comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedit eos cum deuita hac recesserit notitia istus
rei. quia tunc ẽ iudicium ñ cestamen. Etqui¬
cumq aduersa sustinent. utrum ꝑ amorem dĩsu¬
ftineant. ut iob. an ꝑ odium. ut plurimꝰ ꝑ eccato¬
res. ñ hab&ur incertum. In omnib euentus unv
iusto & impio. bono & malo. mundo & pal¬
luto. sacrificanti. & ñ sacrificanti. sic bonus ut
peccator. sic iurans. sic̃ iuram tum timens
Ea quae perse. nec bona nec mala sunt. sed
a sapientibus huius saeculi media nuncupan¬
tur. quia ȩ̨qualit̃ & iustis eueniunt & in iustis.
simplices quosq conturbant cur ita eueniant
Et ꝓpterea nputant esse iudicium. cum om
omnia Quod autem ait. euentus est unus
omnib: iusto & impio. siue angustiarum. siue
mostis significat euentum Et idcirco nec cari¬
tatem dicos inse nosse. nec odium. Sacrificans
quoq & ñsacrificans. & c&era quae contraria
enumerata sunt. spĩtalit̃ accipienda. secundũ

Expanded text:
cedit eos, cum de vita hac recesserint, notitia istius cedit eos, cum de vita hac recesserint, notitia istius rei, quia tunc est judicium, et nunc certamen. Et quicumque adversa sustinent. utrum per amorem Dei sustineant, ut Job, an per odium, ut plurimi peccatores, nunc habetur incertum. In omnibus eventus unus, justo et impio, bono et malo, mundo et polluto, sacrificanti et non sacrificanti. Sic bonus ut peccator, sic jurans sicut juramentum timens. 458 Ea quae per se nec bona nec mala sunt, sed a sapientibus saeculi media nuncupantur quia aequaliter et justis eveniunt et injustis simplices quosque conturbant, cur ita eveniant, et propterea non putant esse judicium, cum omnomnia. Quod autem ait: Eventus est unus omnibus, justo et impio, sive angustiarum, sive mortis significat eventum: et idcirco nec charitatem Dei eos in se nosse, nec odium. Sacrificans quoque et non sacrificans, et caetera quae contraria enumerata sunt, spiritualiter accipienda, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
unum qđque sic fiat. Sed in occul¬
to eas latere. Eñposse ab hominbus
cophendi Om̃e hoc dedi incorde
meo. ut considerare uniũsa. quia
iusti &sapientes . & opera eorum in manu
dñi. & quidem caritatẽ. & quidẽ odiũ
nẽ cognoscens homo om̃a infacie eorũ
Etiam hunc locum. symmachus ma¬
nifestius interp̃tatus ẽ dicens. omnia
hȩc ita statui incorde meo. uteuenti¬
larem uniuersa. quia &iusti &sapien¬
tes &opera corum inmanu dñi s. & in¬
super neq: amicitias. neq inimiciti¬
as scit homo. sed om̃a corã cis incesta
Propt̃ta quod omnib eueniunt simi¬
lia iusto &iniusto. Porro hic sensus
Porro hic sensus
est: etiam in hoc dedicor meum. & scire uo¬
lui quos ds̃ diliger&. quos odiss&. Et inueniius¬
torum quidẽ opera in manu dĩ esse. & ta men utrṽ
amentur ado. annon: Nunc eos scire ũposse. &
neant quae sustinent. an ad iudicium: In futuro igit᷑
scient. & in uultu corum sunt oma. id est ante¬

Expanded text:
unumquodque sic fiat: sed in occulunumquodque sic fiat: sed in occulto eas latere, et non posse ab hominibus comprehendi. Omne hoc dedi in corde meo, ut considerarem universa: quia justi, et sapientes, et opera eorum in manu Domini. Et quidem charitatem, et quidem odium: non est cognoscens homo omnia in facie eorum. Etiam hunc locum Symmachus manifestius interpretatus est, dicens: Omnia haec statui in corde meo, ut ventilarem universa: quia et justi et sapientes, et opera eorum in manu Dei sunt. Et insuper neque amicitias neque inimicitias scit homo: sed omnia coram eis incerta, propterea quod omnibus eveniunt similia, justo, et injusto. Porro hic sensusPorro hic sensus est: Etiam in hoc dedi cor meum, et scire volui quos Deus diligeret, quos odisset. Et inveni justorum quidem opera in manu Dei esse, et tamen utrum amentur a Deo, an non, nunc eos scire non posse, neant quae sustinent, an ad supplicium. In futuro igitur scient, et in vultu eorum sunt omnia, id est, ante
Abbreviated transcription (Latin):
occupentur homines suꝑ terrã. & dic¬
bus acnoctibus inscripturarum medi¬
tatione uersentur. ita ut plerumq: pin
uestigatione ueri. ab oculis somnus au¬
fugiat. Qua ꝓpt̃ dedi cor incum ut
cognoscerem sapientiã. &uiderem
occupationem quȩ facta ẽ suꝑ ter¬
omnia opera di. quia ñpoterdt in
ueniri opus . qđ factum ẽ sub sole
in quo laborauit homo ut quȩrer&. &
ninueni&. Siquidem &sidixerit
sapiensse cognoscere. Anpoterit in¬
uenire. Quiquȩrit causas rationesq
rerum quãre hoc ł illud factum
sit Etquare mundus uariis guber¬
n&ur euentibus. curalius cę̧cus. a¬
lius debilis. aliusuides nascatur &
sanus hic paupestatem habeat. ille
diuitias. iste sit nobilis. ille inglorius
nihl aliud ꝓficit. nisi sua tantũ
quȩstione torꝗueri. & disputationẽ
nouisse : tunc ignorationis habere
principium. &inpro fundo errore
uersari. Sub ostendit tam̃. eẽ cau¬
sas rerum omnium euiustitiã. quare

Expanded text:
occupentur homines super terram, et dieoccupentur homines super terram, et diebus ac noctibus in Scripturarum meditatione versentur: ita ut plerumque pro investigatione veri ab oculis somnus aufugiat. Quapropter dedi cor meum, ut cognoscerem sapientiam, et viderem occupationem, quae facta est super teromnia opera Dei: quia non poterit homo invenire opus, quod factum est sub sole, in quo laboravit homo. 457 ut quaereret, et non inveniet. Siquidem et si dixerit sapiens se cognoscere, non poterit invenire. Qui quaerit causas rationesque rerum, quare hoc vel illud factum sit, et quare mundus variis gubernetur eventibus: cur alius caecus et debilis, alius videns nascatur et sanus: hic paupertatem habeat, ille divitias: iste sit nobilis, ille inglorius; nihil aliud proficit, nisi in sua tantum quaestione torqueri, et disputationem novisse, tunc ignorationis habere principium, et in profundo errore versari. Subostendit tamen esse causas rerum omnium et justitiam, quare
Abbreviated transcription (Latin):
impios quibus accidunt opera iustorũ
filios aaron int̃p̃tantur. & manassen
qđ illi sacrificantes perierint. &iste
post tanta mala & captiuitatem. inim¬
periũ restitutus sit Etdau daui ego
l&cititia. quia ñ ẽ bonum homni sub
sole: SHoc plenius supra int̃p̃tati sumus.¬
&nunc stricum dicimus. Uc& breuem
&cito finiendã. p̾ferrẽ uescendi & bi¬
bendi uoluptatem angustus sęculi
&his quȩ fieri uidentur inique inmun¬
do. qđ solum hoc delabore suo ha¬
bere ideatur. si uel modico fruatur
refrigerio. Ueix hȩc int̃p̃tatio. ieiu¬
nantes. esurientes. sitientes. atq: lu¬
gentes. quos in euuangelio beatos dÑ
uocat. sisic accipitur ut scriptum ẽ
miseros approbabit. Ecybum itaq
& potum. spiritalit᷑ accipiamus. & su¬
ꝑ cius l&itiã. quã in labore uitȩ nos¬
tre uix possumus inucnire. Quod
aũ hȩc ita sentienda sut diximus. de¬
monstrat sequens uersiculus in quo
Dedi cor meum ut uiderem sapien¬
tiam. & occupationem. Quod scilic&

Expanded text:
impios quibus accedant opera justorum, filios Aaron interpretantur, et Manassen, quod illi sacrificantes perierint, et iste post tanta mala et captivitatem in imperium restitutus sit. Et laudavi ego laetitiam; quia non est bonum homini sub sole, et nunc strictim dicimus: licet brevem et cito finiendam praeferre eum vescendi et bibendi voluptatem angustiis saeculi, et his quae fieri videntur inique in mundo: quod solum hoc homo de labore suo habere videatur, si vel modico fruatur refrigerio. Verum haec interpretatio jejunantes, esurientes, sitientes, atque lugentes, quos beatos in Evangelio Dominus vocat , si sic accipitur, ut scriptum est, miseros approbabit. Et cibum itaque et potum spiritualiter accipiamus, et super eis laetitiam, quam in labore vitae nostrae vix possumus invenire. Quod autem haec ita sentienda sint, ut diximus, demonstrat sequens versiculus, in quo ait: Dedi cor meum, ut viderem sapientiam et occupationem: quod scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
nitates. quȩ inmundo uario ferunt euen¬
tu. &iam hoc dep̾hendi. qđ iustis ea fre¬
quent eucniunt. quȩ impus euenire de¬
buerunt. &impi tam felicit᷑ in hoc mun
Doc& exemplũ euuangelicum diuitis
purpurati. & pauperis lazari. Lxxm
quoq: secundus psalmus. dehac re dispu¬
tat. curiustis int̃du mala. &impis eue¬
chus absolute trantulit dicens. est diffi¬
cile cognitu. qđ fit suꝑ terrã. Hae¬
brȩi iustos quibus eueniunt mala. &¬

Expanded text:
nitates quae in mundo vario feruntur eventu, etiam hoc deprehendi quod justis ea frequenter eveniunt quae impiis evenire debuerant, et impii tam feliciter in hoc mundDabit exemplum Evangelium divitis purpurati, et pauperis Lazari . Septuagesimus quoque secundus psalmus de hac re disputat: cur justis interdum mala, et impiis evechus absolute transtulit, dicens: Est difficile cognitu quod fit super terram. Hebraei, justos quibus eveniant mala,
Abbreviated transcription (Latin):
lo ante tractaui. ego tam̃ manifestissime
cognosco. quia bene erit his quitimeN
afacie dĩ. Uultus enĩ dñi. suꝑ facientes
mala. &impio nerit bene. Non eni t¬
m& a facie di. &ñprolongabit dies in
umbra. hoc ẽ dies uitȩ sue . qui quasi
umbra uiuentibus sunt. Non eni hi qui
multo tempore uiuunt . ꝓlongant dies
suos. sed qui grandes eos faciunt. bono
rum magnitudine operum. Vnde &
ia cob quasi peccatorem se confitens dic :
& ego sic̃ foenũ arui. Non qđ longã
uitã quȩsiuerit inp̃senti . in quo omne qđ
uiuimus. breue. &umbra ẽ &imago: inima¬
gine enĩ ꝑambulat homo. sed qđ defutu¬
rotimeat. nelongitudo uitȩ ipsius. ubi
uera ẽ uita breuideur. Est uanitas quȩ
fit suꝑ terrã. quia siusti suꝑ quos ueni

Expanded text:
lo ante tractavi; ego tamen manifestissime cognosco, quia bene erit his qui timent a facie Dei: Vultus enim Domini super facientes mala . Et impio non erit bene: non enim timet a facie Dei, et non prolongabit dies in umbra, hoc est, dies vitae suae, qui quasi umbra viventibus sunt. Non enim hi, qui multo tempore vivunt, prolongant dies suos, sed qui grandes eos faciunt bonorum operum magnitudine. Unde et Jacob quasi se peccatorem confitens, dicit:  , et ego sicut fenum arui. Non quod longam vitam quaesierit in praesenti, in quo omne quod vivimus, breve et umbra est, et imago: In imagine enim perambulat homo : sed quod de futuro timeat, ne longitudo vitae ipsius, ubi vera est vita, brevietur. Est vanitas, quae fit super terram: quia sunt justi ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
ucere debes
Pastorem puerum : multis
aefratribus unum
Angelus exouibus rapuit¬
iIIIIu regemq dicauit.
Organa qui scir& : manibus
iconponere solus
sallere ꝑ cithara populũ
cȩlestia regna
ngente clipeum: quẽ graui

Expanded text:
cere debes: Pastorem puerum multis e fratribus unum, Angelus ex ovibus rapuit, regemque dicavit, Organa qui sciret manibus componere solus, Psallere per citharam populo coelestia regna. Ingentem, clypeoque gravi
Abbreviated transcription (Latin):
dies suos. quid hic senciendũ
est. RNon dimidiantdies
suos. hii qui in matura morte
rapiuntur. acrationem &iam
illud intellegere possumus . ne
rapias me in dimidio dierum
meorum. & aliter. Non dimi¬
diant dies suos. quia dĩ satis¬
factionem non conferunt uel
uitae suae partem.
UID INITERIOR SENSUS ELO¬
quitur de hoc quod scribitur
Prius qua producant spine
ur̃ae ramnũ. RId est prius quã

Expanded text:
dies suos; quid hic sentiendum est? Non dimidiant dies suos hi qui inmatura morte rapiuntur. hac ratione etiam illud intellegere possumus: ne rapias me in dimidio dierum meorum. et aliter: non dimidiant dies suos qui ad dei satisfactionem non conferunt uel uitae suae partem. Quid interior sensus eloquitur de hoc, quod scribitur: priusquam producant spinae uestrae rhamnum? Id est, priusqua
Abbreviated transcription (Latin):
ECIMUS INPSAL. MuM
Ihł si audias non erit inte dr̃
recens. quo modo istut accipimꝰ.¬
R dola uel antixp̃m refutandũ
Ds autem secens non erat.
Lic& mundo percarnẽ nr̃is
temporib in luxerit. Nam in
principio uerbum erat apud
dm̃. ds̃ erat uerbum. Ipse
cre ans homine ad similitu¬
dine dĩ. quiq diuersis uicib
atq temporib abrahae uel
patrib nr̃is semꝑ apparuit.
ualtter hoc accipiendũ ẽ.
psalmus ait. Ds̃ stetit in.
synagoga deorũ . R Id est

Expanded text:
egimus in psalmo: Israhel, si audias me, non erit in te deus recens; quo modo istud accipiemus? Idola uel antichristum refutandum us autem deus recens non erat, licet munde per carnem nostris temporibus inluxerit. nam in principio erat apud deum deus uerbum, ipse creans hominem ad similitudinem 1 dei, quique diuersis uicibus atque temporibus Abrahae uel patribus nostris semper adparuit. Qualiter hoc accipiendum est, quod psalmus ait: deus stetit in synagoga deorum? Id est
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia sua. et est impius longeuus inmalicia sua:
uisi sunt insua perire iustitia. et mastyres qui sangui¬
nem ꝓxp̃o funderunt. e contrario qui et illo tem¬
pore suillam carnem comedebant. et post aduentũ
dñi sacriferunt idolis suis. hiuisi sunt in hoc seculo iui¬
uere et ꝓpter suam malitiam ꝑseuerare longeui: sed
dĩ in occulto patientia est. et tribulare nunc scõs.
ut recipiant mala inuita sua. et peccatores non ui
illis possit ȩterna bona restituere. et his mala in fer¬
re ꝑpetua: Hebrei iustos ꝑ euntes in iustitia sua. fili¬
os aaron suspicantur. quod dum putant se iuste a¬
gere. alienum ignem obtulerint: et impium longe¬
uum malitia sua mannassen dicunt. qui post capti

Expanded text:
justitia sua, et est impius longaevus in malitia sua. justitia sua, et est impius longaevus in malitia sua. visi sunt in sua perire justitia, et martyres, qui sanguinem fudere pro Christo. E contrario qui et illo tempore suillam carnem 443 comederunt, et post adventum Domini sacrificaverunt idolis, hi visi sunt in hoc saeculo vre, et propter suam malitiam perseverare longaevi. Sed Dei in occulto patientia est, et tribulare nunc sanctos, ut recipiant mala in vita sua, et peccatores non visillis possit aeterna bona restituere, et his mala inferre perpetua. Hebraei justos pereuntes in justitia sua, filios Aaron suspicantur, quod dum putant se juste agere, alienum ignem obtulerint. Et impium longaevum in malitia sua Manassen dicunt, qui post captiv
Abbreviated transcription (Latin):
cum diceret audientes. Sed mihi uidetur alius
esse sensus. quem et symmachus transtulit dicens
Indie bono esto inbono diem uero malũ intuere
Siquidem hoc simile huic fecit ds̃ ut non inueniret ho¬
mo. quod contra eũ quereretur. It bona inquit et
mala ꝓut tibi euenerint sustine. Nec putes uel bono¬
rum tantum. aut malorum in mundo eẽ naturam:
Cum ex diuersis mundus iste contrariis consistat: ca¬
lidis et frigidis. siccis et humidis. duris et mollibus. te¬
nebrosis et lucidis. malis et bonis. Hoc aũt fecit ds̃.
ut habeat sapientia locum. intelligendo bonum. et
uitando malum. et liberum homini relinquatur ar¬
bitrium. Nese dicat insensibilem et stolidum. adõ
esse generatum Sed eum id eo fecisse diuersa. ut ho¬
mo qu eri desua conditione non posset: Simulq
hoc testimonium consequenter superioribus copula¬
bitur. inquibus inquit. quis poterit ad ornare quod
Imnia uidi indiebus uanitatis mee: ẽ iustus ꝑiens in

Expanded text:
cum diceret audientibus: sed mihi videtur alius cum diceret audientibus: sed mihi videtur alius esse sensus, quem et Symmachus transtulit, dicens: In die bono esto in bono; diem vero malum intuere. Siquidem hoc simile huic fecit Deus, ut non inveniret homo quod contra eum quereretur. Et bona, inquit, et mala, prout tibi evenerint, sustine. Nec putes vel bonorum tantum, aut malorum in mundo esse naturam, cum ex diversis mundus iste contrariis subsistat, calidis et frigidis, siccis et humentibus, duris et mollibus, tenebrosis et lucidis, malis et bonis. Hoc autem fecit Deus, ut habeat locum sapientia in eligendo bonum, et vitando malum, et liberum homini relinquatur arbitrium, ne se dicat insensibilem, et stolidum a Deo esse generatum; sed eum ideo fecisse diversa, ut homo queri de sua conditione non posset. Simulque hoc testimonium consequenter superioribus copulabitur, in quibus ait: Quis poterit adornare quod Omnia vidi in diebus vanitatis meae. Est justus periens in
Abbreviated transcription (Latin):
operatio liquefacit ceram. et siccat lutum: Sed ꝓ
substantia sua et liquescit cęra et siccat᷑ lutum: Sic
una dĩ in egito signorum operatio molliebat cor¬
da credentium. et incredulos indurabat. Quia iu¬
xta duritiam suam. et impoenitens cor thesauriZã¬
bant sibi iram indie irȩ exhis miralibus. quȩ cum
fieri uiderant non credebant Indie bonitatis esto
inbono. et indie malo uide Et quidẽ istud con¬
gruum huic fecit ds̃ ad loquendum. et non in ue¬
niet homo post eum quicquam:. Sciome audisse
inecclesia. ab eo qui putabatur habere scientiam
scripturarum. ita hos uersiculos habere disestos.
Dum inp̃senti seculo es et boni aliquid potes facere.
labora ut ipse postea securussis indie malo. idest
indie iudicii torqueri alios uideas Sicut enim p̃sens
sȩculum fecit ds̃ inquo fructum bonorum operum
possumus p̃parare. ita et futurum. in quo nulla
datur operis facultas. Uisus est quidem suadere

Expanded text:
operatio liquefacit ceram, et siccat lutum, et pro operatio liquefacit ceram, et siccat lutum, et pro substantia sua liquescit cera, et siccatur lutum: sic una Dei in Aegypto signorum operatio molliebat corda credentium, et incredulos indurabat, qui juxta duritiem suam, et impoenitens cor, thesaurizabant 442 sibi iram in die irae ex his mirabilibus, quae cum viderent fieri, non credebant. In die bonitatis esto in bono, et in die malo vide. Et quidem istud congruum huic fecit Deus ad loquendum, ut non inveniat homo post eum quidquam. Scio me audisse in Ecclesia ab eo, qui putabatur habere scientiam Scripturarum, ita hos versiculos edissertos. « Dum in praesenti saeculo es, et boni quid operis potes facere, labora, ut postea ipse securus in die malo, id est, in die judicii, torqueri alios videas. Sicut enim praesens saeculum fecit Deus, in quo nobis fructum bonorum operum possumus praeparare; ita et futurum, in quo nulla boni operis datur facultas. » Visus est quidem suadere,
Abbreviated transcription (Latin):
coostatur
ide opera dĩ quõ quis poterit ornare . quem ds̃ ꝑ uer¬
tit : Et hoc loco Symmachusita transtulit: disce ope¬
ra dĩ quia nemo poterit corrigere. quod ille immi¬
contemplatione elementorũ. scire et intelligere quȩ
facta sunt Non tamen causas rationesq ꝑquirere
quare unum quodq sic factum sit. uelaliter fieride¬
buisse quam factum est. Uerbi gratia. si quis uelit
querere cur moysi loquatur ds̃. quis fecit mutũ
et surdũ: iudentem et cecum. non ne ego dñs ds.
et dicat. cur cęcus et surdus et mutus ita creati sunt.
et cętera his similia Sumendum in hoc loco testimo¬
nium. deseptimo decimo psalmo. in quo ad dñm dici¬
tur. Cum sc̃o sc̃s eris. et cum ꝑuerso sub uesteris. Et
sum apud eum qui sua uoluntate fuerit ante per¬
uersus. Iuxta illud quoq quod in leuitico scriptum
est: Si ambulauerint ad me ꝑuersi . et ego ambulabo
illud poterit exponere. quare indurauerit dñscor
pharaonis. Quomodo enim una atq eadem solis

Expanded text:
cohortatur. Vide opera Dei, quoniam quis poterit adornare quem Deus pervertit? Et in hoc loco ita Symmachus transtulit: Disce opera Dei, quia nemo poterit corrigere, quod ille immicontemplatione elementorum, scire et intelligere quae facta sunt: non tamen causas rationesque perquirere quare unumquodque sic factum sit, vel aliter fieri debuisse, quam factum est. Verbi gratia, si quis velit quaerere cur Moysi ita loquatur Deus: Quis fecit mutum et surdum, videntem et caecum, nonne ego Dominus Deus ? Et dicat: Cur caecus et surdus et mutus ita creati sunt, et caetera his similia? Sumendum in hoc loco testimonium de septimo decimo psalmo, in quo ad Dominum dicitur: Cum sancto sanctus eris, et cum perverso perverteris. Et verti apud eum, qui sua voluntate fuerit ante perversus. Juxta illud quoque, quod in Levitico scriptum est: Si ambulaverint ad me perversi, et ego ambulabo illud poterit exponere, quare induraverit Dominus cor Pharaonis. Quomodo enim una atque eadem solis
Abbreviated transcription (Latin):
uel conuersationẽ caritatis
precesserit. Non ilico pauo¬
re per tesritus fugias uiam.
salutis quae ñ est . nisi angusto
itinere incipiendo. Processu
uero conuessationis & fidei
dilatato corde innarrabili
dilectionis dulcedine curri¬
tur mandatorum dĩut
ut abipsius notitiã magisterio
discendentes helus doctrina
usq ad morte in monas terio
perseuerantes passionibus
xp̃i. Pespacientiat parti¬
cemus : ut regni elus merea¬
oiimmus esse con sortes. am̃¬

Expanded text:
el conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes, passionibus Christi per patientiam participemur, ut regni eius mereamur esse consortes.
Abbreviated transcription (Latin):
solum sua lingua pronunti&.
sed &iam intimo cordis cre¬
dat affectu. humilians se
et dicens cum proph&a. Ego
autẽ sum uermis & non homo
obprobrium hominũ. et ab¬
i&do plebis. Ex altatus aũ¬
& humiliatus sũ. et confusus.
&item. Bonum mihi quia hu¬
miliasti me. ut dirca manda

Expanded text:
solum sua lingua pronuntiet, solum sua lingua pronuntiet, sed etiam intimo cordis credat affectu, humilians se et dicens cum Propheta: Ego autem sum vermis et non homo: opprobrium hominum et abjectio plebis . Exaltatus et humiliatus sum et confusus . Et item: Bonum mihi, quia humiliasti me, ut discam manda
Abbreviated transcription (Latin):
tia ad impl&is. Qui percussit
inmaxilla. prebent & alia
Auferenti tunica dimittunt
& palleum.  Angarizantimi¬
liario uecdunt & duo. &cũ
Paulo apostolo salsos fratres
sustinent & percutionẽ susti¬
nent. Et male dicentes se be¬
uintus humil itaus grãdẽ.
ESiomnes cogitationes ma¬
las corde suo aduenientes.
uel mala cse absconse cõmissa
per humilem con fessionem
abbati non celauerit. suo
Ortans nos de hac re scriptura
dicens. Reuela dño uia tua
& spera ieum. &itẽ dicit.
Confitemini dño qm̃ bonus
elus. Et item proph&am.
Delictum meum cognitũ tibi
feci & in lustitias meas non
erui. Dixi pronuntiabo
aduersum me & in lustitias
meas dño. Etture misisti im¬
pi& ate peccati mei
extus humilatans grad ẽ
Si omni uilitate uel &tre¬
mitate contentus sit monach
& ad omnia que sibi in lungun¬
tur . uelut operarium malũ
se ludic& et indignum. Dicens
sibi cum proph&a. Adnihilũ
re dactus sum etnesciui. Ut
lumentum factus sum aputte
& ego semꝑ tecum.

