comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Et cece tẽpestas magna facta ẽ. in mari: ita ut naiuđa
opiret᷑ fluctib Cũ enĩ multa magͥ miranda ostendissent ui t̾¬
ra. transiit ad mareᷤ. ut ibidẽ adnuc excellentiora oꝑa demonst᷑¬
ret : qtinꝰ t̾rȩ marisq dñm se eẽ cunctis ostenderet. Ing̃ssus gͦ na¬
rent: suãq potentiã rogantib manifestaret. Ina tẽpestas ñ ex
sese oborta c̃. s potestati paruit ĩꝑantis: eiꝰ qͥ educ̃ uento de
thesauris suis. qͥ tminũ mari.ꝰ arenã constituit. Dix̃ em̃ ei Usq
huc uenies. ⁊ ñ suꝑgredieris: s in tenetipso confringent᷑ fludꝰ
iiii. Puuiꝰ gͦ iussione ⁊ p̃cepto: orta ẽ tẽpestas in mari. Ppt᷑ oca¬
siones suꝑtꝰ memoratas. facta ẽ. tẽpestas magna ⁊ ñ piisilla: ut
magnũ op̃ et ũ pusillũ ostenderet᷑. Quantoq fluctꝰ nauicłe
irruebant᷑. tantomag̾ timor discipłos conturbabat. ut plus ma¬
gis desiderarent as liberandũ se mirabilia saluatoris. Dñs uͦ dor¬

Expanded text:
 est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo narent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dor
Abbreviated transcription (Latin):
et aꝑtiꝰ eiꝰ iustitiã demonstrauit. & manifestũ ui carne aduentũ
eiꝰ ꝓloquutꝰ ẽ. Nisi enĩ credidisset eiͥ qͦm de eodẽ ꝓpħasset. S et
hi qui de isrł ꝓcessert̃. isrł eñ et ipsi nominati st̃. ꝓpħȩ & iusti.
dauid. ysaias. et iheremias: hi om̃s clare & manifeste eiꝰ aduentũ
pnuntiauert̃. Oiñs nãq hi habuert̃ fidẽ: habebant eiũ & ꝓphetiã.
& iste beatꝰ centurio fidẽ habuit: s ꝓphetiã ñ habuit. Ideoq dñs
adinirans magnificat fidẽ eiꝰ suꝑ illũ qͥ tc̃ fuit isrł. hoc ẽ suꝑ om̃s

Expanded text:
et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt prophetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
puer m̃s. O fides uiri. õ religiositas militis. qͦmͦ te magnificemꝰ. õ dul¬
cissime amice ueritatis: Te admiratur dñs: et tuã indeficientem
magnificat fidẽ. Quomͦ de tenebris gentiũ tantũ ꝓcessit lum̃:¬
Q uomͦ ex ore stultoꝵ idolis seruientiũ : tã lĩpida effulsit fides:
Audiens gͦ dñs. admirabat᷑ cũ. Et qͦd ds̃ unigenitꝰ uurabat᷑: quantũ
sit aut quale inenarrabile. ⁊ in estimabile ꝑcipe sensu õ kinẽ: qͦs
do nicħ ẽ. mirabile. nec aurũ. nec diuitię. nec regna. nec pͥncipatꝰ.
lsta omĩa sunt in conspectu eiꝰ taquã umbra. et sie̾ nichil: et¬
rificat: hanc acceptabilẽ sibi estimat: ideoq conuertens se ad se¬
quentes turbas. ait. Am̃ dico uob̃. hoc uere dico uob̾. ñ inueni tar¬
tã fidẽ in isrł. Nonꝰ illo pͥore isrł beato iacob tãquã abnegat se¬

Expanded text:
puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulpuer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenebris gentium tantum lumuomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec divitiae, nec regna, nec principatus. Ista omnia sunt in conspectu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, rificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non quo
Abbreviated transcription (Latin):
ans temet ipsũ imitare hc̃ centurionẽ: & dicito. Unẽ. ñ sũ dignꝰ ut
intres sub tectũ meũ. Ubi enĩ indigne ingredit᷑. ibi ad iudiciũ in¬
gredit᷑ illi accipienti. S adhuc qͥd adicit ille m consequentibꝰ
Nlam et ego homo sũ sub potestate constitutꝰ. et habeo sub me milites.
dico huic uade ⁊ uadit᷑. & alio ueni et uenit: & seruo meo fac hoc & fa¬
eit. Oprudentia o intelletꝰ animȩ:o munditia cordis. Pria om̃iũ
ex gentibꝰ dnõ credentiũ . factꝰ ẽ. Ego ait homo sũ sub potestate
regis uł pͥncipis: indignꝰ ego habeo sub potestate mea milites & feruos
Ego mando uniciuiq. ⁊ fac̃ scđm p̃ceptũ meũ. ⁊ tu mandas. qͦdista¬
tĩ cõpletꝰ: Qd̾ enĩ mandas ⁊ dicis: fit. Mandas: ⁊ sine mora ꝑficit᷑.
Om̃is creat᷑a ẽnĩ seruit tͥ. ⁊ iđo dic u̾bo. ⁊ ꝑficitur uelocit̾. n saluabit᷑mo

Expanded text:
ans temetipsum, imitare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut ans temetipsum, imitare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Ubi enim indigne ingreditur, ibi ad judicium ingreditur illi accipienti. Sed adhuc quid adjecit ille beatus in sequentibus? Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, et habeo sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. O prudentia! o intellectus animae! o munditia cordis! Prior omniumex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub potestate mea milites et servosEgo mando unicuique et facit secundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicism creatura servit tibi, et ideo dic verbo, et perficietur velociter, et sanabitur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens spũ. consũmare potens es. llbiq indeficiens tua p̃sen¬
tia. ubiq p̃sens tuus aspectꝰ. id circo ego accessu et introitu
tuo indignꝰ sũ: et iste infirmꝰ uerbi tui uisitatione indiget.
& ideo dic uerbo et sanabit᷑ puer meus. Sed et hoc nullũ
nr̃m ꝑtranseat sic̃ pusillũ aliqͥd: qͦd dixit iste beatꝰ. ñ sũ dignꝰ
ut sub tectũ meũ intres lntrat & nc̃ dñs sub tectũ credentiy.
dupplici figura uel more. Nc̃ enĩ quando scĩ et religiosi. et
do acceptabiles eccłarũ antistites sub tectũ tuũ intrant. tẽ ibidẽ
dñs ꝑ eos ingreditꝰ᷑: & tu sic eristimes. tãquã dnm̃ suscipiens. Et
altud: quando sem̃ sumis cybũ : quando illud incorruptũ accipis epu¬
lũ: quando uitȩ pane & poculo fr̾ueris. quando manducas & bibis.
corpꝰ et sanguinẽ dñi. tẽ dñs sub tectũ tuũ ingredit᷑. & tu gͦ hunuli¬

Expanded text:
praesens spiritu consummare potens es. Ubique indeficiens tua praesenpraesens spiritu consummare potens es. Ubique indeficiens tua praesentia, ubique praesens tuus aspectus. Idcirco ego accessu et introitu tuo indignus sum, et iste infirmus verbi tui visitatione indiget, et ideo dic verbo, et sanabitur puer meus. Sed et hoc nullum nostrum pertranseat, sicut pusillum aliquid, quod dixit ille beatus: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Intrat et nunc Dominus sub tectum credentium duplici figura vel more. Nunc enim quando sancti et religiosi et Deo acceptabiles Ecclesiarum antistites sub tectum tuum intrant, tunc ibidem Dominus per eos ingreditur, et tu sic existimes tanquam Dominum suscipiens. Et aliud, quando sanctum sumis cibum, quando illud incorruptum accipis epulum, quando vitae pane et poculo frueris, quando manducas et bibis carnem et sanguinem Domini, tunc Dominus sub tectum tuum ingreditur. Et tu ergo humili
Abbreviated transcription (Latin):
fiac̃ suã ꝓferens. dicat. Unẽ t̾ruisti me. de ħ ꝓmisso. cont᷑basti
me de ħ dicto. Int̾fecisti fortitudinẽ anunę meȩ: in ħ u̾bo. ħ sũ
dignꝰ aspectu : ñ sũ dignꝰ appropinqͣtione. ñ sũ dignꝰ accessu. uł in
troitu tuo. Uñẽ. ñ sũ dignꝰ ut utres sub tectũ meũ. Moyses pri¬
mitꝰ ile magnꝰ tuus cũ fabulator. ille mirabilis tuoꝵ narrator
opũ: ille fidelis in tota domo tua: nimiã se humiliauit dicenᷤ.
Ion sũ dignꝰ ante hest̾nũ et tciũ diẽ quantomag̃ ego dicã dñe
ñ sũ dignus ut sub tectũ ineũ uitres: Alienigena sum. gentilis
sum: miles sũ. gladio accinctꝰ sanguinẽ fundens: ad p̃liũ exiens:
ideoq ñ sũ dignꝰ ut intres sub tec̃tũ meũ: s tantũ dic uerbo
s tantũ ueni uerbo. llerbũ tuũ. aspectꝰ tius ẽ. Uerbũ tuũ
opꝰ consũmatũ ẽ: ideoq dic uerbo Ostende absens corpore: qͦd

Expanded text:
suam fidem proferens, dicat: Domine, terruisti me de hoc promisso, conturbasti suam fidem proferens, dicat: Domine, terruisti me de hoc promisso, conturbasti me de hoc dicto, interfecisti fortitudinem animae meae in hoc verbo. Non sum dignus aspectu, non sum dignus appropinquatione, non sum dignus actroitu tuo. Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Moses primitus ille magnus, et tuus confabulator, ille mirabilis narrator operum tuorum, ille fidelis in tota domo tua, nimium se humiliavit, dicens: Non sum dignus ante hesternum et tertium diem. Quanto magis ego dicam, Domine, non sum dignus ut sub tectum meum intres! Alienigena sum, gentilis sum, miles sum gladio accinctus, sanguinem fundens, ad praelium exiens, ideoque non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, sed tantum veni verbo. Verbum tuum aspectus tuus est, verbum tuum opus consummatum est. Ideoque dic verbo, ostende absens corpore quod
Abbreviated transcription (Latin):
desideras: Nmultũ loquor ait. scio enĩ qͥa ad om̃ia cognoscentẽ lo¬
quor. N u̾bosor: scio enĩ qͥa ad omia p̃scientẽ respondeo. Ideoq iste
cognoscens corda : respondens dic̃. Ego ueniã: et curabo eũ. E ꝓo ada¬
brahã ueniens. senilẽ sarȩ sanaui uterũ: in senectute eis ⁊saac fili¬
ũ donans. Ego nnc̃ ueniens ad te: curabo eũ. Et qͦmͦ ꝓittis dñe ad
uentũ tuũ huic qͥ nec querit nec petit sciens qͦd ñ acceptabile sit
dei thesaurꝰ habeat᷑ occultꝰ. Iã enĩ et pͥmitꝰ abrahã tẽptaui. ñ ꝓħ
ut cognoscerẽ quẽ ante scicbũ: s ut uos ei similes in oĩ tẽptatione
⁊ fortissimi inueniamini. Et oͥb ita ꝓbui. Non ꝓpt̃ s ꝓbaui quẽ
iustũ testisicatꝰ sũ: s ut uob̃ spẽ ⁊ fiduciã. uł confidentiã demon¬
strarẽ: Ideo q ⁊ hiuic dico.: ego ueniã ⁊ curabo eũ: ut ipse magnã

Expanded text:
desideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem lodesideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem loquor. Non sum verbosior; scio enim quia ad omnia praescientem respondeo. Ideoque iste cognoscens corda respondens, dicit: Ego veniam et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, senilem Sarae uterum sanavi, in senectute eis Isaac filium donans ; ego et nunc veniens ad te, curabo eum. Et quomodo, Dventum tuum huic? Nec petit, nec quaerit, sciens quod non acceptabile sit dei thesaurus habeatur occultus. Jam enim et primitus Abraham tentavi, non pro hoc ut cognoscerem quem ante sciebam, sed ut vos ei similes in omni tentatione et fortissimi inveniamini. Et Job ita probavi. Non propter hoc probavi quem justum testificatus sum, sed ut vobis spem et fiduciam vel confidentiam demonstrarem. Ideo et huic dico, Ego veniam et curabo eum, ut et ipse magnam
Abbreviated transcription (Latin):
sic condolere eis sic supplicaret᷑ sic curã habere de seruis suis. ł de
ancillis: sic̃ et ille beatꝰ centurio. fec̃. Puer m̃s in qͥt iacet in domo.¬
ñ in una re tantũ miserabilis qͦd iacet. s et inalia qͦs paraliticꝰ ter¬
cia qͦd male torquet᷑. Omĩa enĩ ista dolore cagnominauit. et iacen¬
tẽ. ⁊ paraliticũ. ⁊ dure detentũ: ideo ut et suę animę angustias
demonstraret. ⁊ dñm c̃mouisset  qͣtinꝰ et illiꝰ cruciatũ monstraret:
⁊ dñi beniuolentiã inuitaret. Puer m̃s iacet in domo. Et huc qrͣ
ñ attulisti cũ. sicut illi illũ paraliticũ in lecdo portauert᷑ Ideo
ait. qͥa ñ opꝰ ẽ. ostendere illi om̃ia uidenti. Nopꝰ ẽ. in conspectu af
ferre eiꝰ: cuiꝰ potentia ñ t̃minat᷑: nec includit᷑: nec excludit᷑. Iacet
in domo paraliticꝰ. et male torquet᷑. Qͥd gͦ iis: Niud cupis: quio

