comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pro ceta nulto plures hommnes filos suos magis mors qua ntri toptabant
uileeis uidelant eractiones publicas quȩ exantiqui aonsuetudine
nula ingerebat᷑ accipere unde grtusimũ rerũ surũ patiebant dlãnũ:
Quã nequissime cupiditatis auariua. ipsa pietate plena ꝓmercede eterne regrl¬
conis ꝓhibuit. & ut inꝑpetuũ dampnaret᷑ legib tradidit. E.x. qͦ facto. cõpiosi
ciualde merces a dño reddita man&. Quis enĩ ual& enarrare quanta & qua
magna cõmoda preligiosoꝵ cenobia uirorũ sacrarũq uirginũ. largiendo inte¬
gra pͣdia & sluarũ aditus. ad cellulas seu monasteria construenda concessit e
Cui etiã nͣuidebat᷑ liberalitas magnarũ rerũ quã ꝑ diuersa cenobia conferebit
ad uotũ sui desideru. ee. sufficiens. sinon & ipsa interceteras & ꝓeculiares q
casasmonastertũ construera& qđ celũ. eẽt aspitiens. Ero quare quasi iã pelagus

Expanded text:
pro qua multo plures homines filios suos magis mori quam nutrire obtabant, pro qua multo plures homines filios suos magis mori quam nutrire obtabant, dum de eis videbant exactiones publicas, que ex antiqua consuetudine mala ingerebantur, accipere, unde gravissimum rerum suarum patiebantur dampnum. Quam nequissime cupiditatis avaritiam ipsa pietate plena pro mercede aeternae retributionis prohibuit et, ut in perpetuum dampnaretur, legibus tradidit. Ex quo facto copiosa ei valde merces a Domino reddita manet. A. 7. Quis enim valeat dicere, quamagna commoda per religiosorum coenobia virorum sacrarumque virginum largiendo integra predia et silvarum aditus ad cellulas seu monasteria construenda concessit? Cui etiam non videbatur liberalitas magnarum rerum, quam per diversa coenobia conferebat, ad votum sui desiderii esse suffitiens, si non et ipsa inter ceteras et peculiares Dei casas monasterium construeret, quod caelum esset aspitiens. Pro qua re, quasi iam pelagus
Abbreviated transcription (Latin):
dõna baltechilde ꝑconsiliũ quidẽ senioꝵ. receperunt childericũ filiũ eiꝰ reg
maustrasiam. Factiquȩ sunt burgundiones & franci. exillo tẽꝑe uniti Q¬
credimꝰ quia dõ gub̾nante. iuxta dõne baliechildis magna̾ fide̾ accidit.
ut ipsa tria regnoͣ quȩantea dissidebant disiordia. tunc int̾se tenerent pacis
concordiam. Factũ. t̃ preterra ꝑ eam nutu dĩ exortantib scis sac̃ dotibus
heresis simoniaca que prauo usumaculabat tunc ȩccłam dĩ. dando
sebices eontra iistituta canonũ ꝓ adipiscendis & conferendis episcopatus.
ul pres osteratis udrdiquor ordinũ gradibus premioꝵ maneras aratio¬
besiirn ss endas pellereaor & hoc impiũ nelas phiberetur ncialus p̃su
ppcipiendis ul dind is saeris gradib dare aliquo aliheraper. neisi us p̃sũ
era qua mo pe dns. st & alla pessima & impia consuetudo ces aretu:

Expanded text:
domna Balthilde per consilium quidem seniorum receperunt Childericum filium ejus regdomna Balthilde per consilium quidem seniorum receperunt Childericum filium ejus regin Austrasiam; factique sunt Burgundiones et Franci ex illo tempore credimus, quia, Deo gubernante, iuxta domne Balthildis magnam fidem accidit, ut ipsa tria regna, que antea dissidebant discordia, tunc inter se tenerent pacis concordiam. 6. Factum est preterea per eam nutu Dei, exortantibus sanctis sacerdotibus, ut heresis Symoniaca, quae pravo usu maculabat tunc ęcclesiam Dei, dando scilicet contra instituta canonum pro adipiscendis et conferendis episcopatus vel presbiteratus seu reliquorum gradibus premiorum munera, a catholicis viris penitus pelleretur, et hoc impium nefas prohiberetur, ne ullus presul pro percipiendiser eam Dominus, ut et alia pessima et impia consuetudo cessaret,
Abbreviated transcription (Latin):
munera. Quȩ om̃ia isdẽ diꝰ famulus genesius qui postea xp̃o largiente iugduno
Per eũ siquidẽ ut dixinius. ipsa beata mater baltechildis. una cũ regis clodouei
imperio. decuus ꝓsperitate ac sanitate in defitient᷑ sollicita erat. suggerente
etiũ p̃dicto diꝰ famulo multis pauperib loca ꝑdiuersa ꝑuita regis largissima
distribuebat elemosinã. Interea dominꝰ rex clodoueus uireius gr̃a euocante
diuma septimo decimo regni sui anno. rebus exemptus humanis migraũ¬
ascło. Relicta quȩ sobole filioꝵ cũmatre. suscepit ilico posteũ filius eius da¬
tharius rex: francoꝵ regͥnũ: Ec suffragantib precellentissimis principib
crodoberto ep̃o parisiaco. & dono audoeno rocomagensi. seu & ebroino maior
doniꝰ cũ reliqulis seniorib ułceteris quã plurib: regni honorẽ querentibus.¬

Expanded text:
munera. Que omnia idem Dei famulus Genesius, qui postea, Christo largiente, Lugduno munera. Que omnia idem Dei famulus Genesius, qui postea, Christo largiente, Lugduno Per eum siquidem, ut diximus, ipsa beata mater Balthildis una cum regis Chlodovei imperio, de cuius prosperitate ac sanitate indefitienter sollicita erat, suggerente etiam predicto Dei famulo, multis pauperibus loca per diversa pro vita regis largissimam distribuebat elemosinam. 5. Interea domnus rex Chlodoveus, vir eius, gratia evocante divina, septimo decimo regni sui anno rebus exemptus humanis, migra relictaque sobole filiorum cum matre, suscepit illico post eum filius ejus Clotarius quondam Francorum regnum. Tunc etenim praecellentibus principibus Chrodoberto episcopo Parisiaco et domno Audoeno, seu et Ebroino majore domus cum reliquis senioribus ve
Abbreviated transcription (Latin):
Eratq amabilis om̃ib diligens sac̃ dotes ut patres. monachos ut fr̾s. pauperis
ut domesticos peregrinos utfilios. quia & ipsa peregrina fuerat amplerabs
Niduis. orphanis &pupillis. subsidia uitȩ ministrabat. & om̃ib oninino deddb
opẽ ferebat. Principũ honorẽ conseruabat. consilia quȩ eoꝵ congrua retinebis
Iuuenes quoque adreligiosa studia exextenda semꝑ cõmonebat. ac regi hamnili
assidue quȩ ꝓecđiis & pauꝑib suggerebat. Iam enĩ sub seculari habitu
lacrimis xp̃o regi edesti. Cui ipse rexpius consulens. uxta fide a deuotis¬
nẽ eius ut plenius hȩc quȩ mente conceperat perficer&: ueneribilem
uirt genesiũ abbatẽ. ad subleuamen ac in supplemento ad iutorii contulit.
Percuius manꝰ ministrans ipsa sacerdotibus & pauperibus. pascebat egenos: a in
duebat uestibus nudos. sudiose que sepelire ordinabat mortuos. Dirigebat quoq:
ꝑipsũ ad cenobia uirorũ. ac sacrarũ uirginum auri uł argenti non modica

Expanded text:
eratque amabilis omnibus, diligens sacerdotes ut patres, monachos ut fratres, pauperes ut domesticos, peregrinos ut filios, quia et ipsa peregrina fuerat, amplexabatur. Viduis, orphanis et pupillis subsidia vite ministrabat et omnibus omnino debilibus opem ferebat. Principum honorem conservabat consiliaque eorum congrua retinebat, iuvenes quoque ad religiosa studia exercenda semper commonebat ac regi humiliter assidueque pro ęcclesiis et pauperibus suggerebat. Iam enim sub seculari habitu lacrimis Christo regi caelesti. Cui ipse rex pius consulens iuxta fidem et devotionem eius, ut plenius haec que mente conceperat perficeret, venerabilem virum Genesium abbatem ad sublevamen ac in supplemento adiutorii tribuit, per cuius manus miduebat vestibus nudos, studioseque sepelire ordinabat mortper ipsum ad coenobia virorum ac sacrarum virginum auri vel argenti non modica
Abbreviated transcription (Latin):
Tantã enĩ gr̃am diuina clementia eidẽ concessit. ut su̾asionȩ ꝓficua & eria¬
tione magnifica. multos ascłi uanitate depͣssos abstraher&. & subugo
daniheli deustitiȩ eruditorib dixit: Qm qͥ erudiunt multos ad prui

Expanded text:
Tantam enim gratiam divina clementia eidem concessit, ut suasione proficua et erudTantam enim gratiam divina clementia eidem concessit, ut suasione proficua et eruditione magnifica multos a seculi vanitate depressos abstraheret et sub iuDaniheli de iustitiae eruditoribus dixit, quoniam qui erudiunt multos ad pru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrege & pace. sũmi regis cp̃i clementiã exorare. Illud & iã cõmemorandũ ẽ.
qđ ad mercedis eius cumulũ ꝑtin&. quia captiuos homines xp̃ianos uenderr¬
ꝓhibuit. deditq pͣceptiones ꝑsingularũ urbiũ regiones. ut nullus in reno¬
francoꝵ captiuu̾̃ hominẽ xp̃ianũ penitꝰ in aliud regnũ transmittera.
Dato ceiđ iuste remunerationis pͣcio. plurimos rediniere captiuos p̃cepit.
& quo sdã liberos relaxauit. quosdã . uͦ. cũ religionis habitu. subregula¬
⁊ inmonasteria intromisit. Precipue autẽ degente sua uiros &e puellas.
quasipsa nuirierat. sͥ cut sem& ipsã dõ cõmendauit. & cȩnobitalẽ uitã
ducere instituit. Quantos autẽ maxime domesticos deutro sexu. blandi¬
endo suadere potuit. eos ꝑsc̃ã monasteria cõm̃dauit. & ut ꝓea uiroque
defuncto ac filioꝵ salute. nec ñ & regni pace. piũ dñm exorare pͣcepit.

Expanded text:
rege et pace summi regis Christi clementiam exorare. Et illud commemorandum est, rege et pace summi regis Christi clementiam exorare. Et illud commemorandum est, quia ad mercedis ejus cumulum pertinet, quod captivos homines Christianos ire prohibuit; datasque praeceptiones per singulaFrancorum captivum hominem christianum penitus in aliud regnum transmitteret. Dato etiam iuste remunerationis pretio, plurimos redimere captivos precepit et quosdam liberos relaxavit; quosdam vero cum religionis habitu sub regula in monasteria intromisit. Precipue autem de gente sua viros et puellas, quas ipsa nutriverat, sicut semet ipsam, Deo commendavit et coenobitalem vitam ducere instituit. Quantos autem, maxime domesticos, de utroque sexu blandiendo suadere potuit, eos per sancta monasteria commendavit et, ut pro ea viroque eius defuncto ac filiorum salute nec non et regni pace pium Dominum exorarent, precepit.
Abbreviated transcription (Latin):
quandã cũ sepe datis munerib: ac largissimis donis eidẽ delegauit. Adbasuici
nee non seu & ad monasteria sc̃oꝵ uirorũ. sacrarũquȩ uirginũ parisi ace urbie
uillas laudabiles ac multas condonauit. & munerib: plurimis amplificauit
Ded ut diximꝰ. enarrare non ualenus uł media dicere ꝑsingula. quȩ ipsad
custru. & amatrix. inom̃ib proutpocuit ꝑfecit bona: Nũquã ab ea defuit bonũ.
quia dm̃ amabat. ac sũmo studio diligebat benignũ: Preterire .uͦ. ñdebemus
& sc̃i paeri. ac dõni aniant. seu & sc̃i martint. uł ubicũq eius potuit dinaosei notica¬
pontificib seu abbatib suadendo ꝓ zelo dĩ pͣcepit. & epistolas ꝓhoc eis direuit.
ut sub sc̃o regulari ordine. fr̃s in ipsis scĩs locis consistentes caste & sobrȩ¬
uiuere facerent. Et ut hoc liberius ad quiescerent. priuilegiũ eis Religions¬
firmare a filus fecit. & emunitantes concessit. ut melius eis delectaretur

Expanded text:
gavit. Ad basilicas nec non seu et ad monasteria sanctorum virorum sacrarumque virginum Parisiacae urbis villas laudabiles et multas condonavit et muneribus plurimis amplificavit. Sed, ut diximus, enarrare non valemus vel media dicere per singula, que ipsa Dei cultrix et amatrix in omnibus, prout potuit, perfecit bona. Numquam ab ea defuit bonum, quia Deum amabat ac summo studio diligebat benignum. 9. Preterire vero non det sancti Petri ac domni Aniani et sancti Martini, pontificibus seu abbatibus suadendo pro zelo Dei praecepit, et epistolas pro hoc eis direxit, ut sub sancto regulari ordine fratres in ipsa loca consistentes vivere deberent. Et ut hoc libenter acquiescerent, in privilegio eis firmare jussit, vel etiam immunitates concessit, ut melius eis delectaret pro
Abbreviated transcription (Latin):
& adminis trator. Quodutiq in ista siera acclarissima unde secmo
dona baltechilde. ueraçĩ acliquido clar&e: eẽ. ostensũ. Et eiũ uera łoquamur.
neq nr̃a. neque cuiuslib& ut arbitror lingua. omia eius que oꝑata .ẽ. boni.
inconsolationib pauꝑũ. medifitus & adiutoriis ȩccłarũ dĩ. in oportunitatib
oñũ indigentiũ. uł qualia aut quanta in incomoditatib cõmoda exhibuerit.
enarrare ual&. Nec illius & iã recicendũ . ẽ. intp̃cipua que fecit. qđ monasteriũ
cuius uocabulũ .ẽ. corbeia inpago anibianense suo oꝑe fundetenꝰ struxit.¬
ac deuotũ grege̾ monacoꝵ inibi. eẽ constituit. Ubi & uenerabilis uir dõnꝰ
teo defredus nunc ep̃s. tunc . uͦ. ab das magno gregi fratrũ pͣfuit. quẽ
sdurouio monasterio p̾fata dõna baltechildis a reuerentissimo uiro uual

Expanded text:
 administrator. Quod utique in ista sacra ac clarissima, unde sermo domna Balthilde veraciter ac liquido claret esse ostensum. Ut enim vera loquamur, neque nostra neque cuiuslibet, ut arbitror, lingua omnia eius que operata est bona in consolationibus pauperum, in aedifitiis et adiutoriis ecclesiarum Dei, in oportunitatibus omnium indigentium, vel qualia aut quanta in incommoditatibus commoda exhibuerit, enarrare valet. Nec illud etiam est reticendum inter precipua que fecit, quod monasterium cuius vocabulum est Corbeia in A. Aac devotum gregem monachorum inibi esse constituit. Ubi et venerabilis vir dompnus Teudofredus, nunc episcopus, tunc vero abbas, magno gregi fratrum prefuit, quem de Luxovio monasterio prefata domna Balthild
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ monasteriũ sic̃ afundañito. ita uillis & pͣdus. om̃ibq sũptuũ neces¬
sitatib fundauit & ornauit. Quo in loco eius memoria uenerabilit᷑
humanos rexerit artus canetur. Domno &iã filibto gẽmatensis
monasterii abbati magno & religioso uiro. siluã magnã exfisco
ubi ipsũ cenobiũ fr̃m sitũ .e. maximaq munera & pastus defisco dominico adipsũ
monasteriũ construendũ concessit. Multa quoq talenta argenti uel¬
auri. dono laigobto curbonensis monasteris abbati. cũ uilla quadã cuius
uocabulũ a memoria recessit. ad opus seruorũ dĩ illic habitantũ contulit.
s & ipsũ regale quo cingelat᷑ cingulũ asacris lũbis abstulit. fribq in elemo¬
sinũ direrit. Iotũ hoc agens & dispensins benigno ac hilari animo. sciens
sriear. qua hilarẽ ducorẽ diligit ds Talit ipsa beata anima. cotidiȩ
tcesur de ban sibi entexrenis pecimus incelo thesaurĩ abifur non appropi

Expanded text:
sterium, sicut a fundamento, ita villis et prediis omnibusque sumptuum necessitatibus fundavit et ornavit. Quo in loco eius memoria venerabiliterhumanos rexerit artus, canetur. 8. Domno etiam Philiberto Gemmatensis monasterii abbati, magno et religioso viro, silvam magnam ubi ipsum coenobium fratrum situm est, et multa munera et pastus de fisco dominico ad ipsum monasterium construendum concessit. Quantaque veauri domno Laigoberto Curbionensis monasterii abbati cum villa quadam, cuius vocabulum a memoria recessit, ad opus servorum Dei illic habitantium contulit; sed et ipsum regale, quo cingebatur, cingulum a sacris lumbis abstulit fratribusque in elemosinam direxit, totum hoc agens et dispensans benigno ac hilari animo, sciens scriptum, quia hilarem datorem diligit Deus. Taliter ipsa beata anima cotidie thesaurizabat sibi ex terrenis pecuniis in caelo thesaurum, ubi für non adpropriat,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis eorundem tradicionũ memoriam plenã. & sermonem ad dicendũ fa¬
cilẽ. conferre dignecur : quo tam scẽ eas tamq incegre quã ab ipsis accepimꝰ
explicantes : ipsos quodã modo suis insticutis incorporatos. & quod ẽ mal
latino dispucantes eloquio uobis exhibere possimus. Hoc sane uolumus
ante om̃ia tam harum collationũ quam superiorũ uoluminũ p̃monitũ

Expanded text:
nobis earundem traditionum memoriam plenam et sermonem ad dicendum fanobis earundem traditionum memoriam plenam et sermonem ad dicendum facilem conferre dignetur, quo tam sancte eas tamque integre quam ab ipsis accepimus explicantes ipsos quodammodo suis institutis incorpolatos et quod maius est Latino disputantes eloquio nobis exhibere possimus. hoc sane uolumus ante omnia tam harum conlationum quam superiorum uoluminum praemonitum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sed fideli sermone promenda. periclitetur in nobis: aut rur sus eide
materiae abyssis. obruatur nr̃a rusticitas. Pro inde ab exteriori ac ui¬
sibili monachorum cultu quc̃ prioribus digessimus libris. ad in ui sibilem
interioris hominis habitũ transeamus: & de canonicarũ orationũ modo
ad illius quam apłs p̃cipit orationis ꝑpecuȩ iugitatẽ ascendat elequium:
ut quisquis iam superioris operis lectione ia cob illius incelligibilis nomꝰ
carnalium uitiorum supplancatione ꝓmeruit: nunc etiã non tã mea quĩ
patrum insticuta suscipiens : diuinae lam puritatis intuitu. ad meritũ & ut
ita dixerim dignitatẽ transiens israhelis: quid in hoc quoq ꝑfectionis culmi¬
ne debeat obseruari similiter instruatur. Obtineant itaq orationes ur̃ae
ab eo qui dignos nos uel uisu eorũ. uł discipulatu. uł consortio iudicauit: ut

Expanded text:
quidem, sed fideli sermone promenda periclitetur in nobis aut rursum eiusdem quidem, sed fideli sermone promenda periclitetur in nobis aut rursum eiusdem materiae abyssis obruatur nostra rusticitas. proinde ab exteriore ac uisibili monachorum cultu, quem prioribus digessimus libris, ad inuisibilem interioris hominis habitum transeamus, et de canonicarum orationum modo ad illius quam apostolus praecipit orationis perpetuae iugitatem ascendat eloquium, ut quisquis iam superioris operis lectione Iacob illius intellegibilis nomen carnalium uitiorum subplantatione promeruit, nunc etiam non tam mea quam patrum instituta suscipiens diuinae iam puritatis intuitu ad meritum et ut ita dixerim dignitatem transiens Israhelis, quid in hoc quoque perfectionis culmine debeat obseruare similiter instruatur. obtineant itaque orationes uestrae ab eo qui dignos nos uel uisu eorum uel discipulatu uel consortio iudicauit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
debitum iure deposcit : alter. anachoretarum instituta sublimia non ut
quidã ꝓpria aggressus ẽ. p̃sumptione sectariꝰ osed legitimũ doctrinȩ tramitẽ
scõ sp̃ũ suggerente pene antequã disceret apprehendens: non tam suis ad¬
inuentionib quã illorum tradicionib maluit erudiri. An quib michi
nunc inportu silentii constituto inmensum pelagus aperitur : ut scilicet
de instituto atq: doctrina tantorum uirorũ quȩdam tradere audeamime¬
moriae litterarum. Tanto enim profundioris nauigationis periculis frregilis
ingenii Cimba iactanda . ẽ : quanco a coenobiis anachoresis. & ab actuali
uita quae in congregationib exercetur: contẽplatio dĩ cui illi in uestimabi¬
les ciri hsẽb ꝑ intenoͥ sunt maion atql subbimior.ẽ. Urm est igitur cona¬
tus nr̃os pus oracionibus adiuuare: ne aut cam sca materia imperito

Expanded text:
debitum jure deposcit; alter anachoretarum instituta sublimia, non, ut debitum jure deposcit; alter anachoretarum instituta sublimia, non, ut quidam, propria aggressus est praesumptione sectari, sed legitimum doctrinae tramitem sancto Spiritu suggerente, pene antequam disceret, apprehendens, non tam suis adinventionibus quam illorum traditionibus maluit erudiri. In quibus mihi nunc in portu silentii constituto immensum pelagus aperitur, ut scilicet de instituto atque doctrina tantorum virorum quaedam tradere audeam memoriae litterarum. Tanto enim profundioris navigationis periculis fragilis ingenii cymba jactanda est, quantum  Leg. quanto a coenobiis anachoresis, et ab actuali vita, quae in congregationibus exercetur, contemplatio Dei, cui illi inaestimabiles viri semper intenti sunt, major atque sublimior est. Vestrum igitur est conatus nostros piis orationibus adiuuare, ne aut tam sancta materia inperito
Abbreviated transcription (Latin):
quae de insticutis coenobiorum & de oeco prinu¬
cipalium uitiorũ remediis xi. libellis dño adiu¬
uante digesta sunc: in quo tenuitas nr̃i suffecit ingenu
ut cunque sarcitum ẽ. Uiderim sane quid suꝑ
hoc. uel illius uel uri fuerit examinis aequitate ꝑpensum: utrum bireb
tam ꝓfundis camq sublimibus & quae li. usum stili ut arbitror ancea
rantur quas ille in comparabili flagrans desiderio sanctitatis simili
sibi iusserat ser mone conscribi. non expendens: premultitudine ca
non uenerunt: dignũ aliquid cogitationi urae om̃iumq scõrum fr̃m
desiderio prompserimus N unc autem quia derelinquens nos pon¬
tifex supra dictus. migrauit ad xp̃m. ⁊ has interim decem collaciones
summorum patrũ. id est anachoretarum qui in heremo sciti comino
ritatis quamquã infirmitas carnis podere prȩgrauet: uobis potissimum
urm. memorato uiro & germanitatis iffectu. & sacerdotii dignitate. &
quod his maius ẽ. scĩ studii feruore conlunctũs: haereditario fr̃num¬

Expanded text:
quae de institutis coenobiorum et de octo principalium uitiorum remediis duodecim libellis domino adiuaante digesta sunt, in quo tenuitas nostri suffecit ingenii, utcumque sarcitum est. uiderim sane quid super hoc uel illius uel uestri fuerit examinis aequitate perpensum, utrum in rebus tam profundis tamque sublimibus et quae in usum stili ut arbitror anteaantur, quas ille ineonparabili flagrans studio sanctitatis simili sibi iusserat sermone conscribi, non expendens prae multitudine canon venerunt, dignum aliquid cognitioni vestrae, omniumque sanctorum fratrum desiderio prompserimus. Nunc autem quia derelinquens nos pontifex supradictus, migravit ad Christum, has interim decem collationes summorum Patrum, id est, anachoretarum, qui in eremo Scythica moritatis quanto infirmas ceruices pondere praegrauaret, uobis potissimum, siquidem uestrum memorato uiro et germanitatis affectu et sacerdotii dignitate et quod his maius est sancti studii feruore con
Abbreviated transcription (Latin):
IDe princpi conatu ega diuinarum rerum concemplationẽ & similitudine mariȩ a marchȩ¬
II Interrogacio quomado efficientia uirtutum non eum homine perseueret. I& regno diaboli¬
Rciponsso quod non sit carum merces sed actio cessatura. XI Decaritatis ꝑpetuitate
I Nicerrogatio de ꝑseuerantia spiritualis chicoriae XIII Responsio de directione cordis indm̃ & deregniod
e Rcipenlio quid posñt mens iũꝑ cogtacionu statu. qd ue npossit XUIII Coparatiq &animae

Expanded text:
contemplationem et similitudine Mariae et Marthae. Interrogatio, quomodo efficientia uirtutum non cum homine perseueret. Responsio, quod non sit earum merces, sed actio cessatura. De caritatis perpetuitate. Interrogatio de perseuerantia spiritalis theoriae. Responsio de directione cordis in deum et de regn. Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue non possit. Conparati
Abbreviated transcription (Latin):
purentum qhaliue ultis dostuu sceculir iũ nexibus ab ligto ncumDemde
Tocoru quo: inquibus comorantur consideret qualitatẽ: qͥua lnsolieudinre
leisn iũ quo conserubi atq ab uniuer sorum mortaliũ consortio separati. &e ꝑhoe
Aluminationer sensuis possidentes: concemplancur uel ꝓloquuncur ea. quȩ
Inexpertis atq meruditis. pro condicione & medioeritate consuetudinis suaẽ
Imn posnbilla forsicam uidebuntur. De quibus cam̃. siquis uoluerit leretpr
ꝓro ne sentesern et utitum lm pleri queant desiderat experiri.: festinecpmiu¬
us corum ppositu simili studio & conuersacione suscipere: && tune demũ
ea quae supra facultatem hominis uidebantur. non solum possibilia : ue¬
tum etiam suauissima de prehendet. Sed nunc lam. ad collationes
orum & insticuta properemus  Ex plicit prefatio

Expanded text:
parentum carnalium, nullis actuum saecularium nexibus obligantur. deinde locorum quoque in quibus commorantur consideret qualitatem, qua in solitudine uastissima constituti atque ab uniuersorum mortalium consortio separati et per hoc inluminationem sensuum possidentes contemplantur uel proloquuntur ea, quae inexpertis atque ineruditis pro condicione et mediocritate consuetudinis suae inpossibilia forsitan uioferre sententiam, et utrum impleri queant, desiderat experiri, festinet prius eorum propositum simili studio et conversatione suscipere, et tunc demum ea quae supra facultatem hominis videbantur, non solum possibilia, verum etiam suavissima deprehendet. Sed nunc jam ad collationes eorum et instituta properemus. COLLATIO PRIMA,
Abbreviated transcription (Latin):
criperet de manibus illorũ: ligantes funem incollo eius nocturno¬
tẽ pore dilaceratũ. asynagoga in ypodromũ ꝑtraxerunt. & de inde
foris portam. Post autẽ circundantes illũ igni. crudelit̃ cremauerunt.
Sicq beatus apłs post multos agones &. diuturnacertamina. ꝓxp̃i
nomine adustus: migrauit ad gaudia sempit̾na Impii autẽ iudei ñ
corpus eius .&. in locello plumbeo recludentes. in mare p̾cipitare dis

Expanded text:
eriperet de manibus eorum et ligantes funem in collo eius, dilaceratum penis a synagoga in ypodromium pertraxerunt et deinde foris portam et ibi circumdantes eum crudeliter combusserunt.Sic beatus apostolus, post multos agones et diuturna certamina, pro Christi amore adustus migravit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non  in locello plumbeo recludente
Abbreviated transcription (Latin):
sui cordis ac pusillanimitate contraxent. Hanc eandera sente dilagen
beato apło uno uersiculo confirmante. Scunꝰ eñĩ q̃n diligen¬
tib dm̃ : om̃ic cooꝑant᷑Ibonũ. Dicens enĩ oñ¬

Expanded text:
sui cordis ac pusillanimitate contraxerit, hanc eamdem sententiam sui cordis ac pusillanimitate contraxerit, hanc eamdem sententiam beato Apostolo uno versiculo confirmante: Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur ad bonum . Dicens en
Abbreviated transcription (Latin):
Tolerantiu enĩ & uirtus iusti : non illi qui mortẽ ł supplicia tẽptationes¬
intulit: sed illi ꝓfici& ad mercedem : qui inlata sibi supplicia patient̃
excepit. Ideoq & hic merito puniet᷑. ꝓ crudelitatis suȩ uitio qua malũ
uoluit inferre : &ille nihil ominꝰ nihil mali perpessꝰ ẽ. quia urtute
animi sui patient̃ temptationes doloresq sustentans: ea quȩ malo
ꝓposito inlata sunt ad ꝓfectũ melioris statꝰ ⁊ aeternę̧ uiteuim
suis teptationib reddidit: sed illi ipsi qui eas uirilit̾ ꝑtulit ad¬
quisiuit. Nec uidas aeterni supplicii immunitate donabit᷑ : quia ꝓdite
eius: Ad salutẽ generis ꝓficit humani. Non enĩ ꝓuentꝰ considerand ẽ.
operis. sedopantis affectꝰ. Quc ꝓpt̃ hȩc deb& in nob definitio imn mobili¬
teor custodiri: qđ nulli malũ abalio possit inferri: nisi qua illund egrana

Expanded text:
tolerantia enim et uirtus iusti non illi qui mortem uel supplicia intolerantia enim et uirtus iusti non illi qui mortem uel supplicia intulit, sed illi proficit ad mercedem qui inlata sibi patienter excepit. ideoque et hic merito punietur pro crudelitatis saeuitia, quia malum uoluit inferre, et ille nihilominus nihil mali perpessus est, quia uirtute animi sui patienter temptationes doloresque sustentans ea quae malo proposito inlata sunt ad profectum melioris status et aeternae uitae fecit suis tentationibus reddidit, sed illi ipsi qui eas viriliter pertulit, acquisivit; nec Judas aeterni supplicii immunitate donabitur, quia proditio ejus ad salutem generis profecit humani. Non enim proventus considerandus est operis, sed operantis affectus. Quapropter haec debet in nobis definitio immobiliter custodiri, quod nulli malum ab alio possit inferri, nisi qui illud ignavia
Abbreviated transcription (Latin):
sed qualiu senserit ille qui sustin&. Ideoq cũ in lata fuerit mors ur
sco : non ei malũ inlatũ esse credendũ.ẽ: sed mediũ quiddã. Iđ cum
peccatori malu̾sit: iusto requies. & absolutio fit maloꝵ. Mors enĩ uiri
requies : cuiꝰ uia abscondita est. Et idõ nec uir ustꝰ exhac aliquod
ꝑpetit᷑ detrim̃tũ quinhil ꝑtulit noui: sed id qđ ei accessurũ fuerat
necessitate naturȩ : inimici neqͥtia ñsie p̃mio uite ꝑhennis excepit:
ac debitũ mortis humanȩ qđ in excusabili lege reddendũ. ẽ. cũ fruct
ermanꝰ. Ergo sint̃emptꝰ iustꝰ ñ solũ nihil mali ꝑ pessus est. sed etiam
mercedem passionis asseqͥt᷑ : qͦmͦ inreatũ uocabit᷑. qui non nocuit mortẽ
disputamus : non de affectu eoꝵ qui ista cõmittunt. Nec enĩ quis imp
uł iniquus id circo impunitꝰ erit : qͣt malitia sua iusto nocere ñ potuit:

Expanded text:
sed qualia senserit ille qui sustinet. ideoque cum inlata fuerit mors uiro sed qualia senserit ille qui sustinet. ideoque cum inlata fuerit mors uiro sancto, non ei malum inlatum esse credendum est, sed medium quiddam. quod cum peccatori malum sit, iusto requies et absolutio fit malorum. mors enim uiro requies cuius uia abscondita est. et ideo nec uir iustus ex hac aliquod perpetitur detrimentum, quia nihil pertulit noui, sed id, necessitate naturae, inimici nequitia non sine praemio vitae perennis excepit, ac debitum mortis humanae, quod inexcusabili lege reddendum est, cum fructu ermanus: Ergo si interemptus justus non solum nihil mali perpessus est, sed etiam mercedem passionis assequitur, quomodo in reatum vocabitur, qui non nocuit mortem disputamus, non de affectu eorum qui ista committunt. Nec enim quis impius vel iniquus idcirco impunitus erit, quia malitia sua justo nocere
Abbreviated transcription (Latin):
poni pafflictionib solent: scđ̾m illud. & penituit dĩ suꝑ malitia¬
AM qũa locutꝰ est ut facer& eis: & ñ fecit. Et iterũ: quia tu dñe misericors
inferre compelleris: quas scis. utiles esse ñ nullis. Itt alius ꝓph&a:
utiq ñ inuidens salutieoꝵ sed consulens. imp̃cat᷑ : Adde illis dñe malu :
ad de mala głosis terrȩ. Et ipse dñs. Ecce inquit inducam suꝑ eos malu.⁊
idest dolores ac uastitates : quib inp̃senti salubrit̃ castigati: ad me quem
in reb prosperis contẽpser̃ reuerti tandem ac festinare cogant᷑ : Ideoq
haec principaliu. eẽ. malu: non possumꝰ definire: Multis enim ad bonum
ꝓficiunt: & causas aeternoꝵ pariunt gaudioꝵ: Et id circo ut ad ꝓpositã¬
questionẽ recurramꝰ : uniuersa quȩ putant᷑ malu nob̵ ab inimicis ł aqui¬
buscumq aliis in rogari : non sure credenda mala eẽ. sed medit. Non emn
talia inuenient᷑ qualia putat esse ille qui intulit animo furibundo:

Expanded text:
adflictionibus solent secundum illud: et paenituit deus super malitia quam locutus est ut faceret eis, et non fecit, et iterum: quia tu, domine, misericors inferre conpelleris. quas soiens utiles esse nonnullis ita alius propheta, utique non inuidens saluti eorum, sed consulens inprecatur: adde illis mala, domine, adde mala gloriosis terrae, et ipse dominus ecce, inquit, inducam super eos mala, id est dolores ac uastitates, quibus in praesenti salubriter castigati ad me, quem in rebus prosperis contempserunt, reuerti tandem ac festinare cogantur. ideoque haec principalia eaae mala non possumus definire: multis enim ad bonum proficiunt et causas aeternorum pariunt gaudiorum. et idcirco, ut ad quam recurramus, uniuersa quae putantur mala nobis ab inimicis uel a quibuscumque aliis inrogari non sunt credenda mala esse, sed media. non enim talia inuenientur qualia putat esse ille qui intulit animo iuribundo,
Abbreviated transcription (Latin):
nolenti ac resistenti. malũ peccati alt̃ inferre: nisi illi soli qui illđ insese cor dis
igiauiu & corrupta uoluntate suscepit. Deniq cũ beatũ iob diabolꝰ adhibits
uniuersis nequitiş suȩ machinis. malũ hoc peccati uoluiss& inferre ac ñ slim
cunctis eun facultatib expoliass&: uerũ etiã post illũ demorte septẽ
siboꝵ taon adrocem tamq insperatũ orbitatis dolorẽ suulnere eu peessiro
i capttis uertiee usq adplantam pedim & intolerandis eruciatib omeaissẽ
ne quaqueri peccati maculam quiut infligere : gẽ incunctis immobilis
psoueians ei ullũ blasphemiȩ accomodauit assensum: Obicetio¬

Expanded text:
nolenti ac resistenti malum peccati alter inferre, nisi illi soli qui illud in sese cordis nolenti ac resistenti malum peccati alter inferre, nisi illi soli qui illud in sese cordis ignavia et corrupta voluntate suscepit. Denique cum beato Job diabolus, adhibitis universis nequitiae suae machinis, malum hoc peccati voluisset inferre, ac non cunctis eum facultatibus spoliasset, verum etiam, post illum de morte septem filiorum tam atrocem tamque insperatum orbitatis dolorem, vulnere eum pessimo a capitis vertice usque ad plantam pedum, et intolerandis cruciatibus onerasset, nequaquam ei peccati maculam quivit infligere; qui in cunctis immobilis perseverans, nullum blasphemiae accommodavit assensum. C
Abbreviated transcription (Latin):
& honorib ac potentatib extollunt᷑: non exhis principale bonũ obtinuisse
credendisim. qđ in solis esse uirtutib definit᷑: sed iediũ qͥddam : qr̃̾ sic̃ iustis
recte ac neces sarie utentib utili hȩc . eẽ. repperiunt᷑ & cõmoda : occasionẽ
namq oꝑis boni fructusq in illius uitae et̃nitate parturiunt: ita illis qui
male opib abutunt᷑: mutiles sunt atq in cõmode : et occasionẽ percat
as itaq diuisiones fixas atq immobiles retinentes: scientesq nihil ess̃
bonũ nisi uirtutẽ solam quae extimore dĩ ac dilectione descendit: nec
malũ quicqũa esse nisi peccatũ solũ: & sepanitionẽ adõ: Diligent̃ nunc dis¬
cutiamꝰ. utrum ds̃ umqũa scis suis. aut ꝑse aut ꝑ aliũ quẽ piam inferre ꝑmisort
malũ: qđ sine dubio nusqua om̃imo repperies. Nec enĩ potiit aliꝗdo cuiquam

Expanded text:
et honoribus ac potestatibus extolluntur, non ex his principale bonum obtinuisse et honoribus ac potestatibus extolluntur, non ex his principale bonum obtinuisse credendi sunt, quod in solis esse virtutibus definitur, sed medium quiddam: quia sicut justis recte ac necessarie utentibus utilia haec esse reperiuntur et commoda occasionem namque operis boni fructusque in illius vitae aeternitate parturiunt, ita illis qui male opibus abutuntur, inutiles sunt atque incommodae, et occasionem peccatiHas itaque divisiones fixas atque immobiles retinentes scientesque nihil esse bonum, nisi virtutem solam, quae ex timore Dei ac dilectione descendit, nec malum quidquam esse nisi peccatum solum et separationem a Deo, diligenter nunc discutiamus utrum Deus umquam sanctis suis, aut per se, aut per alium quempiam inferri permiserit malum, quod sine dubio nusquam omnino reperies. Nec enim potuit aliquando cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
De alteriꝰ udicit᷑ uita: bonu̾ erat ei sinatꝰ ñ fiuiss&̃ homo ille. Demorte etiã
ac similiũ: mors peccatoꝵ pessima. Infirmitas etiã carnis intordĩ qũasit̃
cõmoda: latari illiꝰ pauꝑis ulcerosi beatitudo demonstrat. Cuiꝰ cũ nullui
aliu uirtutũ merita scripturte cõmemor& : prohoc solo qđ egestatẽ & infy¬
mitadẽ corporis patientissime tolerauit: sinus abrahȩ possidere beatis
sorte ꝓmeruit: Egestas quoq ac ꝑsecutiones & in iurie. quȩ ml
et̃. totius uulgi opinione censent᷑: qũa sint utiles ac neces bre¬
tes. amicidĩ effectiꝰ aternȩ uitac sunt scipendiu consecuti: beato apło
concinente: Ppt̃ qđ placeo mihi in infirmitatib : in contumeliis: in necessita¬
tib: in ꝑsecutionib: inangustiis ꝓxpͥo: Cum enĩ infirmor tunc potens sum
quia uirtus in infirmit᷑ie ꝑficit᷑ . Et idcirco illi quisummis scłihuiꝰ diuitiis

Expanded text:
. De alterius vero dicitur vita: Bonum erat ei, si natus non fuisset homo ille . De morte etiam . De alterius vero dicitur vita: Bonum erat ei, si natus non fuisset homo ille . De morte etiam ac similium mors peccatorum pessima. infirmitas etiam eunis interdum quam sit commoda Lazari illius pauperis olcerosi beatitudo demonstrat. cuius cam nulla alia uirtutum merita scriptura conmemoret, pro hoc solo quod egestatem et infirmitatem corporis patientissime tolerauit, sinus Abrahae possidere beatissima sorte promeruit. egestas quoque ac perseeationes et iniuriae, quae mala esse totius uulgi opinione censentur, quam sint utiles ac necessarntes amici Dei effecti, aeternae vitae sunt stipendia consecuti, beato Apostolo concinente, Propter quod placeo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Christo. Cum enim infirmor, tunc potens sum, quia virtus in infirmitate perficitur . Et idcirco illi qui summis hujus saeculi divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
mona. Quȩ rursum retorquent᷑ admalũ : cũ ad recondendũ tantũ¬
modo ł adluxuriam congerunt᷑ : & non ad usus indigentiũ dispensant᷑.
otestas qͦq & honor. corporisq robur ac sanitas: quãsint media et
utrobiq conuenientiu: etiam ex hoc facile comꝓbat᷑: qđ multi sc̃oꝵ in
ueteri testam̃to potit his om̃ib & in summis diuitiis & culmine dignita¬
tũ ac fortitudine constituti: dõ quoq acceptissimi fuisse noscuntur
&ediuerso quihis male abusi suz. & ea administeriũ suȩ neqͥtiȩ detorser̃
non mimerito ul punitis ł extincti: qđ frequent̃ regiorũ lib indicat factũ:
Deipsa etiã uita ac morte quit mediae sint: uł sc̃i ioħ̃is ł iudȩ natiuitas
ꝓtestat᷑ : Ulmꝰ namq intantũ sibim& uita ꝓfunt : ut aliis qͦq gaudiũ ort¬
eiꝰ contulis sedieat᷑. scđm illud. Et multi suꝑ eiꝰ natiuitate gaudebunt

Expanded text:
mona. quae rursum retorquentur ad malum, cum ad recondendum tantummona. quae rursum retorquentur ad malum, cum ad recondendum tantummodo uel ad luxuriam congeruntur et non ad usus indigentium dispensantur. potestas quoque et honor corporisque robur ac sanitas quam sint media et utrubique conuenientia etiam ex hoc facile conprobatur, quod multi sanctorum in ueteri testamento potiti his omnibus et in summis diuitiis et culmine dignitatum ac fortitudine corporis constituti deo quoque acceptissimi fuisse noscuntur. et e diuerso qui his male abusi sunt et ea ad ministerium suae nequitiae detorserunt, non inmerito uel puniti sunt uel erlincti, quod frequenter Regnorum liber indicat factum. de ipsa etiam uita ac morte quia mediae sint uel sancti Iohannis uel Iudae natiuitas protestatur. unius namque in tantum sibimet uita profuit, ut aliis qejus contulisse dicatur, secundum illud: Et multi super ejus nativitate gaudebunt
Abbreviated transcription (Latin):
putans diuma censura : necesse est ut humanis uerbis & affectib. loqͣt
Et enĩ sectio ł ustiosalutaris. quȩ illis qui ulcerũ contagione putrefactis̃.
pie inferunt᷑ amedico: maluꝰ tolerantib credit᷑: nec equo calcar: nec
emendatio suauis est delinquenti. Om̃s etiã disciplinȩ. his quierudiuntur
amare sentiunt᷑ adp̃sens: sic̃ apłs dicit Om̃is aut̃ disciplinaꝰ inp̃senti ñ uidet᷑
esse gaudii sed meroris: postea aut̃ fructũ pacatissimũ. his qui ꝑse exercitatis

Expanded text:
putans diuina censura necesse est ut humanis uerbis et adfectibus eloquatur. etenim sectio uel ustio salutaris, quae illis qui ulcerum contagione putrefacti sunt pie infertur a medico, mala tolerantibus creditur. nec equo calcar nec emendatio suauis est delinquenti. omnes etiam disciplinae his qui erudiuntur amarae sentiuntur ad praesens, sicut apostolus dicit: omnis autem disciplina in praesenti non uidetur esse gau
Abbreviated transcription (Latin):
cananeis aꝓpria regione depulsȩ: cũ eisrursũ ꝑ dĩgrãm diligentia nr̃ti.
ehis octouitus : et in euuangłio ita significat᷑. Cum autẽ immunch
sp̃s exierit ab homine. ambulat ꝑ loca arida. querens requiem. &
non inuenit: Tunc dicit. Reuertar indomũ meam: unde exiui ⁊

Expanded text:
Chananaeis a propria regione depulsae cum ei rursum per dei gratiam diligentia nostra Chananaeis a propria regione depulsae cum ei rursum per dei gratiam diligentia nostra e his octo uitiis et in euangelio ita significatur: cum autem inmundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida quaerens requiem, et non inue
Abbreviated transcription (Latin):
possidebit. Iũe accidia uastabat: incipi& excolere fortitudo. Quem
suꝑbi conculcabat: humilitas honestabit Et ita singulis uitus ex¬
pulsis: eoꝵ loca idest affectꝰ: urtutes contraniȩ possidebunt : qua
expulerunit passiones : nontam alienas possessiones iħuasisse: qũã ꝓprias
uera quondam in orbis diuisione sortiti. Quas deinceps ꝑium atq poten
tiam: posteritas cham ꝑuasionis iniqͥtate possedit. Inquo & dĩ iudiciũ rec-¬
tissimũ comꝓbat᷑ : qui & illos delocis alienis quȩ male occupauerant expu¬
lit: et istis antiqũa patrũ possessionẽ quȩ ꝓsapiȩ eoꝵ indiuisione orbis fuerat
deputata restituit. Iuȩ figura: innob qͦq stare certissimu ratione cogoscit᷑
Iam uoluntas dñi : possessiomnẽ cordis nr̃i. ñ uitis sed uirtutib naturaliter
deputauit. Quȩ post p̃uaricationẽ adae. insolescentib uitiis. id est pꝰpłis

Expanded text:
possidebit: quem acedia uastabat, incipiet excolere fortitudo: quem possidebit: quem acedia uastabat, incipiet excolere fortitudo: quem superbia. conculcabat, humilitas honestabit. et ita singulis uitiis expulsis eorum loca, id est adfectus, uirtutes contrariae possidebunt, quae expulerint passiones, non tam alienas possessiones peruasisse quam proprias fuerant quondam in orbis divisiotiam posteritas Cham persuasionis iniquitate possedit, in quo et Dei judicium rectissimum comprobatur. Qui et illos de locis alienis quae male occupaverant expulit, et istis antiquam patrum possessionem quae prosapiae eorum in divisione orbis fuerat deputata restituit. Quae figura in nobis quoque stare, certissima ratione cognoscitur. nam uoluntas domini possessionem cordis nostri non uitiis, sed uirtutibus naturaliter deputauit quae post praeuaricationem Adae insolescentibus uitiis, id est populis
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ gastrimargiu adheremũ ꝑuenerit spit᷑alem : de impugnatione
triũ gentium liberatꝰ ÷ contra septẽ tantũ quȩ ꝑ morsen dinumerantie
bella suscipi&¬
đ uero istarũ ꝑnitiosarũ gentiũ regiones salubrit̃ possidere p̃cipiͣ¬
ita intelligit᷑. Hab& enĩ unũ qđq uiciũ incorde nro ꝓpriãstationem:
quã sibi uindicans in animȩ nr̃ȩ recessu : ex terminat i frahelem: Id est
contemplationem rerũ summarũ atq scãrũ : eisq aduersori nonde sint
iustiae cũmiqͥtate: Aut quȩ societas luci cũ tenebris: Sed eũ absahelis
popło. id est urtutib contrase dimicantib fuerint uitiu suꝑata: locũ qũe
sibi incorde nr̃o concupiscentiȩ uł fornicationis sp̃s retentabat. deinceps
castitas obtinebit. Iue furor coeperat. patientia uindicabit. Iuem
tnstitia mortẽ oꝑans occupauerat: salutaris & plenagaudio leticia

Expanded text:
pariter gastrimargia, ad eremum pervenerit spiritalem, de impugnatione pariter gastrimargia, ad eremum pervenerit spiritalem, de impugnatione trium gentium liberatus, contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella suscipieuod vero istarum ita intellegitur. habet unumquodque uitium in corde nostro propriam stationem, quam sibi uindicans in animae nostrae recessu exterminat Israhelem, id est contemplationem rerum summarum atque sanctarum, eisque semper aduersari justitiae cum iniquitate? aut quae societas luci cum tenebris? Sed cum Israelis populo, id est a virtutibus contra se dimicantibus, fuerint vitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae vel fornicationis spiritus retentabat, ibi deinceps castitas obtinebit. Quem furor cotristitia mortem operans occupauerat, salutaris et plena gaudio tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
idioton acrusticũ ante despexerant: ꝓnuntiauer̃ primas philosophiat
partes. id est ethicam disciplinã ad prime comp̃hendisse: Mirati abo¬
dũ potuis se eũ naturaliter ad sequi. qđ nulla ei eruditio secularis contu¬
liss&̾: cũ ipsi sudore multo longaq doctrina itahȩc attingere neqͥuisset
Haec specialit̃ degͦastrimargia dixisse sufficiat: nunc reuertam ad dspi¬
tationem quã degenerali uicioꝵ cognatione cȩperamꝰ exponere:
um ad abraham defuturis dñs loqueret᷑ qđ uos minime requisis ais¬
non septemgentes legit᷑ dinumerasse sed decem: quarũ terr seminqͥ
danda ꝓmittit᷑. Qui numerꝰ adiecta idolatria atq blasphemiua euidente
impletur: quib ante notitiã dĩ & grãm baptismi : uł impiagentiliũ. ł blas¬
phemu iudeoꝵ multitudo subiecta est: donec mintellectualia grpto c̃¬
moramꝰ᷑. Si aut̃ abrenuntians quis. & egressus ex inde ꝑdigrãmꝰ. deuici

Expanded text:
idiotam ac rusticum ante despexerant, pro- Quntiauerunt primas philosophiae idiotam ac rusticum ante despexerant, pro- Quntiauerunt primas philosophiae partes, id est ethicam disciplinam adprime conprehendisse, mirati admodum potuisse eum naturaliter adsequi quod nulla ei saecularis eruditio contulisset, cum ipsi sudore multo longaque doctrina ita haec adtingere nequiuissent. haec specialiter de gastrimargia dixisse sufficiat. nunc reuertamur ad disputationem quam de generali uitiorum cognatione coeperamus exponere. Cum ad Abraham de futuris dominus loqueretur, quod uos minime requisisnon septem gentes legitur dinumerasse, sed decem, quarum terra semini ejus danda promittitur . Qui numerus adjecta idololatria atque blasphemia evidenter impletur, quibus ante notitiam Dei et gratiam baptismi vel impia gentilium, vel blasphema Judaeorum multitudo subjecta est, donec in intellectuali Aegypto commoratur. Si autem abrenuntians quis et egressus exinde per Dei gratiam, devicta
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃i conuentionis eoꝵ molestia liberatꝰ sum: unisatis facere. quotidie
soluendo ñ possum. Cunq illi ignorantes uim ꝓpositȩ questionis: absolu¬
tionem eiꝰ precario postularent: multis ait uitiis fui naturali conditione
constrictꝰ: sed inspirante dño desideriũ libtatis cunctis illis tam quã moles¬
tissimis creditorib renuntians: huic mundo & omnẽ substantiã quȩ nin
successione patris obuenerat ame parit̃ abiciens satis feci: atq ab es
sum om̃imodis absolutꝰ. G astrimargiȩ uerostimulis : nullomͦ carere p̃
Nec enĩ qũauis eam inparuũ modũ uilissimãq redegerim quantitatẽ.: u
quotidiane compulsionis euado. Sed necesse est me ꝑ p&ius eiꝰ conuention
ꝑurgeri : et in t̃minabilem quandam solutionẽ iugi functione dependere:
atq in explebile indictionib eiꝰ inferre uectigal : Tum illi hunc qũe uedliua

Expanded text:
ab omni conuentionis eorum molestia liberatus sum, uni satisfacere cotidie ab omni conuentionis eorum molestia liberatus sum, uni satisfacere cotidie soluendo non possum. cumque illi ignorantes uim propositae quaestionis absolutionem eius precario postularent, multis, ait, uitiis fai naturali condicione constrictus. sed inspirante domino desiderium libertatis cunctis illis tamquam molestissimis creditoribus renuntians huic mundo et omnem substantiam quae mihi successione patris obuenerat a me pariter abiciens satisfeci atque ab eis sum omnimodis absolutus: gastrimargiae uero stimulis nullo modo carere praeualui. nec enim quamuis eam in paruum modum uilissimamque redegerim quantitatem, uim cotidianae conpulsionis euado, sed necesse est me perpetuis eius conuentionibus perurgueri et interminabilem quandam solutionem iugi functione dependere atque inexplebile indictionibus eius inferre uectigal. tum illi hunc, quem uelut
Abbreviated transcription (Latin):
unis passionis figura. qua necesse est quãuis spitalem summũq monachũ
coartari: ꝓprie satis aquilȩ similitudine de signat᷑. Que cũ excelsis simo
uolatii ultra nubiũ fuerit altitudinẽ sublimata. seseq aboculis cunctorum
mortaliũ. ac facie totius terrȩ absconderit: rursus adualliũ ima submitti
& ad terram descendere. ac morticinis cada uerib implicari. uentris necessita¬
te compellit᷑. Quib manifestissime comprobat᷑: gastrimargiȩ sp̃m. neqͥ qũa
posse ut ceteri uitia resetari: uł ꝑ om̃a similit̃̾ extingui: sed aculeos eiꝰ
ac suꝑfluos appecitꝰ : uirtute animi retundi tantũ atq cohiberi: xxi¬
am huiꝰ uitiinaturam quidam senum cumphilosophis disputans. qui
eum ꝓsimplicitate x pͣiana uelut rusticũ crederent fatigandum:
Subhoc problematis colore figurans: elegant̃ expressit Multis inquit
creditorib pat᷑ meus me dereliquit obnoxium: Ceteris ad integr̃ũ soluens

Expanded text:
us passionis figura, qua necesse est quamuis spiritalem summumque monachum coartari, proprie satis aquilae similitudine designatur. quae cum excelsissimo uolatu ultra nubium fuerit altitudines sublimata seseque ab oculis cunctorum mortalium 10 facie terrae totius absconderit, rursus ad uallium ima submitti et ad terrena descendere ac morticinis cadaueribus inplicari uentris necessitate conpellitur. quibus manifestissime conprobatur gastrimargiae spiritum nequaquam posse ut cetera uitia resecari uel per omnia similiter extingui, sed aculeos eius ac superfluos adpetitus uirtute animi retundi tantum atque cohiberi. Nam huius uitii naturam quidam senum eum philosophis disputans, qui eum pro simplicitate Christiana uelut rusticum crederent fatigandum, sub hoc. problematis figurans colore eleganter expressit: multis, inquit, creditoribus pater meus me dereliquit obnoxium. ceteris ad integrum soluens
Abbreviated transcription (Latin):
bilius sit cȩ nodoxiȩ qua fornicationis uitio deseruire : difficiliꝰ tamen
acenodie dominatione discedie᷑. Quodãmͦ enĩ longiori itineris spatio
captiuus ab ductꝰ. laboriosius ad gonitale solũ & libtatẽ patriȩ reuertit᷑:
meritoq adeũ increpatio illa ꝓph&ica dirigit᷑. Quare inueteratꝰ es int̾ra¬

Expanded text:
bilius sit cenodoxiae quam fornicationis uitio deseruire, difficilius tamen bilius sit cenodoxiae quam fornicationis uitio deseruire, difficilius tamen a cenodoxiae dominatione disceditur. quodammodo enim longiore itineris spatio captiuus abductus labmeritoque ad eum increpatio illa prophetica dirigitur : Quare inveteratus es in ter