comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aruerunt ossa nr̃a. ⁊ ꝑiit spes
nr̃a. ⁊ abscisi sumꝰ ã terra nr̃a
siue om̃ino desꝑauimꝰ. quibus
ista dicentibꝰ tercio iezechiel ꝓplu¬
re compellit᷑. ⁊ dicere ossibꝰ aridi
Hȩc dicit dñs ds. E cce ego apũ
tumulos ur̃os. in quo quęritut
si aꝑit tumulos quomͦ supͣdre¬
rit. erant aut̃e multa ualde suꝑ
faciem campi. siccaq uehemter.
Et educ̃a inquit uos de sepulehti

Expanded text:
Aruerunt ossa nostra, et periit spes nostra, et abscisi sumus a terra nostra, » sive omnino desperavimus. Quibus ista dicentibus tertio Ezechiel prophetare compellitur et dicere ossibus aridis: « Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego aperiam tumulos vestros. » In quo quaeritur, si aperit tumulos, quomodo supra dixerit: « Erant autem multa valde super faciem campi, siccaque vehementer. » « Et educam, inquit, vos de sepulcri
Abbreviated transcription (Latin):
Et in apło paulo Qui uruifi ca¬
bit mortalia ur̃a corpora. ꝓp̃t
in habitantẽ sp̃m eus in uobis:
& multa alia ex qͦ ꝑspicuũ est.
non nos resurrectionẽ negare.s
hȩc ñ scriptura de resurrectione
contendere. ⁊ ꝑ resurrectionis pa¬
rabolam de restitutione ifrael
ꝓpħari. qui eo temp̃r captiuus
erat in babylone:. Nec statim he-¬
reticis occasion̾ẽ dabimꝰ. si hȩc
de resurrectione cõmuni intel¬
ligi denegemꝰ Numqͣm pon̾et᷑
similitudo resurrectiõis ad resti¬
tutioñẽ isra Lhelitici ppłi signifi¬
candam. nͥ star& ipsa resurrectio.
i fittura crederet᷑. quia nemo de
rebꝰ non extantibꝰ incerta confirmat.
totaq nr̃a illo tendit assertio. qͦd
quomodo uidet᷑ incredulũ. quod
ossibꝰ aridis ⁊ multa uetuistate cõ¬
fectis. fittura resurrectio ꝓmit

Expanded text:
t in apostolo Paulo: Qui vivificabit et mortalia vestra corpora propter inhabitantem spiritum ejus in vobis , » et multa alia; ex quo perspicuum est, non nos resurrectionem negare, sed haec non scripta de resurrectione contendere, et per resurrectionis parabolam de restitutione Israel prophetari, qui eo tempore captivus erat in Babylone. Nec statim haereticis occasionem dabimus, si haec de resurrectione communi intelligi denegemus. Nunquam poneretur similitudo resurrectionis ad restitutionem Israelitici populi significandam, nisi staret ipsa resurrectio, et futura crederetur: quia nemo de rebus non exstantibus incerta confirmat. Totaque nostra illo tendit assertio, quod quomodo videtur incredulum, quod ossibus aridis, et multa vetustate confectis, futura resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph uirg̾ã effraym: iom̃s filios
isrł qui appositi st̃ ei: ⁊ ꝯuinges
Seas inuic̾e tibi in uirgã unam
ut copules eos ⁊ er̃t inmanu
Stua ⁊erit qͣndo dixerint tibi
filii isrł loquentes non indicas
nobis quid sint ista tͥ. ⁊ dices ad
Seos: Hȩc dic̃ dñs d̃s: Ecce ego
Sassumam in tribũ ioseph. per¬
I manũ effraym tribꝰ isrł. quȩ
Sadiunctȩ sunt ei. ⁊ dabo om̃s

Expanded text:
oseph, virgam Ephraim, et omnes filios Israel qui appositi sunt ei, et conjunges eas invicem tibi in virgam unam, ut copules eas, et erunt in manu tua. Et erit quando dixerint tibi filii Israel loquentes: Non indicas nobis quid sint ista tibi? Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam in tribum 438 Joseph per manum Ephraim tribus Israel, quae adjunctae sunt ei, et dabo eos
Abbreviated transcription (Latin):
ficat cor hominis. ut om̃is fructus
montiũ de qͥbꝰ conficit᷑ panis de cȩ-¬
lo descendens. comedat᷑ a ppło dei
isrł Et ne forsitan desꝑemus in
ꝑsecutionibꝰ ad dit᷑ Prope ẽ tẽpus
ut ueniat Ueniens eñi ueniet.

Expanded text:
ficat cor hominis: ut omnis fructus ficat cor hominis: ut omnis fructus montium, de quibus conficitur panis de coelo descendens, comedatur a populo Dei Israel. Et ne forsitan desperemus in persecutionibus, additur: « Prope est tempus ut veniat. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
Illi enĩ deder̃t t̾ram dei sibi in
hereditatẽ. ⁊ ex toto corde atq
ex animo. ȩccłiam dñi ꝑsecuti st̃.
⁊ eiecerunt eã de sedibꝰ sius. ⁊ ua¬
stauerunt S qͥd ꝓfuit natiõibꝰ.
quid iuuit hereticorũ gentes in¬
sultasse t̾rȩ dñi. cum dñs loquat᷑
ad eam. ⁊ montibꝰ illiꝰ. collibusq
ac iugis. suie nemorosis locis quȩ
amenitate uirebãt paradysi. ⁊ col¬
libus de quibꝰ supͣdiximꝰ in zelo ⁊
infurore suo lo cutus sit. ⁊ ꝓ obꝓbrio
gentiũ leu & manũ sũã contra
adu̾sarios qͥ eccłiam ꝑsecuti sunt.
ut portent ꝯfusion̾ẽ ⁊ ignominiã
suã. Tunc ꝑsecutoribꝰ int̃fectis:⁊
pace eccłiȩ reddita. montes isrł. a
postoli uidelic& ⁊ apłici uiri ger-¬
minabunt arbores suas ⁊ exten-¬
dent ramos uuasq afferent cal-¬
candas in p̃lo dñi. de qͥbꝰ musta
fundunt᷑. quȩ inhebrient creden¬
tium ppłos. ⁊ expͥmit᷑ uinũ qͦd leti¬

Expanded text:
Illi enim dederunt terram Dei sibi in Illi enim dederunt terram Dei sibi in haereditatem, et ex toto corde atque ex animo ecclesiam Domini persecuti sunt, et ejecerunt eam de sedibus suis et vastaverunt. Sed quid profuit nationibus, quid juvit haereticorum gentes insultasse terrae Domini, cum loquatur ad eam et montibus illius collibusque ac jugis, sive nemorosis locis, quae amoenitate virebant paradisi, et collibus, de quibus supra diximus in zelo et in furore suo locutus sit, et opprobrio gentium levet manum suam contra adversarios, qui ecclesiam persecuti sint, ut portent confusionem et ignominiam suam? Tunc persecutoribus interfectis, et pace Ecclesiae reddita, montes Israel, Apostoli videlicet et apostolici viri germinabunt arbores suas, et extendent ramos uvasque adferent calcandas in praelo Domini, de quibus musta funduntur, quae inebrient credentium populos, et exprimitur vinum quod laeti
Abbreviated transcription (Latin):
nes angustiis desolati sunt. ⁊ con¬
culcati ꝑ circuitum. ⁊ facti in he¬
reditatẽ reliquis gentibꝰ ⁊ ab om̃ibꝰ
blasphemati ꝓpterta loquit᷑ dñs.
conculcatis montibꝰ ⁊ desolatis. et
ñ solum montibꝰ. s ⁊ inferioribus
ac ꝑsingulos gradus in t̾ra iudȩa
hoc ẽ inmonte ȩccłiȩ constitutis.
de qua scriptum ẽ Non potest ci-¬
uitas abscondi suꝑ mont̾e posita.
i collibꝰ atq torrentibꝰ quorum hi¬
eme ꝑsecutionũ ⁊ tempestate p̃s¬
surȩ auget᷑ fides. uallibꝰ quoq his
qui humilitate dep̾hensi sunt. &
desertis eccłiis ⁊ parietinis atq in
toto orbe eccłiaritm conciliabulis
derelictis. qualis sub diocletiano
⁊ maxiniano in toto orbe ꝑsecu
eccłiam om̃is gentiliũ ⁊ hereticoꝵ
gentes ꝑ circuitũ. qͦd̾ igne zeli
furoris sui locutꝰ sit. ⁊ ꝓprie adu̾¬
sum idumeã quȩ t̾renis oꝑibus
uolebat om̃s deposita imagine
cȩlestis. portare imaginẽ terrestri:

Expanded text:
nis angustiis desolati sunt, et connis angustiis desolati sunt, et conculcati per circuitum, et facti in haereditatem reliquis gentibus, et ab omnibus blasphematconculcatis montibus et desolatis, et non solum montibus, sed et inferioribus ac per singulos gradus in terra Judaea, hoc est in monte Ecclesiae constitutis, de qua scriptum est: « Non potest civitas abscondi super montem posita . » Et collibus atque torrentibus, quorum hieme persecutionum, et tempestate pressurae augetur fides. Vallibus quoque his, qui humilitate depressi sunt, et desertis Ecclesiis et parietinis atque in toto orbe ecclesiarum conciliabulis derelictis, qualis sub Diocletiano et Maximiano in toto orbe persecutecclesiam gentilium et haereticorum gentes per circuitum, quod in igne zeli et furoris sui locutus sit, et proprie adversum Idumeam, quae terrenis operibus volebat omnes, deposita imagine coelestis, portare imaginem terreni.
Abbreviated transcription (Latin):
de quibꝰ ⁊ apłs loquit᷑. esca uent.
ilba destru&e. in breui explanati¬
one dicere. nunc ad spiritalem
intelligentiã transeamꝰ. iuixta qͣii
⁊ isayę extremas partes interp̃ta
ti sumꝰ: Neq eni iuxta uidaicas
pellant gẽmat̾a ⁊ aureã de cȩlo
expectamꝰ ierłm. nec rursum pal¬
suri circũcisiõis inuirĩa. nec ablat᷑i
taurorũ ⁊ arietum uictimas. nec
sabbati otio dormiemꝰ. qͦd ⁊ multi
nr̃orũ ⁊ p̃cipue t̾tulliani liber qͥ
inscribit᷑ de spe fidelium. ⁊ lactan-¬
tii institutionũ uolum̃.xiiͣ. polli¬
cet᷑: ⁊ uictorini pitabionensis ep̃i cre¬
brȩ expositiones: ⁊ nuꝑ seuerus ñr
in dialogo eui gallo nom̃ imposu¬
it:⁊ ut grȩcos nominẽ. ⁊ primum
extremumq conuingã. hiereneꝰ
sultauit intinicꝰ dicens Euge ex-¬
celsi quondã montes. de quibꝰ scri-¬
ptum ẽ Montes ui circuitu eiusi
dñs in circuitu ppłi sui. michi dati
sunt in possession̾e. qͣndo ꝑsecutio¬

Expanded text:
s loquitur: Esca ventri illam destruet , in brevi explanatione dicere: nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus, juxta quam et Isaiae extremas pati sumus. Neque enim juxta Judaicas pellant, gemmatam et auream de coelo exspectamus Hierusalem, nec rursum passuri circumcisionis injuriam, nec oblaturi taurorum et arietum victimas, nec sabbati otio dormiemus: quod et multi nostrorum et praecipue Tertulliani liber, qui inscribitur de Spe fidelium, et Lactantii institutionum volumen septimum pollicetur, et Victorini Petabionensis Episcopi crebrae expositiones, et nuper Severus noster in dialogo, cui Gallo nomen imposuit: et ut Graecos nominem, et primum extremumque conjungam, Irenaeus sultavit inimiccelsi quondam montes, de quibus scriptum est: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui , mihi dati sunt in possessionem, quando persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
endi sermonis dei. qͣm passus ẽ.
ille qͥ a patre ꝓfectus om̃em quã
acceꝑat substantiã dissipauit.
qͣndo famis necessitate cogente.
porcorum pastus ẽ. siliquis: ł c̃
multiplicabit᷑ fructus ligni. hoc ẽ
sapientiȩ de quo scriptum ẽ: Lig¬
num uitȩ ẽ omnibꝰ qui requirũt
eam: Et genimina agri in simili-¬
tudinẽ iacob: cuiꝰ odor erat quasi
odor agri pleni. cui benedixit dñs:
Nec ultra portabunt ob ꝓbrium
famis in gentibꝰ qͦd hodieq uidȩoꝵ
patitur incretulitas. s postquã
beatitudinẽ fuerint consecuti.
imttabunt᷑ apłm qui dicit Nõ
sum dignus uocari apłs. quia
ꝑsecutus sum ęccłiam dei: Et re¬
cordabunt᷑ uiarum suarũ pessi

Expanded text:
i sermones Dei , quam passus est ille qui a patre profectus, omnem quam acceperat substantiam dissipavit, quando, famis necessitate cogente, porcorum pastus est siliquis . Tunc multiplicabitur fructus ligni, hoc est sapientiae, de quo scriptum est: Lignum vitae est omnibus qui requirunt eam, et genimina agri in similitudinem Jacob, cujus odor erat, quasi odor agri pleni, cui benedixit Dominus . » Nec ultra portabunt opprobrium famis in gentibus quod hodieque Judaeorum patitur incredulitas, sed postquam beatitudinem fuerint consecuti, imitabuntur Apostolum, qui dicit: « Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . » Et recordabu
Abbreviated transcription (Latin):
uimentorũ ⁊ brutorũ aiantium.
s greges hominũ qͥ fidei ratiõisq
sint pleni. greges sc̃i. greges urbis
ierłm. in cunctis sollempnitatibꝰ
quas dĩ clem̃tia receper. ut postqͣm
ciuitates dñi huiꝰ cemodi gregum

Expanded text:
jumentorum et brutorum animantium, jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Hierusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt, ut postquam civitates Domini hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
in eis corruerant edificent᷑. ⁊ ad pri¬
stinas redeant cerimonias. ⁊ t̾ra
quondã deserta quȩ accolis ⁊ ꝑe¬
grinis ⁊ mundi huiꝰ conu̾isatioẽ
transcuntibꝰ uisa fuerat desolata.
reuertat᷑ in pͥstinum statũ. om̃s¬
q mirent᷑ ⁊idicant: Terra illa in¬
culta t̾ra deserta. in qua om̃s qͦn¬
dam ꝑiere uirtutes. nunc facta
ẽ. quasi ortus uoluptatis. ⁊ para¬
dẏsus dei Et cuitates quondã
desertȩ. quȩ dm̃ hospitem ñ ha¬
bebant. ⁊ destititȩ er̃ãt ã sp̃u sc̃o.
⁊ suffossȩ incredulitate munitȩ er̃
fide xp̃i. ut sciant om̃s in circuitu
qͦd dñs ȩdificauerit animas dis¬
sipatas. ⁊ plantauerit in eis atq
consueuerti cunctarum uirtutũ
arbores. ⁊ ipse rebꝰ p̾stiterit qͥ ser¬
mone ꝓmisit: Rursumq cohor¬
tatur sermo ꝓpħicus pęnitentes
ut & iam cũ regressi fuerint. in
eccłias semꝑ requirant dñm. ⁊ in¬
redeuntiũ turbis greges dñi. ñ

Expanded text:
in eis corruerant, aedificentur: et ad priin eis corruerant, aedificentur: et ad pristinas redeant caeremonias, et terra quondam deserta, quae accolis et peregrinis, et mundi hujus conversationem transeuntibus, visa fuerat desolata, revertatur in pristinum statum. Omnesque mirentur et dicant: Terra illa inculta, terra deserta, in qua omnes quondam periere virtutes, nunc facta est quasi hortus voluptatis et paradisus Dei. Et civitates quondam desertae, quae Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominredeuntium turbis greges Domini, non
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat. ita ut ambulent in p̃ceptis
meis. ⁊ faciant iudicia quȩ prius
neglexerant. ⁊habitent in terra
qͣm dederã patribꝰ eorum. magi¬
stris uidelic& atq doctoribꝰ. ⁊ rur¬
sum sit ppłs dei. ⁊ dñs eis uertat᷑
in dm̃. quẽ priꝰ offenderant: Tunc
saluabunt᷑ ab uniu̾sis inqͥnam̃tis
sius. ⁊ multiplicabit᷑ eius frumen¬
tum. de quo effictt᷑ cȩlestis panis:
Et ñ patient᷑ ultra fam̃ sermonis
dĩ. ⁊ multiplicabit᷑ in eis lignum
sapientiȩ ⁊ genimina in eorũ pec¬
tore coplebunt᷑. nec er̃t ultra obꝓ¬
brium in gentibꝰ. s postqͣm misertꝰ
rũ suarũ pessimarũ: ⁊ scient ubi
suerint ⁊ displicebunt sibi in ini¬
qͥtatibꝰ suis Qd̾ dicit dñs non ꝓpt̃
illos s ꝓpter suã se facere clementiã.
unde ⁊ cohortat᷑ errantes. ut con¬
fundant᷑ ⁊ erubescant in uiis suis.
i restituant᷑ in urbes eccłiȩ. quȩ
rursum habitent᷑ in eis. ⁊ om̃ĩa quȩ

Expanded text:
cipiat; 430 ita ut ambulent in praeceptis cipiat; 430 ita ut ambulent in praeceptis meis, et faciant judicia; quae prius neglexerant, et habitent in terra quam dederam patribus eorum, magistris videlicet atque doctoribus: et rursum sit populus Dei, et Dominus eis vertatur in Deum, quem prius offenderant. Tunc salvabuntur ab universis inquinamentis suis, et multiplicabitur eis frumentum, de quo efficitur coelestis panis; et non patientur ultra famem sermonis Dei; et multiplicabitur in eis lignum sapientiae, et genimina in eorum pectore complebuntur. Nec erunt ultra opprobrium in gentibus; sed postquam misertus rum suarum pessimarum, et scient ubi fuerint, et displicebunt sibi in inquitatibus suis. Quod dicit Dominus, non propter illos, sed propter suam se facere clementiam. Unde et cohortatur errantes, ut confundantur, et erubescant in viis suis, et restituantur in urbes Ecclesiae, quae rursum habitentur ab eis, et omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
quos scandaliz auerit ⁊ effuderii
suꝑ t̾ram. ⁊ ꝑuersis cogitationibꝰ
quibꝰ polluit eã. Tunc disꝑgiiͣ
⁊ uentilabit᷑ in t̾ra instar palca¬
rum. ut a frum̃to eccłiȩ separeiͦ.
⁊ uidicet᷑ scđm uias suas Qd̾ si
nec sic senserit peccatũ suũ. sed
polluerit nom̃ sc̃m eius. dicent
om̃s int quos habitauerit: ł cce
ipłs dei. ecce qͥ egressus est de t̾ra
euis. immo ꝓiectus Sin autem
egerint pęnitentiã. ⁊ scificatis
fuero inmedio eorum. tirne om̃is
gentiũ turba cognosc&. qͦd ego eos
tollam de t̾ris in quas disꝑse erant.
⁊ reduc̃a in terram ȩccłiȩ.:⁊ effundã
suꝑ illos nequaqͣm aquas baptismi
salittaris. s aquas doctrinȩ ⁊ sermo¬
nis dei. ⁊ mundabo illos ab om̃ibus
inquinam̃tis sius: ⁊ ab uniu̾sis ido¬
lis fius. atq erroribꝰ quȩ in suo corde
eorũ: ⁊ auferã cor lapideũ cor uide¬
lic& incredulũ. ⁊ dabo cor carneu
molle ⁊ tenerũ. qͦd dei p̃cepta sus¬

Expanded text:
andalizaverit, et effuderit super terram et perversis cogitationibus, quibus polluit eam. Tunc dispergetur et ventilabitur in terra instar palearum, ut a frumento Ecclesiae separetur et judicetur secundum vias suas. Quod si nec sic senserit peccatum suum, sed polluerit nomen sanctum ejus, dicent omnes, inter quos habitaverit: Ecce populus Dei, ecce qui egressus est de terra ejus, imo projectus: sin autem egerint poenitentiam et sanctificatus fuero in medio eorum, tunc omnis gentium turba cognoscet quod ego eos tollam de terris in quas dispersi erant, et reducam in terram Ecclesiae. Et effundam super illos nequaquam aquas baptismi salutaris, sed aquas doctrinae et sermonis Dei: et mundabo illos ab omnibus inquinamentis suis, et ab universis idolis atque erroribus quae in suo corde eorum. Et auferam cor lapideum, cor videlicet incredulum; et dabo cor carneum, molle, et tenerum; quod Dei praecepta sus
Abbreviated transcription (Latin):
statum: ⁊ reliquiȩ ppłi udȩorum
apło paulo dicente saluate sint n
apłis ⁊ in omnibꝰ qui ex uidȩis in
pͥncipio crediderunt: ⁊ usq hodu
redeunt ad ȩccłiam breuiter dixi¬
se sufficiat. nunc tropologiȩ eade
breuitate aꝑiendus ẽ sensiis Qui¬
citmq de domo ẽ isrł. ⁊ cernit
pacem xp̃i quȩ exsuꝑat omnem
uł in carnis hospitio. qͦd ei a deo
traditum ẽ Sin aut̾e ꝑolluerit
utramq terr̾ã in uiis suis pessi¬
mis ⁊ immunditię mulieris m̃¬
struatȩ fuerit comparatꝰ. effun¬
dit ds̃ indignation̾ẽ suã super¬

Expanded text:
reliquiae populi Judaeorum, Apostolo Paulo docente , salvae sint in Apostolo, et in omnibus qui ex Judaeis in principio crediderunt, et usque hodie redeunt ad Ecclesiam, breviter dixisse sufficiat. Nunc tropologiae eadem brevitate aperiendus est sensus. Quicumque de domo est Israel, et cernit pacem Christi, quae exsuperat omnem t, Ecclesia, vel in carnis hospitio, quod ei a Deo traditum est. Sin autem polluerit utramque terram in viis suis pessimis, et immunditiae mulieris menstruatae fuerit comparatus: effundit D
Abbreviated transcription (Latin):
cam intelligentiã disseramꝰ. Domꝰ
isrł hoc ẽ ppłs uidȩorũ habitauit
qͦndam in terra sua. hoc ẽ in t̾ra
uideȩ. qͣndo educta ẽ de egipto.
s polluerunt eã in uiis. unstudi-¬
is. siue idolis sius. untantũ exti¬
tere polluti. ut immunditiȩ mu¬
lieris menstruatȩ comparati sit.
ꝓpter qͦd ds̃ effundit indignati¬
oñe suã suꝑ eos ꝓsanguine pro

Expanded text:
disseramus. Domus Israel, hoc est populus Judaeorum, habitavit quondam in terra sua, hoc est, in terra Judaeae, quando educta est de Aegypto; sed polluerunt eam in viis, et in studiis sive idolis suis. Et in tantum exstitere polluti, ut immunditiae mulieris menstruatae comparati sint, propter quod Deus effudit indignationem suam super eos pro sangui
Abbreviated transcription (Latin):
ta obpbria uniu̾sa cessabunt. nec su¬
stinebis confusionẽ ⁊ ignominiã
iñt diu̾sas incircuitu nationes s.
gentẽ tuã habebis ⁊ ppłm. quia ue¬
ritas ꝓmissionis dño loquente fir¬
mata ẽ Et factum ẽ u̾bum
dñi ad me dicens Fili hominis
domus isrł habitauer̃t suie habita¬
uit in t̾ra sua. ⁊ polluerunt eam

Expanded text:
ta, opprobria universa cessabunt, nec suta, opprobria universa cessabunt, nec sustinebis confusionem, et ignominiam inter diversas in circuitu nationes, sed gentem tuam habebis et populum, quia veritas promissionis, Domino loquente, firmata est. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, domus Israel habitaverunt sive habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
recipiat: De qͣnascant᷑ ⁊ multipli¬
cant᷑ homines ⁊ om̃is domꝰ israel:
Cumq ciuitates hoc ẽ eccłiȩ cre¬
dentium fuerint in habitatȩ re-¬
deuntibꝰ turbis tunc nequaqu̾ã
solum homines qͥ pollebunt scien-¬
tia scripturarũ. s iuim̃ta sim¬
plices quiq credentiũ multipli-¬
cabunt᷑ atq succrescent. ⁊ habita¬
bunt᷑ eccłiȩ sicut a principio. hoc
ẽ priusquam eẽt ꝑsecutio. bonisq
florebunt maioribꝰ quã habuer̃t
ab initio. martyrum uictoriis co¬
ronatȩ Et tunc scient qͦd ipse sit
añs. qui restituit plebem suã pri¬
stino statui quȩ possideat ȩccłias.
uipsa sit ȩccłiarum hereditas. ⁊ne¬
qua qͣm ult᷑ absq lib̃is sit. quos in
ꝑsecutione ꝑdiderat: Unde iubet᷑
ꝓphetȩ ut loquat᷑ ad terr̃a mansu¬
etorum t̾ramq uiuentium. siue
ad montes isrł. ⁊ dicat ꝑsecutorũ
ultra ñ patieris obpbrrum. nec in¬
sultabunt uigulatum ppłm tuu
sic̃ oues occisionis: Pace eñi recdai¬

Expanded text:
iat, de qua nascantur et multiplicentur homines, et omnis domus Israel. Cumque civitates, hoc est, ecclesiae credentium fuerint inhabitatae redeuntibus turbis, tunc nequaquam solum homines, qui pollebunt scientia Scripturarum: sed et jumenta simplices quique credentium multiplicabuntur atque succrescent. Et habitabuntur ecclesiae sicut a principio, hoc est, priusquam esset persecutio. Bonisque florebunt majoribus, quam habuerunt ab initio, martyrum victoriis coronatae. Et tunc scient, quod ipse sit Dominus, qui restituit plebem suam pristino statui, quae possideat ecclesias, et ipsa sit ecclesiarum haereditas. Et nequaquam ultra absque liberis sit quos in persecutione perdiderat. Unde jubetur prophetae, ut loquatur ad terram mansuetorum, terramque viventium, sive ad montes Israel, et dicat: Persecutorum ultra non patieris opprobrium, nec insultabunt jugulatum populum tuum, sicut oves occisionis. Pace enim reddi
Abbreviated transcription (Latin):
Et facta ẽ suꝑ me manꝰ dñi. ic
duxit me in sp̃u dñi. ⁊ posuit mi
Sin medio campi. ⁊ bic erat plenꝰ
ossuum hominũ. ⁊ cireũ dixxtt
me suꝑ ea ꝑ gẏrum in circuitu
i ecce multa nimis suꝑ faciem
Scampi: ⁊ arida uehement̃. ⁊ dũ
Sad me: F ili hominis si uiuent
tu nosti hȩc: & dixit ad me: fi¬
li hominis ꝓpħa suꝑ ossa ista.i
dices eis: Ossa arida. auatte n̾bĩ

Expanded text:
Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini, et posuit me in medio campi, et hic erat plenus ossium hominum, et circumduxit me super ea per gyrum in circuitu, et ecce multa nimis super faciem campi et arida vehementer, et dixit ad me: Fili hominis, si vivent tu nosti haec. Et dixit ad me: Fili hominis, propheta super ossa ista et dices eis: Ossa arida,
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit hoc qͦd dicit᷑. ⁊ habitare uos
faciã sicut a pͥncipio. bonisq dona¬
bo maioribꝰ quã habuistis ab inttio
sub rorobabel eñĩ. etra ⁊ neemia
pauci de ppło sunt reducti. ⁊ ipsi obs¬
dientes medis ac ꝑsis. ⁊ deinceps ma¬
cedonibꝰ ⁊ egiptiis. atq romanis
usq adtitum. ⁊ uespasianũ. diu̾¬
sarum gentiũ̃. regionibꝰ seruier̃.
tusq hodie seruiunt ut stare om¬
nino ñ possit. hoc qͦd in extrema

Expanded text:
. habitari vos . habitari vos faciam sicut a principio, bonisque donabo majoribus, quam habuistis ab initio? Sub Zorobabel enim, Ezra, et Nehemia pauci de populo sunt reducti, et ipsi obedientes Medis ac Persis, et deinceps Macedonibus et Aegyptiis atque Romanis, usque ad Titum et Vespasianum diversarum gentium regibus servierunt, et usque hodie serviunt: ut stare omnino non possit hoc quod in extrema
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ hoc uob̃ fȩcero. tunc cognosce¬
tis qͦd ego sim dñs. & impleberis
inquit o t̾ra isrł. ppło meo qui te
hereditate tenturus ẽ. ⁊ eris eis
possessio: ⁊ñ addes ultͣ ut absq
filiis sis Cum aut̃e multiplicat᷑
fuerit u̾r habitator o montes isrł.
tunc nequaqͣm dicent inimici
uri cont᷑ uos qͦd homines deuo¬
retis:⁊ absq liberissit ur̃a posses¬
sio. s ẽ contrario multiplicetis
homines:⁊ largissim̾a ꝓlem ur̃a
posteritas germin&: Nec audies
inquit amplius nec sustin ebis c̃õ-¬
fusionẽ gentiũ. s nec amittes gen-¬
tem tuã ut aliqͣndo sustineas ca-¬
p̃tiuitatẽ. q̃m dñs locutus ẽ Hȩc¬
dixerimꝰ quȩ illi expectant in mil¬
le annorũ regno. qͣndo eiuttatẽ
ierłm asserunt extruendã ⁊ templu
qͦd infine huiꝰ uoluminis describit
⁊rerum om̃ium felicitatẽ. quorum
ñnulli arbitͣnur sub ⁊ orobabel he
fuisse completa S quomͦ stare po

Expanded text:
Et cum hoc vobis fecero, tunc cognosceEt cum hoc vobis fecero, tunc cognoscetis quod ego sim Dominus. Et impleberis, inquit, o terra Israel, populo meo, qui te haereditate tenturus est. Et eris eis possessio, et non addes ultra, ut absque filiis sis. Cum autem multiplicatus fuerit vester habitator, o montes Israel, tunc nequaquam dicent inimici vestri contra vos, quod homines devoretis, et absque liberis sit vestra possessio, sed e contrario multiplicetis homines, et largissimam prolem vestra posteritas germinet. Nec audies, inquit, amplius, nec sustinebis confusionem gentium, sed nec amittes gentem tuam, ut aliquando sustineas captivitatem, quoniam Dominus locutus est haecdixerimus, quae illi exspectant in mille annorum regno, quando civitatem Hierusalem asserunt exstruendam, et templum quod in fine hujus voluminis describitur, et rerum omnium felicitatem. Quorum nonnulli arbitrantur sub Zorobabel haec fuisse completa. Sed quom
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiã ⁊ confusioẽm suam
portent. uos aut̃e o montes ifrł
scđm pristinum statũ germine¬
tis uirgulta. ramosq mittatis.
siue uixta lxx. afferatis uuas. qͥbꝰ
ppłs m̃s saturet᷑ isrł. qͦd ñ pute¬
tis pꝰ longum tempꝰ futurũ. ꝓpe
ẽ instat ⁊ ueni& tempꝰ: ac ne uob̾¬
uideat᷑ hoc ẽẽ difficile. ipse ego ue¬
niam aduos. ⁊ qui a uobis recesse¬
ram conu̾tar ad uos. ut pristinã
cultura recipiatis. ⁊i sem̃te om̃ia
compleant᷑. ita ut multi in uobis
sint homines: ihabitent᷑ ciuitates
quȩ priꝰ destructȩ fuerant:⁊ non
solum homines multiplicabo.sed
⁊ ium̃ta quȩ multiplicabunt᷑ et
crescent: ⁊habitari uos faciã sic̃
a pͥncipio qͣndo moyse duce tr̃as
iordanẽ. duȩ ⁊ semis tribꝰ accepẽr
possessionẽ. ⁊ sub iħu filio naue
posseder̃t. bonisq uoᷤ donabo mul¬
to maioribꝰ qͣm fiuitis ab inttio. pꝰ¬
quã captiuitates uarias sentiretis

Expanded text:
ignominiam et confusionem suam ignominiam et confusionem suam portent: vos autem, o montes Israel, secundum pristinum statum germinetis virgulta, ramosque mittatis, sive, juxta LXX, afferatis uvas, quibus populus meus saturetur Israel. Quod non putetis post longum tempus futurum, prope est, instat, et veniis hoc esset difficile, ipse ego veniam ad vos, et qui a vobis recesseram convertar ad vos, ut pristinam culturam recipiatis, et semente omnia compleantur. Ita ut multi in vobis sint homines, et habitentur civitates, quae prius destructae fuerant. Et non solum homines multiplicabo, sed et jumenta aeque multiplicabuntur et crescent, et habitari vos faciam sicut a principio, quando Moyse duce trans Jordanem duae et semis tribus acceperunt possessionem, et sub Jesu filio Nave possederunt. Bonisque vos donabo multo majoribus, quam fuistis ab initio, priusquam captivitates varias sentiretis.
Abbreviated transcription (Latin):
sensus ẽ Quia insultauit uob̃
inimicꝰ. hoc ẽ. mons seir. ⁊ puta¬
uit qͦd imꝑpeturm ipse uos pos¬
sider& ⁊ altitudines quondã
dñi nunc desertas cessisse sibi
in hereditat̾e. ⁊ non solũ dixit.
s ⁊ aliqͣnto temp̾r uos possedit
intantũ ut suꝑbȩ loqueret᷑ contra
uos. iohꝓbrium ẽẽtis cunctis gen¬
tibus. Propt̾ea hȩc dĩc̃ dñs ds̃. ño
solum monti seir. s ⁊ montibꝰ eius
⁊ collibꝰ torrentibꝰ. uallibꝰ. ⁊ deser¬
tis atq uastatis. iurbibꝰ derelictis.
q̃m in igne zeli sui ⁊ adusum õs
quidẽ gentes. s p̃cipue contͣ idu¬
mẽa locutus sit. quȩ cũ cęt̾is in qͥt
gentibꝰ tenuit terrã meã in pos¬
sessionẽ ⁊ possedit gladio ⁊ toto
corde possedit ut eicer& habtta¬
tores de ea t̾ramq uastar&. ꝓpt̾ea
nos nemorosa intelligimꝰ loca et
uallibꝰ Hȩc dicit dñs ds: In zelo
⁊ in furore meo obpbrii ũri ultor
existam: i leuabo manũ meã.
ut gentes quȩ in circuitu u̾ro st̃

Expanded text:
uia insultavit vobis inimicus, hoc est, mons Seir, et putavit quod in perpetuum ipse vos possideret et altitudines quondam Domini, nunc desertas cessisse sibi in haereditatem, et non solum dixit, sed et aliquanto tempore vos possedit, in tantum ut superbe loqueretur contra vos, quod opprobrium essetis cunctis gentibus, propterea haec dicit Dominus Deus, non solum monti Seir, sed et montibus ejus, et collibus, torrentibus, vallibusque et desertis atque vastatis, et urbibus derelictis, quoniam in igne zeli sui et adversum omnes quidem gentes, sed praecipue contra Idumaeam locutus sit. Quae cum caeteris, inquit, gentibus tenuit terram meam in possessionem, et possedit gladio, et toto corde possedit ut ejiceret habitatores de ea, terramque vastaret. Propterea nos nemorosa intelligimus loca: et vallibus haec dicit Dominus Deus in zelo, et in furore meo opprobrii vestri ultor existam, et levabo manum meam, ut gentes quae in circuitu vestro sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dispergerent ⁊ eicerent oues fo¬
ras.
Suꝑbia eñi ma¬
iorum
& p̃positorum
iniqͥtate
frequent pellun-¬
tur ȩccłiam. ut disꝑgantur a
dño quos ipse saluauit: S ñ di¬
mttt& eos ultra dñs in raptña &
iudicabit int̃ pecus & pecus. non
int̃ nomina dignitatũ. quibus
tument p̃positi. s int hominẽ
⁊ hominẽ. iuxta id qͦd ut̃q seruris
est dñi: Tunc suscitabit pastorem
unũ qͥ dicit in eugłio. ego sum pa¬
stor bonꝰ. Seruum suum dauid.
scđm id qͦd formã serui dignatus

Expanded text:
dispergerent et ejicerent oves fodispergerent et ejicerent oves foras. Superbia enim majorum et praepositorum iniquitate frequenter pelluntur ab ecclesia, ut dispergantur a Domino quos ipse salvavit. Sed non dimittet eos ultra Dominus in rapinam, et judicabit inter pecus et pecus; non inter nomina dignitatum, quibus tument praepositi, sed inter hominem et hominem, juxta id quod uterque servus est Domini. Tunc suscitabit pastorem unum, qui dicit in Evangelio: « Ego sum pastor bonus , » servum suum David secundum id, quod formam servi dignat
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ⁊ om̃s quidem heretici faciũt.
ut carpant eloquia scripturarũ.
⁊ qͣntum inse ẽ maculent. s et
eccłiastici uiri qui dogmatũ
ñ custodint ueritate. s de suo
corde confingunt. magistramq
habent p̃sumption̾ẽ suã. sinrili
errore retinentur. qͥ cum ppło ꝑsu-¬
ascrint uera e̾ẽ. quȩ fingunt: ⁊ in
theatralẽ modũ plausus concita¬
uerint. ⁊ clamores immemores fuit
libratisq sermonibꝰ atq trutina¬
tis magistrorũ sibi assirmunt
auctoritatẽ Uideamꝰ gͥ qͦd sit
iudiciũ inter pecus ⁊ pecits.⁊
quo uidicio iudic& eos bonus
pastor ⁊ uerus. qui accepit om̃e
uidicium a patre: Eece in qͥt ipse
ego uidico int pecus pingue &
macilentũ. siue int forte ⁊ infir¬
mũ: Fortes enĩ lateribꝰ ⁊ hume
ris suis impingunt atq conli-¬
dunt infirma pecora: ⁊ cornibꝰ
uentilant nescientes. In lege tau¬
rum cornupetã debere puniri.
Impinguebant aut̃e lateribus
⁊ cornibus uentilabant. donec

Expanded text:
 omnes quidem haeretici faciunt, ut carpant eloquia Scripturarum, et quantum in se est, maculent. Sed et ecclesiastici viri qui dogmatum non custodiunt veritatem, sed de suo corde confingunt, magistramque habent praesumptionem suam, simili errore retinentur. Qui cum populo persuaserint vera esse quae fingunt, et in theatralem modum plausus concitaverint et clamores, immemores fiunt libratisque sermonibus, atque trutinatis, magistrorum sibi assumunt auctoritatem. Videamus igitur, quod sit judicium inter pecus et pecus: et quo judicio judicet eos bonus pastor et verus, qui accepit omne judicium a Patre. Ecce, inquit, ipse ego judico inter pecus pingue et macilentum, sive inter forte et infirmum. Fortes eniris suis impingunt atque collidunt infirma pecora, et cornibus ventilant, nescientes in lege taurum cornupetam debere puniri. Impingebant autem lateribus et cornibus ventilabant, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ne.uł eos qui capti erant de ua¬
ticinio ꝓphetali: Tunc enim ape¬
ritur osꝓpħȩ quando qͦd priꝰ
nunciaue¬
rat oꝑe mon¬
strarit effecͤ¬
tum. & tota
libertate ꝓcla mat qui ne¬
quaquam futura s uł presentia.
uł transacta demonstrat. Hoc
scđm litteram: cęterum iuxta
tatur fortitudo dei. xp̃c autem

Expanded text:
ne, vel eos, qui capti erant de vane, vel eos, qui capti erant de vaticinio prophetali. Tunc enim aperitur os Prophetae, quando quod prius nuntiaverat, opere monstrarit effectum, et tota libertate proclamat, qui nequaquam futura, sed vel praesentia vel transacta demonstrat. Hoc secundum litteram. Caeterum juxta etatur fortitudo Dei. Christus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Poero quid sit inditium facere
i iusticiam pignꝰ restituere rapi¬
nam reddere. in mandatis uitȩ
ambulare. ⁊ cęt̾a. in hoc eodem
ꝓpheta supͣ dixinus: Et facͤ¬
tum ẽ in duodecimo anno. in
Mͦ mense .xͣ. mensis trans¬
migrationis siuie captiuita¬
tis nr̃e. uenit ad me qui fugerat
siue qui saluatus fuerat. de ie¬
rusalem dicens Uastata siue ca-¬
pta ẽ ciuitas Manus autẽ dñi
facta fuerat ad me. uespere ante¬
quam uenir& qui fugerat ape¬
ruitq os meum donec ueniret
ad me mane. & aꝑto ore meo ñ
silui ampltꝰ .xi. anno regni sede¬
uitatis siue transmigrationis.
ex quo ostendit᷑ post unum an-
nem. unum ciuium ierłm. qͥ
nunciar& captam urbem atq
uastatam: Ante unum autem
diem quã uenir& qͥ ista narra¬
ret. uespere facta ẽ manris dñi ad
quicquid erat ille dicturus. hic
factum ante replicauit. nec silu¬
it amplius uidens ꝓpħiam suã
oꝑe completam. & nequaqͣm du¬
bitare ppłm qui erant in babilo¬

Expanded text:
Porro quid sit judicium facere Porro quid sit judicium facere et justitiam, pignus restituere, rapinam reddere, in mandatis vitae ambulare et caetera, in hoc eodem propheta supra diximus. Et factum est in duodecimo anno mense, quinta mensis transmigrationis sive captivitatis nostrae: venit ad me qui fugerat sive qui salvatus fuerat de Jerusalem, dicens. Vastata sive capta est civitas. Manus autem Domini facta fuerat ad me vespere antequam veniret qui fugerat: aperuitque os meum donec veniret ad me mane et aperto ore meo non silui amplius. Undecimo anno regni Sedeitatis, sive transmigrationis, Ex quo ostenditur, post unum annunem unum civium Jerusalem, qui nuntiaret captam urbem atque vastatam. Ante unum autem diem quam veniret qui ista narraret, vesperi facta est manus Domini ad quidquid erat ille dicturus hic factum ante replicavit, nec siluit amplius, videns prophetiam suam opere completam, et nequaquam dubitare populum, qui erant in Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
at. rapi namq reddat. in m̃a¬
datis uitȩ ambulde nec faciat
quicquã in uistum non ne deb&
quã mori cõminatione peccatoris
iustum punire non debeat: Tale
quid loquit᷑ sermo diuinꝰ ad ihe-¬
remiam quando descendit in do-¬
mum figuli. i audit uł ꝓmissa
uł cõminationẽ dei id̃ agere ut
uł homines ꝓuocent ad salutem.
uł deterreant a peccato: Unde qui
dicunt non ẽ. equa uia dñi. ar¬
guuntur qͦd ipsorum sit iiqua
sententia. habentium oculũ pes-¬
simum: in equa qͣm noua seđ ue¬
tera udicantium Q uibꝰ om̃ibꝰ
de monstrat᷑. nec peccatorem. sa¬
litẽ desperare debere: si agat pę¬
uitentiam: nec iustum in sua ꝯfidẽ
ĩtitia. si disꝑdiderit negligenter:
qͦd magno labore quesierat Ma-¬
nifesta transcurrimꝰ. ut in obscu¬
rioribꝰ immorem᷑ In quibus aut̃e
p̃sens ꝓphetia discrepat. a p̃terita
i in quibꝰ loquat᷑ similia. colla¬
tio utriusq poterit indicare:

Expanded text:
at, rapinamque reddat, in manat, rapinamque reddat, in mandatis vitae ambulet, nec faciat quidquam injustum: nonne debet aquam mori, cum comminatio peccatoris justum punire non debeat? Tale quid loquitur sermo divinus ad Jeremiam quando descendit in domum figuli, et audit vel promissa, vel comminationem Dei id agere, ut vel homines provocent ad salutem, vel deterreant a peccato . Unde qui dicunt: Non est aequa via Domini, arguuntur quod ipsorum sit iniqua sententia, habentium oculum pessimum, et nequaquam nova, sed vetera judicantium. Quibus omnibus demonstratur, nec peccatorem salutem desperare debere, si agat poenitentiam: nec justum in sua confidere justitia, si perdiderit negligenter quod magno labore quaesierat. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur, in quibus autem praesens prophetia discrepet a praeterita, et in quibus loquatur similia, collatio utriusque poterit indicare.
Abbreviated transcription (Latin):
illa de quo scriptum ẽ. placebo dño
in regione uiuorum. & anima
quȩ peccauerit ipsa moriet᷑. E a
speciali cõmunitione qua israel
domu loquebat᷑. ad generalem
transit disputationẽ. qd & iustũ
p̃teritȩ non saluent iusticiȩ. si no¬
uis sceleribꝰ fuerit occupatus. et
peccatorem uł impium antiqua
teres emendarit errores. dm̃q ñ
pterita in utroq uidicare s pre¬
sentia: Si dixero inquit iusto ui¬
ta uiues & ei p̃mia iusticiȩ pollicitꝰ
fuero confisusq ille peccauerit.
om̃s iusticie eius pristinę obluu-¬
oni tradentur. & p̃senti iniquitate
moriet. Nec mea ẽ mutata senten-¬
tia. cum non possim u eodem ho¬
inine. peccatori reddere qͦd iusto
ꝓmiseram : e contrario si peccatori
i impio fuero cominatus ⁊ dixe¬
ro. adhuc tres dies ⁊ niniue sub-¬
uertetur. ⁊ ille egerit penitentĩã.
bonisq operibus ueterem emen-¬
darit errorem. ita ut indicium
faciat & iusticiã. pignus restitri¬

Expanded text:
illa de qua scriptum est: « Placebo Domino illa de qua scriptum est: « Placebo Domino in regione viventium » Et anima, quae peccaverit, ipsa morietur. Et a speciali commonitione qua Israel domui loquebatur, ad generalem transit disputationem quod et justum praeteritae non salvent justitiae, si novis sceleribus fuerit occupatus, et peccatorem vel impium antiqua teres emendarit errores, Deumque non praeterita in utroque judicare, sed praesentia. « Si dixero, inquit, justo vita vives, » et ei praemia justitiae pollicitus fuero, confisusque ille peccaverit, omnes justitiae ejus pristinae oblivioni tradentur, et praesenti iniquitate morietur. Nec mea est mutata sententia, cum non possim in eodem homine, peccatore reddere, quod justo promiseram. E contrario si peccatori et impio fuero comminatus, et dixero: Adhuc tres dies et Ninive subvertetur, et ille gerit poenitentiam, bonisque operibus veterem emendarifaciat, et justitiam, pignus restitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pleno animo agant pęnttentĩ.
Hic autem ad eos loquit᷑. qui
magnitudine peccatoeum unmo
impiȩtatum suarum desperant
salutem. & dicunt iniquitates
nr̃ȩ & peccata nr̃a suꝑ nos sunt:
in ipsis tabescimus Quomͦ ergo
uuiere poterimꝰ.  Et est sensil
Cum semel nobis mors ꝓposita sit:
⁊ uulneribꝰ nr̃is nulla medicina pos-¬
sit restituere sanitatem. quid ne¬
cesse ẽ laboeare & frustra consumi.
i p̃sentem uitã non cũ desꝑatiõe
transigere. ut saltim hac fruam᷑.
quia fitturam ꝑdidimꝰ. Q uibꝰ res¬
pond& ds̃ non uelle se mortem
impii. s ut reuertatur & uiuat.
i apostropham facit ad impios des¬
perantes: Conu̾timini a uiis ur̃is
pessimis. atq ut sciamꝰ qui sint un¬
pii ad quos loquit᷑ sequens sermo
demonstrat.
Quare mo¬
riemini domꝰ
autem ⁊ mors
in hoc loco
non hȩc signi ficatur qua om̃s
c̃omuni cum bestiis lege nature
uł uiuimꝰ uł morte dissoluimͣ. sed

Expanded text:
et pleno animo agant poenitentiam. et pleno animo agant poenitentiam. Hic autem ad eos loquitur qui magnitudine peccatorum, immo impietatum suarum, desperant salutem et dicunt: Iniquitates nostrae, et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis tabescimus: quomodo ergo vivere poterimus? Et est sensus: Cum semel nobis mors proposita sit, et vulneribus nostris nulla medicina possit restituere sanitatem, quid necesse est laborare, et frustra consumi, et praesentem vitam non cum desperatione transigere, ut saltem hac fruamur, quia futuram perdidimus? Quibus respondet Deus, non velle se mortem impii, sed ut revertatur et vivat. Et apostropham facit ad impios desperantes: Convertimini a viis vestris pessimis. Atque ut sciamus qui sint impii ad quos loquitur, sequens sermo demo« Quare moriemini, domus autem et mors in hoc loco non haec significatur, qua omnes communi cum bestiis lege naturae vel vivimus, vel morte dissolvimur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
erit. rapinamq reddiderit.
in mandatis utte ambulauerit.
nec fecerit quicqͣm iniustum.
uita uiu&: & ñ moriet᷑: Omĩa
peccata quȩ peccauit ñ imputabun¬
tur ei: Iudicium & iusticiã fecit
uita uiuet. E dixerunt filii ppłi
tui: Non ẽ equi ponderis uia dñi.
& ipsorum uia iniusta ẽ. Cum
Senun recesserit iustus a iusticia
Isua fęceritq iniquitates morietur
in eus. Et cum recesserit impus
Sab impietate sua feceritq uidici¬
Sum ⁊ iusticiam uiu& in eis. Et
dicitis. non ẽ recꝰta uia dñi. Hñu¬
quemq iuxta uias suas iudicabo
de uobis domus isrł: Si negligẽ
ter legamus. uidet᷑ nobis eadem
ꝓpłua esse. quȩ supra in qua dictͦ.
Nunquid uolens cupio mortem
iniqui dicit dñs nisi conuerti
fine eiusdem ꝓpħie: Conutimini
& redite ab uniuersis impieta¬
tibus ur̃is. ⁊ non erunt in tormen¬
tum uobis iniquitates Ibi eñĩ
ad eos sermo fit: qui uolunt age
pęnttentiã. ⁊ iusticia peccata de¬
lere. ut cũ fiducia conuertantur

Expanded text:
 rapinam reddiderit, in mandatis uitae ambulauerit nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fecit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est aequi ponderis uia domini. et ipsorum uia iniusta est. cum enim recesserit iustus a iustitia sua feceritque iniquitates morietur in eis. et cum recesserit impius ab impietate sua feceritque iudicium et iustitiam, uiuet in eis. et dicitis: non est recta uia domini. unumquemque iuxta uias suas iudicabo de uobis, domus Israhel Et ter legamus videtur nobis eadem prophetia esse, quae supra in qua dicitur: « Nunquid volens cupio mortem iniqui, dicit Dominus, nisi converti fine ejusdem prophetiae: Convertimini et redite ab universis impietatibus vestris, et non erunt vobis in tormentum iniquitates . Ibi enim ad eos sermo fit, qui volunt agere poenitentiam, et justitia peccata delere, ut cum fiducia convertantur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uistus non poterit uiuere in ui¬
sticia sua. in quacũq die pecca¬
uerit. Et iam si dixero iusto qͦd
uita uiuat:⁊ confisus in iusticia
sua fecerit iniquitatẽ. om̃s iusti¬
ciȩ eius obliioni tradent᷑ ⁊ ini¬
quitate sua qͣm oꝑatus ẽ. in ipsa

