comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Summa summi tu mater filii.
Clauem nostri tenens auxilii
foue tui laste consilii
Deregrinos huius exilii. Pia mater
Consolentur obone domine.
Respitantes in tuo nomine.
Quoro mundi tollendo crimine.
Dignatus es nasci de ugine. matis pater
Consolentur o bona domina.
Sitientes tua solamina.
De qua sola felici femina.
Predicantur hec duo nomina
uirgo mater
Ofigura patris substantie.
Tu es splendor paterne giorie
Tu es uerum lumen iusticie.

Expanded text:
Summa summi tu Mater Filii, Clavem nostri tenens auxilii, Fove tui lacte consilii Peregrinos hujus exsilii, Pia Mater. Consolentur, o bone Domine, Respirantes in tuo nomine, Qui pro mundi tollendo crimine, Dignatus es nasci de virgine, Matris Pater. Consolentur, o bona Domina Sitientes tua solamina, De qua sola felice femina Praedicantur haec duo nomina, Virgo Mater. O figura Patris substantiae! Tu es splendor paternae gloriae, Tu es verum lumen justiti
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑnentes corpoꝵ. cui fundistis san¬
guinẽ reddatis hunc placabilem.
Sil uester ammirabilis. confessione
nobilis. caput ft̃s eccłie. orationem
respice. In sede petri positus.: quidẽ
uicarius. ipũs consors glorie. celi gani¬
des inculmine.Ꝙ eos intende ge¬
mitus. tus uiuando precib. qui ta¬
lentũ multiplicas. ut tuo regi placeas.
Oregori presul optime. totius flos
eccłie. domus dei candelabrum. ut
parcat roga dominum. Martinus
sidus galie. iurtictũ feruens munere.
currat dominus. Sacerdotum con¬
fessio. confessorũ oratio. sũmi regis
conspestui. offerte pretes famuli.
Tere felix felicitas. que prima int̾
alias. ob caritatis meritum. hoc tenes

Expanded text:
nentes corporum, Cui funditis sanguinem, Hunc reddatis placabilem. Sylvester admirabilis, Confessione nobilis, Caput factus Ecclesiae, Orationem respicere. In sede Petri positus, Ejus quidem vicarius, Ipsius consors gloriae, Coeli gaudens in culmine. Meos intende gemitus, Tuis juvando precibus, Qui talentum multiplicas, Ut tuo regi placeas. Gregori, praesul optime, Totius flos Ecclesiae, Domus Dei candelabrum, Ut parcat roga Dominum. Martine sidus Galliae, Virtutum fervens munere, currat Dominus. Sacerdotum confessio, Confessorum oratio, Summi regis conspectui Offerte preces famuli. Vere felix Felicitas, Quae prima inter alias, Ob charitatis meritum, Hoc tenes
Abbreviated transcription (Latin):
Hic amor ardet dulciter. dulcessit
mirabiliter. sapit delestabiliter:
delestatur feliciter. Hic amor mis¬
sus celitus. heret michi modullitis.
mentẽ incendit penitus. hoc daec¬
tatur spiritus. Obeatum incen¬
dium. o ardens desideriũ. O diace
refrigerium. amare dei filiũ. Ihesuꝰ
cum sic diligitur: hic amor nõ extin¬
guit᷑ nec tepescit. nec moritur. plus
crescit ⁊ ͣ accenditur. Ihu flos
matris iurginis. amor nr̃e dulcedi¬
nis. tibi laus miminis. regum beati¬
mo suauior. omni dulcore dultior.
cit. ihe in quem mens deficit. solus
amanti sufficit. Tu mentis delec¬
tatio. amoris consũmatio. tu mea
gloriatio. ihu mundi saluatio.Mi
dileste reuertere.consors paterne dex¬
tere.hostem uicisti prospere. iam celi
regno fruere. S equar quocunq
ieris. michi tolli non poteris. cum
meum cor abstuleris. ihu laus nos

Expanded text:
Hic amor ardet jugiter, Dulcescit mirabiliter, Sapit delectabiliter. Delectat et feliciter. Hic amor missus coelitus Haeret mihi medullitus, Mentem incendit penitus, Hoc delectatur spiritus. O beatum incendium, Et ardens desiderium! O dulce refrigerium, Amare Dei Filium! Jesu, cum sic diligitur, Hic amor non exstinguitur; Non tepescit, nec moritur; Plus crescit, et accenditur. Hmatris virginis Amor nostrae dulcedinis, Tibi laus, honor numinis Regnum beatimo suavior, Omni dulcore dulcior, cit, In quo mea mens deficit, Solus amanti sufficit. Tu mentis delectatio, Amoris consummatio; Tu mea gloriatio, Jesu mundi salvatio. Mi dilecte, revertere, Consors paternae dexterae: Hostem vicisti prospere, Jam coeli regno fruere. Sequar te quoquo ieris, Mihi tolli non poteris, Cum meum cor abstuleris, Jesu laus nos
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicte benedicentibus.¬
Quẽm lastasti.
Salus uirtus et consolatio.
benedicta sit incarnatio.
Mhors illius et resurrestio.

