comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambulans ĩ magnis ⁊ ĩ mira¬
bilib. fr̃ se: scrutator maiesta¬
tis̾. ħefũ fabͥcator. Iam duclũ
fecerat libr̃ de sua fnitate. s
sub legato romane eccłie ig¬
neꝰ examinatꝰ est. qr ĩuenta ẽ
in eo iniqͥtas. Malelictꝰ qͥ ree¬
dificaint ruinas iericho.Sur¬
rexte a mortuis liber ille. ⁊ c̃
eo multoꝵ heses ꝙ q̃ dormerãt
surrexert: ⁊ apparuert̃ multis.
Iam iã extendit palmites suos
usq ad mare: ⁊ usq romam
ꝓpagines eius. Hec glatio ho¬
minis illius: q̃d̾ lib̾ suus ĩcu¬
ria romana ht uͥ caput suũ re¬
eũ abb̾ clare ualł. Telo fid̾i ⁊ iu¬
sticie armatꝰͥ nͨ ꝯfessus ẽ. nec ne¬
gauit: s aloco ⁊ iudice ꝙͣ s¬
ip̃e elegerat. sñ lesione. sñ gͣua¬
mine. ut suam ꝓlongaret ĩ¬
morb serꝑet. meditinali ue¬
cessitate abiudicauert̃. Cna
gͦ ħo ille multitudinẽ tͣhit pꝰt
se ẽ ut huic ꝯtagio celeri re¬
mẽdio occratis. Sero enĩ me¬
dicina ꝑat᷑. cũ mala ꝑ longas

Expanded text:
ambulans in magnis et mirabilibus super se, scrutator maiestatis, heresum fabricator. Iam dudum fecerat librum de sancta trinitate, sed sub legato Romanae aecclesiae igne examinatus est, quia inventa est in eo iniquitas. Maledictus qui reedificat ruinas Iericho! Surrexit a mortuis liber ille, et cum eo multorum hereses, qui dormierant, surrexerunt et apparuerunt multis. Denique iam extendit palusque ad mare, et usque ad Romam propagines ejus. Haec gloriatio hominis illius: quod liber suus in curia Romana habet ubi caput suum reeum abbas Claraevallis, zelo fidei et justitiae armatus, nec confessus est, nec negavit: sed a loco et judiceipse elegerat, sine laesione, sine gravamine, ut suam prolongaret inmorbus serperet, medicinali necessitate abjudicaverunt. Quia ergo homo ille multitudinem trahit post se est ut huic contagio celeri remedio occurratis. Sero enim medicina paratur Cum mala per longas
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ pacto qd̃ fecerat. sr̃ manda¬
to qd̾ acceꝑat: ⁊ nich hor̃ negaui.
Causam uero p̾uaricatoĩs refe¬
rens ĩfiliũ ducis. qͥ a ꝯstituto
resilierat. ne ille tbaret᷑ in id se
mtabilitatis incidisse dicebat
pacis uidł uituitu. Q ĩtulit
deinceps arbitͥo se factutum.
Que ita forsitã cognoscet᷑. si re

Expanded text:
ndato quod acceperat: et nihil horum negavit. Causam vero praevaricationis referens in filium ducis, qui a constituto resilierat; ne ille turbaretur, in id se mutabilitatis incidisse dicebat, pacis videlicet intuitu. Et intulit, deinceps arbitrio se facturum. quae ita forsitan cognoscetur, si res
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ cont᷑dixit. ⁊ cam cõsecrã¬
dũ ꝙͣ ꝯsecturos ad sedem apłicã
appellauit. Et ip̃e erat lingonen¬
sis canonicꝰ. Ueritatẽ dico ñ mẽ¬
tior. nich̾ a me hic clictũ ꝑsone
odio. s solo ueritatis amore ue

Expanded text:
ominus contradixit, et tam consecranominus contradixit, et tam consecrandum quam consecraturos ad Sedem apostolicam appellavit. Et ipse erat Lingonensis canonicus. Veritatem dico, non mentior: nihil a me hic dictum personae odio, sed solo veritatis amore ve
Abbreviated transcription (Latin):
gem: regaliũ inuestiturã opti¬
nuit: quib merits ip̃e uderit.
Alox clirectis epistolis. ⁊ locꝰ qui as¬
signatꝰ fuerat ẽ mutatꝰ.⁊ dieł an¬
ticipatꝰ. ut loci tẽꝑis q oportuni¬
tate subtͣcta.⁊ copia agendi pa¬
dictoĩs dies subripiat᷑ appellat᷑is.
Cuiꝰ ꝓuidentia fcm̃ est. ut nec
cõcradictores defuerint nec ap¬
pellatores. Appellatũ est a falcone
decano lugdunensis eccli̾e. ap¬
pellatũ. ⁊ apontio archicliacono
lingonensi appellatũ a bono a¬
mico sac̾dote.⁊ canonico eque
lugdunẽsi: appellatũ ⁊ a frĩl
ñris brunone atq gaufrido.
ignorantib quidem oĩb his
p̃parationẽ cordis eoꝵ: s casu
suꝑuenientib. haut dubiũ qͥn
clei ꝓuida uoluntate. Tanta si
quidem fuit breuitas t̾mini. ut
uix ex quo resciuimꝰ diem spa¬
cio quatuor dierũ nuntiꝰ ñr cũ
uttĩs accͤrere potuerit: qͣtinꝰ p̃¬
s sactilegiũ. Et his quoq nich̾¬

Expanded text:
gem. Regalium investituram obtigem. Regalium investituram obtinuit; quibus meritis, ipse viderit. Mox directis epistolis, et locus qui assignatus fuerat, est mutatus, et dies anticipatus: ut loci temporisque opportunitate subtracta, et copia agendi pasecrationis dies subripiatur appellaturis. cujus providentia factum est ut nec contradictores defuerint, nec appellatores. Appellatum est a Falcone decano Lugdunensis Ecclesiae; appellatum et a Pontio archidiacono Lingonensi; appellatum a Bono-Amico sacerdote et canonico aeque Lingonensi; appellatum et a fratribus nostris Brunone atque Gaufrido, ignorantibus quidem omnibus his praeparationem cordis eorum, sed casu pervenientibus, haud dubium quin Dei provida voluntate. Tanta si quidem fuit brevitas termini, ut vix, ex quo rescivimus diem, spatio quatuor dierum nuntius noster cum litteris accurrere potuerit, quatenus prsed sacrilegium. Et is quoque nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cõsecratoẽm dilatã ñ dimissam:
assignantes diem ⁊ locũ ad cau¬
sam decidendam. ꝙͣ litte̾ pͥores
nunciabãt decisam. Pucares
S loquentes ꝑsonas. adu̾sum
se inuicẽ ꝯtendertes. ñ qd̾ una
eadẽq imago ĩp̾ssaceris. unũ
idẽq nom̃ p̾signatũ in scedu¬
lis. manifeste de uno eodẽꝙ¬
fonte dulce ⁊ amarũ illud
manare cunctis qui aderãt
mirantib declarabant. Te¬
nent᷑ in manib ꝯtͣcdictorie
littẽ: utͥslib obedire decreui̾s. in¬
obediens ciccesse est tenearis Au
enĩ pͥorem te recipientẽ epłam.
post̾ior ꝯdempnabit. aut si po¬
st̾iorem sequi eligas. pͥor mmu¬
rabit. Q utinã sccd̃a epła. sieut
potuit euert̾e pͥmam: ita poss
lese uł ip̃a tueri adu̾sus t̾ciam.
S ecce licte̾ contͣ littas. manda¬
tũ adu̾sus mandatũ. icaut ñ
iam queadmodũ ĩ ꝓpħa. man¬
da remanda. s man᷑da demãda.
onẽ refutarat. festinauit ad re¬

