comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ꝙͣ tlansis oculis ad to inhiantimit¬
tis mͥ inos cordis ꝙ nõ lit michi stire
aliaua hora sic rapi ⁊ fic ab scondi cõtig̾¬
sus egorit uł cura pungẽt. uẜ culpa
mordent uł t̾ce ea aue difficilꝰ amonẽ¬
tur irruencia yͥmaginacõnũ coiporeaꝵ
rantas mata pot̾it quid ħ cum ad nos re¬
dierit głari ⁊ dic̾e introdurit me rer
inlłri inauit ut scias nͥ obed̾ie uan¬
datoꝵ tõtempłouis gustum petutus nõ
debori nõ gͥ putes de ꝓpͥo amore ametis

Expanded text:
 clausis oculis ad te inhianti mittis mihi in os cordis, quod non licet mihi scire aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigesus agens, vel cura pungens, vel culpa mordens, vel ea certe, quae difficilius amoventur, irruentia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex ellexi, inquit, ut scias, nisi obedientiae mandatorum contemplationis gustum penitus non deberi. Non igitur putes de propriae amore quietis
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdent̾ dicriiłanda siuit. s quia dis¬
simłantur indicanda aliañ ⁊ aꝑte
cogint mature trłanda aliqñ n̾o sub¬
tilit̾ itulta ꝑsarutanda. aliaũ le
int̾ arguenda. aliqũ aut̃ uechem̃t̾¬

Expanded text:
prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehem
Abbreviated transcription (Latin):
ieta uoliuitas est bonus amor
⁊ nolũtas ꝑu̾sa malus amoi. amor
gͦ inhiaus hẽre ꝙ amatur cupidi¬
tas est. id aut hñs eoꝵ fruens le¬
si accd̾it senciens tͥsticia est ꝓm̃ uia¬

Expanded text:
ue voluntas est bonus amor, et voluntas perversa malus amor. Amor ergo inhians habere quod amatur, cupiditas est; id autem habens eoque fruens, laesi acciderit sentiens, tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
ditas p̾clara est mͥ ⁊ t̾rena adulatur ꝓ¬
mitio. blandit᷑ ꝯsolacõ caruis gustato.
spu ncc̃e eit defiꝑe carnem asscc̃anti ce¬
lonia. frena nõ saplunt et̾nit ĩ hiãti
factidio sunt tnͣsicoria. Id̾ momo. rego

Expanded text:
ditas praeclara est mihi ; et terrena adulatur promissio, blanditur consolatio carnis! Gustato spiritu, necesse est desipere carnem; affectanti coelestia, terrena non sapiunt; aeternis inhianti, fastidio sunt t
Abbreviated transcription (Latin):
litatis purgatatorius tum amaritudĩe
.fict̾rit taritatis ꝯsolatorius cum dulce¬
dine. t̾cius cõtempłonis solidus tũ foi¬
añcumi uttĩtatum crebris ncc̃e est in¬
freaũtando gustari. gugtando ꝓbari.

Expanded text:
litatis, purgatorius cum amaritudine: secundus charitatis, consolatorius cum dulcedine: tertius contemplationis, solidus cum fornecessitatum, crebris necesse est infrequentando gustari; gustando probari
Abbreviated transcription (Latin):
uͤt auiciis lib̾ro atq erhonoratum pcc̃is
saole ad supna lenet. int̾dum auoq
i aliauas moruias stnpore ⁊ ertati sus¬
petisum tene at admirantem. scd̃a at
que sane pauido aspc̃n dum uethem̃¬

Expanded text:
 exoneratum peccatis, facile ad superna levet: interdum quoque vel per aliquas morulas stupore et ecstasi suspensum teneat admirantem. Secunda aQuo sane pavido aspectu, dum veheme
Abbreviated transcription (Latin):
nitent. Id̾ in medica añ uenies cõsola¬
tor mens auem erspecto .o. si qũ nabo
gaudiũ menm ꝙ desid̾o .o. si saciabor cm
ap aru̾it gła ouis qmͣ esurio . o. si in¬
obnabor ab nb̾tate domuc tue ad ꝙͣ sus¬

Expanded text:
iem Dei mei ? Quando venies, consolator meus, quem exspecto? O si quando videbo gaudium meum quod desidero! o si satiabor cum apparuerit gloria tua , quam esurio! O si inebriabor ab ubertate domus tuae, ad quam sus
Abbreviated transcription (Latin):
in Ipło dỹaboli sibi assuẽs ucem
uirgia seminare ⁊ pacem turbare
uelle reꝑiatur qm̃ad̾m ille dicordie
sꝑ ẽ amator ⁊ amiͨtor huic rigide cen¬
sure remedio tigins ou uet es qͥppe

Expanded text:
in populo, diaboli sibi assumens vicem, jurgia seminare, et pacem turbare velle reperiatur, quemadmodum ille discordiae semper est amator et auctor; huic rigidae censurae remedio citius obvietur, eo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
fomẽtum sit. pͣuis aculens tumidot
recundat. iracos mictiget. paͥgrns.
eracuat. desides hortatu succonꝰat.
rofugientib snadeat. cilꝑis blandiaͣ
deꝑatos : consoletur. nc quia docto¬
res dicimur uam sauitis gͣdiotitib

Expanded text:
fomentum sit, pravis aculeus; tumidos retundat, iratos mitiget, pigros exacuat, desides hortatu succendat, refugientibus suadeat, asperis blandiatur, desperatos consoletur: ut quia ductores dicimur, viam salutis gradientibus
Abbreviated transcription (Latin):
dñe cłum ⁊ t̾ram mare ⁊ aridam ⁊ nus¬
ꝙͣ te in ueni am nͥ tm̃ incrnce ibi dormis
ibi pastis. ibi cubas in m̾idie trꝑr em̃.
tua fides est tums latitudo saritas est
longitudo longamĩtas. altitudo spes.
qnicumq te in uenit. in hac cruce aĩa
sutrenditur at̾ra ⁊ adulcia poma delig¬

Expanded text:
elum et terram, mare et aridam, et nusquam te inveniam nisi tantum in cruce: ibi dormis, ibi pascis, ibi cubas in meridie. Crux enim tua fides est; cujus latitudo charitas; longitudo, longanimitas; altitudo spes; quicunque te invenit: in hac cruce anima suspenditur a terra, et dulcia poma de lig
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtuui reddit om̃eui puelaris corꝑ¬
ic statum nec nõ ⁊ mentis bĩtũ dic¬
cipliua t̾uitom subinittit deponit sr̃¬
tilia tonponit uultum. ligat oculos
cathĩnos tohib. mod̾atur lingͣm gu¬
lam frenat. iram fedat. format iu¬
cessum. talib dec: pudicicie. uestem

Expanded text:
s corporis statum et mentis habitum disciplina, cervicem submittit, ponit supercilia, componit vultum, ligat oculos, cachinnos cohibet, moderatur linguam, gulam frenat, iram sedat, moderatur incessum. Talibus decet pudicitiae vestem
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit ꝓpͥum discipiine ab ill¬
ictos ꝓhib̾e ⁊ arcestut culpas salubͥt̾
retetare: studiose eius ẜuanda censu¬
ra est. nam si uecglit᷑ tuncta inꝯtu¬
sionẽ deueniunt dum alt̾ dectͥit qͥcꝙ
eam tustodiendo alt̃ edificat. Id̾ sic¬

Expanded text:
um sit proprium disciplinae ab illicitis prohibere, et excessus culpas salubriter resecare, studiose ejus servanda censura est. Nam si negligitur, cuncta in confusionem deveniunt, dum alter destruit quidquid ea custodiendo alter aedificat.
Abbreviated transcription (Latin):
se mpugnat enu̾ãtum abi aute ociuos
suos om̃e ꝙ defleant toat̾uant. iͥ qͥcqdͣ
ꝑ iram distͥcti uidicis discͥm potuit ĩ tuẽ¬
cur. ibi tot paturat᷑ ruplicia quot pa¬
ti timent. nec deẽ uiħ indicio pate cõ¬
cepto om̃e minist̾anũ ꝙ pire reos

Expanded text:
te oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos
Abbreviated transcription (Latin):
simplici cor de felitins. ama quo ĩnocẽ¬
ciam erga alios erhib nithil eit ꝙ
pati ab aliis formid . Id̾ illum facit¬
humana derisio d̾o ꝓruuum quem ab
humanis pͣuitatib inite ĩnocencia ser¬

Expanded text:
simplici corde felicius, qui quo innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. humana derisio Deo proximum, quem ab humanis pravitatibus vitae innocentia ser
Abbreviated transcription (Latin):
s que ihu xͥ nõ amanti que uidentur
s que nõ iudentur. nen cupidouite s
ei am festiuat dassolui ⁊ cum i p̃o esse
trucitirꝰ est mñdus hoc est enĩ crucem.
tollere ⁊ seaui a p̃m nt ⁊ nos ꝯmoriam

Expanded text:
esu Christi, non amanti quae uidentur, sed quae non uidentur, non cupido uitae, sed ei qui festinat dissolui et cum Christo esse crucifixus est mundus. hoc est enim crucem tollere et sequi Christum, ut et nos conmoriamur
Abbreviated transcription (Latin):
emissus adam ꝯͣ eden. habitauit ⁊ isico̾t sedem
deliciaꝵ ut significaret ꝙ mmlaboribus
au sunt delicuis ꝯͣrii exc̾̃idendi eit ten¬
ut snea uita ubi senatores fitmtola¬
boriosi ibi fiant opifices ociosi⁊ ano

Expanded text:
demissus Adam contra Eden habitavit, hoc est contra sedem deliciarum, ut significaret quod in laboribus, qui sunt deliciis contrarii, erudienda esseut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
Naͣ ceꝵe sub ꝑcimonie noĩe e tenacia pallia ꝯt᷑ quã
se effusis fub aplłatõne largitatis occłtat igpe
ĩ ordiãta remissio metas adit᷑ a esfmaca ira sꝑitalis
zeli btꝰ estimat᷑. Sope p̃upitata actõ uelocitatis
efficacia. Acq agandi tarbitas Euitatis ꝯsalnõ pucat᷑

Expanded text:
Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfͥng̾o. ligatur qui soluit apeditos.
iigno suspũdit᷑ qui erigit elisosi ace¬
to potatur fons inte. disciplina tedicͤ¬
moritur occidit ad tempꝰ iuitam mors
nt in ꝑpotna uita occid̾etur mors. ysi.
nũ ẽ nõ admisit ita penam pcc̃i nr̃i
tuscopit ut ꝑ indebitã pẽam suam
debitã abołet tulpam nrãm ut ꝑ hoo

Expanded text:
ngere. Ligatur, qui solvit compeditos. Ligno suspenditur, qui erigit elisos . Aceto potatur fons vitae, disciplina cmoritur: occidit ad tempus vitam mors, ut in perpetuum a vita occideretur mors. 12.n admisit; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Señ ĩ epłõ ⁊ ndisti alũ canẽ. missa a domitio
frust᷑ panis ac cariis aꝑto ore captans ẽ
ad srem uenturi hẜat: Id̾ euenit nobis
qͥqd expͤtantib fortuna ꝓiecit eo fñ ułla
noluptace dimouꝰ. stacim ad rapinã alt̾iꝰ

Expanded text:
e uti: "vidisti aliquando canem missa a domino frusta panis aut carnis aperto ore captantem ? ad spem venturi hiat. Idem evenit nobis: quicquid expectantibus fortuna proiecit, id sine ulla voluptate demittimus statim, ad rapinam alterius
Abbreviated transcription (Latin):
restautas. honoiõ renouas. fiduciã reformaᷤ
quis de te noui ref̾am. om̃ia ligata tu soluis
oĩa soluta tu rer̾as. omia adu̾sa tu ihtigas
oĩa ꝯtͥta tu sanas. oĩa ꝯfusa tu lucidas. oĩa
desꝑata tu ayimas .sc̃. phĩa respuit auariaͣ¬
odit malitiã excludit ĩiudia s̾. suꝑ coͣͣ¬

Expanded text:
novas, fiduciam reformas, quid de te novi referam? Omnia ligata tu solvis, omnia soluta tu reseras, omnia adversa tu mitigas, omnia contrita tu sanas, omnia confusa tu lucidas, omnia desperata tu animas. O podit malitiam, excludit invidiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut eo erubescamꝰ pͣua ꝯiht̃e quo nos adeo
meninimꝰ gratuita bona ꝑcepisse. ¶d̃. qͥsquis¬
didꝰ qob. xxxoi. ubi eras qñ ponebã fũtam̃ta
Ere. ac si iustificato poc̃ori aꝑte i̾utas dicat
Gtutes a me acceptas tꝰ nẽ tͥbuas. noli ꝯͣ me
de meo niuh̾e extolli recole ubi te inueni

Expanded text:
ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminerimus gratuita bona percepisse, et idicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli contra me de meo munere extolli. Recole ubi te inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃ ius ducit: semp ei qntiiia sua abstondit. Ut
aliena sciens. se nesciat. ⁊ curiosi amꝰ qłito plus.
sũit aliem miti tanto fiat ignarꝰ ẜui. Ido st¬
corpꝰ. ion ꝑu̾sa locutõ assidue audita ĩfirmãtut
Inficit ãim ut cabestat deloĩtõne ꝑui oꝑis.¬

Expanded text:
exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Proptcorpus, sic perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi
Abbreviated transcription (Latin):
ne alsĩs tim̃di fint castiga ⁊ cohibe. Ex nulla u
iures. De religione ⁊ fide scias agr uͥq
de ĩicate cͣctatur. siã ⁊ si iure uirando teus
ani artaris ti tñdacio: Utere ũ a fassi
s ad ãa oustodiã. at si ꝯtig̾is fidelitatem

Expanded text:
ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla voiures: de religione enim et fide scias agi ubicumque de veritate tractatur. Nam etsi iureiurando Deus arcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ noq curiosus scrucator u acͥb rep̃hesor
s fine gxpbͣtõne correptor. Ita ił moĩtõm
hanitate p̃ueias ⁊ errori facile ueniã
esto d tatit ͦ auditoi. aiiencium ꝓuirp.
receptor. Reqͥranti facile respõdo. ¶tẽ hẽci

Expanded text:
vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti
Abbreviated transcription (Latin):
in pͣserio iatñs in ginali gͦmio cubans q́n mar
p̾dicans In or̃one ꝑnoctanꝯ̃. ant intte pendens
pr morte pallens. lib̾ int̃ morcupos ⁊ ĩinfno
imꝑans seu ã t̃ria die resurgens ⁊ apłis loca
clanoꝵ uic̃torie signa demõstrans. souissime¬

Expanded text:
in praesepio, in virginali gremio cubans, in monte praedicans, in oratione pernoctans, aut in cruce pendens, in morte pallens, liber inter mortuos, et in inferno imperans, seu etiam tertia die resurgens, et apostolis loca clavorum victoriae signa d
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ qͣl uite ꝯmiũtate qͦs ñ imcab̾is dãpnare
indearis. Nec p̃sentib delioũs In ħobisi is
defid̃abis absentes  uictꝰ tͥ ex faciisit.
st̃ ad uoluptatẽ s ad cibũ accede. Palatũ
cnũ fames exatet ñ sapores. Desideria
tua ꝑuo redime. qr ħ tñ curare debes uͦ

Expanded text:
t vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mitatores sc̃itatis. Fria gͦ sunt. que inxꝑo
nobis expressa plenis uirib exercere debe¬
mus. Uidelicet. improbare uiuaciter scl̃i ua-¬
nitatem: quia & iħc ne rex constitueret᷑ a
turbis. aufugit. Exercere uirilit̾ penitentiã:
quia & iħc sicut agnus occisus est. & ueraci
ter geminã caritatem: qͥa iħc ꝓ inimcis

Expanded text:
mitatores sanctitatis. Tria ergo sunt quae in Christo nobis expressa plenis viribus exercere debemus: videlicet improbare vivaciter saeculi vanitatem, quia et Christus ne rex constitueretur a turbis aufugit; exercere viriliter patientiam, quia et Jesus sicut agnus occisus est; et veraciter habere geminam charitatem, quia Jesus pro inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
timandꝰ est amor: sed potius scd̃m conti¬
nuam ipsius uoluntatis humanȩ qͣlita¬
tem. Suam enĩ uoluntatẽ dei uoluntati
comungere. ut quelibet uoluntas diui

Expanded text:
timandus est amor; sed potius secundum continuam ipsius voluntatis humanae qualitatem. Suam enim voluntatem Dei voluntati conjungere; ut quaelibet voluntas divi
Abbreviated transcription (Latin):
nes uerecundo. orationes puro. postulationes
amplo. gr̃arũ actiones fiunt affectu deuoto.
ors obliuio. anime: De qua morte susci
obedientiã audit. Per intelligentiã uidet. ꝑ
circũspectionẽ olfacit: & gustat ꝑdilectionemꝯ.
uatuor sunt gn̾a uoluntatis humane. Sic¬
ca in reꝑhis & terrenis. quoꝵ corda nullo
rore gre ꝑfundũt᷑. Recta ininchoantib: qui ui¬
te pristine tortitudinem relinquentes. ad boni
oꝑis rectitudinẽ. mutatione uoluntatis assur¬
gunt. Deuota in ꝑficientibꝵ: qui usu orationis
assidue in amorẽ bene agendi celitus erigunt᷑.
Beata in consũmatis: qui pene nichil aliud ni¬
si deũ cogitantes. in ipso totiꝰ desiderii sui fi¬
nẽ reponunt. Enter siccã & rectam uoluntatẽ
chaos qͦddã firmatũ est: ut qui uoluerit tran¬
sire non possit. ꝑuersa scił̃cz. intentio. Inter rec
tam ce deuotã: molita consuetudo. Inter deuo¬

Expanded text:
nes verecundo, orationes puro, postulationes nes verecundo, orationes puro, postulationes amplo, gratiarum affectiones fiunt affectu devoto. est oblivio. De qua morte suscitobedientiam audit, per intelligentiam videt, per circumspectionem olfacit, et gustat per dilectionem. uatuor sunt genera voluntatis humanae: Sicca in reprobis et terrenis, quorum corda nullo rore gratiae perfunduntur; Recta in inchoantibus, quae vitae pristinae obliquitatem relinquentes ad boni operis rectitudinem mutatione voluntatis assurgunt; devota in proficientibus, qui usu orationis assiduae in amorem bene agendi coelitus eriguntur; perfecta consummatis, qui pene nil aliud nisi Deum cogitantes, in ipso totius desiderii sui finem reponunt. Inter siccam et rectam voluntatem quoddam firmamentum est, ut qui volunt transiruetudo; inter devo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fit qͣndo scił. peccator iã ꝑse ipsum acce¬
dit .& ore ꝓprio confitet᷑. Galis orationis reliqͥt
nobis exemplum mulier illa peccatͥx. que
lacrimis rigauit pedes dñi & .c.c. st. de qua¬
fectu: & hoc fit qͣndo is qui ꝓ se orauerat:
orat iã ꝑ aliis. Sic orauerunt apłi ꝓ mulie¬
re chananea: ꝑ filia sua rogante. Uimitte in¬
quiunt illam: quia damat post nos. Quar¬
ta orõ emittit᷑ deuoto affectu: que de cordis
puritate sine ulla hesitatione. cũ gr̃arũ acti¬
one deꝓmit᷑. Ialem orationẽ fecit ipse dñs qͣn¬
& ait. Pater gr̃as agotibi: quia audisti me. Ia¬
les orationes dociit nos apls facere frequent᷑
dicens. Sine intermissione orate: & cet̾a. Has
cundam. amplã. purã. deuotã. nuncupat apl̃s
aliis nõibus: & ad eas nos hortat᷑ dicens. Obse-¬
cro pͥmum om̃ium fieri obsecrationes. oratiões.
pustulatiões. gr̃arũ actiones. Nam obsecratio¬

Expanded text:
hoc fit quando scilicet peccator jam per seipsum accehoc fit quando scilicet peccator jam per seipsum accedit, et ore proprio confitetur. Talis orationis reliquit nobis exemplum illa peccatrix, quae lacrymis rigavit pedes Domifectu: et hoc fit, quando is qui pro se oraverat, orat jam pro aliis. Sic oraverunt Apostoli pro muliere Chananaea pro filia sua rogante: Dimitte, inquiunt, illam, quia clamat post nos . Quarta oratio emittitur devoto affectu, quae de cordis puritate sine ulla haesitatione cum gratiarum actione depromitur. Talem orationem fecit ipse Dominus, quan ait: Pater, gratias ago tibi, quia audisti me . Tales orationes docuit nos Apostolus facere frequentes, dicens: Sine intermissione orate, in omnibus grcundam, puram, amplam, devotam, nuncupat Apostolus aliis nominibus, et ad eas nos hortatur dicens: Obsecro primo omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones . Nam obsecratio
Abbreviated transcription (Latin):
icut eger ad medicũ. sic debet esse pecca-¬
tor ad creatorem suũ. Qui gͦ peccator ẽ
debet orare dm̃: sicut eger medicũ. Duob
autẽ modis impedit᷑ oratio peccatoris: uel nul¬
la. uel nimia luce. Nulla luce illustrat᷑: qui
peccata sua nec uidet. nec confitet᷑. Econtͣrio.
nimia luce obruit᷑ qui ea tanta uidet: ut de
indulgentia desꝑet. Horũ neuter orat. Quid
g: Gemꝑanda ẽ lux: ut peccata sua uideat
peccator & confiteat᷑. ac ꝓ ipsis oret: ut remit¬
tant᷑. Primo gͥ eiꝰ oratio debet fieri uerecundo
affectu. Hec autẽ fit: cũ nec dum peccator au¬
det ꝑ se ipsũ accedere ad dm̃. s querit aliquẽ
sc̃m uirũ. aliquẽ sc̃m pauꝑem sp̃u: qui sit
in ora uestimenti dñi tãquam fimbria ꝑ qͣm
habeat accessum. Huiꝰ orationis tipum tenuit
illa eungłica mulier que fluxum sanguinis
patiebat᷑: cupiensq sanari accessit & intra se co¬
ꝗauit dicens. si tetigero fimbriã uestimenti
eiꝰ salua ero. Scda oratio fit puro affectu. &

Expanded text:
icut aeger ad medicum, sic esse debet peccator ad Creatorem suum. Qui ergo peccator est, debet orare Deum, sicut aeger medicum. Duobus autem modis impeditur oratio peccatoris: vel nulla, vel nimia luce. Nulla luce illustratur qui peccata sua nec videt, nec confitetur. E contrario nimia luce obruitur, qui ea tanta videt, ut de indulgentia desperet. Horum neuter orat. Quid ergo? Temperanda est lux, ut peccata sua videat peccator et confiteatur, ac pro ipsis oret, ut remittantur. Primo ergo ejus oratio debet fieri verecundo affectu. Hoc autem fit, cum necdum peccator audet per seipsum accedere ad Deum, sed quaerit aliquem sanctum virum; aliquem sanctum pauperem spiritu, qui sit in ora vestimenti Domini tanquam fimbria, per quem habeat accessum. Hujus orationis tenuit typum illa evangelica mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur; cupiensque sanari accessit, et intra se cogitavit dicens: Si tetigero fimbriam vestimenti ejus, salva ero . Secunda oratio fit puro affectu: et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue dilectionis indulsit : ut uirgineũ
capud urginei pectoris florib fulciret᷑:
ac thalami cȩlestis odorifera secreta fra¬
glantiam spĩtalium unguentoꝵ. uirgi-¬
neis affectib. qͣnto uiciniꝰ tanto copiosiꝰ
instillarent. hinc est quod licet a pussi¬
mo magistro discipłi omnes sũme carita¬
tis dulcedine fou̾entur: huic tam̃ hoc
cognom̃. samiliarioris affectꝰ p̃rogatam
concessit: ut dic̾et᷑ discipłs ille quẽ ama

Expanded text:
praecipuae dilectionis indulsit; ut virgineum praecipuae dilectionis indulsit; ut virgineum caput virginei pectoris floribus fulciretur, ac thalami coelestis odorifera secreta, fragantiam spiritualium unguentorum virgineis affectibus, quanto vicinius, tanto copiosius instillarent. Hinc est, quod licet a piissimo magistro discipuli omnes summae charitatis dulcedine foverentur; huic tamen hoc cognomen familiarioris affectus praerogativa concessit, ut diceretur discipulus ille, quem ama
Abbreviated transcription (Latin):
amantissimo pectori ac si tibi ipsi omniũ
cogitationũ tuaꝵ uisc̾a sine cunctatione
cõmittas: cuiꝰ sp̃italib oscłis quͥas medici¬
nalib qͥbydam fom̃tis languores tumultu¬
antiũ curarũ exsudes: qͥ tibi collacͥmetur
in anxus. colletetur in ꝓsꝑis: tecũ querat
in dubiis quẽ in secͤtariũ tuȩ m̃tis inducas:
dulciꝰ qͣnto secͥtiꝰ fabuleriᷤ. solꝰ c̃ solo ꝯfa̾s ac int̾fluen¬
te sp̃c sc̃i dulcedine solus cũ solo repauses:
immo ita ce ei adiungas et applices. et ani¬
mũ animo misceas: ut de płib unũ fiat.
his gͥ in p̃senti frui possumꝰ. quos ñ solum
ex rõne sed eciam ex affectu diligimꝰ: int̾
quos his maxime qͥ nobis sp̃itał amicicie
gͣtissimo fedẽ tet̾is familiariꝰ artiꝰq: iungun¬
tur. Cuiꝰ caritatis sacͣtissimũ genꝰ ne cui
nob condescendens. uni ñ omnib suauis¬
simi pectoris sui reclinatoriũ insignum

Expanded text:
amantissimo pectori, ac si tibi ipsi, omnium amantissimo pectori, ac si tibi ipsi, omnium cogitationum tuarum viscera sine cunctatione committas; cujus spiritualibus osculis, quasi medicinalibus quibusdam fomentis, languores tumultuantium curarum exsudes; qui tibi collacrymetur in anxiis, collaetetur in prosperis, tecum quaerat in dubiis; quem in secretarium tuae mentis inducas, dulcius, quanto secretius fabuleris; solus cum solo conferas, ac interfluente Spiritus sancti dulcedine, solus cum solo repauses; imo ita te ei adjungas et applices, et animum animo misceas, ut de pluribus unum fiat. His igitur in praesenti frui possumus, quos non solum ex ratione, sed etiam ex affectu diligimus: inter quos his maxime, qui nobis spiritualis amicitiae gratissimo foedere caeteris familiarius arctiusque junguntur. Cujus charitatis sanobis condescendens: uni, non omnibus, suavissimi pectoris sui reclinatorium, in signum
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione colatur. Deniq: ipsi deo a multis
et electione et motu caritas ex hibetͣ qͥb ipsiꝰ
dilectionis fruct̾ ñ in hac uita conceditur:
sed post hanc uitam in enus beatissima uisi¬
one seruat᷑. Nam et hii quib in contempla¬
tionis lumine. in cõpunctionis dulcedine.
quidam huiꝰ dilectionis fructus inchoatur:
si ad fut᷑a gaudia spectes. nec ipsi deo frui
dicendist̃: sed potiꝰ uti. Nam illꝰ oulcedinis
suauissimũ gustũ non tam ꝓ fructu dilecti¬
onis ꝙͣ sustentatione infirmitatis plerisq¬
largiri: satis manifestũ est. Porro ñ modi¬
cũ uite huiꝰ solaciũ est: habere cui affectu
quodã intimo ac sacͣtissimi amoris unir
possis amplexu: habere in quo reqͥescat
sp̃c tuus: cui se refundat animus tuus. ad
cuius gͣta colloquia quasi ad consolatoria
quedam carmina int̾ tͥstia queq confugi¬
as: ad cuiꝰ amicicie gͣtissimũ sim̃ inter
tot scłi scandala securus accedas : cuius

Expanded text:
dilectione colatur. Denique ipsi Deo a multis dilectione colatur. Denique ipsi Deo a multis et electione et motu charitas exhibetur, quibus ipsius dilectionis fructus non in hac vita comeditur, sed post hanc vitam in ejus beatissima visione servatur. Nam et hi quibus in contemplationis lumine, in compunctionis dulcedine, quidam hujus dulcedinis fructus inchoatur; si ad futura gaudia spectes, nec ipsi Deo frui dicendi sunt, sed potius uti. Nam illius dulcedinis suavissimum gustum non tam pro fructu dilectionis, quam sustentatione infirmitatis, plerisqlargiri satis manifestum est. Porro non modicum hujus vitae solatium est, habere cui affectu quodam intimo, ac sacratissimi amoris uniri possis amplexu; habere in quo requiescat spiritus tuus, cui se refundat animus tuus; ad cujus grata colloquia, quasi ad consolatoria quaedam carmina, inter tristia quaeque confugias; ad cujus amicitiae gratissimum sinum, inter tot saeculi scandala securus accedas; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
dio ac delectatione ittĩ manifestũ arbit᷑r
in p̃senti nequaqͣ. nos omnib frui posse:
s ad modũ paucis. Nam ut mͥ uidetur ut
qͥdem possumꝰ qͥb dam ad ꝓbationẽ: qͥb dã
ad eruditionẽ: qͥbdã ad consolationẽ: qͥ¬
bdam ad sustentationẽ. Inimicis siqͥdem
ad ꝓbationẽ: magistris ad eruditionem:
seniorib ad consolationẽ necessaria ministnͣ¬
tib ad uite sustentationẽ: solis aut̃ his qͦs
suaui quodam affectu ꝯplectim᷑. de quoc̃q
hoꝵ gñe sint. ad uite dulcedinẽ. ac sp̃c
delectationẽ. his gͥ etiam in p̃senti fruipoᷤ¬
sumꝰ:i. cum gaudio ac delectatione uti. Quo¬
circa caritas in hac uita qͣntũ ad electionẽ
et motum qui in actu est exhiberi omnib
ab omnib potest: qͣntũ uͦ ad fructũ apau¬
cis. uel c̾te a nullo exhiberi omnib potest.
Pauci enĩ st̃ sitũ aliqͥ st̃. aqͥb omne hominũ
genus. ñ solũ rationali: sed etiã affectuosa

Expanded text:
dio ac delectatione uti, manifestum arbitror, dio ac delectatione uti, manifestum arbitror, in praesenti nequaquam nos omnibus frui posse, sed admodum paucis. Nam, ut mihi videtur, uti quidem possumus quibusdam ad probationem, quibusdam ad eruditionem, quibusdam ad consolationem, quibusdam ad sustentationem. Inimicis siquidem ad probationem, magistris ad eruditionem, senioribus ad consolationem, necessaria ministrantibus ad vitae sustentationem; solis autem his, quos suavi quodae dulcedinem, ac spiritus delectationem. His igitur etiam in praesenti frui possumus, id est cum gaudio ac delectatione uti. Quocirca charitas in hac vita, quantum ad electionem et motum qui in actu est, exhiberi omnibus ab omnibus potest; quantum vero ad fructum, a paucis, vel certe a nullo exhiberi omnibus potest. Pauci enim sunt, si tamen aliqui sunt, a quibus omne hominum genus non solum rationali, sed etiam affectuosa
Abbreviated transcription (Latin):
atet ex p̃missis in hoc constare carita¬
tem. si mens ad fruendũ eligat quod oportet:
moueat᷑ ut decet: cõpetent̾ utat᷑. De elec¬
tione et motu satis adp̃sens egimꝰ: sed de u
su aliqͥd dicam adhuc. Sigͦ electio sana. mo¬
tus integer fuerit: nunqͥd usus ꝑu̾susent:
Seo in ipsius quẽ diligit adeptione. et motꝰ
uariari potest. et estimatio falli. Potest enĩ
aliqͥs etiam intentione recta et cõpetenti
motu. eius quẽ ad fruendũ elegit p̃sentiã
cõpare: in ipso cñ fructu et intentionẽ mu¬
tare. ⁊ uariare motũ: et modũ excedere.
uerũ quia in diu̾sis gradib m̾itisq diu̾sis ꝑx¬
mi ordinant᷑: dicendũ sane est utrũ omnib
uel c̾te aliquib frui debeamꝰ aut ualeamꝰ.
Sed est fructꝰ temporalis quo inuicẽ in hac
uita frui possumꝰ. sic̃ paulꝰ fruitꝰ est phile¬
mone: et est fructꝰ et̾nus quo inuicẽ fru¬
emur in celo. sicut se fruunt᷑ angeli pura
m̃tium unitate. Pinde cũ frui sit cũ gau¬

Expanded text:
atet ex praemissis, in hoc constare charitatem, si mens ad fruendum eligat quod oportet, moveatur ut decet, competenter utatur. De electione et motu satis ad praesens egimus; sed de usu adhuc aliquid dicamus. Si ergo electio sana, motus integer fuerit, nunquid usus perversus erit? Sed in ipsius quem diligit adeptione, et motus variari potest, et aestimatio falli. Potest enim aliquis etiam intentione recta, et competenti motu, ejus, quem ad fruendum elegit, praesentiam comparare, in ipso tamen fructu, et intentionem mutare, et variare motum, et modum excedere. Verum quia in diversis gradibus, meritisque diversis proximi ordinantur, dicendum sane est, utrum omnibus, vel certe aliquibus frui debeamus, aut valeamus. Sed est fructus temporalis, quo invicem in hac vita frui possumus; sicut Paulus fruitus est Philemone : et est fructus aeternus, quo invicem fruemur in coelo, sicut se fruuntur angeli pura mentium unitate. Proinde cum frui sit cum gau
Abbreviated transcription (Latin):
estes esau: honestas uite. & maturitas dis¬
cipline. Pellicule edoꝵ:abiectio noxie uetu¬
statis. & mortificatio ꝓpͥe uoluntatis. Cibi:
hilaris obedientia. & bumilis abstinentia. Pa¬
ter tangit filiũ: apposita ꝓbationis manu. Os¬
culat᷑: secrete inspirationis instinctu. Benedi¬
cit: religionis profectu.

Expanded text:
estes Esau: honestas vitae et maturitas disciplinae. Pelliculae haedorum abjectio noxiae vetustatis, et mortificatio propriae voluntatis. Cibi, hilaris obedientia et humilis abstinentia. Pater tangit filium, apposita probationis manu; osculatur, secretae inspirationis instinctu; benedicit, religionis profectu.
Abbreviated transcription (Latin):
ramine pendeat. huiꝰ utiq amor ñ pͥmo
ꝓpt̾ dm assumit᷑. s in deo salubrit̾ excet᷑.
Porro ei quẽ affectꝰ iste respuit et euitat.
si consideratione diuini p̃cepti nos met ip¬
sos ut oportet exhibuerimꝰ: ac quicqd dic¬
tauerit ratio. ꝓut indiguerit impender:¬
mus: iste ñ ꝓpt̾ se sed tantũ ppt̾ dm̃ diligit᷑.
Igit᷑ amicꝰ qui ñ potest ñ diligi diligatur
indeo: inimicꝰ qui non ꝓpt̾ se potest diligi.
diligatur ꝓpt̾ dm. Ille ex affectu. iste ex
ratione. Quod affectus ñ sint in nr̃o ar

Expanded text:
ramine pendeat; hujus utique amor non primo ramine pendeat; hujus utique amor non primo propter Deum assumitur, sed in Deo salubriter exercetur. Porro ei, quem affectus iste respuit et evitat, si consideratione divini praecepti nosmetipsos, ut oportet, exhibuerimus, ac quidquid dictaverit ratio, prout indiguerit, impenderimus, iste non propter se, sed tantum propter Deum diligitur. Igitur amicus, qui non potest non diligi, diligatur in Deo; inimicus, qui non propter se potest diligi, diligatur propter Deum; ille ex affectu, iste ex ratione. CAP. XXV. Quod affectus non sint in nostr
Abbreviated transcription (Latin):
pto quia ꝓximꝰ est. Inimico tantũ ex p̃ce¬
pto: quia ut inimicꝰ diligat᷑ p̃ceptũ dñi
est. his gͥ rationib cedens animꝰ. si ad bñ¬
ficium impendendũ non solũ amico sed
etiam inimico se se ꝑau̾it. et si ñ sentiat af¬
fectũ: caritatis tam̃ meritũ non amittet.
Distinguendi gͥ sunt amores ist duo: alt̾
ex affectu. alcer ex rõne.Qua distinctione
id quoq: soluit᷑ quod quert̃ quidam: qͥd
uidelicet distet int̾ amorem qui in deo:
et illum qui ex hibet᷑ ꝓpt̾ d̾m. Affectꝰ qͥppe
non ꝓpt̾ dñi assumit᷑. sed in ipsa anima aut
naturalit̾ aut accidentabt̃ oritur. Pinde
siei cui animꝰ quadã spontanea ac dulci
inclinatione sese refundit. totꝰ amor scd̃
ipsum affectũ exhibeat᷑: iste nec in deo
quẽ affectꝰ iste complectit᷑. in dei dilectio¬
nẽ parit̾ assumit᷑: amorq ipse ex affectu
sapiat. sed eiꝰ exhibitio ex rationis mode¬

Expanded text:
pto, quia proximus est. Inimico tantum ex praecepto, quia proximus est. Inimico tantum ex praecepto, quia ut inimicus diligatur, praeceptum Domini est. His igitur rationibus cedens animus, si ad beneficium impendendum non soletiam inimico sese paraverit, etsi non sentiat affectum charitatis, tamen meritum non amittet. Distinguendi igitur sunt duo amores isti, alter ex affectu, alter ex ratione. Qua distinctione id quoque solvitur, quod quaerunt quidam, quid videlicet distet inter amorem qui in Deo est, et illum qui exhibetur propter Deum. Affectus quippe non propter Deum assumitur, sed in ipsa anima aut naturaliter, aut accidentaliter oritur. Proinde si ei, cui animus quadam spontanea ac dulci inclinatione sese refundit, totus amor secundum ipsum affectum exhibeatur; iste nec in Deo, quem affectus iste complectitur, in Dei dilectione pariter assumitur, amorque ipse ex affectu sapiat, sed ejus exhibitio ex rationis mode
Abbreviated transcription (Latin):
sarĩ ꝓbans ilhus p̃ceptis adimplendis
grauiter insistendũ. si adipisc uoluerit
desideratũ. Sic innatum internis uisc̾ib
de sideriũ: ratione compellente ꝓcedit
ad actũ. Quia uͦ int̾ dei p̃cepta id ma¬
ximũ inuenst᷑ ut ꝓximꝰ diligatur: in¬
stat ratio ut ad beneficium ꝓximo mi¬
pendendũ animꝰ moueatur. Omnis aũt
ꝓximꝰ aut amicus est. aut ñ inimicꝰ. uel
etiam inimicꝰ. Amicꝰ quia ꝓdest uel ꝑfu¬
it: ñ inimicꝰ qͥa ñ nocet uel nocuit: in¬
micꝰ quia obest uel obfuit. Amicꝰ ex san¬
guine uel gr̃ã. non inimicꝰ ex innocen¬
tia: inimicꝰ ex inuria. Igitur ut amico
se impendat homo. tͥa quedam ꝓponit
ratio: non inimico duo: ut inimico unũ.
Ami co debetur beneficiũ. ex nat᷑a. ex of¬
ficio. ex p̃cepto. Ex nat᷑a. quia homo uel
etiam domesticus est:ex officio quia ami¬
cus est: ex p̃cepto. quia ꝓximꝰ est. Non ini¬
mico uͦ ex natura. quia homo est: exp̃ce¬

Expanded text:
sarium probans, illius praeceptis adimplendis sarium probans, illius praeceptis adimplendis graviter insistendum, si adipisci voluerit desideratum. Sic innatum internis visceribus desiderium, ratione compellente, procedit ad actum. Quia vero inter Dei praecepta id maximum invenitur, ut proximus diligatur , instat ratio, ut ad beneficium proximo impendendum animus moveatur. Omnis autem proximus aut amicus est, aut non inimicus, vel etiam inimicus. Amicus, quia prodest, vel profuit; non inimicus, quia non nocet nec nocuit; inimicus, quia obest, vel obfuit. Amicus ex sanguine vel gratia; non inimicus ex innocentia; inimicus ex injuria. Igitur ut amico se impendat homo, tria quaedam proponit ratio; ut non inimico, duo; ut inimico, unum. Amico debetur beneficium ex natura, ex officio, ex praecepto. Ex natura, quia homo, vel etiam domesticus est; ex officio, quia amicus est; ex praecepto, quia proximus est. Non inimico vero ex natura, quia homo est; ex praece
Abbreviated transcription (Latin):
aut uisitatio est. aut temptatio : qͣndo
scd̃m hos affectus disponitur. plena est
ipsius uoluntatis consensio. Consensio
autẽ aut occulta est aut manifesta:
Occulta cũ ex consensu desiderii agitat᷑
int̾us. manifesta. cũ ipsũ desideriũ ad
actũ ꝓrũpit exqͥus. Utrũ autẽ scd̾m hos
affectus moueri debeat amor nr̃. uel
qͣntũ moueri debeat inuestigare cona¬
bimur si tñ pͥus de rõne quã aliam amo¬
Nam animũ quẽ addei ꝑximi q: dilec¬
tionẽ nullus mouet affectꝰ. plerũq mo¬
uet ratio: tanto utiq sacͣgus qͣnto secu¬
rius: tanto securiꝰ qͣnto defecatiꝰ: tanto
autẽ defecatiꝰ: qͣnto rõnali amore nichil
utilius potest esse uelpuriꝰ. Suadet gͦ
rõ. pͥmo ut a rõnali creatura creator ame¬
tur. sine quo necesse est eam semꝑ mise¬
ram esse: cũ quo ñ potest. nͥ beatissima
semꝑ esse. huic gͥ rationi si mens consen¬
serit. et in dei desiderium sese excitau̾it.
ꝓsequit᷑ statim ratio negociũ suũ: neces¬

Expanded text:
aut visitatio est, aut tentatio: quando secundum hos affectus movetur, plena est ipsius voluntatis consensio. Consensio autem aut occulta est, aut etiam manifesta. Occulta cum ex consensu desiderii agitatur interius; manifesta, cum ipsum desiderium ad actum prorumpit exterius. Utrum autem secundum hos affectus mquantum moveri debeat, investigare conabimur; si tamen prius de ratione, quam aliam amoNam animum, quem ad Dei proximique dilectionem nullus movet affectus, plerumque movet ratio, tanto utique sacratius, quanto securius; tanto securius quanto defaecatius; tanto autem defaecatius, quanto rationali amore nihil utilius potest esse vel purius. Suadet ergo ratio primo, ut a rationali creatura Creator ametur, sine quo necesse est eam semper miseram esse: cum quo non potest nisi beatissima semper esse. Huic igitur rationi si mens consenserit, et Dei desiderio sese excitaverit, prosequitur statim ratio negotium suum, neces
Abbreviated transcription (Latin):
presente: id tͥ turpiꝰ. Interest głie sc̃itatis tue.
ut quos preodis habes ita ordinati. ita sint ĩ¬
formati: quatinꝰ tociꝰ honestatis & ordinis. ipsi
speculũ. ipsi sint forma. Inueniant᷑ precet̾is opor¬
tet expediti ad officia.ydonei ad sacram̃ta.
ad plebes erudiendas solliciti: circũspecti ad
semet ipsos custodiendos ĩ om̃i castitate. Et hoc

Expanded text:
presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, ut quos pre oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus tocius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur pre ceteris oportet expediti ad officia, ydonei ad sacramenta, ad plebes erudiendas solliciti, circumspecti ad semet custodiendos in omni castitate. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
rimis itaq consid̃ationis partib
libris priorib ꝑtractatis: in manib ẽ de
his addere que circa te sunt.Et ipsa qͥdẽ sub
te: s quo ꝓpiora eo ĩportuniora tͥ. Nempe corã
posita incuriam non admittunt: non dissimu¬
lationẽ ñ obliuuonem. Uehementiꝰ urgent. tur¬
bulentiꝰ irruunt. uerendum ne obruant. Dico¬
autẽ instantia tua illa cotidiana: ab urbe. acu¬
ria. ã domestica eccłia tua. Hec inqͣm circa test̃
clerus & popłs tuus cui sp̃aliter ep̃aris. ac ꝑ hoc
specialis cure teneris debitor: hi qͦ qui tibi co¬
tidie assistunt. seniores popli orbis iudices. &
qui item de domo & mensa tua sunt. capellani.
cubicularii. ministri quiq diuersis deputati
officiis in obsequiũ tui.. hite familiariꝰ uisi¬
tant. frequentiꝰ pulsant. molestiuisq sollicitãt.
Et pͥmo quidẽ derũ illum ordinatissimũ esse
decet: ex qͦ precipue in omnẽ eccł̃iam deri for-¬
ma ꝓcessit. Deinde om̃e qͦd ꝑperam agit᷑ te

Expanded text:
rimis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, in manibus est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem sub te, sed quod propiora, eo importuniora tibi. Nempe coram posita incuriam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Ciautem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, inquam, circa te sunt, clerus et populus tuus, cui specialiter episcoparis, ac per hoc specialis curae teneris debitor. Hi quoque qui tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sollicitant. Et primo quidem clerum illum ordinatissimum esse decet, ex quo precipue in omnem ecclesiam clori forma processit. Deinde quod perperam agitatur te
Abbreviated transcription (Latin):
Ionne et in corporib idipsũ accid̃e ma¬
niͦfestũ est. ut ꝓ sanitatis uicii ue qͣlitate.
ea quȩ ext̾us accidunt: aut molesta exꝑi
alt̾ꝰ ꝓficit sanitati: et sol qui lum̃ ocło eri¬
pit hppienti: sano iocun dius illuceseit.
Sicut gͦ in corporib ꝓ intoris nature modo
ea que ext̾us adhibent᷑. aut salubria inue¬
nuntur aut noxia: ita ꝑspicuum est. ex
int̾na m̃tis qualitate huius reqͥem. istius
pendere laborem. Mentẽ enĩ quã suauis¬
simũ ac tͣnqͥllissimũ dñi iugũ caritas.

Expanded text:
Nonne et in corporibus id ipsum accidere maNonne et in corporibus id ipsum accidere manifestum est, ut pro sanitatis vitiive qualitate, ea, quae exterius accidunt, aut molesta experiaalterius, alterius proficit sanitati, et sol qui lumen oculo eripit lippienti, sano jucundius illucescit. Sicut ergo in corporibus pro interioris naturae modo, ea quae exterius adhibentur, aut salubria inveniuntur, aut noxia; ita perspicuum est ex interna mentis qualitate, hujus requiem, istius pendere laborem. Mentem enim, quam suavissimum ac tranquillissimum Domini jugum, charitas
Abbreviated transcription (Latin):
multis tc̃ sacͥlegis similis pena: sed quia
dissimilis conscĩa: illi utrobiq: miseri et
int̾us et ext̾us laborabant: isti ad int̾io¬
exultabant. his gͥ diligent̾ inspeccis. patet
ꝓfecto nequaqͣ ext̾iores corporis passiones
int̾iorem part̾ire laborem: sedradicem int̾¬
nis uisc̾ib residentem qͥcqͥd ext̾ius accidit
ꝓ sui conformare natura. Quid enĩ est quod¬
qd̃ duob ad eandam m̃sam residentil eisd̃
appostgs eibis. alt̾ exultat: murm̃at alt:
Qͥcqͥd eisdem exceptis uuln̾ib alt̾ tͥsticie lan¬
guore deicitur: alt̾ mira iocunditate ꝑfun¬
dit᷑: Duo simul orbitatis siue pauꝑtatis
infortunio feriunt᷑ et cñ iste blasphemat:
grãs agit ille. Eadem spẽs utͥusq ingerit᷑ o¬
culis: et unꝰ turpit̾ ꝯmouet᷑: alius solita s
pace ꝑfruitur. Oblata occasione honoris cu¬
iuslibet. alt̾ dñandi libidine inflãmat᷑: alt̾
ꝑet tͣnqͥllitate: cupiditas omnia corrũ¬
pat sua ꝑu̾sicate:

Expanded text:
multis tunc sacrilegis similis poena! sed quia dissimilis conscientia, illi utrobique miseri, et interius et exterius laborabant; isti ad interiosultabant. His igitur diligenter inspectis, patet profecto nequaquam exteriores corporis passiones, interiorem parturire laborem, sed radicem internis visceribus residentem, quidquid exterius accidit, pro sui conformare natura. Quid enim est quod duobus ad eamdem mensam residentibus, eisdem appositis cibis, alter exsultat, murmurat alter? Quid quod eisdem exceptis vulneribus, alter tristitiae languore dejicitur, alter mira jucunditate perfunditur? Duo simul orbitatis sive paupertatis infortunio feriuntur, et tamen iste blasphemat, gratias agit ille. Eadem species utriusque ingeritur oculis, et unus turpiter commovetur, alius solita sibi pace perfruitur. Oblata occasione honoris cujuslibet, alter dominandi libidine inflammatur, alteperet tranquillitate; cupiditas omnia corrumpat sua perversitate.
Abbreviated transcription (Latin):
dicendꝰ sit ext̾ior labor ullus. si int̾or fuit
nullus. U̾bi grã. Attende uenatores uel
aucupes. uel quos libet talum uanitatũ
sectatores. Si ext̾iores corporis motus ꝑspex̾is :
quidlaboriosius: Si m̃tis qͣlitatem: qͥd delec¬
tabilius: Idipsũ etiam in laudabilib uide¬
re facillimũ est. Qnͣtꝰ apħs labor exh̾or
cũ incarcerem tͣddent᷑: cũ astͥng̾ent᷑ uincłe

Expanded text:
dicendus sit exterior labor ullus, si interior fuerit nullus. Verbi gratia, attende venatores vel aucupes, vel quoslibet talium vanitatum sectatores. Si exteriores corporis motus perspexeris, quid laboriosus? Si mentis qualitatem, quid delectabilius? Idipsum, etiam in laudabilibus indicare facillimum est. Quantus apostolis labor exterior! cum in carcerem traderentur; cum astringerentur vinc
Abbreviated transcription (Latin):
na p̃scribat. his uoluntas humana con¬
sentiat: ut nulla sit alia causa cur hoc
aut illud uelit. nisi quia hoc deum uelle
cognoscit: hoc utiq: dm̃ amare est. Nã
ipsa uoluntas nichil est aliud quã amor:
nec alud dicende sunt bone aut male
uoluntates: ꝗͣ bom uel mali amores.
Sane hȩc uoluntas scd̃m duo quedam iu¬
dicanda est: passionẽ uidelicet et actionẽ:
si uidelicet ea que ds intulerit uel infer¬
ri ꝑmiserit. patient̾ sustineat: et ea que
iusserit feruent̾: adimpleat. Cet̾um ut ait
beatꝰ gregorius nemo credat: qͥcqͥd sibi
mens sine oꝑibe de dei amore responde¬
at. Cuiꝰcunq gͦ uoluntas dei uoluntat
concordat. ea que deus intułt sustinet
patient̾. et ea que iusserit exequit᷑ freqͥn¬
ter : qui qͣntũcũq potest. insistit ut dm̃i
habeat: mandatis uidelicet illius obtẽ¬
ꝑando. sobrie. et iuste et pie uiuendo: dm̃
diligere sine omni cunctatione dicendꝰ ẽ.
Eius enim est sententia qͥ ñ m̃titur. Qui

Expanded text:
na praescribat, his voluntas humana consentiat; ut nulla sit alia causa, cur hoc aut illud velit, nisi quia hoc Deum velle, cognoscit, hoc utique Deum amare est. Nam ipsa voluntas nihil est aliud quam amor; nec aliud dicendae sunt bonae aut malae voluntates, quam boni vel mali amores. Sane haec voluntas secundum duo quaedam judicanda est, passionem videlicet et actionem; si videlicet ea, quae Deus intulerit, vel inferri permiserit, patienter sustineat; et ea quae jusserit ferventer adimpleat. Caeterum, ut ait beatus Gregorius , nemo credat quidquid sibi mens sine operibus de Dei amore respondeat. Cujuscunque ergo voluntas Dei voluntati concordat, eaque quae Deus intulerit, sustinet patienter, et ea quae jusserit exsequitur ferventer, qui quantumcunque potest insistit ut Deum habeat, mandatis videlicet illius obtemperando, sobrie, et juste, et pie vivendo , Deum diligere sine omni cunctatione dicendus est. Ejus enim est sententia, qui non mentitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
animus distendit᷑ curas. altum cũ de se plus
presumit: ꝓfundũ cũ de se plus deicit. Qͥ
gͥ longa metitur tempora. nonne uere iter¬
ingredit᷑ exterminii transiens uite termi¬
nos ꝑductori sollicitudine: Similiter ani¬
mus distentus in multa: multis laceret᷑
curis necesse est. Nempe immoderata exten¬
sio extenuationẽ: & extenuatio nimia scis¬
sionem facit. Iam uͦ alta presũptio. qͥd nͥ
ruinosa precipitatio est:Sane inter con¬
siderandũ qualis sis: etiã qualis fueris ad
memoriã reuocandum. Quã latus tibi
patet campus in hoc gn̾e considerandi.
Memoro ego pauca ueluti quedã semina¬
ria ꝑferens: non tam̃ ipse serens. s dans
semen serenti.Oportet in notescat tibi ze¬
lus tuus. dementia tua: discretio quoꝙ
moderatrix earũdũ uirtutum. Qualis
uidelicet indonandis iniuriis. qualis sis
in ulciscendis: quã in utroq ꝓuidus. mo¬
di. loci: temꝑis obseruator. Intribulationibꝰ¬

Expanded text:
animus distenditur curas; altum, cum de se plus animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Imus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio estsiderandum qualis sis, etiam qualis fueris ad memoriam revocandum. patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque providus modi, loci, temporis observator. Prorsus con
Abbreviated transcription (Latin):
plorans qͦd natus sit. murmurans qͦd sit. Hõ
natus ad laborẽ non ad honorẽ. homo natus
de muliere & ob hoc cum reatu. breui uiuers
temꝑe ideoq cũ metu. repletus multis mise¬
riis. & ꝓpterea cũ fletu. Et uere multis. quia
corꝑis & anime simul. Quid enĩ calamitate ua¬
cat nascenti in peccato. fragili corꝑe. & mente
sterili: Proinde siconsideras quantus es. cogi¬
ta etiã qualis. & maxime. hec te sane cͥoside¬
ratio tenet in te nec te auolare sinit:non am¬
bulare in magnis. neꝙ: in mirabilib suꝑte. Ge¬
tra modum mansionem. sapiens exilium re¬
putat. Propterea non est illi habitare in lon¬
go qͦd ultra modum sit.s ne in lato quidem
qͦd extra sit. porro nec in alto uel imo. qͦd al¬
terũ supͣ alterũ infra sit. Deniq & longitu¬
do exterminiũ habere solet. & dilatatio
scissuram. & altitudo ruinam. & ꝓfundũ
giorem ꝓmittit uitã. latũ cũ in suꝑlluas

Expanded text:
plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? ta etiam qualis et maxime. Haec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in magnis, neque in mirabilibus super tetra modum mansionem  al., habitationem, sapiens exsilium reputat. Propterea non est illi habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum giorem promittit vitam; latum, cum in superfluas