comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iacies cęli uel caput. orientalis regio:
ultima septentͥonalis. de qua lucanꝰ
Sic mundi pars ima iacet. quam
sole niuales ꝑpetueq p̃munt hyemes.
.x uiiii. De quatuor. partibus cęli.

Expanded text:
acies caeli vel caput orientalis regio, ultima septentrionalis. De qua Lucanus4, 106: Sic mundi pars ima iacet, quam Zona nivalis perpetuaeque premunt hiemes. § 42 De quattuor partibus caeli.
Abbreviated transcription (Latin):
isciplinȩ liberalium artiũ: septẽ
sunt. Prima gramatica: id ẽ lo¬
quendi ꝑitia. Scda rethorica: quȩ ꝓpt̾
utorem & copiam eloquentiȩ suȩ. ma¬
rime in ciuilibꝰ questionibꝰ necessaria
existimatur: Tercia dialetica. cognom̃¬
to logica: quȩ disputationibꝰ subtilis¬
simis uera secernit a falsis. Quarta
arimethica: quȩ continet numeroꝵ
causas & diuisiones. Quinta musica:
quȩ in carminibꝰ cantibꝰq confistit.
Sexta geometrica: quȩ mensuras t̾rȩ
dimensionesq complectitur. Septi¬
ma astrononica: quȩ continet le¬
gem astrorum.
ui. De litteris cõmu
Rimordia gramaticȩ nibꝰ

Expanded text:
isciplinae liberalium artium septem sunt. Prima grammatica, id est loquendi peritia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astrorum. § 3 De litteris communibus. Primordia grammaticae
Abbreviated transcription (Latin):
taꝙ sine musica: nulla disciplina
potest ẽẽ ꝑfecta. Nichil enĩ sine illa
Nam & ipse mundus quadam ar-¬
monia sonoꝵ fertur ẽẽ compositus:
& celũ ipsum sub armoniȩ modula¬
tione reuolui. Musica mouet affectꝰ:
ꝓuocat in diuersũ habitum sensus.
In p̃liis quoq tubȩ concentꝰ. pugnan¬
tes accendit: & quanto uehem̃tior.
fuerit clangor. tanto fit ad certam̃
animꝰ fortior. Siqͥdem & remiges.
cantꝰ hortatur ad tolerandos qͦsq
labores. Musica animũ mulcet: &
singłorum oꝑum fatigationem mo¬
dulatio uocis solatur: Excitatos qͦꝙ
animos musica sedat: sicut de dauid
legitur. qui ab sp̃u immundo saulem
arte modulationis eripuit: ipsas qͦq
bestias. nec ñ &e serpentes. uolucres.
atq delphinos. ad auditum suȩ mo¬
dulationis musica ꝓuocat: sed &
quicqͥd loquimur. uel intrinsecus ue¬
narum pulsib cominouemur: per
musicos richinos armonie uirtuti¬
bus ꝓbatur esse sociatum. iiu¬

Expanded text:
 sine musica nulla disciplina potest esse perfecta; nihil enim enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos quoque labores musica animum mulcet et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur. Excitatos quoque animos musica sedat, sicut de David legitur, qui ab ipso spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit. Ipsas quoque bestias, necnon et serpentes, volucres et delphinos, ad auditum sue modulationis musica provocat. Sed et quidquid loquimur, vel intrinsecus venarum pulsibus commovemur, per musicos rythmos harmonie virtutibus probatur esse sociatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum iuris ciuilis est: quinque testiũ
subscͥptione firmatũ. T estamentũ
iuris p̃torii est. septem testiũ signis si¬
gnatum : s illud apud ciuies fit inde
ciuile: istud apud p̃tores. inde zuris
p̃torii. Testam̃tum autẽ signare nota¬
re est id est ut notũ sit quod scͥptum ẽ
Holographum testam̃tum est manu
auctoris totũ conscͥptum: atq subscͥp¬
tum: unde & nom̃ accepit. Greci enim
rritũ testamentũ est. si is qui testatꝰ ẽ
capite diminutꝰ est: aut si ñ rite fac¬
tum sit. Inofficiosũ testamentũ ẽ:
quod frustra liberis exheredatis si¬
ne officio naturalis pietatis. in extra¬
neas ꝑsonas redactum ẽ. Ruptum
testamentũ inde uocatũ: eo quod
nascente postumo. neq exheredato
nominatim neq herede instititto di¬
rumpitur. Suppressũ testamentũ
ẽ: quod in fraude heredũ uł lega-¬
torioꝵ seu lib̾torum ñ est palam ꝓlatũ. Aͦd

Expanded text:
tum iuris civilis est quinque testium tum iuris civilis est quinque testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris totum conscriptum atque subscriptum; unde et nomen accepit. Graeci enim Inritum testamentum est, si is qui testavit capite diminutus est, aut si non rite factum est. Inofficiosum testamentum est, quod frustra liberis exheredatis sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. Ruptum testamentum inde vocatur, eo quod nascente postumo, neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ysidorus. En tibi sic̃ pollicitꝰ
sũm misi opus de origine quarũ¬
dam rerũ ex ueteris lectionis recor¬
datione collectum: atq ita in quibꝰ¬
dam locis adnotatum. sicut extat
conscriptum stilo maiorum.

Expanded text:
sidorus. En tibi, sicut pollicitus sum, misi opus de Origine quarumdam rerum, ex veteris lectionis recordatione collectum, atque ita in quibusdam locis adnotatum, sicut exstat conscriptum stylo majorum.
Abbreviated transcription (Latin):
unde & eodem mom̃to cũ ortt᷑.
& orienti simul & occidenti equalit᷑
apparet. Quod uͦ tamquã cubitalis
nobis uidetur: considerare oportet
quantũ sol distat a t̾ris. quȩ longi¬
tudo facit ut paruus uideatur a
fertur ẽe quam solis. Nã dũ
sol suꝑuis sit a luna. & tam̃ a nob̾
maior quã luna uidetur. iam si
ꝓpe nos accessisset multo maior ꝗͣ
luna conspiceret᷑. Sicut autẽ sol for
tior ẽ terra: tta t̾ra fortior luna ꝑ
aliquã quantitatẽ.

Expanded text:
unde, et eodem momento quo oritur, et Orienti simul, et Occidenti aequaliter apparet. Quia vero tanquam cubitalis nobis videtur, considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facit ut parvus videatur nofertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis major quam luna videatur, jam si prope nos accessisset, multo major quam luna conspiceretur. Sicut autem fortior est sol terra, ita terra fortior luna per aliquam quantitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Prima autẽ figura
huiꝰ artis punctus est: cuiꝰ pars nulla
est. Scd̾a linea pret latitudinem lon¬
gitudo. Recta linea est: quȩ ex equo in
lineȩ sunt: quoꝵ forme ideo in suꝑi¬
oribus decem figuris positȩ ñ sunt.
quia intra eas inueniuntur. Numerd
autẽ scd̾m geometam. tta queris. Extrema
quippe eiꝰ multiplicata tantũ faciunt qͣn¬
tum & media dupplicata: ut puta sex ad
duodecim multiplicata faciunt septua¬
multiplicata tantumdem faciunt:

Expanded text:
Prima autem figura Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, preter latitudinem longitudo. Recta linea est, que ex equo in linee sunt, quarum forme ideo in superioribus decem figuris posite non sunt, quia intra eas inveniuntur. Numeros autem secundum geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuamultiplicata, tantumdem faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
igure solidȩ sunt: quȩ longitu¬
dine. & altitudine. & latitudine. con¬
tinentur: ut est cubus. Cuiꝰ spe¬
cies quinque in plano. quarũ pͥma
plana quȩ uocatur circũducta. cuiꝰ in me¬
dio punctus ẽ quo cuncta conu̾gunt. quod¬
centrum geometrici uocant: latini pun¬
ctum cuculi nuncupant. Quadrila¬
tera figura ẽ in plano quadrata: que
sub quatuor rectis lineis iacet.
enatheton gramon figura plana.
Irthogonium id est rectiangulum figu¬
ra plana: est enĩ triangulum & habet
angulũ rectum. sopleros figu
est figura ꝓpria solida. qu
est figura ꝓpria¬
solida. que
longitudine. latitudine. & altitudine.
Chylindrus est figura quadra¬
ta : habens suꝑius semicirculum.
honon figura est que ab amplo
in angustũ finit: ut orthogonium.
yramis est figura quȩ in mo¬
dum ignis ab amplo in acu¬
men consurgit. ita.
Ignis apud grecos: pyrim
appellatur. Sicut autem infra
decem om̃is est numerus: ita intra¬
hẽ circulx̃ om̃ium figurarum con¬
cluditur ambitus.

Expanded text:
igure solide sunt, que longitudine et latitudine et altitudine continentur, ut est cubus; cuius species sunt quinque in plano: quarum primaplana, que vocatur circunducta, cuius in medio punctus est quo cuncta concentrum geometriae vocant, Latini punctum circuli nuncupant. Quadrilatera figura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita. Dianatheton grammon figura plana, ita. Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum. Isopleest figura propria solida, quest figura solida, que longitudine latitudine et altitudine Cilindrus est figura quadrata, habens superius semicirculum in solidum. Conon, figura est que ab amplo in angustum finit, sicut orthogonium. Pyramis est figura, que in modum ignis ab amplo in acumen consurgit. Ignis enim apud Grecos pyr appellatur. Sicut autem infra decem omnis est numerus, ita intra circulum, omnis figurarum concluditur ambitus.
Abbreviated transcription (Latin):
gelat: qui coactꝰ. gignit formidinẽ.
sanguis. formidolosus autẽ cum sit
timidus: & tim̃dum significat. Ea¬
tuus ido existimat᷑ dictus: quia neq
qͦd fatur ipse. neq qͦd alii dicunt in¬
telligit. fatuos originẽ ducere qͥdam
putant a miratoribꝰ fatuȩ fauni ux¬
oris fatidice. eosq pͥmum fatuos ap¬
pellatos qͦd p̃ter modũ obstupefacti
sunt uaticiniis illiꝰ usq ad amentiã.
Fautor: ab eo qͦd faueat & consentiat.
Fictor appellatꝰ. a fingendo & compo¬
nendo aliqͥd. sicut capillos mulierũ
unit. & ꝑtractat. ungit. & nitidat.
Fallax: qͦd fando id est loquendo deci¬
piat. Feruidus. iracundus. ira enĩ
inflammat. Frendens. qͦd minan¬
do frangat dentes. & compmat fre¬
mens. Ferox. ab eo qͦd ferocitatem ex¬
erceat ut bestia. Fur a furuo dictꝰ
est: id est a fusco. Nã noctis utit᷑ tem¬
pore. Factiosus int̃ obꝓbria cũ sedici¬
osũ accipi uolumꝰ: cum uͦ graciosũ.

Expanded text:
gelat, qui coactus gignit formidinem, gelat, qui coactus gignit formidinem, sanguis. Formidolosus autem cum sit timidus, et timendum significat. Fatuus ideo existimatur dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt intellegit. Fatuos origine duci quidam putant a miratoribus Fatuae, Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vaticiniis illius usque ad amentiam. Fautor, ab eo quod faveat et consentiat. Fictor appellatus a fingendo et conponendo aliquid, sicut capillos mulierum lenit et pertractat, unguit et nitidat. Fallax, quod fando, id est loquendo, decipiat. Fervidus, iracundus. Ira enim inflammat. Frendens, quod minando frangat dentes et conprimat. Fremens. Ferox, ab eo quod feritatem exerceat, ut bestia. Fur a furvo dictus est, id est a fusco. Nam noctis utitur tempore. Factiosus, inter opprobria, cum seditiosum accipi volumus: cum vero gratiosum ac
Abbreviated transcription (Latin):
elix dicit᷑: qui felicitatẽ dat. Felix. qͥ
accipit. & felix ꝑ quẽ datur felicitas:
ut felix tempꝰ. felix locus. Fidelis: ꝓ
eo qͦd fit ab eo id quod dicit. uł ꝓmittit
bonũ. Facilis. a faciendo nec tardus.
Firmꝰ.: unde & formosus. Fortis. qͦd
fert adu̾sa uel quecũq acciderint: si¬
ue a ferro qͦd sit durus. nec molliat᷑.
Formosus. a forma dictꝰ: formũ enim
ueteres calidũ & feruens dixerunt.
feruor. enim sanguinẽ mouet: & san¬
guis pulchritudinẽ. Eedus. nom̃
habet ab hurco & hedo: f. littera ad¬
dita. Hunc ueteres in graui signi¬
ficatione ponebant: ut. sanguine
Fragilis dictꝰ: eo quod facile frangi
potest. Fessus. quasi fissus: nec iã
integer salute. Est autẽ generale. Di¬
magis est ꝓpͥum: & fessus rerum a
casu uenientiũ. Fatigatus: qua¬
si fatis agitatꝰ. Eormidolosus. a
formo id est sanguine dictꝰ: cũ se a
cute uel a pcordio fugiens contra¬
hit sangus. Nã timor sanguinẽ

Expanded text:
Felix dicitur qui felicitatem dat, felix, qui Felix dicitur qui felicitatem dat, felix, qui accipit: et felix, per quem datur felicitas, ut felix tempus, felix locus. Fidelis, pro eo quod fit ab eo id quod dicit vel promittit bonum. Facilis, a faciendo, nec tardus. Firmus, unde et formosus. Fortis, quia fert adversa vel quaecumque acciderint: sive a ferro, quod sit durus nec molliatur. Formosus a forma dictus. Formum enim veteres calidum et fervens dixerunt. Fervor enim sanguinem movet, et sanguis pulchritudinem. Foedus nomen habet ab hirco et haedo, F littera addita. Hunc veteres in gravi significatione ponebant, ut Virg. AenFragilis dictus eo quod facile frangi potest. Fessus, quasi fissus, nec iam integer salute: est autem generale. Dimagis est proprium; et fessus rerum a casu venientium. Fatigatus, quasi fatis agitatus. Formidolosus a formo, id est sanguine, dictus, cum se a cute vel a praecordia fugiens contrahit sanguis. Nam timor sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
o dio dicit᷑. Nam & antiqͥ odi dicebat.
& osus sũ. Hinc est exosus qͦ utim.
licet iam osus ñ dicamꝰ. Exiciosus:
eo quod multis exicio sit. E recutor
ab exequendo: idem exactor. E ffra¬
ctor: qͦd sit expugnator claustrorũ.¬
humanũ modũ excedens. Effrena
no racionis. Eunuchus grecum
nom̃ est: qͦd est spado. Hoꝵ quidam
coeunt. s tam̃ uirtꝰ in semine nul¬
la est. liquorem habent & emittur:
s ad gignendũ in ane atq inuali¬
dũ. Effeta. ab eo qͦd sit frequenti
fetu ex hausta: partꝰ enim eã assi¬
duus debilem reddit.
potest. Eacetꝰ: qui iocos & lusus gestis &
factis comĩdat. a faciendo dictꝰ. Eru¬
galis. a fruge nominatꝰ id est ͤ fructu.
uel parsimonia: siue ut alii uolunt. a
modestiȩ temꝑantia. Fenerator. qui
pecuniã deponit apd̃ debitorem: quasi fe¬
noris auctor. Nã pecuna fenꝰ est. fenera¬
tor autẽ latine dicit᷑ & qͥ dat mutuũ:
& qͥ accipit. Flam̃: pontifex ydoloꝵ¬

Expanded text:
odio dictus. Nam antiqui et odi dicebant odio dictus. Nam antiqui et odi dicebant et osus sum. Hinc est exosus, quo utimur, licet iam osus non dicimus. Exitiosus, eo quod multis exitio sit. Executor, ab exequendo. Idem et exactor. Effractor, qhumanum modum excedens. Effrenatno rationis. 94. Eunuchus, Graecum nomen est, quod est spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent, et emittunt, sed ad gignendum inanem atque invalidum. 95. Effeta ab eo quod sit frequenti fetu exhausta; partus enim eam assiduus debilem reddiditpossit. Facetus, qui jocos et lusus gestis et factis commendat, a faciendo dictus. Frugalis, a fruge nominatus, id est, a fructu, ve parcimonia, sive, ut alii volunt, a modestia et temperantia. 97. Fenerator, qui pecuniam deponit apud debitorem, quasi fenoris actor; nam fenus pecunia est. Fenerator autem Latine dicitur et qui dat mutuum, et qui accipit. Flamines, pontifices idolo
Abbreviated transcription (Latin):
extra t̾ram suã quasi ext̾ris: sed
ꝓpͥe extorris cũ ui expulsus & cum
terrore solo patͥo eiectus: ce extorris
ex t̾ra sua pulsus. Extorris. extra
t̾ram aut extra t̾minos suos quia
extretur. Ext̾minator ñ ille qui
&e expellit a t̾minis suȩ ciuitatis:
Ext̾minatus. ab eo qͦd sit extra t̃minos
suos eiectꝰ: sic & ext̃nus: eo qͦd sit alie¬
& sine genere eminꝰ indigentes. E. xi¬
guuis multũ egenus: ex enĩ ꝓ ualde
ponit᷑. Erilis. tenuis. quod possit
quãuis ꝑ angustũ exire. Exesus:
quia ꝑcomesus: est enĩ aridus. denuis.
exilis. Ex haustꝰ. quia consumptꝰ ẽ.
& ianis effectꝰ est. Exanguis. qͦd
sit extra sanguinẽ. Ex animis. est
mortuus. Ex animis autẽ. & exani¬
mꝰ dicimꝰ. sicut unanimis. & una¬
iuimꝰ. inermis & inermꝰ: & hoc nr̃o
udicio subiacet. Exustꝰ dicitur.
de qͦ nichil suꝑ est. quasi ualde ustꝰ.
ex enĩ ꝓ ualde ponit᷑. Exosus: ab

Expanded text:
extra terram suam est; quasi exterris. Sed extra terram suam est; quasi exterris. Sed proprie extorris, cum vi expulsus et cum terrore solo patrio eiectus; et extorris, ex terra sua pulsus. Extorris, extra terram, aut extra terminos suos, quia exterretur. Exterminator, non ille qui et expellit a terminis civitatis. Exterminatus, ab eo quod sit extra terminos suos eiectus. Sic et Externus, eo quod sit aliet sine genere indigentes. Egenus. Exiguus, multum egens. 'Ex' enim pro valde ponitur. Exilis, tenuis, quod possit quamvis per angustum exire. Exesus, quia percomesus; est enim aridus, tenuis, exilis. Exhaustus, quia consumptus est et inanis effectus. Exsanguis, quod sit extra sanguinem. Exanimis est mortuus. Exanimis autem et exanimus dicimus, sicut unanimus et unanimis, inermus et inermis, et hoc nostro arbitrio subiacet. Exustus dicitur de quo nihil superest; quasi valde ustus. 'Ex' enim pro valde ponitur. Exosus ab
Abbreviated transcription (Latin):
in quos om̃is seges decurrit. Demens
idem qͥ &e amens. id est sine mente: uel
qͦd diminutionẽ habeat mentis. D e¬
sipiens: eo qͦd minus saꝑe incipit. quã
qͦd solebat. Dampnatꝰ & dampnabi¬
lis. quoꝵ pͥor iam addictꝰ est: sequens
potest addici. Degulator: qͦd sit gulȩ
Leloquio. Exertꝰ: in eloquendo ex¬
peditus. Exerere enĩ: ꝓferre uel expedi¬
re est. Eruditꝰ: quia ñ rudis s etiã
doctus. Exꝑtus: multũ ꝑitus. Ex. enĩ
hic ꝓ ualde ponit᷑. Expers uͦ. qui ẽ
extra ꝑitiam & intellectũ. Exornatꝰ.
ualde ornatꝰ. Ex. enĩ ꝓ ualde ponit᷑
sicut excelsus quasi ualde celsus.
Erimiꝰ: quasi ualde eminens. Effi¬
cax dictꝰ: quia nullã difficultatem
habet de qualibet re facienda. Hinc
quia extra ꝑartẽ: caruit enĩ parte.
sortẽ est. Exul. quia extra solũ suũ.
quasi tran̾ solũ missus. aut extra
solum uagꝰ. Nam exulare dicunt᷑
qͥ extra solum eunt. Extorris. quia

Expanded text:
in quos omnis seges decurrit. Demens, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quod minus sapere incipit quam quod solebat. Damnatus et damnabilis: quorum prior iam addictus est, sequens potest addici. Degulator, quod gulae situs eloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum peritus. 'Ex' enim hic pro valde ponitur. Expers vero, qui est extra peritiam et intellectum. Exornatus, valde ornatus. 'Ex' enim pro valde ponitur, sicut excelsus, quasi valde celsus, et eximius, quasi valde eminens. Efficax dictus, quia nullam difficultatem habet in qualibet re facienda. Hinc quia extra partem; caruit enim partem. sortem est. Exul, quia extra solum suum est; quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
decrepitũ. ñ qui senectute auulsus
est. s qui iam crepare desierit: id ẽ
loqͥ cessauerit. Dep̃ciatus. ab eo qd
uilis sit: nec aliquo p̾cio dignus.
Dirus. p̃parcus & teter. quasi diui¬
na ira in id actꝰ. nam dirũ dicitur
qͦd diuina infert᷑ ira: alias dirus
magnꝰ. Desciens. ualde sciens. hie enĩ
orsum aspiciat: uł contemptui ha¬
beat. Dolosus: insidiosus uel mali¬
gnus. ab eo qͦd d̾eludat: ut enim de¬
cipiat occultã maliciã blandis ser¬
monibꝰ ornat. Dubius: incertus.
quasi duarũ iuarũ. Delator. dictꝰ.
eo quod decegit qͦd latebat. Dilator:
qͦd differt ad ꝓferendũ. Desidiosus:
tardus. piger. a desidendo uocatꝰ.
id est ualde sedendo. Idem & resideis¬
a residendo: de. enĩ hic augentis est. De¬
lirus. mente defectꝰ ꝑ etatem. ãrico e cõ
ylupai. uł qͦd a recto ordine &e quasi a
lyra aberret. Ayra enĩ arationis genꝰ: cũ
agricolȩ facta semente dirigunt sulcos.

Expanded text:
decrepitum non qui senectute avulsus decrepitum non qui senectute avulsus est, sed qui iam crepare desierit, id est loqui cessaverit. Depretiatus, ab eo quod sit vilis nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus et teter, quasi divina ira in id actus. Nam dirum dicitur quod divina infertur ira. Alias dirus, magnus. Dehiscens, valde hiscens. Hic enim orsum aspiciat vel contemptui habeat. Dolosus, insidiosus vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibus ornat. Dubius, incertus; quasi duarum viarum. Delator dictus eo quod detegit quod latebat. Dilator, quia differt ad proferendum. Desidiosus, tardus, piger, a desidendo vocatus, id est valde sedendo. Idem et residesa residendo. 'De' enim hic augentis est. Delerus, mente defectus per aetatem, ἀπὸ τοῦ ληρεῖν, vel quod a recto ordine et quasi a lira aberret. Lira est enim arationis genus, cum agricolae facta semente dirigunt sulcos,
Abbreviated transcription (Latin):
Delibutꝰ. de oleo unctus: ut athletȩ so¬
lent. uł in certamine pueri. Hinc
plenũ. Delicatus qͦd sit deliciis pa¬
stus: iuiuens in epulis & nitore cor¬
poris. Defessus. semꝑ infirmꝰ. qͣsi
dui fesus. D ebilis quod ꝑ bilem factꝰ
sit fragilis: bilis enĩ humor est afficienᷤ
corpus. Decolor: qͦd desit illi color. De¬
sꝑatus uulgo uocat᷑ malus ac ꝑditus.
nec iam ulliꝰ ꝓsꝑe spei. Dicit᷑ autem ꝑ
similitudinẽ egrorum: qui affecti &
sine spe deponunt᷑. Consuetudo autẽ
erat apd̾ ueteres. ut desꝑati ante ianu¬
as suas collocarent᷑: uel ut extremũ
sp̃m redderent t̾rȩ. uel ut possent
a transeuntibꝰ forte curari: qui ali¬
quando simili laborauerunt morbo.
Degener. aut ignobilis. aut quod sit
impari genere: aut si dum sit gen̾e
optumo natꝰ. in honeste dam̃ uiuit.
Decrepitꝰ. quod morti sit ꝓpior. quasi
ad mortis tenebras uercat. sicut cre¬
pusculũ. tempꝰ noctis. Alii dicunt

Expanded text:
Delibutus, de oleo unctus, ut athletae soDelibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in cereumate pueri. Hinc plenum. Delicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis et nitore corporis. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilis. Bilis enim humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitur autem per similitudinem aegrorum qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit inpari genere, aut si dum sit genere optimo natus, inhoneste tamen vivit. Decrepitus, quod morti propior quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Consumptꝰ: totus sumptꝰ & deuoratus.
Conciliatrix. ob societatẽ flagiciosȩ con¬
sensionis dicta: eo qͦd intturrat alie¬
numq nundinet corpꝰ. Hanc etiã le
nam uocant. Circũforanus: qͥ
aduocationũ causa cucũ fora & con¬
tus doctꝰ: a disserendo dictꝰ. Disposi¬
te enĩ disserit. Doctꝰ a docendo dictꝰ.
inde & doctor. Docilis: ñ quod sit
doctus. s quia doceri potest. Est enim
ingeniosus: & ad discendũ aptus.
Discipulus: a disciplina dictꝰ. Disci¬
plina autẽ: a discendo uocata. Di¬
spensator uocat᷑. cui creditur dispen¬
satio & mnistratio pecunarũ: &e
ido ddispensator. quia priꝰ qui dabant
pecuniã ñ numerabant eã. s appen¬
debant. Dues: ab ere uocatꝰ. De¬
corus. ꝑfectus a decem dictꝰ. Decenᷤ
compositꝰ. a numero decem dictꝰ. Hinc
& decorus. & decibilis. Directus: eo
qͦd in rectũ uadit. Dilectꝰ: a diligen¬
tia. Hec sunt enĩ signa diligendi.

Expanded text:
Consumptus, totus sumptus et devoratus. Consumptus, totus sumptus et devoratus. Conciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant. Circumforanus, qui advocationum causa circum fora et contus, doctus, a disserendo dictus: disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor. Docilis, non quod sit doctus, sed quia doceri potest: est enim ingeniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus: disciplina autem a discendo vocata. Dispensator vocatur, cui creditur administratio pecuniarum. Et ideo dispensator quia prius qui dabant pecuniam non numerabant eam, sed adpendebant. Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. Dulcis. Decens, conpositus, a numero decem dictus. Hinc et decorus et decibilis. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi.
Abbreviated transcription (Latin):
pite dimuitꝰ dicit᷑. Columis a co¬
lumpna uocatꝰ: eo qͦd erectus & firmiᷤ¬
simus sit. Comptꝰ a coma dictꝰ. qͦd
sit formosus capillis: uł quia comã
nutrit. C a lamistratꝰ. a calamistro
id est acu ferrea in calami similitu¬
dinẽ facta. in qua crines obtorquen¬
tur ut crispi sint: quã in cinere ca¬
lefacere solent qͥ capillos crispant.
ut calamistrati sint. Corpulentꝰ.
qͦd sit corpore ualidus. & lentꝰ carnibꝰ
Crassus: a sagina corporis. uł a cre¬
ando carnes. Comessor. a cemeden¬
do satis: est enĩ gulȩ ac uentri unmo¬
derate deditꝰ. Eaupo: pessimus de
uino aquã faciens. Candidus. canꝰ
dor datus. studio enĩ accidit candor.
luminibꝰ amissis.
Cecus
est: qui utͦque ocło ñ
uidet. C aducus: a ca¬
fusus a confusione sceleris appellatꝰ:
inde & confusio. Conuulsus dicit᷑:
cui sua ui aliqua adimunt᷑ꝰ. Unde & con¬
uulsa nauis: cuiꝰ eminentia ui tempe.¬

Expanded text:
pite diminutus dicitur. 55. Colomis, a copite diminutus dicitur. 55. Colomis, a columna vocatus, eo quod erectus et firmissimus sit. Comtus a coma dictus, quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. Calamistratus, a calamistro, id est aco ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. Corpulentus, quod sit corpore validus et lentis carnibus. Crassus, a sagina corporis, a creando carnes. Comesor, a comedendo satis. Est enim gulae ac ventri inmoderate deditus. Caupo, pessimus de vino aquam faciens. Candidus bonus,dor datus. Studio enim accedit candor. luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cafusus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua adimuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi tempe
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ quasi ñ coctus: nec est esu
habilis. Est enĩ asꝑ & durus. Carni¬
fex: qͦd carnem afficiat. Cruciariꝰ
eo qd sit cruce dignꝰ. Collega: a col¬
ligatione societatis. & amiciciȩ com¬
plexu dictꝰ. Coetaneus: quasi com¬
paris etatis. Complex: quia uno
peccato uł crimine alteri est appli¬
catꝰ ad malũ: ad bonũ uͦ numquã
dicimꝰ complicem. Consors. eo qd̾
ad eũ pars ꝑtinet bonoꝵ: nã sortẽ
appellatus a celeritate: qͥa qͦd usus
exigit uelociꝰ facit. Consors: eo qͦd¬
sit genere uł loco affinis. Colonꝰ.
a colonia. uł ab agro colendo dictꝰ. Cog¬
nitor: a cognoscendo causã dictꝰ. Cura¬
tor. quod eurã ferat pueris: qͥ adhuc eiꝰ
etatis sunt ut negocia sua satis am¬
ministrare ñ possint. Clientes pͥus
colientes dicebant᷑: a¬
colendis patͦnis. Captus. capti¬
uus dicitur: quasi capite diminutꝰ.
Ingenuitatis enĩ fortuna ab eo
excidit: unde & a uiris ꝑitis ca¬

Expanded text:
lationem, quasi non coctus nec esui lationem, quasi non coctus nec esui habilis. Est enim asper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega a conligatione societatis et amicitiae conplexu dictus. Coaetaneus, quasi conpar aetatis. Conplex, quia uno peccato vel crimine alteri est adplicatus ad malum; ad bonum vero numquam dicimus conplicem. Consors, eo quod ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem appellatus a celeritate, quia quod usus exigit velocius facit. Confinalis, genere vel loco adfinis. Colonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Clientes prius colientes dicebantcolendis patronis. 54. Captus . . . . . Captivus dicitur quasi capite diminutus, ingenuitatis enim fortuna ab eo excidit, unde, et a jurisperitis ca
Abbreviated transcription (Latin):
uendo id est frustrando & dscipien¬
do dictꝰ. C alculator. a calculis id
est lapillis minutis: qͦs antiqui
in manu tenentes. numeros cõ¬
ponebant. Compilator. qͥ aliena dicta suiꝰ
ꝑmiscet: sicut solent pigmentarii in pila
diu̾sa mixta contundere. Hoc seilieet¬
scelere quonda accus abatur mantua nꝰ
ille uates: cũ quosdam uersus homeri
transferens suis ꝑmiscuiss. Et cũ com¬
pilator ueterũ ab emulis diceretur: ⁊¬
ille respondit: magnarũ esse uiriũ.
clauã herculis extorquere de manu
Contumax: eo qd̾ contempnat. Croma¬
ticus: quia nec confundit᷑ nec colorem
mutat. Grece enĩ croma color uocat᷑.
Contumeliosus: qͥa uelox est & tumet
u̾bis iniuriȩ. Contentiosus. ab in¬
tentione uocatꝰ: qui ñ racione aliqͥd
s sola ꝑtinacia uindicat. Contemp¬
tibilis. uł quia contemptu habilis:
uł quia contemptꝰ & uilis id est sine
honore. Crudelis. hoc est crudus.
quẽ greci homon appellant ꝑ tranꝰ¬

Expanded text:
uendo, id est, frustrando et decipienuendo, id est, frustrando et decipiendo, dictus. 43. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros coponebant. 44. Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum compilator veterum ab aemulis diceretur, ille respondit: Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu' Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur nec colorem mutat. Graece enim χρῶμα color vocatur. Contumeliosus, quia velox est et tumet verbis iniuriae. Contentiosus ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. Contemptibilis, vel quia contemptui habilis, vel quia contemptus et vilis, id est sine honore. Crudelis, hoc est crudus, quem Graeci ὠμὸν appellant per trans
Abbreviated transcription (Latin):
consors dicitur qͥ sortem ungit: ita il¬
le concors dicitur qͥ corde coniungit᷑.
Concionator. consolator. alloquitor.
& inde dictꝰ consolator. qͦd soli se appli¬
cat cui loquit᷑ & sollicitudinẽ leuat
alloquio suo. Hinc & solaciũ. Con¬
sultꝰ est cui consulit᷑: cui contrariꝰ ẽ
inconsultꝰ qui ñ accipit consilium.
Constans dictꝰ. quod undiq constat.:
nec in aliquã partem declinari pot̃.
Confidens: qͦd sit in cunctis fiducia
plenꝰ. Unde & ceciliꝰ: si confidentiam
habes. confide om̃ia. C autꝰ: a ca¬
uendo dictꝰ. Callidus. fraudulentꝰ
qͦd celare nouit. & male ꝑttus. Cal¬
lidũ autẽ ueteres ñ ꝓ astuto tantũ
s etiam ꝓ astuto & docto ponebant.
Hunc & uensutũ: eo qͦd animũ cito
uertat. Cupidus. a capiendo mul¬
tũ. id est ab accipiendo uocatus.
Clamosus quasi calamosus: a ca¬
lamo scilicet qͦd sonet. Calumpni¬
ator. falsi cͥminis accusator: a cal¬

Expanded text:
consors dicitur qui sortem iungit, ita ilconsors dicitur qui sortem iungit, ita ille concors dicitur qui corde iungitur. Contionator. Consolator, adlocutor. Et inde dictus consolator, quod soli se adplicat cui loquitur, et solitudinem levat adloquio suo. Hinc et solacium. Consultus est qui consulitur; cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam habes, confide omnia. 41. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertat. 42. Cupidus a capiendo multum, id est, accipiendo vocatus. Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator a cal
Abbreviated transcription (Latin):
Biothanatꝰ: quod ẽ bis mortuus. Tha¬
natos enĩ greco sermone: mors dicit᷑.
UA RUS. a cȩlo qͦd splendeat:
unde & clara dies ꝓpt̾ splendo¬
remi cęli. Celsus a cęlo dictꝰ: qͦd sit
sublimis & altꝰ. quasi cęlestis. Castus
pͥmum a castratione nuncupatus:
postea
placuit ueteribus
eos sie nominare
qui ꝑpetuã libidinis
abstinentiã pollicebant᷑.
Celebs dictꝰ: quia it̃ facit sͥ ad cȩlum.
Celebs conubii expers: qualia sunt
numina in celo quȩ absq conuigiis
sunt. Et celebs dictꝰ. quasi cȩlo beatꝰ. Celi¬
cola eo quod cȩlũ colat: est enim angłs.
Continens. ñ solum in castitate dicitur.
s in cibo & potu. in ira quoq. & in ue¬
xatione m̃tis. & detrahenda libine: &
continens qͦd se a multis malis abstine¬
at. Clemens. misericors est: eo quod
cel et. id est ꝓtegat & tueat᷑ sicut solet
patronꝰ clientem. Concors: a coniun¬
ctione cordis est appellatꝰ. Nam sicut

Expanded text:
Biothanatus, quod sit bis mortuus. ΘάBiothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim Graeco sermone mors dicitur. Clarus, a caelo, quod splendeat. Unde et clara dies pro splendore caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est enim angelus. Continens non solum in castitate dicitur, sed et in cibo et potu, in ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, misericors, ab eo quod cluat, id est protegat et tueatur, sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. Nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
& beneficientia uocat᷑: qͥa ꝓximo
ꝓdest. Beniuolus qͥa bene uult: ñ tam̃
dicimꝰ beneuolus sicut nec maleuolus:
sepe enũ ex duabꝰ partibꝰ compositũ no¬
men. aut pͥorem aut sequentẽ litterã
corrumpit. Nã beneuolentia absurdũ
sonat. Blandꝰ. dulcis
& inuitans ad familiaritatẽ sui.
Brutꝰ. quasi obrutꝰ: quia sensu caret.
Est enĩ sine racione: sine pruden¬
tia. Unde & ille iuniꝰ brutus ex
sorore tarquiniz suꝑbi genitꝰ cũ eundẽ
casum tuneret quem fr̃ inciderat. qͥ
ob diuicias & prudentiã ab auuncło
fuerat occisus: utilem temporis stul¬
ticiam simulauit. Unde etiã brutus
est cognominatꝰ: dũ uocaret᷑ iunius.
Balbus: a balando potiꝰ quã loquendo
dictꝰ. Uerba enim ñ explicat: inde ce
blesus. qͥa uerba frangit. Bucco. gar¬
rulus: qͦd ceteros oris loquacitate non
sensu exuꝑat. Biliosus qͦd sit semꝑ
tristis: ab humore nigro qui bilis uo¬
catur. Baburrus: stultꝰ. ineptus.

Expanded text:
et beneficientia vocatur, quae proximo et beneficientia vocatur, quae proximo prode est. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus conpositum nomen aut priorem aut sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brutus est cognominatus, dum vocaretur Iunius. Burrus. Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus.
Abbreviated transcription (Latin):
tonitruo obstupefactꝰ. & uicino fulgure
aut tactu ꝓximꝰ. Adlectus. quod sit
palam electus. Abactꝰ: quod sit ab ac¬
tu remotꝰ. Abortiuus: eo qͦd ñ oriatur
sed aboriat᷑ &e excidat. Adoptiutis: qͦd¬
factũ. littera t̾cia demutata. Alius:
manu gladium tenens.
e at us dictꝰ. quasi bene actus:
scilicet ab habendo qͦd uellet. &
nichil patiendo qͦd nollet. Ille autem
uere beatꝰ est qui & habet omĩa quȩ
uult bona: & nichil uult male. Ex
his enĩ duobꝰ: beatus homo efficitur:
Bonꝰ a uenustate corporis credit᷑ ddictꝰ.¬
faciendũ ꝑatus: & dulcis alloqͥo.Non
autẽ multũ distat benignꝰ a bono:
qͥa & ipse ad benefaciendũ iudetur ex¬
positꝰ. S in eo differt. qͥa potest bonꝰ ẽe
ae tristior. et bene qͥdem facere ce p̃sta¬
re quod poscitur: ñ tam̃ suauis esse
nouit consortio. Benignus autẽ:
sua cunctos nouitu inui¬
tare dulcedine. H ñficꝰ: pta a bene¬
faciendo alderi dictus.U Unde

Expanded text:
tonitru obstupefactus et vicino fulgori tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, qufactum, littera tertia demutata. Alius manu gladium tenens. B Beatus dictus quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod vellet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus homo efficitur. Bonus a venustate corporis creditur dictfaciendum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum distat benignus a bono, quia, et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt, quia potest bonus esse, et tristior, et bene quidem facere, et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio. Benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. 25. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde
Abbreviated transcription (Latin):
ctus esuriat & sitiat. Nuspex. eo qd̾
auiũ auspicia uitendat: sicut aucepꝰ
qͦd aues capiat. Astrosus ab astro
mis: eo qͦd normã & m̃suram excedat.
Abactor est fur iumentoꝵ & pecorũ:
quẽ uulgo abigũ uocant ab abigen¬
do scilicet. Atramꝰ. & albatus. ille
a ueste nigra. iste ab alba. N due¬
na: eo qͦd aliunde adueniat. Aliem¬
gena: qđ aliene regionis sit. & ñ eius
ubi est. Itẽ alienigena qͦd ex alia gen¬
cola a colendo agro: sicut siluicola.
Assecla: eo qͦd sequatur aliquẽ lucri
causa. Assiduus dicebatur apud
antiquos. qͥ assibꝰ ad erariũ expensũ
conferendis erat. & in negociis quoq
publicis frequens: unde & ꝑ .s. ñ ꝑ
.d. scribendus sit. Epparitor nomĩ¬
nominatꝰ: quod appareat & uideatur. &
p̃sto sit ad obsequiũ. Atdentꝰ: ut aliqͥd
audiens teneat. At conitꝰ: ueliti furo¬
re qͦdam instinctꝰ ac stupefactus. Dictus
autẽ attonitꝰ a tonitruoꝵ strepitu: qͣsi

Expanded text:
ctus, esurit et sitiat. 13. Auspex, eo quod ctus, esurit et sitiat. 13. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps, quod aves capiat. Astrosus, ab astro mis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gencola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor nominatus, quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
honores ambiat. Nuidus dictus ab
auendo: auere enĩ cuꝑe est. Hinc eciã¬
& auarus. Nam qͥd est auarũ esse:
Progredi ultra quã sufficit. Nuarꝰ
ex eo dictꝰ quod sit auarus auri. &
num quã opibus expleat᷑: & qnͣtum
plus habuerit. tantũ plus cupiat:
flacci suꝑ hoc concordante sententia
Amarus: a sapore translatum nom̃ habet
Est enĩ insuauis: nec nouit quemquam
ad consortiũ suũ aliqua inuitare dul¬
cedine. Adult̃: uolator maritalis pu¬
doris. eo quod alt̾ius thorum polluat.
Anceps huc & illuc fluctuans ac dubiꝰ.
istud an illud capiat: & in quã partẽ
delinet anxiꝰ. Atrox. qͦd sit detris mo¬
ribꝰ. Abstemiꝰ. a demeto id est uino:
quasi abstinens a uino Ablactatꝰ:
quasi a lacte ablatꝰ. Eger. qͦd agita¬
tur infirmitate. uł tristicia ad dempꝰ.
Egrotꝰ. quod sit eger frequentiꝰ: sicut
iratꝰ & iracundus. Erumpnosus ab
erumpna dictꝰ: qͦd ꝑ inopiã miser fa¬

Expanded text:
honores ambiat. 9. Avidus dictus ab honores ambiat. 9. Avidus dictus ab avendo, avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sententia,opia minuitur. 10. Amarus, a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. 460 Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser fa
Abbreviated transcription (Latin):
tum cito inuenit in loquendo. Icer-
in unamquãq formã uegetꝰ ac nimiꝰ.
Alacer a uelocitate & cursu: quasi di¬
ceret. aliger. Ariiger: quod arma
gerat. Flacris letꝰ. alacrit gestiens:
& nulliꝰ rei nouitate turbatꝰ. Agiliꝰ.
ab agendo aliquid celertt̃: sicut doci¬
lis. Emulus. eiusdẽ rei studiosus.
quasi imitator & amabilis: alias
inunicus inuenit᷑. E quus ẽ scđ̾m
naturã dictus u̾istꝰ ab ęquitate. hoc
est ab eo qd sit equalis: unde &e eqͥtaᷤᷤ
appellata. ab equalitate quadã scili¬
cet. Equeuus ab eo qͦd sit alteri equa¬
lis euo: id est coetaneus. Frroganᷤ.
eo qͦd multũ rogatur: & ille fastidi¬
osus sit. Audax: ꝓpͥe ꝓ arrogante
ponit᷑. Animosus: quod sit animis
&e uiribꝰ plenus. Animatꝰ. quasi
animo actꝰ: quasi animo firmatus.
Elatus ꝓ eo qd̾ semetipsũ suꝑ m̃surã
suã eleuet: dũ magnus sͥ uidetur
de his quȩ agit. Attollens: quod
se eleuet & erigat. Ambiciosus: qͦd¬

Expanded text:
ntum cito invenit in loquendo Acer, ntum cito invenit in loquendo Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate, et cursu, quasi diceret aliger. Armiger, quod arma gerat. Alacris, laetus, alacriter gestiens, 459 et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se ele
Abbreviated transcription (Latin):
icet origo nominũ unde ueniat a
phylosophis eã teneat racionem ut ꝑ
denominationẽ homo ab hum anita¬
te. sapiens a sapientia nominet᷑. quia
pruis sapientia deinde sapiens: tamen
claret alia specialis in origine quoꝵ¬
dam nominũ causa sicut homo ab
humo. unde ꝓpͥe homo est appellatꝰ
ex quibꝰ exempli gr̃a quedam in hoc
oꝑe posuimꝰ. Eros. uir fortis & sa¬
piens. Nuctor: ab augendo dictus.
Auctorem autẽ feminino genere dici
ñ posse: nã quedam sunt quȩ in fe¬
minino flecti ñ possunt. ut cursor.
& qui alitur alumpnꝰ dici potest.
id est & qui nutrit & qͥ nutritur:
s meliꝰ tamen qͥ nutrit. Amicus:
Dictus  autẽ ꝓpͥe amicus ab ha¬
mo id est a cathena carita¬
tis: dict unde & hami quodse te¬
neant.  Amator: turpitudi¬
nis quia amore torquet᷑ libidinis.
Amabilis autẽ: quod sit amore dignus.
tus ab astu uocat᷑. quod est callidi &e cau¬
ti hominis: qͥ possit sine ꝑiculo fortit̾
aliquid facere. Argutꝰ: quia argum̃¬

Expanded text:
Licet origo nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus. Aeros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non possunt, ut cursor.  qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutritur. Amicus, dictus autem proprie amicus ab hamo, id est, catena charitatis; unde et hami, quod teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amore torquentur libidinis. Amabilis autem, quod sit amore dignus. tus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti hominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argume
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sp̃m ꝑ nares quasi mugiens
enuttit. Nemor. uel qͥ memoriam
tenet. uel qͥ memoria denet᷑ Hagi¬
ster: maior in statione. Nã steron
grece. latine statio dicit᷑. Ninist.¬
minor in statione: siue qͥa officiũ
dis. qͦd post eũ ñ stat alt̾. Naximꝰ.
aut meritis. aut etate. aut honore.
aut facundia. aut uirtute: aut
om̃ib magis eximiꝰ. Modicus. par¬
uus. s abusiue. ceterũ racionabi¬
lis. Noderatꝰ. a modo scilicet et
temꝑamento. A ediocris: qd mo¬
dicum illi sufficiat. Niser ꝓpͥe ᷤ eo¬

Expanded text:
enim spiritum per nares quasi mugiens enim spiritum per nares quasi mugiens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: nam †steron† Graece statio dicitur. Ministminor in statione, sive quia officiumdis, quod post eum non sit alter. Maximus, aut meritis, aut aetate, aut honore, aut facundia, aut virtute, aut omnibus magis eximius. 173. Modicus, parvus, sed abusive, caeterum rationabilis. Moderatus, a modo, scilicet, et temperamento. Mediocris, quod modicum illi sufficiat. 174. Miser
Abbreviated transcription (Latin):
enȩ miseriȩ uocabulũ est sor¬
titus: & hinc appellatã misediam
qͦd miserũ cor faciat. dolentis alie¬
na miseria. Non autẽ occurrit
ubique hec ethimologia. Nam ẽ
in do misecłia: sine ulla cordis mi¬
seria. Mactus. magis autꝰ gła.¬
& est nom̃ tractum a sacris. Quotiens enim
thus aut uinũ suꝑ uictimã fundebat᷑:
dicebant. Mactꝰ est taurꝰ uno uł chu¬
re: hoc est cumulata est hostia & ma¬
gis aucta. Munificus dictꝰ. uel quia
aliciu multa munera dat. uel quia
munꝰ suũ id est officiũ quod debet ad¬
implet: sicut & munifex qͥa mune¬
ra fert. Magnanimꝰ. ab eo qͦd sit ma¬
gni anini & magnȩ uirtutis: cui
contrariꝰ est pusillanimis. Magni
ficus: a magna faciendo uocabulũ
traxit. Mansuetꝰ. mitis. uel domi¬
tus: quasi manu assuetꝰ. Modestꝰ¬
lenis. &e mansuetꝰ. & cedens impro¬
bitatibꝰ: & ad sustinenda iniiriam
tacens quasi mutꝰ. Mutus qͥa uox
eiꝰ ñ est sermo. nisi mugitꝰ Hocalem

Expanded text:
enae miseriae vocabulum est sorenae miseriae vocabulum est sortitus: et hinc appellata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis aliena miseria. Non autem occurrit ubique haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla cordis miseria. Mactus, magis aut est nomen tractum a sacris. Quotiens enim tus aut vinum super victimam fundebatur dicebant: 'Mactus est taurus vino vel ture'; hoc est cumulata est hostia et magis aucta. Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo quod sit magni animi et magnae virtutis. Cui contrarius est pusillanimis. Maficus, a magna faciendo vocabulum traxit. 169. Mansuetus, mitis, vel domitus, quasi manu assuetus. Modestlenis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendam iniuriam tacens, quasi mutus. Mutus, quia vox eius non est sermo, nisi mugitus: vocalem