Expanded text:
consecrationem dilatam, non dimissam; consecrationem dilatam, non dimissam; assignantes diem et locum ad causam decidendam, quam litterae priores nuntiabant decisam. Putares sibi loquentes personas, adversum se invicem contendentes: nisi quod una eademque imago impressa ceris, unum idemque nomen praesignatum in schedulis, manifeste de uno fonte dulce et amarum illud manare cunctis qui aderant 163 mirantibus declarabant. Tenentur in manibus contradictoriae litterae: utris libet obedire decreveris, inobediens necesse est tenearis. Aut enim priorem te recipientem epistolam posterior condemnabit: aut si posteriorem sequi eligas prior murmurabit. Et utinam secunda epistola, sicut potuit evertere primam, ita posset sese vel ipsa tueri adversus tertiam. Sed ecce litterae contra litteras, mandatum adversus mandatum: ita ut non jam, quemadmodum in propheta, Manda, remanda , sed Manda, demanda, , et electionem refutarat, festinavit ad Re
Abbreviated transcription (Latin):
spũ ꝯsensus õiuos ad ꝓce¬
dendũ ĩ cepto oꝑe animauit.
ꝓcedite ut cepistis. Sin aũc:
acqͥescendũ apło dicenti. Ne¬
mini cito manũ ĩponas. ui¬
sũ est ꝯsiliũ placuisse. Intu̾
homo ille uenisse nunciat᷑ :
s ĩ hospitiũ. ñ inpalatium.
Uesꝑe sexte ferie uenit: sałbo
mane recessit. Non ẽ meũ di¬
cẽ uob̾ cur nͨ ĩcuria appare̾
uoluerit. adqm ei cure fuit
longo itine̾ ꝑ uenire. Nisi qd̾
necundia monachab̾. honoris¬
q cõtemptꝰ forsan putari po¬
s. si ñ aliud aliaq secuta st̃
indicarent. Et reuera quid a¬
liud tẽ suspicari debiumꝰ. qñ
archiep̃c recliens ab illo. tes¬
tatꝰ est coram oĩb nullom eũ
uoluisse acqͥescere. s qͥsqͥd de
electoc̃m fiert᷑. Hoc ꝑ quosdam
lingonẽses canonicos tẽ p̾sen¬
tes: hoc ⁊ ꝑ littãs q̃ adhuc ex¬
stant. Quib ĩ capło lingonẽ¬
si oblatis et lectis ꝓhpudor.ĩ¬
cõtinenti legunt᷑ alie ꝑ omĩa
cẽtrarie illis. asserentes utiq

Expanded text:
sensus omnium vos ad procedendum in coepto opere animaverit procedite ut coepisti: sin autem, acquiescendum Apostolo dicenti, Nemini cito manum imponas . Visum est consilium placuisse. Interim homo ille venisse nuntiatur, sed in hospitium, non in palatium. Vespere sextae feriae venit; sabbato mane recessit. Non est mecum dicere, cur nec in curia apparere voluerit, ad quam ei curae fuit longo itinere pervenire: nisi quod verecundia monachalis, honorisque contemptus forsan putari posset, si non aliud alia, quae secuta sunt, indicarent. Et revera quid aliud tunc suspicari debuimus, quando archiepiscopus rediens ab illo testatus est coram omnibus, nullo modo eum voluisse acquiescere, sed quidquid de electionem fieri. Hoc per quosdam Lingonenses canonicos tunc praesentes, hoc et per litteras, quae adhuc exstant. Quibus in capitulo Lingonensi oblatis et lectis, proh pudor! incontinenti leguntur aliae per omnia contrariae illis, asserentes utique
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie meror. p̾t canta p̾libata
gaudia. si frustrari qd̃ absit ꝯ
tigerit tam iocunda spe singu¬
laris clipei sui. ur̃e indolis. si¬
cuc hactenꝰ ẽ exꝑta. Heu corru¬
it u̾go rem̃sis eccłia: ñ est qͥ
subleuec eam. Corruit ⁊ lingo¬
uensis: ñ est qui porrigat ma¬
nũ. Auertat cliuina clem̃tia
a corde ⁊ cosilio uro. sr̃ dolorẽ
nõm adice̾. cumulare cͥsticiã
sr̃ cͥsticiam. Quis mͥ cͥbuat mo¬
ri. ne uideam regẽ uone opini¬
onis. s spei melioris. conaridĩ
ꝯsilio obuiare: irritare adũsꝰ
semecipm sũmi iudicis iram.
pedes pacris orphanoꝵ made¬
facere lacͥmis afflc̾toꝵ: pulsa¬
re celos clamorib pauꝑmiscõ¬

Expanded text:
Ecclesiae moeror post tanta praelibata Ecclesiae moeror post tanta praelibata gaudia, si frustrari quod absit! contigerit tam jucunda spe singularis clypei sui vestrae indolis, sicut hactenus est experta! Heu corruit virgo Remensis Ecclesia; non est qui sublevet eam: corruit et Lingonensis; non est qui porrigat manum. Avertat divina clementia a corde et consilio vestro super dolorem nostrum adjicere, cumulare tristitiam super tristitiam. Quis mihi tribuat mori, ne videam Regem bonae opinionis, sed spei melioris, conari Dei consilio obviare, irritare adversus semetipsum summi Judicis iram, pedes Patris orphanorum madefacere lacrymis afflictorum, pulsare coelos clamoribus pau
Abbreviated transcription (Latin):
metuerẽ: qm diligo tanꝙͣ me
ip̃m. Qñ ego illoꝵ cõsortium
ñ horrerẽ. qui aligant oña gͣ¬
uia ⁊ ĩportabilia.⁊ ĩponũt hu
me plurimũ. Michi bacls ĩbe¬
cillitatis mee sublatꝰ est mͥ lu¬
scisũ dextrũ biachiũ meũ. Oĩa
excelsa ista. ⁊ fluctus isti. sr̃ me
transierunt. In me tͣnsier̃t̃ ire.
Michi euadendi nulla ex ꝑte
patet nia. Uñ ona fugio: Tinde
subeo inuitꝰ ⁊ ingͣcus. Durum
mͥ sentio. cõt᷑ stimulũ calcit᷑¬
re. Tolerabilius foitasse spon¬
taneo. qm nolenti cerenuẽ¬
ti fuiss. Nam siqͥd uiriũ in
me est. sine id facilius ieis
qm alienis humis exeicetẽ.
D acqͥ̾esco alit̾ disponenti. cũ
quo utiq auc iuditio. aut
inrib cẽcendere: nͦ cautum
mͥ om̃ino. nec possibile ẽ. S
nec regi. Siquidẽ t̾ribilis ẽ: eti¬
am apud reges t̾re. Horrendũ
est incidere in manꝰ dĩ iuuentiꝰ:
eciam tͥ o rex. O qm molestis au¬
rib audiemꝰ ꝯtraria. cã bonis
pͥncipiis ur̃is. O qm amarior

Expanded text:
am me ipsum! Quando ego illorum consortium non horrerem, qui alligant onera gravia et importabilia, et imponunt humme plurimum. Mihi baculus imbecillitatis meae sublatus est, mihi luabscissum dextrum brachium meum. Omnia excelsa ista et fluctus isti super me transierunt. In me transierunt irae: mihi evadendi nulla ex parte patet via. Unde onera fugio, inde et subeo invitus et ingratus. Durum mihi sentio contra stimulum calcitrare. Tolerabilius fortasse spontaneo, quam nolenti et renuenti fuisset. Nam si quid virium in me est, nonne id facilius meis, quam alienis humeris exercerem? 2. Sed acquiesco aliter disponenti, cum quo utique aut judicio, aut viribus contendere, nec cautum mihi omnino, nec possibile est, sed nec Regi. Siquidem terribilis est etiam apud reges terrae . Horrendum est incidere in manus Dei viventis , etiam tibi, o Rex. O quam molestis auribus audimus contraria tam bonis principiis vestris! o quam amarior
Abbreviated transcription (Latin):
pariat ĩclignatoẽm. Audite tñ
patient̾ ñ solũ quid egerim.
s ⁊ cur egerĩ: si forte causa fa¬
ctũ ꝑossit uł aliqͣtenꝰ exccusa¬
re. Aũsus sum recine cleri¬
cos lingonenses. qͥ uocati erũt.
cõposita tñ pace uit̾ eos. ipsis
ꝙ ꝑsuasis slare de incepꝵ fa
cienda electione. in bñplacito

Expanded text:
pariat indignationem. Audite tamen pariat indignationem. Audite tamen patienter, non solum quid egerim sed et cur egerim: si forte causa factum possit vel aliquatenus excusare. Ausus sum retinere clericos Lingonenses qui vocati erant, composita tamen pace inter eos: ipsisque persuasis stare deinceps de cienda election
Abbreviated transcription (Latin):
uideat ⁊ dolcat: misereat᷑ ⁊ ac¬
cingat᷑ ad uindictã malefc̃or
laudem uͦ bonoꝵ. Quid enĩᷤ
tͥ qd̃ dũ suꝑbit impiꝰ incendit᷑
pauꝑ. ⁊ ille pauꝑ qui pro tuos¬
uitio cũ ñ hñt censũ quẽ effñ¬
dẽt. sangͥni ñ peꝑcit: Dignũ ne
tͥ iuidet᷑ tua ꝑfrui pace. ⁊ nr̃am
ñ curare: nec reciꝑe in sortẽ ꝯ¬
solatoĩs. quos habuisti ꝯsortes
laboris: Si inueni grãm ĩ ocłis
ur̃is: eripite iop̃e de manu for¬
tioꝵ eius. egenũ ⁊ panꝑcm ã
diripientib eũ. Alioqͥn ego q̃¬
dem ut pot̾o laborabo ĩ gemita
meo. ⁊ erunt m̾ lacͥ̾me mee pa¬
nes die ac noc̃te: uob̃ aũt legã
islũ u̾sicłm. Qui collit ab ami¬
O illõ. Os necessarii mei. re¬
cesserũt a me.Illũd qͦ. Quui iux¬
ta me erant de longe stecerũt.
⁊ iũ faciebant qͥ q̃rebant am¬
mam meam. Ad ppͣ in no¬
familiarẽ: familiaritas
p̃sũptorẽ. Adsit solita cordi r̃o
benignicas: ne forte p̾sũptio

Expanded text:
deat et doleat, misereatur et accingatur ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Quid enim? tibi quod, dum superbit impius, incenditur pauper et ille pauper, qui pro tuo servitio, cum non haberet censum quem effunderet, sanguini non pepercit? Dignumne tibi videtur tua perfrui pace et nostram non curare, nec recipere in sortem consolationis, quos habuisti consortes laboris? Si inveni gratiam in oculis vestris, eripite inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. Alioquin ego quidem, ut potero, labomeo, et erunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte: vobis autem legam illum versiculum, Qui tollit ab amiet illud, Omnes necessarii mei recesserunt a me ; illud quoque, Qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam . EPIfamiliarem, familiaritas praesumptorem. Adsit solita cordi vestro benignitas, ne forte praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentis: Absit absit. Meliora
sꝑamꝰ : expectamꝰ iocundiora.
Non obliuiscẽt᷑ misereri ds:
nͣ ꝯtinebit in ira sua misccłi¬
as suas. Non ꝯtͥstabit ꝑ illũ
de quo in cantis iam lecifica¬
uit. Quẽ suo mune̾ ꝯtulit
sua longammitate seruabit.
⁊ siquid alit̾ sapicis ⁊ in hoc ip¬
sũ uobis reuelabit. ⁊ etucliet
corde in sapientia. Hoc opca¬
mꝰ. hoc oramꝰ clie ac nocte.
Non infrĩget᷑ ueritas hec in
nobis: ñ ĩminuet᷑ honor regis.
nigno responso qd̃ a ur̃ã dig¬
nacõe meruimꝰ. Uer̃pcom̃ di¬
lacio t̾ret nos: qui uidemꝰ t̾rã
datam p̾de ⁊ direptioni. Ter¬
ra ur̃a ẽ. ⁊ in hoc plane cogno¬
quod uos uire abhorrere mã¬
dastis. si ũ fu̾it qui defendat.
Nam ui quo alio regia maie¬
stas. recte in eo qd̃ fr̃m ẽ im¬
minura dicat᷑ : Electio rite ce¬
lebrata ẽ: electus fidelis ẽ.Nõ

Expanded text:
viventis! Absit, absit: meliora speramus, exspectamus jucundiora. Non obliviscetur misereri Deus, nec continebit in ira sua misericordias suas. Non contristabit per illum de quo in tantis jam laetificavit. Quem suo munere contulit, sua longanimitate servabit: et si quid aliter sapitis, et hoc ipsum vobis revelabit, et erudiet corde in sapientia. Hoc optamus, hoc oramus die ac nocte. Non infringetur veritas haec in nobis, non imminuetur honor Regis, nigno responso, quod a vestra dignatione meruimus. Verumtamen dilatio terret nos, qui videmus terram datam praedae et direptioni. Terra vestra est: et in hoc plane cognoquod vos jure abhorrere mandastis, si non fuerit qui defendat. Nam in quo alio regia majestas recte in eo quod factum est, imminuta dicatur? Electio rite celebrata est, electus fidelis est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
orbis adũsum me ꝯiura¬
ret. ut quippiã molirer adũ¬
sus regiam maiestatẽ. ⁊ ordi
derem. Nec eñĩ ignoro ubile¬
gerim. Qui potestati resistit:
dei ordinatõi resistit. S nͨ me

Expanded text:
orbis adversum me conjuraret, ut quidpiam molirer adversus regiam majestatem; ego tamderem. Nec enim ignoro ubi legerim: Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit . Sed nec me
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾c̃ intẽptationib ur̃isͥita
ut ꝯsũptis pene uirib corꝑis.
ix pt redditã celicus pacẽ eccłe.
repatriare potuerĩ. E recolo
uocans ⁊ efflagitans. mouens
⁊ reposcens debitũ ur̃e misera¬
tionis ẽffectũ. Urget necesfitas
mͦ om̃s repet̾e debitores. Ego
uero si feci qd̃ face̾ debui: aut a¬
luso me exeo qͣm sermũ ĩutilẽ
reputo. uixta sermonẽ dñi. ue
ẽptñ si feci qd̃ oportuit. aut qd̾
faciendũ fuit. nũquid merui
uapissare : Et ecce rediens auo¬
b̾ tͥbulatoẽm ⁊ dolorẽ inueni .⁊

Expanded text:
 in tentationibus vestris, ita ut, consumptis pene viribus corporis, vix post redditam coelitus pacem Ecclesiae repatriare potuerim. Et recolo rovocans et efflagitans, monens et reposcens debitum vestrae miserationis affectum. Urget necessitas modo omnes repetere debitores. Ego vero si feci quod facere debui, haud aliud me ex eo quam servum inutilem reputo, juxta sermonem Domini . Verumtamen si feci quod oportuit, aut quod faciendum fuit, nunquid merui vapulare? Et ecce rediens a vobis, tribulationem et dolorem inveni, et
Abbreviated transcription (Latin):
norabile comibiũ. ⁊ thoꝵ ĩma¬
Siue lege. sine ordine. sñ rati¬
one. sic ꝯfusa sũt oĩa. iminoi¬
ta cuncta in fraũde.⁊ temeri¬
tateꝰ p̃repta. ⁊ pͥsupta fuisse ꝯ¬
stat: ut ñ clico epm. s ne uilli¬
cũ quidẽ aut teloneariũ quẽ¬
piam in hũc modũ decuerit
orclinari. Quib uos laridib
efferam dilectissimi. qui solio¬
doliustis afflicte. ce tam ĩ pͥma
qm in scd̾a sua defensione oppͥs
se astitistis. ascendentes ex adũ¬
so. cẽ opponentes uos mur̃ pro
domo isrł: Non ẽ inuẽtus simi¬
ł uob̾ in illo cõuentu qui ꝯsex¬

Expanded text:
norabile connubium, et thorum immanorabile connubium, et thorum immaSine lege, sine ordine, sine ratione sic confusa sunt omnia; imo ita cuncta in fraude et temeritate praecepta et praesumpta fuisse constat, ut non dico episcopum, sed ne villicum quidem, aut teloniarium quempiam in hunc modum decuerit ordinari. Quibus vos laudibus efferam, dilectissimi, qui soli condoluistis afflictae, ei tam in prima, quam in secunda sua defensione oppressae 164 astitistis, ascendentes ex adverso, et opponentes vos murum pro domo Israel? Non est inventus similis vobis in illo conventu, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e magna ẽ. ⁊ multa egec
cura ÷ uecmͦ młta. s citã.
itaut assidue cũ lacͥmis medi¬
co celesti instemꝰ dicentes. Dñe
descende: pͥusꝙͣ moriat᷑. Unum
ẽ qd̃ magis exacerbat dolorem
⁊ pene desꝑat curationẽ: qͥa ni¬
mir inde est orta tͥbulatõ Am̃
ꝯsolatõ sꝑari lebuerat. Quis¬
nã enĩ omisera malũ hoc qd̃
plangis inclux̃ sr̃ te : Drofecto
ñ ũmicꝰ ñ is qui oderat te. s ho
unanimis. dux tiuis. ⁊ metͦpoli¬
tanꝰ tiuis. Quom᷑ ab austro. ⁊ ñ
iam ab aquilone pandit᷑ om̃e
malũs sllerito proide ñ est do¬
lor siẽ dolor mñs: qm̃ de quib
potissimũ p̾sumebamꝰ. ab ip̃is
passi sumꝰ. ⁊ ñ ab aliis. O lugau¬
nensis pia mat̾ eccłia. cuiꝰcem
ñ spõsum s mõstrũ. tue filie ꝓ¬
curasti nc̃ cͦ Non ꝑlane mat᷑rẽ
te in hoc: s nou̾çã sensimꝰ. Ge¬
ner hic tuus. qm longe a no¬
bili illa cua antiqͣ honestate.
grauitate. ꝓbitate degenerat.
Quid enĩs Ego ne id dixerĩ ho¬

Expanded text:
rae magna est, et multa eget cura; nec modo multa, sed cita, ita ut assidue cum lacrymis medico coelesti instemus dicentes: Domine, descende priusquam moriatur . Unum est quod magis exacerbat dolorem et pene desperat curationem: quia nimirum inde est orta tribulatio, unde consolatio sperari debuerat. Quisnam enim, o misera, malum hoc quod plangis, induxit super te? Profecto non inimicus, non is qui oderat te: sed homo unanimis, dux tuus et metropolitanus tuus. Quomodo ab austro, et non jam ab aquilone panditur omne malum? Merito proinde non est dolor sicut dolor meus, quoniam de quibus potissimum praesumebamus, ab ipsis passi sumus, et non ab aliis. O Lugdunensis pia mater Ecclesia! cujusmodi non sponsum, sed monstrum tuae filiae procurasti nunc! non plane matrem te in hoc, sed novercam sensimus. Gener hic tuus quam longe a nobili illa tua antiqua honestate, gravitate, probitate, degenerat! Quid enim? egone id dixerim ho
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dicit dicẽ pudor. quid publi¬
ca fama de eõdicit: eo ĩfamatio
celeberrima diuulgauit. E qͥd
dicam: Tristis est aĩa mea usꝙ
ad fugã. Et iã forsitã fugissem:
nͥ me retinuiss ꝯsolationis speᷤ
lebam scrib̾e ꝑ ordinẽ ꝑ lacͥima¬
bilem miserie nr̃e hystoriam. s
p̾ tristicia languet manꝰ. sensus
he bescit. horret lingͣ eloqui mali¬
lignã frand̾e. s subreptionẽ: s
circũuentoẽm. s temeritatẽ. s
ꝑfidiam. Quid gͦ : filuis cuuspõ¬
tius archidiaconꝰ. qui ⁊ in hac cau¬
sa ꝯstant̾ fidelit̾q se habuit cũ¬
cta tͥ pat̾ narrabit. ⁊ quid fc̃m
doleamꝰ. ⁊ quid faciendũ flagi¬
temꝰ. ipsi crede. tãqm mͥ. Ego aũ
hoc unũ ut ꝑturiens loquor. Ni¬
nisi isti a tã scelerato tãq teme¬
rario ausu deficiãt: ut me ipm̃
nc sentis. deficiet in dolore uica
mea. ⁊ anni mei ĩgemitib. Ad
ne curie uñ supͣ. cl xuii.¬
os scitis si dignũ ducitis re¬

Expanded text:
interdicit dicere pudor quod publiinterdicit dicere pudor quod publica fama de eo dicit, imo infamatio celeberrima divulgavit. Et quid dicam? Tristis est anima mea usque ad fugam. Et jam forsitan fugissem, nisi me retinuisset consolationis spes, lebam scribere per ordinem perlacrymabilem miseriae nostrae historiam: sed prae tristitia languet manus, sensus hebescit, horret lingua eloqui malignam fraudem, sed subreptionem, sed circumventionem, sed temeritatem, sed perfidiam. Quid ergo? Filius tuus Pontius archidiaconus, qui et in hac causa constanter fideliterque se habuit, cuncta tibi, Pater, narrabit, et quid factum doleamus, et quid faciendum flagitemus. Ipsi crede tanquam mihi. Ego autem hoc unum ut parturiens loquor: nisi isti a tam scelerato tamque temerario ausu deficiant, ut me ipsum nunc sentio, deficiet in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. NAE CURIAE. Unde supra. 1. Vos scitis, si dignum ducitis re
Abbreviated transcription (Latin):
eod̾ negotio. clxui.¬
lem̃tissime pat̾ ñne p̾cipi¬
endo p̾cepisti. in linguonẽ¬
si eccłla ꝑsonã eligi religi¬
osam atq idoneam. ⁊ ad cõsiliũ
pueri cui: Nonne dñs lugdu¬
nẽsis hoc ip̃m mandatũ ex apłics
ore tuo p̃sens excepit. tã fidelit̾
execut᷑m qm firmit̾ inuinctũ.
a freq̃nt̾ in culcatũ: Nonne de¬
niq ⁊ spopondit: Quid gͦ isũ
ẽ eis mutare uoluisse. qd̃ uti¬
lissime ⁊ cõsultissime statutum
fuerat aliudq sua p̾sũptione
moliri. qd̃ ñ cõueniebat. iue¬
stre ip̃iꝰ maiestatis ꝯtẽptũ. ⁊ ĩ
tĩrem pusillanimitatis scan¬
dalũ: Quom ñ erubuit bomiis
ille uir apud se ẽ ⁊ ñ inueniri.
tẽptans ĩpon̾e tam ĩclignũ in¬
gũ ceruitib. tam innumerose
r̃ tuoꝵ adu̾sus statutũ cuũ. ⁊
ꝓmissum suũ. Inqͥrepat̾. ĩqui¬
re ciligentᷤ. qͣle homo ille cui
festinat mauñ impon̾e testimo¬
niũ habeat. ⁊ abhis qui ꝓpe sũt.
⁊ abhis qͥ longe st. sichi enĩ¬

Expanded text:
eodem negotio. Clementissime Pater, nonne praecipiendo praecepisti in Lingonensi Ecclesia personam eligi religiosam atque idoneam, et ad consilium pueri tui? Nonne dominus Lugdunensis hoc ipsum mandatum ex apostolico ore tuo praesens excepit tam fideliter exsecuturum, quam firmiter injunctum, ac frequenter inculcatum nonne denique et spopondit! Quid ergo visum est ei, mutare voluisse quod utilissime et consultissime statutum fuerat, aliudque sua praesumptione moliri quod non conveniebat, in vestrae ipsius Majestatis contemptum, et in nostrae pusillanimitatis scandalum? Quomodo non erubuit bonus ille vir apud se Est et Non inveniri, tentans imponere tam indignum jugum cervicibus tam nurum tuorum adversus statutum tuum et promissum suum? Inquire, Pater, inquire diligenter, quale homo ille, cui festinat manum imponere, testimonium habeat, et ab his qui prope sunt et ab his qui longe. Mihi eni
Abbreviated transcription (Latin):
ti ur̃e reditũ ãnuere ad fr̃s mõs.
ce si fractꝰ uirib corꝑis. cãꝙͣ ma¬
le oꝑans. lecͦ tñ ob manipłos pa¬
cis qͥuos reportabã ad monast̾iũ
cũ ꝓsꝑitate ꝑueni. Ereclidi me
de labore euasisse ad reqͥem. lice
mͥ uttũq resarcire sp̃ualiũ dã¬
pna studioꝵ. ac scẽ quietis de¬
trim̃ta q̃ foris incͬreram: ⁊ ecce
tͥbulatõ ⁊ angustia ĩuenert me.
En lectulo recubantẽ plus cor̃dis
ꝙͣ corꝑis dolor excruciat. Nec
enĩ ego deploro tẽporale incom¬
modũ ullũ. Aiã mea in mani¬
b meis: salus eiꝰ in causa est.
placet. Qm obrem dixi ani
bis potiꝰ inspiret quod potius ẽ
reclucẽ uidł ad memoriam si
dignũ uilicatis. qͣlit̾ uob̾ẽ¬
egerim: et pon̾e ocłos pietatis
sr᷑ puerũ nr̃m: et lib̾are afflcł
de angustia. Quin pocꝰ ñ obliuis¬
ei qͣnͣta d̾s ip̃e fecerit uobis.⁊
inqͣntulecũq uicẽ recõpensatoĩs.
ad ip̃ius głam qd̃ cã ꝑꝑam fa

Expanded text:
rae reditum annuere ad fratres meos, etsi fractus viribus corporis, tanquam male operans, laetus tamen ob manipulos pacis quos reportabam, ad monasterium cum prosperitate perveni. Credidi me de labore evasisse ad requiem; licere mihi utcumque resarcire spiritualium damna studiorum, ac sanctae quietis detrimenta, quae foris incurreram; et ecce tribulatio et angustia invenerunt me. En lectulo recubantem plus cordis, quam corporis dolor excruciat. Nec enim ego deploro temporale incommodum ullum. Anima mea in manibus meis: salus ejus in causa est. placet. Quamobrem dixi animbis potius inspiret quod potius est; reducere videlicet ad memoriam si dignum judicatis qualiter vobisegerim, et ponere oculos pietatis super puerum vestrum, et liberare afflictum de angustia. Quin potius non oblivisci quanta Deus ipse fecerit vobis, et in quantulaecumque vicem recompensationis, ad ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ppło. cui sic p̾sit ut ꝓsit:⁊ festi¬
natoẽ ñ ꝑeat fructus. ꝙͣ pocerit
clericis aurelianencib . elu.

Expanded text:
pulo: cui sic praesit, ut prosit; et festinatione non pereat fructus, quem poterit UMDEM, PRO CLERICIS AURELIANENSIBUS. U
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ infete discordie iacuifsẽt:
ecclie resistentes. ꝓ qua si qͦs
labores qnͣq sustinui. ñ me
piget: s hunc inde fructum.
nͨ sꝑaui. nec uolui. Laboraui
sustinens: libens quidẽ. s ñ
hac spe p̾mii. Duram ꝓ uin¬
tiã nactus sum: pccĩs meis ex¬
igentib. Int̾ceta quib angor.
suffraganeos accepi iuuenes
ce nobiles. Aduitores ẽẽ debe¬
rent: ⁊ utinã ñ adu̾sarent᷑. S
suꝑsedeo: ꝑ aliũ malo ut in¬
nõtescant uob̾ mores eorum
et studia. si nescitis. Dico tñ. iuł.
officii dissumulare ñ audeo. bre¬
uit̾ simplicit̾q intimaui . ut
corrigi. ꝑ me saltem uobis qui

Expanded text:
ece discordiae jacuissent, Ecclesiae resistentes. Pro qua si quos labores quandoque sustinui, non me piget: sed hunc inde fructum nec speravi, nec volui. Laboravi sustinens, libens quidem, sed non hac spe praemii. Duram provinciam nactus sum, peccatis meis exigentibus. Inter caetera quibus angor, suffraganeos accepi juvenes et nobiles. Adjutores esse deberent, et utinam non adversarentur. Sed supersedeo: per alium malo, ut innotescant vobis mores eorum et studia, si nescitis. Dico tamen: Jus, officii dissimulare non audeo, breviter simpliciterque intimavi: ut corrigi,
Abbreviated transcription (Latin):
lius ee̾t ñ ascendisse: qm sicdes¬
cend̾e cũ robore. S de me q̃ cu¬
ra᷑ Bene qd̃ dignus sum pati¬
ar. tãqm male oꝑans. Sim c̾te
obpbrio etiam. meis sua spe ni¬
mirũ. frustratis. qm de me ut
Sͥ me p̾esse uellent cõceꝑant:
dũ cõꝑtant ecclie sue ꝑ me ma¬
gis ĩminui dignitatem. cuiꝰ
ꝑ me ⁊̃ antiqua dampna resti¬
tui posse putauerant. Hec oĩa
sustineo.⁊ ñ libent̾ certe patien¬
t̾: ne unqͣm uidear recalettͣre
obedientie. ꝓ qua etiam dare
anunã si necesse sit debere me
fateor. uerũ. hoc sollicitudi¬
nẽ urãm attend̾e̾ uelim: crea¬
tionis ĩiuriam respicẽ ad cre¬
antẽ: ⁊ uires qͣs mͥ subtͣhitis.
uobis minuitis: ⁊ cõceptus m̃s.
⁊ deiectio mea redundat ĩ uos
Mulca habeo ꝯqueri uobis.
de uobis. s reseruo ea pandẽ¬
da nuntio: quẽ noui ad hoc
satis industͥum & fidelem.
Significo ⁊̃ uobis. sustine noᷤ
ꝑicłm in falsis fr̃ib. Legati

Expanded text:
set non ascendisse, quam sic descendere cum rubore. 2. Sed de me quae cura? Bene quod dignus sum, patiar, tanquam male operans. Sim certe opprobrio etiam meis, sua spe nimirum frustratis, quam de me, ut sibi me praeesse vellent, conceperant: dum comperiant Ecclesiae suae per me magis imminui dignitatem, cujus per me etiam antiqua damna restitui posse putaverant. Haec omnia sustineo, etsi non libenter, certe patienter, ne unquam videar recalcitrare obedientiae, pro qua etiam dare animam, si necesse sit, debere me fateor. Verum hoc sollicitudinem vestram attendere velim, creationis injuriam respicere ad creantem; et vires quas mihi subtrahitis, vobis minuitis; et contemptus meus, et dejectio mea redundat in vos. Multa habeo conqueri vobis de vobis: sed reservo ea pandenda nuntio, quem novi ad hoc satis industrium et fidelem. Significo etiam vobis sustinere nos periculum in falsis fratribus. Legati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ desideriũ satis inquietũ. ade¬
undi ⁊ uidendi desideratã bea¬
ticũdinis ur̃e p̾sentiam. s ⁊ oog¬
nõcendi certiꝰ: circa uos sunt:
iursũq qualit̾ se habeant nr̃a
uobis uicissim diligentius inti¬
mandi.iam dudũ itineris meã¬
monet atq indesinent̾ sollici¬
tat. Cetm̾ t̾re ac diei malicia.
ce p̾ter instantiam meam coti¬
dianã. etiam ñ nulla ur̃e ne¬
cessitatis causa impeditꝰ uoto
facẽ satis ñ potui usq adhuc:

Expanded text:
siderium satis inquietum adeundi et videndi desideratam Beatitudinis vestrae praesentiam; sed et cognoscendi certius quae circa vos sunt, rursumque qualiter se habeant nostra vobis vicissim diligentius intimandi; jamdudum itineris me admonet, atque indesinenter sollicitat. Caeterum terrae ac diei malitia, et praeter instantiam meam quotidianam etiam nonnulla vestrae necessitatis causa impeditus, voto f
Abbreviated transcription (Latin):
cłie statũ. ñ armis estimari. s
meritis. Ip̃iꝰ quippe ñ alt̾ius
agnoscimꝰ uoces illas ĩ psalmo.
Si ꝯsistant adu̾sũ me castra:
ñ timebit cor meũ. Si exurgat
adu̾sum me p̾liũ ͤ in hoc ego
sꝑcbo. ꝓpcea ⁊ nos quia deec¬
clia sumꝰ. si timebunꝰ dum t̃¬
babit᷑ t̾ra: ⁊ trasferent montes
in cor maris. Gle̾cur tyrannꝰ
siculus qͣnͣtũ uult: gloriet᷑ in
maliera qd̃ pocens est ĩ iniqui¬
tate: nr̃a aũt uirtꝰ in infirmi¬
tate ꝑficit᷑. Ecclia qñ infirma¬
t᷑. pauli magist̾i̾o didicit ẽe̾ po¬
tentior. Didicit ⁊ e regione a
salomone. qd̾ ꝓsꝑitas stultoꝵ
occidit eos: Didicit ⁊ stultum
firma radice cũ uidi̾t. statuim
maleclicẽ pulcͥtudini eius.
Ido̾ cũ sc̃o cdauid sese in utͦq ꝯ
ratione sui. Ait siquidẽ. Hi ĩ
currib ⁊ hi in equis ͤ nos aũ
in nomine dñi dĩ nr̃i inuoca¬
bimꝰ Ipĩ obligati st̃̾ ⁊ cecĩdert:¬

Expanded text:
clesiae statum non armis aestimari, sed clesiae statum non armis aestimari, sed meritis. Ipsius quippe, non alterius agnoscimus voces illas in Psalmo: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si exsurgat adversum me proelium, in hoopterea et nos quia de Ecclesia sumus, non timebimus dum turbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Glorietur tyrannus Siculus quantum vult, glorietur in malitia quod potens est in iniquitate: nostra autem virtus in infirmitate perficitur. Ecclesia quando infirmatur, Pauli magisterio didicit esse potentior . Didicit e regione et a Salomone, quod prosperitas stultorum occidit eos : didicit et stultum firma radice cum viderit, statim maledicere pulchritudini ejus . Ideo cum sancto David sese in utroque ratione sui: ait siquidem, Hi in curribus et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus. Ipsi obligati s
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ consilii ꝑhunc uenerabilẽ
.h. tullensis eccłie archidiaconẽ.
ĩterim saltm aliqͣtenꝰ cõsolari
ꝯceptũ iam olim desidi̾ũ : curã¬
ꝙ releuare qmͦ patior. Nec enĩ
fidelior. studiosior. cancior ue u
lo ad manũ e̾ẽ potuit. siue ĩꝑ
ferendo ad uos. q̃ nos illi ĩuin¬
gimꝰ. siue in referendo ad nos
siqua ur̃e dignatõi placuerit
remandare. Itaq de beneplaci¬
to ur̃o. de statu curie ac ut̃e sos¬
pitate ꝑsone. ⁊ siquid blandiꝰ
aura sccłior. a diuina clem̃tia
recens forte spirauit eccłie ad¬
u̾sus scismaticoꝵ ꝓcacem s ĩ¬
efficatẽ rabiem desudanti: de
his oĩb pleniꝰ instrui cupimꝰ
ce supplicamꝰ. Porro nr̃am citra¬
montanã eccliam. tã in nr̃o ꝙͣ
infrancoꝵ regno. nou̾itis fortẽ
infide. pacificã ĩ unitate: deuo
tam in ur̃a obedientia: ꝓmptã
ad seruitiũ. Neqͣqm nos beneuẽ¬
ti. ñ capue. ñ ip̃iꝰ rome t̾ret deo
sic udicante amissio: scientes ec¬

Expanded text:
 hunc venerabilem Hugonem, Tullensis Ecclesiae archidiaconum, interim saltem aliquatenus consolari conceptum jam olim desiderium, curamque relevare quam patior. Nec enim fidelior, studiosior, cautiorve illo 173 ad manum esse potuit, sive in perferendo ad vos quae nos illi injungimus; sive in referendo ad nos, si qua vestrae dignationi placuerit remandare. Itaque de beneplacito vestro, de statu curiae, ac vestrae sospitate personae, et si quid blandius aura secundior a divina clementia recens forte spiraverit Ecclesiae, adversus schismaticorum procacem, sed inefficacem rabiem desudanti; de his omnibus plenius instrui cupimus, et supplicamus. 2. Porro nostram citramontanam Ecclesiam tam in nostro, quam in Francorum regno noveritis fortem in fide, pacificam in unitate, devora obedientia, promptam ad servitium. Nequaquam nos Beneventi, non Capuae, non ipsius Romae terret, Deo sic judicante, amissio; scientes Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tia. de quib certꝰ fui fideli atte¬
statõe intimandũ ẽẽ pucaui:
ad releuandam uł ex aliqua
ꝑte eam que ur̃a uiscera inces¬
sant̾ affligit sollicitudo om̃mec¬
cłiar᷑. Hoc quoq addo dnm re¬
gem dõ eũ confortante feruere
⁊ accingi ad lib̾ationẽ eccłie:¬

Expanded text:
certus fui, fideli attestatione intimanda esse putavi, ad relevandam vel ex aliqua parte eam, quae vestra viscera incessanter affligit, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Hoc quoque addo, dominum Regem, Deo eum confortante, fervere et accingi ad liberationem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
eis cũ panibͥ edrꝯcistis eos
in refrigeriũͥ ꝯstitustis eos̾
sr̃ excelsam t̾ram. ut come¬
dant fructꝰ agroꝵ. ut sugãt
mel depet. oleũq de saxo du¬
rissimo: butirũ de arm̃co. ⁊ lac
de ouib. ⁊ ficus cũ medulla
meracissimũ. Qe hec qͥ dẽ t̾re¬
na sunt: s celestia m̾cant᷑.
Sic itur de astra. Talib hosti¬
is ꝓmet᷑ ds̾. Istoꝵ ẽ enim reg¬
num celoꝵ: qui regi t̾re. in
t̾ra uiuentiũ redd̾e poterũt¬

Expanded text:
eis cum panibus, eduxistis eos eis cum panibus, eduxistis eos in refrigerium, constituistis eos super excelsam terram, ut comedant fructum agrorum, ut sugant mel de petra, oleumque de saxo durissimo; butyrum de armento, et lac de ovibus, et ficmeracissimum. Et haec quidem terrena sunt, sed coelestia mercantur. Sic itur ad astra : talibus hostiis promeretur Deus. Istorum est enim regnum coelorum, qui regi terrae in terra viventium reddere poteru
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ feram ab his uł corꝑe seꝑa¬
ri. Non mireris rex. Ante ele¬
gissema corꝑe ꝑegͥnari. ꝙͣ istoᷤ
emicte: si solus cause de eẽt
d̃s. Suscipe illos tãqm adue¬
scõꝵ ce domesticos d̾i. Parũ dixi.
ciues. reges st̃. Ipõꝵ est enim
regnũ celoꝵs iure ⁊ metito pau¬
ꝑtatis. Non decet frustra elõ¬
ginqͦ ẽẽ uocatos. ce sius se¬
dib exules: ĩutili ꝑegͥnatõe
ulagari. Putas poterunt can¬
tare canticũ dñi. in t̾ra ali¬
enas S ñ recte forte dixerin
alienã. q̃ semini bono spon¬
taneũ expandit sinũ: et p̃ci¬
osum depositũ. iã leco ĩgre¬
mio pie foue̾ suscepit. Ceci¬
dit ut uideo cecidit granũ bo¬
nũ int̾ram bonã ⁊ optimã:
radicabit g̾minabit. mltipli¬
cabit᷑. ⁊ referet fructũ in pa¬
tientia. Porro hũc cũ rege ꝑti¬
fecistis qͦd ꝓmisistis. Qs
in u̾bo ur̃o exposuimꝰ. oe
misimꝰ ꝑegͥnari: regia siute
lib̾alitate suscepti. Occͤristis

Expanded text:
ter feram ab his vel corpore separater feram ab his vel corpore separari. Non mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emittere, si solus causae deesset Deus. Suscipe illos tanquam advesanctorum, et domesticos Dei Parum dixi cives; reges sunt. Ipsorum est enim regnum coelorum, jure et merito paupertatis. Non decet frustra e longinquo esse vocatos, et suis sedibus exsules inutili peregrinatione vagari. Putas poterunt cantare canticum Domini in terra aliena? Sed non recte forte dixerim alienam, quae semini bono spontaneum expandit sinum, et pretiosum depositum jam laeto in gremio pie fovere suscepit. Cecidit, ut video, cecidit granum bonum in terram bonam et optimam: radicabit, germinabit, multiplicabitur, et referet fructum in patientia . Porro hunc cum Rege partifecistis quod promisistis. Quos in verbo vestro exposuimus, et misimus peregrinari, regia sunt liberalitate suscepti. Occurristis
Abbreviated transcription (Latin):
nisse grãm apd̾ regiã maie¬
statẽ: ita ut q̃rat uide̾ me.
Q qͥs ego sũ. ut dissimulẽ bñ¬
placitũ regis: Accurro. et qͥ
q̃ rebar ecce adsũ: ñ in p̾sen¬
tia corꝑis infirma. inquades¬
pexit dnm herodes. attñ in
uiscerib meis. Nam quis me
seꝑabit abhisͣ Seqͣr eos qͦcã¬
ꝙ ierint. Et si habitauerĩt
inextremis maris. ñ erunt
absq me. Habes rex lum̃ o¬
anumã meam. Qd si modicũ
nũi abest : Corpꝰcłm loqͦr uile
itud mancipiũ: qd̃ ⁊ si uolun¬
tas exponet. s retinet necessi¬
tas. Non ualet seqͥ uolantẽ ani¬
mũ. qm̃ infirmũ ẽ: ce solum
pene illi suꝑest sepulchrũ. S
q̃ cura. Anima mea ĩ bonis de¬
morabit᷑: cũ sem̃ meũ h̾edita¬
bit t̾ram. Sem̃ meũ: sem̃ boñ
Berminabit: si tñ in t̾rã bonã
cecid̾it. Letabit᷑ ⁊ delectabit᷑ in
crassicudine aĩa mea: quippe
ut ꝯfido dabit᷑ illi de fructu
manuũ suacũ. Reposita ẽ hec
spes mea ĩ sini mõ : ut patiẽ¬

Expanded text:
sse gratiam apud regiam majestatem, ita ut quaerat videre me. Et quis ego sum, ut dissimulem beneplacitum Regis? Accurro, et, qui quaerebar, ecce adsum: non in praesentia corporis infirma, in qua despexit Dominum Herodes ; attamen in visceribus meis. Nam quis me separabit ab his? Sequar eos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. Habes, Rex, lumen oanimam meam. Quid si modicum nostri abest? Corpusculum loquor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed quae cura? Anima mea in bonis demorabitur, cum semen meum haereditabit terram. Semen meum, semen bonum. Germinabit, si tamen in terram bonam ceciderit. Laetabitur et delectabitur in crassitudine anima mea; quippe, ut confido, dabitur illi de fructu manuum suarum. Reposita est haec spes mea in sinu meo, ut patien
Abbreviated transcription (Latin):
cantuariensis iur. bonꝰ. ⁊te¬
stimoniũ hñs a bonis. in¬
iuste in causã tͣhit᷑: ⁊ ab agen¬
do uiolent᷑ retͣhit᷑. ꝑabat iter :
uã in ur̃a p̾sentia fuerat ter¬
minanda: et ecce int̾cipit᷑ a
t᷑bine a tẽpestate belloꝵ. Sit
extusatꝰ apud uos. cui mole¬
sta ẽ excusandi necessitas. tũ
qr p̃sumit de iusticia. tũ qr de¬
siderio desiderabat uid̾e factem
uram. Addit ⁊ hoc puer ur ut
siqͣ alia petitio ẽ uenerabłis
sacerdotis. tanto citiꝰ admittat᷑:
qnͣto dignior ẽ qui petit. Au¬
deo ad huc:⁊ qr semel cepi. loqͣt
ad dñm meũ. Ille ille antiquꝰ
amicꝰ. fidel seruꝰ. deuotꝰ filius.
rob̾cũ loquor londoniensẽ epin
clamat ad uos. qd occupator
ille qui eũ p̾uenit uisedem ꝙͣ
d̾o auctore ip̃e sortitꝰ est ip̃iꝰ ee¬
cl̾ie uadia. t̾ras q distraxerit.
⁊ distrac̾ta restituere nolit. Qd̃
ꝙͣ sit iniuriosũ. ⁊ qͣlit̾ corrigẽ¬
dũ: mee humilitatis. ñ ẽ tan¬
te sapientie p̾dictare. Ad euub

Expanded text:
antuariensis, vir bonus, et testimonium habens a bonis, injuste in causam trahitur, et ab agendo violenter retrahitur. Parabat iter: nam in vestra praesentia fuerat terminanda; et ecce intercipitur a turbine et tempestate bellorum. Sit excusatus apud vos, cui molesta est excusandi necessitas: tum uia praesumit de justitia, tum quia desiderio desiderabat videre faciem vestram. Addit et hoc puer vester, ut si qua alia petitio est venerabilis sacerdotis, tanto citius admittatur, quanto dignior est qui petit. Audeo adhuc, et quia semel coepi, loquar ad dominum meum. Ille, ille antiquus amicus, fidelis servus, devotus filius Robertum loquor Londinensem episcopum clamat ad vos quod occupator ille, qui eum praevenit in sedem quam Deo auctore ipse sortitus est, ipsius Ecclesiae vadia terrasque distraxerit, et distracta restituere nolit. Quod quam sit injuriosum, et qualiter corrigendum, meae humilitatis non est tantae sapientiae praedictare.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s uere p̾ cetis unũ. Idq tã
secure ꝙͣ securi sumꝰ de sua er¬
ga uos fideli deuotione. sin¬
cera dilectõe: uoluntate sub¬
dita atq obedientissima. Ho¬
noret᷑ : qm̃ uas ẽ in honorẽ Sẽ¬
tiat qd̾ in nob̾ ẽ. ñ frustͣ seho¬
norificare minist̾iũ suui. ñ fru¬

Expanded text:
teris, sed vere prae caeteris unum: idque tam secure, quam securi sumus de sua erga vos fideli devotione, sincera dilectione, voluntate subdita atque obedientissima. Honoretur, quoniam vas est in honorem. Sentiat, quod in vobis est, non frustra se honorificare ministerium suum: n
Abbreviated transcription (Latin):
aũt patr̃e multaꝵ quidẽ aĩ¬
marũ letantiũ in xp̃o. s egẽ¬
tiũ in scło. Exꝑiat᷑ ⁊ ip̃e mu¬
nificã manũ regis. ut auge¬
atur numerꝰ amicoꝵ: qͥ ip̃m
recipiant inet̾na tab̾nacła.
Qd̃ illi facitis. mͥ facitis: quia
qd̾ illi Ieest a me exigit᷑ At qr
marsupiũ nr̃m minꝰ sufficiens
est: ad nr̃m sane qd̃ aliqͣnto
grossioͥs ẽe̾ liquet pauꝑem xͥ.
merito desticiare curau̾i.

Expanded text:
autem patrem multarum quidem animarum laetantium in Christo, sed egentium in saeculo. Experiatur et ipse munificam manum regis, ut augeatur numerus amicorum, qui ipsum recipiant in aeterna tabernacula. Quod illi facitis, mihi facitis: quia quod illi deest, a me exigitur. At quia marsupium nostrum minus sufficiens est, ad vestrum sane, quod aliquando grossius esse liquet, pauperem Christi merito destinare curavi.
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus: & quidem apud sꝑi¬
talem qui omnia duudicat᷑ ⁊
ip̃c a nemine iudicatur. Quid¬
nam uero maius aut minꝰ
suꝑius aninferius. artuis
siue remissins sit. quod iuclł.
reliquetunt anad quod redi¬
erũt eͦ quidem haud teniere
diffinierim: ip̃i uiderĩt. E
hoc illis gg̃. Tibi uero paterre¬
u̾ende tam tuta certitudine.
qmͣ nuda ueritate. cͦ dicerim.
ens gła ẽ patris. Secetero nemo mͥ
molestus sit. quod iusticiã. d̾i ñ ab¬
scondit incorde meo: nͥ qd minus
fortas se obuitandum scandalũ
qm̃ debui dixi.

