comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
placcuerat oculis eius : et equot dies reuertens
ut acciperet ex̃ Declinauit utuider et cadauer
leonis et ecce ex amena piũ ĩnoreleonis erat
acfauis mellis : que cum sum psis set in manib:
comedebat inuid : ueniensq ad patrẽsuũ et ma¬
trẽ dedit eis pastẽ quiet ipsicomeder̃ nec tamen
eis uoluit indicare quod mel decorporeleonis
ad sumpseratꝰ Descendit itaq patereiꝰ admulierẽ
et fecit filio suo saimson conuiuiũ sic enĩ iuuenes fa¬
cere consueueraNT Cumigitꝰ ciues locilũdis senteũ
deder ei sodalestriginta quiessent cũ eo quib: lo¬
cutus ẽ samsonꝰ ꝓponã uobis problema: quod s̃ solue¬
ritis mibi intra septẽ dies conuiui. dabo uobistrigin¬
ta sindones et totidẽ tum cas sin autẽ non potueri¬
tis foluereuos dabitis mihixxx sindones et eidenu¬
merituni casquires ponder es ꝓpone problema ut
audiamus dix eis decomedente exiuit cib: et de
forte egressa ẽ dulcedo nec potuer ꝑtresdie s
positionẽ soluere cũq adesset diesseptimus

Expanded text:
placuerat oculis eius et post aliquot dies revertens ut acciperet eam declinavit ut videret cadaver leonis et ecce examen apium in ore leonis erat ac favus mellis quem cum sumpsisset in manibus comedebat in via veniensque ad patrem suum et matrem dedit eis partem qui et ipsi comederunt nec tamen eis voluit indicare quod mel de corpore leonis adsumpserat descendit itaque pater eius ad mulierem et fecit filio suo Samson convivium sic enim iuvenes facere consuerant cum igitur cives loci vidissent eum dederunt ei sodales triginta qui essent cum eo quibus locutus est Samson proponam vobis problema quod si solveritis mihi intra septem dies convivii dabo vobis triginta sindones et totidem tunicas sin autem non potueritis solvere vos dabitis mihi triginta sindones et eiusdem numeri tunicas qui responderunt ei propone problema ut audiamus dixitque eis de comedente exivit cibus et de forte est egressa dulcedo nec potuerunt per tres dies propositionem solvere cumque adesset dies septimus
Abbreviated transcription (Latin):
fringatur Melus e modicũ iusto: suꝑ diuitias pecca¬
torum multus: Qnm̃ brachia peccatorũ conterentur.
confirmat aut̃ iustar ñs: Nouit dnr̃ dies in macula¬
torum: & hereditas eorum ina& nũ erit: Noncon fundent
in tempore malo & in dieb: fumis satuntbunt : quia pec¬
catores peribunt: Inimiciuero dñi mox honori ficati fu¬
erint &exaltati deficientes quẽ ad modufum: deficient
Mutuubitur pecator & non solu& iustur iuit misen &
tribu&, Quilbenedicenter eihere ditabunt terram.
maledicentes aut ei disperibunt: Apud dnm̃ gessus
hominis dirigentur : & uia eiuol&: Cumceci derit non
conlid&ur: quic dñs supponit manũ suc̃: Iunior
fui& enim senui & nonui diiustũ dexelictum: nec sem̃
eius quaerens panem: Totidiomiserea & comodat:
& semen illius in bene dictionoerit: Declina amalo

Expanded text:
tias peccatorum multas quoniam brachia peccatorum conterentur confirmat autem iustos Dominus novit Dominus dies inmaculatorum et hereditas eorum in aeternum erit non confundentur in tempore malo et in diebus famis saturabuntur quia peccatores peribunt inimici vero Domini mox honorificati fuerint et exaltati deficientes quemadmodum fumus defecerunt mutuabitutribuet quia benedicentes ei hereditabunt terram maledicentes autem ei disperibunt apud Dominum gressus hominis dirigentur et viam eius volet cum ceciderit non conlidetur quia Dominus subponit manum suam iunior fui et senui et non vidi iustum derelictum nec semen eius quaerens panes tota die miseretur et commodat et semen illius in benedictione erit declina a malo
Abbreviated transcription (Latin):
di unte oculos enis gm̃ dolosae aegit incomspec¬
tuer ut inueniatur imquitus eius adodiũ: Verba oristius
iniquitur & dolur noluit intellegere ut bene agena
Imquitte meditatus ẽ in cubilisuo ad stdiit omneuice non
bonue malitiã aut̃ nonodiuit: dne inace lomisericordia
tua & ueritastua usq: ud nubes: Iustitiatua sicut mon¬
tes di indicitua abrsus multa : Homines & iume nu
scluubis dne : quẽ ad modũ multiplicis timisericor diã

Expanded text:
git in conspectu eius ut inveniatur iniquitas eius ad odium verba oris eius iniquitas et dolus noluit intellegere ut bene ageret iniquitatem meditatus est in cubili suo adstetit omni viae non bonae malitiam autem non odivit Domine in caelo misericordia tua et veritas tua usque ad nubes iustitia tua sicut montes Dei iudicia tua abyssus multa homines et iumenta salvabis Domine quemadmodum mult
Abbreviated transcription (Latin):
sores qui dominamini super populum meum
quiest in hierusalem : Dixistis enim. per¬
cussimus foedus cum moste. et cum in¬
ferno fecimus pactum: flagellum
inundans cumtransierit Nonueniet
supernos quia posuimus mendantium¬
spẽ nostram. & mendatio protecti sumus
IDCIRCO HAΕC DIOΥTDÑSDS

Expanded text:
sores qui dominamini super populum meum sores qui dominamini super populum meum qui est in Hierusalem dixistis enim percussimus foedus cum morte et cum inferno fecimus pactum flagellum inundans cum transierit non veniet super nos quia posuimus mendaciumspem nostram et mendacio protecti sumus idcirco haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
coronagloriae : et sertum exultationis residuo
populisui: et sps̃ iudicii sedenti superiuditium
& fostitudo reuertentibus debello ad postam:
uerum hi quoque praeueno Nescierunt et prae
ebri&ate errauerunt: sacerdos et pro¬
pheta nescierunt prȩ ebrietate absosti sunt
auino : Errauerunt in hebrietate nescierunt
uidentem ignorauerunt iuditium: Omnes
enimmense replete sunt uomitu sordiumque
Ita ut non esset ultralocus quem docebit scien¬
tiam et quem intellegere faciet auditum e
Ab lactatus alactae apulsus abuberibus ⁊
Quia manda remanda manida reman¬
da exspecta re exspecta exspecta respeo¬
ta modicum ibi modicum ibi: In loquella
enimlabiia et in lingua alteraloquetur
adpopulumuistum. Cui dixit ⁊Haec requies
mea. Reficite lassum et hoc est meum refri¬
gerium: et noluerunt audire: Et erit eis
uerbum dnõ : Manda remanda manda re¬
manda expecta re exspecta. Ex pecta
rantur. et in laqueentur et capiantur
Propter hoc audite uerbum dnĩ uiri in lu¬

Expanded text:
corona gloriae et sertum exultationis residuo populi sui et spiritus iudicii sedenti super iudicium et fortitudo revertentibus de bello ad portam verum hii quoque prae vino nescierunt et prae ebrietate erraverunt sacerdos et propheta nescierunt prae ebrietate absorti sunt a vino erraverunt in ebrietate nescierunt videntem ignoraverunt ienim mensae repletae sunt vomitu, sordiumque, ita ut non esset ultra locus. Quem docebit scientiam? et quem intelligere faciet auditum? ablactatos a lacte, avulsos ab uberibus. Quia manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi. In loquela enim labii, et lingua altera loquetur ad populum istum. Cui dixit: Haec requies mea, reficite lassum, et hoc est meum refrigerium: et noluerunt audire. Et erit eis verbum Domini: Manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspectarantur et inlaqueentur et capiantur propter hoc audite verbum Domini viri inlu
Abbreviated transcription (Latin):
et ingressus ẽ in me sp̃s post quã locutus
est mihi. et statuit me suprac pedes
meos et cudiuilo quentem ad me & di¬
centem fili hominis mitto egote adfi¬
lios isrł. ad gentes a postatrices quae re
ces serunt a me patres eorũ praeuarica¬
tisunt pactum meum usq ad diem hanc
et filiidura faciae & indomabile cordesunt
ad quos egomittote & dicescedeos: Huec
dicit dñs ds̃ si foste uel ipsiccudicnt et si for¬
te quiescant qnm domus ex asperans est
et suent quia propheta fuerit in medio
eorum. Tuergo filihominis neti mea seos
Neque sermones eorum metucs qñm in¬
creduli & subuersores sunt tecum et cum
scorpionib habitas uerbaeorum netime¬
as & uultus eorum peformides quia domus
ex asperens ẽ loqueris ergo uerba mea
adeos si foste ccudicant & quiescant qũm
irritatores sunt : Tuautem fili hominis

Expanded text:
et ingressus est in me spiritus postquam locutus et ingressus est in me spiritus postquam locutus est mihi et statuit me supra pedes meos et audivi loquentem ad me et dicentem fili hominis mitto ego te ad filios Icesserunt a me: ipsi et patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc. Et filii dura facie, et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te: et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus si forte vel ipsi audiant et si forte quiescant quoniam domus exasperans est et scient quia propheta fuerit in medio eorum tu ergo fili hominis ne timeas eos neque sermones eorum metuas quoniam increduli et subversores sunt tecum et cum scorpionibus habitas verba eorum ne timeas et vultus eorum ne formides quia domus exasperans est loqueris ergo verba mea ad eos si forte audiant et quiescant quoniam inritatores sunt tu autem fili hominis
Abbreviated transcription (Latin):
rius adal terũ unum quodq: duab: alis uela¬
bat corpus suum & alterum similiter
uelabatur et audiebim sonũ clirum
quasi sonũ aquarum multarum : qua sisonũ
sublimis dĩ : Cũ ambularent quasi sonuserat
multitudinis ut sonus castrorum : Cumq
starent dimittebantur penna e eorum
Nam cum fier& uox super firmamentũ
quod ertet super caput eorũ staebant & sũ¬
mitebant das succs & superfirmamentũ
quod epet inminens capiti eorum quasi
aspectus lapidis sapphrris similitudo thro¬
ni & super similitudinem throni similitu¬
do quasi aspectus hominis desuper. Et ui¬
di quasis peciem electri uelut aspectum
ignis intrinsecus eius percircuitum alum
ignis splendentis in circuitu uelut cospec¬
tum arcus cum fuerit innube in dieplu¬
uice hic erat aspectus splendoris ꝑgrũ¬
Haec uisio similitudinis gloriae dñi &uidi
& cecidi infaciem meã et audiui uocem
lo quentis et dixit ad me fili hominis
sta suproc pedes tuos & loquar tecum

Expanded text:
s velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur. Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quasi sonum sublimis Dei: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis ut sonus castrorum. Cumque starent, demittebantur pennae eorum. Nam cum fieret vox supra firmamentum, quod erat super caput eorum, stabant, et submittebant alas suas. Et super firmamentum, quod erat imminens capiti eorum, quasi aspectus lapidis sapphiri similitudo throni: et super similitudinem throni, similitudo quasi aspectus hominis desuper. Et vidi quasi speciem electri, velut aspectum ignis, intrinsecus ejus per circuitum: A luignis splendentis in circuitu: velut aspectum arcus cum fuerit in nube in die pluviae. Hic erat aspectus splendoris pertudinis gloriae Domini et vidi et cecidi in faciem meam et audivi vocem loquentis et dixit ad me fili hominis sta supra pedes tuos et loquar tecum
Abbreviated transcription (Latin):
igne fulgar egrediens et animalia ibaNt
et reuertebantur insimilitudinem fulgo¬
ris coruscantis : Cũq aspicerem anima¬
lic apparuit rotco una superterram
si uisio maris. et una similitudo ipsarum
quat tuor et as pectus earum & operaea
ruquasi sisit rota in medio rotue per quat¬
tuor partes eacrum euntesibant & non
reuer tebantur cum cmbulcrent stco¬
tura quoq: erat rotis & altitudo &ahor¬
ribilis aspectus et totum corpus plenũ
oculis incircuitu ipsccrum quattuior.
Cumq: ambularent animalia ambulte¬
bant pamter et rotae iuxta ea et cum
eleuarentur animalia de terra eleuaban¬
tur simul & rotae quocumque ibat sp̃s
illuc eunte spũ & rotae pariter leuãbantur
sequentes eũ sp̃senim uitae eraet in rotis
Cum euntibus ibant & cum stantibus sta¬
bant & cũ eleuatis a terra pariter eleua¬
bantur : et rotae sequentes ea quia sp̃s uitae
erait in rotis & similitudo suꝑ caput animaliũ
firmamenti quasi aspectus chrrstilli horri¬

Expanded text:
t et revertebantur, in similitudinem fulguris coruscantis. Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una super terramsi visio maris: Et una similitudo ipsarum quatuor: et aspectus earum et opera, quasi sit rota in medio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus: et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae iuxta ea et cum elevarentur animalia de terra elevabantur simul et rotae quocumque ibat spiritus illuc eunte spiritu et rotae pariter levabantur sequentes eum spiritus enim vitae erat in rotis cum euntibus ibant et cum stantibus stabant et cum elevatis a terra pariter elevabantur et rotae sequentes ea quia spiritus vitae erat in rotis et similitudo super caput animalium firmamenti quasi aspectus c
Abbreviated transcription (Latin):
Et aperunos meum & cibauit me uolumi¬
ue illo et dixit adme fili hominis uen¬
tertuus comed& & uiscera tua comple¬
buptur uolumine isto quod ego do tibi
et come di illud: et factum ẽ in oremeo
sicut meł dulee et dixit adme fili hominis
uade aeđ domumisrł & loqueris uerba
mede adeos Nonenim ad populum pro¬
fur di sermones & ignotae linguueogul
fnit teris id domum isrł neq ad populos
multos profundi sermones & ignotee
linguae quorum non possis audiru sir¬
mores etsiacd illos mitteris ipsi audirent
te Domus cutem isrł polunt audire te
quia nolunt audire me omnis quippe
domus ustł cotirita fronte ẽ & daro corde
Ecce dedi faciem tucm uedentiorem facieb
eorũ & frontem tuam duriorem frontibus¬

Expanded text:
Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo: Et dixit ad me: Fili hominis, venter tuus comedet, et viscera tua complebuntur volumine isto, quod ego do tibi. Et comedi illud: et factum est in ore meo sicut mel dulce et dixit ad me fili hominis vade ad domum Israhel et loqueris verba mea ad eos non enim ad populum profundi sermonis et ignotae linguae tu mitteris ad domum Israhel neque ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae quorum non possis audire sermones et si ad illos mittereris ipsi audirent te domus autem Israhel nolent audire te quia nolunt audire me omnis quippe domus Israhel adtrita fronte est et duro corde ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
& facies eorum et pennae eorum exten¬
tae desuper. Duccepennae singulorũ
iungebantur : et ducce tegebant corpora
eorum & unum quodq: eorũ conem facie
sua ambulabat: ubierit sp̃s illuc gredie¬

Expanded text:
Et facies eorum, et pennae eorum extentae desuper: duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum: et unumquodque coram facie sua ambulabat
Abbreviated transcription (Latin):
In medio captiuorum iuxta fluuium
chobar aperti sunt ccceli & uidi ui¬
quintus trans migrationis. soachim
factum ẽ uerbum dñi adhierechi hel fi¬
lium buzi sacerdotem interrachaldeceo¬
rum secus flumen chobar. & fastao est
super eũ ibi manus dr̃n. et uidi et ecce
uentus turbinis ueniebat ab aquilone

Expanded text:
in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi viquintus transmigrationis regis Ioachin factum est verbum Domini ad Hiezecihel filium Buzi sacerdotem in terra Chaldeorum secus flumen Chobar et facta est super eum ibi manus Domini et vidi et ecce ventus turbinis veniebat ab aqui
Abbreviated transcription (Latin):
recti & planta pedis eorũ quasĩ planta pe¬
dis uituli: & scintillace qua sicspectus ceris
candentis & manus hominis sub pennis
eorum In quat tuor pastibus & facies
& pennas per quattuor pastes. habe¬
bant iunctiq: eraent pennae eorum clte¬
rius adadterum Non reuestebantur cũ
INcederent: sed unum quoq: ante faci¬
em suã gradiebantur: similitudo cutẽ
uultus eorum faicies hominis & facies
leonis adextris ipsorum quattuor fa

Expanded text:
eorum quasi planta pedis vituli, et scintillae quasi aspectus aeris candentis. Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus: et facies et pennas per quatuor partes habebant. Junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. Non revertebantur cum incederent: sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Similitudo autem vultus eorum: facies hominis, et facies leon
Abbreviated transcription (Latin):
libent uit eos: Ipsicaut exacerbauer̃ eum in consiliosuo & hu¬
miliatis iniquitatibur suis. Et uiditcum tribularentur
& uudin& onetionem mecim Et memor fuit testamenti sui
& penbuit eum secundũ multitudinem misericordicce suae
Et dedit eis inmisericordics in conspectuomnum quicoepe¬
itnt eo s. Saluos sta nos dnẽ ds nort : & congeganos donationib:
Vt confite cmur nominis cõtuo: & gloriomur in lccudo tuc

Expanded text:
m in consilio suo: et humiliati sunt in iniquitatibus suis. Et vidit cum tribularentur: et audivit orationem eorum. Et memor fuit testamenti sui: et poenituit eum secundum multitudinem misericordiae suae. Et dedit eos in misericordias: in conspectu omnium qui coeperant eos. Salvos fac nos, Domine Deus noster, et congrega nos de nationibus. Ut confiteamur nomini sancto tuo:
Abbreviated transcription (Latin):
mauit eũ suꝑ inimicos eĩ : Conuertitcoreorũ utodiret
populum ei: ut dolũ facerent inseruor eius : Misit mno¬
ysenseruum suum : ã ãronquẽ elegit ipsum: Posuit in
eis uerba signorum suorũ : & ꝓdigiorum int̃rachã
Misit tenebrits & obrcuntuit: & non exacer beuit
sermoner suos: Conuestit aquas eorum in scnguinẽ
& occidit piscer eorum: Ededitter raeorũ ranus
in pen& ntbilib: regũ ipsorum: Dix̃ & uenit cr̃nomia
&scinifer in omnib: finib: eorum: Posuit pluuices
eorũ grandinem : inem comburentem in terra ipsorum:
Ꝙꝓ cursit ui necseorũ & ficulneces eorũ: & contriuit
lignũ fimũ eorum : Dix &uenit locusta & brucus cuiur
nonenit numerus: & comedit omne fuenũ int̃raeorũ :
& comedit omnem fruotum terrae oreorum: Et ꝑ¬
cursi tomne primogentum int̃raeorum: primitias
omnis laboris eorũ. Et edux oos inargento & curo
& non erat in tribubus eorũ in firmus: La&atie st
aegrptur in profectioneeorum : qui in cubuit timor

Expanded text:
tavit eum super inimicos eius. Convertit cor eorum, ut odiret populum eius  et dolum faceret in servos eius. Misit Moysen servum suum  et Aaron, quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum  et prodigiorum in terra Cham. misit tenebras et obscuravit et non exacerbavit sermones suos convertit aquas eorum in sanguinem et occidit pisces eorum dedit terra eorum ranas in penetrabilibus regum ipsorum dixit et venit cynomia et scinifes in omnibus finibus eorum posuit pluvias eorum grandinem ignem conburentem in terra ipsorum et percussit vineas eorum et ficulneas eoorum. Dixit, et venit locusta, et bruchus: cujus non erat numerus. Et comedit omne fenum in terra eorum: et comedit omnem fructum terrae eorum. Et percussit omne primogenitum in terra eorum: primitias omnis laboris eorum. Et eduxit eos cum argento et auro: et non erat in tribubus eorum infirmus. Laetata est Aegyptus in profectione eorum: quia incubuit timor
Abbreviated transcription (Latin):
eum maduentiomibus sur: & multiplicataẽ in ois ruma: Et st&it
finees & placauit: &cersauit quasatio Et reputatumẽ cunius¬
titiam in genentione & generationem usq in sempiter num:
Et inritauerunt cadaquat contradictionis: & uexature mox ses
ꝓpt̃ eos quia exa cerbauer eumsp̃scius : Et dftinxit in labus

Expanded text:
 multiplicata est in eis ruina et stetit Finees et placavit et cessavit quassatio et reputatum est ei in iustitiam in generatione et generationem usque in sempiternum et inritaverunt ad aquam Contradictionis et vexatus est Moses propter eos quia exacerbaverunt spiritum e
Abbreviated transcription (Latin):
Et increpuit marerubrum & ex siccatum ẽ : & dedux eis
in abrsis sicut indeserto : Et scluauit eos demanu
odientium: & redemit eor de manuinimici: Et operuit
aquatribulanter eos. unum ex his non remansit: Et cre¬
dider̃ in uerbis eius : & laudauer̃ laudem eius : Cito fe¬
cer̃ & oblitis̃ operum ei non surtinuer̃ consilium eius
Et concupier̃ concupiscentiã in deserto : & temptu

Expanded text:
 et deduxit eos in abyssis sicut in deserto et salvavit eos de manu odientium et redemit eos de manu inimici et operuit aqua tribulantes eos unus ex eis non remansit et crediderunt in verbis eius et laudaverunt laudem eius cito fecerunt obliti sunt operum eius non sustinuerunt consilium eius et concupierunt concupiscentiam in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
omnipopulo suo dicens. Quicquid masculini
sexus natum fuerit in flumen proicite. Quic¬
quae concepit & peperit filium : & uidens eum
elegantem abscondit etribus mensibus: Cumq
iam caelare non poss& sumpsit fiscellam
scrrpe am & liniuit eam bitumine ac pice.
Posuit q intus infantulum. & ex posuit eum

Expanded text:
omni populo suo, dicens: Quidquid masculini omni populo suo, dicens: Quidquid masculini sexus natum fuerit, in flumen projicite: quidQuae concepit, et peperit filium, et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice: posuitque intu
Abbreviated transcription (Latin):
aegrptii & ad fligebant in ludentes eis adque
ada maritudinẽ perducebant uitam eorum
Operibus duris luti & lateris omniq famulatu
quo interrae operibus premebantur: Dixit
autem rex aegrpti obstetricibus hebreorum
quarum una uocabatur sephna altent phua.
Picecipiens eis quando obsetricabitis hebreas.
& partus tempus aduenerit simasculus
fuerit inter ficite illum si femina reseruate :¬
Timuerunt autem obst&rices dm̃ & non fecer̃
iuxta praeceptum regis aegrpti: sed conserua¬
bant mares : Quibus adse accersitis. rex ait.
quid namest hoc quod facere uoluistis ut pueros re¬
seruar&is : Quaeres ponderunt: Non sunt he
bieae sicut aegrptiae inalieres ipsȩ enim obste¬
tricandi habent scientiam Prius quam uenia¬
mus ad eas pariunt : Beneergo fecit ds̃ obste¬
tricibus & creuit populus confortatus que est
nimis: & quiatimuenent obstetrices dm̃. aedi¬
ficauit illis domos : Pric ecepit ergo phanto

Expanded text:
Aegyptii et adfligebant inludentes eis atque Aegyptii et adfligebant inludentes eis atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti et lateris omnique famulatu quo in terrae operibus premebantur dixit autem rex Aegypti obsetricibus Hebraeorum quarum una vocabatur Sephra altera Phua praecipiens eis quando obsetricabitis Hebraeas et partus tempus advenerit si masculus fuerit interficite illum si femina reservate timuerunt autem obsetrices Deum et non fecerunt iuxta praeceptum regis Aegypti sed conservabant mares quibus ad se accersitis rex ait quidnam est hoc quod facere voluistis ut pueros servaretis quae responderunt braeae sicut Aegyptiae mulieres: ipsae enim obstetricandi habent scientiam, et priusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus, et crevit populus, confortatusque est nimis. Et quia timuerunt obstetrices Deum, aedificavit illis domos. Praecepit ergo Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
aec sunt nomina filiorum isrł qui ingressi
Isunt in aegyptum cum ia cob singuli cum
domibus suis introierunt: Ruben simeon leui
iudasi sachar zabulon & beniam in .dan. & neptha¬
lim gad & a ser: Enent igitur omnes animae eoꝵ
quae egressaesunt defaemore ia cob:septua¬
ginta quinq: : Ioseph autem in aegrpto erat:
quomortuo & uniuersis frx trib: eius omniq:
cognatione illa filii isrł creuerunt & quasi
germinantes multiplicatisunt a croboratinimis imple¬
uerunt terrã : surrex̃ interearex nouus super aegyp̃
tum quiignonebat ioseph. & ait ad populũ suum: Eoce
populus filiorumisrł multus & fortior nobis est:
Venite sapientes opprimamus eũ. Nefortemulti¬
plic&ur : & siingruerit contnitnos bellũ addatur
Pnreposuit itaque eis magistros operum. ut ad¬
fligerent eos oneribus: Aedificaueruntq: urbes
tabernaculorum phanroni phiton. & nt meses:
quantoq: obprimebant eos tanto magis multi¬
plicabantur & crescebant: odenrntq filios isrł

Expanded text:
aec sunt nomina filiorum Israhel qui ingressi sunt Aegyptum cum Iacob singuli cum domibus suis introierunt Ruben Symeon Levi Iuda Isachar Zabulon et Beniamin Dan et Nepthalim Gad et Aser erant igitur omnes animae eorum qui egressi sunt de femore Iacob septuaginta Ioseph autem in Aegypto erat quo mortuo et universis fratribus eius omnique cognatione illa filii Israhel creverunt et quasi germinantes multiplicati sunt ac roborati nimis impleverunt terram surrexit intum, qui ignorabat Joseph: et ait ad populum suum: Ecce, populus filiorum Israel multus, et fortior nobis est. Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicentur: et si ingruerit contra nos bellum, addatur Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos oneribus: aedificaveruntque urbes tabernaculorum Pharaoni, Phiton et Rameses. Quantoque opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur et crescebant oderantque filios Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
stirpeurã: erioꝰ pactum meum incarneurã
infoedus aeternum: Masculus cuius praepu¬
tucaro circum cisco non fuerit. delebitur
anima illa depopulosuo: quia pactum meũ
irritum fecit: Dixit quoq ds̃ ad abraham:
sarai uxorem tuam non uocabis sarai sed sa¬
raam: Et benedi camei. et exillã dabo tibi
filium cui benedicturus sum: Eritq in nati¬
ones etregespopulorum orientur exeo: Ce¬
cidit abraham infaciem  etrisit dicens incor

Expanded text:
stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in cor
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ultra uocabitur nomentuum abram
sed uocaberis abraham. quia patrem multa¬
rum gentium constituite : faciamq te
crescere uehe mentissime: et ponamte in
gentibus. regesq exte egredientur¬
Etstatuam pactum meum interme et te
et inter sementuum postte . Ingenerationib: suis
foedere sempiterno. ut sim ds tuus et seminis
tui postte: Daboq tibi etseminituo terram x¬
peregrinationis tuae. omnem terram chanaan
in possessionem aeternam. Eroq: ds̃ eorum:
Dixit iterum ds̃ ad abrabam: Et tuergo cus¬
todies pactum meum. et sementuum postte
ingenerationibus suis: Hoc ẽ. pactum quod
obseruabitis interme etuos. et sementuum
postte. Circum cidetur ex uobis omne
masculinum. Et circum cidetis carnem prae¬
putiiurĩ. ut sit insignum foederis interme
et uos: Infans octo dierum circumcidetur in
uobis: omne masculinum ingenerationibus
urĩs. tam uernaculus quam empticius cir¬
cumcidetur : Et quicumqi non fuerit de

Expanded text:
Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram: Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram: sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum gentium constitui te. Faciamque te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egredienturEt statuam pactum meum inter me et te, et inter semen tuum post te in generationibus suis, foedere sempiterno: ut sim Deus tuus, et seminis tui post te. Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, eroque Deus eorum. T. XI. Dixit iterum Deus ad Abraham: Et tu ergo custodies pactum meum, et semen tuum post te in generationibus suis. Hoc est pactum meum quod observabitis inter me et vos, et semen tuum post te: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii vestri, ut sit in signum foederis inter me et vos. Infans octo dierum circumcidetur in vobis, omne masculinum in generationibus vestris, tam vernaculus, quam emptitius circumcidetur, et quicumque non fuerit de
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps. Ecceait concepisti et paries filiũ
uocabisq nomen eius ismahel eo quod
audierit dñs ad flictionem tuam: Hic erit
ferus homo: Manus eius contraomnes. et
manus omnium contracum. Et eregione
uniuersorum fratrum suorum figet taber¬
nacula: Vocauit autem nomen dñi quilo¬
quaebatur ad eam. tuds̃ quiuidistime: Dixit
enim. profecto hic uidi posteriora uidentis
me: Propterea appellauit put eum illũ
puteum uiuentis et uidentis me. Ipse est
intercades etbarad: Peperitqͣ abrae filiũ
qui uocauit nomeneius ismahel : Oc toginta
et sex annorum erat. quando peperit eiagar
et nouem annorum essecoeperat. appa¬
ruit ei dñs dixitq ad eum: Ego dsom¬
nipotens. ambula coramme etestoper¬
fectus. Donamq foedus meum interme
et te. Et multiplica bote: uehe menter
nimis : Cecidit abram pronus infaciem.
Dixitq ei ds̃.: Egosum et pactum meum
tecum. Erisq pater multarum gentium.

Expanded text:
deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula. Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu, Deus, qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Propterea appellavit puteum illum, Puteum viventis et videntis me. Ipse est inter Cades et Barad. Peperitque Agar Abrae filium: qui vocavit nomen ejus Ismael. Octoginta et sex annorum erat Abram, quando peperit ei Agaret novem annorum esse coeperat, apparuit ei Dominus: dixitque ad eum: Ego Deus omnipotens, ambula coram me, et esto perfectus. Ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ne parerem : In gredere ad ancillã meã
si forte saltim ex illa suscipiam filios: Cumq
ille adqui euisset depraecanti. tulit agar
aegyptiam ancillamsuam Post annos decẽ
quam habitare coeperant interrachana an
et dedit eam uiro suo uxorem: Qui ingressus
ẽ ad eam: At illa concepisse seuidens. des¬
pexit dominam suam.: Dixitq sarai ad
abram: Inique agis contrame: Ego dedi
ancillam meam insinũtud. quae uidens quod
conceperit. despectuime habet: Iudicetdñs
interme et te: Cui respondens abram: Ecce
ait ancillatua inmanutua. ẽ utere ea
ut libet: Affligente igitur eam sarcci. fugã
inut: Cumq Inuenisset illam angelus dñi
ancilla sarta. undeuenis: et quouadis : quae
respondit. A faciesarai dominae meae
ego fugio: Dixitq ei angelus dni. e uer¬
tere addominamtuam ethumiliare
submanu ipsius : Et rursum. Multipli¬
cans inquit multiplicabo sementuum.
Et nonnumerabitur praemultitudine ac

Expanded text:
ne parerem ingredere ad ancillam meam ne parerem ingredere ad ancillam meam si forte saltem ex illa suscipiam filios cille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam habitare coeperant in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem. Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respondens Abram: Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam Sarai, fugam iniit. Cumque invenisset illam angelus Domini ancilla Sarai, unde venis? et quo vadis? quae respondit: A facie Sarai dominae meae ego fugio. Dixitque ei angelus Domini: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub manu ipsius. Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerabitur prae multitudine. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
super abram. et horror magnus et tenebro¬
sus inuasit eum: Dictumq ẽ ad eum. scito
praenoscens quod peregrinum futurum sit
sementuum in terra non sua. et subicient
eos seruituti et ad fligent quad ringenis
annis: Verum tamen gentem cui seruitu¬
risunt ego iudicabo. Et posthaec egredi¬
entur cum magna substantia.: Tuautem
ibis ad patrestuos in pacesepultus insenec¬
tutebona. Eaeneratione autem quarta re¬
uertentur huc: Nec dumenim completae
sunt Iniquitates a morraeorum usq ad
praesens tempus: Cu mergo occubuis set
sol facta ẽ caligo tenebrosa. et apparuit
clibanus fumans et lampasignis transi¬
ens interdiuis iones illcs: Indieillo pe¬
pigit dñs cum abram foedus dicens
semini tuo dabo terraihane: Afluuio
hȩtheos etferetaeos. Nafa im quoq
et amorraeos et chananaeos et gerge¬
saeos et iebusacos. Igitur sarai uxor
abram non genuerat liberos sed habens
ancillam aefyptiam nomine agar
Dixit maritosuo: Ecce condusit medñs

Expanded text:
super Abram et horror magnus et tenebrosuper Abram et horror magnus et tenebrosus invasit eum dictumque est ad eum scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua et subicient eos servituti et adfligent quadringentis annis verumtamen gentem cui servituri sunt ego iudicabo et post haec egredientur cum magna substantia tu autem ibis ad patres tuos in pace sepultus in senectute bona generatione autem quarta revertentur huc necdum enim conpletae sunt iniquitates Amorreorum usque ad praesens tempus cum ergo occubuisset sol facta est caligo tenebrosa et apparuit clibanus fumans et lampas ignis transiens inter divisiones illas in die illo pepigit Dominus cum Abram foedus dicens semini tuo dabo terram hanc a fluvio Hettheos et Ferezeos Rafaim quoque et Amorreos et Chananeos et Gergeseos et Iebuseos igitur Sarai uxor Abram non genuerat liberos sed habens ancillam aegyptiam nomine Agar dixit marito suo ecce conclusit me Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
istedamascus elieter: Additq abram: mihi
autem non de distisemen. et ecce uernaculus
meus heres meus erit: statimq sermodñi
factus .ẽ. ad eum dicens: Nonerithicheres
tuus. sed qui egredietur deuterotuo ipsum
habebis heredem: Eduxitq cumforas etait
illi : sũspice caelum et numerastellas sipo¬
tes. Etdixitei. sic erit sementuum: Cre¬
diditabrã eͦtreputatum . ẽ illi adiustitiam:
Dixitq ad eum. Ego dñs quie duxite delur
chaldaeorum ut darem tibi terramistam
et possideres eam: At illeait. One ds̃ unde
scirepossum quod possessurus sim eam: Et¬
respondens dñs. sume inquit mihi uaccam
triennem. et capram trimam et a rietem
annorum trium. turturem quoq: et colũbam.
Qui tollens uniuersachaec diuisit permediũ:
Et utrasq partes contrase altrinsecus posuit.
Aues autẽ non diuisit: Descenderuntq
uolucres supercadauera. et abigebat eas
abram. Cumq soloccumberetꝰ sopor irruit

Expanded text:
iste Damascus Eliezer. Addiditque Abram: Mihi iste Damascus Eliezer. Addiditque Abram: Mihi autem non dedimeus heres meus erit statimque sermo Domini factus est ad eum dicens non erit hic heres tuus sed qui egredietur de utero tuo ipsum habebis heredem eduxitque eum foras et ait illi suspice caelum et numera stellas si potes et dixit ei sic erit semen tuum credidit Domino et reputatum est ei ad iustitiam dixitque ad eum ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldeorum ut darem tibi terram istam et possideres eam at ille ait Domine Deus unde scire possum quod possessurus sim eam respondens Dominus sume inquit mihi vaccam triennem et capram trimam et arietem annorum trium turturem quoque et columbam qui tollens universa haec divisit per medium et utrasque partes contra se altrinsecus posuit aves autem non divisit descenderuntque volucres super cadavera et abigebat eas Abram cumque sol occumberet sopor inruit
Abbreviated transcription (Latin):
morum In occursum eius. postquam reuersus ẽ
acede chodor lahomor etregumquieo erant in
ucdlesaue quae ẽ uallis regis: At uero mechi¬
sedech rex sadem proferenspanem et uinum.
eratenim sacerdos celtissimi. benedixit ei et ait:
Benedictus abram dõ excelso quicreauit caelũ
etterram et benedictus ds̃ excelsus quo prote
gente hostes in manibus tuissunt : et deditci
decimcs ex omnibus. Dixit autem rexsodomo¬
rum ad abracm : Damihi animas. cetera tolle
tibi : Qui respondit ei : Leuo manum meam ad
dñm dm̃ excelsum possessorem caeli et terrae
quod a filo subtegminis usq ad corrigiam caligae
non accipiam exomnibus quaetua sunt. Nedi¬
cas ego ditaui abram. exceptis his quae come¬
derunt iuuenes et partibus uirorum qui uene¬
factus e sermodñi ad abram peruisionem
dicens. Noli timere abram ego protector tuus
sum et mercestua magnanimis. Dixitq
abram: Dñe ds̃ quidd abismihi: egouadamabs¬
q liberis et filius procuratoris domus meae

Expanded text:
morum in occursum eius postquam reversus est a caede Chodorlahomor et regum qui cum eo erant in valle Save quae est vallis Regis at vero Melchisedech rex Salem proferens panem erat autem sacerdos dei excelsi - benedixitque illi et ait: benedictus Abram deo excelso, qui creauit caelum etgente, hostes in manibus tuis sunt. Et dedit ei decimas ex omnibus. Dixit autem rex Sodomorum ad Abram: Da mihi animas, caetera tolle tibi. Qui respondit ei: Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum, possessorem coeli et terrae, quod a filo subtegminis usque ad corrigiam caligae, non accipiam ex omnibus quae tua sunt, ne dicas: Ego ditavi Abram: exceptis his quae comederunt juvenes, et partibus virorum qui venefactus est sermo Domini ad Abram per visionem, dicens: Noli timere, Abram: ego protector tuus sum, et merces tua magna nimis: Dixitque Abram, Domine Deus, quid dabis mihi? ego vadam absque liberis, et filius procuratoris domus meae,
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ & curum camino itacorda probat dñs :
malus oboedit linguae iniquace: & fullcx
obtemperat labiis mendacibus. quidespiͣ pau¬
perem ex probrat stactorieius: & qui inruina
la& atur alterius. non erit inpunitus. corona
senum filii filiorum : & gloriafiliorum patres
eorum :̃ non decent stultum uerba compositu.
Nec principem labium mentiens: Nem ma
gnatissima exspectatio prtesto lantis : quocũq
seuerterit : prudener intelleg& quice lat de¬
lictum quuerit amiatias: qui cltero sermone
rep&it: separat foedenttor: plur proficit
correptio apud prudentem quamcentũ plagȩ
a pud stultum: Semꝑ iurgia quecerit malur
angelur autem crudelis mitt&ur contracũ:
expedit magir ursȩ occurrere raptis fodibus
quã ftituo confidenti sibi instultitia succꝰ qui¬

Expanded text:
argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrequam fatuo sibi confidenti in stultitia sua
Abbreviated transcription (Latin):
nastultorum fatuitas. : Cor sapientis erudi& õsei:
& labus illius ad d& gatic̃ fauus mellis uerbac conpo¬
sitao : dulcedo animae ẽ sanitas orsuum : Est uiccquae
uid&ur hominirecta : & nouis simum eius ducit admor¬
tem : Animalaborantis laboratsibi: quic cõ pulit
eum õs suum: Vir impius fodit malũ & in labis ei
ignis ardescit: Homo ꝑ uersus suscitat lites:
& uerbosus separit principes : uir iniquus lactat
amicum suũ & ducit eum ꝑuicc̃ non boncemꝰ quiađ¬
tonit is oculis cogitat praua. mordens labicsuco
ꝑficit meclum: Corona dignitatis senectus. quae
inuus iustitice repperi&ur: Melior .ẽ. patiens
uiro forte& qui dominatur animosuo. expugnatore
urbium : sortes mittuntur insinũ sed adñotẽ
pentntur : melior ẽ buccella sicca cumgiudio:
quam domur plena uictimis cum iur gio:
Seruus scpiens dominabitur filuis stultis & int̃
fratres here ditatem diuid& : Sicut igne probut

Expanded text:
na stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: na stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium: Sortes mittunperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur
Abbreviated transcription (Latin):
gres sus eius : Diuincctio in labiis regis. iniuditio non
errabitos eius pondus. Et stectent iuditia dñi
sunt : & opercceius omner lapides scceculi: abhomi¬
nabiles regiquicgunt impie qnmñ iustitiafir matꝰ
soliumꝰ uoluntas regũ. labia ius ttc̃qui rectaloquitꝰ
diriget s̃ in dignatioregis nuntĩ mortis. &uir secpiens
pla cabit eum: Inhila ritate uultus regis uita &de
mentiaeius quacsiimberserotinus : pos side sapien¬
ticum quia auromelior ẽ : & ad quireprudentic̃
quicp̃ciosior .ẽ. argento : Semita iustorum de¬
clinct malaccustor animae suce seruat uiã sucm
contritionem p̃cedit suꝑbia. Et anteruinam ex ul¬
tatur sp̃s: Melius ẽ. humilicri cum mitib: quã diui¬
dere spoliccum suꝑbis: Eruditus in uerborpperi&
bona & qui in dño sperat beatus ẽ: Quiscipiens cordeẽ
appellabitur prudens: et qui dulcis eloquio maiora
ꝑcipiet ÷ fonsuitae eruditio possidentis. Doctri¬

Expanded text:
gressus eius divinatio in labiis regis in iudicio non gressus eius divinatio in labiis regis in iudicio non errabit os eius pondus et statera iudicia Domini sunt et opera eius omnes lapides sacculi abominabiles regi qui agunt impiesolium. Voluntas regum labia justa: qui recta loquitur, diligetur. Indignatio regis, nuntii mortis: et vir sapiens placabit eam. In hilaritate vultus regis, vita: et clementia ejus quasi imber serotinus. Posside sapientiam, quia auro melior est: et acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Semita justorum declinat mala: custos animae suae servat viam suam. Contritionem praecedit superbia. et ante ruinam exaltabitur spiritus. Melius est humiliari cum mitibus, quam dividere spolia cum superbis. Eruditus in verbo reperiet bona: et qui in Domino sperat, beatus est. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis eloquio, majora percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctri
Abbreviated transcription (Latin):
fumabona in pinguat os se: Curis quae
audit in crepationes uitae in medio scpientiũ
commontbitur : Qui abiecit disciplinam:
derpicit animam sucm: quiccutem adquies¬
cit in crepationib: possessor ẽ cordis Timor
dñi disciplina sccpientiae: & gloricõ
prcece dit humilitas hominis ẽ. cnimum
pnce parare : & dñi gubernare lingucc: omnes
uiue hominum patent oculis eiur. spirituũ
pondenttor .ẽ. dñ : Reuela dño operatua¬
& dirig&ur cogitationes tucce: uniuer su ꝓpt̃
semet ipsum openatur .e dñs impium quoq: cddiem¬
malum : Ab hominatio dm̃ .ẽ. ommir arrogans: &ic̃ si
manu adianũ fueritꝰ nonerit in nocens : Misericor¬
dicc& ueritate redimitur iniquitas. & intimore dñi
declinatur amalo Cũ plauerit dñouichomi¬
nis inimicos quoq: eius conuert& ad paccm̃ : Melius ẽ.
parum cum iustitia: quã multifructus cũ iniquitate
Cor bominir dis pon& uicm suã sed dñĩ ẽ dirigere

Expanded text:
fama bona inpinguat ossa. auris, quae fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. timor domini disciplina sapientiae, et gloriam praecedit humpraeparare: et Domini gubernare linguam. Omnes viae hominis patent oculis ejus: spirituum ponderator est Dominus. Revela Domino opera tuat dirigentur cogitationes tuae. Universa propter semetipsum operatus est Dominus; impium quoqmalum abominatio Domini omnis arrogans etiam si manus ad manum fuerit non erit innocens misericordia et veritate redimitur iniquitas et in timore Domini declinatur a malo cum placuerint Domino viae hominis inimicos quoque eius convertet ad pacem melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate cor hominis disponet viam suam sed Domini est dirigere
Abbreviated transcription (Latin):
II. ticcbiles: Melius ẽ uocare adholera cũ cari¬
tate: quam aduitulum saginatum cũ odio: uir ira¬
cundus prouocat rixas: Qui patiens .ẽ. mitigat
surcitatas Iterpigro rum quasi sepir spinarũ
uicciustorum abrq: offendiculo filiur sapiens
la&ificcit pactiem & scultus homo derpicitma¬
tiem sucmꝰStultitia gacudium stulto & uirpru¬
dens dirigdagrersus Dirsipantur cogitationes
ubinon .e. consilium ubi uero plues sunt con
silicrii confirmaaTun Iu&ct homo
inrenTentiaoris sui: & sermo oportunus a noptimus
Semita uitae suꝑ eruditum ut declino de inferno¬
nouissimo Domũ suꝑborum de moli& dñs:
& firmor stcci& terminos uiducce.: Ab homi¬
natio dñi cogitationes malae & purur sermo
pul cherrimus fir mabitur ab eo: Contꝰ bat
domum suc̃ qui sectactur auacritiam: quiccũt
odit munent uiu&: mens iusti me dita t̃
oboe dientia : Os impiorum redundat malisꝰ.
Longe ẽ. dñs ab impur : & onttioner iustorũ
exaudi&: Lux oculorum lu&ificat animã:

Expanded text:
insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: via iustorum absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam stultitia gaudium stulto et vir prudens dirigit gressus dissipantur cogitationes ubi non est consiliarii, confirmantur. laetatur homo in sententia oris sui, et sermo oportunus est optimus. semita uitae supernovissimo domum superborum demolietur Dominus et firmos facit terminos viduae abominatio Domini cogitationes malae et purus sermo pulmum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam:
Abbreviated transcription (Latin):
melior pauꝑ qui ambulat in simplicitate sua
quã diuertor quens labiu insipiens: Vbinon ẽ.
scientia animae non ẽbonum & qui festinus ẽ
pedib: offendit: St ultitiahominis subplan¬
tat gersus ei & contradmferu& conimosuo:
Duiticce addunt amicos plurimos: a paupere
aut & hi quos habuit separantur: Te sarsta¬
sus nonerit inpunitus & qui men dcticloquit᷑
non effugiet: Multicolunt ꝑsonat potentis
pauperir oderunt eu insuꝑ & amiciprocu
reces serunt ab eo qui tantum uerba sectatur
nibilhabebit : quiccutem pos sersore mentis

Expanded text:
melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua quam torquens labia insipiens ubi non est scientia animae non est bonum et qui festinus est pedibus offendit stultitia hominis subplantat gressus eius et contra Deum fervet animo suo divitiae addunt amicos plurimos a paupere autem et hii quos habuit separantur testis falsus non erit inpunitus et qui mendacia loquitur non effugiet multi colunt personam potentis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatur corbominis : & ante quã glo¬
rific& humilictur: Quipriur respondet
quã cudict stultum reerse demonrtrat
& confunonẽ dignum: Sp̃s uiri surtentieo
in becil litatẽ sucm sp̃m̃ uero adinercendũ
facilẽ quir poterit surtinere: corprudens
porsidebit scientiam : & curis sapientium
quaerde doctrinam. Donum hominis diletat
uiam eius & ante principesspaciũ eisticit
Iurtur prior ẽ accusutor sui uenit amicus ei
& inuerti gabit eum: contradictiones compri¬
mit sorr : & inter potenter quoq: diiudiccit:
Entter qui adiuuatur a fratre quasi ciui¬
tur firma & iudicia quasi uecterur bium :
Defruc tuoris uirir plebitur uenter eiur.
& genimina labiorum illius satunt bunteũ:
mors & uita in manulinguae. qui diligunt ẽã¬
i comedent fructur eius: ¶ uiinuenitmu¬
lierem bonam : inuenit bonum & auri& iocun¬
ditatem ad nõ cum obsecrationibus loquetur
pauꝑ & diuer efftibitur rigide uiramcabilir
ad soci&atem magis cimicur erit quã frat̃:

Expanded text:
antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior est accusator sui venit amicuset investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors et uita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet iocunditatem a domino. cum obsecrationibus loquitur pauper, et diues effabitur rigide. uir amicalis ad societatem magis amicus erit quam frater.