comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nationem quoꝵdam. uł ad em̃da¬
tionem. uł ãd ꝓbationem. Et qͣui ᷤ
eciam sopor dñi qͥ occupauerat
milites saul cum dauid hastam
dormientis. ñ qͥa sopor tunc in
dño erat ut ipse dormiret. s qͥa
ille sopor qͥ tunc homines app̾hñ¬
derat nutu dĩ erat infusus ne
dauid et seruors eiꝰ in eo loco p̾¬
dñi malꝰ. hoc ẽ minist̾ dĩ ad fa¬
ciendum in saul qd eum pati iu¬
erat ñ erat dñi. creatura uͦ qua
conditus erat &e potestate quam ñ
sua s dñi omnium equitate acceꝑat.
taq saul ꝓpt̾ in obedientiam reꝓba¬
to mittit dñs ãd ysai samuel: et sũp¬
ꝓphetice significauerit. Dauid enim
int̾pretat᷑ manu fortis: siue deside¬
rabił. Et qͥd fortius leone illo de
tbti uida. qui uicit mundum: Et¬
ab officio pastorali peccoꝵ: ad ho
minum regnũ tͣnsfertur. Nr̃ aut̃
dauid ipse xp̃c ab ouib iudaicȩ
plebis ablatus. in regnum gentiũ
um greges pascit. Erat aut̃ dđ
in canticis musicis eruditꝰ. Diu̾so¬

Expanded text:
nationem quorumdam, vel ad emendationem, vel ad probationem; et quamvis est sopor Domini, qui occupaverat milites ejusdem Saul, cum David hastam dormientis; non quia sopor tunc a Domino erat ut ipse dormiret, sed quia ille sopor qui tunc homines apprehenderat, nutu Dei erat infusus, ne David servi ejus in eo loco prDei malus, hoc est minister Dei ad faciendum in Saul, quod eum pati juerat, non erat Dei; creatura vero, qua conditus erat, et potestate quam non sua, sed Domini omnium, aequitate acceperat, taque Saul propter inobedientiam reprobato, mittit Dominus Samuel ad Isai, et sumpm prophetice signaverit. David enim interpretatur Manu fortis, sive desiderabilis. Ecquid fortius leone illo de tribu Juda, qui vicit mundum? ecab officio paminum regnum transfertur: nunc autem David ipse Jesus ab ovibus Judaicae plebis ablatus, in regnum gentium um greges pascit. 3. Erat autem David in canticis musicis eruditus. Diverso
Abbreviated transcription (Latin):
enm legis caritas ẽ. ut ait apłs.
sufferentes inuicem in dilectione:
studentes seruare unitatẽ sp̃s.
in uinculo pacis. Deinde illo ꝑ¬
stulit: & inde illi caput abscidit.
Et hoc fecit nr̃ dauid. deiecit
diabolum de suis qͣndo credideẽ
magni eius qͦs ille in manu ha¬
bebat. & de quib &t̾as animas
trucidabat. Conu̾tunt linguas
suas contͣ diabolũ: & sic goliȩ
de gladio suo caput inciditur.

Expanded text:
enim legis charitas, ut ait Apostolus: enim legis charitas, ut ait Apostolus: Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Deinde illo dstulit, et inde caput illius abscidit; et hoc facit noster David: dejicit diabolum de suis, quando credunt magis in eum, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat. Convertunt linguas suas contra diabolum, et sic Goliae de gladio suo caput inciditur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ppło pͥmo. Lapides erant illic
inutiles & uacabant nichil ꝓde¬
rant. tͣnsibat suꝑ fluuius. S qͥd
fecit dauidꝰ bt lex ipsa imuitilis
ñ eẽt: accepit gr̃am. Lex enim sine
gr̃a impleri ñ pͦ test. Plenitudo
impleri legem. Significat᷑ autẽ
gr̃a lacde. Hoc enim ẽ in carne gͣ¬
tuitum: uͥ mat̾ ñ querit acciꝑe
s satagit dare. hoc mat̾ gͣtis dat
et cont̾statur si desit qͥ accipiat.¬
Quom gͦ ostendit dđ legem sine
gr̃a oꝑari ñ posse. nͥ cum illos la¬
pides quinq quib significabat᷑
ler in libris quinq uolens con
rali. quo lac mulgeri consueuerat:
his armatus ꝓcessit ãdu̾sus go¬
liam suꝑbum se iactantem. de se
p̾sumentem. Tulit unum lapidẽ
et iecit in diabolum: in fronte ꝑ¬
cussit. & cecidit ex eo loco corꝑis
uͥ signum xp̃i ñ habuit. Hoc qͦq
licet attendas qd̃ quinq lapidos
posuit: unũ misit. Quinq libri
lecti s̃: s unitas uicit. Plenitũdo

Expanded text:
in populo illo primo lapides, erant illic in populo illo primo lapides, erant illic inutiles et vacabant; nihil proderant, transibant sicut fluvius. Sed quid fecit David, ut lex ipsa uesset? Accepit gratiam. Lex enim sine gratia impleri non potest: Plenitudo impleri legem, significatur gratia lacte. Hoc enim est in carne gratuitum, ubi mater non queritur accipere, sed satagit dare; hoc mater gratis dat, et contQuomodo ergo ostendit David legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque, quibus significabatur lex in libris quinque, quos conjrali, quo lac mulgere consueverat? His armatus processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, et dejecit diabolum. In frontem percussit et cecidit, et eo loco corporis ubi signum Christi non habuit. Hoc quoque licet attendas. Quinque lapides posuit, unum misit. Quinque libri lecti sunt, sed unitas vicit, Plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocauit suꝑbia humilitatem:
ꝓuocauit diabolus xp̃m Alccepit
arma bellica sc̃s dauid: ut adu̾sꝰ
goliam ꝓcederet. Hȩc arma ꝑ ecatẽ
et paruam staturam corꝑis portare
ñ ualuit. abiecit honerantiam. ac-¬
cepit quinq lapides de flumine:
et posuit in uase pastorali. His ar¬
matus ꝓcessit: & uicit. hoc quidẽ
xp̃c intelligit᷑. qui tempꝰ reuelatio¬
nis noui testam̃ti insinuandȩ et cõ¬
mendandȩ gr̃e p̾uidens arma po¬
fuit. quinq lapides tulit. Deposuit
gͦ corporalia sacram̃ta legis. quȩ ñ
sunt imposita gentib: deposuit
ad aliquam significationem pͥmis¬
sa ⁊ posita intelligimꝰ. Deniq hȩc
arma deposuit tanꝗͣ honera sac̃¬
mentore ueteris legis. & ipsam
legem accepit. Quinq enim lapi¬
des: quinq libros moysi signi¬
ficant. Tulit gͦ illos quinq la¬
pides de flumine: ĩd ẽ de scło.
abit̃ enim mortale scłm: et p̾ter¬
fluit quicqͥd uenit in muñdum.
Erant enim in flumine: tanquã

