comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dionib. uoluptas genitaliũ sequit᷑ atꝙ ut ita dicts. sit.
ꝓ membroꝵ ordine ordo uitioꝵ mutatꝰ ẽ Lasciuuiens
ad olescentis caro: crebris et duplicatis ẽ frangenda ie¬
iuniis. Melius ẽ enim stomachũ dolere qͣm mntẽ slum¬
quam de ore monachi: turpis aut lascuius sermo
egredictur. His enim signis libidinosus animꝰ osten¬
ditur: ⁊ ꝑ ext̾iorem hominẽ intioris hominis uitia
demonstrantur. Uestes pollutas: eque uitemus ut¬
candidas. Ornate enim et sordide pari modo fugi¬
tie subiaçere ostendit. Nec rusticus ⁊ tantũ simplex
frater ideo se sc̾m putet. si nichil nou̾it: nec peritus et
at illud phylosophi. hoc non ẽ oscłm porrige̾. s ꝓpina¬
re. Quicqͥd inebriat ⁊ statu m̃tis eu̾tit: similit̾ sugi¬
amus ut uinũ. Nec boc clico: ut a nobis di creatura
dampnetur. Siqͥdem ⁊ dns uini potator appellatꝰ ẽ:¬
⁊ timotheo dolenti stomachũ modĩca uini sorbitio
relaxata ẽ. Pinguis uent̾: gignit sensum tenuem.:¬

Expanded text:
igatum uoluptas genitalium sequitur atque, ut ita dictum sit, pro membrorum ordine ordo uitiorum mutandus esadolescentis caro crebris ac duplicatis est frangenda jejuniis: melius est enim stomachum dolere quam mentem. Numquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur: his enim signis libidinosus animus ostenditur et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. candidas: ornatus enim et sordes pari modo fugiefficiunt. Nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit, nec peritus et at illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiut uinum. nec hoc dico, quod dei a nobis creatura damnetur, siquidem et dominus uini potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata e
Abbreviated transcription (Latin):
olisce̾ in t̾ris: quoꝵ nobis noticia ꝑseueret in celis. Nle¬
mo reñtiatoꝵ in scło bene potest uend̾e. q̃ contempsit¬
ut uend̾et Xꝑm sequi cupimꝰ. Si habes in potẽstate
quia multi diu uiuentes portant fima̾ sua. et qͣsi se¬
pulchra dealbata plena sunt ossib mortuoꝵ. Beatꝰ¬
ẽ qui diuinas scͥpt̾as legens u̾ba u̾tit in oꝑe.⁊nudã
crucem nudꝰ sequens. puris manib ⁊ candido pecto

Expanded text:
notitia perseveret in coelis. Nemo renuntiaturus saeculo, bene potest vendere quae contempsit. Christum sequi cupiens, si habes in potestate Quia multi diu vivendo portant funera sua, et quasi sepulcra dealbata plena sunt ossibus mortuorum. Beatus qui divinas Scripturas legens, verba vertit in opere: et nudam crucem nudus sequen
Abbreviated transcription (Latin):
tetͣ filiũ hominis. qͥ non uenit ministrari sed mini¬
strare. Coriũ enĩ ꝓ corio. ⁊ omĩa q̃ possidet homo. da¬
re potest. ꝓanima sua: s tangit diabolus carnẽ erꝰ¬
Scit hostis antiquus magis continentie: qm nũmoꝵ
bellũ ꝑiculosius ẽ. Coniuncta diuidimꝰ. unita disse¬
camus. Si enim offerimꝰ xp̃o opes cũ anma nr̃a: li¬
bent̾ suscipit. Si autẽ que foris sunt d̾o. qd̾ autẽ intꝰ¬
est diabolo demꝰ. ñ erit equa portio. diceturq nobiͤ
Nonne si recte offeras ⁊ ñ recte diuidas. peccasti: uir
nobilis. quando conu̾sus fui̾t. ñ ei sit tumoris sẽd
humilitatis occasio: scienti filiũ di factũ filium ho¬
minis. Qnͣtũcũꝙ enim se deiecerit: humilior xp̃o
nica uestiat᷑ equet̾q ꝑauꝑib. et inopũ cellas dignant̃
introeat: et si sit cecoꝵ oculus. manꝰ debiliũ. pes clau¬
doꝵ si ipãm aqͦm portet ligna concidat focũ extru¬
at ubi umcłã ubi alape. ubi sputa ubĩ flagella: ubi

Expanded text:
tetur filium hominis, qui non venit ministrari, sed ministrare. Corium enim pro corio, et omnia quae possidet homo dare potest pro anima sua. Sed tange, inquit diabolus, carnes ejus. Hostis antiquus scit magis continentiae quam munerum bellum periculosius est; conjunctam disglutinemus, unitam dissecemus. Si enim offeramus Christo opes cum anima nostra, libenter suscipiet. Si autem quae foris sunt Deo, et quae intus diabolo demus, non erit aequa portio: dicereturque nobis: Nonne si recte offeras, et non recte dividas, peccasti. Vir nobilis quando conversus fuerit, non ei sit tumoris, sed humilitatis occasio, sciens Filium Dei factum esse filium hominis: quantumque se dejecerit, humilior Christo nica uestiaris, aequeris pauperibus, inopum cellulas dignanter introeas, caecorum oculus sis, manus debilium, pes claudorum, ipse aquam portes, ligna concidas, focum extruas: ubi uincula? ubi alapae? ubi sputa? ubi flagella? ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾iora sunt ingeniũ. fortitudo. pulchritudo: uelocitaᷤᷤ
⁊ similia. Abdicare g debemꝰ ista. ne confidamꝰ in diui¬
tiis. in nobilitate. in ingenio nr̃o et cet̾is: sedin solo d̾o
ponamꝰ spem nrãm. Cetã autẽ ita habeamꝰ. quasinon
baberemus. Ista pauꝑtas: ẽtiam̃ in diuiti ee potest
Unde dauid. Diuitie si affluant nolit̾e cor apponere.
S securius ẽ ea ñ possidere. unde dns. Uende omĩaq̃
habes et cet̾a: quia iuix sine amore possunt b̾aberi.
Hoc inde postulat᷑ cũ dicit᷑: s lib̾anos amalo. libe¬
rari a malo ẽ. a scło nequam non illici. sed expediri a
desid̾io huiꝰ mundi: qui p̃sentia bona ostendens. in¬
uisibilia deridens. homines attrahit. Hoc non pos
sumus. facere: nisi ꝑ sꝑm timoris. Audiamꝰ enim d̾m
gehermam minantem: ⁊ ꝑ hoc ext̾riti mundo reñti¬
Abimꝰ. et ło seruire cũ dilectione incipiemꝰ sota qͥa

Expanded text:
Interiora, ingenium, fortitudo, pulchritudo, velocitas Interiora, ingenium, fortitudo, pulchritudo, velocitas et similia. Abdicare igitur debemus ista, ne confidamus in divitiis, in nobilitate, in ingenio nostro, et caeteris, sed in solo Deo ponamus spem nostram. Caetera vero ita habeamus, quasi non haberemus. Ista paupertas etiam in divitiis esse potest. Unde David: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Sed securius est eas non possidere unde Dominus: Vende omnia quae habes , etc. quia vix sine amore possunt haberi. Et hoc idem postulatur, ubi dicitur: Sed libera nos a malo . Liberari enim a malo, est a saeculo nequam nunquam illici, sed expediri a desiderio hujus mundi, qui praesentia bona ostendens, invisibilia deridens, homines ad se attrahit. Haec omnia non possumus facere, nisi per spiritum timoris. Audiamus enim Deum gehennam minantem, et per hoc exterriti, mundo renuntiabimus, et Deo servire cum dilectione incipiemus. Nota quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo sꝑc sapientie ⁊ intellectꝰ sp̾c consilii ⁊ fortitu¬
dinis. sp̃c scientie ⁊ pietatis: et replebit eum sꝑc timo¬
ris dni: quia de xꝑo descendente ad t̾ras agebat. Xꝑc
autem sequens morem boni doctoris. ab infi̾ori incipit
tendendo ad suꝑiora. ⁊ ideo incipit a pauꝑtate. idest a
remotione mali ⁊ a timore. Quicũq enim uult ad¬
d̃m acced̾e. debet pͥus mala remouere. mundũ abi¬
riores de t̾renis: et media quasi confiniũ ẽ adherenᷤ
plus celestib. Et pͥus ponunt᷑ altiores. deinde infi̾oreᷤ.
et tamen lib̾a nos a malo. ẽ prior naturaliter. sicut
timor in septem donis: dicente seͥptura initiũ sapr¬
entie timor dni. Et illa dño conuesunsticum. hacil¬
pauꝑtate a qua incipit. Agamꝰ pͥus. deipauꝑtatũ et
postea de uob aliis coherentib. Paliꝑtas ista ẽ abdi¬
care se et sua. Duo sunt abdicanda: ext̾iora⁊ pat̾iora.
Ext̾iora sunt nõbilitas diuitie: et alie possessiones.

Expanded text:
nsilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini , quia de Christo ascendente ad terras agebat. Christus autem sequens morem boni doctoris, ab inferiori incipit, tendens ad superiora, et ideo incipit a paupertate, id est a remotione mali, et a timore. Quicunque enim vult accedere ad Deum, debet prius mala removere, mundum abriores de terrenis, et media est quasi confinium, adhaerens tamen plus coelestibus. Et prius ponuntur altiores, deinde inferiores, et tamen Libera nos a malo , est prima naturaliter, sicut timor in septem donis, dicente Scriptura: Initium sapientiae timor Domini , et illa duo conveniunt cum paupertate, a qua incoepit. Agamus prius de paupertate, et postea de aliis duobus cohaerentibus. Paupertas ista est abdicare se et sua. Duo enim sunt abdicanda, exteriora et interiora. Exteriora sunt nobilitas, divitiae et aliae possessiones.
Abbreviated transcription (Latin):
dni. ꝑ sacra silentia crescit. E tacite struit᷑ ñ ruitura
E
piscopi imitant᷑ apłos: ⁊ monachi iheronimi.¬
ꝑfectos patres: ut quoꝵ honorẽ possident habere
tudines hominũ. ⁊ officia ⁊ salutationes. ⁊ conuiura:
quasi quasdam cat̾uas fugiat uoluptatũ. Monachi
cibus sit uilis ⁊ uesꝑtinꝰ. holera. ⁊ legumina. int̾dũq¬
⁊ paucos piscicłos ꝓ sũmis ducant delitiis. Q eq̃uid
enĩ pꝰt gulam ñ sentit᷑: hoc ei sit qd̾ panis ⁊ legumi¬
na. Monachus frequent̾ oret: ⁊ flexo corpore m̃tem
ad xꝑm erigat. Crebro uigilet. ⁊ uentie uacuo sepe
dormiat: ⁊ int̾ hec rumusculas et gloriolas. ⁊ palpan¬
tes adulatores quasi hostes fugiat Monachus humi¬
litatem uestiũ tum̃ti animo ñ appetat: scłarium con¬
sortia deuitet. Qͥd ei opus ẽ uidere crebriꝰ qd̾ e̾t̃ ꝯtepsit᷑
Monachus habeat simplicitatẽ columbe: nec cuiquã
machinet᷑ dolos. Habeat et serpentis astuciã. ne alioꝵ

Expanded text:
Domini per sacra silentia crescit, Et tacite struitur non ruitura episcopi imitantur apostolos, et monachi perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere tudines hominum, et officia salutationis, et convivia quasi quasdam catenas fugiat voluptatum. Monachis cibus sit vilis et vespertinus. Olera et legumina, interdumque et pisciculos pro summis ducat deliciis. Quidquid enim per gulam non sentitur, hoc ei sit quod et panis et legumina. Monachus frequenter oret, et, flexo corpore, mentem ad Christum eriget. Crebro vigilet, et ventre vacuus saepe dormiat, et inter haec rumusculos, et gloriosos et palpantes adulatores quasi hostes fugiat. Monachus humilitate vestium, tumente animo, non appetat saecularium consortia; devitet. Quid ei opus est videre crebrius quod esse contempsit? Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos: habeat et serpentis astutiam, ne aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃hensibilis ẽ. qui secretam uolens age̾ uitã: cum
clausus cellula corpore lateat: lingua ꝑ orbem ua¬
gatur. s aueat religiosus ibi uiu̾e: ubi necesse habet coti¬
die aut ꝑire aut uinc̾e. Securius ẽ enim ꝑire ñ posse:
qͣm iuxta ꝑicłm ñ ꝑire. Int̾ epulas ⁊ illecebras uolupta¬
tum: etiã ferreas m̃tes domat libido. Difficile enĩ int̾
delitias seruat᷑ ꝑulicitia. Nitens cutis: sordidum osteñ¬

Expanded text:
ehensibilis est qui secretam volens agere vitam, cum clausus cellula, corpore lateat, lingua per orbem vagatur. Caveat religiosus ibi vivere, ubi necesse habeat quotidie aut perire, aut vinci. Securius est enim perire non posse, quam juxta tum etiam ferreas mentes libido domat. Difficile enim inter delicias servatur pudicitia. Nitens cunctis sordidum osten
Abbreviated transcription (Latin):
Głatio monachi ⁊ laus in conspectu angłoꝵ ⁊ hominũ:
humilitas et simplicitas cordis. Głatio monachi: ui¬
gilie ⁊ fletꝰ in orationib suis. Głatio monachi. man¬
suetudo cordis silentiũ. Głatio monachi. quando d̾m
monachi. abstinentia escarũ. ⁊ multiloquii lingue.
Glatio monachi: quando ꝓximo sicut sibimetip̃i¬

Expanded text:
go monachi, et laus in conspectu angelorum et hominum, humilitas, et simplicitas cordis. Gloriatio monachi, giliae et fletus in orationibus. Gloriatio monachi, mansuetudo et cordis silentium. Gloriatio monachi, quando Domimonachi, abstinentia escarum et a multiloquio linguae. Gloriatio monachi, quando proximum suum sicut seips
Abbreviated transcription (Latin):
dustria peccant. qͥ ñ solũ ñ bene uiuunt. s adhuc ⁊ bene
uiuentes si possunt. a u̾itate diu̾tunt. Sunt enĩ qͥ igno¬
rantes peccatũ ꝑpetrant: ⁊ sunt qui scientes. Sunt etiam
qui ꝓ ignorantia excusationẽ scire nolunt. ut minꝰ cul¬
pabiles habeant᷑: qui tamen seipõs ñ muniunt s deci¬
piunt. Nescire simplicit̾ ad ignorantiã ꝑtinet: noluisse
uero scire ad contumacẽ suꝑbiam. Uoluntatẽ quippe
ꝓpͥi dñi uelle nescire. quid aliud ẽ qͣm uelle d̾nm suꝑbi¬
endo contempne: Nemogͥ se de ignorantia excuset:qͥa
d̾s ñ solũ eos iudicat. qui a cognitione sua reũtuntur.
setiam illos qͥ nescierunt: testante eodem dño ꝑ ꝓpħam.
Disꝑdam inquit homines a facie t̾re: ⁊ eos qͥ autunt᷑ pꝰt
t̾gum dni. ⁊ qui ñ quesierunt dłnm: nͨ inuestigauert eũ.

Expanded text:
dustria peccant qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene dustria peccant qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. 5. Sunt enim qui ignoranter peccant, et sunt qui scienter. Sunt etiam et qui pro ignorantiae excusatione scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur qui tamen seipsos non muniunt, sed magis decipiunt. 6. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire, ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe proprii domini velle nescire, quid aliud est quam velle dominum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua se avertunt, sed etiam illos qui nescierunt, testante eodem Domino per prophetam: Disperdam, inquit, homines a facie terrae, et eos qui avertuntur post tergum Domini, et qui non quaesierunt Dominum, nec investigaveru
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. aut metu timoris: idest dum uł quisꝙ
it. Quatuor modis peccatũ cõmittit᷑ in corde: quatuor
in ope. Suggestione demonũ. delectatione carnis. con¬
ter. nunc palam. nunc consuetudine nunc desꝑatiõt.
Istis ꝙͦ gradib et corde delinquit᷑. ⁊ oꝑe malitia ꝓptes¬
tratur. Trib modis peccatũ gerit᷑: hoc ẽ ignorantia.
infurmitate. industria: ꝑicło autẽ penaꝵ diuierso.
gnorantie namꝙ modo peccanit in paradyso eua:
tia. adam uero industria: quia ñ seductus. sed sciens
prudent̾ꝙ peccauit. Qui uͦ seducit. quid consentiat
euident̾ ignorat. De infirmitate autẽ petrꝰ deliquit:
De ⁊ post peccatũ amarissime fleuit Grauiꝰ ẽ infirmi¬
tate qͣm ignorantia quemqͣm delinquere: grauiusq in
dustria qͣm infirmitate. Industria namq peccat: qͥ stu¬
dio ac delib̾atione m̃tis malũ agit. Infirmitate autẽ: qui
casu uł p̃cipitatione delinquit Nequius autẽ ⁊ de in¬

Expanded text:
ditatis, aut metu timoris: dum homo vel vult hditatis, aut metu timoris: dum homo vel vult hit. Quatuor modis committitur peccatum in corde, quatuorsuggestione daemonum, delectatione carnis, conter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione, istis ergo gradibus et corde delinquitur et opere malitiae perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria, periculo autem poenarum diverso. Igntia. Adam vero industria, quia non est seductus, sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, et post peccatum amarissime flevit. Gravius enim infirmitate est quam ignorantia quemquam dedustria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de in
Abbreviated transcription (Latin):
dit clem̃tia. ut nos ñ dampnet crudelit. s exspectet
ad penitentiam patient̾ INrisor ẽ ñ penitens. qͥ¬
ad huc agit qd̾ peniteat: ñ uidetur dm posc̾e subditꝰ
s subsannare suꝑbus. Canis reu̾sus ad uomitũ: ⁊ pe¬
nitens ad peccatum. Multi enim lacrimas in desi¬
ẽ quosdam acciꝑe lacͥmas ad penitentiã. ⁊ affectũ
datione peccati lacrimas fundunt: nũr. uero reuii¬
uiscente usu. ea q̃ fleu̾ant iterando cõmittunt. Q
et pret̾ita uult plang̾e. ⁊ actionib scłarib incubare. iste
mundationẽ ñ habet: qm̃ adhuc agit que penitendo
mund̾: qui plangit que gessit. ⁊ pit̾ lacrimas ea q̃ fleu̾at
repetit. Sic deniꝙ animã penitentẽ. ⁊ it̾m delinqñtẽ iłns
increpat dicens. Quam uilis facta es nimis it̾ans iuias
tuas. Quisqͥs gͦ culpas p̃t̾itas plorat. hunc necesse est
modũ teneat: ut sic admissa defleat. ne iterũ flenda com
et adhuc penitenda cõmitto.

Expanded text:
dit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspectet dit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspectet ad poenitentiam patienteradhuc agit quod poenitet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum rediens. Multi lacrymantur iuosdam accipere lacrymas ad poenitentiam cerno, et affectum datione peccati lacrymas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, ea quae fleverant iterando committunt. 3. Qui et praeterita vult plangere, et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo mundus qui plangit quae gessit, et post lacrymas ea quae defleverat, repetit.increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda commet adhuc poenitenda committo.
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate demonũ. occulto d̾i iudicio ⁊ iustissimo
dirigunt᷑: ysaia testante. Ipse misit sortem:⁊ manꝰ
eius diuisit eis eam in m̃suram: usq in et̾nũ possi¬
debunt eã. Quidam electoꝵ dimittunt᷑ diuina usti¬
cia incide inerrorem peccati: s tamenmiseratione
lam̃ta lacrimaꝵ ⁊ penitentie afflictionẽ a pectatis
expurgat: dicente iob ad dm. ꝓpt̾ suꝑbiam inquit
leene capies me: reu̾susq: mirabiliter me crucias.
Reu̾tens enim d̾s hominem cruciat: quando quẽ
pectantẽ deseruerat. Nagellando iterum iusitat.
Malis actib cont᷑ nos ampliꝰ celestem iracundiam
nequa qͣm ꝓuocare debemꝰ: qͥn potius si penitendo
digna d̃o acta gesserimꝰ. seueritatem eiꝰ ad clementiam
cõmutamꝰ. Nam ille qui nos malos tolerat: ñ dubiũ
ẽ. qd̾ confessis clem̃t̾ ignoscat. Nam qd̃ seruat᷑ nobis
tempus penitentie. ut ñ simul morte obruam p̃ci¬
piti: s det᷑ locus satisfactionis: hoc totũ de d̾i ꝓce¬

Expanded text:
in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur, Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei proce
Abbreviated transcription (Latin):
etrus ꝓ xꝑo capite deorsum in ligno suspendit᷑:
sibus ꝓficiscebat᷑ ad xꝑm: oculisq suꝑiora respiciens:
beatum sꝑm deducebat ad celum. Iste ceruicem curuat
ad penam. ⁊ offerebat uerticem capitis ad coronam. Pe¬
trum crux necat: paulum gladius immolat. Duo ge
patitur crucem: paulus sensit łnici lat̾is pugionem.
Piscatorem suspendit amor crucis: ꝑsecutorem mucro
minuit ꝑsecutoris. Nunc ad memoriam piscatoris:
flectuntur genua imꝑatoris: Ibi radiant gemine di-¬
adematis. ubi fulgent beneficia piscatoris. Ex pisca¬
aplicum confessorem. Erestitit passio socios: quos
fecerat fidei p̃dicatio copulatos. Uenerem᷑ ꝙͦ pͥnci¬
pes gregis nr̃i. si uolumus caulas intrare pastoris.

Expanded text:
risto capite deorsum in ligno suspenditur;sibus proficiscebatur ad Christum, oculisque superiora respiciens, beatum spiritum deducebat ad coelum; iste cervicem curvabat ad poenam, et offerebat verticem capitis ad coronam. Petrum crux necat; Paulum gladius immolat. Duo genpatitur crucem; Paulus sentit Dominici lateris pugionem. Piscatorem suspendit hamus crucis; persecutorem mucro minuit persecutoris. Nunc ad memoriam piscatoris flectuntur genua imperatoris. Ibi radiant gemmae diadematis, ubi fulgent beneficia piscatoris. Ex piscaapostolicum confessorem. Praestitit passio socios, quos fecerat fidei praedicatio copulatos. Veneremur ergo principes gregis, si volumus aeterni caulas intrare pastoris.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ habu̾it diem exitꝰ siu ante ocłos: ⁊ festinauit
inilla hora paratꝰ ⁊ sine aliquo timore peccĩ uł con
exitꝰ sui: quando anima separat᷑ a corpore. Cũ magno
namq metu: magnisꝙ dolorib separat᷑. Uenient
enĩ angłi assume aĩam: ⁊ separabunt eã acorpore: et
ꝑducent eã. ante tͥbunal immortalis:⁊ metuendi uidi¬
cis. At illa memorans oꝑa sua: misã ꝯtremiscit. Grandiᷤ¬

Expanded text:
semper habuerit diem exitus sui ante oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel prn illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Venient enim angeli assumere animam, et separabunt eam a corpore, et perducent ante tribunal immortalis et metuendi judicis. At illa memorans operum suorum, contremiscit, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
siñe cessatione latͥmas funde. Mollitiem anime fuge:
negligentiã anime execrare: malitiam noli amare.
Ama uero mansuetisdinẽ. dilige continentiã. medita¬
re psalmodiam. Festina orare frequent̾ fr̾: donec tibi
datum ẽ tempus. Dilige łm ex tota anima tua: si¬
cut ille dilexit te. Esto templũ d̃i: et d̾s excelsus habita¬
bit in te. Anima enim dm habens inse: templum d̾i ẽ

Expanded text:
nter, sine cessatione lacrymas funde. Mollitiem animi fuge, negligentiam exsecrare, malitiam detestare. Ama mansuetudinem, dilige continentiam, meditare psalmodiam. Festina orare, dum tempus est poenitentiae. Dilige Deum ex tota anima tua , sicut ille dilexit te. Time diem bit in te. Anima enim Deum habens in se, templum Dei est,
Abbreviated transcription (Latin):
uos omp̾c ds. ⁊ m̃tes urãs ad boni actꝰ intelligentiam be¬
p̃sentiũ rerũ subministratiõe locupletet: ut uos in fide
firmet. in temptatione adiuuet. in conu̾satione castiget.
in uirtute multiplicet. in infirmitate letificet. in ꝓsꝑitate
dat grãm. indulgeat offensa: ingerat disciplinã. Ille uos¬

Expanded text:
 mentes vestras ad boni actus intelligentiam bepraesentium rerum subministratione locupletet. Amen. Et vos in fide firmet, et in tentatione adjuvet, in conversatione castiget, in virtute multiplicet, in infirmitate relevet, in anxietate ldat gratiam, indulgeat offensam, ingerat disciplinam. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
eris ꝓficisci in longinquã regionẽ uł patͥam. ñ potis
unius hore mom̃to totuis uie int̾uallo concurrere:
sed gradatim ⁊ numero passuũ cotidie ꝑficis mansi¬
onem. Et post multũ tempus ac laborem imm̃sum:¬
ad patͥam qͣm desidãs ꝑuenis. Sic ẽ ⁊ regnũ celeste¬

Expanded text:
eris proficisci in longam regionem, non poteris unius horae spatio totius viae intervalla concurrere, sed gradatim quotidie perficis mansionem, et post multum tempus ac laborem ad patriam q
Abbreviated transcription (Latin):
les eͥeͣ in hoc scło uano. Quid agis o homo: Qd quasi
insensatũ ium̃tũ uersaris in mundo: Sapientem et
discretorem creauit te dns: ne assimileris his. quibus
sapiens. quia ꝓpt̾ te descendit de celis d̾s: ut te de t̾ris
eleuaret ad celos. In nuptiis celestis sponsi uocatꝰ es:
cur ꝯtempnis ⁊ indignũ te exhibes: Quomͦ intrabis

Expanded text:
esiderium aeternorum Quid agis, o homo? quid quasi jumentum versaris in mundo? Sapientem et discretorem creavit te Dominus. Ne assimilari velis iis quibus Sapiens. Propter te Deus excelsus de coelis advenit ut te a terrenis elevaret ad coelum. In nuptiis Cur contemnis, et indignum te exhibes? Quomodo intrabis
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ ÷ ꝑsonis obnortꝰ. Primũ deo. quẽ peierando c̃tẽpnit.
sequent̃ iudici. quẽ mñciendo fallit: postremo innocenti
mendatii falsitas roꝑit᷑. Qd si seꝑat fuerint : exã iudicã¬
tis cito manifestamt᷑ Nam sic̃ in unitate pͣuoꝵ gͣndis: for¬
titudo: ita in seꝑatiõe maior infirmitas. Faudulentie
cito rep̃hendit᷑ m̃daciũ. Falsidicorũ enĩ testimoniũ: si¬
ꝓmit. & qͥ suppͥmit u̾itatẽ: qr ⁊ ille obeẽ uult: uiste ꝓ¬
uult. Nam ille maligisꝰ÷: iste in utił. Iniquus testis qͣuis¬

Expanded text:
tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjurando contemnit; tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjurando contemnit; secundo judici, quem mentiendo fmendacii falsitas reperitur. Quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraudulentiae cito reprehenditur mendacium, falsidicorum enim testimonium sipromit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste pre non vult. Nam ille malignus est, iste inutilis. 349 4. Testibu
Abbreviated transcription (Latin):
audirȩ: s ⁊ n cc̃ u̾itatẽ oppͥmit᷑. Cito uiolat᷑ auro iusticia:
nullãq reus ꝑtimescit culpã: ꝗͣ redim̾e nũniis existimat.
Llus enĩ obtinet m̃tẽ censoris amor lucti: ꝗ eqͥtas udicis.
Tres sunt munerũ acceꝑtiones. quib ẽtra iusticiã huma¬
na uanitas militat: id: fauor amiciciar: ad ulacio laudis:
& corporalis acceptio muneris. faciliꝰ autẽ ꝑuertit᷑ animꝰ
rei corporeo mune̾: ꝗͣ gre laudisq fauore. Quatuor mõis¬
humañ iudiciũ ꝑ u̾tit᷑: tunore. cupiditate. odio. ł amore.
Cnuorec dum metu potestatis alicuiꝰ u̾natẽ loqͥ ꝑ timesci¬
mus: cupiditate. dũ p̃mio muneris alicuiꝰ corrũpimur:
odio. dũ c̃ira quẽ libce adu̾sari molim̃: amore. dũ amico
t sim̃datium gͣtis dicit᷑: qͣnto magis si uenale
q̃rat᷑: Neq enĩ de erit multiplex cõuentꝰ falsoꝵ¬
testiũ: si cantũ p̃sentia sit nũmoꝵ. Testis falsidicꝰ:

Expanded text:
uro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris. Facilius autem pervertitur animus, rei corporeo munere, quam gratiae laudisque favore. Quatuor modishumanum pervertitur; timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu potestatis alicujus veritatem loqui pavescimus; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpimur; odio, dum contra quemlibet adversa molimur; amore, dum amico Et si mendacium gratis dicitur, quanto magis si venale quaeritur? Neque enim deerit multiplex conventus falsorum, si tantum praesentia sit nummorum. 2. Testis falsidicus
Abbreviated transcription (Latin):
medicina diu̾sa sit: sic ⁊ doctor eccłie. fingłis qͥbꝰq congriũ
dectrine remediũ ad hibebit: ⁊ qͥd cuiq oporteat. ꝓ etate.
da st̃. Multist̃ enĩ: qui caꝑe non possunt᷑. Quib si iudis¬
crete manifestent᷑: statĩ aut de tͣhaint aut negligt̃. Prima
qͥppe prudentie uirtꝰ ÷ : eam quã doc̾e oporteat ex istimare

Expanded text:
medicina diversamedicina diversadoctrinae remedium adhibet, et quid cuique oporteat, pro aetatis da sunt. Sunt enim multi, qui capere non possunt. Quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est eam quam docere oport
Abbreviated transcription (Latin):
tem suꝑbo ł odioso aĩo corripit. ñ em̃dat. s ꝑcutit. Qcqͥd
enĩ ꝑteruus ł Indignatꝰ animꝰ ꝑtułit: ob ułgantis furor
p̃tare se deb&: ut nonsolũ auctoritate. uer̃ ⁊̃ humi¬
litate cdarescat᷑. S tñ ita erit in eo nirtꝰ bumilita
tis : ne dissołu̾at᷑ uita sub ditoꝵ iuitiis: Atq ita ałtoritas ad¬
erit potestatis : ne ꝑtum erẽ cordis. seu̾itas existat ĩmod̾atiõis.
ħ ẽ inaĩ sacdorib uera discho: qua nec ꝑ li b̾tatẽ suꝑbi: nec
guert̃ etiã pͥncipñ uitia. Inquib c̃sũ macẽt humilitas: loco
tñ necessario libe tñsgisees iusticie in c̾ͥpabant. auqñ &̃
adibenda : s ꝑqͣlitate moꝵ: duisa exhortatio erit
doctoꝵ. slam qͣsdam inc̃patio dura: q̃foam uͦ er hor¬
tatio corrigit blanoa. Sic̃ ꝑiti medici aduariꝰs arporis morboᷤᷤ
aiiso medicomine seruiunt. ita ut uirta unbnerũ uarietateᷤ

Expanded text:
tem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid tem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescattis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis: atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec guerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates,
Abbreviated transcription (Latin):
tores. plebes cy ranni&e p̃munt. ñ regunt: qͥq ñ dĩ
s suam głam a subditis exigt̃. Multi ft̃ qui in uerbo doct¬
ne non bumiles s arrogantes existut: quiq ipsa recta
q̃ p̃dicant. ñ studio correctionis. s iͥ   elatiois anñciãt
Multi st̃ quiũ ex c̃saltu edificandi. s extumore. suꝑbiendi
docent: nec ut ꝓsint sapientes st̃: s ut sapientes uidean
t᷑ docẽ student. Estimatio p̃ua ÷ arrogantiũ sacer dotũ.
ꝑ quam imitant᷑ scõs rigore discipline. & sequi negligũt
caritatis affectiõe : uideri uolunt rigidi seueritate &
formã huimilitatis p̃stare neq̃unt. ut mag̃ tͣribiles ꝗͣ mi¬
tes aspiciant᷑. Suꝑbi doctores uulnerare potiꝰ qͣ em̃dare
nouert̃: salomone attestante. In ore stultiinqͥt. uirga su¬
ꝑbie. Quia inc̾pando rigide feriũt: ⁊ cõpati humilit̃ nes¬
ciunt. Bene aliem pecc̃i curanda uitia susciꝑit. qͥ ħ ex cor¬
dis dilectione ⁊ humili c̃scientia fac̃. Cet̃m qui delinquẽ¬

Expanded text:
egunt quia non Dei sed suam gloriam a subditis exigunt. Multi sunt qui verbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Multi sunt qui non ex consultu aedificandi, sed ex tumore superbiendi dotur docere student. 5. Est imitatio prava arrogantium sacerdotum, per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectione: videri volunt rigidi severitate, et formam humilitatis praestare nequeunt, ut magis terribiles quam mites aspiciantur. 6. Superbi doctores vulnerare potius quam emendare norunt, 329 Salomone attestante: In ore stulti virga superbiae , quia increpando rigide feriunt, et compati humiliter nesciunt. 7. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit, qui hoc ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiã potestates necessarie ñ eẽnt: nͥ ut qͦd non p̃ualet
sacerdos effic̾e ꝑ doctͥne sermonẽ. potestas himꝑet. ꝑ dis¬
cipline t̃rorẽ. Sepe ꝑ regñ t̾reñ celeste regñ ꝓficit: ut qͥ¬

Expanded text:
ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut, quod non praevalet ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut, quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum caeleste regn
Abbreviated transcription (Latin):
Cutꝰ pecc̃m qͥsq sequit᷑: necesse ÷ ut eiꝰ penam sequatur.
Neq enĩ erit imꝑar infupplicio: cui inerrore qͥsq par ÷
ustum ẽ pͥncipem legib obtẽꝑare suis. Tc̃ enĩ ura sua
ab oĩb custodicnda existimet: qͣnͣdo ⁊ ipse illis reu̾en¬
tiam prebae. Pricipes legib suis teneri: nec inse pos¬
se dĩare ura. q̃ insubiectis constituunt. Iusta ẽ enĩ uocis
eoꝵ auctoritas: si quod popłis ꝓhibent. sibi lic̾e ñ patiã¬
Etur. Sub religionis disciplina scłi potestates subiecte ft̃.
&x qͣmuis culmine regnifint p̃diti. uincło tñ fidĩ tenent᷑
astricti : ut fidẽ xp̃i suis legib p̃dicent: ⁊ ipsam fidĩ p̃di¬
cationẽ in morib bonis conseruent. liii. d̃ disciplina pͥn¬
potestatis ad epte culmina tenent: ut ꝑ eandẽ p otestañ
disciplinã eccłiasticã muniant. Ceterũ intra

Expanded text:
Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar supplicio, cujus errore quisque par est ustum est principem legibus obtemperare suis. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, nec in se posse damnare jura quae in subjectis constituunt. Justa est enim vocis eorum auctoritas, si quod populis prohibent, sibi non licere patiantur. Sub religionis disciplina saeculi potestates subjectae sunt. Et quamvis culmine regni sint praediti, vinculo tamen fidei tenentur astricti, ut fidem Christi suis legibus praedicent, et ipsam fidei praedicationem moribus bonis conservent. CAP. otestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra
Abbreviated transcription (Latin):
poient uormnto:tun penarunt ectes uitĩ subditor
facile eremplis suis ł edificant: ł subuertunt᷑ Idõq pͥu¬
cipem ñ oportet deling̃re: ne faimã peccandi faciat. pecc̃i
etꝰ impunita licentia. sam ret qui ruit inuiciis : cito uiã
ostendit erroris. sic̃ legit᷑ de ieroboam qͥ peccauit &e pecca
re fecit istł. Illiꝰ autẽ aͣsctibit᷑. qͥcqd exemplo eiꝰ a subditiᷤ
ꝑpetrat᷑. Sic̃ ñ tulli. bonoꝵ pͥncipũ dõ placita facta sec̃¬
t᷑: iti facile multi. pͥua eoꝵ exẽpli sectant᷑. Pleriq aũ
aptidiniqs pͥncipes necessitate mag̃ quã uoto mali ex¬
istunt: dum ĩꝑiis coꝵ obediũt. Non nulli autẽ sic̃ prõpti
ft̃ sequi teges in malũ: sic pigrist̃ imitari illos in bonũ.
Sepe unde mali reges peccant. inde boni ustificantur:
dũ p̃ cedm̃tũ cupiditatẽ ⁊ maliciã coetigunt. Nã renera
peccatis eoꝵ cõmunicant. si qͦd illi diriptert̃ isti retentant.

Expanded text:
poenarum. Reges vitam subditorum facile exemplis suis, vel aedificant, vel subvertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit. Illi autem ascribitur quidquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant.
Abbreviated transcription (Latin):
ropter pecc̃m pͥmi hominis humano generi pena
diuinitꝰ illata ÷ sernitiris: ita ut qͥb aspicit ñ
congruere lib̾tatẽ: his misericordeꝰ irroget ẜ¬
uitatẽ. E licet ꝑ ꝑecc̃m humane originis: tñ equiis deus
ideo discreuit hominib uitam. alios seruos constituens.
alios doc̃os: ut licentia male agendi seruoꝵ. potestate dña¬
tium restringif. Namsi õs sine metu fuissent: quis ẽẽt
qui amalis quẽ ꝑiam cohib&: Inde ⁊ingentib reges
atq ad recte uiuendũ legib subderent. Quantũ attinet
ato tacionẽ. non ẽ ꝑsonarũ acceptio apuddm̃: qͥ mũdi
elegit ignobilia & c̃tẽptibilia ⁊ ea que ñst̃. ea q̃ st̃ destru

Expanded text:
ropter peccatum primi hominis humano generi poena ropter peccatum primi hominis humano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum pertinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum , qui mundi elegit ignobilia, et contemptibilia et ea quae non sunt, ut ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
ditent᷑. Ita gͥ delinquentẽ sermo : ꝓferend᷑ sic̃ eiꝰ qui corri¬
te eoꝵ. qͦs corripiunt non recedunt. Sepe ecclie censur .i.ix.¬
rogantib uidet᷑ eẽ suꝑbia: & qͦd abonis pie fit. crudelit᷑ fie¬
ri putatur a prauis qr ñ disc̾nt̃ recto ocło. qͦd ab onis recto
dat: Nam sic̃ scͥptum : : inq m̃sura m̃si fuernis. in ea reme¬
tietur foris. uob̃. Cotidie namq os delinqͥm:. ⁊ in muli¬
errorib labim̃. Quiem̃ in nr̃is delicas clem̃tes sumꝰ: ne q̃¬
tia cernunt: sua nonaspiciunt. E cum ipsi maximis cͥmini¬
pꝰ obnorii teneant᷑: minori peccita frͣib non chinittunt.
Hypoctite trabem mocło suo consistentẽ ñsentiunt:
herentem festucam in lumine frĩs intendunt. Faciliꝰ rep̃¬
henctimꝰ uitia aliena: ꝙͣ nr̃a. Nam ꝑfepe q̃ ꝑuersa in alis
iundicamꝰ: in nob̾ nociua ẽẽ mnꝰ sentumꝰ. & qͦd in aliᷤ re

Expanded text:
15. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corri15. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corrite eorum quos corripiunt non recedunt. 17. Saepe Ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbia; et quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis, quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto dat; nam sicut scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . 19. Quotidie namque omnes delinqerroribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus,  aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia
Abbreviated transcription (Latin):
lo cautos sibi subditos acsolligtos faciant. Sic̃ medici mor¬
bos ininm̃entes curandos  qͣptunt : fut᷑os uͭ ne irrẽpant.
medicine obiectu q̃dam p̃scientia antecedt̃.: ita⁊ doctores bo¬
ni sic ea q̃ male acta sunt resecant. ut ea q̃ ad mitti possunt. ne
ꝑ petrant᷑ doctna succerente p̃ueniant. Qui blando u̾bo cas¬
tigatꝰ ñ corrigit᷑: acriꝰ necesse : ut arguat᷑. Cum dolore enĩ
abscidenda st̃: q̃ lenit̃. sanari non possunt. Qui ad monitꝰ se¬
creto corrigi de peccato negligit. publice arguendꝰ ÷: ut uul
nꝰ quod occulte sanari nescit. manifeste debeat em̃dari.
Mamfesta pecc̃a : non sunt occulta correctiõe p̃ganda. Pa¬
lam enĩ sunt arguendi: qui palam nocent᷑. Ut dum aꝑta ob¬
iurgatione sanant᷑. Hi qui eos imitando deliquerant corri¬
gant᷑. Dum unꝰ corriꝑit᷑: plurimi em̃dant᷑. Necesse ÷ enĩ ut

Expanded text:
ribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Admonitus secretim si corrigi de peccato nnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa fictꝰ÷. non unitatioẽ erroris. s cõpassioĩs miseratioẽ: scili¬
cet ut ita uitia aliena fleret. quẽ ad modum sua si tali ⁊ ipse
implicaret᷑ errore. Boni pastores ppłi debent delicta defse:
& totos se planctib trad̾e: iimitantes ierenniam ꝓpħam di¬
centem. Quis dabit capiti meo aquam. & ocłis meis fon¬
tem lacͥmarum : & plorabo die ac nocte. int̃fectos ꝓpłimei:¬
ĩ. inꝗ̃ ꝓpria gͥ delicta plebis peccata sacerdos deb& fłe:
si affectii copatiendi. nõ actione comissi. Non nulli p̃fules g̾¬
gis qͣsdam ꝓ peccato a comimuniõe eiciunt. ut peniteant:
s: qua lẽ forte uiu̾e debeant ad meliꝰ ex hortando ñ uifitãt.
Quib congrue inc̾pans sermodiumꝰ cõminat᷑ dicens. Pas¬
tores qui pascunt ppłm meũ: uos disꝑsistis g̃gẽ. meũ:
eiecistis. & ñ uisitastis eos. Eoce ego uisitabo suꝑuos ma
diligentia etiam parua plebiũ facta ꝑ quirs. Ut dũ in
nimimis sub ditoꝵ peccatis se acerrimos p̃stant. mnore ma

Expanded text:
 est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populiia igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue increpans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et diligentia etiam parva plebium facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majo
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ħ em̃a supplicia p̃parent᷑: dicente ꝓpħa. Ducent inbo¬
nis dies suos: & subito ad inferna descendeͤnt. .lxii. de
non deici. Uiri scĩplus formidant ꝓsꝑa quã ad uersa:
qr dei seruos ꝓsꝑa deiciunt: adu̾sa uͦ erudiunt.
gi non queant. sc magis st̃ dĩ ocłi suꝑ instos: qͣ̃ñ eos
affligi ab iniquis ꝓudñtia suꝑna ꝑmittit. Nam tẽ eis
gaudia difponunt᷑ etña: q̃n p̃senti tͥbulatione ꝓbant᷑.
Os uite hꝰ tribulationes aquis cõparant᷑ p̃tereimtibꝰ.
ꝓptẽa. qr siqͥd in hacuita tribulationis accidit: ñ sit stat.
s scelerit᷑ tͣnsit. Qui uite p̃mia fute diligent̃ ex cogitat.
mala om̃ia uite p̃sentis equaminit̾ portat: qm̃ ex illius
dulcedine huiꝰ amaritudinẽ temꝑat. ⁊ ex et̃nitate illius
breuitatem hꝰ despicit tnͣsitoriam. Cirauati diu̾so malo

Expanded text:
erna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt. . CAPUT LVIn dejici. 2. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. gi non queat. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus. Propterea quia si quid in hac vita tribulationis acciderit, non stat sed celeriter transit. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat: quoniam ex illius dulcedine hujus amaritudinem temperat, et ex aeternitate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
tibus occupantur.: ceteri sub caritate in¬
uicem sibi seruiant. Egressurus de sep¬
timana sabbato mundicias faciat: lin¬
teamina cum quibus sibi fr̃s manus aut
pedes tergunt. lauet. Pedes uero tam
ipse qui egreditur. quam ille qui intra¬
turus ẽ. omnibus lauent. uasa mini¬
sterii sui munda & sana. cellerarto re¬
recipit. Septimanarii autem ante unã
horam refectionis accipiant suꝑ statutã
an nonam singulas biberes & panem.
ut hora refectionis sine murmuratione
& graui labore. seruiant fr̃ibus suis.
Indiebus tamen sollempnibus: usq ad
finitis dñica omnium genibus ꝓ uoluan¬
tur. postulantes ꝓ se orari. Egrediens au¬
tem de septimana dicat hunc uersum.
me. & consolatus es me. Quo dicto ter¬
cio. accepta benedictione egrediens.
subsequatur ingrediens & dicat.Ds
in adutorium meum intende: dñe ad
adiuuandum me festina. Et hoc idem
tercio repetatur ab omnibus. et accepta
benedictione ingrediatur.

Expanded text:
tibus occupantur: caeteri sibi sub charitate intibus occupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario rerecipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant sororibus suis. In diebus autem solemnibus usque ad finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat hunc versum: me, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus, et accepta benedictione ingrediatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iout scriptum est. diuidebatur
singulis. ꝓut cuiq opus erat.
Ubi non dicimus ut ꝑsonarum quod
absit acceptio sit : s infirmitatum con¬
sideratio. ubi qui minus indiget agat
do gr̃as. & non contristetur. qui ue¬
ro plus indiget : humilietur ꝓ infirmi¬
tate. & non extollatur ꝓmiscđia: et ita
ominia membra erunt in pace : ante¬
omnia ne murmurationis malum ꝓ qua¬
licumq causa maliquo qualicumq uer¬
bo. uel significatione appareat. Quod si cle¬
prehensum fuerit. districtiori disci¬
ratRes sic sibi inuicem quine.¬
seruiant. ut nullus excusetur a co¬
quinȩ officio. nisi aut egritudine. aut
incausa grauis utilitatis quis occupatus
fuerit.. quia ex inde maior merces. et
caritas acquiritur. In becillibus autem
ꝓcurentur solatia. ut non cum tristicia
hoc faciant: s habeanit om̃s solatia: se¬
cundum modum cõgregationis. aut po¬
sitionem loci. Si maior congregatio fu¬
erit : cellerarius excusetur a coquina:
uel si qui ut diximus. maioribus utilita¬

Expanded text:
icut scriptum est: Dividebatur singulis, prout cuique opus erat . Ubi non dicimus, ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus indiget, humilietur pro infirmitate, et non extollatur pro misericordia: et ita omnia membra erunt in pace. Anteomnia ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat. Quod si deprehensus fuerit, districtiori disciratres sibi invicem serviant, ut nullus excusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbecillibus autem procurentur solatia, ut non cum tristitia hoc faciant, sed habeant omnes solatia secundum modum congregationis ac positionem loci. Si major fuerit congregatio, cellararius excusetur a coquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilita
Abbreviated transcription (Latin):
picit : quicquid adiscipulis delinquitur.
de senib uel infantib.
admiscđiam. in his ętatibus senum ui¬
delicet & infantum. tamen &̾ regule aue¬
toritas eis ꝓspiciat. Consideretur sem¬
per in eis imbecillitas. & nullatenus eis
districtio regulȩ teneatur in alimentis:
s sit ieis pia consideratio: et preueni¬
ant horas canonicas.

Expanded text:
picit quidquid a discipulis delinquitur.picit quidquid a discipulis delinquitur.DE SENIBUS VEL INFANTIBUS.ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canonicas.