comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sionis uł bienni. aut alicuiꝰ tpris. Manci
patio dicta ÷: qr mani rescapit᷑. uñ oportet
eum qͥ mancipiũ accipit. comp̃hend̾e id ip¬
sum demancipio datur. Cessiot ꝓpͥe rei con¬
cessio: sĩ ÷ illud. cedo iure propinqͥtatis. ce
Nam aliena resticuimꝰ. ñ cedimus. Nam cedere
imꝑpetuum. s ꝓ reformando mom̃to ad cẽpꝰ
interĩ dicr̃. salua ꝓpositione actionis eiꝰ. Pci¬
um uocatum eo qd̃ pͥus eumdamꝰ. ⁊ ꝓ eiꝰ uice¬
rem quã appetimus posside debeamus. Cõ
mercium dictum amercib qͦ noĩe resue
redintegrat᷑ que ui potestatis expleta ñ÷.
Res redintegͣtur que ui potestatis ablata
ut furtum falsitas. ⁊ cetera. que ñoc¬
cidunt s infamant. Faciꝰ dictum a facien¬
do malum qd̵ noceat alt̾i. Flagicium: a flagi
tando cor ruptelam libidinis que noceatsͥ
potestatis. ꝑ quam cã siue res. uel aufertur
uel extorq̃tur. uis pͥuata÷ si qͥsq añ uiditi¬

Expanded text:
sionis, vel biennii aut alicusionis, vel biennii aut alicupatio dicta est, quia res manu capitur. Unde oportet eum qui mancipio accipit comprehendere idipsum, quod ei mancipio datur. Cessio est propriae rei concessio, sicut est illud: 'Cedo iure propinquitatis.' Cenam aliena restituimus, non cedimus. Nam cedere in perpetuum, sed pro reformando momento ad tempus interim dicitur, salva propositione actionis eius. Pretium vocatum eo quod prius eum damus, rem quam appetimus possidere debeamus. 35. Commercium dictum a mercibus, quo nomine res venredintegratur, quae vi potestatis expleta non est. Res redintegratur, quae vi potestatis ablata ut furtum, falsilas, etc., quae non occidunt, sed infamant. 2. Facinus dictum a faciendo malum, qtando corruptelam libidinis quia noceat estatis, per quam causa sive res, vel aufertur vel extorquetur. Vis privata est, si quis ante iudici
Abbreviated transcription (Latin):
penes debitorem ẽ. fidutia est c̃ res aliqua
sumende mutue pecuniae gr̃a uł manci¬
patur uł iure ceditur. Y poteta ÷ cũ res
cõmodatur sine depositione pignoris. pac¬
to uł capͣtione sola int̃uenou. Mom̃tum
dierũ a temporis breuitate. ut quamcito. quã
statim saluo negotio reformetur. nec in nul¬
lam moram ꝓduci debeat qd̃ repetitur. sicut
ullũ spatium ÷ mom̃ti cuiꝰ tambreuis: tp̃riᷤ
puctus. ut inaliquã moram nullo mͦ ꝓdu¬
catur. Instrum̃tum ÷ uñ aliqͥd ꝯsticiumur
ut cultor. calamꝰ ascia. Instrum̃tum: qd̃
ꝑ instrum̃tu efficitur ut bacul. eoder. so¬
¶ bula.
Usus quo mre instructa utimur. ut inbaculo
initinere. incodice legere. in tabula ludere.
s ip̃e fructus agroꝵ ex quo utimur usus
uocatur. ħs̃ illa t̾a usus. fructus aut̃ uo¬
catur. quod sobo usu habetur. eiꝰ fructus
manente apud alium uire usu capioẽ ad¬
emptio dñii ꝑ ꝯtinuationem iuiste posses¬

Expanded text:
penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua sumendae mutuae pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure ceditur. Hypotheca est, cum res commodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente. Momentum dictum a temporis brevitate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo producatur. Instrumentum est unde aliquid construimus, ut cultrus, calamus, ascia. Instructum, quod per instrumentum efficitur, ut baculus, codex, tabula. us, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et ipse fructus agrorum, quia eo utimur, usus vocatur. Haec sunt illa tria. Ususfructus autem vocatus quia solo usu habetur eius fructus, manente apud alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae posses
Abbreviated transcription (Latin):
crediti nuncupata. Cõmodum ÷ id qd̃ nr̃im
dictun ⁊ Precareum⁊ dũ p̃ce creditor rogatꝰ
ꝑmittit debitorem impossessione sͥ fundi ob¬
ligatidemoran. ⁊ exeo fnictus capere ⁊ dic¬
tim p̃cariũ qd̾ p̃ce additur. qĩ p̃ce adiuit.
.R. ꝓ .d. lutera cõmutata. Mutuũ appellatũ
ẽ qr id qd̾ame łͥ cdatur: ex meo tuũ fit. depo
situm ÷ pignus ꝯm̃datum ad tp̃s qĩ diu positũ.
deponere aut̃ quis uidet᷑ cũaliqͥs metu fur¬
ti. incendii. naufragii apud aliũ apd̃ aliũ
ꝓpter rem creditam: que dum redditur. statĩ
postea complet᷑. Est enĩ arra cõplenda ñ au¬
ferenda. uñ qui ht̃ arram ñ redlet sicut pig¬
nus: s desid̾at plenitudinẽ: ⁊ dicta arra: a
re ꝓqua tͣcdatur. Item int̃ pignꝰ ⁊ fidutiã
⁊ hipotetam hoc int̾est. Pignus enĩ: qd̾ ꝓpt̃
rem p̃ditam obligatur. cuiꝰ rei possessionẽ
solam ad tempꝰ ꝯseqͥt᷑ creditor ceterum dñtum

Expanded text:
crediti nuncupata. Commodatum est id quod ncrediti nuncupata. Commodatum est id quod ndictum est. Precarium est dum prece creditor rogatus permittit debitorem in possessione fundi ligati demorari, et ex eo fructus capere. Et dictum precarium, quia prece additur, quasi prece adium, r pro d littera commutata. 18. Mutuum appellatum est, quia id quod a me tibi datur ex meo tuum situm est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium d datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim postea conpletur. Est enim arra conplenda, non auferenda; unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem; et dicta arra a re, pro qua traditur. Item inter pignus, fiduciam et hypothecam hoc interest. Pignus enim est quod propter rem creditam obligatur, cuius rei possessionem solam ad tempus consequitur creditor. Ceterum dominium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuo fͤctare patitur. peculiũ aut̃ apedib
dictum inqͥb ueterum ꝯstabat uniu̾sa sub¬
stantia. Boneꝵ possessio÷ ius possessionis. cer¬
to ordine certoq titulo adquisita. Intestata
hereditas ÷ que testam̃to scͥpta ñ ÷. aut si scͥpta sit
iure tñ nequaꝗͣ ÷ edita. Caduea in dñtur. qr
eiꝰ heresceciderunt. familia erciscunde ÷ diui¬
sio hereditatis int̾ heredes. erciscunde enĩ apd̾
ueteres diuisio ñcupabatur. Cõmuni diui¬
dendo ÷ int̾ eos qͥb ꝯmunis res÷. que pactio u¬
bet postulantib his arbit̾umdari cuiꝰ arbit᷑¬
tu res diuidatur. Finium regendoꝵ actio di¬
ta eo qd̵ ꝑ eam regantur: utͥq fines nedissipẽ¬
co ꝯtͦuersia fit. Locatio÷ res adusum data cũ
diffinitione mercedis. Conductio÷ res inusũ
accepta. cum constituta mercede. Rescredi¬
taẽ que inobligationem ita deducta ÷. ut ex
tpr quo ꝯtrahebatur: iustum sit eam̃ debeit¬
re. Usura ẽ increm̃tum fenoris abusri aeris

Expanded text:
eculium autem a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat universa substantia. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis inter heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorum actio dicta eo quod per eam regantur fines utrique, ne dissipencontroversia sit. Locatio est res ad usum data cum definitione mercedis. Conductio est res in usum accepta cum constituta mercede. Res credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore, quo contrahebatur, certum sit eam deberi. Usura est incrementum fenoris, ab usu aeris
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ sabelliam uocati sunt. hii unam pͥm
rio alexandrino p̃sbitero orti funt. qui coet̾nũ
pat᷑ filium ñ agnoscens. diu̾sas int̾nitate su¬
bstantias asseruit ꝯtra illud qd̾ ait dñs. ego
⁊ pat̾ unum sumꝰ. Macedoniani amacedonio
constantinopolitano ep̃o dicti s̃ negantes dm̃¬

Expanded text:
unde et Sabelliani vocati sunt: hi unam personam unde et Sabelliani vocati sunt: hi unam personam rio AlexPatri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud, quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus. §. 43. Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes D
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. qua occafiont se catholice eccłie corpore
diuiserunt. Ebionite ab ebione dicti hii qͥsemi¬
uidĩ sunt. ⁊ ita tenent euangłm ut legem car¬
nalit̃ fuent. ad u̾sus qͦs adgalathas apłi scͥbens
inuenitur. fotiniani a fotmio gallo g̾tie. fir¬
ma epõnuncupati. qͥ abionitaꝵ heresim. sus¬
citans asseruit. xpm̃ a maria ꝑios eph nũtia¬
li coitu fuisse conceptum. Aeriam abereo
quodam noncupati sunt. hii offerre sacͥficium
ꝓ de functis sꝑnunt. Aetiani abetio quodam
funt uocati. idem q eunomi mani ab euno¬
nrio qͦdam cdialeti eo aciti discipulo excuiꝰ
nomine magis ĩ notuerunt. dissimilem
etiam millum imputari peccatum inficte ma¬
nentium. Origemani ab origene auct̾ore etor¬
ti sunt dicentes. qd̾ nompossit fliꝰ uid̾e patrem. nec
fuisse inmundum. Noceani a qͦdam nocẽo uo¬
lasse dicunt᷑ cuiꝰ discipłm ꝑhibent etiam sabel¬
lium. excuiꝰ maxime nomine innotuerunt.

Expanded text:
erunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore erunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. Ebionitae ab Ebione dicti. Hi semiiudaei sunt, et ita tenent Evangelium ut Legem carnaliter servent: adversus quos ad Galatas Apostolus scribens invenitur. Photiniani a Photino Gallograecipo nuncupati, qui Ebionitarum haeresim suscitans, asseruit Christum a Maria per Joseph nuptiali coitu fuisse conceptum. Aeriani ab Aerio quodam nuncupati sunt: hi offerre sacrificium pro defunctis spernunt. Ethiani ab Ethio sunt vocati, idemque Eunomiani ab Eunomio quodam dialectico, Ethii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem  dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec fuisse mundum. Noetiani a quodam Noetio volasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nato eam cõꝑauit. matremq elem̃toꝵ ⁊ ad eã
asseruit quos apłs imꝓbat elem̃tis suientes.
Manice aquodam ꝑsa extiterunt qͥ uocatus ÷ ma¬
nes. hie ctuasntituras ⁊ sub̃as intͦduxit .i. bonã
⁊ malam.⁊ animas excło qĩ exaliquaᷤ fonte. ma¬
nare asseruit. testam̃tum uetꝰ respuunt. nouũ
ex parte recipiunt. Anomiani qͥlatine sinelge
chicunt᷑. Antropomorfite cticti ꝓ eo qd simplicita¬
te rustica dm̃ hr̃e membra humana que in
diuinis libris sc̾pta sunt arbit᷑ntur. Antͦpos
enĩ gͥce homo latine. int̃pretatur. ignorantes
nacos tm̃ recipiunt. ꝯiugia respuunt. regna
celoꝵ paruulos hr̃e ñcredũt. Nouatiani a
nouato rome urbis p̃sbitero gxorti qͥ adu̾sus
cornelium cathedram sac̃dotabem conatus
inuadere. heresem instituit. uolens apostatas
susciꝑe.⁊ rebaptirans baptizatos. Montam he¬
retici dic̾ti. qd̾ tp̃r ꝑsecutionis inmontib latu¬

Expanded text:
n nato eam comparavit, matremque elementorum et deam n nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Apostolus inprobat, elementis servientes. Manichei a quodam Persa extiterunt, qui vocatus est Manes. Hic duas naturas et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare asseruit; Vetus Testamentum respuit, Novum ex parte recipit. Canoniani Latine sine lege dicuntur. Anthropomorphitae dicti, pro eo quod simplicitate rustica Deum habere humana membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim Graece, Latine homo interpretatur: ignorantes nachos tantum recipiunt, coniugia respuunt, regna caelorum parvulos habere non credunt. Novatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latu
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam duo pͥncipia c̾atoris ⁊ bonitatis.
Artoterite ab oblationecio cati panem emĩ
⁊ caseum offerunt dicen I. tes pͥmis hõĩb
oblationem a fructib t̃re.⁊ afructib oui¬
um fuisse celebratam. Aͣ rii appellati eo
qd̾ aquam solam offerunt incalice sac̃m̃
ti. Seu̾iani a seuero exortu. umũ ñbibũt
uetꝰ testam̃tum ⁊ resurronem ñ accipiunt.
tes ioħis euangł̃m ⁊ apocalypsim. Catafngiis
nom̃ ꝓuintia frigia dedit. qi ibi extiterunt
auc tores eoꝵ montanꝰ. pͥsca. ⁊ mãximilla fuert.
ẽẽ asserunt. Catharoe ꝓpter mundit̾iam in se¬
negant penitentib ueniam peccatoꝵ. uiduaᷤᷤ
diores se cet̾is p̃cticant. qͥ nom̃ siiũ si cognosc̾e
uellent mundanos se potiꝰ quam mundos uro¬
carent. Pauliani a paulo semosetano exorti sunt
qui dixit ñ semꝑ fuisse xp̃m. s amaria sumpsis¬
se initium. Ergo mentani abermogene quodam
uocati. qͥ materiam ñ naturam intͦducens deo¬

Expanded text:
tanquam duo principia creationis et bonitatis. 22. tanquam duo principia creationis et bonitatis. 22. Artotyritae ab oblatione vocati. Panem enim et caseum offerunt, dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. 23. Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. 24. Severiani a Severo exorti, vinum non bibunt, Vetus Testamentum et resurrectionem non recipiunt.tes Joannis Evangelium et Apocalypsin. Cataphrygis nomen provincia Phrygis dedit, quia ibi exstiterunt auctores eorum. Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt asserunt. Cathoree propter mundiciam sic dnegant penitentibus veniam peccatorum; viduas, diores se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani ab Hermogene quodam vocati, qui materiam non natam introducens, Deo no
Abbreviated transcription (Latin):
induxisse uirtutis ꝯgnitionem. ualentima¬
ni aualentimano quodã platonico sectatore
seruit. Appellite quorum pͥnceps appelles fuit
qͥ creatorem angłm nescio quẽ głosum suꝑio¬
ris cdei faciens din regis ibrł illum igneum af¬
firmauit. appellite quoꝵ actor appelles. qͥ
dixit xp̃m nonclum inu̾itate. s hominem infan¬
tasia apparuisse. Arcontiaci apͥncipib appellan¬
tur. qr uniu̾sitatem quam ds condidit oꝑa eẽ ar¬
changeloꝵ cdefenctunt. Adamiani uocati. qd̾ ade
imitentur nuditatem. ⁊ iñ ⁊ nudi erant. ⁊ nudi
int̾ se mares femineq ꝯueniunt. Caynani ꝓ iñ
sic appellati. qm̃ caẏm adorant. Sethiam nom̃
accepunt a filio adam qͥ uocatus: sech dicentes
melchiseclech sacerotem dei. ñ hominem fuisse
s u̾tutem di affirmant. Angeliciĩ uocati: qͥ
angelos cotunt. Apostolici. hoc iõ nom̃ sibi¬
p̃sumpserunt. quod nicħ posfiden tes ꝓprium
nati appellati qͥcerdonis dõg

Expanded text:
induxisse virtutis cognitionem. Valentiainduxisse virtutis cognitionem. Valentiani a Valentino quodam Platonico sectatore seruit. Apellitarum quoque Apelles princeps fuit: qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quorum auctor Apelles, qui dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. Adamiani vocati, quod Adae imitantur nuditatem, unde et nudi erant, et nudi in se mares feminaeque conveniunt. Cainani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes Melchisedech sacerdotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei arbitrantur. Angeli vocantur qui angelos colunt. Apostolici hoc sibi nomen ideo sumpserunt, quod nihil possidentes proprium, appellati, qui, Cerdonis dogma
Abbreviated transcription (Latin):
quidam uͦ et causis quas eligentes instituert. Spno¬
niacidicti. a simone magice discipline ꝑito. cuipe¬
gram pecunia ab apłis emere uoluisset. hũdñt
creaturam ñ a deo s aiurtute quadam suꝑnaeatat.
Menandriani a menandro mago discipło sẏmonis
nuncupatõ. qui mundum ñ adeo s abangis
factum asseruit. Basilidiam. abasi lide appessati.
ꝓpter piscntudinem relinquens ixorem dixit ut
qui uellet ea uteretur. uersa: in stuprum. talis
ꝯsuetudo ut in uicẽ coniugia cõmutarent᷑. quos
odisti facta nicholaitarum Gnostici pp̃ excellen¬
tiam sciẽ. seita appellare uoluerunt animã natam
dĩ eẽ dicunt. bonũ ⁊ malũ dm̃ suis dogmatib snst
Carpogͣtiani acarpocto quodam uocant̃ qͥ dircitẽ¬
nitum. Chirinciani. a chirinto qͥdam nuncu¬
pati. hii int̾cetera cͥciumcisionẽ obseruant mil¬
le annos pꝰ resurronem inuolũtate carnis fu
lunt enĩ fpentem dccentes. ⁊ psum in paradiso

Expanded text:
quidam vero ex causis quas eligentes instituerunt. Simoquidam vero ex causis quas eligentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone, magicae disciplinae perito, cui Peam pecunia emere voluisset: hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. 3. Menandriani a Menandro mago discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum esse asseruit. 4. Basilidiani a Basilide appellati, propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet ea uteretur, versa consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quosodisti facta Nicolaitarum.' Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Cnitum. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter caetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futlunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
terre cũ corpore p̃dicant. hii tantũ qͥnq libros¬
moysi legis recipiunt ꝓpħarum uaticinia res
los omnẽ abstinentiam. Marboneidicunt ipm̃
ũemste dicti eo qd̾ degene abrae eẽ seglientur. N ã
cum in babilonia ueniss popłs dĩ płiq relm¬
quentes uxores suas babilo nicis mulierib
adheserunt. Quidam aut̃ isrłiticis tantum cõ¬
iugiis ꝯtempti uel ex eisgeniti. dũ reu̾si et̃nt
debaibilonia. deuiserunt se ab om̃i popło.⁊ ad¬
sumpserunts hoc nom̃ iactantie. Metiste ap¬
pellatȩ. eo qd̾ separent septuras ñ creentes
omib ꝓphetis dicentes alũs ⁊ aliis spiritib illos
ꝓpbetasse. Meris en ĩ gcediuideredr̃ Samarita
ii dicti custodes. qd iegem solam custodiant. nam
ꝓpħas non recipiunt:I mero baptiste eo qd cotidi¬
e uestim̃ta sua ⁊ corpora lauent.
uidam etiam heretici qui de eccłia recesse¬
runt. ex nomine suoꝵ auctorum nuncupart᷑

Expanded text:
terire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum librterire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia resplos omnem abstinentiam. Marbonei dicunt, ipsGenistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientur. Nam cum in Babyloniam venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas Babylonicis mulieribus adhaeserunt: quidam autem Israeliticis tantum coniugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo et adsumserunt sibi hoc nomen iactantiae. Meristae appellati eo quod separent Scripturas, non credentes omnibus Prophetis, dicentes aliis et aliis spiritibus illos prophetasse. Meris enim Graece. Samaritae dicti, quod legem solam custodiunt, nam prophetas non recipiunt. Hemerobaptistae, eo quod quotidie vestimenta sua et corpora lavent. Quidam haeretici qui de Ecclesia recesserunt, ex nominibus suorum auctorum nuncupantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quam ceteri. Scisma acissura animoꝵ uocata
gationis delectant discidio. fit qut̃ scisma cum
dicunt homines nos uisti sumꝰ nos iustificamꝰ
inmundos. ⁊ cetera similia. Suꝑsticio dicta eo
qd̃ sit suꝑflua. aut suꝑ instituta obseruatio. alii
dicunt a senib qr multis annis suꝑstites ꝑetatem
que uetera colant. aut que ueterum ignari ad scis¬
cant. lucretiꝰ aut̃ suꝑsticionẽ dicit suꝑstantium
rerum .i. celestium ⁊ diuinoꝵ q̃ suꝑ nos stant.s
male dicit. hereticoꝵ aut̃ dogma ñ facile possũt
agnoscit causas eoꝵ uł nomina demostrare opor
tuit.
sequitur confessio quosaña ꝑfidia possidebat. he¬
brei tͣnsitores dnrͣ: qͦ nomine admonent᷑. ut depe¬
¶iorib admiliora transeant. ⁊ pͥstinos erpores relin¬
uisi. eo qd̃ traditionum ⁊ obsuationum quasilli
uisi uocantur apopło. quasi ꝑiusticiam. Sadu¬
corporis resurrectionem negant. ⁊ animam in¬

Expanded text:
quam caeteri. Schisma a scissura animorum nomenquam caeteri. Schisma a scissura animorum nomenegationis delectatur dissidio. Fit autem schisma cum dicunt: Homines nos justi sumus, nos sanctificamus immundos, et caetera similia. Superstitio dicta, eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites, per aetatem quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit. Haereticorum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demonstrare oportuit. sequitur confessio, quos antea perfidia possidebat. Hebraei transitores dicuntur. Quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora transeant, et pristinos errores relinvisi, eo quod traditionum et observationum, quas illi visi vocantur a populo, quasi per iustitiam. Saduorum resurrectionem negant, et animam in
Abbreviated transcription (Latin):
grecliendi. quasi ÷ pes. uñ ⁊ econt̾rio desꝑatio. de¬
Caritas gͣce latine dilectio interpr. ꝗd duos in seli
dilectio. Maior ẽ autem hec om̃ib qi qͥdiligit et
erec̾it et sꝑat. qui aut̃ ñ dilig̃ quamius młta¬
bona faciat. fi ustra laborat. om̃is aut̃ dilectio
carnał. ñ dilectio. s magis amor dici solet. Dilec¬
tionis aut̃ nom̃ tantum in meliorib reb acci
umus quisq id sibi eligat qd̃ meliꝰ illi
⁊epicurei: ⁊ stoici uel sicut alii qui ꝑu̾sum dog¬
ina cogitantes. arbitriosuo de eccłia recessert᷑.
Iñ gͦ heresis dicta gͥca uoce ex int̾pretatione elec¬
tionis qua quisq arbitͥo suo ad instituenda siue
arbitrio suo indux̾it. Apostolos dĩ habemiis auc¬
tores. qr nec ipsiqͥcquam exarbito suo qd indu¬
gelus decelis alit̾ euangelizau̾it anathema uo¬
cabitur. Secta a sequendo ⁊ tenendo nomina
tur longe alia in religionis cultii optinentes.

Expanded text:
rogrediendi, quasi 'est pes.' Unde et e contrario desperatio. Derogrediendi, quasi 'est pes.' Unde et e contrario desperatio. DeCaritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se dilectio.' Maior est autem haec omnibus, quia qui diligit et credit et sperat. Qui autem non diligit, quambona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis, non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accunusquisque id sibi eligat quod melius sibEpicurei, et Stoici, vel sicut alii, qui, perversum dogma cogitantes, arbiInde ergo haeresis, dicta Graeca voce, ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda, sive ad arbitrio suo induxerit. Apostolos Dei habemus auctores, qui nec ipsi quicquam ex suo arbitrio, quod indugelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo  tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes
Abbreviated transcription (Latin):
sidebit obtuitu. Sy nagogag̾ce cong̾gatio latine¬
dicitur. quod ꝓpͥum nom̃ uideoꝵ popłs teruit.
ipsoriu enim ꝓp̾e sinagoga dici solet quam et
gregari et pecora solent quorũ et g̾ges ꝓͥe dicimꝰ.
contio cari aut̃ magis ⁊ utentium ratione sic̃ sũt
ogina aputando philosophi nominaue¬
runt. id÷ hoc puto eẽ bonum. hoc putd eẽ
uerum. Religio appellata: qd ꝑ eam uni deo re¬
ligamus animas nr̃as adcultum diuinũ iun¬
culo seruiendi. qd̾ uerbum compositum ÷ arele¬
gendo .i. eligendo. ut ita latinum uideat᷑ elegio
sicut religio. Tria sunt aut̃ que in religionis cul¬
dum. in caritate qͥd sit amandũ. fides: qua ue¬
raciter credimus. id qd̵ nequaquam uidere ua¬
lemus. nam credere iam non possum̃ qd uidemꝰ.
propͥe aut̃ nom̃ fidei iñ ⁊ dictum si om̃rno fiat qd
dictum÷ aut ꝓmissum. ⁊ in fides uocata ab eo qd̾
fit illud. qd̾ int uirosq placitum ÷ qĩ int ddm̃ et
hominem. hinc ⁊ fedus Spes uocata qd̃ sit pes ꝓ¬

Expanded text:
esenti possidebit obtutu. Synagoga Graece congregatio dicitur, quod proprium nomen Iudaeorum populus tenuit. Ipsorum enim proprie synagogregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus: convocari autem magis est utentium ratione, sicut Dogma a putando philosophi nominaverunt, id est, 'hoc puto esse bonum,' 'hoc puto esse verum.' Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis culdum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus. Spes vocata quod sit pes p
Abbreviated transcription (Latin):
dite a teudosianis exortis. ex quib gnoite
ab ignorantia dicti. q ꝑu̾sati aqua exortis.
que sunt scpta dedie ⁊ hora nouissima ñ re¬
cordantes xͥ ꝑsonam inassaia loq̃ntis. dies

Expanded text:
toitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Gnoitae toitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Gnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati a qua exorti suquae sunt scripta de die et hora novissima; non recordantes Christi personam in Isaia loquentis: Dies
Abbreviated transcription (Latin):
a pelagio monacho exorti. hii lib̾um arbitͥum
diuie git ance ponunt dicentes suffic̾e uolũ¬
tatem adimplenda iussa diuina. Nestoriani. ã
nestorio constantinopolitano ep̃o. mincupa¬
ti. qͥbeatam mariam u̾gmem ñ dĩ s hoieminiᷤᷤ
tantummꝰ genitcem asseruit. ut aliam ꝑsonã
carnis aliam faceret dicatis. nec umum xpmĩ
nopolitano abb̃e. qui xp̃m post humanam
assumptionẽ negauit asistere decluab nat̾is
s selamined druinam asseruit ẽẽ naturam. ace
lus eoꝵ reppitur auct̾or aquoꝰ ortisunt. hii tͥum
calcidonensium capitulatoꝵ inpugnatores dua¬
ateudosio ⁊ gaiano. qͥ tp̃rib iustiniam pͥnci¬
pis malexandria popłi ꝑu̾si inelectione uno
die sunt ordinati ep̃i. hii errores euticetis.⁊
dioscori sequentes calcidonense ꝯcilrum
respuunt ex duab unam in xͦ naturamas¬
serunt. quiam teudosiam corruptam gara¬
nite incorruptam ꝯtenãunt. Gnoite ⁊ ru¬

Expanded text:
a Pelagio mona Pelagio mondivinae gratiae anteponunt, dicentes, sufficere voluntatem ad implenda jussa divina. § 63. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui B. Mariam virginem non Dei, sed hominis tantummodo matrem asseruit, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis, nec unum Christum in nopolitano abbate, qui Christum post humanam assumtionem negavit existere in duabus naturis, sed solam in eo divinam asseruit esse naturam. § 65m eorum reperitur auctor, a quo exorti sint. Hi, trium Chalcedonensium capitulorum impugnatores, duaa Theodosio et Gaiano, qui temporibus Justiniani principis in Alexandria, populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychetis et Dioscori sequentes, Chalcedonense concilium respuunt; ex duabus unam in Christo naturam asserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Gnoitae et Tri
Abbreviated transcription (Latin):
accipientes. eosq recipere uolnte
eccłie communione recesserunt. ⁊ cumiy
fero  auctore fuo. qiri mane orie¬
batur cadere. meruerunt. Ioiuanisteaio¬
uiano qͦdammonacho dicti. asserentes
nillam nupti arum ⁊ iurginũ eẽ distan¬
tiam nullũq inter abstinentes ⁊ simpłrepu¬
lantes eẽ discm̃. Elyridiani. ab eliridio no
terno quodam exorti inferiores corꝑis partesa
diabolo factas epinantur. Arabici mincupati
eo qd inarabia exorti sunt: dicentes ammã cũ
corpore mori. atq in nouissimo utrumq refur¬
gere. T̃ertullianiste dict̃i. a trrtulliano p̃thbib
in mortalem eẽ. s corpora p̃dicantes. ⁊ amiras
hõĩum peccatoꝵ pꝰmortem indemones uerti pu
pascha cum iudeis. obseniandum ꝯtendunt.
Nam tessara .iiii. decaderem significat. hic ta¬
ges a sonno nuncupati qͥ eugrlias noctis respu¬
unt suꝑsticionem eẽ dicentesuira temeran
diuina qͥ noctem ad reqͥem ebuit. P elagians

Expanded text:
accipientes eosque recipere nolentes accipientes eosque recipere nolentes e communione recesserunt et cfero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Jovinianistae a Joviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam nuptiarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nomrniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae dicti a Tertulliano, presbytero immortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum, post mortem in daemones converti putpascha cum Judaeis observandum contendunt; nam tessara quatuor, deca decem significat. Nyctares a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes, jura temerari Dei, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagiani
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisse. Anceᷤ comante appellati sunt ꝑ
eo qd̾ marie uirgmitati ꝯtradicunt. asserm
metangismonite iõ tale nom̃ accepunt. qr an
gios grece uas dr̾ asserunt enĩsic t inpatro ẽe
ciani aquodam pat̾tio nuncupati sunt qͣfub¬
stantiam humane carnis adiabolo contitã
dicunt. qͦlitiani a qͦdam colito nominati qͥ
dñt dm̃ non facere mala ꝯtra illud qd scptũ:¬
nate quodam affro ñ cupati.qui cdenumi¬
dia ueniens: totam pene affricam sua psu¬
asione decepit. asserãs minorem patrẽ fili¬
martirii semet ipsos ꝑimunt. ut iuolent᷑de
hac uita discedentes martyres nominentiꝵ
P riscillia niste apͥscilliano uocati. qui inhisti¬
nia ex errore gnosticoꝵ ⁊ manicheoꝵ ꝑmixtũ
dogma composuit. Luciferiam alucifero syrme
correcti redire incatholicam delegernt dap¬
nantes si ueqd̾ crediderunt. siue qd secre¬
clidisse simulauerant. quos eccłia eatho
post fletum
negationis. ancilli matris carita¬
tem suꝑbe

Expanded text:
sse. § 45. Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, asseren. § 46. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in Patre . § 47. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. § 48. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt, Deum non facere mala contra illud, quod scnato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filimartyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia cathpost fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe
Abbreviated transcription (Latin):
onachis g̾ca ethimologia uocatur
Ieo qd̾ sit singłaris. monas enĩg̾ce sin¬
est: Plura s̃ aut̃ genera monachoꝵ. cenobite.
quos in commune uiuentes possumꝰ appel¬
lare.cenobium enĩ plurmoꝵ ẽ. anacho¬
rite sunt qͥ post cenobialem uitam deserta
petunt. ⁊ soli habitant ꝑdeserta. ⁊ abeo qd
procul ab hominib recesserunt tali noie
noncupant᷑. s anachorite heliam ⁊ ioħem
cenobite apłos imitant᷑. heremite hũ
sunt qui et anachorite. a conspectu hominum
remoti. heremũ ⁊ desertas solitudines appetentiᷤ
nam heremumd̾t qĩ remotum. Abba enim sy¬
num nom̃ sigc̾at in latinũ pat̾ qd̾ paulus romi¬
nis scͥbens exposuit dicens. in quo clamamus
abba pat᷑. In uno noĩe duabꝰ ustis linguis dic̃
enim abba suũ nom̃ patrem. ⁊ rursiis latine
nominati. sicut a uda iudei. de magistriqͦ
qͥppe noĩe cognom̃ sec tatorib datum: xan¬
galilee narareus sit appellatꝰ. ñ se aut̾ głietur

Expanded text:
onachus Graeca etymologia vocatur, eo quod sit singularis. Monas enim Graece, sinest? Plura sunt autem genera monachorum. Coenobitae, quos nos ino commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt et soli habitant per deserta; et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Heliam et Iohannem, coenobitae Apostolos imitantur. Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. Abba autem Syrum nomen, significat in Latino pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit dicens 8, 15: 'In quo clamamus: Abba pater': in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine ani sunt cognominati, sicut a Iuda Iudaei. De magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum Galileae Nazaraeus sit appellatus. Non se autem glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ñ en im sicut ꝯuenticula hereticoꝵ in
a postolus ad ꝓbat ad romanos dicens. grãs
ago deo m̃o ꝓ om̃ib uob̾. quia fides ur̃a adnun¬
tiatur inuniũso mundo. hinc ⁊ uniu̾sitas ab
aut ecłia cum una sit a ioħe septem seribint᷑.
nͥ ut una catholica feptiformis plena sp̃ti sc̃õ de¬
signetur. sicut ⁊ deleo nouimꝰ dixisse salomo¬
nem. Sapientia edificauit s̃ domũ. et excidit
cotumpnas septem. Que tam̃ septem una ẽẽ non
ambigit᷑ dicente apło. eccłia dĩ uiui.que: eo
uno loco sedentes. ꝓ peregͥnatione aut̃ p̃senti ec¬

Expanded text:
non enim sicut conventicula hereticorum in Apostolus approbat ad Romanos dicens : Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis: quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Hinc et universitas ab esia, cum una sit, a Joanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, et excidit columnas septem , quae tamen septem una esse non ambigitur, dicente Apostolo: Ecclesia Dei vivi, quae est uno loco sedentes CXX. Pro peregrinatione autem praesenti Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ce. latine nouellus. ⁊ rudis fideł uł nuꝑ renatꝰ
int̃pretari pͭ. Cathecuminꝰ dictus ꝓ eo qd̾ adhis
doc trinam fidĩ audit. necdũ tñ baptismum re¬
petens uocatur q post instructionẽ fidĩ petit
dei grecumẽ.¬

Expanded text:
ellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum reConpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetDei, Graecum
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑtemtͥonalis ÷.
elum pħi rotund̾. uolubile
atq arcdens eẽ dixerunt. uocatumq
hoc nomine. eo qd̾ tanꝗͣ uascelatum imp̃ssa
ħat̃ signa stellarum. distinxit enĩ eũ ds̃ cla¬
tib signis adornauit. hic aut̃ grece uranos

Expanded text:
septentrionalis. losophi rotundum, volubile, atque ardens esse dixerunt, vocatumque hoc nomine, eo quod tanquam vas coelatum impressa habeat signa stellarum. tibus signis adornavit. Dicitur etia
Abbreviated transcription (Latin):
endam festinant. fidem quã ꝯficeantur agnoscatt̃.
Cena dinc̃a dicta ÷ eo qd in eodie saluator pascha
cum sins discipłis fec̾it. qd̾ ⁊ hodie sic̃ ÷ tͣditũ.¬
tum abhebreis ex int̾pretatione uocabuli sui
reqͥes nominat᷑. qd ds̃ in ip̃o ꝑfecto mundo re-¬
qͥeuisset. siqͥd̾ ⁊ eo die reqͥeuit dñs in sepulc hro.
ut qͥetis illiꝰ mist̾rum ꝯfirmaret. quẽ udeiᷤ
obseriandꝰ inrumbra futuri p̃ceptum ÷. ut
impleuit. obseruatio eiꝰ quiescat.
ominicꝰ dies proinde uocat᷑.
celebratur. qui dies ñ iudeis s xͥanis in resur¬
rectionẽ dñi declaratus ÷. et ex illo cepit hr̃r
festiuitatem suam. illis enĩ solum celebrand
sabbatum tͣditum ÷. qd̾ erat añarequies mor-¬
tuoꝵ. ressurrectio aut illiꝰ erat: qͥ resurgeis
amortuis ñ moreret᷑. Post ꝗͣ aut̃ facta : tał
resurr̾o incorꝑe dñi. ut p̃iret incapite eccłie

Expanded text:
endam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. endam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicutum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est.inplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur,celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resur
Abbreviated transcription (Latin):
nim g̾ce tab̃naculum dr̃. que sollempnitas¬
ceta apud hebreos septembre m̃se celebrat᷑.¬
Nunc in Noenia apd̾ nos hłende. apd̾ hebreos¬
illud. ⁊l tes supputant᷑. ⁊ g̾ce mene luna appel¬
sclarii latur. uñ neomenia .i. noualuna.¬
ba Erant enĩ apd̃ hebreos ip̃i dies hlendarũ
exlegali institutione sollempnes deqͥb psalt̾io
dicitur. Cantate in untio m̃sis tuba indie
Isollempnitatisus.. ure. Encenia ÷ noua
dicitur nouum. Qundo enimaliquid nouum
dedicatur: encenia dr̃. hanc dedicationis templi
sollempnitatẽ iudei octobrio mense colebant.
seꝑhibetur. Tunc gͣdiens cium ramis palmaꝵ
młtitudo plebium obiam ei clinauerunt
Osanna bñdict᷑us qui uenit in noĩe dm̃i rex
isrł. uulgus aut̃ iõ hunc diem capitulaium
uocat: qr tẽ moris ÷ lauandi capita infantium
qͥ ungendi s̃. ne obseruatione quadragime sordi¬
data adunctionem acced̾ent. hoc autẽ die sybo¬

Expanded text:
nim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitasnim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeosenses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in dieenia, nova dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense colebant. perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. 14. Vulgus autem ivocat, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbo
Abbreviated transcription (Latin):
estruitas dic ta
a festis dieb quasi festiditas. eo qd̾ meis so¬
lares diriina sit. quib ꝯtrarii sunt fasti. in qͥb
catur quod ñ dii t̃renẽ s celestia tm̃ agantur.
P ascha festiuitatum omĩum pͥma ÷ deciuꝰ uo¬
cabulo iam suꝑiꝰ dictum ÷. Pentecostem sic̃¬
⁊ pascha apud hebrros celebris dies erat. qd̃ pꝰ
qͥnq decacdas pasche celebratur. ũde ⁊ uocabu¬
lum sumpsit. Pence enĩ g̃ce qͥnq in quodie scd̾m
legem panes ꝓpositionm de nouis frugib offere¬
na requies p̃figuratur. Epyphania g̾ce latne
apparicio siue manifestatio uocat. eo enĩ die xp̃c
sydens indicio mag̃ apparuit adorandꝰ. qd̾ fuit
figura pͥmicie credentium gentium. qͦ die ⁊ dm̃
magos ad oraturos exibuit. Scenophegia sollẽp¬
nicas hebreoꝵ deg̾co in latinum tabnacłoꝵ de¬
dicationes int̾pretant᷑. que celebrat᷑ aiudĩs in
memoriam expeditionis cũ ab egipto ꝓmoti in
tabnacłis agebant. ⁊ ex eo escenofegia. Scena e¬

Expanded text:
estivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibucatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentecoste, sicet pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offereernam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Domagos adoraturos exhibuit. Scenopegia solemnitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena e
Abbreviated transcription (Latin):
hypolitus ep̃s temporib alexandri im¬
peratoris pͥmus ꝯscripsit. Post quem ꝓbatis¬
simi auctores eusebius cesariensis. theofilus
alexandrinus. ꝓsꝑ quoq natione equitaniᷤ.
atq uictoriꝰ amplificatis eiusd̾ festiuitatis
rationib multiplices circulos ediderunt. cuiꝰ
quid̃ rationem beatissimus cirillus alexandri¬
calculans qnͣto uł die ł luna debeat paschal
sollempnitas celebrari summa breuitate nota¬
uit. Ciclum autem uocatum eo qd̃ morbe dige¬
stum sit.⁊ qĩ ineirculo dispositum ordinem cõ¬
plectat annoꝵ init̾itate ⁊ sine ulla arte. Und̃
factum: ut cuiꝰq mat̾iae carmina simplici

Expanded text:
Hippolytus episcopus temporibus Alexandri imperatoris primus conscripsit. Post quem probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque Victorius, amplificatis eiusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cuius quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandricalculans, quoto Kal. vel luna debeat paschalis sollemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestum sit, et quasi in circulo dispositum ordinem conplectat annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est ut cuiusque materiae carmina simplici
Abbreviated transcription (Latin):
unitate seruata. p̃ropter credo misterium
ut in duob apicib uetus ⁊ nouum testam̃¬
tum signaretur qͥb exp̾mit᷑ uerbi sac̾m̃tum
sanguine passionis effustm. dictus aut̃ calamꝰ:
qd̾ liguorem ponat. Uñ ⁊ apud nautas calare
ponere dr᷑. Penna aut̃ apendendo uocata. id:
uolando. ẽ enĩ ut diximꝰ auium. folia autẽ
libroꝵ appellata siue ex similitudine folioꝵ¬

Expanded text:
unitate servata. Credo propter mysterium, unitate servata. Credo propter mysterium, ut in duobus apicibus, vetus et novum testamtum signaretur: quibus exprimitur verbi Sacramentum sanguine passionis effusum. Dictus autem calamus, quod liquorem ponat. Unde et apud nautas calare, ponere dicitur. Penna autem a pendendo vocata, id est volando. Est enim ut diximus avium. Folia autem librorum appellata, sive ex similitudine foho
Abbreviated transcription (Latin):
dilibros sicilie pͥmum inc̾bruit. Nam inicio
punicabant᷑. Uñ ⁊ catullus ait. cuidono le¬
pidum nouum libellum arido modo punice
cibꝰ arboꝵ seu uitium. qi caudes. qd̾ exsemł¬
titudinẽ libroꝵ qĩ ramorum ꝯtineat. uolu¬
men lib ÷ a uoluendo dictus sic̃ apudhebreos
uolumina legis uolumina ꝓpħaꝵ. Lib̃ est in¬
dicitur. in qͦ scͥbimus. qͥ añ usum carte uł mẽ¬
branarum delibris arboꝵ uolumina fiebant.
.i. compaginabant᷑. Uñ ⁊ scͥptores alibris arbo
librarios uocauerunt
greci biblum uoeant. librari aut̃ id̾ ⁊ antiqͥ¬
rii uocantur. s librariisunt: qͥ ⁊ noua scbiant.
et uetera antiquarii qͥ tamtummodo ueta. añ
⁊ nom̃ supserunt: A sebendo aut̃ sẽba nom̃ actqs
officium expͥmens uocabili qͣlitate.
Nstrumenta seribe
calamus ⁊ penua. ex his enĩ uerba paginis in¬
figuntur. s calamꝰ arboris ÷. penna auis. C̃uiꝰ
acumen in diui diuidit᷑. in toto corpore

Expanded text:
di lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio di lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait 1, 1: Cui dono lepidum novum libellum arido modo pumice cibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est indicitur in quo scribimus, quia ante usum cartae vel membranarum de libris arborum volumina fiebant, id est conpaginabantur. Unde et scriptores a libris arborum librarios vocaverunt. Graeci βίβλον vocant. Librarii autem iidem et antiquarii vocantur: sed librarii sunt qui et nova scribunt et vetera; antiquarii, qui tantummodo vetera, unde et nomen sumpserunt. Ab scribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabulinstrumenta scribe, calamus et penna. Ex his enim verba paginis infiguntur; sed calamus arboris est, penna avis cuius acumen in duo dividitur, in toto corpore
Abbreviated transcription (Latin):
et facile sordescunt. aciemq legentium le¬
dant. cumꝑitiores architecti neq aurea la¬
cunaria ponenda in bibliotecis putet᷑. neqpa¬
iimenta alia quam eucaristeo marmore.
discunt denarioꝵ iniuitreos pannos subi¬
ciunt ⁊ gẽmarum scultores scarabeoꝵ t̾ga qͥbꝰ¬
brana aut̃ candida aut lincea aut purpu¬
reasunt. Candida natura licet existunt. lu
teum membianũ bicolor ÷ qd̃ a confectoreis¬
pillis. Putrpurea uͦ nficiunt᷑ colore purpu¬
reo. in qͥb aurum ⁊argentum liquescens
patescat in litera.mmum liqueicer
uedam noĩa libroꝵ apud gentiles cer¬
tis moduł conficiebantur breuiori
uł membranis. s etiam et momentis elefantiniꝰ
textilib q maluarum foliis atq palmaꝵ cuiꝰ
gen̾is cͥma sic meminit. hec tͥ artetis multum
inuigulata lucernis. cͥmina qͥs ignes nouimꝰ
aerios. letus in aridõlo malue descͥpta libello
prufiaca uexi munera nauicula. Circumci¬

Expanded text:
et facile sordescant, aciemque legentium laeet facile sordescant, aciemque legentium laedant. Cum peritiores architecti neque aurea lacunaria ponenda in bibliothecis putent, neque pavimenta alia quam e Carysteo marmore, discunt, denariorum formis myrteos pannos subjiciunt, et gemmarum sculptores scarabeorum terga, qbrana autem aut candida, aut lutea, aut purpurea sunt. Candida naturaliter teum membranum bicolor est, quod a confectore upillis. Purpurea vero inficiuntur colore purpureo, in quibus aurum et argentum liquescens patescat in litteris. De libris Quaedam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori vel membranis, sed etiam et in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis atque palmarum. Cuius generis Cinna sic meminit 11: Haec tibi Arateis multum invigilata lucernis carmina, quis ignis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumci
Abbreviated transcription (Latin):
artarum usum pͥmũ
egiptꝰ ministrauit. Ceptum a pd̃ menfiti¬
cam urbem. memphis enĩ ciuitas: egiptioꝵ uͥ
bibulam aut̃ papirum dixit. qd̾ humorembi
Carta aut̃ dicta: qd̃ parum papri tegimen decerp¬
tum glutinatur. Cuiꝰ gn̾a quam plura sunt.
Uma ⁊ p̃cipua. angustea regia. maioris forme ĩ
honorem octaui augusti appellata. Scd̃a libiã
obhonorẽ libie ꝓuintie. eercia iheratica dic
ta qd̃ ad sacros libros eligebat᷑. similis auguste
s subcolorata. quarta tenotica a loco alexandri¬
e. qͥ ita uocatur u̾bi fiebat. qͥnta saltiea ab op¬
pido salo. Sexta corneliana. acornelio gallo p̃¬
fecto exipti pͥmum confecta. Septima empo¬
membranam pͥmi excoriauert. uñ ⁊ par¬
gamenoꝵ nom̃ huc usq tͤͣclente sͥ post̾itate ser
uatum ÷. hec ⁊ membrana dñt᷑. qr ex membͥs
pecudum detͣhunt᷑. Fiebant aut̃ p̾mum colo¬
ris lutei .i. crocei. Postea uͦ rome candida m̃bra¬
na reꝑta sunt qd̃ apparuit in abile ẽẽ quod

Expanded text:
artarum usum primum Aegyptus ministravit, coeptum apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est AegyptiorBibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima empomembrana primi excogitaverunt. Unde et pergamenarum nomen hucusque tradente sibi posteritate servatum est. Haec membrana dicuntur, quia ex membris pecudum detrahuntur. 2. Fiebant autem primum coloris lutei, id est, crocei, postea vero Romae candida membrana reperta sunt, quod apparuit inhabile esse, quod,