Expanded text:
Benedic te benedicentibQuem lactasti. Salus, virtus et benedictio, Benedicta sit incarnatio; Mors illius et resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens ꝑgeret: monachus quidam
romanus nomine. hunc eutem repꝑit:
quo tenderet inquisiuit. Cuius cum de¬
siderium cognouisset: et secretiun de¬
nuit et adiicorium impendit: eiq scẽ
conuersacionis habitum tradiditꝰ et in
quantum licuit ministrauit Reꝰ nocr

Expanded text:
fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
diens a domino petrus. quia diuis
Afticile incraret in iegnum celorum e
sciensq se cum suis conliscipłis ad inceᷤᷤ¬
grum mundi fallentis spreuisse deli¬
tias⁊ uoluit agnoscere. quio ua iꝑsi uel
cetrri mnundi centẽrtores. ꝓmaiori mentis

Expanded text:
diens a Domino Petrus quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ultum senex fuit ad audiendum ser᷑
et aouidendum maturus. Non expecta¬
uit ut xp̃m audiret loquentem: qm̃ ag¬
nouit saluatorem infantem. Et hoc illi con¬
cessum erat iam decrepito: quasi desideran
⁊et suspiranti et dicenti cotidie in oratioĩb
sius. Quando ueniet: Quando nascetur:
Quando uidebo: Putas durabo: Putas hic
uidebunt: ꝑquem cordis oculi reuelabũt᷑:
Dicebat ista ui orationib suis: et ꝓdesideo
suo accepit responsum quos non gustares
mortem. nisi uicieret xp̃m dñi R. Responsũ¬

Expanded text:
ultum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? quando nascetur? quando videbo? Putas durabo? putas hic uidebunt, per quem cordis oculi reuelabuntur?" Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mortem
Abbreviated transcription (Latin):
qui abiens uendit omina que habet.
et dat pauꝑib: ac ueniens sequitur xp̃mm.
Habebit eium chesaurũ indeficientem
in celis. Unde bene interrogante petro:
dixit de talib iłc. Ar̃ dico uobis. Quod
uos qui sequuti estis me in regeneratiaẽ
cum sederit filuts hominiis in sede ma¬

Expanded text:
abiens vendit omnia quae habet, et dat pauperibus, ac veniens sequitur Christum. Habebit enim thesaurum non deficientem in coelis. Unde bene interrogante Petro, dixit talibus Jesus: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Fil
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uero die dum solus cẽtł. Uru
importune insistere: ita ut capi manu
posset. si hanc uir sc̃s tenere uoluisset.
signo crucis edito: recessit aius. Tanta au
carnis temptatio aui eadem recedence
secuta ẽ: quautam uir sc̃s munquã fu¬
erat expertus. Quandam namar aliquia¬
do feminam uiderat: quam malignus¬
sp̃e ance mencis eius oculos recurit.

Expanded text:
uadam vero die dum solus esset beatuimportune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignusspiritus ante ejus mentis oculos reduxit:
Abbreviated transcription (Latin):
erit nobis: R̾. Lodem uero anuo quo de hac
uuta erat enturus quibdam discipłis secui
conuersantib quibdam longe manentib scĩs¬
umi sui opitus deruntiauat diem .u̾. I. esenti
muuens uc audita ꝑsilentium tegerent absenti
tma a pore erires. Sanctis. łe.xͣ.¬
ollerter incuendum. quod non solum
se ommia reliquisse s et dnm sequi glo¬
riatur: hila stultum ꝓfecto est iurta pla¬
concm.⁊ dicgenem. et̃. quosdam
alios philosophos.
alium laude captanda. sultum ꝓsecto¬
p̃sentes. labores ultro absq sꝑe future

Expanded text:
ntiata. Eodem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctisimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentianima de corpore exiret. Ante sexolerter intuendum quod non solum se omnia reliquisse, sed et Dominum sequi gloriatur: quia stultum profecto est, juxta Platonem et Diogenem, et quosdam alios philosophos, alium laude captanda: stultum praesentes labores ultro, absque spe futurae
Abbreviated transcription (Latin):
ugebat. Inp̾sepe dignatus ẽ pom: ut cẽt ͥ¬
qum cybaria iumentoꝵ. Aceeiit gͦ eum
symcon inbrachia sua et dixit. Nunc di¬
mittis seruum suum dñe ipace. Sunigis¬
inpacc quia uideo pacem. Quare ergo
dimitis inpace: Qmñ uiderunt oculi mei
Anmunciate diem exdie salutare euis.
Habetis ergo pueri puerum xp̃m: scĩ

Expanded text:
erebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace . Dimiin pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei minus. Annuntiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Ipeperisset mulier: minunda fieri ius¬
sa ẽ. quacuordecim dieb et sexaginta et¬
sex dieb aliis. a templi ingressu suspendi:
donec octogesimo natiuitacis die. que
dies purgationis eius uocabatur. illo se
suamq sobolam hostiis sanctificatura
ueniret. ac sic deinum ad chorum
uiri libera rediret. Intueamur fr̃s¬
rim̃i diligentius uerba legis que ꝓpo¬
sumus. et uidebunts aꝑtissime quaui
bratissima dei genlitrix et ꝑpetua uir¬
go maria simul cum filio quem genu¬
it. ab ommi fuerit legis subiectione liber¬

Expanded text:
munda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueamur, frtius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liber
Abbreviated transcription (Latin):
n hac quip ⁊ pe uita ꝓsuu
nomine laborantes. in alia pͥmiũ spe¬
rare docuit. adẽ inregeneratioẽ. eum in¬
delicet iuuitam inmertalem suerimꝰ
resurgendo regenerati: qui miutam ca¬
scło ꝓxp̃o humane głę celsicudinem ne
uersacionis assideant: et qui a sequen¬
dis eius uestigiis nulla ratione poterãt
auelliꝰ usq ad fastigium iudiciarie pos¬
testatis illum sequendo ꝑueniaut.

Expanded text:
n hac quippe vita pro nomine laborantes, in alia praemium sperare docuit, id est in regeneratione, cum videlicet in vitam immortalem fuerimus resurgendo regenerati, qui in vitam casversationis assideant; et qui a sequendis ejus vestigiis nulla ratione poterant avelli, usque ad fastigium judiciariae potestatis illum sequendo perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
iudue. Scã anna: auirginitate sua seꝑcẽ
amnis uirerat eum uiro suo. Quo di fuue¬
co usq ad seuilem etatem ꝑuenerat: et senee¬
cute scã expeetabat infantiam saluacoris.
ut paruum uideret annosa. paruum ag¬
nesceret annicula: intrantem ininundũ
saluatorem iuderet icura: Ser puerũ¬

Expanded text:
idua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usque ad senilem aetatem pervenerat, et in senectute sancta exspectabat infantiam Salvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . E
Abbreviated transcription (Latin):
inmanuel quiosit: euangłium nob̃
aperuit diceus. Quod incerp̃tacur nobisẽ
ma non cibi uideatur impossibile ut iuir¬
go pareret: iurgͥt pariens ꝑmaneret. In¬
tellige nacum deum: et non miraberis
uirginis partum. Ut gͥ noueritis anci¬
quos scõs et iustos optasse uidere quod
concessum ẽ. Hiuic seni symeoni: dñs nr̃¬

Expanded text:
manuel quid sit, Evangelium nobis aperuit dicens, quod interpretatur, Nobiscum ma, non tibi videatur impossibile ut virgo pareret, virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et justos optasse videre, quod concessum est huic seni Simeoni; Domin
Abbreviated transcription (Latin):
qui id cupieuant dicebant. O si hic me
inueruet illa natiuitas: õ si quod eredo in¬
scripturis dei uideam oculis meis. Et ut
noueritis quantum desiderium scĩ habe
bant. qui nouerant de seripturis uirginẽ
parituram: sicut audistis cum ysaias lege¬
recur. Ccce uirgo inutero concipiet et pariet
filium: et uocabis nom̃ eus emmanuel.

Expanded text:
qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo inScripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Itis quam quadragesimo dñiee nacu¬
tatis. d̾ie. debitis ueneramur oficus. mari¬
me eitdem dñi saluatoris nũi simul
et intemerate genitrͤis eius humilitace
dedicatam sacri euangłii lectio dsignar.
erponens eos qui legi nichil acbebant
implendisse legalibus. ꝑ omina sub di¬
legem moysi. culerunt illum iierłin ut
sisterent eum dũo sicut scripcum ẽ in lege

Expanded text:
m quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatum sacra Evangelii lectio designat, exponens eos qui legi nihil debuerant, implendis se legalibus per omnia subdilegem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sisterent eum Domino, sicut scriptum est in lege
Abbreviated transcription (Latin):
lum nomenq aptaret: deinde etiam alios
criginita cres dies ab ingressu templi ac ui¬
ri choro abstineret: donec quadragesimo
naciuitatis die. filium cum hostus ad cemplũ
diũi defceret: pͥmꝰgenitum autem ominc
masculim serus scm̃ dnr̃o uocarr: atq ideo
munda queq offerri deo. imnunda aucẽ
mundis muctari uel occidi: et hominis

Expanded text:
lum, nomenque aptaret: deinde etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari, vel occidi, et  Al. ad
Abbreviated transcription (Latin):
ysterium eccłiȩ ymnum xp̃o hyminꝰ
referimus quem genuit puerpera
uerbum pacris infilio. Sola insexu femi¬
na electa es in scło et meriusti dnm̃ sc̃o
portare inutero. Uates anciqui cemporiᷤ
predixerant quod factum ẽ. quia uirgo
conciperet et pareret emmanuel. Myste¬
rium hoc magnum ẽ. marie quod con¬
cessumẽ uc deum ꝑqͣm omina exse ui¬
deret ꝓdere. Uere gr̃a plena es et gloriosa
głam deo cancauerunt eueurrerunt
inbethleem uatum uidere dñm. Sic ina¬
gi ab orcu solis ꝑstelle indicium portau¬
tis ꝙ piun gentium pͥmi offerunt inu¬
nera. Rogeinus ergo popłi dei matrem¬
et uirginem. ut ipsa nobis impetret pa¬

Expanded text:
ysterium Ecclesiae, Hymnum Christo referimus, Quem genuit puerpera, Verbum Patris in Filio. Sola in sexu femina, Electa es in saeculo, Et meruisti Dominum Sancto portare in utero. Vates antiqui temporis Praedixerant quod factum est, Quia Virgo conciperet, Et pareret Emmanuet. Mysterium hoc magnum est, Mariae quod concessum est, Ut Deum per quem omnia, Ex se videret prodere. Vere gratia plena es Et gloriosa Gloriam Domino cantarunt, Cucurrerunt in Bethleem Natum videre Dominum. Sic magi ab ortu solis Per stellae indicium Portantes typum gentium Primi offerunt munera. Rogemus ergo populi Dei matremet virginem Ut ipsa nobis impetret Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ma salusare tiiũ dñc u̾Qum̃ adreuerationẽ. Nũc.
estabat matia mater eius infanto:
uidit symeon et agnouit. Ubi nouerat
quoc agnouit: Intus ẽ. reuelatus. qui foris
c̃uatuis. Uidit et agnouit. Agnouit symeon
infantem tacentem: et occiderunt iudei ui¬
uenen miracula facientem. Cum gͦ eogno¬
uissi accrpit eium inulnas suas hoc ẽ inter
bitichia sua ampleriis c̃cum. et portabat aqͥ
portabatur. Ipse ẽ enim ip̃c sapientia dei at¬
tingens afine usq ad finem fortiter: et dispo¬
nens omnia suauiter. Quantus ibi erat. et
quam magnus. quam paruus factus erat.¬

Expanded text:
. Gestabat eum Maria mater ejus infantem: vidit ille, et agnovit. Ubi noverat quem agnovit? An intus est revelatus, qui foris est natus? Vidit, et agnovit. Agnovit Simeon infantem tacentem; et occiderunt Judaei juvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat
Abbreviated transcription (Latin):
It inmasculino sexu. cria ipsa genera
cominendata sunt. Ipse rp̃c puer na¬
tus ẽ: erultent pucri continentiam uo¬
uentes puero. Ipse uero integritatem pu¬
eritie consecrauit: qui sue matri fecim¬
dicacem atculit: uirginitatẽ ñ abstulit.
Symcon ille sener dui iuxerat: euius ętas
comparatur anne: et audierat responsum
quod ñ eẽt ausurus mortem nisi uideret¬

Expanded text:
t in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abSimeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset visurus mortem, nisi pr
Abbreviated transcription (Latin):
odiernus dies magnum nobis contulic
gaudium: in quo ⁊p̃e infans intemplo est
presentatus. Erultent uirgines: uirgo peꝑit
xp̃i. Nichil mea quoo uouit pucent exter¬
minatum: mansit uirgo post partum. Erul¬
tent uiduę infan  tem rp̃m uidua anna

Expanded text:
issimi, magnum nobis contulit gaudium, in quo Christus infans in templo est praesentatus. Exsultent virgines, virgo peperit Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum, mansit virgo post partum. Exsultent viduae, infantem Christum vidua Anna
Abbreviated transcription (Latin):
Redicabat in deserto ioħes baptismũ pe¬
nitentie ppło peccatori: noti qͦ cͥmina cõmissa
uita tam ꝑdita: ut eos uenerabilis baptista ui¬
pereo semini comꝑaret: Le .iiI.¬
Nter huiꝰcemodi hommes. ille iuirtutũ celesti¬
um dñs. ille qͥ respicit t̾ram ⁊ facit eam greme¬

Expanded text:
edicabat in deserto Joannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimina commissa vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, ille qui respicit terram,
Abbreviated transcription (Latin):
magis habundat ministium iusticiȩ ingła.¬
ed nec głificatum ẽ quod clariit .i.¬
in hac parte: ꝓpt̃ excellentem glam. Si
lem spem: multa fiducia utimur. et non
sicut moyses ponebat uelamen suꝑ faciem
suam. ut non filu isrł intenderent in faci

Expanded text:
at ministerium justitiae in gloam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam. talem spem, multa fiducia utimur: et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ut non intenderent fi
Abbreviated transcription (Latin):
uod bene symon ille significat: qui
inuentus initinere. crucem dñicam
in angaria portabat. Aliena namq one¬
ra in angaria portantur: quando ꝑua
nitatis studium aliquid geritur. Quid
quidem carnem afficiunt. s fructum
abstinencie uiterius ñ requirunt:

Expanded text:
uod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui etinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur: in sola caritate solidatur.
ut enim multi arboris rami. ex una ra¬
dice ꝓdeunt: sic multe uirtutes ex una
caritate generantur. Nec habet aliquid
uiriditatis ramus boni oꝑis: si non ma¬
nec inradice caritatis. Precepta domini¬
ca: et multum sunt ⁊ unum. M ulta ꝑ
diuersitatem oꝑis: unum inradice dilec¬

Expanded text:
cipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilec
Abbreviated transcription (Latin):
sententia: quemadinodum sit homi¬
nis in animam suam amor ut pereat:
odium ne pereat. Si male amaueris: tunc
odisti:si bene oderis tunc amasti. feli¬
ces qui oderint custodiendo: ne ꝑdant
amando. S uide ne tibi subrepat. ut te¬
ipsum uelis interimere: sic intelligendo
quod debes odisse in hoc inundo ammã

Expanded text:
sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam
Abbreviated transcription (Latin):
rucem ergo dñi inangaria symon
portat: quia cum ad opis bonum ex
dona uoluntate non lucitur: rem iusti
sine fructu peccator oꝑatur. Unde et¬
isilem symon crucem portat s ñ mori¬
tur: quia abstinentes et arrogantes
ꝑ abstinentiam quidem corpus affici¬
unt. s ꝑ desiđium głiȩ mundo uiuũt
Compassionẽ animi plerumq latent̃
obsidet pietas falsat ut hanc ñ numꝙͣ
usq ad condescendendum uiciis ꝑtra¬
hat: dum ad culpas quisq ñ debeat
compassionem exercere. s zelumR Po

Expanded text:
Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Co
Abbreviated transcription (Latin):
bstinentiam carnis ntm numqͣm
uana gła obsidet: quia dum tenu¬
itas in corpore. dum pallor in uultu res¬
picitur:⁊ uirtus pacefacta laudatur: et
tanto se celerius foras fundit: quanto
ad humanos oculos. ꝑ ostensum pallorẽ
exit. et plerumq fit. ut quod causa dei
agi creditur: ꝓ solis humanis fauorib

Expanded text:
bstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet; quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur: et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit, ut quod causa Dei agi creditur, pro solis humanis favoribus
Abbreviated transcription (Latin):
i quis uult pꝰme uenire abneget se¬
met ipsum.quia nisi quis asemet¬
ipso deficiat. ad eum qui suꝑ ipsum ẽ
non appropinquat. Nec ualet apprehẽ¬
dere quod ultra ipsum ẽ: si nescierit
mactare quod ẽ. Sic olerum plante trans¬
ponuntur ut ꝓficiant: atq ut ita dixe¬
run eradicantur ut crescant.R Iste sẽs¬

Expanded text:
i quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic re
Abbreviated transcription (Latin):
na crahebat infirmitatis aliene: crucẽ
portabat incorde S quia ipsis intuti¬
bus quedã uicia iuxta sunt: dicendum
nobis ẽ: quod uicium abstinentiam car¬
nis. et quod obsideat compassionem men¬

Expanded text:
 damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem men
Abbreviated transcription (Latin):
ed aliuo ẽ quod sponte impenditur
nature: aliuo quod p̃ceptis añicis. ex
caritate debetur obedientiȩ. Hi nimi¬
rum ec ꝓximum diligunt:⁊ tamen illa
sublimia dilectionis p̃mia non assequũ¬
tur: quia amorẽ suum ñ spiritaliter
s carnaliter impendunt. S cum dñs

Expanded text:
ed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod ex praeceptis Dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter impendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
baliter autem ista dilectio sit tenen
da ipse insinuat. qui inplerisq scriptu¬
re sue sententuis. et amicos iubet diligi in
se: et inmicos diligi ꝓpter se. Ille enu
ueraciter caritatem habet: qui et amicũ
diligit in deo et inimicum diligit ꝓpter¬
deum. Sunt non nulli qui diligunt
primos. s ꝑ affectum cognationis et car¬
nis: quib tamen in hac dilectione: saera elo¬

Expanded text:
aliter autem ista dilectio tenenda t, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit Deum. Sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis. Quibus tamen in hac dilectione sacra elo
Abbreviated transcription (Latin):
ic rerum seinina interre admixti łc. ii¬
one deficiunt: et in reparatione sui
generis uberius assurgunt. Unde
enim uidencur ꝑdidisse quod erant:
inde incipiunt hoc apparere quod

Expanded text:
ic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod
Abbreviated transcription (Latin):
um cuncta sacra eloquia domimcis
plena sunt p̃ceptis: quid ẽ quod de di¬
lectione. quasi de singulari mandato
dñs dicit. hoc ẽ p̃ceptum meum ut di¬
ligatis inuicem. nisi quia oinne manda¬
tum de sola dilectione ẽ ⁊ omnia unũ

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia Dominicis plena sunt praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ? nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum
Abbreviated transcription (Latin):
ius crucem suam tulerat: qui dice¬
bat. Castigo corpus meum ⁊ inserui¬
tucem redigo: ne forde alus p̃dicans.
ipse reꝓb efficiar. Ecce in afflictione
corporis auduumus crucem carius:
audiamꝰ nunc incompassione ꝓxi¬
ini crucem mentis. Ait namqͣ. Quis
infirmatur et ego non infirmor: Qs
scandalizatur ⁊ ego non uror: & Hic

Expanded text:
at, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
oyses pascebat oues iechro soceri sui: sacer¬
docis madian. Cumq minasset gregem ad
int̾iora deserti: uenit ad montem dei oreb. Appa¬
ruitq ei dñs inflamina ignis de medio rubi:
et uidebat quod rubus arderet et ñ conbure¬

Expanded text:
oves Jethro cognati sui, sacerdotis Madian. Cumque minasset gregem ad interiora deserti, venit ad montem Dei Oreb: apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi, et videbat quod rubus arderet et non combure
Abbreviated transcription (Latin):
it dñs ad moysem. Solue calciam̃ta de
pedib tius. locus enĩ in quo stas. terra scã
estiEt ait. Ego sum deus patris cui. deus
abraham. ⁊ ds̃ ysaac: ⁊ ds̃ lacob. Abscondit
moyses faciem suam: non enĩ audebat res¬

Expanded text:
olve calciamentum de pedibus tuis: locus enim in quo stas: terra sancta est. Et ait. Ego sum Deus Patris tui: Deus Abraam: Deus Isaac: et Deus Jacob. Abscondit Moyses faciem suam: non enim audebat as
Abbreviated transcription (Latin):
uuti grassabatur crudelitas in mai tyris
corpore: et tanta tranquillicas ꝓferebatuł
in uoce: tancaq penarum asperitas seiũ¬
ebat inm̃bris. et canta securitas sonabat
inuerbis: ut miro modo putaremꝰ uii¬
erat alius loquebatur. Lc.uiii.¬
romisit enĩ ⁊ hoc testib suis xp̃e ieuan¬

Expanded text:
ta grassabatur crudelitas in martyris corpore et tanta tranquillitas proferebatur in uoce, tanta poenarum asperitas saeuiebat in membris et tanta securitas sonabat in uerbis, ut miro modo putaretur Uinerat. alius loquebatur. promisit enim et hoc testibus suis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cce quis iuxta hystoriã cecus iste fuerit
ignoramꝰ: s cũ quem ꝑmyst̾ium significet
nouimus. Cecum quippe ẽ genus humanũ:
quod inparente pͥmo paradysi gaudus expul¬
sum claritatem suꝑne lucis ignorans damp¬
nationis suȩ cenebras pacitur: s cam̃ ꝑredemp¬
toris sui p̾sentiam illuminatui. R. uem hodie¬

Expanded text:
 quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
cua: Iue respondit. Ecce intabernaculo ẽ. Cui
dixit. Reuertens ueniam aoce tempr̃ isto uita
comice: et habebit sara uror cua filium. Quo¬
audico sara risit pꝰ hostium tabernaculi. Crãt
aucẽ ambo senes ꝓuecteq etatis. et desierant
sare fieri muliebria. Que risit occulte dicens.
Postquã consenui et dñs meus uetulus est.
uoluptati oꝑam dabo: dixit autẽ dñs ad abra¬
ham. Quare risit sara dicens. non uere pari¬
tura sum anus. Nlumqͥo deo quicqͣm diffi¬
cile: Iuita condictum reuertar aoce hoc
eodem tempr̃ uita comide: et habebit sara fi

Expanded text:
tua ille respondit ecce in tabernaculo est cui tua ille respondit ecce in tabernaculo est cui dixit revertens veniam ad te tempore isto vita comite et habebit filium Sarra uxor tua audito, Sara risit post ostium tabernaculi: erant enim ambo senes, provectaeque aetatis, et desierant Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens, Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham, Quare risit Sara dicens, Num vere paritura sum anus? Numquid Deo est quidquam difficile? Juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
u̾alle mambre sedenti in hostio caberna¬
culi sui: in ipso feruore dici. Cumq eleuass.
oculos apparuerunt ei tres uiri. stantes ꝓptir
eum. Quos cum uidisset occurrit in occursũ
eorum de hostio cabernaculi: et adorauit in
cerra et dixit. dñe si inuem grãm in ocłis
tius. ne cranseas seruũ tuiun: s afferam
pusillum aque. et lauentur pedes ur̃i. et
requiescite sub arbore. Ponam buccellam
panis et confortate cor ur̃m: postea transibi¬
tis: iccirco enĩ declinastis ad seruum ur̃m.
Qui dixerunt. fac ut locutus es. festinauit
abraham incabernaculũ adsaram: dixicq
ei. Accelera tria sata simile comisce: et fac
subciuericios panes. Ipse uͦ ad armentiu
cucurrit et culic inde uitulũ denerrimum
et optunum: dedicq puero. Qui festinauit:
et coxit illum. Tulic quoq bucirũ ⁊ lac.
et iutulum quem coxerat et posuit coram
eis: ipse uͦ stabat uixta eos sub arbore. E uinq
comedissent: dixerunt ad eum. ubi ẽ sara uxor

Expanded text:
nvalle Mambre, sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei; cumque levasset oculos, apparuerunt ei tres viri stantes prope eum. Quos cum vidisset, cucurrit in occursus eorum de ostio tabernaculi, et adoravit in terra, et dixit, Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum tuum, sed afferam uxillum aque et laventur pedes vestri et requiescite sub arbore. Ponam bucellam panis et confortate cor vestrum. Postea transibitis; iccirco enim declinastis ad servum tuum. qui dixerunt fac ut locutus es festinavit Abraham in tabernaculum ad Sarram dixitque ei adcelera tria sata similae commisce et fac subcinericios panes ipse vero ad armentum cucurrit et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum deditque puero qui festinavit et coxit illum tulit quoque butyrum et lac et vitulum quem coxerat et posuit coram eis ipse vero stabat iuxta eos sub arbore cumque comedissent dixerunt ad eum ubi est Sarra uxor
Abbreviated transcription (Latin):
bio cordis requirit. Curate gͦr ut accep¬
tus sermo in cordis aure remaneat.
Curate ne semen iuixta uiam cadat: ne
malignus sp̃c ueniat: et amemoria uer¬
bum. Curace ne petrosa terra semen ex¬
aipiat: et fructum boni oꝑis. sine ꝑseueran¬
tie radicib inictat. Nultis enĩ libet quod
audiunt: boni oꝑis untia ꝓponunt: smnox
derelinquunt. Petrosa gͦ terra humorẽ uon
habuit: que hoc qͦo gei minauerat. ad fruecũ
exponens dñs dicit. quia sollicitudines et uo¬
luptates et diuicię suffocant uerbum. Suffo¬
cant enum: quia importunis cogitationib
sius. guctur mentis transgulant: et dum bo¬
num desicderium intrare ad cor ñsinunt.¬
quasi aditura flatus uia lis necant. Cerra¬
aucrm bona fructum ꝑpacientiĩ reddit:
quia scilicet nulla: unc boria que agimus:
siñ equanumiter etiam uimorur inala cole¬

Expanded text:
bio cordis requirit. Curate ergo ut accepbio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiquasi aditum flatus vitalis necant. Ca bona fructum per patientiam reddit, quia scilicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala tole
Abbreviated transcription (Latin):
ueras diuicias amate.Si culmen ueri
honoris queritis: ad celeste regnũ tendite.
Si głam dignitatũ diligitis: in illa suꝑna
angłoꝵ curia ascribi festinate. Uerba dei
quę aure ꝑcipitis: mente retinete. Cibus
eiĩ mentis ẽ: sermo dei. Et quasi acceptus
cibus stomacho languence reicitur: qñ
audicus sermo inuentre memorie ñ cenet᷑.
S quisquis alim̾ta ñ retinet: hiius ꝓfec¬
to uita desꝑatur. Cterne ergo mortis ꝑicu¬
lum formidate: si cibum quidem scẽ exor¬
tationis accipitis: s uerba uice .i. alim̃ca
uisticie in memoria ũ cenecis. Eece crausit
omne qd̃ agicis et adextremum. sine ulla
momiti interposicione cotidie uolentes
nolentesq ꝓperatis. Cur gͦ amatur quod
relinquitur: Cur illud negligitur. quo
ꝑuenitur: Memĩtote quos icitur. Siquis
habet aures audieridi: audiat. Oines enĩ
qui illic aderãt aures corporis habebant.
S qui cunccis aures hobentib. si quis ha¬
bet aures audiat dicit: aures ꝓculdũ¬

Expanded text:
eras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul du
Abbreviated transcription (Latin):
iric autem serpens aomulierem. Nequa¬
quam morte moriemini. Scit euun deus
quod in quoc̾q die comederitis ex eo. aꝑi¬
entur oculi ur̃i: et eritis sicut du scientes
bonum ⁊ malum. Le . ix. Scd̃m lucan¬

Expanded text:
ixit autem serpens ad mulierem. Nequaquam morte moriemini, scit enim Deus, quod in quocumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri: et eritis sicut dii, scientes bonum et malum.
Abbreviated transcription (Latin):
ed est quod sollicite in hac xͣ. s ñ p̃siumit.¬
expositione diñca pensare debeatis: quia
si nos uobis sem̃ uerbum. agrũ mundũ.
uolucres demonia. Spinas diuitias. signi¬
ficare dicerem: ad credendũ nobis mens ur̃a¬
uis michi uinquã crederet si spinas di¬
uicias interp̃tari uoluissem: maxime cũ
ille pungant. iste delectent: Et tam̃ spiuȩ
sunt: quia cogitationũ suarum punca¬
onib iñtem lacerant: et cum usq ad pecca¬
cum ꝑtrahunt: quasi inflicto uulnere cru
Iuas bene hoc in loco alioł .xii. yentaut.¬
euangelista cestante nequaqua añs &i¬
uitias. s fallaces diuitias appellat. fallaces

Expanded text:
ed est quod sollicite in hac ipsexpositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appella
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sue uoluptaub pascitur: recte oci¬
osus redarguitur: quia fructũ diuini oꝑis
ñ sectatur. Qru uͦ et usq ad etatem ulci¬
mam deo uiuere neglerit: quasi usq ad
undecumã ociosus stet̾it. Unde recte usq
ad undecimã corpentib dicitur. Quid hic
statis cocadie ociosi: Ac si aꝑte dicacur. Et si
deo uiuere inpucritia et iuuentute uoliustif
salttm in ultima etate resipiscite: et aduicẽ
uias.cum iam laboracuri multũ ñ estis. uł
sero uenite. Tales gͦ ꝑat̾ familias uocat: et ple¬
riunq ante remunͤ rant᷑. quia pruis ad regnũ
de corpore creunt: quam hu qui iam apue¬
ricia uoçati eẽ uidebantur. Anñ ad un¬
incruce confessus ẽ. et cum uoce sententiȩ
spm̃ exaltauit uitȩ. Q nouissimo autem
reddere denarium pacerfamilias cepit:
quia ad paradisi requiem pͥus latronẽ

Expanded text:
carnis suae voluptatibus pascitur, recte oticarnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operis non sectatur; qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocin cruce confessus est; et pene cum voce sententiae, spiritum exhalavit vitae. A novissimo autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem,
Abbreviated transcription (Latin):
ossumus diuersitates horarum ad unũq̃nq:
hominem ꝑetatum mom̃ta distinguere.
Mane quippe intellectus nr̃i: pueritia ẽ. Hora
autc̃ cercia adolescentia intelligi potest: quia
quasi iam sol in altum ꝓficit: dum calor etatis
crescit. Sexta uero uuentus ẽ: quia ueluo inceu¬
tro sol figicur: dum in ea plenitudo roboris soli
datur. sloua autẽ senectus incelligit᷑: quia ueluo
sol ab alto a se descendit: quia etas acalore ui¬
uentucis descendit. Undecima uͦ hora ẽ ea etas
que decrepita uel ueterana dicitur. unde et
appellant: ut plus quam senes es̃ usinuialłit
quos ꝓuectiores uocant. Quia gͦ ad bonam
uitam alius inpueritia. alius in adolescentia.
alius iniuuentute. alius inseneetute. alius
indecrepita etate ꝑducit᷑: quasi diuersis horis
uuiea dei laborant: qui non sua s lucͣ
dñica cogitant: qui ⁊ elo caritatis studis
pietatis inseruiunt: onmnab lucrandis
inuigilant: pducere ⁊⁊ alios secum ad ui¬
cam festinant. slam nu sibi uiuit: qui

Expanded text:
sdem diversitates horarum etiam ad unumquemque hominem, per aetatum momenta distinguere. Mane quippe Intellectus nostri pueritia est, hora autem tertia adolescentia intelligi potest. Quia quasi jam sol in altum proficit dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, dum in eo plenitudo roboris soli datur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora, aetas est, quae decrepita vel veterana dicitur; unde et τέρους appellant, ut plusquam senes esse insinuarent, quos profectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis ue Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
um gͥ condicor nr̃ appropuquat therico.
dẽtus ad lumen redit: quia diuinitas dun¬
defectum nr̃ȩ carnis suscepit: humanũ
geniis lumen quod amiserat recepit. Unde
enim deus humana pacitur: inde homo
ad diuina subleuatur. R ñe puer meus iacet

Expanded text:
ur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
manciaꝰ et uniuersa uolacilia cęli: et onĩs
hestias terre. Ade uero ñ inuemebatur ad¬
uicor similis eius. Lc iiii.
ꝯmuisitq dñs deus: soporem in adam.
Tumq obdormisset. tulit unam de costis
eius: et repleuit carnem ꝓea. Et edificauic
deus costam quam culerat de adam inmu¬
lierem. et addurit eam ad adam.R. uͣ.

Expanded text:
eli et omnes bestias terrae Adam vero non inveniebatur adiutor similis eius inmisit ergo Dominus Deus soporem in Adam cumque obdormisset tulit unam de costis eius et replevit carnem pro ea et aedificavit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in mulierem et adduxit eam a
Abbreviated transcription (Latin):
uniq ꝓpe eẽt ut ingrederetur egyptũ:
dirit saray urori sue. Noui quod pulchra
sis mulier: et quos eum uideruit ce egi¬
cii dicturi sint: uxor ipsius ẽ: et intrrfici¬
ent me et ce reseruabunt. dic gͦ obsecro ce
quod soror inea sis. et bene sit michi ꝓpcer
te et uiuat anuma mea. obgrãm cul.
Uim autem ingressus eẽt abram uiii¬
egyptum: uiderunt egyptii mulieran
quod eẽt pulchra nimis: et nunciauerũt
pucipes pharaoni: et laudauerũt illam
apud illum. Et sublata ẽ mulier in domũ
pharaonis: abram uero bene usi sũt ꝓpter

Expanded text:
prope esset ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis, mulier, et quod cum viderint te Aegytii, dicturi sint: Uxor ipsius est, et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis, ut bene sit mihi propter te, et vivat animaitaque ingressus esset Abram Aegyptum, viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis. Et nunciaverunt principes Pharaoni, et laudaverunt eam apud illum: et sublata est mulier in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Attende dñe adme: et audi uoces
aduersariorum meorum. Nunqͥd redditur
ꝓbono malum quia foderunt foueam
anime meȩ: Recordare quod steterim u
conspectu tuo ut loquerer ꝓeis bonum.
et auerterem indignationẽ tuam ab eis.
Propt̾ea da filios eorum in famem et de¬
duc eos inmanus gladii. fiant uxores eoꝵ
absq liberis et uidue: et uiri earum in¬
derficiantur morte. Iuuenes eorum confo¬
diantur gladio inp̃lio: audiatur clamor
tronem repente.quia foderunt foueam
ut caperent me: ⁊ laqueos absconderut
pedib meis. Tu autẽ dũe scis oinne consi¬
lium eorum: aduersum me in morcem.
Ne ꝓpitieris iniquitati eoꝵ: et peecatum
eorum a facie tua ũ delea tui. fiant corru¬
entes in conspectu tuo. in cempr̃ tuo fu¬

Expanded text:
» « Attende, Domine, ad me, et audi vocem adversariorum meorum. Nunquid reddetur pro bono malum, quia foderunt foveam animae meae? Recordare quod steterim in conspectu tuo. ut loquerer pro eis bonum et auerterem i indignationem tuam ab eis.\' propterea da filios eorum in famem et absque eos in manus gladii; fiant uxores eorum absque liberis et uiduae et uiri earum interficiantur morte, in ue nes corum confodiantur gladio in proelio, audiatur clamor a foderunt foveam ut caperent me, et laqueos absconderunt pedibus meis. Tu autem, Domine, scis omne consilium eorum, adversum me in mortem ne propitieris iniquitati eorum, et peccatum eorum a facie tua non deleatur. Fiant corruentes in conspectu tuo, in tempore fu
Abbreviated transcription (Latin):
eceros eituangłistas nourmiis plura
de miractilis nr̃i saluacoris. priuciora
Sumitate̾ locritos: ioliannes aucem
ꝑ ꝑaucã de humanis scribens accibus po¬
tilis fe expouendis diciine nature in li¬
dit art hanis: pateater in sitiriaus. quon

Expanded text:
e evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans q
Abbreviated transcription (Latin):
petrus: dicit ihu. dñc hic autẽ quia:
Quia se beatus petrus audierat ꝑ passi¬
onem crucis ctarificaturũ eẽ deum: uo¬
luit etiam de fratre et cum discipło cog¬
noscere. qua eẽc ipse morte ꝑpetuam tran¬

Expanded text:
Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuam tran
Abbreviated transcription (Latin):
ligebat autẽ eum iħc. non exceptis
ceteris singulariter solum: s p̃cetis qͦs
diligebat familiarius uinim:. quem spe¬
cialis p̾rogatiua casticatis ampliorr. di¬
lectione fecerat dignum. R̾ Siligebat. au

Expanded text:
ligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Relarare peccata uenerat. et dice¬
bat. Quis ex uobis arguet ine de peccato:
Non dedignatur ex ratione ostendere se
peccatorẽ non eẽ: qui ex iuitute diuim¬
tatis peccatores uenerat iustificare. R̾Ne¬

Expanded text:
risti. « Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare.
Abbreviated transcription (Latin):
duo aucem sunt que iubentur⁊ et
lumbos restrigere. et lucernas tenere:
ut et mundicia sit castitatis in corꝑore:
et lumen ueritatis inoꝑatione. Scd̾ Luc

Expanded text:
Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Red
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib choruscant. Presentia despi¬
cuit: eternam patriam cum uoce
morib p̃dicãt: eam etiam moriendo
diligunt: atq ad illam ꝑtormenta ꝑtip¬
gunt. Oecidi possunt: et flecti nequeñs.
imis ergo confortatus ẽ pͥncipatus eoꝵ
In ipsa autẽ passione. qua sc̃i cecide¬
runt in mortem carnis. uidece quan¬
tum fuerit culmen mentis. Unde hoc
nisi quia confortatus ẽ pͥncipatus eoꝵi
S si magni: forsitam pauei sunt. Sub¬
iunxit. Dinumerabo eos: et suꝑ arenã

Expanded text:
virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam