comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quare dicit cato. Concra u̾bosos
uoli contend̾e u̾bis. S̾ino datur
requiras ne de secretis cam eboso uł
mulieie mala loquaris. dix̃ .n. sa¬
lõn. Rullum secretũ u regnat ebͥ¬
etas. Et alius dixit. Garrulicas
imilierum id solum nouit cela
quib audientib aliꝙͥ dicas. sꝙͥ
tum ẽ enĩ. Nospice te certũ si ius
proferre simstrum. Ne lateat for¬
sam qui maledicat idem. Et c̾ce
multa exempla ad expoitoe et

Expanded text:
Quare Cato dixit: «Contra verbosos noli contendere verbis. Sermo datur . 56 Item requiras ne de secretis cum ebrioso vel muliere mala loquaris. 57 Dixit enim Salomon: «Nullum secretum ubi regnat ebrietas». 58 Et alius dixit: «Garrulitas mulierum id solum novit celarquibus audientibus aliquid dicas. 60 Scriptum est enim: «Prospice te circum si vis proferre sinistrum», ne lateat forsan qui maledicat idem. 61 Et certe multa exempla ad expositionem et
Abbreviated transcription (Latin):
na. Et marcus. dixit. Deridens
alios non inderisus abibit. Et
ris. utrumq culpa ẽ in aure pͥus tͦ¬
pe seq̃ns ue mag̃. Duodecimo requi¬
ras. nequid dolosum dicas. Dixit .n.
cio decimo requiras nequid suꝑbum
dicas. Dix̃ .ii. salon aibi fu̾it suꝑbia
iͥ et concumelia. uͥ autem humilicas

Expanded text:
na ». Et Martialis dixit: « Deridens na ». Et Martialis dixit: « Deridens alios non inderisus abibis ». Eris, utrumque culpa est, <Maure>, prius turpe sequensve magis ». Duodecimo requiras ne quid dolosum dicas. Dixit enimam ». Tertiodecimo requiras ne quid superbum dicas; nam dixit Salomon: « Ubi fuerit superbia ibi et contumelia; ubi autem humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tñi eoꝵ qui ab hiis quib infertur
si possunt uon propulsant inuiriã.
Et causa ẽ inuitio qui nou obibat
in uirie Si pot̃ qmͣ si parences aũ
pat̾am auͥ amicos deseret. si cõmode
potes iõ dixi. quia ea demũ fi̾ posse
dur que cõmode si possiuit. ut lex
nr̃a dix̃. Si autem alius tͥ inuriam
dixĩt tac̾e debes. Nam sꝙͥsit cragust̾
quid sediciosum dicas. quia nicħ
ẽ ꝑ nicõsius incinitate qmͣ seditõ
¶Undecimo reqͥras qͣud irrisoriũ
dicas. n de amico nec de inimico.
n de quolib alio. scpͥtum ẽ .n.
amicum nec ioco lede quidẽ decet.
Et ic̃m bonus amicus lesus gͦuius
irascit᷑. innimicꝰ aut̃ ꝓpt̾ irrisiones
dese fcas tecum cito ad u̾ba ꝑueniet
atur cito desicit et raro conualescit
Et certe ppt̾ irrisiones cito diceuir
tͥ di̾ ꝙ uolles audire. Nam d ͭ sa¬
lõn qui aliena temere manifestat
uitia: sua in tempestiue audiet cͥmi¬

Expanded text:
terum eorum qui ab hiis quibus infertur, terum eorum qui ab hiis quibus infertur, si possunt, non propulsant iniuriam, et tam est in vitio qui non obstat iniurie, si potest, quam si parentes aut patriam aut amicos deserat ». « Si commode potes » ideo dixi, quia ea demum fieri posse dicuntur que commode fieri possunt, ut lex nostra dicit. Si autem alius tibi iniuriam dixerit tacere debes; nam scripsit Augustinus quid seditiosum dicas, quia nichil est perniciosius in civitate quam seditio. Undecimo requiras ne quid irrisorium dicas neque de amico neque de inimico nec de quolibet alio. Scriptum est enim: « Amicum nec ioco ledere quidem decet ». Et iterum: « Bonus amicus lesus gravius irascitur ». Inimicus autem propter irrisiones de se factas tecum cito ad verba perveniret atur cito deficit et raro convalescit ». Et certe propter derisiones cito diceretur tibi quod nolles audire, nam dixit Salomon: « Qui aliena temere manifestat vitia, sua intempestive audiet crimi
Abbreviated transcription (Latin):
diceas. ait enim ihesus filius sy¬
ras. Qui sophistice loquit᷑ odibilis
est: ⁊ in oĩ defrandabitur. nõ enim
da ta est illi adño gr̃a. Nono re¬
quiras nequid iniuriosũ uł contu¬
meliosum dicas uł facias.sqͥptũ
ẽ enĩ. multis iniiatur qui facit
Oaus iniurie proximi ne rie¬
mineris et nichil agas in oꝑi ĩ in
cit accipiet ꝙ iuiq gessit. Et se
que fit sub siłatõe boni. Ait .ii. cul¬
liuis. Nulla capitalior est iniuiria.
qmͣ eorum qui tunc cum maxiẽ
fallunt. id agunt ut boni iuri eẽ
uideant᷑. Iniurie uamq et con¬
tumelie tain pessime sunt ut nõ
solum cuilib singłarit᷑ nocoant.¬
rat ait. riegnum agente iu gentẽ
mͣsf̾tur pp̃ iniusticias. iniurias. et
contumelias. Et non solum a dicẽ¬
do ui faciendo alii iuiuriã cohibere
te debes aci cessare. S etiau alii
uolenti dicẽ uł fac̾e̾ in uiriam ob¬
stare debes si ꝯmode potes. aic .ii. tul¬
luis in libͦ de officus p᷑. Duo sunt gn̾a¬

Expanded text:
. Ait enim Jesus Sirac: « Qui sophistice loquitur odibilis est, omni re defraudabitur, non enim data est illi a Domino gratia ». Nono requiras ne quid iniuriosum vel contumeliosum dicas vel facias. Scriptum est enim: « Multis minatur qui uni Omnis iniurie proximi ne memineris et nichil agas in operibus icit accipiet quod inique gessit ». Et Sque fit sub simulatione boni. Ait enim Tullius: « Nulla capitalior est iniuria quam eorum qui tunc, cum maxime fallunt, id agunt ut boni viri esse videantur ». Iniurie namque et contumelie tam pessime sunt ut non solum cuilibet singulariter noceantrac: « Regnum a gente in gentem transfertur propter iniustitias, iniurias et contumelias ». Et non solum a dicendo vel faciendo alii iniuriam cohibere te debes atque cessare, sed etiam alii, volenti dicere vel facere iniuriam, obstare debes, si commode potes. Ait enim Tullius in libro De Officiis primo: « Duo sunt inus
Abbreviated transcription (Latin):
caput nubes tetigĩt: quasi st̾quilinũ
infine ꝑdenir. Et Ihesus sẏrac dix̃.
odibilł ẽ coram deo et hominib su¬
ꝑbia. et execrabilis omnis iniqui¬
tas. Et irm obiułgatõ ⁊ iniurie ad¬
nullabunt sub̾anr et domꝰ que ni¬
mis locuplex ẽ dmillabicur suꝑ¬
bia. Demq requums ne u̾bum
ociosum dicas scͥptũ ẽ namq. de
onini u̾bo atioso reddituri sumꝰ
ratõem. Sit itaq u̾bum tuũ uerũ
efficax non mane rõnabile. dulce
suaue. molle. et uon durũ. pulchͣm
⁊ non turpe. uł malum. non ob¬
scurum. uł ambignũ nõ sophisti¬
sum. non ñuriosum. non sedicio¬
sum. uon irrisoriũ. non dolosum.
non suꝑbum. non ociosũ. ħ deniq
pietatem. estiãtõe. uecundiã nr̃a
.mores fuit nec nos fac̾e posse c̾den
ea dice̾ debemus. ait .ni. socrates.
Q̾ face̾ turpe est nec dice hone¬
stum puto. honesta igitur semꝑ
dicẽ debes. nõ solũ int̾ exͣneos: s
ł int̾ tuos. Nec in honestis u̾bis int̾

Expanded text:
it, quasi sterquilinium in fine perdetur ». Et Jesus Sirac dixit: « Odibilis est coram Deo et hominibus superbia et execrabilis omnis iniquitas ». Et iterum: « Obiurgatio et iniurie annullabunt substantiam et domus que nimis locuplex est annullabitur superbia ». Denique requiras ne verbum otiosum dicas; scriptum est namque: « De omni otioso verbo reddituri sumus rationem ». Sit itaque verbum tuum verum, efficax, non inane, rationabile, dulce et suave, molle et non durum, pulchrum et non turpe vel malum, non obscurum vel ambiguum, non sophisticum, non iniuriosum nec seditiosum, non irrisorium, non dolosum, non superbum nec otiosum. Hoc denique pietatem, extimationem, verecundiam nostram mores fiunt nec nos facere posse credeea dicere debemus. Ait enim Socrates: « Que facere turpe est, ea nec dicere honestum puto ». Honesta igitur semper dicere debes, non solum inter extraneos, sed etiam inter tuos. « Nec enim inhonestis verbis inter
Abbreviated transcription (Latin):
loquacitatẽ extingnit maliciam.
Et ali̾ idem dix̃. Cum inro linguo¬
so ne loquaris ne in ignẽ illius
struas lingna. Et ali idẽ dic̃. Ne
cũ fatins consilium habeas. nõ
enim poterũt dilig̾e̾ nͥ eis q̃ eis
placent. ¶ Item requiras ne
cum cinicis multũ loquaris.
ait .n. tullins. iõ ꝙnicorũ pe¬
nitas abicienda est. Cinos giege
latine dicitur canis. inde cinici di¬
cunt᷑ latrantes ut canes de quib
et siłib doꝰ dixit. Nolite proicere
margaritas aute portos. It̃ requi¬
ras ue cum ma Liuolis multam ꝯ¬

Expanded text:
loquacitatem extinguit malitiam ». loquacitatem extinguit malitiam ». Et alibi idem dixit: « Cum viro linguoso non loquaris nec in ignem illius struas ligna ». Et alibi idem ait: « Ne cum fatuis consilium habeas: non enim poterunt diligere nisi que eis placent ». Item requiras ne cum cinicis multum loquaris. Ait enim Tullius: « Ratio cinicorum penitus abicienda est ». « Cinos » grece, latine dicitur « canis »: inde « cinici » dicuntur latrantes ut canes. De quibus et similibus Dominus dixit: « Nolite proicere margaritas inter porcos ». Item requiras ne cum malivolis multum c
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nam eloquii tui. Et itm. u̾ sa¬
piens si cũ stlt̾o contendi̾t siue i¬
rascatur siue rideat nõ ĩuemet
requiem. Et itm. Non recipit
stultus u̾ba pͣdencie insi ea dixiͦs
que u̾sant᷑ in corde̾ suo. Et ihesꝰ
sẏrac dixit. Cum dormente loqui¬
tur qui narrat stulto sap̃iam et
in sine narrationis dicet quis ẽ h
¶Itẽ requiras ne cũ irrisore loqua¬
ris scriptum ẽ enim cum detisore cõ¬
sortium non habeas. loquele ens
assidintatem qͣi toxita fugias. soci¬
etas eius tui lapueus ẽ. alt̾naq
affabilitas despectio. Et sason dicit
Noli arguere de risorem ne ce odit.
argue sapientem et diliget te
ip̃e sibi iniuriam facit qui argu¬
it impium ip̃s sibi maculam quei .
It̃ requiras ne cũ lingnoso uł lo¬
quati colloquium habeas. ait .n.
ꝓph̃a .uir linguosus nõ dirigetur
in t̾ra: ⁊ ihesus sirac dixit. t̾ri¬
bilis ẽ homo in ciitate sua uir
linguosus et temeraruis in u̾bo
suo odibił erit. et itm̃. Qͥ ooit

Expanded text:
trinam eloquii tui ». Et iterum: « Vir sapiens si cum stulto contenderit, sive irascatur sive rideat, non inveniet requiem ». Et iterum: « Non recipit stultus verba prudentie, nisi ea dixeris que versantur in corde suo». 37 Et Jesus Sirac dixit: «Cum dormiente loquitur qui narrat stulto sapientiam et in fine narrationis dicet “Quis est hItem requiras ne cum irrisore loquaris. Scriptum est enim: « Cum irrisore consortium non habeas, loquele eius assiduitatem quasi toxica fugias. Societas eius tui laqueus est, alternaque affabilitas despectio ». Et Salomon dixit: « Noli arguere irrisorem, ne te oderit. Argue sapientem et diliget te ipse sibi iniuriam facit. Qui arguit impium ipse sibi maculam querit ». Item requiras ne cum linguoso vel loquaci colloquium habeas. Ait enim propheta: « Vir linguosus non dirigetur in terra ». Et Jesus Sirac dixit: « Terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis erit ». Et iterum: « Qui odit
Abbreviated transcription (Latin):
acq ita illi pax ẽ secreta tͦnsq̾i¬
litas. u̾itatẽ gͦ purã dicas et
simplicẽ ⁊ deũroga ut u̾ba ñe¬
dacii a te longe faciat. h̃a et sa¬
łou rogauit dnm dicens. Duo
rogtini te dñe ne deneges michi¬
mẽdacii longe fac ame. Et sicur
nõ debes dic̾e ꝯtͣ u̾tat̾ẽ. ita nͦface.
Dixit .n. beatꝰ paulꝰ in .e.iͣ. ad¬

Expanded text:
atque ita illi pax est secreta tranquiatque ita illi pax est secreta tranquillitas ». Veritatem ergo puram dicas et simplicem et Deum roga ut verba mendacii a te longe faciat. Nam et Salomon rogavit Dominum dicens: « Duo rogavi te, Domine, ne deneges mihimendacii longe fac a me ». Et sicut non debes dicere contra veritatem, ita nec facere. Dixit enim beatus Paulus in epi
Abbreviated transcription (Latin):
redictis noͣtis. diligent̾q co¬
gnitis. suꝑ hac silła quis. sequitur
id̾e aliqua exp̃onis causa suꝑ hac
sillã. Quid. et c̾te requirere debes
quid dicas inpͥuͦ utrũ u̾m aut flm.
la deo homines proximos facit. cũ
ip̃e deus u̾itas sit ip̃omet testance
cum dicit. Ego sum uia m̾tas ⁊
omninodicas mendacio doloso
acquiesce nĩtati siue ate prolate
et incelligo m̾tatẽ purã inqͣ nicħ
ĩmisceatur fłitatis. Nam idẽ ait
bonum ẽ uerui. si ñ aliqͥd ĩ mis¬
qui iũtati oꝑam dat incõposita
iurisiurandi. et nichil ĩ t̾sit ĩc̾
tuam simplicem assercõem et
ius iurand̾. Nam ut dix̾. senͣ. dic¬
id̾ dixit in libro de form̃ boneste
uite. nichil tͥ int̾sit an affirmes
an iures. De religione ⁊ fide .ni.
et inuocãtis nõ est testis. tñ nõ
transeas u̾cacẽ ne iusticie tͣnsi¬
lias lege. Ꝙ si aliqũ coh̾ceris
uti mẽdatio. ute̾ nõ ad falsi s
Adui custodiam. Et siꝯtig̾i̾t
tacenda .ii. tacet. loq̃nda loquit᷑.

Expanded text:
redictis notatis diligenterque cognitis super hac sillaba «quis», sequitur videre aliqua expositionis causa super hac sillaba «quid». 2 Et certe requirere debes quid dicas; in primis utrum verum an falsum. la Deo homines proximos facit», cum ipse Deus veritas sit, ipsomet hoc testante, 5 cum dicit: «Ego sum via, veritas et doloso « Acquiesce veritati sive a te prolate et intelligo veritatem puram, in qua nichil immisceatur falsitatis. Nam ut idem ait: « Bonum est veruqui veritati operam dat incomposita iurisiurandi et nichil intersit inter tuam simplicem assertionem et iusiurandum. 13 Nam ut Seneca diidem dixit in libro De formula honeste vite: « Nichil tibi intersit an affirmes an iures: de religione enim et fide et invocantis non est testis, tamen ne transeas veritatem, nec iustitie transilias legem. Quod si aliquando coherceris uti mendacio, utere non ad falsi sed ad veri custodiam. Et si contigertacenda enim tacet, loquenda loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicas ut tͥ credatur alioqui pro
mẽdatio reputaret᷑ et uicẽ. ⁊ fal¬
sitatis obtine̾t. Nam iu̾icas que
nõ credit᷑ pro mẽdacio reputa¬
tur. Sicut eꝯ uicem ueri optinz
dacio doloso penitꝰ fugato. q la
nõ ẽ iudicandus mẽdax quiditit
ꝙͣtũ in ip̃o est nõ fallit ip̃e. Sed
mẽdatio quiore nesciens u̾m
loquit᷑. sciens autẽ uoliitate

Expanded text:
oquin pro mendacio reputaretur et vicem falsitatis optineret. Nam veritas que non creditur, pro mendacio reputatur, sicut econverso vicem veri optinet dacio doloso penitus fugato », quia « non est iudicandus mendax qui dicit quantum in ipso est non fallit ipse sed fmendacio qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
honeste uite. Sͥmo qͦ tuus nõ
sit in anis. E aũ ꝯsoletur. añ
doceat. aũ p̾cipiat. auͥ motieat.
uerba semꝑ sunt dicenda. irrõna
caret nõ pocest esse diut᷑nu̾m.
Qd̾ enĩ rõm secũ portat totũ mũd̾
uincit. Uñ scriptũ ẽ. Siuis m̃c̾e̾
młtis inplicatur erroribus E
Qͣrco requiras utͫ dicas quid
asꝑum an dulce ⁊ suaue. Dul¬
cia enĩ u̾ͥba semꝑ sunt ꝓfe̾nda.
Dẏbie. ⁊ psalterium suauẽ faciũt
melodiam. suꝑ utͣq autẽ lingꝰ
suauis. Et itm̃ id̾ dixit. u̾bum
dulce mnultiplicat amicos et mi¬
tigat inmicos. Inde etiã dici
ꝯ sueuit. silua tenet leporem.
sapientis lingͣ leporem. Et
panphilꝰ dixit. Excitat ⁊ neutrit
Facũdia dulcis amorẽ E Qm̃to
requiras an dicas quid durũ
aũ molle. mollia et̃ uerba dĩ
salomon. Mollis responssio fii¬
git iram. Sermo qͦ durus.¬

Expanded text:
honeste vite: « Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut consoletur aut doceat aut precipiat aut moneat »verba semper sunt dicenda, irrationcaret non potest esse diuturnum. Qui enim rationem secum portat totum mundum vincit. Unde scriptum est: « Si vis vincere multis implicatur erroribus ». Quarto requiras utrum dicas quid asperum an dulce et suave. Dulcia enim verba semper sunt proferenda, um suavem faciunt melodiam, super utraque autem lingua suavis ». Et iterum idem dixit: « Verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos ». Inde etiam dici consuevit: « Silva tenet leporem, sapientis lingua leporem ». Et Pamphilus dixit: « Excitat et nutrit facundia dulcis amorem ». Quinto requiras an dicas quid durum an molle. Mollia enim verba et Salomon: « Mollis responsio frangit iram, sermo q
Abbreviated transcription (Latin):
acdedas ad crattandum suꝑ huac
dictione. aui. Et c̾te cum loqͥ desid̾as
uceum amico. an alii. amico loqui¬
et bene et recte potes quia nichil ẽ
dulcius qͣm hẽre amicũ cũ qͦ tanꝙͣ
cum te ip̃o loquaris. Non tñ ami¬
co talia ditas de quibus pro pa¬
landis tuneas si mimicus pꝰea si̾et.
amicis tanꝙͣ dens audiat ⁊ sic ui-¬
uas cum hõib tanqͣm deus uideat
Et aliꝰ dix̾. sic hẽas amicum ut nõ
cos non ꝓbatos ꝓuide tͥ semel de
iniiuicis et millesies de amicis
et sic leuius poti̾t ꝑquirere dampnũ
filius syrac. amico et iuimico
noli enarrare sensum tuũ. ⁊ si ẽ
delcm̃ tuũ uoli deuudare audiet
enim te et despiciet te. ⁊ qͣi defẽ¬
dens pcc̃m tuñ sb̾rid te. Et aliud
dixit. Qx secretum ẽẽ uis nemini

Expanded text:
accedas ad tractatum super hac dictione « cui ». Et certe, cum loqui desideras, utrum amico an alii. Amico loqui bene et recte potes, quia nichil est « dulcius quam habere amicum cum quo tamquam cum te ipso loquaris ». Non tamen amico talia dicas de quibus propalandis timeas, si inimucus postea fieret. amicis tamquam Deus audiat et sic vivas cum hominibus tamquam Deus videat ». Et alius dixit: « Sic habeas amicum ut non cos non probatos provide tibi semel de inimicis et millies de amicis,et sic levius poteris requirere dampnum us Sirac: « Amico et inimico noli enarrare sensum tuum. Et si est tuum delictum noli denudare: audiet enim te et respiciet te et quasi defendens peccatum tuum » subridebit te. Et alius dixit: « Quod secretum esse vis, nemini
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Et tulliꝰ dͭ. S ⁊ fugiendũ ẽ¬
sñ cã quo nichil pt̃ ẽẽ stultius.
Sꝓpt̾ in a deundis ꝑicłis ꝯsuetu¬
do imitanda ẽ medicoꝵ qui
leuit̾ egrotantes leuit̾ curant.
tiones ⁊ ancipites adhib̾e co¬
gũtͦ. Qͣre in tͣnsqͥllo tẽpestatẽ
adu̾sam optare dementia est.

Expanded text:
 sed fugiendum etsine causa, quo nihil potest esse stultius. Quapropter in adeundis periculis consuetudo imitanda medicorum est, qui leviter aegrotantes leviter curant; ationes, et ancipites adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare, dementis est;
Abbreviated transcription (Latin):
ad rem gerendam qͥ accedit ca¬
ueat ne id medo ꝯsid̾e̾t qd̾ illa
res honesta sit. s ⁊̃ ut hẽat
efficiendi facultatẽ. ĩ quo ip̃o
ꝯsid̾andũ ẽ ne aut tem̾e despe¬
ret pp̃ ignauiam. aut minus
adhibenda ẽ pp̃aratio diligens.

Expanded text:
Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne id modo consideret, quam illa res honesta sit, sed etiam ut habeat efficiendi facultatem; in quo ipso considerandum est, ne aut temere desperet propter ignaviam aut nimis adhibenda
Abbreviated transcription (Latin):
nia sua effuderũt ĩꝯsulte largi
ter facias curare id ut diutius
gunt᷑. Ita qd̃ cũ beniuolentie
nõ tanta assequũt᷑ studia eoꝵ
quib dederũt. qnͣta odia eorũ
qͥb ademerũt. Qmͣ ob rẽ nͦ ita
claudenda ẽ res familiaris ut eã
benignitas aꝑire non possit nec ita
resanda ut om̃ib pateat. mod̾
adhibeat᷑. usq ad facultatẽ refa¬

Expanded text:
nia effuderunt inconsulte largielibenter facias, curare ut id diutius guntur. Ita cum benevolentiae non tanta assequuntur studia eorum quibus dederunt, quanta odia eorum quibus ademerunt. Quamobrem nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit; nec ita reseranda, ut omnibus pateat. Modus adhibeatur, isque ad facultates ref
Abbreviated transcription (Latin):
furor ĩ cͤsa ẽ cͤrenti cede furori.
Difficiles aditꝰ ĩpetus omĩs ht̃.
ꝯtultꝰ ab obliquo qui cũ descẽ¬
d̾e possit. Pugnat in aduersas
ire natator aqͣs. Et aliͥ. Cũ lia

Expanded text:
furor in cursu est, currenti cede furori, Difficiles aditus impetus omnis habet; Stultus, ab obliquo qui cum discedere possit, Pugnat in aduersas ire natator aquas. Impatiens a
Abbreviated transcription (Latin):
siã sicut ignis qͣnto magis ligͣ
susceꝑit semꝑ in maiorẽ flã¬
mam᷑ erigitur: ita malus hõ ꝙͣ¬
tomagis rõm audierit: semꝑ
in maiorem maliciã excitat᷑.
tend̾e u̾bis. S̾mo dat᷑ cũctis ã

Expanded text:
s: « Sicut ignis quanto magis ligna susceperit semper in maiorem flammam erigitur, ita malus homo quanto magis rationem audierit semper in maiorem malitiam excitatur tendere verbis. Sermo datur cunctis, animi
Abbreviated transcription (Latin):
Cansa nõ dicendi pro amito mo
hec ẽ ut non rogemus res turpes
ueq faciamus rogari. Non enim
almici causa pc̃caueris amici enĩ
nim amicum defend̾e debes ut ue¬
libentius u̾ba fundas utilia. uid

Expanded text:
Causa vero dicendi pro amico te hec est: ut non rogemus res turpes neque faciamus rogatu. 28 Non enim amici causa peccaveris». 30 «Amici enim nim amicum defendere debes ut velibentius verba fundas utilia, videl
Abbreviated transcription (Latin):
enim. lex natura ͭ eqũ ẽ neminẽ
cum alt̾ius iactura fĩ locupleciorẽ.
est. plus ⁊̾ procedit tullius dicens
nec cimor nec dolor nec mors nz¬
ꝯmodo suc aug̾e commnodũ
guitate mendici. p̾ro ut᷑q aut̃¬
.i. pro dei seruicio ⁊ humano
ri seruit niue̾ d de altari. ut
altario ẜuit cum altario ꝑticipat
Ita et doꝰ ordinanit hiis qui ewan¬
głm annũtiant de ewangelio ni¬

Expanded text:
enim lex: «Natura equum est neminem cum alterius iactura fieri locupletiorem». 19 Plus etiam procedit Tullius dicens: «Neque timor neque dolor neque mors ncommodo suum augere commodum guitate mendici ». Pro utroque authumano re enim debent de altari, ut altari deserviunt, cum altari participant. 24 Ita et Deus ordinavit hiis qui evangelium annuntiant de evangelio vi
Abbreviated transcription (Latin):
mano ꝯmodo aut pro ntͦq for¬
te pro amico. aut pro oĩb pre¬
dc̃s. pro dei sernitio ut facuĩt mi¬
ligiosi. pro humano ꝯmodo ut
facuuit causidici et alii orato¬

Expanded text:
mano commodo aut pro utroque aut forte pro amico aut etiam pro omnibus predictis. Pro Dei servitio, ut faciunt frs. Pro humano commodo, ut causidici et alii orato
Abbreviated transcription (Latin):
lucra ⁊ ab hedib sunt excorqͣn¬
da. qͣre senͣ. dix̃ turpe lucrũ ut dis¬
pendiũ fugito. Ec alius d̾. lucͣͣ
cum mala fama dampnũ ẽ appel¬
landum. Et ali siriptũ ẽ. perdidis¬
se mallem qm turpit̾ accepisse.
d etiã ẽẽ ꝯmodñ moderatũ. cõpo¬
nicur eĩ ꝯmodum ex cõ et modo
nam ut ait casẜ. si ꝯmodũ men

Expanded text:
ab heredibus sunt extorquenda. Quare Seneca dixit: « Turpe lucrum ut dispendium fugito ». Et alius dixit: « Lucrum cum mala fama damnum est appellandum ». Et alibi scriptum est: « Perdidisse mallem quam turpiter accepisse ». Debet etiam esse commodum moderatum: componitur enim commodum ex « cum » et « modo ». Nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussꝰ. flagellis cesus. sputo derisꝰ.
clauis cõfixus. spinis coronatus.
cruce dãpnatꝰ. sẽꝑ tacuit. magna
uirtꝰ ẽ si nõ ledas eñ a quo lesus el.
Magna ẽ głia si cui potiusti noc̾e

Expanded text:
percussus, flagellis caesus, sputis derisus, clavis confixus, spinis coronatus, cruce damnatus, semper tacuit. Magna virtus est, si non laedas, a quo laesus es; et magna gloria cui potuisti noce
Abbreviated transcription (Latin):
se. Quia neminẽ tacendo multos
loq̃ndo ciramuencos ẽẽ uidimus.
u̾ba eim sagutis sunt quasi si¬
sum semł irreuocabile u̾bum.
dice̾ sic̃ et ĩ fc̃ĩs dubiis. melius ẽ

Expanded text:
se; quia neminem tacendo, multos loquendo circumventos» vidimus. 39 «Verba enim sagittis sunt quasi sisum semel irrevocabile verbum». dicere, sicut et in factis dubiis melius est
Abbreviated transcription (Latin):
cere ait .n. tullus. ad rem geren
dam qui accendit caueat ne id¬
res honesta sit s ⁊̾ ut habeat
efficiendi facultatem. in quo ip̃o
considerandum est ne aut tem̾e
desperet ꝓpt̾ ignauiam. aut nimis
ꝯfidat ꝓpt̾ cupiditatẽ. in om̃ib
antem negocꝯs pͥusqͣm agredieris
ad hibenda ẽ p̃pat̾̃o diligens. consi

Expanded text:
 ab angoribus. Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne idres honesta sit, sed etiam ut habeat efficiendi facultatem; in quo ipso considerandum est, ne aut temere desperet propter ignaviam aut nimis confidat propter cupiditatem. In omnibus autem negotiis, prius quam aggrediare, adhibenda est praeparatio dilig
Abbreviated transcription (Latin):
auit᷑ insipiens uite p̾sentis
amore. S sapiens bñ scit
qͣnto sit plena dolore. Qcqͥd for¬
mosũ mũdus gerit aut speciosũt
floris ht̃ morem cui dat natura
colorem. Mox ut siccat᷑ totꝰ color
adnichilat᷑. Postea nͨ florẽ mõsit
nͨ spirat odorem. Regia maiestaᷤ
om̃is t̾rena potestas. ꝓsꝑitas reꝵ
mora cũ mortis uen̾it hora. Qcꝙͥ

Expanded text:
ur insipiens vitae praesentis amore: Sed sapiens noscit quanto sit plena dolore, Quidquid formosum mundus gerit et pretiosum, Floris habet morem cui dat natura colorem, Mox ut siccatur totus color annihilatur: Postea nec florem monstrat, nec spirat odorem. Regia majestas, omnis terrena potestas, Prosperitas rerum, mora, mort
Abbreviated transcription (Latin):
Mũdi qͥd sit honor c᷑ nũc tͥ scͥb̾e
conor. Nosti qͥppe satis qr iul ht̃
utilitatis. Predia t̾raꝵ possessõ
diuitiaꝵ. Fab̾ca muroꝵ grandis
structura domoꝵ . Głia mensaꝵ
cũ deliciis epulaꝵ. Insignesq
thori cupe ciffiq decori. Resplen¬
dens uestis q̃ morib obstat ho¬
nestis. Grex armentoꝵ spacio¬
sus cultꝰ agroꝵ. Fertile uinetũ
diu̾sa uite repletũ. Głia natoꝵ
dilectio dulcis eoꝵ. Cũcta relin¬
breuiter durat qͥs prudens q̃re
curat. Nõ metuens hoĩem fuciet
mors aspera finem. Rebꝰ mum¬
danis mendacib ⁊male sanis.

Expanded text:
udi quid sit honor: sed non tibi scribere conor; Nosti quippe satis, quia nil habet utilitatis. Praedia terrarum, possessio divitiarum, Fabrica murorum, grandis structura domorum, Gratia mensarum cum deliciis epularum, Insignesque thori, cuppae scyphique decori, Resplendens vestis quae moribus obstat honestis Grex armentorum, spatiosus cultus agrorum, Fertile vinetum diversa vite repletum, Gloria natorum, dilectio dulcis et horum, Cuncta relinbreviter durat quis prudens quaerere curat? Non metuens hominem faciet mors aspera finem Rebus mundanis mendacibus, et malesanis.
Abbreviated transcription (Latin):
sus syras. amito et inimico no¬
li euairare sensum tuũ. et si ẽ
tuũ delictum noli denudare. au¬
diet .n. sensum tuũ et despiciet.
nemini dicas. Et aluis dixit. uix
existimes ab uno posse celari secre¬
tum. Et petrus alphusus dixit
Consilium uł secretum tuum ab¬
sconditum qͣi in carc̾e̾ deb ẽẽ reclu¬
sum. renelacũ uͦ te incarc̾e suo tenz
nir̃ ẽ melius elig̾e̾. sam tucius
est cac̾e̾. qm ut taceat aliũ rogare
ait .ai. sesi. Si tͥ ip̃a non imꝑasti ut
taceres. qũo ab alio silentiũ queris:
si autem ꝑ alienũ consilium

Expanded text:
sus Sirac: « Amico et inimico noli enarrare sensum tuum. Et si est tuum delictum noli denudare: audiet enim te et respiciet nemini dicas ». Et alius dixit: « Vix existimes ab uno celari posse secretum ». Et alius dixit: « Consilium vel secretum tuum absconditum quasi in carcere tuo est retrusum; revelatum vero te in carcere suo tenet ris est melius eligere ». Nam tutius est tacere quam ut taceat alium rogare. Ait enim Seneca: « Si tibi ipsi non imperasti ut taceres, quomodo ab alio silentium queris? ». Si autem de secreto consilium
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis aiidx libidines et te
me effrenate ad peccandũ exci¬
tantur. hinc pat̾e prodicões. hĩc
rerum publicarũ eu̾siones. huic
tñ hostibus claudestina colloquia
nasci dicebat nullũ demq selus
millũ malũ facimis ẽẽ. ad quod
suspiciendum nunc libido uolup¬
tatis impelłet. Stupͣ. uͦ et ad ul¬
teria omne malum flagitiũ nł¬
lis. aliis inoelebris excitari nisi
nat᷑a sine qͥs dñs nicħ m̃te pͥstabi¬
uoluptatis regno uirtutẽ posse

Expanded text:
luptatibus avidae libidines temere et effrenate ad potiendum incitarent. Hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci dicebat. Nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipiendum non libido voluptatis impelleret. Stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis aliis illecebris incitari nisi natura, sive quis deus nihil mente praestabiomnino in voluptatis regno virtutem posse
Abbreviated transcription (Latin):
cũditas. ut cũ ħ assint. bãta uita sit.
cũ sine hiis ẽẽ nõ pꝰsit. qd̾ cũ optimũ
maximũq sit si id uolumꝰ adipisci
ea uõ neglecta. qͥ se amicos hr̃e arbi¬
trant᷑ tũc deniq errasse se sentiunt

Expanded text:
beata vita sit, et sine his esse non possit. 10. Quod cum optimum maximumque sit, si id volumus adipisci, Ea vero neglecta, qui se amicos habere arbitrantur, tum denique se errasse sentient,
Abbreviated transcription (Latin):
gere qm cum benignitate decipe̾
Qui freneticũ ligat ⁊ qui leargi¬
tum excitat ambobus molestꝰ ain¬
bos amat. Quis nos pot̾ amare
amplius qmͣ deus et camen nos
non solum doce̾ suamt̾ u᷑m ⁊ salu

Expanded text:
gere quam cum lenitate decipere et qui freneticum ligat et qui lythargicum excitat, ambobus molestus, ambos amat. Quis non potest nos amplius amare quam deus et tamen nos non solum docere suaviter, veru
Abbreviated transcription (Latin):
eam recipit atq in ea delectatur
ita fit ut si eis assent acoribus pa¬
tefaciat anres suas maxime qui
sibi assentet᷑ et se maxime inse
te aliquis laudet index tuus ẽẽ
memento. plus aliis de ce qͣmͣ ta

Expanded text:
eam recipit atque ea delectatur. ita fit ut is assentatoribus patefaciat auris suas maxime, qui ipse sibi assentetur et se maxime ipse te aliquis laudat, iudex tuus esse memento: Plus aliis de te, quam tu
Abbreviated transcription (Latin):
husdem tp̃ribus cauendũ ẽ ne as¬
sensacorib patefaciamꝰ aures. ne
adulari uos sinamꝰ ĩ qͦ falli facile ẽ
Tales enim nos ẽẽ putamꝰ ut ire
laudemur ex quo nascũt᷑ ĩnume¬
rabilia pc̃c̃a. Cũ hoĩes inflati opi¬
omb turpit̾ irrident᷑ et in maxi¬

Expanded text:
emporibus cavendum est, ne assentatoribus patefaciamus auris neve adulari nos sinamus, in quo falli facile est; tales enim nos esse putamus, ut iure laudemur; ex quo nascuntur innumerabilia peccata, cum homines inflati opinionibus turpiter irridentur et in maxi
Abbreviated transcription (Latin):
dacis secreca ne his de tegatis. Cũ
quib egistis pngne disc̾mina cͥstis.
Et ali idem dix̃. Nulla fides hosti tͥ
sit qui talia nosti. ꝓͣsus et hostilis
odii semꝑ lactet in p̾tore inimici.
ignis defuit uapor. quare idemdͤ
pro anuco pocius occidi expedit¬
etnum et si humiliatus uadat cͦnꝰ
non credas ei. captꝰ eĩ ucilitate¬
⁊ non amicitia reu̾titur uolunta¬
te ut capiat fugiendo qmͣ ũ pocuit
persequendo. Et ałi idem dix̃. in
oculis cuis lacͥmabitur inmicus ⁊
si indi̾t tempꝰ non satiabr᷑ sangnĩẽ

Expanded text:
idatis secreta nec hiis detegatis cum quibus egistis pugne discrimina tristis ». Et alibi idem dixit: « Nulla fides hosti tibi sit qui talia nostri. Prorsus et hostilis odii semper latet in pectore inimici. ignis deficit vapor». 25 Quare idem ait: «Pro amico poeternum; et si humiliatus vadat curvus », « non credas illi. Captus enim utilitate non amicitia, revertitur voluntate, ut capiat fugiendo que non potuit persequendo ». Et alibi idem ait: « In oculis tuis illacrimabitur inimicus et si viderit tempus non satiabitur sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Ruuo s optatino modo se hec dixisse signalut
hyme helias duobus qm̃ quagenarus ad se bom¬
entibi dixit Si homo dei sum descendat igrus
de celo ⁊ cosumat uos. Qnora utiorũꝙ senten¬
cia quata ueritatis Racione cõualuit termimis
eaust mostrauit. Nam ⁊ symon et na dapnaci¬
ones interut ⁊ duos qm̃quagenarios de suꝑ nem¬
ens psama cõsũpsit. Untus ergo hbsequens
costificatin qua mẽte maledcoms sentẽcia ꝓmit᷑.¬

Expanded text:
modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promit
Abbreviated transcription (Latin):
ac fugiens. Reatum culpe quã ꝑꝑetranit ex¬
soluit. quia pecca sine parua sine magna ĩpu¬
nita esse non possunt. qu aut hoĩe penitente
aut deo indicante plectuneur. Cessat autem
Gindicta diuma. sa cõuersio p̃currat humana.
Amat emi deus cõfitentibus parçere. et eos qui
semet ip̃os iudicant nõ indicare. Sciendũ qͣ q
est de illata abrato Remigio in celtenses uinditte
ꝓlata sentẽtia. quia cũ sa uni maledutiois senten¬
bia pro ferit nõ hant ex doto olciomio bel liuere
onidicte ħ ex insticie examine erĩpunit Intus
usudtite dei iudiciũ aspiciũt. et mala foris exur¬
gentia quia maledõõ debeant ferm cognostunt.
Et eo in masedito nõ peccant quo ab interno
nidicio nõ discordant Huic est quod petrna m
fferentem sibi peccumas sõmone sentẽcia male¬
debms intorsit dices. Peccunia t̾na tecũ sit in
odicione. Qm ei nõ uit est sed sit nõ indita

Expanded text:
ac fugiens, reatum culpe quam perpetravit exac fugiens, reatum culpe quam perpetravit exsolvit; quia peccata sive parva sive magna impunita esse non possunt, quoniam, aut homine penitente, aut Deo iudicante, plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si conversio precurrat humana; amat enim Deus confitentibus parcere et eos qui semet ipsos iudicant non iudicare. Sciendum quoque est de illata a beato Remigio in Celtenses vindictae prolatae sententia, quia cum sancti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis vel livore vindicte, sed ex iustitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo
Abbreviated transcription (Latin):
liorũ obstupuerut. unio ego dicit dus. si erit
Sobis ultra ꝑabola hec in ꝓuerbiũ in israhel.
Et aĩa patris ita et aĩa filii mea est. amma
q̃ pectanerit ip̃a morretur. dũ similis sensus
iuenitur. auditoris animꝰ. ut discrecionis
Reddit ergo miquitate patrũ in filios. dñ ꝓ
culpa parentũ eporiginali pecc̃o polluitur
proles. Et licet unda salutis a culpa primi
ꝑentis soluamur. tame Reatũ eiusdẽ culpe
luẽtes iuxta sentenciã dĩii. iire deꝑiptam
morte uidelicet corꝑis que est pena pectĩ et
insticie Retribucione illata adhuc carnalit
obius. Et cursum nõ Reddit parentũ i¬
quitatẽ in filios. cũ ab orgniali culpa per bap¬
tismũ liberanui. et no iam parẽtum culpas
s quas ip̃i dõmisimꝰ habemus. insi eas ꝑ peni¬
tenciã deleamics. OSicut dauid. qui post con¬
fessione audire meruit dñs transtulit peccum
tuũ. tamen multis post cruciatibus afflictus.

Expanded text:
liorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit liorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis Reddit ergo iniquitatem patrum in filios, dum pro culpa parentum ex originali peccato polluitur proles; et licet unda salutis a culpa primi parentis solvamur, tamen reatum eiusdem culpae luentes, iuxta sententiam Domini iure depromptam morte, videlicet corporis, que est pena peccati ex iustitiae retributione illata, adhuc carnaliter obimus. Et rursum non reddit parentum iniquitatem in filios, cum ab originali culpa per baptismum liberamur et non iam parentum culpas, sed quas ipsi commisimus habemus, nisi eas per penitentiam diluamus. Sicut David, qui post confessionem audire meruit: Dommus transtulit peccatum tuum, tamen multis post crutiatibus afflictus
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sentecia um dei spũ eius Repleti quo
sicut presentes uidit ita posteros eorũi rebel¬
Res at sediciosos puidit uindictam dnius modi
ỹsuptores nõ solum in se Gerũ et in genere con¬
taxerũt. Se sicut pectõ pͥmi parentis ꝑ tra¬
duc̃e seminis cũcti ex eo geniti peccm erꝰ et
mortem corpio pro pecco illa tam traxerunt
ita et genitalibus horũ ꝙ̃supteni generati um¬
dictam illatam generantib sustineret Et quia
in femines sexu noerat ubi uiidicta similis in
menbris similibus mostraretur sicut ꝑ guttur
p̃me matris gustus illicitus transiens ad pua¬
ricatricis sobolem diriuauit ĩ culpã sic et ad
genitas de hac seupe ꝓpagaretut ignomino¬
sa hereditas ueluti ꝑ moysen dño dicitur qui
reddis uquitatem patrũ filus ac nepotibus
Quod ne cui contrariũ uideatur. quod alia
scriptura dicit. quid est qd̾ in ꝑuerbiudicitis
patres comederũt una accerbam et dentes fi¬

Expanded text:
quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotibus. Quod ne cuilibet contrarium videatur, quod alia scriptura dicit: Quid est quod in proverbium dicitis: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes fi
Abbreviated transcription (Latin):
ỹsupcionẽ cõpescendam ad celtum uemret. Quo
cũ ꝑuenit iam ip̃e mete ardebant. Deatꝰ autẽ
remignis et etate et uesꝑtino frigore. sicut in
autũno fieri solet frigidus. de equo descendit
et a longe se ealefacere cepit. trãsquillo corde
et ore dicens. Semper est bonus focus si nõ
suꝑ potest. Uerũptamen om̃s qui hoc egerũt
et qui de eorũ germine nati fuerit uiri põ¬
derosi fiant. et femine guttuir nose fuit. Quod
ita impletũ est. Nam usq ad temꝑa karoli
magni ĩperatoris. qui eosdem hoĩes de celto
occiderũt. exterminauit auctorib interfeitis
et dosencientes ꝑ du̾sas ꝓmĩcias dispergi atq
ꝑpetuo epilio cõdempnari fecit et de ateris uil¬
lis episcopii Remen eandem uillam Restaurari
alii dispergebantur reniãserũt. et ad eandem
uillam Redierũt. nos hanc uindicte sustmẽtes
sentenciã uidimꝰ. sicut et giezi cũ domo sua
malediccione helisei le pra multatus est. Apte

Expanded text:
presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem homines de Celto,occiderunt, exterminavit, auctoribus interfectis, et consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exilio condempnari fecit et de ceteris villis episcopii Remensis eandem villam restaurari alii dispergebantur, remanserunt et ad eandem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi cum domo sua maledictione Helisei lepra multatus est. Apte
Abbreviated transcription (Latin):
Enescente autem sco Renugio. et
di spñ sibi reuelante qm̃ habunda¬
ciã ip̃ius anni secutura eẽt fames.
secutus sc̃i Ioseph ꝓuidencia. de ãno¬
na. que in billis episcopni nata fu̾at. uel quã
ab alus cõꝑauerat. aceruos quos metas di¬
cimꝰ fecit. ut populo fame in postmodũ labo¬
ratirs ande subuenire ualeret. Unde et in
uilla que celtus dicitur plures metas fieri
iussit. Ipi aute hoĩes celtenses. semper Rebelles
et sediciosi fuerũt. Qui quadam die dñica
mebriati ceperũt inter se dicere. Quis ille
iubileus. sic eni appellabatur ꝓꝑter etatis pro¬
lixitatẽ sc̃s Remignis fac̾e̾ uellet de illis me¬
tis quas congregauerat an ciuitatẽ inde fac̾e
quia sicut turres ꝑ muros ciitatis ita ꝑ circu¬
cũ ciertis mete habebantur. Et suabente dia¬
bolo se mutuo adhortati sũt. ut focũ in eas
mitterent. Quod eũ sc̃o Remigio in ꝑpiiqua
uilla que basilice curtis dicitur cõsistenti colen
mĩcio est delatum. ascendit egnũ ut ad tanta

Expanded text:
enescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundatiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere vellet de illis metis quas congregaverat, an civitatem inde facere vellet, quia, sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum curtis mete habebantur; et, suadente diabolo, se mutuo adhortati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatum, ascendit equum, ut ad tantam
Abbreviated transcription (Latin):
mrandum quoq magnoꝑe nobir est
⁊ eũ magnis eotidie pletid cogic̃ãdũ¬
quã seiius. quã fibllis sua in nos
quo reietre mis potuit. Qiditap nos uinseri
suctim quid accuri sumꝰ qmi ĩnuiniera mala
domisimus. Quid requirenti aduerfario. et
mmibea sua ⁊̃ nobas ⁊̃ uenienti dicemꝰ. iisi sołũ
quod nobis est certum Reẜ igĩ. solida speo sri¬

Expanded text:
urandum quoque magnopere nobis est urandum quoque magnopere nobis est et cum magnis cotidie fletibus cogitandumquam squo invenire nil potuit. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumecommisimus? Quid requirenti adversario, et multa sua in nobis invenienti opera dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium et solida spes
Abbreviated transcription (Latin):
ora membra ip̃ius qui ubiq presens est ma¬
iestate. quiq dũ districtus iudex sustinẽt ⁊ adhue
manũ nõ exerit ĩ ꝑcussione. dum a retribuci¬
one ulcionis ĩtie esse quedla tẽꝑis securitas bi¬
detur. debemꝰ malũ quod sequitur f la marum
scilicet penas et nas intolerabiles ꝙ ⁊ cõtimias
pensare pensantes geniere gementes uitare. ea
que cõmisimis pecta indesuienter aspice̾. aspici¬
entes flere. flentes abstergere. Crimina ĩ quib
delectabiliter diu iacuimꝰ. nõ ꝑfmctorie s co¬
tidie. atꝙ si fieri potest cõtinue amarissimis la¬
eͥ̾mis studeamus abluere. elemosmis abstergere.
sacris hostus expiare. Lec. est pacis petende no¬
stra legaciõ. q̃ regem ad distuciendũ ⁊ iudicandũ
nos uenientem platat. Nulla nos prosꝑitatis¬
transitorie le ticia dissoluit apet mmẽtio nr̃e
oculos ea q̃ sunt transitoria obstruant. ne
decos ad ignem ducanto¬

