comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eructabunt. Dulcedinẽ quippe suauitatis
intime. quã utcũq possunt uelut ex¬
quodã corusco p̃gustando tangere. eiꝰ
memoriã student recolendo semꝑ et lo¬
quendo eructare. Unde & apte nos psal¬
mista ammonet dicens. Lux orta ẽ iusto:
& rectis corde lȩtitia. Letamini iusti in
dño: &. c̃fitemini memoriȩ seĩtatis eius.¬
Qui rursus ait. Quã magna multitudo dul-¬
cedinis tuę dñe. Quȩ udelicet quia magna
eẽt nullomodo agnosceret. nisi hanc aliqͣ.¬
tenus c̃templando gustasset. Hinc iterũ di¬
cit. Ego dixi mexcessu meo: piectus sũ a
uultũ oculoiũ tuorũ. Nisi enĩ inm̃ttis ex¬
cessu subleuatꝰ dulcedinẽ suauitatis
et̃ne cognouisset: in hoc adhuc mundo
retent. ñ discerneret quã longe ꝓiectus ia¬
ceret. Ostensa gͦ animalia uadunt & ñ reũ¬
tunt᷑. atq uadunt & redeunt. quia scĩ ui¬
ri & ab actiua uita quã app̃hender̃. ad in¬
iquitates ñ recurrunt. .. a c̃tẽplatiua

Expanded text:
eructabunt . Dulcedinem quippe suavitatis eructabunt . Dulcedinem quippe suavitatis intimae, quia utcunque possunt, velut quodam ex corusco, praegustando tangere, ejus memoriam student recolendo semper et loquendo eructare. Unde et apte nos Psalmista admonet, dicens: Lux orta est justo, et rectis corde laetitia. Laetamini justi in Domino, et confitemini memoriae sanctitatis ejusrsum ait: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine ! Quae videlicet quam magna esset nullo modo cognosceret, nisi hanc aliquatenus contemplando gustasset. Hinc iterum dicit: Ego dixi in ecstasi mea, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Nisi enim in mentis excessu sublevatus dulcedinem suavitatis aeternae cognovisset, in hoc adhuc mundo retentus non discerneret quam longe projectus jaceret. Ostensa ergo animalia vadunt et non revertuntur, atque vadunt et redeunt; 1211 quia sancti viri et ab activa vita quam apprehenderunt ad iniquitates non corruunt, et a contemplativa,
Abbreviated transcription (Latin):
templatuiã surgimꝰ: quia dui mens stare
inẽtemplationẽ ñualet. sed om̃e qđ de
etrtate perspeculũ & enignia c̃spicit :
quasi furtim hoc & ꝑtransitũ uidet. ipsa
sua infirmitate ab inm̃sitate tantę eelsi¬
tudinis animꝰ repulsus insemet ipsũ rela.¬
bit᷑. Xnecesse est. ut adactiuã redeat.
seq ipsũ ẽtinue musũ bone operationis
exerceat: ut cũ mens surgere ad contem¬
planda celestia ñualet. quęq pot̃ bona
agere ñ recuset. Sicq fit ut ipsis suis bonis
actib ad superiora rursus in contemplatio¬
nẽ surgat .&. amoris pastũ de pabulo õ tem¬
platę ueritatis accipiat. Inqua quia diu
se tenere ipsa corruptionis infirmitas ñ
pot̃ : adbona rursũ oꝑa rediens. suauita.¬
tis dĩ memoria pascitur. & foris pus actibꝰ:
intꝰ uͦ scĩs desidiis nutrit᷑. Hinc & enĩ de
ꝑfectis uiris. post õtemplationẽ suã re.¬
deuntib dicitur. Memoriã suauitatis tuc

Expanded text:
templativam surgimus, quia diu mens stare templativam surgimus, quia diu mens stare in contemplatione non valet, sed omne quod de aeternitate per speculum et in aenigmate conspicit, quasi furtim hoc et per transitum videt, ipsa sua infirmitate ab immensitate tantae celsitudinis animus repulsus in semetipso relabitur. Et necesse est ut ad activam redeat, seque ipsum continue in usu bonae operationis exerceat, ut cum mens surgere ad contemplanda coelestia non valet, quaeque potest bona agere non recuset. Sicque fit ut ipsis suis bonis actibus adjuta ad superiora rursus in contemplationem surgat, et amoris pastum de pabulo contemplatae veritatis accipiat. In qua quia diu se tenere ipsa corruptionis infirmitas non potest, ad bona rursus opera rediens, suavitatis Dei memoria pascitur, et foris piis actibus, intus vero sanctis desideriis nutritur. Hinc etenim de perfectis viris post contemplationem suam redeuntibus dicitur: Memoriam suavitatis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
ttq uirtitib iuta uniꝰ cuiꝰq uotũ ẽtinue
ñ habet᷑. Bene aut̃ uit̃ scã animalia. discurre¬
re ꝑlrbet᷑. Discursus quippe: ad celeritatẽ
pertinet. Int̾ perfectos aut̃ discurrit sp̃e. ꝙ
et si ab eorũ corde ad mom̃tũ recesserit. citius
ibant & reuertebant᷑ : Ualde sibi hȩc uiden¬
tur ẽẽ ẽtraria: quia ibant & ñ reuertebant᷑.
& ibant & reuertebant᷑. S qualit̃ intelligen¬
dũ sit eitius agnoscemꝰ: si duas uitas. actiuã
scilicet & ẽtem̃platiuã sollicite discernam᷑.
Inuna enĩ firi permanere possumꝰ. inalta
aut̃ intentã m̃tẽ tenere nullomodo ualemꝰ
Cũ cnĩ torporẽ nrm relinqͥmus : nosq ipsos
adbone oꝑationis studiũ excitamꝰ: quo alibi
nad actiuã imꝰ.Aqua reuerti post nos nul¬
lomodo debemꝰ: quia qui post illã ad torpo¬
rẽ negligentiȩ ad prauitatis nequitiã quã
relinquerat redit : ẽẽ sine dubio cȩleste ani¬
mal neseit. Cũ uͦ abactiua iuta ad con¬

Expanded text:
ta uniuscujusque votum continue non habetur. Bene autem inter sancta animalia discurrere perhibetur. Discursus quippe ad celeritatem pertinet. Inter perfectos autem discurrit spiritus, quia etsi ab eorum corde ad momentum recesserit, citius ibant et revertebantur? Valde sibi haec videntur esse contraria, quia ibant et non revertebantur, et ibant et revertebantur. Sed qualiter intelligendum sit citius agnoscimus si dutemplativam, sollicite discernamus. In una enim fixi permanere possumus, in altera autem intentam mentem tenere nullo modo valemus. Cum enim torporem nostrum relinquimus, nosque ipsos ad bonae operationis studium excitamus, quo alibi nisi ad activam imus? A qua reverti post nos nullo modo debemus, quia qui post illam ad torporem negligentiae, ad pravitatis nequitias quas reliquerat redit, esse sine dubio coeleste animal nescit. Cum vero ab activa vita ad con
Abbreviated transcription (Latin):
& operientes oracłm. qui se mutuo respicuĩt
u̾sis uultib inꝑpiciatoriũ. nͥ qđ utraq testa¬
menta ita sͥ inmediatore dĩ & hominũ ẽgru¬
unt. ut qđ unũ signat. hoc altum ex hibeat:
Quid enĩ ꝓpiciatoriũ. nͥ ipse redẽptor humani
generis designat᷑. Deqͦ perpaulũ dicit᷑. Quẽ
ꝓposuit ds̃ ꝓpitiationẽ ꝑfidẽ insangne ipsuis.
Quid uͦ ꝑduo cherubĩ quę plenitudo scientie
dicunt᷑. nͥ utraq testamenta signata st̃: Ex
qͥb unũ asũmitate una ꝓpiciatorii. aliud uͦ
asũmitate altera stat: quia qđ testam̃tũ uetꝰ
de incarnatione nr̃i redẽptoris cepit ꝓphe¬
tando ꝓmitere: hoc testam̃tum nouũ ꝑfec¬
te narrat expletũ. Duo aut̃ cherubĩ ex au¬
ro mundissimo facti st̃: quia utraq testam̃ta
pura ac simplici ueritate desebunt᷑. Expandt
uͦ alas &oracłm operiunt. quia nos qͥ omi potñ¬
tis dĩ oracłm sumꝰ : aculpis ĩminentib. scͥpt᷑e

Expanded text:
1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit Quid vero per duo Cherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥa & si temꝑib distincta st̃ : tam̃ sensib
unita. Et aspectus earũ & opera: quasi si
sit rota in medio rote. Rota intra rotã ẽ.
testam̃tũ nouũ sic̃ diximꝰ intra testam̃tũ
uetꝰ: qͥa qđ de signauit testam̃tũ uetꝰ. hoc
testam̃tũ nouum ex hibuit. Ut enĩ pauea
de multis loqͣr. qͥd ẽ. qđ adam dormiente
matur. Quid ẽ. qđ isaac adĩmolandũ du-¬
crificio ꝓ nobis ex humanitate ẽ. mortiuis.
ut tam̃ in mortalis maneret exdiuinitate:
Qͥd ẽ. qđ homicida post mortẽ sũmi pontificis
absolutus adt̾rã ꝓpͥã redit. nͥ qđ humanũ genꝰ
qđpeccando sibimet ipsi mortẽ intulit. post mor¬
tẽ ueri sacerdotis. uidelicet redẽptoris nr̃i pec¬
catoꝵ suoꝵ uinculis soluit᷑. & in paradisi posses¬
sione reparat᷑ : Quidẽ. qđ intabernaculo ꝓpiti¬
atoriũ fieri uibet᷑. suꝑ qđ duo cherubim. unũ
assũmitate una. & alterũ asũmitate altera ex
auro mundissimo ponunt᷑. expandentes alas

Expanded text:
ibus distincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente matur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvitur, et in paradisi possessione reparatur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur expandentes alas,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑthronũ. nisi ille uirtites angelicȩ
designant᷑. quȩ in ipsis quoq angelis dig¬
nitate loci superioris excedunt: Hã cum
angłi nuncii dicant᷑. & sepe angeli ad an¬
mintianda quedã hominib uenĩant: thro¬
ui missi ad ministeriũ nuncis nusquã
legunt᷑. quia in eis longe sublimius crea¬
tor omiñ presidet Unde paulus apłs or
dires celestiũ agminũ̃ quos ad t̾ciũ cȩlũ
rtꝰ uiderat: describens ait Siue thro¬
i siue dominationes. siue principatꝰ.
siue potestates. omĩa ꝑ ipsũ. & in ipsocre

Expanded text:
Quid per thronum nisi illae virtutes angelicae designantur, quae ipsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt? Nam cum angeli nuntii dicantur, et saepe angeli ad annuntianda quaedam hominibus veniant, throni missi ad ministerium nuntii nusquam leguntur, quia eis longe sublimius creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines coelestium agminum, quos ad tertium coelum raptus viderat, describens, ait: Sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum, et in ip
Abbreviated transcription (Latin):
iurta animalia apparuisse. & post modũ
qͥuatuor facies habuisse. describit᷑: quia
nisi lex euglio c̃cordaret. inquatuor mundi
partib ñ innotesceret. Seqͥtur. & aspectꝰ
rotarũ. & opus earũ: quasi uisio maris.
Recte sacra eloqͥa uisioni mari similia nar¬
rantur: quia meis magna st̃ uolumina
sententiarũ. cumuli sensuũ. Nec in merito
iari similis scriptura sacra dicit᷑. quia fir¬
mant᷑ inea sententię locutionis. sacram̃tũ
baptisinatis. Uel certe c̃siderandũ ẽ: quia
nauib in mare nauigamus. cũ ad desidera

Expanded text:
juxta animalia apparuisse et postmodum juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in m
Abbreviated transcription (Latin):
ris : & una similitudo ipsarũ quatuor. Etas¬
pectus earũ & opera: quasi si sit rota in medio
rote. Quid ẽ. hoc qđ cũ una rota diceret᷑. pau¬
lopost adiungitur. quasi si sit rota in medio
rote. nisi qđ intestamenti ueteris littera tes¬
tam̃tũ nouũ latuit ꝑallegouã. Unde & ro¬
ta eadem quȩ uxta animalia apparuit.
quatuor facies habere describitur: quia sc̃p¬
tura sacra ꝑ utraq testam̃ta. in quatuor par¬
tib est distincta. Uetus & enĩ testam̃tũ in
lege & prophis. nouũ uͦ in engłiis: atq in
aut̃: quia ubi faciem intendimus : ibi qđne
cesse ẽ uidemnus. Rota gͦ quatuor habet faci¬
es. quia pͥus resecanda mala in popłis uidit
ꝑlegẽ : postmodũ uidit ꝑꝓpħas. Subtilius
culpis hominũ resecarent᷑ aspex̃. Potest̃ qͦq
intelligi qđ quatuor facies rota habeat.
ꝓpt̃ hoc quod scriptura sacraꝑ gr̃ã p̾dicatiõĩs
extensa: in quatuor mundi partes in no¬
tuit. Unde & bene eadem rota una pͥus

Expanded text:
do ipsarum quatuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae. » Quid est hoc quod cum una rota diceretur paulo post adjungitur, « quasi sit rota in medio rotae, » nisi quod in Testamenti veteris littera Testamentum novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem, quae juxta animalia apparuit, quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenlege et prophetis, Novum vero in Evangeliis atque autem quia ubi faciem intendimus, ibi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit per prophetas, subtiliusculpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem una prius
Abbreviated transcription (Latin):
S intelligere in his possumꝰ. qđ illi pͥus
Nam qua: ud scm̃ eugłiũ testam̃tũ uetus
p̃cellit : anto & p̃dicatores eius indescrip¬
ipsũ anteriora &. posteriora simul collig̃.
ut hec simul propħȩ lingua ꝑferre non
possit: sedampla qũȩ uidet disptitis ser¬
monib emanat: & nc̃ ultuna post pͥma.
nc̃ uͦ pͥma post ultima loqͥtur. Unde hie¬
rechiel. ꝓpħa subfigura sc̃ẽ uniuersalis
eccłie. & eugłistarũ głam per quatuor ani¬
maliũ similitudinẽ udet. & tam̃ repente
illa subiungit quȩ anteriorib tẽporib
gesta st̃: ut patent̃ udicet simul se uidiᷤ¬
s̃e qđcarnis lingua ñ sufficeret simul di¬
cere. Quia uͦ ꝑquatuor ammalia etiã ꝑ¬
fectos om̃s significari diximꝰ. c̃ siderandũ
quoq ẽ. qͦsdam scõiũ & ante legẽ fuisse.
qͥnaturali lege districte uiuerent. & om¬
nipotenti dño placerent. Post animalia gͦ.
rota deseribitur: quia electorũ multi apd̃
om̃potñtẽ dnm. perfecti & ante legem

Expanded text:
Sed intelligere in his possumus quod illi priNam quanto sanctum Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descripipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut simul haec prophetae lingua proferre non possit, sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ tacta est: quȩ & eã ꝓmissionib angłi
credidis. cognouit : & matrẽ nommans
qͥa redei torem humani generis muto por¬
taret iacdlexit. Et cum omia ꝑficienda p̃¬
diceret. quid eiam defuturo sequeretur
tangit animum. nec tangit ex futoͣ: sic̃ in
paulo apło aꝑte oscenditur qui discipłis
dicit. Notum uob̾ facio fr̃s euangłm qđ¬

Expanded text:
et eam promissionibus angeli credidisse cognovit, et matrem nominans, quia Redemptorem humani generis in utero portaret intellexit; et cum omnia perficienda praediceret, quid etiam de futuro sequeretur tangit animum, nec tangit ex futuro, sicut in Paulo apostolo aperte ostenditur, qui discipulis dicit: Notum vobis facio, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
nigenitum nouerat desudã dicens. Ho
factus . ẽ. in ea: & ipse fundauit eã altis¬
simus. Atq hunc ad çelos ascensurum:
& ad patris dexteram sessurum intelli¬
git dicens. Dixit dñs dño meo: sede a
dextris meis. Et tam̃ multa quȩ eiucino
acta sunt: minimę p̾uidit. Ut enim pauca
de multis loquar: seruũ mifiboseth sibi
contra suũ dum̃ m̃tientẽ ñ intellȩxͣ: et
amase ꝓmittens dixit. Hȩc faciat mͥ ds̃
& hȩc addat: si ñmagister militiȩ fueris
corã mẽ om̃i tempore ꝓioab. Uidelicet qͥd
sequeret᷑ ignorans: qͥa amasa isdẽ ñsolũ
pͥncipatum militiȩ ꝓioab non susciꝑet.
sed etiam ꝑ ioab post paululũ uitã finiret.
euicino sequeret᷑ nesciens. ꝓpħam alte¬
rum requisiuit. Quidam uero & elon¬

Expanded text:
o factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Atque hunc ad coelos ascensurum, et ad Patris dexteram sessurum intelligit, dicens: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis . Et tamen multa quae e vicino acta sunt minime praevidit. Ut enim pauca de multis loquar, servum Miphiboseth sibi contra suum dominum mentientem non intellexit ; et Amasae promittens, dicit: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non magcoram me omni tempore pro Joab , videlicet quid sequeretur ignorans, quia Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam per Joab post paululum vitam finiret e vicino sequeretur nesciens, prophetam alterum requisivit . 14. Quidam vero et e lon
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Omne quod ẽ. incorde tuo uade
et fac: quia dñs tecum est. Dequo illic sta¬
tim subditur. Factum est autem in noc¬
te illa: & ecce sermo dñi ad nathan dics.
Uade & loquere ad seruũ meum dauid.
Hȩc dicit dominus ds. Numquid tu edifi¬

Expanded text:
respondit: Omne quod est in corde tuo, vade respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est . De quo illic statim subditur: Factum est autem in nocte illa, et ecce sermo Domini ad Nathan, dicens: Vade et loquere ad servum meum David. Haec dicit Dominus D
Abbreviated transcription (Latin):
oscensionis: quia dum ꝑpsalmodiã con¬
puncto effundit᷑. uia nobis incorde fit.
ꝑ quam adiħm infine ꝑuenit᷑. sicut ipse de
sua ostensione loqͥt᷑ dicĩ. Q diligit me: dilige¬
tur apatre meo. & ego diligã eirͣ et manife¬
stabo ei me ipsum. Hinc qͦq scͥptũ ẽ. Cautate
dnõ psalmũ dicite noĩ eiꝰ it̾ facite ei qͥ as¬
cendit suꝑ occasũ dñs nom̃ ẽ ei Ipse & enim
suꝑ occasum ascendit: qui mortẽ resurgen¬
do calcauit. Cui dum cantamus iter facimnꝰ
ut ad nrm̃ cor ueniat: & sui nos amoris grã
samariã missus. inala quȩ ei erant uen
tus est. Quem : Fallax sermo non deciꝑet.
dum qͦq est quod aliquando ꝓpħe sci.
sunt audiunt: & semecipsos quia falsa
dixeruit rep̾hendunt. Nathan & enim
ꝓpħam. scm uirum fuisse quis nesciat :
Qui dauid regem & deculpa aꝑte rephendit:
& quȩ ei ꝓculpa eadem. eent. uentura nun¬
ciauit. Q uem tam̃ dum isdẽ dauid quia tẽ¬
plum dõ uellet construere reqͥsisset: ilico

Expanded text:
quia dum per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur, sicut ipse de sua ostensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Hinc quoque scriptum est: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia Samariam missus, mala quae ei ventura tus est ; quem fallax sermo non deciperetdum quoque est quod aliquando prophetae sancti sunt audiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Nathan etenim prophetam sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiavit; 1181 quem tamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, illico
Abbreviated transcription (Latin):
spũ tactus euicino: quia de infirmĩcate
sua sungeret p̃dixit. & quot annis post
m̃tib presto est: quatinus cum hunc non
habent se hunc agnoscant. exdono hab̾e
cum habent. Unde heliseus cum flentẽ sis¬
namitẽ mulierem asuis pedib ꝑgiezi pu¬
erum auelli ꝓhib̾et: dixit. Dimitte illam.
Anima enim eiꝰ inamaritudine. ẽ: & do¬
muius cęlauit me & ñ indicauit mͥ Sic
ꝓphiȩ ad hunc spc ꝑ laudẽ psalmodiȩ de̾¬
cend̃et. atq eiꝰ animum deuenturis reple¬
ret. Uex & enim psalmodiȩ cum ꝑ inten¬
Aoiem cordis agitur. ꝑ hanc onĩpotenti
doino ad cor ier parat᷑ ut inten¬
te menti uł ꝓphetie inisteria uł
conpunct Toms gram infũ

Expanded text:
itu tactus e vicino, quia eum de infirmitate sua surgeret praedixit, et quot annis post mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Sic prophetiae ad hunc spiritus per laudem psalmodiae descenderet, atque ejus animum de venturis repleret . Vox enim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Domino ad cor iter paratur, ut intentae menti vel prophetiae mysteria, vel compunct
Abbreviated transcription (Latin):
lum ruat: manum tendit & retuiet.
Et quȩ sic irata uerberauerat ae s non
diligeret: sic diligendo retinet. ac s
irata non uerberasset. Hec iusola p̃fa¬
tione colloquentes: nauigii urĩ quasi
uitra portum exerciciũ fecimus: ut ad
udaganda ꝓpheciȩ misteria uelud in
inm̃sitatẽ pelagi. post uela pandamus.
Quod cam̃ non inurã uirtute p̃sumimꝰ.
sed ineo qui linguas infantium facit
disertas. quia sp̃c dñi repleuit orbem tͣra¬
rum & hoc quod continet omiã scientiã
habet uocis. Omp̃s enim ds̃ sermo patris
omĩpotentis. ẽ: & qui deillo loqui concu¬
piscimus: muti in illo nullomodo erimus.
Dabit uerba ucilia omp̃s uerbum: quod
ꝓnob̾ incarnatũ. uiuit & regnat cum pa¬
tre munitate sp̃s̃ scĩ ds̃ ꝑ omiã scła scłoꝵ¬

Expanded text:
lum ruat, manum tendit et retinet, lum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in nostra virtute praesumimus, sed in eo qui linguas infantium facit disertas, quia spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis incarnatum vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
punct: cum praue se egisse cognouer̃:
sese in lacrimis afflirerunt. & acine
darmis ꝓtinus ceperunt contͣ hostes
ascendere: ut reꝓmissionis t̾ram post
lacrimas int̾re potuissent. Qͥb ꝑ moysen
dñs dicͣ. Dic eis. Nolite ascende neq
pugnetis: ñ enim sum uobiscum: ne ca¬
datis coram in imicis urĩs. Qua mre pen¬
sandum est. sicum ipsis n̾erat: cur cos
ne cadent ascende ꝓhibebat : Si autẽ
cum ipsis erat. quid ẽ. qđ ait non sum
uobiscum: Sed mira dispensatione dis¬
ciplinȩ ac miscđiȩ: & cum ipsis erat. &
cum ipsis non erat. Cum ipsis ũ erat ut
uincerent: sed tam̃ cum ipsis erat. ne
abhostib ꝑirent. O ineffabilia pietatis
uiscera. Cułpas insequitur: & tanĩ peccã¬
tes ꝓtegit. Iratũ se indicat: & tam̃ abho¬
stib defendit. Sic pleruinq paruulo
filio delinquenti irascitur iater: repre¬
hendit. increpat uerb̾at. Sed si hunc in
ꝑceps ire conspexerit: ubi in mortis ꝑicu¬

Expanded text:
puncti, prave se egisse cognoverunt, puncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non enim sum vobiscum? Sed mira dispensatione disciplinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis pericu
Abbreviated transcription (Latin):
uina miscđia ut exuna eademq re ex
qua carnalib dat flagella: ex ea spĩta¬
lib uirtucis p̾stet increm̃tum. Cumq
illos ꝑtribulationẽ purgat: istos exsoge¬
tate t̾ribulantium ad maiora ꝓmerenda
excitat. Et sic iniustis irascitim: ut tam̃
eorum corda ꝑ iustorum consortium c̃solet᷑
ne si omuimodo deserat. nullus post cul¬
pas adueniam redeat. Tenendo gͥ repellit.
& repellendo tenet. qͥuando cum his quos
dipidicat. simul intribulationẽ mittit.
quos amat. Quis tante pietatis uiscera
pensare sufficiat. quando & culpas
popħ dominus sine uindicta ñ deserit
& tam̃ delinquentẽ popłm ase fundit᷑
nĩ repellit : Sic cum moyses ad reꝓmissi¬
onis t̾ram ex ploratores duodecim misis¬
set: ex quib cũ decem post modum des¬
perationem popło facerent: isdem po¬
płis mnira murmurationis accensus: se¬
ductum se adomino. eẽ. conquestus ÷:
ut eoꝵ cadallera iacerent in deserto. Cui

Expanded text:
vina misericordia, ut ex una eademque re, ex vina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam redeat. Tenendo igitur repellit, 1182 et repellendo tenet, quando cum his quos dijudicat simul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabo sem̃ duum post de quod egre¬
dietur deutero tuo. & firmabo regnũ
esꝰ. Ipse edificabit domũ nomini meo.
& regis consilus & suis sermonib contͣ¬
dixit. quia qͦd ex suo spũ dixerat: falsum
fuisse rep̾hendit. Qua inre iit̾ ꝓpħas ue¬
ros ac falsos ista distantia. ẽ: qͥa ꝓphete.
ueri siquid aliquando ꝑ suum sp̃m di¬
te ꝑdurant. Consideratis igit᷑ ꝓpħiȩ temporib
pensat. Israheliticꝰ quippe popłs cͣditorisuo
deliquerat: & iccirco regi babilonico incap¬
tiuitate seruiebat. Cum quo tam̃ hie rechiel
ꝓpħa incaptiuitatẽ mittit᷑. quẽ diuina grã
ita sibi placabilem fecerat: ut ꝑ eum uen¬
tura queq p̾diceret. & afflicti popħ iñtẽ
consolari dignaret᷑. Considemꝰ gͦ si possum:ꝰ
quanta est dispensatio suꝑnę pietatis: qͥa
sic iratus.ẽ. popło suo dñs. ut tamͣ ñ omni¬
modo irasceretur. Nam si iratus uͣ. ẽẽt : in
captiuitatẽ popłm minime cradidisset.
Et si omnimodo iratus. eet̾: electos suoscũ

Expanded text:
citabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firmabo regnum ejus; ipse aedificabit domum nomini meo . et regis consiliis et suis sermonibus contradixit, quia quod ex suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. 17. Qua in re inter prophetas veros ac falsos ista distantia est, quia prophetae veri si quid aliquando per suum spiritum dite perdurant. 18. Consideratis igitur prophetiae temporibus pensat. Israeliticus quippe populus conditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat; cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque praediceret, et afflicti populi mentem consolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, quia sic iratus est populo suo Dominus, ut tamen omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem populum minime tradidisset; et si omnimodo iratus esset, electos suos in
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͦs ille descendit. & reqͥreus dixit. Quȩ
causa .ẽ. ꝓptͣ quam uenistis: Incuius uerbis
ostenditur. quia eandem causam ꝑ sp̃m̃ ñ
audierat. quam amilitib reqͥrebat. Inp̾sen
qͥ ⁊ ad.eẽ. milites dixit. & ꝑqua causa ue¬
uerant tacuit. Aliquandõ uͦ spc̃ ꝓphetiȩ in
fut᷑o ex parte tangit & exparte non tangit.
sicut ꝓphetarum filii de auferendo helia
ad heliseũ dicunt. Nũqͥd nosti qͥa hodie
dns tollet dnm̃ tuũ ate: Quo tam̃ ablato.
& uallib querunt. Infuturũ gͦ eoꝵ m̃tem
ꝓpheciȩ spc̃ & exparte detigerat. & exparte
minime tangebat. quando eum quẽ dollẽ¬
dum uouerant. ñ inueniendum quereban.
Exparte itaq tacti sunt: atq exparte uon
tacꝰq: qui & sciebant quod tolli posset &
nesciebant qđ inueniri ñpossec. Isdem qͦq

Expanded text:
Ad quos ille descendit, et requirens dixit: Quae Ad quos ille descendit, et requirens dixit: Quae causa est propter quam venistis ? In cujus verbis ostenditur quia eamdem causam per spiritum non audierat quam a militibus requirebat. In praesenti qui et adesse mi lites dixit, et pro qua causa venerant tacuit. 12. Aliquando spiritus prophetiae in futuro ex parte tangit, et ex parte non tangit; sicut prophetarum filii de auferendo Elia ad Elisaeum dicunt: Nunquid nosti quia hodie Dominus tollat dominum tuum a te ? Quo tamen ablato, et vallibus quaerunt. In futuro ergo eorum mentem prophetiae spiritus ex parte tetigerat, et ex parte non tangebat, quando eum quem tollendum noverant non inveniendum quaerebant. Ex parte itaque tacti sunt, atque ex parte non tacti, quia et sciebant quod tolli posset, et nesciebant quod inveniri non posset. Idem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
bulationes meȩ maneant aꝑte ostendit᷑.
qͥa ea quȩ ipsi futura. eẽnt. aliis deipso reue¬
lata erant. non autem ips dese sicut de
illo ꝑagabum dicit᷑. Uirum cuiꝰ hec ro¬
na est: ita alligar oportet mierłimm Aliqͣnͣ¬
do autem ꝓphetie spc̃ tangit ex fut᷑o. nec
tangit expͣterito: sicut helisei facto scrip¬
tum ẽ. quia cũ unus ex filus ꝓpħarum ma¬
teriem succidẽt: huic ferrum securis in a¬
quam cecidit. Iui exclamauit. Heu heui
dnẽ iiii. & hoc ipsũ mutuo acceꝑam. Hxxit
autẽ homo dĩ. Ubi cecidit : At ille mon¬
strauit ei locum. App̃hensum gͦ lignum
misit illuc: natauitq ferrum. In quo uiie¬
licet ꝓpħe facto cognoscitur. qͥa qͥ reqͥrit
ubi cecidat quid esset facturꝰ nouerat. Sed
tam̃ cum reqͥrit: constat quia ubi ferrũ
tangebat: quia & ferrum inꝑfundis di¬
inersum quia reuocaturus. eẽt. ad suꝑficiẽ
scire potuit: sed ubi cecidit omnino nesei
milites ei sunt ꝑ spm̃ nunciati. Scriptum qp

Expanded text:
lymis me manent , aperte ostendens quia ea quae ipsi futura essent aliis de ipso revelata erant, non autem ipsi de se, sicut de illo per Agabum dicitur: Virum, cujus haec zona est ita alligari oportet in Jerusaldo autem prophetiae spiritus tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito; sicut de Elisaei facto scriptum est, quia cum unus ex filiis prophetarum materiam succideret, huic ferrum securis in aquam cecidit, qui exclamavit: Heu! heu! Domine mi, et hoc ipsum mutuum acceperam. Dixit autem homo Dei: Ubi cecidit? At ille monstravit ei locum. Praecidit ergo lignum, et misit illuc, natavitque ferrum . In quo videlicet prophetae facto cognoscitur quia qui requirit ubi ceciderat quid esset facturus noverat; sed tamen cum requirit, constat quia ubi ferrum tangebat, qui et ferrum in profundis demersum, quia revocaturus esset ad superficiem, scire potuit; sed ubi ceciderat omnino nescmilites ei sunt per spiritum nuntiati; scriptum qui
Abbreviated transcription (Latin):
SYS PROPHEHCE
locutionis est: ut priu
ꝑ sonam tempus. locũq
describat: & postmodũ
incipiat: quatinꝰ ad ue¬
ritatẽ solidius ostenden

Expanded text:
sus propheticae locutionis est, ut prius personam, tempus, locumque describat, et postmodum incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostenden
Abbreviated transcription (Latin):
Alii uͦ elonginquo: & nͣ cangunt᷑ eꝓximo.
eꝓrimo & ñelonginquo: sicut samuel
perisse asinas uouerat easq inuentas eẽ
nuntiabat. Saul regem futurũ p̃dicit.
Aauid quoq quia ineiꝰ regno succedet
nunciat: sed quia pader regis ęc̃n futu¬
rus sit ñp̃dicit. Quidam uero tangunt᷑

Expanded text:
alii vero e longinquo, et non tanguntur e proximo; alii vero e longinquo, et non tanguntur e proximo; e proximo, et non e longinquo, sicut Samuel perisse asinas noverat, easque inventas esse nuntiavit, et Saul regem futurum praedicit ; David quoque quia in ejus regno succederet nuntiat, sed quia pater Regis aeterni futurus si
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ &. ait. Si ꝑcussisses quinquies aut sęxi¬
es. suie septies: ꝑ cussisses sy riam usq ad
consũmationẽ. Nunc autem trib uicib
ꝑ cuties eam. Qui itaq nouerat qͥa toti¬
eus ꝑcuteret syriam qͦtiens ꝑcussisset q̃rã
sed cum ei diceret ꝑcute tr̃am: quotiens ea
ꝑcussurus esset ignorabat. quippe quia in
dignatus ẽ. c̃ram t̾cio fuisse ꝑcussa: ꝓfec¬
to constat. qͥa defutõ exparte tactus fuerait
& erparde non tactus: qͥ siriã ꝑcut pͣdix¬
erat. sed t̾ram ꝑcuti ãpliꝰ uoluit. Sic samuel
cũ ad ungendum dauid ad omino mite¬
ret᷑: respondit. Q uomodo uadam: Audiet
enim saul: & intͬficiet me. Qui et dauid
unxit: nec tam̃ a saule occisus . ẽ. Exparde
gͦ defuturo tactus ꝓphetȩ animus fuerat.
& exparte non tactus: qui et ungendum
dauid in regno nouerat & quia asaule
ñ. eẽt̾. occidendus ignorabat. Sciendum
qͦq est quod ꝓphȩ quidam e ꝑximo tan¬
gunt̾ atq elonginqͦ minime tangunt᷑

Expanded text:
t: Si percussisses quinquies, aut sexies, sive septies, percussisses Syriam usque ad consumptionem: nunc autem tribus vicibus percuties eam . Qui itaque noverat quia toties percuteret Syriam, quoties percussisset terram; sed cum ei diceret, Percute terram, quoties eam percussurus esset ignorabat quippe quia et indignatus est terram tertio fuisse percussam, profecto constat quia de futuro ex parte tactus fuerat, et ex parte non tactus, qui Syriam percuti praedixit, sed terram amplius percuti voluit. Sic Samuel cum ad unguendum David a Domino mitteretur, respondit: Quomodo vadam? Audiet enim Saul, et inter ficiet me . Qui et David unxit, nec tamen a Saule occisus est. Ex parte ergo de futuro tactus prophetae animus fuerat, et ex parte non tactus, qui et unguendum David in regno noverat, et quia a Saule non esset occidendus ignorabat. 13. Sciendum quoque est quod prophetae quidem e proximo tanguntur, atque e longinquo minime tanguntur;
Abbreviated transcription (Latin):
dicere nulla potuissent: daniel deductꝰ
ad mnedium est: qͥ de int̃p̃tatione somnii
& de narratione reqͥsitus: non solum hoc
respondit qđ int̾rogatꝰ ẽ: sed ipsã somnii
origine̾ replicauit dic̃s. Tu rex cepisti cogi¬
tare instratu tuo: qͥd esset futurũ post hȩc.
Et paulo post. Tu rex uidebas. et ecce quasi
statua una grandis. & cęt̾a. Cuius uidelicet
somni mox ordinẽ dixit: & quicquid exeo¬
dem uenturũ sequebat᷑ aꝑuit. Pensemꝰ gͦ or¬
dinem ꝓphetiȩ. Acogitationib uenit ad som¬
niũ: a somnio ꝑuenit ad futura. Qui gͦ
ipsã ut ita dicã radicẽ somnii ꝓtulit: ꝓfecto
ex p̃ceritis. ꝓbauit quam uera essent quȩ de
futuris diceret. Prophetia aut̃ p̾sentis tpr̃is
nec p̃teriti atcestatione indiget nec futuri:
qͥa cũ res occulta ꝑꝓphetiȩ uerba dedegit᷑.
ueritati illiꝰ res ipsa quȩ ostendit᷑ ad testat᷑
Igit᷑ quia detemporib ꝓphedie tractauimꝰ.

Expanded text:
dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem replicavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec . Et paulo post: Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis , et caetera. Cujus videlicet somnii mox ut ordinem dixit, quidquid ex eodem venturum sequebatur aperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus venit ad somnium, a somnio pervenit ad futura. Qui ergo ipsam, ut ita dicam, radicem somnii protulit, profecto ex praeteritis probavit quam vera essent quae de futuris diceret. Prophetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiae verba detegitur, veritati illius res ipsa quae ostenditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibus prophetiae tractavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
libri fine incuiꝰ exordio illa depͣterito dix
turis ꝑ miscuit dicens. Non auferetur
sceptrum deiuda. & dux defemorib eius
donec ueniat qͥmittendus ẽ: & ipse erit
ex pectatio gentium. Qui etiam ꝑ semecipsum
eundem qͥ mittendus erat ei quẽ docebat po
ipsum audietis. Erit autem qͥcumq ñ audie¬
rit ꝓpħam illũ: ex t̾minabit᷑ depopło suo. Cur
gͦ p̃ceritis uentura ꝑ miscuit. nisi ut dum
implentur ea quȩ defuturo p̃diceret. ostendet
etiam qͥa dep̃t̾ito uera dixisset: Quia itaq
restat nunc ut adhuc desacris eloquiis ostẽ¬
bentur futura. Certe̾ rex babilonicus cũ som¬
nium uidissec: misit ad magos. & ariolos.
om̃sq sapientes babiloniȩ conuiocauit: nec
abeis solum modo inc̃retationẽ somnii: sed
etiã somnium quesuut. ut nimirum ex
p̾terito colligeret: siquid ineorum respon¬
sionib deuenturo certum teneret. Quicũ

Expanded text:
libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixelibri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixede venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium . Qui etiam per semetipsum eumdem qui mittendus erat ei quem ducebat populo m me ipsum audietis. Erit autem, quicunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo . Cur ergo praeteritis ventura permiscuit, nisi ut, dum implerentur ea quae de futuro praediceret, ostenderet etiam quia de praeterito vera dixisset? 3. Quia itaque restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis osten praeteritis probentur futura. Certe rex Babylonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. sed p̃sens narrat : Qua uire anim¬
aduerdendum . ẽ. qͦd recte ꝓpħia dicitur:
non quia p̾dicit uentura. sed quia ꝓdit oc¬
culta. Rẽ qͥppe quãlib. sic̾ ab ocłis nris infutura sub¬
trabunt temꝑa. ita ab ołis nr̃is inp̾senti subtͣbit.
causa. Uentã ienĩres. occultat᷑ in futõ tẽꝑe. p̾sens
aut̃ cogitatio abscondit᷑ inlatent corde. Est
etiam p̾phedia p̃sens. cum res quęlibet ñ ꝑ
animum sed ꝑ absentem locum tegit᷑: quȩ
syri munera ꝑcipiebat. Cui tam̃ isdem
ꝓpħa dicit. Nonne cor meũ inp̾senti erat.
quando reuersus ẽ. homo decurru suo in
occursum tͥ : Sciendum qͦq est qͥa ꝓpħiae
tempora inuicem sib concinunt apꝓbati¬
onem: ut aliquando exfutis p̃terita. aliqͣn¬
do uͦ exp̃teritis ꝓbent᷑ futura. Dixerat enĩ
moyses. Inpͥncipio. creauit ds̃ celum & t̾rã.
Sed qͥs credet qͥa uerum depͣt̾ito diceret si
defut᷑o etiam aliquid ñdixisset: In ipsiꝰ etemĩ

Expanded text:
indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quaeSyri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim
Abbreviated transcription (Latin):
nem: nocum mͥ factũ .ẽ. sacram̃tũ. Qui tam̃
hoc ipsum euangłm qͦd ꝑ reuelationem
cognouerat. cũ hierosolimã p̃dicaturꝰ as¬
cendet. ait. Ecce ego allegatꝰ spũ. uado in
ierłm: quȩ uea uentura sint mͥ iguorans.
Hoc quippe euangłu sacramentũ est: qͥa
unigenitus patris incarnatꝰ atq ꝑfectꝰ hõ¬
factus ẽ: qui crucifixus mortuus et sepultꝰ.
die tc̃ia resurrexit. Die quoq quadragesi¬
ma ascendit incęlum: atq indęxt̾a patris
sedet. Qͥ gͦ ꝑ reuelationem euangłm ag¬
nouit. ꝓphetiȩ spũ dep̃terito tactus. ẽ. sed
qͥa qd peodẽ euuangłio passurꝰ eẽt. igno¬
rauit. defut᷑o ꝓculdubio tactus ñe̾. Nam¬

Expanded text:
Qui tamen hoc ipsum Evangelium quod per revelationem cognoverat, cum Jerosolymam praedicaturus ascenderet, ait: Ecce ego alligatus spiritu, vado in Jerusalem: quae in ea ventura sint mihi ignorans . Hoc quippe Evangelii sacramentum est; quia Unigenitus Patris incarnatus est, factus est, qui crucifixus, mortuus, et sepultus, die tertia surrexit; die quoque quadragesima ascendit in coelum, atque in dextera Patris sedet. Qui ergo per revelationem Evangelium agnovit, prophetiae spiritu de praeterito tactus est; sed quia quid pro eodem Evangelio passurus esset ignoravit, de futuro procul dubio tactus non est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora: tria sunt. Scilicet. p̃teritum. p̾sens. et fii¬
turum. Sedsciendum est. qͦd induob cẽporib
ꝓpħia ethimologiã ꝑdit. qͥa cũ idõ ꝓpħia dic¬
sent loqͥt᷑. rationẽ sui nominis amittit: qm̃ ñ
quȩ transacta st̃: uel ea quȩ sunt. Quȩ tamen
tria ꝓphetiȩ tempora uerius loquimur. si
ex sacre scripturȩ testimoniis ostendimꝰ A
pħia defut᷑o.ẽ. ecce uirgo concipiet & pariet
filium. dpħia depͣterito. inpͥncipio. creauit¬

Expanded text:
ens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicsenti loquitur, rationem sui nominis amittit, quoniamquae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . P
Abbreviated transcription (Latin):
esse simulas : Ego autẽ missus sũ adte: durꝰ
nunciꝰ. Uade: & dic hieroboam. Hec dicit
qui fuert̾ ante te: & fecisti ⁊ͥ dõs alienos &
conflatiles. ut me adiracundiã ꝓuocares:
me autem ꝓiecisti post corpꝰ tuum. iccirco
ego in ducam mala suꝑ domumꝰ ieroboã.
Exp̃senti gͦ atq ex fut᷑o parit᷑ ꝓphetantis ani¬
mus tactus fuerat. Nͥ et ingredientem depre¬
hendẽ potuit: & ei uentura nuntiare. Ali¬

Expanded text:
se te simulas ego autem missus sum ad te durus se te simulas ego autem missus sum ad te durus nuntius vade et dic Hieroboam haec dicit qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super domum Jeroboam . Ex praesenti enim atque ex futuro pariter prophetantis animus tactus fuerat, qui et ingredientem deprehendere potuit, et ei ventura nuntiare. 8. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
filios suos ioseph fecit assistere. ut ex benedic¬
tione illiꝰ possent longe post futura ꝓmere¬
ri. Cui maiorem addexterã: minorẽ uͦ po¬
suit adsinistram. Cũq ille ocłis senectute ca¬
ligantib nepotes suos quis pͥor. quis ue esset
minor humano uisu discernere. nequa q̃
posset: ductis in obliquum brachiis. dextrã
mnanũ minori. sinistrã malori posuit. Qđ
dum corrigere filiꝰ uellet dics. ñ ita cͣuenit
pat̾. quia hic ẽ. pͥmogenitꝰ: audiuit. Scio
fili mi: scio. Et iste qͥdem erit inpopłos: et
mulciplicabit᷑. sed frͣ eiꝰ iunior. maior illo
erit. Prophetiȩ gͦ spc̃ ex p̃senti pariter
& ex futuro ꝓphetantis animum tetigit.
dum iacob & uentura nuntiabat. & eos
quos corporeis ocłis uidẽ non poterat. ante se
positos ꝑ spm̃ discernebat. Sic achiȩ ꝓphecȩ
animũ ꝓpheciȩ spc̃ ex p̃senti atq ex futo teci¬
gerat. cũ caligantib ocłis eã quȩ se eẽ. aliã

Expanded text:
filios suos Joseph fecit assistere, ut ex benedicfilios suos Joseph fecit assistere, ut ex benedictione illius possent longe post futura promereri, cui majorem ad dexteram, minorem vero posuit ad sinistram . Cumque ille, oculis senectute caligantibus, nepotes suos quis prior, quisve esset minor, humano visu discernere nequaquam posset, ductis in obliquum brachiis, dexteram manum minori, sinistram majori imposuit. Quod dum corrigere filius vellet, dicens: Non ita convenit, pater, quia hic est primogenitus, audivit: Scio, fili mi, scio: et iste quidem erit in populos, et multiplicabitur, sed frater ejus junior major illo erit . Prophetiae ergo spiritus ex praesenti pariter et ex futuro prophetantis animum tetigit, dum Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante se positos per spiritum discernebat. Sic Ahiae prophetae animum prophetiae spiritus ex praesenti atque ex futuro tetigerat, cum, caligantibus oculis, eam
Abbreviated transcription (Latin):
tactus fuerat. qͥ humanitatẽ inediatoris ui¬
deiis. & diuinitatẽ ciꝰ intelligens c̃fitebat᷑ ag¬
nũ qͥ peccata mundi tolleret: sed tactꝰ ex fu¬
turo non fuerat. qͥa aduentũ illiꝰ in inferno
ꝓphetantis ex futo tangit: atq exp̃senti ñ tan¬
git: sic̃ aꝑte libri geneseos historia testatur.
cũ isaac esau filium suũ aduenandũ misit.
Cui minorẽ filiũ ad benedicendũ rebecca sub¬
posuit : qͥ edinis pellib indutꝰ. pat̾no palpa¬
tui corpꝰ fr̃nũ fuxit. Cui ille minori filio tãꝗ̃
maiori benedictionẽ dedit. queq ei essent longe
futura nuntiauit: sed quis esset qui coram se
ti ñtetigit: quando caligantib ocłis pat̾ et uẽ¬
tura p̾dicebat. & p̾sentẽ filium nesciebat. Als¬
quaudo ꝓphetantis auimũ exp̃senti parit
& ex futõ tangit: qͦd ex eodem libro geneseos
liquido docemur. In illo quippe scriptum ÷
qͥa cũ uitȩ iã t̾mino ꝓpinquaret iacob ei duoᷤ

Expanded text:
tactus fuerat, qui humanitatem Mediatoris vitactus fuerat, qui humanitatem Mediatoris videns et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illius in inferno prophetantis ex futuro tangit, atque ex praesenti non tangit, sicut aperte libri Geneseos historia testatur, cum Isaac Esau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad benedicendum supposuit, qui hoedinis pellibus indutus paterno palpatui corpus fraternum finxit. Cui ille minori filio tanquam majori benedictionem dedit, quaeque ei essent longe futura nuntiavit; sed quis esset qui coram se ti non tetigit, quando caligantibus oculis pater et ventura praedicebat, et praesentem filium nesciebat. 7. Aliquando prophetantis animum ex praesenti pariter et ex futuro tangit, quod ex eodem libro Geneseos liquido docemur . In illo quippe scriptum est quia cum vitae jam termino propinquaret Jacob, et duos