comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aũ uenit ptholomaidam. grauiter ferebant ptholomenses
amicitiae conuentionẽ. indignantes neforte foedus irrum¬
pereNt . Tunc ascendit lysias tribunal. & exposuit ratio¬
nẽ. & populũ sed auit. regressusq: ẽ antio chiã thoc
modo. regis ꝓfectio. & reditus. processit
ed post triennii tempus. cognouit iudas &qui cũ eo eranT
demetrium seleuci. cũ multitudine ualida & nauibus . p
portum tripoli ascendisse ad loca oportuna. ut tenuiss&
regiones aduersus antio chum & eius ducẽ lysiam Alcimus
aũ quidã. qui summus sacerdos fuerat. seduoluntarie co ini¬
quinatus ẽ temporib cõmixtionis. considerans nullomo¬
do sibi eẽ salutẽ neq accessũ ad altare. uenit adregẽ deme¬
trium centesimo quinquagesimo anno. offerens ei aureã
coronã & palmã. suꝑ haec & tallos qui templi eẽ uidebantur
t ipsa quidem die siluit : Tempus aũ oportunũ dementiȩ
suȩ nactus. conuocatus adem&rio ad consiliũ . & introgatiis

Expanded text:
ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit regressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
oraecepto & decr&o uniuersae genti iudeorũ.
mnibus annis agere dies istos
t antio chi quidem. qui appellatus est nobi lis
uitae excessus. ita se habuit. Nunc autem
de eupatore antiochi filio impii. quȩ gesta st̃
narrabimus. breuiantes mala quȩ in bellis
gesta sunt. Hic enĩ suscepto regno. c̃stituit
suꝑ negotia regni. lysiã quenda fenicis &syriȩ
militiȩ principẽ. Nã pto lomeus qui dicebatur
mater iusti tenax erga udȩos eẽ instituit. Et
p̃cipue ꝓpt̃ iniquitatẽ quȩ facta erat in eos &pa¬
cifice agere cũ eis Sed obhoc accusatus ab inimi¬
cis apud eupatorẽ. cũ frequent̃ ꝓditor audir& cir
Eo qđ cyprũ creditus asilometore defeciss& &¬

Expanded text:
praecepto et decreto universae genti Iudaeorum praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos et Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a Filometore Nobilem
Abbreviated transcription (Latin):
quidem &ciuitatem recepit. Aras aũ quas alienigenȩ
ꝑ plateas ex struxerant. itẽq delubra demolitus ẽ. Et
purgato templo. Aliud altare fecerunt. Et deignitis la¬
pidibus igne concepto obtuler̃ sacrificia postbi ennium.
& incensum : & lucernas & panes ꝓpositionis posuerunt
Quib gestis rogabant dnm̃ prostrati interrã neam plius
malis talib inciderent. Sed & siquando peccassent. ut
ab ipso mitius corriperentur . & non blasphemiis ac bar¬
baris hominibus traderentur.. Quadie aũ templum ab
alienigenis pollutũ fuerat. contigit eadem die purgationẽ
fieri uicesima & quinta mensis qui fuit casleu. Et cũ l&iua
diebus octo egerunt inmodũ tabnaculorũ. recordantes
quod ante modicũ temporis. diẽ solemnẽ tab̵naculorũ.
in montib & speluncis more bestiarũ egerant. Propter
quod tyrsos & ramos uirides. & palmas p̃ferebant ei qui
prosperauit mundare locũ suum. & decreuer̃ cõmuni

Expanded text:
quidem et civitatem recepit aras autem quas alienigenae quidem et civitatem recepit aras autem quas alienigenae per plateas extruxerant itemque delubra demolitus est et purgato templo aliud altare fecerunt et de ignitis lapidibus igne concepto obtulerunt sacrificia post biennium et incensum et lucernas et panes propositionis posuerunt quibus gestis rogabant Dominum prostrati in terram ne amplius malis talibus inciderent sed et si quando peccassent ut ab ipso mitius corriperentur et non blasphemis ac barbaris hominibus traderentur qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat contigit eadem die purgationem fieri vicesima et quinta mensis qui fuit casleu et cum laetitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum recordantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in montibus more bestiarum egerant propter quod tyrsos et ramos virides et palmas praeferebant ei qui prosperavit mundari locum suum et decreverunt communi
Abbreviated transcription (Latin):
tes hi qui in regionib erant cui e& rerũ sũ ma derelicta
ñ turbarentur. Ad hȩc considerans de ꝓximo potentes
quosq: & uicinos tẽporib: insidiantes. & euentũ expec¬
tantes. designaui filiũ meũ antiochũ regẽ: quĩ sepe re¬
currens insuperiora regna. multis urm̃ cõmendaham.
& scripsi ad eum quȩ subiecta sunt. Oro itaq uos & p&o
memores beneficiorũ publice & priuatim ut unusquisq¬
conseru& fidem ad me & ad filium meum. Confido enĩ
eum modeste & humane acturũ & sequentẽ propositũ
meum. cõmunem uobis fore.
gitur homicida &blasphemus. pessime ꝑcussus & ut ip¬
se alios tractauerat. peregre in montib: miserabili obitu
uita de functus ẽ. Transferebat aũ corpus philippus c̃¬
lactaneus eius. qui m&uens filiũ antiochi. ad ptͥolom eũ
filom&orẽ in aegyptum abiit.
achabeus aũ & qui cũ illo erant. dñõ se protegente: tẽplũ

Expanded text:
tes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta tes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur ad haec consemporibus insidiantes et eventum expectantes designavi filium meum Antiochum regem quem saepe recurrens in superiora regna multis vestrum commendabam et scripsi ad eum quae subiecta sunt orate itaque vos et peto memores beneficiorum publice et privatim ut unusquisqconservet fidem ad me et ad filium meum confido enim eum modeste et humane acturum et sequentem propositum meum communem vobis fore igitur homicida et blasphemus pessime percussus et ut ipse alios tractaverat peregre in montibus miserabili obitu vita functus est transferebat autem corpus Philippus conlactaneus eius qui metuens filium Antiochi ad Ptolomeum Filometora in Aegyptum abiit Macchabeus autem et qui cum illo erant Domino se protegente templum
Abbreviated transcription (Latin):
rum & p̃dicaturũ dĩ potestatẽ . Sed non cessantibꝰ dolo¬
rib suꝑuenerat enĩ in eũ iustũ iudiciũ dĩ. desperans scri¬
psit aduidȩos in modũ dep̃cationis epistolã hȩc ẽtinen¬
tem. Ortimis ciuib iudȩis plurimã salutẽ. & bene uale¬
re & eẽ felices. Rex & princeps antiochus. sibene uale¬
tis & filii urĩ & exsententia uob cuncta sunt. maximas
agimus grãs. Et ego in infirmitate constitutus. ur̃ĩ aut̃
benigne memor. Regressus deꝑsidis locis. & in firmi¬
tate graui app̃hensus. necessarium duxi pro cõmuni uti¬
litate curã habere ñ desperans mem& ipsũ. sed spẽ mul¬
tã habeo effugiendi infirmitatem. Respiciens aũ quod
& pater m̃s quib: tẽporib: in locis superiorib ducebat
exercitũ ostendit qui post se susciper& principatũ. ut
siquid ẽtrariũ accider&. Aut difficile nuntiar&ur. scien¬

Expanded text:
rum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus dolorum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripsit ad Iudaeos in modum deprecationis epistulam haec continentem optimis civibus Iudaeis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere non desperans memet ipsum sed spem multam habeo effugiendi infirmitatem respiciens autem quod et pater quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum ostendit qui post se susciperet principatum ut si quid contrarium accideret aut difficile nuntiaretur scien
Abbreviated transcription (Latin):
propter intolerantiã fo&oris portare
incigitur coepit ex graui suꝑbia deducus. ad agnitio¬
nẽ sui uenire. diuina ad monitus plaga ꝑmomenta sin¬
gula doloribus suis augmenta capientibus: Et cũ nec
ipse iã fo&orem suum ferre poss&. ita ait. Iustum ẽ
subditũ esse đo . & mortalem non paria dõ sentire. Ora¬
bat Aũ hoc scelestus dnm. aquo non e& miseri cordiam con¬
secuturus. Et ciuitatem ad quã festinus ueniebat ut eã
ad solũ deducer& & sepulchrũ congestorum facer&:
nunc optat liberã reddere. & iud ȩos quos nec sepultura
quidem se dignos habiturũ. sed auibus ac feris diripi¬
endos traditurum & cum paruulis ex terminaturum
dixerat. ȩquales nunc atheniensib facturũ pollic&ur
Templũ &iã scm̃ quod prius expoliauerat optimis do¬
nis ornaturũ. Et scã uasa multi plicaturũ. & ꝑtinen¬
tes ad sacrificia sumptus. dereditib suis p̃staturum
Suꝑhȩc & iudȩũ futurũ. & omnẽ locũ terrȩ ꝑambu latu¬

Expanded text:
propter intolerantiam fetoris portare hinc igitur coepit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus et cum nec ipse iam fetorem suum ferre posset ita ait iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire orabat autem haec scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere et Iudaeos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat aequales nunc Atheniensibus facturum pollicetur templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis praestaturum super haec et Iudaeum futurum et omnem locum terrae perambulatu
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatũ e&̃ qđ factũ eͣ. congregatis principibus
populi. Accusauit qđ pecunia fr̃s uendidissentt
aduersariis eorũ dimissis. Hos igit᷑ ꝓditores fac¬
tos interfec̃. & c̃festĩ duas turres occupauit. Arms
aũ ac manib: om̃a ꝓspere agendo. induab: muniti o¬
nib plus quãxx milia peremit
imotheus qui prius aiudȩis fuerat superatis. conuo¬
cato exercitu peregrinȩ multitudinis. & c̃gregato
exercitu asiano. aduenit. quasi armis iudȩã cap¬
turus. Machabeus aũ & qui cũ ipso erant appro¬
pinquante illo dep̃cabantur dm̃. caput terra asper¬
gentes. lumbosq ciliciis p̃cincti . ad altaris crepidinẽ
ꝓuolitti. ut sibi ꝓpitius. in imicis aũ eorũ ẽ& inimi¬
Et ita post orationẽ. sumpus armis. logius deciui¬
tate ꝓcedentes. & ꝓximi hostib ẽffecii resederunt.

Expanded text:
nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti milia peremit Timotheus qui prius a Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimiet ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt
Abbreviated transcription (Latin):
s& ueneno uitã siniuit
orgias aũ cũ ess& dux locorũ. assũ ptis aduenis. fre¬
quent̃ iudȩos debellabat. Iudei uero qui tene¬
bant oportunas munitiones. fugatos abhieroso¬
limis suscipiebant. & bellare tẽptabant. Nliuero
qui erant cũ machabeo ꝑ orationes dnm rogantes.
ut e& sibi aduitor. imp&ũ fecer̃ inmuniti ones
idumȩorũ. multaq ui insistentes. loca obunuer̃¬
Et occurrentes interemer̃: & om̃s simul nonminus
uigintimilib trucidauer̃: Quidã aũ cũ confugis¬
sent in duas turres ualde munitas. omnẽ appara¬
tũ ad repugnandũ habentes. machabeus ad eoꝵ
expugnationẽ relicto simone &ioseppo. Itẽ
machabeus eisq qui cũ ipsis erant satis multis.
ipse ad eas quȩ amplius ꝑurguebant pugnas c̃¬
uersus ẽ. Hi uero quicũ simone erant . cupidita¬
te ducti . a quib dã qui inturrib erant suasi sunt:
peccunia: & septuaginta milib didragmis accep¬
tis. dimiser̃ quosđã effugere. Cũ aũ machabeo

Expanded text:
finivit Gorgias autem cum esset dux locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum multaque vi insistentes loca obtinuerunt occurrentes interemerunt et omnes simul non minus a viginti milibus trucidaverunt quidam autem cum confugissent in duas turres valde munitas omnem adparatum ad repugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simone et Ioseppho item Macchabeo eisque qui cum ipsis erant satis multis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iudȩis prestantes. Ex quib duo machabeũ
ihabentes. armis suis circũ septũ. in colom ẽ¬
abant : in aduersarios aũ tela & fulmina ia¬
ciebant. Ex quo & cecitate confusi. & repl&i ꝑturba¬
tione. cadebant. Inter fecti sunt aũ xxmilia quin

Expanded text:
ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confusi et repleti perturbatione cadebant interfecti
Abbreviated transcription (Latin):
siu con fidebat semꝑ cũ omnispe auxiliun sibluien
affuturua ꝓ t hortabatur suos neformi drorł adaduen
nat suru sed in mente haberent adut onte sibi si uilto
aertaminũ que secerat prius promptiores cos con fatiatt
et d auimi uotum greccis simul ostendens aeotiũ sillacuo
auramentorum pͥuaricationeñ Strgul osau moru¬
Atinunercli ppei ahaste munttione seilsesononib
opninis & hortationibus Exposito digno ssdesorinso
ꝓ quou siniuersos betisi auit Fret aũ huuns mob enisis
piuio duntuerat summus saceraos urũ bonũ sbeniequł
uer undũ iusu modestũ moribr &elodiuo deco ut

Expanded text:
 confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostendens gentium fallaciam et iuramentorum pt non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacerdos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum
Abbreviated transcription (Latin):
ingyro. Etmisit ionathan filium absolomi & cumeo exer¬
citum nouum in ioppen. & eiectis his quierant in ea man¬
sit illic ipse Etmouit triphon ab ptolomaida cum exer¬
citu multo utuenir& int̾rã iuida & ionathas cũ eo incustodia
Simon aũ applicuit in addus ẽtra faciẽ cãpi Et utcognouit
trison quia surrexit simon in locoionathȩ fratris sui & quia¬
gento qđ debebat fratertuus ionathas in rationẽ regis deti¬
nuimus cũ. Et nunc mitte argenti talenta centũ . & duos filios
eius ut ñ dimissus fugiat a nob̵ & remitremꝰ eũ. Et cognouit
simon quia cũ dolo loquitur secũ iussit tam̃ dari argentum
& pueros neinimicitiã magnã sumer& adisra hel populum
dicentẽ quia ñmisit argentũ & pueros ꝓpterea periit. &¬

Expanded text:
in gyro et misit Ionathan filium Absalomi et cum eo exerin gyro et misit Ionathan filium Absalomi et cum eo exercitum novum in Ioppen et eiectis his qui erant in ea mansit illic ipse et movit Tryfon a Ptolomaida cum exercitu multo ut veniret in terram Iuda et Ionatha cum eo in custodia Simon autem adplicuit in Addus contra faciem campi et ut cognovit Tryfon quia surrexit Simon in loco Ionathae fratris sui gento quod debebat frater tuus Ionathas in ratione regis detinuimus eum et nunc mitte argenti talenta centum et duos filios eius obsides ut non dimissus fugiat a nobis et remittemus eum et cognovit Simon quia cum dolo loquitur secum iussit tamen dari argentum et pueros ne inimicitiam magnam sumeret ad Israhel populum dicentem quia non misit argentum et pueros propterea periit
Abbreviated transcription (Latin):
habent principem & adiuuantem: Nunc ergo expugnemꝰ
illos. & tollamus dehominib: memoriã eorum
t audiuit sẏmon qđ congregauit trifon exercitũ copiosum
ut uenir& interrã iuda & atter& eã uidens quia intremore
populus ẽ & intimore. Ascendit hierusalem & c̃gregauit po¬
pulũ & adhortans dix. Vos scitis quanta ego & fratres mei &
tias quales uidimus. horum gratia perier̃ fratres mei omnes
propt̃ isrł. E trelictus sum egosolus Etnunc non mihi c̃tingat
parcere animȩ meȩ in omni tempore tribulationis. Non enĩ
meliorsum fratribus meis. Uindicabo itaq gentem meã &
scã natosq ur̃os &uxores quia congregatȩ sunt uniuersȩ
gentes conterere nos in imicitiȩ gratia. Et accensus ẽ
sps populi simul ut audiuit sermones. & responder̃ uoce
magna dicentes. Tues dux nr̃. loco iudȩ & ionathȩ fratris
tui. Pugna prelium nr̃m & omnia quȩ cumq dixeritis

Expanded text:
habent principem et adiuvantem nunc ergo expugnemus habent principem et adiuvantem nunc ergo expugnemus illos et tollamus de hominibus memoriam eorum et audivit Simon quod congregavit Tryfon exercitum copiosum ut veniret in terram Iuda et adtereret eam videns quia in tremore populus est et timore ascendit Hierusalem et congregavit populum et adhortans dixit vos scitis quanta ego et fratres mei et  et angustias quales vidimus horum gratia perierunt fratres mei omnes propter Israhel et relictus sum ego solus et nunc non mihi contingat parcere animae meae in omni tempore tribulationis non enim melior sum fratribus meis vindicabo itaque gentem meam et sancta natosque vestros et uxores quia congregatae sunt universae gentes conterere nos inimicitiae gratis et accensus est spiritus populi simul ut audivit sermones istos et responderunt voce magna dicentes tu es dux noster loco Iudae et Ionathae fratris tui pugna proelium nostrum et omnia quaecumque dixeris
Abbreviated transcription (Latin):
rent ei sic̃ sibi. Etdixit ionathȩ. Ut quid uex asti uniuen¬
sum populũ. cum nob non sit bellum. Et nunc remate eos
indomos suas. Elige aũ tibi uiros paucos qui tecũ sint.
& ueni mecum ptolomaidã & tradã illã tibi & reliqua
presidia & exerutũ & uniuersos p̃positos negotu & c̃¬
uersus ab ibo Propterea enĩueni. Eteredidit ei & fec̃
ptoloma ida cluser̃ portas ptolomenses & cõp̃hender̃
cum : & om̃s qui cũ eo intrauerant gladio int̃fecerunt
Itmisit trifon exercitũ & equites ingalileã & incãpũ
magnũ ut ꝑderent om̃s socios ionathȩ. At illi cum
lognouissent quia cõprehensus ẽ & perut & omnes
qui cum eo erant. hortati sunt sem& ipsos & exierunt
parati inp̃lium. ł tuidentes hi qui insecuti fuerant
qui apanima res ẽ illis reuersis. Illi aũ uener̃ om̃s cũ pace
interram iuda. Etplanxerunt ionathan & eos qui cum eo
erant ualde Etluxit istahel luctu magno & quesier̃ omnes
gentes quȩ erant incircuitu conterere eos. Dixer̃ enim ñ

Expanded text:
i universum populum cum bellum nobis non sit et nunc remitte eos in domos suas elige autem tibi viros paucos qui tecum sint et veni mecum Ptolomaidam et tradam illam tibi et reliqua praesidia et exercitum et universos praepositos negotii et conversus abibo propterea enim veni et credidit ei et fecit Ptolomaidam cluserunt portas Ptolomenses et conprehenderunt eum et omnes qui cum eo intraverant gladio interfecerunt et misit Tryfon exercitum et equites in Galileam et in campum magnum ut perderent omnes socios Ionathae at illi cum cognovissent quia conprehensus est et periit et omnes qui cum eo erant hortati sunt semet ipsos et exierunt parati in proelium et videntes hii qui insecuti fuerant quia pro anima res est illis reversi sunt illi autem venerunt omnes cum pace terram Iuda et planxerunt Ionathan et eos qui cum eo fuerant valde et luxit Israhel luctu magno et quaesierunt omnes gentes quae erant in circuitu eorum perdere eos dixerunt enim non
Abbreviated transcription (Latin):
milibus uirorum electorum in prelium & uenitbe¬
thasan. Etuidit triphon quia uenit ionathas cum
exercitu multo & extendere in cũ manus timuit. &
excepit eũ cũ honore. & cõmendauit eũ om̃ib amicis

Expanded text:
milibus virorum electorum in proelium et venit Bemilibus virorum electorum in proelium et venit Bethasan et vidit Tryfon quia venit cum exercitu multo ut extenderet in eum manus et timuit et excepit
Abbreviated transcription (Latin):
nem regionem illam. Symon autem exiit. & ue¬
nit usq achalona. & ad proxima presidia . & de¬
clinauit in iopen. & occupauit eam Audiuit enĩ
quod uellent presidium tradere partibus deme¬
trii. & posuit ibi custo des ut custodirent eam
Et reuersus est ionathas. & conuocauit seniores
populi. & cogitauit cum eis edificare presidia
in iudea. & edificare muros inhicrusalem &
ex altare altitu dinem magnam inter medium
arcis & ciuitatis. ut separar& eam aciuitate. ut
ess& ipsa singulariter . & neq emant neq uen¬
dant. Et conuenerunt ut edificarent ciuitatem.
ad iada. in sephela: & muniuit eam . & imposuit
portas & seras
tcum cogitass& trifon regnare asie. & assumere
diadema. & extendere manum in antiochum
regem timens. Neferte permit ter& eũ ionathis
sed pugnar& aduersus eum quaerebat compreben¬
dere eum & occidere. Et exurgens abut in baha¬
san. & exiuit ionathas obuiam cum qua draginta.

Expanded text:
nem regionem illam Simon autem exiit et venem regionem illam Simon autem exiit et venit usque ad Ascalona et ad proxima praesidia et declinavit in Ioppen et occupavit eam audivit enim quod vellent praesidium tradere partibus Demetrii et posuit ibi custodes ut custodirent eam et reversus est Ionathas et convocavit seniores populi et cogitavit cum eis aedificare praesidia in Iudaea et aedificare muros in Hierusalem et exaltare altitudinem magnam inter medium arcis et civitatis ut separaret eam a civitate ut esset ipsa singulariter et neque emant neque vendant et convenerunt ut aedificarent civitatem Adiada in Sephela et munivit eam et inposuit portas et seras et cum cogitasset Tryfon regnare Asiae et adsumere diadema et extendere manum in Antiochum regem timens ne forte non permitteret eum Ionathas sed pugnaret adversus eum quaerebat conprehendere eum et occidere et exsurgens abiit in Bethasan et exiit Ionathas obviam cum quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
TAU DIUIT IONATHAS. QUÕ EORESSISUNTPRIN¬
cipes dem&rii cum exercitu multo. supra quam
prius pugnare aduersus eum. & exit abhirus alẽ
& occurrit eis in anamathite regione. nonenim
dederat eis spatium. ut in grederentur regionem
eius. Et misit speculatores in castra eorum. & re.¬
uersi renuntiauerunt. quia constituunt super¬
uenire illis nocte. Cum occidiss& autem sol pre¬
cepit ionathas suis uigilare. & esse in armis para¬
tos adpugnam tota nocte. & posuit custodes per
circuitum castrorum. Et audierunt aduersarii. qui a
paratus est ionathas cum suis inbello. & timuerunt
& formidauerunt cordesuo. Et accenderunt focos
in castris suis. Ionathas autem & qui cum eo erant
non cognouerunt usq mane. Videbant: lumina
ardentia. & secutus esti onathas & non compre¬
hendit eos. Transierant enim flumen eleutherum
Et diuertit ionathas ad arabas qui uocabantur
Tabadei. & percussit eos. & accepit spolia eorum. &
iunxit. & uenit damascum. & per ambula uit om¬

Expanded text:
audivit Jonathas quoniam egressi sunt principes Demetrii cum exercitprius pugnare adversus eum et exiit ab Hierusalem et occurrit eis in Amathite regione non enim dederat eis spatium ut ingrederentur regionem eius et misit speculatores in castra eorum et reversi renuntiaverunt quia constituunt supervenire illis nocte cum occidisset autem sol praecepit Ionathas suis vigilare et esse in armis paratos ad pugnam tota nocte et posuit custodes per circuitum castrorum et audierunt adversarii quia paratus est Ionathas cum suis in bello et timuerunt et formidaverunt corde suo et accenderunt focos in castris suis Ionathas autem et qui cum eo erant non cognoverunt usque mane videbant enim lumina ardentia et secutus est Ionatha et non conprehendit eos transierant enim flumen Eleutherum et divertit Ionathas ad Arabas qui vocantur Zabadei et percussit eos et accepit spolia eorum et iunxit et venit Damascum et perambulavit om
Abbreviated transcription (Latin):
seruationibus. sicut fas est & dec&. meminisse fratrũ
L&amur itaq degloria ur̃a Nos autem circum¬
dederunt multe tribulationes & multa prelia.
& inpugnauerunt nos reges. qui sunt incircuitu
nr̃o. N oluimus ergo uob molesti ẽẽ neq c&eris so¬
ciis & amicis nris. in his preliis. Habuimus enim de
cȩlo auxilium. & liberatisumus nos. & humiliati
sunt ini mici nr̃i Elegimus itaq num enium¬
& antio chi & antipatrum iasonis filium. & misi¬
mus adromanos. renouare cum eis amicitiam. & so¬
ci &atem pristinam. Mandauimus ita que eis. utue¬
niant &iam aduos. & salutent uos. & reddantt
uobis epistotas nr̃as demnnouatione frxternitatis
nr̃e. Et nunc befaci&is. respondentes nobis. ad hȩc
Ethȩc hoc re scriptum epistolarum quod miserat
onias rex sparciatarum. Onias. ionathȩ sacerdoti magno.
salutem Inuentum est inscriptura. desparciatis. &
ui deis. quoniam sunt fratres. & quia sunt degene¬

Expanded text:
servationibus sicut fas est et decet meminisse fratrum servationibus sicut fas est et decet meminisse fratrum laetamur itaque de gloria vestra nos autem circumdederunt multae tribulationes et multa proelia et inpugnaverunt nos reges qui sunt in circuitu nostro noluimus ergo vobis molesti esse neque ceteris sociis et amicis nostris in his proeliis habuimus enim de caelo auxilium et liberati sumus nos et humiliati sunt inimici nostri elegimus itaque Numenium Antiochi et Antipatrum Iasonis filium et misimus ad Romanos renovare cum eis amicitiam et societatem pristinam mandavimus itaque eis ut veniant etiam ad vos et salutent vos ut reddant vobis epistulas nostras de innovatione fraternitatis nostrae et nunc bene facietis respondentes nobis ad haec et hoc rescriptum epistularum quod miserat Onias rex Spartiarum Onias Ionathae sacerdoti magno salutem inventum est in scriptura de Spartiatis et Iudaeis quoniam sunt fratres et quia sunt de gene
Abbreviated transcription (Latin):
interram iuda cumpace. Et hoc exempł um
epistolarum. quas scripsit ionathas spartiatis
lonathas summus sacerdos. & seniores gentis. & sa¬
cerdotes. & reliquus populus iudegrum. sparti¬
atis fratribus. salutem. lampridȩm . misse erant
epistolȩ ad oniam summum sacerdotem adario qui
regnauit apud uos. quoniam estis fratres nr̃i. sicut
rescriptum contin&. quod sub iectum est. Etsus ce¬
pit onias uirum qui fuerat missus. cum honore. Et
accepit epistolas. in quibus significabatur desoci&a¬
te & amicitia. nos cumnullo horum indi geremus.
habentes scõs libros solatia. qui sunt inmanibus
nr̃is maluimus mittire aduos renouare fraternita¬
tem. & amicitiam. neforte alieni efficiamur a uo¬
bis. Multa enim tempora transierunt. ex quo misistis
adnos. Nos ergo in omni tempore. sine intermissione
indiebus solemnibus. & c&eris quibus oport&. me¬
mores sumus ur̃i insacrificiis quȩ offerimus. & ob¬

Expanded text:
in terram Iuda cum pace et hoc exemplum in terram Iuda cum pace et hoc exemplum epistularum quas scripsit Ionathas Spartiatis Ionathas summus sacerdos et seniores gentis et sacerdotes et reliquus populus Iudaeorum Spartiatis fratribus salutem iam pridem missae erant epistulae ad Onian summum sacerdotem a Dario qui regnabat apud vos quoniam estis fratres nostri sicut rescriptum continet quod subiectum est et suscepit Onias virum qui fuerat missus cum honore et accepit epistulas in quibus significabatur de societate et amicitia nos cum nullo horum indigeremus habentes solacio sanctos libros qui sunt in manibus nostris maluimus mittere ad vos renovare fraternitatem et amicitiam ne forte alieni efficiamur a vobis multa enim tempora transierunt ex quo misistis ad nos nos ergo in omni tempore sine intermissione in diebus sollemnibus et ceteris quibus oportet memores sumus vestri in sacrificiis quae offerimus et ob
Abbreviated transcription (Latin):
exparte ion athe omnes. & nemo relictus est ex
eis nisi mathathias filius absolomi. & iudas filius
chalfi. princeps militie exercitus. Et scidit iona¬
thas uestimenta sua & posuit terram in capite suo.
& orauit . ł treuersus est ad eos in proelium. & con¬
uertit illos & pugnarunt Etuiderunt qui fuge¬
bant partis illius. & reuersisunt ad eum. & inseque¬
bantur cum eo usq cades ad castra sua. & perue¬
nerunt usq illuc. & ceciderunt dealienis in die
illa. tria milia uirorum. & reuersus est iona¬
thas inhierusalem
T UIDIT IONATHAS QUIATEMPUS EUM IUUAT.
& elegit uiros. & misit romam. statuere & reno¬
uare cum eis amicitiam. & adspartas & ad alia
loca misit epistolas. secundum eandem formam
Etabierunt romam. & intrauerunt curiam. &
dixerunt. Ionathas summus sacerdos. & gens
iudeorum. miserunt nos. ut renouatis amicitiam.
& soci&atem secundum pristinam. & dederunt
illis epistolas ad ipsos. perloca. ut deducerent eos

Expanded text:
ex parte Ionathae omnes et nemo relictus est ex ex parte Ionathae omnes et nemo relictus est ex eis nisi Matthathias filius Absolomi et Iudas filius Chalfi princeps militiae exercitus et scidit Ionathas vestimenta sua et posuit terram in capite suo et oravit et reversus est ad eos in proelium et convertit illos et pugnaverunt et viderunt qui fugiebant partis illius et reversi sunt ad eum et insequebantur cum eo usque Cades ad castra sua et pervenerunt usque illuc et ceciderunt de alienigenis in die illa tria milia virorum et regressus est Ionatha in Hierusalem et vidit Ionathas quia tempus eum iuvat et elegit viros et misit Romam statuere et renovare cum eis amicitiam et ad Spartas et ad alia loca misit epistulas secundum eandem formam et abierunt Romam et intraverunt in curiam et dixerunt Ionathas summus sacerdos et gens Iudaeorum miserunt nos ut renovetis amicitiam et societatem secundum pristinam et dederunt illis epistulas ad ipsos per loca ut deducerent eos
Abbreviated transcription (Latin):
& suecendit quȩ incircuitu cͣiuitates. & predatus
est. łtrogauerunt gatenses ionathan. & dedit illis
dextram. & accepit filios eorum obsides. & misit
illos inhieru salem. & per ambulauit regionem
usq addamascum.
taudiuit ionathas. quia preuaricati sunt prin¬
cipes demarii in cades que est ingalilea. cum ex¬
ercitu multo. uolentes eum remouere a negotio
regni. & occurrit illis. Fratrem autem suum symo¬
nem. reliquit intra prouinciam Et applicuit sy¬
mon ad beth suram. & expugnabat eam diebus
multis. & conclusit eos. Et postulauerunt ab eo
dexteras accipere. & dedit illis. & eiecit eos inde.
& coepit ciuitatem. & posuit in ea prȩsidium. Et iona¬
thas & castra eius. applicuerunt adaquam gennesar
Etante lucem uigilauerunt. in campo asor. Et ecce
castra alienigenarum occurrebant incampo & ten¬
debant ei insidias in montibus. Ipse autem occurrit
ex diuerso Insidiȩ uero. ex surrexerunt de locis
suis. & commiserunt prȩlium. Etfugierunt qui erant

Expanded text:
 succendit quae in circuitu erant civitates et praedatus est eas et rogaverunt Gazenses Ionathan et dedit illis dextram et accepit filios eorum obsides et misit illos in Hierusalem et perambulavit regionem usque Damascum et audivit Ionathas quia praevaricati sunt principes Demetrii in Cades quae est in Galilea cum exercitu multo volentes eum removere a negotio regni et occurrit illis fratrem autem suum Simonem reliquit intra provinciam et adplicuit Simon ad Bethsuram et expugnabat eam diebus multis et conclusit eos et postulaverunt ab eo dextras accipere et dedit illis et eiecit eos inde et cepit civitatem et posuit in ea praesidium et Ionatha et castra eius adplicuerunt ad aquam Gennesar et ante lucem vigilaverunt in campum Asor et ecce castra alienigenarum occurrebant in campo et tendebant ei insidias in montibus ipse autem occurrit ex adverso insidiae vero exsurrexerunt de locis suis et commiserunt proelium et fugerunt qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ultra in separabilia erunt: Namilla ꝓmissio reparationis
quas eorum ꝓphetarũ sermo conplectitur. illis pati ꝓmittitur
qui ex iudeis inlm̃ crediderunt: Nam nec omnes uidei reclim̃¬

Expanded text:
quia ultra irreparabilia erunt. Nam illae repromissiones reparationis quia ultra irreparabilia erunt. Nam illae repromissiones reparationis quas eorum prophetarum sermo complectitur, illi parti promittuntur quae ex Iudaeis in Deum creditura est. Nam nec omnes Iudaei redimen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod ego leuo suꝑuos plactum domus urł. Cecilit non adi¬
ciet ut resurgat: Uirgo isrł ꝓiecta est interram suam non est
qui suscitet eam: Ecce ubisit plebs illa casura. ut non resurgat
ꝓpheta. Proiecta est interram suam. & nonẽ qui suscitet eam
Quod ueraciter deipsa terrena accipitur iudeorum spesequit᷑¬
aeque in eodem ꝓpheta: Venit finis suꝑ populum meum isrł. non
adiciam ut pertranseam ꝑ eam. &stridebunt cardines templi:
indieilla dicit dñsds̃ Multi morientur &inomni loco ꝓicient᷑.
misereatur : In prioribus enimdicit: Cecidit non adiciet
ut resurgat uirgo isrł: In secundo dicit: Ecce ego ponã
trullam in medio populiisrł. non adiciam ultra suꝑ induce¬
re eum: Tercio quoque dicit. Uenit sinis suꝑ populũ meũ
isrł non adiciam ultra ut transeam ꝑ eam : Quae om̃a per¬
tinent alcarnale. ipsius populi regnum uel opseruantiam

Expanded text:
udite verbum hoc, quod ego levo super vos planctum. Domus Israel cecidit, non adjiudite verbum hoc, quod ego levo super vos planctum. Domus Israel cecidit, non adjiciet ut resurgat. Virgo Israel projecta est in terram suam, non est, qui suscitet eam . » Ecce ubi sic cecidit plebs illa, ut non resurgat. t: Projecta est in terram suam, non est qui suscitet eam. 4. Quod veraciter de ipsa terrena accipitur Judaeorum spe; sequitDominus ad me venit finis super populum meum Israhel non adiciam ultra ut pertranseam eum et stridebunt cardines templi in die illa dicit Dominus Deus multi morientur in omni loco proicietur misereatur. In prioribus enim dicit: Cecidit, non adjiciet ut resurgat virgo Israel. In secundo dixit: Ecce ego ponam trullam in medio populi Israel, non adjiciam ultra superinducere eum. Tertio quoque dicit: Venit finis super populum meum Israel, non adjiciam ultra ut pertranseam per eum . 5. Quae omnia pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
ieremias dicit: ciuitates austri clausaesunt: Trans lataẽ
omnis uidea transmigratione ꝑfecta. idest in reuocabili
captiuitate: Item ipse quia oblitus estme populus meus frus¬
tra. libantes & inpingentes inuiis suis & insemitis isrł ut ambu¬
larent ꝑ eas initinere contrito. ut fieret terra eorum insolitu¬
dinem & insibilum sempiternum: Omnis qui pretecrierit
ꝑeam obstupescit &mouebit capud suum sicut uentus urans
dirigam eos : Hanc etiam sempiternam carnalis hierłm̃ desolatio¬
nem idem propheta alibi ꝓclamat dicens: Argentũ reꝓbum
uocate eos. quia dñs piecit illos. & post paulolum : Et derelin¬
quam populum meum &recedam ab eis Et in alio loco
Et derelinquam uos &ciuitatem uestram quam dedi uobis
& patribus uestris. & dabo uos in obybrium sempiternũ & inig¬
nominiam aeternam quaenumquam obliuioni delebitur:
Amos quoque ꝓpheta dehis plenissime predicat. atque auer

Expanded text:
eremias dicit: Civitates Austri clausae sunt, translata est omnis Judaea transmigratione perfecta ; id est, irrevocabili captivitate. Item ipse: « Quia oblitus est mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in semitis Israel, ut ambularent per eas in itinere non trito; ut fieret terra eorum in desolationem et in sibilum sempiternum. Omnis qui praeterierit per eam obstupescet, et movebit caput suum, sicut ventus urens dispergam eos » . 2. Hanc etiam sempiternam carnalis Israel desolationem idem propheta alibi proclamat, dicens: Argentum reprobum vocate eos, quia Dominus projecit illos . Et post paululum: Et derelinquam populum meum, et recedam ab eis . Et alio loco: « Et derelinquam vos, et civitatem vestram, quam dedi vobis et patribus vestris. Et dabo vos in opprobrium sempiternum et in ignominiam aeternam, quae nunquam oblivione delebitur » . 3. Amos quoque propheta de his plenissime praedicat, atque 91 it
Abbreviated transcription (Latin):
diunt & gentes seruiunt. Sicut &alibi deto
scribtumẽ. Ad orabunt eumomnes reges terrae
omnes gentes seruient ei. Item salamondum
patris nomen mysteriumq natiuitatis . xp̃i.
secundum dĩtatem uell& agnoscere his uerbis
intonat in prouerbus dicens. Quis assendit
incelum atqued escendit: Quis conligauit a¬
quas quas unuestimento: Quis suscitauit om̃s
terminos terrae: quod nomen ẽilli : Aut quod
nomen filii eius. sinostis: Hunc filium dũnda¬
nielo. rexille impius aspiciens dixit. Ecceego
mus dnm saluatorem. Sed obicitur quod inda¬
nihelo istefilius dĩ superius &iam angelus no¬
minatur. Ad sentio. Nam& xp̃s filius dĩ.
angelus dicitur. Sic enimait proph&a de ip¬
so. Veni& ad templum scm̃ suum dominator
quem uos queritis. & angelus testamenti quẽ
uos desideratis. Xp̃s enimineo quodu patre
genitus ẽ filius dĩ uocatur. In eo uero quod se¬
pe apatre missus ad nunciandum patribus

Expanded text:
diunt, et gentes serviunt, sicut et alibi de eo scriptum est: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . 4. Item Salomon, dum Patris nomen mysteriumque nativitatis Christi secundum deitatem vellet agnoscere, his verbis intonat in Proverbiis dicens: Quis ascendit in coelum, atque descendit? quis colligavit aquas, quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? quod nomen est ejus, aut quod nomen filii ejus, si nosti? . 5. Hunc Filium Dei in Daniele rex ille impius aspiciens, dixit: Ecce egmus Dominum Salvatorem esse. Sed objicitur quod in Daniele iste Filius Dei superius etiam angelus nominatur . Assentio. Nam et Christus Filius Dei angelus dicitur. Sic enim ait propheta de ipso: Veniet ad templum sanctum suum dominator, quem vos quaeritis, et angelus Testamenti, quem vos desideratis . 6. Christus enim in eo quod a Patre genitus est, Filius Dei vocatur; in eo vero, quod saepe a Patre missus ad annuntiandum patribus
Abbreviated transcription (Latin):
moratis pro ut oportunitas locorum dictabat. pͥone¬
re studebam: perduxique o pus. usque dum e iectis
adam deparadyso uoluptatis: exilium utȩ tempora¬
lis intrauit: Aliqua etiam de sequentib sacrȩ histo¬
riae. sids̃ uoluerit. uuxsilio ur̃ȩ inter cessionis comi¬
tante scripturus : Dum pnimo librum scĩ e⁊rȩ. pro¬
phetȩ ac sacerdotis in quo xp̃i &ecclesiȩ sacram̃¬
ta subfigura solutȩ longe captiuitatis. restau¬
rati templi reaedificate sc̃ȩ ciuitatis. reductorũ
in hierusolema uasorum quae abclucta : Rescrip¬
tȩ legis dĩ quae incensa fuerat castigati abuxon¬
b cclienigenis populis Etuno corde atque anima
in dĩ seruitium conuersii Ut prophȩta simul & bistor¬
cus conseripsit : Parum ꝑserutatus fuero. & aliqua
ex his quȩ com memoraui sacramentis : a pertiora
scudiosis dõ fauente reddidero: Bene uale semꝑ
amantissime antistes: Nostri memor in dño:¬

Expanded text:
moratis, prout opportunitas locorum dictabat, ponemoratis, prout opportunitas locorum dictabat, ponere studebam, perduxique opus usque dum ejectus Adam de paradiso voluptatis exsilium vitae temporalis intravit; aliqua etiam de sequentibus sacrae historiae, si Deus voluerit, auxilio vestrae intercessionis comitante, scripturus, dum primo librum sancti Esdrae prophetae ac sacerdotis, in quo Christi et Ecclesiae sacramenta sub figura solutae longae captivitatis, restaurati templi, reaedificatae sanctae civitatis, reductorum in Jerosolymam vasorum quae abducta, rescriptae legis Dei quae incensa fuerat, castigati ab uxoribus alienigenis populi, et uno corde atque anima in Dei servitium conversi, ut propheta simul et historicus conscripsit, parumper perscrutatus fuero, et aliqua ex his quae commemoravi sacramentis apertiora studiosis, Deo favente, reddidero. Bene vale semper, amantissime antistes, nostri memor in Do
Abbreviated transcription (Latin):
nullam eiusdem primordialis creaturȩ memoriar
cum expositione congruafecit: Verum quia haco
tam copiosa: Iam sunt alta. ut uix nisi a locu pletu¬
ribus tot uolumina adquiri uix tam pro fundes.
beruditͥoribus ualoan perscrutan: ꝑ lacuit
uestrȩ sc̃itati id nobis officib iniungere: utdeom¬
nib his uelut deamoenissimis lecte florentis
paraysi campis: quȩ infirmiorum uiderentur ne¬
cessitati sufficere. decerperemus : Nec segisi or
in ex sequendo quae iubere esdignatus extiti : quin
potius. statim per spectis patrum uoluminib iol legi
ex his : cecduobus. libellis distinxi : quaerudem ad huc
possent instruere lectorem: quib: eruditus . ad alti¬
orem disceret. fortioremque maiorum ascendera
lectionem: In quo opere. sensum peromina memora¬
torum. aliorumq: aeque catholicorum patrum:
Nunc ipsis eorum. Nunc breuiandi causa meis sermo¬
nib: Nunctacitis eorum uocabulis : Nunc commet¬

Expanded text:
nullam ejusdem primordialis creaturae memoriam, nullam ejusdem primordialis creaturae memoriam, cum expositione congrua fecit. Verum quia haec tam copiosa, tam sunt alta, ut oribus, tot volumina acquiri, vix tam profunda nisi ab eruditioribus valeant perscrutari, placuit vestrae sanctitati id nobis officii injungere, ut de omnibus his velut de amoenissimis late florentis paradisi campis, quae infirmorum viderentur necessitati sufficere decerperemus. Nec segnior in exsequendo, quae jubere es dignatus exstiti, quin potius statim perspectis Patrum voluminibus, collegi ex his, ac duobus in libellis distinxi, quae rudem adhuc possent instruere lectorem, quibus eruditus ad altiorem disceret fortioremque majorum ascendere lectionem. In quo opere sensum per omnia memoratorum, aliorumque aeque catholicorum Patrum, nunc ipsis eorum, nunc, breviandi causa, meis sermonibus, nunc tacitis eorum vocabulis, nunc comme
Abbreviated transcription (Latin):
IL ECTISSIMO ACREUOREN¬
tissimo antistiti. acc&e. humilis famu¬
lorum xp̃i. beda scdutem: De prin¬
cipio libri genesis. in quo mundi huius
creatio ẽ descypta: multi multa dixere : mul¬
ti posteris in genii sui monimenta reliquere: Sed prę¬
sipuȩ quantum nr̃a pusillitas eclisgere potuit. basi.¬
Lius cesariensis. quem eusta chius int̃pres. degreco
fecit esse latinum : Ambrosius mediolanensis. Au¬
gustinus hipponensis ep̃s: Quorum primus libris.
uIIII Secundus uestigia eius sequens. libris. U: Terci¬
us libris .xii : Etrursum aliis duobus specialiter ad¬
uersum manicheos descriptis. prolixa legentib
dotriuȩ salutaris fluenta manaruna : Sius¬
completo in eis promissouentatis. quo dicebat:
Q uieredit in me sicut dicit scriptura. flumina de
uentre eius fluent. a quae uiuȩ : quibus augustinus.
&iam in libns confessionum suarum. In libris quoque
quos contra aduersayum legis & prophetarum exiie
composuit: sed& in alus sparsim opusculis suis: Non¬

Expanded text:
ilectissimo ac reverendissimo antistiti Acca, humillimus famulorum Christi Beda salutem. De principio libri Genesis, in quo mundi hujus creatio descripta est multi multa dixere, multa posteris ingenii sui monimenta reliquere; sed praecipue, quantum nostra pusillitas ediscere potuit, Basilius Caesariensis, quem Eustathius interpres de Graeco fecit esse Latinum; Ambrosius Mediolanensis, Augustinus Hipponensis episcopus; quorum primus libris novem, secundus, vestigia ejus sequens, libris sex, tertius libris duodecim, et rursum aliis duobus specialiter adversum Manichaeos descriptis, prolixa legentibus doctrinae salutaris fluenta manarunt, completo in eis promisso Veritatis, quo dicebat: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . E quibus Augustinus etiam, in libris Confessionum suarum, in libris quoque quos contra adversarium legis et prophetarum eximie composuit; sed et in aliis sparsim opusculis suis non
Abbreviated transcription (Latin):
RATRIBUS QUI SUNT PER EGYPTUM IUDEIS
salutem dicunt fratres qui sunt hiero solymis
iudei. & qui in regione iudȩa. & pacẽ bonã
Bene faciat uobis ds̃. & meminerit testamenti
sui. quod ad abraham. & isa ac. & lacob. locutus ẽ

Expanded text:
ratribus qui sunt per Aegyptum Iudaeis salutem dicunt fratres qui sunt in Hierosolymis Iudaei et qui in regione Iudaeae et pacem bonam benefaciat vobis Deus et meminerit testamenti sui quo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qui hab& incęlis habitationem. uisitator & ad iutor
loci illius. & uenientes ad male faciendum. percutit ac
perdit. Igitur deheli odoro & aerarii custodia. ita se
res hab&
imon autem predictus. pecuniarum & patriȩ delator.
male lo quebatur deonia. tam quam ipse heliodorum

Expanded text:
ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit igitur de Heliodoro et aerarii custodia ita se res habet Simon autem praedictus pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum
Abbreviated transcription (Latin):
derans autem sum mus sacerdos. neforte rex suspicare¬
tur malitiam aliquam ex iudȩis circa heliodorum
consummatam. obtulit prosalute uiri hostiam salu¬
tarem. Cumq summus sacerdos exorar& idem iu¬
uenes eisdem uestibus amicti astantes helio doro
dixerunt. Oniȩ sacerdoti. gratias age Nam propter eũ.
dñs tibi uitam donauit. tu autem abeo flagellatus. nun¬
tia omnibus magnalia di & potestatem. Ethis dictis ñ
comparuerunt. Heliodorus autem hostia đo oblata. & uo¬
tis magnis promissis ei quiuiuere illi concessit. & oniȩ
gratias agens. recepto exercitu repedabat ad regem Tes¬
tabatur autem omnibus ea quȩ suboculis suis uiderat
opera magna dĩ. Cum autem rex interro gass& heliodo¬
rum quis ess& aptus adhuc semel hierosolimam mitti
ait. Si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem.
mitte illuc & flagellatum eum recipes. Sitamen eua¬
serit. eo quod in loco uere sit di quȩdam uirtus. Nam

Expanded text:
derans autem summus sacerdos ne forte rex suspicarederans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam donavit tu autem ab eo flagellatus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi concessit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam