comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̾ attende hec u̾ba. Nõ eĩ
ñ potuit s ñ oportuit. uidet᷑
enĩ dic̾e ꝙ filiꝰ potuit gig¬
nere s ñ oportuit. ⁊ ita potu¬
it qd̃ ñ oportuit. Quare aũt
ñ oportuit. subdit dicens. In¬
moderata enĩ eẽt dĩna gn̾atõ
si genitus filiꝰ nepotẽ gigne¬
ret patͥ. qr et ip̃e nepos nͥ auo
suo ꝓ nepotẽ gigneret: scd̾m
urãm mirabilẽ sapĩam impo
tẽ non gigneret auo suo et
ꝓne potẽ ꝙ auo suo ñ auobis
applsaret ᷑ oĩpotens nec ĩple¬
retͤ gn̾oms series. sit semper
alt̾ ex alt̾o nasc̾et᷑ nec eã ꝑ¬
fic̾et ullus si ñ suffic̾et unus
.oĩpotens. Itaqi oĩpotentẽ genu¬
it filiũ patͥs natura ñ fecit.

Expanded text:
ba: Non enim non potuit; sed non oportuit. Videtur enim dicere quod Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia et ipse nepos nisi avo suo pronepotem gigneret, secundum vestram mirabilem sapientiam, impottem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens, nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus omnipotens. Itaque omnipotentem genuit Filium Patris natura, non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
li. ꝯtͣ maximinũ qui assẽbat
patrem potenciorẽ filio eo qd̃
filiũ genuit deũ c̾atorẽ. filiꝰ ã non.
dicebat q prẽm potuisse gign̾e
filiũ et iõ potenciorẽ ẽẽ filio. ad
qd̃ respondens aug̃. dic̾e uidet᷑
filio. hiis u̾bis absit ut iõ poten¬
cior sit pat̾ filio sic̃ putas. qͥa
c̾atorẽ genuit pat̾. filtꝰ ã non
genuit c̾atorẽ. Neq eñ non

Expanded text:
qui asserebat Patrem potenttiorem esse Filio, eo quod Filium genuit Deum Creatorem, Filius autem non; dicebatque Patrem potuisse gignere, non Filium: et ideo potiorem esse Filio. Ad quod respondens Aug. dicere videturFilio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius autem non genuit Creatorem;
Abbreviated transcription (Latin):
nos data sunt. Qui eĩ sibi
not i ꝯͣtemplatione nobis ĩnotes¬
cunt cognoĩatione. et noĩant᷑
cipatione. In illa enĩ celesti ꝑatͤ¬
A ubi plenitudo boni ẽ lic qued̾
data sint excellent̾ nncħ tũ possĩ¬
det᷑ singularit᷑. oĩa enĩ in oĩb
sunt ñ quid̾ equałi. qr alii altis
subliimꝰ possident que tñ oẽs
uocabła. Infĩoribi cet̾a relĩqũe¬
tes ordinib ad cognoĩationem
Ut seraphin qui ordo excelient issmꝰ
nem diumitatis et cet̾a uͥtutũ dona

Expanded text:
nos data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Illa cipatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus nem divinitatis, et caetera virtutum dona
Abbreviated transcription (Latin):
est qr cum pre semꝑ fuit et nũꝙͣ
eum ut eẽt uolũtas pat̾ p̾cessit
et ille quid̃ natura filiꝰ ẽ nos uõ ad¬
optione. Ille ñ qrͣaͣ filiꝰ ñ fuit nos
tc̃ spc̃i adoptionis accepimꝰ qñ credi¬

Expanded text:
er cum Patre fuit, et nunquam cum, ut esset, voluntas paterna praecessit; et ille quidem natura Filius est, nos vero adoptione; ille vero nunquam Filius non fuit, nos, tunc spiritum adoptionis accepimus, quando credi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e filiꝰ est non ꝑ adoptionẽ set per
naturam. ꝑ adoptionẽ nos u̾o filud̾i
incelligitur. cũ aug̃ eum ñ ẽẽ gr̃a
filium asserit. gr̃a enĩ set ñ adop¬
tionis ĩinoumonis filiꝰ dĩ est filiꝰ
utrũ p̾destinatio illa ta sit
qũa ꝯmemorat ꝓpl̾s sit de persona
an de natura sane dici pocest ⁊ ꝑso¬
nam filu que semꝑ fuit eẽ p̾desti¬
natã ẜm hosem assumptũ ut ip̃a .s.¬

Expanded text:
 Filius est non per adoptionem, sed per naturam: per adoptionem nos filii intelligitur, cum August. eum non esse gratia Filium asserit; gratia enim sed non adoptionis, imo unionis Filius Dei est filius utrum praedestinatio illa quam commemorat Apostolus sit de persona an de natura, sane dici potest et personam Filii quae semper fuit esse praedestinatam secundum hominem assumptum, ut ipsa, s
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝓhibuit. Precepit᷑ enĩ ab̾he
ĩmolare filiũ nec tam̃ uoluit. nec
iõ p̾cepit ut id fier set ut abra¬
he ꝓbaret᷑ fides. et in enugelio
p̾cepit sanato ne cui dr̃ẽt. ille ã
p̃dicauit ubiq intelligeus deum
non iõ ꝓhibuisse qͥnuellet opus
suũ predicari: set ut daret formã
homini laudem humanã declinã
dĩ et oꝑatio uolũtas tas.¬
dĩ appellant᷑. quałr accipit aug̾. ĩ
ench̾idion dicens. Non fit aliquid
nͥ oĩpotens fĩ uelit uł smẽdo ut
fiat. uł ip̃e faciendo. nec dubitan¬
num est oẽ qd̃ iustum est. qcce
hic inainfeste hades dĩuolũta¬
tem appellari ip̃ius oꝑationem
et bona et mala oĩa que fiunt. Iõq
aꝑte distinguit quõ deum uene
dix̾it ne eadem rõne inteingeret᷑
uene bona et mala subdens uł sinẽ¬
do ut fiat. ħ qnͣtũ ad maladicit. uł
ip̃e faciendo ħ qnͣtũ ad bona. Mala
eim sunt fĩ set non facit: bona
u̾o ip̃e facit. Lõq dixit eum uene
qr uolens mala sunt ⁊ uolens bona

Expanded text:
pit enim Abrahae immolare, filium nec tamen voluit; nec ideo praecepit ut id fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato ne cui diceret; ille autem praedicavit ubique, intelligens Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam homini laudem humanam declinandei et operatio voluntas Dei appellantur, qualiter accipit Aug. in Ench., cap. 95, dicens: Non fit aliquid nisi Omnipotens fieri velit, vel sinendo ut fiat, vel ipse faciendo. Nec dubitannum est omne quod justum est. Ecce hic manifeste habemus Dei voluntatem appellari ipsius operationeet bona et mala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona
Abbreviated transcription (Latin):
bapm̃n remanet et tm̃ penalitas ẽ.
ante bapm̃ u̾o pend erat. ⁊ culpa:
ex deo auctore fitus ex alio. densic
qr in qnͣtũ pena est deum
ht̃ aucdorẽ. In qnͣtũ uõ culpa est
diabolũ siue hominẽ ht̃ auctorẽ.
Qua iusticia m̾de añe ex catione

Expanded text:
tismum remanet, et tantum poenalitas est, ante baptismum vero poena erat et culpa, ex Deo auctore sit, vel ex alio. Ad quia in quantum poena est, Deum habet auctorem; in quantum vero culpa est, diabolum sive hominem habet auctorem. 5. Qua justitia animae mundae ex creatione
Abbreviated transcription (Latin):
tacum non sit in potestate sua illd̾ iu¬
tare. Non enim ꝑ lib̾um arbit᷑ũ iud
illud ꝯmittit᷑ qr non peius est aĩa
ꝙͣ nll pccõ est obnoxia. nͫ quoꝵd¬
d hoc quidam dñt᷑ lo atãm
ream ẽẽ illius pct̃i lic mũda¬
⁊ deo sit creata: qr cum infundit᷑ aĩa
corporrꝯdelectat᷑ carm. pt̃m ex quo
ginale set actuale dic̾et᷑:. pocius gͦ.
iõ recte dici potest illi imputari aĩe¬
ꝙ illud pcc̃m qd̾ ex corruptõne cor¬
poris meuitabiłr ꝯtrahit. qr ut ait

Expanded text:
te sua illud vitare. Non enim per liberum arbitrium illud committitur, quia non prius est anima quam illi peccato est obnoxia. § Ad hoc quidam dicunt ideo animam ream esse illius peccati, licet munda a Deo sit creata, quia cum infunditur corpori, condelectatur carni, ex quo ginale, sed actuale diceretur. Potius ergo ideo recte potest dici imputari animae illud peccatum, quod ex corruptione corporis inevitabiliter trahit, quia, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
nobis extͥnsecus malũ uisibiliter
sugg̾it᷑ ũbo uł signo aliqͤ at ille
cui fit ad ꝯscensum pcc̃i declinet. ⁊
tał temptatõ tm̃ fit ab adu̾sario.
Int̾ior ũo temptatõ ẽ qñ insibilĩ
malũ nobis intriasetus sugg̾itur
et hec temptatõ abñ fit ab hoste
alũ acarne. stam et diabolus inui¬
sibilit̾ mala suggͥit ⁊ ex caruis cor¬
ruptõne suborit᷑ motus illicitus
ex carne est non fit fine pocõ. que aũt

Expanded text:
nobis extrinsecus malum visibiliter suggeritur verbo vel signo aliquo, ut ille cui fit ad consensum peccati declinet, et talis tentatio tantum fit ab adversario. Interior vero tentatio est quando invisibiliter malum nobis intrinsecus suggeritur, et haec tentatio aliquando fit ab hoste, aliquando a carne. Nam et diabolus invisibiliter mala suggerit, et ex carnis corruptione suboritur motus illicitus ex carne est non fit sine peccato; quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
deus dix̾at. Quaꝯ die comede¬
ritis ex eo morte moremĩi. De rã
mulier dꝑeit ne forte moriamur
nouissime serpens dixit. nequa¬
qłł moriemin. deus affirmauit.
niulier qiͣ amdigendo ilid̾ dixt.
diadolus negauit. Quegͥ dubi¬
tanit ab affirmante recessit ⁊
neganti aꝓpinquauit. De uet¬
sucra diaboli qui ut facilus ꝑsu¬
aderet malũ temouit ⁊ bonũ ĩ
Pꝑfirasionem plemit̾ suffulciẽd̃¬
.i. ut inalum qd̃ intendebat lib̾e ꝑsu¬
aderet. et ualum qd̃ mulier timuit
negando remouit. et ꝓmissionẽ addi¬
dit. et ut eius ꝑsuasio ciciꝰ recipe¬
ret᷑ ꝓmissionem duplicauit. Unã
namq omestionem eꝑsuadẽs duo
in p̾mio ꝓposuit. siłitudinẽ dĩ. sciãm¬
q boni et mali spondens. ꝙ homo¬

Expanded text:
Deus dixerat: Quacumque die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. 4. De versutia diaboli, qui, ad facilius persuadendum, malum removit, et bonum in rsuasionem pleniter suffulciendst, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens.
Abbreviated transcription (Latin):
que mala sunt in qnͣtũ malasunt
non sunt bona tñ non solũ bona s
⁊̃ sunt et mala bonũ est. siam nͥ es¬
set hoc bomim ut eẽnt et mala:
nullo modo eẽ sm̾ent ᷑ ab oĩpotẽ¬
ti deo bono cui ꝓculdubio qmͣ fa¬
cile ẽ qd̃ uult fat̾e. tã facile ẽ qd̾

Expanded text:
quae mala, in quantum mala sunt, non sunt bona, tamen, ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi esset hoc bonum, ut essent et mala, nullo modo sinerentur ab omnipotente bono, cui procul dubio quam facile est, quod vult facere, tam facile e
Abbreviated transcription (Latin):
ui  fi. suã bus muniunt inten¬
tionẽ. Sͣi eñ inquiũt mala nõ eẽ
uł non fĩ uellet. nullo modo essẽt
ui fierent. qr si uult ea non eẽ uel
non fi.et non potest io effic̾e . s. ut
non sint uł non fiant: uoluntati

Expanded text:
uam his modis muniunt intentionem: Si enim, inquiunt, mala non esse vel non fieri vellet, nullo modo essent vel fierent, quia si vult ea non esse vel non fieri, et non potest id efficere; scilicet, ut non sint
Abbreviated transcription (Latin):
tens est ec in nullo impoteus c̾cũ
est non posse fi̾ mala uł ẽẽ nisi eo
uolente. quo enĩ muito et nolẽ¬
te possec ab aliquo malũ fĩ cũ scͥp
tet᷑. Supͣ dixit ⁊̃ aug̾ qr nccẽ est fĩ¬
si uolu̾it. set uult mala fĩ aut nõ
fĩ. si iuilt non fi non fiũt. fumr ã

Expanded text:
impotens, certum est non posse fieri mala vel esse nisi eo volente. Quomodo enim invito eo et nolente posset ab aliquo malum fieri, cum sctet? Supra etiam dixit Aug. quia necesse est fisi voluerit. Sed vult mala fieri aut non fieri. Si vult non fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone quidam ꝓprietates intelligere
uolunt cum dicunt᷑ tres ꝑsone. set
melius est ut subsistentias ui yposta¬
ses intelligamus cum dm̃s tres ꝑsoãs
in trinitate triplicem cenet rõm.

Expanded text:
personae quidam proprietatem intelligere volunt, cum dicuntur tres personae; sed melius est ut subsistentias vel hypostases intelligamus, cum dicimus tres personas. in Trinitate triplice
Abbreviated transcription (Latin):
digit. et ilia marito npsit. ꝯui¬
gium utrũq fuit. ⁊ ñ potest dis¬
solui. Precedens gͦ mendaciũ uł
ꝯiugnuĩ seqñs ñ est dissoluendũ.
p̾sent is ꝯsensus attestatione firmat᷑.
qr post talem ꝯsensum siquis alu

Expanded text:
duxit, et illa marito nupsit, conduxit, et illa marito nupsit, conjugium utrinque fuit, et non potest dissolvi. Praecedens ergo mconjugium sequens non est dissolvendum. praesentis consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis alii
Abbreviated transcription (Latin):
efficiatut si quis ꝓmittat uł ui
ret alicui se usq ad tẽpus placi¬
tum illam ducturũ et ilia ꝓmit¬
tat uł iuret se illi npturã. ñqͥd
cał sponsio eos ꝯuiges fecit. si tͣ¬
mutato ꝓpoĩto alt̾ uł ut̾q ad ali¬
enam copulam transit. Aũquid
xam scd̃e fed̾ationis pactũ sc̃idet᷑
considera qr longe est aliud ꝓmit¬
tere. aliud fac̾e. qui ꝓmittit. ñ õ
facit. Qui gͦ ꝓmisit se ĩuxorem
ducturã aliqũa. nũdũ eam duxit
ĩ uxorẽ. ⁊ que spopondit se nuptu¬
ram. nũdum nupsit. Qũo gͦ cõui¬
ges appellari possunt qui nũdum
contrahunt. set in futuro se cõ¬
tracturos iurando ꝓmittunt:
Item. si ex ui iuram̃ti ad futurũ
ꝑtinentis mox efficiunt᷑ ꝯiuges.
cur ñ iurant in futuro se factu¬
tos qd̾ in p̾senti efficiũt : It̃ si
ex quo iurant mox efficiuntur
ꝯiuges. tunc hanc remefficiũt
qñ iurant se facturos. Iõ dicoqr
ꝯiugiũ tunc ñ fit set futurum
ꝓmittit᷑. Si u̾o ille post. uꝑcorem

Expanded text:
efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid xam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est aliud promittere, et aliud facere. Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
gend̾ est qd̾ ait pelagiꝰ ppͣ. de illo
qui mortuo sponso eius sponsa
qd̃ ibi obuiet de canonicis ĩsti¬
tutis q̾nad sacros ordĩes ꝓ mo¬
ueri ualeat./ Si u̾o tar spõsa fuis¬
set int̾ qũa et sponsũ eiꝰ ꝯsensus
de p̾senti int̾cessisset eo moetuo
uidua remansisset. cui copulatꝰ
ĩ ꝯiugio ult̾ius ad sacros ordr̃es
ñ acced̾e̾t cũ uiduã dux̾it. sion
est gͥ ambigend̾ qͥn solus de pre¬
senti ꝯsensus ꝯiugiũ efficiat.
et exinde ueri ꝯiuges appellen¬
tur. Iõ post tale̾ consensũ si quis
alii se copulaũt. ⁊̃ si carnis cõ¬
mixrio illic sequat᷑. ad priorẽ
copulam reuocandus est.

Expanded text:
gendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsamquod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde veri conjuges appellentur. Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixtio illic sequatur, ad priorem copulam revocandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
illa sponsa que tm̃ so ui nõ
infururo est pacta. mortuo spon¬
so ñ remanet uidua qr ñ fu̾at
uir eiꝰ. uñ si quis eã due̾itad satͦ.
ordines ꝯscñd̾e̾ non ꝓhidet᷑ qr n̾¬

Expanded text:
illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ .s. est. Sicut enim idem est dõ
sapere qd̾ esse: Ita id̾ est diligere
qd̾ esse. Iõq sic̃ negat᷑ pater esse
sapiens sapia quam genuit. qr siea
dic̾etur sapiens non ip̃a sapĩa ab
eo. set ip̃e ab ea intellige̾t᷑ eẽ: Ita ui¬
detur non deb̾e concedi ꝙ pater
ur filius diligat ea dilectõne que¬
tm̃ spc̃ .s. est q si ea oiligit pacer
qr idem est ibi dilig̾e qd esse. at
supͣ dcm̃ est atq auctoritate sanc
Unus diligens qͣiͣ de illo est. ⁊ isꝰ
diligens eum de quo ẽ et ip̃a dilet¬
tioet non est aliquis eoꝵ duoꝵ q
genitus agignente diligit᷑ ⁊ ge¬
nitorem suum diligit. quib u̾bis
aꝑte significat᷑ prem̃ filiũ et fili¬
um prẽm dilig̾e. ea et̃ dilectione
que non est aliquis eoꝵ set tñ
cum iõ pater neget᷑ saꝑe sapĩa
quam genuit. ne ea eẽ intelli
pue cura ex dictis oriat᷑ que si
mitas turbat᷑ cupiens mag̾ ex
dictis scõꝵ referte quͣi aifferre.
Optimus enĩ lector est inquit

Expanded text:
ctus est. Sicut enim idem est Deo sapere quod esse, ita est ei idem diligere quod esse. Ideoque sicut negatur Pater esse sapiens sapientia quam genuit; qui si ea diceretur sapiens, non ipsa ab eo, sed ipse ab ea intelligeretur esse; ita videtur non debere concedi quod Pater vel Filius diligat dilectione qutus sanctus est, quia si ea diligit Pater  sancto, quia idem est ibi diligere quod esse. At supra dictum est, atque auctoritate Aug. unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio; et non est aliquis duorum quo genitus a gignente diligitur, et genitorem suum diligit. Quibus verbis aperte significatur Patrem Filium, et Filium Patrem diligere, ea scilicet dilectione quae non est aliqucum ideo Pater negetur sapere Sapientia quam genuit, ne ea esse intellipue cum ex praedictis oriatur quae smitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus enim lector est, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
gand̾ est quid sit. de hoc ritur¬
enĩ scĩ doctores subobscure locuti
sunt atq scolatici doctores uaria
seuserunt. qͣuidam enĩ putant oriͥ
pene temporali et et̾ne ꝓ pͥmi ho¬
minis actuali pcc̃o. qr ꝓ illo ut ai¬
unt. oĩb debetur pena et̾na insi
oport dici originale pccm̃. nec cul¬
pani ẽẽ nec penam culpã nou eẽ

