comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ ꝑaquas baptis mactis coll&tã. acclesiam que corpus:
xpi prespicui. de monstrabat. Nos aũt moralit̃ munus douit¬
lum offermus cucasnis suꝑbia uincimus Agnu cũ in raciona¬
Colu̾be dũ simplicitectem mentes ostendimus: Tustosem: du
castes strucomus castitatem pcnes: azymos dũ non in fir¬
m̃to malicis. sed in azimis sinem tactis &utatis ambulamx
mostẽ in uistorico. I neo aũt populo hȩctȩ. caelebrata sunt
Cuius regiu & scccerdotiu ꝓph&ia mant uentun seges & sacer dotes
adregendos & consecrandus fidelis in omnib gentib & intrdolucer¬
caelebrecuerunt Itecscce legia inmitem̃te pecganiq: im¬
molant gentes ut alt apostolus: Demoniis. in molantes do
Antiq eniꝰ res ÷ prenuntiatiua. in molacio sanguis futuram pass¬
onemediatoys. abinicio geners humani testisi cans haceni psim.
babelh. obtullisse in sacris litteris inuenitur TIĨ

Expanded text:
credentium per aquam baptismatis, collectam Ecclesiam, quae corpus credentium per aquam baptismatis, collectam Ecclesiam, quae corpus Christi perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus: agnum cum irrationacolumbam, dum simplicitatem mentis ostendimus; turtutem, dum carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulamusmortem victoria . In eo autem populo haec rite celebrata sunt, cujus regnum et sacerdotium prophetia erat venturi regis et sacerdotis, ad regendos et congregandos fideles in omnibus gentibus, et introducencelebraverunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quae immolant gentes, ut ait Apostolus: Daemonibus immolant, et non Deo. antiqua enim res est praenuntiatiua immolatio sanguinis futuram passionem mediatoris ab initio generis humani testificans; hanc enim primus Abel obtulisse in sacris litteris inuenitur. non
Abbreviated transcription (Latin):
ERLi capituł.Lĩs łeuitici.
STPARUM DIUERSITATISESEquIt̃
quaru typus. imoginem pecssionis xpi preferebat Nam
ꝓ quam ipse oblatus  omnes hostie: cessauerunt que intypo
uelubra eudem precessoranti Prefigurantes illut sec esficium :
quodunus &uerus scccerdos obtulit mediatoa di& hominu Cuius socchfici
ꝓmissi uas figuras inuiltimis animaliũ celebrare. ante o postebat
s̃p̃t mundacionem futuram carniis. & sanguinis: ꝑ qua una uictima.
fierit: remissio peccatoru. Decane & sanguinẽ contractorum:
q: regnu qi non posiedebunt  eccdemi substeentia cor poss incȩ¬
lestem conmutabitur qualita tem. Ipse eniꝰ inuitulo ꝓpt uistut ẽ
orucis offerebatur: ipse magno ꝓpt̃ in nocentia Inan&e : ꝓp̃t
pꝯncipectum. In hirco ꝓpt similitadunem casnis peccati ut de
peccato decmnar& pelcatu Inturture: & coluba: ꝓpt̃ olm̃ & bo¬
minem : quimediat᷑ di & homine s in duarũ substantiarum con¬
iunltionem. ostendebatur Pond̃ insimilaginem consparsione

Expanded text:
II. Hostiarum diversitates exsequitur, quarum typus imaginem passionis Christi praeferebat. Nam postquam ipse oblatus est, omnes hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserant, figurantes illud sacrificium, quod unus et verus Sacerdos obtulit Mediator Dei et hominum, cui sacrificii promissas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat, propter mundationem futuram carnis et sanguinis, per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanguine contractorum, quae regnum Dei non possederunt , quia eadem substantia corporalis in coelestem commutabitur qualitatem. Ipse enim in vitulo propter virtutem crucis offerebatur; ipse in agno, propter innocentiam; in ariete propter principatum; in hirco, propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, prominem, quia mediator Dei et hominis, in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis consparsione,
Abbreviated transcription (Latin):
quidam hino sensum. in euangelio dicunt fuisse complaũ : Qu̾a scgidissa:
llis. in montem: quando apparuit moyses conloquens cum iħo:
& ĩdõ ibi conpl&iam alunt isecc̃ꝓmissionem. qua accepit in montem syna
ũdistũ ÷ postehore mece uidebis : Audit ergo postenoraeius id ÷
Qudit q: inpostenorb & nouissimis falta sunt Quod aũt ait chñs
ad mo ysen ÷ locus aput̃ stccbis suꝑterra : & paulo post:
np&crec moyses ponitur & dispecim contempl&ur quiccnisi qui
filei. soliditecton tenueht diuina presenti a non cognoscit Se qua soli

Expanded text:
Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Jesus in montem, quando apparuit Moyses, colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterioribus et novissimis facta sunt. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram , et paulo post: In petram Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur quia nisi quis fidei solid
Abbreviated transcription (Latin):
ggis uniuer sec mstenec Indeetra sp̃s in leuac littera:
ec cioneele uerd pestoss suꝑpositũ quect̃ nolccpiduordine
distinstũ sermonem figureet euangelicu quiquec hhplicato
or dine uerittem fide in nob & dostonȩ ues tactis &¬
pon& cui conueni&: Ingemmis. apostolicus ser motã qua
uistutem. quac numerd: Hoc eniꝰ reccio neele duplex ⁊
quice euangelicȩ. dostrinȩ scientia apͣ ÷ & absconlite Simple¬
& mistica id ÷ seccerdos xpͥs non congruȩ int̃ pr&atur:
n memby ssuis & incexime in pontificem quimorectur in ses
& offer& uiltimam ꝓpopulo casnis in mocculati. agni seccidog
conficiens. Pymoenim quod in aaron. pestore : racionale iudicu
Uictos ligeentib in premit̾: significat ut sacerdotale cor nequa¬
qua cogiteocionis fluxe posseat: Sedraccio sola constringoet
Quod &iam reccionele uigilant̃ adiungit᷑: Vt qduodedꝰ pcctri¬
cor chceru nomina descr becutur: Md sciptus & tnnꝰ sẽs patres

