comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat: Ecie alarum sonitꝰ qͥ pꝰ in paucis anima¬
libus fuit: iam nũc inppłis resonat. iã nunc mũ¬
di maltitudine̾ ad celeste desiderium penne uir¬
tutum leuant. Bene gͦ dicit᷑: &. audiebam sonu
alirum quasi sonum aquarum multarum: Qa
sicͣ p̃fati sumꝰ ille uirtutum sonus qͥ in aure dĩ
pͥerpaucis scĩs factꝰ eͣ. post modum ex aquis mul¬
tis. id. ẽ. ex innumerabilibus pͦpłis multiplicatꝰ:
De quo adhuc sono bene addet᷑ quasi sonũ
sublimis dei. Quid. e: quod alarum sonus in
lesti desiderio et ipse exaudit impletas: Ipse
et enĩ cͤat inscorum coidibꝰ amore: ẽt ipse ex a¬
mantib coidis suscipit pͣccm. Legationẽ suã¬
petrus fleuit amare. s tam̃ illic p̃mittit᷑ quia
iħc respex petrum. Uenit maria magdalene
post multas maculas culpe. ad pedes redempto¬
ris nr̃i cum lacͥmis. S quis illam infudit intꝰ.
nͥ qui benigne suscepit foris. Quis illam᷑ sacri¬

Expanded text:
ficiat? Ecce alarum sonitus, qui prius in paucis animaficiat? Ecce alarum sonitus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat, jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia, sicut pprius ex paucis sanctis factus est, postmodum ex aquis multis, id est, ex innumerabilibus est populis multiplicatus. De quo adhuc sono bene additur: « Quasi sonus sublimis Dei. » Quid est quod alarum sonus in coelesti desiderio, et ipse exaudit impletas. Ipse etenim creat in sanctorum cordibus amorem, et ipse ex amantibus cordibus suscipit preces. Bene Petrus flevit amare, sed tamen illic praemittitur quia Jesus respexit Petrum . Venit Maria Magdalene post multas maculas culpae, ad pedes Redemptoris nostri cum lacrymis ; sed quis illam infudit intus, nisi qui benigne suscepit foris? Quis illam ad lacry
Abbreviated transcription (Latin):
rum: Solent in sacro eloquio: ꝑ aquas
popłi designari: Unde ꝑ iohaunem di¬
citur Aque uero st̃ popłi: Iccirco
autem aqͥs popłs designatur. qͥa ⁊
in uita sonum habet ex tumultu
carnis. ⁊ cotidie defluit ex decursu
moitalitatis Ut autẽ sepe iam
diximꝰ: alȩ st̃ animaliũ. uirtutes sc̃oꝵ¬
audit quasi sonũ aquarũ multarũ.
nͥ qͦd ex omnipotentis dei pietate ale
illȩ uircutum ꝗͤ in paucis priꝰ scĩs so¬
nab̾ant. iam nc̃ p̾dicatione diffusa
in multorũ popłoꝵ conuersatione re¬
sonant: In carnato enĩ passo ac resur¬
gente dnõ. pauca pennata animalia
fuert̃: qͥa rari ualde extiterunt qͥ
cȩlestia desiderarent. ⁊ uirtutũ pen¬
nis se malta suspenderent: S ꝑͥ quã
diuinitatis eiꝰ p̾dicatio in mundo
diffusa ÷ qͣnti iam paruuli. qͣnti gra¬
uiores. qͣnti fortes iiuenes. qͣnti im¬
becilles. qͣntȩ conuerse peccatces.
ad celestia euolant. quis dicere quis estunare sus¬

Expanded text:
Solent in sacro eloquio per aquas, populi designari. Unde per Joannem dicitur: Aquae vero sunt populi . Idcirco autem aquis populus designatur, quia et in vita sonum habet ex tumultu carnis, et quotidie defluit ex decursu mortalitatis. Ut autem saepe jam diximus, alae sunt animalium, virtutes sanctoaudit, quasi sonum aquarum multarum, nisi quod ex omnipotentis Dei pietate illae alae virtutum, quae in paucis prius sanctis sonabant, jam nunc praedicatione diffusa in multorum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo ac resurgente Domino, pauca pennata animalia fuerunt, quia rari valde exstiterunt, qui coelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis ejus praedicatio in mundo diffusa est, quanti jam parvuli, quanti graviores, quanti fortes juvenes, quanti imbecilles, quantae conversae peccatrices, ad coelestia evolant, quis dicere, quis aestimare suf
Abbreviated transcription (Latin):
tandum gͦ: quis ordo seruat᷑. Suꝑ anmalia enm
firmanitum. suꝑ firmamͣtum thronꝰ. suꝑ thronũ
homo eȩ descͥbit᷑: quia et suꝑ sce̾s homines ad huc
in hac corruptione corꝑisuiuentes angłi. et suꝑ an¬
głos suꝑiores et deo prime angłice potestates. suꝑ
potestates uͦ deo ꝓrimas eleuatꝰ ẽ mediator dei et
bominum. homo rpistꝰ iħc. Si uͦ ut p̃misimus fir¬
mam̃ti nomine mediator dĩ et hominum ꝓ assũp¬
ta humanitate debet intelligi. quia sub uniꝰ no
minis appellatione solent ꝑ ꝓpħie spm multa sig¬
nari: uor suꝑ fu mamͣtum facta ẽ. que suꝑ bap¬
tiratum dñm de cęlo sonuit dicens. tu es filiꝰ meus

Expanded text:
tandum ergo qui ordo servatur. Super animalia enim tandum ergo qui ordo servatur. Super animalia enim firmamentum, super firmamentum thronus, super thronum homo esse describitur, quia et super sanctos homines adhuc in hac corruptione corporis viventes angeli, et super angelos superiores et Deo proximae angelicae potestates, super potestates vero Deo proximas elevatus est Mediator Dei et hominum homo mamenti nomine mediator Dei et hominum pro assumpta humanitate debet intelligi, quia sub unius nominis appellatione solent prophetiae spiritum multa signari, vox super firmamentum facta est, quae super baptizatum Dominum de coelo sonuit dicens: « Tu es Filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
tus hominis de suꝑ. Quid ꝑthront̃ nisi ille uirtu¬
tes angłice designant᷑. que ipsoᷤᷤ quoq angłos dig¬
nitate loci suꝑioris excedunt. Nam cum angłi m̃ti¬
i dicant᷑ et sepe angłi ad annuntranda quedam ho¬
mimbꝰ ueniant. throm missi administeriam mͣ̃tti
nunꝗͣ legunt᷑: quia eis longe sublimiꝰ creator om̃i¬
unti p̃sidet. Unde pauł apłs odines cȩlestium agimi¬
mim. quos adt̾ciũ cęlum raptꝰ uiderat. descbens. are
siue throni siue dominitioues. siue pͥncipitꝰ. siue po
testates: om̃ia ꝑ ipsum & in ipso creata sunt hronos
gͥ ante eoꝰ angłorum ordines dixit: quibꝰ illõ p̃latos ẽt
cognouit. Bene autẽ thronꝰ lapidi saphiro conꝑat᷑:
quoniam lapis saphirus aerium habet colorem. Hir¬
ttes gͦ celestes lapide saphiro designant᷑ quia
incelestibꝰ dignitate᷑ tenent. Suꝑ thronũ uͦ simi¬
litudo hominis: quia et suꝑ illas uircutes que et
ipsoᷤᷤ angłos antecedunt. nr̃i ẽ gła redẽptoris. No¬

