comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicere non p̃sumo. Uel in p̾senti di¬
cam p̃sumens de ꝓmissione quam
habeo iam in spe. quia ĩa quasi fac¬
tũ teneo. qͦd faciendũ sine dubita¬
tione expecto. Quare oblitus es mei:
Animus amantis & pauentis ad
diuersa rapitur. nc̃ de ꝓmissione
głatur. nc̃ de dilatione conquȩrit᷑.
nunc se derelictũ ꝓpt̃ pondus tri¬
duciam repromissionis. Quare
oblitus es mei: Paruulus delica¬
tus patri amanti irascit᷑. & qͥa non
ad om̃ia uota respondet. de obliui¬
one causatur. Enumerat etiã mala
quȩ patitur. Quare tristis incedo:
Et ne uideatur suꝑflua tristicia.
dũ affligit me inquit inimicus.
Et qͥa sepe plus gaudendũ quam
tristandũ est in afflictione corporis.
exaggerat causam adiungens etiã
detrimenta uirtutis. dũ confrin¬
guntur os. sa mea. id est uirtutes
destruuntur. Postremo sũmã ma
li irrisionẽ inimicorũ. exprobraue¬

Expanded text:
dicere non praesumo, vel in praesenti didicere non praesumo, vel in praesenti dicam praesumens de promissione quam habeo jam in spe, quia jam quasi factum teneo quod faciendum sine dubitatione exspecto. Quare oblitus es mei? Animus amantis et paventis ad diversa rapitur, nunc de promissione gloriatur, nunc de dilatione conqueritur, nunc se derelictum propter pondus triduciam repromissionis. Quare oblitus es mei? Parvulus delicatus patri amanti irascitur, et quia non ad omnia vota respondet, de oblivione causatur. Enumerat etiam mala quae patitur. Quare tristis incedo? et ne videatur superflua tristitia, dum affligit me, inquit, inimicus. Et quia saepe plus gaudendum quam tristandum est, in afflictione corporis exaggerat causam, adjungens etiam detrimenta virtutis, dum confringuntur ossa mea, id est virtutes destruuntur. Postremo summam mali addens irrisionem inimicorum exprobrave
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnuncios suos p̾cones scilicet ue¬
ritatis ꝓmisit miscđram suam.
id est quod nos de miseria huius
uitȩ liberaret indie. idẽ cũ clari¬
tas uite ȩt̃nȩ pulsis tenebris mor¬
talitatis illucesceret. & dõ int̾m
in nocte uitȩ huiꝰ mandauit can¬
ticũ eiꝰ. idẽ laudẽ suam. ut si m
p̃dicemꝰ. Quiagͥ peccauimꝰ. qͥ a flagel¬
lum sustinem. quia ereptionẽ ex¬
pectamꝰ. in peccato conficeam᷑ nram
culp̃a. in flagello laudemꝰ eiꝰ iustici¬
am. A pud me oratio ꝓ miquitate.
dõ uidȩ meȩ incorrectione. dic̃a deo
susceptor m̃s es. in iniseratione. Apd̃
meoratio insecreto. I abscondito.
Idõ in abscondito. qͥa ꝑ eam ñ homi¬
nib s dõ soli placere concupisco. Dõ
uitȩ meȩ. qͥa dũ me foris flagellando
mortificat. incus uiuificando aspi¬
rat. Dicam dõ. in futuro cũ susceptꝰ
ad głam fuero. securꝰ dicã. susceptor
m̃s es. qͦd in dubio consticutꝰ adhuc

Expanded text:
per nuntios suos praecones, scilicet veper nuntios suos praecones, scilicet veritatis, promisit misericordiam suam, id est quod nos de miseria hujus vitae liberaret; in die, id est cum claritas vitae aeternae pulsis tenebris mortalitatis illucesceret. Et ideo interim in nocte vitae hujus, mandavit canticum ejus, id est laudem suam, ut si in praedicemus. Quia igitur peccavimus, quia flagellum sustinemus, quia ereptionem exspectamus, in peccato confiteamur nostram culpam, in flagello laudemus ejus justitiam. Apud me oratio, pro iniquitate, Deo vitae meae in corruptione, dicam Deo: Susceptor meus es in miseratione. Apud me oratio, in secreto in abscondito. Ideo in abscondito, quia per eam non hominibus, sed Deo soli placere concupisco; Deo vitae meae, quia dum me foris flagellando mortificat, intus vivificando aspirat. Dicam Deo, in futuro cum susceptus ad gloriam fuero securus, dicam: Susceptor meus es, quod in dubio constitutus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dicatores homini mandat. ut pre¬
sentis mortalitatis utilitatẽ agno¬
scens ꝓ liberatione sua futura li¬
bent̾ istas pęnalitates suscipiat.
Hanc autẽ miscłiam idõ in die.
hoc ẽ in ꝓspitate mandat. qͥa ho¬
mo minus parato animo susciꝑet
qͥcqͥd intribulatione positus de
utilitate tͥbulationis audiret. Se¬
quitur. sicut alia tͣnslatio habet.¬
& nocte declarauit. subauditur
ipsam miscdiam. Quod em̃ indie.
id est in ꝓsꝑitate de utilitate
huiꝰ cõmunis miseriȩ uerbo
docuit. hoc in nocte. idẽ in ad¬
uersitate ꝑ singłares qͣs dam
tribulationes exemplo deda-¬
rauit. Qualis eñi infuturo
patientiȩ fructus sit sacis
innotuit. cũ in p̃senti etiam uita
non nũqua qũa necessariȩ sint
tribulationes ostendit. Quod gͦ
indie mandat in nocte declarat.
qͥa qͦd uerbo dicit᷑. ex ꝑim̃to cõpro¬
batur. Uel sicut alia translatio ha¬
bet. In die mandauit dñs inscdiã
suã. & nocte canticũ eius. Quod sic
incelligi pocest. Oandauit. hoc est

Expanded text:
dicatores homini mandat, ut praesentis mortalitatis utilitatem agnoscens, pro liberatione sui futura, libenter istas poenalitates suscipiat. Hanc autem misericordiam ideo in die, hoc est in prosperitate mandat, quia homo minus parato animo susciperet quidquid in tribulatione positus de utilitate tribulationis audiret. Sequitur sicut alia Translatio habet: Et nocte declaravit, subauditur ipsam misericordiam. Quod enim in die, id est prosperitate de utilitate hujus communis miseriae verbo docuit hoc in nocte, id est in adversitate, per singulares quasdam tribulationes exemplo declaravit. Qualis enim in futuro patientiae fructus sit, satis innotuit, cum in praesenti etiam vita nonnunquam, quam necessariae sint tribulationes, ostendit. Quod ergo in die mandat, in nocte declarat, quia quod verbo dicitur, experimento comprobatur. Vel sicut alia Translatio habet: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte canticum ejus. Quod sic intelligi potest. Mandavit, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
inquit & uidete oꝑa domini.
Primum uenite. postea uidete.
Uos enĩ intenebris estis. & ibioꝑa
dñi uidere ñ potestis. Uenite gͥ ad
lucem. & uidete ꝑ lucẽ. quȩ lux fecit
in luce. Uidete oꝑa dm̃i. Quȩ oꝑa
S quȩ desuꝑ cȩlũ posita sunt suꝑ
cit. deinde quȩdam incȩlo & inter¬
ra de cȩlo & terra ꝓduxit. s hȩc qͥa
t̃rena sunt ubiq t̾rarũ uideripoᷤ¬
sunt. nec ut ista uideant᷑ aliunde
alio homines inuitantur. Suntquȩ¬
dam alia quȩ non de cȩlo uł det̾ra
ꝓduxit. s desuꝑ cȩlũ secũ afferens
suꝑ t̾ram posuit. non deiciens ea
sed inclinans. nec t̾ram ꝑ ea p̃mers
s releuans. Quȩ sunt ista oꝑadm̃r

Expanded text:
inquit, et videte opera Domini. Primum venite, postea videte. Vos enim in tenebris estis, et ibi opera Domini videre non potestis. Venite igitur ad lucem, et videte per lucem; quae lux fecit in luce: videte opera Domini. Quae opera sed quae desuper coelum posita sunt super cit; deinde quaedam in coelo, et in terra de coelo, et terra produxit. Sed haec, quia terrena sunt ubique terrarum videri possunt, nec ut ista videantur alicunde alio homines invitantur. Sunt quaedam alia quae non de coelo, vel de terra produxit, sed de super coelum secum afferens super terram posuit, non dejiciens ea, sed inclinans; nec terram per ea premens, sed relevans. Quae sunt ista oper
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nec eedem om̃ib nec eisdẽ sem¬
ꝑ eueniunt. Om̃s cam̃ aliquib. &
aliquȩ om̃ib. Quia gͦ p̃sens iudiei¬
um tam graue sentio. merito futurũ
uidiciũ ꝑtimesco. Et idõ ut possim
illud euadere dũ adhuc tempꝰ suꝑ¬
est necesse ẽpęnitere. Quomͦ scis sire¬
cipitur pęnitentia tua: Scio. quia
indie mandauit dñs miscdiam
suam. Miscdia dĩ est. qͦd peccatum
hominis in p̃senti uica punit. ut

Expanded text:
quae nec eaedem omnibus nec ejusdem semquae nec eaedem omnibus nec ejusdem semper eveniunt; omnes tamen aliquibus, et aliquae omnibus. Quia ergo praesens judicium tam grave sentio, merito futurum judicium pertimesco. Et ideo ut possim illud evadere, dum adhuc tempus superest, necesse est poenitere. Quomodo scis, an recipiatur poenitentia tua? Scio quia in die mandavit Dominus misericordiam suam. Misericordia Dei est, quod peccatum hominis in praesenti vita punit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eis pluuiã doctrinȩ stillantib. cor¬
dis humani t̾ra infunditur. In uo¬
ce gͦ cataractarũ audimꝰ. qͦd sicut olĩ
cassa ñ fuit in peccantib cõminatio
mortis:. ita nunc quoq cassa non erit
in peccato ꝑseuerantib cõminatio
damnationis. Quomͦ autẽ scimus
quod antiqua cõminatio cassa non
fuerit: Om̃s iam exꝑim̃to didici¬
mͦ. qũa numis uerũ fuerit qͦd pec¬
canti homini olim cõminatꝰ ẽ ds̃.
Quomͦ didicimꝰ: Omĩa excelsatua
& fluctus tui. suꝑ me tnͣsiert. Sicut
uolumina undarũ suꝑ naufragũ
alia pꝰ alia ꝑtͣnseunt & obruunt.
donec conquassatũ & confractum
deorsum demergant. sic penȩ & paᷤ¬
siones uitȩ huius suꝑ hominẽ mor¬
talem aliȩ acq aliȩ conquassantes
& confringentes ꝑtranseunt. & tan¬
dem deficientẽ in ꝓfundũ mortis
demergunt. Fluctus sunt cõmunes
& cotidianȩ pęnalitates. excelsa. ex¬
crescentes & singulares aduersitates

Expanded text:
eis pluviam doctrinae stillantibus, coreis pluviam doctrinae stillantibus, cordis humani terra infunditur. In voce ergo cataractarum audivimus quod sicut olim cassa non fuit in peccantibus comminatio mortis, ita nunc quoque cassa non erit in peccato perseverantibus comminatio damnationis. Quomodo autem scimus quod antiqua comminatio cassa non fuerit? Omnes jam experimento didicimus, quam nimis verum fuerit, quod peccanti homini olim comminatus est Deus. Quomodo didicimus? Omnia excelsa tua et fluctus tui super me transierunt. Sicut volumina undarum super naufragium alia post alia pertranseunt et obruunt, donec conquassatum et confractum deorsum demergant, sic poenae et passiones vitae hujus semper hominem mortalem aliae atque aliae conquassantes et confringentes pertranseunt, et tandem deficientem in profundum mortis demergunt. Fluctus sunt communes et quotidianae poenalitates; excelsa, excrescentes et singulares adversitates;
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ẽẽ qͦd peccantib nunc. & in pec¬
cato ꝑseuerantib minaris dam¬
nationẽ. Abyssus gͥ id est iudici¬
um damnationis abyssum id est
iudiciũ mortalitatis inuocat. qͥa
hoc illud confirmat. Uel iudiciũ
ignis futurũ. iudiciũ aquȩ p̃teri¬
tum. Uel nouũ testam̃tum quod
pęnitentiã p̃cipit. ad hoc confir¬
mandũ uetus cestam̃tum addu¬
cit. Uel abyssus diuinȩ sapientiȩ
inuocat abẏssum conscientiȩ hu¬
manȩ. quia ds̃ qui ꝑsapientiã suã
occulta nr̃a subtiliter penetrat. ea-¬
dem ipsa conscientia nr̃a accusante
condemnat. Ac ꝑhoc ualde nobis
necessariũ est eius nc̃ miscđiam pę¬
nitendo quȩrere. in cuiꝰ iudicio testi
alienus ñquȩrit᷑. quia sua qͥsq con¬
scientia accusante condemnatur.
Hoc autẽ totũ ubi cognouimꝰ: In uo¬
ce cataractarũ tuarum. id est inser¬
mone p̃dicatorum tuorum. Qui p̃¬
dicatores idõ cataracte dicunt᷑. quia

Expanded text:
rum esse quod peccantibus nunc et in pecrum esse quod peccantibus nunc et in peccato perseverantibus minaris damnationem. Abyssus igitur, id est judicium damnationis; abyssum, id est judicium mortalitatis invocat, quia hoc illud confirmat. Vel judicium ignis futurum, judicium aquae praeteritum, vel Novum Testamentum, quod poenitentiam praecepit; ad hoc confirmandum Vetus Testamentum adducit. Vel abyssus divinae sapientiae invocat abyssum conscientiae humanae, quia Deus qui per sapientiam suam occulta nostra subtiliter penetrat, eamdem ipsa conscientia nostra accusante condemnat. Ac per hoc valde nobis necessarium est ejus nunc misericordiam poenitendo quaerere, in cujus judicio testis alienus non quaeritur, quia sua quisque conscientia accusante condemnatur. Hoc autem totum cognovimus. In voce cataractarum tuarum, id est in sermone praedicatorum tuorum. Qui praedicatores ideo cataractae dicuntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quando itaq ꝑpęnitentiã a deo
uirtucũ dona ꝑ peccatũ amissa
requirimꝰ. quasi de modico monte
hermonii eius memores sumus.
qͥa sic olim nos adiabolo seꝑatos.
& ꝑ uirtutẽ exaltatos. & ꝑuirtutẽ
conformitatis xp̃i temꝑatos me¬
minimus. De terra iordanis eiꝰ me¬
mores sumꝰ. qͣndo ei eandẽ naturã
quã pͥus ꝑ aquã baptismi a pecca-¬
to abluit.ꝑ pęnicentiã nunc ablu-¬
endã offerimus. De modico mon¬
te hermonii eius memores sumus.
qͣndo p̃camur dona uirtutũ cum
humilitate nobis resticui. quȩ pͥus
nos ab eo accepisse meminimus.
Quod utrũq memoria dr̃. qͥa hoc
iterato petimus. qͦd pͥus accepisse
nos recordamur. Et necesse ẽ pȩni-¬
tere. qͥa abyssus abyssũ inuocat.
id est iudiciũ damnationis ad con-¬
firmationẽ suam adducit iudici¬
um mortalitatis.Si uidem uerũ
quod pͥmo homini peccanti mi-¬
natus es mortẽ. credam etiam ue-¬

Expanded text:
Quando itaque per poenitentiam a Deo, Quando itaque per poenitentiam a Deo, virtutum dona per peccatum amissa requirimus, quasi de modico monte Hermonii, ejus memores sumus, quia sic olim nos a diabolo separatos et per virtutem exaltatos, et per virtutem conformitatis Christi temperatos, meminimus. De terra Jordanis ejus memores sumus, quando ei eamdem naturam, quam prius per aquam baptismi a peccato abluit, per poenitentiam nunc abluendam offerimus. De modico monte Hermonii ejus memores sumus, quando precamur dona virtutum cum humilitate nobis restitui; quae prius nos ab eo accepisse meminimus. Quod utrumque memoria dicitur, quia hoc iterato petimus quod prius accepisse nos recordamur. Et necesse est poenitere, quia abyssus abyssum invocat, id est judicium damnationis ad conformationem sui adducit judicium mortalitatis. Si videmus verum quod primo homini peccanti minatus es mortem, credamus etiam ve
Abbreviated transcription (Latin):
tiens in huiꝰ uitȩ deserto ꝑ peccatũ
arescim. ꝑ pęnicentiã reficiamur.
Quia gͥ cotidie anima nr̃a ad nos¬
metipsos concurbat᷑. memores di
simus de terra iordanis. ut scilicet
illam adhuc remissionẽ quȩramus
in pęnitentia qũa olim accepimꝰ
inaqua. & tanto fiducialius. quan
to nos ipsius sacram̃to signatos eẽ
cognoscimꝰ. Quid eñi ꝑiordanẽ rec¬
tius accipitur qũa baptism. & qͥd
ꝑt̾ram iordanis nͥ humana natura
abluta fonte baptismatis: De terra
g iordanis memores dĩ sumꝰ. qͣndo
candem ablutionẽ quȩrimꝰ in pę-¬
nicentia. qũa iam olim memini¬
mͦ nos ab eo accepisse inaqua. Seqͥt᷑.
Et hermonii a monte modico.Sub¬
audit᷑ memor ero tui. Hermonium
int̃pretatur anathematiratio. In
baptismo autẽ diabolum cũ om̃ib
membris diaboli seꝑati sumus.
homo gͥ ꝑbaptismum a diabolo
seꝑatus. fit hermonii mons ꝑuir¬
tutem. modieus ꝑhumilitatem.

Expanded text:
ties in hujus vitae deserto per peccatum ties in hujus vitae deserto per peccatum arescimus, per poenitentiam reficiamur. Quia igitur quotidie anima nostra ad nosmetipsos conturbatur memores Dei simus de terra Jordanis, ut scilicet illam adhuc remissionem quaeramus in poenitentia, quam olim accepimus in aqua; et tanto fiducialius, quanto apertius nos ipsius sacramento signatos esse cognoscimus. Quid enim per Jordanem rectius accipitur quam baptisma? Et quid per terram Jordanis, nisi humana natura abluta fonte baptismatis? De terra ergo Jordanis memores Dei sumus, quando eamdem ablutionem quaerimus in poenitentia, quam jam olim meminimus nos ab eo accepisse in aqua. Sequitur: Et Hermonii a monte modico. Subauditur memor ero tui. Hermonium interpretatur anathematizatio. In baptismo autem diabolum, cum omnibumembris diaboli separati sumus. Homo igitur per baptismum a diabolo separatus, fit Hermon mons per virtutem, modicus per humilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
est ds̃. Ad me ipsũ anima mea con-¬
turbata ẽ. Quod amima mea con-¬
turbata ẽ. ad me solũ referendũ est.
quia nͥ pͥus meum peccatũ precessis¬
set.caro foris corrupta ñ eẽt. & ideo
eius corruptio ad meã conturbatio.¬
nẽ iuste reducitur: qͥa ex mea eul-¬
pa pͥmũ eius corruptio oriebatur.
Uel ad meipsũ. idẽ in me ipso. qͥa
et si foris conturbationẽ non inue¬
niat. ipsa eam suȩ conditionis cor¬
ruptio conturbat. id est licet ext̾io¬
ra incitam̃ta peccati desinant. ipsa
tam̃ uitia ex naturali me corruptio¬
ne orta conturbant. Quȩ gͦ adhiben¬
da sunt remedia contra recidiua
peccata: Baptizari iterũ non pos¬
sumꝰ. et tam̃ uice baptismatis contͣ
cotidiana peccata cotidianũ fontẽ
lacrimarũ habemꝰ. etsi sepius bap¬
tizari ꝓhibemur ꝑ aqu̾a. nũquã
ꝓhibem ꝑ pęnitentiam. Sequitur
gͦ nos gr̃a pͥmi baptismatis in pę¬
nitentia. sicut popłm isrł̃ ꝑ deser¬
tũ gradientẽ aqua de petra. ut quo¬

Expanded text:
um anima mea conturbata est. Quod anima mea conturbata est, ad me solum referendum est, quia nisi prius meum peccatum praecessisset, caro foris corrupta non esset; et ideo ejus corruptio ad mei conturbationem juste reducitur, quia ex mea culpa primum ejus corruptio oriebatur. Vel ad meipsum, id est in meipso, quia et si foris conturbationem non inveniat ipsa, eam suae conditionis corruptio conturbat, id est licet exteriora incitamenta peccati desinant, ipsa tamen vitia ex naturali corruptione orta me conturbant. Quae ergo adhibenda sunt remedia contra recidivum peccati? Baptizari iterum non possumus, et tamen vice baptismatis contra quotidiana peccata quotidianum fontem lacrymarum habemus, et si saepius baptizari prohibemur per aquam, nunquam prohibemur per poenitentiam. Sequitur ergo nos gratia primi baptismatis in poenitentia, sicut populum Israel per desertum gradientem aqua de petra, ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
bo illum & conficebor illi. de quo
dubitandũ non ẽ. quia ipse ẽ salu¬
tare uultus mei. id est similitudinis
mee. id est homo. & est ds̃ m̃s. Non
ẽdubitandũ qͥn mortalibus ꝓmissã
ȩt̃nitatẽ tribuat. quẽ ꝓ salute mor¬
taliũ assũpsisse mortalia constat. &
qui ꝓ nob̾ nr̃am mortẽ pati uoluit.
multo magis nobis uitã suã dona¬
bit qͦd potest facere qͥa ds̃ est. ut nec
de uoluntate eiꝰ dubites qui ꝓ nob̾

Expanded text:
bo illum, et confitebor illi de quo bo illum, et confitebor illi de quo dubitandum non est, quia ipse est salutare vultus mei, id est similitudinis meae, id est homo, et est Deus meus. Non est dubitandum quin mortalibus promissam aeternitatem tribuat, quem pro salute mortalium assumpsisse mortalia constat, et qui pro nobis nostram mortem pati voluit, multo magis nobis vitam suam donabit. Quod potest facere, quia Deus est, ut nec de voluntate ejus dubites, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sic lȩticia diffundit. Quis qͥs gͦ in re¬
b transitoriis lȩtari appetit. extra se
animã suã effundit. Qui uͦ t̃rena
om̃ia uana ẽẽ consid̾ans. securius in
conscientia bona gaudiũ quȩrit.
hic intra seanimã suã effundit. Supͣ
se autẽ anima effunditur. qͣndo ꝑ
contemplationis gaudiũ in amo¬
re conditoris dilatatur. S cũ ani-¬
ma intra se effundit᷑. statim anma-¬
litas quȩ ext̾iorẽ delectationẽ amat
contristatur. qũa unusqͥsq fidelis
nutu rationis corrigere debet diceis.
Quare tristis es anima mea.quare
doles te ꝑdere qͦd ñ potes retinere:
Quare conturbas me: Qͥa tibi ꝑna¬
turalem affectũ coniunctus sũ.
intua turbatione ego inturba¬
tus ẽẽ non possũ. Spera indõ. qͥa
sinunc ꝓ eo tranfitorias delectatio¬
nes sponte respuis. ꝑmansuras pꝰ¬
modum ipso tribuente conseque¬
ris. Qm̃ adhuc conficebor illi. Cum
adeptus fuero qͦd spero. tunc lauda.¬

Expanded text:
sic laetitia diffundit. Quisquis ergo in resic laetitia diffundit. Quisquis ergo in rebus transitoriis laetari appetit, extra se animam suam effundit. Qui vero terrena omnia vana esse considerans, securius in conscientia bona gaudium quaerit, hic intra se animam suam effundit. Supra se autem anima effunditur, quando per contemplationis gaudium in amore conditoris dilatatur. Sed cum anima intra se effunditur, statim animalitas, quae exteriorem delectationem amat, contristatur: quam unusquisque fidelis nutu rationis corrigere debet, dicens: Quare tristis es, anima mea? quare doles te perdere quod non potes retinere? Quare conturbas me? quia tibi per naturalem affectum conjunctus sum, in tui turbatione ego inturbatus esse non possum. Spera in Deo, quia si nunc propter eum transitorias delectationes sponte respuis, permansuras postmodum ipso tribuente consequeris: Quoniam adhuc confitebor illi. Cum adeptus fuero quod spero, tunc lauda
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uitȩ molestia concristatus
sum. qualis sit p̃sentis uitȩ condi-¬
tio recordatus non sum. Nuncau¬
tẽ recordatus sũ qͥa nemo potest ꝑue¬
nire ad requiẽ. qui pͥus noluerit
ȩquammit̃ sustinere laborẽ. Quia
transibo ꝑ tab̃naculũ addomum.
Tabernaculũ ẽ presens ȩcdia. domꝰ
ẽ cȩlestis patria. In cab̾naculo locus
est. qͥa extra fidem tuta mansio ẽẽ
ñ potest. hec solũ transibo ꝑ
locũ tabernaculi. s̾in locum
tab̃naculi. idẽ de infidelitate
ad fidẽ. de fide ad beaditudinẽ. idõ
in locũ ut fidẽ rectã non solũ tenere
incipiam.susq infinẽ in ea ꝑma¬
neam. Nec trere debet labor certa¬
minis. quia mirabile est tab̾nacu¬
lum. & multa iam nieo fulgent ex¬
empla uirtutis. Et quia ꝑtab̾nacu¬
lũ addomũ. id est ꝑlaborẽ ad requi¬
em tͣnsicũ ẽe agnoui.idõ animã me¬
am ĩa amplius extra me ñ effudi. Si
cut angustia amũ constringit.

Expanded text:
praesentis vitae molestia contristatus praesentis vitae molestia contristatus sum, qualis sit praesentis vitae conditio recordatus non sum. Nunc autem recordatus sum, quia nemo potest pervenire ad requiem, qui prius noluerit aequanimiter sustinere laborem. Quia transibo per tabernaculum ad domum. Tabernaculum est praesens Ecclesia, domus est coelestis patria. In tabernaculo locus est, quia extra fidem tuta mansio esse non potest. Nec solum transibo per locum tabernaculi, sed in locum tabernaculi, id est de infidelitate ad fidem; de fide ad beatitudinem. Ideo in locum, ut fidem rectam non solum tenere incipiam, sed usque in finem in eo permaneam. Nec terrere debet labor certaminis, quia mirabile est tabernaculum, et multa jam in eo fulgent exempla virtutis. Et quia per tabernaculum ad domum, id est per laborem ad requiem transitum esse agnovi, ideo animam meam jam acut angustia animum constringit,
Abbreviated transcription (Latin):
mora desicłanti longa ẽ exclamat qͣn¬
doueniam. qͣndo ꝑueniam. qͣndo ap
ñ pocest. Quid gͦ interim: fuerui
mͥ lacrimȩ meȩ panes dieac nocte.
lascar dolorib. reqͥram fletib. udca¬
bo suspiriis.lacrimȩ nucrient desi¬
dium. donec p̃sentia saciet affectum.
fiebo qͥa abest qͦd desidero. flebo qͥa
adest quod ñ amo. Hon amo p̃sentẽ
infelicitatẽ. desidero futurã beatitu¬
dinẽ. Irriguũ suꝑus qͥa desiderat
us. Hoc ad p̃sentẽ miseriã ꝑtinet.
quod obprobria malorũ sustineo.
quia t̾renã felicitatẽ ñamo. Et quia
me in p̃senti felicitate derelictum
aspiciunt. medm̃ ñ habere insultan¬
tes dicunt. His gͥ insultationibus
fractus tedere cȩꝑat. s mox ad semet¬
ipsum reuersus. & qualis sit p̃sen¬
tis uidȩ condicio considans atali
se merore castigat dicens. Hȩc re¬
cordatus sum. qm̃ transibo ꝑtab̃¬
naculũ addomũ. id est ꝑ laborẽ
ad requiem. Quasidicat. Cum de

Expanded text:
mora desideranti longa est, exclamat, quanmora desideranti longa est, exclamat, quando veniam, quando perveniam, quando appnon potest. Quid ergo interim? Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Pascar doloribus, requiram fletibus, vocabo suspiriis, lacrymae nutrient desiderium, donec praesentia satiet affectum. Flebo, quia abest quod desidero; flebo, quia adest quod non amo. Non amo praesentem infelicitatem, desidero futuram beatitudinem. Irriguum suus? hoc ad praesentem miseriam pertinet, quod opprobria malorum sustineo, quia terrenam felicitatem non amo. Et quia me in praesenti felicitate derelictum aspiciunt, me Deum non habere insultantes dicunt. His igitur insultationibus fractus taedere coeperat, sed mox ad semetipsum reversus, et qualis sit praesentis vitae conditio considerans, a tali se moerore castigat, dicens: Haec recordatus sum, quoniam transibo per tabernaculum ad domum, id est per laborem ad requiem. Quasi dicat: Cum de
Abbreviated transcription (Latin):
gat autẽ paulatim minima. ut pꝰ
longũ silentiũ cuncta simul obiec¬
ta plus noceant. quȩ minꝰ opinionẽ
lederent. si ꝑ se singła ꝓlata fuisseñ.
S qͥa hoc ñ correctionis sed lesionis
affectui iniquus oꝑat᷑. sibi potius no¬
citura colligit. qͥa sicut dictũ ẽ un¬
de aliena accio fallacit᷑ ꝑ infamiam
obfuscatur. inde ueracit̾ mens eius
ꝑ nequitiam contabescit. Qũẽ ad mo¬
quȩ sunt donadĩ. fons aqua¬
rum auctor est donoꝵ. fon¬
tem aquȩ desidat cuiꝰ desidium ñ
impletur. donec addm̃ ꝑueniat.
Qui dona dĩ¬
amant. hii
quasi aquas &
ñ fontẽ desi¬
derantiSũmum
idõ plãrali no¬
mine fontiũ exprimitur. qͥa licet
in se unũ sit omĩum tam̃ origobo¬
norum in ipso continet᷑. Uiuus
fons quia uiuificat. uiuus fons
quia indeficiens ꝑseuerat. Idõ si¬
cut ceruus desiderat. quia uetusta¬
us defectum reparare exoptat. Sed dif¬
frtur desid̾ium ut crescat. S qͥa oĩs

Expanded text:
gat autem paulatim minima, ut post gat autem paulatim minima, ut post longum silentium cuncta simul objecta plus noceant, quae minus opinionem laederent, si per se singula prolata fuissent. Sed quia hoc non correctionis, sed laesionis affectu iniquus operatur, sibi potius nocitura colligit, quia sicut dictum est, unde aliena actio fallaciter per infamiam offuscatur, inde veraciter mens ejus per nequitiam contabescit. CAP. Aquae sunt dona Dei, fons aquarum auctor est donorum, fontem aquae desiderat, cujus desiderium non impletur, donec ad Deum perveniat. Qui dona Damant, ii quasi aquas, et non fontem desiderant. Summum eo plurali nomine fontium exprimitur, quia licet in se unum sit, omnium tamen origo bonorum in ipso continetur. Vivus fons, quia vivificat. Vivus fons, quia indeficiens perseverat. Ideo sicut cervus desiderat, quia vetustatis defectum reparare exoptat. Sed differtur desiderium, ut crescat. Sed quia omnis
Abbreviated transcription (Latin):
agnum malum ẽcuriositatiᷤ.
seq a uitio alienũ non ẽẽ in¬
dicat. quisquis animũ suũ ad suspi¬
cionẽ facile inclinat. Neq enĩ aliem
peccati suspectus. cor eius ureret. siñ
pͥus eiusdem peccati affectus meo
radicasset. Iusto gͦ iudicio dũ ex sui
cordis prauitate falsam de alio existi¬
mationẽ colligit. ꝑ eandem se existi¬
mationẽ in affectũ prauitatis ampliꝰ
accendit. & inde ueracit mens sua
corrũpitur. unde fallacit̾ aliena ac¬
tio insimulatur. ꝓpt̃ quod psalmi¬
sta contra eius modi loquens dicit.
& si ingrediebatur ut uideret uana
loquebatur. Curiosus etenĩ qͥsq tẽ
quasi ad uidendũ ingredit᷑. qͣndo
alienũ secretũ sagaci studio ꝑscruta¬
tur. Uana loquitur. qͥa ut minꝰ sus¬
pectus ẽẽ possit. eos a quib eaueri
non uult sediligere fingit. Dem¬
de iniquitatẽ congregat. quia cũ
libere admissus fuerit. quicqͥd rep̃¬
hensibile inuenire potest.fraudu¬
lent̃ in corde suo coaceruat. Congre¬

Expanded text:
agnum malum est curiositas, seque a vitio alienum non esse indicat quisquis animum suum ad suspicionem facile inclinat. Neque enim alieni peccati suspectus cor ejus ureret, si non prius ejusdem peccati affectus in eo radicasset. Justo ergo judicio dum ex sui cordis pravitate falsam de alio existimationem colligit, per eamdem se existimationem in affectum pravitatis amplius accendit; et inde veraciter mens ejus corrumpitur, unde fallaciter aliena actio insimulatur. Propter quod Psalmista contra ejusmodi loquens dicit: Et si ingrediebatur ut videret vana loquebatur. Curiosus etenim quisque tunc quasi ad videndum ingreditur, quando alienum secretum sagaci studio perscrutatur. Vana loquitur, quia ut minus suspectus esse possit, eos a quibus caveri non vult, se diligere fingit. Deinde iniquitatem congregat, quia cum libere admissus fuerit, quidquid reprehensibile invenire potest, fraudulenter in corde suo coacervat. Congre
Abbreviated transcription (Latin):
tationes uanȩ.t̾ra autẽ pra¬
uadesidia. Bene autẽ pͥus anima
inpuluere humiliatur. acde¬
inde uent̃ conglutinat᷑ in t̾ra.
quia nisi pͥus anima uanis se cogi¬
tationib subderet. nequaqũa carnẽ
desidia immunda obligarent. Sed
quia pͥus anima auanitate uinci¬
tur. pꝰmodũ caro ad immunditiã
cuutas quȩ regem habet dm̃.
quia cũ foris bella patitur. pax eius
intus non conturbatur. felix ille qͥ
talẽ habet anima ita in amore dei
solidatã. ut quecũq foris molestiȩ
ꝑstrepant. tam̃ usq ad silentiũ int̾¬
nȩ quietis ñ irrũpant. quia ds̃ qui
pacis amator ẽ. corturbatũ inhabi¬
tare ñ potest. S quia tam pacificã
habitationẽ ds̃ non inueniret nisi
ipse eam faceret. adiuuabit eã ds̃
mane diluculo.Mane. tempestiue.
diluculo. inluce. Mane. qͥa ad iutor
in oportunitatib. diluculo. quia
intenebris oꝑari nescit. Adiuua¬
bit uolentẽ. quia nemo inuitus
bonũ facit. Ad iuuat ciuitatẽ. &

Expanded text:
ationes vanae; terra autem prava desideria. Bene autem prius anima in pulvere humiliatur ac demum venter conglutinatur in terra, quia nisi prius anima vanis se cogitationibus subderet nequaquam carnis desideria immunda obligarent, sed quia prius anima a vanitate vincitur, postmodum caro ad immunditiam tas, quae regem habet Deum, quia cum foris bella patitur, pax ejus intus non conturbatur. Felix ille, qui talem habet animam ita in amore Dei solidatam, ut quaecunque foris molestiae perstrepant, tamen usque ad silentium internae quietis non irrumpant, quia Deus, qui pacis amator est, cor turbatum inhabitare non potest: sed quia tam pacificam habitationem Deus non inveniret, nisi ipse eam faceret, adjuvabit eam Deus mane diluculo. Mane, tempestive, diluculo, in luce. Mane, quia adjutor in opportunitatibus. Diluculo, quia in tenebris operari nescit. Adjuvabit volentem, quia nemo invitus bonum facit. Adjuvat civitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
s sp̃c diligis. idõ & ego carnẽ affli-¬
gam. & laudabote in maceratio¬
ne carnis. Contra quod quia ani¬
malitas murmurat. ipse eam in¬
crepando castigat. Quare tͥstis es
plum strauisti. & ab illa uia qͥcqͥd
boni in nobis ẽ ꝑ imitationẽ dedu¬
xisti. Uel semitas nr̃as. id ẽ ꝑple¬
xas & laboriosas uias nr̃as. in qui¬
bus pͥus scdm carnẽ ambulaui¬
mͦ.auia tua bona declinasti. id ẽ

Expanded text:
sed spiritus diligis, ideo, et ego carnem afflised spiritus diligis, ideo, et ego carnem affligam, et laudabo te in maceratione carnis. Contra, quod quia animalitas murmurat, ipse eam increpando castigat, dicens: Quare tristis es, plum stravisti, et ab illa via quidquid boni in nobis est per imitationem deduxisti. Vel semitas nostras, id est perplexas, et laboriosas vias nostras, in quibus prius secundum carnem ambulavimus, a vita tua bon
Abbreviated transcription (Latin):
nacula ut fortia facerẽ. Ad altare
ut me immolẽ. Mons & tab̾nacula
de p̃senti. altare de futuro ubi ple¬
na caritas. & idõ ait introibo. ut un¬
moler & contempler ad altare.idẽ
addm̃ qͥ lȩtificat iuuentutẽ meam.
& bene iuuentutẽ letificat. uetusta¬
tẽ eñi non letificat s contristat. Ad
dm̃ qui lȩtificat iuuentutẽ meam.
Si ext̾ior homo nr̃ uetus corrumpi¬
tur. sed int̾ior ille homo ñr de die
indiem renouatur. Caro enĩ nr̃a
quȩ ꝑmortẽ dissoluitur. in p̃senci
uita ñ renouatur. Sp̃c autẽ iuuen¬
tutem suam etiam in hac uita re¬
nouare incipit. qͣndo ꝑ grãm dĩ uir¬
tutib renouatis desidia uetusta de-¬
ponit. Ds̃ gͦ non uetustatẽ nr̃am s
niuentutẽ lȩtificat. qͥa qͣntomagis
caro foris atterit᷑. tantomagis meis
int̾ius sp̃ali gaudio consolat᷑. Idõ
inquit conficebor tibi incithara.
Quia tulȩticiam non uetustatis s
iuuentutis. id ẽ non gaudiũ carnᷤ

Expanded text:
nacula, ut fortia facerem; ad altare, nacula, ut fortia facerem; ad altare, ut me immolem. Mons et tabernacula de praesenti, altare de futuro, ubi plena charitas, et ideo ait introibo ut immoler, et contempler ad altare, id est ad Deum, qui laetificat juventutem meam. Et bene juventutem laetificat; vetustatem enim non laetificat, sed contristat. Ad Deum, qui laetificat juventutem meam, Si exterior homo noster vetus corrumpitur, sed interior ille homo noster de die in diem renovatur. Caro enim nostra, quae per mortem dissolvitur, in praesenti vita non renovatur. Spiritus autem juventutem suam in hac vita renovare incipit, quando per gratiam Dei virtutibus renovatis desideria vetusta deponit. Deus ergo non vetustatem nostram, sed juventutem laetificat, quia quanto magis caro foris atteritur, tanto magis mens interius spirituali gaudio consolatur. Ideo inquit, confitebor tibi in cithara. Quia tu laetitiam non vetustatis, sed juventutis, id est non gaudium carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
liud est iudiciũ scđ̾m causã.
aliud scđ̾m retributionem.
Boni gͦ qͥ in p̃senti int̾ malos sunt.
& tam̃ in causa eis uniti ñ sunt orat̃
ut ds̃ pͥmum eoꝵ causam discernat.
& sic iudicet. qͥa tunc nos salubrit̃
in retribucione iudicat. si pͥus cau¬
sam nrãm hic agent e ñ scã discer.¬
nat. Quia tues fortitudo mea. Idõ
ꝑte ab eis seꝑari peto. qͥa cũ eorum
malitiam grauiter portem. ñ cam̃
abeoꝵꝵ societate me ꝑsuꝑbiam &
.I. fiduciam uirium mearum
disiungo. S differtur qͦd peti¬
tur. idõ clamat. Quare me re¬
pulisti: E mitte lucẽ tuam &
ueritatem tuam. Perfidem
illumina. ꝑ ueritatẽ fidem
Iremunera. illuminando
mnise ricors. remunerando uerix.
Ipsa duo deduxerunt meã malis
meis. & ad duxerunt adbona tua.
Quȩ bona: In montẽ. in tab̾nacu¬
la. In montẽ ductus sum ꝑ fidem.
in tabernacula ductus sũ ꝑ oꝑatio¬
nẽ. In troibo ad altare ꝑ dilectionẽ.
Inmontẽ ut altacrederem. In taber¬

Expanded text:
liud est judicium secundum causam, aliud secundum retributionem. Boni ergo, qui in praesenti inter malos sunt, et tamen in causa eis uniti non sunt, orant ut Deus primum eorum causam discernat; et sic judicet, quia tunc nos salubriter in retributione judicat, sic prius causam nostram hic a gente non sancta discernat. Quia tu es fortitudo mea. Ideo per te ab eis separari peto, quia cum eorum malitiam graviter portem, non tamen ab eorum societate me per superbiam et confidentiam virium mearum disjungo. Sed differtur quod petitur, ideo clamat. Quare me repulisti? Emitte lucem tuam et veritatem tuam. Per fidem illumina, per veritatem fidem remunera, illuminando misericors, remunerando verax. Ipsa duo deduxerunt me a malis meis, et adduxerunt ad bona tua. Quae bona? In montem, in tabernacula. In montem ductus sum per fidem, in tabernacula ductus sum per operationem. Introibo ad altare per dilectionem. In montem ut alta crederem; in taber
Abbreviated transcription (Latin):
uas alas habet ds̃. miscdiam
& caritatẽ. Der miscđiam pec¬
cãtores ꝓtegit. ꝑcaritatem iustos. Ille
gͦ non sub umbra alȩ. s sub umbra
alarum protegi se postulat. qui & in
quibdam miscdia se indigere agno
Afacie impiorum qui me afflixert̃
Nimicus quasi faciem nob opponit.
qͣndo currenti in desiderio dĩ ammo.
praua delectatio obsistit. A latere ẽ
inimicus. qͣndo currentẽ temptatio¬
fatigat. s a cursu praua delectatio
reuenire eũ. et subplanta eun
tantis. Nam qui ad finẽ ꝓpositi ope¬
ris tendit. qũauis ñ passib pedum
ꝓmotione tam̃ actionũ currit. Dia¬
iolus gͦ in passione xp̃i cucurrit. qͥa
tum quem purũ hominẽ existimabat.
ꝑtraditionẽ ad passionẽ. ꝑ passionem
ad morcẽ. ꝑ mortẽ ad damnationem
ducere uoluit. Similit̃ ds̃ cururrit.

Expanded text:
alas habet Deus, misericordiam et charitatem. Per misericordiam peccatores protegit; per charitatem justos. Ille ergo non sub umbra alae, sed umbra alarum protegi se postulat qui et in quibusdam misericordia se indigere agnosA facie impiorum qui me afflixerunt . Inimicus quasi faciem nobis opponit, quando currenti in desiderio Dei animo prava delectatio obsistit. A latere est inimicus, quando currentem fatigat tentatio, sed a cursu prava delectatio venire, et supplantare tantis. Nam qui ad finem propositi operis tendit, quamvis non passibus pedum, promotione tamen actionum currit. Diabolus ergo in passione Christi cucurrit, quia eum quem purum hominem existimabat, per traditionem ad passionem, per passionem ad mortem, per mortem ad damnationem d
Abbreviated transcription (Latin):
gua a locutione stringit. a caritate
anumus refrigescit. Oportet gͦ ut
dum nos uł loquentes uł consulentes
nunꝰ audiri. & exinde cornr̃m aliquo
fortassis subito dolore tangi senserumꝰ.
impetũ animi nr̃i refrenemꝰ. et hunc
dolorem quasi inunicũ a latere de
insidiis ꝓsilientẽ instant̃ ꝑsequam᷑.
& latebram eius occultam de qua ꝓ¬
diic. idest suꝑbiam & excursũ eius
adquẽ tendit. id est odiũ frat̃num
pscrutantes. dũ laqueos conspicimꝰ.
piculũ caueam. Comp̃hensus ẽ ini¬
micus. qͥa cũ finem praui desiderui
puidemus. animum a consensu retͣ¬
himꝰ. Sicut enĩ uitia inuestigando ꝑ¬
sequim᷑. sic comp̃hendimꝰ inueniendo.
& donec deficiant non reuertim᷑ si ab
instantia boni oꝑis ante subiugatio¬
nẽ uitiorũ non relaxamur. dulcis et¬

Expanded text:
gua a locutione stringit, a charitate gua a locutione stringit, a charitate animus refrigescit. Oportet ergo ut, dum nos vel loquentes, vel consulentes minus audiri, et exinde cor nostrum aliquo fortassis subito dolore tangi senserimus, impetum animi nostri refrenemus, et hunc dolorem quasi inimicum a latere de insidiis prosilientem instanter persequamur, et latebram ejus occultam, de qua prodiit, id est superbiam, et occursum ejus ad quem tendit, id est odium fraternum, perscrutantes, dum laqueos conspicimus, periculum caveamus. Comprehensus est inimicus, quia cum finem pravi desiderii providemus, animum a consensu retrahimus. Sicut enim vitia investigando persequimur, sic comprehendimus inveniendo; et donec deficiant, non revertimur, si ab instantia boni operis ante subjugationem vitiorum non relaxamur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝑsequim. qͣndo ipsam originis
eorum radicem subtilit̃ inuestigamꝰ.
quatinus dũ nos illicito motu ori¬
ente pulsari senserimꝰ. statim de qua
affectione natus sit. & ad quẽ finem
eius appetitꝰ tendat ꝑspicere stude¬
amꝰ. Hoc fortassis qualit̾ fieri possit
citius agnoscit᷑. si eiꝰ aliqͦd exemplũ
in medium ꝓponatur. Uerbi gĩa.
Est aliquis qui de semetipso plus qͦ.
oportet sentiens. occulta suꝑbia la¬
borat. Hic gͦsi forte int̾̃cȩt̾os uł adcol¬
loquendũ siue ad consulendũ conse¬
derit. qͥa se singłarit sapientẽ existi¬
tos uiderit. suũq consiliũ repudia¬
rialiqͣndo ꝑspex̾i̾t. statim ꝑ impati¬
entiȩ uitium tumens. totum quod
contra uoluntatẽ suam agitur: ad
inuiriam suam fieri arbitratur. Et
qͥa eos non ratione s odio potius aut
inuidia ad contẽptum suum exci¬
tatos credit. iam om̃ino ut pote ama¬
liuolis suum colloquiũ subtrahere
disponit. Cumq se immodate lin¬

Expanded text:
rum persequimur, quando ipsam originis rum persequimur, quando ipsam originis eorum radicem subtiliter investigamus, quatenus, dum illos illicito motu oriente pulsare senserimus: statim de qua affectione ille natus sit, et ad quem finem ejus appetitus tendat, perspicere studeamus. Hoc fortassis qualiter fieri possit citius agnoscetur, si ejus aliquod exemplum in medium proponatur. Verbi gratia: Est aliquis, qui, de seipso plusquam oportet sentiens, occulta superbia laborat. Hic ergo si forte inter caeteros, vel ad colloquendum, sive ad consulendum consederit, quia se singulariter sapientem existisis viderit, suumque consilium repudiari aliquando perspexerit, statim per impatientiae vitium tumeus, totum, quod contra voluntatem suam agitur, ad injuriam suam fieri arbitratur. Et quia eos non ratione, sed odio potius aut invidia ad contemptum sui excitatos credit, jam omnino utpote a malevolis suum colloquium subtrahere disponit. Cumque se immoderate lin
Abbreviated transcription (Latin):
temptationũ. Unde manfestum ẽ.
qͦd hii qͥ mandata dĩ non custodiuñ.
adhuc in disciplina dĩ ẽẽ non cȩꝑunt.
Qui autẽ sub disciplina dĩ non ẽ. ad
hereditatẽ filiorũ dĩ ꝑtingere ñ pot̃.
Nemo gͦ contemnat disciplinã dĩ.
qͥa si peccator ẽ. necessaria ẽ illi ut cor¬
rigatur: si uistus ẽ necessaria ẽ illi ut
erudiatur. Propterea iste qͥ eam iam
ad correptionẽ acceꝑat. adhuc eã ad
eruditionẽ necessariam sibi ẽẽ confir¬
mat. ut sicut correctus expiauit culpaᷤ
p̃teritas. ita eruditus cautelam habe¬
at contra culpas futuras. Dicat gͦ disci¬
plina tua correxit me infinẽ. discipli¬
na tua ipsa me docebit. Hilacasti gressus¬
insidiantur. qͥ qͣnto magis occulti
sunt. tanto amplius nocere possun.
Hii sunt motus carnales qui incorde
nr̃o oriunt᷑. & qͥa de latentib deside¬
riis ꝓdeunt. incautos sepe sub spe¬
cie uirtutũ fallunt. Quos tunc nimi¬

Expanded text:
tentationum. Unde manifestum est tentationum. Unde manifestum est quod ii qui mandata Dei non cerunt. Qui autem sub disciplina Dei non est, ad haereditatem filiorum Dei pertingere non potest. Nemo ergo contemnat disciplinam Dei, quia, si peccator est, necessaria est illi, ut corrigatur; si justus est, necessaria est illi ut erudiatur. Propterea iste qui eam ad correctionem acceperat, adhuc eam ad eruditionem necessariam sibi esse confirmat: ut sicut correctus expiavit culpas praeteritas: ita eruditus cautelam habeat contra culpas futuras. Dicat ergo: Disciplina tua correxit me in finem; disciplina tua ipsa me docebit . CAP. insidiantur, qui quanto magis occulti sunt, tanto amplius nocere possunt. Hi sunt motus carnales, qui in corde nostro oriuntur, et quia de latentibus desideriis prodeunt, incautos saepe sub specie virtututum fallunt. Quos tunc nimi
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt isti quã pia sit dispensa¬
tio dĩ. ut mala quȩ iam uoluntate
dimisim. qũauis inuiti adhue indẽp¬
tatione sentiam. quatinꝰ in eis nunc
expietur cũ cruciant. qͦd pͥus in eis
commissum ẽ cum delectabant. & nr̃ȩ
infirmitatis memores dũ semꝑ cogi¬
mur reminisci qͦd fuimꝰ non nos extol¬
lat qͦd sumꝰ. Prȩterea etiam cũ mala nr̃a
cũ tanta difficultate iuncimꝰ. amplius
peccare timeam᷑. Cum itaq tot utilita¬
tes extemptatione ꝓueniant. oportet
stiam temptationis sustinere. quati¬
nus & fatigatio nr̃a nobis placeat. &
tam̃ delectatio praua ad consensum
ñ accedat: Inflagello itẽ obȩdientiã
seruat. qui & sicausam suȩ ꝑcussio¬
nis ignoret. tam̃ contradm̃ ñ mur-¬
murat. Constans autẽ & patiens est.
que nec pondus tribulationis oppri-¬
mit. nec diuturnitas frangit. Prumꝰ
gͦ gradus disciplinȩ dĩ est custodia
mandatorũ. Scd̾s gradus ẽpugna

Expanded text:
nesciunt isti quam pia sit dispensanesciunt isti quam pia sit dispensatio Dei. Ut mala quae jam voluntate dimisimus quamvis inviti adhuc in tentatione sentiamus, quatenus in eis nunc expietur, cum cruciant, quod prius in eis commissum est, cum delectabant; et nostrae infirmitatis memores dum semper cogimur reminisci quod fuimus, non nos extollat quod sumus. Praeterea etiam cum mala nostra cum tanta difficultate vincimus, amplius peccare timeamus. Cum itaque tot utilitates ex tentatione proveniant, oportet, ntiam tentationis sustinere, quatenus, et fatigatio nostra nobis placeat, et tamen delectatio prava ad consensum non accedat. In flagello autem obedientiam servat qui, et si causam percussionis sui ignoret, tamen contra Deum non murmurat. Constans autem, et patiens est quem nec pondus tribulationis opprimit, nec diuturnitas frangit. Primus ergo gradus disciplinae Dei est custodia mandatorum. Secundus gradus est pugna
Abbreviated transcription (Latin):
ua. patientia. sibi iniucẽ deẽẽ non poᷤ¬
sunt. qͥa in singłis omĩa necessaria
sunt. In p̃ceptis quidẽ ut pͥmũ ea
obȩdient̃ suscipias. deinde constan¬
tis autẽ obȩdiens ẽẽ debes. ut si forte
ds uitiorũ in cursu te sollicitari. & ad
tempꝰ uoluerit fatigari. ꝑ elationem
non contradicas. Constans. ne ꝑ delec¬
tationẽ ad consensũ defluas. Patieis.
ne importunitate uł instantia cemp¬
tationis. tandẽ aliqͣndo emollescas. Hoc
autẽ precipue dicimꝰ ꝓpt̃ qͦs dã minus
discretos. qͥ spũalis studii modũ igno¬
rantes. post pͥma initia bonȩ conuer¬
sationis. ita atemptatione uiciorum
liberi ẽe uolunt. ut si se uł tenuit de¬
lectatione illicita pulsari p̃senserin.
statim cumido corde infirmitatis
suȩ obliti contra dm̃ murmurent.
& si uł modicũ fatigent ꝑ inconstan¬
tiȩ atq impatientiȩ uitiũ. eneruati
ad consensũ iniqͥtatis declinent. S

Expanded text:
tia, patientia, sibi invicem deesse non postia, patientia, sibi invicem deesse non possunt, quia in singulis omnia necessaria sunt. In praeceptis quidem, ut ea primum obedienter suscipias, deinde constanntis autem obediens esse debes, ut si forte Deus vitiorum incursu te sollicitari et ad tempus voluerit fatigari, per elationem non contradicas; constans, ne per delectationem ad consensum defluas; patiens, ne importunitate, vel instantia tentationis tandem aliquando emollescas. Hoc autem praecipue dicimus propter quosdam minus discretos qui, spiritualis studii mondum ignorantes, post prima initia bonae conversationis, ita a tentatione vitiorum liberi esse volunt, ut si se vel te tenuiter delectatione illicita pulsari persenserint, statim tumido corde infirmitatis suae obliti contra Deum murmurent; et si vel modicum fatigentur, per inconstantiae et impatientiae vitium enervati, ad consensum iniquitatis declinent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui quasi foris ꝑ egestatẽ corruunt.
& intus uirtucũ diuitiis solidatist̃.
quasi sinistra dĩ deseruit. & dextera
st quidam finis bonus. & est
quidam finis malus. Finis
m̾alus ẽ ꝓfundũ peccatorũ. finis
bonus est consũmatio uirtutum.
Disciplina autẽ dĩ infinẽ corrigit.
qͥa eos etiam qui in ꝓfundũ pecca¬
torũ lapsi sunt. ad consũmationẽ
uirtutũ ꝑducit. Obona õdulcis
disciplina dĩ. utinã cognoscamus
eam. utinã suscipiamꝰ eam. utinam
sustineamꝰ eam. Quȩ tam̃ ẽ ut uide
amꝰ. ut concupiscamꝰ. ut app̃henda¬
mͦ. ut ceneam eam : Intrib consi-¬
stic. in p̃ceptis. in temptam̃tis. infla¬
gellis. In p̃ceptis exꝑitur ds̃ obȩdien¬
tiam tuam. in temptam̃tis constan¬
tiã. in flagellis patientiã. Prȩcepta
obedient᷑ suscipe. temptam̃tis con¬
stant̃ resiste. Nagella patient̃ susine
hec tam̃ tria. id est obȩdientia. constan¬

Expanded text:
qui quasi foris per egestatem corruunt qui quasi foris per egestatem corruunt et intus virtutum divitiis solidati sunt, quasi sinistra Dei deseruit, et dextera st quidam finis bonus; et est quidam finis malus. Finis malus est profundum peccatorum; finis bonus consummatio virtutum. Disciplina autem Dei in finem corrigit, quia eos etiam, qui in profundum peccatorum lapsi sunt ad consummationem virtutum perducit. O bona, o dulcis disciplina Dei! utinam cognoscamus eam! utinam suscipiamus eam! utinam sustineamus eam! Quae tamen est ut vidamus, ut concupiscamus, ut apprehendamus, ut teneamus eam. In tribus consistit: in praeceptis, in tentamentis, in flagellis. In praeceptis experitur Deus obedientiam tuam, in tentamentis constantiam, in flagellis patientiam. Praecepta obedienter suscipe, tentamentis constanter resiste, flagella patienter sustine. Haec tamen tria, id est obedientia, constan
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi uanitas ad actualia pec¬
cata hominẽ impulit. laquei mortis
p̃occupauerunt. qͥa anteqũa homo
actualiter peccatũ ꝑpetrare potuit.
culpa originalis in eo fuit. Et dedisti
humana est.sanitas carnis. sa¬
lus diuina. integritas m̃tis. Hanc
homo diligit. illam ds̃ tribuit. Hanc
homo conseruat molestias fugien¬
do. illam ds̃ confirmat molestias in¬
ferendo. Sic tam̃ si mens intus custo¬
ditur. ut nec ꝑ asꝑa carnis ad impa¬
tientiam proruat. nec ꝑblanda ad
lasciuiam emollescat. Tunc gͦ deus
salutis suȩ ꝓtectionẽ nobis tribuit.
qͣndo animam nrãm dũ caroforis pa¬
titur intus illesam custodit. ut p̃ssu¬
ra qũã caro foris tolerat. intꝰ ad m̃tis
cgrruptionẽ non ꝑtingat. Dextera
bona sunt temporalia. Dextt.¬
rã dei. bona ȩt̾na. Et sepe contingit
ut illos ds̃ spualib bonis abundan¬
tius repleat. qͦs in opia rerũ tempo¬
ralium ext̾ius coangustat. Istos gͦ

Expanded text:
hujus mundi vanitas ad actualia pechujus mundi vanitas ad actualia peccata hominem impulit. Laquei mortis praeoccupaverunt, quia antequam homo actualiter peccatum perpetrare potuit, culpa originalis in eo fuit. CAP. XXVISalus humana est sanitas carnis, salus divina integritas mentis. Hanc homo diligit; illam Deus tribuit. Hanc homo conservat molestias fugiendo; illam Deus confirmat, molestias inferendo. Sic tamen si mens intus custoditur, ut nec per aspera carnis ad impatientiam proruat, nec per blanda ad lasciviam emollescat. Tunc ergo Deus salutis suae protectionem nobis tribuit, quando animam nostram dum caro foris patitur, intus illaesam custodit, ut pressura quam caro foris tolerat, intus ad mentis corruptionem non pertingat. CAbona sunt temporalia; dextera Dei bona aeterna. Et saepe contingit ut illos Deus spiritualibus bonis abundantius repleat quos inopia rerum temporalium exterius coangustat. Istos ergo,