Expanded text:
tiam adimplentes, qui percussi in maxillam praebent aliam; sublata tunica dimittunt et pallium: angariati milliario vadunt et duo: cum Paulo apostolo falsos fratres sustinent, et persecutionem sufferunt, et maledicentes se maQuintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem abbati non celaverit suo, hortans nos de hac re Scriptura dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eo ; et item dicit: Confitemini Domino, ejus . Et item Propheta: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non operui. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei extus humilitatis gradus est, si omni utilitate vel extremitate contenta sit monacha, et ad omnia quae sibi injunguntur, velut operariam malam se judicet et indignam, dicens sibi cum Propheta: Ad nihilum redacta sum, et nescivi; ut jumentum facta sum apud te, et ego semper tecum
Abbreviated transcription (Latin):
quib lib& in rogatis inlurus
tacite conscientiã amplectatur¬
& sustinens ñ la siscat ueldis¬
cedat. Dicente scriptura.
Quiperse uerauerit usq infinẽ
hic saluus erit. Idem consor¬
tetur cor tuum. & sustine dnm̃
Et ostendens fidele pro dño
uniuessa &iam contraria sus¬
tinere debere dicit &xperso¬
na sufferentium. Propter
te morte ad ficimur totadie
aestimati sumus. ut oues occi¬
sionis. &seuri de spe retri¬
butionis diuine subsecuntur
gaudentes & dicentes. Sed
inhis omnib superamus pp̃t
eum qui dilexitnos. & ite

Expanded text:
quibuslibet irrogatis injuriis, quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia poeet sustinens non lassescat, vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ideo malum desideriũ
tuas non eas. Ergo si oculidni
speculantur bonos & malos
& dñs decelo semꝑ respicit
super filios hominum. ut uide¬
at si est intellegens aut requi¬
rens dm̃. Et siab angelis nob̃
deputatis quotidiae diȩ noc¬
tuq dño factore nr̃o opera
nr̃a nuntiantur. Cauendũ
ẽ ergo omnihora fratres. sicut
dicit in psalmo proph&a.
nenos declinanter inmalo.
et inutiles factos aliqua hora
aspiciat ds̃. & parcendo nob
in hoc tempore quia ipsius ẽ
uerti in melius. Nec dicat nob̃
infuturo. haec fecisti & tacui:¬
ECUNDUS huchilatatis grãdẽ
Si propria quis non amans
uoluntatem: desideria sua
non delecte tur implere
Sed uocem illam dñi factis imi¬
tetur dicentis. Non ueni fa¬
cere uoluntate mex. sed ei
tura. Uoluntas hab& paena
ut quis p̾ro dĩ amore omni obe¬
dientia se subdat maiori
nmitans dñm. de quo dicit
apostolus. Factus obaediens
Si in ipsa obedientia duris
& contrariis rebus. uel &iam

Expanded text:
ergo ideo malum desiderium,ergo ideo malum desiderium,tuas non eas speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo respicit super filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum ;; et, si ab angelis nobis deputatis quotidie diu noctuque Domino factori nostro opera tra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta , ne nos declinantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est verti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacuiecundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus tura: Voluntas habet poenaut quaeque pro Dei amore omni obedientia se subdat majori; imitans Dominum, de quo dicit Apostolus: Factus obediens utatis gradus est, si in ipsa obedientia duris et contrariis rebus, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tans corda & renes ds̃. Etiteꝵ
& iterum dicit. Intellexisti
cogitationes meas alonge. Et
quia cogitatio hominis consi¬
tebitur tibi. Nam ut sollicit᷑
sit cirxa cogitationes suas per¬
uersas dicat semꝑ utiles fra¬
ter incorde suo. Tunc inmacu¬
latus ero coram eo. siobrerua¬
bero me ab ini quitatẽ mea.
Uoluntatẽ uero propriã ita
facere prolbemur. Cum dic
scriptura nob̵. Et auoluntatib¬
tuis auerte. Et itesum. Ro¬
gamus dm̃ in orationẽ. ut fiat
illius uoluntas innobis. Doce¬
mus ergo merito nr̃a non
facere uoluntate. cum caue¬
mus illud quod dicit sca scrip¬
tura. Sunt uiae quȩ putan¬
tur ab hominibus recte qua¬
rum finis usq ad profundũ
inferni de mergit. Et cum
ite cauemus illud: quod de
ne gle gentib diçtum est.
Corrupti sunt & abominabiles
facti sunt inuoluntatib suis
Indesideriis uero carnis. Ita
nobis dm̃ credamus semper
esse presente. Cũ dic̃ ꝓpheta
Dñe ante te est omnem deside¬
rium meum. Cauendum est¬

Expanded text:
tans corda et renes Deus . Et item . Et item dicit: Intellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: Et a voluntatibtuis avertere . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis . Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum
Abbreviated transcription (Latin):
magis latinum sonass&. Quã
obcausat de sanguinib: contra
regulat latinitatis scribitur
plurali numero sanguinem
significans. culus propi&atis
fidem euam in latino plurab
numero translator &x pressit.
uos. In psaloo scrapiubit.
Non labis scm tuũ uidere

Expanded text:
quam ob causam de sanguinibus contra regulam latinitatis inscribitur? plurali numero sanguinem significans; cuius proprietatis fidem etiam in latinum plurali numero translator expressit. Cum in psalmo scriptum sit: non dabis sanctum tuum uidere
Abbreviated transcription (Latin):
elus uoluntate nascuntur
Vel quia omnes uoluntates
nr̃e aput eum plenissime
describuntur
SEQUITUR AUTE M

Expanded text:
eius uoluntate nascuntur, uel quia omnes uoluntates nostrae apud eum plenissime describuntur. sequitur autem
Abbreviated transcription (Latin):
Sicum loquitur monachus
leniter & sine risu. humiliter
cum grauitate uel pauca uesba
& rationabilia loquatur. &
non sit clamosus inuoce. Sicut
scriptum est. Sapiens uerbis
Innotescit paucis

Expanded text:
cum loquitur monachus, leniter et sine risu, humiliter cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur; et non sit clamosus in voce, sicut scriptum est: Sapiens verbis innotescit paucis
Abbreviated transcription (Latin):
Sinon solum corde monachus
tatem uidentib se cunctis in¬
dic&. Id est inopere. Inoratono
in monas terio. In orto. In uia¬
In agro. uel ubicumq sedens
ambulans. uel stans. Inclinato
sit semꝑ capite de fixis interra
iudicio se presentari extim&¬
quod publicanus ille euange
licos fixis interra oculis dix̃.
Dñe non sum dignus ego pacca¬
tor leuare oculos meos ad ce¬
lum. Et item cum proph&a
ncuruatus sum & humiliat
sum usq quaq Ergo his om¬
nib: humilitatis gradibus
ascensis monachus mox ad
caritate dĩ perueni&.¬
Ad illa que perfecta foras mitat
timore. Perqua uniuersa que
prius sine formidinẽ obserua¬
bat. absq ullo labore uel ut
naturaliter ex consu&udine
incipi&. custodire. Non lam
timore gehenne sed amore
xp̃i. Et consu&udine ipsabo¬
na & dilectatione uirtutum.
que dñs lam in operariũ suũ
mundũ auiciis. & peccatis spũ
scõ dignabitur de monstrare:¬

Expanded text:
si non solum corde, itatem videntibus se semper indicet, id est, in opere, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terra judicio Dei repraesentari exisquod publicanus ante templum stans fixis in terra oculis dixit: Domine, non sum dignus, ego peccator, levare oculos meos ad coelum Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensis monachus mox ad charitatem Dei perveniet illam, quae perfecta foris mittit timorem. Per quam universa, quae prius non sine formidine observabat absque ullo labore et velut naturaliter, et consuetudine incipiet custodire: non jam timore gehennae, sed amore Christi et consuetudine ipsa bona et delectatione virtutum, quae Dominus jam in operarium suum mundum a vitiis et peccatis Spiritu sancto dignabitur demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
mutatus. Legimus ergo in ci¬
tulis psalmorum. Psalmi non
saecundũ historia. sed saecun¬
dum proph&ia leguntur.
ta ordine psalmorum turbare
non potest ordo .titulorum.
Psalmi omnes qui scribuntur
ipsi dauid. Ad xp̃i ꝑtinent
sacramenta qm̃ dauid dicg¬

Expanded text:
mutatum legimus in titulis psalmorum. Sed psalmi non secundum historiam, sed secundum prophetias leguntur: et ita ordinem psalmorum turbare non potest ordo titulorum. Psalmi vero omnes, qui inscribuntur ipsi David ad Christi pertinent sacramentum, quia David dic
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriũ. sed causas ante precederȩ. quare unum¬
quodꝙ sic factum sit: quia sunt uerba multiplican¬
tia uanitatem: Quid plus homini quis enim cogno¬
uit quid sit bonum homini inuita. numero dierũ
uitȩ uanitatis eius & ficiet eas quasi umbram. Quia
quis adnuntiabit. homini. quid sit post eum sub
sole : Cum inquit homo ignor& destatu suo : & quȩ

Expanded text:
arbitrium, sed causas ante praecedere, quare unumarbitrium, sed causas ante praecedere, quare unumquodque sic factum sit. Quia sunt verba multa multiplicantia vanitatem. Quid est amplius homini? Quis enim cognovit quid sit bonum homini in vita, numero dierum vitae vanitatis ejus? et faciet eos quasi umbram, quia quis 436 annuntiabit homini, quid sit post eum sub sole? Cum, inquit, ignoret homo de statu suo, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
rus est ante quam corpore cerneretur. iam uoca¬
tum est inscripturis nomen eius . & cognitũ prophe¬
tis & scĩs dĩ. quia homosit. Et iix̃ hoc quo homo
est non possit se conferre cum patre: ut ineuan
gelio ait. quime misit maior me est: Vnde & incon¬
sequentibus precipitur . Ne ultra quam de eo nob̃
scriptum est requiramus. Ne uell& homo plusscire :
quam scriptura testata est scire: Cum enim desta¬
tu nro ignoremus. ecuita nr̃a quasi umbra transe¬
at. et futura incerta sint: Nonn obis expedit. ut
maiora quam possumus inquiramus. Non nulli
illud in hoc loco significari putant. quod omniũ
qui futuri sunt. & hominum corpore circum dan¬
di : Iam ds̃ uocabulum nouerit. ne possit homo
respondere contra artificem suum. quare ita uel
ita factus sit: Quanto enim amplius quesi erimus.
tanto magis ostendimus uanitatem nostram. &
uerba suꝑflua. & non ex prescientia dĩ liberũ tolli

Expanded text:
rus est, antequam in corpore cerneretur, jam vocarus est, antequam in corpore cerneretur, jam vocatum est in Scripturis nomen ejus, et cognitum prophetis et sanctis Dei: quia homo sit, et juxta hoc quod homo est, non possit se conferre cum Patre, et in Evangelio dicat: Pater qui me misit, major me est . Unde et in consequentibus praecipitur, ne ultra quam de eo nobis scriptum est, requiramus, ne velit homo plus scire, quam Scriptura testata est. Cum enim de statu nostro ignoremus, et vita nostra quasi umbra pertranseat, et futura incerta sint, non nobis expedit, ut majora, quam possumus, inquiramus. Nonnulli illud in hoc loco significari putant, quod omnium, qui futuri sunt, et hominum corpore circumdandi, jam Deus vocabulum noverit: nec possit homo respondere contra artificem suum, quare ita vel ita factus sit. Quanto enim amplius quaesierimus, tanto magis ostendi vanitatem nostram et verba superflua: et non ex praescientia Dei liberum tolli
Abbreviated transcription (Latin):
Melior est a spectus oculorũ. super ambulantem
inanima. sed & hoc uanitas. & prȩsumptio sp̃s: Diluci¬
de hoc interpretatus est symmachus. dicens. Melius
est prouidere. quam ambulare ut libet. Id est. melius
est uixta sensum cuncta agere qui animȩ est oculv.
quam uoluntatem cordis sequi. Hoc est enim am¬
bulare inanima: Sicut ezechiel ait. Qui ambu¬
lant in uoluntate cordis sui. Helcerte . superbum
& sibi placentem arguit. & meliorẽ dicit esse eum
qui cuncta ꝓuideat. quã illũ cui nihil plac&. nisi
quod ipse fecerit: Quo nihil est deterius. ctomni
uento mnanius. Rursum & hĩc presumptionẽ sp̃s.
Aquila & theodotion. pastionem uenti interpre¬
tati sunt. Symachus uero affictionẽ sp̃s. Porro
liter appellentur . Id est ruha: Quid est quod futurũ
est: iam uocatum est nomen eius: & cognitum. quia
est homo. & poterit iudicare cum fortiore: A perte
desiluatoris prȩdicatur aduentu: quod qui futu¬

Expanded text:
Melior est aspectus oculorum super ambulantem Melior est aspectus oculorum super ambulantem in anima. Sed et hoc vanitas et praesumptio spiritus. Dilucide hoc interpretatus est Symmachus, dicens: Melius est providere, quam ambulare, ut libet; 435 id est, melius est juxta sensum cuncta agere, qui animae est oculus, quam voluntatem cordis sequi. Hoc est enim ambulare in anima, sicut Ezechiel ait: Qui ambulant in voluntate cordis sui . Vel certe superbum et sibi placentem arguit, et meliorem dicit esse eum, qui cuncta provideat, quam illum, cui nihil placet, nisi quod ipse fecerit: quo nihil est deterius, et omni vento inanius. Rursum et hic praesumptionem spiritus, Aquila et Theodotio, pastionem venti, interpretati sunt: Symmachus vero afflictionem spiritus. Porro tus similiter appellentur, id est, RUHA. Quid est, quod futurum est: jam vocatum est nomen ejus, et cognitum, quia homo est, et non poterit judicari cum fortiore se. Aperte de Salvatoris praedicatur adventu, quod qui futu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatem quam diu gutture continetur. Cum ue¬
ro in aluum transierit. desinet intercibos eẽ distantia:
Et post hȩc omnia: non impleatur anima comeden¬
tis: Siue quod rursum desider& quod comẽ dit. ettam
sapiens quam stultus. absque cibo nequeat uiuere. &
pauper nihil aliud querat . nisi quod possit organũ
sui corporis sustentare. nec interire inedia: Siue
quod nullã uilitatem anima exrefectione corpusculi
capiat. &cibus tam sapienti quã stulto communis sit.
&illuc uadat pauper : ubi opes esse perspexerit: Meli¬
us autem est hoc intellegi deccclesiasticouiro. qui inscripturis
cȩlestibus eruditus. omnem laborem habet in ore suo:et ani¬
ma cius non impletur. dum semper cupit discerȩ . Et in
eo plus hab& sipiens quam insipiens. quia cum pauperẽ đ
comprehendenda quȩ uitȩ sunt. &ambulat artam &
angustam uiam. quȩ ducit aduitam: łtpauper est
amalis operibus. et scit ubi xp̃s quiuita est commoret᷑

Expanded text:
voluptatem, quamdiu gutture continetur. Cum vevoluptatem, quamdiu gutture continetur. Cum vero in alvum transierit, desinit inter cibos esse distantia. Et post haec omnia, non impletur anima comedentis: sive quod rursum desideret, quod comedit, et tam sapiens quam stultus absque cibo nequeat vivere, et pauper nihil aliud quaerat, nisi quomodo  Al. quod possit organum sui corpusculi sustentare, nec interire inedia: sive quod nullam utilitatem anima ex refectione corpusculi capiat, et cibus tam sapienti quam stulto communis sit, et illuc vadat pauper, ubi opes esse perspexerit. Meliutem hoc intelligi de Ecclesiastico viro, qui in Scripturis coelestibus eruditus, omnem laborem habet in ore suo, et anima ejus non impletur, dum semper cupit discere. Et in eo plus habet sapiens, quam insipiens: quia cum pauperem escomprehendenda, quae vitae sunt, et ambulat arctam et angustam viam, quae ducit ad vitam, et pauper est a malis operibus, et scit ubi Christus qui vita est, commoretur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Pater nr̃ est abraham: et tamen ad unũ
locũ et nos et illos ꝓperare. Idest adiudiciũ dĩ
Quod aũt inmedio ait. Et quidẽ sepulchrum non fu¬
it ei. siue hoc significat. quod diues ille de sua mor¬
te noncogitet: et cũ omnia possideat. etiam in exstructi¬
one sepulchri auarus sit: Siue quod sepe ꝓpter istas di¬
uitias occisus insidiis. in sepultus abiciatur Siue quod me¬
lius puto. nihil boni facti. et honoris egerit. ex quo sibi
queat apud posteros memoriam comparare. et non uitã
silentio transire uelut pecudes. cũ habuerit materiam.
per quam potuerit apparere quod uixerit.
mnis labor hominis inore ipsius et quidẽ anima eius¬
non implebitur: quid enim amplius sapientia stulto
quid pauperi nisiscire ut uadat contra uitam. Om̃e
quod laborant homines in hoc mundo: ore consumitur.
et atritum dentibus uentri traditur digerendũ, Cumq
paulolum gulam delectauerit. tam diu uidetur tribuere

Expanded text:
dicentes: Pater noster est Abraham : et tamen ad unum dicentes: Pater noster est Abraham : et tamen ad unum locum et nos et illos properare, id est, ad judicium Dei. Quod autem in medio ait: Et quidem sepulcrum non fuit ei; sive hoc 434 significat, quod dives ille de sua morte non cogitet, et cum omnia possideat, etiam in exstructione sepulcri avarus sit; sive quod saepe propter istas divitias occisus insidiis, insepultus abjiciatur, sive, quod melius puto, nihil boni facinoris egerit, ex quo sibi queat apud posteros memoriam comparare, et non vitam silentio transire, velut pecudes, cum habuerit materiam, per quam potuerit apparere quod vixerit. Omnis labor hominis in ore ipsius, et quidem anima non implebitur. Quid enim est amplius sapienti a stulto, quid pauperi, nisi scire, ut vadat contra vitam? Omne quod laborant homines in hoc mundo, ore consumitur, et attritum dentibus ventri traditur digerendum. Cumque paululum gulam delectaverit, tamdiu videtur tribuere
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non & illud yperbolice dicit. quod etiam si cen¬
tum liberos ꝓcreauerit. & non ut adam ꝓpe mille.
sed duobus milibus uixerit annis. & anima eius cupi¬
ditate et auaritia contabescat. multo deterioris condi¬
tions sit ab ostiuuo illo. qui statim ut natus uidetur.
in terit. Ille enim nec mala uidit. nec bona. Iste uero
cum bona possederit. semꝑ triftis. et cogitatione ex¬
cruciatus est. magisq requiem habeat abostiuus. quã
auarus ille longeuus. et tamen equali fine ambo ra¬
te Potest hoc de israhel accipi. quod dederit illids̃
legem: ꝓphetas. testamentum. et reꝓmissiones. et salua¬
tore dicente. Quia auferetur a uobis regnumdĩ. et da¬
bitur genti facienti fructum eius. Hec omnia ad alie¬
num et ꝑegrinum de gentibus. translata sint popu¬
lum et uideant illi bona sua. et non fruantur
Multoq conditionis nos esse melioris. qui quasi abosti¬
ui. et nouelli putabamur ab eis : quam illi qui sibi in anti¬
quitate applaudebant. de patribus gloriantes atꝙ

Expanded text:
Necnon et illud hyperbolice adjicit, quod etiam si centum liberos procreaverit, et non, ut Adam, prope mille, sed duobus millibus vixerit annis, et anima ejus cupiditate et avaritia contabescat: multo deterioris conditionis sit abortivo, qui statim ut natus videtur, interiit. Ille enim nec mala vidit, nec bona: iste vero, cum bona possederit, semper tristitiis et cogitatione cruciatus est: magisque requiem habeat abortivus, quam avarus ille longaevus: et tamen ambo aequali fine rar. Potest hoc et de Israel accipi, quod dederit illi Deus Legem, et Prophetas, Testamentum, et repromissionem, Salvatore dicente: Quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Haec omnia ad alienum et peregrinum de gentibus translata sint populum, et videant illi bona sua, et non fruantur. Multoque nos conditionis esse melioris, qui quasi abortivi, et novelli putabamur ab eis, qui sibi in antiquitate applaudebant de patribus gloriantes atque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m. qui in fusus poccata
tam qua ignis exurat. et hinc
est quod scribitur. Dñs dr̃ uẽr
uid dicit illud quod lecitur

Expanded text:
Spiritum, qui infusus peccata tamquam ignis exurat; et hinc est quod scribitur: Dominus Deus vester Quid dicit illud quod legitur
Abbreviated transcription (Latin):
Acpre tes xp̃m nemo ineis erit.
quia dño pleni ea qua diaboli
re cipere non possunt
UID SUNT PULLI CORUORU

Expanded text:
Christum nemo in eis erit, quia deo pleni ea quae dei non sunt recipere non possunt. Qui sunt pulli coruoru
Abbreviated transcription (Latin):
in alio psalmo scribitur. quȩ
utilitas in sanguine meo dum
discendo incorruptione.
R Descendere se incorruptionẽ
saluator. proph&e uocẽ pro¬
nun tiat. Dum clauo infigenti¬
um Incorruptionẽ pene tratur¬
& rursum. Non dedit dñs scm
suum uidere corruptionem.
Quia corruptionẽ carnis xp̃s

Expanded text:
in alio psalmo scribitur: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Resp. Descendere se in corruptionem Salvator prophetae voce pronuntiat, dum clavorum configentium irruptione penetratur. Rursus non dedit Dominus sanctum suum videre corruptionem: quia corruptionem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
essore . quam noua aemen¬
datione ualere cogetis.
ut uel uti quoda nouali scissũ
lam aruum exercea. & ob¬
liquis sulcis renascentes spi¬
nas eradice aequũ esse dicen¬
tes. Ut quod crebro male
pollulat crebrius succida¬
tur. Unde consu&a p̃fa¬
cione com moneo . tam uos
quib sorte labor iste desudat.
quam eos qui exemplaria istius¬
modi habere uoluerint. Ut
qui diligenter ȩmendaui cũ
cura & diligentia transen¬
bantur. Not& sibi unus quisq
uel iacente linea. uel signa
radiantia. Id est uel obelos.
uel asteriscos.x & ubicũq
uiderit uirgula p̃cedente.:
ab ea usque ad duo puncta:
trans latorib plus habere
Ubi aute stelle similitudinẽ
ꝑ spexerit de hebreis uolu¬
minibus additum nouerit
e que usque ad duo puncta
iuxta theodocionis dũ taxat
editione qui simplicitatis
inter pretib ñ discordat.
Haec ergo uobis studioso cuiq
fecisse sciens ñ ambigo mul¬
tos fero qui uel inuidia uel
super cilio mallent contem¬
nere uidere p̃clara. quam

Expanded text:
orem, quam novam emendationem valere; cogitis, ut, veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem; aequum esse dicentes, ut quod crebro male pullulat crebrius succidatur. unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos, qui exemplaria habere istiusmodi voluerint, ut, quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est vel obelos ÷ vel asteriscos + et ubicumque viderit virgulam praecedentem, ab ea usque ad duo puncta, translatoribus plus haberi. Ubi autem stellae similitudinem perspexerit, de hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo rubra puncta juxta Theodotionis duntaxat editionem, qui simplicitate terpretibus non discordat. Haec ergo vobis et studioso cuique me fecisse scienstos fore qui vel invidia, vel supercilio mallent contempnere videri preclara, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ : & in omnib: ꝓph&is. homines & pecora inhierusa¬
lẽ saluanda dicuntur. & impleri terrã reꝓmissionis
pecorib & armentis. quis scit utrũ sc̃s. qui hominis
appellatione dignus ẽ. ascendat incȩlũ. & utrum
peccator quiiumentũ uocatur oescendat interrã:
Fieri potest utrũq ꝓincerto uitȩ huius & lubricostatu
ut i ustus concidat peccator resurgat. Et ñ numquã
euenit ut rationabilior & eruditus inscripturis
idẽ homo non circũ specte. & ut scientia sua dignum
ẽ uiuat & deducatur ad inferos. & simplicior quisq
atqrustitior qui iumentũ hominis cõparatione di¬
catur : Melius uiuat & martyrio coron&ur. a para¬
dysi sit colonus Et uidi quia ñ est bonũ nisi quod lȩ¬
tatur homo in opere suo quia hȩc ẽpars eius. Quis
eñi adducit eũ. ut uideat quod futurũ est post ipsũꝰ

Expanded text:
te , et in omnibus prophetis homines et pecora in Jerusalem salvanda dicuntur, et impleri terram repromissionis pecoribus et armentis, quis scit utrum sanctus, qui hominis appellatione dignus est, ascendat id coelum, et utrum peccator, qui jumentum vocatur, descendat in terram? Fieri enim potest pro incerto vitae hujus, et lubrico statu, ut et justus concidat, et peccator exsurgat, et nonnumquam evenit, ut rationabilior, et eruditus in Scripturis, id est, homo, non circumspecte, et ut scientia sua dignum est, vivat, et deducatur ad inferos, et simplicior quisque atque rusticior, qui jumentum hominis comparatione dicatur, melius vivat, et martyrio coronetur, ac paradisi sit colonus. Et vidi, quia non est bonum, nisi quod laetetur homo in opere suo, quia haec est pars ejus. Quis enim add
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. Et reliquiȩ cogitati¬
onum dem festũ agent tibi¬
R Pulchre hic ostenditur quod
uel ut qua¬
dam festi uitate l&atur¬
l&atur

Expanded text:
scribitur: et reliquae cogitationes diem festum agent tibi? Pulchre hinc ostenditur, quod uelut quadam festiuitate laetatur
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. quod restituisti nobis
quid hic intellegendũ est
R Psalmus hic & de captiuitatẽ
iudeorum cum in babylonẽ
ducti sunt. & de peccatorib
qui expulsi ab &cclesia confu¬
sioni traduntur. Intellegi
potest. Hic ergo saecundum
historia. utqui quida opinan¬
tur significauit. Cyrus sex
qui hanc restitutionẽ sub uer¬
sa babilone restituit. &usq
ad paruulos eius illic omni
inter nitionem deseuitt. In¬
tesiore uero sensu baby loni

Expanded text:
tibi quod tu restituisti nobis : quis hic intelligendus est? Resp. Psalmus hic et de captivitate Judaeorum cum in Babylonem ducti sunt, et de peccatoribus qui expulsi ab Ecclesia confusioni traduntur, intelligi potest. Hic ergo secundum historiam, ut quidam opinantur, significatur Cyrus rex, qui hanc restitutionem subversa Babylone restituit, et usque ad parvulos ejus illic omni internecione desaeviit. Interiore vero sensu, Babyloni