comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibus iordanis inuenit semitam.
ut et egresso ex aegypto & introitus
interram repromissionis. haber&
mira culum ipse currus & aequos & ex.
ercitum pharaonis demersit in profun¬
dũ qui dormierunt somno ꝑp&uo.¬
igne correptũ p̃leuitate substantiae.
extinctum in fauilla dissoluitur:
quibus babrlon potentissima diruta:
meo apesta est uia. nequaquã memi¬
nerimus u&erum. quõ in euangelio
multo sum maiora facturus quorũ
comparatione pr&erita silere debe¬
ant. Non enim ultra in marirubro
sed in deserto totius mundi repperia
uiam. Nec unius fluuius uel fonserũ¬
p& dep&ra. sed multa flumina quȩ
non corpora ut prius. sed animas
sitientes reficient. Tunc non¬
num quam factum est fi& ut om¬
nes bestiae. dracones. & struciones.
quae insoli tudine gentium mo

Expanded text:
tibus Jordanis fluvii reperit semitam, ut et egressio ex Aegypto, et introitus in terram repromissionis haberet miraculum. Ipse currus et equos et omnem exercitum Pharaonis demersit in profundum, qui dormierunt somno pigne correptum, pro levitate substantiae statim exstinctum, in favillam dissolvitur. quibus Babylon urbs potentissima diruta emeo aperta est via, nequaquam memineritis veterum, quoniam in Evangelio multo sum majora facturus; quorum comparatione, praeterita sileri debeant. Nequaquam enim ultra in mari Rubro, sed in deserto totius mundi reperiam viam. Nec unus fluvius, sive fons erumpet de petra, sed multa flumina, quae non corpora ut prius, sed animas sitientes reficiant, et numquam factum est, fiet, ut omnes bestiae et dracones, et struthiones qui in solitudine gentium mor
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim ds̃ sapiens & fostis sine sua
potest eẽ sapientia & iustute. Cum er¬
go ego abinitio haec futura prȩdixeri :
nullus erit qui meae rennuat uolunta¬
n. immo quae ego fecero possit irri¬
tas facere

Expanded text:
fortis, sine sua potest esse sapientia atque virtute. Cum ergo ab initio ego haec futura praedixerim, nullus erit qui meae renuat voluntati: immo quae ego fecero, posset irrita facere.
Abbreviated transcription (Latin):
laborare ut peccata emendares poe¬
non esse susceptas. quia mihi & ido¬
lis communes erant: Neque¬
enim ait preciosum ate quicquã
requisiui. ut inparandis eis labo
oboedientiam quae est supersacri¬
laborare inpeccatis tius me fecisti ut
cogeresdicere laboraui sustinens &
non ultra ferre te possem. Ego sũ¬

Expanded text:
laborare ut peccatum negationis poenon esse susceptos, quia mihi et idolis communes erant. enim, ait, pretiosum a te quippiam requisivi: ut in parandis eis, laboobedientiam, quae est supra sacrilaborare fecisti in peccatis tuis, ut cogerer dicere: Laboravi sustinens; et uam ultra ferre te possum. U
Abbreviated transcription (Latin):
tit semitas inqui&em. ut non ira dĩ
deseuiat. sed placatus sit eis dñs & om¬
nes indignationis semitȩ conquiescans
Tunc p̃ma
tis nefaciat uoluntates suas. & diem

Expanded text:
tit semitas in quietem, ut nequaquam Dei ira desaeviat, sed placatus sit eis Dominus, et omnes indignationis semitae conquiescant? unc praemia tis, nec faciat voluntates suas, et diem
Abbreviated transcription (Latin):
fierent.: Nec hoc cotrarium supe¬
ra beatitudine prȩditit᷑. hic aũ
prȩsens narratur captiuitas post
quã assyrius del&o isrł & damasco
&philistim rectauia persexerit
egyptum & ipsam simul & &topes

Expanded text:
eret. Nec hoc aliquis putet supera beatitudine praedicatur: hic autem praesens narratur captivitas, per quam deleto Israel et Damasco, et Philistiim, recta via perrexit Aegyptum, et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
łcce inquit accole terrae chaldeorũ
cuius potentũ. nulliante populi ha.
buerunt equae ab assyrio fundita ẽ
duxeruntrobustos tyri &suffoderta
non solum murũ sed &iomnia. habi¬

Expanded text:
cce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habi
Abbreviated transcription (Latin):
pluribus gentibus fornicata es &
ciuitatem. plange lupanar pristinui.
Post lxx. enimannos instaurieta
reuerstr ẽ. & negotiatio omniũ
gentium erit quas ego puto for¬
nicationes appellari ut quomo
nem urbis impleuerit quasi mere¬

Expanded text:
plurimis gentibus fornicata es, ecivitatem, plange lupanar pristinum, post LXX annos instaurata, reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodo nem urbis quasi mere
Abbreviated transcription (Latin):
egressi sunt qui habitas indomodi. cu¬
ius scelera in tota ciuitate bachantur
Cur securus in operibus tuis non uere
do gallus gallinacius humero portan¬
tis aufertur & singuli hominum le¬
uant in scapula pallium suum: sic tua
facilis erit in captiuitatem trans la¬
tio. Hebebis coronam non lamminae
ibi senties ignominiã domus dñitui.
quia ꝓpter operamala. & uiolatũ
templum dĩ hec patieris & ꝓte elia¬
qui habebit populũ non subiectũ
sibi quasiseruum: secdamatorẽ sui

Expanded text:
es ei: Qui habitas in domo Dei, cujus scelera in tota civitate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non vereado gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae Ibi senties ignominiam domus Domini tui: quia propter opera mala, et violatum Templum Dei tui ista patieris. Detraqui habeat populum non subjectum sibi quasi servum, sed amatorem sui
Abbreviated transcription (Latin):
regina incunctis gentib ẽ estimata .:
multo ante illa tempora negotiatores
&insticutor es tyri principes &incliti
describunt᷑ ut ꝑ haec ostendatur opd¬
lentiae magnitudo. cum negotiator
tyrialterius urbis rexesse possit
Dñs exercituum cogitauit hoc.¬

Expanded text:
regina sit in cunctis gentibus aestimata. Cugum. Ecce multo ante illa tempora negotiatores et institores Tyri, principes et inclyti describuntur: ut per haec ostendatur opulentiae magnitudo, cum negotiator Tyri alterius verbis esse rex possit. Dominus exercituum cogitavit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
transitur pede : Ita & tu terrã tuã in
captiuitatem ducta transibis. filia
maris. uel quia insula es uł quia prius
d&e scriptum ẽ : dix̃ fortitudomaris:
ñ parturiui & rłq: Non est cingulũ
id est ñ habes lumbos adpugnandũ
accinctus ut possis resistere : Manũ
suã extendit. hoc est ds̃ suꝑmare. id
est totum orbem. & contur bauit

Expanded text:
transitur pede: ita et tu terram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia maris, vel quia insula es, vel quia supra de te scriptum est: Dixit mare fortitudo maris, non parturivi, et non peperi. QIOR , facile transitur pede: ita et tu terram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia maris, vel quia insula es, vel quia supra de te scriptum est: Dixit mare fortitudo maris,
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ : Elam qui in terp̃tatus ascen
ut sagittent in obscuro rectos corde.
Quis incurru& equites hominũ. ut
pari&emi sion &ecclesiae firmamenta.
suoclipeo & inpugnatione denudeNꝰ¬
IUallestuae idẽ humilia dogmata.
tes &ascensores ponent sedessuas

Expanded text:
nt. Aelam, quod interpretatur ascensut agitent in obscuro rectos corde, qui sunt in curru equites hominum, ut parietem Sion et Ecclesiae firmamenta suo clypeo et impugnatione denudenvalles tuae, et humilia dogmata, tes et ascensores ponent sedes suas
Abbreviated transcription (Latin):
& secr&aeoꝵ qui in confessione fi¬
dei constitutis. Tunc uidebis õ
& domus saltus in quagentiũ turba
ciuitatis dauid. quae multiplicasti
ut deceptos tibi populos congregares.
uistis. Narrat quomodo obsidiorb
prȩpauer int ciuitatem &aquas in¬
ferioris picinȩ quae capi poterat :
ad superiorẽ manitionem transtu¬
lerint destustisq domib. muros
edificauerint. & ꝑ singulas cogna¬
fecerini cisternã interduos muros
& piscinã u&erem in staura uerini
adserusndasaquas. & ñ magisdĩ
inuocauerint auxilium qui condi¬
tor sit urbis &piscine dñs. quasi
alis uerbisdicat. fidutiã habuistis
in homine & ñ in dõ qui factor est

Expanded text:
 eorum, qui in confessione fidei constituti sunt, et tunc videbis, o t domus saltus, in quo gentium turba civitatis David, quae multiplicasti, ut deceptos tibi populos congregares.vidistis. » Narrat quomodo obsidionem paraverint erga civitatem, et aquas inferioris piscinae, quae capi poterant ad superiorem munitionem aquae, transtulerint destructisque domibus muros aedificaverint, et per singulas cognaoque cisternam inter duos muros et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas, et non magis Dei invocarent auxilium, qui conditor est urbis piscinaeque Dominus: quasi aliis verbis dixerit: Fiduciam habuistis in homine et non in Deo, qui factor est
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exercituũ. Captiui tate prȩsente
&oppressa hierusalem. ferunt fames
sitisq: urger& urbem hieremias
adpenenitentũ populum ꝓuocaliat
Recontrarioreges ac principes &uul¬
gus miserabile disperatione pere¬
untiũ setradebat epulis. Nihilaũ
sic offendit dm̃ quã post peccata
erecta ceruix. & ex desperatione

Expanded text:
Deus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, Jeremias ad poenitentiam populum provocabat , et e contrario reges ac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
postquã nullam spem euadendi
insulas quaegloriabatur adiebus¬
qui in conditionis suae antiquita¬
te sit gloriata. &respexerit addm̃
sed nomina patrum recolens quae
dum eos dicit. quiin urbe reman¬
serant. ecaptiui ducti sunt in baba¬
tia. & insula temptationũ fluctib¬

Expanded text:
postquam nullam spem evadendi insulasquod in conditionis suae antiquitate sit gloriata, et non respexit ad Deum: sed nomina patrum recolens, se adum. Eos dicit, qui in urbe remanserant, et captivi ducti sunt in Babyti estis tentationum fluctib
Abbreviated transcription (Latin):
clipeus. Describit᷑ babyllonis ex¬
ertitus intrans urbem templum.
occupans & quad rigis ꝑpl&eas
suꝑbi. incedens quoq auratos postes
& marmorum crustis uestitos pari&es.
clipeus qui aulas sol& tegere nuda.¬
quod scutum non ꝓtexerit quem¬
piam sed nudauerit : eo quod robur
militum omnes opes erutesunt:
Siaũ elamite mite ponuntur inp̃lio
quȩ urbs as syriorum ẽ. non potest
referri adromanã sub uersionem
nisi foste cuncta allegoricȩ inter¬
tem describit quae .xͦi. anno re¬
& armamentoriũ quod nemore
consitum ẽ hostili populatione
res eratum est. & ꝑcunctas urbis
pastes diuisis muris. hostes ingres

Expanded text:
clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaquod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae subversionis, nisi forte cuncta allegorice intertem describit, quae undecimo anno reet armamentarium, quod nemore consitum erat, hostili populatione reseratum, et per cunctas urbis partes divisis muris hostis ingres
Abbreviated transcription (Latin):
nacherib tempora ꝑtinere qm̃ sobna
pontifex magnam pastem ꝓdidit ciui
remanserunt in exemplũ romanaeur¬
bis. quae inruentib gullis patricios et
floremiuuentutis in arceseruauit
&iam tuascendisti omnis intecta. sic̃ &s
es intergentes quae ab hostibus
obsideris &tecta conscendis. plena
ullulatus & placͥtus miserabilium
feminarum urbs quondam regia

Expanded text:
nacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civremanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. etiam tu ascendisti omnis in tecta? Quando es inter gentes, quae ab hostibus obsideris, et tecta conscendis plena ululatus et planctus miserabilium feminarum, urbs quondam regia?
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deseyr hocẽ de t̃renis locis uoci
ad ipsum dnm̃. Ocustos quide nocte¬
consurgens uersaris intenebris quisine
peccato incarnees peccatrice quacau
custos id est samaritanus. uulneratum

Expanded text:
nus de Seir, hoc est, de terrenis locis ad sead ipsum Domconsurgens versaris in tenebris, qui absque peccato in carne es peccatrice, qua cacustos, id est Samaritanus, qui vulneratum
Abbreviated transcription (Latin):
montes seir. fuit autem regio esau
in regione idumea: hoc ẽ in motib
natam esse credimus memoremq
auxilium dĩ. &nec essittate coger¬
te eiꝰ clementiã. flagitasse. Nar¬
auxilium &dicit. ocustos isrł.
qui populũtuum tueris custodia.
sempiterna: & quasi in nocte il¬
lis dormientibus uigilas nehostis
eius semine sumus. non similicle¬
mentia ꝓtegis: quibu s ergo cus¬
tos uigil usqirespondeo. uenit¬
mane populomeo. & noxgenti
idum eorum. Illis praebeo lucem.
uos intenebris derelinquã. Uel
ceste uenit lux nocte transicta:
simeum inuocatis auxilium. & estis de
stirpe seruimei abraham. nolite metan¬
tum innecessitatib querere. sed ut ad
me animo conuestimini. uenite & suscipi¬

Expanded text:
ere. Fuit autem regio  Al. regia Esau, in regione Duma, hoc est, in montibus natam esse credimus, memoremque auxilium Dei, et necessitate cogente, illius clementiam flagitasse. Narauxilium, et dicit: o custos Israel, qui populum tuum tueris custodia sempiterna, et quasi in nocte, illis dormientibus, vigilas, ne hosti nos qui de ejus semine sumus, non simili clementia protegis? Quibus ego custos vigilque respondeo, mane populo meo, et nox genti Idumaeorum; illis praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quaerere, sed toto ad me animo convertimini. Venite, et suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
Nec despitiatis inquit miseros. cito uenie
& uestra captiuitas. Quomodo enim.
uelox mercennarii annus est &õnem
laborem breuem putat. sud cupitã.
gloria filiorũ cecdar. aufetur.
eo quod romedartis camelis centum.
pollent astepugnandi. c&eriqui
fugerint remanebunt. Quiclam

Expanded text:
Nec despiciatis miseros: cito veniet et vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desidegloria filiorum Cedar auferetur eo quod dromedariis camelis centum epollent arte pugnandi: caeteri qui fugerint, remanebunt. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
dhierusalem apostropham facit.
& ad cemplũ quod inarea ornȩ sitũ
est. Dicitq ad eam. ohierusalem &
popule filii templimer. nontibi ui¬
deatur incredulũ esse quod dixi

Expanded text:
erusalem apostropham facit, et ad Templum quod in area Ornae situm est, dicitque ad eam: o Jerusalem, et popule fili Templi mei, non tibi videatur incredulum esse quod dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod audiat medos &elamitas con
tempestas uenire consueuit : Itamhi
a solitudine uastitas uenitꝰ deerra
Potest in hebreo italegi. quicedis
cede & quiuastas uasta ut ip¬
sum elamitem & medum hostatur:¬
cum superiorbo copulandum est.
in quibus sibi babyllon uisionem.
durã praedicat nuntiatẽt :
inquit opersa. & mede habillonis
nullus genat & doleat pressus ab il¬
la: seu quod tantis malis oppressa sit¬
Srum habeat. Propterea repl&s
tȩ multitudinis sanguinẽ fundi
oculis nesciat quid loquat᷑ : Mistice

Expanded text:
quod audiat Medos et Elamitas conttempestas venire consuevit: ita mihi de solitudine vastitas venit, de terra Potest in Hebraeo ita legi: Qui caedis, caede; et qui vastas, vasta, ut ad ipsum Elamitem et Medum prcum superioribus copulandum est, in quibus sibi Babylon visionem duram praedicat nuntiatam. Asinquit, o Persa et Mede, Babylonis nullus jam gemat et doleat pressus  seu quod tantis malis afflicta sitnon audeat. « Propterea repletitae multitudinis sanguinem fundi: oculis nesciat quid loquatur. Pro e
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ futura sunt ꝓspice. Potest
&sic intellegi. babyllon para idu¬
baldasar filio etr mero edach irier¬
poti nabuchodonosor regr tuon
mensam & conuiuiũ: i&uide quid
postꝰ cybum edieniat: in quoscostis
& concubinis inuasis dñi propinauit

Expanded text:
quae ventura sunt, prospice. Potest et sic intelligi: o Babylon, para Balthasar filio Evilmarodach nepoti Nabuchodonosor regi tuo mensam atque convivium, et vide quid post cibum eveniat, in quo scortis et concubinis in vasis Domini propinabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab hoc loco usq ad finem huius pro¬
ph&tae tyro prospera nuntiantur
quia debeat agere penitentiam. &¬
quod iterũ extruenda.sit. quia: lxx¬
anni quibus & templum dñi desola¬
tum ẽ ty subuersio maneat. ut
cuuis ruinis insultabat : & ruinarum.
eiꝰ tempus imit&ur. Lxx. aũ anni

Expanded text:
Ab hoc loco usque in finem hujus prophetiae, Tyro prospera nuntiantur, quod debeat agere poenitentiam, quod iterum exstruenda sit, quod annis, quibus et templum Dei desolatum fuit, Tyri subversio maneat: ut cujus ruinis insultabat, et ruinarum ejus tempus imitetur. Septuagi
Abbreviated transcription (Latin):
opus manuum dñi erit in assyrus
haec enim ł maxime gentes mona.¬
chorum florent ex agminibus
aegypti. & mesopotamia. &
pari interse piaetate contendunT
natiuitatis &crucis &resurrections
ascensionisq eiꝰ. loca adquȩ detoto

Expanded text:
opus manuum Domini erit in Assyriis; hae enim vel maximae gentes monachorum florent examinibus, Aegyptus, et Mesopotamia, et pari inter se pietate contendunt. nativitatis, et crucis, et resurrectionis, ascensionisque ejus loca, ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
cipere. Quod nequaquã deafrica.
naues tyrũ ueniant. nec deerra.
thium. dequa & Tenostoice secte
quȩ insilas arbritar. hoc enĩ scrip¬
tura dicit. quod alexander sex
macedonũ egressus sit decerra.

Expanded text:
thaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra tium, de qua et Zeno Stoicae sectae que insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra
Abbreviated transcription (Latin):
uenientem bigam &aurigam
desuꝑ. asinamq: & camelum currũ
trahere: significat aũ cyrum ꝑsarũ
regem atq medorũ cum paruo &
magno inpetuuenientem Perse enĩ
ante cyrũ ignobiles erant . & nullus
tissimi: Iste ergo ascensor. duarũ gen¬
tiũ fultus exercitu uenit contra ba¬
byllonem. &speculator clamauit¬

Expanded text:
venientem bigam, et aurigam desuper, asinumque, et camelum currum trahere. Significat autem Cyrum Persarum regem atque Medorum, cum parvo et magno imperio venientem. Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius tissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
isrł prestat auxilium diruatt᷑
aegyptus destruadur egyptii.
confisi sunt in &hidpibas. R& hiopes
uincantur abassyrus assyruu
dm̃ eleuauit capud: & ipsa a mes
disꝑsisq super&ur: persi &eme¬
di expaste peesecuti sunt popu¬
lum dĩ &aries seiussimꝰ ad o hori¬
entem & occidentem omnes popu¬
los uentalabit: Veniat byrcus
regnumq eius diuidatur inpastes.
puletur : Romnus ipse feratis den
modum conterat : Mistice haec¬

Expanded text:
is praestat auxilium. Aegyptus destruatur. Aegyptii confisi sunt in Aethiopibus: Aethiopes quoque vincantur ab Assyriis. Assyrii Deum caput: et ipsa a Medis Persisque superetur. Persae et Medi ex parte persecuti sunt populum Dei, et aries saevissimus ad Orientem et Occidentem omnes populos ventilavit; veniat hircus regnumque ejus dividatur in partes:puletur. Romanus ipse ferratis dentmodum conterat . Ca
Abbreviated transcription (Latin):
isrł qui elegitte. Pro eo quod diximꝰ
ad contemptibilem animam & abho¬
minatam gentem ad seruum domino¬
rum. Theodotio trans tulit. eiquide¬
spicit animam. qui ab hominatio ẽ
genti. qui seruus est principum. qđ¬
contempsit animam suam qui ab ho¬
nationi est genti iudae cuiter per
singulos dies sub nomine nazareno¬
rum maledicunt in sinagogis suis.
qui seruus fuit principum &iam hu¬
milis ut star& ante annã & caiphã
& crucifigendus pilato & hero dimit¬

Expanded text:
 et elegit te. Pro eo quod nos diximus: ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum, Theodotio transtulit: ei qui despicit animam, qui abominationi est genti, qui servus est principum: qcontempsit eam, qui abominationi est genti Judaeorum, cui ter per singulos dies sub nomine Nazarenorum maledicunt in synagogis suis. Qui servus fuit principum, et tam humilis ut staret ante Annam et Caipham; et crucifigendus Pilato et Herodi mit
Abbreviated transcription (Latin):
pulimei. dixit mihi. paruum ẽ si ser¬
uias mihi adsuscitandas tribus ia cob
sum mundum. & salutem meam qua
omnes saluentur usque ad extrema¬
Sterrae facias peruenire. Haec dicit dñs¬

Expanded text:
puli mei; et dixit mihi: Parum est si servias mihi ad suscitandas tribus Jacob, rsum mundum, et salutem meam, per quam omnes salvi fiunt, usque ad extremterrae facias pervenire. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
aũ patre mihi haec quaere tuli: ego
respondiei. quomodo in me glorifi¬
catus est filius quia inuacuum labora¬
ui & magnam partem populi iudaeorũ
adte uocare non potui. Haec aut̃ di¬
tecredere: iudicium meum apud te

Expanded text:
 Patre ista quae retuli, ego respondi ei: Quomodo in me glorificatus es, Pater, quia in vacuum laboravi, et magnam partem populi Judaeorum 563 ad te revocare non potui? Haec autem universa dicreder
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. sed assumpto nomine faciatis in iuri¬
am dum eum testem ur̃ĩ uultis essem̃ da¬
urbis hierusalem & dm̃ saba othhabere
Iora extunc enuntiaui & exore meo exie
Sr̃ usq & gloriam meam alteri non dabo
Predico tibi babi lomos amedis persis¬
que superandos & repente faciam quod
potentia cõꝓbataẽ. quomodo educto
&rł. sed noua quae contrababilonem
faciam nuntio ut impudens oris tui
m̃dacium confundatur. quite dicissci¬
re quaenescis ab initio enim eorum
praeuaricatorem praeceptorum & deuentre
trans gressorem uocauite quando de aegrp¬
to liberatus quasi meouentre. conceptus es
&eductus & eruditus. Caput bouis deside
ricordia furorem meum distuli nepenitus
interires & pro luude nominis mei infre¬
nabo te ut me quasi iumentũ & infrenis e¬
quus sequaris inuitus. Ex coxite. idẽ ꝓba¬
ui quomodo conflatur argentum ł non in
neblas phemer ingentibus ut putent uos
non mea ira sed idolorum suorũ nutu supe

Expanded text:
Dominum; sed ut assumpto nomine faciatis injuriam, dum eum testem vestri vultis esse mendaurbis Jerusalem, et Domini sabaoth habere ora ex tunc annuntiavi, et ex ore meo exier: et gloriam meam alteri non dabo. Praedico tibi Babylonios a Medis Persisque superandos, et repente faciam quod potentia comprobata est, quomodo eduxerim . Sed nova quae contra Babylonem facturus sum, nuntio, ut impudens oris tui mendacium confutetur, qui te asseris scire quae nescis. Ab initio enim meorum praevaricator es mandatorum; et de ventre transgressorem vocavit te Deus, quando de Aegypto liberatus, quasi meo ventre conceptus es, et educatus, et eruditus. Caput bovis Aegyptiricordia furorem meum distuli, ne penitus interires, et ob laudem nominis mei infrenabo te, ut me quasi jumentum et in frenis equus sequaris invitus. Ecce excoxi te, id est, probavi, quomodo conflatur argentum. Sive non in n meum in gentibus, et putent vos non mea ira, sed idolorum suorum auxilio es
Abbreviated transcription (Latin):
bramanus suae protexit me. ut carnis
uilitas diuinitatis potentia tegere
tendit habere dm̃ multas sagittas
sed non electas: Quae sunt prophe
ta electa. & filius unigenitus est
quem infaretrasua abscondit. hoc
est in humano corpore ut habita¬

Expanded text:
manus suae protexit me, ut carnis vilitas, divinitatis potentia tegerettsed non electas, quae sagittae Prota electa, et filius unigenitus est, quam in pharetra sua abscondit, id est, in humano corpore, ut habita
Abbreviated transcription (Latin):
sedusq iazer uenerunt. quacint᷑¬
p̃tatur fostitudo eorum. hoc est
ad fostissima queq: dogmata here¬
ticorũ & dialectica aste constructa
nouissime errarent insolitudine.
& quem interficerent non haberent :
aliquȩ remanserunt. Mare tran

Expanded text:
sed usque ad Jazer pervenerunt, quae interpretatur fortitudo eorum: hoc est, ad fortissima quaeque dogmata haereticorum, et dialectica arte constructa, novissime errarent in solitudine, et quem interficerent non haberent. Caliquae remanserunt. Domin
Abbreviated transcription (Latin):
sor qui est nouacula acutissima
poris a capiteusq ad pedes. & deco¬
rembarbae. quae uirilitatis indici¬
te. nihil in ea pulchrum resideat.
Et erit indie illa nutri& homo. usq¬

Expanded text:
o in ista novacula acutissima,poris a capite usque ad pedes decoremque barbae, quod virilitatis indicite, nihil pulchrum resideat, Et erit in die illa, nutriet homo
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Ideo subiungitur. si non cre
us erat. non in principio aquaeduc¬
tus. sed in extremis finib piscinae
superioris morabatur in agro fullo¬
nis. ubi sordes & maculae purgi¬

Expanded text:
didit. Unde subjungitur: Si non creduo non in principio aquaeductus, sed in extremis finibus piscinae superioris, quae erat in agro fullonis, ubi sordes et maculae purga
Abbreviated transcription (Latin):
beaN. sed uixrarus habitator id est
non ad arandum sed ad cibum atq
adesum lacte & butrro. & a gresti
rum raritate festilior sit & pascuis
tanta erit uini in opia desestis uine¬
is quae m&u hostili non potabuntur.:
Ut singulae uites. siclis argenti singu¬
tium formido ut absq arcu& sagit¬
tis. Nullus suum agrum inuisere au¬
deat. & relictis campestrib ad mon¬
tana confugiuNt : Ibiq locorum dif¬
ficultate muniti. Vix asperos montes
manufodienT : quia boues & aratra
non habebunt. Et sic rari culto¬
res. in montib uitam miserabilem
sustentabunt. C&era pascuis pate
malib calcabuntur: Mysticae¬

Expanded text:
erant: sed vix rarus habitator unam va non ad arandum, sed ad cibum, atquad comedendum, lacte ac butyro, et agresti rum raritate fertilior sit, et magis tanta erit vini inopia desertis vineis, quae metu hostili nequaquam putabuntur, ut singulae vites siclis argenteis singutibus gladiis, ut absque arcu et sagittis nullus suum agrum invisere audeat, et derelictis campestribus locis, ad montana confugiant, ibique locorum difficultate muniti, vix asperos montes manu fodiant: quia boves, aratra, non habebunt. Sicubi ergor in sustentabunt. Caetera autem patebmalibus calcabuntur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
xxiiii. Igitur hebrei hunc locum ita
disservÑ . ut amos. qui sub oria coepit
proph& are quando esaias ꝓph&iae
suae habuit exordium. primus pro¬
ph&auit contra isrł dicens : Isrł aut̃
captiuus duc&ur d&erra sua : et pro¬
ingressus sacerdocium sibi uindica

Expanded text:
 Igitur Hebraei hunc locum ita edisserunt, ut Amos qui sub Ozia cepit prophetare, quando et Isaias prophetiae suae habuit exordium, primus prophetaverit contra Israel, dicens: Israel autem captivus ducetur de terra sua . TDei, sacerdotium sibi vindica
Abbreviated transcription (Latin):
quatur terra syriae & samariae a facie¬
duorum regum suorum. quos tununc¬
autem ipsos dies idẽ tempora cũ rege
helis prȩsentia libereris. Aliter isti
nis tempus. illud adueni& quando qđ
Prȩsenti ergo formidine liberat. & de
futuro tempore comminatur.
Et erit indieilla sibilabit. usq foram¬
senti m&uis semiustos torres. sedig
qđ sibilo suo dñs muscas a egypti & flu
nili significat uocaturus sit suꝑte.

Expanded text:
quatur terra Syriae et Samariae a facie regum duorum, quos tuautem istos dies, id est, tempora cum rege nuelis praesentia libereris. LXX hunc nis tempus illud adveniet, quando, quod Praesenti ergo formidine liberat, et de futuro tempore comminatur. . Et erit in die illa, sibilabit Domsentia metuis, semijustos torres, et ignquod sibilo suo Dominus muscas Aegypti et flumNili significet, vocaturus sit, et ape
Abbreviated transcription (Latin):
Felix conscientia quae tantum in ser¬
mone peccauit. & non suo uitio. sed
audaciter oziam regem impiũ corri¬
pui Ideo labia mea inmunda. & lau
des dñi cum angelis cantare ñ audeo
nemihi dicatur. quaretu en arras
iustitias meas Etuolauit adme

Expanded text:
Felix conscientia, quae tantum in sermone peccavit, non suo vitio, sed audacter Oziam regem impium corripui, ideo labia mea immunda sunt, et laudes Domini cum angelis cantare non audeo, ne mihi dicatur: « Quare tu enarras justitias meas, et assumis te
Abbreviated transcription (Latin):
sub uertantur : Et nequaquã ut in
iudea prius : sed in cunctis gentibus
iuda eorum populus multiplicabitur :
Quod aut̃ dicomultiplic&ur. tantaerit
infelicitas residui populi. ut ad cõ¬
parationem prioris multitudinis ux
decima pars remanserit. Nel intoto¬
postannos ferme quinquaginta adri¬

Expanded text:
spergatur, et nequaquam in Judaea ut prius, sed in cunctis gentibus Judaeorum populus multiplicetur. Quod autem dicit, multiplicetur, tanta erit infelicitas residui populi, ut ad comparationem prioris multitudinis vix decima pars remaneat, cum etpost annos ferme quinquaginta Adri
Abbreviated transcription (Latin):
relictus & conuestens. & intrpopo¬
puli iuda qui erat deduorũ regum
manib: liberandus iub&ur egredi
eo qđ in illis finitum sit regnũ syriȩ
samariae id est .x. tribuum qui a

Expanded text:
relictus atque convertens in typo populi Juda, qui erat de duorum regum manibus liberandus: jubetur egredi eo quod in illis finitum sit regnum Syriae, Samariae, id est decem tribuum, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aut̃ ait ut tantis diis p̃ sentib decẽ
trib uicimus facile. quanto magis solã
mus: Vere iustus aezechias om̃a a¬
gens cũ consilio ꝓhibuit ei responderi.
necum admaiores blasphemias prouo¬

Expanded text:
Sin autem, ait, tantis diis praesentibus decem tribus vicimus facile, quanto magis solam mus! Vere justus Ezechias omnia agens cum consilio, prohibuit ei responderi, ne eum ad majores blasphemias provo
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ facile texit᷑ & in ane ẽ
exire solidissimis uinculis nectit.
sensus. Uae uobis qui putatis diem
nob̵ dĩ minaris iram uolumus eã
scire iam ueniat: Hoc aũ dicunt.

Expanded text:
peccatum facile texitur, et tam inaexire, solidissimis vinculis innectimur. sensus: Vae vobis qui putatis diem nobis Dei minaris iram? volumus eam scire, jam veniat. Hoc autem per
Abbreviated transcription (Latin):
in regnũ decuius ł moste ł uita scriptu.¬
ra conticuit. Ex quo ꝑ spicuũ ẽ aliud fuis¬
se tc̃ regnũ assyriorũ. & aliud baby loni
obseruantia ẽ . stellarũq cursus longo
omnesgentes uolitante didicer̃ ꝓpt̃ egro¬
tationẽ regis iudae &iã tursũ signi claris¬

Expanded text:
erat, de cujus seu morte seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Babyloniobservantia est, stellarumque cursus longo omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Judaeae etiam cursum signi claris
Abbreviated transcription (Latin):
dicã quidue causabor contrate factorem
meũ aut quid mihi respondebit quia ipse
quaecũq decreuerit. Recogitabo omnes¬
latio aduenerit onzs̃ p̃terita scłi felicitas mbi
adiuuat sustinentẽ. Ezechias reputare se
dicit omnes annos regni sui. & p̃terite ut
putabat beatitudinis in p̃senti a maritudi
ic̃. Onẽ sisic uiuitur & intali sumus
conditione generati. corripiustime. se uiui¬
ficastime
Pacẽq tribisti fagato as¬
syrio sed pax mea omnimihi amaritudi
ne amarior fuit . quia tranquillitatem
populis reddita & urbe secura. ego solus
limina mostis intraui sed & eriustime ut¬

Expanded text:
it, quidve causabor contra factorem meum, aut quid respondebit mihi, quia quaecunque decreverit. « Recogitabo omneslationis advenerit, omnis praeterita saeculi felicitas nihil adjuvat sustinentem. Ergo Ezechias reputare se dicit omnes annos regni sui et praeteritae, ut putabat, beatitudinis in praesenti amaritudiine, si sic vivitur: et tali sumus conditione generati, corripuisti me, sed vivificasti me, pacemque tribuisti, fugato Assyrio; sed pax mea omni mihi amaritudine fuit amarior, quia tranquillitate populis reddita, et urbe secura, ego solus limina mortis intravi. Sed tu eruisti
Abbreviated transcription (Latin):
S sũ lege ꝓhibitũ fuit. Lales s̃ caere¬
moniae iudȩorũ qui distribuit quasi
sus eẽ. Post filiũ meũ quiuenit man¬
su&us &pauꝑ sedens suꝑ pullũ asi¬
nae. nolo carnales uictimas : ddes¬
tor sacrificia iudȩ orũ umbras legis
reꝓbo quia placabił mihi ÷ ueritas

Expanded text:
ipsum Lege prohibetur, tales sunt caeremoniae Judaeorum . Qui thus tribuit quasi sus: Post Filium meum qui venit mansuetus et pauper, sedens super pullum asinae, nolo carnes, victimas detestor, sacrificia Judaeorum, umbras Legis reprobo, quia delectabilis mihi est veritas
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ beniamin lupus rapax &ananias
uestib sequuntur agnũ quocũq. ierit.
De quib: p&ro dicit᷑. pasce agnos meos.
Teo quoq: & ursus & bos comedst paleas.
quando uiri dissertissimi & quondã ad
sȩculũ potentes scripture setradunt rus
tur quȩ instarmellis stillat delabiis me¬

Expanded text:
, Benjamin lupus rapax . Agnus. vestibus sequuntur agnum quocunque ierit: De quibus Petro dicitur, Pasce agnos meos . Leo quoque ut bos comedet paleas, quando viri disertissimi, et quondam apud saeculum potentes, Scripturarum se tradunt rustquentia, quae instar mellis stillat de labiis me
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uertitur in rabiem sed leo mutat᷑
in mansuudinẽ : serpens &iã qui serua¬
bat hominis calcaneũ. & cuius ab homi¬
comedat qui pulius & terra sunt. ꝑquȩ
omnia ostenditur malorũ in bonum
conuersio qui noxu erunt antiqua feritate

Expanded text:
n bos vertatur in rabiem, sed leo mutetur in mansuetudinem. Serpens etiam qui observabat hominis calcaneum, et cujus ab homicomedat, qui pulvis ac terra sunt: per quae omnia demonstratur malorum in bonum commutatio, qui innoxii erunt, antiqua feritate
Abbreviated transcription (Latin):
riorum acprimũ quod dix̃ confidis
super aegrptũ Palsum est: nulla
enim narrat historia quia ezechias
infest. si responderis mihi in dño dõ¬
mendatium quia abstulit ȩt echias
excelsa eius & altaria hoc enim non
contra dm̃ sed prodõ fecit : Vt de¬
structa idolatria. & ueteri errore
iuber& dm̃ ad orari in hierus alem ubi
fuit templum. quia & quae paucita¬
tem obsessorum ostender& Duo mi¬
lia aequorũ pollic& quorũ ascenso¬
res ezechias ñ haber& Nondein¬
becillitate populi uenit quas ȩqui¬
tandi ignari. sed de obseruatione p̃¬
ceptorum dĩ qui morsi praecepit nerex
israhel equos &uxores sibi multi¬
plicar&. Sin autem in quit memini¬
mũ seruorum regis senna cherib susti¬
nere non uales. quomodo tantam illi¬
us potentiã sustinebis Adid autẽ
qđ dix̃. Si responderis mihi in dño dõ
confidimus. callide respondit siñ sua
uoluntate sed dñĩ uenisse p̃ceptis.
ne dñi uoluntate hac uenire ñ poterã

Expanded text:
riorum. » Ac primum quia dixit: « Confidis riorum. » Ac primum quia dixit: « Confidis super Aegyptum, » falsum est. Nenim narrat historia quod Ezechias infert: Si responderis mihi, in Doveritati, « quod abstulit Ezechias excelsa ejus et altaria. » Haec enim non contra Deum, sed pro Deo fecit, ut destructa idololatria et caetero errore, juberet Deum adorari in Hierusalem, ubi fuit templum ejus. Quique tem obsessorum ostenderet, duo millia equorum pollicetur, quorum ascensores Ezechias non haberet. Non de imbecillitate populi venit, quasi equitandi ignari, sed de observatione praeceptorum Dei, qui Moysi praecepit, ne rex Israel equos et uxores sibi multiplicaret . Sin autem, inquit, me minimum servorum regis Sennacherib sustinere non vales, quomodo tantam illius potentiam sustinebis? Ad id autem, quod dixit: « Si responderis mihi, in Domino Deo confidimus, » callide respondit, se non sua voluntate, sed Domini venisse praeceptis. ne Domini voluntate huc venire non poteram.
Abbreviated transcription (Latin):
annorum erat cum regnare coepiss&.
regnauit autem xx uiiii annis in hie¬
rusalẽ. & rebellauit contra regem
assyriorũ & non seruiuit ei. Hinc
sennacerib ingressus iudeã. obsedit
urbes eius munitas. & cum obsideret
heliachim filiũ hechiȩ &rł. qui fuit
pontifex post sofnam p̃positũ tẽpli
quam tradunt hebrȩi rapsacis cõmina¬
tione ꝑterritũ tradidisse manus assy¬
rus & ꝑdidisse hierusalem. & excepta
arce sion. & templo assyrios totam ur¬
bẽ coepisse. quem &iam sofnã cum
eliachim adrapsacen exisse quidam
utant. Rapsacen aut̃ qui hebraicȩ
locutus est. filiũ esaiae proph&ae¬
iudaei autumant. quicipse proditũ
fuit. Relictumꝙ filiũ ⁊ saiac alterũ
uocariia sub quilatina relictum sonat
Alii aũt putant eũ samaritanũ fuisse.
&ideo hebraicã fuisse linguã & audact̃
si quaedã contraria fortitudo sua ar
rogantia imitabatur proph&as qui
dicebant. haec dicit dñs. Iste autem
dix̃. haec dicit rex magnus regis assy¬

Expanded text:
annorum erat cum regnare coepisset: regnavit autem viginti novem annis in Hierusalem, et rebellavit contra regem Assyriorum, et non servivit ei. Hinc Sennacherib ingressus Judaeam, obsedit urbes ejus munitas. Et cum obsideret Eliacim, filium Helciae, etc. . » Qui fuit pontifex post Sobnam praepositum templi, quem tradunt Hebraei Rabsacis comminatione perterritum tradidisse manus Assyriis, et prodidisse Jerusalem, et excepta arce Sion et templo, Assyrios totam urbem cepisse. Quem etiam Sobnam cum Eliacim ad Rabsacen exisse quidam putant. Rabsacen autem, qui Hebraice locutus est, filium Isaiae prophetae autumant, qui et ipse proditor fuerat; relictumque filium Isaiae alterum vocari Iasab, qui latine relictum sonat. Alii autem putant eum Samariten fuisse, ac ideo Hebraicam scisse linguam, et tam ausi quadam contraria fortitudine sua et arrogantia imitabatur prophetas, qui dicebant: « Haec dicit Dominus. » Iste dixit. « Haec dicit rex magnus, rex Assy
Abbreviated transcription (Latin):
per quadrum sitam ab angulo
milia tenuisse id est simul per
paulatim delato in angustias
co artatu. ut pondus inminens
facilius alatioribus sus tent&
Describunt ubi templa mar¬
morea aureas statuas plateas¬
auro lapidibus que fulgentes.

Expanded text:
per quadrum sitam, ab angulo millia tenuisse passum id est, simul per paulatim de lato in angustias coarctata, ut pondus imminens facilius a latioribus sustentetur. Describunt ibi templa marmorea, aureas statuas, plateas lapidibus auroque fulgentes,
Abbreviated transcription (Latin):
qui nunc dissident in iici erunt :
ẽ primum maritimis prȩdicent pales¬
crucis ingentib obsalutem totius or
arabiae latudo. A postolis dabunt¬
manus : ut in locis ido latriae : xp̃i
ecclesiae suscitentur.
Et desolauit dñs. linguam matris

Expanded text:
i odio dissident inimici erunt, sri cursu, hoc est primum maritimis praedicent PalesCrucis ob salutem totius orblicet Arabiae latitudo dent Apostolis manus, et in locis idololatriae Christi Ecclesiae suscitentur. Et desolabit Dominus linguam maris
Abbreviated transcription (Latin):
qui patre suo nabochodo nosor .UIi.¬
fuisse : Quo mortuo cum rursus in
regno succeder&. & non susciperetur
a principibus. Qui metuebant ne
patris mortui facer&. aperuit sepul¬
chrum & cadauer eius unco & funi¬
Sepultis omnibus quos interfecisti
requiem inuenient. tu solus

Expanded text:
qui, patre suo Nabuchodonosor vifuit: quo mortuo, cum rursus in regnum succederet, et non susciperetur a principibus, qui metuebant ne patris mortui faceret, aperuit sepulcrum, et cadaver ejus unco et funiSepultis omnibus qui a te interfecti sunt, requiem accipient, tu solus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est eos quos tibi ds̃ in cor¬
reptionem dederat. tu penitus
num assyriorum. Te contra
uel tam crudelis fuisti in extra¬
neos: ut &iam sub iectos tibi
populos furibundus opprime

Expanded text:
 est, eos, quos tibi Deus in correptionem dederat, tu penitus uum Assyriorum regnum, te  tam crudelis fuisti in externos, ut etiam subjectos tibi populos furibundus opprime
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo ad inferna deductus es. nullus
potentes que suc cider&.
Infernus sub terte hȩc ea QđaTI¬
ΚΛC Legenda sunt. Etscemȩ modo
non quȩ facta sunt : sed quod sieri potu¬
erunt. Nisi forte animas regum quos
interficit insultantes regibaby lonio
Occurrisse credamus. solatium enim
malorum ẽ cum inimicos uiderint
Seadem sustinere.

Expanded text:
Ex quo ad inferna deductus es, nullus potentesque succideret. Infernus subter te conturbatῶs legenda sunt et scenae modo; non quod facta sint, sed quod fieri potuerint: nisi forte animas regum quos interfecerat, insultantes regi Babylonio occurrisse credimus. Solatium enim malorum est, cum inimicos viderint eadem sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnusquisq ad populum suum : cap
ta babylonia diuerse gentes. quib
uentus non fiterit : mucrone feri&.
Qui uero resistere uel reuerti uolu¬
erit : in tantum captiuȩ urbi non ꝓ¬
derit : ut ipse. quoq sanguinem
buntur hoc planum est.¬

Expanded text:
Medorum Persarumque fugiat, quasi damula et ovis ad rugitum leonis et Qui non fugerit, mucrone ferietur: qui vero aut resistere voluerit, aut reverti, in tantum captae urbi non proderit, ut ipse quoque sanguinem buntur. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
uita & resurrectio : sic sp̃s sapientiȩ
& intellectus. Consilii & fostitudi¬
nis &scientiȩ & pi&atem & timoris
dñi nuncupatur. Non quod ipse¬
diuersus sit. iuxta differentias no¬
minum : sed unus atq idem omniũ

Expanded text:
sic spiritus sapientiae et intellectus, et consilii et fortitudinis, et scientiae, et pietatis, ac timoris Domini nuncupatur: non quod diversus sit 157 juxta differentias nominum, sed unus atque idem cunctarum
Abbreviated transcription (Latin):
Et omnis egyptus. in uiriuis per
cussus ẽ: Etnilus a quarũ multarũ
qui prius uno fluens alueo intrans¬
meabilis erat in vii partes concisus ẽ.
Nicalciatis pedib transiretur.¬

Expanded text:
et omnis Aegyptus in rivis septem percussus est, et Nilus aquarum multarum, qui prius uno fluens alveo intransmeabilis erat, in septem partes concisus est, ut calceatis pedibus transiretur
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Quia sepe homines sȩculi mys¬
tica nescientes. simplici scripturarũ
lectione pascuntur. : Infans quoq¬
idẽ inmalicia. paruulus mitt& manũ
mittit manum suã : idẽ in ipsius sata¬
ne habitaculũ .: Etinde eũ ex trahit

Expanded text:
it, ut homines saeculi, mystica nescientes, simplici Scripturarum lectione pascantur. Infans quoque, qui malitia parvulus est, mittit manum mittet manum, id est in ipsius Satanae habitaculum, et inde extrahet
Abbreviated transcription (Latin):
fid& ut apud magmas commend&
sarcinas suas quasi cito sub uersa
urbe redditurus: Quib disposi¬
tis. transibit eam cursum & gabeȩ
habebit diuersoriũ. quopopulo ibi¬
dem subsistente ut lassum refoue¬
at exercitũ. Rama urbs uitina
terrebitur. Gabeae saulis quon¬
dam ciuitas fugi&. Tunc &filia
gallim. quȩ hebraice dicitur. b&h
gallim ita eiulabit. Ut equorũ
arbitrens hinnitum. unde o laisa
adtendite. & declinate currentis
imp&um : si potestis. migrauit
enim desedib suis urbs medena:
Uos aũ quihabitatis in collib. hoc
enĩ interp̃tatur gebeim tuti alti pi
tudine. Confortamini : idẽ arma
corripite  Adhuc tantũ superat
diei ut stans in oppidulo. nob
Et ꝓcul urbem conspiciens hierusa¬
lem agitar& manum suam atq con¬
cuter & suꝑ montem sion . ł. dispi¬
ciens eũ & contemnens uł salutans
& cõminans. & admirans. quod toto
sibi oriente sub iecto. tam parua
ciuitas potentiȩ suȩ audeat repug

Expanded text:
 ut apud Machmas commendet sarcinas suas, quasi cito subversa urbe rediturus: quibus depositis, transibit eam cursim, et in Gabee habebit diversorium: quo paululum ibidem subsistente, ut lassum refoveat exercitum, Rama urbs vicina terrebitur: Gaba Saulis quondam civitas fugiet. Tunc et filia Gallim, quae Hebraice dicitur BETH GALLIM  , ita ejulabit, ut equorum arbitreris hinnitum. Unde, o Laisa, attendite, et declimate currentis impetum, si potestis: migravit enim jam de sedibus suis urbs Medemena. Vos autem qui habitatis in collibus, quod interpretatur Gebim, tuti locorum altitudine, confortamini, id est, arma corripite. Adhuc tantum supererat diei, ut stans in oppidulo Nob, et procul urbem conspiciens Jerusalem; agitaret manum suam, atque concuteret super montem Sion, vel despiciens eam atque contemnens, vel insultans et comminans, et admirans, quod toto sibi Oriente subjecto, tam parva civitas potentiae suae audeat repug
Abbreviated transcription (Latin):
dix iesse & quidestirpe eius conscind&
in signum omnium populorũ. Ut uide¬
ant populi signũ filii hominis incęlo.
qui habebit cornua in manib sius inquib
abscondetur fortitudo eius. & erit mors¬

Expanded text:
dix Jesse, et qui de ejus stirpe conscendet in signum omnium populorum, ut videant populi signum Filii hominis in coelo Matth. XIV. Qui habebit cornua in manibus suis, in quibus abscondetur fortitudo ejus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tilus in lucescit : sic tuus progressus
superbiam loquebaris. tantum poten¬
tiam consecutus sum. ut subpedibus
meis superna debeant sub iacere.
intellegi. ex eo quod sequitur.: Sede¬

Expanded text:
tilus illucescit; sic et tuus progressus superbiam loquebaris: Tantam potentiam consecutus sum, 178 umeis superna debeant subjacere. intelligi, ex eo quod sequitur: Sede
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sinechdochiae. Idẽ totum intelle¬
gamus ex parte. quod tantȩ postea fe¬
licitatis fuerint : ut dediuersis per cir¬
cuitum gentib : sibi seruorũ & ancilla¬
rum familus conpararint. Uel quondã
in assueri tempore occiso holo ferne hosti¬
lis ab isrł est cesus exercitus:¬
ad tantam uenit calamitatem. ut uel¬
sius hostibus dignus miserationi uide¬
atur.: Qumodo cessauit actor : usq¬

Expanded text:
e synecdochic ῶs totum intelligamus ex parte: quod tantae postea felicitatis fuerint, ut de diversis cuitum gentibus sibi servorum et ancillarum familias compararint. Potest et in Assueri temporibus intelligi , quando occiso Holoferne hostilis ab Israel est caesus exercitusad tantam venerit calamitatem, ut hostibus quoque suis dignus miseratione videatur. Quomodo cessavit exactor: req
Abbreviated transcription (Latin):
rito sui: sed populi. ⁊ Non enim est
crudelis. qui crudeles iugulat: sed
quo crudelis patientib esse uideatur.
talibus cuncta tenebrescant &ipsa¬
astra suum uideantur negare fulgorẽ¬

Expanded text:
rito sui, sed populi. Non est enim crudelis qui crudeles jugulat: sed quod crudelis patientibus esse videatur.talibus cuncta tenebrescent, et luminaria suum videbuntur negare fulgore
Abbreviated transcription (Latin):
us non mutauit uari&atem suam.
lotus infonte dñi accubauit cum
hedo. : Non quia sinistris ẽ : sedim
molandus in pascha dñi Leo quip
Potentes & humiles. Reges & priuati

Expanded text:
us non mutabat varietates suas, lotus in fonte Domini accubuit cum haedo, non qui a sinistris est, sed qui immolatur in pascha Domini. potentes et humiles, reges atque privatos
Abbreviated transcription (Latin):
Consequentia uerborũ quȩ insuȩ
linguȩ Ista tidiomate apud nos ui¬
detur eẽ turbata. Quod aut̃ dic̃¬
hoc ẽ ueniat pax iusti quã ascendens
ad patrem a postolis dereliquit. Qui

Expanded text:
consequentia, quae in suae linguae stat idiomate, apud nos videtur esse turbata. Quod autem dichoc est: Veniat pax Justi, quam ascendens ad Patrem Apostolis dereliquit, di
Abbreviated transcription (Latin):
tes proprios errores sunt secuti ideo
ardent auaritia a sum mousq ad
nouissimũ. A principib usq ad plebẽ¬
uenite sumam uinũ & impleam
ȩbri &ate. manducemus & bibamus
cras enĩ moriamur. Et erit ait¬
sicut hodie sic & cras. & multo am¬
plius. hoc est qđ p̃dix̃ nescierunt
saturitatẽ Nec p̃terita uoluntate
satiantur sed futuras delicias mul¬

Expanded text:
tes, proprias semitas sunt secuti, propterea ardent avaritia a summo usque ad novissimum, a principibus usque ad plebeVenite, sumamus vinum, et impleamur ebrietate. Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Et erit sicut hodie, sic et cras: et multo amplius . Hoc est quod supra dixit: Nescierunt saturitatem: nec praeterita voluptate satiantur, sed futuras delicias parant, mul
Abbreviated transcription (Latin):
est in lȩtitia egredimini de idolatri¬
e sanguine & deducimini inpace
ut audiatis ab apostolo. Gloria uo¬
super penitentibus & mentis lȩti¬
ti ã saltibus indicabant omniaq¬
ligna agri plaudent manũ euȩ

Expanded text:
. In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vosuper poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indicabunt. Qligna agri plaudent manu, sive