Expanded text:
gandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim putant origipoenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, nisi oportet dici originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
et reatũ ibi intelligunt. ut de iñ
est obnoxietatẽ pene. ⁊ ea rõne
asserũt pcc̾m originale diciesse

Expanded text:
et reatum ibi intelligunt, ut dictum est, obnoxietatem poenae; et ea ratione asserunt peccatum originale dici esse
Abbreviated transcription (Latin):
ad deum fuit ei caritate adħ̾ere. au̾¬
ti odio hãbere uł muid̾e. Inuidie
nãq mot̃. est suꝑbia qua uoluetut
gr̃a apposita. ⁊sti sunt excecati ñ
ĩ missione malicie set deseitõne
gr̃e a qua deserti sunt. ñ ita qd̃
prius dedita subtraheret᷑. set qr
nũqm̃ est appõĩta ut ꝯu̾t̾ent᷑. hec

Expanded text:
ei charitate adhaerere; averti, odio habere vel invidere. Invidiae namque mater est superbia, qua voluerunt gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione malitiae, sed desertione gratiae a qua deserti sunt; non ita quod prius dedita subtraheretur, sed quia nunquam est apposita ut converterentur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
di. ut gͦ mendaciũ sit. nccẽ est ut
fłm ꝓfeiat᷑ et cũ intentõne fallẽ¬
di. ħ enĩ malũ est ꝓpͥe m̃cientis a¬
liud hr̃e clausum ĩ corde: aliud ꝓm¬
ꝑtum ĩ lingua. Quids mentiri.
rum sit siue nõ. oñs gͥ qui loquit᷑
m̾daciuĩ. mentit᷑. qr loquit᷑ contra

Expanded text:
ut ergo mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud habere clausum in corde, aliud promptum in lingua. 3. Quid sit mentiri. rum sit, sive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loquitur contra
Abbreviated transcription (Latin):
menciens iudicandus ẽ qui dicit
ip̃o est. non fallit ip̃e set fallitur.
son gͥ mendatu arguendꝰ ẽ. qui
cit uerũ qd putat fłm. Qnͣtum
enũ ad aĩũ eiꝰ actinet. ñ uerũ
dicit. qr ñ qd̾ sentit dicit. qnͣis
ueril ĩuiemiat᷑ eẽ qd̾ dicit. noc ille
lib̾ est a mendacio: qui ore nesciens
loquitur uerũ sciens aũt uolunta¬

Expanded text:
mentiens judicandus est, qui dicit ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui cit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, non verum dicit; quia non quod sentit dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit. Nec ille liber est a mendacio, qui ore nesciens loquitur verum, sciens autem volunta
Abbreviated transcription (Latin):
uenit adu̾tend̾ est quõ suscitauit.
flebat enĩ turba post filiũ uidue
fleuit martha et maria supplicã¬
tes ꝓ fr̃e. flebat et turba mariã
secuta in quo docem publice pec¬
cantib ñ ꝓpͥũ set eccłie sufficere

Expanded text:
venit, advertendum est quomodo suscitavit. venit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice peccantibus non proprium, sed Ecclesiae sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
uere qe cũ negligens cͥca se exti¬
tit negligat᷑ ab illo qui eũ mise¬
ricordit̾ monz et ferit ne ambo
ĩ foueam cadant qmͣ stultus eiu¬
tare noluit. Tanta itaq uis cõ¬
fessionis ẽ ut si deest sac̃dos confi¬
teat ᷑ ꝓtimo. Sepe enĩ ꝯtingit ꝙ
penitẽs non potꝰ uerecũdari corã
sacerdote quẽ desid̾anti nec tem
pus net locus offert. et si ille Et¬
cui confitebit᷑ potestatẽ noi hẽ
a ex sacerdotis desid̾io qui criñ
confitet ᷑ socio. Mundati eñ sũt
unde patet deũ ad correspicere
dũ ex nccĩtate ꝓhibent᷑ ad sac̃¬
sic̃ si solu̾ent ᷑ a sac̾dote. Qui gͦ oĩo
conficer᷑. sacerdoti meliori qiͣ
cum ẽ sufficiat referre ĩ noti¬
cram sacerdotis. Nam ĩ resurtec
pulta nũdum extͣ portã delata
sũdum extͣ domũ in noticiam
portata. Intus resuscitauit ꝙͣ in¬
tus inuenit. Relictis solir petro
lacobo et iohe ⁊ patre et matre
puelle in quib figurałr ꝯtinẽt᷑
sacerdotes eccẽ. Quos aũt extͣ in¬

Expanded text:
cum negligens circa se exstiterit, negligatur ab illo qui eum misericorditer monet et petit, ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem depus nec locus offert, et si ille cui confitebitur potestatem solvendi a ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim suntUnde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacesicut si solverentur a sacerdote. Qui igitur omnino confitetur sacerdoti, meliori quam tum est, sufficiat referre in notitiam sacerdotis. Nam in resurrectpulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uenialiũ et mortaliũ distin¬
gunit suꝑ illũ locũ. Gonfitemi¬
ni alt̾utrũ peccata ur̃a. ait eĩ.
coequalib cotidiana et leuia.
grauiora uõ sacerdoti pandamꝰ.
⁊ qnͣto iusserit tẽporepurgare
curemꝰ. qr sine ꝯfessione emen¬
dacionis peccata nequeunt dimitti
set et grauiora coequalib pandẽda
sunt cũ deest sacerdos et urget ꝑitu¬
lum. uenialia u̾o ⁊̃ sac̾dotis oblata
copia licet confit̾i coequali et suffi¬
cit ut quibrdam placet si cam̃ ex
contemptu ñ p̾t̾ mittat᷑ sacerdos.
tucstamen et ꝑfectius utͥusq ge¬
neris peccata sacerdotib pand̾e et

Expanded text:
mortalium distinguit super illum locum: Confitemini alterutrum peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis, peccata nequeunt dimitti. Sed et graviora coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis
Abbreviated transcription (Latin):
um ext̾ioꝵ. Alibi aug̃. dicit. inͣ aliqͦ
aliam magis ẽẽ u̾tutẽ. aliã minꝰ
ec unam eẽ uͥtutẽ et non alterã
one tua satis apparuit ñ placu¬
oĩa paria eẽ peccata.⁊ si hoc de uͥ¬
tutib u̾m sit. qr et si uerum ẽ

Expanded text:
um, ut alibi August. dicit in aliquo aliam magis esse virtutem, aliam minus, et unam inesse virtutem, et non alteram.one tua satis apparuit non placuomnia paria esse peccata, etiamsi hoc de virtutibus verum sit; quia etsi verum
Abbreviated transcription (Latin):
equales sunt. qr iltꝰ ẽ fortitudo pru¬
dencior. at q ita de cet̾is uͥtutib
ĩuenies uͥ ot̃s ead̾ ꝯsid̾atõne per¬
curtas. gx hiis claresçit om̃s u̾ͥtutes
qua p̾min̾e̾ uͥtutera ut abraham

