comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ desit ad mist̾ii plenitudinem.
rõnem seqͣmur. qui uuũ dixĩt tͥni¬
tatẽ sig̃cauit. sixp̃m dicas ⁊̃ pr̃em
prẽm dicas: filium eius. ⁊ spm̃ oris
eus ꝑit̾ indicas. si tñ id etiam corde
cõprehendas. Et si sp̃m sc̃m dicas:
dm̃ prẽm a quo ꝓcedit ⁊ filium cuiꝰ¬

Expanded text:
sit ad mysterii plenitudinem. Rationem sequamur: Qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, et Patrem Patrem dicas, Filium ejus et Spiritum oris ejus pariter indicas, si tamen id etiam corde comprehendas. Et si Spiritum sanctum dicas, Deum Patrem a quo procedit et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
deo dei filius. ⁊ scd̾m uĩtatem neͤ
ex homine hominis filius. ut
ueritas geniti ñ adoptione. nõ
appellatione: sed in utraq nati¬
uitate. filii nomen nascendo hrẽt.
⁊ ẽẽt uerus deus. ⁊ uerus homo:
unus filius. Non ergo duos
xp̃os neq duos filios. s deum et
homunem unum fuium. quẽ
pp̃ea unigenitum dicimus ma-¬
nentem induab subiis. sicut
fusis naturis neq ĩmixtis. sicut
timothiani uolunt. s societate
unitis. Ette habes quare fui

Expanded text:
Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, et verus homo unus FiChristos, neque duos filios; sed Deum et hominem unum Filium: quem propterea Unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis, sicut fusis naturis, neque immistis, sicut Timotiani volunt, sed societate unitis. Ecce habes quare Fi
Abbreviated transcription (Latin):
est intarnatus. solus namq.s.
dei sapĩa fecit consilio. ut d̾s qui
in sapĩa sua mũdum condiderat
pientia patris .s. que testam hu¬
mane infirmitatis lumine sue
diuinitatis accendit. ꝑditumq
hominem reparauit nomine
regis ⁊ ymagine insignitum.
deo etiam filius missus ẽ. ⁊ ñ
pr̃: quia congruentiꝰ mitti debe-¬
bat qui est ab alio. quam qui est¬
a nullo. filius aũ aꝑatre est. p̃r
uͦ a nullo alio est. ut enim ait
filius missus est. Ab illo enim ꝯ-¬
uenienter mittitur dei ũbum:
cuius est uerbum. ab illo mitti¬
tur : de quo natum est. mittitur
ꝙ genitum est. Pr̃ uero qui mi¬
sit: a nullo est. Ideoq pat̾ missꝰ
ñ est. ne si mitteretur : ab alio ẽẽ
putaretur. Missus est gͦ primo
filius qui a solo patre est. deiñ
te dei filius: in humanitate fie
in diumitate ess filius: alius
in humanitate. ⁊ ne idem esset
ut qui erat in diuinitate dei filiꝰ:
lius. ne filii nom̃ ad alt̾im transi¬
natus scd̃m u̾̃tatem nature ex

Expanded text:
est incarnatus. Solus namque FiDei sapientia fecit consilio; ut Deus qui in sapientia sua mundum condiderat,licet, Patris; quae testam humanae infirmitatis lumine suae divinitatis accendit, perditumque hominem reparavit, nomine regis et imagine insignitum. Ideo etiam Filius missus est, et non Pater, quia congruentius mitti debebat qui est ab alio quam qui a nullo est; Filius autem a Patre est; Pater vero a nullo est. Ut enim ait Filius missus est. Ab illo enim convenienter mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum. Ab illo mittitur, de quo natum est. Mittitur quod genitum est. Pater vero, qui misit, a nullo est; ideoque Pater missus non est, ne, si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patre est, deindetate Dei Filius, in humanitate fierin divinitate esset Filius, alius in humanitate, et ne idem esset ut qui erat in divinitate Dei Filius, lius, ne filii nomen ad alterum transinatus secundum veritatem naturae ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fĩ ꝙ ꝓhibuit. precepit enim a¬
brahe immolare filium nec tñ
uoluit. nec ideo precepit ut id fi-¬
eret. s ut abrahx probaret᷑ fides.
et in ewͦ. precepit sanato ne cui
diceret ille autem p̃dicauit uͥq
intlłigens deum ñ ideo ꝓhibius¬
se quin uellet opus suu̾m pre¬
dicari: s ut daret formam hõi
laudem humanam declinandi.
De ꝑmissione

Expanded text:
 prohibuit. Praecepit enim Abrahae immolare, filium nec tamen voluit; nec ideo praecepit ut id fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato ne cui diceret; ille autem praedicavit ubique, intelligens Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam homini laudem humanam declinandi. permissione
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur de patre ⁊ filio. ita ĩ pre¬
Quicquid enim ad se dicun dcĩs re
simul dicuntur. gͦ. nec pr̃ est deus
sine filio. nec filius sine patre. sed
ambo simul deus. s ñ ambo simł
uel ymago.

Expanded text:
dicuntur de Patre et Filio. Quidquid enim ad se dicuntur, ut aisimul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul vel imago. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
uitio maxime pot̾ homines tẽ¬
ptare a quo nominatur. Inde
est etiam ꝙ nomine demonis:
diuitie uocantur .s. mammõa.
est enum maimona nomen de¬
monis. quo nomine uocantur
diuitte: scõm syriam linguam.
hoc aũ non ideo est ꝙ diabolus in
potestate hãt dare uł auferre di¬
luitias cui uelit: s quia eis untͦ
ad hominum temptatõm et de¬
ceptionem. An õs de¬
iem. An õs demoes sint

Expanded text:
vitio maxime potest homines tentare, a quo denominatur. Inde etiam est quod nomine daemonis divitiae vocantur, scilicet mammona. Est enim Mammon nomen daemonis, quo nomine vocantur divitiae secundum Syram linguam. Hoc autem non ideo est quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias cui velit, sed quia eis utitur ad hominum tentationem et deceptionem. 5. An omnes daemones sint
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. ⁊ homines homuub
⁊demones demonibz peesunt.
S in futuro omnis euacuabit᷑
modum scĩe maioris ł iminoris
p̃lationes alias maiores uł mi
nores. Quidam enim unĩ ꝓuin

Expanded text:
angelis, et homines hominibus, daemones daemonibus praesunt, sed in futuro omnis evacuabitur modum scientiae majoris, vel minoris, praelationes, alias majores, et alias minores. Quidam enim spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tanea ñ ꝑseu̾ans. Itm̃ illd̾ Ĩ anis est
penitentia qͣm seqñs culpa cõma¬
culat: Sic intlłndum ẽ. In anis est.
i. carens fructu illius pnĩe quam
sequens culpa ñ inquinat. Ilius
enĩ fructus ẽ uitatio gehenne. ⁊ ad¬
eptio głe. Mortificatur enĩ illa pe¬
nitẽtia. ⁊ alia añ acta bona. ꝑ seq̃ns
pcc̃m. ut ñ sortiant᷑ mercedem quam¬

Expanded text:
. Item illud: Inanis est poenitentia quam sequens culpa coinquinat, sic intelligendum est: Inanis est, scilicet carens fructu illius poenitentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia et alia anteacta bona per sequens peccatum, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ negligat: uere penitet. Nec ĩo
ñ ẽ uera penitentia. quia forte ptꝰ
ñ de ꝓposito sed casu uł infirmitate
pectabit. Ille autem irrisor ẽ ⁊ ñ peni¬
tens: qui sic ꝯmissa plangit. ut plã¬
genda uoluutate uł oꝑe ꝯmitte̾ non
desinat. Ille ⁊̃ qui post lacͥmas repe¬
tit que fleuit. lauat᷑ ad tempus. s¬

Expanded text:
facere negligit, vere poenitet. Nec ideo facere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desinat. Ille etiam qui post lacrymas repetit quae flevit, lavatur ad tempus, s
Abbreviated transcription (Latin):
asse errori. Imbutos enĩ iuitiis a¬
mala cum em̃dationis ꝓposito plã¬
gumus ⁊ odimus ⁊ plangenda ul¬
terius committere nolumus. qr
penitencia uera est i animo dolẽ.
et odire uicia. uñ illa uba premissa.
Recte sic accipi possunt ut ñ ad diuer¬
sa temꝑa. s ad idem ref᷑antur. ut .s.
temꝑe quo deflet ꝯmissa mala. ñ
mittat uoluntate uł oꝑe flenda. O
innuit᷑ ex u̾bis ꝯseq̃ntib. Nam qui
sic alia teplorat. ⁊c̃. Hunic ãs. ait. Ca¬
uendũ ẽ ne quis existimet infan-¬
da illa tͥmina qualia qͣui agunt.
ad hoc emendus quodammꝰ ut ea
semꝑ liceat impune cõmittẽ. Ne¬
mini enim dedit laxam̃tum peccã¬
di ⁊ si misa̾ndo deleat ꝯmissa pcc̃a
si ñ satisfactio congrua negligat᷑.
Itm̃ pus ppͣ. Nichil ꝓdest homiui
ienmiare. ⁊ orare. ⁊ alia religionis
oꝑa ag̾e: insi mens ab iniquitate
reuccetur. Qui gͦ amalis sic m̃tem
reuocat. ut commnissa plangat. et
plangenda ꝯmitt̾e ñ uelit. nͨ satis¬

Expanded text:
asse errori. Imbutos enim vitiis amala cum emendationis proposito plangimus et odimus, et plangenda ulterius committere nolumus, quia poenitentia vera, est in animo dolere, et odire vitia. Unde illa verba praemissa, ommittere; recte sic accipi possunt, ut non ad diversa tempora, sed ad idem referantur: ut scilicet tempore quo deflet commissa mala, non committat voluntate vel opere flenda, quod innuitur ex verbis consequentibus, nam qui sic alia deplorat, etc. Hinc Aug. ait: Cavendum est ne quis existimet nefanda illa crimina qualia qui agunt, ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: Nihil prodest homini jejunare et orare, et alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satis
Abbreviated transcription (Latin):
ens in se: ꝙ dolet admisisse. Et infͣ.
Continue dolendum ẽ depcc̃o ꝙ de¬
clarat: ip̃a dictõnis uirtus. penit̾e
enĩ est penam tenere. ut semꝑ pui¬
at inse. ulcisdendo. ꝙ ꝯmisit peccando.
Iue penam tenet qui semꝑ uidicat¬
ꝙ commisisse dolet. pnia gͥ est
in uita : ubi enim dolor finitur: de
finitur: quid d̾elinquitur de ueĩa:
Tamdiu gaudeat ⁊ speret de gr̃a.
quamdui sustentatur a pñĩa. Di-¬
cit enim dominus. uade ⁊ amplius
noli percare. Nõ dixit non pecces.
tur. Qd̃ quomͦ seruabitur. nisi do¬
lor in pnĩa ꝯtinue custodiatur: Hͥ
semꝑ doieat. ⁊ te dolore gaudeat. ⁊ ñ
sit satis ꝙ doleat. s ex fide doleat. et
ñ semꝑ doluisse doleat. Det̾minatõ¬

Expanded text:
er quod dolet admisisse. Et item : Continue dolendum est de peccato, quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitentia enim est poenam tenere, ut semper puniat, in se ulciscendo, quod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semper vindicatd commisisse dolet. Poenitentia in vita? Ubi enim dolor finitur, deffinitur, quid relinquitur de venia? Tam diu gaudeat et speret de gratia, quandiu sustentatur a poenitentia. Dicit Dominus: « Vade, jam amplius noli peccare . » Non dixit: Non pecces, tur. Quod quomodo servabitur nisi dolor in poenitentia continue custodiatur? Hinc semper doleat, et de dolore gaudeat; et non sit satis, quod doleat, sed ex fide doleat et non semper se doluisse doleat. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
pocm̃ ñ succed̾e̾t. S ⁊ si de poc̃o succedẽ¬
ti puĩa agatur. ⁊ penitentia que pre¬
cessit ⁊ alia ante acta bona reuiuiscũt.
Sed illa tm̃ que ex caritate ꝓdierunt.
Illa enim sola uiua sunt. quein cari¬
tate funt. Idõq si ꝑ ꝯseqñtia pc̃ca n
mortificantur: ꝑ subseq̃ntẽ pnĩam

Expanded text:
m non succederet. Sed et si de peccato succedenti poenitentia agatur, et poenitentia quae praecessit, et alia anteacta bona reviviscunt; sed illa tantum quae ex charitate prodierunt: Illa enim sola viva sunt, quae ex charitate fiunt. Ideoque si per sequentia peccata mortificantur, per subsequent
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec de pnĩa agendum ẽ.
pmĩa longe positis a deo nccͣ
reix. scda tabula post naufragium
quia siquis uestem innocentie in
bap̃o ꝑceptam peccando corruꝑit: pe¬
nitentie remedio reꝑare ꝑt̃. pͥma
tabła est bap̃s. uͥ deponitur uetꝰ hõ
⁊ induitur nouus. Scd̾a: pnĩa qͣ

Expanded text:
ost haec, de Poenitentia agendum est. Poenitentia longe positis a Deo necesHieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur
Abbreviated transcription (Latin):
quis punit illicita que ꝯmisit pe¬
nitentie uͥtus timore ꝯcipitur. uñ
ysaias. Atimore tuo domine cõcepi¬
mus ⁊ peꝑimus spm salutis. Est
plangere.⁊ plangenda it̾m ñ com¬
mittere. It̃m g̾g. penit̾e ẽ aũ acta
pc̃ca deflere. ⁊ flenda ñ commttere.
Nã qui sic alia deplorat ut alia ta

Expanded text:
misit. Poenitentiae virtus timore concipitur. Unde Isaias: A timore tuo, Domine, concepimus, et peperimus Spiritum salutis. Est plangere, et plangenda iterum non committere. Item Gregor.: Poenitere est anteacta peccata deflere, et flenda non committere. Nam qui sic alia deplorat, ut al
Abbreviated transcription (Latin):
etiam d̾s pr ꝑ sb̾iectam creaturam
usibiliter apparere. absurdissime
tam̃ aut a filio quem genuit. aut
a spũ sc̃õ qui de illo procedit missus
diceret᷑. Congruenter autẽ ille mis¬
sus dr̃ qui in carne apparuit. misisse
aũ ille qui in ea ñ apparuit. Puta
Puta¬

Expanded text:
etiam Deus Pater, per subjectam creaturam visibiliter appareret; absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit. 14. Puta
Abbreviated transcription (Latin):
apłs cum seuenturum ad corin
batur. culpam᷑ m̃dacii ꝯͣxit. qr sic
aiõ sentiebat. ⁊ si iuram̃to illud cõ¬
firmasset. ñ purnum in currisset.
Quia qnͣtum in ip̃o fint: uerũ
dix̃. et si niratõnem addidisset
qͣntum in se foret. u̾m uirasset.
sic̃ quis ũ est m̃dax nͥ alr̃ sẽtiat aĩo¬

Expanded text:
Apostolus, cum se venturum ad Corintbatur, culpam mendacii contraxit, quia sic animo sentiebat; etiamsi juramento illud firmasset, non perjurium incurrisset, quia quantum in ipso fuit, verum dixit, et si jurationem addidisset, quantum in se foret, verum jurasset, sicut quis non est mendax, nisi aliter sentiat a
Abbreviated transcription (Latin):
hõ. Non aũ sic erat hõ. ut ex aĩa et
carne simul imistis subsisteret. ex qͣ
surrectõm fuit. In morte uͦ hõ erat
tm̃i pp̃ anime ⁊ carnis secum uni¬
onem. ⁊ mortuus: pp̃ int̾ illa duo di¬
uisionem.
Si xp̃c in morte erat hõ. ⁊

Expanded text:
homo. Non autem sic erat homo, ut ex anima et carne simul junctis subsisteret. Ex quasurrectionem fuit. In morte vero homo erat tantum propter animae et carnis secum unionem, et mortuus propter inter illa duo divisionem. 2. Si Christus in morte erat homo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est quam eo quod uere est. qr
ib̾i magnitudo ip̃a ueritas est
et ueritas essentia. Non ergo
ibi maius est: ꝙ uerius nõ est.
Non autem uerius est pr̃ ⁊ filiꝰ
simul: quam pater solus uł filiꝰ
Non igitur maius aliquid utr̃q
simul: quam singłs eoꝵ. Et qr
eq̃ uere est ⁊ sp̃c .s. ideo pater ⁊ fi¬
lus simul. ñ sunt aliquid mauis
qͣuam ip̃e. qr nec uerius sunt.
ꝙ ẽ magnum esse. hoc est gͦ mag
est. Ꝙ gͦ ibi plus ui̾tatis ñ hab.
ñ ħt plus magnitudĩs. plus autẽ
uĩtatis ñ habet : ꝙ ui̾us ñ est. Nõ
est autem uerius una persona ꝙͣ
alia uel due quam una. uel tres
simul: quam singła. Nec ergo
plus ueritatis habet una quam
tas non est maius aliquid. quã
unaqueq persona. s tam magñ
quam singuia. Non enim ibi ma-¬
ior est que uerior ñ est. uͥ ip̃a ueri¬
tas est. magnitudo. Ecce modo cõ¬
uenienti ⁊ ratione catholica osten¬
sum est quomͦ in differens sit mag¬
nitudo trium personarum. quia

Expanded text:
non est, quam eo quo vere est; quia ibi magnitudo ipsa veritas est, et veritas essentia; non ergo ibi majus est quod verius non est. Non autem verius est Pater et Filius simul quam Pater solus vel Filius; non ergo majus est aliquid uterque simul quam singulus eorum. Et quia aeque vere est lius simul non sunt aliquid majus quam ipse, quia nec verius sunt.  est magnum esse. Hoc est ergo maest. Quod ergo ibi plus veritatis non habet non plus habet magnitudinis. Plus autem veritatis non habet quod verius non est. Non est autem verius una persona quam alia, vel duae quam una, vel tres simul quam singula; non ergo plus veritatis habet una quam tas non est majus aliquid quam una quaeque ibi persona, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
totam intlłiam totamq
memoriã meam capit. dũ utor to
uicem a singuł ⁊ omĩa ⁊ tota capi¬
ant᷑. equalia sunt. tota singula to
tis singuł. ⁊ tota singła simul õĩb
totis. ⁊ ħ tͥa unum. una uita una
mens. una eẽntia. Ecce illius sũ¬
me unitatis atq tͥnitatis. uͥ una
ẽ eẽntia ⁊ tres ꝑsone ymago est
humana mens. licet impar. mẽs
ã hic pro animo ip̃o accipit᷑. uͥ est
illa ymago tͥnitatis. ꝓprie uͦ mẽs

Expanded text:
totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, dum toto eo que invicem a singulis et omnia tota capiantur; aequtis singulis, et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius summae unitatis atque Trinitatis ubi una est essentia et tres personae, imago est humana mens, licet impar. Mens autem hic pro animo ipso accipitur, ubi est illa imago Trinitatis. Proprie vero mens
Abbreviated transcription (Latin):
contͣlic̾e uideatur. S distĩguẽdũ ẽ
hic aliud cẽ dimitt̾e uolentẽ cohĩtare:
alud dimitti pp̃ dm̃ ab illo qͥ horret
nom̃ xp̃i. Ibi lex benuolentie ñ ser¬
uatur. hͥ uĩtas tustoditur. ⁊ ĩo cum
liceat dimittẽ uolentẽ cohitare. ñ
tñ ea uiuẽte: aliam duce̾. Discedentẽ¬

Expanded text:
contradicere videatur. Sed distinguendum est hic aliud esse dimittere volentem cohabitare, aliud dimitti propter Deum ab illo qui horret nomen Christi. Ibi lex benevolentiae non servatur, hic veritas custoditur. Et ideo cum liceat dimittere volentem cohabitare, non tamen ea vivente aliam ducere licet
Abbreviated transcription (Latin):
nere si uellet: non utiq sua cul¬
ꝑa cetidisset. defuisset quippe
aduitorium sine quo manere
homini bonam uoluntatem.
m illa quippe fecerat eum rectũ.
dederat adiuitorium. sine quo ñ
ius dimisit arbitrio. In eodem.
Acceperat posse si uellec. s ñ hũit
uelle quo poss. Nam si huisset
ꝑseuerasset. hiis testimoniis e¬
uidenter monstratur ꝙ homo
rectitudinem. et bonam uolũ¬
tatem in c̾atione accepit. atq
auxilium quo stare poterat. au¬
oquin ñ sua culpa uideretur ce-¬
cidisse.
Quał fuit illa rectitu

Expanded text:
nere si vellet, non utique sua culnere si vellet, non utique sua culpa cecidisset, defuisset quippe adjutorium, sine quo manere homini bonam voluntatem, in illa quippe eum fecerat rectum; dederat adjutorium sine quo non pet, in ejus dimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quo posset; nam si habuisset, perseverasset. His testimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creatione accepit, atque auxilium quo stare poterat; alioquin non sua culpa videretur cecidisse. 2. Qualis fuerit illa rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
ter inuestigari oꝑtet an
quam gratiam uł potentiam
habuit homo añ casum. ⁊ utr̃
ꝑ eam potuerit stare. uel non.
Sciendum ẽ gͥ ꝙ homini in c̾a¬
tione sicut deangelis diximꝰ:
acceꝑat. s ñ poterat ꝓficere in
tantum: ut ꝑ grãm᷑ c̾ationis
sũ alia meri salutem ualeret.
poterat quidem ꝑ illud auxiliũ
grẽ cationis resistere maio: s ñ
ꝑficere bonum. pot̾at tñ ꝑ illud
bene uniere qͦdammͦ. quia ui¬
a rectitudine posset ñ sine diui¬
no adiutorio. ⁊ suo fi̾ ꝑu̾sus ar¬
bitrio. utrumlib hoꝵ elegisset.
dei uoluntas fieret. uł ab illo. ł
de illo. et quia suam maluit fa¬
cere uoluntatem quam dei: de
illo fcã est uoluntas dei. Item
in eodem. Sic oportebat prius
hominem fieri: ut ⁊ bñ posset
uelle ⁊ male. nec frustra si bene.
nec impune si male. Idem in li.
uitorium uł angelo uel homĩ.
cum pͥmũ fc̃i sunt defuisset. qͦ¬
niam ñ talis natura frã erat ut
sine diumo auxilio posset ma¬

Expanded text:
ter investigari oportet quam gratiam vel potentiam habuerit homo ante casum; et utrum per eam potuerit stare vel non. Sciendum est ergo quod homini in creatione, sicut de angelis diximus,acceperat; sed non poterat proficere in tantum, ut per gratiam creationis sine alia mereri salutem valeret. Poterat quidem per illud auxilium gratiae creationis resistere malo, sed non perficere bonum. Poterat tamen per illud bene vivere quodammodo, qui poa rectitudine posset, non sine divino adjutorio, et suo fieri perversus arbitrio; utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret vel ab illo, vel de illo. Et quia suam maluit facere voluntatem quam Dei, de illo facta est voluntas Dei. Item in eodem: Sic hominem prius oportebat fieri, ut et bene posset velle, et male; nec frustra si bene, nec impune si male. Idem quoque,jutorium vel angelo vel homini cum primum facti sunt defuisset, quoniam non talis natura facta erat, ut sine divino auxilio posset ma
Abbreviated transcription (Latin):
alicita defloratio. Adult̾ium ẽ alie
neaꝵ ł affiniũ abusus. uñ ĩ cestuosi
dñr qͥ ꝯsanguĩeis ł affinib suis abu¬
tũt᷑. Naptut admittit᷑ cũ puella iu¬
olent̾ a domo pr̃is educit᷑. ut corrupta
in uxorẽ hẽatur. sũ puelle sũ pentibus
suis illata ꝯstit̾ĩt. hic morte mulctat᷑.

Expanded text:
illicita defloratio. Adulterium est alineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur;
Abbreviated transcription (Latin):
pii. s illi corrigendi sunt ⁊ pumẽdi.
illa a̾ agnoscenda ⁊ uen̾anda. It̾. g̃g̃.
O dicitis ut qͥ ordĩatus ẽ it̾m ordĩe¬
t᷑. ualde ridicłosum ẽ. ut enĩ baptiza¬
tus semel: it̾n baptizari ñ d. ita qͥ
cõsecͣtus ẽ semł. in eod̾ ordĩe ñ ualet
it̾m consccͣri. Hiis aliisq auͣctibus
u᷑ asseri in oĩb impiis. ⁊̃ in hetitis
mane̾: cũ uire dandi. posst̾ eĩ dare
s ꝑnitõse ⁊ quib dederint: ñ st̃ ite¬
riun ordiãndi. Q̾ p̃missis ex oppõi¬
to obuiare uidentur.¬
.Det̾minatõ pre

Expanded text:
pii; sed illi corrigendi sunt et puniendi, illa autem sunt agnoscenda et veneranda. Item Gregor.: Quod dicitis ut qui ordinatus est iterum ordinetur, valde ridiculosum est: ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet iterum consecrari. His aliur asseri in omnibus impiis, etiam in haereticis manere cum jure dandi. Possunt enim dare, sed perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis ex opposito obviare videntur.Determinatio pr
Abbreviated transcription (Latin):
qͦꝵ ẽ regñ celoꝵ qͦs sibi fecu̾nt amicos
de mãmona ũqͥtatis qͦꝵ ñ tãta est
ꝑfectio: ut hiis adutoriis ñ ĩdigeãt.
Iniuria ẽ ꝓ mͣrtire orare in ecͣ. cuiꝰ de

Expanded text:
 est regnum coelorum, quos sibi fecerunt amicos de mammona iniquitatis; quorum tanta est perfectio, ut his adjutoriis non indigeant: Injuria est pro martyre orare in Ecclesia, cuj
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam suam ponat quis ꝓ amitis
suis. Qd utiq dcm̃ ẽ de oꝑe dilcõis.
qr maior dilcõnis effestus nõ est
quam pone aĩam ꝓ aliis. Nec te
ad hoc ut et ip̃i fiant amici. Si me¬
lius ẽ diligere a

Expanded text:
am suam ponat quis pro amicis suis. Quod utique dictum est de opere dilectionis, quia major dilectionis effectus non est, quam ponere animam pro aliis. Nec te ad hoc ut ipsi fiant amici. DISTIMELIUS EST DILIGERE A
Abbreviated transcription (Latin):
git mens: qnͣtũ se nouit. ⁊ ꝙͣta ẽ.
qr ⁊ mens amans in amore est. ⁊¬
amor inamantis noticia. ⁊ notiti¬
a in m̃te noscente ẽ. Ecce in hiis tͥ¬
b qualecumq tͥnitatis uestigiũ

Expanded text:
git mens quantum se novit, et quanta est. et mens amans in amore, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente est. Ecce in his tribus qualecunque Trinitatis vestigium
Abbreviated transcription (Latin):
Pompa funĩs agnĩa exeqͥaꝵ
sũptuosa diligẽtia sepulte. iuiuorũ
st̃ qͣliacũ solatia ñ adiutoria mor
cdariores in ꝯspẽu dñi. ulceroso illi
pauꝑi mĩstiũ exhibuit angłoꝵ qui
eũ extuler̃t ñ ĩ mͣrmoreũ tumulũ s
in abrahe g̾miũ. Sit tñ tura mortu¬
os sepeliendi. ⁊ sepulchͣ stituẽdi. qr ħ
in scͥptis sc̃is nit̾ bõ opa deputata fc̃.
ñ solũ incorꝑib prĩarthaꝵ alioꝵ ꝙꝵ scͣs¬

Expanded text:
Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortclariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solum in cor
Abbreviated transcription (Latin):
est. añ bap̃m uo̾ pena erat. ⁊ lis.
culpa: ex deo auctore fit. ⁊ ex a a¬
lio.d qd̃ breuit᷑ iendentes
dicimus. quia in quantum pe¬
na est: deum ht̃ auctorem. in ꝙͣ¬
tum uero culpa est: diabolũ siue
hominem h̃t auctorem.

Expanded text:
est, ante baptismum vero poena erat et culpa, ex Deo auctore sit, vel ex alio. Ad quod breviter respondentes, dicimus quia in quantum poena est, Deum habet auctorem; in quantum vero culpa est, diabolum sive hominem habet auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
minutis animantib t̾ata¬
q̃õ est. utrum in pͥmis cond̾nib
c̾ata sint. an ex reb corruptis pꝰ¬
ea orta sint. pleraq enim de hũi¬
doꝵ corꝑm uitiis ł exalatõnibus
t̾re. siue de cadauĩb gignuntur.

Expanded text:
minutis animantibus quaestio est utrum in primis conditionibus creata sint, an ex rebus corruptis postea orta sint. Pleraque enim de humidorum corporum vitiis, vel exhalationibus terrae, sive de cadaveribus gignuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ditro. Omĩa q̃tumq faciũt hetici
carnalia ⁊ mania ⁊ sacrilega ẽẽ.⁊ eo¬
rum altaria falsa. ⁊ illicita sac̃docia
⁊ sacͥfitia sacrilega. qui more simi¬
arum q̃ cũ hoĩes ñ sunit. forͣm imi¬
⁊ auͣctem sibi uendicant. cũ ip̃i in
cari obło illic possit: uͥ sp̃c̃ .s. ñ sit. nͨ¬

Expanded text:
 dicit: Omnia quaecumque faciunt haeretici, carnalia, et inania et sacrilega esse; et eorum altaria falsa et illicita, et sacerdotia et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sint, formam imiatem sibi vendicant, cum ipsi in cari oblatio illic possit, ubi Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
dat. uolendo suã ꝓlem priꝰ int̾ire ꝙ̃
uiu̾e. aut si in uto uiuebat. occidi
ꝯuiges ñ sunt. ⁊ si abuutio tales fu
audeo dice̾. aut illa qͦdãm ẽ megͥc.
mariti. aut ille adult̃ uxoris.

Expanded text:
dat, uolendo suam prolem prius interire quam uiuere, aut si in utero iam uiuebat, occidi conjuges non sunt; et si ab initio tales fueaudeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxoris.
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ dñatur. ⁊ qr in ꝑte illa culpã ĩ¬
obedĩe pͥmꝰ ho sensit. decuit ut ibi ⁊¬
signum obedĩe acciꝑet.

Expanded text:
magis dominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum obedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
peccassent. ñ ideo tñ minus dic̾e¬
tur lignum scĩe boni ⁊ mali. qr
hoc ex eius tactu accideret. si usur¬
paretur. Aligno gͥ homo ꝓhĩtꝰ
est. ꝙ malũ ñ erat. ut ip̃a precep¬
ti cons̾uatio. bonum illi esset: ÷¬
transg̾ssio malum. nec meliꝰ con¬
sid̾atur quantum malum sit in-
reus factus ẽẽ homo intlłigi¬
tur: quia ꝓhibitus rem tetigit
quam si non ꝓhibitus tetigisset:
nec peccassz nec penam sensisset. Si
enim uenenosam ħ̾bam ꝓhĩtus
tetigĩs: pena seq̃tur. ⁊ si nemo pro¬
hibuisset: sumilit̾ ꝓsequeret᷑. Si ⁊̃
ꝓhibetur res tang̃i: que ñ tangẽ
ti tm̃. s ꝓhibuenti obest. sic̃ alie¬
ñ ꝓhibetur. nec tuilib si tangat᷑.
idoͦ ꝓhibetur ut ꝑ se bonũ obe¬
dienͣtie ⁊ malum mobedientie¬
monstretur. Sicut primus hõ
a re bona ꝓhĩtus penam incur-¬
xit. ut ñ exre mala: s ex mobedi¬
entia pena ẽẽ monstretur. sieut
Dex obedientia palma.

Expanded text:
peccassent, non ideo tamen minus dicerepeccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurparetur. A ligno ergo prohibitus est quod malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobreus factus esset homo intelligitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res tangi, quae non tangenti tantum, sed prohibenti obest, sicut alienon prohibetur, nec cuilibet si tangatur; et ideo prohibetur, ut per se bonum obedientiae et malum inobedientiibidem: Sicut primus homo, a re bona prohibitus, penam incurrit, ut non ex re mala, sed ex inobedientia pena esset monstraretur, sic ex obedientia palma,
Abbreviated transcription (Latin):
nim scĩe boni ⁊ mali: lignum
uite dictum est. situt docet beda
⁊ strab. quia diuinitus accepit
hanc uim: ut qui ex euis fructu co¬
mederet: corpus eiuis stabili sani¬
tate et ꝑpetua souditate firmare¬
tur. nec ulla infirmitate. uł eta¬
tis imbecillitate in detius uł in
occasum laberetur. Lignum ã
scĩe boni ⁊ mali. ñ a natura hoc no¬
men accepit: s ab occasione rei pꝰ¬
ea secute. arbor enim illa ñ erat
mala. s scĩe boni ⁊ mali ĩo dẽa ẽ:
quia pꝰ ꝓhĩtionem erat in illa tnͣs¬
gͥssio futura. qua hõ exꝑiendo di¬
sceret quid ẽẽt int̾ obedientie bo-¬
num: ⁊ inobedientie malum. Nõ
gͦ de fructu qui nasceret᷑ iñ positũ
est illud nomen. s de re transgͥssio¬
nem secuta ¶ Cognouit enim ho
priꝰqͣm tangeret hoc lignum: bo
to. qr ꝑ exꝑientiam mali didit̃
quid sit int̾ bonum ⁊ malum o¬
belientie ⁊ malum inobedientie.
Si uero primi ꝑentes obedien¬
tes essent: nec contra p̃ceptum

Expanded text:
scientiae boni et mali. Lignum autem vitae dictum est, sicut docet Beda et Strabus quia divinitus accepit hanc vim, ut qui ex ejus fructu comederet, corpus ejus stabili sanitate et perpetua soliditate firmaretur; nec ulla infirmitate, vel aetatis imbecillitate in deterius vel in occasum laberetur. Lignum autem scientiae boni et mali, non a natura hoc nomen accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non erat mala, sed scientiae boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura; qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientiae bonum, et inobedientiae malum. Non ergo de fructu qui nasceretur inde positum est illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit enim homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonto, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent, nec contra praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
persone unuis essentie. In huis
locutionib scripture usus nob̾
emulandus uidetur. uͥ freq̃nter
unum deum trium personarum.
uł tres personas unuis dei. Ꝙ id̃o
puto sanctos doctores uitasse: ne
ita forte acciperetur in diuinis
personis: ut accipitur cum de cͤa¬
turis sunile quid dicitur. Dicit᷑¬
enum deus. abraham. ysaac. et
iacob. et deus om̃is creature. qd̃
utiq dicitur pp̃ principium cre¬
ationis uel gratie pruulegium
et creature subiectionem uł ser¬
uitutem. Cum gͦ in t̾nitate ni¬
chil sit creatum uł suiens uł sb̾¬
iectum ũ admisit fides in trini¬
tate talem iocutionis modum.
Ita etiam econuerso ñ dicitur de
dei essentia ꝙ sit essentia. abra¬
ham. ysaac ⁊ iacob. ł alicuius cͤ¬
ature ne treatoris.⁊ creature na¬
turam confundere uideamur.
Qͥ licet potẽcia

Expanded text:
personae unius essentiae. In his locutionibus Scripturae usus nobis aemulandus videtur, ubi frequenter unum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dicitur. Dicitur enim Abraham, Isaac et Jacob, et Deus omnis creaturae. Quod utique dicitur propter principium creationis, vel gratiae privilegium, et creaturae subjectionem vel servitutem. Cum ergo in Trinitate nihil sit creatum vel serviens vel subjectum, non admisit fides in Trinitate talem locutionis modum. Ita etiam e converso non dicitur de Dei essentia quod ipsa sit essentia Abraham, Isaac, et Jacob, vel alicujus creaturae; ne Creatoris et creaturae naturam confundere videamur.  licet potentia
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. qr ñ ex illis consta ceꝑit.¬
Nam sibi inuicem sunt unita
unione inuicem unita sunt illa
bo unita sunt. qr alia est unio aĩe
illiꝰ ad carnem: alia est unio ũbi ad
aĩam illam ⁊ carnem. Nõ gͦ accep̃
rat ex carne illa ⁊ aĩa illa una cõpoĩta
uniuit. ⁊ uniendo accepit.
Contͣ

Expanded text:
sumpserit; quia non ex illa constabat persoNam sibi invicem unita sunt unione invicem unita sunt illa bo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit rat ex carne illa et anima illa una composita univit, et uniendo accepit. 5. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
ature. que longe est. a creatore. uñ
ãs. suꝑ genesim. D̾s inquit om̃i¬
potens immutabili et̃nitate uolũ¬
tempꝰ creaturam sp̃ũalem. mouet
etiam ꝑtempus ⁊ locum creaturã
corꝑalem. ut eo motu naturas qͣs¬
condidit ãministret. Cum gͦ ta¬
le aliquid agit ñ debemus opinari
eius sub̾am que deus est: temꝑibz
locisq mutabilem. sũ ꝑ temꝑa ⁊ lo¬
re. quia imp̃o sunt omnia. ⁊ extĩoe
om̃i re. qr ip̃e ẽ suꝑ omnia. ⁊ anti¬
quior omnib. quia ip̃e aute omĩa.
⁊ nouior omnib. qr ip̃e idem ẽ post
omnia .s. post omnium initia. Et¬

Expanded text:
aturae, quae longe est a Creatore. Unde aturae, quae longe est a Creatore. Unde August. super Genes.: Deus, inquit, omnipotens incommutabili aeternitate, voluntempus creaturam spiritalem, mouet etiam per tempus et locum creaturam corcondidit administret. Cum ergo aliquid tale agit, non debemus opinari ejus substantiam quae Deus est temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et lore, quia in ipso sunt omnia; et exterior omni re, quia ipse est super omnia; et antiquior omnibus, quia ipse est ante omnia; et novior omnibus, quia idem ipse est post omnia, scilicet post omnium initia.
Abbreviated transcription (Latin):
mouetur per loca uł tem pore mo¬
pora. nec localis est nec temꝑa ue¬
lis. Localis non est: quia penitꝰ tͦ¬
ñ circunstribit᷑ ioco. quia nec ita
est in uno loco ꝙ ñ sit malio. nec
dmisionem h̃t sicut corpus cui se-¬
tundum locum assignatur princi
pium medium et finis aute et
retro dextra ⁊ sinistra sursum deoe¬
sum q. sui interpositione facit
distantiam circum stantium. duobꝰ
namq hiis mod̃ dr̃ in scriptura ali¬
quid locale siue cͥcuinscriptibile et
latitudinis: Distantiam facit in
loco ut corpus: uł quia loco diff̃ini¬
t᷑ uł det̾minatur. qm̃ cum sit ali
Omne gͥ corpus omĩmͦ iocale est.
Sp̃c uo̾ creatus quodammꝰ localis
ẽ. ⁊ quodammͦ ñ est localis. loralis
quidem dr̃. quia diffinitione loci
t̾minatur. qm̃ cum alieubi pre¬
sens sit totus: alibi ñ inuenitur
ñ autem ita localis est ut dimẽ¬
sionem capiens distantiam in
loco faciat. Diuina gͥ sola essen¬
tia omnino illocał ⁊ incircum¬
scriptibilis est. que nec locis mo

Expanded text:
movetur per loca vel tempora, nec localis est, nec temporalis. Localis non est, quia penitus non circumscribitur loco, quia nec ita est in uno loco, quod non sit in alio, nec dimensionem habet sicut corpus, cui secundum locum assipium, medium et finis, et ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum; quod sui interpositione facit distantiam, circumstantiam. Duobus namque his modis dicitur in Scriptura aliquid locale, sive circumscriptibile, et et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus; vel quia loco definitur ac determinatur, quoniam cum sit alicOmne ergo corpus omni modo locale est. Spiritus vero creatus quodammodo est localis, et quodammodo non est localis. Localis quidem dicitur, quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, quae nec locis mov
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum uidetur esse datum. cũ
ip̃a mulier testet᷑ sibi etiam man-
datum ẽẽ: dicens. precepit nobis
deus ⁊ c̾. Supra tñ legitur añ frãm
mulierem: deum dixisse uiro. de
ligno scĩe boni ⁊ mali ne comeda ᷤ
ñ dixit. necomedatis. Norte qr
fcũrus erat mulierem. sic p̃cepit
ret. amnandatum. q mulier que
subiecta uiro fuit: ñ nͥ mediante
uiro: diuinĩ debuit acciꝑe p̃cep
tuerunt. ł loquentem intellige̾
qui ñ didicerant int̾ loquentes
crescendo: ł magist̾ĩo: dicimus qr
deus eos tales feterat: qui possẽt
sequi ⁊ discere ab aliis si essent.

Expanded text:
praeceptum videtur esse datum, cum ipsa mulier testatur sibi etiam esse mandatum, dicens: Praecepit nobis Deus, etc. Supra tamen legitur, ante factam mulierem, Deum dixisse viro: De ligno scientiae boni et mali ne comedas; non dixit ne comedatis. Forte quia facturus erat mulierem de viro, sic ret mandatum; quia mulier quae subjecta viro fuit, non nisi mediante viro divinum debuit actuerunt vel loquentem intelligere, qui non didicerant inter loquentes crescendo vel magisterio, dicimus quia Deus eos tales fecerat qui possent loqui, et discere ab aliis si essent.
Abbreviated transcription (Latin):
uł quid sit hẽticus. Audibre ticus.¬
uiter. quid iñ sci doctores trabant.
hyłr. ait. Extiterunt plures qui
celestium ũboꝵ simplicitatẽ ñ uĩ¬
tatis ip̃ius absolutõm susciꝑent.
alr̃ int̾p̃tantes qͣm dc̃oꝵ nirtus pꝰ

Expanded text:
 quid sit haereticus, audi breviter quid inde sancti doctores tradant. Hilar. ait: Extiterunt plures qui coelestium verborum simplicitatem, non veritatis ipsius absolutionem susceperunt, aliter interpretantes q
Abbreviated transcription (Latin):
uestigatione dignum nobis dica¬
uidetur. q̃r inscriptura spũi tur.
scõ hoc opus sẽpuis tribuatur. et
de ip̃o xp̃c conceptus et natꝰ me¬
moretur. Non enim ideo oꝑatio
incarnationis spũ sco sepiũs at¬
tributur ꝙ eam ip̃e solus sine pa¬
tre ac filio fecerit. sed quia sp̃e .s.
est caritas et donum prĩs et filii
⁊ in effabili caritate der. uerbum¬
dei caro factum est. ⁊ mextimabi¬
li dei dono: filius dei sibi uniuit
formam serui. Non igitur freq̃ns
de nominatio sp̃c sci ab illo opere¬
patrem uł filium secludit. s pociꝰ
uuo nominato tres intelligunt᷑.
sicut fit sepe in aliis operibus. uñ
in hunc mod̾ eand̾ det̾minat ĩ ench.
ita inquiens.¬

Expanded text:
estigatione dignum nobis videtur, quare in Scriptura Spiritui sancto hoc opus saepius tribuatur, et de ipso Christus conceptus et natus memoretur. Non enim ideo operatio Incarnationis Spiritui sancto saepius tribuitur, quod eam ipse solus sine Patre ac Filio fecerit; sed quia Spiritus sanctus est charitas et donum Patris et Filii; et ineffabili Dei charitate Verbum caro factum est, et ineffabili Dei dono Filius Dei sibi univit formam servi. Non ergo frequens denominatio. SPatrem vel Filium secludit, sed potius uno nominato tres intelliguntur, sicut fit saepe in aliis operibus. Undein hunc modum eam determinat in Enchiridio, ita inquiens
Abbreviated transcription (Latin):
processione beda iome liter¬
lia dominice prime post ascen agͣ.¬
sionem ita loquitur. cum spirtoꝰn.
mittitur sp̃c a prẽ. mittitur ⁊ a fili¬
o. ꝓcedit a pr̃e. ꝓcedit ⁊ a filio. qr ⁊
eus missio: est ip̃a ꝓressio. hiis u̾¬
bis aperte ostendit donatõem gr̃e
spo sancti. dici ꝓcessionem uel mis¬
sionem euisdem. Sed cum dona¬
tio uel datio non sit nisi tempora¬
lis. constat quia et hec ꝓressio suũ
missio temꝑalis est. hãnc qͦ tem¬
poralem spiritꝰ .s. prccessionem. as̃.
resurrectionem insufflauit in di
discipulis: insuffiauit ⁊ ait. Acci¬
pite sp̃m sc̃m. ut eum etiam de se
stenderet hanc ꝓcessionem sp̃c sc̃i ñ
esse aliud quam donationem uel
dedit sp̃m sc̃m semel in terra ꝓpt̾
dilectionem ꝓximi. Et it̾m de celo
ꝓpt̾ dilectionem dei. quia per ip̃m¬
donum diffunditur caritas ĩ cor¬
dibus nr̃is qua diligimus dm̃
et proximum.¬

Expanded text:
processione, Beda in homilia Dominicae primae post Ascensionem ita loquitur: Cum gratia Spimittitur Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio; quia et ejus missio est ipsa processio. His verbis aperte ostendit, donationem gratiae Spiritus sancti dici processionem vel missionem ejusdem. Sed cum donatio vel datio non sit nisi temporalis, constat quia et haec processio sive missio temporalis est. Hanc quoque temporalem Spiritus sancti processionem Aug., resurrectionem insufflavit in disdiscipulis suis, insufflavit et ait: Accipite Spiritum sanctum ut eum etiam de se stenderet hanc processionem Spiritus sancti non esse aliud quam donationem vel dedit Spiritum sanctum: semel in terra propter dilectionem proximi, et iterum de coelo propter dilectionem Dei, quia per ipdonum diffunditur caritas in cordibus nostris, qua diligamus deum et proximum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. tum ille maritali affectu eã
⁊ pr̃nis imꝑiis se illi uire copła¬
o ita actum ẽ. hodie ⁊̃ extusaret᷑ ille
ciu ĩstio uxoris soror lectulũ eiꝰ in¬
g̾ssa se subiceret. q̃ cũ sñ spe quigu
ꝑpetuo man̾e tenseat᷑. ille tñ qͥ cog¬

Expanded text:
tur, quum ille maritali affectu eam et paternis imperiis se sibi jure copo ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cog
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. si pꝰea ab aliqͦ temporis spicio¬
sũ contradcc̃e. ⁊ q̃rimonia cohĩ¬
tauĩnt. facultate discedendi uł re¬
clamandi hĩta ꝯsentire udent᷑.
⁊ ꝯsensus ille ꝯseq̃ns supplet. ꝙ
p̃cedens coactio tulerat.
In libropã

Expanded text:
sunt, si postea ab aliquo tempore sisunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat. 2. In libro Pa
Abbreviated transcription (Latin):
tus enĩ consensus qui ñ consensꝰ
applłari debet ꝯugiũ ñ facit. sicut
tue comugio qͣl te cuidã nuliti
daturũ necessitatis ĩstante arti¬
culo. sub fidei pollicitatt̃e firma¬
sti. hoc equitate dictante dec̾uimꝰ.
ut si illa uirũ illum oĩo ut dr̃ re¬
te ꝑsistit. ut urro illi se ꝓrsus dene¬
get nuptãm. neqͣqͣm eam ĩuitã
ac renitentem eiusd̾ uiri cogas
ꝯugio copłari. Idem. Si uerum¬
eẽ constiterit ꝙ nob legati ior¬
danis pencipis retulerũt. s. ꝙ
⁊ canonũ auct̃as talia sponsali¬
a ñ aꝓpbat. neignorantib leges
⁊ canones nimis durũ uideat᷑.
ita snĩam temꝑamus. ut si prin¬
ceps cum assensu filie id ꝙ ĩcep¬
tum ẽ ꝑficere uoluĩt: ꝯcedamus.
Sin aũ legatus nr̃ utrasq ꝑtes a¬
audiat. ⁊ si nicħ fui̾t ex ꝑte rai¬
naldi ꝙ ampliꝰ impeliat: ab ip̃o
nũ ac legum scͥpta sequentes. deĩ¬
ceps ñ ꝓhibemus qͥn alii uiro si
neos. ñ uit̾ renitentes. ⁊ inuitos.

Expanded text:
tus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, Conjugium non facit, sicut tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur repersistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas conjugio copulari. Idem, iesse constiterit, quod nobis legati Jordanis principis retulerunt, sciliet canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi amplius, quod impediat, ab ipso num ac legum scita sequentes, deinceps non prohibemus, quin alii viro si neos, non inter renitentes et invitos.
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ⁊ sp̃c .s. a patre ⁊ filio ac se ip̃o
duob modis prccedere. siue mit¬
ti siue dari dicitur. uno iusibilit̾
altero inuisibilit̾. datus ẽ enim
insibilis creature demonstratõe.
sicut in die pentecostes aliis ꝙ ui¬
cibus ⁊ datur cotdie innisibilit̾
de illo modo

Expanded text:
itus sanctus a Patre et Filio ac a seipso duobus modis procedere sive mitti sive dari dicitur: uno visibiliter, altero invisibiliter. Datus est enim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, de illo m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare pc̃ca parentum p̃ceden cħ̃.¬
tium ⁊̃ imputari ꝑiuulis. ñ oĩm
tam̃ qui fuerunt ab adam: ne im¬
portabili et niia sartina in pena¬
eterna grauarentur ꝑnicli. s tm̃
eorum parentum qui eos a quarta
putentur. et ñ alia. quod est per

Expanded text:
bare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; sed tantum eorum parentum qui eos a quarta parvulis imputentur, et non alia, quod est per
Abbreviated transcription (Latin):
est. ar. Sicut enim tunt cogi nõ
poterat: ita nec mͦ. Idõq uolun¬
tas mĩto apud deum iudicatur.
q̃ semꝑ a necessitate libera est. et
nũquam cogi pot̃. uͥ necessitas.
ibi lib̾tas ñ est. ubi ñ est libertas
nec uoluntas. ⁊ ideo nec m̃itum.
Nec libertas in omnib est. tam
in malis quam in bonis. Est ⁊ a¬

Expanded text:
est arbitrium. Sicut enim tunc cogi non poterat, ita nec modo. Ideoque voluntas merito apud Deum judicatur, quae semper a necessitate libera est, et nunquam cogi potest. Ubi necessitas, ibi non est libertas; ubi non est libertas, nec voluntas, et ideo nec meritum. Haec libertas in omnibus est, tam in malis quam in bonis. Est et a
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in illa tͥnitate .i. summo ⁊ incõ¬
mutabili bono. Utend̾ ẽ gͦ uirtu¬
tib. ⁊ ꝑ eas fruend̾ summo bono.
ita ⁊ de uoluntate bona dicimus.
luntas est ꝑ quam fruim᷑. ita ⁊
ꝑͣ uirtutes fruimur. ñ eis nͥ for¬
te aliqua uirtus sit deus. ut cari¬
tas de qua post tractabitur. Epy
tractammus. ħ sumina est. ꝙ alie
sunt quib fruendum. alie quib
utendum. alie que fruunt᷑ ⁊ utũ¬
tur. ⁊ int̾ eas quib utendum est¬
etiam quedam sunt ꝑ quas frui¬
mur. ut uirtutes ⁊ potentie. animi
q̃ sunt nͣaͣlia bona. de quib omĩb
añꝙͣ de signis tractemus agend̾
est. ac primũ de reb quib fruend̾

Expanded text:
nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bono. Utendum est ergo virtutibus, et per eas fruendum summo bono; ita et de voluntate bona dicimus, luntas est per quam fruimur; ita et per virtutes fruimur, non eis, nisi forte aliqua virtus sit Deus, ut charitas; de qua post tractabitur, disttractavimus, haec summa est: Quod aliae sunt quibus fruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur, et inter eas quibus utendum estetiam quaedam sunt per quas fruimur, ut virtutes et potentiae animi, quae sunt naturalia bona. De quibus omnibus antequam de signis tractemus, agendum est: ac primum de rebus quibus fruendum
Abbreviated transcription (Latin):
S
diligat nos. ut trequenter
scͥptura dicit. q̃ eiꝰ dilcõm erga nos
cedit ita. Si fruit᷑: eget bono nr̃o.
ꝙ nemo sanus dixĩt. Ait enĩ ꝓph̃a.
bonoꝵ meoꝵ ñ indiges. Omne e¬
nĩ bonum nr̃m uel ip̃e ẽ. uł ab ip̃o
est. Nõ gͦ fruit᷑ nob̃. s utitur. Si e¬
nĩ nec fruitur nec utitur. ñ inue¬
nio quomͦ diligat nos. Neq tam̃
sic utitur nob̃. ut nos aliis rebus.
Nos enim res quib utimur. ad id
referimus. ut dei bonitate ꝑfruam᷑.
d̾s uero ad suam bonitatẽ usũ nr̃m
illiꝰ bonitatẽ. Ille nr̃i miseret᷑. ut
ut illo fruamur. Cum enĩ nos ali¬
tuꝰ mise̾mur ⁊ alicui ꝯsulimus ad
eiꝰ quid̃ facimꝰ utilitatẽ. eamq in¬
tuem᷑. S ⁊ nr̃a fit conseq̃ns cum

Expanded text:
s diligat nos, ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos cedit ita: Si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Ait enim Propheta: Bonorum meorum non eges. Omne enim bonum nostrum vel ipse est, vel ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum illius bonitatem. Ille nostri miseretur, ut ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus utilitatem, eamque intuemur . Sed nostra fit consequens, cum