comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eos ut radant capita sua & scient om̃a  qͥa quȩdete
audier faulsa sunt. sed sequeris & ipse custodiens logẽ
Degentib aut̃ quicredider. nos mandiuimꝰ iudican¬
tes nihnil cius modi seruare illos. nisi ut obseruent
ab idolis immolato. & a saugiuine. & afor iicatione.
N on ut opinor obscurũ ẽ & iacobũ hoc moniusse.
ut scirent falsa eẽ quȩde illo audierant in quicũ
legis. neꝑ doctrinĩ xp̃i uelut sacrilega nec dõ
mandante conscripta dimnari putarentur. que
ꝑ moisen patrib fuerant ministrata. hoc eruim
de paulo u Ntiuer ñilli qui intellege¬
bant quo animo auideis fidelib obseruari.
tuno ista deberent ꝓpt̾ commendandã sclica
auctorititẽ diuita. & sacram̃toꝵ illoꝵ ꝓpħicã¬
scitatẽ non propt̾ adipiscendã salutem quȩ iã
in xp̃o fcuelabat᷑ &x ꝑbaptis mi sacram̃tũ minis¬
trabatur. Sed illi depaulo hoc sparserant. quisic

Expanded text:
in eos, ut radant capita, et sciant omnes, quia, quae de te in eos, ut radant capita, et sciant omnes, quia, quae de te audierunt, falsa sunt, sed sequeris et ipse custodiens legem. de gentibus autem, qui crediderunt, nos mandauimus iudicantes nihil eius modi seruare illos, nisi ut obseruent ab idolis immolato et a sanguine et a fornicati one. non, ut opinor, obscurum est et Iacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse, quae de illo audierant hi, qui, clegis, ne per doctrinam Christi uelut sacrilega nec deo mandante conscripta damnari putarentur. quae per Moysen patribus fuerant ministrata. hoc enim de Paulo iactauerant non illi, qui intellegebant, quo animo a Iudaeis fidelibus obseruari tunc ista deberent propter commendandam scilicet auctoritatem diuinam et sacramentorum illotatem, non propter adipiscendam salutem, quae iam in Christo reuelabatur et per baptismi sacramentum ministrabatur, sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic
Abbreviated transcription (Latin):
putare uider&̃ ꝑ ea sacram̃ta & iam Sactana
salutẽ dari. sed ne illa quȩ pͥorib ut c̃gruebat
tẽpr̃ib inumbris rerũ futurarã ds̃ fieri uisserat.
tã quã idolatriam gentiliũ damnare crederetus:
Hoc e. enĩ quod illi iacob ait. auditũ deillo eẽ qđ
dissesisionẽ doceat a moyse. qđ utiq nefas est.
ipse xp̃cdicit. Sicrederetis moisi. crederetis &
mihi. Deme ille scripsit. Attende eni obsecro
ipsa uerba iacobi. Uides inqͥt st̃ quot milia sunt
in uidȩa quicredider. ap̃m. &. hii om̃s aemulatores
sunt legis. Audierunt aut̃ dete qͥa disscissionẽ do¬
ces amoisȩ eoꝵ quiꝑgentes sunt iudȩoꝵ dicens ñde¬
bere circũcidere eos filiossuos. neq scđm c̃suetudinẽ
ingredi. Quid ergo ẽ: Utiq oport& c̃uenire multi¬
tudinẽ. Audient enĩ tẽ suꝑ uenisse. Hoc ergosac qđ
ł dicimus. Sunt nob̾ uiri quattuor uotũ habentes
Suꝑse. Hlis assumtis scificate cũ ipsis. & impende

Expanded text:
putari uideretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari. sed ne illa, quae prioribus, ut congruebat, temporibus in umbris rerum futurarum deus fieri iusserat, tamquam idolatriam gentilium damnare crederetur. hoc est enim, quod illi Iacobus ait auditum de illo esse, quod discissionem doceat a Moyse, quod utique nefas est, ipse Christus dicit: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit. Adtende enim, obsecro, ihii omnes aemulatores sunt legi. Audierunt autem de te, quod dissensionem doceas a Moyse eorum qui per gentes sunt Iudeorum, dicens non debere eos circumcidere flios suos neque secundum consuetudinem ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem; audient enim te supervenisse. Hoc ergo fac, quod tibi dicimus: Sunt nobis viri quattuor votum habentes super se. His assumptis, sanctifica te cum ipsis et impende
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito honorabili & beatissimo
patni alyppio : Paulinꝰ ⁊ łherasia peccatores.
Faec est uera caritas. hec ꝑfecta dilectio quam
uere & merito beatissimȩ acdesiderabilis.
Accepimus enĩ ꝑ homin̾e nr̃m lolianũ decarcha¬
gine reuertentẽ luteras tantã nob̃ scis tuȩ lucẽ

Expanded text:
OMINO MERITO HONORABILI ET BEATISSIMO PATRI ALVPIO PAULINUS ET THERASIA PECCATORES.- Haec est uera caritas, haec perfecta dilectio, quam uere sancte et merito beatissime ac desiderabilis. accepimus enim per hominem nostrum Iulianum de Carthagine reuertentem litteras tantam nobis sanctitatis tuae luce
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scripto posteriort destruere debeamꝰ imitandã
ũ propt̃ sichori cecitatẽ quã cordituo nec tribui. nec
timui attingendũ. illud existimaui atq identidẽ
rogo ut me fident corrigas. ubi mihi hoc opus eẽ ꝑspe¬
xcris. Sit̃q: enĩ scđm homine honorũ uocabula
que iã eccłȩ usus obtiniut episcopatꝰ presbiterio
maior sit: tam̃ in multis reb augustinꝰ ieronimo
minor:. lic& aiã aminore quoliba nsit refugi¬
enda uł dedignanda correctio. Peintpraatione tua

Expanded text:
ipserimus, quod scripto posteriore destruere debeamus, imitandam, ipserimus, quod scripto posteriore destruere debeamus, imitandam, non propter Stesichori caecitatem, quam cordi tuo nec tribui nec timui, adtingendum illud existimaui. atque identidem rogo, ut me fidenter corrigas, ubi mihi hoc opus esse perspexeris. quamquam enim secundum honorum uocabula, quae iam ecclesiae usus obtinuit, episcopatus presbyterio maior sit, tamen in multis rebus Augustinus Hieronymo minor est, licet etiam a minore quolibet non sit refugienda uel dedignanda correctio. De interpretatione tua
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos credã hec tue sq̃tati maliuola m̃te
suggerere ad excitandas uit̾ nos inimicicias.
ullo animo nocendi facile de homine Ini¬
disposita in domo magna ado inopus bonũ. Qdsi
post hanc attestationẽ mea simnoticiã eoꝵ uenent
sacere uoluerint. quã recte nstciant & tuuides.
Auoo sane scrtpserã nullume librũ aduer sette pomam
missse. ido scripserã. quia & libii nom̃ abilla epła
discerneba. Unde om̃ino nescio qͥd aludte audis
suȩ ad ammonendũ sue adte ut me abste corrigendũ
focisse me nouerã. Exceptis aut̃ familiarib tuis te
ipsũ obsecro ꝑ gram qua redempti sum̃. ut quecũq
tirabona quȩtibi bonitate c̃cessasunt inlitters
posui. nine existimes insidioso blandiloqui o posu¬
isse. Siquid aut̃ inte peccaui dimittas m: nec illud
qđ denescio cuius poete ficcto in eptius fortasse.
dixisse ut oculos cordis reciꝑes. quos absit inquam
ut amisoris. sed ut adueritres quos sanos acuigiles

Expanded text:
ut eos credam haec tuae sanctitati maliuola mente ut eos credam haec tuae sanctitati maliuola mente suggerere ad excitandas inter nos inimicitias —ullo nocendi animo facile de homine hudispost hanc attestationem meam, si in notitiam eorum venerit, facere voluerint; quam non recte faciant, et tu vides. 33. Quod sane scripsemisisse, ideo scripseram, quia et libri nomen ab illa epistula discernebam, unde omnino nescio quid aliud te audisssiue ad admonendum siue ad te uel me abs te corrigendum fecisse me noueram. exceptis autem familiaribus tuis te ipsum obsecro per gratiam, qua redempti sumus, ut, quaecumque tua bona, quae tibi domini bonitate concessa sunt, in litteris meis posui, non me existimes insidioso blandiloquio posuisse, si quid autem in te peccaui, dimittas mihi. nec illud, quod de nescio cuius poetae fato ineptius fortasse dixisse, ut oculos cordis reciperes — quos absit, inquam, ut amiseris —, sed ut aduerteres, quos sanos ac uigiles
Abbreviated transcription (Latin):
nros qͥuris laborib sincerissime fauent hoc po¬
tius quanta possumꝰ instantia doccamus. quosciant
fieri posse. ut int̾ carissimos aliqͥd alterutro ser¬
mone c̃tradicat᷑. nec ta m̃ caritas ipsa minuat᷑.
nec ueritas odiũ pariat que deb&ur amicicie
siue illud uerũ sit qđ c̃tradicit᷑. siue corde ueraci
qualocũq dicit᷑. ñ retinendo inm̃te qđ dist& ala¬
bus. Credint itaq fr̃s nr̃i familiares tui qͥb testi¬
in oniũ ꝑhibes. qđ sint uasa xp̃i. me inuito factũ.
nec medioere dehacro dolorẽ inẽe cordi meo.
qđ littere meae pͥus inmultoꝵ manꝰ uenerunt.
quã adte. adquẽ scriptȩsẽ ꝑuenire potuer
Q uo aut̃ modo id accident & longũe narrate
& uisi fallor suꝑ fluũ. cũ sufficiat siquid mihi
in eo creditur neo factũ animo quo putatur
nec om̃ino mee fuisse uoluntatis aut dispo¬
sitionis aut c̃sensionis. ut saltẽ cognitioni
sufficer&. Hatc siñ ere duit qđ testedõ loquor
qd amplius faciã non habeo. Egotam̃ ab sit

Expanded text:
nostris laboribus sincerissime fauent, hoc potius, quanta possumus instantia, doceamus, quo sciant fieri posse, ut inter carissimos aliquid alterutro sermone contra dicatur nec tamen caritas ipsa minuatur nec ueritas odium pariat, quae debetur amicitiae, siue illud uerum sit, quod contra dicitur, siue corde ueraci, qualecumque sit, dicitur non retinendo in mente, quod distet a labiis. credant itaque fratres nostri, familiares tui, quibus testimonium perhibes, quod sint uasa Christi, me inuito factum nec mediocrem de hac re dolorem inesse cordi meo, quod litterae meae prius in multorum manus uenerunt, quam ad te, ad quem scriptae sunt, peruenire potuerunt. quo auet, nisi fallor, superfluum, cum. sufficiat, si quid mihi in hoc creditur, non eo factum animo, quo putatur, nec omnino meae fuisse uoluntatis aut dispositionis aut consensionis aut saltem cogitationis, ut fieret. haec si non credunt, quod teste deo loquor, quid amplius faciam, non habeo. ego tamen absit
Abbreviated transcription (Latin):
asacrilegis gentiũ distingnebat. Tunc aut̃ ñmentien¬
tis astu sed cõpatientis affectu iudcis tãqua iudels
obseruationes se aptecatis posse mundari fueriq
saluos existimabant sicliberare cupiebat. tã qua
ipse illo errore teneretu. diligens utiq ꝓximũ
tã quã scipsũ: & hȩc aliuis sticiens quȩ sibiab aliis
fiẽri uella si hoc illi opus e&̃. Quodcũ dñs monius¬
s&. adiunx̃. hȩc est lex & prophaȩ. Hunc cõpati¬
entis affectũ ineadẽ epła ad galathas p̾cipit dies.¬

Expanded text:
sacris gentium distinguebat. tunc autem non mentientis- astu, sed conpatientis affectu Iudaeis tamquam Iudaeus obseruationes se a peccatis posse mundari fierique saluos existimabant, sic liberare cupiebat, tamquam ipse illo errore. teneretur; diligens utique proximum tamquam se ipsum et haec aliis faciens, quae sibi ab aliis fieri uellet, si hoc illi opus esset. quod cum dominus monuisset, adiunxit: haec est enim lex et prophetae. Hunc conpatientis affectum in eade
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ lapsus esses. Unde agens gras beniuolentie tue¬
m̃ti erga me tuȩ. simul posco ut &um nuli nsuscma¬
seas. quod cũ mopusculis tuis aliqua me mouerent.
motũ meũ intimaui tibi. hoo ergame ab om̃ib seruin
uolens qđ ergate ipseseruata. ut quio quid implun¬
dũ putunt in scriptis meis nec cdlaudant subdoloso
pectore. nec ita rephendant apud alios ut taceant
apud me. hinc potius existimans ledi amiciciã & ne¬
cessitudinis uira uiolari. Nescio enĩ utrũ xpĩanȩ
amicicie putandȩ sint in quib: magis ual& uulgo¬
re ꝓuerbiũ. obsequiũ amicos. ueritas odiũ parit.

Expanded text:
prolapsus esses. unde agens gratias beniuolae meprolapsus esses. unde agens gratias beniuolae menti erga me tuae simul posco, ut etiam mihi non suscenseas, quod, cum in opusculis tuis aliqua me mouerent, motum meum intimaui tibi hoc erga me ab omnibus seruari uolens, quod erga te ipse seruaui, ut, quicquid inprobandum putant in scriptis meis, nec claudant subdolo pectore nec ita reprehendant apud alios, ut taceant apud me, hinc potius existimans laedi amicitiam et necessitudinis iura uiolari. nescio enim, utrum Christianae amicitiae putandae sint, in quibus magis ualet uulgare prouerbium: obsequium amicos,
Abbreviated transcription (Latin):
neuideamur certare puerilit. & fautorib in¬
uicẽ uł dectactoub nns tribuere materiam
dicta sentio uerũ im benigno animo ad c̃su
apparerte. ⁊dicis. hec scribo quiat pure ae xxp̃i¬
ane diligere cupio. nec qͥcquã in mea mñte reti¬
ds̃ aninã meã ueraci corde dilocte. hoc ipsu
qđ posiusti iulitteris tuis qđ tt mͥ exibuisse ñ
dubito. hoc ipsũ omino paulũ apłm credo
exibuisse in latteris suis ñ uni cauliba homini
sed iudeis & grecis. & om̃ib gentib filiis sius
quos ineugło genuerat. & quos pariendos par¬
turiebat. & deindt posteroꝵ tot milib fideliũ
xp̃ianoꝵ propt̃ quos illa memoriȩ mandabat
aepła. ut nihil in sua m̃te. retiner& quod dista¬
r& alabiis. Certe fuctuses &tã tu taniquã ego
ñ m̃tientis asta sed eompatintis affecta: cũ cogi¬
tares titm̃ ũrelinquendũ un eaculpa inquã me
ꝓlapsũ existimasti. quã necte uellos. sieo modo

Expanded text:
Ne videamur certare pueriliter, et fautoribus inNe videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem vel detractoribus nostris tribuere materiam dicta, sentio, verum etiam benigno animo ad consuappareret, et dicis Haec scribo, quia te pure et Christiane diligere cupio, nec quidquam in mea mente retiuidet animam meam, ueraci corde dilecte, hoc ipsum, quod posuisti in litteris tuis, quod te mihi exhibuisse non dubito, hoc ipsum omnino Paulum apostolum credo exhibuisse in litteris suis non uni cuilibet homini sed Iudaeis et Graecis et omnibus gentibus filiis suis, quos in euangelio genuerat et quos pariendos parturiebat, et deinde posterorum tot milibus fidelium Christianorum, propter quos illa memoriae mandabatur epistula, ut nihil in sua mente retineret, quod distaret a labiis. Certe factus es etiam tu tamquam ego non mentientis astu sed compatientis affectu, cum cogitares tam meprolapsum existimasti, quam nec te uelles, si eo modo
Abbreviated transcription (Latin):
spiales estis instruite huiꝰmodi inspũlenitatis
intendens te ipsũ ne & tutptens. Uiee siũ dixit:
fiere tĩquã ille. ut illũ lucri facias: ñ utiq ut ipsu
delictũ stllacit᷑̃ agera. autse id habere simula¬
sibi ab altero uell& mniscđit̾ subuenis&. hoc ẽ ñ
mñtientis astu sed compatientis. affectu. Sic iudeo
sic gentili. siccuilibae homini paulus inerrore
uł peccato aliquo c̃stituto. ñsimulando qđ ñerat
sed cõpatundo qͥa eẽ potuiss&. tĩquã quise homi¬
nẽ cogitar&: om̃ib omĩa stctꝰ: ut om̃s lucriftc¬
cera. le ipsum siplac& obsecro. tepaulisꝑ intu¬
ero te ipsũ inquã erga ieipsũ & recole. uł si
habes escripta relege uerbatua inepła quamͥ¬
ꝓpfrem̃ urmñ iã collegã meũ oypͥanu breuiorẽ
misisti. quã ueraci. quã germano. quã pleno
cartatis affectie Cũ quȩdã me uite cõmisisse ex¬
postulasses. grauit̃ subiunxisti. In hoc leditur
amiaicia. in hoc necessitudi nas uira uuolantur.

Expanded text:
iritu lenitatis intendens te ipsum, ne et tu tempteris. uide, si non dixit fieri tamquam ille, ut illum lucrifacias, non utique ut ipsum delictum fallaciter ageret aut se id habere simulaamquam sibi ab altero uellet, misericorditer subueniret, hoc est non mentientis astu sed compatientis affectu. sic Iudsic gentili, sic cuilibet homini Paulus in errore uel peccato aliquo constituto non simulando, quod non erat, sed conpatiendo, quia esse potuisset, tamquam qui se hominem cogitaret, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. Te ipsum, si placet, obsecro te, paulisper intuere, te ipsum, inquam, erga me ipsum et recole uel, si habes conscripta, relege uerba tua in rum, iam collegam 30 meum Cyprianum breuiorem misisti, quam ueraci, quam germano. quam pleno caritatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses, grauiter subiunxisti: in hoc laeditur amic
Abbreviated transcription (Latin):
tes faci nꝰ aũt seu flagitiũ decestantes: qͣntomigis
nob displic& uitiũ. tantominꝰ uolum inem̃aatũ
interiit uitiosũ. Facile: enĩ atq ꝓdiue malos
odisse qͥa malist̃ Rarũ aut & piũ eosdẽ ipsos
diligere qͥa homines sunt. ut in uno simul &cul¬
pã inpbes. & naturã ꝓbes acꝑpt̾ea culpã iustiuꝰ
od cris. quod ea fedat᷑ natura. quã diligis. Non c̃
gͥ iniquitatis sedpotius humanitatis soci&ate
deuuctꝰ qͥ propt̾ea ÷ criminis ꝑsecutor ut sit
hominis libator. Morũ porro corrigendaꝵ nul¬
lus aliuꝰ quã in hac uita loc Nãposthanc: quisq
id habe. qđ in haosibima canauesierit. la eo
cãpellim̾ humanigeneris caritate int̃ uenire
preis. neistĩ uitã sicfiniant ꝑsuppliciũ. utea
finita ñposseͥnt finire supplicui. Noligͦ dubi¬
tare hoc officiũ nrm exreligione descendere.
cũds̃ apud quẽ nulla ÷ iniqͥtas. ciuꝰ sũma potes¬
ñ labi. qͥa incognoscendo ñ potest falli. faciat

Expanded text:
 quanto magis nobis displicet uitium, tanto minus uolumus inemendatum interire uitiosum. facile est enim atque procliue malos odisse, quia mali sunt, rarum autem et pium eosdem ipsos diligere, quia homines sunt, ut in uno simul et culpam inprobes et naturam probes ac propterea culpam iustius oderis, quod ea foedatur natura, quam diligis. non est igitur iniquitatis sed potius humanitatis societate deuinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit hominis liberator. morum porro corrigendorum nullus alius quam in hac uita locus; nam post hanc quisque id habebit, quod in hac sibimet conquisierit. ideo compellimur humani generis caritate interuenire pro reis, ne istam uitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint finire supplicium. Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, cum deus, apud quem nulla est iniquitas, cuius summa potesnon labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat
Abbreviated transcription (Latin):
His uerbis que nt̾reas tuȩ lenitatis ihumanititis
ignaru: unde nos qͥte noumꝰ. & hȩc qͣrendi gra
ñ decer nendi scripsisse minime dubitamꝰ aluis
tuis utrb ad ista cicius respondenius.
Tãqua eninos hesitire in hac questione nolueris.
aut puidisti qͥd dicturi essemꝰ. aut amoniusti
quid dicere deberemꝰ. & aiss: tũ prearea accidꝰ
hoc qđ grauiũ ÷. Nam ont̃a peccata uident
uenuabiliora. cũhis quireus: correctionẽ pro

Expanded text:
erbis quem non terreas tuae lenitatis et humanitatis ignarum? unde nos, qui te nouimus et haec quaerendi gratia, non decernendi scripsisse minime dubitamus, aliis tuis uerbis ad ista citius respondemus. tamquam enim nos haesitare in hac quaestione nolueris, aut praeuidisti, quid dicturi essemus, aut admonuisti, quid dicere deberemus. et aisti: \'Tum praeterea accedit hoc, quod grauius est. nam omnia peccata uidentur ueniabiliora, c
Abbreviated transcription (Latin):
us qđ iuepła tua sequit̾. hoc interi qd̵ dedis¬
tiaccipiã. edq utar ad molẽ hauꝗ amoutn¬
dĩ q̃ nr̃e int cessiones posse repͥmi uidebant᷑. loeo
qͥppe qntũ facultis dat. ꝓpeccatis om̃ib int̾cedimꝰ.
qͥa om̃a peccata uidentur ueniabiliora. cũ his

Expanded text:
stula tua sequitur, hoc interim, quod dedisti, accipiam eoque utar ad molem hanc amolienqua nostrae intercessiones posse reprimi uidebantur. ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia \'omnia peccata uident
Abbreviated transcription (Latin):
R CIA UUMA uartonis iter scrutindo ꝓfund
Iedonante manum. & consurgere sola ueretur.
N amsimul ut ꝑplexa uiri compendia tanti.
Uoluere suasit amor. sacrosq attingere sensus.
Induxitq animo. rerũ uiolenta nubem
Indefigurarũ positas sine puluert fornuas

Expanded text:
rcanum Varronis iter scrutando profundte non dante manum et consurgere sola ueretur. 5 nam simul ut perplexa uiri compendia tanti uoluere suasit amor sacrosque adtingere sensus, 10 induxitque animo rerum uiolentia nubem; inde figurarum positas sine puluere formas
Abbreviated transcription (Latin):
dehominibus dĩ qui spuscõ acti locuti sunt. quã de
illo quẽ sic eicero laudat salubrima pietate creden¬
dũe. Ab hac gͦ excellentaa tam longe absũ. ut si nullũ
ũbũ qđ reuocare uellẽ ꝓtulero. fatuosim quã sapi¬
enti similior: Illius quippe scripta sũma sunt aucto.¬
ritate dignissima: qui nulluubũ ñ qđ reuocare uell&
sed qđ reuocare deber& emisit. hoc qͥsque ñ dumẽ
ad secutus. scđ̾as habeat partes modestiȩ. qͥa primas
non potuit hab̾e sapientiae. Quia nualuit om̃a non
penitenda diligent dixisse. poeniteat quȩ cognoue¬
rit dic̃da ñ fuisse. Cũgͦ ñsicut quidã bem̃i mei pu¬
tant. nulla uł pauca sed potius plura fortasse quã
&iã maledici opinantur ũba dixerim. quȩ mallẽ re uocare siis
possi. ñ mihi tulliana illa blandetur qͣ dictũ ÷ nullum uquã uerbũ qđ re

Expanded text:
de hominibus dei, qui spiritu sancto acti locuti sunt, quam de de hominibus dei, qui spiritu sancto acti locuti sunt, quam de illo, quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. ab hac ego excellentia tam longe absum, ut, si nullum uerbum, quod reuocare uellem, protulero, fatuo sim quam sapienti similior. illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum uerbum, non quod reuocare uellet. sed quod reuocare deberet, emisit. hoc quisquis nondum est adsecutus, secundas habeat partes modestiae, quia primas non potuit habere sapientiae; quia non ualuit omnia non paenitenda diligenter dixisse, paeniteat, quae cognouerit dicenda non fuisse. Cum ergo non, sicut quidam carissimi mei putant, nulla uel pauca sed potius plura fortasse, quam etiam maledici opinantur, uerba dixerim, quae mallem reuocare, si possem, non mihi Tulliana illa blanditur, qua dictum est: \'Nullum umquam uerbum, quod re
Abbreviated transcription (Latin):
laboratis. Nonbonã causã suscepistis. facile
ꝓfecto enim ñme sed ꝓme aliũ sub nõe meo dili¬
gunt. sinon qđ sũ. sedqđ nonsũ diligunt. Nam in
quantũ me nouer̃ uł deme uerũ credunt. ego
abeis diligor: inquantũ aũt mihi tribuunt qđ
inme nec cog noscunt nec romani maximꝰ
auctor tullius eloqͥi. nullũ umq uerbũ inqͥt qđ
reuocare uell& emisit. Quȩ quidẽ laus quam¬
uis p̃clarissi ma uideatur. tam̃ credibilior ẽ
den mium fatua. quã desapiente ꝑ fecto.
Nã & illi quos uulgo moriones uocant. quanto
magis a sensu cõmuni dissonant. magisq absur¬
di & insulsisunt: tantomagis nullũ ũbũ emittunt
qđ reuocare itelint. quia dicti mali. ułstulti. uł
in cõmodi. penitere utiq cordatorũẽ. Sed si
in bonã partẽ accipiatur utquẽpiã talẽ fuisse.
credamus. qͥcũ sapient̃ om̃a loquer&e nullum
umquã ubũ qđ reuocare uell& emisit. hoc potius

Expanded text:
laboratis, non bonam causam suscepistis, facile laboratis, non bonam causam suscepistis, facile profecto enim non me sed pro me alium sub meo nomine diligunt, si non quod sum, sed quod non sum, diligunt. nam\' in quantum me nouerunt uel de me uerum credunt, ego ab eis diligor; in quantum autem mihi tribuunt, quod in me nec agnoscunt nec uerum auctor Tullius eloquii: \'Nullum umquam uerbum\', inquit, reuocare uellet, emisit\'. quae quidem laus quamuis praeclarissima uideatur, tamen credibilior est de nimium fatuo quam de sapiente perfecto. nam et illi, quos uulgo moriones uocant, quanto magis a sensu communi dissonant magisque absurdi et insulsi sunt, tanto magis nullum uerbum emittunt, quod reuocare uelint, quia dicti mali uel stulti uel incommodi paenitere utique cordatorum est. sed si in bonam partem accipiatur, ut quempiam talem fuisse credamus, qui cum sapienter omnia loqueretur, nullum umquam uerbum, quod reuocare uellet, emisit, hoc potius
Abbreviated transcription (Latin):
Unoe sialiquio uł in¬
cautius uł indoctius ame positum est qdđ ñsolũ
ab aliis qui uidere id possunt merito rep̃hendatur.
uerũ &am ame ipso. quia & ego saltim postea ui¬
dere debeo siꝑficio. nec mirandũe nec dolendum.
sed potius ignoscendũ atq gratulandũ. ñꝗa erra¬
tumẽ. sed quia imꝓbatum. Nam nimis ꝑuerse.
seipsũ amat. qui& alios uult errare ut error
suus lateat. Tuanto enĩ melius & utilius ubi
ipse errauit alii nerrent. quoꝵ animotu errore
careat. Qđ si noluerit. saltm comites erroris non
habeat. Si enĩ mihi ds quod uolo prestiterit. ut
omi um libroꝵ meoꝵ quȩcũq mͥ rectis sime dis¬
plicent oꝑe aliquo adhoc ipsũ instituto colliga
atq de monstrẽ. tunc uidebunt homines qd̾ ñsim
acceptor ꝑ sone me&. Uos aũt quime multũ
diligitis. sitalẽ ad seritis aduersꝰ eos quoꝵ mali¬
tta uł imꝑitia uł intellegentta rep̃hendor. ut me
nusq Scriptoꝵ meoꝵ errasse dicatis. frustra

Expanded text:
unde si aliquid uel incautius uel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis, qui uidere id possunt, merito reprehendatur uerum etiam a me ipso, quia et ego saltem postea uidere debeo, si proficio, nec mirandum est nec dolendum sed potius ignoscendum atque gratulandum, non quia erratum est, sed quia inprobatum. nam nimis peruerse se ipsum amat, qui et alios uult errare, ut error suus lateat. quanto enim melius et utilius, ubi ipse errauit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat. si enim mihi deus, quod uolo, praestiterit, ut omnium librorum meorum quaecumque mihi rectissime displicent, opere aliquo ad hoc ipsum instituto colligam atque demonstrem, tunc uidebunt homines, quam non sim acceptor personae meae. Vos autem, qui me multum diligitis, si talem adseritis aduersus eos, quorum malitia uel inperitia uel intellegentia ; reprehendor, ut me nusquam scriptorum meorum errasse dicatis, frustra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccatis nns nobis cedit mactria. ia est nos ipsi cearn
nob̾. elimatiores ⁊ compaginabiliores sitauien
ad mittis hoc uerbum tuum aptare moliamur.
longiorẽ. qua & prouocaurrim tinam. non ꝓmea
cui totum tempus breues adlegendum. Rescribe ibi
quando aut ubi occurrere dobeam propter illam
causam quime iussisti occurrere. Q uod siẽ integra
& nonforte aliua melius placuit. tunc occurrã
Sin minus: rogote nolo me acursu meo reuoces.
Iuaenim sola uisae quamp̃ponerẽ mihi. Ers om̃s
qui nob̾ indnõ conseruisunt. & desidero multum
&saluto

Expanded text:
pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus nobis, elimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc uerbum, aptare moliamur. longiorem, qua et prouocauerim, ut iam non pro mea cui totum tempus breue est ad legendum. rescribe mihi, quando aut ubi occurrere debeam propter illam causam, qua me inssisti occurrere. quod si est integra et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu meo reuoces; illa enim sola uisa est, quam praeponerem mihi. fratres omnes, qui nobis in domino conserui sunt, et desidero multum et saluto
Abbreviated transcription (Latin):
& quasilimes quosibi ut̃q adnectit᷑ dĩ ꝓpximi. inqͦ
nos ut dixi quasi limite stantes amborum calore
tangimur. ⁊ amborũ flagramtis amore. Sed qͣnto
nos iste igius ex usserit ipurgauerit poximi. tanto
nos in illum puriorẽ dĩ ire compellit. inquo iã nul¬
lus nob̾ antindi modus imponitur. quando ipse tͥ
modus ẽ site modo amare. Nongͦ uerendum est
neplus amemus anm̃ nrm: sed ne uunus. timendũ.
facilitate actionum. deliberali ocio quod tecũ mihi
agerelicuit in hocrure posito. Nam ita licere po¬
tuit. leciorem offere Antequam sant̾ uentrabilis
tps noͦs iusitare dignat&̃. quasi meta illorum
giudiorum scripta ẽ. Etquod utix mirer eodẽ die
uenit quoseriptae. Quid hoc÷ queso auinta mea
nisi forte quod nos delectat: Lamen si honestum ẽ
nontam̃ satis utile. quia in parte est. Interim lic&
uniuerso hauc ipsam partẽ id⁊ nos ipsos. quantum

Expanded text:
et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei et proximi, in quo et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei et proximi, in quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum calore tangimur et amborum flagramus amore. sed quantum nos iste ignis exusserit et purgauerit proximi, tantum nos in illum puriorem dei ire compellit. in quo iam nullus nobis amandi modus inponitur, quando ipse ibi modus est sine modo amare. non ergo uerendum est, ne plus amemus dominum nostrum, sed, ne minus, timendum. facilitate actionum de liberali otio, quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito — nam ita licere potuit —, laetiorem offert, antequam sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat, tametsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? interim licet uniuerso hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuum elegantẽ famulatũ ⁊ succuttã munditiuã.
& fidele ac castum simplexq minste ruo quod ita
tesplendete facis ꝑ angustias tuas & uigilantiam
tuam. ut ꝑ stringat oculos & inse rapiat. nisi
tu idem innuas dnin ut quic quid inte delectibile
luc& referentes nos ad illũ ipsuis eẽ. ag noscamus.
decuius bonitate tambonuses & decuius puritate
& simplicitate & pul chritudine purus. Simplex
& pulcheres. & illi agentes grãs debono tuo anõ
suo dignatus nos tibi ad uingere uł quo quomͦ
sub uingere. ut plenius subiciamur illi. cuius te
ductu ac moderatione talẽ gaudemus ut & tibi con¬
tingat gaudere denobis. Quod non diffido fore
situis me orationib ad uiues. cuius imitatione non
nihil um ꝓfeci uttalis ẽẽ desiderẽ. Uides quid
sticias. quod sic bonus es. quanos raptas in amorẽ ꝓximi.
qui nob primus ad dilectionẽ dĩ & ultimus gradusẽ.

