comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crificium offert᷑: quia fidelis qͥdem
s tamen arrogans per u̾itatẽ credy¬
litatis intus est: s pertumoris sui
obstaculum acceptabił non ẽ. Hũc
gͦ increpatõ redarguit. s sacrificiũ ñ
reducit: quia in ea qͥdem fide ẽ in qͣ
ẽe debuit. sed suꝑna hunc t᷑ticia in¬
crepans. pro suꝑfluis repellit. Unde
⁊ bene helix latmo sermone dicit᷑ d̾s
m̃s iste: uel d̾s m̃s. Arrogantes enĩ
uiri intra scãm eccł̃iam qͣmuis dñi
elate uiuendo resugiunt: eum tam̃
ueraciter credendo ꝯfitent᷑. Qrid ẽ
enim d̾s m̃s iste nomine dicere: nisi
eum cui credidit aꝑta ꝓfessione m̃o¬
strare: Uel quid est deum dñm di¬
cere: nͥ hunc ⁊ dm̃ per diuinitatẽ cre¬
dere. ⁊ dñm ex incarnatione ꝓhibere:¬
Bene autẽ post damꝑna retum. pt᷑
funera pignor ⁊ post truciatꝰ iul¬
uerum. post c̾tamina pugnasq u̾¬
borum. duplici remuneratõe sble-¬
uat᷑: quia nimirũ scã ecclia adhuc

Expanded text:
crificium offertur; quia fidelis quidem crificium offertur; quia fidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere, et Dominum ex incarnatione perhibereBene autem post damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
bre: inariete antẽ ducatꝰ gregum se¬
qͣntium designat᷑. Quid est gͦ pro eiꝰ
tauros arietes q mactare. nͥ eor suꝑ¬
bum ducatũ interfice̾. ut de se humi¬
lia sentiant: ⁊ post se corda innocen¬
tium non seducant: Ceruice enim
tumenti ab eccłie unitate resilerãt:
⁊ infirmos pt᷑ se ppłos quasi seq̃nteᷤᷤ
greges trahebant. Uemant gͥ ad be¬
atum iob. idest reu̾tant᷑ ad eccł̃iam:
⁊ seꝑtenario satrificio. tauros ⁊ arie¬
tes mactandos offerant: quia ut y¬
niuersali eccłie ꝯiungant᷑. humili¬
tate int̾ueniente. interficiunt qͥcqͥd
prius tumidũ de superbo ducatr sa¬
piebant. Per heliy autem qui rectis
quidem sensib loquit᷑. sed ad stulta
elationis uerba deriuat᷑: persona
uniuscuiꝰq arrogantis exprimit᷑.
Multi namq intra scãm eccł̃am pͥo¬
siti resta que sapiunt: reste profr̾t cõ¬
tẽpnunt. Unde ⁊ ui diuine increpa¬
tionis arguit᷑. nec tamen pro illo sa¬

Expanded text:
erbiae, in ariete autem ducatus gregum seerbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sacrificio. --Per Heliu autem, qui rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnendo gͥ dm̃ in uetustate se reto¬
nent: sed inuetustate retinendo pͣ¬
uis suis sermonib speculationi. rec¬
retici dinine gr̃e largitate perfusi.
ad unitatẽ sancte eccłie redeunt: bñ
hoc ip̃a amicor reconciliatõe signa¬
tur. Pro quib tamen b̃s iob exorare
cepta do esse nequeunt: nisi pro eiꝰ
uniu̾salis eccł̃ie manib offerant᷑. ut
eiꝰ meritis remediũ salutis inueni
dam feriebant. Unde ⁊ seꝑtẽ pro eis
piunt: quasi septem oblationib ex¬
piant᷑. Hinc est qͦd in iohãnis apo¬
uniuersalis eccłia designat᷑. Hinc ꝑ
Salomonẽ de saprentia dicit᷑. Sapi¬
entia edificanit sͥ domũ: excidit co¬
lumꝑnas septem Ip̃ogͦ sãcrificior
numero recontiliati heretici. qͥd priꝰ
fuerint expͥmunt: qui ꝑfectioni sep¬
tiformis grẽ. non nͥ redeundo iungut᷑.
Ene autem tauros ¶¬
pro se ⁊ arietes obtulisse descru¬
buntur. In tauro quippe ceruix suꝑ¬

Expanded text:
temnendo igitur Deum, in vetustate se retitemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi recretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job exorare cepta Deo esse non possunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur, ut ejus meritis remedium salutis inveniaimpugnando feriebant. Unde et septem pro eis tentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc in Joannis Apoia designatur . Hinc per Salomonem de sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix sup
Abbreviated transcription (Latin):
ipit. eum suꝑbiendo. ꝯtempnunt
Baldach interptat᷑ uetustas sola. Be¬
ne aũt omnes heretici in his q̃ de dño
loquunt᷑ : dum̃ ñ intentione recta.s
appetitione temꝑalis głe iuuideri p̃di-¬
catores appetunt: uetustas sola no¬
minant᷑. Ad loq̃ndũ quipꝑe ñ zelo no¬
ui hominis: sed uite ueteris pͣnitate
concitant᷑. Sophar quoq latino ser¬
mone dicitur. dissiꝑano specule. nł
speculatorẽ dissipans. Mentes nãq
fidelium ad ꝯtemplandã suꝑna seeri¬
gunt: s dum hereticoꝵ uerba ꝑuer¬
tere recta ꝯtemplantes appetunt.
spetulam dissipare conant᷑. In tb¬
itaq amicoꝵ iob nominib : tres he-
munt᷑. Nisienim deum ꝯtẽpnerẽt:
nequaqͣm de illo peruersa sentirent:¬
rent. in noue uite intelligentiã nõ
errarrent: ⁊ nisi speculationẽ bono¬
rum destruerent: nequaqͣm eos sy
perna iudicia tam districto examie
ꝓuerborꝰ suoꝵ culpa reꝑbarent. Con¬

Expanded text:
iunt, eum superbiendo contemnunt? iunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur.  itaque amicorum Job nominibus tres in imuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirentrent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum desperna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Con
Abbreviated transcription (Latin):
di. Unde ⁊ ad beatum iob qͣsi ꝑro dũo¬
bantur: quia uidelicet omnes here¬
tici dum dm̃ defendere nitunt᷑ offẽ¬
dunt. Ende eis apte ⁊ ab eodem sc̃õ
uiro dicit᷑. Disputare tum deo cupio:
prius uos ostendens fabricatores mẽ¬
dacii. ⁊ cultores ꝑu̾sor dogmatũ. Con¬
stat gͦ eos hereticoꝵ tẏpum errando
gerere: qͦs sc̃s uir redarguit cultui ꝑ
nitur. u̾itati illius adu̾sat᷑: ꝑsalmi¬
sta atcestante qui ait. ut destruas inz¬
nricor. ⁊ defensorẽ. Inimicꝰ quixpe ⁊
defensor ẽ: qui deum quo pdicat im¬
redemptoris spetiem teneat: etiam
nomine demonstrat. Iob quippe: ĩ¬
terptat᷑ dolens. Qro nmirum dolo¬
re uel mediatoris pa̾sio. nel sc̃e eccle
labor exprimit᷑: que multiplici ꝑre¬
sentis uite fatigatione cruciat᷑. Ami¬
ci quoq eius ex uocabulo nominis:
meritum sue indicant lectionis. Nã
elyfaz latina lingua dicitur. dñi
temptꝰ. Et quid aliud heretici faci¬
unt: nisi qͦd de falsa dimm de deo senti¬

Expanded text:
de et ad beatum Job dum pro Domibantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando gerere, quos sanctus vir redarguit cultui penitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praedicat imRedemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sent
Abbreviated transcription (Latin):
tionum extollat me: datꝰ est mͥ stimu¬
lus carnis mee angls satane qui me
colafizet. Qui enĩ nonait qͥa extulit s
ne extollat: aperte indicat. qͦd ꝑcussioe
illa ne eueniat cõpescit᷑: ñ autẽ que ñ
euenit tulpa purget᷑. Non numꝙͣ
uͦ quisq nec pro p̾cerita nec ꝓfuturã
inquitate ꝑtutit᷑: sed ut sola diuine
uirtutis potentia. examputata per¬
tussione monstret᷑. Ende cum dño ĩ
eutingłio de ceco natõ diceret᷑: quis
peccauit hic aut parentes eius ut ce-¬
tus nasceret᷑. respondit dominꝰ dicẽs.
Neq hic peccauit neq parentes eius:
sed ut manifestent᷑ opera dei. In qua
manifestatione quid agitur: nͥ ut
ex flagello m̾itoꝵ uirtꝰ augeat᷑: Et cũ
nulla p̃terita ini qͥtas tergit᷑ magna
de patientia fortitudo generet᷑. Unde
isdem b̃s iob p̃fertur prius uoce iudiciꝰ:
⁊ ptͦ manui cõmittit᷑ temptatoris. Qr̃e
post flagellum d̾s dum remunerãs

Expanded text:
tionum extollat me, datus est mihi stimutionum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Qui enim non ait, quia extulit, sed ne extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem quae evenit culpa purgatur. Nonnunquam vero quisque nec pro praeterita, nec pro futura iniquitate percutitur; sed ut sola divinae virtutis potentia, ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? respondit Dominus dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus; sed ut manifestentur opera Dei ? In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur; et cum nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generetur. Unde idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans
Abbreviated transcription (Latin):
ad b̾itudinẽ corpor ascendit. Unde
bene per ꝓph̃am dicit᷑. In terra sua
duplicia possidebunt. Sc̃ĩ quippe
interra uiuentiũ duplicia possidẽt:
qr nimirũ b̃itũdine mentis simub
⁊ corꝑis gaudent. Unde iohannes
in apocalypsi. qui ante resurrectõ¬
nem corpor. clamantes scõꝵ aias
uidit: acepisse stolas singulas as¬
pexit dicens. Et date sunt illis sin¬
gule stole albe. ⁊dc̃m est illis ut re¬
quiescerẽt tempꝰ adhuc modicum :
donec ꝯpleret᷑ numerꝰ ꝯseruoꝵ ⁊ fra¬
trum eor. Ante resurrestõem quippe
stolas singulas accepisse dicti sunt:
qr sola adhuc mentis b̃itudine perfꝰ¬
unt᷑. Binas gͦ accepturi sunt: qndo
cum animare ꝑfecto gaudio eriam
corꝑum in corruptõe uestient᷑. Qet

Expanded text:
itudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec tor: Ante resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ꝯsideranda sacre hẏstorie ge¬
sta ꝓperare. Omnis homo eo ip̃o quo
homo est: suum intelligere debet au¬
ctorem. cuiꝰ uoluntati tantomagis s̾¬
uiat: qͣn to scit quia de seip̃o nicħ pẽ
sat. Ec̃ce autem conditi: deum consi¬
derare negleximus. Adhibita sunt p̃¬
cepta: p̃ceptis quoq obtemperare no¬
luimus. Adiungunt᷑ exempla. ip̃a
quoq imitari exempla declinamus:
que edidisse nobis positos sub lege cõ¬
spicimus. Quia enim d̃s aperte qͥb¬
dam sub lege positis locutus est. qua¬
si alienos nos ab eisdem p̃ceptis aspr¬
cimus: quib hec specialit̾ locutꝰ ñ
ẽ. Unde ad ꝯfutandam impudentiã
nrãm gentilis homo ad exemplũ de¬
ducit᷑. Ut quia obedire homo legi
sub lege positus despicit. eius saltẽ
comꝑatione euigilet: qui sine lege
legaliter uixit. Erranti gͥ homimi da¬
ta ẽ lex. Etranti uͦ euiam sub lege: ad¬
ducntur testimoniũ eoꝵ qui extra le¬

Expanded text:
et ad consideranda sacrae historiae geet ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra le
Abbreviated transcription (Latin):
sequium angłs: ⁊ per inspiratõem
dñs nominat᷑. Huic dauid ait. At¬
tendite ppłe m̃s legem meã: inclina¬
te auren urãm in uerba oris mei.
Non enim lex dauid aut ppls dauid:
sed ꝑsonam eius ex quo loquebat᷑
assumens. ip̃ius auctoritate loqͥt᷑.
cuiꝰ inspratõe repscat᷑. Hoc cotidit.
fieri in eccłia cernimus: si uigilant̾
intuem. Nam stans in medio ppłi lec¬
tor clamat: ego sum ds̃ abraham ds̃
⁊ ds ysaac ⁊ deus iacob. Et qͦd ip̃e sitꝰ
uere: ꝑfecto non dicit nec tamen per
hoc qͥd dicit. u̾itatis regulam deserit:
quia cui mynist̾ium lectione exhibet.
eius dñium uoce p̃tendit. Itaq scͥpto¬
res sacri eloquii. quia repleti sc̃o spũ
suꝑ se trahuntur: qͣsi extra semetipõs
potuit sua gesta que erant uidelicet
suꝑne aspirationis dona qͣsi ñ sua scͥ¬
bere: quia eõ alterius erant q̃ loq̃ba¬
tur. quo homo loq̃bat᷑ que dei sunt:¬
⁊ ẽõ alter que erant illius loq̃batur.
ed iam debemus ita pt᷑ ponere:

Expanded text:
sequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se trahuntur, quasi extra semetipsos ritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, ed jam debemus ista postponere,
Abbreviated transcription (Latin):
plo qͣndoq pateretur. uir itaq iste
summis uirib fultꝰꝰ sͥ notus erat ⁊¬
deo. qui si non flagellaret᷑: a nobis
nullatenus agnosceret᷑. Uirtꝰ quip¬
pe etiam per quietem se exercuit: s
uirtutis opinio commota per flagel¬
laflagrauit. Et̃ qui quietꝰ in seip̃o qͦd
erat contimuit: cominotꝰ ad noticiã
omniũ. odorem sue fortitudinis as¬
ꝑsit. Sicut enim unguenta redole¬
re latius nesciunt nͥ cõmota. ⁊ sic̃ aro¬

Expanded text:
pulo quandoque pateretur. 6. Ejus pulo quandoque pateretur. 6. Ejus summis viribus fultus, sibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omnium odorem suae fortitudinis as. Sic enim unguenta redolere latius nesciunt nisi commota: sic aro
Abbreviated transcription (Latin):
nis humane. Homo gentilis homo
sine lege ad mediũ adoucit᷑: ut eorꝰ
qu sub lege sunt prauitas ⁊fundat᷑
Qd̾ bene per ꝓpħ̃am ac breuit̾ dicit᷑.
Erubesce sydon: ait enĩmare. In sydone
quippe: figurat᷑ stabilitas in lege posi¬
torum: in mari autẽ uita gentiliũ. Etx¬
besce gͦ sẏ̃don ait mare: qr ex uita gen¬
tilium redargiit᷑ uita sub lege posi¬
torum: atq exactione secularium
funditur actio religiosoꝵ. dum illi eq¬
am ꝓmittẽdo ñ seruant. que in pre¬
ceptis audiunt: ⁊ isti uiuendo custo¬
paginarum soliditas atrestat᷑. dum.
per ierechielem ꝓpħam dicit᷑: qͦd tres
solumm᷑ uiri liberent᷑. noe scilicet. da¬
nihel ⁊ iob. Net imim̾ito inter hebreor
nitas. in austortatis reu̾entia uita ro¬
sti gentilis adducitur: qr redemptor
nr̃ sicut ad redemptõem iudeor⁊ ⁊ gẽ¬
tilium uenit: ita se indeorꝰ ⁊ gentib¬
um ꝓpħ̾ari uocib uoluit. ut per utrũ¬
q popłm diceret᷑: qui pro utroq po¬

Expanded text:
ns ait : « Homo gentilis, homo sine lege ad medium ducitur, ut eorum, qui sub lege sunt, pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicitur: « Erubesce, Sidon, ait mare. » In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum; in mari autem vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religiosorum, dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo paginarum soliditas attestatur, dum per Ezechielem prophetam dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumque populum diceretur, qui pro utroque po
Abbreviated transcription (Latin):
bore ⁊ uerbera ratione suꝑauit. Amiti
uͦ eius qui ad ꝯsolatõnem quidẽ uemi¬
unt: sed usq ad uerba increpationt
extedunt: ignorantia magis creden¬
di sunt qͣm malicia deliquisse. Neq e¬
nim tantũ uirũ: amicos iniquos ha¬
buisse credendũ est. S dum discernere
causam flagellor nequeunt: incul¬

Expanded text:
atione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, in cul
Abbreviated transcription (Latin):
it. Erat moyses mitissimꝰ suꝑ om̃s
homines qui morabant᷑ in terra. hĩt
Iohannes dicit. discipłs ille quem di¬
ligebat ihc. hinc lucas ait: qͦs ambu¬
larent duo ex discipłis in ma: cleophi
⁊ alius. quemi ꝓfecto alium dum ta
studiose tacuit. ut quidam dicunt
seip̃m fuisse monstrauit. Scͥptores
gͥ sacri eloquii. quia impulsu sci sp̃c
agitantur: sic de se in illo testimomi¬

Expanded text:
it: Erat Moyses mitissimus super omnes it: Erat Moyses mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait quod ambularent duo ex discipulis in via Cleophas et alius, quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, se fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in illo testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
ualde suꝑuatue q̃titur: tum tamẽ
auctor. libri sp̃c sc̃s fideliter credauir.
Ip̃e gͥ hec scripsit: qui scribenda dic¬
tauit. Ip̃e scripsit: qui ⁊ in illius o¬
pere insꝑirator extitit. ⁊ per scribẽ¬
tis nocem. imittanda ad nos eiꝰ fc̃ã
transmisit. Si magni cuiꝰdam uirisꝰ¬
ceptis epłis legeremus uerba. sed qͦ ca¬
lamo fuissent scripta q̃reremꝰ: ridi¬
culum ꝓfecto esset. epłatum auctorẽ
scire sensumq cognoscert: sed qͣlica¬
lamo earum uerba imp̃ssa. fuerunt ĩ¬
dagare. Cum gͦ rem cognoscimꝰ eiusq¬
scͥtorem q̃rimus: quid aliud agimuꝰ.
nͥ legentes littas de calamo perconta
sumꝰ. qͦd isdem bs ob. qͥ c̾tamina sp̃r¬
alis prigne sustinuit: etiam ꝯsũma¬
te sue uictorie gesta narrauit. Nec mo¬
uere debet qͦd in eodem libro dicitur.
dix̃ iob uel hec atq illa ꝑtulit iob. Mlo¬
ns enim sacre scripture est. ut ip̃i qͥ
scribunt: sic de se in illa qͣsi de aliis
loquant᷑. Hinc ẽ enim qͦd moyses a¬

Expanded text:
valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. Cum ergo rem cognoscimus, ejusqscriptorem quaerimus, quid aliud agimus, nisi legentes litteras, de calamo percontamsumus, quod idem beatus Job, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec movere debet quod in eodem libro dicitur, Dixit Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui sloquantur. Hinc est enim quod Moyses a
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe q̃ritur: quis
libri beati iob scriptor habeatur.
Et alii quidem moysen: alii u¬
num quemilibet ex ꝓphis sccipto¬
rem huius operis fiuise suspicã¬
tur. Quia enim in libro bene¬
seos iobal de stirpe esay descendiᷤ¬
se. ⁊ balee filio beor in regnum
successisse describitur: hunc b̃m
Iob longe ande moysi temꝑa ex¬
titisse crediderunt: morem ꝓfec¬
to sacri el oquii nescientes: quia
in superiorib suis ꝑtib soletꝰ
breuiter longe post secutura p̃¬
stringere: cum studet ad alia sħ̃¬
tilius enumeranda ꝓperare. Un¬
de ⁊ illic Iobal prius qm reges ĩ
isti̾ existerent: suisse memorat᷑.
Nequaqͣm gͦ extitisse ante legẽ
cognosentur: qui isclł̃iticorꝰ iudi¬
cum temꝑe fuisse signauir. Qdꝰ
dum quidam minꝰ caute ꝯside¬
derant. moysen gestor illius qͣsi lon¬
ge ante positi scͥptorem putant. ut ii¬
delicet is qui potuit ad eruditõem no¬
stram legis p̃cepta edere. ip̃e credat᷑
etiam ex gentilis uiri hystoria. uirtu¬

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
onis addider̃t. ut ñ solum uerba hy¬
storie per allegoriare sensus excuterẽ:
sed allegoriaꝵ sensus. ꝓtinus in exer¬
citium moralitatis inclinarem: ad¬
huc aliquid grauius adiungentes:
ut intellecta queq testimoniis cyae¬

Expanded text:
onis addiderunt, ut non solum verba hionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis c
Abbreviated transcription (Latin):
nus in terreno palatio licentiꝰ extu¬
barem ubi me scilicet multi ex ino ⁊¬
nastĩo fres mei g̾mana iuncti cari¬
tate secuti sunt. Quod diuina fr̃m
dispensatõe ꝯspicio: ut eor semꝑ exẽ¬
plo. ad orationis placitum litus. qua¬
si anchore fune restringerer: cum
causarum scl̃arium incessabili im¬
pulsu fluctuarẽ. Ad illor quippe cõ¬
sortium uelut ad tutissimi portus si¬
num: terrem actus uolumina fluct᷑q
fugiebam. Et licet illud me mynis¬
terium ex monast̾io abstractũ. a pri¬
stine quietis uita mucrone sue occu¬
pationis extinxerat: int̾ eos tam̃
per studiose lectionis alloquiũ. cot¬
diane me aspiratio ꝯpunctionis am¬
mabat. Tonc eisdem frĩb etiam co¬
gente te placuit sicut ip̃e memini¬
sti: ut librum beati iob exponere ĩ¬
portuna me petiuone ꝯpellerent:
⁊ pro ut u̾itas uires infunderet. eis
myst̾ia tante ꝓfunditatis apperirẽ.
Qui hoc quoꝙͣ mͥ in onere sue petiti¬

Expanded text:
nus in terreno palatio licentius excunus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petiti
Abbreviated transcription (Latin):
crescit repente me sub pretextu ec¬
clĩastici ordinis in causarum scl̃au¬
um pelago repperi: ⁊ quietẽ mo¬
nasterii quia habendo non fortiter
tenui: qͣm siricte tenenda suerit ꝑ¬
dendo cognoni. Nanrtum mͥ ad ꝑ¬
tipiendũ sacri altaris mynist̾ium
obedientie uirtꝰ opponitur: hoc sb̾
eccłie colore susceptum est. Quod si
iulte liceat: iterũ fugiendo defle¬
atur. Postq hoc nolenti michi at¬
q renitenti cum graue ess altaris
mynist̾ium: etiam pondꝰ est ture ꝑa¬
storalis iniunctũ. Quod tanto ñc dy¬
rius tolero. quanto me ei imparẽ sẽ¬
tiens: in nulla fiducie ꝯsolatione sͦ¬
ꝑtro. Quia enim mundi iam tẽpora
malis crebrescentib termino ꝓpin¬
quante turbata sunt: ip̃i nos qui ĩ¬
teriꝰ myst̾iis deseruire credim̃: curis
exteriorib implicam᷑. Sicut eo quoꝑ
tempe quo ad ministeriũ altaris ac¬
cessi. hoc de me ignorante me actũ ẽ:
ut sacri ordinis pondus acciperẽ: qͣti¬

Expanded text:
crescit, repente me, sub praetextu eccrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quate
Abbreviated transcription (Latin):
constanti¬
nopolitana urbe cognoscens: cum
mi illic sedis apłice responsa confrrĩ¬
gerent. et te illuc iniuncta pro causis
Aei uirisigotharũ legatio ꝑduxisset:
omne in tuis aurib quod michi de me
displicebat exposui: qm̃ diu longeq cõ¬
uersionis grãm distuli: ⁊ postquam
celesti sum desiderio asflatus secula
nhabitu contegi melius pntaui. Aꝑi¬
ebatu enim michi iam de et̾nitatis
amore quid quererẽ: sed molita me
consuetudo deiunxerat. ne exteriorẽ
tultum mutarẽ. Cumq ad huc me co¬
geret animꝰ. p̃senti mundo quasi
specietenꝰ deseruire: ceꝑunt multa
contra me ex eiꝰdem mundi tura suc¬
trescere. ut in eo iam non specie sed
qͦd est grauius mente retinerer. Q
tandem cuncta solliite fugiens. por¬
tum monasti petu. ⁊ relictis que nr̃o¬
di sunt ut frustra tunc credidi: ex
huiꝰ uite nausragio nudus euasi. Qr
enim plerumq nauẽ incaute reli¬
gatam. ⁊ iam de simi tutissimi lit¬
coris unda excutit cum tẽpestas ex¬

Expanded text:
Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiant: qui dum hic uiuerent pra¬
uis suis delectanonib ex ytroo. sex¬
luebant. Unde bene per ꝓpb̾am di¬
citur. Descenderunt in inferun
cum armis suis. Arma quirppe pe¬
cantium sunt membra corporis:
quib peruersa desideria que con¬
cupiunt exequunt᷑. Unde reste ꝑ
paulum dicitur. Neq exhibeatis¬
menbra ur̃a arma iniquitatis pei¬
cato. ¶um armis gͦ ad infernum.
descendere est: cum ip̃is quoq mẽ¬
bris quib desideria uoluptatis ex¬
pleuerunt eterni iudicui tormeta
tolerare: ut tunc eos unꝰdiq dolor
absorbeat: qui nunc suis delesta¬
tionib subditi: undiq cont᷑ iusticiã
iuste iudicantis pugnant. Mitũ
bi nullus ordo. Neq enim omp̃e
Deus quimala bene ꝑunit: m¬
ordinata eẽ ullomodo uel tormenda
ꝑmittt: quia ip̃a quoꝙ supplicia. q̃
ex lance iusticie prodeunt: inferer
sine ordine nequaqͣm possunt. Qo¬
modo nanq in suppliciis ordo nõ
erit: dum dampnatũ quemq uux¬

Expanded text:
tiant qui dum hic viverent pratiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt in infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium sunt membra corporis quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neqmembra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum bi nullus ordo. Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene disponit, inordinata esse ullo modo vel tormenta permittit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque jux
Abbreviated transcription (Latin):
Nature uero ignis est: ut ex se ip̃o
lucem exhibeat et concrematõem:
sed trans actor illa ultrix flamina
uitiorum concrematõem habet⁊
lumen non ht̃. Hinc est enim qͦd
repbis yeritas dicit. Discedite ame
m᷑aledũ in ignem eternum: qui
p̃paratus est dyabolo et angłis eius.
Qrorum rutsus omniũ corpus ĩ
unius ꝑsona signisicans dicit. Si¬
gate ei manus et pedes: et mitute
cum in tenebras exteriores. Snta¬
q ignis qui reprobos truciat lum̃
habere potuiss : is qui repellitur¬
nequaq̾m miti in cener a bicẽt
Hinc etiam psalinista ait. Su ꝑ ce¬
tidit ignis: et non uiderunt sole.
Ignis enim suꝑ imꝑios cadit: sed
sol igne cadente non cernitur: q
quo illos gehenne flamma deuorat:
a uisione ueri luminis cecat: Ut et
foras eos dolor combustionis trur¬
et: et intus pena occitatis obscuret:
quatinus quia auctori suo corpore
et corde deliquerunt: simul corpea
torde puniant᷑. ⁊ utroq penas sen¬

Expanded text:
Natura vero ignis est, ut ex seipso et Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repelliturnequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sen
Abbreviated transcription (Latin):
seria ad dolozem ꝑtinet: tenebre
ad cetitatem. Ea gͦ que a conspestr
districti iudicis expulsos tenet: mi¬
serie et tenebrarum terra ꝑhibet᷑.:
quia foris dolor cruciat. quos dr¬
uisos a uero lumine intꝰ cecitas
obscurat: qͣmuis miserie et tene¬
brarum terra intelligi ⁊ alit̾ potest.
Nam het quoq terra in qua nas¬
timur est quidẽ miserie fed tene¬
brarum non est: quia multa hic
corruptionis nr̃e mala patimue:
sed tamen adhuc in ea per conuͣsi
onis grãm ad lucem redimur. ue¬
ritate suadente que ait Ambula¬
te dumlutem habetis: ne uos tene¬
bre comp̃hendant. Illa uero simł
miserie ⁊ tenebrarum terra est: ꝙͣ
quisqͥs ad toleranda eius mala.
descenderit: nequaqͣm ulterius
ad lucem redit. In cuius ad huc de¬
scriptõe subiungitur. ubi umbra
mortis ⁊ nullus ordo Sieut mors
exterior ab anima diuidit carnẽ.:
ita mors interior a deo seꝑat am¬
mam. Umbra gͦ mortis est obseu
quisq cum et̾no igne succendit᷑:
ab interno lumine tenebratur.

Expanded text:
seria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsus tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. 332 Nam haec quoque terra in qua nascimur est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamonis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscurquisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur.
Abbreviated transcription (Latin):
mine: isi ille per elationem cader
antiquus hostis exprimit᷑: Qui ꝓ
eo qͦd multos ad culꝑam pertrahit:
cum cuncta sua multitudine ad in-¬
ferni claustra descendit. Sepulchra
autem mortuos tegunt. Et quis aliꝰ
mortem acrius ꝑtulit: quam is qͥ
ꝯditorem suum despiciens uitam re-¬
liquit: Qem uidelicet mortuum
cum humana corda suscipiunt: eiꝰ
pculdubio sepulchra fiunt. S in
circuitr illius sepulchra eius sunt:
qr in quorum se mentib tunc per
desideria sepelit. hos sͥ postmnodum
per tormenta coniungit. Et qm̃ ñt
in semerip̃is repiobi malignos hp̃t in¬
liita ꝑpet̃ndo suscipiunt: tuncłe¬
pulchra mortuis cum ardebunt:
eloquio qͣntꝰ in dampnatione igniꝰ.
qͣnta in igne obscuritas: qͣntusq ĩ
obscuritate pauor sit nullatemis
ambigimꝰ.A

Expanded text:
mine nisi ille per elationem cadens mine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt. eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigim
Abbreviated transcription (Latin):
nouit ad solatium: et tamen ardere
ad supplicium nescit: itae diuerso ge¬
henne flamma reprobis et nequaꝙͣ.
lucet ad consolatõis grãm ⁊ tamen
lucet ad penam: ut dampnatorꝰ ocr¬
lis ignis supplicii. et nulla claritate
candeat: et ad doloris cumulũ qua¬
liter crucient᷑ ostendat: Quid autẽ
mirum si gehenne ignem credimus
habere supplicium: simulq obscuri¬
tatis et luminis qͣnto exꝑimento
cet. obscura namq tunc edax flãma
comburit: qͦs nnc carnalis delecta¬
tio polluit. Tonc infinite patens in¬
ferni baratrum deuorat: quos ñc
inanis elatio exaltat: atq quolibet
ex uitio hic uoluntatem callidi per¬
suasoris expleuerunt: tunc cum dy
ce suo reprobi ad tormenta ꝑueniũt.
Et qͣmuis angłorum atq hominũ
longe sit natura dissimilis: Una
tamen implicat.: quos unus in cri-¬
mine reatus ligat. Quod bene ac
breuiter insinuat ꝑpħa qui ait.
Ibi assur et omnis multitudo eius:
et incircuitu eius sepulchra illius.
Qyis namq assur suꝑbi regis no¬

Expanded text:
novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam: ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et ad doloris cumulum dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimuhabere supplicium, simul obscuritatis et luminis? quod experimento cet obscura. Tunc edax flamma comburit, quos nunc carnalis delectatio polluit. Tunc infinite patens inferni baratrum devorat, quos nunc inanis elatio exaltat. Atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris explevece suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis no
Abbreviated transcription (Latin):
scit. S magni doloris magisfterio
dum sua plangit: ad lamenta noᷤ
instruit: ut quo uirtutes in aliis
cernimus: eo apud districtum ru¬
dicem nr̃a sollicite delista timeamꝰ.
sti me : Qi ytinam ꝯsumptus
essem ne oculiꝰs me iuderet. Qd
nimirsĩ prima oratione iam pro¬
tulit dicens. Quare non in uulua
mortuus sum: Qui hoc quoq qͦd
hic adicit subdens: fuissem qua¬
si qui non eẽm de ytero translatꝰ
ad tumulum: illic uerbis tranf¬
latis aliis aliter adiungit dicũs.
Situt abortiuum absconditum
non subsisterem: uel qui concep¬
ti non uiderunt lucem. Quia gͦ
hec suꝑius lata digessims: pro
uitando lectoris fastidio exposi¬
ta replicare declinamus. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
scit. Sed magni doloris magisterio, scit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus. s essem, ne oculus me videret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita replicare devitamus. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
solis se sequentib dona exaggerat:
torpentes iam quia reliquerit de¬
monstrat. Cum bona gͦ in aliis
cernimus: ualde necesse est ut ex
ultationem nr̃e formidini. ⁊ for¬
midinem nt̃e exultationi miscea¬
caritas gaudeat: et desuis infrr¬
mitatib ꝯscientia ꝯtremis cat.
S tum fraterno prouecto reficimꝰ:
cum districtõem suꝑnos interni
uidiis exip̃o nr̃o torpore pensamꝰ:
quid restat nisi ut ad discumendũ
se animus redeat: et quicqͥd in se
repbum quicqͥd prauum depre¬
hendit affligat: Onde apte sub¬
mngit. Et pene militant inme.
Conłideratis quippe dei testib pe¬
ne in nobis militant: quia dum
miranda illorum fcã conspicimus:
uitam nram que ex eorum nobis
comꝑatõe displicet: studiosa af¬
flictione cruciamꝰ: Ut quicqͥd in
nobis polluerunt oꝑa deluant la¬
menta. Et siquid ad huc culpa de¬
lestatioiis inquinat: pena meroriᷤ
trum p̃cedentium ꝯspicit: quid ĩ
se gemere debeat subtilius agno¬

Expanded text:
solis se sequentibus dona exaggerat, solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceacharitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris trum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agno
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto post pondere animacdu̾sioĩs
impetimur: quo nunc a bonoꝵꝰ
morib longe discreꝑamus. Ende¬
et testium instauratione memo¬
rata: ꝓtinus apte subiungiturr.
t multiplicas dun¬
iram tuam. Eo nob̃ multipli¬
cariira dei dicitur: quo ẽẽ multi¬
plex indicatur: quia ex ip̃a nũc
bonorum uita ⁊ labore cognoscimꝰ:
siemendari dum tempꝰ est nolumꝰ:
qͣnta post animaduersione feria¬
mur. Electos quippe dei ternimꝰ ⁊
pia agere: et crudelia multa tole-¬
rare. Hinc gͦ collignur distristꝰ¬
distris uidex qͣnta illic feriat di¬
strictione quos reꝑbat si hic sic
cruciat qͦs amat :ᷤ petro attestante
qui ait. Tempꝰ est ut iudicium ĩ¬
cipiat de domo dei. Si autem pri¬
mum a nobis: quis finis eorum
qui non credunt dei euungłio.ͦ
stes inffaurat. iram multiplicat:
quia quo bonorꝰ uitam nr̃is ocu¬
lis obicit: eo prauitatis perpetra¬
te durinam: qua districtione in
iudicio percutiat ostendit. Nam cx̃

Expanded text:
quantae post pondere animadversionis quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. et testium instauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante qui ait. Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ?stes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
uitam prauitati nr̃e contrariam ad
arguendos nos: instruendosq mul¬
nplicat. Contra nos gͦ testes illius̾
instaurant᷑ : quia cuncta q̃ agunt :¬
studiis nr̃e prauitatis aduersa sunt.
Unde ⁊ sermo ueritans aduersarius
uocatur: cum mediatoris uoce per
euungłium dicitur. Etto consentiẽs
aduersario tuo cito: dum es cum illo
in uia. Atq de hoc eodem redempto¬
re: reprobi ꝑsequentes dicunt. Con¬
trarius est oꝑib nr̃is. Et paulo pt᷑.
Et dissimilis est aliis uita illius. Te¬
stes taq suos contra nos dominus
instaurat: qr bona que facere pp̃i
negligimus: Hec ad correꝑtionem
nr̃am fieri ab aliis demonstrat:
ut qui preceptis non accendimur.
psaltem exemplis excitemur: at¬
q in appetitu rectitudinis. nichil
sibi mens nr̃a difsuile estimet ꝙͣ
ꝑfecte ꝑagi ab aliis uidet. Et fĩt
plerumq ut tum aliene uite bo¬
na consꝑicimus: nr̃e sollicitius
dampnatimeamꝰ: et eo patescat

Expanded text:
vitam pravitati nostrae contrariam ad vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat
Abbreviated transcription (Latin):
apertg uiant. Belinquenlo me ne¬
qua qͣm afficit: quia insensibilim
reddis. S cum reuerteris crucias:
qr dum te insinuas michi: me qͣm
sim lugendꝰ demonstras. EInde et
nequaqͣm sepenaliter: sed mirabili¬
terasserit cruciari: quia dum per
fletum mens ad summa rapitur:
compunctionis sue penam gaudẽs
miratur. Et libet assici: quia afflic¬
tione sua se consꝑicit ad alta suble
derii exertitatione torpescere suꝑna
pietas cernit: exempla se seq̃ntiũ
nrĩs obtutib obicit: Ut mens per
ocium remisse quo in aliis uigilã¬
tiam prouestꝰ confiderat: eo in se
pigredinem torporis erubescat. Un
tium scĩopis testantur: que elestos
secutura sint p̃mia ueritatis. Unde
hos quoq quos ꝑro u̾itate passos ag-¬
noscinuis: greco eloquio ires. idest
testes uocamus. Et per iohannem uo-¬
ce angłica dominꝰ dicit. In dieb anti¬
phas testis mei fidelis qui occisus
est apd̾ uos. Sed testes suos contra
nos domin᷑ instaurat: cum elestoꝵꝰ

Expanded text:
aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad alta sublevderii exercitatione torpescere superna pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Undtium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum