comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq int̾ uirtutes ceteras
etiã afflic̾te carnis meritũ
ꝓficit: qͣsi in diu̾sa suꝑhu¬
meralis specie bissus torta
candescit.
it rector discretꝰ in silentio.
Outilis in u̾bo: ne aut tacen¬
da ꝓferat. aut ꝓferenda reti¬
cescat. Nam sicut incauta
locutio in errorem ꝑtͣhit: ita
indiscretum silentium hos
qͥ erudiri pot̾ant. in errore
derelinqͥt. Sepe namq rec¬
tores imꝓuidi humanã amit¬
dere gr̃am formidantes. loqͥ
lib̾e recta ꝑtimescunt: et iux¬
ta ueritatis uocem. nequaꝗͣ.
iã gregis custodie pastorum
studio. s mercennarioꝵ uice
deseruiunt: qͥa ueniente lu¬
po fugiunt dum se sub silen¬
tio abscondunt. Hinc nãq eos
Canies muti nõ ualentes latͣre.
hĩc rursum querit᷑ dicens.
Nõ ascendistis ex adu̾so. neq
opposuistis murum ꝓdomo
isrł: ut staretis in p̾lio in die
dñi. Exadũso qͥppe ascendere ẽ:
ꝓ defensione gregis. uoce lib̾a
hꝰ mundi potestatib contͣire.

Expanded text:
Cumque inter virtutes caeteras Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit.ut et discretus sit in silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui recta libere pertimescunt; et, juxta Veritatis vocem, nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eosCanes muti non valentes latrare. Hinc rursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in dieDomini. » Ex adverso quippe ascendere est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire.
Abbreviated transcription (Latin):
anͥ int̾ni iudicis ocłos. oĩa
u̾tutũ bona ex caritate deco¬
rent᷑: et cunct̾a que coram
hominib rutilant. hec in cõ¬
spectu occulti arbitri flam¬
ma intimi amoris accendat.
Que scilicet caritas qͥa d̾m si¬
mul ac proximũ diligit:
quasi ex duplici dinctura
fulgescit. Qui gsic ao aucto¬
ris speciem anhelat ut prox¬
imoꝵ curam neglegat. uł sic
ꝓximoꝵ curam sequit᷑ ut a
diuino amore torpescat: qͥa
unum hoꝵ qͦdlibet neglegit.
ĩsuꝑhum̃ał ornamento habere
coccum bistinctum nescit.
Seo cũ mens ad p̾cepta carita¬
tis tendit᷑: restat ꝓculdribio
ut ꝑ abstinendiam caro mace¬
retur. uñ et bis tincto cocco biͤ¬
sus torta adiungitur. De t̾ra
et enim bissiis nitenti specie
orit᷑. Et qͥd ꝑ bissum nisi can¬
dens decore munditie corporali
castitas designat᷑: Que uide¬
licet torta. pulcͥtudini super¬
humeralis innectit᷑. qͥa tc
castimonia ad ꝑfectũ mun¬
dicie candorem ducit᷑. cuͣꝑ ab¬
stinentiam caro fatigatur

Expanded text:
s omnia virtutum bona ex charitate decorentur; et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dere qͣntam in pectore rõnem
portet. In qͦ etiam rõnali uigi¬
lant̾ adiungit᷑: ut duodecim
patͥarcharũ noĩa describant᷑.
Ascͥptos etenĩ pacͤs semꝑ in pec¬
tore ferre ẽ: antiquoꝵ uitã
sñ int̾missione cogitare. Nã
t̃c sacerdos irrep̾hensibilit̾
um patrum inrdesinenter
intuet᷑. Cum sc̾orũ uestigia
sñ cessatione considerat. et co¬
gitationes illicitas depͥmit:
ne extͣ ordinis limite̾ oꝑis pe¬
dẽ tendat. Qoͦ bñ etiam rõna¬
le uroitii uocat᷑. qͥa debet rec¬
tor subtili semꝑ examine. bona
malaq discernere: et que uł
diose cogitare. Nichilq ꝓpͥu̾
quere: s sua cõmoda ꝓpinqͦ¬
rum bona ueputare. uñ illic
scͥptũ ẽ. Pones autẽ in rõna¬

Expanded text:
dere quantam in pectore rationem dere quantam in pectore rationem portet. In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter um praecedentium indesinenter intuetur, cum Sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis limitem operis pedem tendat. Quod bene etiam rationale judicii vocatur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vediose cogitare; nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum bona deputare. Unde illic scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ector semꝑ cogitatione sit
mundꝰ: quatinꝰ hunc nul¬
lã unmunditia polluat. qͥ hoc
suscepit offitii ut in alienis qͦ¬
cordib pollutionis maculas
tergat. Quia necesse ẽ. ut ẽẽ
munda studeat manꝰ. que di¬
luere sordes curat. Ne tacta qͦq
deceriꝰ inqͥnet. si sordida inse¬
quens lutum tenet. Hinc nãq
ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Mundamini
qui fertis uasa dñi. Dñi ecenĩ
uasa ferunt: qͥ proximorum
animas ad et̾na sacͣria ꝑducẽ¬
das. in sue conu̾sationis fide
suscipiunt. Apud semet ip̃os
gͦ quantũ debeant mundari
conspiciant qͥ ad et̾nitatis tem¬
plum uasa uiuentia. in sinu
ꝓpͥe sponsionis portant. hinc
diuina uoce p̾cipit᷑. ut in aa¬
ron pectore. rationale iuditu
uittis ligantib impͥmat᷑. Qua¬
tinꝰ sacerdotale cor nequaqͣm
cogitationes fluxe possideats
s ratio sola constͥngat. Nec in¬
discretu qͥd uel inutile cogitet:
qͥ ad exemplũ aliis constitutꝰ ex
gͣuitate uite semꝑ debet osten¬

Expanded text:
t, semper cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officordibus pollutionis maculas tergat, quia necesse est ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat: ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque per prophetam dicitur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Domini etenim vasa ferunt, qui proximorum animas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae sponsionis portant. Hinc divina voce praecipitur , ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat; nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet osten
Abbreviated transcription (Latin):
menda st̃: qͥa deo subtilit̾ cũ¬
cta pensante. tanto facilius a
sua eripit᷑: quanto miscdiuᷤ
ex aliena temptatõne fatigat.¬
it rector bene agentib
ꝑ humilitatẽ soci: cont̾
delinquentiũ uicia ꝑ zelum
iusticie erectus. Ut et bonis
in nullo se p̾ferat: et cũ pra¬
uoꝵ culpa exigit. potestate̾¬
agnoscat. Quatinꝰ honore sup
p̃sso. equalem se subditis be¬
ne uiuentib deputet: et erga
ꝑu̾sos iura reccituoinis non
ex erc̃e formidet. Nam sicut¬
in libris moralib uixisse
me memini⁊ liquet qͦd om̃s
homines nat᷑a equales genu¬
it: s uariante meritoꝵ ordi¬
ne. aliis alios culpa postpo¬
nit. Ipsa autẽ diu̾sicas que ac¬
cessit ex uitio. diuino indicio
dispensat: ut qͥa om̃is homo
ab alt̾o. Uñ cuncti qui prest̃
nõ ini se potestatẽ debent or¬
dinis: sed eqͣlitatẽ pensare cõ¬
ditionis. Nec preesse se homi¬
nib gaudeant: sed prodesse.
Antiqui eteni patres nr̃i. non

Expanded text:
menda sunt, quia Deo subtiliter cunmenda sunt, quia Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatit rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se praeponat, et cum pravorum culpa exigit, potestateagnoscat; presso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercein libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non
Abbreviated transcription (Latin):
rib latent. Quid enĩ duodecĩ
bob nisi uniũsus ordo pasto
rum signat᷑. de quib paulo
disserente lex dicit. non optu¬
rabis os boui trituranti: Quo¬
rũ quidem nos aꝑta oꝑa cer¬
nimꝰ. sed apud distͥctum iu¬
dicẽ que illis posteriꝰ maneãt
in occulta retributõne. nesci¬
mus. Qui t̾n condescensioniᷤ
sue pacientiã diluendis prox¬
imorum confessionib p̾pa¬
rant: uelut ante fores templi
luterẽ portant. Ut qͥsqui intͣ¬
tatõnes suas mc̃ti pastoris in¬
dicet. et qͣsi in bou̾ lutere. co¬
gitatõnis uł oꝑis manꝰ lauet.
Et fit plerumq ut dũ rectoris
animꝰ aliena tẽptam̃ta con¬
descendo cognoscit: auditis
teͣptationib etiã ip̃e pulset᷑.
Quia et hec cade̾ ꝑ quam ppłi
multitirdo diluit᷑. aqͣ ꝓcul¬
dubio luteris inqͥnatur. Nã
cũ sordes diluentiũ suscipit:
qͣsi sue muditie serenitate᷑ per¬
dit. Sed hec neqͣquã pastori ti¬

Expanded text:
ribus latent. Quid namque duodecim ribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrtationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori ti
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc ip̃a ueritas ꝑ susceptionẽ
nob̾ nr̃e humanitatis osten¬
sa. in monte orationi in her&.
miracła in urbib exercet.
Imitationis uidelicet uiã bo¬
nis rectorib sternens. ut et si
iã sũma contemplando appe¬
tunt: necessitatib tñ infrmã¬
tium cõpaciendo nusceant᷑.
Quia t̾c ad alta caritas mira¬
bilit̾ surgit: cũ ad ima ꝓxi¬
dũ benigne descerdit adinia:
ualent̾ recurrit ad sũma. Ta¬
les aut̾ sese qui p̾st̾ exhibeãt:
qͥb subiecti occulta qͦ sua ꝓ¬
dere nõ erubescant. Ut cum
tẽptatonũ fluctꝰ paruuli
tolerant: ad pastoris mentẽ
qͣsi ad matͥs sinum recur¬
rant. Et hoc qͦd se inqͥnari
pulsantis culpe sordib p̾ui¬
oent: exhortationis eiꝰ solatio
ac lacrimis orõnis lauent. Un
et an fores templi ad abluen¬
das ingredientiũ manꝰ. mare
aeneum idẽ. lucerem. duode¬
cĩ boues portant. qͥ quidẽ facie
exteriꝰ eminent: sed ex posterio¬

