comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Item Iacobus et uos delitiati estis su per terramn
et luxuriati estis creastis aute corda uestra in
in coccinea amplexati sunt stercora Item petrus¬
in e pistola scda Nam angeli fortitudine et uir¬
tute cũ suit maiores non portãt dm̃i execruble
indiciũ lꝑn uero qui uelut pecora in I lugni
ni ꝑiculo suo perient Recepiẽtes mercedẽ in¬
iustitie dulcedinẽ estimã tes malignitatem
delicus comquinati et inflãmati in sũmis
uolupta tibur cõminis attenti oculos hibẽ tes

Expanded text:
toli: Et uos deliciati estis super terram et luxoriati estis, creastis autem corda uestra in  nolataat super coccinea, amplexi sunt stercora. Item petrus apostolus II: Nam si angeli fortitudine et uirtute cum sint maiores, non portant domini exsecrabile iudicium: hi uero qui uelut pecora naturaliterin periculo suo perient, recipientes mercedem iniustitiae, dulcedinem aestimantes malignitatem, deliciis coinquinati et infamati in summis uoluptatibus, conuiuiis adtenti, oculos habentes
Abbreviated transcription (Latin):
nos in unieã suã Comẽtione antẽ factis est cũ
oꝑarus ut singulis deuerrais duirus eꝑerentur
misit illos in uieã suã Et egressus unrta horã
teraã uidit alios stantes oꝑarios ociosos et ait
illis Ite et uos in uineã meã et quod iustũ fu¬
erit dabo uobis Et illi abierũt et itm ꝑdnt crrca
horãsextã et nonã et sdem fecit Sed et ciria unde¬
cuuam horain egressus est et ĩnemt alios stãtes
et ait illis Quid lic statis tota die ociosi Et illi
dixerũt quia nemo nos conduxit et ait illig
uit dñt uinee ꝓcieratori suo Ueca oꝑarios et Red¬
de illis mercedem incipiens a nouissũmis usqz
ad pͥmos Item ubi supra et ait illis aliani
pabolã Andite lomo quidã erat paterfamili¬
as qui plantaint unier et se pom illi biradde¬
dit et fodit in ea torcular etedificait tur
qre ꝑfectus est cũ autẽ ad ꝓponquasse ep̃r
frue̾tuũ misit ẜruos suos ad cultores uiniee
ut arcperent fructũ uniee et apphensis seruis

Expanded text:
os in uineam suam. conuentione autem facta cum operariis, ut singulis denariis diurnis operarentur, misit illos in uineam suam. et egressus circa horam tertiam uidit alios stantes operarios in foro otiosos, et ait illis: ite et uos in uineam meam, et quod iustum fuerit dabo uobis. et illi abierunt. et iterum prodiuit circa horam sextam et nonam et idem fecit. sed et circa undecimam horam egressus est et inuenit alios stantes, et ait illis: quid hic statis tota die otiosi? et illi dixerunt: quia nemo nos conduxit. et ait illis: i suo: uoca operarios et redde illis mercedem, initium faciens a nouissimo usque ad primos. Item illic: Et ait illis: aliam parabolam audite. homo quidam erat paterfamilias, qui plantauit uineam et saepem illi circumdedit et fodit in ea lacum et aedificauit in regre profectus est. cum autem adpropinquasset tempus frugum, misit seruos suos ad cultores uineae, ut acciperent fructum uineae. et adprehensis seruis
Abbreviated transcription (Latin):
Ept̾iiauit eam aper de silua et singularis
ferus de pastus est eam deus uirtutũ cõnert.
Refpice de celo et uide et uisita uineã istã et
dirige eã quã plantaiit dexta tua Item in can¬
tica cantitorũ uiiee in odor̃e floruerũt et oñ in
loco edor Quenã ẽ hec que descendit a deẜto sit¬

Expanded text:
exterminauit eam aper de silua, et singularis ferus depastus est eam. deus uirtutum, conuerte nunc, respice de caelo et uide, et uisita uineam istam, et dirige eam quam plantauit dextera tua. Item in cantica canticorum: Vineae in odorem floruerunt, et omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
ei brati ẜui illi quos cũ uenerit dñs nuenerit ui¬
ti lũ bos mentis uestre sobrii perfecte sꝑareun
eam que offertur uobis graciam in Reuelationei hu
om̃i cõuersatione quia scri ptũ est sancti estote
Hor̃es sine sinctos sue Impios montes uocari
banpi tri Replebũtr ulertate pui¬
guescent fines sefti et exultatione colles
accingentur induti sunt crietes omiũ et ualles
habũᵈabũt frumẽto clamabut et ẽm̃ hympnũ̃¬

Expanded text:
ui illi, quos cum uenerit dominus inueniet uicti lumbos mentis uestrae, sobrii perfecte, sperate in eam quae offertur uobis gratiam in reuelatione iesuomni conuersatione estote, quia scriptum est: sancti estote, SIVE SANCTOS SIVE IMPIOS MONTES VOCARI. campi tui replebuntur ubertate: piguescent fines deserti, et exultatione colles adcingentur. induti sunt arietes ouium, et conualles abundabunt frumento
Abbreviated transcription (Latin):
siastico Libera eũ qui Imuriã patitur de manue
proterui et non hec Referas in aĩa tua In indi¬
cando esto pupillis miucors ut pater et pro
uno matri illorã et cris uelut filius altissi
accipientem Iudicate pupillo et instificate ui¬
duã et uenite disputemꝰ dicit dñs et si fue¬
runt peccrita uestra ut fenitiũ ut mire dealla¬
eo si antẽ ut coccum ut lanã candidã efficiã¬

Expanded text:
siastico: Libera eum qui iniuriam patitur de manu proterui, et non aegre feras in anima tua in iudicando. esto pupillis misericors ut pater, et pro uiro matri illorum: et eris uelut filius altissimaccipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit dominus: et si fuerint peccata uestra ut phoenicium, ut niuem dealbabo: si autem ut coccum, ut lanam candidam efficia
Abbreviated transcription (Latin):
rres sumilis tui in dut domme Item in psil¬
uitur dommo unt quis suilis erit deo int̾ filios dei
deus qui glorificatur in consilio sanctorũ magnus
et metuenda suꝑ om̃es qui in cirantu eius sunt
dñe deus uirtutũ quis similis tibi potens es dñe
et ueritas tua in circitu tuo

Expanded text:
in diis, domine? Item in psalbitur domino? aut quis similis erit deo inter filios dei? deus, qui glorificatur in consilio sanctorum, magnus et metuendus super omnes qui in circuitu eius sunt. domine deus uirtutum, quis similis tibi? potens es, domine, et ueritas tua in circuitu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Uolite confidere in pͥncipibus nec in filus hõimũ¬
carnẽ brachii sui et a dño Recesserit cor eiꝰ Item
ubi supra qm confidũt in hor̃e maledicti sũt quia
inn amicis neq sꝑetis i ducib Consolandos lugẽ¬
res et uisitandos infirinos In ecclesia feco¬
pri delis plorantib in cõrogatione et cũ
engentib ambula ulon pigateris uisitare
uifurmũ ex huy eñ in dilectione firma beris Itꝭ
id Romanos Gandete cũ gaudentib flere cũ frẽtil
ũ ix̃m Inuicem sustinentes i lon dicendũ uonũ¬
adultoros et nessabiles deliens Risiutãtes spus
stabilitos et cor excercitatũ cupidi et maledute
filii abrelicti qui la uia ueritatis exerrauerunt
Exippõdor posotor i neres sitate et t̾stitra In ꝑu̾bue.¬
rue eos qui ducũtur ad mort̾em et

Expanded text:
olite 01aonfidere in principibus, neque in filiis hominuonfirmauerit carnem, brachii sui, et a deo recesserit cor eius. Item illic: Qui confidunt in homine, maledicti sunt, quoniam in amicis, neque speretis in ducibus. IteTES VEL VISITANDOS INFIRMOS. In ecclesiasticoNon desis plorantibus in conrogatione1 et cum lugentibus ambula. non pigriteris uisitare infirmum: ei his enim in dilectione firmaberis. Item apostolus ad romanos: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus: id ipsum inuicem sentientes. CVIIII. NON DICENDVM adulteros et incessabiles delictis, refigurantes spiritus stabilitos et cor exercitatum: cupidi et maledicti, fili abrelicti, qui a uia ueritatis exerrauerant. CXI. ERIPIENDOS POSITOS IN NECESSITATE BT IN TRISTITIA. In prouerbiisErue eos qui ducuntur in mortem et
Abbreviated transcription (Latin):
mentes ad se Dixit id eos Progeies uiꝑarũ quis
demonseralut uobis fuge ⁊ uentura irce facite ergo
dignos fructꝰ penitentie et ne dixeritis patĩe
habemꝰ abraham dico em̃ uobis potens est deut
de la p̾idibus istis suscitare ffilios abrahe Iam em̃
securis ad Radicẽ arboris posita est oĩs arbor que

Expanded text:
ies uiperarum, quis demonstrauit uobis fugire ab ira uentura? facite ergo fructus dignos paenitentiae. et ne dixeritis: patrem habemus abraham. dico enim uobis: potens est deus de lapidibus istis suscitare filios abrahae. iam enim securis ad radicem arboris posita es
Abbreviated transcription (Latin):
uissime autẽ dolebit super se Item in amos
super thoros eorũ qui manducatis edos de gregib
et uitulos de armẽ tis lactantes qui plauditis
ad sonũ orgauorĩe fiut sempiterna estmauerũt
ea et non quasi fugientia qui uibut de fecatum
uniũ et optimo ungne̾ to ungnẽtur et nõ dolebat̃
nichil in inr̾itũ Iõsepłi Item ad Romanos Nõ ergo

Expanded text:
uissime autem dolebit super se. Item in amossuper thoros eorum, qui manducatis haedos de gregibus et uitulos de armentis lactantes, qui plaudetis ad sonum organorum, sicut sempiterna aestimauerunt ea et non quasi fugientia: qui bibunt saccatum uinum et optima unguenta unguuntur et non dolebant nihil in interitum
Abbreviated transcription (Latin):
huic seculo sed Reformanii in nouitate mẽtis uestre
ut ꝑletis que sit uolũ tas dei quod benũ et beneplr¬
citũ et perfectum est Item ad coruit hioe Nestitis
quia modicũ fermẽtum totam massam fermẽtat¬
⁊ xpurgate uetus fermẽtum ut sitis noua cõspar¬
sio sicut estis azuri Et eñ pascha nostrũ ĩmola¬
tus est xp̃us Itaq sollempnitatem celebremꝰ nõ
in fermento ueti̾ neq in fermẽto malicie s in aezi

Expanded text:
rmamini in nouitate mentis uestrae, ut probetis uos quae sit uoluntas dei, et quod bonum et bene placitum etperfectum est Item ad corinthios: Nescitis quia pusillum fermentum totam massam fermentat? expurgate uetus fermentum, ut sitis noua consparsio, sicut estis azymi. nam et pascha nostrum immolatus est christus. itaque sollemnitatem celebremus non in ferm
Abbreviated transcription (Latin):
coisticia uiri nocet cor Istem ubi supra /cor
letum bonã ualitudinẽ facit uno autẽ toisti ares¬
cũt ossa Item in ecclesiastico BBeatus uir qui nõ. t
lapsus uerbo oris sui et non est scmulitꝰ in t̾sticia
de licti fulix que nõ habut ãĩmi sui mesticiã et
nõ extidit a spe sua Ex in baptismo oĩa dimictãt¬

Expanded text:
istitia uiro nocet cor. Item illic: Cor laetum bonam ualitudinem facit: uiri autem tristis arescunt ossa. Item in ecclesiastico: Beatus uir, qui non est lapsus uerbo oris sui et non est stimulatus in tristitia delicti. felix qui non habuit maestitiam et non excidit ab spe sua
Abbreviated transcription (Latin):
et cum uolatilib celi et cũ ẜ̾pentib terre et oriet᷑
mellam plantationẽ et plantabo illud in monte
excelso et suspendã illud in monte alto israel et
plantabo illid et ꝑducet ppagniẽ et faciet fru¬
ccũ et erit in cedrum magnũ et Reqmescet sũs
ea om̃is aiis et oñe uolatile sub unibra eius Re¬
quiefcet Propagies eius restituent᷑. et cogno
scent oĩa ligna campi quia ego sum dñs qui lue¬
ulio lignũ altũ et exalto lignũ humile et are¬
facio lignũ uiride et Reuiuiscẽ facio lignũ aridũ¬

Expanded text:
et cum uolatilibus caeli et cum serpentibus terrae. Et orietur euellam plantationem, et plantabo illud in monte excelso, et suspendam illud in monte alto israhel et plantabo illud, et producet propaginem et faciet fructum et erit in cedrum magnam. et requiescet sub ea omnis auis, et omne uolatile sub umbra eius requiescet et propagines eius restscient omnia ligna campi, quia ego Dominus qui humilio lignum excelsum, et exalto lignum humile: et arefacio lignum viride, et germinare facio lignum aridu
Abbreviated transcription (Latin):
sermoĩ b tuis instifit iberis et ex uerbis tuis
cõde pnaberis IItem sidc̃̃ Iohem qui autẽ nõ credit
iam Iudicatus est Item in lenitico/ Ex frat̾bus autẽ
nris filtis israel unꝰ quisq fratrẽ suũ nõ depri¬
mat in susspirus IItem in ealesiastico Ne desppier¬
as hoĩem auertẽtem se a pcc̃o memẽto quia omes
sumꝰ in correctionẽ a apxo¬

Expanded text:
tificaberis, et ez uerbis tuis condemnaberis. Item secundum iohannem: Qui autem non credit, iam iudicatus est. Item in leuitico: Ex fratribus autem uestris filiis israhel unusquisque fratrem suum non deprimat in suspiriis. Item in ecclesiastico: Ne despicias hominem auertentem se a peccato: memento quoniam omnes sumus in correptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
nu dñi quia dextera fua reget illos et brachio
fuo deffendet elles eos Item ios Mlors em̃ urro iu¬
sto requiem dat Item in apocalixsi Et audiui uocẽ
Dicentẽ michi Scribe beati mortur qui in domino mi¬
rud̃t᷑. Amodo Iam dicit spũs ut Requiescant a

Expanded text:
 deus dextera sua teget illos, et brachio suo defendet iHos. Item iob: Mors enim uiro iusto requiem dat. Item in reapoealypsi: Et audiui uocem de caelo dicentem mihi: scribe: beati mortui qui in domino moriuntur amodo. etiam, dicit spiritus, ut requie
Abbreviated transcription (Latin):
de turba ad ihm̃ Magister dic fratri meo ut diui¬
dat mecũ he̾ditatẽ Dixit autẽ illi ihũs Homo
quis me constituit iudicem aut diuisorẽ super nos
Et ait ad illos uidete et cauete ab oni auaritia
quia non in habũddancia cuiꝰ ꝙͣ uita eiꝰ est ex
inis ĩ posfidet Dixit autẽ ad illos et similitudinẽ
quo colligam fructus meos Et dixit hoc faciã
Destonã Horrea mea et maiora faciã illa et illic
colligã om̃ẽs fructꝰ fuos mers et dicã nẽ iee
hales multa bona in annos plurimos epulare Di¬
xit intẽ illi ih deus Stulte hac nocte aiã tua¬
anferetur a te que autẽ parasti cuiꝰ erũt sic et

Expanded text:
de turba ad iesum: magister, dic fratri meo, ut diuidat mecum heredi- Wem. dixit autem illi iesus: homo, quis me constituit iudicem aut diuisorem supra uos? et ait ad illos: uidete et cauete ab omni auaritia, quia non in abundantia cuiusquam uita eius eet ex his quae possidet dixit autem ad illos et similitudinem.quo colligam fructus meos? et dixit: hoc faciam: destruam horrea mea et maiora faciam illa, et illic colligam omnes fructus meos, et dicam animae meae: habes multa bona in annos multos, epulare. dixit autem illi deus: stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem praeparasti cuius erunt? sic
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe Mortuus autẽ est et dines et sepultus
est in inferno Eleuãs autẽ oculos suos cũ esset
in torme tis uidit abrahã delonge et lazarn in
sinu eius Requiescentẽ et exclamauit uoce magna
dicens pater abrahã meserẽ mei et mitte laza¬
rũ ut intingat simũ digiti sui in aqnã et
Refrigeret lingna meã quia concior in hac feã

Expanded text:
et diues et sepultus est in infernum. et eleuans oculos cum esset in tormentis, uidet abraham de longe, et lazarum in sinu eius requiescentem. et exclamauit uoce magna dicens: pater abraham, miserere mei et mitte lazarum, et intinguat summum digiti sui in aquam et refrigeret linguam mea
Abbreviated transcription (Latin):
qui Requieuit luctus mortur septem dies
De morte iniquorum In ecclesi astico
uni em̃ moritur homo neꝙͣ heredita¬
bit ser penter et bestias et uermes Item uhi¬
supra stuxa collecta synagoga peccanciũ Con¬
sumatio e iñ illorũ inferi et fl̃ãma ignis uia
peccãtiũ plana ad offensum in finẽ illorũ infferi
et te neble et pene Item in libro sapiẽtie uidebũt
om̃ furẽ sapiẽtis et nõ intelligent quid cogitam̃t¬

Expanded text:
Item illic: Luctus mortui septem dies. XCVII. DE MORTE INIQVORVM. In ecclesiastico: Cum enim moritur homo nequam, hereditabit serpentes et bestias et uermes. Item illic: Stuppa collecta synagoga peccantium: consummatio enim illorum inferi et flamma ignis. uia peccantium plana ab offensu, et finis illorum inferi et tenebrae et poenae. Item in libro sapientiae: Videbunt enim finem sapientis, et non intellegent quid cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ne malicia mutaret ĩtellectũ eiur aut ne fuctio¬
malitie deciperet aiam illiꝰ Item ubisupra con¬
sũmatꝰ autẽ in brem Explent temptra longa
uidẽtes et nõ Intelligẽtes nec ponẽtes in p̃cor¬
dus suis talia quia gracia deiet miẜicor dia in
sanctos eius et Refpectus in electis illiꝰ Cõdep̃nat
antẽ Iustus mortiis unios ĩpios et Inuẽ tus

Expanded text:
ius, aut ne fictio deciperet animam illius. Item illic: Conaum- matna autem in breui repleuit tempora longa:uidentes et non intellegentes, nec ponentes in praecordiis suis talia, quia gratia dei et misericordia in sanctos eius et respectus in electos eius. condemnat autem iustus mortuus uiuos impios, et iuuentus
Abbreviated transcription (Latin):
dil prouũciat Iram suã occultat autẽ suam
agrit siue consilio uir autẽ poudens multa
sustmet Item in prouerbus Ira perdet eciã
sapiẽtes Responsum autẽ humile auertet irã
tem ubi suprã uir Iracũdus parat lites pa¬
ciens autẽ eciã futuras mitigat Item in pro¬
uerbus noli esse auntꝰ uir̃o aĩmoso cũ anneo
autẽ rracũ do noli cõmorari ne forte discas uias
eius et sumas la queũ aĩe t̾ue Item in puerbuis
Totã proferet sprrans stultus sapies antẽ dis¬
pensat ea per partes Item in ptrouerbis uil
aĩmosus fodit cõtentiones uir autẽ Iracũ dus
exobruet poctata Itẽ in ecclesiastico homo Iracũdꝰ
icẽdit litem et uir peccator turbabit amicos
et m mediũ pacem habentiũ ĩmittit delaturam
Item ubi supra dlus et rracũdia munet dies
et ante tempus se nectam adducet cogitatus It
in ecclefist. Noli festinare in spũ tuo irasa quia
ira in siyu stultorũ Requiescit Item ad exhesios

Expanded text:
die pronuntiat iram suam, occultat autem suam die pronuntiat iram suam, occultat autem suam agit sine consilio, uir autem prudens multa sustinet. Item illic: Ira perdet etiam sapientes, responsum autem humile auertit iram. Item illic: Vir iracundus parat lites, patiens autem etiam futuras mitigat. Item illic: Noli esse amicus uiro animoso, cum amico autem iracundo noli conmorari, ne forte discas uias eius et sumas laqueum animae tuae. Item illic: Totam iram suam profert stultus, sapiens autem dispensat eam per partes. Item illic: Vir animosus fodit contentionem, uir autem iracundus exobruet peccata. Item in ecclesiastico: Homo iracundus incendit litem, et uir peccator turbabit amicos et in medium pacem habentium inmittet delaturam. Item illic: Zelus et iracundia minuet dies, et ante tempus senectam adducet cogitatus. Item in ecclesiaste: Noli festinare in spiritu tuo irasci, quia ira in sinu stultorum requiescit. Item apos
Abbreviated transcription (Latin):
facit equitati Item in prouerons in Risu stultꝰ¬
baculus contumelie labia autẽ sa pientiũ custodi¬
ul eos Itẽ in pñbur omia cõtrauia sũt uno
Insipienti derma uero Intellectꝰ uerba sa piencis
Irem in puerbus Sapiens tnuẽdo declinat a malo
Stultus uero sibi confideus misertur iiquo sermet
consũmet iniqua et loquatur ad dñm error̃e ad
Sispsgendas aĩas esuriẽtes et ut ar̃e siciẽtes ĩa¬
ue fiant consilũs em̃ malorũ Im qua cogitauit
disperde humeles in maĩbus Imquis et dissipa¬
re uerba humiliũ in indicio nã pn iusticiã cogi¬
tauerũt et hoc consfiliũ manobit Item in eccle¬
siastico Datus fatiu non exit utilis tibi Cculi
un  eiꝰ septem plices exigna dabit et multa
pexabit et appercio oris enis ĩflatio est
Rratĩdiã deponenda In prouerbus
nina benedicta omĩs simple x
uir autẽ ainossꝰ uel rracũddus nõ ho¬
nesste agit Item in onerbus stultꝰ ip̃a eadẽ

Expanded text:
facit aequitati. Item in prouerbiis: In risu stultufacit aequitati. Item in prouerbiis: In risu stultubaculus contumeliae, labia autem sapientium custodiunt eos. Item illic: Omnia contraria sunt uiro insipienti, arma uero intellectus labia sapientiae. Item illic: Sapiens timendo de- clinat a malo, stultus uero sibi confidens miscetur iniquo: seruiet consummet iniqua et loquatur ad dominum errorem, ad dispargendas animas esurientes et ut animas sitientes inanes faciat. consilium enim malorum iniqua cogitauit, disperdere humiles in sermonibus iniquis et dissipare uerba humilium in iudicio. nam pii iustitiam cogitauerunt et hoc consilium manebit. Item in ecclesiastico: Datus fatui non erit utilis tibi: oculi enim illius septemplices. exigua dabit et multa inproperabit, et apertio oris illius inflatio estRACVNDIAM DEPOSENDAM. Inprouerbiis: Anima benedicta omnis simplex: uir autem animosus uel iracundus non honeste agit. Item illic: Stul- tus ipsa eadem
Abbreviated transcription (Latin):
in eillesiastico Cor fatui quasi uas confractũ et om̃e
scientiã non cõtinebit domus clausa fatuo sapiẽtia
et intulligẽtia sciencia sensati in enaerabilia uerba
Item in ecclesiastito compedes in pedibus stultorũ
doctoma et quasi uinculum manꝰ dextere fatiuis
in Risu exaltat uoce suã et uir sapiens uix tacite
Ridebit Item ubi suꝑra In ore fatuorũ cor illorũ
et in cor sapientiũ ^illorũ Itẽ ubi supra harenã
et sal et massam fera faciliꝰ ẽ portare ꝙͣ hõme
ĩprudentẽ et fatuũ et impiũ Irem ubi supra a¬
mictus corporis et Risus dentiũ et Ingoesssus
hoĩs demĩciat de illo Item in ecclesiastico Pcordia
fatui quasi Rota Ie cacru et quasi axis uerssitilis
cogitatus ułiꝰ Item ubi supra Sapiencia du
Docet fatuũ quasi qui conglutinat cestã Itẽ ubi¬
supra Uarratio fatiu quasi sarcma in uia cõtri¬
bulãt mine cor siprẽtis Stultus autẽ flagella ͤ
et non sentit Sui docet puerũ stultũ cõtumeliã

Expanded text:
 illic: Cor fatui quasi uas confractum, et omnem scientiam non tenebit. Domus clausa fatuo sapientia, et scientia insensati inenarrabilia uerba. Item illic: Conpedes in pedibus stultorum doctrina et quasi uinculum manus dexterae. fatuus in risu exaltat uocem suam, et uir sapiens uix tacite ridebit. Item illic: In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientium os illorum. Item illic: Harenam et sal et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium. Item illic: Amictus corporis et risus dentium et ingressus hominis denuntiat de illo. Item illic: Praecordia fatui quasi rota carri, et quasi axis uersatilis cogitatus ab illis. Item illic: Sapientiam qui docet fatuum quasi qui conglutinat testam. Item illic: Narratio fatui quasi sarcina in uia. Contribulant minae cor sapientis: stultus autem flagellatur et non sentit. Qui docet puerum stultum, contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
uana eget sensib Item in ꝑuerbus Noli adic̾e
ad manda ẽus ne arguaris et mendax sis Itꝭ
in ecclesiastico Altiora te ne scenteros quesieris
et forciora te ne scoutatus fueris s que p̃cepͭ
tibi deus illa cogita sẽper et in peurib oꝑi¬
bns eius non eris aroiosus Multos enĩ sedux.
suspico eorũ et in uanitate detinuit sensus
illorũ Item ubi supra Aõ te uentiles in om̃
uento et nõ eas oñ uia ut prosequatur te
uerbum paciss et sciencie Item in ecclesiastico Cui
sufficit enũciare oꝑa illiꝰ non ẽ minuere neq addi¬
cẽ ueqz ĩuer̃re magnalia dei Item in libro sapiencie
Diffiale estunamnꝰ que in terra sunt et qe in ps¬
pectu ineĩmꝰ cũ labore que autẽ in celis sunt quis
ĩnestigauit sensum autẽ tnũ quis scit nisa tu dederis

Expanded text:
uana, eget sensibus. Item illic: Noli adicere uana, eget sensibus. Item illic: Noli adicere ad mandata eius, ne arguaris et mendax sis. Item in ecclesiastico: Altiora te ne quaesiueris, et fortiora te ne perscrutaueris: sed quae praecepit tibi dominus, illa cogita semper: et in pluribus operibus eius non eris curiosus. multos enim seduxit suspicio eorum, et in uanitate detinuit sensus illorum. Item illic: Non te uentiles in omnem uentum, et non eas omni uia, ut prosequatur te uerbum pacis et scientiae. Item illic: Cui sufficit nuntiare opera illius? non est minuere neque adicere neque inuenire magnalia dei. Item in libro sapientiae: Difficile aestimamus quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt inuenimus cum labore: quae autem in caelis sunt, quis inuestigabit? sensum autem tuum quis
Abbreviated transcription (Latin):
Aetiora ser. tau non oportere neqz adrre hẽticos
on adicistias ad uerbũ hoc quod ego
preci pios uobis hodie neqi mnuetis exes
Item in apocalipsi d estor ego om̃ audienti uerba
ꝓpletie libri huiꝰ Si quis adiecerit su pra hec
Imponet deus super eñ plagas que scripte sunt
in libro hoc Et si alrquis abstulorit uerba ꝑ
phecie libri huiꝰ aufferet et deus partẽ ems
de ligno uite et de ciuitate sancta Item in pũ¬
uns Libe aquã de tuis uasis et de puteorum
tuorũ fonte et nemo extraneres cõmunicet tibi
Item ubi supra Qui fidet in falsiss hic uentos
pascit idem autẽ ipse sequitur aues uolãtes
derelinquit eñ suiã uite uinee sue et ab orbi¬
tis cultiere sue erraint Perambulat autẽ per
arida et deferta et terrã cõftitutã in sicatatiõ
cõgregat autẽ maĩb suis sterilitatẽ Item in p¬
uerbus Recede ergo abaqua aliena et de fonte
a lieno noli bibẽ ut multo uiuas tempore et adi¬
cientur tibi ãm uite Item ubi supra Quisega᷑.

Expanded text:
ALTIORA SCRVTARI NON OPORTERE NEQVE AVDIRI HAERETICOS. Non adicietis ad uerbum hoc, quod ego praecipio uobis hodie, neque minuetis ex eo. Item in apocalypsi: Testor ego omni audienti uerba prophetiae libri huius. si quis adiadjiciet Deus supra illum plagas quae scriptae sunt in libro hoc, et si quis diminuerit de verbis rophetiae libri huius, auferet deus partem eius de ligno uitae et de ciuitate sancta. Item in prouerbiis: Bibe aquam de tuis uasis et de puteorum tuorum fonte. et nemo extraneus communicet tibi. Item illic: Qui fidet in falsis, hic uentos pascit: idem autem ipse sequitur aues uolantes: dereliquit enim uiam uineae suae et orbitas culturae agri sui errauit: perambulat autem per arida et deserta et terram constitutam in siccitatibus. congregat autem manibus suis sterilitatem. Item illic: Recede ergo ab aqua aliena et a fonte alieno noli bibere, et multo uiues tempore, et adicientur tibi anni uitae. Item illic: Qui sectatur
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq facitis in uerbo uel in oꝑe omĩa in noie dĩi
nostri ihũ op̃i grãs agentes deo patoi ꝑ xp̃m
Item ubi supra Sermo uester semper in gracia
dei salesit conditꝰ ut saatis quẽ admodũ oporteat
uos uinemq Respondere Item ad corithios Cũ cõ
Parati semper estote ad confessionẽ on poscent
i uobis uerbũ de fide et spe que in uobis est est se¬
cũ modestia et tunore consciẽtiã habentes bonam
ut in eo ꝙ detrahũt de uobis confundant᷑ uiden
et prudenti et cõmonicione dñoꝵ In prouerbus
eruus prudens ostinebit sñ ĩ prndõn¬
dñiũ ĩprude̾cui et mnt̾ fratres dindit partem

Expanded text:
ne domini nostri iesu christi, gratias agentes deo patri per ipsum. Item illic: Sermo uester in gratia dei sale sit conditus, ut sciatis quemadmodum oporteat uos unicuique respondere. Item ad corinthios I: Et uos Parati semper ad confessionem omni poscenti a uobis uerbum de fide et spe, quae in uobis est: cum modestia et timore conscientiam habentes bonam, ut in eo quod detractant de uobis confundantur, uideET PRVDENTE ET COMMONITIONE DOMINORVM. In prouerbiis: Seruus prudens obtinebit dominorum inprudentiam, et inter fratres diuidit partem.
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationẽ pacrẽtibus subiũstrauit si om̃e opꝰ
uonũ subse quiita est Adolescentiores autẽ uiduas
deuita Item in actibus apostolorũ Quedã autẽ uidua
nis multis quas faciebat Iactũ est autẽ in di¬
eb illis ut infermata moreretur quã cirm
eauissent posuerũt eã in superiori cenatulo
Cum antẽ prope esset lidda ab ioppen audie¬
rñt disai puli ꝙ petous esset ibi miferũt der¬
os urios ad eũ rogantes et dicentes ne pougent
te uente sosq ad nos Exiergens autẽ perrors ce¬
int c̃d eis quẽ aduẽĩentẽ duxerũt in suꝑiora te

Expanded text:
tribulationem patientibus subministrauit, si omne opus bonum subsecuta est. adulescentiores autem uiduas deuita. Item in actibus apostolorum: In ioppe autem erat nis et misericordiis multis, quas faciebat. factum est autem in diebus illis, ut infirmata moreretur. quam cum lauissent, posuerunt eam in superiori caenaculo. cum autem inprope esset lydda ab ioppe, audierunt discipuli quod petrus esset ibi. miserunt duos uiros ad eum, rogantes et dicentes: ne pigeat te uenire usque ad nos. exurgens autem petrus uenit cum eis: quem aduenientem d
Abbreviated transcription (Latin):
Serus autem ꝑ non mane̾t in domo in eternũ fili
manet in eternũ Si ergo uos filiꝰ liberauerit uos
uere liberi eritis Scio quia semen abrahe estis
s queritis me ĩterfic̾e quia simo meus nõ capit in
Uobis Ego quod uidi apud preni meũ loquor et
uos que uidistis apud prẽm uestrũ facitis Item
ubi supra uos ex patre dyabelo eftis et desideria
patris uestoi face̾ uultis Ille em̃ homuicida fuit
ab inicio et in ueritate non stetit quia ueritas nõ

Expanded text:
manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum. si ergo filius uos liberauit, uere liberi eritis. scio quia semen abrahae estis, sed quaeritis me interficere, quia sermo meus non capit in uobis. ego quod uidi aput patrem meum loquor, et uos quae uidistis aput patrem uestrum facitis. Item illic: Vos ex patre diabolo estis, et desideria patris uestri facere uultis: ille enim homicida fuit ab initio, et in ueritate non stetit, et ueritas non
Abbreviated transcription (Latin):
ubi supra ẜuus sensitꝰ Silectꝰ sit tib quisi na
tua non defraudes illũ libertale nec iõpẽ Rlĩ¬
quas illum Item in ecclesiastico Si est tibi ẜiis
fidelis sit tibi quasi aĩa tua quasi fratrem fit illũ
tracta quia in sanguie aiẽ tue compasti eum Si
leseris eñ muiste et extollens disscesset quẽ que¬
ris et qua uia queres illũ Seruo seusato liberi
ẜuiut et uir scuis non murmuurint Item ad colotẽ¬
Icientes quia et uos Sñm hẽtis in celis instum iudi¬
cem Item ad ephesios Et uos dñi ead̃ facite ad illos
Remuittentes minas saiẽtes ꝙ uefster et ipsorũ dñs
est in celis et ꝑsonarũ acceptio nõ ẽ ulla apud eum

Expanded text:
 Seruus sensatus dilectus sit tibi quasi anima tua: non defraudes illum libertate, nec inopem relinquas illum. Item in ecclesiastico: Si eat tibi seruus fidelis, sit tibi quasi anima tua: quasi fratrem, sic illum tracta, quia in sanguine animae tuae parasti eum. si laeseris illum iniuste et extollens discesserit, quem quaeres? et qua uia quaeres illum? Seruo sensato liberi seruient, et uir scius non murmurabit. Item paulus ascientes quoniam et uos dominum habetis in caelis praeiustum iudicem. Item ad ephesios: Et uos domini, eadem facite ad illos, dimittentes minas, scientes quod et uester et ipsorum dominus est in caelis, et personarum acceptio non est aput deum
Abbreviated transcription (Latin):
tari et̃nã. bonũ antem faciẽtes non Deficiamꝰ tpẽ
cm̃i suo metemꝰ non deficientes
inmortuo lacrimas producẽdas In ecclesiastico¬
ili in mortus produc lacrimas et quasi
dira passus incipe plorare et scdm̃ Indicid
centege corpuls eis et non despitras se pultunam
illiꝰ propler delaturã amare fer luctũ illius
is gibriatur castum se habere cor
rant quis audet dice̾ mũdũ se esse a pc̃to
Item in Iob Qm̃ si fuero iustꝰ non dubitabo quĩ
os meũ admiserit Innquitatem et si dixero sue
q̃rela suto adeque difficilia lecutus sidm deis
eñ hodnũ̃ uel uiroraĩ ab oꝑib suit̾ nũdus et ĩma¬
culatꝰ est corã dño quia nemo nnẽdus a sorde nec
uiuꝰ quid̾ ecrã si una die fuerit uita etus suꝑ ferrã
quis an herñ est sine querela aut quis poterit
iustꝰ esse qui natus est exmaliere nã si nec celũ
mũdũ est aute cõsprctũ dñi ꝙͣto magis exetra¬
bilis est ĩmũdus uir Item Ichẽs Si dixerimus

Expanded text:
bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus non deficientes. LXXII. IN MORTVO LACRIMAS PRODVCENDAS. In ecclesiasticoFili, in mortuo produc lacrimas, et quasi dira passus incipe plorare, et secundum iudicium con- tege corpus eius, et non despicias sepulturam illius. propter delaturam amare fers luctum illiusQuis gloriabitur purum se habere cor? aut quis audebit dicere mundum se esse a peccato? Item in iob: Quoniam si fuero iustus, non dubito quin os meum admiserit iniquitatem. et si dixero: sine querella sum, adaeque difficilia locutus sum. quis enim hominum uel uirorum ab operibus suis mundus et inmaculatus est coram domino? quia nemo mundus a sorde, nec unus quidem, etiam si una die fuerit uita eius super terram. quis enim hominum est sine querella? aut quis poterit iustus esse, qui natus est ex muliere? nam si nec caelum mundum est ante conspectum domini, quanto magis exsecrabilis et inmu
Abbreviated transcription (Latin):
Debeatis insi ut ĩuitẽ Diligatis Item ad titum
Dome illos pͥncipibus ⁊ potestatib subditos
esse obandire ad om̃e opus bon paratos esse ne¬
munẽ blasphemare litigiosos nõ esse s modestos
omemi ostendentes mansuetudinẽ ad omẽs hoiẽs
Item petrus in epistola pͥma subditi estote om̃
humane ordinationi ꝓpt dñm siue Regi ꝓptee¬
quasi p̃cellent / siue ducib tanꝙͣ ab eo in hoc ip̃m
missis ad unidictam malorũ Laudem uero bonorũ
quia sic est uolũtas dei ut benefaciẽtes obiutesce
faciãtis stultorũ hoĩnũ ignoranciã ut libeꝵ¬
ẜui dei Omẽs honorate fraternitatẽ diligite

Expanded text:
debeatis, nisi ut inuicem uos diligatis. Item ad titum: Admone illos principibus et potestatibus subditos esse, obaudire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, litigiosos non esse, sed modestos, omnes ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Item petrus apostolus I: Subiecti estote omni humanae ordinationi propter domimun, siue regi tamquam praecellenti, siue ducibus tamquam ab eo in hoc ipsum missis ad uindictam malorum, laudem uero bonorum — quoniam sic est uoluntas dei, ut bene facientes obmutescere faciatis stultorum hominum ignorantiam —, ut liberserui dei. omnes hon
Abbreviated transcription (Latin):
puerbus desideria pigrũ occidũt non em̃ destiuãt
man ꝰ euis fat̾e aliquid Item ubi supra occasiones
qͣra pige fet dicit leo est in uil i platers antem
homiade Item ubi supra Sicut hostiũ in cardine uer¬
titu Ita piger in lecto suo Item in ꝑnerbus Sapi¬
encior prger fibi uidet᷑. ꝙͣ qui in plenitudine poro¬
fert nũciũ Item in ecclesiastico In lapide lutos la¬
pidatꝰ est piger et oĩs loquituri de asꝑnande cerꝰ
de fcercore boũ lapidatꝰ est piger omis qui teti
It tu fili hoĩs ne tiuens eos neqz pane¬
Ias ⁊ facie eorum qui ĩsamẽt et cõueient aduier¬
sum te in circiutu uerba eorum ne tueas et a facie
corũ ne paneas quia domꝰ eft exasperãs est Item
ubi supra ecce dedi faciẽ tuã potentẽ aduersus
facres eorũ et cõstanciã tuã cõfortabo aduersus
cõtenciones corũ et ent forcior petra cõstãcia
tua Itemri ezechiel Et ns tieris ab eis neq

Expanded text:
llic: Desideria pigrum occidunt: non enim destinant llic: Desideria pigrum occidunt: non enim destinant manus eius facere aliquid. Item illic: Occasiones quaerit piger et dicit: leo in uiis est, in plateis autem homicidae. Item illic: Sicut ostium in cardine uertitur, ita piger in lecto suo. Item illic: Sapientior piger sibi uidetur quam qui in pleni- tudine perfert nuntium. Item in ecclesiastico: rn lapide luteo lapidatus est piger: et omnis loquitur de aspernatione eius. de stercore boum lapidatus est piger: omnis qui tett tu, fili hominis, ne timueris eos, neque paueas a facie eorum, quia insanient et conuenient aduersum te in circuitu. uerba eorum ne timeas, et a facie eorum ne paueas, quia domus exasperans est. Item illic: Ecce dedi faciem tuam potentem aduersus facies eorum, et constantiam tuam confortabo aduersus contentiones eorum, et erit fortior petra constantia tua. Item illic: Et ne timueris ab eis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩb ieuinates s patri uestro que est in celig
it p̾iter uester qui uidet in occulto Reddet uobis¬
spari debere que boua sunt din prouerons
ade ad forrgã  piger etenus i uidĩ
uias eiꝰ et esto illa sapientior Illa em̃ cũ agoũ
uõ possideat neq compellentẽ se haleat eta te
ss domino sit quemodo parat estate alinreta co¬
piosa gacit autẽ in messe Reposicione uel uade
ad suntatem offerũt Grata autẽ est om̃ĩb et
sompno sirrgis modicũ quidẽ s doriis modicum
ut sedes modicũ quid̃ dormitas modicũ intẽ
maro complecteris pectus Deinde aduemet
tibi sicut malus uiator paupertas. ĩopia
autem sicut bonꝰ cursor Si autẽ ĩpiger fu¬
eris uemet tibi sicut u fons messis tua inꝙpia
autẽ sicut bonꝰ cursor Refugiet Itẽ in pu̾bus
Pigrum deiecit ennor aĩe antẽ effeminatorum esuri¬
ent Item ubi supra Increpatus piger nõ erubesat

Expanded text:
hominibus ieiunantes. sed patri uestro, qui est in caelis: hominibus ieiunantes. sed patri uestro, qui est in caelis: et pater uester, qui uidet occulta, reddet uobisOPERARI DEBERE QVAE BONA SVNT. In prouerbiis Vade ad formicam, o piger, et aemulare uidens uias eius, et esto illa sapientior: illa enim cum agrum non possideat, neque conpellentem se habeat, neque sub domino sit, quomodo parat aestate alimenta, copiosam autem facit in messe repositionem! uel uade ad sanitatem offerunt: grata est autem omnibus et somno surgis? modicum quidem dormis, modicum autem sedes, modicum quidem dormitas, modicum autem manibus conplecteris pectus: deinde adueniet tibi sicut malus uiator paupertas, inopia autem sicut bonus cursor. si autem inpiger fueris, ueniet tibi sicut fons messis tua, inopia autem sicut bonus cursor refugiet te. Item illic: Pigrum deicit timor: animae autem effeminatorum esurient. Item illic: Increpatus piger non erubescit
Abbreviated transcription (Latin):
et pibit ante te iusticia et maiestas dei crrcũda¬
uit te et tut clamabis et dũs exaudiet te dũ ad¬
liuit lo iueris diat ecce assum Si aufferas a te
uinculũ Imquitatis et obligationes et uerbũ mur¬
murationis et des esurienti panẽ cuũ ex anmo et
aiãm humiliatã saciaueris tuc̃ orietur tibi in tene¬
uris lumẽ et tenebre tus erũt ut meridies et
deit dñs deus tuus semx et saciaberis ꝓut desi¬
derat aĩatua et ossa tua piguescent et erunt
sicut ortus ebriꝰ et sicut fons cuiꝰ nõ deficit
aqua et edificabientur deẜta tua et erunt¬
fundamẽta tua et̃na in secula seculorũ Amen
Item in enuãgelio scdm̃ matheũ Cum autem
Iemnatis nolite esse sicut ypotrite tristes Ex¬
teriminãt᷑ em̃ faciẽ suã ut pareat̃ hor̃bus
ieuinãtes d men dier uobis perce. erut merte¬
dem suã uos autẽ cũ Ieuina tis ungite caput
uestrũ et faciẽ uestruã lauate ut nõ uideanum

Expanded text:
et praeibit ante te iustitia, et maiestas dei circumdaet praeibit ante te iustitia, et maiestas dei circumdabit te. tunc clamabis, et dominus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. si auferas a te uinculum iniquitatis et obligationem et uerbum murmurationis, et des esurienti panem tuum ex animo, et animam humiliatam satiaueris, tunc orietur tibi in tenebris lumen, et tenebrae tibi erunt ut meridies. et erit deus tuus tecum semper, et satiaberis prout desiderat anima. tua, et ossa tua pinguescent, et erunt sicut hortus ebrius et sicut fons cui non deficit aqua. et aedificabuntur deserta tua, et eruntfundamenta tua aeterna in saecula saeculorum. Item in euangelio secundum matthaeum: Cum autem ieiunatis, nolite esse sicut hypocritae tristes: exterminant enim faciem suam, ut pareant hominibus ieiunantes. amen dico uobis, perceperunt mercedem suam. uos autem cum ieiunatis, unguite caput uestrum et faciem uestram lauate, ut non uideamini
Abbreviated transcription (Latin):
pus dicit dñs Exclama uehemẽter et ne parta
sicnt tuba exalta uocẽ tuã et uñcia populo mes
sceleri eorũ et domui Iacos Iiquitates eoꝵ Me
dei non dereliquerit postulant a me iudiciũ iustũ
et ippiare deo cõcupiscut dicentes. Euid quod Ie¬
iuinaumꝰ et non uidisti huiliaumꝰ aĩas nr̃as
et nõ scisti In drebus em̃ Iemmnorũ ur̃op ĩnẽuuntͤ
uolũtates uestre et om̃es subditos uobis cõpũgitis
audia. in clamore uox ur̃a INon hoc ieuiniũ elegi
dicit dñs ut humibiet aĩam su ã nec si flectas It
riculũ ceruicẽ tuã et ciliciũ et ÷ cuierẽ subster¬
nas nec sic uocabis ieuimũ acceptũ non tale Iem¬
nũ ego elegi dicit dñs sedsolue oñe uniculum
Imquitatis dissolue obligationes potentiũ dimicti
pe frange esuriẽ tib paniẽ tuũ et egenũ sine
eecto induc in domũ tuã si uideris nudũ iesti eũ
et domesticos semis tui ne despicias dñt exũpet
temporaneũ lumẽ tuũ et sintates tue cito oriẽt᷑

Expanded text:
parcas: sicut tuba exalta uocem tuam, et nuntia populo meo peccata eorum et domui iacob iniquitates eorum. me dei non dereliquerit: postulant a me nunc iudicium iustum, et adpropriare deo concupiscunt, dicentes: quid quod ieiunauimus, et non uidisti? humiliauimus animas nostras, et non scisti ? in diebus enim ieiuniorum uestrorum inueniuntur uoluntates uestrae, et omnes subditos uobis conpungetis.audiatur in clamore uox uestra? non hoc ieiunium elegi, dicit dominus, ut humiliet animam suam. nec si flectas ut circulum ceruicem tuam, et cilicium et cinerem substernas, nec sic uocabis ieiunium acceptum. non tale ieiunium ego elegi, dicit dominus: sed solue omne uinculum iniquitatis, dissolue obligationes potentium conmutatpe. frange esurientibus panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti: et domesticos seminis tui non despicias. tunc erumpet temporaneum lumen tuum, et sanitates tuae cito orientur,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam instus sicut illeuistꝰ ẽ qui facit pam ex dyablo
est quia ab siicio Syabolus peccat Et in hoc apparuit
flluis dei ut soluetet oꝑa Syaboli quia oĩs que natꝰ
est exdes non peccat qui a semen eius mauet in ypso
et non potest peccare quia de deo natus est lumc
apparentt filii dei et filii Syaboli Qui nõ est iustꝰ
non est ex deo et qui non diligit fratrem suũ
Saplẽter Respõdendũ uerbũ interrogãti In ecclesiastico
sto manluctris ad audiendũ uerbum

Expanded text:
tus est, sicut et ille iustus est. qui facit peccatum, a diabolo est, quia ab initio diabolus peccat. et in hoc apparuit filius dei, ut solueret opera diaboli. omnis qui natus est ex deo non peccat, quia semen eius in ipso manet, et non potest peccare, quia de deo natus est. hinc apparent filii dei et filii diaboli. omnis qui non est iustus non est ex deo et qui non diligit fratrem suum. XCI. SAPIENTES RESPONDENDVM VERBVM INTERROGANTI. In ecclesiastico: Esto mansuetus a
Abbreviated transcription (Latin):
gocio mercabim᷑ Iurauit dñs aduersus suꝑoram
Iacos Si oblmiscetur omiã oꝑa cuis et ꝑ husicõ¬
i auteni uoueris uotũ dño deo tno nõ
caerdabis Reddẽ illud quia exquiret dñe
deus tuus a te et erit in te pectatũ Si autẽ uo
lueris uouere nõ erit in te patñ que exeunt
ꝑ labia tua custodies et facies quẽ admodũ uo¬
neris deo tuo uotũ quod locutꝰ es ore tuo Item
in eccle siastico Statim ut uoueris ẜ uotũ dño nõ
tardabis Redde̾ illud̃ Tu Itaq q̃ uoueris Redde le¬
nũ est nõ uouere ꝙͣ uouisse et non Reddẽ¬

Expanded text:
otio mercabimur? iurauit dominus aduersus superbiam iacob: si obliuiscetur omnia opera eius. et pro his coni autem uoueris uotum domino deo tao, non tardabis reddere illud: quia exquirens exquiret dominus deus tuus a te, et erit in peccatum. si autem no- \'lueris uouere, non erit in te peccatum. quae exeunt per labia tua custodies, et facies quemadmodum uoueris deo tuo uotum quod locutus es ore tuo. Item in ecclesiaste: Statim ut uoueris uotum: domino, non tardabis reddere illud. tu itaque quae uoueris redde. bonum est non uouere quam uouisse et non solue
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos formã uobis diremꝰ ad iuttandũ nos Uã
cũ essemꝰ apud uos hoc denũciaumꝰ uobis qm̃ si
quis non uult operari nec manducet Audinemus
em̃ quosdam inter uos ĩquiete ãbulare nichil ope¬
rãres sid cieriose agentes hiis autẽ qui huiꝰ modi
suc̃ denũciamꝰ et ortam᷑. in dño ihũ xp̃o ut cum¬
sieencio operãtes suũ panẽ manducet uoos antẽ
uũ opus faciẽs exant eñ arte fabri Item ubisu¬

Expanded text:
os formam uobis daremus ad imitandum nos. nam et cum essemus aput uos, hoc denuntiauimus uobis, quoniam si quis non uult operari, nec manducet. audiuimus enim quosdam inter uos inquiete ambulare, nihil operantes, sed curiose agentes. his autem qui eiusmodi sunt denuntiamsilentio operantes suum panem manducent. uos autem, eos opus faciens: erant enim arte fabri. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
super tecta et in plateis ne timeatis eos qui occi¬
dunt¬
corpus. aĩam autẽ non possũt occide̾ tnuete autẽ magis
eum qui potest aĩam et corpus occide in gehemicon
de seultio en prouer bns¬
sir scliltuset iuiquus uadit uias non bo¬
nas ipse intem ãm̃uuit oculo et significat
pede Item ubi supra uir stultꝰ mala sibi fabricat
in suis autem labus thessairizat igne Item in ꝑ¬
uelbus Uon cõueniũt seulto labia fidelia neq
iustis labia mẽdacit Item ubi supra ue iuid
habũdĩt diuicie stulto possidere em̃ sixientiã
insensitꝰ nõ poterit Item in ꝑuerbus Iua est
patoi filius insipiẽs et delor mator er⁊Ilem in
puerbus Non desiderit sapiẽciã cu de est sensus
magis em̃ ducitur imprudenciã Item in ꝓuet
bñs ee hoĩo ftulti cõtritio esi ei labia autẽ uiꝰ
sot at uias eis dñũ em̃ causatur in corde suo
peem in prouerbiis stulticia in est cordi iuueme uirga
autem et discixlma longe est ab eo Item ubi suxra

Expanded text:
um . Item illic: Ne timueritis eos qui occiduntcorpus, animam autem non possunt occidere. Magis autem metuite eum qui potest animam et corpus occidere in gehenDE STVLTO. In prouerbVir stultus. et iniquus uadit uias non bonas: ipse autem adnuit oculo et significat pede. Item illic: Vir stultus mala sibi fabricat, in suis autem labiis thensaurizat ignem. Item illic: Non conueniunt stulto labia fidelia, neque iustis labia mendacia. Item illic: Vt quid abundant diuitiae stulto? possidere enim sapientiam insensatus non poterit. Item illic: Ira est patri filius insipiens, et dolor matris eius. Item illic: Non desiderat sapientiam, cui deest sensus: magis enim ducitur inprudentia. Item illic: Os hominis stulti contritio est ei, labia autem eius exterminat uias eius, dominum autem causatur corde suo. Item illic: Stultitia inest cordi iuuenis, uirga autem et disciplina longe est ab eo. Item illic:
Abbreviated transcription (Latin):
s nocte ac die ne quẽ ur̃m grauaremꝰ p̃dicamꝰ in
uobis enuãgeliũ dei uos testes estis et dens qͣnẽ
sancte et iuste et sine querela fiumꝰ in uobis qui
credidistis sient creditis qualr̃ unũquẽ ꝙ uestrũ
sicut pater filios uestirs suos obsetrantes uos et
cõselantes ut ambuletis digne deo qui uocaurt
uos in Regnũ suũ et glãm Item ubi supra hor¬
tamur autẽ uos fratres habundare magis et stu¬
diũ habere silendi et ĩuetos esse et aꝑari maĩb
uestris quod bonũ est sicut uobis p̃cepunꝰ ut
honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et mlli
aliquid desideretis Item ad tessalonicẽses sedã p̃
apiniꝰ uitẽ uobis fratres in nocẽ dm̃ noftri iħũ
xp̃i det ut subtrahatis uos ab om̃i fratre ĩquiete
ambulante et nõ stdm̃ tradicionẽ quãi accepistis
a nobis Ipsi cñ satis quẽ admodũ oporteat Imnta¬

Expanded text:
ntes ad hoc ne quem uestrum grauaremus praedicauimus in uobis euangelium dei. uos testes estis et deus, quam sancte et iuste et sine querella fuimus uobis qui creditis: sicut scitis qualiter unumquemque uestrum sicut pater filios suos obsecrantes uos et consolantes, ut ambuletis digne deo, qui uocauit uos in regnum suum et gloriam. Item illic: Hortamur autem uos, fratres, abundare magis et studium habere silendi et quietos esse, et operari manibus uestris quod bonum est, sicut uobis praecepimus, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius quidquam desideretis. Item ad thessaloninquit, vobis, fratres, in nomine Domini nostri Jesu Christi, ut subtrahatis vos ab omni fratre inquiete ambulante, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Ipsi enim scitis quomodo oporteat imita
Abbreviated transcription (Latin):
noman flcct felyo sterilis et ĩcoĩqui¬
nata que nestit chitrũ in delicto ht̃ fructũ
in dilectione ar̃e et spado qui non est oꝑatꝰ per
manꝰ Iiquitatẽ nec cogitauit aduersus dñm
ne quissima dabit᷑. em̃ ⁊ illi fidei donũ electũ et sors
in templo dei placidior bonorũ em̃ laborũ fructꝰ
bone uete fame et que non excidat Radix sapiẽtie

Expanded text:
niam felix sterilis et incoinquinata quae nescit thorum in delicto! habebit fructum in dilectione animae. et spado qui non est operatus per manus iniquitatem nec cogitauit aduersus dominum nequissima. dabitur enim illi fidei donum electum et sors in templo dei oblatior. bonorum enim laborum fructus bonae famae, et quae non excidat radix sapientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
quod suscipite ĩuicẽ sicut et xp̃us suscepit uos
in gloriã dei Item ad Romanos deus autẽ sper
adimplrat uos om̃i gandio et pace ut habũ detis
omi scientia ut aecerut ͫ possitia cohercerẽ Item ad
donetis et cõsolen᷑ ne forte maiore tristicia ab sorber
qui huiꝰ cemod̃ est ꝓpter quod obsecro uos ut cõfreone¬
tis in illũ caritatem Ideo em̃ scripsi ut cognoscam
expermẽtũ uestrũ si in om̃ib obandiẽtes esti
su cui autẽ aliquid donastis et ego nam et ego qd
Donaui ꝓpter uos in persona xp̃i ut nõ poffideum.
a sithana nõ eñ ignoraniꝰ cogi tationes eius Item
ad colocenses It / Indiute ergo uos sunt electi dei sanct

Expanded text:
quod suscipite inuicem, sicut et christus suscepit uos in gloriam dei. Item illic: Deus autem spei adimpleat uos omni gaudio et pace, ut abundetis comni scientia, ut alterutrum possitis coercere. Item ad agis donetis et consolemini, ne forte maiori tristitia absorbeatur qui eiusmodi est. propter quod obsecro uos, ut confirmetis in illum caritatem. ideo enim scripsi, ut cognoscam experimentum uestrum, si in omnibus oboedientes estis. si cui autem aliquid donatis, et ego. nam quod donaui propter uos in persona christi, ut non possideamur a satana. non enim ignoramus cogitationes eius. Item ad colossenses: I