comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥb d̃r: illurerunt fulgura
dua orbi t̾re. Que b̃n fulgorib
fulga etiam ex nubib descen¬
dunt. Et scĩ ipsi sunt nubes: qͥ
pluunt uerb̃.ichortiscant inira

Expanded text:
r: Illuxerunt fulgura tua orbi terrae . Quae bene fulgoribus Fulgura etiam ex nubibus descendunt, et sancti ipsi sunt nubes, qui pluunt verbis et coruscant mira
Abbreviated transcription (Latin):
ens retineret. possetq ea scrib̾e.⁊
ad posteros mittere.Si uͦ ad elect̾os
referri uoluerimꝰ. sp̃itał in hoc eo¬
rum ꝯtĩsatio declarat᷑. qͥb ꝑ pau¬
lum dr. ñ estis in carne s ĩ sp̃u.

Expanded text:
ens retineret, possetque ea scribere et ad posteros mittere. Si vero ad electos referre volumus, spiritualis in hoc eorum conversatio declaratur, quibus per Paulum dicitur: Non estis in carne, sed in spiritu.
Abbreviated transcription (Latin):
tam et̾. do eis. Sardinis aut̃ la¬
pis. t̾rȩ rubrȩ similitudinẽ ht̃:
atq iccͥco ꝑ eum humanitas filii
dei designat᷑. q̃ rubore sangui¬
nis ꝑfusa ẽ. tp̃r passionis. uñ ⁊
angłi int̾rogantes aiunt. Qua

Expanded text:
tam aeternam do eis . Sardinis autem lapis terrae rubrae similitudinem habet, et idcirco per eum humanitas Filii Dei signatur, quae rubore sanguinis perfusa est tempore passionis, unde et angeli interrogantes aiu
Abbreviated transcription (Latin):
teui .t. ĩ ro. Et qi de sede dicit
ꝓcedere fulgura. uoces ⁊ toni¬
trua. ẽ hec non sedi s nubib
ꝯueniant. ipsam sedem ntibẽ
uult intelligi: de qua imbres
fulgura &e tonitrua ꝓcedunt.
.Et .uii. lampades ardentes

Expanded text:
itrui tui in rota . Et quia de sede dicit: Procedunt fulgura et voces et tonitrua, cum haec non sedi, sed nubibus conveniant, ipsam sedem nubem vult intelligi de qua imbres, fulgura et tonitrua procedunt. Et septem lampades ardentes
Abbreviated transcription (Latin):
s qm̃ deinceps mansura eẽnt de¬
clarat᷑. Dignidas enim eccłie iã
exaltata erat. qñ ioħs ista cerne¬
bat. q̃ usq infinem scłi quo cũ
dño ad iudicandum uentura
est hac sententia ꝑduranda mon¬
strat᷑. Post hec statim fui in sp̃ti. Ñ.
ẽ ita intelligendũ qͦd sp̃e eiꝰ a cor¬

Expanded text:
sed quoniam deinceps mansura essent declaratur. Dignitas enim Ecclesiae jam exaltata erat, quando Joannes ista cernebat, quae usque in finem saeculi, quo cum Domino ad judicandum ventura est, hac sententia perduranda monstratur. Post haec statim fui in spiritu. Non est ita intelligendum, quod spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tññ duo s unꝰ : qr unꝰ homo
& ds̃ ex duab ꝯstat naturis. ꝑ¬
fectꝰ enimd̾s ꝑfectꝰ est et homo:
et ido qͦd in eo uiret potentie est.
qͦd rubet misedie. Et qͥ ex eo qd
uiret nos creauit: ex eo qͦdrubet
redemit. Possumꝰ et ꝑ hos lapidẽ
eccłiam intelligere: q̃ uirorem
iaspidis ht̃ in contemplatione
pascuis et̃ne uiriditatis in herce.
Cui in canticis canticoꝵ d̃r. Qe
habitas in hortis. amici auscultãt.
diuina extollant᷑ uisione. fragili¬
tate humanitatis monent᷑. Unde
dameli uł iezechi eli diuina mist̾ia
ꝯtuentib angłs dic̃. fili hominis.
Acsi eis dic̾et. Et si claritatẽ suꝑne
⁊ estis. Et iris erat inciretitti sedis:
similis uisioni smaragline. Iris
grece. latine dr arcꝰ. Arcꝰ autem
in die pluiue paret. ⁊ est signum
ꝓpitiationis: dicente dño. tp̃r di¬
luuii ad noe. Ponam arcũ.in. ĩ
der inspicit᷑: effectꝰ ipsiꝰ irmindi¬
care uidet᷑. Nam ingredit᷑ radiꝰ
solis nubem imbriferam: et sic

Expanded text:
tum non duo, sed unus, quia unus homo et Deus ex duabus constat naturis. Perfectus enim Deus, perfectus est et homo, et ideo quod in eo viret, potentiae est, quod rubet misericordiae. Et qui ex eo quod viret, nos creavit: ex eo quod rubet, nos redemit. Possumus et per hos lapides Ecclesiam intelligere, quae virorem jaspidis habet in contemplatione pascuis aeternae viriditatis inhaeret. Cui in Canticis canticorum dicitur: Quae habitas in hortis, amici divina extollantur visione, fragilitate humanitatis monentur. Unde et Danieli vel Ezechieli divina mysteria contuentibus angelus dicit, Filii hominis, ac si eis diceret: Et claritatem supernae  estis. Et iris erat in circuitu sedis similis visioni smaragdinae. Ἶρις Graece, Latine dicitur arcus. Arcus autem in die pluviae paret, et est signum propitiationis, dicente Domino tempore diluvii ad Noe: Ponam arcum meum inter inspicitur, effectus ipsius iris indicare videtur. Nam ingreditur radius solis in nubem imbriferam, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
uulpes. uͥ caput reclinaret. Uñ
ĩ hospicio natꝰ ÷. uilissimis pan¬
nis obuolutꝰ.⁊ in p̃sepio positus:
qr ñ erat eiꝰ locꝰ in diũsorio. Colli¬
rio unge oclos. t. ut uideas .i.
qr ocłos tuie m̃tis t̾renȩ elauserãt
⁊ ercecauerant delectationes. re¬
demptoris tui egestatem ꝯsida:
et sic eirigila ad scõꝵ fut᷑a p̃mia.
Hinc ipse ineugłio diẽ. Qͥ seq̃r¬

Expanded text:
vulpes ubi caput reclinaret. Unde in hospitio natus est, vilissimis pannis obvolutus et in praesepio positus, quia non erat ei locus in diversorio. Collyrio unge oculos tuos ut videas, id est quia oculos tuae mentis terrenae clauserant, et excaecaverant delectationes, Redemptoris tui egestatem considera, et sic evigila ad sanctorum futura praemia. Hinc ipse in Evangelio dicit: Qui seq
Abbreviated transcription (Latin):
aliqm duplicitatẽ hab̾e ñ nouit.
Et collirio iunge ocłos tuos:
ut uideas. ꝑcollirium qͦd ex t̃¬
ra nascit̃. ⁊ puluerem t̾̃rȩ ab
hoc ẽ de maria uͥgine: iuxta il

Expanded text:
. Et collyrio inunge oculos tuos, ut videas. Per collyrium, quod ex terra nascitur et pulverem terrae ab hoc est de Maria virgine, juxta il
Abbreviated transcription (Latin):
diabolꝰ ẽ. Cui in canticis cantico¬
rũ dr. Surge aqͥlo ⁊ ueni auster
uentu calefaciat ⁊ illuminet cor¬
da hõtũ ut pariant oꝑa u̾tutum.
Calidi ft̃. qͥ in feruore sp̃e. in cłi ac
ꝓrimi dũect̾ione confistunt: de¬
pidi qͥ nec ex toto infideles st̃. nec
auide ad xp̃m tendunt. St̃ autẽ¬

Expanded text:
diabolus est, cui in Canticis canticorum dicitur: Surge, aquilo, et veni, auster ui suo adventu calefaciat et illuminet corda hominum, ut pariant opera virtutum. Calidi sunt qui in fervore spiritus in Dei et proximi dilectione consistunt. Tepidi, qui nec ex toto infideles sunt, nec avide ad Christum tendunt. Sunt aute
Abbreviated transcription (Latin):
autem tm̃ diabolum ⁊ incentiua
carnis. mundanãq uic̃ ꝯũsatio¬
nem: et sic ad et̃nam ꝑtienit bitu¬
dinem. Uunqͥd gͦ equales erunt
infut᷑o: qͥ ñ eqͣlit uicert̃ in p̃senti:
Nutiq: qi stella abstella differt
inclaritate: sic ⁊ res urrectio mor¬
tuorum. Ueruntam̃ sciendum ẽ.
qr qͦd hi tales ⁊ cet̃ subiecti ñ ha¬
erit in illis karitas. ut qͦd quisq
tudit in alt̾o. situm deputet: idco¬
q qͦd ñ habebit inse. habebit in
alt̾o. sicq om̃s electi potestatem
habebt̃ in p̾latis. sic̃ etiam ht̃ pote¬
odorari ꝑnares. oꝑari ꝑmanus:
cumsingłam̃bra hant officia: qr
natione humiliata gemit: nec
q̃rit celsitudins culm̃: uͥ tota
uita scõꝵ humiliationis obtinet
nom̃. Qui ht̃ aurem .i. intelligen¬
tiam cordis: audiat .i. intelligat
qͥd sp̃s dicat eccłiis. Ric aꝑte osten
dit᷑ qr qd unicuiq eccłe dictumẽ:
õĩb eccłris gñalit conuenit. No¬
tandum aut̃ qr ñ dic̃ angłs au¬

Expanded text:
autem tantum diabolum et incentiva carnis, mundanamque vicit conversationem, et sic ad aeternam pervenit beatitudinem, nunquid ergo aequales erunt in futuro, qui non aequaliter vicerunt in praesenti? Non utique quia stella a stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum . Verumtamen sciendum est, quia quod illi tales et caeteri non haerit in illis charitas, ut quod quisque viderit in altero, suum deputet. Ideoque quod non habebit in se, habebit in altero, sicque omnes electi potestatem habebunt in praelatis, sicut etiam habet poteodorari per nares, operari per manus, cum singula membra habeant officia sua, quia inatione humiliata gemit, nec quaerit celsitudinis culmen, ubi tota vita sanctorum humiliationis obtinet nomen. Qui habet aurem, id est intelligentiam cordis, audiat, id est intelligat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Hic apeia quod unicuique Ecclesiae dictum est, omnibus Ecclesiis generaliter convenit. Notandum autem quod non dicit angelus, au
Abbreviated transcription (Latin):
liter. Uñ ẽ. Oportet filium hõis
pati. crucifigi. mori. ⁊ sepeliri. qd
solũm ad cum ꝑtinet. quamtus
⁊ hec sine sp̃u dici ñ possint. Hic
autẽ ex ꝑsona dĩtatis loquie᷑: ido¬
ꝙ uerba filq̃ dĩ uerba sunt patͥs¬

Expanded text:
liter. Unde est: Oportet Filium hominis pati, crucifigi, mori et sepelir , quod solummodo ad eum pertinet, quamvis et haec sine Spiritu dici non possint. Hic autem ex persona deitatis loquitur. Ideoque verba Filii verba sunt Pat
Abbreviated transcription (Latin):
facio: surgite eamꝰ. Uoluntatem
itaq pat̾s impleuit: q̃n ꝓ nobis
ad mortis passionẽ ꝑuenit. Ce¬
qͥa et xp̃c mortuus ẽ ꝓ electis:
et electimoriut᷑ cumillo: ut
et tpsi ꝑficiãt uoluntatẽ patris.
fide sua. Pascimꝰ &e nos uicissim
ce oꝑe. Dicat᷑ itaq. Siquis audie¬
rit uocem meã. & aꝑuerit mia
nuam: intrabo ad iulum.⁊ cȩna¬
bo cumtpsor ipse mecũ. Ac si di¬
ceret̃. Q oꝑando & amando ser¬
mones meos fuerit executꝰ. ⁊ ad
ꝑcipiendam meȩ dicunitatis
dulcedinem dilatatꝰ. hẽ ꝑ int̾nã
gr̃am tangens irradiabo. ⁊ cenabo
cum illo. ⁊ ille mecũ. qr in facien¬
do uoluntatem patͥs. ⁊ ego illius.
ce ipse meis passionib ꝯcorporatꝰ.¬

Expanded text:
faciam, surgite, eamus . Voluntatem itaque Patris implevit, quando pro nobis ad mortis passionem pervenit. Coequia et Christus mortuus est pro electis, et electi moriuntur cum illo, ut et ipsi perficiant voluntatem Patris. fide sua. Pascimus et nos vicissim ere. Dicatur itaque: Si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, intrabo ad illum, et coenabo cum ipso, et ipse mecum, ac si diceretur: Qui operando et amando sermones meos fuerit exsecutus, et ad percipiendam meae divinitatis dulcedinem dilatatus, hunc per internam gratiam tangens, irradiabo et coenabo cum illo, et ille mecum, quia in faciendo voluntatem Patris, et ego illius, et ipse meis
Abbreviated transcription (Latin):
tm.⁊ pulsat: qñ cor hominis
siue ꝑ internam inspirationem
sicie ꝑ p̃dicatoꝵ doctͥnam illu¬
minat. Ptlsantem aut̃ illum
audit : qͥsqͥs illiꝰ monita oꝑe ex
stodit. Siquis gͦ inquit audie¬
rit uocem meam. uł ipse ditima:
eloqͥa legendo. uł aliis erponen¬
do: et aꝑuerit mͥianuam cor¬
dis sui. ut ea q̃ intelligit oꝑe
ꝑficiat: intrabo ad illum .i. illu¬
minabo secreta cordis illiꝰ: et ce¬
nabo cũ illo. ⁊ pse mecum. De ħ
in eugłio loquit᷑ dicens. Siquis

Expanded text:
t pulsat, quando cor hominis, sive per internam inspirationem, sive per praedicatorum doctrinam illuminat. Pulsantem autem illum audit, quisquis illius monita opere custodit. Si quis ergo, inquit, audierit vocem meam, vel ipse divina eloquia legendo, vel ab aliis exponendo, et aperuerit mihi januam cordis sui, ut ea quae intelligit opere perficiat, intrabo ad illum, id est illuminabo secreta illius, et coenabo cum illo, et ipse mecum. De hoc in Evangelio loquitur, dicens: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
rum unum quem uult sibi
substituere hȩredem. diuersis
modis flagellat: a cibo ⁊ po¬
du excõmunicat. aliqnͣdo ⁊̃
tuncts pedib dota noet̾e ĩmo¬
bilem stare facit: incessantib
ꝯtumelus affic̃. & aliqñtieluti ex¬
traneum alieno obseqͥofcibdit. ali¬
terum uͦ quẽ dͥ heredem ñ destinat
futurum. stie uoluntatis ẽẽ ꝑmit¬
tit. comedendi ⁊ bibendi licentiã
tͥbuit: ad ambulandũ qͦuolũnt¬

Expanded text:
rum unum quem vult sibi rum unum quem vult sibi substituere haeredem, diversis modis flagellat, aut cibo aut potu excommunicat, aliquando eiam vinctis pedibus tota nocte immobilem stare facit, incessantibus contumeliis afficit, et aliquando veluti extraneum alieno obsequio subdit. Alterum vero quem sibi haeredem non destinat futurum, suae voluntatis esse permittit, comedendi et bibendi licentiam tribuit, ad ambulandum quocun
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet suꝑna aspiratione ꝑ
singłas scͥpturaꝵ paginas. qͥd
dñs iusserit legendo. aucdien¬
do ad m̃tem reuocat: uidet
nimirum qͣntuam ex ũtutib
minꝰ habeat: uł certe si ex toto ni¬
chil ht̃: sicq qͣsi exunct̾ione col¬
lirii reparat᷑ ad uidendum cla¬
riꝰ: dum ꝑdĩ uerbum illumma¬
tur intͥnsecꝰ. Qͥ tͦ adusꝰ necessa¬
rios res eruat᷑. iugo ⁊ loris do
ꝯtrarium a medico ñ negat᷑. ĩ mo¬
estimat᷑: q̃q fc̾ animo eiꝰ deside¬
rabilia. salutiq contraria oĩo
negant᷑. Ego qͦs amo. arguo et
castigo. MMtltis modis ds om̃pᷤ
misericors ⁊ miserator. argut ⁊¬
castigat qͦs amat: idoq libent̃
doleranda st̾ eiꝰ tierba & tierba.
Aliqn hoc agit ꝑ flagella: ali¬
qͣndo ꝑ occultam ⁊ diuinamin¬
sꝑtrationem. seu qͥb ẽq et ua¬
riis tͥbulationũ ⁊ angustiarũ
affectib. Hinc ꝑsalomonem dr̃.
hoc dñs. si humana ꝯparanda
st̃ diuinis. more piissimi pa¬
tris: duos fillos habentis. Quo¬

Expanded text:
quilibet superna aspiratione per singulas Scripturarum paginas, quod Dominus jusserit legendo, audiendo, ad mentem revocat, videt nimirum quantum ex virtutibus minus habet, vel certe si ex toto nihil habet: sicque quasi ex unctione collyrii reparatur ad videndum clarius, dum per Dei verbum illuminatur intrinsecus. Qui vero ad usus necessarios reservatur, jugo et loris domcontrarium a medico non negatur, imo coaestimatur, quaeque sunt animo ejus desiderabilia salutique contraria omnino negantur. Ego quos amo arguo et castigo. Multis modis Deus omnipotens, misericors et miserator arguit et castigat quos amat, ideoque libenter ejus toleranda sunt verba et verbera. Aliquando hoc agit per flagella, aliquando per occultam et divinam inspirationem, seu quibuscunque et variis tribulationum et angustiarum effehoc, si humana comparanda sunt divinis, more piissimi patris duos filios habentis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
desiłiis ⁊ uoluptatib fc̃ dediti.
et̃nia expectant supplicia: iusti
uͦ qͥ nec̃ flagellis temporalib acce¬
qr ⁊uitulꝰ qui occisiom p̃parat᷑.
libiꝰ pasctus saginari ꝑmittit᷑. l¬
quib a dño flagellant᷑ homines
aliqñ ad atigm̃tanda merita.
siccti iob ⁊ tobias. aliqñ ad cu¬
stodiam uͥtutum. ut paulꝰ: ali¬
q̃n ut peccata p̃t̾ita corrigant᷑.
sic̃ paraliticꝰ cui dictum ẽ. Eece

Expanded text:
desideriis et voluptatibus dediti sunt, aeterna exspectant supplicia: justi vero qui nunc flagellis temporalibus attequia et vitulus qui occisioni praeparatur, liberius pascuis saginari permittitur: lquibus a Domino flagellantur homines. Aliquando ad augmentanda merita, sicut Job et Tobias; aliquando ad custodiam virtutum, ut Paulus; aliquando ut peccata praeterita corrigantur, sicut paralyticus, cui dictum est: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
lauerat: ideoq ut eos cȩt̃i imita¬
rent᷑ exhortat᷑. Acsi eis diceret᷑.
Dum qͥslibet ex uob̃ flagellari
mini: fuistinentes patient̃ fla¬
gella in p̃senti. ut pꝰea eoram¬
ꝯsorttum mereamini. Et age pęni¬
tentiam ꝓpt̃ hoc qͦd dixisti. dtue ᷤᷤ
sum. ⁊ nulliꝰ egeo: ⁊ c̃. Escce sto
ad osticim. ⁊ pulso. Cum d̃s om

Expanded text:
at: ideoque ut eos caeteri imitarentur hortatur, acsi eis diceretur: Dum quoslibet ex vobis flagellari tientiam, sustinentes patienter flagella in praesenti, ut postea consortium mereamini. Et age poenitentiam propter hoc quod dixisti: dives sum et nullius egeo, etc. Ecce sto ad ostium et pul
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̃s hoc ostium duplicit̃. uł ocłiᷤ
scił corporeis uidit ħ omĩa. utpo¬
p̃sente illo compleuit. ad notus¬
sinrum qñ mortutis ẽ. ⁊ matrem
eiꝰ uirginẽ in sua cura accepit:

Expanded text:
Joannes hoc ostium dupliciter, vel oculis scilicet corporeis vidit haec omnia, utpomilia praesente illo complevit. Ad novissimum quando mortuus est, et matrem ejus virginem in suam curam suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
uorem ñ transit : ⁊ aliꝰ ab ipso
tusticie calore qͦ priꝰ feruebat.
antinũ actusq deflect̾it. Om̃s
autẽ siẽ dictum ẽ cognoscimꝰ:
qr frigidumuł calidũ facile in
corpꝰ trahicit᷑: tepidum cũ ma¬
tas erat in illis. ut in eoꝵ cordi¬
bus d̃s habitaret. ⁊ ꝑ eos loq̃retͣ.
Ora gͦ dđisunt. eingłiste ⁊ cẽt̃i
doctores. ꝑ quoꝵ ministerium¬

Expanded text:
vorem non transit, et alius ab ipso vorem non transit, et alius ab ipso justitiae calore, quod prius fervebat, animum actusque deflectit. Omnes enim, ut dictum est cognoscimus quia frigidum vel calidum facile in corpus trajicitur, tepidum autem cum matanta erat in illis, ut in eorum cordibus Deus habitaret, et per eos loqueretur. Ora ergo Dei sunt evangelistae, et caeteri doctores, per quo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃.St̃ qͦ et alii qui opes t̃rena¬
rum facultatũ dimittunt: et
admonast̾ium uenientes. ha¬
bitum religionis sumunt. de¬
dimisert̃: qͦd uaria crimina
subhabitu religionis ꝯstituti ñ
admitunt: atq iccͥco dormitiñ.
bibt̃. ⁊ secure uiuunt. Dũq hoc
faciut. tepidi existunt: meliꝰ¬
q fuerat illis morari in scło. u
et peccata sua recognoscerent.
cessare. Alii qͦ sunt qͥ ab infantia
sua in monasteriis ꝯsistunt: bo¬
nis oꝑib abundant: in feruore
fp̃e manent: et circa ultimum
tp̃s uite sue torpesc̃t.⁊ tepidi ef¬
ficiunt᷑. Q talib utiq omnib
satiꝰ ẽẽt. ut uł ꝑfecte boni eẽnt̾.
ł ex toto mali: qm nec boninec
mali. Atq ĩosubiungit᷑. Qͥ a
tepidꝰ es: incipiam te euomere
ex ore meo. Nullꝰ inuenit᷑ calidꝰ
qui pꝰ non fu̾it frigidꝰ: qr nemo
ex calidosolet fieri ⁊ frigido: qͥa
⁊ aliꝰ et frigore infidelitatis ꝯ¬
uersus. ad ꝑfecdum iusticie fer¬

Expanded text:
 quoque et alii, qui opes terrena quoque et alii, qui opes terrenarum facultatum dimittunt, et ad monasterium venientes, habitum religionis sumunt, dedimiserunt, quod varia crimina sub habitu religionis constituti, non admittunt, atque idcirco dormiunt, bibunt et secure vivunt Dumque hoc faciunt, tepidi exsistunt, meliusque fuerat illis morari in saeculo, ubi et peccata sua recognoscerent ecessare. Alii quoque sunt, qui ab infantia sua in monasteriis consistunt, bonis operibus abundant in fervore spiritus manent, et circa ultimum tempus vitae suae torpescunt, et tepidi efficiuntur. Et talibus utique omnibus satius esset ut vel perfecti boni essent, vel ex toto mali, quam nec boni nec mali. Atque ideo subjungitur: Quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo. Nullus invenitur calidus qui prius non fuerit frigidus: quia nemo ex calido solet fieri et frigido, quia et alius ex frigore infidelitatis conversus ad perfectum justitiae fer
Abbreviated transcription (Latin):
stitut: qͥuitam ab omĩ ertimne
custodrunt: s tn ad agenda que¬
libet bona ñ assurgt̃. Et hi tales
nec frigiti nec calidi fant: qr ñ
sufficit mala cauere: nͥ studeat qͥs
et bona facere: iuxta illud psalmi¬
ste. Declina amalo ⁊ f.b. Tales qͣp¬
pe de fuis oꝑib fisi. solent dicere.
Eece aliena ñ rapio: illicita nul¬
la cõmitto: ñ adult̃itum: non ho¬
micidtum: ñ deniq hissimilia
mala facio: fuffiẽ mͥ mala non
agere: ideoq ⁊ ꝓpͥis fiducialiter
utor. Dũq ħ dic̃. indigentib ꝓpͥa
ñ tͥbuit: et qͥ ñ tenet rapinam. ñ
metuit tenere tenaciam: nec re¬
cordat᷑ qr diues ille ñ ido dãnat᷑
na ñ raptunt: ꝓpria distribuuñ:
minib laudent᷑: sic̃ faciebant
scͥbe & pharisci. qͥ dantes elemos¬
nas. ante se canebant tuba. Et
tales etiam nec frigidi nec calidi
ẽẽ cognoscunt᷑: quia qui indi¬
gentiam pauꝑum subleuant:
cum amore caritatis hoc facere
debent: audientes illud apłi.

Expanded text:
itam quidem ab omni crimine custodiunt, sed tamen in agendo quaelibet bona non assurgunt. Et hi tales nec frigidi, nec calidi sunt quia non sufficit mala cavere, nisi studeat quis et bona facere. Juxta illud Psalmistae: Declina a malo et fac bonum Tales quippe de suis operibus fisi, solent dicere: Ecce aliena non rapio, illicita nulla committo, non adulterium, non homicidium, non denique his similia mala facio, sufficit mihi mala non agere, ideoque et propriis fiducialiter utor. Dumque hoc dicit, indigentibus propria non tribuit. Et qui tenet rapinam, nec metuit tenere tenaciam, nec recordatur quia dives ille non ideo damnatus na non rapiunt, propria distribuunt, minibus laudentur, sicut faciebant Scribae et Pharisaei, qui dantes eleemosynas ante se canebant tuba, et tales etiam nec calidi nec frigidi esse cognoscuntur, quia qui indigentiam pauperum sublevant, cum amore charitatis hoc facere debent. Audientes illud Apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. usq pascua inueniet. Nemo
enim tienit ad patrem nͥ ꝑ ro
sum: ꝑ quem ingredit̾ ad fide
egͥditur a fide ad speciem: et in¬
uentunt᷑ pascue ȩt̾ne refectionis.
Hoc ostrum priꝰ erat clatisum: qr
ante aduentum ipsiꝰ eiꝰ misteria

Expanded text:
c., usque pascua inveniet . Nemo enim venit ad Patrem, nisi per ipsum, per quem ingreditur ad fidem: Egreditur a fide ad speciem, et inveniuntur pascua aeternae refectionis. Hoc ostium prius erat clausum, quia ante adventum ipsius, ejus mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem redeant hortat᷑. cũ fub¬
iungit.Suadeo tͥ emere ame au¬
rum ignitũ ꝓbatum. ꝑ aurum
ignitum .i. igne ꝓbatum. debemꝰ
gellatas. derisꝰ. ad ultimtm cru¬
cifixus.⁊ mortuus. Tam̃ ħ omnia
aurum ⁊ cẽta .i. fiuis uirtutibus
abtindare. S̾tudeto mitari xp̃m.
fitie cum a deo flagellaris. siue
cum a ꝓrimis illata mala susti¬
nes: ut ⁊ ipse fias aurum incen¬
dio tͥbulationis decoctum: iux¬
ta iłtd psalmiste. ł basti nos inqͥt

Expanded text:
fervorem redeant hortatur, cum subfervorem redeant hortatur, cum subjungit: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum probatumque. Per aurum ignitum, id est igne probatum, debemusgellatus, derisus, ad ultimum crucifixus et mortuus, tamen haec omnia aurum, id est, si vis virtutibus abundare, studeto imitari Christum, sive cum a Deo flagellaris, sive cum a proximis illata mala sustines, ut et ipse fias aurum incendio tribulationis decoctum, juxta illud Psalmistae : Probasti nos, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dos .i. infideles. qñ qͥlibet uel
iudei tił pagani. ad eiꝰ fidem
De hoc esti. petro dr. Occide et
manduca. Tepidos autem non
ꝯũtunt: qr eor uerba despici¬
unt. dum in sua sectirteate tor¬
pescunt. Qs ⁊ exhortari desisttũs.
⁊ueluti infructuosam t̾ram de¬
serunt: qr ad meliorem uitã
neqͣqͣm posse reformari ꝯspictunt.
faciliꝰ est enim quẽlibet pagantum
ad fidem adducere: quam talium
qͣmlibet a fuo torpore. ad feruorẽ
sp̃c reuocare. Qͥa dicis qͦd diues
sum. Multi sunt qͥ hoc dict̃. diue
sum mn fide: qr dñs dic̃. qͥ credid̾it
ce baytizatꝰ fu̾it: saluus erit. Et
inala ñ ꝑpetrat: s eẽ bona q̃libet.
ditur. Nescis qr tues mniser. dum
demetipsum decipis. qr ptitas de sal¬
uari ꝑ fidem solũmͦꝰ: cum scͥptum
fit. fidessi ñ habeat oꝑa. mortua ẽ
insemetipsa. Et miserabił: ꝙr nec
ipsum intelligis. qͦd temetipsum
deludis. Pauꝑ: qi ñ habes oꝑa qͥb
diteris in celo. neq etiam rectam

Expanded text:
 quilibet vel Judaei vel pagani ad ejus fidem De hoc esu et Petro dicitur: Occide et manduca . Tepidos autem non convertunt, quia eorum verba despiciunt, dum in sua securitate torpescunt Quos et exhortari, desistunt, et veluti infructuosam terram deserunt, quia ad meliorem vitam nequaquam posse reformari conspiciunt: facilius est enim quemlibet paganum ad fidem Christi adducere, quam talium quemlibet a suo torpore ad fervorem spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives sum in fide, quia Dominus dicit: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit . Et mala non perpetrat, sed etiam bona quaelibet, ditur: nescis quia tu es miser, dum temetipsum decipis, quia putas te salvari per fidem solummodo cum scriptum sit: Fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Et miserabilis. Quia nec illud intelligis quod semetipsum deludis; Pauper quia non habes opera quibus diteris in coelo, neque etiam rectam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sc̃s taltum corda tangit: quo in¬
Rammati feruentes effictunt᷑. qͥa
qͣntose peccatores fuisse recordant᷑.
eo ampliꝰ lib̾atorem fitũ dilig̾e ap¬
petunt: cũ recedente iniquitate u¬
nescit karitas coꝵ. De talib in eunͣ¬
gelio dñs dic̃. Gauditim ẽ in celo
suꝑ imo peccatore .ꝓ.a: ⁊c̃. Stͥ aut̃

Expanded text:
Spiritus talium corda tangit. Quo inflammati, ferventes efficiuntur: qui quanto se peccatores fuisse recordantur, eo amplius liberatorem suum diligere appetunt, cum recedente iniquitate, ignescit charitas eorum. De talibus in Evangelio Dominus dicit: Gaudium est in coelo super uno peccator
Abbreviated transcription (Latin):
passione ⁊ morte genꝰ humanũ
redimeret.⁊ ad patͥam reuoca¬
ret. Tc̃ utiq in pͥncipiostiarũ
acdonum in diuinitate suam
sapĩam possedit uł creauit sͥ
equalem: c̃ carnẽ pꝰmodum sc¬
cipere uoluit. Solet enim ple¬
rumq sacra scͥꝑtura ea q̃ fut᷑a
funt quasi iam facta nariare.
mundi ꝯstitutionẽ elegit : quid
mirum si ipfum caput elect̾or
in sua p̃destinatione antequam
qͥeqͣm faceret ordinauit ut esset
nens. Scio oꝑa tua: qr nec frigidꝰ
Tes nec calidꝰ. Utinam frigidꝰ esses¬
⁊ aut calidꝰ: s qͥa tepidꝰ es. incipiã

Expanded text:
morte genus humanum redimeret, et ad patriam revocaret. Tunc in principio utique suarum actionum in divinitate, suam sapientiam possedit vel creavit sibi aequalem, cum carnem postmodum suscipere voluit. Solet enim plerumque sacra Scriptura ea quae futura sunt, quasi jam facta narrare. mundi constitutionem elegit, quid mirum, si ipsum caput electorum in sua praedestinatione antequam quidquam faceret, ordinavit ut esset nens . Scio opera tua, quia neque frigidus es, neque calidus; utinam frigidus esses aut calidus! Sed quia tepidus es, inci
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sciꝑiꝰ uidat: uidit & ista que
sequunt᷑. Ulidit aut̃ hoc. ñ cor¬
poreo intuitu s m̃te: siẽ pꝰuide¬
bimꝰ. Et ecce ostium aꝑtam in ⁊¬
celo. Cȩlum in hoc loco: eccłiam

Expanded text:
s viderat, vidit et ista quae sequuntur. Vidit autem hoc non corporeo intuitu, sed mente, sicut post videbimus. Et ecce ostium apertum in coelo. Coelum in hoc loco Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
t angło laodicie eccłe sẽbe
eccłie laodicensiũ aptant᷑: in
qua erant qͥdam sp̃u feruentes.
et di amore dediti: atq alii de¬
ꝑidi ideoq ut noxũ cybi euom̃di.
Hec aut̃ uerba q̃ eccłiȩ laodicen¬

Expanded text:
t angelo Laodiciae Ecclesiae scribe. Ecclesiae Laodicensium aptantur, in qua erant quidam spiritu ferventes, et Dei amore dediti, atque alii tepidi, ideoque ut noxii cibi evomendi. Haec autem verba quae Ecclesiae Laodicen
Abbreviated transcription (Latin):
um qui et loquor uob. Unde ⁊
paulꝰ dic̃. Qui est imago dei ĩ¬
tisibilis: pͥmogenteꝰ omnis crea¬
ture. Quem etiam ne putemus
ereatum: statim subiunxit. In qͦ
ꝯdita sunt uniuersa. Primoge
omnis creat᷑a exorta ẽ. Arriani di¬
cunt qͦd filiꝰ dei creat᷑a ẽ in diui¬
nitate. negantes eum ante ma¬
riam funsse: s m̃trunt᷑. filius
enim i. ipse ẽ sapĩa. dicente pas¬

Expanded text:
m qui et loquor vobis . Unde et Paulus dicit : Qui est imago invisibilis Dei, primogenitus omnis creaturae. Quem etiam ne putemus creatum, statim subjunxit: In quo condita sunt universa. Primogenitus omnis creatura exorta est. Ariani dicunt, quod Filius Dei creatura est in Divinitate, negantes eum ante Mariam fuisse, sed mentiuntur. Filius enim Dei ipse est sapientia, dicente Pau
Abbreviated transcription (Latin):
rum fuaꝵ: si hoc uerum ẽ. utiq
qd̃ nefas ẽ cogitare. d̾s pãt stultꝰ
erat. antequam suam sapĩam
generaret. Et certe ipsi negare
ñ possunt: qd̾ ipse sit dei sapĩa.
mis hominib ⁊ ratione carentib
dicendũ ẽ. Si d̾s stultꝰ erat: uñ
gͦ tamsapient̃ oĩa ꝯdidit: Et
nos qm creauit: si ille anteqm
crearet᷑ sine sapientia fuit. utpo¬
te insipiens ⁊ nesciens qͥd facẽt:
Nongͦ ipsa sapĩa creata ẽ a patre.
s antequam cuncta fierent erat
cum patre. Neq ex alia sub̃a ds¬

Expanded text:
c verum est, utique quod nefas est cogitare, Deus Pater stultus erat, antequam sapientiam suam generaret. Certe ipsi negare non possunt quod ipse sit Dei sapientimis hominibus et ratione carentibus dicendum est: Si Deus stultus erat, unde ergo tam sapienter omnia condidit? Et nos quemadmodum creavit, si ille antequam crearetur sine sapientia fuit, utpote insipiens et nesciens quid faceret? Non ergo ipsa sapientia creata est a Patre, sed antequam cuncta fierent, erat cum Patre, neque ex alia subs
Abbreviated transcription (Latin):
ium suaꝵ anteqͣm quicquã
facẽt: talit̾ ẽ intelligendũ qd
ds pat̃ ante omnem creaturam
tam humanã quã angłicam.
suam possedit sapĩam. ꝑ quam
omnia ꝯdidit. fiue in celo si¬
ue in t̾ra. Si autẽ sic̃ in quibus d̃

Expanded text:
num suarum; antequam quidquam faceret, taliter est intelligendum, quod Deus pater omnem creaturam tam humanam quam angelicam sua possideret sapientia, per quam et omnia condidit, sive in coelo sive in terra. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tit multis uͥtutib abundes. Et
uestim̃tis alb induaris: ut ñ ap¬
pareat ꝯfus io nuditatis tue. Uesti¬
menta in hoc loco intelliguntutr
innocentia baptismatis. ⁊ orna¬
m̃ta durtutum. fidei scił caritatis.¬

Expanded text:
ut multis virtutibus abundes. Et vestimentis albis induaris, et non appareat confusio nuditatis tuae. Vestimenta in hoc loco intelliguntur innocentia baptismatis et ornamenta virtutum, fidei scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
duplici. ut ab immundicia car¬
nis cessarent. aut ab idolatͥa: neq
intentio ñ fuit ampliꝰ loqͥ: p̃sertim
cum ⁊ hic lib̃ in longum ꝓtract̾us.
debiti finis terminum expectet.

Expanded text:
duplici, ut ab immunditia carnis cessarent, aut ab idololatria, neque intentio non sinit amplius loqui, praesertim cum et hic liber in longum protractus debiti finis terminum exspectet.
Abbreviated transcription (Latin):
solummꝰ qr ꝑ naturalem legem ñ
cognouert̃. ꝑibt̃. Cũ enim debu¬
issent ꝯsid̾are ⁊ attende ut creator̃
cȩli ⁊ t̾rȩ ⁊ omniũrerum colerent
⁊ adorarent: relinquentes creato¬
ron. ceꝑunt adorare oꝑa manuum
suaꝵ. aurca. lapidea.⁊ lignea ⁊ cc̃ta:¬
que neq audire possunt. neq uidẽ.¬

Expanded text:
uia per naturalem legem Deum non cognoverunt peribunt. Cum enim debuissent considerare et attendere, ut Creatorem coeli et terrae et omnium rerum colerent et adorarent, relinquentes Creatorem, coeperunt adorare opera manuum suarum aurea et lapidea et lignea, quae neque videre possunt, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ. os leontim ⁊ corpora laniat:
⁊ naturalem fecorẽ gerit. Et de ore
ipsoꝵ ꝓcedit ignis. ⁊ fumꝰ ⁊ sulphor.⁊
Abhis trib plagis. occisa ẽ t̾cia pars
hominũ: de igne. stimo. ⁊ sulphure.
qͥ ꝓcedebat de ore ipsorum. De ore
audem ipsoꝵ ignis ⁊ fumꝰ ⁊ sulphur
eg̃diens t̃ciam partem hominum
sequacib suis ȩt̾̃na supplicia p̃pa¬
tudo impioꝵ ꝑuenit. Genus enim
tͦipicȩ locutionis est: ab eo qͦd ꝓ¬
exꝑient᷑ qm amara mors sit. semꝑ
igne cremari. nec funditꝰ mori:
semꝑ fumum pati. lucem nunꝗͣ
ad talia. Potestas enim equortim
inore ipsoꝵ ẽ.⁊ in caudis eorum:
qr ꝑ suam p̃dicationẽ ꝑuersam
fuadendo decipiunt: ⁊ temporalib
potestatib fulti. ꝑ ea que retrosunt

Expanded text:
nimus, os leonum et corpora dilaniat, nimus, os leonum et corpora dilaniat, et naturalem fetorem egerit. Et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur. Ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et sulphure, quae procedebant ex ore ipsorum. De ore autem eorum ignis et fumus et sulphur egrediens, tertiam partem hominum sequacibus suis aeterna supplicia praepatudo impiorum pervenit. Genus enim tropicae locutionis ab eo quod proerientur quam amara mors sit, semper igne cremari, nec funditus mori, semper fumum pati, lucem nunquaad talia. Potestas enim equorum in ore ipsorum est, et in caudis eorum. Quia per suam praedicationem perversam suadendo decipiunt, et temporalibus potestatibus fulti, per ea quae retro sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dͥa. Bicent enim in inferno gem̃ites.
cio tios. Quas penas inuitabiles ñ
solum scistinebt demones: s c̃e om̃s
reprob. lacinet̾inas autẽ posuit: ꝓ co
qͦd ẽ fumeas. Ex igne enim: fumus
egͣdit᷑. ħ oc etiam ipse color iacinctinꝰ
indicat qͥ speciem acris tenet: qͥa in
inferno erit ignis in extinguibilis:
crit ⁊ fumꝰ. qͥ miseros excecabit: ne ue¬
ramlucem iam uidere possint. Isul¬
phureas. i. pritidas. Erit enim ibi dy
plex pena: caloris ⁊ frigoris. Uñ iob.
ad calorem nimtã: tͣnsibunt ab aqͥᷤ
nuium Crit ⁊ fecor intolerabilis: quo
cruciabunt᷑ igne ⁊ frigore exusti. atq
a u̾mib comesti. Et capita equorũ.
tanqͣm capita leonũ: qr ⁊ animas
ut supͣ dict̾um ẽ interfictunt: ⁊ fȩco¬
rem male fame de seemitcunt. ł capi¬
ta autem equoꝵ. auct̾ores intelligun¬
tur erroꝵ: qui ⁊ fortessunt ad conte¬
rendos infirmos: ⁊ cum se simuleñ
c̃ẽ bonum odorem. fȩcorib iueni¬
untur repleti. Ut enim supͣ memn¬

Expanded text:
da. Dicent enim in inferno gementes, cio vos. Quas poenas inevitabiles non solum sustinebunt daemones, sed etiam omnes reprobi. Hyacinthinas autem posuit pro eo, quod est fumeas. Ex igne enim fumus egreditur. Hoc etiam ipse color hyacinthinus indicat, qui speciem aeris tenet, quia in inferno erit ignis inexstinguibilis. Erit et fumus qui miseros excaecabit, ne veram lucem jam videre possint. Et sulphureas, id est putridas. Erit enim duplex ibi poena, caloris et frigoris. Unde Job: Ad calorem nimium transeunt, ab aquis nivium . Erit et fetor intolerabilis, quo cruciabuntur igne et sulphure exusti, atque a vermibus comesti. Et capita equorum tanquam capita leonum. Quia et animas ut supra dictum est interficiunt, et fetorem malae famae de se emittunt. Per capita autem equorum auctores intelliguntur errorum, qui et fortes sunt ad conterendos infirmos, et cum se simulant esse bonum odorem, fetoribus inveniuntur repleti. Ut enim supra memi
Abbreviated transcription (Latin):
possunt nocere quantum cupiũt:
ex qͦ dñs ueniens potestatem eis ab¬
stulit. Qͦ in loco ꝯsidandum est
qͣntum seuirent si soluti ẽent: qͥ
cultori diẽ: abscide illam .i. absciden¬

Expanded text:
re quantum volunt, ex quo Dominus veniens eis potestatem abstulit. Quo in loco considerandum est, quantum saevirent si soluti essent, qucultori dicit: Abscinde illam, id
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. P flumen cufraten. ĩ qͦ
angłi alligati funt. potentia scła¬
ris intelligit᷑. qͥa in pͥncipib huiꝰ
scł maxime diabolꝰ habitat. ⁊ in
cis regnat. Cuftates qͥppe fluuius ẽ
babylonie. atq in multa flumina
diuisꝰ. ingredit᷑ babyloniam. Medi
enim ⁊ ꝑse diisert̃ hc̃ fluuium in

Expanded text:
lumen Euphratem, in quo angeli alligati sunt, potentia saecularis intelligitur, quia in principibus hujus saeculi maxime diabolus habitat, et in eis regnat. Euphrates quippe fluvius est Babyloniae, qui in multa flumina divisus, ingreditur Babyloniam. Medi et Persi diviserunt hunc fluvium in
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ in genesi dr. De lamech tͦr. sep¬
tuagies septies tiltio dabit᷑. Uicies
itaq milies om̃s sig̃cat reprobos.
dena atitẽ milta. om̃s scõs. qͥ decẽ
legis t̾iba ctistodiunt. Et qr plures
sunt reꝑb qͣm iusti. duplex numetꝰ
reproboꝵ oppontt᷑ contrasimplicũ
nũm elect̾oꝵ. De ipsis enim elect̾is

Expanded text:
 in Genesi legitur: De Lamech vero septuagies septies ultio dabitur . Vicies itaque millies omnes significat reprobos: dena autem millia omnes sanctos, qui decem verba legis custodiunt. Et quia plures reprobi quam justi, duplex numerus reproborum opponitur contra simplicem numerum justorum. De ipsis enim electis d
Abbreviated transcription (Latin):
b̃n simił dr curruum equorum
currentiũ ĩ bellũ. Nam currꝰ qñ
abstabuł ꝓdeunt. diuisi ab inui¬
cem ⁊ seiunc̾ti incedere solent: us¬
ꝙ qͦ ad locum certaminis uenien¬
tes ꝯtungant᷑. ⁊ pariuoto pugnẽt.
Ita heretici semetipsos diuidunt:
eum stimpsisse. ⁊ uerum corpꝰ ha¬
buisse. E contͣ arriꝰ dic̃ eum ante
scła natum: s creaturam ẽẽ.dimm¬
liter ⁊ cȩt̾i uarios m̃dacii inueniũt
errores: tialde sͥ ꝯtͣrios. S qmͣtus
int̾ se dissideant: tam̃ cont᷑ um
Et habebant caudas similesscor¬
piontum: et aculci erant in cau¬
diseaꝵ: ⁊ potestas caꝵs nocere ho¬
minib m̃sib .uͭ. ꝑ caudas ut su¬
pradict̾um est: potentia temyo¬
ralis intelligit̾. ꝑ quam nocent
ꝯuungentes suo errori pͥncipes hꝰ¬

Expanded text:
 dicitur: curribus equorum  dicitur: curribus equorum currentium in bellum. Nam currus quando a stabulis prodeunt, divisi ab invicem et sejuncti incedere solent usquequo ad locum certaminis venientes conjungantur, et pari voto pugnent: Ita et haeretici semetipsos dividunt, eum sumpsisse, et verum corpus habuisse. Econtra, Arius dicit eum ante saecula natum et creaturam esse. Similiter et caeteri varios mendacii inveniunt errores valde sibi contrarios: sed quamvis inter se dissideant, tamen unanimitEt habebant caudas similes scorpionum, et aculei erant in caudis earum, et potestas earum nocere hominibpra dictum est, potentia temporalis intelligitur, per quam nocent conjungentes suo errori principes h
Abbreviated transcription (Latin):
Tales crant heretiq: qͥ aĩas hoĩum
ui odore fecor. Et habebant
loricas: sic̃ loricas ferreas. ꝑ lori¬
cas. offirmata ⁊ dura ꝑuersorũ
hominũ corda monstrant᷑: qr sic̃
hõ lorica munte᷑. ne ict̾ib teloꝵ¬
utilneret᷑: ita illi sua obstinatiõe
mumunt᷑. ne sagita ueritatis
ad cor illoꝵ ueniat: ⁊ ita defen¬
dunt ꝑfidiam ueluti fideles de¬
ritatem: sicq mendacio dedit:
ꝯtemnunt obedire ueritati. Et
notandum quam aprasit here¬
ticoꝵ insingłis specieb ꝯparatio:
qͥ ⁊ in locustis elati ⁊ tian: ⁊ ĩ
cauidis scorpionum uenenati:
humana facie simulatione cal¬
lidi: et in capilł mulierum morib
inꝯpositi: et in dentib leonũ feci¬
di: et ĩ loricis ferreis corde notant᷑
ꝑfidi. Et uox alaꝵs eaꝵs: sic̃ uox cor¬
ruum equoꝵ multoꝵ currentium
in bellum. Qd suꝑiꝰ ꝑ caudas. hoc¬
potentia hereticoꝵ. ł doct̾na ele¬
cta quamipsi eligc̃. Quaꝵ uox ⁊̃¬

Expanded text:
Tales erant haeretici, qui animas hominum Tales erant haeretici, qui animas hominum vi odore fetor. Et habebant loricas sicut loricas ferreas. Per loricas obfirmata et dura perversorum hominum corda monstrantur, quia sicut homo lorica munitur, ne ictibus telorum vulneretur, ita illi sua obstinatione muniuntur, ne sagitta veritatis ad corda illorum veniat, et ita defendunt perfidiam, sicut fideles veritatem, sicque mendacio dediti, contemnunt obedire veritati. Et notandum quam apta sit haereticorum in singulis speciebus comparatio, qui et in locustis elati et vani, et in caudis scorpionum venenati, humana facie simulatione callidi, et in capillis mulierum moribus incompositi, et in dentibus leonum fetidi, et in loricis ferreis corde notantur perfidi. Et vox alarum earum sicut vox curruum equorum multorum currentium ad bellum. Quod superius per caudas, hopotentia haereticorum, vel doctrina electa, quam ipsi eligunt. Quarum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ capillos gͦ mulierum effemina¬
tos corum ammos intelligere debe¬
mus ⁊ la̾citios: qr funt homines sͥ
placentes. ⁊ uoluptates fuas seq̃ñ¬
tes. Siue ꝑfacies hominum et ca
etiam mulieres. Qa enm hereci¬
ci adhoc ut locuste salint. ut eqͥ
ueritati resistunt. rect̾e illorum
opinio fȩcor ẽẽ descͥbit᷑. Unde et
ipse mulieres defendebant eos.
sic̃ soror ꝯstantini. q̃ arrium rexo¬
cauit ab exilio: et sic̃ iustina quȩ
candem arrianã doctͥnam defen¬
dit cont᷑ ambrosium: ⁊ alic multe.
Locuste gͦ facies humanas. ⁊ capilloᷤᷤ
mulierum hñt: ut in heretica ꝑfi¬
dia. itt̃q sexꝰ sͥut ita dixcrim neqͥ¬
us applaudat. tueat᷑. atq defendat.
Possunt ce ꝑ capillos mulierum ip¬
suntelligi qͦs heretici deceꝑunt.
ammos scił hñtes seduct̾ibiles. et
mollicie feminaꝵ flexibiles. Et
dentes eaꝵ. subauidit᷑ locustaꝵ.:
ut leonum erant. Dentes leonũ
hnit lamatum: & fȩtorem nat᷑alem.

Expanded text:
Per capillos ergo mulierum, effeminaPer capillos ergo mulierum, effeminatos illorum animos intelligere debemus et lascivos, quia sunt homines sibi placentes et suas voluptates sequentes. Sive per faciem hominum et capetiam mulieres. Quia enim haeretici ad hoc ut locustae saliunt, ut equi veritati resistunt, recte illorum opinio fetor esse describitur. Unde et ipsae mulieres defendebant eos, sicut soror Constantini, quae Arium revocavit ab exsilio: et sicut Justina quae eamdem Arianam doctrinam defendit contra Ambrosium, et aliae multae. Locustae ergo facies humanas, et capillos mulierum habent, ut in haeretica perfidia uterque sexus sibi ut ita dixerim nequius applaudat, tueatur atque defendat. Possunt etiam per capillos mulierum ipsi intelligi, quos haeretici deceperunt, animos scilicet habentes seducibiles, et mollitie feminarum flexibiles. Et dentes earum, subaudis locustarum, ut leonum erant. Dentes leonum habent laniatum et fetorem naturalem.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum p̃dicatores nequeañ.
semꝑ tam̃ irrationabilit̃ uerita¬
ti resistunt. Et stiꝑ capita earũ.
tanquam corone similes auro.
Suꝑiꝰ dict̾um ẽ de semorib qͦd
habebant coronas atireas in ca¬
pitib stus: ꝑ quas tͥumphꝰ uicto¬
riȩ illoꝵ sig̃cat᷑. Isti autem non
hñt coronas: s quasdam fig̃as
tanquam coronas. Noͣn sunt
auree s fimiles auro: qͥsi scilicet
qͣdidam falsitatis figmentum: qr
udelicet ipsi se uict̾ores simula
s nec coronas. nec ex auro habebãt:
Et facies ears. stibatiditur locu¬
starum: sic̃ facies honintum erãt. ⁊¬
Qa homo ẽ ammal rationale. ꝑ
facies hominũ rationabilitas eoꝵ
intelligit᷑: qr licet fint doct̾ores eoꝵ:
tñ etiam multa uera diẽt.⁊ dialecꝰ¬
tici funt: cet̃as q artes lib̾ales sci¬
unt. Et habebant capillos: fict
capillos mulierum. sluxꝰ mulierũ:
in capilł cẽ dmoscitur. Unde apłs.
Mtilier si comam nutͥat: gła ẽ illi.

Expanded text:
adversus praedicatores nequeant, adversus praedicatores nequeant, semper tamen irrationabiliter veritati resistunt. Et super capita earum tanquam coronae similes auro. Superius dictum est de senioribus, quod habebant coronas aureas in capitibus suis, per quas triumphus victoriae illorum significatur. Isti autem non habent coronas, sed quasdam figuras tanquam coronas, nec sunt aureae, sed similes auro, quasi scilicet quoddam falsitatis figmentum, quia videlicet ipsi se victores simulant, ed nec coronas, nec ex auro habent, quEt facies earum subaudi locustarum. Sicut facies hominum erant. Quia homo est animal rationale, per faciem hominum rationabilitas eorum intelligitur, quia licet sint seductores eorum, tamen etiam multa vera dicunt, et dialectici sunt, caeterasque artes liberales sciunt. Et habebant capillos sicut capillos mulieris. Fluxus mulieris in capillis esse dignoscitur. Unde Apostolus: Mulier si comam nutriat, gloria est illi .
Abbreviated transcription (Latin):
actionib ⁊ iguant do. S ista
q̃rentib fugiet mors ab eis: qr
insoltibile uincłm regamiitis
astringet illos : nec poterunt
gregemsͥ cõinissum relinq̃re
int̃ ora lupoꝵ: ne forte damna
gregum suꝑ eos reũtant᷑. tillis
in peccatum depuitetur. si eos
errare aut ꝑtre ꝓfui quiete ꝑmi¬
⁊serint. Et cupient mori: ⁊ fũgiet
mors ab eis: qr sc̃iuiriut dictam
ꝯũsatione deo ꝑ ꝯtemplationem
inherere cuptunt: s ꝓpt̃ alioꝵ
lucra qͥbdam occupationibus
in certamine destidant.Nolen¬
des itaq uiuunt: s dilatã mor¬
tem ꝓpt̃ aliorum salutem eqͣm¬
miter ferunt. atcendentes illud
apłi: non q̃ sua sunt singłi q̃¬
rentes. s q̃ alioꝵ. Et similita¬
⁊ dines locustaꝵ: similes equis pa¬
retici. ꝓpt̃ uelocem u̾q discursum:
dum: locustis uͦ ꝓpt̃tiacuicatem.
fidem elect̾oꝵ pugnant: et sicut
iamnes et mambres restitert̃ mo¬
ysi: ita ⁊ isti restitert ueritati. Et
quanuis tusta ratione subsistere

Expanded text:
actionibus, et vivant Deo. Sed ista quaerentibus fugiet mors ab eis, quia insolubile vinculum regiminis astringet illos, nec poterunt gregem sibi commissum relinquere in ora luporum, ne forte damna gregum super eos revertantur, et illis in peccatum reputetur, si eos errare aut perire pro sui quiete permiserint. Et cupient mori, et fugiet mors ab eis. Quia sancti viri, ut dictum reta conversatione Deo per contemplationem inhaerere cupiunt, sed propter aliorum lucra quibusdam occupationibus in certamine desudant. Nolentes itaque vivunt, sed dilatam mortem propter aliorum salutem aequanimiter ferunt, attendentes illud Apostoli: Non quae sua sunt singuli quaerentes sed quae aliorum . Et similitudines locustaretici propter velocem ubique discursum, dum; locustis vero, propter vacuitatem. ectam electorum pugnant. Et sicut Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, ita et isti resistent veritati: et quamvis juxta rationem subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
imracła fact᷑i sunt. eum sint faloi
doct̾ores. qͦd isti fac̾e ñ possunt: ibo¬
q immanior erit illa. quia ꝑutra¬
q decipiet. Et obscuratꝰ est sol
sig̃cat᷑. ⁊ ꝑ aera: ⁊ hoc in t̃cia suipar¬

Expanded text:
iracula facturi sunt, cum sint falsi doctores, quod isti facere non possunt, ideoque immanior erit illa, quia per utraque decipiet. Et obscuratus est solsignificatur per aera, et hoc in tertia par
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑. qr lumine u̾itatis caret. ⁊ qd̾
scĩs in sc̃ptura saeͣ lum̃ p̃bet : hoc
hercticis cȩcitatẽ infundit. qͥ cẽ¬
in altis fidei lum̃ obscurare non
cessant.Dic̃ fumꝰ fornacis magne.
fornax autẽ magna. nouissima
ẽ uexatio. tp̃r antixp̃i fut᷑a. De qͣ
doctͥna: q̃ m̃tes ꝑeuntium ĩ ca¬
liginem uertat. Cui fumꝰ putei
ꝯparat᷑: qr sic̃ nc̃ ⁊ eo amplius
error itatc̃ seminabit᷑ ab impũs.
Uñ dñs dic̃. Erit tͥbulatio quał
ñ fuit neq fiet : ⁊c̃.Qto in loco
questio orttͣ. qͣre dicat᷑ fumꝰ pu

Expanded text:
is caret, et quod sanctis in Scriptura sacra lumen praebet, hoc haereticis caecitatem infundit, qui etiam aliis fidei lumen obscurare non cessant. Sicut fumus fornacis magnae. Fornax autem magna novissima est vexatio, tempore antichristi futura, de qua doctrina, quae mentes pereuntium in caliginem vertat, cui fumus putei comparatur, quia sicut nunc et eo amplius error, ita tunc seminabitur ab impiis, unde dicit: Erit tribulatio qualis non fuit neque fiet. Quo in loco qu
Abbreviated transcription (Latin):
ruim aꝑte innuit q electorum
eccłia uenturas diuers e calami¬
tatis plagas. lugere syitil ac p̃di¬
care se uidet. Ac si ipsa eccłia dice¬
ret. Rieyroboꝵ ꝑditionem: ꝑ totũ
tp̃s p̃sentis uitȩ lugere simtil ac
ydicare me cerno. Bene aut̃ tina
aqͥla uolans ꝑ medtum celumȩe¬
clesiam sigẽat. q̃ unitate fidi cõ¬
sistit: ⁊ calcatis t̃renaꝵ uolupta

Expanded text:
rum aperte innuit, quia electorum Ecclesia venturas diversae calamitatis plagas lugere simul ac praedicare non cessat, ac si ipsa Ecclesia diceret: Reproborum perditionem per totum tempus praesentis vitae lugere simul ac praedicare me cerno. Bene autem una aquila volans per medium coelum Ecclesiam significat, quae unitate fidei consistit, et calcatis terrenarum voluptat
Abbreviated transcription (Latin):
audiui uocem tmꝰ aqͥle: ostend̃
ꝓculdubio qi insp̃itali uisione
hoc ẽuide qd audire: hoc atidi¬
re qd uide. Tria ue. et̾̃nam signi¬
ficant damnationem. q̃ in trtũ

Expanded text:
audivi vocem unius aquilae, ostendit procul dubio quia in spirituali visione hoc est videre, quod audire, hoc audire, quod videre. Tria vae aeternam significant damnationem, quae in trium
Abbreviated transcription (Latin):
Et datum ẽ illis: ne occident⁊
eos. Ad suꝑiora respiciunt ista:
.i. adfentim. ad omne uiride.
ad arbores. q̃ in bonum intel¬
leximꝰ: ⁊ a quoꝵ morte ⁊ lesione
ꝓhibite funt locuste. S ut cru¬

Expanded text:
Et datum est illis ne occiderent eos. Ad superiora respiciunt ista, id est ad fenum, ad omne viride, ad arbores, quae in bonum intelleximus, et a quorum morte et laesione prohibitae sunt locustae. Sed ut cru
Abbreviated transcription (Latin):
tib fuis. Duꝑiꝰ dict̾um ẽ qͦdomne
senum uiride ꝯbtistum ẽ: qͦd in
fui t̃cia parte intelligit᷑. G hic fe¬
itum: in bonam partem ponitur.
Sig̃cant enim lact̾entes qͥ ñ post̃
caꝑe solidum cibum: s tietutiaĩa¬
lia litt̾e suꝑficie delectant᷑. Quibꝰ
apłs dic̃. Non potu uob̾ loqͥ qͣsi
spĩtalib: s tanquam parutilis¬

Expanded text:
us dictum est quod omne fenum viride combustum est, quod in sui tertia parte intelligitur. Ergo hic fenum in bonam partem ponitur. Significat enim lactentes, qui non possunt capere solidum cibum, sed veluti animalia, litterae superficie delectantur. Quibus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualib
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram. Hȩc stella uit supͣdictũ
ẽ diaboltim sig̾cat: qͥ se tͣnsfigͣat
in angłm lucis. Uñ quib dam
apparens diẽ se ẽẽ xp̃m: sic̃ beato
martino. De hoc cȩlo cecidit:
ad fidem: siue ex parentibus
xp̃ianis nati. fonte baptis ma¬
tis regenerant᷑. ⁊ diabolo renun¬
In tram cadit: hoc ẽ in eos qui
trensunt. Ñ enimin celo .i. in
scĩs potestatem ht̃. Et data est:
illi clauis putei abyss. Qͥd ꝑ a
byssum nͥ pratia designantur
corda reꝓboꝵ ꝑeccatis tenebrosa:
De hac abysso dr ingenesi. Tene
heretiei intelligunt᷑: qr sua per¬
uers a doctͥna ⁊ ꝓfunda. hoĩes
in uno terre demerg̃t. Clauis uͦ¬

Expanded text:
terram. Haec stella, ut supra dictum est, diabolum significat, qui se transfigurat in angelum lucis, unde quibusdam apparens dicit se esse Christum, sicut beato Martino. De hoc coelo cecidit, ad fidem, sive ex parentibus christianis nati, fonte baptismatis regenerantur, et diabolo renunIn terram cadit, hoc est, in eos qui terreni sunt. Non enim in coelo, id est in sanctis potestatem habet. Et data est ei clavis putei abyssi. Quid per abyssum, nisi prava designantur corda reproborum peccatis tenebrosa? De hac abysso dicitur in Genesi: Tenebhaeretici intelliguntur, quia sua prava doctrina et profunda homines in ima terrae demergunt. Clavis