Expanded text:
Hinc ipsa Veritas per susceptionem Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet ; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proxiquo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterio
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnscendere: et eundem se
auditorib condescendendo
temperare. hinc iacob dño de¬
suꝑ innicente et uncto deor¬
sum laproe. ascendentes ac
descendentes angłos uidet.
Q uia scilicet p̾dicatores recti.
nõ solum sursum scm̃ caput
eccłe uidelicet dñm condem¬
plando appetunt: sed deorsũ
quoq ad membra illiꝰ mise¬
rando descendunt. Hinc mo¬
yses crebro tabernacłm in¬
trat et exit: et qͥ intꝰ in con¬
templationem rapit᷑. foris
infirmantium negotiis ur¬
get᷑. Intꝰ dei archana consrde¬
rat. foris onera carnalium
portat. Qui de reb quoq du¬
biis semꝑ ad tabernacłm re¬
currit: coram testamenti ar¬
cha dñm consulit. Exemplũ
ꝓculoubio rectorib p̾bens. ut
cũ foris ambigunt qͥd dispo¬
nant: aomentẽ semꝑ quasi ad
tabernacłm redeant. et uelut
coram testam̃ti archa du̾m cõ¬
sulunt: si de hiͤ in qͥb dubi¬
tant. apud semet ip̃os int̾ sa¬
cri eloquii paginas requiran.

Expanded text:
transcendere, et eumdem se transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant.
Abbreviated transcription (Latin):
lestib secrecis inserit᷑. et tñ ꝑ cõ¬
descensionis uiscera. carnaliũ
cubile ꝑscrutat᷑. Et quẽ suble¬
uatꝰ usq ad inuisibilia erigit:
hunc miscditer ad secreta in¬
firmanuum.oculum corois
flectit. Celũ contẽplatõne
stratũ sollicitudine deserit.
Quia compage caritatis. sum
mis simul et infimis iunctꝰ.
et in semecip̃o uirtute sp̃s ad
alta ualent̾ rapit᷑: et in aliis
pietate eqͣminit̾ infirinat᷑.
Hinc et enĩ dicit. Quis infir¬
mat᷑ et ego non infirmor:
Quis scandalizat᷑ et ego nõ
uror : Hinc rursus ait. factꝰ
sum uideis tanqͣm udeus.
Qͦ urdelicet exhibebat. non
amittendo fidem: sed exten¬
dendo pietatem. Ut in se ꝑsonã
infidelium tͣnsfigurans. ex
semet ipo disceret: qualit̾ ali¬
is misereri debuisset. Quati¬
nꝰ hoc illis impenderet: qͦd sͥ
ip̃e si ita ẽet. impendi recte
uoluisset. Hinc it̾m dicit. Siue
mente excedim᷑ deo: siue sobrii
sumꝰ uobis. Quia et semet¬
ip̃m nouerat contẽplando

Expanded text:
lestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione carnalium sollicitudine deserit, quia compage charimis simul et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta volante rapitur, et in aliis pietate aequanimiter infirmatur, Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ipsiꝰ et regnũ eiꝰ. predica
u̾bum. insta opportune. im¬
portune: dicturꝰ ĩportune.
premisit oportune. Quia
scilicet apiro auditoris mẽ¬
tẽ ipsa sua subtilitate se de¬
struit: si hab̾e ĩportunitaᷤᷤ
It rector singłis compassiõe
proximus. pre cunct̾is cõ¬
tẽplatione suspensus. Ut et ꝑ
pietatis uiscera in se infirmi¬
tatem ceteroꝵ tͣnsferat. et ꝑ
specłationis altitudine̾ se¬
met ip̃m qͦ inuisibilia ap¬
petendo tͣnscendat. ne aut
alta petens proximoꝵ infir¬
ma despiciat. aut infirmis
primoꝵ congruens appetere
alta derelinquat. hinc ẽ nãq
qͦd paulus in paraoisum du¬
citur. celiq tercii secreta ri¬
mat᷑: et tam̃ illa inuisibiliũ
contemplatione suspensus.
ad cubile carnalium men
cusis suis qualit̾ debeant cõ¬
uersari dispensat dicens.
ꝓpt̾ fornicationẽ autem unꝰ¬
qͥsq suam uxorem habeat. et
unaqueq suum uirum ha¬
beat. Nxori uir debitũ reddat.

Expanded text:
tum ejus, et regnum ejus, praedica tum ejus, et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune , dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem, ipsa sua vilitate se destruit, si habere importunitas it rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem ccultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir
Abbreviated transcription (Latin):
iitus ꝑdic᷑. cum apud corda
audientiũ loqͣcitas in cau¬
ta ĩportunitate leuigat᷑. &
auctorem suu̾ hec eadem lo¬
qͥcitas inquinat: que serui¬
re auditorib ad usum ꝓfec¬
tus ignorat. Uñ bene ꝑ mo¬
ysen dicit᷑. uir qui seminiᷤ
fluxum patit᷑: immrundus
erit. In mente qͥppe audien¬
tiũ semen secuture cogita¬
tionis est audite qualitas
locutõnis: quia dum ꝑ aure
sermo cõcipit᷑ ÷ cogitatõ in
mente generat᷑. Unde et ab
huiꝰ mundi sapientib p̾dica¬
tor egregiꝰ semini uerbiꝰ ẽ uo¬
cat᷑. Qui gͦ fluxum seminis
sustinet. i̾mundus asserit᷑
qͥa multiloqͥo subditꝰ ex co
se inquinat. qͦd si ordinate ꝓ¬
meret. ꝓlem rect̃e cogitatiõis
edere in audientiũ corde po¬
tuisset. Dumq incautꝰ ꝑ lo¬
qͣcitatem defluit: nõ ad u¬
sum generis. sed adiͦmun¬
diciam sem̃ effundit. Unde
paulus qͦ cum discipłm de
instantia p̾dicatõnis admo¬
neret dicens. testificor coram

Expanded text:
virtus perditur, cum apud corda virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: Testificor coram
Abbreviated transcription (Latin):
metuat. ue eiꝰ eloqͥo audien¬
tiũ unitas confundat᷑. hinc
paulus ait. Nõ plus sapere
qͣm oportet saꝑe. s saꝑe ad so¬
brietatem. hinc in sacerdotis
ueste iuxta diuinã uoce̾. tin¬
tiabulis mala pumca con¬
iungunt᷑. Quro enĩ ꝑ mala
punica. nͥ fidei unitas desig¬
nat᷑: Nam sic̃ in malo puni¬
co una ext̾ius cortice młta in¬
teriꝰ grana muniunt᷑: sic in¬
numeros sc̃e eccłie popłos uni¬
tas fidei contegit. qͦs int᷑ diũ¬
sitas meritoꝵ tenet. Ne gͥ rector
incaut᷑ ad loquendum ꝓruat:
hoc qͦd iã premisimus. ꝑ semet¬
ip̃am discipulis uentas clamar
habete sal in uob̾: et pacem
habete int̾ uos. Ac si figͣate
ꝑ habitum sacerdotis dicat
Mala punica tintmabulis
iungite: ut ꝑ om̃e qͦd dicitis.
unitatẽ fidei cauta obserua¬
tione teneatis. ꝓuidendu qͦ
ẽ sollicita intentione rec̾tori¬
b: ut ab eis non solum pra¬
ua nullo mͦ. sed ne rect̃a qui¬
dem nime et mordinace ꝓ¬
ferant᷑: quia sepe dict̃orum

Expanded text:
o audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in sacerdotis veste, juxta divinam vocem, tintinnabulis mala punica conjunguntur. Quid enim per mala punica nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetitas discipulis clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum
Abbreviated transcription (Latin):
queo strinxit: diuina uoce
dicit᷑. Pectore et uentre repeᷤ
Acsi aꝑte ei diceret᷑. Cogitatio¬
ne et ingluiue suꝑ humana
corda dominabis. Quia gule
deditos luxuria sequit᷑. ꝓpħa
testat᷑. qui dum aꝑta narrat.
occulta denunciat dicens.
Princeps cocorum:
destruxit muros ierłm. pͥn¬
ceps namq cocoꝵ uent̾ ẽ:
cui magna cura obsequiũ
a cocis impendit᷑. ut ip̃e dele¬
ctabilit̾ cibis impleat᷑. Oꝯu¬
ri autẽ ierłm uirtutes st̃ ani¬
muros ierłm deicit. quia dũ
tes anime ꝑ luxuriam destru¬
unt᷑. Q̾o contͣ nisi mences ab¬
stinentiũ plerũq impacien¬
tia asinu tͣnquillitatis excu¬
teret: neqͣquam petrꝰ cum di¬
ceret ministrate in fide ur̃a
ꝓtinꝰ uigilant̾ adiungͥet di¬
cens. In abstinentia aũ paci¬
entiam. Deesse qͥppe abstinẽ¬
tib pacientiam p̾uidit: que
eis ut adẽet admonuit. Rur¬
sum nisi cogitationes absti¬
nentiũ nõnũquam suꝑbie
culpa tͣnsfigeret: paulus

Expanded text:
queo strinxit, divina voce queo strinxit, divina voce dicitur: Pectore et venire repes , ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur, qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum destruxit muros Jerusalem . Princeps namque cocorum venter est , cui magna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animuros Jerusalem dejicit; quia dum tes animae per luxuriam destruuntur. 62 Quo contra nisi mentes abstinentium plerumque impatientia a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret: Ministrate in fide vestra protinus vigilanter adjungeret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dediti: atq alit̾ abstinẽ¬
tes. Illos enĩ suꝑfluitas locu¬
cionis. leuitas oꝑis atq lu¬
mitat᷑. Nisi eniꝰ gule dedicos
ĩmoderata loqͣcitas raꝑet:
diues ille qͥ epulatꝰ cotidie
splendide d̾r. in lingua gͣ¬
uiꝰ non arderet dicens. Pat̾
abraham miserere mei:et
mitte lazarum ut intin¬
guat extremũ digiti sui in
aqua. et refrigeret linguã
meam: quia crucior in hac
flãma. Quib ꝓfect̾o u̾bis
ostendit᷑: quia epulando
cotidie. crebriꝰ in lingua
peccauerat. qͥ totꝰ ardens
refrigerari se p̾cipue in lin¬
gua requirebat. Rursum
quia gule deditos leuitas
ꝓtinꝰ oꝑis sequit᷑: auctonitã
sacra testat᷑ dicens. Sedit po¬
pulus manducare et bibere:
et surrexerunt ludere. Quos
plerumq edacitas usq ad
luxuriam ꝑtrabit: qͥa dum
saturitate uent̾ extenditur.:
aculei libidinis excitant᷑. Nñ
et hosti callido qͥ primi hoĩs
sensum in concupiscentia
pomi aꝑuit. sed in peccati la¬

Expanded text:
dediti, atque aliter abstinendediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque lumitatur. Nisi enim gulae deditos imdives, qui epulatus quotidie splendide dicitur, in lingua gravius non arderet. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se pgua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati la
Abbreviated transcription (Latin):
misit dicens. Ego non põ¬
sum ameip̃o facere quic¬
qͣm: sed sicut audio iudico.
Qua itaq conscientia de¬
dignat᷑ homo aliene uolũ¬
tati ad qͥescere. qͣn dei atq
hominis filiꝰ cum uirtutis
sue gł̾am uenit ostendere.
testat᷑ se non asemecip̾o urdi¬
care:At contͣ admonendi
st̃ inconstantes: ut mente᷑
guitate roborent. Uunc .n.
genimina in se mutabili¬
tatis arefiunt: cũ a corde
pus radicem leuitatis ab¬
scrount. Quia et t̾c fabrica
robusta construit᷑: cum pͥ¬
us locꝰ solidꝰ in quo funda¬
mentum poni debeat ꝓ¬
uidet᷑. Nisi gͦ ante mentis
leuitas caueatur: cogita¬
tionũ inconstantia mini¬
me uincit᷑. A qͥb alienum
paulus fuisse se ꝑhibuit
cum dicit. Nũquid leuita¬
de usus sum. aut que cogi¬
to sed̃m carnem cogito ut
sit apird me ẽ et non: Ac si
aꝑte dicat. Iocirco mutabili¬
tatis aura non moueor: qͥa
leuitatis uicio nõ succũbo.
liter admonendi sc̃ gule

Expanded text:
emisit, dicens: 'Non posemisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatcare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus, in quo fundamentum poni debeat, providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur. A quibus se alienum Paulus fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum? aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est et non ? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatis vitio non succumbo.Aliter admonendi sunt gulae
Abbreviated transcription (Latin):
ter se in bono oꝑe dirigit. Cor
uͦ stultoꝵ dissimile ẽ: quia
dũ mutabilitate se uariũ
exhibet. nũquam idem qͦd
fuerat manet. Et qͥa quedã
uicia sicut ex semetip̃is gig¬
nunt alia. ita ex aliis oriũ¬
t᷑ sciendũ sũmoꝑe e̾ qͥa tc̾
ea corripiendo meliꝰ tergi¬
mꝰ. cum ab ip̃o amaritudi¬
nis sue fonte siccam᷑. ꝑti¬
natia qͥppe ex suꝑbia. incõ¬
stantia. aut̃ ex leuitate ge¬
ꝑtinaces. ut elat̾onem sue
cogitationis agnoscant. et
semetip̃os uincere studeãt.
Ne dum rectis aliorum sua¬
sionib foris suꝑari despici¬
unt: intus asuꝑbia capti¬
ui teneant᷑. Admonendi
st̃ ut sollert̾ aspiciant. qͥa
filius hominis cui una
semꝑ cum pr̃e uoluntas e.
ut exemplũ nob̾ frangen¬
de nͣre uoluntatiᷤᷤ p̾beat:
dicit. Non quero uolunta¬
tẽ meamr: sed uoluntatem
eiꝰ qui misit me pr̃is. Qui
ut huiꝰ adhuc uirtutis gͣ
ciã cõmendaret: seruat᷑um
se hoc in extremo iuiditio p̾¬

Expanded text:
ter se in bono opere dirigit. Cor ter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate getinaces, ut elationem suae cogitacionis agnoscant et semet ipsos vincere studeant, ne, dum aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huius adhuc virtutis suae gratiam commendaret, servaturum se hoc in extremo iudicio pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinaces: atq alit̾ in cõ¬
stantes. Iulis dicendũ ẽ qͦd
plus de se qͣm st̃ senciunt.
et iccirco alienis consiliis
non ad quiescunt. Istis uͦ
intimandum ẽ qͣd ual¬
de se despicientes neglegunt.
et ideo leuitate cogitationũ
a suo urditio ꝑ temporum
monienta flectunt᷑. Illis di¬
cendum ẽ quia nisi melio¬
res se ceteris estimarent:ne¬
qͣqͣm cunctorũ consilia sue
deliberationi postponerent.
Istis dicendum ẽ quia si ħ qͦd
st̃ utcumq attenderent:
neqͣquã eos ꝑ tot uarietatis
latera. mutabilitatis aura
u̾saret. Illis ꝑpaulum dicit᷑.
Nolite prudentes eẽ apud uoᷤ¬
mecĩpos. Et contͣ isti audi¬
ant. Non circu̾feram᷑ om̃i
uento doctrine. De illis ꝑ sa¬
lomonẽ dicit᷑. Comedent
fruct̾us uie sue: suisq con¬
siliis sat᷑abunt᷑. de istis au̾
ab eo rursus scͥbit᷑. Cor stul¬
toꝵ dissimile erit. Cor qͥppe
sapientiũ sibimecip̾i semꝑ
simile ẽ: quia dum rectis
ꝑsuasionib adqͥescit. cõstã¬