Expanded text:
udo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Ex his clarescit omnes virtutes qua praeeminere virtute, ut Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
alie muis hẽant᷑ ab aliquosiẽ in
lob. pacla enicuit. ĩ daind humi¬
litas. ĩ moyse marsuetudo. qui ⁊̃ ꝯ
cedunt magis aliqũe mereri per
aliqũa u̾tutẽ unam ꝙͣ ꝑ aliã sicut
eam plemꝰ ht̃ qui aliã. non cansẽ
magis ꝑ aliqmͣ mereri dñt᷑ qmͣ
ꝑ caritatem. nec aliqmͣ plemꝰ a
quoqmͣ hrĩ qmͣ caritatẽ. alias gͥ mi¬
gis et alias minꝰ in aliquo ẽẽ ꝯce¬
dunt set nullam pleniꝰ caritate
que cet̾as gignit. hasq dñt esse
multas facies quas ꝯmemorat a¬

Expanded text:
us habeantur ab aliquo; sicut in Job patientia emicuit, in David humilitas, in Moyse mansuetudo; qui etiam concedunt magis aliquem mereri per aliquam unam virtutem quam per aliam, sicut eam plenius habet quam aliam. Non tamen magis per aliquam mereri dicunt, quam per charitatem; nec aliquam plenius a quoquam haberi, quam charitatem. Alias ergo magis et alias minus in aliquo esse dicunt; sed nullam plenius charitate, quae caeteras gignit. Hasque dicunt esse multas facies quas memorat A
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa in uolucis sermonũ euoluere:
tene caritatem ubi pendent oĩa.
p̾cepta et consilia recte fuit cũ re¬
ferunt ᷑ ad diligend̾ deũ et proxi¬
mũ pp̃ deũ. Qd̾ uõ fit timore pene

Expanded text:
omnia involucra sermonum evolvere, tene charitatem ubi pendent omnia,nc enim et praecepta et consilia recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum. Quod vero timore poenae
Abbreviated transcription (Latin):
t̾intate que deus ẽ int̾ualia tẽ¬
poꝵ nuilla sunt. ꝑ que possit oñ¬
di aut saltẽ possit requiri. utrũ
pͥus de pr̃e natus sit filiꝰ ⁊ postea
de ambob ꝓcesserit spẽ sc̃s. sũꝙͥ¬

Expanded text:
Trinitate, quae Deus est, intervalla temporum nulla sunt per quae posset ostendi aut saltem requiri utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea de ambobus processerit Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
namq passio cã est ur̃e salutis ꝗd
non est passio alicuiꝰ scĩ. sauausꝰ eĩ
passione redemptisumꝰ nͥ xp̃i. profue¬
runt quid̃ non mͦ eis qui passi sunt
u̾ in ⁊̃ aliis fidelib ip̃oꝵ passiones ue¬
rumptam̃ nr̃a redemptio nõ sunt.
hꝰ enĩ illius solapassio potuit. qui
deus est et homo. Illius qͦ passio¬
nem c̾denciẽ pie mentes uoluerũt
et optauerũt fi̾ sic̃ futurã crede¬
bant ꝙ passiones scõꝵ possumus

Expanded text:
namque passio causa est nostrae salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, verum etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen nostra redemptio non sunt; hoc enim passio illius sola potuit qui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passion
Abbreviated transcription (Latin):
Passiones u̾o scõꝵ possumus uelle
et nolle et utrũqr bona uolũta¬
te si rectos nobis ꝓponamꝰ fines.
Eui eñ placuit pauli passio eo
fine quͥa p̾miũ eiꝰ ꝑ hoc auctũ
et paratũ c̾nebat. bonam uidet᷑
hũisse uolũtatẽ qr uolũtatieiꝰ cõ¬
gruebat qͣ cupiebat dissolui ⁊ eẽ
cum xp̃o. Quif aũt uoluit declina

Expanded text:
passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo fine, quia praemium ejus per hoc auctum et paratum cernebat, bonam videtur habuisse voluntatem, quae voluntati ejus congruebat, quia cupiebat dissolvi et esse cum Christo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
de illo qui ad peni p̃uenit᷑¬
cenciã festinans sac̾dotẽ morte
inuenire non potuit ⁊ ita dibes¬
sit confessus et cestimoniũ hr̃
donũ et non pot̾at uenire ad

Expanded text:
de illo qui ad poenitentiam festinans sacerdotem invenire non potuit, et ita decessit confessus, et testimonium habet bonum, et non poterat venire ad
Abbreviated transcription (Latin):
fectus est p̃destinatõnis ¶ Cum g̾
gre que apponitur hoĩ ad iustifi¬
cationem milla sint m̾ita: multo
minus ex ip̃iunt p̃destinatõnis qua
ab et̾no elegit deus quos uoluit
aliqua possinit exusd̾e merita. Ita
no reꝓbationis qua ab et̃̾no quos¬
dam p̃scunt futuros malos ⁊ dãp¬
nãdos. Sicut elegit iacobet esa¬
ii reꝓbauit. qd̃ non fuit ꝓ me¬
bant. qm̃ nec ip̃i ex istebãt. nec pp̃

Expanded text:
fectum est praedestinationis. Cum ergo gratiae quae apponitur homini ad justificationem, nulla sint merita, multo minus et ipsius praedestinationis, qua ab aeterno elegit Deus quos voluit, aliqua possunt existere merita. Ita nec reprobationis, qua ab aeterno quosdam praescivit futuros malos et damnandos, sicut elegit Jacob et reprobavit Esau, quod non fuit pro mebant, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o meritũ non ĩuenimus. quia
gratis dat᷑. obdurat aũt ẜm iudi
le nusereri: Ita obduratõ dĩ sit
ũ misererint non ab illo irroge¬
tur aliquid quo sit hõ detͥior s
tĩ ꝗͦ sit melior ñ eroget᷑¬
ñ est sine merito et mĩe u̾do. ͥ¬

Expanded text:
autem meritum non invenimus; quia gratis datur. Obdurat autem secundule misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetn est sine merito. Et miserico
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ qui suos flamines. alios:
simpłr flamines alios archifla¬
mines alios ꝓthoflamines ap¬
pellabant. Sac̾dotes eĩ gẽtiles
flamines eẽ dicebant᷑. qͥ hẽbãt
in capite pilleũ in quo erat breuis
u̾ga desuꝑ hñs aliquid lane qd̾ cũ
ꝑ estum ferre non possent. filũ
tĩ incapite ligare ceperunt.
Nudis aũt capitib eis incede̾ erat
nefas. uude et a filo quo utebãt᷑
elamines dicti sunt .q. filamines.
set in festis dieb fuo depoĩto pil¬
leũ imponebant ꝓ sac̾docii emi

