comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s seruii d infrontib. rpsũ
signum ẽ sc̃e cracis. qd fide¬
les in eccł̃ia duplicit̃ in corpore sci¬
crucifigentes se cum uitiis et ꝯ¬
cupiscentiis. Uñ in uet̾i destam̃¬
to p̃ceptum ẽ. ut suꝑutrumq
qr ñ ꝓdest hoc signum exteritis
accipiat ⁊ int̾iꝰ. fides enim si ñ
habeat oꝑa: mortua ẽ. Bicit gͦ.
Nolite nocere t̾re ⁊ mari neq ar¬
borib. qͦadusq signemꝰ seruos di
sunt p̃ordinati ante oĩa scła.
In hoc loco. fiunntꝰ nũs ponit᷑ ꝓ
infinito: nec ꝑtinet soltimmͦ ad ¶i¬
.xii. tͥb filiors isrł. s ad omnem

Expanded text:
in frontibus, ipsum signum est sanctae crucis, quod fideles in Ecclesia dupliciter, in corpore scicrucifigentes se cum vitiis et concupiscentiis. Unde in Veteri Testamento praeceptum est, ut super utrumque prodest hoc signum exterius accipiat et interius: fides enim si non habeat opera, mortua est. Dicit ergo: Nolite nocere terrae et mari, neque arboribus, quoadusque signemus sersunt praeordinati ante omnia saecuIn hoc loco finitus ponitur pro infinito nec pertinet solummodo ad duodecim tribus filiorum Israel, sed ad omnem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seruitii dñm inclinatierunt. ie¬
nentes .iiͦi. uentos t̾re. ne flarent
suꝑ t̾ram. neq suꝑ mare. neq ĩ
ullam arborem. Quod sunt .iiiͦi.
mones. principalitatem scꝑ. iiͦiͬi.
regna tenentes. Uñ in danieł uo¬
nabant ĩ marimagno: et. nuͣ.
bestie ꝯfurgebant de t̾ra. que ft̃
p̃fata .iiͦiͦi. scłi regna. Tenebant gͦ
m̃bris. Qa enim diabolꝰ ⁊ om̃s
iniqui unum corpꝰ sunt: ꝓfecto
et inangłis et inuentis ipse in¬
telligit᷑. Ipsi angłi tenebant .iiii.
tentos t̃re ne flarent suꝑ t̾r̃am.
nis p̃lati. ita tenebant omnẽ stibie¬
tum alicuiꝰ religionis auderet
homintum manib efficiuntur: s
fant simtilachra. ad nichutilia.
Int̾ra autem diu̾sitas ꝓuinciarum
ĩmariuͦ. uinumerositas defignat᷑
inscilaꝵs. ꝑ arbores qͦ intelligant᷑
homines singłi: qi ab tinit̃sitate
redit ad specialitatẽ: qi ipsi demo¬
nes om̃s homines. in his.iiͣi. regniᷤᷤ
degentes ꝓ suo tenebant astrictos
seruttio. Et uidi angłm alterum

Expanded text:
m inclinaverunt. Tenentes quatuor ventos terrae, ne flarent super terram, neque super mare, neque in ullam arborem. Quod sunt quatuor mones, principalitatem super quatuor regna tenentes. Unde in Danielis vonabant in mari magno, et quotuor bestiae consurgebant de terra, quae sunt praefata quatuor saeculi regna. Tenebant ergo membris. Quia enim diabolus et omnes iniqui unum corpus sunt, profecto et in angelis et in ventis ipse intelligitur. Ipsi angeli tenebant quatuor ventos terrae, ne flarent super terram, nis praelati, ita tenebant omnem subjetum regionis auderet hominum manu efficiuntur, sed sunt simulacra ad nihilum uti lia. In terra autem diversitas provinciarum, in mari vero innumerositas designatur insularum. Per arbores quoque intelliguntur homines singuli, quia ab universitate redit ad specialitatem, quia ipsi daemones omnes homines in his quatuor regnis degentes, pro suo tenebant astrictos servitio. Et vidi alterum angelum
Abbreviated transcription (Latin):
angłis ne nocerent t̃re ⁊ mari:
qr surgens a mortitis. ꝓhibuit
demones a lesione eoꝵ qͥ adtittã
et̃nam sunt p̃destinati. Uñ ⁊ ipsa
iiii. regna sͥ subdidit: ⁊ ad noti¬
ciam ac cultum uinꝰ di ꝑduxit.
Hinc ẽ qͦd nabuchodonosor ui¬
dit lapidem p̃cisum de monte
intelligit᷑ regnum assiriorũ ⁊ ĩ
argento medoꝵ: in ȩre ꝑsarũ.
⁊ macedonum: in ferro regnũ
marital ꝑ p̃dicationẽ apłorũ
ꝑcussit extremitatem regniro¬
regna ꝯtͥuit. q̃ illi erant subiec¬
ta. Lapis enim creuit: ⁊ fusci¬
tatus ẽ. in regnum qͦd inet̾tũ

Expanded text:
cerent terrae et mari, quia surgens a mortuis, prohibuit daemones a laesione eorum, qui ad vitam aeternam sunt praedestinati. Unde et ipsa quatuor regna sibi subdidit, et ad notitiam et ad cultum unius Dei perduxit, hinc est quod Nabuchodonosor vidit lapidem praecisum de monte,intelligitur regnum Assyriorum, in argento Medorum, in aere Persarum et Macedonum, in ferro regnum maritali, per praedicationem apostolorum percussit extremitatem regni Roregna contrivit, quae illi erant subjecta. Lapis autem crevit, et suscitatus
Abbreviated transcription (Latin):
facit peccatum. seruus ẽ ꝑecci
Libi. a tusticia .i. alieni a iu¬
sticia. Uñ paul. Cum serui eẽtis pec¬
cati: libi fuistis iusticie. Isti omnes
ĩminente fut᷑o iudicio current ad
auxiliũ demonũ. c̃ desꝑatiadscõꝵ
quemlibet ñ pstimunt accediere:
dicentes. cadite suiꝑnos. ⁊ absꝯdtae
nos ab ira sedentis in throno .i. mͦ¬

Expanded text:
facit peccatum, servus est peccati. facit peccatum, servus est peccati. Liberi a justitia, id est alienia justitia; unde Paulus: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae . Isti omnes imminente futuro judicio, cur rent ad auxilium daemonum, cum desperati ad sanctorum quemlibet non praesument accedere, dicentes: Cadite super nos, et abscondite nos ab ira sedentis in throno, id
Abbreviated transcription (Latin):
appellant᷑: qͥ scłartum negotio¬
rum fluct̾ib quatiunt᷑. ⁊ insta¬
biles sunt. Isti tales mouebunt᷑
a bono ad malum: a fide adin¬
fidelitatem: ut eupiditatẽ suã
possint implere. Qui etiam fcb
pacis tp̃r non solum ext̃oꝵ stib¬
stantiam p̃riprunt: s cẽ ĩ mor¬
dt ꝓpinquoꝵ gaudent: atq eo¬
rum bona insuos usꝰ ꝯũtunt.
Reges autẽ. pͥncipes & tͥbum
ruxta qualitatem graduum.
om̃s reꝓbos sig̃cant : maioris
scił dignitatis homines.
mediocͥs ⁊ minoris. qͥ tim̃ e¬
des anttere regna ⁊ hono¬
rem. dum uidint antixp̃m
regnare ⁊ m̃bra illiꝰ. tͣnsibuñ
ad eos.⁊ mouebunt᷑ ad malum.
ut eis pareant:⁊ diuitias non
amittant. Ditutes qͦ appellan¬
dur peceĩs. qͥ omne malum qd
uoluerint. implere lib̾e poter̃.
indigebunt. fortes similit̾ in
malo intelligimꝰ: ad miscen¬
dam scił ebrietatem. tił ad fi¬
dem alioꝵ subuertendã. Ser¬
ui. pecc̃o seruientes sunt. qͥa qͥ

Expanded text:
appellantur, qui saecularium negotioappellantur, qui saecularium negotiorum fluctibus quatiuntur, et instabiles sunt. Isti tales movebuntur a bono ad malum, a fide ad infidelitatem, ut cupiditatem suam possint implere. Qui etiam sub pacis tempore non solum exterorum substantiam praeripiunt, sed etiam in morte propinquorum gaudent, atque eorum bona in suos usus convertunt. Reges autem, principes, ac tribuni, juxta qualitatem graduum, omnes reprobos significant, majoris scilicet dignitatis homines, mediocres, et minores, qui timentes amittere regna et honorem, dum viderint Antichristum regnare et membra illius, transibunt ad eos et movebuntur ad malum, ut eis parcant, et divitias non amittant. Divites quoque appellantur peccatis, qui omne malum quod voluerint implere, libere poterunt, indigebunt. Fortes similiter in malo intelligimus ad miscendam scilicet ebrietatem, vel ad fidem aliorum subvertendam. Servi peccato servientes sunt, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ: a ꝯitigio et ꝑeccatis absolutus.
Isti om̃s ultima ꝑsecutione depre¬
hensi. stigient &e absꝯdent se in
speluncis & petͥs montium : id ẽ
suffragia scõrum hominum ⁊
angłoꝵ expetent. Ad hos mon¬
tes. nouiss tma ꝑsecutione ꝯp̃¬
hensos horeat᷑ fagere dñs in
etigłio: dicens. Tunc qͥ in tudea
sunt fugiant ad montes. Et
appellantur. qr t̾rena despici¬
unt. ⁊ cȩlestia ꝯtemplantur:
roborant᷑. Cadite suꝑ nos.⁊
Labsꝯdite nos afacie sedentis:
nos ꝑuis ur̃is int̾cessionib iu¬
tiate abtra iudicantis. Qm̃
uenit dies magnꝰ ire iysorum:¬
pot̾it stare : i. nullꝰ. Si enm
sc̃ĩ illiꝰ tram tc̃ timebt̃.⁊ angłi
stinebit: in qͦ et iustus uix sal¬
hec in contrariam partem ac¬
ciꝑere. Montes enim seye in
sacro eloquio fuꝑbossig̃cant.
Unde ẽ illud ysare Sttꝑ mon¬
tem caligmostm leuãte signũ.
In qͥb tierb̃ balthasar uoluit in¬
telligi: infidelitatis ⁊ impieta¬
tis nebula cooꝑtum. Instile aũ

Expanded text:
 a conjugio et a peccatis absolutus. Isti omnes ultima persecutione deprehensi, fugient, et abscondent se in speluncis et petris montium, id est, suffragia sanctorum hominum et angelorum expetent. Ad hos montes novissima persecutione comprehensos hortatur fugere Dominus in Evangelio, dicens: Tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes . Etappellantur, quia terrena despiciunt, et coelestia contemplantur. roborantur. Cadite super nos, et abscondite nos a facie sedentis nos piis vestris intercessionibus adjuvate ab ira judicantis. Quoniam venit dies magnus irae ipsorum stare? Id est, nullus. Si enim sancti illius iram tunc timebunt, et angeli stinebit, in quo et justus vix sal et haec in contrariam partem intelligere. Montes enim saepe in sacro eloquio superbos significant, unde est illud Isaiae: Super montem caliginosum levate signum, in quibus verbis Balthasar voluit intelligi, infidelitatis et impietatis nebula coopertum. Insulae autem
Abbreviated transcription (Latin):
ficꝰ synagogam sig̃cet. specia¬
liter: hic omnem ȩccłiam sig¬
nificat: de qua tc̃ cadent qui
infructuosi fuerint. ⁊ abons
oꝑib uacui. Grossos enim fici¬
appellat fruet̾tis pͥmi dempo¬
ris: qͥ antequam ueniant ad
maturitatẽ. uento ꝯctissi cadt̃
in tram. Ita ⁊ illi qͥ necdum ue¬
nerunt ad mataritatẽ bonoꝵ
to .i. extrema ꝑsecutione. decident ĩ
t̃ram. hoc ẽ in t̾renas delectatioẽs.
Qui uentꝰ bn magnꝰ dr: quia ut
supͣdictum ẽ. ꝑsecutio illa etiam
electos occupabit. Et celum reces¬
sit sic̃ lib̾ inuolutꝰ. Qͦd ẽ cȩlum.

Expanded text:
significet Synagogam, specialiter hic omnem Ecclesiam significat, de qua tunc cadent qui infructuosi fuerant et a bonis operibus vacui. Grossus enim appellantur fructus primi temporis, qui, antequam veniant ad maturitatem, vento concussi cadunt in terram; ita et illi qui necdum venerunt ad maturitatem bonorum id est extrema persecutione decident in terram, hoc est in terrenas delectationes. Qui ventus bene magnus dicitur, quia, ut supra dictum est, persecutio illa etiam electos occupabit. Et coelum recessit sicut liber involutus. Quod est coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sol ipsos sig̾cat p̃dicatores: qͥb
dñs dic̃ uos estis lux.mn. Qui
utiq tc̃ fient tanquã saccꝰ cili¬
cinꝰ: qr celabunt corã impiis
quicquid hñt baminis ⁊ uirtu¬
tis.Inillis qͦ obscitrabit᷑ sol: qͥ
timore ꝯcussi aut blanditus de¬
liniti. negabunt xp̃m. et ad
tenebras erroris deuoluent᷑. Et
luna tota fact̾a ẽ sic̃ sanguis:
Luna eccłiam sig̃cat: q̃ tunc
tota fiet sic̃ sanguis: qr ñ ĩuno
locos ĩ oĩb mundi partibꝰ per¬
secutio antixͥ contͣ eccłiam g̃s¬
sabitur. Et stellȩ cęli cecidert

Expanded text:
sol ipsos significat praedicatores, quibus Dominus dicit: Vos estis lux mundi . Qui utique tunc fient tanquam saccus cilicinus, quia celabunt coram impiis quidquid habebunt luminis et virtutis. In illis quoque obscurabitur sol, qui timore concussi, aut blanditiis deliniti, negabunt Christum, et ad tenebras erroris devolventur. Et luna tota facta est sicut sanguis. Luna Ecclesiam significat, quae tunc tota fiet sicut sanguis, quia non in uno loco, sed in omnibus mundi partibus persecutio Antichristi contra Ecclesiam grassabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ficuti instilȩ tundunt᷑ fluctib.
ita ⁊ eccłie fluctib ꝑsecutionum
brachium neum sustinebunt.
Que similiter sic̃ ⁊ mondes separa¬
bunt᷑: dum amari fide ⁊ oꝑatio¬
ne disungent᷑. Et reges terrȩ:⁊
pͥncipes ⁊ tribuni. ⁊ diuites et
fortes.⁊ oĩs serutis ⁊ lib: abscon¬
derunt se inspeluncis.⁊ petris
montium. Reges sunt. qͥ corꝑa
fua bn regere nouert̃: ne scilicet
uitiis miolescant. ne penartis
fuccumbant. Principes aut̃ st̃.
imoris dignitatis scĩ: qͥ ñ oĩb

Expanded text:
sicut insulae tunduntur fluctibus, ita Ecclesiae fluctibus persecutionum brachium meum sustinebunt . Quae similiter sicut et montes separabuntur, dum a malis fide et operatione diprincipes et tribuni, et divites, et fortes, et omnis servus et liber, absconderunt se in speluncis et petris montium. Reges sunt, qui corpora sua bene regere noverunt, ne scilicet vitiis insolescant, ne penuriis succumbant. Principes autem sunt minoris dignitatis sancti, qui non omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit̃ dixit. tremotꝰ factꝰ est. sed
cũ additam̃to t̾remotꝰ fẽs ẽ mag¬
nus : qr sic̃ dñs dic̃. talis erit
tc̃ tͥbulatio. qualis ñ fuit neq
fiet. er qͦ homines ẽe ceꝑunt.
Et sol factꝰ est niger: tanquã
saccꝰ cilicinꝰ. Cilicio: peccatoreᷤ
homines ⁊ rei indutint᷑. Sol

Expanded text:
mpliciter dixit, terraemotus factus est, sed cum additamento, terraemotus factus est magnus, quia sicut Dominus dicit, talis erit tunc tribulatio, qualis non fuit, neque fiet ex quo homines esse coeperunt. Et sol factus est niger sicut saccus cilicinus. Cilicio peccatores homines et rei induuntur. Sol
Abbreviated transcription (Latin):
umndictam: qr optant uenire diẽ
atremi tudicii. ⁊ refurrȩct̾ionem
bas. debemꝰ intelligere mercedem
baptismi: p̃mitim martyrii: mer
nas: qñ receptis corꝑib immuta¬
biles ertit in anima.⁊ incorruꝑ¬
tibiles in corꝑe. De hoc ysaras. In

Expanded text:
vindictam; quia optant venire diem extremi judicii, et resurrectionem sbas debemus intelligere mercedem Baptismi, praemium martyrii, mercnas, quando receptis corporibus immutabiles erunt in anima, et incorruptibiles in corpore. De hoc Isaias, In
Abbreviated transcription (Latin):
lestib sp̃itib dicat᷑. ostenditir
multitudo innumerabilis cũ
fubiungit᷑. Et erat numerꝰ eoꝵ
milia miliũ: dicentiũtioce mag¬
na. Si eñ certum nũm posus¬
sec sũmam eoꝵ expͥmens. ⁊ dic̾et
decemmilia. aut centũmilia.
deret nũm. Tale qͦ legimus ĩ da¬
nielis uolumine qui diẽ. milia
milium ministrabant ei. ⁊ cȩt̃a.
Innumerabił qͥppe nũs angłor¬
innumerabilem sig̃cat multi¬

Expanded text:
 ostenditur multitudo innumerabilis, cum subjungitur: Et erat numerus eorum millia millium, dicentium voce magna. Si enim certum numerum posuisset, summam eorum exprimens, et diceret decem millia, aut centum milliaderet numerum. Tale quoque legimus in Danielis volumine, qui dicit, Millia millium ministrabant ei . Innumerabilis utique numerus angelorum numerabilem significat multi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥu p̃sciente deodamnandi st̃. mori¬
antur. et peccare desistant: ut ꝑ
hoc minorem penã in infernoha¬
beant: uͥ unꝰqͥsq scđm qualitatẽ
oꝑin fustinebit magnitudinẽ pe¬
naꝵs: qd petere utiq caritatis est.
et miscđie. Ñ autem putandum
ẽ. qd̾ illi corporeo mͦ uocem emit¬
tant. sicuti nos qͥ aerium flatum
ĩ folle uentͥs trahimꝰ. ꝑ organum
guttͣis: s uox illoꝵ desiderium
ẽ ipsoꝵ: et tantomag̃ qͥsq eortim

Expanded text:
sciente Deo damnandi sunt, moriantur et peccare desistant, ut post hoc minorem poenam in inferno habeant, ubi unusquisque secundum qualitatem operum sustinebit magnitudinem poenarum. Quod petere utique charitatis est et misericordiae. Non autem putandum est, quod illi corporeo modo vocem emittant, sicut nos qui aereum flatum in follem ventris trahimus per organum gutturis, sed vox illorum desiderium e
Abbreviated transcription (Latin):
Qn ibant gatidentes a .c.c. ⁊ cȩt̾a.¬
dpteruerbum di: ⁊ ꝓpt̃ testimoni¬
um qd habebant. Istud ẽ t̾ibum:
stimonium cẽ ꝓferebant in ore:
iurta ilłd. Corde creditur a .i.o.¬
bant incorde ⁊ ore. ostendebañ
testimonium in oꝑe. nolentes
idola colere: et ꝓpt̃ hoc interfici¬
ebantur. uł aꝑto martyrio uel
occulto. dum eossimulatores ⁊
hẏpocͥtas ẽẽ dicebant. Et clama¬
bant. cĩs qui aꝑtum siue occultũ
martyrium fuerant ꝑpessi. uoce

Expanded text:
quando ibant gaudentes a conspectquando ibant gaudentes a conspectpter verbum Dei, et propter testimonium quod habebant. Istud est verbum,stimonia etiam proferebant in ore, juxta illud: Corde creditur abant in corde et ore, ostendebant testimonium in opere, nolentes idola colere, et propter hoc interficiebantur vel aperto martyrio, vel occulto, dum eos simulatores et hypocritas esse dicebant. Et clamabant omnes qui apertum sive occultum martyrium fuerant perpessi. Voce
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ẽ adhuc desidium illorum.
qm expectant res urrectionẽ cor¬
poris sui: ut siẽ cum corpore et
aĩa sertuerunt xp̃o. ita cum cor¬
pore ⁊ aĩa remunerent᷑: qr recie¬
ra sic ẽ dignum. Ideoq qi necdũ
ad illam dignitatẽ ad quamuen¬
turi funt ꝑuenert̃ subse funt:
q postmodum maiores futist̃.
Cum autem uen̾int ad tantam
Qd tali exemplo cognosci potest.
Ponamꝰ quemlibet in monast̾io
nutritum: ⁊ pꝰea abbatẽ ꝯstitutũ.
Quamdiu tał fub pͥorib uiruit.
quasi subse. Cum autem abbas
fuerit electꝰ. iamñ ẽ subse. s inse.
Talimͦ tc̃ iam anime fideltum sob
in hoc mundo: unum scił quod
fit in corpore. sic̃ martirizatꝰ est
qñ scĩ ab impiis obꝓb̾a. irrisioẽs.
et ꝯtumelias sustinent. De his
duob gñib martyrii. diẽ dñs
filiis zebedei. Potestis bib̾e calicẽ
tus. alt̾ in pace uitam fimierit.
tnñ sine martyrio fuit: qi mul¬
stinuit. Uñ legimꝰ eum in act̾ib
apłoꝵ flagellatum cum cȩteris:

Expanded text:
ium illorum, quoniam exspectant resurrectionem corporis sui. Et sicut cum corpore et anima servierunt Christo, ita cum corpore et anima remunerentur, quia revera sic est dignum. Ideoque, quia necdum ad illam dignitatem ad quam venturi sunt pervenerunt, sub se sunt, quia post modum majores futuri sunt. Cum autem venerint ad tantam Quod tali exemplo cognosci potest: Ponamus quemlibet in monasterio nutritum, et postea abbatem constitutum, quandiu talis sub prioribus vivit, quasi sub se est; cum autem abbas fuerit electus, jam non est sub se, sed in se. Tali modo tunc jam animae fidelium sub in hoc mundo: unum scilicet apertum, quod fit in corpore, sicut martyrizatus est quando sancti ab impiis opprobria et irrisiones et contumelias sustinent. De his duobus generibus martyrii dicit Dominus filiis Zebedaei, Potestis bibere calicem us, alter in pace vitam finierit, et tamen non sine martyrio fuerit, quia mulsustinuit. Unde legimus eum in Actibus apostolorum flagellatum cum caeteris,
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. ñ tñ aufert. Uñ necesse ẽ.
tit ⁊̃ nom̃ habitach retineant.
qͦd idem symeon sonare tudetur:
qm̃ qͥmerent ĩ tab̾nacło corrup s̃ .ri.¬
dionis. debent gaude de tabna¬
culo ec̃ne qͥetis: scientes qr si t̾re¬
na eors habitatio dissolutt᷑. edi

Expanded text:
fertur, non tamen aufertur. Unde necesse est etiam ut nomen habitaculi retineant, quod idem Simeon sonare videtur: quoniam qui moerent in tabernaculo corruptionis, debent gaudere de habitaculo aeternae quietis, scientes quia in terrena eorum habitaculo dissolvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra: Questio orit᷑ in hoc loco. cur
scĩ iam c̃ dño manentes tundictã
de immicis expect̾ant. cum dñs
in eugłio dicat: diligite inimicoᷤᷤ¬
qr illi sc̃i iam in conspectu creato¬
ris sui ꝯsistentes uident uolunta¬
tem illiꝰ. ⁊ ideo ab ipso accipiunt
qͦd eum uelle facere nouerunt:
et de ipsobibt̃ qͦd de ipsositiuñ
Petunt autem uindietam de ini¬
micis duob mmͦis.⁊ hoc causa ca¬

Expanded text:
tur quaestio in hoc loco, cur sancti jam cum Domino manentes vindictam de inimicis expetant, cum Dominus in Evangelio dicat, Diligite inimicoquia illi sancti jam in conspectu Creatoris sui consistentes vident voluntatem illius; et ideo ab ipso accipiunt quod eum velle facere noverunt, et de ipso bibunt quod de ipso sitiunt. Petunt autem vindictam de inimicis duobus modis, et hoc causa cha
Abbreviated transcription (Latin):
currunt: de qͦ psalmista dicit.
amplissimt̃ dilectionis p̃ceptum
gͣdientes ea q̃retͦ st̃ oblinoni dra¬
dunt. ⁊ mante se extendt̃. seq
ꝑegnos in hac uita ẽẽ ꝯspiciurͭ.
ideoq ⁊ m̃dicos se ẽẽ fatent̾̃: iu¬
re pꝰ neptalim. manasses ponit̃.
qͥ oblitꝰ int̾pretat᷑. uł necessitas:
oblitꝰ scił. qr unũ qͦdret᷑ ẽ dimit¬
tunt. necessitas uͦ. qr ad ea quȩ
desidant necdũ ꝑuenert̃. Hinc
psalmista. De necessitatib in .e.
me. Unde ⁊ b̃n pꝰ manassen. sy¬
meon eollocat᷑. qͥ atidiui tͥsticiã
appellatꝰ int̃p̃tatur: qr uideł¬

Expanded text:
currunt, de quo Psalmista dicit: currunt, de quo Psalmista dicit: amplissimum dilectionis praeceptum gradientes, ea quae retro sunt oblivioni tradunt, et in ante se extendunt, seque peregrinos in hac vita esse conspiciunt, ideoque et mendicos se esse fatentur, jure post Nephthalim Manasses ponitur, qui oblitus interpretatur, vel necessitas. Oblitus scilicet, quia unum quod retro est dimittunt; necessitas vero, quia ad ea quae desiderant, necdum pervenerunt. Hinc Psalmista: De necessitatibus meis erue me . Unde et bene post Manassen Simeon collocatur, qui audivit tristitiam appellatus int
Abbreviated transcription (Latin):
ft. fil̃ii quippe filioꝵ: intelligitur
remtinatio oꝑm. Sp̃itał itaq est
ista ꝓsapia: qr ⁊ ĩ iuda p̃cessit intti¬
um ꝯfessionũ: et in ruben succedt̃
increm̃ta uͥtutum. Q si pͥmꝰ pone¬
et placitis. Post ruben. rec̃te pom¬
tur gad. qͥ temptatio int̃precatur:. ¶iii.¬
qr b̃n oꝑantes solet ꝓbare dempta.¬
tio. uñ euidam dr. Qͥa acceptꝰeraᷤᷤ
do: necesse erat ut temptatio ꝓba¬
ret te. Et qr scĩ contͣ easdem temp¬
tationes diuina turtute p̃emeti.
fortes existunt: rect̾e idem gad ac
celant. ut qͥuidet in abscondito
eiꝰ redclat: rect̾e eiꝰ ꝯuenit qd idẽ
gad latruncłs dr. Et qi illata
temptatio ꝓbatos coronat. con¬
grue pꝰ gad. aser ponitur: qͥ beatꝰ
int̃precatur. Uñ ẽ. B̾eatꝰ uir qͥfuf.
mala. s etiam in ipsiᷤᷤ tbulatiõ¬
nib ꝯstituti. a latitudine car¬
tatis ñ recedunt: atq ido pꝰaser.
bn neptalim ponit᷑. qͥ latitudo
int̾pretat᷑. ꝑ illd̃ enĩmandatum

Expanded text:
elligitur remuneratio operum. Spiritualis itaque est ista prosapia, quia et in Juda praecessit initium confessionum, et in Ruben succedunt incrementa virtutum. Qui si primus poneet placitis. Post Ruben recte ponitur Gad, qui tentatio interpretatur, quia bene operantes solet probare tentatio. Unde cuidam dicitur: Quia acceptus erat Domino, necesse fuit ut tentatio probaret te: et quia contra easdem tentationes divina virtute praecincti fortes existunt, recte idem Gad acccelant, ut qui videt in abscondito eis reddat. Recte etiam convenit quod idem Gad latrunculus dicitur. Et quia illata tentatio probatos coronat, congrue post Gad: Aser ponitur, qui beatus interpretatur. Unde est: Beatus vir qui mala, sed etiam in ipsis tribulationibus constituti a latitudine charitatis non recedunt, atque idcirco post Aser Nephthalim ponitur, qui latitudo interpretatur. Per illud enim mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
opisinuenti. ĩ dext̾a st̃ collocandi.
hic carnalem acciꝑe gn̾ationẽ. ꝑ
hoc qd̾ ñ scdm ordinẽ natiuitatis
fue filii iacob ponunt᷑ in hoc cata¬
logo. Nã iudas qͥ hic pͥmꝰ pomit᷑ uts¬
.iiii. loconatꝰ ẽ. Gad qͦ hic ẽ terttus.
ibi.uii. inuenit᷑. Similit̃ dẽ cęt̾is
ẽ intuendum. Qd qͣre fc̃m sit. ipsa
noĩum inder p̃tatio manfestat.
udas qͥppe int̾pretat᷑ ꝯfessiosiue lau¬
dans. In qͦ eccłia ꝯp̃hendit᷑: quȩ de
peccatis p̃teritis penitentiã agit.
⁊ a latide creatoris ñ cessat. Confi¬
teor enim eqͥuocum uerbum: et
ꝓ ꝯfessione ponit᷑. ꝓ laude. Unde
dñs. Confiteor tͥ ꝑat᷑ celi ⁊ t̃rȩ. Et
loco. ipsam eccłiam sig̃cat: q̃ filioᷤᷤ

Expanded text:
operis inventi, in dextera sunt collocandi. hic carnalem accipere generationem, per hoc quod non secundum ordinem nativitatis suae filii Jacob ponuntur in hoc catalogo. Nam Judas qui hic primus ponituco natus est. Gad quoque hic est tertius, ibi octavus invenitur. Similiter de caeteris est intuendum. Quod quare factum sit, ipsa nominum interpretatio manifestat: Judas quippe interpretatur confessio sive laudans, in quo Ecclesia comprehenditur, quae de peccatis praeteritis poenitentiam agit, et a laude Creatoris non cessat. Confiteor enim aequivocum verbum, et pro confessione ponitur et pro laude. Unde Dominus: Confiteor tibi, Pater coeli et terrae . Et loco ipsam Ecclesiam significat, quae filios,
Abbreviated transcription (Latin):
has .iiiͦi. partes t̾re .i. terrenoꝵ
hoĩum:. ⁊ ꝑ desid̾tum tram in¬
habitantiũ. habet potestatẽ
diabolꝰ: ⁊ cum his contͣunã
xp̃i pugnat eccł̃iam. Quam
unita. iuxta itłd̃. Una est co¬
lumba mea. Et illi diuisi: isti
uͦ inuentunt᷑ uniti. Interfecit
u has partes t̃re gladio male
suggestionis: ut supͣdic̾tũ ẽ.
Et fame. audiendi uerbum
dei. De qua fame: dñs dicit ꝑ
amos ꝓpħam. Mictam in eis
famem ñ panis non stam aq̃¬
s famem atidiendi uerbũ di.
Quo in loco questio oritͣ. Si deus
Quȩ questio facile soluit᷑: qr qd
ds fac̃ rusto tudicio. diabolꝰ fac̃
inuasione ⁊ mala uoluntate
homines: sp̃itali scił atq int̾iori.
Et bestuis terre. Bestiȩ effrenatoᷤᷤ
homines ⁊ bestiales sig̃cant. ꝑ qͣs

Expanded text:
 partes terrae, id est terrenorum hominum, et per desiderium terram inhabitantium habet potestatem diabolus, et cum his contra unam Christi pugnat Ecclesiam, quam unita, juxta illud, Una est columba mea : Et illi divisi, isti vero inveniuntur uniti. Interfecit vero has partes terrae gladio malae suggestionis, ut supradictum est, et fame audiendi verbum Dei, de qua fame Dominus dicit per Amos prophetam , Mittam in eis famem, non panis, non sitim aquae, sed audiendi verbum Dei. Quo in loco quaestio oritur: Si Deus Quae quaestio facile solvitur, quia quod Deus facit justo judicio, diabolus facit in suasione et mala voluntate. homines, spirituali scilicet atque interiori. Et bestiis terrae. Bestiae efferatos homines et bestiales significant, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
distendit᷑: rect̾e in duodems mili¬
bus figurat᷑. S si i eo qd credidi.
ꝑficiatur. necesse ẽ. ut duobena¬
riꝰ miltum numerꝰ. quadra solidita¬
te iungat᷑. Ducant᷑ gͦ .xii. milia ꝑ¬

Expanded text:
igatur, recte in duodenis millibus figuratur. Sed ut in eo quod credidit perficiatur, necesse est ut duodenarius millium numerus quadra soliditate jungatur. Ducantur ergo duodecim millia
Abbreviated transcription (Latin):
militer denario tino.S iam
ñc uideamꝰ: qͥd ista sig̃cent. Li¬
cet omĩs eccłia frum̃tum sit.
specialit̾ hic frum̃tum debemꝰ in¬
telligere p̃dicatores utriꝰq testam̃¬
ti: qui molunt᷑ tͥbulatione p̃sentis
uite.⁊ excoquunt᷑ igne passionis.
et efficiuntur pulcherrimꝰ xͥ pamiꝰ
etm imitantes qͥ dic̃ de se. Ntisi gͣ¬
libris ex duob sextariis. qr solet
hõ uas hab̾e quod capit duios sex¬
tarios: intelligit᷑ una eccłia ex
duob popłis in untim collectis.
iuxta iłid̃. Alias oues habeo q̃ñ¬

Expanded text:
militer uno denario. Sed jam militer uno denario. Sed jam nunc videamus quid ista significent: Licet omnis Ecclesia frumentum sit, specialiter hic frumentum debemus intelligere praedicatores utriusque testamenti, qui moluntur tribulatione praesentis vitae, et excoquuntur igne passionis, et efficiuntur pulcherrimus Christi panis, eum imitantes qui dicit de se: Nisi grlibris ex duobus sextariis, quia solet homo vas habere, quod capit duos sextarios, intelligitur una ecclesia ex duobus populis in unum collectis, juxta illud: Alias oves habeo q
Abbreviated transcription (Latin):
depellat. Dat uilia quedam
et temporalia ⁊ aufert ̃cio¬
sa et eterna: sic̃ ade dedit po¬
mum.⁊ totum ꝑ illum in fi¬
liis suis accepit mundum.
medio. iiii. aĩalium dicentiũ. Bi¬
libris tͥtici denario. &e tres bilibreᷤᷤ
ordei denario: & tunum et oleũ
ne leseris. ħ uox quã audiuit
ioħs. uox intelligit᷑ di oĩpoten¬
tis. q̃n adunatis ad fidem gen¬
tib a lesione elect̾oꝵs dñs anti¬
quum aduersartũ compescuit.
ipsasq docuit q̃ admodum in
rent om̃s gs̃: docentes eas ut
bibe ⁊ amurcam. Unde ⁊ ipsa
tior fubdit dicens. Bilibris tͥci¬
ci denario. unosubatidit᷑ ua¬
let: ⁊ c̃. S pͥꝰ ista iuxta litt̃am sc̃
ꝯsidanda. bilibs tͥtici denario.
ita intelligit᷑. duo sertarii: et
es bilibres ordei. sei sextarii. Et
p̃cipit᷑ ill qͥ sedebat in eqͦ nigͦ.
hoc ẽ diabolo. ne frum̃tũ tan¬
gat. aut ordeum: qr duosexta¬
rii tͥtici .i. bilib̾s. denario tno
ualet: & iiͦi. bi libres ordei. si¬

Expanded text:
depellat. Dat vilia quaedam depellat. Dat vilia quaedam et temporalia, et aufert pretiosa et aeterna, sicut Adae dedit pomum, et totum per illum in filiis suis accepit mundum. medio quatuor animalium, dicentium: Bilibris tdenario, et vinum et oleum ne laeseris. Haec vox quam audivit Joannes, vox intelligitur Dei omnipotentis, quando adunatis ad fidem gentibus, a laesione electorum Dominus antiquum adversarium compescuit ipsamque docuit, quemadmodum infrent omnes gentes, docentes eas ut bibere et amurcam. Unde et ipsa vox subdidit, dicens: Bilibris tritici denario uno, subauditur: Valet. Sed prius ista juxta litteram sunt consideranda: Bilibris tritici ita intelligitur: Duo sextarii, et tres bilibres hordei sex sextarii. Et praecipitur illi qui sedebat in equo nigro, hoc est, diabolo, ne frumentum tangat aut hordeum, quia duo sextarii tritici, id est bilibris denario uno valet, et tres bilibres hordei si
Abbreviated transcription (Latin):
micianum. ⁊ cȩt̃os. De talib qͥp¬
pe psalmista diẽ. Exacuerunt
sigillum t̃cium: audiui t̃cium.
aĩal dicens. uemi et uide. Et ecce
equtis inger. Pequum ingrum
tum est nigredine peccatorum:
semꝑq patit᷑ esuriem. qi cupte
deuorare alios. atq in malicie
suȩ uentrem trahicere. Et sic̃t
caꝑut eoꝵ nunꝙͣ dicit fufficit:
ita et isti nmquam saciantur.
uñ bn subditur. Et qͥ sedebat
fuꝑ eum: habebat stateram ĩ ma:¬
nufua. Mercatores solent ferre
stateram in manti: qui mercan¬
tur ea q̃ sͥ placent: pensantq
ea quȩ dant uł accipiunt. S
diabolꝰ pessimꝰ est mercator: qͥ
dat uilia ut auferat p̃cios a.
Stateraitaq ꝑũsa eiꝰ suasio in¬
telligitur : qr uitam multoꝵ
mercari querit. ut suam efu¬
riem saturarequeat. Et ut ħ
possit facere. pꝰ eis qͥb tp̃ralia
ꝓmittit alim̃tum uerbi des
fubtrahit: qͦ necatos in corpꝰ
situm assumens. famem ma¬
licie suie augeat. potiꝰ quam

Expanded text:
mitianum et caeteros. De talibus quipmitianum et caeteros. De talibus quippe Psalmista dicit: Exacuerunt sigillum tertium, audivi tertium animal, dicens: Veni et vide, et ecce equus niger. Per equum nigrum tum est nigre dine peccatorum, semperque patitur esuriem, quia cupit devorare alios, atque in malitiae suae ventrem trajicere. Et sicut caput eorum nequaquam dicit Sufficit, ita et isti nunquam satiantur. Unde bene subditur: Et qui sedebat super eum, habebat stateram in manu sua. Mercatores solent ferre stateram in manu, qui mercantur ea quae sibi placent, pensantque ea quae dant et accipiunt. Sed diabolus pessimus est mercator, qui dat vilia, ut auferat pretiosa. Statera itaque perversa ejus suasio intelligitur, quia vitam multorum mercari quaerit, ut suam esuriem saturare queat. Et ut hoc possit facere, prius eis quibus temporalia promittit, alimentum Verbi Dei subtrahit, quo necatos in corpus suum assumens, famem malitiae suae augeat potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
illi gladius magnꝰ. Gladium ñ
corporeum debemꝰ intelligere s
sp̃italem: qͦñ tm̃ corpora. qͣntum
amme tugulant᷑. Gladiꝰ enim ħ
intelligitur mala ꝑsuasio: locu¬
tio praua: deceptio iniqua. Quo
gladio duob modis diabolꝰ ho¬
mines interficit: cum ui delicet
occulte mala suggerit ꝑ semet¬
ipsum: uel ettam cum aperte¬
in eugłiohabemꝰ. Ctm diabolꝰ
se mimisisset in cor iude. ut tra¬
deret dñm. Rrimum quippe
gladio malȩ ꝑsuasionis eum int̃
demnde ꝑsuasit ut semetipsum
int̃ficeret. Uñ ⁊ ille miser desꝑ¬
ans: seipsum laqueo fuspendit.
Similit̃ qͦ mulieri locutꝰ est ꝑ
serpentem: dicens. Cur p̃ceꝑit
uob ds ne comederetis de ligno
utitȩ et ẽ: ⁊ ꝑ eam interfecit adã.
Hoc est enim qͦd hic dr. ut inui¬
cem se int̾ficiant homines. Ler
membrasuia etiam iugulat
multos: ⁊ sp̃italit separando a
fide. ⁊ corporalit̃ subtrahendo
ab hac luce: sic̃ ꝑneronem. ꝑ do¬

Expanded text:
illi gladius magnus. Gladium non illi gladius magnus. Gladium non corporeum debemus intelligere, sed spiritualem, quo non tantum corpora, quantum animae jugulantur. Gladius enim hic intelligitur mala persuasio, locutio prava, deceptio iniqua, quo gladio duobus modis homines diabolus interficit, cum videlicet occulte mala suggerit per seipsum, vel etiam cum apertengelio habemus: Cum diabolus se misisset in cor Judae, ut traderet Dominum , primum quippe gladio malae persuasionis, ei in deinde persuasit ut semetipsum interficeret. Unde ille miser desperans, seipsum laqueo suspendit. Similiter quoque mulieri locutus est per serpentem, dicens: Cur Deus praecepit vobis ne comederetis de ligno vitae? Et per eam interfecit Adam. Hoc est enim quod hic dicitur, ut invicem se interficiant homines. Per membra sua etiam jugulat multos, et spiritualiter separando a fide, et corporaliter subtrahendo ab hac luce, sicut per Neronem, per Do
Abbreviated transcription (Latin):
fide habitat: ita caput õiũ reꝓboꝵ
ipse habitat. E qutis itaq
rufꝰ antiqͥhostis ẽ corpꝰ peccatiꝰ cro¬
entatum: & animarum int̃fect̾io¬
nib sanguineum. Qͦđ enimsan¬
guis peccata sig̃cet: psalmista ma
cruentati: et cĩ homicidiis fedat.
uos: manꝰ enimur̃ȩ sanguine ple¬
nȩ st̃. Hinc est enim: qͦd inferiꝰ
bestia fuꝑ quam meretrix sedet.
coccinea ẽẽ ꝑhibet᷑. Et qui sedebas
tur iusto đi iudicio. ut hoc possit
facere.CTale ẽ hoc qͣle et illud. In¬
durauit dñs cor pharaonis. No¬
tandum autẽ: qr ñ de cęlo. s de
t̃ra atifert ille pacem. Celum qͥp¬
pe sig̃cat scõs: quib dñis ascensti¬
rus ad patrem. diẽ. Pacem meã
do uob̃: &e c̃. Abhis ñ potest dia¬
bolus auferre pacem. qr celestes
sunt et t̾ram calcant: habentes
pͥncipemꝑacis. habitatorem. de
sumit pacem. facitq eos discor¬
des. ⁊tizamoꝵs diuortia int̃ eos
De qͦ ad huc subiungidar. Et
ut inuicem se int̾ficiant᷑: datꝰ ẽ

Expanded text:
fidem habitat, ita caput omnium reproborum ipse habitat. Equus itaque rufus antiqui hostis est corpus peccatis cruentatum, et animarum interfectionibus sanguineum. Quod enim sanguis peccata significet, Psalmista mancruentati, et etiam homicidiis foedativos. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Hinc est quod inferius bestia, super quam meretrix sedet, coccinea esse perhibetur. Et qui sedebat tur justo Dei judicio, ut hoc possit facere. Tale est hoc, quale et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis . Notandum autem quia non de coelo, sed de terra aufert ille pacem. Coelum quippe significat sanctos, quibus Dominus ascensurus ad Patrem, dicit: Pacem meam do vobis . Abhis non potest diabolus auferre pacem, quia coelestes sunt, et terram calcant, habentes principem pacis habitatorem, de renis hominibus sumit pacem, facitque eos discordes, et zizaniorum divortia inter eos De quo adhuc subjungitur: Et ut invicem se interficiant, datus est
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ fuũ. de qͦ tanta misteria st̃
p̃dict̾a. cadt̃: i. humilia de se
sentiunt. ⁊ ipsum imitant᷑. Uñ et
seq̃r. Habentes singłi cytharas ce
phialas aureas. plenas odoram̃¬
torum: q̃ st̃ oiationes scõꝵ. In cy
thara ẽ lignum ⁊ corde: s tñ di¬
uersomͦ tense. Plignum gͦ de¬
benus intellig̾e crucem xp̃i : ꝑ
cordas ipsam carnẽ scõꝵ. Ten¬
dunt᷑ gͦ cordȩ in ligno: quia scĩ
imitant᷑ xͥ crucem ⁊ passionem.

Expanded text:
Deum suum, de quo tanta mysteria sunt Deum suum, de quo tanta mysteria sunt praedicta cadunt, id est humilia de se sentiunt et ipsum imitantur. Unde et sequitur: Habentes singuli citharas et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationesthara est lignum et chordae distentae. Per lignum ergo debemus intelligere crucem Christi, per chordas ipsam carnem electorum. Tenduntur chordae in ligno, quia electi imitantur Christi crucem et passionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ seꝑtiformem ipsiꝰ grãm. Qui
electos illuminat : discurrens
siẽ ⁊acharias dic̃ ꝑtinuersam
t̃ram. S hoc ꝯsidandam: qr cor¬
nua in capite sunt.⁊ carnem ex¬
cedunt. Ideoq ꝑcornua eminen¬
tiores sc̃ĩ intelligi possunt: qͥ
ualde cet̾is p̃cellunt. ⁊ capiti xp̃i
adherent: in qͦ oẽ &e regnum ꝑce¬
perunt. Nam ꝑ cornua etiam reg
regna pͥncipalia. Hinc paulus
spc̃ sc̃i munere q̃dam membra
cet̃is eminere ꝓspiciens: ait. Uos
in carne ñ estis: S in sp̃u. Ac si
atiis uerbis dic̾et. Nequaquam
ut cȩt̃a corꝑis ossa earne circum¬
cidamini: s tanqͣm cornua fu¬
ꝑ carnem ⁊ ossa erigimini. Elt
uenit et acceꝑit librum de dex¬
tera sedentis in throno. Cũ pat̾
cepisse librum de dext̃a sedentiᷤ:
tanquam occisꝰ. Ipse ⁊nim hõ
assumptꝰ a deiũbo. ñ solum a
tibrum aꝑuit: qñ ea q̃ multo
ante de ip̃sofuerant p̃ntncia¬
ta. oꝑe compleuit. Unde omnes
scĩ cognoscentes illum ueraciter

Expanded text:
propter septiformem ipsius gratiam. Qui electos illuminat discurrens, sicut Zacharias dicit, per universam terram. Sed hoc considerandum, quia cornua in capite sunt, et carnem excedunt, ideoque per cornua eminentiores saeculi intelligi possunt, qui valde caeteros praecellunt, et capiti Christi adhaerent, in quo etiam et regnum perceperunt. Nam per cornua etiam interegna principalia. Hinc Paulus Spiritus sancti munere quaedam membra caeteris eminere prospiciens ait: Vos in carne non estis, sed in spiritu , ac si aliis verbis diceret: Nequaquam ut caetera corporis ossa circumdamini, sed tanquam cornua super carnem et ossa erigimini. Et venit, et accepit librum de dextera sedentis in throno. Cum Patercepisse librum de dextera sedentis?tanquam occisus, ipse homo assumptus de Dei verbo non solum a librum aperuit, quando ea quae multo ante de seipso fuerant praenuntiata, opere implevit, unde omnes sancti cognoscentes illum veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
uinum ce oleũ ex multis botris
in plo p̃ssis ꝓducit̾: ita illi multis
tͥbulationib istiꝰ uitȩ p̃muntur.
et in apothecis dm̃ci cellarii con¬
duntur. Et q uinum st̃. baptira¬
ti infide dñice passionis:⁊ postea
eos ledat: ut suadendo mala. ali¬
qnͣdo eos ad pecc̃m ꝑtrahat. Et
cum aꝑuisset sigillum . tiͣii. atidi¬
ui uocem.itii. animał dicentis.
Uens ⁊uude. Et ecce eguus pallidꝰ
Qͥ suꝑiꝰ ꝑ equum rufum ⁊ nigrã.
ipsi designant᷑ ⁊ hic ꝑ pallidum.
.i. om̃s repbi ad pallorem ȩcerne
mortis uenturi. Mortuis enim ꝓpͥe
pallor accidit. Nec mirum si per
equum pallidũ mors expͥmitur.
ẽ cẽ ipse sessor mors uocetur. Uñ
subdte᷑. Et qui sedebat fuꝑ illũ:
nom̃ illi mors. Qͦ nomine dra¬
boltis intelligit᷑. qr tnuidra dia¬

Expanded text:
vinum et oleum ex multis botris vinum et oleum ex multis botris in praelo pressis producitur, ita illi multis tribulationibus istius vitae premuntur, et in apothecis Dominici cellarii conduntur. Et quia vinum, sunt baptizati in fide Dominicae passionis. Et postea eos laedat, ut suadendo mala aliquando eos ad peccatum pertrahat. Et cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem quarti animalis dicentis, Veni et vide. Et ecce equus pallid per equum rufum et nigrum, ipsi designantur et hic per pallidum, id est omnes reprobi ad pallorem aeternae mortis venturi, mortuis enim proprie pallor accidit. Nec mirum si per equi pallorem mors exprimitur, cum etiam ipse sessor mors vocetur. Unde subditur: Et qui sedebat super illum, nomen illi mors. Quo nomine diabolus intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ f.u.o.iii.pastor.Sub duali aũ
nũo ꝯp̃hendit᷑ ꝓpt̃ duo testam̃ta.
uł ꝓpt̾ geminum dilect̾ionis p̃¬
ceptum. bilib̾s itaq tͥtici denario
guine redemptisẽ. Unde apłs.¬
denarium. possumꝰ intelligere
Laborantes em̃ intunea: denariũ
acceꝑunt. Sitie ꝑdenartum ui¬
ta eterna intelligit᷑. q̃ cunet̾is
electis dabit᷑. cum audierint:
simplices atiditores. qui sub t̃na
frumti ⁊ ordei: qr ⁊ si aliꝰ alium
dempti. Et si etiam aliꝰ plꝰ aliꝰ
minꝰ inuinea dñi laborat: unũ
tñ om̃s pꝰ laborem denariũ reci¬
piunt. Et si enim erit ib drũ¬
sitas mansionum: tntma erit
remuneratio: qr om̃s in ꝯmtne
unum possidebt̃ dm̃. Q qͦd in se
qͥsq ñ habebit. habebit utiq in
alt̃o: qr erit illis ds omĩa in oĩb.
Et uinum et oleumne leseris.
hoc hic intelli git᷑ ꝑ uinum:
et qd supͣ ꝑ orde um. hoc nẽ per
oleum: i. omnes scĩ in eccłia ge¬
nerali. Recte enĩ ꝑuinum &e
oleum tpsi expͥmunt᷑. quia sicut

Expanded text:
 unus pastor . Sub duali autem numero comprehenditur propter duo testamenta, vel propter geminum dilectionis praeceptum. Bilibris itaque tritici denario guine redempti sunt. Unde Aposdenarium possumus intelligere Laborantes enim in vinea denarium acceperunt. Sive per denarium vita aeterna intelligitur, quae cunctis electis dabitur, cum audierint: ificant auditores, qui sub ternafrumenti et hordei, quia etsi alius alium dempti. Etsi etiam alius plus, alius minus in vinea Domini laborat, tamen unum omnes post laborem denarium recipiunt. Etsi enim erit ibi diversitas mansionum, tamen una erit remuneratio: quia omnes in commune unum possidebunt Deum, et quod in se quis non habebit, habebit utique in altero, quia erit illis Deus omnia in omnibus. Et vinum et oleum ne laeseris. hoc hic intelligitur per vinum: et quod supra per hordeum, hoc nunc per oleum, id est, omnes sancti in Ecclesia generali. Recte enim per vinum et oleum ipsi exprimuntur, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est. ꝑ misterium natiuitatis. pas
lus sit intientꝰ qͥlibrum posset aꝑ¬
ire. S sciencdum. qr ñ ex sua ꝑso¬
na beatꝰ ioħs. s ex ꝑsona patrum
uet̾is testam̃ti flet: qͥ flebant de¬
siderantes aduentum fibii dei
ĩmundum. Quoꝵ unꝰ dicebat.
Utinam dirumꝑes celos. ⁊uentreᷤ:
a facie tua montes turbarent᷑.
Uñ et dñs in eugłio discipulis.
beati inquit ocłi qti in. q̃tios

Expanded text:
tivitatis, passlus sit inventus qui librum posset aperire. Sed sciendum est quia non ex sua persona beatus Joannes, sed ex persona Patrum Veteris Testamenti flet, qui flebant desiderantes adventum Filii Dei in mundum, quorum unus dicebat: Utinam disrumperes coelos, et venires, a facie tua montes turbarentur . Unde et Dominus in Evangelio discipulis: Beati inquit oculi qui vident quae vos
Abbreviated transcription (Latin):
debat habebat arcum : qr ꝑ p̃dica¬
tionem doctoꝵ. sententiis diuini
uerbi xp̃c ꝑcussit corda gentiltũ.
et int̾fecit in cis uitia ⁊ peccata:
uit posset restrgere santas uir¬
tutum. Corona autem scđm hẽ
sensum duplicit̃ potest intelligi.
uł uictoria scilicet scõꝵ de dia¬
bolo ⁊ ꝑsecutorib huiꝰ mundi:
uł ⁊̃ multitudo subiectorũ fide¬
ltum. ꝓ qͥb ipsi remunerationẽ
et̃m regni ꝑcipiunt: fic̃ apłs¬
ftus auditorib dic̃. Qd gauidtũ.
aut q̃ corona gaudii mei. ñne
uos estis: Exunt hic ordo p̃dica¬
torum a tudea c̃ suo eqͥte. hoc ẽ
cum xp̃o sͥ dicente. ite in mun¬
dum uniuersũ.⁊ c̾: tuncens pͥ¬
mum diabolum in seipso: ut
uinceret pꝰea in aliis. quos ab
idolatͥa traxit ad xp̃i cult᷑am.
Et cum aꝑuisset figillũ scd̃m:¬
⁊ audiui scđm aĩal dicens. Ue

Expanded text:
debat, habebat arcum, quia per praedicationem doctorum sententiis divini Verbi Christus percussit corda gentilium, et interfecit in eis vitia et peccata, ut posset resurgere sanitas virtutum. Corona autem secundum hunc sensum dupliciter potest intelligi: Vel victoria videlicet sanctorum de diabolo et persecutoribus hujus mundi, vel etiam multitudo subjectorum fidelium, pro quibus ipsi remunerationem aeterni regni percipiunt, sicut Apostolus auditoribus dicit : Quod gaudium aut quae corona gaudii mei, nonne vos estis? Exivit hic ordo praedicatorum a Judaea cum suo equite, hoc est, cum Christo sibi dicente: Ite in mundum universum. Vincens primo diabolum in seipso, ut vinceret illum postea in aliis, quos ab idololatria traxerat ad Christi culturam. Et cum aperuisset sigillum secundum, audivi secundum animal, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
cecider̃t ⁊ adorauert̃ uiuentem
inscła scłors. Sic̃ sepe dict̾um ẽ.
hoc sunt animalia qͦd seniores:
.i. totum corpꝰ eccłie. Quamob¬
rem ce seniores cum animalib
am̃ respondent: ce aĩalia cum
senorib cadunt ⁊ adorant.
Una enim eademq eccłia dtu̾̃sis
uocabulis figurata.⁊ dm collay¬
dat.⁊ ipsam fidem int̃posito am̃.
laudis p̃conio attollit. caders
humibit̃ adorat. Qͥs sit autem
iste casꝰ ⁊ hec adoratio. supͣiã
ẽ sacram̃ti.Uerum ꝑ .uii. sigilla
sic̃ supͣ dict̃um ẽ. plenitudomi¬
sterioꝵ absꝯditoꝵ des ignatur.
q̃ latebant ante dñi aduentũ.¬

Expanded text:
ceciderunt, et adoraverunt viventem in saecula saeculorum. Sicut saepe dictum est, hoc sunt animalia quod seniores, id est totum corpus Ecclesiae. Quamobrem et seniores cum animalibus Amen respondent, et animalia cum senioribus adorant et cadunt. Una enim eademque Ecclesia diversis vocabulis figurata, et Deum collaudat, et ipsam fidem interposito Amen laudis praeconio attollit, cadens humiliter adorat. Quid sit autem iste casus et haec adoratio, supra jaest sacramenti. Verum per septem sigilla, sicut supradictum est, plenitudo mysteriorum absconditorum designatur, quae latebat ante adventu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt p̃dicta. iam aꝑte completa.
Et ecce equus alb: et qͥ sedebat:
suꝑ illum habebat arcum: et
data ẽ illi corona. ꝑ equum al.¬
bum debemꝰ intelligere corpꝰ dm̃¬
cum. ab omni peccato mundũ.
ꝑ sessorem illiꝰ. diumitatẽ uerb.
Que tc̃ utiq suꝑ hẽ equum as¬
cendit: q̃n uerbum dei carnem
et aĩam fibi intͣ ut̾um u̾ginis

Expanded text:
t praedicta, vide completa. Et ecce equus albus, et qui sedebat super illum, habebat arcum, et data est ei corona. Per equum album debemus intelligere corpus Dominicum ab omni peccato mundum: per sessorem illius, divinitatem Verbi, quae nunc utique super hunc equum ascendit, quando Verbum Dei carnem et animam sibi int
Abbreviated transcription (Latin):
henditur &e pat̾. Hc itaq nẽ sc̃a
eccłia gñalit̾ fac̃. q̃ in his aĩalib
semorib ⁊ angłis demonstrat᷑:
qr laudat creatorem suũ. cuiso¬
l debet᷑ honor. bndictio. laus ⁊¬

Expanded text:
. Hoc itaque nunc sancta Ecclesia generaliter facit quae in his animalibus, senioribus, et angelis demonstratur, quia laudat Creatorem suum, cui soli debetur honor, benedictio, laus
Abbreviated transcription (Latin):
qd discipłis sp̃m sc̃m se missurum
ꝓmisit: qͥ eos doceret omnia. ⁊ qtii
eis q̃uent᷑a cent annunciaret. Et
audiui itnrum ex .iiii. animalib
dicentem: tanquam uocem to¬
nitrui. Ueni et uide. In hoc locou¬
num aĩal pͥmitiuam eccłiam sig¬
nficat ex iudeis: de qͥb scͥptumẽ.
milia: ioħs autem. eccłiam seq̃n¬
doctͥna ⁊ p̃dicatione inuitat ec

Expanded text:
quod discipulis Spiritum sanctum se missurum promisit, qui eos doceret omnia, et qui eis quae ventura erant annuntiaret. Et audivi unum ex quatuor animalibus dicens tanquam vocem tonitrui: Veni et vide. In hoc loco unum animal primitivam Ecclesiam significat ex Judaeis, de quibus scriptum est, millia. Joannes autem Ecclesiam sequend
Abbreviated transcription (Latin):
ascensuri st̃ in celum. quot ibire¬
manserunt angłi ꝑeunte diabo¬
lo: qm in omĩb angłors ordinibꝰ
ipsi sc̃ĩ loc̃ habebunt. Dignꝰ ẽ ag¬
nus qͥ occisꝰ est acciꝑe uirtutem
&e diuinitatem. et sapĩam et forti¬
tudinem.⁊ honorem et głam: et
b̃ndictionem. Qti appellatͣ leo
ꝓpt̾ fortitudinẽ: ipse appellatur¬
et agnꝰ ꝓpt̃ innocentiam et sim¬
plicitatem: et qr in sacͥfictum est
oblatꝰ. Dignꝰ ẽ acciꝑe uirtutem:
tudo q̃ ẽ inuerbo. sit et in hoĩe
assumpto: ut omĩa possit d̾s et
hõ. Et diuinitatẽ: qr in ipsoha¬
bitat omnis plenitudo diuini¬
tatis corporalit̃. Et sapĩam: ut
sic̃ omĩa scit. ũbum ante scła a
patre genitum: ita hoc sciat ipse
homo inunitatẽ ꝑsone u̾bo ꝯtun¬
ctus: nec qͥcqͣm sit qͦd eum latere
possit. Iose ẽ qͥppe diuirtꝰ ⁊ dei sa¬

Expanded text:
ascensuri sunt in coelo, quot ibi remanserunt anglo, quoniam in omnibus angelorum ordinibus ipsi sancti locum habebunt. Dignus est agnus qui occisus est, accipere virtutem et divinitatem et sapientiam et fortitudinem et honorem et gloriam et benedictionem. Qui appellatur leo propter fortitudinem, ipse appellatur agnus propter innocentiam et simplicitatem, et quia in sacrificium est oblatus. Dignus est accipere virtutem, tudo, quae est in verbo, sit et in homine assumpto, ut omnia possit Deus et homo. Et divinitatem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Et sapientiam, ut sicut omnia scit Verbum ante saecula a Patre genitum, ita sciat ipse homo in unitate personae Verbo conjunctus, nec quidquam sit quod eum latere possit; ipsa est quippe Dei virtus et Dei sa
Abbreviated transcription (Latin):
tione: ut uerbi gr̃a: ecce uenio.
locutio ẽ: in capite libͥ scͥptum ẽ
de me. cognitio ẽ p̃misse locutio¬
nis. xp̃m demonstrans. de qͦ pro¬
pheta. ecce ueniet desid̾atꝰ cunctis
gentib. ⁊c̃. Nlam et in capite gene¬
seos de eo dr̃: qd̾ in pͥncipio .i. infi¬
lio fecerit ds celum et tr̃am. Qd
idem filiꝰ de se ostendit ĩ etigłio:
dicens iudeis. Ego pͥnciptum qͥ et
loqͦr uob̃. Act̾ione cum sequitur:
ut faciam uoluntatẽ.t.d.m. Qm
ostendit. ẽ in eugłio loquit᷑ dicẽs:

Expanded text:
t opere, verbi gratia: Ecce venio, locutio est: In capite libri scriptum est de me, cognitio est praemissae locutionis, Christum demonstrans, de quo propheta: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Nam et in capite Geneseos de eo dicitur, quod in principio, id est in Filio fecerit Deus coelum et terram. Quod idem Filius de se ostendit in Evangelio, dicens Judaeis: Ego principium qui et loquor vobis. Actione, cum sequitur, ut faciam voluntatem tuam, Deusostendit cum in Evangelio loquitur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
diem iudicũ. immitat᷑ uirtus
patientiȩ: ut patient̾ ferant oĩa.
erpect̾antes nũm illorũ qͥfimilit̃
int̾ficiendi sunt ꝓ xꝑo. cum eis
pꝰmodum regnaturi: ut si desi¬
derant reciꝑe stia corꝑa: gaude
multos filios. singłisq de agro
req̃tentib ⁊ rogantib ut cibum
sͥ tͥbuat. respondet. Refectio qͥde
ut cũ munũ positi fcieritis. om̃s
in cõmune comedatis. et eptile

Expanded text:
diem judicii immittitur virtus patientiae, ut patienter ferant omnia, exspectantes numerum illorum qui similiter interficiendi sunt pro Christo, cum eis postmodum regnaturi, ut qui desiderant recipere sua corpora, gaudeamultos filios, singulisque de agro revertentibus et rogantibus ut cibum sibi tribuat, respondet: Refectio quidem ut cum in unum positi fueritis, omnes in commune come