comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculisq flãmantib seuire uidebat᷑. Iam
uͦ que dics: audiebant om̃s. Prius enĩ¬
hunc uocabat ex nomine. Eui cũ uirdei
minime responda: ad eius morcontume¬
lias erumpebat. Nam cũ clamar&. dicens.
benedicte. benedicte. & illũ nullomͦ sͥ
respondere conspicer&: ꝓtinus adiunge¬
bat. Daledicte. maledicte. non benedic¬
de: quid mecũ habes: Qͥd me ꝑsequerise
Saed iamnunc expectandast̾ contra d̾i
famulirantiqui hostiᷤᷤ noua certamina:

Expanded text:
oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enihunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum anti
Abbreviated transcription (Latin):
ta milia inaltum se subrigens: uelut
ad aera cacumen tendit. Ubi uetustissi¬
inũ fanũ fuit: inqͦexantiquor more gn̾¬
tiliũ abstulto rusticor ppło apollo coleba¬
t᷑. S ircũquaq etiam incultu demonũ
luci succreuerant: inqͥb adhuc eodẽ tem¬
pore. infidelium insana multitudo. sacͥ¬
ficiis sacrilegis insudabat. Ibi itaq uir
dei ꝑuenieus. cõtuit ydolũ: subũtit a¬
rã: succidit lucos: atq in ipso templo a¬
pollinis. oracłm beati martin: ubi uͦ
nua adfidem uocabat. S hȩc antiquus
hostis tacite nonferens: non occulte
ł ꝑ sompniũ. s aꝑta uisione. euisdẽ patͥs¬
se oculis ingerebat: & magnis clamoribus
ium se ꝑpeti conquerebat᷑: ita ut uoces u¬
lius etiam fr̃s audirent: quãuis imagi¬
n̾e minime cernerent. Ut enĩ discipłis
siuis uerabilis pater dicebat: corꝑalibus
eius oculis isdẽ antiquus hostis. tet̾rimꝰ
& succensus apparebat: qui ineum ore

Expanded text:
tria millia in altum se subrigens, velut tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero nua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore
Abbreviated transcription (Latin):
minat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ. & de quo rursũ scͥptũẽ. De ple¬
nitudine eius nos om̃s accepimꝰ. Nam
sci dei homines potuerunt adño ur¬
tutes habere: non etiam aluis tradere.
Iuc aũ signa uirtutis dedit subditis. qͥ
se daturũ signũ ione ꝓmisit inimicis:
ut coram suꝑbis mori dignaret᷑: coram
humilib resurgere: quatinꝰ & illi uide¬
rent qd̵ contempnerent: & isti qd̃ uene¬
rant̾ amare debuissent. Ete qͦ mysterio
actumest: ut dum suꝑbi aspieunt de¬
spectum moetis: humies contin mortẽ
acripent głam potestatis. Petrus.
Seso te pͥ hec ad que loca uir sẽs mi¬
derit: innotesce. GreGorius¬
es iir ad alia deinigrans: locum non
Snostẽ mutauit. Nam tanto pꝰ grauio¬
ra p̾lia ꝑtulit: quanto contrase aꝑte pug¬
nantẽ. ipsum magistrũ maliciȩ inuenit᷑.
Castrũ namq qd̾ cassinũ dr̃. inexcelsi mõ¬
tis latere situmẽ. Q uidelio&s. moi ᷑ distũ¬
sosinu hoc idem castrum recipit. s per

Expanded text:
nientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir sanctus miderit, innotesce. Gregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
ab illiꝰ uisitatione comp̾scere. Cũq iam se
conspicer&. eius ꝓfectibus obuiare non posse.
& conu̾sationis eius opinionem crescere atq
multoᷤᷤ ad statum melioris utȩ ipso qͦ opini¬
onis p̃conio eius indesinenter uocari: in¬
uidiȩ facibus magis magisq succensus.
deterior fiebat: quia conuersationis illuᷤ
dabilẽ uitã nolebat. Qͥ euisdẽ inuidiȩ

Expanded text:
ab illius visitatione compescere. Cumque jam se ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius dabilem vitam nolebat. Qui ejusdem i
Abbreviated transcription (Latin):
doq cursu redut. Qͥ mor ut t̾ram teti¬
git. adse reuersus pꝰ terga resper̃: & qͥa
siiperaquas eucurriss agnouit. &
qd̾ p̃sumere non potuss ut fiera: mi¬
ratus extremuit factum. Reu̾susq ad
patrẽ: rem gestam retulit. Uiraũ ue¬
nabilis benedictꝰ hoc non suis meritis :¬
nescirns feciss&. S in hac humilitati mu¬
tuȩ amica contentione: accessit arbiter
puer qui ereptus est. Nam dicebat. fgo
quis educ̾e considerabã. P
futura. Ego au boni uiri miracuia
quo plus bibo: plꝰ sitio. Gr egor¬
rẽ uitã multi relinquerent &. sublem re¬
demptoris iugo ceruicẽ cocdis edomarent:
sic̃ mos prauoꝵ ẽ. inuidere aliis uirtutis
bonũ. qd̾ ipsi habere non appetunt: uicinȩ
eccłȩ p̾soit̾ fiorentius nomine. huiꝰ nr̃i
subdiaconi florentii auis. antiqui hostiᷤ
malicia ꝑcussus. sc̃iuiri studui cep̃emulari eiꝰq
conu̾sationi derõgare: quosq etiam poss&s

Expanded text:
quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetiquoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictnesciens fecisset. Sed in hac humilitatis mutuae amica contentione accesspuer qui ereptus est; nam dicebat: Ego quis educere considerabam. Petr. futura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio. rem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset,
Abbreviated transcription (Latin):
manubͥum intinuit. Qui statim ferram̃¬
tũ gotho reddidit. dicens. Foce iabora: &
noli contͥstari
adam uͦ die dũ isdẽ uen̾abilis bene¬
dictus incella consisters: p̃dictus
placidus puer. sc̃i uiri monachꝰ. ad hauri¬
endam de lacu aquam egressus est. Qui
iuscs tenurat inaquã incaute sũmit¬
tens: ipse quoq eadendo secutus est. Quẽ mor
unda rapuit: & pene inunus sagittȩ curꝰ
sum a terra introrsus trax̃. Uiraut̃ dei
intra cellam positus. hoc ꝓtinus agnouit:¬
& maurum festine uocauit. dicens. Fr̾ͥ
maure curre: quia puer ille qui ad hauri¬
encdam aquã ꝑrererat. inlacũ cecidit: iam¬
q eũ longius unda trahit. Res mira: &
p  petrum apłm inusitata. Benedictiõe
etenim postulata: atq ꝑcepta. ad patͥs im
ꝑium concitus ꝑrexit maurꝰ: atq usq
adeum locũ quo ab unda ducebat᷑ puer.
ꝑ t̾ram se ire existimans. super aquã cu¬
currit: eumq ꝑ capillos tenuit: rapi

Expanded text:
manubrium intravit. Qui statim ferramemanubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristariadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido
Abbreviated transcription (Latin):
lio qͦ temꝑe gothus quidam pauper
pũ. ad conuersionẽ uenit: quẽ uir
dñi Benedicts libentissime suscepit Qa¬
dam uͦ die. ei dari ferramentũ uissit: qd̾
ad falcis similitudinẽ falcastrũ uocatur.
ut de loco quodã uepres absciders: quati¬
nꝰ illic fieri ortus deberet. Locꝰ aut̃ ipse
quẽ mundandũ gotbus susceꝑat. super
ipsam laci ripam iacebat. Cũq gothus isdẽ.
denpsitatẽ uepͥum. totius uirtitis adni¬
su succidens: ferrũ de manubͥo ꝓsiliens.
in lacum cecidit. Ubi scilios tanta erat
aquarum ꝓfunditas: ut spes requirendi
ferramentũ nulla iam eẽt. Itaq ferro
ꝑdito tremebundꝰ ad maurũ monachum
cucurrit gothus. dampnũ qd̾ fecerat
nuntiauit᷑: & reatus sui egit penitñtiã.
Q maurꝰ qͦ monachꝰ mox senedicto dei¬
famulo curauit indicare. Uir gͥ dñi be¬
nedictꝰ hȩc audiens. accessit ad locũ: tulit
de manu gothi manubͥum. & misit in la¬
cũ: & mox ferr̃ de ꝓfundo rediit: atq in

Expanded text:
oque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ ignẽ in oculis frũm eẽ. in sui uͦ
non eẽ considerans: caput ꝓtinꝰ inora¬
tionẽ flexͣ: et eos quos fantastico repꝑit
igne deludi. reuocauit fr̃s .&. oculo ᷤᷤ su¬
os signare precepit: ut & sanum illud
coquine edificium. assistere cernerent:
& flãmas quas antiquus hostis fupcetat.

Expanded text:
eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. que inedificiũ leuare decreuert᷑.
Cumq eũ duo uel tres mouere non poss̃.
plures adiuncti sunt. S ita inmobilis
mansit. acsi radicitꝰ in terra teneret᷑.
ut palam daret᷑ intelligi. qd suꝑ eum
ipse ꝑse antiquus hostis seder&: quem
tantoꝵ uiroꝵ manus mouere non pos¬
sent. Diffulcultate gͥ facta. ad ur̃ dei
missũ: ut uenir&s: ouĩdo hoste repell&̾: ut lapidẽ
leuare potuissent. Q mox ut uenit . o¬
rationẽ faciens. benedictionẽ dedit:¬
& tanta lapis cel itritate leuatꝰ ẽ. acsi
nullũ pͥus pondus habuiss. Tunc incõ¬
terram foderent. Quã dũ fodiendo al¬
tius penetrarent. ereum illic ydolum
fr̃s inuenerunt. Quo ad horam casu in
coquinã ꝓiecto: exire ignis repente uisꝰ
est : atq incunctoꝵ monachoꝵ oculis.
quasi om̃e eiꝰdẽ coquinȩ edificiũ consu¬
meret᷑ ostñdit. Tũq iaciendo aquã. &¬
ignẽ quasi extinguendo ꝑstrepent: pul¬
satꝰ eodẽ tumultu uir dm̃ aduenit. Qui

Expanded text:
ificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset. Cterram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
secula disposuit donare. Petr:
ꝓbari. Certe etenim nosti. quia ad
abrabam dñs dix̃. In ysaac uocabitur
t semen. Cui etiam dixerit: patrẽ mul¬
tar̃ gentiũ constitu te. Ciii rursũ ꝓmi¬
sit dicens. Benedicã t: & multiplica¬
bo semen tuũ sic̃ stellas cli: &s uelut ha

Expanded text:
ecula disposuit donare. PETRUSprobari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen . Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te . Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicab
Abbreviated transcription (Latin):
ne excrescentia uina inuaderent. si ab¬
huc epc tarduis intrasso. Tuno tribilit¬
eidem p̃sbitero p̃cepit. ne quousꝙ ipse
tutȩ facti humano fauore pulsatꝰ inde
intꝰ in anesc̃s. unde foris hominib mag¬
nꝰ apparens. Exemplũ etiam magistꝰ se¬
quens: qͥ ut nos aduiam humilitatis.
instruer&. de semetipso discipulis p̃cepit
dicens. ut ea quȩ iuidisent nemini q¬
cerent. quousq filius a mortuiᷤꝰ resurrexis

Expanded text:
ne excrescentia vina invaderent, si adne excrescentia vina invaderent, si adhuc episcopus tardius intrasset. Tunc terribiliter presbytero praecepit ne quousque ipse tute facti favore humano pulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurge
Abbreviated transcription (Latin):
bi cum uno paruo puerulo remansit:
quẽ in eodem calcatorio deposuit. & cai¬
care ipsos paucissimos racemo fec̃. Cumq
ex eisdẽ raceinis parũ aliquid iumde¬
fluers: cepit hoc uir dei fiuis manib
in paruailo uase susciꝑe. ꝙ̃ ꝑcunctado¬
lia om̃iaq uasa quȩ pparata fuerant᷑.
ꝓ benedictione diuidere. ut ex eodem
uino om̃ia uascula iux infusa udent
Cum uͦ ex liquore uini parũ aliquet
inuasis om̃ib misissꝙ uocato p̃suiter¬
ꝓtinus uissit paupes adeẽ. Tunc cepet
unũ incalcatorio crescere: ita ut om̃ia
que allata fuerant pauꝑum liasculam¬
plers. Quib cũ se idonee satisfecisse com¬
spiceret. ex calcatorio puerũ iussit descende:
a potecã clausit: atq inpreso sigilot
bͥo munitã reliquit. morꝙ ad ecclamre¬
p̾soiterum uocauit: &onitione facta apo¬
thecam apꝑuit: & uasa inquib tenstaap¬
mũ li quorem fuderat. ub̾tim unnus fũ¬
dentia inuenit. ita ut pauimentũ om¬

Expanded text:
ibi cum uno parvulo puerulo remansit, ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus misisstero, jussit pauperes adesse. Tunc coepit vinum in calcatorio crescere ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex calcatorio jussit puerum descendere, apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam represbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum om
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiũ. nͥ unã tm̃modo uneã habe¬
bat. Quȩ qͦdam die. ita grandine irru¬
ente uastata ẽ: ut in ea inpaucis uiti¬
bus uix parui. rariq racẽmi remane¬
rent. Quã cũ p̃dictꝰ uir reuentissimꝰ bo¬
nefaciꝰ ep̃e fuiss& ingressus: magnrã om̃i¬
potnti deo gras retulit: quia in ipsa su¬
a adhuc inopia sese angustari cognoũ
S cũ iam tempꝰ exiger& ut ipsi qͦ race¬
mi qͥ remanserant maturescere potius¬
sent: custodẽ uineȩ ex more posiut
eamq sollerti uigilantia seruari p̃¬
cepit. Quadã uͦ die ussit constãtio pres¬
bitero nepoti suo. ut cuncta ium uas¬
cula ineꝑis copio om̃iaq dolia. ita ut an¬
ium uascula p̃parari facens: qͥ uinum
minime habers. Nec tamen p̾sr̃psit
inquirere. eur talia iuber&: s uissis
obtemꝑans. om̃ia ex more p̃parauit.
Tunc ur dei uineam in gressuo ra¬
cemo collegit: ad caleatorii detiulttr
om̃sq ex inde egredi p̃cepit solusq

Expanded text:
stipendium, nisi unam tantummodo vineam habestipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut anvini vascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiuit eũ .ꝙ. dedit conceptũ rebec
&. Si gͦ multiplicatio gnis habrahȩ
ꝑysaac p̃destinata fuit: cuir conugẽ
sterilem accepit: Set nimirũ con¬
stat. quia p̾destinatio p̃cibus implet᷑
quando is in qͦ ds multiplicari semen
habrahȩ p̃destinau̾at: oratione obtinu¬
it. ut filiũ habere potuss Petr
Iuia secretũ ratio apperuit. nicb̃l
mͥ dubietatis remaniit. Gregor
is ł alquid de tusciȩ partibus
narrẽ: ut cognoscas qualeꝰ i nea
uiri fueruit. & om̃ipotũtis dei no¬
ticiȩ quantũ ꝓpinqui : Petie
olo atq hoc omnino erposco.
Uonefacius nomine: qͥ nea ciui¬
tate quȩ ferentis dicit᷑ episcopatũ offici¬
otenuit: moribus impleuit. huiꝰ mł¬
ta miracula is qͥ adhuc suꝑ est gau¬
o nutritus: tanto ual& de illis queq
ueraciꝰ dicere: quanto eis contigit hũc¬
& interesse. Huiꝰ ȩccłȩ grauis ualde pauꝑ¬
tas inerat: quȩ bonis mentibus ẽẽ. solet
c̾tos humilitatis: nichilq aliud ad omne

