comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione: & mortale hoc indui¬
iminortalitate: Lẽ fiet sermo
qui scriptus ẽ: Et reł: De
sacerdotalib uestib in exodo
plenius scriptum ẽ: & nos
olim eclidimus librum. ad
cuius int̾pretationẽ diligens
mittendus ẽ lector: Neq pos¬
sumus latam materiem bre¬
ui sermone cõprehendere:
ħuestimenta pprio nobis labo¬
re conficimus quȩ texta sunt
desuꝑ qualem & dñs habebat
tunicam que scindi ñ potest
quib inliuinur qñ secreta
dni ⁊ archana cognoscimus.
etiam alta ⁊ ꝓfunda dei que
non sunt monstranda uulgo.
nec ꝓferenda ad popłm qui
audierint maiestatẽ scientie
ferre ñ possint. ꝙ quasi soli¬
do suffocent᷑ cibo. qui adhuc
lacte infantie nutriendi fc̃:
sse aũ econtrario pessima ue¬
stunenta docet scriptura di¬
uina: ut ẽ illud qd̾ in psal¬
mis de uida ꝓditore cantat᷑:
ndutus ẽ maledictione sic̃
uestimento & post paululũ:
iat ei sicut uestimentum qd̃
circundatur: & sicut ona
que semꝑ accingitur: Vnde

Expanded text:
mortale hoc immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, et reliqua. De sacerdotalibus vestibus in Exodo plenius scriptum est : et nos olim edidimus librum , ad cujus interpretationem diligens mittendus est lector. Neque enim possumus latam materiam brevi sermone comprehendere. Haec vestimenta proprio nobis labore conficimus, quae texta sunt desuper, qualem et Dominus habebat tunicam 549 quae scindi non potuit ; quibus induimur, quando secreta Domini et arcana cognoscimus, etiam alta et profunda Dei, quae non sunt monstranda vulgo, nec proferenda ad populum quaudierint, majestatem scientiae ferre non possint, et quasi solido suffocentur cibo, qui adhuc lacte infantiae nutriendi sunt. Esse autem e contrario pessima vestimenta docet Scriptura divina, ut est illud quod in Psalmis de Juda proditore cantatur: « Indutus est maledictione sicut vestimento . » Et post paululum: « Fiat ei sicut vestimentum quo circumdatuqua semper accingitur. » Unde
Abbreviated transcription (Latin):
manducare: Ee in alio loco:
Manducauit enim populus
⁊ bibit: ꝙ surrexer̾t ludere:
Nõq concedit apls tunotheo.
ut uinum paululũ bibat:
ꝑspicue demonstrat. cur hoc
concesserit: Propter stoma
utunt᷑ egyptii sacerdotes: ñ
solum intrinsecus. s extrin¬
secus: Porro relligio diui¬
na alterum habitũ habet
in ministerio: alterum in
usu uitaq communi: femi¬
nalia recte assumuntur. ut
honestas decorq seruetur.
ne scilicet ascenclentes altaris
gradus. & in ministeria dis¬
currentes reuelent turpi¬
tudinem: Rasa capita habet
stinere gentilium: Que uniu̾¬
sa quid iuxta sensum indicent
sp̾alem: sequentia uerba
monstrabunt: Esse indum̃¬
dinis: E iterum: Expoliate
ueterem hõiem cum oꝑib
eius. & indite nouo qui
renouatur in scientiã iuxta
imaginem creatoris: Qd̃ et
illud significare puto: Opor¬
tet enim incorrupquum
hoc indui incorruptionem:
& mortale hoc indui inmor¬

Expanded text:
manducare . Et in alio loco:manducare . Et in alio loco:Manducavit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere . Quodque concedit Timotheo , ut vinum paululum bibat, perspicue demonstrat cur hoc concesserit: « Propter sutuntur Aegyptii sacerdotes non solum intrinsecus, sed et extrinsecus. Porro religio divina alterum habitum habet in ministerio, alterum in usu vitaque communi. Feminalia recte assumuntur, ut honestas decorque servetur: ne scilicet ascendentes altaris gradus, et in ministerio discurrentes, revelent turpitudinem. Rasa capita habet stinere gentilium. Quae universa quid juxta sensum indicent spiritualem, sequentia verba monstrabunt. Esse indume» Et iterum: « Exspoliati vetere homine cum operibus ejus, et induti novo qui renovatur in scientia juxta imaginem Creatoris . » Quod et illud significare puto: « Oportet enim corruptibile hoc indui incorruptionem et mortale hoc indui inmor
Abbreviated transcription (Latin):
aũ suum ñ radent. neq comã
nutrient. s tondentes atton¬
debunt capita sua. ꝑspicue
demonstratur. nec rasis ca¬
pitib sicut sacerdotes culto¬
res xsidis atq serapidis. eẽ
debere. nec rursaim comã
dimittere qd ꝓprie luxurio¬
sum ẽ barbaroꝵ ⁊ militan¬
gum. s ut honestos habitꝰ
mas suas ñ ad pressitm
tondebunt: s oꝑientes oꝑi¬
ent peccata sua: Iuxta qd̃
discimus nec caluitiũ noua¬
cula ẽẽ faciendũ. nec ita ad
pressum tondendũ caput
ut rasoꝵ similes ẽẽ uideant᷑
s in tm̃ capillos climitten¬
dos. ut oꝑta sit cutis: uel
certe semꝑ sacerdotes oꝑire
capita sua. iuxta illud uir¬
gilianum: Purpureo uela¬
re comas adoꝑtus amictu
S hec uiolenta int̾pretatio ẽ.
U inum aũi non solũ in ministe¬
rio sacerdotes ñ bibent atq
leuite: s ne ingressuri qͥdẽ
scã scõꝵ. ne opprimat᷑ mens
⁊ sensus crassior fiat: Unde
& apłs : Bonum ẽ inquit ui¬
num ñ bibere. & carnẽ ñ

Expanded text:
ut suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua, » perspicue demonstratur, nec rasis capitibus, sicuti sacerdotes cultoresque Isidis atque Serapidis nos esse debere, nec rursum comam dimittere, quod proprie luxuriosorum est, barbarorumque et militantium. Sed ut honestus habitus mas suas ad pressum non tondebunt, sed operientes operient capita sua. » Juxta quod discimus nec calvitium novacula esse faciendum, nec ita ad pressum tondendum caput, ut rasorum similes esse videamur: sed in tantum capillos dimittendos, ut operta sit cutis. Vel certe semper sacerdotes operire capita sua juxta illud Virgilianum: Purpureo re comas, adopertus amictu. Sed haec violenta interpretatio est. Vinum autem non solum in ministerio sacerdotes non bibent atque Levitae: sed ne ingressuri quidem sancta sanctorum, ne opprimatur mens, et sensus crassior fiat. Unde et Apostolus: Bonum est, inquit, vinum non bibere, et carnem non
Abbreviated transcription (Latin):
semel preceꝑat quib uestib
uti deberent sacercdotes. qͣn
intrinsecus in ministeriis
st̃: rursum iubet ut egre¬
dientes in gazophilatiis. siuie
in exedris scõꝵ. exuant se pͥ.¬
stinis uestib ⁊ incluant᷑ aliis
ne si scas uestes habuerint
scificens popłm foris positum
qui nec dum fuerit scĩficatus
nec se p̃parauerit in scĩficati¬
onem templi ut sit dñi naza¬
reus. ꝑ que dicimus ñ coti¬
dianis. quib libet ꝓ usu uite
cõmunis pollutis uestib nos
ingredi debere in sc̃a scoꝵ. s¬

Expanded text:
semel praeceperat quibus vestibus semel praeceperat quibus vestibus uti deberent sacerdotes, quando intrinsecus in ministeriis sunt, rursum jubet, ut egredientes in gazophylaciis, sive in exedris sanctorum, exuant se pristinis vestibus, et induantur aliis, ne si sanctas vestes habuerint sanctificent populum foris positum, qui necdum fuerit sanctificatus, nec se praeparaverit in sanctificationem templi, ut sit Domini Nazaraeus. Per quae discimus non quotidianis et quibuslibet pro usu vitae communis pollutis vestibus nos ingredi debere in sancta s
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tis siue stolis aliis:
& ñ scĩficabunt popłm in
uestũtis siue stolis suis
Caput aũ fuũ non radent. neq
comam nutrient. s tonden¬
tes atcondeb̾t̾ capita sua. siuie
capita sua ñ radent. ⁊ comas
ñ ad pressum tondebunt. oꝑi¬
entes oꝑient capita sua. & ui¬
num ñ bibet omnis sacerdos
um interius: Primũ histo¬
rie uerba pandenda sunt:
nter cetera que sacerdotib
p̃cipit sermo dĩcus. hoc
quoq obseruandum iubet
ut in ipsis portis interioris
atrii. uestib id ẽ stolis line¬
is induantur. nec utant᷑
laneis indumentis. tam in
portis atrii interioris ꝗͣ intͥn¬
feminalia linea in lumbis:
tio ipsum uerbum hebraicũ
exprimens pofuit. in iezẽ
aquile scd̃a editio. buxa. ꝑ
qd significat ñ eos iuolenter
arte atq constricte instar
iunctoꝵ eẽ cingendos. ne
in ministeriis sacerdotalib
atq leuiticis inhabiles fiãt
⁊tenere. & cedere uictmas
attrahere quoq nequeañ
atq discurrere: O quia

Expanded text:
vestimentis sive stolis aliis, et non sanctificabunt populum in vestimentis sive stolis suis. Caput autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua. Et vinum non bibet omnis sacerdos, um interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caeterapraecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est stolis lineis induantur, nec utantur laneis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinfoeminalia linea in lumbis. tio ipsum verbum Hebraicum exprimens posuit in Jeze, Aquilae secunda editio Buza. Per quod significat non eos violenter arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis inhabiles fiant, et tenere et caedere victimas, attrahere quoque nequeant atque discurrere. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
mei. neq posueritis custodes
cerimoniaꝵ meaꝵ in scuario
mini imposueris. neq cõmuni¬
ces peccatis alienis: uel certe
sic intelligendum: Dissoluistis
pactum meum in omnib sce¬
lerib ur̃is.⁊ ñ seruastis pre¬
cepta scũarii mei: & audetis
indignos alienosq custodes
ponere in obseruatione scua¬
rii mei. uobismet ipsts: ut fub¬
audiatur ñ michi: & est sensꝰ:
qui uobis in carnalib seruiãt
ac ministrent: ꝙ ob urã refri¬
geria meũ polluant sc̃uarium:
ec dicit dñs d̾s : Omius
alienigena. incircuncisus corde.
& incircũcisus carne ñ ingre

Expanded text:
mei, neque posueritis custodes mei, neque posueritis custodes ceremoniarum mearum in sanctuario mini imposueris: neque communices peccatis alienis . Vel certe sic intelligendum: Dissolvistis pactum meum in omnibus sceleribus vestris, et non servastis praecepta sanctuarii mei, et audetis indignos alienosque custodes ponere in observatione sanctuarii mei vobismetipsis, ut subaudiatur, non mihi. Et est sensus: Qui vobis in carnalibus serviant ac ministrent: et ob vestra refrigeria meum polluant sanctuarium. Haec dicit Dominus Deus: Omnis alienigena incircumcisus corde, et incircumcisus c
Abbreviated transcription (Latin):
& illud potest dicere. qd in ple
rimus intemplo dei. circũcida¬
mus aures eoꝵ. & labia. ⁊ cor.⁊
omnem carnem. oculosq. gus¬
tum ⁊ odoratum: ut omnia
cum deitimore ⁊ ratione facia¬
inducant filios alienos. incir
cumcisos corde. ⁊ incircũcisos
carne. ne sint in sc̃uario dei.:
et polluant domũ eius.:Si enĩ
quitur: O offertis panesmeos.
panes uidelicet ꝓpositionis in
cunctis eccłiis. et in orbe t̾raꝵ
de uno pane pullulantes. et
ñ solum panes s adipẽ quoq
de qͦ scriptum est: exadipe fru¬
menti saturauit eos: & sangui¬
nem qui in xꝑi passione effusꝰ
est: Legendumq tta ⁊ sie lec¬
tionis ordo reddendus: Cum fi¬
lios alienigenas incircũcisos
corde ⁊ corpore. inducatis in
scũarium meum.⁊polluatis
domum meã: audetis offerre
panes. ⁊ adipem ⁊sanguinem
nustica sacram̃ta: & non intel¬
si sicis pactum meum in om̃ib
scelerib & impietatib urĩs.⁊
ñ seruaueritis p̾cepta scũarii

Expanded text:
et illud potest dicere, quod in plet illud potest dicere, quod in plrimus in templo Dei, circumcidamus aures eorum, et labia, et cor, et omnem carnem, oculosque, gustum et odoratum, ut omnia cum Dei timore et ratione faciainducant filios alienos incircumcisos corde, et incircumcisos carne, ut sint in Sanctuario meo, et polluant domum meam: Et quitur: « Et offertis panes meos, » panes videlicet propositionis in cunctis ecclesiis et in orbe terrarum, de uno pane pullulantes. Et non solum panes, sed adipem quoque, de quo scriptum est: « Et adipe frumenti saturavit eos , » et sanguinem qui in Christi passione effusus est. Legendumque ita et sic lectionis ordo reddendus. Cum filios alienigenas, et incircumcisos corde et corpore inducatis in sanctuarium meum, et polluatis domum meam, audetis offerre panem et adipem et sanguinem, mystica sacramentasi sitis pactum meum in omnibus sceleribus et impietatibus vestris, et non servaveritis praecepta sanctuarii
Abbreviated transcription (Latin):
ut nequaꝗͣ faciamꝰ terrena
oꝑa. que p̾ro necessitate cor¬
poris facere cõpellimur. cibũ
uti uestib que tc̃ circũcidimꝰ
s ñ ad delicias ⁊ ad luxuriã.
& ad mnerciam s ad necessita¬
tem nature. ⁊ corporis istius
sustentaculũ cuncta faciamꝰ
Qͥ bibit uinũ modicũ propter
stomachum. ⁊ frequentes in¬
firmitates. & odit ebrietatẽ
circuncidit carnem suam:
Qui dormit qͣtum natura patr
audiet asalomone:Si sederis
absq tumore eris: si dormie¬
mebis pauorẽ suꝑuenientẽ
tibi: neq impetus impioꝵ
suꝑuenientes: E qui fugit
fornicationem. ⁊ uxori debi¬
tum reddit. reuertens ad
idipsum ne temptet eum sa¬
thanas: audiat cũ popło isrł̃:
n hac die abstuli obꝓbrium
egypti: a uobis. Uestib qͦq
utitur que frigus repellant.
ñ que cenuitate sui corpora nu¬
da demonstrarent. atcenuata
ieiuniis caro. ⁊ circuncisa conti¬
nentia fugit obpbrium egiptio¬
rum qui st̾ magnis carnibus:

Expanded text:
ut nequaquam faciamus terrena ut nequaquam faciamus terrena opera quae pro necessitate corporis facere compellimur, cibum uti vestibus: quae tunc circumcidimus, si non ad delicias et ad luxuriam et ad inertiam, sed ad necessitatem naturae et corporis istius sustentaculum cuncta faciamus. Qui bibit vinum modicum propter stomachum et frequentes infirmitates , et odit ebrietatem, circumcidit carnem suam. Qui dormit quantum natura patitur, audiet a Salomone: « Si sederis, absque timore eris; si dormietimebis pavorem supervenientem tibi neque impetus impiorum supervenientes . » Et qui fugit fornicationem, et uxori debitum reddit, revertens ad idipsum, ne tentet eum Satanas, audiet cum populo Israel, « in hac die abstuli opprobrium Aegypti a vobis. » Vestibus quoque utetur quae frigus repellant, non quae tenuitate sui corpora nuda demonstrent. Attenuata jejuniis caro et circumcisa continentia fugit opprobrium Aegyptiorum qui sunt magnis carnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cidamini: xp̃e uobis nichil pro¬
derit & illud ierennie: Ecce
incircũcise aures ur̃e:⁊nolui¬
stis audire: E in exõdo. locui¬
tus ẽ moyses in conspectudñi
dicens: E cce filii isrł ñ audie¬
runt te: & quomͦ audiet me
pharao: Ego aii sum tardi
habetur in hebreo Ego autẽ
incircũcisus labiis: Int̾roge¬
mus eos. unmo cogãmꝰ cir¬
cũcidere aures. ⁊ labia dese¬
care. ut scͥpturã implere ui¬
deantur: Sinautẽ ceꝑint
circũcisionẽ aurium interp̃¬
tari: quando nichil turpe
⁊ inhonestum audire nos pat¬
mur. & circuncisionẽ labioꝵ
qñ nichil indecens loquum᷑.
dicamꝰ eis eamdẽ expositionẽ
etiam in corde ⁊incarne ser¬
uare debetis: Cor circũcior¬
mus cratello dei. ⁊ aufert᷑
de corde nr̃o preputum. qñ
turpes cogitationes nequaqͣ
exeunt de corde nr̃o: nec de
nobis dr̃: Impinguatũ est
cor populi huius.⁊ aurib
suis grauiter audier̃t: Ergo
⁊ caro similiter circuncidit᷑

Expanded text:
cidamini, Christus vobis nihil procidamini, Christus vobis nihil proderit . Et illud Jeremiae: Ecce incircumcisae aures vestrae, et noluistis audire . Et in Exodo locutus est Moyses in conspectu Domini dicens: Ecce filii Israel non audierunt me; et quomodo audiet me Pharao? Ego autem sum tardi habetur in Hebraeo: Ego autem 541 incircumcisus sum labiis, interrogemus eos, immo cogamus circumcidere aures, et labia desecare, ut Scripturam implere videantur. Sin autem coeperint circumcisionem aurium interpretari, quando nihil turpe et inhonestum audire nos patimur, et circumcisionem labiorum, quando nihil indecens loquimur: dicamus eis, eamdem expositionem etiam in corde et in carne servare debetis. Cor circumcidimus cultello Dei, et aufertur de corde nostro praeputium, quando turpes cogitationes nequaquam exnobis dicitur: « Impinguatum est cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt . » Ergo et caro similiter circumciditur,
Abbreviated transcription (Latin):
seruastis p̃cepta scũarii mei
& posiustis custodes obserua¬
tionum meaꝵ in scuario meo
uobisme̾ ipsis: Quando dic̃
sufficiant uobis omĩa scelera
siue iniquitates ur̃e. ad pͥoꝵ
peccatoꝵ hortat᷑ penitenti¬
am. ne augeamus peccata
peccatis. ⁊ materiã futuro
mus illud qd isaias loquit᷑
Ne his qui attrahunt peccata
sicut funiculo longo: ⁊sic̃
iugo corrigie uituli iniqui¬
tates: Primumq peccatũ ẽ
qd inducunt filios alienos.
siue alienigenas incircũc¬
sos corde. & incircũcisos
carne. ut sint in scu̾ario dei:
& polluant domũ dñi
totam massam corrumpit:
tabernaculis iustoꝵ Ur¬
gent nos in hoc loco udei
⁊ hebionite. qͥ circuncisionẽ
carnis accipiunt : quomͦ
possimus p̾sentem locum
exponere. incircuncisos corde
⁊ incircuncisos carne. qͦ uideli¬
cet post sp̾alem intelligentiam
etiam carnis circuncisionem
susciꝑe debeamus. S qui le¬
gimus paulum dicentẽ: con¬
testor autẽ omnẽ hominem
qͥ circunciditur. qm̃ si circũ¬

Expanded text:
servastis praecepta sanctuarii mei et posuistis custodes observationum mearum in sanctuario meo vobismetipsis. Quando dicit, sufficiant vobis omnia scelera, sive iniquitates vestrae, ad priorum peccatorum hortatur poenitentiam, ne augeamus peccata peccatis, et materiam futuro mus illud quod Isaias loquitur: Vae his qui attrahunt peccata sicut funiculo longo, et sicut jugo corrigiae vituli iniquitates . Primumque peccatum est, quod inducunt filios alienos, sive alienigenas incircumcisos corde, et incircumcisos carne, ut sint in sanctuario Dei, et polluant domum Dei.totam massam corrumpit ;tabernacula justorum. Urgent nos in hoc loco Judaei et Ebionitae, qui circumcisionem carnis accipiunt: quomodo possumus praesentem locum exponere incircumcisos corde et incircumcisos carne? quo videlicet post spiritualem intelligentiam, etiam carnis circumcisionem suscipere debeamus. Sed qui legimus Paulum dicentem: Contestor autem omnem hominem qui circumciditur: quoniam si circum
Abbreviated transcription (Latin):
introducat eos qͥ absq doct¬
na eius & auxilio intrare
ñ possunt : & eg̾diens. ut
rursum alios introducat.⁊
loquatur eis qͥ difficiliora
ñ capiunt: Qd̃ aũ porta ori¬
entalis extra terminos mun¬
di semꝑ clausa sit. ⁊huma¬
no nequaꝗͣ pateat aspectui:
nitus filius qͥ ÷ in sinu patͥs.
ipse enarrauit: quasi aliis uer¬
bis dixerit: Eritq clausa pͥn¬
cipi: Pͥnceps solus sedebit in
ea. ut comedat panem. ꝑfec¬
te ⁊ consummate scientie:
Nemo enim nouit filiũ. nͥ pat᷑:
& nemo nouit patrẽ nͥ filius:
⁊ cui uoluerit filius reuelare:
Pulchre qͥdam portã clausam
ꝑ quã solus dñs d̾s isrł ingre¬
ditur. & dux cui porta clausa
est. mariam uirginẽ intellig̃t.
quȩ & ante partum. & post
partum uirgo ꝑmansit: Et
fundendos eos qͥ arbitrantur
eam pꝰ natiuitatẽ saluatoris
habuisse de ioseph filios ex
occasione fr̃m eius qͥ uocant᷑
in euglio. suꝑ ꝗͣ questiun¬
culam rome aduersum hel¬

Expanded text:
introducat eos, qui absque doctintroducat eos, qui absque doctrina et ejus auxilio intrare non possunt; et egrediens, ut rursum alios introducat; et loquatur eis qui difficiliora non capiunt. Quod autem porta Orientalis extra terminos mundi semper clausa sit, et humano nequaquam pateat aspectui, nitus filius qui est in sinu Patris ipse enarravit . » Quasi aliis verbis dixerit: « Eritque clausa principi: princeps solus sedebit in ea ut comedat panem » perfectae et consummatae scientiae: « Nemo enim novit Filium nisi Pater, et nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . » Pulchre quidam portam clausam per quam solus Dominus Deus Israel ingreditur, et dux cui porta clausa est Mariam virginem intelligunt, quae et ante partum, et post partum virgo permansit. Etefundendos eos qui arbitrantur eam post nativitatem Salvatoris habuisse de Joseph filios, ex occasione fratrum ejus qui vocantur in Evangelio. Super qua quaestiuncula Romae adversum Hel
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Ipse ẽ princeps ⁊ ponti¬
fex scđ̾m ordinẽ melchisedech:
& hostia. ⁊ sacercdos. qͥ in conspe¬
ctu patris nobiscũ celestem
comedit panem: & uinũ bi
uum in regno patris mei :
in illo uidelicet regno de quo
scrsbit⁊ apłs Regnum dei.
intra uos ẽ: Clausaq erit
porta: Nemo enim pocest
passionis dñi. corporisq eius
& sanguinis ꝓ maiestate rei
sacram̃ta cognoscere. tanteq
bonitatis ẽ ⁊ clem̃tie pͥnceps
nr. ut cum solus sedeat inpor¬
ta quȩ clausa ẽ. ⁊ panẽ coram
dño cõmedat. uelit mense sue
atq conuiuii plures habere
consortes. ⁊ dicat: Ecce egosto
ad ostium ⁊ pulso: si qͥs mͥ¬
aꝑuerit ingrediar ad eum:
et cenabo cum illo.⁊ ipse me¬
cum: Solus aũ panẽ come¬
dat coram dño: qr substanta
eius duunaq natura cunc¬
tis creaturaꝵ substantiis se¬
parata est: Ipse ꝑ eandem ues-¬
tibuli portam ingredit᷑ ⁊ egre
est infusus. ⁊ circũ fusus õib
ngrediensq ꝑ portã ut secũ

Expanded text:
ejus . » Ipse est princeps et pontifex secundum ordinem Melchisedech , et hostia et sacerdos, qui in conspectu patris nobiscum coelestem comedit panem, et vinum bibvum in regno Patris mei : » in illo videlicet regno, de quo scribit Apostolus: « Regnum Dei intra vos est . » Clausaque erit porta: nemo enim potest passionis Domini corporisque ejus, et sanguinis pro majestate rei sacramenta cognoscere. Tantaeque bonitatis est, et clementiae princeps noster, ut cum solus sedeat in porta, quae clausa est, et panem coram Domino comedat, velit mensae suae atque convivii plures habere consortes, et dicat: Ecce ego sto ad ostium et pulso; si quis aperuerit mihi, ingrediar ad eum et coenabo cum illo, et ipse mecum . Solus autem panem comedit coram Domino, quia substantia ejus divinaque natura a cunctis creaturarum substantiis separata est. Ipse per eamdem vestibuli portam ingreditur 538 etest, infusus et circumfusus omnibus; ingrediensque per portam, ut secum
Abbreviated transcription (Latin):
Iaurib audiat: Pͥmum
enum ad intelligendum qd̃ d̃r
aꝑiendus ẽ animꝰ: sccło cor¬
dis intelligendi oculi: de
quib dr̃ ad abraham: Leua
oculos tuos. & uide stellas
celi: tercio his aurib audien
cerimonias ⁊ legitima eius
intelligere.⁊ ad extremum
ponere cor suũ in introitu¬
huius templi: qr diuersi ad¬
eum introitus sunt: siue ui¬
as templi cerimoniaꝵ ordi¬
nem significat. ⁊ exitꝰ scuarii:
Proemum gͥ ẽ. ⁊ p̃paratio pro¬
pħe ad intelligenda. quȩ po¬
stea suꝑ templi ordine cogni¬
turus est. E hoc notandũ.
qd̃ in mundi huiꝰ plaga qͥ
in maligno positus ẽ. & in
aquilonis frigore consticutꝰ.
celestium nobis cerimoniaꝵ
ordo monstratur:
Et dices ad exaspatitẽ me
dom̃um isrł ħ dicit dñs d̾s
Sufficiant uobis omĩa scelera
ur̾a domus isrł. eo qd̃ indu¬
citis filios alienos. siue alie

Expanded text:
et auribus audiat. Primum et auribus audiat. Primum enim ad intelligendum quod dicitur aperiendus est animus. Secundo cordis intelligendi oculis, de quibus dicitur ad Abraham: « Leva oculos tuos, et vide stellas coeli . » Tertio his auribus audiendcaeremonias et legitima ejus intelligere, et ad extremum ponere cor suum in viis templi, quia diversi ad Deum introitus sunt: sive per vias templi caeremoniarum ordinem significat; et exitus sanctuarii. Prooemium igitur est et praeparatio prophetae ad intelligenda quae postea super templi ordine cogniturus est. Et hoc notandum quod in mundi hujus plaga qui in maligno positus est, et in aquilonis frigore constitutus, coelestis nobis caeremoniarum ordo monstratur. « Et dices ad exasperantem me domum Israel: Haec dicit Dominus Deus: Sufficiant vobis omnia scelera vestra, domus Israel, eo quod inducitis filios alie
Abbreviated transcription (Latin):
templi qd̃ asalomone con¬
structum ẽ. apparuit glã
dñi ⁊ que postea euglice gle
cõparatione destructa est.
dicente apło: Ꝙ entm ñ est
glorificatum. qd glificatũ est.
in hac parte ꝓpter excellentẽ
głam: Sienim qd̃ destruit᷑
ꝑ głam: multomagis qd ma¬
net in gła: Cauendũq ne
destructione pͥoris głe aboli¬
tionem putemꝰ: s sic siendũ
est. id qd̾ ex parte fuerat des¬
truetur: uelut si solis radiis
lampadem cõpares. aut lã¬
padis lumen lucer mule:
Quã obrem: & de ioħe bapti¬
sta dr̃: Ille erat lucerna: lu¬
cens in domo: Postꝗͣ autẽ
uenit sol iusticie. lucerne lu¬
men absconditũ ẽ: dicente
ipso ꝓpħa atq baptista: Illũ
oportet crescere: me autẽ
minuii: Cecidit aũ in faciẽ
suam ꝓpħa. ne dum plus
cerneͬre cupit ꝗͣ potest hu¬
mana fragilitas intueri:
etiã ipsum oculoꝵ lumen
amitteret: Unde familia¬
rius eum uocat dñs filiũ
hõĩs: p̃cepitq ut ponat
cor suum. & uideat oculis.

Expanded text:
templi, quod a Salomone constructum est, apparuit gloria Domini, quae postea evangelicae gloriae comparatione destructa est, dicente Apostolo: « Etenim non est glorificatum quod glorificatum est in hac parte propter excellentem gloriam. Si enim quod destruitur per gloriam, multo magis quod manet in gloria . » Cavendumque ne destructionem prioris gloriae abolitionem putemus: sed sentiendum est, id quod ex parte fuerat destruetur. Velut si solis radiis lampadem compares, aut lampadis lumen lucernulae. Quamobrem et de Joanne Baptista dicitur: « Ille erat lucerna lucens in domo . » Postquam autem venit sol justitiae, lucernae lumen absconditum est, dicente ipso propheta atque Baptista: « Illum oportet crescere, me autem minui . » Cecidit autem in faciem suam propheta, ne dum plus cernere cupit, quam potest humana fragilitas intueri, etiam ipsum oculorum lumen amitteret. Unde familiarius eum vocat Dominus filium hominis, praecipitque ut ponat cor suum et videat oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
quit. qd̾ in plerisq apocri¬
forum deliramenta confin¬
gunt : s patris et suo sꝑu
cotidie loquitur in corde cre¬
dentum: & hec erit respon¬
sio aduersus eos qui calum¬
niantur propħas. curque
in pentate ucho continentur
medent sacerdotes. de qͥb
scriptum est: peccata ppłi
mei comedent Nec tantũ
gaudendum ẽ ad oblationẽ
munerum : quantum tim̃¬
diun ad honoris condemna¬
tionem. si eo abutamur in¬
digne: Primiqua uixta
litteram sunt animanqum
que primum terra gignit.
primitie quoq ciboꝵ nr̃oꝵ
sacerdotib offeruntur u
nichil gustemus nouarum
frugum. nͥ qd sacerdotes
ante gustaueruit: Hoc aũ
facimus. ut reponat sacer¬
dos benelictionem et oblati¬
onem nr̃am in domo sua. si
ue ad predicationẽ dñs be

Expanded text:
quit, quod in plerisque apocryquit, quod in plerisque apocryphorum deliramenta confingunt: sed Patris et suo Spiritu quotidie loquitur in corde credentium. Et haec erit responsio adversum eos qui calumniantur prophetas, cur quae in Pentateucho continentur medant sacerdotes, de quibus scriptum est: Peccata populi mei comedent . Nec tantum gaudendum est ad oblationem munerum, quantum timendum ad honoris condemnationem, si eo abutamur indigne. Primitiva juxta litteram sunt animantiumquae primum terra gignit. Primitiae quoque ciborum nostrorum sacerdotibus offeruntur, ut nihil gustemus novarum frugum, nisi sacerdos ante gustaverit. Hoc autem facimus, ut reponat sacerdos benedictionem, et oblationem nostram in domo sua: sive ut ad imprecationem s
Abbreviated transcription (Latin):
lent cum propha: Pars
ictimam et pro pecca¬
to. ⁊ ꝑ delicto. siue pro
ignorantia ipsi comedent:
omne uotum siue separatio
in isrł ipsoꝵ erit. & priiti¬
ua omniũ primogenitoꝵ
& omnia libamenta ex om¬
nib que offeruntur sacer¬
dotum erunt. & primici¬
ua ciborum ur̃oꝵ dabitis
sacerlot. ut reponat bene¬
ut ponat benedictiones suꝑ
domos ur̃as : Pro uictma
et sacrificio qd hebraice dr̃̾
manahã: aquila ꝙ simma¬
chus interp̃tat st̃ donum:
tionem transtulerunt. a¬
quila et symiachus. et
terpretati sunt : qd̃ hebra¬
ice dicitur herem. Et
considerandum qd om̃ia
loquiturꝰ. ꝑ moysen ante
iam dixerat. querendum¬
cur eadem que dicta sunt
repetat. ut uidelicet que
in mentib hominũ sunt.
uel legendi negligentia.
uel audiendi contemptu⁊
obliuione deleta uitia uoce
innouentur que non sit scͥp¬
ta calamo & atramento: s
sꝑu ⁊ uerbo dei: Unde ce sal¬
uator nullum uolumen do¬
ctrine sue propriũ dereli¬

Expanded text:
lent cum propheta: Pars lent cum propheta: Pars ictimam et pro peccato et pro delicto sive pro ignorantia ipsi comedent, et omne votum sive separatio in Israel ipsorum erit. Et primitiva omnium primogenitorum, et omnia libamenta ex omnibus quae offeruntur, sacerdotum erunt, et primitiva ciborum vestrorum dabitis sacerdoti, ut reponat beneut ponat benedictiones super domos vestras . Pro victima et sacrificio, quod Hebraice dicitur MANAA  , Aquila et Symmachus interpretati sunt, donum. tionem transtulerunt, Aquila et Symmachus et terpretati sunt, quod Hebraice dicitur HEREM  . Et considerandum quod omnia loquitur, per Moysen ante jam dixerit. Qucur eadem quae dicta sunt repetat. Ut videlicet quae in mentibus hominum sunt, vel legendi negligentia, vel audiendi contemptu, et oblivione deleta, viva voce innoventur, quae non sit scripta calamo, et atramento, sed Spiritu et Verbo Dei. Unde et Salvator nullum volumen doctrinae suae proprium dereli
Abbreviated transcription (Latin):
scã scõꝵ : hoc ẽ enim interi¬
us atrium. & possit minis¬
trare in scũario. & semper
offerre ꝓ peccato conscien¬
tie uictimam. nec ullum tp̃s
sit quo ñ recordetur macula¬
tum se fuisse suꝑ patre et
matre. filio ⁊ filia: frẽ et so¬
rore: Multa quippe facere
compellimur in scłi huius
angustiis constitut: uel con¬
ditione carnis. uł fragilita¬
te nature. Q autẽ talis ex¬
titerit ut ministret in scũa¬
rio. & atrium interius in¬
grediatur. ⁊ offerat semper
deo sacrificium. ita ut ue¬
rus sacerdos sit. inmo uni¬
tator eius: de quo scriptũ
est: Tu es sacerdos in eter¬
num. sccłm ordinẽ melchise¬
dech Iste nullam habebit
herecditatem nͥ dm̃ qui est
hereditas eius. nec accipiet
possessionem in isrł: hoc est
inter uulgus ignobile. s sa¬
cerdotalem ut dicat de eo
deus: Ego sum herecditas.
& ego possessio eoꝵ : quem
cum inuenerint. loquent᷑
acdicent: Tenebo eum. et
ñ dimittam illum : ⁊ psab¬

Expanded text:
sancta sanctorum hoc est enim interisancta sanctorum hoc est enim interius atrium et possit ministrare in sanctuario et seofferre pro peccato conscientiae victimam, nec ullum tempus sit, quo non recordetur maculatum se fuisse super patre et matre, filio et filia, fratre et sorore. Multa quippe facere compellimur in saeculi hujus angustiis constituti, vel conditione carnis, vel fragilitate naturae. Qui autem talis exstiterit, ut ministret in sanctuario, et atrium ingrediatur interius, et offerat semper Deo sacrificium, ita ut verus sacerdos sit, immo imitator ejus, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , iste nullam habebit haereditatem, nisi Deum qui est haereditas ejus: nec accipiet possessinter vulgus ignobile, sed sacerdotalem, ut dicat de eo Dominus. « Ego sum haereditas; » et: « Ego possessio eorum. » Quem cum invenerint, loquentur ac dicent: « Tenebo eum et non dimittam illum; et psal
Abbreviated transcription (Latin):
quando relinquunt creatorẽ
sium: & in matre mortua.
de ecclesia recedentes: Infilio
quoq et filia. qd aliud ad co¬
gitationes. aliud ad oꝑa ꝑti
eodem renatus est sꝑu. si
putauerit mortuum conta¬
minatur in eo: sta drĩtaxat
sisoror uirgo ꝑmanserit. nec
ullius uiri maculata. com¬
plexu: E x quib intelligimꝰ
priuilegium uirginale. qd̃
cuiusubet iuiri contactus
ꝑfectam auferat puritatẽ
que utrum recte ꝑperam¬
ne clicta sint lectoris arbi¬
trio relinquamus. nature
quoq suꝑ hoc probatur af¬
fectus in ordine caritatis:
iuxta qd̾ scriptum est. Or¬
dinauit in me caritatem
Post rerum parentem dm̃
carnis quoq pater diligat᷑
et mater. filius. ⁊ filia. Fr̃
⁊ soror. ita duntaxat si de
domo ñ exierit: nec in alte
rius transierit potestatem:
Postꝗͣ autẽ sacerdos fuerit
emundatus purificatioĩs
ordine. que in mosaica lege
summationẽ mundi qñ
ad ueram transierimus
ogdoadem ut introeat

Expanded text:
quando relinquunt creatorem quando relinquunt creatorem suum, et in matre mortua de Ecclesia recedentes. In filio quoque et filia, quod aliud ad cogitationes, aliud ad opera peeodem renatus est spiritu, si putaverit mortuum, contaminatur in eo. Ita duntaxat si soror virgo per manserit, nec ullius viri maculata complexu. Ex quibus intelligimus privilegium virginale, quod cujuslibet viri contactus perfectam auferat puritatem Quae utrum recte perperamve dicta sint lectoris arbitrio relinquamus. Naturae quoque super hoc probatur affectus, ut ordine charitatis juxta quod scriptum est: « Ordinate in me charitatem , » post rerum parentem Deum, carnis quoque pater diligatur, et mater, filius et filia, frater et soror, ita duntaxat si de domrius transierit potestatem. Postquam autem sacerdos fuerit emundatus purificationis ordine, quae in Mosaica lege summationem mundi, quando ad veram transimus ogdoadem, ut introeat
Abbreviated transcription (Latin):
quo diciturꝰ: Su ntrabunt
in requiem meam. qd̃ hebra¬
ice sabbatum nominatur:
Scĩficat autẽ sabbatum dei
qui ñ portat onus peccati in
sabbato. nec dicit: sicut o¬
nus graue grauate st̃ super
me: Qui talis estͫ: colligit
ligna sabbato. nec suꝑ edif¬
cat fundamento ih̃u xꝑi.
ligna. fenum. stiptilam.
nẽc accendit ignem qui in¬
utilem consumat materiam.
& die sabbati in uno ꝑmanet
loco. nec foras egredieturꝰ. s
quasi columna in templo dei
positus ꝑmanet. supra quo
ioħs scribit in apocalipsi:
Qui uicerit. faciam illum co¬
lumnam intemplo dei mei:
et foras ñ egredietur ampli
us: Quodq sequitur : et
ad mortuum hominẽ non
ingredientur. ne polluant᷑
Proprie sacerdotalis officii ẽ
morticina ñ tangere: ut
pro alioꝵ uiciis deprecat᷑.
ipse ad altare mundus acce¬
dat : de quib mortuis et sal¬
uator loquitur in euglio:
Dimitte mortuos: ut sepeliãt
mortuos suos: Isti contami¬
nantur in patre mortuo

Expanded text:
quo dicitur: Si intrabunt quo dicitur: Si intrabunt in requiem meam : quod Hebraice sabbatum nominatur. Sanctificat autem sabbatum Dei, qui non portat onus peccati in sabbato, nec dicit: Sicut onus grave gravatae sunt super me . Qui talis est, non colligit ligna in sabbato; nec superaedificat fundamento Jesu Christi, ligna, fenum, stipulam : nec accendit ignem qui inutilem consumat materiam, et die sabbati in uno permanet loco: nec foras egreditur, sed quasi columna in templo Dei positus permanet, super quoJoannes scribit in Apocalypsi: « Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur amplius . » Quodque sequitur: « Et ad mortuum hominem non ingredientur ne polluantur, proprie sacerdotalis officii est, morticina non tangere, ut qui pro aliorum vitiis deprecatur, ipse ad altare mundus accedat. De quibus mortuis, et Salvator loquitur in Evangelio: Dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos . » Isti contaminantur in patre mortuo,
Abbreviated transcription (Latin):
non ingredientur ne pollu¬
tulerunt : & suꝑ animã ho¬
minis ñ ingredientur ne
polluantur : nisi ad patrem
inquit. ⁊ matrem. filium et
filiam. frẽm et sororem. que
contaminabuntur: Ꝙ post¬
quã fuerit mundatus .uii.
dies numerabuntur ez. et
in die introitus sui in sc̾ua¬
rium:⁊ ad atrium interius
ut ministrent mͥ in scũario
offerre pro peocato suo dño
deo suo. siue osferet placati¬
onem: erit autem eis here¬
ditas. ego hereditas eorũ:
et possessionem ñ dabitis eis.
in isrl: ego possessio eorum:
Adhuc sacerdotib precipitur
in quib obseruandum quod
ñ cdixerit absolute. ⁊ sabbata
sc̃ĩficabunt: uel iuxta isaiam
neomeniam et sabbata ur̃a
odit anima mea: s cum dis¬
tinctione sabbata mea. Un¬
de et in euglio scriptum est:
Sacerdotes in templo sabbatũ
ñ sabbatum dei. s sabbatum
littere. sabbatum iudeorum
qo recte uiolant qui sunt ge¬
nus electum. regale sacerdo¬
tale: Porro sabbatum quod
tum ẽẽ tem populo clei: De

Expanded text:
edientur, ne pollutulerunt, et super animam hominis non ingredientur, ne polluantur: nisi ad patrem, inquit, et matrem, filium et filiam, fratrem et sororem quae contaminabuntur. Et postquam fuerit mundatus, septem dies numerabuntur ei, et in die introitus sui in sanctuarium et ad atrium interius, ut ministret mihi in sanctuario, offeret pro peccato suo Domino Deo sive offeret placationem. Non erit autem eis haereditas: ego haereditas eorum, et possessiones non dabitis eis in Israel: ego possessio eorum. Adhuc sacerdotibus praecipitur: in quibus observandum, quod non dixerit absolute: et sabbata sanctificabunt; vel juxta Isaiam: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea : sed cum distinctione, sabbata mea. Unde et in Evangelio scriptum est: Sacerdotes in templo sabbatum non sabbatum Dei, sed sabbatum litterae, sabbatum Judaeorum, quod recte violant qui sunt genus electum, regale, sacerdotale. Porro sabbatum quod tum esse populo Dei, de
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dñs ad me fili hõis.
pone cortuũ. ⁊ uide oculis
tius. & aurib tuis audi oĩa
que ego loquor ad te de uni¬
uersis cerimoniis domus
dñi. & de cunctis legib eiꝰ.
et pones cor tirũ in uiis tem¬
pli: ꝑ om̃s exitus scũarii
cuncta in templo monstrã¬
te cognoscit. postꝗͣ clausã
ei ostend̾at portam.⁊ nũꝗͣ
reserandam.⁊ tam̃ aꝑtam̃
ei qui clausis ing̾ssus ẽ ost¬
is. ducit ꝓpħam ad uiam
porte aquilonis. que tam̃
⁊ ipsa ẽet in conspectu domꝰ.
haud dubium quin tẽplũ
significet: Cumq ꝓphete
regionẽ uidisse plenã do¬
uidelicet ꝗͣ in aquilonis pla¬
ga positus contra cernebat:
statim cecidit in faciem suã
maiestatem głe dñi ferre
ñ sustinens:Unde quia
fuerat humilitate deiectus
dicit ad eum. neqͣꝗͣ uir. s¬

Expanded text:
s, pone cor tuum, et vide oculis tuis, et auribus tuis audi omnia quae ego loquar ad te de universis ceremoniis domus Domini, et de cunctis legibus ejus, et pones cor tuum in viis templi per omnes exitus sanctuarii.  et quo cuncta in templo monstrante cognoscit, postquam clausam ei ostenderat portam numquam reserandam, et tamen apertam ei qui clausis ingressus est ostiis, ducit prophetam ad viam portae 539 Aquilonis, quae tamen et ipsa esset in conspectu domus, hausignificet. Cumque propheta e regione vidisset plenam dovidelicet quam in aquilonis plaga positus contra cernebat, statim cecidit in faciem suam, majestatem gloriae Domini ferre non sustinens. Unde quia fuerat humilitate dejectus, dicit ad eum, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
die. uel duo hedi. de quib
supra diximus. ł hircus ad¬
sumitur. qr aĩal ẽ semꝑ ad
excelsa festinans:⁊ nichil
ꝑiculi fustinens in p̃cipitiis
& ibi inuenit uiam uͥ cet̾is
aĩantib interitus ẽ Unde
& greco sernione caprar ũ
⁊ hircoꝵ grex subluntũ con¬

Expanded text:
die vel duo haedi, de quibus die vel duo haedi, de quibus supra diximus, vel hircus assumitur, quod animal est semper ad excelsa festinans et nihil periculi sustinens in praecipitiis: et ibi invenit viam, ubi caeteris animantibus interitus est. Unde et Graeco sermone caprarum et hircorum grex sublimium con
Abbreviated transcription (Latin):
ne nullus poterat resistere.
& qui stantem uidit filium
ad dexteram patris: ꝙ. dixit:
lapidib obruere iudei. Et
quomͦ quosdam credenqum
confessio coronauit: ꝙ hoc
notandum qd uitulus totꝰ
offertur in holocaustum:
crassitudo corporis eius dig¬
no igne consumitur: ꝙ si
carnem: s iam nẽ non no¬
uimus eum scd̃m carnem:
acob aũ & stepħs qui scda
die oblati st̃. siue hircus qͥ
iuxta hebraicum narratur
oblatus: offertur quid̃ in
uictima: s holocaustum
p̃sentie dñi reseruatur:
Qd̾ aũ tollitur sangius de qͦ
loquitur petrus. redempti
sanguine xꝑi: W paulus
apłs docet Precio redẽpti
estis: E in alio loco: Pacem.
faciens ꝑ sanguinẽ crucis
sue. siue in terra. siue suꝑ
celos. illud significat. qd¬
sanguine sanguine saluato
ri. iest .iii. mundipla¬
ge asꝑguntur. que corona
ppiciatorii. siue bases ꝑ cir¬
cuitum ut uniuersa pur¬
gentur : & firma sit ꝓpici¬
atio: Propterea aũ inscdã

Expanded text:
nae nullus poterat resistere , nae nullus poterat resistere , et qui stantem vidit Filium ad dexteram Patris, et dixit : lapidibus obruere Judaei. Et quomodo quosdam credentium confessio coronavit. Et hoc notandum quod vitulus totus offertur in holocaustum, et crassitudo corporis ejus divino igne consumitur. Etsi carnem: sed jam nunc non novimus eum secundum carnem . Jacobus autem et Stephanus qui secunda die oblati sunt, sive hircus, qui juxta Hebraicum narratur oblatus, offertur quidem in victima, sed holocaustum praesentiae Domini reservatur. Quod autem tollitur sanguis, de quo loquitur Petrus: Redempti sanguine Christi . Et Paulus apostolus docet: « Pretio redempti estis . » Et in alio loco: « Pacem faciens per sanguinem crucis suae, sive in terra, sive super coelos . » Illud significat quod sanguine Salvatoid est quatuor mundi plagae. Aspergiturque corona propitiatorii, sive bases per circuitum, ut universa purgentur, et firma sit propitiatio. Propterea autem in secunda
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue barnabe epła que
habetur inter scripturas
apochriphas nõiat: & hir¬
cus caprarum scđo offert᷑
die. Unde ⁊ pascha facturi
assumunt de grege agnum
ꝙ hedum. & qui primum
pascha facere ñ potuerunt
in sccło mense faciuiit: Qez
alterum ad iustos ꝑtinet:
alt̾m ad penitentes: Sinaũ
sccło tollent hedos duosim¬
maculatos ꝓ peccato. audax
quidem ẽ. qd̾ dicturi sumꝰ.
s tam̃ alioꝵ simplicit̾atẽ po¬
nenda sententia ẽ qui auÑ
duos hedos unmaculatos
post passionem dñi oblatos
eẽ ad altare dñi. iacobum et
stephanum. quoꝵ alter de
electis in ministeriũ dir̃i pͥn¬
ceps fuit: Iste ẽ iacob qui
transformatũ saluatorẽ uid̃
in monte. qui resurgentem
filiam archisynagogi cum
est. qui in cathalogo apłoꝵ
in qͦ bina iunguntur noĩa:
pͥor fr̃e ponitur: Hc̃ interfe¬
cit herodes. & quasi hedum
immaculatum post passio¬
nem saluatoris in die immo¬
lauit scd̃a: Stepħm quoq
cuius sapientie atq doctri¬

Expanded text:
cipuae Barnabae Epistola, quae habetur inter scripturas apocryphas, nominat. Et hircus caprarum secundo offertur die. Unde et Pascha facturi assumunt de grege agnum et haedum, et qui primum pascha facere non potuerunt, in secundo mense faciunt: quorum alterum ad justos pertinet, alterum ad poenitentes. Sin autsecundo tollent haedos duos immaculatos 532 pro peccato, audax quidem est quod dicturi sumus, sed tamen aliorum simpliciter ponenda sententia est, qui aiunt duos haedos immaculatos post passionem Domini oblatos esse ad altare Domini, Jacobum et Stephanum: quorum alter de electis in ministerium Domini princeps fuit . Iste est Jacobus qui transformatum Salvatorem vidit in monte , qui resurgentem filiam archisynagogi cum est , qui in catalogo apostolorum, in quo bina junguntur nomina, prior fratre ponitur . Hunc interfecit Herodes , et quasi haedum immaculatum post passionem Salvatoris in die immolavit secunda . Stephanum quoque cujus sapientiae et doctri
Abbreviated transcription (Latin):
in glam. Sinaut reuelata
sermonẽ apłi omĩa reuelant᷑:
qͦm porta clausa erit ⁊ ñ aꝑi¬
eturꝰ. & uir ñ transibit ꝑ eã:
Ex quib discimꝰ. qͣuis ad sum¬
mam scientiã uenerimꝰ cõpa¬
ratione diuine scientie. nc̃
ex parte nos scire.⁊ ex parte
cognoscere: ꝗͣdo aũ uenerit
qd̃ ꝑfectum est. tẽ qd̃ ex par¬
te est destruetur: Unde ⁊ in
alio loco ipse apłs imꝑfectũ se
eẽ loquitur: rursumq ꝑfec¬
tum: Qd̾ si interp̃tatione ca¬
ret: uidetur ẽẽ contrarium:
Dicit enim. ñ qr iam accepi. aut
me ñ arbitror cõprehendisse.
uirum aũ posteriora obliuis¬
cens.⁊ ad pͥora me extendeis
statutũ ꝑseqͦr ad brauium
suꝑne uocationis dei:Cũq:
putaremꝰ eum scdm ꝓfessio¬
nem suã non eẽ ꝑfectum. et
magis querere ꝗͣ inuenisse
qd̃ uerum ẽ. non solum se. s
est aũ senfus huius loci ad cõ¬
parationẽ hominũ ceterorũ¬

Expanded text:
in gloriam . » Sin autem revelata sermonem Pauli omnia revelantur: quomodo porta clausa erit, et non aperietur, et vir non transibit per eam? Ex quibus discimus, quamvis ad summam scientiam venerimus comparatione divinae scientiae, nunc ex parte nos scire, et ex parte cognoscere: quando autem venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur. Unde et in alio loco ipse Apostolus imperfectum se esse loquitur, rursumque perfectum . Quod si interpretatione caret, videtur esse contrarium; dicit enim: « Non quia jam accepi, aut me non arbitror comprehendisse. Unum vero, posteriora obliviscens et ad priora me extendens, statutum persequor ad bravium supernae vocationis Dei . Cumque putaremus eum secundum professionem suam non esse jam perfectum, et magis quaerere quam invenisse quod verum, non solum se, sedEst autem sensus hujus loci: Ad comparationem caeteroru
Abbreviated transcription (Latin):
em: et nequaꝗͣ seruile opris
autem & uitulo & ariete. tͥa
gn̾alia delicta monstrantur:
quib om̃e mortaliũ subiacet
genus: Aut enim cogitatiõib
aut sermone. aut oꝑe pecca¬
mus: cogitatio resertur ad a¬
rietem. que pͥma ẽ omnium
peccatoꝵ : & ex qua alia duo
peccata nascuntur: Hedus
aũi. siue hyrcus ad eloquiũ
atq sermonẽ: qui semꝑ de
excelsiorib disputat: Oꝑa uͦ
ꝓpria uitulo deputant᷑: qui
u oueri & labori. & t̾renis
oꝑib mancipatus ẽ: Hec gͥ
ri sabbat atq ꝑfecti deo of¬
ferre debemus ⁊ expiare al¬
tare: ut oratio nr̃a munda
ꝑueniat ad dm̃: Qd̃ autem
infertur. & mundabunt illõ
& implebunt manũ eius. qd̃
⁊ hebraicum. & ceteri interp̃¬
tes transtulerunt: illud sig¬
nificat. qd ipsius quoq al¬
taris ꝓ cuius expiatione
offertur sacrificium dona
complenda sint sic̃ offertur
ꝓ sacerdotib⁊ populo atq
pontifice. ne quid uacuum
stetisse uideatur in conspec-
audiat᷑ sacerdotes. qui cũ

Expanded text:
iem, et nequaquam servile opus autem et vitulo et ariete, tria generalia delicta monstrantur, quibus omne mortalium subjacet genus. Aut enim cogitationibus, aut sermone, aut opere, peccamus. Cogitatio refertur ad arietem, quia prima est omnium peccatorum, et ex qua alia duo peccata nascuntur. Haedus, autem sive hircus ad eloquium atque sermonem, qui semper de excelsioribus disputat. Opera vero proprie vitulo deputantur, quo vomeri et labori et terrenis operibus mancipatus est. Haec igitur ri sabbati atque perfecti Deo offerre debemus, et expiare altare, ut oratio nostra munda perveniat ad Deum. Quod autem infertur, « et mundabunt illud et implebunt manum ejus, » quod et Hebraicum et caeteri interpretes transtulerunt, illud significat quod ipsius quoque altaris, pro cujus expiatione offertur sacrificium, dona complenda sint, sicut offertur pro sacerdotibus et populo atque pontifice, ne quid vacuum stetisse videatur in conspectuaudiatur sacerdotes, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationẽ significat:
Porro altare xꝑi expiat᷑ san¬
guine: ut orationes sc̃oꝵ
oc quoq notandũ. qd̾ uix̃¬
ta hebraicum ipse ezechiel
quasi sacerdos uitulũ ii¬
betur assumere.⁊holocau¬
stum facere.⁊ sanguinẽ eiꝰ
in circuitu asꝑgere. tam al
re demonstrant: de quib
dictum ẽ: & dabis sac̾do¬
tib leui qui st̃ ex semine sa¬
doch: qui accedunt ad me:
umq cõpleueris ex¬
pians illuo. offeres uttulũ
de arm̃to immaculatũ. et
arietem de grege immacu¬
latum. & offeres eos in con¬
spectu dñi. ⁊ mittent sacer¬
dotes suꝑ eos sal: & offereñ
eos holocaustum dño: Sep¬
tem dieb facies hircum pro
peccato cotidie. ⁊ uitulum
de armento. & arietem dde
pecorib immaculatos offe¬

Expanded text:
conversationem significat. Porro altare Christi expiatur sanguine, ut orationes sanctorum Hoc quoqne notandum, quod juxta Hebraicum ipse Ezechiel, quasi sacerdos vitulum jubetur assumere, et holocaustum facere, et sanguinem ejus in circuitu aspergere, tam altre demonstrant, de quibus dictum est: « Dabis sacerdotibus Levi qui sunt ex semine Sadoc, qui accedunt ad me.: « Cumque compleveris expians illud, offeres vitulum de armento immaculatum, et arietem de grege immaculatum et offeres eos in conspectu Domini et mittent sacerdotes super eos sal et offerent eos holocaustum Domino septem diebus facies hircum pro peccato cotidie et vitulum de armento et arietem de pecoribus inmaculatos offe
Abbreviated transcription (Latin):
filius alienus qui ẽ in medio
filioꝵ ifrł: s & leuite qͥ longe
recessert̃ ame in errore filioꝵ
isrł. ⁊ errauerunt ame post
idola sua. portabt iniquitatem
suam qui erant in scũario meo
editui ⁊ ianitores portarũ do¬
mus.⁊ ministri domus. ipsiq
mactabant holocausta ⁊ uicti¬
mas ppłi. ⁊ ibi stabant ante
eos. ut ministrarent ꝓ illis:
Peo gͦ qd̃ ministrauerant ꝓ eis
in conspectu idoloꝵ suoꝵ. et
facti funt domui isrł in offen

Expanded text:
enus qui est in medio filiorum Israel. Sed et Levitae qui longe recesserunt a me in errore filiorum Israel, et erraverunt a me post idola sua, portabunt iniquitatem suam qui erant in sanctuario meo aeditui et janitores portarum domus et ministri domus. Ipsique mactabant holocausta et victimas populi, et ipsi stabant ante eos ut ministrarent pro illis. Pro eo ergo quod ministraverunt pro eis in conspectu idolorum suorum, facti sunt domui Is
Abbreviated transcription (Latin):
scientia scripturaꝵ: clausus
erat paradysus ꝑ ostꝗͣ autẽ
ille pependit in cruce. ⁊ locu¬
tus ẽ ad latronem. hodie
mecũ eris in paradyso: sta¬
tim uelum templi scissum ẽ :
& apta st̃ omĩa. ablatoq
uelamine dicunts: Nos aũ¬

Expanded text:
scientia Scripturarum, clausus scientia Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem: « Hodie mecum eris in paradiso , » statim velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dic