comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit Sednehoctantum desola terra
intellegeres quam magnam uocant :
addidit Et inmari longe Siue ad
insulas respicit quas non uidebatur
terrae finibus inclusisse. siue ad mare
longum. id est totius sȩculi habitationẽ.
habitatio eius innumeras contin&
nationes. Nam mare mundum de¬
bere intelligi : dñs quoq testatur
Aitenim discipulis suis ł aciam uos
piscatores hominum ubi enimpis¬
ces maxime nisunmarisunt: mare
quippe iuste comparatur hicmundus
qui a falsitatibus amarus est. flucti¬
bus diabolicis quatitur. &uitiorum
tempestatibus commouetur
Persumistum paulo diligentius
perscrutemur. Estenim uerbo¬
rum subtilitate profundus. Quod
adterrenas altitudines omnino non
pertin&. Prȩparare uero non dicimus.
nisi quod ad competentes alios usus
necessaria qualitate prouidetur
Etideo prȩparatos montes. apostolos
perallegoriam decenter accipimus.
qui aduerbum praedicationis clectis.

Expanded text:
sit. Sed ne hoc tantum de sola terra sit. Sed ne hoc tantum de sola terra intelligeres, quam magnam vocant, addidit, et in mari longe. Sive ad insulas respicit, quas non videbatur terrae finibus inclusisse; sive ad mare longum, id est totius saeculi habitationem: habitatio ejus innumeras continet nationes. Nam mare, mundum debere intelligi Dominus quoque testatur; ait enim discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Ubi enim pisces maxime, nisi in mari sunt? Mari quippe juste comparatur hic mundus, quia falsitatibus amarus est, fluctibus diabolicis quatitur, et vitiorum tempestatibus commovetur.us potentia. Versum istum paulo diligentius perscrutemur, est enim verborum subtilitate profundus. Quod in virtute, ad terrenas altitudines omnino non pertinet. Praeparare vero non dicimus, nisi 212 quod ad competentes alios usus necessaria qualitate providetur. Et ideo praeparatos montes apostolos per allegoriam decenter accipimus, qui ad verbum praedicationis electi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
MIRABIIE IN AEQUITATE EAAUDI
NOS DS SALUTARIS NOSTER
uod dixit mirabile in aequitate.
ad templum respicit praedictum
Multis enimmodis potest eẽ mirabi¬
le: Sed addidit in aequitate. ut illũ
aduentum ipsius debuisses aduerte¬
re cumbonos segregat amalis. & u¬
nicuiq digna retribuit. Uerum ut
hocdeipso intellegere deberemus:
Sequitur. Exaudinos dr̃ salutaris
noster. Ipseenim ds̃ saluator est nost̃
quimundo salutem contulit. & hu¬
Bostquam populus ille conuersus
orationem suam simplici corde
profudit bonisq dnĩ seasseruit esse
completum: Uenit ad secundam sec¬
tionem inqualaudes dnĩ uirtutesq
describit: Nam sensus iste : iudȩorũ
persuasiones. & hereticorum praua
dogmata falce ueritatis abscidit
Spesenim dnĩ non est localis. neque
unius gentis. sed omnium finiũ terrȩ
quando illiper uniuersum orbem
humilia uota funduntur. Qui meri¬
to omnium spesest: quando fidelib:
cunctis. aeterna praemia compromi¬

Expanded text:
Mirabile in aequitate. Exaudi nos, Deus salutaris noster. Quod dixit, Mirabile in aequitate, ad templum respicit praedictum; multis enim modis potest esse mirabile. Sed addidit, in aequitate, ut illum adventum ipsius debuisses advertere, cum bonos segregat a malis, et unicuique digna retribuit. Verum ut hoc de ipso intelligere deberemus, sequitur: Exaudi nos, Deus, salutaris noster. Ipse enim Deus Salvator noster est qui mundo salutem contulit, et huin mari longe. Postquam populus ille conversus orationem suam simplici corde profundit, bonisque Domini se asseruit esse completum, venit ad secundam sectionem, in qua laudes Domini virtutesque describit. Nam sensus iste Judaeorum persuasiones, et haereticorum prava dogmata falce veritatis abscidit. Spes enim Domini non est localis, neque unius gentis, sed omnium finium terrae, quando illi per universum orbem humilia vota funduntur. Qui merito omnium spes est, quando fidelibus cunctis aeterna praemia compromi
Abbreviated transcription (Latin):
tia est: recta fides. in concussa patien¬
tia. & cętera unde sȩculistius macies
ieiuna superatur Sequitur & labi¬
a exultationis laudabunt nomen
tuum Siccaenim labia. ariditate
peccati: diuinis non poterant lau¬
dibus occupari Sicut &in ali opsal¬
molegitur. Peccatori autem dixit¬
ds̃ quaretu en arras iustitias. & c&a mecui
Sed cum pinguedinẽ. miseri cordię
dnĩ mnim adeuota perceperit: no¬
men eius digna exultatione lauda¬

Expanded text:
tia est, recta fides, inconcussa patientia est, recta fides, inconcussa patientia, et caetera, unde saeculi istius macies jejuna superatur. Sequitur, et labia exsultationis laudabunt nomen tuum. Sicca enim labia ariditate peccati, divinis non poterant 207 laudibus occupari; sicut et in alio psalmo legitur: Peccatori autem dixitus: Quare tu enarras justitias meas ? etc. Sed cum pinguedinem misericordiae Domini anima devota perceperit, nomen ejus digna exsultatione lauda
Abbreviated transcription (Latin):
n& effigiem. Sȩpeenim commonem :
taliter exorare. Nam & morses quan¬
do contra amalech itapugnauit: ten¬
sis ad cęlum manibus supplicabat
Legitur &inaliopsalmo ⁊Expandi
manuum extensione: commonemur
operam deberenos habere scĩssimamꝰ
quam & scã fides commend& &actionũ
feditas nulla commacul&.¬
SICUT ADIPEIT PIN GUIDINI RI¬
ELIATURANIALAMIA IETLABIA
EXULTAUONIS LAUDABUNT NONITUU
Ecripturas diuinas: nouimus per
similitudines terrenas. plerũq
caelestia sacramenta monstrare
Adipes igitursunt. uiscerum cras¬
sauelamina quae interna iec oris
operiunt atq: concludunt. Pinguȩ¬
douero est: saginati pecudis nutrita
cibis obesitas Ipsa fuit sacrificiis
digna. &immolationibus congrua.
quasimi litudine petit eccła animã
suam uirtutum pinguedine sagina¬
ri. ut digna dnõ possit offerri Pin¬
guis enim anima. eẽ. non potest: nisi
ad nõ pastanituerit Sed pinguȩ¬
doanimȩ diuinarum rerum scien¬