Expanded text:
 dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc omnimodo expoBonifacius nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gauobsequio, tanto valet de illo quaeque veracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne
Abbreviated transcription (Latin):
predestinata: G Regt s
dtmeri nequaquã posst̃. q̃ p̃desti¬
nata non fueri nt: s ea quȩ scĩ ui¬
ri orando efficiunt. ita p̃destinatast᷑
ut p̾cibus obtineant᷑. N lam ipsaquo

Expanded text:
praedestinata? GREGOR. Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam i
Abbreviated transcription (Latin):
di delectationib dediti: alia uͦ inqͥbꝰ
ea quȩ rationis sunt edisserit.: atq ani¬
mum a delectatione cõpescit. lbi nãq
ait. Hoc itaq mͥ uisumẽ bonũ. ut
comedat qͥs ꝙ bibat: & fruat᷑ leticia
ex labore suo. &̾ longe inferius sub
iungit. Mlelius ẽ ire ad domũ luc¬
tus: quã ad domũ conuiuii. Si enĩt.
bonũ manducare & bibere: melius
fuisse uidebatur ad domũ coniu ꝑ
gere. quã ad domũ luctꝰ. Ex qua re
ostñdit᷑. qͥa illud ex infirmantiũ ꝑ¬
sona intuuit: hoc uͦ ex rationiᷤ diffim¬
edisserit: & de domo luctus quȩ sit
utilitas ostendit. dicens. In illa enum
finis cunctoꝵ ãmonet᷑ hominũ .ꝙ. ui¬
uens cogitat qͥd futurꝰ sit. Rursũ u¬

Expanded text:
di delectationibus dediti; alia vero, in quibus di delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere, quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur, quia illud ex infirmantium sona intulit, hoc vero ex rationis diffinedisserit, et de domo luctus, quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futuram sit .
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ ꝓpͥe concionatoe dicitur. In conti¬
one uͦ sententia ꝓmitur: ꝑ quã tumul¬
tuose turbȩ seditio cõpͥmatur: &cum
multi diuersa sentiant: ꝑ concionan¬
tis racionem. ad unam sententiã ꝑdu¬
cunt᷑. Hicgͦ liber iccirco concionator
dicitur: quia salomon ineo. quasi tu¬
multuantis turbȩ suscepit sensũ: ut
ea ꝑ inquisitionẽ dicat. q̃ fortasse per
temptationẽ imꝑita mens sentiat.
Nam qͦt sententias ꝑ inquisionẽ mo¬
uet: quasi tot inse ꝑsonas diu̾sorum
suscipit. S concionator uerax uelut
extensa manu. omĩum tumultꝰ sedat:
eosq ad unam sententiã reuocat: cum
in eiusdem lib̾ termino ait. Finem
loquendi om̃s parit̾ audiamꝰ. Deu̾
tune & mandata eius obserua. hoc est
finem. secum parit̾ om̃s ãmonebat:
nas suscipiens solus locutꝰ nonẽ. Un¬
de &alia sunt. q̃ in libͦ eodem ꝑ inqui¬
sioliẽ mouentur: atq alia q̃ ꝑ racio¬
nẽ satisfaciunt: alia quȩ ex tẽptati
ꝓfert animo. atq adhuc huiꝰ mun¬

Expanded text:
autem proprie concionator dicitur: in concione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est finem secum pariter omnes admonebat? non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
scentia enĩ & uoluptas: uana sunt Q
dum hoc pꝰmodum uanum ẽẽ redar¬
guit. qd̾ pͥus ãmonuisse uidebat᷑: pa¬
tent indicat. quia illa quasi ex desidĩ
ocarnali uerba intulit: hȩc uͦ ex udi¬
cio ueritate subiunx᷑. Sic̃ gͦ delecta¬
tionẽ pͥus carnalium expͥmens. curis
pꝰpositis denuntiat. bonũ ẽ. manduci¬
re &bibere: qd̾ tam̃ pꝰmodũ ex iudici¬
i ratione rep̃hendit. cũ ẽẽ melius dic̃.
ire ad domũ luctͦ quã ad domũ conui
uii. ꝙ sic̃ letari debere iuenẽ in ado¬
lescencia sua. qͥsi ex deliberatiõe car¬
naliũ ꝓponitꝰ s. tam̃ pꝰmod̾ ꝑ diffinitionꝰ
sentencie. adolescentiã & uoluptatẽ uani

