comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis insenario numero inuent᷑ contraq: membroꝵ ratione iuncit᷑ senruis
anouenario . at pastiũ ratione uinct qui inse &ipsũ minorẽ numerũ hb&
& aliquã paftem eiꝰ pastesue. ut si uii. cũ iiii. c̃ferant᷑ siqͥdẽ in septenro
numero & iiii. sunt & horũ iii. pastes c̃traergo pastiũ ratione uincunt᷑
IIII. a totidẽ numerus & multiplicatione & membrorratione antẽcedit
si puta .viii. iungunt̃ .iii. nã octo & bisterna habent . & p̃terea mẽbroꝵ
induob & multiplicatione uͦ & pastiũ ratione uincunt.U. sic̃ferant
cũ duob: pamiv bisbina s. & p̃terea duoꝵ parsuna. contra in his ipsis¬
numeris amaiorib simul& replicatione iuncunt: & aut mẽbrorũ ratione
aut pastiũ. Sed utgenerationũ rationes int̃numeros heȩ s̃. sic spetes
in singulis plures. Nã ut admulti plicationẽ pͥmũ replicationẽq uenanꝰ

Expanded text:
bis in senario numero inuenitur, contraque membrorum ratione uincitur bis in senario numero inuenitur, contraque membrorum ratione uincitur a nouenario senarius. At partium ratione uincit qui in se et ipsum minorem numerum habet et aliquam partem eius partesue, ut si partes. Contra ergo partium ratione uincuntur IIII a VII. At idem numerus et multiplicatione et membrorum ratione antecedit, si puta VIII et III iunguntur; nam VIII et bis terna habent et praeterea membrum in duobus. Et multiplicatione uero et partium ratione uincunt V, si conferantur cum duobnores a maioribus simul et replicatione uincuntur et aut membrorum ratione aut partium. Sed ut genera rationum inter numeros haec sunt, sic species in singulis plures. Nam ut ad multiplicationem primum replicationemque ueniamus,
Abbreviated transcription (Latin):
n seriorers rlio lit sci e appellit. biis deide nomins utunt᷑ inlis inqͥb
numero ad suas pastes : Ideoq is numerus potior c&deris habaꝰ q̃uideñ ȩo
eẽ melius potest . Aut ubi alt̃ numerus inaior alt̃ mnor : ꝓtinꝰ intereoscdistas¬
Ideoq hi numeri pͥoref s̃ int̃quos int̃quos pastesq eoꝵ aliquod discrim̃ :÷
s. ut distantia int̃luos numeros maiorẽ minoremq eadẽ ÷ sic ratio int̃
eosdẽ contraria ÷. tantundẽ en distat int̃tres & quattuor. quantũ
int̃quaituor &tres. atratio int̃hos ipsos diuersa ÷ eaq quȩ fit infra-
patebit cũ ꝓposuerim uꝰ pͥmas in multi plicatione rationes eẽ multiplia¬
tionis. Ratio ÷ senioni ad t̃nionẽ oc tonario numero ad quat᷑ nariũ ẽoa
replicationis ternioni ad senonẽ quaternario numero adoctonarñ
membrox uͦ ratione uincit isnumerus quisolido membro membri suȩ ante¬
cedit. qualis ẽ nouenarius. ad senariũ ternione eñ uincit . quȩ eadẽ

Expanded text:
nferiores ὑπεπιμερεῖς appellant; binis deinde nominibus utuntur in his in quibus numero ad suas partes est, ideoque is numerus potior ceteris habetur. Quid enim aequo esse melius potest? At ubi alter numerus maior, alter minor est, protinus interideoque hi numeri peiores sunt, inter quos partesque eorum aliquod discrimen est. Sed ut distantia inter duos numeros maiorem minoremque eadem est, sic ratio inter eosdem contraria est; tantundem enim distat inter tres et quattuor quantum inter quattuor et tres, at ratio inter hos ipsos diuersa est, eaque quae sit infra patebit. Cum proposuerim uero primas in multiplicatione rationes esse, multiplicationis ratio est senioni ad ternionem, octonario numero ad quaternarium; contra replicationis ternioni ad senionem, quaternario numero ad octonarium. Membrorum uero ratione uincit is numerus qui solido membro membrisue antecedit, qualis est nouenarius ad senarium; ternione enim uincit, quae eadem
Abbreviated transcription (Latin):
aberũ latus .iii. & alterũ .iii. hab&. quo sit ut plani cies .xii. crassitudo .xx .iii.
capiat. sic in his alterũ latus .uiii. alterũ sex recipiat. quo fit ut planities xluiii.
Cnssitudo .x .ui. comphendat qđ est aũ interduos & ii .cc. & cce. ratio. q̃ est in¬
ttres & .iii. &ui. &uii manifestũ ent simulatt rationes quȩ int̃numeros
sint subiecero. Omns n nimerus pars ÷ alicui numero maiori dut multi
olcatione & ratione membroꝵ uł yastiũ. Ratione mem broꝵ in uno mẽ¬

Expanded text:
alterum latus IIII et alterum III habet, quo fit ut planities XII, crassitudo XXIIII alterum latus IIII et alterum III habet, quo fit ut planities XII, crassitudo XXIIII capiat, sic in his alterum latus VIII, alterum sex recipiat, quo fit ut planities XLVIII, crassitudo XCVI comprehendat. Quod est autem inter duos et tres, hoc inter CC et II et VI et VIII manifestum erit, simulatque rationes, quae inter numeros sunt, subiecero. 757 Omnis enim numerus pars est alicui numero maiori; ‹maior auplicatione et ratione membrorum vel partium. ratio membrorum in uno mem
Abbreviated transcription (Latin):
mis trib quad ratũ. in paucissimis .iii. idaũ qđ in paria latera hab& in paucissimis
VI. altem paste longius quad rangulũ in paucis simis .vi. Cras studo itẽq tessera
in paucissimis octo nã duo simplicẽ ordinẽ faciunt tressic cõponipossunt
ut totidẽ angulos habeant. quactuor inquad rtã positi. In om nẽ pastẽ binos
habent quinq sic colligant᷑ Utinaltero latere duo in altero tressint. sex utqua¬
driangulũ faciunt qđ induo b laterib binos. induol ternos hab&: at si quatuor
ponintꝰ & cras situdo orit & paria om̃a latera in planitiẽ atq altitudinẽ sunt
bins inomnẽ partẽ ordinacis. similes aũplani numeris quorũ latera eandẽ rat
onem habent. UtVUI e oc cũ illis in altero latere .ii. Caltero .ii. his maltero cc
altero cc sint. eodemq modo similes &iã incrassitudine numeri sunt̃

Expanded text:
mis tribus, quadratum in paucissimis ΙΙΙΙ, id autem quod imparia latera habet in paucissimis mis tribus, quadratum in paucissimis ΙΙΙΙ, id autem quod imparia latera habet in paucissimis V, altera parte longius quadriangulum in paucissimis sex; crassitudo item, quae tessera, in paucissimis octo. Nam duo simplicem ordinem faciunt; tres sic componi possunt ut totidem angulos habeant; quattuor in quadrum positi in omnem partem binos habent; quinque sic colligantur ut in altero latere duo, in altero tres sint; sex, ut quadriangulum faciant, quod in duobus lateribus binos, in duobus ternos habet. At si quattuor ponuntur, et crassitudo oritur et paria omnia latera in planitiem atque altitudinem sunt, binis in omnem partem ordinatis. Similes autem plani numeri sunt quorum ionem habent, ut VI et DC, cum illis in altero latere II et altero III, his in altero CC, altero CCC sint. eodemque modo similes etiam in crassitudine numeri sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ siinalterũ latus .iii. in alterũ .iii. porrigunt᷑. Hi duo numen lege cor
xii capiunt planũq eũ nimerũ nom nan ad crassitudinẽ iunctã tres numeri
sunt in alterũ puta latus iii. in alterũ tressupͣ. Deinde .iii. ad iciuntͥ his no¬
meris. Alticudinẽ qq̃ suꝑ inferiorẽ normẽ in pleridicunt. includiq.xi. iii.
sic singulis iunctis nequid suꝑ alterũ sit. Crassitudinẽ fieri numero sue no¬
merũ impositis ips aũ planities uarias formas hab& numeris. Adsim¬
litudinẽ aliquarũ figurarũ. ordintis q̃incipiunt alinea tĩ łtri angul
longiores quas & exo nebeie grec appellant. Prȩcerer pluresqͥq anguli possunt
ht̃dũ &iũ inȩqualia numeri latera eẽ. Utcũ deinde crassitudinẽ in surgat figura sq̃
pures efficiati tessera ꝑfectissina cẽ intereas uid&. estaũ tnangulũ in paucis si¬

Expanded text:
igitur si in alterum latus IIII, in alterum III porriguntur, hi duo numeri lege eorum igitur si in alterum latus IIII, in alterum III porriguntur, hi duo numeri lege eorum XII capiunt, planumque eum numerum nominant. at crassitudinem aiunt a tribus numeris. sint in alterum puta latus IIII, in alterum III, supra deinde quattuor adiciantur. his numeris altitudinem quoque super inferiorem normam impleri dicunt includique uiginti sic singulis iunctis ne quid super alterum sit, crassitudinem fieri numero super numerum imposito. Ipsa autem planities uarias formas habet, numeris ad similitudinem aliquarum figurarum ordinatis, quae incipiunt a linea, tum uel trianlongiores, quas ἑτερομήκεις Graeci appellant. Praeterea plures quoque anguli possunt interdum etiam inaequalia numeri latera esse. At cum deinde in crassitudinem insurgat figurasque plures efficiat, tessera perfectissima esse inter eas uidetur. Est autem triangulum in paucissi
Abbreviated transcription (Latin):
quia pastib sius yares s. Ampliore sꝑfectis q̃plus in partib suis quã inse ipsis habẽs
fiunt .uI. hoc ÷ parẽ eẽ pastib suis: & hoc numeri genꝰ in aliqua uisticte ÷ c&lera
in uicio uł exuberante uł exdeficiente. Ut pita summ .xii. & duo decies singula
& sexiesbina & quater terna & terquaterna & bissena xiifiant itaq ei
paftes s̃ .i .ii.ii.ni.vi. quȩ iunete in unũ xui efficiunt : hic amplior ꝓfecto
numerus est at xxxi fiunt iuncti sedecies singulis octies binis qͣ̃teriis quti
.ii. ii .uiii. ñ ultra faciurt quã mnus quo ex quo ortis hic in ꝑfectius nune¬
nis ÷. Alii aũ plani numeris. alli crassitudinẽ qq̃ in sehbent. Planũ nunerũ
eẽ grecidicunt quia duob numeris contin&. ideius modi ẽ in ratione men
surarũ tantũ denorma contineri qͣntũ a toto quad riangulo ciuiꝰ pars inea
norm sit existimant Itẽ ad numeros plani inueniunt᷑ qͥ induo latera
ordinitꝰ sic̃ rectũ angulũ faciunt normȩ similitudinẽ rep̃sentant.

Expanded text:
qui partibus suis pares sunt, ampliores perfectis qui plus in partibus suis quam in se ipsis habent, fiunt VI: hoc est parem esse partibus suis, et hoc numeri genus in aliqua virtute est, cetera in vitio vel ex superante vel ex deficiente, ut puta sumamus XII. et duodecies singula et sexies bina et quater terna et ter quaterna et bis sena XII fiunt. itaque eius partes sunt I, II, III, IV, VI, quae iunctae in unum XVI efficiunt; hic amplior perfecto numerus est. at XVI fiunt iunctis sedecies singulis, octies binis, quater quaternIII, VIII non ultra faciunt quam XV, id est minus quo ex quo orti sunt. Hic imperfectus numerus est. Alii etiam plani numeri sunt, alli crassitudinem quoque in se habent. Planum numerum esse Graeci dicunt qui a duobus nusurarum tantum de norma contineri, quantum a toto quadriangulo, cuius pars in ea norma sit, existimant. item ad numeros plani feruntur, qui in duo latera ordinantur sic, ut rectum angulum faciant et normae similitudinem repraesentent.
Abbreviated transcription (Latin):
Sm̃ impi nunerꝰ quiꝑ sẽ cõpositꝰ ẽ quia pocest ñ ineandẽ m̃sira ⁊teudere
ego .uiii.&.L. cõponi ñ possunt quia .l. nullã triplicationẽ acciprunt li¬
ene nuenario numero sola prȩ t̃ singuleritatẽ mensura ẽ: euenit aũt hoc
qͥuntdcu. quidẽ quȩ duplicata .L. fecer᷑ tnonẽ recipiebunt. etgo siquando
inpao nimerꝰ ex quopar fastus ẽ. eandẽ m̃ surã quã alt̃ impar tene hibuerii
londenũ cũillo impari pat qui hoc stectꝰ ẽ. cõponi potest. Ubi illud ñ antecessit.
nehocquidẽ sequit᷑. Ideo .uiii.&. T int̃ se cõponunt᷑. at uiii. & dec int̃se
c̃ponunt᷑. Orta s̃ eñ xoc duplicatis xv. lã aut .uiii. &xu. int̃ sẽ componi¬

Expanded text:
omnis impar numerus qui per se compositus est, quia potest non in eandem mensuram recidere. Ergo VIIII et L componi non possunt, quia L nullam triplicationem recipiunt, quae nouenario numero sola praeter singularitatem mensura est; euenit autem hoc quia ne XXV quidem, quae duplicata L fecerunt, ternionem recipiebant. Ergo si quando impar numerus ex quo par factus est eandem mensuram quam alter impar tenet habuerit, tum demum cum illo impari par qui ex hoc factus est componi potest; ubi illud non antecessit, ne hoc quidem sequitur. Ideo VIIII et L inter se non componuntur; at VIIII et XXX inter se componuntur: orta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ꝑfectus ttem qđ a senario tegit᷑ omns eñ eybi sex suꝑ ficies
hab& : łtẽ eximparib ꝯsecuas impl&ur. Nã primꝰ impariũ
trias secundas penta s̃. ambo ocadẽ faciunt ltẽ erbum que
tna deuent idẽ :X .UII. sequentes impares red dunt ldẽ
idẽ eptas enneas & undecimꝰ qͥom̃s faciunt xxuii. Itẽ tertius eib quia teonade
uenit idẽ lxiiii. Nĩ quater quat̃n sedecies hoc quater. Ix iii fit & hcexqutt
tuor imparib qͥ superiores secunt᷑ idẽ xiii.xu.xuii. xuiii. fiunt simul
lx iii. & sic om̃s crbiꝑ impariũ increm̃tu inueniuntꝰ. suidũ tarat numeti

Expanded text:
ario tegitur; omnis enim cybus sex superficies habet; item ex imparibus consecutis impletur. nam primus imparium trias, secundus pentas; ambo octadem faciunt. item cybum, qui a triade venit, id est XXVII, sequentes impares reddunt, est heptas, enneas et undecimus, qui omnes faciunt XXVII. item tertius cybus, qui a tetrade venit, id est LXIIII nam quater quaterni sedecim, hoc quater LXIItuor qui superioressequuntur; id est, XIII, XV, XVII, XVIIII fiunt simul LXIIII. Et sic omnes cybi per imparium incrementa inueniuntur sui dumtaxat numeri.
Abbreviated transcription (Latin):
Leua enne apthongon chelin innitentisinilis imprimebat: Calceos¬
aũ smaragdinae fultu uiriditatis herbosos uestigus cius tellus annexu¬
it: Insidebat aũ expauonum pennis int̃tectae oculataeq pallae. ex
qua multi coloribus notulis uancata pictura uemabat. sub calceis uero
fuscinã deprimebat. Luuis suggestui subditus iunonis consessus. haud

Expanded text:
laeua enneapthongon chelyn innitenti similis imprimebat. Calceosem smaragdinae fluctu uiriditatis herbosos uestigiis eius Tellus annexuit. Insidebat autem ex pauonum pennis intertextae oculataeque pallae, ex qua multicoloribus notulis uariegata pictura uernabat; sub calceis uero fuscinam deprimebat. Huius suggestui subditus Iunonis consessus haud
Abbreviated transcription (Latin):
Cui nec tartareos claustra occultare recessus
Nec iouis arbitrium rutilantia fulmina poss.¬
Fluctigena spectans qualĩ subgurgite nereu¬
Quȩq tlios norit fratrum ꝑ regna recursus

Expanded text:
cui nec Tartareos claustra occultare recessus nec Iouis arbitrium rutilantia fulmina possfluctigena spectans qualis sub gurgite Nereuque tuos norit fratrum per regna recursus
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Sireehoricu c̃benedicendi scientia utili sẽ. Assumanꝰ argum̃¬
tũ itu. est aut̃ r&citorica senedicendi scientia. Haec duo qͥ cesse¬
rit. &iã inuitus c̃cedat. necesse ẽ utilẽ ẽẽ r&noricã. quod erat
dubiũ ante quã ꝓpositio & assumptio conceder&ur. Nihiltam̃
ina ssumptione. accessit ex troisecus qd ẽ ꝓpriũ p̃dicaui sillogis mu
Hic pͥmꝰ mođꝰ adialecticis appellatur : quiẽ ab ante cedentib Propt̃¬
ea qm̃ argum̃tũ quẽ adndũ ꝓpositũ ẽ ita & assumptũ est.¬

Expanded text:
etorica est bene dicendi scientia, utilis est'. assumimus argumentum ita: 'est autem rhetorica bene dicendi scientia'. haec duo qui concesserit, etiam invitus concedat necesse est utilem esse rhetoricam, quod erat dubium, antequam propositio et assumptio concederetur. nihil tamen in assumptione accessit extrinsecus, quod est proprium praedicativi syllogismi. hic primus modus a dialecticis appellatur, qui est ab antecedentibus, propterea quoniam argumentum, quemadmodum positum est, ita et assumptu
Abbreviated transcription (Latin):
ressac animorũ ꝑmotione caruerȩ. Quod tunc demonstrabit᷑. cũ ordiendi
precepta tractabimus. Interimn generatĩ quibimentes affȩctib incitentur :
nulla partium diffintione signabo. Commouentur igitur auditores. aut
miseratione. Aut odio. Aut inuidie. aut m&u. Aut spe. Aut ira c&erisq
similib Miseratione cũ calamiates alicuius. magno dolore tractam
cumim quitatẽ temporis. uel periculi magnitudinẽ memoramꝰ. ut insey¬

Expanded text:
res hac animorum permotione caruere, quod tunc demonstrabitur, cum ordiendi res hac animorum permotione caruere, quod tunc demonstrabitur, cum ordiendi praecepta tractabimus; interim generatim, quibus mentes affectibus incitentur, nulla partium definitione signabo. Commouentur igitur auditores aut miseratione aut odio aut inuidia aut metu aut spe aut ira ceterisque similibus. Miseratione, cum calamitates alicuius magno dolore tractamus, cum iniquitatem temporis uel periculi magnitudinem memoramus, ut in sep
Abbreviated transcription (Latin):
huic eidem questior udex prȩ esses. talem te nob & p.r. hoc tempore imꝑ¬
tias. Reiuero ut ꝓdeiotaro quẽ ornare Antea cuncto cũ senatu solebã
ꝓꝑp&us eius in nostrã rẽ publicã meritis. oratoris uͦ. cũ dese non suꝑbe s
moderate loquit᷑. quale illud ẽ cũ questor insicilia fussẽ iudicioq ex
ea prouincia decessissem vt siculis omnb. iudiΜ & cetera q NOΝ̃¬
plenius in exordiorũ preceptis edisserã : ab aduersarii uͦ persona concii¬
atio fit . dũ illius iniquitate aut arrogantia demonstrata: nr̃a modes¬
tia commendatur : s haec posterius in principus. quã quã nunc non ora¬
tionis pastes. sidicendi formas & faciendȩ fidei species numeramꝰ. Quo
loco patheticȩ quoq dictionis attendimꝰ facultatem. cuius uis uel in cõmurb
locis uel in epilogis maxime contin&ur. nec nea primordia quidẽ a pđ ub de¬

Expanded text:
huic eidem quaestioni iudex praeesses, talem te nobis et populo Romano hoc tempore imperhuic eidem quaestioni iudex praeesses, talem te nobis et populo Romano hoc tempore impertias». Rei uero, ut pro Deiotaro: «quem ornare antea cuncto cum senatu solebam pro perpetuis eius in nostram rem publicam meritis». Oratoris uero, cum de se non superbe, sed moderate loquitur, quale illud est: «cum quaestor in Sicilia fuissem, iudices, itaque ex ea prouincia decessissem, ut Siculis omnibus iucundam plenius in exordiorum praeceptis edisseram. Ab aduersarii uero persona conciliatio, dum illius iniquitate aut arrogantia demonstrata nostra modestia commendatur. Sed haec posterius in principiis, quoniam nunc non orationis partes, sed dicendi formar et faciendae fidei species numeramus, quo loco patheticae quoque dictionis attendimus facultatem, cuius uis uel in communibus locis uel in epilogis maxime continetur. Mea primordia quidem apud uete
Abbreviated transcription (Latin):
nobioritor inducit. Auctorita s igitur. aut iudicantis aut testisẽ. huic par¬
ti adunguntur oracula c&eraꝙ idgen. Necessitas uero dit fidẽ ex torm̃tis
aut somno. Aut furore. Aut uinolentia: quȩ uocẽ alicuius rei extor quet
iuitis. Quȩ omnia cũ ad c̃iecturã cause persona facto adduit᷑. Id est
ipso testimonio uel confessione. uel scripto capiuns fidẽ. uel amittunt
Sa & causa dicentis attenditur & ꝑsona tractatur & ipsius scripturȩ
secũ. Aut cũ causa qualitas comparatur. Seqͥt᷑ ut adee que concili¬
aoit. Aut permouent auditores intentionẽ suã Nectit assertor quõ
ad fidẽ faciendã haec quoq pertinere prediximꝰ. conciliantur igiur animi
tum personae. tum rei dignitate. personȩ. aut auditoris aut rei. uel ipsius oratoris
aut aduersarii. Auditoris sic̃ qualẽ te antea populo romno prebuisti cum

Expanded text:
nobis inducit»; auctoritas igitur aut iudicantis aut testis est. Huic parnobis inducit»; auctoritas igitur aut iudicantis aut testis est. Huic parti adiunguntur oracula ceteraque id genus. Necessitas uero dat fidem ex tormentis aut somno aut furore aut uinolentia, quae uocem alicuius rei extorquet inuitis. Quae omnia, cum addas coniecturam in causa, persona, facto, id est ipso testimonio uel confessione uel scripto, capiunt fidem uel amittunt. Nam et causa dicentis attenditur et persona tractatur et ipsius scripturae secum aut cum causa qualitas comparatur. Sequitur ut ad ea, quae conciliant aut permouent auditores, intentionem suam flectat assertor, quoniam ad fidem faciendam haec quoque pertinere praediximus. Conciliantur igitur animi tum personae, tum rei dignitate: personae aut auditoris aut rei uel ipsius oratoris aut aduersarii. Auditoris sic: «ut qualem te antea populo Romano praebuisti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
praue consu&udinis causa huius mortẽ. tã fest famliarit̃ a pariũ comparatio¬
sonem nhil interẽ. Utrũ ipse consul improbis contionib ꝑnetiosis legib. rem pu¬
blic̃ uec&. Analios uexare patiatur. Hlis igitur breuit̃ demonstratis illa quae
non cecogitant᷑ ab oratore. Si a causa aut areis suggeruntur. intrib: ut diximꝰ
red postas̃ Inscriptura: ut tabularũ in auctoritate ut testiũ in necessita¬
it ut tormentix. Abscripto argum̃tũ p&it᷑ cũ ad dubie rei probationem
uilehro gra phum. ł testam̃tũ trans actionis tabulae recitant᷑. C&eraq huius
nodi quȩ ita nota s̃ ut exempla deoratione ñ querant. Abauctoritatt uero
itassricanũ dixisse iure cessum eẽ tiberiũ gracchũ. Aut cũ testimonũ quo
untas nud&ur ad fert᷑ ut igneũ pompeium demisso frum̃to celerit̃ testem

Expanded text:
paruae consuetudinis causa huius mortem tam fert familiariter». A parium comparatioparuae consuetudinis causa huius mortem tam fert familiariter». A parium comparatiosonem, nihil interesse «utrum ipse consul improbis contionibus, perniciosis legibus rem publicam uexet, an alios uexare patiatur». His igitur breuiter demonstratis illa, quae non excogitantur ab oratore, sed a causa aut a reis suggeruntur, in tribus, ut diximus, rebus posita sunt: in scriptura, ut tabularum, in auctoritate, ut testium, in necessitate, ut tormentorum. Ab scripto argumentum petitur, cum ad dubiae rei probationem uel chirographum uel testamentum uel transactionis tabulae recitantur ceteraque huius modi, quae ita nota sunt, ut exempla de oratione non quaerant. Ab auctoritate uero, ut Africanum dixisse iure caesum esse Tiberium Gracchum, aut cum testimonium, quo ueritas nudetur, affertur, ut «Gnaeum Pompeium de misso frumento celeriter testem
Abbreviated transcription (Latin):
Cicero hinc ꝓbit. Auli hircuuita populo curaẽ: quod ei populus plaudit.
& uirgilius degeneres anmostimor arguit. Nã timor ẽ causa ut de¬
gener sit animꝰ quod timoris effectũ ẽ. A comparatione maiorũ argu¬
mentum dicitur. quis dubit& a siculis petisse pecuniã uerrem . cũ amarco octaui ligu¬
rt postular&. Virgilius tupotes unanimos armare in prelia fratres. Ex hoc utiq ꝓbat
&aliud posse quod minꝰ est. Tegrentius. Nam quimentiri. aut fallere instituerit
patrem aut matrem aut̃ audebit. tantomagis audebit c&eros. Aminorũ
comparatione ut publius scipio pontificem maximum tyberium. gracchum¬
non mediocrit̃ labe factantem statũ rei publicae priuatũ interfecit. De inde
iungit questionẽ ubi motus ẽ quendã catilinã orbem terrȩ. cede atq inen¬
dus uastare cupientem. nos consules ꝑferemꝰ. Ex hoc terrentius loco illud hic

Expanded text:
Cicero hinc probat Auli Hirtii uitam populo caram esse, quod ei populus plaudit. Cicero hinc probat Auli Hirtii uitam populo caram esse, quod ei populus plaudit. Hoc est Vergilii «degeneres animos timor arguit», nam timor est causa, ut degener sit animus, quod timoris effectum est. A comparatione maiorum: «quis dubitet a Siculis petisse peeuniam Verrem, cum a Marco Octauio Ligure postularit?» Vergilius: «tu potes unanimos armare in proelia fratres.» Ex hoc utique probat et alienos posse, quod minus est. Terentius: «nam qui mentiri aut fallere instituerit patrem aut audebit, tanto magis audebit ceteros.» A minorum comparatione, ut «Publius Scipio pontifex maximus Tiberium Gracchum mediocriter labefactantem statum rei publicae priuatus interfecit»; deinde iungit quaestionem, ubi maius est quiddam: «Catilinam orbem terrae caede atque incendiis uastare cupientem nos consules perferemus?» Ex hoc Terentius loco illud: «hic
Abbreviated transcription (Latin):
& parasitus est guio & ridiculus ñẽ. ei loci exemplũ c̃. In re magis ipsa quã¬
in forma uerborũ ut ciccrodic̃. Isigitur non modo ate periculo liberatus s
&iã honore amplissimo ornitus. Arguit᷑ dom sua te interficere uoluise &
in cornelia prima repugnare dicit: ut diuisores quos bonorissui ministros
esse uoluerait. Lege aribitus uell& asfligere. Causarũ locus late pate
& multa disputatione tractatur s nunc formã eiꝰ satissuerit. demonstrare
subhoc exemplo. socum obtua decreta: obiudicia obimperia dabantur.
nonest ita querendũ cuius manu numerarentur. s cuius miuria cogerent᷑
sic & uir gilius mene fugis. Ab effectis sit argum̃tũ. cũ incausa dubitato est
ut factũ ꝓb&ur. exeo qđ homines &iã in uiti serua bat᷑ inuita. Fatu eł
enĩ causa uel uitae uel mortis. Illa uͦ effectio s̃ fatiuauere posse ł mori

Expanded text:
et parasitus est Gnatho et ridiculus non est». Eius loci exemplum est in re magis ipsa quaet parasitus est Gnatho et ridiculus non est». Eius loci exemplum est in re magis ipsa quam forma uerborum: «is igitur non modo a te periculo liberatus, sed etiam honore amplissimo ornatus arguitur domi suae te interficere uoluisse». Et in Corneliana prima repugnare dicit, ut diuisores, quos honoris sui ministros esse uoluerat, lege ambitus uellet affligere. Causarum locus late patet et multa disputatione tractatur; sed nunc formam eius satis fuerit demonstrare sub hoc exemplo: «sed cum ob tua decreta, ob iudicia, ob imperia dabantur, non est ita quaerendum, cuius manu numerarentur, sed cuius iniuria cogerentur». Sic et Vergilius «mene fugis?». Ab effectis fit argumentum, cum in causa dubitatio est, ut fatum probetur ex eo, quod homines etiam inuiti seruabantur in uita. Fatum enim est causa uel uitae uel mortis; illa uero effecta sunt fati, uiuere posse uel mori.
Abbreviated transcription (Latin):
ris quid si aut auarus. quid si ut audax. quid siut eiꝰ qui occisus ẽ inimitus. sin¬
gula hȩc quia non sufficiunt. Idcirco congregata ponuntur. Abante ceden¬
tib cicero. cũ ille ñ dubitauerit Aperire quid cogitauerit. Uos potestis dubitre
quid fecerit. Praecessit eñ cogitatio ubiẽ argumentũ secutũ est factũ undec̃
questio Aconsequentib uero conuersim ut questio in ante cedentibussit
Argumentũ in sequentib. hoc modo. Ut si hoc secutũ ẽ. illud p̃cesserit. ut si
peperit. cũ uiro concubuit. Exemplũ de uerrinis : sifinẽ edicto prȩ¬
toris ad fer̃ Ralende ianuariae . Cur noninitium quoq nascit᷑ Aha¬
lendis ianuarus. Arepugnantib Argumentũ sumtur. cũ ostenditur
duo sibi coherere non posse uerbi causa. ut & parasitus quissit & ridiculus
non sit: quał pnegationem simul eẽ non posse prae dicuntur hoc modo. non

Expanded text:
ris? Quid si ut auarus? Quid si ut audax? Quid si ut eius, qui occisus est, inimicus?» Sinris? Quid si ut auarus? Quid si ut audax? Quid si ut eius, qui occisus est, inimicus?» Singula haec quia non sufficiunt, idcirco congregata ponuntur. Ab antecedentibus Cicero: «cum ille non dubitauerit aperire quid cogitaret, uos potestis dubitare, quid fecerit?» Praecessit enim praedictio, ubi est argumentum; secutum est factum, unde est quaestio. A consequentibus uero conuersim, ut quaestio in antecedentibus sit, argumentum in sequentibus, ut, si hoc secutum est, illud praecesserit, ut «si peperit, cum uiro concubuit». Exemplum de Verrinis: «si finem edicto praetoris afferunt kalendae Ianuariae, cur non initium quoque nascitur a kalendis Ianuariis?» A repugnantibus argumentum, cum ostenditur duo sibi cohaerere non posse, uerbi causa, ut et parasitus quis sit et ridiculus non sit, quae per negationem simul esse non posse praedicantar hoc modo: «non
Abbreviated transcription (Latin):
belli semen tu fuisti. Itẽ ut scpo homines ac grimorbo graui cũ esta febri
que iactant᷑. & c&era. Huic dissimi litudo contraria ẽ quas acicero¬
ne differentia nominatur. Quȩ res int̃ se diuersas. non aduersas os¬
tendit. cuus cicero ponit exemplũ inuerrem. Sedtuidẽ fecisse eris ex¬
stimandos si eodẽ consilio fecisti. Hoc & inpersonis ostendit᷑. & in rebus &
intemporib & in locis & aluis quaenunc memorare longissimũ ẽ. Acon¬
tario ut uita & mors. ex quib terrentius sic. Nã sullũ obiur gesuitp
quauxilium tulit. Quid faciens illi quidederit damnum aut mlũ:
cicero sulle consul fustuariũ meruerit. quidlegiones quȩ c̃sulem
reliquerunt. A coniunctis aũt fides p&it᷑. cũ quae singula in firma sunt.
ea coniuncta uim ueritatis assumunt. Ut quid sit accedit. ut tenuis antea fue¬

Expanded text:
belli semen tu fuisti». Item: «ut saepe homines aegri morbo graui, cum aestu febriqbelli semen tu fuisti». Item: «ut saepe homines aegri morbo graui, cum aestu febrique iactantur . . .» et cetera. Huic dissimilitudo contraria est, quae a Cicerone differentia nominatur, quae res inter se diuersas, non aduersas ostendit, cuius Cicero ponit exemplum in Verrem: «sed tu idem fecisse eris existimandus, si eodem consilio fecisti». Hoc et in personis ostenditur et in rebus et in tempore et in locis et aliis, quae nunc memorare longissimum est. A contrariis uitae mors quae ex quibus Terentius sic: «nam si illum obiurges, uitae qui auxilium tulit, quid facies illi, qui dederit damnum aut malum?» Cicero: «si ille consul, fustuarium meruerunt legiones quid quae consulem reliquerunt.» A coniunctis autem fides petitur, cum, quae singula infirma sunt, ea coniuncta uim ueritatis assumunt, ut «quid si accedit, ut tenuis antea fue
Abbreviated transcription (Latin):
speciem quoq deducitur. Vt siuarur̃ & mutabile quiddã est femina
dido &iã uaria mutabilisq uideatur. possitq ex amore modiũ cõ¬
mutari. H ac ratione illud ciceronis astruit᷑. Nam cũ omnium ꝓ¬
unciarũ sociorũq rationẽ diligent̃ habere debeatis tũ prȩcipue
siciliae iudices. hunc locũ ille atoto uidetur intari: S inter ẽlllud
quod inillo diffintione. Hic abipsa ratione qua genꝰ ẽ argum̃ta
dicuntur & quod ingenere totũ ẽ. quod totũ diuisione perit genus ma¬
n& &iã partib distributũ. Aspecie uel a forma ducitur argumentum
utfidem generali faciat questioni. ut eycero inphilippicis. est quedã acto¬
lex Actũ enĩ ger est. quod aspeciae iđ lege ł lata accsare cõprobe¬
t̃ ẽ quoditẽ confirmat asimlib quȩ re acta gachi. leges sẽpnȩ profe¬
rentur quȩ re syllȩ corneliae. Asimili ꝓse ut helena trounis sic ciuib

Expanded text:
speciem quoque deducitur, ut, si varium et mutabile quiddam est femina, speciem quoque deducitur, ut, si varium et mutabile quiddam est femina, Dido etiam varia mutabilisque videatur possitque ex amore in odium commutari. hac ratione illud Ciceronis astruitur: 'nam cum omnium provinciarum sociorumque rationem diligenter habere debeatis, tum praecipue Siciliae, iudices'. hunc locum ille a toto videtur imitari, sed interest illud, quod in illo ‹a› definitione, hic ab ipsa ratione, qua genus est, argumenta ducuntur, et quod in genere totum est, quod totum divisione perit, genus manet etiam partibus distributum. 486 ab specie vel a forma ducitur argumentum, ut fidem generali faciat quaestioni, ut Cicero in Philippicis: 'est ‹quod tlex?» Actum enim genus est, quod ab specie, id est lege lata a Caesare, comprobatum est; quod item confirmat a similibus: «quaere acta Gracchi; leges Semproniae proferentur. Quaere Sullae; Corneliae.» A simili per se: «ut Helena Troianis, sic ciuibus
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris refutitis. Aliquã condudimꝰ pastẽ inqua sit questio constituta
Ut sidicas equũ hunc quem habes: aut emisti. aut dono accepisti. Aut natꝰ
ẽ domi aut furatus ẽ non aut̃ emisti nec donotibi datusẽ. Neq natus ẽ
domi furat esigitur. A nota uel &bimologia. ut grecidicunt. sunimꝰ
cũ adfecit. supplicio coniuratos. quo in loco originẽ uocabuli. tantum
oport&ꝰ attendere. Abhis uero que negotiũ uident᷑ at tingere
argumenta ducunt᷑ hoc modo. Primum a coniugatis. quae uno nomine pro¬
posita principali per eiꝰ diriuationẽ casu aut tempore commutati aliqͥd
a pprobamꝰ ut sipiđas uirtus ẽ : quodpie factũ ẽ. laudari opost& constat
nlaudabilẽ eẽ irtutẽ. Quilocus a superiore hoc diffest. quia aliudẽ
unde nomen impositũ fuerit ꝑ scrutari. aliud per cognationẽ uerbi abalio
deflixi. argumentiuim sumere. A genere aut̃ cũ quod in tota ual& ad

Expanded text:
ceteris refutatis, aliquam concludimus partem, in qua sit quaestio constituta, ceteris refutatis, aliquam concludimus partem, in qua sit quaestio constituta, ut si dicas: 'equum hunc, quem habes, aut emisti aut dono accepisti aut natus est domi aut furatus es. non autem emisti nec dono tibi datus est neque natus est domi: furatus es igitur'. 483 a nota vel etymologia, ut Graeci dicunt, sumimucum affecit supplicio coniuratos?' quo in loco originem vocabuli tantum oportet attendere. 484 ab his vero, quae negotium videntur attingere, argumenta ducuntur hoc modo: primum a coniugatis, cum uno nomine proposito principali per eius derivationem casu aut tempore commutato aliquid approbamus, ut 'si pietas virtus est, quod pie factum est, laudari oportet'. constat enim laudabilem esse uirtutem. Qui locus a superiore hoc differt, quia aliud est, unde nomen impositum fuerit, perscrutari, aliud per cognationem uerbi ab alio deflexi argumenti uim sumere.
Abbreviated transcription (Latin):
nec separari ab eodẽ pot. Ut perse possit existere. Ut color in corpore i
animo disciplina. Apaste uͦ argunentũ non ad totũ ꝓbandũ du¬
citur. S ad aliã. partẽ quae contin& questionẽ. nec enĩ probatu
parstotũ probat. Ut pote sioculus uid& nonideo totũ corpꝰ uid&. Cũ re¬
fut&ur. totũ uidere corpꝰ. S dialecticus ẽ totus istẽ tractutꝰ. Nunc
quẽ ad modũ argumentũ a parte ad pastẽ sumatũr ostendam
Sipedes sibrachia tueri debemꝰ. Utiq oculos diligentius asseruare. Cuius ar¬
ar gumenti loco incurrere. Aliquando & alius potꝰ. qui aminore ad mauis
ducit᷑. Ne tam̃ ideo principalis argum̃ti ratio ꝑturbutur. quia gemnari
aliquantu ar gum̃ta natura ꝑmittit. hoc sepe contingere & in figuris
sol&. De quib postea nobis erit dicendũ. Eit non nũ quã & in hoc modo
A partib Argunentũ cũ inducta partitione & ꝓpositis partib plurib

Expanded text:
nec separari ab eodem potest, ut per se possa existere, ut color in corpore, in nec separari ab eodem potest, ut per se possa existere, ut color in corpore, in animo disciplina. A parte uero argumentum non ad totum probandum dicitur, sed ad aliam panem, quae continet quaestionem. Nec pars totum probat, ut puta, si oculus videt, non ideo totum corpus videt, cum refutetur totum videre corpus: sed dialecticus iste tractatus est. nunc quemadmodum argumentum a parte ad partem sumatur ostendam: 'si pedes, si bracchia tueri debemus, utique oculos diligentius asservare'. cuius argumenti loco incurrere aliquando et aliud potest, quod a minore ad maius dicitur. nec tamen ideo principalis argumenti ratio perturbatur, quia geminari aliqua argumenta natura permittit. hoc saepe contingere et in figuris solet, de quibus postea nobis erit dicendum. 482 fit nonnumquam et hoc modo a partibus, argumentum, cum inducta partitione et propositis partibus pluribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad multas species differentiasq notio ꝑtinens ut anmal quo drefestur
ad hominẽ pecudẽ. Auẽ piscẽ c&eraq quȩ nontantũ numero sẽd
&iã speciȩ disparant᷑. Qued alia aeria: Alia a quatilia terrenaq:
Alia rationabilia. alia rationis exꝑtir. Quȩ sub uno norne collecta
cum fueruit nomine generis appellantur: Species ẽ. quacͥ a genere pendeis
alia contin&ꝰ numero tintũ modo dis gregata. ut homo contin& & de¬
mostenen & ciceronẽ. qͥb. una species ẽ s numero distant. Differentie
uero ẽ. sufficiens questiom diseretio. Vt siquerat᷑ inter homnẽ leonemq
quid inter sit. respondeat᷑. qd homo mitis. leo ferussit. Quod quidem nec
hominẽ amitib ceteris nec leonẽ a feris aluis distorguit. Anmalib ꝓprũ¬
ẽ qđ rẽ aliquã abomiũ communone discernit. Vt risus hoc eñ non est
hon commune cũ c&eris. Accidens ẽ quod in aliqͦ positũ. nec pars cius c̃

Expanded text:
ad multas species differentiasque notio pertinens, ut animal, quod refertur ad multas species differentiasque notio pertinens, ut animal, quod refertur ad hominem, pecudem, avem, piscem ceteraque, quae non tantum numero, sed etiam specie disparantur, quod alia aeria, alia aquatilia terrenaque, alia rationabilia, alia rationis expertia, quae sub uno nomine collecta cum fuerint, nomine generis appalia continet numero tantummodo disgregata, ut homo continet et Demosthenem et Ciceronem, quibus una species est, sed numero distant. Differentia uero est sufficiens quaestioni diseredo, ut, si quaeratur, inter hominem leonemque quid intersit, respondeatur, quod homo mitis, leo ferus sit; quod quidem nec hominem a mitibus ceteris nec leonem a feris aliis distinguit animalibu rem aliquam ab omnium communione discerna, ut risus; hoc enim non est homini commune cum ceteris. Accidens est, quod in aliquo positum nec pars eius est
Abbreviated transcription (Latin):
sis ab effectis A conparatione. Cuius pastessunt .iii. maiora mnora.
pane. Appar& in omizb relatiuã in esse rationẽ. Nã c̃iugatũ
alterũ alteri nomnatur: & genꝰ & speties: adse relatiua fiunt.
psũ &iã simle alicuis a simle ẽ. & om̃s loci argum̃toꝵ ñ exse
s exalio nom̃ accipiunt. Igit᷑ totũ quod dubiũ discutit᷑. diffor¬
ri pͥmtꝰ opaateb̵ & sic argum̃tũ tractare hoc rgd: Sit res dubia
utrũ utilis loquenti udeat᷑ eloquentia. Eloquentiae totũ ẽ
ntoto igitur diffiniendũ est sic. Eloquentia c̃ bene dicendi scientia: Bc
ne dicere aut̃ utile ẽ. Utilis igitur eloquentia cui loco tractando subsi¬
dio est dialectica quã nuꝑ audistis. ꝑ quã cognitũ puto qͥd sit genus
Quid species ł differentia ꝓpriũ accidens. C&eraqi. que ei precepta te¬
nuer̃. Iam̃ hȩc ut potero breuit̃ strictimq percurrã. Genc̃ igitur

Expanded text:
sis, ab effectis, a comparatione, cuius sunt partes maiora, minora, sis, ab effectis, a comparatione, cuius sunt partes maiora, minora, paria. Apparet in omnibus relatiuam alterum alteri nominatur, et genus et species ad se relata fiunt; ipsum etiam simile alicuius assimile est, et omnes loci argumentorum non ex se, sed ex alio nomen accipiunt. Igitur totum, quod dubium discutitur, definiri primitus oportebit et sic argumenta tractari hoc modo: sit res dubia, utrum utilis eloquentia uideatur. Eloquentia totum est; in toto igitur definiendum sic: «eloquentia est bene dicendne dicere autem utile est; utilis igitur eloquentia'. cui loco tractando subsidio est Dialectica, quam nuper audistis, per quam cognitum puto, quid sit genus, quid species vel differentia, proprium, accidens ceteraque, quae eius praecepta tenuerunt. tamen haec ut potero breviter strictimque percurram. 476 Genus est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
oper&ur astructio. DEARGUMENTIS. fidem ficit¬
Uunc deargum̃tis incipiamꝰ. Argumentum ẽ ratio quae rei dubis
Resdubia est intentio & depulsio velratio & unfirmatio rationis. Cum emm
obicceris oecicdisa. Ut doccas argumentatione & firmatione uis maxima
cum negit᷑ &iã ipsũ non occidi. Exigit argumentũ. lic& ad faciendam
sidem &iam illa quȩ in astificalia nominantur. debeant adhiberi
Ut tabule testimonia questiones. quae post dicutienda seruabo. Nunc
ar gumenta tractent᷑. quac aut in negotio. de qͦagitur posita sunt. Aut
illud attinguas. in ipso. tum totum. tum pars eius. tum notu quam
greci ethimologian dicunt. Attingunt uͦ negorium quae adid re¬
latiuorum ratione ducuntur. & sunt numero .xiii. A coniugatis. A
genere. A forma uel specie. Asinli. adifferenti. a contrario. a con¬
iunctis. ab ante cedentib: A consequentib A repugnantib a cau¬

Expanded text:
operetur astructio. Nunc de argumentis incioperetur astructio. Nunc de argumentis inciunc de argumentis incipiam. 474 Argumentum est ratio, quae rei dubiae fidem facit. res dubia est intentio et depulsio, vel ratio et infirmatio rationis. cum enim obieceris «occidisti», ut doceas, argumentatione firmabis, maxime cum negatur. Etiam ipsum «non occidi» exigit argumentum, licet ad faciendam fidem etiam illa, quae iartificilia nominantur, debeant adhiberi, ut tabulae, testimonia, quaestiones, quae post discutienda seruabo. Nunc argumenta tractentur, quae aut in negotio, de quo agitur, posita sunt, aut illud attingunt. In ipso tum totum, tum pars eius, tum nota, quam Graeci etymologiam dicunt; attingunt uero negotium, quae ad id relatiuorum ratione ducuntur. Et sunt numero tredecim: a coniugatis, a genere, a forma uel specie, a simili, a differenti, a contrario, a coniunctis, ab antecedentibus, a consequentibus, a repugnantibus, a cau
Abbreviated transcription (Latin):
temporis fuerit. om̃s ductus admittit. Ergo duct de c̃silio nascitur
Consiliũ excausatiuolitis exoritur. Causatiuũ litisẽ quod facit dubitationẽ.
ut in illo txranni causatiuũ liti sẽ. quod tyrannus custodiã & arcis postulit.
& armorũ ductũ seruatum testat᷑. Prima philippica. quȩ mira subtli¬
tate dominatum antonii latenter insimulat. Vt omnia dicens rhl aspere
dixisse uidectur. Hlis omnib conquisites argumenta uidenda sunt.
quib: ad questionis ambiguum fides ualeat adhiberi. fides aut̃ trib: fit
modis. Conciliando docendo permouendo. Illa prior. & uica sequens
apodictica: tertia pathetice nominantur. Conciliatione lic& in tota
causa uti c̃uenat. Tam̃ in principis uberius insistendũ. & in commo uendo
maxinae uigere deb& epilogus. Docere aut̃ p̃ceteris deb& ipsa narra¬
tio quãuis diluendis questiorb obiciendisque crimuzbus non dissimilis¬

Expanded text:
temporis fuerit, omnes ductus admittet. Ergo ductus de consilio nascitur, temporis fuerit, omnes ductus admittet. Ergo ductus de consilio nascitur, consilium ex causatiuo litis exoritur. Causatiuum est, quod facit dubitationem, ut in illo tyranni causatiuum litis est, quod tyrannus custodiam et arcis postulat et armorum. Ductum seruatum testatur prima Philippica, quae mira subtilitate dominatum Antonii latenter insimulat, ut omnia dicens nihil aspere dixisse uideatur. His omnibus conquisitis argumenta uidenda sunt, quibus ad quaestionis ambiguum fides ualeat adhiberi. Fides autem tribus fit modis: conciliando, docendo, permouendo. Illa prior ethica, sequens apodictica, tertia pathetica nominatur. Conciliatione licet in tota causa uti conueniat, tamen in principiis uberius insistendum, et in commouendo maxime uigere debet epilogus. Docere autem prae ceteris debet ipsa narratio, quamuis diluendis quaestionibus obiciendisque criminibus non dissimilis
Abbreviated transcription (Latin):
& per quosdã fundicunculos obicienda monstramꝰ. Vt in hoc terannos qͥ sub
adolatione Trrannidẽ posuerat fortit̃ fecit. p&it p̃mi nom ne armorũ ar¬
cisq custodiã magistratꝰ contra dicunt. Mectus aut̃ exutroq cõpontur
cũ & pudor & m&us impedit libertatẽ. Ut trrannꝰ quiduos filios habuit quo¬
rũ un uxor inqua in famis fuit cuius maritꝰ sesuspendit. cogit alterũ filum
candẽ ducere. contra dicit hc nonincestũ libere. Nec trrarondem potꝰ obi¬
cere Hisunt ductꝰ artificiose tractandi. & pertotã orationẽ subtiliter
diffundendi. Qui colore hoc separant᷑. quod color in una tantũ paste
ductus in tota causa uersatur. Ductus repperitur. ex causati uolitis
hoc ẽ exre quac contro uersiam ficit. quȩ aut prȩ teriti temporis ẽ ut an
aiacẽ ulixes occiderit. quac ductũ simplicẽ ten&. Aut si presentis ł futuri

Expanded text:
et per quosdam fandi cuniculos obicienda monstramus, ut in hoc: 'tyrannus, qui sub et per quosdam fandi cuniculos obicienda monstramus, ut in hoc: 'tyrannus, qui sub abolitione tyrannidem posuerat, fortiter fecit. petit praemii nomine armorum arcisque custodiam. Magistratus contra dicunt.» Mixtus autem ex utroque componitur, cum et pudor et metus impedit libertatem, ut «tyrannus, qui duos filius habuit, quorum uni uxor, in qua infamis fuit, cuius maritus se suspendit, cogit alterum filium eam ducere; contradicit». Hic nec incestum libere nec tyrannidem potest obicere. Hi sunt ductus artificiose tractandi et per totam orationem subdiffundendi. qui colore hoc separantur, quod color in una tantum parte, ductus in tota causa servahoc est ex re, quae controuersiam facit, quae aut praeteriti temporis est, ut an Aiacem Vlixes occiderit, quae ductum simplicem tenet, aut, si praesentis uel futuri
Abbreviated transcription (Latin):
cere non potꝰ. Duplex tũ exreb fit. Ut ꝓcelio deauro & deueneno
Tum decollatione ut prorostio filiusne patrẽ: An uznci iugula ue¬
rint. Mułtiplex uͦ cũ ex plurib questionb cãusa ꝯsiftit Ut re¬
p&undarũ om̃s uerrinae & ꝓscauro debostaris nece. dearins uxore¬
& decimis trib exquirit᷑. De hinc ductus causae. Inspiciendus est
ductus aut̃ ẽ agendi ꝑ totã causã tenor. Subaliq figura seruat .
ẽcũ non aliut ẽ in agentis :silio aliutd in ũb̵. Ut sibene meritum
laudes: Ac naxium accuses. Subtilis cũ aliud uult aimꝰ. aliud agit
oratio. ut quidã abdicat filidm Iquod amcbsꝰ non habeat. hc ñuere
abdicat s ut amcos habeat terr&. Figuratus ẽ cũ aperte qͥd dicofe
prohib& uerecundia: propt̃ obscena & sigficatione Alia atq integum̃tas
Uestita monstrat᷑. Obliquus est cũ m&us impedit. aliqud dicere libert

Expanded text:
cere non potest. Duplex tum ex rebus fit, ut pro Caelio de auro et de ueneno, cere non potest. Duplex tum ex rebus fit, ut pro Caelio de auro et de ueneno, tum collatione, ut pro Roscio, filiusne patrem an inimici iugulauerint; multiplex uero ex pluribus quaestionibus causa consistit, ut repetundarum omnes Verrinae, et pro Scauro de Bostaris nece, de Arinis uxore et de decimis tribus exquiritur. Dehinc ductus eausae inspiciendus est. Ductus autem est agendi per totam causam tenor sub aliqua figura seruatus. est, cum non aliud est in agentis consilio, aliud in verbis, ut si bene meritum laudes ac noxium accuses. subtilis, cum aliud vult animus, aliud agit oratio, ut 'quidam abdicat filium, quod amicos non habeat'. hic non vere abdicat, sed ut amicos habeat, terret. figuratus est, cum aperte quid dicere prohibet verecundia propter obscena, et significatione alia atque integumentis vestita monstratur. oblicus est, cum metus impedit aliquid dicere libere,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ante quã laudandũ quem quã laudabilẽ de monstraris. nonilli ta¬
lis intentio ẽ ut laudabilẽ nondũ credat. aduersus quã intentionẽ laudatori
certam̃ ẽ uel uituperatori. Lic& insuperiori astructione quidã conflictꝰ e¬
uidens approb&ur. Ut cũ alius quempiã laudat. & alt̃ accusat. ut cato¬
nem tullius laudat. & duob. uolumiib. cesar accusat. ex quo colligitur om̃a
causarũ genera saatib ꝑcensenda. Hoc reꝑto naturã causae discuties quae
Aut simplici. Aut du plici questione. Aut multiplici continetur
Et sinplex ẽ cũ unũ quod intota actione. disquiritur. Ut clodiũ ilone
iurt necauerit. Illud uero quod ꝑ iudicationẽ posteriore loco disquiritur
Utłr utri in sidias fecerit nonc̃ singalart̃. ẜiunctũ exduplici c̃iectura quã
geci Antica thegoriam nomnant. s incidens questio genꝰ causae fa¬

Expanded text:
Non enim ante quam laudandum quem, quam laudabilem demonstraris; nam illi taNon enim ante quam laudandum quem, quam laudabilem demonstraris; nam illi talis intentio est, ut laudabilem nondum credat; aduersum quam intentionem laudatori certamen est uel uituperatori, licet in superiori astructione quidam conflictus euidens approbetur, ut cum alius quempiam laudat et alter accusai, ut Catonem Tullius laudans et duobus uoluminibus Caesar accusans. Ex quo colligitur omnia, causarum genera statibus percensenda. Hoc reperto naturam causae discuties, quae aut simplici aut duplici quaestione aut multiplici continetur. Et simplex est, eum unum quid in tota actione disquiritur, ut Clodium Milone iure necauerit. Illud uero, quod per iudicationem posteriore loco disquiritur, uter utri insidiar compararit, non est singulare, sed iunctum ex duplici coniectura, quam Graeci ἀντικατηγορίαν nominant; sed incidens quaestio genus causae fa
Abbreviated transcription (Latin):
perhibeat tã quã iudex cũ ei officiũ. hocsit nefaciat ꝑsuadc¬
re in honeste rei uel in utilis ratione monstrata. Lã nunc indẽ¬
monstratiuo quem ad modũ statꝰ emergat. non ẽ facile me¬
moratu. Idcirco quia non statĩ laudẽ uitu peratio c̃scitat᷑
ut quisquis laud abilis non ẽ. Vitu perabilis habeatur. uł c̃tra
quiuitu perat̾ione caruerit. laudib: fastigetur. Ut si lau¬
dandus exeo qͥs dicatur quia homcidiũ ñ commisit. est ergo
mediũ nom̃ quod priuationẽ placuit memorari propt̃ta
quia qui laude priuatur. non confestim uituperationi ꝑmittitur. ł contra:
Sic tamen fatus demonstratiui generis appar&. cum laudatorem. Uitu pe¬
ratoremq constitues & uituperatori accusatoris intentionẽ . laudatori
destnioris pastes adiunceris. Aut illud subtilius confirmatur: Vt auditor
interlaudem uitu perationemq libratus. uelut aduers anti loco ponatur

Expanded text:
prohibeat tanquam iudex, cum eius officium hoc sit, ne faciat persuadeprohibeat tanquam iudex, cum eius officium hoc sit, ne faciat persuadere, inhonestae rei uel ut inutilis ratione monstrata. Iam nunc in demonstratiuo quemadmodum status emergat non est facile memoratu, idcirco quia non statim laudem uituperatio consectatur, ut, quisquis laudabilis non est, uituperabilis habeatur uel contra, qui uituperatione caruerit, laudibus fastigetur, ut si laudandus ex eo quis dicatur, quia homicidium non commisit. Est ergo medium nomen, quod priuationem placuit memorari, propterea quia, qui laude priuatur, non confestim uituperationi permittitur uel contra. Sic tamen status demonstratiui generis apparet, cum laudatorem uituperatoremque constitues et uituperatori accusatoris intentionem, laudatori defensoris partes adiunxeris. Aut illud subtilius conformatur, ut auditor inter laudem uituperationemque libratus uelut aduersarii loco ponatur.