Expanded text:
sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis, vel de sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis, vel de ancillis suis, sicut et ille beatus centurio fecit. Puer meus, inquit, jacet in domo. Non in una re tantum miserabilis quod jacet, sed et in alia quod paralyticus, tertia quod male torquetur. Omnia enim ista dolore congeminavit, et jacentem, et et paralyticum, et dure detentum. Ideo ut et suae animae angustias demonstraret et Dominum commoveret, quatenus et illius cruciatum demonstraret, et Domini benevolentiam invitaret. Puer meus jacet in domo. Et huc quare non attulisti eum, sicut illi illum paralyticum in lecto portaverunt? Ideo, ait, quia non opus est ostendere illi omnia videnti. Non opus est in conspectu ejus afferre, cujus potentia non terminatur, nec includitur neque excluditur. Jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Quid ergo vis? quid cupis? quid
Abbreviated transcription (Latin):
corporis tantũ. s et animȩ plenitudine. Nfacie tantũ. s ⁊ in¬
macłato corde. Aocessit centurio. alieni generatione. s domestic
cordealienꝰ natione. s alacer fide: Militũ pͥnceps. s plus angłoꝵ
gaudiũ. Accesit ad eũ centurio: increpatio illoꝵ. Iui quonda
ad heliã in carmelo ascendentes qͥnqͥ genarii. mox in infideli¬
tate sua igne conbusti st̃. et iste in fide mox in sinu deputat.
abrahȩ. Accessit ad eũ centurio: ragans eũ ⁊ dicens. Dne puerm̃s
iacet in domo paralitic᷑. ⁊ male torquet᷑. Multi in illo tp̃r ꝑauiꝰ¬
d enĩ cogitabat iste beatꝰ: qͥd estimabat iste in oĩb honis plenꝰ an¬
turio : Iste aiebut mͥ seruiis ẽ.: et ego creatoris seru̾sũ. Iste ht̃ sup¬
t̾rã dñm  ⁊ego hẽ magnũ in celis habeo diĩn. Sigͦ ei ñ miserea ᷤ
niet.: Sic debent õs qͥ famulos hnͣt. ⁊ famulas cogitarẽ sic misereri.

Expanded text:
corporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et imcorporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et immaculato corde. Accessit centurio, alienigena generatione, sed domesticus corde; alienus natione, sed alacer fide. Militum princeps, sed plus angelorum gaudium. Accessit ad eum centurio, increpatio illorum qui quondam ad Eliam in Carmelo ascendentes quinquagenarii, mox in infidelitate sua igne combusti sunt , et iste in fide mox in sinu deputatus est Abrahae. Accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Multi in illo tempore pro divQuid enim cogitabat iste beatus? Quid aestimabat iste omnibus bonis plenus centurio? Iste aiebat: Mihi servus est, et ego servus Creatoris sum. Iste me  et ego hunc magnum in coelis habeo Dominum. Si ergo ei non misereor, niet? Sic debent omnes qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri,
Abbreviated transcription (Latin):
misertus ẽ tui. Et infidelib ꝑ ħ increpatio ⁊ testimoniũ duritise
cordis ipsoꝵ fiet. Sic et illũ tͥguita ⁊ octo annis iacentẽ in infir¬
mitate erigens ã langͥbre iussit portare gͣbatũ suũ.⁊ire in do¬
mũ suãꝰ ut hc̃ ipsũ lectũ portatũ ab eo ꝑmediã ciuitatẽ damas¬
set. saluantẽ se inuocando ⁊ laudando. Sic etͥ illũ cecũ: in nata¬
toriã sẏlo& misit. Et uidentes eũ ambulare illuc eundẽ cecum.
et itm̃ remeantẽ: mirati ⁊ obstupescentes crederent huic talia mi¬
rabilia facienti. Post hȩc quȩ suꝑiꝰ dicta st̃: cũ introisset caphar¬
naũ ciuitatẽ galileȩ. Sic cognominata ẽ. capharnaũ. in qͦ sepius
dñs uirtutes suȩ magnificentie demonstrauit. Ingͣdiente eo ca¬
pharnaũ Cur ibi ing̃ssus ẽ ꝓpt̃ ħ qͦd et inueñ. ⁊ statĩ manifestũ
Accessit ad eũ centurio. Accessit uere: ñ dimidius s totꝰN aspectu

Expanded text:
misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae cordis ipsorum fiet. Sic et illum triginta et octo annis jacentem in infirmitate, erigens a languore, jussit portare grabatum suum, et ire in domum suam , ut hunc ipsum lectum portatum ab eo per mediam civitatem clamasset, salvantem se invocando et laudando. Sic et illum caecum in natatoriam Siloam misit , ut videntes eum ambulare illuc eumdem caecum, et iterum remeantem, mirati et obstupentes, crederent huic talia miracula facienti. Post haec quae superius dicta sunt, Cum introiisset Capharnaum civitatem Galilaeae. Sic cognominata est Capharnaum, in qua Dominus saepius virtutis suae magnificentiam monstravit. Ingrediente eo CapAccessit ad eum centurio. Accessit vere, non dimidius, sed totus. Non aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
dens agnoscat. qͥa ñ ꝑ legis consuetudinẽ mundatꝰ es s ꝑ gr̃ȩ oꝑa
tionẽ.: ñ ꝑ trenoꝵ sac̃dotũ imaginẽ s ꝑcȩlestẽ sũmi sac̃dotis. splei¬
dorẽ. Uade ostende teipsũ sac̃doti. Sac̾doti ostende te. a sũmo sa¬
cerdote missus. Sacerdoti te ostende: a sũmo sac̃dote dĩ patͥs mun¬
datꝰ. S ñ uidearis in conspectu dni manis: ñ uidearis sac̾doti
manu uacua ad eũ uenire. Non uenias inconspectu scĩ tẽpli
infructuosui: s offer munꝰ tuũ. Ad illũ enĩ b tẽ dictũ nos ãmonet
õsꝰ: ad illũ loquens. nob̾ oĩb dicit. ut et nos dona ⁊ munera nr̃a
ñ teneamꝰ apud nos: s reddamꝰ dã maxime cũ de aliqͣ liberam᷑
tͥbulatione. Offer inqͥt munꝰ tuũ. Quare : ut os qͥ uiderint te
portare ⁊ offerre: credant his mirabilib.⁊ magnificent đm qui

Expanded text:
dens cognoscat quia non per legis consuetudinem mundatdens cognoscat quia non per legis consuetudinem mundatestem summi Sacerdotis splendorem. Vade, ostenae te sacerdoti. Sacerdoti te ostende, a summo Sacerdote missus. Sacerdoti te ostende, a summo sacerdote Dei Patris mundatus, sed non videaris in conspectu Domini inanis. Non videaris sacerdoti manu vacua ad eum venire, non venies in conspectu sancti templi infructuosus, sed offeres munus tuum. Ad illum enim tunc hoc dictum nos admonet omnes; ad illum loquens, nobis omnibus dicit, ut et nos dona et munera nostra non teneamus apud nos, sed reddamus Deo, maxime cum de aliqua liberamur tribulatione. Offer, inquit, munus tuum. Quare? Ut omnes qui te vident et portare et offerre, credant his mirabilibus, et magnificent Deum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ei reddamꝰ. s ⁊ munera scđm substantiã nr̃am ad honorificandũ
eũ exhibeamꝰ. Hoc et illi mandauit dñs. Uade ait ad sac̃dotẽ: ⁊ offer
munus tuũ. Dix̃ gͦ ei iħc. Uide nemini dixeris. Et quare o dulcissime
ut ⁊ uos doceamini. qñ aliqͥd bom facitis. ñ głari. ñ extolli: ñ ia¬
siue cũ aliqͥd bomfecerint. siue cũ ieiunauerint: siue in pauꝑũ
elemosinis ⁊ largitatib. siue in altaris honore. siue in scõꝵ ho¬
ante dñm̃ mercede ꝑdentes. uide nemini dixeris. Le enĩ tacente
ħ mirabilit᷑ clamabit. Le enĩ os ñ apperiente: oĩs tui oorporis sub¬
tantia iubilabit. Hest̃na inmundus: ⁊ hodie mundꝰ. Ante pusil¬
lũ horribił: ⁊ nc̃ dechorꝰ. Uide gͦ nemini dixeris: s uade ostende
te sacerdoti. Ambulantẽ te ad tẽplũ. uidentes mirabunt᷑. ⁊ sac̃dos
dens te ipsi. mundari ñ potuisti. Uade gͦ ostende te sac̃dotiͥ ⁊ ui-¬

Expanded text:
ei reddamus, sed et munera secundum substantiam nostram ad honorificandum eum exhibeamus. Hoc enim et illi mandavit Dominus. Vade, ait, ad sacerdotem, et offer munus tuum. Dixit ergo ei Jesus: Vide, nemini dixeris. Et quare, o dulcissimeut et vos doceamini quando aliquid boni facitis, non gloriari, non extolli, non isive cum aliquid boni fecerint, sive cum jejunaverint, sive in pauperum eleemosynis et largitatibus, sive in altaris honore, sive in sanctorum hoante Dominum mercedem perdentes. Vide, nemini dixeris. Te enim tacente hoc mirabiliter clamabit; te enim os non aperiente, omnis tui corporis substantia jubilabit. Hesterno immundus, et hodie mundus: ante pusillum horribilis, et nunc decorus. Vide ergo, Nemini dixeris, sed vade, ostende te sacerdoti. Ambulantem te ad templum videntes mirabuntur, et sacerdutus, et ostendens te ipsi, mundari non potuisti. Vade ergo, ostende te sacerdoti, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
animadu̾titis credo fr̃s. ⁊ me loquentẽ ur̃o intellectu p̃uenitis. ra
umbra ueritati c̃cinit. Ramũ oliuȩ̨ colũba corporalis ablutũ di¬
liuiii aqͥs. detulit in arcħa. Sp̃s sc̃s̃ in spetie colũbe corporalis. lup¬
trratũ aqͣ iordanis descendit in dñm. Nos xp̃i eccłȩ m̃bra qͦs non¬

Expanded text:
Animadvertitis credo, fratres, et me loquentem vestro intellectu praevenitis, ramAnimadvertitis credo, fratres, et me loquentem vestro intellectu praevenitis, ramumbra veritatis concinit. Ramum olivae columba corporalis ablutam diluvii aquis detulit in arcam, Spiritus sanctus in specie columbae corporalis baptizatum aqua Jordanis descendit in Dominum. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
in aurib meis. Hec de natura colũbȩ septẽ uirtutis exẽpla c̾me¬
morasse sufficiat. Et recte fortasse qͥa sp̃s scĩ qͥ in colũba descendit
septiscumis ẽ. gr̃a. Uerũ ex om̃ib quę de eiꝰ natura moralit᷑ unt̾p¬
tanda hamana pot̾ c̃perire sollercia: p̃stat unũ qͦd de eiꝰ attu
mystico sacra narrat hystoria. Cũ enĩ dñs in figurã futuri
luptismatis origiialis mundi scelera diluuii aqͥs ablueret: trans¬
acta mundatione. seut uolens noc qͦͣlit̃ se facies haberet t̾rȩ emisit
coruũ. qͥ ad archã redire c̃tẽpsit: significans eos qͥ abluti lioet un¬
da luptismatis. ingerriiũ tam̃ ueteris habitũ hõis em̃datius
ant᷑: statĩ ab intima catholicę pacis ⁊ qͥetis unitate ext̾iora. id:
scłi desideria sequendo dec̾isct̾. Emisit post eũ colũbã. At illa
ueñ ad eũ uesꝑe. portans ramũ oliuę iurentib folus in ore suo

Expanded text:
iniqui. Haec de natura columbae septem virtutum exempla commeiniqui. Haec de natura columbae septem virtutum exempla commemorasse sufficiat, et recte fortasse, quia Spiritus sanctseptiformis est gratia. Verum ex omnibus quae de ejus natura moraliter interpretanda humana potest comperire solertia, restat unum quod de ejus actu mystico sacra narrat historia. Cum enim Dominus in figuram futuri baptismatis originalis mundi scelera diluvii aquis ablueret, transacta mundatione scire volens Noe qualiter se facies haberet terrae, emisit corvum, qui ad arcam redire contempsit, significans eos qui abluti licet unda baptismatis nigerrimum tamen veteris habitum hominis emendatius ari mereantur, statim ab intima catholicae pacis et quietis unitate, exteriora, id est saeculi desideria, sequendo desciscunt. Emisit post eum columbam; at illa venit ad eum vespere, portans ramum olivae virentibus foliis, in ore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
Nisus nr̃ in luctũ conuertat᷑. ⁊ gaudiũ in merorẽ. Beati enĩ lugen¬
tes: qm̃ ipsi consolabunt᷑. Suꝑ aqͦs sedere consueuit : ut uenturi
raptũ accipitͥs p̃uisa in aqͥs umbra delinet. Et nos mundi simus:
ac mundaturi scͥpturarũ fluentis ad sidere curemꝰ: quaꝵ spectis
edocti. dinoscere ⁊ p̃cauere ualeamꝰ insidias hostis antiqͥ. Lales qͥp
cantat. Ocłi eiꝰ sic̃ colũbȩ. quę lactę st̃ lotę ⁊resident iuxta flu¬
enta plenissima. Nidificare solet in foraminib petrȩ: in cau̾na
dũ ad fidei. spri. ⁊ dilectionis ꝑfectionẽ nutͥendos suscipiunt.: qͦsi
mdificantib colũbis in se locũ pandt̃. Hȩc gͦ fortioꝵ aucilia qui
adhuc pusilli in fide sumꝰ humilit̾ subeamꝰ. ins dñicȩ̨ passioni
desiderat: taliũ uoce suas laudes decantari ac p̃dicari gͣtulat᷑.
Suige inqͥt amica mea spetiosa mea ⁊ ueni: colũba mea in forami¬
nib petrȩ: in cau̾na maceriȩ: ostende mͥ faciẽ tuã: sonet uox tua¬

