comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hementiꝰ. qua mͥ lacrie
excutiebant᷑. Quid autem
mirt̃r̃icum infelix pecus ab¬
errãs agrege tuo. et impati¬
ens custodie tue turpi sca¬
bie fedarer: Minde erãt
doloꝵ amores. non quib al¬
tius penetrarer: nõ enim
amabam talia ꝓpeti. qͣlia
spectarẽ: sed quibus audi¬
tis et fictis tamqͣ insuꝑfi¬
cie raderer quos tamen
quasi ungues scalpentiũ fer¬
uidꝰ tumor. et tabes et samies
horrida cosequebat᷑. Talis ui¬
ta mea. Nũquid uita erat ds̃
meus: Et circũuolabat suꝑ
Inquantas iniqͥtates distabrii
et sacrilegã curiositatẽ securꝰ
sum: ut deserẽtẽ ceducerẽt
me aduna infi.da. et circũ¬
uentoria obsequia demonio¬
rum : quib unmolabã facta
mea mala: et in omĩb fla¬
gellas me. dusus sum etiã
inceleritate sollempnitatũ
tuarũ. intra parietes eccłie
tue cõcupisc̾e: et agere nego¬
tium. ꝓcurandi fructꝰ mortis
Ande me uerberasti grauib
penis: sed nichil ad culpã

Expanded text:
hementius, qua mihi lacrimae hementius, qua mihi lacrimae excutiebantur. quid autem mirum, cum infelix pecus aberrans a grege tuo et inpatiens custodiae tuae turpi scabie foedarer? et inde erant dolorum amores, non quibus altius penetrarer — non enim amabam talia perpeti, qualia spectare — sed quibus auditis et fictis tamquam in superficie raderer: quos tamen quasi ungues scalpentium feruidus tumor et tabes et sanies horrida consequebatur. talis uita mea numquid uita erat, deus meus? Et circumuolabat super in quantas iniquitates distabui et sacrilega curiositate secutus sum, ut deserentem te deduceret me ad ima infida et circumuentoria obsequia daemoniorum, quibus immolabam facta mea mala, et in omnibus flagellabus me! ausus sum etiam in celebritate sollemnitatum tuarum intra parietes ecclesiae tuae concupiscere et agere negotium procurandi fructus mortis: unde me uerberasti grauibus poenis, sed nil ad culpam
Abbreviated transcription (Latin):
tristabar: et utrũq me de¬
lectabat tam̃. Nunc uero
magis misereor gaudentẽ
inflagitio. quam uelut dura
ꝑpessum detrimẽto ꝑniciose
uoluptatis. et amissione mi¬
sere felicitatis. Hec certe
uerior miscłia: sed nõ in
ea delectat᷑ cor. Nam et si
approbat᷑ officio caritatis qͥ
dolet miserũ: mallec utiq
nõ e̾e̾ qͦd doleret. qui ger¬
manitꝰ misericors est. Si
enim est maluiola beniuolẽ¬
tia qͦd fieri non potest: potest
et ille qui ueraciter sincerit̃ꝙ¬
miseret᷑. miseret᷑ cupere eeͣ
miseros. ut misereat᷑. Non¬
nullꝰ itaq dolor approbandꝰ:
nullus amandꝰ est. Hoc enĩ
tu d̃ne d̾s qui aiãs amas lõ-¬
ge alteq puruis quãnos:&
incorruptibiliꝰ misereris. qͦd
nullo dolore sauciaris. Et
aohec quis idoneus: At ego
tunc miser dolere amabã.
et querebã ut esset qͦd dole¬
rem: qñ mͥ inerũna aliena
et falsa et saltatoria ea
magis placebat actio histͥ¬
onis. meꝙ alliciebat ue¬

Expanded text:
tristabar; et utrumque detristabar; et utrumque delectabat tamen. nunc uero magis miseror gaudentem in flagitio quam uelut dura perpessum detrimento perniciosae uoluptatis et amissione miserae felicitatis. haec certe uerior misericordia, sed non in ea delectat dolor. nam etsi adprobatur officio caritatis qui dolet miserum, mallet tamen utique non esse quod doleret, qui gormanitus misericors est. si enim est maliuola beniuolentia, quod fieri non potest, potest et ille, qui ueraciter sineeriterquc miseretur, cupere esse miseros, ut misereatur. nounullus itaque dolor adprobandus, nullus amandus est. hoc enim tu, domine deus, qui animas amas, longe alteque purius quam nos et incorruptibilius misereris, quod nullo dolore saueiaris. et ad haec quis idoneus? At ego tunc miser dolere amabam et quaerebam, ut esset quod dolerem, quando mihi in aerumna aliena et falsa et saltatoria ea magis placebat actio histrionis meque alliciebat ue
Abbreviated transcription (Latin):
expectat non doleat: abscẽdit
inde fastidiens et rẽp̃hendẽs.
Si autẽ doleat: manet intẽtꝰ
et gaudens. Lacrime gͦ amã¬
tur et dolores. Certe omĩs ho¬
mo gaudere uult. Nut cũ
miserũ ẽẽ neminẽ libeat:
libet tamen esse misericor¬
dem. Quod qͥa sine dolore ẽ.
hac una causa amant᷑ do¬
lores: et hoc deilla uena
amiticie est. S qͦ uadit:
Quofluit: Ut quid decur¬
rit intorrentẽ picis bulliẽ¬
tis et estꝰ immanes tetraꝵ
libidinũ⁊ inqͦs ipsa mutatur
et u̾titur ꝑ nutũ ꝓpͥum de ce-¬
lesti serenitate detorta atq de
lores aliqñ. S caue immũdi¬
tiam anima mea. subtutore
deo meo. deo patrũ nr̃oꝵ. et
laudabili et suꝑ exaltato in
omĩa scl̃a: caue immuditiã.
Neq enim nunc misereor. sẽd
tunc intheatris cõgaudebã
amantib. cum sese fruebãt᷑
ꝑflagitia: quãuis hec ima¬
ginarie gererẽt inludo spec¬
taculi. Cum autẽ sese a¬
mittebãt. qͣi misericors con¬

Expanded text:
spectat non doleat, abscedit spectat non doleat, abscedit inde fastidiens et reprehendens; si autem doleat, manet intentus et gaudens. Lacrimae ergo amantur et dolores. certe omnis homo gaudere uult. an cum miserum esse neminem libeat, libet tamen esse misericordem, quod quia non sine dolore est, hac una causa. amantur dolores? et hoc de illa uena amicitiae est. sed quo uadit? quo fluit? ut quid decurrit in torrentem picis bullientis, aestus inmanes taetrarum libidinum, in quos ipsa mutatur et uertitur per nutum proprium de caelesti serenitate detorta atque delores aliquando. sed caue inmunditiam, anima mea, sub tutore, deo meo, deo patrum nostrorum et laudabili et superelato in omnia saecula, caue inmunditiam. neque enim nunc non misereor, sed tunc in theatris congaudebam amantibus, cum sese fruebantur per flagitia, quamuis haec imaginarie gererent in ludo spectaculi, cum autem sese amittebant, quasi misericors con
Abbreviated transcription (Latin):
meus miscdia mea: quanto
felle mͥ suauitatẽ illam. et
quam bonꝰ asꝑsisti. Quia
et amatus sum. et ꝑueni oc¬
culte ad unculũ fruendi: et
colligabar letus erũnosis
nexib ut cederer uirgis fer¬
reis ardentib reli & stspi¬
tionũ et timoꝵ. et irarũ atq
rixarum.Rapiebãt me spec¬
tacula theatrica plena ima¬
ginibus miseriarũ mearũ:
et fomitib ignis mei. Qdẽ
qͦd ibi homo uult dolere cũ¬
spectat luduosa et tragica.
que tam pati ipłe nollet:
Q tamẽ pati uult exeis do¬
lorem spectator: et dolor ip̃e
est uoluptas eus.Qdens
nisi miserabilis insania: Nã
eo magis eis mouet᷑ quiłq qͦ
minꝰ atalibus affectibꝰ sanus
est: qũaquã cum ip̃e patitur
et scenics: Non enim ad
subueniendũ ꝓuocat᷑ audi¬
tor: sed tantũ ad dolendũ
inuitatur. Et actori earũ i¬
maginũ ampliꝰ fauet: cũ
amplius dolet. Et si calami¬
tates ille hominũ uł antiq̃
uel false sic agant᷑ ut qui

Expanded text:
meus, misericordia mea, quanto meus, misericordia mea, quanto felle mihi suauitatem illam et quam bonus aspersisti, quia et amatus sum et perueni ad uinculum fruendi et conligabar laetus aerumnosis nexibus, ut caederer uirgis ferreis ardentibus zeli et suspicionum et timorum et irarum atque rixarum. Rapiebant me spectacula theatrica plena imaginibus miseriarum mearum et fomitibus ignis mei. quid est, quod ibi homo uult dolere luctuosa et tragica, quae tamen pati ipse nollet? et tamen pati uult ex eis dolorem spectator et dolor ipse est uoluptas eius. quid est nisi miserabilis insania? nam eo magis eis monetur quisque, quo minus a talibus affectibus sanus est, quamquam, cum ipse patitur, et scenicis? non enim ad subueniendum prouocatur auditor, sed tantum ad dolendum innitatur et auctori earum imaginum amplius fauet, cum amplius dolet. et si calamitates illae hominum uel antiquae uel falsae sic agantur, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
giñe: ce cirtũstrepebat
me undiq sarthago
flagitiosoꝵ amoꝵ. Nondũ
amabã et amare amabam:
et secretiori indigẽtia oderã
me minꝰ indigentẽ. Quere¬
bam quid amarẽ. amãs ama¬
re. es oderã securitatẽ et uiã
sine muscipulis: qm̃ fames
mͥ erat intus ab interiori ci¬
bo te ipso ds meus. et ea fa¬
me non esuriebã. sed eram
sine desiderio alimentoꝵ in¬
corruptibiliũ: non quia ple¬
nus eis erã. sed qͦ inanior eo
fastidiosior. Et ideo non bene
ualebat anima mea. et ulce¬
rosa ꝓiciebat se foras misera¬
biliter: scalpi auida. con¬
tactui sensibiliũ. S sinon
haberẽt animã: nõ utiq¬
amarent elmare ce amari
dulce mͥ erat magis si ettam
amantis corpore fruerer. Ue¬
nam igit᷑ amicitie coinqͥna¬
bam sordib concupiscẽtie c̃a¬
doremq eius obnubilabã de
tartaro libidinns: et tamen
fedꝰ atq inhonestꝰ elegãs et ur¬
banus ẽẽ gestiebã abundãti
uanitate. Qui etiam in amo¬
rẽ quo cupiebam capi. Gs̃

Expanded text:
ginem et circumstrepebat me undique sartago llagitiosorum amorum. nondum amabam et amare amabam et secretiore indigentia oderam me minus indigentem. quaerebam quid amarem, amans amare, et oderam securitatem et uiam sine muscipulis, quoniam famis mihi erat intus ab interiore cibo, te ipso, deus meus, et ea fame non esuriebam, sed eram sine desiderio alimentorum incorruptibilium, non quia plenus eis eram, sed quo inanior, fastidiosior. et ideo non bene ualebat anima mea et ulcerosa proiciebat se foras, miserabiliter scalpi auida contactu sensibilium. sed si non, haberent animam, non utiquamarentur. amare et amari dulce mihi erat magis, si et amantis corpore fruerer. uenam igitur amicitiae coinquinabam sordibus concupiscentiae candoremque eius obnubilabam de tartaro libidinis, et tamen foedus atque inhonestus, elegans et urbanus esse gestiebam abundanti uanitate. rui etiam in amorem, quo cupiebam capi. deus
Abbreviated transcription (Latin):
diderimus: mendacem faciemꝰ
dm̃. cũ de animo conserui alit̃
qͣm ille docuit opinam᷑. Iã uide
qm stultum sit in tantã copia
uerissimaix sententiare q̃ de
ilł u̾bis erui possunt temere
affirmare qͣm earx moyses pou̾¬
sium senserit: ⁊ ꝑuitiosis contẽ¬
tionib ip̃am offend̾e caritatem.
ꝓpt̾ qͣm dixit. omĩa. cꝰ dicta cona¬
mut expon̾e. Ex̾ tñ ego d̾s̃ m̃s cel¬
situdo hũilitatis mee. ⁊ requies
laboris mei qͥ audis confessiones
meas. ⁊ dimittis peccata mea. qm̾
meũ sicut me ip̃m: non possum
nunꝰ credẽ de moyse fidelissimo
famulo tuo. Quã mͥ optarem
ac desiderarem abste dari mu¬
neris. si tẽpore illo natꝰ essẽ. qͦ il¬
le eoq loco me constituisses ut
ꝑ seruitutẽ cordis ac lingue mee¬
u̾sum orbem tanto auctoritatis
culmine. omĩum falsarũ suꝑ¬
barũq doctnar u̾ba superature.
Uellem quippe si tunc ego essẽ

Expanded text:
diderimus, mendacem faciemus diderimus, mendacem faciemus dominum, cum de animo conserui aliter quam ille docuit opinamur. iam uide, quam stultum sit in tanta copia uerissimarum sententiarum, quae de illis uerbis erui possunt, temere adfirmare, quam earum Moyses potissimum senserit, et perniciosis contentionibus ipsam offendere caritatem, propter quam dixit omnia, cuius dicta conamur exponere. Et tamen ego, deus meus, celsitudo humilitatis meae et requies laboris mei, qui audis confessiones meas et dimittis peccata mea, quonmeum sicut me ipsum, non possum minus credere de Moyse fidelissimo famulo tuo, quam mihi optarem ac desiderarem abs te dari muneris, si tempore illo natus essem quo ille eoque loci me constituisses, ut per seruitutem cordis ac linguae meversum orbem tanto auctoritatis culmine omnium falsarum superbarumque doctrinarum verba superaturae Vellem quippe, si tunc ego essem
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑. Accende iudex optime.
d̾s ip̃a uitas. attende qͥd dicã
contradictori huic attende. co¬
rã te enĩ dico. ⁊ corã frib meis
qͥ legitime utunt᷑ lege usq ad
finem caritatis: attende ⁊ uide
quid ei dicam si placet tibi. Hãc
eñ uocẽ hĩc refero. frat̾nam ⁊
pacificam. Si ambo uidemus
uerũ esse quod dicis. ⁊ ambo ui¬
demꝰ esle uerum quod dico: ubi
q̃so id uidemꝰ. Nec ego utiq in
te. nec tu in me. s ambo in ip̃a
que sͣ mentes nrãs ẽ ĩ cõmuta¬
bili ueritate. Cum gͦ de ip̃a do¬
mini dei nr̃i luce non contẽda¬
mus: cur de ꝓximi cogitatione
contendinus quam sic iudere
si possumus ut iudet᷑ in cõmu¬
tabilis ueritas qñ si ip̃e moyses
apparuisset nob̃ atq dixisset ħ
cogitaui. nec sic eam iuderemꝰ.
s crederemus: Non itaq suyͣ
qͣm scriptum est. unus ꝓ altero
met ipsos. Propt̾ que duo p̾¬
cepta caritatis sensisse moysen.
quicqͥd in ilł libris sensit. nͥ cre¬

Expanded text:
loquitur. attende, iudex optime loquitur. attende, iudex optime deus, ipsa ueritas, attende quid dicam contradictori huic, attende; coram te enim dico et coram fratribus meis, qui legitime utuntur lege usque ad finem caritatis. attende et uide quid ei dicam, si placet tibi; hanc enim uocem huic refero fraternam et pacificam: si ambo uidemus uerum esse quod dicis et ambo uidemus uerum esse quod dico, ubi, quaeso, id uidemus? nec ego utique in te nec tu in me, sed ambo in ipsa quae supra mentes nostras est incommutabili ueritate. cum ergo de ipsa domini dei nmi cogitatione contendimus, quam sic uidere non possumus, ut uidetur inconmutabilis ueritas, quando, si ipse Moyses apparuisset nobis atque dixisset: "hoc cogitaui", nec sic eam uideremus, sed crederemus? non itaque supra quam scriptum est unus pro altero met ipsos. propter quae duo praecepta caritatis sensisse Moysen, quidquid in illis libris sensit, nisi cre
Abbreviated transcription (Latin):
diuini st̃.⁊ in corde famulitui
uiderũt qd̾ dicũt: s qr suꝑbi st̃
nec nouerunt moysi sententiã
s amant suã. ñ quia uera est.
s quia sua ẽ. Alioquin ⁊ aliã
ueram parit̾ amarent. sicut ⁊¬
ego amo qd̃ dicunt qñ uerũ di¬
cunt. ñ qr ip̃oꝵ ẽ. s quia uerũ
est: ⁊ ideo iam nec ip̃oꝵ ẽ. qͥ a uerx
est i aũ ides amãt ills̾ quia ue¬
go dico. s ꝙ ip̃i dicunt. nolo ñ
amo: quia ⁊ si ita ẽ. tamẽ ista te¬
meritas non scientie. s audatie
ẽ: nec uisus s typus eam pepe¬
rit. Ideoq dñe tremenda sunt
uroicia tua. qm̃ ueritas tua nͨ
ominiũ nr̃m qͦs ad eius cõmu¬
mionem publice uocas: t̾ribilit̾
amonẽs nos ut eam nolimus
hab̾ẽ pͥuatam. ne pͥuem᷑ ea Nã
quisqͥs id ꝙ tu omĩb ad fruẽ¬
dum ꝓponis sibi ꝓpͥe uendicat.
⁊ suum uult esse qd omnium
ẽ. A cõmuni ꝓpellitur ad sua hoc
ẽa ueritate ad mẽdatium. Qͥ
enum loquit᷑ mendatiũ. de suo

Expanded text:
diuini sunt et in corde famuli tui diuini sunt et in corde famuli tui uiderunt quod dicunt, sed quia superbi sunt nec nouerunt Moysi sententiam, sed amant suam, non quia uera est, sed quia sua est. alioquin et aliam ueram pariter amarent, sicut ego amo quod dicunt, quando uerum dicunt, non quia ipsorum, sed quia uerum est: et ideo iam nec ipsorum est, quia uerum est. si autem ideo ament illud, quia uego dico, sed quod ipsi dicunt, nolo, non amo; quia etsi ita est, tamen ista temeritas non scientiae, sed audaciae est, nec uisus, sed typhus eam peperit. ideoque, domine, tremenda sunt indicia tua, quoniam ueritas tua nec omnium nostrum quos ad eius communionem publice uocas, terribiliter admonens nos ut eam nolimus habere priuatam, ne priuemur ea. nam quisquis id quod tu omnibus ad fruendum proponis sibi proprie uindicat et suum uult esse quod omnium est, a communi propellitur ad sua, hoc est a ueritate ad mendacium; qui enim loquitur in mendacium, de suo
Abbreviated transcription (Latin):
q naturã siue sp̃ualẽ siue cor¬
poralẽ. s utrãq inchoatã ⁊ ad¬
huc informẽ uelle intelligi. Ui¬
deo uere potuisse dui. quicquid
hoꝵ diceret᷑. s quid hoꝵ in his
u̾bis ille cogitauerit ñ ita ui¬
des qͥmuis siue aliquid hoꝵ si¬
ue aliquid aliud qd̾ a me cõme¬
moratũ non ẽ. tantus uir ille.
mente conspex̾it cum hec u̾ba
ꝓmeret ueꝵ eum uidisse. apte¬
qͥ id enũtiasse ñ dubitem. Ne¬
mo mͥ iam molestus sit. dicendo
mͥ ñ hoc sensit moyses ꝙ tu di¬
cis: s hoc sensit ꝙ ego dico. Si e¬
nim mͥ diceret unde scis hoc sẽ¬
sisse moysen qd̃ de his u̾bis eius
eloqueris. equo animo ferre de¬
berem. ⁊ responderẽ fortasse q̃ su¬
periꝰ respondi. uł aliquanto ube¬
rius si esset durior. Cũ uero dic̃
uita paupere d̾s nĩs. in cuius
sinu ñ ẽ contͣdictio. plue mͥ mi¬
tigationes in cor. ut pacient̾ ta¬
les ferã. qͥ non mͥ hoc dicunt. qr

Expanded text:
que naturam siue spiritalem siue corque naturam siue spiritalem siue corporalem, sed utramque inchoatam et adhuc informem uelle intellegi. uideo quippe uere potuisse dici, quidquid horum diceretur, sed quid horum in his uerbis ille cogitauerit, non ita uideo, quamuis siue aliquid horum siue quid aliud, quod a me conmemoratum non est, tantus uir ille mente conspexerit, cum haec uerba promeret, uerum eum uidisse apteque id enuntiauisse non dubitem. Nemo iam mihi molestus sit dicendo mihi: "non hoc sensit Moyses, quod tu dicis, sed hoc sensit, quod ego dico." si enim mihi diceret: "unde scis hoc sensisse Moysen, quod de his uerbis eius eloqueris?" aequo animo ferre deberem et responderem fortasse, quae superius respondi uel aliquanto uberius, si esset durior. cum uero dicit: uita pauperum, deus meus, in cuius sinu non est contradictio, plue mihi mitigationes in cor,; ut patienter tales feram; qui non mihi hoc dicunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs nr̃m sic inueniet eã int̾ tã
multa u̾ba q̃ in ilł u̾bis alit̾ at¬
ꝙ alit̾ intellectu. ⁊ currũt q̃tẽ¬
tib: ut tam fident̾ dicat hoc sẽ¬
sisse moysen. atq hoc nulla nar¬
ratione uoluisse intelligi qͣm
fident̾ dicit hoc uerum esse. si¬
ue ille hoc senserit siue aliud:
Ecce enim d̃s m̾s ego seruus
tuus. qͥ noui tibi sacrificiũ con¬
fellionis in his litt̃is. ⁊ oro. ut
ex miscd̃ĩa tua redlam tͥ uota
mea. ecce ego quam fident̾ dico.
in tuo u̾bo. u̾bo incõmutabili oĩa
te fecisse inuisibilia ⁊ iusibilia.
Nũquid tã confident̃ dico ñ ali¬
ud quam hoc atcendisse moysẽ
cum scriberet in pͥncipio fecit
d̾s celum ⁊ t̾ram: qr ñ sicut in
tua uĩtate uideo hoc certũ uideo.
ita in eiꝰ mente uideo id eum co¬
gitasse cum hec scriberet: Po¬
tuit enim cogitare in ip̃o faciẽ¬
di exordio cum diceret in pͥnci¬
pio. potuit ⁊ celũ ⁊ t̾ram hoc lo¬
co nullam iam ꝑfcãm formatã¬

Expanded text:
inuenit eam inter tam multa uera, quae in illis uerbis aliter atque aliter intellectis occurrunt quaerentibus, ut tam fidenter dicat hoc sensisse Moysen m atque hoc in illa narratione noluisse intellegi, quam fidenter dicit hoc uerum esse, siue ille hoc senserit siue aliud? ecce enim, deus meus, ego seruus tuus, qui uoui tibi sacrificium confessionis in his litteris et oro, ut ex misericordia tua reddam tibi uota mea, ecce ego quam fidenter dico in tuo uerbo incommutabili omnia te fecisse, inuisibilia et uisibilia, numquid tam fidenter dico non aliud quam hoc adtendisse Moysen, cum scriberet: in principio fecit deus caelum et terram, quia non, sicut in tua. ueritate hoc certum uideo, ita in eius mente uideo id eum cogitasse, cum haec scriberet? potuit enim cogitare in ipso faciendi exordio, cum diceret: in principio; potuit et caelum et terram hoc loco nullam iam formatam perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
principio fecit d̾s celũ ⁊ terrã.
Statim quippe subiecit qͣm t̾¬
ram dixerit. Et quod scd̃o die
cõmemorat᷑ fcm firmamentũ
⁊ uotatum celũ: insinuat de qͦ
celo pͥus sine dieb sermo loqun¬
tus sit. Mira ꝓfunditas eloqͥ¬
orum tuoꝵ: quoꝵ ecce ante nos
ditas. horror ẽ intende̾ in eam.
Horror honoris: ⁊ tremor amoriᷤ.
Odi hostes eiꝰ uehement̾. O si oc¬
cidas eos de gladio bis acuto:¬
⁊ ñ sint hostes eius. Sic enim a¬
mo eos occidi sibi: ut uiuant tͥ.
Ecce aut̃ a lii non rep̾hensores
sed laudatores libri geneseos. Nõ
inquiunt hoc uoluit. in his u¬
bis intelligi sp̃s diũ. qui per
moysẽ famulũ eius ista conscͥp¬
sit. ñ hoc uoluit intelligi quod
tu dicis: s aliud qd̾ nos dicimꝰ.
Quib gͦ te arbitro d̾s omĩũ nr̃oꝵ
ita respõdeo. Nũ dicitis falsa ẽẽ q̃ mͥ
iu̾tas uoce foiti aurẽ ĩt̾i̾orẽ dic̃ de

Expanded text:
principio fecit deus caelum et terram. principio fecit deus caelum et terram. statim quippe subiecit, quam terram dixerit. et quod secundo die commemoratur factum firmamentum et uocatum, caelum insinuat, de quo caelo prius sine diebus sermo locutus sit. Mira profunditas eloquiorum tuorum, quorum ecce ante nos ditas! horror est intendere in eam, horror honoris et tremor amoris. odi hostes eius uehementer: o si occidas eos de gladio bis acuto, et non sint hostes eius! sic enim amo eos occidi sibi, ut uiuant tibi. ecce autem alii non reprehensores, sed laudatores libri Geneseos: "non" inquiunt "hoc uoluit in his uerbis intellegi spiritus dei, qui per Moysen famulum eius ista conscripsit, non hoc uoluit intellegi, quod tu dicis, sed aliud, quod nos dicimus." quibus ego te arbitro, deus omnium nostrum, ita respondeo. Num dicetis falsa esse, quae mihi ueritas uoce forti in aurem interiorem dic
Abbreviated transcription (Latin):
interim sentio ds̃ mĩs. cũ audio
loquentẽ scͥpturã tuã. in pͥnci¬
pio fecit d̾s celum ⁊ t̾rã. terra aũ¬
erat inuisibilis ⁊ incomposita ⁊
tenebre erant suꝑ abyssum. neq
cõmemorãtem quod hodie fece¬
ris hec. Sic interĩ sentio. ꝓpt̾ illd̃.
celum celi. celum intellectuale
uͥ est intellectus nosse simul ñ
ex ꝑte ñ in enigniate ñ ꝑ speculũ
s ex toto in manifesta facie ad
faciem ñ modo hoc. modo illud:
s qd̃ dictum est nosse simul si¬
ne ulla uicissitudine tẽpoꝵ. et
ꝓpt̾ inuisibilẽ atq in cõpositã t̾¬
ram sine ulla iicissitudine tẽ¬
porũ. q̃ solet habere mͦ hoc. ⁊ mͦ
illd̾. quia ibi nulla species nus
qm h aut illud. Propt̾ duo hec
pͥmitꝰ formatũ. ⁊ penitꝰ in forme.
illud celum s celum celi. hoc
uero terrã s t̾rã inuisibilem ⁊
ĩcompositã. ꝓpt̾ duo hec int̾im
sentio sine commemoratione
dier dicere scripturã tuam. ĩ

Expanded text:
interim sentio, deus meus, cum audio interim sentio, deus meus, cum audio loquentem scripturam tuam: in principio fecit deus caelum et terram: terra auerat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, neque conmemorantem, quoto die feceris haec, sic interim sentio propter illud caelum caeli, caelum intellectuale, ubi est intellectus nosse simul, non ex parte, non in aenigmate, non per speculum, sed ex toto, in manifestatione, facie ad faciem; non modo hoc, modo illud, sed, quod dictum est, nosse simul sine ulla uicissitudine temporum, et propter inuisibilem atque inconpositam terram sine ulla uicissitudine temporum, quae solet habere modo hoc et modo illud, quia ubi nulla species, nusquam est hoc et illud: propter duo haec, primitus formatum et penitus informe, illud caelum, sed caelum caeli, hoc uero terram, sed terram inuisibilem et inconpositam, propter duo haec interim sentio sine commemoratione dierum dicere scripturam tuam: in
Abbreviated transcription (Latin):
ne ullo ut̾ uallo mutatõis ꝙͣ¬
uis mutabile. tñ ñ mutatum
tua et̾nitate atq incõmutabili¬
tate ꝑfruat᷑. alteꝵ qd̃ ita infor¬
me erat. ut ex qua forma in qͣm
formã uł motionis uł statiomiᷤ
nuitaret᷑. quo tẽpori subderetur
ñ haberet. S ut hoc informe es¬
set ñ reliquisti: qm̃ fecisti ante
omnẽ diem. in pͥncipio celũ et
terrã. hec duo que dicebã. Terra
aut̃ inuisibił erat. ⁊ incomposi¬
ta: ⁊ tenebre suꝑ abyssum. Qui¬
bus uerbis insinuat᷑ informi¬
tas. ut gradatim excipiant᷑. qui
omnimoda speciei pͥuationem.
nec tñ ad nichil ꝑuentionem
cogitare ñ possunt. unde fieret
alterũ celũ. ⁊ t̾ra uisibilis atq cõ¬
posita. ⁊ aqua spatiosa. ⁊ quicqͥd
deinceps in cõstitutione huius
mũdi ñ sine dieb fc̃m cõmemo¬
rat᷑: quia talia sunt. ut in eis
agant᷑ uicissitudines tẽporum.
ꝓpter ordinatas cõmutationes
motionum atꝙ formarũ. Hoc

Expanded text:
ne ullo intervallo mutationis, qne ullo intervallo mutationis, quamvis mutabile tamen non mutatum, tua aeternitate atque incommutabilitate perfruatur: alterum quod ita informe erat, ut ex qua forma, in quam formam vel motionis vel stationis mutaretur, quo tempori subderetur, non haberet. Sed hoc ut informe esset non reliquisti, quoniam fecisti ante omnem diem, in principio coelum et terram, haec duo quae dicebam. terra autem inuisibilis erat et inconposita et tenebrae super abyssum. quibus uerbis insinuatur informitas, ut gradatim excipiantur, qui omnimodam speciei priuationem nec tamen ad nihil peruentionem cogitare non possent, unde fieret alterum caelum et terra uisibilis atque conposita et aqua speciosa et quidquid deinceps in constitutione huius mundi non sine diebus factum conmemoratur, quia talia sunt, ut in eis agantur uicissitudines temporum propter ordinatas conmutationes motionum atque formarum. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nullã patit᷑ uicissitudinẽ tem¬
poꝵ. Hoc inconspectu tuo claret
mͥ. ⁊ magis magisq clarescat
oro te. atq in hac manifestatio¬
ne ꝑsistam sobrius sub alis. tu
is. Ecce nescio quid forme. in
istis mutationib rerũ extrema¬
rũ atq infimarũ. Et quis di¬
cet mͥ: nͥ qͥsquis ꝑ inania cordĩ
sui cum suis phantasmatibus
uagat᷑ ⁊ uoluitur. Quis nͥ ta¬
lis dicet mͥ: quod de minuta
atq consumpta omĩ specie si so¬
la remaneat informitas. per qͣm
despetie inspeciẽ res mutabat᷑ ⁊
uertebat᷑. possit exib̾e uices tẽpo¬
tum᷑ Omnino enim ñ potest
quia sine uarietate motionum
ñ sunt tẽpora: ⁊ nulla uarietas
uͥ nulla speties. Quib consi
derans qͣntũ donas ds meus. qͣ¬
tũ me ad pulsandũ extitas d̾s
m̃s. qͣntumq pulsanti aperis.
duo repperio que fecisti carẽtia
tẽporibus. cũ tͥ neutrũ coet̾nũ
lit: unũ qd̾ ita formatũ ẽ. ut si¬
ne ullo defcũ contẽplationis. si¬

Expanded text:
atitur vicissitudinem temporum. Hoc in conspectu tuo claret mihi, et magis magisque clarescat, oro te, atque in hac manifestatione persistam sobrius sub alis tuis. 14. Ecce nescio quid informe in istis mutationibus rerum extremarum atque infirmarum. Et quis dicet mihi, nisi quisquis per inania cordis sui cum suis phantasmatibus vagatur et volvitur; quis nisi talis dicet mihi, quod diminuta atque consumpta omni specie, si sola remaneat informitas, per quam de specie in speciem res mutabatur et vertebatur, possit exhibere vices temporum? Omnino enim non potest, quia sine varietate motionum non sunt tempora: et nulla varietas, ubi nulla species. CAPUT XIderatis quantum donas, Deus meus, quantum me ad pulsandum excitas, quantumque pulsanti aperis; duo reperio quae fecisti carentia temporibus, cum tibi neutrum coaeternum sit. Unum, quod ita formatum est, ut sine ullo defectu contemplationis, si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clamasti: ⁊ rupisti surclitatẽ
meã. Coruscasti.splenduisti: ⁊
fugasti cecitatẽ meã. Flagrasti
⁊ duxi sp̃m: ⁊ anhelo tͥ. Gusta¬
ui: ⁊ esurio ⁊ sitio. Tetigisti me:
⁊ exarsi in pacẽ tuã. Cum in he¬
lero tͥ ex omni me. nusqͣm erit
ta mea. tota plena te. Nunc a'
qm̃ quẽ tu imples subleuas eũ:
qm̾ tui plenus ñ sum. oneri mͥ
lum. Contendunt leticie mee.
flẽde cum letandis meroribus:
es q̃ ꝑte ster uictoria nescio. Ei mͥ¬

Expanded text:
et clamasti, et rupisti surditatem et clamasti, et rupisti surditatem meam; coruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam; fragrasti, et duxi spiritum et anhelo tibi; gustaui, et esurio et sitio; tetigisti me, et exarsi in pacem tuam. Cum inhaesero tibi ex omni me, nusquam erit ta mea tota plena te. nunc autem quoniam quem tu imples subleuas eum, quoniam tui plenus non sum oneri mihi sum. contendunt laetitiae meae flendae cum laetandis maeroribus et ex qua parte stet uictoria nescio.
Abbreviated transcription (Latin):
bi sint. Habitas certe in ea qm̾
tui memini ex quo te didici: ⁊
in ea te inuenio. cũ recordor te.
Neq enim iam eras in memo¬
ria mea: prius qͣm te discerẽ.
Ubi gͦ inueni te ut disc̾em te:
nͥ in te supͣ me: ⁊ nusqͣm locꝰ ⁊
recedimꝰ ⁊ accedimꝰ: ⁊ nusqͣm lo¬
cus. Ueritas ubiq presides om¬
nib consulentib te: simulꝙ
respondes omnib etiã diu̾sa cõ¬
sulentib. Liquide tu respondes:
s ñ liquide om̃s audiũt. Om̃s
uide uolunt consulunt: s ñ sẽ¬
per quod uolunt audiũt. Opti¬
mus minist̾ tius est qui non
magis intuet᷑. hoc a te audire ꝙ
ip̃e uoluerit: s potius hoc uelle
qd̾ a te audierit. Sero te amaui
pulchritudo tã antiqͣ ⁊ tã noua:
sero te amaui. Et ecce intꝰ eras: ⁊
ego foris. Et ibi te querebam: ⁊
in ista formosa q̃ fecisti deformĩ
itruebã. Mecũ eras: ⁊ tetũ ñ e¬
ram. Ea me tenebãt longe a te:
q̃ si in te ñ essent. ñ essẽt. Uocasti

Expanded text:
bi sint? habitas certe in ea, qbi sint? habitas certe in ea, qtui memini ex quo te didici, et in ea te invenio cum recordor te. Neque enim jam eras in memoria mea priusquam te discerem. Ubi ergo inveni te ut discerem te nisi in te supra me? et nusquam locus, et recedimus et accedimus, et nusquam locus. ueritas ubique praesides omnibus consulentibus te simulque respondes omnibus etiam diuersa consulentibus, liquide tu respondes, sed non liquide omnes audiunt omnes unde uolunt consulunt, sed non semper quod uolunt audiunt. optimus minister tuus est qui non magis intuetur hoc a te audire quod ipse uoluerit, sed potius hoc uelle quod a te audierit. Sero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, sero te amaui! et ecce intus eras et ego foris, et ibi te quaerebam et in ista formonsa quae fecisti deformis irruebam; mecum eras, et tecum non eram et ea me tenebant longe a te, quae si in te non essent, non essent. uocasti
Abbreviated transcription (Latin):
le cubile fabricasti illic tͥ: qua¬
le sanctuarium edificasti tibiͤ
Tu dedisti hanc dignationem
memorie mee. ut maneas ĩ
ea: s in qua eius ꝑte maneas.
hoc considero. Transcendi enĩ
ꝑtes eius quas habent. ⁊ bestie
cũ te recorbarer. qͥa ñ ibi te in¬
ueniebam int̾ imagines rerum
corporalium. ⁊ ueni ad ꝑtes eiꝰ
uͥ cõmendaui affectiones ani¬
nu mei: nec illic inueni te. E
intraui ad ip̃ius aniri mei se¬
den que illi ẽ memoria mea qũi
sui quoq meminit animꝰ. nec
ibi tu eras quia sicut ñ es ima¬
go corporał. nec affectio uiuẽtis.
quał ẽ cum letamur. contͥstam.
cupimꝰ. metuimꝰ. meminimus.
obliuisci᷑. ⁊ qͥcqͥd huiꝰmodi ẽ:
ita nec ip̃e animꝰ es. qͥa dñs cłs
animi tu es. Et cũ mutant᷑ h
onũa. tu aut̃ incõmutabilis.
manes suꝑ omĩa: ⁊ dignatꝰ es
habitare in memoria mea. ex qͦ
te didici. Et quid q̃ro quo loco e¬
ius habites: Quasi uero locai¬

Expanded text:
le cubile fabricasti tibi? quale cubile fabricasti tibi? quale sanctuarium aedificasti tibi? tu dedisti hanc dignationem memoriae meae, ut maneas in ea, sed in qua eius parte maneas, hoc considero. transcendi enim partes eius, quas habent et bestiae, cum te recordarer, quia non ibi te inueniebam inter imagines rerum corporalium, et ueni ad partes eius, ubi conmendaui affectiones animi mei, nec illic inueni te. et intraui ad ipsius animi mei sedem, quae illi est in memoria mea, quoniam sui quoque meminit animus, nec ibi tu eras, quia sicut non es imago corporalis nec affectio uiuentis, qualis est, cum laetamur, contristamur, cupimus, metuimus, meminimus, obliuiscimur et quidquid huius modi est, ita nec ipse animus es, quia dominus deus animi tu es, et conmutantur haec omnia, tu autem inconmutabilis manes super omnia et dignatus es habitare in memoria mea ex quo te didici. et quid quaero, quo loco eius habites, quasi uero loca i
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sic cecus ⁊ languidus. tͦpis
atq indecens latere uult: se aũ
ut lateat aliquid ñ uult. Con¬
tra illi reddit᷑ ut ip̃e non lateat
ueritati. ip̃m aũ ueritas lateat.
Lamen eciã sic dũ miser ẽ: uers
ma uult gaudere qͣm falsis. Be¬
atus gͦ erit: si nulla int̾pellãte
molestia de ip̃a ꝑ qͣm uera sunt
omnia. sola ueritate gaudebit.
Ecce quantũ spaciatꝰ sum in me¬
moria mea. querẽs te dũe: ⁊ ñ
te inueni extra eã. Neq enĩ ali¬
quid de te inueni. qd̾ non me¬
minissem ex quo didici te. Nã
ex quo didici te: ñ sum oblituᷤ
tui. Ubi eñ inueni u̾itatem ibi
inueni deũ meũ. ip̃am u̾itatẽ:
qͣm ex quo didici. non sum obli¬
tus. Itaq ex quo didici te. ma¬
nes in memoria mea: ⁊ illic te
inuenio cũ reminiscortui. et
delector in te. he sunt sc̃e delitie
mee quas donasti mͥ miscd̾ia
tua: respiciens pauꝑtatẽ meã.
S ubi manes in memoria mea᷑
Tu dñe ubi illic manes: Qua¬

Expanded text:
etiam sic caecus et languidus, turpis etiam sic caecus et languidus, turpis atque indecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas lateat. tamen etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. beatus ergo erit, si nulla interpellante molestia de ipsa, per quam uera sunt omnia, sola ueritate gaudebit. Ecce quantum spatiatus sum in memoria mea quaerens te, domine, et non te inueni extra eam. neque enim aliquid de te inuenio, quod non meminissem ex quo didici te. nam ex quo didici te, non sum oblitus tui. ubi enim inueni ueritatem, ibi inueni deum meum, ipsam ueritatem, quam ex quo didici, non sum oblitus. itaque ex quo te didici, manes in memoria mea, et illic te inuenio, cum reminiscor tui et delector in te. hae sunt sanctae deliciae meae, quas donasti mihi misericordia tua respiciens paupertatem meam. Sed ubi manes in memoria mea, domine, ubi illic manes? qua
Abbreviated transcription (Latin):
in memoria eoꝵ. Cur gͦ non de
illa gaudent: Cur non beati st̃:
Quia fortius occupant᷑ in ali¬
is q̃ potius eos faciunt mise¬
ros: qm illud beatos. quos tenui¬
ter meminerunt. Adhuc enim
ambulent ne eos tenebre com pre¬
hendant. Cur aut̃ ueritas parit
odiũ. ⁊ iuimicus eis factus est
homo tuus uerũ p̾dicans. cum
amet᷑ beata uita que ñ est nisi
gaudiũ. de ueritate: nͥ qͥa sic a¬
mat᷑ ueritas. ut quicũq aliud
amant hoc qd̃ amãt uelint es¬
se ueritatem: Et quia falli no¬
lunt: nolunt conuinci quod
falsi sint. Itaq ꝓpt̾ eam rem o¬
derunt ueritatem: qm ꝓ uerita¬
te amant. Amãt eam lucentem:
oderũt eam redarguẽtem. Qui¬
a enim falli nolunt ⁊ fallere uo¬
lunt. amant eam. cũ seip̃am in¬
dicant: ⁊ oderũt eam cum eos ip¬
sos indicat. Inde retribuet eis:
ut qui se ab ea manifestari no¬
lunt. ⁊ eos nolentes manifestet.
⁊ eis ip̃a non sit manifesta. Suc
su etiam sic animꝰ humanus.

Expanded text:
in memoria eorum. cur ergo non de in memoria eorum. cur ergo non de illa gaudent? cur non beati sunt? quia fortius occupantur in aliis, quae potius eos faciunt miseros quam illud beatos, quod tenuiter meminerunt. adhuc enim ambulent, ambulent, ne tenebrae conprehendant. Cur autem ueritas parit odium et inimicus eis factus est homo tuus uerum praedicans, cum ametur beata uita, quae non est nisi gaudium de ueritate, nisi quia sic amatur ueritas, ut quicumque aliud amant, hoc quod amant uelint esse ueritatem, et quia falli nollent, nolunt conuinci, quod falsi sint? itaque propter eam rem oderunt ueritatem, quam pro ueritate amant. amant eam lucentem, oderunt eam redarguentem. quia enim falli nolunt et fallere uolunt, amant eam, cum se ipsa indicat, et oderunt eam, cum eos ipsos indicat. inde retribuet eis, ut, qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentes manifestet et eis ipsa non sit manifesta. sic, sic, etiam sic animus humanus,
Abbreviated transcription (Latin):
te gaud̾e uolunt. q̃ sola uita be¬
ata ẽ. non utiq uitã beatã uo¬
lunt. An omnes hoc uolunt:
quod ualent eoq contempti sũt:
quia illud quod non ualent ñ
tantum uolunt quãtũ sat est.
ut ualeant. Nam quero ab om¬
nib: utrum malint de ueritate
qͣm de falsitate gaud̾e. Tam non
uubitant dicere de ueritate se
malle: qͣm non dubitant dicẽ
beatos se esse uelle. Beata quippe
uita ẽ gaudiũ de ueritate. Hoc
ẽ enim gaudium de te qui ueri¬
tas es: deus illuminatio mea.
salus facier mee deus mĩs. Hãc
uitã beatã om̃s uolunt: hanc
uitã que sola beata est om̃s uo¬
lunt. Gaudiũ de ueritate om̃s
uolunt. Multos exꝑtus sum
qͥ uellent fallere: qui aũ falli
neminem. Ubi gͦ nouerũt hãc
uitã beatã: nͥ ubi nouerũt etiã
ueritatẽ: Amãt enim ⁊ ip̃am:
bratã uitam. qd̾ ñ est aliud qͣ
de ueritate gaudium. utiq a¬
mant etiã ueritatem: nec ama¬
rẽt nͥ esset aliqua noticia eius

Expanded text:
te gaudere uolunt, quae sola uita bete gaudere uolunt, quae sola uita beata est, non utique uitam beatam uolunt. an omnes hoc uolunt, quod ualent eoque contenti sunt, quia illud, quod non ualent, non tantum uolunt, quantum sat est, ut ualeant? nam quaero ab omnibus, utrum malint de ueritate quam de falsitate gaudere: tam non dubitant dicere de ueritate se malle, quam non dubitant dicere beatos esse se uelle. beata quippe uita est gaudium de ueritate. hoc est enim gaudium de te, qui ueritas es, deus, inluminatio mea, salus faciei meae, deus meus. hanc uitam beatam omnes nolunt, hanc uitam, quae sola beata est, omnes uolunt, gaudium de ueritate omnes uolunt. multos expertus sum, qui uellent fallere, qui autem falli, neminem. ubi ergo nouerunt hanc uitam beatam, nisi ubi nouerunt etiam ueritatem? amant enim et ipsam, beatam uitam, quod non est aliud quam de ueritate gaudium, utique amant etiam ueritatem nec amarent, nisi esset aliqua notitia eius
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ alius hinc alius inde gau¬
det ita se om̃s beatos esse uelle
consonant. quemad modũ conso¬
narent. si hoc int̾rogarent᷑ se uel¬
le gaudere: atq ip̃m gaudium
uitã beatam uocant. Quod si
alius hinc aliis illinc assequi¬
tur: uuũ ẽ tamẽ quo ꝑuenire
om̃s nitunt᷑ ut gaudeant. ¶l
qm̃ res est qmͣ se expertũ non
esse nemo potest dicere: ꝓpterea
reperta in memoria recognosei¬
tur qͣndo beate uite nomẽ au¬
dit᷑. Absit dñe. absit a corde ser¬
ui tui qui confitet᷑ tͥ: absit ut
quocũq gaudio gaudeã. beatũ
me putẽ. Est enĩ gaudium qd̃
non datur impus. s eis qui te
gratis colunt: quoꝵ gaudium
tu ip̃e es. Et ip̃a ẽ beata uita.
gaudere ad te de te ꝓpter te: ip̃a
ẽ ⁊ non ẽ altera. Qui aũ aliam
putãt esse aliud sectant᷑ gaudi¬
um: neq ip̃m ueiꝵ. Ab aliqͣ tũ
imagine gaudii uoluntas ñ a
uertit᷑. Non gͦ certũ ẽ qd̾ om̃s
esse beati uolunt: qm̃ qͥ non de

Expanded text:
m alius hinc, alius inde gaum alius hinc, alius inde gaudet? ita se omnes beatos esse uelle consonant, quemadmodum consonarent, si hoc interrogarentur, se uelle gaudere atque ipsum gaudium uitam beatam uocant. quod etsi alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen, quo peruenire omnes nituntur, ut gaudeant. quae quoniam res est, quam se expertum non esse nemo potest dicere, propterea reperta in memoria recognoscitur, quando beatae uitae nomen auditur. Absit, domine, absit a corde serui tui, qui conStetur tibi, absit, ut quocumque gaudio gaudeam beatum me putem. est enim gaudium, quod non datur inpiis, sed eis, qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. et ipsa est beata uita, gaudere de te, ad te, propter te: ipsa est et non est altera. qui autem aliam putant esse, aliud sectantur gaudium neque ipsum uerum. ab aliqua tamen imagine gaudii uoluntas eorum non auertitur. Non ergo certum est, quod omnes esse beati nolunt, quoniam qui non de
Abbreviated transcription (Latin):
ualeã aliqñ cũ asꝑnatõne aliqñ
cũ desid̾io ꝓ eaꝵ reꝵ diu̾sitate de
quibz me gauisum esse memi¬
ni.Nam ⁊ de turpib gaudio
quodam ꝑfusus sum. quod nc̃
recordans detestor atq execror:
aliqͣndo de bonis ⁊ honestis qd̃
desiderans recolo. tam ⁊ si forte
non adsunt: ⁊ ideo tristis gau¬
dium pristinũ recolo. Ubi gͦ ⁊
qndo exꝑtus sum. uitã meam
beatã: ut recorder eã ⁊ amẽ. ⁊ de¬
siderẽ: Nec ego tantũ aut cũ
paucis: s beati prorsus omnes
esse uolumus. Quod nͥ certa no¬
titia nossemꝰ: ñ tã certe uolunta¬
te uellemus. S quid ẽ hoc: Or
si querat᷑ a duob. utrũ milita¬
re uelint: fieri possit ut alt eoꝵ
uelle se. alt̾ nolle respondeat Si¬
aut̃ ab eis querat᷑ utrũ esse be¬
ati uelint. fieri possit ut ut̾q
statim sine ulla dubitatione
dicat optare: nec ob aliud uelit
ille militare. nec ob aliud iste
nolit. nͥ ut beati sint. Nam forte

Expanded text:
ualeam aliquando cum aspernatione, aliquando ualeam aliquando cum aspernatione, aliquando cum desiderio pro earum rerum diuersitate, de quibus me gauisum esse memini. nam et de turpibus gaudio quodam perfusus sum, quod nunc recordans detestor atque exsecror, aliquando de bonis et honestis, quod desiderans recolo, tametsi forte non assunt, et ideo tristis gaudium pristinum recolo. Vbi ergo et quando expertus sum uitam meam beatam, ut recorder eam et amem et desiderem? nec ego tantam aut cum paucis, sed beati prorsus omnes esse uolumus. quod nisi certa notitia nossemus, non tam certa uoluntate uellemus. sed quid est hoc? quid? si quaeratur a duobus, utrum militare uelint, fieri possit, ut alter eorum uelle se, altautem ab eis quaeratur, utrum beati esse velint, fieri possit ut uterque statim se sine ulla dubitatione dicat optare; nec ob aliud velit ille militare, nec ob aliud iste nolit, nisi ut beati sint? Nam forte
Abbreviated transcription (Latin):
ros: Non. Hos enĩ qui habet
innoticia: non adhuc querit a¬
dipisci. Uitam uero beatã habe¬
mus innoticia. ideoq amamꝰ¬
mus ut beati simꝰ. Nũquid sicut
meminimꝰ eloquẽtiam: Non.
Qͣmuis enimz hoc nomine au¬
dito. recordent᷑ ip̃am rẽ qͥ etiam
ñdum sũt eloquentes. multiq
esse cupiãt unde apparet eam
esse in eoꝵ noticia: tñ ꝑ corporis
sensꝰ alios eloquẽtes animad¬
uerterũt ⁊ delectati sunt. ⁊ hoc
notitia ñ delectarent᷑. Neq enĩ
hoc esse uellent: nͥ delectarent᷑.
Deatam uero uitã. nullo sen¬
su corporis in aliis experimur.
Nũquid sicut meminimꝰ gau¬
diũ: Fortasse ita. Nã gaudiũ
meũ etiã tristis memini: sicut
uitã beatã miser. Neq enĩ ũꝙͣ
corporis sensu gaudium meũ.
uł uidi uł audiui. uł odoratꝰ
sum. uł gustau. uł tetigi. sed
exꝑtꝰ sũ in animo meo. quãdo
letatꝰ sum: ⁊ adhesit eiꝰ notitia
memorie mee ut id reminisci

Expanded text:
ros? non; hos enim qui habet ros? non; hos enim qui habet in notitia, non adhuc quaerit adipisci, uitam uero beatam habemus in notitia ideoque amamumus, ut beati simus. numquid sicut meminimus eloquentiam? non: quamuis et hoc nomine audito recordentur ipsam rem qui etiam nondum sunt eloquentes multique esse cupiant — unde apparet eam esse in eorum notitia — tamen per corporis sensus alios eloquentes animaduerterunt et delectati sunt et hoc notitia non delectarentur neque hoc esse uellent, nisi delectarentur - beatam uero uitam nullo sensu corporis in aliis experimur. numquid sicut meminimus gaudium? fortasse ita. nam gaudium meum etiam tristis memini sicut uitam beatam miser, neque umquam corporis sensu gaudium meum uel uidi uel audiui uel odoratus sum uel gustaui uel tetigi, sed expertus sum in animo meo, quando laetatus sum, et adhaesit eius notitia memoriae meae, ut id reminisci
Abbreviated transcription (Latin):
an in illo homine qui pͥmus pec¬
cauit. in quo ⁊ om̃s mortui su¬
⁊ de quo om̃s cũ miseria nati su¬
mus ñ quero nunc: s q̃ro utrũ
in memoria sit beata uita. Neq
enim amaremꝰ eam nͥ nossemꝰ.
Audiamꝰ nomen hoc: ⁊ om̃s rẽ
ip̃am. nos appet̾e fatenuir. Non
eium sono delectam᷑. Nam hoc cũ
latine audit grecus. non delecta¬
tur quia ignorat quid dictũ sit.
nos aũt delectam᷑: sieut etiã ille
si grece hoc audierit. qm̃ res ip̃a
nec greca nec latina ẽ. cui adipi¬
lcende greci latiniq inhiant. ce¬
teraq linguaꝵ. homines. No¬
ta ẽ gͥ omĩb: quia una uoce si ĩ¬
t̾rogari possent: utrũ beati esse
uellent. sine ulla dubitacione uel¬
le responderent. Quod ñ fieret:
nͥ res ip̃a cuiꝰ hoc nomẽ ẽ. eoꝵ
memoria teneret᷑. Nũquid ita:
ut meminit carthaginem qui
uidit. Non. Uita enĩ beata ñ
uidet᷑ oculis: quia ñ ẽ corpꝰ. Nũ¬
quid sicut meminimꝰ nume¬

Expanded text:
an in illo homine, qui primus pecan in illo homine, qui primus peccauit, in quo et omnes mortui sunes cum miseria nati sumus, non quaero nunc, sed quaero, utrum in memoria sit beata uita. neque enim amaremus eam, nisi nossemus. audiuimus nomen hoc et omnes rem, omnes nos adpetere fatemur; non enim solo sono delectamur. nam hoc cum latine audit Graecus, non delectatur, quia ignorat, quid dictum sit; nos autem delectamur, sicut etiam ille, si graece hoc audierit, quoniam res ipsa nec graeca nec latina est, cui adipiscendae Graeci Latinique inhiant ceterarumque linguarum homines. nota est igitur omnibus, qui una uoce si interrogari possent, utrum beati esse uellent, sine ulla dubitatione uelle responderent. quod non fieret, nisi res ipsa, cuius hoc nomen est, eorum memoria teneretur. Numquid ita, ut memini Carthaginem qui uidi? non; uita enim beata non uidetur oculis, quia non est corpus. numquid sicut meminimus nume
Abbreviated transcription (Latin):
tet ut dicam. Quomͦ eã que¬
ro. utrũ ꝑ recordationẽ tanqͣm
ea oblitꝰ sim. oblitũ me esse ad¬
huc teneã: an ꝑ appetitũ discẽ¬
di incognitã. siue qͣm nũqͣm
scierim. siue qͣm sic oblitus fu¬
erim. ut me nec oblitũ esse me¬
minerĩ: Nonne ip̃a ẽ beata ui¬
ta. qͣm om̃s uolunt: ⁊ omĩno
runt eam: qd̾ sic uolunt eã.
Ybi uiderunt ut amarẽt eã:
Nimuꝵ babemus eã: nescio qͦ¬
mͦ. Et ẽ alius quidã modus:
qͦ quisq cum habet eã. tunc
beatꝰ ẽ. Et sunt qͥ spe beati st̃.
inferiore mͦ. Isti hñt eã qͣm il¬
li qui iam re ip̃a beati sunt:
s tñ meliores qͣm illi. qͥ nec re
nec spe beati sunt. Qui tamẽ
etiam ip̃i nͥ aliquomodo ha¬
berẽt eam. ñ ita uellẽt beati
esse: qd̃ eos uelle certissimũ ẽ
Nescio quomͦ nouerũt eã. icdeoq
habẽt eã in nescio qua noticia. de
qua satago utrũ in memoria sit
quia si ibi ẽ iam beati fuimus
aliqͥndo. utrum singillatim om̃

Expanded text:
tet ut dicam, quomodo eam quaetet ut dicam, quomodo eam quaero, utrum per recordationem, tamquam eam oblitus sim oblitumque me esse adhuc teneam, an per appetitum discendi incognitam, siue quam numquam scierim siue quam sic oblitus fuerim, ut me nec oblitum esse meminerim. nonne ipsa est beata uita, quam omnes uolunt et omnino runt eam, quod sic uolunt eam? ubi uiderunt, ut amarent eam? nimirum habemus eam nescio quomodo. et est alius quidam modus, quo quisque cum habet eam, tunc beatus est, et sunt, qui spe beati sunt. inferiore modo isti habent eam quam illi, qui iam re ipsa beati sunt, sed tamen meliores quam illi, qui nec re nec spe beati sunt. qui tamen etiam ipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita uellent beati esse: quod eos uelle certissimum est. nescio quomodo nouerunt eam ideoque habent eam in nescio qua notitia, de qua satago, utrum in memoria sit, quia, si ibi est, iam beati fuimus aliquando, utrum singillatim omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
siue conspiciat᷑ oculis siue cogi¬
tetur. ⁊ nomẽ eius obliti requi¬
ramꝰ. quicqͥd aliud occurrerit
ñ cõnectit᷑. qͥa ñ cum illo cogita¬
ri consueuit. ideoq respuitur.
donec illud ad sit. uͥ sinul assu¬
efacta noticia ñ equalit̾ adqͥes¬
cat: Et unde adest: nͥ ex ipsa
memoria: Nam ⁊ cũ alio com¬
monita. recognoscimꝰ uñ adest.
Non enĩ quasi nouũ credimꝰ᷑.
s recordantes approbamus hoc
esse qd̃ dictũ ẽ. Si aũ penitꝰ abo¬
leat᷑ ex animo: nec ãmoniti re¬
miniscim. Neq enĩ omĩmͦ ad¬
huc obliti sumus: qd̾ uł obli¬
tos nos esse meminimꝰ. Hoc
gͦ nec amissum q̃rere poterimꝰ.
qd̃ omĩno obliti fuerimus. Qͦ¬
modo gͦ te q̃ro dñe: Cũ enĩ te
đm meu quero: uit᷑a beatã q̃¬
ro. Querã te ut uiuat anima
mea. Uut enim corpꝰ meũ de
anima mea: ⁊ uiuit anima
mea de te. Quomodo gͦ q̃ram
uitã beatam: Quia non ẽ mͥ:
donec dicam sat ẽ illic. uͥ opor¬

Expanded text:
sine conspiciatur oculis siue cogisine conspiciatur oculis siue cogitetur et nomen eius obliti requiramus, quidquid aliud occurrerit non conectitur, quia non cum illo cogitari consueuit ideoque respuitur, donec illud adsit, ubi simul adsuefacta notitia non inaequaliter adquiescat. et unde adest nisi ex ipsa memoria? nam et cum ab alio conmoniti recognoscimus, inde adest. non enim quasi nouum credimus, sed recordantes adprobamus hoc esse, quod dictum est. si autem penitus aboleatur ex animo, nec admoniti reminiscimur. neque enim omni modo adhuc obliti sumus quod uel oblitos nos esse meminimus. hoc ergo nec amissum quaerere poterimus, quod omnino obliti fuerimus. Quomodo ergo te quaero, domine? cum enim te, deum meum, quaero, uitam beatam quaero. quaeram te, ut uiuat anima mea. uiuit enim corpus meum de anima mea et uiuit anima mea de te. quomodo ergo quaero uitam beatam? quia non est mihi, donec dicam: "sat, est illic". ubi opor