Expanded text:
videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sac
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ portam significat / Cantor u̾o
uocat᷑ qui uocẽ modulat᷑ in can¬
tir huiꝰ sunt duo gn̾a. p̾cencoꝵ
et succentoꝵ. precentor qui uo¬
cem p̾mitrit ĩ cantu. succentor
qui subsequent̾ canendo respon¬
nistri. quatenꝰ sic̾ extellunt or¬
dinis dignitate: Ita p̾cellant ui¬
te scĩtate ut plebs eis ꝯmista eo¬
rũq disciplinis edocta. gratan¬
ter eis obediat et eoꝵ mutats¬
ne de die in diem ꝓficiat. a qui¬
bus dĩna sacramenta ꝑcipiunt
et missaꝵ sollempnia audiunt.
stia cuiꝰ cõmemoratio fit in illo
officio. uñ dicit᷑. ⁊te missa est .i.
sequimini hostiam que mira
ẽ ad celestia tendentes post eã
uy qr missus celestis uenit ad
quem ad altare celeste. de fert᷑ ho¬
stia. pñ et dr̃ missa ẽ.

Expanded text:
 poetam significat. Cantor vero vocatur, qui vocem modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor qui subsequenter canendo responnistri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum solemnia audiunt. stia, cujus commemoratio fit in illo officio: unde dicitur: Ite missa est, id est: Sequimini hostiam quae missa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis venit ad quem ad altare coeleste defertur hostia. Unde et dicitur: Missa e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. deus mortẽ non fecit᷑ cũ ali¬
bi scͥptum sit mors et uita a dno ẽ
lum est quid̾ malis s in tonis d̾i oꝑi¬
bus est qrã iustũ est ut mali pumi¬
ant᷑ et uti donũ est oẽ qd̾ instumm

Expanded text:
tum est: deus mortem non fecit, cum alibi scriptum sit: mors et uita a domino lum est quidem malis, sed in bonis dei operibus est, quoniam iustum est, ut mali puniantur, et utique bonum est omne, quod iustum
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a mentionẽ facit. Illaꝵ uͦ sen¬
tenciaꝵ iudiciũ prudentis lecto¬
ris cui utͥusq suĩe noticrã plena¬
rie dedimꝰ arbit̾o relinquimꝰ ad
ea que adhuc nobis suꝑst̃ tractan¬
da festinãtes. ꝙ de pcc̃o ñ de pena ĩ¬

Expanded text:
a mentionem facit. Illarum vero sententiarum judicium prudenti lectori, cui utriusque sententiae notitiam plenarie dedimus, arbitrio relinquimus, ad ea quae adhuc nobis supersunt tractanda festinantes. 5. Quod de peccato non de poena in
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt deũ ñ auctorẽ eoꝵ que mala
sũt in qnͣtum mala sut s in qnͣt
sunt. et in qnͣtũ malasunt dñt ea
nicħ̾ eẽ . quid gͥ mirã si deus dicit᷑
ñ eẽ auctor eoꝵ ĩ qnͣtũ nicħ sunt
cũ nichili nullus auctor q̃ atiexist̾e
bona aũt illa dñt eẽ que natura¬
lit̾ sunt. ea uo naturałr eẽ dñt¬
ñ solum que sub̾e sum̃t oi coͣnctẽ¬
ta substanciis quałr supͣ accẽpe¬
rut. s et oĩa que nacuram pri¬
uant bono et ita ẜm eosd̾ multi¬
plex inscripturis fit ĩteiligen
se suĩe uideatur ꝯsentire dicẽs suba
intelligit᷑ illud qd̃ sumus. quicquid
sumus homo peccus terra solom̃a
inauit deus. s iniquitas est ꝑu̾sio
qmͣ fecit homonatute om̃s ꝑ ipm̃
facte sunt. Inquitas ꝑ ip̃m facta¬
ñ est. qr miquitas non est sub̾a: in
illo hẏmpno cͥũ pũoꝵ  m̃iũsa crea¬
tura laudans deũ ꝯmemorat᷑. lau¬
dant enm oĩa deũ set que fecit
deus iaudat᷑ ibi serpens deu secͣn

Expanded text:
la sunt, in quantum mala sunt, sed in quantum sunt; et in quantum mala sunt, dicunt ea nihil esse. Quid ergo mirum si Deus dicitur non esse auctor eorum in quantum nihil sunt, cum nihili nullus auctor existere queatBona autem illa esse dicunt, quae naturaliter sunt. Ea vero naturaliter olum quae substantiae sunt vel concreata substantiis, qualiter supra acceperunt, sed omnia quae naturam non privant bono. Et ita secundum eosdem multiplex in Scripturis fit intelligentsententiae videatur consentire dicens: substantia intelligitur illud quo sumus quidquid sumus, homo, pecus, terra, sol: ommavit Deus, sed iniquitas est perversio quam fecit homo. Naturae omnes per ipsum factae sunt; iniquitas per ipsum non facta est, quia iniquitas non est substantia. In illo hymno trium puerorum universa creatura laudans Deum commemoratur. Laudant enim omnia Deum, sed quae fecit Deus. Laudat ibi serpens Deum, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
naturałr habet intellectũ et ĩgeni¬
p̾imissis colligit᷑ ubi hoĩem appeuat
naturam et malũ hoĩem malã na¬
turam ¶scd̾m hancͭ assertionẽ uł ac¬
tationũ distingnens int̾ sub̾as sũ
naturas et bonas actiones siu̾ malas
aꝑiens enĩ qũo intelligend̾ st quid
ssi de enĩ disputabat᷑ non de bonis ac¬
cionib atq pcc̾is. aꝑte hic uidet᷑
diuid̾e int̾ naturas siu̾ sub̾as et ac¬
tiones siue peccata. õq asserunt
p̾fati doctores actiones int̾ioreᷤ uel
ext̾iores non eẽ naturas uł sub̃as
que si male sunt peccata sunt neq
a deo sunt. qd̾ u̾o mali actus non fit᷑
diaboli que uicia dñt᷑ actus sunt ñ

Expanded text:
naturaliter habet intellectum et ingenimissis colligitur, ubi hominem appellat bonam naturam, et malum hominem malam naturam. Secundum hanc ergo assertionem vel ac distinguens inter substantias sive naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddst. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive peccata. Ideoque asserunt praefati doctores, actiones interiores vel exteriores non esse naturas vel substantias; quae si malae sunt, peccata sunt, neque a Deo sunt. Quod vero mali actus non sint diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
actu sencientes asserunt enĩ uolim¬
tatem malã et actũ malñ pccã esse
et nulla tõne bona nec ẜm aliquar
rõnem ex deo auctore eẽ. qr sine deo
fiutssme eo namq ut ait eiuge¬
nich̾ nonq ñ sit actio ur uoluntas
mala que aliquid est s qr aueid eẽ
separat hoses et ad malum tunut ⁊
sic ad ñ ee deducit᷑ quieni a sũmi do
m ꝑt̾icipatõne recedunt. qd soł u̾e¬

Expanded text:
actu sentientes: asserunt enim voluntatem malam et actum malum peccata esse, et nulla ratione bona, nec secundum aliquam rationem ex Deo auctore esse, quia sine Deo fiunt. Sine eo namque, ut ait evangeia non sit actio vel voluntas mala, quae aliquid est, sed quia a vero esse separat homines, et ad malum trahit; et sic ad non esse deducit. Qui enim a summi boni participatione recedunt, quod solu
Abbreviated transcription (Latin):
sio s ut suis transiret c̃a lix passionis
ita inquiens. Si passio honͣorificat᷑a
eũ erat. sic̃ iuda exeũte ait. Nũc ho¬
norificatus est filiꝰ hoĩs. qũo tͥstem
eũ mietus passionis effec̃at. uͥ forte
tamꝰronabi fu̾t ut pati moltemͣ
simu̾itꝰ ea que pacientẽ se clarificat᷑nͣ¬
rã ee̾t. s forte timuisse usq eo eftima
caret᷑ a se qd̃ ꝑ dispensationis studi¬
um festmaret niplete. sion enĩ ꝯue¬
int ut pati nolit qui pͣati uenit ⁊¬
cum pati eum uelle cognoster s. r e¬
ligiosiꝰ fũat ħ confic̾i qmͣ ad id ĩpie
stulticie ꝓrumpere ut eũ assereres
orat trausite calicem set discipulis
ne ĩ eos passionis calix ĩcũbat quem
at. Non enĩ rogat ne secũ sit. setut
a se transeat deinde ait Non sieut

Expanded text:
sio, sed ut a suis transiret calix passionis, sio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metionabilis fuerit, ut pati mortem timuerit, quae patientem se glorificatura esset? Sed forte timuisse usque eo existicaretur a se quod per dispensationis studium festinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres orat transire calicem, sed discipulis; ne in eos calix passionis incumbat, quem at. Non enim rogat ne secum sit, sed ut a se transeat. Deinde ait, Luc.
Abbreviated transcription (Latin):
ad dña clamandiet subiciendi uo¬
luntatẽ suã dĩne uolũtati ut si pul
intione orent. set si necrinũt uita¬
ad salutem corporalẽ. bonũ quid̃ pe
rat ut moreret᷑ qd̾̃ et factum est.
affcm̃ de potentia prĩs sic dubitasse
dicens in li .iii. de tͥ. de quo duditat
de se ande pre. de deo utiq cui dicit
t pͣmister. dubitat hoĩs affcũ. Nãd̾s
de pr̃e non dubitat. nec de morte fre¬
midat ꝓpͥsia ⁊̃ non dubitat qui nich
um dubitare tucredis ut gͦ hõ dubi¬
tat. ut homo locutus ẽ. hiiiͦ ubis in¬
ur dĩ filisꝰ. set in qnͣtũ hõ dubitau̾it
affectu hũano. ꝙ eadem rõne dictũ
accipi potest. Non qr ip̃e dubitau̾it:
set qr mod̾ gessit dubitantis ⁊ hoĩb
dubitare uidebat ut. U̾ba hylarii lõ¬
ge diu̾sa exp̾m̃tia snĩa a p̾missa.
llud ⁊̃ ignorand̾ ñ est qd̾ hẏlariꝰ
sins orasse cũ dyeit. transeat a me ca¬
lix iste et c̾. sic̃ nec sibi set suis cirmi¬
it nec eũ uoluisse ut sioi ñ eẽt pas¬

Expanded text:
ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsamotione orent. Sed si nequeunt vitaad salutem corporalem. Bonum quidem perat ut moreretur, quod et factum est. affectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De quo dubitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam Deus non de Patre dubitat, nec de morte formidat. Propheta etiam non dubitat, qui nihil um dubitare tu credis? Ut homo ergo dubitat, ut homo locutus est. His verbis inel Dei Filius, sed in quantum homo dubitaverit affectu humano. Quod ea ratione dictum accipi potest, non quia ipse dubitaverit, sed quia modum gessit dubitantis, et hominibus dubitare videbatur. 5. Verba Hilarii longe diversam exprimentia sententiam a praemissa. Illud etisuis orasse, cum dixit: Transfer a me calicem hunc, sicut nec sibi, sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset pas
Abbreviated transcription (Latin):
pła enĩ merita ĩ passione ꝙͣ in cõ¬
ceptione s maioris uͥtutis non ex¬
tit̾unt ĩ mendo pła qmͣ añ fuerũt
pauciora. Meruit gͦ a ꝯceptione
non mͦ głiam ĩpassibłitatis ⁊ ĩ mor¬
talitatis corporis. set ⁊̃ impassibłita¬

Expanded text:
abuit merita in passione quam in conceptione; sed majoris virtutis non extiterunt in merendo plura, quam ante fuerant pauciora. Meruit ergo a conceptione non modo gloriam impassibilitatis et immortalitatis corporis, sed etiam impassibilita
Abbreviated transcription (Latin):
stis est et scit ħc calicẽ non posse
transire nͥ bib̾it. Iõ ait. Pat̾ mi si¬
bibã .ii. fiat uoluntas .t. sciẽs ui se
ꝯsũmata passione metũ calitas tnͣ¬
siturũ qui nͥ eũ bibisset tnͣsire ñ
posset. nec finis t̾roris nͥ ꝯsũmata
passione terrori succed̾et qr post
infirmitatis scandalũ pelleretur.
ntendee lector hus u̾bis pia diligẽ
est. De quo quidam dr̃e solent
ꝙ non fibi set menbris tm̃ meruit.
Meruit quid̃ meubeis redemptionẽ
a dyatolo apocõ. a pena et regni
reserationẽ ut amota igne̾ rũphea.
lib̾e pat̾et intͦitus. set ⁊ sibi meru¬
it impossibilitatis et ĩmortalitat is

Expanded text:
stis est; et scit hunc calicem non posse transire, nisi biberit, ideo ait. Matth. oluntas tua; sciens in se consummata passione metum calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentest, de quo quidam dicere solent, quod non sibi, sed membris tantum, meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ nult eẽ hoĩem et ad deũ di¬
rigit. sicodit. ston qd̃ ego uolo s qd̃
tes inse ẜm duas naturas. ant eĩ
Pater si fs potest cranseat a me et c̾.
Ecce habes hoĩs uoluntatẽ ꝙͣ ad di¬
si possibile est transfer a me calicem
set qiͣ homo loquit᷑ suscepit quidẽ
uoluntatẽ nrãm. mea ẽ uoluntas ꝙͣ
suam dixit cum ait slon sicut ego
extipit᷑ sine dubio ꝙͣ pat̾ ht̃ eand̾
et filiꝰ habet uolũtatẽ. ead̾ ẽ gͥ uo¬

Expanded text:
rectum vult esse hominem, et ad Deum dirigi, subdit: Non quod ego volo, sed quod tes in se secundum duas naturas. Ait enim: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Ecce habes hominis voluntatem, quam ad disi fieri potest, transfer a me calicem sed quasi homo loquitur. Suscepit quidem voluntatem meam. Mea est voluntas, quam suam dixit cum ait: Non sicut ego excipitur, sine dubio quam Pater habet, eamdem et Filius habet voluntatem. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ut idem ẜm carnem uellet qͣtinꝰ u̾itas
humantatis in eo ꝓbaret᷑. Nam qui¬
L hoĩs naturam suscepit. que ip̃ius
sunt subire debuit. Iõq sic̃ i nobis
duplex est affectus. mentis. s sensua
fectus. ut mentis affectu uell mori.
et sensualitatis affectu nollet. sicut
aug. ait ꝙ petrus ad illam molesti¬
amn est uolens ductus nolens ad eã
uenit. set uolens eam uicit. ⁊ re li¬
quit affciñ infirmitatis quo ne¬
mo uult mori. qr ad eo est natutar
ut eũ petro nec senectus abstulit.
uñ et dominus ait. trauseãt a me
calix iste. set uicit eũ uis amoris. gͦ
ri uult quis alt̾ sensualitatis carnis
infirmitati ꝓpiquis et ei ꝯuietꝰ
quo mors refugit᷑. ut enĩ ait aug̃
pius. m̃tis rõne cupit dissolui ⁊ eẽ
cum x p̃o. sensu aũt carnis refugit

Expanded text:
m carnem vellet, quatenus veritas humanitatis in eo probaretur. Nam qui hominis naturam suscepit, quae ipsius sunt subire debuit. Ideoque sicut in nobis duplex est affectus, mentis, scilicet, fectus, ut mentis affectu vellet mori, et sensualitatis affectu nollet, sicut uod Petrus ad illam molestiam nolens est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmitatis, quo nemo vult mori, qui adeo est naturalis, ut eum Petro nec senectus abstulerit. Unde etiam Dominus ait: Transeat a me calix iste, sed vicit eum vis amoris. Ergis mori vult; alter sensualitatis, carnis infirmitati propinquus et ei conjunctus, quo mors refugitur. Ut enim Aug. ait: Paulus mentis ratione cupit dissolvi et esse cum Christo, sensus autem carnis refugit
Abbreviated transcription (Latin):
statu hoĩs aͥd accepisse qui
głia. De pͥmostatu accepit ĩmum¬
uangeliste exponens qui de sirrsuͣ
uenit suꝑ om̃s est dicit xp̃m ueĩs¬
se de sursũ .i.ͨ altitudĩe hũane natu¬

Expanded text:
statu hominis aliquid accepisse, quigloria. De primo statu accepit immunevangelistae exponens: Qui desursum venit, super omnes est, dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanae natu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ passibił extit̾it ante mortẽ nũ¬
quid nccessitatẽ paciendi hũit. Si
enĩ nccitas paciendi ur moriendi fu¬
it in xp̃o ñ uidet᷑ sola uolũtate mi¬
serationis defectus nr̃os accepisse.
tate ñ nccĩtate sue nature hos de¬
fectus fic̃ alios susce puse .s. nccĩta

Expanded text:
cum passibilis extiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel moriendi fuit in Christo, non videtur sola voluntate miserationis defectus nostros accepisse. tate, non necessitate suae naturae, hos defectus sicut alios suscepisse, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem et humanã. et humana .s.¬
.s. uoluntas est affectus tõnis. uel
affectus sensualitatis et aliꝰ ẽ affec¬
sualitatẽ utrũq tam̃ dr̃ hũana
et mori. sec affectu sensualitatis
ñ uolebat ĩmo refugiebat. nec ta¬
men in eo caro contͣ sp̃m uł cõtͣ
deũ ꝯcupiscebat. qr ut ait aug̾. nĩ¬

Expanded text:
tatem et humanam. Humana voluntas est affectus rationis vel affectus sensualitatis; et alius est affecsualitatem, uterque tamen dicitur humana et mori; sed affectu sensualitatis non volebat, imo refugiebat; nec tamen in eo caro contra spiritum vel Deum concupiscebat, quia, ut ait Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tio bom: bonũ enĩ ninui malum ẽ.
tura mͥ et ip̃a ꝯsumat᷑. cum u̾o cor¬
qualiq pͥuat bono. Nam si mło bo¬
no pͥuat ñ nocet. nocet aũt. tũ
adimit bonũ. qmͣdiu itaq nͥ corrũ¬
put᷑ mest ei bonũ quo pͥuet ͭ. ac per
hoc nullum ẽ qd̾ dr̃ malũ si nullũ
integrũ bonũ est. Cum u̾o mest malũ:
bonũ. unde res mira conficit᷑ ut qr
oĩs natura ĩ qnͣtum natura ẽ boñ
est nicħ aliud diciuide̾t᷑ cũ uiciosa¬
est natura mala natura eẽ dr̃mͥ ma

Expanded text:
tio boni? Bonum enim minui malum est;Cum vero corqualicumque privat bono. Nam si nullo bono privat, non nocet. Nocet autem; adimit ergo bonum. Quamdiu itaque natura corrumpitur, inest ei bonum quo privetur. Ac per hoc, nullum est quod dicitur malum, si nullum ntegrum bonum est; cui verum inest malum, nullum. Unde res mira conficitur, ut quia omnis natura, in quantum natura est, bonum est, nihil aliud dici videatur, cum vitiosa natura mal
Abbreviated transcription (Latin):
ortum est ex bono. I qua re sit pec
suꝑest uide in qua re sit mꝗlũ.
tͣe aceute q sapit. ñ nͥ in bono ma¬
lũ ẽẽ intelligit .i. ĩ natura bõa. Ma¬
lum em̃ est cortuptio oł pͥuatõ bo

Expanded text:
ortum est ex bono. 4. In qua re sit perest videre in qua re sit malum, te acuteque sapit, non nisi in bono malum esse intelligit, id est, in natura bona. Malum enim est