comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in capitis decorũ: Sĩ ius illĩ
estimare. totũq scire qual sit:
fasciam solue. multũ mali b̃
illa latet. Qd̾ de aliis loquor
si perpẽdẽ te uoles: sepone pe¬
cumã. domũ. dignitatẽ. Intꝯ
te ip̃e considera. tuc̃ quał sis
aliis crede. Uale. Epła lxxxii.
uereris maidisse te tem¬
ĩ hominẽ ĩ gratũ. Si hoc
nũt p̾mũ: age aut fortune
aut diligencie tue grãs. S
nil face̾ hoc loco diligẽcia po¬
test : nisi te malignũ. Iã si hͦ
ꝑiculũ uitare uolueris: nõ
dabis bñficia. Ita ne apud
aliũ pereant apud te peri¬
bũt. Non respondeat̃ pociꝰ
ꝙͣ nõ deut᷑ Et post malam
segetrm serendũ est. Sepe¬
enĩ quitquid perierat assi¬
dua ĩfelicis soli strrilitate:¬
uniꝰ anni rescituit ubertas.
Est tanti ut gratũ ĩuemas
experiri et m̃gratos. Nemo¬
nũ: ut nõ sepe fallat᷑. aber¬
rent: ut aqñ hereane. post
naufragiũ maria tep̃tant᷑
feneratorẽ nõ fugat a frro

Expanded text:
ni capitis decorum ? Si vis illum ni capitis decorum ? Si vis illum aestimare totumque scire, qualis sit, fasciam solve; multum mali sub illa latet. Quid de aliis loquor ? Si perpendere te voles, sepone pecuniam, domum, dignitatem, intus te ipse considera. Nunc qualis sis, aliis credis. VALE Seneca Lucilio erens incidisse te in hominem ingratum. Si hoc nunc primum, age aut fortunae aut diligentiae tuae gratias. Sed nihil facere hoc loco diligentia potest nisi te malignum. Nam si hoc periculum vitare volueris, non dabis beneficia; ita ne apud alium pereant, apud te peribunt. Non respondeant potius quam non dentur. Et post malam segetem serendum est; saepe quicquid perierat adsidua infelicis soli stunius anni restituit ubertas. Est tanti, ut gratum invenias, experiri et ingratos. Nemonum, ut non saepe fallatur: aberrent, ut aliquando haereant. Post naufragia maria tentantur; foeneratorem non fugat a foro
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ partes q̃s male agamꝰ
assignat. Ille qui in scena
lacus incidit. et hec resu¬
pinus dicit. Impero agris
regna mĩchi. liquit pelops.
qua ponto abhelles atqz ab
ischinose seruus est. Quĩq
modios accipit ⁊ quĩq de¬
nariõs. Ille qui suꝑbus atqp usas:¬
impotens et fiducia iuriũ tu¬
midus ait qd̾ insĩ quieneris me¬
nelae hac dextra occides: diuonũ
accipit. inꝰ centuculo doriit: Idẽ
de istis licz omĩb dicas: quos su¬
pra capita homu supͣ ⁊ curbã
delicatos lectica suspend᷑ Dm̃
cepnes illos si despoliauis. Equũ
empturꝰ solui iubes stratũ Q¬
trahis uestimẽ ta uenalib ne
qua uicia corporis lateant. hoĩe
iuolutũ escĩmas. Mangones
quitquid est qd̾ displiceat: aqͦ
lonocimo abscõdut᷑ Itaq emen¬
tib cenamẽta ipã suspetta st
Sine crus alligatũ siie beachiũ
aspiceres: undari iuberes. ꝙ
ipm̃ tibi corpꝰ oscẽdi. Uides illũ
scithie. sarmathie ue regẽ ĩsig¬

Expanded text:
nobis partes, quas male agamus, nobis partes, quas male agamus, adsignat. Ille, qui in scaena latus incedit et haec resupinus dicit En impero Argis; regna mihi liquit Pelops, Qua ponto ab Helles atque ab Isthmos, servus est, quinque modios accipit et quinque denarios; ille qui superbus atquinpotens et fiducia virium tumidus ait: Quod nisi quieris, Menelae, hac dextra occides, diurnum accipit, in centunculo dormit. Idem de istis licet omnibus dicas, quos supra capita hominum supraque turbam delicatos lectica suspendit; omtemnes illos, si despoliaveris. Equum empturus solvi iubes stratum, detrahis vestimenta venalibus, ne qua vitia corporis lateant; hominem involutum aestimas ? Mangones quicquid est, quod displiceat, aliquo lenocinio abscondunt, itaque ementibus ornamenta ipsa suspecta sunt. Sive crus alligatum sive brachium aspiceres, nudari iuberes et ipsum tibi corpus ostendi. Vides illum Scythiae Sarmatiaeve regem insig
Abbreviated transcription (Latin):
qd cõparauerũt uentre frau¬
dato pro capitr nũant. Tu
nõ cõcupistes qnͣticũq ad libꝰ¬
tatẽ ꝑuenire: qui te in illa
puttis natũ: Quid ad archã
tuã respicis: Omi nõ potesti
Itaq in tabellas uanũ coni¬
citur nomẽ libertatis: qmͣ
nec qui emerũt hucr nec
qui uẽdiderũt. Tibi des opor¬
cet istud bonũ. a te petas.¬
libera te primũ metu mor¬
tis illa pͥmũ nobis iugũ i¬
ponit. Deinde metu pauꝑ¬
catis. Si uis scire qmi nichꝰ
in illa mali sit: compara int
se pauperũ et diuitũ nultus.
Sepius pauꝑ ⁊ fideliꝰ ridet.
pulla sollicitudo in alto est
Etiam si qua incidit cura:
uelut nbes leuis transit.
Horũ qui felices uocant᷑ hi¬
laritas ficta est: aut grauis
et suppurata c̾sticia. eo qͥdẽ
guior: quia int̾dũ nõ licet
nas cor ipm̃ exedentes nõce
ẽ agr̾ se felicem. Sepius hoc
exẽplo mͦ utendũ est. nͨ em̃
ullo efficatiꝰ exp̾mit᷑. Hic
huiciane uite mimĩcꝰ qui

Expanded text:
quod conparaverunt ventre frauquod conparaverunt ventre fraudato, pro capite numerant; tu non concupisces qualiacumque ad libertatem pervenire, qui te in illa putas natum ? Quid ad arcam tuam respicis ? Emi non potest. Itaque in tabulas vanum coicitur nomen libertatis, quam nec qui emerunt, habent nec qui vendiderunt. Tibi des oportet istud bonum, a te petaLibera te primum metu mortis: illa nobis iugum inponit; deinde metu paupertatis. Si vis scire, quam nihil in illa mali sit, compara inter se pauperum et divitum vultus; saepius pauper et fidelius ridet; nulla sollicitudo in alto est; etiam si qua incidit cura, velut nubes levis transit. Horum, qui felices vocantur, hilaritas ficta est at gravis et subpurata tristitia, eo quidem gravior, quia interdum non licet nas cor ipsum exedentes necesse est agere felicem. Saepius hoc exemplo mihi utendum est, nec enim ullo efficacius exprimitur hic humanae vitae mimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lusoriũ fiat concuesq: qnͣta
sit cieca artes bonas solitu¬
do. Quã imbecilli aĩõ sint:
quoꝵ lacerea humerosq mi¬
ram᷑ Illud maxime reuol
qua et pugnos parit᷑ ⁊ calces
nõ unius hoĩs ferat. qua solẽ
ardencissinũ ĩ feruẽtissimo
pulue̾ sustinẽs aquis ⁊i sãgiũ
suo madens diem ducat qnͣto
faciliꝰ animꝰ corroborari possit:
ut fortune ictus iñuĩtus sus¬
cipiat. ut ꝓiectꝰ. ut cõculcatꝰ
exurgat. Corpus eĩ młtis
eget reb ut ualeat. a nimꝰ ex
se crescit. se ip̃e alit. se exercet.
Illis multo cibo. młta pocione
opus est młto oleo. longa deniqs
opera. Tibi continget u̾tus
sine apparatu sine ĩpensaieRt̾¬
quid stice̾ tr pot̾ bonũ: tecũ est
Quid tibi opus est ut sis bonꝰ
Delle. Quid aͥ meliꝰ potes
uelle: ꝙͣ eriꝑe te huit seruitu¬
ti que omes p̃mit. ꝙͣ mãci¬
pia quoq condicõnis ext̾me
et in hiis sordib nata/õm mo¬
do xuere conant᷑ Peculiũ suũ

Expanded text:
lusorium fiat concursus, quanta lusorium fiat concursus, quanta sit circa artes bonas solitudo; quam inbecilli animo sint, quorum lacertos umerosque miramur. Illud maxime revolvqua et pugnos pariter et calces non unius hominis ferat, qua solem ardentissimum in ferventissimo pulvere sustinens aliquis et sanguine suo madens diem ducat; quanto facilius animus conroborari possit, ut fortunae ictus invictus excipiat, ut proiectus, ut conculcatus exsurgat. Corpus enim multis eget rebus, ut valeat; animus ex se crescit, se ipse alit, se exercet. Illis multo cibo, multa potione opus est, multo oleo, longa denique opera; tibi continget virtus sine apparatu, sine inpensa. Quicquid facere te potest bonum, tecum est. Quid tibi opus est, ut sis bonus ? Velle. Quid autem melius potes velle quam eripere te huic servituti, quae omnes premit, quam mancipia quoque condicionis extremae et in his sordibus nata omni modo exuere conantur ? Peculium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
decipiũt: nicħ̾ hũt soli di .Te¬
nnie ẽ mẽdaciũ ꝑlucet: si dili¬
odierno die nõ tãtũ meo
bñficio michi uaco: ẜ spec¬
tãculi. qd̾ om̃s molestos ad
speromacheian auocauit . Iem
irrũpit. nemo cogitacionon
meã impedit. quẽ hac ip̃a fi¬
ducia ꝓcedit audaciꝰ. Nõ cre¬
puit subinde ostiũ. nõ alleua¬
bit᷑ uelũ. Licebit uno uadere
qd̃ magis necãriũ ẽ: ꝑ se eũct᷑
et suã seꝙ̃ti uiam. Isõ ergo se/¬
quor priores : facio. s ꝑmĩtto
michi ⁊ ĩuenire ãquid ⁊ muꝰ¬
tare ⁊ relĩquere. Non seruio ill̃
s assencior. Magnũ tamẽ u̾bũ
dixi: qui michi silẽciũ ꝓmit¬
tebam. et sine int̾pellatoe se¬
cretũ. Ecte ingens clamor
ex stadio ꝑfert᷑. ⁊ me ñ excu-¬
cit michi: s in huius ipĩ bei
contẽcõ tranffert. Cogito
metũ ꝙͣ młti corpora exerce¬
ant ingema ꝙͣ pauci. Quã¬
tus ad spectaculũ nõ fidele⁊

Expanded text:
decipiunt, nihil habent solidi. Tedecipiunt, nihil habent solidi. Tenue est mendacium; perlucet, si diliodierno die non tantum meo beneficio millimihi vaco, sed spectaculi, quod omnes molestos ad sphaeromachian avocavit. Nemo inrumpet, nemo cogitationem meam impediet, quae hac ipsa fiducia procedit audacius. Non crepuit subinde ostium, non adlevabitur velum; licebit tuto vadere, quod magis necessarium est per se eunti et suam sequenti viam. Non ergo sequor priores ? Facio, sed permitto mihi et invenire aliquid et mutare et relinquere. Non servio illis, sed adsentior. Magnum tamen verbum dixi, qui mihi silentium promittebam et sine interpellatore secretum. Ecce ingens clamor ex stadio perfertur et me non excutit mihi, sed in huius ipsius rei contentionem transfert. Cogito mecum, quam multi corpora exerceant, ingenia quam pauci; quantus ad spectaculum non fidele et
Abbreviated transcription (Latin):
conficet᷑ se et pycurũ nõ sea¬
tis encuisse: s post se et epy¬
curũ magnũ paratũq nomẽ
hĩturos  qui uoluissẽt ꝑ ecidẽ
ire uestigia. Nulla u̾tus latet.
et latuisse: nõ ipĩꝰ ẽ dap̃miã
Deniẽt qui conditã et seclĩ
sui malignitate cõp̃ssã. dies
publicet. Paucis natꝰ est :
siͨ omibꝰ tecũ uiuẽtib silentiũ
luior indixerit: uenrent qui si¬
ne offensa. sine grã iudioẽt᷑. Si
qd̾ est p̃ciũ u̾tutis ex stima:
n ͨ hoc interit. ad nos quideni
nichil ꝑtinebit posceroꝵ sermo.
tam̃ẽ eciã nõ sencientes colet
ac freꝙ̃tabit. Nulli nõ uirtꝰ
et uiuo et mortuo retulit gra¬
ciã: si modo illã bona secutus
est fide. si se nõ exornau ͭ et
pñyeit. s idẽ fuit: suie ex de¬
nũciatõ udebat᷑ suie imparatꝰ
ac subito. Nichil simulacõ peo¬
ficit. paucis ĩponit: leuit᷑ ex¬
trinsecꝰ inducta facies. Ui̾tas
in omnẽ paetẽ sui eadẽ esti Que

Expanded text:
confitetur, se et Epicurum non saconfitetur, se et Epicurum non satis enotuisse; sed post se et Epicurum magnum paratumque nomen habituros, qui voluissent per eadem ire vestigia. Nulla virtus latet, et latuisse non ipsius est damnum. Veniet qui conditam et saeculi sui malignitate conpressam dies publicet. Paucis natus est, si omnibus tecum viventibus silentium livor indixerit, venient qui sine offensa, sine gratia iudicent. Si quod est pretium virtutis ex fama, nec hoc interit. Ad nos quidem nihil pertinebit posterorum sermo; tamen etiam non sentientes colet ac frequentabit. Nulli non virtus et vivo et mortuo rettulit gratiam, si modo illam bona secutus est fide, si se non exornavit et pinxit, sed idem fuit, sive ex denuntiato videbatur, sive inparatus ac subito. Nihil simulatio proficit. Paucis inponit leviter extrinsecus inducta facies; veritas in omnem partem sui eadem est. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas ignorauit respuit. n ͨ
intellexit: nisi cũ perdidit. Rui¬
tilii mocẽcia at utus lateret.
isi accepiss ĩuiriã dũ molat᷑.
effulsit. Isũ quid nõ sorti sua
grãs egit: et exiliũ suũ com¬
plexus est. De hiis loquor¬
uexat. Quã młtoꝵ ꝓfectus
in noticiã euasere post ipõs.
eruit. Dides eꝑpͥcurũ: quẽ¬
tancopere nõ tm̃ eruditio¬
res s hec quoq ĩperitoꝵ t̃¬
ba miret᷑: Hic ignotꝰ ipĩs
athenis fuit: cieca quas de¬
licuerat. multis itaq iã an¬
nis metrodoro suo suꝑstes.
ĩ quadã epła cũ amititiam
suã et metrodori grata cõme¬
moracõe cecinss hoc nouis¬
sime adiecit. nicħ sibi et me¬
trodoro int̾ bona tantano.¬
cuisse: qd̾ ip̃õs illa nobił grã.
nõ ignotos solũ habuisẜ. s
pene mauditos. Nãquid ergo
nõ postea ꝙͣ eẽ desierat muẽ¬
cus est. ssũ quid nõ opimio
eiꝰ enituit. Hoc metro¬
torus quoq in quadã pła

Expanded text:
civitas ignoravit! Respuit nec civitas ignoravit! Respuit nec intellexit, nisi cum perdidit. Rutili innocentia ac virtus lateret, nisi accepisset iniuriam; dum violatum effulsit. Numquid non sorti suae gratias egit et exilium suum complexus est? De his loquorvexat; quam multorum profectus in notitiam evasere post ipsos ! eruit! Vides Epicurum quantopere non tantum eruditiores, sed haec quoque imperitorum turba miretur. Hic ignotus ipsis Athenis fuit, circa quas delituerat. Multis itaque iam annis Metrodoro suo superstes in quadam epistula, cum amicitiam suam et Metrodori grata commemoratione cecinisset, hoc novissime adiecit, nihil sibi et Metrodoro inter bona tanta nocuisse, quod ipsos illa nobilis Graecia non ignotos solum habuisset, sed paene inauditos. Numquid ergo non postea quam esse desierat, inventus est ? Numquid non opinio eius enituit? Hoc Metrodorus quoque in quadam epistula
Abbreviated transcription (Latin):
o cui sol per caliginẽ splendet᷑
licet contentꝰ interĩ sit effu¬
gisse trnebras: adhut nõ fruit᷑
bono lucis. Tut̃ anmꝰ nostͥ
hẽbit. quo gratulet᷑ sibi: cũ
amissus hiis tenebeis ĩ quib
uoluctit᷑. nõ tenui uisu cda¬
ra ꝓspexerit s totũ diẽ ad¬
miẜit. et redditꝰ celo suo fue¬
riti cũ receperit locũ quẽ
occupauit sorte nascẽdi. dur¬
sa illũ uoctĩt᷑ micia sua. Erit
at̃ illic etiã auteꝙͣ hac custo¬
dia exsoluat᷑: cũ uitia disie¬
cerit. pueusꝙ ac leuis ĩ co¬
gitacõnes diuinas emneue¬
rit. ¶ Hoc nos oꝑtet agere
lucili kñie. in hoc ice ĩpetu
toto. licet paut stiant. lice
neno: iuuat. Glia umbra
uirtutis est. eciã iuitã comi¬
tabit᷑. S quẽadmodũ ãqñ
uł a tergo est: ita głia aliqñ
ante nos est. inseetĩq se p̃bet
aliqũ in auerso est. maiorẜ
quo serior ubi ĩuidia secessit.
Quãdiu iudebat᷑ furere de¬
mocritus ⁊ uye recepit socra¬
ten frima. Quãdiu catonẽ¬

Expanded text:
 Cui sol per caliginem splendet, licet contentus interim sit effugisse tenebras, adhuc non fruitur bono lucis. Tunc animus noster habebit, quod gratuletur sibi, cum emissus his tenebris, in quibus volutatur, non tenui visu clara prospexerit, sed totum diem admiserit et redditus caelo suo fuerit, cum receperit locum, quem occupavit sorte nascendi. Sursum illum vocant initia sua. Erit autem illic etiam antequam hac custodia exsolvatur, cum vitia disiecerit purusque ac levis in cogitationes divinas emicuerit. Hoc nos agere, Lucili carissime, in hoc ire impetu toto, licet pauci sciant, licet nemo, iuvat. Gloria umbra virtutis est; etiam invitam comitabitur. Sed quemadmodum umbra vel a tergo est, ita gloria aliquando ante nos est visendamque se praebet, aliquando in averso est maiorque quo serior, ubi invidia secessit. Quamdiu videbatur furere Democritus ! Vix recepit Socraten fama. Quamdiu Catone
Abbreviated transcription (Latin):
iurre taliõnẽ. aut c̾te malã
gratiã. Marũ erit istud cũ
alius ĩuriã fecerit: alius
bñficiũ dedic. Iam si idẽ est.
br̃ficio ius m̃urie yetĩguit᷑.
Ram cui tͥ si merita nõ ante¬
cessissent: oportebat ignosci
post bñficiũ. ledenti plus ꝙͣ
uema debet᷑ Non pono utriq
par p̃ciũ. ppluris estimo bñ¬
ficiũ ꝙͣ iniuriã. Non om̃s
grati scuit̃ debe̾ bñficiũ. Po¬
test tꝰ imprudẽs e rudis ⁊ unꝰ
reddͭͣ Id qͥd referẽdũ ẽ effim¬
dit atq abiciti ariea ĩ qͥbꝰ dã
suetiedo ẜmonis ãtiqui. Que¬
tã. frcacissimis ⁊ officia do-¬
cent̾ib notis signat Sic̃ cer-¬
te solemꝰ loqui. Ille illi gra¬
ciã retulit. Refurre esti ul¬
tro qdͥ debeas afferre. Nõ diciꝰ
graciã reddidit. Reddũt enĩ
et qui reposcunt᷑. ⁊ qui ĩuiti.
et qui ubilib. et qui ꝑ aliũ.
Non dicimꝰ. reposuit bñficiũ.
aut soluit. Nullũ nobi placuit:

Expanded text:
iuriae talionem aut certe malam iuriae talionem aut certe malam gratiam." Verum erit istud, cum alius iniuriam fecerit, alius beneficium dederit; nam si idem est, beneficio vis iniuriae extinguitur. Nam cui, etiam si merita non antecessissent, oportebat ignosci, post beneficia laedenti plus quam venia debetur. Non pono utrique par pretium. Pluris aestimo beneficium quam iniuriam. Non omnes grati sciunt debere beneficium; potesreddit. Id quod referendum est, effundit atque abicit. Mira in quibusdam suetudo sermonis antiqui quaedam efficacissimis et officia docentibus notis signat. Sic certe solemus loqui: "ille illi gratiam rettulit." Referre est ultro, quod debeas, adferre. Non dicimus " gratiam reddidit," reddunt enim et qui reposcuntur et qui inviti et qui ubilibet et qui per alium. Non dicimus "reposuit beneficium" aut "solvit"; nullum nobis placuit,
Abbreviated transcription (Latin):
aralto plꝰ postea nocuit ⁊ ꝙͣ ante
ꝓfuranit. Sĩ rcam̃ illã rigidi
indicio sentẽciã q̃ris: alterũ
ab altero absoluet. et dicet.
tane bnficiis donet᷑. tamen¬
qd ex iñuiria suꝑ est plus
nocũĩt s plus ꝓfuit. Itaq
manifestiora sũt̃ : ꝙͣ ut ad¬
mouẽri debẽas q̃rendũ eẽ qmͣ
libent ꝓfuerit: qmꝰ ĩuitꝰ no¬
cuerit. Q m̃ aĩo t bñficia.
et nurie constat᷑. Nolui bñ¬
ficĩ᷑ dare. uictꝰ su aut uere¬
cũdia. aut instantis ꝑtĩna¬
cia. aut spe. Eo aiõ quidq
debetur : quo datur. n ͨ qnͣtũ
sit  a qu̾i profiecto uolũtate
ꝑpendit᷑. Nuc̃ cõrectura tol¬
lat᷑. Et illud bñficiũ fuit.
et hoc qd̾ modũ bñficii prio¬
ris excessit: ĩiuria est. Uir
bonꝰ utrosq calculos sic po¬
int ut sr ipe c̾cũseribat. bñ¬
ficio adimit. nuirie demie.
eilter ille remissior udex ꝙ̃
cẽ me malo: ñurie obliuisti
debebit. officii memiĩsse. Hoc
cuiq redde̾. bñficio graciã.ini.¬

Expanded text:
lto plus postea nocuit quam ante profuerat. Si rectam illam rigidi iudicis sententiam quaeris, alterum ab altero absolvet et dicet: " tamen beneficiis donetur, quod ex iniuria superest." Plus nocuit; sed prius profuit. Itaque manifestiora sunt, quam ut admoneri debeas quaerendum esse, quam libenter profuerit, quam invitus nocuerit, quoniam animo et beneficia et iniuriae constant. " Nolui beneficium dare; victus sum aut verecundia aut instantis pertinacia aut spe." Eo animo quidque debetur, quo datur, nec quantum sit, sed a quali profectum voluntate, perpenditur. Nunc coniectura tollatur; et illud beneficium fuit et hoc, quod modum beneficii prioris excessit, iniuria est. Vir bonus utrosque calculos sic ponit, ut se ipse circumscribat; beneficio adicit, iniuriae demit. Alter ille remissior iudex, quem esse me malo, iniuriae oblivisci iubebit, officii meminisse. " Hoc cuique reddere, beneficio gratiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
refferre: nisi sapient᷑ non
mag᷑ ꝙͣ bñficiũ dere quisꝙͣ
scit: insi sapiens. Hic salic
qui mag̾ dato gaudet. qnͣ
alius accepto. Ihoc a̾quis
sapientẽ referre gͣciã. Ergo
n ͨ qd̾ deb creditori suo reponeꝰ
to idẽ dicere epycurũ. ae¬
trodorus certe ait solũ sa¬
pientẽ referre gciã scire.
Meuide idem admirat᷑ qͣs di¬
cund. Solus sapiens seit ama¬
re. solus sapiens amicꝰ est.
Atqui et amoris ⁊amicicie
pars est: referre gram.In
is hoc mag̾ uulgae ẽ et in
plures cadie: ꝙͣ uera amici¬
cia Deinde idem admĩrat᷑
qd dicimꝰ fidem nisi ĩ sapi¬
ente nõ ẽẽ. tanꝙͣ nõ ipẽ idẽ
dicat.An tihi uidet᷑ fidẽ hr̃e uñ a¬
Desmãt itaq iniam ora
nos tanꝗͣ inere dibilia iact̃a¬
tasi et sciant apud sapien¬
simulachea uerũ hoẽstaꝵ et
effigies. Nemo referre gra¬
ciã seit: nisi sapiens. Gtul¬
tus quoq utrũq scit. ⁊ quẽ¬
admodũ pot̃ refert. Sciẽcia
illi pocius ꝙͣ uolũtas desit.

Expanded text:
referre nisi sapientem; non magis quam beneficium dare quisquam scit nisi sapiens, hic scilicet, qui magis dato gaudet quam alius accepto. Hoc aliquis sapientem referre gratiam ? Ergo nec quod debet, creditori suo reponereto idem dicere Epicurum. Metrodorus certe ait solum sapientem referre gratiam scire Deinde idem admiratur, cum dicimus : "Solus sapiens scit amare. Solus sapiens amicus est." Atqui et amoris et amicitiae pars est referre gratiam, immo hoc magis vulgare est et in plures cadit quam vera amicitia. Deinde idem admiratur, quod dicimus fidem nisi in sapiente non esse, tamquam non ipat. An tibi videtur fidem habere, Desinant itaque infamare nos tam quam incredibilia iactantes et sciant apud sapiensimulacra rerum honestarum et effigies. Nemo referre gratiam scit nisi sapiens. Stultus quoque, utcumque scit et quemadmodum potest, referat; scientia illi potius quam voluntas desit.
Abbreviated transcription (Latin):
curreris. seruauerit illum
antria libalitas an ĩstrigee¬
rit. Sope qd̾ dat᷑ ꝯxigiũ est.
tũ aut existimas int̾eraut
ficiũ acceperit ut daret: E
ne in eadem qͥbꝯ satis seruta
bonꝗ uid. cabit quidẽ qd cit᷑
equissimũ s bñficio fauelit.
In hanc erit part̃e ꝓliuior.
Pluemiũ aut̃ momẽti ꝑsona
solet afferre in rehꝰ euismo¬
di. Todisci michi oñficũt in su¬
ud: ñuriã fecisti in pre. S¬
uasti michi fil. ẜ prĩ alisa
listi. ellia deniceps ꝑ que pro¬
cedit omĩs collacio proseq̃t᷑.
Et si pusillũ erit qd̾ me̾sit.
⁊imulabit. ⁊̾ si młtũ furrit.
S s id donari silua piecarte
ac fide poterit remittẽt. Id
est s. ad ipm tota ꝑtinebit
ĩuieia. Sũma iri hec est.
facilis erir ĩcõnutãdo. pu¬
cietue plus imputari sibi.
Inuitus hñficiũ per cõpen¬
sacõnẽ nurie solueti In hãc
parte. amabit hut uerget
ut cupiat debẽ grañi. cupiat
referre. Errat emĩ: si quis bñ bñfi¬

Expanded text:
um tua liberalitas an instruxerit. Saepe quod datur, exiguum est, ntum autem existimas interesse,ficium acceperit ut daret? Sed ne in eadem, quae satis scrutati bonus iudicabit quidem quod erit aequissimum, sed beneficio favebit; in hanc erit partem proclivior. Plurimum autem momenti persona solet adferre in rebus eiusmodi: " Dedisti mihi beneficium in servo, iniuriam fecisti in patre. Servasti mihi listi." Alia deinceps, per quae procedit omnis conlatio, prosequitur et, si pusillum erit, quod intersit, dissimulabit. Etiam si multum fuerit, sed si id donari salva pietate ac fide poterit, remittet; id est, si ad ipsum tota pertinebit iniuria. Summa rei haec est: facilis erit in conmutando. Patietur plus inputari sibi. Invitus beneficium per conpensationem iniuriae solvet. In hanc partem inclinabit, huc verget, ut cupiat debere gratiam, cupiat referre. Errat enim, si quis bene
Abbreviated transcription (Latin):
modũ iusticia nõ estaut
uulgo credit᷑ ad aͦ ͦ ꝑtinẽs.
Miagna pars eiꝰ in seredit.
Itemo nõ cũ a.ti ꝓdest sib
duc̃ ĩ auctores. n ͨ ulla mi¬
seracõ cõtigit  qui pacũt̃¬

Expanded text:
non est, ut vulgo creditur, ad alios pertinens; magna pars eius in se redit. Nemo non, cum alteri prodest, sibi eddunt in auctores nec ulla miseratio contingit iis, qui pat
Abbreviated transcription (Latin):
Cura labor mericũ sumpti
pro tempore honores.
te alias post hac sollicitate
ammas.
¶de procul a nobis deus euo¬
cat ilicet astris.
Rebus terrems hospita terra
Corpus auara tamẽ solep̃¬
nibus accipe saxis.
Namq animã celo reddimꝰ
ossa tibi.

Expanded text:
Cura, labor, meritum, sumpti pro munere honores, Ite alias post haec sollicitare animas. Me procul a vobis Deus advocat, ilicet actis; Rebus terrenis hospita terra vale. Corpus avara tamen solemnibus accipe cunis; Namque animam coelo reddimus, ossa tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
quidã fallere docuerunt.
dũ timent falli. ⁊ illi ius
pectandi suspicando fecert̃.
solume Quidã que tãtũ ami¬
cis cõmittenda sũt obuiis nar-¬
rant et in quaslibz aures quit¬

Expanded text:
quidam fallere docuerunt, dum timent falli, et illi ius peccandi suspicando fecerunt.solum ? Quidam quae tantum amicis committenda sunt, obviis narrant et in quaslibet aures, quic
Abbreviated transcription (Latin):
si aliꝙ̃ amicũ existimas ciũ
ñ tm̃dem credis. qnͣtũ tibi:
rat ⁊ ille qui amicũ ĩ atrio
querit ĩ cõuĩuio probat.
cos sibi putati. quib ipẽ ñ esci
Tu uo oĩa cũ amĩco delibe¬
ra: s de ip̃o prius. Post ar̃¬
ciciam credendũ est. Ante
amiciciã udicandũ. Isti
qui cont᷑ p̃cepta theophrasti.
cũ amauerĩt udicat᷑ ⁊ ñ
amant cũ iudicauerĩt. Diu
cogita an tibi ĩ amiticiã
aliq̾s recipiẽdꝰ sit. Cũ pla¬
cuerit fieri: toto illũ petto¬
re admitte. Lã audactter
cũ illo loquere ꝙͣ tecũ. Au
quidẽ ita uiuer ut nichil tibi
cõmittas insi qdꝰ cõmitte ⁊̃
mimico tuo possis. S quia
int̾uenũt quedã que cõsue¬
tudo fecit archana. cũ a¬
mito omes curas om̃s co¬
gitacõnes cuas miste. Fide¬
lẽ si putau̾is facies. Nam

Expanded text:
si aliquem amicum existimas, cui si aliquem amicum existimas, cui non tantundem credis quantum tibi, t ille, qui amicam atrio querit, in convivio probat. cos sibi putat, quibus ipse non est. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum. Ipsi qui contra precepta Theophrasti, cum amaverint, iudicant et non amaverint cum iudicaverint. cogita, an tibi in amicitiam aliquis recipiendus sit. Cum placuerit fieri, toto illum pectore admitte; tam audaciter cum illo loquere quam tecum. Tu quidem ita vive, ut nihil tibi committas, nisi quod committere etiam inimico tuo possis; sed quia interveniunt quaedam, quae consuetudo fecit arcana, cum amico omnes curas, omnes cogitationes tuas misce. Fidelem si putaveris, facies. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ młta ꝑcurreris: unũ
excerpe qdꝰ illa die cõcoquas.
Loc ip̃e quoq facio. Ex płibꝰ
que legi: unũ apphendo.
Hodiernũ hoc ẽ qdꝰ apud
epicurũ nactꝰ sũ. Soleo em̃
et in aliena castra tnͣsire. ñ
rator. Honesca inquit res
est: lecti pauꝑtas. Illa uero
nõ est pauꝑtas si leta est.
nit: diues est. Nõ qui parũ
ht̃: s qui plꝰ cupiti pauper
esti Quid enĩ refert qnͣtũ
illi ĩ archa. qnͣtũ ĩ horreis ia¬
ceat. qnͣtũ pascat.qnͣtũ fe¬
neret : si alieno ĩminet. si
ñ acquisita: s acqͥrẽta cõpu¬
tat᷑ Quis sit diuiciaꝵ
amito tuo. Deinde admones
me: ne oĩa cũ eo ad te ꝑtinẽ¬
çia cõmunic̃e. qr nõ soleas.
ne ip̃ẽ quidẽ hoc face̾. Ita
eadẽ Epła illũ ⁊ dixisti cmi¬
cũ et negasti. Itaq sic pͦo¬
re illo uto q̈ publico usꝰ es
et sic illũ amicũ uocasti.
quomo oẽs cãdidatos bonos
uiros dicis. quõ obiuos si
nomẽ nõ succurrit dñõs sa¬
lutam ⁊ hat abierit. S

Expanded text:
ta percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoc ipse quoque facio; ex pluribus, quae legi, aliquid adprehendo Hodiernum hoc est, quod apud Epicurum nanctus sum; soleo enim et in aliena castra transire, norator. " Honesta," inquit, "res est laeta paupertas." Illa vero non est paupertas, si laeta est. . Non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda comptat ? Quis sit divitiarum amico tuo; deinde admones me, ne omnia cum eo ad te pertinentia communicem, quia non soleas ne ipse quidem id facere; ita in eadem epistula illum et dixisti amicum et negasti. Itaque si proprio illo verbo quasi publico usus es et sic illum amicum vocasti, quomodo omnes candidatos bonos viros dicimus, quomodo obvios, si nomen non succurrit, dominos salutamus, hac abierit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
S alterũ honestius dyxerĩ
uiciũ ⁊ alterũ tuciꝰ. Sic u¬
trosq rephẽdas ⁊ eos qui sꝑ
inqͥeti sũt: ⁊ eos qui sꝑ qui¬
escũt. Nam illa tumltu
gaudẽs nõ est ĩdustria ⁊ sed
exagitate mẽtis excursacõ.
Ech nõ ẽ quies que motũ
ominẽ molestiã iudicat: s
dissolucio et languor ¶ Itaq
hoc qdꝰ apud pomponiũ legi
animo mãdahit᷑. Quidã a¬
deo in latebras refugunt:
ut putent in turbido esse
quittͥd ĩluce est. Int̾ se ista¬
t mistenda sũt ⁊ quiestenti
agẽdũ ł agẽti qͥescẽdũ est.
¶ũ rer nã delibera: illa di¬
cet tibi ⁊ diem fecisse se ⁊ nottẽ.

Expanded text:
rim vitium, alterum tutius; sic utrosque reprehendas, et eos qui semper inquieti sunt, et eos qui semper quiescunt. Nam illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitatae mentis concursatio. Et haec non est quies, quae motum omnem molestiam iudicat, sed dissolutio et languor. Itaque hoc, quod apud Pomponium legi, animo mandabitur: "quidam adeo in latebras refugerunt, ut putent in turbido esse, quicquid in luce est." Inter se ista miscenda sunt, et quiescenti agendum et agenti quiescendum est. Cum rerum natura delibera; illa dicet tibi et diem fecisse se et noctem.
Abbreviated transcription (Latin):
gas. G modo inquis hũc
ffastidiẽtis scochi est: młta
degustare. Que ubi uaria
Pbatos itaq septẽ lege et
si qñ ad alios diu̾ti libuerit

Expanded text:
Sed modo", inquis, "hunc Fastidientis stomaci est multa degustare, que, ubi varia Probatos itaque semper lege, et si quando diverti libuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
x hiis que mͥ scribis. et
ex hiis que cuidio: bonã
spẽ de te cõcipio. Non discur¬
ris n ͨ locoꝵ mutacoĩb ĩ quie¬
taris. Egri aĩ ista iactacio
est. Pmũ argum̃tũ cõposite
mẽtis exiscimo: posse ꝯsisteᷤ et
secũ morari. Illud auide ne
niis ĩmorari ⁊ m̃nutriri oꝑt.
Si uelis aliquid trahe qdꝰ ĩ
aĩo fidelitꝰ sedeat. Nusꝙͣ est
qui ubiq est. Esitam in pe̾¬
grinacioẽ exigẽntib hoc eue¬
nit : ut mlta hospicia hẽant :
nullas amicitias. Idẽ accidat
ncce est hiis qui nulliꝰ se ĩge¬
mo familiaritꝰ applicat : s oĩa
cuesim ⁊ ꝓperãtes cnͣsmictũt.
Non prodest cibꝰ n ͨ corꝑi acce¬
dit: qui statĩ sup̃tus emittit᷑.¬
ꝙͣ remedioꝵ crehra mutacõ.
Nõ ueĩt uulnꝰ ad cicatricẽ:
in quo medicam̃ta tẽp̃tant᷑.¬

Expanded text:
x iis quae mihi scribis, et ex iis quae audio, bonam spem de te concipio; non discurris nec locorum mutationibus inquietaris. Aegri animi ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari. Illud autem vide, ne niis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. Nusquam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emittituuam remediorum crebra mutatio; nec venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta tentant
Abbreviated transcription (Latin):
Et infirmĩtate sua de u̾tute
frrut̃ sentẽciã. Quid mira.¬
riõl si uri. uulneraei. occidi
alligau̾uiat᷑ Aliqñ eciã li¬
bet. Luxurioso frugalitas
pena est. pigro sapplicii loco
labor est. Delicatꝰ mĩseret᷑
idustri. Desidioso stude̾ torq̃.¬
rĩ est. Eodem miodo h ad q̃
omis̃ imbecilles sumꝰ duea
atq ñtolerãda credimꝰ.ob¬
liti qui młtis toriuẽtũ siciũ¬
no carere. aut p̾ma luce ex¬
citari. Io ista difficilia st nã.
s̃ nos fluidĩ ⁊ ennesl aiaguo
aĩo de reb magnis iudicãdũ
est. Alioquĩ iudebit᷑ illaꝵ ui¬

Expanded text:
ex infirmitate sua de virtute ferunt sententiam. Quid miraris, si uri, vulnerari, occidi, alligari iuvat, aliquando etiam libet? Luxurioso frugalitas poena est, pigro supplicii loco labor est, delicatus miseretur industrii, desidioso studere torqueri est. Eodem modo haec, ad quae omnes inbecilli sumus, dura atque intoleranda credimus, obliti, quam multis tormentum sit vino carere aut prima luce excitari. Non ista difficilia sunt natura, sed nos fluvidi et enerves. Magno, animo de rebus magnis iudicandum est; alioqui videbitur illaru
Abbreviated transcription (Latin):
scius sum. Uolo: e mẽteto¬
ta uolo. Tc quoq instinctũ
E ⁊ maguo ad pulchriã
ꝓperare impetu iudeo. Pro¬
peremꝰ ita demũ. uita bñ¬
ficiũ erit᷑. Alioquĩ mora
est. ⁊ quidẽ turpis int᷑ feda feditas.¬

Expanded text:
scius mihi sum; volo et mente tota volo. Te quoque instinctum esse et magno ad pulcherrima properare impetu video, Properemus; ita demum vita beneficium erit. Alioqui mora est, et quidem turpis inter foeda v
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ uerũ t ĩmnotũ. Ab hoc c̃
impetꝰ uemiẽt mẽtis ab hac
ouis speciẽs que ĩpetũ mouẽt
uediget᷑ adliquidũ. Huic̃ iu¬
dicio consentaneũ erit ͥ oiã
que u̾tute cõtacta sut .s to¬
na iudicare: ⁊ int̾ sepacia.
Sorpoꝵ at̃ bona. corꝑibꝰ qͥdẽ
bona sut᷑ : s iñ totũ nõ sunt
bona. Hiis p̃ciũ quidẽ erit
a quod: ceterũ dignitas ñ
erit. a ragius int̾ se int̾ualł
distabut̃. Alia imnora. alia
maiora erũt. Et in ipsis
sapiam sectantib magna
discrimina ẽẽ fateanue
ucc̃e est. alius iã ĩ tancũ
ꝑfecit: ut contͣ fortimam
audeat attolle ocłos s nõ
ꝑtinacit᷑. Cedut̃ enĩ inimo
splendore p̃stricti.Aliꝰ in
tantũ ut possit cũ illa con¬
ad sc̃mũ. ⁊ fiducie plenꝰꝰ

Expanded text:
otum. Ab hoc enim impetus venient mentis, ab hoc omnis species, quae impetum movet, redigetur ad liquidum. Huic iudicio consentaneum erit omnia, quae virtute contacta sunt, et bona iudicare et inter se paria. Corporum autem bona corporibus quidem bona sunt, sed in totum non sunt bona. His pretium quidem erit aliquod, ceterum dignitas non erit; magnis inter se intervallis distabunt; alia minora, alia maiora erunt. Et in ipsis sapientiam sectantibus magna discrimina esse fateamur necesse est. Alius iam in tantum profecit, ut contra fortunam audeat adtollere oculos, sed non pertinaciter, cadunt enim nimio splendore praestricti; alius in tantum, ut possit cum illa conad summum et fiduciae plenus
Abbreviated transcription (Latin):
caligat. Da in adolestentẽ
ĩdorruptũ ⁊ ingeĩo uegetũ.
dicet fortunaciorẽ sibi uide¬
ri qui omia ceꝵ adũsarũ
onera eigida ceruice susto¬
lat: qui qui supͣ fortiuã xx¬
tat. Non mũeũ est inĩ trãquil¬

Expanded text:
caligat. Da mihi adulescentem incorruptum et ingenio vegetum; dicet fortunatiorem sibi videri, qui omnia rerum adversarum onera rigida cervice sustollat, qui supra fortunam existat. Non mirum est in
Abbreviated transcription (Latin):
ab aͥqua eupe nullũ seusũ ad¬
nũttente submoneo. mremiui
ex duab illũ partib e cõpo¬
sitũ. Altera est icrõlis. hec mor¬
detur. uertue. dolet. Alia cacõ¬
nalis. hec inĩconcussas opiõnes
hab. intrepida est. N ĩdomita.
In hac positũ ꝰ sũmũ iᵈ hois
bonũ. Anꝙͣ im̃pleat᷑: ĩterta
mentis uolutacio est. Cum
uõ ꝑfectũ  ñota illa stabi¬
litas est. Itaq nichoatus
t ad sũma ꝑcudeus : cultorq
fecto bono: s ci nõdũ scãnã
manũ imposiũt: ibi interĩ
cessit. et remuittit ãq̾d .xx iu¬

Expanded text:
 sensum admittente summoveo. Memini ex duabus illum partibus esse compositum; altera est inrationalis, haec mordetur, uritur, dolet; altera rationalis, haec inconcussas opiniones habet, in trepida est et indomita. In hac positum est summum illud hominis bonum. Antequam impleatur, incerta mentis volutatio est; cum vero perfectum est, inmota illa stabilitas est. Itaque inchoatus et ad summa procedens cultorque fecto bono, sed ei nondum summam manum inposuit, ibit interim cessim et remittet aliquid ex in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ enĩ intelligo animosã et
excelsã: quiͣ icieat quitquid
ĩfestat. Huc̃ am̃i ꝙ sepe ĩduũt
geuerose indolis muenes.
bonũ cẽ qd̾ horstũ. hoc nͨ re¬
nõ magis ꝙ̃ regulã qua rectũ
Quitquid ex illa mutau̾is ĩiu¬
ria ẽ recti ᷑ Idẽ qꝰ de u̾tute diceꝰ.
Et h ͨ recta est. flexurã ñ reci¬
pit. rigidaci quidẽ amplius¬
reb iudicat. de hãc nulla. si rec¬
tior ipa nõ pot̾ fierĩ: n ͨ que
ab illa quidẽ sũt̃ alia aliis
rectiora sut̃. Huic eĩ uctẽ
orespondeaut. Ita paria sũt.
Quid ergo inquis. iacere
ĩ cõuimio et torq̃ri. paria
sut: Hoc mĩrũ udet᷑ tibi.
llud licet magis adiuire¬
cõuuuo malũ ĩ eculeo bo¬
nũ 3. si illud cuopit̾: hoc ho¬
neste fit. Bona ista a̾ mala:
nõ efficit mat̾ia s u̾tus. Hec
ubicũq appacuerit: omia
eũsdẽ mensure ac p̃cii sut̃.
In oculos nuc̃ mn̾ manꝰ ĩteui¬
tat ille qui onu amui esti¬
mat ex suo. qd̾ dicã paria

Expanded text:
go animosam et excelsam, quam incitat quicquid infestat. Hunc animum, quem saepe induunt generosae indolis iuvenes, bonum esse, quod honestum; hoc nec renon magis quam regulam, qua rectum Quicquid ex illa mutaveris, iniuria est recti. Idem ergo de virtute dicemus: et haec recta est, flexuram non recipit. Rigida re quid ampliusrebus iudicat, de hac nulla. Si rectior ipsa non potest fieri, ne quae ab illa fiunt quidem alia aliis rectiora sunt. Huic enim necesse est respondeant; ita paria sunt. "Quid ergo?" inquis, "iacere in convivio et torqueri paria sunt?" Hoc mirum videtur tibi? Illud licet magis admirenvivio malum, in eculeo bonum est, si illud turpiter, hoc honeste fit. Bona ista aut mala non efficit materia, sed virtus. Haec ubicumque apparuit, omnia eiusdem mensurae ac pretii sunt. In oculos nunc mihi manus intentat ille, qui omnium animum aestimat ex suo, quod dicam paria
Abbreviated transcription (Latin):
crit. nͨ perib. s resoluet᷑.
Nobis solui: perire c̃ ꝓxi¬
uõ ꝑspicit mens hebes: ⁊
que se corꝑi addixit᷑.Alio¬
quĩ fortius finẽ sui suoꝵꝓ
pate̾t᷑ si speraret oiã illa.
sec uitã mortẽq ꝑ uĩçes
ur. ⁊ cõposita dissolui. dis¬
soluta cõponi. ni hoc operr
etuã artem cuc̃ta tr̃perã¬
tis dei uertĩ. Itaq utĩ cato
cũ enum aĩo ꝑcurrerit :

Expanded text:
erit, nec peribit, sed resolvetur. Nobis solvi perire est, proxinon prospicit mens hebes et quae se corpori addixerit; alioqui fortius finem sui suorumque pateretur, si speraret, ut omnia illa, sic vitam mortemque per vices ire et composita dissolvi, dissoluta componi, in hoc opere aeternam artem cuncta temperantis dei verti. Itaque ut M. Cato, c
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾q st. qd̾ꝙ erit morte
alieuoꝵ ĩperiõꝵ magna
sunt. decora. Ubi fuerit aliqũ
queret᷑ et uario exibi genere
tollent᷑. Alias destruent bella.
alias desidia. paxq ad mertiã
uersa cõsumet. ⁊ magnĩs opib
exitiosa res luxus. Om̃s hoc
fertiles campos repẽtina ma¬
ris mundacio abscondet: aut
in subitã cauernã considẽtis
solis lapsas abduoet. Quid
est ergo quãe ĩ digner aut do¬
leaui: si exiguo momẽto pub¬
deo pareat ⁊ quitquid lex umi¬
u̾si iubet: siue cuc̃tacõne ꝑa¬
ciãt᷑. aut ĩ meliorẽ emictit᷑
uitã: lucidiꝰ traquilliꝰ q it̃
diuina mãsurꝰ: aut certꝵ siẽ
ullo futurꝰ ĩcõmodo si nat᷑e
remiscebit᷑. ⁊ reu̾tet᷑ iñ totũ.
Nõ  ergo aracci catonis maiꝰ
bonũ hoẽsca uita ꝙͣ mors ho¬
Idem eẽ dicebat Socrates: ue¬
ritatẽ ⁊ u̾tutẽ. Quõ illa nõ
crescit. sic ne u̾tus quidẽ h
nu̾os suos. pleua est. Non
est itaq qd̾ mireris paria cẽ

Expanded text:
que erit, morte alienorum imperiorum magna sunt decora, ubi fuerint, aliquando quaeretur et vario exitii genere tollentur; alias destruent bella, alias desidia paxque ad inertiam versa consumet et magnis opibus exitiosa res, luxus. Omnes hos fertiles campos repentina maris inundatio abscondet aut in subitam cavernam considentis soli lapsus abducet. Quid est ergo quare indigner aut doleam, exiguo momento pubdeo pareat et quicquid lex universi iubet, sine cunctatione patiatur; aut in meliorem emittitur vitam lucidius tranquilliusque inter divina mansurus aut certe sine ullo futurus incommodo sui naturae remiscebitur et revertetur in totum. Non est ergo M. Catonis maius bonum honesta vita quam mors hoIdem esse dicebat Socrates veritatem et virtutem. Quomodo illa non crescit, sic ne virtus quidem; habet numeros suos, plena est. Non est itaque quod mireris paria esse
Abbreviated transcription (Latin):
uasto uoo mari diuidi. Ct̃
magna pars consilii sit in
tẽpore. nccẽ ⁊̃ euenire. ut
silia esũ rebus aptantur.
Rs nr̃e ferũt᷑ imo uol¬
uũt᷑ Rego consiliũ nasti
sub diẽ debet. et hoc qsy
uoles scire: ad sũinũ bonũ
tespioe Illi enĩ cõsentur
d quitquid agnuꝰ. Hon
disponet singula: nisi ciu
iam iũte sue sũma ꝓposita
est. Remo ꝙuis paratos
habeat colores silitudinẽ
reddet: nisi iam cõseet quid
uelit pnigu. Ideo pettansꝰ
qr de partib uite om̃s de¬
liberamꝰ. de tota nemo deli¬
berrit. Ecire d quid pe¬
tat. ille qͥ sagictã uult uit¬
tere: ⁊ tut̃ dirige ac mo¬
dertiei manu celũ. Errat̃ Consilia q̃ro curãt

Expanded text:
asto nos mari dividi. Cum magna pars consilii sit in tempore, necesse est evenire, ut silia enim rebus aptantur. Res nostrae feruntur, immo volvuntur. Ergo consilium nasci sub diem debet; et hoc quoqvoles scire, ad summum bonum, respice. Illi enim consentire debet, quicquid agimus; non disponet singula, nisi cui iam vitae suae summa proposita est. Nemo, quamvis paratos habeat colores, similitudinem reddet, nisi iam constat, quid velit pingere. Ideo peccamus, quia de partibus vitae omnes deliberamus, de tota nemo deliberat. Scire debet quid petat ille, qui sagittam vult mittere, et tunc derigere ac moderari manu telum. Errant consilia nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
reuocauͭ ad mores. ⁊ hac̃
sũmã dixit eẽ sapientiã
bona malaq distĩguere.
S. queꝰ inquit illos si quid
apud te habeo auttoritatis:
ut sis beatꝰ ⁊ te a̾ciu scłtũ
uideri sine. Quisqs uolet
cibi contumeliã facĩat. s¬
ciẽris: si modo tetũ eit ilt
fidebona uĩr bonꝰ: siue con¬
cep̃nat te ã quis. Hocne u̾¬
mo p̃stabit: insi qui omĩa
bona exeq̃uerit. Quia.p
bonũ sine honesto ẽ. ⁊ hoes¬
tũ i om̃ib pae est. Quid spoͥ¬
ram catonis et repulsã
nich̾ int̾est utcũ phaesa¬
lica aciẽ cato iũtat᷑ au
uuutat. Hoc eiꝰ bonũ quo ꝵ¬
uictis paetib nõ pot̃ uĩci:
pac erat illi bono quo
uictor redicet ĩ priauĩt
cõponet̾ pacẽ. Quid in
par sit᷑ Eadẽ enĩ u̾tute̾
⁊ mala fortima ũcit᷑. ⁊
pot̾ maior aut mnior fiꝰ.

Expanded text:
revocavit ad mores et hanc summam dixit esse sapientiam, bona malaque distinguere, "sequere," inquit, "illos, si quid apud te habeo auctoritatis, ut sis beatus, et te alicui stultum videri sine. Quisquis volet, tibi contumeliam faciat tieris, si modo tecum erit virtus. fide bona vir bonus, sine contemnat te aliquis." Hoc nemo praestabit, nisi qui omnia bona exaequaverit, quia nec bonum sine honesto est et honestum in omnibus par est. " Quid ram Catonis et repulsam? Nihil interest, utrum Pharsalica acie Cato vincatur an vincat ? Hoc eius bonum, quo victis partibus non potest vinci, par erat illi bono, quo victor rediret in patriam et conponeret pacem?" Quidni par sit? Eadem enim virtute et mala fortuna vincitur et potest maior aut minor fieri;
Abbreviated transcription (Latin):
pateret᷑ aĩo: Quid eĩ nui¬
terra. nõ celũ. nõ potꝰhit
Certis eut cuc̃ta tꝑribꝰ.
nastĩ debẽt. crestr̃. yxtĩgiu
Quecũq supͦ nos iudes cue¬
cere. t hec quibꝰ ĩmĩxti

Expanded text:
imo ? Quid enim muterra, non caelum, non totus hic Certis eunt cuncta temporibus; nasci debent, crescere, extingui. Quaecumque supra nos vides currere, et h
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis ñ nũꝙͣ mĩns ꝯxter¬
riti sũt̃. Hoc loco nrm̃uiciũ
est: qui de sapiẽte gxignnꝰ
⁊ a ꝑficiente. Suadeo adhͨ
michi ista que laudo: nõdũ
ꝑsuadeo. Eciã si ꝑsuasissẽ.
nõ dũ tam ꝑata haberem
aut tã excitata: ut ad õ¬
nes casus ꝓcuererẽt. Quẽ¬
adiuodũ lana quosdã colo¬
res semel ducit᷑. quosdã i¬
si sepius macerata Nre¬
cocta nõ ꝑbibit. Sicalias
disciplinas ingenia tũ acce¬
alte descendit N diu sedit᷑.
et amĩ nõ colorauit ẜ ĩfe¬
cit̾: nichil ex hiis que ꝓrũati
p̃stat. Cito hoc pot̃ tradi t¬
idc̃ paucissimis ubis. unũ bonũ
pͣ ui̾rtutẽ. nullũ certe sine

Expanded text:
vissimis nonnumquam minis exterriti sunt. Hoc loco nostrum vitium est, qui idem a sapiente exigimus et a proficiente. Suadeo adhuc mihi ista, quae laudo, nondum persuadeo. Etiam si persuasissem, nondum tam parata haberem aut tam exercitata, ut ad omnes casus procurrerent. Quemadmodum lana quosdam colores semel ducit, quosdam nisi saepius macerata et recocta non perbibit; sic alias disciplinas ingenia, cum accealte descendit et diu sedit et animum non coloravit, sed infecit, nihil ex his, quae promiserat, praestat. Cito hoc potest tradi et paucissimis verbis: unum bonum esse virtutem, nullum certe sine
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cretũ. Optimates t̃ pͥ¬
ma acies põpeianaꝵ par¬
ciũ. senatꝰ ferẽs aena uno
p̃lio ꝓfligabũt᷑. E cã magui
ruma imperii in totũ dissi¬
liet orbemi. Aliqua pars ei
m̃ egipto. aliqͣ in affricaãqͣ
ñ hnistaniã cadet. Nrehoc
quid ẽ mĩsere reĩ plb. con¬
triget seuiel ruete onña
licet fiat iubã ĩ uegno suo
noticia adiuuet. nõ ppła¬
riũ pro rege suo ũtꝯ obisti¬
natissima. Uticẽsiũd quo
fides mał fracta deficiat.
t scipionẽ ĩ affrica noĩs
sui fortima descituat. Qlã
piusũ est÷ ue quid tato
de trimẽti caperet. Uict
repulsas catonis. Lani
ad uictoriã. ꝙ̃ ad p̃turã
obstitisse. Quo diẽ repulsꝯ
est lusit q̃ uocte periturꝰ
fuit: legiti Eodem loco hũic
que acciderẽt: ferẽta cẽ ꝑ
suaserat sibi. Quid inille

Expanded text:
imates, et prima acies Pompeianarum partium, senatus ferens arma, uno proelio profligabuntur et tam magni ruina imperii in totum dissiliet orbem; aliqua pars eius in Aegypto, aliqua in Africa, aliqua in Hispania cadet. Ne hoc quidem miserae rei publicae continget, semel ruere." Omnia licet fiant; Iubam in regno suo notitia adiuvet, non popularium pro rege suo virtus obstinatissima, Vticensium quoque fides malis fracta deficiat et Scipionem in Africa nominis sui fortuna destituat. Olim provisum est, ne quid Cato detrimenti caperet. "Victus repulsas Catonis; tam ad victoriam quam ad praeturam obstitisse. Quo die repulsus est, lusit, qua nocte periturus fuit, legit. Eodem loco habuit quae acciderent, ferenda esse persuaserat
Abbreviated transcription (Latin):
honestũ. ⁊ oia ĩ cõiuoda suo
iuee bona uocabũt᷑: que
modo uiẽtꝰ honestauit. a il¬
tis iudem᷑ iuaiora ꝓmitte.
ꝙͣ recip̃it humaua cõdicio.
ñ ĩuerito. Ad corpꝰ eĩ res¬
picuit. Reuertant᷑ ad omir
iã hoiẽ deo cõmeciẽt᷑. Eri¬
ge te lucili ĩcoꝵ optime¬

Expanded text:
incommoda suo iure bona vocabuntur, quae modo virtus honestaverit. Multis videmur maiora promittere quam recipit humana condicio; non inmerito. Ad corpus enim respiciunt. Revertantur ad animum; iam hominem deo metientur. Erige te, Lucili viro
Abbreviated transcription (Latin):
plerũs finẽ sũmi bomĩ eg¬
noramꝰ appositũ. Nec mul¬
tis uerbis. nͨ circuitu lõgo:
qd̾ sit sũmut̃ bonũ colliges.
Digito ut ica dicã demiõ¬
straudũ est : n ͨ in młta ẜꝑ¬
grudũ. Qruid esũ ad rẽ
ꝑtiuẽt in ꝑticulas illud
a.duceꝰ: cũ possis diceꝰ.Sũ¬
nũ bonũ est qd honestũ
ee Et qd̾ magis admire¬
ris. Unũ bonũ3. qd̾ hõ estũ
et. Cetera fła ⁊ adulte¬
enia bona sut̃. hoc si ꝑsua.¬
his tibi ⁊ ututẽ adamaniba

Expanded text:
finem summi boni ignoramus adpositum. Nec multis verbis nec circumitu longo, quod sit summum bonum, colliges ; digito, ut ita dicam, demonstrandum est nec in multa spargendum. Quid enim ad rem pertinet in particulas illud diducere, cum possis dicere: summum bonum est, quod honestum est ? Et quod magis admireris: unum bonum est, quod honestum st, cetera falsa et adulterina bona sunt. Hoc si persuaseris tibi
Abbreviated transcription (Latin):
na uenerũt. Nuc̃ ad illud
reuertor qd suade̾ tibi cepe¬
ram. ut ociũ tuũ ignotũ
sit. Non est qd instribas tibi
tuo nomen ĩpone. Walitu¬
diuẽ et imbetillitatẽ uoca¬
to. et desidiam. Gloriari
ocio: mers ambicio ẽ.Aiã¬
lia quedã ne mnueniri pos¬
suit uescigia sua cir̃ca ipm̃
cubile confiuidũt.Idẽ cibi
faciendũ est. Alioquĩ non
signata sollicitant. Uile
indet᷑. quitquid patet. Aꝑta¬
effractariꝰ p̃cerit. Hos mo¬
res h ppłs. hos imꝑtissim ꝰ
quisq in secreta irrũpere

Expanded text:
enerunt. Nunc ad illud revertor, quod suadere tibi coeperam, ut otium tuum ignotum sit. Non est quod inscribas tibi tuo nomen inpone; valetudinem et inbecillitatem voca et desidiam. Gloriari otio iners ambitio est. Animalia quaedam ne inveniri possint, vestigia sua circa ipsum cubile confundunt; idem tibi faciendum est. Alioqui non dsignata sollicitant. Vile videtur, quicquid patet, aeffractarius praeterit. Hos mores habet populus, hos imperitissimus quisque: in secreta irrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut ista opcabilia suit.
Nich a uideo ex istis uoto
dignũ. Iriuiuẽ ceror adhͦ
stio eo noiẽ uotũ soluisse.
qd̾ flagellis cesꝰ cẽt. aut
poragra discorta. autecu¬
leo longior factus. Dis¬
tingue mi lucili ista: et
nbelliges eẽ ĩ hiis aquid
opeaudũ. Toriuẽta ab eẽ
a me uelim. ẜ si susciuẽda
fuerit̃. ut ie ĩ llis fortit᷑
honesor. animoseq grrtĩ.
optabo. Quid ni ego ma¬
liui nõ icide̾ bellũ. D si
ĩciderit: ut uulnera. ut
faiem. ⁊ omña que belloꝵ
uccĩtas affert geuerose fe¬
cani: optabo. Non sũ cã
demens ut egrotare cupiã
S si egertandũ fuit ut
minate faciã: optabo. Ita
uõ ĩ domoda optabilia stͦr.
ta. Quidã ex nr̃io existi

Expanded text:
tur, ut ista optabilia sint. tur, ut ista optabilia sint. Nihil autem video ex istis voto dignum. Neminem certe adhuc scio eo nomine votum solvisse, quod flagellis caesus esset aut podagra distortus aut eculeo longior factus." Distingue, mi Lucili, ista, et intelleges esse in iis aliquid optandum. Tormenta abesse a me velim; sed si sustinenda fuerint, ut me in illis fortiter, honeste, animose geram, optabo, Quidni ego malim non incidere bellum ? Sed si inciderit, ut vulnera, ut famem et omnia,quae bellorum necessitas adfert, generose feram, optabo. Non sum tam demens, ut aegrotare cupiam; sed si aegrotandum fuerit, ut minate faciam. optabo. Ita non incommoda optabilia sunt, da. Quidam ex nostris exi