Expanded text:
ocavit superbia humilitatem, provocavit diabolus Christum. Accepit arma bellica sanctus David, ut adversus Goliam procederet. Haec arma per aetatem et parvam staturam corporis portare non valuit, abjecit onerantia, accepit quinque lapides de flumine, et posuit in vase pastorali. His armatus processit et vicit. Hoc quidem  intelligitur. Qui, tempus revelationis Novi Testamenti insinuandae et commendandae gratiae praevidens, arma deposuit, quinque lapides tulit. Deposuit ergo corporalia sacramenta legis, quae non sunt imposita gentibus; deposuit ad aliquam significationem praemissa et posita intelligimus. Denique haec arma deposuit tamquam onera sacramentorum veteris legis, et ipsam legem accepit; quinque enim lapides, quinque libros Moysis significant. Tulit ergo illos quinque lapides de flumine, id est, de saeculo; labitur enim mortale saeculum, et praeterfluit quidquid venit in mundum: erant enim in flumine tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ausit inde õdium saul ãdu̾sus
dauid. in tantum ut rex ob me¬
delam sui sp̃s dauid de more psal¬
lentem iaculo conaret᷑ infigere.
S quĩd ẽ qd̃ dum satilem sp̃c ad¬
u̾sus inuaderet. app̾hensa dauĩd ci¬
thara eius uesaniam mitigabat:
ꝑ saulem enim iudeors elatio: ꝑ da¬
uid aut̃ humilitas xp̃i significat᷑.
Cum uͦ saul ab immundo sp̃u ar¬
ripitur. ddđ canente eiꝰ uesania
temꝑatur: qr cũ sensus iudeors
ꝑblasphemiam in furorem u̾titur.
dignum ẽ: ut ad salutẽs m̃tes eo¬
rꝙ quasi dulcedine cithare locu¬
tionis ȩuuangłicȩ tranquillitate

Expanded text:
Auxit deinde odium Saul adversus David in tantum, ut rex ob medelam sui spiritus David de more psallentem jaculo conaretur configere. Sed quid est, quod dum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam mitigabat? 2. Per Saulem enim Judaeorum elatio, per David autem humilitas Christi significatur. Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur, quia cum sensus Judaeorum per blasphemiam in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentes eorum quasi dulcedine citharae, locutionis evangelicae tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria dauid animũ saul regiᷤ
offendit: indignantis qd̃ sͥ in
mille et ddđ in decem milia con¬
clamantium publicȩ gratula¬
tioms ora insonarent. Hinc in¬
uidia saulis: et semen odiors ãd¬
u̾sus dauid. Quem dissimulator cab¬
lidus ut sine insidiis suis posset
offerre discͥmini. statuit eum mi¬
chol filiȩ suȩ nuptiis alligari:
si centum sͥ allophilors p̾pucia
uictor offerret. ꝓ quib centum:
ducenta dedit ille. Et unde cre-¬
ditus ẽ regio ꝑire uoto: inde auc¬
tus ẽ gloriosiori tropheo. Ita et
iudei dum contͣ uoluntatẽ dĩ
xp̃m int̾ficere nitunt᷑. ꝑ id salu¬
tem gentium egerunt: ꝑ qͣd̃ ex
et sic denuo filiȩ saul nuptiis
ret : nͥ antea głosus in gentib fie¬
ret. Orius enim in nationib re¬
secauit carnis pollutionẽ: & pꝰea
copulatus ẽ synagogẽ. Postquã
enim sic̃ scͥptum ẽ introierit ple¬
nitudo gentium: tunc omnis
isrł saluus fiet. Dupla aut̃ ĩd ẽ
ducenta p̾pucia attulit. siue ꝓ iu¬

Expanded text:
ictoria David animum Saul regis offendit, indignantis quod sibi in mille, et David in decem millia conclamantium publice gratulationis ora insonarent; hinc invidia Saulis, et semen odiorum adversus David. Quem dissimulator callidus, ut sine insidiis suis posset offerre discrimini, statuit eum Michol filiae suae 518 nuptiis alligari, si centum sibi Allophylorum praeputia victor offerret. 2. Pro quibus centum, ducenta dedit, et unde creditus est regio perire voto, inde auctus est gloriosiori trophaeo. Ita et Judaei, dum contra voluntatem Dei Christum interficere nituntur, per id salutem gentium egerunt per quod cret ic denuo filiae Saul nuptiis ret, nisi antea gloriosus in gentibus fieret. 3. Prius enim in nationibus resecavit carnis pollutionem, et postea copulatus est Synagogae. Postquam enim, sicut scriptum est, introierit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Dupla autem, id est, ducenta praeputia attulit, sive pro Ju
Abbreviated transcription (Latin):
orbem destrucda s̃. omnisq error si¬
mulacheor corruit pͥsentiã dĩ fer¬
re ñ sustinens. Nam in manib dago¬
nis p̾cisis opus idolatȩ amputatum. et
in capite eius suꝑbia diaboli abcisa
significabat᷑. a quo inicium peccati
fuit. Qd uͦ in limine. ut certum scilic
pͥfinitumq sui idolatͥa finẽ agnoscet.
Limen enini finem itineris significat.
Eciam illũd ad magnã ꝑtinet signi¬
ficationem. in ipsa ruina dñgonis sin
dĩ atq fractura. qd̃ dorsum illiꝰ solũ
inuenerunt fractis omnib m̃bris.
Dorsum quippe fugam significat.
qͥcumq enim fugiunt ꝑsequentib
dorsum dant. Unde scͥptum ẽ de ho¬
stib. qm̃ pones eos dorsum. ubi st̃
ydola᷑: ꝑierunt. Et si aliqua rema¬
nentia ab aliquib abscondunt᷑ fu¬
gerunt. Qd̃ aut̃ ꝑcussi s̃ in posterio.¬
ra hi qui archam ᷤ captiuauer̃t. hac
pęna signum uidet᷑. quia siqui sus¬
cepint testam̃tum dĩ. et posteriora

Expanded text:
orbem, destructa sunt, omnisque error siorbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Dei ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis opus idololatriae amputatur, et in capite ejus superbia diaboli abcissa significabatur, a quo initium peccati fuit. Quod vero in limine, ut certum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret. Limes enim finem itineris significat; etiam et illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina Dagon dei sui atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis omnibus membris. Dorsum quippe fugam significat. Quicunque enim fugiunt persequentibus dorsum dant. Unde et scriptum est de hostibus, Quoniam pones eos dorsum. Ubi sunt idola? Perierunt; et si aliqua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam Dei captivaverunt, haec poena signum videtur, quia si qui susceperint testamentum Dei, et posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
tationis uet̾is testam̃ti a ꝓpħa illo p̾¬
nunciata s̃ ad hely. offendente dño
isrł. instruxerunt aciem philistei con¬
tra eos. Tollunt aut̃ isrłitȩ archam
indicabat testamentum dĩ tͣnsiturũ
ad gc̃s. Quando enĩ nunciatũ ẽ hely
sac̾doti captam fuisse archam dñi:
cecidit de sella. & mortuus ẽ. Transe¬
unte archa dñi ad gentes. ꝑiit atq
int̾iit sac̾dotium iudeoꝵ. Duo qͦq
filii hely corruerunt. quore unius
uxor uiduata & mox in partu mor¬
euidenti signo p̾figuratũ ẽ pꝰ extine¬
tum sac̾dotium iudeoꝵ carnalem
interisse synagogam illi carnaliter
inherentem. ꝓstratoq hely de sella
pontifices iudeoꝵ sedem habuere
uacuam:⁊ głam sac̃dotii regniq ex
gonis dĩ sui intrauerunt in templũ
et inuenerunt dm̃ suum ꝓstratum
nus abscisas: Statim enim ut testa¬
mentum dñi ꝑuenit in gentib. con¬
festim ydola quȩ deceptum detinebãt

Expanded text:
tationis veteris Testamenti a propheta illo prtationis veteris Testamenti a propheta illo praenuntiata sunt ad Heli, offendente Dominum Israel, instruxerunt aciem Philistaei contra eos; tollunt autem Israelitae arcam indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Domini, cecidit de sella, et mortuus est. Transeunte arca Domini ad gentes, periit atque interiit sacerdotium Judaeorum. Duo quoque filii Heli corruerunt, unius uxor viduataevidenti signo praefiguratum est, post exstinctum sacerdotium Judaeorum, carnalem interiisse synagogam, illi carnaliter adhaerentem; prostratoque Heli de sella pontificis, Judaeorum sedem habere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exgonis dei sui, intraverunt templum, et invenerunt deum suum prostratum nus abscisae erant? Statim enim ut Testamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant
Abbreviated transcription (Latin):
serit in domo tua ueniet ut oret
ꝓ eo. ꝓfecto qͥ credidit in xp̃o sicut
temporib apłor ex ipsa gente plu¬
rimi uenerunt & crediderunt.
neq nunc desunt qͥ licet rarissime
tam̃ credant. ut impleat᷑ in his qd̃
hic homo dĩ locutus ẽ. Qd̃ uͦ con¬
tinuo secutꝰ adiunxit & offerret
qͥd ꝑ nummũ argenteum nͥ oris
confessio designat᷑ quȩ fit credentib
ãd salutem: Argentum enĩ ꝓ eloqͥo
poni solet: psalmista attestante uͥ
canit. Eloquia dñi eloqͥa casta. ar¬
gentum igne examinatũ. Qd gͦ¬
dicit iste qͥ uenit: Dimitte me ob¬
secro ãd unam partẽ sac̾dotalem
ut comedam bucellam panis. Sa
plebs sc̃a. regale sac̾dotium. In hac
parte sac̾dotali postulat comedẽ
bucellam panis. quib u̾bis ipsum
sacficium xp̃ianoꝵ elegant᷑ ex¬
p̾ssit. de quo dicit sac̃dos ipse. Pamᷤ
quem ego dabo caro mea ẽ. ꝓ mun¬
di uita. Iṗsum quippe sacͥficium nõ
scđm ordinem aaroi: s scđm ordinẽ

Expanded text:
serit in domo tua veniet, ut oretur pro eo. Profecto qui crediderit in Christo, sicut temporibus apostolorum ex ipsa gente plurimi venerunt, et crediderunt. 7. Neque nunc desunt qui, licet rarissimi, tamen credant, ut impleatur in his quod hic homo Dei locutus est. Quod vero continuo secutus adjungit: Et offerat Quid per nummum argenteum, nisi oris confessio designatur, quae fit credentibus ad salutem? argentum enim pro eloquio poni solet, Psalmista testante ubi canitur, Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, dicit iste qui venit: Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, ut comedam buccellam panis; sacPlebs sancta, regale sacerdotium ; in hac parte sacerdotali postulat comedere buccellam panis. 9. Quibus verbis ipsum sacrificium Christianorum eleganter expressum est, de quo dicit sacerdos ipse: Panis quem ego dabo caro mea est pro mundi vita; ipsum quippe sacrificium non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ qͣuis sc̃i sint culpa tam̃ subditor
eis si ñ choeroeant reputat᷑. d ꝓpħa
et dixit ei. hȩc dic̃ dñs. Num quid
ñ aꝑte reuelatꝰ sum. domui patͥs
tui. cũ eẽt in egypto in domo pha¬
raonis. & elegi eum ex omnib tͥbub
isrł mͥ in sac̾dotem ut ascenderet
ad altare meum:⁊ ãd oleret mͥ in¬
censum. & portaret ephoth coram

Expanded text:
 sancti sint, culpa tamen subditorum, eisdem, si non coerceant, reputatur Caet ait ad eum: Haec dicit Dominus: Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum essent in Aegypto in domo Pharaonis? Et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret mihi incensum, et portaret
Abbreviated transcription (Latin):
P ⁊ sac̾dotale thuribulũ. post
uirgam florentem: ⁊ uitulȩ cõ¬
bustȩ asꝑsionẽ: reu̾̃tam᷑ ad man¬
siones. Sextadecima mansio est¬
dr̃ mali piunci diuisiol q̃ sig¬
nificat ȩccł̃am. quȩ quasi mul¬
ta grana uno cortice contegit:
dũ omnẽ turbam credentium
in fidei unitate concludit. Sep
na: quȩ latine tͣnffert᷑ in late¬
rem. Legimus egyptios lateres:
quos ppłs faciens ingemuit.
Ex quib discimꝰ in itin̾e istiuᷤ
uitȩ de alio in aliũd tͣnsitum:
nunc nos crescere nunc decͥs¬
cere: & pꝰ ordinem ȩccłasticum
sepe ad lateres ĩd ẽ carnalia
frenos u̾titur. Si enim pꝰ ꝓfec¬
tum rursus ad lutulenta oꝑa
descendimꝰ: infrenandi sumꝰ: et
cursus uagi atq p̾cipites. scͥptu¬
rarum retinaculis dirigendi.

Expanded text:
rum et sacerdotale thuribulum, postque rum et sacerdotale thuribulum, postque virgam florentem et vitulae combustae aspersionem, revertamur ad mansiones. Sexta decima mansio dicitur mali Punici divisio, quae significabat Ecclesiam. Quae quasi multa grana uno cortice contegit, dum omnem turbam credentium in fidei unitate concludit. 447 na, quae Latine transfertur in laterem. Legimus Aegyptios lateres, quos populus faciens ingemuit, ex quibus discimus in itinere istius vitae de alio in aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere, et post ordinem ecclesiasticum saepe ad lateres, id est, ad carnalia frenos\' uertitur. si enim post pr ofectum rursum ad luti opera descendimus, infrenandi sumus et cursus uagi atque praecipites scripturarum retinaculis dirigendi.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus erit die septima: ĩd est
in regno sc̃ors adueniente dño:
et beatus er lȩtus parte cȩlestis
illiꝰ regni potiet᷑. Qaut̃ ñ fuerit
asꝑsus id ẽ huiꝰ gr̃ȩ fide munit:
ꝑibit anima illa de regno sc̃oꝵ
ne aut̃ huiꝰ uitulȩ ideo septies
tab̾naculum iubet᷑ asꝑgii qͥa sep¬
tem sunt sp̃s sci carismata. quȩ
distribuunt᷑. ꝑ q̃ ab omni delic¬
to purgent᷑. sic̃ apłs ait. Iam ab¬
luti estis in sanguine xp̃i: et pas¬
sione eius. Qdͣ uͦ uitula cum pel¬
le & ossib eiꝰ comburit᷑. & agnꝰ
ille paschalis pari mõdo concre¬
matur ne ossa eiꝰ confringerent᷑.
poris ossa in passione ñ ẽẽnt
confringenda. sic̃ eugłista testat᷑.
cinis expiatio ẽ ppłi ñ alit̾ inmo¬
lari &e offerri ad altare dñi po
terit: nͥ quis t̾rena oꝑa ñ fecerit
iugumq delicdi ñ traxerit: nec
uinculis peccatoꝵ fuerit alli¬
gatus. Iam debinc pꝰ explorato¬
res et botrũ. pꝰ excidium suꝑbo¬

