comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E go autem sum u̾mis ⁊ non homo: obprobrium hominũ
tabiectio plebis: exaltatussum thumiliatus ⁊ confusus
Aitem. Bonum mnchi qd̾ humiliastime. ut discam manda
chus. uisi qd commniis monasterii regula. uel ma¬
iorum coortantur exempla. Honus.
dum phibeat monachiis. ⁊ taciturnitatem habens.
usꝙ ad interrogationem non loquatur monstrante
scriptura. quia in multiloquio non effugietur pecca¬
nim: ⁊ quia uir lingosus non dirigetur suꝑ tram¬
ecimus humilitatis gradusẽ Decim us.¬
si non sit facilis aut ꝑmptus inrisu:. quia scriptum ẽ
Stultus inrisu exaltat uocem suam. Undecimus.
ndecimus humilitatis gradus est. si cum loquitur mo¬
nachus leniter ⁊ sine risu. humiliter cum grauitate
⁊ pauca u̾ba ⁊rationabilia loquatur⁊ non sit clamosus
gradus ẽ sinonsolum corde monachus s etiam corpe¬
humilitatem uidentib sesemꝑ indicet: id est in oꝑe. mno
ratorio inmonasterio. in orto. iniua. in agro. uelubicũq

Expanded text:
Ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltata sum, et humiliata, et confusa ; et item: Bonum mihi quia humiliasti, me, ut discam mandatcha, nisi quod communis monasterii regula vel majorum cohortantur exempla. CAPUT dum prohibeat monachus, et taciturnitatem habens usque ad interrogationem non loquatur, monstrante Scriptura quia in multiloquio non effugietur peccatum . Et quia, vir linguosus non dirigetur superecimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suam . CAPUT XLVII. Undecimus humilitatis gradus est, si cum loquitur monacha, leniter et sine risu, humiliter et cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur, et non sit clamosa gradus est, si nonhumilitatem videntibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque
Abbreviated transcription (Latin):
Urp̃ceptum domini in adu̾sis ⁊ in iniuriis ꝑpatientiam
adimplentes qui ꝑcussi in maxillam. p̃bent illi⁊ aliam:
auferenti tunicam dimittunt ⁊ pallium: angariati mi
liatio. uadunt ⁊ duo: cum paulo apło falsos fir sustinent
⁊ꝑsecutionẽ sustinent: ⁊ maledicentes se benedicunt
uintus humilitatis gradus ẽ Qui iitus
siomnes cogitationes malas cordi suo aduenientes
liel mala ase ⁊ absconse commissa ꝑhumilem confestio¬
nem abbati suo noncelauerit. Hortans nos de hacre scrip¬
tura dicit. Qeuela domino iuamtuam:⁊ sꝑa in eum. Eitẽ
dicit. Consitemini domino qm̃ bonus. q̃m̃ in scłm mised̾ia¬

Expanded text:
Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis per patientiam Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxilla praebent et aliam, auferenlliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratres et persecutionem sustinent, et maledicentes se benedicuntuintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem seniori suae non celaverit; hortans nos de hac re Scriptura dicit: Revela Domino vitam tuam, et spera in eum . Et iterum dicit: Confitemini Domino quon
Abbreviated transcription (Latin):
ut quis ꝑdei amore omni obedientia sesubdat maio
timitans dominum dequo dicitapłs. factus obediens pat̾¬
usque ad mortem. Qartue.
uartus humilitatis gradus est: sim ip̃a obedientia
duris⁊ contrariis reb ueletiam qub libet itroatis
ssecat uel discedat. dicente scriptura. Aꝑseuerauerit usꝗ¬
in finem. hic saliuis erit Item. Confortetur cortuumꝰ⁊ su¬
stine dominum. E ostendens fidelem ꝑ domino innuusa eti¬
am contraria sustinere debere: dicit etiam exꝑsona suffe¬
rentium. Ppter te morte afficimurtotadie. estimati sumus
ut oues occisionis. Et securi desperetributionis diuine:
sub secuntur gandentes ⁊ dicentes. S mhisom̃ib suꝑanłꝰ:
ꝓpter eumꝰ dilexit nos. Et item aliolocoscriptura ẜ roba¬
Et nos inquit dy igne nos exammastio sic igne examinatu
argentum. Induxisti nos inlaqueum posuisti tribulatio¬
nẽs in dorso nr̃o. Et ut ostendat sub pͥore debere nos ẽe sub¬
sequiturdicens. Imposiusti homines suꝑ capita nostra.

Expanded text:
ue pro Dei amore omni obedientia se subdat majori; imitans Dominum, de quo dicit Apostolus: Factus obediens usque ad mortem . CAPUT XL. Quartus humilitatis gradus est, si in ipsa obedientia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis ssescatin finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit nos . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, Deus; igne nos examinasti, sicut examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro . Et, ut ostendat sub Priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines super capita nostra .
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ repetitiones eorum. ⁊ post
psalmos antipħaf incipere.
Libros in eccłia ꝓ ut oportuerit
distribuere. legenti .xii. lec¬
tionem: q̃d diei conueniat
ad legendum p̃parare. Anti¬
pham ad benedictus ⁊ ad
magnificat imponere. ⁊ ab¬
bati quam incepturus ẽ.
cantando ꝑmintiare. ⁊ tẽ

Expanded text:
 repetitiones eorum: et post Psalmos Antiphonas, incipere. Libros in ecclesia, prout oportuerit, distribuere: legenti duodecimam lectionem, quod dici conveniat ad legendum, praeparare: Antiphonam ad Benedictus et ad Magnificat imponere et abbati quam incoepturus est, cantando pronuntiare. e
Abbreviated transcription (Latin):
faceret. om̃ia compleat.
Ante collationem uero potũ
torio p̃parit. aut si iuisserit
abbas in hospi tio. Sabbo
cadem hora qua generales
coci clauem ⁊ utensilia coqͥ¬
ne intranti socio reddat. Et
sciendum qd ad lectionem
mense. tam absente quam
p̃sente abbate scribant᷑¬

Expanded text:
faceret, omnia compleat. Ante collationem vero vel retorio praeparet, aut si jusserit abbas, in hospitio. Sabbato eadem hora qua generales coci, clavem et utensilia coquinae intranti socio reddat. Et sciendum quod ad lectionem mensae tam absente quam praesente abbate scribant
Abbreviated transcription (Latin):
onachus quis fieri uolens:
facta peticione. non nisi pꝰ
.iiͦii. dies ducatur in capitłm.
Qͦ dum adductus fuerit. ꝑster¬
nat se ante analogium. Inter¬
rogatus ab abbate quid que¬
rat. respondeat. nuscd̾iam dei
⁊ uestram. Cui ad iussum ab¬
batis erecto: exponat abbas
asꝑitatem ordinis. uolunta¬
tem eius exquirens Qd sires¬
ponderit se uelle cuncta serua¬
re. dicat abbas pꝰ cetera. Qͥ cep̃
ine deus ipse ꝑficiat. Ꝙ res¬
ponso aconuentu amen: in cli¬
net recedens ad hospitium. Eo¬
dem modoseagat quotiens p᷑
lectani regłam uen̾it in capi¬
tulum. Tercio uero die ducat᷑
incellani nouitiorũ. Qe ab hĩc

Expanded text:
onachus quis fieri volens, facta petitione, non nisi post quatuor dies ducatur in capitulum: qui dum adductus fuerit, prosternat se ante Analogium. Interrogatus ab Abbate, quid quaerat, respondeat, Misericordiam Dei et vestram. Cui ad jussum abbatis erecto, exponat abbas asperitatem ordinis, voluntatem ejus exquirens: quod si responderit se velle cuncta servare, dicat abbas post caetera: Qui coepit in te, Deus ipse perficiat, et responso a conventu Amen, inclinet, recedens ad hospitium. Eodem modo se agat quoties post lectam Regulam venerit in capitulum. Tertio vero die ducatur in cellam novitiorum. Et abhinc
Abbreviated transcription (Latin):
iquis monachus uel cõ¬
uersus uicio suo de eccłia
aliqua exierit:. ⁊ ad aliã ue¬
nerit:suadeatur ei ut reu̾¬
tatur. Qd si abbas uel pͥor
illius loci intellexerit illũ
ad locum suum nolle redi¬
re.non eum sinat amplius
una nocte illic manere ha¬
bitumq ei religionis iube¬
at auferri nisi pͥusqͣm ad
nr̃m ordinem uenerit mo¬
nachum fuisse constiterit.
conuerso uero de reb mo¬
nasterii. nichil dimittatus.
p̃ter indumentum simplex

Expanded text:
quis monachus vel conversus vitio suo de ecclesia aliqua exierit, et ad alienam venerit, suadeatur ei ut revertatur. Quod si abbas vel prior illius loci intellexerit eum ad locum suum nolle redire, non eum sinat amplius una nocte illic manere, habitumque ei religionis jubeat auferri, nisi priusquam ad nostrum ordinem venerit monachum fuisse constiterit. Converso vero de rebus monasterii nihil dimittatur praeter indumentum simplex
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimali cibo .xxu.
feria. ante caput ieiunii.
uigilia pentecostes. leiiniiᷤ
quatuor tẽporum. in sep¬
tembri. in iugiliis sc̃orum
iohannis baptiste. petri. ⁊
pauli. laurentii. assumpti
uel accipiant medietariã
uel creissementum .xx.ui.

Expanded text:
quadragesimali cibo. In feria ante caput jejunii, in vigilia Pentecostes, et in jejunio Quatuor Temporum in Septembri, in vigiliis sanctorum Joannis Baptistae, Petri et Pauli, Laurentii, Assumptiovel accipiant medietatem vel cressementum. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ollam cum scłarib so¬
cietatẽ. in pecorib nu¬
triendis. seu terris excolẽ¬
dis. habere ꝑmittimur. ui¬
delicet dando uel accipiẽ¬
do medietariam aut creisse
ad confessionẽ ⁊ ad commu¬
nionẽ. atq ad sepulturam.
Id confessionem xxuii.

Expanded text:
llam cum saecularibus societatem in pecoribus nutriendis, seu terris excolendis habere permittimur, videlicet dando vel accipiendo medietariam vel cressemead confessionem, ad communionem et sepulturam Ad confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ordine efferatur ad tumulũ.
fuerit ad tumulum in¬
dnatur abbas alba stola ma¬
nipulo. cum baculo. ⁊ pulsa¬
to signo sicut ad missam qͥ
psalmos cantant finito psal¬
mo uertant se ad altare. Ab¬
bas uero ⁊ qui crucem. lum̃.
incensum cum thuribulo.
⁊ aquam benedictam ferunt.
ordinentur ad caput defunc¬
ti hoc modo. Prius aqua. poste¬
alumen deinde crux: ultimꝰ
abbas. Thuriferarius uero
iuxta abbatem ut quotiens
abbas corpus thurificaue¬
rit ad finem uniuscuusq
collecte paratum tribuat
ei thuribulum. Cantor uero¬
collectaneum. Interim fratreᷤ
uertant se ad alterutrum. Ex¬
pleto itaq officio eat thuri¬
ferarius in ordinem suum sci¬
licet inter lumen ⁊ aquam.
Ꝙ̾ tunc imposita antipħa acã¬
tore exeant cantando psal¬
mos scilicet. In exitu israel de¬
admodum. Alemento domi¬
ne dauid. Domme ꝑꝓbastime.
Domine clamaui. Uoce mea.

Expanded text:
ordine efferatur ad tumulum. ordine efferatur ad tumulum. fuerit ad tumulum, induatur abbas alba, stola, manipulo cum baculo: et pulsato signo sicut ad missam, qui psalmos cantant, finito psalmo vertant se ad altare. Abbas vero et qui crucem, lumen, incensum, cum thuribulo et aquam benedictam ferunt: ordinentur ad caput defuncti hoc modo. Prius aqua, postea lumen: deinde crux, ultimus abbas. Thuriferarius vero juxta abbatem: ut quoties abbas corpus thurificaverit ad finem uniuscujusque Collectae, paratum tribuat ei thuribulum. Cantor verCollectaneum. Interim fratres vertant se ad alterutrum. Expleto itaque officio, eat thuriferarius in ordinem suum, scilicet inter lumen et aquam. Et tunc imposita Antiphona a cantore, exeant cantando Psalmos, scilicet In exitu Israelmadmodum; Memento, Domine, David; Domine, probasti; Domine, clamavi
Abbreviated transcription (Latin):
si necessitas temporis aut
sollem nitatis p̃cipue non ꝑ¬
miserit saltim pͥuata missa ꝑ
eo dicatur. sihora non impe¬
dierit. ⁊ scdm distinctiones ho¬
rarum quas diximus sepeliat᷑.
xiendum autem qð ꝑhac neceᷤᷤ¬
sitate omnib dieb ieuinioꝵ.
extra quadragesimam usq
ad nonam. in quadragesima
usq ad uesꝑas. tempore quo
non ieiunamus usq ad pran¬
dium. poterit missã dici ꝑ de¬
functo. Si defuerit in conuen¬
tu qui hanc more solito canta¬
re ualeat. frater deuia ueniens
si ad est hoc impleat. Siille de¬
fuerit aliquis de infirmitorio.
Si ⁊ iste non ad erit frater quam¬
uis illusionem passus hoc fa¬
ciat. Si uero ⁊ iste defuerit.: lice
tare. Presente nichilominus
defuncto. uelante sepulturã
uel post. eadem die excepts su¬
pradictis trib dieb. nullus nͥ
ꝑ eo missam cantare p̾sumat.
nisi scd̃m dispositionem abba¬
tis. quando fr̃s communicare
debent. aut officiales auclire
conuenit missam in aliqua
p̃cipua festiuitate. Quo¬

Expanded text:
si necessitas temporis aut solemnitatis praecipuae non permiserit, saltem privata missa pro eo dicatur, si hora non impedierit, et secundum distinctiones horarum, quas diximus, sepeliatur. Sciendum autem quod pro hac necessitate omnibus diebus jejuniorum extra Quadragesimam usque ad Nonam, in Quadragesima usque ad Vesperas, tempore quo non jejunamus usque ad prandium poterit missa dici pro defuncto. Si defuerit in conventu qui hanc more solito cantare valeat, frater de via veniens si est hoc adimpleat. Si ille defuerit, aliquis de infirmitorio. Si et iste non aderit, frater quamvis illusionem passus hoc faciat. Si vero et iste defuerit, liceattare. Praesente nihilominus defuncto vel ante sepulturam vel post, eadem die, exceptis supradictis tribus diebus, nullus nisi pro eo missam cantare praesumat: nisi secundum dispositionem abbatis, quando fratres communicare debent, aut officiales audire convenit missam in aliqua praecipua festivitate.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis obierit. tecipi poterit.
nisi forte aliquis ꝑ negligen¬
tiam suam non dum ꝑsoluerit.
Si quis tamen quaniuis adhuc
debito tencantur capituli:. ł
etiam aliis temporib qͣmdi¬
u debet aliquam missam ꝑde
functis. de p̃senti sollemynita¬
te ex deuotione cantare uolu¬
erit: non ei reputabitur ꝑ ne¬
gligentia. & exquo hec abso¬
lutio facta est unusquisq
qͥd fr̾ĩb suis debet. non expec¬
tato re ditu abbatum de ca¬
pitcilo. deuote ut dominus
cuiq dederit soluere satagat.
Q cum abbates de cisterciensi
capitło uenerint pͥma die
qua in suo quisq fuerit ca¬
prło: ad ammonitionem
cantoris iretum absoluari¬
tur. cum flexione genuum.
ctiam dominicis ⁊ festis die¬
b. Omnib quoq tricena¬
rii dieb colla tͥcenarii ꝓe
is in conuentu exceptis .xii.
lectionum dieb. tam ad miᷤ¬
sas quam ad officia dica¬
tur. Suꝑ hec omnia missa
una cotidie excepto nata¬
lĩ domini. parasceue sab̾o

Expanded text:
aliquis obierit, recipi poterit, aliquis obierit, recipi poterit, nisi forte ea aliquis per negligentiam suam nondum persolverit. Si quis tamen, quamvis adhuc debito teneatur capituli: vel etiam aliis temporibus, quandiu debet aliquam missam pro defunctis, de praesenti solemnitate ex devotione cantare voluerit: non ei reputabitur pro negligentia. Et ex quo haec absolutio facta est, unusquisque quod fratribus suis debet, non exspectato reditu abbatum de capitulo, devote, ut Dominus cuique dederit, solvere satagat. Et cum abbates de Cisterciensi capitulo venerint, prima die qua in suo quisque fuerit capitulo, ad admonitionem cantoris iterum absolvantur cum flexione genuum, etiam Dominicis et festis diebus. Omnibus quoque Tricenarii diebus Collecta Tricenarii pro eis in conventu exceptis duodecim lectionum diebus tam ad missas quam ad officia dicatur. Super haec omnia, missa una quotidie, excepto Natali Domini, Parasceve, Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
bris muna quaꝙ abbatia or¬
dinis nostri commemorante
cantore.⁊ eodem die ad nesꝑas
incipiatur sollem: netricena¬
tram. nisi forte incrastino di¬
es p̃cipui ieuimi. nel domini¬
ca dies occurrerit. Qd cum c̃¬
tigerit: absolutio quidẽ non
differetur. s indie scĩ mauri¬
cii. lͥ forte ⁊ ip̃m dies dommini¬
casequi debuerit ad nesꝑas
incipiet᷑ sollem ne tͥcenarũ
⁊ sequens dics que tunc pͥma
etit tͥcenarii.: sollemꝑ niter
agetur. Post absolutionem de¬
finitorum ꝑ sequatur qui capi¬
tulum tenet. ⁊ dicat quid ꝓͥ eis
amplius fieri debeat. ⁊ hoc est
debitum. Tres p̃bende omm die
in una quaq nr̃i ordinus abba¬
tia: ab imo quoq etiam sacerdo¬
te .xx. missg.ati infra annuni.
a ceteris .xͨ psalteria. Qͥ psal¬
terium nescumt mille qui¬
gentis uicib misererere mei
deus. uel tociens patet noster.
n quib omnib si pͥusquam
ꝑsoluta fuerint de parentib
seu de familiarib nostris uł
etiam defr̃ib nostrr. orcdinis

Expanded text:
bris in unaquaque abbatia ordinis nostri commemorante cantore, et eodem die ad Vesperas incipiatur solemne Tricenarium, nisi forte in crastino dies praecipui jejunii vel Dominica dies occurrerit. Quod cum contigerit, absolutio quidem non differetur, sed in die sancti Mauricii, nisi forte et ipsum dies Dominica sequi debuerit, ad Vesperas incipietur solemne Tricenarium, et sequens dies quae tunc prima erit Tricenarii, solemniter agetur. Post absolutionem defunctorum prosequatur qui capitulum tenet, et dicat quid amplius pro eis fieri debeat, et hoc est debitum. Tres praebendae omni die in unaquaque nostri ordinis abbatia: ab unoquoque etiam sacerdote viginti missae infra annum: a caeteris ille quingentis vicibus Miserere mei, Deus, vel toties Pater noster. In quibus omnibus, si priusquam persoluta fuerint, de parentibus seu de familiaribus nostris, vel etiam de fratribus nostri ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hec eadem mnussi cotidia
cerdote tres misse pͥnatim. ab
uno quoq cłico psalterium.
⁊ qui ip̃m ignoiant: centies
quinquagies miserere meids
Uetiam ip̃m ignorant: tocĩẽs
pater noster dicant. Si quis
nerit nbi obierit tantum
ꝑ eo agatur acsulliuis domꝰ
ꝑfessus fuisset. nachilominꝰ
tamen ꝑ eo in ꝓpͥa domo a¬
gat᷑. Cempore cisterciensis ca¬
pituli sequenti die post exal¬
tationem sc̃i crucis post ser¬
monem habitum in capitło.
cum deuotione stantib oĩb
ab eo qui capitłm tenet ab¬
soluantur. defuncti nt̃i ita
liarum nr̃orum hoc anno de¬
functorm requiescant in
pace. Ce cespondentes om̃s
amen: dicant deꝑfundis. ⁊ post
flectentes genua. etiam dominieis¬
ds dieb dicant pater noster.
⁊ qui p̃sidet dicat. ⁊ ne nos in¬
ducas intemptationem. Apor

Expanded text:
 haec eadem in missa quotidiancerdote tres Missae privatim, et ab unoquoque clerico Psalterium, et qui ipsum ignorant, centies quinquagies Miserere mei, Deus. Qui etiam ipsum ignorant, toties Pater noster dicant. Si qui et ibi obierit: tantum pro eo agatur, ac si illius domus professus fuisset, nihilominus tamen pro eo in propria domo agatur. Tempore Cisterciensis capituli sequenti die post Exaltationem sanctae crucis, post sermonem habitum in capitulo, cum devotione stantibus omnibus, ab eo qui capitulum tenet, absolvantur defuncti nostri, ita liarium nostrorum hoc anno defunctorum requiescant in pace, et respondentes omnes Amen, dicant De profundis: et post flectentes genua, etiam Dominicis diebus, dicant Pater noster, et qui praesidet, dicat Et ne nos inducas in tentationem: A por
Abbreviated transcription (Latin):
inpossibilitatĩ suam ab̾bisug¬
egerantiabhis uero que in ee¬
cłiaꝓ eo aguntur ꝑmittant᷑
abeẽ. Nminfirmitoro funt
si potuerint similiter ordine
Nsuor exeant ad tumulum:
Neuẽrsuneeo inaccłiam ex¬
tra chorum seꝑsternant. si¬
suo choro nelmretro choro.
De hinc fianplura breuia q̃
deutub pͥortario distribuen
eofit antequam terte trada¬
tur. erit extra debitum qd̾
ei debetur. hoc ess artem de¬

Expanded text:
litatem suam abbati suggerant: ab his vero quae in ecclesia pro eo aguntur, permittantur abesse. Qui in infirmitorio sunt, si potuerint, similiter ordine suo exeant ad tumulum. Reversi vero in ecclesiam extra chorum, se prosternant sisuo choro vel in retrochoro. Dehinc fiant plura brevia, quae dentur portario distribuenda eo fit antequam terrae tradatur, erit extra debitum quod ei debetur. Hoc est autem de
Abbreviated transcription (Latin):
sam collectam. asꝑgat corpriᷤᷤ
postea fossam. Deinde thurifi¬
cato corpore tradat thuribulũ
illi qui est infossa ut eam thu¬
rificet. Al oxq deponatut corpꝰ.
⁊ iterum asꝑgatur ab abbate.
⁊ ab illo qui ifossa est thuri¬
ficetur. opte abbas
suꝑ eum terram semel ꝑicrat.
ͦ fc̃o retrahat se conita sepul¬
chrum incipiens temertatis
quidẽ orclinatis ãnte ẽlim cͥ¬
ce lumine. thuribulo. aqua be¬
nedictar⁊ sic consũmmet oet̾a
que restant.Rͥb consummati.
incipientes septẽ psalmos pe¬
intentiales. reuertant᷑ ad ccc¬
łiani uerso ordint seilicet laicĩ
monachis p̃iuntib. ⁊ si furit
nouiti eart pmi. E ingressĩ
medium chorum. stent es ordi¬
ne quo uinerunt. donec sacer¬
dotes ⁊ suꝑiori parte ꝑsternan¬
tur Interim abbas exunis ue¬
ste saceidotali ꝑstẽrnat serm
p̃sbiterio anttꝰ altare ⁊ pͥoredo
post eumn ͦsi alius feccitob¬
sequium. exutus ieste sacirdo¬

Expanded text:
sam Collectam, aspergat corpus, sam Collectam, aspergat corpus, postea fossam. Deinde thurificato corpore, tradat thuribulum illi qui est in fossa, ut eam thurificet. Moxque deponatur corpus, et iterum aspergatur ab abbate, et ab illo qui in fossa est thurificetur. Quo operto, abbas super eum terram semel projiciat. Quo facto, retrahat se contra sepulcrum, incipiens Temeritatis quidem ordinatis ante eum cruce, lumine, thuribulo, aqua benedicta, et sic consummet caetera quae restant. Quibus consummatis, incipientes septem Psalmos poenitentiales, revertantur ad ecclesiam verso ordine, scilicet laicis monachis praeeuntibus, et si fuerint novitii, eant primi: et ingressi medium chorum, stent eo ordine quo venerunt, donec sacerdotes a superiori parte prosternantur. Interim abbas exutus veste sacerdotali prosternat se in presbyterio ante altare, et priores post eum. Quod si alius fecerit obsequium, exutus veste sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
c̃atãdo ⁊ dñdicitur domine
miserere suꝑ peccatore. om̃s
petant ueniam. Incedant
autem eo ordine quo stant
in choro sacerdotib p̃euntib
ita ut abbas eat pͥmus.
scilicet post crucem. Nouitii
uero post monachos S ⁊ qͣ¬
tuor fr̃s uelplures apͥore ꝑ¬
asubrus eucullas su: stollãt
corpus aliquis autem tima¬
neat qui ⁊ eccłiam ⁊ clau¬
strum. custodiat. Dum ad tu¬
mulum ꝑuenerint: abbas ⁊
ministri ordinentur ad cap̃
fosse. Qͥ uero corpus portant
ponentes illud aparte metidi¬
ana exuant cucullas ⁊sint
parati ad corpus sepeliendũ.
De tumulato. reiduti eucul¬
las reuertantur ad chorum.
in ordine suo. fratres uero
uertentes facies ad alteru¬
ab abbate psalmos cantanteᷤ.
ita ordinentur ut pͥores sint
iparte defuncti. Interim ab¬
bas officium ꝑagens solis
ministris sibi respondentib.
si tumulus nondum paratuᷤ
est cum ad temeritatis quidẽ
uenetit dicat de sequentib
collectis. hac reseruata.Q p̃¬
parato antequam inchoet ip¬

Expanded text:
cantando, et dum dicitur, Domine, miserere super peccatore, omnes petant veniam. Incedant autem eo ordine quo stant in choro sacerdotibus praeeuntibus: ita ut abbas eat primus scilicet post crucem, novitii vero post monachos. Sed et quatuor fratres vel plures a priore pa subtus cucullas sustollant corpus. Aliquis autem remaneat qui et ecclesiam et claustrum custodiat. Dum ad tumulum pervenerint, abbas et ministri ordinentur ad caput fossae. Qui vero corpus deferunt ponentes illud a parte meridiana, exuant cucullas et sint parati ad corpus sepeliendum. Quo tumulato reinduti cucullas, revertantur ad chorum in ordine suo. Fratres vero vertentes facies ad alteruab abbate post eos cantantes ita ordinentur, ut priores sint a parte defuncti. Interim abbas officium peragens, solis ministris sibi respondentibus, si tumulus nondum paratus est cum ad Temeritatis quidem venerit, dicat de sequentibus Collectis, hac reservata. Quo praeparato antequam inchoet ip
Abbreviated transcription (Latin):
man e confiteatur si suum neᷤᷤ¬
cit confiteor.Idem quoꝙ fiat
quociens graui necessitate
quis tenetur. Qd enim de fi¬
de sua infirmus interrogari
p̃cipitur. non de omnib in¬
firmis s tantum de inunctis
⁊ de his qui mextremis uiden¬
t agere. intelligitur. Simili¬
ter etiam aliis uicib quando
comunicant alii infirmi
monachi uel conuersi non
ꝑmittat sacerdos aliquem e¬
uenire negligentiam. s de hĩ
que ad hoc necessaria sunt lo¬
quatur. Qꝰ communieato.

Expanded text:
mane confiteatur, si suum nescmane confiteatur, si suum nescierit Confiteor. Idem quoque fiat, quoties gravi necessitate quis tenetur. Quod enim de fide sua infirmus interrogari praecipitur, non de omnibus infirmis: sed tantum de inunctis et de his qui in extremis videntur agere, intelligimus. Similiter etiam aliis vicibus quando communicant infirmi monachi vel conversi, non permittat sacerdos aliquam evenire negligentiam, sed de his quae ad hoc necessaria sunt loquatur: quo communicato,
Abbreviated transcription (Latin):
nistris ad eccłiam qui eum
ꝑunxit. aut alius ꝑeo sine¬
cesse fuerit. & ablutis ma¬
nib inpiscina deferat sac᷑m
communionem cum calice
xffertorio cooperto. p̃eunte
cruce. lumine aqua bene¬
dicta. alius etiam inter lu¬
men ⁊ aquam deferat am¬
pullam uinariam ad com¬
ꝑgendos digitos in calice.
Cũm ad infirmum uenerĩt.
qui fert aquam asꝑgat eũ:
Sacerdos uero dicat ei. Ecce
frater corpus domini nr̃i
ih̾u xp̃i. qd̾ tibi deferimuᷤ.
redis hoc esse illud in quo
est salus uita ⁊ resurrectio
nr̃a. Qo respondente credo.
moneat eum dicere confi¬
teor simonachus ẽ. Qdic¬
to sacerdos cumhis qui ad¬
erunt dicat. Misereatur
tui.⁊ postea solus subiun¬
gat. Indrilgentiam. Deinde¬
Q communicit eum dicens.
custoliat tr iuitam e¬
ternam. Siconuersus est uel
monachus qui non intellig̃
literas idem illi romane expo¬
nat sacerdos. Q conuersus
romane confiteatur se peccas¬
sse cogitatione locutione ⁊ o¬
ꝑe. Similiter monachus ro¬

Expanded text:
nistris ad ecclesiam qui eum perunxit, aut alius pro eo, si necesse fuerit. Et ablutis manibus in piscina, deferat sanctam communionem cum calice offertorio cooperto, praeeunte cruce, lumine, aqua benedicta. Alius etiam inter lumen et aquam deferat ampullam vinariam ad conspergendos digitos in calice. Cum ad infirmum veniunt, qui fert aquam aspergat eum. Sacerdos vero dicat ei. Ecce, frater, corpus Domini nostri Jesu Christi quod tibi deferimus; credis hoc illud esse, in quo est salus, vita et resurrectio nostra? quo respondente, Credo, moneat dicere Confiteor, si monachus est. Quo dicto sacerdos cum his qui aderunt, dicat: Misereatur tui, et postea solus subjungat Indulgentiam: deinde communicet eum dicens, custodiat te in vitam aeternam. Si conversus est vel monachus qui non intelligit litteras idem illi Romane exponat sacerdos: et conversus romane confiteatur se peccasse cogitatione, locutione et opere. Similiter monachus ro
Abbreviated transcription (Latin):
sempiterne deus.qͥ. ꝑ .b. i¬
finita ⁊ responso amen. dicat
infumus suum confiteor. uel
si illud dicere nescierit uł ñ qͥ¬
uerit. tundens pectus dicat me¬
a culpa de omnib peccatis me¬
is p̃cor uos orate ꝑmte. Qeͣ dicat᷑
ei ab omni conuentu misere¬
ẽ post ahbas si affuerit dicat¬
hanc absolutionem. dominꝰ
erit dicat ip̃e qui inungit.
ndulgentiam ⁊ remissionẽ.
Q dicto qui munxerit offerat
Iei crncem ad osculandum.
Q facto ⁊ cruce reddita: dicat.
Per istam sc̃am unctionem.¬
⁊ cet̾a. EE sic munctionis m¬
pleat officium. E imnuncto
infirmo: dicat conuentus
psalmum benedic anima
neo scripte sunt.⁊ postea o
tietur dominus ⁊ cetera. t̾cia
Daueniam domine famulo
tuo. Qrta. Benedicat te deus
pater sanet. Qͥnta. Benedicat
te deus celi. Sexta. Benedicar te
deus pater. qui in. prin. ⁊ ce
tera. Qib expletis. omnes exe¬
ant. Qd sistatim comnuini¬
cari debueri: t eat cum mi

Expanded text:
sempiterne Deus, qui sempiterne Deus, qui finita et responso Amen, dicat infirmus suum Confiteor: et si illud dicere nescierit vel non quiverit, tundens pectus dicat Mea culpa, de omnibus peccatis meis, precor vos, orate pro me: tunc dicatur ei ab omni conventu, Misere abbas si adfuerit dichanc absolutionem, Dominuserit, dicat ipse qui inungit Indulgentiam et remissionem: quo dicto qui inunxerit offerat ei crucem ad osculandum. Quo facto et cruce reddita, dicat Per istam sanctam unctionem, etc. Et sic inunctionis impleat officium: et inuncto infirmo, dicat conventus psalmum Benedic primumneo scriptae sunt et postea ortietur Dominus: tertia, Da veniam, Domine, famulo tuo: quarta, Benedicat te Deus Pater sanctus: quinta, Benedicat te Deus coeli: sexta, Benedicat te Deus Pater qui in principio, etc. Quibus expletis, omnes exeant: quod si statim communicari debuerit, eat cum mi
Abbreviated transcription (Latin):
dum infirmuni pulset᷑
signum tam dui donec unũ
pater noster possit dici. & fc̃o
paruo interuallo iterum pul¬
setur signum eadem mora.
⁊ tunc induatur abbas alba.
stola. ⁊ manipulo. urgam
sumens pastoralem Qsi de¬
fuerit aut cantor faciat aut
cui annuerit. Q induto ⁊ sig¬
no semel pulsato. ueniat cõ¬
uentus mehorum: ⁊ sic inci¬
pientes pfalium beatus qui
intelligit. dunde iudica me
dens. ⁊ post nocͥe mea uniciuq
psalmo ad ningentes gła pa¬
tri.ꝓcecdant eo ordine quo
stant in choro. sacerdotib se¬
quentib abbatem post crucẽ.
⁊ lumen in absconsa. ⁊ aquã
benedictam. Si autem neces¬
se fuerit psalmus ultimus
repetatur. Sacrista uero ꝑ¬
cturam.Qtiens dicitur ꝑ
istam sc̃am unctionem stu
piscinam ad hoc deputa¬
tam comburat. ⁊ cum ꝑue¬
nerint ad infirmum finitis
psalmis qui. ũctioĩs agit of¬
ficium dicat pax huic domuii.
⁊ conuentus respondeat am̃
statim sacerdos subsequatur
dominus uobiscum. ⁊ dicat
hanc orationem. Omnipotens

Expanded text:
dum infirmum pulsetur signum tandiu donec unum Pater noster dici possit. Et facto parvo intervallo iterum pulsetur signum eadem mora: et tunc induatur abbas alba, stola et manipulo, Virgam sumens pastoralem. Qui si defuerit, aut cantor faciat, aut cui innuerit. Quo induto et signo semel pulsato, veniat conventus in chorum: et sic incipientes psalmumintelligit, deinde Judica me, Deus, et post Voce mea 2. unicuique psalmo adjungentes Gloria Patri, procedant eo ordine quo stant in choro, sacerdotibus sequentibus abbatem post crucem, et lumen in absconsa et aquam benedictam. Si autem necesse fuerit, psalmus ultimus repetatur. Sacrista vero percturam. Quoties dicitur Per istam sanctam unctionem, stupiscinam ad hoc deputatam comburat. Et cum pervenerint ad infirmum finitis psalmis, qui unctionis agit officium dicat Pax huic domui: et conventus respondeat, Amen. Et statim sacerdos subsequatur Dominus vobiscum, et dicat hanc orationem, Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
ad terram suꝑ sagum suppo¬
sito pͥus cinere in moclum cru¬
cis. ⁊ aliqua mata uel aliquã¬
crebris ictib tabula inclaͣstͦ
⁊ pul sato signo in eccłia ubi¬
cumq conuentus fuerit qͥt̾
quomodobis fieri ad mungẽ¬
dum infirmum det̾minatũ
est si conuentus intraclau¬
strum fuerit accurrant õs
uelociter ad morientem. cre¬
do inunum deum dicentes.
bis uelter: tam alte ut possit
audiri. Si uero extra. quam
citius poterit cum grauitate
tamen accurrant. nisi forte
temꝑe secationis uel messio¬
nis tantum ꝑ aliqua graui
abbati deferat collectaneũ
⁊ sacrista stolam ⁊ baculum.
ducens secum qui deferant
crucem lumen. thuribulum.
⁊ aquam benedictam. Si ad
collationem sederint: aucli¬
ta tabula dicat lector tuaũ
domine. ⁊ abbas aduitori¬
um nostriu ͥ tunc forte
p̃sens non fuerit: non satis

Expanded text:
ad terram super sagum, supposito prius cinere in modum crucis, et aliqua matta, vel stramincrebris ictibus tabula in claustro, et pulsato signo in ecclesia ubicunque conventus fuerit quater, quomodo bis fieri ad inungendum infirmum determinatum est: si conventus intra claustrum fuerit, occurrant omnes velociter ad morientem, Credo in Deum dicentes bis vel ter, tam alte ut possint audiri. Si vero extra, quam citius poterit, cum gravitate tamen occurrat: nisi forte tempore secationis vel messionis tantum, pro aliqua gravi abbati deferat Collectaneum: et sacrista stolam et baculum ducens secum qui deferat crucem, lumen, thuribulum et aquam bene dictam. Si ad collationem sederint, audita tabula dicat lector, Tu autem, Domine, et abbas, Adjutorium nostrum. Qui tunc forte praesens non fuerit, non satis
Abbreviated transcription (Latin):
sorores ⁊ consanguinei
defuncti fr̃m ordinis nr̃i
uirrcisterciensi capitło mco¬
uentu abbatum extremd
die noniuratim absolra de¬
bent. Similiter fiet mom̃tib
abbatiis ordinis nr̃i.xuͦ.
absolutionem fr̃m nostro.
⁊ pͥma die qua quisq abbas
aristercio redicns siutt n¬
greditur capitulmmqui
b talułn absolutionib di¬
cetut tantum requiescͥant
inpace. Participe ᷤ qucb fiẽt
omnumeorum que nr̃gẽne¬
rasi capitło statumuo tati¬

Expanded text:
sorores et consanguinei defuncti fratrum ordinis nostri, in Cisterciensi capitulo in conventu abbatum extremo die nominatim absolvi debent. Similiter fiet in omnibus abbatiis ordinis nostri decabsolutionem fratrum nostrorum, et prima die qua quisque abbas a Cistercio rediens, suum ingreditur capitulum: in quibus tamen absolutionibus dicetur tantum Requiescant in pace. Participes quoque fiant omnium eorum, quae in generali capitulo statuuntur faci
Abbreviated transcription (Latin):
kl̃. decembris ꝑ omnes abba¬
tias nr̃as p̃cipipm offieiu
fiet sollem: niter. Qndo uͦ
monachus miscd̃iam que¬
rit. ꝓpatre. inatre. fr̃e. ⁊ soro¬
te. quia ꝑaliis parentib pe¬
tere non licet absoluititude¬
functus. ⁊ inusquisq sacer¬
dos inmissa pͥuata colłã ẜ
totidem mliserere merdeus a
int pater nostco totidem. Ne¬

Expanded text:
 Decembris per omnes abbatias nostras praecipuum officium fiet solemniter. Quando vero monachus misericordiam quaerit pro patre, matre, fratre et sorore, quia pro aliis parentibus petere non licet, absolvitur defunctus, et unusquisque sacerdos in missa privata Collectam pro totidem Miserere mei, Deus, aut Pater noster totidem.
Abbreviated transcription (Latin):
dieb canuntur due misse
⁊ uacant fr̃s lectioni. S nec
uestimenta excutiuntur.
nec ad solem extenduntur.
debeant ascendere ad alta

Expanded text:
diebus canuntur duae missae, et vacant fratres lectioni. Sed nec vestimenta excutiuntur, nec ad solem extenduntur. debeant ascendere ad alta
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃uis septimane mos est il¬
lud in duas ꝑtes diuidere.
rima autem pars a capite
incipiens. usꝙ ad thomas
unus ex duodecim se exten¬
dit. scd̃a uero: ab eodem lo¬

Expanded text:
ius septimanae mos est illud in duas partes dividere. Prima autem pars a capite incipiens usque ad, Thomas unus ex duodecim se extendit: secunda vero ab eodem lo
Abbreviated transcription (Latin):
tes ante sedes suas. Qcum
sederint.humilient se mutuo.
Ueniente uero abb̃e uel quo¬
libet alio qui capitulũ tene¬
re debet. omnes ei assurgãt
uiclinantes tantum ab̃bi
transeunti. eoꝙ sedente re¬
sideant. S ille qui iuxta ab¬
batem sessurus est humili¬
et se ꝑfunde deloco suo u̾sus
abbatẽ nec tamen suꝑ genu¬
a uel aniculos. ⁊ sic resideat
Q̾ ita faciat in omnih locis
qui iuxta eum sedere uolue¬
rit excepto in eccłia. Nan
neq ad mensas. s uec notur¬
no tempore. Lector uero uent¬
ens ante analogium aꝑiar
librum. ⁊ iuclinet se ad bene¬
dictionem. Post pͥmam lechi¬
onem non dicat tu aurem do¬
mine. s postquam ꝑdixerit.
⁊ aliorum plurimorura sur¬
gant fratres ⁊uertant se
ad orientem. dicentes u̾sũ

Expanded text:
tes ante sedes suas. Et cum sederint, humilient se mutuo. Veniente vero abbate vel quolibet alio qui capitulum tenere debet, ei omnes assurgant inclinantes tantum abbati transeunti, eoque sedente resideant. Sed ille qui juxta abbatem sessurus est, humiliet se profunde de loco suo versus abbatem, nec tamen super genua vel articulos, et sic resideat. Et ita faciat in omnibus locis qui juxta eum sedere voluerit, excepto in ecclesia. Naneque ad mensas, sed nec nocturno tempore. Lector vero veniens ante analogium, aperiat librum et inclinet se ad benedictionem. Post primam lectionem non dicat Tu autem, Domine, sed postquam perdixerit Et aliorum plurimorum sanctorum surgant fratres, et vertant se ad orientem
Abbreviated transcription (Latin):
fectorio. E dum responsoria
dignus es dñe in eccłia ca¬
nuntur. Liber apocalipsis in¬
choat᷑. Cum autem responso¬
ria. si oblitus fuero tui incipi¬
untur epłe canonice legunt᷑.
Asab̾b̃o pͥme ebdomade pasche.
usq ad oct᷑ pentecostes nou
dicatur responsorium ad mis¬
sam. nisi ꝑ lefunctis. Ueru̾tũ
pͥuatis dieb ⁊ ad matutina¬
les missas dicat᷑ unum alła.
exepto sabbato infra octpas
che. quando in eo duodecim
lectionum festiuitas in qua.
non laboramus euenerit. Ad
maiores uero missas: duo di
gationum. pulsato sig¬
no sient ad missam pulsari
solet. duo fr̃s ante gradum
pͥsbiterii stantes. cantent leta¬
niam fr̾ib in utroq choro ĩ¬
simul respondentib ⁊ stanti¬
b ad inuicem u̾sis uultib
sicuti admissas solent.⁊ ad
peccatores te rogamus minis¬
tri exeant seseq ad missam
p̃parent. diaconus scił si affu¬
erit stolam sumens ⁊ sacer¬
dos casulam. Si antẽ aliqua
festiuitas .xii. lectionum

Expanded text:
fectorio. Et dum Responsorium fectorio. Et dum Responsorium Dignus es, Domine in ecclesia cantatur, liber Apocalypsis inchoatur. Cum autem Responsorium Si oblitus fuero tui incipitur, Epistolae Canonicae leguntur. A Sabbato primae hebdomadae Paschae usque ad Octavas Pentecostes non dicatur Responsorium ad missam, nisi pro defunctis. Verumtamen privatis diebus et ad matutinales missas dicatur unum Alleluia, excepto Sabbato infra Octavas Paschae, quando in eo duodecim Lectionum festivitas in qua non laboramus evenerit. Ad majores vero missas duo dicgationum pulsato signo sicut ad missam pulsari solet, duo fratres ante gradum presbyterii stantes cantent Litaniam: fratribus in utroque choro insimul respondentibus et stantibus ad invicem versis vultibus sicuti ad missam solent: et ad Peccatores, te rogamus, ministri exeant, seque ad missam praeparent, diaconus scilicet si affuerit, stolam sumens et sacerdos casulam. Si aliqua autem festivitas duodecim Lectionum
Abbreviated transcription (Latin):
boctauis pasche usq
ad rogationes alła q̃
dicta sunt in dm̃ca ad ma¬
iorem missam: pͥuatis die¬
b uicissim repetant᷑. Simi¬
liter per octauas ascensio¬
nis dñi. Ee sciendum qd̾ a
pascha. usꝙ ad ascensionẽ
dñi. om̃ibi dominicis diebi
missa matutinalis debeat
ẽẽ de resurrectione dñi.
uidelicet resurrexi. nisi fes¬
tiuitas alicuius sc̃i hoc im¬
peclierit. ad quam missam
tũ minime dicatur p̃fatio. te
quidem dñs omni temꝑe ⁊ cõ¬
munieantes. ⁊ hanc igitur
oblationem. E si forte fuerit
ut dictũ ẽ de aliquo sc̃o ip̃a
nussa matutinalis. tunc dica
lectionum in ip̃a dñica eue¬
nerit: ip̃a missa erit de dñica.
⁊ colla de resurrectione. post
illam de festo dicet᷑ Si tamẽ
dedicatio eccłie uel iuen¬
tio sc̃e crucis hoc temꝑt die
dñica euenerit. missa dĩica¬
lis differatur. In dm̃ca tamen
añ ascensionem: nullomodo
differatur. Porro ebdomada
post septimanam pasche. le¬
guntur actus apsorum in re¬

Expanded text:
Octavis Paschae usque ad Rogationes, Alleluia quae dicta sunt in Dominica ad majorem missam, privatis diebus vicissim repetantur. Similiter per Octavas Ascensionis Domini. Et sciendum quod a Pascha usque ad Ascensionem Domini, omnibus Dominicis diebus missa matutinalis debeat esse de Resurrectione Domini, videlicet Resurrexit, nisi festivitas alicujus sancti hoc impedierit. Ad quam missam tamen minime dicatur Praefatio Te quidem, Domine, omni tempore, et Communicantes, et Hanc igitur oblationem. Et si forte fuerit ut dictum est de aliquo sancto ipsa missa matutinalis, tunc dicatLectionum in ipsa Dominica evenerit, ipsa missa erit de Dominica, et Collecta de Resurrectione, post illam de festo dicetur. Si tamen dedicatio ecclesiae, vel Inventio sanctae crucis hoc tempore die Dominica evenerit, missa Dominicalis differatur. In Dominica tamen ante Ascensionem Domini nullo modo differatur. Porro hebdomada post Septimanam Paschae leguntur Actus apostolorum in Re
Abbreviated transcription (Latin):
ortarius post laudes eat
ad portam. Qd si quando
sit. ut ꝑ negligentiam pͥma
dicatur antequam lux diei

Expanded text:
ortarius post Laudes eat ad portam. Quod si quando fit ut per negligentiam Prima dicatur antequam lux diei
Abbreviated transcription (Latin):
di. susceptiones posse fieri ar
pulmentorum.I.
Iadem mensura sicuti pa¬
nis ⁊ uini sit ꝑ omnes ab¬
tera adiissam cantandã
bbares nostri ordinis qͦ¬
libetiẽtint calicem uel
cetera ad cantandam mis¬
sam necessaria non ferant.
nisi forte cͥui in annuo ab
uos libros dictare.l. uii.

Expanded text:
di susceptiones posse fieri arbdi susceptiones posse fieri arbpulmentorum Eadem mensura sicut panis et vini sit per omnes abtera ad missam cantandam Abbates nostri ordinis quolibet ierint, calicem et caetera ad missam cantandam necessaria non ferant, nisi ii quibus in annuo abbvos libros dictare
Abbreviated transcription (Latin):
eq ꝑmonachum neq
ꝑ conuersum neq ꝑali¬
quem hominem licet nobis
inum nr̃m uendere ad tã¬
bernam siue ut uulgo dicit᷑
ad broram. siueũ ligra teu¬
tonica dicit᷑ ad tappam. in
nr̃is sure in domib alienis
nec alicubi omnino. De abba
netur foris sedentib.l.ii.
onachis seu aliquib alii
nr̃i ordinis ad abbatias
nt̃as siue ad earum loca ue¬
nientib ad opus equorũ ip̃o¬
rum. mensura auene in ci¬
sterciensi capło constituta
cistercii ad amiiũ con¬
ueniunt eapłm reliqͥuisꝙ
dieb quib ibidem morant᷑.
certum sit statutum estẽẽ
in gen̾ali eorũdem abbatũ
capło. nullum suꝑuenientẽ
debere suscipi hospitẽ. Qd̾ si
etiam talis aliquis suꝑue¬
nerit cui id omnino nega¬
ri non possit. equos uele¬
quum eius nullo modo te¬
cipiendum.Idenim soller¬
ter cauendum iudicauere.
ne forte rei ꝑqua de tam lon¬
ginquisꝰ ueniunt ꝑuinciis.
scilicet ut suo tendant or¬
dini. ullum incurrant im¬
pedimentũ. qd ꝑ huius mo¬

Expanded text:
er monachum, neque per conversum, neque per aliquem hominum liceat nobis vinum nostrum vendere ad tabernam, sive, ut vulgo dicitur, ad brocam, sive, ut lingua Teutonica, ad tapam in nostris sive in domibus alienis, nec alicubi omnino. CAP. LI.netur foris sedentibus. Quicnachis seu aliquibus aliis nostri ordinis ad abbatias nostras sive ad earum loca venientibus, ad opus equorum ipsorum mensura avenae in Cisterciensi capitulo constituta,Cistercium ad annuum conveniunt capitulum reliquisque diebus quibus ibidem morantur, certum sit statutum esse in generali eorumdem abbatum Capitulo, nullum supervenientem debere suscipi hospitem. Quod si etiam talis aliquis supervenerit cui id omnimo negari non possit, equos vel equum ejus nullomodo recipiendum: id enim solerter cavendum judicavere, ne forte rei pro qua de tam longinquis conveniunt provinciis, scilicet ut suo intendant ordini, ullum incurrant impedimentum, quod per hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
neste ordinet. Lectio uero re¬
gularis de obseruatione xb
⁊ pars ultima p̃cedentis sen
illa die in capitulo legatur.
Qua lecta. ⁊ exposita: cantoriꝰ¬
su ab̾b̃is cum solatio suo: ł
etiam aliis si necesse fuerit.
libros distribuat. Quos mo¬
nachi duab manib p̾gan¬
dio diuinarum scripturaꝵ
suscipientes. singłi ꝑfunde
letanter in clinent. Qẽ sciẽ¬
dum quod huic capitulo
intererunt monachi infir¬
mi. libros cum aliis accep¬
turi. Postea abbas designet
fr̃s qui scd̾m regłam horis
quib uacant fr̃s lectioni.
ꝑtotum annũ circum eant
monasterium cum tamen
necesse essein tellexerint. de
his scilicet ꝑuidentes offici¬
nis. claustro. oratorio. capło.
dormitorio. calefactorio. re¬
fectorio. coquina. auditoris.
ne forte aliquis in conuenien¬
ter sehabere inueniatur. ⁊ ꝑꝑ
hoc officinas p̃dictas in gredi

Expanded text:
neste ordinet: lectio vero regularis de observatione Quaet pars ultima praecedentis sentae vero diebus, illa die in capitulo legatur. Qua lecta et exposita, cantor jussu abbatis cum solatio suo vel etiam aliis si necesse fuerit libros distribuat; quos monachi duabus manibus prae gaudio divinarum Scripturarum suscipientes, singuli profunde et laetanter inclinent. Et sciendum quod huic capitulo intererunt monachi infirmi, libros cum aliis accepturi. Postea abbas designet fratres qui secundum Regulam horis quibus vacant fratres lectioni per totum annum circumeant monasterium: cum tamen necesse esse intellexerint, de his scilicet providentes officinis, claustro, oratorio, capitulo, dormitorio, calefactorio, refectorio, coquina, auditoriis, ne forte aliquis inconvenienter se habere inveniatur: et propter hoc officinas praedictas ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
mosinam transeuntib dare.
Lui solet etiam uasa sua ad
colligendas reliquias ciboꝵ.
in coquinam deferre. ⁊ put¬
menta defunctorum ⁊ cetera
que cellararius dederit. in ip¬
sis reciꝑe. Qͤ. postquam arefec¬
tione surrexerit. debet ad por¬
tam pauꝑib distribuere.
m distributionem non de¬
bet ꝓpter subsequens opus
dei dimittere s paucis ittens
uerbis ⁊ moderatis citius qd̾
inceꝑat ꝑficere. Q postqͥm
ꝑfec̾it. opus dei qd distulerat
ꝑut potuerit ꝑsoluere. In e¬
state post pͥmam uel nonam
si uoluerit. in dormitorio dor¬
miat: ⁊ solatium eius inte¬
rim portam custodiat. Usq
post completorium ad portã
maneat ⁊ tunc inclaustrũ¬
ueniens. si ostium eccłie ob¬
seratum inuenerit: defo

Expanded text:
mosynam transeuntibus dare, qui solet etiam vasa sua ad colligendas reliquias ciborum in coquinam deferre, et pulmenta defunctorum et caetera quae cellerarius dederit in ipsis recipere. Qui postquam a refectione surrexerit, debet ad portam pauperibus distribuere. Quam distributionem non debet propter subsequens opus Dei dimittere sed paucis utens verbis et moderatis citius quod incaeperat perficere: et postquam perfecerit, opus Dei quod distulerat, prout poterit persolvere. In aestate post Primam vel Nonam, si voluerit, in dormitorio dormiat, et solatium ejus interim portam custodiat. Usque post Completorium ad portam maneat, et tunc in claustreniens si ostium ecclesiae obseratum invenerit, defo
Abbreviated transcription (Latin):
in quoquinam abluat pedes
abbatis. ⁊ iinior tergat. Hoc
modo ꝑcurrentes ecceros in
sinistra parte. Iumor uero exe¬
untium: pedes lauet ⁊ pͥor ter¬
gat. Similiter ꝑcurrentes ce¬
teros indextera parte. Ee ne
hicordo ꝑturbetur si duo ab¬
bates fuerurt. iumor abbas in
dextera parte sedeat. Qͥ cicuis

Expanded text:
in coquinam abluat pedes in coquinam abluat pedes abbatis, et junior tergat, hoc modo percurrentes caeteros in sinistra parte; junior vero exeuntium pedes lavet, et prior tergat, similiter percurrentes caeteros in dextra parte. Et ne hic ordo perturbetur, si duo abbates fuerint, minor abbas in dextra parte sedeat. Qui citi
Abbreviated transcription (Latin):
conuentii eant in laborem ubi
abbati uisum fuerit. Sabb̃o uͦ
tersoria manuum acpedum pͥ¬
us aqua calida post frigida la¬
uent. Lauatorium quoq ⁊ recep¬
tacłm aque quod est in quoqͥ¬
na debent ablucti. necessaria
scopare. Isqͣlas ĩloc designatĩt de¬
ferre Aꝙͣ admãdatũ c̃opꝰ fuerit
calefacere. Ligna incisa ad ig¬
nem in crastino accendendum
p̃pararȩ. Statim post uesperas
si dies ieurmi fuerit aut post
cenam eorumdem si dies fuerit
prandii. uasa ⁊ cetera que inqͦ¬
quina receperunt.cellarario
reddant. ⁊ cellararius. intranti.
d si aliqua de his que reddenda
sunt desunt. in capitło satisfa¬
Qtiant ⁊ que defuerint notficet¬
b redditis. p̃parent que ad
mandatum necessaria sunt.
Lox autẽ ut signum pulsaue¬
rit. induti scapularib depo¬
nant cucullas incapitulo.⁊
sic ueniant inclaustrum. Inci¬
pienti ergo abbate antipħ.
scił. postquam. uel cantore ab¬
sente abbate pͥor in trantium

Expanded text:
conventu eant in laborem, ubi conventu eant in laborem, ubi abbati visum fuerit. Sabbato vero tersoria manuum ac pedum prius aqua calida, post, frigida lavent. Lavatorium quoque et receptaculum aquae quod est in coquina debent abluere, necessaria scopare, et quisquilias in locum designatum deferre. Aquam ad Mandatum, cum opus fuerit, calefacere. Ligna incisa ad ignem in crastino accendendum praeparare. Statim post Vesperas, si dies jejunii fuerit: aut post sima: vel post coenam eorumdem, si dies fuerit prandii: vasa et caetera quae in coquina receperunt, cellerario reddant, et cellerarius intranti. Quod si aliqua de his quae reddenda sunt, desunt, in capitulo satisfaciant; et quae defuerint notifice redditis, praeparent quae ad Mandatum necessaria sunt. Mox autem ut signum pulsaverit, induti scapularibus deponant cucullas in capitulo, et sic veniant in claustrum. Incipiente ergo abbate Antiphonam, scilicet Postquam, vel cantore, absente abbate, prior intrantium