comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ me misit. Cũ hec dixisset ih̾c: turbatꝰ est sp̃u.
et ꝓtestatꝰ ẽ. ⁊ dixit. Am̃ am̃ dito uobis: quia
unꝰ ex uobis tradet me. Aspiciebant ergo ad
inuicẽ discipłi: hesitantes de quo diceret.
Erat ergo recũbens unꝰ ex discipłis eiꝰ in sinu
ih̾u: que diligebat iht. Innuit ergo huic sy¬
mon petrus: ⁊ dicit ei. Quis est de qͦ dicit ͤ¬

Expanded text:
 haec dixisset Iesus turbatus est spiritu et protestatus est et dixit amen amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me aspiciebant ergo ad invicem discipuli haesitantes de quo diceret erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu quem diligebat Iesus innuit ergo huic Simon Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
sit tui. Et abiit ⁊ cepit p̾dicare in decapoli.
qnͣta sibi feciss ih̾c: ⁊ oẽs mirabant᷑. Et cũ
tnͣscendisser ih̃c in naui rursus tnͣsfretum:
cõuenit turba mlta ad illũ: ⁊ erat circa ma¬
re. Et uenit quidã de archisinagogis no¬
mine iairus. ⁊ uidens eũ ꝓcidit ad pedes
eiꝰ: ⁊ dep̾cabat᷑ eũ młtũ dicens. qm̃ filia me¬
a in extremis est. Neni ĩpone manũ suꝑ
eam: ut salua sit. ⁊ uiuat. Et abiit cum
illo: ⁊ sequebat᷑ eũ turba mlta. ⁊ cõprime¬
bant illũ. Et mulier que erat in ꝓfluuio
sanguinis annis duodecĩ. ⁊ fuerat młta
ꝑpessa a cõpłib medicis. ⁊ erogau̾at om̃ia
sua. nec qͥcqͣm ꝓfec̾at. s magis deterius ha

Expanded text:
e in Decapoli quanta sibi fecisset Iesus et omnes mirabantur et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iairus et videns eum procidit ad pedes eius et deprecabatur eum multum dicens quoniam filia mea in extremis est eam ut salva sit et vivat et abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea oꝑant᷑ uirtutes in illo. Alii aũt dice¬
bant quia helias est: aliiuero dicebant qͥa¬
ꝓpha est. qͣi unꝰ ex ꝓphetis. Quo audito he¬
rodes ait. Quẽ ego decollaui iohẽm: ha mor¬
tuis resurrexit: Ip̃e enĩ herodes misit ac
tenuit ioh̾em: ⁊ uinxit eũ ĩ carc̾em ꝓpter

Expanded text:
perantur virtutes in illo alii autem dicebant quia Helias est alii vero dicebant propheta est quasi unus ex prophetis quo audito Herodes ait quem ego decollavi Iohannem hic a mortuis resurrexit ipse enim Herodes misit ac t
Abbreviated transcription (Latin):
ullã fac̾e: nisi paucos infirmos ĩpositis
manib currauit. Et mirabatur ꝓpt̾ incre¬
dulitatẽ illoꝵ. Et circuibat castella ĩ circui¬
tu docens. Et cõuocauit duodetĩ: ⁊ cepit eoᷤ
mitĩe binos. Et dabat illis potestatẽ sp̃u¬
um ĩmundoꝵ: ⁊ p̾cepit eis ne qͥd tollerent
in uia: nisi uirgam tantũ. Nõ peram ñ

Expanded text:
positis manibus curavit et mirabatur propter incredulitatem eorum et circumibat castella in circuitu docens et convocavit duodecim et coepit eos mittere binos et dabat illis potestatem spirituum inmundorum et praecepit eis ne quid tollerent in via nisi virgam tantum non pera
Abbreviated transcription (Latin):
admisit quenꝙͣ seqͥ se: nisi petrũ ⁊ iacobũ.
et iohem frẽm iacobi. Et ueniunt ad do-¬
mũ archisynagogi. ⁊ uidet tumłtũ. ⁊ flentes
et eiulantes mrtũ. Et ingressus:ait ers. Qͥd
turbamini ⁊ ploratis: Puella ñ est mortua:
sed dormit. Et irridebant eũ. Ip̃e uero eiectis
om̃ib: assumit patrẽ ⁊ matrẽ puelle. ⁊ qͥ se¬
cũ erant. ⁊ ingrediunt᷑ ubi erat puella ia¬
cens. Et tenens manũ puelle: ait illi. Tali¬
tha: cumi. Qd̃ est int̾pretatũ. Puella: tͥ dico
surge. Et ꝯfestim surrexit puella: ⁊ ambła¬
bat. Erat aũt annoꝵ duodecim. Et obstu-¬
puer̃t stupore maximo: ⁊ p̾cepit illis uele¬
ment̾. ut nemo id sciret. Et dixit dari illi¬

Expanded text:
si Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Jacobi. Et veniunt in domum archisynagogi: et vidit tumultum, et flentes, et ejulantes multum, et ingressus ait illis: Quid turbamini et ploratis? puella non est mortua, sed dormit. Et irridebant eum. Ipse veomnibus adsumit patrem et matrem puellae et qui secum erant et ingreditur ubi erat puella iacens et tenens manum puellae ait illi talitha cumi quod est interpretatum puella tibi dico surge et confestim surrexit puella et ambulabat erat autpuerunt stupore magno. Et praecepit illis vehementer, ut nemo id sciret: et dixit dari illi
Abbreviated transcription (Latin):
ad duo milia: ⁊ suffocati sunt ĩmari. Qui
aut pascebant eos: fugert ⁊ nũtiauer̃t in
ciuitatẽ. ⁊ in agros: ⁊ egressi sunt uidere qͥd
esset facti. Et ueniunt ad ih̾m: ⁊ uident il¬
lum qͥ a demonio uexabat᷑ sedentẽ uestitũ. ⁊
sane m̃tis. Et timuer̃t. ⁊ narrauer̾̃t illis
qui uiderant. qͣliter factũ ẽẽt ei qͥ demoniũ
habuerat.⁊ de porcis:⁊rogare eñ ceper̃t¬

Expanded text:
re qui autem pascebant eos fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in agros et egressi sunt videre quid esset facti et veniunt ad Iesum et vident illum qui a daemonio vexabatur sedentem vestitum et sanae mentis et timuerunt et narraverunt illis qui viderant qualiter factum esset ei qui daemonium habuerat et de porcis
Abbreviated transcription (Latin):
consentiant ueritate decernã. Pius sabor.
sed ꝑiculosa presũptio iudicare de cet̾is. ip̃m
ab om̃ib iudicandũ: senis mutare linguã.
et canescentẽ mundũ ad initia retrahere
paruuloꝵ. Quis enĩ doctus pariter uł in¬
doctus cũ in manꝰ uolumen assũpserit. ⁊ a
saliua qͣm semel inbibit uiderit discrepare qd̃
lectitat. ñ statim erũpat in uocẽ me falsari¬
um. me clamans c̃ẽ sacrilegũ: qͥ audeã aliqͥd
in uet̾ib libris addere. mutare corrig̾e: Adu̾¬
sus qͣm inuidiã duplex causa me ꝯsolat᷑. qd̃
et tu qͥsũmꝰ sacerdos es fieri iubes. ⁊ uerũ ñ ẽẽ
qd̃ uariat. etiã maledicoꝵ testimonio cõpro¬
inf. Si enĩ latinis exẽplarib. fides est adhi-¬

Expanded text:
tate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhi
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnibus omnibusque la&is uel tristioribrebus uteniminue¬
neratione diuina hrmni itain nuptii siminei & in funeribus trini
& lamenta ad tibias canebantur. In conuiuus uero irra uelertha¬
racircumferebant᷑ & accubantibus singulis ordinabatur conui¬
uiale genus canticorum
tasinemusica nulla disciplina potestesse ꝑfecta nihilen ĩ sineillã
Nam &ipsemundus quadam armonia sonorũ festuresse cõpositꝰ
&caclum ipsud sub armoniae modulatione reuolui. musica:¬

Expanded text:
sollemnibus, omnibusque laetis vel tristioribus rebus. Ut enim in vesollemnibus, omnibusque laetis vel tristioribus rebus. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nuptiis Hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra vel cithara circumferebaviale genus canticorum.. Itaque sine musica nulla disciplina potest esse perfecta, nihil enim est sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus, et coelum ipsum sub harmoniae modulatione revolvitur. Musica
Abbreviated transcription (Latin):
uSICIESTPERITIA MODULATIOUIS SO¬
nucantuque consistens & dictamusica perdiriuati¬
onem amusis. Musa e autem appellata ea potumaro
idestaquaerendo. quod pereas sicut antiqui uoluerunt uis car¬
minum & uocis modulatio quaerer&ur Quarum sonus quia sen¬
sibus resest pracerfluit in pra&eritumt in primiturq. memoriȩ
Inde a po&is iouis & memoriae filias musa sesse confictum est nisi
enimabhomine memoriae teneatur sonipereunt quia scribi non
possunt. Morsesdicit repestorem musicae astis fuisse tubal qui
fuit destirpe cam. antediluuium graeciphitagorandicunt huius
astis inuenisse primordia & malleorum sonitũ & cordarũ extensio¬
ne ꝑcussa Aliilinumthebeũ &t&um & anfion in musica aste pri¬
mosdaruisse ferunt Post quos paulatim directa est prȩcipuae
haecdisciplina & aucta multis modi seratq tamtur pemusi cãne scire
quam litteras. Int̃ponebatur autem non modo sacris sed & omnibꝰ

Expanded text:
usica est peritia modulationis sono cantuque consistens. Et dicta Musica per derivationem a Musis. Musae autem appellatae ἀπὸ τοῦ μάσαι, id est a quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. § 16 De inventoribus eius. Moyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris, sed et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnibus omnibus que la&is uel tristioribrebus utenim inue¬
neratione diuina hrmniita in nuptii siminei & in funeribus trini
& lamenta ad tibias canebantur. In conuiuus uero irra uelertha¬
ra circum ferebant᷑ & accubantibus singulis ordinabatur conui¬
uiale genus canticorum
tasinemusica nulla disciplina potestesse ꝑfecta nihi lenĩ sineilla
Nam &ipsemundus quadam armonia sonorũ festuresse cõpositꝰ
& caelumipsud subarmeniae modulatione re uolui. musica.¬

Expanded text:
sollemnibus, omnibusque laetis vel tristioribus rebus. Ut enim in vesollemnibus, omnibusque laetis vel tristioribus rebus. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nuptiis Hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra vel cithara circumferebaviale genus canticorum. Itaque sine musica nulla disciplina potest esse perfecta, nihil enim est sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus, et coelum ipsum sub harmoniae modulatione revolvitur. Musica
Abbreviated transcription (Latin):
USICEST PERITIA MODULATIOUIS SO¬
nu cantuque consistens & dictamusicaperdiriuati¬
onem amusis. Musa e autem appellataea potum aro
idestaquaerendo quod pereas sicut antiqui uoluerunt uis car¬
minum & uocis modulatio quaerer&ur: Quarum sonus quia sen¬
sibus resest pra&erfluit in pra&eritumt in primiturq memoriȩ
Inde a po&is iouis & memoriae filias musa sesse confictum est Nisi
enimab homine memoriae teneatur sonipereunt quia scribi non
possunt. Morsesdicit repestorem musicae astis fuisse tubal qui
fuit destirpe cam. antediluuium graeciphitagorandicunt huius
astis inuenisse primordia & malleorum sonitũ & cordarũ extensio¬
neꝑ cussa Aliilinumthebeũ &t&um & anfion in musica aste pri¬
mosclaruisse ferunt Post quospaulatim directa est prȩcipuae
haec disciplina & auctamultis modi seratq tamtur pemusi cãnescire
quam litteras. Int̃ponebatur autem non modo sacris sed & omnibꝰ

Expanded text:
usica est peritia modulationis sono cantuque consistens. Et dicta Musica per derivationem a Musis. Musae autem appellatae ἀπὸ τοῦ μάσαι, id est a quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. De inventoribus eius . Moyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris, sed et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
undrem & tcomenhuius pedisa quo nisi a gamimatico didicisti
Afucor M Ergod eomnibus huius modisonis graminatiousandi¬
cabit unpestcipsum istospulsus didicistu s ed nomen qued impooe¬
rsu rammatico audieras: & itaest ai & aususes nom̃ quod tegrã¬
maticado cut transferre adeandem rem quam non pestineread
prammaticam confiteris & uideo no n obaliud pedi nom̃imposi¬
tum quam propt̃ cemporũ dimensionẽ quamubicũq cognouero

Expanded text:
Vocarem. M. Nomen hujus pedis a quo, nisi a grammatico, didicisti? Vocarem. M. Nomen hujus pedis a quo, nisi a grammatico, didicisti? D. Fateor. M. Ergo de omnibus hujusmodi sonis grammaticus judicabit; an per teipsum istos pulsus didicisti, sed nomen quod imponeres, a grammatico audieras? D. Ita est. M. Et ausus es nomen quod te grammatica docuit, transferre ad eam rem, quam non pertinere ad grammaticam confiteris? D. Video non ob aliud pedi nomen impositum, quam propter temporum dimensionem; quam ubicumque cognovero
Abbreviated transcription (Latin):
odus qui pesest A Prrrichius M quottemporum est
ergomodus quodbonus ANon M curergo idem A Quiaidẽ
in sono insignificatione aliud m Concedisergo eundem sonũ eẽ
cumdicimus modus &bonus a litterarum sono istauideo discre¬
pare. ca&ero autem pariaesse M Quid cum enuntiamus poneue¬
bum apone ad uerbium pra&erid quod significatiodiuersaest
nihiltiba uid&ur sonus distare a distatomnino M Vndedi¬
stat cum&hisdem tem poribus utrumq & hisdem laterisconsta
ACo distat quodindiuersis locis haberitacumen al cuiustandẽ
aftisest istadinoscere & A grammaticis hȩcaudire soleo dibisa
didici sedutrum hoceius dem astis proprium s it analiunde usur¬
pacum mescio C Costistauidebimus nuncillud quaero utrũ su
tompanũ uel cordam uispercutere tamraptim & ueloctir quaoe
cumenuntiamus modus autbonusagnosceres &ibieatempora ẽẽ
annon: A agnoscerem M uo caresergo pedem ꝑnrracdiu: dic

Expanded text:
DISCIPULUS: Pyrrhichius. M. Quot temporum est? ergo modus, quod bonus. D. Non. M. Cur ergo idem? D. Quia idem in sono, in significatione aliud. M. Concedis ergo eumdem sonum esse cum dicimus, modus, et, bonus. D. Litterarum sono ista video discrepare, caetera autem paria esse. M. Quid? cum enuntiamus, pone verbum, et pone adverbium; praeter id quod significatio diversa est, nihil tibi videtur sonus distare? D. Distat omnino. M. Unde distat, cum et iisdem temporibus utrumque, et iisdem litteris constet? D. Eo distat quod in diversis locis habent acumen. M. Cujus tandem artis est ista dignoscere? D. A grammaticis haec audire soleo, et ibi ea didici; sed utrum hoc ejusdem artis sit proprium, an aliunde usurpatum, nescio. M. Post ista videbimus: nunc illud quaero, utrum si tympanum vel chordam his percuterem tam raptim et velociter quam cum enuntiamus modus, aut bonus; agnosceres et tibi eadem tempora esse, an non. D. Agnoscerem. M. Vocares ergo pedem pyrrhichium. D.
Abbreviated transcription (Latin):
uere eum scientiis. Misit gͦ eum perindiam & per alias peo¬
uintias honorifice sicut decet filium tanti regis. sed nichil pros¬
ad fabrile artificium pp̃ qd̃ turbatus est rex ualde. Connocauit¬
gͦ sapientes om̃s. sui regni qui requisiti conuenerũt omnes in
hoc ad que na ꝑueri deducebat ipm factum est gͦ ita ⁊ multoci¬
ens accidit huic simiłe sicut est satis cognitum Noli gͦ comp-¬
rempn̾e̾ paruam stanuram in hoĩnł ⁊ quẽ uideris diligere sciã
mitam uicioꝵ. balem gͦ dilige & habeas iuxta te ⁊ tunc pre¬
cip̃ue qnͣ uideris ipm̃ ey̾citantem animũ suum in hiis uirtu¬
tils tał enim ꝯsueuit esse bone eloquentie morigenatus curi¬
auis ⁊ saens hystorias eoꝵ qui nos precesserũt degentibus õ
p̃ponas. gͦ aliquid faciendum uel p̃p̃onas absq eius consilio dili¬
ge eiꝰ societatem q talis diligit ueritatem ⁊ ꝙ decet regiam ns¬

Expanded text:
uere sciencias misit ergo eum per Indiam et per alias prouere sciencias misit ergo eum per Indiam et per alias provincias honoriffice sicut decet filius tanti regis. Sed nichil prosad fabrilleartifficium propter quod turbatus est rex valde. Convocavit sapientes omnes sui regni, qui requisti convenerunt omnes in hoc ad que natura pueri deducebat ipsum. Factum est ergo ita et multociens accidit huic simile, sicut est satis cognitum. Noli ergo contempnere parvam staturam in hominibus, et quem videris diligere sciencmitam viciorum: talem ergo dilige et habeas juxta te, et precipue tunc quando videris ipsum excercitantem animum suum in hiis virtutibus. Talis enim consuevit esse bone eloquencie, et bene morigeratus, curialis et sciens historias eorum qui nos precesserunt | de gentibus. Non preponas ergo aliquid faciendum vel postponas absque ejus consilio. Dilige ejus societatem, quia talis diligit veritatem et quod decet regiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ⁊ ꝯsilium que nõ poti̾t hẽre per potentiam belatoꝵ ⁊ in libͦ
cuiꝰdam medoꝵ mandatũ est filio suo. filiꝰ uccm est. tͥ here cõsiliũ.¬
maĩfesta ⁊ in qͣubet tempore caue tͥ apotentia inmici necͥ habun¬
dantia rui sensus in rua credulitate nͦ altitudo tui status intemet ip̃o
impediat quim semꝑ aggreges tuo confilio consilium alienum
anet penes te. Si uͦ discrepet a tuo arbitrio. tũc est tuum ꝯside
te. ⁊ do tͥ optimũ ꝯsilium ad̾ nũꝙͣ ꝯstituas unũ baiulum in regi¬
mine loco tui. qm̃ eiꝰ ꝯfilium posset destruere ⁊ corrump̾e̾ regnũ
clmatõnẽ tuam. ⁊ multa alia que longum esset enarrare. Si
sint saltẽ tres ⁊ nõ minus cim̃ maximũ bonũ prouenit ex
est trinitas
⁊ ecce factas est baiulus Contrariũ huic accidit ex mirabi¬
euenit in duobus natis regis in die fcã ꝯparatione ad genesym
sed occultũ fuit regi. qñ gͦ reuit unus puoꝵ credidit rex iustr-¬

Expanded text:
silium que non poterit habere per potenciam bellatorum. Et in libro cujusdam Medorum mandatum est filio suo: Fili, necessariumanifesta, et in quolibet tempore. Cave tibi a potencia inimici, nec habundancia tui sensus in tua credulitate, nec altitudo tui status in temetipso impediat quin semper agreges tuo consilio consili|um alienum, tuum semper remaneat penes te. Si vero discrepent a tuo arbitrio, tunc est tuum examinte et do tibi optimum consilium quod nunquam constituas unum bajulum solum in regimine loco tui, quoniam ejus consilium posset destruere et corrumpere regnum clinacionem tuam, et multa alia que longum esset enarrare. Si sint saltem tres et non minus, quia maximum ﻿ bonum proveniet ex est trinitas ecce Factus est baiulus. Contrarium hic accidit ex mirabi quod convenit venit in duobus natis regis Indie facta comparacione ad genesi sed occultum fuit regi. Quando ergo crevit unus puerorum credidit rex eum instr
Abbreviated transcription (Latin):
sophis seruis suis ꝙ iustis ꝓphetis & quibdam aliis quos pre¬
elegit ⁊ illust̾uit spũ diuine sapiẽtie ⁊ docanit᷑ eos dono sciẽtie.
ab istis sequaces ꝑhylosaphi. ꝑhylosophie pͥncipium ꝙ originem.
habuerunt: Indi ⁊ latim perces o greci ab istis exhauserunt
tuũ. nich reprobum iiuenitur sed ad saꝑientib probatum. Qui.
ꝑ̃stabit q illud eligimus m illud querimꝰ qid̾ iñtendimꝰ Scire
tñ debes. qd̵ głosus deus ĩter seteros philosophos magis gͦcos
illimmauit ad scĩas acqͥrendas & reꝵ nat᷑alnm gn̾a ꝯgnoscẽda
de hoc tͥ alias fidẽ fecimꝰ. uñ scd̃m ĩos ꝓposuimꝰ prõced̾e in

Expanded text:
rophetis et justis et quibusdam aliis quos praeelegit, et illustravit spiritu divinae sapientiae, et dotavit eos dotibus scientiae. Ab istis sequentes viri philosophi philosophiae principium et originem habuerunt, Indi, Latini, Persae et Graeci. Ab istis enim habuerunt lsum, nichil reprobum invenitur, set a sapientibus approbatum. Qui eprestabit, quia illud eligimus quod amamus, et illud querimus quod intendimus. Scire tamen debes quod Deus excelsus inter ceteros philosophos Grecos magis inflammavit ad« sciencias inquirendas et rerum | naturalium genera cognoscenda. De hoc tibi alias
Abbreviated transcription (Latin):
te pessima. Si uͦ ex ꝯtͣrio in hieme ÷ mala. in estate bona. pars
uͦ orienti expõna. ⁊ alus clausa. calida ÷ ⁊ humida ⁊ m̃ bona. Eꝯ
t᷑rio frigida ⁊ sicca iu auptũno mala. in uere bona. Q de ꝑti
tate sunt male ini hieme bone. Septemtͥ ouales extͣrio. hĩc
erat qd̾ antiꝗni tricliua australiã ⁊ borealia fa iebant
⁊ in australi ĩ hieme in boreali in estate discũb̾ent ħ nr̃a¬

Expanded text:
te pessima; si vero ex contrario, in hieme mala, in aestate bona: pars vero orienti exposita et aliis clausa, est calida et humida, et inde bona. E contrario frigida et sicca, in auttate sunt malae, in hieme bonae. Septemtrionales e contrario. Inde erat, quod antiqui triclinia australia et borealia faciebant, ut in australi hieme, in boreali aestate discumberent.
Abbreviated transcription (Latin):
tui ip̃ius armis ⁊ custodibus ⁊ exploratoril ⁊ neccͥia est uigilan¬
tia in quol temꝑe noctis ꝙ diei st noli castra metiri nisi in loco
uicino monti uel cõiuc̃to ⁊ iusta aquas ⁊ defer uictualia mult a
tecum qͣnuis nõ indigeas totidẽ & multipbta machinas discurentes¬
⁊ uoces horribiles. qm̃ hec sb̾ fortitudo ⁊ uirtus eoꝵ qui recum sunt.
qͣt̾nario est unũ ⁊ duo tres ⁊ quatuor. Si gͦ colligis. hec faciunt
abũt in numiͦs. Seqͣmt᷑ gͦ quenil p̾ceptorẽ .4. uicarii ⁊ seqͥrt᷑ quẽ¬
lib. uicariũ ductores .x. ⁊ que̾l ductorẽ.x. decani ⁊ seqͣnt᷑ quem¬
libet. decanũ.4. hoĩes. Om̃s gͦ homines in uniu̾so sentũ miliaꝑ
ductore .2. decani qui sunt uulle ⁊ euenient cum decano. quoł .x.
hoĩes pugnatores. facient. gͦ in sũma .4. milia pugnatoꝵ ⁊ si ind

Expanded text:
 in armis et custodibus et exploratoribus. Et necessaria est vigilancia in quolibet tempore noctis et diei. Et noli castra metiri nisi in loco vicino monti vel conjuncto ei vel juxta aquis. Et defer victualia tecum multa quamvis non indigeas totidem. Et multiplica machinas discurrentes,et voces horribiles. quoniam hec sunt fortitudo et virtus eorum qui tecum sunt nario est unum et duo et tres et quatuor, si ergo colligeris hec, faciunt orem x vicarii, et sequantur quemlibet vicarium ductores x, et quemlibet ductorem x decani, et sequantur quemlibet decanum x homines, omnes ergo homines sunt in universo centum milia ductore x decani, | qui sunt mille, et venient cum quolibet decano x homines pugnatores, faciunt ergo in summa x milia pugnatores. Et si ind
Abbreviated transcription (Latin):
bant penes ipm̃ ut bib̾et uinũ habũdant̾ cx si suꝑflue bibe¬
bat cognoscebant ꝙ dñs eiꝰ mnimis erat sapiens. Gaue ⁊ ne
mittas nuĩtiũ tuũ maiorẽ baiulimi nec ꝑmiitas elonguaria
tuo conspectu. qmͣ hoc est destructio tui regni. Qualitates gͦ
rũdem & qualit̾ ꝯnostunt᷑ minfidelitate ⁊ bona fide. Qnͣ gͦ¬
dit te de hiis que iniuncta. sunt ei. & inuentꝰ fint dimin¬
utꝰ. in regimine tuo nͣ ip̃o no pͥ mensuram pene sͥ ĩfligende

Expanded text:
ant penes ipsum ut; bibat vinum habundanter, quod si superflue bibeant penes ipsum ut; bibat vinum habundanter, quod si superflue biberit cognoscunt quod dominus ejus minus erat sapiens. Cave ne mittas nuncium tuum majorem bajulum, nec permittas eum elongari a tuo conspectu, quoniam hoc est destruccio tui regni. Qualitates ergo rundem, et qualiter cognoscuntdit te de hiis que injuncta sunt ei, et inventus fuerit diminutus in regimine tuo, non impono tibi mensuram pene sibi injungende
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia. Sapientẽ uidentẽ. honorabilem. ꝯsiderantem. fidelem. de-¬
clinantem seu fugientem oem̃ turpitudinẽ. seu culpam ⁊ si inueĩas
ipm̃ talẽ neca eum ⁊ cum fer cum eo de hiis in quib nescit tuũ
uelle ⁊ tunc percipies si est in ip̃o id qd̾ querit᷑ qr forte ipẽ est iꝰ¬
sta noctem. hoc est hec inuentio in allio est ⁊ si nõ est in hac
uens dehiis inqͥbꝰ est missus & ꝙ sit custodiens mandatum
tuum ⁊ intendens hiis que audit ex respontoẽ sͥ fc̃a Si gͦ
nõ inuer̾s. eum talem sit fidelis. tuñ diffens lict̾as tuas ei ad
queni. uicit᷑ & refe̾n̾s at reportans respontõnem. Et si deali
quo nũtioꝵ tuoꝵ ꝑpenderis sollicitum. ⁊ aitentũ pecunie accͥ¬
rende uł colligende de locis ad quẽ mittir᷑ respue eum penit᷑
q nõ imittit᷑ tuo. comodo. nec mittas. nuntiũ tuum qui di¬
ligis uinũ ⁊ se inebriabat qm̃ perces in aduentu nũtii. insta¬

Expanded text:
sencia, sapientem, prudentem et honorabilem, considerantem, fidelem, declinantem seu fugientem omnem turpitudinem seu culpam. Et si invenias ipsum talem, voca eum et confer cum eo de hiis in quibus nescit tuum velle, et tunc percipies si est in eo id quod queritur, quia forte ipse non est juxta hoc, set forte hec intencio est in alio. Et si non est sic in hac uens de hiis in quibus est missus, et quod sit custodiens mandatum tuum, et intendens de hiis que audit ex responsione sibi facta. | Si ergo non inveneris eum talem, sit fidelis tamen deferens litteras tuas ei ad quem mittuntur, et referens atque reportans responsionem. Et si de aliquo nunciorum tuorum ﻿ perpenderis sollicitum et attentum pecunie adquirende vel colligende de locis ad que mittitur, respue eum penitus, quia non mittitur tuo comodo. Nec mittas nuncium qui diligit vinum et se inebriat, quoniam Perses in adventu nuncii inst
Abbreviated transcription (Latin):
est leticie ⁊ iocũditati. Uerũptũ nõ oportet te precipitare serenniã
⁊ iudicium tuum in uno signoꝵ istoꝵ sed collige restimoĩa uniu̾¬
soꝵ. Et cũ tͥ dant diu̾sa signa et adu̾sa declina semꝑ ad melio¬
rem. ⁊ probabiliorem partem.
Complectꝰ ẽ tractatꝰ de signis et morib nalib hom̃ũ ad regẽ ma¬
gnificum aleꝯandrũ. Qui dominatꝰ fuit toti orbi dictus mõnar¬
importimꝰ mẽdax & qui ht̃ gracilem faciem est est circũspectus
in oꝑib suis subtiis itellectꝰ. Et qui hr̃ paruã faciem declinantẽ
ad cpoceitatẽ est pessinius uiciosꝰ. deceꝑtor ebriesꝰ Ete enu lit̃ oblõ¬
am satiem est imuriosus. Et qui ht̃ tympora infiata et genas¬

Expanded text:
est leticie et jocunditati. ﻿ Verumptamen non oportet te precipitare sentenciam et judicium tuum in uno signorum istorum, set collige testimonia universorum, et cum tibi dant diversa signa et adversa, declina semper ad meliorem et probabiliorem. Completus est tractatus de signis et moribus. naturalibus hominum ad regem Alexandrum magnificum qui dominatus fuit toti orbi, dictusque Monarimportunus men|dax. Et qui habet gracilem faciem est circumspectus in operibus suis, subtilis intellectus. Et qui habet parvam faciem declinantem ad croceitatem est pessimus, viciosus, deceptor, briosus. Et qui habet oblongam faciem est i
Abbreviated transcription (Latin):
culi st̃ t̾cia pars corꝑis. Opport aũ ipm̃ qͥ laborat ĩ ꝯs̾uando
sanitatẽ ocłorũ ut tueat᷑ eos apłue̾. fumo aerib eg̾diẽtib
ab eqͣsitate .s. incaliditate ⁊ frigiditate ⁊ a uentis malis. Non
assiduet intueri rẽ unã a qͣ nõ au̾tat. nec inspiciat młt ũ
res sb̾tiles. ⁊ uitet młtitudiẽm fetꝰ ⁊ ⁊̃ coitꝰ ⁊ nmiã młtitu¬
dme ĩpletõnis potus e cibi. ⁊ p̾cipue potuũ ⁊ cibor̃ uaporem
grossũ ad caput emͣtentiũ. sicut poror̃ cauliũ. c̾uisie. nec
dormiat sr̃ repletõnẽ. Res aũ q̃ ꝯferut̃ ocłis st̾ spẽs euchi¬
⁊ a quasiue suctus fenicli u̾bene rose celidonie rute. sb̾m̾sio¬

Expanded text:
OCuli sunt tercia pars corporis. Oportet autem ipsum qui laborat in | conservando sanitatem oculorum, ut tueatur eos a pulvere, fumo, aeribus egredientibus ab equa ﻿ litate in caliditate et frigiditate et a ventis malis. Non assiduet intueri rem unam a qua non avertat, nec inspiciat multum res subtiles, vitet multitudinem fletus et coitus et multitudinem implecionis potus et cibi, et precipue potuum et ciborum vaporem grossum ad capud emittencium, sicut porrorum caulium et cervisie, nec dormiat super replecionem. Res autem que conferunt oculo sunt species tuthie et succus feniculi. verbene, rose, celidonie, sive succus
Abbreviated transcription (Latin):
quib occupant᷑. uł utunt᷑ uicti. uł uicuꝑati aggressionib
blłoꝵ Nõ temptabis neq freq̃m̃tabis prelia in ꝑsona ꝓpͥa
teneas maiores circa te nec occuꝑis uel uaces circa ea quibus
destructõem alti̾us ⁊ hoc ĩuentũ est in natura Scias gͦ ꝙ inui-¬
dia est eꝵ corꝑe. ⁊ aĩa ꝯsurgens uł proueiens ex duobꝰ oppoĩt us
repugnantibꝰ est gͦ sp̃s coꝵdem spes ⁊ fiducia uictoria ex quolib
utriusq quoꝵ corpꝰ est cõiuctõ utriusq partis. Qñ gͦ nõ incidit spes
uictorie de se ppr̃s moriunt᷑ & sessant p̾lia ⁊ perdurat prelium qͣm¬
diu durat ꝑseuerentia in spe suꝑandi partem quemlib Utriusq. Sic

Expanded text:
quibus occupantur vel utuntur victi vel vituperati congressionibus bellorum. Non temptabis neque frequentabis prelia in propria persona, set teneas majores circa te, ne occuperis vel vaces circa ea quibus destruccione alterius, et hoc inventum est in natura. Scias ergo quod victoria est ex corpore et anima consurgens vel proveniens ex duobus oppositis repugnantibus. Est ergo spiritus eorum spes et fiducia victorie regis utriusque, quorum corpus est conjunccio utriusque partis. Quando ergo non incidit spes victorie, de seipsis moriuntur et cessant prelia. Et | perdurat prelium quamdiu durat perseverancia in spe superandi partem quamlibet utriusque. Sit
Abbreviated transcription (Latin):
tem in te uisum et cum respitis eũ et t̾retꝰ est hoc. ⁊ erubescit
et maxime ẜmintꝰ suspirat ⁊ lacrime apparent in oculis hice
nens te. Caue et p̾caue ał omĩ homine in fortuato et dimin¬
uto. in aliquo membro ficut cauendũ est tͥ ab inimico Equia
⁊ temꝑantior creatura que ꝯueĩt mediocritati stature cum nigͦ¬
dine oculoꝵ et capilloꝵ ⁊ cum iorũditate uultꝰ albedo uͦ ꝯmista
rubedini et fuscus color teꝑatꝰ cũ integritate corporis ⁊ rectitudo
stature ac mediocrytas capitis ĩ paruitate ⁊ magnitudine et
raritas uerboꝵ nͥ cum necesse fuĩt mediocritas ⁊ in sonoritate
tem tũc est optima temꝑantia ⁊ creatio hec placeat tͥ hauc habe¬
as tecum ⁊ ego ĩterpretor tͥ qd̃dam ꝑmodum speratoĩs tu autõ
temꝑabis ipm̃ in rectidine rectudine intellectꝰ Gapilli aũt plani ⁊
suaues significant mãsuetudinẽ ⁊ frigiditatem cerebri. Multi
tatem ⁊ singłaritatem nature it diminutoẽm app̃hentoĩs ⁊ a¬

Expanded text:
tem visum, et cum respicis eum terretur ex hoc et erubescit, et maxime si intus suspirat, et lacrime apparent in oculis: hic nens te. Cave et precave ab homine infortunato et diminuto in aliquo membro, sicut cavendum est tibi ab inimico. Equior et temperacior creatura est que convenit mediocritati stature cum nigredine oculorum et capillorum et cum rotunditate vultus. Albedo vero commixta rubedini est bona. Et fuscus color temperatus cum integritate corporis, et rectitudo stature ac capitis mediocritas in parvitate et magnitudine, et raritas verborum nisi cum necesse fuerit, mediocritas in sonoritate tem, tunc est optima temperancia; creacio hec | placeat tibi, hanc habeas tecum. Et ego interpretor tibi quoddam per modum separacionis, tu autem temptabis ipsum in rectitudine intellectus. Capitulsuaves significant mansuetudinem et frigiditatem cerebri. Multittatem et singularitatem nature, et diminucionem apprehensionis et a
Abbreviated transcription (Latin):
osum discolum inuriosum ⁊ imnũdũ Qui uͦ lt̃ faciẽ mediocrẽ
in genis ⁊ tymporibus uergentẽ ad pinguedinẽ est ueraꝵ am¬
grossa stultꝰ est. Et qui est caruosꝰ in facie. est minus sapẽs

Expanded text:
osum, discolum, injuriosum, et immundum. Qui vero habet faciem mediocrem osum, discolum, injuriosum, et immundum. Qui vero habet faciem mediocrem in genis et temporibus, vergentem ad pinguedinem, est verax, amgrossa stultus est. Et qui est carnosus in facie est minus sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
em colorẽ uł ingredinẽ penetrabłis est intellectꝰ curialis ⁊ fi¬
delis. Qui uͦ ht̃ oculos eꝯtensos cũ euetensione uultꝰ talis est
maliciosꝰ neꝙͣ. Et qui ht̃ oculos similes oculis asininis insipi¬
ens est dure nature. Cuĩ uͦ oculi mouẽt᷑ uelocitꝰ ⁊ uisus est ã¬
cutꝰ tał homo est fraudulent̃. latro infidelis. Si uꝰ oculi sb̃ rubei
ille cuiꝰ st̃ est aiõsꝰ fortis ⁊ potens. Detiores uͦ oculi st̃ illi qui hñc
maculas albas aut nigras uel rubeas circũquaq q tal homo
ta ilongitudine ⁊ breuitate ⁊ sũc̃ magna hiꝰ. est facilis im¬
bus ⁊ audax. Nasus uͦ simus est impetuosus. Et qui hc̃ fo¬
ramina nasi grauis aperroĩs uel due̾ est irasabilis. Et cum fu¬
erit nasus latꝰ inmedio declinans ad fũmicatẽ est u̾bosus mẽ¬
dax ⁊ in uasis illis est magis equalis aui est mediocrit̾ longꝰ
⁊ cuiꝰ latitudo est mediocris ad eꝯcremitatẽ ⁊ eiꝰ foramina nõ

Expanded text:
 penetrabilis | est intellectus, curialis et fidelis. Cum vero habet oculos extensos cum extensione vultus, talis est maliciosus nequam. Et qui habet oculos similes oculis asini, irisipiens" est, dure nature. Cujus vero oculi moventur velociter et visus ejus acutus, talis homo est fraudulentus, latro, infidelis. Si vero oculi fuerint rubei, ille cujus sunt est animosus et fortis et potens. , Deteriores vero oculi sunt illi qui habent maculas albas aut nigras aut rubeas circumquaque, quia talis homo ta in longitudine et brevitate et sunt magna, hujusmodi est facilis imrobus et audax. Nasus vero simus, est impetuosus. Et qui habet foramina nasi gravis apercionis vel dure, irascibilis eerit nasus latus in medio declinans ad simitatem, est verbosus mendax. Et in nasis ille est magis equalis qui est mediocriter longus, et cujus latitudo est mediocris ad extremitatem et ejus foramina non
Abbreviated transcription (Latin):
regnum spectat. ⁊ nõ ꝯquerant᷑ subdici tui aliqͦ mͦ querimonie
nͥ permissis in casib in quib prodesse poti̾t Qrͣtum deonum
est. ꝙ nõ sit uerbosus uel emitens multos risus  temperau¬
tia multũ placet hoĩnib egibens se curiałr hoĩb ⁊ benigne
deus ad explorandum ⁊ inquirendum noua de omĩb confor¬
tatis subditos corrigens oꝑa eoꝵ consolando eos in adu̾sitatib

Expanded text:
regnum spectat, et non conquerantur subditi sui aliquo modo querimonie nisi in permissis casibus, in quibus prodesse poterit. Quartum decimum est quod non sit verbosus vel emittens multos risus, quia temperancia multum placet hominibus, | exhibens se curialiter hominibus et benigne ndens ad explorandum et inquirendum nova de omnibus, confortans subditos et corrigens opera ipsorum, consolando eos in adversitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
t int̾ ceteras res qͣm te nõ
oportet ignorare. scilicet cognirõ
qͣm inuestigar & cognoscit aĩa tua
per signũ nobue ẽum abstrata fui̾t a defiderũs ꝯ
concupiscentistũs Et cum fuerit liberata a nociuis ⁊ kec
cerebio  cũnc subnina t᷑. augic̃tatu & declarat᷑. ĩtllectꝰ cdꝰ.
mensuram. Uñ si quis querat causam ꝓphaꝵ. qui probati st
in hoc mundo parissimi intellectꝰ & ue̾ uisionis cũ mraculis
iuuanuis precetis & ex predcis prouenit

Expanded text:
T inter ceteras res illa quam te non oportet ignorare est cognicio quam investigat et cognoseat anima tua per signum nobile cum abstracta fuerit a desideriis | et concupiscenciis, et cum fuerit liberata a nocivis, et hec cerebro, tunc sublimatur et augmentatur et declaratur intellectus secundum mensuram. Unde si quis querat causam prophetarum qui probati sunt in hoc mundo purissimi intellectus et vere visionis cum miraculis juvativis pre ceteris, expredictis provenit
Abbreviated transcription (Latin):
ris hoĩnis qui sit in hoc mũdo. plylimon. uͦ patificauit. et corregi¬
eos dicens heo est figura sapientis ꝯpocratis quid hoc queliuistis
ame de mera scĩa. hanc ostendic uobis ⁊ ꝙ indesentio scd̾m ipam̃m
Qñ gͦ peruenerũt ad ꝯpocratem dixerũt ei. quid fecerũt. ⁊ quid.
respondit eis phylimon ⁊ iudiciumeius. Qbꝰ dixit ypocras. Certe.
uerũ dixit phylimõ nec p̾t̾misit unã litteram. Uerũptũ ex que
ege respexi et considaui. Hec nupia esse ⁊ reprobamda cõstitui aiãm.

Expanded text:
ris hominis qui sit in hoc mundo. Philimon autem pacificavit eos et correxiris hominis qui sit in hoc mundo. Philimon autem pacificavit eos et correxit dicens: Hec est figura quidem sapientis Ypocratis, set hec  de mea sciencia ostendi vobis,et quod inde sencio secundum ipsam. Quando ergo pervenerunt ad Ypocratem, dixerunt ei quid fecerunt et quid respondit eis Philimon et ejus judicium. Quibus dixit | Ypocras: Certe verum dixit Philimon, nec pretermisit unam litteram. Verumptamen ex quo ego respexi, consideravi hec
Abbreviated transcription (Latin):
te oporret quere signa & uestigia tũ pulchritudine nature. scil sciãm ph¬
isonotiue que st scĩa magna & per longitudinẽ dierum. usi sint an¬
tiqui hac scĩa ⁊ głati sunt ininquisicione pulchritudinis nature in
hac scĩa cuiꝰ perfcĩo actribuitur de nuo antiquoꝵ phylimoni sũmo
doctori & magrõ physonomie ⁊ reua ĩuestigabat e4 compoĩtõe ho¬
minis qualitares & nas anime eiꝰ o currit in ipã historia pul¬
clyra et extranea. qͥstima te suꝑ eam ut intelligas. Discipuli sẏ̃qui¬
dem ypocrans sapientis depiuxerunt formã eiꝰ in pargameno et
portauerũt eam phylimoni dicentes. Consioera hanc figuram ⁊ in di¬
ca nob̾ qualitaces eiꝰ ⁊ complectiones eiꝰ qui respiciens cõpoĩtoẽm ⁊ Dis¬
poĩtoem figure comparauit partes eius ad partes dicens. Iste ho-¬
mo luxiriosus est deceptor amans coitum. Ob qͣm rem uoluerunt
eum int̾aice̾ dicentess. O stulte hec est figura dignioris ⁊ melio¬

Expanded text:
 oportet te querere signa et vestigia cum pulcritudine nature, scilicet, sciencie phisonomie que est sciencia magna, et per longitudinem dierum sunt usi antiqui hac sciencia et gloriati sunt in inquisicione pulcritudinis nature in hacsciencia | cujus perfeccio attribuitur de numero ﻿ antiquorum Philimoni summo doctori et magistro phisonomie, et revera investigabat ex composicione hominis qualitates et naturas anime ejus, et sunt in ipsa historia pulcra et extranea. Constitue ergo te super eam ut intelligas. Discipuli siquidem Ypocratis sapientis depinxerunt formam ejus in pergameno et portaverunt eam Philimoni dicentes: Considera hanc figuram et indica nobis qualitates complexionis ejus. Qui recipiens composicionem et disposicionem figure comparavit partes ejus dicens: Iste homc luxuriosus est, deceptor, amans coitum. Ob quam rem voluerunt eum interficere dicentes: O stulte, hec est figura dignioris et melio
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cune poditõnẽ ⁊ tunc precipue cũ tuos uideris racillantes ⁊ illã
partẽ quam uid̾is in adu̾sariis uacilantẽ uersus illam dirige acies
at blłm et cũ oĩbus hiis ꝑseuerantiã frequenta cͥa hoc est de origi¬
astũs suꝑ ipõs Insꝙ multiplica infidias ꝙ ꝯsitue insidiatores ꝯ
sonis t̾ribtis q sũt de nuo suꝑantium ꝯ uincentiũ. ⁊ est quedam
cantela ꝑducens ad ꝓpoĩtũ ⁊ ex fũdamẽtis ꝑrelioꝵ ⁊ habeas loca de¬
t̾minata ꝑata in aliquo locoꝵ ex̾citꝰ ad suct̃r̾endum ĩ potibꝰ ⁊ alis ne¬
cessarns ad ꝯseruandum proces cuos Multiplica etiã aĩalia por¬
rantia munitões & castra pugnantia. ut ꝓote e pote elephantes. q
sp̃ ualde t̾ribiles ⁊ animalia uelocissima ut pote dromedarios inqui¬
uꝰ. est siaes fuge rua necessitare ꝙ qͣi castrum. Si uͦ debes inpugnare

Expanded text:
go tunc prodicionem, et precipue tunc cum tuos videris vacillantes. Et ad illam go tunc prodicionem, et precipue tunc cum tuos videris vacillantes. Et ad illam partem quam videris | in adversariis vacillantem, versus illam dirige acies atque bellum, et cum omnibus hiis perseveranciam frequenta, quia hoc est de origiaffectus super eos. Insuper multiplica insidias et constitue insidiatores cum sonis terribilibus, quia sunt de numero superancium et vincencium. Et est quedam cautela perducens ad propositum unum ex fundamentis preliorum, et habeas loca determinata parata in aliquo locorum excercitus ad succurendum in potibus et aliis necessariis, et ad conservandum proceres tuos. Multiplica eciam animalia portancia municiones et castra pugnancia, utpote elephantes, quia sunt valde terribiles, et animalia velocissima utpote dromedarios, in quibus est spes fuge in necessitate et quasi castrum. Si vero debes pugnare
Abbreviated transcription (Latin):
tatem & locũ in quẽ ten tendis ⁊ decimũ ad opꝰ qd̾ intendis
⁊ inferius t̾re circa hec. ⁊ caue ne lua sit. pessima .i. echo
psata. id est maliuosa seu turbata. ⁊ ne sit directe sub radio¬
dima ꝙ qũ uerat acies ad phandum. mutte cũ eĩs formã specio ssusinã
⁊ tui ras łi gneas imn quilis sũit armati sagutarii & mittentes musib¬
ta ardentia ꝙ si indis eos trepidos uel desicientes oform cõfirma
cora eoꝵ q mducas ad ꝓseuerantiam. usq adhͦ It̃ ordina acies
cuas fc̃ic premisfm̃ꝰ  ut sequit᷑. ẽonstitue gͦ ad dexceram genus. ꝵ¬
cutentiumi e agredientumi ad sinistram uͦ gẽnus lanceatoꝵ ⁊ in corde
seu iñ medio genus mitrencium faces ardentes ⁊ iacientium seu sag¬
ittantium & sonantium uoces horribiles ⁊ facientium motꝰ diuersos
⁊ sic semꝑ supereminens locus ubi cum adu̾sariis preliaberis ip̃i uaro
qñ perciꝑient hoc instabunt & cum instantia conabunt᷑. Caue caue¬

Expanded text:
tem et locum in quem tendis, et decimum ad opus quod intendis, et insiste circa hoc. Et cave ne Luna sit pessima, id est, eclipsata vel malivola seu turbata, et ne sit directe sub radierit acies ad preliandum, mitte cum eis formam speciosissimam et turres ligneas in quibus sint armati sagittarii mittentes missibilia ardencia. Et si videris eos trepidos vel deficientes, confirma corda eorum et inducas ad perseveranciam. Item, ordina acies tuas sicut premisimus et ut sequetur. Constitue ergo ad dexteram genus percuciencium et agrediencium, ad sinistrum vero genus lanceatorum, et in corde seu in medio genus mittencium faces ardentes et jacencium seu sagittancium et sonancium voces horribiles et faciencium motus diversos. Et sit semper supereminens locus ubi cum adversariis preliaberis: ipsi vero quando percipient hoc instabunt, et cum instancia conabuntur. Cave er
Abbreviated transcription (Latin):
ypocratis qr pliylosophẏa nicħ aliuo est ꝙͣ astinentia ⁊ uictoria
nobłitate nature tue ⁊ puritate tue sb̾e. Scias gͦ ꝙ matris ma¬
trie est embrioni sicut oll olla ferculo decoquendo albedo: gͦ
cura liuido colore et flauus color nimius signũ est diminutẽ de
uictoriã in ascendente seu prosperitas demõstrabit bonũ ⁊ pro¬
sperum euentũ. ⁊ tũc maxime si m̾curius erit in medio celide¬
mo gradu demõstrabit possibilitatem oꝑis ⁊ letitiam ⁊ proibe¬

Expanded text:
us, quia philosophia nichil aliud est quam abstinencia et victoria nobilitate naturc tue et puritate tue substancie. Scias ergo quod matrix est embrioni sicut olla ferculo decoquendo. Albedo ergo cum livido colore et flavus color nimis, est signum diminute devictoria in ascendente seu prosperitas, demonstrabit bonum et prosperum , eventum, et tunc, maxime si Mercurius est in medio celi, dema domo demonstrabit possibilitatem operis et leticiam et prospe
Abbreviated transcription (Latin):
uenenata ⁊ si ꝑueĩre poti̾s ad fontẽ uł locũ uñ inimici hauriunt
aquas potabłes in funde in ilł locis diu̾sa uenena corrũpentia ⁊ rũ
ĩnnitis effodias sepulturas obserua in om̃ib ꝑseueranciã quia res
est ualde ꝯmẽdabłis. ⁊ res faciens ad ꝓpoĩtũ / ⁊ nĩqͣm seqͣris fugi¬
entẽ. ⁊ noli festinare in tuis oꝑils. Sed possibile est tͥ sint uniuꝰ¬
sa oꝑa tua proditões inimitis ⁊ circonuientoẽs. Obserua gͦ hoc
⁊ ita facies ꝙ blłm sit ultimũ opꝰ tuũ. quia progenies indoꝵ et
gens in die sb̃ hom̃es poditores ⁊ circumuẽtores ⁊ nõ est ĩ eis

Expanded text:
enenata. Et si venire poteris ad fontem vel locum unde inimici hauriunt aquas potabiles, infunde in illis locis diversa venena corrumpencia et tunc inimicis effodias sepulturas. Observa in omnibus perseveranciam, quia res est valde commendabilis et res faciens ad propositum. Et nunquam sequaris fugientem. Et noli festinare in tuis operibus. Et si possibile est tibi, sint universa opera tua prodiciones inimicis et circumvenciones. Observa ergo hoc, et ita facies quod bellum sit ultimum opus tuum,quia progenies Indorum et genus Indie sunt homines proditores et circumventores, et non est eis
Abbreviated transcription (Latin):
atoribꝰ. precipias uni decano ⁊ ueĩent cum eo .x. bllatores. In hecc¬
gͦ parcet᷑ tͥ inuitualibꝰ. ⁊ alleuiaberis ⁊ cum sequeris qd̾ defideras
proceril hr̃e scribam sapientẽ sagacem. fidelem. ꝯfiderantem. appeo¬
batũ in milicia ne ualeant proce̾s corrũpi donariis. Inquiras ̃
⁊ collige eos ostendens ei̾s qd̃ in remotõe sua prouistis eis. por¬
tet te gͦ esse tractabilem curiillem nõ ꝯtemptorẽ quoꝵdam. pp̃.

Expanded text:
atoribus precipies uni decano et venient cum eo x bellatores. In hocet victualibus, et alleviaberis et consequeris quod desideras proceribus habere scribam sapientem sagacem fidelem considerantem appro|batum in milicia, ne valeant proceres corrumpi denariis. Inquiras igitur m talem, remove eum, et collige eos ostendens eis quod in remocione sua providisti eis. Oportet ergo te esse tractabilem curialem non contemptorem quorundam propter
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa. uiros prudentes que st̃ forcus signũ ⁊ ualidius argum̃¬
tum ad ostendendum qͣntitatem tui intellect ⁊ sb̾tilitatem tue
cognitoĩs. qm̃ significarõ seu int̾pretarõ sermonis est spiritꝰ eius
ditões st̃ corpus. Scriptura uͦ sermonis uestimẽtum. Sicut gͦ
oportet te esse uirum sub̾alem pulcri aspeclꝰ ⁊ ornatꝰ ita decet ꝙ
tu eligas desaibis seu scriptorib qui hẽant hant perscõnem in
loquentia. ornata & in recordatõe subtili ⁊ sicut ip̃e int̾pretatm¬
tuam uoluntarem et ꝯstituitur suꝑ tuis secretis ⁊ occultis ita
oportet ꝙ sit bone fidei fidelis cognitoĩs in tua uoluntare et
in uniu̾sis oꝑib tuis ⁊ qd̃ intendat tuo quomͦ ⁊ honori sicut
et p̾cauens. in oꝑibus suis ne quis ingrediatur ⁊ respiciat se¬
crera. scripta tusi m condecet ꝙ tu remune̾s oꝑa sua iuxca ser-¬
icium pͥ eghibitũ ꝯ iusta t̾minũ impoĩtũ cue uoluntans ut

Expanded text:
opera viros prudentes qui sunt forcius signum et validius argumenopera viros prudentes qui sunt forcius signum et validius argumentum ad ostendendum quantitatem tui intellectus et subtilitatem tue cogitacionis, quoniam significacio sive interpretacio sermonis est spiritus ejus et dicciones sunt corpus, scriptura vero sermonis vestimentum. Sicut ergo oportet te esse virum spiritualem pulcri aspectus et ornatum, ita decet quod ﻿ tu eligas de scribis seu scriptoribus qui habeant hanc perfeccionem in eloquencia ornata et in recordacione subtili, et sicut tuam ipse interpretatur voluntatem, et constituitur super tuis secretis et occultis, ita oportet quod sit bone fidei fidelis cognicionis in tua voluntate et in universis operibus tuis, et quod intendat tuo comodo et honori sicut et precavens in operibus suis, ne quis ingrediatur et respiciat secreta scripta. Et condecet quod tu re|muneres opera sua juxta servicium tibi exhibitum, et juxta terminum imposicionis tue voluntatis ut
Abbreviated transcription (Latin):
tõib. humidus tardus ⁊ pig̾ ut ursus. p̾ciosus ⁊ carus ut ele¬
ihans uillis ⁊ stollidus ut asinus. rebellis ut paruus reꝵ. obe
diens ⁊ humilis ut pauo fatuus ut strucio utił utilis ut apis
liciosus. ut bubo utilis sicut equs noscunis ut mus ⁊ uniu̾sałi
planeta nec signũ nec aliquos ens de om̃ib entib hñs aliqͦd
minor mũdus ¶⁊ nũꝙͣm spes in hoĩem qui nõ cdit legem
tuam ⁊ caue ne accidat tͥ id qd̃ accidit duobus homimbus.¬
ostendi tͥ ꝙ hec est les mea & fides mea inquib nuttͫ suma ⁊ inue¬
ni parentes meos ⁊ senes antiquos in hac lege ꝑseuerantes. Dũc
nisertus est eiꝰ magus ꝯ portauit eum post se donec ꝑueĩrent ad
locum destinatum ⁊ ip̃m tradidit genti sue. Qͥ post dies Aliquos
expirauit. Audiens uͦ reꝵ illiꝰ ciuitatis oꝑa illiꝰ magi fecit eum
sue laudes deo ⁊ finis huiꝰ est
portet te dilige̾ eligere ad scribendũ secreta tus

Expanded text:
iculus, tardus et piger ut ursus, preciosus et carus ut elephas, vilis et stolidus ut asinus, rebellis et parvus ut | rex vel regulus, obediens et humilis ut pavo, fatuus ut strucio, utilis ut apis, liciosus ut bubo, utilis sicut equus, nocivus ut mus. Et universaliter , nec celum sive planeta nec signum, nec aliquod ens de omnibus entibus, habens aliquid ionis. ET nunquam speres in homine qui non credit legem tuam. Et cave ne accidat tibi quod accidit duobus hominibusostendi quod hec est lex mea et fides mea in quibus nutritus sum, et inveni parentes meos et senes antiquos in hac lege perseverantes. Tunc misertus est ejus Magus, et portavit eum post se donec perveniret ad locum destitutum et ipsum tradidit genti sue, qui post dies aliquos exspiravit Audiens ergo rex illius civitatis opera illius Magi, fecit eumsue. Laudes Deo, et finis hujus estPortet te eligere ad scribenda secreta tua