comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑomne nom̃. ut in nomine ihũ omne genu flectatur
celestium. terrestriũ. & infernoꝵ. Accepit quoq &
signo signant᷑ frontib: nrisq: cordib: ꝑsignum crucis
figura a &erniregis exprimit᷑. induitq stalã brssinã
id ÷ carnẽ scãm bysso candidiorẽ & stolã immortalita¬
tis. Accepit quoq tor quẽ aureã. id ÷ intellectũ bo¬
num. preco ante eum precedit. Id est aut iohannes
baptista quiter eiꝰ precedens preconabat dicens. Pa
ipse dix̃. ueni & in tuba angeliꝰ Dixit quoq rexadio¬
seph Egopharao absq tuo imperio ñ mouebit quisquã ma¬

Expanded text:
super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Accepit quoque et signo signantur; frontibus nostrisque cordibus per signum crucis figura Regis aeterni exprimitur. Induiturque stolam byssinam, id est, carnem sanctam bysso candidiorem, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum. Praeco ante eum praecedit, id est, aut Joannes Baptista, qui iter ejus praecedens praeconabat dicens: Paripse dixit: Veniet in tuba angeli. Dixit quoque rex ad Joseph: Ego sum Pharao: Absque tuo imperio non movebit quisquam ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃ coraeo genuflecterent & p̃positũ eẽ scirent uni¬
H uersȩ terrae egipti: Proquo aquila transtulit. & clama¬
uit in conspectu eiꝰ ad geniculationẽ. Simmachus ipsum
bebraicũ sermonẽ int̃p̃tans ait. Etclamauit cum abrech
unde mihi uid&. nontã prȩco siue ad geniculatio. qua
in salutando uel adorando io seph accipipotest intelle¬
genda quã illud qđ hebreitra dunt dicentes patrẽ te¬
rum ex hoc sermone trans ferri. Ab qui ꝑpe
pat̃. rech. delicatus siue tenerrimus. Significante scrip¬
tura qđ iuxta prudentiã quidẽ pat omniũ fuit sed
iuxta a&atẽ tenerrimus adulescens & puer. Ecceio¬
seph. quitypũ indueratxp̃i. currũ meruit. & p̃conaũ
ante eũ. & constituit illũ pharao suꝑuniuersam t̃ram
seph a frib: & deinferni carcere resurrex̃. a scendit cur¬
rũ rem cȩlestis. de quo scriptum ÷ currus di decĩmili¬
b. Et accepit potestatẽ apatre p̃dicandi & iu dicandi
sicut paulus a postolusait. Et dedit ei nomen qđ ẽ

Expanded text:
ut omnes coram eo genu flecterent, et praepositum esse scirent universae terrae Aegypti. Pro quo Aquila transtulit: Et clamavit in conspectu ejus ad geniculationem. Symmachus ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ad eum abrech. Unde mihi videtur, non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda, quam illud quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum ex hoc sermone transferri. Ab quippe dicitur pater, rech, delicatus, sive tenerrimus, significante Scriptura quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuit, sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Ecce Joseph qui typum induerat Christi, currum meruit, et praeconavit ante eum, et constituit illum Pharao super universam terram s, et de infernorum carcere resurrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo scriptum est: Currus Dei decem millium , et accepit potestatem a Patre praedicandi, sicut Paulus apostolus ait: Et dedit ei nomen quod est
Abbreviated transcription (Latin):
tabona ꝑcepisse. & in latã g̾atiã exterioꝵ munerum
uertamus in arma uirtutũ. Ut sint ante oculosquȩ ꝑ¬
cepimus. Etqueq nosinliciunt subigamus. Quia enĩ
uoluptas ipsa exꝓsperitate nascit᷑. eius dẽ ꝓsperitatis
ẽ c̃sideratio ferienda. quatenus hostisnr̃ undeont᷑
domũ. & operis quippiã absq arbitris facer&. atilla
ad prehensa lacinia uestimenti eiꝰ dicer&. Dormime¬
cũ. Qui relicto in manu illius pallio fugit. & egres¬
sus ẽ foras: Dũ mulier adultera io seph male utiuo¬
liuss& relicto pallio fuit foras. Quia dũ sinagoga
dnm̃ purũ hominẽ credens. quasi adulterino conplex¬
u constringere uoluit. ipse tegm̃ litterȩ eiꝰ oculis re¬
liquit. Et ad cognos cendã suae diuinitatis potentiã
conspicuũ se gentib prebuit. Vnde & paulus dicit.¬
usq hodie dulegit᷑ morses uelam̃ ÷ suꝑ oculos cordiseoꝵ.
Quȩui delic& adultera mulier apud sem&ipsã palliũ r&i¬

Expanded text:
ito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum ito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quae nos alliciunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est consideratione ferienda, quatenus hostis noster domum, et operis quidpiam absque arbitris faceret. At illa, apprehensa lacinia vestimenti ejus, diceret: Dormi mecum. Qui, relicto in manu illius pallio, fugit, et egressus est foras. Dum mulier adultera Joseph male uti voluisset, relicto pallio fugit foras: quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmem litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicitUsque hodie dum legitur Moyses, velamen est super oculos cordis eorum . Quae videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium reti
Abbreviated transcription (Latin):
cere & peccare indm̃ meũ. huiuscemodi uerbis ꝑsin¬
gulos dies. & mulier molesta eratadolescenti. & illere¬
cusabat stuprũ: quis quis mundi huius successib ele¬
uatus lenocinante cordis l&itia teptarise luxuriae
stimulis sentit. Iosephfactũ ad memoriã reuoc& & in
arce se castitatis seruat. Quidũ sibi ad omina conspi¬
cer& pudicitiae dana suaderi. ait. Ecce dominus m̃s om
nib: mihitra ditis ignorat quidhabeat indomosua. nec
quicquã ÷ qđ non in mea sit potestate uel ñ tradideritmihi
p̃tte quaeuxor eius es quomodo ergo possũ malũ hoc fa¬
cere & peccare indnm̃ meũ. Quib uerbis ostenditur¬
Quib: uerbis ostenditur
quiabona quae assecutus fuerat repente memoriae in¬
tulit & malũ qđ se pulsabat euincit Et qui ꝑceptȩ gra¬
tia meminit. uim culpȩ imminentis fregit. Cum eni
uoluptas lubrica temptat in ꝓsperis. haec ipsas ꝓspera
aculeo temptationis opponenda. ut eo erubescamus
praua comitttre. quonos adõ meminerimus grãu¬