Expanded text:
 Quid per thronum nisi illae virtutes angelicae designantur, quae ipsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt. Nam cum angeli nuntii dicantur , et saepe angeli ad annuntianda quaedam hominibus veniant, Throni missi ad ministerium nuntii nunquam leguntur. Quia eis longe sublimius creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines coelestium agminum quos ad tertium coelum raptus viderat describens, ait: « Sive thronitestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt . Thronos igitur ante eos angelorum ordines dixit, quibus illos praelatos esse cognovit. Bene autem thronus lapidi sapphiro comparatur, quoniam lapis sapphirus aereum habet colorem. Virtutes ergo coelestium lapide sapphiro designantur, quiin coelestibus dignitatem tenent. Super thronum vero similitudo hominis, quia et super illas virtutes, quae et ipsos angelos antecedunt, nostri est gloria Redemptoris. No
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidi: ꝙ cccidi infatiẽ meã. Quid ergo
de hoc uiro fieret. si ita ut ÷ eiꝰ głam uidis¬
set. qui similitudinẽ głe illiꝰ uidens sed
ferre non ualens cetidit: Qua inre cũ
magno merore pensare & considerare cũ
lacrimis debemꝰ: in qͣnta miseria & infir¬
mitate cecidimꝰ: qui ꝙ ipsũ bonũ ferre¬
non possumꝰ. ad quod uidendũ ereati
sumus. Est tam̃ & aliud qͦd de ꝓphete fac¬
to consideremꝰ. in nobis. Propħa enĩ mar¬
tẽplari in sacro eloquio. in celestibus mo¬
nitis. in p̃ceptis spalibus debemꝰ. Qui
cũ aliquid de dõ conspicimꝰ. in faciẽ mam
cadimꝰ : quia ex malis erubescimꝰ. quȩ nos me¬
ninimꝰ ꝑpetrasse. Ibi enĩ cadit homo: ubi con¬
funditur. Unde & paulus quasi quib dã in¬
fatie iacentib dicebat. Quẽ gͦ fructũ abuis¬
tis tunc in illis in quib nunc erubescitis: Ee
ce celestis grẽ dono largiente. obuolutũ myste¬
tiis libri initiũ iherechiel ꝓphete discussimꝰ.

Expanded text:
Et vidi, et cecidi in faciem meam. 32. Quid ergo de hoc viro fieret, si ita ut est ejus gloriam vidisset, qui similitudinem gloriae illius videns, sed ferre non valens, cecidit? Qua in re cum magno moerore pensare et considerare cum lacrymis debemus in quantam miseriam et infirmitatem cecidimnon possumus, ad quod videndum creati sumus. Est tamen et aliud quod de prophetae facto consideremus in nobis. Domplari in sacro eloquio, in coelestibus monitis, in praeceptis spiritalibus debemus. Qui cum aliquid de Deo conspicimus, in faciem nostram cadimus, quia ex malis erubescimus, quae nos meminimus perpetrasse. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam jacentibus dicebat: « Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? 33. Ecce coelestis gratiae dono largiente, obvolutum 1250 mysteriis libri initium in Ezechiel propheta discussimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut nillo mloxo intt̾rupta uideat᷑ Ham si ita dispomi¬
t̃ at locus uacus ꝑ quẽ hostis poslet ingrti dimitat᷑.
sumoꝑe necesse est ut ꝑ karitat̃e sẽꝑ uniti atq con¬
stricti. ce ut ñ iͣ int̾rupti ꝑ discordiã inueniam᷑.

Expanded text:
ta, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponita, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponitur, ut locus vacuus, per quem hostis possit ingredi, dimittatur, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti, atque constricti, et nunquam interrupti
Abbreviated transcription (Latin):
lecte descͥbit᷑ ut dicat᷑ pulchra es amica mea. suauis
et decora sic̃ iherłm: t̃ribił ut castrorum acies ordinita.
patria celestiꝰ expͥmit᷑. scã excdia suauuis et decora ut
iherłm dicit᷑. quia eiꝰ uita et desid̾ium tusioni iam
pacis intime conparat᷑: ut inco quod auctorem su¬
um diligit. qđ eius speciẽ uidere concupiscit. de
qͦ scͥptum ẽ. in qu̾e desid̾rant angłi prospicere. ꝑ
ipsa iam amoris sui desid̾ia angłis simił dicitur.
Que quanto dõimabił efficit᷑. tanto agit ut ma¬
lnͤis sp̃itibus tribilis fiat. Qualit᷑ aut̃ sit tͣribilis
subiuncta conꝑacione ostendit᷑: dẽ ut castioium aci¬
es ordinata. luid ẽ qđ sc̃a eccłia hostibus suis ut caft᷑
rum acies fit timenda: Non eiĩ amagno intellectu
uacat isti conꝑatio: et icͥco ełt subtilit᷑ intucuda.
Scimus ec constit. quia caftͦrum acies tunc hostibus
tͣribis ostendit᷑: quando fucrit costipata atq denisa¬

Expanded text:
lectae describitur, ut dicatur: Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castpatria coelestis exprimitur, sancta Ecclesia suavis et decora ut Jerusalem dicitur, quia ejus vita et desiderium, visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut castrorum acies ordinata . Quid est qorum acies, est timenda? Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco 281 est subtiliter intuenda. Scimus, et constat, quia castrorum acies tunc hostibus suis terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata, atque densa
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã ex uerbis ꝓpħicis descͥpsisset adiungit
dicens. hec dicrit ysaias qͣndo uidit głam
eiꝰ. ꝙ loquutꝰ ÷ de eo. Et si ierechiel non
iste similitudinẽ głe. & ille eiꝰ głam uidisse
describitur: S cũ ioħ̾s eũgłista priꝰ mira¬
cła redemptoris nr̃i narrauit: atq infide

Expanded text:
s descripsisset, adjungit dicens: « Haec dicit Isaias quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo . » Et si Ezechiel non iste similitudinem gloriae, et ille gloriam vidisse describitur? Sed cum Joannes evangelista prius miracula redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidelie⁊ ostẽdat᷑ qͥa qͣntalib⁊ se inten¬
tiõe mens humana tetendeꝵit
etiam si iam fantasias inmaginum corꝑa¬
uum cogitatione cõpescat si iam om̃s ecl¬
tam̃ in carne mortali posita udere głã
dĩ ñ ualet sic̃ ẽ. s. quicquid de illa est qd
in inͣte resplendet. similitudo et ñ ipsa est.
lum fuerat: dicebat uidanꝰ nẽ ꝑ specłm¬
& in enigmate. Qua uire ñ deipicienda

Expanded text:
Ut videlicet ostendatur quia quantalibet se intentione mens humana tetenderit, etiamsi jam phantasias imaginum corporalium a cogitatione compescat, si jam omnes ctamen in carne mortali posita videre gloriam Dei non valet sicut est. Sed quidquid de illa est quod in mente resplendet, similitudo, et non ipsa est. lum fuerat dicebat: Videmus nunc per speculum in aenigmate . 31. Qua in re non despicienda
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ essentialit᷑. deus suꝑ om̃ia.ẽ. It gͦ ostenderet xpͣm
ẽȩ memorauit. Quia et electꝰ quisq sic̃ pͣmisimꝰ. ł in
eremplo iusticie prerogando positꝰ dici deus potest
s int̾om̃ia: qm nuncupatiue deus. Ap̃s aut̃ dens
.ẽ. siꝑ om̃ia: quia naturalit᷑ deus. quẽ gͦ deuͣ pau
lus suꝑom̃ia. hunc hie rechiel ꝓpħa deum subli¬
quia ad huc adicit᷑. quasi sonum sublimis dĩ. etiar
hoc intelligere possumꝰ. quod futm electis om̃ibꝰ sci¬
mus. Alarum enĩ sonitꝰ sic̃ diximus fuit in p̾dicato¬
ribus sc̃ĩs: aquarum sonitꝰ. in conu̾sis & sequentibꝰ p̾pliᷤ
S ud̾e ibse sonitꝰ erit qnͣq sonitꝰ sublius dĩ. quia
multitudo q̃ nunc ad fidẽ ꝑ scõs doctores tͣhit᷑. qnͣq
incelestẽ patͥam ꝯgregat᷑ ut ibi om̃s electi sine fi¬
ne landent. cum uiderint sine fine quẽ laudent.
Et quia tunc ꝑfecte corpꝰ redemptoris nr̃i efficit᷑ oi̾s
multitudo scorum uixta pauli uocẽ dicẽtis. et ipsa

Expanded text:
omnia est. Ut ergo ostenderet Christum esse memoravit, quia et electus quisque, sicut praemisimus, vel in exemplo justitiae praerogando positus dici Deus potest, sed inter omnia, quoniam nuncupative deus; Christus autem Deus est super omnia, quia naturaliter Deus. Quem per omnia, hunc Ezechiel propheta Deum sublime» quia adhuc additur, « quasi sonum sublimis Dei, etiam hoc intellegere possumus, quod futurum electis omnibus scimus. Alarum enim sonitus, sicut diximus, fuit in praedicatoribus sanctis, aquarum sonitus in conversis et sequentibus populis. Sed idem ipse sonitus erit quandoque sonus sublimis Dei, quia multitudo, quae nunc ad fidem per sanctos doctores trahitur, quandoque in coelestem patriam congregabitur, ut ibi omnes electi sine fine laudent, cum viderint sine fine quem laudent. Et quia tunc perfecte corpus Redemptoris efficitur omnis multitudo sanctorum, juxta Pauli vocem dicentis: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
beraret. Bene gͦ iste alarũ sonis quasi sonꝰ fubli¬
mis dĩ dicit᷑. quia quicquid in scorum iurtictibꝰ
do ds mincupatiue aliquando essentialit̾ dicit᷑.
tluncupatiue enĩ dicit᷑ sicut scͥptum. ẽ. Eccȩ ꝯsti
tii te dm̃ phataonis. Et sic moyses ait. si quis hoc
Pillud fccenit: applica illum ad deos uidelicet ad
saẽlotes. Qui rursum dic. Diis ñ dethes. id ẽ sac̃do¬
tib. Et scut psalmista ait. dcus stetit ins nago¬
tt̃ detr um: inmedio aut̃ deos disceruit. Estentia¬
it̃ aut̃ deus dicit᷑ sic̃ ipse admoy sen dicit E go
sum deus patͥs tui ab rahum. deus ysaac deus si¬
rob. Nnde paulus apłe uolens nuncupatiuum di
nom̃ abessentiali discernere: d̾ redemptore nr̃o
lo cit᷑.ẽ dicens. Quoram patres et exquilꝰ xp̃s se¬
cundum catiẽ. dui c̃ suꝑ om̃a. deus bñdiet᷑ in

Expanded text:
um sonus quasi sonus sublimis Dei dicitur, quia quidquid in sanctorum virtutibus ando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut scripttuite Deum Pharaonis. Et sicut Moyses ait: Siquis hoc vel illud fecerit, applica illum ad Deos, videlicet ad sacerdotes. Qui rursum dicit: Diis non detrahes, id est sacerdotibus. Et sicut Psalmista ait: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat . Essentialiter autem Deus dicitur, sicut ipse ad Moysen dicit: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob . Unde Paulus apostolus volens nuncupativum Dei nomen alocutus est dicens: Quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in
Abbreviated transcription (Latin):
iam loquaris. Ego aut̃ ꝓfiteor quia &¬
simutus esses. ñ de futura tͥ uerba.
qͥbus martinũ facundo ore loquere¬
riᷤᷤ. sicut zachariȩ in ioħis nomine lui¬
gua resoluta est. Ceterũ cum sis scolas¬
ticus. hoc ipsum quasi scolasticus artifi¬
ciose facis: ut excuses imperitiã. qui
exuberas eloquentia. S neq monachũ
tam astutũ: neq gallum decet esse tã
callidũ. Uerum aggredere potiꝰ. & qͦd
te manet explica. Nimiũ enĩ dudum
alias res agentes. consumimꝰ tempus:
net. non multũ de uicina nocte suꝑ¬
ẽẽ. Deinde cum paululũ om̃s conticu¬
issemus: gallus ita cepit. Cauendũ
mͥ in pͥmis ẽẽ arbitror: ne ea de marti¬
ni uirtutib repetam. quȩ in libro suo
sulpicius iste memorauit. Unde pͥma
illius int̾ militandũ gesta pretereo:
neq ea attigam quȩ laieus egit ac
monachus: nec uͦ audita ab alis¬

Expanded text:
m loquaris. Ego autem profiteor, quia, etiamm loquaris. Ego autem profiteor, quia, etiamsi mutus esses, quibus Martinum facundo ore loquereris, sicut Zachariae in Iohannis nomine lingua resoluta est. ceterum cum sis scholasticus, hoc ipsum quasi scholasticus artificiose facis, ut excuses inperitiam, quia exuberas eloquentia. sed neque monachum tam astutum neque Gallum decet esse tam callidum. uerum adgredere potius et quod te manet explica: nimium enim dudum alias res agentes consumimus tempus, net, non multum diei uicina nocte superesse. Deinde cum paululum omnes conticuissemus, Gallus ita coepit: cauendum mihi inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea adtingam, quae laicus egit ac monachus: nec uero audita ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
qui plura nouerit. Neq enĩ ignorare
potuit magistri facta discipulus. Et
qͥ ñ immerito istam uicem ñ solũ mar¬
tino. s etiam nobis debeat. ut quia
ego iam librum edidi. ac tu hactenꝰ
orientaliũ gesta memorasti. istã demũ
necessarii sermonis hystoriam gallus
euoluat. quia ut diri & nobis debet
gallus licoe impar sim tanto one¬
ri: dam̃ relatis suꝑius a postumiano
obedientiȩ cogor exemplis ut munꝰ
istud qͦd imponitis ñ recusem.S dũ
cogito me hominẽ gallum int̾ aqͥta¬
nos uerba facturũ: uereor ne offen¬
dat ur̃as nimiũ urbanas aures ser¬
mo rusticior dudietis me tam̃ ut gor¬
tonicũ hominẽ: nichil cum fucoaut
coturno loquentẽ. Nam sitribuitis¬
mͥ martini me eẽ discipulũ: illud&̃.
concedite ut mͥ liceat exemplo illius
manes sermonum phaleras & u̾boꝵ
ornam̃ta comtẽpnere. Tu uͦ inquit
postumianus uł celtice aut si mauis
gallice loquere: dum modo martinũ¬

Expanded text:
qui plura noverit neque enim ignorare qui plura noverit neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus, et qui non immerito istam vicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat; ut, quia ego jam librum edidi, ac tu hactenus Orientalium gesta memorasti, istam demum necessarii sermonis historiam Gallus evolvat: quia, ut dixi, et nobis debet Gallus, licet impar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano obedientiae cogor exemplis, ut munus istud quod imponitis, non recusem: sed dum cogito, me hominem Gallum inter Aquitanos verba facturum, vereor ne offendat vestras nimium urbanas aures sermo rusticior. Audietis me tamen ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno loquentem: nam si mihi tribuitis Martini me esse discipulum, illud etiam concedite, ut mihi liceat exemplo illius inanes sermonum phaleras et verborum ornamenta contemnere. Tu vero, inquit Postumianus, vel Celtice; aut, si mavis, Gallice loquere, dummodo jam Martinu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ regio ista nr̃orum: quȩ tantum
uirũ cum in ꝓrimo habuerit. nos¬
se ñ meruit. Nec cam̃ huic cͥmini
miscebo populares. Soli illũ clerici.
soli nesciunt sacerdotes. Nec imine¬
rito nosse illum inuidi noluerunt:
quia si uirtutes illius nossent. sua
uitia cognouissent. Horreo dicere
qͦd nuꝑ audiui infelicẽ dixisse nescio
quẽ: de in illo libro tuo plura m̃titũ.
Non ẽ hominis uox ista: sed diaboli
Nec martino in hac parte detrahit᷑.
s fidei euangłii derogat᷑. Nam eum
dñs ipse testatus sit. istiꝰ modi opera
quȩ martinus impleuit. ab om̃ibus
fidelibus ee facienda: qui martinũ
non credit ista fecisse. ñ credit xp̃m
ista dixisse. S infelices degeneres. som¬
nolenti. quȩ ipsi facere ñ possunt. fac¬
ta ab illo erubescunt: & malunt illiꝰ
negare uirtutes. quam suam inerci
dudum desidero: residua martini
oꝑa contere. At ego inquam. Arbitror
rectius istud a gallo eẽ poscendũ: qͥppe

Expanded text:
est regio ista nostra, quae tantum est regio ista nostra, quae tantum virum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. Nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes. Nec immerito nosse illum invidi nolueruquia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae Mfidelibus esse facienda; qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. Sed infelices, degeneres, somnolenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt: et malunt illius negare virtutes, quam suam inertiadudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe
Abbreviated transcription (Latin):
laudandus est. qui sũma p̾ditus
potestate tam religiosam ad reue¬
rentiã beati iuri ostenderit uolun¬
tatem. Memini uincenciũ p̃fectũ
iurum egregium. & qͦ nullus sit
intra gallias omĩ uirtutũ genere
p̃stantior: dũ turonos preteriret.
a martino sepuis poposcisse. ut ei
iurum altioris ingenii ne
thoc uanitas atq inflatio sub¬
e noluisse. Ergo fatearis neces
in martio om̃ium illoꝵ quos
Aumerasti. fuisse uirtutes: mar¬
tini aut̃ in illis om̃ib ñ fuisse. Quid
tu inquit postumianus ita mecum:
nachos predicabo. laudabo anacho¬
ritas. mirabor heremitas: martinũ
semꝑ excipiam. Non illi ego quenꝗͣ.
audebo monachorum certe ñ episco¬
porum quẽpiam comꝑare. Hoc
egyptus fatet᷑. hoc syria. hoc ethiops
comperit: hoc indus audiuit. hoc
parchus & persa nouerunt. Nec
ignorat armenia: bosphorus exclu¬
sa cognouit. Et postremo si qͥs aut
fortunatas insulas. aut glacialem
frequentat occeanũ. Quo miserior

Expanded text:
laudandus est, qui summa praeditus laudandus est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reverentiam beati viri ostenderit voluntatem. Memini Vincentium praefectum, virum egregium et quo nullus sit intra Gallias omni virtutum genere praestantior, dum Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei atur; sed virum altioris ingenii, ne qua ex hoc vanitas atque inflatio obreperet, noluisse. Ergo fatearis necesse est, in Martino omnium illorum quos enumerasti, fuisse virtutes; Martini autem in illis omnibus non fuisse. XXVI. Quid tu, inquit Postumianus, ita mecum? nachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas; Martinum semper excipiam: non illi ego quemquam audebo monachorum, certe non episcoporum quempiam comparare. Hoc Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops comperit, hoc Indus audivit, hoc Parthus et Persa noverunt, nec ignorat Armenia; Bosphorus exclusa cognovit, et postremo si quis aut fortunatas insulas, aut glacialem frequentat oceanum: quo miserior
Abbreviated transcription (Latin):
mine retulisti mortuũ suscitatũ. Quo
tino neminẽ conferendũ. Nam si am¬
mirandum ẽ qͦd illũ egyptiũ flãma
non atcigits
pescuit. Quod si illũ conferas
inmundis spiritibꝰ obsessos
imꝑio. aut etiam fimbriarũ i¬
te curabat: ne in hac quidẽ parte
inferiorem fuisse martinũ. multado¬
cumenta sunt. Sietiã ad illum recur¬
ras qui setis suis ꝓueste contectus pu¬
tabat᷑ ab am głis usitari: cũ isto an¬
głi cotidie loquebantur. Iam uero
aduersus uanitatem atq iactantiã
ita sp̃m inuictum gessit. ut illa ui¬
cia fortiꝰ nemo contempserit. cũ qͥdẽ
inmundis spiritib afflatos absens
plerũq curauerit.: nec solum comi¬
tib aut prefectis. s ipsis etiã regib
imꝑaret. Minimũ id quidem ĩ illis
uirtutib: sed credas uelim ñ solũ
uanitati s causis etiam atq occasi¬
onibus uanitatis. neminẽ fortius
repugnasse. Parua qͥdem s ñ p̃tere¬
unda dicturus sum. quia & ille

Expanded text:
mine retulisti mortuum suscitatum: quo mine retulisti mortuum suscitatum: quo tino neminem conferendum. nam si admirandum est, quod illum Aegyptium flamma non adtigit, rpentium venena compescuit. Quod si illum conferas qui immundis spiritibus obsessos verbi imperio ac etiam fimbriarum virtute curabat; ne in hac quidem parte inferiorem fuisse Martinum multa documenta sunt. Si etiam ad illum recurras qui setis suis pro veste contectus putabatur ab angelis visitari; cum isto angeli quotidie loquebantur. Jam vero adversus vanitatem atque jactantiam ita invictum spiritum gessit, ut illa vitia fortius nemo contempserit; cum quidem immundis spiritibus afflatos absens plerumque curaverit, nec solum comitibus aut praefectis, sed ipsis etiam regibus imperaret. Minimum id quidem in illius virtutibus; sed credas velim, non solum vanitati, sed causis etiam atque occasionibus vanitatis neminem fortius repugnasse. Parva quidem, sed non praetereunda dicturus sum: quia et ille
Abbreviated transcription (Latin):
dec&. in iqua illũ cum heremitis ł
etiam anachoritis conditione con¬
ferri. Illi enĩ ab omĩ impedimento
liberi. cęlo tantum atq angłis cestib
plane ãmirabilia docent᷑ oꝑari: iste ĩ
medio cȩtu & conu̾sacione popłorũ.
int̾ clericos dissidentes. int̾ episcopos
seiuentes. cũ fere cotidianis scanda¬
lis hinc atq inde p̾meretur. in erpug¬
nabili tam̃ aduersus omĩa uirtute
fundatus. stecit. & tanta oꝑatus est.
quanta ne illi quidẽ quos a te audiui¬
mus ee in heremo uł fuisse fecerunt.
Ac si illi paria fecissent: quis uidex
tam eẽt iniuistus. ut ñ istũ ee potio¬
rem merito udicaret: Puta enim
istum fuisse militẽ qͥ pugnauerit ĩ
iniquo loco & tam̃ uictor euaserit:
illos aũt eque conpone militib qͥ ex
equo loco aut etiã de suꝑiore certa¬
uerint. Quid gͥ. Et si om̃uim una
uictoria est: ñ potest omium ẽẽ par
głia. Et tam̃ cũ plura retuleris: a ne¬

Expanded text:
decet, iniqua illum cum eremitis uel decet, iniqua illum cum eremitis uel etiam anachoretis condicione conferri. illi enim ab omni inpedimento liberi, caelo tantum adque angelis testibus, plane admirabilia docentur operari: iste in medio coetu et conuersatione populorum, inter clericos dissidentes, inter episcopos saeuientes, cum fere cotidianis scandalis hinc adque inde premeretur, inexpugnabili tamen aduersus omnia uirtute fundatus stetit et tanta operatus est, quanta ne illi quidem, quos ante audiuimus esse in eremo uel fuisse, fecerunt. ac si illi paria fecissent, quia iudex tam esset iniustus, ut non istum esse potiorem merito iudicaret? puta enim istum fuisse militem, qui pugnauerit in iniquo loco et tamen uictor euaserit, illos autem aeque conpone militibus, sed qui ex aequo loco aut etiam de superiore certauerint. quid ergo? etsi omnium una uictoria est, non potest omnium esse par gloria. tamen cum praeclara retuleris, a ne
Abbreviated transcription (Latin):
dirissem. & ab illo & a multis fr̃ib
hec mͥ iniuncta legatio est: ut si ũꝗͣ
t̾ras istas te incolumi contigissem.
ea te supplere cõpellerem. quȩ in illo
libro tũo de uirtutib beati uiri ꝓfes¬
sus es te preterisse. Age ergo qͥa ñ illa
a te audire desidero. quȩ scͥpta suf¬
ficiunt: illa quȩ tu ꝓpter legentiũ
ut credo fastidium p̃teristi: multis
id una mecum a te poscentib expli¬
cent᷑. Equidẽ postumiane unquã.
cũ te iã dudũ de sc̃orum uirtutib
intentus audirẽ. tacitis ad mar¬
tinum meũ cogitacionib recurre¬
bam: merito ꝑspiciens omĩa illa quȩ
singuli diuersa fecissent. ꝑ unũ istũ
facile cõpleta. Nam cum excelsa retu¬
leris. qͦd mͥ dixisse liceat pace sc̃orum:
nichil a te penitus audiui in quo
martinus ẽet inferior.
ed sicut nulliꝰ ũꝙͣ cum illiꝰ uiri
meritis. ꝓfiteor conferendã esse
uirtutem. ita & illud animadũti

Expanded text:
dixissem, et ab illo et a multis fratribus dixissem, et ab illo et a multis fratribus haec mihi iniuncta legatio est, ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis id una mecum a te poscentibus explicentur. Equidem, Postumiane, inquam, cum te iam dudum de sanctorum uirtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa, quae singuli diuersa fecissent, per unum istum facile conpleta. nam cum excelsa retuleris, quod mihi dixisse liceat pace sanctorum, nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset inferior. sed sicut nullius umquam cum illius uiri meritis profiteor conferendam esse uirtutem, ita illud animaduerti
Abbreviated transcription (Latin):
postumianus inquit: neq ũꝗͣ
a dextera mea liber ille discedit.
Nam si agnoscis. aperit librũ qui¬
sub ueste latebat: en ipsum. hic mͥ
inquit t̾rȩ ac mari comes: hic in
peregrinatione tota socius & conso¬
lator fuit. S referam tibi plane qͦ
liber iste penetrauerit. & qd nullus
fere in orbe t̾rarum locus sit. ubi
ñ materia tam felieis hystorie ꝑ¬
uulgata teneatur. Primus eũ roma¬
nȩ urbi uir studiosissimꝰ tui pauli¬
nus inuerit: Deinde cũ tota certatĩ
urbe raperetur. erultantes libra¬
rios uidi. qͦd nichil ab his questuo¬
sius haberetur: siquidẽ nichil illo
ꝓmptiꝰ nichil cariꝰ uenderet᷑. Hic na¬
iuigationis meȩ cursum longe aute
preg̃ssus: cum ad affricam ueni iã
ꝑ totam cartaginẽ legebat᷑. Solus
eum ille cyrenensis presbit ñ habe¬
bat: s me largiente descͥpsit. Nã qͥd
ego de alexandria loquar.: & ubi pęne
menphitica regna transiuit. Hunc
ego in heremo a quodam sene legi
uidi. Cui cũ me familiarem tuũ eẽ

Expanded text:
Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste discedit. nam si agnoscis, ecce — et aperit librum, qui ueste latebat - en ipsum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnMemphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse
Abbreviated transcription (Latin):
atq exposionis uirtute collata:
lector meus in recõpensatione ͤ s u¬
ꝑat. si cũ ꝑ me uerba accipit. ꝓͥ
corpus a gregorio quarto sedis
apłice p̃sule post annos circit̃
constructis absi b sicuti modo cer¬
nitur. sub altare sui nominis collocat᷑
quo eius anmuersaria sollempnitas
cunctis certatĩ ꝑ nactantib uenera¬
tione gratissima celebratur: in qua
palliũ eiꝰ .a. filacteria.s balteus consue

Expanded text:
atque expositionis virtute collata, atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si, cum per me verba accipit, procorpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circiterconstructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus e
Abbreviated transcription (Latin):
.&. bona que nos hab̾e eredimus.
pura bona esse nequaquã possunt.
S hoc mͥ oꝑe p̃ciũ eredo: quod fr̃nis
aurib om̃e qđ in me latent̃ ipse
rep̃hendo inc unctant᷑ aꝑio. Quia
enĩ ex ponendo quod sensi non celaui:
confitendo non abscondo qđ patior.
ꝑ expositione patefeci dona: ꝑ confes¬
sionẽ detego uulnera. & q in hoc
tam magno humano geuere nec par¬
ui desunt. qui dictis meis debeant
instrui: nec magni desunt. qͥ cog¬
nitȩ mee debeant infirmitati mi¬
sereri: ꝑ hec utraq aliis frĩb qͣn¬
tũ possũ cur̃ã confero: ab aliis quȩ¬
ro. Iilis dixi exponendo qđ faciant.
istis apperui confitendo qđ par¬
cant. Illis uerboꝵ medicam̃ta ñ sub¬
traho: istis lacerationẽ uulnerũ ñ
abscondo. Igit᷑ queso ut qͥsqͥs hec
legerit: apud districtũ iudicem
solaciũ mͥ orationis suȩ impendat:¬
& omne qđ in me sordidũ dep̃hen¬
dit fletib diluat: Orationis autẽ

Expanded text:
et bona quae nos habere credimus et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvi desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nlã ad me intͥnsecꝰ rediens. pꝰ positis uer¬
boꝵ folus. pꝰpositis sententiarũ ramis.
dũ ipsã subtilit̾ radicẽ meȩ intentiõis
inspicio do quidẽ ex ea me placẽ sũmo¬
ꝑe uoluisse cognosco.S eidẽ intentiõi
qua do placere studeo: furtĩ se nescio
qͥmͦ intentio humanȩ laudis inter se¬
rit. Qđ cũ iã postinodũ tardeq dis¬
enĩ sepe intentionẽ nram dũ ante di
oculos recte incipitur: occultȩ sub
init᷑. s in ipso esu dũ furtĩ gula sub¬
ripit. edendũ. delectatio ꝑmiscetur.
Unde plerũq contingit: ut refectio¬
nẽ corporis quã salutis causa cepimꝰ:
causa uoluptatis expleamus. faten¬
dũ est gͥ qd rectã quidẽ intentionẽ
nrãm que soli do place̾ appetit: non¬
nũquã intentio minꝰ recta que de
donis di placere hominib
querit. insidiando comitat᷑
quis int̾ ista remanet salutis locus.
quando & mala nr̃a pura mala sunt:

Expanded text:
Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verNam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere placere voluisse cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque disenim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjusumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subripit, edendi delectatio permiscetur; unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus. Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitaturquis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: infirmitatẽ suã qualit̃ coti¬
die cognouerit. in extremo libro
moraliũ manifestat cũ dicit. Exple¬
to itaq hoc oꝑe: ad me mͥ uideo ẽẽ
redeundũ. Multũ quippe mens nr̃a
etiã cũ recte conatur: extra semet¬
ipsã spargit᷑. Integritatẽ nãq ani¬
mi. dum cogito uerba qualit̾ ꝓfe¬
rantur: quia trahunt extrinsecus
minuunt. Igitur a publico locitt¬
onis redeundũ est ad curiã cordis: ito
qua siin quodã concilio consultationis
ad meipsũ discernendũ conuocẽ. co¬
gitationes mentis: quatinus ibi uideã
ne aut in caute mala. aut bona ñ bene
direrĩ. Tunc enĩ benedicit᷑ bonũicũ
is qͥ dicit soli ei a qͦ acceꝑit. appetit pla¬
cere qđ dicit: &. quidẽ mala me aliqͣ¬
&. si dixisse ñ inuenio. tam̃ qr omni¬
no ñ direrĩ ñ defendo. Bene uͦ siqua
diuinitꝰ accipiens dixi: meo uidelicet
uicio munus me bene dixisse ꝓfiteor.

Expanded text:
tus est infirmitatem suam cotus est infirmitatem suam cognoverit, in extremo libro Moralium manifestat, cum dicit: « Expleto itaque hoc opere, ad me mihi video esse redeundum. Multum quippe mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor.
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur esse faciendũ: qr hoc qđ uos
ꝓ caritate facitis. possunt quidã qͣn¬
tũ ad mȩȩ̃ uanȩ głȩ deputare. Ideoq
corã extraneis antiqͦrũ dicta legite: ex
qͦrũ auctoritate ualeant qui audiunt
informari. Item ioħi subdiacono ra¬
uenne post multa. Illud inquit qd̾
ad me quoꝵdam relatione ꝑlatũ est.
quia reuerentissimus fr̃ & coep̃s m̃s
marinianꝰ legi cõmenta beati iob pu¬
blice ad uigilias faciat. non grate susce
rudib auctorib impedim̃tum ma¬
gis quã ꝓuentũ generat. S dic ei ut
c̃om̃ta p̃salmoꝵ legi ad uigilias faciat:
que mentes scłariũ ad bonos mores
p̃cipue informent. Neq enĩ uolo dũ
in hac carne sũ: si qua dixisse me coñ
tigit. ea facile hominib innotesci
uanta sane consideratione
gregorius ad culmen regiminis
humilit̃ ꝑuenisse : ad hoc ꝑueniens
bene uirisse. bene uiuendo recte
docuisse. satis ut opinor monstra¬

Expanded text:
videtur esse faciendum, quia hoc quod vos videtur esse faciendum, quia hoc quod vos pro charitate facitis, possunt quidam, quantum ad me est, vanae gloriae deputare. Ideoque coram extraneis antiquorum dicta legite, ex quorum auctoritate valeant qui audiant reformari. » Item Joanni, subdiacono Ravennae, post multa: « Illud, inquit, quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverentissimus coepiscopus meus Marinianus legi coblice ad vigilias faciat, non grate susceprudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. Neque enim volo dum in hac carne sum, tigit, ea facile hominibus innotesci. » 79. Quanta sane consideratione Gregorius, qui ad culmen regiminis humiliter pervenisse, ad hoc opus perveniens bene vixisse, bene vivendo recte docuisse, satis, ut opinor, monstra
Abbreviated transcription (Latin):
tactus est uulnere: ut odorẽ suarũ
uirtutũ tanto latius spargeret. qͣnto
more aromatũ melius er incensione
fraglaret. Quo scemate ipse qui hoc
dixit. beatus papa gregorius sepissi¬
me usus fuisse cognoscitur. & huiꝰmo¬
di orationes esse reor. quas ieronimꝰ
concinnas rethoꝵ declamationes ap
I non solũ facindiȩ suȩ redolentiam
contempnebat: uerũ etiã in cõpara¬
tione tractatus alterius dictatũ suũ
furfurẽ nominans. libros suos legi
quã diu uiueret uehementissime
ꝓhibebat: innocentio p̃fecto affrice
int̾cetã scribens. Qd̃ in expositione
scĩ iob. tnͣsmitti uobis codicẽ uoliuistĩ.
ur̃o omĩno studio congaudemus.
qm̃ illi rei eminentiã uram studere
curis disꝑsos recolligat. S si deli¬
tioso cupitis pabulo saginarybeati
parationẽ siliginis illiꝰ nr̃m furfu¬
scripsisse me memini fr̃nitas ur̃a ad
mensam suã cotidie corã extraneis¬
antiquoꝵ legi faciat. quod mͥ non

Expanded text:
tactus est vulnere ut odorem suarum tactus est vulnere ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex intentione fragraret. Quo schemate ipse, qui hoc dixit, beatus papa Gregorius saepissime usus fuisse cognoscitur; et hujusmodi orationes esse reor quas Hieronymus concinnas rhetorum declamationes app non solum facundiae suae redolentiam contemnebat, verum etiam in comparatione tractatus alterius dictatum suum furfurem nominans, libros suos legi quamdiu viveret vehementissime prohibebat, Innocentio praefecto Africae inter caetera scribens: « Quod in expositione sancti Job transmitti vobis codicem voluistis, vestro omnino studio congaudemus: quoniam illi rei eminentiam vestram studere curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beatparationem siliginis illius nostrum furfuscripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis legi faciat. Quod mihi non
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. minori plenitudine spicarũ
grana turgescunt. Unde & ipsã lo¬
quendi artẽ quã magisterium dis¬
ciplinȩ exterioris insinuant serua¬
re despexit. Nam sicut huiꝰ qͦq eplȩ
sitionẽ casum seruare contempno.
qr indignũ uehem̃ter existimo:
ut uerba celestis oraculi restrin¬
gamꝰ sub regulis donati.leq enĩ
hec ab ullis interp̃tib inscripture
sacre auctoritate seruata sunt.
Er qua nimirũ quia nr̃a expositio
oritur dignũ ꝓfecto est : ut quasi
edita sõboles speciẽ sue mat̾s imitet᷑.
In quib uerbis agnoscitur gregoriꝰ
non studuisse locutionẽ ponpaticã:
s ex pͥstina scłaris exercitii consue¬
tudine potiꝰ incurrisse: cuiꝰ facun¬
die consonantiã ysidorꝰ yspalensis
urbis ep̃s in expositione genescos ad¬
ac nr̃is tẽporib insignit eloquente
facere ꝑhibens: exemplũ ꝓposuit diceis.
Beatus iob dõ soli sibiq cognitꝰ in tẽp¬
tatione ad nrãm notitiã ꝑducendus

Expanded text:
unt, minori plenitudine spicarum unt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem quam magisteria disciplinae exterioris insinuant servare despexi. Nam sicut hujus quoque episitionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam shaec ab ullis interpretibus in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua re nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. » In quibus verbis agnoscitur Gregorius non studuisse locutionem pompaticam, sed ex pristina saecularis exercitii consuetudine potius incurrisse. Cujus facundiae consonantiam Isidorus, Hispalensis urbis episcopus, in expositione Geneseos adac nostris temporibus insigniter 173 eloquente facere perhibens, exemplum proposuit, dicens: « Beatus Job Deo soli sibique cognitus, in tentatione ad nostram notitiam perducendus,
Abbreviated transcription (Latin):
guã conuertens. orientalib eccłiis
diuulgauit: quãuis astuta grecoꝵ
ꝑuersitas. in commemoratione sp̃sscĩ
a patre ꝓcedentis. nom̃ filii sua radens
¶abstulerit.
ultimã ierechielis ꝓpħe partes que
uidebantur obscuriores romanis
postulantib ꝑtractauit: easq ꝑ ome¬
lias uiginti a duas distinguens. qͣntũ
lucis habeant. de monstrauit. Et in
ui libri dũ a doctorib  ¶ cit:¬
sequentis tẽporis tã rectissimis senten¬
tiis edicti. quã luculentissimo rethori¬
ce facundie stilo cõpositi ueracit᷑ doce¬
antur: eos beatꝰ gregoriꝰ ex humilita¬
tis sue dulcedine incultos ꝑhibet. le
dicta ꝑcurrens. in his uerboꝵ folia
ñ reqͥras: qr ꝑsacra eloquia ab eoꝵ tͣe¬
tatorib in fructuose loquacitatis
leuitas. studiose cõpescit᷑. dũ in tẽ¬
plo di nemꝰ plantari ꝓhibet᷑. Et
cuncti ꝓculdubio scimꝰ: qr quotiens
foliis malȩ iectȩ segetis culmi ꝓfici¬

Expanded text:
guam convertens, Orientalibus ecclesiis guam convertens, Orientalibus ecclesiis divulgavit, quamvis astuta Graecorum perversitas, in commemoratione Spiritus sancti a Patre procedentis, nomen Filii suaptim radens abstulerit. ultimam Ezechielis prophetae partes quae videbantur obscuriores, Romanis postulantibus, pertractavit, easque per homilias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant demonstravit; et in ui libri dum a doctoribus sequentis temporis tam rectissimis sententiis editi quam luculentissimo rhetoricae facundiae stylo compositi veraciter doceantur, eos beatus Gregorius ex humilitatis suae dulcedine incultos perhibet, Leadicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur. Et cuncti proculdubio scimus quia, quoties in foliis male laetae segetis culmi profici
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ que in italia facta audiuimus.
subreuitate describere. Ad quã rẽ
solatio ur̃e caritatis uehem̃ter in¬
digeo: ut que uob̃ in memoriã rede¬
unt. atq cognouisse uos contigit. mͥ
breuit̃ indicetis. De donno aut̃ nonno¬
so abbate. qui iuxta domnũ anasta¬
siũ anastasiũ de pentomis fuit. aliqͣ
retulisse te memini: que obliuioni
mandaui. E hec gͦ & si qua sunt si¬
non ꝓficisceris hino gregoriꝰ robo¬
cono. que ꝑ inquisitionẽ atq respoli¬
onẽ ꝓtulerat. expositionis alteriꝰ stu¬
diũ int̾rũpens sola nominũ p̾notatio¬
ne distinxit.&. in libros quatuor ordi¬
nauit: ut sic̃ in libro expositionũ siraꝵ.
quib esset uirtutib insudandũ docu¬
erat. ita etiã de scriptis scõꝵ miraculis
q uirtutũ fuisset carũdẽ claritas
q sermone doctissimus. tẽporib con¬
stantini imperatoris. pꝰ annos fere
centũ septuaginta qͥnq in grecã lin¬

Expanded text:
Patrum quae in Italia facta audivimus Patrum quae in Italia facta audivimus sub brevitate scribere. Ad quam rem solatio vestrae charitatis vehementer indigeo, ut ea quae vobis in memoriam redeunt, quaeque cognovisse vos contigit, mihi breviter indicetis. De domno enim Nonnoso abbate, qui juxta domnum Anastasium de Pentomis fuit, aliqua retulisse te memini, quae oblivioni mandavi. Et hoc igitur, et si qua sunt non cono quae per inquisitionem atque responsionem protulerat expositionis altius studium interrumpens, sola nominum praenotatione distinxit, et in libros quatuor ordinavit: ut, sicut in libris expositionum suarum quibus esset virtutibus insudandum docuerat, ita etiam descriptis sanctorum miraculis quae virtutum fuisset earumdem claritas co Latinoque sermone doctissimus, temporibus Constantini imperatoris post annos ferme centum septuaginta quinque in graecam lin
Abbreviated transcription (Latin):
esse p̃uidebat. qui metiri se nescien¬
tes que non didicerunt docere con¬
cupiscerent: qͥ: pondus magisteriĩ
tanto leuius estimarent. qͣnto ium
illius magnitudinis ignorarent: hos
in ipso libri sui reprehendit exordiõ.
ut si quando indocti ac p̾cipites. do¬
c̃trine arcẽ tenere appetissent. a p̃¬
cipitationis suȩ ausib in ipsa grego¬
riane locutionis ianua pellerentur
ꝑatori quondã obtulerat: quẽ magnꝰ
iam retuli: dũ adhuc gregoriꝰ allo¬
quendũ uoce flatuq sibi sufficeret
ꝑstationes discurrens. xx. omelias
euuangelii diuerso tp̃r cora popło
declarauit. Reliquas uͦ eudẽ numĩ
dictauit quidẽ. s lascescente stomaco
langore continuo aliis ꝓnuntiare ꝑ¬
misit. Quarũ exemplaria: scđo seruo
di petenti mandauit. L
umq a suis familiarit aliqua de
miraculis patrũ describere gre¬
gorius enixiꝰ rogaretur: maximiano
qui mecũ familiarit uiuunt: om̃i
mͦ me cõpellunt aliqua de miracłis

Expanded text:
esse praevidebat: qui metiri se nescienesse praevidebat: qui metiri se nescientes, quae non didicerunt docere concupiscerent, quique pondus magisterii tanto levius aestimarent quanto vim illius magnitudinis ignorarent: hos in ipso libri sui reprehendit exordio, ut si quando indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetissent, a praecipitationis suae ausibus in ipsa Gregorianae locutionis janua pellerentur.ti imperatori quondam obtulerat, quem magnus jam retuli, dum adhuc Gregorius ad loquendum voce statuque sibi sufficeret, per stationes discurrens, viginti homilias Evangelii diverso treliquas vero ejusdem numeri dictavit quidem, sed, lassescente stomacho languore continuo, aliis pronuntiare permisit : quarum exemplaria Secundo servo Dei petenti mandavit. 75. Cumque a suis familiaribus ut aliqua de miraculis patrum describeret Gregorius enixius rogaretur, Maximiano, qui mecum familiariter vivunt omni modo me compellunt aliqua de miraculis