comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃ aĩa ñ p̾ate sua. s p̾ate inhĩtãtis
cãnem dĩtatis. ¶ Hic euitẽt̃ tradit̃
nec aiãm nͨ cãnem. au̾bo dĩ in mõte li
tam ꝑlidit. Siẽĩ ħ ita eẽt uite tõs aruis¬
set sensit quidẽ mortẽ ꝑticipaticẽ huãi
affectus quem sponte susceꝑat: ñ nat̾e
sue ꝑdid̾ potñtiam. ꝑ quã ccã niuificat.

Expanded text:
ate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animam nec carnem a Verbo Dei in morte esse tam perdiderit! si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat.
Abbreviated transcription (Latin):
.s. intioni sapĩe. eandem illetebnim
suggent. Nue si cõsentit. t̃c̃ uir ⁊̃ ẽ
femina. cibum uetitũ gustat. Si g̾ͥ
ĩmotu sensuali tm̃ pct̃i illecebii te¬
neat᷑ ueniale acleuissimũ ẽ pett̃m.
cogitatõis d̾łctatioe. siñ uolũtate ꝑ¬
fciẽtui teneat᷑. mulie sola mãducaũ.
Ñ ii. cꝰ auctõĩtate cohibet᷑ uoluntas¬
aĩe. ne ad opꝰ sus ꝑ ueniat. Sisio assit
plena uoluntas ꝑficiẽdi ũ fiat. sitꝙ
facultas adeffectum ꝑducat᷑. iũ ꝙͦ i

Expanded text:
est rationi sapientiae eamdem illecebram suggerit. Quae si consentit, tunc vir etiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac levissimum est peccatum. cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit facultas, ad effectum perducatur, vir quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ mulĩe sine uiro gustat. aliqñẽ
dictum ẽ. t̾c mulĩe siñ uiro gustat. c̃
ita dłctatiõe cogitatioĩs pcc̃m tenet̃.¬

Expanded text:
 mulier sine viro gustat, aliquando est dictum est, tunc mulier sine viro gustat, cum ita delectatione cogitationis peccatum tenetu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuicq̃ fecit ignorans. nota gͦ fet̃ ñ fc̃a
ꝯgnouit. ꝓñ añ quam fierent: ⁊ erãt
⁊ñ erãt. Erant indĩsciã. ñ erãt ĩ sui¬
natura. Ipĩ añ tõ ñ auteo drẽ. alio mͦ
ĩ notuisse cum ea feciss quã illo quo
ea nouãt ut facẽt. ap̃quẽ ñ ẽ t̃nsinta

Expanded text:
quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde, antequam fierent, et erant, et non erant: erant in Dei scientia, non erant inatura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse cum ea fecisset, quam illo quo ea noverat ut faceret; apud quem non est transmuta
Abbreviated transcription (Latin):
lib e ꝑsuade̾t. ⁊ malũ ꝙ muliẽ timu¬
it. negando remouit.⁊ ꝑ nuissionez
addicdit. ⁊ u̾ eꝰ ꝑ suasio citiꝰ reciꝑetur.
ꝓmissioñe cluplicaũ. Uñã nẽpe com¬
mestioñe suadẽs. tluo ĩ p̃nuo ꝓposu¬
it. similitudiñe dĩ. scĩamꝙ bõi ⁊ ma

Expanded text:
libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit simi
Abbreviated transcription (Latin):
que ap̃ quosdã semł celebrata ñ ite
mel usurpata. nec uere celebrata.
⁊ fructum prione aufert. ⁊ usũ cõ¬
sequentis amictit. d̾ sollep̃m intlłr
ẽ q̃ fit ex̃ ectͣ ĩ manifesto incinere
⁊ cilicio q̃ ꝓgramoribꝰ horrendisq
ac manifestis delictis tm̃ im por.
⁊ illa ñ ẽ iteranda ꝓ reuerentia sa¬
cram̃ti. ⁊ ne uilescat ⁊ contep̃tibłis

Expanded text:
quae apud quosdam semel celebrata non itermel usurpata, nec vere celebrata, et fructum prioris aufert, et usum consequentis amittit, de solemni esiam fit in manifesto, in cinere et cilicio, quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ne vilescat et hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
unt ꝑ sid̾ra ñ spatia moraꝵ.s. ⁊ uicis¬
situdiñe a eree qͣlitatis d̾ bmꝰ acciꝑe.
qr talia motib sid̾ium fuint. siẽ di¬
eẜ ⁊ ãni. qͦs ufitate nouimꝰ. sunt eñiĩ
signa serenitatis. ⁊ tẽpestatis. ⁊ ĩtꝑi.¬

Expanded text:
unt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et i
Abbreviated transcription (Latin):
siu gñis cãt᷑e. ab illiꝰ sublimis ethe¬
ree puritatis. habitatiõe detruses.
ꝑ qͦꝯ magice ãtes. pꝰ sunt quicꝗd pꝰ¬
sunt. uałe aliꝗd nisi data d̾supẽ
potestate. Datur q̃ uł ad fallũ dos
fallaces. sic̃ ĩ egipfios. c⁊ ĩ ip̃os ma¬

Expanded text:
imis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem, vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Si baptizans minuat po̾atẽ pa
potentia alicuiꝰ þoꝵ ñ credẽs uuã
potentiam triui. Intelligñd̾ ẽ
ħ suꝑ cum qui non intendit nec
credit baptizare. ꝗñ tm̃ caret fid̾

Expanded text:
si baptizans minuat potestatem potentia alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide,
Abbreviated transcription (Latin):
rimt̃a fitturoꝵ cãs. qͣs rebꝰ ꝯditis nõ
ĩseruit. easq ĩple. non oꝑe ꝓ uidẽtie.
qͦ natur subsiftũt uͥ sit̾. ss qͦ illas admi¬
nstint ũ uoluit. quas ut uoluit cõ¬
da ñ naturali motu reꝵ. sꝯ nuraibir¬

Expanded text:
 quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condam non naturali motu rerum, sed mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
ex magnitudiẽ c̾aturaiũ omĩ potens.
ex ordine ⁊ dispoĩticẽ sapiens exgub̾¬
natioẽ bonꝰ. Het añ oĩa ad unĩtatẽ

Expanded text:
ex magnitudine creaturarum, omnipotens; ex ordine et dispositione, sapiens; ex gubernatione, bonus. Haec autem omnia ad unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃cs̃ ẽ. ñ q nͨ natus ip̃e nec genurit
s qr solus de patre filioq ꝓcedit. Ecce
ꝓͥe b̾uit assignauit ⁊ees ꝓprietates
triũ ꝑsonarũ. quarũ una ñ ẽ alia.
Hoc ẽĩ sigͥcaũ cũ drẽ. aliud ẽ genuissȩ
quã natũ eẽ. aluroq ꝓcede .i. alia ꝓe

Expanded text:
st, non quia nec natus est ipse nec genuit, sed quia solus de Patre Filioque procedit. Ecce breviter assignavit tres proprietates trium personarum, quarum una non est alia. Hoc enim significavit cum dixit: Aliud est genuisse quam natum esse; a
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis uł anime. ñ utriꝰq parit̃ tuiti¬
one. uale significaretur. Sub ut̃q
ñ hiũt ampliꝰ. uͭ qui minꝰ pauerat
huĩt miñ. Et licet sub utraq spẽ.
nͥ in cãnẽ. nͨ uini n̾ in sanguinẽ. nͨ
cram̃tum. qr bñdictio ñ repetitur
de aliis ñ põt cõsecrari corxͥ ł sãgus.¬

Expanded text:
oris, non utriusque pariter tuitionem valere significaretur. Sub utraqunon habuit amplius; nec qui minus paraverat habuit minus. Et licet sub utraque specinisi in carnem, nec vini nisi in sanguinem. Nec cramentum, quia benedictio non repetitur de aliis non potest consecrari corpus
Abbreviated transcription (Latin):
On potes mliꝰ explanãe. ꝗd int̃sit ĩt̃ istoᷤ
duos timores q̃ sꝑꝓpoãs du as młres ma¬
ritatas quarũ una ꝯstituat᷑ uelle facẽ
d̾łt illi castos amplexꝰ nlła se adultĩna
ĩmũditia macłare uelle. ista optat p̃s̃tiã

Expanded text:
on potes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere um, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. penitus ht̃ filiꝰ quam pat̾. qua pat̃
potuit gignere ⁊ filiꝰ potuit gigni. Ead̾
eñ potũtia est in filio qua potuit gigni.
gigni. Hic distinguend̾ ẽ. Si eĩ cũ dr̃
aluid ẽ posse gignere. ali posse gigni.
aliam sig̃fices potñtiam. qua pat̃ potũs
ẽ gignere. ⁊ ał. qua filiꝰ potẽs est gigni.
falsus ẽ intellectus Si aũditas. patrẽ
posse hr̃e aliã ꝓͥetatẽ. siue notionẽ qua
genitor ẽ. ⁊ filiũ aliam qua genitꝰ ẽ.
uerꝰ ẽ intellectus. Aliam eĩ ꝓͥetatẽ ht̃ pat̃¬

Expanded text:
t penitus Filius, quam et Pater, qua Pater potuit gignere, et Filius gigni potuit. Eadem enim potentia est in Filio, qua potuit gigni, gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus est, verus est intellectus. Aliam enim habet Pat
Abbreviated transcription (Latin):
scificatio ibi accipitur interior e¬
mundatio ĩ miracuł diuine potẽ¬
ħ loquẽs. Si usq̃ ad eo in qũio in
illo puero. acceleratus ẽ usus idĩs
⁊ uolũtatis. ut intra mat̃na uiscẽa

Expanded text:
dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potenhoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃i dicta ẽ. nõ ut appareret eiꝰ ip̃ã
błis ẽ sicut pat̃ ⁊ filiꝰ s ut ex interio¬
nb̃ uisis. corda hoĩum cõmota atp̃ali
manifestu tice uementis ad occultã
ce hiĩs u̾b̾aꝑit aug̃ illũ mod̾ missioĩs
sua natura uiteatur. qui nͨ ĩ ilł cͤatunꝰ ma¬
gis erat quã in aliis. s ad alũd. In illis
enĩ erat ut per eas ad hoĩes ueniẽs ostẽ¬
teretur eẽ in ilł. ad quos ille c̾ature ue¬
poralẽ motũ c̾ature significata est.
ut aꝑtiꝰ dicam. ꝑillũ modũ missionis

Expanded text:
et eis ipsa bilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis, ad occultam ce his verbis aperit Aug. illum modum missionis, sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae veporalem motum creaturae significata est sut apertius dicam, per illum modum missionis
Abbreviated transcription (Latin):
posse mõi. qr ĩ ħ statu mõiendi est
necͣcitas. Int̾tio statu habebit pꝰse¬
ñ moͣi. ⁊ ñ posse mõi. qr ad illũ sta¬
tũ ꝑtine moĩendi ĩ possibilitaᷤ. ꝙ ex
gr̃a erit ñ ex natura. In pͥmo statu
fuit cõpꝰ hoĩs aĩale .i. egens alimo

Expanded text:
posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimon
Abbreviated transcription (Latin):
ł p̃cestinatio potiũt eẽ incõ simlła fuiss̃
nulla eẽnt futura. si rucheẽt facturꝰ ds̃
łaliquos saluaturꝰ. ñ nr̃ potuisse c̃ẽ ĩ dõ
p̃sciã. łdispõ uł p̃destinatio. Potuit eĩd̃s
nulla p̃scire futura. potuit ñ c̾are atͥ

Expanded text:
estinatio potuerit esse in Deo, si nulla fuissent nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos salvaturus, non videtur potuisse in positio, vel praedestinatio, potuit autem Deus nulla praescire futura, potuit non creare al
Abbreviated transcription (Latin):
pie tñ cariet quãtũ pot̃. aliꝗd de illo
sentire ꝙ non sit. Etce si subtilit intt̃¬
das. ex hiis arq p̃dcĩs aꝑitũ. illa p̃dica¬
menta artis dialetite. dei nature mi¬
nime conuaure. que millis subiecta
ẽ accitentibꝰ.

Expanded text:
pie tamen caveri quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis subjecta est accidentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Uilam uo celum ꝙ excedĩt aetis
spatia ignee nature dñt. alł entes
sentire uidtũ. uttum uͦ noĩe fir¬
mam̃ti. celum ꝙ excedit aͣem. an
ip̃e ãẽ ħͥ intłłigatur. Id̾ augꝰ q̃nit
ñ absoluit. Mag̃ tam̃ aꝓpbã e uid̾t
celum illũd hic accipi. ꝙ spatia᷑ eĩs
pẽdi ꝯuttie. si c̃ a ẽ iste nubilosus.
minutias ꝑueni̾e. ũ fent᷑ uap õalĩt.

Expanded text:
uidam vero coelum quod excedit aeris spatia, igneae naturae dicunt, asserentes sentire videtur. Utrum vero nomine firmamenti ipse aer hic intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic accipi quod spatia aeris pendi guttis. Sicut aer iste nubilosus eminutias pervenire, ut feratur vaporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
betur ad significandum ad. Cũq hiis
intsro̾itur thelogoꝵ specsatio studiosa
atq modesta diuinã scripturã formã
p̃scrĩptã indoct̾na tent᷑ adu̾tet. De hus
gͦ nob̾ aditũ ao res diuinas aliquaten

Expanded text:
betur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad r
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ in iftum caliginosum aẽm. cum
om̃ib sue pͣuitatis cõfõtibꝰ. Namũ
ioħs ait ĩ apocalipsi. draco d̾ celo
cadens. secum trax it triam ꝑteni
stellaꝵ. qr lunfer ille aliis maior.
ñ solus cecitit. s c̃ eo alii młti. ꝗ ei
ĩ malitia ꝯsenserunt. eosq cadetes.
ħꝰ caligmosi aei̾s habitatłm excep̃
Et hoc adinãm ꝓbatioñe factũ ẽ
ut sit nob̾ cã exẽcitatioĩs. ⁊ͥ apꝰ.

Expanded text:
tum caliginosum aerem cum omnibus suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi, c. 12, draco de coelo cadens secum traxit tertiam partem stellarum, quia Lucifer ille aliis major non solus cecidit, sed cum eo alii multi qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum excepit. Et hoc ad nostram probationem factum est, ut sit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
micti.s. uł cum insibilr̾ mũdo appuit
came indutus uł cum se in animas
pias sic tr̃asfert ut ab eis ꝑcipiatũ ac
cognoscatur. Hos duos missioĩs mõs
Noneo ip̃o ꝙ de patit natus ẽ missusdĩ¬

Expanded text:
icet vel cum visibiliter mundo apparuit carne indutus, vel cum se in animas pias sic transfert, ut ab eis percipiatur et cognoscatur. Hos duos missionis modosNon eo ipso quod Patre natus est, missus
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ coruus color. nͥ aiã ẽ sapiã. Ecce quã¬
tu ẽ idencitas. quãta ẽ imitas. ĩ mu¬
D̾ distictione

Expanded text:
corpus color, nec anima est sapientia. Ecce quanta est identitas, quanta est unitas, immus. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
ineo aͥd. canq̃ in sur̾o ⁊ non est simplex
Nefaxẽ añ diẽ ut subsistat ds̃. ⁊ sub¬
sit bonitatisue. Atq illa boĩtas ñ sub̾a
sit uł potiꝰ eẽntia. n ip̃e d̃s sit bonitas
sua. s in illo sit tã quã insubiecto

Expanded text:
id tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo si
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa intionali. ⁊ lib̾tate abitrii. que
oniĩb ĩ erant. om̃s eqͣles fu̾ut. ut sit
pͣ ꝯsid̾rtio de sub̾a. setunda de fõma.
litas. Ad fõmam ũo untłłigẽtie ꝑspi¬
nał habilitas. Ille gͦ ẽẽntie iitionaleᷤ

Expanded text:
bitrii quae omnibus inerant, omnes aequales fuerint; ut sit prima consideratio de substantia; secunda de forma; litas, ad formam vero intelligentiae perspitatis habilitas. Illae ergo essentiae rationales
Abbreviated transcription (Latin):
alint deus ẽ quã pat̃ s unꝰd̃s̃ ẽ cum pat᷑.
Sinõ genuit additur genuit dm̃ ꝗ ñ ẽ
tens pat̃. Hic distingũr quia duplit̃
põt intelligi. genuit dm̃ qui ñ ẽ ds pat̃¬
s. dm̃ filiũ qui filiꝰ nõ ẽ pat̃. quid̃s uer̾ ẽ.¬
ħ sñsus uenisẽ. Siño intelligatur sic

Expanded text:
alius Deus quam Pater, sed unus Deus cum Patre. Si vero additur: Genuit Deum qui non est Deus Pater; hic distinguimus, quia dupliciter potest intelligi. Genuit Deum qui non est Deus Patm Filium, qui Filius non est Pater, qui Deus est; hic sensus verus est. Si vero intelligatur sic:
Abbreviated transcription (Latin):
Deĩ muliẽ clicit ne fo̾te mõiamũ.
Nouissime ẜ pñs dix̃. nequaꝗ moio¬
mini. Os affĩmauit. muliẽ qͣi ãbigẽ¬
do illud dix̃. diabolus negaũ. Que
gͥ dubitauit. ab affimitate recessit.
et neganti aꝓppĩquauit
De uẽsutia
diaboli qui ut faciliꝰ ꝑsuade̾t malũ
remoũ ⁊ bonũ in pollicito duplicaũ.
ui adsuam ꝑ suafioñe plenitee

Expanded text:
oriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. 4. De versutia diaboli, qui, ad facilius persuadendum, malum removit, et bonum in pollicito duplicavit. Qui ad suam persuasionem plenite
Abbreviated transcription (Latin):
Ic̃ ꝙ̃ nͨ parentes dñis c̾atoes hõinũ.
nec agricolas c̾atoẽs frugũ. ꝗͣuis eoꝵ
extͥns ecꝰ ad hibitis motibꝰ ifta cãda
d̾ĩ uĩtꝰ int̾iꝰ oꝑ et̾. ita ñ solum maloᷤ.
s. nͨ malo a bono ãgłos fas ẽ putae
c̾atoeͬs. Si subtilitate suises ⁊ cor¬

Expanded text:
c parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos Angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et cor
Abbreviated transcription (Latin):
unt. nͥ qũtum iuste ip̃e ꝑnuttit.
lam iiꝗ malitia. uoluntatẽ sĩa
ħt ĩiustam. Potestatẽ aũ ñ nͥ ui
ste accip̃. siũ ad suã penã. siue ad
ilioꝵ ł penam maloꝵ ł laudẽ bõꝵ¬

Expanded text:
unt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accipiunt siue ad suam poenam siue ad aliorum uel poenam malorum uel laudem bo
Abbreviated transcription (Latin):
alius ũt qr ip̃e d̃s ⁊ in eo d̃s. Nat̾e
gͦ dĩ patris ueritas intẽ filio eẽ
nuisse filiũ ⁊ filiꝰ sube patris

Expanded text:
alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo Filio esse nuisse Filium, et Filium substanti
Abbreviated transcription (Latin):
sensuũ subtilitates. ⁊ cõ ꝑi nobili¬
tates. ĩ m̃bͥs t̃renie ⁊ ꝑigͥs. Uñ qͣlibꝰ¬
cũꝙ angłis ui cinas cãs ab elem̃tis
cͣchẽ qnto fatiliꝰ ẽ. tanto muabilio¬
res ĩ s mõĩ oꝑibꝰ eoꝵ ex istunt celẽi¬

Expanded text:
sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. unde qualibuscumque angelis uicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in huius modi operibus eorum existunt celeri
Abbreviated transcription (Latin):
Lla aut̃ int̃rogo̾ ⁊ respõsio fidei fit
ĩ cathecummo. cui ⁊ addit᷑ exorcis¬
mus. añt bap̃m eĩ fit catheciᷤᷤmus.
⁊ exorcismꝰ. pꝰ cathecismũ sequitũ
exorcismꝰ ut ab eo ꝗ iã fid̾ ĩstructꝰ

Expanded text:
lla autem interrogatio et responsio fidei fit in catechismo, cui additur exorcismus. Ante Baptismum enim fit catechismus et exorcismus, post catechismum sequitur exorcismus, ut ab eo qui jam fide
Abbreviated transcription (Latin):
De confurmatione.
Unt d̾ sacram̃to confirmatiõiᷤᷤ
addẽdũ ẽ.de cuiꝰ urtute queri
sacro signat crismate. ꝙ sacra¬
mentũ ab aliis ꝑfici ñ põt. nͥ a
sũmis sacerdotib̾. nec tp̃e apłoꝵ¬

Expanded text:
DE CONFIRMATIONE. 1. Nunc de sacramento Confirmationis addendum est; de cujus virtute quaeri sacro signat chrismate. Hoc sacramentum ab aliis perfici non potest, nisi a summis sacerdotibus; nec tempo
Abbreviated transcription (Latin):
mus d̾ greco in latinuĩdĩ ad mratio.
Cathetismꝰ instiuctio. Cathecizãe
i. instruere u̾d̾ srmbolo ac iudim̃¬
tis fidei. Exorcizare.ẽ adiurare.u̾
exi ab eo sp̃s ĩmũdus. Simbolũ
dĩ signũ ẜ collatio. signũ qr eo
fideles ab infidelib̾ discernantur
Collatio qr totiꝰ fideisufficientia ⁊ ĩ¬
tegritas ibi collata ẽ.Cathecismꝰ¬
gͣ ⁊ exorcismꝰ neo phytoꝵ sr̃ mag̃q¬

Expanded text:
 in Latinum adjuratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum
Abbreviated transcription (Latin):
s ut baptizandus de fite ĩstrua¬
tur ⁊ sciat cuitebitor deinceps fiat¬
⁊ ut diaboli potãs in eo minuat᷑
uñ rabbanꝰ. añ bapm cathecizã¬
di d in hoĩe p̃uenire officium.
ut fid̃ĩ cathecumi nꝰ accipiat ru¬
dimentum. ⁊ sciat cui debitor
fiat deinceps. It̃ aug̃. Pariuili
⁊ suffiantur ⁊ exorcizant̃. ut pel

Expanded text:
 ut baptizandus de fide instituatur, et sciat cui debitor fiat deinceps, et diaboli potestas in eo minuatur. Unde Rabanus: Ante Baptismum, catechizandi debet in homine praevenire officium; ut fidei catechumenus accipiat rudimentum, et sciat cui debitor fiat deinceps. Item Augustinus: Parvuli exsufflantur et exorcizantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tumãt illã malã uolũtatẽ nõ eẽ p̾¬
catũ s suppliciũ tm̃. Alii uõ pecc̃m
ẽẽ fatentur. s ꝑ illud eos ñ mereri
aliꝗͣ penã. qr ñ ẽ ibi loc̾ merendi.
Illud gͦ pecc̃m dicũt. ñ meritũ suppli¬
cu. s suppliciũ malimeriti. ꝙ ni hac
poĩta ħ hõ depoĩta malitia bñ uiuere
⁊ inutata uolũtate merita simul

Expanded text:
illam voluntatem non esse peccatum, sed supplicium tantum. Alii vero peccatum esse fatentur, sed per illud eos non mereri aliquam poenam, quia non est ibi locus merendi. Illud ergo peccatum dicunt non esse meritum supplicii, sed supplicium mali meriti, quod in hac hic homo, deposita malitia, bene vivere et mutata voluntate merita simul
Abbreviated transcription (Latin):
sinus illiꝰ minꝰ manifestaret᷑. ĩ sua sp̃e
ñ ueñ. ne aꝑte cogͦsce̾tũ. ⁊ ita repelle̾t᷑.
Itẽ ninis occulta foe̾t fraus eiꝰq̃ cauͣs
talit̃ cͥ cumuen̾i ꝑmittẽt eumi d̾s̃.¬
ma uenire ꝑmiss ẽ dialobꝰ. s taliĩ¬

Expanded text:
ius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur. Item ne nimis occulta forte fraus esset, quae taliter circumveniri permitteret eum Deuma venire permissus
Abbreviated transcription (Latin):
qr d̃s cantas ẽ. Uñ aug̃ Iohes ait Non
põt dm̃ diligẽ. quẽ ñ uidet. ꝯ fratrem
quẽ uitet ñ dilig̃ S si cũ quẽ uidet
humano uisu. spũali caritate diligẽt
Diligẽt ⁊̃ dm̃ quiẽ ip̃ã caritas uifi

Expanded text:
 Deus charitas est. Unde Aug.: Joannes ait: Non potest Deum diligere quem non videt, qui fratrem quem videt, non diligit. Sed si eum quem videt humano visu, spirituali charitate diligeret, videret Deum qui est ipsa charitas, visu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. s resistimꝰ. i bi dumtaxat uͥ cã subẽ.
q̃ nos id fatemouet. qr ex ꝑcã cõup¬
tela ꝓni sunt ad lapsum gͥss ñĩi. ubi
aũt nõ int̾uenit cã. nos ad malũ ĩpe¬
llẽs. ñ menũ si ab eo d̾tlinamꝰ. Detli¬
nare eñi amalo sẽꝑ uitat penã. s ñ sẽꝑ¬

Expanded text:
mus, sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non se
Abbreviated transcription (Latin):
uĩtutẽ S forte tolorẽ uulneꝵ timuit
Quem irgo o tu dñice infumitatis
asẜtõ. penetrãtis tãnem cdaui huĩt
t̃rorẽ. qui excisam aurẽ solo resticuit
actactu: ꝓclucens h aurem manꝰ clanũ
dolet.⁊ sñtit uulnꝰ qui alti tolorẽ nul¬

Expanded text:
virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis rtor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vul
Abbreviated transcription (Latin):
passio. Ita ĩ nõ hñit nãm ad timendũ
łtristandỹ. qr ñ huĩt talem naͣm inq̃
eẽt cã timoris ⁊ tristitie. Ita neccͣitas ti¬
mendi ñ fuit meo sicut ẽ in nob̾ nec nã
toloris fuit in eo sicut est in nob. D

Expanded text:
passio; ita etiam non habuit naturam ad timendum vel tristandum, quia non habuit talem naturam in qua esset causa timoris vel tristitiae. Ita necessitas timendi non fuit in eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
nari. quãuis nature teli sit. ⁊ uuliꝰãẽ
tus tesuꝑ eat. ñ cdause tomꝰ obstaculiᷤᷤ
sit. ut feratur in hũis ⁊ sistat ĩ liquidis
ad dolñdũ. It̃ ineod̾ Wid̾amꝰ an ille
passioĩs orto infirmitatẽ doloris in dño

Expanded text:
ari, quamvis natura teli sit et vulnerare, tus desuper eat, nec clausae domus obstaculis sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidisad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Do
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. qui grãm acculit gratie sacͣm̃¬
ta. fuisse danda.que ex ip̃iꝰ mõte.
⁊ passione uirtutẽ sortita sunt. xͦ.¬
idõ uł at̃ uenire. noluit. añt qua
hõ d̾ lege naturali ⁊ scripta ꝯũiceᷤ¬
retur. ꝙ neui iuuare possit. fuit¬

Expanded text:
 qui gratiam attulit, gratiae sacramenta fuisse danda; quae ex ipsius morte et passione virtutem sortita sunt. Christus autem venire noluit, antequam homo de lege naturali et scripta convinceretur, quod neutra juvari posset.
Abbreviated transcription (Latin):
biũt omẽm sub̾am suam. ⁊ tradid̾i̾t
corpꝰ siuĩ ut arleat. nicħ ei ꝓdest. Qñ tũ
gͦ bonũ ẽ si ne quo ad et̾nam uitã nemi¬
nem tanra boã ꝑducũt. Ipã uͦ dilctio
ł caritas. nam uniꝰ rei nom̃ ẽ. unũ¬
quẽq ꝑducit ao regnũ. Dilectio gͥ¬

Expanded text:
m, et tradiderit corpus suum ita ut ardeat, non ei prodest . Quantum ergo bonum est sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona perducunt! Ipsa vero dilectio vel charitas nam unius rei nomen est utrumque perducit ad regnum. Dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
sit illa sub̾a. que dĩ digna sit nc̃e. s
ꝙ donũ sit dei. sicut uictũ ẽtõ. Tues
patientia mã. Nonĩo utiq dictũ est.
enĩ sñsũ facile refellit scriptine ip̃a
locutio. Tale ẽ eĩ tues patientia mea.

Expanded text:
sit ulla substantia quae Dei digna sit nomine, sed quod donum sit Dei; sicut dictum est de Deo: Tu es patientia mea. Non utique ideo dictum est: enim sensum facile refellit Scripturarum ipsa locutio. Tale est enim: Tu es patientia mea,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ xp̃o mandutare: nõ ẽ hoc
solum in sacram̃to corꝑis eiꝰ acciꝑe
multi cĩ indigne accipiũt. s in ip̃o
manẽ. ⁊ hre ipsum in se manẽte.
Spũalit̃ ẽi manducat. ꝙ̃ unitate
net. NIam qui discordat .axͦ. nec car
alem manducationẽ. aug̃ distin
guẽs. a sacram̃ta. li. ait. Ut quid
paras dentẽ ⁊uẽtrẽ. Crede ⁊ mãdu¬
casti. Credere eĩ in eũ. ħẽ manduca¬
re panẽ ⁊uinũ. qui credit in eum

Expanded text:
Quid est Christum manducare? Non est hoc solum in sacramento corpus ejus accipere: multi enim indigne accipiunt; sed in ipso manere, et habere ipsum in se manentem. Spiritualiter enim manducat, qui in unitatenet. Nam qui discordat a Christo, necitali manguens a sacramentali, ait: Ut quid paras ventrem et dentem? crede, et manducasti. Credere enim in eum, hoc est comedere panem et vinum. Qui credit in eum,
Abbreviated transcription (Latin):
obuiaret. Et boã gͥ sine cantate fc̃ã.¬
tał culpa. quã ñ delet sequẽs ꝑnĩa.
nitentiam agi altero tacito.

Expanded text:
obviaret. Et bona ergo sine charitate facta,talis culpa, quam non delet sequens poenitenitentiam agi, altero tacito.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate d̾ dinauer᷑. ꝙ si ñ fecissẽt.
qͥd̾ tlatũ ẽ aliis. utiq daret᷑. ⁊ istis.
Ꝙ angłi ĩ ip̃a cõfimatiõe bãti siu̾int.
sẽ utrum eam meiue̾u̾nit ꝑ grãm
t̾e sibi datam ambiguũ est. de ħ
enim diu̾si diuẽsa sentiunt.

Expanded text:
ssent, quod datum est aliis, utique daretur et istis. 7. Quod angeli in ipsa confirmatione beati fuerunt; sed utrum eam meruerint per gratiam tunc sibi datam ambiguum est, de hoc enim diversi diversa sentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ ẜ hũaũ affectũ depot̃tia patris dubi¬
tasse sic dicñs ĩ .iii.ł. d̾ tͥ. D̾ quo dubitat᷑.
de se. an de patre. de eo ntiq cui dĩt. tnsfer
dubitat hoĩs affectu. Nam ds de patre¬
ñ dubitat. nec d̾ morte formidat ꝓpħa¬

Expanded text:
 humanum affectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De quo dubitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam Deus non de Patre dubitat, nec de morte formidat. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
S meliꝰ ẽ dicere illos ꝗ de habraã
ꝓdierunt ꝑ crrcũcisicẽ instifica¬
tos mulieres uõ ꝑ fidẽ. ⁊ oꝑatio¬
nem boãm uł suã si ad ulte erãt
ł parentũ si ꝑiuile. Eos uͦ qui fu¬
enĩt añ cutũcisionẽ ꝑuulos ĩ fid̾

Expanded text:
Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt, per circumcisionem justificatos; mulieres vero per fidem et operationem bonam, vel suam, si adultae erant, vel parentum, si parvulae. Eos vero qui fue
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnio fit suggestio. siũ ꝑ cogitatione.
do ł audiẽdo. ł gustando. ł olfatĩedo.
Que suggestio cum fcã fui̾t. si tupi¬
ditas nr̃ ñ moueat̾ ad peccãd̾. ex¬
eluditur ẜ ꝑñtis astutia. Si aũt mo¬
ta fu̾it q̃i iã mulieͣ ꝑsuasum erit.
s aliqñ intio u̾ilit̃ ⁊ cõmotã cupi¬

Expanded text:
ogitationem, do, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo. Quae suggestio cum facta fuerit, si concupiscentia non moveatur ad peccandum, excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri persuasum erit. Sed aliquando ratio etiam commotam cupi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petnd̾ efficatitẽ m̃te d̾ re̾ni. nͥ ꝙ il
ia m̃tis mĩntio penes qũa sũma po¬
testas ẽ m̃ bra ĩ opꝰ mouẽdi. łabo¬
ꝑe cobĩbñdi. male aitiõi cedat. Necͣ
sane c̃ sola cogitatiõe inẽs obłetat᷑.
illicitie. ñ ꝙ detẽñs ẽẽ facienda. te¬

Expanded text:
petrandum efficaciter mente decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, te
Abbreviated transcription (Latin):
le nr̃m. ñ adunitatis diuõtũ seꝑatũ.
s ĩ auxiliũ societatis qͣi dẽiuatũ. ĩ
suo disꝑtit᷑ offo. ⁊ sĩc̃ una caro est
duoꝵ in masculo ⁊ fenuna. sic intel¬
lectũ m̃m ⁊ actioñe siuũ rationẽ. et
appetitum ranonalẽ. ł si aliqͦ mͦ dici

Expanded text:
unitatis divortium separatum, sed in auxilium societatis quasi derivatum, in suo dispartitur officio. Et sicut una caro est duorum in masculo et in femina; sic intellectum nostrum et actionem sive rationem et appetitum rationalem vel si aliquo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ caro. significatur corpꝰ xͥ ꝙ est
forma apparet. ita ⁊d̾ sanguine
dici d. Quem sensum confirmat
ang̃. Aꝑiens qualĩt p̃dicta ĩ telli¬
genda sint.qr obscure curiatur
consequẽt dicens ita panẽ uocari xͥ
corpꝰ. cum uere sit sacramentum

Expanded text:
ur caro, significatur corpus Christi,forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
oĩol ꝯstituto. ut sunt festiuitates
⁊ tpã ieiumnii. Consid̾e̾t quãtũ ꝑ se¬
uĩtus fuit ĩ pugnatioẽ. Sũt enĩ ꝗ
ñ solũ ñ ñcuntur. s ultro se peccõ
offerũt. cũ expectãt tep̃tatioẽ s p̃¬
ueniũt uolũtatẽ. ⁊ ꝑtractet secum
q̃ multiplici accõe uitui. delecta błr
poccauit. Oĩe ista narietas ꝯfitẽda
ẽ ⁊ deflenda y cũ cognon̾t ꝙ pect̃m̃ ẽ.
cito inueniat dñi ꝓpitiũ. ĩ ꝯgnoscẽdo
augm̃tũ petc̃. inueniat cuiꝰ etatis
fuenit. cuiꝰ sapĩe ⁊ ordĩs ĩmoret᷑ ĩ si¬
głis istis ⁊ sentiat mod̾ crimĩs ꝓur¬
gans lacrimis oẽ qualitatẽ uitii.
defleat iurtutẽ. qua intĩm caruit.

Expanded text:
onstituto, ut sunt festivitates et tempora jejunii. Consideret quantum perseus fuerit impugnatione. Sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec expectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut ccendo augmentum peccati, inveniat cujus aetatis fuerit, cujus sapientiae et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis, purgans lacrymis omnem qualitatem vitii; defleat virtutem qua interim caruit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. pͥus dic̃ ad abel ꝗ̃ ad munã eius
In iudicio gͥ cordis ꝯferenda ẽ hely¬
mosina tu̾ibuentis Nec consid̾and̾
ẽ quãt᷑. s qua m̃te. qua affecticẽ
dat ꝙ pot̃. Qui gͥ sua pectã redimẽ
uult. tpãliũ oblatiẽe prĩ offerat
diuidat ap̃ se confexionẽ. ut diũ¬
sa diu̾sis. uelit sac̾dotibꝰ manife¬
stare. Quidã eĩ iũcebãt. que alii.
carere. ad quã frustra putat ꝑueĩre¬

Expanded text:
. Prius dicit ad Abel, quam ad munera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Qui ergo sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat idat apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni celant quae alii mcarere, ad quam per frusta putat
Abbreviated transcription (Latin):
olieti. descensur̾ sit dñs ad iudiciũ.
Qd̾ friuolũ ẽ qr ñ int̃ra s in spatio
ħ aeris secebit ꝯͣ locũ mõtis oliueti. ex
quo ascendit. ⁊ sic̃ ioh̾es trisostomꝰ dic̃.
An głi deferent añ eũ signũ crucis. Uñ

Expanded text:
inus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde
Abbreviated transcription (Latin):
stiuunt. S ꝙ ag̃ mala ẽẽ dicit. si ma
la sint. s q̃ paccãt ⁊ mali sunt. ꝗ ea malo
fine agunt. Itẽ ⁊ illuo aliud .s. bonũ opꝰ
intñsio facit. ⁊ intñsionẽ fides dugit.
det̃minãt dicentes ibi tonũ eẽ uocãtur.

Expanded text:
struunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malla sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi
Abbreviated transcription (Latin):
quo instituta ẽ cutũcisio in p̃opło
dei. que erat tũc signaculũ iusti¬
tie fidei ad purgationẽ: magniᷤ ⁊¬
bap̃s ex ilło ualere cep̃. ad in nonaci¬
onẽ hoĩs ex quo institutũ ẽ. It beda.
Idem salutifere curatioĩs auxiliũ
cutumcisio in lege ꝯͣ onginał
reuelate gr̃e tp̃r consueuit ex¬
cepto ꝙ regni celestis ianuã nec¬
dum intrare pocerãt. tm̃ in simi
habrae. pꝰ mortẽ beata requie cõ¬
solati suꝑne pacis ingressum
spe felici expectabant. Siis aꝑte
traditur ꝑ cuturntisionẽ. ex qͦ
instituta fuit. remissionẽ orgi¬

Expanded text:
quo instituta est circumcisio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ispe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
cat.x̾ gͦor̃ mecdiator eo ꝙ mediꝰ inter
dm̃ ⁊ hoĩem ipo raꝯciliat dõ. Recõci¬
liat aũ dũ offendicula hõiũ tollit ab
ocłis dĩ .i. dũ pectã delet. quibꝰ d̃s offen¬
tebatur ⁊ nos inimici eiꝰ eramꝰ. s cũ pec¬
cata deleat ñ solus filiꝰ s pat̃ ⁊ sp̃cs̃ di¬

Expanded text:
citur Mediator, eo quod medius inter Deum et homines ipsos reconciliat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab oculis Dei, id est, dum peccata delet, quibus Deus offendebatur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum peccata deleat non solus Filius, sed et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
auit. olatilia leuano ĩ aera. ⁊ na¬
tatilia remittens gurgiti. De oꝑe
aextroiei qñ c̾ata s̃ aĩalia ł reptilia.

Expanded text:
eavit, volatilia levans in aerea, natatilia vero remittens gurgiti. De opere sexti diei, quando creata sunt animalia, et reptilia
Abbreviated transcription (Latin):
accidt̃. nec mutãt ea quib̾ accrount. nec
abeis ip̃a mutantur. sicut amił poĩtus
eam formam q̃ sum̃ induta Induto
eĩ m̃bͥs accip̃ formam. quã ñ hẽbat
exuta. ꝙ gn̾ ꝯgruit huic comꝑatioĩ

Expanded text:
accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtñ b̾iut̃ dici pot̃. ꝙẽ cura mor¬
tuis d̾ suis caris ut te diuite legr̃. ꝗdũ
torm̃ta ap̃ inferos patẽtur. leuauit
oculos suos ad habraã ⁊ int̃ alia dix̃¬
heõ ꝗnq frẽs. ut testetũ ilł ne ⁊ ip̃i ue¬
mant in hũc locũ torm̃toꝵ hñt eĩ mõ¬
tui curã de uiuis quos sciũt uiuẽ.
Q uia nec in locis penarũ uit̾et eos ubi
diues siñ fñbꝰ erat. nͨ in requie beatoꝵ
ubi lazarũ ⁊ habraã quãuis lõge agͦ¬
scebant. nõ tñ iõ ꝯsequẽsẽ. eos scire

Expanded text:
en breviter dici potest quod est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum tormenta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter alia dix mortuis, ut testetur illis ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Habent enim mortui curam de vivis, quos sciunt vivere, quia nec in locis poenarum vident eos, ubi dives sine fratribus erat; nec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham, quamvis longe, agnoscebat. Non tamen ideo consequens est eos scire
Abbreviated transcription (Latin):
quã ñ tũc p̾mũ hũit nec maiorẽ cũ pati
quid melior uł beatior suit quã ante.
absit ꝙ melior fuĩt qr non sanctiõ ñ grã
cũmulatior. Nec ⁊̃ beatiõ fuit ĩ dĩ ꝯtẽpla¬
tione in quo p̃cipue beatituto ꝯsistit.
miẜia ĩmunis. Ex quo nanut ĩfẽri
simpłr ꝙ beatior fuerit:
De eo qd̾ scpͥ¬

Expanded text:
quam non tunc primo habuit, nec majorem cum pati ergo beatior vel melior fuit quam ante? Absit quod melior fuerit, quia nec sanctior, nec gratia cumulatior. Nec etiam beatior fuit in Dei contemplatione, in quo praecipue beatitudo consistit. miseria immunis. Ex quo nequit inferri simpliciter quod beatior fuerit. 3. De eo quod sc
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ang̾ dicit pant̃ õs eẽ diligñtos. ⁊ pari
dilectic̃ oĩsꝰ intam optandã. ⁊ta accipi p̾
ut ꝑitas ñ ad effcm̃ referat̃. s ad bonũ ꝗt
tis optatur. qr cantatẽ õĩbꝰ optare d̾b̾mꝰ
mertant̃ batituoinẽ ł sic pari diłcticẽ¬

Expanded text:
ust. dicit pariter omnes esse diligendos, et pari dilectione omnibus vitam optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debemus, mereantur beatitudinem. Vel pari dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
potuit gignẽ s ñ oportuit. ⁊ mñ potuit
ꝙ ñ oportint. Qrͣ añ nõ potu̾i̾t subdit
dicens. Immod̾atu eĩ eẽt diuia gnã¬
tio. sigenitꝰ filiꝰ nepotẽ gignẽt filiũ.
qr ⁊̃ ipe nepos nͥ auo suo ꝓnepotem
gigneret. scł̾m urãm mirabilẽ sapĩara
impotens diceretur. Siłr ⁊̃ ille si nepotez
ñ gignẽt auo suo ⁊ ꝓ nepotẽ ꝓ auo suo ñ
a nobis appellaretur omĩpotñs nͨ ĩpłet̃
gnãtioĩs series si semꝑ alt̃ ex altõ nascẽt᷑.
net eã ꝑficẽt ullus si ñ sufficeret unus

Expanded text:
potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia et ipse nepos nisi avo suo pronepotem gigneret, secundum vestram mirabilem sapientiam, impotens diceretur. Similiter etiam ille si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fcãm uniu̾so impletoq utoicio
suos fines hẽbunt ciuitates due. Una
xͥzalia diaboli. Una bonoꝵ alta ma¬
lorũ. Utraq tñ angłoꝵ ⁊ hoĩũ. Istis uo¬
lũtas. ilł faccultas ñ pofit ẽẽ peccandi.¬

Expanded text:
o facto universo impletoque judicio, suos fines habebunt civitates duae: una Christi, alia diaboli; una bonorum, altera malorum, utraque tamen angelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas non pote
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ tedit. non iam non existñci. ⁊ ñ¬
dum hñti. S quicad unigen ite u̾bo
dedit. gignendo dedit. Sic gͦ cũ genu¬
it. ut etiam te illo donũ dei ꝓceteret.¬
ꝓcedat a filio ħ ipm ht̃ filiꝰ apatre.

Expanded text:
Pater dedit non iam existenti et nondum habenti, sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam de illo bonum commune prprocedat a Filio, hoc ipsum habet Filius a Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
insit om̃ib̾reb̾. ⁊ corꝑalrũ sordiũ in qui¬
natioib̾ ñ contingutur. ꝙ tam fr uolũ
est. ut nec responsicẽ sit dignũ. cum ⁊̃ sp̃
polluti. in quinan nõ possit. Sol qͦq
radios sine sui pollucicẽ effundit. suꝑ
loca ⁊ corꝰ non solũ munda s ⁊̃ in mũda
ac sordisꝰ fetentia. qnoꝵ contactu hoĩes
ac quedã alie res infĩciuntũ. solis uero
radii inpolluti. ⁊ in ꝯtaminati eacõtĩ¬
gentes existut. Nonẽ gͥ mirand̾ si
cẽntia diuĩa oĩo simplex ⁊ ĩ ꝯmuta¬
bilis oã replet loca ⁊ oĩb creaturis cẽn¬
ꝯtaninetur sotingatur. Uñ ang̃ ĩ. ł¬

Expanded text:
insit omnibus rebus, et corporalium sordium inquinationibus non contingatur? Quod tam frivolum est, ut nec responsione sit dignum: cum etiam santumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetida, quorum contactu homines, et quaedam aliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca et omnibus creaturis essencontaminetur vel contingatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uõ rogat hoiẽm inq̃ pectaũ. si pect̃o suo
mouetur ut rogetur. non ẽ adhuc tepu¬
tand̃ inimicus. ut eũ dilige̾ sit diffici¬
le. sicut erat qñ inimicitias ex̃cebat:
Quisꝗs uͦ roganti ⁊ penicenci ñ dimisit.
ñ estimet a dnõ sua pectã clim̾ti quia

Expanded text:
vero rogat hominem in quem peccavit, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut erat quando inimicitias exercebat. Quisquis vero roganti et poenitenti non dimittit, non existimet a Domino sua pecca
Abbreviated transcription (Latin):
fit a dõ. ⁊ ĩ eo longe fit. ꝙ ab eiꝰ similitu¬
dine recedit. et tanto longiꝰ qñto fit di¬
dõ. retipuĩt dissimilitulũe. At ip̃a siłi¬
la ꝑte pat̾ possit ẽẽ dissimił. cꝰ ꝑticipatio¬
pꝰsunt reciꝑ e dissimilitud m̃e. Nicħ est

Expanded text:
fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit diDeo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similila parte patri possit esse dissimilis; cujus participatiopossun
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝙ fit d̾ posiiõ uitioꝵ ⁊ colla¬
tione uirtutũ. Sic eĩ fit ꝗsq nouꝰ
hõ. cum ab olitis pecc̃is ornat᷑ uir¬
tutibꝰ. ab lutõ peccõꝵ pellit fedi¬
tatem. Appositio uirtutũ affert

Expanded text:
tur, quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert
Abbreviated transcription (Latin):
tris genita. q̃ pat̾ sapiens ñ ẽ. ẽ gͥ aliqͣ
patris ingenita. ⁊ ea pat̃ sapiens est.
Est gͦ q̃dã sapiã patͥ. qua sapiens est.
⁊ ip̃a ñ ẽ ila sapĩa patris. qua pãt sapi¬
It̃ sapiã ingenita ẽ sapiã pat̾s ⁊ sapiã¬

Expanded text:
tris genita, qua Pater sapiens non est; est Patris ingenita et ea Pater saEst ergo quaedam Sapientia Patris, qua sapiens est; et ipsa non est illa Sapientia Patris qua Pater sapiItem Sapientia ingenita est Sapientia Patris, et Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
hortor si tñ mens maffectu peccandi
est grauari mag̃ dico eucharistie ꝑ¬
ceptione quã purifican. Et licet ꝗs
pectato mordeatur si pectandi tñ
de ceto ñ hãt uolũtatem. ⁊ satisfa¬
ciat lacrimis ⁊ oratioĩb̾ ⁊ accedat se¬
cuiuis. S ħ de illo dico q̃ mortalia pec¬
cata non grauant. Si ñ frequentiꝰ
saltem t̃ in anno hoĩes cõmunicẽt
nisi forte quis crim mnalib̾ ĩpediat᷑

Expanded text:
hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur
Abbreviated transcription (Latin):
solũ peccm̃ ueĩam mereri ñ pot̃. ⁊ hyer̃
ꝙ talĩt peccãs digne penitẽ ñ põt. ⁊
lapis. sicut te diabolo legr̃. pꝰ hãt uitã
qui uald̾ mali sũt. miͣtis eccͤ iuuari
nõ possũt.

Expanded text:
solum peccatum veniam mereri non potest; et Hier. quod taliter peccans, digne poenitere non potest. Et lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesiae juvari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ diabolũs ĩ pͥͣate hãt dare. ł aufe¬
re tliuitias cui uelit. sc qr eis utitur
ad hominũ tẽꝑtatioñe. ac d̾ceptiõ.
An om̃s demones sint ⁊̃ ħ aͣe caligi¬
noso. analiꝗ sint in ifẽno.

Expanded text:
 diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias cui velit, sed quia eis utitur ad hominum tentationem et deceptionem. 5. An omnes daemones sint in hoc aere caliginoso, an aliqui sint in inferno.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sc⁊ potiꝰ ilł uẽb̾ pãtẽ intelligi
uoluit. cum filio ⁊ sp̃u scõ oꝑari.
⁊ sine eis nicħ facͣe.
Contra hanc
expositionem surgit hereticus.

Expanded text:
tis, sed potius illis verbis Patrem intelligi voluit cum Filio et Spiritu sancto operari, et sine eis nihil facere. 9. Contra hanc expositionem surgit haereticus.
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ talẽ inseht̃ formã. s quał ĩ indi¬
do apparebit. Remanent ergo
illa accñtia ꝑ se subsistentia ad mi¬
sterii ritũ. ad gustꝰ. fid̾iq suffragiũ
suam tegitur.
d̾ fractione ⁊ ꝑtibꝰ

Expanded text:
 habet in se formam, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo identia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fideique suffragiumsuam tegitur. 2. De fractione et
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta noue legis accedamꝰ.
Que sunt. bap̃s. confumatio
gium. quoꝵ alia remediũ cõtra
pactm̃ p̃bent. ⁊ grãm adiutricẽ cõ¬
ferunt ut bãps̃. Alia in remedĩ
tute nos fulcuit. ut encharistia

Expanded text:
cramenta novae legis accedamus; quae sunt Baptismus, Confirmatio,gium. Quorum alia remedium contra peccatum praebent, et gratiam adjutricem conferunt, ut Baptismus; alia in remedium virtute nos fulciunt, ut Eucharistia
Abbreviated transcription (Latin):
Retea queri solet ntrũ pat̃ filiu
genuerit. uoluntate annect̃itate. De
ħ orosius. Ad ang̃ ita ait. Uolũtate
uoluntate nec neccͣitate. qr necc̃itaᷤ
intõ non ẽ ⁊ p̃ire uolũtas sapiã nõ
pot̃. Quo cirta ut aͣit ag̃ ĩ .xx.ł.d̾.tͥ.¬

Expanded text:
erea quaeri solet utrum Pater genuerit Filium voluntate, an necessitate. De hoc Orosius ad Aug. ita ait: Voluntate voluntate nec necessitate; quia necessitas in Deo non est, praeire voluntas sapientiam non potuit; quocirca, ut Aug. ait in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ ꝙ mutabił inclłi nr̃a natur qd̾
absit. ut intõ eẽ credamꝰ. Dicamꝰ ergo
acute sane quidã R̾ioit hr̃tico. uẽ su¬
tissime i t̾roganti. utrũ d̃s filiũ
nolẽs an uolens genuerit. ut si drẽt
nolẽs ab sũdissima dĩ miẜia sequẽt᷑.
Si aut uolens. ꝯtinuo ꝙ intñdebat cõ¬
tatis. At ille iungilantissiẽ uicissĩ q̃ suit
abeo. Utrũ deus pat̃ uolẽs an nolens
sit teus. ut si Rend̾et nolẽs sequeretur
grandis absurditas ⁊ misia. quã d̾ dõ
cred̾e magna ẽ insania. Si aũt drẽt¬
sua deus ẽ non natura. Quid gͦ resta¬
bat nͥ ut obmutesce̾t sua int̾rogõne
obligatum in solubili uĩculo se uitẽs¬

Expanded text:
a natura; absit ut in Deo esse credamus. Dicamus ergo Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem volens, continuo quod intendebat contatis. At ille vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autsua deus est, non natura". quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret et sua interrogatione obligatum insolubili uinculo se uide