comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturaliter ẽ aĩal uiciosũ. mobile. le¬
ue. importunũ. garrulũ. at ꝓnũ in
libidinẽ. Turtur autẽ amita luctus.
opace solitudinis familiaris incola.
forma simplicitatis. exemplũ casti¬
tatis. Ille sͥ ĩuenit ĩ eis domũ quietis
et securitatis. illa nidũ s ubi reponat
pullos suos. Quid fl̃ hec nͥ iuuenũ na¬
turaliter et tallidus sanguis et ferudꝰ
animꝰ. etas labilis. curiositas ĩquieta.
et uirilis maturitas: serius animꝰ ca¬
tutũ. ĩ disciplina cellaꝵ ĩuenit sibi ab oĩ
bus uiciis quietẽ. firmamentũ stabilita¬
tis. et mansionẽ securitatis. Alter u̾o ĩ
secreto celle secretiorẽ retessũ cõstĩe. ubi
reponat et nutriat sc̃aꝵ affectionũ fru
itus: et spũales sensus cõtemplationis
Passer solitarius ĩ tecto. hoc ẽ ĩ siltitu¬
dine cõtemplatioĩs caltare amat habita¬
tionẽ carnalis cõuersatioĩs. Turtur u̾o¬
ĩ infi̾orib fecũdat᷑ et gaudet ĩ fructibꝰ.

Expanded text:
 mobile, leve, importunum, garrulum, ac pronum in libidinem. Et turtur luctus amica, opacae solitudinis familiaris incola, forma simplicitatis, exemplum castitatis. Ille sibi invenit in eis domum quietis et securitatis: illa nidum sibi, ubi reponat pullos suos. Quae sunt haec, nisi juvenum naturaliter calidus sanguis, et fervidus animus, aetas labilis, curiositas inquieta; et virilis maturitas, serius animus, catutum, in disciplina cellarum invenit sibi ab 222 omnibus vitiis quietem, firmamentum stabilitatis, et mansionem securitatis: alterum vero, in secreto cellae secretiorem recessum conscientiae, ubi reponat et nutriat sanctarum affectionum suarum fructus, et spiritualis sensus contemplationis. Passer solitarius in tecto, hoc est in altitudine contemplationis, calcare amat habitationem carnalis conversationis. Turtur in inferioribus fecundatur, et gaudet in fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
actã: meretur acciꝑe quasi nataͣliter
affectã. Ubi est illi obedientia necessita¬
tis ip̃e habet eã caritatis: ubi illi la
te sp̃c sui nõ repellũtur ut elati s susci¬
piũtur ut deuoti : et aliqũ merent᷑ ex¬
ꝑiri hoc quo spũales frui. et sꝑ affe¬
humili. et incipientes ĩ sublimi. Et
hec st̃̾ cellaꝵ bene ordinata et sc̃a com¬
mertia. studia ueneranda. ocia negocio¬
sa. quies oꝑosa. caritas ordinata. mu¬
tuo ĩ silentio sͥ colloqui. ĩ absentia in
unitẽ. adinuitẽ se magis frui. ꝓficere de
ĩuitẽ. et cũ se nõ uidẽt adinuitẽ: ĩ alio

Expanded text:
meretur quasi naturaliter affectam. Ubi illi est obedientia necessitatis, iste eam habet charitatis. Ubi ille virti, non repelluntur ut elati, sed suscipiuntur ut devoti: et aliquando hoc merentur experiri, quo spirituales frui; et semper affehumili, et incipientes in sublimi. Et haec sunt cellarum bene ordinatarum sancta commercia, studia veneranda, otia negotiosa, quies operosa, charitas ordinata, mutuo in silentio sibi colloqui, et in absentia ab invicem se ad invicem magis frui, proficere de invicem: et c
Abbreviated transcription (Latin):
dicit psalmꝰ. Immiti dnũ mentiti st̃ ei
et erit tempus eoꝵ in scła. Et cibauit
illos ex adipe frumenti: et de petrai
affectent esse filii : ipi u̾o̾ gr̃a dei ab¬
utentes effitiũt᷑ numiti. Ut eĩ abu¬
tant᷑ etiã scripturis scĩs ĩ ptfis uel¬
cõtupiscentiis redeũtes ad eas post
or̃onẽ: dicũt sͥ illud uxoris manue.
Si dñs uoluisset nos occid̾e ⁊ nr̃ susce¬
pisset sacrificiũ de manib nr̃is.

Expanded text:
ti sunt ei, et erit tempus eorum in saecula. Et cibavit illos ex adipe frumenti, et de petra affectent esse filii: ipsi vero gratia Dei abutentes efficiuntur inimici. Ut enim abutantur etiam Scripturis sanctis in peconcupiscentiis suis, redeuntes ad eas per orationes, dicunt sibi illud uxoris Manuae: Si Dominus voluisset nos occidere, non suscepisset sacrificium de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iudiciũ suũ nõ liceat nescire negli
genti qͥd negligat: uł ut ꝓuotatio
taxitatis amorẽ ĩ eo gr̃e ułtro se offe¬
rentis accendat. In quo prohdolor płimi
fallũt᷑. qr cũ pascũt᷑ p̾ane filioꝵ. iam se
filios esse arbitrant᷑ : et deficientes
unde ꝓfice̾ de bebãt ex uisitante gr̃ã.

Expanded text:
in judicium suum non in judicium suum non genti quid negligat, vel ut provocatio charitatis amorem in eo ultro se offerentis accendat. In quo, proh dolor! plurimi falluntur, quia cum pascuntur pane filiorum, jam se esse filios arbitrantur: et deficientes unde
Abbreviated transcription (Latin):
Obsetratiõib u̾o̾ insiftendũ ẽ. s ĩ omi
hiũlitate et pacĩa: qr nõ afferũt fructũ
subuenit. fit obsetraitioĩ celũ eneũ. et
terra sua ferres: et tũ relicta sͥ hu
diri nõ meret᷑: auxietas desidezantis
negari sͥ estimat qͥcqͥd differt᷑. Cñq
sicut thananea illa p̃teriri se ac despi
nõ sine labore petẽs accipit. q̃rens ĩue¬
nit. pulsanti aꝑit᷑: et cõsolationes ac
suauitates oronis ĩuenire tandẽ aliqũ
m̾et᷑ labor obsecratioĩs. Nõnũꝙͣ etiã
pure or̃onis affectꝰ. et bona illa affcõ¬
nis suauitas nõ ĩuenit᷑. s quasi ĩueĩt.
cũ nõ petentẽ. nõ querentẽ. nõ pulsan¬
tẽ. et quasi nescientẽ gr̃a p̃uenit: et
tamꝙꝓͣ genus seruoꝵ suscipit᷑ ĩ mensa
filioꝵ : cũ rudis adhut animꝰ incipi
eus ĩ eũ orandi modũ assumit᷑ affe¬
ctũ. qͥ pro p̃mio sc̃ĩtatis reddi solet me¬
ritis ꝑfectoꝵ. Quod cũ fit agit᷑ ut uł

Expanded text:
i humilitate et patientia, quia non afferunt fructum, subvenit, fit obsecranti coelum aeneum, et terra sua ferrea. Et cum relicta sibi diri non meretur, anxietas desiderantis negari sibi aestimat, quidquid differtur. Cumque sicut Chananaea illa praeteriri se ac despicsine labore petens accipit, quaerens invenit, et pulsanti aperitur: et consolationes ac suavitates orationis invenire tandem aliquando meretur labor obsecrationis. 46. Nonnunquam etiam purae orationis affectus, et bona illa orationis suavitas non invenitur, sed quasi invenit; cum non petentem, non quaerentem, non pulsantem, et quasi nescientem gratia praevenit: et tanquam genus servorum recipitur in mensa filiorum, cum rudis adhuc et incipiens animus in eum orandi assumitur affectum, qui pro praemio sanctitatis reddi solet meritis perfectorum. Quod cum fit, agitur ut vel
Abbreviated transcription (Latin):
qr opus bonũ ꝑfic̾e quero. s nõ inuenio.
Nec est cauitas q̃ nũꝙͣ defitit. Ip̃a enĩ
est sine int̾missione or̃o seu gr̃aꝵ actio:
dã bonitas mentis et bene cõpositi ani¬
mi. et ad patrẽ deũ ĩ filiis dei bonitatis

Expanded text:
o, sed non invenio. Haec est charitas quae nunquam deficit. Ipsa est enim sine intermissione oratio, seu gratiarum actio, aedam bonitas mentis et bene compositi animi, et ad Patrem Deum in filiis Dei bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uo mist̾ii ĩ oĩ tp̃e et in oĩ loco dñatio¬
nis dei modo quo traditũ ẽ. hoc ẽ debi¬
te pietatis affectu age̾ et tractare et
quib dicit᷑. Uos autẽ genus electũ:
regale sacerdotiũ. gens scã: ppłs acqͥ¬
sitioĩs: ut uirtutes ãnũtietis eius qͥ

Expanded text:
 mysterii in omni tempore, et omni loco dominationis Dei, modo quo traditum est, hoc est debitae pietatis affectu, agere, et tractare, et quibus dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis: ut virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
minãtis. Et ip̃e st̃ quas apłs alio ordi
nenda temꝑalia et necessaria aliqͣ nite¬
eius huiꝰ : in qua d̾s postulantis qͥdẽ
appbans bonã uolũtatẽ. facit tñ qͦd me¬
bene postulantẽ. Ip̃a ẽ de qua psalmista
dicit. Qm̃ ad hut et orõ mea ĩ bñplaci¬
tis eoꝵ. Hec est etiã hoim impioꝵ. qr¬

Expanded text:
minantis. Et ipsae sunt quas Apostolus alio ordinminantis. Et ipsae sunt quas Apostolus alio ordinnenda temporalia, et necessaria aliqua vitae hujus, in qua Deus postulantis quidem approbans bonam voluntatem, facit tamen ipse quod mebene postulantem. Ipsa est de qua Psalmista ait: Quoniam adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum . Haec est etia
Abbreviated transcription (Latin):
uero nõ usqueqͣ recedit: nt dũ ꝑ fidẽ deũ¬
ab hoĩe nõ diuidit . deũ aliqñ in hoĩe aipp̃¬
hend̾e addiscat. In quo pauꝑib sp̃ũ et
simpliciorib filiis dei tanto pͥmo solet
esse affectꝰ dulcior: qͣnto nature hũane
ꝓpinquior. Postmodũ uõ fide migran¬
te ĩ affectũ. amplexantes ĩ medio tor¬
dis sui dulci amoris amplexu ih̃m
xp̃m totũ hoĩẽm ꝓpter hoĩem aissump¬
tũ. totũ deũ ꝓpter deũ fissumentẽ. incipi¬
unt cũ iam nõ scd̃m carnẽ cognoscere.
qͣmuis eũ necdũ scd̃m deũ plene possint
cogitare: et scĩficantes eũ in cordibus
suis offerre ei amãt uota sua q̃ diai¬
xerũt labia sua. obsecrationes. or̃ones.
seu necessitas orantis ꝓ causa intidẽti
illie ꝓlixiores et rõnabiles: sit q̃ in ĩ¬
quisitione u̾itatis. petentes. q̃rentes.
pulsantes. donec accipiãt. ĩuenant. aꝑi¬
atur eis. Alie alacres. spũales. et fecun¬
de ĩ affectu fruentis. et gaudio gr̃e illu¬

Expanded text:
ro non usquequaque recedat, et dum per fidem ab homine Deum non dividit, Deum aliquando in homine apprehendere addiscat. In quo pauperibus spiritu, et simplicioribus filiis Dei, tanto primum solet esse affectus dulcior, quanto humanae naturae propinquior. Postmodum vero fide migrante in affectum, amplexantes in medio cordis sui dulci amoris amplexu Christum Jesum, totum hominem propter hominem assumptum, totum Deum propter assumentem Deum, incipiunt eum non jam secundum carnem cognoscere, quamvis eum necdum secundum Deum plene possint cogitare. Et sanctificando eum in cordibus suis offerre ei amant vota sua quae distinxerunt labia sua; obsecrationes, orationesseu necessitas orantis pro causa incidenti: aliae prolixiores et rationabiles, sicut in inquisitione veritatis petentes, quaerentes, pulsantes, donec accipiant, inveniant, et aperiatur eis: aliae alacres, spirituales et fecundae, in affectu fruentis, et gaudio gratiae illu
Abbreviated transcription (Latin):
ctu est. et ei amor ip̃e intellectꝰ ẽ. Entũq
ip̃e est ei ĩ affectu: tantũ sapit ei hoc
ip̃m si dignũ deo est quod offert : et ĩ
eo sibi bene est: Hiuusmodi tñ homĩ
oranti uł meditanti meliꝰ ac tutiꝰ sicut
iã dictũ ẽ ꝓponit᷑ imago dnĩce humani¬
tatis. natĩtatis eiꝰ. passioĩs. resurrectõ¬
nis: ut infirmus animꝰ qͥ nõ nouit co¬
gitare nͥ corꝑti et corporalia. habeat sili¬
quid cui se afficiat. cui iuxta modũ suũ
pietatis intuitu inhereat. Est quippe ĩ
forma mediatoris. in qͦ situt legit᷑ ĩ iob
uisitãs homo spẽm suã nõ pectabit pet
cat: q cũ intentioĩs sue intutũ ĩ eñ di¬

Expanded text:
ctu est, et ei amor ipse est intellectus; quantumque ipse ei in affectu est, tantum sapit ei hoc ipsum si dignum Deo est quod offert: et in eo sibi bene est. Hujusmodi homini oranti vel meditanti, melius ac tutius, sicut jam dictum est, proponitur imago Dominicae Humanitatis, Nativitatis ejus, Passionis et Resurrectionis: ut infirmus animus, qui non novit cogitare nisi corpora et corporalia, habeat aliquid cui se afficiat, cui juxta modum suum pietatis intuitu inhaereat. Est quippe in forma Mediatoris, in quo, sicut legitur in Job, visitans homo speciem suam, non peccet : hoc est, cum intentionis suae intu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. de scripturis sacris et scõꝵ tractati¬
b patrũ moralia queq et planiora.
ꝓPonenda eciã st̃ ei gesta uł passiones
scõꝵ: ubi nec laborandũ sit ei ĩ planicie
hystoriali: et sꝑ aliqͥd occurrat qͦd noui¬
cii animũ excitet ad amorẽ dei et cõtemp¬
tũ sui . Porro alie historie delectãt quidẽ
cũ legũt᷑ s nõ edificãt. qͥnpotius mentẽ
ditatioĩs ĩntilia queq uł noxia faciũt
scaturire de memoria. Lectioĩs quippe mo¬
dũ similis meditatio sequi solet. Diffi¬
ciliũ etiã lc̃o scripturaꝵ fatigat nõ resi¬
cit teneriorẽ animũ: frangit intentio¬
nẽ. hebetat sensũ uł iungeniũ. Docen¬
dus est etiã in orõne sua sursũ cor le¬
uure: spũailiter orare: a corꝑib scu corpũ
tedẽ. Edmonendus est qͣnta pt̃ puritate

Expanded text:
tatis: et de Scripturis sanctis et sanctorum tractatitatis: et de Scripturis sanctis et sanctorum tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum: ubi nec laborandum ei sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem cum leguntur, sed non aedificant, quin potius mentem ditationis, inutilia quaeque vel noxia faciunt scaturire de memoria. Lectionis quippe modum similis meditatio sequi solet. Difficilium etiam lectio scripturarum fatigat, non reficit teneriorem animum: frangit intentionem, hebetat sensum vel ingenium. 43. Docendus est etiam in oratione sua sursum cor levare, spiritualiter orare, a corporibus vel corporum cedere. Admonendus est quanta potest purit
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde docendus ẽ tũalis incipiens ͨ ͣ nd̾
et xp̃i tirũculus deo appinqͣre : ut et d̾s̃
appinquet ei. Sic eĩ admonet ꝓpha.
eppinquate deo: et ip̃e aꝓpinqͣbit uobis.
Non eĩ solũ faciendus est et formand¬
est homo: s et uiuifitandus Primo eĩ
formouit ds̃ hoĩem: deinde inspirauit
ĩ faciẽ eius spiraculũ uite et fc̃s ẽ ho¬
mo ĩ aĩam uiuentẽ. Formatio hoĩs:
ĩstitutio ẽ moralis. Dita eiꝰ: amor dei ẽ.
Mũc fides cõcipit: spes parturit: caritas
semetip̃m de hoĩe d̾s̃ unũ secũ efficit et
spm̃ eius et amorẽ eius. Sicut eĩ nõ h
corpus unde uiuat nͥ de spũ suo: sic affe¬
ctus hoĩs qͥ amor dicit᷑ nõ uiuit. hoc ẽ
nõ amat deũ nͥ de spũ scõ. ⁊morẽ gͦ dei
in hoĩe ex gr̃a genitũ lectio lactat: me
ditatio pascit: or̃o cõfortat et illuĩar.
dlĩali u̾o et nouo ĩ xp̃o hoĩ ad excitanda
eius int̾iora melius ac tutius ꝓponũt
legenda et meditanda redẽptoris nr̃i ex

Expanded text:
Deinde docendus est animalis incipiens, et Christi tirunculus Deo appropinquare, ut et Deus appropinquet ei. Sic enim admonet propheta: Appropinquate Deo, et ipse appropinquabit vobis . Non solum enim faciendus est homo et formandus, sed et vivificandus. Primo enim formavit Deus hominem: deinde inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo in animam viventem . Formatio hominis, institutio est moralis: vita ejus, amor Dei. Hunc fides concipit, spes parturit, ipse se semetipsum de homine Deus, secum unum efficit, et spiritum ejus, et amorem ejus. Sicut enim non habet corpus unde vivat, nisi de spiritu suo: sic affectus hominis, qui amor dicitur, non vivit, hoc est non amat Deum, nisi de Spiritu sancto. Amorem ergo Dei, in homine ex grt et illuminat. Animali vero et novo in Christo homini ad exercitanda ejus interiora melius et tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri e
Abbreviated transcription (Latin):
lumine nultꝰ eius. Unũ quidẽ erat
netessariũ. S qui nec ĩ uno figim᷑ nͨ
ĩ multis ex̾temur : ĩ quo ordine cõputa¬
bimur: Utinã cũ illo de qͦ apłs dicit.
Ei qui nõ oꝑat᷑ credenti autẽ in eũ qui
iustificat ĩpiũ: reputat᷑ fides eiꝰ ad iu¬
fticiã scd̃m ꝓpositũ gr̃e dei. Utinã cum¬
dilexit multũ. Et beata aĩa q̃ hoc iu¬
dicio apud deũ meruerit iustificari. iu¬
dicio diligentiũ nomen dnuĩ: ut omissa
oĩ iusticia oꝑũ et fiducia meritoꝵ. in
hoc solo iustificet᷑ qm̃ dilexit multũ
Nam et ĩ diligendo te d̾s̃ retributio
magna ẽ diligẽti cõscientic ip̃a dilectõ
tua. deinde u̾o uita eterna. Sic frẽs
obsecro nõ extusemꝰ nos s actusemus
et cõfiteam᷑ : et qͥ magni noĩs umbrã
et ꝑsonale quoddã figmentũ ꝑfectioĩs¬

Expanded text:
ui. Unum quidem erat necessarium: sed qui nec in uno figimur, nec in multis exercemur, in quo ordine computabimur? Utinam cum illo de quo Apostolus dicit: Ei qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam secundum pdilexit , et beata anima hoc judicio apud Deum meruerit justificari, judicio diligentium nomen Domini, ut omissa omni justitia operum, et fiducia meritorum, in hoc solo justificetur, quoniam dilexit multum. Nam in diligendo te, Deus, retributio magna est diligenti conscientiae ipsa dilectio tua, deinde vero vita aeterna. Sic, fratres, obsecro vos, non excusemus nos, sed accusemus nos, et confiteamur. Et qui magni nominis umbram, et personale
Abbreviated transcription (Latin):
uelit qͥd possit. et qͦd ꝓmptissiẽ potest
impulerit. siue cupiditas traxerit.
S et si fallimꝰ inscios hoĩes: nõ nos
ꝑmittas ut quasi uolentes fallere te
fallamus nosmetip̃os. Non laboramꝰ
qr uł nõ possumꝰ. uł nõ posse nobis
uidemur: uł a cõsuetudine ocii et deli¬
ciaꝵ nr̃aꝵ nos nõ posse effecimus.
remus ante te qui fecisti nos: et qui
ĩ hoc ip̃m pic̃o nr̃o manifesto. iudicio
tuo occulto formasti nos. ut forsitan
qr nõ multũ hoc uolumꝰ nõ possumꝰ.¬
penã ade pane nr̃o. si nõ possumꝰ in su¬
dore uultꝰ nr̃i ĩ dolore cordis nr̃i: ĩ la¬
crimis doloris. si nõ possumꝰ ĩ sudore
laboris. Magnã hanc iacturã ꝓfessio¬
nis nr̃e suppleat. pietas ac deuotit cõ¬
scie hunuliate. Sint nob̾is lacrimẽ
nr̃e panes dic ut noifo: qͣmdiu dici

Expanded text:
velit quid possit, et quod promptissime potest impulerit, sive cupiditas traxerit. Sed et si fallimus homines inscios, non nos permittas, ut quasi volentes fallere te, fallamus nosmetipsos. Nos non laboramus, quia vel non possumus, vel non posse nobis videmur, vel consuetudine otii et deliciarum nostrarum nos non posse efficimus. remus coram te, qui fecisti nos, et qui in hoc ipsum peccato nostro manifesto, judicio tuo occulto formasti nos, ut forsitan quia non multum hoc volumus, non possimnon possumus in sudore vultus nostri, in dolore cordis nostri; in lacrymis doloris, si non possumus in sudore laboris. Magnam hanc jacturam professionis nostrae suppleat pietas, ac devotio conscientiae humilis. Sint nobis lacrymae nostrae panes die ac nocte, quamdiu dici
Abbreviated transcription (Latin):
lia terrenti adherentes terre et sensibz
tarnis nr̃e. et in sensu caruis ambu
Qmͣius consolat᷑ nos ĩ hoc ip̃m ali¬
qͣtenus ille qͥ cũ diues esset pauꝑ ꝓ
nobis factus est : et qͥ uolũtarie pau¬
ꝑtatis dedit p̃ceptũ. ip̃e eiusdẽ pauꝑ¬
tatis ĩ semetip̃o nobis formã digna¬
tus est demonstrare. Ut eĩ sciant
euãgelici pauꝑes qͥd eis faciendũ
face̾t. uite necessaria acciꝑe nõ retu¬
sauit. S et ĩ pͥmitiua eccłia pau¬
ꝑes illos scõs qͥ pro xp̃o rapinã bono¬
rũ suoꝵ ꝑpessi fuerãt. uł scd̾m ꝑfecto¬
nis p̃ceptũ oĩa reliquerãt uł uendi¬
derant. et frĩb fidelib cõmunia effe
liber actuũ apłoꝵ. et paulus ĩ episto¬
lis suis meñfeste demõstrait. Qd̾ et¬
si concedit᷑ liberius hoc ip̃m dño p̃ti¬
situt et scĩs illis panꝑib qͥ tunc
tis et cõmunis uite nomen dederãt:
et semetip̃os in hoc sponte peuꝑes