Expanded text:
ora membra ipsius, qui ubique presens est maora membra ipsius, qui ubique presens est maiestate, quique, dum districtus iudex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussione. Dum a retributione ultionis intimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus malum quod sequitur, flammarum scilicet penas aeternas, intolerabiles atque continuas, pensare, pensantes gemere, gementes vitare, ea que commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, flentes abstergere. Crimina, in quibus delectabiliter diu iacuimus, non perfunctorie, sed cotidie atque, si fieri potest, continue amarissimis lacrimis studeamus abluere, elemosinis abstergere, sacris hostiis expiare. Haec est pacis petende nostra legatio, que regem ad discuciendum et iudicandum nos venientem placat. Nulla nos prosperitatistransitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostre oculos ea quae sunt transitoria obstruant, ne cecos ad ignem ducant
Abbreviated transcription (Latin):
si pecr̃a nr̃a ꝑturbent. ut mẽs in desꝑacione non
proruat. quia et si p̃sumẽtes metimꝰ ⁊ metu¬
entes speramꝰ et̾inĩ regnũ citius adeptini sumꝰ
istius patris ⁊ patrom nr̃i meritis ⁊ deo dignis
orõn ib. Curramus eigo uelocissimis fidei pedil
extensis menciũ manib ad ꝓtectionem illius.
at ꝑ ad sacratissimũ corpus enis. fletib ĩ sistamꝰ
Promereri nos uemiã eius interressioml me¬
ritis dep̃cemur. et quia nr̃is nõ possimiꝰ eiꝰ me¬
ritis apud dñm ueniã ĩpetremus. Et qui Sela¬
men bonorũ operũ quo pecc̃a nr̃a tegam nõ ha¬
bemꝰ eiꝰ menitis ⁊ intercessionib puris cõfes¬
siomb a ꝓfusis p̃cib ante eiꝰ seam̃ memoriam
procidentes nr̃a cͥmina deluamiꝰ. et bonis oꝑib
abstergamus. Sed et bbitũq in aditoriũ nr̃e
salutis fideliter. eũ ĩnocauerimꝰ. nõ deerit ab
e pandicione inherens xp̃o sicut ⁊ alia eminẽci¬

Expanded text:
sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non proruat; quia etsi praesumentes metuimus et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus istius patris et patroni nostri meritis et Deo dignis orationibus. Curramus ergo velocissimis fidei pedibus, extensis mentium manibus, ad protectionem illius atque ad sacratissimum corpus eius fletibus insistamus. Promereri nos veniam, eius intercedentibus meritis, deprecemur, ut, quia nostris non possumus, eius meritis apud Dominum veniam inpetremus; et qui velamen bonorum operum, quo peccata nostra tegamus, non habemus, eius meritis et intercessionibus, puris confessionibus et profusis lacrimis ante eius sanctam memoriam procidentes nostra crimina diluamus et bonis operibus abstergamus. Sed et ubicumque in adiutorium nostrae salutis fideliter eum invocaverimus, non deerit ab exauditione, inherens Christo, sicut et alia eminenti
Abbreviated transcription (Latin):
si apud quẽquã magnũ indirem cansa quelibet
nr̃ esset die crastmna uentilanda totus hodier¬
nus dies in oogitauõne duceretur. aliquẽ patro¬
mĩ quereremus magino ꝙ p̃cibus ageremus.
ut apud tantũ in dicem nobis defensor ueniret
Ecce distrutus index ihs uenturus est tanti
illius ãgelorũ ai changelorũq concilii terror
adhibetur In illo douentu causa nr̃a discutitur
et tamẽ nos modo patronũ quẽ presto habenius
nõ querimꝰ. quẽ tũc deffensorem habeamꝰ Adest
defensor nr beatus Remigius. rogari ult atq
ut ita diperim q̃rit ut queratur hũc ergo adu¬
torem nr̃e oracionis queramus ut tũc ꝑtectorẽ
nr̃i reatus ĩueniamus. Quia ne primie pecca¬
tores debeat. rogan uolt et ip̃e qui dindicat
Unde ⁊ tam longo tempore cominatur ira ⁊ ta¬
men mistdĩter expectat. Sit aũt nos ⁊ misedĩa
eius refoneat. ut nuillomodo negligentes reddat

Expanded text:
si apud quemquam magnum iudicem causa quelibet si apud quemquam magnum iudicem causa quelibet nostra esset die crastina ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, aliquem patronum quereremus magnisque precibus ageremus, ut apud tantum iudicem nobis defensor veniret. Ecce! districtus iudex lesus venturus est; tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur; et tamen nos patronum modo quem presto habemus non querimus, quem tunc defensorem habeamus? Adest defensor noster beatus Remigius, rogari vult atque, ut ita dixerim, querit, ut queratur. Hunc ergo adiutorem nostrae orationis queramus, ut tunc protectorem nostri reatus inveniamus, quia, ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui iudicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos et misericordia eius refoveat, ut nullo modo neglegentes reddat;
Abbreviated transcription (Latin):
nãq iudicem nec ille fallax habebitur. qui ad
ueritatem renertitur. eciã post iuã mẽt tur quia
omp̃s deus libenter nram penitenciam su scipit
ip̃e suo iudicio quod erraui̾mꝰ abscondit.. lii.¬
Ceterum nemo fideliũ de huiꝰ patrom nr̃i
meritorũ ĩ celis uirtute dubitet. ci ad¬
huc mortali carne ĩ terra degenti dñs po¬
testatem dedit ligandi ac soluendi. mor¬
tuos suscieandi. omem languorẽ ⁊ omeñ ĩfirmi¬
tatem eurandi. Ad cui corpis sepulchrũ sicut
multis in dicus frequẽter est de monstratũ uiuẽ¬
tes egri ueniũt ⁊ sauantur ꝑnui ueniũt et a
demonio uexantur. demomiãci ueniũt ⁊ liberan¬
tur. Quomodo ergo iuuit illic ubi unic si ĩtot
miraculis uiuit hic ubi corpus eiꝰ mortiu iacet.
Hũc ergo in causa nr̃i examiius quã cũ districto
iudice habemꝰ patronũ faciamꝰ hũc in die tãti
examinis illius. defonsorem adhibeamꝰ. Certe

Expanded text:
namque judicem, nec ille fallax habebitur, qui ad namque judicem, nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur etiam postquam mentitur. Quia s dum libenter nostram paenitentiam suscipit, ipse suo iudicio hoc quod erravimus abscondit. Ceterum nemo fidelium de huius patronis nostri meritorum in caelis virtute dubitet, cui adhuc mortali carne in terra degenti Dominus potestatem dedit ligandi et solvendi, mortuos suscitandi, omnem languorem et omnem infirmitatem curandi. Ad cuius corporis sepulchrum, sicut multis indiciis frequenter est demonstratum, viventes aegri veniunt et sanantur, periuri veniunt et a daemonio vexantur, demoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivit illic, ubi vivit, si in tot miraculis vivit hic, ubi corpus eius mortuum iacet? Hunc ergo in causa nostri examinis, quam eum districto iudice habemus, patronum faciamus; hunc in die tanti terroris illius defensorem adhibeamus. Certe