Expanded text:
et iustus non poterit uiuere in iuet iustus non poterit uiuere in iustitia sua, in quacumque die peccauerit. etiamsi dixero iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem, omnes iustitiae eius obliuioni tradentur et in iniquitate sua, quam operatu
Abbreviated transcription (Latin):
enim ex suo animo atq officio
uidicat᷑. Tu si locutus fuerit.
ille si audire contemꝑserit. Be
magistris negligentibus salomõ
loquitur: Sapientia abscondi¬
ta. & thesaurus occultus. quȩ
utilitas in utrisq  Tale quid̃
significat᷑ ⁊ in euangłio. qͦd qui
scandalizauerit unum de mini¬
mis ȩccłiȩ expediat ut alligetur
ad collum eius mola asinaria
⁊ abiciat᷑ in ꝓfundum. qũã in
specula constitutus plurimis
noceat. Tu gͦ fili hominis
dic ad dom̃um isrł. Sic locuti
estis dicentes Iniquitates nr̃e &
peccata nr̃a super nossunt:  in
ipsis nos tabescimus: Quomodo
ergo nos uiuere poterimus : Dic
ad eos Niuo ego dicit dñs deus.
Nolo mortẽ impii. s ut reuerta
Et quare moriemini domꝰ ifrael:
Tuitaq fili hominis dic ad filios
ppłi tui: Iusticia iusti non libe-¬
rabit eum in quacumq die pec¬
cauerit. ⁊ impietas impii non
nocebit ei. in quacumq die con¬
uersus fuerit ab impictate sua.

Expanded text:
enim ex suo animo atque officio enim ex suo animo atque officio judicatur. Tu si locutus non fueris, ille si audire contempserit. De magistris negligentibus Salomon loquitur: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque ? Tale quid significatur et in Evangelio , quod qui scandalizaverit unum de minimis Ecclesiae, expediat ei ut alligetur ad collum ejus mola asinaria, et abjiciatur in profundum, quam in specula constitutus, plurimis noceat. Tu ergo, fili homdic ad domum Israel: Sic locuti estis, dicentes: Iniquitates nostrae, et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis nos tabescimus: quomodo ergo vivere poterimus? Dic ad eos: Vivo ego, dicit Dominus Deus: nolo mortem impii, sed ut revertatet quare moriemini, domus Israel? Tu itaque, fili hominis, dic ad filios populi tui: iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et impietas impii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab impietate sua,
Abbreviated transcription (Latin):
dentis quȩ mentẽ atq rationem
ĩponit ppło ac turbȩ cogitationũ
suarum. ut ñ omnia cogitatio¬
num incentiua suscipiat. s uidi¬
et atq discernat. quȩ sectanda
sibi quȩ uȩ fugienda sint. Spe¬
llator terre uideȩ uł rex potest
intelligi. uł ꝓpħa: Speculator
a ppło electus & scripturarum
lectione cognoscens. & ỹuidens.
quȩ futura sint annunci& ppło
& corrigat delinquentẽ Unde
magnoꝑe formidandum ẽ. ne
ad hoc officium accedamꝰ indi¬
gni ⁊ assumptiã ppło. negligen¬
tiȩ nos demus atq desidie ⁊ qͦd
hispeuis ẽ deliciis uentriq ⁊ otio
seruientes. honorem nos accepisse
putemꝰ non ministerium. siqͥdẽ
filius hominis non uenit mini¬
strari. s ministrare. ⁊ pedes dis¬
cipulorum lauit. ut ostender&
om̃s sordes ⁊ uitia a magistro
in discipulis debere dilui atq
purgari. nec statim respondeamꝰ.
quid ꝓdest dicere si uoluit audi¬
tor facere qͦd docueris Unꝰ quisq

Expanded text:
dentis, quae mentem atque rationem dentis, quae mentem atque rationem praeponit populo ac turbae cogitationum 396 suarum: ut non omnia cogitationum incentiva suscipiat, sed judicet atque discernat quae sectanda sibi, quaeve fugienda sint. Speculator terrae Judaeae, vel rex potest intelligi, vel propheta: speculator a populo electus, et scripturarum lectione cognoscens et praevidens quae Ventura sint, annunciet populo et corrigat delinquentem. Unde magnopere formidandum est, ne ad hoc officium accedamus indigni et assumpti a populo, negligentiae nos demus atque desidiae, et quod his peius est, deliciis ventrique et otio servientes honorem nos accepisse putemus, non ministerium. Siquidem Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare; et pedes discipulorum lavit, ut ostenderomnes sordes et vitia a magistris in discipulis debere dilui atque purgari. Nec statim respondeamus, quid prodest docere, si nolit auditor facere quod docueris? Unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
peccantis. dum reusẽ sanguinis
euis qui liberari potuit. & de mor-¬
te erui: nisi magistri silentio con¬
cidiss&. ⁊ in utroq liberum serua¬
ri arbitrium. dum & in magistri
uoluntate ẽ. ł tacere. uł loqui.⁊
i auditoris arbitrio uł audire ⁊
facere atq saluari. uł contempne¬
re & ꝓprio ꝑire contemptu: Nec
statim sequit᷑. ut quia ꝓpħa p̃dicit
ueniat qͦd p̃dixit: Non enim pre¬
dicit ut ueniat. s ne ueniat. Nec
quia ds̃ loquitur. necesse ẽ fieri
qͦd miuat᷑. sed ideo cõminatur. ut
conuertat᷑ ad pęnitentiã. cui mi¬
natur. & non fiat qͦd futurum ẽ.
si uerba dñi contempnant᷑. Pos¬
sumꝰ autẽ triplictt̃ locum istum
disserere. ut terra quȩ sibi specu¬
latorem constituit. uł iuxta litte¬
ram terra uidea sit. uł iuxta spiri¬
talem untelligentiã. Eccłia quę
sepe de nouusim is ppłi sui specula¬
torem eligit. illum uidelic& qͦm
mit iudicem. uł certe animȩcre¬

Expanded text:
peccantis, dum reus est sanguinis peccantis, dum reus est sanguinis ejus, qui liberari potuit, et de morte erui, nisi magistri silentio concidisset, et in utroque liberum servari arbitrium, dum et in magistri voluntate est vel tacere vel loqui, et in auditoris arbitrio vel audire et facere atque salvari, vel contemnere et proprio perire contemptu. Nec statim sequitur, et quia propheta praedicit, veniat quod praedixit: non enim praedicit ut veniat, sed ne veniat, nec quia Deus loquitur, necesse est fieri quod minatur, sed ideo comminatur, ut convertatur ad poenitentiam, cui minatur, et non fiat quod futurum est, si verba Domini contemnantur. Possumus autem tripliciter locum istum disserere, ut terra quae sibi speculatorem constituit, vel juxta litteram terra Judaea sit, vel juxta spiritalem intelligentiam Ecclesia, quae saepe de novissimis populi sui speculatorem eligit, illum videlicet quemit judicem, vel certe anima cre