Expanded text:
gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Tales quippcantat: Oculi ejus sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Nidificare solet in foraminibus petrae, in caverndum ad fidei, spei et dilectionis perfectionem nutriendos suscipiunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Haec ergo fortiorum auxilia, qui adhuc pusilli in fide sumus, humiliter subeamus, his Dominicae passionis trum vitam videre desiderat, talium voce suas laudes decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ostende mihi faciem tua
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd lum̃ ẽ. Respondent itaq interrogati qͦd int̾rogati qͦd in belle¬
runt successionẽ regum placationẽ hostiaꝵ: locũ supplicationũ
gentiũ ꝑsonã gerentes ad orato dño st̃ adepti. ħ in popłis suis ꝑ
fidẽ q̃ iustificat ĩpios totꝰ mundus asseqͥt᷑: ⁊ hereditatẽ dĩ ante scła
p̃paratã accipiunt adoptiuiᷤ. ⁊ ꝑdt̃ qͥ uidebant᷑ eẽ legitimi. Resi¬
pisce tandẽ uidee resipisce ⁊ ad redẽptorẽ etiã tuũ. deposita in¬
sidelitate conuertere. Noli sceleris tui ĩmanitate t̾reri. Ñ iustos.
fixus eẽt orauit. Inmitẽ crudeliũ patrũ tuoꝵ solue sentiã: neq

Expanded text:
quod lumen est. Respondent itaque interrogati, quod in Bethlequod lumen est. Respondent itaque interrogati, quod in Bethler successionem regum, placationem hostiarum, locum supplicationum, gentium personam gerentes, adorato Domino sunt adepti, hoc in populis suis per fidem, quae justificat impios, totus mundus assequitur; et haereditatem Domini ante saecula praeparatam accipiunt adoptivi, et perdunt qui videbantur esse legitimi. Resipisce tandem, Judaee, resipisce; et ad Redemptorem etiam tuum deposita infidelitate convertere. Noli sceleris tui immanitate terreri: non justosfixus esset, oravit . Immitem crudelium patrum tuorum solve sent
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ forma gestoꝵ: ⁊ qͦd imagine in choabat᷑: ueritate c̃plet᷑ Radiat
ẽ cęlo stella ꝑ grãm. ⁊ tres magi choruscatione euugłici fulgoris
accitiꝰ in oĩb cotidie natiõib ad adorandã potentiã sũmi regis ac¬
currt̃. Horodes qͦ in diabo ͦ fremit. & auferri sibi uuqͥtatis suę reg¬
nũ in his qͥ ad xp̃m transeunt ingemiscit. Unde si paruulos int̾fici
at: iħm sibi uidet᷑ occidere. Ed utiq sine cessatione molit᷑. dũ pͥ¬
seruiunt potestati: qͥsi nescientes ꝓpħatũ dicente iacob ñ defi¬
ciet pͥnceps ex iuda.⁊ dux de femorib eiꝰ: donec ueniat cui reposi¬
ta st̃: ⁊ ipse erit expectatio gentiũ. S ñdũ intelligt̃ qͦd negare
ñ posst̃. ⁊ m̃te ñ capiunt. qͦd sqͥpturaꝵ narratione nouert̃᷑  qmͣ
insanis magistris ueritas scandalũ ẽ. ⁊ cecis doctorib fit caligo

Expanded text:
corum forma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante corum forma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis accurrunt. Herodes quoque in diabolo fremit , et auferri sibi iniquitatis suae regnum in iis qui ad Chrat, Jesum sibi videtur occidere. Quod utique sine cessatione molitur, dum priserviunt potestati, quasi nesciant prophetatum, dicente Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, . Sed nondum intelligunt quod negare non possunt, et mente non capiunt quod Scripturarum narratione noverunt: quoniam insanis magistris veritas scandalum est, et caecis doctoribus fit caligo,
Abbreviated transcription (Latin):
sabeth. ñdũ natꝰ ioħs ꝓpħica exultatione c̾motꝰ ẽ. qͦsi etiã intra
matͥs uiscera damaret. Ecce agnꝰ dĩ: eoc qͥ tollit peccata mun¬
di: uel cũ ortũ dñi angło annuntiante. pastores olestis exer¬
citꝰ st̃ claritate cucundati: ut ñ ãbigerent de potestate pueri quẽ
erant in p̃sepe usuri. nec putarent qͦd in sola natura hõis eẽt
editꝰ: cui suꝑnę militię famularet᷑ occursus. S hec atq alia huiꝰ¬
modi paucis tc̃ uident᷑ umotuisse ꝑsonis: q̃ ł ad cognationẽ ma¬
riȩ uirginis. ł ad scĩ ioseph familiã ꝑtinebant. Hoc aut̃ signũ qͦd
magos in longinqͦ positos ⁊ efficacit̾ monuit. ⁊ ad dñm iħm ꝑse¬
uerant᷑ addux̃ͣ: illiꝰ sine dubio gr̃ę sacram̃tũ. ⁊ illiꝰ fuit uocatio¬
ugłium p̃dicandũ: ut ꝑ illã stellã quȩ magoꝵ uisui splenduit is¬
raclitaꝵ uͦ ocłis ñ refusit. ⁊ illuminatio significata sit gentiũ. et

Expanded text:
natus Joannes prophetica exsultatione commotus est , quasi etiam intra matris viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pueri quem erant in praesepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui supernae militiae famularetur occursus. Sed haec atque alia hujusmodi paucis tunc videntur innotuisse personis, quae vel ad cognationem Mariae Virginis, vel ad sancti Joseph familiam pertinebant. Hoc autem signum, quod magos in longinquo positos et efficaciter movit, et ad Dominum Jesum perseveranter attraxit, illius sine dubio gratiae sacramangelium praedicandum; ut per illam stellam quae magorum visui splenduit, Israelitarum vero oculis non refulsit, et illuminatio significata sit gentium, et
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ grãm contulit. ne forte inflet. caritatis suȩ feruore calefa¬
iciat ⁊ ad suꝑna querenda sola ac sapienda c̃uertat. qͣtinꝰ spirita¬
lit᷑ in hebriati. possimꝰ et ipsi cũ ꝓpħa cantare. potasti nos uino
c̃punctionis. Sicq fit ut nob̃ quoq ꝓficientib ⁊ nc̃ ex parte ꝓ¬

Expanded text:
entiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaentiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene pr
Abbreviated transcription (Latin):
turas: ⁊ postmodũ misso eode decelis. maiorẽ suꝑni amoris simu
et sapientiȩ spiritalis flagrantiã eoꝵ cordib infudit. data in suꝑ
cognitione linguaꝵ. qͥb uniu̾so orbi eã quã ꝑceꝑant uitę grãm
diligamꝰ haꝵ gaudiis celestib indefessa bonoꝵ oꝑũ intentione
iungam᷑. Has qͥa ꝑfid̾e uocati intu trauimꝰ. inundo dilectionis
habitu celebrare curemꝰ. nos nr̃ȩ łq actionis. simul ⁊ cogitatio¬
nis macłas. ante diẽ extremi discͥ minis. ipsi sollicitiꝰ examinand
nos nuptialẽ caritatis uestẽ ñ habere: eitiat nos: ⁊ ligatis a bñ a¬
gendi facultate pedib nr̃is ac mauib. exteriores mittat in
tenebras. Mundemꝰ fide fortia cordiũ nr̃oꝵ uascła: scłm purisi¬
cationẽ p̃ceptoꝵ celestiũ. Impleamꝰ hȩc aqͦͣ scientię salitaris. Sa¬
crȩ lectioĩ crebriꝰ attendendo. rogemꝰ dm̃ ut ipsã quã nob̃ sci¬

Expanded text:
turas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul turas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam perceperant, vitae gratiam diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordium nostrorum vascationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis sci
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uinũ ponit : ⁊ cũ inhebriati fuerint. tc̃ id qͦs deteriꝰ ẽ. Lu aut
seruasti uinũ bonũ. usq adhuc: qͥa doctoꝵ ẽ. cognoscere distan-¬
tiã legis ⁊ euugłii. ueritatis et ũbrȩ. cunctis q ueterib iustitu¬
tis. cunctis regni treni ꝓmissis nouã euugłioe fidei grãm.⁊ ꝑ
petua celestis pat̾ȩ don ꝓferre. Hoc fec̃ iniciũ signoꝵ ahe in
chana galilex : ⁊ manifenauit głam suã. Manifestauit b ssgno
qͥa ipse ee̾t rexgłe. Et id̾o sponsus eccłȩ. qͥ ut hõ omutiis uet̾i¬
ret. Pulchra aut̃ rerũ conuenientia. qͥ iitio signoꝵ quȩ me¬
talis adhuc mortalib erat ostensurꝰ aquã conu̾tit in uinũ.
ipse ininitio signoꝵ q in mortalis iã ꝑ resurrectionẽ effectꝰ imor¬
talis uite studia sola sectantib ostenderet: carnale̾ priꝰ ⁊ qͣsi in
sipidã m̃tẽ eoꝵ. sapore scientiȩ celestis imbuit. Nã et pͥmo enstenᷤ
in t̾ra sui sp̃s munere ap eruit illis sensũ. ut intelligerent scͥp¬

Expanded text:
ebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Quia doctorum est cognoscere distantiam legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona proferre. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Manifestavit hoc signo quia ipse eret. Pulchra autem rerum convenientia. 486 Qui initio signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensurus, aquam convertit in vinum; qui, initio signorum, quae, immortalis jam per resurrectionem effectus, immortalis vitae studia sola sectantibus ostsipidam mentem eorum sapore scientiae coelestis imbuit. Nam et primo consistens in terra, sui Spiritus munere aperuit illis sensum, ut intelligerent Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
bis ad discendã dõ placitã simplicitatẽ colũbe forma ꝓponit᷑. dili¬
gentꝰ eiꝰ naturã uideamꝰ: ut ꝑ singła innocentię eiꝰ exẽpla. uite
nobis em̃datioris in astutia sumamꝰ A malicia fellis aliena. Om̃i ᷤᷤ
amaritudo. ⁊ ira. ⁊ indignatio tollat᷑ a uobis: cũ om̃i malicia.
Nullũ ore uel unguib lędit : ne minimas qͥdẽ musculas uel u̾mi¬
culos qͥb minores pene õs auicłȩ se suos q pullos nittͥunt inqͥrit¬
ideamꝰ ne dentes nr̃i sint arma ⁊ sagitę : ne mordentes. ⁊ comeden¬
tes inuicẽ. cͣsumam᷑ ab inuicẽ. Contineamꝰ manꝰ ã rapinis ÷ qͥ fura¬
bat᷑ iã ñ furet᷑: mag̃ aut̃ laboret oꝑando manib suis qͦd bonũ
ẽ. ut habeat. unde tͥbuat necessitatẽ patienti. Nã ⁊ colũba sepe a¬
lienos quasi suos fert᷑ alere pullos. Ipsa t̾rȩ fructib ⁊ semine pascitꝰ.

Expanded text:
bis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, dilibis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, diligentius ejus naturam videamus, ut per sinnobis emendatioris instituta sumamus. A malitia fellis aliena est. Omnis amaritudo, et ira et indignatio tollatur a nobis, cum omni malitia . Nullum ore vel unguibus laedit, ne minimas quidem aviculas, vel vermiculos, quibus minores pene omnes aviculae se suosque nutriunt. Videamus ne dentes nostri sint arma et sagittae , ne mordentes et comedentes invicem consumamur ab invicem . Contineamus manus a rapinis; qui furabatur jam nis, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. . Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mauit exẽplo: ut post acceptã in baptismo remissionẽ peccatoꝵ ui
giliis. ieiumiis. orationib. ceterisq sp̃s fructib oꝑam demꝰ. ne nobis
tismo fuerat. redeat: nosq spiritalib uiciis uacuos inueniens. sep¬
tẽplici peste depͥmat. ⁊ sint nouissima nr̃a peiora pͥorib. Cauea¬
mꝰ seduli. ne ignẽ nob̾ ipsi qͥ uitȩ itͣ obeludat. nr̃oꝵ crebro accen¬
damꝰ fomite uitioꝵ. Flãmeus nãq gladiꝰ qͥliseuiq ille ẽ qͥ paradi¬
sx hostia seruat: singłis qͥbq fideliũ fonte baptismatis extinctꝰ:¬
b implicari nͣ metuunt. qͣsi post extinctionẽ idẽ ignis reaccendit᷑
ne mereant᷑ intrare regnũ. qͦd ficto corde ac dupliꝰ reqͥrt̃. serpentino
potiꝰ dente fraudulenti. quã simplici ocło colũbini. quẽ in eccła sua
multũ se diligere ostendit: qͥ in amoris cantico ait. Eoce tu pulchra
es amica mea: ecce tu pulchra: ocłi tui tui colũbarũ. Unde qͥa no¬

