comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc gͦ quia utrũq nob̾ pariter ne¬
cessarium erat. ⁊ pie iuiuere. ⁊ secure
mori. & uiuendo iuuere docuit. &.
mortem moriendo securam reddidit.
qm̃t quidem resurrecturus occubuit
⁊spem fec̃ morientib resurgendi.
S addidit &. tercium beneficium.
cũ etiã peccata donauit. sine quo
utiq cetera ñ ualebant. Qͥd enim
quantũ qͥdem ad ueram summãq
beatitudinẽ spectat. qͣntalibet uitȩ
rectitudo seu longitudo ꝓdẽe poterat
illi qͥ uel solo originali peccato tene¬
retur astrictus: Peccatũ quippe pre¬
cessit ut sequeretur mors: quod sane
si cauisset homo. mortẽ ñ gustasset
in ȩternũ. Peccando itaq uitã ami¬
sit & mortem inuenit. qm̃quidẽ ꝙ.
deus ita p̃dixerat.&. iustum ꝓfecto
erat: ut si peccaret homo moreret᷑.
Quid namq iustius poterat. qͣm
recipere talionem: Uita siqͥdem d̃s̃
animȩ ẽ: ipsa corꝑis. Peccando uolũ¬
tariȩ. uolens ꝑdidit uiuere: nolens

Expanded text:
Nunc ergo quia utrumque nobis pariter neNunc ergo quia utrumque nobis pariter necessarium erat, et pie vivere, et secure mori; et vivendo vivere docuit, et mortem moriendo securam reddidit: quoniam quidem resurrecturus occubuit, et spem fecit morientibus resurgendi. Sed addidit et tertium beneficium, cum etiam peccata donavit, sine quo utique caetera non valebant. Quid enim quantum quidem ad veram summamque beatitudinem spectat quantalibet vitae rectitudo seu longitudo prodesse poterat illi, qui vel solo originali peccato teneretur adstrictus? Peccatum quippe praecessit, ut sequeretur mors: quod sane si cavisset homo, mortem non gustasset in aeternum. 19. Peccando itaque vitam amisit, et mortem invenit: quoniam quidem et Deus ita praedixerat, et justum profecto erat, ut si peccaret homo, moreretur. Quid namque justius poterat quam recipere talionem? Vita siquidem Deus animae est, ipsa corporis. Peccando voluntarie, volens perdidit vivere: nolens
Abbreviated transcription (Latin):
dei sapientia: ubiq attingens propter
mundiciam suam.
tenet quodãmꝰ pͥncipatũ: ⁊ deuotionis
plus nescio quid sentitur ubi mortuꝰ
requieuit. qͣm ubi uiuens conuersatꝰ
est: atq amplius mouet ad pietatem
ꝑmortis quã uite recordatio: puto qͦd
illa aisterior hȩc dulcior uideatur:
magisq infirmitati blandiat᷑ huma¬
ne. quies dormitionis. qͣm labor con¬
uersationis: mortis securitas. qͣm uite
rectitudo. Glata xp̃i. iuuedli mͥ regula
extitit: mors amorte redemptio. Illa
uitam instruxit: mortem ista destrux̃.
Uita quidẽ laboriosa. s mors p̃ciosa:
utraq uͦ admodũ necessaria. Quid
enĩ xp̃i prodesse poterat siue mors
nequiter uiuenti: siue uita damp-¬
nabiliter morienti : Nunqͥd deniq
aut mors xp̃i etiã nunc male usq
ad mortẽ uiuentes amorte ȩterna
liberat. aut mortuos ante xp̃m scõs
patres uitȩ sc̃ita̾tis liberauit s. Sicut
scriptum ẽ. Quis ẽ homo qui uiuet

Expanded text:
Dei sapientia ubique attingens propter Dei sapientia ubique attingens propter munditiam suam. tenet quodammodo principatum, et devotionis plus nescio quid sentitur, ubi mortuus requievit, quam ubi vivens conversatus est; atque amplius movet ad pietatem mortis, quam vitae recordatio. Puto quod illa austerior, haec dulcior videatur: magisque infirmitati blandiatur humanae quies dormitionis, quam labor conversationis; mortis securitas, quam vitae rectitudo. Vita Christi, vivendi mihi regula exstitit: mors, a morte redemptio. Illa vitam instruxit, mortem ista destruxit. Vita quidem laboriosa, sed mors pretiosa; utraque vero admodum necessaria. Quid enim Christi prodesse poterat, sive mors nequiter viventi, sive vita damnabiliter morienti? Nunquid denique aut mors Christi etiam nunc male usque ad mortem viventes a morte aeterna liberat, aut mortuos ante Christum sanctos patres vitae sanctitas liberavit? sicut scriptum est, Quis est homo qui vivet, et
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s: filius est
÷ baptiratus.
Merito ꝓinde
naaman
ille consulente
ꝓpħa sensit
incorꝑe: iuben¬
uersus quoq fi¬
delis populus
in anima experitur.
Iubi uerus heliseus abinsensatis pue¬
ns irrisus. risum suis insinuauit eter¬
num: de quibs ait. Ecce ego ⁊⁊ pueri
mei. quos michi dedit dñs. Boni pueri.
qͥs ꝑcontrariũ illorum malignantiũ.
allaudem excitat psalmista dicens.
lorum: eoꝵ utiq de quib querit᷑
la Filios enutriui ⁊ exaltaui: ipsi
utem spreuerunt me. Ascendit ita
ꝓcrucem caluus nr̃ mundo ꝓmundo
ypositus: ce. reuelata facie ac discooꝑta
dnte purgationẽ pecc̃oꝵ faciens ꝓ¬
brosȩ & austerȩ mortis tam non eru¬
buit ignominiã. qͣm nec pę̧nã exhorru¬
it. ut nos ob probria sempiterno eriꝑet:
restitueret głȩ. Nec mirũ. Quid enim
erubesceret. qui ita lauit nos apeccatis:
ñ qͥdem ut aqua diluens ⁊ retinens
sordes. s ueluti solis radius desiccans
i retinens puritatem: Est quippe dei¬

Expanded text:
s, Filius est et baptizatus. Merito proinde Naaman ille consulente propheta sensit in corpore , jubenversus quoque fidelis populus in anima experitur. ubi verus Elisaeus ab insensatis pueris irrisus, risum suis insinuavit aeternum, de quibus ait: Ecce ego, et pueri mei, quos mihi dedit Dominus . Boni pueri, quos per contrarium illorum malignantium ad laudem excitat Psalmista, dicens, dorum, eorum utique, de quibus queritur ita: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo expositus: et revelata facie ac discooperta fronte purgationem peccatorum faciens, probrosae et austerae mortis tam non erubuit ignominiam, quam nec poenam exhorruit, ut nos opprobrio sempiterno eriperet, restitueret gloriae. Nec mirum. Quid enim erubesceret, qui ita lavit nos a peccatis, non quidem ut aqua diluens et retinens sordes, sed veluti solis radius desiccans et retinens puritatem? Est quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ritas nunquã excidit. Si gͦ ex dõ nati.
&. in xp̃o electi sumus: quȩ nam iusticia
est ut plus noceat humana atq terre¬
ratio: dei electionem uincat carnalis
successio: & ęterno eius ꝓposito. Carnis
prescribat temporaliter traducta con¬
cupiscentia: Quin immosi ꝑunum
hominem mors. cur ñ multomagis
ꝑ unũ ullum hominem uita: Et si¬
om̃s in adam morimur: eur ñ lon¬
ge potentius in xp̃o om̃s uiuificabi¬
mur: Deniq ñ sicut delictũ: ita ce.
donum. Nam iudicium exuno ĩ con¬
dempnationẽ.: gr̃a autẽ ex multis

Expanded text:
nunquam excidit. 25. Si ergo ex Deo nati, nunquam excidit. 25. Si ergo ex Deo nati, et in Christo electi sumus: quaenam justitia est, ut plus noceat humana atque terreratio; Dei electionem vincat carnalis successio, et aeterno ejus proposito carnis praescribat temporaliter traducta concupiscentia? Quinimo si per unum hominem mors, cur non multo magis per unum, et illum hominem vita? Et si in Adam omnes morimur, cur non longe potentius in Christo omnes vivificabimur? Denique non sicut delictum, ita et donum. Nam judicium ex uno in condemnationem; gratia autem ex multis
Abbreviated transcription (Latin):
peccat: quia generatio cȩlestis conserue
eum. At carnis traducem als. carnal
testatur concupiscentia: ⁊ peccatũ qͥ
scđm carnem de carne peccatoris desce¬
dimus. Sed enim nichilominꝰ spirite
illa generatio. ñ quidem in carne hu
corde sentitur. abhis dum taxat qui
cum paulo dicere possunt. nos auten
sensum xp̃i habemus: in quo ⁊ eatenuꝰ
ꝓfecisse se sentiunt. ut ⁊ ipsi cũ omni
fiducia dicant: ipse enĩ sp̃s testimonlĩ
recddit spũi nr̃o. quod sumus filii da.
Et illud. Nos autem ñ sp̃m huius me¬
di accepimus. s sp̃m qui ex deo et.it
sciamus quȩ a deo donata sunt nobil
in cordibus nr̃is. sicut &e. ꝑcarnem quȩ
est exadam. manet concupiscentia nr̃is
insita menbris. Et quomͦ ista quȩ aꝓ.¬
genitore corpoꝵ descendit. nunquã in
hac uita mortali a carne recedit: sic il¬
la ꝓcedens ex patre sp̃uum abinten¬
tione filiorum dũ taxat ꝑfectorum ca¬

Expanded text:
peccat, quia generatio coelestis conservat peccat, quia generatio coelestis conservat eum . At carnis traducem, ais, carnalis testatur concupiscentia: et peccatum quod , quod secundum carnem de carne peccatoris descendimus. Sed enim nihilominus spiritualis illa generatio, non quidem in carne, sed in corde sentitur ab his duntaxat qui cum Paulo dicere possunt, Nos autem sensum Christi habemus ; in quo et eatenus profecisse se sentiunt, ut et ipsi cum omni fiducia dicant, Ipse enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei : et illud, Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis in cordibus nostris: sicut et per carnem quae est ex Adam, manat concupiscentia nostris insita membris. Et quomodo ista quae a progenitore corporum descendit, nunquam in hac vita mortali a carne recidit; sic illa procedens ex Patre spirituum, ab intentione filiorum duntaxat perfectorum
Abbreviated transcription (Latin):
omnib oꝑatum ẽ mortem: ⁊ unius iusti¬
cia uni uitam restituet: Itane dĩ iu¬
sticia. magis ad condempnandũ qͣm ad
restaurandũ ualuit: Aut plus potuit
catum imputabit᷑ michi: & xp̃i iusticia
ñ ꝑtinebit ad me : Illius me in obedien¬
tia ꝑdidit: &e huius obedientia ñ ꝓderit
michi: Sed adȩ inquis delictũ merito
om̃s contrahimꝰ. in quo quippe omnes
peccauimꝰ qͣm cũ peccauit in ipso erais
iex eius carne ꝑcarnis concupiscenten
geniti sumꝰ. At qui ex deo multo geru¬
nius secundũ sp̃m nascimur qͣm secłta
carnem exadam: scđm quem ȩciã sp̃m
in adam: si tamen ce nos inter illos nu¬
merari confidimus. de quib apłs. qͥ des
in filio ante mundi constitutionẽ. Qui
autẽ etiam ex deo nati sunt: testat᷑ eua¬
gelista ioħes ubi ait. Qui ñ exsangums
neq ex uoluntate carnis. neq exuoli¬
tate uri. sed ex deo nati sunt. Item ppl
in epła. Omnis qui natus ẽ ex deo no

Expanded text:
omnibus operatum est mortem, et unius justiomnibus operatum est mortem, et unius justitia uni vitam restituet? Itane Dei justitia magis ad condemnandum, quam ad restaurandum valuit? aut plus potuit e peccatum imputabitur mihi, et Christi justitia non pertinebit ad me? Illius me inobedientia perdidit, et hujus obedientia non proderit mihi? 24. Sed Adae, inquis, delictum merito omnes contrahimus, in quo quippe omnes peccavimus: quoniam cum peccavit, in ipso eramus, et ex ejus carne per carnis concupiscentiam geniti sumus. Atqui ex Deo multo germanius secundum spiritum nascimur, quam secundum carnem ex Adam; secundum quem etiam spiritum dum carnem in Adam: si tamen et nos inter illos numerari confidimus, de quibus Apostolus, Qin Filio ante mundi constitutionem . Quod autem etiam ex Deo nati sunt, testatur evangelista Joannes, ubi ait, Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt : item ipse in Epistola, Omnis qui natus est ex Deo, non
Abbreviated transcription (Latin):
retur. s is ꝓquo moreret᷑ non uiueret.
At uero si iusticia non ẽ. non tamen con¬
tra iusticiam ẽ. Alioquin ⁊ iustus ⁊ mise¬
ricors simul eẽ non posset. S ⁊ si iustus
non iniustȩ ꝓpeccatore satisfacere ualeat
quo pacto ȩtiam unus ꝓ pluribus: Et enĩ
satis ẽẽ uidetur adiusticiam: si unus uni
moriens uitam restituat. Hinc iã res¬
pondeat apostolus. Sicut enim inquit
ꝑunius delictum in om̃s homines in
condempnationẽ: sic ⁊ ꝑ unius iusticiã
in om̃s homines in iustificationẽ uitȩ.
Sicͥ eni perinobedientiã unius hominis
peccatores constituti sunt multi: ita &
ꝑunius hominis obedientiã iusti con¬
stituent᷑ multi. S forte unus pluriba
iusticiam qͥdem resticuere potuit: uitã
ñ potuit. Per unum ait hominẽ morͤ
& ꝑ unũ hominem uita. Sicut enĩ in
adam om̃s moriunt᷑: ita ⁊ in xp̃o om̃s
uiuificabunt᷑. Quid enim:ͤ Unus pecca¬
uit. ⁊ om̃s tenentur rei: & unius in nocen¬

Expanded text:
non viveret. At vero si justitia non est, non tamen contra justitiam est. Alioquin et justus, et misericors simul esse non posset. Sed etsi justus 554 non injuste pro peccatore satisfacere valeat, quo tamen pacto etiam unus pro pluribus? Etenim satis esse videretur ad justitiam, si unus uni moriens vitam restituat. Huic jam respondeat Apostolus. Sicut enim, inquit, per unius delictum, in omnes homines, in condemnationem; sic et per unius justitiam, in omnes homines, inis peccatores constituti sunt multi, ita et per unius hominis obedientiam justi constituentur multi . Sed forte unus pluribus justitiam quidem restituere potuit, vitam non potuit. Per unum, ait, hominem mors, et per unum hominem vita. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Quid enim? Unus peccavit, et omnes tenentur rei; et unius innocen
Abbreviated transcription (Latin):
suggerant᷑. puto qͦd ñ mediocris dulci¬
do deuotionis infunditur cõminus i¬
tuenti: nec parũ ꝓficitur cernendo eo¬
am corꝑalibs oculis corꝑalem locũ dñs
quietis: & si qͥppe iam uacuum sacris
menbris. plenum tam̃ nr̃is uocunds
admodum sacramentis. Nostris inquã
nr̃is: si tam̃ tam ardenter ampleclime.
qͣm indubitant̃ tenemus quod apłs at̃.
Conseputa enĩ sumus r baptism t il
mortem: ut quomͦ surrexit xp̃c amor¬

Expanded text:
suggerantur: puto quod non mediocris dulcesuggerantur: puto quod non mediocris dulcedo devotionis infundatur cominus intuenti; nec parum proficitur cernendo etiam corporalibus oculis corporalem locum dominicae quietis. Etsi quippe jam vacuum sacris membris, plenum tamen nostris et jucundis admodum sacramentis. Nostris, inquam, nostris, si tamen tam ardenter amplectimur, quam indubitanter tenemus 556 quod Apostolus ait: Consepulti enim sumus per Baptismum in mortem, ut quom
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ⁊ ñ statim in mortalitate uesti¬
mur: Sane ut dei ueritas impleatur
Quia enĩ misericordiã ⁊ ueritatẽ dilig
deus. necesse ẽ mori quidẽ hominem
quippe qͦd predixerat ds̃: s a morte tũ
resurgere. ne obliuiscatur misereri d̃s.
Ita gͦ mors. ⁊ si ñ ꝑpetuo dr̃atur. mant
tamen ꝓpter ueritatem dei uł ad tẽpe
in nobis: quẽ admodũ peccatũ. isi iam
ñ regnat in nr̃o mortali corꝑe. ñ tam̃
deest penitus nobis. Proinde paulus
exparte quidem liberatũ se alege peri
⁊ mortis głatur: s rursum se utraqu
chilominus lege aliqua exparte grau¬
ri conqueritur: siue cũ aduersus pecra¬
tum miserabiliter clamat. inuenioa¬
am legem in menbris meis.⁊ceter
siue cum ingemiscit grauatus. haud
dubium qͥn lege mortis: redemptioñ
expectans corꝑis sui. Siue itaq hȩc siue
alia quecũq inhunc in o. dũ. ꝓut in
talibus in suo quisq sensu habundã.
exoccasione sepulchri xp̃ianis sensibe

Expanded text:
mur, et non statim immortalitate vestimur, et non statim immortalitate vestimur? Sane ut Dei veritas impleatur. Quia enim misericordiam et veritatem diligit Deus , necesse est mori quidem hominem, quippe quod praedixerat Deus: sed a morte tamen resurgere, ne obliviscatur misereri Deus. Ita ergo mors etsi non perpetuo dominatur, manet tamen propter veritatem Dei vel ad tempus in nobis: quemadmodum peccatum, etsi jam non regnat in nostro mortali corpore, non tamen deest penitus nobis. Proinde Paulus ex parte quidem liberatum se a lege peccati et mortis gloriatur; sed rursum se utraque nihilominus lege aliqua gravari ex parte conqueritur, sive cum adversus peccatum miserabiliter clamat, Invenio aliam legem in membris meis , et caetera; sive cum ingemiscit gravatus, haud dubium quin lege mortis, redemptionem exspectans corporis sui . 29. Sive itaque haec, sive alia quaecunque in hunc modum, prout in talibus in suo quisque abundat sensu, ex occasione sepulcri christianis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
item apłs: qͦd stultum ẽ inquit dĩ. sapi¬
entius ẽ hominib. Mors gͥ amorte:
uita aberrore: a peceato gr̃a liberauit.
Et quidem mors ꝑiusticiam suã ꝑegit.
uictoriam: qͥa iustus exsoluendo quȩ
ñ rapuit. iure omnino qͦd amiserat
recepit.Uita uͦ quod ad se ꝑtinuit ꝑ sa¬
pientiam adimpleuit: quȩ nob̾ uite
⁊disciplinȩ documentũ ac speculũ
exstitit. Porro gr̃a exilla ut dictum
est potestate peccata remisit: qua om¬
nia quecũq uoluit fecit. Mors itaq
xp̃i. mors est meȩ mortis: quia ille
mortuus ẽ ut ego uiuerem. Quo pa¬
cto enĩ iam ñ uiuat. ꝓquo moritur
uita: Fut qͥs iam in uia morum. seu
rerum noticia. errare timebit duce
sapientia: Fut unde iam reus tenebi¬
tur. quem absoluit iusticia : Uitã qͥdẽ
se ipse ꝑhibet in eu̾głio: ego sũ inqͥens
uita. Porro duo sequentia destatur
apłs dicens. Qui factus ẽ. nob̾ iusticia
peccati ⁊ mortis: ut quid adhuc mori¬

Expanded text:
item Apostolus: Quod stultum est, inquit, Dei, sapiitem Apostolus: Quod stultum est, inquit, Dei, sapientius est hominibus . Mors ergo a morte, vita ab errore, a peccato gratia liberavit. Et quidem mors per justitiam suam peregit victoriam: quia justus exsolvendo quae non rapuit, jure omnino quod amiserat recepit. Vita vero quod ad se pertinuit, per sapientiam adimplevit, quae nobis vitae et disciplinae documentum ac speculum exstitit. Porro gratia ex illa, ut dictum est, potestate peccata dimisit, qua omnia quaecunque voluit, fecit. Mors itaque Christi, mors est meae mortis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moritur Vita? Aut quis jam in via morum, seu rerum notitia errare timebit duce Sapientia? Aut unde jam reus tenebitur, quem absolvit Justitia? Vitam quidem se ipse perhibet in Evangelio: Ego sum, inquiens, vita . Porro duo sequentia testatur Apostolus, dicens: Qui factus est nobis justitia peccati et mortis, utquid adhuc mori
Abbreviated transcription (Latin):
ipassionib non ingrati. Itaq totum
nob̾ de xp̃o ualuit: totũ salutiferũ.
totũq necessariũ fuit: nec minꝰ ꝓfriit
infirmitas qͣm ⁊ maiestas. quia ⁊ si ex
deitatis potentia peccati iugum iuben¬
do submouit: ex carnis tamen infir¬
mitate mortis iura moriendo concus¬
sit. Unde pulchrȩ ait apłs. Qͦd infir¬
mum ẽ dei: fortius ẽ hominibs. Sed
ulla eius stulticia ꝑqͣm ei placuit sal¬
uum facere mundũ. ut mundi con¬
futaret sapientiã. confunderet sapien¬
tes. qͦd uidelicet cũ infurma dĩ eẽt dõ
ȩqualis. semetipsum exinaniuit for¬
mam serui accipiens: qͦd diues cũ eẽt
ꝓpter nos egenus factus ẽ. de magno
paruus. de celso humilis. infirmus de po¬
tente: quod esuriit. qͦd sitiit. qͦd fatigatꝰ
ẽ initinere. ⁊ cetera quȩ passus ẽ uolũ¬
tate ñ necessitate: hȩc gͦ ipsius quȩdã
stulticia. nonne fuit nob̾ uia prudentiȩ
iusticiȩ forma. sc̃itatis exemplũ: Obhoc

Expanded text:
et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Sed et illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de celso humilis, infirmus de potente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est voluntate, non necessitate: haec ergo ipsius quaedam stultitia, nonne fuit nobis via prudentiae, justitiae forma, sanctitatis exemplum? Ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
soluere debitũ quia iustus: &. om̃ib
unus ad iusticiam uitamq sufficere.
quandoqͥdem ⁊ peccatũ ⁊ mors ex uno
in om̃s ꝓcesserit. S hoc quoq neces¬
sariȩ omnino ꝓuisum est. qͦd dilata
morte homo inter homines digna¬
das ẽ aliquandu conuersari.: q̃tinus
crebris&e. ueris locutionib ad inuisi¬
bilia excitaret: miris oꝑib astrueret
fidem. rectis. mores instrueret. Itaq
in ocłls hominũ deus homo sobriȩ ⁊
iustȩ:⁊ piȩ conuersatus. uera locutus.
mira oꝑatus. indigna passus. in qͦ iam
nobis defuit ad salutem: Accedat &.
gr̃a remissionis peccatoꝵ hoc ẽ ut gratiᷤ
peccata dimittat. ⁊opus ꝓfecto nr̃ȩ salu¬
tis consuminatũ est. Non autẽ metu¬
endum qͦd donandis peccatis aut po¬
testas dõ. aut uoluntas passio ⁊ tanta
passo ꝓpeccatoribs desit: si tam̃ sollici¬
ti inueniamur digne ut oportet.&.
imitari exempla. ⁊ uenerari miracła:
doctrinȩ quoq ñ existimus increduli.

Expanded text:
olvere debitum, quia justus; et omnibus unus ad justitiam vitamque sufficere, quandoquidem et peccatum, et mors ex uno in omnes processerit. 26. Sed hoc quoque necessarie omnino provisum est, quod dilata morte homo inter homines dignatus est aliquandiu conversari: quatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia excitaret, miris operibus astrueret fidem, rectis moribus instrueret. Itaque in oculis hominum Deus homo sobrie, et juste, et pie conversatus, vera locutus, mira operatus, indigna passus, in quo jam defuit nobis ad salutem? Accedat et gratia remissionis peccatorum, hoc est, ut gratis peccata dimittat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari miracula; doctrinae quoque non existamus increduli,
Abbreviated transcription (Latin):
obprobriũ. parat głam: dũ aut pec¬
catum omnino non admitit. aut
certe admissum. & penitendo punit
ce conficendo expellit: si tam̃ gła ȩtiã
nr̃a hec: ẽ testimoniũ conscientiȩ
.x nĩꝑ. Quod si quispiã confiteri
confunditur. id qͦ unde cõpungit᷑
talis pudor peccatũ adducit. ⁊ głam
de conscientia ꝑdit. qͣndo malum
qͦd exꝓfundo cordis compunctio co¬
natur expellere. pudor in eptus ob¬
struso labioꝵ ostio non ꝑmittit exire.
cum eum exemplo dauid dicere potiꝰ
oporteret: &. labia mea ñ ꝓhibebo dñe
tu scisti. Qui & se ipsũ redarguens. puto
suꝑ huiuscemodi stulto ⁊ irrationabili
pudore qm̃ tacui inquit. inueteraue.¬
runt ossa mea. Unde ⁊optat ostium
poni circũstantiȩ labiis suis: ut oris ia¬
nuam :iaꝑire confessioni. ⁊ defensiõi.
claudere norit. Deniq ⁊aꝑte hoc ip.¬
sũ orans petit a dño: sciens nimirũ.
qͥa confessio ⁊ magnificentia opus eiꝰ.

Expanded text:
opprobrium, parat gloriam, dum aut pecopprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitendo expellit: si tamen gloria etiam nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. Quod si quispiam confiteri confunditur id quoque, unde compungitur, talis pudor peccatum adducit, et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non permittit exire; cum eum exemplo David dicere potius oporteret: Et labia mea non prohibebo, Domine, tu scisti . Qui et seipsum redarguens, puto super hujuscemodi stulto et irrationabili pudore, Quoniam tacui, inquit, inveteraveverunt ossa mea . Unde et optat ostium poni circumstantiae labiis suis , ut oris januam et aperire confessioni, et defensioni claudere norit. Denique et aperte hoc ipsum orans petit a Domino, sciens nimirum, quia confessio et magnificentia opus ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
dñ desit auctoritas. Eit sepulchro ista:
Ucerdotũ. quẽ pene p̃terierã ubi
⁊donfessionis sacramentũ ⁊ sacͥdotalis
ministerii mysterium continetur:
Bethphage quippe: domꝰ bucce inter¬
pretatur. Scriptũ est autẽ. Prope est
uerbũ in ore tuo ⁊ in corde tuo. Non
in altero tantũ: s simul in utroq uer¬
bum habere memineris. Et qͥdem uer¬
bũ in corde peccatoris oꝑatur salutife¬
ram contritionẽ: uerbũ uͦ inore noxi¬
am tollit confusionẽ: ne impediat ne¬
cessariam confessionem. Ait enĩ scrip¬
tura. Est pudor adducens peccatum:
&e. est pudor adducens głam. Bonus
pudor quo peccasse aut certe peccare
confunderis: & om̃is licet humanus
arbiter forte absit diuinũ tam̃ qͣm hu¬
manũ tanto uerecundius reuerteris
aspectũ. quanto ⁊ uerius dm̃ qͣm ho¬
grauius offendi a peccante qͣnto con¬
stat longius abillo ẽẽ om̃e peccatũ.
Huiꝰcemodi ꝓculdubio pudor. fugat

Expanded text:
non desit auctoritas. Et de sepulcro ista snon desit auctoritas. Et de sepulcro ista scerdotum, quem pene praeterieram, ubi et confessionis sacramentum, et sacerdotalis ministerii mysterium continetur? Bethphage quippe Domus buccae interpretatur. Scriptum est autem: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Non in altero tantum, sed simul in utroque verbum habere memineris. Et quidem verbum in corde peccatoris operatur salutiferam contritionem: verbum vero in ore noxiam tollit confusionem, ne impediat necessariam confessionem. Ait enim Scriptura: Est pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, aut certe peccare confunderis: et omnis licet humanus arbiter forte absit, divinum tamen quam humanum tanto verecundius revereris aspectum, quanto et verius Deum quam hogravius offendi a peccante, quanto constat longius ab illo esse omne peccatum. Hujuscemodi procul dubio pudor fugat
Abbreviated transcription (Latin):
te uite ambulemꝰ. Si enĩ complantati
facti sumus similitudini mortis eius:
simul ⁊ resurrectionis erimꝰ. Quã dul¬
ce ẽ peregrinis post multam longi iti¬
neris fatigationem. post plurima t̾rȩ
marisq pericula ibi tandem qͥescere.
ubi ce agnoscunt suũ dñm quieuisse.
Puto iam pre gaudio ñ sentiunt uiȩ
laborem: nec grauamen reputant ex¬
pensarum: s tanqͣm laboris p̃mium
cursusue brauium assecuti: iuxta
scripturȩ sententiam gaudent uehe¬
menter cũ inuenerint sepulchrũ.
Nec casu uel subito. aut ueluti lubri¬
ca popularis fauoris opinione. id tam
celebre nomen sepulcrum nactũ eẽ
putetur: cũ hoc ipsum tantis recrotẽ¬
poribus ysaias tã aꝑte p̃dixerit. Erit
inquit in die illa radix iesse qͥ stat in
signũ popłoꝵ. ipsum gentes depreca¬
bunturi erit sepulcrum eiꝰ głosum.
Reuera gͦ impletum cernimꝰ quod le¬
gunus ꝓphetatũ: nouum qͥdem intuen¬
d. s legenti antiquum: ut sic adsit
de nouitate iocunditas. ut de uetusta

Expanded text:
im complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . Quam dulce est peregrinis post multam longi itineris fatigationem, post plurima terrae marisque pericula, ibi tandem quiescere, ubi et agnoscunt suum Dominum quievisse! Puto jam prae gaudio non sentiunt viae laborem, nec gravamen reputant expensarum; sed tanquam laboris praemium, cursusve bravium assecuti, juxta Scripturae sententiam, gaudent vehementer cnm invenerint sepulcrum . Nec casu vel subito, aut veluti lubrica popularis favoris opinione, id tam celebre nomen sepulcrum nactum esse putetur, cum hoc ipsum tantis retro temporibus Isaias tam aperte praedixerit: Et erit, inquit, in die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus gloriosum . Revera ergo impletum cernimus quod legimus prophetatum, novum quidem intuenti, sed legenti antiquum: ut sic adsit de novitate jucunditas, ut de vetustate
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui tanti habuit obedientiã. uti¬
tam qͣm ipsam ꝑdere maluerit. face
obediens patri usq ad mortẽ. Nle suc
ille ꝓfecto diuitiȩ quas sermo ꝓpħie
ex uerbo dñi pollicetur: consolabite
inquiens dñs syon. consolabitur om̃s
ruinas eius. ⁊ ponet desertũ eius qͣl
delicias ⁊ solitudinem eiꝰ quasi ortur
dñi: gaudiũ ⁊ leticia inueniet᷑ me
gr̃arum actio ⁊ uox laudis. He gͥa
bis deliciȩ. hic thesaurus cȩlestis hal
fortitudini cõmendata. Tunc aust̃
celeste depositũ. secure ⁊⁊ fidelider
custodire sufficitis: si nequaqͣma de
de ipsa ur̃a uel prudentia. uel fortitudi¬
ne. s de dei tantũ adiutorio ubiq presu¬
mitis. scientes quia non infortitudine
sua roborabitur uir. ⁊ideo dicentes cũ
ꝓpħia. dñs firmamentũ meũ ⁊ refu . m.¬

Expanded text:
illi, qui tanti habuit obedientiam, ut viilli, qui tanti habuit obedientiam, ut vitam quam ipsam perdere maluerit, factus obediens Patri usque ad mortem. Hae sunt illae profecto divitiae, quas sermo propheticus ex verbo Domini pollicetur: Consolabitur, inquiens, Dominus Sion, et consolabitur omnes ruinas ejus; et ponet desertum ejus quasi delicias, Domini. gaudium et laetitia invenietur in ea, gratiarum actio, et vox laudis . Haec igitur orbis deliciae, hic thesaurus coelestis, haec fortitudini commendata. Tunc autem coeleste depositum secure et fideliter custodire sufficitis, si nequaquam de ipsa vestra prudentia vel fortitudine, sed de Dei tantum adjutorio ubique praesumitis, scientes quia non in fortitudine sua roborabitur vir, et ideo dicentes cum propheta: Dominus firmamentum meu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpeccatis. Quam obrem ministros
uerbi sacerdotes caute necesse ẽ. ad
utrumq uigilare sollicitos: quo uide¬
licet delinquentiũ cordib tanto mo¬
deramine uerbũ timoris ⁊⁊ contriti¬
onis infligant. quatinus eos nequaqͣm
a uerbo confessionis exterreant:sic
corda aꝑiant. ut ora non obstru¬
ant: s nec absoluant etiã com¬
punc̾tum nͥuiderint ⁊ confessum:
qͣmqͥdem corde creditur adiusticiã
ore autẽ confessio fit ad salutẽ. Alio¬
qͥn: amortuo tanqͣm qui non ẽ perit.
confessio. Quisqͥs gͥ uerbũ in ore ha¬
bet.⁊ in corde non habet: aut dolos
est. aut uanus. Quisqͥs uͦ in corde .s.
ane non omninorisi .XiII.
multũ festinem. debeo transire si¬
lenter domũ obedientiȩ: bethaniã u¬
delicet castellũ mariȩ ⁊ marthȩ. inqͥ¬
i lazarus ẽ resuscitatus: ubi nimirum
&e utriusq uitȩ figura. ⁊ dĩ erga peor¬
tores mira clementia. nec non uͥtu
obedientiȩ. unacum fructibs pentten¬
extra berhaniam accepta eẽ potert

Expanded text:
peccatis . Quamobrem ministros verbi sacerdotes caute necesse est ad utrumque vigilare sollicitos, quo videlicet delinquentium cordibus tanto moderamine verbum timoris et contritionis infligant, quatenus eos nequaquam a verbo confessionis exterreant; sic corda aperiant, ut ora non obstruant; sed nec absolvant etiam compunctum, nisi viderint et confessum: quandoquidem corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Alioquin a mortuo, tanquam 557 qui non est, perit confessio . Quisquis igitur verbum in ore habet, et in corde non habet, aut dolosus est, aut vanus: quisquis vero in corde, et ane non omnino etsi multum festinem debeo transire silenter domum obedientiae, Bethaniam videlicet, castellum Mariae et Marthae, in quo Lazarus est resuscitatus: ubi nimirum et utriusque vitae figura, et Dei erga peccatores mira clementia, necnon et virtus obedientiae una cum fructibus poenitenextra Bethaniam accepta esse poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ. qm utrũq diuinũ. s de ñ
furando maius. Quis enĩ nesciat eqͥs¬
simo deo ñ eque displicere tenaces atq
fures: &. quia de duob malis plus uelit
nos tenere nr̃a qͣm tollere aliena:⁊ ita
minus peccare qui ñ tribuit sua. qͣm¬
quã qui ñ sua furatur : Sed ⁊ in man.¬
datis hominũ rara equalitas inuenit᷑.
cũ ꝓuariis necessitatib uel utilitatibꝰ
agendoꝵ iniungentiũ affectio uarit̾
quodq putauerint rectius uel cõmos
hoc amplius cupiant &e exigant obse¬
uari. Tam gͦ qualitas p̃ceptoꝵ qͣm a¬
ctoritas precipientiũ. ce obedientiȩ pras¬
git metam. & in obedientiȩ terminat
culpam: quando ut dictum ẽ. in p̃lats
quibq grauioris auctoritatis. & eoiũ
mandatis quibq maioris utilitatis.
quo diligentior debettr obsequendi
cura: eo ce culpa grauior incurritur
de contemptu. His itaq distinctionib
animaduersis: &. obedientie modus.

Expanded text:
magnum, quoniam utrumque divinum: sed de non magnum, quoniam utrumque divinum: sed de non furando, majus. Quis enim nesciat aequissimo Deo non aeque displicere tenaces, atque fures; et quia de duobus malis plus velit nos tenere nostra, quam tollere aliena; et ita minus peccare qui non tribuit sua, quam qui non sua furatur? 15. Sed et in mandatis hominum rara aequalitas invenitur, cum, pro variis necessitatibus vel utilitatibus agendorum, injungentium affectio varietur; quodque putaverint rectius vel commodius, hoc amplius cupiant et exigant observari. Tam ergo qualitas praeceptorum, quam auctoritas praecipientium, et obedientiae praefigit metam, et inobedientiae terminat culpam: quando ut dictum est in praelatis quibusve gravioris auctoritatis, et eorum mandatis quibusque majoris utilitatis, quo diligentior debetur obsequendi cura, eo et culpa gravior incurritur de contemptu. 16. His itaque distinctionibus animadversis, et obedientiae modus,
Abbreviated transcription (Latin):
& item de eo quod p̃cipitur. huiꝰce modi
aduertenda erit scđm rationem distin¬
ctio: ut cuius inter preceptores reuen¬
tior nob̾ imminebit auctoritas. eiꝰ gra¬
uior formidet᷑ offensio: ac maioris cuiꝰq
mandati transgressio
dampnabilior
estimetur. Melius
siqͥdem ẽ. obe¬
dire deo qͣm hominiba&e in ipsis me¬
lius magistris qͣm condiscipłis. Porro in
magistris: melius nr̃is qm extraneis.
Quib autẽ melius constat obedire:
ipsisꝓculdubio ⁊ ñ obedire detestabiliꝰ
est. Et de mandatis similit̃. Maioribꝰ
quippe maior. minoribs minor oꝑa
nr̃a ⁊ cura debetur: de quoꝵ ⁊ con¬
temptu iuxta eandem considerationẽ
grauior leuior ue offensa contrahitur.
Sorro maiora minoraq mandata di¬
xerim: scđm qͦd magis minuscie uel¬
le constiterit ipsum qui p̃cipit. siue
hominem siue deũ. Esst uerbi gr̃a
mandatũ. ñ furaberis: &. est mandatũ
omĩ petenti te da: utrumq qͥdenu

Expanded text:
 item de eo quod praecipitur, hujuscemodi  item de eo quod praecipitur, hujuscemodi avertenda erit secundum rationem distinctio, ut cujus inter praeceptores reverentior nobis imminebit auctoritas, ejus gravior formidetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aestimetur. Melius siquidem est obedire Deo, quam hominibus; et in ipsis melius magistris, quam condiscipulis; porro in magistris, melius nostris, quam extraneis. Quibus autem melius constat obedire, ipsis procul dubio et non obedire detestabilius est. 14. Et de mandatis similiter. Majoribus quippe major, minoribus minor opera nostra et cura debetur: de quorum etiam contemptu, juxta eamdem considerationem, gravior leviorve offensa contrahitur. Porro majora minoraque mandata dixerim, secundum quod magis minusve velle constiterit ipsum qui praecipit, sive hominem, sive Deum. Est, verbi gratia, mandatum, Non furaberis ; et est mandatum, Omni petenti te da . Utrumque quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sane: qua causa quo
affectu. qua intentione. quo p̃cipiente.
in quoue precepto malũ hoc cõmittat᷑.
Equidem nullam ꝓrsus in obedientiã
dico paruiducendam: ñ tam̃ omnem
pari estimandã periculo. Esnimu
mandatũ dei ẽ: noc occides. Fac ergo
duos homicidas: &. unũ qͥdem spoli-¬
andi cupiditate. alterum uͦ necessita¬
te sese defendendi facinus ꝑpetrasse.
An non hic satis euidenter iuter leprã
& lepram causa separat: faciens utiq
disparem ualde culpam unius eius¬
demq transgressionis: Quid uͦ si hunc
subita ira: illum studiosa malicia aut
uetus odium forte ad idem scelus un¬
pulerit: Numqͥd nam simili pensan¬
dum erit iudicio: qͦd tam dissimili fa¬
ctum constabit affectu: Nil deinde
incestius obscenuisue qͣm illas filias
loth paternũ usurpasse concubitũ:
oe tam̃ quis ñ uideat qͣntũ euacuauerit.
aut attenuauerit. turpis nefandiq flagi¬
cii reatum. pietas int̾entionis .&. inten¬
tio pietatis: Iam uͦ de illo qͥ precipit.¬

Expanded text:
 sane qua causa, quo affectu, qua intentione, quo praecipiente, in quove praecepto malum hoc committatur. Et quidem nullam prorsus inobedientiam dico parvi ducendam, non tamen omnem pari aestimandam periculo. Enimvero mandatum Dei est: Non occides . Fac ergo duos homicidas, et unum quidem spoliandi cupiditate, alterum vero necessitate sese defendendi facinus perpetrasse. An non hic satis evidenter inter lepram et lepram causa separat, faciens utique disparem valde culpam unius ejusdemque transgressionis? Quid vero si hunc subita ira, illum studiosa malitia, aut vetus odium forte ad idem scelus impulerit? numquidnam simili pensandum erit judicio, quod tam dissimili factum 506 constabit affectu? Nil deinde incestius obsceniusve, quam illas filias Lot paternum usurpasse concubitum : et tamen quis non videat, quantum evacuarit aut attenuaverit turpis nefandique reatum flagitii pietas intentionis, et intentio pietatis? Jam vero de illo qui praecipit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sic sic ꝑgłam ⁊uignobilitatem scĩ
ꝓficiumt. dum inter singularia do¬
na quȩ recipiunt communi homi¬
num uanitate pulsari se sentiunt:
ut dum ꝑgr̃am suꝑ se aliqͥd cernunt
ñ obliuiscantur qͦd sunt. S quid de
reuelationib acicuriositatẽ: De qͥbꝰ
ut hȩc ꝑ excessum intermiscerem.
uellem reꝓbum angłm ante casum
suum sic potuisse preuidere illam
qͣm post accepit in reꝓbos homines
dominationẽ. ut tam̃ suam ñ presci¬
ret dampnationẽ. De quo etiã ñnullis
questiunculis motis magis qͣm solutᷤ.
totius disputatiuncule hȩc summa sit
qͦd ꝑcuriositatem aueritate ceciderit.
quia prius spectauit curiose. qͦd affecta¬
uit illicite. sꝑauit p̃sumptuose. Inre
gͥ in gradib suꝑbie. pͥmum curiositas
uendicat sibi: quȩ etiam inuenta ẽ
cicius cohibeat᷑: in leuitatẽ animi
quȩ sed̾s gradus ẽ cito dilabitur.

Expanded text:
Sic per gloriam et ignobilitatem sancti Sic per gloriam et ignobilitatem sancti proficiunt, dum inter singularia dona quae recipiunt, communi hominum vanitate pulsari se sentiunt: ut dum per gratiam supra se aliquid cernunt, non obliviscantur quod sunt. 38. Sed quid de revelationibus ad curiositatem? De quibus ut haec per excessum intermiscerem, vellem, reprobum angelum ante casum suum sic potuisse praevidere illam, quam post accepit, in reprobos homines dominationem, ut tamen suam non praesciret damnationem. De quo etiam nonnullis quaestiunculis motis magis, quam solutis, totius disputatiunculae haec summa sit: quod per curiositatem a veritate ceciderit, quia prius 575 spectavit curiose, quod affectavit illicite, speravit praesumptuose. Jure igitur in gradibus superbiae primum curiositas vindicat sibi, quae etiam inventa est citius cohibeatur, in levitatem animi, quae secundus gradus est, cito delabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nullis enim aliqua aliquancte de se
preuelationẽ iocunda monstrart᷑
sis isi humanus animꝰ absq ulla
lanitate scire ñ potest. ñ minus idõ
dieniet quod monstratũ est: sic tam̃
lla uanitas imputata ñ sit. qͣ de
magnitudine aut reuelationis aut ꝓ¬
missionis in se uel leuiter exultauit.
Sicut enĩ medicus ñ solum unguento.
syugne utitur i ferto. quo omne qͦd
in uulnere sanando suꝑfluum excre.¬
uerit. secet iurat. ne sanitatem quȩ
ex unguento ꝓcedit impediat: sic
medicus animarum ds̃. huiꝰmodi
animȩ ꝓcurat demptationes: ĩmit¬
tit tribulationes: quib afflicta i hu¬
millata. gaudium uertat in luctũ.
reuelationem pucet illusionẽ. Vnde
fit. ut uanitate coreat: ⁊ ueritas
reuelationis ñ peat. Sic pauli ex¬
dollentia ꝑstimulos carnis repͥmit᷑:
upse reuelationib crebris atcollit
Sic rachariȩ insidelitas lingue obli¬
gatione multatur: ⁊ angłi ueritas
suo intemꝑe manifestanda ñ mutat᷑.

Expanded text:
nullis enim aliqua aliquando de se nullis enim aliqua aliquando de se per revelationem jucunda monstrantur, quae etsi humanus animus absque ulla vanitate scire non potest, non minus ideo eveniet quod monstratum est; sic tamen ut illa vanitas impunita non sit, qua de magnitudine revelationis aut promissionis in se vel leviter exsultavit. Sicut enim medicus, non solum unguento, sed igne utitur et ferro, quo omne quod in vulnere sanando superfluum excreverit, secet et urat, ne sanitatem, quae ex unguento procedit, impediat: sic medicus animarum Deus hujusmodi animae procurat tentationes, immittit tribulationes, quibus afflicta et humiliata, gaudium vertat in luctum, revelationem putet illusionem. Unde fit ut vanitate careat, et veritas revelationis non pereat. Sic Pauli extollentia per stimulos carnis reprimitur , et ipse revelationibus crebris attollitur. Sic Zachariae infidelitas linguae obligatione mulctatur , et angeli veritas suo in tempore manifestanda non mutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ñ expediebat participem eẽ plagaꝵ
illarũ luminosarũ. qͣd pͥncipem te¬
nebrarũ harũ : S credibilius ẽ quod
ñ preuidisti: aut ꝓpter illam causam
quã suꝑius dixi. quia dei bonitatem
attendens dixisti in corde tuo ñ reqͥ¬
ret. ꝓpter qͦd o impie dm̃ irritasti: aut
bie trabes excreuit:qua interposita
casum uidere ñ potuit.Sic ioseph
cum suã p̃uidisset exaltatione⁊ non
tam̃ presciuit sui uenditionẽ: qͣmuis
ppior eẽt uenditio. qͣm exaltatio. Ñ
quod tantũ patr iarcham in suꝑbiã
crediderim incidisse: s ut eius ex¬
emplo pateat. quod hi qui futura pte
ideo tam̃ putandi sunt nulla iudisse.
Quod siquis contendat in eo qͦd sua
somnia adhuc adolescentulus narra¬
bat. quoꝵ tunc mysterium ignora¬
bat uanitatẽ posse notari: ego tam̃¬
nuisterio magis siue simplicitati pu¬
E deputandum arbitror qͣm uani¬
. Quȩ tam̃ si qua fuit: ꝑ ea quȩ
passus legitur. potuit expiari. Non¬

Expanded text:
An non expediebat participem esse plagarum An non expediebat participem esse plagarum illarum luminosarum, quam principem tenebrarum harum? Sed credibilius est, quod non praevidisti: aut propter illam causam, quam superius dixi, quia Dei bonitatem attendens, dixisti in corde tuo. Non requiret , propter quod, o impie, Deum irritasti; aut erbiae trabes excrevit, qua interposita casum videre non potuisti. 37. Sic Joseph cum praevidisset exaltationem suam , non tamen praescivit sui venditionem, quamvis propior esset venditio, quam exaltatio. Non quod tantum patriarcham in superbiam crediderim incidisse: sed ut ejus exemplo pateat, quod hi qui futura praeideo tamen putandi sunt nulla praevidisse. Quod si quis contendat in eo quod somnia sua adhuc adolescentulus narrabat, quorum tunc mysterium ignorabat, vanitatem posse notari; ego tamen mysterio magis sive simplicitati pueri deputandum arbitror, quam vanitati. Quae tamen, si qua fuit, per ea quae passus legitur, potuit expiari. Non
Abbreviated transcription (Latin):
lonem hunc corꝑalem: nec sedem
hanc cũ sis sp̃c. intelligo materialẽ
Puto autẽ ꝑaquilonẽ reꝓbandos ho¬
mines fuisse designatos: ꝑsecdem p¬
destatem in illos. Quos utiq in p̃s¬
entia dei. quanto ei uicinior tanto
cet̾is ꝑspicatior p̃uidens. nullo qͥdeti
sapientiȩ radio choruscantes nullo
sp̃c amore feruentes: uelut uacuũ
reppereris locũ. affectasti suꝑ illosd¬
miniũ qͦs quadam tuȩ astutiȩ clan¬
tate ꝑfunderes. tuȩ malicie estib
inflammares: ut quomͦ altissimꝰ
sua sapientia ac bonitate omnib
filuis obedientiȩ preerat: ita nil
suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ rex constititꝰ.
tua eos astuta malicia. ac maliciosa
astucia regeres: ꝑ qͦd altissimo simil
esses: S miror cum in p̃sentia da
tuũ preuideris pͥncipatum: cur ñ
ineadem p̃uidisti ⁊ p̃cipiciũ. Nam
si p̃uidisti: quȩ insania fuit ut cum
tanta miseria cuꝑes pͥncipart: ut
malles misere p̾esse. quã selicit̃ subẽẽ:

Expanded text:
lonem hunc corporalem, nec sedem lonem hunc corporalem, nec sedem hanc cum sis spiritus intelligo materialem. Puto autem per aquilonem, reprobandos homines fuisse designatos; per sedem, potestatem in illos. Quos utique in praescientia Dei, quanto ei vicinior, tanto caeteris perspicacior praevidens, nullo quidem sapientiae radio coruscantes, nullo spiritus amore ferventes, velut vacuum repereris locum, affectasti super illos dominium, quos quadam tuae astutiae claritate perfunderes, tuae malitiae aestibus inflammares: ut quomodo Altissimus sua sapientia ac bonitate omnibus filiis obedientiae praeerat, ita et tu super omnes filios superbiae rex constitutus, tua eos astuta malitia, ac malitiosa astutia regeres, per quod Altissimo similis esses. Sed miror cum in praesentia Dei tuum praevideris principatum, cur non in eadem praevidisti et praecipitium? Nam si praevidisti, quae insania fuit, ut cum tanta miseria cuperes principari, ut malles misere praeesse, quam feliciter subesse?
Abbreviated transcription (Latin):
modus imponatur: quatinus nec celi
iam magis impudenter qͣm pru¬
denter archana rimeris. nec eccłiȩ
mysteria cognoscas uiterris: s solis
contemptus sis cordib suꝑboꝵ: qui
nec interra ẽẽ dignantur sicut cet̾i
hominũ. nec sicut angłi uolant ad
celum. Licet uͦ icaput in celo: ⁊pe¬
des in terra ade abscondant᷑: quiddã
tameñ tibi medium uidendum ad
inuidendũ dum taxat ꝑmittitur:
dum suspensus in aere descencientes
quidem ꝑ de iascendentes ange los
intueris: s quid uel audiant in cȩlis.
uel nuncient terris. penitus nescis.
P Olucifer qui mane oriebaris. immo
non iam lucifer. s noctifer. aut etiã
mortifer: rectus erat cursus tuus
aboriente ad meridiem: itu p̃posteto
ordine tendis ad aquilonem: Q
domagis adalta festinas: tanto celersꝰ
adoccasum declinas. Ulelim tam̃ cu¬
riosius ocuriose intentionem due
curiositatis inquirere. Ponam Nliqͥs
sedem meã adaquilonem. Nec aqu¬

Expanded text:
modus imponatur: quatenus nec coeli modus imponatur: quatenus nec coeli jam magis impudenter, quam prudenter arcana rimeris, nec Ecclesiae mysteria cognoscas in terris; sed solis contentus sis cordibus superborum, qui nec in terra dignantur esse sicut caeteri hominum, nec sicut Angeli volant ad coelum. Licet vero et caput in coelo, et pedes in terra a te abscondantur; quiddam tamen tibi medium videndum ad invidendum duntaxat permittitur: dum suspensus in aere, descendentes quidem per te, et ascendentes Angelos intueris; sed quid vel audiant in coelis, vel nuntient terris, penitus nescis. 36. O Lucifer, qui mane oriebaris, imo non jam lucifer, sed noctifer, aut etiam mortifer, rectus cursus tuus erat ab oriente ad meridiem, et tu praepostero ordine tendis ad aquilonem? Quanto 574 magis ad alta festinas, tanto celerius ad occasum declinas. Velim tamen curiosius, o curiose, intentionem tuae curiositatis inquirere. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Nec aqui
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ scabellum pedum meor. Non
dixit oriens aut occidens: aut una
aliqua cȩli plaga: s dotum cȩlum
mͥ sedes ẽ. Non potes: quia gͦ in par¬
te sedere cȩli: cum ille totũ elegerit
sibi. In derra non potes: quia scabellũ
pedum eius ẽ. Terra ⁊ienim locus
solidus ẽ ubi sedet eccł̃ia fundata
supra firmam petram. Quid facies:
Ecelo pulsus: interris remanere non
potes. E lige gͦ tibi in aere locum ñ ad
sedendum s aduolandum: ut qͥ temp¬
tasti concutere statum ȩgernitatis:
penam sentias ꝓpriȩ fluctuationis.
Te gͦ flucluante inter cȩlum ⁊iterrã
sedet dñs suꝑ solium excelsum &.
eleuatum.⁊ plena ẽomnis terra ma¬
iestate eius: ut nusqͣm nisi in aere
inuenias locum. FSeraphin namq
aliis quidem alis suȩ contemplati¬
onis de throno ad scabellum. de sca¬
bello adchronũ uolantia alis caput
dĩi pedesq uelantia. ad hoc ibi po¬
sus. ita ⁊ ꝑ seraphin tuȩ curiositati

Expanded text:
autem scabellum pedum meorum . Non autem scabellum pedum meorum . Non dixit, Oriens, aut Occidens, aut Una aliqua coeli plaga: sed, Totum coelum mihi sedes est. Non potes ergo in parte sedere coeli, cum ille totum elegerit sibi. In terra non potes, quia scabellum pedum ejus est. Terra etenim locus solidus est, ubi sedet Ecclesia, fundata supra firmam petram. Quid facies? E coelo pulsus, in terra remanere non potes. Elige ergo tibi in aere locum, non ad sedendum, sed ad volandum: ut qui tentasti concutere statum aeternitatis, poenam sentias propriae fluctuationis. Te ergo fluctuante inter coelum et terram, sedet Dominus super solium excelsum et elevatum, et plena est omnis terra majestate ejus , ut nusquam nisi in aere invenias locum. 35. Seraphim namque aliis quidem alis suae contemplationis de throno ad scabellum, de scabello ad thronum volantia, aliis caput Domini pedesque velantia, ad hoc ibi posus, ita et per Seraphin tuae curiositati