comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eus sanctificationũ
omniũ auctor cuiꝰ
uera consecratio plena be-¬
nedictio est. Tu dñe super
hos famulos tuos: quos
presbiterii honore dedicamꝰ.
munus tue benedictio
nis infunde. ut grauitate
actuũ. et censura uiuendi
probẽt se esse seniores: his
instituti discipulis quos
Cito et Thimoteo paulus
exposuit: ut in lege tua die
ac nocte: omniq tempore
meditantes: qd̃ legerint
credant: quod crediderint
doceant: quod docuerint i¬
mitentur. Iusticiam. con¬
stantiã. misericordiã. forti¬
se ostendant: exemplo pre¬

Expanded text:
 Sanctificationum omnium Auctor, cujus vera consecratio, cujus plena benedictio est, tu, Domine, super hos famulos tuos, quos presbyterii honore dedicamus, manum tuae benedictionis his infunde, ut gravitate actuum, et censura vivendi probent se esse seniores, his instituti disciplinis, quas Tito et Timotheo Paulus exposuit, ut in lege tua die ac nocte, Omnipotens, meditantes, quod elegerint et credant, quod crediderint doceant, quod docuerint imitentur: justitiam, constantiam, misericordiam, fortise ostendant
Abbreviated transcription (Latin):
natus es hos famulos
tuos ex aqua et sp̃u scõ:
quiq dedisti eis remissio¬
nẽ omniũ peccatorum:

Expanded text:
natus es hos famulos tuos ex aqua et Spiritu sancto, quique dedisti eis remissionem omnium peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
et fi lii et spi ritus
sancti. descendat suꝑ uos:¬
ut sitis benedicti ĩ ordine
sacerdotali: et offeratis
placabiles hostias pro
peccatis atq offensionib¬
populi omnipotenti deo:
Cui est honor et gloria in
secula seculorum. Amen.

Expanded text:
et Filii, et Spiritus sancti super te descendat, ut sis restitutus in ordine sacerdotali, et offeras placabiles hostias laudis pro peccatis, atque offensionibpopuli omnipotenti Deo, cui est honor et gloria in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cere dignetur in officium
exorcistarũ ut sint sp̃ua¬
les imperatores ad abici¬
endos demones de corpori¬
bus obsessis cum omni
nequicia eoꝵ multiformi.

Expanded text:
cere dignetur in officium exorcistae, ut sit spiritalis imperator ad abjiciendos daemones de corporibus obsessis cum omni nequitia eorum multiformi.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis uiros et secunde
dignitatis eligeres. Sic et¬
in heremo ꝑ septuaginta
uirorũ prudentũ mentes
Moysi spiritũ ꝓpagasti.
quibz ille adiutorib usieᷤ
in populo ĩmimerabiles

Expanded text:
ordinis viros et secundae dignitatis eligeres. Sic in eremo per septuaginta virorum prudentium mentes Moysi spiritum propagasti, quibus ille adjutoribus usus in populo innumeras
Abbreviated transcription (Latin):
moribus eorũ precepta
tua fulgeant et sue casti¬
tatis exemplo imitacio¬
nẽ sancte plebis acquirãt
et bonũ cõsciencie testimo¬
et stabiles ꝑseuerẽt:dignis

Expanded text:
moribus ejus praecepta tua fulgeant, ut suae castitatis exemplo imitationem sancta plebs acquirat; et bonum conscientiae testimoet stabilis perseveret; dignis
Abbreviated transcription (Latin):
ligioso habitu culm̃ honoris ł lau¬
dis q̃r. In capite gͥ plateaꝵ disꝑsi
honorari uolunt de imagine scĩ¬
tatis. Ed ẽ gͥ cũ tales ad altare ac
uotione: Possunt ea q̃ diximꝰ animũ
legentis instruere. si caueant᷑ q̃ noxia
senes. laboriosi iuuenes: sit hones¬
tas in habitu. mediocͥtas in uictu.
in claustͦ assidui. ad curiã rari: ut
ñ sint curiales s claustrales. sĩt in¬
tenti psalmis. ñ causis. in claustro¬
ñ sit rumor: s lectio. In capitulo ñ
lites. s confessio fit ĩ choro seuera sĩ¬
plicitas: circa altare reu̾entiȩ hones¬
tas. Ex his gͥ obseruantiȩ mandatis:
pendet sũma tociꝰ religionis:¬

Expanded text:
honoris vel lauhonoris vel laudis quaerunt. In capite ergo platearum dispersi honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accvotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius religionis
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ color decoris ⁊ seĩtatis. ĩ fedita¬
tẽ uicioꝵ. Qui st̃ lapides scũarii
disꝑsi ĩ capite oĩũ plateaꝵ. nͥ ut
qͥdã sapiens dicit. sac̾dotes xͥ.⁊
ministͥ sacͥ altaris. ⁊ canonicoꝵ
scã ⁊ dõ consecrata societas. necnͣ
⁊ uirginũ ⁊ scĩmonialiũ. ĩnum̾o¬
sitas. qui sẽꝑ apparere debent ĩ se¬
cretis dĩ cõspectib qͦs nũꝗqͣ nece̾e̾ ẽ
scũarii in capite oĩũ plateaꝵ. qr
dũ ꝑ uitã ⁊ orationẽ intꝰ e̾e̾ ĩ con¬
tẽplatione dĩ sẽꝑ debuerant. ꝑ
uitã reꝓbam foris passim uacãt.
Eoce ram pene nulla ẽ scłaris
cia ĩ quib ministͥ altaris se ñ oc¬
cupent. nulla rerũ imꝓbitas. qͣ
monachoꝵ ordo se ñ implicet.
pene nulla illecebrisuite blandi¬
cies: qͣ se castittis scimonialiũ ñ
ꝑsi sunt in plateis. cũ religiosi
quiq lata mundi itin̾a sectant᷑.
⁊ ñ solũ in plateis. s in capite oĩũ
plateaꝵ disꝑgunt᷑. dũ ꝑ desid̾iũ

Expanded text:
tis in foeditatem vitiorum. Qui sunt isti lapides sanctuarii dispersi in capite omnium platearum, nisi, ut quidam sapiens dicit, sacerdotes Christi et ministri sacri altaris, et canonicorum sancta et Deo consecrata societas, nec non et virginum et sanctimonialium numerositas, qui semper apparere debent in secreto Dei conspectibus, quos nunquam necesse est sanctuarii in capite omnium platearum, qui dum per vitam et orationem intus esse in contemplatione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nulla est saeculatia in quibus ministri altaris se non occupent, nulla rerum improbitas, qua se monasticus ordo non implicet: pene nulla illecebris vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non persi sunt in plateis, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Et non solum in plateis, sed in capite omnium platearum disperguntur, dum per desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
do uͦ ꝑtinatia. In cruce uͦ iusti.
ꝓfundũ ẽ humilitatis. longitudo
assiduitas laboris. altitudo ꝯtem¬
plationis. latitudo orationis. q̃¬
ꝓfundũ timoris. altitudinẽ spei.
latitudinẽ caritatis. longitudinẽ
ꝑseuerantiȩ. In pͥma cruce crucior.
ad scd̾am tendo: ꝓ tͣcia suspiro. pͥ¬
mã timeo. scd̾am q̃ro. t̾ciã desido̾.
Inpͥma pena t̾m. in scd̾a pena cũ
uenia: in t̾cia gła. Ad crucẽ mali¬

Expanded text:
do pertinacia. In cruce justi, profundum est humilitatis, longitudo assiduitas laboris, altitudo contemplationis. Latitudo orationis, quprofundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam desidero. In prima poena, in secunda poena et venia, in tertia g
Abbreviated transcription (Latin):
t quia ꝓhibet᷑ sc̃m dari ca¬
nibus ne putaremꝰ om̃o
malos qͦs aut ignoramꝰ aut to¬
leramꝰ. a tanto sacram̃to arcen¬
dos subdit. Et ne scandalirem᷑.¬
⁊ si multi nob̾cũ manducant
& bibunt tẽporalit̃ sacram̃ta.
qͥhabebunt in fine ęt̃na torm̃¬
ta. qr ñ consumit tͥturatio. qd̾
p̃fig̾ata ẽ uentilatio. Et hoc in¬
scło necesse habemꝰ. usq in finẽ
int̾ malos uiuere. Unde idẽ cõ¬
tͣdonatistas. Cõmunicatio ma¬
loꝵ ñ maculat aliꝙͤ participa¬
tione sacram̃toꝵ. s consensiõe
factoꝵ.¬

Expanded text:
t quia prohibetur sanctum dari canibus, ne putatemus omnino malos, quos aut ignoramus, aut toleramus, a tanto sacramento arcendos, subdit : « Et ne scandalizemur etiam si multi nobiscum manducant et bibunt temporaliter sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta; quia non consumit trituratio, quod purgatura est ventilatio: et in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. » Unde idem contra Donatistas: « Communicatio malorum non maculat aliquem participatione sacramentorum, sed consensione facto
Abbreviated transcription (Latin):
debant. qͥ eũ &̃ dnim nuncu¬
pant. Nec id cͥco illis cęlestis
regni ianua pandit᷑. qr. illũ
ore quȩ factis abnuunt. con
tis aut̃ negant.  dñs in euã¬
głio. Multi dicent mͥ in illa
die. dñe. dñe. ñ ne innomine

Expanded text:
debant, qui eum etiam Dominum nuncupabant; nec idcirco illis coelestis regni janua panditur, quia illum ore, quem factis abnuunt, conftis autem negant . Et Dominus in Evangelio: Multi mihi dicent in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
lauaret: lacͥme habñdar̃t.
Nrĩ aut̃ tpr̃is feminis. uñ pe¬
gͥnoꝵ pedes lauent: ipsa de¬
ficit aqua. Tu gͦ scĩssima. ⁊
prudentissima. ne uelis imi¬
tari. huiꝰ moĩ. quȩ cũ auden¬
t̃ male fecerint: bñ facere
erubescunt. ⁊ confundunt̃.
iuste uiuere. quȩ ñ sũt pec¬
cando confuse. ⁊ que se mor
ti optulerunt ultro. nec in¬
uitate reuertñtur aduitã.
Que hominũ mag̃ risus.
subsannationes. ⁊ fabulas.
ꝗͣ dĩ iudiciũ ꝑtimescunt. Et
quibꝰ cariꝰ ẽ miseris hominbꝰ
placere ꝙͣ. xp̃o. S esto talis.
quałe te dñs eẽ p̃cepit. qua¬

Expanded text:
lavaret, lacrymae abundarunt; nostri autem temporis feminis unde peregrinorum pedes lavent, ipsa deficit aqua. Tu ergo sanctissima et prudentissima femina, ne velis imitari hujusmodi, quae cum audenter malefecerint, benefacere erubescunt; et confunduntur juste vivere, quae non sunt peccare confusae; et quae se morti ultro obtulerunt, nec invitatae revertuntur ad vitam; quae hominum magis risus, subsannationes et fabulas, quam Dei judicium pertimescunt; et quibus charius est miseris hominibus placere quam Christo. Sed esto talis, qualem te Dominus esse praecepit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sodomite mali erant ⁊ pec¬
catores in conspectu dĩ ual¬
de. Popłs ipse indaicꝰ ut tã
freq̃nter in t̾ire uidet᷑ ⁊ cor¬
ripi. ñne peccatoꝵ causa p̾sta¬
bat: S dic̃ aliqͥs. Uet̾is legis
dacii causa dãpnauit. forsi¬

Expanded text:
e mali et peccatores erant in conspectu Dei valde . Populus ille Judaicus ut tam frequenter interire videretur et corripi, nonne peccatorum causa praestabat ? Sed dicit aliquis: veteris Legis furti et mendacii causa damnavit. Forsi
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ nĩs diabolo.⁊ angłis eiꝰ.
Esuriui enĩ. ⁊ ñ dedistis mͥ¬
manducare. ⁊ oecã. Hon dixit
utiq qr ñ credidistis mͥ. Uñ
in telligi dat᷑. eos non incre¬
dulitatis cansa. s ꝓpt̾ bonoꝵ
oꝑumi sterilitatẽ. ẽẽ dãpna

Expanded text:
Pater meus diabolo et angelis ejus. Esurivi enim, et non dedistis mmanducare, etc. . Non dixit utique, quia non credidistis mihi; unde intelligi datur eos non incredulitatis causa, sed propter bonorum operum sterilitatem esse damna
Abbreviated transcription (Latin):
tis laboribꝰ. ⁊ deliba ei: de
tue iusticie fructibꝰ. Nã illã
ab hominat᷑ ⁊ reꝓbat. q̃ de la¬
crimis p̃stat᷑ alienis. Qͥd enĩ
ꝓdest si te benedicat uꝰ uñ
plurimi maledicunt.Uł qͥd
dentiȩ tenebrosa ignoranti¬
a fallit ac decipit. ut fidem
qm hab̾e se simulant. sine
metu crimina nefanda cõ¬
mittunt. dũ credunt dm̃. ñ
cͥminũ s ꝑfidiȩ tantũ ulto¬
rẽ. & eiꝰ moĩ ñ solũ se ipsos ꝑis¬

Expanded text:
e tuae justitiae fructibus . Nam illam abominatur et reprobat, quae de lacrymis praestatur alienis. Quid enim prodest, si te benedicat unus unde plurimi maledicunt? Vel qudentiae tenebrosa ignorantia fallit ac decipit, ut fidem quam habere se simulant, sine metu crimina nefanda committunt, dum credunt Deum non criminum, sed perfidiae tantum ultorem. Et ejusmodi non solum se ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
caueritis p̃ces: ñ exaudiã. Ma¬
nꝰ enĩ ur̃e: sanguine plene
st̃. Lauamin mundi estote
auferte neqͥcias cunctas. ab
animis ur̃is. Bene sibi ille
nocentie fidꝰ. qͥ ad dm̃ manus¬
suas extendit ⁊ porrigit. cũ
cientia fundit. qͥ pot̃ dicere.
impetrare qd̾ postulat. Scio
ciȩ ꝓfunda caligo cecauit. ut
cũ illis ꝓsꝑe cesserit. qd̃ ant
pauꝑem ꝑ potentiã uinexe¬
rint. aut in nocentẽ testimo¬
niis falsis obruerint. aut in¬
firmũ uirtute suꝑanerint.
aut furtũ fecerint. aut ra¬
pniã. dõ grãs agant. qͦopi¬
tulante talia ꝑpetrasse se
credant. ⁊ tã iniquũ din iu¬
dicent ut putent eũ suoꝵ
qd̃ ꝓhibet. ⁊ quasi unũ cͥm̃
satis ñ sit. nͥ ad huc male sen
mant qd̃ de sub̾a pauꝑum
exiguã helemosinã faciant.
⁊ de eo qd̾ plurimis abstule¬
rint. uni qͥddã ninimũ lar-¬
giunt᷑. Cibat᷑ unꝰ uñ plures
esuriunt: ⁊ de multoꝵ spoli¬
is. iux pauei tegunt᷑. Non
talẽ helemosinã ds̃ querit.

Expanded text:
iam; manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Lavamini, mundi estote, auferte nequitias ab animis vestris . Bene sibi ille nocentiae fidus, qui ad Deum manus extendit et porrigit, cum s bona conscientia fundit, qui potest dicere: impetrare quod postulat. Scio tiae profunda caligo caecavit, ut cum illis prospere cesserit quod aut pauperem per potentiam vinxerint, aut innocentem testimoniis falsis obruerint, aut infirmum virtute superaverint, aut furtum fecerint aut rapinam; Deo gratias agant quo opitulante talia perpetrasse se credunt, et tam iniquum Deum judicent, ut putent eum scelequod prohibet; et quasi unum crimen satis non sit, nisi adhuc male sentmant, quod de substantia pauperum exiguam eleemosynam faciant; et de eo quod plurimis abstulerunt, uni quiddam minimum largiuntur. Cibatur unus unde plures esuriunt, et de multorum spoliis vix pauci teguntur. Non talem eleemosynam Deus quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
de oꝑibꝰ leg̃ locutꝰ ẽ. hoc ẽ de cir¬
cũcisione carnali. ⁊ neomenia.
qͥtͣ᷑ q̃ qͥ ñ fecerit. mortuus ẽ.
Qͣm uis se simuler ẽẽ fidele̾.
S dic̃ qͥs illud apłi dicentis.
Corde credit᷑ ad iusticiã. ore
aut̃ confessio fit ad salutem.
Stulte. ħ baptisurũ ĩpletͣ in
⁊ confessio desid̾at᷑. Nã qͥd tͥ¬
ipsiꝰ baptisii lauacrũ ꝓdẽ.
si sola sine iusticie oꝑibꝰ fides
querit᷑: Baptismo enĩ peccã
ampliꝰ fides om̃ium tenet.
sideinceps peccandũ ẽ ablu¬
isse qͥd ꝓdẽ : Audi qͥd dicat dñs
homini semel sanato. Eoce sa¬
nꝰ factꝰ es. iã ampliꝰ noli pecca¬

Expanded text:
ibus legis locutus est, hoc est, de circumcisione carnali, et neomenia, quitur, quae qui non fecerit mortuus est, quamvis se simulet esse fidelem. Sed dicit quis illud Apostoli dicentis: Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Stulte, hoc baptismi impletur in  confessio desideratur et fidismi lavacrum prodest, si sola sine justitia fides quaeritur? Baptismo enim peccata ablui fides omnium tenet. Si deinceps peccandum est, abluisse quid prodest? Audi quid dicat Dominus homini semel sanato: Ecce sanus factus es, jam noli pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nã seqͥt᷑. ⁊ imitat᷑ exempla.
S tu illũ xp̃ianũ putas. cuiꝰ
nũqͣm pane. satͣatur esuri-¬
cognoscit: Sub cuiꝰ tecto nec
aduena. nec pegͥnꝰ aliqñ suc¬
cedit: Cuiꝰ nemo nudꝰ tegit᷑
uestim̃tis: Cuiꝰ pauꝑ nullꝰ
fouet᷑ auxilio: Cuiꝰ bonũ
lo imitat᷑ bonos. s irridet

Expanded text:
nam sequitur et imitatur exemplum. Sed tu illum Christianum putas, cujus numquam pane ullus saturatur esuricognoscit, sub cujus tecto nec advena nec peregrinus aliquando succedit, cujus nemo nudus tegitur vestimentis, cujus pauper nullus fovetur auxilio, cujus bonum lo imitatur bonos, sed irridet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dato. Contig̃ enĩ eis. illud u̾i
ꝓ uerbii. Canis reu̾sus aduo
mitũ. ⁊ sus lota in uolutabro
liti. Hoc ⁊ beatꝰ apłs paulus
testat᷑ ⁊ loqͥt᷑. hominẽ pꝰ bap¬
tismi scĩficationẽ pͥstino er¬
rore peccantẽ. ñ sine in gen¬
ti penitentia conseruari di¬
cens. Impossibile enĩ eos qͥ se

Expanded text:
nim eis illud veri proverbii, Canis reversus ad suum vomitum, et, Sus lota in volutabro luti . Hoc et beatus apostolus Paulus testatur et loquitur, hominem post baptismi sanctificationem pristino errore peccantem non sine ingenti poenitentia conservari, dicens: Impossibile est enim eos qui,
Abbreviated transcription (Latin):
econtͣrio ex bonis apellant̃
boni. E duo st̃ qͥbꝰ boni eru
diunt᷑ ⁊ mali. Bonꝰ d̃s cui
om̃s bene conu̾santes deser
lus. Non enĩ a nob̾ hoc solũ
poscit᷑ ut ñ uiuendo mali

Expanded text:
ontrario ex bonis appellantur boni. Et duo sunt quibus boni servire videntur et mali: bonus Deus, cui omnes bene conversantes deservlus. Non enim a nobis hoc solum poscitur, ut non vivendo male
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ tue prudentie ẽ estimare.
qualẽ te tu uiduã habeas ex¬
hib̾e. qͣm cunctis bene oꝑantibꝰ
ẽẽ oportet exemplũ. Tria aũt
uiduariĩ genera. ñ ignorare
te credo. Unũ qd̾ ꝑfectissi¬
mũ ẽ. celesti p̃mio destina¬
tũ. Qd̾ ritu illiꝰ de eũgłio
uidue dõ orationibꝰ. ⁊ ieiu¬
niis. die noctuq deseruit.
to dignũ. nec tm̃ peccatis

Expanded text:
nunc tuae prudentiae est aestimare, qualem tu te viduam debeas exhibere, quam cunctis bene conversantibus esse oportet exemplum. Tria autem esse viduarum genera non ignorare te credo. Unum quod perfectissimum est, coelesti praemio destinatum: quod, ritu illius de Evangelio viduae, Deo orationibus et jejuniis die noctuque deservit . to dignum, nec tamen peccat
Abbreviated transcription (Latin):
des querit᷑. suꝑfluũ iubent᷑
mandata seruari. S abfit ut
p̃cepisse suꝑfluũ. S dicunt
hoc illi qͥ peccando iã filii
ꝑdicionis effecti st̃: ⁊ in hoc
tantũ solatiũ se hab̾e credt̃.
si alios secũ potuerint mor¬
ti ꝑpetue mancipare. Nã
si ds̃ peccatorẽ ñ punit. ubi
ẽ illud ꝓpheticũ: Si iustus
uix saluus erit. peccator ⁊
ĩ pus uͥ parebunt: &. it̃m.¬

Expanded text:
 superflue jubentur mandata servari. Sed absit ut praecepisse superfluum. Sed dicunt hoc illi, qui peccando jam filii perditionis effecti sunt; et hoc tantum solatium se habere credunt, si alios secum potuerint morti perpetuae mancipare. Nam si Deus peccatorem non punit, ubi est illud propheticum: Si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt ? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ticiȩ merita consecutꝰ sit.
scͥpt᷑a testat᷑. ut in tepore illo¬
solus amcꝰ dĩ ẽẽt in t̃ris. qͥ
solus fuerat iust̾ inuentꝰ.
Loth uͦ inꝑeuntibꝰ cunctis
de sodomitanoꝵ lib̾aret᷑ in¬
cendio. qͥd aliud qm iusticie
mitum fuit: Longũ ẽ nos
rita recensere. Popłm iudai
cũ que ad se ds̃ primũ ex se¬
mine abrahe p̃cet̾is gentibꝰ
ꝑtinere optauit. qͦmͦ erudi¬
erit. qͥd eũ ut sibi placeret
facere qͥd obseruare p̃cepit.
scire nos conuenit. Primo ĩ
loco qd̾ de̾licta regione in qͣ
habitare sẽꝑ obtauerat. pa¬
triaq deserta. in alienã ꝓuĩ
etatis. iusticie. cȩtĩsq bonis
oꝑibꝰ cupiens erudire. uolu
ris. quo faciliꝰ pꝰ modũ mi¬
sereri ꝑegͥnantibꝰ ⁊ laboran¬
tibꝰ nosset. si ipse ante pegͥ¬
nationis miserias didicisset.
hospitẽ ⁊ sine tecto. suo intͦ¬
ducit hospicio. nͥ qͥ ante in¬
diguit alieno. Hemo ita e¬
surientẽ cibat. nemo sicien¬
tẽ potat. nͥ qͥut sitĩ. esuriẽq