Expanded text:
tus, in laeva littera. Rationale vero pectori superpositum, qutaerno lapidum ordine distinctum, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit, cui convenit in gemmis apostolicus sermo tam virtute, quam numero. Hoc autem rationale duplex est, quia evangelicae doctrinae scientia Item idem sacerdos Christus, non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat ut sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat, quod etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describant
Abbreviated transcription (Latin):
bib cambitur t tui delic& : uoces predicationis habeat nesuꝑ ni
inspel toresi iudiciu & silentio offendat. Mala quogul pumica
tintinabulis coniungitura ut ꝑeius ddolti nam fideiunitas
de sign &ure Qood aua in psꝰma: pasce tabnaculi Cotidie
caelestib uocib Eruditur : nuqua ab scboamus S& cotidie
confessionis a& laudisspiritali seccr ficiu offeramus: Id ⁊
Humilitatem animarpo nostrasui q s̃utre hostit sicut
semel. uinanno pontifte selicto populo ingrediebatur:
sełmel man noindie ꝓpiciationis uttratꝰ in scam scorũ. Id ⁊ cu
implea dispensaccionem pen& rauit cȩlos intrans ad patrem¬

Expanded text:
is ambitur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Mala quoque punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam fidei unitas designetur. Quod autem in prima parte tabernaculi quotidie coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis et laudis spirituale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut semel in anno pontifex, relicto populo, ingrediebatur semel in anno in die propitiationis intrat in sancta sanctorum, id est, completa dispensatione penetravit c
Abbreviated transcription (Latin):
or no unguentum quoꝑ ungudur tabernaculu eisma:
quo ungu&ur fidelis populus in aeqlae. In quib diuinitas
taqua in tablrnacolũ habitat Porest quiden intellesi hoc
unguentu &ĩqm uistutes ÷ seorũ siueihodor iustitiȩ longe
latiꝰq: defusus: De quo dicita postolus: do aut̃ gracias

Expanded text:
orro unguentum quo perungitur tabernaculum, chrisma est quo ungitur fidelis populus, in quibus divinitas, tanquam in tabernaculo, habitat. Potest quidem intelligi hoc unguentum etiam virtutes sanctorum, sive odor justitiae longe lateque diffusus. De quo dicit Apostolus: Deo autem gratias,
Abbreviated transcription (Latin):
Ia pod ligna septim. in putꝯ.bilia: omnes sc̃i intellgunt᷑:
mente &cor pose in cossuptionem .q cu scło ꝑeuntes sed ꝑ ma¬
nentes xesni: lapides quoque preciosi : Confessoss a postoli
seccer dotes omnes qui iusti quos &uia. lapides uiuos beatus
p&rus apostolus dicit:. Ut sitis inquid lapides .uiui. quo e odi¬
Alius argentũ : eloquiu alius uocem a&s sicque fiunt multa intab¬
naculo: Mensa scilice &canlalabrũ altcese columne bassis
tacbiile cractere: Scyphi. tuihbule fiaele mostasola &
emunctuna pax illi tentosa. quib diuessitatib tota ila: tab̃nacul¬

Expanded text:
mnes sancti intelliguntur mente et corpore incorrupti, neque cum saeculo pereuntes, sed permanentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi. 9. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapides vivi, coaedit, sensum, et alius argentum, id est, eloquium, alius vocem aeris. Sicque fiunt multa in tabernaculo, mensa scilicet, et candelabrum, altare, columnae, bases, tabulae, crateres, scyphi, thuribula, phialae, mortariola, emunct
Abbreviated transcription (Latin):
Cingolu uerd ulut quod scccer dotali. pestus adstingit᷑
Chorus scorum uł concordia sigoratur: quiuntatem
fidei xpͥm amplestunturtonica autem illatalins
a capit e tisque adplantas dimisfa : ȩadem &ecelesia:
xpi est usq adsmem temporum per mansura

Expanded text:
dotale pectus astringitur, chorus sanctorum vel concordia figuratur, qui in unitate fidei Christum amplectuntur; tunica autem illa talaris, a capite usque ad plantas dimissa, eadem Ecclesia Christi usque ad finem temporum permansura.
Abbreviated transcription (Latin):
reent̃ eontra huus scłi turbiolines. Sunt ibi &crate a
aecclae side quibi pendent omnia genera populoru: quasiua¬
soru. Scyphiquoque doctyne eloquia siue sensus. Necñ
&tus bula Alistutes scilie& opero uł oracionis scorum
Qub hodorns uauitatis ascendit ad dim Fiale quoque : aposdoli.¬

Expanded text:
rant contra hujus saeculi turbines. Sunt ibi et crateres, Ecclesiae, in quibus pendent omnia genera populorum quasi vasorum. Scyphi quoque, doctrinae eloquia, sive sensus; nec non et thuribula, virtutes scilicet operum, vel orationes sanctorum, quibus odor suavitatis ascendit ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
UODUEROINDIEDIOTADERNATULIUTU
e tenditur & ex tenor parsab intenore sepccrectur ir
A ipostolus. ait. Nonuidonuis ꝑ speculũ ingngmate tunoaũt
feceie a feceiam. Quãdiu igitur in hoc mundo sumus tã quã
ꝑ speculũ ueytetem uidemus positi quasi in sca non du ꝑueniente s
scło habere sca conuersacio potest : Scͥaues scoꝵ in qua semel
nquec decm̃ conuersitionẽ constituto non sine adiutonũ

Expanded text:
uod vero in medio tabernaculi velum extenditur, et exterior pars ab interiore separatur, et Apostolus ait: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quandiu igitur in hoc mundo sumus, tanquam per speculum veritatem videmus, positi quasi in sancta, nondum perveniesaeculo habere sancta conversatio potest. Sancta n qua tamen conversatione constituti, non sine adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
indignis quib: quȩ disce eram̃ta creclint᷑ : Vnde &iustus Al&atꝰ & dicit:
Incordemeo abscondi eloge tua ut non peccemtibi Possd ꝑ deȩtralia

Expanded text:
indignis quibusque Dei sacramenta credantur. Unde et justus laetatur, et dicit: indignis quibusque Dei sacramenta credantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo absc
Abbreviated transcription (Latin):
ahecum rubhcatis & pelles iacmetinis Seellinga in put bilia
pylos quoque caprarũ ad construltionem tabernaculi sede
omnem uas aufeh indonas adñi sepecratum. Siquis habuit iaeitu
puporco coccũ bys tinctũ bẏssũ &p ylos capraru Figura itand
phoss tecbernaculi aecclȩsiae typus ÷. ꝑ hȩc itecquentune ciu
signi ficantur mestorũ donaquib ofnatur aec clesia. TTides cius
auidꝰ conparcctor : sermo predicationis argento: Quoued inor¬
namento suȩ tecbernaculi necessas a sunt: uisicumulienb pigbent
Hoc significat : quintera a cclaesia uistutes fostiu que peur on he
pegmiuntur: A&exigua opara infirmorumque : ꝑ mulieres intima
uers ipsa non sit necessitcctem: seod ẜontȩ: Qe fides spontane ⁊ nã:
Parmillas quam lac&us ad stingunt: prepositorũ ualde labor antiũ
opera demonstratur: ꝑ qures subditorũ obedientia &x premit̾
legentia occultantes : quasi subsignaculũ recondunt doctores: neꝗ

