comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quanta nos qui puri homines
sumus. oporteat ꝓobedientia ꝑpeti:
ꝓqua is qui ⁊ deus erat ñ dubitauit
mori. Et hoc mͦ inquis inconueni¬
ens non erit. si dicitur xp̃c uł obe¬
dieutiam uł miscdiam. seu aliqͥd
aliud in suo corꝑe didicisse: dũ tam̃
sibi in sua ꝑsona nil quod se ante la¬
tuerit. credatur extemꝑe potuisse
accedere. Sicq ipse sit qui misereri
aut obedire doceat. ipse qui discat:
quia caput & corpus unus ẽ xp̃c. Non
nego hunc intellectũ qͥn rectus sit.
Sed ex alio loco ipsius epłe suꝑior in¬
derpretatio uidetur approbari: ubi
ba sic ad caput referenda sint: ut
corꝑi penitus aptari ñ possint. De
uerbo utiq dei dictum ẽ. qͦd non an¬
gelos apprehendi. hoc ẽ non in unã
sibi ꝑsonam assumpsit: s sem̃ abrahe.
Neq enim legitur uerbum angłs
factus ẽ. s uerbum caro factura ẽ: ꝙ.
caro de carne abrahe uixta ꝓmissio¬
nem quȩ illi facta ẽ. Ande idest exqͣ

Expanded text:
mus quanta nos, qui puri homines mus quanta nos, qui puri homines sumus, oporteat pro obedientia perpeti, pro qua is, qui et Deus erat, non dubitaverit mori. Et hoc modo, inquis, non inconveniens erit, si dicatur Christus vel obedientiam, vel misericordiam, seu aliquid aliud in suo corpore didicisse: dum tamen sibi in sua persona nil, quod se ante latuerit, credatur ex tempore potuisse accedere. Sicque ipse sit qui misereri doceat aut obedire, ipse qui discat: quia caput et corpus unus est Christus. 8. Non nego hunc intellectum, quin rectus sit: sed ex alio loco ipsius Epistolae, superior interpretatio videtur approbari, ubi ba sic ad caput referenda sunt, ut corpori penitus aptari non possint. De Verbo utique Dei dictum est quod non Angelos apprehendit, hoc est, non in unam sibi personam assumpsit, sed semen Abrahae. Neque enim legitur, Verbum angelus factum est, sed Verbum caro factum est , et caro de carne Abrahae, juxta promissionem, quae illi primum facta est. Unde, id est ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
Non quod ante misereri nesciret.
cuius miscđia abȩterno: iusq in et̃¬
num: s quod natura sciebat abȩt̃no.
demporali didicit exꝑimento. S forte
durum tibi uidetur. quod dixi dĩ sapi¬
entiam xp̃m didicisse miscdłiam. quasi
is ꝑquem omnia facta sunt. aliquid
aliquando ignorasset ex his quȩ sunt.
maximȩ cum illud quod exepła adhe¬
breos ꝗd id comprobandũ cominemo¬
iaui alio sensu qui ñ ita uideat᷑ absur¬
dus possit intelligirut hoc qͦd dictum
ẽ didicit. non adipsum caput referat᷑
in sui ꝑsona:. s ad corpus eius quod ẽ
porłia: ⁊ sit ita sensus. Et didicit exhis
quȩ passus ẽ obeclientiam: hoc ẽ obe¬
uentiam didicit in suo corpe. ex his
uȩ passus ẽ incapite. Nam illa mors.
lla crux. obꝓbria. sputa. flagella.
quid aliud corꝑi idest nobis qͣm p̃clara
obedientiȩ documenta fuerunt: Ap̃c
gia eius. idest ut imitemini obedien¬
tiam eius. Exhis gͦ quȩ passus ẽ disci¬

Expanded text:
Non quod ante misereri nesciret, Non quod ante misereri nesciret, cujus misericordia ab aeterno, et usque in aeternum: sed, quod natura sciebat ab aeterno, temporali didicit experimento. 7. Sed forte durum tibi videtur, quod dixi Dei sapientiam Christum didicisse misericordiam; quasi is per quem omnia facta sunt, aliquid aliquando ignorasset ex iis quae sunt: maxime cum illud quod ex Epistola ad Hebraeos ad id comprobandum commemoravi, alio sensu, qui non ita videatur absurdus, possit intelligi; ut hoc quod dictum est, didicit, non ad ipsum caput referatur in sui persona, sed ad corpus ejus, quod est Ecclesia; et ita sit sensus: Et didicit ex iis quae passus est obedientiam, hoc est, obedientiam didicit in suo corpore ex iis quae passus est in capite. Nam illa mors, illa crux, opprobria, sputa, flagella, quid aliud corpori ejus, id est nobis, quam praeclara obedientiae documenta fuerunt? Christus gia ejus , id est, ut imitemini obedientiam ejus. Ex his ergo quae passus est, disci
Abbreviated transcription (Latin):
re mala tolerant aliena. Qui uͦ se tti
fr̃ib non consotiant. se contrario ait
flentib insultant. aut gaudentibde¬
rogant: dũ quod in illis ẽ. inse ñ sen¬
tiunt. quia similiter affecti non sunt.
u̾itatem in ꝑximis qualit̃ de p̃hende
possunt: Bene namq conuenit ilis
illud uulgal e ꝓuerbium. Nescit soi̾
quid sentiat eger: aut plenus qulo
patiatur ieiunus. Et eger egro.e
ieiunus ieiuno: quanto ꝓpinquils.
tanto familiarius compatiunt᷑. Sic̃
enim pura ueritas. non nͥ puro corde
uidetur: sic miseria fr̃is. uerius misero
corde sentitur. S ut ob alienã mise¬
riam cor miserum habeas. oportet
tuam prius agnoscas: ut ꝓximi men¬
tem in tua inuenias. ⁊ ex de noueris
qualiter illi subuenias: exemplo sei¬
licet saluatoris nr̃i. qui pati uoluit
ut compati sciret: miser fieri ut mi¬
sereri disceret: ut quomͦ de ipso scͥp¬
tum ẽ ⁊ didicit ex his quȩ passus ẽ
obedientiam. ita disceret ⁊ miscđiã.¬

Expanded text:
re mala tolerant aliena. Qui vero ita se re mala tolerant aliena. Qui vero ita se fratribus non consociant, sed e contrario aut flentibus insultant, aut gaudentibus derogant, dum quod in illis est, in se esse non sentiunt, quia similiter affecti non sunt, veritatem in proximis qualiter deprehendere possunt? Bene namque convenit illis illud vulgare proverbium: Nescit sanus quid sentiat aeger, aut plenus quid patiatur jejunus. Et aeger aegro, et jejunus jejuno quanto propinquius, tanto familiarius compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corde videtur; sic miseria fratris verius misero corde sentitur. Sed ut ob alienam miseriam miserum cor habeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi subvenias, exemplo scilicet Salvatoris nostri, qui pati voluit, ut compati sciret; miser fieri, ut misereri disceret, ut quomodo de ipso scriptum est, Didicit ex his quae passus est obedientiam , ita et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis ꝑtingat. Inquirimus
namq ueritatemꝰ: in nob̃. in ꝓxime.
in sui natura. In nobis: nosmetipsos di¬
iudicando. In ꝓximis: eor malis cõpa¬
diendo. Insui natura: mundo corde con¬
templando. Obserua sicut numerum
uita ordinem. Primo de doceat uerttas
ipsa: quod prius inproximis qͣm ĩ su
debeat inquiri natura. Post hec acci¬
pies: cur prius inte qͣm in ꝓximis
inquirere debeas. In numero siqͥdẽ
beatitudinũ quas suo sermone dis¬
tinxit: prius misericordes qͣm mun¬
dicordes posuit. Misericordes qͥppe
cito inꝓximis ueritatem dep̃hent̃.
dũ suos affectus in illos extendunt:
dũ sic ꝑcaritatẽ se illis conformant.
ut illoꝵ uł bona uł mala tanqͣm ꝓpͥa
sentiant. Cum infirmis infirmant᷑
cũ scandalizatis uruntur: gaudere
cum gaudentib: flere cũ flentib con¬
suȩuerunt. Hac caritate frat̃na. eores
acie mundanta. ueritatẽ delectant᷑
in sui contemplari natura: ꝓcuiꝰ amo¬