Expanded text:
titiae meritum consecutus sit Scriptura testatur , ut illo in tempore solus amicus Dei esset in terris, qui solus fuerat justus inventus. Loth vero ut pereuntibus cunctis de Sodomitarum liberaretur incendio, quid aliud quam justitiae meritum fuit? Longum est nos rita recensere. CAPUT VIcum, quem ad se Deus primum ex semine Abraham prae caeteris gentibus pertinere optavit, quomodo erudierit, quid eum, ut sibi placeret, facere, quid observare praeceperit, scire nos convenit. Primo in loco, quod derelicta regione in qua habitare semper optaverat, patriaque deserta, in alienam provietatis, justitiae, caeterisque bonis operibus cupiens erudire, voluiris; quo facilius postmodum misereri peregrinantibus et laborantibus nosset, si ipse ante peregrinationis miserias didicisset. hospitem et sine tecto, suo introducit hospitio, nisi ut qui ante indiguit alieno. Nemo ita esurientem cibat, nemo sic sitientem potat, nisi ut qui sitim esuriemque
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ aliq diuites. nobiles. ⁊ po¬
tentes. qͥbꝰ forsitan uidet᷑ in¬
dignũ. ut aut filios dõ ⁊ ñ scło
edoceant. aut ospicio recipi¬
ant aduenã. aut scõꝵ pedes
laboriosos. lutulentos. ⁊ orri
bꝰ tangant. s nec digne ert̃

Expanded text:
t aliquae divites, nobiles et potentes, quibus forsitan videtur indignum, ut aut filios Deo, et non saeculo educent, aut hospitio recipiant advenam, aut sanctorum pedes laboriosos, lutulentos et horribus tangant. Sed nec dignae erunt
Abbreviated transcription (Latin):
pleat᷑ in illis saluatoris nr̃i
dicentis sententia. Cecꝰ si ceco
ducatũ p̃beat: ambo info¬
neam cadunt. Nã si nullũ
cͥm̃ ẽ s sola ꝑfidia condẽp¬
nat᷑. gͦ securi peccamꝰ ⁊ lib̾i.
⁊ sine causa ds̃ dedit manda¬
ta iusticie. si sola sine iusti¬

Expanded text:
pletur in illis Salvatoris nostri sententia dicentis: Caecus si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt . Nam si nullum crimen, sed sola perfidia condemnatur; ergo securi peccamus et liberi. Et sine causa dedit Deus mandata justitiae, si sola sine justi
Abbreviated transcription (Latin):
desinent̃ exerce. Et qͥs te in
obꝓbrium habeat. quisq sub¬
samiet. ⁊ irrideat. tu tantũ
Ante omĩa in cessabilit̃ dñi
tui meditare mandata. Ora¬
tionibꝰ. ⁊ psalmis. in stant̃ in¬
cũbe. Ut possibile ẽ. nemo te

Expanded text:
desinenter exerce. Et quisque te in opprobrium habeat, quisque subsannet et irrideat, tu tantum Ante omnia incessabiliter Domini tui meditare mandata, orationibus et psalmis instanter incumbe; ut si possibile est, nemo te
Abbreviated transcription (Latin):
pulerat. In sonteᷤᷤ ne cõfundi co¬
ram deo posse. manifestũ est
cum dicitur. Quanto cẽpore¬
tp̃r in nocentes custodierint
iusticiã meã. ñ confundent᷑.
Nichil enĩ dõ digniꝰ. nichil
cariꝰ eẽ pot̃. qmͣ ut in nocen¬
tia tota obseruatione tene¬
at̃. licet qͥs in aliis oꝑibꝰ de¬
uotꝰ appareat. si ilłã ñ habu¬
erit sibi frustra blandit᷑. Si
degentibꝰ qñ ad huc ł inimi¬
cũ lice̾at odiri. ⁊ obseruare
p̃ceptũ ẽ. Quid te nẽ age̾ cõ¬
uenit xp̃ianũ. qͥ inimicũ tu¬
ũ iuberis amare: Qñ enĩ ĩ¬
nocens ñ eris: Uł cui ẽẽ pote¬
ris malus. qͥ inimicis ẽẽ p̃ciꝑiꝰ
bonꝰ᷑: S tu forsitan ⁊ ꝓrimũ
odis. cui nec ext̃rm odisse

Expanded text:
pulerat. Innocentes vero nec confundi coram Deo posse, manifestum est, cum dicitur: Quanto tempore innocentes custodierint justitiam, non confundentur . Nihil enim Deo dignius, nihil charius esse potest, quam ut innocentia tota observatione teneatur. Licet quis in aliis operibus devotus appareat, si illam non habuerit, sibi frustra blanditur de degentibus, quando adhuc illis inimicum licebat odisse, observare praeceptum est; quid te nunc agere convenit Christianum, qui inimicum tuum juberis amare ? Quando enim innocens non eris, vel cui esse poteris malus, qui inimicis praeciperis esse bonus? Sed tu forsitan et proximum odis, cui nec externum odisse
Abbreviated transcription (Latin):
fui. ⁊ ñ fuscepistis me. Nndꝰ.
⁊ ñ uestistisme. In firmꝰ. ⁊ ñ
uisitastis me. In carcere. ⁊ ñ
uenistis adme. Non qr ma¬
lũ gesser̃. s qr bonũ ñ fecer̃.
condẽpnant᷑. Ex hoc enĩ qͥs¬
q prudens ⁊ sapiens ẽ. recog

Expanded text:
fui, et non suscepistis me; nudus, et non vestistis me; infirmus, et non visitastis me; in carcere, et non venistis ad me . Non quia malum gesserunt, sed quia bonum non fecerunt, condemnantur. Ex hoc enim quisque prudens et sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
meruit: Nemo inqͥt sensu
ꝓprio decipiat. ⁊ illudat.
nemo uana estimacione se¬
piꝰ. hospitał. benignꝰ. clem̃es.
gehenne ñ euadet incen¬
diũ. Ds malos ñ amat. ñ
dilig̃ peccatores. Quisq ma¬
sine dolo ñ fuerit. partẽ
ñ pot̃ hab̾e cũ xp̃o. Nichil¬
ẽ enĩ ãplius xp̃iano que¬
rendũ. nichil mag̃ desid̾an
dũ. nichilq plus totis uiribꝰ
enitendĩi. qmͣ ut maliciam
suo excludat ecorde qmͣ ut
neqͥciã intͣ pectoris sui scri¬
niũ ñ admittat. Qmͣ ut
bonitatẽ teneat. iusticiã
seruet. puritatẽ mentis
custodiat. Esto inuocens.
siuis cũ dõ uiue̾. Esto sĩplex.
siuis regnare cũ xp̃o. Qͥd
tibi ꝓdest malicia. que ĩ¬

Expanded text:
meruit. Nemo, inquam, sensu proprio se decipiat et illudat, nemo se vana existimatione spius, hospitalis, benignus, clemens, gehennae non evadet incendium. Deus malos non amat, non diligit peccatores. Quisquis masine dolo non fuerit, partem non potest habere cum Christo. Nihil enim amplius est Christiano quaerendum, nihil desiderandum magis, nihilque plus totis viribus enitendum, quam ut malitiam suo excludat ex corde, quam ut nequitiam intra pectoris sui conscientiam non admittat, quam ut bonitatem teneat, justitiam servet, puritatem mentis custodiat. Esto innocens, si vis cum Deo vivere. Esto simplex, si vis regnare cum Christo. Quid tibi prodest malitia, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
s neqͥcie. et ĩpietatis. ⁊ scele¬
ris: Illũ xp̃ianũ putas. qͥ op¬
pͥmit miserii. qͥ pauꝑem gͣ¬
uat. qͥ res concupiscit alienas.
qͥut se diuitẽ faciat plures
efficit in digentes. qͥ lucris
gaudet in iustis. qͥde alienis
ditat᷑ in t̾itu: Cinꝰ os assidue
mendatio uiolat᷑. cuiꝰ labia
ñ nͥ indigna ⁊ obscena. ⁊ sce¬
lesta locunt᷑ ⁊ turpia: Cui
cũ iubeat᷑ distribuere sua.
ĩuadit aliena.⁊ ad eccłiam
tał audent̾ accedit. ⁊ temere.
⁊ ĩportune expandit manuᷤ¬
in sõciũ cruore uiolatas.⁊
qͦ fuerat paulo ante falsa
locutꝰ aut tͣpia. p̃ces ad dnm̃i
quasi mchilo sibi mali cons¬
ciꝰ fundit: Qͥd agis ĩ prudẽs
⁊ miser: Quid te maiori pec¬
catoꝵ onere gͣuas: Qͥoͥ deo
pret̃ contẽptũ. ⁊ in iuriã de¬
rogas: Qͥd adꝓuocandã eiꝰ secle¬