Expanded text:
mundus erit in die septima, id est, mundus erit in die septima, id est, in regno sanctorum adveniente Domino, et beatus ac laetus partem coelestis illius regni potietur. Qui autem non fuerit aspersus, id est, hujus gratiae fide munitus, peribit anima illa de regno sanctine autem hujus vitulae ideo septies tabernaculum jubet aspergi, quia septem sunt Spiritus sancti charismata, quae per distribuuntur, per quam ab omni delicto purgantur, sicut Apostolus ait: Jam abluti estis in sanguine Christi, et passione ejus. Quod vero vitula cum pelle et ossibus suis comburitur, et agnus ille paschalis pari modo concrematur, ne ossa ejus confringantur, corporis in passione non essent confringencinis expiatio est populi, non aliter immolari et offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligatus. Jam dehinc post exploratores et botrum, post excidium superbo
Abbreviated transcription (Latin):
et qͥ app̾henderunt xp̃m & occi¬
derunt: peccatores habent᷑. Et sic̃
hic qui colligit cineres asꝑsio¬
nis mundus ẽ. sic &̾ om̃s mun¬
di s̃ qui passionem xp̃i p̾dica¬
uerunt gentib :⁊ in toto orbe
t̾rarũ doctͥnam asꝑserunt: po¬
pulosq dño collegerunt. Lignũ
enim fasciculũ asꝑgebant᷑ agni
sanguine qui mundari solebant:
typice figurantes lauacrum bap¬
tismatis. & ablutionẽ ȩc̾ni fontis.
Coccum aut̃ bistinctũ figuram
sanguinis sacri significare. quo
peccatores abluim᷑s Bistinctũ aut̃:
q ꝑ eum ⁊ corꝑe &̾ corde mun¬
damur. Hȩc enim tͥa ad purgatio¬
nem peccatoꝵ sunt tradita. Pri¬
mum ꝑ cedrum: fides ligni cru¬
Tercio ꝑ coccũ sanguinis dm̃ci
sacͣmentum. Sic̃ aut̃ illic die t̾¬
cia purificari iubet᷑. ita & om̃is
anima purgat᷑ ab omnib delic¬
tors sordib: quȩcũq credit xp̃m
dominũ die t̾cia a mortuis sus¬
citatum. Huiusmõdi eciã homo

Expanded text:
et qui apprehenderunt Dominum, et occiet qui apprehenderunt Dominum, et occiderunt, peccatores habentur. Et sicut is qui colligit cinerem aspersionis mundus est, sic et omnes mundi sunt qui passionem Christi praedicaverunt gentibus, et in toto orbe terrarum doctrinam ejus asperserunt, populosque Domino collegerunt. Lignum enim fasciculum aspergebantur agni sanguine, qui mundari solebant, typice figurantes lavacrum baptismatis, et ablutionem aeterni fontis. Coccum autem bis tinctum figuram sacri sanguinis significare, quo pecquia per eum et corpore et corde mundamur. Haec enim tria ad purgationem peccatorum sunt tradita: primo per cedrum, fides ligni crutertio, per coccum sanguinis dominici sacramentum. Sicut autem illuc die tertia purgari jubentur, ita et omnis anima purgatur ab omnibus delictorum sordibus, quaecunque credit Christum Dominum die tertia a mortuis resuscitatum. Hujusmodi etiam homo
Abbreviated transcription (Latin):
Collig ã uir mund cin̾es uacce. et
effund eos extͣ castͣ ĩ loco purissimo:
ut sĩt młtitudim filioꝵ. isrł ĩ custõdiã.
et in aquam asꝑsionis: qͥa ꝓ pec¬
cato uacca combusta ẽ. Habebt̃q
hoc filii isrł et aduenȩ: sc̃m iu¬
re ꝑpetuo. Et qui tetigerit mor¬
tuum & ꝓpt̾ hoc septem diebus
fuerit immundꝰ: asꝑget᷑ ex hac
aqua die t̾cio ⁊ die septimo: et¬
mundabit᷑. Si die t̾cio asꝑsus ñ
fuerit uł septimo: ñ poterit e¬
mundari. uitula ruffa caro est
saluatoris rosea sanguine passio¬
nis: etatis integrȩ: quia ȩtate ꝑ¬
fecta passionẽ suscepit. Qd̃ aut̃
ñ ẽ impositum suꝑ illã iugum:
ostendit qd caro xp̃i ñ ẽ subiu¬
gata delicto: neq uincta ullo pec¬
cato. Qd̃ aut̃ app̾hensam illam¬
eiecerunt filii isrł extra castra
adstante eleazaro sac̾dote:ppłm
iudeoꝵ significat & consensũ
sac̃dotum in necem dñi: quem
crucifixerunt. Sicut gͦ qui offe¬
runt uitulã immundi sunt. sic

Expanded text:
s vaccae, et effundet eos extra castra in loco purissimo, ut sint multitudini filiorum Israel in custodiam, et in aquam aspersionis, quia pro peccato vacca combusta est. Habebunt hoc filii Israel, et advenae sanctum jure perpetuo, et qui tetigerit mortuum, et propter hoc septem diebus fuerit immundus. Aspergetur ex hac aqua die tertio, et die septimo emundabitur. Si die tertio aspersus non fuerit, vel septimo, non poterit emundari. 23. Vitula rufa caro est Salvatoris nostri, rosea sanguine passionis, aetatis integrae, qui perfecta aetate passionem suscepit. Quod autem non est impositum super illam jugum, hoc ostendit, quia caro Christi non est subjugata delicto, neque victa ab ullo peccato. Quod autem apprehensam ejecerunt filii Israel extra castra, astante Eleazaro sacerdote, populum Judaeorum significat, et consensum sacerdotum in necem Domini, quem crucifixerunt. 24. Sicut ergo qui offerunt vitulam immundi sunt, sic
Abbreviated transcription (Latin):
cur solꝰ septimꝰ decimus psal¬
mus in libris r̾egũ repperit᷑ scͥptꝰ
Nec immerito psalmꝰ iste in regno¬
ꝯs libris solus inuenit᷑. qr regnũ
illud significat uͥ adu̾sarium ñ
habebimꝰ. Titulus enm eiꝰ ẽ in
die qua eruit eũ dñs de manu
omnium inmicor eiꝰ & dde ma¬
nu saul. Quis enĩ figurat᷑ in adł
ñ ille qͥ uenit scđ̾m carnem ex
semine dđ qui utiq in corꝑe suo
qd ẽ ȩccła adhuc patit᷑ inimicoᷤᷤ
Unde &e illi ꝑsecutori quẽ uoce
mac̾tauit. ⁊ in suũ corpꝰ tͣhiciens
quodanmꝰ manducauit: insonu¬
it de cȩlo. Saule saule qͥd me
ꝑsequeris: Quando aut̃ eruecͣ¬

Expanded text:
cur solus septimus decimus psalmus in libris Regum reperiatur conscriptus. Nec merito Psalmus iste in Regnorum libris solus invenitur, quia regnum illud significat, ubi aduersarium non habebimus. titulus enim eius est: In die qua eruit eum dominus de manu omnium inimicorum eius et de manu Saul. quis enim figuratur in Dauid nisi ille, qui uenit secundum carnem ex semine Dauid? qui utique in corpore suo, quod est ecclesia, adhuc patitur inimicos. unde illi persecutori. quem uoce mactauit et in suum corpus traiciens quodam modo manducauit, sonuit de caelo: Saule, Saule, quid me persequeris
Abbreviated transcription (Latin):
bat. s ad discernendũ qͥa uetita
tetigerat. Tunc enim casus ille sic̃
et addam fecit illum attentum:
reddiditq confusum. Quo facto
luptatum in scło debere contemp¬
nere: qͥ dõ nitit᷑ militare. Ñ enim
potest contͣ allophilos spiritales
id ẽ adu̾sus pͥncipes tenebrar ui¬
rib animi concurrere: quiquis
git declinare. Mel enim distillans
labia meretͥcis: qd̃ ẽ delectatio uo¬
luptatis carnis. De quo putatur
gustasse iuxta mysticum intellec¬
t̾am hunc ionathan & sorte de¬
dep̾hensum uix p̾cib ppłi lib̾atũ.

Expanded text:
bat, sed ad discernendum, quia vetita bat, sed ad discernendum, quia vetita tetigerat; tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum; quo facto luptatum in saeculo debere contemnere, qui Deo nitimur militare; non enim potest contra allophylos spiritales, id est, adversus principes tenebrarum viribus animi concurrere, qui nem declinare. Mel enim distillant labia meretricis , quod est delectatio voluptatis carnalis; de quo putatur puto iuxta mysticos intellectus gustasse Ionathan et sorte derehensum uix populi precibus liberatum.
Abbreviated transcription (Latin):
heł declinauer̃ post auariciã: ⁊ ac¬
cipiebant munera:⁊tam iniqui
iudices extiterunt: ut ppls neqͣ qͣm¬
eos ferens. regem sͥ in similitudinẽ
dedit ds saul regem. unguit᷑q iu
et ipse quid. in ĩd qd unctus ima¬
ginem xp̃i portauit. Unde ⁊ bcatꝰ
dauid & ip̃se xp̃c nũcupatus ait
ãd eum qͥ se finxerat occidisse sa¬
ul. Quomͦ ñ timuisti inicere ma¬
num tuam in xp̃m dñi: Hinc ẽ qd
ab humero sursum saul suꝑemine¬
bat om̃ib. qͥ caput nr̃m sursũ ẽ
rȩꝓbatꝰ pꝰea & reiectus ẽ. succedente
in regno dauid. ppłi ut supͣdictũ ẽ isrł
ꝑsonã gestauit. Qui ppł̃s regnum ãd¬
geret dimicaturꝰ adu̾iꝰ philistiim
indixit cuncto exercitui ieiunium
quousq reu̾teret᷑ a p̃lio. S ionathan
filiꝰ eiꝰ uidens suꝑ faciem agͥ mel ex¬
tendit sũmitatẽ uirgȩ.⁊ intinxit
in fauũ mellis: & gustauit. et illu¬
minati s̃ oculi eiꝰ. Non utiq ad ui¬
dendum illuminati qͥ ante uide¬

Expanded text:
el declinaverunt post avaritiam et accipiebant munera, et tam iniqui judices exstiterunt, ut populus nequaquam ferens, regem sibi in similitudinem dedit Dominus Saul regem, cum quet ipse quidem, in id quod unctus est, imaginem Christi portavit: unde et beatus David, et ipse Christus nuncupatus, ait ad eum qui se finxerat Saulum occidisse: Quomodo non timuisti injicere manum tuam in Christum Domini? Hinc est quod ab humero sursum Saul supereminebat omnibus, quia caput nostrum sursum est reprobatus postea et rejectus est succedente in regno David, populi, ut praedictum est, Israel personam gestavit, qui populus regnum adpergeret dimicaturus adversus Philistiim, indixit cuncto exercitui jejunium, quousque reverterentur a praelio; sed Jonathan filius ejus videns supra faciem agri mel, extendit summitatem virgae, et intinxit in favum mellis, et gustavit, et illuminati sunt oculi ejus. Non utique ad videndum illuminati, quia antea vide
Abbreviated transcription (Latin):
tuo generi humano. uant ipse
descendens de cȩlors sublimitate
quasi de montis altitudine. humi'¬
liauit semet ipsum. conformauit
se nob̃. mortuisq menbris sua
m̃bra composuit. nr̃eq mortalita¬
ti de suo corꝑe medicinam apta¬
uit. deinde suꝑ mortuum septieᷤ
oscitauit. et septiformẽ sp̃m hu¬
mano generi dat. ꝑ quẽ uiuifica¬
tum a morte peccatoꝵ resurgat.

Expanded text:
tuo generi humano. 2. Venit ipse tuo generi humano. 2. Venit ipse descendens de coelorum sublimitate, quasi de montis altitudine, humiliavit se ipsum, conformavit se nobis, mortuisque membris sua membra composuit, nostraeque mortalitati de suo corpore medicinam aptavit. Denique super mortuum septies oscitat, et septiformem Spiritum humano dat generi, per quod vivificatum a morte peccatum resurgat.
Abbreviated transcription (Latin):
salus dĩ int̾precat᷑. Salꝰ aut̃ dĩ
tor u̾ͥq uocat᷑: Paruuli uͦ illi il¬
ludentes saluti dei id ẽ heliseo.
iudeore habent ꝑsonã. qͥ ad cru¬
cem dñm saluatorẽ subsannabãt.
Qd̃ aut̃ dicunt ascende calue a
ascende. illud ẽ qͥa caluariȩ loco
xp̃c ascensurus erat in crucem.
Qđ uͦ conu̾sus maledixit eos he¬
liseus. & exierunt duo ursi de
silua ⁊ int̾fecerunt qͣdraginta pu¬
eros blasphemantes. ita ce xp̃c
pꝰ passionem & resurrectionẽ ex
mortuis. postꝗͣ ascendit in celũ.
sic̃ heliseus ascendebat in bethel
ĩd ẽ in domũ dĩ conu̾sus male¬
dixit iudeis. & quadragesimo
scdo anno ascensionis suȩ unim¬
sit duos ursos de siluaͣ gentiũ.
uespasianum scilic et titum. qͥ
eos crudeli strage deiecerunt.
Mittit heliseus ꝑ seruũ baculũ
suum suꝑ mortuum. & ñ reui¬
uiscit. uenit ipse & comungit
et coaptat se morti eile reiins¬
cit. Misit sermo dĩ legem ꝑ seruũ
suum: nec ꝓfuit in pecatis mor¬

Expanded text:
 interpretatur. Salus autem Dei tor ubique vocatur? Parvuli vero illi illudentes saluti Dei, id est Elisaeo, Judaeorum habuere personam, qui ad crucem Domino Salvatori subsannabant, qui dicunt. « Ascende, calve, ascende, calve: » quia in Calvariae loco Christus ascensurus erat in crucem. Quod vero conversus maledixit Elisaeus, et exierunt duo ursi de silva, et interfecerunt quadraginta et duos pueros blasphemantes: ita et Christus post passionem et resurrectionem ex mortuis, postquam ascendit in coelos, sicut Elisaeus ascendit in Bethel, id est in domum Dei, conversus maledixit Judaeis, et quadragesimo secundo anno ascensionis suae, immisit duos ursos de silvis gentium, Vespasianum scilicet et Titum, qui eos crudeli strage dejecermittit Heliseus per seruum baculum super mortuum et non reuiuescit; uenit ipse, coniungit et coaptat se morti eius ecit. Misit sermo Dei legem per servum suum, et non profuit in peccatis mor
Abbreviated transcription (Latin):
det. uł quȩ pͥus in iericho ĩd ẽ in
hoc scł̃o habebant᷑̃. Iste gͦ qͥa post
fidei indumentum conu̾sationis
scłaris cultum inducit. quasi pal¬
lium de anathemate tollit. S &e
ille de anathemate iericho regu¬
lam fraudat. qͥ in eccła heretichoꝵ
inserit dogina. uł suꝑsticiosa scła¬
rium litteraꝵ studia. hȩc enim
regula aurea. luculento sermone
aptata. hanc fraudati s̃ arrius
marchion & basilides. furati sunt
enim isti regulas aureas de ieri
eccła conati s̃ introduc̾e. & ma¬
aceruo lapidum ita multitudi¬
ne peccatoꝵ suor opp̾ssi. atq
extincti sunt. Quoꝵ erroͦre ꝑ
empto. rex ahi hoc ẽ diabolus
qui ꝑ illors impietatem fideliũ
quosdam euicerat. rursus suꝑa¬
tus deuincit᷑. atq a ppło dĩ sus¬
pensus ligni crucis uirtute ne

Expanded text:
det; qui prius in Jericho, id est, in det; qui prius in Jericho, id est, in hoc saeculo habebantur; ipse ergo, quia post fidei indumentum conversationis saecularis cultum inducit, quasi pallium de anathemate tollit. 2. Sed et ille de anathemate Jericho fraudat, qui in Ecclesia haereticorum infert dogmata, vel superstitiosa saecularium littest regula aurea, luculento sermone aptata: hanc fraudati sunt Arius, Marcion et Basilides; furati sunt enim isti regulas aureas de JericEcclesiam conati sunt introducere et maacervo lapidum, ita multitudine peccatorum suorum oppressi atque exstincti sunt: quorum auctor ac peremptor ex Ahi, hoc est, diabolus, qui per illorum impietatem fidelium quosdam evicerat. Rursum superatus evincitur, atque a populo Dei suspensus ligni crucis virtute ne
Abbreviated transcription (Latin):
struatur. & ex impior ꝑditione
unica domus raab tamꝗͣ unica ȩccła
liberet᷑. mundata a turpitudine
fornicationis ꝑ fenestram confessio¬
nis in sanguine remissionis. Ista
enim meretrix in iericho tamꝗͣ
ut saluari possit ꝑ fenestram do¬
mus suȩ tamꝗͣ ꝑ os corꝑis sui coc¬
cum mittit. qd̾ ẽ sanguinis xp̃i sig¬
num ꝓ remissione peccatoꝵ. con¬
fiteri ad salutẽ. Qui inuenti s̃ in
domo illius saluati s̃ ab int̾itu ci¬
uitatis: ita quicũq intͣ eccłam re¬
ꝑiuntur ipsi tantum saluantur.
pallium & regulam auream. ꝓ qͣ
irascente dño ꝑierunt quidam
manu hostili de ppło. Iericho itaq¬
ut dictũ ẽ mundi gerit figurã.
De anathemate gͦ eius fraudans
in tab̃naculo suo abscondit. qͥ scła¬
res mores in secretis ȩccłȩ inscrit᷑:
qui sub cultu dĩ manens sollemꝑ¬
nicates scł̃i uł spectacula diligit.
qui sortilegos aruspices & augures
inquirit. uł qui cȩc̾õs ritus ꝑsua¬

Expanded text:
struatur, et ex impiorum perditione struatur, et ex impiorum perditione unica domus Raab, tanquam unica Ecclesia, liberetur, munda a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis, in sanguine remissionis; ista enim meretrix in Jericho, tanquam ut salvari possit, per fenestram domus suae, tanquam per os corporis sui, coccum mittit, quod est sanguinis Christi signum pro remissione peccatorum confiteri ad saltuem. Qui inventi sunt in domo illius, salvi facti sunt ab interitu urbis, et quicunque intra Ecclesiam reperiuntur, ipsi tantum salvantur. pallium, et linguam auream, pro quo, irascente Deo, perierunt quidam manu hostili ex populo. ut dictum est, mundi gerit figuram. De anathemate ergo ejus fraudans, in tabernaculo suo abscondit, qui saeculares mores in secretis ecclesiae inserit: qui sub cultu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos, aruspices et augures inquirit; vel qui caeteros ritus persua
Abbreviated transcription (Latin):
excidio iericho ⁊ raab salute .uii.
ircumdat᷑ pꝰ hȩc iericho. ex¬
pugnaturq. Adu̾sus quam
gladius ñ educit᷑. aries ñ dirigit᷑.
nec tela uibrant᷑. tubȩ solũmõdo
sacerdotales septem continuis di-¬
ebus adhibent᷑. sicq circumacta
archa muri ihericho subruunt᷑.
Iericho aut̃ ꝑ int̾pretationem
completionib deficit. ita hic
mundus ad completionem tem¬
poꝵ currens cotidianis defectib
cadit. In archa uͦ ȩccła figurat᷑.
In tubis aut̃ exeis. p̾dicatores
fortes accipiunt᷑. Hanc gͦ urbẽ
iericho dieb septem ferentes
archam isrłitȩ. eneis tubis clan¬
gentib circuierunt. et muri eiꝰ
tubarum sonitu ceciderunt. qͥa
in hoc tempore qd septem die¬
rum uicissitudine uoluit᷑ dũ
fertur archa idẽ dum orbem
t̾rarum circuiens mouet᷑ ȩccła
ad p̾dicantium uoces quasi ad
tubar sonitum muri iericho id ẽ
elati mundi. suꝑbia infidelitatis ob¬
stacula corruunt. donec in fine tẽ¬
pors mors inimica nouissima de¬

Expanded text:
exciaio Jericho et Raab salvatione. 1. Circumdatur post haec Jericho, expugnaturque, adversus quam gladius non educitur, aries non dirigitur, nec tela vibrantur. Tubae solummodo sacerdotales septem diebus continuis adhibentur, sicque circumacta arca, muri Jericho subruuntur. Jericho autem per interpretationem completionibus deficit, ita hic mundus ad completionem temporum currens, quotidianis defectibus cadit; in arca vero Ecclesia figuratur, in tubis autem aereis praedicatores fortes accipiuntur. 3. Hanc ergo urbem Jericho diebus septem ferentes arcam Israelitae aeneis tubis clangentibus circumeunt, et muri ejus tubarum sonitum cadunt, quia in hoc tempore, quod septem dierum vicissitudine volvitur, 482 dum fertur arca, id est, dum orbem terrarum circumiens movetur Ecclesia ad praedicantium voces, quasi ad tubarum sonitum muri Jericho, id est, elatio mundi, ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica de
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos ad immolandas hostras
introibat: instantia nob cotidia¬
na p̾cipit᷑: ut ab hoc loco uͥ ppłs
dei cȩlestib uocib enutritur
nunꝗͣ abscedamꝰ: s cotidie con¬
fessionis & laudis sp̃ale sacͥfici¬
um offeram: id ẽ humilitatẽ ani¬
marum nr̃arum. quȩ s̃ uerȩ ho-¬
stiȩ. Sic enim scͥptum ẽ. Sacͥfici¬
um dõ sp̃s contribulatꝰ. Illud
aut̃ qd̾ semel in anno pontifex
relicto ppło ingrediebat᷑ in sc̃a
scõꝵs ubi erat ꝓpiciatorium: sig¬
nificat pontificem nr̃m dñm
num illũ de quo ipse dicit. Euan¬
gelizare pauꝑib misit me: et
uocare annum dñi acceptum.
et diem ꝓpiciatiationis. Iste gͦ
semel in anno isto in die ꝓpicia¬
tionis intrat in sc̃a score:. id est
cũ impleta dispensatione pene¬
trauit cęlos intrans ad patrem:
ut eum ꝓpiciũ humano generi
faciat: & exoret ꝓ omnib in se
De figuris hostiaꝵ tici.i

Expanded text:
sacerdos ad immolandas hostias sacerdos ad immolandas hostias introibat, instantia nobis quotidiana praecipitur, ut ab hoc loco ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis et laudis spiritale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Illud autem quod semel in anno pontifex, relicto populo, ingrediebatur in sancta sanctorum, ubi erat propitiatorium, significat pontificem nostrum Donum illum, de quo ipse dicit: Evangelizare pauperibus misit me, et vocare annum Domini acceet diem propitiationis . 16. Iste ergo semel in anno in die propitiationis intrat in sancta sanctorum, id est, completa dispensatione, penetravit coelos, intrans ad Patrem, ut eum propitium humano generi faciat, et exoret pro omnibus in se De figuris hostiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
regia comp̾mat. Coccus quoq bis.
tinctus ipsi suꝑhumerali adrungi¬
tur: ut ante int̾m iudicis oculos
omnia uirtutũ bona ex caritate
decorent᷑. Quȩ caritas q in dilecti¬
one d̃i & ꝓximi pendec: quasi ex
duplici tinctura fulget. Cui bistincto
cocco torta byssꝰ adiungit᷑. de t̾ra
enim byssus nitenti specie oritur:
ꝑ quõd candens decorȩ mundiciȩ
corporał castitas designat᷑: quȩ
uidelicet torta pulchritudim su¬
ꝑhumeralis innectitur: q tunc
castimonia ad ꝑfectum mundiciȩ
candorem ducit᷑: cũ ꝑ abstinentiã
caro affugit᷑. Siquidẽ & balteo
pͥcingit᷑: ꝑ qd̃ renum incentiua
et luxuriȩ libidinum restringan¬
tur: Cab̃naculũ aut̃ sac̃dos ingͣ¬
diens in tunica tintinnabulis
ambit᷑: ut uidelic uoces p̃dica¬
tionis habeat: ne suꝑm inspecto¬
ris iudicium ex silentio offendat.
Mala quoq punica tintinnabuł
coniungant᷑: ut ꝑ eiꝰ doctrinam
in pͥma parte tab̾naculi cotidie

Expanded text:
regia, comprimat. Coccus quoque bis regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur. 12. Quae charitas, quia in dilectione Dei et proximi pendet, quasi ex duplici tinctura refulget. Cui bis tincto cocco torta byssus adjungitur; de terra enim byssus nitenti specie oritur, per quod candens nitor et munditia corporalis castitatis designatur. Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro affligitur. 13. Siquidem et balteo praecingitur, per quod renum incentiva et luxuriae libidinum restringantur. Tabernaculum autem sacerdos ingrediens in tunica tintinnabulis ambitur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Mala quoque Punica tintinnabulis conjunguntur, ut per ejus doctrinam in prima parte tabernaculi quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
impͥmitur : significat ut sacer
dotale cor nequaꝗͣ cogitationes
fluxȩ possideant: s ratio sola con¬
stringat. In quo eciã rationali duo
lapides uigilant̾ adiungunt᷑: ut
duodecim patͥarchaꝵ nomina ãd¬
scͥbantur. Adscͥptos &e enim scõs pa¬
tres semꝑ in pectore ferre debec:
quoꝵ exempla imitari ñ cesset. Et
qd in utroq humero sac̾dos uela¬
mine suꝑhumeeał adstringit᷑. ut
contͣ adu̾sa & ꝓsꝑa uirtutum sem
ꝑ ornamento muniat᷑: & qd suꝑ¬
humerale ex auro iacincto ⁊ pur¬
pura &e bistincto cocco & torta fie¬
ri bisso p̾cipit᷑: quanta sacerdos cla¬
rescere uirtutum diu̾sitate debe¬
at demonstrat᷑. In sacerdotis quippe
habitu aurũ fulget: dũ intellectu
sapientiȩ resplendet. Cui iacinctꝰ
qͥ aerio colore refulget ãdiungitur:
scilie ut omne qd̵ tractat ad amo¬
rem clestium surgat. Huic ammis¬
cetur regalis purpura: ut sugge¬
stionem uicioꝵ ueluti ex potestate

Expanded text:
imprimitur, signimprimitur, signdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat. In quo etiam rationali duodecim lapides vigilanter adjunguntur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim stres semper in pectore ferre debent, quorum exempla imitari non cesset; et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper 406 ornamento muniatur. Et quod superhumerale ex auro, et hyacintho, et purpura, et bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur, quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstratur. In sacerdotis quippe habitu aurum fulget, dum intellectu sapientiae emicat. Cui hyacinthus, quia aereo colore resplendet, adjungitur, scilicet, ut omne quod tractat ad amorem coelestium surgat. 11. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑhumerale aut̃ pallium sal¬
uatoris insinuat potestatem &
regnum: sic̃ scͥptum ẽ. Pͥncipatꝰ
lapides smaragdim in suꝑhu¬
merali a dextra & leua positi. duo
sunt ppłi: gentilis dexter: & iude¬
us qui fuit aliquando dexter. si¬
nister: habentes in se sculpta no¬
mina duõdecim patͥarcharum.
os lapides duo testamenta dixe¬
runt: siue litt̾am & sp̃mi in qui¬
In dextra sp̃s: in leua littera. Ra
tionale uͦ pectori. suꝑpositum¬
et quat̾no lapidum ordine distĩc¬
tum. sermonem figurat eugłicũ:
qui quadruplicato ordine ueri¬
tatem fidĩ nob̃. & doctrinam tri¬
nitatis exponit. Cui conuenit
in geminis apłicus sermo: tã uir¬
tute quam numero. hoc autẽ
isdem sacerdos xp̃c ñ incongru¬
e int̾pretatur in menbris suis.
& maxime in pontifice qͥ mora¬
tur in scĩs: & offert uictimas
ꝓ ppło: carnes immaculati ag¬
i sacro ore conficiens. Primo
enim qd in aaron pectore ratio¬
nale iudicii uittis ligantibus

Expanded text:
Superhumerale autem pallium SalSuperhumerale autem pallium Salvatoris insinuat potestatem et regnum, sicut scriptum est: Principatus lapides smaragdini, in superhumerali ad dextram et laevam positi, duo sunt populi: gentilis dexter; et Judaeus, qui fuit aliquando dexter, sinister; habentes in se sculpta nomina duodecim patriarcharum, os lapides duo Testamenta dixerunt, sive litteram et spiritum, in quiin dextra spiritutionale vero pectori superpositum, qutaerno lapidum ordine distinctum, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit, cui convenit in gemmis apostolicus sermo tam virtute, quam numero. Hoc autem idem sacerdos Christus, non incongrue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. femoralia uͦ illa quȩ indu¬
ebat: castitatem corꝑis xp̃i & inte¬
gritatem ostendunt. Cingulo uͦ il¬
lo quo sacerdotale corpus astrin¬
gitur chorus sc̃oꝵ uł concordia¬
figurat᷑: qui in unitate fidei xp̃m
amplectunt᷑. Cũnica aut̃ talaris
illa a capite usq ad pedes demis¬
di usq in finem temporũ ꝑman¬
na. Iacinctus enim aerio colore
resplendet. scilic ut omnis eccl̃a
quȩ sursũ s̃ sapiat: c̃ tota ad a¬
morem cȩlestium surgat. Mala
autẽ punica in inferiorib posita:
eiusd̃ ȩccłȩ unitatem declarant.
Nam sic̃ in malo punico uno ex¬
terius cortice multa interiꝰ gra
quos intus diu̾sitas meritor
tenet. Tntinnabula aut̃ int ma¬
logranata consonantia ꝓph̃ȩ in
doctrinȩ scientiam resonans
tangit utrasq acies tintinnaba¬
li: ĩd ẽ partes legis &e eugłii. hȩc
aut̃ tintinnabula in extremo
uestimento s̃ posita: iccirco. ut
de fine mundi & de uita fut᷑a
disputantes nunquã sileant.

Expanded text:
videatur. 3. Feminalia vero illa quibus induitur castitatem corporis Christi et integritatem ostendunt. Cingulum vero illud, quo sacerdotale pectus astringitur, chorus sanctorum figuratur, qui in unitate fidei Christum amplectuntur. Tunica vero illa talaris a capite usque ad pedes demisi usque ad finem temporum permanna. Hyacinthus enim aerio colore resplendet, scilicet, ut omnis Ecclesia, quae sursum sunt, sapiat, et tota ad amorem coelestium surgat. Mala autem ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo Punico sub unico exterius cortice multa interius graquos intus diversitas meritorum tenet. 5. Tintinnabula autem inter mala granata consonantia intelligundoctrinae scientia resonans, tangit utrasque acies tintinnabuli, id est, partes legis et Evangelii. Haec autem tintinnabula in extremo vestimento sunt posita, idcirco ut de fine mundi et de vita futura disputantes nunquam sileant.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩq significent demonstrandũ
est. Sacerdos aut̃ aaron illum
significat figͣaliter: ad quem dicit᷑.
Tu es sacerdos in ȩt̾num: scdm or̃di.¬
nem melchisedech. Uestes enusdem
sacerdotis ȩccla ẽ: de qua dicit apłs.
Ut exhiberet sibi głosam ecclam. ñ
habentem maculam aut rugam.
Quatuor colores ex quib uestis eiꝰ
lat. Podorem autem illam id ẽ sa¬
cerdotalem tunicã lineam. in car¬
nationem dñi accipimus: quȩ de
terra ẽ. et significat᷑ in pedib. Linũ
enim de t̾ra oritur. Cy darim suꝑ¬

Expanded text:
ius significent, demonstrandum est. Sacerdotem autem Aaron illum significari, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Vestis ejusdem sacerdotis Ecclesia est, de qua dicit Apostolus: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quatuor colores, ex quibus vestis ejus lat. Poderem autem illam, id est sacerdotalem lineam, Incarnationem Christi accipimus, quae de terra est, et significatur in pedibus. Linum enim de terra oritur, c
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ ȩccl̃a gaudet. atq in marty
diabolum gͣtulat᷑. Quis poterit
putet ingenio fieri. ut ea q̃ rerũ
ordine ꝑ sua temꝑa cucurrerunt:
ad misticas significationes int̾pre¬
tando possit conu̾tere. Hoc forte
p̾mit ceruicem apłica auctoritas
dicens. Omina hȩc in figura contin¬
gebant illis. Hȩc omnia figurȩ

Expanded text:
tyrdiabolum gratulatur. Quis poterit putat ingenio fieri ut ea quae rerum ordine per sua tempora cucurrerunt ad mysticas significationes interpretando uertantur. hoc forte lunt, premit ceruicem apostolica auctoridicens: Omnia haec in figura contingebant illis ; et haec omnia figurae
Abbreviated transcription (Latin):
Ust netͣ dđ ne tẽplũ construat.
mortem itaq saul ungitur .xxii.
ad & regnat. tͣnsfertq archam
testam̃ti in ciuitatẽ suam. Qui
cũ uellet templum dĩ edificare:

Expanded text:
etam ne templum construat. Post mortem itaque Saul ungitur David, et regnat: transfertque arcam testamenti in civitatem suam. Qui cum vellet templum Dei aedificare,
Abbreviated transcription (Latin):
pe sodomam fugere ẽ. illicita car¬
nis incendia. uel mundi desidia
declinare. Altitudo uͦ ẽ monti¬
um. speculatio ẽ ꝑfectorum. S qr
multi sunt iusti. qui mundi qͥdẽ
illecebras fugiunt. s tñ in actiõe
positi. contemplationis apicem su¬
bire nequeunt: hoc ẽ qd̾ exiit qͥdẽ
loch de sodomis. s tamen ad mon
sicudo speculationis subtiliter ñ
tenetur. Inde isdem loth ad an¬
gelum dicit. Est ciuitas hic iux¬
ta. ad quam possum fugere parua:
et saluabor in ea. Nonquidñ modi¬
ca ẽ. et uiuet anima mea in ea:
tuta phibetur: qr actualis uita.
nec a mundi curisi ex toto dis cre¬
ta est: nec tamen a gaudio eterne
salutis aliena. Eii ipso autem loch
quando filie concubuerunt cum
eo÷ ñ illud qd cum a sodomis lib̾atꝰ ::
s aliud figuratum ẽ. Iunc enim
ipse loth future legis uidebatur
gestare ꝑsonam: quam quidam¬
ex illa ꝓcreati. et sub lege positi. ma¬
le intelligendo quodamm̃ se in ebͥ¬

Expanded text:
pe Sodomam fugere est illicita carpe Sodomam fugere est illicita carnis incendia, vel mundi desideria declinare. Altitudo vero montium speculatio est perfectorum; sed quia multi sunt justi, qui mundi quidem illecebras fugiunt, sed tamen in actione positi, contemplationis apicem subire nequeunt, hoc est, quod exiit quidem Lot de Sodomis, sed tamen ad montsitudo speculationis subtiliter non tenetur. 8. Inde idem Lot ad angelum dicit: Est civitas haec juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Numquid non modica est, et vivet anima mea in ea? tuta esse perhibetur, quia actualis vita nec a mundi curis ex toto discreta est, nec tamen a gaudio aeternae salutis aliena. 9. In ipso autem actu Lot, quando filiae concubuerunt cum eo, 307 non illud, quod cum a Sodomis liberatus est, sed aliud figuratum est. Tunc enim ipse Lot futurae legis videbatur gestare ex illa propagati, et sub lege positi, male intelligendo quodammodo, se inebr