Expanded text:
humilitatis pertingat. Inquirimus humilitatis pertingat. Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, in sui natura. In nobis, nosmetipsos dijudicando: in proximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas ipsa, quod prius in proximis quam in sui debeat inquiri natura. Post hoc accipies, cur prius in te, quam in proximis inquirere debeas. In numero siquidem beatitudinum, quas suo sermone distinxit Dominus, prius misericordes, quam mundicordes posuit . Misericordes quippe cito in proximis veritatem deprehendunt, dum suos affectus in illos extendunt: dum sic per charitatem se illis conformant, ut illorum vel bona, vel mala, tanquam propria sentiant. Cum infirmis infirmantur, cum scandalizatis uruntur . Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus consueverunt . Hac charitate fraterna cordis acie mundata, veritatem delectantur in sui contemplari 362 natura, pro cujus amo
Abbreviated transcription (Latin):
tabit acdillud uel mediũ ac dulce ca¬
ritatis conuiuium ubi iusti epulant᷑
inconspectu dĩ. idelectant᷑ in leticia:
ut iam ñ loquens in amaritudine
anme mee. dicam dõ. noli me con.¬
dempnare. epulando inarimis sin¬
ceritatis ⁊ ueritatis. letus cantẽ inuis¬
dñi. q̃m magna ẽ gła dñi: Bona tam̃
uia humilitatis qua ueritas inquirit᷑.
caritas acquiritur. generationes sapi.¬
entiȩ participantur. Deniq sic̃ finis
legis xp̃c: sic ꝑfectio humilitatis. cos¬
nitio ueritatis. Xp̃c cum uenit. Airu¬
lit gr̃am. Ueritas quib innocuerit:
datꝰ caritatem. In notescit au̾ humilibꝰ.:
humilibꝰ gͦ dat grãm Dixi ut potui. qͦ¬
fructu humilitatis gradus ascendi
debeant: dicam ut potero qͦordine
ad ppositum brauium ueritatis ꝑ¬
ducant. S quia ipsa quoq u̾itatis
agnitio. in tribus gradib consistit:
quatinus ex hoc clarius innotescat
ad quem trium ueritatis. duodecimꝰ

Expanded text:
tabit ad illud vel medium ac dulce chatabit ad illud vel medium ac dulce charitatis convivium: ubi justi epulantur in conspectu Dei, et delectantur in laetitia, ut jam non loquens in amaritudine animae meae, dicam Deo, Noli me condemnare: sed epulando in azymis sinceritatis et veritatis, lniam magna est gloria Domini? Bona tamen via humilitatis, qua veritas inquiritur, charitas acquiritur, generationes sapientiae participantur. Denique sicut finis legis Christus, sic perfectio humilitatis, cognitio veritatis. Christus cum venit attulit gratiam: Veritas quibus innotuerit, dat charitatem. Innotescit autem humilibus: humilibus ergo dat grafructu humilitatis gradus ascendi debeant: dicam, ut potero, quo ordine ad propositum bravium veritatis perducant. Sed, quia ipsa quoque veritatis agnitio in tribus gradibus consistit, quatenus ex hoc clarius innotescat, ad quem trium veritatis, duodecimus
Abbreviated transcription (Latin):
dia inquit caritate constraui ꝓpt̃ filias
ierusalem: ꝓpter inꝑfectas udelicet
animas. quȩ dũ adhuc solidum illum
cibum minus caꝑe possunt. lacte in.¬
terun caritatis ꝓpane. oleo ꝓuino nu¬
triendȩ sunt. Quȩ recte media dłscri¬
bitur: quia eius suauitas nec incipi.¬
entib presto ẽ. phibente dimore: nec
ꝑfectis satis ẽ ꝓhabundantiori con-¬
templationis dulcedine. Hi adhuc
anoxiis carnalium delectationum
humorib timoris amarissima poti¬
one purgandi. ñdum lactis dulce-¬
dinem exꝑiuntur: illi iam auulsi
alacte. epulari ab introitu głȩ głosiꝰ
delectantur: solis mediis idest ꝓfici¬
entib. ita iam melleas quasclã sorbi¬
ciunculas caritatis exꝑtis. ut illis
interĩ ꝓsui teneritudine contenti
sint. Primus gͦ cibus ẽ humilitatis.
purgatorius cum amaritudine: scdđ̃s
caritatis consolatorius cũ dulcedine:
tercius contemplacionis. solidus cũ
dabis mͥ in lacrimis: Quis me inui¬

Expanded text:
dia, inquit, charitate constravit propter filias dia, inquit, charitate constravit propter filias Jerusalem ; propter imperfectas videlicet animas, quae, dum adhuc illum solidum cibum minus capere possunt, lacte interim charitatis pro pane, oleo pro vino nutriendae sunt. Quae recte media describitur, quia ejus suavitas nec incipientibus praesto est, prohibente timore; nec perfectis satis est, pro abundantiori contemplationis dulcedine. Hi adhuc a noxiis carnalium delectationum humoribus, timoris amarissima potione purgandi, nondum lactis dulcedinem experiuntur: illi jam avulsi a lacte, epulari ab introitu gloriae gloriosius delectantur: solis mediis, id est proficientibus, ita jam melleas quasdam sorbitiunculas charitatis expertis, ut illis interim pro sui teneritudine contenti sint. 5. Primus ergo cibus est humilitatis, purgatorius cum amaritudine: secundus charitatis, consolatorius cum dulcedine: tertius contemplationis, solidus cum dabis mihi in lacrymis? Quis me invi
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus: ascensis omnib humili¬
tadis gradib. monachus mox ꝑueni¬
et. Ulere dulcis ⁊ suauis cibus caritas:
quȩ sessos alleuat: debiles roborat:
mestos letificat. Iugum deniq ue¬
rltatis facit suaue: ionus leue. Bonꝰ
cibus caritas: quȩ media inferculo sa¬
lomonis consistens: diuersarũ odo¬
re uirtutũ. uelud diuersi generis fra¬
antia pigmentoꝵ esurientes refic̃
bundat reficientes: Ibi siqͥdem appo¬
litur pax. patientia. benignitas. lon¬
ganimitas. gaudium in sp̃u sc̃o: ⁊ siquȩ
sunt aliȩ ueritatis seu sapientiȩ genera
litas in eodem fecculo suas epulas. panẽ
scilicet doloris. & uinũ compunctionis:
quas primo ueritas incipientib offeit.
quib utiq dicitur. Surgite postqͣm se
contemplatio exadipe frumenti solidũ
cibum sapientiȩ. cũ uino qͦd letificat
cor hominis: adquem ueritas ꝑfectos
inuitat dicens. Comedite amici mei
⁊bibite : ⁊ in ebriamini carissimi. Me¬

Expanded text:
Benedictus, ascensis omnibus humiliBenedictus, ascensis omnibus humilitatis gradibus monachus mox perveniet . Vere dulcis et suavis cibus charitas, quae fessos allevat, debiles roborat, moestos laetificat. Jugum denique Veritatis facit suave, et onus leve. 4. Bonus cibus charitas, quae media in ferculo Salomonis consistens , diversarum odore virtutum, velut diversi generis fragrantia pigmentorum, esurientes reficit, 561 jucundat reficientes. Ibi siquidem apponitur pax, patientia, benignitas, longanimitas, gaudium in Spiritu sancto: et si quae sunt aliae veritatis seu sapientiae generatlitas in eodem ferculo suas epulas, panem scilicet doloris et vinum compunctionis, quas primo Veritas incipientibus offert, quibus utique dicitur: Surgite postquam secontemplatio ex adipe frumenti solidum cibum sapientiae, cum vino quod laetificat cor hominis, ad quae Veritas perfectos invitat, dicens: Comedite, amici mei, et bibite; et inebriamini, charissimi . Me
Abbreviated transcription (Latin):
odecim gradib ascensis uerias ap̃¬
hendatur. Illud quoq quod inscala is
quȩ in typo iacob humilitatis monstra¬
ta est. dñs desuꝑ innixus apparuit. qͥd
nob̾ aliud innuit. uisi qͦd inculmine hu¬
militatis cognitio constituit᷑ ueritatis:
Dñs quippe de summitate scale ꝓspi¬
ciebat suꝑ filios hominũ. tanqͣm ueri.¬
tas. cuius oculi sicut fallere nolunt.
ita salli ñ norunt: ut uideret si sit in¬
delligens aut requirens dm̃. An non
tibi de alto uidetur clamare ac dice¬
re requirentib se. nouit enĩ qͥ st̃ eiꝰ.
transite adme qui concupiscitis me.
ya genationib meis implemini:
Et illud. Uenite ad me qui laboratis.
ionerati estis: ⁊ ego reficiam uos. ue¬
nite inquit. Quo : Adme u̾itatem.
Qua: Per humilitatẽ. Quo fructu:
Ego uos reficiam. S quȩ ẽ refectio
quam ueritas ascendentib ꝓmittit:
puenientib reddit: An forte ipsa ẽ
caritas: Adhanc quippe ut ait beatꝰ

Expanded text:
odecim gradibus ascensis, veritas appreodecim gradibus ascensis, veritas apprehendatur. Illud quoque quod in scala illa, quae in typo humilitatis Jacob monstrata est, Dominus desuper innixus apparuit , quid nobis aliud innuit, nisi quod in culmine humilitatis constituitur cognitio veritatis? Dominus quippe de summitate scalae prospiciebat super filios hominum tanquam Veritas, cujus oculi sicut fallere nolunt, ita falli non norunt, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. An non tibi de alto videtur clamare ac dicere requirentibus se novit enim qui sunt ejus: Transite ad me, omnes qui concupiscitis me, et a generationibus meis implemini? et illud: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam . Venite, inquit. Quo? Ad me veritatem. Qua? Per humilitatem. Quo fructu? Ego vos reficiam. Sed quae est refectio, quam Veritas ascendentibus promittit, pervenientibus reddit? An forte ipsa est charitas? Ad hanc quippe, ut ait beatus
Abbreviated transcription (Latin):
men humilitatis ꝑueniant: in qͦ uelud
insyon id ẽ inspeculatione positi. ueri¬
tatem ꝓspiciant. Et enim inqͥt benedi¬
ctionem dabit legis lator. Quia qui de¬
dit legem dabit ⁊ benedictionẽ: hoc ẽ
qͥ iussit humilitatem: ꝑducet adueri¬
tatem. Quis uͦ ẽ hic legis lator. nisi
dulcis ⁊ rectus dñs: qui legem dedit
delinquentib in uia: In uia qͥppe deln¬
quunt: qui uitatem derelinquunt.S
nunqͥd uel sic adulci dño derelinqum¬
tur. Ipsis gͦ dulcis i rectus dñs legem
dat uiam humilitatis: ꝑ quã redeant
ad cognitionem ueritatis. Dat occasio¬
nem recuꝑandȩ salutis. quia dulcis ẽ.
non tamen absq disciplina legis. qua
rectus ẽ. Dulcis: quia ꝑire non patitu.
Rectus: quia punire non obliuiscit᷑.
tatem. beatus benedictus ꝑduodecim
gradus disponit: ut sicut post deceri
precepta legis ac geminam cireucis¬
onem. in quo duodenarius numer us
impletur ad xp̃m uenitur: ita his al¬

Expanded text:
men humilitatis perveniant, in quo velut men humilitatis perveniant, in quo velut in Sion, id est in speculatione, positi, veritatem prospiciant. Etenim, inquit, benedictionem dabit legislator : quia qui dedit legem, dabit et benedictionem; hoc est, qui jussit humilitatem, perducet ad veritatem. Quis vero est hic legislator, nisi dulcis et rectus Dominus qui legem dedit delinquentibus in via? In via quippe delinquunt, qui veritatem derelinquunt. Sed nunquid vel sic a dulci Domino derelinquuntur? Ipsis ergo dulcis et rectus Dominus legem dat viam humilitatis, per quam redeant ad cognitionem veritatis. Dat occasionem recuperandae salutis, quia dulcis est; non tamen absque disciplina legis, quia rectus est. Dulcis, quia perire non patitur; rectus, quia punire non obliviscitur.tatem, beatus Benedictus per duodecim gradus disponit: ut sicut per decem praecepta legis ac geminam circumcisionem in quo duodenarius numerus adimpletur ad Christum venitur; ita his du
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uitam ꝓmitto. Ego sum uita: quã
cas. uiam considero idest humilitatẽ:
fructum desidero ueritatẽ. S quidsi
tantus ẽ labor uiȩ: ut adoptatũ lu¬
crum ñ possim ꝑuenire: Respon¬
det. Ego sum uita: id est uiaticum qͦ
sustenteris in uia. Clamat gͥ errantibꝰ
iuiam ignorantib: ego sũ uia. Dubi¬
tantibus ⁊ non credentib: ego sum
ueritas. Iam ascendentib s lassescen
cognitionem ueritatis. fructum esse
humilitatis. Accipe ⁊ aliud. Confi
secreta asapientib ⁊ prudentib idẽ
a suꝑbis: ⁊ reuelasti ea paruulis hoc
ẽ humilib. Et in hoc apparet. qͦd u̾itaᷤᷤ
quȩ suꝑbis abscondit᷑. humilib reue¬
latur Humilitatis uͦ talis potest esse
diffinitio. Humilitas ẽ uirtus: q̃ hõ
uerissima sui cognitione. sibi ipse ui¬
lescit. Hȩc autem conuenit his qui
ascensionib in corde suo dispositis.
de uirtute inuirtutem. idest degra.¬
du ingradum ꝑficiunt. donec adeul¬

Expanded text:
quae vitam promitto: ego sum vita, quam quae vitam promitto: ego sum vita, quam cas: Viam considero, id est humilitatem: fructum desidero, veritatem. Sed quid si tantus est labor viae, ut ad optatum lucrum non possim pervenire? Respondet: Ego sum via, id est viaticum, quo sustenteris in via. Clamat igitur errantibus, et viam ignorantibus, Ego sum via: dubitantibus, et non credentibus, Ego sum veritas: jam ascendentibus, sed lassescentcognitionem veritatis fructum esse humilitatis. Accipe et aliud. Confitsecreta, a sapientibus et prudentibus, id est a superbis, et revelasti ea parvulis , hoc est humilibus. Et in hoc apparet quod veritas, quae superbis absconditur, humilibus revelatur. 2. Humilitatis vero talis potest esse definitio: Humilitas est virtus, qua homo verissima sui agnitione sibi ipsi vilescit. Haec autem convenit his qui ascensionibus in corde suo dispositis, de virtute in virtutem, id est de gradu in gradum proficiunt, donec ad cul
Abbreviated transcription (Latin):
so̾cuturus gͦ de gradibus humi¬
litatis. quos beatus benedictus
non numerandos sz ascendendos ꝓpo¬
nit: prius ostendo si possum qͦ ꝑ illos
ꝑueniendũ sit: ut audito fructu ꝑ¬
uentionis. minus grauet labor as¬
censionis. Proponat itaq dñs nob̾
uiȩ laborem: laboris mercedem.
Elgo sum inquit uia: ueritas ⁊ uita
Uiam dicit humilitatẽ: quȩ ducit
adueritatem. Atera labor: altera
fructus laboris ẽ. Vnde sciam inqͥs
qͦd ibi de humilitate locutus sit. cũ
indeterminate dixerit. ego sũ uia :
Audi aꝑtius. Biscite ame. qr mitis
sum ⁊⁊ humilis corde. Se gͦ ꝓponit humi¬
litatis exemplum: mansuetudinis formã.
Si imitaris eum. ñ ambulas in tenebris
s habebis lumen uitȩ. Quid ẽ lum̃ uitȩ
nisi ueritas: quȩ illuminans omnem
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ.
ostendit ubi sit uera uita: Ideo cũ dixis¬
set ego sum uia ⁊ ueritas: subdidit ꝙ
uita. Ac si diceret. Ego sum ua
quȩ adueritatem duco. Ego sũ uitas.

Expanded text:
ocuturus ergo de gradibus humilitatis, quos beatus Benedictus non numerandos, sed ascendendos proponit , prius ostendo, si possum, quo per illos perveniendum sit, ut audito fructu perventionis, minus gravet labor ascensionis. Proponit itaque Dominus nobis viae laborem, laboris mercedem Ego sum, inquit, via, veritas, et vita . Viam dicit humilitatem, quae ducit ad veritatem. Altera labor, altera fructus laboris est. Unde sciam, inquis, quod ibi de humilitate locutus sit, cum indeterminate dixerit: Ego sum via? Audi apertius: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Se ergo proponit humilitatis exemplum, mansuetudinis formam. Si imitaris eum, non ambulas in tenebris, sed habebis lumen vitae . Quid est lumen vitae, nisi veritas; quae illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum, ostendit ubi sit vera vita? Ideo cum dixisset, Ego um via et veritas, subdidit, et vita: ac si diceret: Ego sum via, quae ad veritatem duco; ego sum veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uias uidetur dauid ꝓposuisse.
s unam noueris ẽẽ. ipsam tam̃
ase diuersam ⁊ diuersis nominibꝰ
appellatam: aut iniquitatis ꝓpter
descendentes aut ueritatis ꝓpter
ascendentes. Quia udem gradus
sunt ascendentiũ in solium ⁊ des¬
cendentiũ & eadem uia acceden¬
cium adciuitatem ⁊⁊ recedenciũ:
&e. unum ostium ẽ ingredientiũ
domũ ⁊egredientiũ. Per unam
deniq scalam. ascendentes angu: Os
cendentes iacob apparuert̃. Io spectant
hec: Ut uidelicet si adueritatem
redire cupis. ñ necesse sit uiam
querere nouam quã non nosti.
s notam qua descendisti: quatinꝰ
reciprocis gressibus tua ipse uesti¬
gia sequens ꝑ eosdem gradus hu-¬
miliatus ascendas ꝑ quos suꝑbiendo
descenderas: ita ut qui duodecimꝰ
suꝑbie fuit descendenti primus
humilitatis sit ascendenti. Undeci¬
mus: inueniatur scđs. Decimus.
tercius. Nonus: quartus. Octauus.
quintus. Septimus: sextus. Sextꝰ.
septimus. Quintus: octauus.

Expanded text:
tibi vias videtur David proposuisse, tibi vias videtur David proposuisse, sed unam noveris esse; ipsam tamen a se diversam, et diversis nominibus appellatam, aut iniquitatis propter descendentes, aut veritatis propter ascendentes: quia et iidem gradus sunt ascendentium in solium, et descendentium; et eadem via accedentium ad civitatem, et recedentium; et unum ostium est ingredientium domum, et egredientium. Per unam denique scalam ascendentes Angeli, et descendentes Jacob apparuerunt . Quo spectant haec? Ut videlicet si ad veritatem redire cupis, non necesse sit viam quaerere novam quam non nosti, sed notam qua descendisti: quatenus reciprocis gressibus tua ipse vestigia sequens, per eosdem gradus humiliatus ascendas, per quos superbiendo descenderas: ita ut qui duodecimus superbiae fuit descendenti, primus humilitatis sit ascendenti; undecimus, inveniatur secundus; decimus, tertius; nonus, quartus; octavus, quintus; septimus, sextus; sextus, septimus; quintus, octavus;
Abbreviated transcription (Latin):
S quid dico descendi: Nam for¬
tasse rectius dixerim ⁊ cecidi. nͥ
quia forte sicut nemo repente
sit summus s graclatim quisq
ascendit: sic nemo repente fit pes¬
simus. s paulatim descendit. Alio¬
quin quomodo stabit illud: impiꝰ
cunctis dieb uite suȩ suꝑbit:
Deniq sunt uiȩ quȩ indentur ho¬
minib bonȩ. ⁊ tamen ad malũ
seducunt. Est gͦ uia descensioniᷤ:
sicut iascensionis. Et uia ẽ ad
bonum: ⁊ uia ẽ admalũ. Caue¬
nalam: elige bonam.Si ꝑte non
ptes: ora cͦum ꝓpħa ⁊ dic Uliam
iniquitatis amoue ame. Quomͦ:
Et lege tua miserere mei. Illa sci¬
licet lege qm dedisti delinquentibꝰ
in uia: id ẽ derelinquentib ueri¬
tatem. De quib unus ego sum: qui
uere aueritate cecidi. S nunquid
qui cadit ñ adiciet ut resurgat:
Propter hoc uiam ueritatis elegi.
suꝑbiendo descendi. Ascendara in¬
humiliasti me: bonum lex oris
tui suꝑ milia auri ⁊ argenti. Duas

Expanded text:
Sed quid dico, Descendi? nam forSed quid dico, Descendi? nam fortasse rectius Cecidi dixerim. Nisi quia forte sicut nemo repente fit summus, sed gradatim quisque ascendit; sic nemo repente fit pessimus, sed paulatim descendit. Alioquin quomodo stabit illud: Impius cunctis diebus vitae suae superbit? Denique sunt viae, quae videntur hominibus bonae, et tamen ad malum deducunt. 27. Est ergo via descensionis, sicut et ascensionis. Et via est ad bonum, et via est ad malum. Caelige bonam. Si per te non potes, ora cum propheta, et dic: Viam iniquitatis amove a me. Quomodo? Et de lege tua miserere mei; illa scilicet lege, quam dedisti delinquentibus in via, id est derelinquentibus veritatem, de quibus unus ego sum, qui vere a veritate cecidi. Sed numquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat? Propter hoc viam veritatis elegi, superbiendo descendi. Ascendam, inhumiliasti me; bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti . Duas
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. S cum om̃s habuerit. pre
omnibus tamen unam ideft humi¬
litatem nob in se commendauit cũ
mitate. in mei nerui contractione
ut tua uirtus id ẽ humilitas ꝑficiad̃
in me. Nam sufficit in gr̃a tua: cũ
defecerit uirtus mea. P̾edem ꝓseco
gr̃e fortiter figens. ⁊ meum qui lu¬
firmus ẽ lentter trahens. securus a¬
cendam ꝑscalam humilitatis. doue
ueritati adherens. ad latitudiner
transeam caritatis. Tunc psalam si
gratiarũ actione ⁊ dicam: statuisti
in loco spacioso pedes meos:Sic
arta uia cautius strictim incedi
tur: sic ardua scala tutius pedeten¬
am ascenditur: sic miro mͦ adue¬
quia incolatus meus ꝓlongatus
ẽ. Quis dabit mͥ pennas sicut
columbe. quib celerius uolem
adueritatem: ut iam requiescam
me dñe inuia tua: ⁊ ingrediar in
ueritate dua: ⁊ ueritas liberabit
me. Ve michi qͦd de illa descendi.
Nlisi enim prius leuiter. in aniter
descendissem: in ascendendo tam¬
diu. tam grauiter ñ laborassem.

Expanded text:
habuit. Sed, cum omnes habuerit, prae habuit. Sed, cum omnes habuerit, prae omnibus tamen unam, id est humilitatem, nobis in se commendavit, cummitate, in mei nervi contractione, ut tua virtus, id est humilitas, perficiatur in me. Nam sufficit mihi gratia tua, cum defecerit virtus mea. Pedem profecto gratiae fortiter figens, et meum qui infirmus est, leniter trahens, securus ascendam per scalam humilitatis: donec veritati adhaerens, ad latitudinem transeam charitatis. Tunc psallam cum gratiarum actione, et dicam: Statuisti in loco spatioso pedes meos . Sic arcta via cautius inceditur strictim, sic ardua scala tutius pedetentim ascenditur; sic miro modquia incolatus meus prolongatus est? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, quibus celerius volem ad veritatem, ut jam requiescam me, Domine, in via tua, et ingrediar in veritate tua, et veritas liberabit me. Vae mihi quod de illa descendi. Nisi enim prius leviter, inaniter descendissem; in ascendendo tamdiu, tam graviter non laborassem.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nisi ꝓpter suꝑbiam: Ue mͥ si
⁊me uiderit qui alta alonge cog¬
noscit suꝑbientem:⁊ illam in me
terribilem intonet uocem. Tu qͥdẽ
filius excelsi eras. s sicut hõ mori¬
eris: ⁊ sicut unus de principibus
cades. Quis ñ ab huius tonitrui uo¬
ce formidet: Oqͣm salubrius actacti
angłi neruus femoris iacob emartut
qͣm angłi suꝑbientis intumuit eua¬
nuit. ruit. Utinam ⁊ meum neruum
angłs tangat ut marcescat. si forte ex
hac infirmitate incipiam ꝓficere. qu
ex mea firmitate ñ possum nͥ deficett
Lego ꝓfecto. Quod infirmum ẽ der br¬
tius est hominibus. Sic quoq apłs
de suo neruo conquestus quẽ angs
sum audiuit. Sufficit. tͥ gr̃a mea: nã
uirtus in infirmitate ꝑficit᷑. Quȩ itt¬
tus: Ipse apłs respondeat. Libenter
głabor ininfirmitatib meis: ut in¬
habitet in me uirtus xp̃i. S ñdum
forsitam intelligis. de qua specialtet
dixerit: quia xp̃c omnes uirtutes

Expanded text:
hoc, nisi propter superbiam? Vae mihi, si hoc, nisi propter superbiam? Vae mihi, si et me viderit, qui alta a longe cognoscit, superbientem; et illam in me terribilem intonet vocem: Tu quidem filius Excelsi eras, sed sicut homo morieris, et sicut unus de principibus cades . Quis non ab hujus tonitrui voce formidet? O quam salubrius ad tactum angeli nervus femoris Jacob emarcuit , quam angeli superbientis intumuit, evanuit, ruit. Utinam et meum nervum angelus tangat ut marcescat, si forte ex hac infirmitate incipiam proficere, qui ex mea firmitate non possum nisi deficere. Lego profecto: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Sic quoque Apostolus de suo nervo conquestus, quem angesum audivit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Quae virtus? Ipse Apostolus respondeat: Libenter gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Sed nondum forsitan intelligis, de qua specialiter dixerit, quia Christus omnes virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
quo ostendam michi salutare di. lam
dñm desuꝑ innixum suspicio: iam
ad uocem ueritatis exulto. Uocauit
me:⁊ ego respondi illi. Oꝑi manuũ
tuarũ porriges dexteram. Tu qͥdẽ
dñe gressus meos dinumetas. s ego
lentus ascensor. fessus uiator. diuer¬
ticula quero. Ue mͥ si denebre me
comprehendant: aut si mea fuga fi¬
at in hẏeme uel in sabbato: dum
nunc ad lucem cũ tempus accep¬
tabile ⁊ dies salutis sunt ꝓficisci dis¬
simulo. Quid moror: Ora ꝓme fili.
fr̃. sociȩ: & particeps ꝓfectus mei
si quis ẽ in dño. Ora ommpotentẽ
quatinus sic pigrum roboret pedẽ.
ut tamen non ueniat mͥ pes suꝑbiȩ
Et si enim pes piger ut aduerita
tem ascendat ydoneus non ẽ. tole¬
rabilior ẽ tamen isto qui in ea stare
ñ potest: ut habes ibi expulsi sunt
nec potuerunt stare. Et hoc qͥdem
de suꝑbis. S quid de illoꝵ capite
quid de illo qui decitur. rex suꝑ õs
filios suꝑbiȩ : Et ipse inquit inueri¬

Expanded text:
quo ostendat mihi salutare Dei. Jam quo ostendat mihi salutare Dei. Jam Dominum desuper innixum suspicio, jam ad vocem veritatis exsulto. Vocavit me, et ego respondi illi: Operi manuum tuarum porriges dexteram . Tu quidem, Domine, gressus meos dinumeras, sed ego lentus ascensor, fessus viator, diverticula quaero. Vae mihi, si tenebrae me comprehendant, aut si mea fuga fiat in hieme, vel in Sabbato: dum nunc ad lucem, cum tempus acceptabile et dies salutis sunt, proficisci dissimulo. Quid moror? Ora pro me, fili, frater, socie, et particeps profectus mei, si quis est, in Domino. Ora Omnipotentem, quatenus sic pigrum roboret pedem, ut tamen non veniat mihi pes superbiae. Etsi enim pes piger, ut ad veritatis gradum ascendat, idoneus non est: tolerabilior tamen est isto, qui in ea stare non potest, ut habes ibi: Expulsi sunt, nec potuerunt stare . 25. Et hoc quidem de superbis. Sed quid de illorum capite? quid de illo, qui dicitur rex super omnes filios superbiae? Et ipse, inquit, in veri
Abbreviated transcription (Latin):
paulus: raptus ẽ helias: translatus ẽ
enoch: redemptor nr̃ legitur eleuatꝰ.
hoc e ex se ipso leuatus. non aliunde
adiutus. Deniq non currus uehicło.
ñ angłi amminiculo. s ꝓpria uurtute
subnixum: suscepit eum nubes ab
oculis eoꝵ Cur hoc : An fessum piuit :
An pigrum impulit. An cadentem
sustinuit: Absit. Suscepit eum ab
gregat: ad tercium ꝑcontemplatio.¬
nem pat̾ exaltat. Primo humiliant᷑
inueritate: ⁊dicunt. In ueritate tua
humiliasti me. Sccđo congaudent
ueritati: ꝙ. psallunt. Ecce qͣm bonũ
quippe scriptũ ẽ: congaudet autem
ueritati. Tercio ad archana u̾itatis
rapiuntur: ⁊aiunt. Secretũ meũ mͥ:
secretũ meũ mͥ. S qͥd ego miser suꝑ¬
flua magis loquacitate. qͣm sp̃c uiua¬
citate. duos gelos suꝑiores ꝑcurro:
qui manib pedibq repens. adhuc
subinferiore laboro: Ad qͦd tamen
iam ipso iuuante quo ⁊⁊ uocante: mͥ
scalam erexi. Illic siqͥdem iter est:

Expanded text:
Paulus, raptus est Elias, translatus est Paulus, raptus est Elias, translatus est Enoch : Redemptor vero noster legitur elevatus, hoc est, ex seipso levatus, non aliunde adjutus. Denique non currus vehiculo, non angeli adminiculo, sed propria virtute subnixum suscepit eum nubes ab oculis eorum . Cur hoc? An fessum juvit? an pigrum impulit? an cadentem sustinuit? Absit. Sed suscepit eum ab gregat, ad tertium per contemplationem Pater exaltat. Primo humiliantur in veritate, et dicunt, In veritate tua humiliasti me . Secundo congaudent veritati, et psallunt, Ecce quam bonumquippe scriptum est, Congaudet autem, veritati . Tertio ad arcana veritatis rapiuntur, et aiunt, Secretum meum mihi, secretum meum mihi flua magis loquacitate, quam spiritus vivacitate duos coelos superiores percurro, qui manibus pedibusque repens adhuc sub inferiore laboro? Ad quod tamen jam, ipso juvante, quo et vocante, mihi scalam erexi. Illic siquidem iter est,
Abbreviated transcription (Latin):
de filio. Postquam uenit plenitudo
temꝑis: misit ds̃ filium suũ. Et ipse
filius loquitur de se. Sp̃c dñi misit
dñs misit me. ⁊ sp̃s eius. Lego ⁊ de sp̃u
scõ. Paraclitus autẽ sp̃c sc̃s: quẽ. mn .p.¬
in nomine meo. Et cũ assumptus
fuero. mittã uobis eum: haud dub¬
um quin sp̃m sc̃m. Patrem autẽ in
sua ꝑsona. licet nusqͣm ñ sit: nusqͣm
tmen inuenio nͥ in cęlis. Ut in euan¬
gelio. pat meus qui ẽ in celis. Et inora¬
tione. Pat nr̃ qui es in celis. Unde nimi¬
rum colligo. quod quia pat̾ non des¬
cendit apłs ut eum uideret ad t̃ciũ
clum ascendere quidem non potuit:
quo tam̃ se raptum memorauit. Deni
dictum uel sedo: dicit tibi dauid.
summo celo egressio eiꝰ. Ad qͦd iterũ
non subito raptus. non furtim sublatꝰ.
tus ẽ. Non sicut helias qui unum. ñ
seut paulus qui nullũ. uix enĩ uł se¬
psum destem aut arbitrum habere
sione dignat᷑ eleuatus ẽ. Raptus est

Expanded text:
de Filio, Postquam venit plenitudo de Filio, Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Et ipse Filius loquitur de se, Spiritus Domini misit Dominus misit me et Spiritus ejus . Lego et de Spiritu sancto, Paraclitus in nomine meo ; et, Cum assumptus fuero, mittam vobis eum , haud dubium quin Spiritum sanctum. Patrem autem in sua persona, licet nusquam non sit, nusquam tamen invenio nisi in coelis, ut in Evangelio, Et Pater meus qui in coelis est ; et in oratione, Pater noster qui es in coelis . 23. Unde nimirum colligo, quod quia Pater non descendit, Apostolus ut eum videret, ad tertium coelum ascendere quidem non potuit, quo tamen se raptum memoravit. Deniqdictum vel secundo, dicit tibi David: A summo coelo egressio ejus . Ad quod iterum non subito raptus, non furtim sublatus, tus est . Non sicut Elias, qui unum ; non sicut Paulus, qui nullum vix enim vel seipsum testem aut arbitrum habere sione dignatur, elevatus est. Raptus est
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. quo nec doctus scitt. nec du¬
ctus potuit ire: me qui ꝓculdubio
minor sum paulo. ad tercium cȩlu
nulla mea uircute. nullo meo labo¬
re ꝑuenire posse presumam: ne uel
de uirtute confidam. uel ꝓlabore de¬
fidam. Qui enim docetur. aut ductͦ
ex hoc ipso quod docentem uł ducei¬
tem sequitur laborare conuinettur.
⁊ aliquid de se agit. ut ad destinatun¬
uel locum. uel sensum ꝑtrahatur.
ita ut dicere possit. non autẽ egos
gra dei mecũ. Qui uͦ rapitur. ñ sui
uiribus s alienis innixus. tanquat
nescius quocũq portatur: no de
toto inse nec de parte głatur: uͥ na
ꝑse nec cum alio aliquid oꝑatur as
primum itaq siue ad mediũ cell.
ductus uel adiutus apłs ascendere
potuit ad tercium autẽ ut ꝑuenit
disse. aut ad terras legitur millus
fuisse. Lego certe quod miscella dbũ
plena ẽ terra: ⁊pleni sunt celi ⁊ derra
qła tua: ⁊ multa huiusmodi. Lego ⁊

Expanded text:
fuisse, quo nec doctus scivit, nec dufuisse, quo nec doctus scivit, nec ductus potuit ire; me, qui procul dubio minor sum Paulo, ad tertium coelum nulla mea virtute, nullo meo labore pervenire posse praesumam: ne vel de virtute confidam, vel pro labore diffidam. Qui enim docetur aut ducitur, ex hoc ipso quod docentem vel ducentem sequitur, laborare convincitur, et aliquid ex se agit, ut ad destinatum locum vel sensum pertrabatur, ita ut dicere possit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Qui vero rapitur, non suis viribus, sed alienis innixus, tanquam nescius quocunque portatur, nec de toto in se, nec de parte gloriatur, ubi nec per se, nec cum alio aliquid operatur. Ad primum itaque sive ad medium coelum ductus vel adjutus Apostolus ascendere potuit: ad tertium autem ut perveniret, ndisse, aut 569 ad terras legitur missus fuisse. Lego certe, quod misericordia Domini plena est terra ; et, Pleni sunt coeli et terra gloria tua, et multa hujusmodi. Lego et
Abbreviated transcription (Latin):
dis duce spu scõ in cellaria caritatis
quȩ nimirum ꝓximoꝵ pectora
intelligenda sunt ꝑaffectionẽ intro¬
duceretur: unde suffulta floribus
ac stipata malis. bonis scilicet mori¬
bus : iuirtutib scĩs: ad regis demũ
cubiculum cuius amore languet.
admieretur. Ibi modicũ hora
iuidelicet quasi dimidia. silentio
facto in celo. inter desideratos am¬
plexus suauiter quiescens. ipsa qͥdẽ
ddormit. s cor eius uigilat: quo u¬
tiq interim ueritatis archana
rimatur: quoꝵ postmodũ memo¬
ria statim adse reditura pascatur.
Ibi uidet inuisibilia: audit in ef¬
fabilia quȩ ñ licet homini loqui.
Excedunt quippe omnem illam
quam nox nocti indicat scientiã.
Dies tamen diei eructat uerbũ:
uinter sapientes sapientiã loqui.
ce spiritalib spiritalia licet confer
transierat: qui usq ad dercium celum
se raptum fuisse dicebat: S quare
raptum ⁊ non potius ductum: Ut
uidelicet si tantus apl̃s raptũ se dicit

Expanded text:
tis duce Spiritu sancto in cellaria charitatis tis duce Spiritu sancto in cellaria charitatis quae nimirum proximorum pectora intelligenda sunt per affectionem introduceretur; unde suffulta floribus, ac stipata malis, bonis scilicet moribus et virtutibus sanctis, ad Regis demum cubiculum, cujus amore languet, admitteretur. Ibi modicum, hora videlicet quasi dimidia, silentio facto in coelo, inter desideratos amplexus suaviter quiescens, ipsa quidem dormit, sed cor ejus vigilat, quo utique interim veritatis arcana rimatur: quorum postmodum memoria statim ad se reditura pascatur. Ibi videt invisibilia, audit ineffabilia, quae non licet homini loqui. Excedunt quippe omnem illam, quam nox nocti indicat, scientiam: dies tamen diei eructat verbum, et inter sapientes sapientiam loqui et spiritualibus spiritualia licet conferrtransierat, qui usque ad tertium coelum se raptum fuisse testatur? Sed quare raptum, et non potius ductum? Ut videlicet si tantus Apostolus raptum se dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfusa cęlesti usq adinimicos ꝑaffe¬
ctum dilatetur. Et sic ex hac sccła
coniunctione sp̃e dei ⁊ uoluntatis
humanȩ: caritas efficitur. Atramq
uͦ partem. rationem scilicet ac uo¬
luntatem: alteram uerbo ulitatis
instructam. alterã spũ ueritatis af¬
flatam. illam ysopo humilitatis as¬
persam. hanc igne caritatis succen¬
sam:tandem iam ꝑfectam animã.
ꝓpter humilitatem sine macula. ꝓpt̃
caritatem sine ruga: cũ nec uolun¬
tas rationi repugnat. nec ratio ue¬
ritatem dissimulat: głosam sibi spon¬
sam pater conglutinat: ita ut nec
ratio de se. nec uoluntas de ꝓximo
cogitare sinatur. s hoc solum beata
illa anima dicere delectetur. Intro¬
duxit me rex incubiculum suum.
Digna certe que de scola humilita.¬
tis. in qua primum sub magistro
filio ad se ipsam intrare didicit iux¬
ta comminationẽ ad se factam si ig¬
noras de egredere ⁊ pasce hedos tuos
digna gͦ quȩ de scola illa humilita-¬

Expanded text:
perfusa coelesti usque ad inimicos per affeperfusa coelesti usque ad inimicos per affectum dilatetur. Et sic ex hac secunda conjunctione Spiritus Dei et voluntatis humanae, charitas efficitur. Utramque vero partem, rationem scilicet et voluntatem, alteram verbo veritatis instructam, alteram spiritu veritatis afflatam; illam hyssopo humilitatis aspersam, hanc igne charitatis succensam; tandem jam perfectam animam, propter humilitatem sine macula, propter charitatem sine ruga; cum nec voluntas rationi repugnat, nec ratio veritatem dissimulat, gloriosam sibi sponsam Pater conglutinat: ita ut nec ratio de se, nec voluntas de proximo cogitare sinatur, sed hoc solum beata illa anima dicere delectetur, Introduxit me Rex in cubiculum suum. Digna certe, quae de schola humilitatis, in qua primum sub magistro Filio ad seipsam intrare didicit, juxta comminationem ad se factam, Si ignoras te, egredere et pasce haedos tuos ; digna ergo, quae de schola illa humilita
Abbreviated transcription (Latin):
narum. tria hȩc in drib gradibus.
opatur. Primo scilicet instruit ut
magister: scđo consolatur ut amicꝰ
uel frater: dercio astringit. ut filioᷤ
lcet ac sapientia patris. primum
Sudem illam animȩ nr̃e poten¬
am quȩ ratio dicitur cum reꝑit
carne depressam. peccato captiuam.
ignorantia cecam. exteriorib dedi¬
tam: clementer assumens. potent̃
erigens. prudenter instruens. in¬
trorsum trahens. ac mirabilit̃ uters
tanqͣm ꝓse uicaria: ipsam sibi ui¬
dicem statuit: ita ut ꝓreuerentia
uerbi cui coniungitur ipsa sui ac¬
cusadrix. destis uudex: contra se ue¬
ritatis fungatur officio. Ex qua pri¬
ma coniunctione uerbi irationis:
humilitas nascitur. Allam deinde
partem quȩ dicitur uoluntas. ue¬
neno quidem carnis infectam. sed
iam ratione discussam. sp̃c sc̃s dig¬
nanter usitans. suauiter purgans.
ardenter afficiens misericordem
facit: ita ut more pellis quȩ uncta
extenditur: ipsa quoq unctione

Expanded text:
narum, tria haec in tribus gradibus narum, tria haec in tribus gradibus operatur. Primo scilicet instruit, ut magister: secundo consolatur, ut amicus vel frater: tertio astringit, ut filios licet ac sapientia Patris, primum quidem illam animae nostrae potentiam, quae ratio dicitur, cum reperit carne depressam, peccato captivam, ignorantia caecam, exterioribus deditam; clementer assumens, potenter erigens, prudenter instruens, introrsum trahens, ac mirabiliter utens tanquam pro se vicaria, ipsam sibi judicem statuit, ita ut pro reverentia Verbi cui conjungitur, ipsa sui accusatrix, testis, et judex, contra se Veritatis fungatur officio. Ex qua prima conjunctione Verbi et rationis humilitas nascitur. Aliam deinde partem, quae dicitur voluntas, veneno quidem carnis infectam, sed jam ratione discussam, Spiritus sanctus dignanter visitans, suaviter pugnans, ardenter afficiens, misericordem facit: ita ut more pellis, quae uncta extenditur, ipsa quoque unctione
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ pedes dñs ⁊ magister. quarto
magis uos debetis alter alterius la¬
uare pedes: Tradebat discipłis b¬
militatis formam ueritatis magi
qua in primo gradu primua es
ueritas innotesceret. Attende ⁊ opus
sp̃c sc̃ĩ. Caritas diffusa ẽ incordib¬
nr̃is: ꝑ sp̃m scm qui datus ẽ nob̾.
sit ut qui sub disciplina filii ꝑ hu¬
militatem ad primum usq gradũ
ueritatis lam ꝓfecerunt: ad scđm
ꝑ compassionem ꝓximi. sub magi.
tre. Beatus es symon bariona: qr
caro ⁊ sanguis non reuelauit̾ s pat̃ ⁊̾
meus qui incelis ẽ. Et illud. Pater
filiis notam faciet ueritatem duã.
Et corfiteor tibi pat̃ quia abscon¬
disti hȩc a sapientib ⁊ reuelasti ea
paruulis. Uides quia quos uerbo
iexemplo prius filius humilia¬
effudit: hos tandem in gła pater
recepit. filius facit discipulos: para¬
elitus consolatur amicos: pat̃ exal
demq ueritas. seruata ꝓͥetate ꝑso¬

Expanded text:
vobis pedes Dominus et magister, quanto vobis pedes Dominus et magister, quanto magis et vos debetis alter alterius lavare pedes? Tradebat discipulis humilitatis formam veritatis Magister, qua in primo gradu primum eis veritas innotesceret. Attende et opus Spiritus sancti: Charitas Dei diffusa est in cordibritum sanctum qui datus est nobis . cti, qua fit ut qui sub disciplina Filii per humilitatem ad primum usque gradum veritatis jam profecerunt, ad secundum per compassionem proximi, sub magisttre, Beatus es, Simon Bar Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis ; et illud, Pater filiis notam faciet veritatem suam ; et, Confiteor tibi, Pater, quia abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis : Vides quia quos verbo et exemplo prius Filius humilias charitatem effudit, hos tandem in gloria Pater recepit? Filius facit discipulos, Paraclitus consolatur amicos, Pater exaldemque Veritas, servata proprietate perso
Abbreviated transcription (Latin):
more respondeant.quando te uidi¬
mus egere:⁊ ñ ministrauimus tibi.
Cognoscetur certe dñs iudicia fa¬
ciens: qui nunc ignorat᷑ miscđiam
querens. Deniq uidebunt inquem
transfixerunt. Similiter ⁊ auari. quẽ
contempserunt. Abomni gͦ labe in¬
firmitate ignorantia studioue con¬
tracta. flendo. iusticiam esuriendo.
oꝑibus miscdie insistendo. mundat᷑
oculus cordis: cui se in sui purttate
ad primum ascendimus. ꝑ laborem
humilitatis. ad scdm ꝑ affectum com¬
passionis: ad tercium. ꝑ excessum
templationis. In pͥmo ueritas repptꝰ
seuera: in scđo pia: indercio pura.
Adpͥmum ratio ducit. qua nos di¬
cutimus.: ad scđm affectus ꝑducit
quo aliis miseremur: ad tercumpi¬
ritas tapit. quo ad inuisibilia suble
ra quedam̃ ac diuisa indiuiduȩ d¬
nitatis oꝑatio: si quo mͦ tamen ab
homine sedente in denebris.ineff¬
bilis illa possit capi cooꝑantiũ sbi
ꝑsonarum diuisio. In primo siqͥdẽ

Expanded text:
more respondeant: Quando te vidimore respondeant: Quando te vidimus egere, et non ministravimus tibi? Cognoscetur certe Dominus judicia faciens , qui nunc ignoratur misericordiam quaerens. Denique videbunt in quem transfixerunt : similiter et avari quem contempserunt. Ab omni ergo labe, infirmitate, ignorantia studiove contracta, flendo, justitiam esuriendo, operibus misericordiae insistendo, mundatur oculus cordis, cui se in sui puritate ad primum ascendimus per laborem humilitatis, ad secundum per affectum compassionis, ad tertium per excessum contemplationis. In primo veritas reperitur severa; in secundo, pia; in tertio, pura. Ad primum ratio ducit, qua nos discutimus; ad secundum affectus perducit, quo aliis miseremur; ad tertium puritas rapit, qua ad invisibilia sublevra quaedam ac divisa individuae Trinitatis operatio, si quo modo tamen ab homine sedente in tenebris ineffabilis illa possit capi cooperantium sibi personarum divisio. In primo siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
rant: a trib impedimentis. que aut
ignorantia. aut infirmitate. aut stu¬
dio contraxerunt.cordis aciem mun¬
dant: quo ꝑcontemplationẽ ad terciũ
ueritatis gradum ꝑtranseant. Hȩ st̃
infirmitate ł ignorantia tegunt ad excusan¬
daꝰ excusatio̾e ᷤᷤ inpeccĩs. S frust sͥ de infirmi¬
tate Pignorantia blãduit᷑ qͥut lib̾iꝰ pecent.
ib ipse ñ libenter peccauit. quod se ꝑuxorẽ
tanqͣm ꝑcarnis infirmitatẽ defen¬
dit: Fut pͥmi martyris lapidatoreᷤ.
qm aures suas continuerunt. ꝑigno¬
rantiam excusabiles erunt: Quigͥ
studio iamore peccandi. aueritate
se sentiunt alienatos ⁊ infirmitate
⁊ignorantia pressos: studium in ge¬
mitũ amorẽ in merorẽ conu̾tant: infir¬
mitatem carnis. feruore iusticie
uincant: ignorantiã liberalitate re¬
pellant: ne si ñc egentem. nudam.
infirmam ueritatem ignorant: cũ
potestade magna ⁊ uircute uenien¬
dem. derrentem.arguentẽ. sero cũ
rubore cognoscant: frustra cũ tre¬

Expanded text:
rant, a tribus impedimentis, quae 567 aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio contraxerunt, cordis aciem mundant, quo per contemplationem ad tertium veritatis gradum pertranseant. Hae suntinfirmitate vel ignorantia tegunt ad excusandas excusationes in peccatis . Sed frustra sibi de infirmitate, vel ignorantia blandiuntur, qui ut liberius peccent,  ipse non libenter peccavit, quod se per uxorem, tanquam per carnis infirmitatem, defendit ? aut primi martyris lapidatores, quoniam aures suas continuerunt , per ignorantiam excusabiles erunt? Qui igitur studio et amore peccandi a veritate se sentiunt alienatos, infirmitate et ignorantia pressos; studium in gemitum, amorem in moerorem convertant, infirmitatem carnis fervore justitiae vincant, ignorantiam liberalitate repellant: ne si nunc egentem, nudam et infirmam veritatem ignorant, cum potestate magna et virtute venientem, terrentem, arguentem, sero cum rubore cognoscant, frustra cum tre