Expanded text:
net effigiem. Saepe enim commonemur net effigiem. Saepe enim commonemur taliter exorare; nam et Moyses quando contra Amalecitas pugnavit, tensis ad coelum manibus supplicabat . Legitur et in alio psalmo: Expandi manuum extensione commonemur operam debere nos habere sanctissimam, quam et sancta fides commendet, et actionum foeditas nulla commaculipe et pinguedine repleatur anima mea; et labia exsultationis laudabunt nomen tuum. Scripturas divinas novimus per similitudines terrenas plerumque coelestia sacramenta monstrare. Adipes igitur sunt viscerum crassa velamina, quae interna jecoris operiunt atque concludunt. Pinguedo vero est saginatae pecudis nutrita cibis obesitas. Ipsa fuit sacrificiis digna, et immolationibus congrua. Qua similitudine petit Ecclesia animam suam virtutum pinguedine saginari, ut digna Domino possit offerri. Pinguis enim anima esse non potest, nisi a Domino pasta nituerit. Sed pinguedo animae divinarum rerum scien
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsunt condignȩ passiones hui
temporis : ad futuram gloriam quȩ
reuelabitur in nobis Sequitur
Labiamea laudabuntte. Postbe¬
neficia quȩ premisit: deuotȩ laudis
obsequium pollicetur. quod dõ no¬
uerat eẽ. gratissimum Sicut ine¬
uangelio dns dicit cum detẽleꝓsos
curass&. Non ned etem mundatis̃:
& non est inuentus quircuer teretur
& dar& laudem dõ nisihic samari¬
tanus: Scãenim mens dissimulare
non uoluit: quod cognouerat accu
Sicadsuperi ora respicit q dixerat
melior ÷ misericordiatua super
uitam. Sermo breuis insyllab&
sed ingens in quantitate promissio
Quid enimmaius homodare potest.
quam cum creatorisuolibenter ani¬
mam probatur offerre: benedicit
enim unus quisq inuitasua perfecte
dm̃: quando bonis operibus in hac
luce uersatur. Addidit ⁊ &in nomi¬
netuo leuabomanus meas In nomi¬
nednĩ leuat manus suas: qui operib
scĩs insistendo. tensis manibus orat
ad dnm̃. ut ipsa oratio scȩ̃crucis desig¬

Expanded text:
Non sunt condignae passiones hujus Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Sequitur, labia mea laudabunt te. Post beneficia quae praemisit, devotae laudis obsequium pollicetur, quod Deo noverat esse gratissimum; sicut in Evangelio Dominus dicit, cum decem curasset: Nonne decem mundati sunt? et, Non est inventus qui reverteretur, et daret laudem Deo, nisi hic Samaritanus ? Sancta enim mens dissimulare non voluit quod cognoverat accusSic ad superiora respicit, quae dixerat: Melior est misericordia tua super vitam. Sermo brevis in syllaba, sed ingens in quantitate promissio. Quid enim majus homo dare potest quam cum Creatori suo libenter animam probatur offerre? Benedicit enim unusquisque in vita sua perfecte Deum, quando bonis operibus in hac luce versatur. Addidit, et in nomine tuo levabo manus meas. In nomine Domini levat manus suas, qui operibus sanctis insistendo, tensis manibus orat ad Dominum, ut ipsa oratio sanctae crucis desig
Abbreviated transcription (Latin):
carnis &anime indeserto & in
inuio & in aquoso quod adhuius
mundi sterilitatem pertinere cog¬
nouimus: tuncse apparuisse dicit᷑
ecclesia. in scõ fideliq proposito
uit. Intendamus autem quod dicit
apparuitibi utuiderem uirtutem
tuam. quianemo ueritatem uidit
nisi dõ prius apparere potuerit
Namsisol istenos uidere facit quan¬
do luminesuę claritatis infulserit.
quantomagis uirtus diuina sine
quanihilbonum nec accipere possu¬
UITAM. LABIA MEA LAUDABUNTIE
Iiseri cordiam dicitdnĩ. pręmi¬
a quaescĩs suis larga piȩtate
promittit: quȩ longe potior est aui¬
ta praesenti Istam enim innumera¬
biles erumnȩ possident: illam tran¬
quillitas aeterna comitatur. Quę
tantum distat amundi ali luce: quan¬
tum tormenta possunt ab aeterna
requiȩ discrepare Hincest quod
& martrrum caterue. mortem hu¬
ius secđi libenter affectant. qui a nõit
proisto interitu temporali perpe¬
tuo seesse uicturos: si cutdicit apłs

Expanded text:
carnis et animae in deserto, et in carnis et animae in deserto, et in invio, et inaquoso, quod ad hujus mundi sterilitatem pertinere cognovimus: tunc apparuisse se dicit Ecclesia in sancto fidelique proposito, vit. Intendamus autem quod dicit, apparui tibi, ut viderem virtutem tuam, quia nemo veritatem videt, nisi Deo prius apparere potuerit. Nam si sol iste nos videre facit quando lumine suae claritatis infulserit, quanto magis virtus divina, sine qua nihil bonum nec accipere possua tua super vitam: labia mea laudabunt te. Misericordiam dicit Domini praemia, quae sanctis suis larga pietate promittit, quae longe potior est a vita praesenti. Istam enim innumerabiles aerumnae possident, illam tranquillitas aeterna comitatur; quae tantum distat a mundiali luce, quantum tormenta possunt ab aeterna requie discrepare. Hinc est quod et martyrum catervae mortem hujus saeculi libenter affectant, quia norunt pro isto interitu temporali perpetue se esse victuros; sicut dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
tius pium medicum appetis seuideat᷑
Sititergo anima populibeati. uir¬
tutes quas scã scriptura comm̃dat :
sediterum innumerabilia sunt. quȩ
caro sibiadõ cognoscitur postulare
Vtraq enim indigent saluari: sed
caro plus eg&cibo. potu. uestitu. ue¬
hiculo. somno. temperie humorum:.
salubritate aeris. sumptu. ceterisq
quibus anima non indig&. sed haec
neces sitas corporis. expetere decla¬
ratur. Addidit ubi multipliciter
sitir& caroeius. scilic& indeserto. si¬
cut & titulus dicit. hocest inmun di
istius indigentia. & sterilitate ieiun&
Sequitur & in inuio. Qui amundus
inse non hab& uiam. nisi dnm̃ salua¬
torem qui iter est caecorum: & ꝑse
errantium rectitudo salutaris. Ad di
dit &inaquoso : id est sterili atq in¬
fructuoso A quo sum enim dicimus :
quđ aquis abundat inriguis In a¬
quosum uero aridum atq infertile
utmerito eius anima nimia siccitate
durescat. Vn deperhaec tria nomi¬
na: mundustius necessitas indicat᷑

Expanded text:
tius pium medicum appetiisse videatur. tius pium medicum appetiisse videatur. Sitit ergo anima populi beati virtutes quas sancta Scriptura commendat; sed iterum innumerabilia sunt quae caro sibi a Deo cognoscitur postulare. Utraque enim indigent salvari; sed caro plus eget cibo, potu, vestitu, vehiculo, somno, temperie humorum, salubritate aeris, sumptu, caeterisque quibus anima non indiget; sed haec necessitas corporis expetere declaratur. Addidit ubi multipliciter sitiret caro ejus, scilicet in deserto sicut et titulus dixit, hoc est in mundi istius indigentia et sterilitate jejuna. Sequitur, et in invio, quia mundus in se non habet viam, nisi Dominum Salvatorem, qui iter est caecorum, et per se errantium rectitudo salutaris. Addidit, et inaquoso, id est sterili atque infructuoso. Aquosum enim dicimus, quod aquis abundat irriguis; inaquosum vero aridum atque sterile, ut merito ejus anima nimia siccitate durescat. Unde per haec tria nomina mundi istius necessitas indicatur
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanum exemplo suȩre¬
surrectionis animauit: Sequitur
Sitiuit inte animamea : Sitiuit. ꝓp̃t
aquam positum est : quam in euan¬
geliodicit. Mulier siscires donum
dĩ &quis est quiate aquam petit:
tupetisses abeo. & dediss&tibi aquã
uiuam. Sititergo anima fidelium
dm̃: quandomandata cius & uirtu¬
tes eximias concupiscit. quando ipsũ
desiderat uidere aquobonorum om¬
nium fluenta constat &manare
Ipsa est ergo anima quaeculta rebus
caelestibus desertum acstimaa mun¬
dum : quae semper exestuat. semper
sitit. donec ad fontem illum misericor¬
diȩ diuinȩ perueniremereatur
QUAMMULTIELICIT ER I CAROMLA
INDESIRTO EIN INUIOITIXA QUOSO
Cuperius dixit in dm̃ sitisse animã
suam munc& carnem multiplicit̃
simile desiderium habere testatur
utsicut ut rarumq rerum auctor. ẽ.
dĩ ita ab utrisq partibus expetatur
Sed intendamus quod multipliciter
dicendo plus dicitsitisse in dõ carnẽ:
utquanto fragilior est. tanto arden¬

Expanded text:
genus humanum exemplo suae regenus humanum exemplo suae resurrectionis animavit. Sequitur, sitivit in te anima mea. Sitivit, propter aquam positum est, quam in Evangelio dicit: Mulier, si scires donum Dei, et quis est qui a te aquam petit, tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam . Sitit ergo anima fidelium Deum, quando mandata ejus et virtutes eximias concupiscit, quando ipsum desiderat videre, a quo bonorum omnia fluenta constat emanare. Ipsa est ergo anima quae culta rebus coelestibus, desertum aestimat mundum, quae semper exaestuat, semper sitit, donec ad fontem illum misericordiae divinae pervenire mereaturQuam multipliciter tibi caro mea! in deserto, et in invio, et inaquoso. Superius dixit in Deum sitisse animam suam; nunc et carnem multipliciter simile desiderium habere testatur: ut sicut utrarumque rerum auctor est Deus, ita ab utrisque partibus expetatur. Sed intendamus quod multipliciter dicendo, plus dicit in Deo sitisse carnem, ut quanto fragilior est, tanto arden
Abbreviated transcription (Latin):
ponsa illa spiritalis quȩ mem¬
bra contin& dnĩ saluatoris.
Primomodo insatiabili desi¬
derio sedicit. eẽ raptatam: utuir¬
tutem dnĩ cernere potuis s& . op¬
tans uteius anima bonorum omniũ
pinguedine repleatur : quatenus
eius digna possit laudibus in ueniri
Secundo modo gratias agit : quia
subuelamine alarum dnĩ mundi
istius procellas euaserit: in imi cos¬
quesuos in inferioraterrȩ asserens
esse damnan dos regem uero xpm
indõpatre cumscĩs praedicat esse
Primum ipsa repecitio ueneran di
Inominis: affectum piȩ deprȩcati¬
onis ostendit. Dicendo enim ds̃ ds̃
m̃s : suum quod am modo dicit. ẽẽ
uteius semagis talidesiderio possit
ostendere Addidit. ad tedeluce
uigilo. Ad ipsum uigilatur : quoties
inmundi ambitione dorm̃ĩtur
Nam illa sic conscquimur : susta de¬
serere festinemus. Beneautem ad¬
iecit diluculo. quando tempus do¬
minicȩ resurrectionis eluxit : Vt
tunc eius laudes caner&. quando

Expanded text:
Sponsa illa spiritualis, quae memSponsa illa spiritualis, quae membra continet Domini Salvatoris, primo modo insatiabili desiderio se dicit esse raptatam, ut virtutem Domini cernere potuisset: optans ut ejus anima bonorum omnium pinguedine repleatur, quatenus ejus digna possit laudibus inveniri. Secundo modo gratias agit, quia sub 206 velamine alarum Domini, mundi istius procellas evaserit, inimicosque suos in inferiora terrae asserens esse damnandos; Regem vero Christum in Deo Patre cum sanctis praedicat esse Primum ipsa repetitio venerandi nominis affectum piae deprecationis ostendit. Dicendo enim, Deus, Deus meus, suum quodammodo dicit esse; ut ejus se magis tali desiderio possit ostendere. Addidit, ad te de luce vigilo. Ad ipsum vigilatur, quoties in mundi ambitione dormitur; nam illa sic consequimur, si ista deserere festinemus. Bene autem adjecit, diluculo, quando tempus dominicae resurrectionis eluxit, ut tunc ejus laudes caneret, quando
Abbreviated transcription (Latin):
qui axp̃s in membris suis est : & mem¬
bra insuo capite continentur. Nam
siquid patiatur caput: membra com
Siquid patitur unum membrum:
conpatiuntur omã membra: Siue
glorificatur unum membrum: con¬
gaudent oma membra. Qua propt̃¬
ecclesiȩ quae in hocpsalmo locutura
est merito prȩposita sunt uerba :
quae significant dnm̃ saluatorem
Haecigitur in deserto idum eȩ habi¬
tat. id est in huius scłi ariditate.
ubi sitit. ubi desiderat. ubi misericor¬
diam dnĩ expetit ambienter. donec
adillam aeternam gloriam uenire
mereatur: Idum ȩaenim locus . ẽ:
ubi dauid fugiens persecuti onem
saulis latuisse cognoscitur Nomi¬
nis enim ipsius interpraetatio est
sicut iam sȩpediximus terrena: ut
euidenter intellegamus desertum
istud significare terrenos actus.
quibonis spiritalibus omnino nuda¬
tisunt H incest quod diluculo ad
dnm̃ uigilat ecclesia : deprecans ne
mundihuius erroribus implicetur
DI UISIO ESAL MI

