comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Sedõ mani gła: in ꝑinissione ditatis. cum ait.
Eritis sicut dii. Tercio auaruia: inpinissione scientie
cumdixit. Scientes bonum & malum. Gula ẽ: im¬
moderata cibi aiuiditas. uana gła. amor ꝓpͥe excellen¬
ris pauꝑ. si ad oprionẽ. nunqͣm eris diues. Erign¬
um natura desiderat. opinio uniñsum. Om̃s diuiti¬
c cresi cogaut᷑ uite. quieqͥd multi locupletes posse¬
derant: ultrapuatum ꝑsone modum fortuna te ꝓue¬
hat. auro tegat. purpura uestiat: & ad hoc modus delici¬
arum opumiq ꝑdiicat. ut t̾ram marmorib abscon¬
das. n tm̃ t̾ habere liceat. s calcare diuitias: acce¬
dant statue &e picture. & quiequid ult̾ ars luxurre
elaborauit. etiam ab his maiora disces cupe. Natura¬
lia desideria finita sunt. ex falsa aut̃ opinione nas¬
centia. ubi desinant ñ ħ̃nc. Nullus enum t̾minus fal¬
so ẽ. Uiam eunti aliquid excremum ẽ. error umm̃sus¬
ẽ. Retrahe gͦ auanis. & cum ius scire qd̾ petis: utrum

Expanded text:
Secundo, inani gloria, in promissione deitatis, cum ait: « Eritis sicut dii . » Tertio, 49 avaritia, in promissione scientiae, cum dixit: « Scientes bonum et malum. » Gula est immoderata cibi aviditas. Vana gloria, amor propriae excellenris pauper; si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te hat, auro tegat, purpura vestiat, et ad hoc modus deliciarum opumque perducat ut terram marmoribus abscondas, non tantum habere tibi liceat, sed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quidquid ars ultra luxuriae elaboravit, et ab his majora cupere disces. Naturalia desideria finita sunt: ex falsa enim opinione nascentia, ubi desinant, non habent, nullus enim terminus falso hat, auro tegat, purpura vestiat, et ad hoc modus deliciest. Retrahe ergo te a vanis, et cum voles scire, quod petes, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
cransite incalamie. descendite ingeth. & uidete si lati¬
or t̾minus eoꝵ termino ur̃o ẽ. Quasi dicat. Non toc
facinora apud ydolatras iudebitis. quot apud uos in
diem malum: qui appropinquatis solio iniquitatis.
ur̃is. agnum de grege comedentes. & urtulum de me¬
dio armenti: qui canitis ad uocem psalterii. sicu diuud
pucauerunt se ħre uasa cantiei: bibentes inphialis
uinum. & oꝑtuno unguento delibuti. & nichil cõpati¬
ebamni suꝑ ꝯtritionẽ ioseph. Itẽ osee.¬

Expanded text:
h, et videte, si latior terminus eorum termino vestro est. » Quasi diceret: Non tot facinorosa apud idololatras videbitis, quot apud vos « ile. « Qui separati estis in diem malum, qui appropinquatis solio iniquitatis, tis agnum de grege et uitulum de medio armenti: qui canitis ad uocem psalterii: sicut Dauid putauerunt se habere uasa cantici: bibentes in phialis uinum et optimo unguento delibuti: et nihil patiebantur super contritione Ioseph. Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
Tantalus alabris sitiens fugientia captat flumi¬
na. Quid rides: Mutato nomine. de te fabula nar¬
ratur: qui a congestis undiq saxis. in dormis inhi¬
ans & tanqͣm parrere sacris. cong̾is inpictis tan¬
pauꝑis̃ elerici. &e honesti elicentis. Duntias illuꝰ diu¬
habeo. & ꝓspicio. Ingredior eium monast̾ium. cu¬
ius asirum i argentum inuasis templi aspicie:
Pasco ocłos. qd̾ michi conseruat᷑. sine solleitudiue¬

Expanded text:
Tantalus a labris sitiens fugientia captat flumina — quid rides? mutato nomine de te fabula narratur: congestis undique saccis indormis inhians et tamquam parcere sacris cogeris aut pictis tampauperis clerici et honesti, dicentis: Divitias illius divhabeo et conspicio. Ingredior enim monasterium, cujus aurum et argentum in vasis templi adspicio, pasco oculos: quod mihi conser
Abbreviated transcription (Latin):
inconscientia: pauꝑ inpecum a. Est enim inpar¬
tem uł sortẽ dni assumptisa in opꝰ dni. Nos enĩ
sumus de quib ale fines eeciderunt in inpre¬
claris. qui ocłos añ & retrs hre. de bemus. nobis
situro ad nundinas ꝑ locum ꝑicłosum latruncłis ob¬
situm. pecuniam ad locum tutiorem deferret. ut sal¬

Expanded text:
in conscientia, pauper in pecunia: est enim in partem vel sortem Domini assumptus, imo pars Domini. Nos enim sumus de quibus ait: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris : » qui oculos ante et retro habere debemus, nobis situro ad nundinas per locum periculosum, latrunculis obsitum, pecuniam tuam ad locum tutiorem deferret, ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet talib impenitentib inexitum uitẽ communẽ
sepulturam cõmunicare. Sicut contigit de quodam u¬
surario. apud sc̃m dyonisium: ad quem laborantem
in extremis cum ueniss sacerdos cum eucharistia. in¬
uenit eum impotem sui unuentem ei qd̃ a familiari
demone constringebat᷑. ꝑ fauces. nͨͥ ꝑmittebat᷑ restitu¬
ere rapta uł diuidere turpit̾ ꝯgregata. uł ꝯfiteri per¬
cata: uel susciꝑe eucharistiam: & sic miser de hac uita
misera raptus ẽ ad miseriam interminabilem. S
aquibdam monachis clamcło sepultus ẽ. Quo cõ¬
ꝑto. extractum ẽ fecens cadauer de cuinulo: & ad cau¬
telam & t̾rorem aliorum publice tractum insterqͥli¬

Expanded text:
non talibus impoenitentibus in exitu vitae communem sepulturam communicare, sicut contigit de quodam usurario apud S. Dionysium apud quem laborantem in extremis, cum venisset sacerdos cum Eucharistia, invenit eum impotem, ita innuentem ei, quod a familiari daemone constringebatur per fauces, nec permittebatur restituere rapta, vel dividere turpiter congregata, vel confiteri peccata, vel suscipere Eucharistiam; et sic miser de hac vita misera raptus est ad miseriam interminabilem; sed a quibusdam monachis clanculo sepultus est. Quo comperto, extractum est fetens cadaver de tumulo et ad cautelam et terrorem aliorum publice retractum in sterquili
Abbreviated transcription (Latin):
uaro nichil ẽ scelestius. Et qr ꝓ auaricia & pecu¬
nia cupide congregata sepe suꝑbit auarus: addit
Quid lupbis terra & cinis. Deinde ꝓponit de aua¬
ricia. Nichil inquit iniquius qm̃ amare pecuniam
Hic enim ñ tm̃ & animã suam uenalem facit. qm̃ in
uita sua ꝓiecit intima sua: se ip̃m eiuscerans. sicut
aranea: que cexit inutiles telas. sollicitudine acqui¬
rendi. & ꝯseruandi pecuniam. Uñ dauid. Et tabesce

Expanded text:
utem nihil est scelestius. » Et quia pro avaritia et pecunia cupide congregata saepe superbit avarus, addit: « Quid superbis, terra et cinis? » Deinde proponit de avainis? Nihil iniquius habens quam amare pecuniam: hic enim et animam suam venalem facit: quoniam in vita sua projecit aranea quae texit inutiles telas sollicitudine acquirendi et conservandi pecuniam. Unde David: Et « tabescere
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ pauꝑtas ur̃a ut liuitias computaremꝰ. hoc qd̾ ui¬
Quod hurc usum explico nunqͣm melius elucesert. qͥ
uullo apologo flacii oratii dicentis. Ceruus equum
melior pugna commnunib herbis. Sellebat. donec mi¬
nor icertamine longno. Implorauit opes hominis
frenum q recepee. S pꝰ qm̃ uictor uolans discessit ab
hoste. Non equitem dorso. ñ frenum depulit ore. Sic
qui pauꝑiem u̾itus. potiore mecallis. Libertate ca¬
Acq Seruiet etuum qui paruo nesciet uti. Icem uyx¬
cauerbum sapientis. Sepius. uerius. securuis. ridec
pauꝑ qmͣ diues quiescit ce dormit. Uñ iuuenalis. Et

Expanded text:
nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod vihujus versus explanatio nunquam melius elucesci quam in illo apologo Flacci Horatii dicentis: Cervus equum pugna melior communibus herbis Pellebat, donec minor in certamine longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus, potiore metallis Libertate caa que Serviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Item juxta verbum Sapientis: Saepius, sincerius et verius ridet pauper, quam dives quiescit et dormit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
re conatur. Item diminuere uł inserutare bonũ ꝓximi
quid aliud ẽ qm illud beelrebub pͥncipi demoniorum
ascͥbere: Et ita datorem boni nolumus. cum illud in ꝑ¬
ximo ꝑuertimus: quasi diabolo illud ascbentes. Item
sicut inuidia aggressa ẽ pͥmum adam. ꝑ quem mors

Expanded text:
re conor. Item: Diminuere vel incrustare bonum proximi quid aliud est quam illud Beelzebub principi daemonium ascribere? Et ita Dominum datorem boni esse nolumus, cum illud in proximo pervertimus, quasi diabolo illud ascribentes. Item: Sicut invidia aggressa est primum Adam , per quam «
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. Qui respondit eis. Quis ẽ dauid. & quis ẽ filus
ysai: Hodie increuerunt serui suꝑ t̾ram. qui fuguint
dominos suos. Hoc audiens dauid. iratus ẽ ualde. iu¬
bens seruos suos accingi gladio. qͣi undicaturus in
eum. Quod audiens abigail uxor nabal. prudens ce
sapiens mulier: cum panib & iuno & arietib coctis
oecurrit dauid. Et descendens de a sino. ꝓcidit ad pedes
eus &e ait. Iume sit dñe mi hec iiquitas. Rogo ob¬
tibi attulit d̃ño meo. Malicia ñ inuenie̾t᷑ inte. Non
ueniat t insingultum &e in scrupulum. cordis quod

Expanded text:
David. Qui respondit, dicens: Quis est David? Et quis est filius David. Qui respondit, dicens: Quis est David? Et quis est filius Isai? Hodie increverunt servi » super terram « qui fugiunt dominos suos. » Hoc audiens David, iratus est valde, jubetque servos suos accingi gladio, quasi vindicaturus in eum. Quod audiens Abigail uxor ejus prudens et sapiens, nescio viro cum panibus et vino et arietibus coctis occurrit David, et descendens de asino, procidit ad pedes ejus et ait: « In me sit, domine mi, haec iniquitas, rogtibi domino meo: malitia non inveniatur in te. Non veniat hoc tibi in singultum cordis et scrupulum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nĩum. Sodã est ꝓ iusticia fc̃a. quod gie diticum. Uel
facienda: quod symoniacum. Omissa uł omittenda:
accelerata uł acceleranda. quod iniquum. ꝓmiusticia
culta. uł manifesta. puta rapina utolenta. usura.
accipit ꝑ dolos &curiositatos & artẽ mnimicam. &
histriouicam: uł cumnͦ habiuidet. nec egeat. Unde
das qm̃ accipias. Si accipis & ñ eges: rapis. Sex¬
ta ẽ de illicite acquisitis munera acciꝑe. eẽ si in pias causas
expendant᷑. putaut exillis ꝯstruantur grangie. & offici¬
ie monastĩorum. & hiuiusmodi. Contra scdm titulum
hec colligunt᷑. Acceptores mun̾um ꝓusticia fc̃ã. facienda.¬
c p̃lati eccłie. similes sunt nabal stulto. qui tondens oues
ñ respexit dauid: nec ẽ miserius suꝑ concͥcionem iosepb.
Qui non sunt pastores ouium. s tonsores. excoriatores. de¬
pilatores. lupr. & einunctores pecuniarum: Lac ce lanamy
gem suum: nusit decem iuuenes ad eum dicentes. Qd̃¬
cunq inuen̾it manus tua daserius cuis: & filio tuo

Expanded text:
nda est pro justitia facta, quod Gieziticum, vel facienda, quod Simoniacum: omissa vel omittenda, accelerata vel acceleranda, quod iniquum, pro injusticulta vel manifesta: Puta, rapina violenta, usura, accipit per dolos, curiositates, et artem mimicam et histrionicam, vel cum abundet nec egeat. Unde quam accipis; 59 si accipias, et non eges, rapis. Sexta est de illicite acquisitis munera accipere, etsi in pias causas expendantur; puta, ut ex illis construantur grangiae et officinae monasteriorum et hujusmodi. Contra secundum titulum haec colliguntur. Acceptores munerum praelati Ecclesiae, similes sunt Nabal stulto, qui tondens oves, non respexit David, nec est misertus super contritione Joseph. Hi non sunt pastores ovium, sed tonsores, excoriatores, depilatores, lupi et emunctores pecuniarum, lac et lanam in gregem suum, misit decem juvenes ad eum dicentes: Quodcunque invenerit manus tua, da servis tuis, et filio tuo
Abbreviated transcription (Latin):
tendit abonĩib se abstinet offendicłis & sarcmulis. ꝑ
suum cont᷑rium comm̃danda ẽ pauꝑtas. Uitium enĩ.
sodomoꝵ adinuenit habundantia panis .i. quarumli¬
lre copia diuitiarũ. & suꝑbia uite. Inde &̃ subsecuta ẽ o¬
ciositas: cui ip̃a natura displicet. & uertit᷑ infastidiũ.
Uñ illud. uide quid faciat ocium &e cib alienus. Iuue¬
nalis. Prestabat castas humilis fortuna latinas. ⁊ c̃.¬
Gregorius: pauꝑtatem commñdat cliceus. Sepe qͦs mo¬
rum infirmitas uulnerat. pauꝑtatis medicina cu¬
rat. Heatus bernardus quȩsiuit aquodam abb̃e s
subdito. qualiter se ħret domus sua. Qui respondit.

Expanded text:
endiculis et sarcinulis. Per suum contrarium commendanda est paupertas. Vitium enim Sodomorum adinvenit abundantia panis , id est quarumlibet copia divitiarum et superbia vitae. Inde etiam subsecuta est otiositas, cui ipsa natura displicet et vertitur in fastidium. Unde illud: Vide quid faciat otium et cibus alienus. Juvenalis : Praestabat castas humilis fortuna Latinas. Gregorius paupertatem commendat dicens: Saepe quos morum infirmitas vulnerat, paupertatis medicina curat. B. Bernardus quaesivit a quodam abbate sibi subdito, qualiter se haberet domus sua. Qui respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
coram latrone uiator. Claudianus. Uiuit᷑ exigno me¬
lius: fortuna beatos. Om̃ib ẽẽ dedit. si quis cooggnouer it
uti. Cato. Pauꝑtatis onus patient ferre memento. Nõ
ẽ onus nisi inpatientib. Ilxroniinus ad comm̃dationẽ
pauꝑtatis. unmo ad cõmendationẽ omissionis diuiti¬
arum: ait. Hoc itaq in his que affectamus ac mag¬

Expanded text:
coram latrone viator. Claudianus : Vivitur exiguo melius, fortuna beatos Omnibus esse dedit, si quis cognoverit uti. Cato: Paupertatis onus patienter ferre memento. Non est onus nisi in patientibus. Item: Seneca ad commendationem paupertatis, imo ad commendationem amissionis divitiarum, ait
Abbreviated transcription (Latin):
tendis. Hoc unum de est om̃ia ħnti. quod uix ẽ qui ue¬
rum dicat ei. Omĩs adulant᷑ ei: om̃s &ẽ confessores.
aulici secretarii. Diues enim a nemine diligit᷑. Uñ
lucanus. felix se nescit amari. Dauid comm̃dans¬
pauꝑtatem ait. Exaudiuit pauꝑes dñs ce uinctos
suos ñ despexit. Iheronimꝰ. In hoc multum comm̃dan¬
da ẽ pauꝑtas. qͦd iunctos eius exaudit d̃ns & soluit.
Sunt aut̃ compedes nature. ut sitis. esuries. et
huius modi. Sunt &e cõpedes fortune. pauptas scł
&e illi adħentia. Sunt & compedes gr̃e. s hee dupplices.

Expanded text:
endit. Hoc unum deest omnia habenti, quod non est qui verum dicat ei, omnes adulantur ei, etiam confessores, aulici, secretarii. Dives etiam a nemine diligitur. Unde Lucanus: Felix se nescit amari. : Quomod, ait: Exaudivit pauperes Dominus, et vinctos suos non despexit . Hieronymus: In hoc multum commendanda est paupertas quod vinctos ejus exaudivit Dominus et solvit. Sunt autem compedes naturae ut sitis, esuries et hujusmodi. Sunt et compedes fortunae, paupertas scilicet, et illi adhaerentia. Sunt et compedes g
Abbreviated transcription (Latin):
li. Item libet intueri quot & quantis exemplis humili¬
tatis. sacra scͥptura resꝑsa sit: ut exillis pauca qͣsi se¬
minarium colligamus. Uides itaq iacob. matri sue
obcemꝑantem. & cum ea domi morantẽ. adõ electum.
esau uͦ uenatorem & grandia appetent̾e repbatum.
Saul paruulum de post asinas in regem assumptũ.
Dñs &ẽ piscatorem. de pꝰ retia: indiscipłm elegit. In¬
firma muncli elegit. ut confundet fortia: piscatores
serui accepit: pauꝑem fabrum. pr̃em putatiuine le¬
git. de utero uirginis pauꝑcłe. & questuarie. in diu̾¬
sorio nratus. & panius inuolutus. in modicoq p̃sepi¬
ta natiuitatis mee saprentib. & reuelo ea pariił.¬
donucilium. opponas hunulitatis resꝑsorium. diceus

Expanded text:
 Item: Libet intueri quot et quantis exemplis humilitatis sacra Scriptura respersa sit, ut ex illis pauca, quasi seminarium, colligamus. Vides itaque Jacob matri suae obtemperantem, et cum ea domi manentem a Domino electum: Esau vero venantem et grandia appetentem reprobatum . » Saul parvulum de post asinas in regem assumptum, Dominus etiam piscatorem de post retia in apostolum elegit . « Infirma mundi elegit, ut confundat quaequae fortia . » Piscatores servi accepit , pauperem fabrum patrem putativum elegit, de utero virginis pauperculae et quaestuariae, et in diversorio natus, pannis involutus, in modico praesepita nativitatis meae sapientibus, et revelo ea parbere domicilium, opponas humilitatis responsorium, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sum ego & uilaborib auiuentute mea. exaltatus aut̃
humiliatus sum &e conturbatus. Idõ ex audisti uocem
oronis mee dun elamarem adte Item attendas et
illud gregorii dicentis. Qui uirtutes sine humilitate
congregat ce exaceruat. idem facit ac si puluerem in
siuxcilium montis portet. ad leiuis aure flatum disꝑ¬
L outra ix. De mansuetudine.Tgendum
opponentes: eirca qmͣ bonum ẽ immorari. Bonumẽ
tus. quasi manu assuetus: sel homo sociabilis: be¬

Expanded text:
sum ego, et in laboribus a juventute mea: exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus : » ideo, « Exaudisti vocem orationis meae, dum clamarem ad te . » Item: Attendas et illud Hieronymi dicentis: Qui virtutes sine humilitate congregat et coacervat, itidem facit ac si pulvisculum in supercilium montis portet, ad levis aurae flatum disCAPUT XV. De mansuetudine. Contra opponentes, circa quod bonum est immorari: « Bonum tus, quasi manusuetus, homo scilice
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iniudia. qd̾ orit᷑ a bonis nature. sicut & fortune. Contͣ¬
dicit enim scĩe inuidia. siquis eam naturali ingenio &
Uñ iheronimꝰ in ꝓlogo ysaie. Non ignoro quoq nos pa¬
tere morsib płimorum. qui stimulante inuidia. quod
consequi ñ ualent. despiciuint & ꝯtempnunt. & incrus¬
tant. Slegant pꝰ. & postea despiciant. ne uideant᷑ ñ ex
iudicio s ex ocdii p̃sumptione ignorata dampnare. Icem
si oritur inuidia adonis gr̃e. contemptus ẽ: qr ꝯtemp¬
nunt᷑ honi ab inuidis dentib. Et boni sunt. simꝑiti. & il¬
lit̾ati. uł &̃ scã imitatio disce scãm suꝑbiam. similiter
emulus moysi fuit. coram qͦ cum diceret᷑ qr quidam nes¬
am u̾itas hebraica scd̾m int̾p̃tationem iheronimi nobis
inuidiam redarguens apłs inepła ad Romanos. uͦ.
nie. Repletos om̃i iniquitate. ꝯtentionẽ. suꝑbos. ela¬
cos: susurrones: detractores. dõ odibiles: quod diligent̾

Expanded text:
est invidia, quod oritur a bonis naturae, sicut et fortunae, contrest invidia, quod oritur a bonis naturae, sicut et fortunae, contradicit enim invidHieronymus in Prologo Isaiae : Non ignoro nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt, et contemnunt, et incrustant; sed legant prius et postea despiciant, ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione, ignorata damnacontemptus est quia contemnuntur boni ab invidis dicentibus, quia boni sunt, sed imperiti et illiterati. Vel est sancta imitatio: disce sanctam superbiam, similiter aemulus Moysi fuit. Coram quo, cum diceretur quod quidam nesam veritas Hebraica secundum interpretationem Hieronymi, nobis invidiame repletos omni iniquitate, contentione, superbos, elatos, susurrones, detractores, Deo odibiles. » Quod diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
tari inuidens dauid eo quod ꝓsꝑe ei succed̾et. eo quod
uidiss muliercłas in laudem dauid de cantare. saul ꝑ¬
cussit mille. &e dauid decem milia. eoram quo psallen¬
te & cycharante dauid ad litt̾am inpͥstinum m̃tis
statum reductus ẽ. S it̾um sp̃e malus ꝑmssus ado¬
mino eum exagitare cepit. contͣ dauid. qr ce si ad tẽ¬
pus cess uenenum suꝑbie & inuidie: uix extingiu
potest. quin item pulset. Item hec ẽ mater detractiois¬
Uł enum abrogat incoco bona hominis. uł derogat in
parte ers. inscrutando. si ex toto delere ñ potest. Et si
ñ aliqua nocuiss. extincta fuiss. Item in parabolis: salo¬
mon detestans inuicliam ait. Ne comedas cum homine
inuido & ne desideres cibos eius. qm̃ insimilitudinẽ a rioli
&e diectoris estimat quod ignorat. Comede or bibe dicet ti
eum corripuisti &e moniusti. Item eo ampliꝰ decestabilis

Expanded text:
Domino invidens David, eo quod prospere ei succederet; eo quod Domino invidens David, eo quod prospere ei succederet; eo quod etiam audisset mulierculas in laudem David decantare: « Saul percussit mille, et David decem millia, » coram propsallente et citharizante David al lyram, in pristinum statum mentis perductus est. Sed iterum spiritus malus, permissus a Domino eum exagitare coepit contra David , quia, etsi ad tempus cesset venenum invidiae, vix exstingui potest, quin iterum pullulet. Item: Vel enim abrogat in toto bona hominis, vel derogat in parte eis incrustando si ex toto delere non potest; et si n alicui nocuisset, exstincta fuisset. Item in Parabolis Salomon detestans invidiam, ait: « Ne cominvido, nec desideres cibos ejus: quoniam in similitudine arioli et conjectoris aesteum corripuisti et monuisti. Item: Eo amplius detestabilis
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia. Item sicut signa sua habet suꝑbia. ut nõ
lateat. ut ocłos sublunes. alia &ẽ inaliis menbris: ita
ceinuidia signa sua ħt. Hec ẽ eium ꝑpecua auxietas¬
que nͨ m̃se. nec tempore eessat. faucib ut morbo siceis
& pallentib interq molares difficili crescente cibo.
cies. Hec õe unter finitimos ẽ uetus atq antiqua simł¬
tas. inmortale odium. & nunqm sanabile uulnus. Item
hec nata a suꝑbia:. mater ẽ ꝑditionis. homicidii. & fatri¬
eidii. Hac enum agitatus cain. frĩ ait indolo: eamꝰ in
magis inuidens fr̃i occidit eum. signumq inuidie
sue & scełis accepit a dno: cimorem scł m̃tis. oe tremorẽ
capitis. Qui timens ne ob scelus suum int̾ficeret᷑ ado
a mino. dixit ei dñs. Non morieris mͦ. ẜtremulus oeua¬
gus eris suꝑ t̾ram. inpenam pecẽi. Item hac agitatus io¬
ab. amasa si ca int̾fecit. Nec ñ oc ab ner inuidens: & ti¬
mens eo quod familiares ẽẽnt dauid. qd̃ pͥncipatues

Expanded text:
torem. Item: Sicut signa sua habet superbia, ut non lateat ut oculos sublimes alia etiam in aliis membris, ita et invidia signa sua habet. Haec est enim: Perpetua anxietas, nec mensae tempore cessat, Faucibus ut morbo siccis, et pallentibus, interque molares Difficili crescente cibo .cies. Haec etiam: 29 Inter finitimos vetus atque antiqua simultas. Immortale odium, et nunquam sanabile vulnus. Item: Haec, nata a superbia, mater est proditionis, homicidii et fratricidii. Hac enim exagitatus Cain, fratri ait in doio: « Eamus in magis invidens fratri, eumoccidit, signumque invidiae suae et sceleris accepit a Domino, timorem scilicet mentis, et tremorem capitis. Qui timens ne ob scelus suum interficeretur a Domino, dixit ei Dominus: « Non morieris modo, sed tremulus et vagus eris super terram , » in poenam peccati. Item: Hac exagitatus Joab Amasam sica interfecit , nec non et Abner, invidens et timens eo quod familiares essent David quod principatus
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Nlus stupeo dauid saltantẽ qmͣ pugnantẽ. Pugnã¬
do enun hostem subdidit. saltando coram d̃no semet¬
ip̃m uicit. Quem michol extumore regii seminis in¬
sana humiliatum despexit. Notandum cluo ẽẽ gn̾a¬
humilitatis male. que ase remouit dauid. Quidam e¬
nim in sublimitate constituti. ꝯfitent᷑ se ẽẽ ciuerem. ⁊¬
n fauillam: s uilitatem ab hominib ñ sustinent: s obhoe¬
corclis ñ uitumescam Item: Nota qr quadruplex ẽ
humilitas. Est enum hũmilitas nature: humilitas
gr̃e. humilitas culpe: humilitas pene. Yrime due
uincte sunt & affines. sibiq ꝯsimiles: s tm̃ una earum
meritoria ẽ. De humilitate nature đdr. Nisi quis hu¬
miliau̾it se sicut pariuilus iste. &c̃. De humilitate¬

Expanded text:
tia. Plus stupeo David saltantem, quam pugnantem. Pugnantia. Plus stupeo David saltantem, quam pugnantem. Pugnando hostem subdidit, saltando coram Domino semetipsum vicit, quem Michol ex tumore regii generis insana humilitatem despexit. 37 CAPUT XIV. De humilitatis malae, quae a se removet David. Quidam enim in sublimitate constituti confitentur se esse cinerem et favillam, sed vilitatem ab hominibus non sustinent. Alcordis, non intumescam. Item notandum quod quadruplex est humilitas. Est enim humilitas naturae, et humilitas gratiae, et humilitas culpae, et humilitas poenae. Primae duae conjunctae sunt et affines, sibique consimiles, sed tamen una earum meritoria est. De humilitate naturae dicitur: « Nisi quis humiliaverit se sicut parvulus iste, non intrabit
Abbreviated transcription (Latin):
cus sit unus exscurris. Cui dauid. Ludam ante do¬
minum qui elegit me. Ludam &e ulior fiam plus¬
nera dauid ꝑceperat. & inhis om̃ib qmͣ fortem sehu¬
militate seruabat. Quem eium ñ excolłet. ora leonis
fi angere. & brachia ursi clissipare. Audire ab om̃ib¬
hec. scł despectis pͥorib frĩb adño eligiꝰ reꝓbato rege
ad regui guberuacła inungi. cuñdum cunctis unola¬
pide goliam strauisse a rege ꝓposita extinctis allophi
Et cũ cum archam cdĩ ierłm reuocat. qͣsi oblitus p̃la¬
tuni se om̃ib. ammnixfis ppłis aute archam saltat.
&e qͣsi int̾pudio ꝑ saltum se rotat᷑ p̃latus q cunctis sese
sub domunio minus exequendo. & abiecta exhibendo
ꝯtempnit. Non potestas regni ad inemoriam reducit᷑:
ñ subiectorum ocłis. saltando uilescere metuit. ñ se p̃latũ
Coram dõ egit debilia. uilia. oe abiecta. ut il la ex hu¬
nulitate ipsi solt daret. que coram hominib gesserat for¬

Expanded text:
ur unus ex scurris. Cui David: Ludam ante Dominum meum, qui elegit me. Ludam, et vilior fiam plusnera David perceperat, et in his omnibus quam fortem se humilitate servabat. Quem enim non extolleret ora leonis frangere, ursorum brachia dissipare, audire ab omnibe, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis AllophylEt tamen, cum arcam Dei in Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat, et quasi in tripudio per saltum se rotat: praelatusque cunctis, sese sub Domino minimis exaequando, et abjecta exhibendo contemnit . Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis, saltando vilescere metuit, non se honore Coram Deo egit debilia, et extrema vilia, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat for
Abbreviated transcription (Latin):
tem meam de laborem meum. & dimute unuisa delic¬
ta mea. Precedit eni humilitas laborem peniten¬
exaltat ex altatione suꝑbie. huiniliabrt᷑ dep̃ssione pene
isrł factus es: Nunc aut̃ qr fẽs es magnus in ocłis
cuis & ab iecisti sermonem d̃ni. seruando agag regẽ
paruus estimaris. Econt᷑ dauid cum regni sui po¬
tentiam coram archa dñi saltando despiceret: dix̃
Ludam coram dño. & uilior fiam. & ero humilis in

Expanded text:
tem meam et laborem meum, et dimitte universa delicta mea. » Praecedit enim humilitas laborem poenitenexaltat » exaltatione superbiae, « humiliabitur depressione poenae, rex in Israel factus es? Nunc autem quia factus es magnus in oculis tuis, et abjecisti sermones Domini, » servando Agag regem parvulus existimaris. E contra David cum regni sui potentiam coram arca Domini saltando despiceret, dixit: « Ludam coram Domino et vilior fiam, et ero humilis in
Abbreviated transcription (Latin):
ris uirtutib om̃ib quas habuit humilitatẽ prepo¬
uit inquiens. Respexit dns humilitate ancille sue
ecce eium ex hoc bratam medicent om̃s gn̾ationes.
Deposuit potentes de sede. ce exaltauit humiles. Icem
Item legimus heremitam inuisione uidisse in aere
mundum plenum laqueis. & quesisse sic ab angło
familiari. Quis euadet om̃s laqueos istos: Cui an
głs. Sola prudens humilitas. Est enu incauta hu¬
militas. que ẽ cognata stulticie. Item. Nlotandũ
qr tres sunt gradus acquirende & ꝯseruande & ꝯser
humilitatis. ẜrimus ẽ pensare quid ñ habeas. scd̃s
quod nicħ ate habeas. tercius cogitare posse amitte
quod ħs. In pͥmo inuenis te imꝑfectum. cum inna¬
curalib bonis. cũ ingratiuitis. In sedõ. te nicħ hr̃e
ate quod uidebaris hĩe. Item dñs in pͥncipio sermonis
sui comiñdans humilitatẽ quasi p̃cipuam. ad fidei x¬
ane religionẽ. apud inatħmn ait. Deati pauꝑes spñ .i.¬

Expanded text:
s virtutibus, quis habuit, humilitatem praeponit, inquiens: « Respexit Dominus humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles . » Item Item: Legimus quemdam eremitam in visione vidisse in aere mundum, plenum laqueis, et quaesisse sic ab angelo sibi familiari: Quis evadet omnes laqueos istos? Cui respondit angelus: Sola prudens humilitas. Est enim incauta humilitas, quae est cognata stultitiae. Item: Notandum quod tres sunt gradus acquirendae et conservandae humilitatis. Primus est pensare, quid non habeas; secundus, quod nil a te habeas; tertius, cogitare te posse amittere quod habes. In primo invenis te imperfectum, tum in naturalibus bonis, tum in gratuitis. In secundo, te a te quod videbaris habere. Item: Dominus in principio sermonis sui commendans humilitatem, quasi praecipuam ad fidei Christianae religionem, apud Matthaeum, ait: « Beati pauperes spi
Abbreviated transcription (Latin):
sis fictilib. ut sublunitas sit iurtutis dĩ. ñ ex no¬
bis. quia uas fictile es. &corruptibile. saccus sterco¬
rum. & cibus uermium. Humiliare: qui a thesaurũ
habes in hoc uase. anunam sel. lumine uulcus dei
insignitam. Homo. agnosce dignitatẽ tuam. in qͣ
conditus es. Ad ymaginem dĩ: sicq disce fug̃e suꝑ¬

Expanded text:
sis fictilibus, ut sublimitas sit virtutis Dei, et non ex nobis: » quia vas fictile es, et corruptibile, saccus stercorum et cibus vermium. Humiliare, quia thesaurum habes in hoc vase, animam scilicet, lumine vultus tui Dei insignitam. O homo! agnosce dignitatem tuam in qua « conditus es ad imaginem Dei , » sicque disce sanctam sup
Abbreviated transcription (Latin):
extinguit.uł ꝑinit. si eam prius hũit. Si ñ: se uacuum
genera detractoꝵ. manifestum scł & occultum. Primũ
sine fronte. sine ore uerecundo. &e irreuerent. quic quid
uenenosi uirus in buccam uen̾it. dente mordaci. ⁊ lin¬
gua maledica. enttit. Scd̾m uͦ simulate fucro uere¬
condie. &e quod am colore detractionẽ adumbrat &e pal¬
liat. eam u̾bis ꝓferens quibdam flebilib e plangen¬
tib. uoce remissa & uultu demisso: & ocłis int̾ram
ꝓpalassent. In om̃ib eum laudo. uerum in hoc ñ laudo
inquo doleo. Meluis enim egisse poterat. & huius mͦi.
suasibilior ẽ. que ꝓcedere uidet᷑. ex affectu compassioĩs.
& it a crudelior manifesta detractione que cotum iurꝰ
suum sine palliatiõe effundit. Oriplex aut̃ legit᷑
pena decractorũ. Pena eccłi. astici iudicii de qua legit᷑¬

Expanded text:
exstinguit, vel perimit, si eam prius habuit; si non, se vacuum exstinguit, vel perimit, si eam prius habuit; si non, se vacuum genera detractorum, manifestum scilicet et occultum. Primum sine fronte, sine ore verecundo, et irreverenter quidquid venenosi virus in buccam venerit, dente mordaci, et lingua maledica emittit. Secundum vero simulatae fuco verecundiae et quodam colore detractionem adumbrat et palliat, eam proferens verbis quibusdam flebilibus et plangentibus voce remissa, et vultu demisso, oculis in terra propalassent: in omnibus eum laudo, verum in hoc non laudo, in quo doleo: melius enim egisse poterat et hujusmodi. suasibilior est, quod procedere videtur ex affectu compassionis, et ita crudelior manifesta detractione, quae totum virus suum sine palliatione effudit. Triplex autem legitur poena detractorum. Poena ecclesiastici judicii Dei, de qua legit
Abbreviated transcription (Latin):
hentem. &e aure prurientes. Nulla ẽ enim excu¬
satio. quam p̃tendis: seł quod ñ potes uiolentiam
hominib inferre. ora eorum obstruere. aures. se¬
pire. Nulli enum inuito loqueris. ut nͥ in petra figi¬
cur sagicta. S resiliens: sepe mictit᷑ indirigent̾ẽ. Sic̃
gͦ lumbos tuos castos. ita os. ocłos. & aures castissi¬
me serua. Item psalmo .xliͦii. Posiusti nos obꝓbrum
uicuus nr̃is: subsannationẽ &e derisum. uł contemptũ¬
alia lictera hiis qui sunt incircuitu nr̃o. Ite omłia.
.xx iiii suꝑ cantica leatus bernard̃. In detractorib in¬
quit implecum ẽ. quod legit᷑ in eũngłio. In illa die fcĩ
sunt amici herides & pilatus. Tales enim seorsum am¬
bulant: pariter sedent. S concordant. & quenuint. ut
susurez.. & detractiones ꝓferant. ut in hoc sese Aiscordit
concordes. & concordit discordes inueniant. Hec aũ¬
pestis. seł detractionis acruis caritate impugnat. et
ledit: qm cetera uitia. Detractor enim inse caritatẽ

Expanded text:
hentem, et aures prurientes. Nulla est enim excusatio, quam praetendis, scilicet, quod non potes hominibus violentiam inferre, ora eorum obstruere, aures sepire. Nulli enim invito loqueris. Non in petra figitur sagitta, sed resiliens saepe mittitur in dirigentem. Sicut ergo lumbos tuos castos, ita os, oculos, aures castissime serva. Item ps. XLIII: « Posuisti nos opprobrium vicinis nostris, subsannationem et derisum, » ia 24, super Cantica, Bernardus: In detractoribus, inquit, impletum est quod legitur in Evangelio: « In illa die facti sunt amici Herodes et Pilatus . » Tales enim seorsum ambulant, pariter sedent, sibi concordant et conveniunt, ut susurria et detractiones proferant, ut in noc sese discorditer concordespestis detractionis, acrius charitatem impugnat et laedit, quam caetera vitia. Detractor enim in se charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ commodi. aut plus incõmodi. Quedam suꝑ uacua sunt
q̃ tanti ñ sunt: s hoc ñ ꝑuidemꝰ. & gratuita nob̃ uident᷑
q̃ carissime constant. Ex eo licec stupor nr̃ appareat qd̃
ea sola putamus emi ꝓquib pecuniam soluimꝰ: ea gͣ¬
tuita putamus. ꝓ quib nosmnet ip̃os impendimus: que
emere nollemus si domus nr̃a a nob̃ ꝓ illis eẽt danda
ostendẽ: que acquisit a acceptaq libertatẽ nob extorse¬

Expanded text:
i. Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset danda, tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libertatem nobis extorse
Abbreviated transcription (Latin):
amat dictis absentium rodere uitã: hanc nĩsam in¬
dignam nou̾it ẽẽ sui. Item iacob mnepła eanonica.
.ixͦ. Nolite detrahere alterutrum fr̃s. Qui detrahit frĩ
aut iudicat frẽm suum. dechit legi. & iudicat legẽ.¬
Item in ꝑabolis. Ne insidieris &e queras impie¬
tatem indoino iusti .i. ne queras occasionẽ ꝑ qmͣ dero¬
gua maliuola dicat᷑ uerum de aliquo: ut scł eum ducat
iodium uł ꝯtemptũ: uł ut uialiquo minuat famã.
uł aliqd̃ bonum eiꝰ. Si aut̃ compatiens & ꝯdolens oe
in decestationem uitii. ñ ut ducas in odium. de quo ue¬
rum locutus fu̾is publicum eiꝰ pecem. coram ipsis
qui nou̾ut reuelans secretũ int̾te & ip̃m solum:
uł illos qui eque nou̾int. ut cu. ut sic saltem ilł con¬
dolentib &e corripientib corrigat᷑. ñ eris decractor.
uolintas eium &e ꝓpositum. distinguit maleficiũ.

Expanded text:
amat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam inamat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sibi. Item Jacobus in epistola Canonica, cap. IV. « Nolite detrahere alterutrum, fratres. Qui detrahit fratri, aut judicat fratrem suum, detrahit legi et judicat legeIV: « Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, » id est ne quaeras occasionem per quam derogua malivola dicatur verum de aliquo, ut scilicet eum inducat in odium et contemptum, vel ut in aliquo minuat famam, vel quodcunque bonum ejus. Si autem compatiens, et condolens, et in detestationem vitii, non ut ducas in odium de quo verum locutus fueris publicum ejus peccatum coram ipsis, qui noverunt, revelans secretum « inter te et ipsum solum , » vel illos qui aeque noverint ut tu, ut sic saltem illis condolentibus et corripientibus corrigatur, non eris detractor. Voluntas enim et propositum distinguit maleficium.
Abbreviated transcription (Latin):
munus cuum ad altare. & ħt aliquid fr̃ tuus adu̾¬
sum te: dimitte ibi munus tuum. & uade pꝰ reconcil¬
ari frĩ cuo: ce sie ueniens offeres munus tuum. ueni¬
rugini fructus eoꝵ. Erugo. uitium ẽ: quod infruetil
aura noxia latenter oꝑat᷑. Hec ẽ inuidia. que bona
altius eruguiat. adurit & ꝯsumit. Hec ẽ etiam lo¬
arbores. Hec ẽ malicia. que testimonium boni det̾e¬
acute pungit. Item. ad huius pestis sugillationem
exemplum augustimi mitissunt & modesti sufficere
deberet. qui plura epigr̃amata suꝑ m̃sam suam
potuiss inscripsisse. ut puta contͣ edacitatem & loqͣci¬
tatem que sepe ad sunt m̃sis: hec seł uidete ne grauent᷑
corda ur̃a incrapula & ebrietate. uł illud. sic sumenda
suit alim̃ta quasi medicam̃ta. &e illud. Mem̃to qͥa
recepisti bona inuita tua. & lacarus similiter mala
de illud. Hec domius ñ meaẽ. s xp̃i pauꝑum: maxime
elegit apponere hoc epigrãma suum. & metͥcum. qd̾

Expanded text:
munus tuum ad altare, et habet aliquid frater tuus advermunus tuum ad altare, et habet aliquid frater tuus adversum te; dimitte ibi munus tuum, et vade prius reconciliari fratri tuo, et sic veniens offeres munus tuum . » Venirugini fructus eorum . » Aerugo vitium est quod in fructibus aura noxia latenter operatur. Haec est invidia, quae bona alteris aeruginat, adurit, consumit. Haec est loarbores, est malitia, quae testimonium boni, detraacute pungit. Item: Ad hujus pestis suggilationem exemplum Augustini mitissimi et modesti sufficere deberet. Qui cum plura epigrammata super mensam suam posset inscripsisse puta contra edacitatem et loquacitatem, quae saepe adsunt mensis; haec scilicet: « Ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate . » Et illud: Sic sumenda sunt alimenta quasi medicamenta. Et illud: « Memento quod recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . » Et illud: Haec domus d
Abbreviated transcription (Latin):
corprauum. ce detrahentia labia sine ꝓcul ate Item¬
in eodem .xluͦ. Cogitatio stulti pecc̃m est: & abhomena¬
tio hominum ẽ detractor. Item in leuitico xxx iͦx. Non
maledices surdo .i. absenti ñ detrahes. Stultus enĩ ẽ.
s magis excusabilis ẽ: qui p̃senti ꝯtumeliam infere.
ꝓditor uͦ & dolosus. magisq accusabilis: qui absentẽ
ledit &e rodit. Item eccłiastes .xxͦ.iͦi. Si mordeat serpens
detrahit. Ergo ꝓditor serpens ẽ. serpentinũ habens
morsum. & linguam uenenosam. Item. salomon xxix
Qui detrahit ꝓximo: dõ & homini se obligat. Uł in pos¬
terum se obligat dõ. ut ꝑcontͥctionem cordis ei satis¬
ei satiffaciat. si dampnum corporale ei intulie: qr nõ re¬
infixit. ut puta odium uł detractionẽ. uł ut amorem illi¬
citum appetat ꝑ eius suggestionem oe huiꝰ modi. nũqͥd
corporaliter ei satisfaciet: Uc scł corporalit̾ eum uisita¬
re teneat᷑ uͥcunq fu̾it. & sp̃uale uulnus qd̾ ei intulit

Expanded text:
os pravum, et detrahentia labia sint procul a te. » Item cap. XXIV: « Cogitatio stulti peccatum est, et abominatio hominum, detractor. » Item Levitici XIX: « Non maledices surdo, » id est absenti non detrahes. Stultus enim est, sed magis excusabilis, qui praesenti contumeliam infert; proditor autem et dolosus magisque accusabilis, qui absentem laedit et rodit. Item Ecclesiastes X: « Si mordeat serpens detrahit. » Ergo detractor serpens est serpentinum habens morsum, et linguam venenosam. Item Salomon: « Qui detrahit proximo, » Deo et homini « se obligat . » Vel in posterum se Deo obligat, ut per contritionem cordis ei satisei satisfaciat, si damnum corporale ei intulit; quia « non diinflixerit, puta odium per detractionem, vel ut amorem illicitum appetat per ejus suggestionem, et hujusmodi: nunquid corporaliter ei satisfaciet, ut scilicet corporaliter eum visitare teneatur ubicunque fuerit, et spirituale vulnus quod ei intulit,
Abbreviated transcription (Latin):
daciter. aliquid in ꝓxunum quod crudeluis ẽ. unde
poeta. Queliba inquẽius obꝓbria fing̾e seuum. Qͥ¬
dam audit & refert. Tercius cm̃ audit detͣctionem.
Primus mat̾iam inuenit. scd̃s eam auget & multi¬
plicat. terciis auctoritatem detrahendi p̃stat. Ic aq
eam corroborat. Si enim deeẽt auditor: deesset dete¬

Expanded text:
it aliquid in proximum, quod crudelius est. Unde poeta: Quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus. Quidam audit et refert; tertius tamen refert detractionem. Primus materiam invenit, secundus eam auget et multiplicat, tertius auctoritatem detrahendi praestat, itaque eam corroborat. Si enim deesset auditor, deesset et de
Abbreviated transcription (Latin):
tum cor meum. Os aut̃ hominuis duplex ẽ. seł os
faciei. & iultus. Os homini sublime dedit. Et
frons domicilium ẽ. & signum uerecunde humili¬
tatis uł impudentis elationis De ore ait poeca.
Quas gerit ore minas qnͣto premit omia fastu:
In hoc ore multiplex ẽ suꝑbia. Unde suꝑbia elate
naris. Uñ ysaias. Attendetͥ ab hõie que spm ħt

Expanded text:
tum cor meum. » Os autem hominis duplex est, scilicet os tum cor meum. » Os autem hominis duplex est, scilicet os faciei, et vultus. Os homini sublime dedit. Et frons domicilium est, et signum verecundae humilitatis, vel impudentis elationis. De hoc ore ait poeta: Quas gerit ore minas, quanto premit omnia fastu? In hoc ore multiplex superbia: ut superbia elatae naris. Unde Isaias: « Attende 26 tibi ab homine, qui spirit
Abbreviated transcription (Latin):
quadam bona simulatione & otemꝑtu eurat᷑. ut
gregorius dicit de quodam heremita. rogato aqͦdam
ciue qui opuscła sua uendebat ut domum suam uit᷑¬
ret. filioq eius egrotanti manum impon̾et. Qui
cum accederet ad ciuitatẽ. uidens ciues ce ponpam
uenire sibi obuios orripilationes ce quedam p̃ambu¬
la & p̃ludia suꝑbre in se sensit. ꝓhoc honore sͥ exhibi¬
co. Qui ne suꝑbia oriret᷑. expoliauit se &e piecit influ¬
men: quem eiues quasi facuum e ontempserunt.
Ille uͦ relictis senemeiis suis: nudus ineellulam
recliit. Sic se magister lamfrand̾us eurauit a su
&d̃m: qui ñ ꝑmuttit nos uidere solem iusticie. Itẽ
hec ẽ. sartago posita int̾ nos & irłm: ne ip̃ami ui¬
deamus. Hec ẽ nubes interposita. de qua dr̃: oppo¬
sita ẽ nubes. ne transeat oratio. Suꝑbia om̃ia¬
& tuno pͥmo sibi ip̃i consonat ce concordat. De suꝑ¬
bia cordis que intoxicat ce pullulare facit ut ra¬
dix alias spẽs suꝑbie: ait daiuid. Dñe ñ ẽ ex alta¬

Expanded text:
quadam bona simulatione et contemptu curatur. Unde Gregorius de quodam eremita rogato a quodam cive, cui opuscula sua vendebat, ut domum ejus intraret filioque ejus aegrotanti manus imponeret. Qui cum accederet ad civitatem, videns cives et pompam venire sibi obvios; horripiliones et quaedam praeambula, et praeludia superbiae in se sensit pro honore sibi exhibito; qui et ne superbia oriretur, exspoliavit se, et projecit in flumen: quem cives, quasi furiosum contempserunt. Ille vero relictis semicinctiis suis, nudus, in cellulam suam rediit. Sic se magister Lantfrancus curavit a supet solem, qui non permittit nos videre solem justitiae. » Item: « Haec est sartago posita inter nos et Jerusalem, ne ipsam videamus . » Haec est nubes interposita de qua dicitur: « Opposuisti nubem ne transeat oratio . » Iet tunc primo sibi ipsi consonat et concordat. De superbia cordis quae intoxicat et pullulare facit, ut radix, alias species superbiae, ait David: « Domine, non est exalta
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia. & utinam bene suffocata matre & ⁊ crita
luffocaretur & ꝯcereret᷑ filia. ꝑ suꝑbiam cecidit
bolus in hoc quod ꝑdiderat nisus ẽ ut suggestione su¬
a. a bono il lo caderet homo. inquiens inserpente. qua¬
cunq die comed̾itis. eritis sicut dii. Qm̃ magnum
que dicunt ꝓpter illud om̃ia dimissa redire & re

Expanded text:
perbia: et utinam bene suffocata matre et contrita, suffocaretur et contereretur filia! Per superbiam cecidit homine quod perdiderat, nisus est ut suggestione sua a bono illo caderet et homo, inquiens in serpente: « Quacunque die comederitis, eritis sicut dii . » Quam magnum qui dicunt propter illud omnia peccata sunt re
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽẽt. a menbris sp̃ualib. fidelib scł qui sunt menbra
corporis xp̃i euius ip̃e ẽ caput: ut seł inuicem sese sup¬
portarent. condolerent: nec unum m̃brum turpitudi¬
pli dicentis: & que putamus ignobiliora corporis. hi¬
is habundantiorem honorem circundamꝰ. exemplo &̃

Expanded text:
et a membris spiritualibus, fidelibus scilicet, qui sunt membra corporis Christi, cujus ipse est caput, ut scilicet invicem sese supportarent, condolerent, nec unum membrum turpitudi his, quae putamus ignobiliora membra corporis abundantiorem honorem circumdamus. Sic mater
Abbreviated transcription (Latin):
dum piscatorum pedes lauat̾. dum ꝓditorem oscło exci¬
pit. dum loquitur cum samaritana: dum ad pedes sͥ
nas ex archaugłico fastigio. ñ ob aliam causam: n
sapientes mundi petrus & iacob piscatores mtiunt᷑:
eungło phariseus arrogans sꝑnit᷑. & humilis publica¬
nus audit᷑. Decera iam ni fallor epłas plenas tã offi¬
cii qm precum tͥ misi cum tueꝯt᷑ obsurdeseas. neutrũ¬
quidem facere dignaris. & clño loquente cum seruis
meliose. Crede michi. Nisi stili uerecundia ꝓhiberet. tar¬
talesus ingererem. ut inciꝑes mͥ rescͥbere uł iratus. S.¬
ciquum morem reu̾tens. rursus peor ut diligentem
te diligas. &e conseruo sermonẽ ꝯseruus imꝑtias. Itẽ¬

Expanded text:
dum piscatorum pedes lavit , dum traditorem in osculo excidum piscatorum pedes lavit , dum traditorem in osculo excipit, dum loquitur cum Samaritana, dum cum Maria peautem ex archangelico fastigio, non aliam ob causam, nisi sapientes mundi, Petrus et Jacobus piscatores mittuntur, Evangelio et Pharisaeus arrogans spernitur, et humilis Publicanus auditur . Decem jam, ni fallor, epistolas plenas tam officii quam precum tibi misi, cum tu e contra obsurdescas, nec nutum facere dignaris, et Domino loquente cum servis,meliose. Crede mihi nisi styli verecundia prohiberet, tanta laesus ingererem, ut inciperes mihi rescribere vel iratus. Stiquum morem reuertens rursus precor, ut et diligentem te diligas et conseruo sermonem conseruus inpertias.
Abbreviated transcription (Latin):
icut dixunus. suꝑbie filia ẽ inuidia. neptis de¬
S
tractio. Et sicut ꝑsuꝑbiam pͥmo mors intrauit
inmundum. ita ꝑ humilitatem .xͥ. uita pͥmo intrauit
inmundum. P aliam erum uiam: reu̾si sunt magi in
regionẽ suam. Sicut eium ꝑ suꝑbiam pͥmo recedunꝰ
a dõ. itaꝑ humilitatẽ pͥmo accedimus ad ip̃m. Et cũ
maxime in humilitate comm̃datur. ad hoc quod de ip̃a
p̃cipue p̃ceteris urtutib scolas celestes rexerit inqui¬
ens. Discite ame qr mitis sum ohunulis corde. Itẽ
augustinus haue comm̃dans ait. Hec ẽ aqua. que
enim. & indignabundi: ex sola iuolignatione se ip̃os
occidebant. Item iheronimus ad anthoniũ monachr̃
nolentem ei rescribere. Dñs nr̃ humilitatis magi¬
ter. disceptantib de dignitate discipłis: statuit par¬
uulum in medio eoꝵ dicens. Nisi quis humiliaue¬
poterit intrare in regnum celoꝵ. Quod ne tm̃ docere ⁊
nõ facere uideret᷑. impleuit exemplo. qd̃ docuit uerbo.

Expanded text:
icut diximus, superbiae filia est invidia, neptis est detractio; et sicut per superbiam primo « mors intravit in mundum , » ita, per humilitatem Christi, vita primo intravit in mundum. « Per aliam enim viam reversi sunt magi in regionem suam . » Sicut enim per superbiam primo recedimus a Deo, ita per humilitatem primo accedimus ad ipsum. Et cumcommendetur, maxime in humilitate commendatur, adeo quod de ea praecipue, prae caeteris virtutibus, scholas coelestes rexerit  f. erexerit, inquiens: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde . » Item Augustinus hanc commendans ait: Haec est aqua quae enim indignabundi ex sola indignatione seipsos occidebant. Item Hieronymus ad Antonium monachum nolentem ei rescribere: Dominus noster humilitatis magister disceptantibus de dignitate discipulis, statuit parvulum in medio eorum dicens: « Nisi quis humiliavepotest intrare in regnum coelorun « facere » videretur , implevit exemplo, quod docuit verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
qñq uendicat om̃ia menbra. qͣsi cogat ea loqui
& sibi cogit seruire. Uñ. Cum pes. cumq manꝰ.
cum cetera menbra loquant᷑. inferius guttur cum
rõne tacet. Est cẽ̾ suꝑbia totius corporis. solis pu¬
dendis exceptis: in quib uerecundam᷑. Uñ &ẽ am
trose incedunt: mole corporis uł castrimargia nõ co
gente eos ad hoc. Quidam etiam pectorose quasi arcua¬
ti. & multum xeferunt de mecenate supino. Quidam
manib in omem partem se excendunt. Uñ. uentilat
estuium digitis sudantib aurum. Quidam erecto
& extento collo. & affixo talo inceclunt. Uñ ysaias.
Eleuate sunt filie syon. & ambulauerunt ertento

Expanded text:
que vindicat sibi omnia membra, quasi ea cogat loqui et sibi servire. Unde: Cum pes, cumque manus, cum caetera membra loquantur, Inferius guttur qua ratione tacet? Est etiam superbia totius corporis solis pudendis exceptis in quibus verecundamur, unde etiam trose incedunt, mole corporis et gastrimargia eos non cogente ad hoc. Quidam vero pectorose quasi arcuati: Et multum referunt de Mecoenate supino, Quidam manibus in omnem partem se extendunt. Unde: Ventilat aestivum digitis sudantibus aurum. Quidam erecto et extento collo, et quasi affixo palo incedunt. Unde Isaias: « Elevatae sunt filiae Israel, et ambulaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ius inea uidearis
quosdam scõs imi¬
tari. magisq
merebis
cominuni modo
uiuendi
dm. Qui statum ac¬
irqui escens
abb̃i. exuit singłaritatem om̃ẽm. Suminoꝑe gͦ ca¬

Expanded text:
is in ea videaris quosdam sanctos imitari, magisque mereberis communi modo vivendi fratrum. » Qui statim acquiescens abbati, exuit singularitatem omnem, vixitque sic