Expanded text:
arietum rubricatas, et pelles hyacinthinas; sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad constructionem tabernaculi , sedomne vas aureum in donaria Domini separatum. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum . Figura itaque prioris tabernaculisignificantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia. Fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat, quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprimuntur, exigua opera infirmorum, quae per mulieres intimantur, vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas, quae lacertos astringunt, praepositorum valde laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur. Per ligentibus occultantes, quasi sub signaculo recondunt doctores, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibdi subreptionem: secunlo edisr tetiũ int̾fect seli amoremo
quastũ impisatem Quintũ allid& fosnicationem: Sȩetũ crudelitae
Septimũ : rapcccitaton: Octauũ ꝑennt. falsitectem: Nonum a dulto
cogitoc cionem. Decimũ : mundi cupiditectem: & notanqũ: quiadeos¬
qo deciꝰ plagis. ꝑcuciuntur egyptii sic decẽpceptis c̃scibunt᷑ tabue
quib segantꝰ populidi &demones occidant᷑¬

Expanded text:
hibet subreptionem, secundum errorem, tertium interficit saeculi amorem, quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, octavum perimit falsitatem, nonum adulterii cogitationem, decimum mundi cupiditatem. Et notandum quia sicut decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur tabulae, quibus regantur populi Dei, et daemones occidant
Abbreviated transcription (Latin):
cu in quo immolase debeamus. Ua istac xp̃s ÷: quidixit
eo su uia & uertas & uita: Quȩ uia tnuo nob̵ incidenda :
incor de suo quod ds̃ illu suscitauit a mostuis testio die
saluus ept. Hȩc ÷ ergo tyduouia ꝑ quã ꝑuenitur in locu
in quo dñm in mol&cur. &reddatur scces ficiũ laudis: abo¬
Oues quippe xgyptii ederededignantur sed quod ab omi¬
nantur agyptii : hoc isrłite dño offerunt : quia simplici¬
tatem. consdientie : quam sapientis huius scłi  hoc ÷
ciues. agyptiȩ. quasi fatubatem deputant : Hanc iusti
dño in sacn ficiũ inmolant: & ꝑ iddo placere ꝓcurant
Quod scło & mundo. abieftũ. Eicontẽptibile esse considerant
Secundum apostolũ quiait: Namque stulta sunt mundi
elegit ds: ut confundant sapientes: Ee quoaut loqui
sermodi ꝑlatus fuerat agrus calidus hostis cocsurgie
& maiora uicia quib: uincatur inmitit phusuero quas
uenent sormo quiar guerit uicia in pacȩ durabant sedubi

Expanded text:
lare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. diderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit . Haec est ergo tridui via, per quam pervenitur in locum in quo Domino immoletur et reddatur sacrificium laudis. Aboostro ; oves quippe Aegyptii edere dedignantur. Sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam sapientes hujus saeculi, hoc est, cives Aegypti, quasi fatuitatem deputant: hanc justi Deo in sacrificium immolant, et per id Deo placere procurant, quod saeculo et mundo abjectum et contemptibile esse considerant, secundum Apostolum qui ait: Nam quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Ex quo autem loqui sermo Dei perlatus fuerit, acrius callidus hostis consurgit, et majora vitia quibus vincatur immittit. Prius vero quam veniret sermo qui argueret vitia, in pace durabant; sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ampond ꝓpiciatosum suꝑ archa testccm̃ti postũ: Idem ipse xps
insinuatur. qui int̃ dm̃ & homines medius ꝓpitiatur int̃uenit de quo
dcit apostulus: quem posuit ds ꝓpiacionem ꝑficle in sanguinẽ ipsius:
Hocꝓpiciatonu archȩ suꝑponitur : sicut & xp̃s caput ÷ aecclasiȩ
cherubin. duo intelleunt test com̃tto: quiꝓpicictosu di id ÷:
xpi scc crcomenta obumbrant: Testante ꝓph&ca. In medio duoꝵ.
animaliũ cognosees Huuersis uultib serespiciunt
Numinsiistalis sensu uestuntur. Tunc em alit̃ utrũ in melius sibi
concordant & inomnib: rectius consonant siquidem &cutdq:
latee orccculũ uel ypiciatosũ teunt E u&us & nouus testicm̃ti¬

Expanded text:
opitiatorium super arcam testamenti positum, idem ipse Christus insinuatur, qui inter Deum et hominem medius propitiator intervenit. De quo dicit Apostolus: Quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius . Hoc propitiatorium arcae superponitur, sicut et Christus caput est Ecclesiae: cherubin, duo intelligunt testamenta, qui propitiatorium Dei, id est, Christi sacramenta obumbrant, testante propheta: In medio duorum animalium cognosceris. Hi versis vultibus se respiciunt, dum in spiritali sensu vertuntur. Tunc enim alter alterum in melius sibi concordant, et in omnibus rectius consonant. Siquidem ex utroque latere oraculum vel propitiatorium tegunt, quia Vetus et Novum Testam
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uodꝰ discendente denuo moyse cuteebulis fcccies eiꝰ glonfi¬
cata uidaur g&tecm̃ uolecmine tegitur hoc significabat
ut ostendert eccdem legem mystio. ẽẽ uelcomne cooꝑtum cestro¬
q: fidelib: & occulte germo quippe legis hab& scientie glonam
sed sec rectcm hab& & cornua duorũ testecm̃toꝵ quib: condra dog¬
mceto falsitectis incidit armate: Qu̾ eni moyses. lgitur uelc men¬
s̃ olid ictm oc̃ordis casncclit̃ accipiunt : In fidelis illis toto saciesmos
qua da. uelcemine tgit̾ it ec ut non. possent loquentes lea sglos sustine e
Sedsi conuersi fuesynt adđm aufestur uelcctn: Occidens lit tera monaur