Expanded text:
dentibus, et quidem apud spidentibus, et quidem apud spiritualem qui omnia dijudicat, et ipse a nemine judicatur. Quidnam vero majus aut minus, superius aut inferius, arctius sive remissius sit, quod videlicet reliquerunt, an ad quod redierunt; ego quidem haud temere definierim, ipsi viderint. Et hoc illis Gregorius. Tibi vero, pater reverende, tam tuta certitudine, quam nuda veritate ego dixerim, ens gloria est patris . De caetero nemo mihi molestus sit, quod justitiam Dei non abscondi in corde meo: nisi quod minus fortasse, ob vitandum scandalum, quam debui, dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾entior sanctiorq aucto¬
ritas sit. Sõs ppͣ greg̃ in li¬
bro pastorali. quisquis bo¬
num maxus sũbire inquit.
ꝓposuit: bonum minus quod
potuit.s illicitum fecit. Adqd̃
ꝓbandum. Wiecit testimoni¬
um de ewangłio dicens Ne¬
mo nuttens manum u̾am
ad aratium ꝙ resꝑiciens ret᷑:
Qui gͥ fortiori stũdio intẽdera.
ret᷑ respicere conuincitur. si re¬
lictis bonis ampliorib ad
minima retorquatur Item ip̃e
Sunt᷑ nulli quibona qͦdem
que nouerunt oꝑantur. atq
hec oꝑantes. meliora deliberãt.
s recͣctantes meliorque delibe¬
rau̾ant imnuitant. Es quidẽ
bona agunt que ceꝑant.S
a mdioribus que deliberau̾ant
suocumbunt. Ninimirum añ
humana iudicia stare uident᷑
inoꝑe: s ante ommipotentis dĩ
oculos ceciderunt in deliberatio
ne. En specl̃m. In hoc ñ nultũ
natiuitatis: s factum reu̾sio¬
nis sue ꝯside̾e̾nt: hic se cliscutiant
hic se diudicent. cogitationibꝰ
sirs accusantibus siue defen¬

Expanded text:
reverentior sanctiorque auctoreverentior sanctiorque auctoritas sit. Sanctus papa Gregorius in libro Pastorali: « Quisquis bonum majus subire, » inquit, « proposuit, bonum minus, quod potuit, sibi illicitum fecit. » Ad quod probandum subjicit testimonium de Evangelio, dicens: Nemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur, si relicminima retorquetur S. Greg. Sunt nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur; atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes, meliora quae deliberaverant, immutant. Et quidem bona agunt, quae coeperant, sed a melioribus, quae deliberaverant, succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opera, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatio» 2. En speculum. In hoc non vultum nativitatis, 100 sed factum reversionis suae considerent: hic se discutiant, hic se dijudicent, cogitationibus suis accusantibus sive defen
Abbreviated transcription (Latin):
Onsilium expetitis
ame littis tnͣsmarins:
quod utinam abalio po¬
tius quessissetis. Coartor siqł¬
dem e cluobus. Sienim ñ re¬
spondero: tacitur nitas contẽp¬
tum quodãmodo sonare uide¬
bitur. Respondere aũt sine ꝑi¬
culo me posse ñ uideo. cum qͥc¬
quid respondero. necesse sit aut
scandalum cuipiã gencrare:
aut reddere securum qͣꝙͣ plꝰ
quam oportet aut certe in quo
uri. nec nr̃o. nẽc nr̃orum fac¬
tum ẽ mesciente consilio uł hor¬
tatu. Ceedimus aũt ex deo fu¬
isse: quod nec tantis potuit dis¬
solui conatib. Creclimus hoc
idem ⁊ ip̃os sentire fẽs. qui nr̃o
tanto ꝑe dese ip̃is consilium
flagitant: credo remordente eõ
conscientia. quod retro abie¬
rint. Alioquin beati sũt secũ¬
dura apłm. si se n̾iulicant ĩ
eo quod ꝓbant. Cet̃m quid fa¬
ciam ut int̾rogatus. nec silen¬
donec respondendo molestus
sim cuiꝙͣ tͣ Ita fortassis expe¬
cliar si misero eos qui me ĩ¬
t̾rogant ad doctiorem: & cuiꝰ

Expanded text:
onsilium expetitis a me litteris transmarinis, quod utinam ab alio potius quaesissetis. Coarctor siquidem e duobus. Si enim non respondero, taciturnitas contemptum quodammodo sonare videbitur. Respondere autem sine periculo me posse non video, cum quidquid respondero, necesse sit aut scandalum cuipiam generare, aut reddere securum quemquam plus quam oportet, aut certe in quo vestri, nec nostro, nec nostrorum factum est, me sciente, consilio vel hortatu. Credimus autem ex Deo fuisse, quod nec tantis potuit dissolvi conatibus. Credimus hoc idem et ipsos sentire fratres, qui nostrum tantopere de se ipsis consilium flagitant, credo remordente eos conscientia quod retro abierint. Alioquin beati sunt secundum Apostolum, si se non judicant in eo quod probant . Caeterum quid faciam, ut interrogatus nec silendo, nec respondendo molestus sim cuiquam? Ita fortassis expediar, si misero eos qui me interrogant, ad doctiorem, et cujus
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ caritas A quo negotio qnͣ¬
to quietiores sumus: tanto mi¬
niis quiedcimus. Qñtoq occupa¬
tiores sumus in illo: tonto nos
quietiores sentimus exillo. A¬
memus es amemur: maltero
nob̾ in alt̾o nr̃is consulentes
Nam quos amamus inipĩs
ꝓfecto requiescimus. Aquibus
aũt a mamui: ip̃is nos nno¬
bis requiem ꝑ amus. Studere
uitatis: iam tenebor ꝓ lixxitatis
exhibitor. Si defr̃e Wirrico de¬
sideras inmo quia desideras
scire. sic cͣrit ñ quasi mincer¬
tum: sic pugnat ñ quasi aerẽ
uerberans. S qm̃ scit neq
pugnantis ẽẽ neq cͣrentis. s
miserentis d̾i. ip̃m rogat ate
orari ꝑse. qͣtinus quia iam do¬
nauit ertꝑugnare & currere:
corde meo & ore tuo saluto: gra¬
tantissime eũ uisurus illo et
temꝑe & loco. quo ꝓ misisti.
Notifico etiam tͥ quod et nunc
paulisꝑ aggͣuata manudo¬
mini suꝑ me. impulsus eu̾¬
sus sum ut caderem. ita ut se¬
curi ad radicem infructuose

Expanded text:
quae est charitas. A quo negotio quanquae est charitas. A quo negotio quanto quietiores sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sentimus ex illo. Amemus, et amemur; in altero nobis, in altero nostris consulentes. Nam quos amamus, in ipsis profecto requiescimus; a quibus autem amamur, ipsis nos in nobis requiem paramus. Porro evitatis, jam tenebor prolixitatis exhibitor. Si de fratre Guerrico desideras, imo quia desideras scire, sic currit non quasi in incertum, sic pugnat non quasi aerem verberans. Sed quoniam scit neque pugnantis esse, neque currentis, sed miserentis Dei; ipsum rogat a te orari pro se, quatenus qui jam donavit ei et pugnare et currere, corde meo et ore tuo saluto, gratantissime eum visurus illo et tempore et loco quo promisisti. Notifico etiam tibi, quod et nunc paulisper aggravata manu Domini super me, impulsus eversus sum ut caderem, ita ut securi ad radicem infructuosae