comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ hoc inquit ñ confundit᷑ ds̃.
uocari d̃s eoꝵ: Parauit enĩ illis ci¬
uitatẽ: liã quia nec ociose sint
post separationẽ huiꝰ corꝑis. neq
nicħ senciant: etiã in euangło pa¬
rabola quȩ de s pͦ aupere lataro et
diuite purpurato ꝓfert᷑. ostendit:⁊
quoꝵ unꝰ beatissimã sedẽ. id ẽ sinꝰ
abrahe requiẽ ꝓmeret᷑: aliꝰ intole¬
rabili ardore ȩt̾ni ignis cruciat᷑.
Si aut̃ et illud qđ dicit᷑ ad latro¬
nẽ. hodie mecũ eris in paradiso.
uoluerimꝰ intendere: quid aliud
manifeste significat. ꝗͣ ꝑdurare
in animab ñ solũ pͥstinos intel¬
lectus s etiã uicis situdine
eas congrua ꝓ meritoꝵ auctuũ q.
animã nosset post seꝑationẽ
carnis. uł pͥuandã sensu. uł in
nichilũ resolua̾ndã Non enĩ caro
eiꝰ in paradiso: s̃ anima ingressu¬
ra erat cũ xp̃o: Cauenda sane.
unmo toto horrore detestanda
prauissima hereticoꝵ ula distinc¬
tio: qui dũ ñ credunt xp̃m po¬

Expanded text:
pter quod, inquit, non confunditur deus uocari deus eorum: parauit enim illis ciuitatem. nam quia nec otiosae sint post separationem huius corporis neque nihil sentiant, etiam euangelii parabola quae de illo paupere Lazaro et diuite purpurato profertur ostendit, quorum unus beatissimam sedem, id est sinus Abrahae requiem promeretur, alius intolerabili ardore aeterni ignis exuritur. si autem et illud quod dicitur ad latronem: kodie mecum eris in paradiso uoluerimus intendere, quid aliud manifeste significat quam perdurare in animabus non solum pristinos intellectus, sed etiam uicissitudine eas congrua pro meritorum actuamque animam nosset, post separationem carnis uel priuandam sensu uel in nihilum resoitendam. non enim caro eius in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. cauenda sane, immo toto horrore est detestanda prauissima haereticorum illa distinctio, qui dum non credunt Christum po
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ostendi: qui hñs unde ua¬
leat erudiri doctrinã senioꝵ
uł instituta contẽpiserit par¬
iupendens illud eloquiũ qđ opor¬
tet diligentissime custodiri In¬
terroga patrem tuũ et annun-¬
tiabit tibi. prb̃os tuos et diceñ
tibi Omĩ gͥ conatu debet dis¬
cretionis bonũ uirtute humi¬
litatis adquiri. quȩ nos illesos
ab utraq potest nimietate ser¬
uare: Uetus namq sententia ẽ¬
etates equales sunt: Ad unum
enim finẽ nimietas ieiunii ac
uoracitas ꝑuenit: eodemq dis¬
pendio iugiliarũ inmoderata
continuatio monachũ. quo son¬
ni grauissimi torpor inuoluit.
Nam ꝑ excessũ continentiȩ debi¬
litatũ quemq ad illũ statũ re¬
uocari necesse est. in quo ne¬
gligens quisq ꝑ incuriã deti¬
netur: ut frequent̾ quos ꝑ cas¬
łrimargiam decipi ñ potuisse
conspeximus : ꝑ in moderationẽ
ieiunioꝵ uiderimus fuisse de¬
iectos. atq ad eandem quã ui¬

Expanded text:
tionis ostendi, qui habens unde uationis ostendi, qui habens unde ualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contempserit, parui pendens illud eloquium quod oportet diligentissime custodiri: interroga patrem tuum, et adnuntiabit tibi: seniores tuos, et dicent tibi. Omni igitur conatu debet discretionis bonum uirtute humilitatis adquiri, quae nos inlaesos ab utraque potest nimietate seruare. uetus namque sententia eetates aequales sunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum continentiae debilitatum quemque ad illum statum reuocari necesse est, in quo neglegens quisque per incuriam detinetur, ita ut frequenter quos per gastrimargiam decipi non potuisse conspeximus, per inmoderationem ieiuniorum uiderimus fuisse deiectos atque ad eandem quam ui
Abbreviated transcription (Latin):
gestũ fuisset in paulo. posteris
malũ p̃sũptionis p̃beret exem¬
plũ: dũ unusquisq sibimet ꝑsua¬
deret similimͦ se quoq debere
dei solius magisterio atq doctri¬
na. pocius quã senioꝵ institu¬
tione formari Quã p̾sũptionẽ
etiã ipse apłs ñ solũ litteris.
s etiã oꝑe atq exemplo docet
o mĩmodis detestandã ob hoc so¬
lũmodo se asserens ierosolimã
conscendisse. ut euangłiũ qđ
comitante gr̃a sp̃s sc̃i. cũ po¬
testate signoꝵ et ꝓdigioꝵ gen¬
tib p̃dicabat. cũ suis coapłis et
antecessorib priuata quodã mͦ
ac domestica examinatione con¬
ferret: Et contuli inquiens cũ
illis euangłiũ qđ p̃dico inter
gentes. ne forte in uacuũ cur¬
rerem. aut cucurissem Quis
ꝙͥ tam p̃sũptor et cecus sit. qͥ se¬
suꝰ audeat uidicio discretioniq
conmittere: cũ uas electionis
one testet᷑: Unde manifestissime
comꝓbat᷑ nulli a dño uiã ꝑfec¬

Expanded text:
gestum fugestum fumalum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere dei solius magisterio atque doctrina potius quam seniorum institutione formari. quam praesumptionem etiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo docet omnimodis detestandam, ob hoc solummodo se adserens Hierosolymam congcendisse, ut euangelium, quod comitante gratia spiritus sancti cum potestate signorum et prodigiorum gentibus praedicabat, cum suis coapostolis et antecessoribus priuata quodammodo ac domestica examinatione conferret, et contuli, inquiens, cum illis euangelium quod praedico inter gentes, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quis ergo tam praesumptor et caecus sit, quise audeat suo iudicio discretionique conmittere, cum uas electionis um conlatione testetur? unde manifestissime conprobatur nulli a domino uiam perfec
Abbreviated transcription (Latin):
hec sententia comꝓbat᷑. ut etiã
scripturis scĩs hanc eãdẽ insti¬
tutionẽ ñ ociose inueniamꝰ in¬
sertã ita ut puerũ samuelem
sio p̃electũ iudicio nollet ꝑ semetipsũ
diuini colloquii disciplina dñs eru¬
dire. s recurrere semel et iterũ
pateretur ad senẽ eũ quẽ ad
suũ conuocabat alloquiũ: etiã
illius qui offenderat dm̃. dũ seni¬
oris doctrina uellet institui. Et
iudicauerat. senioris mallet insti¬
tutione formari: ut scilicet et
illiꝰ qui ad diuinũ ministeriũ
uocabatur ꝓbaret᷑ humilitas.
et uiniorib forma subiectionisħ
ꝓponeret᷑ exemplo: Paulũ quoq
persemet ipsũ uocans et alloquens
reserare. confestim dirigere ad
ananiam maluit. et ab eo
iubet uiã ueritatis agnoscere di¬
cens Surge et ingredere ciuita¬
tem. et ibi tibi dicet᷑ quid tẽ
oporteat facere: Mittit itaq
et hunc ad seniorẽ. eũ q illius
pocius doctrina quã sua censet
institui: Ne scilicet qđ recte

Expanded text:
tentia conprobatur, at etiam scripturis sanctis hanc eandem institutionem non otiose repperiamus insertam, ita ut puerum Samuhelem iudicio praelectum sao nollet per semet ipsum diuini conloquii disciplina dominus erudire, sed recurrere semel et iterum pateretur ad senem, eumque ad suum quem uocabat adloquium etiam illius qui offenderat deum, dummodo senioris, doctrina uellet institui, et iudicarat, senioris mallet institutione formari, ut scilicet et illius qui ad diuinum ministerium uocabatur probaretur humilitas et iunioribus forma subiectionis huius proponeretur exemplo. Paulum quoque per semet ipsum uocans et adloquens reserare confestim, dirigere ad Annaniam mauult et ab eo iubet uiam ueritatis agnoscere dicens: surge et ingredere ciuitatem, etibi tibi dicetur quid te oportet hunc ad seniorem, eumque illius potius doctrina quam sua censet institui; ne scilicet quod recte
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis obtentu quã humanita¬
tis grã causaq frĩs assumeret: Itaq
ut norunt in aduentu frm̃ indif¬
ferent̃ soluere cotidiana ieiunia:
ita discedentib eis refectionẽ ob illoᷤᷤ
indultam continentia maiore com¬
pensant̾. ꝑceptionẽ cibi paruissi¬
nui acriore castigatione. ñ sola paniᷤ
sed etiã somini ipsius diminutione
durius exigentes:

Expanded text:
necessitatis obtentu quam humanitanecessitatis obtentu quam humanitatis gratia causaque fratris adsumeret. itaque ut norunt aduentu fratrum indifferenter soluere cotidiana ieiunia, ita discedentibus eis refectionem ob illos indultam continentia maiore conpensant, perceptionem cibi paruissimi acriore castigatione nec sola panis, sed etiam somni ipsius deminutione durius exigentes
Abbreviated transcription (Latin):
obtentu p̃bitam. districtiore ieiunio
in memet ipso pot̾o compensare:
Non enim possunt filii sponsi ieiu¬
nare: donec cũ illis ẽ sponsus Cũ
autẽ discesserit: tunc illi ieiunabt̃:
Uidam seniorũ cũ reficientẽ me
ut adhuc paululũ quid ederem
hortaretur. iamq me dixissem ñ
posse: respondit Ego iam septies
diuersis aduenientib fr̃ĩb m̃sam
posui: hortansq singulos cũ om̃ib
cibũ sũpsi.⁊ adhuc ęsurio. & cu
pͥmitꝰ nunc reficiens. iam te dicis
non posse:
idimꝰ alium in solitudine cõmo¬
rantem: qui nũquã se sibi soli ci¬
bum indulsisse testatꝰ ẽ Sed &̃
si ꝑ totos quinq dies ad eiꝰ cellã
nullus ẽ frib aduenisset. refecti¬
onem iugit̃ distulisse: donec sabba¬
torũ uł dñico die deuotȩ cong̾̃gati¬
onis obtentu ꝓcedens ad ȩccłam ꝑe¬
grinorũ quẽpiam reꝑisset: quẽ
exinde reducens ad cellam. cõsorte
eo refectionem corporis. ñ tam suȩ

Expanded text:
obtentu praebitam districtiore ieiunio obtentu praebitam districtiore ieiunio in memet potero conpensare. non enim possunt filii sponsi ieiunare, donec cum illis est sponsus: cum autem discesserit, tunc licito ieiunabunt. Quidam seniorum, cum reficientem me ut adhuc paululum quid ederem hortaretur, iamque me dixissem non posse, respondit: ego iam sexies diuersis aduenientibus fratribus mensam posui hortansque singulos cum omnibus cibum sumpsi, et adhuc esurio, et tu primitus nunc reficiens iam te dicis non posse? Uidimus alium in solitudine commorantem, qui numquam se soli sibi cibum indulsisse testatus est, sed etiam si per totos quinque dies ad eius cellam nullus e fratribus aduenisset, refectionem iugiter distulisse, donec sabbatorum uel dominico die deuotae congregationis obtentu procedens ad ecclesiam peregrinorum quempiam repperisset, quem exinde reducens ad cellam consorte eo refect.ionem corpori non tam suae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a seu desiderii ardor exposcat
attendere. sed quod aduenientis
requies uł infirmitas exigit p̃po¬
nere. & gratanter adimplere:
Ũde syriȩ partib seniorũ scita
discere cupientes egypti ꝓuintiã
petissemꝰ. ibiq tanta cordis alacritate
nos suscipi miramur. ut nulla ꝓrs
sicut fueramꝰ in palestine monaste¬
riis instituti. usq ad p̾stitutã ieiu¬
nii horam refectionis regula ser¬
uaret᷑. sed absq legitimis quarte
ana statio solueret᷑ : quidã seniorũ
ꝑcunctantib nob̾ cur ita indisfe¬
rent᷑ apud eos p̃terirent᷑ cotidiana
ieiunia. respondic leiunium semꝑ
ẽ mecum. Uos autem continuo di
missurus: mecum uigit̾ tenere
non possum: & ieiunium quidẽ
licet utile sit. ac iugit̾ necessarium
tam̃ uoluntarii muneris ẽ oblatio:
Opus autẽ caritatis: impleri exigit
p̾cepti necessitas: Itaq suscipiens
in uob̃ xp̃m. reficere eum debeo: de¬
ducens autẽ uos. humanitatẽ eius

Expanded text:
nostra seu desiderii ardor exposcat nostra seu desiderii ardor exposcat adtendere, sed quod aduenientis requies uel infirmitas exigit praeponere et gratanter inplere. Cum de Syriae partibus seniorum scita discere cupientes Aegypti prouinciam petissemus ibique tanta cordis alacritate nos suscipi miraremur. ut nulla prorsus, sicut fueramus in Palaestinae monasteriis instituti, usque ad praestitutam ieiunii horam refectionis regula seruaretur, sed absque legitimis quartaeana, statio solueretur, quidam seniorum percontantibus nobis, cur ita indifferenter apud eos praeterirentur cotidiana ieiunia, respondit: ieiunium semper est mecum, uos autem contimissurus mecum jugiter tenere non potero. Et jejunium quidem, licet utile sit ac jugiter necessarium, tamen voluntarii muneris est oblatio; opus autem charitatis impleri, exigit cepti necessitas. itaque suscipiens in uobis Christum reficere eum debeo, deducens autem nos humanitatem eius
Abbreviated transcription (Latin):
apud illos uilis habetur ac faciliꝰ.
abstinuisse se cognouimꝰ: nec eorũ
quẽpiam qui hanc regulã decli¬
tiantes. p̃termisso panis usu. legu¬
minum uł holerũ seu pomorum
refectionẽ sectati sunt int̾ ꝓbatis¬
simos habitos aliquando conspexi¬
mus: sed nec discretionis quidem
aut scientiȩ grãm consequutos:
Non solum enim cęt̾as inusitatas
escas expetere monachii ñ debere
decernunt: ne uidelicet cursus eiꝰ
uelut in ꝓpatulo eunctis expositꝰ
inanis factus ac uacuus. cenodoxie
morbo depereat: sed ne ipsã qͥdđe
ieuniorum castigationẽ communẽ.
cuiquã facile patefieri oportere
ꝓnuntiant. uerum quantũ fieri
potest contegi parit̾ ⁊ abscondi Ad¬
uentantib autẽ fratrib magis hu¬
manitatis ac dilectionis offerri de¬
bere uirtutem. quã continentię
districtionẽ & cotidiani ꝓpositi ri¬
gorem manifestari ꝓbabiliꝰ censu¬
erunt: nec quid uoluntas utilitaᷤq

Expanded text:
apud eos uilis habetur ac facilis, apud eos uilis habetur ac facilis, abstinuisse cognouimus, nec eorum quempiam, qui hanc regulam declinantes praetermisso panis usu leguminum uel holerum seu pomorum refectionem sectati sunt, inter probatissimos habitum aliquando conspeximus, sed ne discretionis quidem aut scientiae gratiam consecutum. non solum enim ceteris inusitatas escas expetere monachum non debere decernunt, ne uidelicet cursus eius uelut in propatulo cunctis expositus inanis factus ac uacuus cenodoxiae morbo depereat, sed nc ipsam quidem ieiuniorum castigationem communem cuiquam facile patefieri oportere pronuntiant, uerum quantum fieri potest contegi pariter et abscondi. aduentantibus autem fratribus magis humanitatis ac dilectionis offerri debere uirtutem, quam continentiae districtionem et cotidiani propositi rigorem manifestari probabilius censuerunt, nec quid uoluntas utilitasque
Abbreviated transcription (Latin):
qui concupiscentiȩ flagrantes ȩstꝰ
temꝑet. miniisq succendat᷑: uerũ
etiã qui ad
um prestet: quiq sit conuersatio¬
ni fratrum usuiq cominunis. Tri¬
plex enim natura est castrimargię:
Una. quȩ canonicam refectionis horã
p̃uenire compellit. alia quȩ tan¬
tummꝰ uentris ingluuie & saturita¬
te quarumlibet gaudet escarum.:
tertia. quȩ acuratioribus epulis
& excultiorib delectatur: Idõq ad¬
uersus eam necesse ẽ mo nachum
obseruantiam triplicem custodirt.
id ẽ. ut pͥmum legitimũ tempus
absolutionis expectet᷑. deinde ut
t̃tio. ut qualib cũq ȩscis uilioribq
contentus sit Quicquid enim
extra consuetudinẽ p̾sumitur.
usumq communem: ut uaneglę
antiquissima patrũ traditio notat:
nec quẽquã ex his quos merito sci¬
entiȩ ac discretionis enituisse ꝑui¬
dimꝰ. uł quos ad imitandũ gr̃ã
xpĩ uelut splendidissima lumini¬
ria om̃ib p̃locauit. esu panis qui

Expanded text:
qui concupiscentiae flagrantis aestus qui concupiscentiae flagrantis aestus temperet, minusque succendat, verum etiam qui ad um praestet; quique sit conversationi fratrum usuique communis. Triplex enim natura est gastrimargiae: una quae canonicam refectionis horam praevenire compellit; alia quae tantummodo ventris ingluvie et saturitate quarumlibet gaudet escarum; tertia, quae accuratioribus epulis et esculentioribus oblectatur. Ideoque adversus eam necesse est monachum observantiam triplicem custodire, id est, ut primum legitimum tempus absolutionis exspectet; deinde uttertio ut qualibuscumque escis uilioribusque contentus sit. quidquid autem extra consuetudinem praesumitur usumque communem, ut uanitatisantiquissima patrum traditio notat. nec quemquam ex his, quos merito scientiae ac discretionis enituisse peruidimus uel quos ad imitandum gratia Christi uelut splendidissima luminaria omnibus praelocauit, esu panis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus ieuinio ꝑuenire: Cet̾um la¬
bor nob̾ impenditur incassum: si
hunc quidem contemplatione fi¬
nis infatigabiliter sustinemus: finẽ
uero ꝓpt̾ quẽ tolerauimꝰ affuctio¬
nes tantas. obtinere nequeamꝰ. Meliꝰq
fuit int̾dictis escis animȩ temꝑasse:
quam uoluntariis minusq noxiis
corporalit̾ ieiunasse. In his enim
simplex & innoxia creaturȩ di ꝑ¬
ceptio est. nichil ꝑ semet ipsam
habens peccati: in illa uͦ pͥmitus
fratrum ꝑnitiosa deuoratio.
de qua dicitur Noli diligere
cletrahere: ne eradiceris & de
ira atq inuidia. beatus iob dicit.
Ec enim stultum int̾ficit iracun¬
dia : & paruulum occidit inui¬
dia. Simulq notandũ: quod qͥ
irascitur. stultus. & qui inuidet
paruulus iudicetur: Ille namq
non immerito stultus uidicatur.¬
qui uoluntarie sibi mortẽ ire sti¬
mulis incitatus inducens: & hic
dum liuet. paruulum minorẽq:
se probat. Dum enim inuidet: testa¬
tur maiorem eẽ eum cuius ꝓsperi

Expanded text:
mus jejunio pervenire. Caeterum lamus jejunio pervenire. Caeterum labor a nobis impenditur incassum, si hunc quidem contemplatione finis infatigabiliter sustinemus; finem vero propter quem toleravimus afflictiones tantas, obtinere nequeamus: meliusque fuit interdictis escis animae temperasse, quam voluntariis minusque noxiis corporaliter jejunasse. In his enim simplex et innoxia creaturae Dei perceptio est, nihil per semetipsam habens peccati: in illis vero primitus fratrum perniciosa devoratio, de qua dicitur: Noli diligere detrahere, ne eradiceris. Et de ira atque invidia beatus Job dicit: Etenim stultum interficit iracundia, et parvulum occidit invidia . Simulque notandum, quod qui irascitur, stultus; et qui invidet, parvulus judicetur. Ille namque non immerito stultus judicatur, voluntarie sibi mortem irae stimulis incitatus inducens; et hic dum livet, parvulum minoremque se probat. Dum enim invidet, testatur majorem esse eum cujus prosperit
Abbreviated transcription (Latin):
instabilis. pastꝰ ẽ quidã animȩ. noxus
escis eam nutriens: in exꝑtem uͦ cȩlestiͤ
panis ac solidi cibi inposterũ dere¬
linquens Ab his itaq quantũ nob̃
ẽ iurtꝰ sacratissimo ieiunio continenteᷤᷤ:
utilem habemꝰ commodãq obseruan¬
tiam ieiunii corporalis Labor nãq
carnalis. sp̃c contritioni coniunctus:
acceptissimũ dõ sacrificiũ dignũq
scĩtatis habitaculum. puris mundisq
recessib exhibebit: Cet̾um si corpo¬
ralit̾ ieiunantes. ꝑnitiosissimis ani¬
tis: ꝑ eam scilicet substantiã delin¬
quentib nob̃. qua efficimur habita¬
culum spc̃ scĩ Non enĩ tam corrup¬
Oportet gͦ ext̾iore homine ieiunante:
int̾iorem qͦq similit̾ a cibis noxiis
temꝑare Quẽ p̃cipue exhiberi mun-¬
dum dõ. ut hospitẽ in se xp̃m reciꝑe
mereatur: beatꝰ apłs monet his uerbiᷤ
continentie corporalis impendere:
ut ad puritatem cordis hoc possi

Expanded text:
instabilis pastus quidam est animae, nonis instabilis pastus quidam est animae, nonis escis eam nutriens, expertem uero caelestis panis ac solidi cibi in posterum derelinquens. ab his itaque, quanta nobis est uirtus, sacratissimo ieiunio continentes utilem ^ habebimus commodamque obseruantiam ieiunii corporalis. labor enim carnalis spiritus contritioni coniunctus acceptissimum deo sacrificium dignumque sanctitatis habitaculum puris mundisque recessibus exhibebit ceterum si corporaliter ieiunantes perniciosissimis anitis, per eam scilicet substantiam delinquentibus nobis, qua efficimur habitaculum spiritus sancti. non enim tam corrupoportet ergo exteriore homine ieiunante interiorem quoque similiter cibis noxiis temperare, quem praecipue exhiberi mundum deo, ut hospitem in se Christum recipere mereatur, beatus apostolus monet his uerbis: continentiae corporalis inpendere, ut ad puritat
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. & corporis puritatẽ sufficere
posse credamus: nisi fuerit huic ani¬
mȩ quoq ieiunium copulatum:
HNabet nãq ⁊ illa suos noxios cibos: qͥb
impinguata etiã sine ȩscarũ ab un¬
dantia ad luxurię p̾rupta deuolui¬
dir: Detratio cib eius est: & quidem
ꝑsuauis: Ira etiã cib eiꝰ est. licet mini¬
me lenis: ad horam tam̃ infelici eam
esu pascens. ac parit̾ letali sapore ꝓ¬
sternens:. Inuidia cib est mentis: ui¬
rulentis eam sucis corrumpens: & ꝓ¬
speritatis alienȩ successib uigit̾ mise¬
ram excutiare non desinens: Ceno¬
doxia id ẽ uana gła. cib eiꝰ ẽ: qui
delectabili eam esca ꝑmulcet ad tẽpꝰ. ⁊
pꝰ uero uacuam omĩq uirtute spoli¬
itam reddet ac nudam: cunctis eã
spãlib fructib sterilem manemq¬
dimittens: ita ut ñ solum immaniũ
laborum faciat merita deꝑire: uerũ
etiam supplicia maiora conquirat:
Omĩs concupiscentia & ꝑuagatio cordis

Expanded text:
cordis et corporis puritatem sufficere cordis et corporis puritatem sufficere posse credamus, nisi fuerit huic animae quoque ieiunium copulatum. habet namque et illa suos noxios cibos, quibus inpinguata etiam sine escarum abundantia ad luxuriae praerupta deuoluitur. detractatio cibus est eius, et quidem persuauis. ira etiam cibus est eius, licet minime lenis, ad horam tamen infelici eam esu pascens ac pariter letali sapore prosternens. inuidia cibus est mentis, uirulentis eam sucis corrumpens et prosperitate alieni successus iugiter miseram excruciare non desinens. cenodoxia, id est uana gloria., cibus est eius, qui delectabili eam esca permulcet ad tempus, post uero uacuam omnique uirtute spoliatam reddit ac nudam, cunctis eam spiritalibus fructibus sterilem inanemqdimittens, ita ut non solum inmanium laborum faciat merita deperire, uerum etiam supplicia maiora conquirat. omnis concupiscentia et peruagatio cordis
Abbreviated transcription (Latin):
bere non potuit᷑. quomͦ ȩstꝰ carnalis
concupiscentiȩ ualebit extinguere:
& qui non quiuit passiones in ꝓpatulo
sitas paruasq compescere: quẽ admo¬
dum occultas nulloq hominũ testi
prurientes. moderatrice discretione
pot̾it debellare: & ideirco ꝑ singłos
motꝰ. ⁊ in qͦlibet desiderio robur
animȩ comꝑbabitur: Quȩ si in nii¬
nimis aꝑtisq cupiditatib suꝑatur.
quid in maximis ac fortiorib occul¬
tisq sustineat. unicuiq sua conscien¬
tia testis est.
Ion enim ẽ nob̾ adu̾sarius extrinsecꝰ
formidandꝰ: in nob̃met ipsis hostis in¬
clusus ẽ. Intestinum nob̾ cotidie inge¬
ritur bellum: Deuicto eo. omĩa quȩ
forinsecus sunt reddentur infirma:
ac militi xp̃i uniu̾sa pacata erunt¬
& subdita. Non habebimꝰ adu̾sariũ
nob̃ extrinsecus metuendũ: si ea quȩ
intra nos sunt. spu̾i deuicta subdant᷑:
Nec solum nob̃ istud uisibile ieiuniũ
uisibilium ciborum ad ꝑfectionem

Expanded text:
bere non potuit, quomodo aestus carnalis bere non potuit, quomodo aestus carnalis concupiscentiae ualebit extinguere? et qui non quiuit passiones in propatulo sitas paruasque conpescere, quemadmodum occultas nulloque hominum teste prurientes moderatrice discretione poterit debellare? et idcirco per singulos motus et in quolibet desiderio robur animae conprobatur: quae si in minimis apertisque cupiditatibus superatur, quid in maximis ac fortioribus occultisque sustineat, unicuique sua. conscientia testis est. Non enim nobis est aduersarius extrinsecus formidandus: in nobismet ipsis hostis inclusus est, intestinum nobis cotidie geritur bellum. deuicto eo omnia quae forinsecus sunt reddentur infirma ac militi Christi uniuersa pacata erunt et subdita. non habebimus aduersarium nobis extrinsecus metuendum, si ea quae intra nos sunt spiritui deuicta subdantur, nec solum nobis istud ieiunium uisibilium ciborum ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
& aduersus potestates. adu̾sus mun
di rectores tenebrarũ harũ: contra
spãlia nequitiȩ in cȩlestib Aliter
enĩ congdi cũ illis nullomͦ pot̾imꝰ:
nec sp̃ales pugnas merebimur exꝑi¬
ri carnali deiecti conflictu. & colluc¬
tatione uentris elisi: meritoq nob̾
ab apło cum exprobratione dicetur.
Temptatio uos ñ app̃hendꝰ t nͥ humana
gitur monacus ad pugnas int̾iorũ
certaminũ cupiens ꝑuenire. hanc¬
in pͥmis cautionẽ sibi met indicat.
ut ñ potus quicquã ñ ȩsus ulla ob¬
lectatione deuictus. ante stationem
legitimã. communẽq refectionis ho¬
ram. extra mensam ꝑcipere sibimet
prorsus indulgeat: sed ne refectione
quidẽ transacta ex his p̃sumere sibi
quantulumcũq p̃sumat᷑. similit̃ qͦq
canonicum somni tempꝰ mensurãq
custodiat : Codem naniq studio iste
sunt mentis amputandȩ lasciuiȩ:
quo meretricationis uitiũ desecandũ
Qui enim gulȩ suꝑfluos appetitꝰ in hi¬

Expanded text:
, adversus potes, adversus potesdi rectores tenebrarum rum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. aliter enim congredi illis nullo modo poterimus, nec spiritales pugnas merebimur experiri carnali deiecti conflictu et conluctatione uentris elisi, meritoque nobis ab apostolo cum exprobratione dicetur: temptatio uos non adpre-hendit nisi humana. Igitur monachus ad pugnas interiorum certaminum cupiens in primis cautionem sibimet indicat, ut non potus quidquam, non esus ulla oblectatione devictus, ante stationem legitimam communemque refectionis horam, extra mensam percipere sibimet prorsus indulgeat; sed ne refectione quidem transacta, ex his praesumere sibi quantulumcumque permittat: similiter quoque canonicum somni tempus mensuramque custodiat. Eodem namque studio istae sunt mentis amputandae lasciviae, quo meretricationis vitium desecandum. Qui enim gulae superfluos appetit
Abbreviated transcription (Latin):
thletȩ xp̃i in corpore commoranti
nũquã deficit colluctationũ palma:
sed quantomagis triumphoꝵ suc
cessib creuerit᷑. tanto ei etiã collucta¬
tionum robustior ordo succedit:. Sub¬
iugata etenim carne atq deuicta.
quante aduersariorũ cohortes. qͣnta
hostium agmina adu̾sus uictorẽ
militem xp̃i. triumphis eiꝰ instigata
consurguntꝰ. scilicet ne pacis ocio
miles xp̃i lentescens. incipiat obli¬
uisci colluctationũ suarũ głosa
certamina: ac securitatis inertia
dissolutꝰ. p̾miorũ stipendus ac tri¬
umphorũ meritis defraudetur:
Itaq si ad hos triumphorũ gradus
cupimꝰ crescente uirtute conscende:
eodem nos qͦq ordine oportet p̾lioꝵ
inire certamina: & pͥmũ cũ apło di¬
cere.: Sic pugno. ñ quasi aerem uer¬
berans : sed castigo corpꝰ meũ.⁊ ser¬
uituti subicio: ut hoc conflictu su¬
perato. rursum cũ eo dicere possimꝰ:
Non ẽ nob̾ colluctatio adu̾sus carnem
& sanguinẽ: sed adu̾sus pͥncipatus¬

Expanded text:
thletae Christi in corpore commoranti numquam deficit colluctationum palma: sed quantcessibus creuerit, tanto ei etiam conluctationum robustior ordo succedit. subiugata etenim carne atque deuicta quantae aduersariorum cohortes, quanta hostium agmina aduersus uictorem militem Christi triumphis eius instigata consurgunt, scilicet ne pacis otio miles Christi lentescens incipiat obliuisci conluctationum suarum gloriosa certamina, ac securidissolutus, praemiorum stipendiis ac triumphorum meritis defraudetur. Itaque si ad hos triumphorum gradus cupimus crescente virtute conscendere, eodem nos quoque ordine oportet praeliorum inire certamina, et primum cum Apostolo dicere: Sic pugno non quasi aerem verberans, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio , ut hoc conflictu superato, rursus cum eo dicere possimus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: fratres ctiã ad cotidianas
uigilias exsuscitare p̾sumat
Ded quãius eũ consuetudo diurna
hora solita eiugilare cõpellat:
tam̃ sollicite frequent̾q stellarũ
cursu. pͣstitutũ congͣgationis tẽpꝰ
explorans. ad orationũ eosinui-¬
tat officiũ: ne in utroq inueniat᷑
incautꝰ. si uł opp̃ssus somno statutã
noctis transgrediatur horã. ut ean-
uł quieti omĩum deseruisse. quã
requiei sue satisfecisse credatur:
Hoc quoq nosse debemꝰ. qͦđ auesꝑa
sabbati quȩ lucescit indiem dñicũ
usq in uesꝑam sequentẽ. apud eg̃p¬
tios genua ñ curuari:. sed nec totis
quidem quinquagesimȩ diebus:
nec custodiri in eis ieiunioꝵ regłam
Quarũ rerũ ratio: suo loco incollatio¬
nib senioꝵ cũ dñs usserit exponet.
N unc ꝓpositũ est nob̾ causas tantũ¬
modo brrui narratione ꝑcurrere.
ne castigatũ modũ uolum̃ excedenᷤ.
aut fastidio legentẽ oneret. aut

Expanded text:
verit, fratres etiam ad quotidianas verit, fratres etiam ad quotidianas vigilias exsuscitare praesumit. Sed quamvis eum consuetudo diuturna, hora solita evigilare compellat, tamen sollicite, frequenterque stellarum cursu praestitutum congregationis tempus explorans, ad orationum eos invitat officium, ne in utroque inveniatur incautus, si vel oppressus somno statutam noctis transguel quieti omnium deseruisse quam requiei suae satisfecisse credatur. XVIII. Hoc quoque nosse debesabbati, quae lucescit in diem dominicum, usque ad vesperam sequentem apud Aegyptios genua non curvari; sed nec totis quidem Quinquagesimae diebus, nec custodiri in eis jejuniorum regulam: Quarum rerum ratio suo loco in Collationibus Seniorum, cum Dominus jusserit, exponetur. . Nunc propositum est nobis causas tantummodo brevi narratione percurrere, ne statutum modum volumen excedens, aut fastidio legentem oneret, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tradi sathane: isiquis orationi eiꝰ
antequã recipiatur a seniore. incon¬
siderata pietate ꝑmotꝰ. cõmunicare
p̃sũpserit. complicẽ se dãnationis
eius efficiat᷑. tradens scilicet semet
ipsũ uoluntarie sathanȩ. cui ille
ꝓ sui reatꝰ emendatione fuerat de¬
putatꝰ: in eo uł maxime gͣuius cri¬
men incurrens. qͦđ cũ illo se. uł
cõfabulationis uł orationis cõmu¬
nione miscendo. maiorẽ illi genet
insolentiȩ fomitemꝰ. ⁊ contumatiã
delinquentis in penus enutriat:
ꝑnitiosum nãq solatiũ tribuens.
cor eius magis ac magis faciet in¬
durari: nec humiliari eũ sinet.
ob quod fuerat seg̃gatꝰ ⁊̃ ꝑ hoc
uł increpationẽ senioris ñ magni
pendere: uł dissimulant̃ desatisȩ¬
factione ⁊ uenia cogitare Is autẽ
cui religiosi conuentꝰ cõmonitio
uł sinaxeos cura cõmittit᷑. ñ passi
ut libitũ est. nec ut ꝓ nocte fuerit
exꝑgefactꝰ aut oportunitas eum
somni ꝓpͥi. seu insomnii coarta¬

Expanded text:
tradi Satanae, et quisquis orationi eius, antequam recipiatur a seniore, inconsiderata pietate. permotus communicare praesumpserit, conplicem se damnationis eius efficiat, tradens scilicet semet ipsum uoluntarie Satanae, cui ille pro sui reatus emendatione fuerat deputatus: in eo uel maxime grauius crimen incurrens, quod cum illo se uel confabulationis uel orationis communione miscendo maiorem illi generet insolentiae fomitem et contumaciam delinquentis in peius enutriat. perniciosum namque solacium tribuens cor eius magis magisque faciet indurari nec humiliari eum sinet, ob quod fuerat segregatus, et per hoc uel increpationem senioris non magni pendere uel dissimulanter de satisfactione et uenia cogitare. Is autem, cui religiosi conuentus commonitio uel synaxeos cura committitur, non passim ut libitum est nec prout nocte fuerit expergefactus aut oportunitas eum somni p
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiationis eorũ primordia ui¬
derimus. consequens fuisse intelli¬
gamus. ut in tam sublimia ꝑfecti.¬
onis fastigia talium initiorũ funda¬
mentia consurgerent Igit᷑ ambiens
quis intra cęnobii disciplinã recipi:
non ante ꝓrsus admutitur. quã
dieb decẽ uł eo ampliꝰ pro forib¬

Expanded text:
renuntiationis eorum primordia uirenuntiationis eorum primordia uiderimus, consequens fuisse intellegamus, ut in tam sublimia perfectionis fastigia talium initiorum fundamenta. consurgerent. Igitur ambiens quis intra coenobii recipi disciplinam non ante prorsus admittitur, quam diebus decem uel eo amplius pro forib
Abbreviated transcription (Latin):
e canonico
qui de-¬
beat
in diur¬
niscon.¬
uenticuliᷤ
ꝑ monasteria
custorliri. ad
institutionem eius qui renuntiat
huic mundo. narrationis nos ordi¬
ne. puocante transimus: Conditi¬
ones in primis quib hii quiad dñm
conuerti cupiunt recipiant᷑ in cęno-¬
biis. breui quantũ possumꝰ studen¬
tes sermone cõplecti: quedã scilicet
de egyptioꝵ. quedã de tabenͤnesio¬
tarum regulis admiscentes. quorũ¬
in thebaide est cȩnobiũ quanto nu-¬
mero populosius cunctis. tanto con¬
uersationis rigore districtius: Siqͥdẽ
reguntur: tantaq fit obedienti hic
tam ꝓlixus monachoꝵ numerꝰ. omĩ
ȩuo seniori suo subditꝰ: quanta non
potest apud nos unꝰ uni uł obȩdire
ꝓ modico tempore. uł pesse: Quorũ¬
tam longa ꝑseuerantia. & humilitas
atq subiectio. quẽ admodũ tam diu¬
turna ꝑduret. qua ue institutione
formetur. ꝑ quã usq ad incuruam
senectam in cȩnobio ꝑseuerant: opinor
intego tenuisse meminimꝰ: ut cũ

Expanded text:
e canonico qui debeat in diurnis conuenticulis per monasteria custodiri, ad Înstitutionem eius, qui renuntiat huic mundo, narrationis nos ordine prouocante transimus, condiciones in primis, quibus hi qui ad deum conuerti cupiunt recipiantur in coenobiis, breui quantum possumus studentes sermone conplecti, quaedam scilicet de Aegyptiorum, quaedam de Tabennesiotarum regulis admiscentes, quorum Thebaide est coenobium, quantum numero populosius cunctis, tanto conuerreguntur, tantaque fit obedientia hic tam prolixus Monachorum numerus omni aevo seniori suo subditus, quanta non potest apud nos unus uni vel obedire pro modico tempore, vel praeesse. CAPUtam longa perseuerantia et humilitas atque subiectio quemadmodum tam diuturna perduret quaue institutione formetur, per quam usque ad incuruam senectam in coenobio perseuerent, opinor integro tenuisse meminimus, ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut mentem nrãm spãli meditati¬
one iugiter occupatam. futura
spe. & contemplatione reꝑmissȩ
beatitudinis eri gamꝰ. Hoc enim
mͦ uniu̾sa tristitiarũ genera. siue
quȩ ex p̃cetlenti ira descendunt
siue quȩ amissione lucri. uł detri¬
m̃ti illatione nob adueniunt. seu
de irrogata generantur iniuria.
siue que de irrationabili mentis
confusione ꝓcedunt. seuquȩ leta¬
lem desperationẽ nob̾ indicunt.
ualebimꝰ suꝑare : cũ ȩt̾narũ rerum
ac futurarum intuitu. semꝑ lȩci
atq immobiles ꝑdurantes. nec ca.¬
sib deiecti p̾sentib nec ꝓsperis
fuerimus elatĩ. utraq uelut cadu¬
ca . & mox transeuntia cõtemplantes:¬

Expanded text:
ut mentem nostram spiritali meditatiut mentem nostram spiritali meditatione iugiter occupatam futura spe et contemplatione repromissae beatitudinis erigamus. hoc enim modo uniuersa tristitiarum genera, siue quae ex praecedente ira descendunt, siue quae amissione lucri uel detrimento inlato nobis adueniunt seu de inrogata generantur iniuria, siue quae de inrationabili mentis confusione procedunt, seu quae letalem desperationem nobis inducunt, ualebimus superare, cum aeternarum rerum ac futurarum intuitu semper laeti atque inmobiles perdurantes nec casibus deiecti praesentibus nec prosperis fuerimus elati, utraque uelut caduca et mox transeuntia contemplantes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis extendens: & qͦdãmodo
lȩta ac spe ꝓfectꝰ sui uegetata cun-¬
ctam affabilitatis ⁊ longammitatis
retinet suauitatem: habens in semoe¬
rat apłs. Fructꝰ autẽ spc̃ ẽ. caritas.
gaudium pax. longanimitas. bo¬
nitas. benignitas. fides. mansuetu¬
do. continentia: Hȩc uͦ asꝑima:
impatiens: dura. plena rancore
& merore infructuoso. ac despera¬
tione pęnali. eũ quẽ complexa
fuerit ab industria ac salutari
dolore frangens ac reuocans. uttpote
irrationabilis. & int̃̾cipiens: ñ solũ
orationis efficatiam: uerũ etiam
unusos quos deximꝰ fructus
conferre Quaꝓpt̾ absq illa quȩ
uł ꝓ salutari pęnitentia uł pro
studio ꝑfectionis. seu ꝓ desiderio
suscipitur futuroꝵ: omĩs tristitia
tanquã scłi & quę mortẽ inferat
ȩqualit̃ repellenda est: ac sicut
fornicationis sp̃e. seu philargirię
uł irȩ. de nr̃is cordib penitus
extrudenda
anc gͦ ꝑnitiosiffiamam passionẽ
ita de nob̾ expellere pot̾imus.

Expanded text:
fectionis extendens, et quodammodo laeta ac spe profectus sui vegetata, cunctam affabilitatis et longanimitatis retinet suavitatem, habens in semetritas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia . Haec vero asperrima, impatiens, dura, plena rancore et moerore infructuoso, ac desperatione poenali, eum quem complexa fuerit ab industria ac salutari dolore frangens ac revocans, utpote irrationabilis et intercipiens non solum orationum efficaciam, verum etiam universos, quos praediximus, fructus conferre. Quapropter absque illa quae vel pro salutari poenitentia vel pro studio perfectionis seu pro desiderio suscipietur futurorum. Omnis tristitia tanquam saeculi et quae mortem inferat aequaliter repellenda est, ac sicut fornicationis spiritus philargyriae vel irae, de nostris cordibus penitus extrudenda. Hanc ergo perniciosissimam passionem ita de nobis expellere poterimus,
Abbreviated transcription (Latin):
embrimiis parit̾
belli uicẽ fr̃ib in sinaxi considentib
p̃stant: nc̃ uͦ subiecta ceruicib clor¬
mientiũ p̃bent capiti ñ ninue du¬
rum. s tractabile aptũq fulcimen¬
tũ: ad quos monachoꝵ usus iccirco
hȩc uł maxime oportuna habent᷑
et congrua: qđ ñ solũ sint aliquatenꝰ
mollia: paruoq et opere p̃parent᷑ et
precio. ut pote passim papiro ꝑ ripas
nili fluminis emergente: s etiã qđ
ad remouendũ seu cũ necesse fuerit
admouendũ. habilis materie leuisq
nature sunt: Atq ita p̃cepto senis tan¬
dem sumꝰ ad degustationẽ sõnni one¬
rosa quiete compositi: tam digeste
collationis inflãnmati gaudio quã
repuiissȩ disputationis expectatione
suspensi:¬

Expanded text:
embrimiis pariterbilli uicem fratribus in synaxi considentibus praestant, nunc uero subiecta ceruicibus dormientium praebent capiti non nimie durum, sed tractabile aptumque fulmentum. ad quos monachorum usus haec idcirco uel maxime oportuna habentur et congrua, quod non solum sint aliquatenus mollia paruoque et opere praeparentur et pretio, utpote passim papyro per ripas Nili fluminis emergente, sed etiam quod ad remouendum seu cum necesse fuerit admouendum habilis materiae leuisque naturae sint. atque ita praecepto senis tandem sumus ad degustationem somni onerosa quiete conpositi, tam digestae conlationis inflammati gaudio quam repromissae disputationis expectatione suspensi
Abbreviated transcription (Latin):
tam antiquis quã recentib ruinis
et casib diuersoꝵ. qui ꝓ eo quod
minꝰ fuerant eã assecuti ꝑnicioso
deiecti sunt lapsir inquantũ pos¬
sumus utilitates eiꝰ et conmoda
retractemꝰ Quib discussis. quẽ ad¬
modũ expetere eã atq excolere
debeamꝰ. efficatius instruam᷑: consi¬
derantes eiꝰ meriti et gr̃ẽ dignitatẽ
Est enĩ ñ mediocris quedã uirtus.

Expanded text:
tam antiquis quam recentibus ruinis tam antiquis quam recentibus ruinis et casibus diuersorum, qui pro eo quod minus eam fuerant adsecuti pernicioso deiecti sunt lapsu, in quantum possumus utilitates eius et commoda retractemus: quibus discussis quemadmodum expetere eam atque excolere debeamus efficacius instruamur, considerantes meriti eius et gratiae dignitatem. est en
Abbreviated transcription (Latin):
egustato itaq matu¬
tino sopore.cũ ortũ
lucis tandẽ nobis cla
ruisse gaudentes. reꝓmissã
narrationẽ reposcere cepissemꝰ: beatꝰ
moyses ita exorsus est: Cũ uideã uoꝰ
tanto desiderii ardore flaminatos.
ut ne ipsũ quidẽ paruissimũ mo
trahens. refectioni carnis maluerã
deputare. ad requiẽ credã ur̃i corꝑis
cumbit: Necesse ẽ enĩ me in ꝑsoluen¬
do debito tanto maiorẽ deuocioniᷤ
curã gerere: quanto uos attentius¬
id uideo postulare scđm illã senten¬
tiam: Si sederis cenare ad mensã po-¬
tentis: sapienter intellige quȩ appo¬
nunt᷑ tibi. et immitte manũ tuã:
sciens quia talia de oportet p̾̃ꝑare:
Quãobrẽ de bono discretionis eiusq
uirtute dicturi. in quã sermo nocͥ¬
turnȩ collationis ingressus. finẽ
nr̃e disputationi dedit. congruũ
credimꝰ excellentiã eiꝰ patrũ primo
consignare sentenciis: ut cũ patu¬
erit. quid de illa senserint. uł ꝓnũ¬
tiauerint maiores nr̃rͥ tũ platis

Expanded text:
Degustato itaque matutino sopore cum ortum lucis tandem ruisse gaudentes, repromissam narrationem reposcere coepissemus, beatus Moyses ita exorsus est: Cum videam vos tanti desiderii ardore flammatos, ut ne ipsum quidem parvissimum quitrahens refectioni carnis malueram deputare, ad requiem credam uestri corpocumbit. necesse est enim etiam me in persoluendo debito tanto maiorem deuotionis curam gerere, quanto uos id adtentius uideo postulare, secundum illam sententiam: si sederis cenare ad mensam potentis, sapienter intellege quae adponuntur tibi, et inmitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare. quamobrem de bono discretionis eiusque uirtute dicturi, in quam sermo nocturnae conlationis ingressus finem nostrae disputationi dedit, congruum credimus excellentiam eius patrum primo consignare sententiis, ut cum patuerit quid de illa senserint uel pronuntiauerint maiores nostri, tum prolatis
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ nr̃ȩ salutis sapientięq scđm
scripturas: timor dnĩ ẽ: De timo¬
re dñi: nascit᷑ cõpunctio salutaris:
De conpunctione cordis ꝓcedit
abrenuntiatio. id ẽ nuditas: ⁊ con¬
temptꝰ omĩum facultatũ: De nu¬
ditate: humilitas ꝓcreat᷑. De hu¬
militate: mortificatio uoluptatum

Expanded text:
cipium nostrae salutis ac sapientiae secundum cipium nostrae salutis ac sapientiae secundum scripturas timor domini est. de timore domini nascitur conpunctio salutaris. de conpunctione cordis procedit abrenuntiatio, id est nuditas et contemptus omnium facultatum. de nuditate humilitas procreatur. de humilitate generatur mortificatio uoluntatum.
Abbreviated transcription (Latin):
iceptũ facias in hoc
tũmͦ sc̃m. illud utile. illud sapi¬
ens eẽ iudicans. quicqͥd tͥ uł lex
dĩ uł senioris exam̃ indixerit.
ali &enĩ institutione fundatꝰ sub
hac disciplina pot̾is ꝑdurare ꝑ¬
petuo: ⁊ de cȩnobio nullis temp¬
tationib inimiçi. nullis factionib
deuolueris: Ergo patientia tuã
ñ debes de alioꝵ sperare uirtute :
id ẽ. ut tunc eam tantũm possi¬
deas. cũ a nemine fueris irritatꝰ:
Qđ ut possit ñ euenire. tuȩ ñ sub¬
iacet potestati: sed potius de hu-¬
militate ⁊ lõganimitate tua quȩ
in tuo pendet arbitrio Et ut hec
omĩa quȩ latiori sermone digesta
sunt.cordi tuo facilius inculcent᷑:
ac tenacissime tuis sensib uale¬
ant inherere: qddã ex his breui¬
arium colligã. ꝑ qͦd possis bui¬
tate ⁊ cõpendio mandatoꝵ menio¬
rit̃ uniuersa cõplecti: Audi gͦ
paucis ordinẽ: ꝑ quẽ ascendere
ad ꝑfectionẽ summã sine ullo la¬
bore ac difficultate ualeas: Prin¬

Expanded text:
ceptum facias in hoc tummodo sanctum, illud utile, illud sapiens esse iudicans, quidquid tibi uel lex dei uel senioris examen indixerit. tali etenim institutione fundatus sub hac disciplina poteris durare perpetuo et de coenobio nullis temptationibus inimici, nullis factionibus deuolueris. Ergo patientiam tuam non debes de aliorum sperare uirtute, id est ut tunc eam tantummodo possideas, cum a nemine fueris inritatus quod ut possit non euenire, tuae non subiacet potestati, sed potius de humilitate tua et longanimitate, quae in tuo pendet arbitrio. Et ut haec omnia, quae latiore sermone digesta sunt, cordi tuo facilius inculcentur ac tenacissime tuis sensibus ualeant inhaerere, quoddam ex his breuiarium colligam, per quod possis breuitate et conpendio mandatorum memoriter uniuersa conplecti. audi ergo paucis ordinem, per quem scandere ad perfectionem summam sine ullo labore ac difficultate praeualeas. prin
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nȩ supplicio leprȩ
qultatur: & aliquid ex his que
ee ante possedimꝰ caueamus
aquirere: Nec non etiã iudȩ
meritum uł exitũ formidantes.
quicquã pecuniȩ resumere ꝗ
inel a nob̾ abiecimꝰ. tota utemꝰ

Expanded text:
erno supplicio leprae multatur, et aliquid ex his quae nec ante possedimus caueamus adquirere. nec non etiam Iudae uel meritum uel exitum formidantes quicquam pecuniae resumere, quam semel a nobis abiecimus, tota u
Abbreviated transcription (Latin):
dicturi. unde competentiꝰ donan¬
te do. quã ex ipso habitu mona-¬
clior sumemꝰ exordium: Quoꝵ¬
carne uitiorũ. emortuam ext̃ioris
hominis eutem. sp̃c uirtute disten¬
dant: Et ideurco in pruma signifi¬
canter adiecit. quod scilicet neqͣ ꝗ̃
suerint sola cordis mortificatione
contentĩ. uerũ etiam ext̾ioris ho¬
minis motꝰ. ⁊ ipsius naturȩ incen-¬
tiua continentiȩ pruina extrin¬
secus accedente. habuerint cõge¬
latam. nullum iam dũtaxat se¬
cundũ apłm regnum peccati in
suo mortali corpore sustinentes:
nec gestantes carnẽ spĩ repug¬
nantem.
de canionico nocturnarũ
orationũ ⁊ plalmoꝵ Mͦ

Expanded text:
dicturi unde competentius, donante Deo, quam ab ipso habitu monachorum sumemus exordium? Quocarne uitiorum emortuam exterioris hominis cutem spiritus uirtute distendant. et idcirco in pruina significanter adiecit, quod scilicet nequaquam fuerint sola cordis mortificatione contenti, uerum etiam exterioris hominis motus et ipsius naturae incentiua continentiae pruina extrinsecus accedente habuerint congelata, nullum iam dumtaxat secundum apostolum regnum peccati in suo mortali corpore sustinentes nec gestantes carnem spiritui repugnantem. DE CANONICO NOCTURNARUM ORATIONUM ET PSALMORUM
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑata. sine ulla discussione ꝑficiens.
sacrosc̃ã ea credens ac diuit᷑ ꝓmul¬
gata: In qua consistentib qualitate.
ꝓculdubio statꝰ ille humilitatis uerȩ
tranquillus atq in mobilis subsequit᷑.
ut nosmet ipsos inferiores om̃ibꝰ ui¬
dicantes uniuersa quȩ nobis fue¬
rint irrogata. tametsi iniuriosa
sint uł tristia uł dãpnosa: tãꝗͣ a
suꝑiorib nr̃is illata. pacientissime
toleremus: Que quidẽ a nobis ñ solũ
facillume tolerabunt᷑. uerũ etiã
parua uidicabunt᷑. ac uilia: si men¬
tes tanto leuiorib nos iniuriis
attemptari. quanto longius a
meritis eoꝵ et conuersatione
distam᷑ parit̃ etiã cogitantes in
breui nos de hoc scło migraturos:
eoꝵ q celeri fine huiꝰ uitȩ mox
fut᷑o ẽẽ consortes ꝑemptoria est¬
namq hȩc contemplatio ñ solũ
suꝑbiȩ uerũ etiã generalit̾ omi¬
ũ uicioꝵ: Deinde post hȩc: hanc
eadẽ humilitatẽ. erga dm̃ firmis¬
sime retentemꝰ. Qđ a nob̾ ita cõ-¬

Expanded text:
ata, sine ulla discussione perficiens, sacrosancta ea credens ac diuinitus promulgata. In qua consistentibus qualitate procul dubio status ille humilitatis uere tranquillus atque inmobilis subsequetur, ut nosmet ipsos inferiores omnibus iudicantes uniuersa, quae nobis fuerint inrogata, tametsi iniuriosa sint uel tristia uel damnosa, tamquam a superioribus nostris inlata patientissime toleremus. quae quidem a nobis non solum facillime tolerabuntur, uerum etiam parua iudicabuntur ac nulla, si tes tanto leuioribus nos iniuriis adtemptari, quanto longius a meritis eorum et conuersatione distamus, pariter etiam cogitantes in breui nos de hoc saeculo migraturos eorumque nos celeri uitae huius fine mox futuros esse consortes. peremptoria namque est haec contemplatio non solbiae, verum etiam generaliter omnium vitiorum. Deinde post haec hanc eamdem humilitatem erga Deum firmissime retentemus. Quod a nobis ita com
Abbreviated transcription (Latin):
INT
nobis iuuande
dõ liber iste
ꝓcuditur: Nam post quatuor li¬
bellos qui suꝑ institutis monachoꝵ¬
digesti sunt. nunc arriꝑe colluc¬
tationẽ. adusus octo principalia
uitia: a urĩs orationib dño confor¬
tante disponimꝰ. id ẽ pͥmũ castri¬
margie. quȩ int̾pretat᷑ gule con¬
cupiscentia : scđm. fornicationis:
tertiũ. philargiriȩ. quȩ intelligit᷑

Expanded text:
intus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monadigesti sunt, nunc arripere colluctationem adversus octo principalia vitia vestris orationibus, Domino confortante, disponimus, id est, primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia; secundum fornicationis; ter
Abbreviated transcription (Latin):
up hec omĩa considerantes con-¬
aitionem fragilis incertȩq na¬
urȩ nr̃ȩ. caueamus ne dies dñĩ
sicut fur in nocte suꝑueniens.
maculatam uł uno obolo nrãm
conscientiam dep̾hendat. qui
om̃s fructus nr̃e negotiationis
euacuans. illud quod in eugłio
diuiti dictum est. ad nos qͦq
faciat uoce dm̃ca dirigi. Stulte:
hac nocte animam tuam repe¬
tunt a te. quȩ p̾parasti. cuiꝰ er̃t:
lichilq de crastino cogitantes:
nũquã de monastii disciplma
patiamur euelli: Quod
sine dubio nequaquã
ꝑmittemur implere.
sed ne subinstitutionis qͥde
regula ꝑmanere: nisi pͥus pati¬
entiȩ uirtus. quȩ non aliunde
quã de humilitatis fonte ꝓce¬
dit. in nob̃̾ fuerit firma solidita-¬
de fundata: Illa nãq nulli com¬
motiones nouit inferre: hec uͦ
sibi illatas magnanimiter tole¬
rare:¬

Expanded text:
 haec omnia considerantes condicionem fragilis incertaeque naturae nostrae caueamus, ne dies domini sicut fur in nocte superueniens maculatam uel uno obolo nostram conscientiam deprehendat, qui omnes fructus nostrae renuntiationis euacuans illud, quod in euangelio diuiti dictum est, ad nos quoque faciat uoce dominica dirigi: stulte, hac nocte animam tuam expetunt a te: quae autem praeparasti, cuius erunt? nihilque de crastino cogitantes numquam nos de coenobii disciplina patiamur auelli. Quod sipermittimur implere, sed ne sub institutionis quidem regula permanere, nisi prius patientiae virtus, quae non aliunde quam de humilitatis fonte procedit, in nobis fuerit firma soliditate fundata. Illa namque nulli commotiones novit inferre, haec vero sibi illatas magnanimiter tolerare