comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens bene oꝑantis resoluit᷑. ab omni intenti¬
onis iutime ingore dissipat᷑. Sepe se bene
inchoate nr̃ȩ iusticie ex latere ira subuingͣ
&e dum zelo rectitudinis immoderatius
mentẽ turbat: cunct̾a quietis intirę salu¬
tẽ sauciat. Sepe grauitatẽ cordis quasi sub¬
uncta ex latere tristicia sariciat: atq omne
opus quod mens bona intentione inchoat.
hec uelamine meroris obumbrat : quę
non numqũa tanto tardius repellit̾: quan¬
to & presse menti quasi serior famulat᷑.
Sepe bono oꝑi. leticia se immoderata sub¬
iungit : cumq plis mentẽ quam decet
hylascere exigit: ab accione bona omne pon¬
dus grauitatis repellit. Quia enim etiã¬
bene uichoantibus subesse in itinere laqrie¬
os psalmista conspexerat. recte ꝓpħico plenꝰ
spiritu dicebat. In uia hac qua ambulabã:
absconderunt suꝑbi laqueum michi. Qđ
bene ac subtilit ierenias insinuat: qui
dũ gesta foric referre studuit: que intuis

Expanded text:
mens bene operantis resolvitur, ab omni intentimens bene operantis resolvitur, ab omni intentionis intimae vigore dissipatur. Saepe se bene inchoatae nostrae justitiae ex latere ira subjungit, et dum zelo rectitudinis immoderatius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis quasi subjuncta ex latere tristitia sequitur, atque omne opus, quod mens bona intentione inchoat, haec velamine moeroris obverberat. Quae et nonnunquam tanto tardius repellitur, quanto et pressae menti quasi serior famulatur, saepe se bono operi laetitia immoderata subjungit. Cumque plus mentem quam decet hilarescere exigit, ab actione bona omne pondus gravitatis repellit. Quia enim bene etiam inchoantibus subesse in itinere laqueos Psalmista conspexerat, recte prophetico plenus spiritu dicebat: In via hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi . Quod bene ac subtiliter Jeremias insinuat, qui dum gesta foris referre studuit, quae intus
Abbreviated transcription (Latin):
no opere polluit: quia cum facilia ad decipi¬
endum corda hominũ conspicit. eorum desi¬
deriis auram transitorii fauoris apponit: ut
in his quȩ recta faciunt. ad appetenda ima.
tortituidine intentionis inclinent᷑. A nde re¬
ete sub iudeȩ speciȩ de unaquaq anima laq̃o
miserȩ intentionis capta. per ꝓpħam dicitur.
Facti sunt hostes eius in capite. Ac si aꝑte
diceret᷑. Cum bonum opus non bona intentione
sumitur᷑: huic aduersanteᷤ spiritus ab ipso eo¬
gitationis exordio principant᷑ : tantoq eam
plenius possident: quanto & per inzcium do¬
minantes tenent. Cum uero intentionem
uiciare non preualẽt: in uia positos laqueos
tegũt. ut in eo quod bene agitur. cor ex latere
alit̾ ꝓposuerat: in actione longe aliter quã
ceꝑat ꝑcurrat. Sepe enim dum bono oꝑi
laris humatia obilat. mentẽ operantis im¬
miitat: quȩ quãuis quesita non fuerat: tam̃
oblata delectat. Cuius delectatione dum

Expanded text:
no opere polluit, quia cum facilia ad decipino opere polluit, quia cum facilia ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii favoris apponit; ut in his, quae recta faciunt, ad appetenda ima, fortitudine intentionis inclinentur. Unde recte sub Judaeae specie, de unaquaque anima laqueo miserae intentionis capta, per prophetam dicitur: Facti sunt hostes ejus in capite. Ac si aperte diceretur: Cum bonum opus non bona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exordio principantur; tantoque eam plenius possident, quanto et per initium dominantes tenent. 52. Cum vero intentionem vitiare non praevalent, in via positos laqueos tegunt, ualiter proposuerat, in actione longe aliter quam coeperat percurrat. Saepe enim bono operi dum laus humana obviat, mentem operantis immutat, quae quamvis quaesita non fuerat, tamen oblata delectat: cujus delectatione cum
Abbreviated transcription (Latin):
bona nr̃a tribris modis antiquiis hostis inseqͥt᷑:
ut uidelicet hoc quod rectum coram homini¬
bus agitur: in interni uidicis conspectii uicie¬
tur. Aliquando namq in bono oꝑe intentio¬
nem polluit: ut omne quod in actione seqͥt᷑
eo purũ mundũq non exeat: quo hoc ab ori¬
gine ꝑturbat. Aliquando uero intentionem
boni oꝑis uiciare non preualet: sed in ipsa acti¬
one se quasi in itinere opponit: ut cum a
proposito mentis secure sccurior quisq egre¬
ditur: subiuncto latenter uicio quasi ex insidii
ꝑimatur. Aliquando uero nec intentionẽ uicrat.
nec in itinere supplantat: sed opiis bonum in
fine actionis ilłaqueat: quantoq uel a domo
cordis uel ab itinere oꝑis longis recesiisse se
simulat: tanto decipiendũ bone actionis ter¬
minĩ astittius expectat: & quo incautum
quemq quasi recedendo reddiderit: eo illuin
repentino non numqũa uulnere duriiis mia-¬
nabiliusq tranfigit. Intentionẽ quippe in bo¬

Expanded text:
nostra tribus modis antiquus hostis insequitur, ut videlicet hoc, quod rectum coram hominibus agitur, in interni judicis conspectu vitietur. Aliquando namque in bono opere intentionem polluit, ut omne, quod in actione sequitur, eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere supplantat, sed opus bonum in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere operis longius recessisse se simulat, tanto ad decipiendum bonae actionis terminum astutius exspectat; et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius insanabiliusque transfigit. 51. Intentionem quippe in bo
Abbreviated transcription (Latin):
peccare. Somino quoq calcatis carnus defideriis
quies uite figuratur. sicut sponse uoce in canticis
canticoꝵ dicitur. ego dorinio et cor meũ uigilat:
qͥa uidelicet scã mens quo se astrepitu tempora¬
lis concupiscentie comprunit. eo ueruis int̾na
cognoscit: & tanto alacrius ad intima uigilat:
quanto se ab exteriori inquietudine occultat.
Quod bene per iacob ii itinere dorinientẽ fi¬
guratur ÷ qui ad caput lapidem posuit. et ob-¬
dormiuit: & a terra scalam celo iuherentẽ. et¬
uintxu scale dñm. et ascendenteᷤᷤ qͥq et descen¬
dentes angłos uidit. In itinere quipƿe dormi¬
re est: in hoc presentis uite transitu a rerum
temporalium amore quiescere. In itinere dor¬
nure est in dierum labentium cursu ab appe¬
titu uisibiliũ mentis oculos claudere: quos pri¬
mis hominibꝰ seductor aperuit qui dixit.
Seit eium ds̃. quod in quocumq die comede¬
ritis ex eo aperientur oculi ur̃i. Onde &

Expanded text:
peccare . Somno quoque calcatis carnis desideriis peccare . Somno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uisione gustauit. Sed quia adhuius suble-¬
uationis culmen mingine ꝑtingitur. nisi priꝰ
desiderioꝵ carnalium importune ꝓstrepens
turba reprimat᷑: recte subiungitur. quando¬
ca que mundi sunt agere appetit: quasi uigi¬
lat. Quis quis uero int̾nam quietẽ querens
huius mundi strepitũ fugit: uelut obdormi-¬
scit. Sed pruis sciendum. quia in scriptura
sacra figurate positus. tribus modis somnus
accipitur. Aliquando enu somno mors car-¬
uis : aliquando torpor negligentie: aliqͣndo
uero exprimitur calcatis terrenis desideriis qͥes
uite. Somni uãq uel dormitionis nomine.
mors carnis uitimat᷑: sicut paulus ait. No¬
lumus aũt uos ignorare fratres de dormientibꝰ.
Et paulopost. Ita & ds eos qͥ dormiert̃ ꝑ ih̾m ad
ducet cũ eo. Sono rursũ torpor uegligentie desi-¬
guat᷑: sicut ab codẽ paulo dr. Hora ẽ ĩa nos de sõno¬
surgere. Et rursũ. E uigilate iusti: et nolite

Expanded text:
visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevisione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte subjungitur: CAea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine carnis mors intimatur, sicut Paulus ait: Nolo vos ignorare fratres de dormientibus. Etegligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: Hora est jam nos de somnsurgere . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
quasi securius nichil uidebat. Quamuis qͣn¬
talibet uirtute profecerit non iam manifestũ
aliquid de et̾nitate adhuc comprehendit: sed
adhuc se sub cuiusdam caligine imaginationis
conspicit. Unde & hec eadem contemplatio uo¬
cturua uisio dicitur. In nocte quippe sicut &
superuis diximus dubie: in die aũt constant̃
uidemus. Quia igitur ad contemplandũ
uiterui solis radium nubes sese nr̃e corrupti-¬
onis interserit ⁊ nec ad infirmos mentis nr̃e
oculos illud sicut est in cõmutabile lumen
erũpit: adhuc deum quasi in nocturna uisio¬
ne ceriumus ⁊ cum proculdubio subincerta
contemplatione caligamus. Sed quamuis
extremũ de illo aliquid mens conceperit ⁊ iu
consideratione tamen eus magnitudinis inhor¬
rescit: & magis inetuit. quia ipsis contempla-¬
tionis eius uestigiis se imparẽ sentit: atq ad
se relapsa eum artius diligit: cuius mira dul-¬
cedinẽ ferre non ualens. uix hanc subincerta

Expanded text:
quasi securius nihil videbat. Quamvis quanquasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imagiconspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta
Abbreviated transcription (Latin):
nifestat. Quia igitur considerare cum digne
non possumus: non eius uocem. sed uix susur¬
rium audimus. Et qula plene ꝑpendere neq
ipsa quę suiit creata sufficiius: nunc recte
dicitur. quasi furtiue suscepit auris mea ue-¬
nas susurrii eius. P roiecti quippe aparadisi
gaudiis. et cecitatis pena multati uix susurii
uenas apprehendimus: quia ipsa quoq mira
mens subleuata considerat: tanto eius recti¬
tudiñe repressa formidat. U nde recte sub-¬
nocturne uisionis est: pauor occulte contẽ¬
plationis. ħ umana et enim mens quo altiꝰ
eleuata que siit et̾na confiderat: eo de factiᷤ
tẽporalibꝰ grauiꝰ tremefacta formidat: qͥa tanto se
ream ueriꝰ cernit: qͣnto se ab illo liumnine discre-¬
passe qđ suꝑ se int̾micat conspicit. Sicq fit ut
illuminata plus metuat: qͥa magis aspic̃ a ue-¬
ritatis regula per quanta discordat: eamq gͣui
fornudine suus ipse profectus quatiat que priꝰ

Expanded text:
nifestat. Quia igitur considerare eum digne nifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira mens sublevata considerat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. Unde et recte subnocturnae visionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
cies certa reuelat᷑. Hinc est engra quod
in euangłio ueritas dicit. P alam de patre an¬
ait. Uidebimus eum sicuti est. Hĩc paulus
ait. Tunc oognoscam sicut  cognitus sũ.
Nunc aũt diuinũ susurriũ tot ad nos uenaᷤ
habet: quot creatis oꝑibus ipsa diuinitas
presidet. Dun enim que sunt cuncta creata
cernimus: in creatoris admiratione subleuam᷑.
Nam sicut aqua lenit̃ fluens rimata per
uenas queritur ut augeatur ⁊ tantoq se ua¬
stius fundit. quanto uenas aꝑtiores inuene¬
rit: ita nos dum studiose diuinitatis noti¬
ciam ex creature eius consideratione colligunꝰ.
quasi susurrii illius ad nos uenas aperimus:
quia per hoc quod factum cernimus uirtutẽ
factoris adiniramur: & per ea que sunt in
publico. illud adnos emanat quod latet in
occulto. Quasi eium per quendam ad nos so-¬
uitũ crumꝑit. dum consideranda nobis sua
oꝑa ostendit: qui semet ipsum ut cumq indi-¬
eat. dum quam sit in comprehensibilis ma-¬

Expanded text:
cies certa revelatur. Hinc est enim quod cies certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre anait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis ma
Abbreviated transcription (Latin):
nostra nobis mala aperit. et adhoc nos usq
ut alienis etiam malis doleamus extendit ⁊
aliquando aliena mala nr̃is obtutibus obi¬
cit: & compunctos mirabilit̾ a nostra pra¬
uitate nos corrigit. Eenas itaq diuin su¬
surrii furtiue audire est: occultos diuine
aspirationis modos tenuit̃ & latent̃ agno¬
nas susurrii uitelligere aliter ualeamus.
Qui enim susurrat occulte loquitur: et
uocẽ exprunit sed unitat᷑. Nos igitur qͦusq
carius corruptione premimur÷ nullomodo
claritatẽ diuine potentiȩ. sicuti in se incõmu¬
tabilis manet uidemus: quia acies infir¬
mitatis nr̃e non sustinet. hoc quod de eiꝰ
eternitatis radio suꝑnos intolerabilit̃ fulget.
Cum ergo se nobis om̃ꝑs d̃s per runas con-¬
templationis indicat ÷ nequaqu̾a nobis lo¬
quitur sed susurrat: qͥa oe si se plene non
intimat ÷ quiddã tamen de se humanȩ m̃ti
manifestat. Tunc autem nequaqu̾a iam
susurrat sed loquitur: cum eius nobis spe¬

Expanded text:
nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnonas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intolerabiliter fulget. Cum ergo se nobis omnipotens Deus per rimas contemplationis indicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis spe
Abbreviated transcription (Latin):
Uenas suꝑni susurrii auris cordis furque
suscipit: quia subuilitatẽ locutionis intim&
afflata mens raptim cx occulte cognoscit.
Nus̃i eñ se ab extenoribꝰ desideriis absondis
interna non penerrat. Occultatur autera¬
ut auiat: & audit ut occultef: quia c
subtracta a uisibilibꝰ iuisibilia conspicit:
et iepleta inuisibilibus uisibilia ꝑfecte contẽ¬
puit. Notandum uero quod non ait. quasi
furtiue suscepit auris mea susurriũ eius:
sed uenas susurrii eius. Susurriũ quippe
occusti uerbi est: hec ipsa locutio aspirationis
interne. Uene autem susurrii dicuntur cau¬
sarum origines: quibus hec ipsa aspiratio ad
mentẽ ducitur. Quasi enam uenias susurrii
sui aperit: cum nobis d̃s latenter insinuat.
quibus modis ad nr̃e intelligentie aurem
uenit. Aliquando enim nos amore: aliqͣndo
tertore compungit. Aliquando presentia qͣm
nulla sint ostendit ÷ r ad etna diligenda
desiderium erigit: aliquando prius eterna in-¬
dicat ⁊ ut post temporalia uilescant. Aliq̃n

Expanded text:
superni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
lier tenens dicit. d que furtiue dulciores st̃.
& panis absconditus suatrior. el nde hic qͦq
subdit᷑. Et quasi furtiue suscepit auris
mea uenas susurrii eius. Furtiue susurriz
uenas ꝑcipiunt: qͥa socialis scientię gratiã
deserentes. ad hanc nequa qu̾a per ostium
ingrehunt᷑: domino attestante qui ait:
Qui non intrat per ostium in ouile ouiũ
sed ascendit aliunde. ille fur est & latro.

Expanded text:
lier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, lier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Etmea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro .
Abbreviated transcription (Latin):
intuinescunt. cum unu quod libet uitum
suꝑant. mox mentẽ in suꝑbiã erigunt.
fortase semel a periculo tempestatis erepti sũt iã
quasi qͥa in mari nauigent obliuiscuntur.
Alagios se in om̃ibus ȩcaimant: & uicisse se¬
iã antiquum aduersarium funditꝰ putant.
Infra se curictos respiciunt: quia se ꝑ sapienti¬
umn transcendere omnes arbitrant᷑. Unde¬
absconditũ. Uerbum absconditũ heretici au¬
dire se simulant: ut auditoꝵ mentibus qͣn¬
dam predicationis suie reuerentiã obdiicant.
Unde & latenter predicant: quatinus coꝵ
predicatio tanto sancta. quanto && occulta
uideat᷑. Cõmunẽ autem scientiam habere re¬
fugiunt: ne ceteris ȩquales extiment᷑. Et q̃dã
noua semꝑ exquirunt: quȩ dum alii nesciunt.
apud imperitoꝵ mentes ipsi de scientie głant᷑
sinuant: quia sciticet ut mirã ostendere uale¬
ant: hanc se latenter ꝑcepisse confirmant. Un¬
de & apud salomoñe hereticoꝵ speciem mu¬

Expanded text:
intumescunt, cum unum quodlibet vitium intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, fortasse semel a periculoia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Undei audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singulsinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa quantũ ad nostra studia ptinet iã uict᷑ iaat
Idcirco aũt mir micoleonis appellatione uel ti¬
gridis repetit᷑: quia iam contritꝰ leonis rugi¬
tus fuerat designatus. quia quicquid per
gaudiũ dicitur. sepe replicat᷑. Ql oces quippe
ingeminat animus: cum exultat. Wnde
& ueraci leticia psalmista crebro repetit.
hoc quod se exatditũ esse cognouit dicens.
Exaudiuit dominus uoc̃e fletus mei:
exaudiuit dominus deprecatiorẽ meã: dominꝰ
de quibdam se uitris ereptos hylarescunt: ma¬
gno se metii etiam in ipsa exultatione concuti¬
unt: quia && si iam de cuius libet procella
tempestatis erepti sunt. esse se tamen adhue
in incerti maris dubiis fluctibus sciunt ⁊ et
sic spe exultant ut pauore trepident: sic
pauore trepidant. ut spei fidutia exultent.
Unde per eundẽ psalmistã dicitur. Ser uite
domino in timore: & exultate ei cum tre¬
more. At contra hi qui de specie scĩtatis

Expanded text:
quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deprecationem de quibusdam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ bonoꝵ sibi oꝑum refectionẽ preparant.¬
in ipso aetionis itinere obsidet. Cumq has ꝑ
insidias sitꝑat: quasi formicas frum̃ta gestan¬
tes imyuidaᷤ necat. Recte autem mirmuico¬
leon. idest leo &e formica dicit᷑. Formicis em
ut diximus leo est. uolatiͥbꝰ formica: quia
nimirũ antiquus hostis sicut contra consen¬
tientes fortis est: ita contra resistentes debiliꝰ
Si enim euis suggestionibꝰ assensus prebet᷑.
quasi leo tolerari nequaquam potest. Si aũt
resistit᷑ quasi formica atterit᷑. Aliis ergo
leo est. aliis formica: quia crudelitatẽ illus
carnales mentes uix tolerant: spiritales uero
infirmitatẽ illuis pede uirtutis calcant flere¬
tici igitur quia de sanctitatis presumptione
suꝑbiunt: quasi exultantes dicunt. m irmi¬
coleon uel certe tygris periit. eo quod non ha¬
buerit predam. Ac si aꝑte dicant. Qetust
ad uersariuis in nobis predam non habet:

Expanded text:
quae bonorum sibi operum refectionem praeparant,quae bonorum sibi operum refectionem praeparant,in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel certe tigris, periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ meritis superando calcamris. Unde &
adhuc subditur. Tygris periit eo quod non
haberet predam: et catuli leonum dissipati st̃.
Hunc uocabulo tigridis  uem leonis appella¬
tione signauit. Sathan quipƿe & propter
crudelitatẽ dicitur leo: & pyter multifor¬
mis astutiȩ uarietatem. non incongruȩ tigris
uocatur. Nodo enim se sicut est ꝑditus hu¬
manis sensibus obicit: modo quasi angłm lui¬
cis ostendit: modo stultoꝵ mentes blandien¬
do ꝑsuadet: modo ad culyam terrendo ꝑtrahit:
in odo suadere uitia aꝑte nititur: modo suris
suggestionibus sub uirtutis specie palliatur.
Hec itaq belua quȩ tanta uarietate respergit᷑
uire tygris uocatur: quȩ apud septuaginta
interpretes ut prefati sumus mirmicoleon
dicitur. Quod uidelicet animal absconsum
ĩpuluere. formicas ut diximus frumenta
gestantes interficit: quia nimirũ apostata
angł̃s in terram de celis ꝓiectus. iustoꝵ m̃teᷤᷤ

Expanded text:
vitae meritis superantes calceamus. Unde et vitae meritis superantes calceamus. Unde et adhuc subditur: « Tigris periit, eo quod non haberet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. » Hunc vocabulo tigridis repetit, quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem, non incongrue vocatur tigris. Modo enim se, sicut est perditus, humanis sensibus objicit; modo quasi angelum lucis ostendit; modo stultorum mentes blandiendo persuadet; modo ad culpam terrendo pertrahit; modo suadere vitia aperte nititur; modo in suis suggestionibus sub virtutum specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes,
Abbreviated transcription (Latin):
deles catulos gignit. Catuli autem leort̃
sunt: quilibet reprobi. ad iniquam uitam
malignoꝵ spirituum errore generati. Qui
&& simul omnes unquersam mundi ciuii¬
non lcena. sed leene catuli uocantur. Sic̃
lii babilonie singuli quiq reproboꝵ: et eadẽ
babilonia simisl omnes reprobi uocantur.
Sed sancti uiri quam duui in hae uita sunt.
semet ipsos sollicita circuispectione custodi
unt. ne leo circuiens insidiando subripiat. Id
est antiquus hostis sub aliqua imagine uir¬
tutis occidat: ne leene uox auribꝰ obstrepat:
idest ne babilonie gła sensum ab amore pa¬
trie celestis auertat: ne catuloꝵ dentes mor¬
deant: idest ne reproboꝵ ꝑsuasio in corde p̃ua¬
lescat. At contra heretici iam quasi de scitate
securi sunt: quia uitȩ sue meritis cuncta se¬
superasse suspicantur. Unde & nunc dicit᷑.
Rugitus leonis & uox lcene: et dentes catu¬
Nos ideo nullis flagellis atterimur: qͥa &
uirtutem antiqui hostis. et cupiditatẽ terre

Expanded text:
deles catulos gignit. Catuli autem leonum deles catulos gignit. Catuli autem leonum sunt quilibet reprobi, ad iniquam vitam, malignorum spirituum errore generati: qui et simul omnes unnon leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut lii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul, omnes reprobi vocantur. Sed sancti viri, quandiu in hac vita sunt, semeunt, ne leo circuiens insidiando subripiaest antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici, jam quasi de sanctitate securi sunt quia vitae suae meritis cuncta superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: « Rugitus leonum, et vox leaenae, et dentes catuNos ideo nullis flagellis atterimur, quia et virtutem antiqui hostis, et cupiditatem terren
Abbreviated transcription (Latin):
rei ex duiersitate componitur: in sacro eloqͥo
per rem quamlibet licite diuersa figurant᷑.
Fł abet quippe leo uirtutẽ: habet et seuici¬
am. el ir tute ergo dominũ: seuitia diabo¬
lum signat. łł m̃e enim de domino dicit᷑.¬
D icit leo de tribu uida radix dauid. Hire
de diabolo scriptum est. Aduersariꝰ uester
deuoret. Leenȩ autem nomine aliquan¬
do sc̃a eccłia: aliquando babilonia designat᷑.
Pro eo enim quod contra aduersa audax
est. leena dicitur eccłia: sicut eius dẽ beati
iob uocibus approbat᷑. qui derelictã ab ec¬
clesia uideam indicans ait. N on calcaue¬
runt᷑ filii instiedꝵ. nec ꝑtransiuit per eã
leena. Aliquando uero leene nomine hu¬
uis inundi cuitas. idest babilonia expri-¬
mitur: quȩ contra uitã innocentiũ imma¬
nitate crudelitatis effrenat᷑. Q uȩ antiqͦ
hosti quasi seuissimo leoni sociata. ꝑuersȩ
ꝑsuasionis cius semina concipit. et reproboᷤ
ex se filios ad similitudinẽ illius quasi cru¬

Expanded text:
rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo scriptum est: Adversarius vester devoret . » Leaenae autem nomine aliquando sancta Ecclesia, aliquando vero Babylonia designatur. Pro eo enim quod contra adversa audax est, leaena Ecclesia dicitur, sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indicans, ait: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Aliquando vero leaenae nomine hujus mundi civitas, id est Babylonia, exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi cru
Abbreviated transcription (Latin):
qui quandoq morituri uiuere moriendo
poterant: dum mortẽ quȩ proculdubio uen¬
tura est metuunt: & uitã simul & sapi¬
entiã ꝑdunt. At contra iusti in sapientia
moriunt᷑: quia mortẽ quam funditus de
uitare nequeunt. cum pro ueritate unm¬
net differre contempnunt: camq dum eqͣ¬
nimiter ferunt. penam propaginis uertunt
in instrumentũ uirtutis: ut inde debeat
uita recipi: unde per prime culpe meritum
cogitur finiri. Sed quia hec ehyphaz contͣ
miqͦs ueraciter ꝓtulit: beatum iob reprehen¬
sibilem extimans de fastu se sapic̃tiȩ iflauit.
Unde ce post predicam̃ta tantȩ rectitudi¬
nis: irrisionis uerba subiungit dicens. Uoca

Expanded text:
qui quando morituri vivere moriendo qui quando morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post praedicamenta tantae rectitudinis, irrisionis verba subjungit, dicens: CA
Abbreviated transcription (Latin):
discretio. admonitionẽ protinus initulit. qđ
in aliis patesceret. in aliis lateret dicens.
Quorundam homini peccata manifesta
sunt. precedentia ad iudicium: quorũdã
aũt o subsequuntur. Sicut ergo per
hanc sententiã paulus nõ ĩ eis dem uerbis
congruit. quibus ea loquens de timo-¬
thei infirmitate subiurxit: sed ad illud
rediit. quod superius intermittendo nar-¬
rauit: ita hoc loco ebyphaz cum de electis
diceret. qui reliqui fuerint auferentur ex
eis. ilico aduingens. morientur et non in
sapientia: ad illud protinuis recurrit. qđ
superuis de reprobis protulit dicens. &
quia nullus intelligit. in eternum peribt̃.¬
Idento autẽ reprobi electos despitiunt: qđ
ad uitã inuifibilẽ per uisibilẽ mortem
tendunt. De quibus bene nunc dicitur.
Morientur et non in sapientia. Ac si aꝑte
diceretur. Uortẽ quidem & sapientiã pa-¬
rit̾ fuguuint: sed sapientiã penitꝰ deserunt.¬
mortis autẽ laqueas non euadunt. Et

Expanded text:
discretionis admonitione, protinus intulit quod discretionis admonitione, protinus intulit quod in aliis patescerent, et in aliis laterent dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur. Sicut ergo per hanc sententiam Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam loquens de Timothei infirmitate subjunxit; sed ad illud rediit, quod superius intermittendo narravit; ita hoc loco Eliphaz cum de electis diceret: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis, illico adjungens: Morientur, et non in sapientia, ad illud protinus recurrit, quod superius de reprobis protulit, dicens: Et quia nullus intelligit, in aeternum perib--Idcirco autem reprobi electos despiciunt, quod ad vitam invisibilem per visibilem mortem tendunt. De quibus bene nunc dicitur: Morientur, et non in sapientia. Ac si aperte diceretur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugiumortis autem laqueos non evadunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
de iustituendis ęccliȩ officiis admoneret. ne
quos forte ad sacros ordines uordinate pro¬
ueheret dixit. Mantis cito nenrini impo¬
sueris. neq cõmunicaueris peccatis alienis.
Te ipsum castum custodi. Qui ad infirmi¬
tatẽ eus corporis protinus uerba comiertens:
ait. Noli adhuc aquam bibere: sed modico
uino utere ꝓpter stomachũ tuum et freq̃n¬
tes tuas infirmitateᷤᷤ Statunq subiungit
dicens. Quoꝵdam hominĩ peccata ma¬
nifesta sunt. precedentia ad iudicium: quo
rundam autem &. subsequentur. Quid
ergo ad illud ꝑtinet quod ab infirmo bibi
aquam prohibuit. hoc quod de peccatis
absconditis quoꝵ. dam hominũ manifestis¬
q subiunxit: nisi quod interposita de eius
infirmitate sententia adhoc in extremo re¬
diit. quod superius dixit. manus cito ne
alienis  Ut enim hec eadem peccata qͣnta
sollicitudine ꝑquirenda essent ostenderet:
interposita continuo infirmitatis molestia.

Expanded text:
de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi . Qui ad infirmitatem ejus corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Statimque subjungit, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecrumdam autem et subsequuntur . Quid ergo ad illud pertinet quod ab infirmo bibi aquam prohibuit, hoc quod de peccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod interposita de ejus infirmitate sententia ad hoc in extremo rediit quod supe? Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine refellenda essent ostenderet, interposita contra infirmitatis molestiam
Abbreviated transcription (Latin):
& de electis di ilico aduixit. qui reliqui fue¬
rint. auferentur ex eis: & hoc̃ quod protinus
eisdem electis non conueniat subdit dicens.
morientur et non in sapientia: Si enim
a reprobis diuinitus auferuntur. quo pacto
mori non in sapientia dicuntur. Sed nimi¬
rum sacre scripture consuetudo est: ut cum
aliquid narrat. inter posita alteruis cause sen-¬
tentia. ad superiora protinus redeat. N am
postquam dixit. & quia nullus est qui in¬
telligat ii et̃num peribunt: electoꝵ. mox
sortẽ subuitulit dicenꝰ. Qaũt reliqͥ fueruit
auferentur ex eis. Etrursum sententie suȩ
oculum in eum quem predixerat interitũ
reproboꝵ. mittens: subito adiungit. Morien¬
tur & non in sapientia. Ne si diceret. hii
quos dixi quia non intelligentes in ęt̾num
peribunt: proculdubio non in sapientia mo¬
rientur. Sed hunc esse nonnũquã morẽ¬
morẽ sacri eloquii melius ostendimꝰ: si exeo ali¬
quam hugus rei similitudiñe proferamus.
Paulus naniq apłs cũ dilectum discipłm

Expanded text:
 de electis Dei illico adjunxit: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis; et hoc protinus, quod eisdem electis non conveniat, subdit dicens: Morientur, et non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Nam postquam dixit: Et quia nullus est qui intelligat, in aeternum peribunt, electorum mox sortem subintulit, dicens: Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis. Et rursum sententiae suae oculum in eum, quem praedixerat, interitum reproborum mittens, subito adjunxit: Morientur, 174 et non in sapientia. Ac si diceret: Hi quos dixi quia non intelligentes in aeternum peribunt, procul dubio non in sapientia morientur. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum
Abbreviated transcription (Latin):
uultum suum ꝓpħa pallio operit: quia in ip¬
sa subtilissuna contẽplatione ueritatis. quanta
ignorantia homo tegatur agnoscit. Uultui
nainq pallium suꝑ iuducere est. ne altiora
mens querere audeat. hanc ex consideratione
ꝓprie uifirmitatis uelare ÷ ut nequaqũa intel-¬
ligentie oculos ultra se precipitant᷑ aperiat:
sea ad hoc quod apprehendere non ualet reue¬
renter claudat. Qui hec agens in spelunce
ostio stetisse describitur. Quid namq spelun¬
ca nr̃a est. nisĩ hec corruptionis habitatio. in
qua adhuc ex uetustate retinenur: Sed cũ
aliquid ꝑcipere de cognitione diuinitatis inci-¬
pimus: quasi iam in spelunce nr̃e ostio stamꝰ.
Quia enun progredi ꝑfecte non possumꝰ: ad
cogrtionẽ tamen diuinitatis inhiantes. iam
aliquid de lib̾tatis aura captamus. In ingressu
ergo spelunce stare est: represso nostre corrup¬
tionis obstaculo ad cognitionẽ ueritatis exire.
Unde & nube in taber naculũ descendente:

Expanded text:
vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipvultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est ne altiora mens quaerere audeat; hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens in speluncae ostio stetisse describitur, quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus: Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid dergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculo descendente,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotione dñs. Et post cõmotionẽ ignis. Non
in igne dominus. Et post igne sibilus aure
tenuis. Spiritus quippe ante domiiũi euer-¬
tit montes. & petras conterit: quia pauor qͥ
ex aduentu euis irruit. et altitudine cordis nr̃i
deicit. & duriciã liquefacit. Sed spiritu
cõmotionis && igni nou inesse dominus dicit᷑ :
esse uero in sibilo aure tenuis uon negatur: qͥa
nimirũ mens cum in conteplationis sublumi¬
tate suspenditur: quicquid ꝑfecte conspicere
preualet deus non est. Cum utro subtile aliqͥd
onspicit: hoc est quod de incõprehensibili sub¬
stantia ȩt̾nitatis audit. Quasi enim sibilum
tenuis aure ꝑcipimus: cum saporem in cireum¬
scripte ueritatis ontemplatione subita subtilit᷑
degustamus. Tunc ergo uerum est quod de do
angnoscimus: cum plene nos aliquid de illo co¬
guoscere non posse sentimus. Unde et bene il¬
lic subditur. Quod cum audisset helias. ope

Expanded text:
commotione Dominus, et post commotionem ignis; non commotione Dominus, et post commotionem ignis; non in igne Domitenuis . Spiritus quippe ante Dominum evertit montes, et petras 169 conterit; quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed spiritui commotionis et igni non inesse Dominus dicitur, esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur; quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est: cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Qtenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, oper
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in hane dominus descendit: quia nob̃
multũ proficientibus parum de se aliquid
sensibus nr̃is aperit: si tamen dici in illo uel
parum uel aliquid potest ⁊ qui unus semper
& idem ꝑmanens. intelligi partiliter potest.
Et tamen a suis fidelibus participari dicitur.
cum in eius substantia pars nullatenus ad¬
mittatur. Sed quia hunc exprimere ꝑfecto
sermone nos non possumus ÷ humanitatis
ur̃e modulo quasi infantie imbecillitate prepediti:
eum aliquatenus balbutiendo resonam. Quia
uero & ii magna contẽplatione subleuati subti¬
le quid de ẽt̾nitatis cognitione ꝑtingimus: sacrȩ
historiȩ uerbis ostenditur cũ de cognitione d̃i
ꝓpħa nobilis helyas edocetur. Cui cum transi¬
turum ante eum se dñs pronutteret dicens.
ecce dominus transit. spiritus grandis et for-¬
tis. subuertens montes && conterens petras
ante dominũ: ilico achuixit. Non in spiritu
dominus. Et post spiritũ cõmotio. Non in

Expanded text:
Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus, parum de se aliquid nostris sensibus aperit, si tamen dici in illo vel parum vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non ponostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Quia vero et in magna contemplatione sublevati, subtile quid de aeternitatis cognitione pertingimus, sacrae historiae verbis ostenditur, cum de cognitione Dei propheta nobilis Elias edocetur. Cui cum transiturum ante eum se Dominus promitteret, dicens: Ecce Dominus transit, spiritus grandis et fortis, subvertens montes et conterens petras ante Dominum; illico adjunxit: Non iDominus, et post spiritum commotio; non in
Abbreviated transcription (Latin):
tis infunditur. Qui tamen super apł̃os
ueniens. per exteriorem sonum tanquam
per uehementẽ spiritum demonstrat᷑: cũ dr̃.
cum se noticie humane infirmitatis insi¬
nuat: & sonitu uehementis spiritus. &
uoce aure lenis exprimit᷑: quia uidelicet ue¬
niens. uehemens est & lenis. Lenis qͥa
noticiam suam quatenus cognosci ut cũq
ualeat nr̃is sensibꝰ temperat: uchemens
quia quantiulibet hanc temperet: aduentu
tamen suo infirmitatis nostre cccitatẽ illiun¬
nando ꝑturbat. Illustratione enim sua nos le¬
uiter tangit: sed inopiam nr̃am immaniter
concutit. Uox ergo di quasi aure lenis audit᷑:
quia in hac adhuc uita positis contẽplatoribus
suis nequaqu̾a se diuinitas sicut est insinuat.
sed lippientibꝰ mentis nostre oculis claritatem
suam tenuit̃ demonstrat. Quod bene ipsa le¬
gis acceptione signatur ⁊ cum dicitur. quia mo
in quam nos ascendimus: ut ad ea que ultra
infirmitatẽ nr̃am sunt uidenda subleuemur.

Expanded text:
tis infunditur? Qui tamen super apostolos tis infunditur? Qui tamen super apostolos veniens, per exteriorem sonum tanquam per vehementem spiritum demonstratur, cum dicicum se notitiae humanae infirmitatis insinuat, et sonitu vehementis spiritus, et voce aurae lenis exprimitur; quia videlicet veniens, et vehemens est et lenis: lenis, quia notitiam suam, quatenus cognosci utcunque valeat, nostris sensibus temperat; vehemens, quia quantumlibet hanc temperet, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua nos leniter tangit, sed inopiam nostram immaniter concutit. 66. Aura lenis quia se quia in hac adhuc vita positis contemplatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis acceptione signatur, cum dicitur, quia Moyin quam nos asceinfirmitatem nostram sunt videnda sublevemur?
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Imago quipƿe patris. filiris est: sicut
de condito homine moyses insinuat dicens
Creauit ds hominẽ: ad imaginem dĩ fecit il¬
lum. Et sicitt per expressionẽ sapientie. de
eodem filio quidam sapiens dicit. Candor
est enim lucis et̾ne. Et sicut paulus dicit.
Qui cum sit splendor głe & figura substan¬
tie eus. Cum ergo eteruitas cermtur. pro ut
infirmitatis nostre possibilitas admittit: una¬
go euis mentis nostre oculis antefertur:
quia cum uere in patrem intendimus. hunc
quantum accepimus per suam imaginem
idest filium uidemus & ꝑ eã speciẽ ꝗ̃ de
ipso sine initio nata est. eum aliquo modo
cernere qui nec xpit nec desurit conamur.
Unde oe eadem ueritas in euangłio dicit.
Nemo uenit ad patrem nisi per me. Bene
lenis: nisi cognitio sancti spiritus designat᷑.s
Qui de patre procedens. & de eo quod est
filii accipiens. nr̃e tenuit᷑ noticie infirmita¬

Expanded text:
mus. --Imago quippe Patris, Filius est, sicut mus. --Imago quippe Patris, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit illum . Et sicut per expressionem Sapientiae de eodem Filio quidam sapiens dicit: Candor est enim lucis aeternae . 168 Et sicut Paulus ait: Qui cum sit splendor gloriae, ac figura substantiae ejus . Cum ergo aeternitas ejus cernitur, prout infirmitatis nostrae possibilitas admittit, imago ejus mentis nostrae oculis antefertur; quia cum vere in Patrem intendimus, hunc quantum accipimus, per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Bene lenis, nisi cognitio sancti Spiritus designatur, qui de Patre procedens, et de eo quod est Filii accipiens, nostrae tenuiter notitiae infirmita