Expanded text:
lia terrena, adhaerentes terrae, et sensibus lia terrena, adhaerentes terrae, et sensibus carnis nostrae, in sensu carnis nostrQuamvis consoletur nos in hoc ipsum aliquatenus ille, qui cum dives esset, pauper pro nobis factus est ; et qui voluntariae paupertatis dedit praeceptum, ipse ejusdem paupertatis in semetipso nobis formam dignatus est demonstrare. Ut enim sciant evangelici pauperes quid eis faciendum faceret, vitae necessaria accipere non recusavit. Sed etiam in primitiva Ecclesia pauperes illos sanctos, qui pro pessi fuerant, vel secundum perfectionis consilium omnia reliquerant et vendiderant, ac fratribus fidelibus communia effecliber Actuum Apostolorum, et Paulus in Epistolis suis manifeste demonstrat. Quod etsi conceditur liberius, hoc ipsum Domino praecisicut sanctis illis pauperibus qui tunc tis et communis vitae nomen dederant, et semetipsos in hoc ipsum sponte pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑegrini st̃ suꝑ terrã. Qui eĩ hec di¬
cũt. significãt se patriã inqͥre̾ meliorẽ:
hoc ẽ celestẽ . Ictirco pr̃es nr̃i ĩ egypto
et thebaida scẽ quiꝰ uite ardentissimi
emulatores. in solitudinib degentes.
angustrati. afflicti. quib dignꝰ nõ erat
mũdus. ip̃i sͥ cellas fabritabãt. ĩ qui¬
b terti tm̃m᷑ et circũ septi a turbine
et a pluuia tutabantur ⁊ ĩ quib he¬
mitice frugalitatis deliciis affluentes
locupletabãt multos ip̃i egentes. I pĩ¬
quo noĩe digniꝰ appellem nescio: hoĩes
celestes. an angelos terrestres. docen¬
tes in terris. s cõuersationẽ habentes
ĩ celis: laborabant maĩb suis. et de
labore suo pauꝑes pastebant esurien¬
tes ip̃i. et de uastitate heremi urbiũ car¬
cẽs alebãt: et infirmos ĩ quibuslibet
necessitatib positos suftentabãt: in¬
uentes de labore meuũ suaꝵ. et ha¬
bitantes in labore manũ suaꝵ. Qͥd
ad hec nos dicemus: nõ aĩales s aĩa¬

Expanded text:
c dicunt, significant se patriam inquirere meliorem, hoc est coelestem . Idcirco patres nostri in Aegypto et Thebaida, sanctae hujus vitae ardentissimi aemulatores, in solitudinibus degentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus. ipsi sibi cellas aedificabant, in quibus tecti tantummodo et circumsepti a turbine et a pluvia tutabantur, in quibus eremiticae frugalitatis deliciis affluentes, locupletabant multos ipsi egentes. quo nomine dignius appellem nescio, homines coelestes, an angelos terrestres, degentes in terris, sed conversationem habentes in coelis. Laborabant manibus suis, et de labore suo pauperes pascebant; esurientes ipsi, de vastitate eremi urbium carceres alebant et infirmos, et in quibuslibet necessitatibus positos sustentabant, viventes de labore suo, et habitantes in labore manuum suarum. 39. Quid ad haec dicemus nos, non animales, sed anima
Abbreviated transcription (Latin):
eiusmodi st̃ denũcialmꝰ et obsecrtimꝰ
est suo labore partũ et atquisitũ
Ettamen ne illos qͣntũuis ĩquietos
nichil oꝑantes. curiose agentes. no¬
men tñ dni ĩuocatũ suꝑ se habentes
qͣsi exposuisse uideretur et abietisse:
statim intulit dicẽs. Dos autẽ fr̃ẽs
nolite defic̾e hene facientes ĩ xp̃o ih̾u¬

Expanded text:
nuntiamus et obsecramus est, suo labore partum et acquisitum. Et tamen ne illos, quamvis inquietos, nihil operantes, et curiose agentes, nomen tamen Domini invocatum super se habentes, quasi exposuisse videretur et abjecisse, statim intulit dicens: Vos autem, fratres, nolite deficere benefacientes in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
gis cõtexere. de luto plasmare unde¬
cũtꝑ oꝑire. et decentissime inhabitti¬
ic. Et quid amplius requirendũ:
Credite mͥ fres et utinã exꝑua nobis
nõ contingat. qr pulcritudĩnes iste
et fotensed honestates cito uirile ꝓposi¬
tũ eneruãt: et masculinũ enimui eofe¬
minãt. Nram et si ip̃o usu sepe sopiuũt᷑
esr. desceltiones et si st̃ alliqͥ qui utũtur
humsnodi q uasi nõ utentes : tñ tonses¬
ti meliue ꝙp usu extirpant᷑ et unest¬

Expanded text:
gis contexere, de luto plasmare, undegis contexere, de luto plasmare, undecunque operire, et decentissime inhabitare? Et quid amplius est requirendum? Credite, fratres, et utinam experiri vobis non contingat: quia pulchritudines istae et forenses honestates cito virile propositum enervant, et masculinum animum effeminant. Nam etsi ipso saepe usu sopiuntur earum delectationes, etsi sint aliqui qui utantur hujusmodi quasi non utentes, tamen contemptu melius, quam usu exstirpantur et
Abbreviated transcription (Latin):
ta dñe obꝓbriũ centũ solidoꝵ. a cellis
pauꝑũ tuoꝵ. Cur nõ potius tentũ dena¬
rioꝵ: Cur nõ potius nulloꝵ : Cur nõ
pot̾ius filii gr̃e gratis ip̃i sͥ edificant
Quid responsũ ẽ moysi. cũ cõsũmtret
tabernatulũ: Dide inqͥt oĩa facito sid̃
exemplar qͦd ostensũ ẽ tibi ĩ monte.¬
NQum a scłi hoĩb decet fieri tab̾naculũ
dei cũ hoĩbus: Ip̃ĩ ip̃i quib ĩ ałtitudiẽ
mentis oftendit᷑ exemplar ueri detoris
domus dei: ip̃i edificẽt sͥ. Ipĩ ipĩ quib
liniamenta: nulla sic aptabit artifi¬
cũ industria sicut eoꝵ negligentia.
en militisi hicit suꝑ terrã edificemꝰ nua¬
his nõ domos ad habitandũ. s tab̾na¬
iisti ad deserendũ: utpote cito euocandi¬
inde. et migraturi ad patriã et cuuita¬
te nr̃am. et ĩ domũ eternitatis nũ.¬
tu castris quipe sumꝰ: ĩ alieno milita
solitario et sufficiens naiture. et con¬

Expanded text:
ta, Domine, opprobrium centum solidorum a cellis ta, Domine, opprobrium centum solidorum a cellis pauperum tuorum. Cur non potius centum denariorum? cur non potius nullorum? cur non potius gratis filii gratiae ipsi sibi aedificant? Quid responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum? Vide, inquit, omnia facito secundum exemplar quod ostensun a saeculi hominibus decet fieri tabernaculum Dei cum hominibus. Ipsi quibus in altitudine mentis ostenditur exemplar veri decoris domus Dei, ipsi aedificent sibi. Ipsi quibus lineamenta. Nulla sic aptabit artificum industria, sicut eorum negligentia.n milicia hac super terram edificemus nobis non domos ad habitandum, / sed tabernacula ad deserendum, ut pote inde cito evocandi et migraturi in patriam et civitatem nostram et domum eternitatis nIn castris quippe sumus, in alieno militamst solitario, et sufficiens naturae, et
Abbreviated transcription (Latin):
esse meruerũt cõuertant᷑ retro et effi¬
tiant᷑ aĩales. Suscipiant᷑ ĩ oĩ beniuo¬
lentia caxitatis: portent᷑ ĩ oĩ pacĩa
benignitatis. S qui eis cõpatuĩt᷑ ĩ eis
cõformentur : nec sit querãt eoꝵ ꝓ
fectũ. ut ꝓpter eos cogant᷑ incurrere
ꝓpositi ĩ religione rigoris defectum.
subintrauit iã de ere alieno sũptuo¬
sa. et qͣntũ pudor sinit ambiciosa cella¬
situt salomon eut. ab ailtissiõ creata.
qutisi religiosas quasdã nobis treamꝰ
hcibitationũ honestates. In quib tm̃
compassũ ẽ tñalib: ut pene in hoc
os effecti simus aĩciles. Dimissũ eĩ no
ꝑtatis et scẽ simplicitatis spẽm: uerũ
decorẽ domus dei alicnantes a nobis ⁊
a cellis nrĩs ꝑ manus artificũ exquisi¬
toꝵ. cellas nõ tã heremiticas ꝙͣ aro¬
maticas edificamꝰ nobis: singulas ĩ
titulo centũ solidoꝵ. cõcupiscentias ocło¬
rũ nr̃oꝵ de elemosinis pauꝑũ. ⁊smpu¬

Expanded text:
esse meruerunt, convertantur retro, et effiesse meruerunt, convertantur retro, et efficiantur animales. Suscipiantur in omni benevolentia 217 charitatis: portentur in omni patientia benignitatis. Sed qui eis compatiuntur, non eis conformentur: nec sic quaerant eorum profectum, ut propter eos cogantur incurrere propositi in religione rigoris defectum. subintravit de aere alieno sumptuosa, et, quantum pudor visicut Salomon dicit, ab Altissimo creata , quasi religiosas quasdam nobis creamus habitationum honestates. In quibus tantum compassum est animalibus, ut pene omnes in hoc effecti simus animales. Dimissam enim nopertatis, et sanctae simplicitatis speciem, verum decorem domus Dei, alienantes a nobis et a cellis nostris, per manus artificum exquisitorum cellas, non tam eremiticas, quam aromaticas aedificamus nobis, singulas in titulo centum solidorum, concupiscentias oculorum nostrorum de eleemosynis pauperum. Ampu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas refugii simplicitati cohabita¬
tio religioĩs: nͥ sit talis q̃ nolit humili¬
ari. uł tã bruta ut nõ possit regi uel
tractari: Bona tñ uolũtas et si multũ
sit bruta nõ est deserenda: s salutari cõ¬
silio ad laboriosã et actuosã uitã tͣnͣs¬
mutanda. Suꝑba autẽ qͣntũnis prudẽs
sͥ uideatur: dimittenda ẽ sͥ et abigen¬
da. Si eĩ admittit᷑ suꝑbus: pͥma die qͣ
ingredit᷑ habitare. incipit leges dare.
Nimiũ u̾o stultus disce nõ potest qͣs
ĩuenit. Sollicite gͦ et prudent̾ ꝑpendẽ¬
dũ est quis admittar᷑ ad habitandũ
setũ. Qui eĩ habitat secũ : nõ nͥ seip̃m̃
molestior ẽ ꝙ̃ ip̃e sibi. Nam et ĩsemi
et nimiũ dolentes et qͥ nõ satis qͣtũq de
causa mentis sue cõpotes st̾. custodiri
solẽt. nec sͥ relinqͥ uł cõmitti. ne solitu¬
dine sua abutant᷑ male. ⁊diuiitant᷑
bitationẽ cellaꝵ. s ut fiãt ipi rõnales

Expanded text:
civitas refugii simplicitati, cohabitacivitas refugii simplicitati, cohabitatio religionis: nisi sit talis quae nolit humiliari, vel tam bruta, ut non possit regi vel tractari. Bona tamen voluntas, etsi multum sit bruta, non tamen est deserenda, sed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam transmittenda. Superba autem, quantumvis prudens sibi videatur, dimittenda sibi est, et abigenda. Si enim admittitur superbus, prima die qua ingreditur habitare, incipit leges dare: nimium vero stultus discere non potest, quas invenit. Sollicite ergo et prudenter perpendendum est, quis admittatur ad habitandum secumolestior ei est, quam ipse sibi. Nam insani et nimium dementes, et qui non satis quacumque de causa mentis suae bene compotes sunt, custodiri solent, nec sibi relinqui vel committi, ne solitudine sua male utantur. Admittantur bitationem cellarum: sed ut fiant ipsi rationales
Abbreviated transcription (Latin):
et deo deditus animꝰ hab̾e̾ se deber in
cella sua et ĩ cõscientia sua: sicut pru¬
dẽs paterfamilias ĩ domo sua. Non h
carnẽ suã ĩ domo sua : s ad sobrietatẽ
morigercitã et assuefactã. ad obedien¬
tiã et laborẽ parcitã. ubiq institutã ⁊
esurire et saciari. et habudare et pe¬
nuriã pati: habeat sensus ext̾iores
nõ duces s seruientes. int̾iores sobrioᷤᷤ
et efficaces. Habeat oĩno domũ uel
et uadat : et alii ueni et ueniat: et
seruo suo .s. corꝑi suo fac hoc. et absq¬
est: cui testis in habitantis et trahen¬
tis sp̃t sc̃i bona uolũtas est. Siqͥdẽ ex
duob hoĩm gen̾ib cellaꝵ habitatio
prudentiã feruentes apparuerũt et ha¬
biles: uł de prudẽtib quos religiose
et sc̃ẽ simplicitatis cõstiterit esse enu¬
Est autẽ oĩs suꝑbia stulta: qͣmuis nõ
oĩs stulticia suꝑba. Stulticia eĩ sine
suꝑbia nõnũꝙͣ simplicitas ĩuenitur:
doceri forsitan ẽ tractabilis. Et ẽ ꝓpͥa

Expanded text:
et Deo deditus animus habere se debet in cella sua et in conscientia sua, sicut prudens paterfamilias 216 in domo sua. Non habcarnem suam, sed ad sobrietatem morigeratam et assuefactam ad obedientiam, et ad laborem paratam, ubique institutam et esurire, et saturari, et abundare, et penuriam pati. Habeat sensus exteriores non duces, sed servientes: interiores, sobrios, et efficaces. Habeat omnem omnino domet vadat: et alii, Veni, et veniat; et servo suo corpori, Fac hoc, et absqest, cui testis inhabitantis et trahentis Spiritus sancti bona voluntas est. Siquidem ex duobus hominum generibus cellarum habitatio prudentiam ferventes apparuerint et humiles; vel de prudentibus quos religiosae et sanatae simplicitatis constiterit esse aemuEst autem omnis superbia stulta, quamvis non omnis stultitia sit superba; stultitia enim sine superbia nonnunquam simplicitas invenitur; doceri, forsan est tractabilis. Et est propria
Abbreviated transcription (Latin):
dei et conscientie sue. Ignosce dñe ig¬
nosce: excustimus. tergiuersamur
s nõ est qͥ se abscondat a lumine u̾ita¬
tis tue: quod sicut illuĩat cõuersos. sic
ferit au̾sos. Non ẽ etiã occultatũ a te¬
os nr̃m quod fecisti ĩ occulto hoĩm: nos¬

Expanded text:
Dei et conscientiae suae. Ignosce, Domine, ignosce: excusamus, tergiversamur, sed non est qui se abscondat a lumine veritatis tuae; quod sicut illuminat conversos, sic etiam ferit aversos. Non est enim occultatum os nostrum a te, quod fecisti in occulto ho
Abbreviated transcription (Latin):
tat uo aiffitit cõstientiã. S et inten¬
tũ int̾ĩorib sius cinimũ meigis de¬
cent ĩ cudta oĩa et neglecta ext̾iorti
patã intentio sc̃ã denũciat: et efficatit̾
bone cõscĩe conciliat int̾iora. cui oĩa ex¬
t̾iora uluisse denũciat. Obsetro gͦ ut
maneãt celle ille delicatiores sicut fa¬
cte st̃: s nõ crescat numerus eaꝵ. Sĩtq
ĩ ualitudinaria frĩb ar̃alib et ĩfirmio¬
rib donet cõualestãt: hoc ẽ incipiãt
de siderare nõ ualitudinaria infirmoꝵ.
s tab̾ntitula militantiũ ĩ castris dnĩ
Maneãt etiã in exemplũ posteris ue¬
stris: qr tales habiustis et spreuistis.
Wos autẽ qͥ spũales estis. sicut hebrei
id ẽ transemites. nõ habentes hic ci¬
uitatẽ intinentẽ s futurã inqͥrentes:
edificcite uobis sicut cepistis casulas
ĩ quib habitetis. In casulis eĩ habita¬
bãt pr̃es nr̃i habitãtes ĩ terra repro¬
missioĩs qͣsi in aliena cũ coheredib re¬

Expanded text:
ertatis afficit conscientiam. Sed et intentum interioribus suis animum magis decent inculta omnia et neglecta exteriora:patam intentio sancta denuntiat; et efficaciter bonae conscientiae conciliat interiora, cui omnia exteriora viluisse renuntiat. Obsecro ergo, ut maneant cellae illae delicatiores sicut factae sunt, sed non crescat numerus earum: sintque in valetudinaria fratribus animalibus et infirmioribus, donec convalescant; hoc est, incipiant desiderare, non valetudinaria infirmorum, sed tabernacula militantium in castris Dei. Maneant in exemplum posteris vestris, quia tales habuistis, et sprevistis. os autem qui spirituales estis, sicut Hebraei, id est transeuntes, non habentes hic civitatem manentem, sed futuram inquirentes, aedificate vobis, sicut 218 coepistis, casulas in quibus habitetis. In casulis enim habitaverunt patres nostri, habitantes in terra repromissionis quasi in aliena; cum cohaeredibus re
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscibiles uł delectabiles. Suffici¬
at eĩ cõcupiscentie malicia sua. Que
cũ uix aut nullomͦ ꝑtransire possit
cid finẽ explende necessitatis nͥ ꝑ iã
qͣntetũq delectatioĩs: si ceꝑit acciꝑe
irritamenta ab eis qͥ ꝑpetuũ susceꝑe
bellũ adu̾sus eius oblectamentã: fi¬
Deinde situt de sompno
Caue inꝙͣ cũ potes serue dei. ne totus
aliqñ dormias: ne sit sompnꝰ tuus
nõ requies lassi. s sepultura corporis
suffocati: nõ reparatio. s extinctio sp̃t
tui. Suspecta res est sompnus: et ex
magna ꝑte ebrietati similis. Excep¬
tis eĩ uiciis quib ĩ dormiente cũ corꝑe
dormitante rõne nõ ẽ qͥ tontradicat. Iñ¬
tũ ad debitũ cõtinui ꝓfectus nił tempo¬
ris tã deꝑit de uita nr̃a. ꝙͣ qͦo sompno
deputat᷑. Iturus gͦ ad sompnũ sꝑ ali¬
quid defer tetũ ĩ memoria uł ĩ cogita¬
tione in quo placide obdormias: qͦd
nõnũꝙͣ etiã sompniare uiuet: quod

Expanded text:
cupiscibiles, vel delectabiles. Sufficicupiscibiles, vel delectabiles. Sufficit enim concupiscentiae malitia sua: quae cum vix aut nullo modo pertransire possit ad finem explendae necessitatis, nisi per viam quantaecunque delectationis, si coeperit accipere irritamenta ab eis qui perpetuum susceperunt bellum adversus ejus oblectamenta, fiDeinde sicut de cibo Cave in quantum potes, serve Dei, ne totus aliquando dormias, ne sit somnus tuus non requies lassi, sed sepultura corporis suffocati: non reparatio, sed exstinctio spiritus tui. Suspecta res est somnus, et ex magna parte ebrietati similis. Exceptis enim vitiis, quibus in dormiente, cum corpore dormitante ratione non est qui contradicat, quantum ad debitum continui profectus, nihil temporis tam deperit de vita nostra, quam quod somno deputatur. Iturus ergo ad somnum semper aliquid defer tecum in memoria vel cogitatione, in quo placide obdormias, quod nonnunquam etiam somniare juvet: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis siue bibitis. siue ailiqͥd aliud faci¬
giose. Si manducas. mensã tuã ꝑ se
satis sobriã sobrietas tua ꝑornet. Et
cũ manducas. nequaꝙͣ totus mandu¬
ces. s corꝑe tuo suã refectionẽ ꝓcurã¬
te. mens nõ oĩno sutĩ negligat: s de
memoria suauitatis dnĩ uł scriptu¬
raꝵ aliquid quod eã pascat meditã¬
do uł saltẽ memorando secũ ruminet
et digerat. S et ip̃a netessitas nõ
scłariter. nõ tarneiliter expleatur :
s sicut decet monathũ. sicut cõuenit
seruo dei. Nam etiã ad sanitatẽ cor¬
ꝑis cibus qͣnto honestius et ordina
lubrius digerit᷑. Obseruandꝰ est gͦ
sumendi modus. et tempus. cibi qͣli¬
tas et quantitas ⁊ fugienda suꝑflua
et adulterina cõdimenta. Obseruan
pus: ne ante horã. Qualitas: qͣlib
utit᷑ cõmunitas fraternitatis. excep¬
ta causa maĩfeste infirmitatis. De cõ¬
dimentis u̾o sufficiat obsecro ut co¬
mestibiles fiãt tibi ur̃i : nõ etiã con¬

Expanded text:
tis, sive bibatis, sive aliquid aliud facigiose. Si manducas, mensam tuam, per se satis sobriam, sobrietas tua perornet. Et cum manducas, nequaquam totus manduces, sed corpore tuo suam refectionem procurante, mens suam non negligat: sed de memoria suavitatis Domini, vel Scripturarum aliquid, quod eam pascat, meditando, vel saltem memorando secum ruminet et digerat. Sed et ipsa necessitas, non saeculariter, non carnaliter expleatur: sed sicut decet monachum, sicut convenit servo Dei. Nam etiam quoad sanitatem corporis, cibus quanto honestius et ordinatlubrius digeritur. Observandus est ergo sumendi modus et tempus, cibi quantitas et qualitas: fugienda superflua et adulterina condimenta. Observandpus, ne ante horam: qualitas, uti quibus utitur communitas fraternitatis, excepta causa manifestae necessitatis. De condimentis vero sufficiat, obsecro, ut comestibiles fiant cibi nostri, non etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
at. emendare cogeris. Sit scd̾m apli
ip̃m. Qd cũ int̾iori ocło cõcessũ sit. si
ad extioris exemplũ seip̃m negligẽs
sufficit redire ad seip̃m. Tibi uaca:
multa tu ip̃e tibi mat̾ia sollicitudĩs
es. Exclude etiã ab oculis ext̾ĩorib
quod desuenisti uidere. sib inf̾iorib cͦo
amare : qr nil tã facile retrudescit ꝙͣ

Expanded text:
at, emendare cogeris. Sic, secundum pat, emendare cogeris. Sic, secundum pipsum. Quod cum interiori oculo concessum sit, si ad exterioris exemplum seipsum negligens, sufficit redire ad seipsum. Tibi vaca: multa tu ipse tibi sollicitudinis materia es. Exclude etiam ab oculis exterioribus quod desuevisti videre; ab interioribus, quod amare: quia nil tam facile recrud
Abbreviated transcription (Latin):
corã qua pectare erubescas. Patri
spũali obedientiã caritatis: ad quẽ
de oĩb recurras. Insuꝑ ut gratum
me habeas. addam tibi et qͣrtũ: et
qͣudiu paruulus es. et donec plemiꝰ
ciddiscas diuinã cogitare p̃sentiam
pedagogũ tibi ꝓcurabo. Elige tͥ tu ip̃e¬
meo tõsilio hoĩem cuiꝰ uite exemplar
sic cordi tuo insederit. reu̾entia inhese¬
rit.  ut qͦtiens eius recordatꝰ fu̾is. ad
reu̾entiã cogitati assurgeis. et temet¬
ip̃m ordines et cõponas : qͥ cogitatꝰ
fit si p̾sens sit ĩ affectu mutue cari¬
tatis emendet ĩ te oĩa emendanda.
ettamen nullũ patiat᷑ dampnũ secre¬
ti sui solitudo tua. Hic p̾sens tͥ assit
qñcũq uolu̾is: octurrat sepe et cũ
uolu̾is. Increpationes eius describet
tibi cogitata sc̃a eius seueritas: con¬
solationes pietas et benignitas.
Exemplũ sce uite sinceritas. Nam
om̃s etiã cogitationes cũ ab eo uide¬
ri cogitaibis: at si uidecit. fit si frgu¬

Expanded text:
coram qua peccare erubescas: patri coram qua peccare erubescas: patri spirituali, obedientiam charitatis, ad quem de omnibus recurras. Insuper ut gratum me habeas, addam tibi et quartum: et quandiu parvulus es, et donec plenius addiscas divinam cogitare praesentiam, paedagogum tibi procurabo. Elige tibi tu ipse consilio meo hominem, cujus vitae exemplar sic cordi tuo insederit, reverentia inhaeserit, ut quoties ejus recordatus fueris, ad reverentiam cogitati assurgas, et temetipsum ordines et componas: qui cogitatus ac si praesens sit, in affectum mutuae charitatis emendet in te omnia emendanda, et tamen nullum patiatur damnum secreti sui solitudo tua. Hic praesens tibi adsit quandocunque volueris: occurrat saepe et cum nolueris. Increpationes ejus describet tibi cogitata sancta ejus severitas; consolationes, pietas et benignitas; exemplum, sanctae vitae sinceritas. Nam omnes cogitationes tuas cum ab eo videri cogitabis: ac si videat, ac si argu
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ ad sauitatẽ festintis: uide ut
nil uel modicũ de temetip̃o age̾ p̃su¬
mas medico inconsulto. dl quo si oꝑã
medicãitis expectas: necesse ẽ ut ultꝰ
besce. sed tñ reuela totũ nec abscon¬
das. Sũt enĩ qui cõfitendo qͣsi fabu¬
egritudĩes aĩe sue sine cõfusione di¬
numerãt: et pene sine penitẽtia et
sine affectu doloris. Cito eĩ lacͥmas
ĩuenit et resoluit᷑ in gemitũ: qui
habet sensũ doloris. Si nõ maile e¬
gritudini desꝑabilior stupor entesse¬
rit᷑: hic ĩ to quod nõ dolet. qͣnto sa
remotior. Qd̾ si meditꝰ quasi cle¬
mentior fu̾it: ut quasi unguentis¬
re. tu sige ꝓ temetipõ: et remedii for¬
tioris et telerioris. auidus sanitatis.
ferrũ require. tauteriũ exposte. Medi¬
tus tibi sꝑ p̃sto est : paratꝰ est. Ne
cĩ horrori tibi sit solitudo tua: et ut
tutius ĩ cella habites: tres tibi custo
te totũ impendas. Conscĩe tue honorẽ:

Expanded text:
Si ergo ad sanitatem festinas, vide ut Si ergo ad sanitatem festinas, vide ut nil, vel modicum de temetipso agere praesumas medico inconsulto; a quo si operam medicantis exspectas, necesse est ut vulnbesce, sed tamen revela totum, nec abscondas. Sunt enim qui confitendo quasi fabuegritudines animae suae sine confusione dinumerant, et pene sine poenitentia, et sine affectu doloris. Cito enim lacrymas invenit, et resolvitur in gemitum, qui habet sensum doloris. Si vero malae aegritudini desperabilior stupor accesserit, hic in eo quod non dolet, quanto sanremotior. Quod si medicus quasi clementior fuerit, ut quasi unguentisre, tu age pro temetipso, et remedii fortioris et celerioris avidus, sanitatis ferrum require, cauterium exposce. Medicus tibi semper praesto est, paratus est. 27. Ne enim horrori sit tibi tua solitudo, et ut tutius in cella habites, tres tibi deputate totum impendas: conscientiae tuae, honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
sue. si nõ interrũpit᷑ quies. remedia
cõtinuata cito ꝓficiẽt: et saciatꝰ ani¬
Cura eĩ nõ modica eget: nõ inqͥnata
s infecta natura. Incũbat gͦ ĩmobi¬
liter ualitudinario suo. sic eĩ appella
re solent medici ualitudinũ curan¬
darꝵ officinã: et remedii suscepti ꝓ¬
sequat᷑ diligentiã usq ad sanitatis
exꝑimentũ. Ualitudinariũ tuũ o
egrote o languide cella tua est: reme¬
diũ quo curari cepisti. obedientia ẽ
obedientia uera. S scito qr remedia cre¬
bro mutata nocẽt: naturã turbant:
egrũ difterminãt. Nam et qͥ aliquo
tendit: si unã et rectã tenuerit uram.
cito ꝑueĩet quo tendit: et itineris et
laboris facit finẽ. Si u̾o multas
aggredit᷑ uias. errat : nec laboris
fecte sanitatis medicinalis obedien¬
tie remedio utere. Nec abitias eñ ut
ingreitꝰ cũ factus fu̾is sanus: sed tñ
ĩ reliquũ alio et modo uti ꝑmiteris

Expanded text:
suae. Si non interrumpitur quies, remedia suae. Si non interrumpitur quies, remedia continuata cito proficient, et sanatus aniCura eget, et non modica, non inquinata, sed infecta natura. Incumbat ergo immobiliter valetudinario suo sic enim solent appellare medici valetudinum curandarum officinam, et remedii suscepti prosequatur usum usque ad sanitatis experimentum. 26. Valetudinarium tuum, o aegrote, o languide, cella tua est: remedium in quo curari coepisti, obedientia est, obedientia vera. Sed scito quod remedia crebro mutata nocent, naturam disturbant, et aegrum disterminant. Nam et qui aliquo pergit, si unam certam tenuerit viam, cito perveniet quo tendit, et itineris, et laboris faciet finem. Si vero multas aggreditur vias, errat, nec laboris erfectae sanitatis, medicinalis obedientiae remedio utere: nec abjicias eam, ut ingratus, cum factus fueris sanus; sed tamen in reliquum alio modo ea uti permitteris.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũq bonã uolũtatẽ habu̾t secũ ha¬
bet quicqͥd ei ad bene uiuendũ opꝰ
est: qͣmuis bone uolũtati nõ sꝑ tredi ex¬
pedit. s frentinida ẽ. s regenda ẽ. et
maxĩe in ĩcipiente. Regat scẽ obedĩe
regula bonã uolũtatẽ: illa u̾o̾ corpusͤ
doceat illud posse cõsist̾e ĩ loco. cellã pa¬
ti. secũq morari: qͦd ĩ ꝓficiente bone
cõpositioĩs iniciũ est. et certũ bone spei
argumentũ. Impossibile ẽ eĩ hoĩem
fideliter fig̾e ĩ uno animũ suũ : qͥ nõ
prius alicui loco ꝑseueranter affixe¬
rit corpus suũ. Nã qͥ egritudinẽ am¬
mi migrando de loco ad locũ effug̾e
nitit᷑: sic ẽ sicut qͥ fugit umbrã cor¬
poris sui. Seip̃m fugit. seip̃m circũ¬
fert. locũ mutat nõ animũ: eundẽ
ubiq se ĩuenit. nͥ qd̃ det̾i̾orẽ facit ip̃a
mobilitas: sicut led̾e̾ solet egrũ qͥ tir¬
cũferendo cõcutit᷑. Egrũ eĩ se sciat. et
uacet cirta causarias ꝑtes egritudĩs

Expanded text:
 voluntatem habuerit, secum habet quidquid ad bene vivendum ei opus est: quamvis bonae voluntati non semper credi expedit, sed frenanda est, sed regenda est, et maxime in incipiente. Regat sanctae obedientiae regula bonam voluntatem; illa vero corpus, et doceat illud posse consistere in loco, cellam pati, secumque morari: quod in proficiente bonae compositionis initium est, et certum bonae spei argumentum. Impossibile enim est hominem fideliter figere in uno animum suum, qui non prius alicui loco perseveranter affixerit corpus suum. Nam qui aegritudinem animi migrando de loco ad locum effugere nititur, sic est sicut qui fugit umbram corporis sui: seipsum fugit, seipsum circumfert: locum mutat, non animum. Eumdem ubique se invenit: nisi quod deteriorem facit ipsa mobilitas; sicut laedere solet aegrum, qui circumferendo concutit eum. Aegrum enim se sciat, et vacet circa causarias partes aegritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̾ qͦd aid moditũ. hoc ẽ nõ ĩ con¬
tupiscentiis. sed tñ cura carnis agenda
spũaui disciplina: ut neq ĩ modo eiꝰ
neq ĩ qualitate neq ĩ qͣntitate appa¬
reat aliquid quod nõ deteat seruum
dei. Eid eĩ que inhonesta st̃ nr̃ti ha¬
bũda ntiorẽ honorẽ cirtũdare debemus.

Expanded text:
Propter quod et ad modicum, hoc est non in concupiscentiis, sed tamen cura carnis agenda quadam disciplina, ut neque in modo ejus, neque in qualitate, neque in quantitate appareat aliquid, quod non deceat servum Dei. Eis enim quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honorem cir
Abbreviated transcription (Latin):
rit qui legit: dĩa q̃ legit ei cooꝑant᷑
in bonũ: et captinat sensũ legentis
nat sensus legentis oĩa tra. Hit
piũ ĩuenit ĩ scͥpturis : qͦd seu ꝑ nanã
głam. seu ꝑ dictortũ sensũ. seu ꝑ pra¬
uũ intellectũ nõ applicet sue malicie
uł uanitati. In oĩb eĩ scripturis legẽ¬
ti initiũ debet esse timor dnĩ: ut in
eo pͥmo solidetur intentio legentis:
et ex eo exurgat et ordinet᷑ totius
lcõnis intellectus uł sensus. ꝙ a spñsi¬

Expanded text:
rit qui legit, omnia quae legit cooperantur ei rit qui legit, omnia quae legit cooperantur ei in bonum, et captivat sensus legentis, nat sensus legentis, omnia trahit d seu per vanam gloriam, seu per distortum sensum, seu per pravum intellectum non applicet, vel malitiae, vel vanitati. In omnibus enim Scripturis legendis initium debet esse timor Domini, ut in eo primo solidetur intentio legentis, et ex eo exsurgat et ordinetur totius lectionis intel lectus et sensus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
telligende st̃. Nũꝙͣ ingredieris ĩ sensum
pauli donec usu bone intentioĩs ĩ lc̃ãne
eius et studio assidue meditatioĩs eius
spm̃ imbiberis. Nũꝙͣ intelliges daiuid
donet exꝑientia ip̃os psalmoꝵ indue¬
ris aiffertus: sicq de reliquis. Et in oĩ
scripturti tantũ distat studiũ a liõne.
qͣn tũ amicititi cib hospitio: socialis¬
alfe affertio a fortuita salutatione.
S et cotidiana lcõne ailiqͥd cotidie
ĩ uen trẽ meniorie demittendũ est
qod fidelius digeratur. et sursũ re¬
uottitũ crebrius ruminetur qͦd ꝓpo¬
sito cõueniat. qͦd intentioĩ ꝓficiat: qͦd
detineat aĩam animũ ut aliena togi¬
tare nõ libeat: Hauriendus ẽ de lcõnis
serie affectus. et formanda oro q̃ lcõnẽ
interrũpat: nec tã impediat int̾rũ¬
pendo ꝙͣ puriorẽ tõtinuo animũ ad ĩ¬
telligentiã lc̃onis restituat. Intentio¬
ni eĩ seruit lcõ. Si uere ĩ lc̃one deũ q̃¬

Expanded text:
telligendae sunt. Nunquam ingredieris in sensum telligendae sunt. Nunquam ingredieris in sensum Pauli donec usu bonae intentionis in lectione ejus, et studio assiduae meditationis, spiritum ejus imbiberis. Nunquam intelliges David, donec ipsa experientia ipsos Psalmorum affectus indueris. Sicque de reliquis. Et in omni scriptura tantum distat studium a lectione, quantum amicitia ab hospitio, socialis affectio a fortuita salutatione. Sed et de quotidiana lectione aliquid quotidie in ventrem memoriae demittendum est, quod fidelius digeratur, et sursum revocatum crebrius ruminetur; quod proposito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non libeat. Hauriendus est saepe de lectionis serie affectus, et formanda oratio, quae lectionem interrumpat, et non tam impediat interrumpendo, quam puriorem continuo animum ad intelligentiam lectionis restituat. Intentioni servit lectio. Si vere in lectione Deum quae