comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant. fr̃nitatẽ ur̃am hortam̃. ut
cũ om̃i sollicitudine acinuacitate
ueritatis indagare multis mo¬
dis debeatis substantiã. ⁊ si st̃ ut
audita st̃. ultione canoniea rese¬
cent᷑. Ammonemꝰ aut̃ ut ñ cuiꝰ¬

Expanded text:
ant, fraternitatem vestram hortamur, ut cum omni sollicitudine ac vivacitate mentis indagare multis modis debeatis illata, et si sunt ut audita sunt, ultione canonica resecentur. § 1. Admonemus autem, ut non cu
Abbreviated transcription (Latin):
uod uero ñ solũ usurpatũ.
s ⁊ canonica auctoritate
sanctitũ sit. ⁊ in eos qͥ noluer̃t
rep̃bend̾e. ł accusare p̃latos pu¬
nitũ: uideamꝰ qua auctoritate
ep̃is suoꝵ metͦ᷑politanoꝵ culpaᷤᷤ
accusare liceat. Ait õs̃ innocen
contͣ eundẽ uos aliqͥd canse ha¬
b̾e contingat. ut obhoc sedis a¬
płice iudiciũ petere debeatis.
bile discretũq ẽ reu̾entiã ⁊ ho¬
norẽ exhib̾e pͥoribꝰ. ita rectitudi¬
nis. ⁊ dĩ timoris ẽ. si qͣ in eis in di¬
gent correctionis. nulla dissimu¬
latione pꝰponere. ne totũ qd̾ absit
corpꝰ morbꝰ in uadat. si languor
ñ fuerit curatꝰ incapite. Quedã

Expanded text:
 usurpatum, sed et canonica auctoritate sancitum sit, et in eos qui noluerunt reprehendere vel accusare praelatos punitum videamus, qua auctoritate episcopis suorum metropolitanorum culpas accusare liceat. Ait Gregorius Inncontra eumdem vos aliquid causae habere contingat, ut ob hoc sedis apostolicae judicium petere debeatis. bile discretumque est reverenciam et honorem exhibere prioribus, ita rectitudinis et dei timoris est, si qua in eis indigent correpcione, nulla dissimulacione postponere, ne totum – quod absit – corpus morbus invadat, si laguor non fuerit curatus in capite. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
au̾itate excuciat. s sacerdotalit̃
ad in uestigandũ ueritatẽ uos
ꝓp̃t dm̃ accingite. Hã siqͥs in hoc
piger. aut negligens ẽẽ p̃sũpse¬
rit. dictis criminibꝰ ap̃ dm̃ se no¬
uerit ẽẽ participẽ. cuiꝰ ⁊elo ad ꝑ¬
scrutandas subtilit̃ nefandi fa¬
cmoris causas ñ mouetur.
Qd̾ elericis licitũ sit quẽ libet su¬
ꝑioris ordinis accusare &̃ ep̃m.¬

Expanded text:
veritate excutiat; sed sacerdotaliter ad investigandam veritatem vos propter Deum accingite. Nam, si quis in hoc piger, aut negligens esse praesumpserit, dictis criminibus apud Deum se noverit esse participem, cujus zelo ad perscrutandas subtiliter nefandi facinoris causas non movetur. od clericis licitum est quemlibet surioris ordinis accusare, e
Abbreviated transcription (Latin):
in fantibꝰ. qͥ ab hereticis bapti¬
runt uidicio. cũ ad eccłiam
dĩ salubri ꝓposito fuerint
reuersi. parentũ illos error
donatistas paruuili bapti¬
tati st̃ ñ dũ scire ualentes
uenerint. agnita ueritate
falsitatẽ eoꝵ abhorrentes.
manꝰ ĩpositionẽ redeunt.
tales ad suscipiendñi munꝰ
clericatꝰ. ñ debet ĩ pedire¬

Expanded text:
fantibus, qui ab haereticis baptirunt judicio, quum ad ecclesiam Dei salubri proposito fuerint conversi, parentum illos error Donatistas parvuli baptizati sunt, nondum scire valentes apacem pervenerint, agnita veritate, falsitatem eorum abhmanus impositionem recepti sunt, tales ad suscipiendum munus clericatus non debet impedire
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ ñ maculat aliquẽ par¬
ticipatione sacramentoꝵ. s con¬
meritũ. Et illd̾ non ẽ tacendũ.
⁊̃ cognitos malos bonis ñ obẽẽ
in eccłia. si eos a cõmunione ꝓ¬
hibendi. aut potestas desit. a
aliqua ratio inpediende pacis.
impediat. Itẽ ademeritũ. Ma¬
nifestũ ẽ ñ hoc affici hoĩem qd̾
ẽ malus qͥsqm cũ qͦ ad altare
accedit᷑. & si sit cognitꝰ. si tm̃ ñ
approbat᷑ ⁊ bona conscientia
displicendo separat᷑. G Itẽ aug̃.¬
in homeliis suis. Ut paciaris ÷¬
illũ quẽ nosti malũ. attende
portabit. Non cũ illo cõmum¬
ces auariciã. s cõmunnca xp̃i
mensã. ⁊ qͥd ob est si cõmunicas
cũ illo xͥ mensa: Qui mandu¬
cat ⁊ bibit indigne. iudiciũ
sibi manducat ⁊ bibit. Sibi i¬
qͥd ñ tibi. Sane si iudex es. si iu¬
dicandi potestatẽ accepisti. si
eccłiastica regła ap̃te accusat᷑.
si ueris docum̃tis testibꝰq con¬
uincit᷑. co erce corripe. excõmu¬
nica. de grada.

Expanded text:
malorum non maculat aliquem participatione sacramentorum, sed conmeritum : « Et illud non est tacendum, etiam cognitos malos bonis non obesse in Ecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio impediendae pacis impediat. » Item ad Emeritum : « Manifestum est non hoc infici hominem, quod est malus quisquam cum quo ad altare acceditur, etsi sit cognitus; si tamen non approbatur, et bona conscientia displicendo separatur. » Item in homiliis suis: « Ut patiaris etiam quem nosti malum, attende portabit . Non cum illo communices avaritiam, sed communica Christi mensam, et quid obest si communicas Christi mensam? Qui manducat et qui bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sibi, inquit, non tibi. Sane si judex es, si judicandi potestatem accepisti, si ecclesiastica regula apud te accusatur, si veris documentis testibusque convincitur; coerce, corripe, excommunica, degrada.
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥs pb̃r. aut diaconꝰ aut clericꝰ
papa in columi ⁊ eo in conful¬
to. aũsubscͥptionẽ ꝓromano
pontificatu comodare. ł pitacia
face̾ ꝓmitt̾e̾. aut sacram̃tum
p̾b̾e tẽptau̾it. aut aliqd̾ certe
suffragnĩ polliceri. łde hac
causa pͥnatis conuenticłis fac¬
tis de lib̾are aliqͥd. aut decer¬
ne̾ p̃sũpserit. loci sui dignt̾.¬
ĩ qd̾ absit tͣnsitꝰ pape in opi¬
Dnatꝰ eueni̾t ut de sui electi
decernere. si qͥdẽ munũ tociꝰ
inclinau̾it ordinis eccłiastici
Si uͦ ut fieri solet studia ce¬
men emerserit conumneat
sententia płioꝵ. sic tam̃ ut
sacerdotio careat qͥ captꝰ ꝓmiᷤ¬
sione ñ recto iudicio de electi¬
one de creuit.

Expanded text:
is presbiter diaconus aut clericus papa incolume et eo inconsulto subscriptionem pro Romano pontificatu commodare aut pittatia promittere, aut sacramentum praebere temptaverit, aut aliquod certe suffragium polliceri, vel de hac causa privatis conventiculis factis deliberare atque decernere praesumpserit, loci sui dignitaquod absit transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electiodecernere, siquidem in unum totius inclinaverit ecclesiasticiieri solet, studia coemen emerserit, convincat sententia plurimorum, sic tamen ut sacerdotio careat qui captus promissione non recto judicio de electione decreverit.
Abbreviated transcription (Latin):
uibꝰ peccata dimissa ñ sũt.
sepelire se faciunt. restat ut de
sua p̾sũptione iudicent᷑. quate¬
nus eos sac̃ loca ñ lib̾ent. s cul¬
pa temeritatis accuset.

Expanded text:
uibus peccata dimissa non sunt, sepelire se faciunt; restat ut de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis accusat.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uoluntarium.
nde ieronimꝰ ad rusticũ. Uas
electionis macerat corpus su¬
u̾m ⁊ subicit seruituti. ⁊ tñ cer¬
nit natalem ardorẽ carnis suȩ.
repugnãt᷑ sententiȩ. ut qd̾ ñ uult
age̾ cõpellat᷑. ⁊ quasi uĩ paciens
clamat. Miser ego homo qͥs me
lib̾auit de corpore mortis huiꝰ:¬

Expanded text:
nisi voluntarium. Unde Hieronymus ad Rusticum : « Vas electionis macerat corpus suum et subjicit servituti, et tamen cernit naturalem ardorem carnis suae repugnare sententiae, ut quod non vult agere compellatur, et quasi vim patiens clamat: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ hõ ab homine occiditur.
multũ distat utrũ fiat no¬
cendi cupiditate. ł in iuste
aliqͥd auferendi. sic̃ fit abmi¬
mico siẽ a latrone an ulciscendi
di ł obediendi ordine siẽ a
iudice. sic̃ acarmfice. an eua¬
dendi ł subuemendi neces¬
sitate sic̃ in tĩmit᷑ latͦ auiato¬
re. hostis amilite. ⁊ aliqͣndo
qͥ causa mortis fuit. potiꝰ in
culpa ẽ quã ille qͥ occidit. ¶Ie

Expanded text:
cum homo ab homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, ue
Abbreviated transcription (Latin):
rata st̃ sacerdotia. nec uera
sũt sacrificia. nͥ ĩꝓpͥetatẽ sue
nat᷑e uerus nos pontifex re-¬
conciliet. S qd̾ de unru̾sis di¬
ctũ ẽ. in simul de singłis uide¬

Expanded text:
rata sacerdotia, nec vera sunt sacrificia, nisi in proprietatem suae naturae verus nos pontifex reconciliet. » Sed quod de universis dictum est, insimul de singulis vide
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑe quidẽ in symoniacos
loqui uisus sũ. S sciat
omips deus salubriter. ⁊ uere.
qr ñ ermeo sensu presũptuo¬
se. s exipsius dñi. ⁊ om̃tum
scõꝵ auctoritate: qͥ uerbo. ⁊
exemplo. dũ nichil in mun¬
do habere. Lamare studue¬
runt. celestia ꝓt̾renis mu¬
tuare. uile ninis cõmertiũ
astruxerunt. Ego aut̃ tace¬
re ñ presũpsi. nec aliqͥs tace¬
re debet. qr ut ait ambro¬
suis. licet tibi sylere in ui¬
dicio pecuniario In causa
aut̃ dĩ. ubi comiminicatio¬
nis est ꝑiculum. ⁊̃ dissimu¬
lare. ñ leue peccatũ ẽ. Et
G̃s̃.ait. quia quisqͥs contra
sẏmoniam uehement̃ ñ
exarserit. cũ eo a quo ħ fla¬
gitium ortum ẽ. porcionẽ

Expanded text:
e quidem in Simoniacos loqui visus sum, sed sciat omnipotens Deus salubriter ac vere, quia non ex meo sensu praesumptuose, sed ex ipsius Domini et omnium sanctorum auctoritate, qui verbo et exemplo dum nihil in mundo amare vel habere studuerunt, coelestia pro terrenis mutuare, vile nimis commercium abstruxerunt. Ego autem tacere non praesumpsi, nec aliquis revera tacere debet; quia, ut ait Ambrosius, licet tibi silere in judicio pecuniario; in causa autem Dei, ubi communicationis est periculum etiam dissimulare non leve peccatum est. Et Gregorius ait: Quia quisquis in Simoniam vehementer non exarserit, cum eo a quo hoc flagitium ortum est portionem
Abbreviated transcription (Latin):
ticis nemo accipit. ꝑ eius in¬
uocationẽ. ⁊ manꝰ impositio¬
nẽ a catholicis sacerd otibꝰ con¬
seqͥ. Unde constat. ut ait inno¬
cenẽ ħre uulneratũ cap̃ ꝑ illã
pͣuã symoniace manꝰ ĩpositio¬
nẽ nͥ qͦs excusat ignorantia. ł
attractionis uiolentia. ł forte
ex intuitu pietatis. sic̃ excȩt̾is.
ce manꝰ ĩpositio cũ satis facho¬
ne. ⁊ penitentia. Inqͣ tñ me¬
diema nulli auetentice p̾iu¬
dico sententiȩ qr dãpnationẽ

Expanded text:
nemo accepit, per ejus invocationem et manus impositionem a catholicis sacerdotibus consequi. Unde constat, ut ait Innocentius, habere vulneratum caput per illam pravam Simoniacae manus impositionem, nisi quos excusat ignorantia, vel attractionis violentia, vel forte ex intuitu pietatis, sicut et caetericae manus impositio cum satisfactione et poenitentia. In qua tamen medicina nulli authenticae praejudicio s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uenalem. ⁊ ut ait beatus
aus̃. heretici cũ redierint. qͣ
parte se seindunt ab eccłia
ñ ampliꝰ ꝓmoueri debeat.

Expanded text:
esse venalem: et, ut ait beatus Augustinus, haeretici cum redierint, qua parte se scindunt ab Ecclesinon amplius promoveri debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
noxius. ⁊ in uenerabił conei¬
nicen. contumeliã sepe uer¬
satꝰ alienarũ tibi ꝓuinciarũ
iura temẽ uindicasti. here¬
ticos ⁊ ꝑuersores. atq ab here¬
ticis ordina.tos.⁊ quo ᷤ ipse
dãpnaueras. atq ab apłica
sede petisti dãpnari. ñ mͦ cõ¬
mumoni tuȩ recipiendos pu¬
tasti. uerũ ⁊̃ eccłiis aliis. qd̃
nec de catholicis fieri pot̾ãt
p̃sidere fecisti atq ⁊̃ honori¬
bꝰ quos ñ mẽbant᷑ auxisti. ha¬
be gͦ cũ his quos amplectis li¬
bent̃ portionẽ. ⁊ ex sententia
cłiȩ defensorẽ. a sacerdotali ho¬
nore. ⁊ cõmunione catholica.
nec ñ ⁊̃ a fideliũ num̃o segre¬
gatꝰ sublatum tibi nom̃ ⁊ mu¬
nꝰ minist̾i sacerdotalis agnoᷤ¬

Expanded text:
us, et in venerabilis conciNicaeni contumeliam saepe versatus. Alienarum provinciarum jura tibi temere vindicasti, haereticos et pervasores, atque ab haereticis ordinatos, et quos ipse damnaveras, atque ab apostolica sede petisti damnari, non modo communioni tuae recipiendos putasti; verum etiam Ecclesiis aliis, quod nec de Catholicis fieri poterat, praesidere fecisti, atque etiam honoribus quos non merebantur auxisti. Habe ergo cum his quos amplecteris libenter portionem, et ex sententia clesiae defensorem, sacerdotali honore, et communione catholica, necnon etiam a fidelium numero segregatus, sublatum tibi nomen et munus ministerii sacerdotalis agnos
Abbreviated transcription (Latin):
exxxiiii. Omino erecrabile
⁊ gͣuissimũ de cestam̃. qd̾saceͥ
ordines ꝑ symoniacã heresim.
quȩ pͥma contͣ eccłiam orta
& districta maledictione dãp¬
nata ẽ. conferant᷑. ħ gͥ agit᷑. ut¬
⁊ sacerdotii dignitas in despec¬
tu. ⁊ sc̃s honor sit incͥmine.
Periit itaq reuerentia. adimi¬
t᷑ disciplina. Nã qͥs deniq ue¬

Expanded text:
ile et gravissimum detestamur, quod sacri ordines per Simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta est, et districta maledictione damnata est, conferantur. Hoc igitur agitur, ut sacerdotii dignitas in despectu, et sanctus honor sit in crimine. Periit itaque reverentia, adimitur disciplina. Nam quis denique ve
Abbreviated transcription (Latin):
Lxii. Nd̾ sine ulla ulla uentilatione
synodi apłica sedes.⁊ dãpnare.
⁊ restituere pot̃ quos oportet.
ut pote cui licitũ ẽ de omĩbꝰ u¬
dicare.⁊ neminẽ de illa.

Expanded text:
LXXX. Quod sine ulla ventilatione synodi apostolica sedes et damnare et restituere potest quos oportet, utpote cui licitum est de omnibus judicare, et neminem de illa.
Abbreviated transcription (Latin):
rIIIN d̾ licet due pͥncipales potesta¬
tes sint regnũ ⁊ sacerdociũ. tñ
sic̃ sacerdotes regibꝰ in t̾rens. sie
⁊ plus etiã reges subici debent
sacerdotibꝰ in diuimis.

Expanded text:
d licet duae principales potestates sint regnum et sacerdotium, tamen sicut sacerdotes regibus in terrenis, sic etiam plus reges subjici debent sacerdotibus in divinis.
Abbreviated transcription (Latin):
re declinare. Si gͦ ille dĩ dr̃ qͥ ad
ferienda uicia zelo diuini amo¬
ris excitͣt᷑. ꝓfecto ẽẽ se dĩ de ne¬
nec metu scandali nec cõpassio¬
ne falsa. ueritas reticenda ẽ.

Expanded text:
r, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse Dei denenec metu scandali nec compassione falsa veritas reticenda e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ neq amicitia neq ꝓpinqͥtas¬
generis. neq regni sublimitas.¬
hoĩ debet ẽẽ p̃ciosior ueritate.
moyses irascentẽ dm̃ ppło cerne¬
ret. ⁊ eximi ad ulciscendũ gladi¬
os iub̾&. illos aꝑte dĩ demntiaũ
existere. qͥ delinquentiũ sceła in¬
constant̃ ferirent dicens. Si qͥ e

Expanded text:
d neque amicitia, neque propinquitasgeneris, neque regni sublimitas, debet esse pretiosior veritate. Moyses irascentem Deum populo cerneret, et eximi ad ulciscendum gladios jubet, illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferir
Abbreviated transcription (Latin):
i cinctis generalit̃ sacer¬
dotibꝰ comienit fidelit̃
bendꝰ ẽ. quẽ cunctis sacerdoti¬
bꝰ diuinitas fũma uoluit p̃¬
min̾e̾.⁊ subseqͣns generalis
eccłiȩ iugit̃ pietas cęlebraũ:
ubi pietas tua auertit nusꝗͣ
ȩccłiasticȩ p̃cipitant̃ ãbire qͣ
ñ licet. ne ⁊ illa quȩ male ap¬
petunt. nullatenꝰ app̃hendãt.
ñ teneant. & paulopꝰ. Apłi¬

Expanded text:
i cunctis generaliter sacerdotibus convenit fideliter bendus est, quem cunctis sacerdotibus Divinitas summa voluit praeeminere, et subsequens generalis Ecclesiae jugiter pietas celebravit? Ubi pietas tua advertit nusquam ecclesiasticae praecipitanter ambire, quae non licet: ne et illa quae male appetunt nullatenus apprehendant, non teneant. » Et paulo po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptor. Reqͥrenti facile res¬
ponde. contendenti facile ce¬
cionesq descendas. Si continẽ ᷤ
serua. ne in decori sĩt. nec idõ
illos contẽpnas qr latent. Nã
nicħ differt si nemo uideat:
cũ ipse illos indeas. Mobilis
esto ñ leuis. constans ñ ꝑtinax.
Alicuiꝰ rei scientiã te hre. nec
ignotũ sit. nec molestũ. Om̃s
tͥ pares facies. si inferiores su¬
ꝑbiendo ñ contẽpnas. suꝑio¬
res recte uiuendo ñ timeas.
In reddenda officiositate. neq
negligens. neq exactor appa¬
reas. Cunctis esto benignꝰ. ne¬
mini blandꝰ. paucis familiari
oĩbꝰ equus. Seu̾ior esto iudicio.
qm sermone. Uita qm uultu.
nator. neq aliene in uidus.
Rumoribꝰ. criminibꝰ. suspicio¬
nibꝰ minime credulus. s pociꝰ
tis ad nocendũ aliqͥd surripi¬
ũt. oppositꝰ sis. Ad irã tardꝰ. ad
miscdi̾am ꝓnꝰ. In adu̾sis fir¬

Expanded text:
receptor. Requirenti facile resreceptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cetionesque discedas. Si continens serva, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita quam vultu: nator, neque alienae invidus. Rumoribus, criminibus, suspicionibus minime credulus vel maligntis ad nocendum aliquibus subrepunt, oppositissimus. Ad iram tardus, ad misericordiam pronus, in adversis fir
Abbreviated transcription (Latin):
ta. sit᷑ q tͥ tã tͥste laudari atͣ¬
pibꝰ. qͣm si lauderis obturpia.
Letior esto quotiens displices
malis. ⁊ maloꝵ dete estimati¬
ẜones
malas. uerã tui laudationẽ as¬
scͥbe. Difficillimũ continentie
opꝰ ẽ. assentationes ad ulantiũ
repelle. quoꝵ sermones anmũ¬
qͣdã uoluptate resoluunt. Hul¬
liꝰ ꝑ assentationẽ amicitiã me
audax. Non arrogans. Sũmit¬
tes te. ñ ꝓicies. Grauitate serua¬
ta admoneb̾is libent̃. rep̃hen¬
di̾s pacient̃. Si merito obuir¬
gau̾it aliqͥs. scito qr ꝓfuit. si
in merito: scito qr ꝓdẽe uolu¬
it. Non acerba s blanda time¬
bis. Esto uicioꝵ fugax ipse¬
tuoꝵ. Alioꝵ uͦ neq curiosus.
scrutator. neq acerbꝰ rep̃hen¬
sor. s sine exꝓbratione correc¬
tor ita ut ad monitionẽ hila¬
ritate p̃uemas. ⁊ errori facile
ueniã dato. Nec extollas quẽ¬
qm nec dĩcias. Dicentiũ esto
tacitꝰ auditor. audientiũ ꝓitꝰ

Expanded text:
ta: sitque tibi tam triste laudari a tuta: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam meraudax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus
Abbreviated transcription (Latin):
uelis uidĩ. hoc magis obserua.
neqͣ pauꝑtas tͥ in munda sit.
nec parsimoina sordida. nec
sĩplicitas neglecta. nec leni¬
tas languida. Et sires tͥ exi
tua defleas: nec aliena mire¬
ris. Si continentiã diligis. t̃pia¬
fugito anteꝗͣ. accedant. Nec qͣn¬
tolerabilia p̃t̃ tͣpitudinẽ crede.
centia eoꝵ ĩpudentiã nutrit.
Sermones utiles mag̾ qͣm face¬
tos ⁊ affabiles ama. rectos pociꝰ
qm obsecundantes. Misceb̾ int̃¬
dũ seriei iocos. s tẽꝑatos ⁊ sine
cundie. Nã rep̃hensibilis ri¬
sus ẽ si in modicꝰ si puerilit̃ ef¬
fusus. simuliebrit factꝰ. Odibi¬
cũ dignitate sapĩȩ gere. ut
nec contẽpnat tanꝗͣ uilẽ. Noz
erit tͥ currilis. s gͣta urbanitas.
Sales tui sine dente sint. ioci
sine uilitate. risus sine cachin¬
no. uox sine clamore in cessus
sine tu multu. Qui es tͥ ñ de¬
sidia erit. ⁊ cũ aͣliis ludit᷑. tu
sc̃ẽ aliqͥd honesteq tͣctabis. Si
continens es adulationes eiu¬

Expanded text:
deri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res etua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpiafugito ante quam accedant; nec quetolerabilia praeter turpitudinem crede. centiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine cundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibioque dignitate sapientiae gere, ut nec contemnant tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evi
Abbreviated transcription (Latin):
nentia.
ontinentiã uero si dili¬
gis. circũcide fuꝑflua.⁊
in artũ defidĩa tua constrin¬
ge. Consid̾a tecũ qͣntũ nat᷑a
poscat. ñ qͣntũ cupiditas expe
mes ut te ipso contẽptꝰ sis. Nã
qͥ sibi ipsi satis ẽ. cũ diuicus natꝰ ẽ
Im pone concupiscentie fre
delitatẽ. Bibe citra ebrietatẽ.
uio ł in qͣlibet uitȩ cõmuni¬
tate. qͦs imitaris dãpnare ui¬
ad uoluptatẽ s ad cibũ acce-¬
de. Palatũ tuũ fames excitet:
ñ sapores. Desid̾ia tua paruo
redime. qr ħ tantũ curare de¬
bes ut desmnant. atq ita qͣsi

Expanded text:
nentia. Continentiam vero si diligis, circumcide superflua et in arctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetrvenies, ut te ipso contentus sis. Nam qui sibi ipsi satis est, cum divitiis natus est. Impone concupiscentiae tuaditatem, bibe citra ebrietatem. t in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare viad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: atque quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs aut ablias cautꝰ in re¬
Ogimine. ⁊ humił castus.
sobriꝰq piꝰ.⁊ misericors. dis¬
cretꝰ ñ fuerit. ac diuma p̃¬
cepta u̾bis ⁊ exemplis ños¬
tendit. ab ep̃o in cuiꝰ consis¬
tit t̾ritorio. ⁊ auicinis abba
arceat᷑ honore. etiã si omis
cong̾gatio uiciis suis con¬
sentiens. ab batẽ eũ hab̾e
uoluerit.

Expanded text:
is autem abbas cautus in regimine, humilis, castus sobriusque, misericors, discretus non fuerit, ac divina prcepta verbis et exemplis non ostenderit, ab episcopo, in cujus consistit territorio, et a vicinis abbatarceatur honore, etiamsi omnis congregatio vitiis suis consentiens abbatem eum habere voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
defendit aliũ delinquen¬
te. maledictꝰ erit ap̃ dm̃ ⁊ ho¬
mines. ⁊ corripiet᷑ increpati¬
one seuerissima. hinc ⁊ qͥdã
scĩssimꝰ pat̾ ait. Siqͥs errori al¬
tiꝰ consenserit. sciat se cũ illo.
simili mͦ culpabilẽ iudicandũi.¬

Expanded text:
defendit alium delinquentem, maledictus erit apud Deum et homines, et corripietur increpatione severissima. Hinc et quidam sanctissimus Pater ait: Si quis errori alterius consenserit, sciat se cum illo simili modo culpabilem judicandu
Abbreviated transcription (Latin):
ad monasteriũ. ñ ẽ recipi¬
endꝰ. nͥ pͥus a comuge castimo¬
ma ꝓfitente fuerit ab solut᷑.
Nã si illa uiuuente illo ꝑincõ¬
tinentiã alt̾i mipserit ꝓcul
dubio adult̃a erit. Nec recipi¬
tͣ ap̃ dm̃ eius modi uiri con¬

Expanded text:
ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit, nec recipitur apud Deum hujusmodi viri con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidĩ sibolũ accep̃. quatenꝰ
que ꝑ alioꝵ ora ꝓmisit. iã stu¬
auẽ insermone habito in¬
dñca pͥma pꝰ pascha. Uosaut̃
tã uiros om̃s qm feminas mo¬
neo. qͥ filios in baptismo sus¬
cepistis: ut cognoscatis uos
fidĩ iussores extitisse a pd̾ dm̃
ꝓillis. qͦs de sacro fonte susce¬
pisti. Idõ semꝑ eos ãmonete
ut castitatẽ custodiant. di¬
neant. hoc omĩbꝰ faciant: qd̾
sibi fieri uolunt. angu¬
ria ñ seruent. ad arbores
aut philact̾i̾a uelut diabo¬
li uenena fugiant. nec furtũ
faciant. nec falsũ testimoniũ
dicant. aute oĩa sibolum ⁊ ora¬
tionẽ dnĩcam ⁊ uos ipsi tenete.
& illis qͦs excepistiᷤ ostendite.
suscepit ita diligat sic̃ patrẽ.
nec filiꝰ cũ fiha. nec filia cũ fi¬
lio patͥs sui sp̃ał coniugiũ in¬

Expanded text:
et fidei Symbolum accepit, quatenus quod per aliorum ora promisit jam stuAugustinus in sermone habito Dominica prima post Pascha: Vos ante omnia tam viros quam feminas moneo qui filiolos in baptismo suscepistis, ut cognoscatis vos fidejussores exstitisse apud Deum pro illis, quos de sacro fonte suscepistis. Ideo semper eos admonete, ut castitatem custodiant, juneant: hoc omnibus faciant, quod sibi fieri volunt: auguria non servent: ad arbores aut phylacteria, veluti diaboli venena, fugiant: nec furtum faciant, nec falsum testimonium dicant. Ante omnia symbolum et orationem Dominicam et vos ipsi tenete, et illis quos excepistis, ostendite. suscepit, ita diligat sicut patrem: nec filius cum filia, nec filia cum filio patris sui spiritualis conjugium in
Abbreviated transcription (Latin):
dicenda consangume tas: s
pocius sp̃uał germanitas. Uñ
arbit᷑mur int̃ eos ñ posse fie¬
nosse dñ sac̃dotes.⁊ doce̾ suos
gͣdu cȩcidit. p̾ penitentiã con¬
tẽptꝰ fit/ baptizare. cõmuni¬
onẽ dare infirmis. ⁊ altari
tantũ mͦ ministrare. Ieroñ¬
¶ Qui sub gͣdu peccat. debet
excõmunicari: qr magna ẽ
dignitas huiꝰ nominis. Tam̃¬
potest redimẽ ammiã suã pꝰ
penitentiã. Ad pͥorẽ .Ni. gͣdum
uenire: difficile ẽ. G̃s Illa¬
p̃positoꝵ sollicitudo ẽ utilis. illa
ẽ cautela laudabił. in qͣ totũ ra¬
tio agit. ⁊ furor sibi ml uendi¬
cat. Restringenda gͦ subrati¬
one potestas ẽ. nec quisqͣm a¬
gendũ pͥus. qm coneitata ad
tͣnqͥllitatẽ mens redeat. Nã
cõmotionis tp̃r. iustũ putat¬

Expanded text:
dicenda consanguinitas, sed potius spiritualis germanitas. Unde arbitramur inter eos non posse fienosse Domini sacerdotes, et docere suos gradu cecidit, post poenitentiam contentus fiat baptizare, communionem infirmis dare, et altario tantummodo ministrare.  Qui sub gradu peccat, debet excommunicari, quia magna est dignitas hujus nominis; tampotest redimere animam suam post poenitentiam: ad priorem gradum venire difficile. praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum
Abbreviated transcription (Latin):
ua qd̾ suũ ẽ. ⁊ receptũ confouet.
confotũ. corꝑat. corporatũ in
menbra distinguit. ⁊ inter
illas sacri uentͥs angustias
poris creator ⁊ anime. Noli
despicere bonitatẽ figuli qͥ
te plasmauit: ⁊ fecit ut uo¬
luit. Ipse ẽ dĩ uirtꝰ. ⁊ dĩ sapi¬
entia. qͥ in utero uirgnus

Expanded text:
uod suum est, et receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit; et inter illas sacri ventris angustias poris Creator et animae. Noli despicere bonitatem figuli qui te plasmavit et fecit ut voluit; ipse est Dei virtus, et Dei sapientia quae in utero Vi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ õs. uirgilio arelatensi ep̃o.
Cũ diuine lectionis testimonio
idolorũ seruitꝰ auaricia mĩcu¬
dñicũ. ¶Cũ sua gͦ pedisseqͣ ido¬
latria colit᷑ in tẽplo dĩ symoni¬
p̃cepta canonica ueneram̃. ⁊
eiꝰ benedictionibꝰ quȩ suꝑnis
maledictiones dicte st̃ in diffe

Expanded text:
s Virgilio Arelatensi episcopo : « Cum divinae lectionis testimonio idolorum servitus avaritia nuncuDominicum. Cum sua ergo pedissequa idololatria colitur in templo Dei Simonipraecepta canonica veneramur, et ejus benedictionibus cujus superius maledictiones dictae s
Abbreviated transcription (Latin):
pleps blandiat᷑ quasi in munis
ẽẽ possit a contagione delicti cũ
sacerdote peccatore cõmunicãs.
⁊ ad illicitũ sui ꝓpositi cͥm̃ consen
sũ suũ accõmodans. constat enĩ¬
qͦt fuerint iniusti ⁊ ꝓfani sac̾do¬
tis sacͥficio contaminati. Nonne
enĩ. qr ionas cũ mobedientia e¬
rat in naui. nauis pielitabat᷑ cos¬
teri: qr achar cũ anathemate la¬
cłia ne cũ eis ꝑielitemitr.

Expanded text:
plebs blandiatur, quasi immunis esse possit a contagione delicit, cum sacerdote peccatore communicans, et ad illicitum praepositi sui crimen assensum accommodans. Constat eniquot fuerint injusti et profani sacerdotis sacrificio contaminati. » Nonne enim quia Jonas cum inobedientia esset in navi, navis periclitabatur conteri? quia Achaz cum anathemate lalesia, ne cum eis periclitemur.
Abbreviated transcription (Latin):
petis cubile frontẽ locumq cordis crucis
figura signet Crux pellit omne crimẽ fu¬
guĩt crucem tenebre tali dicata signo mẽs
fluctuare nescit Procul o procul uagãtũ
portenta sompniorũ procul esto ꝑuicaci p̃
stigiator astuO tortuose serpens qui nul¬
le per meandros fraudesq flexuosas agitas
quieta corda Discede cristus hic est hĩc tris¬
tus est liquesce signũ quod ip̃e nosti damp¬
nat tuã cateruã Corpus licet fatistẽs ia¬
ceat recline paululũ cristum tamẽ sub ip¬

Expanded text:
petis cubile, Frontem, locumque cordis Crucis figura signet. Crux pellit omne crimen: Fugiunt crucem tenebrae: Tali dicata signo Mens fluctuare nescit. Procul, o procul vagantum Portenta somniorum. Procul esto pervicaci 309 Praestigiator astu. O tortuose serpens, Qui mille per Maeandros, Fraudesque flexuosas Agitas quieta corda, Discede, Christus hic est: Hic Christus est, liquesce: Signum, quod ipse nosti, Damnat tuam catervam. Corpus licet fatiscens Jaceat recline paulum, 310 Christum tamen sub ip
Abbreviated transcription (Latin):
Asta suos forciores semꝑ facit et uictoreᷤ
morbos sanat et languores rep̾mĩt demoi¬
nia Dat captius libertatẽ uite cõfert

Expanded text:
sta suos fortiores Semper facit, et victores. Morbos sanat et languores, Reprimit daemonia. Dat captivis libertatem, Vitae confert
Abbreviated transcription (Latin):
Cetus omes angelici prĩarcha¬
rũ cunei et ꝓphetarũ merita no¬
miseris. bis precent̾ ueniã Daptista xp̃
preuius et claniger ethereus cum ceteris a¬
postolis nos soluãt nexu crimĩs Chorus
sacratus martirũ confessio sacerdotũ et un¬

Expanded text:
etus omnes Angelici, Patriarcharum cunei, Et Prophetarum merita, Nobis precentur veniam. Baptista Christi Praevius, Et claviger aethereus, Cum caeteris Apostolis, Nos solvant nexu criminis. Chorus sacratus Martyrum, Confessio Sacerdotum, Et
Abbreviated transcription (Latin):
niis interesse sacris Cos quos dei gracia
uincere terrea Et angelis socios fecit esse
polo ¶os patriarche ꝓphete apostoli con¬
fessores martires monachi uirgines Et

Expanded text:
niis interesse sacris. Vos, quos Dei gratia vincere terrea Et angelis socios fecit esse polo; Vos patriarchae, prophetae, Apostoli, confessores, martyres, Monachi, virgines, Et
Abbreviated transcription (Latin):
cum tu uocitaris alti iura formantẽ fla¬
gita tonantẽ q̃tinus scis sociem astris ar¬
ce polorũ Noc q tu presta genitor suꝑne
nate suꝑni dator ac redẽptor sp̃s rector tribu.¬

Expanded text:
cum tu vocitaris alti Jure formantem rogita Tonantem, Quatenus sanctis sociemur astris Arce polorum. Hocque tu praesta, Genitor superne, Nate supremi dato hoc Redemptor Spiritus rector tribue
Abbreviated transcription (Latin):
ce constat esse maria pirgo conce
tus symeon in uluas in domo sumpsit
diũ ganisus ob qd̃ optatũ ꝓprio uideret li¬
mĩe cristum Cu libens uotis petimus
cantũ regis eterni genitrix faueto claraq
celsi renitens olimphi regna petisti Dit d
o nr̃o decus et pt̃as sit laus et perpes sit ho¬
nor phemius qui poli sũma residet in aro

Expanded text:
ce constat Esse Mariam. Haec Deum tus Simeon in ulnis In domo sumpsit Domini gavisus, Ob quod optatum proprio videret Lumine Christum. Tu libens votis, petimus, precantum, Regis aeterni genitrix, faveto. Clara quae celsi retinens Olympi Regna petisti. Sit Deo nostro decus et potestas, Sit salus perpes, sit honor perennis. Qui poli summa residet in ar
Abbreviated transcription (Latin):
sa a quo peribit mortua. Demit cap¬
ta pestis antiqua coluber liuidus per¬
dit spolia Nõmo lapsus ouis abduc¬
ta reuocatur ad eterna gandie D audẽt
in hac die agmna angelorũ celestia
Quia erat dragina decima perdita

Expanded text:
sa, A quo peribit mortua. Gemit capta pestis antiqua, Coluber lividus perdit spolia. Homo lapsus, ovis abducta Revocatur ad aeterna gaudia. Gaudent in hac die agmina Angelorum coelestia: Quia erat drachma decima Perdita
Abbreviated transcription (Latin):
minũ Horridas nostre mentis pur¬
ga tenebras ¶mator sancte sensa¬
torũ semꝑ cogitatuũ Infunde uncti¬
onem tuã clemens nostris sensibus

Expanded text:
m, Horridas nostrae mentis purga tenebras. Amator sancte sensatorum semper cogitatuum, Infunde unctionem tuam, clemens, nostris sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
Am lucis orto sidere deum prece mur
supplices ut in d̾iuruis actibus nos seruet
a nocentibus Linguã refrenans temꝑet

Expanded text:
am lucis orto sidere Deum precemur supplices, Ut in diurnis actibus Nos servet a nocentibus. Linguam refrenans tempe
Abbreviated transcription (Latin):
Confixa claui¬
stz uiscera tendens¬
a redemꝑcionis gr̃a hic ĩmolata est hostia
mpleta sũt que cecinit dauid fidelis car¬
mine dicendo nacionibus regnauit a ligno
deus Arbor detoia et fulgida ornata regis
purpura electa digno stipite tam sãcta mẽ¬

Expanded text:
Confixa clavis viscera, Tendensdemptionis gratia. Hic immolata est hostiampleta sunt quae concinit David fideli carmine, Dicendo nationibus: Regnavit a ligno Deus. Arbor decora et fulgida, Ornata Regis purpura, Electa digno stipite Tam sancta me
Abbreviated transcription (Latin):
nobꝰ in te requies quie¬
tam noctem tribue De grauis sompnus
irruat nec hostis nos surripiat nec carols¬
li cõsenciẽs nos tibi reos statuat. O culi sos¬
nũ capiãt cor ad te semꝑ uigilet dextera tui
protegat famulos qui te diligũt S efẽlor
noster aspice insidiãtes reprime guberna t¬
os famulos quos sãguine mercatus es
mento nr̃i domine in graui isto corꝑe q̃ es
defensor auime adesto nobis dñe Deopũsit¬

Expanded text:
nobis in te requies, Quietam noctem tribue. Ne gravis somnus irruat, Nec hostis nos surripiat, Nec caro illi consentiens Nos tibi reos statuat. Oculi somnum capiant Cor ad te semper vigilet, Deprotegat Famulos, qui te diligunt. Defensor noster aspice, Insidiantem reprime, Guberna tuos famulos, Quos sanguine mercatus es. Memento nostri Domine In gravi isto corpore; Qui es defensor anime desto nobis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ribus mira culis ornatum diẽ
sanctũ co limus hodie stella magos
duxit ad presepium hodie uinũ ex aqua
factum est ad nupcias hodie a iohanne

Expanded text:
ribus miraculis ornatum diem sanctum, colimus; hodie stella magos duxit ad praesepium; hodie vinum ex aqua factum est ad nuptias; hodie Ciraculis ornatum diem
Abbreviated transcription (Latin):
ne seculum uenisse uite premiũ post hos¬
tis asperi iugum apparuit redempcio
saias que cecunt cõpleta sũt in uirgine
ãnũciauit angelus sanctus repleuit spũs¬
aria uentre cõcepit uerbi fidelis semi¬
ne quẽ mũdus totus non capir por¬
tant puelle uiscera Badix yesse iam flo¬
ruit et uirga fructũ edidit fecũda partũ ꝓ¬
tulit et uirgo mater ꝑmanet O sa t̾¬
dam uetus qd polluit adã hoc nouus
abluit tumẽs qd̾ ille deiecit humilimꝰ
hic erigit ã nata lux est et salus fugata
nox et uicta mors uenite gentes credite deũ
maria

Expanded text:
ne saeculum venisse vitae praemium: post hostis asperi iugum apparuit redemptio. Esaias quae cecinit completa sunt in virgine. annuntiavit angelus, sanctus replevit spria ventre concipit verbi fidelis semine, quem totus orbis non capit portant puellae viscera. Radix Iesse floruit et virga fructum edidit. fecunda partum protulit et virgo mater permanet. dam vetus quod polluit, Adam novus hoc abluit, Tumens quod ille dejicit, Humillimus hic erigit Jam nata lux est, et salus, Fugata nox, et vita mors. Venite, gentes, credite, Deum Maria
Abbreviated transcription (Latin):
aspice ĩ euuuorũ dum litamus uictimã
Dil hoc profecto purius misterio quo fibra
cordis expiatur liuidi intemperata quo do¬
mant̾ piscera aruina putre ne resudãs cra¬
pula obstrãgulate mentis ingeniũ premat

Expanded text:
aspice, 311 Jejuniorum dum litamus victimam. Nil hoc profecto purius mysterio Quo fibra cordis expiatur vividi: Intemperata quo domantur viscera, Arvina putrem ne resudans crapulam Obstrangulatae mentis ingenium premat
Abbreviated transcription (Latin):
ne corda nostra sibi faciat habitaci¬
lũ Expulsis inde cũctis uiciis spirita
piritus alme illustrator ho

Expanded text:
e corda nostra sibi Faciat habitaculum Expulsis inde cunctis Vitiis spiritalibus. Spiritus alme, illustrator ho
Abbreviated transcription (Latin):
portasti uirgo mater facta petuali pelle
discĩctos pede mũdis labiis corde q ꝓpĩqua
re Audi nos nã te filius nichil negãs
honorat Salua nos ihesu pro quibus

Expanded text:
portasti, virgo mater, facta pecuali pelle discinctos pede, mundos labiis cordeque propinquare. 12. Audi nos, nam te Filius nihil negans honorat. 13. Salva nos, Jesu, pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm p̃clara fuit hec salutis ara rubẽs as¬
ni sanguinẽ Agni sine macula q̃ mũ¬
dauit secula ab antiquo crimine
est scala pecratoꝵ ꝑ quã tristus rex celoꝵ

Expanded text:
m praeclara, Fuit haec salutis ara, Rubens agni sanguine. Agni sine macula, Qui mundavit saecula Ab antiquo crimine. Haec est scala peccatorum, Per quam Christus rex coelo
Abbreviated transcription (Latin):
cum cripudiat in regno cui nullus ꝑse-¬
cutor appropinquat Dos proinde nos
supplices ad te clamantes et precib te
pulsantes Oracio scissima nos tua sẽ¬
per conciliet deo nostro Te petrus cristi
ministrũ statuit tu petro normã credẽ

Expanded text:
cum tripudiat in regno cui Nullus persecutor appropinquat. Nos proinde, nos supplices, ad te Clamantes et precibus te pulsantes Oratio sanctissima nos tua semper Conciliet Deo nostro Te Petrus Christi ministrum statuit, Tu Petro normam crede
Abbreviated transcription (Latin):
men monstras saxigeno semine querere.
Inuẽtor De nesciret homo spem sibiliuĩs
un xp̃i solido corpe conditã qui dici stabilẽ
se uoluit petrã nr̃is igniculis unde genus
caua testula succũ luitheolo suggerit ebri¬
o ceu puius piceã fert alimoniã cen ceram
ceretem stuppa calens bibit. Inuc̃torlig¬
uis quos olei rore madentibz lignus autf¬
tibus pasciꝰ aridis quĩ et fila faus arp¬
a aoreis melle presso pͥus collita finginꝰ¬
Inuentor Splendẽt ergo tius muneribu
pater flãnus nobilib scilicet atria abseu¬
tem diem lux agit emula quã nox cũ sa¬
tero uicta fugit peplo. Inuent. Der que¬
splendor honor laus sapĩa maiestas boi¬
tas et pietas tua regnũ continuat numi¬
ne t̾plici texens ꝓpetui

Expanded text:
men Monstra saxigeno semine quaerere. 284 Ne nesciret homo, spem sibi luminis In Christi solido corpore conditam, Qui dici stabilem se voluit petram, Nostris igniculis unde genus cava testula Succum linteolo suggerit ebrio, Seu pinus piceam fert alimoniam, Seu ceram teretem stuppa calens bibit. Nectaruis quos olei rore madentibus. Lychnis, aut facibus pascimus aridis: 285 Quin et fila favis scirpea floreis Presso melle prius collita fingiine. splendent ergo tuis muneribus, Pater, flammis nobilibus 1 scilicet atria, absentemque diem lux agit aemula, quam nox cum lacero victa fugit peplo. sed qusplendor, honor, laus, sapientia, Majestas, bonitas, et pietas tua Regnum continuat nomine triplici, Texens perpetui
Abbreviated transcription (Latin):
tale lignũ uitam portans omniũ Te
adorandã te crucem uiuificã in te redemp¬
ti dulce decus seculi semꝑ laudamus sem¬
per tibi canimꝰ per lignũ serui per te su-¬
mus liberi O riginale crimen necans ĩ
cruce nos a priuatis xp̃e mũda maculis
humanitatẽ mniseratus fragilem per cru¬
cem sanctã lapsis dona ueniam Prote¬
ge salua benedic sanctifica ppłm cũnctũ
trucis per signaculũ morbos auerte corꝑis
et anue hoc contra signũ nullũ stet pe¬
riculũ Sit deo prĩ laus in cruce filii. sit co¬
equalis laus sc̃o spiũ. cuub sũmis gaudi¬
um. sit angelis honor in mũdo sit crucis ex

Expanded text:
tale lignum, Vitam portans omnium. Te adorandam, Te crucem vivificam, In te redempti, Dulce decus saeculi, Semper laudamus, Semper tibi canimus, Per lignum servi, Per te lignum liberi Originale crimen Necans in cruce, Nos a privatis, Christe, munda maculis; Humanitatem Miseratus fragilem Per crucem sanctam Lapsis dona veniam. Protege, salva, Benedic, sanctifica Populum cunctum Crucis per signaculum; Morbos averte Corporis et animae; Hoc contra signum Nullum stet periculum. Laus Deo Patri Sit in cruce Filii; Laus coaequalis Sit sancto Spiritui; Civibus summis Gaudium sit angelis, Honor in mundo Sit crucis
Abbreviated transcription (Latin):
tos sangiuĩs ꝓdigos facit amor mili¬
res eius Dũmodo illũ liceat ternere
dispendio uite presentis Cesaris tu

Expanded text:
tus sanguinis prodigos Facit amor milites ejus, Dummodo illum liceat cernere Dispendio vitae praesentis. Caesaris tu
Abbreviated transcription (Latin):
edidit nostrã salutẽ feta saucto spũ et puer
redemptor orbis os sacratũ ꝓtulit seculorũ¬
seculis D sallat altitudo celi psallãt om̃es
angeli quitq̃d est u̾tutis usqͣm psallat in
laudem dei nulla linguarũ silescat pox s
uates uetustis cõcinebant seculis quẽ ꝓphe¬
tarũ fideles pagine sposponserãt emice
missus olim cũcta collandãt eum secdoꝵs¬
e senes et te iuuẽtus ꝑuuloꝵ te chours
turba matrũ uirginũq simplices puellis
poce cõcordes pudici ꝑstrepent cõcentib sin¬

Expanded text:
Edidit nostram salutem, feta sancto Spiritu, Et puer redemptor orbis os sacratum protulit. Psallat altitudo coeli, psallite omnes angeli: 338 Quidquid est virtutis usquam psallat in laudem Dei: Nulla linguarum silescat, vox et vates vetustis cotarum fideles Pagine spoponderant; Emicat promissus olim, Cuncta conlaudent eum. Ce senes et te iubentus, Parvulorum te corus, Turba matrum virginumque, Simplices puellule Voce concordes pudici Pestrepent concentibus
Abbreviated transcription (Latin):
s Dange lugna glouoli
preliũ certamĩs et suꝑ cru¬
net Crux fid̾. cis tropheo dic triũphũ no¬
bilem qualit̾ redemptor orbis ĩmolatus
ti frande factor condolẽs qͣndo ponii noria¬
lis morsu in mortẽ corruit ip̃e lignũ tũc
notauit dampna ligni ut solueret. Crux.¬

Expanded text:
 Pange lingua gloriosi praelium certaminis, Et super crucis tropheo dic triumphum nobilem, Qualiter redemptor orbis immolatus ti fraude factor condolens, Quando pomi noxialis morte morsu corruit, Ipse lignum tunc notavit damna ligni ut solveret
Abbreviated transcription (Latin):
le nostrã Cerbũ ens altissimi corpora¬
ri passum est carire sump tã U̾saias
ceciit synagoga meminit nũqͣm tam̃

Expanded text:
le nostra, Verbum ens Altissimi Corporari passum est Carne sumpta. Isaias cecinit, Synagoga meminit Nunquam tam
Abbreviated transcription (Latin):
tria ¶d tanti patris gloriã celebrandã cle¬
rus concinat laudem dignã et pplus letis res¬
põdeat uocib Dicamus oẽs cernui tãto pa¬
tri iũgat se suo grex pastori et precibus fu sis¬
q lacrinus clamemus Dastor bone miser

Expanded text:
atris gloriam celebrandam chorus jubilat laude digna et populus laetis respondet vocibus. Dicamus omnes cernui tanto Petri, jungat se suo grex Pastori, et precibus fusisque lacrymis clamemus: Pastor bone, miser
Abbreviated transcription (Latin):
am ubi pie post triduũ resuscitauit lara¬
rũ Pardi maria pistici sumpsit libram
mox optimi uuxit beatos diũi pedes rigan¬
do lacrimis Dost hec iugalis asine ihesuᷤ
suꝑnus arbiter pullo sedebat incłitã ꝑge¬
bat iherosolimã Oqͣm stupenda pietas
mira dei clemencia sessor aselli fieri digna¬
ta secula. Amen. In tenebrosis mat¬
Ex criste factor omniũ redemptor

Expanded text:
am, Ubi pie post triduum Resuscitavit Lazarum. 3. Nardi Maria pistici Sumpsit libram mox optimi, Unxit beatos Domini Pedes rigando lacrymis. 4. Post haec jugalis asinae Jesus supernus arbiter Pullo sedebat: inclytam Pergebat Jerosolymam. 5. O quam stupenda pietas, Mira Dei clementia! Sessor aselli fieri Dignata saecula. Amen. IN PASSIORex Christe factor omnium, Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
bomi gloriam Qui scandẽs superos ouicus¬
la uuixerat donãs frigenis munera plur̃s
districtus rediet arbiter omniũ qui mitis
modo transiit Dramus dñe conditor iu¬
te deuotos famulos respice ꝓtegens ue nos
luror edax demonis obruat demergat uel ĩ
inferos. Ut cum flãmiuonia nube reuer¬
teris occulta hoĩm pandere iudicãs ne des
supplicia horrida noxiis sed iustis bona p̃¬
mia Dr̃a hoc genitor optime maxime o
tu nate dei et bone sp̃s regnãs ꝓpetuo fulgi¬
da t̾nitas ꝑ cũcta

Expanded text:
boni gloriam. Qui scandens superos vincula vinxerat Donans terrigenis munera plurima, Districtus rediens arbiter omnium Qui mitis modo transiit. Oramus, Domine, conditor inclyte, Devotos famulos respice, protege, Ne nos livor edax daemonis obruat Demergat vel in inferos. Ut cum flammivoma nube reverteris, Occulta hominum pandere judicans, Ne des supplicia horrida noxiis Sed justis bona praemia. Praesta hoc, genitor optime, maxime, Hoc tu, Nate Dei et bone Spiritus, Regnans perpetuo fulgida Trinitas Per cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
fuit sine iusticia uel quid qͥd ad uerã ui¬
tã ꝑͥtinet Igitur te cũcti poscimus O
martine ut qui multa nura hic ostẽdis

Expanded text:
fuit, Sive justitia, vel quidquid Ad veram vitam pertinet Igitur te cuncti poscimus O Martine, ut qui multa Mira hic ostendis
Abbreviated transcription (Latin):
illius disturbato ĩperio Mamplis
plurimis inde erutis mundũ illustrat
inibi uictor duxit secũ Et rediuim̃

Expanded text:
illius disturbato imperio, Maniplis plurimis inde erutis Mundum illustrat inibi Victor duxit secum, Et redivi
Abbreviated transcription (Latin):
bi tue preces intende et pio iuuanine macir¬
las dilue Iñ uia nos adiuua colloca
in patria redde que speramus bona

Expanded text:
bi tuae, preces attende, et pro juvamine maculas dilue. In via nos adjuva: colloca in patria: redde quae speramus dona
Abbreviated transcription (Latin):
li gloriam deo Criste patris unice qui
humanã nostri causa formã assũpsisti
refoue supplices tuos Et quorũ partici

Expanded text:
li gloriam Deo. Christe, Patris unice, qui humanam Nostri causa formam assumpsisti, Refove supplices tuos: Et quorum partici
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos dixerat iam sixtus affixus cruci la¬
renciũ flentem uidens crucis sub ipso scipite
Desiste decessu meo fletum dolenter fundẽ
precedo frater tu quoq post hoc sequeris tu¬
duũ Extrema uox episcopi p̃nũciatrix ql
nil fefellit iã dies p̃dicta palimã prestitit

Expanded text:
 sacerdos dixerat, Jam Xystus affixus cruci, Laurentium flentem videns Crucis sub ipso stipite: Desiste discessu meo Fletum dolenter fundere: Praecedo, frater; tu quoque Post hoc sequeris triduo. Extrema vox Episcopi Praenunciatrix gloriae Nihil fefellit: nam dies Praedicta palmam praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
a referta plena gracia transit q rex et
permanet clausa ut fuit per setula Genꝰ
suꝑni lumĩs ꝓcessit aula u̾ginis sponsus
redemptor conditor sue gygas eccłie Honor

Expanded text:
a Referta plena gratia Transitque Rex et permanet Clausa ut fuit per secula Genus superni numinis Processit aula Virginis Sponsus Redemtor Conditor Sue gigans Ecclesie Honor
Abbreviated transcription (Latin):
pitã exprimens hic te decorũ predicat ceu
ris isto nomĩe Quem crux ad alta ꝓuehit
crux quẽ beata diligit cui crux amara p̃pa¬
rat lucis future gaudia In te crucis nusteri-¬
ũ cluit gemello stignate dũ ꝓbra uincis per
crucẽ crucis q pandis sanguinẽ Lam nos
faueto lãguidos curãq nr̃i suscipe quo ꝑ cru

Expanded text:
itam exprimens, Hic te decorum praedicat Cruris isto nomine. Quem Crux ad alta provehit, Crux quem beata diligit, Cui Crux amata praeparat Lucis futura gaudia. In te Crucis mysterium Cluit gemello stigmate; Dum probra vincis per Crucem, Crucisque pandis sanguinem. Jam nos foveto languidos, Curamque nostri suscipe; Quo per Cru