comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditionis indicium abimelech
sacerdotis necem deulit.
eo quod ꝓf&am hospitiore¬
cepiss&. quem rex inuidia
accensus stimulis perseq̃¬
batur. Purumigitur ac
sincerũ oport& affectum¬
eẽ ut unus quisq: simplicẽ
sermonem ꝓferat. uas su¬
um inscĩtate possideat.
nec fratrem circum scrip¬
tione uerborum inducat
Nichil ꝓmittat in honestũ
acsi ꝓmiserit tolerabilius
ẽ. ꝓmis sum non facere.
quã facere quod turpesit.
Sepe plerique constrin
gunt seipsi iuris iurandi
sacramento . & cum ipsicog¬
nouerint ꝓmittendũ non
runt. sicut dehero de su¬
pra scripsim qui saltatri¬
trici premium turpiter
ꝓmisit crudeliter soluit
Turpe quod regnũ ꝓsal¬
tatione ꝓmitutur. cru¬
ne donauit Quanto tolera
bilius talifuis s& ꝑiurium
sacramento. sitam̃ ꝑiuriũ
poss& dici quodebrius int̃
uina iurauerat. quod eo ra¬
tus inter saltantiũ choros
ꝓmiserat. infertur disco
matum ẽ. fidei esse quod
amentiae fuit. Neque

Expanded text:
proditionis indicium Abimelech proditionis indicium Abimelech sacerdoti necem detulit, eo quod Prophetam hospitio recepisset, quem rex invidiae accensus stimulis persequebatur sincerum oportet esse affectum, ut unusquisque simplicem sermonem proferat, vas suum in sanctitate possideat, nec fratrem circumscriptione verborum inducat, nihil promittat inhonestum: ac si promiserit, 127 tolerabilius est promissum non facere, quam facere quod turpe sit. 77. Saepe plerique constgunt seipsos jurisjurandi sacramento: et cum ipsi cognoverint promittendum non spoponderunt. Sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit . Turpe quod regnum pro saltatione promittitur: crune donatur! Quanto tolebilius tali fuisset perjurium sacramento? Si tamen perjurium posset dici, quod ebrius inter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco matum est fidei esse, quod amentiae fuit. 78. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
nifestaẽ. quod a uero
declin& uirum. ponde¬
to adficere quem quam.
nec doli aliquid ad necte¬
re fraudisue cõponere
Quid euidentius eo quod
ananias qui fraudauit
dep̃tio agrisui quem ipse
uendiderat & postionẽ
p̃tiitam quã summe toti¬
us numerũ ante pedes po¬
suit apostolorũ sicut re¬
us fraudis interiit. Licu¬
it itaq illinichil offerre
sed fallacice poenam exsol
uit et dñs in euangelio.
cum dolo accedentes repu¬
diabat dicens: Vulpes foue¬
as habent. qm̃ insimplicita¬
te cordis & in nocentia nos
iub& uiuere. dauid quoq
ait. Sicut nouaculaacuta
fecistidolum: nequitiae
argues ꝓditorem eo quod
instrumentũ huius modi
ad hominis adhib&ur or¬
natũ &plerumq: ulcerat
Si quisigit᷑ pr&endat gra¬
tic̃ & dolũ nectat ꝓditoris
exemplo ut eum quem ꝓte¬
gere debeat ꝓdat admor¬
tem instrumenti istius cõ¬
paratione cens&ur. qđ
ebriȩ mentis &titubantes
uitiomanus uulnerare.
consueuit. Sicut istaema¬
litiat̃ ȩbrius uino ꝑfunestȩ

Expanded text:
nifesta est, quod a vero declinare virum non deto afficere quemquam, nec doli aliquid annectere fraudisve componere. 74. Quid evidentius eo quod Ananias , qui fraudavit de pretio agri sui, quem ipse vendiderat, et portionem pretii tamquam summae totius numerum ante pedes posuit apostolorum, sicut reus fraudis interiit? Licuit utique illi nihil offerre, sed fallaciae poenam exsolvit. 75. Et Dominus in Evangelio cum dolo accedentes repudiabat, dicens: Vulpes foveas habent ; quoniam in simplicitate cordis, et innocentia nos jubet vivere. David quoque ait: Sicut novacula acuta fecisti dolum ; nequitiae arguens proditorem, eo quod instrumentum hujusmodi ad hominis adhibetur ornatum, et plerumque ulcerat. Si quis igitur praetendat gratiam, et dolum nectat proditoris exemplo, ut eum quem protegere debeat, prodat ad mortem; instrumenti istius comparatione censetur, quod ebriae mentis et titubantis vitio manus vulnerare consuevit. Sicut iste malitiae ebrius vino, per funestae
Abbreviated transcription (Latin):
stantia: substantiam uistutis manentis. cordi
& animȩ subministrent Scriptumẽ enim
& panis confirmat corhominis. Seruemus
igitur prȩcepta maioꝵ. nec hereditaria signa
cula acsirudis temeritas uiolemus. Librũ
signatum illum ꝓph&icum. non seniores.
non potestates. non angeli non archangeli
aperire ausi sunt. Solixp̃o explanandi eiꝰ
prȩrogatiua seruata ẽ: librũ sacerdotalẽ
quis nr̃um designare audeat: signatum
a confessoribus & multorũ iam martyrum¬
sanguine consecratũ. Qui resignare coacti
sunt : postea tamen damnata fraude signa¬
runt Qui uiolare non ausisunt. confesso¬
res & mastyres extiterunt. Quomodo fidem
eorum possumus denegare . quorum uic¬
toriam p̃dicamus : Nemo m&uat . ne mo¬
formid &. Plus confest fidelib: qui mina¬
tur. Uenenatȩ sunt blanditiȩ perfidorũ :

Expanded text:
stantia substantiam virtutis manentis cordi stantia substantiam virtutis manentis cordi et animae subministret; scriptum est enim: Et panis confirmat cor hominis . 128. Servemus igitur praececula ausi rudi temeritate violemus. Librum signatum illum propheticum non seniores, non potestates, non angeli, non archangeli aperire ausi sunt , soli Christo explanandi ejus praerogativa servata est. Librum sacerdotalem quis nostrum resignare audeat, signatum a confessoribus, et multorum jam martyrio consecratum? Quem qui resignare coacti sunt, postea tamen damnata fraude signarunt. Qui violari non ausi sunt, confessores et martyres exstiterunt. Quomodo fidem eorum possumus denegare quorum victoriam praedicamus? Nemo mformidet: plus confert fidelibus, qui minatur. Venenatae sunt blanditiae perfidorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem secuti ꝓph&ȩ. quiait. quis scetit
insubstantia dĩ. & uidit uerbum eius: Secun¬
dum impi&atem igitur suam. positũ sub¬
ftantiȩ uerbum recipiunt arriani. Secun¬
dum pr&atẽ autem fidelium. comproba¬
re repudiant & refutant. Nam quid ẽ
aliud. curomousion patrinolint filiũ . nisi
quia nolunt uerum dm̃ filium confiteri
Sicut auctor ipsorũ. eusebius nico medien¬
sis epistola sua ꝓdidit scribens. Siuerũ
inquit dĩ filium & increatũ dicimus. omo¬
usion cum patre incipimus consiteri. Hȩc
cum lecta ẽ& epiftola inconcilio niceno.
hoc uerbum intractatũ fidei pudore patres
quod uiderunt aduersariis eẽ formidini ut
tamquam euaginato ab ipsis gladio ipsoꝵ.¬
caput nefandȩ heresis amputarent: Anne
ant Qui enim ẽ & est semper. dsest. Et ideo
manens semꝑusia: dicitur diuina substantia
Et ꝓpterea epiusios panis. quod ex uerbi sub¬

Expanded text:
ritatem secuti prophetae, qui ait: Quis stetit ritatem secuti prophetae, qui ait: Quis stetit in substantia Domini, et vidit Verbum ejus? Secundum impietatem igitur suam positum substantiae verbum recipiunt Ariani, secundum pietatem autem fidelium comprobatum repudiant et refutant. 125. Nam quid est aliud, cur ὁμοούσιον Patri nolint Filium dici, nisi quia nolunt verum Dei Filium confiteri? sicut auctor ipsorum Eusebius Nicomediensis epistola sua prodidit scribens: Si verum, inquit, Dei Filium et increatum dicimus, ὁμοούσιον cum Patre incipimus confiteri. Haec cum lecta esset epistola in concilio Nicaeno, hoc verbum in tractatu Fidei posuerunt Patres, quia id viderunt adversariis esse formidini; ut tamquam evaginato ab ipsis gladio ipsorum nefandae caput haereseos amputarent. at? Qui enim est, et est semper, Deus est; et ideo manens semper ουσία dicitur divina substantia. Propterea ἐπιούσιος panis, quod ex Verbi sub
Abbreviated transcription (Latin):
tem eius. In quo utiq seruum dixit. nisi in car¬
ne: quia non rapinam arbitratus est ẽẽ se
aequalem dõ. sed sem& ipsum ex in anuit. for¬
mam serui accipit. insimilitudinem hominũ
factus . & specie inuentus ut homo Mea
ergo susceptione seruus. sua dñs potestate
ẽ: Quid illito quod habes quõ quis ftetit
insubstantia dñi : Etalibi & siftetissent
insubstantia mea : & audissent uerba mea.
& si docuis sent plebem meam : auertissem
eos anequitiis & conuentionibus suis: Qvomo¬
quod creberrimũ inscripturis ẽ. putant ẽẽ
uitandum . cum ipsi exalia substantia. hoc ẽ¬
ision dicendo filium. substantiam tam̃
indõ esse non ab nuant. Nonigitur uerbũ¬
sedium uerbi fugiunt. quia nolunt uerbum eẽ
dĩfilium Nam lic& humano uerbo nonpossit
diuinȩ generationis series comp̃hendi : tam̃
iudicarunt patres. fidem suam tali ꝓprie con¬
tra & erousion. sermone signandam:. Aucto¬

Expanded text:
tem ejus . In quo utique servum dixit, nisi in cartem ejus . In quo utique servum dixit, nisi in carne, quia non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et specie inventus ut homo ? Mea ergo susceptione servus, sua Dominus potestate. 122. Quid illud quod habes? Quoniam quis stetit in substantia Domini ; et alibi: Et si stetissent in substantia mea, et audissent verba mea, et si docuissent plebem meam; avertissem eos a nequitiis et adinventionibus suis bstantiae, quod creberrimum in Scripturis est, putant esse vitandum; cum ipsi ex alia substantia, hoc eύσιον dicendo Filium, substantiam tamen in Deo esse non abnuant? 124. Non igitur verbused vim verbi fugiunt; quia nolunt verum esse Dei Filium. Nam licet humano verbo non possit divinae generationis series comprehendi; tamen judicarunt Patres fidem suam tali proprie contra ἑτεροούσιον sermone signandam, aucto
Abbreviated transcription (Latin):
sinapis. dicetis huic monti. tollere & iacta¬
re inmare: & qui sint illi montes aerei de
quoꝵ medio quattuor cursus ꝓcedunt: ad
uestimꝰ altitudinẽ illam extollentem se
aduersus scientiam dĩ uerbo dñĩ corruisse
cum dicer& dĩ filius. obmutesce & exi in¬
munde sp̃s. De quo & inꝓph&a dixit. ecce
ego ad te monscorrupte. Isti ergo cecide
diuina potestate. de moniis imperabat
hieremias quoq dicit. supermontes accipi¬
te luctum. & suꝑsemitas desertas planctũ :
quia defecerunt. eo quod nonsint homines:
non accepi uocem substantiȩ. auolatilibq
ner& conditionis humanȩ. ut susceptam
ase ase infirmitatẽ carnis. & affectũ nos¬
trȩm̃tis ostender&. dixisse dñm perpphe¬
tam memento dñe. quȩ ẽ substantia mea.
quia in natura fragilitatis humanȩ. dĩ filius
loquebatur. Dequo supra ut incarnatioꝵs
& ꝓnihilo dispulistixp̃m tuum. euertisti tes¬
tamentum seruitiui. ꝓfanasti interra sanctita¬

Expanded text:
sinapis, dicetis huic monti: Tollere, et jactasinapis, dicetis huic monti: Tollere, et jactarquorum medio quatuor currus procedunt ? 118. Advertimus altitudinem illam extollentem se adversus scientiam Dei verbo Domini corruisse; cum diceret Dei Filius: Obmulesce, et exi, immunde spiritus . De quo et propheta dixit: Ecce ego ad te, mons corrupdivina potestate daemoniis imperabat. Jeremias quoque dicit: Super montes accipite luctum, et super semitas desertas planctum, quia defecerunt; eo quod non sint homines, non acceperunt vocem substantiae: a volatilibus usque neret conditionis humanae, ut susceptam a se 518 infirmitatem carnis, et affectum nostrae mentis ostenderet, dixisse Dominum per Prophetam: Memento, Domine, quae est substantia mea ; quia in natura fragilitatis humanae Dei Filius loquebatur. 121. De quo supra, ut incarnationis o nihilo, distulisti christum tuum; euertisti testamentum serui t u 1. it
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ in operatum. atq: increatum uerbum . si¬
ne alicuius creaturȩ testimonio. ex patre
natum : Et tamen abundamus aliis sub¬
ftantiae testimoniis. sit ista hoc loco sub¬
stantia corporalis. dum modo non opus dĩ
filium. sedinoperatam eius diuinitatẽ &
ipse fatearis. Sciatis aliquos dicere. in ope¬
ratum &iam incarnationis ẽẽ mysterium.
quod non sit uirilis copulȩ usus operatus. quia
pastus ẽ uirginis. Siergo pleriq hoc loco. nec
mariȩ partũ opus eẽ dixerunt. tuarriane
tiam legimus. Nonne alibi dixit: postȩ ef
fractȩ sunt. montes ceciderunt. & reuelata
ẽ substantia Numquid hic quoq creatura
signatur: Solent enim aliqui dicere. pecu¬
nianam ẽẽ substantiam Ergo siad sensũ
refers. ideo ceciderunt montes . ut pecunia¬
riũ patrimonium cerner&ur: Sed simemne¬
rimꝰ quimontes ceciderint. illiutiq de
quibus dictum ẽ: sihabueritis fidem ut granũ

Expanded text:
hoc est, inoperatum atque increatum Verbum sihoc est, inoperatum atque increatum Verbum sine alicujus creaturae testimonio ex Patre natum: et tamen abundamus aliis substantiae testimoniis. Sit ista hoc loco substantia corporalis, dummodo non opus Dei Filium, sed inoperatam ejus divinitatem et ipse fatearis. 114. Scio autem aliquos dicere inoperatum esse etiam incarnationis mysterium, quod non sit virilis copulae usus operatus; quia partus est Virginis. Si ergo plerique hoc loco nec Mariae partus opus esse dixerunt, tu, Arianetiam legimus? Nonne et alibi dixit: Portae civitatum effractae sunt, montes ceciderunt, et revelata est substantia ? Numquid hic quoque creatura signatur? Solent enim aliqui dicere pecuniariam esse substantiam. Ergo si ad hunc sensum refers, ideo occiderunt montes, ut pecuniarium patrimonium cerneretur. 116. Sed meminerimus qui montes ceciderunt, illi utique de quibus dictum est: Si habueritis fidem sicut granum
Abbreviated transcription (Latin):
quem cuncta subsistunt. Et ideo ait . nonẽ
absconditum os meum quod fecisti in abscon¬
dito. & substantia mea in inferiorib terrȩ
Uistuti enim & diuinitati. ea quae ante con¬
stitutionem mundi vel inperspicabili ma¬
ieftate sunt gesta. abscondita eẽ Noxpo¬
terant . Legimus ergo substantiam. Sed
dices. de in carnatione dicta eẽ substantia
nterim nomen substantiȩ lectum ꝓbaui. & le¬
ctum non ꝓpatrimonus ut dicitis Iam sipla¬
c&. acciamus secundum mysteriũ in infe¬
riorib xp̃i fuisse substantiam Et eñ ut de¬
stant. quominus illam diuinam intellegas
ẽẽ substantiam. cum ds̃ ita utiꝙsit . Ut ei dic¬
tum sit. si ascendero incelum tuibi es. & sides¬
cendero in infernum. ades. Deniq: ad sub¬
stantiam diuinam deriuandum ẽẽ intelle¬
ctum : sequentib declarauit dicens: In ope¬
ratũ meum uiderunt oculitui eo quod ñ
oculis factura sit filius. sed uerbum gentũ

Expanded text:
quem cuncta subsistunt. 110. Et ideo ait: Non est quem cuncta subsistunt. 110. Et ideo ait: Non est occultatum os meum quod fecisti in abscondito, et substantia mea in inferioribus terrae . Virtuti enim et divinitati ea, quae ante constitutionem mundi, vel imperspicabili majestate sunt gesta, abscondita esse non poterant. Legimus ergo substantiam. 111. Sed dices de incarnatione dictam esse substantiam. Interim nomen substantiae lectum probavi, et lectum non pro patrimoniis, ut dicitis. Jam, si placet, accipiamus secundum mysterium in inferioribus Christi fuisse substantiam. Etenim ut destat quominus illam divinam intelligas esse substantiam, cum Deus ita ubique sit, ut ei dictum sit: Si ascendero in coelum, tu illic es: si descendero ad infernum, ades . 113. Denique ad substantiam divinam derivandum esse intellectum sequentibus declaravit dicens: Inoperatum meum viderunt oculi tui ; eo quod non operis factura sit Filius, sed Verbum genitum
Abbreviated transcription (Latin):
inferiora. fecisse gradum quendam & ordi¬
nem uider&ur: Sed quia pater inferior ui¬
deri non poterat. p̃misit maiestatem suam.
& addidit patris. angeloꝵ. nese medium int̾
patrem & angelos nominando. aut abange¬
lis ad patrẽ. per sui quoq: incrementa fecis¬
se quendam uider&ur ascensum : aut a patre
rursum adangelos pordinẽ cum sui &iam
deminutia ne crederetur fecisse descensũ
N amnos qui unam diuinitatẽ patris & filu con¬
fitemur. diuersam ut arriani ordine non
augustequid loquar: Unius filium cũ patre
eẽ substantiae. cumimaginẽ paternȩ sub¬
stantiȩ filium legerimus. ut innullo secun¬
dum diuinitatem. a patre intellegas discre¬
pare. Iuxta hanc imagmem dixit . omnia
quȩ pater hab& mea sunt. Ergo nec sub stan¬
tiam in dõ possumus denegare Neq enim in¬
sub stantib: ẽ. qui aliis dedit habere substan¬
tiam. lic& alia sit substantiadi. Alia creatu¬
rȩ. Nec possit in substantiab: filius dĩ eẽ . per

Expanded text:
inferiora fecisse gradum quemdam et ordiinferiora fecisse gradum quemdam et ordinem videretur. Sed quia Pater inferior videri non poterat, praemisit majestatem suam, et addidit Patris et angelorum; ne se medium inter Patrem et angelos nominando, aut ab angelis ad Patrem per sui quoque incrementa fecisse quemdam videretur ascensum, aut a Patre rursus ad angelos per ordinem cum sui etiam diminutione crederetur fecisse descensum. Nam nos qui unam divinitatem Patris et Filii confitemur, diversum, ut Ariani, ordinem non auguste, quid loquar unius Filium cum Patre esse substantiae; cum imaginem Paternae substantiae Filium legerimus ; ut in nullo secundum divinitatem a Patre intelligas discrepare? 109. Juxta hanc imaginem dixit: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Ergo nec substantiam in Deo possumus denegare; neque enim insubstantivus est, qui aliis dedit habere substantiam: licet alia sit substantia Dei, alia creaturae. Nec posset insubstantivus Filius Dei esse, per
Abbreviated transcription (Latin):
ergo adfilium & patrẽ retulit: non ange¬
lihabeant. cumpatre & filio ȩquale con¬
sortiũ. sed ut p̃minentem gloriam dĩcernaN
N eq enim suam maiestatẽ angeli habent.
sicut lectumẽ defilio. cũ sederit insede
ma iestatis suȩ. sed adsistunt . Vt patri&
filii gratiam uideant. quib aut possunt
aut merentur. aspectib Deniq ipsa se ex¬
planant uerba diuina. ut intellegas illã
gloriam patris & filii . cũ angelis non eẽ
communẽ. Sic enĩ habes. Cum aut uenerit
filius hominis inmaieftate sua : & omnes
angeli cũ eo. Et ut docer& unã mraestatẽ
& unam gloriam eẽ patris & suam. ipse
in alio libro ait Et filius hominis confun¬
detur eũ cumuenerit ingloria patris sui
cũ angelis scĩs: Illi in obsequiͦ hic ingloria
Illi in comitatu ifte in suggestu. Illistant
hic sed& Vt uerbo tamen vsus utamur
humani. hic iudicat. hiministrant. Diuine
autem . non prȩmisit maiestatem patris . & sub¬
didit suam. & angeloꝵ : nedesuperiorib ad

Expanded text:
suam ad Filium et Patrem retulit; non ut angeli habeant cum Patre et Filio aequale consortium, sed ut praeeminentem gloriam Dei cernant. Neque enim suam majestatem angeli habent, sicut lectum est de Filio: Cum sederit in sede majestatis suae ; sed assistunt, ut Patris et Filii gloriam videant, quibus aut possunt aut merentur aspectibus. 106. Denique ipsa se explanant verba divina, ut intelligas illam gloriam Patris et Filii cum 516 angeli non esse communem; sic enim habes: Cum autem venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angelis cum eo. Et ut doceret unam majestatem et unam gloriam esse Patris et suam, ipse in alio libro ait: Et Filius hominis confundet eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis . Illi in obsequio, hic in gloria: illi in comitatu, hic in suggestu: illi stant, hic sedet; ut verbo tamen usus utamur humani, hic judicat, hi ministrant. 107. Divinam autem non praemisit majestatem Patris, et subdidit suam et angelorum; ne de superioribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
do diuinitatis in xp̃o. Aut unius diuinita¬
tis patrem & filium fatebuntur. aut
si patris & filui dignitatem cupiunt se¬
parare . cum omnem plenitudinem diui¬
nitatis corporaliter filius habeat . quid
est quod patri ex iftimant amplius reser¬
uandum: cum amplius nibil sit plenitudi¬
ne. & plenitudo perfectiosit Ergo una
diuinitas: Imaginem autem . uim & simili¬
unius quoque maiestatis. patrem filiumq
doceamus. Nec longe aberit Cum enim
sa maiestas ẽ. Quid ei de ẽ. cuius increatã
maiestatẽ negare non possunt: Est ergo
filius maiestas. Accipiant nunc unde du¬
bitare non possint. Ut patris & filii una
maiestas sit. Ipse enim dñs dixit: Nã qui
me erubuerit & meos sermones. hunc filiis
erubesc&. cũ uenerit inmaiestate sua &

Expanded text:
divinitatis in Christo est, aut unius divinitadivinitatis in Christo est, aut unius divinitatis Patrem et Filium fatebuntur: aut si Patris et Filii divinitatem cupiunt separare, cum omnem plenitudinem divinitatis corporaliter Filius habeat; quid est quod existimant amplius reservandum, cum amplius nihil sit plenitudine perfectionis? Ergo una divinitas. unius quoque majestatis Patrem Filiumque doceamus. Nec longe aberit; cum enim sa majestas est: quid ei deest, cujus increatam majestatem negare non possunt? Est ergo Filii majestas. 104. Accipiant nunc, ut dubitare non possint, quod Patris et Filii una majestas sit; ipse enim Dominus dixit: Nam qui me erubuerit et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet; cum venerit in majesta
Abbreviated transcription (Latin):
num & filuregnum. unodĩ nomine comp̃¬
hendit sicut habes. Cum uideritis abra¬
ham&isaac & ia cob & omnes ꝓph&as. in
regnodi An negamus in regno filii ꝓphe¬
tas ẽẽ cum latronrdicenti . memento mei
cum ueneris inregnum tuum. responderit
ons. A men amendico tibi. hodie mecum
eris inparadsso. Aut quid ẽ esse in dĩ¬
regno. nisi &ernam nescire mostem
Qui autem nesciunt mostẽ &ernam. uideNT
filium hominis uenientem in regnũ suum
Quomodo ergo potuit non inpotestate
habere quod donat dicens. tibidabo cla¬
ues regni cȩ̨loꝵ. Et uideto distantiã
ordinat poteftatem Aliud ius donan¬
tis. aliud dispensantis obsequium est
unum igitur patris & filui regnũ. eui¬
denter ẽ declaratum. sicut apostolus
paulus asseruit Hoc enim scitote. quod
d̃m probauit & apoftolus. dicendode
xp̃o. in quohabitat omnis plenitudo di¬
uinrtatis corporaliter. Sienim iuxta
apostolum. omnis corporaliter plenitu¬

Expanded text:
num et Filii regnum uno Dei nomine comprnum et Filii regnum uno Dei nomine comprehendit, sicut habes: Cum videritis Abraham, Isaac, et Jacob, et omnes prophetas in regno Dei . An negamus in regno Filii prophetas esse, cum et latroni dicenti: Memento mei, cum veneris in regnum tuum; responderit Dominus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso ? Aut quid est esse in regno Dei, nisi aeternam nescire mortem? Qui autem nesciunt aeternam mortem, vident Filium hominis venientem in regnum suum. 100. Quomodo ergo potest non in potestate habere quod donat dicens: Tibi dabo claves regni coelorum ? Et videto distantiam.ordinat potestates: aliud jus donantis, aliud dispensantis obsequium estUnum igitur Patris et Filii regnum evidenter est declaratum, sicut et apostolus Paulus asseruit dicens: Hoc enim scitote quod Deum . Probavit et Apostolus, dicendo de Christo: In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Si enim juxta Apostolum plenitudo omnis corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
aliis exemplis disce. regnum cęlorũ
regnum &iam filii eẽ Ipse enim dixit.
amenamen dico uobis. quo sunt aliqui
deistis adstantibus. qui nongustabunt mor¬
temdonec uideant filium hominis uenien¬
tem in regnum suum Dubitari ergonon
potest. quod sit regnum filiidi. Sed acci¬
pe ipsum ẽẽ regnũ filii quod patris est
Amendico uobis. quod sunt quidam circũ¬
stantium qui non gustabunt mostem. do¬
nec uideant regnum dĩ ueniens in uirtu¬
te Eousque enim unum regnum est. ut
unum sit prȩmium. idem homines eadem
merita. idem sponsor. Quomodo nonidem
regnum. cum prȩsertim ipse dese filius
dixerit. Tunc iusti fulgebunt sicut sol
in regno patris sui Quod enim patris est
ꝑmaiestatis ꝓprietatem. id &iam filii ẽ
per eiusdem claritudinis uniatem Ergo
& patris regnum scriptura dixit & filii
Accipe nunc: quia ubi regnũ dicit . nec patris
nec filii separat poteftatem . quia & pater¬

Expanded text:
aliis exemplis disce regnum coelorum, aliis exemplis disce regnum coelorum, regnum etiam Filii esse: ipse enim dixit: Amen, amen, dico vobis quoniam sunt aliqui dehic astantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regnum suum . Dubitari ergo non potest quod sit regnum Filii Dei. 97. Sed accipe ipsum esse regnum Filii, quod Patris est: Amen dico vobis quod sunt quidam circumstantium, qui non gustabunt mortem, donec videant regnum Dei veniens in virtute . Eo enim usque unum regnum est, ut unum sit praemium, idem haeres, eadem merita, idem sponsor. 98. Quomodo non idem regnum, cum praesertim ipse de se Filius dixerit : Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris mei . Quod enim Patris est per majestatis proprietatem, id etiam Filii est per ejusdem claritudinis unitatem. Ergo et Patris regnum Scriptura dixit, et Filii . 99. Accipe nunc quia ubi regnum Dei dicit, nec Patris nec Filii separat potestatem; quia et pater
Abbreviated transcription (Latin):
sum cum dñs dixerit ut supra ostendimꝰ
omne regnũ interse diuisum. facile destru
&ur. Et ideo adex cludendum arria
Hȩc enim facientes. nonerrabitis:. Sic enim
abuntiantius ministrabit᷑ introitus. in &ernũ
xp̃i. Aut side xp̃i tantum imperio dic¬
tum putat . & hoc ideo sic accipit. ut patrẽ
filiumq potestate secernatis : Tamen &
regnũ filii fatebitur in & ernum. Itaq
nonsolum duo inducent regna diuisa
ut obnoxia defectui . &iam cum regna
comparabilia nulla sint dĩregno Quod
filii ẽẽ &iam siuelint. negare non possunt
aut contra suam sententiam redibunt.
regniminoris adscribent Aut quod
contrarium est. quem minorem diuinita¬
te impumemorant: eius regnum fate¬
buntur ȩquale. Sed hoc non quadrat.
non congruit. non cohȩr&. Dicant igi¬
tur unum ẽẽ regnum. sicut nos dicimus
& ꝓbamus Probamus autem . non nr̃is
sed cęlestib testimonus. Primũ enim &iã

Expanded text:
sum; cum Dominus dixerit, ut supra ostendimus; sum; cum Dominus dixerit, ut supra ostendimus; Omne regnum in se divisum, facile destruetur ? 93. Et ideo ad excludendum ArianHaec enim facientes non errabitis; sic enim abundantius ministrabitur vobis introitus in aeternum i quis de Christi tantum imperio dictum putat, et hoc ideo sic accipit, ut Patrem Filiumque potestate secernat; is tamen et regnum Filii fatebitur, et aeternum. Itaque non solum duo inducent regna divisa, ut obnoxia sint defectui; sed etiam cum regna comparabilia nulla sint Dei regno, quod Filii esse, etiamsi velint negare non possunt: aut contra suam sententiam redibunt, regni minoris ascribent: aut, quod contrarium est, quem minorem divinitate impie memorant, ejus regnum fatebuntur aequale. 95. Sed hoc non quadrat, non congruit, non cohaeret. Dicant igitur unum esse regnum, sicut nos dicimus, et probamus: probamus autem non nostris, sed coelestibus testimoniis. 96. Primum enim etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotem dĩ accepimus. Illum intypo.
hunc inueritate Typ.us autem . umbra ẽ
ueritatis Illum in nomine unius ciuitatis.
hunc regem in reconciliatione totius
mundi quia scriptumẽ Ds erat inx̃p̃o
mundum reconcilians sibi. hoc ẽ sempi¬
terna diuinitas :. Aut si pater infilio. sic̃
filius inpatre. & substantiȩ utiq & ope¬
rationis unitas nonnegatur. Quomodo
autem negare me erit opus : Sunt &iã
facit. nesimilitudinẽ magis . quam unita¬
tem operis ȩstimares. Sed dicendo.
quȩ ego facio ipse facit. manifestum
reliquit . quod unum opus patris & filu
credere debeamus. Deniq ubisimilitudi¬
nem operum. nonunitatẽ uoluit intelle¬
gi. qui credit inquit inme. opera quȩ ego
facio & ipse facit. Benehic & interpo¬
nendo. & similitudinem nobis donauit.
tamen unitatẽ naturalem negauit Unũ
est igitur opus patris & filii. &iam sinon
placeat arrianis. Quȩro autem quomo¬
do regnum uelint patris & filii eẽ diui¬

Expanded text:
cerdotem Dei accepimus: sed illum in typo, cerdotem Dei accepimus: sed illum in typo, hunc in veritate: typus autem umbra est veritatis: illum in nomine unius civitatis, hunc regem in reconciliatione totius mundi; quia scriptum est: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi ; hoc est, sempiterna divinitas; aut, si Pater in Filio, sicut Filius in Patre, et substantiae utique et operationis unitas non negatur. 90. Quomodo autem negare merito possunt, etiam facit; ne similitudinem magis, quam unitatem operis aestimares: sed dicendo: Quae ego facio, ipse facit, manifestum reliquit quod unum opus Patris et Filii credere debeamus. 91. Denique ubi similitudinem operum, non unitatem voluit intelligi: Qui credit, inquit, in me, opera quae ego facio, et ipse faciet . Bene hic et interponendo, similitudinem nobis donavit; et tamen unitatem naturalem negavit. Unum est igitur opus Patris et Filii, etiamsi non placeat Arianis. do regnum velint Patris et Filii esse divi
Abbreviated transcription (Latin):
scã scõꝵ. cȩlisumma penetrantẽ oposte¬
bat introire ut &erna ñrorum ẽ& ablutio
peccatoꝵ Idemigitur sacerdos. idem hostra
Et sacerdotale tamen sacrificium. humanȩ
conditionis officium ẽ Nam &agnus adim¬
molandum ductus ẽ & sacerdos erat secun¬
dum ordinem mel chisedech Nemoigitur
ubi ordinem cernit humanȩ conditionis
ibi ius diuinitatis ad scribat Nam & ille
mel chisedech perquem abraham hostias
suas optulit . non angelũ utiq secundum
iudaica ludibria intellegit ecclesia: sed
uirum sc̃m & sacerdotem dĩ. qui typum
& sine generationis enarratione. & sine
initio & sine fine describitur. ut osten¬
der& sempiternum filiũ dĩ. In hunc mun¬
dum eẽ uenturũ. qui & sine patre secun¬
dũ incarnationem natus ẽ. & sine matre
secundũ diuinam generationem . & sine
enarratione generationis. quia scriptũ est.
generationem autem eius quis enarra uit
Ergo illum mel chisedech. in xp̃i typosa¬

Expanded text:
sancta sanctorum coeli summa penetrantem oportesancta sanctorum coeli summa penetrantem oportebat intrare ; ut aeterna nostrorum esset oblatio peccatorum. Idem ergo sacerdos, idem et hostia: et sacerdotium tamen, et sacrificium humanae conditionis officium est; nam et agnus ad immolandum ductus est, et sacerdos est secundum ordinem Melchisedech. 88. Nemo igitur ubi ordinem cernit humanae conditionis, ibi jus divinitatis asserat. Nam et illum Melchisedech per quem Abraham hostias suas obtulit , non angelum utique secundum Judaica ludibria intelligit Ecclesia, sed virum sanctum, ac sacerdotem Dei, qui typum et sine generationis enarratione, et sine initio, et sine fine describitur; ut ostenderet sempiternum Filium Dei in hunc mundum esse venturum, qui et sine Patre secundum incarnationem natus est, et sine matre secundum divinam generationem, et sine enarratione generationis; quia scriptum est: Generationem autem ejus quis enarrabit ? 89. Ergo illum Melchisedech in Christi typo sa
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo de incarntione ꝓposuit Uideamus
sequentia. Nec enim fixtim angelos in¬
quit assumit. sed sem̃ abrahȩ. Vnde
ł abuit per omnia fratrib similari. ut
misericors fier&. fidelis princeps sacer
In quo enim passus ẽ ipse temptatus. potest
& temptatos iuuare Propter quod fra¬
tres sanctissimi. uocationis cęlestis pastici¬
pes. intuemini apostolum & principem sa¬
cerdo tum confessonis nr̃ȩ ihm. fidelem
eẽ creatorisuo. sicut & moyses in domo eiꝰ
Hȩc nempe uerba sunt apostoli Uidetis in
quo creatũ dicat. inquo ad sumpsit inquit
semen abrahȩ. corporalem utiq generati¬
nem adserit In quo autem nisi incorpore :¬
carnẽ In quo sacerdos : nisi in eo quod sa¬
cerdotali adsumpsit exgenere Et sa¬
cerdos enim aliquio deb& offerre. &
secundũ legem in scã introire. Persan¬
guinem ergo. quia sanguinẽ tauroꝵ &
hircorũ repudiauerat ds̃. Hunc utiq sacer¬
dotem ꝑsuum sanguinẽ sicut legisti in

Expanded text:
Ergo de incarnatione proposuit. 85. Videamus Ergo de incarnatione proposuit. 85. Videamus sequentia: Nec enim statim Angelos, inquit, assumpsit, sed semen Abrahae. Unde habuit per omnia fratribus similari; ut misericors fieret et fidelis princeps, sacerIn quo enim passus est ipse; et tentatus, potest et tentatos juvare . Propter quod, fratres sanctissimi, vocationis coelestis participes, intuemini apostolum et principem sacerdotum confessionis nostrae Jesum fidelem esse creatori suo, sicut et Moyses in domo ejus . Haec nempe verba sunt Apostoli. 86. Videtis in quo creatum dicat: in quo assumpsit, inquit, semen Abrahae, corporalem utique generationem asserit. In quo autem, nisi in corpore cata? In quo pacerdotali assumpsit ex genere? 87. Sacerdos enim aliquid debet offerre, et secundum Legem in sancta intrare per sanguinem : 513 ergo quia sanguinem taurorum, hircorumque repudiaverat Deus, hunc utique sacerdotem per suum sanguinem, sicut legisti, in
Abbreviated transcription (Latin):
Insimilitudi i nquit hominis. non inpotestate dĩ
Et factus obaudiens usq ad mortem. ut oboe¬
dientiam quidem hominis habuerit. regnũ
diuinitatis. Quantis igitur adhuc utimur
exemplis : Ad incarnationem uel adaliquid
referendum ẽẽ. quod factus ẽ. Quod autem
& factum ẽ idemest & creatũ Dixit enim
& facta sunt. mandauit & creata sunt Cre
atum quoq supra ostendimus in libro pri¬
mo de incarnatione dictum Uidebat
ipse &iam apostolus. ad serendo seruien¬
dũ non eẽ creturȩ. significauit ex dõ fili¬
um non creatum eẽ sed genitum Tam̃
&iam alibi. ut manifestar& quomodo
insalomone sit lectum : dñs creauit me : quid
seriem capitis recenseamus : Sic enim ha¬
bemus ergo quia filii pasticipes sunt san¬
guinis & carnis. & ipse similiter parti
modo. nisi ꝑcarnem particeps factus ẽ
noster. Aut perquã. nisi ꝑcorporis mor¬
tẽ mostis uincula dis soluit : mortienim
mors facta ẽ susceptio mortis in xp̃o

Expanded text:
In similitudine, inquit, hominis, non in potestate Dei: In similitudine, inquit, hominis, non in potestate Dei: et factus abediens usque ad mortem; ut obedientiam quidem hominis habuerit, regnum divinitatis. 82. Quantis igitur adhuc utemur exemplis ad incarnationem, vel ad aliquid referendum esse quod factus est! Quod autem et factum est, idem est et creatum: Dixit enim, et facta sunt: ipse mandavitatum quoque supra ostendimus in libro primo de incarnatione dictum videri. 83. Ipse etiam Apostolus asserendo serviendum non esse creaturae, significavit ex Deo Filium non creatum esse, sed genitum . Tamen etiam alibi, ut manifestaret quomodo in Salomone sit lectum: Dominus creavit me; quid iseriem capitis recenseamus; sic enim habes: Ergo quia filii participes sunt carnis et sanguinis, et ipse similiter particmodo nisi per carnem particeps factus est noster? aut per quam, nisi per corporis mortem mortis vincula dissolvit? Mortis enim mors facta est susceptio mortis in Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
lationis ibi sacrificium passionis De inde spon¬
sor melioris testam̃ti ubitestamentum. mors
necesse ẽ praecedat testatoris. sicut suꝑẽ scrip¬
tum Mors autem non ao diuinitatis &ernita¬
tem sed ad fragilitatẽ refertur humanam. Ex
celsior quoq caelis factus quomodosit. osten¬
ditur : In maculatus inquit segregatus apec¬
catorib & excelsior cȩlis factus. Qui non ha¬
b& cottidie claritatẽ sicut sacerdotes. prius
ꝓsuis delictis ostiam offerre. deinde ꝓpopuli
Hoc enim eẽ semel se offerendo sicut scriptũ
est Nemo excelsior factus dicitur. nisi qui in
aliquo fuerit humilior: In eo igitur excelsior
factus ẽ sedendo addexteram patris. in quose
minor angelis factus. obtulit passioni. Postre¬
mo ipseapostolus adphilipenses ait . quia
insimilitudine hominis factus . & specie in¬
uentus ut homo. humiliauit sem& ipsum fac¬
tus oboediens usq admostem Uide ubifactus sit

Expanded text:
lationis, ibi sacrificium passionis. 79. Deinde sponlationis, ibi sacrificium passionis. 79. Deinde sponsor melioris testamenti . Ubi testamentum, mors necesse est praecedat testatoris , sicut subter est scriptum: mors autem non ad divinitatis aeternitatem, sed ad fragilitatem refertur humanam. 80. Excelsior quoque coelis factus quomodo sit, ostenditur: Immaculatus, inquit, segregatus a peccatoribus, et excelsior coelis factus: qui non habet quotidie necessitatem, sicut sacerdotes, prius pro suis delictis hostiam offerre, deinde pro populi. Hoc enim fecit semel se offerendo, sicut scriptum est . 512 Nemo excelsior factus dicitur, nisi qui in aliquo fuerit humilior: in eo igitur excelsior factus est, sedendo ad dexteram Patris, in quo se minor angelis factus, obtulit passioni . 81. Postremo ipse Apostolus ad Philippenses ait, quia in similitudine hominis factus, et specie inventus ut homo, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Vide ubi factus sit:
Abbreviated transcription (Latin):
non nũquam &iam ad causam ꝑtin&. cumdi¬
citur factus. Nam siad diuinitatem refers.
ergo & inobꝓbrium dsfactus est. Sicenim
habes. Tuautem repulisti . & adnihilum re¬
degisti. disculisti xp̃m tuum Et infra.
factus ẽ in oꝑꝓbriũ uicinis suis. Uicinis in¬
quit non ciuib: non domesticis. non adȩrentib
qũo qui adher& dño unus sp̃s est. Qui uicinus
ẽ. non adhȩr& Et factus ẽ in obꝓbrium. quia
crux dñi iudȩis scandalũ grecis stultitra:
nam sapientib: ꝓ eandemcrucem excelsi¬
or factus ẽ cȩlis. excelsior angelis. & melio¬
ris teftamenti factus ẽ sponsor. ipse quierat
prioris. Vide quã non refugiam ista. ut¬
&iam congeram quomodo factus sit Consi¬
dera primũ. quia purificatione facta. consedit
indextera magnitudinis in excelsis. tanto me¬
lior factus angelis. Vbĩ purificatio. hostra: ubi
hostia corpus: Vbicorpus. oblatio. vbimunus ob¬

Expanded text:
nonnumquam etiam ad causam pertinet, cum dinonnumquam etiam ad causam pertinet, cum dicitur factus. Nam si ad divinitatem refers, ergo et in opprobrium Deus factus est; sic enim habes: Tu autem repulisti, et ad nihilum redegisti, dispulisti Christum tuum ; et infra: Et factus est in opprobrium vicinis suis . Vicinis, inquit, non civibus, non domesticis, non adhaerentibus; quoniam qui adhaeret Domino, unus spiritus est : qui vicinus est, non adhaeret. Et, Factus est in opprobrium; quia crux Domini Judaeis scandalum, Graecis stultitia . Nam sapientibus per eamdem crucem excelsior factus est coelis, excelsior angelis, et melioris testamenti factus est sponsor, ipse qui erat prioris. 77. Vide quam non defugiam ista, ut etiam congeram: sed quomodo factus sit, considera. 78. Primum quod purificatione facta, considet in dextera magnitudinis in excelsis, tanto melior factus angelis . Ubi purificatio, hostia: ubi hostia, corpus: ubi corpus, oblatio: ubi munus ob
Abbreviated transcription (Latin):
populus eius est mostuus. quasi filio indige¬
na defuncto. ꝑ ecclesiam manipulos quibus
uiuer& colligebat. quos uiuentes in ex ulta¬
tione postabunt. sicut scriptum ẽ uenientes
aũt uenient in exultatione. tollentes ma¬
nipulo suos. Quis enim sibi alius. sponsam
audeat ecclesiam uindcare: quam aliba no
unus & solus uocauit dicens: ades huc aliba¬
no sponsa. ades huc alibano. Aut dequo
alio potuit ecclesia dicereꝰ fauces eius dul¬
cedines . & totus desiderium Et quia decal¬
ciamento pedũ tractatum sumpsimꝰ. cui alu
nisi uerbo di incarnato conuenit dici: crus
eius columnȩ marmoreae. fundatȩ suꝑbases
aureas. Solus enim xp̃s in ambulatanimis.
& graditur inmente sc̃oꝵ. Inquib uelut
uelut aureis basib: fundam̃tis que preciosis soda¬
ta uestigia uerbi cȩlestis hȩserant. Clar&
igitur . & uerum & typum . ad incarnationis
spectare mysterium Non ergo ad substan¬
tiam diuinitatis . sed ad incarnationem sepe:

Expanded text:
populus ejus est mortuus, quasi filio egepopulus ejus est mortuus, quasi filio egena defuncto, per Ecclesiam manipulos, quibus viveret, colligebat; quos venientes in exsultatione portabunt, sicut scriptum est: Venientes autem venient in exsultatione, tollentes manipulos suos . 74. Quis enim sibi alius sponsam audeat Ecclesiam vindicare, quam a Libano unus et solus vocavit dicens: Ades huc a Libano, sponsa; 511 ades huc a Libano . Aut de quo alio potuit Ecclesia dicere: Fauces ejus dulcedines, et totus desiderium ? Et quia de calciamento pedum tractatum sumpsimus, cui alii nisi Verbo Dei incarnato convenit dictum: Crura ejus columnae marmoreae, fundatae super bases aureas ? Solus enim Christus inambulat animis, et graditur in mente sanctorum, in quibus velut aureis basibus, fundamentisque pretiosis solidata vestigia Verbi coelestis haeserunt. 75. Claret igitur et virum et typsuadeat. 76. Non ergo ad substantiam divinitatis, sed ad incarnationem saepe,
Abbreviated transcription (Latin):
ferebant. Non moyses sponsus Illi enim
dicitur solue calciamentum pedũ tuoꝵ.
Vt domino suocedat. Non iesunaue filius
sponsus. Nam & ipsi dicitur. solue calciam̃¬
tum pedũ tuoꝵ . ne exsimilitudine nominis.
sponsus ecclesiȩ creder&ur Non alius spon¬
sus. sed solus xp̃s ẽ sponsus. dequodixit
iohannes . qui hab& sponsam sponsus est
Illius igitur calciamen tum soluit᷑. huic sol¬
ui non potest. sicut dixit iohannes. non sũ
exgentib: sponsa ante inops. atq ieiuna.
sediam xp̃imesse diues innubat. quȩ ma¬
nipulo fecundȩ segetis. uerbi reliquias.
gremio ligat mentis interno. ut ex haus¬
tam illam uiduam moste filii. atq: in opem
defuncti populi matrem. nouis pascat ali¬
mentis : Non relinquens diftitutam uidu¬
am & nouos quȩrens. Solus ergo sponsus
est xp̃s. qui nec synagoge ipsi manipulos suȩ
messis inuideat: Utinam se non ipsa exclude¬
r&. habuit quos perse colliger& Sed quia

Expanded text:
ferebant. 71. Non Moyses sponsus; illi enim ferebant. 71. Non Moyses sponsus; illi enim dicitur: Solve calciamentum pedum tuorum ; ut Domino suo cedat. Non Jesus Nave filius sponsus; nam et ipsi dicitur: Solve calciamentum pedum tuorum ; ne ex similitudine nominis sponsus Ecclesiae crederetur. Non alius sponsus, sed solus Christus est sponsus, de quo dixit Joannes: Qui habet sponsam sponsus est . Illis igitur calciamentum solvitur, huic solvi non potest, sicut dixit Joannes: Non sum ex gentibus sponsa, ante inops atque jejuna, sed jam Christi messe dives, innubat: quae manipulos fecundae segetis, Verbique reliquias gremio legat mentis interno; ut exhaustam illam viduam morte filii, atque inopem defuncti populi matrem novis pascat alimentis, non relinquens destitutam viduam, et novos quaerens. 73. Solus ergo Christus sponsus, qui nec Synagogae ipsi manipulos suae messis invideat. Utinam se non ipsa excluderet! Habuit quos per se colligeret: sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
nem pertin&. Ut typum in hominib:
mysticum calciamenti ante premiserit
Lege enim ꝓximo defuncti. uel fratri
copula deferebatur eius uxoris. ut se¬
menfratris uel proximi resuscitar&:
Vnde quia ruth lic& ipsa alienigena
tamen quia maritũ habuerat ex iudeis.
qui relinquer& suꝑstitem ꝓximũ . eamq
colligentem manipulos suȩ messis qb: a
aliter eam accepit uxorem . nisi calciam̃¬
tum eius ante soluiss&. cui uxor debeba¬
tur exlege Historia simplex. sed alta
mysteria Alud enim gerebatur. Aliud
figurabatur Namsisecundum lit terã
sensum torqueamus: ꝓpequidam pudor
& horror in uerbo ẽ si ad commixtionis cor¬
pore ȩ consuetudinem. sententiam intelle¬
ctumq referamus. Designabatur autem
futurus ex iudȩis. ex quib xp̃s secundũ
carnẽ qui ꝓximi sui. hoc est populi mortui
semina. doctrinae cȩlestis semine restaura¬
r& Cui calciamentum nuptiale ecclesiȩ
copulatlȩ. prȩscripta legis spiritalia de¬

Expanded text:
nem pertinet, ut typum in hominibus nem pertinet, ut typum in hominibus mystici calciamenti ante praemiserit. Lege enim proximo defuncti vel fratri copula deferebatur ejus uxoris; ut semen fratris vel proximi resuscitaret . Unde quod Ruth, licet ipsa alienigena; tamen quia maritum habuerat ex Judaeis, qui reliquerat superstitem proximum, eamque colligentem manipulos suae messis, quibualiter eam accipit uxorem, nisi calciamentum ejus ante solvisset, cui uxor debebatur ex Lege . 70. Historia simplex, sed alta mysteria; aliud enim gerebatur, aliud figurabatur. Nam si secundum litteram sensum torqueamus, prope quidam pudor et horror in verbo est, si ad commixtionis corporeae consuetudinem sententiam intellectumque referamus. Designabatur autem futurus ex Judaeis, ex quibus Christus secundum carnem, qui proximi sui, hoc est, populi mortui semen doctrinae coelestis semine suscitaret, cui calciamentum nuptiale Ecclesiae copulandae praescripta Legis spiritalia de
Abbreviated transcription (Latin):
orme erat. quõ diuinitatis ȩternitas fue¬
rat exprimenda. Et hȩc ẽ causa pręla¬
tionis. ut merito antelatus uideatur.
qui ꝓprii patris sempiterna uirtus est
Dattamen intellectus spiritalis ubertas.
ut excurrere & euagari ad concludendos
libeat arrianos. quiuolunt factum hoc
loco non aduirum. sed ad diuinitatem re¬
ferre: Quid est enim tenere quod possins
quod dixerit baptista. postme uenit
quiante me factus est. hoc ẽ supra meritũ
meum factus. supermeam gratiam. tempo¬
re carnis posterior . diuinitatis honore
uenerabilis. Postmne enim uenit tempo¬
ris est. Priormeerat . aernitatis An¬
te me factus ẽ. honoris . quia &iam incar¬
nationis mis terium. supra humanamẽ
gratiam. Deniq in interiorib:. quid supꝰ
contexius s& ex pressit dicens. Postme
uenit uir. cuius nonsũ dignus calcia men¬
ta portare. Prȩstantiam utiq dignita¬
tis . non &ernitatem diuinȩ generations
ex ponens. Quod eo usq: ad incarnatio¬

Expanded text:
or me erat, quoniam divinitatis aeternitas fueor me erat, quoniam divinitatis aeternitas fuerat exprimenda. Et haec est causa praelationis, ut merito antelatus videatur, qui proprii Patris sempiterna virtus est. 68. Dat tamen intellectus spiritalis ubertas, ut excurrere et evagari ad concludendos libeat Arianos, qui volunt factum hoc loco non ad virum, sed ad divinitatem referre. Quid est enim tenere quod possint; cum dixerit Baptista: Post me venit, qui ante me factus est; hoc est, supra meritum meum factus, supra meam gratiam, tempore carnis posterior, divinitatis honore venerabilis? Post me enim venit, temporis 510 est: prior me erat, aeternitatis: ante me factus est, honoris; quia etiam Incarnationis mysterium supra humanam est gratiam. 69. Denique in inferioribus quid supra contexuisset expressit dicens: Post me venit vir, cujus non sum dignus calciamenta portare ; praestantiam utique dignitatis, non aeternitatem divinae generationis exponens. Quod eousque ad incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
hab& quipost meuenit. Sed uideant & hic
quid premiserit Uerbum inquit caro
factum ẽ & ideo non addidit uir quia
carnem dixerat. Percarnem autem istic
uirum intellegimus. & peruirum carnem
Ergo quia dixerat. uerbum caro factum
est uirum hoc loco nominare suꝑfluum
fuit. quem iam carnis expressione sig¬
nauerat . Qvo exemplo inposteriorib
quoque & agnum prȩmisit qui toller&
pectum mundi Et ut incarnatum intel¬
legeres quem ante memorauerat. ait. hic ẽ
dequo ante dixi. postme uenit uir qui
ante me factus est. Hoc est uirum dixi
non dm̃ factum:. Sed ut ipsum incarnatum
declarar& eẽ. quiante sȩcula erat. neduos
filios crederemus. ait. quia priorme erat
Namsifactus ẽ. ad diuinam generationem
ret tuliss&. quid opus fuerat ut ad huc
adder& tertium . atq: iterar& quod su¬
pradixerat : Sedquia ante de incarna¬
tione tantum dixerat. postmeuenit uir
quianteme factus ẽ. ideo ad dilit quia pri¬

Expanded text:
habet: Qui post me venit. Sed videant et ibi habet: Qui post me venit. Sed videant et ibi quid praemiserit: Verbum, inquit, caro factum est . Et ideo non addidit, Virum; quia carnem dixerat: per carnem autem istic virum intelligimus, et per virum carnem. Ergo quia dixerat: Verbum caro factum est, virum hoc loco nominare superfluum fuit, quem jam carnis expressione signaverat. 67. Quo exemplo in posterioribus quoque et agnum praemisit, qui tolleret peccata mundi; et ut incarnatum intelligeres, quem ante memoraverat, ait: Hic est de quo ante dixi: Post me venit vir, qui ante me factus est , hoc est, virum dixi, non Deum factum. Sed ut ipsum incarnatum declararet esse, quia ante saecula erat; ne duos filios crederemus, ait: Quia prior me erat. Nam si, Factus est, ad divinam generationem retulisset, quid opus erat ut adhuc adderet tertium, atque iteraret quod supra dixerat? Sed quia ante de incarnatione tantum dixerat: Post me venit vir, qui ante me factus est; ideo addidit: Quia pri