Expanded text:
pietas et scelus? Illum christianum putas, qui opprimit miserum, qui pauperem gravat, qui res concupiscit alienas, qui ut se divitem faciat, plures efficit indigentes, qui lucris gaudet injustis, qui de alienis ditatur interitu, cujus os assidue mendacio violatur, cujus labia nonnisi indigna et obscena et scelesta loquuntur et turpia, cui cum jubeatur distribuere sua, invadit aliena? Et ad ecclesiam talis audenter accedit, et temere et importune expandit iminsontium cruore violatas: et  fuerat paulo ante aut falsa locutus aut turpia, preces ad Dominum, quasi nihil sibi mali conscius, fundit. Quid agis impudens et miser? Quid te majorum peccatorum onere gravas? Quid Deo praeter contemptum injuriam irrogas? Quid ad provocandam
Abbreviated transcription (Latin):
mines ds̃ honorat ⁊ dilig̃. qͥ
malũ nesciunt. qͥ m̃tiri ñ no
aet᷑.⁊ puritas. In nocentia ẽ.
quȩ cõmendat dõ. Simplici¬
tasẽ. qͦ facit regnare cũ xp̃o.
Quomͦ aũt d̾s ñ nͥ in nocen¬
tes diligat. ⁊ sibi uelit ẽẽ con-¬
iunctos. testimoniis pluri-
cifico. Qnͣtũ innocencia ho¬
iuidicari se ñ timet. ex qͦ in¬
nocentiã nosse cep̃. sic̃ ipse

Expanded text:
mines Deus honorat et diligit, qui malum nesciunt, qui mentiri non norudetur et puritas. Innocentia est quae nos commendat Deo, simplicitas est quae facit regnare cum Christo. Quomodo Deus non nisi innocentes diligat, et sibi velit esse conjunctos, testimoniis plurimicifico . Quantum innocentia hojudicari se non timet, ex quo innocentiam nosse coepit, sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
duiciꝰ ꝑ seqͣnt᷑. Insti de p̃ssuris.
tribulatiombꝰ ⁊ angustiis uo¬
cant᷑ ad reqͥem. Inqͥuͦ de luxu¬
uriis. opibꝰ & deliciis raptu¬
t᷑ ad penã. Illi enĩ uadunt ut
iudicent. isti ut iuidicent᷑. Il¬
li ut uindicent᷑. isti ut in eos
uindicta celebret᷑ sic̃ scͥptũ
ẽ. Iustꝰ aut̃ si morte p̃occupa¬
tꝰ fuerit. in refrigerio erit.

Expanded text:
ntur. Justi de pressuris, tribulationibus et angustiis vocantur ad requiem, impii vero de luxuriis et opibus et deliciis rapiuntur ad poenam. Illi enim vadunt ut judicent, isti ut judicentur; illi ut vindicentur, isti ut in eos vindicta celebretur, sicut scriptum est: Justus autem si morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mea. ⁊ facit ea. hic ẽ
qͥ diligit me. Si gͥ ille. dĩn
qͥ ñ facit: iste ñ dilig̃. Om̃is
uero. qui ñ diligit. odit.
Unde clarũ atq manifes-¬
tũ ẽ. ab uticr eis dm̃ odiri.
qͥ sua mandata ñ seruant.
De qͥbꝰ ꝓpħam dixisse puto.
Nonne qͥ od̾unt te dñe od̾am¬
bescebã. ꝑfecto odio od̾am
illos. ⁊ immnici facti st̃ mͥ. O

Expanded text:
verba mea, et facit ea, ille est qui diligit me . Si igitur ille Deum qui non facit, iste non diligit. Omnis vero qui non diligit, odit. Unde clarum atque manifestum est, ab eis Deum odiri, qui sua mandata non servant, de quibus Prophetam dixisse puto: Nonne qui oderunt te, Domine, oderamtabescebam? Perfecto odio oderam illos, et inimici
Abbreviated transcription (Latin):
ianua nemini claudit᷑. cuiꝰ
mensa pauꝑ nillꝰ ignorat.
cuiꝰ bonũ cunctis offert᷑. Cuiꝰ
mo sentit in niriã. Qui die
noctuq dõ seruiunt. qͥ in

Expanded text:
ujus janua nemini clauditur, cujus mensam pauper nullus ignorat, cujus cibus cunctis offertur, cujus mo sentit injuriam; qui Deo die noctuque deservit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tua. ⁊ ꝓrimũ tuũ sic̃ te ip¬
ũ eẽ mandatũ dni ⁊ salua¬
toris nr̃i testimonio cõꝓba¬
tur dicentis. In his duobus
pot̃. nec mutari. In duobꝰ¬
qm ꝓpħarũ constare pre-¬
ceptum. Et illũ legẽ ĩ ples¬
se. qͥ hȩc potuit ĩplere. Hicħ
enĩ aliud in lege uetĩs qͤri.
qm ut dm̃. ⁊ ꝓximũ diliga ᷤ
Et uere ille legis consũma¬
tor ⁊ factor ẽ. qͥ nec indĩn.
nec in ꝓxintũ peccat. S qͥd

Expanded text:
 te ipum esse mandatum, Domini et Salvatoris nostri testimonio comprobatur, dicentis: In his duobus potest nec mutari, in duobquam Prophetarum constare praeceptum, et illum legem implesse qui haec potuerit implere; nihil enim aliud in lege veteri quaeri quam ut Deum et proximum diligas. Et vere ille legis consummator et factor est, qui nec in Deum, nec in proximum peccat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mũ suũ tanqͣm se ipsũ dilig̃.
qͥ ei ñ mali aliqͥd qd̾ nec sibi
uult fieri. s si qͥd bom ꝓut
ipse ab omĩbꝰ ꝑciꝑe optat. ⁊
solũ axp̃iano querit᷑. ut ma¬
lo careat: s ut bonũ exerce-¬

Expanded text:
mum suum tamquam se ipsum diligit, qui ei non mali aliquid, quia nec sibi, vult fieri; sed si quid boni, prout ipse ab omnibus percipere optat et solum a Christiano quaeritur, ut malo careat, sed ut exerce
Abbreviated transcription (Latin):
o loqͥ qͥs arbitret᷑. aut credat.
aut eũ putet se facile deb̾e
contempnere. qr sua pocns
uoluntate loquat᷑. qͣm legis
piã exempla ꝓferre. ⁊ osten¬
de qͥd deus abinitio statꝰ mũdi
humañ genꝰ obseruare p̃ceꝑit.
in qͦ sẽꝑ placatꝰ fuit. ł offens
lego enĩ pꝰ ada. qͥ a dõ pͥmꝰ
formatꝰ ẽ. de cuiꝰ causa nẽ di¬
cendũ ñ ẽ. In exordio mun¬
di. chaimi. ⁊ abel. fr̃s fuisse
germanos. Eqͥbꝰ imnꝰ dõ placu¬
it. eo qd̾ in nocens eẽt nust̾.
Alter uero qr in iustꝰ ⁊ nocẽs
dõ placere ñ potuit. Demde
int̾ueniente tẽpore. enoc.

Expanded text:
io loqui quis arbitretur aut credat, aut eum putet se facile posse contemnere, quod sua potius voluntate quam legis piam exempla proferre, et ostendere quid Deus ab initio status mundi humano generi observare praeceperit, in quo semper placatus fuerit vel offensus. Lego enim post Adam, qui a Deo primus formatus est , de cujus causa nunc dicendum non est, in exordio mundi Cain et Abel fratres fuisse germanos : e quibus unus Deo placuit, eo quod innocens esset et justus: alter vero, quia injustus et nocens. Deo placere non potuit. Deinde interveniente tempore, En
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ ego subsannabo contͥ¬
ut apeccatis tuis ł sero comi̾
sus saluus ẽẽ possis. monet
⁊ ꝓuocat. Ecce qualit̃ iam
huc filios appellat. qͥ patrẽ
dĩn peccando ꝑdiderunt. si¬
cut ⁊ ipse se ꝑdidisse pecca-¬
tores. alio in loco cũ flebili
tatione testat᷑ dicens. Sine
filiis factꝰ fũ. ꝑdidi popłm
hoc gͦ cognosce. qualit̃ te ds̃ di
qui te mori cupientẽ uult
Qui te mag̾ uult fua pieta¬
te saluare: qm tuo ꝑire pecõo.¬
Nemo gͥ sibi idõ blandiatur.
picione decipiat. nemo idcͥco
securꝰ delinqͣt ⁊ liber. qr suꝑ
pecc̃ores confestĩ dĩ ira iudici¬
umiq ñ ueniat. ut ex ħ opine¬
t᷑ se inpune peccasse: qd̾ ñ ilico
pimatur S ex hoc mag̃ differ¬
re dm̃ qm simulare cognoscat.
⁊ irã eiꝰ peccatoribꝰ qm ueniã
subito ⁊ repente uenturã.⁊
sic̃ scͥptum ẽ. Non dixeris pec

Expanded text:
 ego sanabo contrut a peccatis tuis vel sero convertaris et salvus esse possis, monet et provocat. Ecce qualiter jam huc filios appellat, qui patrem Deum peccando perdiderunt; sicut et ipse se perdidisse peccatores alio in loco cum voce flebili ntatione testatur, dicens: Sine filiis factus sum, perdidi populum hoc ergo cognosce qualiter te Deus dilqui te mori cupientem vult qui te mavult sua pietate salvare quam tuo perire pecNemo ergo sibi ideo blandiatur, picione decipiat, nemo idcirco securus delinquat et liber, quod super peccatores confestim Dei ira judiciumque non veniat, ut ex hoc opinetur se impune peccasse, quod non illico perimatur; sed hoc magis differre Deum quam dissimulare cognoscat, et iram ejus peccatoribus quam veniam subito et repente venturam, sicut scriptum est: Ne dixeris, Pe
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi. He taides conuerti
ad dñm. neq differas dedie
indiẽ. Cito enĩ ueniet ira eiꝰ.
Qd̾ in plerisq ĩplet̃ qͥbꝰ obni¬
mia pecc̃a ⁊ ĩp̾senti dĩ ira su¬
uemo in tellig̃. nemo cognos¬
cit. nec quisqͣm aduersa susti¬
nẽs. malis suis estimat irroga¬
ri. s siqͥd ꝑtulerit consuetudi¬
nis pociꝰ putat eẽ qm criminᷤ.
Et idcͥcͥo d̾s̃ inp̃senti ñ uidet᷑
punire peccantes. qr cũ punit

Expanded text:
onverti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira ejus . Quod in plerisque impletur, quibus ob nimia peccata, et in praesenti Dei ira sunemo intelligit, nemo cognoscit, nec quisque adversa sustinens malis suis aestimat irrogari, sed quod pertulerit consuetudinis potius putat esse quam criminis. Et idcirco Deus in praesenti non videtur punire peccantes, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
nec accip̃ muni̾a. faciens iu¬
diciũ ꝓselito. ⁊ orphano. ui¬
due dare panẽ ⁊ uestim̃tũ
Dilige. qr ipse fiusti in t̾ra e¬
gipti. Et alibi dicit. Si aut̃
messus fueris messẽ in agro
tuo. ⁊ obliuisceris maniã.
ñ reu̾taris acciꝑe illã. ꝓ se¬
ut benedicat te dñs ds̃ tuus
in oꝑib manuũ tuarũ. &
memor eris. qr famulus eras
in t̾ra egypti. Idõq ego p̃¬
cipio tͥ u̾bũ hoc. Unde facile
ꝑuidet᷑ atq dinoscit᷑. eñ po¬
płm obhanc causã cunctis
afflictũ fuisse miseriis ut
misereri alt̃i suo docerent᷑
exemplo. sic̃ scͥptum ẽ. Docu
ẽẽ uelit. late ut arbitror pa¬
tet. ⁊ qͥbꝰ possit oꝑibꝰ ꝓmere¬
ri. pluribꝰ ꝓbat᷑ exẽplis. S ne
ad manifestandã eiꝰ uolunta¬
tẽ parũ uideat᷑ eẽ qd̾ diximꝰ.

Expanded text:
ens judicium proselyto, orphano et viduae. Dare panem et vestimentum dilige, quia et ipse fuisti in terra Aegypti . Et alibi dicit: Si autem messus fueris messem in agro tuo, et oblivisceris manuam, non reverteris accipere illam; proseut benedicat te Deus in operibus manuum tuarum; et memor eris quia famulus eras in terra Aegypti; ego ideo praecipio tibi verbum hoc . Unde facile pervidetur atque dignoscitur eum populum ob hanc causam cunctis afflictum fuisse miseriis, ut misereri alteri suo doceretur exemplo, sicut scriptum est: Docuiesse velit, late, ut arbitror, patet; et quibus possit operibus promereri, plurimis probatur exemplis. Sed ne ad manifestandam ejus voluntatem parum videatur esse quod diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
incredulos. ⁊ imprudentes. ⁊
ꝑfidos. misericordis dĩ longa
pacientia. peccare facit intͤ¬
pidos: ut ex hoc peccatoꝵ suoꝵ
diñ ñ arbitrent᷑ ultorẽ: qr ñ
statĩ uelit punire peccantes.
qd̾ eoꝵ differat᷑ in teritꝰ. Igno¬
rantes hoc dĩ ꝓuidentia du¬
plici ratione seruari: ut ⁊ hu¬
mano generi longa eiꝰ paci¬
entra consulat̃. ⁊ ne ille iudi¬
cet᷑ impaciens. si ilico uolue¬
rit dãpnare peccantes. Nã si
tã paciens ñ eẽt. iã dni hu¬
manoͥ generis origo defisset.
Nec nistos de peccatoribꝰ habe¬
remꝰ. si confestĩ ds uellet pu¬
nire qͥ peccant. Non nullos
nitate decepti: multiplici.
⁊ uario peccatoꝵ gene̾. te¬
nebant᷑ obnoxii. Et ꝑsusten¬
tantis dĩ clementissimã pa¬
cientiã. pꝰ modũ aberrore
conuersi maiore̾s adhuc o¬
ꝑa fecisse iusticie ꝗͣ antea
peccata cõmiserant. Ds̃ enĩ
ñ donat peccata. s differt.
Nec ꝑseuerantẽ peccatorẽ
a morte lib̾at: s ut ł sero coz¬

Expanded text:
incredulos et impudentes et perfidos misericordis Dei longa patientia peccare facit intrepidos, ut ex hoc peccatorum suorum Deum non arbitrentur ultorem, quod non statim velit punire peccantes. quod eorum differatur interitus: ignorantes Dei providentia duplici ratione servari, ut et humano generi longa ejus patientia consulatur, et ne ille judicetur impatiens si illico voluerit damnare peccantes. Nam si tam patiens non esset, jam diu humani generis origo desiisset; nec justos de peccatoribus haberemus, si confestim Deus vellet punire qui peccant. Nonnullos enitate decepti, multiplici et vario peccatorum genere tenebantur obnoxii, et per sustentantis Dei clementissimam patientiam postmodum ab errore sunt conversi, majores adhuc operas fecisse justitiae quam ante peccata commiserant. Deus enim non donat peccata, sed differt; nec perseverantem peccatorem a morte liberat, sed ut vel sero con
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ oꝑum p̃cepta tditu¬
rus. uoluit eũ pͥus om̃s p̃s¬
suras. ⁊ tͥbulationes. ⁊ angꝰ¬
tias. ĩ t̾ra ꝑ ueg peti ali¬
ena qͦ faciliꝰ pꝰ modũ possit
talia pacientiũ misereri.⁊
suis obtẽpare mandatis. Ut
putes eũ bonũ fuisse agri¬
cołã qͥ pͥusqͣm sem̃ mittat.
diu t̾ram aratris ⁊ rastris
domat. ne qd̾ illi creditum
suũ diu ante macerat ⁊ do¬
mat: qͣm ei salutariũ manda¬
toꝵ sem̃ in ꝑciat. Deniq ut
obhanc causã hec eũ ꝑtulisse
in tuemur mandata dicentiᷤ.
Aduenã ñ uexabitis. nec tͥ¬
bulabitis eũ. fuistis enĩ ⁊ uos
aduene in t̾ra egypti.Wit̃m.

Expanded text:
um praecepta traditurus, voluit eum prius omnes pressuras et tribulationes et angustias in terra perpeti aliena, quo facilius postea posset talia patientium misereri, et suis obtemperare mandatis. Ut putes eum bonum fuisse agricolam, qui priusquam semen mittat, diu terram aratris et rastris domat, ne quod illi crediturus suum diu ante macerat et domat, quam ei salutarium mandatorum semen impertiat. Denique ut ob hanc causam haec eum pertulisse intueamur mandata, dicentis: Advenam non vexabitis, nec tribulabitis eum, fuistis etenim et vos advenae in terra Aegypti .
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Non tardat dñs ꝓmis¬
lens aliquos ꝑire. s om̃s ad
penitentiã reuerti. Ille enĩ
te quasi benignꝰ. pius. ⁊ cle¬
mens. ilico id circo ñ ꝑcutit:
ut tu qͣnta illiꝰ erga tuã sa-¬
lutẽ pietas. qnͣta clementia
sit recognoscas. qͥ te peccato¬
rẽ & ĩpiĩ expectare mag̃ uult
& seruare conuersũ. qm pu¬
nire peccantẽ. Sic̃ ꝑpropħã

Expanded text:
Non tardat Dominus promislens aliquos perire, sed omnes ad poenitentiam converti . Ille enim te quasi pius, benignus et clemens, illico idcirco non percutit, ut tu quanta illius erga te sit pietas, quanta clementia sit recognoscas, qui te peccatorem et impium exspectare mavult, et servare conversum, quam punire peccantem: s
Abbreviated transcription (Latin):
orror obrepserit scire ñ pos¬
sumꝰ. nͥ forte exillis qͥ hoc ex¬
emplo in lege uetĩ ppłm
reducebant. ⁊ secũ simł et̾ne
morti ⁊ ꝓpetuo tradebant
lite audire sermones ꝓpb̾a
locunt᷑. ⁊ ñ ab ore dm̃. Diẽt
Nlon uenient suꝑ te mala.¬
Multa qͥdẽ nob̾ ĩmo tocius
legis testimonia ad erant.
qͥbꝰ tã ꝑuiciosũ errorẽ des¬
⁊ ruere ac sepelire potãmꝰ.
S ne legentẽ duiciꝰ fatige¬
mͦ: sufficiant pauca de plu¬
rimis. Respondeat mͥ ille.
peccati cansa dãpnatꝰ ẽ. In
quo nchil fuisse increduli-¬
tatis inuenio. p̃ter solã in¬
obedientiã. cuiꝰ causa. ipse
dãpnatꝰ ẽ. ⁊ om̃s suo dãpnan¬
tͣ exemplo. Kaio qͦq ñ ꝑfi¬
die causa. s qr frẽm ĩtẽme¬
rat condẽpnat᷑. Qdͥ plura:
ma ⁊ gomorra ut repenti-¬
no cremarent᷑ incendio nul¬
lã causã incredulitatis in¬
uenio. nͥ peccatoꝵ ⁊ scelerũ.

Expanded text:
rror obrepserit, scire non possumus, nisi forte ex illis qui hoc exemplo in lege veteri populum seducebant, et secum aeternae morti et perpetuo tradebant lite audire sermones prophelocuntur sed non ab ore Domini. dicunt non uenient suMulta quidem nobis, immo totius legis testimonia aderant, quibus tam perniciosum errorem destruere ac sepelire poteramus; sed ne legentem diutius fatigemus, sufficiant pauca de plurimis. Respondeat mihi illepeccati causa damnatus est ? In quo nihil fuisse incredulitatis invenio praeter solam inobedientiam, cujus causa ille damnatus est, et omnes suo damnantur exemplo. Cain quoque non perfidiae causa, sed quia fratrem interemerat, condemnatus est . Quid plura? ma et Gomorrha ut repentino cremarentur incendio, nullam causam incredulitatis invenio, nisi peccatorum et scelerum ;
Abbreviated transcription (Latin):
suis unxit. Ex qͦ tp̃r. credenteᷤᷤ
illi ⁊ baptismatis ipsius scĩfi¬
catione purgati. ñ aliqͣnti.
siẽ sub lege pͥus fuerat. s om̃s
imꝓpħis ⁊ sacerdotibꝰ ungu¬
t̃ ⁊ regibꝰ. Cuiꝰ unctionis qͣleᷤ

Expanded text:
suis unxit . Ex quo tempore credentes illi et baptismatis illius sanctificatione purgati, non aliquanti, sicut sub Lege prius fuerat, sed omnes in prophetis et sacerdotibus unguuntur et regibus. Cujus uncti
Abbreviated transcription (Latin):
q uent̾am dĩ indicis irã. in¬
dignationẽq ñ metuat. łhu
mana consuetudine erubes¬
in sipiens ille qͣm stultꝰ etiã
ab ipsis gentibꝰ iudicet᷑. cuiꝰ
tanta ẽ uanitas tantaq de¬
mentia. ut sibi nom̃ adipiᷤ¬
cat aliemuĩ. Quis enĩ tã ua¬
nus ⁊ miser ẽ. qͥ aduoeatũ¬
se cũ litt̃as nesciat audeat
ꝓfiteri: Qͥs tã insanꝰ ⁊ excors
qͥ ꝓfiteat̃ in ilitẽ. qͥ nesciat ar¬
ma gestare: Nemo enĩ qd̃¬
cũq uomĩ sine causa sortit᷑.
Sutor ut dicat᷑. necesse ẽ ut
calciam̃ta conficiat. Uocet᷑
qͥs fab̾. aut artifex. artis pi¬
ciam faciat. Ut nego cians
ma̾t distrahet. huiꝰ mͥ enĩ
exemplis agnoscimꝰ nullũ
ceris in quo nullus xp̃iam
ciȩ. bonitatis. in tegritatis.
pacientiȩ.castitatis. pruden¬
qͦmͦ defendis ⁊ uindicas. cui
tã plurimis rebꝰ nec pauca
natꝰ. in tactus ẽ. Cuiꝰ in pecto¬
re. malicia ñ habet locũ. Cuiꝰ
ĩpectore sola pietas consistit.
⁊ bonitas. qͥnemnie noũ noce̾

Expanded text:
judicis iram indignationemque non metuat, vel humanam consuetudinem erubesinsipiens ille, quam stultus ab ipsis etiam gentibus judicetur, cujus tanta est vanitas tantaque dementia, ut sibi nomen adipiscatur alienum. Quis enim tam vanus et miser est, qui advocatum, cum litteras nesciat, audeat profiteri? Quis tam insanus et excors, ut profiteatur militem, qui nesciat arma gestare? Nemo enim quodcumque nomen sine causa sortitur. Sutor ut dicatur, necesse est ut calceamenta conficiat: ut vocetur quis faber aut artifex, artis peritia facit: ut negotians merat distrahit. Hujusmodi enim exemplis agnoscimus nullum ceris, in quo nullus christiani tiae, bonitatis, integritatis, patientiae, castitatis, prudenquomodo defendis et vindicas, cui de tam plurimis rebus nec pauca natus, intactus est; cujus in pectore malitia non habet locum, cujus in pectore sola pietas consistit et bonitas; qui neminem novit nocere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ suoꝵ modũ exple¬
uerit iudicet᷑. eindentissime
demonstrat᷑ qnͣdo de sodomo¬
rũ ⁊ gomoreoꝵ int̾itu atq
incendio. qͥ sua iã peccata reple¬
uerant: ad abrahã d̃s loquit᷑¬
dicens. Clamor sodomoꝵ ⁊
gomorreoꝵ repletꝰ ẽ. ⁊ pecc̃ã¬
eoꝵ repleta st̃. De amorreis
uͦ qͥd dicit. qͥ sua ñdũi peccata
finerant. qͦs pꝰ multos annos
qm supͣdicte ciuitates crema¬
te st̃ constat deletos. Non¬
dũ repleta st̃ pecc̃a amorre¬
oꝵ usq ad huc. Quo exẽplo
mamfestissime in struimͣ.
⁊ docem̃ singłos scd̾m pecca¬
toꝵ suoꝵ plenitudinẽ confũ¬
mari. & tã dii ut conu̾tant̃
fustineri. qmͣ dui cumulũ su¬
oꝵ ñ habuerint delictoꝵ. Ne¬
mo se inꝗͣ fallat. nemo deci¬
piat. Malos ds̃ ñ amat. Lecca¬
tores ds̃ ñ amat. In iustos ñ
amat. rapaces. crudeles. ⁊ ini¬
pios. S amat bonos. iustos.
pios. humiles. in nocentes.⁊
mites. sic̃ scͥptum ẽ. Qm̃ ñ¬

Expanded text:
peccatorum suorum modum expleverit, judicetur, evidentissime demonstratur, quando de Sodomorum et Gomorrhaeorum interitu atque incendio, qui sua jam peccata repleverant, ad Abraham Deus loquitdicens: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum repletus est, et peccaer repleta sunt . De Amorrhaeis vero quid dicit, qui sua nondum peccata finierant, quos post multos annos quam supra dictae civitates crematae sunt, constat esse deletos? Nondum repleta sunt peccata Amorrhaeorum usque adhuc . Quo exemplo manifestissime instruimur et docemur, singulos secundum peccatorum suorum plenitudinem consummari, et tamdiu ut convertantur sustineri, quamdiu cumulum suorum non habuerint delictorum. Nemo se, inquam, fallat, nemo se decipiat: malos non amat Deus, peccatores non amat, injustos non amat, rapaces, crudeles, impios; sed amat bonos, justos, pios, humiles, innocentes, mites, sicut scriptum est: Q
Abbreviated transcription (Latin):
coninges ur̃e mdue. ⁊ filii
ur̃i orpham. O in dignũ ne¬
fas. ⁊celestũ facmꝰ. Onimia ⁊
ñ fen̾anda crudelitas. Duo
seuissima. ⁊ atrocissima uno
ꝑpetrant̃ in corpore. Homici¬
diũ fit. ut rapina succedat.
Occidinit᷑ mariti. Occidunt᷑
⁊ patres. qͦ faciliꝰ iuduȩ spo¬
lient᷑ ⁊ orpham. Et ita qͥsq
in alt̾nus morte congaudet.
litatibꝰ ⁊ ĩpietatibꝰ cõmonet᷑.
merito rudiciũ suũ in qͥbꝰdã
&̃ ante temp̃ ostendit. Meri¬
to uita talibꝰ nec presens. nec

Expanded text:
onjuges vestrae viduae, et filii vestri orphani ? O indignum nefas! o scelestum facinus! o nimia et non ferenda crudelitas! Duo saevissima et atrocissima uno perpetrantur in tempore, homicidium fit ut rapina succedat; occiduntur mariti, occiduntur et patres, quo facilius viduae spolientur et orphani: et ita quisque in alterius morte congaudet, litatibus et impietatibus commovetur. Merito judicium suum in quibusdam etiam ante tempus ostendit. Merito vi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Alii uͦ qͥ similia cõmise¬
rant. sic dĩ indignatione ꝓ¬
strati ft̃. ut insepulti iace̾nt.¬
fierent. Alii aut̃ qͥ minue¬
rabilẽ hominũ multitudinẽ
in iuste ꝑemerant menbratĩ
particłatiue concisi. ut ñmi¬
nor fuerit concisura m̃broꝵ.
punitoꝵ. ⁊ quoꝵ iudicio ma-¬
ritis iniuste ꝑemptis multe
p̃ter or bitatẽ mendicitas in¬
serebat. ⁊ nuiditas. Nã ad debãt
ĩpietati ⁊ crudelitati qd̾ dee¬
rat. ut eoꝵ qͦs fecissent occidi.
spoliarent ⁊ lib̾os. Nunc uͦ ip¬
soꝵ coniuges uidue. ⁊ filii or¬
phani alienis cotidie egent
lud testimoniũ in ipsis ẽẽ
cõpletũ cõminantis dĩ ⁊ di¬
centis: uiduã ⁊ orphanos ñ¬

Expanded text:
num. Alii vero qui similia commiserant, sic Dei indignatione prostrati sunt, ut insepulti jacerent, etfierent. Alii autem qui innumerabilem hominum multitudinem injuste peremerant, membratim particulatimve concisi, ut non minor fuerit concisura membrorupunitorum. Et quorum judicio maritis injuste peremptis multae praeter orbitatem mendicitas inferebatur et nuditas nam addebant impietati et crudelitati quod deerat, ut eorum quos fecissent occidi spoliarent et liberos, nunc vero ipsorum conjuges viduae et filii orphani alienis quotidie egent tud testimonium in ipsis esse completum comminantis Dei et dicentis, Vidua
Abbreviated transcription (Latin):
donec siligine candentes in¬
uenias. Exigui ⁊ turbulenti
riuuili aqͣm pota: usquequo
affluentioris aurias purio
ticꝰ ⁊ enĩ panis in culcior uidet᷑
eẽ. s forcior. Et celeriꝰ efurien¬
tẽ stomacũ saciat. fessumq cor¬
roborat. qmͣ qͥ siliginens uide¬
tͣ ⁊ nitidꝰ. Hẽ gͥ dicã sermonẽ
conueniat. ut potuero expli¬
cabo. Cuiꝰ rei & un prius exor¬
diũ sum̃a. iustĩ ñ inuenio. ꝗͣ
ut pͥmum de xp̃iano ipso uo¬

Expanded text:
donec siligine candentes invenias; exigui et turbulenti rivuli aquam pota, usquequo affluentioris haurias puriorticus enim panis incultior videtur esse, sed fortior et celerius esurientem stomachum satiat, fessumque corroborat, quam qui siligineus videtur et nitidus. Nunc ergo dicam sermonem conveniat, ut potero, explicabo. Cujus rei et unde prius exordium sumam, justius non invenio, quam ut primum de Christiano ipso vo
Abbreviated transcription (Latin):
satis dõ sẽꝑ dignos. fuisse ma¬
nifestũ ẽ. Nec alios: qm ꝓpħas.
aut sacerdotes. aut reges. Et
tã magnũ fuit ipsius uncti¬
onis mist̾ium. ut in iudaico
popło ñ om̃s illud: s satis pau¬
ci de plurunis mererent᷑ ac¬
ciꝑeᷤ. .W̾. hoc usq ad aduentũ¬

Expanded text:
satis Deo dignos semper fuisse manifestum est, nec alios quam prophetas aut sacerdotes aut reges. Et tam magnum fuit ipsius unctionis mysterium, ut in Judaico populo non omnes illud, sed satis pauci de plurimis mererentur accipere: et hoc usque ad adventu
Abbreviated transcription (Latin):
merito tibi xp̃iani nom̃ as-¬
sumere potes. Aut forsitan
ñ eẽ s uocari defideras: hoc
satis miserũ ⁊ fedũ ẽ.: te uelle
uocari qd̾ ñ sis. Nemo enĩ i¬
ta transit ad xp̃m. ut xp̃ianꝰ¬

Expanded text:
merito tibi Christiani nomen assume. Aut forsitan non esse, sed vocari desideras? Hoc satis foedum et miserum est, te velle vocari quod non sis. Nemo enim ita transit ad Christum, ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs uult connigatꝰ com̾̃ti
ad monasteriũ. ñ ẽ recipi¬
endꝰ. nͥ pͥus a comuge castimo¬
dubio adult̃a erit. Nec recipi¬
si habeant expariuolutate

Expanded text:
is vult conjugatus converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimodubio adultera erit, nec recipistum, si habeant ex pari voluntate