comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
I n sudario pecumã repo¬
nit: qui ad p̾dicandũ idone
renuit. uł susceptũ ñ bene
gerit. s ꝑcepta dona subo¬
tio corꝑis abscondit dicẽs.
sufficit᷑ mut de me rõnem
redlã. curaliis p̾dicẽ. ł de
aliiscogar reddere rõnẽ:

Expanded text:
In sudario pecuniam reponit, qui ad praedicandum idoneus, renuit, vel susceptum non bene gerit, sed percepta dona sub otio temporis abscondit secum, dicens: Sufficit mihi ut de me rationem reddam, cur aliis praedicem, vel de aliis cogar red
Abbreviated transcription (Latin):
noluer̃t suꝑ se xp̃m regua¬
re. hanc p̾misit cõꝑatio¬
nem. ne dr̃etur nicħ dede¬
rat ppło iudeoꝵ un meli¬
or poss fieri. aut qͥd exi¬
geretur ab eo qui nichil
recepit e exuna mna .u. fa¬
cit qui moralia ht̃. ꝑꝑ .u.¬

Expanded text:
noluerunt super se Christum regnare, hanc praemisit comparationem, ne diceretur: Nihil dederat populo Judaeorum unde melior possit fieri, ut quod exigeretur ab eo qui nihil recipit? Ex una mna quinque facit, qui moralia habet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Prohibita sollici¬
tudine uictus ł ue¬
stitus q̃ s̃ ad necessi¬
am que solet de istis
qr talis sollicitudo fa
¶Quia omnia sunt filioꝵ
nec infut᷑o desit aliqua gr̃a
fidelib quib si hec subtra-¬
hunt᷑ ad ꝓbationẽ ẽ. si dan¬

Expanded text:
Prohibita sollicitudine victus vel vestitus, quae sunt ad necessiam quae solet de istis quia talis sollicitudo facnia. Quia omnia sunt filiorunec in futuro desit aliqua gratia fidelibus, quibus si haec subtrahuntur, ad probationem est, si dan
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑta comꝑatio li¬
lia non sicut cȩt̾i fra¬
ctus aliquẽ agͥcolaꝵ
cultum requirt. solz
beatitudo significari
ad qͣm nosinuitat do¬
minꝰ. lilia ñ infilius
s inhortis nascunt᷑.
sic ⁊ uos inhortis uirtu¬
tum cresce debemꝰ:¬

Expanded text:
ta comparatio. Lilia non sicut caeteri fructus aliquem agricolarum cultum requirunt. Solet beatitudo significari, ad quam nos invitat Dominus. Lilia non silvis sed in hortis nascuntur, sic et nos in hortis virtutum nasci debem
Abbreviated transcription (Latin):
tum bauca. ap̃ herõdem
crucistitilitatẽ diffeiret. iꝰ
sententiã ferebat. exaliqͣ
parte respondẽt. herodi uͦ
⁊ cet̾is qui ccͣ legẽ innoxi¬
um dampnaba̾nt. siẽ ĩ di¬
Nĩ agnus ꝓgrege ĩmolan¬
dꝰ ꝑacĩam p̃stat. ubi respõ¬

Expanded text:
t pauca, apud Herodem rucis utilitas differretur Et sententiam ferebat, ex aliqua parte responderet; Herodi vero et caeteris, qui contra legem innoxium damnabant, sicut indiquasi agnus pro grege immolandus, patientiam praestat; ubi respon
Abbreviated transcription (Latin):
se accusant. docuisse enim
nauia dodendo ⁊ mouis¬
se taliq actu agalilea usq
nis tram afineusq ad finẽ
um ẽ uircutis. deniq pila¬

Expanded text:
se accusant. Docuisse enim navia docendo commovisse, talique actu a Galilaea usque nis terram, a fine usque ad finem um est virtutis. Denique Pila
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantiadi
est potestas . s ob¬
noxia tam̃ insidi¬
is diaboli. nec idõ
mala ordinatio
potestatis qr ma¬
lo s̾obnoxie po¬
destate

Expanded text:
arrogantia diest potestas, sed obnoxia tamen insidiis diaboli. Nec ideo mala ordinatio potestatum, quia malo sunt obnoxiae potestate
Abbreviated transcription (Latin):
tiaut dum putat imꝰ quisq
ad altiora ꝯscendẽ sublimi¬
um usurpatione ad ĩferio¬
ra trudatur. qi uͦ diabolus
int qui om̃i p̾cipitare sata¬
git. in quo infirmꝰ ostendit᷑.
qd nulli pꝰsit noc̾e ñ p̾us ille
se deorsum miserit:¬

Expanded text:
tia, ut dum se putat unusquisque ad altiora conscendere, sublimium usurpatione factorum ad inferiora trudatur. Et dixit venit qui omnes praecipitare satagit. In quo infirmus ostenditur qui nulli possit nocere, nisi prius ille se deorsum miserit
Abbreviated transcription (Latin):
larifica.f.t̾. Humilitas
inpassione. claritas ĩ resur¬
rectione cẽp̃. Uenit hora pas¬
sionisseminande hũilitatis:
ñ differas głiam resurrectio¬
nis ut. fi .t. clarifierte. ⁊ sicla¬
ritas patͥsnͦ aug̃inec minui
põt. inse ap̃hoĩes minor e¬
rat. dũ in uidea sola. notus.
s ꝑ resurrectionẽ filii. uͥq ĩ¬

Expanded text:
larifica Filium. Humilitas in passione, claritas in resurrectione coepit. Venit hora passionis, seminandae humilitatis, non differas gloriam resurrectionis, ut Filius tuus clarificet te. Et sic claritas Patris nec augeri nec minui potest in se. Apud homines minor erat dum in Judaea sola notus, sed per resurrectionem Filii ubique i
Abbreviated transcription (Latin):
diuitũ deputandos om̃s
qͥ amant diuitias: ⁊ si
ñ habent. Ałr enĩcum
sit turba maior pauꝑ¬
um ñdic̾ent. quis.ꝑ .ĩ.¬

Expanded text:
divitum deputandos omnes qui amant divitias, etsi non habent: aliter enim, cum sit turba major pauperum, non dicerent: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
ota q̃d inhac t̾cia mui¬
tatione ñ dic̃r iuita. s c̃opel¬
le intrare qui em̃ mundi huiꝰ
adu̾sitatib fracti ad deiamo
compulsi intrant. Qiudam
Autem uocantur. Dtempnũt.
qui donum intellectus acci¬
piunt. s oꝑe ñ implent. quidã
uocant᷑. ⁊ uentunt qͥ acceꝑtam
intelligentiam oꝑe implent:

Expanded text:
ota quod in hac tertia invitatione non dicitur: Invita, sed Compelle intrare. Qui enim hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amoon nisi compulsi intrant. Quidam autem vocantur et contemnunt, qui domum intellectus accipiunt, sed opere non implent. Quidam vocantur et veniunt, qui acceptam intelligentiam opere adimplent.
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ ꝓponit: o¬
stendens qd nec sap̃ia nͦ
obseruantia legis. nec
bona uita. qͥcqͣm ualet
inqͦcũq ud̾o. ł gentili.
docent beate uiu̾e. ł heti
punt ⁊occidunt:¬
pastor est. scdđm offĩtiũ
pascendi oues. ut ip̃e pꝰͦ
exponit. Qͥ ꝑ sehostium:
go pastor ꝑsehostiũ. ⁊ qͥcũq
subeo pastor. ꝑ ip̃m hostir̃
intͣt ad cordã hoĩm. qr si
audiunt oues. Sixp̃m:¬

Expanded text:
litudinem proponit, ostendens quod nec sapientia, nec observatio legis, nec bona vita quidquam valet in quocunque Judaeo, vel gentili docent beate vivere: vel haereticpiunt et occiduntpastor est secundum officium pascendi oves, ut ipse post exponit, qui per se ostium igo pastor per se ostium, et quicunque sub eo pastor, per ipsum ostium intrat in corda ovium; quia si audiunt oves, si
Abbreviated transcription (Latin):
pasfionis.
iosephp̾ces¬
sisse castita¬
tis exemplũ.
Insimeone
undictam
lesipudoris.
In leui offm̃
sacerlotos.

Expanded text:
passionis Ioseph praecessisse castitatis exemplum, in Symeon uindictam laesi pudoris, in Leui officium sacerdotis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hondomũ ssta¬
bulum uocat qͥ no¬
mine miserias ⁊ feco¬
res huiꝰ uite signat
ne homo in hoc exi¬
lio tãqͣmin ꝑatria
gaudeat :

Expanded text:
on domum, sed stabulum vocat, quo nomine miserias, et fetores hujus vitae signat, ne homo in hoc exsilio tanquam in patria gaudeat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si ista que adusumcor
poris tm̃ s̃. ⁊ cito decidu¬
a igne creabunt᷑. deus
tam uenuste ad ornat
¶As. Hon ait nolite q̃¬
rere uel solliciti ẽẽ. de ci¬
guihi qui sp̃to uictu. ł¬
cum quib uiuunt ali¬

Expanded text:
Si ista quae ad usum sunt temporis tantum, et cito decidua igne cremabuntur, Deus tam venuste adornattis. Non ait: Nolite quaerere vel solliciti esse de cigui hi qui, spreto victu cum quibus vivunt, ali
Abbreviated transcription (Latin):
Per hoc q̃d binos
mittit: innuit᷑ quõd
nemo p̾dicationis
offm̃ debet susciꝑe:
q̃ erga aliũ caritatẽ

Expanded text:
Per hoc quod binos mittit, innuitur quod nemo praedicationis officium debet suscipere, qui erga alium charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si discipulꝰ do.
inmũ secuturus ar-¬
renuntiare uelit. qͣd
fiet. ilł qui nulla u¬
tilitate sepe uisitãt
domos suoꝵ qͣs reli¬
querant

Expanded text:
Si discipulus Deum secuturus arrenuntiare domui velit, quid fiet illis qui nulla utilitate saepe visitat domos suorum quas dereliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
fallax. insidiis inten¬
tum. rapinas frãde
ex̾cens.⁊̃ int̾ ipsaho¬
is habitans.itahere¬
ticꝰ domũ fidi ñ hñs
aliosinsuã fraudem¬
auit fraudulentũ:
elig̃ in nocentẽ. seũ
cu patrẽ sciebat mo

Expanded text:
fallax, insidiis intentum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hois habitans, ita haereticus domum fidei non habens alios in suam fraudemavit fraudulentum, elegit innocentem, sed us patr
Abbreviated transcription (Latin):
uidet me. s eũ
qui misit me.
sicut dix̃ qui ẽ¬
dit inme. ñcre¬
dit inme. s in
eum qui misit
me. qr illud di¬
xit. nesiẽ iude¬
bat᷑. crełetur.
tm̃ filius hõis.
hoc aut̃ dix̃.
ut cnideret᷑ e¬
qualis patri.
Neutram hoꝵ
drẽt aliusmis¬

Expanded text:
et me, sed eum qui me misit, sicut dixit, qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me, quia illud dixit, ne sicut videbatur crederetur tantum Filius hominis; hoc autem dixit, ut crederetur aequalis Patri. Neutrum horum diceret alius mi
Abbreviated transcription (Latin):
debat se destirpe dd ortam
in nararet de spũscõ ꝯcepi¬
se in bethleem peꝑisse. qͦ¬
rum omniũ testimorua ĩ
postoli p̾ceptum tacet. debe¬

Expanded text:
debat se de stirpe David ortam, in Nazareth de spiritu concepisse, in Bethlehem peperisse: quorum omnium testimonia in pasto
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ plorent. nͦ ĩõ in¬
ducit᷑ solus mulier
planctꝰ. quin ⁊ mult
uiridole̾nt. s qr femi¬
neꝰ sexus q̃i otẽptibili¬
or liberiꝰ poterat p̾se¬
tib pͥncipib sac̾do¬
tum qͥd contͣ eossen¬
serit ostentarẽ qr uͦno
missa furentis ppłit᷑¬
ba adamantes: ⁊ plan¬
gentes se feminas ocłoᷤ¬

Expanded text:
rent. Nec ideo inducitur solus mulierum planctus, quando et multi viri dolerent, sed quia femineus sexus quasi contemptibilior, liberius poterat praesentibus principibus sacerdotum, quod contra eos senserit ostentare. Quia vero ermissa furentis populi turba, ad amantes et plgentes se feminas oc
Abbreviated transcription (Latin):
Diesromane obsidioniͤ
rcaꝑtiuitatis. nͣle ẽ iminẽ¬
de captiuitate hostiliq ꝑ
agͦsurbesq clade feuente
cunctos qͥ euade q̃ant al¬
taq̃q. uł abdita refugiaqͥ¬
b abscondant᷑ exqͥren¬

Expanded text:
Dies Romanae obsidionis et captivitatis. Naturale est imminente captivitate, hostilique per agros urbesque clade fervente, cunctos qui evadere queant, alta quaeque vel abdita refugia quibus abscondantur, re
Abbreviated transcription (Latin):
lixe oronis. qr utͣ
religiorsiores apꝑare¬
ant ꝓlix ius orãt.
ut ab infirmis qͥ¬
bꝰlibet ⁊ pecc̃orũ suoꝵ ꝯ
scientia turbatis. q̃ipa¬
tm laudes ⁊ pecunias ac¬
cipiant quoꝵ or̃o fit in
immo. ꝓipsis or̃onibuᷤ
mag̃ dampnabunt᷑:¬

Expanded text:
 ut religiosiores appareant, prolixius orant, ubi ab infirmis quibuslibet, et peccatorum suorum conscientia turbatis, quasi patroni laudes et pecunias accipiant, quorum oratio fit in imo pro ipsis orationibus magis damnabunt
Abbreviated transcription (Latin):
soluebatur denariꝰ qui decem
nũmos habebat qͥ etiam nõie
cesaris titulabat. sic offeramꝰ
reginr̃o decalogum legis. in
qͦ uultum regis nr̃i .i. agniti¬
onẽ uoluntatis eiꝰ muenie

Expanded text:
solvebatur denarius, qui decem nummos habebat, qui etiam nomine Caesaris titulabatur: et nos offeramus regi nostro Decalogum legis, in quo vultum regis nostri, id est, agnitionem voluntatis ejus invenie
Abbreviated transcription (Latin):
fatentur filiũ deitacẽt.
uł quia ñdum ꝑfecte
credunt. uł sicredunt
timent tradimmnanbꝰ
iudeoꝵ nescientescum
quo locuntus¬

Expanded text:
fatentur, Filium Dei tacent, vel quia nondum perfecta credunt, vel si credunt timent tradi in manus Judaeorum, nescientes cum quo loquuntu
Abbreviated transcription (Latin):
si ipse qui dedit
decreta di custo
pascha ascendisse.
semel pͥmo anno.
p̾dicationis. ñdỹ¬
i oħie incarcera
scđo. cum ad ꝑ¬

Expanded text:
Si ipse qui dedit decreta Dei, custodPascha ascendisse. Semel primo anno praedicationis, nondum incarcerato Secundo cum ad p
Abbreviated transcription (Latin):
infigurali templo. qdẽ
tat᷑. eum sit dehisq̃ itẽ¬
plo offerunt᷑. qͣntomagis
ꝓ hibet potationes. ⁊ cet̾a
grauiora

Expanded text:
in figurali templo quod etatur, cum sit de his quae in templo offeruntur, quanto magis prohibet potationes et caetera graviora
Abbreviated transcription (Latin):
el ñ quasi incͤ¬
dulam exemplishor¬
tatur ad fidem. s
credenti quȩ audi¬
erat. ampliora repli
de anusterilinasci¬
turum agnoscẽt:¬

Expanded text:
n quasi incredulam exemplis hortatur angelus ad fidem, sed credenti quae audierat ampliora replicde anu sterili nasciturum cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
nascatur qui regnat ine¬
scđm ordinẽ melchisedech.
ant᷑ fuisse cognate. que
scdm dm̃ sp̃ualis cognatio¬
nis ꝯsortio ñ carebant:
on de singulantate
meriti se extollit. s sue
ꝯditionis ⁊ diuine digna¬
tionis ꝑ omnia memor
se ancillam illiꝰ ẽẽ fatet᷑.
cuiꝰmat̃. eligit᷑. ⁊ tum mag¬
na. deuotione ꝓmissũ an¬
głi optat impseri:¬

Expanded text:
nascatur, qui regnat in aendum ordinem Melchisedech antur fuisse cognatae, quae secundum Deum spiritalis cognationis consortio non carebant? on de singularitate meriti se extollit, sed suae conditionis et divinae cognationis per omnia memor, se ancillam illius esse fatetur, cujus mater eligitur, et cum magna devotione promissionem angeli optat impleri
Abbreviated transcription (Latin):
copule carnał conceptꝰ ñ ẽ.
Nos. ꝯditione cormꝑtibił
nature constͣcti. ꝑ gr̃am pꝰ¬
sumꝰ sanctificari. ⁊ congru¬
it ut que contra morẽ uir¬
go concipit supra morẽ hu¬
mane consuetudinis dĩfi¬
lium generet:¬

Expanded text:
carnalis conceptus non est. Nos conditione corruptibilis naturae constricti, per gratiam possumus sanctificari. Et congruit, ut quae contra morem virgo concepit, supra morem humanae consuetudinis Dei Filium generet
Abbreviated transcription (Latin):
Sicit ei mulier. Nesciẽs
quem potũ querit ab ea pr¬
tans qͦd de aqua opponit.
se ẽẽ de alienigenis uascłis
quoꝵ et contiersatione nõ
utuntur iudei.s iħs: qui fi¬
dem petebat. ei sp̃m dare cu¬
piebat. ⁊ eã amionet ut
num dei. ⁊ uiua aqua:
a. nisi q̃ ubi oritur excipit᷑.
de qua mulier carnaliter fa¬
piens dic̃. cum hauritoriũ
ñ habeas. ⁊ ꝑuteꝰ sit altus.
quomͦ habesaquam iuiuã:
S ne forte alium fontẽ ꝓ¬
initere uideretur subdit.
t̾es melior ẽẽ iacob. qui cũ
suis usus ẽ isto: Contͣ ergo
nalit̾ s sp̃ualit̾ loqui dicẽs.
cob filio suo ioseph dederat
possidebat:

Expanded text:
icit ergo. Nesciens quem potum petit ab ea, putans quod de aqua opponit se esse de alienigenis vasculis, quorum etiam conversatione non utuntur Judaei, sed Jesus qui fidem petebat, ei spiritum dare cupiebat, et eam admonet donum Dei et viva aqua. a, nisi quae ubi oritur, excipitur, de qua mulier carnaliter sapiens dixit: Cum hauritorium non habeas, et puteus altus sit, quomodo habes aquam vivam? Sed ne forte alium fontem promittere videretur, subdit: tes melior esse Jacob qui cum suis usus est isto? Contra naliter, sed spiritualiter loqui, dicens cob filio suo dederat, possidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ⁊̃ eo tpre imple¬
ta aꝑ̃d iosephũ inueni¬
unt᷑ qui narrat stellam
gladio similẽ ꝑ annũ
lamint̾ manꝰ in molã¬

Expanded text:
etiam eo tempore impleta apud Josephum inveniuntur, qui narrat stellam gladio similem per annulam inter manus immolan
Abbreviated transcription (Latin):
lo pat̾ statuam ꝯsecͣuit eiq di-¬
umos honores instituit cuiꝰsi
lestini suscipientes baal dice¬
bant moabite. beelfegor. Idei
autẽ uniuis deicultor es ꝓꝑter
derisionẽ gentiliũ beelzebub
appellabant. baal enĩ iur dẽ.¬
zebub musca. inde beelrebub uir mꝰ¬

Expanded text:
lo patri suo statuam consecravit, eique divinos honores instituit, cujus aestini suscipientes, Baal dicebant, Moabitae Beelphegor. Judaei autem unius Dei cultores propter derisionem gentilium Beelzebub appellabant. Baal enim vir diciZebub musca, inde Beelzebub, id
Abbreviated transcription (Latin):
rat xp̃ianos qui in iudea
erant imminente excidio
abangło monitosfugis¬
se. ⁊ tnsiordatiẽ inciuita¬
te pella: donec desoło iu¬

Expanded text:
tianos qui in Judaea erant, imminente excidio ab angelo monitos fuisse, et trans Jordanem in civitate Pella, donec desolati
Abbreviated transcription (Latin):
sum ⁊ me eiꝰdem sub̃e intel¬
ligatis. ⁊ tẽ innoĩe meo
pẽtetis. ꝙ tũc uere cog¬
noscetis ⁊ scietis. qd̾ fi
ut hõ rogo patrẽ. ut ds̃
cũ apatrẽ ⁊ͥ filio ac¬
cepimꝰ. ut amemꝰ
patrẽ ⁊ filiũ. da¬
da caritate ꝑ sp̃m.¬

Expanded text:
dem substantiae intelligatis, et tunc, In nomine meo petite. Quia tunc vere cognoscetis et scietis quod si ut homo rogo Patrem, ut Deus ecum a Patre et Filio accepimus ut amemus Patrem et Filium: data charitate p
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ hucusq dixi. q̃i
inꝓuerbiis quȩ solent
hõmines audire. s ñ in¬
tellig̾e dixi. qr aĩales e¬
stis. animalis autẽ qui
quecumq dñr de incor-¬
porea ⁊ in cõmutabili

Expanded text:
Quae hucusque dixi quasi in proverbiis quae solent homines audire sed non intelligere dixi, quia animales estis. Animalis autem qui Quaecunque dicuntur de incorporea et immutabili
Abbreviated transcription (Latin):
Hiuꝰ ulcera diues fa¬
stidiostis exorret. neĩ¬
ter p̃ciosas epłas imn¬
guentatosq conuiuã
fetorem ulcerum lã¬
bentib canib susti¬
firmitas uulnerat¬
hosmedicina pauꝑ¬
tatiscurat

Expanded text:
itteram diues fastidiosus horreret nec inter pretiosas epulas unguentatosque conuiuas faetorem ulcerum lambentibus canibus sustifirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat
Abbreviated transcription (Latin):
minuere ba¬
doꝵ leticiam
ñ ualebit ⁊⁊
licet iustis.
suagaudia
sufficiant.
ad maiorem
dentpenas¬

Expanded text:
minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem dent poenas
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt ei discipħ.
territi uolentes cõ¬
siliũ clare magistro
ne moreret᷑. sic̃ ⁊ ali¬
bipetis. Absit a
te dñe. si fiet tibi
istuo: s sic̃ petius
laudatꝰ de alieno.
Beatꝰ ẽs symon bar¬
iona. qr pat̾ reue¬
labit tibi. eulꝑat᷑
desuo. redipꝰ me sa¬
thanas. qr sapis ñ
sunt. ita⁊hos corri¬
diem. inquohñt
ambrilare. ne offẽ¬
dant. ⁊ sine eo ãbri¬
lantes offendunt.
ut mͦnolentes eũ
tienerat. mori. Illoᷤᷤ
autẽ dic̃ esse horas
q̃ diem seqͣntur. ñ
dies: eas. dies: illũ¬
minat: duõdecim.
manet plenꝰ. Ciec¬
do enĩuida. qͥ ñ luce¬
bat int̾ horas: aliꝰ
subrogatur

Expanded text:
Dicunt ei discipuli. Territi, volentes consilium dare magistro ne moreretur, sicut et alibi Petrus: Absit a te, Domine, non fiet tibi istud. Sed sicut Petrus laudatur de alieno: Beatus es, Simon Barjona, quia Pater revelavit tibi, culpatur de suo. Redi post me, Satana, quia sapis non sunt. Ita et hos corridiem in quo debent ambulare ne offendant, et sine eo ambulantes offendant, ut modo nolentes eum venit mori. Illos autem dicit esse horas quae diem sequuntur, non dies eas, sed dies eas illuminat. Duodecim ermanet plenus: dejecto enim Juda, qui non lucebat inter horas, alius subrogatur
Abbreviated transcription (Latin):
C adit in faciem qui deꝑ
petratis malis. erubescitibi
eñicadit hõ. ubi ꝯfunditur.
qui infaciẽ cadit: uidet quo
cadat. qͥ retro cãdit: ñ uidet.
bonigͦ infaciẽcadunt: qͣ hu¬
miliant se inuisibilib istisuͥ¬
dunt ininuisibilib uͥ ñiu
dent quid eossequatur:¬

Expanded text:
Cadit in faciem, qui de perpetratis malis erubescit. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Qui in faciem cadit, videt quo cadat; qui retro cadit, non videt. Boni ergo in faciem cadunt, quia humiliant se in his visibilibdunt in invisibilibus, ubi non vident quid eos sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ceͣ decalogum peccaue¬
rañt nͭ amando dm̃ de qͦma¬
lefecerunt nec ꝓximũ aquo
diuidunt᷑. sub denario nũo
ad dinclamant. ⁊ sanantur.
dũ ineccłie societate doctnã

Expanded text:
Qui contra Decalogum peccaverunt, nec amando Deum de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, sub denario ad Deum clamant et sanantur, dum in Ecclesiae societate doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
H isl penitentiã e¬
geritis ⁊ ꝯfessi fueri¬
dis mefilium omĩ¬
potentis patris in
scdo ad uentu: faci¬
em meã ñ uidebiti¬

Expanded text:
isi poenitentiam egeritis et confessi fueritis me Filium omnipotentis Patris, in secundo adventu faciem meam non videbiti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ds habitat. expec¬
det dñm. Accipiat in
manib u̾bũ dei. bra¬
chiisfidi. ⁊ spei. ⁊ cari¬
tatis amplectatur tc̃
dimittet᷑. ut ñ uide¬
at mortam qr uidit
uitam:

Expanded text:
Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
unctus.s ideo mon¬
stratur cõlumbant ĩ¬
telligamꝰ qd incorpe
di p̾cipue accipiunt
spm sanctuo¬

Expanded text:
unctus, sed ideo monstratur columba, ut intelligamus quod in corpore ti praecipue accipiunt Spiritum sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
nere donati: s ua¬
cuo labore conati:. ma¬
gis ordinarent narra¬
dionẽ qͣ historie texu¬
erint ueritatem:¬

Expanded text:
nere donati, sed vacuo labore conati magis ordinarint narrationem, quam historiae texuerint veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde &. apłs fidelib scribens ait. di ag¬
cultura dĩ ȩdificatio estis. Sed qui frudũ
uineȩ dĩ quasi pessimi coloni reddere
magno patrifamilias negabant. idem
quasi mali cementarii laborabant. domui
di lapidem preciosum ꝙ. electum qui uł
in fundamentis uel in angulo ponendũs
erat subtrahere. hoc est fidem xp̃i audũo᷑¬
rib suis conabantur eripere. Et quere¬
bant eum tenere. ꝙ timuerunt turbam.
Cognouerunt enĩ qm̃ ad eos parabolam
hanc dixerit. ꝙ relicto eo abierunt. Prin¬
cipes sacerdotum ꝙ̃ scribȩ quasi mentien.¬
tem contra se dñm querebant interfice¬
re: sed hoc idem querendo docebant
uera ẽẽ quȩ dixerat. Ipse quippe est heres.
cuius inuistam necem aiebat uindican-¬
dam ẽẽ a patre. Illi nequam coloni. qui
ab occidendo d̃i filio. ad modicum quidẽ
timore humano retardari donec ueniret

Expanded text:
Unde et Apostolus fidelibus scribens, ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Sed qui fructum vineae Dei quasi pessimi coloni reddere magno patrifamilias negabant, iidem quasi mali caementarii laborant domui Dei lapidem pretiosum et electum, qui vel in fundamentis, vel in angulo ponendus erat, subtrahere, hoc est fidem Christi auditoribus suis conabantur eripere. Et queum tenere, et timuerunt turbam. Cognoverunt enim quoniam ad eos parabolam hanc dixerit, et relicto eo abierunt. Principes sacerdotum et scribae, quasi mentientem contra se Dominum quaerebant interficere. Sed hoc idem quaerendo, docebant vera esse quae dixerat. Ipse quippe est haeres, cujus injustam necem aiebat esse vindicandam a patre. Illi nequam coloni, qui ab occidendo Dei Filio ad modicum quidem timore humano retardari, donec veniret
Abbreviated transcription (Latin):
in refrigerium: introibo in domũ tuã
inholocaustis. idest deuictis pressurarĩ
angorib. in grãrum actione regni cȩ¬
lestis atria penetrabo.
erodes autẽ detrarcha cum corripere
ab illo. de herodiade uxore frĩs sui
& de om̃ib malis quȩ fecit herodes:¬

Expanded text:
in refrigerium. Introibo in domum tuam in holocaustis , id est devictis pressurarum angoribus, in gratiarum actione regni tui coelestis atria penetrabo. Herodes autem tetrarcha, cum corriperetur ab illo, de Herodiade uxore fratris sui, et de omnibus malis qu
Abbreviated transcription (Latin):
apłm. usq ad ultimũ
pene uitȩ suȩ tempus
absq ullius scripturȩ
indicuis euangłm p̃¬
dicasse. Sed cum triũ¬

Expanded text:
m, usque ad ultimum pene vitae suae tempus, absque ullius Scripturae indiciis Evangelium praedicasse. Sed cum trium
Abbreviated transcription (Latin):
a nouo inchoatur exor¬
dio:rerum tamen ne¬
ctura. scd̃i libri finem respicit. Nam qr
suꝑius siue ex ꝑsona ȩuangłistȩ. siue ex¬
dñi saluatoris ut quibusdam placuit di

Expanded text:
a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit di
Abbreviated transcription (Latin):
murantes de pecca
qui sibi iusti uide-¬
bantur. tribus con¬
tinuis parabolis de
quibus supra disputatũ est saluator
redarguit. docens salutem resipiscenti¬
um do quidem & angłis gratissimã.
sed inuidis hominib eẽ grauissimã:¬
mox quartã quintamq de elemosina
danda. &. parsimonia sequenda sub-¬
iungens. pia iustaq discretione mani-¬
festat. eos qui bona terrena disꝑseriĩ¬

Expanded text:
murantes de peccatqui sibi justi videbantur tribus continuis parabolis, de quibus supra disputatum est, Salvator redarguit, docens salutem resipiscentium Deo quidem et angelis gratissimam, sed invidis hominibus esse gravissimam, quartam mox quintamque de eleemosyna danda et parcimonia sequenda subjungens, pia justaque discretione manifestat eos qui bona terrena disper
Abbreviated transcription (Latin):
regni cȩlestis introitum pęnitentib prȩdicare.
Et ideo matheus recte filium dauid nuncu¬
pat quem in carne uenientẽ asseuerat: recte
marcus filium di. qũe in prima uoluminis
sui fronte auctorem ȩuangłii & sponsorem
regni designat ȩterni. Ubi notandum qđ
euangłistȩ scĩ qui dispensationẽ nobis dñicȩ
incarnationis script̃a reliquere. uno quide
spu accensi ad officium scribendi accessert̃:
sed diuersum narrationis suȩ primordium
singuli diuersum statuere terminum. Daths
namq a natiuitate dñica ex ordium sumris.
ad tempus usq dñicȩ resurrectionis. seriem
suȩ narrationis ꝑduxit. Marcus ab initio

Expanded text:
regni coelestis introitum poenitentibus praedicare. regni coelestis introitum poenitentibus praedicare. Et ideo Matthaeus recte Filium David nuncupat, quem in carne venientem asseverat. Recte Marcus Filium Dei, quem in prima voluminis sui fronte auctorem Evangelii et sponsorem regni designat aeterni. Ubi notandum quod Evangelistae sancti, qui dispensationem nobis dominicae incarnationis scriptam reliquere, uno quidem spiritu accensi ad officium scribendi accesserunt, sed diversum narrationis suae primordium singuli, diversum statuere terminum. Matthaeus namque, a nativitate dominica exordium sumens, ad tempus usque dominicae resurrectionis seriem suae narrationis perduxit. Marcus, ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ ẽ in isaia ꝓpħa .i.
onferendum hoc ęuangłii
marci principium. principio
mathei quo ait. liber generationis
dĩ & hominis filius ẽ intelligendꝰ.
Et apte primus euangłista filium
hominis eum. scd̃s filium dĩ nomi¬
nat. ut a minorib paulatim ad
maiora sensus nr̃ exurgeret: ac ꝑ
fidem &. sacramenta humanitatis
assumptȩ. ad agnitionem diuinȩ
ȩternitatis ascenderet. Apte qui
humanam erat generationẽ descͥ¬
pturus. a filio hominis cȩpit.
dauid uidelicet siue abrahȩ de
quoꝵ stirpe substantiam carnis
assumpsit: apte is qui librũ suũ
abinitio ȩuangłicȩ prȩdicationis
inchoabat. filium magis di appel
naturȩ de progenie patriarcharum siue re¬
gum ueritatẽ carnis suscipere. & diuinȩ
fuit potentiȩ ȩuangłm mundo p̃dicare.
Euangłm quippe: bonum nuntium dicit᷑.
Quod autẽ melius ẽ nuntium. qũa peniten¬
tiam agite. apppinquabit enĩ regnum cęloꝵ:
Hominis itaq est humanitus nasci: di uero.

Expanded text:
Sicut scriptum est in Isaia propheta. Conferendum hoc Evangelii Marci principium principio Matthaei, quo ait: Liber generationis i et hominis Filius est intelligendus. Et apte primus evangelista Filium hominis eum, secundus Filium Dei nominat, ut a minoribus paulatim ad majora sensus noster exsurgeret, ac per fidem et sacramenta humanitatis assumptae, ad agnitionem divinae aeternitatis ascenderet. Apte qui humanam erat generationem descripturus a Filio hominis coepit, David videlicet sive Abrahae, de quorum stirpe substantiam carnis assumpsit. Apte is qui librum suum ab initio Evangelicae praedicationis inchoabat Filium magis Dei appelhumanae erat naturae de progenie patriarcharum, sive regum, veritatem carnis suscipere, et divinae fuit potentiae Evangelium mundo praedicare. Evangelium quippe bonum nuntium dicitur. Quod autem melius est nuntium quam: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum ? Hominis itaque est humanitus nasci, Dei vero,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiunt. dulcedinem uero ei
re ueraciter gustando fastidi
cta parabola dñs talium torp
Sequitur enim. At ipse dixit
omo quidam fecit cęnam

Expanded text:
cipiunt, dulcedinem vero ejus attingere veraciter gustando fastidiunt, subjecta parabola Dominus talium torporedarguit. Sequitur enim: At ipse dixit ei: Homo quidam fecit coenam
Abbreviated transcription (Latin):
dabi&atis suscipienda quae scriber& intimare. quohaec a pro¬
phacis sco spu impletis antea prescita ac p̃dicta essemonstrat
imulque uno eodemq euangelusui principio & iudcieos qui legema
acprophocas suscepenent adscipienda &iã euangeliis croe meita¬
quiꝑ euangelu prre conia addm uenerent ad auctoci¬
tate quo quelegs & ꝓphetarum suscipiendã cenerendãque
ꝓ uocat Nesi qus iuxta hereticos autuetus solũ modotestam̃ tũ
aut solũ modo nouũ suscepis s& alienus a testamento dẽ remanene

Expanded text:
dubietatis suscipienda quae scriberet intimaret, quo haec a prophetis sancto Spiritu impletis antea praescita ac praedicta esse monstraret, simulque uno eodemque Evangelii sui principio et Judaeos qui legem ac prophetas susceperant, ad suscipienda etiam Evangeliiia Evangelii praeconia ad Dominum venerant, ad auctoritatem quoque legis et prophetarum suscipiendam venerandamque provocat, ne si qui juxta haereticos aut Vetus solummodo Testamentum, aut solummodo Novum suscepisset, alienus a testamento Dei remaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
unus dñs nr̃ ihsxp̃sdĩ & hominis filius ẽ intelligendus:
Et apte primus euangelista filium hominis eũ secundus
filiumdi noratat : ut aminorib paulatim admaiora sensus
noster exsurgere: acper fidem & sacra mentã humanitatis
a iuitae adagnicionem diunȩ Rernitatis ascender &
pte quibuma namerat generationem descripturus a filio

Expanded text:
us Christus, Dei et hominis Filius est intelligendus. Et apte primus evangelista Filium hominis eum, secundus Filium Dei nominat, ut a minoribus paulatim ad majora sensus noster exsurgeret, ac per fidem et sacramenta humanitatis assumptae, ad agnitionem divinae aeternitatis ascenderet. Apte qui humanam erat generationem descript
Abbreviated transcription (Latin):
aiuitae ad agnicionem diuinȩ xernitatis ascender &
ote quibuma namerat generationem descripturus a filio
hominis cocpi auid uidelic& siue abra hae dequorum
stn pe substantiam carnis assupsit. Apte is qui librum
suum abinitio euangelicȩ prȩdicationis inchoabat filium

Expanded text:
tis ascenderet. Apte qui humanam erat generationem descripturus a Filio hominis coepit, David videlicet sive Abrahae, de quorum stirpe substantiam carnis assumpsit. Apte is qui librum suum ab initio Evangelicae praedicationis inchoabat Filium
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ & om̃a Singulorũ. Cumigit᷑ & quȩ dicta sunt per
esaiã tamsint esaiae quãm alac hiȩ quid opus erat ut emen¬
Dar& marcus cum aliud ꝓalio sibi nomen occurrens a se
scriptũ legiss&: Ac non potius sequens audoritatẽ Sp̃s
sc̃ĩ a qua mentem suã regiplus nobis ille utiq sentiebat ita
hoc scriptũ relinquen& si cut eũ ãd monendo constituerat ei
Dñs ad informandos tiostantam uerborũ suorũ proph& as
intes esse concordiam ut ñabsurde immo congruentis si¬
me &i ãtsaiȩ deputaremus qđ ꝑmalachiã dictũ re perimꝰ.¬

Expanded text:
omnium, et omnia singulorum. Cum ergo et quae dicta sunt per omnium, et omnia singulorum. Cum ergo et quae dicta sunt per Zachariam tam sint Jeremiae quam Zachariae; quid opus erat ut emendaret Matthaeus, cum aliud pro alio sibi nomen occurrens a se scriptum relegisset; ac non potius sequens auctoritatem Spiritus sancti, a quo mentem suam regi plus nobis ille utique sentiebat, ita hoc scriptum relinqueret, sicut eum admonendo constdominus, ad informandos nos tantam uerborum suorum inter prophetas esse concordiam, ut non absurde, immo congruentissime etiam Hieremiae deputaremus quod per Zachariam dictum repperi
Abbreviated transcription (Latin):
sonstat quia unigenitufilius uerbũ patris uocatur. iohan¬
ie ad cestante qui ait. In principio erat uerbum &
uer bũ eraet aput dm̃ & ds̃eraet uerbum: & exipsa nostra
locutione cognoscimus qui aprius uox sonat ut uerbũ postmodũ
Su ab ipso scriptum inenit: Patuit autem fieri ut animo
marcieuangelium conscribentis promalachia esaia soccur¬
rer& ut fieri sol& : qđ tamensine ulla dubitatione
emendane Saltim ab aliis admonitus quuipso ad huc
Incar ne uiuente hoc legere potuer̃: nisi cogitaset recordacio¬
Nisuae quȩ scõ spũ regebat᷑  Non frusta occurris se aliud
ꝓalio nomen prophetȩ. nisiquia ita dñshoc scribi constituit
Cur autẽ ita contituerit dñs prima illa causautilissima de¬
bae facillime cogitari: &iã sic esse insinuatũ ita om̃s scõspro¬
phetas unospũ locutas mine bili int̾ se consensione consta¬
re. ut hoc multo ãplius sit quam si omniũ omia ꝓpheta¬
rũ unounius hominis ore dicerent᷑: Et ideo indubitant̃

Expanded text:
Constat quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et ex ipsa nostra locutione cognoscimus qsu ab ipso scriptum invenit. Potuit autem fieri ut animo Marci Evangelium conscribentis pro Malachia Isaias occurreret, ut fieri solet. Quod tamen sine ulla dubitatione emendaret, saltem ab aliis admonitus, qui ipso adhuc in carne vivente hoc legere potuerunt, nisi cogitaret recordationi suae quae sancto Spiritu regebatur, non frustra occurrisse aliud pro alio nomen prophetae, quia ita Dominus hoc scribi constituit. Cur autem ita constituerit Dominus, prima illa causa utilissima debet facillime cogitari, etiam sic esse insinuatum, ita omnes sanctos prophetas uno spiritu locutos mirabili inter se consentione constare, ut hoc multo amplius sit, quam si omnium omnia prophetarum uno unius hominis ore dicerentur. Et ideo indubitanter
Abbreviated transcription (Latin):
ingelus uocatur iohannes nonnaturȩ socie tate iuxta
here sim ortenis. sed officii dignitate: ANgdus enim grȩce.
latine nuntius dicit᷑: quo nomine recte appellari potuit.
homo ille qui suit nissus ađo ut testimonium ꝑhibene de
lumine. & uenientem in carne dñb̃ Inmundo nuntiare:
Nec minondum mystice angelũ nominari eũquo int̾natos muli.¬
erũ maioe nemosurrexit : Cum const& omnes quis acerdotu
gradurite fungunt᷑ ob eu angeli ⁊ andi officium angdos posseuoca¬
Ri Dicente propheta : labia sacer dotis castodient scientiã:
& legem requiren exore euis : quia angelus dñi exercituũ &t¬

Expanded text:
ngelus vocatur Joannes, non naturae societate juxta haeresim Origenis, sed officii dignitate. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Quo nomine recte appellari potuit homo ille qui fuit missus a Deo ut testimonium perhiberet de lumine , et venientem in carne Dominum mundo nuntiaret. Nec mirandum mystice Angelum nominari eum quo inter natos mulierum major nemo surrexit , cum constet omnes qui sacerdotii gradu rite funguntur ob evangelizandi officium angelos posse vocari, dicente propheta: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini excercituum
Abbreviated transcription (Latin):
choans. solus uerbũ carnẽ factũ eẽ. nec
lum̃ a tenebris cõprehensũ fuisse testat᷑:
pͥmũ signũ ponens quod in nuptus fe¬
cit dñs. ut ostendens quod erat ipse. le¬
gentib demonstrar& quod ubi dñs in¬
uitat᷑ deficere nuptiarũ uinũ non de¬
beat. ut & ueterib immutatis noua oĩa
quȩ a xep̃o instituunt᷑ appareant. De quo

Expanded text:
s, solus Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituuntur appareant. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tangat me dulcedine p̃sentiȩ suȩ
osculũ afferens ⁊ mei oris attatũ
suscipiat .i. int̾rogantẽ me de uia
salutis uidiat. ⁊ erudiat. ⁊utraq
unũ faciens. osculũ pacis afferat.

Expanded text:
Tangat me dulcedine praesentiae suaosculum afferens, etiam mei oris attactum suscipiat; id est, interrogantem me de via salutis audiat, et utraque unum faciens, osculum pacis afferat.
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ꝯtẽplatꝰ e. moxad humi¬
litatẽ humane nature ⁊ sp̃ã li¬
t̃ p̃cursoris uerbi descendit. Dt
illos qui dicebãt humanã nat᷑¬
am in p̾mo parente ex toto ꝑdi¬
tã. ⁊ ad nihilũ redactam.

Expanded text:
fuisse contemplatus est, mox ad humilitatem humanae naturae, et specialiter praecursoris Verbi descendit contra illos qui dicebant humanam naturam in primo parente ex toto perditam et ad nihilum redactam.
Abbreviated transcription (Latin):
utilat .e. Pascũ¬
turapłi. pꝰ resurrec¬
tionem. pꝰ qͦsme iudica¬
re infuto: scire potestis.
quia cũ ñ parco meisbo¬
nis. qͥnpaciant᷑. non par¬
cam aliis infuturo

Expanded text:
utilat enim. Patiuntur apostoli post resurrectionem, per quos me judicare in futuro scire potestis, quia cum non parco meis bonis quin patiantur, non parcam aliis in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
geda. quȩ alio noi¬
ne dicitur dalma¬
nutha. ẽ regio cura
gerasan.⁊ int̾preta¬
dur poma. uł nun¬
dia. ⁊ significat or
ubi crescunt poma
uirtutum.⁊ ibi no¬

Expanded text:
gedan quae alio nomine dicitur Dalmanuta, quae est regio circa Gerasam. Et interpretatur poma vel nuntia, et significat hortubi crescunt poma virtutum. Et ibi nu
Abbreviated transcription (Latin):
soli. Duo educũt
hebreos de egyꝑ¬
do. duoportant.
entiam. Duomã¬
data. deduab¬
duob fontibꝰ ab¬
luant᷑ ⁊ abluãt.
⁊ duob uectib ar¬

Expanded text:
soli . » Duo educunt Hebraeos de Aegypto. Duo portant bentiam. Duo mandata de duobDuobus fontibus abluantur et abluant, et duobus vectibus ar
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ clarifica¬
do. mist̾ium
sc̃e tͥnitatis
ostenditur.
quam in bap¬
tismo ꝯficem.
credendo. in
resurrectiõe
laudabimꝰ
sc̃s. ibi incolũ¬
ba. hic innu¬
belucida. qr
ci corde. fidẽ
seruat. tuc̃
qd credid̾it
ꝯtemplabit᷑.
⁊ ea gr̃a. qua
illustrabit᷑.

Expanded text:
sic et clarificato mysterium sanctae Trinitatis ostenditur: quam in baptismo confitemur credendo, in resurrectione laudabimus sanctus ibi in columba, hic in nube lucida. Quia ci corde fidem servat, tunc quod crediderit contemplabitur, et ea gratia qua i
Abbreviated transcription (Latin):
dextra tem.¬
auster leua consistit.
occidens subplantis
forma crueis ad eche
informa. cracis na
.bi. ⁊ c̃. hoc acceto. sucu̾
letatispomi. ab st̃git᷑.
patitur. uñ: de eo. q̃

Expanded text:
dextera teauster laeva consistit, occidens sub plantis forma crucis ad aethein forma crucis,  eum. Hoc aceto succus lethalis pomi abstergitur. patitur. Unde de eo
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. ꝑuersus de eccłia
eicitur. ut post mortem
triticum oriunt᷑ .i. de semi¬
ne. zizania uͦ. dediu̾sa. Pa¬
lee gͦ sunt. qͥ fidei sacram̃¬
tisimbuunt᷑. s solidi ñ sut.
Zizauia uͦ. qui ioꝑe ⁊ ꝓfes¬
lione secernuntur abelec¬
tis. dehis dicit᷑. qui ñ credit.
iam iudicatus ẽ.: ⁊ ĩo. ñ fit
hic mentiõ de illis:¬
causis ut baptisma ioħis cõ¬
ꝓbare ⁊ ut qr homo erat om¬
nem impleret iusticiã ⁊ le¬
gis humilitatẽ. ⁊ ut aqͣs sc̃ĩ¬
ficans ꝑ columbã in lauae.

Expanded text:
peccata perversus de Ecclesia ejicitur, vel post mortem triticum oriuntur, id est de semine, zizania vero de diversa. Paleae ergo sunt qui fidei sacramentis imbuuntur, sed solidi non sunt: zizania vero qui ione secernuntur ab electis. De his dicitur: Qui non credit, jam judicatus est, et ideo non fit hic mentio de illiscausis ut baptisma Joannis comprobaret, et ut quia homo erat omnem impleret justitiam et legis humilitatem: et ut aquas sanctificans, per columbam in lavacro,
Abbreviated transcription (Latin):
causis scientia i̾n¬
datis occultatur.
q̃rentib. cum aut
qui querit minꝰ
intelligit. aut o¬
dio. Aut ꝯtemp¬
du u̾itatis indig¬
nus ẽ cui debeat᷑
dicit᷑. Adhucinł.¬

Expanded text:
causis scientia veritatis occultatur quaerentibus, cum aut hic cui quaerit minus intelligit, aut odio aut contemptu veritatis indignus est qui debeat dicitur: Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
brit ad princi¬
pes⁊ postqͣmexi¬
nox noctundi¬
cat scientiam.
ad sibi simile iũ¬
git᷑. Maria cur¬
rit adapłos. ut
dies diei. eructet
u̾bũ. Iudas ad
iudeos. ut nox:
nocti. indicet sci
gister eius ante
dicebat. tibi da¬
bo hanc pote¬
statem uniu̾sã.

Expanded text:
biit ad principes: Postquam exinox nocti indicat scientiam. ad simile sibi jungitur. Maria currit ad apostolos, ut dies verbum; Judas ad Judaeos, ut nox nocti indicet sciegister ejus ante dicebat: Tibi dabo hanc potestatem universam.
Abbreviated transcription (Latin):
rat. illi ob cuius
figura.⁊ potestas
sint arlua ⁊ dif¬
ficilia. nemo sine
sp̃ufortitudinis.
seruat :

Expanded text:
rat, illi debet cujus figura et potestas sint ardua et difficilia, nemo sine spiritu fortitudinis servat.
Abbreviated transcription (Latin):
lli. uel celũ
plus aliquid
suspicabant᷑.
tes. non puta¬
bant seuiram̃¬
to ten̾i. ideo sen¬
tentiã sic tem¬
creatura dicͤ¬
dat᷑. non plus
aliquid. ⁊ quia
thronus enis ẽ.
atur. Sic ⁊ de
t̃ra. qr scabellũ

Expanded text:
lli vel coelum plus aliquid suspicabantur, tes non putabant se juramento teneri: ideo sententiam sic temcreatura Dei credatur, non plus aliquid: et quia thronus ejus est atur. Sic et de terra, quia scabellum
Abbreviated transcription (Latin):
st. est. ñ .ñ.Ideo
bis dicit. ut qd̃ o¬
redicis. oꝑib
ꝓbes. quod u̾¬
bisnegas factis
non comꝓbes.ł¬

Expanded text:
st, est; non, non. Ideo bis dicit, ut quod ore dicis, operibus probes. Quod verbis negas, factis non comprobes
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑꝓpinqͣnti passio¬
ni defectus carnis xͥ.
p̾paratio ẽ celestis ie¬
rusalẽ. Uñ. iericho de
oni pacis apꝑpinqͣnt:¬

Expanded text:
appropinquanti passioni. Defectus carnis Christi, praeparatio est coelestis Jerusalem, unde Jericho desoni pacis, appropinquant
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Qui em̃ habet. dabit᷑¬
ei. ⁊c̃. & iacob qui supplanta¬
ta habet desiderra carnis: uohẽ.
qui ꝑgrãm accepit: quod alii
te meretur audire tonitiuũ
patris. de nube filio tonan
fec̃. ut extinguat miscdia.
qd̃ uiditium iniuit. Uñde.¬

Expanded text:
nem: Qui enim habet dabbit: et Jacobum, qui supplantata habet tota desideria carnis, et Joannem, qui gratia accepit, quod alii te meretur audire tonitruum Patris, per nubem de Filio tonantfecit: ut exstinguat misericordia, quod judicium inurit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
scđm quã lucet intenebris.⁊ tenebre eã ñ
cõp̾hendert. Illuc nos p̾cessit. ã adnosue¬
niens ñ recessit. ⁊ quo precedens. Nos ñ dese¬
migratio existo scło in illame¬
t̾nitatẽ. si eius precepta sic ã¬
plectam. ut ad eius dext̾am
aggregari mereamur. Tunc
hinc. illuc tͣnsinigͣbunt. ⁊ ibi
eum uidebunt. quomͦ ñ ui¬
dent impii. Tolletur enĩ un:¬

Expanded text:
m quam lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehenderunt. Illuc nos praecessit, unde ad nos veniens non recessit, et quo nos praecedens non desemigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si ejus praecepta sic amplectamur, ut ad ejus dexteram aggregari mereamur. Tunc Hinc illuc transmigrabunt, et ibi eum videbunt, quomodo non vident impii. Tolletur enim
Abbreviated transcription (Latin):
&e non gen̾auit : forsitan
ut ille recognosc̾ẽtur in
fine ostensus. de quo dr̃
atħ. ponit genuit. q̃
nature filios tm̃ nũat.
lucas. qui fuit. qͥ aliqͦs
scdm legem. ł ꝑ adoptio¬
nem filios int̾ ponit.
Generati

Expanded text:
 non generavit, forsitan ut ille cognosceretur in fine ostensus de quo dicitur: Matthaeus ponit, genuit: qui naturae filios tantum numerat. Lucas: Qui fuit: qui aliquos secundum legem vel per adoptionem filios interponit. generavi
Abbreviated transcription (Latin):
etẽ. ubi para¬
disi restituet᷑.
mandatũ. ł ca¬
ro. qͣ ad u̾bũ
dei uenimus.
quam quicre¬
dendo tangit.
abommimor¬
bo impietatis
sanatur:

Expanded text:
etem, ubi paradisi restituetur mandatum, vel caro qua ad verbum Dei venimus, quem qui credendo tangit, ab omni morbo impietatis sanatur.
Abbreviated transcription (Latin):
i uosmanda¬
ta dei contemp¬
nib hominum.
quare arguitis
discipłos. qui
mandata homi¬
num dimittũt.
ut scita dei cu¬
stodiant:¬

Expanded text:
i vos mandata Dei contemnes hominum, quare arguitis discipulos, qui mandata hominum dimittunt, ut scita Dei custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
pagos. unde paganos appel¬
lamꝰ. quos acuittate dei alie¬
nos.⁊ q̃i urbane ꝯu̾sationis ui¬
demꝰ exꝑtes. S depago symo
egͣdiens cracem iħu portat. cũ¬

Expanded text:
Unde paganos appellamus eos quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. Sed de pago Simon egrediens, crucem portat
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem significat
sacramenti qua¬
si abyssum. qua¬
si thesaurum aꝑu¬
it. q̃i fluuium pa¬
tadisi. In hoc monte.
cipiens ab eatitu¬
dit. incipiens ater¬
rore:¬

Expanded text:
nditatem significat sacramenti. Quasi abyssum, quasi thesaurum aperuit, quasi fluvium paradisi. In hoc monte Ncipiens a beatitudit incipiens a terrore
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aliis notis. iħu ad
sua redeuntib. sole mu¬
lieres. q̃ arciuis ama¬
bant obsequiũ fun̾is
inspiciebant. expectã¬

Expanded text:
Aliis notis Jesu ad sua redeuntibus, solae mulieres quae arctius amabant, obsequium funeris inspiciebant, exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
qr obscure dicta s̃i in¬
tellexerũt. ĩo: ñ credi¬
derunt ineũ. ⁊ sic cra¬
etfixert̃. ⁊ sic pꝰ resur¬
rectionem miracłis t̾¬
riti maioris c̾minis re¬
atu cõpuncti sunt.
Uñ. accepta indulgẽ.¬
tia: ampliori f lagͣnt di¬
lectione. S ioħs hunc lo¬
cum ita dixit. ꝑꝑea non
pot̾ant crede. qr iteuum
dix̃ ysaias. excecauit o¬
culos eoꝵ. ut ñuideant.
ubi aꝑte dic̃. ñ ĩo. factã
excecationẽ. ut ea com¬
moniti. ⁊ dolentes. se ñ ĩ¬
telligant. ou̾t̾entur ali¬
q̃n. Nõ enĩhoc possent. nͥ¬
cati.ut ñ credent. ꝙ alii ᷤᷤ
ꝑeccatis ineruerunt:¬

Expanded text:
obscure dicta non intellexerunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territi, majoris criminis reatu compuncti sunt. Unde accepta indulgetia ampliori flagrant dilectione. Sed Joannes hunc locum ita dicit: Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias: Excaevavit oculos eorum, ut non videant . Ubi aperte dicit non ideo factam excaecationem, ut ea commoniti, et dolentes se non intelligere, converterentur aliquando: non enim hoc possent nicati, ut non crederent, quod aliis peccatis meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
repleti. Fiunt enĩspor¬
de de iunco. ⁊ palmaꝵ
foliis. uincꝰ nascitur
suꝑ aquas. palma ui¬
ctorẽ coronat. Sc̃i qͦq
ne abhũore et̾nitatis
arescant. impso fonte
uite se collocant. ⁊ et̾¬
ne retributionis pal¬
mant expectant᷑:

Expanded text:
repleti. Fiunt enim sportae de junco, et palmarum foliis. Juncus nascitur super aquas, palma victorem coronat. Sancti quoque ne ab humore aeternitatis arescant, in ipso vitae fonte se collocant, et aeternae retributionis palmam exspectant.
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti. spei ꝑmanentis
firmam̃tũ. tanqͣm ipsiꝰ
montis soliditas. nullo
feno int̾posito ꝯtinet:¬
me septimane sunt pisci¬
culi benedicti. lib̾ noui.t.
gens postulat. ⁊ piscẽ sr̃¬
positum prunis. discipłis
in captura pisciũ porrex̃¬
¶.s Scõs illiꝰtem¬
poris. quo: ead ꝯdita ẽ
scͥptura. uł quoꝵ ip̃a
scriptura uitam ⁊ fi¬
Dem ⁊ passiones ꝯtinz
qui defluctib hiꝰse¬
culi erepti. ⁊ diuina
benedictione ꝯ secͣti. re¬
fectionẽ nob̃. ne in hu¬
ius mundi excursu de¬
dissue. exemplo. p̃̾bue¬
re:¬

Expanded text:
Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito contimae septimanae sunt. Pisciculi benedicti: libri Novi Tegens postulat, et piscem superpositum prunis discipulis in captura piscium porrillius temporis, per quos eadem condita est Scriptura: vel quorum ipsa Scriptura, fidem, vitam et passiones continet; qui de fluctibus saeculi erepti, et divina benedictione consecrati refectionem nobis, ne in hujus mundi excursu detis suae exemplo praebuere
Abbreviated transcription (Latin):
ors ẽ in inferno. um¬
brahuius corporis funt
peccata. quȩ numquã
sine morte. Qui ergo uult
fugere mortẽ: euitet um¬
bram:¬

Expanded text:
ors est in inferno. Umbra hujus mortis sunt peccata, quae nunquam sine morte. Qui ergo vult fugere mortem, vitet umbram
Abbreviated transcription (Latin):
enitentiam
agite. Cadem q̃
preco predicat.
alius quã inuo
clamat in ioħe
nib qͥ abinitio
aliquid diuini¬
tꝰ dixerunt. ⁊ tñ
iste solus niox.
quia ꝑeũ presẽs
uerbum ostendi¬
tͣ. quod alii lon¬
ge nuntiauert.
⁊ uerbum nich
ẽ medium. Set
ut uox sonuit
clausus destitit.
claruit. uñ. et
phetarumet
legis. qui uere
sunt uox clamã¬

Expanded text:
enitentiam agite. Eadem quae praeco praedicat: alius quam qui iclamat in Jordane nibus qui ab initio aliquid divinitus dixerunt: et tamen iste solus vox, quia per eum praesens verbum ostenditur quod alii longe nuntiaverunt. et verbum nihil est medium, sed ut vox sonuit, clausus destitit: claruit. Unde Joannes phetarum et legis, qui vere sunt vox claman