Expanded text:
Quod vero descendente denuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eamdem legem mystico esse velamine coopertam tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed secretam. Habet et cornua duorum testamentorum, quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. Cum autem Moyses legitur, velamensoliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles. Tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentes legis gloriam sustinere; sed si conversi fuerint ad Deum, aufertur velamen; occidens littera morietur,
Abbreviated transcription (Latin):
idecimis it eaquẽ dno offerendis deoccnus numerius ꝑfectionem
significat : quiausque adipsũ nuierus crescit : Idoquȩ quia
sicut in primiciis psincipia uoluntectũ. Itccdecimis. consumationes
nostioru opeu adđm refere precipitur a quo & bom̃ opo sini¬
cium & ꝑfeltionis dignectur effatũ. Nierũ quod dix̃ phmo eni¬
te a syni muteebis oue ꝑasynu guippe hoc loco inmundiora
Pouem uod in nocentia de signatur a syni egophmogente
ouem mutccre ⁊̃ ÷ in munde psimordia admnocentiȩ si¬
plicrtcctem conuestere : ut p̾quã illa peccatoregit que ut
inmundi dis respuit: &ĩa agendo ꝓferoct que cli seccsi ficio
munda inponat: quod uers sequitur si non redimas occioeur
quianimirũ rem inmun dec addilectis obnoxia :si non
fuet in melius conmuteeteo negabitur moste ꝑpaua¬

Expanded text:
decimis itaque Domino offerendis denarius numerus perfectionem decimis itaque Domino offerendis denarius numerus perfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit; ideoque sicut in primitiis principia voluntatum, ita decimis consummationem nostrorum operum ad Deum referre praecipitur, a quo et boni operis initium, et perfectionis designatur effectus. Verum quod dixit: Primogenita asini mutabigenita ove mutare est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut, postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae in Dei sacrificio munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redemeris, occidatur; quia nimirum omnis immunda ac delictis obnoxia si non fuerit in melius mutata, necabitur morte p
Abbreviated transcription (Latin):
auffractur ne cese ẽ ab acclesia presolato: & intellestusa turbu¬
lentur ac fod̾ex quis candalũ fideigerat . ꝓicitar s&dasiquis den¬
tem lesit auditons ꝑ quem scpturarũ cybus conminatur
adiuidens spis talicer distinguebat  ut subtilem ex his adinto
anime rransmitte& sensu: Quis que ergo huius modi euellenis dentis
concctur a corpose xpi precidoe: auferatur dens ille
qui scandalũ feccit Ñsolũ fidem: sed &iam mastib que p
manũ fgnficantur: aut offendiculũ prebent quod pedes
intellegintur: Recipit eñi conbuscionem : quia conbussit¬
ut iste ꝑcussor : omnib: destruncatus : membs sacospose ecciditꝰ¬
clesiȩ : ut cetenuidentes timorem habeant & non faciant sim
cunstecrũ que prmicias rerũ offenecmno: Sp̃icelit̃ quippe: prmi¬
cie frugu uł primo genitoꝵ principia operu bonorum ostendunt
uł ipsa bona uoluntectem : que pror ÷opere quam pdagiani
iunt dsaut̃dum illa sibi a nobis iub&offox¬

Expanded text:
auferatur necesse est ab Ecclesiae praesulatu, et intellectus ejus turbulentus ac ferox, qui scandalum fidei generat, projiciatur. Sed et si quis dentem laesit auditoris, per quem Scripturarum cibum comminuebat, et dividens spiritaliter distinguebat, ut subtilem ex his ad interiora animae transmitteret sensum. Quisquis ergo hujusmodi evellens dentem conatur a corpore Christi praecidere, auferatur dens ille. qui scandalum facit, non solum fide, sed etiam in actibus, qui per manum significantur; aut offendiculum praebent, quo pedes inceditur. Recipit enim combustorum, quia combussitut iste Ecclesiae, ut caeteri videntes, timorem habeant, et non faciant simicunctarumque primitias rerum offerre Deo. Spiritaliter quippe primitiae frugum vel primogenitorum principia operum bonorum ostendunt, vel ipsam bonam voluntatem, quae prior est opere, quam Pelagiani dunt; Deus autem dum illa sibi a nobis jubet o
Abbreviated transcription (Latin):
ecuius unitetem &x toto orbe uocib apostolicis dipopulus con¬
gregectur : Salomonȩ dicente: Sapientia aedificauit sibido¬
mum pccrauit sua m̃sam miscuit uinum. incratoe ardiqua
andelabruor illut septem. raemorũ : sp̃s sc̃i gerebat imaginem:
quisepti for mis gracia in lustrat ecclȩsia omnem in unitatem fidei
Rconsis tentem. Alu fundem. candelabrũ xpm intellgunt oss tantẽ
septem ac claesias. inquib septiformis sp̃s sc̃ĩ splendore migat: Huic.
cande labro fiunt &iuntuna .q: inesaia. fortipes nancupantur
Shaec quidem duo testam̃teo inter preati sunt : quib peccata pur

Expanded text:
ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit suam mensam, miscuit vinum in cratere, et relandelabrum illud septem ramorum Spiritus sancti gestabat imaginem, qui septiformi gratia illustrat omnem Ecclesiam in unitate fidei 396 consistentem. Alii idem candelabrum Christum intelligunt, gestantem septem Ecclesias, in quibus septiformis Spiritus sancti splendor emicat. Huic candelabro fiunt emunctoria, quae in Isaia forcipes nuncupantur . 2. Et haec quidam duo Testamenta interpretati sunt, quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
egis ꝑ hac itecq arcam. delignis. in putribilib & moꝵ ses fabi cauit¬
& ecclaesia .xpi significatur adificate: & hominib: scis menten
&co porem incorruptis habentib &iam intes us duas tabulas cestecm̃ti
id÷ obseruantia legis& euangelii. Intus aũt hac fosis in auratur
area: Sic & cecclaȩ sia quasi ausũ radar deb& tã inutehus ute splondoae
quã Rȩteus.
tu& circuli ausei. qui ꝑquattuo angulos iubentur a ollungi: hoc
signiffcat quice meo quod aecclaesia ꝑquat tuor mundi pastes ellatata
tenditur: ꝓculdibio quect tuor scis euangelii libꝯs accinetee predicat᷑
N tecmen intrec unius cosd̃ne ambitu : id ÷ intra eiusdem fidei unita¬
tem. coneluditur. Uestes quoq delignis set him fiunt queeidem
adpost cendũ circulis inseruntur : E fortes ꝑ seugrantes .q dostores
uoluminu semꝑ in arentes soȩ aȩcclaesiȩ unitatem denuntiant:
& quec si inutid̃ missi circulis archapostent: quiausd̃ quoq: iubeitur

Expanded text:
 Moyses fabricavit, Ecclesia Christi significatur, aedificata ex omnibus sanctis, mente et corpore incorruptis, habentibus interius etiam duas tabulas Testamenti, id est, observantiam legis et Evangelii. Intus autem ac foris inauratur arca; sic et Ecclesia, quasi aurum radiare debet, tam interius vitae splendore quam exterius  circa aurei qui per quatuor angulos jubentur adjungi hoc significant, quia in eo quod Ecclesia per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur, quae tamen intra unius coronae ambitum, id est, intra ejusdem fidei unitatem concluditur; et vectes quoque de lignis Sethim fiunt, qui iisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores voluminum, semper inhaerentes sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissis circulis arcam portent; qui auro quoque jubentur
Abbreviated transcription (Latin):
ESPENSLTAOUEMOYSES
demonte cumtecbulis dũaudiss& populi quod fuerat
inidola consecrcctus : indignos eos iudicans acci¬
frccstis: incendit uitulũ quem plas mauerunt: Sel quid
sibi uelle . stcuitulus quem fecerunt filii isrł in solitudinem:
Vel quid significe quod mosses. iosum uitulũ igni conbussit i minu¬
tectim quȩ concłdit: &ina quam ad spargens potu popula dedit:
dõ fgit: quia in dignoseos quibus eocs. leent iudicauit gic denque
ut. ocbeis illeuitidus penatus obol&ur incendit eum & contiuia &inaqu
parsit ad que submersit. Vt quid & potũ hoc populo dedit quem non
excideat. fecctu hoc adquerendam & intellegendam ꝓf&ica significationẽ:
Occuret Ergo iã intentis metib: : qr dicbuli corpus significabet
inuitulũ Id÷ homines in omnib gentib quib ad hȩc scecnlgia¬

Expanded text:
endens itaque Moyses de monte cum tabulis, dum audisset populum, quod fuerat ad idola consecratus, indignos eos judicans accifractis, incendit vitulum quem plasmaverant. 2. Sed quid sibi velit iste vitulus quem fecerunt sibi filii Israel in solitudine? Vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? cceperat, ideo fregit quia indignos eos quibus eas legeret judicavit; si denique ut ab eis 387 ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit, atque submersit, ut quid et potum hunc populo dedit? 3. Quem non excitet factum hoc ad quaerendam et intelligendam propheticam significationem? Occurrat ergo jam intentis mentibus quia diaboli corpus significabatur in vitulo, id est, homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sac
Abbreviated transcription (Latin):
& homo sicut eñi ipse est : aliis in ruina : aliis in resumectionis itadiss
inmanitia fidelib quidẽ dul cedo mellis: infidelib: uemis effieliur
Quo aꝑto cunstao fluxerunt ad quenuelut uirga lignũ passionis
accessit ut ema nant credentib graciam: ꝑcussaenm para
num sp̃s scĩ effudit perc̾ eum istcẽ figurce xp̃i habui sse
Piobcet ipostolus cũdicit: Bibebant in quid despistc lem
ei moy ses . lex qui secundũ littera ÷ scmpta: ostendit ei moy ses
Umnilitcct  tensi uir gec moyses : brachia quesua in modo
erucis extendit: Sic quȩ ostis id  dicebulus uia cȩlestis
pethe inter cludee moliens : signũcrucis dominice superoctur
u leuan& manus moyses uincebat isrł: fussu si clacmar& : superarec
ama lehc Eleuantib: enim nobis actos nrds̃ adcelũ rectores tenebrarũ
uo lumine appellactur: lapis adiutosi : Eutrũque manus eius

Expanded text:
et non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem; ita et ipse et non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem; ita et ipse in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus vermis efficituluxerunt. Ad quem velut virga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus gratia. Percussa enim, num Spiritus sancti effudit. Petram enim istam figuram Christi habuisse probat Apostolus, cum dicit: Bibebant, inquit, de spirituali et ei lex quae secundum litteram est scripta, ostendit ei Moysesmilitat. Tenet virgam Moyses, brachiaque sua in modum crucis extendit; sicque hostis, id est diabolus, viam coelestis patriae intercludere demoliens, signo crucis Dominicae superatur. Dum levaret manus Moyses, vincebat Israel; rursus si inclinasset, superabat Amalech. 377 Elevantibus enim nobis actus nostros ad coelum, rectores tenebrarum volumine appellatur Lapis adjutorii , et utramque manum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ned quid est quodsexta die duplum colligi iubdur: Quod pia m suffi¬
Nciat in sabbato sextadie  ssta sexta adasmundi : inqua
nunc sumus: Inhac ergo cliplum collegit quiꝓpter spem uite
adserne uerbumdi & auda & faca : In hac duplum ego collegt
qui & bene uiuit: Ex aliis misericor diam prebit quo & resoneba
pro sabbato : Nonconrum pebatur. Bona enimfalta opera ꝓster
faturamrequiem: In futuro seculo permanent : Quiuerd̃ inficlelis
ercont & p̃reer causi sabbati seruabant demanna : bulliebant &x ea
thes aus gant his ille uermis ebalit qui non mon&iur. Iste sunt
uermis : quos generct auancia : & diuitiarũ ceca cupiditas his qui
habent pecuniccs & uidentes in necessitatem ffectres suos: claudunt
habeis uiscecesua. Sedhis quipost susceptũ uerbũ di peccat: efficdur
ei ipsut uebũ dĩ uormis÷ quiei semꝑ : consciantiam. fodeat : &archa pestors

Expanded text:
? 5. Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam suffi? 5. Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in quo nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei audit et facit; in hac duplum recondit, qui bene vivit, et aliis misericordiam praebet. 6. Quod et reponebatur pro sabbato, non corrumpebatur. Bona enim opera facta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam Sabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo thesaurizant, his et ille vermis ebullit qui non morietur. Isti sunt vermes, quos generat avaritia et divitiarum caeca cupiditas. Hi sunt qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. Sed et is qui post susceptum Dei verbum peccat, efficitur ei ipsum Dei verbum vermis, qui ejus semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
Ouideũ ꝑuolucres eescas nisi predicationes diunseuis masst
sicare : legis eloquia que plebem casnalem tam quam caren
alebat ꝑuerba diuinitos misste quasi uolactilia: Unde auespre
liitur Quia cunctto quȩ castalit̃ illis concosa sunt fineme unt
auturee. Mani festerto aũt lumine fider Datur n anna populo
Hanna utoque quod ÷ xps: quiatam quã panis uiutis aeetio
oli candi Qui ꝑ nabes euangeu cas uniuo so osbe ꝓ lattet¬
ilo sreri ponenti eeclesie celestib Hec ÷ aũt manna in deficiens
oo motcibili incoruptibiliter pascit quodut mn anduci
Non in congrue & ꝑmaenna &iam aecclesia significatur eloquia
Lanqͥe d inpse acio nominis sic sonat . Manna eni in prdãtur quid
hoe Crm eaum audiumus legendi r&uitare in a ecclesia : interro¬
gamus doltores dicentes quidest hoc : Haec autem manna minitum̃
erat sicut granum coriandri &suaue : Quiduerbo diminucius
quid uel subtilius aut quid dulcius aut̃ suauius eloqui iscli quieisunt¬
suꝑ mel & fauum

Expanded text:
per volucrum escas, nisi praedicationes divinitus missae ficare legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam carne alebat, per verba divinitus missa, quasi per volatilia. Unde et vedantur, quia cuncta quae carnaliter illis concessa sunt finem erant habitura. Manifestato autem lumine fidei, datur manna populo, manna utique quod est Christus, qui tanquam panis vivus de coelo descendit. Qui per nubes evangelicas uniillo spem ponenti Ecclesiae: haec est autem manna indeficiens, hic corruptibiles incorruptibiliter pascit; quod ut manducarNon incongrue per manna etiam coelestia significantur eloquia. Unde et interpretatio nominis sic sonat; manna enim interpretatur, quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in ecclesia, interrogamus doctores dicentes: Quid est hoc? Hoc autem manna minutum erat, sicut semen coriandri, et suave. Quid verbo Dei minutius? quidve subtilius? aut quid dulcius et suavius eloquiis Dei, quae suntper mel et favum
Abbreviated transcription (Latin):
&iuamciã que ÷ idorũ souitus : depostaued usq: ad postã ire ÷ aufcio
usq aduicũꝰ ꝑ quod admente moss ingreditur : Cuglccdio increpa¬
cionis discune: Sed ipse numerus thumiliũ int̃feltoꝵ : typlicem
formam. indieat peccatoꝵ: Omnen eipeccatũ aut falto aut uebo
Aincclus tichuis adinstcor pnoꝵ prȩcisis g& qui significauerum
Didem teebule quecs prmu adno mopses accepit & sinemora
confrgit: Table imcginem demonstrabant prsce legis non post.
longo int̃ uallo ꝓpopuli apetcato cessantes alieuerdꝰ aodlintar phoꝵ
icecetim incise: Nourtestacm̃ti habude figuram iste non sran¬
gunt ur ut ostenderur : Nouitestcm̃ti. elo quico ꝑmansura
uinde & mazto decem uerbis lgendi signantur:

Expanded text:
quae est idolorum servitus . 2. De porta vero usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, cum gladio increpationis discurrere. Sed ipse numerus trium millium interfectorum triplicem formam indicat peccatorum. Omne enim peccatum aut facto, aut verbo,in aliis tabulis ad instar priorum praecisis. Sed quid significaverunt eaedem tabulae, qconfregit. Tabulae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longo intervallo pro populi peccato cessantis, aliae vero ad instar priorum iteratim incisae Novi Testamenti habuere figuram. Istae non franguntur, ut ostenderetur Novi Testamenti eloquia permansura. Unde et merito decem verbis legenda signantur,
Abbreviated transcription (Latin):
fecciemeam uidere non potens: nisiquia uisus quȩ ad pa ilitatbr
angelica humcna&ia postresur testionem naturam ꝓficiat  &ad
contem plandu di indefessa consurg& : Audere tecm̃ eiꝰ essenti
plecne non preual& inquam te ipsa ꝑfestio angelica in tõto uł intsir
adtingit Scire secundũ a postolũ quiait: Paxcłi ex superit omnem
sensũ Nt sub audies & angeloꝵ. Sola enim sibi. integre noteo ÷
Tnitas Rinhumacnidetem suscepte qrtestia ÷ intynitectem ꝑsons
Iam deinde sequentib: uerbi sliꝰ future xpi aecclesȩ que mistenum fis¬

Expanded text:
s ad parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, ut ad contemplandum Deum indefessa consurgat? Videre tamen ejus essentiam plene non praevalet, quam ne ipsa perfectio angelica in toto vel integre attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias angelorum. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate persona. Jam deinde sequentibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ODEX QUAT TUORAD¬
oreetissimis genesib: in mcexima subtilitectem conminutis
Idt stecetes onix: calbanũ & ture componitur Hee
informec oreccionum. fidelium constitutec ẽẽ: Seccti iohann
apo calipsis ostendit & illi quidem uiginti quat tuor soniores
pctderunt ante agnũ habentes. unus quisque cytharas
& fialces aureas plenas incensu : que sunt orcccionss sc̃õꝵ
Quã quã & speciem inͦ elementẽ ũ horũ : iiͦi. odorũ nacure sig¬
ficare uideantur ut tus. quod ꝑlucidũ ÷ a se conpantur
Stastem uero aquis galbanus et onix cẽrenque igni Nit phȩc
Hic ereceture laudis orcecio gangius aũt ille quo m̃oyses populã
adspargit ac pur ficat : &tccbnaculum testoem̃ti &ominaquȩ
in eo ꝑgrant dicens Sanguis hic sanguis testoc m̃ti: Minficȩ
dni .ilu. secngtuinem predicare monstrcctur quo omnium
credentiũ cor dapurgantꝰ quo fidelis ꝓoclesie signatur : quo
omnes populus io ÷ xpi corpus omn& ab naculũ sci ficatur:

Expanded text:
od ex quatuor odoratissimis generibus in maximam subtilitatem comminutis, id est, stacte, onyche, galbano et thure componitur. Haec in forma orationum fidelium constituta beati Joannis Apocalypsis ostendit: Et illi quidem viginti quatuor seniores prociderunt ante agnum, habentes unusquisque citharas et phialas aureas, plenas incenso, quae sunt orationes sanctorum . Quanquam et speciem quatuor elementorum horum quatuor odorum naturae significare videantur, ut thus, quod perlucidum est, aeri comparetur; stacten vero aquis; galbanus et onyx terrae atque igni; ut perhic creaturae laudis oratio. Sanguis autem ille, quo Moyses populum aspergit ac purificat, et tabernaculum testamenti, omniaque quae in eo erant, dicens: Sanguis hic sanguis testamenti , mirifice Domini Jesu sanguinem praedicare monstratur, quo omnium credentium omnia, id est corpus omne tabernaculi sanctificatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ude cȩle brcentes peccant & hoc antos ad fidem mendacu falloit
animec mea Quomo do ego scificatce enunt sabbate illa qrerir
odit ds̃. Illut ego salbatũ ÷ scificatũ ÷: ubi post bona huius
opera requies nob̵ xena ꝓmittitur Idõqu& quiquida¬
gimus. sipnt̃ futus scłi requien faci. mus. ueracit̃ sabbrũ obseuamus
post hȩc treceseptinanus succedit numerus mandatoꝵ adliletio
ulg tinens pximi: &incipit abhonorem pcrentũ. quodcam̃ in or slinen
quastiris Honorcepatrem tui: & mectremtua a parentib gnirusuis
homo appert ooculos : & hȩcintec abeox dlestone sumit &sarduõ
Honorecpoctrem tuu & mectremtuam: Quod x̃ mandectũ psmũ
Sed quo modo pmũ quac quastũ : nisi guia ut predicatu inseptina onu¬

Expanded text:
Judaei celebrantes peccant: et hoc ut non nos ad fidem mendacii fallenta odivit anima mea . Quomodo ergo sanctificata erant sabbata illa quae odivit Deus? Illud ergo sabbatum est sanctificatum, ubi post bona hujus vitae opera requies nobis aeterna promittitur. Ideoque quidquid agimus, si propter futuri saeculi requiem facimus, veraciter sabbatum observamus. Post haec praecepta septenarius succedit nhonore parentum, quod tamen in ordine quartum est: Honora patrem tuum, et matrem tuam ; a parentibus enim suis homo aperit oculos, et haec vita ab eorum dilectione sumit exordium; Honora patrem tuum, et matrem tuam , quod est mandatum primum. Sed quomodo primum, quia quartum, nisi quia praedictum est in
Abbreviated transcription (Latin):
que sełi forma:: Pyma plaga: in quaps/mo aque uestur
singuine. Aque ayptiȩ epra ddica & lubrica filosoforum
sut dogmata : quemesto. in sanguinem uestuntur
Quia insesu causis / casnalit̃ seitiunt Se lubi crux xp̃i
mundo huic lum̃ uerrictis ostendit. Huius modi eum
cosfextionibus arguit : ut ex qual&atem podiarum
nse cundo uerd plagecranȩ ꝓducuntur : quib: inde care
quccdam. & in flecta modo lacione uelut ranarum sonis
suspendeur: ꝑera uolitecns: Seditec subtile ⁊ & minutumi
Uto culi uisum. nisi agute cesnentes effugi& corpus
aũt cum in seder& a ceruissimo tenebrat stimulo
itcc ut quẽ uolare uidere. quis nonual& gentiat stati¬
istimulantem : Hoc ergo animalis genus subtilitotis
heeici. conparãtur: Que subtib: uerborũ stimulis am¬
mas terebrat : Tantaq caliditocte. circu uenit ut deceptis
quis q: neuideat ne intellegt: undecipiatur quoduer
intestio signo mal cessauerunt᷑ dicetes : Hic digitus di ÷.
Magiillũt pu henicoꝵ  adq: animos sitcctem habuerunt

Expanded text:
que saeculi forma est. Prima plaga, in qua primo aquae vertuntur in sanguinem. Aquae Aegyptiae erratica et lubrica philosophorum sunt dogmata, quae merito in sanguinem vertuntur, quia in rerum causis carnaliter sentiunt, sed ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis ostendit, hujusmodi eum correptionibus arguet, ut ex qualitate poenarum In secunda vero plaga ranae producuntur, quibus indicari quadam et inflata modulatione, velut ranarum sonis suspenditur per aera volitans; sed adeo subtile est et minutum, ut oculi visum, nisi aautem cum insederit, acerbissimo terebrat stimulo, ita ut quem volantem videre quis non valeat, sentiat statim a volantem. Hoc ergo animalis genus subtilitati haereticae comparatur, quae subtilibus verborum stimulis animas terebrat, tantaque calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat nec intelligat unde decipiatur. Quod vero in tertio signo magi cessarunt dicentes: Hic digitus Dei est , magi illi typum haereticorum, atque animositatem habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ed post ecc quaxps adueniens tẽpore passionis pelũ illum.
ad summo usquȩ oleorsũ disrupit: Omnia illaqu& attei
eranti occulta ꝑdni passionis ad nra fidem sune reuelata
quia xp̃s omnia scrutatũ Reaque sunt alta qs.HV¬
atccm̃ diuersa donasco ad construstionem teebernaculi

Expanded text:
ed posteaquam Christus adveniens, tempore passionis, velum illud a summo usque deorsum disrupit, omnia illa quae antea erant occulta per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelata, , quia spiritus omnia scrutatur, et ea quae sunt alta e diversis donariis ad constructionem
Abbreviated transcription (Latin):
Sicitur illio ł sc sptee lex digito di: & dñs dicit despuscs. Indigite di elecio
lemonico. Aspecit illit: omnes populus uoces & lcem padas ⁊ monter
fumantem tonitrua & fulgorat clangorem. quebucinẽ ꝑ strepentem
nuocib: namque &tonitruis clamor predicantiũ intellentur
n lampaedib: carpcas mirecculoꝵ & in sonitu bucine fostis predicatio
omnis discipuli xpͥi inuccyeceten litguccrum preceptis & singui
in tonuerunt . Inter precctur aũt synai rubus ⁊ quod signi fieat
acclȩsiam inquac &dñs moys ÷. loquitur Quod aũt legem daturus
dñs inigne fumo quȩ discendit: hoc significat quia & fidelis clartatis
suȩ ostensionis in luminat: &infideliu oculus ꝑfumum endysobscura
Quo duerd uid&ur in caligine: hoc sigoificat ÷ quico impii. quite¬
renco sccpiunt : Caliginem mcliciȩ eum discendentem : Td ÷ humilit¬
tem n coscent: non agnoue᷑ alius incaliginẽ uisus legem dedie :
Quiceuos ect in snoleis non secuturus  in fidelib qucsi ꝑ caliginemꝰ cdexit

Expanded text:
itu sancto: In digito Dei ejicio daemonia . Aspicit illic cunctus populus voces et lampades, montemque fumantem tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, clamor praedicantium intelligitur, in lampadibus claritas miraculorum, in sonitu buccinae fortis praedicatioomnes discipuli Christi in varietate linguarum praeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur autem Sinai rubus, quod significat Ecclesiam, in qua et Dominus loquitur Moysi. Quod autem legem daturus Dominus, in igne et fumo descendit, hoc significat, quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurQuod vero videtur in caligine, hoc significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, in humilitate nascentem, non agnoverunt: aliis in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus quasi per caliginem dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
Uccessit itccque post hȩo populus quadra gersimeo
septimcc die aegessionis & agypto ad montem sina ibiq mͦy¬
quod moyses in montem ascendit : & dñs inmontem discendrdu
Mons quippe altitudo contemplecciotis. nseq s inqua asebidimus
ut adeceque ultra infirmi tec tȩ nr̃co sunt intuenda sub leuemu

Expanded text:
ccessit itaque post haec populus quadragesima septima die egressionis Israel ex Aegypto ad montem Sina; ibique Moyquod Moyses in montem ascendit, et Dominus in monte descendit? Mons quippe altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus ut ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda su
Abbreviated transcription (Latin):
NTER: ateebulas deaurcctes ehgi precepit a fundeear
basses argenteas iub& quid eni ꝑtabulas nisi doctores &
apostoli ex̧ tensa inniundũ predicationem: dilecati: Quid per-
basies argen ceas : nisi ut predictũ ÷ ꝓph&e signant̾ qui suꝑ in¬
positces tecbulas ipsi firmi ac fusiles sustinent Ere a postoloꝵ
& doctoꝵ uitec: dum eoꝵ predicationem instruitur eoꝵ actaytate
solidatur: Vnde & coniunct bini basses singulis. tecbulis supponunt
subsequentes predicatores acclesie indubitanter aedificant
cũ in sem& ipsis nondis crepant in serobustius figunt: Vnde & benẽ
int̃pelles an&ũ ibi subiecit ut ꝑan&es duces prepositos quȩ aec clesur
ostendent qͥ qr deseruie cuns tẽporalib nontiment. oposte ut tẽptatio

Expanded text:
nterim et tabulas deauratas erigi praecipit, et effundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui super impositas tabulas firmi ac fusiles sustinentur, quia apostolorum et doctorum vita, dum eorum praedicatione instruitur, eorum auctoritate solidatur. Unde et conjunctae binae bases singulis tabulis supponuntusubsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum in semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. Unde et bene pelles arietum subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ecclesiarum ostenderet; q
Abbreviated transcription (Latin):
fo enus Ibigum arborts repruntur septuaginteo palnax
Nonenim duo de ciꝰ solia poseli ficdettixpͥi predicaueront s& ali
ñ otuaginta missi : ad predicandũ uerbũ dñi reseuntur
ꝓ quos palmias iustona xp̃i : mundus agnoscent : Siguidẽ
eisti duocim fontes septuaginteo palmarum arbores insecaute
apestolieã gcocia prefigurant: populus in se p̃tinano numeg
decalpato qꝰ geontemn. Uit ꝑseptem formen sp̃s donum lui
dege locus impl&ur Murmarat interra populus inde¬

Expanded text:
fontes, ibi enim arbores reperiuntur septuaginta palmarum. Non enim duodecim soli apostoli fidem Christi praedicaverunt, sed et alii septuaginta missi ad praedicandum verbum Dei referuntur, per quos palmas victoriae Christi mundus agnosceret: siquidem et isti duodecim fontes, septuaginta palmarum arbores irrigantes, apostolicam gratiam praefigurant, populos in septenario numero decuplato rigantem, ut per septiformem spiritus donum legis Decalogus impl
Abbreviated transcription (Latin):
quia ter gomonuntur : peccate sunt pr&etec quedelentur
&diabulus qui in spĩtalis baptismo suffocatur : premunt quidẽ
Etuptis urguent. &instant peccita. sedusque ad a guam. Xĩ uiu¬
Post transitũ rubsmus s: can& canticũ populus do : & gyptus
plasieone sub merso: Nenalit̃ & ficddis p̃ qua delauaqd eisceniqunt
&tinsts peccatis hymnũ inuoce grectulitionis : amitunt die¬

Expanded text:
qui a tergo moriuntur, peccata sunt praeterita, quae delentur; et diabolus qui in spiritali baptismo suffocatur. Premunt quidem Aegyptii; urgent et instant peccata, sed usque ad aquam. CAPUPost transitum maris Rubri canit canticum populus Deo, Aegyptiis et Pharaone submerso: non aliter et fideles postquam de lavacro descendunt, exstinctis peccatis, hymnum in voce gratulationis emittunt, di
Abbreviated transcription (Latin):
gressis .posubis demare rubst ocousitta hen mus uinquati
dieb ingsedientes non habuerunt a qua & ꝑuenerunt ad fou¬
conamara: quiec amasi tũdinem. nom̃ accepit Mur ma¬
rect populus uidens aquas & potocre non sustinens
Mitit lignũ moyses in aques: & facte sunt dulces Intelle
amaras aquos occidentes litcor & legis habee figurs
Quib simmie tatur confessio crucis & passionis domitice
sac reo mentũ tinguatur tunc efficiiũr aquam
mare suauis & amastudo. littereuesteuro indulcedis¬
nem intdlegentiam spisitali Unde & seyptũ ⁊ Consti¬
tuit dñs populo suo legem &iudioia & cempt auit eum
Alio guoque san suquodatue namire amare lignin inse suseq¬
to dulcis cuntiomdiciost amara anuu a masytudin

Expanded text:
gressus populus de mari Rubro occurrit eremus, in qua tribus diebus ingredientes non habuerunt aquam; et pervenerunt ad fontem amarum, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens, mittit lignum Moyses in aquis, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae et Legis habere figuram, quibus si immittatur confessio crucis et passionis Dominicae sacramentum tingatur, tunc efficitur aqua amara suavis, et amaritudo litterae vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritalis. Unde et scriptum est: Constituit Dominus populo suo legem et judicia, et tentavit eum . Alio quoque sensu, quod aquae amarae ligno in se suscepto dulcescu