Expanded text:
n baptismo remissionem peccatorum, vigiliis, jejuniis, orationibus caeterisque Spiritus fructibus operam demus, ne nobis tismo fuerat, redeat, nosque spiritualibus divitiis vacuos inveniens, septemplici peste deprimat et sint novissima nostra pejora prioribus. Caveamus seduli, ne ignem nobis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque ille est, qui paradisi ostia servat, singulis qbus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia no
Abbreviated transcription (Latin):
tari repleta. Quisqͥs hȩc audiens humilitati atq innocentiȩ stu¬
dere. et suꝑbiã ceꝑit atq inuidiã suo de corde repellere: qͣsi hau¬
stũ aquȩ lĩpidissimȩ qͦ reficiat᷑ inuenit. At si in saule iuideos. ꝑ¬

Expanded text:
tari repleta. Quisquis enim haec audiens humilitati atque innocentiae stutari repleta. Quisquis enim haec audiens humilitati atque innocentiae studere et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. At si in Saule Judaeos pe
Abbreviated transcription (Latin):
Lercia scłi etate. dr̃ tẽptans obędentiã abrabȩ : filiũ unicũ eiꝰ.
eũ quẽ diligit in holocaustũ sibi offerri p̃cepit. N differt abra¬
huã facere q̃ iubet᷑. s ꝓ filio ĩmolat᷑ aries: ipse tam̃ ꝓ oberdientis
uirtute eximia. ꝑpetuę benedictionis hereditate donatꝰ. Eoce
habes hydriã t̾ciã. Audiens enĩ quanta uirtꝰ obedientiȩ¬
quanta mertede remunerat᷑: et ipse obȩdientiã discere atq hubere¬
satagis. si ĩmolationẽ silii unici dilecti. passionẽ eiꝰ intelligis. de qͦ
te ĩpassibili ꝑmanente. sola humanitas mortẽ passa ẽ ⁊ dolorẽ:
qͣsi filiꝰ offert᷑. s aries mactat᷑. Si intelligis benedictionẽ ꝙ ꝓmis
de aqͣ uinũ fec̃: qͥa spiritalẽ sensũ cuiꝰ noua flagrantia debria¬
ris apperuit. Quartȩ et atis initiis. dauid ꝓ saule regnũ isrłiti¬

Expanded text:
Tertia saeculi aetate Deus tentans oTertia saeculi aetate Deus tentans ojus quem diligit in holocaustum sibi offerri praecepit. Non differt Abraham facere quod jubetur, sed pro filio immolatur aries, ipse tamen pro obedientiae virtute eximia perpetuae benedictionis haereditate donatur. Ecce habes hydriam tertiam. Audiens enim quanta sit virtus obedientiquanta mercede remuneretsatagis: quod si in immolatione filii unici dilecti passionem ejus intelligis de quo te impassibili permanente, sola humanitas mortem passa est et dolorem, quasi filius offertur, sed aries mactatur. Si intelligis benedictionem, quae pde aqua vinum fecit tibi, qui spiritalem sensum, cujus fragrantia adinebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro Saule regnum Israeliti
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ de manu cam. eccłam eẽ quȩ effusũ a iudeis. xͥ sanguinẽ
i ms steriũ suȩ renouationis accep̾: nmirũ aꝗͣ. in uinũ mu¬
tatã reppiunt. qui sacrȩ dicta legis sacratiꝰ intelligt̃. Seda ȩta
te secłi inchoante. deletꝰ est aquis diluuii mundus ob peccatoꝵ
magnitudinẽ : s solus noc ẽ ꝓpt̾ iustitiã cũ domo sua liberatꝰ in
archa. Huiꝰ plage audita uastatione horribili. paucoꝵq liberati¬
one mirabili. qͥsqͥs em̃datiꝰ uiuere ceꝑit liberari desiderans cũ
in noe xp̃m. in aqu a delente peccatores. aquã baptisini quę pec¬
cata diluit. in hoĩb uel ianimalib ꝗͣ archa cͣtinebat. multifariã
baptizatoꝵ differentiã. in colũba. quę post diluuiũ ramũ oliuę
intulit in archã. unctionẽ sp̃s scĩ. qͦ baptirati imbuunt᷑ utelle¬
xerit. uinũ ꝓfecto de aqͣ factũ miratur: qͥa in ueteris hystoria
facti. suã ablutionẽ. scificationẽ. iustificationẽ ꝓpħari ec̃tẽplat᷑

Expanded text:
anguinem, in mysterium suae renovationis accipiat, nimirum aquam in vinum mutatam reperiunt, quia sacrae dicta legis sacratius intelligunt. Secunda saeculi aetate inchoante, deletus est aquis diluvii mundus ob peccatorum magnitudinem ; sed solus Noe propter justitiam cum domo sua liberatus in arca. Hujus plagae audita vastatione horribili, paucorumque liberatione mirabili, quisquis emendatius vivere coeperit, liberari desiderans cum lesiam, in Noe Christum, in aqua delente peccatores, aquam baptismi, quae peccata diluit, in hominibus et in animalibus quae arca continebat multifariam baptizatorum differentiam, in columba, quae post diluvium ramum olivae intulit in arcam , unctionem Spiritus sancti, qua baptizati imbuuntur, intellexerit, vinum profecto de aqua factum miratur, quia in veteris historia facti, suam ablutionem, sanctificationem, justificationem prophetari contemplatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. qͥa nt mirũ uita illa beatissima quã deseruit adã. quãuis
inẽꝑabili luce ⁊ pace sublimis ab om̃i curaꝵ stimulantiũ nube sere¬
na crebra dei ⁊ angłoꝵ fuerit uisione ⁊ allocutione głifica. in t̾rę
tam̃ hꝰ erat locis c̃stituta t̃renis: quãuis nullo labore quesitis alen¬
s c̃tinua diuinę contẽplationis luce refecta. Prima hõis uita beata
ita fuit inmortalis. ut posset in ea homo ñ mori. si se a peccati sedus¬
tione cautꝰ seruaret. Sed̾̃a uͦ ita fiet in mortalis. ut ñ posset in ea
homo morii ñ ulla peccati pulsantis seductione tẽptari. Bene aut̃
sp̃s reconciliator in colũ ba quę multũ simplex ẽ auis apparuit:
ut ⁊ suȩ uidelicet naturȩ simplieitatẽ ꝑ huiꝰ spetie̾ animalis osten

Expanded text:
perdidit; quia nimirum vita illa beatissima, quam deseruit Adam, quamvis perdidit; quia nimirum vita illa beatissima, quam deseruit Adam, quamvis incomparabili luce et pace sublimis ab omnium curarum stimulantium nube serena crebra Dei et angelorum fuerit visione et allocutione glorificata, in terrae tamen hujus erat locis constituta terrenis, quamvis nullo labore quaesitis alen continua divinae contemplationis luce refecta. Prima hominis vita beata ita fuit immortalis, ut posset in ea homo non mori, si se a peccati seductione cautus servaret; secunda vero ita fiet immortalis, ut non possit in ea homo mori, nec ulla peccati pulsantis seductione tentari. Bene autem Spiritus reconciliator in columba, quae multum simplex est avis, apparuit, ut et suae videlicet naturae simplicitatem per hujus specie
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc celebrata misteria quia enĩ nobis dñs sacro sc̃o sui corporis
intinctu. baptisim lauacrũ dedicauit: nob̃ pꝰ acceptũ baptisma¬
oeli aditũ patere. ⁊ spm̃ scm̃ ilari monstrauit. Et õgrua multũ
distantia: qͥa pͥmꝰ adã ab ininundo spũ deceptꝰ ꝑ serpentẽ. gau¬
dia regni celestis amisit. scds adã ã spũ scõ ꝑ colũbam głificatꝰ. eiꝰdẽ
regni limina reseraũ.: flãmãq uibrantẽ qͦ ing̃ssum paradisi expul¬
so adã pͥmo cherub custos int̾clusit. sods adã hodierna die ꝑ aquã
lauacͥ renascentis extingui debere monstrauit. ut unde ille cũ sua
conuge abhoste uictꝰ exiit: ibi iste cũ scoͣꝵ eccła sponsa uidelicet sua
de hoste uictor rediret. ĩmo potiora redẽptis a peccato uitę unnor¬
talis munera. pat̾ suturi secłi. pͥnceps pacis donaret: quã pͣsentis
nr̃i secłi pat̾. pͥnceps discordię. uenundatꝰ sub peccato. sua cũ stirpe

Expanded text:
ec celebrata mysteria; quia enim nobis Dominus sacrosancti sui corporis intinctu baptismi lavacrum dedicavit, nobis quoque posit. Et congrua multum distantia, quia primus Adam ab immundo spiritu deceptus per serpentem, gaudia regni coelestis amisit; secundus Adam a Spiritu sancto per columbam glorificatus ejusdem regni limina reseravit, flammamque vibrantem, qua ingressum paradisi expulso Adam primo Cherub custos interclusit. Secundus Adam hodierna die per aquam lavacri renascentis exstingui debere monstravit, ut unde ille cum sua conjuge ab hoste victus exiit, ibi iste cum sanctorum Ecclesia, sponsa videlicet sua, de hoste victor rediret, imo potiora redemptis a peccato vitae immortalis munera pater futuri saeculi princeps pacis donaret, quae praesentis nostri saeculi pater princeps discordiae venundatus sub peccato sua cum stirpe
Abbreviated transcription (Latin):
indiuiduȩ tͥnitatis. in baptisim dedarit᷑ inxsterio. Et recte ut
in qͦ peccante. qͦdãmͦ sibi displicusse ds̃ conditor insinuat cũ ait
penitet me hoĩem fecisse in t̾ra. Penitentia qͥdẽ in đm nulla ca¬
dit: s nr̃o more loquens qͥ q̃pungi penitentia solemꝰ : quando ẽtra
uotũ nr̃a oꝑa u̾ti uidemꝰ Penitere se dix̃ hoĩem fecisse: quẽ a
rectitudine suę facture peccando degenerare ẽspex̃. In filio aut̃
suo unigenito sibi singłarit̾ qͣplacuit: qͥ hunc hoĩem quẽ indu¬
erat. ã peccato inmunẽ seruare cognou̾̃. Et i hac qͦ uoce patͥs sic̃
et in cet̾is baptizati dñi mysteriis: om̃is iustitię declarat᷑ ĩpletio.

Expanded text:
individuae Trinitatis in baptismo declaratur mysterium. Et recte, utin quo peccante quodammodo se sibi displicuisse Deus conditor insinuat, cum ait: Poenitet me hominem fecisse in terra . Poenitentia quidem in Deum nulla cadit, sed nostro more loquens, qui compungi poenitentia solemus, quando contra votum nostra opera verti videmus, poenitere se dixit hominem fecisse, quem a rectitudine suae facturae peccando degenerare conspexit. In Filio autem suo unigenito sibi singulariter complacuit, quia hunc hominem quem induerat a peccato immunem servare cognovit. Et in hac quoque voce Patris sicut et in caeteris baptizati Domini mysterii
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ suoꝵ pͥmꝰ bapti zauerit. ꝑ qͦs ad ceteros fideles luaptisim¬
riuus ꝓflueret: cosdem etiã spũ laptizalut peccata illis laxan
do. ⁊ sp̃c dona ministrando. siue fideles eiꝰ inuocato nomine
ipsius. aqͥ baptizent electos. ⁊ chrisiate sc̃o ꝑungant: eosdem
nichilominꝰ ipse spũ sc̃o baptrzat: qͥa nemo p̃ter ipsũ peocatoꝵ

Expanded text:
 baptizaverit, per quos ad caeteros fideles rivus baptismi proflueret, eosdem etiam spiritu baptizabat, peccata illis relaxando et Spiritus sancti dona ministrando; sive fideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate sancto perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat; quia nemo praeter ipsum pe
Abbreviated transcription (Latin):
cerit. multũ diuinę potestatis excellentia reuelatis ocłis m̃¬
tis scientis cęlestis acceꝑit: adeo ut ad c̃parationẽ intelligen¬
tiȩ qͣ tc̃ illustrar. ceꝑit. eatenꝰ illũ qͥntus eẽt om̃unodis sibi
uideret᷑ ignorasse. Qui testimoniũ in qͣ missus ẽ dño dili¬
gent̃ ꝑhibens: adiungit. S ut manifestaret᷑ in isrł ꝓpt̾ea¬
qua baptizans. qͥa peccata mundi baptizando tollere possi
s ut eũ laptitando ac p̃dicando manifestarẽ. popło ifrł: qͥ in
sp̃ũ scõ baptizans ad tollenda peccata ñ solũ isrł. s totiꝰ mun¬
uidi sp̃m descendentẽ qͣsi colũbã de cęlo: ⁊ mansit suꝑ eũ.
fr̃ib habuerint pace̾ : qͣm significant oscula colũbarũ. Ha¬
bent autẽ oscła ⁊ corui. s laniant: qͦd colũba om̃ino ñ facit.
signisicantes eos qͥ locunt᷑ pacẽ cũ ꝓximo suoͥ mala aut̃ st̃

Expanded text:
cerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperit, eatenus illum quantus esset omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quod missus est, Domino diligenter perhibens, adjungit: Sed ut manifestaretur in Israqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possum, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in spiritu sancto baptizans, ad tollenda peccata non solum Israel, sed et totius munvidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit, significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem