comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc sunt. iam iudicati dicũ¬
tur. illi qͥ iam sententiã suc dã¬
nationis acceꝑunt. cur ñ młto
rec̾tius iam uidicati dicantui:.
Honem̃ soli illi qͥ ñ credunt
statim pꝰ in ortẽ ad unferna de ͤ.¬
cenlunt. Siqͥs aut̃ contenolat
illos solos añ genale iudiciũ
ad inferna desce nołs. illuol
saltem ñ audebit negare. õs
uidlc̃ in eritu aĩe uł bonam
uł malam sententiam acciꝑe.
⁊ unumq̃mq uł ad supplici¬
um. uł in refrig̾ium ire. Spu
mendi qͥdem atq saluandi.
eo ip̃o qͦ puniunt᷑ saluantur
ũ ⁊ ignis ille purgatorius
ołr̃. ꝑ quem in eis pecc̃i rubi¬
go consumit᷑. Qui autem pu¬
niunt᷑ ⁊ purgant᷑. eo ip̃o ag¬
noscunt se ipõs ad salutem
reseruari. qͦ se iolent paula¬
tim ab omni labe mundari.
Cet̾i uͦ eoipõ sententiam sue
alampnationis agnoscunt.
qͦ nullum purgationis remediõ
accipiunt. Quoꝵlibet gͥ mor¬
tuoꝵ saluatio seu clampnatõ
certa apudillos. Si gͦ recte iam

Expanded text:
am judicati dicuntur, illi qui jam sententiam suae damnationis acceperunt cur non multo rectius jam judicati dicantur? Non enim soli illi qui non credunt statim post mortem ad inferna descendunt. Si quis autem contendat illos solos ante generale judicium ad inferna descendere, illud saltem non audebit negare, omnes videlicet in exitu animae vel bonam vel malam sententiam accipere, et unumquemque vel ad supplicium, vel in refrigerium ire. Sed puniendi quidem atque salvandi eo ipso quo puniuntur purgantur. Unde et ignis ille purgatorius dicitur per quem in eis peccati rubigo consumitur. Qui autem puniuntur et purgantur eo ipso agnoscunt seipsos ad salutem reservari, quo se vident paulatim ab omni labe mundari. Caeteri vero eo ipso sententiam suae damnationis agnoscunt, quo nullum purgationis remedium accipiunt. Quorumlibet igitur mortuorum salvatio seu damnatio, certa apud illos. Si ergo recte jam
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiens ẽẽ. Scio humilia¬
ri. scio abundare. ubiq ĩ
oĩbꝰ institutꝰ sũ ⁊ saciari
esurire. ⁊ abundare ⁊ penu¬
riã pati. Oninia possũ in
eo qͥ me confortat. Hon

Expanded text:
sufficiens: scio & humiliari, scio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & esurire, & abundare & penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
ne rubent. ⁊ ꝑ uniuersũ mun¬
dũ passionis eius rutilant cru¬
ore. Ab his gͦ anime q̃ nascũt᷑
in eccłia. uelut obstetͥcibꝰ medi¬
ta in easerulitionis medica
dogmata sugg̃it. s stat ĩ moble¬
fundam̃tũ dĩ. Timent enim ob¬

Expanded text:
et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo animae quae nascuntur in Ecclesia, velut obstetricibus medita eruditionis medicamdogmata suggerit. Sed stat immobfundamentum Dei. Timent enim ob
Abbreviated transcription (Latin):
nabilis eruditionis doctͥne.
⁊ nascentes tam masculos.
sensũ om̃s instruit. omneᷤᷤ
fouet. Siqͥs in ea uirił animi fu¬
erit. ⁊ uolũit celestia q̃rere ⁊ di¬
uina sectari: ueluti medicat̾ fotꝰ
uinoꝵ intelligentiam paratior
ueniet. Est enĩ una uelut passer.
q̃ celsiora docet ⁊ rõnabił doctͥne
pennis. in altũ uolare ꝓuocat¬
cunda. moralis est. ⁊mores cõpo¬
nit. uecundiã docet. instituit ho¬

Expanded text:
nabilis eruditionis formam  et tam masculos sensum, omnes instruit et fovet. Si quis in ea virilis animi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divina sectari, velut medicatus et virorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in altum provocatcunda, moralis est, mores componit, verecundiam docet et ho
Abbreviated transcription (Latin):
eod̾ errore implicitũ inueni.
Carsit itaq animꝰ m̃s ad
illa q̃ ante iam dix̃am ad huc
aliquid adde unde possem
eoꝵ etiã infirmitati satis¬
facere. qui sub hoc errori ᷤ
contagio uidebantur pene
usq ad desꝑationẽ laborasse.
Credo autem deuotis menti.¬
b ad modũ placere paruita¬
tẽ meã tã excellenti matie
cũ tanta diligentia insiste̾.⁊ ad
tollendũ errorẽ de tam in¬
m̃so tanti mist̾ii ꝓfundo li¬
bent̃ desudare : Subforma
aut̃ dialogi totã seq̃ntisopi
seriẽ digessi eo quod hiemo¬
d̾ dicendi uł docendi p̃cet̾is
sit uł ad audiendũ. iocundior.
l ad ꝑsuad̾dũ efficatior. Rnũ
itaꝙͥ ex magistꝰ andree disci¬
pullit mecũ alt̾cantẽ int̾duri
usub forma rõcmandi serua.¬
ta iucissitudine int̾rogandi
⁊ respondendi melius elu¬
cescer qcqͥd in dubiũ ue¬
mre potuiss: Neminẽ u
ture locũ uideat me alit̃
⁊ alit expoñe. cũ sciat apud scͥp¬
ture acre expositores ħ frequenᷤ

Expanded text:
 errore implicitum inveni. Exarsit itaque animus meus ad illa quae ante jam dixeram adhuc aliquid addere, unde possem eorum etiam infirmitati satisfacere, qui sub hoc erroris contagio videbantur pene usque ad desperationem laborasse. Credo autem devotis mentibus admodum placere, parvitatem meam tam excellenti materiae, cum tanta diligentia insistere, et ad tollendum errorem de tam immenso tanti mysterii profundo libenter desudare. Sub forma autem dialogi totam subsequentis operis seriem digessi, eo quod hic modus dicendi, vel docendi prae caeteris sit, vel ad audiendum jucundior, vel ad persuadendum efficacior. Unuiscipulis mecum altercantem introduxi, ut sub forma ratiocinandi, servata vicissitudine interrogandi et respondendi, melius elucesceret quidquid in dubium venire potuisset. Neminem vero turae locum videat me aliter et aliter exponere, cum sciat apud Scripturae sacrae expositores hoc frequens
Abbreviated transcription (Latin):
quendã ex magistͥ tui andree di¬
cipulis pꝰmodũ offendi. quẽ eod
erroris laq̃o qͦ ⁊ te pͥus irrecitũ
inueni. ħ. Hescio qua fronte
telã arance dicitis. quã totis ma¬
chinationis ur̃e conatib disrũꝑe
ñ sufficitis: S ne me ex stimet
qͥs contentioso sine pugnas u̾boꝵ
querere. paratꝰ sum ea q̃ me mo¬
uent expon̾e ⁊ in oĩb rõnem
ut animim meũ plenius expo¬
nã. paratior sum obreu̾entiã
tanti sacͣmenti paratior inqͣm
a u̾itate uinci. qͣm sophistice
tia cangit. S iam erpecto
a te ip̃o audire. q̃ sint illa q̃ iuste
debeant uł ualeant animũ tuum
illum quẽ uocatis errorẽ ꝯumnc̃e
temptatis uid̾tur infirm̃e nec sa¬
tis necessarie: uer̾ ille qͣs addan¬
di signi cõmendationẽ refertis sa¬
tis placent ꝑse consid̾ate. s sici¬
cumstantiam litt̾e cogitemus.
nil om̃o uidẽtur ad rem ꝑtiñe.
nam illa qͣm de electiõe bomipo¬
nitis sententiã uidetur michi
iuolenta. ⁊ illa quam de duob

