comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sino dei longanimitatem
negligat: quia tanto distri¬
tiorent iusticiam in iudicio exigi.
qnͣto longiorem patientiam añ
iudicium p̃rogauit. Hinc etem̃
paulus dicit. Ignoras. qm̃ benig¬
nitas dei. ad penitentiam te addu¬
cor impenitens: thesaurizas tibi
iram ĩ die ire. et reuelationis iusti
iudicii dei. Hinc psalnusta at. Ds
uidex iustus fortis ⁊ longanimis
Dicturus quippe longanimem
premisit iustum: ut quem uides
pecc̃a delinquentiũ qui patienter
ferre scias hunc qͣndoq etiam di¬
stricte iudicare. Hinc ꝑ quẽdam
sapientem dicitur. Altilimꝰ ẽ enĩ

Expanded text:
ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque et jam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus
Abbreviated transcription (Latin):
elus rum innocentu¬
A pro siliat liuor ĩui¬
dia quo feratur: herodiana ho¬
die patefecit immanitas. Que
dum temporalis regni enulat᷑
anguitias: eterui regis ortum
molitur extinguere: Tunc hero¬
des inquit uidens quia illusus
eẽt a magis: misit in bethleem
⁊ occidit omnes pueros qui erãt
in ea. et in om̃ib finib eius Ui¬
deus quia illusus est a magis.
Dolet impietas se esse illusam᷑
dilatans se crudelitas furit: fre¬
mit dolositas se deceptam : ⁊ in
se fraus reuersa colliditur. He¬
rodes stridet: cadens ip̃e in laque¬
um quem tetendit. Hinc ini¬
quitatem qͣm condiderat eua¬
ginat. De fide ꝑfidie sumit ai¬
ma. Terreno querit furore: quẽ
natum celitus non credit. Ad
sinus matrum militum cogit
castra⁊ inter ubera arcem ꝑie¬
tatis oppugnat: in teneris ube¬
ribus ferrum durat.RPub

Expanded text:
RUM INNOCENT prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc puer: et erat cũ filiis bale et
zelphe urorum patris sui Accusa¬
iutq fratres suos apud patrem:
crimine pessimo. Isrł aũt dilige¬
bat ioseph super om̃s filios suos.
eo qd̾ in senestute sua genuisset cũ
fecitoꝵ ei tunicam polimitam. Nidẽ¬
tes aũt fratres eius. qd̾ a patre cũc

Expanded text:
adhuc puer, et erat cum filiis Balae et Zelphae, uxorum patris sui; accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes filios suos, eo quod in senectute genuisset eum, fecitque ei tunicam polymitam. Videntes aut
Abbreviated transcription (Latin):
magro et quasi consurg̾e mani-¬
pulum meum et stare: uestrosq
manipłos circũstantes. adorare.
mantpulum meũ. Responder̃t
fratres eius. Nũquid rex noster
eris. aut subiciemur ditionitue.
Hec ergo causa somnior atq ser¬
monum: inuidie ⁊ odii fomitem
ministrauit. Aliud qͦ uiclit som¬
nium: qd̃ narrans fratrib ait.
Uidi ꝑ somniũ: quasi solem ⁊ lu¬
nam et stellas undecim a dorare
me. Qd̃ cum patri suo ⁊ fratrib¬

Expanded text:
agro, et quasi consurgere manipulum meum, et stare, vestrosque manipulos circumstantes adorare manipulum meum. Responderunt ei fratres ejus: Numquid rex noster eris, aut subjiciemur ditioni tuae? Haec ergo causa somniorum atque sermonum, invidiae et odii fomitem ministravit. Aliud quoque vidit somnium, quod narrans fratribus, ait: Vidi per somnium, quasi solem et lunam et stellas undecim adorare me; q
Abbreviated transcription (Latin):
identes iosepha longe loquebantur
mutuo fratres dicentes ecce somuiator
uenit. Uenite octidamus eũ. ⁊ udea niꝰ
si prosint illi somnia sua Cumq
iudissent ioseph fratres sui qd̃ a patre
cunctis fr̃ib plus amaretur oderant
eum nec pot̾ant ei qͥcqͣm pacifice loqui
unde et dicebant. Uenite.
D

Expanded text:
identes Joseph a longe, loquebantur mutuo fratres, dicentes: Ecce somniator venit, venite occidamus eum, et videamus si prosint illi somnia sua. Vers. Cumque vidissent Joseph fratres sui, quod a patre cunctis fratribus plus amaretur, oderant eum, nec poterant ei quidquam pacifice loqui, unde et dicebant: Venite. d
Abbreviated transcription (Latin):
almos ĩ castris: fugeruntꝙy ani¬
mas suas tantũ saluare cupientes
Igitur cũ uenissent leprosi isti ad
principiũ castroꝵ: ingressi sunt
rotum tabernacłm: ⁊ comederũt
⁊bibetunt. Tuleruntꝙ in de argẽ¬
tam ⁊ aurum. ⁊ uestes: ⁊ abier̃t
s absconterunt. Et rursum reu̾si
suto ad aliud ta bernacłm: ⁊ inde
similit̾ auferentes absconderunt.
Dixeruntq ad inuicẽ. Non recte fa¬
cimus. Hec enĩ dies boni nũcii est. Si
tacuerimꝰ ⁊ noluerimus nunciare
usq mane: sceleris arguemur

Expanded text:
los, in castris, fugeruntque, animas tantum suas salvare cupientes. Igitur cum venissent leprosi illi ad principium castrorum, ingressi sunt unum tabernaculum, et comederunt et biberunt tuleruntque inde argentum, et aurum, et vestes, et abierunt, et absconderunt: et rursum reversi sunt ad aliud tabernaculum, et inde similiter auferentes absconderunt. Dixeruntque ad invicem: Non recte facimus: haec enim dies boni nuncii est. Si tacuerimus, et noluerimus nunciare usque mane, sceleris arguemur
Abbreviated transcription (Latin):
nitates nr̃as ocliuit anima mea
facta sunt michi molesta. Labo¬
raui sustinens. Et cum extende¬
ritis manus ur̃as: auertam ocu¬
los meos a uobis. Et cum multi¬
plicaueritis orationem: nõ exau¬
diam. Manus ur̃e. sanguine ple¬
ne sunt. Lauamini mundi esto

Expanded text:
das vestras odivit anima mea: facta sunt mihi molesta, laboravi sustinens. Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis: et cum multiplicaveritis orationem, non audiam: manus vestrae sanguine plenae sunt. Lavamini, mundi esto
Abbreviated transcription (Latin):
cuutas fidelis: plena udicii
Insticia habitauit in ea: minc aut
Homicide. Argentum tuum uersũ
est in scoriam: uinum tuum mix¬
tum est aqua. Principes tii infi
munera: secuntur retributiones
Pupillo non iudicant: et causa iu¬
Due non ingreditur ad cos. Prop¬
ter hoc ait dominus exercituum
fortis isrł. Heni consolabor super
hostib meis: ⁊ iundicabor de ini¬
micis meis. Et conuertam manũ
meam ad te: et excoquam ad pu
rum scoriam tuam: et auferam
omne stagnum tuum: ⁊ restitu¬
⁊ consiliarios tuos sicut antiqui¬
tus. Post hec nocaberis ciuitas iu¬
sti: urbs fidelis. Syon ĩ iudicio re¬
dimetur: et rectucent eam ĩ iusticia
et conteret scelestos ⁊ pecatores siml.
et qui dereliquerunt dñm consu¬
mentur. Confundentur enĩ ab y¬
dolis quib satrificauerunt: ⁊ eru¬
bescetis suꝑ hortis quos elegeratis
cũ fueritis uelut quercus defluenti¬
b foliis: et uelut hortus abso a¬
qua. Et erit fortitudo nr̃a ut fauil¬
la stuppe: et opus uestrum quasi

Expanded text:
is, plena judicii? justitia habitavit in ea, nunc autem homicidae. Argentum tuum versum est in scoriam: vinum tuum mistum est aqua. Principes tui infidmunera, sequuntur retributiones. Pupillo non judicant: et causa viduae non ingreditur ad eos. Propter hoc ait Dominus exercituum fortis Israel: Heu! consolabor super hostibus meis, et vindicabor de inimicis meis. Et convertam manum meam ad te, rum scoriam tuam, et auferam omne stagnum tuum. et posiliarios tuos sicut antiquitus post haec vocaberis civitas iusti urbs fidelis Sion in iudicio redimetur et reducent eam in iustitia et conteret scelestos et peccatores simul et qui dereliquerunt Dominum consumentur confundentur enim ab idolis quibus sacrificaverunt et erubescetis super hortis quos elegeratis cum fueritis velut quercus defluentibus foliis et velut hortus absque aqua et erit fortitudo vestra ut favilla stuppae et opus vestrum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
pncipes sodomorum: percipi¬
te aurib legem dei nr̃i populus.
gomorre. Quo michi multitudi¬
nem iuctimarum. uestrarum
dicit añs:Plenus sum Holorau¬
sta arietum. et adipem ꝑinguium.
et sangiunẽ iuitulorum. ⁊ agnoꝵ
et hyrcorum nolui. Cum ueniretis
ante conspectum meum: quis q̃¬
sunt hec demanib uĩis. ut ambu¬
laretis in atruis meis: Ne afferatis
ultra sacrificium frustra inc̾e̾lum

Expanded text:
ncipes Sodomorum, percipite auribus legem Dei vestri, populus Gomorrhae. Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? plenus sum: holocausta arietum, et adipem pinguium, et sanguinem vitulorum, et agnorum, et hircorum, nolui. Cum veneritis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris, ut ambularetis in atriis meis? ne offeratis ultra sacrificium frustr
Abbreviated transcription (Latin):
meum: centuplum accipiet ÷ et
uitam eternam possidebit. Mul¬
n autem erunt primi nouissimi:
et noiussimi pmi. Locus iste cũ
illa sententia congruit: in qua
saluator loquitur. Non ueni pa¬
cem mitterer s gladium. Nen
em̃ scparare hominem a patre
luo. et matrem a filia. ⁊ nurũ
a socru: et inimici hominis do¬

Expanded text:
centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit, in qua Salvator loquitur: Non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo, et matrem a filia, et nurum a socru: et inimici hominis do
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. qd̾ discipline perdidit ⁊ con¬
fudit. Herodes sicarius ĩ cuies.
tor. ĩ domesticos prodo: plebis¬
teremptor. occisor filiorum : ĩ ex¬
ricida inebrians terram cruo¬
re. in si tin sanguinis ꝑmane¬
bat Hunic est qd̾ iohannis san¬
guinem pium ĩ poculo crudeli¬
tatis absorbuit. S ista lectio.
iam loquatur. Herodes in qͥt
tenuit iohannem̃: et alligauit
uerat. peccatoris uinculis alli

Expanded text:
fidei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, ios, in domesticos praedo, interemptor plebis, occisor filiorum, homicida in exricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit catorum, peccatoris vinculis all
Abbreviated transcription (Latin):
neq sb̾ministrabunt triticum. ar¬
ma. pecuniam naues. sicut placuit
romanis ⁊custodient mandata eo¬
rum nichil ab eis accipientes u̾

Expanded text:
neque subministrabunt triticum arma pecuniam naves sicut placuit Romanis et custodient mandata eorum nihil ab eis accipientes
Abbreviated transcription (Latin):
lis sicut ꝓmissus sꝑabatur cognonmꝰ
had nouos eccłie filios instituendos. at¬
readend̾ est etiam nr̃i sermonis obse¬
quium Non enĩ timemus ne spua.¬
les. et cruditi nota fastidiant ad qͦꝵ
ituctum ꝑtinet. ut qͣm płimis iusinu¬
ati uelinit qd̾ ip̃i cũ magna sui utili¬
tate adidicerunt. Eat ergo ꝑ corda oĩ¬
um dispensatõ munerũ diuinorĩr᷑ ⁊
sccututem oris nr̃i docti indostiq ñ
nent: illi ut ꝓbent se amare quod
nouint: isti ut ostendant se desiderare
qd nesciunt. Huic enĩ p̃paratõni no¬
it aderit ip̃ius largitas: de cuiꝰ loq
maietate temptanus: ut ad ꝓfestũ
tiamis ecc̃e sue et uos capaces: et nos.:
lencia patris ⁊ filii cogitemus: qr in
ulło ab unitate sua cliscrepat cliune
trinitatis essentia. N E puitus sc̃s¬
tis ut ĩ orerto e. añ alleluya. Spi¬

Expanded text:
sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae et vos capaces, et nos lentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempitra. Ut in ore
Abbreviated transcription (Latin):
consideranda est. in uno eodemq
redemptore nr̃o listincta oꝑatio
diuinitatis. ⁊ humanitatis: atq
error euticetis. qui unam tantũ
ĩ xp̃o operationem dogmatiz are
presumit. procul a finib xp̃ianis
expellendus. Quis enĩ non iude¬
at hoc qd̾ super turbam miseret᷑
dñs. ne uel media. ul me longio¬
ris labore deficiat. affestum ẽe et
compassionem humane fragili¬
tatis: qd̾ uero de septem panibus
et piscitulis paucis. quatuor nulia¬
hominũ saturauit. cliuine opus
eẽ uirtutis. Mystice hoc miraculo
designatur. qd̾ uiam scłi p̾sentis
aliter incolumes transire nequi¬
mus: nisi nos gr̃a redemptoris no¬
stri alimento su uerbi reficiat. Hox
uero typice inter hanc refestionẽ.
et illam quinq panum ac duoꝵ
piscium distat: qd̾ ib littera ue¬
teris instrumenti spiritali gr̃a ple¬
na ẽẽ signata est. hic aũt noui
ueritas et gr̃a testamenti. fidelib
ministranda monstrata est Sa
ne utraq refectio in monte mon¬

Expanded text:
consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis: atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris labore deficiat, affectum esse et compassionem humanae fragilitatis? Quod vero de septem panibus et pisciculis paucis quatuor hominum millia saturavit, divinae opus esse virtutis? Mystice autem hoc miraculo designatur quod viam saeculi praesentis aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia Redemptoris nostri alimento verbi sui reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi littera Veteris Instrumenti spiritali gratia plena esse signata est, hic autem Novi veritas ac gratia Testamenti fidelibus ministranda monsne utraque refectio in monte cel
Abbreviated transcription (Latin):
phariseo. Osculum
michi nõ declisti: hec
aũt ex quo intrauit
lon cessauit oscula¬
ri pedes meos. Osculum quippe:
dilectionis est signũ. Et infidelis
ille populus deo osculum ñ dedit.
quia ex caritate eum amare no¬
luit: cui ex timore seruiuit. Ro¬
cata igitur gentilitas redem pto¬
ris sui uestigia ofculari nõ cessat
quia in eius amore continuo sus¬
ꝓirat. An de et sponse uoce de co¬
dem redemptore suo ĩ cantitis
canticorũ icitur. Osculetur me
osculo oris sui. Osculum recte con¬
ditoris sui desiderat: que se ei ob¬
sequi ꝑ amorẽ parat. Oleo ca¬
put meum nõ unxisti. Si pedes
dñi mysterium incarnationis
eius accipimus: congrue ꝑ ca¬
put illiꝰ ip̃a diuinitas designa¬
tur. Ande et ꝑ paulum aicitur
Caput xp̃i deus. In deo quippe
et non in se quasi ĩ homine:
credere iudaicus ppłs fatebatur

Expanded text:
fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: Caput Christi, Deus . In Deo quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur
Abbreviated transcription (Latin):
angelicum. Ille leuatis oculis.
uidit patrem cum filio monstrãs
in celis uiuere quem plebs quere¬
bat perdere.u dei magis seui¬
unt saxis comprehensis manib
currebant ut occiderent sacratum

Expanded text:
num! Ille, levatis oculis, Vidit Patrem cum Filio, Monstrans in coelis vivere Quem plebs quaerebat perdere. Judaei magis saeviunt Saxaque prensant manibus, Currebant ut occiderent Verendum
Abbreviated transcription (Latin):
tonitrui archana iohannes der
fatu reuelauit sacro ¶aptis so¬
lebat piscib. patris senectam pas¬
cere turbante dum natat salo im¬
mobilis fide stetit. amum pro¬
fudo merserat᷑ piscatus est. uer¬
bum dei iactauit undis retia ii¬
tam leuauit om̃ium. Discig
bonus pia est fides mũca suꝑna¬
tans salum subnixa xp̃i pectore
sancto locata sp̃u. diuisio
pͥncipio erat uerbum. et uerbum
erat apud deum ⁊ deus erat uer¬
bum hoc erat in pͥncipio apud de¬
umz Omnia ꝑ ip̃m facta sunt
s laude ipse se sonet et laureatus
sp̃u scriptis coronetur sis¶̃
mune multis passio truorq de¬
lictum lauans hoc morte prestat
martyrum. qd̾ fecit ip̃e martyis
inctus tamen ab impus ca

Expanded text:
tonitrui, Arcana Joannes Dei Fatu revelavit sacro. Captis solebat piscibus Patris senectam pascere, Turbante dum natat salo Immobili fide stetit. Hamum profundo merserat, Piscatus est verbum Dei, Jactavit undis retia, Vitam levavit omnium. Piscis bonus pia est fides, Mundi supernatans salum, Subnixa Christi pectore Sancto locuta Spiritu. « In principio erat Verbum Et Verbum erat apud Deum, Et Deus erat Verbum, Hoc erat in principio apud Deum « Omnia per ipsum facta sunt; » Sed ipse laude resonet Et laureatus spiritu Scriptis coronetur suis. Commune multis passio, Cruorque delictum lavans: Hoc morte praestat martyrum Quod fecit esse martyres. Vinctus tamen ab impiis Ca
Abbreviated transcription (Latin):
t quesiu de eis iurum qui se¬
interpon̾et sepem: et staret op¬
positus contra me ꝓ t̾ra ne clissipa¬
rem eam ⁊ nõ inueni. Et effudi sũ
eos indignationem meam: in igne
ire meeconsumpsi eos. Niam eorũ
ĩ caput eoꝵ reddidi ait dñs deus.i¬

Expanded text:
t quaesivi de eis virum qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me pro terra, ne dissiparem eam, et non inveni. Et effudi super eos indignationem meam, in igne irae meae consumpsi eos. Viam eorum in caput eorum reddidi, ait Dominus Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
spectũ tanti uidics qui
ĩ illo die terror erit quͣdo iam ĩ
pena remedium. nõ erit que illa
confusio cui reatu suo exigente
continget ĩ conuentu om̃ium
hominũ angłorumq erubes¬
cere. qui panor eũ quem et tͣ¬
quillum mens humana caꝑe
nõ ualet etiam iratum uidere
Quem diem bene ꝓph̾a intuẽs

Expanded text:
spectum tanti judicis qui in illo die terror erit, quando jam in poena remedium non erit. Quae illa confusio, cui reatu suo exigente contingit in conventu omnium hominum angelorumque erubescere: qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre. Quem diem bene intuens
Abbreviated transcription (Latin):
on sit sollicitus xp̃ianus q̃¬
sunt mundi. s que sunt do¬
nuni. ut mundum sibi crucifixũ
habeat. seq mundo crucifixum
crhibeat. ut sit omnino pauper
suarum in ẽẽ uirtutẽ. Qinusqͥs¬
q enĩ ꝓprium habet donum a d̾o̾
cce hoc tam magnum bonũ
implere pauci possunt. mul¬
t nõ possunt Nunquid quia pau

Expanded text:
on sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum ex Deo, cce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia pau
Abbreviated transcription (Latin):
et intellestus prudencie ab euo. fõs
sapiencie u̾bum dei ĩ extelsis. et ĩ¬
gressus illius mandata et̾na. Ra¬
dix sap̃ie cui reuelata est. et astuciã
eus quis agnouit. Disciplina sa¬
piencie cui reuelata est. ⁊ manife¬
stata et multiplicationem ingres¬
sus illius quis intellexit. Lcĩo .uͭ. oo¬
nus est altissimus creator op̃c

Expanded text:
 fons sapientiae verbum Dei in excelsis et ingressus illius mandata aeterna radix sapientiae cui revelata est et astutias illius quis agnovit disciplina sapientiae cui revelata est et manifestata et multiplicationem ingressus illius quis intellexit unus est Altissimus creator o
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicit ad mo. fili hominis: om̃es
sermones moos quos loquor ad te
assume ĩ cordetuo. et aurib tius audi:
⁊ nade ingredere ad transinigratio¬
nem ad filios ppłi tui ⁊ et loque:is ad
cos ⁊ dices eis. Heo cdicit dñs deus. Si
forte audiant. ⁊ quiescant. Et assũp¬
sit me sp̃c: et audiui post me uocẽ
cõmotionis magne. bñdicta głia do¬
mni de loco suo. et uocem alarum.
animaliũ ꝑcutientium alteram ad
alteram. et uocem rotarum seq̃nti¬
um animalia: ⁊ uocẽ ꝯmotõnis
magne. Sp̃s quoꝙ leuauit me ⁊ assũ¬
psit me. et abii amarus ĩ indignati

Expanded text:
Et dixit ad me: Fili hominis, omnes sermones meos, quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi: Et vade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et dices eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescant. Et assumpsit me spiritus et audivi post me vocem commotionis magnae benedicta gloria Domini de loco suo et vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram et vocem rotarum sequentium animalia et vocem commotionis magnae spiritus quoque levavit me et adsumpsit me et abii amarus in
Abbreviated transcription (Latin):
mei quid habetis: s quicd
sestis. Uultis audire quid estis:
Propha indicat dicens. Uere fe¬
num est populus. Si enĩ fenũ
popłs non est. ubi sunt illi qui
ea que hodie colimus uobiscũ
transacto anno beati felicis na¬
talicia celebrauerunt: O qnͣta
et qualia de presentis uite pro¬
iusione cogitabant. S surri¬
piente mortis articulo. ixpente
in his que p̃uidere nolebant ĩ¬
uenti sunt: et cuncta simul tẽ¬
poralia. que tractata quasi sta¬
biliter tenere ui debantur ami¬
serunt. Si ergo transacta mul¬
titudo generis humani ꝑ na¬
tiuitatem uiruit ĩ carne. per
mortem aruit ĩ puluere: ui¬
delicet fenum fuit. Quia igit᷑
mercede teneantur. Auclite ꝙͥ
sapienᷤ salomon dicat. Qd̾ cũ¬
q potest manus tua facere. ĩ¬
stanter operare: quia nec opꝰ
nec ratio. nec scĩa. nec sapiẽcia
erunt apud inferos quo tu ꝓpe¬
ras. Quia ergo et uenture mor¬
tis tempus ignoramus ÷ et post
mortem operari non possum: suꝑ¬

Expanded text:
e quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igiturmercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, super
Abbreviated transcription (Latin):
uencrabilis
dei genitrix nuscri¬
cordiam eius omnni¬
bus per orbem qui
cum tunerent af¬
futuram esse per
docuit: restat ut cti¬
ain superbi et con¬
temnentes mom¬
ta ueritatis. quid
mereantur insunu¬
et. Iecit inquit po¬
tentiam in brachio

Expanded text:
enerabilis Dei genitrix misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio
Abbreviated transcription (Latin):
nobus modis crux
collitur. cum aut ꝑ abstinẽ¬
tiam afficitur corpus. aut per cõ¬
passionem ꝓximi affligitur a¬
nimus. Pensemus qualiter utͦ¬
q modo paulus crucem fuam cu¬
lerat qui dicebat. Castigo corpꝰ
meum et in seruitutem redigo.
ne forte alis predicans ip̃e re¬
probus efficiar. Ecce ĩ afflictione
corporis auduumus crucem car¬
nis. audiamus nũc ĩ cõpassio¬
ne proximi crucem mentis.

Expanded text:
nim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
tidit uultus eius. Dixitq dñs ad
eum. Quare iratus es. ⁊ cur conce¬
dit facies tua: Nonne si bene ege¬
ris recipies: Sin aũt male: statts
⁊̃ torib peccatum a derit. Sed suħ
i erit appetitus eius: et tu domina¬
ceris illius. Dixitq cain ad a bel
tratrem suum. Egrediamur foras
sumq ẽẽnt in agro: cõsurrexit ca¬
n aduersus abel fratrem suum:
xinit̾fecit eum.
it aũt cͥñs ad cam. Ubi ẽ abel
frater tuus: Qui ixndit. Nes¬
ro Num quid custos fratris meꝑ
lum ego. Dixitq ad eum. Quicl
fccisti: uox sanguinis fratris cui
clamat ad me de terra. Nunc igit᷑
malediaus eris super terram: que
aperuit os suũ et suscepit sangi¬
rem fratris tui de manu tua. Cũ

Expanded text:
cidit vultus ejus. Dixitque Dominus ad cidit vultus ejus. Dixitque Dominus ad eum: Quare iratus es? et cur concidit facies tua? Nonne si bene egeris, recipies: si autem male, statim in foribus peccatum tuum aderit? sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Dixitque Cain ad Abel fratrem suum: Egrediamur foras. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum: et interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi est Abel frater tuus? Qui respondit: Nescio: Numquid custos fratris mei sum ego? Dixitque ad eum: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Nunc igitur maledictus eris super terram, quae aperuit os suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua
Abbreviated transcription (Latin):
ade ⁊ uxori eius tunicas pelli¬
ceas: et induit eos et ait. E cce adã
factus est quasi unus ex nobis: sa¬
ens bonum et malum. Nunc ergi
ne forte mittat manũ suam ⁊ su¬
mar etiam de ligno uite et come.¬
dat: ⁊ uiuat in eternum. Et emi¬
sit eum dñs deus de paradyso uo¬
luptatis: ut oꝑaretur t̾ram. de qͣ
sumptus est. Eiecitq adam: et col¬
locauit aute paradysum uolup¬
tatis cherubin. et flamineum gla¬
dium atq uersatilem ⁊ ad custodi¬
endam iuam ligni uite. Adam uͦ
cognonit euam uxorem suam: q̃
concepit ⁊ peperit cayn dlicens. pos¬
sedi hominẽ ꝑ deum. Rursumq
peperit frẽm eius abel. Fuit autem
abel pastor ouium ⁊ cam agͥcola
astum est post multos le u¬
dies. ut offerret cam de fruc¬
tib terre munera dño: abel ꝙͦ ob
tulit de pͥmogenitis gregis lui ⁊
de adipib eorum. Et respexit dñs
ad abel et ad munera eus: ad cam
aũt. ⁊ ad munera illius nõ respera
Iratusq est cain uehement: ⁊ cõ¬

Expanded text:
Adae et uxori ejus tunicas pellicias, et induit eos, et ait: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis, sciens bonum et malum: nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat etiam de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum. Et emisit eum Dluptatis ut operaretur terram de qua sumptus est eiecitque Adam et conlocavit ante paradisum voluptatis cherubin et flammeum gladium atque versatilem ad custodiendam viam ligni vitae Adam vero cognovit Havam uxorem sconcepit et peperit Cain, dicens: Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera tulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum: et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus. Ad Cain vero, et ad munera illius non respexit: iratusque est Cain vehementer, et con
Abbreviated transcription (Latin):
pentes tollent. Et si mortiferũ qͥd
biberint: nõ eos nocebit Suꝑ oguos
manus imponent: et bene hebunt
Nunquid nam fr̃es mei. qr ista sig¬
na non facitis minime creditis S
hec necessaria ĩ exordio eccłie fuerũt
Ut enim ad fidem cresceret miraculis
fuerat nutrienda. qr ⁊ nos cũ ar¬
busta plantamus: tamdui eis a¬
quam fundimus: quousq ea in
t̾ra. ꝯualuisse uideamus. At si se¬
mel raclicem fixerint: ab irrigan¬

Expanded text:
pentes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim fides cresceret, mifuerat nutrienda; quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fterra jam convaluisse videamus; et si semel radicem fixerint, in rigan
Abbreviated transcription (Latin):
si iam scit plangere qd̃ errauit. A¬
pud misericordem namq uidicem
nec ille fallax hẽbitur qui ad ueri¬
tatem reuertit᷑. etiam postqͣm men¬
titur: quia omp̃s deus dum libent̾
nr̃am penitenciam suscipit: ip̃e
suo iudicio hoc qd̃ errauimus abscõ¬

Expanded text:
si jam scit plangere quod erravit. Asi jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscon
Abbreviated transcription (Latin):
metip̃m unusquisꝙ dicat. Ego iam
credidi: saluus ero. Uerum dicit si fi¬
dem oꝑib teneat. Uera etenĩ fides est.
que ĩ hoc qd̾ uerbis dicit: moribus
non contradicit. Hinc est enĩ qd̾ de
quibdam falsis fidelib paulus dicit
Qui cõfitentur se nosse d̾m factis.
aũt nogant Hinc iohannes ait &
dicit se nosse denin ⁊ mandata eiul
non custo dit: mendax est. Quod cũ
ita sit: fidei nr̃e u̾itatem. ĩ uite nr̃e
consideratione debemus agnosce.
Tuno enĩ ueraciter fideles sumus:
si qd̃ uerbis ꝓmittimꝰ: operib im¬
plemus. In clie quippe baptisma¬
tis: omnib nos antiqui hostis ope¬
rib atq om̃ib pompis obrenun¬
tiare ꝓmisimus Itaq unusqͥsq
ur̃m ad cõsiderationem suam mẽ¬
cis oculos reducat: et si seruat post
baptismum qd̾ ante baptisiũ
spopondit: certus quia iam fi delis
est gaudeat. S ecce qd̃ ꝓmisit mi¬
nime seruauit. ad exercenda praua
opera ad concupiscendas mundr
pompas cdilapsus est. Uideamus

Expanded text:
metipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est. Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus
Abbreviated transcription (Latin):
emo dei longanimitatem
negligat. quia tanto distri¬
tiorem iusticiam ĩ iudicio exiget
qnto longiorem patientiam añ
udicium ꝑrerogauit. Hinc et¬
cũ paulus dicit. Ignoras qm̃
denignitas dei ad penitentiã

Expanded text:
 Dei longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exercet, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ĩ forma seru om̃ibus
apparet: quia scriptum est. Uide¬
bunt in quem tnͣffixerunt. S
reprobi ĩ supplicium corruunt
iusti ad claritatis sue gloriam
ptrahuntur: sicut scriptum ẽ
Tollatur impius: ne uideat.
głam dei. Sed quid si serui ĩ pͥma
nigilia negligentes existunt: p̃n¬
ma quippe uigilia: primeue cta¬
tis custodia est. S neq sic despe¬
randum est: et a bono opere cessã¬

Expanded text:
 forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessa
Abbreviated transcription (Latin):
idest qͥb bonũ corã dõ testĩonium
cõscientia perhibebet. ĩ traue¬
runt cũ eo ad nuptias: idest
ubi mũda aĩa sempiterno dĩ
uerbo fecũda copulatur. R.

Expanded text:
id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundanda copuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui super ip̃m est nõ approꝑinqͣt
nec ualet apprehendere qd ult̾
ip̃m est. si nescierit mactare qd̃
est. Sic olerum plante transpo¬
nuntur ut proficiant. atq ut
ita dixerim eradicantur ut cres¬

Expanded text:
qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut cres
Abbreviated transcription (Latin):
Sluxu sanguinis ꝓfluens. ĩ medi¬
cis erogauerat omne patrimoni¬
um suuim:uenit secus eum: hoc
est factus est compassionis nr̃e
susceptione finitimul ⁊ miscd̃ie
collatione uicinus.L

Expanded text:
luxu sanguinis profluens in medicis erogauerat omne patrimonium suum, uenit secus eum, hoc est: factus conpassionis nostrae susceptione finitimus et misericordiae conlatione uicinus.
Abbreviated transcription (Latin):
ł tos ante faciem nr̃am. Uos aũ
si tmuentis eos. Ut cessauit autẽ
auenis. insilut ĩ cos subito. et ꝯ¬
Et ceridit timor uide ac fratrum eꝰ
et formido suꝑ om̃s gentes ĩ circuitũ

Expanded text:
ciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et cet cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
lr uidas: et erat pugnans ĩ eo oĩb
cͥio Et andiuit seron pͥnceps exerri¬
tus spric. qd̃ congrogauit iudas con¬
grgationem. et eccliam fidelium se¬
am. ⁊ ait. Faciam mͥ nomen: et.
dsincabor ĩ regno. et debellabo iudam
res qui cũ ip̃o sunt qui sꝑnebant
nrbum regis. Et p̃parauit se et
acenderunt cũ eo castra impiorum
fortes anxiliarii. ut facerent iundi¬
ctam ĩ filios ifrł: et appropinqͣuer̃t
usq bethoron. Et exuut uidas obui¬
am illis: cum paucis. Ut uiderunt
añt crercitum uenientem s obuiã
diitiunt uide. Quomodo pot̾imus.
raici pugnare ad multitudinem
antam tam fortem. Et nos fatiga¬
tisumus ieiunio hodie: leĩo. i¬
irit aut iudas. facile est conclu¬
ã multos ĩ manus paucoru:
t non est differencia ĩ conspestu dei
di llrrare ĩ multis. et ĩ pancis: q
tõ ĩmultitudie ex̾citus ẽ iuctoria billi

Expanded text:
ugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine ex
Abbreviated transcription (Latin):
regni luce ꝑdita ad exteriores
tenebras reprobi ꝑtrahũtur.
Nũc enĩ honos malosq cõiter
quasi ꝑ mixtos pisces. fidei sa¬
gena nos cõtinet: sed litus
trahebat. Et quidem pisces
qui capti fuerant. mutari ño
possũt: nos autem mali capi¬
mur. Sed in bonitate per¬
mutanur. Cogitemꝰ igitur
in captione: ne diuidamur in

Expanded text:
regni luce perdita, ad exteriores regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in
Abbreviated transcription (Latin):
DEgnũ celoꝵ sagene misse ĩ
mare simile dr̃. et ex omni
genere pisciũ cõgieganti:q̃
impleta ad litus educitur:
⁊ ĩuasis bon pisces eligũt᷑
mali autem proiciũtur fo¬
las. Sc̃a ecclesia sagene com¬
paratur: quia ⁊ piscatorib
est cõmissa ⁊ ⁊ per eam quisgr
ad eternũ regnũ a pñtis sẽ¬
culi fluctib trahitur. ne in
iterne mortis profunda mgat̾.
Oue ex omni genere piscium
cõgregãt quia ad peccatorũ
ueniam sapientes ⁊ fatuosli¬
beros ⁊ seruos. diuites ⁊ pau¬
peres fordes ⁊ infirmos uocat
¶snde et ꝑ psalmistam dicitꝰ.¬
deo. Ad te omĩs caro ueniet.
Que sagena scilicet tũc ri¬
nuersalider replebitur. cñ
ĩ fine suo. hum ini generis
sũma cõcluditur. Quame¬
dicunt. ⁊ secus litus sedẽt:
quia sicut mare seculũ. ita
sec uli finem significat litus
maris. In quo scilicet fine.
boni pisces ĩuasis eligũtur.
mali proiciũtur foras: quia
⁊ electus quisq ĩ tabernac ula
eterna recipitur: ⁊ interni

Expanded text:
regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni
Abbreviated transcription (Latin):
ueuit. ut humanam na¬
turam domuice reconciliet pie¬
tati. Ideo et uos cum hec facimꝰ.
suo facit uocabulo mncupari.
Bĩ inquit pacifici. qm̃ filu dei
uocabuntur. Loc cm̃ facis. quod
dei unicus fecit. si et tibi ⁊ aluis
pacis uoluens auctor existere
Ideo te uocat filium dei. ideo in
sacrificn celebratione. nichil
aliud. nisi de frĩs reconciliatione

Expanded text:
it, ut humanam naturam divinae reconciliet pietati. Ideo et nos, cum hoc facimus, suo fecit vocabulo nuncupari. Beati, inquit, pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Hoc enim fac quod Dei unicus fecit, si et tibi et aliis pacis volueris auctor existere; ideo namque te vocat Filium Dei. Deus in sacrificii celebratione nihil aliud nisi de fratris reconciliatione
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dñs deus. afflictio una¬
asflictio ecte uenit: finis ueuit
uenit finis: oiugilabit ad uersum
te ecce uenit: uenit contricio super
te qͥ hĩtas ĩ terra. Nenit tempus.¬
hpre est dies occisionis et non glie
ponam tibi omĩa scelera tua: ⁊ ñ
parcet oculus meus. neq misere¬
bor: s uias tuas imponam tibi
et abhominationes tue in medio
tui erunt: et scietis quia ego su
dominus percutiens. Lcĩo . ini.

Expanded text:
ec dicit Dominus Deus: Afflictio unaafflictio ecce venit, venit finis, venit finis. Evigilavit adversum te, ecce venit. Venit contractio super te, qui habitas in terra. » Dicit auprope est dies occisionis, et non glorponam tibi omnia scelera tua: et non parcet oculus meus, neque miserebor, sed vias tuas imponam tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scies quia ego sum Dominus percutiens te .
Abbreviated transcription (Latin):
tia partim coram deo fit.
ut illi placeatur interiori cons¬
cientie gaudio.partim coram
om̃ib tantum. ut gła huma¬
na capiatur. qͥnq dicuntur sa¬
pientes. et qͥnq stulte. Utreq
tamen uirgines. quia utraq cõ¬
tiuentia est. qͣmius diuerso fo¬
mite gaudeat Lampades aũt
sunt. qͥuia manib portantur o¬
pera. q̃ scd̃m istam ꝯtinentiã fiũt
Dictũ ẽ aũt. luceãt õꝑa ur̃a coram
mnes uero acceperunt le¬
lampades suas. et uenerũt
obiuam sponso. Intelligendum
est ergo xp̃i nomine censeri deqͥb
agitur. Non enĩ possunt qui xͥ¬
ani non sunt. sponso xp̃o. uenire
obiuam. S quinq fatue accep¬
tis lampãdib suis nõ sumpse¬
runt oleum secum. Multi enim
quamuis de xp̃i bonitate pluri¬
mum sperent. gaudium tamen
non hñt dum continent̾ uiuũt
nisi in laudib hominum lc ui

Expanded text:
tia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram mnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
beant. ⁊ sc̃a sc̃orum ingredi: quia
ee dei pͥus nos lauari ꝑ compũ¬
tonem precipit ut nr̃a ĩmun¬
dicia. ad penetrandam secretoꝵ
dei mundiciam nõ sit indigna
sid̾ bene labrum de speculis mu¬
lerum ꝑhibet fc̃m: que ad ta¬
bernaculi ostium ĩ desinenter ex¬
ababant.Specula quippe muli¬
rum sunt precepta dei: in quib
rse sc̃e aĩe semper aspiciunt ⁊ ⁊ si
ne ĩ eis sunt feditatis macule
tprchendunt: cogitationũ uicia
uirigunt: et qͣsi renitentes uult᷑
iaut ex reddita ymagine compo¬
unt: quia dũ preceptis dñicis
ollerter intendũt: ĩ eis procul
dubio uł quid ĩ se celesti iuro pla¬
uat. uł quid displiceat agnos¬
ant. Que qͣm̃dui ĩ hac uit᷑a sũt
ternũ tabernaculum ingredi
itquaqͣm possunt. S tam̃ ad
stium tabernacłi mulieres excu

Expanded text:
beant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium
Abbreviated transcription (Latin):
oculis habitu hoc ante dei ocłos
morib pretendat. Iste itaq iã
sc̃s est: admoneatur ut crescat.
Ille uero ad huc iniquus est: Ad¬
moneatur ut se corrigat: qͣtinus
quisqͥs se ad sacerdotem uinxerit
sale sermonis illiꝰ conditus recedat

Expanded text:
oculis habitu, hoc ante Dei oculos oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat
Abbreviated transcription (Latin):
satione quid sumus: pensem᷑
negocium nr̃m pensem̃ pondus
qd suscepimꝰ. Faciamus cotidie ra¬
ce habemus. Et sic debemus agͥe
curam nr̃i. ut nõ negligamus cu¬
ram ꝓximi: ut quisqͥs ad nos iũ¬
gitur ⁊ ex lingue nr̃e sale condiat᷑
cũ uacantẽ quempiam ⁊ lubricũ
uidemus: admonendus est ut
coniugio refrenare studeat unqͥ¬
tatem suam: quatinꝰ ꝑ hoc qd̾ li
cet. disiat suꝑare qd̾ non licet. Cũ
cõuigatum uidemus: admonẽ¬
dus est. ut sic exerceat curam scłi
ne postponat amorem d̾i: sic pla¬
ceat uoluntati cõuigis ut non
displiceat conditori. Cum łicum
uidemus: admonendꝰ est qͣtinus
sic iuuat. ut exemplum iite se¬
cularib prebeat: ne siquid ĩ illo
iuste reprehenditur ⁊ ex eius ui¬
cio ip̃a religionis nr̃e estimatio.
grauetur. Cum monachum ui¬
demus: admonendꝰ est. ut reu̾en¬
tiam hĩtus sui. ĩ actu. ĩ locutione
ĩ cogitatione sua semꝑ cutũ spici¬
at. et ea que mundi sunt ꝑfecte
deserat: ⁊ qd̾ ostendit humanis

Expanded text:
nsemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie noce habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatceat discat superare quod non licet. Cum vero conjugatum videmus, admonendus est ut sine postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis
Abbreviated transcription (Latin):
non et ip̃e multos antea labores ꝓ
dño. pressurasq maloꝵ toleraue¬
rit ÷ s quia ultimum ĩ pace seni¬
um fini erit: ut pote occłiis xp̃i. per
asiam quam regebat iani longe
lateq fundatis.X ic est discipłs¬

Expanded text:
non et ipse multos antea labores pro non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe lateque fundatis. Nam et i
Abbreviated transcription (Latin):
secutoris diem expecta re nouis¬
simum: qnͣdo ip̃e ueniens. eũ
in eterne beatitudĩs mansione
recipiam: Et quid hoc ad te. Tu
tantum crucis patibulum sub¬
eundo: mea te uestigia sequi de¬
bere memento. Et quidem hanc
domini hensionem. fratres tunc
temporis ita trastabant: qua si
iohannes nunqͣm ẽẽt moriturꝰ.
Qd̾ non ita esse intelligendum
ipse iohannes amonere curauit
qui cum p̾misisset exisse sermonẽ
istum inter fratres. quia discipłs
ille nõ moritur: sollerter adiecit
atq a it. Et nõ dixit ei ihc nõ mo¬
ueniam quid ad te Non ergo pu¬
tandum quia discipulus ille nõ
sit mortuus ĩ carne: quia nec
dñs hoc de illo futurum predixit:
⁊ psalmista ait. quis est homo qui
uiuet ⁊ nõ uidebit mortem: s ita
potius intelligendum. qd̃ ceteris
xp̃i discipuilis ꝑ passionem cõsum¬
matis. ip̃e in pace eccłie ad uentũ¬
suꝑne uocationis expestauerit᷑
⁊hoc est qd̃ ait dñs. Sic eum uo¬
lo manere don ec ueniam. Non qi

Expanded text:
secutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeternae beatitudinis mansione recipiam. Et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermonem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit ei Jesus, veniam; quid ad te? Non ergo putandum quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de illo futurum praedixit, et Psalmista ait: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem? Sed ita potius intelligendum quod, caeteris Christi discipulis per passionem consummatis, ipse in pace Ecclesiae adventum vocationis exspectaverit. Et hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo m