comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascensi descens musice. frangis
⁊ eleuas uocẽ: sic ꝑ ascensus ⁊ des¬
census uirtutũ. frangis ⁊ eleuas m̃te
frangas descendens ad cõpassionẽ
ꝓximi: eleues ascendens ad cõtẽ¬
plationẽ dĩ. Noli cantare cũ luci
em̃tes unã głam. Cantꝰ diaboli cu¬
piditas: cantꝰ pͥmi hõis uolup¬
tas. sed̾i. caritas. In cantu diabłi
st̃ tres false uoces.: ⁊ in cantu pͥmi
hõis tres dissone ⁊ discordes. In cã¬
tu ⁊ enĩ diabłi. pͥma uox ẽ elaci¬
onis. sod̾a suggestionis: tc̃ia des¬
perationis. Simiłr ⁊ in cantu pͥ¬
mi hoĩs. pͥma uox ẽ delectatio:
sod̾a consensus: t̾cia excusatio.
Ex his sex uocib ꝯstat discordie
cantꝰ. Musica diaboli: ab altiori
uoce cantare oepit. Inchoauit
enĩ in oęlo antiphonã elationis
dicens. ponã sedẽ meã ad aqui¬
lonẽ: ⁊ ero similis altissimo. Altiꝰ
gͥ inchoauit: ꝗͣ debuit. Si .ii. ñ
exced̾et regulam subiectionis:
cantaret cũ bonis angłis cantieũ

Expanded text:
scensus musicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Altius igitur inchoavit quam debuit. Si enim non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiã magistro. ħ ẽ concor¬
fiunt. pulsu. flatu.⁊ cantu. Ad
cytharã ꝑtinet pulsus. ad orga¬
nũ flatꝰ: ad uocẽ cantꝰ. Assigna¬
ripͭ. ħ consonantia sonoꝵ.
concordie moꝵ. si referat᷑ ad pul¬
sũ oythare. manuũ oꝑatio: ad
flatũ organi m̃tis deuotio: ad cã¬
tũ uocis. sermonis exhortatio.
Pcute gͥ cordas cythare manu
bone oꝑationis. ut cõcordes ꝓxi¬
mo ꝑ exemplũ mortificate car¬
nis: imple organũ cordis flatu.
dõ dulce sonũ pie deuotionis. Ut
it̾m concordes magistio.cãta cã¬
ticũ nouũ. canticũ obedientiȩ

Expanded text:
obedientiam magistro: haec est concorobedientiam magistro: haec est concorfiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedientiae, non
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑. St̃ ÷ alii uoce dissoluti. qͥ uoci
sue modulatiõe głant᷑. nec tm̃ gau¬
dent de dono gr̾e. s ⁊̃ alios sꝑnunt.
tum̃tes elatioe. ⁊ aliud cantant
ꝗͣ libri habeant. ⁊ aliud forsitan
it̾m dicturi. ut illud sint idẽ it̾m
cantaturi: tanta ẽ leuitas uocis:
forsitan ⁊ m̃tis. Cantant forsitan.
ut placeãt ppło magis ꝗͣ dõ. Qͥ sic
cantant. ñ cantant in choro. cũ
maria sorore moysi: s in palatio
cũ herodrade: ut placeant discũ¬
bentibꝰ uł herodi. Timeo aũ ne sic̾
delectant᷑ altitudine uocis: delec¬
tent᷑ ⁊ elatione m̃tis. Nemo tam̃
altiꝰ cantat eo: quẽ dñs audire con¬
sueuit de monte scõ suo. Esto gͥ m¬
ualle humilitatis: ut in monte
scõ audiri merearis. Si sic cãtas
bes in potestate tua uocẽ tuã.
habeto ⁊ animũ. frange uocem.
frange ⁊ uoluntatẽ: seruas con¬
sonantiã uocũ. serua ⁊ concor¬
diã moꝵ. ut ꝑ exemplũ cõcor¬
des ꝓximo. ꝑ uoluntatẽ dõ: ꝑ

Expanded text:
nt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, bes in potestate tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum, ut per exemplum concordes proximo
Abbreviated transcription (Latin):
uet᷑ ut qͥ in eocła añ cõspectũ dĩ cõ¬
uenimꝰ. ne ibid̾ det̾i̾ores simꝰ. St̃ .ni.
qͥdã qui m̃te uagi. attoniti ocłis.
habitu dissoluti. plana parietũ
ꝓspicientes ꝑlustrant: alud can¬
tant. ⁊ aliud cogitant. In choro st̃
corꝑe. s in foro m̃te. nc foris exeũt.¬

Expanded text:
 ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
molesti fiunt. Scito t̾n qd̾ qͥcqͥd
intꝰ ⁊ ext̾iꝰ delinqͥt᷑. in capitulo
ꝑ ꝯfessionẽ relaxat᷑. Hȩc ẽ domꝰ
uicina paradiso. de domo  con-
fessionis: fit tͣnsitꝰ ad beatitudi¬
nẽ et̾̃nȩ pacis. T̃res sunt itaq do¬
mꝰ in quib hospitam᷑ eg̾ssi de car¬
&̾e̾ antiqui hostis: domus uideł
trem suscipim᷑ ꝑ pietatẽ uisita¬
ti. in domo obalientiȩ apd̃ filiũ
ꝑ passionẽ redẽpti: in domo in
mus renuntiantib peccato: af¬
finis ẽ eypto. Scd̾a domꝰ ꝓfici¬
entib in bono. ꝓxima ẽ deserto.
Tercia delectantib in dño: con-¬
nincta ẽ paradiso. Esto m humi-¬
lis: ut sis in paradiso sublimis. No¬
li queso ee̾ in capitulo sic̾ satan ĩ
celo. ł sic̃ adã in paradiso: unꝰ .Ni.
desꝑat. alt̾ excusat. Tanto autẽ
satan det̾i̾or: qͣnto desꝑatior. An
nescis satan expulsũ. capitulo gli.
adã a capitło paradisi. iudã aca¬
pitulo xͤ Primũ capitulũ fuit
in celo: scd̾m in paradiso. tẽiũ in

Expanded text:
unt. Scio tamen, quod quidquid intus et exterius delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de carcere antiqui hostis, domus scilictrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem redempti; in domo indmus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitulum fuit in coelo, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
płs. fides ẽ quȩ ꝑdilectionẽ oꝑa-¬
tur. sic eã discemens abea qua
demones credunt. ⁊ contremis¬
cunt. Qua ꝓpt̃ diabolus meli¬
or ẽ heretico. qr cũ fidẽ habeat.
ñ ẽ. Unde cũ baptitati in ex¬
cłiasticis peccatoribꝰ. sine nota
recipiant᷑. qr in his qm uis ma-¬
hs ꝑfecta fides ꝑfectũ sacra-¬
mentũ tribuit. in hereticis
aũt corrupta fides inꝑꝑfectũ.
a paulianistis. ne dicã bapti¬
tatos s aqua lotos. eccłia omi¬
no baptizat. ab arrianis uero
cȩt̾isq hereticis baptitatos.
ñ nͥ ꝑmanꝰ ĩpositionẽ subi

Expanded text:
s: Fides est quae per dilectionem operatur ; sic eam discernens ab ea, qua daemones credunt et contremiscunt. Quapropter diabolus melior est haeretico; quia, cum fidem habeat, non est. Unde cum baptizati in ecclesiasticis peccatoribus sine nota recipiantur, quia in his quamvis malis perfecta fides perfectum sacramentum tribuit, in haereticis autem corrupta fides imperfectum: a Paulianistis, ne dicam baptizatos, sed aqua lotos Ecclesia omnino baptizat; ab Arianis vero caeterisque haereticis baptizatos nonnisi per manus impositionem sub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuũ. ⁊ sic̃ fides cũ sit u̾a
sine oꝑibꝰ mortua ẽ. sic ꝓtu
tentione iudicant᷑ eadẽ u̾ba.
ł oꝑa utilia. ł mortua. Unde
dicio. a patre. facta ẽ a filio.
facta ẽ. auida. Una res factaẽ.
s que res discernit eos: Quia
ħ fec̃ pat̾. ⁊ filius incaritate.
iudas aut̃ in ꝑditione. Uide¬
tis qr ñ qd̃ faciat homo con¬
sid̾a̾ndũ ẽ. s qͦ animo ⁊ uolu¬
symon bariona. ħ dixerunt
⁊ demones. ⁊ audierunt. ob¬
mutescite. Una uox ẽ. s dñs
int̾rogat radicẽ. ñ florẽ. Itẽ¬

Expanded text:
sicut fides, cum sit vera, sine operibus est mortua; sic pro intentione judicantur eadem verba vel opera utilia vel mortua. Unde ditio a Patre, facta est a Filio, facta est a Juda. Una res facta est. Sed quae res discernit eos? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; Judas autem in proditione. Videtis quia non quod faciat homo considerandum est, sed quo animo et voluSimon Barjona. Hoc dixerunt et daemones, et audierunt: Obmutescite . Una vox est, sed Dominus interrogat radicem, non florem. » Ite
Abbreviated transcription (Latin):
tate placent ipsi cõmuni¬
cant malis. qͥbꝰ aut̃ displicent ⁊
eos em̃dare ñ possunt. ne simul
cũ zizaniis eradicent ⁊ tͥticũ. ñ
factis eoꝵ s altari cõmunicant
ita ut non solũ ab eis ñ maculen¬
tur. s diuinis u̾bis laudari me¬
reant᷑.qr. ꝓbono unitatis tole
malis. ne łipsi detĩores fiant. łõ. ne

Expanded text:
tate ipsi communicant malis, quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, ne simul cum zizaniis eradicent et triticum, non factis eorum, sed altari communicant: ita ut non solum ab eis non maculentur, sed divinis reantur, quia pro bono unitatis tolermalis ne ipsi vel deteriores fiant, vel e
Abbreviated transcription (Latin):
nde calixtꝰ papa. cap̃ .ii.
Accusatores consanguinez
aduersus extraneos testimoni¬
ũ ñ dicant. nec familiares. nec
de domo eiꝰ ꝓ deuntes. Et si uo¬
luerint ⁊ ut̾ se consenserint.
int̾ se tantũ mͦ testificent᷑ pa-¬
rentes: ⁊ ñ malos. Nec accusa¬
tores nec testes suspecti recipi¬
ant᷑.qr. ꝓpinqͥtatis ⁊ familiari¬
tatis. ac diiationis affectio ue¬
ritatẽ impedire solet. Amor
carnał ⁊ tinor. atq auaricia.
plerũq sensus hebetant huma¬
nos. ⁊ ut q̃stũ pietatẽ putent.
⁊ pecumã quasi mercedẽ pru¬
dentiȩ.

Expanded text:
nde Calixtus papa, cap. 2 : « Accusatores consanguinei adversus extraneos testimonium non dicant, nec familiares, nec de domo una prodeuntes. Et si voluerint et inter se consenserint, inter se tantum modo testificentur parentes et non in alios. Nec accusatores nec testes suspecti recipiantur; quia propinquitatis et familiaritatis ac dominationis affectio veritatem impedire solet. Amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, ut quaestum pietatem putent et pecuniam quasi mercedem prudentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
modi pestes. qr eoꝵ laicos con¬
uersos ad aĩ subimagine pe
cii. aut ministerii cuiꝰ pram
susciꝑe dignitate. qm̃ qͥbꝰ solũ
qd̃ utiq innoĩe patͥs. ⁊ filii. ⁊
hab̾e ex illo baptismate. illisq
muist̾iis arbit᷑mur: qm̃ cũ a
catholica fide eoꝵ auctores
eis pͥenitudinẽ posst̃ quȩ ma¬
ximȩ in ordinationibꝰ oꝑat᷑.
qͣm ꝑ ĩpietatis suȩ ꝑfidiã po¬
cius qͣm fidẽ dixerĩ ꝑdidert̃.
qr fieri ñ pot̾. ut eoꝵ ꝓphanoᷤ
sacerdotes dignos xͥ honoribꝰ
arbitrem̃. quoꝵ laicos ĩꝑfec¬

Expanded text:
modi pestes, quia eorum laicos conversos ad Dominum sub imagine pentio ministerii cuiuspiam suscipere dignitatem. Quoniam quibus solum quod utique in nomine Patris et Fihabere ex illo baptismate illisque ministeriis arbitramur, quoniam, cum a catholica fide eorum auctoreeis plenitudinem possunt, quae maxime in ordinationibus operatur, quam per impietatis suae perfidiam pocius quam fidem, dixerim, perdiderunt. Qui fieri posacerdotes dignos Christi honoribus arbitremur, quorum laicos imperfec
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit acciꝑe: S econtͣ
asserit᷑ eũ qͥ honorẽ amisit
honorẽ dare ñ posse. nec illũ
aliqͥd accepisse. qr nichil fuit
indante. qd̾ ille posset accipe.
Ad quiescimꝰ ⁊̃ uerũ ẽ certe.
qd̾ qͥ ñ habuit. dare ñ potuit.
dãpnationẽ utiq qͣm habuit
ꝑprauã manꝰ ĩpositionẽ de¬
dit. ⁊ qͥ particeps factus ẽ dãp

Expanded text:
 Sed econtra asseritur, eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quia nihil fuit in dante quod ille posset accipere. Acquiescimus, et verum est certe, quia qui non habuit, dare non potuit; damnationem utique, quia habuit, per pravam manus impositionem dedit, et qui particeps fact
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. In nocentius dãpnatio¬
nẽ uocat ordinationẽ: uide¬
t᷑ ẽẽ contͣrius iheronimo. qͥ
dicit ad luciferianũ. Sic̃ hie
scĩficat. Utẽ ad eundẽ. oro te
in qͥt. ut aut sacͥficandi lic̃ẽ¬
tiã ei tribuas euiꝰ baptisina
ꝓbas. aut repbes eiꝰ baptisma.
quẽ ñ putas ẽẽ sacerdotẽ. Ne¬
q enĩ fieri pot̃. ut qͥ in baptis¬
mo sc̃s ẽ. sit ad altare peccator.
¶ Qd̾ de peccatore. ⁊ ñ heretico
in telligendũ. ẽ. qͥ qͥcqͥd cũ fide
ꝓ officio suo facit. licet indignꝰ.
cooꝑante diuina grã ratũ ẽẽ
credit᷑. Alioqͥn side hereticis
dictũ ẽ: ipse sibi contͣriꝰẽ. cũ
dicat in oseę. Sacrificia eoꝵ:

Expanded text:
onem, Innocentius damnationem vocat ordinationem, videtur esse contrarius Hieronymo, qui dicit ad Luciferianum: « Sicut hic sanctificat. » Item ad eumdem: « Oro te, inquit, ut aut sacrificandi licentiam ei tribuas, cujus baptisma probas, aut reprobes ejus baptisma, quem non putes esse sacerdotem. Neque enim fieri potest ut qui in baptismo sanctus est, sit ad altare peccator. » Quod de peccatore, et non haeretico intelligendum est, qui quidquid cum fide pro officio suo facit, licet indignus, cooperante divina gratia, ratum esse creditur. Alioquin si de haereticis dictum est, ipse sibi contrarius est, cum dicat in Osee: Sacrificia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ri ad m̃sã dñi malignus
accedit. qͥ insidiis mente con¬
ditis. qm p̃cordiis aliqͦ scele
re pollutis minist̾ioꝵ xp̃i
oblationibꝰ sacro sc̃is partici¬
pare ñ metuit. ille in exem¬
plũ indȩ filiũ hominis tͣdit.
peccatoribꝰ menbris uidelicet
suis. qͥbꝰ illud in estimabile
⁊ in effabile dnĩci corporis
ac sanguinis sacram̃tum te¬
merare p̃sumit. Ille dum
uendit qui eiꝰ timore atq
amore neglecto. t̾rena ꝓil
lo ⁊ caduca ĩmo ⁊ crimino¬
sa dilige̾ ⁊ curare conuincit᷑.¬

Expanded text:
i ad mensam domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui pręcordiis aliquo scelre pollutis mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit, ille in exemplum Judae Filium hominis tradit, peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile Dominici corporis et sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Dominum vendit, qui, ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa, diligere et curare convincit
Abbreviated transcription (Latin):
mens inflata delectat᷑ uoluptuo¬
sis: dũ sectat᷑ ociũ. somnolentia tor¬
pescit. Ex his gͥ languor aĩȩ nascit᷑.
qñ duritia obstinationis p̾ssa. uł
molliciȩ dissoluta. mens suꝑba ni¬
chil oꝑat᷑. assumit gͥ inobedientia
qñq nom̃ obedientiȩ. ut solo no-¬
mine głet᷑. S qͥa obedientia mul¬
tismodis dr̃. expedit ut sermo de
ea habitꝰ altiꝰ ordiat᷑. Imponit᷑ .ii.
nom̃ obedientie. p̃cepto facto. ⁊ loco. ut de¬
signet qd p̃cipitur. monstret qd̾ agit. no¬
minet locũ. in quo quis moratur:
imung̾ ei obedientiã. De fac¬
to: compleuit eam. De loco: apd̾
illã morat᷑ obedientiã. cũ aliqͣm

Expanded text:
mens inflata delectatur voluptuomens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
ipͥ. uult s languet. Uiuit potestate.
languet uoluntate. hoc morbo pͥ¬
mꝰ homo languit. qͥcũ uiu̾et po¬
testate.⁊ sanꝰ ee̾t uoluntate. bestiis
t̾re p̃positꝰ fuit. Pin obedientiȩ uͦ
culpã. suppositꝰ ⁊̃ nẽ muscis. ⁊ eu¬
licib p̃postere seruit. Qñ infirmi
tas carnis adunat᷑ in tumorẽ: con¬
ting̾ qñq ut gen̾et languorẽ. Mens
enĩ carnalis ꝑ tumorẽ suꝑbiȩ. in¬
currit suꝑbis sepissime languo¬
rẽ inobedientiȩ. Due aut̃ st̃ tumo¬
ris sp̾es. duri uideł. ⁊ molł. ditricia
tumoris in carne ẽ. obstinatio car¬
naliũ. in conu̾satione. Hȩc autẽ
trib modis mederi solet. empla¬
ustro scił. unguento. ⁊ ferro. id ẽ
exemplo boni oꝑis. u̾bo cõmonici¬
onis. disciplina correptionis. Cũ
enĩ mens ñ emitit saniẽ ꝑ confes¬
sionẽ. uł ex cõmonitione ñ ꝓmit¬
tit em̃dationẽ. restat ut ferri reci¬
piat incisionẽ .i. correptionẽ dis¬
ciplinȩ. Est aut̃ tumor molł. cum

Expanded text:
it, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros serorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplienim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ. Portat gͥ ignẽ ⁊ gla¬
diũ in manib. qui qd̾ amat. qd̵
p̃dicat. implet oꝑibꝰ. Ego inqͥt ⁊
puer. reu̾tem᷑ ad uos. Necesse ẽ ut
ambo redeant.i. uis rationis.⁊
puritas m̃tis. ut reu̾tant᷑ ad agen¬
dã curã carnis. ñ desideriis. s in ne¬
cessariis. Semꝑ enĩ caro q̃rit afflu

Expanded text:
intelligimus: portat igitur ignem et glaintelligimus: portat igitur ignem et gladium in manibus, qui quod amat et quod praedicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in neces
Abbreviated transcription (Latin):
untib surgant. S meliꝰ forsitan
e̾e̾t si nichil dic̾e̾nt. qͦm subtractis
sillabis aut dictionib oscitando
psalmos decantarẽt. ħẽ tarditas
ociosoꝵ qͥ nicħ oꝑant᷑ ad horam.
s semꝑ comitant᷑ morã. Hi st̃ qui
expectant cũ asino. nec ascendunt
cũ ẏsaac in montẽ. portantes pale¬
as: i stimulũ q̃ ad asinũ ꝑtinent: ñ
ignẽ ⁊ gladiũ q̃ ꝑtinẽt ad sacͥfitiũ.
dit enĩ abraham ad pueros suos.
Expectate hic cũ asmo. ego ⁊ puer
cũ adorauerimꝰ reu̾tem᷑ ad uos.
Pueri. st̃ pueriles sensꝰ animi. qui
cũ asino expectant. qͥa tarditatẽ
sẽꝑ amant. Duo dicunt᷑ eẽ pueri.
ociosi uideł ⁊ tepidi: portantes sti¬
mulũ carnis. ⁊ paleã leuitatis. A¬
gentiũ .i. animꝰ genitor multaꝵ
cogitationũ. ascendit cũ puero.
id ẽ cũ corde puro. portans ig¬
nẽ ⁊ gladiũ in manibꝰ. P ignẽ ca¬
ritatẽ: ꝑ gladiũ p̃dicationis u̾bũ

Expanded text:
untibus surgant. Sed melius forsitan untibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Agentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione cernit᷑. pꝰea uͦ medita¬
cione disc̾nit᷑. adultimũ uͦ cõte¬
platione dinoscit᷑. Aocendit᷑ gͦ cõ¬
sideratiõe cogitatio. inflãmat᷑
discretiõe meditatio: illuminat᷑
cogitacione bona contẽplatio.
est enĩ cogitatio in m̃te qͣsi fumꝰ
in igne. meditatio qͣsi flãma cũ
fuimo: contẽplatio ignis cũ flãma
sine fumo. Cũ aũ mens ad cõside¬
randa celestia laborat. it̃ cogita¬
cio occupatiõe tẽꝑaliũ ĩpedit᷑. me¬
ditacio conturbat᷑. contẽplacio
curiositate reuocat᷑. ⁊ sic fit qñq
ut mens ociosa uoluptate tor¬
pescat. Cũ gͥ hõ int̾i̾or iacet in lec¬
tulo uoluptatis. dũ sopno torpes¬
cit inhercie. ⁊ somniis deludit᷑
curositatis: conuocat ⁊ hortat᷑
ext̾iorẽ ut inclinet aurẽ rumo¬
ribꝰ loqͣt᷑ uana. mollib induat᷑.
mane comedat. gallus cene tͣmi¬
net lectionẽ: euntib dormitũ.
surgentes ad uigilias. obuient fĩs.
uigilantib illis dormiant: rede¬

Expanded text:
ero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, rede
Abbreviated transcription (Latin):
cione manasses factꝰ ẽ melior: na¬
bal excõmonitione det̾ior. pharao
ex afflictione durior. Manasses ĩ
dm̃ cognouit. quẽ pͥꝰ lib cognosce̾
noluit. Tales st̃ qͥdã clanstrales. qͥ
dũ uͦ in claustro qͣsi in carc̾e tenẽt᷑.
ris. dũ cõpedes ⁊̃ addunt᷑ qi uagari
uł eg̾di foras ñ ꝑmittunt᷑. fit qñq ut
dm̃ quẽ pͥꝰ despexerant. correpti dili¬
gant. ⁊ qui fecerant de lib̾tate ser¬
uitutẽ. faciant de necessitate uir-¬

Expanded text:
tione rex Manasses factus est melior , Nabal ex commonitione deterior , Pharao ex afflictione exstitit durior . Manasses in Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales, qui Dum vero in claustro quasi in carcere tris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur, fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate vir
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Ex inc̾titudine mortis timor:
ex infirmitatis gͣuitate dolor. ex
c̾titudine senectutis. ñ obstinatio.
s forsitan funculꝰ tͥplex qͦ ligat᷑ se¬
nex difficile rũpit᷑. Triplex funi¬
culus ẽ. pͣue consuetudinis usus. qͥ
ex trib conficit᷑. qñ meditatio ser¬
gitacionẽ semitã fec̾it uoluptas. in
sermone uanitas. inoꝑe ꝑu̾sitas. qͥd
aliud agit᷑. nͥ qd̾ incõsuetudinẽ qͣsi
in fimẽ hȩc tria torq̃ant᷑o E st autẽ
laq̃us in fune. dulcedo tẽꝑał in con¬
suetudine. Circũdatio fimis. ĩpedi¬
m̃ta st̃ carnis. dulcedine gͥ decipi¬
mͦ. consuetudine ligamur. Ille
autẽ laq̃ũ euaserat. ⁊ funiculũ ru¬
perat. qui dicebat anima mea e
mus: Absalon uͦ crinib inherens
q̃reui. duritiã designat euiꝰlibet ob¬
stinati. qui dũ patris exercitũ fuge¬
ret: contigit ut condense quereui
cͥnb inhereret. Absalon pax patͥs
int̾p̾tat᷑. qr pat̾ eũ licet ꝑseq̃ntẽ pa¬

Expanded text:
tem. Ex incertitudine mortis timor, tem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitudine senectutis non obstinatio, Sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, difficile rumpitur. Triplex funiculus, est pravae consuetudinis usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sergitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea ermus . Absalon vero crinibus inhaerens quercui , duritiam designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem pa
Abbreviated transcription (Latin):
uͦadiutꝰ int̾̃p̾tat᷑. Qui tunc resuscita¬
t᷑. qñ aliqͥs hinc boniis oꝑib. hinc la¬
crimis a morte peccati lib̾at᷑. Nemo
gͥ a labore excusat᷑. ñ ꝓueri. ñ iuue¬
pondꝰ carneȩ fragilitatis. sustinet
ȩstũ libidinis. Labore gͥ manuũ
adnichilat᷑ pondꝰ tẽptationũ: oci
multiplicat᷑ tẽptatio. Labore can
affligit᷑: ocio nutͥt᷑. Iuuenis autẽ
frat̾ne societatis: qͣsi bos lasciuzens
huiꝰ scłi. sola maior ẽ senis obstina¬
cio. qui morti ꝓximus. mortis ad¬
uentũ ñ aborret: qͥ qͣsi ad ostium
mundi huiꝰ positꝰ. foris spectat: nec
tn unitȩ p̃sentis. attendit egressum.
nec ingressum fut᷑e consid̾at. Au¬
dit nuntios mortis. ⁊ cred̾e̾ ñ uult
eis. Tres st̃ .ii. nuntii mortis. casus.
infirmitas.⁊ senectꝰ. Casus dubia.
infirmitas gͣuia: senectꝰ c̾ta nun¬
ciat. Casus mortẽ nuntiat latentẽ.
infirmitas apparentẽ. senectꝰ p̃sen¬

Expanded text:
vero adjutus interpretatur. Qui tunc resuscitavero adjutus interpretatur. Qui tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvepondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otifraternae societatis, quasi bos lasciviens,hujus saeculi sola major est senis obstinatio, qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesen
Abbreviated transcription (Latin):
res conuentũ. Quo .ii. conduc̾ent:
Ad q̃rendũ forsitan honorẽ. ñ ad la¬
borem. ad curiã. ñ ad uineã. Ibi agͥ
de pond̾e pecumȩ. ñ de qͣntitate cul¬
pȩ. de examinatione argenti. ñ de
purgatiõe peocati. St̃ tñ boni p̃la¬
ti qui oꝑarios ad laborẽ cõducũt. ⁊¬
Uerbo enĩ docent. ⁊ exemplo p̃ce-¬
dunt. Ad hc̃ laborẽ diu̾si ueniunt.
id ẽ pueri. iuuenes. ⁊ senes. ⁊ diu̾sis
Mane pueri. meridie: uuenes. ues¬
ꝑe: senes. Mane maurꝰ. meridie pa¬
ulus. uesꝑe gentianꝰ. Hic large ac¬
cipimꝰ iuuẽtutẽ. ut ñ tm̃ adolescẽ¬
ciam. s ⁊̃ maturã cõp̾hendamꝰ ȩta-¬
tẽ. Hec ẽ etas labori congrua. In hac
etate paulus uolens redim̾e tempꝰ.
ñ solum instabat contẽplatioĩ. s ⁊̃
u̾tit᷑ ad patriã: sic marie ⁊ marthe
p̾cib adiuuat᷑ lazarꝰ ad uitã.sũ ra¬
chel ⁊ lia iacob reu̾tit᷑. qñ aliqͥs desi¬
derio bene oꝑandi gͣdiens: actiue
⁊ contẽplatiue uite sociat᷑. Lazarꝰ

Expanded text:
res conventum. Quo enim conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est puerMane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam vertitur in patriam ; sic Mariae et Marthae precibus adjuvatur Lazarus ad vitam . Cum Rachel et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae sociatur. Lazarus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃latos. qui ex cõmonitioe subditoꝵ
fiunt det̾iore. qͥ pueris daiuid ci¬
bũ negant. qͥa pure uiu̾e uolentibꝰ
u̾bũ dĩ ñ ꝓpinant. Tonsorib uͦ suis
conuiuiũ parant. qr uacantes cibo.¬
ocio. adulantiũ confabulationes
amant. Accusat nabal dd:⁊ dicit:
hodie inere uer̃ serui: qui fugiũt
dños suos. Pu̾si siqͥd̾ p̃lati. dolent
cũ uident. numerũ religiosoꝵ
multiplicari. timent cũ uident¬
dauid .i. bonos subditos ungi in re¬

Expanded text:
ione subditorum fiunt deteriores; qui pueris David cibum negant, quia pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi siquidem praelati dolent, cum vident numerum religiosorum multiplicari: timent, cum David vident, id est bonos subditos, ungi in re
Abbreviated transcription (Latin):
silio subiectoꝵ corrigat᷑. tẽ de¬
mũ pͥmati eiꝰ significet᷑. litt̾is
ñ furtinis. ł ꝓditoriis s cano¬
nicis. ñ exconspiratione. s ex
caritate. qͥbus ab ipso accusati¬
onis ⁊ iudicii dies expectat᷑.
Unde anaclet᷑ papa cap̃.iiͦ. Si
łeccłias eoꝵ cõmotus fuerit.
aut causas habuerit pͥus ad
eos recurrat caritatis studio.
ut familiari colloquio ãmo¬
niti ea sanent. quȩ sananda ft̃.
⁊ caritatiue emĩdent. quȩ uis¬
te em̃deͬnda cognou̾int. Si au¬
tẽ aliqͥ eos pͥusꝗͣ hec egerint.
lacerare. accusare. aut in festa¬
re presũpserint. ex cõmunicent̃¬
⁊ minime absoluant̃. anteqͣm
satisfactionẽ condignã egerint.¬
cuiꝰ legatione fungunt᷑. Itẽ alex¬
ła uistã hab̾e crediderit. ñ pͥus
pͥmates. aut alios ad eat uidice.
qm ipsos a qͥbꝰ se lesũ existimat
conueniat familiarit᷑. ñ semel
s sepissime ut abeis aut suam
iusticiam. at excipiat excusa¬
tionẽ. Si aũt secus egerit ab ip¬

Expanded text:
ectorum corrigatur; tunc demum primati ejus significetur litteris non furtivis, vel provisoriis, sed canonicis; non ex conspiratione, sed ex charitate, quibus ab ipso accusationis et judicii dies expetatur. Unde Anacletus, cap. 11 : « Si Ecclesias eorum commotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio admoniti, ea sanent quae sananda sunt, et charitate emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos priusquam haec egerint, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur antequam per satisfactionem condignam egerintcujus legatione funguntur. » Item Alexlam justam habere crediderit, non prius primates aut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum existimat, conveniat familiariter, non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam aut excipiat excusationem. Si autem secus egerit ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
anis unde apłicã sedẽ con¬
meliꝰ nob̾ uidet᷑ intimare. ꝙͣ
ut seq̃ris qd nos in romana
eccłia nuꝑ egisse cognoscimꝰ.
Eccłias singłas singłis prb̃ris

Expanded text:
anis, unde apostolicam sedem conmelius nobis videtur intimare, quam ut sequaris, quod nos in romana Ecclesia nuper egisse cognoscitur. Ecclesias vero singulas singulis presbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
d̾̃ si his tribꝰ modis se exp̃¬
gare ñ pot̾it. si uisis diffi¬
cultatibꝰ suis sponte confessus
fuerit. micnis aget᷑ cũ eo ut
suꝑuis dictũ ẽ. Qd̾ si noluerit.
tẽ ab accusatore ⁊ eiꝰ testibꝰ con¬
uincet᷑. Hoc mͦ. qr iurabunt
se uidisse. ł audisse. si res ẽ ui
sui. ł auditui apta. ut homi
signis se scire asserent ł scił
noctu. łin conclaui freqͣnt̃
dentiꝰ astruere potuerint.
rit habitũ. ł metu alicuiꝰ potes¬
tatis subuersũ. accusatꝰ ł ante
ł pꝰdãpnationẽ appellet apłicã

Expanded text:
d si his tribus modis se expurgare non potuerit, si visis difficultatibus suis sponte confessus fuerit, mitius agetur cum eo ut superius dictum est. Quod si noluerit, tunc ab accusatore, et ejus testibus convincetur hoc modo: Quia jurabunt se vidisse vel audisse, si res est vel visui vel auditui apta, ut homicsignis se scire asserent: quod scilicet noctu in conclavi soli dentius astruere potuerint. rit habitum, vel metu alicujus potestatis subversum, accusatus vel ante vel post damnationem appellet ap
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ discumbo. saltantẽ puellã consi¬
dero: cap̃t ioħis truncatũ in disco
iuuio gͥcũ herode sedeo. dũi delec¬
q̃ro: saltantẽ conspicio filiã hero¬
diadi̾: dũ mͥ placet uanitas curio¬
sitatis. Hȩc st̃ illa duo q̃ aufer̾ cap̾¬

Expanded text:
liter discumbo, saltantem puellam considero, caput Joannis truncatum in disco vivio igitur cum Herode sedeo, dum in delecquaero. Saltantem conspicio filiam Herodiadis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt cap
Abbreviated transcription (Latin):
re. ĩ.p. mei. Iustũ põdꝰ ab undans
mi̾a. delictũ suũ cognitũ facit.¬
⁊ confitet᷑ iniusticiam: ⁊ qͦ plꝰ
peccatũ decegit᷑ ab eo: tanto plꝰ
tegit᷑ a deo. Audi põdꝰ publicũ:
pondꝰ cam. Ait enĩ. Maior ẽ ini¬
quitas mea: qͣm ut ueniã me¬
rear. Plus suã maliciã: qͣm dĩ mi¬
sericordiã pond̾auit. S appetitꝰ
carnis cesariẽ nutͥt: q cogitaci¬
onũ suꝑfluitatẽ ꝓducit. Quȩ
cesaries gͣuat m̃te̾: dũ depͥmit
t̃rena inhabitatio sensũ multa
cogitantẽ. Qui tonsꝰ semel ĩ ãno
ducentis siclis cͥnes põd̾at. qñ ĩ
omi spatio uitȩ suȩ cupiditati¬
bus scłi semel renuntiat. ⁊ hoc ĩ
fine. Tunc enĩ t̃m ab his q̃ possid
spoliat᷑. qñ succi sione mortis ul¬
time. a t̾renis seꝑat᷑. Pond̾at aut̃
płꝰ tr̾am qͣm oelum. ⁊ plus enim
amat ee̾ in domo lutea. ꝗͣ in ñ
manufacta. q̃ ẽ in oelis: in tͣnsito¬
ria qͣm in et̾̃na. ⁊ hoc pond̾e pub¬

Expanded text:
i mei . Justum pondus abundans misericordia, delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam, et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus regitur a Deo. Audi pondus publicum, pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear , plus suam malitiam, quam Dei misericordiam ponderavit. Sed et appetitus carnis caesariem nutrit, quia cogitatiocaesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat esse in domo lutea, quam in non manufacta, quae est in coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere pub
Abbreviated transcription (Latin):
teor. ut ⁊ de canonico seu ꝯu̾so
curiali. eadẽ sentiamꝰ. Licet .Ni.
diu̾sus sit habitꝰ. idẽ tñ debet ee̾
religionis affectꝰ: ut ñ affectẽt
uestib plac̾e̾. s moribꝰ. Cũ gͦ dr̾¬
monacꝰ curialis. ex adiuncto de¬
signat᷑ aliquid leuitatis. Qui .ii.
scłariũ hõiũ consortia diligunt:
qui se ẽsiliis pͥncipũ libent̃ inge¬
runt. qui secretoꝵ illoꝵ conscii
fiũt ⁊ int̾nuntii: curiales posst̃
apellari. Consilia pͥncipũ ꝑu̾sa.
si ea scias ⁊ int̾nuntiꝰ fias. tumeo
ne consentias. Ordo claustͥ.⁊ or¬
sidiis cũ druitib in occultis. ut
int̾ficias innocentẽ. Hic audis.
dias ut rapias pauꝑẽ. raꝑe pau¬
perẽ dũ attrahis eũ. hic dicit
odiui eccłã malignantiũ.⁊ cũ
impiis ñ sedebo. Ibi dext̾a tua re¬
pleta ẽ mun̾i̾bꝰ. hic lauas inter
uinocentes manꝰ tuas. Ibi pauꝑũ
res uiolent᷑ auferunt᷑. hic a pau¬

Expanded text:
teor ut de canonico seu converso curiali eadem sentiamus. Licet enim diversus sit habitus, idem tamen debet esse religionis affectus, ut non affectent vestibus placere, sed moribus. Cum ermonachus, ex adjuncto designatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri et orsidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentem ; in claustrdiaris ut rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dõ. s sibi aseribit bonũ qd oꝑat᷑.
Tales apd̾ dm̃ gr̾am ñ inueniunt: qr
nec q̃r̾. Suꝑbi enĩ apd̃ homines: ap̃
apłm dicentẽ ne repetas: audit.⁊
det̾minat. Ne repetas inquit cũ
litgio. ñ cũ molestia ꝑseqͣris: ⁊ t̾n
siquid ei auferat᷑ subire ire iudi¬
cium ñ recusat: ꝑicłm ꝑiurii. uł
cũ aliquis ꝓ se ipso. ułꝑ alio iuret:

Expanded text:
ribit bonum quod operatur. Tales apud Deum gratiam non inveniunt, quia nec quaerunt. Superbi enim apud homines, apud Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cum vel aliquis pro seipso vel pro alio juret,
Abbreviated transcription (Latin):
Uͥ uera religio. uͥ ꝑfectionis integri¬
tas: u caritatis inueniet᷑ fundam̃¬
tũ : forsitan in claustralib qͥ se ip¬
sos iudicantes cotidie accusant:
sũmi iudicis sententiã formidãt

Expanded text:
Ubi vera religio, ubi perfectionis integritas, ubi charitatis invenietur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant
Abbreviated transcription (Latin):
habitant. s qͥ corde amant. Amet
gͥ monacꝰ curialis. consiliũ eusai:
idẽ silentiũ claust̾ͥ. Respuat aut̃
consiliũ architofel: ut ñ amet
negotia pͥncipũ. nec scłariũ uag̾¬

Expanded text:
habitant, sed qui corde amant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est, silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vag
Abbreviated transcription (Latin):
Audi pacẽ patris. filii. Quẽcũq
osculatꝰ fuero. ipse ẽ: tenete eũ.
Osculo pacẽ ꝓmittit.⁊ afflig̃.
Comã nutriebat. S qͦmͦe fur
erat. ⁊ loculos habebat. ⁊ semel
in anno tonsus ẽ: qñ semel tri¬
ginta argenteos retulit ⁊ in tẽ¬
plo ꝓiecit. Crines ducentis siclis
ponderabat. qui numerꝰ ẽ. ĩmun¬
doꝵ. quia penitentia ductꝰ ait:
peccaui tradens sanguinẽ iustũ
Si sciret pond̾is iusticiam .i. p̾ci

Expanded text:
Audi pacem filii: Quemcunque Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis ponderavit, qui numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tradens sanguinem justum . Si sciret ponderis justitiam, i
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ⁊ silu a bonis. Sic enĩ fructũ si¬
lencii iustꝰ amat: ut ⁊̃ a qͥbꝰdã bonis
sileat. Sic amat consiliũ eusai. ut
ponat silentiũ ori suo custodiam:
dũ ñ loqͥt᷑ nͥ ꝑ licentiã. Cantat dd̃
psalmũ ꝓ u̾b̾ cusai. Uerba cusai:
misterii. Tria tñ st̃ silẽcia. silẽciũ ors
tranqͥllitas m̃tis. uelam̃ misterii.
Uerba pͥmi silencii. discreta. scd̃i¬
disecreta. u̾ba t̾cii: manifestacio
misterii. historiam nosti: nota miᷤ¬
teriũ. assigna moralitatẽ. ꝑ seq̃
petitꝰ carnis animũ. Estuabat
absalon amore regnandi. Hec est
radix omĩũ maloꝵ cupiditas.
ipsã ẽ cap̃ ex quo pendet uicioꝵ
cesaries. Hec ẽ cesaries qͣm nutrie¬
bat absalon.⁊ gͣuabat eũ.⁊ ñ nͥ se¬
mel in anno tondebat᷑: ⁊ tẽ crines
suospond̾abat. cͥc ᷤ. siclis pond̾e
publico. Absalon pax patris int̾p̾¬
tat᷑: ipse ⁊ iudas ẽ. audi pacẽ pa¬
tris. Qui mecũ inquit. inting̾ manũ
in parapside: hic me traditurꝰ ẽ

Expanded text:
sum, et silui a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: Verba Chusai, ysterii . Tria sunt tamen silentia. Silentium oris, tranquillitas mentis, velamen mysterii. Verba primi silentii, discreta; secundi, secreta; tertii, manifestio mysterii. Historiam nosti, nota mysterium, appetitus carnis animum. Absalon amore regnandi: haec est radix omnium malorum , cupiditas, ipsa est caput, ex quo pendet vitiorum caesaries. Haec est caesaries, quam nutriebat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi semel in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me traditurus est .
Abbreviated transcription (Latin):
eccłas construunt. ⁊ qͦrdã qͥ destru
curia dd. alia uͦ absalon. In utrãq¬
t̃n necessariũ ẽ. c̃siliũ cusai. Lego
architosel c̃siliariũ dd qñq fuis¬
se. s tn recessisse ab eo.⁊ cũ absa¬
lon ꝑmansisse. Locꝰ ẽ forsan: ut
exquisitiꝰ de adducto loqͣm᷑ exẽ¬
absalon. In utrãq p̃ualuit c̃siliũ

Expanded text:
ecclesias construunt, et quorumdam qui destruuutraque necessarium est consilium Chusai. Lego Achitophel consiliarium David quandoque fuisse, sed tamen recessisse ab eo, et cum Absalon permansisse . Locus est forsitan, ut exquisitius de adducto loquamur testiAbsalon. In utraque praevaluit consilium
Abbreviated transcription (Latin):
Scrutant᷑ .ii. claustrales iudicia
dñi uera. ñ scłaria: legẽ dñi custo¬
diunt uiuendo: meditando. amai¬
do. Uiuendo puritas conscien¬
cie. meditando plenitudo scien¬
ciȩ: amando caritatis ꝑfectio so¬
let ad ipisci. Hȩc aut̃ lex claustra
lium iudices. ⁊ testes. atq cõsilia¬
rios suos. In lege ⁊ enĩ dñi duo tes¬
tes st̃: iuta ⁊ conscientia: duo u¬
dices: meditacio ⁊ scientia. duc
cõsiliarii: amor ꝓximi. ⁊ amordĩ
Bonꝰ testis: bona uita. Corã deo
testis ẽ conscientia: corã hõibus
uita. Concordant in uidicioin
iudicio. scientia. ⁊ meditacio. dũ
ratione ꝓuidet᷑. Tota uͦ iusticia p̾¬
dicte legis: pendet ex duob p̾ce¬
dentib c̃siliariis. Ex his duob mã¬
datis: tota lex pendet ⁊ ꝓpħȩ. S¬

Expanded text:
Scrutantur enim claustrales judicia Domini vera, non saecularia, legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vitiae; meditando, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet lium, judices et testes, atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo testes sunt, vita et conscientia; duo judices, meditatio et scientia; duo consiliarii, amor proximi et amor Dei. Bonus testis bona vita. Coram Deo testis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum ratione providetur. Tota vero justitia praedictae legis pendet ex duobus praecedentibus consiliariis. Ex his duobus mandatis tota lex pendet et
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ patit᷑. qui ꝓmagistͦ spirita¬
li multo leuiora forsitan inuitꝰ pa¬
t̾et᷑. honerat᷑ cartuł: auctoritatibꝰ
fultꝰ reu̾tit᷑. p̾onit diẽ cause. ꝑsonas
pͥncipũ negotia. Audi iudicium
ioħis baptiste: in consimili causa.
Nlicet ait tͥ hab̾e uxorẽ fr̾is tui.
Quid gͥ dicã: Nonne magis amat
monacꝰ eausidicꝰ eẽ de simul discũ¬
bentibꝰ cũ herodes qͣm inuinculis.

Expanded text:
libenter patitur, qui pro magistro spiritualibenter patitur, qui pro magistro spirituali multo leviora forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas principum negotia. Audi judicium Joannis Baptistae in consimili causa: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus esse causidicus, de simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis,
Abbreviated transcription (Latin):
onting̾e qñq solet. ut monachi
qui curias freq̃ntant. causas au¬
diant. iudicia ꝑquirant. Et si ali¬
qͣndo ꝓpͥe cause necessitates occur¬
rant. ad curiã securiores recurrãt:
Hec t̾n suas: s ⁊̃ alienas defendãt
causas. Hoc amant. hoc freq̃ntãt:
Amant decieta concilioꝵ. ñ secre¬
ta mist̾ioꝵ. Decreta ñ psalmos ru¬
minant. fiunt oratores in causis.
rethoricis utunt᷑ coloribꝰ. Laudari
appetunt. qr ꝓ multis locunt᷑. s
monacꝰ multũ loquens. multis dis¬
plicet. Coniugia copulant illicita:
patres attauos nominãt. consan¬
gͥnitatis ordinẽ narrant. Hc̃ ex illo
descendisse confirmant. demẽtis
iudicant. testant᷑ sepissime qd̾ ig-¬
norãt. Si uͦ aliqͦtiens illicita cõnu¬
bia coniũgt̃. cõmunẽ utilitatẽ p̃¬
ad effectũ ꝑuenire ñ ualeat: mo¬
nacꝰ causidicꝰ parat it: ut qd̾ alibi
fĩ ñ potuit. rome fiat ꝓ pͥncipe gͥ
singulari. alpiũ frigꝰ. italie calorẽ

Expanded text:
ontingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hdescendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praead effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut quod alibi fieri non potuit, Romae fiat. Pro principe igitur saeculari Alpium frigus, Italiae calorem
Abbreviated transcription (Latin):
scũarii. Posint enĩ talentũ plũbi
suꝑ qd̾ sedebat diabolꝰ. ñ leue põ
reri noluit: miscdie ueniã q̃ren
dubitauit. Audi pondꝰ scũarii.
Poccaui. delictũ meũ cognitũ

Expanded text:
it talentum plumbi super quod sedet diabolus, non leve pondus reri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi: Delictum meum cognitum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq cessare parit̃ qd̾ urgebat:
qr alius ẽ ordo legitimꝰ. alia usur¬
patio.qͣm ad p̾sens fieri tẽpꝰ im
pellit.
ri oĩ cdericoꝵ officio destitutã ad¬
eo ut plerisq ppłis subsidiũ re¬
de monachis ł &̃ assumi de lai¬
cis clericos. ait in decretis sus.
cap̃ .i. Hecessaria rerũ dispositi¬
one constringunͣ. ⁊ apłice sedis
modamine conuenim̃ sic canoñ
pat̾̃noꝵ decreta lib̾are. ut quȩ
p̃sentium necessitas tẽpoꝵ res¬
taurandis eccłiis relaxanda de¬
poscit. diligenti consid̾atione
rentia manentibꝰ institutis. qͦ
ubi nulla rerũ. ł tẽpoꝵ ꝑ urg&
angustia regłarit̃ comienit cꝰ¬
todiri. eatenꝰ eccłis. que ł cunc¬
tis ł sufficientibꝰ pͥuate st̃ mi¬
nistris. ut plebibꝰ ad se ꝑtinenti¬
bꝰ diuina mun̾a supplere non
ualeant. concedimꝰ ut siqͥs de dis¬
ciplinis monastĩalibꝰ ad clericale
muꝰ accedit. ⁊ maxime de lai¬
cis. ante acta uita reqͥrat᷑. nesit

Expanded text:
utique cessare pariter quod urgebat; utique cessare pariter quod urgebat; quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. omnium clericorum officio destitutam, adeo ut plerisque populis subsidia rede monachis vel de laicis cap. 1 : « Necessaria rerum dispositione constringimur et apostolicae sedis moderatione convenimur, sic canonum paternorum decreta liberare, ut quae praesentium necessitas temporum restaurandis ecclesiis relaxanda deposcit, diligenti consideratione rentia manentibus institutis, quae ubi nulla rerum vel temporum perurget angustia regulariter convenit custodiri, eatenus ecclesiis quae vel cunctis vel sufficientibus privatae sunt ministris, ut pluribus ad se pertinentibus divina munera supplere non valeant: concedimus ut si quis de disciplinis monasterialibus ad clericale munus accedit, et maxime de laicis, anteacta vita requiratur, ne sit