comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uos. finis ur̃i cruciatus mei noticia sit: et scietis qr
ego sũ dñs. iudex omniũ et retributor. Qd̃ aũ dicat᷑ eẽ
conflatus. ⁊ in multis quiđ aliis locis. s maxime nma¬
lachia ⁊ in ysaia legimꝰ: Qtioꝵ alter: ecce inqͥt dñs in¬
grediet᷑ quasi ignis conflatorii.⁊ sic̃ herba lauantũ. et
sedebit conflans qͣsi aurũ et argentũ: et conflabit filios
leui: Alter. et leuabit dñs sordes filioꝵ ⁊ filiaꝵ syon: et
sanguinẽ mundabit de medio eoꝵ spu iudicii. et sꝑ̃u cõ¬

Expanded text:
super vos, finis vestri cruciatus, mei notitia sit: et sciatis quod super vos, finis vestri cruciatus, mei notitia sit: et sciatis quod ego sim Dominus judex omnium et retributor. Quod autem dicatur esse conflator, et in multis quidem aliis locis, sed maxime in Malachia, et Isaia legimegreditur quasi ignis conflatorii, et sicut herba lavantium, et sedebit conflans quasi aurum et argentum, et conflabit filios Levi. » Alter: « Et lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion, et sanguinem mundabit de medio eoru
Abbreviated transcription (Latin):
ad te uocabrilo. iudica ciuitatẽ sanguinũ. et ostende illi
õs abhominationes suas: ut sciat fe imminentẽ capti¬
uitatẽ merito sustinere. & in multis sanguinib addux¬
isse dꝑs riune sue: Pmũ omniũ scelerũ ꝑ deo idola. ue¬
nerata es. & ad orasti oꝑa manuũ tuaꝵ & appropinqͣre

Expanded text:
ad te vocabulo, judica civitatem sanguinum, et ostende illi ad te vocabulo, judica civitatem sanguinum, et ostende illi omnes abominationes suas, ut sciat se imminentem captivitatem merito sustinere, et in multis sanguinibus adduxisse tempus ruinae suae. Primum omnium scelerum, pro Deo idola venerata es; et adorasti opera manu
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ ꝓximi sui oꝑatus ẽ abhominationẽ. ⁊ socer nu¬
rũ suã polluit nefarie: Fr̾ sororẽ suã filiã patris sui op¬
p̃ssit: siue humiliauit inte: Munera accepert apud te.
ad effundendũ sanguinẽ: Usurã ⁊ suꝑhabundantiã acce¬
pisti. & auare ꝓximos ꝓximos tuos calũniata es. et
cõplebo consũmationẽ malitȩ tue in opp̃ssione tua:
meiq oblita es ait dñs ds̃: E cce cõplosi manꝰ meas
suꝑ auaricia tua ꝗͣ fecisti: et suꝑ sanguinẽ qui effusus
ẽ in medio tui: Nunqͥd sustineb̾ cortuũ: aut p̾uale¬
bunt manus tue in dieb qͦs ego faciã tibi: Ego dñs lo¬
quutus sũ ⁊ faciã.⁊ disꝑgam te in nationes. ⁊ uentilabo
te in terras. & deficere faciã immundiciã uuiã ate: et
possidebo te in conspectu gentium: Siue iuxta aquile
pͥmã editionẽ. & theodotionẽ. et contaminabo te. uel
iuxta symmachũ.⁊ uulnerabo te in conspectu gentũ
et scies qr ego dñs: Ꝙ tu ait fili hõis. utar enũ consueto

Expanded text:
ximi sui operatus est abominationem, et socer nurum suam polluit nefarie. Frater sororem suam, filiam patris sui, oppressit sive humiliavit in te. Munera acceperunt apud te, ad effundendum sanguinem. Usuram et superabundantiam accepisti, et avare proximos tuos calumniata es sive et complebo consummationem malitiae tuae in oppressione tua; meique oblita es, ait Dominus Deus. Ecce complosi manus meas super avaritiam tuam quam fecisti, et super sanguinem qui effusus est in medio tui. Numquid sustinebit cor tuum, aut praevalebunt manus tuae in diebus quos ego faciam tibi? Ego Dominus locutus sum, et faciam. Et disperdam te in nationes, et ventilabo te in terras, et deficere faciam immunditiam tuam a te, et possidebo te in conspectu gentium sive juxta Aquilae primam editionem, et Theodotionem: Et contaminabo te: vel juxta Symmachum: Et vulnerabo te in conspectu gentium: et scies quia ego Dominus. Et tu, ait, fili hominis utar enim consueto
Abbreviated transcription (Latin):
hec dicit dñs d̃s: Eeo qd̃ uersi estis om̃s in scoriã: iccir¬
co ecce om̃s ego cong̾gabo uos in medio ierłm cong̾ga¬
tione argenti. ⁊ eris. et ferri. et ferri ⁊ plũbi in medi¬
um fornacis. ut sucendã in ea ignẽ ad conflandũ. sic con¬
gregabo infurore meo & in ira mea. et reqͥescam.⁊ confla¬
bo uos.⁊ succendã uos inigne furoris mei: S consola¬
bimini in medio eius. ut conflat᷑ argentũ in medio for¬
nacis. sic erits in medio erus: ⁊ scietis qr ego dñs effu¬
derim indignationẽ meã suꝑ uos: Uerbũ hebraicum¬

Expanded text:
tis omnes in scoriam, idcirco ecce ego congregabo vos in medio Jerusalem congregatione argenti et aeris et ferri et stanni, et plumbi in medium fornacis, ut succendam in ea ignem ad conflandum, sic congregabo in furore meo et in ira mea, et requiescam, et conflabo vos, et succendam vos in igne furoris mei, et conflabimini in medio ejus, ut conflatur argentum in medio fornacis, sic eritis in medio ejus. Et scietis quia ego Dominus effuderim indignationem meam super vos. » Por
Abbreviated transcription (Latin):
ste sunt silue et saltus qui plus deuorauert̃ inp̃lio de
exercitu ab essalon: ꝗͣ interfecit gladius. Succendit᷑q
in saltib primũ lignũ uiride ⁊ aridũ. hii qui uiuunt
iialo. & hii qui iusticie mortui fc̃: Qd̃q dicit᷑. & cõ¬
buret᷑ in ea omĩs facies ab austro usq ad aquilonem:
Ioc dicit ab his qui feruentes sp̃u uidebant᷑. usq ad cos qͥ
crescente iniquitate.⁊ refrigerata caritate multoꝵ calo¬
rem pristinũ ꝑdiderunt: ita ut omnis caro ꝑspiciat
oĩa concrem̃tur. ut aut adhuc accipiant locũ penitẽ¬
tie. aut sͥ non imponat᷑ necessitas tristia nuntiandi
p̃sertim cum ppls ea ñ intelligat. & obscuritate dictoꝵ
magis ad insaniã ꝓuocet᷑ Ee factus ẽ sermo dñi ad
me : dicens: Fil hõis. pone faciem tuã ad ierłm. et
stilla ad scũaria. et ꝓpħa contra humum isrł. & dices ter
re ifrł. Hec dicit dñs ds: E ore ego adte. ꝙ eiciã gladrũ

Expanded text:
Istae sunt silvae, et saltus, qui plus devoraverunt in praelio de Istae sunt silvae, et saltus, qui plus devoraverunt in praelio de exercitu Abessalon, quam interfecit gladius . Succenditurque in saltibus primum lignum viride, et sic aridum, hi qui vivunt in malo, et hi qui justitiae mortui sunt. Quodque dicitur: Et comburetur in ea omnis facies ab Austro usque ad Aquilonem, hoc dicit: Ab his qui fervente spiritu videbantur, usque ad eos qui crescente iniquitate, et refrigerata charitate multorum, calorem pristinum perdiderunt; ita ut omnis caro perspiciat omnia concrementur; ut aut adhuc accipiant locum poenitentiae, aut sibi non imponatur necessitas tristia nuntiandi: praesertim cum populus ea non intelligat, et obscuritate dictorum, magis ad insaniam provocetur. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, pone faciem tuam ad Jerusalem, et stils ecce ego ad te et eiciam gladium
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ habylonis succenditur: E pulchre in pͥncipio stilla
inquit ad affricũ. ut ñ tota dei ira uideatur effusa. s
stilla quedã ⁊ pars: Si autẽ instilla tanta seuitia. qui
in totis unbrib estimandum ẽ: Ut omins caro que
uisura ẽ salutare dei. ꝑ siluarũ incendiũ et flamina
que nullius extinguatur auxilio. cognoscat qd ipse
dicunt ad me: Nunqͥd ñ ꝑ parabolas loquit᷑ iste: uel
parabola ẽ ista quȩ dicitur: E est sensus: Planius lo¬
quere. ñ intelligimꝰ ꝑ parabolã qd loqueris aperto
sermone dei nobis pande sententiam: Potest autẽ tropo¬
logice. theman. et nageb. et darom. egyptus intelligi:
egimus enim in daniele crebro austrũ pro egẏpto accipi
egyptus autẽ refertur ad mundi istrus angustias: Pro¬
phetat gͥ er echiel quȩ mundo uentura sunt mala quȩ sal¬
tum uocat pomiferas arbores ñ habentẽ. s habitaculũ

Expanded text:
id est Babylonis, succenditur. Et pulchre in principio stilla id est Babylonis, succenditur. Et pulchre in principio stilla inquit, ad Africam, ut non tota Dei ira videatur effusa, sed stilla quaedam et pars. Sin autem in stilla, tanta saevitia, quid in totis imbribus aestimandum est, ut omnis caro, quae visura est salutare Dei, per silvarum incendium et flammam, quae nullius exstinguitur auxilio, cognoscat quod ipse dicunt ad me: Numquid non per parabolas loquitur iste? vel parabola est ista quae dicitur? Et est sensus: Planius loquere, non intelligimus per parabolam quid loquaris: aperto sermone Dei nobis pande sententiam. Potest autem tropologice Theman et Nageb et Darom, Aegyptus intelligi: legimus enim in Daniel crebro Austrum pro Aegypto accipi , Aegyptus autem refertur ad mundi istius angustias. Prophetat igitur Ezechiel quae mundo ventura sint mala, quem saltum vocat, pomiferas arbores non habentem, sed habitaculum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. qd̾ proprie agrũ regionẽq signat: E ꝓpt̾ delech
et res litteraꝵ similitudinẽ error moleuit: Loquit᷑ autẽ
sermo diuinꝰ ꝑmetha. g̃opañ. saltus contra isrł ierłm.
quȩ bestiarũ et ferociũ hominũ habitatio ẽ. qd succen
arbores uocans que fructib indigebant. s ligna qͣsi
incenclio p̃parata: Primũq cõburit in eo lignũ uiride
et postea aridum qd nichil in se poterat habere uitale
S q̃ udelicet simul et peccatores. ut alii captruitatẽ mala
morte effugiant. alii suppliciis tradant᷑ eternis: Qd̃ ꝙ
infert. ab austro usq ad aquilonẽ: hoc indicat ab ierłm
usq ad babylonẽ. ut om̃e iter ꝑgentiũ in captruitate. gla¬
dio. fame. pestilentia ruentiũ compleat᷑: His enĩ qui in
babylone sunt: ierłm ad austrũ sita ẽ: Quomͦ e cont᷑¬
rio ollã ieremie que significat ierłm a facie aquilonis

Expanded text:
scriptum est, quod proprie agrum, regionemque signat, et propter DALETH scriptum est, quod proprie agrum, regionemque signat, et propter DALETH et RES litterarum similitudinem, error inolevit. Loquitur autem sermo divinus per metaphoram saltus contra Jerusalem, quae bestiarum, 242 et ferocium hominum habitatio est: quod succendarbores vocans quae fructibus indigebant, sed ligna quasi incendio praeparata. Primumque comburit in eo lignum viride,et postea aridum, quod nihil in se poterat habere vitale: sanctos videlicet simul et peccatores, ut alii captivitatis mala, morte effugiant; alii supplinfert: « Ab austro usque ad aquilonem, » hoc indicat ab Jerusalem usque ad Babylonem, ut omne iter pergentium in captivitatem, gladio, fame, pestilentia ruentium compleatur: his enim qui in Babylone sunt, Jerusalem ad austrum sita est. Quomodo e contrario olla Jeremiae quae significat Jerusalem, a facie aquilonis,
Abbreviated transcription (Latin):
adonay dñs: Ecce ego succendã in te ignẽ. & deuorabit
inte omẽ lignũ uiride. & om̃e lignũ aridũ ñ extinguet᷑
flãma succensa. & ardebit in ea om̃is facies a meridie usq
ad aquilonẽ. ⁊ cognoscet omĩs caro qr ego dñs succendi
dicunt ad me: Nonne parabola est quȩ dicitur hec:
Quid significet pone. uel obfirma faciẽ tuã: supͣ plenius dixi¬
mus: Obfirmatione enĩ uultus opus ẽ. & frontis durigã
ut que iꝑantur. propha loquat᷑ intrepidꝰ. maxime cũ
ad totam ppli multitudinẽ tristia nuntianda sint : the¬
man aũ et daron. & nageb. & rursum nageb. ꝓ qͦ.lxx.
atinai cuirin. int̾pretat st̃ quid sonent in hebreo exp̃s-¬
sit nr̃a translatio: Qd̃q dixere ducẽ nageb. melius habet
in hebreo agri. uel regionis meridiane: Non enĩ sare ut
putauert . lxx. qd̾ uerbũ diicẽ et principẽ sonat: s sade

Expanded text:
Dominus: Ecce ego succendam in te ignem, et devorabit Dominus: Ecce ego succendam in te ignem, et devorabit in te omne lignum viride, et lignum aridum. Non extinguetur flamma succensa, et ardebit in ea omnis facies a meridie usque ad Aquilonem: et cognoscet omnis caro quia ego Dominus succendi dicunt ad me: Nonne parabola est quae dicitur haec? Quid significet pone, vel obfirma faciem tuam, supra plenius diximus. Obfirmatione enim vultus opus est, et frontis duritia, ut quae imperantur Prophetae, loquatur intrepidus, maxime cum ad totam populi multitudinem tristia nuntiata sint. Theman autem et Darom et Nageb; et rursum Nageb, pro quo LXX ἀπηλιώτην interpretati sunt, quid sonent in Hebraeo, expressit nostra translatio. Quodque dixere, ducem Nageb, melius habet in Hebraeo agri, vel regionis meridianae. Non enim SARE  , ut putaverunt LXX, quod verbum ducem et principem sonat, sed SADE
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro te filia eustochiũ ut ista que notarioꝵ stilo cudimꝰ
& adque aqua emundanda spatũ ut habemus. idẽ septi¬
iam diri si libroꝵ breuitas. uel longitudo inter se fuerit
inequał iusionũ. immno. yttoe eceuii. breuitat imputes
ac longitudini. dum et iuncta nolumꝰ separare. & disso¬
nantia in unam artare congeriem: Q factus ẽ sermo
diĩ ad me dicens: Eili hominis. pone faciẽ tuã cont᷑ uiã
austri. ꝙ stilla ad affricũ. et ꝓpħa ad saltum agri meri¬
diani: et dices saltui meridiano: Audi uerbũ dm̃: Hec
dicit dñs ds̃: E cce ego succendã in te igne. ꝙ cõburam in
buret᷑ in ea oĩs facies ab austro usq ad aqͥlonẽ. ⁊ in¬
debit unit̾isa caro qr ego dñs suocendi eam. nec extin
dñi ad me: dicens: Fili hõis. obfirma faciẽ tuã suꝑ the¬
man. & respice ad darom: uaticinare suꝑ saltum ducem
nageb: & dices saltui nagẽb Audi sermonẽ dm̃. Hȩc diẽ

Expanded text:
obsecro te, filia Eustochium, ut ista quae notariorum stylo cudimus, obsecro te, filia Eustochium, ut ista quae notariorum stylo cudimus, et ad quae emendanda spatium vix habemus, id est, septim dixi, si librorum brevitas vel longitudo inter se fuerint inaequales, visionum, immo ὑποθέσεων brevitati imputes ac longitudini, dum et juncta nolumus separare, et dissonantia in unam coarctare congeriem. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili homiAustri, et stilla ad Aphricum, et propheta ad saltum agri meridiani. Et dices saltui meridiano: Audi verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego succendam in te ignem, et comburam in buretur in ea omnis facies ab Austro usque ad Aquilonem. Et videbit universa caro quia ego Dominus succendi eam, nec exstinDomini ad me, dicens: Fili hominis, obfirma faciem tuam super Theman, et respice ad Darom, vaticinare super saltum ducem Mageb, et dices saltui Nageb: Audi sermonem Domini, haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
confitem᷑: p̃sertun cũ occidentalũ figura. et sc̃orum locoꝵ
constipatio. mditate atq uilnerib indigentiũ rabiem
p̃ferat barbaroꝵ. quos absq lacͥmis et gemitu uidere ñ
possumꝰ: Illamne qͦndam potentiã ⁊ ignorationẽ duiiti¬
arum ad tantã inopiã ꝑtienisse. ut cibo et tecto ⁊ uestim̃to
indigeat: O tam̃ nequaꝗͣ duri quoꝵdã atq crudeles ani¬
mimolliuntur. dũ pannos eoꝵ & sarcinulas discittunt
aurũ in captuitate querentes: Accedit ad hanc dictandi
difficultatẽ. qd caligantib oculis senectitte. ⁊ aliqͥd fusti¬
nentib beati ysaac ad nocturnũ lum̃ nequa ꝗͣ ualemus
hebreoꝵ uolumina relegere. quȩ etiã ad solis dieiq fulgo¬
rem litterarũ nob paruitate cecantur . s et grecoꝵ cõmensta¬
rios fr̃m tm̃ uoce oognoscimꝰ: Nulliq dubium. qd̃ alienis
dentib cõmolit cibis uescentib nausiam faciant: Unde

Expanded text:
confitemur: praesertim cum Occidentalium fuga, et sanctorum locorum confitemur: praesertim cum Occidentalium fuga, et sanctorum locorum constipatio, nuditate atque vulneriarbarorum. Quod absque lacrymis et gemitu videre non possumus, illam quondam potentiam et ignorationem divitiarum ad tantam inopiam pervenisse, ut tecto et cibo, et vestimento indigeat; et tamen nequaquam duri quorumdam atque crudeles animi molliuntur, dum pannulos eorum et sarcinulas discutiunt, aurum in captivitate quaerentes. Accedit ad hanc dictandi difficultatem, quod caligantibus oculis senectute, et aliquid sustinentibus beati Isaac , ad nocturnum lumen nequaquam valeamus Hebraeorum volumina relegere, quae etiam ad solis dieique fulgorem, litterarum nobis parvitate caecantur. Sed et Graecorum commentarios, fratrum tantum voce cognoscimus. Nullique dubium, quod alienis dentibus commoliti cibi, vescentibus nauseam faciant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
debuerant᷑: s. nichilominus ꝑ penttentiã ñ suo merito.
s dm̃ clementia conseruati sunt:
lim pueri legimus.
nichil tam facile ẽ quin difficile fiat qđ inuitus
facias: Fateor me explanationes in ezechiel mul¬
to ante tꝑre ꝓmisisse. & occupatione de toto
huc orbe uenientiũ implere ñ posse. dum nulla hora nul¬
lumq mom̾tum ẽ. in quo ñ frm̃ occurrunꝰ turb̾. ⁊ mo¬
nasterii solitudinẽ. frm̃ hospitrũ frequentia cõmutamꝰ.
i tantum ut aut claudendũ nob̾ sit oftrum aut scͥptu¬
rarũ ꝑ quas aꝑiende sunt fores studia relinquenda:
taq ut lucri tuus immo furtuus noctrũ horis que hie¬
me ppinqͣte longiores ẽẽ ceꝑunt. hec ad lucernulã
qualiacũq st̃ dictare conamur. ⁊ estuantis anuni tedi¬
um interp̃tatione digerere: Nec iactamꝰ ut quidã forsi¬
tan suspicant᷑ frm̃ susceptionẽ. s morarũ causas simplicit̃

Expanded text:
debuerant: sed nihilominus per poenitentiam non suo merito, debuerant: sed nihilominus per poenitentiam non suo merito, sed Domini clementia conservati sunt. lim pueri legimus: Nihil tam facile est, quin difficile fiat, quod invitus facias. Fateor me explanationes in Ezechiel multo ante tempore promisisse, et occupatione de toto huc orbe venientium, implere non posse: dum nulla hora, nullumque momentum est, in quo non fratrum occurramus turbis, et monasterii solitudinem, hospitum frequentia commutamus: intantum ut aut claudendum sit nobis ostium, aut Scripturarum, per quas aperiendae sunt fores, studia relinquenda. Itaque lucrativis, immo furtivis noctium horis, quae hyeme propinquante, longiores esse coeperunt, haec ad lucernulam qualiacumque sunt dictare conamur, et aestuantis animi taedium interpretatione digerere. Nec jactamus, ut quidam forsitan suspicantur, fratrum susceptionem, sed morarum causas simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
ut postꝗͣ excelsi fueruit humiles ẽẽ secredant: ꝙr dñs hu¬
milib dat glam: Ꝙ in alio loco scriptũ ẽ: Ante contriti¬
onem exaltatur cor uiri: ꝙ ante alttudinẽ humiliatur:
uꝑbiam enim contritio et humilitas sequit᷑ W scietis qr¬
ego dñs: cũ benefecero uobis: ꝙ dñm saluatorẽ tunc
magis cognouimꝰ qñ benefecit nobis et passus ẽ ꝓ pec¬
catis nr̃is. ⁊ portauit iniquitates nr̃as. et ꝑ nobis dolu
Alioquin uie ur̃e ⁊ scelera pessima ñ mĩam meruere. sed
penam: Quicquid aũ de ppło diximꝰ ifrł qͥ lib̾atus de
egypto in solitudine multa cõmisit et offendit dm̃. ⁊ pꝰea
in terrã reꝓmissionis inductus. ueneratus ẽ idola. ligna¬
q ⁊ lapides coluit. et postea dei clem̃tia conseruatus est:
referamus ad eos qui de egypto scłi huius manu excel¬
sa dñi lib̾ati sunt. ꝙ introduct in uitioꝵ solitudinem.
rursum egyptũ suspirart̃. ꝙ fecert̃ ea ꝑ que puniri

Expanded text:
si fuerint, humiles esse se credant, quia Dominus humilibus dat gratiam. Et in alio loco scriptum est: « Ante contritionem exaltatur cor viri, et ante exaltationem humiliatur . » Superbiam enim contritio, et humilitatem sequitur altiego Dominus, cum benefecero vobis. Et Dominum Salvatorem tunc magis cognovimus, quando benefecit nobis, et passus est pro peccatis nostris, et portavit iniquitates nostras, et pro nobis doluiAlioquin viae nostrae, et scelera pessima, non misericordiam meruere, sed poenam. Quidquid autem de populo diximus Israel, qui liberatus de Aegypto, in solitudine multa commisit, et offendit Deum, et postea in terram repromissionis inductus, veneratus est idola, lignaque et lapides coluit, et postea Dei clementia conservatus est: referamus ad eos qui de Aegypto saeculi hujus manu excelsa Domini liberati sunt, et introducti in vitiorum solitudinem, rursum Aegyptum suspirarunt, et fecerunt ea, per quae puniri
Abbreviated transcription (Latin):
tuo qd̾ egisti contͣ filios ammon. reuertere ad uaginã
tuã. id ẽ in babylonẽ ad locũ in quo factus es ⁊ creatus.
ut interra natiuitatis tue iudicẽ te. & essundã suꝑ te¬

Expanded text:
tuo, quod egisti contra filios Ammon, revertere ad vaginam tuo, quod egisti contra filios Ammon, revertere ad vaginam tuam, id est in Babylonem, ad locum in quo factus es et creatus, ut in terra nativitatis tuae judicem te et effundam su
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: Igni eris cib. sanguis tuus erit in medio terre
obliuioni traderis: qr ego dñs locutus fum: Qladium
regis babylonis stetisse in capite duaꝵ uiarũ. in conspec¬
tu dextere et sinistre. quaꝵ altera ducebat ierłm. altera
ad rabbath filioꝵ ammon: & exisse sortem ut ꝑgeret
pͥuis contͣ ierbrł ierłm: supͣ legimus. qr exprignata ⁊ cap¬
ta. regnũ quoq et sacerdoqũ eius in et̾num ꝑisse pre¬
nuntiat:. Residuum erat filiis ammon. & ipse dicusio¬
nis ordo poscebat quid de sinistra uia factũ ẽet Unde im¬
ꝑatur ꝓpħe ut loquatur ad filios ammon. & ad obꝓbriũ
eoꝵ qd̵ ipsi capiendisint. & ad eumd̃ gladium sermonem
dirigit: O mucro. omucro qui paratus es ad cedem. qͥ
limatus es ut fulgeas et int̾ficias. licet tͥ idola respon¬
d̾int. & uanũ sit om̃e qd̃ a demonib respondet᷑: ut ui¬
delicet uulneratoꝵ cer uicib immineres.⁊ ꝑ te cõpleret᷑
qd̃ multo dñs tꝑre fuerat cõminatus. tam̃ expleto oꝑe

Expanded text:
nem. Ignis eris cibus, sanguis tuus erit in medio terrae, oblivioni traderis, quia ego Dominus locutus sum. » Gladium regis Babylonis stetisse in capite duarum viarum, in compito dexterae et sinistrae, quarum altera ducebat Jerusalem, altera ad Rabbath filiorum Ammon, et exisse sortem ut pergeret prius contra Jerusalem, supra legimus, quia expugnata et capta regnum quoque et sacerdotium ejus in aeternum perisse praenuntiat. Residuum erat filiis Ammon, et ipse divisionis ordo poscebat, quid de sinistra via factum esset. Unde imperatur prophetae ut loquatur ad filios Ammon et ad opprobrium eorum, quod et ipsi capiendi sint, et ad eumdem gladium sermonem dirigit. O mucro, mucro, qui paratus es ad caedem, qui limatus ut fulgeas et interficias? Licet tibi idola responderint et vanum sit omne quod a daemonibus respondetur, ut videlicet vulneratorum cervicibus immineres, et per te compleretur quod multo Dominus tempore fuerat comminatus, tamen expleto opere
Abbreviated transcription (Latin):
scitote quia appropinquat desolatio eius Usq hodie e¬
nim adultere funt. & eitus orbis lapidib oppͥmuntur:
qm̃ misert̃ nuntios ad eos qui erant ꝓcul: & dicere ñ
poterant: Ego dĩs appropinquans. & ñ delonge. dic̃¬
dñs: & p̾parauert̃ se amatorib suis demonib:. ꝙ om¬
nem cultũ atq ornatum quẽ adeo acceꝑant nat᷑ali
bono uerterunt incultũ demonũ. & oꝑa sua decorẽq quẽ
in armillis diademate intelligimus. adulteris amato¬
rib p̃buerunt. quoꝵ pena gentib timor est. Immo his
qui exgentilib crediderunt. nec similia patient᷑ si ea fe¬
cerint que samaria fecerit et ierłm. a quib tc̃ auferent᷑
impietates cũ receꝑint scelera sua. & uelam̃ qd̃ positum

Expanded text:
scitote quia appropinquat desolatio ejus. « Usque hodie enim adulteratae sunt, et totius orbis lapidibus opprimuntur. Quoniam miserunt nuutios ad eos qui erant procul, et dicere non poterant, « Ego Deus appropinquans, et non de longe, dicrunt se amatoribus suis daemonibus, et omnem cultum atque ornatum, quem a Deo acceperant naturali bono, verterunt in cultum daemonum. Et opera sua decoremque quem in armillis et diademate intelligimus, adulteris amatoribus praebuerunt, quorum poena gentibus timorem, imo his qui ex gentibus crediderunt, ne similia patiantur, si ea fecerint quae Samaria fecit et Hierusalem; a quibus tunc auferentur impietates, cum receperint scelera sua, et velamen quod positum
Abbreviated transcription (Latin):
regnis: inclita in suꝑbia caldeoꝵ: sicut subu̾tit ds̃ sodo¬
mam et gomorrrã. ñ habitabit᷑ usq in finẽ: & qr semel
sub ꝑsona gladii de rege. immo de regno babylonis loc̃¬
batur seruat. ane taigyani. Igne inqͥt furoris mei suffla¬
di: ut nequa ꝗͣ ultra accuaris. et limeris et fulgeas ad
occioencdũ. s sis igni cib sanguisq tuus quẽ fudisti cun¬
ctis sꝑantib inte potius redundet et tͣderis etne obli¬
uioni. ⁊ peas in ꝑpetuũ: qr ego dñs hec locutꝰ sum. cuiꝰ
dixisse fecisse ẽ: Et factũ ẽ uerbũ dñi ad me dicens:

Expanded text:
bia Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: non habitabitur usque in finem . Et quia semel sub persona gladii de rege, immo regno Babylonis loquebatur, servat μεταφοράν. In igne, inquit, furoris mei suffladi; ut nequaquam ultra acuaris, limeris, et fulgeas ad occidendum; sed sis ignis cibus, sanguisque tuus, quem fudisti cunctis spectantibus, in te potius redundet; et tradaris aeternae oblivioni, et pereas in perpetuum, quia ego Dominus locutus sum, cujus dixisse, fecisse est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
saciata cõplexu recessisti ab eoꝵ federe. ut ꝗͣtus pͥus a¬
mor fuerat. in tanta odia uertereris: Filios in ꝗͣ baby¬
lonis.om̃sq chaldeos nobiles. tirannos et pͥncipes.

Expanded text:
satiata complexu, recessisti ab eorum foedere, ut quantus prius asatiata complexu, recessisti ab eorum foedere, ut quantus prius amor fuerat, in tanta odia vertereris; filios, inquam, Babylonis, omnesque Chaldaeos, nobiles, tyrannos, et principes.
Abbreviated transcription (Latin):
locum: & nudum oꝑuerit uestimento: Qui sermo iu¬
xta suꝑioris uersiculi explanationẽ duppliciter dis¬
serendus est: ut et nudis tribuamꝰ oꝑimentum:
saluatore dicente: Nudus eram: et opiustis me:
& nudis fide atq uirtutib tribuamus uestinentum xꝑi.
de quo scriptum ẽ: Quotquot enim in xꝑobaptirat
estis: xꝑm indiustis: Hoc uestimento nudus erat: qui
uestem ñ habeus nuptialem. ꝓiectus ẽ de conunuo:
tenet. ꝙ ad usuram ñ commodauerit: siue ut .lxx.
transtulerunt: pecuniam suam ad usurã ñ declerrt.
n hebraico cunctarum specierum usura phibetur:
uide ꝓfectum: In principio legis afr̃ib tantũ fenus tol¬
litur: in propħa ab omnib usura phibetur. Dicente
psalmista: Hecuniam suam: non cdedit ad usuram:
orro in eugłio uirtutis augmentum ẽ: p̃cipiente dño:
eneramini his: a quib ñ sꝑatis recipe: Sequitur in
terciodecimo loco: ꝙ amplius ñ acceꝑit. Putant quidẽ

Expanded text:
locum: Et nudum operuit vestimento. Qui sermo julocum: Et nudum operuit vestimento. Qui sermo juxta superioris versiculi explanationem, dupliciter disserendus est: ut et nudis tribuamus operimentum, Salvatore dicente: Nudus eram, et operuistis me , et nudis fide atque virtutibus tribuamus vestimentum Christi, de quo scriptum est: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Hoc vestimento nudus 210 erat, qui vestem non habens nuptialem, projectus est de convivio. tenet: Et ad usuram non commodaverit, sive ut LXX transtulerunt, pecuniam suam ad usuram non dederit. In Hebraico cunctarum specierum usura prohibetur; Sed vide profectum: In principio Legis a fratribus tantum fenus tollitur; in propheta ab omnibus usura prohibetur, dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam
Abbreviated transcription (Latin):
celo descendi: C quẽ in oratione nob̃ tribui dep̃camur:
panem nr̃m substantu̾i. siue suꝑuenturũ da nobis: ut
quẽ postea semꝑ accepturi sumus: in p̃senti scł̃o cotidie
mereamur acciꝑe: Hunc panẽ iustis esurientib tribuit.
de quib scriptum est: Beat qui esuriunt et sigunt iusti¬
omniũ panem suũ facit ꝓprium: qui defecerat in udea
panis. Hoc qd̾ loquim᷑. si tam̃ xꝑi sumus. immo qd̃ ꝓpħa
cõmemorat : panis credentrum ẽ.⁊ efurientum: Qui
omnino ñ dandus ẽ his qui ñ manducauerint et bi¬
berint . & saturati sunt: & incrassati calcitrauerunt:
De quib łr: Ne qui saturati estis nunc: quia esurietis:
Ne euomant illud: dicente salomone: E uomet enun:
contaminabit sermones tuos bonos: Qd aliis uerbis
saluator loquitur: Ne detis scm canib: neq mittatis
margaritas ur̃as ante porcos U ndecimũ possidet

Expanded text:
coelo descendi ; » et quem in oratione nobis tribui deprecamur, « coelo descendi ; » et quem in oratione nobis tribui deprecamur, « panem nostrum substantivum, » sive superventurum « da nobis, » ut quem postea semper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotidie mereamur accipere. Hunc panem justus esurientibus tribuit, de quibus scriptum est: « Beati qui esuriunt et sitiunt justiomnium panem, suum facit proprium, qui defecerat in Judaepanis. Hoc quod loquimur, si tamen Christi sumus immo quod propheta commemorat, panis credentium est et esurientium. Qui omnino non dandus est his, qui manducaverunt et biberunt et saturati sunt, et incrassati calcitraverunt, de quibus dicitur: Vae qui saturati estis nunc, quia esurietis , ne evomant illum, dicente Salomone: Evomet enim et contaminabit sermones tuos bonos . Quod aliis verbis Salvator loquitur: Ne detis sanctum canibus: neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Undecimum possidet
Abbreviated transcription (Latin):
fluat: Qd̃ quid̃ ⁊ in morboꝵ magnitudine accid̾e solet
ut postꝗͣ uires defecerint egrotantrũ. ñ solũ genua
s et lectuli polluant᷑: E cce inqͥt uenit qd̃ sepe p̃dixi
& oꝑe cõpletur ac fiet. qd̃ ñ ego s dñs ẽ locutus. Scio
quendã in contritione lũboꝵ. et fluentib aquis młta
testimonia replicasse ut ꝓphe castitas impleret᷑. et a-¬
maritudo animi.⁊ dolor m̃tis int̾nus qd̃ aque semi¬
num genua polluant. S hec expostto: ad p̃sentem ñ
ꝑtinet locum: E factus ẽ sermo dñi ad me: dicens:
Fili hõis. ꝓpħa etdices: Hec dicit dñs ds: Loquere:
Qladiꝰ gladius exacutus ẽ et luatus. ut cedat uictimas
exacutus ẽ :  ut splendeat limatus ẽ: Qui moues
sceptrũ filii mei. succidisti om̃e lignũ : & dedi eum ad
leuigandum. ut teneat᷑ manu: Iste exacutus ẽ gladiꝰ
⁊ iste limatus ẽ : ut sit in manũ int̃ficientis: Elama

Expanded text:
fluat. Quod quidem et in morborum magnitudine accidere solet, fluat. Quod quidem et in morborum magnitudine accidere solet, ut postquam vires defecerint aegrotantium, non solum genua, sed et lectuli polluantur. Ecce, inquit, venit quod saepe praedixi, et opere completur, ac fiet, quod non ego, sed Dominus est locutus. Scio quemdam in contritione lumborum, et fluentibus aquis multa testimonia replicasse, ut Prophetae castitas impleretur, et amaritudo animi et dolor mentis internus, quod aquae seminum genua polluant, sed haec expositio ad praesentem non pertinet locum. « Et factus est sermo Domini ad me, dicens: is, propheta, et dices: Haec dicit Dominus Deus: Loquere: Gladius, gladius exacutus est, et limatus. Ut caedat victimas, exacutus est: ut splendeat, limatus est: Qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Et dedi eum alevigandum ut teneatur manu. Iste exacutus est gladius, et iste limatus est, ut sit in manu interficientis; clama
Abbreviated transcription (Latin):
ngemisce inquit ⁊ eiulare ñ leui uoce. nec dolore mo¬
d̾ato. s in contritione lũboꝵ: ut gemitus tuus eximis
iuscerib & amaritudine animi proferat᷑ E hoc facies
corã eis: ut cũ te int̾rogau̾int cur tanto gemitu cõte¬
raris. et qͥd tibi mali accid̾it ut sic ingemiscas. tu eis
meo sermone respondeas: Iccirco plango.⁊ dolorẽ cor¬
dis mei dissimulare ñ ualeo: qr auditus qui semꝑ mess
aurib insonuerat. oꝑe cõpleturꝰ: E uenit imminees
uidelicet babylonii furentis exercitus. qui cũ uen̾it
uniu̾sȩ manus. ut occupante pauore mentes hominũ
nullus audeat repugnare. Infirmabit᷑ enim omniũ
atq sormido. ut timore cogente artus et uiscera dis¬
soluant᷑. & uesica humorẽ tenere ñ ualeat. ⁊ ita ut uri¬
na genua polluant᷑: Nat᷑ale ẽ enĩ ut timore cogente
uesica laxetur: & aduersus hõis uoluntatẽ humor de¬

Expanded text:
Ingemisce, inquit, et ejulate non levi voce nec dolore moIngemisce, inquit, et ejulate non levi voce nec dolore moderato, sed in contritione lumborum, ut gemitus tuus ex imis visceribus et amaritudine animi proferatur. Et hoc facies coram eis, ut cum te interrogaverint cur tanto gemitu conteraris, et quid tibi mali acciderit, ut sic ingemescas, tu eis meo sermone respondeas: Idcirco plango, et dolorem cordis mei dissimulare non valeo, quia auditus qui semper meis auribus insonuerat, opere completur, et venit imminens videlicet Babylonii furentis exercitus; qui cum venerituniversae manus, ut occupante pavore mentes hominum, nullus audeat repugnare. infirmabitur enim omniumatque formido, ut, timore cogente, artus et viscera dissolvantur et vesica humorem tenere non valeat, ita ut urina genua polluantur; naturale est enim ut timore cogente vesica laxetur, et adversus hominis voluntatem humor de
Abbreviated transcription (Latin):
lũboꝵ. & in amaritudinib ingemisce corã eis: Cumq
dixerint ad te quare tu gemis: dices: Pro auditu quia
uenit. ꝙ tabescet om̃e cor & dissoluent᷑ uniu̾se manus
in contritionẽ lumboꝵ tuoꝵ. et in dolorib geme in con¬
spectu eoꝵ. eritq si dixerint ad te quare tu gemis: et cdi¬
ces: Propt̾ nuntrũ qr uenit. & cõprehendet᷑ om̃e cor: et
dissoluent᷑ uniuerse manus: E examinabit᷑ om̃is om̃is
caro et om̃is sp̃c̃: & oĩa femora polluent᷑ humore: E cce
uenit. et erit dicit dñs ds̃. Primũ dixerat uaticinare
uel stilla ad austrũ. affricũ et meridiem. ⁊ ad saltum
merioianũ: Qd qr uidebat᷑ obscurũ. et dicta ꝓpħe ppłs
securis posita sit: intelligi habitatores eius. gladiumq
interp̃tari ꝓ incendio: Tercio iubet᷑ ꝓpħe. ut tacentib
illis. nec interrogantib cur ista uaticinatꝰ sit: faciat ꝑ
que interroget᷑. ⁊ respondeat que dñs ẽ locutus:

Expanded text:
lumborum, et in amaritudinibus ingemisce coram eis. Cumque lumborum, et in amaritudinibus ingemisce coram eis. Cumque dixerint ad te: Quare tu gemis? dices: Pro auditu, quia venit et tabescet omne cor, et dissolventur universae manus,in contritione lumborum tuorum, et in doloribus geme in conspectu eorum. Eritque si dixerint ad te: Quare tu gemis? et dices: Propter nuntium, quia venit, et comprehendetur pavore omne cor, et dissolventur universae manus, et exanimabitur omnis caro et omnis spiritus, et omnia femora polluentur humore. Ecce venit et erit, dicit Dominus Deus. Primum dixerat: vaticinare, vel stilla ad Austrum, Africum et Meridiem, et ad saltum meridianum. Quod quia videbatur obscurum, et dicta prophetae populus securis posita sit , intelligi habitatores ejus: gladiumque interpretari pro incendio. Tertio jubetur prophetae, ut tacentibus illis nec interrogantibus, cur ista vaticinatus sit faciat per quae interrogetur, et respondeat quae Dominus locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa.⁊ ꝑcute manu ad inanũ.&. duplicet᷑ gladius ac
multiplicat ruinas in om̃ib portis eoꝵ: Dedi contͣ¬
bationẽ gladii accuti et lunati ad fulgendũ: amicti
ad cedem: Exacuere uade ad dexterã siue ad simstrã.
qͦcumq faciei tue ẽ appetitus: Quin et ego plaudam
manu ad manũ. et implebo indignationẽ meã. ego dñs
loquutus sum: Multum ẽ siutrãq ponã editionẽ. et
libroqꝵ extendit᷑ longitudo: maxime uͥ aut nulla aut
parua distantia ẽ P onã gͥ ñnulla quȩ discrepant:

Expanded text:
percute manu ad manum, et duplicetur gladius ac multiplicat ruinas. In omnibus portis eorum dedi conturbationem gladii acuti et limati ad fulgendum: amicti ad caedem. Exacuere, vade ad dexteram sive ad sinistram, quocumque faciei tuae est appetitus. Quin et ego plaudam manu ad manum, et implebo indignationem meam, ego Dominus locutus sum. Multum est si utramque ponam editionem, et librorum extenditur longitudo: maxime ubi aut nulla aut parva distant
Abbreviated transcription (Latin):
difunt: gͦ et moyses ꝑiit. qui uidit tm̃ terram repinissi
onis: et ñ est ingressus in eam: De quo in libro ihu dñs
loquitur : moyses famulus m̃s mortuus ẽ: & in mala¬
chia: mem̃ito legis serui mei moysi: & in theremia. qͣs
de amico ⁊ familiarissimo suo loquitur ds: sisteteriit moxses
et samuel in conspectu meo: Alioquin ⁊ moysi p̃ces exaudi¬
tas eẽ credendum ẽ: ꝗͣdo ꝓ populo interpellans ait: si di
os et famulos ñ ꝑditionem ẽẽ: s: emendationẽ audiamus
testimonia scripturarum: Fili. ne contristeris ad discipli¬
nam dm̃i. neq deficias. quando ab eo argueris: Quem¬
enim diligit dñs corripit. flagellat omnẽ filium quem
recipit: & in alio loco cum interficeret illos: tunc que¬
rebant eum: Ꝙ in deutronomii cantico: Ego intficiam:
et ego uiuficabo: Possumus et hoc iuxta litteram dicere

Expanded text:
di sunt: ergo et Moyses periit, qui vidit tantum terram repromisdi sunt: ergo et Moyses periit, qui vidit tantum terram repromisonis, et non est ingressus in eam. De quo in libro Jesu Dominus loquitur: « Moyses famulus meus mortuus est . » Et in Malachia: « Mementote legis Moysi servi mei . » Et in Jeremia quasi de amico et de familiarissimo suo loquitur Dominus: « Si steterint Moyses et Samuel in conspectu meo . » Alioquin et Moysi preces exauditas esse credendum est, quando pro populo interpellans, ait: « Si os et in famulos non ad perditionem esse sed emendationem, audiamus testimonia Scripturarum: Fili, ne contristeris ad disciplinam Domini, neque deficias quando ab eo argueris: « Quem diligit Dominus corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit . » Et in alio loco: « Cum interficeret illos tunc quaerebant eum . » Et in Deuteronomii cantico: « Ego interficiam et ego vivificabo . » Possumus et hoc juxta litteram dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
laretur in gentib. amalechitis uidelicet & reliquis.
quȩ contra eos in solitudine dimicarunt: ut nequaꝗͣ
inducerem eos interram ꝗͣ eis pollicitus sum fluentem
lacte et melle: quȩ p̃cipua terrarũ omnium ẽ: siue fa¬
uus: Causa autem pene ẽ istius que sententie qr iudicia
mea piecerunt: & inp̃ceptis meis ñ ambulauerunt.⁊
sabb̃a mea uiolauerunt: Ipsiusq cause hec causa est.
ait oculus m̃s ne int̾ficerem eos atq delerem: nec õmo
consumerem: In quo queritur quomͦ eis p̃ceꝑit. quorũ
cadauera insolitudine iacuerunt: excepto ihefunaue.⁊
chaleph. filio iefphone: terrã rȩꝓmissionis nullus ingͥs¬
sus est: Ex quo ingressus ẽ intelligimus uiuere eos
nec eternis suppliciis reseruatos. nec deletos eẽ de libro
uiuentium: nec consumptos ẽẽ faciem dñi Si enim ex
eo qr ñ sunt introducti in terrã reꝓmissionis ꝑisse creden¬

Expanded text:
laretur in gentibus, Amalecitis videlicet et reliquis , laretur in gentibus, Amalecitis videlicet et reliquis , quae contra eos in solitudine dimicarunt, ut nequaquam inducerem eos in terram, quam eis pollicitus sum fluentem lacte et melle, quae praecipua terrarum omnium est, sive favus. Causa autem poenae est istiusque sententiae, quia judicia mea projecerant, et in praeceptis meis non ambulaverant, et sabbata mea violaverant. Ipsiusque causae haec causa est, ait, oculus meus ne interficerem eos atque delerem, nec omnino consumerem. In quo quaeritur, quomodo eis pepercerit, quorum cadavera in solitudine corruerunt, et excepto Jesu Nave, et Caleb filio Jephonae, terram repromissionis nullus ingressus est. Ex quo intelligimus vivere eos, nec aeternis suppliciis reservatos, nec deletos esse de libro viventium, nec consumptos ante faciem Domini. Si enim ex eo quod non sunt introducti in terram repromissionis, perisse creden
Abbreviated transcription (Latin):
egressi sunt dicitur. de quib cieci eos in conspectu earum:¬
go gͥ leuaui manum meam suꝑ eos in desertum: ne in¬
ducerem eos in terrã ꝗͣ dedi eis fluentem lacte ⁊ melle:
p̃cipuam terrarum omnium quia iudicia mea piecerunt.
& in p̃ceptis meis ñ ambulauerunt. et sabb̃a mea uiola¬
uerunt:. P ost idola enim cor eoꝵ gradiebatur. et peꝑcit
oculus m̃s suꝑ eos. ut ñ interficerem eos: nec ꝯsumph
eos in deserto: Lxx: Ego leuaui manum meam suꝑ eos
in deserto: ut omnino ñ introducerem eos in terram ꝗ
dedi eis. terram fluentem lacte et melle: fauus ẽ ultra
omnẽ terram. eo qd̃ iustificationes meas reppulerunt.
& in p̃ceptis meis ñ ambulauerunt. et sabb̃a mea uio¬
lauerunt: et post cogitationes cordium suoꝵ ambulãt
eos in consummationem in deserto: Decreuerã quidẽ
ut totum furorem mneum effunderem suꝑ eos.⁊ delerẽ
illos atq consumerem: s. feci ꝓpter nom̃ meum ne uio¬

Expanded text:
egressi sunt, dicitur: « De quibus ejeci eos in conspectu earumegressi sunt, dicitur: « De quibus ejeci eos in conspectu earumi manum meam super eos in deserto ne inducerem eos in terram quam dedi eis fluentem lacte et melle praecipuam terrarum omnium quia iudicia mea proiecerunt et in praeceptis meis non ambulaverunt et sabbata mea violaverunt post idola enim cor eorum gradiebatur et pepercit oculus meus super eos ut non interficerem eos nec consumpsi eos iin deserto, ut omnino non introducerem eos in terram quam dedi eis: terram fluentem lacte et melle: favus est ultra omnem terram: eo quod justificationes meas repulerunt, et in praeceptis meis non ambulaverunt, et sabbata mea violaverunt, et post cogitationes cordium suorum ambulaveos, in consumptionem in deserto. Decreveram quidem ut totum furorem meum effunderem super eos, et delerem illos atque consumerem: sed feci propter nomen meum ne vio
Abbreviated transcription (Latin):
nem diei. recordemurꝰ dñi qui scĩficat uos: Hec p̃cepta
ꝙ iustificationes. & obseruantiam sabb̃i dedit dñs in de¬
serto. ut facientes illa uiuerent in eis: non de illis ad
maiora transirent: sicut in eugłio reꝓmissum ẽ. quȩ illi
uiolauerunt ñ semel. nec parum. s uehem̃ter: ut uiola¬
tionis. et taticic̃. monstraretur: Dixit gͦ.⁊ in sua mente
me. et iratus furore contra eos. delebo eos: S noluit
facere parcens egyptiis. et ceteris gentib ne scandaliza¬
rentur: & ipsis quorum misertus est expectans penitẽ¬
ꝗam conuersorum: Notandumq. uel ꝗͣdo constitutis
in egypto loquebatur. post offensam feci ait ꝓpter nomen
meum. ne uiolaretur coram gentibus: nc̃ autem dicit¬
ñ .r. feci ꝓpter nomen meum ne uiolaretur coram gentib
de quib eieci eos in conspectu earum: Lunc enim adhuc in
medio erant: quia necdum exierant: Nunc autẽ postꝗͣ

Expanded text:
nem diei, recordemur Domini qui sanctificat nos. Haec praecepta nem diei, recordemur Domini qui sanctificat nos. Haec praecepta et justificationes, et observantiam sabbati dedit Dominus in deserto, ut facientes illa viverent in eis: non de illis ad majora transirent, sicut in Evangelio promissum est. Quae illi violaverunt, non semel nec parum. Sed vehementer, ut violationis ἐπίτασις monstraretur. Dixit ergo et in sua mente me, et iratus furore contra eos, delebo illos . Sed noluit facere, parcens Aegyptiis, et caeteris gentibus, ne scandalizarentur, et ipsis quorum misertus est, exspectans poenitentiam conversorum. Notandumque quod quando constitutis in Aegypto loquebatur post offensam: Feci, ait, propter nomen meum, ut non violaretur coram gentibus de qui, propter nomen meum ut non violaretur coram gentibus, de quibus ejeci eos in conspectu earum: Tunc enim adhuc in medio erant, quia necdum exierant. Nunc autem postquam
Abbreviated transcription (Latin):
sim: Ex quo intelligimꝰ etiam ea quȩ appellant heretici
creatoris crudelitatẽ sonare clementiam dum ad hoc
irascitur et desiuit.⁊ totum effud furorẽ ut retrahat eos
ad regnum suum qͥ demonũ tirannidẽ & ad seruiendũ
elegerant: & adducã uos in desertũ populoꝵ ⁊ iudicabo
uob̾cum ibi facie ad faciem. ficut udicio contendi adu̾sꝰ
patres ur̃os in deserto terre egypti: sic iudicabo uos dic̃¬

Expanded text:
sim. Ex quo intelligimus etiam eam quam appellant haeretici sim. Ex quo intelligimus etiam eam quam appellant haeretici Creatoris crudelitatem, sonare clementiam: dum ad hoc irascitur, et desaevit, et totum effundit furorem, ut retrahat eos ad regnum suum, qui daemonum tyrannidem ad serviendum et adducam vos in desertum populorum et iudicabor vobiscum ibi facie ad faciem sicut iudicio contendi adversum patres vestros in deserto terrae Aegypti sic iudicabo vos dic
Abbreviated transcription (Latin):
regnabo suꝑ uos: hunc habet sensum : Nec putetis
cogitationes ur̃as quib contra me blasphematis. pos¬
se compleri: Dicitis enim: Nolumus ẽẽ sub dño.
nec ꝓopulus illius appellari:S ut cuncte in toto or¬
be sunt nationes. ⁊ unaqueq gens suo uitut arbitrio.
ut colat ligna et lapides. et idolis seruiat: &e iam nos¬
una gens erimus apluribus: Ad quȩ responđ ds̃ :
iuratq ꝑ semet ipsum: ꝙ dicit: Non uos relinquam
neqo conteninam. ut fugaces seruos der negligentes
solent contennere. s ad meum retraham imꝑium.⁊ brachio
gabo uos de terris in quib disꝑsi estis in manu ualida.
brachio extento.⁊ infurore effuso regnabo suꝑ uos: N
uos ait patiar ẽẽ in gentib. nec eterna captuitate reti¬
neri. s educã de popłis et congregabo de terris in qua
uos ad seruiendũ hostilis necessitas huc illucq disꝑsit:
Hec autẽ faciam ñ ut ꝑdam uos et deleam: s ut rex ur̃

Expanded text:
regnabo super vos. » Hunc habet sensum: Nec putetis regnabo super vos. » Hunc habet sensum: Nec putetis cogitationes vestras, quibus contra me blasphematis posse compleri. Dicitis enim, Nolumus esse sub Domino, nec populus illius appellari, sed ut cunctae in toto orbe sunt nationes, et unaquaeque gens suo vivit arbitrio, ut colat ligna, et lapides, et idolis serviat, etiam una gens nos erimus e pluribus. Ad quae respondet Deus, juratque per semetipsum, et dicit: Non vos relinquam neque contemnam, ut fugaces servos Domini negligentes solent, contemnere, sed ad meum retraham imperium. Et bracterris in quibus dispersi estis: in manu valida et brachio extento, et in furore effuso regnabo super vos. Nec vos, ait, patiar esse in gentibus, nec aeterna captivitate retineri, sed educam de populis, et congregabo de terris in quas vos ad serviendum hostilis necessitas huc illucque dispersit. Haec autem faciam, non ut perdam vos et deleam, sed ut rex vester
Abbreviated transcription (Latin):
uos pollumini. ⁊ post osfendicula eoꝵ uos fornicami¬
ni. ⁊ in oblatione donoꝵ ur̃orum cum trausducitis
filios ur̃os ꝑignem: uos polluimini in omnib: toolis
urorum unitamini uitia.⁊ ꝑ eadem inceditis uias: ut
delicta sunilia similem mereantur et penam: & intan¬
tum scelerum ꝓfecistis: ut filios ur̃os ꝑ ignem demonib
consecretis: Nec semel hoc fecisse sufficiat s usq inpre¬
sentiarum agitis eadem: Non quo hec seniores in
captiuitate faciant: s quo illi qui ierosolimis mora¬
bantur. ⁊ quib captiuitas imminebat: hȩc omnia
facere ñ cesslnt: Et cum tantis flagitiis obligati sitis
responsionem inquit meam querits: Uiuo ego dic̃¬
Quodq sequitur. neq cogitatio mentis ur̃e fiet dicent¬
um. erimus sicut gentes. ⁊ ficut cognationes terre: ut
colamus ligna et lapides: Uitio ego dicit dñs: qm̃¬
inmanu forti.⁊ in brachio extento. & infurore effuso

Expanded text:
vos polluimini, et post offendicula eorum vos fornicamivos polluimini, et post offendicula eorum vos fornicamini. Et in oblatione donorum vestrorum, cum traducitis filios vestros per ignem, vos polluimini in omnibus idolis vestrorum imitamini vitia, et per easdem inceditis vias, ut delicta similia similem mereantur et poenam, et in tantum scelus profecistis, ut filios vestros per ignem daemonibus consecretis: nec semel hoc fecisse sufficiat, sed usque in praesentiarum 235 agatis eadem. Non quod haec seniores in captivitate faciant, sed quod illi qui Jerosolymis morabantur, et quibus captivitas imminebat, haec omnia facere non cessent. Et cum tantis flagitiis obligati sitis, responsionem, inquit, meam quaeritis? Vivo ego, dicis. Neque cogitatio mentis vestrae fiet, dicentium: Erimus sicut venes, et sicut cognationes terrae, ut colamus ligna et lapides. Vivo ego, dicit Domin manu forti, et in brachio extento et in furore effuso
Abbreviated transcription (Latin):
dederam: illi uerterunt ad exasꝑandum me. Cum
enim uidissent omnem collem excelsum. lignumq ne¬
morosum. sacrificabant in montib. & in lucis. et saltͥib
et idolis uictimas immolabart: & libamina fundebant
d̾ cum uidissem dixi ad eos. quid ẽ. Bama: hoc enim
interp̃tatur excelsum: Ut cur ingredimini istusmodi
locum. quem uobis in cunctis collib elegistis:Ita
ut usq hodie istiusmodi loca appellentur: Sa m otti.
et antiquitus error nom̃ pristinum teneat:. Probaaiã.
qd nos in excelsum uertimus .in.lxx. editione error.
optinuit. ut scribatur: ãBanã. qd hebraico sermone
nil resonat Pro: samã. si utramq sillabam in duo
ddiuides uerba significare: IaUO. de p̃senti loco senso
iste ñ congruit: U bicumq autem u. regum et para¬
lppomenon libris scribitur adhue ppls adolebat in¬
censum. & immolabat in excello: Bama. singularit̃. et
Ba motħ. pluraliter excelsa significat: Propterea dic ad

Expanded text:
dederam, illi verterunt ad exasperandum me. Cum dederam, illi verterunt ad exasperandum me. Cum enim vidissent omnem collem excelsum, lignumque nemorosum, sacrificabant in montibus, et in lucis et saltibus, et idolis victimas immolabant, et liba fundebant, quod cum vidissem, dixi ad eos: Quid est, BAMA? hoc enim interpretatur excelsum: aut cur ingredimini istiusmodi locum quem vobis in cunctis collibus elegistis, ita ut usque hodie istiusmodi loca appellentur BAMOTH, et antiquus error nomen pristinum teneat? Pro BAMA, quod nos in excelsum vertimus, in Septuaginta editione error obtinuit, ut scribatur ἀββανὰ, quod Hebraico sermone nil resonat. Potest BAMA  , si utramque syllabam in duo dividas verba, significare, in quo; sed praesenti loco sensus iste non congruit. Ubicumque autem in Regum, et Paralipomenon libris scribitur: Adhuc populus adolebat incensum, et immolabat in excelso: BAMA singulariter, et BAMOTH   pluraliter excelsa significat. Propterea dic ad