Expanded text:
um? Hujuscemodi verbis per singulos dies et mulier molesta erat adolescenti, et ille recusabat stuprum. Quisquis mundi hujus successibus elevatus, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit, Joseph factum ad memoriam revocet, et in arce se castitatis servat, qui dum sibi a doceret pudicitiae danibus mihi traditis, ignorat quid habeat in domo sua, nec quidquam est quod non in mea sit potestate, vel non tradiderit mihi praeter te, quae uxor ejus es; quomodo ergo possum hoc malum facere, et peccare in dominum meum ? Quibus verbis ostenditur quia bona quae assecutus fuerat repente memoriae intulit, et malum quod se pulsabat evicit; et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit. Cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ soniũ. uidebã corã me uitẽ in qua eranttresꝓ
gines crescere paulatĩgẽmas. & post flores uuas matu¬
rescere caliceq phara onis in manumea. Tu liergo uuas
& expressi incalicẽ quẽ tenebã & tradidi poculũ pha¬
raoni. Et ecce inquit uitis in conspectumeo & inuitetres
fundi & ipsa germinans: Tres fundos tria flagella &
tres ramos siue ꝓpagines. hebreus sermo significat qua
ab illis uocant᷑ sariagim: Uidens pistoꝵ magister qđ¬

Expanded text:
narum somnium: Videbam coram me vitem in qua erant tres narum somnium: Videbam coram me vitem in qua erant tres propagines, crescere paulatim in gemmas, et post flores uvas maturescere, calicemque Pharaonis in manu mea. Tuli ergo uvas et expressi in calicem quem tenebam, et tradidi poculum Pharaoni. Et ecce, inquit, vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. Tria flagella et tres ramos, sive propagines, Hebraeo sermone significat, quae ab illis vocantur sarigim, Videns autem pistorum magister q
Abbreviated transcription (Latin):
incȩlũ ascendit. Calũniata .ẽ mer&rix ubi eũ tenere ñ
potuit dicens. Eoqđ tẽplũ dnĩ blas phemar&. & legis di¬
cer&ur eẽ trans gressor. & illu ñ carcerterruit. ñ infer
na tenuerunt. cum &iã ubiueluti puniendus descen¬
derat. in dealios liberauit᷑: Hisitaq gestis accidit in pec¬
carent duo enuchi. pincerna regis egrpti & pistor domi¬
nosuo. Iratusq pharao contraeos. nãalt̃ pincernis p̃erat.
alt̃ pistorib: & misit eos incarcerẽ principis militũ. in qͦ
qui& ministrabat eis: In hebreo scriptũ hab&. MA SeC
illud uerbũ qđ in nomine serui abrahã dudũ legimus.
quẽ nos possumus more uulgi uocare pincernã. Necui¬
leput& officiũ cum apud reges barbaros usq hodie max¬
imȩ dignatissit regipoculũ porrexisse. Po&ȩ quoq
decatamito & ioue scriptitent quodamasiũ suũ huic
officio manciparit: Narrauit prior p̃positus pincer¬

Expanded text:
in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens quod templum Domini blasphemaret, et legis diceretur esse transgressor, et illum non carcer terruit, na tenuerunt, cum etiam ubi veluti puniendus descenderat: inde alios liberavit. Sequitur: His ita gestis, accidit ut peccarent duo eunuchi, pincerna regis Aegypti, et pistor, domino suo. Iratusque Pharao contra eos: nam alter pincernis praeerat, alter pistoribus: misit eos in carcerem principis militum, in quo qui et ministrabat eis. In Hebraeo scriptum habet maske, illud verbum quod in nomine servi Abraham dudum legimus, quem nos possumus more vulgi vocare pincernam. Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie, maximae dignitatis sit regi poculum porrexisse. Poetae quoque de catamito et Jove scriptitant quod amasium suum huic officio manciparit. Narravit prior praepositus pincer
Abbreviated transcription (Latin):
meã reliquit palliũ qđ tenebã & fugit foras. In argum̃tũ
uero fidei r&entũ palliũ. ostendit mẽrito reuertenti do¬
mũ &ait. Ingressus ẽ ad meseruus hebreus quẽ adduxisti
ut inluder& mihi. Cũq uidiss& meclamara reliquit pal¬
lium & fugit foras. His auditis dominus & nimiũ credu¬
lus uerbis coniugis iratus : ualde tradiditq iosephincar¬
isscerẽ ubi iuniti regis custodiebant᷑ &rł. Frat aut iosephpul
chra facie. Ita ut de xpo dauidait. Speciosus forma p̃filiis
hominũ diffusa ẽ. gratia in labustuis. Sed mulier inquit
in eũ oculos iniecit ut adulteriũ cũilla ꝑp&rar&. Ista mu¬
lier figura erat sinagogȩ ut sup̃ diximus qua sepe sicut
scriptũ ÷ mechata : post deos alienos. Similit̃ uolebat
& phariseoꝵ magis & scribarũ quã legis precepta serua¬
r& quae illi uelut maritis erat. xp̃s autẽ n ad quiestens in
licitȩ doctrinȩ adulterio. adulterinȩ sinagogȩ manu
ueste coporis adp̃hensus. carnese exuit. & liber mortis

Expanded text:
quit pallium quod tenebam et fugit foras in argumentum ergo fidei retentum pallium ostendit marito revertenti domum et ait ingressus est ad me servus hebraeus quem adduxisti ut inluderet mihi cumque vidisset me clamare reliquit pallium et fugit foras his auditis dominus et nimium credulus verbis coniugis iratus est valde tradiditque Ioseph in carcerem ubi vincti regis custodiebantur et erat ibi clausus chra facie: ita et de Christo David ait, Speciosus forma prae filiis hominum: diffusa est gratia in labiis tuis. Sed mulier, inquit, in eum oculos injecit, ut adulterium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos alienos. Similiter voluit et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritus eralicitae doctrinae adulterio, adulterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit, et liber mortis
Abbreviated transcription (Latin):
sed hoc qđ diuinitus dispositũ fuerat cauendo actũ est
ut uenir&. Humina ergo sapientia inseipsa cõphensa
ẽ. quiã uoluntati dĩ unde ꝑintentionẽ restitit indecius
impl&ioni militauit. Iustus nãq & misecorsds̃ mortaliũ
acta disponens. alia concedit ꝓpitius alia ꝑmittit iratus.¬
atq ea quȩ ꝑmittit sictolerat ut in ea insui consilu usu
uertat. Vn de miro fit modo ut & qđ sine uoluntate di
agit᷑ uoluntatidi contrariũ ñsit. Quiadũ in bonũ usũ.
mala facta uertunt᷑. eius consilio militant & iãquae eiꝰ c̃¬
silio repugnant. Hinc psalmista dicit. Magna opera
dnĩ exquisita in om̃s uoluntates eiꝰ. Sic quippe eiꝰ ope
quirat᷑. Nã sepe in deꝑficit᷑ unde repelliputat᷑. Hinc
rursũ dicit᷑. Omnia quacũq uoluit dns fecit incęlo
& intra. Hincsalamonait. Non sapientia non ÷ pru¬

Expanded text:
sed hoc quod divinitus dispositum fuerat cavendo actum est ut veniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Justus namque et misericors Deus mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia atque ea, quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Miro modo fit ut quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit; quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Scriptum est: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Sic namque ejus operquiratur. Nam saepe inde perficitur unde repelli putabatur. Rursum scriptum est: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit in coelo et in terra . Hinc Salomon ait: Non
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& cognitȩ deb&nrã actio deuote fumulari &
quasi ducẽ sui itineris ꝑsequi ne&iam ei & nolens ser¬
uiat. Si hanc suꝑbiens declinat: Vitarienim uis suꝑ¬
niconsilii. nequa quã potest sed magna sibi uirtute hanc¬
teperat quise sub eiꝰ nutib: refrenat eiꝰq sibi pondera
leuigat. quihac exsubiecto cordis humero uolens por¬
tat. Erat aut ioseph pulchra facie & decorus aspec¬
tu: post multositaq dies iecit domina oculos suos in
io seph &ait. dormimecũ. qui nequa quã ad qui escens
operi nefario dix̃ adea. Ece dominus m̃s omnib: mihi
traditis ignorat qͥđ habeat indomosua. nec quicquã

Expanded text:
 cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne etiam ei et nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna sibi hunc virtute temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui haec ex subjecto cordis humero volens portat. Erat autem Joseph pulchra facie, et decorus aspectu. Post multos itaque dies, jecit aomina oculos suos in Joseph, et ait: Dormi mecum. Qui nequaquam acquiescens operi nefario, dixit ad eam: Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habeat in domo sua, nec quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ dnõ ab inferis resurgente & legis obscura utio seph
sõnia reuelante solutus ÷ a peccatis credentiũ popu¬
lus & de infernicarcere liberatus. reddit᷑ inministe
riũ legis. incredulus aut̃ & impius populus iudeorũ
quia insaluationis lignum ñ credidit trans gressionis
ligno suspendit᷑ ut illi alteri contigit cunucho. qui

Expanded text:
cem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph cem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus; et de inferni carcere liberatus, redditur in ministerium divinae legis. Incredulus autem et impius populus Judaeorum, quia in salvationis lignum non credidit, transgressionis ligno suspenditur, ut illi alteri contigit eunucho, qui
Abbreviated transcription (Latin):
c̃triton qđ int̾p̃tat᷑ quiusum eidẽ linguȩ habent. panes
eẽ cibarios. Sed illud mou& quomodo panẽ cibarium po¬
tuerit pharao habere in escis. Dicit eni insuperiore canis¬
tro fuisse omã ex quib: edebat pharao opus pistoꝵ̃. Sed
intelle gendũ : &iamipsum canistrum habuisse panes
ꝑ fuisse illa ex omni genere operis pistoris in eodẽ canis¬
tro superiore : Exinde dies tertius natalis pharaonis
erat. Qui faciens grande conuiuiũ pueris suis. recor¬
datus : int̃epulas magistri pincernarũ. & pistoꝵ prin¬
cipis. Restituitq alterũ in locusuũ ut porriger& re¬
gipoculũ. Alterũ uõ suspendit inpatibulo ut c̃iecto¬
ris ueritas ꝓbar&ur. Duo enĩ enuchi quos dedomo
regis incarcere uinctos ioseph inuenit. duo pͣopuloꝵ
credentiũ ł increduloꝵ mystice figurã tenent. Qui
ideo dicunt᷑ enuchi quia castã acceper̃ regulã disci¬
plinae. Nloquia inquit dnĩ casta. Deniq postrinã lu¬

Expanded text:
od interpretantur qui usum ejusdem linguae habent, panes esse cibarios. Sed illud movet, quomodo panem cibarium potuerit Pharao habere in escis. Dicit enim in superiore canistro fuisse omnia ex quibus edebat Pharao, opere pistorum. Sed intelligendum est etiam ipsum canistrum habuisse panes  desuper fuisse illa ex omni genere operis pistoris, in eodem canistro superiore. Exinde dies tertius natalitius Pharaonis erat; qui faciens grande convivium pueris suis, recordatus est inter epulas magistri pincernarum et pistorum principis; restituitque alterum in locum suum, ut porrigeret regi poculum; alterum vero suspendit in patibulo, ut conjectoris veritas probaretur. Duo eunuchi quos de domo regis in carcerem vinctos Joseph invenit duorum populorum credentium vel incredulorum mystice figuram tenent. Qui ideo dicuntur eunuchi, quia castam acceperunt regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini casta . Denique post trinam lu
Abbreviated transcription (Latin):
populus ad placandũ dnm̃ sero reuertitur. cui & in hoc inbe¬
nedictione dr̃ Tempusq erit cũ soluatur iugũ decollotuo
quia a ser uitute peccati iudaicus populus infine liberatur sic̃
scriptũ .ẽ. Donec plenitudo gentium intro ir& & ncomnis

Expanded text:
populus ad placendum Domino sero revertitur? Cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo . Quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis
Abbreviated transcription (Latin):
suae studio minus se in alioꝵ collectionẽ succendit & quantũ
introrsũ conspic̃ aperire aliis p̃dicando non sufficit. Lia uero
lippa & fecunda .ẽ. quia actiua uita dum occupatur in opere
minus uid & : sed dumodo ꝑ uerbũ modo ꝑ ex emplũ adimita¬
tionẽ suã ꝓximos accendit. multos in bono opere filios gone¬
rat & sun contẽplatione mentẽ tenere non ual& ex eotamen
qđ agit exterius gignere sequaces ual&. Lostliȩ ergo con¬
plexus adra chelẽ ia cobꝑuenit. qđ ꝓfecto quisq ante actiuȩ
uitax ad fecunditatẽ iungit᷑ & post contẽplatiuae ad requiem
copulat᷑.¬

Expanded text:
suae studio minus se in aliorum collectionem succendit, et quantum suae studio minus se in aliorum collectionem succendit, et quantum introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia vero lippa et fecunda est, quia activa vita dum occupatur in opere, minus videt, sed dum modo per verbum, modo per exemplum, ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat; et si in contemplatione mentem tenere non valet, ex eo tamen quod agit exterius gignere sequaces valet. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quod profecto quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulat
Abbreviated transcription (Latin):
Actiua aut uita laboriosa est quia desudat in opere. Contẽ¬
platiua uõ simplex adsolum uidendũ principiũ anhelat
uidelic& ipsum quiait. Ego sum principiũ ꝓpt̃ qđ & loquor
uob. Beatus aut̃ ia cob rachel quidẽ concupierat. sed in noc¬
te accepit liam. quia uidelic& omnis quiad dnm̃ conuer¬
titur. contem platiuam uitam desiderat. qui & ẽ at̃nae patri¬
e app&it. Sed prius necesse est ut in noctx uita p̃sentis o¬
per&ur bona quae potest. desud & in labore id .ẽ. liã accipi
at. ut postaduidendum principiũ in rachel amplexib re¬
qui escat. Erat aut̃ rachel uidens & sterilis. lia aut̃ lippa
sed fecunda: Rachel pulchra & infecunda: quia nimi¬
rũmens quae contẽplando otia app&it. plus uid&. sed mi¬
nos dõ filios generat. Cum uero seadlaborẽ praedicationis¬
dirigit minus uid& sed amplius parit. contẽplatiua ergo ui¬
ta spetiosa est inanimo. seddum qui escere insilentio app&it
filios non generat exp̃dicatione uid& & ñparit quia qui &is

Expanded text:
Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego sum principium, propter quod et loquor vobis . Beatus Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam ; quia videlicet omnis qui ad Deum convertitur contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam acat, ut post, ad videndum principium, in Rachel amplexibus requiescat. Erat autem Rachel videns et sterilis; Lia autem lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et infecunda, quia nimirum mens quae contemplando otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat. Cum vero ad laborem se praedicationisdirigit, minus videt, sed amplius parit. Contemplativa ergo vita speciosa est in animo; sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione. Videt et non parit, quia quietis
Abbreviated transcription (Latin):
pidib quae terrȩ uiscere latentia calidas &¬
abyssi : Quia nec dũ lux creataẽ quae has fu
dm̃ dicunt. tenebras eũ ante quã lucẽ cre as se
quia ñ ds̃ tenebras inaqua ł inaere fecit ullas
sedordine distincto ꝓuidentiae suȩ prius aquas
cũ cȩlo creauit ac terra : & has post modũ cũ
accessũ & discessũ facere uidemus: Aquȩ¬
aũ uni uersa terrȩ suꝑficiem intantã tege¬
bant altitudinẽ. ut ad illos usq locos ꝑtinge¬
rent ubi nunc usq suꝑ firmam̃ tũ cȩli expar¬
te residentes. nom̃ dĩ creatoris cũcȩlis cęloꝵ

Expanded text:
pidibus, quae terrae viscere jam tum conderant abyssi, cum necdum lux, quae has fugDeum, dicunt tenebras eum antequam lucem creasse, quia non Deus tenebras in aqua vel aere fecit ullas, sed ordine distincto providentiae suae, prius aquas cum coelo creavit ac terra, et has postmodum cum accessum ac discessum facere videmus. Nequeautem universam ejus superficiem in tantam tegebant altitudinem, ut ad illa usque loca pertingerent, ubi nunc usque super firmamentum coeli ex parte residentes, nomen Dei creatoris, cum coelis coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ri&iã potest qua lingua appella uerit¬
ds̃ quȩ dñr sed apud dm̃ purus intellectus est
sine strepitu & diuersitate linguarũ : Fac
tudins. & luce ipsa inferiores mundi pastes
sub eunte qđ & nunc usitato solis circuitu agisol&
ras atq aliũ diẽ in tiante. & huc usq ex pl&us¬
potius in uespera prim unũ diẽ dicer& eẽ ꝑ¬

Expanded text:
quaeri potest qua lingua vocaverit. Sed apud Deum purus intellectus est, sine strepitu et diversitate linguarum. Voctudinis, atque inferiores mundi partes subeunte, quod nunc usitato solis circuitu noctibusrras, atque alium diem initiante; et huc usqupotius in vespera primi, unum diceret
Abbreviated transcription (Latin):
cum & quȩ ꝓmisit impler&. & ammonendi fuimus hoc exem¬
plo ut quauis credamus indm̃ faciamus tñquȩ facien da sunt
ab hominib: in p̃sidiũ salutis. Nep̃ter mittentes cadm̃ tempta¬
re uideamur. deniq posthȩc quȩ uerba dicat idẽ ia cob consi¬
derandum .ẽ: Ps inquit patris mei abrahã & ds̃patris meua¬
ac. Pnẽ quidrx istimihi reuertere intra generationistua &
bene faciã tibi idoneus esmihi. ab omni iustitia & ab omni
ueritate quae fe cistipuerotuo. In uirga enim mea istatran¬
su iordanen hunc. nunc aut factus sum induo castra. Prueme
demanu frĩs mei demanu esau quia ego timeo illũ. necumue¬
nerit ferit me & matres suꝑfilios. Iuaut dixisti bene faciam
tibi & ponam sementuũ ta quã harenã maris quae non dinumi¬
rabitur p̃multitudine. Datis in his uerbis & humana infir¬
mitas & fides pi&atis appar&¬
Precesserunt ita que mu¬
nera anteum: ipse uero mansit nocteilla in castris. Cumq matu¬

Expanded text:
um, et quae promisit impleret. Et admonendi fuimus hoc exemplo, ut quamvis credamus in Deum, faciamus tamen quae facienda sunt ab hominibus in praesidium salutis, ne praetermittentes ea, Deum tentare videamur. Denique post haec quae verba dicat idem Jacob, considerandum est. Deus, inquit, patris mei Abraham, et Deus patris mei Isaac, Domine, qui dixisti mihi, Recurre in terram generationis tuae, et benefaciam tibi, idoneus es mihi ab omni justitia et ab omni veritate quae fecisti puero tuo. In virga enim mea ista, transivi Jordanem hunc. Nunc autem factus sum in duo castra. Erue me de manu fratris mei, de manu Esau, quia ego timeo illum, ne cum venerit feriat me, et matres super filios. Tu autem dixisti: Benefaciam tibi et ponam semen tuumtamquam arenam maris, quae non dinumerabitur prae multitudine. satis in his uerbis et humana infirmitas et fides pietatis adparpraecesserunt itaque munera ante eum ipse vero mansit nocte illa in Castris cumque matu
Abbreviated transcription (Latin):
one usq postea mitta & adducãtẽ indehuc &rł. Quo modo
adnuntiata uel nuntiata sunt uerba esau rebeccȩ quib cõmi¬
natus .ẽ. occidere frem̃ suũ cũ scriptura dicat. hoc eii nsicogita¬
tione dixisse. nisiquia hinc nob̵datur intelli. quia diuinitus
eireuelabant᷑ omã: Vnde ad magnũ mysteriũ ꝑtin& qđ fili¬
S ũ suu minorẽ ꝓmaiore uoluit benedici. Igit᷑ esaupostbene dic¬
tionẽ patris inuidiȩ stimulis concitatus necẽ frĩsuoia cobfrau¬
dulenter excogitat. hocnimirũ & iudaicus populus in xp̃o p̃¬
meditatus non solũ dnm̃ patibulo crucis tradidit uerum &iã
credentes in illo usq ad effusionẽ sanguinis ꝑ secutus est

Expanded text:
eum; postea mittam et adducam te inde huc, etc. Quomodo annuntiata vel renuntiata sunt verba Esau Rebeccae, quibus comminatus est occidere fratrem suum, cum Scriptura dicat hoc eum in sua cogittione dixisse, nisi quia hinc nobis datur intelligi quod divinitus ei revelabantur omnia? Unde ad magnum mysterium pertinet quod filium suum minorem pro majore voluit benedici. Igittionem patris invidiae stimulis concitatus, necem fratri suo Jacob fraudulenter excogitat. Hoc nimirum et Judaicus populus in Christo praemeditatus, non solum Dominum patibulo crucis tradidit, verum etiam credentes in illo usque ad effusionem sanguinis persecutus est
Abbreviated transcription (Latin):
ce uo initinere dormire . ẽ. in hoc p̃sentis uita transitoriae re¬
rũ temporaliũ amore qui escere. In itinere dormire. ẽ. indie¬
rũ labentiũ cursuab app&itu inuisibiliũ mentis oculos claude¬
re quos primũs hominib seductor aperuit quiait. Scit enin
ds̃ qđ in qͦcũq die comederitis exeo aperient᷑ oculiurĩ. Un¬
de & paulo post subditur. Tulit defructu illius & comedit de¬
ditq uirosuo qui comedit & aꝑtisunt oculi amboꝵ. Culpa
quippe oculos concupiscentiae aperuit quos in nocentia clau¬
sos tenebat. Angelosuero descentes & ascendentes cernore

Expanded text:
ce vero in itinere dormire, est in hoc praesentis vitae transitoriae rece vero in itinere dormire, est in hoc praesentis vitae transitoriae rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui ait: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri. Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius, et comedit, deditque viro suo, qui comedit; et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere
Abbreviated transcription (Latin):
mã diuinitatẽ. ex cedunt uniuersã creaturã ut eũ inueni¬
ant in principio uerbũ dm̃ apuddm̃ ꝑquẽ factas om̃ã. Des¬
cendentes aut̃ ut eũ inueniant factũ ex muliere. factum
sublege. ut eos qui sublege erant redimer&. In illa enimsca¬
la atrausq incęlũ. a carne usq ad spm̃. quia in illo carnes
ꝓficiendo uelut ascendendo spiritales fiunt. ad quos lacte.¬
nutrien dos &iam ipsispiritales descentdunt quodã modo. cum
eis non possuntloqui. quasi spiritalib: sed quasi carnalib: Ipse ẽ
rur sum inca pitesuo. ipsed eor sum incorporesuo id ẽ. eccła. Ip¬
sumergo scalã intellegimus. quia ipse dixit. Egosum uia. Ad
ipsum ergo ascenditur ut in excelsis intellegatur. Etad ipsum
descenditur ut in m̃brissuis paruulus nutriatur. Et ꝑ illum so¬
lũ seerigunt. ut eũ sublimiter expectent. Peripsũ se & iã humi¬
Osliant ut eũ sublimiter actem peranter adnutriant. Tropologi¬

Expanded text:
am divinitatem excedunt universam creaturam, ut eum inveniam divinitatem excedunt universam creaturam, ut eum inveniant In principio Verbum apud Deum, per quem facta sunt omnia ; descendentes autem, ut eum inveniant factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. Illa enim scala a terra usque in coelum, a carne usque ad spiritum, quia in illo carnales, proficiendo, velut ascendendo spirituales fiunt, ad quos lactenutriendos etiam ipsi spirituales descendunt quodammodo, cum eis non possunt loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Ipse est sursum in capite suo, ipse deorsum in corpore suo, id est Ecclesia. Ipsum ergo scalam intelligimus, quia ipse dixit: Ego sum via. Ad ipsum ergo ascenditur, ut in excelsis intelligatur; et ad ipsum descenditur ut imbribus suis parvulus nutriatur. Et per illum solum se erigunt, ut eum sublimiter exspectent. Per ipsum se etiam humiliant, ut eum sublimiter ac temperanter annuntient. Tropologi
Abbreviated transcription (Latin):
in locũ ubi nc̃ b&el uocatur. & posuit sub capite suo lapidẽ mag¬
nũ. & dormiens uidit scalã sub nixã innitentẽ celo. & angelos
dĩ ascendentes & descentes. Hocuiso euigilauit unxitq lapi¬
dedicens. Vere hic domus dĩ ẽ. & pocta celi. & hisdictis discessit.
Somnus iste ia cob mors siue passio .ẽ xp̃i. Lapis ad caput eius
qui nominatĩ quodã modo dictus .ẽ. &iam unctus. xp̃s signifi¬
citur. Caput enĩ uiri xps̃ est. Quis enĩ nescitx pm̃ ab unctio¬
ne appaͣllari . domus aut̃ dĩ. quia ib inatus ẽ. xp̃s in betͥleem
Forta uõ cęli. quia ibi in t̾rã descendit. ibi iterũ ad cęlũ conscen¬
dit. ł rectio aut̃ lapidis resux rectio xp̃i est. Porro scala xp̃s
ẽ quidix̃. Egosũ uia. Perhanc ascendebant & descendebant.
angeli. In quib significati sunt euangeliste p̃dicator es xp̃i.
ascendentes utiq cum ad intellegondã eius suꝑ eminentissi¬

