comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur qd̃ natura nõ hũit.
usus nescuut. ignorauit ratio.
mens nõ capit humana: pa¬
uet celum. stupet terra. creat᷑a
omĩs etiam celestis miratur:
hoc totum est qd̃ ꝑ gabrielem
marie diinitus nuntiatur
causa de tali tantaq loqui me
indignum fateor: s ⁊ puto qd̃
nemo qui presumat : nisi qui
qnta sint que panduntur. peni¬
tus ignorat. Tamen ⁊ si ad hec
nenio idoneus ĩuenitur ÷ uotis
om̃ib cessare nõ debet. quilibet
etiam pecc̃or a laudib: quamuis
explere nequeat quod sentit. An¬
de sermo diuinus. cũ de ꝑcc̃ore age¬
iter est. quo ostendam illi salu¬
tare dei. Ne si patent̾ dicat. Illic.
iter est laudis ad eternam lau¬
dem sine fine mansuram: s nemo
apprehendet illud. nisi ego p̃mon
salutis nr̃e ĩ laudib est saluato.¬
ris: hortor uos ⁊ cõmoneo⁊ ĩ hac
sacra sollempnitate genitricis di
marie: nolite cessare a laudibus
Qd̃ si urgo es: gaude. quia me¬
riusti cẽ ⁊ tu qd̃ laudas: tantum
cura. ut sis que digne laudare

Expanded text:
gitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur,causa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peciter est quo ostendam illi salutare Dei : ac si patenter dicat, Illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram: sed nemo apprehendet illud, nisi ego praemosalutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare
Abbreviated transcription (Latin):
otet dilestio ur̃a qͣm miranda
diftinctõne sit factum ⁊ ut
cũ de utraq eiusdem dñi ⁊ salua¬
toris nr̃i natura. ab ip̃o dño ⁊
a fideli eius discipulo petro esses
ꝓferenda sententia: dñs ip̃e hu¬
militatem assum pte humani
est ꝓpter nos: discipulus decla¬
rat᷑ de dño quia ip̃e est qui fecit
nos. Sic in eungelio dñs multo
crebrius se filium hominis quã
filium dei appellare consueuit.
ut nos admoneat dispensatõnis
quam pro nob is suscepit. Sed
nos necesse est. tanto humilius
diuinitatis eius alta uenerari
qnͣto illum meminimus pro
nostra exaltatione ad humani¬

Expanded text:
tem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura, ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptest propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humani
Abbreviated transcription (Latin):
dixi dii estis. et filii excelui om̃s.
Respondens symon petrus. dix̃.
Tu es xp̃c filius dei nui. Deũ iu¬
uum appellat. ad distinctionem
falsorum deorum. quos uario delu¬
sa errore gentilitas. uł de mortu¬
is sibi hominib instituit ⁊ uel
maiore dementia de in sensibui
materia quos ad oraret creauit:
de qualib canitur ĩ ꝑsalmo. Si¬
mulachra gentiũ argentum et
aurum: opera manuũ hominum
Os habent et non loquentur: o¬

Expanded text:
ddRespondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur,
Abbreviated transcription (Latin):
uem dicunt homines ẽẽ fili¬
um hominis: Sulchre hoĩes
appellat dominꝰ. eos qͣui de filio ho¬
minis tantum loqui nouerant.
qui diuinitatis archana nesciebãt
Nan qui diuinitatis eius myste¬
ria capere norunt ⁊ merito supra
homines ẽẽ dicunturꝰ ÷ apło testã¬
te qui ait. Qd oculus ñ iidit nec
auris audiuit. nec ĩ cor hominis
ascendit: que p̃parauit cls diligẽ¬
tib se. Qui cum hec de hominis. hoc
est humana solum sapientis. cor¬
de. aure. et oculo premitreret: mox
de se siusq similib. quia genera lẽ
humanitatis scientiam tnͣscende¬
rint. adiecit. Nobis aũt reuelauit
deus ꝑ sp̃m suũ. Cui simile est
qd̾ hic dominꝰ cum ĩ terrogasset dis¬
cipulos suos quem eum clicerent¬
esse homines. et illi cliuersas diu̾¬
sorũ opiniones ꝓmꝑsissent. dicit
illis. uos aũt quem me ẽẽ dicitis
quasi ab hominũ generalitate
illos seq̃strans. ⁊ deos ac dei filios
per ad optionem iã factos in sinu¬
ans: iuxta illd̾ psalmiste. Ego

Expanded text:
 dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor homascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Qui cum haec de hominibus, hoc est, humana solum sapientibus corde, aure et oculo, praemitteret, mox de se ac de sui similibus, quae generalem humanitatis sententiam transcenderent, adjecit: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum . Cui simile est quod hic Dominus cum interrogasset discipulos, quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones prompsissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
qdꝰ merito letius audiatur: qͣm ꝓue¬
nire posse ad gaudiũ: qd nũqm pos¬
sit auferri. Notand̾ aũt qd̾ tota lecti¬
onis huiꝰ eunͣgłice series illis cõuẽt.
qui eam p̾sentes audierunt a dño
Pars aũt illius etiam nobis qui pt
passionem ⁊ resurrestionem dñicã
ad fidem uenimus aptillie ꝯgruit

Expanded text:
d merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit
Abbreviated transcription (Latin):
beata dei genitrix: et cuncta ꝑ
scła predicatur hec felix. Con¬
cepit mox ad credulitatem uer¬
bi: iurilis ignara consortii. Im

Expanded text:
beata Dei genitrix, et cuncta per saecula praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: im
Abbreviated transcription (Latin):
ta est iudicantiũ multitudo. ꝓpt̾
duas partes septenariz numeri qͦ¬
significat᷑ plerumq uniu̾sitas
que due partes. id est tria ⁊ qͣtuor
altera ꝑ alteram partem multi.¬
plicate duodecim faciunt. Nam
et quatuor ter uł tria quater duo¬
decim sunt. Et si qua alia huiꝰ duo¬
denarii numeri que ad hoc uale¬
at ratio reperitur. Alioqͥn qm̃ ĩ
loco uide traditoris apłm mathi.¬
am legimus ordinatum. apłs pau¬
lus qui plus om̃ib illis laborauit.
ubi ad udicandum sedeat nõ ha¬
bebit: qui ꝓfecto cum aliis scĩs.
ad numerum iudicum se ꝑtin̾e
demonstrat. cũ dicit. Nescitis qr
augelos uiclicabimus: De ip̃is
quoq udicandis: in hoc nume¬
ro duodenario similis causa est
Non enĩ quia dictum est iudicã¬
tes duodecim trib isrł. trib leui
que tertia decima est. ab eis iudi¬
canda nõ erit. aut solum. illum
populum nõ etiani gentei cet̾as
iudicabunt Qd̃ aũt ait ĩ regene¬
ratione: ꝓculdubio mortuorũ re¬

Expanded text:
icantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum re
Abbreviated transcription (Latin):
eunda supplicia manus paga¬
ua ꝑquirit: quem nurabilis. s¬
syxtus aduersus om̃ia sementi
mundi mala. uaticinio ꝓpħ̾ici
sermonis armauit. Leiuita

Expanded text:
eunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ debes. Beati quib es debitor .u.¬
tinam nos siniss idonei debitores
utinam qd̃ accepimus possimus
exsoluere: ne nos aut sacerdocii aut
ministerii munus extollat. Reddis¬
enĩ cum dicis. Euge serue bone. qr
suꝑ pauca fuisti fidelis supra mł¬
ta te constituam: intra ĩ gaudiũ
clñi tui. Ergo qm̃ nemo magis
ꝓximus. quam qui uulnera no¬
stra curauit: diligamus eum
quasi clñm: diligamus ⁊ quasi
pximum. Nichil enĩ tam ꝓximũ.
qm caput memibris. Diligamus
etiam eum qͥ imitator est xp̃i: d
ligamus eum qui in opie alteriꝰ
corporis unitate compacitur. Nõ

Expanded text:
d debes. Beati quibus es debitor! Utinam nos simusUtinam quod accepimus, possimus exsolvere, nec nos aut sacerdotii aut ministerii munus extollat. tamen et cum dicis: Euge serve bone, quoniam super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium domini tui . Ergo quoniam nemo magis ximus quam qui uulnera nostra curauit, diligamus eum quasi dominum, diligamus et quasi proximum; nihil enim tam proximum quam caput membris. diligamus etiam eum qui imitator est Christi, diligamus eum qui inopiae alterius corporis unitate conpatitur. no
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Ite in orbem uniuersum
et predicate euͣngłium uniuerse
creature. Qui crediderit ⁊baptiza¬
tus fuerit: saluus erit. Saluus u¬
tiq amorte: saluus a uuln̾e qd̾ ĩ¬
fixum est a latronibz. Beatus ille
stabularius: qui alterius nuln̾a
paulus: cuiꝰ sermones et epłe ue¬
luti ei rationi qͣm acceperat super¬
fluunt Gonus ergo stabularius¬
stabuli eius. in quo agnourt asina
presepe dni sui: et in quo greges clau¬
duntur agnorum: ne frementib
ad caulas rapacib lupis. facilis ̃
ouilia sit incursus. Spondet gͦ.¬

Expanded text:
in orbem uniuersum et praedicate euangelium uniuersae creaturae et qui crediderit et baptizatus fuerit, hic saluus erit, saluus utique a morte, saluus a uulnere quod infixum est a latronibus. Bestabularius, qui alterius vulnera Paulus, cujus sermones et epistolae veluti ei rationi quam acceperat superfluuntstabuli eius, in quo agnouit asina praesaepe domini sui et in quo greges clauduntur agnorum, ne frementibus ad caulas rapacibus lupis facilis in ouilia sit incursus. spondet
Abbreviated transcription (Latin):
ira res. Ille clamat ignos¬
ce: uidel crucifige. Molliti
lunt sermones eius suꝑ oleum: ⁊
isti sunt racula. O caritas patis̃s
s et compatiens. Caritas pa¬
tiens est: susficit. Caritas beni¬
gna est: cumulus est. Noli uin¬
ci a malo: caritas habundans¬
est. Sed iunce ĩ bono malum:
suꝑ habundans est. Non enĩ so¬
la patientia. s benignitas dei ad
penitentiam uideos ad cluxit: qr
benigna caritas etiam quos to¬
lerat amat. ⁊ amat tam ardẽ¬
ter. patiens caritas dissimulat¬
⁊ expetat. sustinet delinquen¬
tem: s benigna trahit ⁊ addu¬
cit. et conuerti facit ab errore.
ue sue. Deniq cooꝑit multi¬
tudinem pcc̃orum. Ouidei lapi¬
des estis: s lapidem ꝑcutitis mol¬
liorem: de quo resonat᷑ tinnitus pi¬
etatis. et ebullit oleum caritatis.
Quomodo potabis clñc desideran¬
tos te torrente uoluptatis tue qͥ
sic ꝑfundis crucifigentes te oleo
rienda om̃ium gen̾a pecc̃orum.

Expanded text:
 res! Ille clamat: Ignosce; Judaei: Crucifige . Molliti sunt sermones ejus super oleum, et isti sunt jacula. O charitas patiens, sed et compatiens! Charitas patiens est, sufficit; charitas benigna est , cumulus est. Noli vinci a malo, charitas abundans; sed vince in bono malum , superabundans est. Non enim sola patientia, sed et benignitas Dei ad poenitentiam Judaeos adduxit; quia benigna charitas etiam quos tolerat amat, et amat tam ardenter. Patiens charitas dissimulat, exspectat, sustinet delinquentem: sed benigna trahit, adducit, converti facit ab errore viae suae, denique cooperit multitudinem peccatorum. O Judaei, lapides estis, sed lapidem percutitis molliorem, de quo resonat tinnitus pietatis, et ebullit oleum charitatis! Quomodo potabis, Domine, desiderantes te torrente voluptatis tuae, qui sic perfundis crucifigentes te oleo rienda omnium genera peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
re nouerant. ut aut non dantes
munera studerent corporaliter ꝑ¬
et ingratis subtrahit: postqͣm dis¬
cipline uigorem eiciendo ꝓuersos
tenuit: donũ. mox gr̃e ostendit ¶lã
lubditur. Et erat docẽs cotidie ĩ tẽple
Hec iuxta hystoriam breuiter tra¬
ctando transcurrimꝰ: s quia euer¬
sam iam ierłm nouimus ato e¬
uersione sua ĩ melius conmutatã
quia expulsos latrones e templo
atq ip̃m iam templum erutum
scimus: debemus ex rebexteriorib
intror sus aliqͣm similitudinem
trahere. atq ex euersis edificiis
parietum morum ruinam nm̾e
Uidens enĩ ciuitatem fleuit suꝑ
illam dicens. quia si cognouisses
et tu. Hoc semel egit cum ꝑitirã
aiuitatem. ẽẽ nuntiauit: hoc coti¬
lie redemptor nr̃ ꝑ electos suos
agere nullatenus cessat: cũ qug
dam ex bona uita ad mores reptis
ouenisse considerat. Plangit enĩ
eos quinescuint cur plangant᷑.
qui iuxta salomonis uerba letã¬
tur cum male fecerint: et exul¬
tant in reb pessimis Qui si dãp¬

Expanded text:
re noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter peret ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatsdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis verba, laetantur, cum male fecerint, er exultant in rebus pessimis. Qui si dam
Abbreviated transcription (Latin):
hñs churibulum aureuui: ⁊ data
sunt ei mcensa multa ut daret de or̃o¬
nib scõꝵ omniũ. sr̃ altare aureum:
quod est ante thronum. Et ascend̾
fumus incensoꝵ de or̃onib scõrum
de manu angeli coram deo. Et accepͥ
angelus thuribulum ⁊ impleuit
illud de igne altaris. ⁊ misit ĩ terram
et facta sunt tonitrua ⁊ uoces et fulg̾a
t septem angłi qui hẽbant sep¬
tem tubas parauerunt seut tu¬
ba canerent. Et primus angelus tu¬
ba cecinit: et facta est gnͣdo ⁊ ignis.
mixta sangͥne: ⁊ missum ẽ ĩ t̾ram et
t̃tia pars terre cõbusta est: et t̾cia pars
arborum combusta est: et omue fe¬
num uiride combustum est. Et scd̃s
angelus tuba cecinit: ⁊ tanqͣm mõs

Expanded text:
ulum aureum et data sunt illi incensa multa ut daret orationibus sanctorum omnium super altare aureum quod est ante thronum et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo et accepit angelus turibulum et implevit illud de igne altaris et misit in terram et facta sunt tonitrua et voces et fulgora ptem angeli qui habebant septem tubas paraverunt se ut tuba canerent et primus tuba cecinit et facta est grando et ignis mixta in sanguine et missum est in terram et tertia pars terrae conbusta est et tertia pars arborum conbusta est et omne faenum viride conbustum est et secundus angelus tuba cecinit et tamquam mons
Abbreviated transcription (Latin):
Eter parabolas a dño clictas
solet querentes multum exertere
ista que de decem uirginib põtta
est Et multi quidem huic mul¬
ta senserunt que nõ sunt pret̾
tidem. s quomodo partib eius
om̃ib conueniat expositio. id e¬
laborandũ est. Legi etiam in
onsideranti om̃s huiꝰ si militu¬
inideatur nõ absurde de hoc loco
accipi. qnͣtum potero breuiter
e diligenter exponam
sterrogatus igitur dñs noster

Expanded text:
ter parabolas a Deo dictas, solet quaerentes multum exercere ista quae de decem virginibus posita est: et multi quidem hinc multa senserunt quae non sunt praeter fidem; sed quomodo partibus ejus omnibus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in consideranti omnes hujus similituvideatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. Interrogatus igitur Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
domino cdilestissimi. quia ĩ
multi sanarentur exemplo. It̾m
dico gaudete. qd̾ factus de medio
appropiauit deo: ut multo płes
euis intercessione saluentur In¬
terris iuisus est ut esset exemplo:
⁊ celum leuatus est ut sit patroci¬
mo. Hic informat ad uitam: il¬
lic inuitat ad głam. Hec dies gli¬

Expanded text:
lectissimi, qui intemulti salvarentur exemplo. Iterum dico, gaudete, quod factus de medio appropiavit Deo, ut multo plures ejus intercessione salventurterris visus est, ut esset exemplo; in coelum levatus est, ut sit patrocinio. Hic informat ad vitam, illic invitat ad gloriam. Factus
Abbreviated transcription (Latin):
posito corporẽ. quo solo prepediri
ab introitu głe uidebatur: tan¬
to alacrior q̃nto ex peditior pene¬
trauit ĩ sancta: similis factus in
loco quem sibi ex consilio saluato¬
ris elegerat ł ipso summo patre¬
familias euocante. uerus amicꝰ.
ascendit superius: ⁊ est illi gloria
coram simul discum bentib. Hodi¬
e despesto mundo ⁊ mundi princi¬
pe triumphato ⁊ supra mundum
mundi uictor ascendit: accipiens
de manu dñi coronam glic. Ascen
raculis głosus. Pausat miles. mi¬
les emeritus ͥ et post labores sudo¬
resq sacre ⁊ ꝑacte milicie locatur

Expanded text:
posito corpore, quo solo praepediri ab introitu gloriae videbatur, tanto alacrior, quanto expeditior, penetravit in sancta, similis factus in simo et humili loco, quem sibi ex consilio Salvatoris elegerat, ipso summo patrefamilias evocante, verus amicus ascendit superius, et est illi gloria coram simul discumbentibus. Hodie despecto mundo, et mundi principe triumphato, supra mundum vere Victor ascendit, accipiens de manu Domini coronam victoriae. Ascendraculis gloriosus. Pausat miles emeritus, et post labores sudoresque sacrae peractae militiae locatur
Abbreviated transcription (Latin):
sum expestabo uesperam: et reple¬
bor dolorib usq ad tenebras. Indri¬
ta est caro mea putirdĩe: ⁊ iordib
pulius. cutis mea aruit. ⁊ contracta¬
est. Dies mei uelocius tnͣsierunt qͣ
a texente tela succiditur: ⁊ cõsum¬
ꝑti sunt absq ulla spe. Memento
quia uentus est uita mea. ⁊ non
reuertetur oculus meus ut uideat
bona: nec aspiciet me uisus hoĩs¬

Expanded text:
sum exspectabo vesperam, et replesum exspectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras. Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris, cutis mea aruitest. Dies mei velocius transierunt: quam a texente tela succiditur: et consumpti sunt absque ulla spe. Memento quia ventus est vita mea: nec revertetur oculus meus ut videat bona: nec aspiciet me visus ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: et pudore cooperti sunt lc iii¬
unc uenistis: et modo uidentes
plagam timetis: Nunquid
nate michi: ul liberate me de manu
hostis. ⁊ de manu robustorũ eruite
me. Docete me ⁊ ego tacebo: ⁊ siquil
forte ignoraui instruite me. Qna¬
re detraxistis sermonib ueritatis:
cum e nobis nlłs sit qui possit argue¬
re me: Ad increpand̾ tantũ eloquia
cõcinnatis: ⁊ inuentũ uerua ꝓfer¬
tis. Suꝑ pupillum irruitis: et sub¬
uertere nitimini amicum ur̃m. Ue¬
rumptam̃ qd̃ cepistis explete. Prebe¬
te aurem: et uidece an mentiar. Res¬
pondete obsetro absq contentõne.⁊
loquentes id qd̃ iustum est udica¬
te. ⁊ nõ inuenietis ĩ lingua mea¬
iniquitatem. nec ĩ faucib meis ał¬
ticia personabit. Lestio. uiͣ
ilicia est uita hominis sr̃ ter¬
ram: et sicut dies mercẽnarii
clies eius. Sicut ceruus desiderat
umbrani. et sicut mercennarius p̃¬
stolatur finem operis sui sic et ego
hũi menses uacuos: et noctes la¬
boriosas enumeraui michi. Si dor.

Expanded text:
ad me, et pudore cooperti sunt. Nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis. Numquid nate mihi? vel Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quare detraxisti sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere me? Ad increpandum tantum eloquia concinnatis, et in ventum verba profertis. Super pupillum irruitis, et subvertere nitimini amicum vestrum. Verumtamen quod coepistis explete. Praebete aurem, et videte an mentiar. Respondete, obsecro, absque contentione, et loquentes id quod justum judicate; et non invenietis ininiquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. Cap. VII. Militia est vita hominis super terram: et sicut dies mercenarii dies ejus. Sicut servus desiderat umbram, et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. Si dormi
Abbreviated transcription (Latin):
non cl̾icam. s nec uicem reddere
audemus. Quare hoc: Ne ab
illa ꝑsona potente adhuc maio¬
ra quam ꝑtulimus patiamur
Qd̃ a nobis extorquet hominis ti¬
mor: debuerat a nobis exigere
xp̃i amor. Si ergo potens ꝑso¬
et nichil licere ausi sumus ÷ si
uero aut equalis. aut forte infe¬
rior uł leuem nobis contume

Expanded text:
non dicam vicem reddere, non dicam vicem reddere, audemus. Quare hoc? Ne ab illa persona potente adhuc majora quam pertulimus, patiamur. Quod a nobis extorquet hominis timor, debuerat a nobis exigere Christi amor. Si ergo potens persoet nihil dicere ausi sumus: si vero aequalis aut forte inferior vel levem nobis contume
Abbreviated transcription (Latin):
orte cicit aliquis Grandis la¬
borest inimicos diligere: pos
ꝑseqͥuentib supplicare. Neo nos.
negamus fratres. non ꝑuus que¬
dem labor est in hoc scło: s gran¬
de erit premiũ in futuro. Per amo¬
rem enĩ homĩs nnmici. efficieris
amitut dei: mimo non solum
micus. s etiam filius: sicut iple
dñs dixit. Diligite inimitos nr̃os
benefacite his qui oderunt uos:
ut sitis filii patris uestri qu ĩ ce¬
lis est. Si te aliquis homo diues
in hoc seculo uellet adoptinum
filium facere quomodo seruires:
quas in dignitates etiam seruo¬
rum eius. que seruicia clprissima
et aliquotiens etiam turpissima
sustineres conuicia: ut ad cadncd̃
et fragilem hereditatam illius ꝑ¬
uenires Qd̾ ergo alius sustinet pp̃
uitam eternam. Comuincinur ẽ
certissima rõne: quia ꝓꝑtor d̾m pos¬
sumuł quidem. s nolumus in iurri¬
as sustinere. Deniq sinobis aligna
potens ꝓsona inuiriam faciat᷑.
Inos etiam in facie maledicati
nec respondere aliquid asperum

Expanded text:
 dicit aliquis: Grandis labor est. inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamus, fratres, non parvus quidem labor est in hoc saeculo: sed grande erit praemium in futuro. Per amorem enim hominis inimici efficieris amicus Dei: imo non solum amicus, sed etiam filius; sicut ipse Dominus dixit, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt; ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Si te aliquis homo dives in hoc saeculo vellet adoptivum filium facere, quomodo servires, quas indignitates etiam servorum ejus, quae servitia durissima, et aliquoties etiam turpissima sustineres convicia, ut ad caducam et fragilem haereditatem ipsius pervenires? Quod ergo alius sustinet propvitam aeternam. Convincimur enim certissima ratione, quia propter Deum possumus quidem, sed nolumus injurias sustinere. Denique si nobis aliqua potens persona injuriam facit, si nos etiam in faciem maledicit; nec respondere aliquid asperum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui peregre ꝓt̾iciscitur ser
uos uocat. eisq ad negotiũ talẽ¬
ra partitur. Post multum uero
temporis positurꝰ rationem re¬
uertitur. bene operantes ꝓ appor¬
ato lucro remunerat. seruũ uero
ibono opere torpententem damp¬
nat. Quis itaꝙ iste homo est qͥ
hogre proficisatur. nisi redemptor
noster. qui ĩ ea carne quam as¬
sumpserat. abiit in celum. R¬

Expanded text:
qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum?
Abbreviated transcription (Latin):
dominico sterilis ꝑmane..
ultum metuendã est¬
nobis fr̃es illa sententia
cõminantis qua clicctur. Om̃is
arbor que nõ facit fructum bo¬
num. excidetur ⁊ ĩ ignem mio¬
tetur. Qd̃ si sterilitas ĩ ignem
mittitur rapacitas quid mere¬
tur: Aut quid recipiet qui alicmũ
tulerit. si semper ardebit. qui de
erit illi qui nõ fecit mise¬
amus ergo fratres. timeamus
Actus nostros. Obediens xp̃o
uendat que possidet. ⁊ elemoli¬
nam ut de terra cor ad celum¬
leuet. ut a uariciam calcet. ut

Expanded text:
dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de serit illi qui feceamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelumlevet, ut avaritiam calcet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
desto dñe supplicatio colla
nib nr̃is. et sperantes in
lua miscd̾̃ia intercedente beato
N. confessore tuo celesti protege
benignus auxilio .ꝑ. in natali

Expanded text:
desto Dne supplicationibus nostris, et sperantes in tua misericordia intercedente beato Petro apostolo tuo, coelesti protege benignus auxilio. Per. In atri
Abbreviated transcription (Latin):
Nter nos ⁊deum liscordiam un¬
peccando fecimus: ⁊ tam̃ ad nos
suos legatos prior misit ut nos
ip̃i qui peccauimus. ad pacem d̾i
rogati ueniamus. Erubescat gͦ
humana suꝑbia: confundatur
quisq si nõ satiffaciat prior ꝓxĩo:
qndo post culpam nr̃am. ut ei recõ¬
ciliari debeamus. ⁊ ip̃e qui offensꝰ
est legatis intuenientib obsecrat
deus. Sequitur. Dico aũt uob̾.
uere sunt hic aliqui stantes qͥ
non gustabunt mortem donec̃
uideant regnum dei. Regnũ
s nõ nũquam p̾sens eccłia uoca¬
tur. Unde scriptum est. Mittet
filius hominis angelos suos:⁊
colligent de regno eius omĩa scã¬
dala. In illo quippe regno scanda¬
la nõ erunt. ubi profesto reꝓbi
nõ admittũtur. Quo iudelicet
exemplo colligitur: qd̾ hoc loco re¬
gnum dei presens eccłia uocat᷑¬

Expanded text:
nter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat . 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Regnum sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocat
Abbreviated transcription (Latin):
qui non guftabunt mortem: do¬
nec uideant regnum dei. S cũ
tanta dominꝰ subeuude mortis
precepta edeirt ÷ quid necessari¬
um fuit. ut ad hanc subito pro¬
missionem ueniret: Qd̾ si sub¬
tiliter atrendamus: quanta pie¬
tatiᷤᷤ dispensatione agatur ag¬
noscimus. Discipulis enĩ rudib
etiam de presenti uita aliquid ꝓ¬
mittendum fuit: ut polsent po¬
bustius ĩ futura solidari. S ie
urlitico populo ex egypti terra
liberando. repromissionis terra
ꝓmittitur: ⁊ cum uocandus c̃t
ad dona celestia t̾renis ꝓmissioni¬
b suadetur. Cur hoc: Et clumes¬
set aliquid qd̾ e uicino ꝑciperet.
illud iam fidelius crederet: quod
de longinquo aulire potuusser
Carnalis ⁊ enim populus. si
parua nõ acciperet: magna nõ
crederet. Omnipotens ergo dds
largiendo terrena suadet ad ce¬
lestia: ut pertipiens qd̃ uideret.
sperare disceret qd̾ minime uide¬
bat: ⁊ tanto solidior de ĩuisibili¬
bus fieret quanto eum ad spci
certitudinem iuisibilia ꝓmissa

Expanded text:
m donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃m e granum: morti¬
ficandum et multiplicandum. mo¬
aficandum ĩ fidelitate uideorũ: mł¬
oplicandum fide om̃ium ppłorum
am uero exhortans ad passionis
se sestanda uestigia: qui amat
inquit animam suam ꝑ det eam
Quod duobus modis intelligi po¬
test. Qui amat ꝑdet: idest si amas
pcrdes ͤ i cupis uitam tenere oũ
xp̃o: noli mortem timere pro xp̃o
Item alio modo. Qui amat animã
suam: ꝑdet eam. Noli amare in

Expanded text:
esse granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. amvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, n
Abbreviated transcription (Latin):
uincimus: s ad hui obstat.
qsd̾ uias rectitudinis minori tenc¬
mus custodia perfectionis. Nam
cepe labencia cuncta delpicimus
lotamer ad huc humane uerecũ¬
die usu p̃pedimur. ut rectitudinẽ ꝙͣ
gruamus ĩ mente nondum expͥ¬
mere ualeamus ĩ uoce: et tanto
ui faciem ad iusticie defensionem
negligimus ⁊ qnͣto humanas fa¬
nes contra usticiam ueremur. S
hiuic quoq uulneri. congriuim
subiungitur medicamentum:
cũ lñs ait. Qui me crubuerit
ec meos sermones: hunc filius.
hominis erubescet. cum uenerit
ĩ maiestate sua ⁊ patris. ⁊ scõrum
angelorum. Sed ecce nunc apud
ie homines dicunt. Nos iam do¬
minũ et sermones eius nõ erubes.¬
cimus: quia aperta eum uoce pro¬
fitemur. Quib ego respondeo: qd̾
ĩ hac plebe xp̃iana sunt nõ nulli
qui xp̃m ideo confitentur. quia cũc¬
tos rp̃ia nos esse conspiciunt.R¬

Expanded text:
vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venein majestate sua, et Patris et sanctorum angelorum. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominus et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur; quibus ego respondeo, quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli, qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
al probationem fidei uox suffi¬
ut ꝓfessionis: qm defendit a ue¬
tundia ꝓfessio generalitatis. Est
rmen uͥ se quisq interroget. ut in
enfessione xp̃i se ueraciter probet:
non iam nomen eiꝰ erubescit: si
Aenc uirtute mentis humanum
undorem subdidit. Certe enim ꝑ¬
atmonis tempore. erubescere p̃o¬
ttant fideles substanciis nudari.
de dlignitatib deici: uerberib ab¬
fligi. Pacis aũt tempore. quia hec
a nostris ꝑsecutionib desunt: est
aliid uͥ ostendamur nobis. Ne¬
remur sepe a ꝓximis despici: dedig¬
namur iniurias uerbi tolerare Si
contingat iurgium fortasse cum
proximo: erubescimus priores sa¬
tiffacere. Cor quippe carnale. dũ
huiꝰ uite głam querit: humilita¬
tem respuit. Et plerumq ip̃e hõ qͥ
irascitur discordanti sibi reconcili
ari appetit: s ire ad satisfaciendũ
prior crubescit. Pensemus facta
ueritatis: ut uideamus quo iace¬
ant nr̃e prauitatis actiones Si
enim membra summi capitis su¬
mus: imitari eum cui conestim᷑

Expanded text:
dei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi recoari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta veritatis, ut videamus quo jaceant nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur
Abbreviated transcription (Latin):
bras esfugari: ⁊ pcc̃oꝵ obscura nõ sub¬
icqui: ⁊ iugis splendore p̃teritas caligi¬
nes depelli: subripientia delicta ꝓhib̾i
Nam qr hic dies xp̃s. celum. t̾ram. tar¬
tarumq collustret: scripta testat᷑ Qd̾
snĩ sr̃ t̾ram fulgeat. dicit ioh annes. Erat
lur uera q̃ illiu̾iat omnẽ ĩem ueniẽ¬
tem ĩ hunc mũdum. Qd̃ ĩ inferiorib
luceat: ait ꝓph̾a Qui sedebant ĩ regio¬
ne umbre mortis: lux orta est eis. Qd̾
ĩ celis dies iste ꝑmancat: refert daiuid
dicens. Ponam ĩ scłm scłi semen eiul
⁊ ledem eius si cut dies celi R Expurga¬

Expanded text:
bras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigitur miscretur: młto mag̾
huic miserebit᷑ cũ resurgit. Et si pa¬
ssionis humilitas tantũ p̃stitit cõ¬
fitenti: resurrectionis gła qnͣtum
tribuet dep̾canti: Largior eiĩ ad p̃¬
standum solet eẽ. sicut ip̃i scitis. le¬
ta uictoria qmͣ addicta captiuitas

Expanded text:
crucifigitur, miseretur, multo magis crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivitas
Abbreviated transcription (Latin):
cuidedit: ⁊ uideoꝵ facinus mundo te¬
ste cõgemuit. Indicium enĩ ꝙdam do¬
loris in sole ẽ: tanto sceleri officium lu¬
minis denegasse: et ultione quadã
iuideoꝵ oculis tenebras infudisse: ut qͦꝵ
mentem cetiras ĩuaserat: coꝵ oculos
cecitas occuparet: nec luceret eis mũdi
lumen: a quib fuerat lumen salutis
extinctum. Dampnat̃o gͥ quedam ̃¬
gerit᷑ phariseis: ut tenebras ĩ die iudi¬
cu pcc̃orib repromissas iam ap̃ suꝑos
paciant᷑. Apd̾ superos gͦ crucifixo xp̃o¬
ĩmorant᷑ tenebre. Quid mirũ si apd̾
suꝑos sunt tenebre: cũ lux descendit
ad inferos: Igitur fr̃s om̃s ĩ hac di¬
e sc̃a exultare debemus: nullus se
a cõmuni leticia pcc̃oꝵ conscĩa sub¬
trahat: nullus a publicis uotis de¬
lictorũ sartina reuocetur. Qmͣuis
enĩ pcc̃or. in hac die de inlulgẽtia
nõ debet desperare. Est enĩ p̾roga¬
tiua. ñ parna. Si enĩ latro para¬
dysum meruit: cur nõ mereatur
ueniam xͥanus. Et si illi dñs cũ

Expanded text:
cumdedit, et Judaeorum facinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tenebras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si apud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revocetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia non debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
liquis. Si in hac die gratuland̾ est. his
utiq gratulandum est quos clies ip̃a cõ¬
plectitur. Celum aũt ⁊ carcar᷑: extra
h iuꝰ mũdi diem sunt cõstituti. Quomͦ
gͥ possunt clementa ad festiuitatẽ huiꝰ
dici uocari: que huiꝰ diei ambitu non
tenentur: S hic dies quẽ fecit dñs pe¬
netrat omĩa. uniu̾sa continet: celum
t̾ram. tartarumꝙ cõploctit᷑. Lux enĩ xͥ¬

Expanded text:
est, iis utique gratulandum est 180 quos dies ipsa complectitur: coelum autem et tartarus extra hujus mundi diem sunt constituta: quomodo igitur possunt ea elementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus diei ambitu non tenentur? Sed hic dies quem fecit Dominus penetrat omnia, universa continet, coelum et terram tartarumque complectitur. Lux enim
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃u ꝑ clictatum loqui con¬
lueui: s quia lassescente stomacho
ca que dictaueram. legere ip̃e non
possum: quosdã ur̃m minus liben¬
ter audientes intueor. Ande nũc a me¬
met ip̃o exigere contͣ morem uolo: ur
int̾ sacra missarum solłia lcõnẽ sc̃i
euͣngłii nõ dictando s colloq̃ndo edis¬
seram. Sicq excipiat᷑ ut loquimur:
quia collocutionis uox corda torpen¬
cia. plusqͣm sermo ĩcõnis excitat:
⁊ qͣi quadam manu sollicitud̾is: ut
euigilent pulsat. Et quidẽ ad ħ opꝰ
me suffic̾e̾ posse nõ uideo: s tam̃ uurᷤ
qͣs ĩꝑicia denegat. caritas ministͣi
Scio namq qui clixit. Aperi os tuũ
et ogo adimplebo illd̃. Sonũ ergo opꝰ
nobis ĩ uoluntate sit: nam ex diui¬
no acluitorio erit ĩ ꝑfectione. Dat
loquendi ausum. etiam resurrns¬

Expanded text:
arissimi, per dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurr
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ut sol ĩ eius resurrestione gaudeat.
ĩ cuiꝰ passione cõdoluit: ⁊ cuiꝰ mortẽ lu¬
gubri quadam caligine ꝓsecutꝰ ẽ. eius
uitam niticlioris lucis splendore sus¬
cipiat: ⁊ tanqͣm bonus minister. si¬
cut tunc obscuratus est. ad exequias
sepulture: sic modo choruscet ĩ resur¬
rettionis obioquium.R Nirtute ma

Expanded text:
est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; in pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓph̾am. dies diei eructat uerbũ:
Ip̃̾e enĩ est dies filius: cui p̃i clies diuini¬
tatis sue eructuat archanum. Ip̃e ĩ ꝙͣ
est dies. qui ait ꝑ salomonẽ. Ego feci:
ut oriretur ĩ celo lumen ĩ deficiens. Si¬
cut ergo diem celi nox oĩno nõ sequit᷑.
ita et xp̃i iusticiam poc̃oꝵ tenebre ñ
secunt᷑. Semꝑ enĩ clies celi splendet. lu¬
cet ⁊ fulget: neq aliqua pot̾ obscuri¬
tate concludi: ita ⁊ lumen xp̃i. semꝑ
micat. radiat᷑ choruscat: nec aliquã pͦ
delictoꝵ caligine cõprehendi. ⁊inde ait
eunͣgłista iohannes. Et lux ił tenebͥs
lucet: ⁊ tenebre oam ñ cõprehenderũt
In resurrectione gͦ xͥ elem̃ta omĩa gł¬

Expanded text:
phetam: Dies diei eructat Verbum . Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo diem coeli nox omnino non sequitur, ita et Christi justitiam peccatorum tenebrae non sequuntur; semper enim dies coeli splendet, lucet et fulget, neque aliqua potest obscuritate concludi; ita et lumen Christi semper micat, radiat, coruscat, nec aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . In resurrectione ergo Christi elementa omnia g
Abbreviated transcription (Latin):
noftis tenebras detegis lu¬
cisq lumen crederis. lunien bea¬
tum predicans. Grecamur sc̃e
domine. defende nos in hac noste
sit nobis in te requies. quictam
uoctem tribue c grauil somp¬
nus irruat. nec hostis nos subri¬
piat. nec caro illi consentiens.
nos tibi reos statuat O culi
sompnũ capiant cor ad te semꝑ
uigilet dextera tua protegat fã¬
mulos qui te diligunt. Cefen¬
sor noster aspice insidiantes re

Expanded text:
Noctis tenebras detegis, Lucisque lumen crederis Lumen beatum praedicans. Precamur, sancte Domine, Defende nos in hac nocte, Sit nobis in te requies, Quietam noctem tribue. Ne gravis somnus irruat, Nec hostis nos surripiat, Nec caro illi consentiens Nos tibi reos statuat. Oculi somnum capiant Cor ad te semper vigilet, Dextera tua protegat Famulos qui te diligunt. Defensor noster aspice, Insidiantes re
Abbreviated transcription (Latin):
fessionem. Non enim habe¬
mus pontificem qui non pos¬
sit compati infirmitatibus no¬
stris: temptatum autem per
omnia pro similitudine absq
peccato. Ad eamus ergo cum
fiducia ad thronum eius gr̃e.
ut miseri cordiam consequam:
et graciam inueniamus iu au¬
xilio oportuno. Responsorium
Ignis der xp̃t immolatus est pro
salute mundi nam de parentis pro¬
thopasti fraude facta condolens quã¬
do pomi noxialis morsum in mortẽ
corruit ipse lignum tunc notauit
Dampna ligni ut solueret.

Expanded text:
fessionem non enim habemus pontificem qui non possit conpati infirmitatibus nostris temptatum autem per omnia pro similitudine absque peccato adeamus ergo cum fiducia ad thronum gratiae ut misericordiam consequamur et gratiam inveniamus in auxDei Christus immolatus est pro salute mundi. Nam de parentis protoplasti fraude factor condolens, quando pomi noxialis morte morsu corruit; ipse lignum tunc notavit, damna ligni ut solveret.
Abbreviated transcription (Latin):
est dei sermo et efficax ⁊ et pene¬
trabilior omni gladio ancipiti:
et pertingens usq ad diuisionẽ
anime ac spiritus. compagum
quoq ac medullarum÷ et clis¬
cretor cogitationum et intenti¬

Expanded text:
est Dei sermo et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus; compagum quoque ac medullarum, et discretor cogitationum et intenti
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui satramento festiuita¬
tuam ĩ om̃i gente et natione sancti¬
ficas: in tota mundi latitud̾ie spiri¬
tus tui dona infunde. S .d̾. eiusdem

Expanded text:
eus, qui sacramento festivitatuam in omni gente et natione sanctificas, in totam mundi latitudinem Spiritus tui dona diffunde. Per. FE
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat. ad eum qui suꝑ ip̃m est
nõ appropinquat: noc ualet app̃¬
hendere qd̾ ultin ip̃m est: si nesce¬
erit mactare qd̃ est. Sic olerum
plante transponuntur ut ꝓfic¬
aut: atq ut ita dixerim eradiã¬
tur ut crescant. Sic rerum semi¬
na ĩ terre admixtione deficiunt.
⁊ in reparatione sui gencris ube¬
rius assurgunt. Unde enĩ uiden¬
tur ꝑdidisse qd̃ erant: in de incipi¬
unt hoc apparere qd̃ non erant.
Sed iam qui a uiciis abnegat.
exquirende ei uirtutes sunt. un
de crescat. Nam cum dictum ẽ

Expanded text:
ui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam c
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam sicut licit apłs . iii
lex spiritalis est. et spuitalib
siritalia comparanda sunt. so¬
lem iusticie hic arbitror designa¬
ri. hoc est xp̃m dñm: qui nobis
ignorantie tenebris. ⁊ peccatorũ
cecitate subiuersis. celestis doctri

Expanded text:
uoniam, sicut dicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctri
Abbreviated transcription (Latin):
isi fallor susceptio matuti¬
na solis ortum semper añ¬
uenit: et priusquam orbem radi¬
orum clarus splendor illuminet.
matutinũ noctium tenebris ter¬
minũ ponit: ac resoluta sensim.
caliginũ cecitate. rebus cunstis fa¬
ties quedam ad lumen infundi¬
tur: et tum ueluti sub una ma¬
terie tenebrarum mundus in
consessione iacuerit÷ interueni¬
ente matutino diuersa specierũ
uarictate clistinguitur: hoc ẽ cũ
omnia ceca fuerint. otuli. omni¬
um reparantur. Nox enĩ quodã¬
modo aufert oculos mundo: Au¬
rora restituit: atq ita atq ita an¬
te matutina susceptione ꝑfru¬
mur. ut głiosius post modum so¬
lis splendore potiamur.

Expanded text:
isi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
scensurus ĩ ce enudẽ
Piscipulos de mysterio sue fidei dili¬
genter instruere turauit. ut tante
certius hanc mundo p̃dicarent ꝙ¬
to eam et ab ip̃o ueritatis ore ꝑce¬
ꝑissent: et ꝓph̾arum ore tam dud̃
p̃signatam fuisse cognoscerent. Ap¬
parens enĩ eis post resurrectionis
triumphum iuixta hoc qd̃ modo
cum eungłium legeretur audiui¬
mius: hec sunt inquit u̾ba que lo

Expanded text:
scensurus in coelum discipulos de mysterio suae fidei diligenter instruere curavit, ut tanto certius hanc mundo praedicarent, quanto eam et ab ipso veritatis ore percepissent, et prophetarum ore jamdudum praesignatam fuisse cognoscerent. Apparens enim post resurrectionis triumphum, juxta hoc quod modo, cum Evangelium legeretur, audivimus: Haec su