Expanded text:
hristus in membris suis est, et memhristus in membris suis est, et membra in suo capite continentur. Nam si quid patiatur caput, msi quid patitur unum membrum, conpatiuntur omnia membra: siue glorificatur unum membrum, congaudent omEcclesiae, quae in hoc psalmo locutura est, merito proposita sunt verba, quae significant Dominum Salvatorem. Haec igitur in deserto Idumaeae habitat, id est in hujus saeculi ariditate, ubi sitit, ubi desiderat, ubi misericordiam Domini expetit ambienter, donec ad illam aeternam gloriam venire mereatur. Idumaea enim locus est ubi David fugiens persecutionem Saulis latuisse cognoscitur. Nominis enim ipsius interpretatio est sicut jam saepe diximus terrena; ut evidenter intelligamus desertum istud significare terrenos actus, qui bonis spiritualibus omnino nudati sunt. Hinc est quod diluculo ad Dominum vigilat Ecclesia, deprecans ne mundi hujus erroribus implicetur. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
habeo iterum sumendi eam S equitur
illud secundum: & tibi dnẽ miseri cor¬
dia. subaudiendum plac&. Utrũq
enim deitatis est: ut & miseri corditer
ut hoc dednõxpõ dictum Plenius
potuis ses aduertere : Sequitur temp̾
iudicii. Quiatured des singulis. scđm
operaeorum. Sicut legitur. Pater
non iudicat quem quam: sed omne
espiciamus in hocpsalmo senten¬
tiarum lumina: quasi quasdã
relucere candelas. Lampat fides.
coruscatueritas. quam deb eat xpĩ¬
anus populus in tueri: Nemundi sti¬
us tenebris obcaecatus. recte fidei
tramitem non sequatur. Abscedat
gentilis error : hereticorum mur¬
mura conqui escant. uanitas homi¬
num fallatieͣq: deseratur : Non inin¬
genio non in scti dogmatibus prȩsu¬
matur : sed inuera sapientia ponatur
spes quȩ talia sol&dare qualia nul¬
lus possit arguere ł ac dnẽ & nos
uitia transilire : ut ad te possimus
purgatis mentibus peruenire¬
ESALAIUS IXII. ESALMOS DAUIO
CUMESSET IN DISERTO IOUATAE¬

Expanded text:
habeo iterum sumendi eam . Sequitur habeo iterum sumendi eam . Sequitur illud secundum, et tibi, Domine, misericordia, subaudiendum placet. Utrumque enim Deitatis est, ut et misericorditer ut hoc de Domino Christo dictum planius potuisses advertere, sequitur tempus judicii, quia tu reddes singulis secundum opera eorum; sicut legitur: Pater non judicat quemquam, sed omne  psalmi. Respiciamus in hoc psalmo sententiarum lumina, quasi quasdam relucere candelas. Lampat fides, coruscat veritas quam debeat Christianus populus intueri: ne mundi istius tenebris obcaecatus, rectae fidei tramitem non sequatur. Abscedat gentilis error, haereticorum murmura conquiescant, vanitas hominum fallaciaque deseratur. Non in ingenio, non in saeculi dogmatibus praesumatur; sed in vera sapientia ponatur spes, quae talia solet dare qualia nullus possit arguere. Fac, Domine, et nos vitia transilire, ut ad te possimus purgatis mentibus pervenirePSALMUM LXII. Psalmus David, cum esset in deserto Idu
Abbreviated transcription (Latin):
iob morsi. ceterisq scĩssuis: sed se¬
mel atq specialiter: locutus est filio
suo. sicut ait secundus psalmus. Dñs
dix̃ ad mefilius m̃s estu. ego hodie
genuite H ocenim nulli alteri locu¬
tum patrem fuisse : manifestum est
Et ut quidem sentire uoluerunt. Locu¬
tus est semelds̃: qnm̃ unum uerbum
ante tempora genuit consubstantia¬
lesibi in mensum. coȩternum. & quo¬
ȩqualiter potens. Genitus est enĩ ds̃
uerus dedõ uero. lumen delumine
in mortalis demnmortali. inuisibilis
exinui sibili. omnipotens deomnipo¬
tente. & cetera quae unitas illa. in con¬
prehensibilis uere creditur habere
communia. Discutiamus &iam quȩ
sunt istȩ duo: quȩse idithun dĩ dicit
audisse Quipostquam uitia huma¬
na calcauerat: peruectus ad contem¬
plationem diuinam: peraurem men¬
tis auscultans. cognouit potestatem
haberefilium insem & ipso sicut est
illud euangelii. Potestatem habeo
ponendi animã meam: & potestatem

Expanded text:
ob, Moysi, caeterisque sanctis suis: sed seob, Moysi, caeterisque sanctis suis: sed semel atque specialiter locutus est Filio suo, sicut ait secundus psalmus: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. . Hoc enim nulli alteri locutum Patrem fuisse manifestum est. Et ut quidam sentire voluerunt, locutus est semel Deus: quoniam unum Verbum ante tempora genuit consubstantiale sibi, immensum, coaeternum, et coaequaliter potens. Genitus est enim Deus verus de Deo vero, lumen de lumine, immortalis de immortali, invisibilis ex invisibili, omnipotens de omnipotente, et caetera, quae unitas illa incomprehensibilis vere creditur habere communia. Discutiamus etiam quae sunt ista duo quae se Idithum dicit audiisse; qui postquam vitia humana calcaverat, provectus ad contemplationem divinam, per aurem mentis auscultans, cognovit potestatem habere Filium in semetipso, sicut est illud Evangelii: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nitur ut in ipsis singularis felicitas
iudicetur: profecto necessarię sunt
Indeenim egentibus subuenitur : in¬
dereficiuntur egroti. Indepauperũ
nuditus operitur. Indeplures ad cado¬
rum regna perueniunt Nam contra
qui diuitus apponit corsuum: Aurũ
non uult expendere sed caclare: patri¬
monia cupit semper augere. Etdum
ibi spestota reponitur : fames earum
rerum semper augetur Merito prę
cepit diuitibus non amare quod pos¬
sident sicut a postolus dicit. Praeci¬
pe diuitibus huiusmundi non suꝑbe
sapere. nequesperare in incerto diui¬
tiarum: sed in dõ uiuo qui prestat
nobis omnia ad fruendum Diuites
sint in operibus bonis: facilȩ tribu
TURIDDES SIN GULIS SCDM OEERAPOR
icut initium psalmi apatre coep̃
& filio: ita& nunc series eius
decursa concluditur. Dicit enim
semellocutus estdr̃. Silitteram in¬
tendas: quȩstio non parua suboritur
Locutus est enim frequenter ds̃ patri¬
bus nostris : noe. abrahȩ isaac. iacob¬

Expanded text:
nitur, ut in ipsis singularis felicitas nitur, ut in ipsis singularis felicitas judicetur, profecto necessariae sunt. Inde enim egentibus subvenitur, inde reficiuntur aegroti, inde pauperum nuditas operitur, inde plures ad coelorum regna perveniunt. Nam contra, qui divitiis apponit cor suum, aurum non vult expendere, sed celare, patrimonia cupit semper augere; et dum ibi spes tota reponitur, fames earum rerum semper augetur. Merito ergo praecipit divitibus non amare quod possident: sicut Apostolus dicit: Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia ad fruendum. Divites sint in operibus bonis, facile tribuantu reddes singulis secundum opera eorum. Sicut initium psalmi a Patre coepit et Filio, ita et nunc series ejus decursa concluditur. Dicit enim: Semel locutus est Deus. Si litteram intendas, quaestio non parva suboritur. Locutus est enim frequenter Deus patribus nostris, Noe, Abrahae, Isaac, Jac
Abbreviated transcription (Latin):
IN RA PINIS NOLITE CONCUEISEIRE
Ipsos adhucmon&: quos detestabi¬
Lli probauerat consuetudine uitia¬
tos. Doc&enim nesperare debeant:
ubi fructus boni desiderii non po¬
test inueniri In malitiaenĩ qui
sperat. scipsum decipit: quia nulla
utilitas inde nascitur. sed potius ȩt̃na
poena procuratur. Sicut inaliopsal¬
mo iamdictum est: Quiautem dili¬
git iniquitatem: odit animam suam
Uenit&iam ad pauperes: quinecessi¬
tateuictus furtiuum aliquid concu¬
piscunt. Dicit enim. & in rapinis
nolite concupiscere. Nonenim po¬
test crimen rapinae indigentia tolle¬
re. necquod uindictę subiac& excu¬
sarc: Sed potius contin&nos ille.
quipluit super iustos &impios. qui
dat escam omni carni Nimis ergo
linquere: & ad spem criminum con¬
uolare. Sednesolos pauperes crede¬
res fuisse commonitos: sequenti uer¬
sũ uenit addiuites. ut introducto
salutari moderamine. neciste ambiat.
quibus dispensatio modificata
praestatur. Namsicor eis non appo¬

Expanded text:
et rapinas nolite concupiscere. et rapinas nolite concupiscere. Ipsos adhuc monet quos detestabili probaverat consuetudine vitiatos. Docet ne sperare debeant, ubi fructus boni desiderii non potest inveniri. In malitia enim qui sperat, seipsum decipit, quia nulla utilitas inde nascitur, sed potius aeterna poena procuratur; sicut in alio psalmo jam dictum est: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam . Venit etiam ad pauperes, qui necessitate victus furtivum aliquid concupiscunt. Dicit enim, et in rapinis nolite concupiscere. Non enim potest crimen rapinae indigentia tollere, nec quod vindictae subjacet excusari; sed potius continet nos ille qui pluit super justos et impios, qui dat escam omni carni. Nimis ergo linquere, et ad spem criminum convolare. Sed ne solos pauperes crederes fuisse commonitos, sequenti versu venit ad divites, ut introducto salutari moderamine, nec iste ambiat, quibus dispensatio modificata praestatur; nam si cor eis non appo
Abbreviated transcription (Latin):
lune confer& cȩca est. Lun am soli
iunge non rutilat. Solem xpõ con¬
fer& tenebresunt Sicoma uana fi¬
unt : quaedum melioribus compa¬
rantur. fulg̃ore. propriominuunt᷑
Sichomines ad comparationem suꝑ¬
nȩ ueritatis ueniunt: utuani rationa¬
biliter eẽ dicantur. Sed huic rei ad¬
didit uitium: quomaxime laborat
humanitas Mendaces filuhominũ
instateris. Siue illos tangit qui pon¬
deribus iniquis. ementium decipiunt
simplicitatem siue quod homines
sibi placentes iusti atq immobiles ui¬
deri uolunt. cumsino deceptrici mu¬
tabilitate fallaces. Instateris enim.
hoc significat quasi inlibro iustiti ę
collocati: non creduntur amare falla¬
tiam. Sequitur. Vt decipiant ipsi
deuanitate inidipsum. Poterant
enim non decipere. sieorum posset
nequitia deprehendi. Sed cum iusti
esse creduntur. facilius tecta peruer¬
sitate decipiunt. In ipsum scilic&. id¬
in ȩquitate : quam falsohabere. per¬
fidi homines aestimantur

Expanded text:
lunae confer, et caeca est; lunam soli lunae confer, et caeca est; lunam soli junge, non rutilat; solem Christo confer, et tenebrae sunt. Sic omnia vana fiunt, quae dum melioribus comparantur, fulgore proprio minuuntur. Sic homines, cum ad comparationem supernae veritatis veniunt, ut vani rationabiliter esse dicuntur. Sed huic rei addidit vitium quo maxime laborat humanitas. Mendaces filii hominum in stateris; sive illos tangit, qui ponderibus iniquis ementium decipiunt simplicitatem; sive quod homines sibi placentes, justi atque immobiles videri volunt, cum sint deceptrici mutabilitate fallaces. In stateris enim, hoc significat quasi in libra justitiae collocati, non creduntur amare fallaciam. Sequitur, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Poterant enim non decipere, si eorum posset nequitia deprehendi; sed 205 cum justi esse credantur, facilius tecta perversitate decipiunt. In idipsum, scilicet in aequitate, quam falso habere perfidi homines aestimantur
Abbreviated transcription (Latin):
Duenit ad tertium membrum :
exprobrans hominibus nequitias suas
Propter quod salutaris huius psalmi
sacramenta uulgatasunt: ut prauas
persuasiones suas. emendata in melius
uoluntate relinquerent. Dicit enim
sententiam. frequenter iteratam. uerũ¬
tamen uanifilii hominum: utuitium
suum cognoscens humanitas: ad aucto¬
rem salutis atque ueritatis. caelerrima
subplicatione festin& Sicenim &in
tricesimo octauopsalmodictum est.
Uerum tamen uniuersa uanitas om̃is
homouiuens. Quod & sapiens ille
frequenter repetit dicens. &omnia
uanitas uanitatum. Nonnullos aut̃
mouere sol&. cur &inpsalmis legatur
uani filii hominum: & in solamone
uniuersa uanitas. Num quid cȩlestia
& terrestria. quaeds̃ creauit & om̃a
ual debona cuncta inuanitate con¬
sistunt : Nonutiq: sed conparata
potioribus: illaminoranimis & ina¬
nia iudicantur. Sicut ait beatus
hieronimus. lucern& lampadis
comparatione pronihiloest: Lãpas:
stellȩ cõparatone non luc&. Stellam

Expanded text:
venit ad tertium membrum, venit ad tertium membrum, exprobrans hominibus nequitias suas; propter quod salutaris hujus psalmi sacramenta vulgata sunt, ut pravas persuasiones suas, emendata in melius voluntate, relinquerent. Dicit enim sententiam frequenter iteratam: Verumtamen vani filii hominum, ut vitium suum cognoscens humanitas, ad auctorem salutis atque veritatis celerrima supplicatione festinet. Sic enim in trigesimo octavo psalmo dictum est: Verumtamen universa vanitas omnis homo vivens . Quod et Sapiens ille frequenter repetit dicens: Omnia vanitas vanitatum . Nonnullos autem movere solet, cur et in Psalmis legatur: Vani filii hominum; et in Salomone: Universa vanitas ? Nunquid coelestia et terrestria, quae Deus creavit, et omnia valde bona, cuncta in vanitate consistunt? Non utique, sed comparata potioribus illa minora nimis et inania judicantur; sicut ait beatus Hieronymus: Lucerna lampadis comparatione pro nihilo est; lampas stellae comparatione non lucet; stellam
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam fideisuę sacramenta uul¬
gauit. Conuersus adplebem quae
uaria superstitionum uanitate labo¬
rabat: Common & ut spemsuam debe¬
ant in dnĩ uirtute reponere. Dicit
enim sperate in eum: in illum scilic&:
quemsibi & dm̃ professus fuerat & sa¬
lutem. uel c&era. quaesunt dicta supe¬
rius Omĩs conuentus plebis. allo¬
quendo plebem. non excipit potentes
quiamos est scripture diuinȩ sicad par¬
tem loqui utnec reliquos praeter mit¬
tere uideatur. Adiecit. Effundite
coram illo corda urã. Effundit ante
dnm corsuum. qui petcata sua uberri¬
mis lacrimis confitetur. Corenim alic
effundi non potest: Nisi creberrimo
imbre lacrimarum. sicut inquadra¬
gesimo primo psalmo dictum est
H aecrecordatussum & effudi in me
animam meam Quod interꝓpria
scripturae diuinȩ: non in merito con¬
putamus. UERUMTAMEN UANIFILII
HOMINUM: MENDACISFILIIHOMI¬
MUM INSTALERIS. UT DICIPIANT
IPSI OLUANITATE INIDIE SUM
Cecundo diappsalmate decurso.

Expanded text:
Postquam fidei suae sacramenta vulPostquam fidei suae sacramenta vulgavit, conversus ad plebem, quae varia superstitionum vanitate laborabat, commonet ut spem suam debeant in Domini virtute reponere. Dicit enim: Sperate in eum, in illum scilicet quem sibi et Deum professus fuerat et salutem, vel caetera quae sunt dicta superius. Omnis conventus plebis. Alloquendo plebem non excipit potentes, quia mos est Scripturae divinae sic ad partem loqui, ut nec reliquos praetermittere videatur. Adjecit, effundite coram illo corda vestra. Effundit ante Dominum cor suum, qui peccata sua uberrimis lacrymis confitetur. Cor enim aliter effundi non potest, nisi creberrimo imbre lacrymarum; sicut in quadragesimo primo psalmo dictum est: Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam . Quod inter propria Scripturae divinae non immerito computamus. Vers. 8. Verumtamen vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris: ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Secundo diapsalmate decurso,
Abbreviated transcription (Latin):
reuera anim ȩsuȩ salutem: iam tunc
per in carnandum uerbum. ꝓuenire
noscebat. Addidit adiutor ms. nesuis
applicar& uirtutibus quod euasit
Sequitur non emi grabo. Scilic& de
hac credulitate quam teneo: sicut in
decimo psalmo iam dictũ .ẽ. In dn õ
confido quomodo dicitis animȩ meȩ
trans migra in montem sicut passer:
Qua propternon semutaturum dicit
esse sententiam: quia hocsibi utile
cognouerat quod tenebat. Congeminat
in dõ salutem: non in gentium diis per¬
petuam mortem Adiecit &iam &
gloriamea: ut non solum salus. sed
&iam illi credidisse sit gloria. Ponit
quoq ds̃ auxilumei. nesibi aliqui d
hum ana deputar& infirmitas. Ad
postremum quod cuncta conduder&
dixit: spesmca indõ est. Vt & illa prȩce¬
rita quae perceperat dnõ deputar&:
& futurã suam beatitudinem sc̃s uir
ipsimodis omnibus applicar&¬
SPERATE INTUM OMIS CONUIM
PIEBIS. EFEUNDITE CORAMILLO COR
DAURA DSADIUTOR NOSTIR EST

Expanded text:
revera animae suae salutem jam tunc revera animae suae salutem jam tunc per incarnandum Verbum provenire noscebat. Addidit, adjutor meus: ne suis applicaret virtutibus quod evasit. Sequitur, non emigrabo, scilicet de hac credulitate quam teneo; sicut in decimo psalmo jam dictum est: In Domino confido: quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer ? Quapropter non se mutaturum dicit esse sententiam, quia hoc sibi utile cognoverat quod tenebat. Congeminat in Deo salutem, non ut gentium dii perpetuam mortem. Adjecit etiam, et gloria mea, ut non solum salus, sed etiam illi credidisse sit gloria. Ponit quoque, Deus auxilii mei, ne sibi aliquid humana deputaret infirmitas. Ad postremum quo cuncta concluderet, dixit: Spes mea in Deo est, ut et illa praeterita, quae perceperat, Domino deputaret, et futuram suam beatitudinem sanctus vir ipsi modis omnibus applicarSperate in eum, omnis conventus plebis; effundite coram illo corda vestra: Deus adjutor noster est.
Abbreviated transcription (Latin):
ABIPSO PATI ENTIA MIA
Post diapsalmatis pausationem.
Quenit idithun ad secundum mem¬
brum psalmi similia repetens quȩ
superius dixit : animam suam dõ eẽ
subiectam . ut ipsa repetitio. menti
nostrȩ robur credulitatis infiger&
Sedistud diligentius ꝑscrutemur:
quia causa gratulationis. quantum
aduerba non uidetur eẽ consimilis
Ibienim dicit abipso salutare meum:
hic ait. qm̃ ab ipso est pacientiam ea
Sedlic& aliis uerbis dicatur unum
tamen esse intelligimus. si altius per¬
scrutemur Patientia quippenrã :
libenter patimur: & susceptȩ regulȩ
obseruatione gaudemus. Sicenim
& inseptuagesimopsalmo cantatur
qm̃ tues patientiameadnẽ: Namut
eundem in hoc sermone possis aduer¬
tere: aperte sequentia declarare
EE SPES MEA INDO ESẼ
Inhis duobus uersibus xp̃s dñs indica¬
tur : de quosuperius dix̃ patientia
mea. Et tam quam si ei diceretur. quac
est ista patientia tua: Respondit
Ipseest dĩm̃s & salutarism̃s. Quia

Expanded text:
st patientia mea. Post diapsalmatis pausationem, venit Idithum ad secundum membrum psalmi, similia repetens quae superius dixit, animam suam Deo esse subjectam; ut ipsa repetitio menti nostrae robur credulitatis infigeret. Sed istud diligentius perscrutemur, quia causa gratulationis, quantum ad verba, non videtur esse consimilis. Ibi enim dicit, ab ipso salutare meum; hic ait, quoniam ab ipso patientia mea. Sed licet aliis verbis dicatur, unum tamen esse intelligimus si altius perscrutemur. Patientia quippe nostralibenter patimur, et susceptae regulae observatione gaudemus. Sic enim et in septuagesimo psalmo cantatur: Quoniam tu es patientia mea, Domine . Nam ut eumdem in hoc sermone sensum possis advertere, aperte sequentia declarare et spes mea in Deo est. In his duobus versibus Christus Dominus indicatur, de quo superius dixit, patientia mea. Et tanquam si ei diceretur: Quis est iste patientia tua? respondit: Ipse est Deus meus, et salutaris meus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
altissimum mare. quod abundantia
fluentorum. obiecta quȩque submer¬
git. & enatare nonsinit. quaecumq
uorauerit: Sed his erroribus pietas
diuina subuenit: quando salutem
mundo aduentudnĩ saluatoris in¬
dulsit Perscrutandum est autem.
qui duelit propitiatus intellegi. Ap¬
tedicimus hocdes acerdotibus quoti¬
ens perimm olata sacrificia. peccatis
nris propitiam faciunt diuinitatem.
utira quaed ebebatur delictis. conuer¬
tatur ingratiam salutis: Et qui erant
factis suis iustissimerei. reddantur
diuinitatis muneribus absoluti
Sicdiuinitas propitiata est humano
generi quando nobis & sacerdotem
&hostiam ipsum contulit xp̃m. sicut
dicit apłs. ds erat in xpõ mundum
reconcilians sibi non reputans illis
delicta eorum. BEATUS QUEM ELE

Expanded text:
altissimum mare, quod abundantia altissimum mare, quod abundantia fluentorum objecta quaeque submergit, et enatare non sinit quaecunque voraverit. Sed his erroribus pietas divina subvenit, quando salutem mundo adventu Domini Salvatoris indulsit. Perscrutandum est autem quid velit propitiatus intelligi. Apte dicimus hoc de sacerdotibus, quoties per immolata sacrificia peccatis nostris propitiam faciunt Divinitatem; ut ira quae debebatur delictis, convertatur in gratiam salutis; et qui erant factis suis justissime rei, reddantur Divinitatis muneribus absoluti. Sic Divinitas propitiata est humano generi, quando nobis et sacerdotem et hostiam ipsum contulit Christum; sicut dicit Apostolus: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, non reputans illis delicta eo
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus. Omnes enim stabimus
Ante tribun alxpĩ. ut recipiat unus¬
quisq: propria corporis prout gessit
siuebonum. siuemalum Hicenim
carnem non soluns cõs. sed omnem
hominem debemus aduertere : quia
om̃s ad eum constat eẽ uenturos. siue
dam nandos. siue in aeternam requiẽ
collo candos. Et nota quod inscriptu¬
ris diuinis. frequenter &isola anima
& solacaro prohomine ponitur: ut
est illud ingenesi. &intrauerunt
in egrpto cum ia cob animę septua¬
ginta quinq Ethicadte omĩs caroue¬
ni& Quolo co util limum est synec¬
doche schematis meminisse. quae
significat a parte totum. UIRBA INI¬
QORU PRAEUALUIRUNT SUPIRNOS
ET IMEILATBUSNRISTUEROEITIABIR
Pracualuerunt quidem uerba ini¬
quorum quando pagani paren¬
tes persuaserunt filiis suis antiquos
ritus & sacrilegia quae colebant
Tractienim perinfantiam illud ui¬
dentur secuti. quodrudibus animis
in biberunt Praeualucrunt enim¬
supernos dictum ẽ tam quam aliqđ

Expanded text:
Apostolus: Omnes enim stabimus Apostolus: Omnes enim stabimus ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis prout gessit, sive bonum, sive malum . Hic enim carnem, non solum sanctos, sed omnem hominem debemus advertere: quia omnes ad eum constat esse venturos, sive damnandos, sive in aeternam requiem collocandos. Et nota quod in Scripturis divinis frequenter et sola anima, et sola caro pro homine ponitur; ut est illud in Genesi: Et intraverunt in Aegyptum cum Jacob animae septuaginta quinqniet. Quo loco utillimum est synecdoche schematis meminisse, quae significat a parte totum. Vers. orum praevaluerunt super nos, et impietatibus nostris tu propitiaberis. Praevaluerunt quidem verba iniquorum, quando pagani parentes persuaserunt filiis suis antiquos ritus et sacrilegia quae colebant. Tracti enim per infantiam, illud videntur secuti, quod rudibus animis imbiberunt. Praevaluerunt super nos, dictum est, tanquam aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
enim uerus hrmnus dicitur dno dis¬
ciplinabile carmine. non linguȩ cla¬
more peruerso: sed uthoc exprȩssius
intimar& : Adiecit & tibi red detur
uotum inhierusalem Ab infidelib
uota reddebantur. & marti & ueneri.
ceterisq dȩmonibus: utsiquis fuiss&
deproelio liberatus. sacrificabat
gradiuo Siquis ad fedum adulteriũ
perueniss&. adorandam deam libi¬
dinis aestimabat. Nuncautem ue¬
ritate recognita. debonis operibus
inhierusalem dõ soliuotum dicit eẽ
reddendum. quaeest uisio pacis in
quaman& fixa immobilisq felici
c& hrmnus ds̃ insion: nunc ad dñm
hrmnica supplicatione proclamat
dicens. exaudiorationem meã. ut
ipse prius facer&. quod acȩteris faci¬
endum eẽ. praedixerit. Ipse populus
orationem suam ex audiripetit. quẽ
superius diximus. Sciens enim se cẽ
moriturum. illum rogabat adquẽ
sepost hancuitam uenturum eẽ no.¬
cebat. ut hicei parter&. neibi deipso
iudicar&: Sicenim deillo iudiciodic̃

Expanded text:
enim verus hymnus dicitur Domino disenim verus hymnus dicitur Domino disciplinabili carmine, non linguae clamore perverso. Sed ut hoc expressius intimaret adjecit, et tibi reddetur votum in Jerusalem. Ab infidelibus vota reddebantur et Marti, et Veneri, caeterisque daemonibus; ut si quis fuisset de praelio liberatus, sacrificabat Gradivo; si quis ad foedum adulterium pervenisset, adorandam deam libidinis aestimabat. Nunc autem veritate recognita, de bonis operibus in Jerusalem Deo soli votum dicit esse reddendum, quae est visio pacis, in qua manet fixa immobilisque felicicet hymnus, Deus, in Sion, nunc ad Dominum hymnidica supplicatione proclamat dicens: Exaudi orationem meam; ut ipse prius faceret, 211 quod caeteris faciendum esse praedixerat. Ipse populus orationem suam exaudiri petit, quem superius diximus. Sciens enim se esse moriturum, illum rogabat ad quem se post hanc vitam venturum esse noscebat; ut hic ei parceret, ne ibi de ipso judicaret. Sic enim de illo judicio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit reuertens ad dñm sal¬
uatorem primo ingressupsalmi.
auctorem suum liberatus agnoscens
orationem suam. postulat debere
cognosci. definiens solum illum be¬
atum eẽ. qui ad eius atria meruerit
peruenire: Secunda sectione. spem
dicit dñm omnium finium eẽ. ter¬
rarum : diuersas laudes ipsius poten¬
tiamq allegorica comparatione
describens. scõsq eius hrmni ca in ip¬
sum exultatione gaudere
TEDECIT HEMNUSD̃S INSION E
TIBI REODEURUOTŨ INNIERUSALE
euersa plebs ad dnm decaptiuita¬
te petcati. in magna exultatio¬
ne prorupit. asserens solum dm̃ dece¬
rehrmnum. nondemonum turbas.
ut put abat antegentilitas. Habue¬
rat enim carmina. quae in mundis
spiritibus idolisq fundebat. sed ad
lumen ueritatis adducta ipsum so¬
lum dicit debere laudari qui crea¬
toromnium probatur agnosci Nec
tamen alibi nisi insion. id est in contẽ¬
plationem: Sedista contemplatio.
recte fidei lumendeclarat In ipsa

Expanded text:
deseruit, revertens ad Dominum Saldeseruit, revertens ad Dominum Salvatorem, primo ingressu psalmi, auctorem suum liberatus agnoscens, orationem suam postulat debere cognosci, definiens solum illum beatum esse qui ad ejus atria meruerit pervenire. Secunda sectione, spem dicit Drarum diversas laudes, ipsius potentiam allegorica comparatione describens, sanctosque ejus hymnica in ipsum exsultatione gaudereTe decet hymnus, Deus, in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem. Reversa plebs ad Dominum de captivitate peccati, in magna exsultatione prorupit, asserens solum Deum decere hymnum, non daemonum turbas, ut putabat ante gentilitas. Habuerat enim carmina quae immundis spiritibus idolisque fundebat; sed ad lumen veritatis adducta, ipsum solum dicit debere laudari, qui Creator omnium probatur agnosci; nec tamen alibi nisi in Sion, id est in contemplatione. Sed ista contemplatio rectae fidei lumen declarat; in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quod spiritaliter significat. quando
pec catis facientibus. indiaboli potes¬
tate traducimur: Babilonia quippe
sicut sepe memoratum est. interprȩta¬
tur confusio. quam specialiter addi¬
abolum manifestum est pertinere
Isteergo populus quibabrloniam de¬
serens postcaptiuitatem adhierus alẽ
ciuitatem dnĩ festinabat. Illos respic̃
quimundiistius confusione damnata.
ad ecclesiam xpĩ uenire contendunt.
Quibus auctoritate patrum totus
istepsalmus abtandus est : qm̃ quan¬
doiste populus reuertebatur adhie¬
rusalem hieremias & hie rechiel
morte preuentisunt: Sedut nodũ
questionis huius euitemus: talis no¬
bis sit ordo uerborum. Infinem psal¬
mus dauidcanticum. depopulo trans¬
migrationis. perprophetiam hiere¬
mie & ezechiel.cum inciperent pro¬
ficisci. Si crecte intellegitur: utuer¬
ba magis ad populum. quam adhie¬
remiam & ezechiel pertinere uide¬
antur. DIUISIO ESAL MI
Populus ille quisȩculi peccata

Expanded text:
quod spiritualiter significat, quando quod spiritualiter significat, quando peccatis facientibus in diaboli potestate traducimur. Babylonia quippe sicut saepe memoratum est interpretatur confusio, quam specialiter ad diabolum manifestum est pertinere. Iste ergo populus, qui Babyloniam deserens post captivitatem, ad Jerusalem civitatem Domini festinabat, illos respicit qui mundi istius confusione damnata, ad Ecclesiam Christi venire contendunt. Quibus auctoritate Patrum totus iste psalmus aptandus est: quoniam, quando iste populus revertebatur ad Jerusalem, Jeremias et Ezechiel morte praeventi sunt. Sed ut nodum quaestionis hujus evitemus, talis nobis sit ordo verborum: In finem, psalmus David, canticum de populo transmigrationis, per prophetiam Jeremiae et Ezechiel, cum inciperent proficisci. Sic recte intelligitur, ut verba magis ad populum quam ad Jeremiam et Ezechiel pertinere videantur. Divisio psalmi. Populus iste qui saeculi peccata
Abbreviated transcription (Latin):
qui ipsum dnm audiunt. desefutura
proloquentem. cui praesum serunt
ingerere crudelissimã passionem
cuius resurrectionem inter eos factã
mundus agnouit. qui debitas poenas
incredulis fidelibus autem aeterna
prȩmia. conpromittit. Supplicate
iudei dum tempus est : quaerite dum
potestis inter agnos potius addexte¬
ram recipi neadsinis tram cumȩdis
uos contingat expelli. EXELICIT¬
LX IIII. INFINEMPSALMUS DAUIO
CANLICUMHIEREMII. IT ILEHIIL
DEEOPULO TRANS MIGRALIONIS
CUMINCIPERENT EROEICIS CI
nfinem psalmus dauid: uerbaiam
notasunt. restat. ut sequentia dice¬
redebeamus Cum populus hebrę¬
orum. propter in oboedi entiam suã
captiuus achaldeorum gente dũce¬
recur hieremias & erechielꝓpheđ
dixerunt eos postseptu aginta annos
in suam patriam es sẽ redituros. cuer¬
samq: abhostibus hicrusalem melio¬
restatu. reparaturos. Addidit depo¬
pulo transmigrationis utiq hebreo
qui inbabi lonia ciuitate migratus. ẽs

Expanded text:
qui ipsum Dominum audiunt de se futura qui ipsum Dominum audiunt de se futura proloquentem, cui praesumpserunt ingerere crudilissimam passionem; cujus resurrectionem inter eos factam mundus agnovit, qui debitas poenas incredulis, fidelibus autem aeterna praemia compromittit? Supplicate, Judaei, dum tempus est, quaerite dum potestis inter agnos potius ad dexteram recipi, ne ad sinistram cum haedis vos contingat expelli. EXPOSITLXIV. In finem, psalmus David, canticum Jeremiae et Ezechiel de populo transmigrationis, cum inciperent proficisci. In finem, psalmus David, verba jam nota sunt; restat ut sequentia dicere debeamus. Cum populus Hebraeorum propter inobedientiam suam captivus a Chaldaeorum gente duceretur, Jeremias et Ezechiel prophetae dixerunt eos post septuaginta annos in suam patriam esse redituros, eversamque ab hostibus Jerusalem meliore statu reparaturos. Addidit: De populo transmigrationis, utique Hebraeo, qui in Babyloniam civitatem migratus est;