comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnino habebat peccatũ in euangelio dõpatri offert dicens. Confiteor tibi pat̃ dñe caeli
igitur confessione id est laude et gratiarum actione : lam nunc homines cum angelis soci¬
antur laudantes decelestibus & terrestribus tãquã eum qui fecit cȩlum et terrã. et di¬
ͥstesum uoces angelorum laudantium in caelis hunc ymnum gloriaedi et esaias prophe¬
ta seaudisse tes tatur quando gloriam dñi uidit et sera phinꝰ istis uocib eum col lau¬
dantia dudiuit et beatus iohannes in a pocalypsi subfiguraquattuor animalium intro¬
duxit: Legitur namq in esaia deseraphin laudantib: ita: et clamabat alter ad alterum

Expanded text:
omnino habebat peccatum, in Evangelio Deo Patri offert dicens: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli omnino habebat peccatum, in Evangelio Deo Patri offert dicens: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli igitur confessione, id est, laude et gratiarum actione jam nunc homines cum angelis sociantur, laudantes de coelestibus et terrestribus, tanquam eum, qui fecit coelum et terram, et disunt voces angelorum laudantium in coelis hunc hymnum gloriae Dei. Et Isaias propheta se audisse testatur, quando gloriam Dei vidit, et seraphim istis vocibus eum collaudantia audivit. Et beatus Joannes in Apocalypsi sub figura quatuor animalium introducit. Legitur namque in Isaia de seraphim laudantibus ita: Et clamabant alter ad alterum,
Abbreviated transcription (Latin):
nibus constat ad quã tantũ credimus hominum genus ascendere quanto illic contigit
&ectos angelos remansisse Sicut scriptum est. Statuitterminos gentium iuxta nu¬
merum angelorum dĩ Merito scã ecclesia quaeillis socianda est incelo &cum illis indĩ lau¬
dibus permansura. iam nunc ipsis uocibus dm̃laudat in terris. quibus eum scĩ angeli lau¬
dant incȩlis : Et boc non superba presumptione sed supplici confessione : sic desiderans
maiestatem dĩ credere & conficeri inmundo. sicut ab anglis uidetur & laudatur incȩlo
Haec enim confersio non est peccati dequa nobis precipitur Confitemini alterutrum
peccata ur̃a. Et psalmistaait : Dixi confitebor aduersumme in iustitiã meã dño: Sed
laudis et gratiarum actionis qualis intellegitur inpsalmo ubi canimus. Confiteant᷑
dño miseri cordiae eius et mirabilia eius filiis hominũ Et qualem dñs iħs qui nullũ

Expanded text:
nibus constat, ad quam tantum credimus hominum genus ascendere, quantos illic contigit nibus constat, ad quam tantum credimus hominum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium juxta numerum angelorum Dei, merito sancta Ecclesia, quae illis socianda est in coelo, et cum illis in Dei laudibus permansura, jam nunc ipsis vocibus Deum laudat in terris, quibuscum sancti angeli laudant in coelis, et hoc non superba praesumptione, sed supplici confessione, et sic desiderans majestatem Dei credere et confiteri in mundo sicut ab angelis videtur, et laudatur in coelo. Haec enim confessio non est peccati, de qua nobis praecipitur: Confitemini alterutrum peccata vestra . Et Psalmista ait: Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam , sed laudis et gratiarum actionis, qualis intelligitur in psalmo ubi canimus: Confiteantur Domino misericordiae ejus, et mirabilia ejus filiis hominum . Et qualem Dominus Jesus, qui nullum
Abbreviated transcription (Latin):
Loces angelorum sunt in laude conditoris ipsa ammirationis intimae contempla¬
tionis : Quales ergo oport& esse uoces nr̃as quas in conspectudĩ cum angelicis laudib
deprecamur ad mitti. id est in tromitti. ut possimus dicere intr& oratiomea in conspe¬
tutuo Et iterum ut ueniat ad te oratiom ea ad templum scm̃ tuum. Utiq tales uoce
& talis clamor non est in sonooris. sed in desiderio cordis: Uoces enim apud secretissi¬
mas aurerdĩ non faciunt uerba nr̃a sed desideria : Aeternam & enim uitamsiore pe¬
timus nec tamen cordedesideramus clamantes tacuimus. Si uero de sideramus
ex toto corde : &iã cum ore contices cimus tacentes clamamus : Sic morses abstrepi¬
tu uerborum tacebat : & tamensilens aurediui naepi&atis audiebatur. cui dicitur
Quidclamas ad me intus est ergo indesiderio clamor secr&us : qui adhumanas aures ñ
peruenit & tamen auditũ conditoris repl&. Et quia suꝑna illa ciuitas ex angelis & bomi¬

Expanded text:
oces angelorum sunt in laude conditoris ipsa admiratio intimae contemplationis, quales ergo oportet esse voces nostras, quas in conspectu Dei cum angelicis laudibus deprecamur admitti, id est intromitti, ut possimus dicere: Intret in conspectu tuo. Et iterum; ut veniat ad te oratio mea ad templum sanctum tuum. Utique tales voces et talis clamor non est in sono oris, sed in desiderio cordis. Voces enim apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen desideramus, clamantes tacuimus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Sic Moyses ab strepitu verborum lacebat, et tamen silens aure divinae pietatis audiebatur, cur dicitur: Quid clamas ad me? . Intus est ergo in desiderio clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum Conditoris replet; et quia superna illa civitas ex angelis et homi
Abbreviated transcription (Latin):
netur : Sed quod it a collectum & informa quandã redactũ non lic& scribi: Com inemora¬
tiofit promissionisdĩ : ubi perproph&ã p̃nuntians testamentũ nouũ dixit. Hloc ẽ testa¬
mentum quod ordinabor eisperdies illos dicit dñs. dandoleges meas in mentẽ eorũ & in cor¬
dibus eorum scribã eas : Huius rei significandȩ causa audiendo symbolum discitur: nec
in tabulis uel in aliqua matheria. sed incorde scribitur ⁊ Prestabit ille qui uosuo cauit ad su
placeatis. non seruiliter timendo poenã sed liberaliter amando iustitiã : ALI A EX E

Expanded text:
netur. Sed quod ita collectum et in formam quamdam redactum non licet scribi, commemoranetur. Sed quod ita collectum et in formam quamdam redactum non licet scribi, commemoratio fit promissionis Dei, ubi per prophetam praenuntians Testamentum novum dixit: Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suuplaceatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est e
Abbreviated transcription (Latin):
exuobis : Dĩ enim donũ ẽ : Posthanc &iã mortẽ quȩ in homines pertransiit quȩ uetustati pri¬
mihominis debetur : Sperate &iã in fine ur̃orum corporũ resurrectionẽ non ad passiones doloꝵ
sicut resurrec turi sunt impii. nec adgaudia carnalium desideriorũ sicut putant stulti
sed sicut apostolus ait: Seminatur corpus animale. surgit corpusspiritale ut iam
non ad grauet animã necullã quaerat refectionẽ. qui anullã patietur defectionẽ
symbolum cũ audieritis : totum in isto sermonenr̃o breuiter collectum agnos c&is:
Hecut eadem uerba srmboli teneatis ullomodo scribere debetis. sed audiendo per¬
discere : neccum tenueritis scribere sed memoria semper tenere atque recolere : quic¬
quid enim in symbolo audituri estis. hoc indiuinis sacrarum scripturarum litteris conti¬

Expanded text:
ex vobis: Dei enim donum est. Post hanc etiam mortem, quae in omnes pertransit, quae vetustati priex vobis: Dei enim donum est. Post hanc etiam mortem, quae in omnes pertransit, quae vetustati primi hominis debetur, sperate etiam in fine vestrorum corporum resurrectionem: non ad passiones dolorum, sicut resurrecturi sunt impii; nec ad gaudia carnalium desideriorum, sicut putant stulti: sed sicut Apostolus ait, Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale , ut jam non aggravet animam , nec ullam quaerat refectionem, quia nullam patietur defectionem.Symbolo quod audieritis, totum in isto sermone nostro breviter collectum agnoscetis. Nec ut eadem verba Symboli teneatis, ullo modo debetis scribere; sed audiendo perdiscere: nec cum didiceritis, scribere; sed memoria semper tenere atque recolere. Quidquid enim in Symbolo audituri estis, in divinis sacrarum Scripturarum litteris conti
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit uita uiuorum : Per ipsum nobis sp̃ssc̃s missus ẽ a patre : et ab ipso sp̃sꝑatris & filii
abutroque missus anullogenitus : Vnitas amborum : aequalis ambobus: Et aectrenttas
unus ẽdr̃ omnipotens anui sibilium rex sđorũ. ui sibilium et in uisibilium ereator: Neque enum
tres deos aut tres omni potentes. auctres creatores. uel quiquid aliud de excellentiadĩ dicis
potest Dicimus quia nee rerdii sed unus estds̃. quã uis in hac trintate pater ponsit filius
osfilius non sit pater. & sp̃s sc̃s nec filius sit nec pater: Sed ille pater filii : ille filius patrie
ille sps orpatris &e filu Ecedite ut in tellegatis. Nisienĩ credideritis non in tollegitis
Et ex hac fidegratiã sperate : in qua uobis peccataomniadimittentur : Hinc enĩ salui eritis . ñ

Expanded text:
cum sit vita vivorum. Per ipsum nobis Spiritus sanctus missus est a Patre, et ab ipso. Spiritus Patris et Filii cum sit vita vivorum. Per ipsum nobis Spiritus sanctus missus est a Patre, et ab ipso. Spiritus Patris et Filii ab utroque missus, a nullo genitus: unitas amborum, aequalis ambobus. Haec Trinitas unus Deus est, omnipotens, invisibilis, rex saeculorum, visibilium et invisibilium creator. Neque enim tres dominos, aut tres omnipotentes, aut tres creatores, aut quidquid aliud de excellentia Dei dici potest, dicimus: quia nec tres dii, sed unus Deus. Quamvis in hac Trinitate Pater non sit Filius, et Filius non sit Pater, et Spiritus sanctus nec Filius sit nec Pater: sed ille Pater Filii, ille Filius Patris, ille Spiritus Patris et Filii. Credite, ut intelligatis. Nisi enim credideritis, non intelligetis . Ex hac fide gratiam sperate: in qua vobis peccata omnia dimittentur. Hinc enim salvi eritis, non
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apostołus in ipso condita sunt om̃ia incaelo et in terra. uisibilia & inuisibilia
Siue dironi siue dominationes siue principatus siue potestates: Omĩa in ipso et per
ipsũ creata sunt. et om̃ia illi constant. Sed qm̃ semet ipsũ ex inaniuit. non formã dĩ amit¬
tens sed formã serui accipiens : Perhano formã serui in uisibilis uisus est. quinatus est
desp̃usco et maria uirgine : In hacforma serui omnipotens infirmatus ẽ : quia passus est
subpontiopilato : et por hanc formã serui in mortalis mortuus est : quia crucifixus ẽ & sepulitꝰ
Perbano formã serui: rex seculorum dietertia surrexit : Perbano formã serui: uisibiliundo
muisi bilium creator ascendit incȩlum. unde num quã recessit: Perhanc formã serui : sed&
addexterã patris qui ẽ brachium patris. dequodicit propħa & brachium dñi cui reuelatũ

Expanded text:
dicit Apostolus, In ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia; dicit Apostolus, In ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia; sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates: omnia in ipso et per ipsum creata sunt, et omnia illi constant . Sed quoniam semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens ; per hanc formam servi invisibilis visus est: quia natus est de Spiritu sancto et Maria virgine. In hac forma servi infirmatus est omnipotens: quia passus est sub Pontio Pilato. Per hanc formam servi, immortalis mortuus est: quia crucifixus est et sepultus. Per hanc formam servi, rex saeculorum die tertio resurrexit. Per hanc formam servi visibilium et invisibilium creator ascendit in coelum, unde nunquam recessit. Per hanc formam servi, sedet ad dexteram Patris, qui est brachium Patris: de quo dicit propheta, Et brachium Domini cui revelatum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã natura in uisibilis. in ea ipsa forma. inqua aequa lis est patri: Natura qui ppe in uisi¬
bum : Inquanatura &iam in mortalis omnino idest omni modo in commutabilis perman&
Nam et anima humana scđm quendam modum dicitur in mortalis : sed non est uera in mor¬
talitas. ubi tanta est mutabilitas. perquã et deficere et perficere potest : Vnde mors eius est:
alienare auitadĩ perignorantiã quaeẽ in illa : Vita uero eius concurrere ad fontemuita e
ut in lumine dĩ uideatlumen : Secundum quã uitã &iã uos per xp̃igratiã reuiuiscitis a
morte quadã cui renuntiastis : Verbũ autẽ dĩ quod est unigenitus filiuscum patre semper
in commutabiliter uiuit nec deficit: quia ꝑmansio nonminuitur nec proficit. quia per¬
fectio non augetur : Est &iã ipse scłorum uisibiliũ & in uisibiliũ creator Quia sicut

Expanded text:
etiam natura invisibilis, in ea ipsa forma, in qua aequalis est Patri. Natura quippe invisietiam natura invisibilis, in ea ipsa forma, in qua aequalis est Patri. Natura quippe invisia natura etiam immortalis omnino, id est omni modo incommutabilis manet. Nam et anima humana secundum quemdam modum dicitur immortalis: sed non est vera immortalitas, ubi tanta est mutabilitas, per quam et deficere et proficere potest. Unde mors ejus est, alienari a vita Dei per ignorantiam quae est in illa: vita vero ejus, currere ad fontem vitae, ut in lumine Dei videat lumen. Secundum quam vitam etiam vos per Christi gratiam reviviscetis a morte quadam, cui renuntiatis. Verbum autem Dei quod est unigenitus Filius, cum Patre semper incommutabiliter vivit; nec deficit, quia permansio non minuitur; nec proficit, quia perfectio non augetur. Est etiam ipse saeculorum visibilium et invisibilium creator: quia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
empus est ut srmbolum accipiatis : quo continetur breuiter
propter aeternã salutẽ omne quod creditis : Srmbolum autem nuncupatur. asimilitu¬
dine quadã trans latouocabulo : qui a symbolum interse faciunt mercatores. quo eorum
soci etas pacto fidei teneatur : Eturã societas est commertium spiritalium : ut similes
in isto frmbolo continetur. ut credatis indm̃ patrẽ omni potentẽ in ui sibilẽ et in mortalem
regẽ scłoꝵ uisibilium et in uisibiliũ creatorem. et quicquid aliud digne deillo uel ratio
sincera uel scripturae scãe auctoritas loquitur. nec ab ista excellentia dĩfiliũ separe¬
tis : Neque enĩ sic ao ista de patre dicuntur : ut abillo aliena sint quidixit. Ego et pater
ȩ qualem dõ: Rapina quippe usurpatio est alieni : cum illa aequalitas natura sit sui: De
perhec quo modo non erit omni potens filius perquem facta sunt om̃ia. cum&iã sit uirtus
et sapientia dĩ patris : Dequa sapientia scriptum est. quod cum sit una omnia potest: Est

Expanded text:
empus est ut Symbolum accipiatis, quo continetur breviter, propter aeternam salutem, omne quod creditis. Symbolum autem nuncupatur a similitudine quadam, translato vocabulo; quia symbolum inter se faciunt mercatores, quo eorum societas pacto fidei teneatur. Et vestra societas est commercium spiritualium, ut similes e isto Symbolo continetur: ut credatis in Deum Patrem omnipotentem, invisibilem, immortalem, regem saeculorum, visibilium et invisibilium creatorem; et quidquid aliud digne de illo vel ratio sincera, vel Scripturae sanctae auctoritas loquitur. Nec ab ista excellentia Dei Filium separetis. Neque enim sic ista de Patre dicuntur, ut ab illo aliena sint qui dixit, Ego et Pateraequalis Deo . Rapina quippe usurpatio est alieni: cum illa aequalitas natura sit. Ac per hoc quomodo non erit omnipotens Filius, per quem facta sunt omnia; cum etiam sit Virtus et Sapientia Dei , de qua scriptum est, quod cum sit una, omnia potest ? Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hunc pane significauit manna hunc panem tribuit altaredĩ Nouerunt fide¬
sine sp̃u non potest uiuere : sic non habebit sp̃m uitae. nisi qui in xp̃icorpore fuerit in uen¬
tus: Qui uult uiuere: accedat. credat. uiuatdõ. dõ incorporetur. ut uiuific&ur : Haecẽ
enim manducare illã aescã & illum bibere potum. In xp̃omanere &illum manentẽ in se
habere sicut ipsedicit : qui manducat meã carnem & bibit meum sanguinem : in meman&
&ego in illo : Sequitur in mesterio SUΡRAQUAEPROCITIO ACSERENO UULTURESTICERE¬

Expanded text:
est. Hunc panem significavit manna, hunc panem tribuit altare Dei. Noverunt fideest. Hunc panem significavit manna, hunc panem tribuit altare Dei. Noverunt fidesine spiritu non potest vivere, sic non habebit spiritum vitae, nisi qui in Christi corpore fuerit inventus. Qui vult vivere, accedat, credat, vivat Deo de Deo; incorporetur, ut vivificetur. Hoc est enim manducare illam escam, et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se habere, sicut ipse dicit: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem in me manet, et ego in illo . Sequitur in mysterio. 65. Supra quae propitio ac sereno vultu, etc
Abbreviated transcription (Latin):
scãm & in maculatam offert ecclesia nisi quã ad ñõ accepit id est panem sc̃m uitaaet̃¬
nae & calicem salutis perp&uae In hoc enim pane sumentibus uitaaeterna est : Sicut
ipsedñs panis uiuus & panis uitae deseipsoait : Egosum panisuiuus quidecaelo descen¬
di Et iterum: Panis enimdĩ est qui decelodescendii. & dat uitã mundo: Et aliolocoait qui
manducat huncpanem: uiuet in aeternum. Et quod istesit panis corporis sui: ipseexponit
dicendo : Et panis quẽ egodabo caromea est promundiuita. Ergo & calix sanguinis eius. ca¬
lix est salutis ae ternae: quia sanguis promultis effusus ẽ in remissionẽ peccatorũ
ut saluum facer& populũ suũ apeccatiseorum : De hoc canitur inpsalmo Calicem
salutaris accipiã. & nomen dñi in uocabo: E.st enim calixiste salutaris accipienti & in
sa cramenti perceptione. & in passionis imitatione: sicut a scĩs martrribus acceptus

Expanded text:
sanctam et immaculatam offert Ecclesia, nisi quam a Domino accepit? id est panem sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae. In hoc enim pane sumentibus vita aeterna est, sicut ipse Dominus panis vivus et panis vitae de se ipso ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Et iterum: Panis enim Dei est qui descendit de coelo et dat vitam mundo . Et alio loco dicit: Qui manducat hunc panem, vivet in aeternum . Et quod iste sit panis corporis ipse exponit dicendo: Et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Ergo et calix sanguinis ejus, calix est salutis aeternae, quia sanguis ille pro multis effusus est in remissionem peccatorum, ut salvum faceret populum suum a peccatis eorum. De hoc canitur in psalmo: Calicem salutaris accipiam et nomen Domini invocabo . Est enim calix iste salutaris accipienti, et in sacramenti perceptione, in passionis imitatione, sicut a sanctis martyribus acceptus
Abbreviated transcription (Latin):
Viuit manducatur : quia surrexit occisus. Nec quando manducamus partesde
illo faciamus : & quidem insacramento sic fit : Perpartes munducatur in sacram̃
to : & man& inceger totus incaelo. Man& integercotus in corde tuo : Sequitur

Expanded text:
vivit manducatus, quia resurrexit occisus; nec, quando manducamus, partes de vivit manducatus, quia resurrexit occisus; nec, quando manducamus, partes de illo facimus; et quidem in sacramento sic fit, per partes mandnto et manet integer totus in caelo, manet integer totus in corde tuo. Totus
Abbreviated transcription (Latin):
oblatione mundare debuer̃: Qui ut idem testatur a postolus. per sp̃m sc̃m sem&¬
ipsum optulit in maculatum dõ: Haet namq: nobis: in sacramento corporis
& sanguinis filiidĩ cotidie instauratur: & hoc corpus. & hic sanguis. non in sp̃ici
& insarmentis colligitur : sed certa consecratione mysticus fit nobis nonnas¬
citur cũ panis &uini creatura In sacramentũ carnis & sanguinis eius Inef¬
fabili sp̃s scĩficatione trans fertur: quod aut̃ non itafit quam uis sit panis
& calix: alimentũ est refectionis non sacramentũ religionis. quod diuinũ
altare xp̃s impleuit : Inuitauit ergo dñsseruos E p̃parauit eis cibum seipsũ: Quis audea
manducare dnm suum: & tamen ait: Quiman ducat me uiuit propterme: Quan
doxp̃s manducatur. uita munducatur: Nec occiditur ut manducetur. sed mor¬
tuos uiuificat: Quando munducatur reficit sed non deficit: Manducetur xp̃s

Expanded text:
sti cruore mundari debuerunt; qui, ut idem testatur Apostolus, per Spiritum sanctum semesti cruore mundari debuerunt; qui, ut idem testatur Apostolus, per Spiritum sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo. Hoc namque nobis in sacramento corporis et sanguinis Filii Dei quotidie instauratur. Hoc corpus et hic sanguis non in spicis et in sarmentis colligitur, sed certa consecratione mysticus fit. Novus non nascitur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur. Quod autem non ita sit, quamvis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis, quo divinum altare Christus implevit. Invitavit ergo Dominus servos, et praeparavit eis cibum seipsum. Quis audeat manducare Dominum suum? Et tamen ait: Qui manducat me, vivit propter me . Quando Christus manducatur, vita manducatur, non occiditur ut manducetur, sed mortuos vivificat, quando manducatur. Reficit, sed non deficit; manducatur Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
propterme: Haec est ergo uera & aeternahostia quia uera & aeterna eius est
uirtus. uera & aeterna perea ꝑficitur salus: Est enĩ noua & ae ternites tam̃ti: haec est
rationabilis hostia plenaui delic& rationis plena mysterii Quae non corporali macta¬
tione ut inueteribus sacrificiis fiebat sed spĩtali racione celebratur & fidei purita¬
te exhibetur. Iuxta apł i fidelibus p̃cipientẽ. rationabile obsȩquiũ urm. Nt enim
hoc apłs dicor& utiq dospitali sacrificioloquebatur. Vndẽalibiait: Necesseost
ergo exempluria quidem celestium bis mundari Ipsu autẽ cȩlestia. melioribus
hostus quã istis : Vt enĩ corda fidelium fierent celestia. & sicut portauerant ima¬
ginem terreni portarent &imaginẽ eius quidecelis est. Et qualis celestis tales
fierent & celestes: non brutarum animaliũ cruore sed rationabilis sanguinisxp̃i¬

Expanded text:
propter me . Haec est ergo vera et aeterna hostia, quia vera et aeterna est propter me . Haec est ergo vera et aeterna hostia, quia vera et aeterna est virtus, vera et aeterna per eam perficitur salus. Est enim novi et aeterni Testamenti. Haec est rationalis hostia, plena videlicet rationis, plena mysterii, quae tunc tractabili tractatione in veteribus sacrificiis fiebat, sed nunc spiritali ratione celebratur, et fidei puritate exhibetur, juxta Apostolum fidelem praecipientem rationabile obsequium nostrum. Ut enim hoc Apostolus diceret, utique de spiritali sacrificio loquebatur. Unde et alibi ait: Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his mundari ; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Ut enim corda fidelium fierent coelestia, et, sicut portaverant imaginem terreni, portarent et imaginem ejus qui de coelis est, et qualis coelestis tales fierent et coelestes, non brutorum animalium cruore, sed rationabili sanguinis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ratur omnipotons ds̃ ut oblationem suis sacris altaribus in positã & tantis pre¬
cibus commendatã ipseꝑ uirtutẽ sp̃s descendentis lta legitimã & perfectam
eucaristiã efficiat. ut in omnibus sit ascripta id est innumerũ placitorũ sibi innu¬
merum recepta: Sit &iã rata id est immobili firmitate ꝑ p&ua: Hocnamq dicitur
ratũ : quod est immobili ratione firmũ & in conuulsũ : Sit quoq eiusdem sp̃sscĩ operan¬
ti uirtute rationabilis. & perhae comĩa singulariter dõ grata & acceptabilis: Vt
quãuis desimplicibus terrȩ frugibus sumpta diuinȩbene dictionislneffabili pocen¬
tentia efficiacur fidelibus corpus & sanguis unigeniti filiidĩ. Sicut ipse unigeni¬
tus testatur dicens. Caro enimmea uere est cibus & sanguis meus uere est potus.
Vt perbun & potũ impleat inmentibus somentium quod ipseꝓmittit dicens S¬
cut misit me uiuenspat̃ et ego uiuo p̃pt̃ patrẽ. Et qui munducat me & ipse uiuit

Expanded text:
ratur Omnipotens, ut oblationem suis sacris altaribus impositam et tantis precibus commendatam, ipse per virtutem descendentis ita legitimam et perfectam eucharistiam efficiat, ut in omnibus sit ascripta, id est in numerum placitorum sibi numeretur recepta; sit etiam rata, id est immobili firmitate perpetua. Hoc namque dicitur ratum, quod est immobili ratione firmum et inconvulsum. Sit quoque ejusdem Spiritus sancti operante virtute, rationabilis et per haec omnia singulariter Deo grata et acceptabilis, ut, quamvis de simplicibus terrae frugibus sumpta, divinae benedictionis ineffabili potentia efficiatur corpus et sanguis unigeniti Filii Dei, sicut ipse psa Veritas: Caro enim mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus.mittit dicens: Sicut me misit vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivet
Abbreviated transcription (Latin):
uo uerum: Panis enim diest qui descendit decaelo &dat uitam mundo Et post paudu¬
lunerego sum panis uitae: Quiuenit ad menon esuri&: ł t quicredit inme non
siti&umquam et iterum. Amen amendicobis. qui credit inme hab&uitam
aeternam ł go sum panisuitȩ: Patres uestri manducauerunt in deserpon¬

Expanded text:
lo verum. Panis enim Dei est, qui descondit de coelo, et dat vitam mundo. Et post paululo verum. Panis enim Dei est, qui descondit de coelo, et dat vitam mundo. Et post paululum: Ego sum panis vitae, qui venit ad me non esuriet, et qui credit in me non sitiet unquam. Et iterum: Amen, amen dico vobis, qui credit in me habet vitam aeternam. Ego sum panis vitae: patres vestri manducaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
paterni destiea nocte qua tradebatur in caena dis cipulis tradiditi Namrbeatus iolis
euangelista sta timpost illud dequinque panibus miraculum quoquinquo inabiacoo¬
minum satiata sunt narrit eum fugisse in montem oliueti declinando uedebege
aturbis quae tanti signi ammiratione per mote cupiebant rapere afacereeũreier
Etmo superueniente nocte ambulantem suꝑ mare uenisse caphar naum at qubt iam
die altera occurrentibus sibi turbis & inter alia quaerentibus &dicentibus quud fã¬
ciernus ut operemur operadi respondisseeis. hoc est opusdi ut credatis ineuore
quemmisit ille : cumq res pondissent ei quodergo tu facis signum utu de amiis atereria¬
mus tibi quid operaris patres nostrimanna manducauerunt inde serte sielitoscicis¬
tim istpanem decaelo dedit eis manducare: dixit eis iłs: Amen a meediciedae¬
bir nonmox ses de dit uobis panem decuelo: sed patermeus dat uobis paneor decae

Expanded text:
pateretur, id est ea nocte qua tradebatur, in coena discipulis suis tradidit. Nam beatus Joannes pateretur, id est ea nocte qua tradebatur, in coena discipulis suis tradidit. Nam beatus Joannes evangelista statim post illud de quinque panibus miraculum, quo in quinque millia hominum satiata sunt, narrat eum fugisse in montem, declinando scilicet a turbis, quae tanti signi admiratione permotae, cupiebant rapere et facere eum regem, et mox veniente nocte ambulantem super mare venisse Capharnaum, atque ibi jam die altera occurrentibus sibi turbis et inter alia quaerentibus et dicentibus: Quid faciemus ut operemur opera Dei? respondisse eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Cumque respondissent: Quod ergo tu signum facis, ut videamus tibi quid operaris patres nostri manna manducaverunt in deserto sicut scriptum est panem de caelo dedit eis manducare dixit ergo eis Iesus amen amen dico vobis non Moses dedit vobis panem de caelo sed Pat
Abbreviated transcription (Latin):
tabili termanens induer& hominem & spemdilectionis suae donar& hominibus
homine medio quaad illum ab omnibus ueniretur quitam longeerat im mor¬
talis amortalibus. in commutabilis a commutabilibus. iustus ab impiis. beatus
amiseris : Et quia naturaliter indidit nobis ut beati immortalesq eẽ cupiamus
manens beatus suscipiensq: mortalem ut nobis tribuer& quod a mamus perpe¬
tiendo docuit contempnere quod timemus : Hac dĩgratia qua in nos ostendit
magnam miseri cordiam suam : & in hacuita perfidem regimur. & post
hancuitam per ipsam s peciem in commutabilis ueritatis ad perfectio¬
nem plenissi mam perducemur. Hanc igitur gratiam purgationis
& redemptionis nr̃ae quam nobis dñs & saluator insacra mento suicoredps disaqsam¬
nis commendauit longe antequampateretur in populis predicauit sed umoeausiam

Expanded text:
tabiliter manens, induceret hominem, et spem dilectionis suae donaret hominibus tabiliter manens, induceret hominem, et spem dilectionis suae donaret hominibus homine medio, qua ad illum ab hominibus uniretur, qui tam longe erat, immortalis a mortalibus, incommutabilis a commutabilibus, justus ab impiis, beatus a miseris, et quia naturaliter indidit nobis ut beati immortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod amamus, perpetiendo docuit contemnere quod timemus. Hac Dei gratia qua in nos ostendit magnam misericordiam suam, et in hac vita per fidem regimur, et post hanc vitam per ipsam speciem, incommutabilis veritatis ad perfectionem plenissimam perducimur. 6. Hanc igitur gratiam purgationis et redemptionis nostrae, quam nobis Dominus et Salvator in sacramento sui corporis et sanguinis commendavit, longe antequam pateretur in populis praedicavit; sed pridie quam
Abbreviated transcription (Latin):
recta ẽ hoc ẽ semen dis positum per angelos in quorum edictis et lexdabatur qua
& unus ds̃ coliiubebatur & hic mediator uenturus promittebatur: huius sacram̃¬
tifide &iam iusti antiqui mundari pieuiuendo meruerunt: sicut beatus petrus
a postolus ad quosdã qui in lege iustificari querebant manifeste testa turdicens
quid temptatis dnm in ponere iugum suꝑ ceruices discipulorum quod nequenos
neque patres nos triportare potuimus sed perfidem dñiiħu credimus saluari
quemam modum &illi : Omnis itaq hominum multitudo propterquos ad aemonũ
dominatu liberandos xp̃s aduenit : in illo habent misericordissimam purgationem
& mentis & sp̃s & corporis sui : Propte reaquippe totum hominem sine peccato ille
suscepit : ut totum quo constat homo a peccatorum peste sanar& Cratia quippe
dĩ non potuit gratius commendari: quam ut ipse unicus dĩ filius inse in commu¬

Expanded text:
recta est. Hoc est semen dispositum per angelos, in quorum edictis et lux dabatur, quia recta est. Hoc est semen dispositum per angelos, in quorum edictis et lux dabatur, quia et unus Deus coli jubebatur, et hic mediator venturus promittebatur. Usus sacramenti fide etiam justi antiqui mundari pie vivendo meruerunt, sicut beatus Petrus apostolus ad quosdam qui in lege justificari quaerebant, manifeste testatur, dicens: Quid tentatis Dominum, imponere jugum super cervices discipulorum, quod neque nos, neque patres nostri portare potuimus; sed per fidem Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi? Omnis itaque hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatione liberandos Christus advenit, in illo habent misericordissimam purgationem et mentis et spiritus et corporis sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum quo constat homo, a peccatorum peste sanaret. Gratia quippe Dei non potuit gratius commendari, quam ut ipse unicus Dei Filius in se incommu
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sicut filii carissimi : et ambulate in dilectione sicut et xp̃s dilexit nos et tradidit
seme&ipsumpro nobis oblationem et hostiam dõ in odorem suauitatis : Vt in ipso sa¬
cerdote a sacrificio sier& remissio peccatorum id est permediatorem dĩ & homi
amurdõ : Non enim nisi peccatis homines separantur adõ quorum in hac uita
non fit nostra uirtute sed diuina miseratione purgatio per indulgen¬
tiam illius non pernos trampotentiam. Qui a& ipsa quantu lacumq
uirtus quae dicitur nostra illius est nobis bonitate concessa Propterea ergo
nobis ꝑ mediatorẽ prestita est gratia: ut polluti carne peccati carnis peccati simi¬
litudine mundaremur: Perhoc scilica quod eramus et non eramus: eramus enim
homines sed iustinon eramus : in illius autẽ in carnatione natura humana erat:
sediusta non peccatrix erat. Haec est mediatio qua manus lapsis iacentibusq por¬

Expanded text:
Dei sicut filii charissimi, et ambulate in dilecDei sicut filii charissimi, et ambulate in dilecsemetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis , ut in ipso sacerdote ac sacrificio fieret remissio peccatorum, id est per mediatorum Dei et homamur Deo. Non enim nisi peccatis homines separantur a Deo, quorum in hac vita non fit nostra virtute, sed divina miseratione purgatio per indulgentiam illius, non per nostram potentiam, quia et ipsa quantulacunque virtus quae dicitur nostra, illius est nobis bonitate concessa. 5. Propterea ergo nobis per Mediatorem praestita est gratia, ut polluti carne peccati, carnis peccati similitudine mundaremur, per hoc scilicet quod eramus et non eramus. Eramus enim homines, sed justi non eramus; in illius autem incarnatione, natura humana erat, sed justa, non peccatrix erat. Haec est mediatio, qua manus lapsis jacentibusque por
Abbreviated transcription (Latin):
quae obseruabantur & celebrabantur exlege prenuntiatiua erant xp̃i
uenturi: Quaecum suo aduentu xp̃s impleuiss& ab lata sunt : Et ideo abla¬
ta quia impl&a : Non enim uenit legem soluere sed ad implȩre E⁊ alia
sunt instituta uirtute maiora utilita te meliora. ac tu faciliora numero¬
pauciora. tãquã iustitia fidei reuelata & in libertatẽ uocatis filiis dĩ iugo
seruitutis ablato quod duro & carnidedito populo congruebat Qualia sui
in ecclesia baptismus xp̃i. heucaristia xp̃i. signaculũ xp̃i: Hme est
quod cautissimo diuisionis ordine ecdesia dĩuiui quaeẽ columna
& firmamentum ueritatis. tem pora uenturi xp̃i uenientisq
discernit : Et omissis sacrificiis quibus xp̃s passurus promittebatur. hoc sacrificium
offent quo xp̃siampassus ostenditur Qui propterea uerus ẽ sacerdos quia sem& ipsũ
ueram pronobis osti am optulit Sicut a postolus testatur dicens : ł stoteergo imitatores

Expanded text:
quae obseruabantur et celebrabantur ex lege, praenuntiatiua erant Christi quae obseruabantur et celebrabantur ex lege, praenuntiatiua erant Christi uenturi: quae cum suo aduentu Christus inpleuisset. ablata sunt. et ideo ablata, quia inpleta; non enim uenit legem soluere. sed adinplere. et alia sunt instituta uirtute maiora, utilitapauciora, tanquam justitia fidei revelata, et in libertate vocatis filiis Dei jugo servitutis ablato, quod duro et carni dedito populo congruebat, qualia sunt in Ecclesia baptismus Christi, eucharistia Christi, signaculum Christi. Hinc est quod cautissimo divisionis ordine Ecclesia Dei vivi, quae est columna et firmamentum veritatis, tempora venturi Christi venientisque discernit, et omissis sacrificiis quibus Christus passurus promittebatur, hoc sacrificium offert, quo Christus jam passus ostenditur, qui propterea verus est sacerdos, quia semetipsum veram pro nobis hostiam obtulit, sicut Apostolus testatur dicens: Estote ergo imitatores
Abbreviated transcription (Latin):
dotes primo prosuis peccatis hostias offerre. deinde propopuli: hoc enĩfecit semel
se offerendo : Et iterum Talem habemus pontificẽ : qui consed& addex terã maies¬
tatis in caelis scorum minister et tabernaculi ueri quod fixitdñs & non homo: Sc̃i
ergo patres nostri in ueteritestamento unidõ creatori omnium uictimas optule¬
runt : quas sibi ipse offerriuoluit per earum similitudinem promittens uicti¬
mam ueram perquamnos sibi peccatorum remissione reconciliauit in xp̃oib
dño nostro ut ei offerretur similitudo. promittens ueritatem sacrificii. cui
erat offerenda ipsa reddita ueritas inpassione corporis et sanguinis xp̃i: huius
sacrificii caro et sanguis ante aduentũ xp̃i peruictimas similitu dinum pro¬
mittebatur in passio nexp̃i : per ipsam ueritatem reddebatur: Post ascensum
xp̃i persa cramentum memoriae caelebratur : Pro inde prima sacramenta

Expanded text:
dotes, primo pro suis peccatis hostias offerre, deinde pro populi. Hoc enim fecit semel dotes, primo pro suis peccatis hostias offerre, deinde pro populi. Hoc enim fecit semel seipsum offerendo . Et iterum: Talem habemus pontificem, qui consedit ad dextram majestatis in coelis, sanctorum minister et tabernaculi veri quod fecit Deus et homo . Sancti ergo patres nostri in Veteri Testamento uni Deo et Creatori omnium victimas obtulerunt, quas sibi ipse offerri voluit, per earum similitudinem promittens victimam veram, per quam nos sibi peccatorum remissione reconciliavit in Christo Jesu Domino nostro, ut ei offerretur similitudo, promittens veritatem sacrificii, cui erat offerenda ipsa reddita veritas in passione corporis et sanguinis Christi. Hujus sacrificii caro et sanguis ante adventum Christi per victimas similitudine promittebatur, in passione Christi per ipsam veritatem reddebatur, post ascensum Christi per sacramentum memoria celebratur. Proinde prima sacram
Abbreviated transcription (Latin):
ũ mutare uoluisse sacerdo tium quod constituerat secundum ordinẽ nͥ a ron sicut
deutroq uidemus impletum Nam & a aron sacerdotium iam nullum est in a¬
li quotemplo & xp̃i sacer dotium aeternum ꝑ seuerat in caelo. ł lunc sacerdo te¬
& hoc nobis sacerdotium magnifice cõmendat apostolus cum grati am euange¬
li alegalibus ceremoniis distinguens scribit adebreos: & alii quidem plures
factisunt sacerdotes eo quod morte prohiberentur ꝑ manere. Hic autẽco quod ma¬
neat in ȩternũ sẽpiternum hab& sacerdotium. Vnde et saluare in ꝑpetuum porest
accedentes ꝑ se m& insũ addm̃ semꝑuiuens ad interpellandũ ꝓeis : Talis enim de¬
cebat ut nobis es s& pontifex: sc̃s in nocens impollutus. segregatus a pec catoribus. &
excelsior caelis factus : Qui non haber& cotidie necessi tatem que in ammodũ sacer

Expanded text:
cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat secundum ordinem Aaron, sicut cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat secundum ordinem Aaron, sicut de utroque videmus impletum. Nam et Aaron sacerdotium jam nullum est in aliquo templo, et Christi sacerdotium aeternum perseverat in coelo. Hunc sacerdotem et hoc sacerdotium magnifice commendat apostolus, cum gratiam Evangelii a regalibus caeremoniis distinguens, scribit ad Hebraeos: Et alii quidem plures facti sunt sacerdotes, eo quod morte prohiberentur permanere; hic autem eo quod maneat in aeternum, sempiternum habet sacerdotium: undaccedentes per semet ipsum ad Deum semper vivens ad interpellandum pro eis talis enim decebat ut nobis esset pontifex sanctus innocens inpollutus segregatus a peccatoribus et excelsior caelis factus qui non habet cotidie necessitatem quemadmodum sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde alibi dicit ecclesiae suae. Etredemptor tuus ds̃ isrł. ds̃ uniuersae
terrae uocabitur : Hoc sacrificium mundum offertur dõ isrł non abuna
gente iudaeorum decuius manibus non seac cepturum p̃dixit. sed ab omni¬
bus gentibus quae dicunt. Uenite ascendamus in montẽ dñi: Nec in uno
loco si cut preceptũ erat in terrena hierusalem sed in omniloco usq: in ipsã
hieru salem : Nec secundum ordinẽ a aron. sed secundum ordinem nel chi
iurauit dñs nisi in concussa ueritate firmauit: Et quid est non penitebit eum
ni si hoc sacerdotium nulla omnino ratione mutabit: Neque enim sicut hominẽ
penit& dm̃ Sed dĩ dicitur paenitentia: ab illo institutae rei cuius que i mutatio
quae credebatur esse mansura Pro inde cumdicit non paenitebit eũ tues sacerdo
in aeternũ secundum ordinẽ melchi sedech: satis ostendit eũ penituisse hocẽu

Expanded text:
Unde alibi dicit Ecclesiae suae: Et Redemptor tuus Deus Israel, Deus universae Unde alibi dicit Ecclesiae suae: Et Redemptor tuus Deus Israel, Deus universae terrae vocabitur . Hoc sacrificium mundum offertur Deo Israel, non ab una gente Judaeorum, de cujus manibus non se accepturum praedixit, sed ab omnibus gentibus, quae dicant: Venite, ascendamus ad montem Domini, nec in uno loco sicut praeceptum erat in terrena Jerusalem; sed in omni loco usque in ipsam Jerusalem; nec secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisejuravit Dominus, nisi inconcussa veritate firmavit? Et quid est non poenitebit eum, nisi hoc sacerdotium nulla alia ratione mutabit? neque enim sicut hominem poenitet Deum, sed Dei dicitur poenitentia quaevis ab illo institutae rei cujusque mutatio, quae credebatur esse mansura, proinde cum dicit non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, satis ostendit eum poenituisse, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
bus ur̃is : Neque hoc ita predictũ & impletũ est ut eos ꝓph&ica sententia respon¬
dere ꝑmittat quia manibus non offerimus carnẽ. corde & ore offerimus laudẽ
Secundũ illud in psalmo immoladõ sacrificium laudis: Eti am hine contradicit
eis quidicit Non est michi uoluntas in uobis : De inde neexistiment iudaei quod illis
non offerentibus nec illo accipiente demanibus eorum dõ sacrificiũ non offe¬
ratur quo quidẽ ille non eg& quibonorum nrõtum nullius in dig&. tamen
quia sine sacrifacio non est quod non illi sed nobis utileẽ audiant ipsum dñm
contes tantẽ. Immo audi ant aperiant oculos. &uide ant quia ab ortusolis
us que ad occa sum non in uno sicut illis fuerat constitutũ sed in omni loco offer¬
tur sacrificium xp̃ianorum nec cuili b&dõ. sed ei quiista predixit dõ isrł.

Expanded text:
bus vestris. Neque hoc ita praedictum et impletum est, ut eos prophetica sententia responbus vestris. Neque hoc ita praedictum et impletum est, ut eos prophetica sententia respondere permittat. Quia manibus non offerimus carnem, corde et ore offerimus laudem, secundum illud in psalmo: Immola Dei sacrificium laudis etiam , hinc enim contradicit eis qui dicit: Non est mihi voluntas mea in vobis. Deinde ne existiment Judaei, quod illis non offerentibus, nec illo accipiente de manibus eorum Deo, sacrificium non offeratur, quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio non est, quod non illi, sed nobis utile est, audiant ipsum Dominum contestantem, imo aperiant oculos et videant, quia ab ortu solis usque ad occasum, non in uno, sicut in illis fuerat constitutum, sed in omni loco offertur sacrificium Christianorum, nec cuilibet Deo, sed ei qui ista praedixit Deo Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ergo sicut scriptum estͥ in cantico canticorum aspirauit dies remoueant᷑
umbrae : sp̃itulis significatio iã lucescat. carnalis celebratio iã quies cat:
Audiamus dñm uetera iudaeorum sacrificia repudiante. & nouum xp̃i sacrific¬
um a pertissime promittentẽ ꝑ malachium ꝓph&umdicentem : Non est mi¬
chiuoluntas in uobis dicit dñs : & munus non suscipiũ demanu ur̃a: Ab ortu e¬
nim solis usq: ad occasum : magnũ ẽ nomen meũ ingentibus : Et in om̃ilocosacrifi¬
non accipere sacrificium demanibus eorum : sed nec se illi offerre manib: suis
Locus enim unus est legedm̃ constitutus : ubi manibus eoꝵ sacrificia ius sit offer¬
ri p̃ter quẽ locum omnino ꝑhibuit : Hunc ergolocũ qm̃ ꝓsuis meritis amiser̃
&iam sacrificium quod ibi tantũ licebat offerri in locis aliis offerre non auden
Ecce omnimodo impletum ẽ quod ait proph&a: & munus non sus cipiã demani¬

Expanded text:
Quoniam ergo sicut scriptum est in Cantico canticorum, aspiravit dies , removeantur Quoniam ergo sicut scriptum est in Cantico canticorum, aspiravit dies , removeantur umbrae; spiritualis significatio jam lucescat, carnalis celebratio jam quiescat, audiamus Dominum vetera Judaeorum sacrificia repudiantem, et novum Christi sacrificium apertissime promittentem per Malachiam prophetam dicentem: Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus, et munus non suscipiam de manu vestra. Ab ortu enim solis usqnon accipere sacrificium de manibus eorum, sed nec se illi offerre manibus suis. Locus enim unus est lege Domini constitutus, ubi manibus eorum sacrificia jussit offerre, praeter quem locum omnino prohibuit. Hunc ergo locum quem pro suis meritis amiserunt, etiam sacrificium quod ibi tantum licebat offerri in locis aliis offerre non audent. Ecce omnimodo impletum est, quod ait propheta, Et munus non suscipiam de mani
Abbreviated transcription (Latin):
prosanguine intellegenter effundimus : et xp̃i uelut agni in maculate sanguine ab
omni iniquitate mundamur: qui propter similitudinẽ carnis peccati &iam caprino
pecore in ueteribus sacrificuis figuratur : Nec eũ negat incrucis cornibus taurum.
qui in illo cognoscit maximã uictimã : In illo requiem cum inuenimus: uere sabbati¬
xamus : et lunae nouae obseruatio: uitae nouue ẽ scĩ ficatioẽ et paschanrũ mest
xp̃s : Et adimũ nos trũ sinceritas ueritatis fermentũ non habens uetus tatis &
que cũq alia illis ue teribus adumbrata sunt signis: inisto habeñ finẽ cuius
regni non erit finis : In illo qui ppeomĩa o portebat impleri: qui uenit legẽ
et ꝓͦph&as non soluere sed implere : Proinde illa uetera signa rerum non
euacu auit arcuendo: sed implendo mutauit. ut alia essent quue nuntia¬
rent uenisse iã xp̃m. quã fuerant illa quae prenuntiabant esse uenturũ

Expanded text:
pro sanguine intelligenter effundimus, et Christi velut Agni immaculati sanguine ab pro sanguine intelligenter effundimus, et Christi velut Agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur, qui propter similitudinem carnis peccati etiam caprino pecore in veteribus sacrificiis figuratur, nec eum negat in crucis carnibus taurum, qui in illo cognoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus, et lunae novae observatio vitae novae est sanctificatio, et pascha nostrum est Christus, et azymus noster sinceritas veritatis, fermentum non habens vetustatis; et quaecunque alia illis veteribus adumbrata sunt signis, in isto habent finem, cujus regni non erit finis. In illo quippe omnia oportebat impleri, qui venit legem et prophetas non solvere, sed implere. Proinde illa vetera signa rerum non evacuavit arguendo, sed implendo mutavit, ut alia essent quae nuntiarent venisse jam Christum, quam fuerant illa quae praenuntiabant esse venturum.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad dñm & aufert uelamen: sropterea et dño crucifixo uelum tẽpli scissũ est:
Itaq: nec carnem pre putii circum cidimus iuxta ritum mosaicae legis nec absti¬
nemus carnimus quas eadem lex dicit inmundas nec sabbata & neo menias & dies
festos eoꝵ carnaliter obseruamus nec uictimas pecorum sacrificamus dõ nec pascha
in oue et azimis similiter celebramus. et siqua alia fuerunt uetera sacramenta: Quae
omnia umbras futurorũ appellat apostolus : quia ea significabant suo tẽpore reuȩ¬
landa. quaenos reuelata ꝑspicimus . Vt remota umbra nuda eorum luce fruerem᷑:
Nam et ex uendo ueterẽ hominẽ circum cidimur in expoliatione corporis carnis
Et quos cibos illiuitant in pecoribus : nos ui tamus in moribus : Et nos exhibemus
corpora nostra hostiam uiuã. scãm dõ placentẽ : Cui et animas nr̃as in desiderisscis

Expanded text:
mus ad Dominum, et auferetur velamen Propterea et Domino crucifixo velum templi scissum est. mus ad Dominum, et auferetur velamen Propterea et Domino crucifixo velum templi scissum est. Itaque nec carnem praeputii circumcidimus juxta ritum Mosaicae legis, nec abstinemus carnibus, quas eadem lex dicit immundas, nec sabbata et neomenias et dies festos eorum carnaliter observamus, nec victimas pecorum sacrificamus Deo, nec pascha in ove et azymis similiter celebramus, et si qua alia fuerunt vetera sacramenta, quae omnia umbras futurorum appellat Apostolus, quia ea significabant suo tempore revelanda quae nos revelata percipimus, ut remota umbra nuda eorum luce frueremur. Nam et exuendo veterem hominem circumcidimur in exspoliatione corporis carnis, et quos cibos illi vetant in pecoribus, nos vitamus in moribus, et exhibemus corpora nostra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, cui et animas nostras in desideriis suis