Expanded text:
a sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ivii: et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium, proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem van
Abbreviated transcription (Latin):
bonis abscebeat: & inherendo sp̃ui caro ser¬
uet᷑ in ꝑpetuum: quia & ipse sp̃s inheren
xcarni seruat᷑ ind̾m. Quȩ tn caro nec
inrepbis int̾ supplicia ꝑfecte deficit. qr¬
semper deficiendo subsistit: ut qͥ spũ et
arni peccauerunt. semꝑ essentialit̾ ui¬
uentes & carne & spũi. sine fine moriant᷑.
IAcioni fidelium placent P etꝑꝰ.
t deci incorde meo de filiis hominũ. ut
padarit eos ddeus. ꝙ ostenderet similes ẽe

Expanded text:
tionis absorbeat, et inhaerendo spiritui, caro sertionis absorbeat, et inhaerendo spiritui, caro servetur in perpetuum: quia ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro non in reprobis inter supplicia perfecte deficit: qsemper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta qit: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes e
Abbreviated transcription (Latin):
Nabent eciam infideles fidti
s utinã indm. Quã si utiq babxris
infideles non eẽnt. S hinc insua ꝑfida
redarguendi sunt:. hinc ad sidei grãm
ꝓ uocandi. Qa si de suo ipso usibili cot¬
pore credunt. qd̾ minime uiderunt:
eur inuisibilia non credunt. q̃ coepora¬
lit̾ uideri non possunt: Nam quiap̾
mortẽ carnis. uiuat anima: patet racio.
s fidei admixta. Tres quippe uitares sx̃
tectitur: alium qui carne tegitur.
s on cum carne ind¬
ritur. tercium qͥ carne tegit᷑ qcũ carns
raentur. Sp̃s namq est qui carnȩ nonte.
ramn carne morit᷑. hominũ: sp̃s qͥ carne te¬
gitur & cum carne mortt᷑ ium̃tor. omiũq
brutor animalium. Homoitaq sic̾ in
medio creatus est. ut ẽẽt inferior angło.
suꝑior iumento: ita aliquidhabet con¬
mune cum sũmo. aliqͥd conmune cũ in¬
fimo: inmoetalitatem scilic&. sp̃s cũ angło:
maetalitatẽ uͦ carnis cum uim̃to. qͦusq
ꝯipsam mortalitatẽ carnis. gła resurrec¬

Expanded text:
nfideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admista. Tres quippe vitales spir carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur et cum carne moritur, jumentorum, omniumque brutorum animalium. Homo itaque, sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo. Immortalitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento: quousque et ipsam mortalitatem carnis, gloria resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝓfert. dicens. Qd habet ampli sapis
stulto: W. qͥd pauꝑ: nͥ ut ꝑgat illuc nba¬
uita: Ed gͥ dix nil habet homo iumera
amplius: ipse rursum defimuit. quule
mento. s etiam ab homine stulto: iuddo¬
eꝙ ut ꝑgat illuc ubiẽ uita. Qͥbus uerti
pͥmum indicat. quiad homi num uitũ
est: quam alibi ẽẽ testatur. N abet gͦ hs
homo amplius iumentis: qd illa pꝰmatꝰ
non uiunt. hic uͦ tunc uiuere iebat
cum ꝑ mortẽ carnis. hanc uisibilẽ uitaa
consuminat. Qͥ etiam longe inferi dit
Quodcumq pot̾ manus tua facere instatꝰ
operare: quia nec opus nec racio. nec saci¬
tia nec sapientia erit apud inferaᷤᷤ qͦ tupt

Expanded text:
ntiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens ab stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubitur dixit nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum diffinivit, quia jumentis, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut pergat illuc, ubi vita est. Quibus verbis primum indicat, quia hic hominum vita non est, quam alibi esse testatur. Habet ergo hoc hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ uͦ sp̃s ꝓmalis suis oꝑibꝰ. pꝰ mot̃
carnis ad inferos deducti nec inipsa m¬
te moriuntur.: S inutraq tam dispari
sententia demonstrat᷑: quia concionator
uerax & ex temptatione carnali illud in¬
Iulit : &. hoc pꝰmodum ex sp̃itali uerita¬

Expanded text:
itus, pro malis suis operibus, post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur. Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax, et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali verita
Abbreviated transcription (Latin):
ad exhibenda extraneis oꝑa ꝑgerent: qͣ¬
tinus ex mercede sui oꝑis. aliquantulũ
monast̾io oleũ deportarent. Qd̃ uir do¬
mini nonnosꝰ fieri cũ magna humilita¬
te ꝓhibuit: ne exeuntes fr̃s ex monast̾i¬
o. dũ lucra olei quererent. animar̃ dãp¬
na paterent᷑. S quia in monast̾ͥii arbo.¬
ribꝰ oliuȩ paucȩ ineẽ uidebant᷑: eaᷤᷤ col¬
ligi p̃cepit. &. inprelũ mitti: & quãlibꝙ
parũ oles exire potuiss s deferri fac¬
tumq est: & susceptum inparuo uase oleũ.
fr̃s nonnoso dei famulo detulert. Qd̃ ip¬
se ꝓtinus ante altare posuit: cunctisq e¬
gredientib orauit: atq accersiti pꝰmod̾
sr̾ibus pͣcepit ut hoc qd̾ detulerant ole¬
ũ leuarent. &. ꝑcuncta uasa monast̾ii exi¬
gue fundendo diuiderent: quatinꝰ be¬
nedictione eiusdẽ olei. om̃ia infusa ui¬
d̾entur. Quȩ ꝑtinꝰ ut erant uacua clau¬
di fecit. Die uͦ alio aꝑta: oĩa plena reꝑtast᷑.¬

Expanded text:
ad exhibenda extraneis opera pergerent, quad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena repert
Abbreviated transcription (Latin):
una ex manibus eius cecidit: quȩ ꝑ innu¬
m̃as partes fracta dissiliit. Qͥ uehemen¬
tissime patͥs monast̾ii furorem timens: lã¬
padis ꝓtinus om̃ia fragmenta collegit.
atq ante altare posuit: seq cũ graui ge¬
mitu inorationem dedit. Cũq ab orati¬
one capd̾ ieuass. sanam lampadẽ repꝑit:
quã timens ꝑfragmenta collegerat. Sic¬
q induobus miraculis. duoꝵ patr̃ ẽ. uir¬
tutes unitatꝰ: inmole scilioa saxi. factũ
gregorii qͥ montẽ mouit: in reꝑatioe uͦ
lampadis. uirtutẽ donati: qͥ fractum
calicẽ pͥstinȩ incolumitati restituit.
Uabemꝰ ut uideo de exemplis uePetrꝰ¬
teribꝰ noua miracula Gregor
isne aliqͥd inoperatioe nonnosi:
um quadã die in monastio uetu ole¬
Iũ deee̾t iamq colligendȩ oliuȩ tem¬
pus incumbas s fructus moliuis nuliꝰ
appareret: uisum pat̾ monast̾i fuerat.
ut cͥcumquat fr̃s incolligendis oliuis.

Expanded text:
una ex ejus manibus cecidit, quae per innuuna ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi dDum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs iracundiam ex humilitate mi¬
tigaret. Quia uͦ eiꝰ monastiũ in summo
montis cacumine situmẽ: ad quãlibet
paruũ ortum fr̃ĩbus excolendũ. nulla
locus. inlatere montis excreuerat. quẽ in¬
gentis sari. naturalit̾ egrediens mole oc¬
cupabat. Quadam uͦ die. dum nonnosuᷤ
uir uen̾abilis cogitar&. qd salte ad con¬
dimenta olerum nutrienda. locꝰ isdem
aptꝰ potuiss exsistere. si hunc moles saxi
illius non tener&: occurrit animoqͥa
eandem molem. quinquaginta boum
paria mouere non possent: Cumq de
humano labore facta ee̾t desꝑatio: ad di¬
uinũ se solatiũ contulit: seq illic noc¬
turno silentio in orationẽ dedit. Cũq
mane facto ad eundem locũ uenissent¬
fris: inuenert᷑ molẽ tantȩ magnitu¬
dinis. ab eodem loco longiꝰ recessisse.
suoq recessu largum fr̃ibus spacium
dedisse. Alio qͦ temꝑe cũ isdẽ uen̾abiliꝰ¬
uir. lampades uitreas in oratorio lauaret.

Expanded text:
Patris iracundiam ex humilitate miPatris iracundiam ex humilitate mitigabat. Quia vero ejus monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum nulla locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum fratres venirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret,
Abbreviated transcription (Latin):
Sieq factum est: ut flãma incendii illo
termino refrenata. insemetipsa refrige¬
scer&: & contingere ult̾us quicquam
edificii non auderx ꝑpendis petre cuiꝰ
sci̾tatis fuerit. egrũ hominẽ sedere: &
orando flãmas premere: Petrus
E t perpendo s obstupesco. Gregor¬
De uicino nunc loco tͥ aliquid nar¬
rabo: qd & uiri uen̾abilis marimi¬
ani ep̃i. s laurionis quẽ nosti ueterani
monachi qͥ uterq nunc usq siuꝑest. rẽ¬
latione cognoui Qͥ scilies laurio. in eo
monast̾io. qd̾ iuxta nempessinã urbem
suppentoma uocat᷑. ab anastasio scĩssimo
uiro nutͥtus est. Qͥ nimirũ anastasius
uitȩ uen̾abilis. uiro nonnoso p̃posito
monast̾ii. qd̾ insoractis monte sitũ est.
& ꝓpinquitate loci. & morũ magnitu¬
dine. & uirtutũ studuis. assidue uinge¬
bat᷑. Isdem uͦ nonnosus. sub asꝑrimo mo
nastii sui degebat patre: s eius mores mira
semꝑ equanimitate colerabat. Sicq fr̾i

Expanded text:
Sicque factum est ut flamma incendii illo Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere? PETR. Et perpendo et obstupesco. De vicino nunc loco tibi aliquid narrabo, quod et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognovi; qui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Neuppentonia vocatur, ab Anastasio viro sanctissimo nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequanimitate tolerabat. Sicque frat
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: cuiͦ gressũ dolore nuio podagra
contrarerat: eũq familiares sui. sieubi
necesse ee̾t iumnanibus ferebant. Qua¬
dam uͦ die ꝑculpã incuriȩ. eadẽ ciuitaᷤ
anchonitana succensaẽ. Cumq uehem̃¬
t̾ arders: cucurrerunt om̃s. ut ignem
extinguerent. S illis certatim aquam¬
ꝓicientibus: ita crescebat flãma. ut iam
totius urbis int̾itum minari uideret᷑.
Cũq ꝓpinquiora sibi queq loca igniᷤᷤin¬
uaders: iamq urbis partẽ non modicã
consũpsiss. & obsistere nullꝰ ualeret. de¬
ductus inmanib uenit ep̾c: & tanta
ꝑiculi necessitate compulsus. familia¬
ribus sius se portantibꝰ p̃cepit dicens.
Contra ignem me ponite. Qd̃ ita fac¬
tum est: atq ineo locoͤ positꝰ. ubi tota
uis flãmȩ uidebat᷑ incunbere. Cepit
aũ miro mͦ insemet ipso incendiũ re¬
torqueri: acsi reslexione su impetuᷤ.
ex clamaros. se ep̃m tñsire non posse.

Expanded text:
fuit , cujus gressum dolore nimio podagra fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ hominẽ credidi: iste aũ de homine
nichil hab&. Qd̾ ut uir de constantiuᷤ
audiuit: lampades quas reficiebat ꝓ¬
tinꝰ letus relinquens. concitꝰ descendit:
atq in eiꝰdem rustici amplexũ ruit: eũ¬
q ex amore nimio constringere cepit
brachiis & osculari: magnasq grãs a¬
gere. qd̾ de se talra iudicass dicens. Tu
Ex qua re pensandũ ẽ. cuiꝰ apud se humi¬
litatis fuit: qui despicientẽ se rusticũ ain¬
plius amailit. Qualis enim quisq apsꝰ
se lateat. contumelia illata ꝓbat. Nam
sic̃ supba nonoribus sic plerumq pumi¬
les sua despectioe głantur: Cumq se&
in alienis oculis uiles conspiciunt: idcir¬
co gaudent. quia hoc iudiciũ confirma¬
ri intelligunt: qd̾ de se & ipsi apid semos¬
ipsos habuerunt. Petrus
t agnosco. uir iste magnꝰ foris fuit
innuraculis: s maior intꝰ iuhumili¬
iusdem quoq anchonitanȩ antiste ec¬
elesiȩ uir uitȩ uen̾abilis marcellinꝰ

Expanded text:
dem hominem credidi, iste autem de homine dem hominem credidi, iste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu Ex qua re pensandum est cuius apud se humilitatis fuit qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumqles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilijusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã fact illiꝰ tale miracłm dix¬
ist : supest ut me etiam de humilita¬
te mentis erꝰ edifi ces. Gregor
uia ualde opinio ei scĩtatis excreue¬
ra multi hunc exdiuersis pro¬
uintis anxie uidere si tiebant. Qa¬
dam tͦ die.ex longinquo loco aduiden¬
dũ eũ quidam rusticus uenit. Fadẽ
uͦ hora casu contigerat: ut sc̃s uir stanᷤ
in ligneis gradibus. reficiendis lam
ualde. exili forma atq despecta. Cũq
is qͥ ad uidendũ eũ uenerat. qͥsnã eẽt
inquirers: atq obnire peter&. ut fi¬
bi debius ostñdi. hi qͥ illũ nouant.
monstrauerunt quis ẽẽt. S sic̃ stulte
mentis homines. meritũ exqualitate
corporis metiuntur: eũ paruuilũ atq
despectũ uidens. ipsũ hunc eẽ. cepit om¬
muo non credere. Inmente enĩ rtica.
int̾ hoc qd̾ audierat & uidebat. quasi
facta fuerat quedã rixa: & estimabat
tam breuem ꝑ uisionẽ ee̾ non posse. q̃uẽ
tam ingente̾ audierat ꝑopinionem.
Cui ipsũ ee̾ dũ a pluribus fuiss astrue

Expanded text:
ostquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. GREGOR. Quia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, reficiendis deseus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dum a pluribus fuisset assert
Abbreviated transcription (Latin):
loco. ingens desuꝑ rupis emin&: & pro¬
fundũ subt̾ p̃cipicium pats. Quadã
uͦ nocte. cum iam op̾ins deus eiusdem
uen̾abilis anastasii labores remunera¬
re decreuiss&: ab alta rupe uox facta est:
que ꝓducto sonitu clamauit dicens.
Anastasi ueni. Quo uocato: alii quoq
uo aũ momiento. eadem quȩ suerat e¬
missa uox siluit: & octauũ frẽm uoca¬
uit. Quas dum aꝑte uoces congrega¬
tio audiss: dubiũ non fuit. quia eoꝵ
qui uocati fuerant obitus ꝓpinquasset.
Intra paucos gͥ dies. pͥmꝰ uen̾andꝰ uir
anastasius. ceteri aũ in eo ordine ex car¬
ne educti st̃: quo de rupis uertice fue¬
rant uocati. Fr̾ uͦ ille adquẽ uocandũ
uox par̃ siluit. atq eũ ita nominauit.
morientib aliis paucis diebus uixit.

Expanded text:
eminet, et profundum subter praecipitium patet. Quadam vero nocte cum jam omnipotens Deus ejusdem venerabilis viri Anastasii labores remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clamaret, dicens: Anastasi, veni. Quo vocato alii quoque vo autem momento ea quae fuerat emissa vox siluit, et octavum fratrem vocavit. Quas dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appropinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, pa
Abbreviated transcription (Latin):
dies suꝑte in hoc mundo faciam Ante
cusꝰ septimũ diem: etiam ipse defunẽ¬
tꝰ est Qͥ tamen inilla nocte int᷑ cetos
nonfuerat uocatꝰ: ut aꝑte clarescis. qͦi
ei obitum sola uen̾abilis anastasii intaes¬
sio optinere potiuss. dtas

Expanded text:
dies super te in hoc mundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
erigunt. iusto dei iudicio in inferni
ꝓfundum descendunt. & ideo quoci¬
ens inscͥpturis diuinis aut inquib¬
cumq p̾dicationib audieritis laudeᷤᷤ
humilitatis. ibi etiam p̾conia carita¬
tis agnoscite: sic̃ econu̾so uituꝑationẽ
suꝑbiȩ. cupiditatis execrationẽ intelli¬
gite. Et quia de cupiditate suꝑbia na
mater sine filia esse non possit Qui¬
cumci se desiderat de malo suꝑbiȩ libe¬
rari pͥus in se cupiditatem de qua na¬
scitur conetur extinguere: sic̾ econt̃¬
rio qui ueram humilitatem concupi¬
scit igiter obtinere caritatẽ matrẽ
ipsius contendat fideliter custodire.
Inde totis uiribus dei miscłiam deprece¬
mur. ut nos de malo suꝑbiȩ uł cupidi¬
tatis liberare dignetur. & bonum hu¬
militatis &caritatis ꝑsuam miscđiam
largiri dignetur: ut non suꝑbie ma
lo diabolum imitando descendamus
ininfernum: s sequendo magisti u̾
humilitatis xp̃m. ad ipsum ascend̾e

Expanded text:
erigunt, justo Dei judicio in inferni erigunt, justo Dei judicio in inferni profunda descendunt. Et ideo quoties in Scripturis divinis aut in quibuscumque praedicationibus audieritis laudes humilitatis, ibi etiam praeconia charitatis agnoscite; sicut e diverso vituperationem superbiae, cupiditatis exsecrationem intelligite. Et quia de cupiditate superbia nmater sine filia sua esse non possit. Quicumque ergo se desiderat de malo superbiae liberari, prius in se cupiditatem, de qua nascitur, conetur exstinguere; sicut e contrario qui veram humilitatem concupiscit jugiter obtinere, charitatem matrem ipsius contendat fideliter custodire. Unde totis viribus Dei misericordiam deprecemur, ut nos de malo superbiae vel cupiditatis liberare, et bonum humilitatis et charitatis per suam misericordiam largiri dignetur: ut non superbiae principem diabolum imitando descendamus in infernum; sed sequendo magistrum humilitatis Christum, ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
cire festinent. ut ꝑhumilitatẽ surgere
mr:eantur ad głam. qui ꝑsupbiam ce¬
militatis bonum loquimur: focte intra
se cogitat aliquis ⁊dicit. Quide. quod
in hoc sermone de istis duab tantummͦꝰ
loquit᷑. & de fundam̃to bonoꝵ idẽ deca¬
fitate. & radice maloꝵ om̃ium cupidi¬
tate nichil dicit: Hoc ideo interdũ fac
abuis ẽe non possunt. Numqͥ. eni uł cu¬
piditas sine suꝑbia uł caritas sine bu¬
militate: aut potuit ẽẽ aliquando aut
poterit. Ao sic quicumq humilitatẽ
laudat: cum illa & caritatem de qua
nascitur p̾dicat. Ꝙ e contrario qui sup¬
biam accusat: fimul &cupiditatẽ sine
qua esse non potest. dampnat. Quomͦ
enim caritas & humilitas uelut duş
inȩ ad celum. & si una defuerit. alia ꝓ¬
desse nichil poterit: ita ⁊ econtrario cu¬
piclitas & suꝑbia uelut due compedes
esse ꝓbantur: cum quib infelices suꝑ¬
boꝵ anime. dum se ꝑelationẽ in altum

Expanded text:
care festinent; ut per humilitatem surgere care festinent; ut per humilitatem surgere mereantur ad gloriam, qui per superbiam cemilitatis bono loquimur, forte aliquis intra se cogitat, et dicit: Quid est quod in hoc sermone de istis duabus tantummodo loquitur, et de fundamento bonorum charitate, et radice malorum omnium cupiditate nihil dicit? Hoc ideo interdum facimabus esse non possunt. Nunquam enim vel cupiditas sine superbia, vel charitas sine humilitate aut potuit esse aliquando aut poterit. Ac sic quicumque humilitatem laudat, cum illa et charitatem, de qua nascitur, praedicat: et e contrario qui superbiam accusat, simul et cupiditatem, sine qua esse non potest, damnat. Quomodo enim charitas et humilitas velut duae tur ad coelum; et si una defuerit, alia prodesse nihil poterit: ita et e contrario cupiditas et superbia velut duae compedes esse probantur, cum quibus infelices superborum animae, dum se per elationem in altum