Expanded text:
 tui Andreae discipulis postmodum offendi, quem eodem erroris laqueo, quo etiam te prius irretitum inveni. HUGO. Nescio qua fronte telam araneae dicitis, quam totis machinationis vestrae conatibus disrumpere non sufficitis. Sed ne me aestimet quis contentioso fine pugnas verborum quaerere, paratus sum ea quae me movent exponere, et in omnibus rationem ut animum meum plenius exponam, paratior sum ob reverentiam tanti sacramenti, paratior, inquam, a veritate vinci, quam sophistice tia tangit. Sed jam exspecto a teipso audire quae sint illa quae juste debeant vel valeant animum tuum illum quem vocatis errorem convincere tentatis, videntur infirmae, nec satis necessariae. Verum illae quas ad dandi signi commendationem refertis, satis placent per se consideratae. Sed si circumstantiam litterae cogitemus, nil omnino videntur ad rem pertinere. Nam illa quam de electione boni ponitis sententia, videtur mihi violenta, et illa quam de duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Ns pecto illo qͣuẽ de emina¬
nuelis conceptu ł partu scͥp¬
sistis tractatu: multa ad mod̾
placũunt. uer̃tñ ut uera fa¬
tear michi ad plenũ sacisfa¬
cere ñ potũunt: Nam exqͥ¬
sita illa alt̾cationis ur̃e rõci¬
natio iã me ad anciprte qͥdẽ
sententiã trarit. s in contrarie partis
assertionẽ solidare ñ potuit. Richardꝰ.
Puto mi hugo. qr iitentionis nr̃e
studiũ ñ nichil effecit siamite de
ꝑtinaci ad ancipitẽ sententiam ꝑ¬
durit. Nam multo tołabilius ẽ
dubitare de u̾itatis assertioẽ quã
falsa confident̃ astrũe: Supͣ mod
aut̃ miratꝰ sum parit̾ ⁊ indignatꝰ
quodte. quod tuũ illud ingẽniũ
tã temus aranee tela potuit irre¬
tire ⁊ pene insolubilit̾ illaq̃are
Ista ꝑculdubio illaq̾atio tua p̃ci¬
pua causa fuit. q̃ me ad confutã¬
dũ erroris seminariũ scb̾e coegit
Neritꝰ sum sane ne alios in uolũ⁊

Expanded text:
nspecto illo quem de Emmanuelis conceptu vel partu scripsistis tractatu, multa admodum placuerunt. Verumtamen, ut vera fatear, mihi ad plenum satisfacere non potuerunt. Nam exquisita illa altercationis nostrae ratiocinatio jam me an ancipitem quidem sententiam traxit, sed in contrariae partis assertione solidare non potuit. RICH. Puto, mi Hugo, quia intentionis nostrae studium nonnihil effecit, si jam te de pertinaci ad ancipitem sententiam perduxit. Nam multo tolerabilius est dubitare de veritatis assertione, quam falsa confidenter astruere. Supra modum autem miratus sum pariter et indignatus quod te, quod tuum illud ingenium tam tenuis araneae tela potuit irretire, et pene insolubililiter illaqueare. Ista procul dubio illaqueatio tua praecipua causa fuit, quae me ad confutandum erroris seminarium scribere coegit. Veritus sum sane ne alios involveret
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. Suc ergo cayn iut̾fector
fr̃is. babylonis fundamenta posuit:
abel aut̃ int̾fectus. sanguine suo pri¬
mordia iherłm in t̾ra consecrauit.
Sic hisinael pͥmogenitus reꝓhus fuit.
ẏsaac uͦ electus ÷ esau quoq ab here¬
ditatis sorte ⁊ qͥono benedictionis re¬
⁊ reꝓbatio eliab pͥmogenito. dauid
iunior ad regni fastigia sublimat᷑.
uerunt. ⁊ milites xp̃i pacientia
uicerunt: regem suũ pauꝑtatis
amore ⁊ humilitatis stucdio seq̃n¬

Expanded text:
veritatis. Sic ergo Cain interfector veritatis. Sic ergo Cain interfector fratris Babylonis fundamenta posuit. Abel autem interfectus sanguine suo primordia Jerusalem in terra consecravit. Sic Ismael primogenitus reprobus fuit; Isaac vero electus. Esau quoque ab haereditatis sorte et dono benedictionis reet reprobato Eliab primogenito, David junior ad regni fastigium sublimaturverunt, et milites Christi patientia vicere, regem suum paupertatis amore et humilitatis studio seq
Abbreviated transcription (Latin):
erat. deinde pulchrũ ẽẽ. ⁊ formosum
ẽẽ. ⁊ motiꝰ addendũ erat: ut nõ nimis
głaretur in eo qd̾ pͥmum bonũ acceꝑ¬
at : sed ad illud potius festinaret. qd̾
postea melius acceptura erat. S pͥmo¬
genitus pͥmum dilexit. ut ꝑderet
nouissimum: et ideo repbatus est. et
ille in cęlo. ⁊ iste in t̾ra. S ille de cęlo
deiectus in t̾ra hominẽ. ꝑ inuidiam
supplantauit: iste in t̾ra reꝓbus
effectus. fr̃ẽm suum zelando occi¬
dit. Quia enĩ uita illiꝰ grauis ei
fuit: ideo ad mortẽ illius festina-¬
uit. Cruciabatur enĩ neqͣm consci¬
entia cotidie. contͣ se testimoniũ
cernens uitam iusti ÷ et quasi gͣuis
ei ad uidendum fuit: ex cuiꝰ pre¬
sentia. sua condẽpnabatur malicia.
Iccirco auferre festinauit e medio ip̃m.
ne eũ uideret ad confusionẽ suam.
quẽ uidere noluit ad emendatioriẽ
suam ⁊ correptionẽ÷ fortassis estimãs
postea uon forem dm̃ uindicẽ iniqͥta¬
tis: si non suꝑẽet homo iustus testiᷤ

Expanded text:
rum esse et formosum esse: et melius addendum erat, ut non nimis gloriaretur in eo quod primum bonum acceperat, sed ad illud potius festinaret quod postea melius acceptura erat. Sed primogenitus primum dilexit ut perderet novissimum, et ideo reprobatus est; et ille in coelo, et iste in terra. Sed ille de coelo dejectus in terra hominem per invidiam supplantavit, iste in terra reprobus effectus fratrem suum zelando occidit. Quia enim vita illius gravis ei fuit, ideo ad mortem illius festinavit. Cruciabatur enim nequam conscientia quotidie contra se testimonium cernens vitam justi et quasi gravis ei ad videndum fuit, ex cujus praesentia sua condemnabatur malitia. Idcirco auferre festinavit e medio ipsum ne eum videret ad confusionem sui, quem videre noluit ad emendationem et correctionem sui. Fortassis existimans postea non fore Deum vindicem iniquitatis, si non superesset homo justus testis
Abbreviated transcription (Latin):
set eam uir dĩ decontͣ: ait ad giezi
puerũ suum. Ecce sunamitis illa.
Uade in occursum eiꝰ: et dic ei. Recte¬
ne agitur circa te ⁊ circa uirum
tuum. ⁊ circa filium tuũ: Quȩ

Expanded text:
set eam vir Dei de contra ait ad Giezi puerum suum ecce Sunamitis illa vade ergo in occursum eius et dic ei rectene agitur circa te et circa virum tuum et circa filium tuum quae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis habes. Si dix̾it idumea
destructi sumꝰ. s reu̾tentes ecli¬
ficabimꝰ q̃ destructa sunt.
ħ dicit dñs ex̾cituum. Isti.
edificabt̃ ⁊ ego destruam.
Et uocabuut᷑ t̾min impie¬
tatis. ⁊ populus ciuiratus

Expanded text:
 si dixerit Idumaea: Destructi sumus, sed revertentes aedificabimus quae deserta sunt: Haec dicit Dominus exercituum: Isti aedificabunt, et ego destruam, et vocabuntur termini impietatis, populus cui iratus
Abbreviated transcription (Latin):
cordie ⁊ imanimitatis affec
ne saluatoris. p̃stat eis pat̾
celestis. Siuͦ tanta fu̾it
beatitudo. ut uniu̾sus po¬
pulus concors ⁊ unanimis
maneat. ut eadẽ clicant
om̃s in eodẽ sensu. atq
in eadẽ sententia ꝑmañteᷤᷤ
isto tali populo uocẽ una¬
mit̾ eleuante. fiet illucl
orabant apłi. cum mulie¬
rib ⁊ maria madre iħu.
truunt᷑  caclunt omnia
Ad hoc ip̃m suos milites co¬
fidite. ego uici mundum.
Illo gͦ duce iam nob̾ uict̾us
est mundus.⁊ muri eius
collapsisuit. qͥb homineᷤ

Expanded text:
cordiae et unanimitatis affectne Salvatoris praestat eis Pater coelestis. Si vero tanta fuerit beatitudo, ut universus populus concors et unanimus maneat, ut eadem dicant omnes, et in eodem sensu, et in eadem sententia permanentes, isto tali populo vocem unanimiter elevante, fiet illud qorabant apostoli, cum mulieribus et Maria matre Jesu. truentur et cadent omnia adhuc ipsum suos milites cofidite, ego vici mundum . » Illo ergo duce jam nobis victus est mundus, et muri ejus collapsi sunt, quibus homines
Abbreviated transcription (Latin):
inscinetip̃o ista compłe. Ha¬
bes inrte iħm clucem ꝑ fidem:
fac tͥ tubas ductiles si sac̾dos¬
reg alis effecta es. et sac̾dotur
scͥpturis scĩs: inde duc sen¬
sus. iude sermones. Im pĩs¬
⁊ septies archam testam̃ti
cͥcũtusis. ħ est si legis misti¬
ca p̾cepta ab euangłicis ñ
gllationũ ⁊ sensuũ tuoꝵ po¬
pulus qͥ in ie est. concorclẽ
clatio aduleris: si ñ te aliqũ
blandum uł remissio faciat.
uł iracindia truculentum:
si ñ airogans erga mocticos.
⁊ apud suꝑbos humilis in¬

Expanded text:
in semetipso ista complere. Habes in te Jesum ducem per fidem, fac tibi tubas ductiles, si sacregalis effecta es, et sacerdotiuScripturis, inde duc sensus, inde sermones; propet septies arcam testamenti circumtuleris, id est si legis mystica praecepta ab Evangelicis non gitationum et sensuum tuorum populus qui intra te est concordem ulablandum remissio faciat, aliquando iracundia truculentum; si non arrogans apud modicos, et apud superbos humilis in
Abbreviated transcription (Latin):
ddesignat aduentũ. mittit sac̃¬
dotes. apłos suos portantes tu¬
bas ductiles. p̃cticat̾onẽ ꝙ mag¬
nuficam. celestem ꝙ doctͥuã
Sac̃dotali tuba pͥus ineuan¬
gelio suo matheꝰ inc̾puit. mar¬
tubis. muros iherico. om̃s
idolatͥe machinas. ⁊ philo¬
sophoꝵ doginata. usꝙ ad
fundam̃ta deiecit. S z histo

Expanded text:
designabat adventum, mittit sacerdotes apostolos suos, portantes tubas ductiles, praedicationis magnificam coelestemque doctrinam. Sacerdotali tuba primus in Evangelio Matthaeus increpuit: Martubis, muros Jericho et omnes idololatriae machinas et philosophorum dogmata usque ad fundamenta dejecit. Movet
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłiam deferas. s ana¬
Theina sit tibi omnis con¬
u̾satio secularis. Noli di¬
uinis inundana miscere.
cens. Holide cdilig̃e mundũ.
neq ea q̃ ui mundo sunt.

Expanded text:
ad ecclesiam deferatis, sed anathema vobis sit omnis conversatio saecularis. Nolite divinis mundana miscere, cens: « Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ alio loco idem filius. Cum
uen̾it sp̃s paraclitus. que mego
inittam uob̾ apatre inco. Qm̃gͥ¬
unigenitꝰ dei nos ⁊ consolaudo
custodit ⁊ custodiendo conso
qui sic clamat. qͥ ñ diurne s tm̃
nocturne custodie mentionem
fic̃. S alia debet ẽẽ supplicatio
ambulantis inlie. ⁊ alia
anbulantis in nocte.

Expanded text:
dicit alio loco idem Filius: Cum dicit alio loco idem Filius: Cum venerit Spiritus Paracletus quem ego mittam vobis a Patre meo . Qunigenitus Dei nos et consolando custodit, et custodiendo consolqui sic clamat, qui non diurnae, sed tantum nocturnae custodiae mentionem facit. Sed alia debet esse supplicatio ambulantis in die, et alia ambulantis in nocte.
Abbreviated transcription (Latin):
bemus samaritano nr̃o ꝓclamare.
Custos quidenocte. custos quideno¬
cte.Quis ẽ iste custos cui clamatur
innocte nͥ samaritanus ille quimi¬
scitꝰ: eiꝰ qui incidit in latrones. et
curam ipsius egit: Samaritanꝰ
namq custos int̾precat᷑. Iste utiq
samaritanus indie. iste nos custo¬
dit in nocte. Iste inquam nos cus¬
toclit ĩ die quãdiu dat nob̾ inbono
ꝑseuerare. Denocte nos custodit.
ne pꝰ peccati lapsum. demur inire¬
probum semsum. ⁊ eũdo demalo
ininalum. cadamꝰ tand̾ in desꝑa¬
cionem uł uimentis obligacionẽ.
Ipse gͦ ẽ custos nr̃. ipse eque couso¬
lator nr̃. Ipse qui nos custodit in
intemptatione. ipse qui nos con¬
solatur intribulatione. Ipsum
custodem. ip̃m consolatorem
habemꝰ. ip̃o postulante. ip̃optes¬
tante ⁊ alium accepimus. Roga¬
boinquid prẽm ineum ⁊ alium
paraclitum dabit uob̃̾. Paradit̾
idem sonat. qd̾ consolator Decod̾
pacdito quẽ ꝑfilium accipimus.

Expanded text:
bemus Samaritano nostro proclamare. bemus Samaritano nostro proclamare. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Quis est iste custos cui clamatur in nocte, nisi Samaritanus ille qui misertus est ejus qui incidit in latrones, et curam ipsius egit ? Samaritanus namque custos interpretatur. Iste utique Samaritanus in die, iste nos custodit in nocte. Iste, inquam, nos custodit in die, quandiu dat nobis in bono perseverare. De nocte nos custodit, ne post peccati lapsum demur in reprobum sensum, et eundo de malo in malum cadamus tandem in desperationem, vel in mentis obliquationem. Ipse ergo est custos noster, ipse aeque consolator noster. Ipse qui nos custodit in tentatione, ipse qui nos consolatur in tribulatione. Ipsum custodem, ipsum consolatorem habemus, ipso postulante, ipso praestante et alium accipimus: Rogabo, inquit, Patrem, et alium Paracletum dabit vobis . Paracletus idem sonat quod consolator. De eodem Paracleto quem per Filium accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cus uoctẽ ingerit. Quox tenebrosa
seductionis caligo suꝑuentura ẽ.
uniu̾so orbi. ut inerroiem indu¬
cantur ñ sifieri potest electi. Dic̃ gͦ.
Ueñ mane ⁊⁊ nox.
ed si ad huc inp̾dictis uerbis ad
tropologicum sensum recurri¬
mus. ni ueniemꝰ fortassis unde
edificari ualeamꝰ. Custos qui de
nocte. custos qui denocte. Pro
certo quot qͦt inxͦ renati sumꝰ.
filii lucis eiͥstentes. ut filĩi lu¬
cis anbulare debemꝰ. Pcul du¬
bio alia ÷ noridumei. ⁊ alia
xͥami. Sic ⁊ alius dies hꝰ ⁊alius
illiꝰ. Dies iduiei ut dirimꝰ ÷ mũdi
Siuro fideliquid dr̃ E ducet qͣi
lumẽ iusticiam tuam ⁊iudicium
tuũ tamquam ineridiem. Semita
enim iustoꝵ quasi lumẽ splendes-¬
cit. ⁊crescit usq ad perfectã diem.
Dies itaq nr̃. iusticia. nor ĩ iusticia.
Tenpetacio diaboliea noctẽ ingerit
inspiracio diuina diem facit.
Tociens u̾ noctis tenebras incurri¬
mus. quociens ꝑignoramciam
ul ꝑmaliciam peccamus. ⁊ uecesse ha¬

Expanded text:
tus noctem ingerit. O nox tenebrosa seductionis caligo superventura est universo orbi, ut in errorem inducantur et, si fieri potest, electi. Dicit ergo: Venit mane, et nox. Sed, si adhuc in praedictis verbis ad tropologicum sensum recurrimus, inveniemus fortassis unde aedificari valeamus. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Pro certo quotquot in Christo renati sumus, filii lucis existentes ut filii lucis ambulare debemus. Procul dubio alia est nox Idumaei, et alia Christiani. Sic et alius dies hujus, et alius illius. Dies Idumaei, ut diximus, est mundi Sed viro fideli quid dicitur: Educet quasi lumen justitiam tuam, et judicium tuum tanquam meridiem . Semita enim justorum quasi lumen splendescit, et crescit usque ad perfectam diem . Dies itaque noster justitia, non injustitia. Tentatio diabolica noctem ingerit, inspiratio divina diem facit. Toties vero noctis tenebras incurrimus, quoties per ignorantiam, vel per malitiam peccamus, et necesse ha
Abbreviated transcription (Latin):
niteitia sola. sñ satisfactioẽ
cãdigna. Nam xͥanoꝵ expͥacio
sola scilicet mactacio carnis alie¬
ne. Uoluntarie enim peecantib
nob̾ post acceptam noticiam ueri¬
tatis lam ñ relinquit᷑ ꝓpeccatis
hostia. Quid gͦ mirum sihumiłr
gemunt quireatꝰ sui magnitudi¬
nẽ agnoscunt: Dicant gͦ dicant
qui eiꝰmodisunt. Custos quide
uocte. custos quide nocte. Pi
sinuacionem itaq ostendunt
quid sit qd̾ pet̾e uelint. nec p̾su

Expanded text:
nitentia sola, sine satisfactione condigna. Nam christianorum expiatio  passio Christi, sola scilicet mactatio carnis alienae. Voluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam veritatis jam non relinquitur pro peccatis hostia. Quid ergo mirum si humiliter gemunt qui reatus sui magnitudinem agnoscunt? Dicant ergo, dicant qui ejusmodi sunt: Custos quid de nocte? Custos, quid de nocte? Per insinuationem itaque ostendit quid sit quod petere velint, nec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa cenebrarum Scimꝰ qm̃ qui
facit ueritatẽ. uenit adluce̾. ut
manifestẽtur oꝑa eius. Uultis
audire eiusmͦ oꝑatorẽ quamfidu¬
cialiter oret. eo qd̵ ip̃e iuluce
anbularet. Inquacũq inquid
die inuocau̾oie uelocit᷑ exau¬
dime dudite econtͣ quã tumi¬
de. quã u̾ecunde suplicat.
qͥtenebͣs iniqͥtatis se ĩcurris¬
se ꝯsidãt Eustos qui de nocte.
custos qͥ deuocle. Nondicit
parce. parce. ñ diẽ miserere.
Qꝗͣ. trepide supplicat. qͥ ñ au¬
det dicere. miserere mei ds̃
miserere mĩ. qͥ ñ presumit
ut dicat. ds ꝓpicius esto mi hi
pcõri Sepe audimꝰ elemosi¬
nam petentes nichil aliud
ad transeuntẽ diuitẽ clama
Sic iste ad ꝑuigilem ⁊ indefensũ
infirmitatis nr̃e. custodẽ spppli¬
cantis uoce clamat. Custos qui
de nocte. custos qui de nocte.
ẽ. clamat idumeuse Nã quãto
gradꝰ altior tanto casẜ det̾ior.
Nic ẽ enĩ qd̾ multo difficiliꝰ uoca¬
tur. renouat᷑ ad uitã adunius
criminis. lapsũ quilibet. xp̃i¬

Expanded text:
qui facit veritatem, venit ad lucem ut manifestentur opera ejus . Vultis audire ejusmodi operatorem quam fiducialiter orat, eo quod ipse in luce ambularet: In quacunque, inquit, die invocavero te, velociter exaundi me . Audite econtra quam timide, quam verecunde supplicat qui tenebras iniquitatis se incurrisse considerat. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Non dicit, parce, parce; non dicit miserere. O quam trepide supplicat qui non audet dicere, miserere mei, Deus, miserere mei, qui non praesumit ut dicat, Deus, propitius esto mihi peccatori! Saepe audimus eleemosynam petentes nihil aliud ad transeuntem divitem clamarSic iste ad pervigilem, et indefessum infirmitatis nostrae custodem, supplicantis voce clamat. Custos, quid de noctclamat Idumaeus? Nam quanto gradus altior, tanto casus deterior. Hinc est enim quod multo difficilius renovatur ad vitam ad unius criminis lapsum quilibet Christi
Abbreviated transcription (Latin):
dulgenciam pet̃e gram repare
concupiscimꝰ szagnoscentes
qͣ inpudent̃ egimꝰ. pet̾e non
p̾sumimꝰ. Uias utiq u̾itatis
sponte deseruimꝰ. oꝑa tenebrar̃
ex industria incidimꝰ. Reu̾ti
iam uolumꝰ s int̃ noctur nos
timores. int̃ nocturnos horro¬
res nec ualemꝰ nec seimus.
Tuutiq es. quitales reuoca¬
re potes. qͥ tales reuocare so¬
les. facis itaq siuis. Qd̃ aliis
inpendis: potes ⁊ inpeudere
nob̾. Eustos qui denocte. cꝰtos
qͥ denocte. S sim̾ito tam hu¬
milit̾. sim̾ito tam suppliciter
pꝰ lapsum orat quilib iͥanus.
quantomag̾ quilib⁊ ordinẽ
ꝯreligionẽ ꝓfessus: Nã ad ex¬
depescunt ⁊deslunt̃ in religi
ꝑsone. Ad me clamat exseir.
eustoᷤᷤ qui denocte. custoᷤ qui
de nocte. Si habitator seir
tam humiliter clamat. qͥd
ampliꝰ facturus ẽ quẽ uoca¬
bulũ religionis honorat
ma⁊ rime siue turpiter.
lapsũ consid̾at: Anforte
nesciunt qui euis modi sunt

Expanded text:
tiam reparare concupiscimus. Sed agnoscentes quam impudenter egimus, petere non praesumimus. Vias itaque veritatis sponte deseruimus, opera tenebrarum ex industria incidimus. Reverti jamjam volumus, sed inter nocturnos timores, inter nocturnos horrores nec valemus, nec scimus. Tu utique es qui tales revocare potes, qui tales revocare soles. Facis itaque, si vis. Quod aliis impendis, potes et impendere nobis. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Sed, si merito tam humiliter, si merito tam suppliciter post lapsum orat quilibet Christianus, quanto magis quilibet ordinem et religionem professus? Nam exprtepescunt et deflupersonae: Ad me clamat ex Seir: Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Si habitator Seir tam humiliter clamat, quid amplius facturus est quem vocabulum religionis honorat, maxime si se turpiter lapsum considerat? An forte nesciunt qui ejusmodi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ri ⁊ mellis. Qd mistice intelligen¬
dũ sit de butiro. ł q̃ sit eiꝰmodi cibi cõme
de carne. mediante lacte.
Quid ẽ enĩ butir nisiq̃dam
pinguedo lactis: ⁊ qͥd ẽ mel
msiq̃dã dulciflua ut sic dicã
crassitudo roris.  In lacte ꝓpt̾
sui dulcedinẽ recte intelligi¬
tur cordis dulcedo in butiro
ꝓpt̃ sui originẽ recte intelligit᷑
cordis ȩxultat̾o: Butir̾ de lacte
colligit᷑. ⁊ uera cordis grultat̾o de
uera cordis dulcedine gen̾atur.
Quanto abunclamꝰ lacte. tanto
⁊ butiro possumꝰ abundare. Sic
⁊ iurta abundantiã bñignita¬
tis. erit ⁊ abunclantia iocundi¬
tatis  Sicor rͥ attendimꝰ. nicħ
illo dulcius. nicħ illo benigmiꝰ.
Nil uspiã creaturar̾ illo cord
dulcius ẽẽ potuit. nil unqͣ clul¬
cuis ẽẽ pot̾it. nullũ cor cordillo
ub̃ius grulcauit. Uera cordiũ̃

Expanded text:
I. Quid mystice intelligendum sit de butyro, vel quae sit ejusmodi cibi comestde carne, mediante lacte. Quid est enim butyrum, nisi quaedam pinguedo lactis, et quid est mel, nisi quaedam dulciflua, ut sic dicam, crassitudo roris? In lacte, propter sui dulcedinem, recte intelligitur cordis dulcedo; in butyro, propter sui originem, recte intelligitur cordis exsultatio. Butyrum de lacte colligitur, et vera cordis exsultatio de vera cordis dulcedine generatur. Quanto abundamus lacte, tanto et butyro possumus abundare. Sic et juxta abundantiam benignitatis erit et abundantia jucunditatis. Si cor Christi attendimus, nihil illo dulcius, nihil illo benignius. Nil uspiam creaturarum illo corde dulcius esse potuit, nil unquam dulcius esse poterit; nullum cor corde illo uberius exsultavit: vera cordium
Abbreviated transcription (Latin):
ed iã tp̃s ẽ diuꝓtracto
Ismoni finẽ ĩpon̾e. nisi
forte occurrit qͦad suꝑ his
uelis amplius int̾rogare. ħ Non
eccurrit fateor quodultra iam
q̃rere debeã nisi forte ad manũ
habeatis qͦd uirta misticã intel¬
ligentiã recte intelligi possit d̾
cibo nr̃i ẽ manueł̾ħr Sinłemꝰ ⁊¬
ui ħ tue satisfac̾e uoluntati. nisi
tim̾enꝰ ninne ꝓlixitatis argui.
ab his qͥ student breuitati. ħ
Oqͣ frustra timemꝰ cͥca illã ma¬
t̾iã studioꝵ nr̃oꝵ moras ĩpende.
ꝙͣ semꝑ oportet si fieri posset p̃

Expanded text:
ed jam tempus est diu protracto sermoni finem imponere, nisi forte occurrit quod super his amplius velis interrogare HUGO. Non occurrit, fateor, quod ultra jam quaerere debeam, nisi forte ad manum habetis quod juxta mysticam intelligentiam recte intelligi possit, de cibo nostri Emmanuelis. RI tuae satisfacere voluntati, nisi timeremus nimiae prolixitatis argui ab his qui student brevitati. HUGO. O quam frustra timemus circa illam materiam studiorum nostrorum moras impendere, quam semper oporteret si fieri posset prae
Abbreviated transcription (Latin):
dicturi sumꝰ. ł qͥd dĩgne dr̃e
possumꝰ de ip̃acͥ Si ius olrũẽ.
mel q pascit. Adde ⁊ illud si
plac: qr ħ mellea clulcedo illi
ꝓcibo. ꝓpotu fuit Ne hac saciat᷑.
de hac mebatus suit  Totus ille
torrens uoluptatis eius usib
cessit. Et mir̃ qͦmͦ hõ unꝰ. ĩmo
puer paruulus totũ absorb̾e
potuit: De hoc torrente. ⁊ocẽs¬
potantur. ⁊ saciantur. s inpatͥa.

Expanded text:
uri sumus, vel quid digne dicere possumus de ipsa? Si vis, oleum est; mel, quia pascit. Adde et illud, si placet, quia haec mellea dulcedo illi pro cibo et pro potu fuit. De hac satiatus, de hac inebriatus fuit. Totus ille torrens voluptatis ejus usibus cessit, et mirum quomodo homo unus, imo puer parvulus, totum absorbere potuit. De hoc torrente et caetepotantur, et satiantur, sed in patria;
Abbreviated transcription (Latin):
Absq dubio qͥcꝗͥd dulcoris. qͥcqͥd
su auitatis. qͥcqͥd iocunditatis
pat̾ hũit. cotũ ẽmanueli illi
instillauit. Ecce aqͦ celo ros ille
descendit. uñ cor illud irriga
rauit sp̃c sc̃s. ĩspirãdo cui uniuit.
Iãuuꝰ idemq ẽmanuel ẽ ⁊ apatre

Expanded text:
Absque dubio quidquid dulcoris, quidquid Absque dubio quidquid dulcoris, quidquid suavitatis, quidquid jucunditatis Pater habuit, totum Emmanueli illi instillavit. Ecce a quo coelo ros ille descendit, unde cor illud irrigatravit Spiritus sanctus, inspirando qui univit. Nam unus idemque Emmanuel est et a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
nob illius esce plena ⁊ sempit̃¬
na refect̃o. cuius assumptio.
atq ꝑfrintio. erit absꝙ õi labo¬
re.⁊ qͣlicũꝙ fatigatiõe. Quod
gͥ accepturi sumus inuita
futura. ille accepit in uita ista.
qͦd nob̾ dabĩ incõsũmatiõe.
illi cͥatũ ẽ ab hora cõceptionis
sue. Sũme itaꝙ suauitatis
butir̃ cuiꝰ participationẽ ex¬
pectamꝰ ĩ nr̃a głificatiõe: ip̃e
accep̃ ĩ ip̃o ĩg̃ssu huiꝰ morta¬
lis uite. ñ nro more exparte.
s ĩ oi plenitudine. Ecce iã
de butiro auduimꝰ. nunc
di çibo ẽmanuel satiatus sit ab hora¬
el ut conceptionis sue.
⁊ de sũmis in una
descendit. cruꝰ dulcedodul¬
delinẽ õnẽ ĩcõparabilit̾ ex¬
cedit. S a qͦ celo clescendit
putamꝰ inel illud. uñ nr̃
ẽmanuel ẽ cibatꝰ ⁊ pastus: Cre¬
dimꝰ qr a sũmo celo egssio eius.
De sũmi patͥs apotheca melliflua
illa dulcedo descendit. uñ ẽma¬
nuelis infantia educata fuit.

Expanded text:
nobis illius escae plena et sempitenobis illius escae plena et sempiterna refectio, cujus assumptio atque perfruitio erit absque omni labore, et qualicunque fagitatione. Quod igitur accepturi sumus in vita futura, ille accepit in vita ista, quod nobis dabitur in consummatione, illi datum est ab hora conceptionis suae. Summae irticipationem exspectamus in nostra glorificatione, ipse accepit in ipso ingressu hujus mortalis vitae, nec nostro more ex parte, sed in omni plenitudine. Ecce jam de butyro audivimus, nunc di cibo Emmanuel satiatus sit ab hora conceptionis suae. de summis in ima descendit, cujus dulcedo dulcedinem omnem incomparabiliter excedit. Sed a quo coelo descendit putamus mel illud, unde noster Emmanuel est cibatus, et pastus? Credimus quia a summo coelo egressio ejus. De summi Patris apotheca melliflua illa dulcedo descendit, unde Emmanuelis infantia educata fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dine summne ⁊ intime pieta¬
tis. Lacteũ candorẽ in nob¬
⁊ modo minuit. modo tol¬
lit feditas concupiscintie:
acteũ uͦ dulcorẽ miuit
ł tollit ac̾bitas malicie. Em¬
manuel aut̃ nr̃ qr neutrã
sensit . s nͨ sentire potuit.
utusq iugitatẽ ĩ oĩ plenitu¬
line seruauit. Nos uͦ siñ
magna inclust̾a. sine mul¬
ta iuolentia. ñ possumꝰ ł cõ¬
cupiscentie resist̾e. Tmaliciã
repelłe. ⁊ lactei liquoris in¬
tegͥcatẽ incorruptã serua¬
re. Emmanueli aut̃ suaue
⁊ delectabile erat. qͥcqͥd
ꝗͦ bonitatis quod nob̾ẽ sepe dur̃
atq difficile. illi oĩo erat suaue.
aq delectabile. ⁊ ħ illi erat sũme
suauitatis. butir̃ de n̾ẽ bonita¬
tis lacte collig̾e. ⁊ abundant̾ hr̃e
Cum aut̃ in nob̃ corruptibile
ħ indũit incorruptionẽ. ⁊ mor¬
tale ħ ininortalitatẽ. erit utiq
nob̾ suaue. qͥcqͥd salubre.
solũ delectabile. quod sũne
laudabile. ⁊ tunc clabitur

Expanded text:
dine summae et intimae pietadine summae et intimae pietatis. Lacteum candorem in nobis modo minuit, modo tollit foeditas concupiscentiae: lacteum vero dulcorem minuit, vel tollit acerbitas malitiae. Emmanuel autem noster quia neutram sensit, sed nec sentire potuit, utriusque jugitatem in omni plenitudine servavit. Nos vero sine magna industria, sine multa violentia non possumus vel concupiscentiae resistere, ver malitiam repellere, et lactei liquoris integritatem incorruptam servare. Emmanueli autem suave et delectabile erat quidquidergo bonitatis, quod nobis est saepe durum atque difficile, illi omnino erat suave atque delectabile: et hoc illi erat summae suavitatis butyrum de verae bonitatis lacte colligere, et abundanter habere. Cum autem in nobis corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, erit utique et nobis suave quidquid salubre et solum delectabile quod summe laudabile, et tunc dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
inbutiro altendendũ. quod
nullus cib illo suauior ẽ adueᷤᷤ¬
cendũ: Panis. piscis. ⁊cet̃i obi
ciusmodi pͥus masticantur. ut
pꝰmodũ trahiciantur. Butir̃
ht̃. uñ nec masticari oport
Et sic̾ melle nicħ ẽ dulcius: sic
butiro ad uescenctũ nicħ sua¬
iius. Int̾roga gustũ. ⁊ inue¬
mes qr illo nicħil clulciusad
gustandũ: Int̾roga tactũ.
agnosces qr isto nicħ suauius
ad trahicienclũ. Intellige gͦ
in melle sũmã dulceclinem.
de lactis plenitudine abun¬
dau̾it : Actende itaq ħ auoin
lacte. Solet nãq ẽẽ p̾cipui
candoris. ⁊ exinui dulcoris. Sic
utiq sic lac uere bonitatis. ut
ꝓpͥetatis sue qͣlitatẽ seruet. ħ
duo hr̃e solet. ⁊ deb. candorẽ
corẽ plene beniuolentie. can¬
clorẽ mundicie apd̾ sem⁊ ip̃m.
dulcorẽ beniuolentie. erga
ꝑrimũ: Illud utiq dñicum
pectus nr̃i ẽmanuelis lacte¬
um candorẽ hũit. in integͥ¬
tate sũme ⁊ untune purita¬
tis. lacieũ dulcorẽ inplenitu¬

Expanded text:
butyro attendendum, quod nullus cibus est illo suavior ad vescendum. Panis, piscis et caeteri cibi ejusmodi prius masticantur ut postmodum trajiciantur. Butyrum habet, unde nec masticari oportet. Et sicut melle nihil est dulcius, sic butyro ad vescendum nihil suavius. Interroga gustum, et invenies quia illo nihil dulcius ad gustandum. Interroga tactum, et agnosces quia isto nihil suavius ad trajiciendum. Intellige ergo in melle summam dulcedinem, ide lactis plenitudine abundaverit, attende itaque haec duo in lacte. Solet namque esse praecipui candoris, et eximii dulcoris. Sic utique, sic lac verae bonitatis, ut proprietatis suae qualitatem servet, haec duo habere solet et debet, candorem benevolentiae. Candorem munditiae, apud semetipsum; dulcorem benevolentiae, erga proximum. Illud itaque Dominicum pectus nostri Emmanuelis, lacteum candorem habuit in integritate summae et intimae puritatis, lacteum dulcorem in plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ testimoniũ conscientie
nr̃e: Testimoniũ conscientie
bone in nr̃o corde. concupiscẽ¬
tie ñconsentire: Testimoniũ
conscientie in illo cord̃. nullã
concupis centiã sentire. Quid
ila conscientia mundius fuit.
q̃nullã concupiscentiã sensit s
Quid illo corde dulcius fuit.
quad nulla malicia tetrgit
quod nicħ feslis. nil amari¬
it. cͦ. Scdm autẽ magnitu¬
linẽ dulcoris. erat ⁊ in ip̃o
magnitudo epultationis.
E pende si potes qͣnta dulcedo cor¬
dis illius fuerit. qͣm tanta passi¬
onis ac̾bitas. int̾polare. ł attenu¬
are ñ potuit. Int̾ paciendũ ma¬
gis cõpaciebatur immicis suis ꝙ̃
misere ᷝ tur m̃bris suis. Pre
çet̾is oĩb ẽmanuel cor carneum
ad cõpatiend hũit. qñ ad omnẽ
pietatis affectum nicħ illo unqͣ
teñuis suit. Solus emmanuel
potuit de uere dulcedinis ple¬
nitudine ⁊ ꝑpetuitate gaude.
⁊ ħ illi fuit. mediante lacte
butir̃ de carne traħe. ⁊ ab un¬
dare. Nus enim alia apd̾ il¬

Expanded text:
 testimonium conscientiae nostrae . Testimonium conscientiae bonae in nostro corde, concupiscentiae non consentire. Testimonium conscientiae in illo corde, nullam concupiscentiam sentire. Quid illa conscientia mundius fuit, quae nullam concupiscentiam sensit? Quid illo corde dulcius fuit, quod nulla malitia tetigit, quod nihil fellis, nil amariit? Secundum autem magnitudinem dulcoris, erat et in ipso magnitudo exsultationis. erpende, si potes, quanta dulcedo cordis illius fuerit, quam tanta passionis acerbitas interpolare vel attenuare non potuit. Inter patiendum magis compatiebatur inimicis suis, quam misereretur membris suis. Prae caeteris omnibus Emmanuel cor carneum ad compatiendum habuit, quoniam ad omnem pietatis affectum nihil illo unquam tenerius fuit. Solus Emmanuel potuit de verae dulcedinis plenitudine, et perpetuitate gaudere, et hoc illi fuit, mediante lacte, butyrum de carne trahere et abundare. Quae enim alia apud il
Abbreviated transcription (Latin):
C in se ip̃o. in oꝑib suis. ⁊ in iudi¬
cus suis. In se ip̃o bonũ. in oꝑibris
suis magnũ. in iudiciis suis iustũ.
In se ip̃o amabilem. in oꝑib suis mi¬
rabilem. iniudiciis suis metuendũ.
Speciosus forma p̃filiis hominũ. recti¬
tudo oꝑis ⁊ diffusa ẽ gr̃a in labus
tuis. puritas p̃dicationis: ꝓpt̾ea be¬
nedixit te d̾s̃ in ei̾num. felicitas re¬
tributionis. Primũ benedixit ad hoc:
ꝓpt̾ea benedixit ꝓpt̾ hoc. ad hoc
in tẽpore: ꝓpt̾ hoc in ęt̾nitate. Ad ħ
benedixit ut bonum ꝑficeretur: ꝓpt̾
hoc benedixit ut bonũ remim̾aretur.

Expanded text:
, in seipso, in operibus suis, et in judiciis suis. In seipso, bonum, in operibus suis, magnum; in judiciis suis, justum; in seipso, amabilem; in operibus suis, mirabilem; in judiciis suis, metuendum.Speciosus forma prae filiis hominum , rectitudo operis: Diffusa est gratia in labiis tuis, puritas praedicationis. Propterea benedixit te Deus in aeternum, felicitas retributionis. Primum benedixit ad hoc, postea benedixit propter hoc. Ad hoc, in tempore; propter hoc, in aeternitate. Ad hoc benedixit ut bonum perficeretur; propter hoc benedixit, ut bonum
Abbreviated transcription (Latin):
bona illa ȩtͥna quȩ desid̾amus: ut
ẽ unmortalitas ⁊ cet̾a. quȩ in nob̾¬
iam ꝑ fidem subsistunt. in futuro
uͦ ꝑ exꝑientiam. Argumentũ non
inde: non possunt aliq̃n humana
unde scis partũ uirginis futurũ.¬
statum etiã electoꝵ ÷ non habeo ali¬
ud argumentũ. nisi quod credo in
quos d̃s nullomodo falleret cum
complenda. Est itaq fides sꝑanĩa¬
rum substantia rerum quantum
ad nos: argumentũ nõ apparen¬
tium. quantũ ad alios. S hac dif¬
finitione magis ostendicur effed
fidei qͣm qd̃ ip̃a sit. nec eriã om̃es
da non pret̾ita. sed futura tantum
contineat: quare sic diffiriri potest.
taria: supra opinionẽ ⁊ iufra scien¬
tiam constituta. Uolimtaria: quia
nem. quia plus ẽ cred̾e qͣm opinari.
ufra scientiam. quia minus ẽ credẽ
qͣm scire. iõ enĩ credimus. ut aliq̃n
sciamus.
iluad. Diiudicas aut̃ si facramẽtũ
hoc a cominunib cibis. dignitate.

Expanded text:
bona illa aeterna quae desideramus, ut bona illa aeterna quae desideramus, ut sunt immortalitas, et caetera quae in nobis per fidem jam subsistunt, in futuro per experientiam. Argumentum non inde, non possunt aliquando probet unde scis partum etiam statum electorum? non habeo aliud argumentum, nisi: Credo indquod Deus illos nullomodo falleret, cum complenda. Est igitur fides sperandarum substantia rerum, quantum ad nos; argumentum non apparentium, quantum ad alios. Sed hac deffinitione magis ostenditur effectus fidei, quam quod sit ipsa, nec etiam omnes da non praeterita, sed tantum futura contineat. Quare sic deffiniri potest fsupra opinionem et infra scientiam constituta. Voluntaria, quia nem, quia plus est credere, quam opinari; infra scientiam, quia minus est credere, quam scire. Ideo enim credimus, ut aliquando sciamus. ica. Dijudicas autem, si sacramentum hoc a communibus cibis dignitate,
Abbreviated transcription (Latin):
euotio ẽ feruor bone uolun¬
tatis. quem mens cohibere
non ualens certis manifestat indi¬
ciis. Hȩc diuiditur in tria. in zelũ.
⁊ compassionẽ. ⁊ beniuolentiam.
Telus est: dũ ꝓ amore iusticiȩ defen¬
sorem ultro se offert animus. calũp¬
niam ueritatis pati non sustinens.
Compassio est: q̃n iseriis aliorum
condolemus. Beniuolentia ẽ: qñ
ꝓmpta uoluntate beneficia rogata
sapientiam querunt: qd̾ non ob
aliud. sed ꝓpter se ip̃am querenda
ẽ sapientia. Nicħ melius ẽ sapiẽtia.
⁊ ideo indignus ẽ sapientia. qͥ aliuo
ꝑ ip̃am qͣm ip̃am obtinere uitendit.
qui non ut possideat. sed ut uenalẽ
ꝓstituat sapientiani querit. P ret̾
pientiam. queramus xp̃m. sec̃ non sc̃
iudas qui xp̃m quesiuit ut uenderet
nuit. quia uendidit. S sc̃e mulieres
ad sepulchrũ cum aromatib ueniẽ¬
tes. xp̃m quesierunt ⁊ inuenerunt.
tenuerunt ⁊ retinuerunt. quia nõ
querebant ut uend̾ent s ut possid¬
rerum sꝑandarum: argutentũ

Expanded text:
Devotio est fervor bonae voluntatis, quem mens cohibere non valens certis manifestat indiciis. Haec dividitur in tria, in zelum et compassionem, et benevolentiam. Zelus est, dum pro amore justitiae defensorem ultro se offert animus calumniam veritatis pati non sustinens. Compassio est, quando miseriis aliorum condolemus. Benevolentia est, quando prompta voluntate beneficia rogati sapientiam quaerunt, quod non ob aliud, sed propter seipsam quaerenda est sapientia. Nihil enim melius est sapientia, et ideo indignus est sapientia, qui aliud quam ipsam per ipsam obtinere intendit, qui non ut possideat, sed ut vaenalem prostituat sapientiam quaerit. Praeterpientiam, quaeramus Christum, sed non sicut Judas, qui Christum quaesivit ut venderet,nuit, quia vendidit. Sed sanctae mulieres ad sepulcrum cum aromatibus venientes Christum quaesiverunt et invenerunt, tenuerunt et retinuerunt, quia non quaerebant ut venderent, sed ut possidrerum sperandarum, argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
cudinis culpam susciꝑe
sp̃alit̾ affectau̾it. ⁊ inuenictis
noc mirũ quia illa affectacio
sp̾ał in iuria filii fuit. Eritis
inquid sicut dii scientes bonũ
ꝯmalum Quid ẽ filiꝰ dei. nnsi

Expanded text:
udinis culpam susciperspecialiter affectaverit, et invenietis nec mirum quia illa affectatio specialis injuria Filii fuit: Eritis, inquit, sicut dii scientes bonum et malum . Quid est Filius Dei nisi
Abbreviated transcription (Latin):
di maiora. Salutẽ inchoatã
spetamꝰ ꝑficiendam. Ut autẽ
salutem in choatã ꝑficias. ne¬
cesse ẽ ut uenias. Necesse ẽ ut
uenias ꝑtemet. ip̃m nec hoc
solum. s ut uenias ⁊̃ ꝑ spm
erat ut filiꝰ dei ueniret. necesse
debant hoc inquam ⁊ icirco
ingeminant. cũ clamant. Eus¬
tos qui denocte. custos quide
nocte. Uide quã sit necessarius
utͥusq aduẽtꝰ. Ex a̾uentu filii
credentiũ fides sundatur. ex
aduentu sp̃s scĩ sides fidelium
coufirmat᷑. Uuã eandẽq hoĩs
ut quid gͦ hõ iã. dubitet depla¬
cando patre. rũseiudeat in hoc
negocio duos eqͥpotentes cooꝑa¬
tores haberes Dicat gͦ custodiẽa
dicat custodituro hic ꝑsemet ip̃m.
cusꝑos qui denocte.

Expanded text:
di majora. Salutem inchoatam di majora. Salutem inchoatam speramus perficiendam. Ut autem salutem inchoatam perficias, necesse est ut venias. Necesse est ut venias per temetipsum, nec hoc solum, sed ut venias et per Spiritum erat ut Filius Dei veniret, necesse eret. Praevidebant hoc, inquam, et idcirco ingeminant cum clamant: Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Vide quam sit necessarius utriusque adventus. Ex adventu Filii credentium fides fundatur, ex adventu Spiritus sancti fides fidelium confirmatur. Unam eamdemque hominis Ut quid ergo homo jam dubitet de placando Patre cum se videt in hoc negotio duos aequipotentes cooperatores habere? Dicat ergo custodienti, dicat custodituro hinc per semetipsum, Custos quid de nocte
Abbreviated transcription (Latin):
denocte.Acsiꝑuisinuiacio¬
uem expͥmerent qͥ tantis deside¬
tioꝵ estib quererent Seimus
inquiunt filii dei uerbum al¬
tisimi scimꝰ qm̃ aduentus tuus
nob̾ẽ necessarius. s pet̾e nͥ presu¬
mimus Scimꝰ qm̃ satifattoo nr̃
pendet exincarnacione tua. pen¬
det exꝑassione tua s facis suuis.
nam boc qͥs hoc petere audeat.
quis postulare p̃sumat. nͥ suꝑ
hoc pͥus beneplatitũ tuum
ra certe creatori suo Eurgͥ
creatorem inuocando ñ dicit
creator. creator: Quis inquam
Certe quod eum creatorẽ. qd̾ eũ
dnm habebãt. cu minune cis
cũ omnibus erat. s qd̾ latam
ꝑdicionis uiam cummmunitet
tuiam ei p̾ferunt. quam ex eiꝰ
mun̾e acceꝑunt. Custos qui
denocte custos quide nocte.
ẽues qui nos denocte custodi¬
sti. nenos cũ ceteris caligo in¬
fidelitatis in uolu̾et. Tues qui
nos denocte custodisti. ne ma¬
licie frigꝰ caritatem urãm ex¬
tingͥet Beneficiencia inchoa¬
ca parat nob̾ fiduciam p̾sumẽ¬

Expanded text:
de nocte? Ac si per insinuatiode nocte? Ac si per insinuationem exprimerent quid tantis desideriorum aestibus quaererent. Scimus, inquiunt, fili Dei Verbum Altissimi, scimus quoniam adventus tuus nobis est necessarius, sed petere non praesumimus. Scimus quoniam satisfactio nostra pendet ex incarnatione tua, pendet ex passione tua; sed facis, si vis. Nam hoc quis petere audeat, quis postulare praesumat, nisi super hoc prius beneplacitum tuum ra certe Creatori suo. Cur igitur Creatorem invocando non dicit Creator, Creator. Quis, inquamCerte quod eum Creatorem Deum Dominum habebant commune eis cum omnibus erat; sed quod latam perditionis viam communiter tivam ei praeferunt quam ex ejus munere acceperunt. Custos, quid de nocte? Custos, quid de nocte? Tu es qui nos de nocte custodisti ne nos cum caeteris caligo infidelitatis involveret. Tu es qui nos de nocte custodisti ne malitiae frigus charitatem nostram exstingueret. Beneficentia inchoata parat nobis fiduciam praesumen
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs ignosc̾et. Ad maiorẽ gͥ
lapsi hoĩs głam ut possit
tesurgͥe ꝑiusticiam. pat̾
satisf.şcionem erigit.
filiꝰ eroluit. Sp̃s sc̃s semedium
inter ponit. Hecuia ħporta. salu¬
tis. Hic sũmꝰ. Hic singularis hu¬
mane restaurationis modus.
hoc itaq antiqͥ patres ñ solum
eniudeis uer̃ ⁊ exgentib mul¬
tuintelligebant. nam ĩ ip̃m id
ut dictũ ẽ tũ exinsita ratione.
tũ exdiuina reuelatione edocti
erant Sed qui hoc intelligebant.
⁊tñ suꝑ hoc ipso diuinumbene¬
neplacitum nesciebant: nullo
modo id pecere p̃sumebant.
Quis enuim unquã p̃sum̾et pe¬
nationem. redim̾et ppassionẽ.
quis inquam ħ pet̾e p̾suu̾et.
nͥ dei ꝓpositum suꝑ hoc prius
enliuina reuelatione cogtio¬
uissete Desiderabant tñ quod
pet̾e n̾audebant. Ad hoc anela¬
bant. in hoc suspirabant
ꝑꝑ hoc gemitibus ⁊ lacͥmis
dnm̃ interpellabant. &
estuantium desiderioꝵ cla¬
moribus ad ip̃m uociferabant

Expanded text:
sanctus ignosceret. Ad majorem igitur sanctus ignosceret. Ad majorem igitur lapsi hominis gloriam ut possit resurgere per justitiam, Pater satisfactionem exigit, Filius exsolvit, Spiritus sanctus se medium interponit. Haec via, haec porta salutis. Hic summus, hic singularis humanae restaurationis modus. Hoc itaque antiqui Patres non solum ex Judaeis, verum et ex gentibus multi intelligebant: nam in idipsum, ut dictum est, tum ex insita ratione, tum ex divina revelatione edocti erant. Sed qui hoc intelligebant, et tamen super hoc ipso divinum beneplacitum nesciebant, nullo modo id petere praesumebant. Quis enim unquam praesumeret penationem, redimeret per passionem. Quis, inquam, hoc petere praesumeret nisi Dei propositum super hoc prius ex divina revelatione cognovisset? Desiderabant tamen quod petere non audebant. Ad hoc anhelabant, in hoc suspirabant, propter hoc gemitibus, et lacrymis Dominum interpellabant, et aestuantium desideriorum clamoribus ad ipsum vociferabant.
Abbreviated transcription (Latin):
enciam ꝑrapinã obtin̾e uolu¬
it Pensate si potestis ex uno qͣ
ut filii sui inuitiam pater
uindicaret. filiꝰ ignosc̾et. Disce
homo qͥd sacias: disce qͥd fa¬
cẽ debeas. Disce ĩ ꝙͣ remutẽ ĩ¬
iuriã ꝓpͥã ulcisci alienã. fcce
parũ fuit filio di ut suã ig¬
uosct̾t uisi eandem ipsã⁊ aps
patrem erpiaret. Opietas stupenda.
caritas mestimabilis. Ut autem
contraria contrariis currentur
accendite quam cũgrłum quam
artificiosum iudetur ut qͥ puisi¬
pientiam ceciderat ꝑsapientiam
resurgat. Par fuit ut cui filsitas
suit causa ꝑdicionis ueritas fieret
uia salutis. Par fuit ut qͥ mortẽ
incurrerat ꝓu̾bum cdiaboli. ad
uitam recdiret ꝑuerbum dĩ Ex
p̾dictis itaq patet satis ut arbi¬
ari quam patͥ. nulli alii causam
hominis apud patrem erpiare
mag̾ congruebat quam filio.
Diuisit itaq interse summa
illa psonarum tͥnitas unus dẽ
negocium salutis humane.
ut unam eand̃q hoĩsculpam
pat̾ puniret. filiꝰ expiaret sp̃s

Expanded text:
e voluit. Pensate, si potestis, ex uno quam ut Filii sui injuriam Pater vindicaret, Filius ignosceret. Disce homo quid facias, disce quid facere debeas. Disce, inquam, remittere injuriam propriam, ulcisci alienam. Ecce parum fuit Filio Dei ut suam ignosceret, nisi eamdem ipsam et apud Patrem expiaret. O pietas stupenda, charitas inaestimabilis! Ut autem contraria contrariis curentur, attendite quam congruum, quam artificiosum videtur ut qui per insipientiam ceciderat, per sapientiam resurgat. Par fuit ut qui falsitas fuit causa perditionis, veritas fieret via salutis. Par fuit ut qui mortem incurrat per verbum diaboli, ad vitam rediret per verbum Dei. Ex praedictis itaque patet satis, ut arbiari quam Patri, nulli alii causam hominis apud Patrem expiare magis congruebat quam Filio. Divisit itaque inter se summa illa personarum Trinitas unus Deus negotium salutis humanae, ut unam eamdemque hominis culpam Pater puniret, Filius expiaret, Spiritus