comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uero ꝑuersi quiq: tacles st̃ ut nocenbonis neque¬
ant &iã si concupiscant int̾ hosnimirũ deb&t̾rena
pax construi : & pnius quã ab eis ualeat suꝑna cog¬
nus cruthii scilic& quos contradilectione dĩ
malitiȩ suȩ impi&ctis ex cosperct saltim & pis¬
ximi amore mhsues cant : &¬

Expanded text:
Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant;
Abbreviated transcription (Latin):
rentia sibi. hinc subsquamarũ specie dehus satel¬
litib: ꝑhibetur unc uni coniungitur : &ne spirc¬
culũ quidẽ incedit ꝑ ecos: sequacces quippe illius
quo nulla interse discordie auersitate diuisi s̃eo
in bonore grccuius nece glomercntꝰ : quiergo ini
quos pace sotiauit. iniquitati uires adminis trat
quibonos deenus dep̃munt quos & uinianimit᷑ ꝑ se¬
cuntur. Vnde p̃dicator egregius gracue phan¬
seorũ saduce orũ que ꝑsecutione deprehensus
uinter semeipsos diuidere studuit. quos contrase
unitas grccuiter uidit cũ clamauit dicens. Uere
fris ego phariseus sũfilius phariseorũ de spe &re¬
surrectione mostuorũ ego iudicor. Dũq: saduce

Expanded text:
ecie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt quos et unanimiter persequuntur. Unde et praedicator egregius gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit quos contra se unitos graviter vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resu
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& p̃ceptione pensandũ ẽ quorx hostia repel¬
litur quã intolerabilis culpamonstroctur:
Nã cũ malc cunctabonis sequentibus diluant᷑
pensemus quanta sint mala discordiȩ queni
tis cȩlestib: declinant mentis ocũlos ad consi¬
dercnda ecqfinfimis uerscntur apenant
qđ sepe auesunius eiusdemq: generis sese soti¬
alitꝰ uolando non deserunt: qđ gregatim anima¬
lic bruta pcescuntꝰ. quacsi sollerter ypicimus con¬
cordando sibi in ractionclis natura indicat. quh¬
tumalũꝑdis cordiã rationalis nactura cõmitiat
quan do ha& arctionis intentione ꝑdedit . qđ illa mo¬
tunccturali cus todit: At contra am monen di sunl
pacati nedũplus quãc necesse ẽpaccs quaẽc pos seden
grccuius intentione menium rerũ trcnquil¬
litcs temptat. ut quo non sunt molestaquȩ op¬
tenoꝵ eominus amabilia fiantq: uocant . & quode¬
l&tcent p̃senlia eo ñ in quirantur &esna. Vnde & ꝑ
sem&ipsce ueritcs loquens cũterrena pace a su¬

Expanded text:
ptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae tis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat, ut quo non sunt molesta quae obtinent, eo minus amabilia fiant quae vacant, et quo delectant praesentia, eo non inquirant aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a su
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ descendens sedtrena cnimalis diabolica.
quȩ aude sursũ ẽ sapientia. primũ quidem pudi¬
caẽ deinde paccifica. pudicauidelic& quia caste
intellegit . pacificaccũ quia ꝑ elagonẽ semin&
a proximorx soci&atedis iungit : Ammonen di

Expanded text:
ndens, sed terrena, animalis diabolica. Quae autem desursum est sapientia, primum pudica est, deinde pacifica. Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica vero, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
tccn festincn sor tem sibi innouissimo be¬
ne dictionis amputant: qui adũ ꝑ auccꝯti&
nequitiã hic multiplicare app&unt illic
ab &erno paty monio exheredes fiunt: cũ
uł plura ambiunt uł obtinere cunctaq:¬

Expanded text:
tari festinant, sortem sibi in novissimo betari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant: quoniam dum per avaritiae nequitiam hic multiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Cum vel plura ambiunt, vel obtinere cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ter rȩ. Ac siccꝑte dicer& quo usq uos
ex ten de tis. quin habere in cõmune
mundo consor tes minime potestis:
coniunctos quidẽ premitis. sed contraquos
uos ueclectis extendere sẽ ꝑ inuenitis cũ
augendis pecuniis inhiant: Audiant quod
scꝯptũ ẽ auccrus ñ repl&ur peunia. & qui
amat pecunias. fructus non capi& ex eis.
fruc tus quippe ex illis caper& sieccs bene
specrger& amando uoluis s&: quia uero
eccs diligendo ruen& hic utiq sine fructu
derelinqu&: cũ seplen cunctis simul opib
incerdescunt : Audiant quod sciptũ ẽ qui fes¬
tincet dicta ꝯ. ñ ent in nocens: profec to enĩ
ta re pec catum neglegit & more auium cap¬
tus. cũ escã terrenarũ rerũ auidus conspicit
quo strcengul&ur pe cati laqueo ñ agnos¬
cit. Cũq lib& prȩsentis mundi lucra de si¬
derani & quȩ de futuro dã na paciuntur
ignorcent Audiant quod scꝯptu est heredi¬
tas cedquã festinatur in pancipioledi

Expanded text:
terrae ? Ac si aperte diceret: Quousque vos terrae ? Ac si aperte diceret: Quousque vos extenditis, qui non habere in communi mundo consortes minime potestis? Conjunctos quidem premitis, sed contra quos vos valeatis extendere semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset: quia vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens . Profecto enim tare peccatum negligit, et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, eaque quae de futuro damna patiuntur ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, i
Abbreviated transcription (Latin):
&icm premittit dicens : Disce dite a me
mncdedicti inigne a&ernũ qui prȩpa ractus
ẽ diccbalo & an gelis eius: Ecce nequec quã au¬
diunt. qui a recpincs uł quȩ lib& alic uiolen
mancipantur: Hinc ergo colli gendũ esit
quanta dcmnatione plec tendisunt
qui aliena rapiunt: sitant anĩ cduer¬
sione fen untur. quisua in discrete tenuer
ꝑpendan quo eos obliget redadres uirapta
sitali sub iicit pene n trcodita: ꝑ pendanl
quid me r&ur pena in iustitia inlacta sitan¬
tac ꝑ cus sione dignac ÷ pi&cs ñimpensa cũa¬
liena rapere ingtendunt : Audi ant quod scꝯp¬
tũ ẽ: uȩ ei qui multipli camonsua: us que quo
ccgrac ucm contra densũ lutum: Auars
quippe densum lutum contrecse aggracua¬
re ẽ terrena lucra cũpondere pec cati co¬
molcre cũmultiplicare largee habitatio¬
nis spactia cupiunt: Audi ant quod scꝯptũ ẽ
uȩ qui coniungitis domũ addomũ & agru¬
cdagrũ copulctis usq: cdterminum
locinũ quid hecbi itabitis soliuos in medio

Expanded text:
ittit dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Ecce nequaquam audiun quia rapinas vel quaelibet alia violent ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est, quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur, qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quod meretur injustitia illata, si tanta percussione digna est pietas non impensa. Cum aliena rapere intendunt, audiant quod scriptum est: Vae ei qui multiplicat non sua usquequo et aggravat contra se densum lutum ? Avaro quippe densum lutum contra se aggravare, est terrena lucra cum pondere peccati cumulare. Cum multiplicare largae habitationis spatia cupiunt, audiant quod scriptum est: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loc
Abbreviated transcription (Latin):
quid prodẽ homini. sito tũ mundum lucre¬
tur: animȩ uero d&ꝯmentũ focciat : Ac siceꝑ¬
te ueꝯtas dicat : quid prodẽ homini si totum quode tre
se ẽ congregat sed hoc solum quod ipse ẽ dãnat
plerũq: aucitius raptorũ aucritucor rigit᷑
sim uerbis ammonentes. quã fugitiua sit prȩ¬
sens uicta monstre tur:sieoꝵ cdmedium me¬
mon co deducatur: quia & dictan in hoc mundo
diu conatisunt: & tam̃ in cdeptis diuitiis
dium cnere nequi uerunt: quib: festina mors
repente & simul ab stulit. quic quid eorũ nequi¬
tia nec simul nec repente congregecuit : qui
non solum hic rapta reliquerun& sed secum ad
iudicium causccs rapinȩ decculerunt: horũ
itaq: exemplac audiant quos in uerbis suis ꝑ¬
cul dubio & ipsi condem nant: ut cũ post uerba
cdcor redeun imi tan saltim quos iudicant
erubes cant:¬

Expanded text:
Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum faciat ? Ac si aperte Veritas dicat: Quid prodest homini si totum quod extra se est congregat, si hoc ipsum solum quod ipse est, damnat? Plerumque autem citius raptorum avaritia corrigitur, si in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repente et simul abstulit quidquid eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta reliquerunt, sed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio et ipsi condemnant; ut cum post verba ad cor redeunt, imitari saltem quos judicant, erubescant
Abbreviated transcription (Latin):
intuentes perdunt:
Ati dis cordes nãq: ammonen di sunt ut certissi¬
me scicon quia quhus lib& uirtutibus polleans
spiritales fien nullanus possant siun iri ꝑ con¬
uccre peccem non curat. ferre fructũ sp̃s recu¬
scct. hinc pcculus ait cũ sit int̾ uos elus & con¬
tentio non nechnales estis hinc iterũ dicit.
pacẽ sequimini cũomnib: & scĩmoniã sine quane¬
moui debit dm. hincrursũ ammonens ait solli

Expanded text:
intuentes perdunt. intuentes perdunt. ti. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per convare pacem non curat, ferre fructum spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum quoque dicit: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admonens ai
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbctdicens ego dns diligens iudiciũ & odio ha¬
bensrapina in holo causto: hinc ite rum dic̃
hostiȩ impiorũ ab hominabilesquẽ offerdet᷑
excelere : qui sȩpe quoq: & indigentib: subtra¬
hunt quȩ dõ largiuntur sed quanta eos anĩ¬
aduersione renuat ꝑquendã sapiente
dns de montret dicens. Qui offerssa cificiũ
ex sub sacentia pauperis. quacsi qui uictimat
filiũ inconspectupatiis sui: Quid nãq: esse in tol¬
lercbilius potẽ quã mors fili ante oculos patiis
hoc iteq: sacꝯficiũ quanta irccaspicitur osten¬
ditꝰ : qđ orbati patiis dolore conparetꝰ &itam̃
plerũq: quanla tiibuunt pensant qu hccau ra¬
piunt considercre dissimulant quccsi mercede
numercntes. ꝑpendere culpcs recusant. au
souid&ur quhdo pecunia mitaitur. sedqundo c¬
mitititꝰ n uidetur: quiergo quhta lrgiuntꝰ as¬
piciun sed quht crcpiunt n ꝑpendunt in ꝑtuso
sac culo mercedes mittunt: qua profecto has
in spem suȩ fiduciȩ inuentes congerunt sed ñ

Expanded text:
dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
agentilitatis conuersatione uell& educere
et omni potentis dĩ dominio subiuga re. ait.
proficiscimur ad locũ. quem dns daturus ÷ nob̵
ueni nobis cum & bene facciemus tibi : quiadnr̃
bona promisit isracheli: Cuicũ respondiss& ille.
non uadcm tecum. sed reuestar interrãmeam
inquanatus sũ : ilico cdiunxit: nolinos relinque¬
re. tuenĩ nostiin quibus ꝑdesertum castra

Expanded text:
ex gentilitatis conversatione vellet educere, ex gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiveni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos relinquere; tu enim nosti in quibus locis
Abbreviated transcription (Latin):
fecerini p̃mis sabona quȩ placent : Nã eit equos
indomitos blanda pnus manu tangimus ut eos no¬
b̵ plenius post modum &iam ꝑflagella subi gañ:
&amaropigmentorx poculo mellis dulcedo ad¬
iungitur : ne ecquȩ saluti profutura ÷. mipso
gusas asperaamantudo sentiatur: Dũ uerogus¬
tus ꝑ dulcidine falliturihumor mostiferus ꝑa
maritudinẽ uacuatur : ipsa ergo melatis in uec¬
tionis exordia ꝑmix ta sunt laude aem percn¬
dac : ut dũ admittunt fauores quos diligunt. &i am
correptiones recipiant quas oder̃ : Plerũq: aũ
ꝑ succ dere elatis utilia melius pos sumus. si profec
tũ eorũ nob̵ potius. quam illis profuturx dicamꝰ.
si eor melio rectionẽ nob̵ magis quã sibi immpendi
postulemus : Facile enĩ adbonũ elatio flecti¬
tur sihus inflexio prodẽe &aliis credatur.
Vnde moises qui re gente se dõ desesti itꝰ duce
aeria columna ꝑ gebat. cũ ob ab cognatũ suum

Expanded text:
fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius potum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. Unde et Moyses, qui regente se Deo, deserti duce aerea columna, pergebat, cum Hobab cognatum suum
Abbreviated transcription (Latin):
& humilitate. Isti locuntur ꝑ inpatientiam elati
illos ut ꝑuersc non increpent sub spẽcie humili¬
tatis premit culpac formidinis istos ad mesepan¬
da quȩ non debeat aut magis increpande quam
debent subimagine libertatis effrenatio impel¬
lit gumoris. unde & elatiam monen di sunt ne
plus quam dec& sint liben. & humiles ammonen¬
disunt neplus quam ex pedit sint sub iecti : neaut
illi de fensio nem iustitiȩ uestunt in excitatione
suꝑ biȩ : aut isti cũ student plus quam necesse ÷ ho¬
minib: subici conpellantur oore &iam uitia ubieras
considerandum uero ẽ. quodplerũq: elcctos uti¬
lius corripimus. sieorũ correctionib: quȩ dam
laudũ fomenta misceamus: inferenda nãq:
illis sunc aut alia bona quȩ in ipsis sut: auit dicen¬
dũ ceste quȩ potercn esse. si non sunt: &tunc de¬
mum resecanda sunt mala quȩ nob̵ displicent.
cũ pnius cedaudiendum pla cabilem eorũ mente

Expanded text:
ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elatioex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elatioIllos ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ditus. uiden suprac omnia uoluit elcctus.: Redem¬
ptor au nr magnus manens supra omnia fien in¬
tracomnia dignatus ÷ paruus : dicatur ergo hu¬
milib: qui adũ se deiciun ad dĩ similitudinem
ascendunt: Dicatur elatis quia dũ se en gunt
inccpostaȩ an geli imitationẽ cadunt: quid ita¬
q: elcctione de ietius. quȩdum supra setenditur. ab
alititudine uerȩ cȩl situdinis elongactur : & quid
humilitate sublimius : quȩ dum se in ima dep̃mit
aucton suo manente suꝑ sũma coniungit̃ : Et ccm̃
aliud quod in eis debecot caute pensan: quia sȩpe
quidã humili tectis decipiuntur specie: quidam
uero elationis suȩ ignorctione fclluntur : Nã
plerũq: non nullis qui sibi humi lesuidentur : is qui
hominibus deferꝰ non deb& coniunctus ẽtimor
plerumq: uero elatos comitare sol& liberȩ uocis
as sertio : Et cũ quȩ dam increpanda sunt uitia
illi r&icent eximore & tamentacere estimant

Expanded text:
ditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
dun: Audiant humiles ex magistra uoce uentactis
omnis quise humilict excltabitur : Audiant ela¬
t omnis quise excl .tat humili abitur:. Audiant
humiles glon cm prȩcedit humilitas : Audiant ela¬
ti anteruina exccltatur spr̃:: Audiant humiles ad
quem respiciam.nisi cdhumilem & qui&um & tre¬
mentem sermones meos : Audiant elccti quid suꝑ¬
bit t̃ roc &cinis: Audiant humilis. dr̃ humilia respi&
Audiant elccti. & celtec alon ge cognoscit : Audian
humiles quia filius hominis ministra ꝯ nonuenit
sedministrare : Audiant elati quia initium om¬
nis peccati suꝑbic: Audiant humilis quia redemptor
nr humiliccuit se m& ipsum fccctus oboediens pa¬
ti usq: cdmostem : Audiant elcqquod de eorx ca¬
pite sciptũ ÷ ipse ẽ rex suꝑ uni uersos filios suꝑbiȩ
oc casio igitur ꝑditionis nr̃e. faccita est suꝑbia dia¬
buli & corgumentũ redemptionis nr̃ȩ in uen¬
ac ẽ humilitas dĩ: hostis enĩ nr̃ inter omnia con¬

Expanded text:
erdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: erdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem ; audiant elati quod de eorum capite scriptum est: Ipse est rex super universos filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia con
Abbreviated transcription (Latin):
pungunt : unde &abner . cũ contra ꝑsequentem
substeit non eũ recta sed duersa a sta trans fo¬
sec uit : ex mu crone quippe ꝑcutere ẽ ĩpblu aꝑ¬
te increpationis obuicre auersa uero asta ꝑ¬
se quentẽ ferire est furentem trcnquille ex
quib: dccm tangere. & quacsi pccrcendo supercre
asahel aũ protinus occumbit. quia cõmote men¬
tis dũ & parci sibi sentiunt . & tamen res ponsio¬
nũ soctione in intimis sub tranquillitate tan¬
guntur ab eo quo se enxerant. st ectim cadunt
qui ergo aferuons sui mp&us ub lenitatis ꝑcussione
resileunt: quac si sine ferro monuntur:
Aelcti illis insinuandũ ÷ quãc sit uerc ex cel¬
lenla quãc spercndo tenent istis uero in ti¬
maendũ ÷ quã sit nulla temporclis glori c
quam & cmpl& tentes nontenent: Audi ant
humiles quãc̃ sint eterna quȩ app&unt quaentsan¬
siton cc quȩ contemp nunt : Audiant elccti quam
sin trcensi tona quȩ ambiunt qucc Resha quȩ ꝑ¬

Expanded text:
pungant. Unde et Abner cum contra persequentem pungant. Unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa asta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod et erexerant statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur.elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae p
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ÷ abner ad ascchel dicens: recede nolime sequi
ne compellcr confodere te interram : qui audire
contempsit & noluit declinare ꝑcussit ergo & abner
cuerscc astec in inguine: &aransfodit eum & mostu
us ÷ cuius enim asahel tipũ tenuit. nisi eor quos
uehementer abripiens furor in prȩces ducit qui
in eodem furons imp&u tanto caute declinan de suni
quccto & in sani sãpiuntur. unde &abner qui sermo
ne nõ poctiis lucerna dr̃. fugit. quia doc gnum
linguac quȩ super nũ dĩ lumen indicat : cũ ꝑ abrup¬
a furo ris. mentem cuius picm ferꝰ conspicit.
cũq: contra ircescentem. dissim ulat uerbor iacu¬
la reddere : quasi ꝑ sequentem non uult fenre
Cedcũ irccundi nulla consideratione semitigant:
quasi asahel ꝑ sequi & in sanire non cessant : nec esse
quam se in furore engant sed quic quid ẽ tran¬
quilli tatis ostendant: quȩdc̃c̃uero subtiliter
profercont in quib: ex obliquo furentis animum

Expanded text:
Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et Abner, qui nostro sermone patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael persequi et insanire non cessant, necesse quam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ to lerentur inportant : Nam irc cundi sȩpe &iã
se declinantes in sequuntur. rixȩ occasionem coma¬
mouent labore contentionis gecudent : quos ta¬
men melius corrigimus. si in ipsa ire suȩ cõmatio¬
ne declinamus: ꝑturbati quippe quid audi ant
uerba recipiunt quanto se tranquillius tolercctos
erubes cun menti aũ furore ebnȩ omne rectũ
quod dicit᷑ ꝑ uersũ uid&ur : unde & nabcel ebno cul¬
pam succ̃ abiga el lccuda bilitꝰ tacuit: quã digesto
uino. lacudabilitꝰ dixitzidcirco enĩ malum quod fo¬
cerctagnoscere potuit. quia hoc ebnus non audi¬
uit : Cum uero ita ircecundi alios mp&untur ut de¬
clincre omnino non possint: non apesta exprobsa¬
tione sed sub quadam sunt caute la reuerentiȩ
parcendo fen endi: quod melius ostendimus si ab¬
ner fecctũ codmediũ deducamus : hunc quippe cũ
a sahel uim in caute p̃cipitationis imp&er&ꝰ scꝯptũ ẽ

Expanded text:
quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant itionis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
aste dispensct ut exibenda hac alcen impenum.
at q: alten pactientiam proponct : nisi mansubcio¬
ris sp̃stitũ & pculo feruentio resuidit esse
timotheum: illum ꝑemulctionis studium in flac¬
mat . hunc ꝑ lenitatem patieniȩ temperat: illi
quodde ẽ iungit : huic quod suꝑ ẽ sub trachit: illum
stimolo inpellerenititur hunc frenomodera¬
tur. Magnus quippe susceptȩ &clesiȩ colonus ali¬
os palmites ut crescere debeant rigat : alios cũ
plus iusto crescere con spicit. resecat: ne aut non
crescendo fructus non ferant : aut in moderate cres¬
cendo quos protule int amit tant : Sed longe alic ẽ
ira quȩ sub ȩmulctionis specie subrepit : aliaq: ꝑ
turbatum & sine iustitiȩ prȩaextu confundit:
lladũ in hoc quod deb& in or dincte extenditur
hec aũ semꝑ in his quȩ non deb& inflccmatur : Scien¬
dũ quippe ẽ quia hoc ab in patientib: iraccundi diffe¬
run quod illi ab aliis in lacta non tolerant isti aũ&iã

Expanded text:
lteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non ferant fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
r&ꝰ butio: sed cũ feccis coniuiũ uoca pau peres
debiles elccudos cecos & bectus ens. qui a non
habentader&buere tibi neq: prȩbenda s̃
cicius sero prebeantur : Audiant quod sciptũ
ẽ nedicas amico tuo uade & re uestere & cras
dac botibi cũstatim possis dare ne sub obten¬
to lacrgitatis. ec quȩ pos sident in utiliter
spccrigant audiant quod sciptũ ẽ sud& elimo¬
isina inmanutua: necũ multa necesse sint pau¬
ca lcrgiantur. Audiant quod sciiptũ ÷isqui
pcer ce seminat parce & m&& necũ pauca opor¬
t& plunma prebeant : & ipsi post modum nini¬
me in opiam to lerantes adipatientiam
erum pant : Audiant quod scꝯptũ ẽ non ut¬
aliis sit remissio. uobis aũ tybulctio: sed ex e¬
suppleat . ut & illor abundantia ur̃ȩ inopiȩ sit
supplementum : cũ enĩ dantis mens ferre in
prȩparandus ẽ patientiȩ animus &tunc
aut multasunt. aut cuncta lcrgiendane
dũminus ȩquanimiter in opia inruens fer¬
tur & prȩmisselcrgitatismer cis pese

Expanded text:
o: sed cum facis convivium, voca pauperes, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum ealiis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex esuppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Cum igitur dantis mens inopiam fpraeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat,
Abbreviated transcription (Latin):
& biberepecca tonbus : pane enim & uinum
suum pecato ꝯb prȩb& qui iniquis subsidia.
nulli huius mundi diuictes: cũ fccme. crucien¬
tur xp̃ipauperes effusis largitatib: nuts¬
unt styonesꝗ qui uro indigentiRi ẽẽ pde caton
pecne suũ nonquia p&cator sed quia homo ẽ
tꝯbuit inimirũ non peccatore sedaupere
iustũ nutit quia in illo non culpã sed naturã
misen corditer largiuntur. ut sollicite cus¬
to dire studeanti ne cũ conmis scc peccata
elemo sinis redemunt adhuc redimenda cõ¬
nittant: ne uenalem iustitiam dĩ estimdt
sicũ curant propeccatis nũ mos tybuere
arbitrentur seposse in ulte peccare plus ẽ
mentum : quiergo escam atq ues timentũ
pccupenbus largitꝰ sed tamen animȩ
uł corpons iniquitate polluitur : qđ minꝑ
es.t. iustitiȩ obtulit & quod maius ẽ culpȩ
sua enĩ dõ dedit & sedicebulo. At contrec
ammonen disunt qui ad huc & alienco re¬
perelontendunt : ut sollicite audiant quid

Expanded text:
 bibere cum peccatoribus . Panem enim, et vinum suum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia, nulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam misericorditer largiuntur, sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus esm vestimentum . Qui ergo escam atque vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate polluitur, quod minus esua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid
Abbreviated transcription (Latin):
conmendat dõ : Audiant isti qui a omnia mundio
mundis co inquina tis aũ &infidelib: nihil est
afide : & pcculo post prohibentiũ nubere abstinere
acbis quos dẽ creccuit ad ꝑcipiendũ cũ gractiarx
actione fidelib: & his qui cognouerunt uentate
Audiant illi bonum ẽ non manducare carnem neq
bibere uinũ neq: infrater tuus scandali gatur
audiant istimodico uina ut re propter sto¬
machu & frequenter tuas infirmita tes: quate¬
nus & illi discant cibus carnis in ordinate non ap¬
p&ere & isti crectura dĩ quam non app&unt ñ
audeant condemnare :¬

Expanded text:
commendat Deo . Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinquinatis autem et infidelibus nihil est a fide . Et paulo post: Prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare
Abbreviated transcription (Latin):
piius radicem leuitatis abscidunt: Quia & tunc
sabrica robusta construitur. cũpiius locus solidus
in quo poni fundamentum debect prouid&ur nisi
ergo antementis leuitas caueatur. cogitationũ
in constcontia minime uincitur: a quib: alienum
paulus fuisse ꝑhibuit. cũ dicit: nũquid louitacto
uias sum aut quȩ cogito secundum carne cogito ut
sit aput mo .ẽ &non : acii aꝑte dicat. id circo muicbi¬
utatis aura non moueor. quia leuitatis uitio ñ suc cũbo

Expanded text:
prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus, in quo fundamentum poni debeat, providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur. A quibus se alienum Paulus fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum? aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est et non ? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor,
Abbreviated transcription (Latin):
Am monendi sunt igitur ꝑti naces ut elatione sus
cogrationis agnos cant & sem& ipsos uincere stude¬
ant ne dum recais aliorũ suasionib: foris sapera¬
ri dispiciunt in tus a suꝑbia captiui aeneantur: An¬
monendi sun ut solester aspiciant qui a silius
ominis cuiuna semꝑ cũpatre uoluntas ẽ ut ex¬
emplum nob̵ frangende nr̃e uoluntatis p̃beat di¬
cit: ñ quero uolun tatem meccm. sed uolunta tm
cius quimisit me patys: Qui ut huius ad huc uir¬
tutis gractiã cõmendar&. seruac turũ se hoc in
extremo iudicio ꝓmisit. dicens: non possum a me
ipso feccere quic quã sed sicut audioiudico: quac itaq
conscienlia de dignatur homo aliene uoluntati
ad quiescere : quando dĩ atq: hominis filius. cũ uistutis
suȩ gloric̃ uenit ostendere testatur se ñ ase ipso¬
iudicare: at contra ammonendi sunt in constan¬
tes ut mentẽ grauitate roborent: tunc enim geni¬
mineo in sematabili tactis are fccciunt: cũ acorde

Expanded text:
Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitacionis agnoscant et semet ipsos vincere studeant, ne, dum aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huius adhuc virtutis suae gratiam commendaret, servaturum se hoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se njudicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ quic si hoc quod sunt. ut cũq: adtenderent ne¬
quec quãc eos ꝑ itot uccn&ccitis latera. mutabilita¬
tis aura uers cor& : Illis ꝑpaculd̃ dicitur. nolite pru¬
dentes esse apud uos m& ipsos: at contre isti audi¬
unt non circum fercmur omniuento doctiine.
de illis ꝑ salcmonem dr̃: comedent & fructus uiȩ sut
suisq: consilus saturabuntur : Deistis aũ. ab eorur sus
scnbitur: cor stultor dissimile ent: Cor quip pe sapi¬
enliũ sem& ipsi semꝑ ẽ simile : quia dũ rectis ꝑ sua¬
sionib: codquiescit consacnter se in bono opero di¬
rigit: cor uero stulor dissimile ẽ quiadũ mutabi¬
lit̃ seuarium ex ib& nũ quã id quod fuerat man&: &
quia quedcm uitia sicut ex sem& ipsis gignunt alia
ita ex aliis oriuntur: Sciendũ sũ opere ẽ quia tunc
ec cormpiendo melius tergimus. cũ ab ipso ama¬
ritudinis sue fonte sic camus. ꝑtinatia quippi. ex
suꝑbia in consacntia ccũ ex leuitate generctur.

Expanded text:
dum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nedum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis expaenderat: quãc colũna extenus p̃¬
ibat: quãc decunctis intenus ꝑ conuersationẽ
dĩ sedula locutio fcmilians instruebat .
sed uideli c& uir pro uidus. elccto auditon con¬
loquens solatium p&iit. ut dccr& ducem re
qui rebat inuicc. ut dux ei fien potuis s& ad uitã.
egit itaq: ut suꝑb: auditor. uoce ced meliorec
succdente eo magis fieist deuotus . quoputocre¬
tur neces sccnus : & unde se ex hostatorem suũ
p̃cedere creder& in de sesub uerbis ex hortantis
inclinccr&:¬
Ilitꝰ ammonendi sunt ꝑ tinccos atq alitꝰ¬
slin constantes illis dicendũ ẽ qđ plus dese quã
sunt senuund & idcirco alienis consiliis non cod¬
qui es cunt: Istis uerom timandum ẽ quod ual¬
de sedis picientes neglegunt &ideo leuitate
cegitationum. a suo iudicio ꝑtemporũ momen¬
ta fl&tuntur: Illis dicendũ ẽ qui a nisi melio¬
res se c&eꝯs estimarent nequa quẽc cunctor con¬
silico suȩ deliberatione post ponerent : Istis dicen¬

Expanded text:
 columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium petiit ut daret. Ducem eum requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voce ad meliora suadenti, eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinarAliter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rcn: nequac quac eore mentes tumor suble¬
u& sedtimor premat : unde & necesse ẽ ut
sollicite ꝑpendant. ne cõmissa indigne distii¬
buant nequedcm quib: nulla nen ulla qui¬
b: quȩ dcm nemulta quib: pccuca ne paucco
prebecnt quib: inpendere multa debuer
ne prȩcipitatione hoc qđ tꝯbuunt in utilit̃
spargan ne carditate petentes noxie
cruciens ne recipiendȩ hic gractiȩ intentio
subrepat ne dationis lumen lccudis trcensi¬
turiȩ ap&itio extinguat: ne oblatum munus
coniuncta tꝯstitia obsedeat nem bene ob¬
lccto munere animus plus quã dec& hi lares¬
cat. Nesibi quic quã cũ totũ rec te in pleuo¬
rinł tnbuant & simul omnia post quã ꝑ¬
egerin ꝑdant: ne enim sibi uirtutem suȩ
liberclitatis deputerAudiant quod¬

Expanded text:
rant, nequaquam eorum mentes tumor sublerant, nequaquam eorum mentes tumor sublevet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam pegerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ater tbuunt atq alit qui adhuc & aliena
pere contendunt: Ammonendi sunt quiiã su
miseꝯ corditer tꝯbuunt ne cogitatione tumi¬
dec suꝑ eos sequib: t rena largiuntꝰ ex tollant
ne idcir co semeliores estiment qui a contine
re ꝑse c&eros uident: Nãterrenȩ dominus do¬
mus socmulorũ ordines ministenaq disꝑtiens
hos ut regceni. illos uero stoc  turti ut ab alus
regantur: istos iub& ut necẽssana c&eꝯspsebe¬
illos ut accepta ab aliis sumanz & tamen plerumq
offendunt qui re & in patiis stomilias gractia
ꝑ manen. qui regunlur: ir ẽ merentur qui dis pen¬
sa tores sun sine offensione ꝑ durant qui ex aliena
dispensatione subsistund: Am monendisunt
igitur. qui icc quȩ possident misen cor dit̾ tn¬
buunt iut cȩlesti dño dispensa tores sepositos subsi¬
diorũ temporclium agnos cant. & itanto humili¬
ter prȩbecnt quanto & aliena ee intellegunt
quȩ dis pensant : Cũq: in illorx ministeno quibus
accepta largiuntur constitutos se ee conside¬

Expanded text:
ter tribuunt, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeillos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse conside
Abbreviated transcription (Latin):
fugicn quod iuxta ipso sos ÷ isti quod in ipsis : ccdten¬
dacnt illi quod ñ habent discernant isti quod ha¬
bent ampletcntur : Mansu&i sollicitu dinẽ¬
uirum damnent iracundi ꝑ turbatione : am¬
monendi sunt mansu&i ut habere &iam emula¬
tionẽ iustitia studeant: ammonendi sunt irco¬
cundi ut ȩmulctione quãc seh abere estimant.
columba nob̵ ẽ & inigne mons tractus . qui a uideli¬
c& omquos impl& & columbȩ simplicitate meensu
& us &ignem zeli ardentes exibet ne quac quam
ergo scõ spũ plenus ÷ quia t intranquilli tccae man¬
su&udinis feruorẽ remulationes deserit . aut
rur sus in emulationis ardo reuistutem man su&u¬
dinis amititit: quod fortasse melius ostendimus
sim me dium ꝓcculi magistend profercmus qui
duob: discipulis & nondiuerse cantate preditis: di¬
uersco tamen adiuto na prȩdicationismpendit :
Timotheum nãcq: ammonens ait: argue obsecsa

Expanded text:
fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attenfugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, columba nobis est et in igne monstratus, quia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra,
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt mansu&i atq: aliter
Lira cundi ñnũ quãc nãcq: mansu&i cũ prȩsunt
ucinũ & quacsi iuxta positum torporẽ desidie pa¬
ciuntur. & plerũq: nimic resolutione lenitco¬
tis ultra quãc necesse ẽ uigorẽ distꝯcaionis e mol¬
liunl. At conlra ira cundi cũ regiminũ loca ꝑcipi¬
un& quompellente ira inmentis uesaniã deuoluuatꝰ¬
eo &icem subditor urtã dissi pacta qui&is treenqul¬
li tecte confundunt: quos cũ furor agit in prȩceps
ignorcn quic quid irati faciunt ignorant qui¬
quid a sem& ipsis irati patiuntur : ñ nũ quã uero
quod ÷ gracuius. irȩ suȩ stimolum iustitiȩ Selum
putant : & cũ uitium uistus creditur sine m&u cul¬
pec cumulatur : Sepe ergo mansu&i dis solutio¬
nis torpes cunt tedio sepe iracundi reciitudinis
fcclluntur selo: illorx itaq: uirtuti uitium laten¬
ter codiungitur. his aũ suum uitium quasi feruens
uirtus uid&ur: ammonen di sunt igitur illi ut

Expanded text:
nendi sunt mansueti, atque aliter iracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvunteo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut