comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis qua suffocati
intereunt. Dic ta aut̃
apoplexia quod ex lȩtali
ꝑcussu repentinus
casus fiat. Greci enĩ ꝑcus¬
lapsus atq subductio ple¬
runq sine febre ueniers¬
sensu & ueluti mortuum scicer̃¬
efficiat eũ cui uenit

Expanded text:
sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repentinus casus fiat. Graeci enim percuslapsus atque subductio, plerumque sine febribus, uenit asensu et ueluti mortuum efficiat eum cui euenit
Abbreviated transcription (Latin):
comedunt aut dum la¬
uant hoc malo morbo
tenentur. multi etiã &
post cȩnã dormientes ex
hac causa mortui sunt
Huic cause nulla res suc¬
currere potest. ꝙ latent̃ Idegł̃i
uenit. & subito occidit
Minor uͦ quȩ .ẽ. curatur
quidem cũ magna diffi¬
cultate. quȩ ita intelligi¬

Expanded text:
comedunt, aut lavant, hoc morbo tenentur. Multi etiam et post cenam dormientes, ex hac causa mortui sunt. Huic nulla res succurrere potest, quia latenter venit et subito occidit. Minor vero que est, curatur quidem cum difficultate magna: que ita intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
Edificatio aliud ẽ. quã instau.¬
ratio. Nã ȩdificatio noua
constructio. ẽ: in stauratio
uͦ qđ reparatur ad instar
prioris

Expanded text:
edificatio, aliud instauratio; nam aedificatio nova constructio est, instauratio vero quod reparatur ad instar prioris
Abbreviated transcription (Latin):
tore. falcidius tribunus ple¬
bis. legẽ fecit : nequis plus in
extraneis. testam̃to ligaret
quã ut quarta pars suꝑ esset
hȩredibus. Excuiꝰ nomine :¬
lex falcidia nuncupata est.
Falcis est : qua arbores pu¬
tantur & uites. dicta aũ falcis
qđ his primũ. milites herbã
filcẽ solebant abscidere. Vnde
est illud. Pax me certa ducis
placidos curuaũ: inusus : Agri¬
colȩ non sũ. milites ante fui:
dicitur. acapiendo. Hunc
nr̃ĩ falconẽ uocant : qđ in-¬
curius digitis sit.

Expanded text:
tore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aqutore Falcidius tribunus pletantur et vites. Dicta autem falx, quod hac primum milites herbam filicem solebant abscidere. Unde est illud Mart. 14, 34: Pax me certa ducis placidos curvavit in usus: agriculae nunc sum, militis ante fui. dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Falcastrũ : asimilitudine fal¬
cis uocatũ. Est aũ ferram̃tũ
curuũ cũ manubrio longo :¬
& addensitatẽ uepriũ succi¬
dendã. Hi & runcones dicti
quib uepres secantur : arun¬
cando uocati

Expanded text:
Falcastrum a similitudine falcis vocatum: est autem ferramentum curvum cum manubrio longo, ad densitatem veprium succidendam. Hi et runcones dicti, quibus vepres secantur, a runcando dicti
Abbreviated transcription (Latin):
ancros uocari quia con¬
chȩ sunt crura haben Illaci¬
tes. inimica ostreis ani¬
malia. Eoꝵ enĩ carnib
uiuunt miro ingenio
Nã qr ualidã testam eius Iniđr¬
aperire non potest : ex¬
plorat quando ostrea
claustra testarũ apiat
Tunc cancer latenter
lapillũ inicit : atq impe¬
carnes erodit. Tradunt
quidã decẽ cancris cum srirłC¬
ocimi manipulo alligatis
om̃s qui ibi sunt scorpi¬
ones adeũ locũ coituros
Duo sunt aut̃ genera can¬
croꝵ fluiales & marini
inde dixerunt. eo qđ ad
eũ signũ monse iumo sol¬
dũ uenerit retro gra¬
diatur inmodũ cancri.
breuioresq dies facit
hoc enĩ animal incertã
habet primã partẽ. Ueniq
ad utranq partẽ gressũ
dirigit. ita ut prior pars
sit posterior. & posterior

Expanded text:
anchros vocari, quae conchae sunt, crura habentes, inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. Quae cum validam testam ejus aperire non potest, explorat, quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum injicit, atque impecarnes erodit. Tradunt quidam, decem cancris cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluviales et mariniinde dixerunt, eo quod cum ad illud signum mense Junio Sol venerit, retro graditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior, et posterior
Abbreviated transcription (Latin):
los id est planetas globorũ
consono motu introduxeruN.
Quoꝵ orbib co nexa memo-¬
rant omnia : quos sibi inne Idgłs¬
xos & uelut insertos uersa¬
ri retro : econtrario ceteris
motus efferri. arbitrantur.
Siquidẽ & mȩcclesiasticis libris.
paulus usq ad terciũ cęlũ
fuisse. intelligit raptũ. Sed
denumero eoꝵ. nichil sibi prȩ¬
sumat humana temeritas.
Facit aũ eos ds̃ non informes.
uł in confusos: sed ratione sua
cȩlũ proprie discretũ : ter¬
collectũ extendit: atq ineo
iurtutes spiritaliũ creatura¬
rũ constituit. Cuius quidem
naturã. artifex mundi ds̃ aquis
tẽꝑauit: ne conflagratio su-¬
perioris ignis. inferiora ele¬
m̃ta succenderet. Dehinc cir¬
culũ inferioris cęli non unifor¬
mis. sed multiplici motu soli-¬
dauit : nuncupans eũ firma¬
mentũ. ꝓpt̾ sustentationem
superioꝵ aquarũ. Ergo nulla

Expanded text:
los, id est planetas, globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus conexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro, et e contrario ceteris motu ferri arbiSiquidem in ecclesiasticis libris, et Paulus usque ad tertium coelum fuisse se intelligit raptum. 25 Sed de numero eorum nihil sibi praesumat humana temeritas. Fecit autem eos Deus non informes, vel confusos, sed ratione quadcoelum proprio discretum tercollectum ostendit, atque in eo virtutes spiritualium creaturarum constituit. Cujus quidem coeli naturam artifex mundi Deus aquis temperavit, ne conflagratio superioris ignis inferiora elementa succenderet. Dehinc circulum inferioris coeli, non uniformi, sed multiplici motu solidavit, nuncupans eum firmamentum propter sustentationem superiorum aquarum. 26 CA
Abbreviated transcription (Latin):
fluuius indiȩ. Idẽ
quoq: a paradiso fluens. Hunc
alii gangen uocant.
cat̃ua : quia decẽ fluminib
magnis sibi adiunctis. imple Ids¬
tur: & efficit᷑ unus. Ipse est

Expanded text:
fluuius Indiae idem quoque a paradiso fluens, hunc alii Gangen uocant. caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adjunctis impletur, et efficitur unus. Ganges
Abbreviated transcription (Latin):
Mi taba mensura. ẽ. apud
egyptios sextarioꝵ septu¬
aginta duoꝵ composita
exnumero ꝑpt̾ septua¬
ginta & duas gentes uel
linguas quȩ orbẽ impler̃¬
Arcabitite genus mon¬
stri ethiopie prouinciȩ
ut pecora ambulare di¬
cuntur. quadragesimũ
eui annum nullus suꝑ¬
greditur

Expanded text:
Artaba mensura est apud Aegyptios sextariorum septuaginta duorum, composita ex numero propter septuaginta et duas gentes vel linguas, quae orbem impleARTABATITE genus monstri Ethyopie, proni ut pecora ambulare dicuntur: quadragesimum evi annum nullus supergreditur
Abbreviated transcription (Latin):
Ceniores apud ueteres ro¬
manos erant. Est enĩ
nom̃ censoris. dignitas
iudicialis. Censẽre enim
iudicare. ẽ. Itẽ censores
sunt patrimonioꝵ iuidi¬
ces acensu ȩris appellati
Censoriũ ꝑ .i. scribimꝰ non¬
censuriũ qui dignus. ẽ.
ut sit censor uł qui iã
fuit. Apud ueteres enĩ
romanos mai erat
nom̃ censoris & digna¬
tas id est iudicis tam
primorũ quã morũ
Int censorem & censua¬
etiã iudices uocantur. Icicer̃¬
censuales uͦ officiales

Expanded text:
Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellatiCensorium per i scribimus, noncensorius, qui dignus est, ut sit censor uel qui iam fuit. Apud ueteres enim Romanos magnum erat nomen censoris et dignitas, id est iudicis tam patrimoniorum quam morum. Inter censorem et censuaenim iudices uocantur, censuales uero officiales
Abbreviated transcription (Latin):
ͥ Cȩnã uocari a cõmunione ssidr¬
uescentiũ. Cenon quippe
greci cõmune dicunt
Unde & cõmunicantes :
pariter conueniant.
Apud ueteres enĩ solitũ
cõmuniter epulari. ne
singularitas luxuriam
gigneret Est aut̃ cȩna
uesꝑtinus cibus. quã ues¬
ꝑtinã antiqui dicebant.
Inusu enĩ non erant
prandia
in eo die saluator pascha
quod hodieq sicut est
traditũ celebratur. Quo¬
die ꝓinde etiã sc̃m cris¬
ma conficitur. quam
biduum paschȩ maria
caput acpedes dñi un¬
guento ꝑfudisse ꝑhibet᷑
Tnde & dñs discipłis suis
cdixit. Scitis quia post
biduum pascha fiet. &
filius hominis tradetur
ut crucifigatur:¬
Cencris. serpens inflexuosa
quȩ semꝑ rectũ iter effi¬
semꝑ recto lapsurus
limite cencris

Expanded text:
 Coenam vocari aiunt a communione vescentium. Coinon quippe Graeci commune dicunt, unde et communicantes, pariter conveniant: apud veteres enim solitum i et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem coena vespertinus cibus, quam vespernam antiqui dicebant. In usu enim non erant prandia. in eo die Salvator pascha quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sdie proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Dominguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et Filius hominis tradetur, ut crucifigaturerpens inflexuosa quae semper rectum iter effisemper recto lapsurus limite cencris
Abbreviated transcription (Latin):
ȩnaculũ dic tũ acõmuni¬
one uescendi. Unde & ceno Idegł¬
biũ congregatio. Antiqui siidr¬
enĩ publice & in cõmune
uescebant᷑. nec illis con¬
uiniũ singulare erat. ne Fyirgł
inocculto deliciȩ luxu¬
riam gignerent

Expanded text:
enaculum dictum a communione vescendi, unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice, et in commune vescebantur, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent
Abbreviated transcription (Latin):
ȩnoͣphali appellantur
eo qđ canina capita ha¬
beant. quosq ipse lucre¬
tius magis a bestias quã
homines conficetur. hi
inindia nascuntur

Expanded text:
ephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
minũ dispares. atq ani¬
malia specialit̃ diuersã
nascuntur. quȩ uocata
sunt alocis quibusdã
famosis. Quoꝵ primũ
tertiũ cathocoras id. ẽ.
africa quartũ rodius.
quintũ ellespontum.¬
sextũ mesopontũ. septi¬
mũ brustenus¬
quarũ distinctionibus
quȩdã partes temperie
sua incolunt᷑. quȩdam
immanitate frigoris
aut caloris inhabitabi¬
les existunt. Quȩ ideo¬
ideo artticos appellat᷑.
eoqđ intra eũ arctorũ
rinos tropicos dicitur.
quia in eo circuens sol
aquilonis finib ȩstatẽ
facit & ultra eũ circu sbiđr¬
lũ non transit. sed sta¬
tim reuertitur. & inde
tropicus appellatur
Tertius circulus hune¬
rinos qui alatinis idõ
ȩquinoctialis appellat᷑
eo qđ sol cũ adeũ orbem
puenerit ȩquinoc tium
facit : himerinos enuim.
latine dies dicitur atq
nox. quo circulo dimi¬
dia pars sperȩ constitu¬
ta respicitur. Quartus
circulus antarticos uo¬
catur . eo qđ contrarius Ilsidr¬

Expanded text:
minum dispares, atque animinum dispares, atque animalia specialiter diversa nascuntur; quae vocata sunt a locis quibusdam famosis, quorum primus tertius Catachoras, id est, Aphrica, quartus Rhodus, quintus Hellespontusextus Mesopontus, septimus Boristhenquorum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam immanitate frigoris aut caloris inhabitabiles existunt. Priideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum rinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta celeritate spera
cȩli dicit᷑ currere: ut
nisi aduersus prȩcipitẽ
eius cursum astra cur¬
rerent. quȩ eã remora¬
rent. mundi ruinã faceret
De quattuor partib cęli
Climata caeli id est plagȩ
uł partes quattuor sunt
Ex quib prima pars ori¬
entalis. ẽ : unde aliquȩ
stellȩ oriuntur. Scđa
occidentalis. ẽ. ubi nobis
aliquȩ stellȩ occidunt
Tertia septentrionalis . ẽ¬
ubi sol ꝑuenit indieb
maiorib: Quarta austra¬
lis : ubi sol ꝑuenit noc tib
ortu solis. ẽ. nuncupatus
Occidens. qđ diem faciat
occidere atq intenre.
Abscondit enĩ lum̃ mun¬
do. & tenebras suꝑ indu¬
cit. Septentrion autẽ
a sẽptẽ stellis axis uoca¬
tus. quȩ in ipso reuolutȩ
rotantur. Inc proprie¬
& uertex dicitur. eoqđ
mediũ diẽ. quasĩ medi¬
dies. uł qr tunc purius
micat ȩther Merum
enĩ purũ dicit᷑. Sunt
& alia septẽ climata
cȩli quas̃ septẽ lineȩ
aboriente in occidentẽ.
sub quib & mores ho¬

Expanded text:
Tanta celeritate sphaera caeli dicitur currere ut, nisi adversus praecipitem eius cursum astra currerent, qui eam remorarent, mundi ruinam faceretDe quattuor partibus caeli. Climata caeli, id est plagae vel partes, quattuor sunt, ex quibus prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus ortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quomedium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Myst alia septem climata coeli, quasi septem lineae ab Oriente in Occidentem, sub quibus et mores ho
Abbreviated transcription (Latin):
Imio. saxatilis piscis dex¬
tra sinis traq lateribus
uirgulis punicens ꝑpetuis gn
aliisq discolorib desig¬
natur dictus amio qui¬
non capitur nisi hamo

Expanded text:
mio, saxatilis, dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis, aliisque discoloribus, designatur: dictus hamio, qunon capitur nisi hamo
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ lineũ. hunc apud
ueteres matronȩ inadul¬
terio deprȩhense indue¬
ueteres hoc signũ mere¬
triciȩ uestis. nunc in his¬
pania honestatis

Expanded text:
pallium lineum. Hoc apud veteres matrone in adulterio deprehense indueveteres hoc signum meretricie vestis; nunc in Hispania honestatis
Abbreviated transcription (Latin):
lege
petere pocest
discernendo quid eligat
quid ue recuset puto qđ
nom̃ accepit. uel ideo
liberũ dictũ quod insua
sĩt posita potestate. ha¬
bens agendi quod uelit
possibilitatẽ. quod.ẽ. ui¬
talis & rationalis animȩ
motus.

Expanded text:
lege,petere potest. discernendo, quid eligat quidue recuset, puto, quod nomen accipit : ideo liberum dictum, quod in sui sit positum potestate, habens agendi quod uelit possibilitatem, quod est uitalis et rationalis animae motus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens & mortua ẽ. sarra
inciuitate arboch quȩ
positũ. ẽ. quȩ. ẽ. inualle
inantiquis codicib non
habetur. Nom̃ quoq ciui¬
tatis arboch paulatim
abscribentib legentibq
corruptũ. ẽ. Neq enĩ pu¬
tandũ septuaginta int̃¬
pretes nomen ciuitatis
hebreȩ barbare atq cor¬
rupte & aliter quã in suo
dicit᷑ transtulisse: arboch
nichil om̃ino significat.
sed dicitus arbe hoc est
quattuor. quia ibi abrahã
& nsaac & iacob conditi st̃.
& ipse princeps humani
generis adam ut in inu
libro aptius monstratur
ꝓeoquod tres patriarchȩ
ibidem stint sepulti et
quartus adam. Distat hic Idegłs
locus non ꝓcul ab ebronie
metroposi urbe allophiloꝵ
inqua fertur aliquando fu¬
isse habitatio gigantum.
ubi eciã & dauid postea¬
ẽ unc tus in regno Est
aut̃ cuntas sortis iudeaei
insacerdotib sẽparata di¬
stans adaustralẽ plagam
ab hierłm¬

Expanded text:
Et mortua est Sara in civitate Arboc, quae positum est, quae est in valle, in authenticis codicibus non habetur. Nomen quoque civitatis Arboc paulatim a scribentibus legentibusque corruptum est. Neque enim putandum, Septuaginta Interpretes nomen civitatis Hebraeae, barbare atque corrupte, et aliter quam in suo dicitur, transtulisse. Arboc enim nihil omnino significat. Sed dicitur ARBEE  , hoc est, quatuor, quia ibi Abraham, et Isaac, et Jacob conditus est: et ipse princeps humani generis Adam, ut in Jesu libro apertius demonstrabitur. ; nam tres patriarchae ibidem sunt sepulti, et hic quartus Adam. Distat autem locus iste non procul ab Hebron, metropoli urbe Allophylorum, in qua fertur quondam fuisse habitatio gigantum, ubi etiam et David postea unctus est in regem. Est autem civitas sortis Judae in sacerdotibus separata, distans ad australem plagam ab Hier
Abbreviated transcription (Latin):
pletis centũ septuaginta
quinq annis sepultũ. eẽ.
inagrũ efron inspelunca
diplici incuiꝰ interiori
parte sepultũ ferunt ub¬
adam. in exteriori uero mi¬
abraham. Dis tat autẽ
hic locus ut iosephus edo¬
cet septimo ab urbe efron
stadio. ibiq asserit
abraham & filiũ eiꝰ monu¬
mentũ habere pulcher¬
rimũ instructũ marmo¬
illic etiã & terebintũ mag¬
nam arborem a constitũ¬
tione mundi fuisse asse¬
uerat hanc hieronimus
usq: ad constantini regis¬
imꝑium ꝑlurasĩe scribit
ipsa. ẽ. enĩ quercus mam¬
brȩ amorrei qui fuit ami¬
cus abrahȩ. Quȩ apud
gentiles intantã extitit
uenerationẽ. ut eã muri
ambitu circũseptam sol¬
rent.

Expanded text:
em centum septuaginta quinque annos, sepultusque in agro Ephron, in spelunca duplici in cujus interiori parte sepultum ferunt Adam, in exteriori vero Abraham. Distat autem hic locus, ut Josephus edocet, septimo ab urbe Hebron stadio, ibique asserit Abraham et filios ejus sepulcrum habere pulcherrimo instructum marmoIllic etiam, et terebinthum magnam arborem a constitutione 157 mundi fuisse asseverat. Hanc beatus Hieronymus usque ad Constantini imperium perdurasse scribit, ipsa est enim quercus Mambrae Amorrhaei, qui fuit amicus Abrahae, quae apud gentiles in tanta exstitit veneratione, ut eam muri ambitu circumseptam sorent.
Abbreviated transcription (Latin):
ratio dicta quia de ȩre
prius terrȩ culturã exer¬
cebant. antequã ferri fu¬
isset usus reꝑtus. Duplex
aut̃ aratio uernalis &
autum nalis¬
raxis. amnis armeniȩ. qui
ab uno monte cũ eufrate
diuersa specie oritur: di¬
ctus qđ rapacitate cun¬
cta ꝓsternit. Unde &
cũ alexander eũ transgre¬
di uellet ponte fabricato
tanta ui inundauit. ut
pontẽ dirueret. Hic bre¬
uib: int̃uallis ab eufratis
ortu caput tollit. ac de¬
inde caspiũ fert᷑ inmare

Expanded text:
ratio dicta, quia de ere prius terreculturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex autem est aratio, vernalis et autumnalisraxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversa specie oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternat. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit, ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare
Abbreviated transcription (Latin):
Caprificus arbor appellata.
eo qđ parietes quib: innas¬
citur carpit. Rumpit
enĩ & ꝓdit ex lateribus
quib: concepta. ẽ. Alii
caprificũ putant dictã
quod ficus arbor re
medio fecundet᷑¬
aprioli dicti qđ capiant
arbores: Sunt enĩ cu¬
cini siue uncinuli quib
se innecꝰ tere uites & sus¬
pendere solent arborib:
quo adminiculo freti
palmites uentos ac tur¬
bines continere queant¬
& sine lapsu ꝑiculoꝵ fru

Expanded text:
Caprificus appellata eo, quod parietes, quibus innascitur, carpat: rumpit enim et prodit ex latebris, quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum, quod ficus arbor ejus remedio fecundetoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculoru
Abbreviated transcription (Latin):
Capitoliũ romȩ uocatũ.
eoqđ fuerit romanȩ ur¬
bis & religionis caput
sũmũ. Alii dicunt cum
tarquinius priscus capi¬
tolii fundamenta romȩ
aꝑiret in loco fundam̃ti
caput hominis litteris
tuscis notatũ inuenit.
& ꝓinde capitoliũ appel¬
lauit

Expanded text:
Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit
Abbreviated transcription (Latin):
lopicia. ẽ. capilloꝵ fluor
circũ scriptis pilis fuluis.
aeris qualitatẽ habentib
uocata hoc nomine asimi¬
litudine animalis uulpe¬
uocant

Expanded text:
lopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpevocant
Abbreviated transcription (Latin):
lsidon Alca mundia atq arabia
gignitur. arbor odoris iua¬
uissimi ac sũmi. Deniq
lignũ ipsius uice timiama¬
tum altarib: adolet᷑. unde
& nom̃ traxisse creditur

Expanded text:
loa in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde et nomen traxisse creditur
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã sine uerbo logos
enĩ grece. uerbũ dicitur
Dm̃ enĩ uerbũ ñ credunt.
respuentes ioħis euange¬
lium & apocabpsim

Expanded text:
tanquam sine Verbo, Δόγος enim graece Verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Joannis Evangelium et Apocalypsim
Abbreviated transcription (Latin):
E rithrea: nomine erofila.¬
ne orta: quȩ grecis ilium
petentib uaticinata est pe-¬
riturã . eẽ. troiam. & home¬
rũ mendacia scripturum
Dicta aũ erithrea : quia in
eadẽ insula. eiꝰ inuenta st̃

Expanded text:
Erythraea nomine Herone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Trojam, et Homerum mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia in eadem Insula ejus inventa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Esaias. in t̃pretatur saluator
dñi. Et merito. saluatorẽ enĩ
uniuersarũ gentiũ. eiusq sa¬
cramenta : amplius quam
ceteri prȩdicit.
Esau. trinomius est: expro¬
prus causis uarie nuncupatus
Dicit᷑ enĩ esau. id est rũbus: ob
coctionẽ scilicet rusȩ lenticu¬
lȩ ita appellatus : cuiꝰ edulio
primogenita ꝑdidit. Edom
aũ obruborẽ corporis dictus
est: qđ latine sanguine. s dicit᷑.
Seyr uͦ qđ fuerit ispidus &pi¬
losus. Quando enĩ natus est.
totus sicut pellis pilosus erat:
appellatur. Esau id ẽ rufus
edom id ẽ. sanguineus ⁊ seyr
id .ẽ. pilosus: quia non habu¬

Expanded text:
Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium, ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. Esau trinomius est, et ex propriis causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus et pilosus; quando enim natus est, totus, sicut pellis, pilosus erat. appellatur, ESAU, id est, rufus; EDOM, id est, sanguineus; SEIR, id est, pilosus, quia non habu
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩdã etiã facta st̃ ex nominũ
diriuatione : ut a prudentia
prudens. Quȩdã etiã exuocib
litate garrulus: quȩdam ex
greco ȩhimologia orta. &
declinata st̃ in latinũ : ut silua
domus. Alia quoq: ex nomi¬

Expanded text:
Quaedam etiam facta sunt ex nominum Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex litate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta et declinata sunt in Latinum, ut 'silva', 'domus'. Alia quoque ex nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Ethimologia est. origo uocabuloꝵ:
cũ uis uerbi uł nominis ꝑ int̃¬
pretationẽ colligitur. Hanc
aristotiles symbolon. cycero
adnotationẽ nominauit: quia
nomina & uerba rerũ. nota
facit exẽplo posito. ut puta
flumen : quia fluendo creuit.
afluendo dictũ. Cuius cognitio.
sȩpe usũ necessariũ habet : in
int̃prȩtatione sua Nã dũ uideris
unde ortũ est nom̃: citius iim
eius intelligis. Omnis enĩ rei
inspectio: et himologia cognita
planior est. Nonaũ om̃ia no-¬
mina. aueterib scđm naturã
placitũ : sicut & nos seruis. &
possessi onibus: int̃dũ scđm
qđ placet nrȩ̃ uoluntati no¬
mina damus. Hinc est quod
omniũ nominũ ethimologiȩ
non reperiunt᷑ : quia quȩdã
non scđm qualitatẽ qua geni¬
ta st̃. sed iuxta arbitriũ hu¬
manȩ uoluntatis. uocabula
acceper̃. Sunt aũ ȩthimologiȩ
exorigine. ut homo: quia sit
ex humo : aut ex contrario.
ut alauando lotus: dũ lotũ
nonsit mundũ : & lucus quia
umbra opacus parũ luceat.

Expanded text:
Etymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a veteribus secundum naturam placitum, sicut et nos servis et possessionibus interdum secundum quod placet nostrae voluntati nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etymologiae ex origine, ut 'homo', quia sit ex humo, aut ex contrariis ut a lavando 'lutum', dum lutum non sit mundum, et 'lucus', quia umbra opacus parum luceat.
Abbreviated transcription (Latin):
frondiũ uermis.
inolus uł pampino inuoluta :
aberodendo dicta. dequa
meminit plautus: imitatus
inuolutã in pampino. Sedidẽ
huc illucq discurrens semi¬
pasta dimittat: sed ꝑmanet
perituris frugib & tardo
lapsu pigrisq morsib uni¬
uersa consumit.
qđ ignite sit uirtutis: & inci
diũ moueat. Huiꝰ species duȩ.
Quarũ altera usualis. altera
agrestis acrioris uirtutis :
utraq tam̃ ueneris cõmouens
incibo sũpta digestionẽ facit.
urinã mouet.

Expanded text:
frondium vermis, in olus vel pampino involuta, ab erodendo dicta. De quo meminit Plautus: « Imitatus involutam in pampino implicat.huc illucque discurrens semipasta dimittat: scilicet permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigris morsibus universa consumit.quod ignitae sit virtutis, et in cibo dium moveat. Hujus species duae: quarum altera usualis, altera agrestis acrioris virtutis, utraque tamen Veneris commovens in cibo sumpta et digestiones adiuuat et urinam mouet.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩreȩ. suꝑ uas aceti asperrimi.
sarmentis suꝑpositȩ atq: ita
distillantibus : qđ ex eo ceci-¬
derit. ipsũ actum teritur
& cribratur

Expanded text:
aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositae, atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum, teritur et cribratur.
Abbreviated transcription (Latin):
siđr Ermus fluuius asiȩ qui
smyrneos secat cãpos: &
ipse fluctib aureis & arenis
plenus. aquo & smyrna
none traxisse nom̃. Grece
enĩ iuno: era appellatur.
Et ideo nescio quis filius eius:
fuit nuncupatus. hoc ui¬
delicet uelut misticũ signi.¬
ficat᷑ fabula qđ aer iunoni
deputet᷑: ubi uolunt eroas
habitare. quiͦ nomine ap¬
pellant alicuius meriti ani¬
mas de functoꝵ quas eroas.
id est iuros aerios & cȩlo
dignos: ꝓpt̃ sapientiam

Expanded text:
ermus fluvius Asiae, qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et arenis plenus, a quo Smyrna none traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
fertur cõposuisse : uł ut
alii putant. ferecides syrus.
Qd metrũ. ante oͥmerũ. phiciũ
dictũ est : post homerũ uͦ
genere metri. oracula apol lisiđi¬
linis sint edita nã cũ in par.¬
naso. phrtonẽ serpentẽ iN
uindictã matris. fagittis IN¬
sequeret᷑: acolȩ delfici. hoc
illũ metro hortati st̃ dicen¬
tes: ut ait terrentianus.¬

Expanded text:
fertur primus conposuisse, vel, ut fertur primus conposuisse, vel, ut alii putant, Pherecydes Syrius, quod metrum ante Homerum Pythium dictum est, post Homerum Hergenere metri oracula Apollinis sint edita. Nam cum in Parnasso monte Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, ut ait Terentianus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uiroꝵ fortiũ res & facta
narrat. Nã ȩroes appel¬
lant᷑ uiri. quasi aeru &cȩ¬
lo digni : ꝓpt̾ sapientiã &
fortitudinem qđ metrũ
auctoritate cetera metra
p̃cedit unus exomnibus
tã maximis operib aptus.
quã paruis: suauitatis &
dulcedinis ȩque capax. Iuib
uirtutib nom̃ solus opti¬
nuit. ut heroicũ uocaret᷑
ad memorandas scilicet hȩ¬
roũ res. Nã & prȩceteris
simplicissimus habetur:
constatq duob pedib dactilo
& spondeo. ac sȩpe pene uł
ex hoc. uł illo: nisi qđ tẽpe¬
ratissimus fit utriusq mix¬
tura. quã si instruat᷑ asin.¬
gulis. Omnib quoq metris:
prior est. Hunc primũ.
moyses incantico deutero¬
nomio. loge. ante fericiden
& homerũ cecinisse ꝓbat᷑.
Vnde apparet : antiquius
fusse apđ hebrȩos studiũ
carminũ : quã apđ genti¬
les. Siquidem & iob morsi
tẽporib ad equatus: exa-¬
metro uersu. dactilico spon-¬
deoq decurrit. Hunc apđ¬
grecos. achatesius milesius

Expanded text:
eo virorum fortium res et facta narrantur. Nam heroes appellantur viri quasi aerii et caelo digni propter sapientiam et fortitudinem. Quod metrum auctoritate cetera metra praecedit; unus ex omnibus tam maximis operibus aptus quam parvis, suavitatis et dulcedinis aeque capax. Quibus virtutibus nomen solus obtinuit, ut heroicum vocaretur ad memorandas scilicet eorum res. Nam et prae ceteros simplicissimus habetur constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo, ac saepe pene vel ex hoc vel ex illo; nisi quod temperantissimus fit utriusque mixtura quam si instruatur a singulis. Omnibus quoque metris prior est. Hunc primum Moyses in cantico Deuteronomii; longe ante Fereciden et Homerum cecinisse probatur. Unde apparet antiquiora fuisse apud Hebreos studia carminum, quam apud gentiles. Siquidem et Iob Moysi temporibus adequatus, exametro versu, dactilo spondeoqGraecos Achatesius Milesius
Abbreviated transcription (Latin):
lumat residens. sed inaere ca-¬
eput escas &edat Garrula auis
& ꝑtortuosis orbib & flexuosis
construendis educandisq fȩ¬
tib sollertis sima. habens etiã
quiddã prȩsciũ: qđ lapsura
deserat. nec appetat culmina
Aliis quoq auib: non impedit᷑:
nec unquã prȩda est. Mlaria
transuolat: ibiq hieme com¬

Expanded text:
umat residens, sed in aere capiat escas et edat: garrula avis et per tortuosos orbes et fiexuosos construendis educandisque foetibus solertissima, habens etiam quoddam praescium, quod lapsura deserat, nec appetat culmina: ab aliis quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme com
Abbreviated transcription (Latin):
rimulas texturarũ. aut tene¬
ris frigus irrepat. Sed hoc
industriȩ officiũ: prope cõ¬
mune multis auib. Illud il
singulare. in quo est prȩclara
cura pietatis. & prudentis
intellectus. & cognitionis in-
erint cecitate suffossi oculos.
siue cõpuncti. habet quoddã
medendi genus: quo possit
eoꝵ lumina intercepto uisui
reformare

Expanded text:
rimulas texturarum, aut tenerimulas texturarum, aut teneris frigus irrepat. Sed hoc industriae officium prope commune multis avibus: illud vero singulare, in quo est praeclara cura pietatis, et prudentis intellectus et cognitionis insierint caecitate suffossi oculos sive compuncti, habet quoddam medendi genus, quo possit eorum lumina intercepto usui reformare
Abbreviated transcription (Latin):
dica rerũ omniũ. preciosiores
auro nidos instruit : qr sapient̃
nidificat. Nidus enĩ sapientiȩ:
preciosior est auro. Quid enĩ
sapientius quã ut & uolandi
uaga lib̾tate potitur. & ho-¬
minũ domicilis paruulos
suos & tecto cõmendet. ubi
sobolem nullus incurset : nã
& illud ẽ. pulchrũ. ut a primo
ortu. pullos suos humanȩ usu
conuersationis assuescat : &
prestet ab inimicarũ auiũ
insidis tutiores. Tũ illud prȩ¬
clarũ qua gr̃ã domus sibi
sine ullo adiutore tanquã
artis perita cõponat. Legit
enĩ festucas ore. easq: luto il¬
linit : ut conglutinare possit
Sed qr lutũ pedib deferre
non potest. sũmitates penna¬
rũ aquȩ infundit ut facile
his pulius adhȩreat: & fiat
limus quo paulatĩ festucas
uł minutos surculos sibi col¬
ligat. atq adhȩrere faciat.
Eo genere. nidi totius fabricã
instruit. ut quasi paiim̃to
solo pulli eius intra edessuas
sine offensione uersentur :
ne pedẽ aliquis int̾serat ꝑ

Expanded text:
rerum omnium pretiosores auro nidos instruit, quia sapienter nidificat; nidus enim sapientiae potior est auro. quid enim sapientius, quam ut et uolandi uaga libertate potiatur et hominum domiciliis paruolos suos et tecta commendet, ubi subolem nullus incurset? nam et illud est pulchrum, ut a primo ortu pullos suos humanae usu conuersatpraestet ab inimicarum avium insidiis tutiores. Tum illud praeclarum, qua gratia domos sibi sine ullo adjutore tamquam artis perita componat. Legit enim festucas ore, easque luto illinit, ut conglutinare possit. Sed quia lutum pedibus non potest deferre, summitatem pennarum aquae infundit; ut facile his pulvis adhaereat, et fiat limus quo paulatim festucas vel minutos surculos sibi colligat, atque adhaerere faciat: eo genere nidi totius fabricam struit; ut quasi pavimenti solo pulli ejus intra aedes suas sine offensione versentur, nec pedem aliquis interserat per
Abbreviated transcription (Latin):
escolidus qđ iã acultura
exierit : sic̃ ex consul qđ consu¬
latu discesserit.
Istagni ethimologia. Atuo¬
XAPΥTΩN id ẽ separans
& secernens. Alixta enĩ &ad¬
ulterata int̾se. ꝑignẽ metal.¬
la dissociat: & ab auro argen¬
to es plũbũq secernit. Alia
quoq metalla abigne defen¬
dit : & cũ sit natura eris fer¬
riq: durissima si absq stagno
fuerit uritur & crematur:
Stagnũ inlitũ. ȩreis uasis. sapo¬
rẽ facit gratiorẽ : & cõpescit
uirus eruginis. Specula etiã
exeo tẽꝑantur : cerusra quoq
exeo sic̃ & ex plũbo conficit᷑¬

Expanded text:
excolidus, qui iam a cultura exierit, sicut exconsul qui a consulatu discesserit. Stagni etymologia ἀποχωρίζων, id est separans et secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficit
Abbreviated transcription (Latin):
I scudicia dicta. eo qđ circa
codicẽ terrã aꝑiat: & quasi¬
ulis eius usus. in reliquis oꝑib:
habeat᷑. Nom̃ tam̃ excodice
reainet. hanc alii generalit̃
fossoliã uocant. qđ foueã
faciat : quasi fouessoriam

Expanded text:
 Scudicia dicta eo quod circa codicem terram aperiat: et quamvis eius usus in reliquis operibus habeatur, nomen tamen ex codice retinet, hanc alii generaliter fossorium vocant, quod foveam faciat, quasi fovessoriam
Abbreviated transcription (Latin):
Ircus. lasciuũ animal &
petulcũ. & feruens semꝑ
ad coritũ: cuiꝰ oculi oblibidi¬
nẽ in transuersũ aspiciunt.
unde & nom̃ traxit. Nã irqui
st̃ oculoꝵ anguli : scđm sue¬
toniũ. Cuiꝰ natura adeo cali-¬
dissima ẽ: ut ad amantẽ la¬
pidẽ. quẽ nec ignis nec fer-¬
huius cruor dissoluat. Ma¬
iores hirci. cinifi dicuntur :¬
a fluuio cinife in libia ubi
grandes nascuntur

Expanded text:
Hircus lascivum animal est, petulans et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt, unde nomen traxit; nam hirquii sunt oculorum anguli, secundum Suetonium. Cujus natura adeo calida est, ut adamantem lapidem, quem nec ignis nec ferrhujus cruor dissoliores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lsis. lingua ȩgrptioꝵ ap.
pellat᷑ : quã ismn uolunt. eẽ:¬
ł uit aũ rsis regina egyptioꝵ:
enachis regis filia : Que de
gretia ueniens. ȩgrptios
litteras docuit : & terras
colere instituit : ꝓpt̃ qđ &
terrã. eiꝰ nomine appellauer  bsiđr

Expanded text:
sis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appellaverunt. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
Ismiris lapis asꝑ & in domi¬
tus. & omĩa terens. ex quo
lapide gemmȩ tunduntur :¬
sopũ. herba purgandis
pulmonib apta. unde & in
ueteri testam̃to ꝓy sopo fas¬
ciculũ asꝑgebatur agni san-¬
guine qui mundari uolebañ
ascit᷑ in petris. hȩrens saxo¬

Expanded text:
Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntursopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens sax
Abbreviated transcription (Latin):
Isaac. exrisu nom̃ accepit.
Riserat enĩ pat̃ quando ei ꝓ¬
missus est admirans ingaudio:
risit & mat̃ quando pillos
tres uiros ꝓmissus est dubitans
ingaudio. Ex hac gͦ causa no¬
m̃ accepit isaac: Int̃pretat᷑
enĩ risus. Sciendũ aũ : qđ .iiͦIͦI.
inueteri testam̃to absq ullo
uelamine nominib: sius ante. Idgłs¬
ces hoc aũ ideo : quia mandra¬
goris filii ruben. introitum
uiri qͥ racheli debebat᷑. ad se
emerat lia. unde &dũ natꝰ
est : dixit lia: dedit ds̃ merce¬

Expanded text:
Isaac ex risu nomen accepit. Riserat enim pater, quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac; interpretatur enim risus. Sciendum autem quod quattuor in Veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, anteces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum natus est, dixit Lia: Dedit Deus merce
Abbreviated transcription (Latin):
rinacius. phisiologus dicit.
bet porcelli lactantis. Hic
deforis totus spinosus est.
Tẽpore aũ uindemiarũ ingre¬
dit᷑ inuincã : & ubi uiderit
ita ut om̃s acinȩ figantur in
spinis eius: & sic portat ȩscã

Expanded text:
RINACIVS Physiologus dicit bet porcelli lactentis. Hic de foris totus est spinosus; sed tempore autem uindemiarum ingreditur in uineam, et ubi uiderit ita ut omnes acini figantur in spinis eius; et sic portat escam
Abbreviated transcription (Latin):
Iscothia idẽ & hibernia.¬
ꝓxima britaniȩ insulȩ : spacio lisiđr¬
terrarũ angustior. sed situ
fȩcundior. hȩc abafrica in
boream porrigitur. cuius
partes priores: adhiberiam
& cantabricũ oceanũ inten-¬
dunt: unde & hib̃nia dicta.
Scothia aũ qđ abscothoꝵ gen-¬
tib colitur. appellat᷑: Illic
nulla anguis auis rara apis
nulla: adeo ut aduectos
inde pulueres scu lapillos.
siquis alibi sparserit int̃ al¬
uearia. examina fauos deserant : głi¬

Expanded text:
Scotia, eadem et Ibernia,xima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cujus partes priores Iberiam, et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. G
Abbreviated transcription (Latin):
Asia trib partib oceano
circũcincta. ꝑ totũ trans¬
uersi plagamꝰ orientis
extenditur: hȩc occasũ
septentrionis incipientẽ
contingit europam. asi¬
nistra aut̃ africam di¬
micat. Sub egypto uero
& fyria mare nr̃m qđ
magnũ generaliter di¬
cimus habet
orientali parte qua ad
cappadociã sẏriamq¬
ꝓgreditur. undiq: circun¬
data. ẽ. mari. Asepten¬
euxinoitrione ponto eusino. ab
occasu propont᷑iȩ atq
ellesponto. ameridie
mari nr̃o ibi est mons
olimpus.
mulieris. ẽ. appellata.
quȩ apud antiquos impe
rium tenuit orientis
hȩc intertia orbis parte
disposita. aboriente ortu
solis. ameridie oceano
ab occiduo. nr̃o mari finit᷑.
a septentrione meotidi
lacu & tanai fluuio tet¬
minatur: Habet autẽ
ꝓuncias multas &reniones
A sa minor aboriente cap¬
padocia cingitur. ab aliis
partib undiq mari circun¬
datur. Nã aseptentrione
pontũ euxinũ habet.
aboccasu ꝓpontidem atq
egyptiũ mare Habet
ꝓuincias. bithiniã. frigiã.

Expanded text:
ASIA tribus partibus oceano circumcincta per totam transuersi plagam orientis extenditur. haec occasum septentrionis incipientem contingit Europam, a sinistra autem Africam dimittit, sub Aegypto uero et Syria mare nostrum quod Magnum generaliter dicimus habetali parte qua ad Cappadociam Syriamqprogreditur, undique circumdata est mari: a septentrione Ponte Euxino, ab occasu Propontide atque Hellesponto, a meridie mari Nostro, ubi est mons Olympus. mulieris est appellata, que apud rium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regionesAsia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam,
Abbreviated transcription (Latin):
rida non solũ ad genus.
sed etiã ad speciem terra¬
rum refertur. ut sicca
utilis. sicca habilis & ap¬
ta culturis. Arida autẽ
appellatio quȩdã simplex
negocii..¬

Expanded text:
autem non solum ad genus, sed etiam ad speciem terrarum 40 refertur, ut sit utilis, sicca, habilis et apta culturis. Simul appellatio quaedam simplex negotii
Abbreviated transcription (Latin):
qđ micheas ꝓpħa testatur
dicens & tuturris gregis
nebulosa filia syon. &cet̃a
illoq tempore ia cob trans
locũ ubi postea templum
ȩdificatũ. ẽ. habuisse tento¬
ria. Seds̃ quȩramꝰ ordinẽ
uiȩ pastorũ iuxta bechleem
locus. ẽ. ubi uł angłoꝵ grex
mortu dñi cecunit. ł iacob¬
pecora sua pauit. loco nom̃
imponens uł qđ uerius. ẽ
quodã uaticinio futurum
iã tẽ mysteriũ monstrabat᷑.¬

Expanded text:
 Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, filia Sion , et caetera: illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in ortu Domini cecinit: pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel, quod verius est, quodam vaticinio futurum iam tunc mysterium monstrabat
Abbreviated transcription (Latin):
Apocope .ẽ. ablatio define
dictionis paragogȩ con¬
traria ut achille pro
achilles & pote ꝓpotes
sicut dixi ꝓdixit. ficut
lec tu plec turo. ficut
sat prosats ut .ẽ illud Iagbs
Suauib effigas fat dia
poemata metris

Expanded text:
apocope est ablatio de fine dictionis, paragogae contraria, ut Achille pro Achilles et pote pro potest, sicut dixi pro dixit, sicut lectu pro lecturo, sicut sat pro satis, ut est illud: suauibus effingas sat dia poemata metris
Abbreviated transcription (Latin):
A pocalypsin librũ ioħs Paugu
euangelista scripsit eo stini¬
tempore quo ob euange¬
lii prȩdicationẽ in insula
pathios traditur reli
gatus. Apocalypsin aut̃
exgreco inlatoiũ reuela¬
tio int̃pretatur. Reuela¬
tio enĩ dicit᷑ manifesta¬
tio eoꝵ quȩ abscondita
erant iuxta quod & ipsẽ
ioħs dicit. Apocalipsin
it̃iu xp̃i quã dedit illi
dis̃ palam facere seruis

Expanded text:
Apocalypsin librum Joannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insula Pathmogatus. Apocalypsis autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, juxta quod et ipse Joannes dicit: Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis
Abbreviated transcription (Latin):
ta quia indubiũ ueniunt
Est enĩ earũ occulta origo.
nec patet patrib aquib
usq ad nos auctoritas
ueraciũ scripturarũ certis¬
sima & notissima succefuio¬
ne ꝑuenit. in his apocrifis
& ñ inuenitur aliqua ue¬
ritas. tam̃ ꝑpt̃ multa faliũ
nulla . e. ineis canonica
auctoritas quȩ recte a¬
prudentib: iudicantur
non. eẽ. eoꝵ credenda.
quib: ascribuntur Nam
multa & sub nominib: pre¬
phetarũ. & recentiora sub
sub nomine a pocriforum
auctoritate canonica
diligenti examinatione
remota sunt

Expanded text:
ta, quia in dubium veniunt; est enim earum occulta origo, nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctueracium scripturarum certissima et notissima successione peruenit. In his autem apocryphis etsi inuenitur aliqua ueritas, tamen propter multa falsa nulla est canonica auctoritasprudentibus judicantur, non esse eorum credenda, quibus ascribuntur . Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub uae omnia sub nomine apocriforum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiano prope usu in¬
notuit.. qm̃ dolores
eo grauis simi internoꝵ
Apiũ dictũ. qđ eo apex
id.ẽ. caput antiquorũ
triumphantiũ corona¬
batur. hercules aut̃ degb A¬
hanc herbã primus ca sgalie¬
piti circũtulit. Nam
nunc populũ capite prȩ Idegł A¬
ferebat. nunc oleastrũ.
nunc apiũ. Cuiꝰ radices¬
efficacit̃ pugnant contͣ
insidias uenenoꝵ¬

Expanded text:
cotidiano prope usu innotuit, quoniam dolores eo grauissimi internorum Apium dictum quod eo apex, id est caput, antiquorum triumphantium coronabatur. Hercules autem hanc herbam primus capiti circumtulit: nam nunc populum capite praeferebat, nunc oleastrum, nunc apium. Cuius radiceefficaciter pugnant contra insidias veneno
Abbreviated transcription (Latin):
grece & ibi eũ uenerari
sepultũ cȩperunt prus ꝗͣ
templũ eius. eẽt. instructũ
uelut soros &apis. Soraptis
primo. deinde .o. littera Ilnđr¬
cõmutata serapis dictus . ẽ.
Apis fuit apud egyptios
taurus serapi consecratus
& abeo ita cognominatus:
Quẽ egyptus instar nu¬
minis colebat. eoquod
defuturis daret quȩdam
manifesta signa Appare¬
bat enĩ in memphis Quẽ
centũ antistites ꝓseque¬
bant᷑. & repente uelut
limphatici prȩcinebant
Huiꝰ capitis imaginẽ sibi
inheremo iudei fecerunt

Expanded text:
Graece, et ibi eum venerari sepultum coeperunt, priusquam templum ejus esset instructum; velut σορὸς Apis: SORAPIS primo, deinde, et littera commutata, Serapis dictus est. 86. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa; apparebat enim centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici precinebant; huius capitis imaginem sibi in eremo Iudei fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuinatorẽ & medicum
uellent: ipsũ tam̃ solem
dixerunt quasi solũ. ipsũ
titan quasi unũ extita¬
nis qui aduersus iouem
non fecit. Ipsũ phȩbum
quasi ephebũ. hoc ẽ. ad¬
olescentẽ. Unde & sol puer
pingitur. eo qđ cotidie
oriatur & noua luce
nascatur. Pitium quoq
eundẽ apollinẽ uocari aiis
apitone immensȩ molis
serpente. cuiꝰ non magis
uenena quã magnitudo
terrebat hunc apollo
sagitarũ ictib sternens.
nominis quoq spolia re¬
portauit. ut pitius uoca¬
retur. Vnde & obinsigne
uictoriȩ pitia sacra cele¬
branda constituit.
Apologericũ. ẽ. excusatio
in quo solent quidã accu¬
satib respondere. Inde¬
fensione enĩ aut negatio¬
ne sola positũ. ẽ. & est
nom̃ grecũ

Expanded text:
divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi solum. Ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversus Iovem non fecit. Ipsum Phoebum, quasi ephebum, hoc est adolescentem. Unde et sol puer pingitur, eo quod quotidieo oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque eundem Apollinem vocari aiunt a Pythone inmensae molis serpente, cuius non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit.Apologeticum est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere. In defensione enim aut negatione sola positum est; et est nomen Graecum.