Expanded text:
in locum qui nunc Bethel vocatur, et posuit sub capite suo lapidem magin locum qui nunc Bethel vocatur, et posuit sub capite suo lapidem magnum, et dormiens vidit scalam subnixam innitentem coelo, et angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc viso evigilavit, unxitque lapidem dicens: Vere hic domus Dei est, et porta coeli, et his dictis discessit . Somnus iste Jacob mors sive passio Christi est. Lapis ad caput ejus, qui nominatim quodammodo dictus est, et jam unctus Christus significatur. Caput enim viri Christus est . Quis enim nescit Christum ab unctione appellari. Domus autem Dei, quia ibi natus est Christus in Bethlehem, porta vero coeli, quia ibi in terram descendit, ibi iterum ad coelum conscendit, erectio autem lapidis resurrectio Christi est. Porro scala Christus est, qui dixit: Ego sum via . Per hanc ascendebant et descendebant angeli, in quibus significati sunt evangelistae, praedicatores Christi, ascendentes utique cum ad intelligendam ejus su
Abbreviated transcription (Latin):
aCusq & accipetibi inde uxorẽ defiliab laban auunculitui: Qđ
habent latini codices isaac dicentẽ filio suo. Vade in mesopota¬
miã in domũ patli el patris matristua . & sume tibi inde uxorẽ.
Greci codices non habent. uade sed fuge . hoc ẽ. a prodram&i
unde intellegitur &iã isaac cogno uisse: quid filius eiꝰ esau de fraẽ
suo in cogitatione sua dixerit:  saut̃ omp̃s benedicat tibi &¬
dolos fugiens fris relicta domo patria uel parentib uadit in re¬
gionẽ longin quã ut acciper& sibi ux ore. Non alit̃ xp̃s relictis
parentib scđm carnẽ id ẽpopulũ isra hel deserens & patriã idẽ.
hiero solimã & om̃s regiones iudeȩ abiit ingentibus accipiens sibi
inde ux orẽ iđ eccłam. ut adimpler& ur qđ dictum est. Vocabo
ñ plebẽmeã plebemeã . & ñdilectã dilectã. & erit in loco ubi dictũ
ẽ. ñ plebs mea uos. ibiuocabunt᷑ filii dĩ .uiui.
Snituo poste. &rł. Pergente aut̃ iacob in mesopotamiã uenit

Expanded text:
ae, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui. Quod habent Latini codices, Isaac dicente filio suo: Vade in Mesopotamiam in domum Bathuel patris matris tuae, et sume tibi inde uxorem, Graeci codices nunde intellegitur etiam Isaac cognouisse quid filius eius Esau de fratre suo in cogitatione sua dixerit. Et surrexit Ia. Jacob autem dolos fugiens fratris, relicta domo patria vel parentibus, vadit in regionem longinquam, ut acciperet sibi uxorem. Non aliter Christus relictentibus secundum carnem, id est, populo Israel, et patria, id est, Jerosolyma, et omni regione Judaeae, abiit in gentibus accipiens sibi inde Ecclesiam, ut impleretur quod dictum est: Vocabo non plebem meam plebem meam, et non dilectam dilectam; et erit in loco ubi dictum est, Non plebs mea vos, ini tuo, etc. Pergente autem Jacob in Mesopotamiam, venit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ educer&ur ad poenã misit ad socerũ suũ dicens. deui¬
rocuius haecs. concepi. Cognoscecuius sit anulus & armil¬
la & baculus. Quiagnitis munerib: ait. iustior meẽ qͥa
ntra didieã sela filiomeo at tam̃ ultra non cognount ea
sela filio meo: In hebreo hab& iustificata .ẽ. ex me ñ quo
iusta fuerit. sed quo cõparatione illius minus male fe¬
cerit ne qua quã uagã turpitudinẽ. sed liberos requi¬
rendo: Instante aut̃ partu apparuer gemini in utero
atq in ipsa effusione in fantũ unus ꝓtulit manũ. In qͣ
obstetrix ligauit coccin ũ dicens. Iste egredi& prior.
Illo uero r&ra hente manũ egressus : alter dix̃q: muli
cauit nom̃ eiꝰ phares: łromacheriae diuisione aquila &
semmachus transtuler̃ qđ hebraice dicit᷑ phares. Ab eo
igitur. qđ diuiserit mẽ branulã secundarũ diuisionis
nom̃ accepit. Vndepharisei quise quasiiustos apopulo se¬

Expanded text:
cum educeretur ad poenam, misit ad socerum suum dicens: De vicum educeretur ad poenam, misit ad socerum suum dicens: De viro cujus haec sunt concepi: Cognosce cujus sit annulus, et armilla, et baculus. Qui agnitis muneribus ait: Justior me est, quia non tradidi eam Sela filio meo. Attamen ultra non cognovit eameam filio meo Sela. In Hebraeo habet, Justificata est ex me, non quia justa fuerit, sed quod, comparatione illius, minus male fecerit, nequaquam vaga ad turpitudinem, sed liberos requirendo. Instante autem partu, apparuerunt gemini in utero ejus, atque in ipsa effusione infantum unus protulit manum, in qua obstetrix ligavit coccinum dicens: Iste egredietur prior. Ilcavit nomen ejus Phares. Pro maceria divisionem Aquila et Symmachus transtulerunt, quod Hebraice dicitur Phares. Ab eo igitur quod diviserit membranulam secundarum, divisionis nomen accepit. Unde Pharisaei, qui se quasi justos a populo se
Abbreviated transcription (Latin):
uidiss& iudas suspicatus ÷ eẽ meretricẽ. Operuerat᷑ nul
tũ suũ ne cognos cer&. Ingrediensq ad eã . ait. Dimit te
me ut coeãtecũ. Nesciebat eni qđ nurissua e&. Quares¬
pondente quid mihi dabis ut fruaris concubito meo
dix̃. Mit tã tibi hedum degregib Rursũq illa dicente
patiar qđ uis side deris mihi arrabonẽ done mittas
qđ polliceris. Ait iudas. Quid tibius ꝓarrabone dari
Respondit. Anulutuũ & armillã & baculũ quẽ in manu
tenes. Ad unum coitũ ccepit mulier & surgens abnt: In
sacto ude ñ sinceritas iustitiae sed fidelitas ꝓmissi ccmitur
Di enĩ seruar& iustitiã seruando castitatẽ ñ introiss& ut
ille pinatus : ad mere tricẽ sed tam̃ id qđ ꝓmisit ꝓpasto¬
rẽ suum secđm fidelitatẽ ꝓmisi transmittere mulieriñ
negauit: Ecce post tres menses nuncia uer̃ iudȩ dicentes
Fornicata ÷ thamar nurus tua & uid&ur uterus illius
intumescere : Dix̃ iudas ꝓducite eam ut conburatur. qua

Expanded text:
suspicatus est esse meretricem. Operuerat enim vultum suum ne agnosceretur. Ingrediensque ad eam, ait: Dimitte me, ut coeam tecum. Nesciebat enim quod nurus sua esset. Qua repondente: Quid mihi dabis, ut fruaris concubitu meo? dixit: Mittam tibi haedum de gregibus. Rursumque illa dicente: Patiar quod vis, si dederis mihi arrhabonem, donec mittas quod polliceris; ait Judas: Quid vis tibi pro arrhabone dari? Respondit: Annulum tuum, et armillam, et baculum quem manu tenes. Ad unum igitur coitum concepit mulier, et surgens abiit. In facto Judae, non sinceritas justitiae, sed fidelitas promissi cernitur. Si enim servaret justitiam servando castitatem, non introisset, ut ille opinatus est, ad meretricem, sed tamen id quod promisit per pastorem suum secundum fidelitatem promissi transmittere mulieri non negavit. Ecce post tres menses nuntiaverunt Judae dicentes: Fornicata est Thamar nurus tua, et videtur uterus illius intumescere. Dixit Judas: Producite eam ut comburatur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipse & hiras opilio gregis odollamita inthanas. Propas¬
tore inhebrȩo amicus legit᷑ sed uerbũ ambiguũ : quia
isdẽ litteris utrũq nom̃ scribit᷑: Uerũ amicus Rẽ pas¬
tor. Rõẽ. legit᷑ Nuntiatum est thamar qđ socer illius
ascender& inthãnas ad tondendas oues quae depositis
uiduitatis uestib: ad sũpsit theristrum & mutato habi¬
tu sedit inbiuio itineris qđ ducit inthanã eo qđ creius¬

Expanded text:
ipse et Hiras opilio gregis Odollamites, in Thamnas. Pro pasipse et Hiras opilio gregis Odollamites, in Thamnas. Pro pastore, in Hebraeo amicus legitur; sed verbum ambiguum est, quia iisdem litteris utrumque nomen scribitur. Verum amicus ree, pastor, roae, legitur. Nuntiatumque est Thamar quod socer illius ascenderet in Thamnas ad tondendas oves. Quae depositis viduitatis vestibus, assumpsit theristrum, et, mutato habitu, sedit in bivio itineris quae ducit Tha
Abbreviated transcription (Latin):
io seph hoc fieri coepisse intellegiuelit qm̃ sicpositũ ÷ ut di¬
das potuerit quartus filius ia cob quando idẽ ipse primo
genitus ruben ut plurimũ fremsuũ ioseph .U. aut ui. an¬
nis potuerit a&ate prȩcedere: euident̃ aut̃ striptura
dicit .xxx. annoꝵ fuisse ioseph quando in notuit phara¬
oni. Cuergo ipse annovii &x a&atissuae uenditus fu¬
inse credatur. Tredece anñs̃ pegerat in egrpto ignotus
anno famis intrauit ia cob in egrptum cũ filiis suis. & in¬
ueniunt᷑ xx duo anni quib a fuit ios ephapatre & a fr̃ib
suis quo medio tempore quo modo fieri potuerint deux¬
ore & filiis & nure iudȩ om̃a quae narrant᷑ inda garidif¬
ficile ẽ. nisi focte ut credamus & hocenĩ fieripotuit mox
ut ad olescere iudas coepit eum incidisse inamor ẽ eiꝰ quã
dux̃ ux orẽ nduuendito ioseph in egrptũ : E uolutis aut̃¬
solatione suscepta ascendebat ad tonsores ouium suarũ

Expanded text:
Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quoniam sic positum est, ut diIoseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quoniam sic positum est, ut didas potuegenitus Ruben, ut plurimum, fratrem suum Joseph quinque; aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo aetatis suae uenditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus anno famis intrauit Iacob in Aegyptum cum filiis suis; et inueniuntur uiginti duo anni, quibus afuit Ioseph a patre et a fratribus suis. quo medio tempore quomodo fieri potuerunt de uxore et filiis et uuru Iudae omnia quae narrantur, indagare difficile est; nisi forte ut credamus — et hoc enim fieri potuit — mox ut adulescere ludas coepit eum incidisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in Aegyptum. Et depositis uestinsolatione suscepta, ascendebat ad tonsores ovium suarum,
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo sue & ixore accepta ingressus .e ad eam que c̃¬
oepit & peperit filium uocauitq nomen eius her rurnis
concepto fo& u natum filium nominauit onam. Tercũ
quoq. peperit quem appellatut sela quo nateͦ parere
ultra cessauit & c&̃. Quaeritur quando ista fieripo¬
tuerunt. Si postea quam ioseph deuendit in egrptum
quo modo intra .xx. ferme & duos annos. Nam post tan¬
tum temporis colligit᷑ eos uese ad eundẽ ioseph frem̃su¬
uinegrptum cũpatre suo. fieri potuerit ut iudetantȩ xta
tis om̃s possent ducere uxores. Namthamar nurũ suã mor¬
tuo primo genito suo alteri filio dedit. quo & iã moetuo ex¬
pectauit ut crescer& tertius . & cum creuis set nec illi dedit
eãtimensne & ipse morer&ur. Unde factumẽ ut eidẽ soce¬
ro suo seilla supponer&. Quomodo ergo hacomnia intratã
paucos annos fieripotuerint merito mou& nisi ut forte so¬
l& scriptura precapitulationẽ aliquot annos ante uenditũ

Expanded text:
epta, ingressus est ad eam. Quae concepit et peperit filium, vocavitque nomen ejus Her. Rursum concepto fetu, natum filium nominavit Onam. Tertium quoque peperit, quem appellavit Sela. Quo nato, parere ultra cessavit, etc. Quaeritur, quando ista fieri potuerint. Si enim posteaquam Joseph devenit in Aegyptum, quomodo intra viginti ferme et duos annos nam post tantum temporis, colligitur eos venisse ad eumdem Joseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo fieri pous aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum
Abbreviated transcription (Latin):
citus & bellatorũ. non pete phrẽ. ut in latino scriptum :
sed putiphar enucho ubi queritur quomodo postea irx¬
orem habere dicatur. Tradunt hebrȩi emptũ abhoc ioseph
obnimiã pulchritu dinẽ intur pe ministerium. & adno
uirilib: eiꝰ a refactis. postea electũ eẽ iuxta mor ẽ hiero¬
plantarum in pontificatum heliopoleos & huius filiam
eẽ a senez. quam postea iosephux orem acceperit. Potẽ¬

Expanded text:
citus bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Putiphar eunucho. Ubi quaeritur quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt enim Hebraei emptum ab hoc Joseph, ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse, juxta morem hierophantarum, in pontificatum Heliopoleos, et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph uxorem acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
deficiens. Iã enim defecerat princeps exiuda. & omne ma¬
gisteriũ atq unctio iudeoꝵ donec uenir& cui repositũ erat.
Uenit aut̃ cũ pastoresuo odollamita cuinom̃ erathrras.
& interp̃tat᷑ odollamites testimoniũ inaqua. Cũ hoc pla¬
ne testimonio dnsuenit habens quidẽ testimoniũ maius
secđm sem̃ abrahȩ scđm cognationẽ mariae matriseiꝰ & elis¬
explenitudine eiꝰ accepit. Uidit omnino & ideo innatis mu¬
lierũ maior illo non serrex̃. quia ex omnib: p̃nuntiantib
ideo taquã odollomites uere testimoniũ ꝑhibuit in aqua
Venit aut̃ dñs ad oues tondendas. hoc ÷ ex onerandas
sarcinas peccatoꝵ. ex quib in ȩcłae laude in canticis can¬
ticoꝵ dentes essent uelut grex detonsarũ. lidethamar

Expanded text:
"deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne ma"deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites "testimonium in aqua." cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Elisex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes essent uelut grex detonsarum. Iam Thamar
Abbreviated transcription (Latin):
tabantur in regno illo mrstico iudȩoꝵ utipsi iudȩi pu¬
plice clamarent frendentes aduersus xpm̃. Nos non
habemus regẽ nisicesarẽ: Neq hoc uerum nisi illa uni¬
uersali dominatione romanoꝵ quippe & iamcȩsar rexera
ad orarent. Ideo setaliuoce damnauerunt. illo enĩtẽ¬
pore quoiam detribuiuda regnũ defecerat ueniendũ
erat xp̃o uero saluatori dño nro quinon ob ess& multũ¬
q. ꝓdess&. hinc enim fuerat ꝓph&atum. N on defici&
princeps exiuda. Neq dux defemorib eiꝰ donec ueni¬
isto tẽpore omne quoq: magisteriũ iudȩoꝵ & mistica
unde xp̃i uocabantur unctio ipsa defecerat. secundũ
ꝓph&iam danihelis. Tunc enim uenit cui repositũ erat
participib: suis. Natus enĩ hero dis maioris tẽpore. pas¬
sus ÷ aut hero disminoris tetrachȩ. Huius itaq uenien¬
tis adoues quȩ perant domusisrł figuramgessit ipseiudas
cumir& ad tondendas ouessuas inthamna qđ int̃p̃tatur

Expanded text:
tabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum; quippe etiam Caesar rex eratunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donec ueniisto tempore omne quoque magisterium Judaeorum, et mystica unde Christi vocabantur unctio ipsa defecerat, secundum prophetiam Danielis. Tunc enim venit, cui repositum erat, participibus suis. natus est enim Herodis maioris tempore, passus est autem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
DÑs. abscon distihȩc asapientib
& prudentib Siue ab illis qui
multiplicib disputationib &
sollertissima inquisitione : Adix¬
uestigationẽ creaturȩ ꝑuener̃.
sedcreatorẽ nnme cognouer̃
Siue ab illis qui cognoscentes dm̃: alior
ponsicut dm̃ glorificauerun.
aut gratias egerunt: Et uidere

Expanded text:
Dominus, Abscondisti haec a sapientibus Dominus, Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus: sive ab illis qui multiplicibus disputationibus et solertissima inquisitione ad investigationem creaturae pervenerunt, sed Creatorem minime cognoverunt; sive ab illis, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt et gratias egerunt, et videre
Abbreviated transcription (Latin):
tias agere dõ: Hoc sane quidẽ¬
impius. sia dimagine creatus.
cogito dõ eris ingratus : Hoc ẽ
prorsus. hoc ẽ glarificare dm̃
gr̃as agere dõ: Norunt fideles.
ubi & quando dicat᷑ Gratias aga¬
mus dño dõ nr̃o: Quis a ũt grati¬
asagit dño Nisi quisursũ cor
hab& ad dñm Ergo illiculpa¬
biles qui sunt in excusabiles.
Quia cognoscentes dm̃: ponsicut
dm̃ glorificauer̃ : nec gratias e¬
gerunt : Sed quid : Sedeuanue¬
runs incogitationib suis : Inde
euanuer̃ Nisi quia suꝑbi fuer̃
Eua nescit & fumus. in altũ sur¬
gendo & magis ignis luc&. & ro¬
borat᷑ hunlius app̃hendendo:
Euanuerunt incogitationib
suis & obscuratũ ẽ insipiens cor
qđ sequit᷑. & uide unde tota cau¬
sa pendeat Dicentes enĩ se eẽ sa¬
pientes. stulti facti suns : Sibi ar¬
rogando qđ pręstiterat d̃s. tulit
qđ dederat ds̃: Ergo suꝑbis ipse
abscondit se : qui ꝑcreatura dili¬
gent᷑ scrutantib creatorẽ : insi¬
nuauerat. noniisise : Bene ergo

Expanded text:
tias agere Deo? Hoc sane. Quid enim pejus, si ad imaginem creatus, cognito Deo eris ingratus? Hoc est prorsus, hoc est, glorificare Deum, gratias agere Deo. Norunt fideles ubi et quando dicatur, Gratias agamus Domino Deo nostro. Quis autem gratias agit Deo, nisi qui sursum cor habet ad Dominum? Ergo illi culpabiles qui sunt inexcusabiles, quia cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, nec gratias egerunt. Sed quid? Sed evanuerunt in cogitationibus suis. Unde evanuerunt, nisi quia superbi fuerunt? Evanescit et fumus in altum surgendo, et magis ignis lucet et roboratur humilius apprehendendo. Evanuerunt in cogitationibus suisquod sequitur, et vide unde tota causa pendeat: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Sibi arrogando quod praestiterat Deus, tulit quod dederat Deus. Ergo superbis ipse abscondit se, qui per creaturam diligenter scrutantibus Creatorem insinuaverat nonnisi se. Bene ergo