comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menitorucno Quamre no¬
tandũ est ardenti diuiti quanta
ad suppliciũ cumulantur. ad
poenã namq sua ei & cognĩtio
seruatur & memoriã Cognos¬
cit enĩ laarũ quẽ dispex̃. Fra¬
trũ quoq suorũ meminit: quos
reliquid ꝑfecta quippe ei ulcio
de paupere ñess&x si hunc in re¬
tributione ñ cognoscer&. & ꝑ¬
fecta poena inigne nesiex si ñ hoc
ipse patitur &iã suis timer&.
Vt ergo peccatores amplius in
supplicio puniant̃. & eorũ ui¬
dent gloriã quos contẽpserunt:
& deillorũ &iã poena torquen¬
tur : quos in ut iliter amauer̃.
Credendũ uero ẽ qđ ante retri¬
butionẽ extremi iudicii iniusti
in requiẽ quosdã iustos conspi¬
ciunt: ut eos uidentes ingaudio
ñ solũ desuo supplicio sed &iam
de illorũ bono crucientur.
Isti uero intormentis sẽꝑ in tu¬
entur iniustos. ut hino eorũ gau¬
diũ crescat quia malũ conspici¬
unt qđ misericordicer euaser̃
Tantoq: maiores ereptori suo
gratias reserant : quanto uident

Expanded text:
mentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam, ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius in supplicio puniantur, et corum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptogratias referant, quanto vident
Abbreviated transcription (Latin):
sue s auũ quippe : mol incera ẽ
meluero inceraẽ diuinitas in hu¬
manitato. quod ab hao quoq lec¬
dione ñdiscrepat: Nam piscẽ com¬
medit & panẽ. qui enim assari ut
piscis potuit ex humanitate pane
nos reficit ex diuinitate quiait.
ego sũ panis uiuus quidecelo des¬
cendi assũ uero piscẽ & panem
cõmedit. ut ipso suo cibo nob os¬
tender& quia & passionẽ ex nr̃ã
tionem nr̃am ex sua diuinitate

Expanded text:
suae? Favus quippe mel in cera est, suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra tionem nostram ex sua divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
pore ad refectionem suꝑne con¬
templacionis ueniunt: non ad agni
prandium sed ad cenã uocantur. quȩ
indelic& cena hoc ultimo conuiuio
adesse memorantur . quia illos ut
diximus tunc inet̃na refectione
recipi& quipleni nunc septi sormis
gratiae mamore sp̃s hanelant. Quid
ẽ qđ redemptor nost̃ piscẽ assũ post
resurrectionẽ manducauit : Et in
alio euuangelio dicitur. cumpisce
asso fauũ mellis. Inisto uero panem
cum pisce. quid enim piscis assus
significat: nisi xp̃s passus. quid¬
in fauũ mellis: nisi diuinitatis dul¬
cedinẽ: piscis est : quia ipse latere
dignatus. inaquis generis humani¬
est. Capi uoluit laqueo mortis
nrã & quasi tribulatione assatus
est cempore passionis suae. Sed
qui piscis assus fieri dignatus est
inpassione : fauus mellis nob̵ extitit
in resurrectione. an qui inpisce
asso figurari uoluit tribulationũ
passionis suae : in sauũ mellis utrãq
naturã ex primere uoluit ꝑsone

Expanded text:
pore ad refectionem supernae conpore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio discipuli adesse memorantur, quia illos ut diximus tunc in aeterna refectione recipiet, qui pleni nunc septiformis gratiae in amore Spiritus anhelant, quid est quod Redemptor noster piscem assum post resurrectionem manducavit, et in alio Evangelio dicitur cum pisce asso favum mellis, in isto vero panem cum pisce? Quid enim piscis assus significat, nisi Christum passum? Quid favus mellis, nisi divinitatis dulceamen? Piscis est quia ipse dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae
Abbreviated transcription (Latin):
quoquae quod ultimũ conuiuium
dñs cũ septem discipulis habuisie
describitur. petrus namquae &
thomas. nathanahel & filii ⁊ ebe¬
dei & alii ex discipulis eius duo in
eo fuisse memorantur. Curcum
septẽ discipulis ultimũ conuiuiũ
celebrat . Nisi quia eos tantũ modo
qui septi forme gratia scĩ sp̃s ple¬
nisunt futuros secũ in et̃nã refeo¬
tione denunciat. septem quoq
dieb: continuae hoc tempus euol¬
uitur. & sope septenario numero
ꝑfectio designatur. Illi ergo ultimo
conuiuio dep̃sentia ueritatis epu¬
lantur : quinuno ꝑfectionis stu¬
dio t̾rena transcendunt. quos mun¬
di huius amor non alligat. quib
& si ut cũq ꝑtomptam̃ta obstrepit.
cepta tam̃ eorũ desideria ñ retun¬
dit. dehioc extremo conuiuio alias¬
ꝑ iohannẽ dicitur. ꝑ eati qui a dce¬
nã nuptialẽ agni uocatisunt. Id¬
circo enim non ad prandiũ sed ad
cenã uocatos narrat: quia nimirũ
infine diei conuiuiũ cena est.
quiergo finito presentis uite tẽ¬

Expanded text:
quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur. Petrus namque et Thomas, Nathanael et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo in eo fuisse memorantur, Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quia eos tantummodo, qui septiformi gratia sancti Spiritus pleni sunt, futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur: et saepe septenario numero perfectio designatur. Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non alligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. Deper Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptialem agni vocati sunt. Idcirco enim non ad prandium sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo finito vitae praesentis tem
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dicens uolo muñdare
Considera quã humilis res¬
ponsio Ille dixerat siuis dñs
respondit uolo ille potest
dare non ergo sicut pleriq
latinorũ putant iungendũ ẽ
& legendũ uolo mundare.
sed separatim ut primũ dicat
uolo de inde imper& mundare
et coꝵpes ⁊̃ mundata ẽ
Lenra ei: Nihil mediũ est
inter opus dĩ adq: preceptũ
quia inp̃ceptti ẽ opus. deniq
dix̃. & facta s̃ quia uoluntas
đi potestas ẽ & lex quidem
tange leꝓsus ꝓ hib& sed qui
dñs legis est non obsequitur
legi sed legẽ facit non ergo
ideo tetigio quia sine tactu
mundare ñ poterat sed ut ꝓ¬
bar& quia legi sub iectus non
erat nec contagiũ timebat
ut homines. sed quia contami¬
nari ñ poterat qui alios liberabat¬
et arx illa iħs uide nemi

Expanded text:
eum, dicens: Volo, mundare. Considera quam humilis responsio. Ille dixerat si vis. Dominus respondit: Volo. Ille, potes dare. Non ergo sicut plerique Latinorum putant jungendum est, et legendum volo, mundare, sed separatim, ut primum dicat, volo, deinde imperet, mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Nihil medium est, inter opus Dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. Denique dixit, et facta sunt, quia voluntas Dei potestas est, et Lex quidem tangi leprosos prohibet, sed qui Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret, quia legi subjectus non erat, nec contagium timebat, ut homines, sed quia contaminari non poterat qui alios liberabatEt ait illi Jesus, Vide, nemi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ diasolus et ecce axcela
access er̃ & ministras anet
Precedit tẽptatio : ut sequat᷑
uictoria angeli ministrant ut
uictoris dignitas conꝓb&ur.¬

Expanded text:
eum diabolus, et ecce Angeli accesserunt et ministrabant ei. Praecedit tentatio, ut sequatur victoria. Angeli ministrant, ut victoris dignitas compr
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic & desiderabiliaq que
in auro &argento lapidibus
electis & uestib preciosis con¬
tinentur Siue simpliciter
accipiendũ qđ totus mundus
et qhoriã eorũ Gloria mun¬
diq: cũ mundo peritura est.
inmonte & in suꝑcilio de mons¬
tratur & dix̃ illa hec oc̃a
nsi dabo sicaders ad¬
oraueris me. Orrogans
& superb &iam hoc deiac¬
tantia loquitur Non quo
in toto mundo habeat potes¬
tatẽ aut possit omnia regna
dare sed suadendo &arro¬
ganter hȩc loquit᷑ & hic os¬
tenditur: qđ om̃s ambitio sus
cadens diabolũ ad orat que¬
ritur cur in ordine tẽpta¬
tionũ matlieus lucasq dis¬
cordant sine dubio mathe¬
us ordinẽ tẽptationis ade.
Lucas uero historiȩ ordinẽ
secutus est dic̃ ei iħs tcio
Non ut plerios putant ea¬
dem satanas: & apłs petrus
sententia condẽpnatur. petro
enim dicit᷑ uade retro me satanas
id est sequere me qui contrarius
es uoluntati meȩ: Hic uero audit
uade satanas & non ei dicit᷑ retro

Expanded text:
videlicet desiderabilia, quae in auro et argento lapidibus electis, et vestibus pretiosis continentur, sive simpliciter accipiendum, quod totus mundus Et gloriam eorum. Gloria mundi, quae cum mundo praeteritura est, in monte et in supercilio demonstratur. Et dixit illi: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. Arrogans et superbus etiam hoc de jactantia loquitur, non quod in toto mundo habeat potestatem, aut ut possit omnia regna dare, sed suadendo et arroganter haec loquitur. Et hic ostenditur, quod omnis ambitiosus cadens diabolum adorat. Quaeritur cur in ordine tentationum Matthaeus Lucasque discordant? Sine dubio Matthaeus ordinem tentationis Adae, Lucas vero historiae ordinem secutus est. Tunc dicit ei Jesus: Non, ut plerique putant, eadem Satanas et apostolus Petrus sententia condemnantur. Petro enim dicitur: Vade retro, Satana, id est, sequere me, qui contrarius es voluntati meae: hic vero audit, vade, Satana: et non ei dicitur, retro me,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad orauer. sed multi ex eis
int̃empti perier̃. ut intellegatꝰ
in illoꝵ hominũ intemptione
significari uitioꝵ nec. ẽ. Intalia
quippe uitia seuire nos iub&.
apłs cũ dĩc. mortificate mẽbra
ur̃a suꝑ trã fornicationẽ. in mnun¬
ditiã luxoriã concupiscentĩa ma

Expanded text:
tes, sed multi ex eis interempti perierunt , ut intelligatur in illorum hominum interemptione significari vitiorum necem. In talia quippe vitia saevire nos jubet Apostolus, cum dicit: Mortificate membra vestra super terram, fornicationem, immundi
Abbreviated transcription (Latin):
ab solutionẽ dignatus ẽ ut nob̵
babtismi sac ram̃tũ consecrar&
actrader& uerũ &iã sanguinẽ
suũ dedit ꝓnob. sua nos passi¬
one redemit: cuius sac ram̃tis
semꝑ refecti: nutriremur ad
salutẽ
et Sp̃s est quites¬
Rabtizato in iordane dño
descendit sp̃s sc̃s̃ in specie colũbe
suꝑ eũ cestimoniũ illi ꝑ hibens
quia ueritas est. hoc ẽ uerus
dĩ filius. uerus mediator dĩ & ho¬
minũ uerus humani generis
redemptor ac reconciliator Vere
ipse mundus ab omni labe peccati
uere sufficiens tollere peccata
mundi quod &iam ipse babtista
uiso eiusdẽ sp̃s aduentus intelli¬
gens ait. quime misit babtizare
inaqua ille mihi dixit. Suꝑ quẽ
uideris sp̃m descendentẽ &ma¬
nentẽ suꝑ eũ hic ẽ babdizat in
spũ sc̃o. Et ego uidi Ecestimoniũ
ꝑ hibui. quia hic est filius dĩ. Quia
nat babtista illũ ueritatẽ p̃dicat
filius tonitrui ueritatẽ aeuuan¬
geli ⁊auit. Taceant blasphȩmi qui
hunc fantasina esse docmatiz ant.

Expanded text:
dignatus est, ut nobis baptismi sacramentum consecraret ac traderet, verum etiam sanguinem suum dedit pro nobis, sua nos passione redimens, cujus sacramentis semper refecti nutriremur ad salutem. Et Spiritus est qui tesBaptizato in Jordane Domino descendit Spiritus sanctus in specie columbae super eum, testimonium illi perhibens quia veritas est, hoc est verus Dei Filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis Redemptor ac reconciliator, vere ipse mundus ab omni contagione peccati, vere sufficiens tollere peccata mundi. Quod etiam ipse Baptista, viso ejusdem Spiritus adventu intelligens, ait: Qui me misit baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Et ego vidi, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei . Quia nat, Baptista illum veritatem praedicat, Filius tonitrui veritatem evangelizat, taceant blasphemi, qui hunc phantasma esse dogmatizant;
Abbreviated transcription (Latin):
Tonsitebor enĩ ȩqui uocũ nom̃ ẽ
Sed ꝓlocorũ diuersitate diuerse
suscipit᷑. confitemini enĩ & qͥd nõ
gratias refer̃ confitent᷑ & qͥ peccata
deplorant. Sed illud ingaudio istud
in lacrimis est. Illud in scã m̃te a la¬
critate : istud incorđ noscit esse con¬
tritione
nulgũ enũ ual.et
orano iusti assidua.

Expanded text:
onfitebor enim aequivocum nomen est, sed pro locorum diversitate diverse suscipitur. Confitentur enim et qui Domino gratias referunt, confitentur et qui peccata deplorant. Sed illud in gaudio, istud in lacrymis est; illud in sancta mentis alacritate, istud in cordis noscitur esse contritione. Multum enim valet oratio justi assidua.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ supra dixerat eos qͥhaberent
uestẽ uitȩ bono ñ recipiendos ꝓp¬
ter docmatũ nequiciã. ita nunc
econtrario asserit neliis quidẽ ad¬
cõmodandã fidẽ qͥcũ polleant inte¬
gritatẽ fidei turpit̃ uiuant & doc¬
trine in tegritatẽ malis operib
destruant. utrũq: eni dĩ seruis ne¬
cessariũ. ẽ. ut opus sermoni & ser¬
mo operib conꝓbetꝰ. Ihiuic senten¬
tiȩ potestꝰ illud uideri contrariũ.
Nemo potest dicere dñs iħs xp̃s
nisi in sp̃u sc̃o. Sed moris.ẽ. scrip¬
turarũ dicta ꝓ factis accipere ut
statim in c̃sequentib ad ꝓbatꝰ Ne¬
futurari eos quiuitant sine operib
Recedite a me operarii iniquitatis
nescio uos & apłs in hunc sensũ loqͥtꝰ
conficentꝰ sedm̃scire factis autẽ
negant.

Expanded text:
Sicut supra dixerat eos, qui haberent vestem vitae bonae, non recipiendos propter dogmatum nequitiam, ita nunc e contrario asserit, ne his quidem accommodandam fidem, qui cum polleant integritate fidei, turpiter vivant, et doctrinae integritatem malis operibus destruant, utrumque enim Dei servis necessarium est, ut et opus sermone, et sermo operibus comprobetur. Huic sententiae potest illud videri contrarium: Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto . Sed moris est Scripturarum dicta pro factis accipere, ut statim in consequentibus approbatur, refutari eos qui jactant sine operibusRecedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos , et Apostolus in hunc sensum loquitur: Confitentur se Deum scire, factis autem negant.
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsũ facis. Irascebantur
quia iam mortui erant illa mor¬
te q uitanda erat: Nam illam
mortẽ uitare ñ poterant : qua
mortuus ẽ habrahã & ꝓph&e

Expanded text:
eum, etc. Irascebantur quia jam mortui erant illa morte quae vitanda erat. Nam illam mortem vitare non poterant, qua mortuus est Abraham e
Abbreviated transcription (Latin):
ero siarilis uopis cñdax sẽd
Scio eũ &sermonẽ er:
Seruo s¬
efert ergo gloriã
suũ quẽ illi dicebant dñm
suũ quẽ non cognouerunt:
Sienim patrẽ cognouissent
ei. filiũ recepissent. Sermo¬
nẽ patris quã filius seruans
lo quebatꝰ & ipse erat sermo
& uerbũ patris qui hominib:
lo quebatur & notandũ qđ
uidit eos dñs aꝑta sibi inpug¬
natione resistere : & tamen
eis se it erata ñ desinit uoce
p̃dicare dicens

Expanded text:
ero similis vobis mendax; sed scio eum, et ser monem ejus servo. Refert ergo gloriam suum, quem illi dicebant Deum suum, quem non cognoverunt. Si enim patrem cognovissent, ejus filium recepissent. Sermonem patris tanquam filius servans loquebatur, et ipse erat sermo, et verbum patris, qui hominibus loquebatur. Et notandum, quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
est filius hominis. Ille quippe
exierat ꝓpt̃ quẽ dictũ eis erat.
& uos mundi estis sed non om̃s.
exeunte itaq inmundo om̃s in
mundo remanser̃ &cũ suo mun¬
dato remanser̃ tale aliquid erit
cũ uictus axp̃o transierit hic
mundus. & nemo in populo xp̃i
rema nebit inmundus. sed sicut
sol fulgebunt in regno patris sui.
&dđs inquid clarificatus est in eo
Ipsa enĩ clarificatio filii hominis
ut ds̃ clarificexur in eo. & conti¬
nuo inquid clarificauit eũ Re¬
surrectionẽ scilee suã non sic̃
nr̃a infine scłi de continuo futu¬
rã hac ad tostatione p̃dicens.

Expanded text:
est filius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit, cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus sed sicut sol fulgebunt in regno Patris sui: Et Deus, inquit, clarificatus est in eo. Ipsa enim clarificatio est filii hominis, ut Deus clarificetur in eo. Et continuo, inquit, clarificavit eum, resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac
Abbreviated transcription (Latin):
mundi crebrescunt cũt̃ror iuditu
uircutib cõmotis ostenditꝰ: Leuate
uos capita idẽ ex ilarata corda quia
dũ finit̾ mund cui amicinestis ꝓ¬
pe fit redẽptit quãq sittis. leuare¬
pici debeat ꝓuida dñs comparatio¬
ne manifestat nam sequitur.
et dix il.lis sicnilatudine
uidetre picul.mea et oins

Expanded text:
mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate vos capita, id est exhilarate corda. Quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesitis. pici debeat, provida Dominus comparatione manifestat. Nam sequitur: Et dixit illis similitudinem: Videte ficulneam, et omn
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Iterũ autẽ uidebo uos & gaude¬
bit cor ur̃m. & gaudiũ ur̃m nemo tol¬
l& a uob. modicũ nunc sio port& con¬
tristari Oport& inquid contristari.
qr ñnisi ꝑtristitiã scłi labentis. & ad¬
flictiones potest ad gaudia &na ꝑ¬
uenire. modicũ autẽ dic̃ qr ubi mer¬
ces et̃na retribuit breue uidetꝰ ac
leue totũ fuisse qđ scłi tribulatio

Expanded text:
 autem videbo vos et gaudebit cor vestrum et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Modicum nunc sic oportet contristari, oportet, inquit, contristari, quia non nisi per tristitiam saeculi labentis, et afflictiones potest ad gaudia aeterna perveniri. Modicum autem dicit, quia ubi merces aeterna retribuitur, breve videbitur ac leve totum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a &orate ꝓinincẽ ut saluemi¬
ni in hac aũ sententia illa deb&
esse discredio ut codidiana leuiaq
peccata alterutrũ coequalib con¬
fitemur. eorũq codidiana credam:
oratione posse saluari. porro gra¬
uioris lepre inmunditiã iuxta le¬
gẽ sacerdoti pandam : atq adei:
arbitriũ qualit̃ & quanto tẽpore
iusserit purificare curemus.
mul gũ e ñi ualet dep̃ca¬
ttio iusmas sidua he lias
HOMO ERAT SIMILIS NO¬
Bis passipilis et orationie ora

Expanded text:
 orate pro invicem ut salvemini. In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem, sacerdoti pandamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificare curemus. Multum enim valet deprecatio justi assidua. Elias homo erat similis nobis, passibilis, et oratione
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis a peccatorũ labe casti¬
gatã. sed nulla boni operis indus¬
tria cumulatã unde bene mathe¬
us hanc domũ uacantẽ scopis mun¬
datã atq ornatã dicit inuentam
mundatã uidelic&. auitus pristi¬
nis ꝑbaptismũ uacantẽ: ab onis
actib ꝑ neglegentiã ornatã simu¬
latis: uirtutib ꝑ hi poerrsim

Expanded text:
baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam atque ornatam dicit inventam: mundatam videlicet a vitiis pristinis per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simulatis
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ alios sp̃s xequiores
Se & incressi has itant iB1
Perseptẽ malos sp̃s : uniuersa
uitia designat quẽcumq enim
post baptisma siue prauitas he¬
retica seu mundana cupiditas ar¬
ripuit: mox omniũ prostern& ini¬
ma uitiorũ Vnde recte nequio¬
res tunc eũ sp̃s dicunt᷑ ingressi.
qua non solũ habebit illa septẽ
sin ipsas se uirtutes habere simu¬
labit: et sunit nouis sicia

Expanded text:
s nequiores se, et ingressi habitant ibi. Per septem malos spiritus, universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma, sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem r hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima
Abbreviated transcription (Latin):
me et eqoinuosis. In quo diȩ
nisi dequo ait e uos uiuetis: noue¬
rant a postoli tunc eẽ xp̃m in patre
punitatẽ in diuiduȩ diuinitatis no¬
uerant se ẽẽ in xp̃o ꝑ susceptionẽ fi¬
dei & sacram̃torũ ei. nouerant uera¬
cit̃ uiuers: Tuno esse xp̃m inpatre
& plenius in illa diȩ: dequadix̃ & uos
uiuetis. Inqua ueracit̃ uiuere in ci¬
piunt : hoc ẽ in die resurrectionis:
quando eo ꝑfectius cunctaꝗ scienda¬
s̃. sciunt. quo ipsũ scientie fontẽ ui¬
cinius sine fine conspiciunt . Vt in
õnib: huius ꝓmissionẽ beatitudinis
ꝓmittor& ñ solũ a postolis mox sub¬
iuncx̃. qui habeꝗ it audata enea
et Seruat ea ille ẽ quidiligit

Expanded text:
me, et ego in vobis. » In quo die, nisi de quo ait: « Et vos vivetis? » Noverant apostoli tunc esse Christum in Patre per unitatem individuae divinitatis: noverant se esse in Christo, per susceptionem fidei et sacramentorum ejus, noverat veraciter vivere tunc esse Christum in Patre,et plenius, in illa die, de qua dixit: et vos vivetis, in qua veraciter vivere incipiunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Ut ergo omnibus hujus promissionem beatitudinis promitteret non solum modo apostolis, mox subjunxit: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit
Abbreviated transcription (Latin):
inorac iorn. Nene autẽ in
orationib uigilarẽ iubem: ut cũ iac¬
tam: ad orationẽ cogitatio omnis car¬
nalis &iecularis abscedat. Meo quio
p̃cat᷑. Subripit eñi frequent̃ hostis
& subtilit̃ fallens p̃ces nr̃as ađo uocat
ut aliud habeam: incorde & aliud ꝓfe¬
ram: in uoce cũ intentione sincera
dm̃ debeat ñsonus uocis sed amini
sensus orare..¬
e. anige ocña auge

Expanded text:
inis . Bene autem in orationibus vigilare jubemur, ut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec tunc precatur. Subripit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens preces nostras adeo avocat, ut aliud habeamus in corde et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animae sensus orare. Ante omnia aute
Abbreviated transcription (Latin):
adquemdã aquã. Est hodie
betzur siue beosoro uicus intri¬
bui iuda. euntibus ab holia cre¬
bron uicesimo lapide iuxta quem
fons ad radicẽ montis ebulliens. ab
eadẽ quagignitur sorbetur ummo
a postolorũ acta refor̃ in huius uin¬
culi fonte eunudiũ aphrlippo fu¬
isse babti⁊ atũ nam est & alia bet¬
zur intribu iuda mille passus dis¬
tans abhelio tripoli. etaie eu¬
aiuchus. ecce aqua quispro¬
hiset Babgiz ati iussit sgare
cutnũ eades cerider̃ ugexquae

Expanded text:
ad quamdam aquam. Est hodie Bethtur, sive Bethsoro, vicus in tribu Juda euntibus ab Helia Chebron vicesimo lapide. Juxta quem fons ad radicem montis ebulliens ab eadem qua gignitur sorbetur humo. Apostolorum Acta referunt in hujus viculi fonte eunuchum a Philippo fuisse baptizatum. Nam est Helia Bethtur in tribu Juda mille passus distans ab Heliotripoli. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Et jussit stare currum; et descenderunt uterque
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio ait pater ñiudicat quẽ¬
quã sed omne iudicium dedit filio
item ipse & potestatẽ dedit ei fa¬
quis dedit pat̃ cui dedit filio cui
enĩ dedit uitam habere in semetipsũ
iste enĩ xp̃r & filius dĩ & filius ho¬
minis esti proinde quia filius ho¬
minis est accepit potestatẽ &iu¬
diciũ facere: qđ iudiciũ infine scłi.
erit ipse enĩ ascendit incelos & se¬
d&x adexterã patris indeuenturus ẽ¬
iudicare uiuos & mortuos.
hinc omnes prophetae

Expanded text:
Evangelio ait: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Item ipse et potestatem dedit ei juQuis dedit? Pater, cui dedit? Filio, cui enim dedit vitam habere in semetipso, iste Christus, et Filius Dei et Filius hominis est, proinde quia Filius hominis est, accepit potestatem et judicium facere, quod judicium in fine saeculi erit. Ipse enim ascendit in coelos, et sedit ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Huic om
Abbreviated transcription (Latin):
ste igitur puer qui natus est de
uirgine appellatur emmanu hel
id est nobiscum ds̃: & hab& princi¬
patũ suꝑ humerum: uel quia crucẽ
suam ipse portauit uel quia de ip¬
so scriptum est Reuelauit dñs đs
brachiũ sc̃m suum omnib gentibus.
& illud brachiũ dñi. cui reuelatũ ẽ
uocabitur ergo post duo nomina:
sex aliis nominibus. ad mirabilis
consiliarius ds̃ fortis pater futuri
scłi princeps pacis non enim ut ple¬
riq putant una iungenda sunt nomi¬
na ut legamus ad mirabilis consi¬
liarius &rursum ds̃ fortis: sed ad¬
mirabilis legendum est separatum
qđ ebraice dicitur phele & consili¬
arius se orsum: qui lingua eorũ ap¬
pellatur ioes &đs separatim: qui
hebraice hel dicitur: portis ebra¬
locutus est ad apostolos: pacem
meã do uobis: pacem meam relinquo
uobis: non dubitauit qui pacem
nr̃am iuxta a postolũ legerit. dñm¬
saluatorẽ¬

Expanded text:
ste igitur puer qui natus est de virgine, appellatur Emmanuel, id est, nobiscum Deus, et habet principatum super humerum, vel quia crucem suam ipse portavit, vel quia de ipso scriptum est: Revelavit Dominus Deus brachium sanctum suum omnibus gentibus. Et illud: Et brachium Domini cui revelatum est ? Vocabitur ergo post duo nomina, sex aliis nominibus, admirabilis, consiliarius, Deus, fortis, Pater futuri saeculi, princeps pacis. Non enim, ut plerique putant, una jungenda sunt nomina, ut legamus, admirabilis consiliarius, et rursum, Deus fortis, sed adimirabilis legendum est separatim, quod Hebraice dicitur , et consiliarius seorsum, qui lingua eorum appellatur , et Deus separatim, qui Hebraice dicitur, fortis Hebralocutus est ad Apostolos: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis : non dubitabit, qui pacem nostram juxta Paulum apostolum legerit Salvatore
Abbreviated transcription (Latin):
Portante dnĩm asino multi uestim̃¬
ta sua inuia sternunt. qr sc̃ĩ martr¬
res ꝓpriȩ se carnis amictu exuentes
simpliciorib dĩ famulus uiã suo san¬
guine parant ut uidelic& in offen¬
so gressum̃tis ad suꝑno moonia ci¬
uitatis quo iłis ducit incedant: hẽ
saluator nr̃t a sellũ sedens hierusa¬
lẽ tendit quando unius cur:ꝗ fide¬
lis animã regis uidelic& ium̃tũ suũ
ad pacẽ intime uisionis duc̃. Ium̃tũ
sed& &iã cũ scae eccłẽ uniuersalit̃
p̃sid&x eãq insuꝑne pacis desideriũ
accendit. multi autẽ uestũta sua
inuia sternunt. qr corpora sua ꝑ
abstinendiã edomant ut ei it̃ adnĩ¬
tẽ parent uł expla bona sequen

Expanded text:
Portante Dominum asino multi vestimenta sua in via sternunt, quia sancti martyres propriae se carnis amictu exuentes, simplicioribus Dei famulis viam suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis ad supernae moenia civitatis, quo Jesus ducitur incedant. Item salvator noster asellum sedens Hierusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis anima, regens videlicet jumentum suum, ad pacem intimae visionis ducit jumentum, sedet etiam cum sanctae Ecclesiae universaliter praesidet, eamque in supernae pacis desiderium accendit. Multi autem vestimenta sua in via sternunt, quia corpora sua per abstinentiam edomant, ut ei iter ad mentem parent, vel exempla bona sequen
Abbreviated transcription (Latin):
pulorũ. magnũ hab& mistoriũ.
quid enĩ ꝑiohannẽ qui prior
uenit adinonum̃tũ & ñ intraũ:
nisi sinagoga significatur. quid
ꝑ p&xrũ nisi ecclesia exgentibus
congregata demonstratur quȩ
posterius uocata. & prior intraũ.
Cucurrer̃ parit̃ gentilitas & sina¬
goga ꝑ huius seculi successiones
sed ñ pari intelligentia ueniebant.
uenit sinagoga prior admonu¬
m̃tũ. sed minime intrauit: quia
legis quedã mandata ꝑcepit.
prophetias de incarnatione ac
passione dominica audiuit: sed
credere in mortuũ noluit. Vidit
enim iohannes posita linteamina
ñ tam̃ introiuit: quia uidelic&
sinagoga & scripture sacre sacra¬
m̃ta cognouit. & tam̃ ad fidem

Expanded text:
orum magnum habet mysterium. Quid enim per Joannem, qui prior venit ad monumentum, et non intravit, nisi Synagoga significatur? Quid per Petrum, nisi Ecclesia ex gentibus congregata demonstratur, quae posterius vocata, et prior intravit? Cucurrerunt enim pariter Gentilitas et Synagoga per hujus saeculi successiones, sed non pari intelligentia veniebant. 635 « Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit: quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ phetauit. p̃sentẽ uidit & ren¬
nuit hominẽ esse dispex̃. dm̃
carne mortalẽ facoũ credere
noluit. quidergo ẽ: nisi quia ci¬
tius cucurrit: &tam̃ ante mo¬
numtũ uacuuꝰstecit. uenit aũ
simon pexrus. subsequens eum
& introiuit inmonum̃tũ quia
secuta posterior ecclesia gentium
mediatorẽ dĩ & hominũ hominẽ¬

Expanded text:
phetavit, praesentem vidit et renuit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, homine
Abbreviated transcription (Latin):
bat &x ñ cognoscebat. Eũqua illi
amor ostenderat: & dubiexas abs¬
condebat. cuius adhuc ignoran¬
tia ex primitur: cum in sertur
& nesciebat quia ihs̃ est. dicit
ei ihs culieꝵ quidploras
quemꝯ quens. Interrogatur
doloris causa ut augeatur desi¬
deriũ quatenus cũ nominare
que queror& in amorẽ ei: arden¬
tius aestuar&. Ill.a Ex istimnanis

Expanded text:
bat et non cognoscebat; eumque illi bat et non cognoscebat; eumque illi amor ostenderat et dubietas abscondebat, cujus adhuc ignorantia exprimitur cum infertur, et nesciebat quia Jesus esset. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans
Abbreviated transcription (Latin):
xisse dnm nuntiant quasi testa¬
m̃tũ prius ad capud & testam̃tũ
postorius ad pedes sed&. dicig
ei culier quid ƿloras.
quasi dixissent. non est opus mor¬
tuũ plorare: quẽ uiuentẽ ore¬
dere debes.
Hominũ suũ uocans dñi sui
corpus exanime a parte todum
significans: sic ut om̃s conficomur
nr̃m quodutiq simul est & uerbũ
& anima & caro Crucisixũ tam̃
& sepultũ cumsola eius sepulta iit
caro &nescio inquid ubi posuer̃
eũ hec erat: causa maior doloris
quod nesciebat quo ir& ad conso¬
landũ dolorẽ. Sed ꝓpe erat hora
quo tristicia eius uerteret ingau¬
diũ hec cũ dixisset com¬
uersa esa regorsũ et
uidit ihm sgantẽ eqũ
sciesat quia ih̃s esg.
Notandũ quod maria quȩ ad huc
dedñi resurrectione dubita¬
bat: retrorsũ conuersa ẽ ut ui¬
dẽ dubitacionẽ suã quasi terga
in faciẽ dñi miserat que resur¬
rexisse minime credebat. Sed
quia amabat & dubipabat : uide¬

Expanded text:
xisse Dominum nuntiant, quasi Testaxisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et testamentum posterius ad pedes sedet. Dicunt ei: Mulier, quid ploras? Quasi dixissent, non est opus mortuum plorare, quem viventem credere debes.Dominum suum vocans, Domini sui corpus exanime, a parte totum significans, sicut omnes confitemur nostrum, quod utique simul est, et verbum et anima et caro. Crucifixum tamen et sepultum, cum sola ejus sepulta sit caro: Et nescio, inquit, ubi posuerunt eum. Haec erat causa major doloris, quod nesciebat quo iret ad consolandum dolorem, sed prope erat hora qua tristitia ejus verteretur in gaudium. Haec cum dixisset, conversa est retrorsum, et vidit Jesum stantesciebat quia Jesus est. Notandum quod Maria quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est, videm dubitationem suam quasi terga in Domini faciem miserat quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ista itaquae que sic amabat quȩ
se admonum̃tũ quod ꝑspexerat.
Iterũ inclinat uideamus quo fruc¬
tu uis amoris mea ingeminat
opus inquisitionis. Sequit̃ uidit
duos angelos in albis sedenter:
unũ ad capud & unũ adpedes ubi
positũ fuerat corpus ihũ quid ẽ
quodin loco dominici corporis
duo angeli uident unus ad capud
atq alius ad pedes sedens. nisi qđ
latina lingua angelus nuntius
dicitur . Et ille ex passione sua
nunciandus erat. qui & dr̃ est ante
scła & homo infine sełor quasi
ad capud sed &x angelus cũ ꝑ apos¬
tolos p̃dicatur. quia in principio
erat uerbũ & uerbũ erat apud
dm̃ &ds erat uerbũ et quasi ad
pedes sed & angelus cũ dicitur
& uerbũ caro factum est. possum:
&iã &duos angelos duo testam̃ta
cognoscere: unũ prius: & aliut
sequens. qui uidelic& angeli per
locũ dominici corporis sibi me¬
tipsis sunt coniuncti. quia nimi¬
rũ utraq testam̃ta dũ pari sensu
in carnatũ et mortuũ acresurre¬

Expanded text:
Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuerquod in loco Dominici corporis duo angeli videntur: unus ad caput atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum, quasi ad caput sedet angelus, cum per apostolum praedicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat verbum , et quasi ad pedes, sed angelus cum dicitur: Et Verbum caro factum est. Possumus etiam et duos angelos, duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens, qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimet ipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum, et mortuum, ac resurre
Abbreviated transcription (Latin):
dix mortui sum: sed conuiuem:
Vt ostendat qr mors inp̃senti ope¬
rat. uita autẽ infuturo. tunc sci¬
lic& cũ xp̃s manifestatus fuerit
qui ẽ. uita nr̃a abscondita dõ sci¬
guis iã ñcnonit. Duplex intel¬
legit᷑ resurrectio. Vna qua m̃te
celestia cogitem: aliaq generalis
erit incarne hȩc in secundo erit
illa in primo dm̃i fuit aduentu.
Id circo ab soluta sententia definũ¬

Expanded text:
dixit: mortui sumus, sed: convivemus, ut ostendat, quia mors in praesenti operatur, vita autem in futuro, tunc scilicet cum Christus manifestatus fuerit, qui est vita nostra abscondita in Deo. Scituis jam non moritur. Duplex intelligitur resurrectio, una qua mente coelestia cogitemus, aliaque generalis erit in carne, haec in secundo erit, illa in primo Domini fuit adventu, idcirco absoluta sententia defin
Abbreviated transcription (Latin):
tenus suȩ nob̵ potentiȩ prȩ¬
ber& exemplum ut quoties
aprauis omnib: aliquit ƿatie¬
mur addoctrinã excitemur
potius quã ad uindictã pen¬
sate quanta est patientia
dñi quanta in patientia nr̃a
nos si iniuriis aut aliqua le¬
sione ꝓuocamur furore per¬
moti aut quantũ possumus
nos in &ipsos ulciscimur.
aut qđ non possumus facere
minamur . Ecie aduersitatẽ
ei nisi mansuetudinis uerba
respondit portat quẽ pu¬
niri poterat ut hoc in laude
ei : alcius crescer& si ostem
suũ non extingendo. sed in¬
terim patiendo superareo.
Notandũ uero qđ subditur
quia recedente diabolo angeli
ministrabant ei ex quare
quic quid aliud quã munius
ꝑsonȩ ut raq natura osten¬
ditur quia & homo est quẽ
diabolus tẽptat eisdem ipse
dñs est cui ab angelis minis¬
tratur cognoscanus igitur
naturã nr̃am quia nisi hunc
diabolus hominẽ cerner&:
non tẽptar& ueneremur
in illo diuinitatẽ suam : quã

Expanded text:
tenus suae nobis patientiae praetenus suae nobis patientiae praeberet exemplum. Ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur, potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere, minamur. Ecce adversitatem ei nisi mansuetudinis verbum respondit. Portat quem puniri poterat, ut hoc in laude ejus altius cresceret, si hostem suum non extinguendo, sed interim patiendo superaret. Notandum vero quod subditur: Quia recedente diabolo angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud, quam unius personae utraque natura ostenditur. Quia et homo est, quem diabolus tentat, et eisdem ipse Dominus est, cui ab angelis ministratur. Cognoscamus igitur in eo naturam nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lus de unigenito filio dicer&.
Airapinã arbitratus est esse se
equalem dõ In hoc ergo diabolus
parentẽ nr̃m ad superbiã trax̃
qđ eum ad auaritiã sublimitatis
excitauit: Sed quib: modis pri¬
mum hominẽ strauit eisdem
modis sec undum homini tẽptando
sub cubuit ꝑ gulam quippe tẽp¬
tauit qui dicit dic ut lapides
isti panes fiant ꝑ uanam gloriã
tẽptauit cum dicit si filius
đi es mittite deorsum per
sublimitatis auaritiã tẽptat¬
cũ dicit regna om̃a mundi
ostendit dicons hȩc om̃a
tibi dabo si ꝓcidens ad ora¬
beris me sed eisdem modis
a secundo homine uincitur.
quib: primum hominẽ se
uicisse gloriatur ut anr̃is
cordib: ipso aditu captus
ex eat quo nos aditu intro¬
debeamus quia tẽptatus
adiabolo dñs sacri eloquii
p̃cepta respondit & qui eũ
uerbũ qđ erat tẽptato rẽ
suũ mergere in abrssum po¬
terat uirtutẽ suȩ potentiȩ.
ñ ostendit sola diuine scrip¬
ture precepta dedit qua¬

Expanded text:
lus de unigenito filio diceret, lus de unigenito filio diceret, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis, secundo homini tentato, succubuit. Per gulam quippe tentavit eum, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentavit, cum dicit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Per sublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu introdebeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola divinae Scripturae praecepta dedit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
utero uirginis incarnatus in
mundum sine peccato uenerat
nihil contradictionis in sem&¬
ipso tolerabat: tẽptari ergo
ꝑ suggestionẽ potuit: sed ei :
mentẽ peccati delectatio non
momordit atq ideo omnis
diabolica illa tẽptatio foris non
intus fuit : sed si ipsum ordinem
tẽptationis ei : aspicimus. pen¬
semus nos quanta magnitudinẽ
a tẽptatione liberemur anti
quus hostis contra ꝓximũ paren
erexit quia hunc uidelic& gula
uana gloria & auaritia tẽptau̾.
sed tẽptando superauit quia sibi
cũ ꝑ consensum subdidit Ex gula
quippe tẽptauit cum cibum
ligni uetitũ ostendit atq ad cõ¬
medendũ suasit: Ex uana aũ gła tẽptau cũ
dicer& eritis sic̃ dii. Et exꝓfectu a uaritiȩ
tẽptauꝰ cũ dicer& scientes bonũ & malũ
auaritia enim ñ solum auaritia est
sed &iam altitudinis Recte enim
auaritia dicitur cum supra
modum sublimitas ambitur
Sienim non ad auaritiã honoris
rapina ꝑtiner& nequaquã pau¬

Expanded text:
utero virginis incarnatus, in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu avaritiae tentavit cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur cum supra modum sublimitSi enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uel in scam ciuitatẽ adiabolo
ad sũptus mens refugit hu¬
mane hoc audire aures ex¬
pauescunt cui tam̃ non esse
incredibilia ista agnoscimus
si in illo & alia facta pensamus
certe iniquorũ omniũ diabo¬
lus capud est & huius capitis
membra sunt om̃s iniqui annon
diaboli membrũ pilatus annon
diaboli membrũ iudȩi ꝑsequen¬
tes & milites crucifigentes
fuerunt quid ergo mirũ si se
ab illo premisit in montẽ duci
qui se ꝑtulit. &iam a membris
illius crucifigi Non est ergo
indignũ redẽptori nr̃o qđ tẽp¬
tari uoluit qui uenerat occidi
iustũ quippe erat ut sic tẽp¬
tationes nr̃as suis tẽptationib
uincer& sic ut mortẽ nr̃am
uenerat sua morte superare
sed sciendum nobis est quia trib
modis tẽptatio agitur: sugges¬
tione deletatione consensu
& nos cũ tẽptamur. plerumq
indelectatione aut &iam in
consensu labimur: quia decar¬
nis ꝓ peccato ꝓpagati in nobis
ipsis &iam gerimus: unde cer¬
tamina tolleramus ds̃ qui in

Expanded text:
tem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu, et nos cum tentamur, plerumque in dilectione, aut etiam in consensu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certamina toleramus. Deus vero, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ex surrexit &docebat in lstris
ut cas ngati Q&N moetpicati
Sicut legimus castigans casti¬
gauit me dñs & morte ñtradi¬
dit me castigare enim & uerł
& uerberib: dicimus sicut
pilatus dedño ait: Castigatũ
dimittam eũ id est uerberib
flagellatũ quasi tris tes
semꝑ autẽ gaũdentes
Tristis esse ueritate uultus
corde uero &iam intribula¬
tionib: pro remunerationib:
expectatione gaudentes
scriptũ ẽ enim
Tristitia ur̃a conuert&cur
ingaudiũ quis quis somniũ
indicat addit: quasi loquebar:
quasi equitabam totũ quasi
quicum uigilauerit non in¬
uenit qđ uidebat: itaq modo
qui adlxitias sec ulares ocu¬
los aperiunt transit quasi
Sic̃ ecentes mulrtos lo
cuple tanates. In hoc ipso
qđ egenus nobis in aliis ha¬
bundamus: dum ꝑ nos elemo¬
sine fiunt siue terrenis
tes quasi tristes dicit & sic ut
egentes ut ostender& ista uero
mala non esse: sed quasi umbras
&imagines passionũ ad con¬

Expanded text:
 surrexit et docebat in Listris  surrexit et docebat in Listris . Ut castigati et non mortificati. Sicut legimus: Castigans castigavit me Dominus, et morti non tradidit me . Castigare enim, et verbis et verberibus, dicimus, sicut Pilatus de Domino ait: Castigatum eum dimittam, id est, verberibus flagellatum. Quasi tristes, semper autem gaudentes. Tristes severitate vultus vero, corde etiam in tribulationibus pro munerationis exspectatione gaudentes, scriptum est enim: Tristitia vestra convertetur in gaudium . Quisquis somnium indicat, addit: Quasi. Quasi loquebar, quasi equitabam, totum quasi, qui cum vigilaverit non invenit quod videbat. Itaque modo qui ad laetitias saeculares oculos aperiunt, transit Quasi Sicut egentes, multos autem locupletantes. In hoc ipso quod egemus nos, in aliis abundamus, dum per nos eleemosinae fiunt. Sive terrenis tes: quasi tristes dicit et sicut egentes, ut ostenderet, ista vera mala non esse, sed quasi umbras et imagines passionum ad com
Abbreviated transcription (Latin):
timor ne aut ad uersa in despe¬
rationẽ ꝑtrahant aut ꝓspera
animũ in sua fiducia extollant
Id est ꝑ gloriã uirtutũ & igno¬
bilitatẽ flagellorũ dispectionũ
& carcerem ꝑ in pamiã ett
tientia ȩqualiter suscipiam:
nec extollant nos laudantes.
neo deiciant detrahentes. op
necesse est non numquã ut ros¬
q m̃tiri nos uero ad conscientiã
respiciemus. non debemus plus
aliis de nobis quã nob̵ ipsis cre¬
dere urt seducgores et ue
Dicendo seductores &
ueraces ex posuit infamiam.
& bonam famam quia ab aliis
seducto res. ab aliis uero non so¬
lũ ueraces. sed & ꝓpterꝰ uirtu¬
tũ opera dii uocabantur non
ergo mirum si apłi seductores
dicebantur. cũ de ipso dño alii
dicebant qr bonus est alii non
Ignoti quidem ꝑfidis & ingra¬
tis cogniti autẽ fidelib: atq
iustis quasi moorientes
&ecce uiuimus. Huc usq
ad disperationẽ uitȩ ꝑ ueni¬
entes sic ut quando lapidatus
putabatur mortuus. ille uero¬

Expanded text:
timor. Ne aut adversa in despetimor. Ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiduciam extollant. Id est, per gloriam virtutum, et ignobilitatem flaet carcerum. Per infamiam et tientiam aequaliter suscipiamus, nec extollant nos laudantes, nec dejiciant detrahentes. Quia necesse est non nunquam utrosque mentiri. Nos vero ad conscientiam respicientes, non debemus plus aliis de bonis nostris quam nobis ipsis credere. Ut seductores et veDicendo seductores et veraces exposuit infamiam et bonam famam, quia ab aliis seductores, ab aliis vero, non solum veraces, sed et propter virtutum opera, dii vocabantur. Non ergo mirum, si apostoli seductores dicebantur, cum de ipso Domino alii dicebant, quia bonus est, alii Non,Ignoti quidem perfidis et ingratis. Cogniti autem fidelibus atque justis. Quasi morientes, et ecce vivimus. Hoc usque ad desperationem vitae pervenientes, sicut quando lapidatus putabatur mortuus, ille vero