Expanded text:
per tuum elegantem famulatum et succinctam munditiam per tuum elegantem famulatum et succinctam munditiam et fidele ac castum simplexque ministerium, quod ita resplendere facis per argutias tuas et uigilantiam tuam, ut perstringat oculos et in se rapiat, nisi tu idem innuas dominum, ut, quicquid in te delectabile lucet, referentes nos ad illum ipsius esse agnoscamus, de cuius bonitate tam bonus es et de cuius puritate et simplicitate et pulchritudine purus, simplex et pulcher es, et illi agentes gratias de bono tuo, dono suo dignetur nos tibi adiun- « gere uel quoquo modo subiungere, ut plenius subiciamur illi, cuius te ductu ac moderatione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non diffido fore, si tuis me orationibus adiuues, cuius imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ad dilectionem dei et ultimus gradus est
Abbreviated transcription (Latin):
ubus quas adhuc lactłnti sugendas inserunt. ipsa
mihi uiscera sipossibileẽ dignentur effundete:
Uisceta in qua mihi ut refundantus cupio: uiscera
tua uisccta pinguia sagina celesti. ⁊ condita oñi
dulcedine spuali. Uiscera tuxꝰ uiscera pura. uis¬
cera simplicia. nͥ qđ duplici sunte uincubo redimita
gemine haritatis. Uiscera tua uiscera ꝑfuia lumi¬
ne ueritatis & refulgenta ueritate. Horum me
manationi uł resultationi subitio. quonox mea
in lumine tuo deficiat. ut in drei claritate simul
ambulare possimus. Ouere artificiosa apisdi
constiturus fauos diuini nectaris plenos. manantes
inta & uitali pastii quicquid inse minꝰ uiuenit
aut inbecillũ sentit. resax cire ⁊ suffulcire mollit̾
Benedicitur dñs ꝑp̾coniũ oris tui. & fidele ministe¬
rium quod sic concinere ⁊ respondere sticis cauenti
tibi dño. ut quicquid deeius plenitudine ad nos
usq redundat. iocundius efficiatur & gratius

Expanded text:
libus, quas adhuc lactanti sugendas inserunt, ipsa libus, quas adhuc lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi uiscera, si possibile est, dignentur effundere. uiscera, inquam, mihi ut refundantur cupio, uiscera tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenos, manantes mea et uitali pastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. Benedicitur dominus per praeconium oris tui et fidele ministerium, quod sic concinere et respondere facis canenti a tibi domino, ut, quicquid de eius plenitudine ad nos usque redundat, iucundius efficiatur et gratius
Abbreviated transcription (Latin):
ENERIBILI AC DESIDE RABILI EIIOIO
sin caritatis amplectendo ep̃o augustino
seurrus. Dõ gr̃as fr̃ Augustine. cuius donum
t̃ quiequuiã in nob̾ bonoꝵ gaudioꝵ ẽ. Leteor bene
mihi tecue. Multũ telego. mirũ dicã sed uerum
plane. quã mili absens sol& eẽ p̃sentia tãpresens
stactae absentia tui. Nulla eẽ nob̾ int̾ponunt
tubulente actiones. tẽporaliũ rerũ. Ago quantũ
possũ ⁊ si nontantũ possũ quantũ uolo. &agͦ dica:
Quantũ uolo nosti obtime quã auarussim cui
nec tim̃ nur inuro quia nontautũ ago quantũ
uolo. qm̃ nonrursus nminꝰ ago quantum uolo.
Dõ ergo gras fr̃ dulcissimt̃. bent mihi tecũ est
Gaudeo tecũ artius. & ut ita dicam unissime qͣntũ
potest adherens tibi redudantiã uberũ tuorũ
suscipiens. uites comparo. sipossi idoneus effici
adea concucienda & exprimindã: ut quicquid
secretius ⁊ interius clausũ custodiunt. remotis pel¬

Expanded text:
ENERABILI AC DESIDERABILI ET TOTO SINU CARITATIS AM- 20 PLECTENDO EPISCOPO AUGUSTINO SEVERUS. Deo gratias, frater Augustine, cuius donum est, quicquid in nobis bonorum gaudiorum est. fateor, bene mihi tecum est, multum te lego; mirum dicam sed uerum plane: quam mihi absens solet esse praesentia, tam praesens facta est absentia tui. nullae se nobis interponunt turbulentae actiones temporalium rerum. ago, quantum possum, etsi non tantum possum, quantum uolo. quid ergo dicam, quantum uolo? nosti optime, quam auarus sim tui, nec tamen murmuro, quia non tantum ago, quantum uolo, quoniam rursus non minus ago, quantum possum. deo ergo gratias, frater dulcissime, bene mihi tecum est, gaudeo tecum artius coniunctus et, ut ita dicam, unissime, quantum potest, adhaerens tibi redundantiam uberum tuorum suscipiens uires comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et exprimenda, ut, quicquid secretius et interius clausum custodiunt, remotis pel
Abbreviated transcription (Latin):
centur offitia. Nimis aut̃ longũẽ conuenienter
disputire deuarietate signoꝵ. quȩcũ adres diui¬
nas ꝑtinent sacra m̃ta appellantur. Sicut autem
ñidõ mutabił ds̃ qr mane aliud aliud uesꝑe. illud
aliud posteriore sibi iuissit offerri. quoc̃uenienter
significationes ad docitinã religionis selubrima
ꝑtinentes ꝑmutabila tẽprã sine ulla sui mutitione
dis ponera. Nã ut nouerint quos hȩc mouent ĩ
hoc fuisse inpitione diuina. neccũ ista noua c̃sti¬
tuerentur subito pͥora displicuisse uelut mutabili
uoluntate. sedhoc iã fixũ aestatutũ fuisse in ipsa
sapientia dĩ. cui demaiorib &iam rerũ mutatio¬
nib eadẽ scriptura dic̃. muttb ea & mutabunt᷑.
tu aut̃ idẽ ipse es: insinuanduẽ eis mutationẽ istam
sacamentoꝵ testit m̃ti urteris & noui &iam p̾dictã
fuisse ꝓpħicis uocibus. Ita enĩ uidebunt si potue
que suis quibusq tẽprib ꝓ eoꝵ uarietate distribuit

Expanded text:
centur officia. Nimis autem longum est conuenienter centur officia. Nimis autem longum est conuenienter disputare de uarietate signorum, quae cum ad res diuinas pertinent, sacramenta appellantur. sicut autem non ideo mutabilis deus, quia mane aliud aliud uespere, illud aliud posteriore sibi iussit offerri, quo conuenienter significationes ad doctrinam religionis saluberrimam pertinentes per mutabilia tempora sine ulla sui mutatione disponeret. nam ut nouerint, quos haec mouent, iam hoc fuisse in ratione diuina nec, cum ista noua constituerentur, subito priora displicuisse uelut mutabili uoluntate, sed iam hoc fixum et statutum fuisse in ipsa sapientia dei, cui de maioribus etiam rerum mutationibus eadem scriptura dicit: Mutabis ea et mutabuntur, tu autem idem ipse es, insinuandum est eis mutationem istam sacramentorum testamenti ueteris et noui etiam praedictam fuisse propheticis uocibus. ita enim uidebunt, si poterquae suis quibusque temporibus pro eorum varietate distribuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓderico. cui merito susensebat ep̃s. Et utiq nullu
ibi discrim̃ sanguinis. sub inuenta disciplina ti¬
mebatur. Neccũ id qdđ & iã uob̾ displicebat inultũ
ee uelle s. tiquã delicti approbatores uos iudicdm
sed tam quã humanissimos intcessores audiebam.¬
cu illa exent᷑. ut inquẽ exerituitbs teuĩ uatis
iste neuiuat᷑. Postremo ipse dñs apd homines
intcessit nelapidara adultera. & eomͦ nob int̾¬
cessionis cõm̃dauit officiũ. nisi quia ille trendo
illo sic terrut: ut omis timtre debcamꝰ. Iiuis eni ÷ np̃m

Expanded text:
clerico, cui merito succensebat episcopus; et utique nullum clerico, cui merito succensebat episcopus; et utique nullum ibi discrimen sanguinis sub incruenta disciplina timebatur: nec cum id, quod etiam vobis displicebat, inultum esse velletis, tanquam delicti approbatores vos judicabamus, sed tanquam humanissimos intcum illa exeratur, ut, in quem exeritur, bene uiuat, iste, ne uiuat! Postremo ipse dominus apud homines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis intercessionis commendauit officium, nisi quia ille terrendo ille sic terruit, ut omnes timere
Abbreviated transcription (Latin):
accusatonus dolor. & uidicarius rigir ftangitur qd
tindẽ censes preis et̃ debert. uł defensotͥs ut int̾cessorͥs
officii. uando qͥdẽ & uos uiri boni qͥnunc pidices estis.
& inforo aliqͣndo uersati causas hominu suscepistis
scitis qua libentiũ defendert. qua accusare soletis:
tam̃ destnsor ab int̾cessore plurimũ distit. Naille
diluondis uł obtegendis ci minib oꝑam maximt im¬
pendit. int̾ cessor aut̃ oia cudeculpa c̃stit. ꝓpena
ciant amonent᷑. Nã seriptũ ÷. Confitemins inuicem
peccata urã. &orate ꝓuob̾. Hassibi partos humanita¬
tis ubi pot÷. om̃is homo apud homint ulñdicat. Naqͥd¬
iꝑsȩ qͥsq domisue pumra amissu. in alteriũ domo uult
impunitũ. Siue enĩ adhibeat᷑ apud amicũ. siue ille
cuiqua inque potestas ulciscendi: sep̾sente sucenseat
siut irascenti fortuit  suꝑueniat. ñ iustissim. sed in¬
humainissimꝰ iudicat᷑. siñ int̾ueniat. Scio ego tripsu
cũ aliis amicis tuis in ȩccła cartaginensi int̾ cessisse

Expanded text:
r frangitur, quod tandem censes pro reis esse debere uel defensoris uel intercessoris officium, quando quidem et uos uiri boni, qui nunc iudices estis et in foro aliquando uersati causas hominum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare soleretis? et tamen defensor ab intercessore plurimum distat; nam ille diluendis uel obtegendis criminibus operam maxime inpendit, intercessor autem. etiam cum de culpa constat, pro poena ciant, admonentur; nam scriptum est: Confitemini inuicem peccata uestra et orate pro uobis. has sibi partes humanitatis, ubi potest, omipse quisque domi suae puniret admissum, in alterius domo vult impunitum. Sive enim adhibeatur apud amicum, sive ille cuiquam in quem potestas ulciscendi est se praesente succenseat, sive irascenti fortuito superveniat; non justissimus, sed inhumanissimus judicatur, si non interveniat. Scio ego te ipsum cum aliis amicis tuis in ecclesia Carthaginensi intercessisse pro
Abbreviated transcription (Latin):
datt  acde inde quertrent qd deilla ipse p̾cipera
responditeis. Quisine peccato÷ urm̃. pͥor in ram
lapidẽ iacrat: itintdegẽ impliauit. quehũ modi.
seͦs iussit occidi & illos terrendo admiscđam reuoca
uit. quoꝵ iudiciom hȩc poss& occidi. Puto qđ hic
sententa dñi audita sip̃sens fuit & iani utaritꝰ ipse
qͥuiolatã suithori fidẽ uindicireͥ postulabat a
exteriu. animũ aduoluntatẽ parcendi ab ulcis¬
cendi cupiditate de flexit. Nam quomꝰ . amonitꝰ
accusato. nesuas ꝑsequerã inuiruas. qͣndo ipsi udices
ita sunt auindicando ꝓhibiti qͥ in ad ultera punien¬
da ñpͥuato dolon cõpellebantur struire scllegi
Vnde ioseph. cui uirgo maria dñi mat̾ fuerat de¬
sponsata. cũcã cõperissa: eẽ. prognantẽ. cuse no¬
uerat ñeẽ commixtũ. & obhoc nihil aliud quam¬
ad ulteram credidissa. puniri eã tam̃ Noluit: nec
abꝓbator flagitii fuit. Nan hȩc uoluntas eius aiĩ

Expanded text:
dari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, dari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occivit, quorum judicio haec posset occidi. Puto quod hac sententia Domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria, domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se nouerat non esse commixtuadulteram credidisset, puniri tamen eam noluit; nec approbator flagitii fuit Nam haec voluntas ejus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tasit pacientoi. tinta miscđa di. ut in hac teuli
beatior nemo potentior. nemo iustior. quales
noseẽ oporta homines erga homiAnes qͥhanc
uitã uram qͣnticũq laude cõm̃demꝰ: cã sine
pecato rẽ ñdicimus : Quodsi dextrimꝰ. nos ipsos
scut scriptũ: decipimꝰ & utritis in no̾ nẽ. ꝓ inde
lic& accusatoris alia ꝑsonasit. alia defensoris. alii
int̃cessoris. alii iudicis. di quoꝵ ꝓpnis officus
ninis lengume & non necessarium hoc sermone
disseͥ Sictim aiam ipsos crimi
necsurrũ sed alienarum inuitu e camim itarũ uindics.
quiles uidices eẽ debent. trut censura diuina. ut co¬
giturts sibi propt̾ sua peccata di nuscđim neces¬
sariam. necputarent adculpam̃ sui officii ꝑtinere. si ꝗͥb
erga eos misericordit agerent. quoꝵ uitȩ necisq
iudei adduxissent mulierẽ in adulterio cõp̃hensa.
tumq tmptintes dicerent. quod iussacã: lege lapi¬

Expanded text:
ta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali mo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam ipsos criminnec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae necisque m Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapi
Abbreviated transcription (Latin):
malusẽ. Usaut̃ est in hac uita sint aliqͦ peccato
Sed eũ dicmꝰ bonũ cuius pualent bona. eũq opti¬
mũ qͥpeccat minimũ. Id circo ipse dns quos dic
bonos propt̃ participationẽ gr̃e diuin. cosde
aiã malos dic̃ ꝓpt uitia infirmitatis humane
donec totũ quo õstamꝰ ab om̃i uitiositate sanatũ.
transeat inea uita ubinihil omino pitcabitur.
quofilii dĩ ñnatura geniti. sea gra facti. ta qua
hi quib recipientib cũ dedit potestate filios di
ficri. Que gentratio sp̃alis more scripturasũ iã¬
ad optio nominat᷑ ut distinguat᷑ ab illa gentra¬
tione dĩ dedõ. coet̾ni deatno. Undescriptum ẽ.
Generationẽ eiꝰ qs enarrab: Cũgͦ bonoseẽ ninstra¬

Expanded text:
malus est. quis autem est in hac uita sine aliquo peccato? malus est. quis autem est in hac uita sine aliquo peccato? sed eum dicimus bonum, cuius praeualent bona, eumque optimum, qui peccat minimum. Idcirco ipse dominus quos dicit bonos propter participationem gratiae diuinae, eosdem etiam malos dicit propter uitia infirmitatis humanae, donec totum, quo constamus, ab omni uitiositate sanatum transeat in eam uitam, ubi nihil omnino peccabitur. quo filii dei non natura geniti sed gratia facti tamquam hi, quibus recipientibus eum dedit potestatem filios dei fieri. quae generatio spadoptio nominatur, ut distinguatur ab illa generatione Dei de Deo, coaeterni de aeterno, unde scriptum est: Generationem ejus quis enarrabit ? Cum ergo bonos es
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor in illã lapidẽ mittera. cecidit se uicia tremit
c̃scientia. Iunc eñi ũ ex illa c̃gregationt dilapsi
solã miscricordi miserã relirquer. Cedat huic senten¬
tiȩ piaas xp̾ianor. cuicessit impiaas iudeoꝵ. Cedit
humilitas obseqͥntiũ cuicessit suꝑbia ꝑseqntium
Cedat ẽfessio fidelis. cui cessit simulatio teptatoris.
Malis parce uirbone. Quanto melior: tinto estona¬
ior. Quanto uis celsior potestate. tanto humilior
nemobonꝰ nisi solus ds̃. Qđcũ uerũ sit. hoceni ueri¬
tis do. Necego tim̃ istud exxistimari debeo stllaci
assentatione dixisse. & dnicis ubis qͣsi etrarius exti¬
tisse uccũ illedicat ne mobonꝰ nisi unꝰds̃. egote
appellauerĩ iuirũbonũ. Nonenĩ & ipse dñs cctirta
sibi locutꝰ: ubi ait bonꝰ homo debono debonothes¬
natura ꝑpropã uoluntatẽ. Pertin& gͦ ad nos ut
homo recit agit id: scunt̾ &r amint̾ & pre bonum
optrat᷑. intintũ bonus : Inquantũ aut peceat
idẽ aueritate & ciritate &e piaate diuiat. intintũ

Expanded text:
or in illam lapidem mitteret; cecidit saevitia, tremente conscientia: tunc enim ex illa jam congregatione dilapsi, solam misericordi miseram reliquerunt. Cedat huic sententiae pietas Christianorum, cui cessit impietas Judaeorum: cedat humilitas obsequentium, cui cessit superbia persequentium: cedat confessio fidelis, cui cessit simulatio tentatoris. Malis parce, vir bone: quanto melior, tanto esto mitior; quanto fic celsior potestate, tanto humilior Nemo bonus, nisi unus Deus . Quod cum verum sit hoc enim Veritas dixit, nec ego tamen illud existimari debeo fallaci assentatione dixisse, et dominicis verbis quasi contrarius exstitisse, ut cum ille dicat, Nemo bonus, nisi unus Deus, ego te appellaverim virum bonum: non enim et ipse Dominus contraria sibi locutus est, ubi ait, Bonus homo de bono thesnatura per propriam uoluntatem. pertinet ergo ad nos, ut homo recte agit, id est scienter et amanter et pie bonum operatur, in tantum bonusa ueritate et caritate et pietate deuiat, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
cite quȩ rerẽ quid ageres: sospitẽ te lȩtus audiui.
Rursũ cũtuas litteras ñdico sperarẽ sed exigerẽ
nesciente te deaffrica ꝓfectũ eẽ se dixit.
Itaq reddo tibi ꝑ eũ salutationes offitia. qͥte unico
amore cõplectitur. simulq obsecro ut ignoscas
pudori meo quod du p̾cipienti utrescriberem
negitre non potui. Nec ego tͥ sed causȩ causa
respondit. Et siculpaẽ respondisse. queso
ut pacienter audias. Multo maiorẽ. ꝓuocasse: sed fit¬
cessant istius modi quȩri monie. sit int̾ nos pura ger¬
manitas. & de inceps n questionu sed caritatis adnos
scripta mittamus. Scĩ fr̃s qui nob̾cũ dño seruiunt.
affatim te salutant. Scos quitecũ xp̃ileue trahunt
iugũ. p̃cipue scm & suscipiendũ papam alypium.
tissimȩ papa. Silegisti librũ explanationũ inionã.
puto qued ridiculã cucurbite ñrecipias questionẽ
S in aut amicus quime pͥmꝰ gladio pecut stilo repul¬

Expanded text:
cite quaererem. quid ageres, sospitem te laetus audiui. rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem, nesciente te de Africa profectum esse se dixit. itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur, simulque obsecro. ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti, ut rescriberem, negare non potui. nec ego tibi sed causae causa respondit. et si culpa est respondisse, — quaeso, ut patienter audias — multo maior est prouocasse. sed facessant istius modi querimoniae; sit inter nos pura germanitas et deinceps\'non quaestionum sed caritatis ad nos scripta mittamus. sancti fratres, qui nobiscum domino seruiunt, affatim te salutant. sanctos, qui tecum Christi leue trahunt iugum. praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium tissime papa. si legisti librum explanationum in Ionam, puto, quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem. sin autem amicus, qui me primus gladio petiit, stilo repul
Abbreviated transcription (Latin):
opinor hȩc inala inputanda sunt nob: cũ int̾cedimꝰ¬
ucb. sed potius alabora. qͥcũ id facimꝰ intuemꝰ &
uolumꝰ. id÷ cõm̃datio mansuaudinis ad c̃ciliandã
diltionẽ uerbo ueritatis. Et ut qͥlib̾ant᷑ atẽꝑali
moste. lic uiuant. ne inet̾nã unde nũquã libe¬
necbonis displic&. qđ timemini a malis.
deiuditio futuro: uerũ &ia dep̾sentib uris
securib t̾ruit. asserons a ipsas ad dispensationẽ
diuine ꝓuidentiȩ ꝑtinere. Oiis inqiud anima
potestatib sublimiorib subditasit. Non: enim¬

Expanded text:
opinor, haec mala imputanda sunt nobis, cum intercedimopinor, haec mala imputanda sunt nobis, cum intercedim cum id facimus, intuemur et uolumus, id est commendatio mansuetudinis ad conciliandam dilectionem uerbo ueritatis et ut, qui liberantur a temporali morte, sic uiuant, ne in aeternam, unde numquam libenec bonis displicet, quod timemini a malis. de iudicio futuro uerum etiam de praesentibus uestris securibus terruit adserens et ipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; non e