Expanded text:
tinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constan
Abbreviated transcription (Latin):
dicator egregius. suꝑsticioni
humilitatis speciem iu̾git:
qͥa dum plus qͣm necesse ẽ e¬
ꝑ abstinentiam caro acteri¬
t᷑.humilitas foris ostendit᷑.
sed de hac ip̃a humilitate
gͥuiter interiꝰ suꝑbit᷑. Et nͥ¬
mens aliqͣndo ex abstinen¬
die uirtute tumesceret: ne¬
qͣquã hanc uelut int̾ mag¬
na merita phariseus arro¬
gans: studiose enumera¬
ret dicens. Ieiuno bis in sab¬
bato. Admonendi st̃ gͦ gu¬
le dediti: ne in eo qd̾ escarũ
delect̃ationi incubant. lu¬
rurie se mucrone tͣnsfigai.
Ut quanta sͥ ꝑ esum loqͣci¬
tas qͣnta mentis leuitas in¬
sidiet᷑ aspiciant. Ne dum
uentri mollit̾ seruiunt.
uicioꝵ laqueis crudeliter
astringant᷑. Tanto enĩ lõ¬
giꝰ a scd̃o parente recedit᷑:
qͣndo ꝑ ĩmoderatum usũ.
dum manꝰ ad cibum tendi¬
t᷑ : parentis pͥmi lapsus icerat᷑.

Expanded text:
dicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae se mucrone transfigant; et quanta sibi per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iterat
Abbreviated transcription (Latin):
norum actuum tempꝰ p̾¬
ueniunt: meritũ ꝑuer¬
tunt. Et sepe in malis cor¬
ruunt: dum boua minune
discernunt. Qui nequaqͣm
que qͣndo agant inspici

Expanded text:
norum actuum tempus praeveniunt, meritum pervertunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt, qui nequaquam quae et quando agant inspici
Abbreviated transcription (Latin):
nis exordio. aꝑte culpam fe¬
rire uoluisset. Sed p̃missa
similitudine: eam quã oc¬
cultabat exacuit increpatõ¬
nem. Ad egrũ medicus ue¬
nerat: secandũ uulnꝰ uidebat.
sed de pacientia egri dubita¬
bat. Abscondit gͥ ferrum me¬
dicinale sub ueste: qͦd eductũ
subito fixit in uuln̾e. ut se¬
candem gladium sentiret
eger ance qͣm cerneret: ne si
añ cerneret: sentire recusaret.
liter admonendi st̃ leti:
acq alit̾ tristes. Letis ui¬
delicet inferenda st̃ tͥstia que
secunt᷑ ex supplicio: tͥstib in
ferenda sc̃ leta que ꝓmittũt̾
ex regno. discant leti ex mina¬
rum asꝑitate qͥd timeant:
audiant tͥstes p̃miorũ gau¬
dia de quib p̾sumant. Iuis
qͥa flebitis ⁊ isti uͦ eodẽ magi¬
stro docente airdiant. iterum
urdebo uos et gaudebit cor
mo tollet a uob̾. Nõnulli ã¬

Expanded text:
nis exordio aperte culpam fenis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret.Aliter admonendi sunt laeti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia de quibus praesumant. Illis quoniam flebitis ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor mo tollet a vobis . Nonnulli a
Abbreviated transcription (Latin):
uelut de alieno negotio reqͥ¬
rendi st̃. Et cum rectam sen¬
tentiam qͣsi in alderum ꝓdule¬
rint. tc̃ modis congruentib
de propͥo reatu feriendi. Ut
mens demporali potentia tu¬
mida. contͣ corripiente̾ nequa¬
qͣm se erigat: que suo sibi ui¬
dicio suꝑbie ceruicem calcat.
Et in nulla sui defensione se
exerceat: qm sententia ꝓprii
oris ligat. Hinc ẽ enĩ qͦd na¬
cham ꝓpħa arguere regem
uenerat: et quasi de causa
pauꝑis contͣ diuitem iudici¬
um querebat. ut priꝰ rex sen¬
tentiam diceret. et reatũ suũ
postmodum airoiret. Quati¬
nus nequaqͣm iusticie cont̃¬
diceret. qͣm ipse in se ꝓculisset.
Uir itaq sc̃s et peccatorem con¬
stoerans et regem miro ordĩe
aicoacem: reũ prĩ ꝑ confessi¬
onẽ ligare studuit. et post¬
modum ꝑ inuetõnem secare.
Celauit paululum quẽ q̃si¬
uit: sed ꝑcussit repente qͦm
tenuit. P̃igrius enim fortas¬
se incideret: si ab ip̃o sermo¬

Expanded text:
velut 37 de alieno negotio requvelut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermo
Abbreviated transcription (Latin):
milis. sit pauꝑ elatꝰ. Unde mor
p̾dicantis lingua cũ audien¬
tis debet uita componi: ut tã¬
to distͥctius in pauꝑe elacõnẽ
feriat: qͣnto eam nec illata
pauꝑtas inclinat. Et tanto
lemiꝰ humilitatẽ druitũ mul¬
ceat: qͣnto eos nec abundan¬
tia que subleuat exaltat.
Nõ nũqͣm tam̃ etiam suꝑb di¬
ues. exhortatõnis blandimen¬
to placandus ẽ. Quia et ple¬
rumq dura uuln̾a ꝑ lenia
fomenta mollescunt. et fu¬
roi insanorũ sepe ad salutem
medico blandiente reducit᷑.
Cumq eis in dulceoine con¬
descendit᷑: languor insanie
mitigat᷑. Neq enim neglegẽ¬
der intuendum ẽ: qͦd cum
niam sedabat. Qluid enĩ ꝑsau¬
lẽ nͥ elato̾ potentium. et qͥd
sc̃oꝵ: Cum gͦ saul ab ĩmun¬
do sp̃u arripit᷑. dauid canente
ut ᷑ salutẽ mentis qͣi dulcedĩe
cithare. locutonis nr̃e tͣnqͥlli¬
tate reuocet᷑. Aliqͣn aut̃ cum
hꝰ scłi potentes arguunt᷑. pͥ¬
us ꝑ quandã similicudinem

Expanded text:
milis, sit pauper elatus. Unde mox milis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blaCumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est quod cum niam sedabat. Quid enim per Saulem, nisi elatio potentium? et quid  Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente,ut salutem mentis eorum quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
mere quia non confunderiᷤ.
Cui nõ longe post blairoien ᷤᷤ
dicit. Pauꝑcula tempestate
conuulsa. Rursũq hanc cõ¬
salat᷑ dicens. Elegi de in ca¬
mino pauꝑtatis. At contra
tũ faciens. nõ ait roga s p̾ci¬
pe. Q uia et si impendenda
c̃ pietas infirmitati: honor
tam̃ non debet᷑ elat̃oni. Talib
gͦ rectũ qͦd dicit᷑. tanto rectiuᷤᷤ
iubet᷑. qͣnto et in reb tͣusito¬
riis altituoine cogitatonis
intumescunt. De his in eim¬
gelio dñs dicit. Ue uob̾ diui¬
tes qͥ habetis consolatõnem
ur̃am. Quia enĩ que sunt
et̾na gaudia nesciunt: ex p̾¬
sentis uite abundantia con¬
solant᷑. Offerenda ẽ gͦ cis cõ¬
solat̾o. qͦs caminꝰ pauꝑtatiᷤ
excoqͥt: atq illis inferenduᷤᷤ
ẽ timor qͦs consolatõ głe dem¬
poralis extollit. iit et illi diᷤ¬
cant quia diuitias quas ñ
conspiciunt possident: et
isti cognoscant qͥa cas quas
conspiciunt. denere nequa
ꝑsonarum oroinem ꝑmutat
qualitas morũ: ut sit diues hu¬

Expanded text:
mere, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra tum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam personarum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives hu
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͥ qualis ẽẽ debeat
pastor ostendimꝰ᷑. ne
qualit̾ doceat demonstremus.
Ut enĩ longe ante nos uenerã¬
ue memorie gregoriꝰ naronre¬
nꝰ edocuit: non una eabemq
cunctis exhortatõ congruit.
qͥa nͥ cunctos par morũ qua¬
litas astͥngit. Sepe nãq aliis
officiunt: que aliis ꝓst̾. Quia
et plerũq herbe que hec ani¬
inalia nutunt. alia occidut.
Et lenis sibilus eqͦs micigat.
catulos instigat. & medica¬
mencũ qͦd hunc morbũ i¬
mirant: alteri uires iungit.
Et panis qui uitam fortium
roborat: paruulor necat. ꝓ
qͣlitate gͥ audientiũ. forma¬
ri debet sermo doctoꝵ. Ut et
ad sua singulis congruat. et
tũi a cõmunis edificatõnis ar¬
te nũquã recedat. Quid enĩst̃
intẽte mendes audicorum.
thara tensiones strate corda¬
rum. quas tangendi artifex
ut non sibimet ip̃i dissimile
canticum faciant. dissimi¬
lit̾ pulsat: Et iccico corde cõ¬
sonam modulatõnem redou̾t.
qͥa uno quide̾ plectro. seo non

Expanded text:
ur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cquia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt. Et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat: et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium, formari debet sermo doctorum: ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, thara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsis dissimile canticum faciant, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae cosonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tient: et quasi intromissis
circulis archam portent. ue¬
ctib qͥppe archam portare ẽ:
bonis doctorib scãm eccłam
ad rudes infideliũ mentes
p̾dicando deducere. Qui au¬
ro quoq iubent᷑ oꝑiri: ut
du̾ sermone aliis insonant.
ip̃i etiam uite splendore ful¬
gescant. de qͥb apte subdit᷑.
Qui semꝑ erunt in cͥculis: nͨ
ũqͣm extrahent᷑ ab eis. Quia
nimirum necesse est. ut qui
ad officium p̃dicatõnis ex¬
cubant: a sacre lectõnis stu¬
dio non recedant. Ad hoc namꝙ
uectes ẽẽ in circulis semꝑ iu¬
bent᷑: ut cũ portari archam
oportunitas exigit. de intͦmit¬
tendis uectib portandi tardi¬
tas nulla generet᷑. Quia uide¬
licet cũ sp̃uale aliqͥd a suboi¬
tis pastor inqͥrit᷑: ignominio¬
sum ualde ẽ si t̾e querat disc̾e.¬

Expanded text:
tient, et quasi intromissi tient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si t
Abbreviated transcription (Latin):
gregi discipłm. paulus ad¬
monet dicens. Dũ uenio at¬
tende lectoni. hinc dđ̃ ait.
Quomͦ dilexi legem tuiã dñe:
Tota dic meditatõ mea ẽ. hinc
moysi dñs de portanca ar¬
cha p̾cepit dicens. fãcies qͣ¬
tuor circulos aureos qͦs po¬
nes ꝑ quatuor arche angu¬
los ÷ faciesq uectes de ligniᷤᷤ
sechim et oꝑies auro. indu¬
cesq ꝑ circulos qui st̃ in ar¬
che laterib ut portet᷑ in eis:
qͥ semꝑ erunt in circulis.
nec umqͣm extͣhentur ab¬
figurat᷑. Cui qͣtuor circuli¬
aurei. ꝑ quatuor angulos iu¬
bent᷑ adiungi. quia in eo qͦd ꝑ
qͣtuor mundi parces dilata¬
ta tendit᷑. ꝓculdubio qͣtuor
sc̃i euͣngłii libris acicta p̃di¬
cat᷑. Nectesq de lignis sechĩ
fiunt. qͥ eisoem ad portandũ
circulis inserunt᷑ ⁊ quia forteᷤ
ꝑseuerantesq doctores. ueluc
imputͥbilia ligna querendi
st̃: qͥ instructioni sacrorum
uoluminum semꝑ inheren¬
tes. sc̃e eccłie unitatem denun¬

Expanded text:
gregi discipulum Paulus adgregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis qui semper erunt in circulis, nec ufiguratur? Cui quatuor circulaurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denun
Abbreviated transcription (Latin):
non occidit: qͥa cũ distͥctus iu¬
dex uen̾it qui se nob̾ ꝑ nat᷑e¬
nr̃e consortium iunxit: ab eo
ꝓculdubio culpe reatum non
expetit: quẽ sub eiꝰ uenia. spes.
fines. et caritas abscondit.
ed om̃e hoc rite arectore agit᷑.
si suꝑne formidinis et dile¬
ctionis sp̃u afflat᷑. studiose et¬
cotidie sacri eloquii p̾cepta
medicet᷑: ut in eoiim sollici¬
tudinis et erga celestem ui¬
tã ꝓuide circum spectõnis ꝗͣ.
humane conũsatõnis usus
indesinent̃ destruit. diuine
admonitõnis u̾ba restaurẽt.
Et qͥa ad uetustatem unce ꝑso
cietatem scłarium ducit᷑: ad
amorẽ semꝑ sp̃ualis pat̾e. cõ¬
punctõnis aspiratione reno¬
uet᷑. ualde namq int̾ huma¬
na ũba cor defluit. Cumq in¬
dubitant᷑ constet. qͦd exteriꝰ
occupatõnum tumultib im¬
pulsum a semetip̃o corruat:
studere incessabilit̾ debet.
ut ꝑ erudit̾onis studiũ resur¬
gat. Hinc ẽ enĩ qͦd prelatum

Expanded text:
non occidit: quia cum districtus junon occidit: quia cum districtus judex venerit qui se nobis per naturae consortium junxit, ab eo procul dubio culpae reatum non expetit, quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit.ed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum
Abbreviated transcription (Latin):
stimulo ꝑsequat᷑ et app̾hen¬
dat eum: et ꝑcuciat ammã
eiꝰ. Ad siluam qͥppe cũ amico
imꝰ: quociens ad intuenda
subditoꝵ delicta conu̾tim᷑. et
simplicit̾ ligna succidimͦ: cũ
delinquentiũ uitia. pia intẽ¬
tione resecamꝰ. Sed securis
manum fugit: cum sese in¬
crepat̾o plus qm necesse est
in asꝑitatẽ ꝑtrahit. ferrũq
de manubrio ꝓsilit: dũ de cor¬
reptione sermo durior exce¬
dit. Et amicũ ꝑcutit et occi¬
dit: qͥa auditorem suũ ꝓlata
contumelia a sp̾u dilectionis
int̾ficit. Correpti namq men
repente ad odiũ ꝓruit. si hã
ĩmoderata increpatio plus qͣm
debuit addicit. Sed his qui in¬
caute ligna ꝑcutit et ꝓximũ
extinguit. ad tres necesse ẽ ur¬
bes ut fugiat. et in una carum
defensus uiuat ⁊ qͥa si ad peni¬
tentic lamenta conu̾sus. in uni¬
tate sacramenti sub spe. fide. et
caritate abscondit᷑: reus ꝑpetͣ¬
ti homicidii nõ tenet᷑. Eumq
extincti ꝓximꝰ et cũ inuen̾it

Expanded text:
mulo persequatur et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutit et occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat; quia si ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur. Eumque exstincti proximus et cum i