comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homicide. fures : Et tamen om̃s istas
immundicias mundat baptismus. et
post baptismum penitentia. et hoc
octaua die: in fide resurrectionis domi¬
ni nr̃i tħu xp̃i. Est adhuc quedam im¬
mundicia: que ꝓuenit ex infirmitate.
De illa dic̃ apostolus N ideo aliam le¬
gem in membris meis: et cetera. Quis
est fr̾ qui possit głari ⁊ quod non habe¬
A lli se istam imundiciam: Inde ma¬
la desid̾ia: et male delectationes. In¬
de mordinati motus in membris nr̃is:
inde uantiares et ꝑuagaciones cordis hu¬
mani. Iam iudete fr̃s. Purgati estis ab¬
T illis magnis immunditus: idest uiciis
damnabilib. Purgata sunt oꝑa ur̃a:
quasi filii ur̃i circuncisi octauo die.
Nunquid tamen potestis statim ingre¬
di templume Illud scilicet quod sur
diu manet in ista carne⁊ potest ingͦ¬
Di in illud templum e Transibo ait
danid : in locum tab̾naculi ãmirabi¬
lis usq ad domum dei. S putarip.
quod hoc post mortem fpiturum di¬

Expanded text:
homicidae, fures! Et tamen omnes istas homicidae, fures! Et tamen omnes istas immunditias mundat baptismus, et post baptismum poenitentia: et hoc, octava die, in fide resurrectionis Domini nostri Jesu Christi. Est adhuc quaedam immunditia, quae provenit ex infirmitate. De illa dicit Apostolus: Video aliam legem in membest, fratres, qui possit gloriari, quod non habeat in se istam immunditiam? Inde mala desideria et malae delectationes; inde inordinati motus in membris nostris; inde vanitates et pervagationes cordis humani. Jam videte, fratres, purgati estis ab illis magnis immunditiis, id est vitiis damnabilibus. Purgata sunt opera vestra, quasi filii circumcisi octavo die. Nunquid tamen potestis statim ingredi templum, illud scilicet quod sursdiu manet in ista carne, potest ingredi in illud templum? Transibo, ait David, in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Sed putari potest quod hoc post mortem futurum di
Abbreviated transcription (Latin):
lia uenit ex uoluntate: alia uenit
ex infirmitate. Ex natura uenit
illa immundicia : quam habemus
quando nascimur Unde dieit sẽs
iob. Non est mundus a sorde: nec
insans cuius est unius diei uita suꝑ
tram. Ideo dicit dauid. Ecce enim
in iniquitatibus conceptus sum: et
in peccatis concep̾ me mat̾ mea..
Hanc immundiciam consid̾abat sc̃s
iob: qui dixit. Qͥs potest facere inũ¬
dũ de immundo conceptum senimneͤ
Propt̃ istam immundiciam om̃s ho¬
mines quando nascunt᷑ sunt fihrie¬
henne: et silii rre. Propt istam im¬
mundiciã: erat cͥcuncisio in ueteri
lege. Quȩ id̾o purgabat hominẽ:
ab ista emmundicia: quia significa
immundicia suffiebat homim ad
damnationem. S quis est qui non ad
istam immundiciam aliam addidit ex
ꝓpria uoluntate: De ista immundicia:
dicit scriptura. Non ẽ istus suꝑ t̾ram.
qui faciat bonum: et non peccet. Et si
iustus auget illam imundiciam ⁊ quomo¬
do illam augent adulteri. fornicatores.

Expanded text:
lia venit ex voluntate, alia venit lia venit ex voluntate, alia venit ex infirmitate. Ex natura venit illa immunditia, quam habemus, quando nascimur: unde dicit sanctus Job: Non est mundus a sorde; nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Ideo dicit David: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Hanc immunditiam considerabat sanctus Job, qui dixit: Quis potest facere mundum, de immundo conceptum semine? Propter istam immunditiam omnes homines, quando nascuntur, sunt filii gehennae, et filii irae. Propter istam immunditiam erat circumcisio in veteri lege: quae ideo purgabat hominem ab ista immunditia, quia significabimmunditia sufficiebat homini ad damnationem. Sed quis est qui non ad istam immunditiam aliam addidit ex propria voluntate? De ista immunditia dicit Scriptura: Non est justus super terram, qui faciat bonum, et non peccet . Et si justus auget istam immunditiam, quanto illam augent adulteri, fornicatores,
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ: s in hoc est meritum credere.
quod occulte fuit factum. Per istã
fidem habemus iustitiã: ꝑ istam
uistitiam. mundationem. Ideo dicit
fidem. ĩmundus est: et qͥcqͥd
Gmulier quicqͥd gn̾et. qͥcquid oꝑe¬
tur. ĩmunda erit usq ad octauum
diem: qͥa humana natura semꝑ ĩper a¬
cato est. et ip̃a et quicquid fecerit:
donec ueniat ad fidem xp̃i. Die octa¬
uo mulier suscipit mundationem.
et humana natura in fide resurrecti¬
onis xp̃i: suscipit remissionem pec¬
catorum. Tunc puer circunciditur:
quia opus a peccato mundatur:
uerbi grã. Ante fidem xinͣ habe¬
bat castitatem. s ista castitas ĩmun¬
da erat : quia in peccõ infidelitatiᷤ
erat. Puer ergo octauo die cͥcunci¬
ditur quia in fide xp̃i castitas ista
a peccato infidelitatis mundat᷑.
S quid est quod post istam mũ¬
dationẽ mulier quasi adhuc im¬
munda purgat᷑: Multa gn̾a
sunt immundiciarum. Quedã
immnundicia uenit ex natura: a¬

Expanded text:
us est, sed in hoc est meritum, credere us est, sed in hoc est meritum, credere quod occulte fuit factum. Per istam fidem habemus justitiam: per istam justitiam mundationem. Ideo dicit fidem, immundus est, et quidquid go mulier, quidquid generet, quidquid operetur, immunda erit usque ad octavum diem; quia humana natura semper in peccato est, et ipsa, et quidquid fecerit, donec veniat ad fidem Christi. Die octavo mulier suscipit mundationem, et humana natura in fide resurrectionis Christi suscipit remissionem peccatorum. Tunc puer circumciditur, quia opus a peccato mundatur: verbi gratia, ante fidem Christi habebat castitatem, sed ista castitas immunda erat, quia in peccato infidelitatis erat. Puer ergo octavo die circumciditur, quia in fide Christi castitas ista a peccato infidelitatis mundatur. Sed quid est quod per istam mundationem mulier quasi adhuc immunda purgatur? Multa genera sunt immunditiarum. Quaedam immunditia venit ex natura, a
Abbreviated transcription (Latin):
naturam: que immunda ꝑ uicia et pec-¬
cata ꝓiecta ẽ de ꝑadiso ꝑuerunt non¬
nulli qͥ sñ fide xp̃i ꝓpͥa aurtute se pu¬
tabant nosse iustisicari et uenire ad dm̾
Hoc credebant multi et maxime phy¬
iosophiz s decepti sunt. Generalent
filios. idest irila oꝑa faciebant: in
abstinentia in contemptu mundi. ĩ¬
et continentia carnis. Gn̾abant si¬
lios: quia multos discipulos habe¬
bant. S quia ignorabant circunci¬
sionem et octauum cuem in ĩmundi¬
cia ꝑmanebant : et qui gn̾abant et
qui gn̾abantur. Ita in illis mater
idest humana nãtura. et filius idest
oꝑa eorum: nõ poterant aliquam
mũdiciam habere. Ideo docuit nos
dominus ꝑ moysen: quomodo debos
mundari hec mulier et filius eius. P¬
mo immunda est usq ad octaui
diei circũcisionem. Circuncisio octa¬
UI diei fides est xp̃i: que maxime
ꝑtinet ad resurrectionem eius. Nam
mortuus fuit coram omnib. Ideo
non ẽ meritum credere quod mortu¬

Expanded text:
naturam, quae immunda per vitia et pecnaturam, quae immunda per vitia et peccata projecta est de paradiso. Fuerunt nonnulli, qui sine fide Christi propria virtute se putabant posse justificari, et venire ad Deum. Hoc credebant multi et maximi philosophi; sed decepti sunt. Generabant filios, id est virilia opera faciebant in abstinentia, et contemptu mundi, et continentia carnis. Generabant filios, quia multos discipulos habebant; sed quia ignorabant circumcisionem, et octavum diem, in immunditia permanebant, et qui generabant et qui generabantur. Ita in illis mater, id est humana natura, et filius, id est opera eorum, non poterant aliquam munditiam habere. Ideo docuit nos Dominus per Moysen, quomodo debet mundari haec mulier, et filius ejus. Primo immunda est usque ad octavi diei circumcisionem. Circumcisio octavi diei fides est Christi, quae maxime pertinet ad resurrectionem ejus. Nam mortuus fuit coram omnibus. Ideo non est meritum credere quod mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa sicut illi octauo die ꝑ hoc sacram̾¬
tum a peccato in quo ꝑ corruptionem
nati sunt purgabantur: ita dñs nr̃ qͥ
natus est de gn̾e abrahe ꝑ suam resur-¬
rectionem que die octauo facta est id
est post septimum qui dictus est sabba¬
tum. deposita om̃i mortalitatis et cor¬
ruptionis infirmitate. ñnortalem et in¬
corruptibilem resuscitauit ip̃am carnis
naturam. quam acceꝑat de nobis et pro
nob̃. Similit̾ nos ꝑ fidem resurrectiois
dñi nr̃i: purgamur ab om̃ib peccatis.
Post circuncisionem sequit᷑ purificatio
Ante circucisionem ĩmunda erat mu¬
lier: immundus infans. Post circũ¬
cisionem: nec ex toto mundi. nec ex to¬
to immundi. Nam si ex toto mundi
essent: non indigerent purificatione
nec ꝓhiberent᷑ ingredi templum. Si
autem non inesset illis maior ĩmundi-¬
cia ante circuncisionem nõ e̾ẽt p̾cep¬
tum. ut si mulier habuisset infantem.
sit saporem habere. Michi uidetur
quod mulier ista significat humanã

Expanded text:
Quia, sicut illi octavo die per hoc sacramentum a peccato, in quo per corruptionem nati sunt, purgabantur, ita Dominus noster, qui natus est de genere Abrahae, per suam resurrectionem, quae die octavo facta est, id est post septimum, qui dictus est Sabbatum, deposita omni mortalitatis et corruptionis infirmitate, immortalem et incorruptibilem resuscitavit ipsam carnis naturam, quam acceperat de nobis et pro nobis. Similiter nos per fidem resurrectionis Domini nostri purgamur ab omnibus peccatis. Post circumcisionem sequitur purificatio. Ante circumcisionem immunda erat mulier, immundus infans; post circumcisionem nec ex toto mundi, nec ex toto immundi. Nam si ex toto mundi essent, non indigerent purificatione, nec prohiberentur ingredi templum. Si autem non inesset illis major immunditia ante circumcisionem, non esset praeceptum, ut si mulier habuisset infantem, sit saporem habere. Mihi videtur quod mulier ista significat humanam
Abbreviated transcription (Latin):
significat quod dñs iħe de stirpe eiꝰ
nasceretur : s sñ omĩ corruptiõe et
delectatione caruis. Et sicut illi filii
abrahe abscidebant sibi partẽ illam
carnis in qua maxime regnat uolup-¬
tas. ita nos sp̃ituales filii abrahe absci¬
dere debemus om̃em carnalem dele¬
ctationem. Et hoc die octauo. Qree¬

Expanded text:
significat quod Dominus Jesus de stirpe ejus significat quod Dominus Jesus de stirpe ejus nasceretur, sed sine omni corruptione et delectatione carnis. Et sicut illi filii Abrahae abscidebant sibi partem illam carnis, in qua maxime regnat voluptas, ita nos spirituales filii Abrahae abscidere debemus omnem carnalem delectationem: et hoc die octavo. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum est ut infans grcuncideretur
octaua die. et ut eiꝰ mater post dies
ꝗdraginta intraret in templum: et tc̃
cum filio et cum sacͥficio: Quare
etiam p̾ceptum est. ut omnes partẽ
carius sue absciderent: et illam par¬
tem unde homo solet plus erubesce-¬
re: Posset aliquis putare talem ob¬
seruantiam turpem non sanctam: nͥ
dominus ipse primo p̾cepisset eam.
et postea seruass. Terum sc̾a erat
obseruantia ista. quia ꝑ istam obser¬
uantiã purgabatur homo a peccato
originali. et significabat fidem quã
habemus in dño iħu: ꝑ quam fidem
purgam᷑ ab omnib peccatis. S lico
multi sc̃i fuerint qui non exserinit
ide lumbis abrehe sic̃ fuit sc̃s iob: t̾n
filiis abrahe p̾ceptum circuncisioniᷤ
specialit̾ datum est. Et qd̾ illi qui e¬
rant de ge ꝯnere abrahe unam par.¬
tem abscidebant illitis membii ꝑ
quod gn̾ant homines. et gu̾ant᷑ in
carnali corruptione et delectatione

Expanded text:
aeceptum est ut infans circumcideretur aeceptum est ut infans circumcideretur octava die, et ut ejus mater post dies 40 intraret in templum, et tunc cum filio et sacrificio? Quare etiam praeceptum est ut omnes partem carnis suae absciderent, et illam partem, unde homo solet plus erubescere? Posset aliquis putare talem observantiam turpem, non sanctam, nisi Dominus ipse primo praecepisset eam, et postea servasset. Verum sancta erat observantia ista, quia per istam observantiam purgabatur homo a peccato originali, et significabat fidem, quam habemus in Domino Jesu, per quam fidem purgamur ab omnibus peccatis. Sed licet multi fuerunt qui non exierunt de lumbis Abrahae, sicut fuit sanctus Job; tamen filiis Abrahae praeceptum circumcisionis specialiter datum est: et quod illi qui erant de genere Abrahae, unam partem praecidebant illius membri , per quod generant homines et generantur in carnali corruptione et delectatione,
Abbreviated transcription (Latin):
Panss patriȩ ur̃e quo pascuntur
angłi. sacies dei est: participatio
diuinitatis ⁊ et possessio gaudii:
quod nec oculus uidit. nec auris
audiuit nec in cor hominis ascen¬
dit. Ut istum panem angłorum
auidius desideretis et ad eum ar-¬
dentius festinetis: euangłm uob̃
amministrat hoche panem qui for-¬
titudinem dabit spiritui ur̃o in
uia ista exilii ur̃i. Aponit uobis
iste ut comedatur: quia exponen¬
da sunt ista. ut intelligantur. Illa
se purificat que illum genuit qui
nullum habebat omnino peccatũ:
immo qui sufficiebat totum mũ¬
dum purificare. Ille dedit sacrifici¬
um ꝓ se : qui erat sacrificium ꝓ
toto mundo. Quare hoc totume
Primum quia non erat adhuc tp̃s:
ut lex moysi dimitteretur. Dem¬
de quia uolebat oftendere. qd̵ lex
moysi bona erat : quando ip̃e eã
implebat. Postremo uoluit nos
docere : ut queramus aliquid sprritu¬
ale in illis corporalib obseruantiis
quas iudei obseruabant. Quare p̾¬

Expanded text:
Panis patriae vestrae, quo pascuntur Panis patriae vestrae, quo pascuntur angeli, facies Dei est: participatio divinitatis, et possessio gaudii, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Ut istum panem angelorum avidius desideretis, et ad eum ardentius festinetis, Evangelium administrat vobis hodie panem, qui fortitudinem dabit spiritui vestro in via ista exsilii vestri. Apponit vobis iste, ut comedatur, quia exponenda sunt ista ut intelligantur. Illa se purificat, quae illum genuit qui nullum habebat omnino peccatum, imo qui sufficiebat totum mundum purificare, ille dedit sacrificium pro se, qui erat sacrificium pro toto mundo. Quare hoc totum? Primum, quia non erat adhuc tempus ut lex Moysi dimitteretur. Deinde, quia volebat ostendere, quod lex Moysi bona erat, quando eam ipse implebat. Postremo voluit nos docere ut quaeramus aliquid spirituale in illis corporalibus observantiis, quas Judaei observabant. Quare pr
Abbreviated transcription (Latin):
ongregatos
uos uideo
fratres : ut
pascamini
cibo qui ꝑ¬
manet : pa¬
bulo salu¬
tis uerbi dic Sicut dicit domi¬
nus celum et t̾ra transibunt:
uerbum autem domini ꝑmanos
in etnum. Hic est panis qui
mundo. I stum panem petias: si¬
cut paruuli domini iħir de qͥb
ipse dicit. Sinite paruilos ueni
re ad me : talium est enim reg.¬
num celorum. S ne deficiatis
in uia ueniendi: pasci uultis:
Et pasci utiq pane illo: qui mẽ¬
tem potius implet qmͣ uẽtrem.
Det dominus ut sit qui frangat
eum uobis : ne de nobis dicatur.
Paruuli petierunt panem: nec
erat qui frangeret eis. Sicut ut̾m
est pettre: panem: ita et nr̃m ẽ
frangere E rangendus ẽ nobis pa¬
nis quemꝰ concessit nobis deus
in itmere ꝑegrinationis ur̃e. ut
ad illum panem puenire possi¬
tis: quem uobis indegrum ser¬
uat cum angłis in patria ur̃a.
Panis ꝑegiinationis ur̃e misten¬
um ẽ incarnationis xp̃r et ueri¬
tas doctrine atq exemplumhu¬
militatis eius et fidelium suorũ.

Expanded text:
Congregatos vos video, fratres, ut pascamini cibo qui permanet, pabulo salutaris verbi Dei. Sicut dicit Dominus, coelum et terra transibunt, verbum autem Domini permanet in aeternum . Hic est panis, qui mundo. Istum panem petitis, sicut parvuli Domini Jesu, de quibus ipse dicit: Sinite parvulos ad me venire; talium est enim regnum coelorum . Sed ne deficiatis in via, veniendo pasci vultis: et pasci utique pane illo, qui mentem potius implet, quam ventrem. Det Dominus, ut sit qui frangat eum vobis, ne de nobis dicatur: Purvuli petierunt panem: nec erat qui frangeret eis . Sicut vestrum est petere panem, ita et nostrum est frangere. Frangendus est nobis panis, quem concessit vobis Deus in itinere peregrinationis vestrae, ut ad illum panem pervenire possitis, quem vobis integrum servat cum angelis in patria vestra. Panis peregrinationis vestrae mysterium est Incarnationis Christi et veritas doctrinae, atque exemplum humilitatis ejus, et fidelium suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis. Non est gͦ mirum si d̾s
pat non diligit tantum illos qui st̃
fihi eius ꝑ gr̾am÷ quantum illum
qui filius eius est ꝑ naturam. Ip̾e
etiam ioseph nr. licet scd̃m carnem
sit posterior natus qmͣ multi alii
filii der: ip̃e tam̃ pͥmogenitus est
nitus : omniᷤ creature. U igenitus
ex deo : pͥmogenitus ex mortuis.
Propt̾ hanc significationem de illo
tpico iosep: dicit scriptira. quod
licet ruben fuerit secundum carnem
pͥmogenitus : pͥmogenta tamen re¬
putata sunt iosepħ. I deo de nr̃oio

Expanded text:
bonitatis. Non est ergo mirum, si Deus bonitatis. Non est ergo mirum, si Deus Pater non diligit tantum illos qui sunt filii ejus per gratiam, quantum illum, qui Filius ejus est per naturam. Ipse etiam Joseph noster, licet secundum carnem sit posterior natu quam multi alii filii Dei; ipse tamen primogenitus est nitus est omnis creaturae . Unigenitus ex Deo, primogenitus ex mortuis. Propter hanc significationem de illo typico Joseph dicit Scriptura, quod licet Ruben fuerit secundum carnem primogenitus, primogenita tamen reputata sunt Joseph. Ideo de no
Abbreviated transcription (Latin):
marie dictum est. Pulchra es Et
decora castissima us deliciis. Si
bene possumus estimare istam
þulchritudinem: uidebimus quod dictũ
est de rachel. nulli magis conuentre.
qmͣ matri nr̃i ioseph. Erat autem
pulchra facie: et uenusto aspectu.
Dic̃ p̃terea scͥptura. quod plus qmͣ ce¬
teros filios dilexerit ioseph: eo quod
in senectute genusset eum. E ilius
dei fuit moyses. filius dei fuit dauid.
sunt. S quis in nubibus equabit᷑
dño ÷ similis erit deo in filiis deie
Omnes dilecti: s nullus ita oilectus
sit̾m᷑ ioseph. Hũc in senectute sua genu¬
it. Ipse est ille autiquus dierum: de
quo dicit damhel. Espiciebam donec
chroni positi sunt: et antiquus dier̾
sedit. Letustas dei siue senectus. suie
longeuitas : non est aliud qmͣ eius et¬
uitas. In hac sua etnitate: hunc nr̃m
ioseph. et̾nus genuit sibi coeternum:
et consubstantialem. Ipe est enĩ can¬
dor lucis etne. et speculum sine ma¬
cula dei maiestatis: et miago illius

Expanded text:
Mariae dictum est: Pulchra es et Mariae dictum est: Pulchra es et decora, castissima in deliciis. Si bene possumus aestimare istam pulchritudinem, videbimus, quod dictum est de Rachel, nulli magis convenire, quam matri nostri Joseph: Erat autem pulchra facie, et venusto aspectu . Dicit praeterea Scriptura, quod Jacob plusquam caeteros filios dilexit Joseph, eo quod in senectute genuisset eum. Filius Dei fuit Moyses, Filius Dei fuit omnis sunt. Sed, quis in nubibus aequabitur Domino, similis erit Deo in filiis Dei . Omnes dilecti, sed nullus ita dilectus, sicut noster Joseph. Hunc in senectute sua genuit ipse ille Antiquus dierum, de quo dicit Daniel: Aspiciebam donec throni positi sunt, et Antiquus dierum sedit . Vetustas Dei, sive senectus, sive longaevitas, non est aliud quam ejus aeternitas. In hac aeternitate hunc nostrum Joseph aeternus genuit sibi coaeternum et consubstantialem. Ipse est enim candor lucis aeternae et speculum sine macula Dei majestatis, et imago illius
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam non sentire. Illa est utiq
uera castitas mentis: que plenarie
fuit in beata marta. Et ideo in his
omnib spiritalibus gratiis quas
habebat suꝑ om̃s hoi̾es: audite qmͣ
humilis fuit. Dix̾ maria ad angłm.
Ecce ancilla dommi. Audite ad huc
euangelistam. Exurgens inqͥt
maria cum festinatzone abut in
montana ad cdomum dacharie: et
salutaiit elisabeth. Addamus ad¬
huc hoc. Ascendit autem et io¬
seph in bethleem: cum maria
desponsata sibi uxore p̾gnante. Cõ¬
siderate in his omnibus : miram
humilitatem. Illa plena deo⁊ ma.¬
ior mundo: celsior celo: fecundi
M ꝑadiso: decus uirgium ⁊ gła
mulierum: laus hominum. leti¬
cla angłorum ⁊ illa quam filius
d̾i s̾ elegit matrem ancillam se
nominauit : illa quam saluta¬
uit angłs. magna obedientia fa¬
bro se scibdidit. illa regina celorũ:
domina. angłorum: que deum
gestabat in utero. parentem suã
quia etate ꝓuectior erat. humili.¬
ter salutauit. Optime gͦ beate

Expanded text:
superbiam non sentire. Illa est utique superbiam non sentire. Illa est utique vera castitas mentis, quae plenarie fuit in B. Maria. Et ideo in his omnibus spiritualibus gratiis, quas habebat super omnes homines, audite quam humilis fuit. Dixit Maria ad angelum: Ecce ancilla Domini . Audite adhuc evangelistam: Exsurgens, inquit, Maria cum festinatione, abiit in montana ad domum Zachariae, et salutavit Elizabeth . Addamus adhuc hoc: Ascendit autem et Joseph in Bethleem, cum Maria desponsata sibi uxore praegnante . Considerate in his omnibus miram humilitatem. Illa plena Deo, major mundo, celsior coelo, fecundior paradiso, decus virginum, gloria mulierum, laus hominum, laetitia angelorum: illa quam Filius Dei sibi elegit matrem, ancillam se nominavit, illa quam salutavit angelus, magna obedientia fabro se subdidit. Illa regina coelorum, domina angelorum, quae Deum gestabat in utero, parentem suam, quia aetate provectior erat, humiliter salutavit. Optime ergo B.
Abbreviated transcription (Latin):
nec finem: ita ille secundum di¬
uinitatem nec incip̃ ẽẽ nec desiit.
Hac armilla fuerunt omata bra¬
chia huius nr̃e uirginis: quia ip¬
sa dei filium quem de se genuit
sepe int̾ brachia sua amplexans.
portauit. In his omnib diuitiis
E delicus beata maria non solũ
carne s etiam mente castissima
ꝑ seuerauit. Id̾o dicitur in canticiˢ
canticorum Pulchra es et decora:
castissima in delicus. Corruptio
carnis : ẽ luxuria. Corruptio mẽ¬
tis: suꝑbia. Non ẽ magnum in
egestate seruare castitatem: sine
uirtittib humilitatem. Ne mo e¬
nim potest carnalib uicus sub.¬
iacere: et spiritalit̾ suꝑbire. Non
modo loquim᷑ de illa suꝑbia de
qua solent carnales et scłares ho¬
mines suꝑbire : s de illa que so.¬
let ꝑfectos et scõs uiros pulsare.
Sicut gͦ magnum est in corporali¬
bus diuitiis et dehciis carnis inte¬
gritatem seruare ita sn̾ dubio sim¬
mum est. in spiritalib gratus hãc

Expanded text:
nec finem, ita ille secundum dinec finem, ita ille secundum divinitatem nec incipit esse, nec desinit. Hac armilla fuerunt ornata brachia hujus nostrae virginis, quia ipsa Dei Filium, quem de se genuit, saepe inter brachia sua amplexans portavit. In his omnibus divitiis et deliciis B. Maria non solum carne sed etiam mente castissima perseveravit. Ideo dicitur in Canticis canticorum: Pulchra es et decora, castissima in deliciis . Corruptio carnis est luxuria; corruptio mentis superbia. Non est magnum in egestate servare castitatem, sine virtutibus humilitatem. Nemo enim potest carnalibus vitiis subjacere, et spiritualiter superbire. Non modo loquimur de illa superbia, de qua solent carnales et saeculares homines superbire, sed de illa quae solet perfectos et sanctos viros pulsare. Sicut ergo magnum est in corporalibus divitiis et deliciis carnis integritatem servare, ita sine dubio summum est, in spiritualibus gratiis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tuit nisi sꝑare. Iterum deuotio fe¬
c̃ eam p̾sumere : s iterum magna
eius humilitas. faciebat eam hesi-¬
tare. Cum gͦ ẽẽt in hac hesitatiõe.
in hac fluctuatione. in hoc deside¬
rio: ingressus e̾ angłs ad eam ait.
Que gr̾a plena. Dedit seruus a¬
brahe sic̃ dicit striptura rebecce:
maures aureas et armillas. De
his mauribs locuntur amici ue¬
ri sponsi : quorum unus est iste
gabrihel qui loquit᷑ ad mariam
et dicunt ad sponsam. Murenui¬
las aureas: facienus t. M urenule
et inaures: unum sunt. Sunt aut̃
ornamenta aurium: sic̃ armille
sunt ornamenta brachiorum. Et
utiq iste seruus magni abrahe. id
est gabrihel angłs omauit aures
huuis nr̃e uirginis: decoro ornam̃¬
to: quando ait. Aue gr̾a plena.
Ornauit brachia sua pulchra qua¬
dam armilla aurea: quando ait
Dominus tecum. Ille enim curus
aduentum angls nunciabat: po¬
test bene nuncupari armilla. Qͥ¬
A sic̃ armilla nec initium habet

Expanded text:
tuit nisi sperare: iterum devotio fetuit nisi sperare: iterum devotio fecit eam praesumere, sed iterum magna ejus humilitas faciebat eam haesitare. Cum ergo esset in hac haesitatione, in hac fluctuatione, in hoc desiderio, ingressus angelus ad eam ait: Ave gratia plena. Dedit servus Abrahae, sicut dicit Scriptura, Rebeccae inaures aureas et armillas . De his inauribus loquuntur amici veri sponsi, quorum unus est iste Gabriel, qui loquitur ad Mariam, et dicunt ad sponsum: Murenulas aureas faciemus tibi . Murenulae et inaures unum sunt. Sunt autem ornamenta aurium, sicut armillae sunt ornamenta brachiorum. Et utique iste servus magni Abrahae, id est Gabriel angelus, ornavit aures hujus nostrae virginis decoro ornamento, quando ait: Ave gratia plena. Ornavit brachia sua pulchra quadam armilla aurea, quando ait: Dominus tecum. Ille enim cujus adventum angelus nuntiabat, potest bene nuncupari armilla; quia, sicut armilla nec initium habet
Abbreviated transcription (Latin):
ris mundi. Ingressa erat in pͥua¬
tum chalamum suum. et clauserat
ostium suum: et pͥuatim orabat
patrem suum. Hauriebat sibi aqͦs
in gaudio de fontib saluatoris.
idest de scripturis sc̃is: ubi legerat
et uirginis partum et saluatoriᷤ
aduentum. E orte eo tempore qͦ
angłs uenit habebat ysaian in
manib : forte tunc studebat in
illa ꝓpħia. Ecce uirgo concipiet
et pariet filium et uocabitur: no¬
men eius emmanuhel. Puto qͦd
hec scriptura in illa hora fecerat
quandam pulcherrimam rixam i
eꝰcorde. Puto enim quia quando le-¬
git quod futurum erat. quod que-¬
dam uirgo debebat gn̾are filium¬
filium dei: occulte et cum quodã
timore. optabat ut ip̃a posset ẽẽ.
s iterum putabat quod omnino
indigna ẽẽt. cui tam magnum mu¬
nus concederetur. Caritas rixabat᷑
cum timore : deuotio cum humi¬
litate. Pene iam desperabat p̃ ni-¬
mio timore: s iterum p̾ niinio de¬
sid̾io qͥuod in de habebat. non po¬

Expanded text:
ris mundi ingressa erat in privaris mundi ingressa erat in privatum thalamum suum, et clauserat ostium suum, et privatim orabat Patrem suum. Hauriebat sibi aquas in gaudio de fontibus Salvatoris , id est de Scripturis sanctis, ubi legerat et virginis partum, et Salvatoris adventum. Forte eo tempore quo angelus venit, habebat Isaiam in manibus, forte tunc studebat in illa prophetia: Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Puto quod ea scriptura in illa hora fecerat quamdam pulcherrimam rixam in ejus corde. Puto enim quia quando legit, quia futurum erat, quod quaedam virgo debebat generare Filium Dei, occulte et quodam timore optabat ut illa ipsa posset esse; sed iterum putabat quod omnino indigna esset, cui tam magnum munus concederetur. Charitas rixabatur cum timore, devotio cum humilitate. Pene jam desperabat prae nimio timore, sed iterum prae nimio desiderio quod inde habebat, non po
Abbreviated transcription (Latin):
mo factus: de ipsius utero quasi sp̃o¬
sus de thalamo processit. Meritogͦ
eam angłs salutauit: dicens. Nue
gia plena cominus tecum: benedi¬
cta tu in mulieribus. Consid̾ate fr̃s
qualia munera siluis dei misit spon¬
se suȩ. Modo uenerunt in mentẽ
illa munera que filius abrahe ꝑ ser-¬
uum patris sui misit rebecce spõse
sue. Et illa sicut rachel erat uirgo
pulcherrima : que non nouerat ui¬
rum. Seruus audem abtahe uixta
aquam eam uuenit: ibi eam allo¬
cutus est. ibi ei munera dedit. Nr̃a
quoq formosissima uirgo de qua lo¬
quim᷑. libent manebat uixta sp̃itua¬
les aquas: idest sc̾as scripturas. Ad
has aquas sepuis recurrebat: ut pos¬
set dicere cum ꝓpħa. Suꝑ aquas re¬
fectionis educauit me. Demq ibi
eam inuenit angłs. serius indeli¬
cet abrahe non illius treni et mor¬
talis: s illius ẽtm et celestis. Sic
enim dicit euangłista. Ingressus ã
rat a uanitatibus scłr: et de cu¬

Expanded text:
mo factus, de ipsius utero quasi sponmo factus, de ipsius utero quasi sponsus de thalamo processit. Merito ergo eam angelus salutavit dicens: Ave gratia plena, Dominus tecum; benedicta tu in mulieribus . Considerate, fratres, qualia munera Filius Dei misit sponsae suae. Modo veniant in mentem illa munera, quae filius Abrahae per servum patris misit Rebeccae sponsae suae; et illa, sicut Rachel, erat virgo pulcherrima, quae non noverat virum. Servus autem Abrahae juxta aquam eam invenit, ibi eam allocutus est, et ibi ei munera dedit . Nostra quoque formosissima virgo, de qua loquor, libenter manebat juxta spirituales aquas, id est sanctas Scripturas: ad has aquas saepius recurrebat, ut posset dicere cum Propheta: Super aquam refectionis educavit me . Denique ibi eam invenit angelus; servus videlicet Abrahae, non illius terreni et mortalis, sed illius coelestis et aeterni. Sic enim dicit evangelista: Ingressus angrat a vanitatibus saeculi, et de cu
Abbreviated transcription (Latin):
speciosus forma p̾ filiis hominũ
suꝑ om̃s creaturas in tantum a¬
mauit. concupiuit. sc̃ficauit. ut
non solum eius mentem tantũ¬
inhabitaret : s et in eius corpore
sibi habitaculum p̾paret. Dum
ẽẽt rex in accubitu suo: nardus
mea dedit odorem suum. Sine
dubio ubi ip̃e erat in sinu patris.
ibi sensit odorem uirginitatis eiꝰ.
ibi considerauit pulchritudinẽ
anime eius : et ideo hodie mis¬
sus ẽ angłs eiꝰ qui eius nunciaret
aduentum non solum in cor eiꝰ
s et in carnem eius. Uidete fra¬
tres quales nuptie. et qmͣ celestes.
in quib sponsus deus est: sp̃o-¬
sa uirgo. paranimphusangłs. Uir-¬
go ꝑ has nuptias. non amisit uir-¬
ginitatem suam: sponsus ꝑ has nup¬
tias non amisit diuinitatem suã:
angłs ꝑ has nuptias non amisit
dignitatem suam. Est ad huc in
his nuptiis : maius miraculum.
Sponsus filius est: sponsa mater¬
illius scẽ uirginis sue diuinitati
coniunxit. I ilius. quia deus ip̃e ho¬

Expanded text:
speciosus forma prae filiis hominum , speciosus forma prae filiis hominum , super omnes creaturas intantum amavit, concupivit, sanctificavit, ut non solum ejus mentem inhabitaret, sed et in ejus corpore sibi habitaculum praepararet? Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum . Sine dubio ubi ipse erat in sinu Patris, ibi sensit odorem virginitatis ejus, ibi consideravit pulchritudinem animae ejus; et ideo hodie missus est angelus ejus, qui ejus nuntiaret adventum, non solum in cor ejus, sed et in carnem ejus. Videte, fratres, quales nuptiae et quam coelestes, in quibus sponsus Deus est, sponsa virgo, paranymphus angelus. Virgo per has nuptias non amisit virginitatem suam, Deus per has nuptias non amisit divinitatem suam; angelus per has nuptias non amisit dignitatem suam. Est adhuc in his nuptiis majus miraculum. Sponsus filius est, sponsa materillius sanctissimae Virginis suae divinitati conjunxit filius, quia Deus ipse ho
Abbreviated transcription (Latin):
corpe : nesc̾ corꝑis passiões. Sic uirgi¬
nitas cũ in carne : uicia carnis nesc̃.
Descendet sicut pluuia in uellus. Uel¬
lus potest illum humorẽ qͥ de sur¬
sum uenit reciꝑe : s non potest
humorem de carnis uoluptate sẽ¬
tire. Sic uirginitas beate marie
illum rorem qui de celo uenit exce¬
pit ÷ s nullam carnis uoluptatẽ
sentire potuit. Preterea quid tam
conueniens agno: qmͣ ut ouem
habeat matreme Tidete gͦ qmͣ
conuenient appellef᷑ ouis: de qua
ortus ẽ agnuis ille celestis qͥ tollit
peccata mundi qui tanqm ouis
ad occisionem ductus ẽ. et qͣ ag¬
nus coram tondente se obiuitu¬
it : et non aꝑuit os suum. Por¬
ro de rachel dic̃ scͥptira Erat autẽ
pulchra facie: et uenusto aspectu.
Licet de beatissima maria dulce
sit opinari. quod fuerit etiam se¬
cundum corptis. uenustissima et
formosissima: nos tameu debemꝰ
hec uerba ad interioiem pulchri¬
tudinem deriuare. Si quis pote¬
rit digne loqui de interiori eius
pulchritudine. quam ip̃e qui est

Expanded text:
is passiones. Sic virginitas cum in carne sit, vitia carnis nescit. Descendet sicut pluvia in vellus. Vellus potest illum humorem, qui desursum venit recipere; sed non potest humorem de carnis voluptate sentire. Sic virginitas beatae Mariae illum rorem, qui de coelo venit, excepit, sed nullam carnis voluptatem sentire potuit. Praeterea quid tam conveniens agno, ut ovem habeat matrem? Videte ergo quam convenienter appellatur ovis, de qua ortus est Agnus ille coelestis, qui tollit peccata mundi ; qui tanquam ovis ad occisionem ductus est; et quasi agnus coram tondente se obmutuit et non aperuit os suum . Porro de Rachel dicit Scriptura: Erat autem pulchra et venusta aspectu . Licet de beatissima Maria dulce sit opinari, quod fuerit etiam secundum corpus venustissima et formosissima; nos tamen debemus haec verba ad interiorem ejus pulchritudinem derivare. Sed quis poterit digne loqui de interiori ejus pulchritudine, quam ipse, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
seph p̃figurabat uignutatem. Nec
hoc sine significatione ẽ: quod ra¬
chel intpretatur ouis. Melius
multo mat nr̃i ioseph potest appel¬
lari ouis. in cuius uellere illa ce¬
lestis pluuia descendit: sic̃ dicit
sẽs daind Descendet sic̃ pluuia

Expanded text:
seph praefigurabat virginitatem. Nec seph praefigurabat virginitatem. Nec hoc sine significatione est quod Rachel interpretatur ovis. Melius multo mater nostri Joseph potest appellari ovis: in cujus vellus illa coelestis pluvia descendit, sicut dicit sanctus David: Descendet si
Abbreviated transcription (Latin):
uicina est uirginitati. Quaꝓpt̾ illa
ꝓpħia libri sapientiȩ : satis conuenit
beate marie. Fi elix sterilis et incoĩ¬
quinata que nesciuit thorum in de-¬
licto: habebit fructum in respectio̾e
ammarum sanctarum. Fi elix utiq
erat beata maria. que u̾t uitaret car-¬
nis coinquinationem: elegit carnis
sterilitatem. Nec multum illi fuit:
de illa maledictione iudeorum. Ma¬
ledicta sterilis: in israhel. Li dete
f̃s pulche rimam quandam conue¬
nientiam: int̃ filum et matrem. Scͥ¬
tum est in lege moysi. Maledictꝰ
est omnis: qui pendet in ligno. Nõ
uitauit filius maledictum crucis:
non uitauit mat̾ maledictum steri-¬
litatis. Ille autem ꝑ crucem nos de
maledicto legis factus pro nobis
maledictum redemit: et illa quia
elegit talem sterilitatẽ uͥginalẽ me.¬
ruit fecunditatem. e dei filium ge-¬
nerauit. Non ergo sine causa: de
sterili natus est sc̃s ioseph. Illa enĩ
in rachel sterilitas : matris nr̃i io¬

Expanded text:
vicina est virginitati. Quapropter illa vicina est virginitati. Quapropter illa prophetia libri Sapientiae satis convenit beatae Mariae: Felix est, et incoinquinata, quae nescivit torum in delicto; habebit fructum in respectione animarum sanctarum . Felix utique erat beata Maria, quae ut vitaret carnis coinquinationem, elegit carnis sterilitatem. Nec multum illi curae fuit de illa maledictione Judaeorum: Maledicta sterilis in Israel. Videte, fratres, pulcherrimam quamdam convenientiam inter filium et matrem. Scriptum est in lege Moysis: Maledictus est omnis qui pendet in ligno . Non vitavit filius maledictum crucis; non vitavit mater maledictum sterilitatis. Ille autem per crucem nos de maledicto legis, factus pro nobis maledictum, redemit: et illa quia elegit talem sterilitatem virginalem, meruit fecunditatem, et Dei Filium generavit. Non ergo sine causa de sterili natus est S. Joseph. Illa enim in Rachel sterilitas matris nostri Jo
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. sic̃ ipse dicit. Tues filius m̾s
dileectus: in quo michi complacu¬
it. Ioseph autem intpretat accrescens.
Hoc nomen nulli tam ꝓprie conue¬
le abscisus de monte sine manib.
ꝗͥ creuit in montem magnum: et
impleuit uniuersum mundum. Un¬
de ei pat: ĩ benedictiõe ait Er ilius
accrescens ioseph. filius accrescens et
decorus aspectu. Tere decorus aspe¬
ctu: in quem desiderant angłi ꝓspice¬
re. cuius pulchritudinem sol et luna
mirantur. Uere decorus aspectu. Ip̃e
enim est dei sapientia: de qua scͥptum
est. Speciosior est sole: et suꝑ omnẽ
nem. Hascit᷑ ille ioseph de steril: mr
de uirgine. Est autem quedam con¬
uenientia: it̾ sterilitatem. et uirgi¬
nitatem. Nam licet in uirginitate sit
quedã fecunditas spiritalis est tam̃
sterilitas carnalis. S quia illud pͥuile¬
gium uero ioseph reseruabatur. ut de
uirgine nasceretur: ille ioseph de steri¬
li nascitur. quia sterilitas quodamtu

Expanded text:
placuit, sicut ipse dicit: Tu es Filius meus placuit, sicut ipse dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Joseph autem interpretatur accrescens. Hoc nomen nulli tam proprie convele abscisus de monte sine manibus, qui crevit in montem magnum et implevit universum mundum. Unde ejus Pater in benedictione ait: Filius accrescens Joseph; filius accrescens, et decorus aspectu . Vere decorus aspectu, in quem desiderant angeli prospicere , cujus pulchritudinem sol et luna mirantur. Vere decorus aspectu. Ipse enim est Dei sapientia, de qua scriptum est: Speciosior est sole, et super omnem nem . Nascitur ille Joseph de sterili, noster de virgine. Est autem quaedam convenientia inter sterilitatem et virginitatem. Nam quamvis in virginitate sit quaedam lis. Sed, quia illud privilegium vero Joseph servabatur, ut de virgine nasceretur; ille Joseph de sterili nascitur, quia sterilitas quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
diuinam lucem intendere. Iccͥco
ipse. idest ipsa misericordia miseri¬
coidiaer egit. et hanc claritatem suȩ
diuinitatis : ꝑ quandam nubem no¬
bis temperauit. Illa fratres. illa sc̾is¬
sima caro quam hodie de uirginis
carne assumpsit. nubes appellatur:
quia ex illa fuit adumbrata diuini¬
tas. S leuis ideo dicta est: quia
eam nulla grauauit iniquitas. In¬
quitas grauis est: et in profundũ
trahit. Ideo ꝓpła uidit eam sedere:
suꝑ talentum plumbi. Ipsa quoq ca¬
ro eius. satis conuement appellatur tu¬
nica: que sigificata ẽ ꝑ timicam io¬
seph. que polinita erat. idest uaria
et talaris. quia ꝑtingebat ei usq ad
talos. Iste ioseph fĩs sic̃ ex sc̃a histo¬
ria didicistis filius fuit iacob quem
ip̃e plus qmͣ alios omnes dilexit:
quem genuit in senectute sua. Fuit
autem fuit filius ra chel: quẽ post
longuam sterilitatem. hunc demum
silium genuit. Que omnia domi
qmͣ ceteros diligit: in quo sibi ꝑ o̾ĩa

Expanded text:
divinam lucem intendere. Idcirco divinam lucem intendere. Idcirco ipse, id est ipsa misericordia, misericorditer egit; et hanc claritatem suae divinitatis per quamdam nubem orbis temperavit. Illa, fratres, illa sanctissima caro, quam hodie ex virginis carne assumpsit, nubes appellatur; quia ex illa fuit adumbrata divinitas. Sed levis ideo dicta est, quia eam nulla gravavit iniquitas. Iniquitas gravis est, et in profundum trahit. Ideo propheta vidit eam sedere super talentum plumbi . Ipsa quoque caro ejus satis convenienter appellatur tunica: quae significata est per tunicam Joseph, quae polymita erat, varia et talaris, quia pertingebat usque ad talos. Iste Joseph, fratres, sicut ex sacra historia didicistis, filius fuit Jacob: quem ipse plusquam alios dilexit, quem genuit in senectute sua. Fuit autem filius Rachel, quae post longam sterilitatem hunc demum filium genuit . Quae omnia Dominquam caeteros dilexit: in quo sibi per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
forte significatione illius liberatioĩs:
hãc uis p̾mittere. S quid tantis o¬
pus est: Ip̃e potius ueniat. ipse
descendat: ipse spiritalem egiptum
id est tenebras totius mundi. sui
dulci p̾sentia illuminet. Hoc de¬
siderium sc̃i moysi : hodierna
die impletum ẽ. Consideremus
ergo fratres quanta debeat esse
nra exultatio qui hoc uidemus
impletum. quod sc̃s moyses tã
ardenti affectu desiderabat im¬
plendum. Hodie enim ascendit
suꝑ quandam leuem nubem:
et ingressus est egiptum. Egip¬
tus fr̃s : intpretatur tenebre.
Et quid erat totus mundus an¬
de aduentum xp̃i÷ nisi tenebre:
Et ideoͦ necesse erat. ut hoc mi¬
rabile lumen. oriretur in his te-¬
ne bris: idest ut xp̃c in mundo
nasceret᷑. S sicũt dicit euangłi¬
sta. lux in tenebris lucet: et tene¬
bre eam non comprehenderunt.
Sine dubio enim mens hominũ
lta erat in tenebris peccatorum
obuoluta. et excecata: ut nequaqͣm
posset interiorem oculum in illã

Expanded text:
forte significatione illius liberationis forte significatione illius liberationis hanc vis praemittere. Sed quid tantis opus est? Ipse potius veniat, ipse descendat, ipse spiritualem Aegyptum, id est tenebras totius mundi sua dulci praesentia illuminet. Hoc desiderium S. Moysis hodierna die impletum est Consideremus ergo, fratres, quanta debeat esse nostra exsultatio, qui hoc videmus impletum, quod S. Moyses tam ardenti affectu desiderabat implendum. Hodie enim ascendit super quamdam levem, nubem, et egressus est Aegyptum. Aegyptus, fratres, interpretatur tenebrae. Et quid erat totus mundus ante adventum Christi nisi tenebrae? Et ideo omnino necesse erat ut hoc mirabile lumen oriretur in his tenebris, id est ut Christus in mundo nasceretur. Sed sicut dicit Evangelista: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Sine dubio enim mens hominum ita erat in tenebris peccatorum obvoluta et excaecata, ut nequaquam posset interiorem oculum in illam
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ex eius uerbis intelligere. Si¬
cut enim sepe audistis et legiftis qñ
filii isrł patiebant᷑ illam duram ser-¬
uitutem in egipto sub pharaone. ap-¬
paruit deus moysi. et p̾cepit ei. ut¬
ip̃e descenderet in egiptum: et popłm
suum de illa miseria educeret. S
moyses licet multum doleret. illã
captiuitatem quam patiebant᷑ filii
isrł in egipto: magis tamen plange¬
bat illam miseriam: quam totuꝰ mũ¬
dus tolerabat sub diabolo. Et ideo
illum desiderabat. illum querebat:
qui ẽẽt idoneus. non solum illum
popłm educẽ de egipto. s etiam
totum mundum de inferno libe.¬
rare. Icgrco: cum magno assectu di¬
cebat. O bsecro dñe: mitte quem
missurus es. Sciebat qͥdem quod
quod eum missurus erat: s nolebat
ut tantum differretur. Nc si diceret
Scio dulcis domine: quia missurus
es dilectum filium tuum: qui nos ab
illa magna miseria. de illa infelici
captiuttade liberaturus ẽ. Et ideo

Expanded text:
sumus ex ejus verbis intelligere. Sisumus ex ejus verbis intelligere. Sicut enim saepe audistis et legistis, quando filii Israel patiebantur illam duram servitutem in Aegypto sub Pharaone, apparuit Deus Moysi, et praecepit ei ut descenderet in Aegyptum, et populum suum de illa miseria educeret. Sed Moyses, licet multum doleret illam captivitatem quam patiebantur filii Israel in Aegypto; magis tamen plangebat illam miseriam, quam totus mundus tolerabat sub diabolo. Et ideo illum desiderabat, illum quaerebat, qui esset idoneus, non solum illum populum educere de Aegypto, sed etiam totum mundum de inferno liberare. Idcirco cum magno affectu dicebat: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es . Sciebat quidem, quod eum missurus erat; sed nolebat, ut tantum differretur. Ac si diceret: Scio, dulcis Domine, quia missurus es dilectum Filium tuum, qui nos ab illa magna miseria, de illa infelici captivitate liberaturus est: et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
morla nr̃a illa pietas. illa suauitas.
Illa mira caritas. quam in nob̾ per
hec. omnia ostendit. Ex his etiam
plurimum debet ꝓfic̾e fides nr̃a: qñ
et auribus nr̃is audiuimus: et quasi
sub oculis nr̃is uidemus: qͥd xp̃c pir¬
mittit nob̃. Pertulit ꝓ nob moitẽ.
in p̾senti dat nobis peccatorum remis¬
sionem: ꝓmittit post istam uitam e¬
ternam felicitatem. Omnis ista libe¬
ratio nr̃a. om̃is ista spes nr̃a. om̃is ista
beatitado nł̃a: hodierua die incepit:
Ente istam diem non erat in nundo
nisi miseria et cenebre: s hodie iisi¬
tauit nos oriens ex alto. et exortum
est his qui in tenebris et in umbra
mortis sedebãt lumẽ Hodie uestiuit
se nr̃ ioseph polimita tunica sua. id
est uaria et pulchra: in qua missus ẽ
a patre: ut uisitet fr̃s suos. et oues.
Hodie impleuit hoc quod ꝑ ysaiam
ꝓpħam p̾nunciatum est: quod nos ĩ
exordio huius sermonis nr̃i ꝓposuimꝰ.
Ecce ascendet dominus suꝑ nubem
tum desiderabat sc̃s moyses: sic̃ pos¬

Expanded text:
illa pietas, illa suavitas, illa pura charitas, quam in nobis per haec omnia ostendit. Ex his etiam plurimum debet proficere fides nostra, quando et auribus nostris audimus, et quasi sub oculis nostris videmus quid Chrisit pro nobis mortem, in praesenti dat nobis peccatorum remissionem, promittit nobis post istam vitam aeternam felicitatem. Omnis ista liberatio nostra, omnis ista spes nostra, omnis ista beatitudo nostra hodierna die incepit. Ante istam diem non erat in mundo nisi miseria et tenebrae; sed hodie visitavit nos Oriens ex alto, et exortum est lumen iis qui in tenebris, et in umbra mortis sedebant . Hodie vestivit se noster Joseph polymita tunica sua, id est varia et pulchra, in qua missus est a Patre, ut visitet fratres suos et oves. Hodie implevit hoc quod per Isaiam prophetam praenuntiatum est, quod nos in exordio hujus sermonis nostri proposuimus: Etum hoc desiderabat S. Moyses, sicut pos
Abbreviated transcription (Latin):
uera laus omnium sanctorum in ore:
ne laudemus ore. et uituperemus a¬
ctione. Ueraciter enim eos laudamus:
si imittari satagimus. Quicquid e¬
nim libenter agimus. hoc nos ama¬
re probamus: et quanuis ore tacea¬
mus. opere laudamus. Nestmemus
ui̾i eorum dulcissima societate per-¬
stui: cum eis illum speciosum sorma
p̃ filiis hominum contemplari. Ni¬
chil cursum nostrum impediat:
nec desidia nec pusillanimitas. nec ĩ¬
discreta laboris immauitas. Contra
desidiam exempla sanctorum nobis
proponamus. contra indiscretam la¬
boris immanitatem: sola nos dei gr̃a
saluandos confidamus. Contra pusil¬
lanimitatem auxilium domini. et om¬
nium sanctorum pro nobis iugem o¬
rationem respiciamus. Quare enim
pusillanimes esse debemus ⁊ qui cum
tot auxiliantium mambus pugnamise
Plures enim nobiscum sunte qmͣ con¬
tra nos. Tantum hoc nostrum est. ut
dominum nr̃m postulemus: quatimis
per omnium sanctorum suorum meri¬

Expanded text:
harissimi, vera laus omnium sanctorum in ore, harissimi, vera laus omnium sanctorum in ore, ne laudemus ore, et vituperemus actione. Veraciter enim eos laudamus, si imitari satagimus. Quidquid enim libenter agimus, hoc nos amare probamus; et quamvis ore taceamus, opere laudamus. Festinemus, charissimi, eorum dulcissima societate perfrui, cum eis illum speciosum forma ae filiis hominum contemplari . Nihil cursum nostrum impediat, nec desidia, nec pusillanimitas, nec indiscreta laboris immanitas. Contra desidiam exempla sanctorum nobis proponamus; contra indiscretam laboris immanitatem sola nos Dei gratia salvandos confidamus. Contra pusillanimitatem auxilium Domini, et omnium sanctorum pro nobis jugem orationem respiciamus. Quare enim pusillanimes esse debemus, qui cum tot auxiliantium manibus pugnamus? Plures enim nobiscum sunt, quam contra nos. Tantum hoc nostrum est ut Dominum nostrum postulemus, quatenus per omnium sanctorum suorum meri
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste: sed per mundiciam
cordis ad illud mane tendit: de
quo ait psalmista. Mane astabo
tibi et uidebo. B̾eati enim mũ¬
do corde: quoniam ipsi deum
uidebunt Igitur ꝑfectus est iste in¬
telligibilis mundus et omnis oma¬
tus eius. Quid igitur restat nisi sab¬
batum : Post hec enim opera sex
dierum qũe non sine labore exercen¬
tur ꝑuenitur ad requiem et pacem
mentis: et excluditur timor seruilis.
et succedit amor filiorum. F it enĩ
filius dei de seruo. ut ipse requie¬
scat in deo et deus illo. Beati enim
tatem quoium hodie festa celebramꝰ
peruenire. Per hanc uiam laboriosã
ipsi ante nos ascenderunt: ab hac
uia eos auellere nulle persequutiones
nulle aduersitates potuerunt. Nudi¬
erant namq consolationem a domi¬
no. quam heͣs suo sermons conse qͣn¬
ter ad iunxit. Heati inquiens qui
persequutionem patiuntur: propter
iustitiam. Et illud. ħ eati eritis cum
uos oderint homines et exprobraue¬
riut. et eiecerint nomen ut̾m tanqmͣ

Expanded text:
manifeste, sed per munditiam manifeste, sed per munditiam cordis ad illud mane tendit, de quo ait Psalmista: Mane astabo tibi, et videbo . Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Igitur perfectus est iste intelligibilis mundus, et omnis ornatus ejus. Quid igitur restat nisi Sabbatum? Post haec enim opera sex dierum, quae non sine labore exercentur, pervenitur ad requiem et pacem mentis, et excluditur timor servilis, et succedit amor filiorum. Fit enim Filius Dei de servo, ut ipse requiescat in Deo, et Deus in illo. Beati enim tatem, quorum hodie festa celebramus pervenire. Per hanc viam laboriosam ipsi ante nos ascenderunt; ab hac via eos avellere nullae persecutiones, nullae adversitates potuerunt. Audierant namque consolationem a Domino, quam hoc suo sermone consequenter adjunxit: Beati, inquiens, qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Et illud: Beati eritis, cum vos oderint homines, et exprobraverint, et ejecerint nomen vestrum tanquam