comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. In mansis. uidelicet. edificiis. mancipuis. utriꝰq sexus. curcili¬
b. uineis. campis. pratis. pascuis. siluis. Aquis aquarũq decursi

Expanded text:
mus, in mansis videlicet aedificiis mancipiis utriusque sexus curtilimus, in mansis videlicet aedificiis mancipiis utriusque sexus curtilibus vineis campis pratis pascuis si
Abbreviated transcription (Latin):
sentium scil t̃ futuroꝵ. Ac ꝓcerũ nr̃oꝵ industria ꝑ eanonici ex.
mouasterio sc̃i ariilfi p̾cipui ꝯfessoris xp̃i suas lr̃as ad nr̃ãm di¬
recerunt clementiam. deprecantes celsitudinem culminis nr̃i. ut
in honore beati arnulfi quasdam tes iuris ad ꝓpriecatis nr̃e. hoc
est in pago ⁊ comitatu mettensi seu scarponnse in uilla que dr̃
Arex. mansos regales .x. eis ad ꝯmunẽ substantiam uictus illoꝵ
cõcederemꝰ. Nos aut̃ ꝓ amore dĩ ⁊̃ reue̾ntia sc̃i aruulfi pecitoĩb eoꝵ
anrẽ benigne accõmodantes Dͭ depͥcatoĩb raginardi missi illoꝵ sa¬
tisfacientes decttuimꝰ ita fieri eosdem q res in supͣdicta uilla arx.
ꝯsubentes ꝓ remedio aĩe ꝓpĩanissimi ani ac genitoris nr̃i nr̃aq¬
eterna remuneratione cũ omĩ integritate quiqqͥd ibidẽ habuimꝰ
ad p̾dem̃ monastertũ sc̃i arnulsi in usus canoniceꝵ ilic dẽ famu¬
lantiũ ad ꝓpriũ donamꝰ. ⁊ ꝑ hoc muniminis nr̃i p̾ceptũ ꝯfirma¬

Expanded text:
ex monasterio Sancti Arnulfi praecipui confessoris Christi suas litteras ad nostram direxerunt, clementiam deprecantes celsitudinem culminis nostri ut in honore beati Arnulfi quasdam res juris ac proprietatis nostrae, hoc est in pago et comitatu Mettinse seu Scarponinse, in villa quae dicitur Arx, mansos regales X, eis ad communem substantiam victus illorum concederemus. Nos autem pro amore dei et reverentia sancti Arnulfi petitionibus eorum aurem benigne accommodantes et deprecationibus Raginardi missi illorum satisfacientes decrevimus ita fieri easdemque rés in supra dicta villa Arx consistentes pro remedio aeterna remuneratione cum omni integritate quicquid ibidem habuimus, ad praedictum monasterium sancti Arnulfi in usus canonicorum illic deo famulantium ad proprium donamus et per hoc muniminis nostri pręceptum confirma
Abbreviated transcription (Latin):
ac paiticius Romanoꝵ. Quicqͥd enim locis scõꝵ uenera¬
ꝯfidimꝰ Igitur uotũ sit om̃um fideliũ nr̃oꝵ maguitudini pͥ¬
sentiũ ⁊ futuroꝵ qualiter nos in elemosura dilectissime ꝯiugis
nr̃e hildegarde regine ad basilicam que est ꝯstructa in honore
ciosus corpore requiescit. uillam nrãm nũcupatã cameneto.
sitã in ducato moslnse. in comitato mettense. una cũ appendi¬
cus eccłiis que ad ipãm uillam ꝑtinere uiderẽt᷑ cũ onũ integͥ¬
tate. tam terris. domib. edificiis. accolab mancipiis. uineis.

Expanded text:
ac patricius Romanorum. Quicquid enim locis sanctorum ueneraconfidimus. Igitur notum sit omnium fidelium nostrorum magnitudini, praesentium et futurorum, qualiter nos in elemosina dilectissimae conjugis nostrae Hildegarde reginae, ad basilicam quae est constructa in honore tiosus corpore requiescit, villa nostra nuncupata Caminitto, sita in ducato Moslinse, in comitato Mettense,, unacum apendiciis, ecclesiis, quae ad ipsam villam pertinere videntur, cum omni integritate tam terris, dom
Abbreviated transcription (Latin):
rici rags. sub hac forma. In noĩe scẽ ⁊̃ indiuidue triuitatis. Heuri¬
cus diuina fauente g clementia fomanoꝵ ĩꝑator augustꝰ. S icut
bonũ nobis est ad salutẽ corꝑis ⁊ anime de reb ꝓpriis eccãs dei ditare ita
deputabitur elemosine ab alus data bona eisdẽ eccłus. uł inconcanbio.
uł alio mͦ iuste collata nr̃a auctoritate firmare. uͥt nulla ꝑsora
cocasione aliqua a nob̾ ꝯfirmata p̾sumat nuꝙͣ uiolare uł adnul¬
eccłas sc̃ĩ chimib̾ti Coloniensis. ⁊̃ stĩ drnulfi mettensis laudantibꝰ
utriꝰq eccẽ patrib. scil. Sigewino celoniensi archiep̃o Herimã¬
no mettensi epõ. Hec uidelic p̾dia in Sinzicho chuchinieim. Rige¬
mago Benezuelt. que huĩt. ⁊ ex integro chila. Hohingen que
hũit ecc̃ã scĩ arnulfi metieñ. albas Walo eitisdẽ ecõe cradidit occłe¬
cambiũ recepit q̃ pͥfata ecc̃a scĩ chunib̾ti habuit tradente eadẽ
Hugonis ecc̃e scĩ arnulfi. Walina scilic. coellanc. cherlingen.

Expanded text:
 individuae trinitatis. Heinricus divina favente clementia Romanorum imperator augustus. Sicut bonum nobis est ad salutem corporis et animae de rebus propriis aecclesias dei ditare, ita deputabitur elemosinae ab aliis data bona eisdem aecclesiis vel in concambio vel alio modo iuste collata nostra auctoritate firmare, ut nulla persona occasione aliqua a nobis confirmata presumat umquam violare vel adnulancti CHUNIBERTI Coloniensis et Sancti ARNOLFI Mettensis, laudantibus utriusque aecclesiae patribus scilicet SIGEWINO Coloniensi archiepiscopo, HERIMANNO, Mettensi episcopo. Haec videlicet praedia in SINCICHO, CUCHINHEIM, RIGEMAGO, BENEZVELT, quae habuit, et ex integro CHILA, HOHINGEN, quae habuit aecclesia Sancti ARNOLFI Mettensis, abbas WALO ejusdem aecclesiae, tradidit aecclecepit, quae praefata aecclesia sancti Chvniberti habuit, tradente eadem Hvgonis aecclesiae sancti Arnolfi Uvalina scilicet, Mellanc, Cherlingen,
Abbreviated transcription (Latin):
lendinis. Piscationib. uiis. ⁊ muris. exitib. ⁊ Regressib. mobilibꝰ
uł immobilib. Quesitis ⁊ Inquirendis. ⁊̃ quicquid dici uł noĩari
potest. seu quecũq iuste ⁊ legitime ad ipãs. UIIl. mansas ꝑti¬
nentib uł aspicientib totum memorato amando medico ꝑ hoc
presens aiictoritatis nr̃e p̾ceptũ in ꝓpriũ donamꝰ ⁊̃ cradimꝰ ut quãdiu
uiuat ⁊ omĩa securit̾ teneat atq possideat. sine ullo ꝯtraditoĩs
obstaculo. Insuꝑ etiã statumꝰ atq ꝑ hos auctoritatis nr̃es apices
firmissime ꝯfirmamꝰ. ut post obitũ ipius amandi pbr̃i iami dci.
ea omĩa ad scm̃ arnulfum ad usus ⁊ opus frm̃ ibidẽ dõ ⁊̃ scõ armil¬
fo die noctuq famulantiñ in ꝑpetuam ꝯsistat ꝓprietatẽ. Pro teme¬
dio anime xp̃ĩanissimi aui ⁊ genitoris nr̃i karlomana trrãq¬

Expanded text:
s exitibus et regressibus mobilibus vel inmobilibus quaesitis vel inquirendis et quicquid dici vel nominari potest seu quaecumqueb iuste et legitime ad ipsas VIII mansas pertinentibusb vel aspicientibusb totum memorato Amando medico per hoc pręsens auctoritatis nostrae praeceptum in proprium donamus et tradimus, ut, quamdiu vivat, ea omnia secob staculo. Insuper etiam statuimus atque per hos auctoritatis nostrae apices firmissime confirmamus, ut post obitum ipsius Amandi presbiteri iam dicti ea omnia ad sanctum Arnulf um ad usus et opus fratrum ibidem deo et sancto Arnulfo die noctuque famulantium in perpetuam consistat proprietatem pro remedio animae christianissimi avi et genitoris n
Abbreviated transcription (Latin):
toritas firmior habeatur. uł dintunnis temporib melius cõ¬
seruetur dõnus nr̃ ⁊̃ piissimꝰ imꝑater karolus nostris libentis¬
sime annuens precib mauu ꝓpria sb̾ter adnotauit. ⁊ de anulo
co decimo Domni ⁊̃ piissimi ĩperatoris karoli. Ab incarnatiõe
arct̃. dñi nr̃i ihũ xp̃i. Anno septingentesimo octogesimo t̾cio.
Acta mettis In dĩ noĩe felicit᷑. Indictione. sextã.

Expanded text:
toritas firmior habeatur vel diuturnis temporibus melius conservetur, dominus noster et piissimus imperator Karolus nostris libentissime annuens precibus manu propria subter adnotavit et de anulo ono domni et piissimi imperatoris Karoli, ab incarnatione autem domini nostri Iesu  anno septingentesimo octogesimo tertio ; acta Metti ; in dei nomine feliciter, indictione sexta.
Abbreviated transcription (Latin):
hec nobis ꝓculdubio ad m̾cedem aĩaꝵ ⁊ salutẽ credimꝰ ꝓuẽire
cerpoꝵ. Igit᷑ notũ sit om̃ium fideliũ ur̃oꝵ magnitudini presen¬
tiũ t̃ futuroꝵ. qualiter nos cũ ꝯsilio uoluitate ⁊ ꝑmissu dõni
⁊ gloriosi magni imperatoris karoli ad basilicam que est ꝯstruc¬
nulphꝰ p̾ciosus corpore requiescit partẽ dotalicii nr̃i ab ip̃o piis¬
st̃mo imꝑatore nobis cõcessi. Hoc est uacarias ⁊̃ subtus curtẽ¬
sitã in ducatu moslinge. in comitatu meitensi. uia cũ appendiciis.
⁊̃ eccłia in honore preriosi arnulfi in p̾dicta uilla uacarias cõstruc¬
ta cũ omi integritate. tam terris. domib. edificiis. Accolab. manci¬
piis. siliuis. campis. pratis. pascuis. aquis aquatũq decursib. omĩa ⁊̃¬

Expanded text:
ul dubio ad mercedem animarum et salutem credimus provenire corporum. Igitur notum sit omnium fidelium a nostrorum magnitudini presentium et futurorum, qualiter nos cum consilio, voluntate et permissu domni et gloriosi magni imperatoris Karoli ad basilicam, quae est construcnulfus preciosus corpore requiescit, partem dotalicii nostri ab ipso piissimo imperatore nobis concessi. Hoc est Vaccarias et Subtus Curtsita in ducatu Mollinse, in comitatu Mettensi, unacum appendiciis et aecclesia in honore preciosi Arnulfi, in predicta villa Vaccarias constructa, cum omni integritate, tam terris, domibus, aedificiis, accolabus, mancipiis, silvis, campis, pratis, pascuis, aquis aquarumq
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ ad possidend̾. Quam uillam cũ om̃ibꝰ suis adiecentiis ĩdõ
sp̃alit̾ in ip̃o scõ loco cõcedimꝰ. ut ex inde pro remedio p̾dc̃e ꝯiugis
nrr̃e ꝯtinue die noctuq luaĩaria ad eius sepulchrũ fieri debeãt.
Et quia scimꝰ multa que prius studiose fiunt. postea refrigesdente
caritate in negligentiam deuẽire. sociroo nit̾dicimꝰ om̃ib abbibꝰ.

Expanded text:
ad possedendum Quam villam cum omnibus suis adiacentiis ideo specialiter in ipso sancto loco concedimus ut exinde pro remedio predictae coniugis nostrae continuae die noctuque luminaria ad eius sepulchrum fieri debeant Et quia scimus multa quae prius studiose fiunt postea refrigescente caritate in neglegentiam devenire idcir
Abbreviated transcription (Latin):
foris murũ mettis ciuitate ꝯstructa. ubi auus nr̃. Domnus.
Arnulfus in corpore requiescit ut ibidẽ iam dcm̃ genit᷑o¬
corẽ nr̃m Drogonẽ sepelire deberemus. Et ip̃e luitb̾tus
benigno animo uisus fuit presticisse. Ideo nos tam pro⁊
ip̃o loco sepulture qmͣ ⁊̃ pro remedio anime genitore nr̃o uil¬

Expanded text:
foris murum Mettis civitate constructa, ubi avus noster domnus foris murum Mettis civitate constructa, ubi avus noster domnus Arnulfus in corpore requiescit, ut ibidem jamdictum genitorem nostrum Drogonem sepelire deberemus; et ipse Leutbertus benigno animo visus  Ch., visus fuit praestitisse. Ideo nos, tam pro ipso loco sepulturae, quam et pro remedio animae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
cat ui ramis. ⁊̃ in suꝑ ꝯponat iitra ipãm basilicam ⁊̃ socta¬
tissimo fisco auri libras . u. argenti pondera .x. et qd re¬
pecit enmdicare nõ possit. s presens delegatio siue cestam̃¬
cũ om̃i cp̃e plenissimam obtineat firmitatẽ stipulatione sbͥ¬
nixa. Actũ mettis publice sub die ⁊̃ tempore quo supra.
Hugo at si peccator sacerdos hanc delegatõnem siue testa
ntim nostri Dagoberti regis. Quociens urolet humana fra¬
gilitas aliquat ꝑsonat de hac luce migrauerant. oportet ad
suos h̾edes de ip̃ins facultate ꝓ anime sue remedio ad loca scõꝵ
debeant delegare. ut eis in eterua beatitudine pro hac re mer¬
ces accresdat. Idõ nos in dei noĩe hugo sacerdos ⁊ Germanus
meus illuster nir arnulfus dux. necnõ Pipinus. ⁊ fodefri¬
dus. dum ꝯtigit ut genitor nr̃ illuster uir Drego cõdam de
hac luce migrauerit. ⁊̃ nostra fuit peticio ad uenerabilem
uirum Luitb̾tum abbatẽ de basilica scõꝵ apłoꝵ que est

Expanded text:
cat in ramis; et insuper componat intra ipsam basilicam, et sacratissimo fisco auri libras V, argenti pondera X; et quod repetit evindicare non possit, sed praesens delegatio sive testamentum omni tempore plenissimam obtineat firmitatem stipulatione subnixa. Actum Mettis publice, sub die et tempore ut supra ruche. Hugo acsi peccator, sacerdos, hanc delegationem sive testamNTO DOMNI NOSTRI DAGOBERTI REGIS. QUOTIENS UT ADSOLET HUMANA FRAGILITAS ALIQUAE PERSONAE DE HAC LUCE migraverint, oportet ad suos heredes de ipsius facultate pro animae suae remedio ad loca sanctorum debeant delegere, ut eis ȩterna beatitudine pro hac re merces adcrescat. Ideo nos, in Dei nomine, Hugo, sacerdos, et germanus meus illuster vir Arnulfus, dux, necnon Pippinus et Godefridus dum contigit ut genitor noster illuster vir Drogo quondam de hac luce migraret, nostra fuit petitio ad venerabilem virum Leutbertum, abbatem de basilica Sanctorum Apost
Abbreviated transcription (Latin):
tudine pro hac re merces ascrescat. Idõ nos in dĩ noĩe. Hugo sac̾¬
dos huilie ⁊ germanus meus illuster tuir arnulfus dux. necnon
Pypinus ⁊ sodefaidus. Dura cõcigit ut gͥenitor nr̃ illustet uir d̾co¬
go quondam de hac luce unigraret: nr̃a fuit peticio ad uenerabi¬
ĩ corpore requiescit. ut ibidem iam dictũ genitorẽ nrm drogonẽ.
sepelire deberemus ⁊̃ ip̃e luitbertꝰ benigno aĩo uisus fuit p̾sti
tisse Idõ nos cam pro ip̃o loco sepulture qmͣ ⁊ pro remedio aĩe
p̾dc̃i genitoris nr̃i uillam nũcupatã bidiacũ sitã in pago met¬
tinse qmͣ ipẽ genitor suus auiis nr̃ p̾ipinus suo muntre cõces¬
sit. Ipsam uillam ad basilicã scõꝵ scõꝵ apostoloꝵ cł̾icis uł pau¬
ꝑib alindiuam ibidem accipientib aut lectorib inib deset¬
uiengib. Adie presenti ꝑ hanc cartulam donatõis uiũ fuimꝰ¬
uitate. tam terris. domib. basilicis. edificiis. accolis. manciptis.

Expanded text:
merces adcrescat. Ideo nos, in Dei nomine, Hugo, sacerdos, et germanus meus illuster vir Arnulfus, dux, necnon Pippinus et Godefridus dum contigit ut genitor noster illuster vir Drogo quondam de hac luce migraret, nostra fuit petitio ad venerabiin corpore requiescit, ut ibidem jamdictum genitorem nostrum Drogonem sepe pro remedio animae predicti genitoris nostri villam nuncupatam Vidiacum, sitam in pago Mettinse, quam ipse genitor suus avus noster Pippinus suo munere concessit, ipsam villam ad basilicam Sanctorum Apostolorum clericis vel pauperibus alimoniam ibidem accipientibus aut lectoribus inibi deservientibus a die presenti per hanc cartulam donationis visi fuimvitate, tam terris, domibus, basilicis, aedificiis, acolis, mancipiis,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i p̾ceptũ ad p̾dcm̃ scĩssimũ xp̃i cõfessorẽ in usus fr̃m ibidẽ dño
famulantiũ donamꝰ ⁊̃ tradimꝰ cũ omĩb illuc rite aspicientib auir¬
tilib ⁊ edificiis. uineis. campis. agris pr̾atis. pascuis. fanis. Aquis
aquarũq decursib. Uiis ⁊ iniuiis. quesitis ⁊ inquirendis mobili

Expanded text:
nostri praeceptum ad praedictum sanctissimum Christi confessorem in usus fratrum ibidem domino nostri praeceptum ad praedictum sanctissimum Christi confessorem in usus fratrum ibidem domino famulantium donamus et tradimus cum omnibus illuc rite aspicientibus curtilibus et aedificiis vineis campis agris pratis pascuis silvis aquis aquarumque decursibus viis et inviis quaesitis et inquirendis m
Abbreviated transcription (Latin):
.UIIII. Indictione. uii. Anno uero scd̾o regni domni arnulfi pus¬
A nomine sc̃e ⁊ Indiuidue trmitatis. Arnulfus diuina fauen¬
te grã rex. Cognoscant gͥ om̃s fideles nr̃i tam peesentes qmͣ
⁊ futuri quia nos pro dei amors cuidam medico sc̃e metteñ
eccłie nomine amando quasdam res iuris nr̃i titulo nr̃e auctori¬
tatis in ꝓpriũ donauimꝰ. hoc est in comitatu mettensi uec nõ scar¬
ponensi in uilla ars ñcupata ueluti in suo poccepto ꝯtinctur.
ita ut ipãs res ad scm̃ arnulphũ post finẽ uite sue traderet cõsistẽ¬
das. Tunc etiam placuit enudẽ loci fr̃ib ut p̾dc̃i medici traditõne omis
nr̃e diguitatis presentiam directi ad monitõnem hec fieri postu¬
labant. Ros aut̃ uoluntati eoꝵ libenti aĩo satisfacientes decre¬
uius ita fieri easdemq res ex integro idest quicqͥd p̾faco medico
antea insupra memorata uilla cõtulimꝰ ꝑ boc presens muminĩs

Expanded text:
XVIIII. Indictione VII. Anno uero II. regni domni ARNOLFJ serenis nomine sanctae et individuae trinitatis. Arnolfus divina favente gratia rex. Cognoscant igitur omnes fideles nostri tam praesentes quam et futuri, quia nos pro dei amore cuidam medico sanctae Mettensis ecclesiae nomino Amando quasdam res iuris nostri titulo nostrae auctoritatis in proprium donavimus, hoc est in comitatu Mettensi nec non Scarponensi in villa Arx nuncupata, veluti in suo praecepto continetur, ita ut ipsas res ad sanctum Arnulf um post finem vitae suae traderet consistendas. Tunc etiam placuit eiusdem loci fratribus, utb praedicti medici traditione ommisnostrae dignitatis praesentiam directi admonitionem hoc fieri postulabant. Nos autem voluntati eorum libenti animo satisfacientes decrevimus ita fieri easdemqued rês ex integro, id est quicquid praefato medico antea in supra memorata villa contulimus, per hoc praesens muniminis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrostm̃ altare orõnẽ protelaret. Iohẽs aut̃ aAbbas einscẽ loci añ
ualuas basilice stabat ĩmotꝰ donec comes palatinꝰ etͥuit Fui
ab eccłia digredienti. pꝰ salutatõnẽ oscula poelibens. letare iquit
uiroꝵ nobilissime tuasq or̃onẽs a dõ exanditas cognoset. Cũq ille
rei nouirate horrore ꝑfusus uenerabũdꝰ astar rogans unde id sci¬
ret illo ait cui menciũ secreta patent reuelante didici te masculi¬
tiam ꝓlem iam diu adeo precatu quesitam ꝓmetrusse. Namq
breni stirps̃ uitilis ex casto tibi matrimonis erit uocabulo de¬
uedictus. ab eo qui nocat ea que nõ funt tanꝙͣ ea que sint ꝑ oĩa
tenedicendꝰ saue ei nomẽ miniuites qd qui cuncta ex nichilo cce-¬
auit dedit. natũq dõ scõq ãt nulfo nutriendũ sub reglari ꝓpc̃i¬
to trade. cuiꝰ qñq ꝓpagator enitescet longe lateq. Credulus il¬

Expanded text:
sacrosanctum altare orationem protelaret. Joannes autem abbas ejusdem loci ante sacrosanctum altare orationem protelaret. Joannes autem abbas ejusdem loci ante valvas basilicae stabat immotus, donec comes Palatinus exiret, qui ab ecclesia digredienti post salutationem oscula praelibans: « Laetare, inquit, virorum nobilissime, tuasque orationes a Domino exauditas cognosce. » Cumque ille rei novitate horrore perfusus venerabundus astaret, rogans unde id sciret, ille ait: « Cui mentium secreta patent revelante didici te masculinam prolem jam diu a Deo precatu quaesitam promeruisse. Namque brevi stirps virilis ex casto tibi matrimonio erit, vocabulo Benedictus, ab eo qui vocat ea quae non sunt tanquam ea quae sunt per omnia benedicendus. Cave ei nomen immutes, quod qui cuncta ex nihilo creavit, dedit; natumque domino sanctoque Arnulfo nutriendum sub regulari praeposito trade, cujus quandoque propagator enitescet longe lateque. » Credulus il
Abbreviated transcription (Latin):
annios. xui. pͥdie natiuitatis dĩgẽitͥcis. deuotoꝵ uir̃oꝵ fre ꝙ̃¬
tia. dõno ⁊̃ benabili adelberone põtifice munꝰ eceqͥaꝵ explente. ex
ꝑte aqͥlonari basilice depositꝰ ẽ in tumulo. Anno dñi. Accee. He.¬
Sost abbaten ansteum .ii. elegerũt monachi sc̃i arnusfi
ost Anstesĩ suscepit Ioh̾es officiũ pastoeale sc̃ arnulfi.
Huiꝰ tẽporib primi etchonis mognifici famosissimiq im¬
ꝑatoris genitoris scdi enisdẽ nõis qni ꝓ deffensione scẽ dei et¬
cdesie ꝯtra sarracenos in apulia pͥliũ totis seculis memorandum
ꝯmisit Erat comes palatii noĩe Tenbertꝰ oꝑib florens uir in
diuinis atcs humanis reb strenuissimꝰ. omĩq bonitate com¬
spiciuis. Hic ex frmentrude ꝯinge feminni sotꝰ ꝓlem sugce¬
perat s quia masculiti decuat cceter in ordib ꝑsisters a deo.
sibi filium dari poscebat. Hiis intentꝰ accidit ut quadam die mo¬
nastłũ sc̃i arnulfi ea de causa adiret. diuq humi stratus ante

Expanded text:
itatis Dei Genitricis, devotorum virorum frequentia, domino et venerabili Adelberone pontifice munus exsequiarum explente, ex parte Aquilonari basilicae depositus est in tumulo, anno Domini 960. Post abbatem Ansteum secundum, elegerunt monachi sancti Arnulfi Post Ansteum suscepit Joannes officium pastorale sancti Arnulfi. jus temporibus, primi Otthonis magnifici famosissimique imperatoris genitoris secundi ejusdem nominis, qui pro defensione sanctae Dei Ecclesiae contra Saracenos in Apulia praelium totis saeculis memorandum commisit, erat comes palatii nomine Teubertus, opibus florens, vir in divinis atque humanis rebus strenuissimus, omnique bonitate conspicuus. Hic ex Ermentrude conjuge feminei sexus prolem susceperat; sed quia masculini deerat, creber in orationibus persistens, a Deo sibi filium dari poscebat. His intentus, accidit ut quadam die monasterium sancti Arnulfi ea de causa adiret, diuque humi stratus ante
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ muneribus. sistitur iste locust
Epitaphium drogonis archiepiscrpi metẽsis. filii
karoli magni. qui in isto loco iacet co⁊ co¬
Enditur hoc busto. presul drogo marmore sculpto ⁊
Spiritus in requie. letus ouat abrahe
Filius hic magni. Caroli fuit imperatoris
Dir pius et prudens. uir probitatẽ clueus:
Aule regalis. moderator pastor ouilis
Metis et eccłie. iure pater parrie
Hic presul preses. dũs primas q cis alpes
Eius iudicio. paca fuit regis
Iste Glodesindis sollempniter ossa leuauit
Enindignec ⁊ loco. condidit eximio

Expanded text:
Quorum muneribus sistitur iste locus. Quorum muneribus sistitur iste locus. Epitaphium Drogonis archiepiscopi Metensis, filii Caroli Magni, qui in isto loco jacet. Conditur hoc busto praesul Drogo, marmore sculpto, Spiritus in requie laetus ovat Abrahae. Filius hic Magni Caroli fuit imperatoris: Vir pius et prudens, vir probitate cluens. Aulae regalis moderator, pastor ovilis, Metis et Ecclesiae vere pater patriae. Hic praesul, praeses, dominus, primasque cis Alpes, Ejus judicio paca fuit regio. Iste Glodesindis solemniter ossa levavit, Condigneque loco condidit eximio
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰ magist̾iũ ꝙͣ płimi ꝯfluerẽt ex̾ quibꝰ nõ malłos ⁊ ute me¬
rito ⁊ iapĩe excellentia pꝰ ad ep̃arus apicẽ uł ad regenda mo¬
nasti̾i electos saisse orgnouimꝰ intͥ coenos suos ⁊̃ moꝵ elegã¬
ciat ⁊̃ ingenio capax landabilis emmesat. Hic denuꝙ pie
ꝯposuit necnõ ⁊̃ bẽ glodesindis uitam cũ officio noctur nali dui¬
tam n̾o Antecessoris sui dõni alb̃is Ioh̃is ser sb̾e Igressus ĩꝑfes
ĩmatura morte p̾reptꝰ reliquit.
Epitaphium lodowyci regis ⁊ imperatoris.
filii karoli magni. qui in asto loco iacet : co¬
Mperii fulmei.francorum nobile culmen⁊
E tutus a seculo. conditur hoc tumulo ⁊
R ex lodoxoycus. pietatis. tntus amicus
Quod pus a populo. dicitur et titulo
Hildegart soboles. liaroli magni pia proles
In pacis metas. colligit. hunc pietas
Rumelicũ uillam. quicquid q refertur ad illam
Arnulpho sc̃õ. cumtulit huic que loco q̃pl
Stirps a quo procerum. regum que uel imperatorum i

Expanded text:
imi confluerent, ex quibus nonnullos et vitae merito, et sapientiae excellentia post ad episcopatus aspicem, vel ad regenda monasteria electos fuisse cognovimus. Inter coaevos suos, et morum elegantia, et ingenio capax laudabilis eminebat. Hic denique piae composuit, necnon et beatae Glodesindis vitam cum officio nocturnali. Vitam vero antecessoris sui domni abbatis Joannis scribere aggressus, imperfectam immatura morte praereptus reliquit. Epitaphium Lodovici regis et imperatoris, filii Caroli Magni, qui in isto loco jacet. Imperii fulmen, Francorum nobile culmen, Erutus a saeculo, conditur hoc tumulo, Rex Lodovicus, pietatis tantus amicus, Quod Pius a populo dicitur, et titulo; Hildegart soboles Caroli Magni pia proles, In pacis metas, colligit hunc pietas. Rumelicum villam, quidquidque refertur ad illam, Arnulfo sancto contulit, huicque loco. Stirps a quo procerum regumque vel imperatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
monastiͥsi carcũdedit. Officinas qͦ gue ruinã nimiara uetustate
minabant᷑ refecit. Pallia uoͥ ⁊̃ coetinas albas insulas. tabtilas
aureas in fingłis artaribꝰ. calices cences ampullas. coronas. ⁊ pul
tyrannũ bosonẽ filiũ tichardi pͥncipis burgondionũ ut restitue
s uerilitͥ qͣdicens sb̾ młtis discrimĩe latͦnũ nicbil s tñ noc̾e q̃ũtiũ¬

Expanded text:
monasterium circumdedit. Officinas quae ruinam nimia vetustate minabantur, refecit; pallia vero et cortinas albas, infulas, tabulas aureas, in singulis altaribus calices, cruces ampullas, coronas et pulptyrannum Bosonem, filium Richardi principis Burgundionum, ut restituesed viriliter contradicens, sibi multis discrimina latronum, nihil sibi tamen nocere qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab ep̃o ad albone qui cũ pͥus acqͥcite̾ noll. pꝰmod̾ insioib sc̃ĩ petri
mis yspaniaꝵ misit suos legatos ad otchonẽ serenissimũ pͥꝑa¬
corẽ amicitiã petens s ꝯͣ fidẽ młta deseribens aͥd g̃ missus est bs̃
Ioh̾es albas nr̃ ad p̾dicand̾ babtisma ⁊̃ erporẽ ꝯmutandum. Isse
enĩ fuit peudẽs in fcĩs bene arguit subditos: ⁊ monuit ut eib
uite eoꝵ tẽporib semꝑ regłam custoditẽt.
Iohannes iunioe succeisit pꝰ Ioh̾em in regimine. quartus:
Ohannes a fr̃ib scĩ artiułsi postulatꝰ ut eoꝵ pastoe fieret.
benignissime cõsensit. Statim eoꝵ loci famã iam ibiq cele¬
beẽ studis litaꝵ ad eo nõ militauit nobilicauit ut nõ solũ ex

Expanded text:
ab episcopo Adalberone, qui cum prius acquiescere nollet, postmodum visionibus sancti Petri racenus Hispaniarum misit suos legatos ad Otthonem serenissimum imperatorem, amicitiam petens, sed contra fidem multa describens; ad quod missus est beatus Joannes abbas noster, ad praedicandum baptisma, et errorem commutandum. Iste enim fuit prudens in factis; bene arguit subditos, et monuit ut omnibus vitae eorum temporibus semper regulam custodirent. Joannes junior successit post Joannem, in regimine quartus. Joannes a fratribus sancti Arnulfi postulatus ut eorum pastor fieret, benignissime consensit. Statim eorum loci famam jam ubique celebrem, studio litterarum adeo nobilitavit, ut non solum ex
Abbreviated transcription (Latin):
neri ilatũ iti. ut ex me natũ puerũ uideam unꝙͣ ꝓfessioĩs
huiꝰ ferentẽ habitũ. Quam comes blande corripiens simulꝙ
uiri dei ꝓphetiam denũtians nõ solũ ab intentõe retiocauit. s
etiam guitulabũdam ex dono sibi a dõ cõcesso reddidit. Iste ioh̾es qͥ
pastor est eccłie huiꝰ scĩ arnulsi multis fulsit miraculis. subiec¬
tionẽ utiq ⁊ obedientiam albati suo cilł eĩt gorziensis sine mo¬
r Nobediebat. a lbas tm̃ subditꝰ erat spñalibꝰ. Ioh̃es abbas scĩ
arnulsi cũcta extlora ꝓuide cũ eẽt claustralis ꝓcabat ꝯsilio

Expanded text:
neri illatam iri, ut ex me natum puerum videam unquam professionis neri illatam iri, ut ex me natum puerum videam unquam professionis hujus ferentem habitum. » Quam comes blande corripiens, simulque viri Dei prophetiam denuntians, non solum ab intentione revocavit, sed etiam gratulabundam ex dono sibi a Deo concesso reddidit. Iste Joannes, qui pastor est ecclesiae hujus sancti Arnulfi, multis fulsit miraculis. Subjectionem utique et obedientiam abbati suo, cum esset Gorziensis, sine mora obediebat. Abbas tamen subditus erat spiritualibus. Joannes abbas sancti Arnulfi cuncta exteriora provide, cu
Abbreviated transcription (Latin):
postulant ut ab ip̃o cactecu minꝰ efficiat᷑. Non renuit it sc̃t qͥn
qd̾ comes rogarat actutũ impleuit nomẽq ĩposuit. Expletis
his comes puerũ palluo purpureo inuolutũ eccłie infeit. atq
altari suꝑponens dõ scõq. obtulit ar nulso abbate futir sb q
astantib. Sublatꝰ inde ab abbate nutrici ad mit̾endũ red¬
ditut. sicq domi refertur. Matrona demq poit mñomodũ cõ-¬
si ur̃e placet celsitudini sobolẽ tẽpꝰ instat ut iubeans sm̃tiati.
⁊̃ ab linea proauoꝵ titalũ sumere nominis. Nuꝑrume hoc
actũ est comes inquit. Illa guo uł a quo sciscitanie a pid ce¬
nobiũ beati ar nulfi inquit. a ioha. me loci iplus albare qui
⁊ eum benedictũ noĩari iussit. Contir istata mattona hoc at
uocabulũ solis seculo renũtiantib monachis est cõgruñ ascõ le¬
nedicto Adeos deriuatũ. Hoc incuit comes ⁊ ipẽ in ꝓcessu tẽꝑis
erit. Quo andito illa tantam ĩfaruam inq̾uit ds̃ nr̃o nõ sinat ge¬

Expanded text:
postulans ut ab ipso catechumenus efficiatur. Non renuit vir sanctus, quin quod comes rogarat, actu tum implevit, nomenque imposuit. Expletis his, comes puerum pallio purpureo involutum ecclesiae infert, atque altari superponens, domino sanctoque obtulit Arnulfo, abbate fratribusque astantibus. Sublatus inde ab abbate, nutrici ad nutriendum redditur, sicque domi refertur. Matrona denique post incommodum connostram, si vestrae placet celsitudini, sobolem tempus instat ut jubeatis initiari, et ab linea proavorum titulum sumere nominis. Nuperrime hoc actum est, » comes inquit. Illa quo vel a quo sciscitante: « Apud coenobium beati Arnulfi, inquit, a Joanne loci ipsius abbate, qui et eum Benedictum nominari jussit. » Contristata matrona: « Hoc, ait, vocabulum solis saeculo renuntiantibus monachis est congruum, a sancto Benedicto ad eos derivatum.--Hoc, inquit comes, et ipse in processu temporis erit. » Quo audito illa: « Tantam infamiam, inquit, Dominus nostro non sinat ge
Abbreviated transcription (Latin):
inde sibrtiotit regłari monachoꝵ oeditii p̾fectꝰ est. Ansteus iste mo¬
nast̾iũ qͣ młta labocabat inopia copiosis ampliauit facciltatibꝰ
suncta frm̃ habitacła infra quadrienniũ etleuit. Abbatiam o¬
pus inceptũ ꝑfecit. Nec ꝓpt̾ auras excłores pastoras minuebatur
sollercia. Om̃ib dñicis ⁊̃ p̾cipuis festis. missas publice carit abat
⁊ in una quaq cenrxa qͣtta feria pͥuatĩ cã sũma deuocõne ⁊ lac¬
mis mltis. In ieruniis in bigiliis in erõibꝰ in huilicate. mn cura tn

Expanded text:
inde submotis, regulari monachorum ordini praefectus est. Ansteus iste moinde submotis, regulari monachorum ordini praefectus est. Ansteus iste monasterium, quod multa laborabat inopia, copiosis ampliavit facultatibus. Cuncta fratrum habitacula infra quadriennium explevit. Abbatiam opus incoeptum perfecit, nec propter curas exteriores pastorali minuebatur solertia. Omnibus Dominicis et praecipuis festis, missas publice cantabat, et in unaquaque quarta feria privatim cum summa devotione, et lacrymis multis, in
Abbreviated transcription (Latin):
successores nr̃os humilit̾ postulans ut sic̾ defmnitimꝰ utꝙ uolũt
sua qͦ diffimerint rata habere ꝯsentiant ast̃a. Propt̾ca ego e̾tb̾tꝰ
talem suscipio curam ꝓpt̾ dm̃ ⁊ pro hiis qui me dep̾cati sunt.
scil curam pastoralem. auatinꝰ mͥ ⁊̃ monachis ꝓficiat meterpũ.
Iste nõ tenauit nisi duob annis eccsiam pastoralẽ
Cost hanc suscepit officiũ ⁊ omnꝰ ansteus
Ec dignũ est p̾ti̾te silentio domnũ ansteum monachum
⁊̃ alb̃em gloriosissimũ monastħ sci artulfi. Hic in habi
facultatib eiꝰ enĩ secutꝰ uestigia ex archidiacono ĩ pauperem
xp̃i uere ꝯmutatꝰ est fcũs monachꝰ. Iste sapientia ⁊ eloꝙ̃tia
in tm̃ esfloruit ut ab eo uelit ab optimo rechore ꝯtinto cã
eẽt necese ẜmonũ meũa discurrerẽt. In architectute ꝙͥ ꝑitia ꝙnõ
grigetitib albas efficit᷑ in m̃onast̾io sc̃ĩ ar nulfi post arbectũ ui¬
tũ egregiñ qui primꝰ eidẽ locs adõno Adelberone fõtifice cicis

Expanded text:
successores nostros humiliter postulans, ut sicut definivimus, ut qui volunt sua quod definierunt rata habere, et consentiant nostra. Propterea ego Arbertus talem suscipio curam propter Dominum, et pro his qui me deprecati sunt scilicet curam pastoralem, quatenus mihi et monachis proficiat in aeternum. Iste non tenuit nisi duobus annis ecclesiam pastoralem. Post hunc suscepit officium domnus Ansteus. Nec dignum est praeterire silentio domnum Ansteum monachum et abbatem gloriosissimum monasterii sancti Arnulfi. Hic in habitfacultatibus, ejus etiam secutus vestigia, ex archidiacono in pauperem Christi vere commutatus est, factus monachus. Iste sapientia et eloquentia in tantum effloruit, ut ab eo, velut ab optimo rhetore continuo cum esset necesse, sermonum mella discurrerent. In architecturae quoque peritiexigentibus, abbas efficitur in monasterio sancti Arnulfi, post Arbertum virum egregium, qui primus eidem loco a domino Adelberone pontifice, clericis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũq frum pia supplicatõne. atq unanimi cõsensu no¬
stroꝵq fideliũ restitutmꝰ. ⁊ reddidimꝰ ip̃m foꝵ. in sollempni¬
cate ip̃us dedicatõnis ꝑpetualitꝰ habendũ. ut igit᷑ nos pii o-¬
ꝑis executores me̾am᷑ celestis regni fieri ꝑticipes. quicqͥd
nr̃i iuris in ip̃o foro hẽri cõperimꝰ. tuil nobis relinquẽtes
totũ seruientib dõ inibi frĩbꝰ cõtulimꝰ. depitatis dec̃e solidis
uit̾ primiceriũ. thesaurariũ atq canonicos scĩ stepħi ⁊̃ aduo

Expanded text:
omniumque fratrum pia supplicatione, atque unanimi consensu noomniumque fratrum pia supplicatione, atque unanimi consensu nostrorum fidelium, restituimus et reddidimus ipsum forum, in sollempnitate ipsius dedicationis perpetualiter habendum. Ut igitur nos pii operis executores mereamur cȩlestis regni fieri participes, quicquid nostri juris in ipso foro haberi comperimus, nil nobis relinquentes, totum servientibus Deo inibi fratribus contulimus, deputatis decem solidis inter primicerium t
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ sollicitius remanisci salutis nr̃e anime. Cumq ad
hoc bñprofutura occurrisset diũ sententia qua diit᷑. Ni¬
te elemosinam. t̃ omĩa mũda sunt uobis: suꝑuenit nob̾
nomine Walo abbas senobii scĩ arnulfi qnͣdam memo¬
randi atq semꝑ uenerandi mediomatricoꝵ urbis ep̃i cui ut
aliqͥd de humana nobilitate loquam᷑. Katolus magnus ĩ¬
penitor Ac patriciꝰ romanorũ ĩ generatõis linea quadrinepos
extitit. Ut uo fit cũ int̾ nos atq p̾dem̃ abbem de młtis ser¬
dispendia. p̾dcũs locꝰ addens amiale m̾catũ qͦꝵdã factione qͥ
suũ lucrũ deputant si aliis dispendiũ ĩferant ĩ presentiarum.
male sublatũ. tẽporibꝰ nr̃i p̾decessoris sdẽ memorie Adesbero¬
nis̃ iam quadrienmo habitũ in dedicatõne ip̃ius eccłe
Unde nos cupientes ꝓtendere opus mĩe ĩ salutẽ nr̃e anime
uirginis dõ cõsecrate inibi recluse donine noĩe hodierne.

Expanded text:
cepimus solliticius reminisci salutis nostrȩ anime. Cumque ad cepimus solliticius reminisci salutis nostrȩ anime. Cumque ad hoc bene profutura occurrisset Domini sententia qua dicitur: Date elemosinam et omnia munda sunt vobis, supervenit nobis nomine Walo, abbas cenobii Sancti Arnulfi quondam memorandi atque semper venerandi Mediomatricorum urbis episcopi, cui ut aliquid de humana nobilitate loquamur, Karolus magnus imperator ac patricius Romanorum in generationis linea quadrinepos exstitit. Ut vero fit cum inter nos atque predictum abbatem de multis serdispendia praedictus locus, addens annale mercatum quorumdam factione, qui suum lucrum deputant, si aliis dispendium inferant, impraesentiarum male sublatum, temporibus nostri praedecessoris sanctae memoriae Adelberonis jam quadriennio habitum in dedicatione ipsius Ecclesiae. Unde nos cupientes protendere opus misericordiae in salutevirginis Deo consecrate inibi reclusȩ domne nomine Hodiernȩ,
Abbreviated transcription (Latin):
NNomine prĩs ⁊̃ filii. ⁊̃ sp̃c̃ scĩ. Herimannꝰ grã dĩ sc̃e
mettensis presul eccłie. Cunctis tam p̾sentib ꝙͣ facuris fi¬
delib. Miscd̾ias dnĩ in eternũ cantare. Quia beatitudo scm̃e¬
scõꝵ cõstat ⁊ de munere grẽ. ⁊̃ de retributõne iusticie. muttẽ¬
dũ est unicuiq fideliũ omĩmoda sollicitudine. qualiter in
spe atq actione utriusq ꝑtingere possit ad gandia ꝑennis
uite. Et qm̃ diligentib bomĩ omĩa cooꝑant᷑ in bonũ. id cuco modi ᷤᷤ
om̃ib est bene agendũ. scd̾m qd̾ scriptũ est qd̾dũq potest manus
tua face̾ instant̾ oꝑare. Nos gͦhec atq his siłia in scõꝵ patrum
sentenciis prudent̾ salubrirerq dicta appeobantes tociusq ulta¬
tis firmitate subuixa rõne aꝑtissima ꝑpendentes postꝙͣ aue¬
tore deo ꝓmoti sumꝰ in huiꝰ sedis sc̃ẽ mectensis põtificio. cũ
nre m̃tis int̾i̾oru disciissione. tũ religiosoꝵ pia collocutõne

Expanded text:
NOMINE PATRIS ET FILII ET SPIRITUS SANCTI, HERIMANNUS, GRATIA DEI SANCTE METTENSIS PRESUL ECCLESIȨ, cunctis tam presentibus quam futuris fidelibus, misericordias Domini in eternum cantare. Quia beatitudo sanctorum constat et de munere gratiȩ et de retributione justiciȩ, innitendum est unicuique fidelium omnimoda sollicitudine qualiter in spe atque actione utriusque pertingere possit ad gaudia perennis vitȩ. Et quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, idcirco modis omnibus est bentua facere, instanter operare. Nos ergo hȩc atque his similia in sanctorum patrum sentenciis prudenter salubriterque dicta approbantes, tociusque veritatis firmitate subnixa ratione apertissima perpendentes, postquam auctore Deo promoti sumus in hujus snostrȩ mentis interiori discussione, tum religiosorum pia collocutione
Abbreviated transcription (Latin):
bm̃ pectũ apłoꝵ pͥncipẽ cũ omib scĩs ꝯtrariũ sibi sentiat. ⁊̃
tm̃ id qd̃ feci̾t irritũ sit ⁊̃ ratũ nõ ꝑmaneat. S abbas ip̃ius
loci ac frẽs a serenissimis romane ecc̃e filiis. Regib scilicet
ac imꝑatorib inde iudiciũ ⁊ iusticiam querant. Si aũt
in hoc minꝰ ꝓfecerint. id honoris. ⁊ hoc singłlire a nobis
om̃i adu̾sitates apłice deffensioĩs ꝑpetuo semꝑ muniantur
cancellarii. ⁊ bibliothecarii. ⁊ tulleñ pͥmicerii. Aio dõni
Leonis sioni. pape pͥmo. Indictõne scd̾a. Anno S diũde in¬

Expanded text:
is contrarium sibi sentiat, ut tamen id quod fecerit irritum sit et ratum non permaneat: sed abbas ipsius loci ac fratres a serenissimis Romanae Ecclesiae filiis regibus scilicet ac imperatoribus inde judicium et justitiam quaerant. Si autem in hoc minus profecerint, id honoris et hoc singulare a nobis omnes adversitates apostolicae defensionis perpetuo semper muniantur cancellarii et bibliothecarii; et Tullensis primicerii, anno Domini Leonis noni papae primo, indictione s
Abbreviated transcription (Latin):
ueratõnis parat. sient eꝯtrario penũ qui maligno ꝯsilio depͭ¬
uatꝰ mẽtẽ abono incepto retardeit. Ut gͥ sitpradeã maneant apd̾
postens nrõs firma. sigillo ex more rc̃o roboranimus. Ana¬
themate cõfĩrmauimꝰ. testes ydoneos adhibuimꝰ quoꝵ noĩa
hec sunt. Folmarus. comes. nr̃e ciuitatis. fnidericus comi ᷤ.
de sarebruche. Codefridꝰ comes de casta. Folmarꝰ de il¬
rise. theo derichꝰ ⁊̃ odelrichus fr̃ eius de Asmartia. Iohͥes
dapifer nester. Albertꝰ pincerna. Walterꝰ marischala.
Theod̾icꝰ pͥmꝰ scabinio. Thecelinꝰ de sc̃õ arnulfo ⁊̃ płes alii.
Data ꝑ mar̾ almalrici cãcellarii .iͦii. sdꝰ Rouembris:¬

Expanded text:
nerationis parat, sicut e contrario penam qui maligno consilio deprnerationis parat, sicut e contrario penam qui maligno consilio depravatus mentem a bono incepto retardat. Ut igitur supra dicta moneant apud posteros nostros firma, sigillo ex more nostro roboravimus, anathemate confirmavimus. Testes idoneos adhibuimus quorum nomina haec sunt: Folmarus, comes nostre civitatis; Fridericus, comes de Sarebruche; Godefridus, comes de Casta; Folmarus de Wilrise; Theodericus et Odericus, frater ejus, de Asmantia; Johannes, dapifer noster; Albertus pincerna; Walterus, marescalchus; Teodericus, primus scabinio; Tecelinus de sancto Arnulfo et plures alii. Data per manum Amalrici cancellarii, IIIIo IDUS NOVEMBRIS
Abbreviated transcription (Latin):
a quodam eoꝵ monacho cũstructa uidebat᷑ ibi eẽ capella ĩ hoꝰ¬
nore sc̃ẽ dei genitricis matie. ⁊̃ qd idẽ ałbas ibidẽ teligioses
oetos facere. molendinũ cõstruere. sua errꝑa pecoea uł animalia
illit stabilire. Preter hec cõcedimꝰ eis tͥam de ip̃a foreste. dd arã¬
dũ centũ ioruales ad unãqmͣq sationẽ. ⁊̃ ad pratũ faciendũ¬
libere. ⁊ sine respectu alicurꝰ tia uuris uł redditꝰ. Hec aũt cõ¬
cessio ĩmo donatõ frã est ꝑ me ⁊̃ cõradũ romeliaci aduocatũ
ĩ mmnꝰ felmari comitis. ⁊ udẽ comes hoc donũ suscipiens
reddidit sollẽpnit̾ suꝑ Altare sc̃ĩ arnulsi ⁊̃ in manib abb̾is
⁊̃ frũm loci. Obsecramꝰ itaq ac obtestam᷑ om̃s nr̃os stic̃cessd¬
res. Ut hoc nr̃e largitõis numꝰ nõ mictilẽt nec m̃st inguaat. ĩ¬
ab aliquo inftingi ꝑuititant ꝓ certo sccentes qd̾ qͥs qͥs boni opis
ĩtẽtõnẽ in alterĩ diligit ⁊̃ toborat eterne sibi mercedem retau¬

Expanded text:
ibi esse capella in honore sancte Dei Genitricis et quod idem abbas ibidem religiosos ortos facere, molendinum construere, sua pecora vel animalia illic stabilire. Preter hoc concedimus eis terram de ipsa foreste ad arandum centum jornales ad unamquamque sationem e respectu alicujus juris vel redditus. Hec autem concessio, immo donatio facta est per me et Conradum Romeliaci advocatum in manus Folmari comitis; et isdem comes hoc donum suscipiens reddidit sollempiter super altare sancti Arnulfi et in manibus abbatis et fratrum loci. Obsecramus itaque et obtestamur omnes nostros successores ut hoc nostre largitionis munus non mutilent, nec aliquo infringi permittant, pro certo scientes quod, quisquis boni operis intentionem in alterum diligit et roborat, eterne sibi mercedem remu
Abbreviated transcription (Latin):
aduocatũ nisi abbas aut fres ꝓ qualitate tẽpoꝵ uł diu̾sitate
locoꝵ alicubi pecierĩt eis pon̾e p̾sumat. s sicut reges. ⁊ ĩꝑato¬
res. ep̃i etiã alibiq fideles eadẽ bona illuc pia deuotõne ꝯtu¬
lerant. ita diu̾sis eoꝵ usibꝰ salua sꝑ ⁊̃ incõuulsa ꝑmaneant
Qͥsqͥs aut̃ sibi ad p̾sens timẽt. ⁊̃ in futurũ p̾cauẽt. hanc sa

Expanded text:
sitate locorum alicubi petierint, eis ponere presumat ; sed sicut reges et imperatores, episcopi etiam aliique fideles, eadem bona illuc pia devotione contulerant, ita diversis eorum usibus salva semper et inconvulsa permaneant. Quisquis autem sibi ad presens timens, et in futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uob̾ amer altissimi. Ad cumulũ qͦ uł angm̃tũ monastice¬
religionis adicimꝰ. ut ecc̃e uille ⁊ possesfiones qt serenissimi
romane eccẽ filii reges ⁊ ĩꝑatores. Rarolus scil magnꝰ. Lu¬
do lbycꝰ pius. Armilfus . ⁊. rendiboldꝰ. Otto. Conradꝰ. Eidẽ loco
pia de uotõne cõtulerant. Aut ab aliis xp̃i fidelib trndita pͥ¬
uilegii sui arctoritate firmauerant usib abbĩs ac fr̾cã ĩ
ibi dõ famłantiũ ꝑpetualit̾ deseruant ⁊̃ ad p̾bendam illoꝵ
absq omĩ ꝯtradictõne integra semꝑ ĩcõtiulsa ꝑmaneant.
Hoc est mareolas. Arx. Iussiacũ. cũ ecc̃a ⁊ decimatõne. flori¬

Expanded text:
in vobis amor altissimi. Ad cumulum quoque vel augmentum monasticin vobis amor altissimi. Ad cumulum quoque vel augmentum monasticȩ adicimus, ut aecclesiȩ villȩ, et possessiones quas serenissimi Romanȩ aecclesiȩ filii reges et imperatores KAROLUS scilicet magnus, LUDEWICUS pius, ARNULFUS, ZIENDIBOLDUS, OTTO, CUONRADUS, eidem loco pia devotione contulerant, aut ab aliis Christi fidelibus tradita privilegii sui auctoritibi Deo famulantium perpetualiter deserviant, et ad prebendam illorum absque omni contradictione integra semper et inconvulsa permaneant, hoc est Mareolas, Arx, Iussiacum cum ecclesia et decimatione,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sacro scm̃ redẽptõis nr̃e misder iũ ibi intͥcludere uł ꝓhirerte
pͥsumat. s si homicidiũ uł tale cͥd ibi qd̾ absit p̾catis ꝯtigerit
exigentib a romane se dis pͥsule uł quib ip̃e in ũpxerit discu¬
tiendũ Ac detͥmiãndũ ẽẽ cẽsemꝰ S ⁊̃ annale ibi mͥcatũ qd̾ an¬
nis in aruu̾saria dedicatoĩs ip̃iꝰ festiuitate ꝑ assensũ dilectis¬
simi filii nr̃i dõm henrici t̾cii Regis. scd̾i ud ĩꝑatoris. In eodẽ¬
loco haberi decrenimꝰ ⁊̃ ut eadẽ dedicatõ ibi qꝑ festiue celebͥt᷑
ab om̃ib nõ mĩori aucteritate iubemꝰ. Cõstituimꝰ ⁊̃ ⁊̃ pat̾ua
dilectõne Warine abbas tͥ cuisq successoribꝰ ĩꝑpetuĩ cõcedimꝰ
ut in sacra eiꝰdẽ dedicatoĩs diis aliisq pͥcipuis festiuitatit in
missaꝵ celebratõne sandaliis ⁊ dalmatica utamini fratͥni¬
tatẽ bram̃ ꝯmonentes. ut cũ agm̃to huĩmõi honoris augeat᷑

Expanded text:
misterium ibi interludere vel prohibere presumat ; sed si homicidium vel tale, quid ibi quod absit, peccatis contigerit exigentibus, a Romanȩ sedis presule vel quibus ipse injunxerit, discutiendum ac determinandum esse censemus. Sed et annale ibi mercatum quotannis in anniversaria dedicationis ipsius festivitate per assensum dilectissimi filii no ibi semper festive celebretur ab omnibus non minori auctoritate jubemus. Constituimus etiam, et paterna dilectione WARINE abbas tibi tuisque successoribus in perpetuum concedimus, ut in sacra ejusdem dedicationis die aliisque precipuis festivitatibus in missarum celebratione sandaliis et dalmatica utamini, fraternitatem vestram commonentes, ut cum augmento hujusmodi honoris, augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
abbatia. stius cyrographi ꝑtem hẽat ad cõfirmãdimi
huius nr̃e diffinitõnis ꝑpetuale destimoniũ. Actũ tulli
dictõne xiͣ .iii. kł mnii. Regnante henrico uniene Ro¬
m anoꝵ rege clucam Regni theoderico rege duce regnã¬
te ⁊ regente. Data ꝑ manꝰ cancellarii. ⁊ archidiaconi.
Walteri. astipulantib ydoneis supͣ scriptis̃ testib. Car¬

Expanded text:
abbatia istius cyrographi partem habeat, ad confirmandum abbatia istius cyrographi partem habeat, ad confirmandum hujus nostre diffinitionis perpetuale testimonium. Ego Pibo in kalendis mai, regnante Heinrico juvene Romanorum rege, ducamen regni Teoderico duce regente. Data per manus cancellarii et archidiaconi Walteri, astipulantibus idoneis suprascriptis testibus.
Abbreviated transcription (Latin):
diante quatinꝰ p̾dc̃s abbas cõcederet ibi fieri põtẽ es tendet
ut amiuatĩ sibi ꝑsolueretur census .xii. denarios publice
monete in festo scĩ remigii. ⁊ ad hunc censũ recipiendũ eẽt.
p̾sens eo die suꝑ pontẽ legatꝰ alb̾is stẽ arnulfi ab hora pͥma
usq ad sextam. Qua cransacta. legatꝰ recederet. Si Ud̾ usq ad
uesperam legatꝰ albatisse buxeriensis ꝑsolueret pdc̃ma censũ
Apud cellam lauĩ susciꝑetur sĩne iusticca. si aut̃ ultra noctẽ
negligeret ꝑsoltiere in crastino tedderetur cũ tusticia. Quod
si pons per incurtam aut ĩminente aque ĩpetu fui̾t destruc¬
tus. ⁊ noluerĩt restituere abbas scĩ aruulfi redeat ad pͥ¬
stinam bann sui ꝯsuectidinẽ. ⁊̃ abbatusa ad suaꝵ nauiũ
crãsieantiũ antiquitatẽ ⁊ eradicet statuas ip̃us põtis. ne
sint ĩpedim̃to piscature uł nanib alb̾is scĩ arnulfi ut ud
hec nr̃a cõmuius cdiffinitõ rata ⁊̃ stobilis ꝑpetualit̾ ma¬

Expanded text:
diante quatinus predictus abbas concederet ibi fieri pontem, eo tenore ut annuatim sibi persolveretur census XII denariorum publice sto sancti Remigii, et ad hunc censum recipiendum, esset presens eo die super pontem legatus abbatis Sancti Arnulfi ab hora prima usque ad sextam, qua transacta legatus recederet. Si vero usque ad vesperam legatus abbatissȩ Buxeriensis persolveret predictum censum apud cellam Laium, susciperetur sine justicia. Si autem ultra noctem neglegeret persolvere, in crastino redderetur cum justicia. Quod si pons per incuriam aut imminente impetu aquȩ fuerit destructus et noluerint restituere, abbas Sancti Arnulfi redeat ad pristinam banni sui consuetudinem et abbatissa ad suarum navium transmeantium antiquitatem et eradicet statuas ipsius pontis, ne sint impedimento piscaturȩ vel navibus abbatis Sancti Arnulfi. Ut vero hȩc nostra communis diffinitio rata et stabilis perpetualiter ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut sola nirtꝰ karitatis fuit ut deꝰ sublimis hõ fieret
humilis. sic eadẽ uirtute associam᷑ dignitati angłice. Cũ
gͦ cũctos huiꝰ uirtutis facies expectet. tñ hos maxse qui
sacerdotali preminent dignitate Ip̃a nero uirtus caritatis
ꝓ ꝯpassiont̃ ꝓximi adqͥritur. ac iutrit᷑ uidelicet ut quib
habũdamꝰ ĩꝑturi studeamꝰ mmꝰ habentib. Nouit gͥ pͥsen¬
tiã futoꝵq Sollereta sideliũ. qd dilectus nr̃ filius ber¬
teaunus abbas cenobii scĩ Aruulsi p̾sentiam nr̃i Adierit. gẽc¬
demꝙ locũ noĩe Falt. qui est sitꝰ in foreste nr̃a ꝓpe uillam
nũm ẜuraeliacũ sibi ⁊̃ fr̃ib dõ ⁊̃ scõ aruulfo famula¬
tib cõcedi a ilobis postulantib postulauerit. suiꝰ petitãni de

Expanded text:
Sicut sola virtus karitatis fuit ut Deus sublimis homo fieret humilis, sic eadem virtute associamur dignitati angelice. Cum ergo cunctos hujus virtutis facies expectet, tamen hos maxime, qui sacerdotali preminent dignitate, ipsa vero virtus karitatis per compassionem proximi adquiritur ac nutritur, videlicet ut, quibus abundamus, impartiri studeamus minus habentibus. Noverit igitur presentium futurorumque sollercia fidelium quod dilectus noster filius Bertrannus, abbas cenobii sancti Arnulfi, presentiam nostri adierit quendamque locum nomine Falt qui est situs in foreste nostra prope villam nostram Rumeliacum, sibi et fratribus Deo et sancto Arnulfo famulantibus concedi a nobis po
Abbreviated transcription (Latin):
huilitatẽ selunioꝵ obseruantiã. sapiam atq ꝯstantiam Ad ꝓ¬
bandam eiꝰ patientiam diu̾sa sibi inunxi officia. nc̃ ista. nc̃ illa.
ip̃e nũꝙͣ ꝯtradicẽs om̃i studio singła ꝑficit. Contiunelias. ⁊̃ ob¬
litus. sa enat ebdemadariꝰ coqͥne ip̃e collo suo asportabat agͣ
⁊ infundebat caldariis. ⁊ cibũ coq̃bat. Sepe selus puerulo
inde panes ꝯfecit. In cibis uestib. lecto. in balneis ⁊ medicinis

Expanded text:
humilitatem, jejuniorum observantiam, sapientiam, atque constantiam, ad probandam ejus patientiam diversa sibi injunxi officia, nunc ista, nunc illa: ipse nunquam contradicens, omni studio singula perficit; contumelias et oplitas. Cum erat hebdomadarius coquinae, ipse collo suo asportabat aquam, et infundebat caldariis, et cibum coquebat. Saepe solus, puerulo inde panes confecit. In cibis, vestibus, lecto, in balneis et medicinis