comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ Non ẽ malagna un¬
ponere. nec oleum nec alligaturas.
quod si factum fuiss&. utiq recep¬
ta fortitudine posset tenere gladi¬
um ⁊ ad bella ꝓcedere Iecirco cle¬
mens ⁊ misericors ds̃ rursum cõ¬
minuit brachium eiꝰ. siue brachia.
ut pęnitus. cadat gladius de ma¬
nu eius. ⁊ ingentes egiptus disꝑga¬
tur. & uentiletur in terras. in bra¬
chio autẽ robur accipi& fortitudi
nẽ dicente scriptura. Contere bra¬
chium peccatoris ⁊ maligni. qͦd con¬
teritur in adu̾sariis nr̃is quando
nos ꝑsequunt᷑ quid ẽ. s oppͥmere
nequeunt. ⁊ ꝓsalute seruorum dei.
adusus pharaonẽ rex babilonis se¬
pe consurgit. ut potentẽ opprimat
potentior. & mali tradant᷑ peioribꝰ.¬
& confortante deo brachia pessimoꝵ
ut sciat qui liberatus ẽ. qͦd ipse sit
dũs Prosectum aut̃e esse uirtutis.
scire quod ipse sit dñs. e contra¬
rio possumꝰ dicere. filii heli. filii

Expanded text:
scriptum est: « Non est malagma imscriptum est: « Non est malagma imponere, nec oleum, nec alligaturas. » Quod si factum fuisset, utique recepta fortitudine posset tenere gladium et ad bella procedere. Idcirco clemens et misericors Deus rursum comminuit brachium ejus sive brachia: ut penitus cadat gladius de manu ejus, et in gentes Aegyptus dispergatur et ventiletur in terras. In brachio autem robur accipi et fortitudo potest, dicente Scriptura: « Contere brachium peccatoris et maligni . » Quod conteritur in adversariis nostris, quando nos persequuntur quidem, sed opprimere nequeunt, et pro salute servorum Dei adversus Pharaonem rex Babylonis saepe consurgit, ut potentem opprimat potentior, et mali tradantur pejoribus: confortante Deo brachia pessimorum, ut sciat, qui liberatus est, quod ipse sit Dominus, perfectum autem esse virtutis scire quod ipse sit Dominus. Econtrario possumus dicere: « Filii Heli, filii
Abbreviated transcription (Latin):
yi. annus singłis ꝓphetiis debuerĩt
p̃notari. ad quod illud possumus
respondere Oꝓfundũ diuitiarũ
sapientiȩ & scientiȩ dei. quã inscru¬
tabilia iudicia eius:⁊ inuestigabi
les uiȩ eius: Et in alio loco: Abyssum.
⁊ sapientiam quis inuestigabit:
Possumꝰ autem hoc dicere qͦd & in
ꝓpħis nequaqͣm historiȩ ordo serue¬
turꝰ. dum taxat ñ in omnibꝰ sed in
quibusdam locis: Neq enim nar¬
rant p̃terita s futura p̾nunciant.
ꝓ ut uoluntas sp̃c sc̃ĩ fuerit: In hy¬
storia uͦ ut sunt moysi qͥnq libri
& iħu ⁊ uidicum uolumina. ricth
quoq & hester. samuel. & malachi.¬
& paralipomenon liber. ⁊ esdras. uin¬
cto sibi parĩt & neemia. p̃posteram
narrationẽ nequaqͣm repperiri..
Hȩc deannorũ ordine dixisse suf¬
ficiat: Nunc iuideamꝰ quȩ contra
pharaonẽ suie de pharaone ꝓpħia
sit. brachium eius confregisse se
dicit & ñ eẽ. obuolutum neq liga¬
tum nec fartum linteolis. nec ac¬
cepisse malagnna. Iuxta illud qͦd

Expanded text:
 annus, singulis prophetiis debuerint praenotari. Ad quod illud possumus respondere: O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicio ejus et inveles viae ejus! » Et in ailo loco: « Abyssum et sapientiam quis investigabit? » Possumus autem hoc dicere quod et in prophetis nequaquam historiae ordo servetur, duntaxat non in omnibus, sed in quibusdam locis. Neque enim narrant praeterita, sed futura praenuntiant, prout voluntas Spiritus sancti fuerit. In historia vero ut sunt Moysi quinque libri et Jesu, et Judicum volumina, Ruth quoque et Esther, Samuel et Malachim: Paralipomenon liber et Ezrae, juncto sibi pariter Noemia praeposteram narrationem nequaquam reperiri. Haec de annorum ordine dixisse sufficiat. Nunc videamus, quae contra Pharaonem sive de Pharaone prophetia sit. Brachium ejus confregisse se dicit, et non esse obvolutum neque ligatum, nec sartum linteolis, nec accepisse malagma. Juxta illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
ci. quia ecce ueni&e. Hec dic̃ dñs ds.
& disꝑdam multicudinẽ egiptioꝵ
ꝑ manũ nabuchodonosor. regis ba¬
bilonis ipsius & popłi eiꝰ cum eo pes¬
stilentes qui de gentib missi sunt
ad ꝑdendendam t̾rã. & euaginab̃t
om̃s gladios suos suꝑ egiptũ. & re¬
plebit᷑ t̾ra uulneratoꝵ. & dabo flu

Expanded text:
a ecce veniet. Haec dicit Dominus Deus. Et disperdam multitudinem Aegyptiorum per manum Nabuchodonosor regis Babylonis ipsius, et populi ejus cum eo, pestilentes qui de gentibus missi sunt ad perdendam terram. Et evaginabunt omnes gladios suos super Aegyptum, et replebitur ter
Abbreviated transcription (Latin):
Qui loquitur ad ꝓphetam. aperi
ostuum & tmplebo illud. ꝓpheta
ad dñm respondente: Aꝑui os
meum. & adtraxi sp̃m qui ubi
uult spirat. Ubi autẽ sp̃c dñi. ibi
libertas. Qua libertate donauit
nos ds̃. quam frustra se uidȩi ha¬
bere iactabant dicentes: Semen

Expanded text:
m: Aperi m: Aperi os tuum et adimplebo illud ; propheta ad Dominum respondente: Aperui os meum, et attraxi spiritum ; qui ubi vult spirat. Ubi autem spiritus Domini, ibi libertas , qua libertate donavit nos Dominus. Quam frustra se Judaei habere jactabant dicentes: Semen
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ int̃pretati sunt non tetagmena.
extenta. ꝓ quo iuxta consuetuduĩe
suam. alii interp̃tes excelsa posuer̃i.
iam dixi ꝓphetias contra unã
ꝓuinciam aut unum regem his¬
dem explanare libris. & nequa¬
quam sensum lectoris dundere.
S quid faciam longitudini. quȩ
nisi diidatur in partes. modũ
uoluminis egreditur. & infinita
congeries tam dictanti quam le¬
genti molesta est: Itaq post ser¬
monem contra egiptum & plan¬
ctum eius. regemq egipti de cuiꝰ
brachio nequaqͣm obuolutu
neq restituto pristinȩ sanitati.
in ultima parte.uiii. libri dixi¬
mus. transimus ad principium
.x. libri. contra eundem pharao¬
nem regem ȩgipti. qͥ comparat
regi assyrio: & post longissimã. ꝓphe¬
tiam lam̃tatio suꝑ eodem assum tt:
& deinceps contra omnẽ egiptum:
In quibus disserendis o uirgo xp̃i
eustochium eleua cũ moyse manꝰ.
ut nr̃a uictoria tuarum orationũ
fructus sit: Nion ẽ enim uolentis
neq currentis s miserentis del.

Expanded text:
pretati sunt non τεταγμένα, extenta. Pro quo juxta consuetudinem suam alii interpretes excelsa posuerunt.rophetias contra unam provinciam, aut unum regem, iisdem explanare libris, et nequaquam sensum lectoris dividere. Sed quid faciam longitudini, quae nisi dividatur in partes, modum voluminis egreditur; et infinita congeries, tam dictanti, quam legenti 367-368 molesta est? Itaque post sermonem contra Aegyptum et planctum ejus, regemque Aegypti, de cujus brachio nequaquam obvoluto, neque restituto pristinae sanitati, in ultima parte noni libri diximus, transimus ad principium decimi libri contra eumdem Pharaonem regem Aegypti, qui comparatur regi Assyrio, et post longissimam prophetiam, lamentatio super eodem assumitur, et deinceps contra omnem Aegyptum. In quibus disserendis, o virgo Christi, Eustochium, eleva cum Moyse manus ut nostra victoria tuarum orationum fructus sit. Non est enim volentis neque curren
Abbreviated transcription (Latin):
nes elẏopoleos & bubasti gladio ca¬
dent. & ipse captiuȩ ducent᷑. ꝙ in
tafiuis nigresc& dies. cum contriue¬
ro ibi sceptra egipti. & defecerit in
ea suꝑbia potentiȩ eiꝰ. Ipsam nubes
operiet. filiȩ aũ eiꝰ in captiuitatẽ
ducent᷑. & faciam iudicia in egip¬

Expanded text:
nes Heliopoleos et Bubasti gladio cadent, et ipsae captivae ducentur, et in Taphnis nigrescet dies, cum contrivero ibi sceptra Aegypti, et defecerit in ea superbia potentiae ejus: ipsam nubes operiet. Filiae autem ejus in captivitatem ducentur. Et faciam judicia in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
ceri. Quando in hoc et ira dĩ in¬
cipit a diluuio. & clementia eius
rum demonstreat᷑. E quia apud
hebreos m̃sis qui apud nos kalen¬
dis & nonis idib q diuoluit᷑. sccũm
lune cursum supputat᷑ unde & gre-¬
co uocabulo. zT NNI. id ẽ luna a
mñse nom̃ accipit. Hoc dictum:
luminis remansissȩ. ne penitꝰ
ira eiꝰ absq miscłia sit. Quando
aut̃ totꝰ lune orbis ĩplet᷑. tc̃ & pas¬
cha celebrat᷑. & om̃s marime sol¬
lẽpnitates. Qd̃ strictum posuimꝰ.
ut sciamꝰ in hoc numero ꝙ bona
& mala parit̾ contineri. bona na¬
buchodonosor cuiꝰ labori merces
Scas nuntiatur. Et factum est
ũbum dñi ad me dicens. Fili ho¬
⁊ minis ꝓpħa & dic. Hec dicit dñs
ds̃. Ululate. ue uę diei qr uixta
ẽ dies & apppinquat dies dñi. dies
Inubis. cempus gentium erit. & ue¬
Ini&e gladiꝰ in egiptum. & erit pa¬
uor in ethiopia. cum ceciderint
Nuuilnerati in egipto. & ablata fu¬
Serit multitudo illiꝰ. & destructa
Ifundamenta eiꝰ. ethiopia. & ly

Expanded text:
et ira Dei incipit a diluvio, et clementia ejus ro demonstratur. Et quia apud Hebraeos mensis, qui apud nos Kalendis et Nonis Idibusque devolvitur, secundum lunae cursum supputatur: unde et Graeco vocabulo μήνη, id est, luna, a mense nomen accepit, hoc dictum eluminis remansisse, ne penitus ira ejus absque misericordia sit. Quando autem totus lunae orbis impletur, tunc et pascha celebratur, et omnes maximae solemnitates. Quod strictim posuimus, ut sciamus in hoc numero, et bona et mala pariter contineri. Bona Nabuchodonosor, cujus labori merces orum vastitas nuntiatur. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta, et dic: Haec dicit Dominus Deus ululate vae vae diei quia iuxta est dies et adpropinquavit dies Domini dies nubis tempus gentium erit et veniet gladius in Aegyptum et erit pavor in Aethiopia cum ceciderint vulnerati in Aegypto et ablata fuerit multitudo illius et destructa fundamenta eius Aeth
Abbreviated transcription (Latin):
Imedio tui qui comedat tę. ꝙ dabo te¬
I in cinerem suꝑ terram. in conspectu
Nomnium uidentiũ ce. Om̃s qui uide¬
rint te in gentib obstupescent suꝑ
ce. nichili factus es & non eris in ꝑ¬

Expanded text:
ui, qui comedat te et dabo te in cinerem super terram in conspectu omnium videntium te. Omnes qui viderint te in gentibus obstupescent super te. Nichili factus es et non eris in p
Abbreviated transcription (Latin):
cum est. cum int̾ficeret illos tc̃ que¬
rebant eum. Omĩs enĩ qui querit
di huiꝰ pereat habundantia. & egip¬
ci fluenta siccent᷑. ĩmo t̾ra eoꝵ sit
in solitudines. & sententia dñi dis¬
sipet᷑. ã curre soene que interp̃tatur
gyrus. ut nichil in se recti habeat
usq ad terram ethiopum qui humi
truatur & humiliet᷑ in salutem suã.
Nec pes hominis hoc est racionale
quippiam tͣnseat ꝑegiptum. neq
pes ium̃ti gradiat᷑ in ea. ut simplices
quosq non ceneat quos dimissis ho¬
minib pharao in egipto tenere cupi¬
ebat. moyse contͣdicente ꝙ uolente
ium̃ta quoq de captiuitate egipti li¬
berari. &. non inquit habitabitur.
.XI. annis. qui numerus semꝑ adflic¬
tionis & pene est. Unde ꝙ moyses.

Expanded text:
tum est: Cum interficeret illos, tunc quaetum est: Cum interficeret illos, tunc quaerebant eum . Omnis edi hujus pereat abundantia, et Aegypti fluenta siccentur, imo terra eorum sit in solitudines: et sententia Domini dissipetur a turre Syene, quae interpretatur gyrus, ut nihil in se recti habeat, usque ad terram Aethiopum, qui humiltruatur, et humilietur in salutem suam. Nec pes hominis, hoc est rationale quippiam transeat per Aegyptum: neque pes jumenti gradiatur in ea, ut simplices quosque non teneat, quos dimissis hominibus Pharao in Aegypto tenere cupiebat, Moyse contradicente, et volente jumenta quoque de captivitate Aegypti liberari. « Et non, inquit, habitabitur quadraginta annis; » qui numerus semper afflictionis et poenae est. Unde et Moyses ,
Abbreviated transcription (Latin):
adminiculum. ꝙ hec omĩa fient. ut
tercio cognoscant egiptii qd̃ ipse sit
cdñs. Hec breui sermone ꝑstru imꝰ
historie fundam̃ta lacientes. nc̃ al
legoriȩ nubilum disserendũ ẽ. &
eadem breuitate iuitare conabimur.
& huiꝰ explanationis longicudinẽ.
Ad draconẽ sermo ẽ qui dixerat
mea sunt flumina. & ego feci ea.
qd̾ incducat suꝑ eum ipse dñs gla¬
dium. de quo in esaia seriptum
est. In ebriatꝰ est gladiꝰ meus in celo.
nc̃ descendet in cerram ut ꝑdat ex
eo hominẽ & iumentũ quic quid
uel rationis uidet᷑ habere ł simpli¬
citatis. & ꝑdat non absolute sed̃ dra¬
cone. ut draconi pereant & uiuant
dõ ⁊ fiat egipti t̾ra ꝑditio scđm suꝑi¬
orem sensum quo draconi pereat.
& post ꝑditionẽ redigat᷑ in solitu¬
dinem pessimum̃ hospidem habe¬
re desistens. & cc̃ cognoscent homi¬
nes & iumenta. & terra disꝑtita.
qd̾ ipse sit dñs. illo sensu qui in sep¬
tuagesimo septimo psalmo scrip¬

Expanded text:
adminiculum. Et haec omnia fient, ut adminiculum. Et haec omnia fient, ut tertio cognoscant 349 Aegyptii, quod ipse sit Dominus. Haec brevi sermone perstrinximus, historiae fundamenta jacielegoriae nubilum disserendum est, et eadem brevitate vitare conabitur, et hujus explanationis longitudinem. Ad draconem sermo est, qui dixerat, « Mea sunt flumina, et ego feci ea, » quod inducat super eum ipse Dominus gladium. De quo in Isaia scriptum est: « Inebriatus est gladius meus in coelo, » nunc descendet in terram, ut perdat ex ea hominem et jumentum, quidquid vel rationis videtur habere vel simplicitatis: et perdat absolute, sed draconi, vel ut draconi pereant, et vivant Deo. Et fiat Aegypti terra perditio secundum superiorem sensum, quo draconi pereat, et post perditionem redigatur in solitudinem, pessimum hospitem habere desistens. Et tunc cognoscent homines et jumenta, et terra disperdita quod ipse sit Dominus: illo sensu quo in septuagesimo septimo Psalmo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
egiptiis. & quia hospices quondã fu¬
ere isrł. breuior. cemporis condẽp¬
natio ẽ. Tyrus sabatizauit sabbata
Potentes enĩ potentes tormenta pa¬
cient᷑. Quod aũ dicit dabo terrã egip¬
u desertam in mnedio terrarũ deser¬
carum. palestinos significat. ydu¬
meos & moabitas. om̃sq alias regio¬
in terras. Ec quia uentilab clemẽs
& miserator. ẽ. dñs. patienᷤ & mul-¬
carum miserationũ post .N. anuos
egipti resticutio est. & reducet᷑ in
autiquũ solum uniu̾sa captiuitas.
& collocabitur in urbe metropoli.
que apellat᷑ phatures. ubi orta est.
& unde ꝓfecta est. Ita dum carat. ut
ꝓ utilitate sua amittat antiquam
suꝑbiam. ꝙ sit in regnum humile.
ĩmo humillia om̃iũ nationum.
ꝙ non eleuetur ultra contͣ gentes.
nec in eas habeat imperiũ. sed re-¬
dacta in paucitatẽ. nequaquam de¬
cipiat domum isrt̃ sui confidencia
nec doceat eos iniquitatẽ. siue redi¬
gat eos in memoriã iniquitatis. Qd̃
deserto aurilio dĩ egipti quesierint

Expanded text:
Aegyptiis, et quia hospites quondam fuere Israel, brevior temporis condemnatio est. Tyrus sabbatizavit sabbata Potentes enim potenter tormenta patientur . Quod autem dicit: Dabo terram Aegypti desertam in medio terrarum desertarum, Palaestinos significat, Idumaeos et Moabitas, omnesque alias regioin terras. Et quia clemens et miserator est Dominus, patiens, et multarum miserationum, post Aegypti restitutio est, et reducetur in antiquum solum universa captivitas, et collocabitur in urbe metropoli, quae appellatur Phatures, ubi orta est, et unde profecta est: ita dumtaxat ut pro utilitate sua amittat antiquam superbiam, et sit in regnum humile, immo humillima omnium nationum: ut non elevetur ultra gentes, nec in eas habeat imperium; sed redacta in paucitatem, nequaquam decipiat domum Israel sui confidentia, nec doceat eos iniquitatem; sive redigat eos in memoriam iniquitatis, quod deserto Dei auxilio, Aegypti quaesierunt
Abbreviated transcription (Latin):
adp̃hendentes se. & lacerat humeroᷤ
eoꝵ id est forcitudinẽ. & quicumq
lumbi eiꝰ & stare non potest. nec ac-¬
cinctis renib pascha celebrare. qd̃
his congruit. quoꝵ scrutat᷑ corda
q renes ds̃. Propterea hec dicit dñs
ds̃. E cce ego ad dixam suꝑ te gladiũ¬

Expanded text:
apprehendentes se, et lacerat humeros apprehendentes se, et lacerat humeros eorum, id est, fortitudinem. Et quicunque lumbi ejus et stare non potest: nec accinctus renibus Pascha celebrare. Quod his congruit, quorum scrutatur corda et renes Deus. 347 Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego adducam super te gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quo domꝰ. isrł confidere non
debeat. ex contrario baculo & uirga dñi
intellegere poterimꝰ. de qua ad dnm̃¬
dr̃. Uirga tua & baculus tuus. ipsa me
consolata sunt. Hanc uirgam & aaron
habuit. que dracones egiptios deuora¬
uit. & quando ꝑcussit aggeres nili &
sciniphes in cota egipto generate st̃.
Moyses quoq uixta lxx. extendit hãc
uirgam & leuauit in celum. E dñs
indurit uentum austrũ suꝑ cerrã
toto illo diȩ & tota nocte. ꝙ mane le¬
uauit uentus & addurit locustas su¬
ꝑ omnẽ terram egipti. De hac puto
uirga scribi & in numerorũ libro
qd floruerit. & in nuceᷤᷤ siue amigda¬
la germinaret. Hanc habebat & apłs
culos tenebant manib sine quib in¬
becillitatẽ humani corporis sustan¬
tantib carnes anni comedere non po¬
cerant.Hec est uirga de radice iesse.
suꝑ quã septem sp̃c requieuerunt.
Sed non talis pharao nec baculus egip¬
ci. & uirga harundinea que dec pit

Expanded text:
super quo domus Israel confidere non super quo domus Israel confidere non debeat, ex contrario baculo et virga Domini intelligere poterimus, de qua ad Domr: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Hanc virgam habuit et Aaron, quae dracones Aegyptios devoravit, et quando percussit aggeres Nili, et Cyniphes in tota Aegypto generatae sunt . Moyses quoque, juxta LXX, extendit hanc virgam, et levavit in coelum, et Dominus induxit ventum austrum super terram toto illo die et tota nocte, et mane levavit ventus, et adduxit locustas super omnem terram Aegypti. De hac puto virga scribi et in Numerorum libro, quod floruerit, et nuces sive amygdalas germinarit . Hanc habebat et Aposculos tenebant manibus, sine quibus imbecillitatem humani corporis sustentantibus, carnes agni comedere non poterasuper quam septem spiritus requieverunt. Sed non talis Pharao, nec baculus Aegypti, et virga arundinea, quae decipit
Abbreviated transcription (Latin):
intellegant nichil dictoꝵ suoꝵ
dñi iuiditium p̾̃terire. Iuuenes
quoq heliopoleos & bubasti gladi¬
o cadent. heliopolis hebraice õn.
dicit᷑. qd̾ int̃p̃tatur dolor. bubastꝰ
aut̃ uixta linguã egiptiacam. oris¬
erperimentum. Om̃s isti qui dolo¬
rem scłi ferre non poterant. sed de¬
licias diospoleos sectabantur: ꝙ con¬
fidebant sibi in uolubilitate ser¬
monũ ꝙ adu̾sũ cetera doginata
disputantes. habuerant eiperi¬
menta uictoriȩ. gladio sermonis
dĩ concident. Et qͥ nequaquã uiue¬
nes sed inbecillatate mencis muli¬
eres apellant᷑. captiui ducentur.
siue ipse urbes dolor & oris iac¬
tancia ducent᷑ in captiuitatem
& in cafnis inquit nigrescet di¬
es. Tafne int̾pretantur calentes
ori. subaudit᷑ diaboli. cui qui
cesserint amictent lum̃ uerita¬
tis. & diem nocte mutabunt. & scep¬
tra egipti atq om̃e imperiũ. sen¬
tient in tafnis ẽẽ contricũ. ica
ut deficiat in ea concumeliosa for¬
citudo. siue suꝑbia podentiȩ eiuis.

Expanded text:
intelligant nihil dictorum suorum Domini judicium praeterire. Juvenes quoque Heliopoleos, et Bubasti gladio cadent. Heliopolis Hebraice ON dicitur, quod interpretatur dolor. Bubastus autem juxta linguam Aegexperimentum. Omnes isti, qui dolorem saeculi ferre non poterant, sed delicias Diospoleos sectabantur et confidebant sibi in volubilitate sermonum, et adversum caetera dogmata disputantes habuerant experimenta victoriae, gladio sermonis Domini concident, et qui nequaquam juvenes, sed imbecillitate mentis mulieres appellantur, captivi ducentur, sive ipsae urbes dolore et oris jactantia ducentur in captivitatem. « Et in Taphnis, inquit, nigrescet dies. » Taphnae interpretantur cedentes ori, subauditur diaboli, cui qui cesserint, amittent lumen veritatis, et diem nocte mutabunt. Et sceptra Aegypti atque omne imperium sentiunt in Taphnis esse contritum, ita ut deficiat in ea contumeliosa fortitudo, sive superbia potentiae ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ci enĩ sunt qui querant requiem.
& lacere ueluit suꝑ lectos eburne¬
os. & comedere aunos lactantes. si¬
ue uirta lxͣx qui inc̃pretati sunt
menpheos. multi sunt qui loquan-¬
tur aliis. dimitte ut auferam festu¬
cã de ocłõ tuo. cũ ipsi trabes hãnt.
Dolebit uniu̾sa tẽptacio. & in diospo¬
li que rursum in hebratco no poni¬
tur. eric scissura. ut effundantur

Expanded text:
unt qui quaerant requiem, et jacere velint super lectos eburneos, et comedere agnos lactentes: sive, juxta LXX, qui interpretati sunt Mempheos, multi sunt qui loquantur aliis: « Dimitte ut auferam festucam de oculo tuo , » cum ipsi trabes habeant« Dolebit universa tentatio, et in Diospoli, » quae sursum in Hebraico No ponitur, « erit scissura, » ut effundantur
Abbreviated transcription (Latin):
in medio fluminum suoꝵ. Egiptꝰ
autem hebraicȩ apellatur. mesra
um̃. & in linguam nr̃am u̾titur.
c& & tribulans eos qui sibi subditi
sunt. & non dimittens oculos ad
celũ leuare. sed uixta eu̾u̾głium
decem & octo annis diabolus in-¬
curuauerat. semꝑ ad terrena di¬
rigens. Uideamꝰ igitur quȩ sit
cõminatio contͣpharaonẽ & omnẽ
egiptum. Ecce ego ad te pharao rex
egipti draco magne. qui cubas si¬
ue sedes in medio fluminũ tuoꝵ.
& dicis meus est fluuius & ego feci
mem& ipsum siue eos. & ponam
frenum suie laqueum in maxillis:
tuis. & ad glutinabo pisces fluminũ
tuoꝵ squamis sue pennis tuis. &
extraham te de medio fluminum
cuoꝵ. & uniu̾si pisces tui squamis
cuis adherebunt. & ꝓiciam te siue¬

Expanded text:
in medio fluminum suorum; Aegyptus in medio fluminum suorum; Aegyptus autem Hebraice appellatur MESRAIM  , et in linguam nostram vertitur cet et tribulans eos, qui sibi subditi sunt: et non dimittens oculos ad coelum levare; sed juxta Evangelium decem et octo annis diabolus incurvaverat, semper ad terrena demergens . Videamus igitur quae sit comminatio contra Pharaonem et omnem Aegyptum. Ecce ego ad te, Pharao rex Aegypti, draco magne, qui cubas sive sedes in medio fluminum tuorum, et dicis: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum sive eos. Et ponam frenum sive laqueum in maxillis tuis, et agglutinabo pisces fluminum tuorum squamis sive pennis tuis, et extraham te de medio fluminum tuorum: et universi pisces tui, squamis tuis adhaerebunt. Et projiciam
Abbreviated transcription (Latin):
meo in currib pharao adsimilaui
te ꝓrima mea. an alius atq alius:
uidet᷑ q mͥ non essȩ unꝰ. sed apud
egiptios hoc uocabulo demonstra¬
ri regiam dignitatem. sicut apud
romanos cesares & augusti. reges
eoꝵ. apellantur: a primo gaio ce¬
sare & scdo adoptiuo eius octouiano.
qui postea augustus ẽ nominatꝰ. ꝙ a¬
pud syros anthiochi. apud ꝑsas arsa¬
cide. apud philistiim abimelech. & pꝰ
alȩxandrum in egipto ptolomei. us¬
q: ad cleopatram. qua uicta apud¬
actium egiptus romana ẽ facta ꝓ-¬
iuntia. Ergo inp̃sentiarum adu̾¬
sum quẽlibo regum egipti sermo
fit dñi. qui int̾pretatur. a ia cĩs¬
aae rec. int̾fector. uidelicꝙ. ꝙ lace¬
rator. & gladio cuncta concidens ꝙ
diuidens. qđ uirta mysticos intel¬
lectꝰ referendum est ad eam potes¬
tatem. cui subiecta ẽ egiptus. Nun¬
quã enĩ homo auderet dicere me¬
a sunt flumina & ego feci illa. nec
draco appellaretur magnꝰ. & sedet

Expanded text:
meo in curribus Pharaonis, assimilavi meo in curribus Pharaonis, assimilavi te, proxima mea ; » an alius atque alius? Videturque mihi non esse unus, sed apud Aegyptios, hoc vocabulo demonstrari regiam dignitatem, sicut apud Romanos Caesares et Augusti reges eorum appellantur a primo Gaio Caesare, et secundo adoptivo ejus Octaviano, qui postea Augustus est nominatus, et apud Syros Antiochi, apud Persas Arsacidae, apud Philistiim Abimelech, et post Alexandrum in Aegypto Ptolomaei usque ad Cleopatram, qua Actium, Aegyptus Romana est facta provincia. Ergo in praesentiarum adversum unumquemlibet regem Aegypti sermo fit Domini, qui interpretatur διασκεδαστὴς, interfector videlicet et lacerator, et gladio cuncta concidens et dividens. Quod juxta mysticos intellectus referendum est ad eam potestatem, cui subjecta est Aegyptus. Nunquam enim homo auderet dicere: mea sunt 342 flumina, et ego feci illa, nec draco appellaretur magnus, et sedens
Abbreviated transcription (Latin):
ad omnem egiptum. & ex alia parte
iudeȩ in eodem littore constituta.
illi uentura suit ꝓphetent᷑. S in aũ
oportet de numeris aliquit dicere.
quẽ locum hab& inter decem dies
una. Unde & in principio genese¬
os ñ est dictum. factum ẽ uespere
& mane dies prima sed una. ut eãdẽ
diem reuolui semꝑ e doceat eundẽ
ordinem int̾ decẽ decadas hoc est
centenariũ numerũ decem nume¬
rus possidebit. qͦd̾ ad uictimã agnus¬
de quarta decima. atq hoc mͦ usq
ad mille & decem milia & centum
milia & ultra. ꝑ decaclas suas nume¬
roꝵ. ordo ꝓcedit Yost decimum aũ
anuum mensis duodecimꝰ ponit᷑ ut
nos ianuariꝰ dicit᷑. eo qd illos apud¬
anni sit ianua. om̃i calore sublato.
hiberni frigoris contin& principa¬
tum. hoc de numeris dixisse suffi¬
ciat. ceterũ illud ł marime requi¬
rendum est. utrũ ipse sit pharao
qͥ in ȩxodo & in esaia. & hieremia.
& hiezechiel. multisq aliis in locis.
ꝙ in cantico nominatur. eqͥtatui

Expanded text:
ad omnem Aegyptum; ex alia enim parte Judaeae in eodem littore constituta illi ventura sint prophetet. Sin autem oportet de numeris aliquid dicere, quem locum habeat inter decem dies una. Unde et in principio Geneseos non est dictum, « factum est vespere et mane dies prima, » sed « una, » ut eamdem diem revolvi semper edoceat eumdem ordinem inter decem decadas, hoc est, centenarium numerum decimus numerus possidebit, quo ad victimam agnusdie quarta decima, atque hoc modo usque ad mille et decem millia et centum millia, et ultra per decadas suas numerorum ordo procedit. Post decimum autem annum mensis duodecimus ponitur, nos Januarius dicitur, eo quod apud illos anni sit janua: omni calore sublato, hyberni frigoris continet principatum. Hoc de numeris dixisse sufficiat. Caeterum illud vel maxime requirendum est, utrum ipse sit Pharao, qui in Exodo, et in Isaia, et Jeremia, et Ezechiel, multisque aliis in locis, et in Cantico nominatur: « Equitatui
Abbreviated transcription (Latin):
pidum. Sequit᷑. Producam ignem
de medio tui. qui deuorq te Istum
ignem in tyrii regis corde succende¬
rat ille cuł ignita sunt iacula. ꝙ de
quo scriptum ẽ. Om̃s adulcerantes
quasi clibanꝰ corda eoꝵ. De quo igne¬
loquitur & esaias. Ambulate in lu¬
mine ignis ur̃i. & in flãma quã suc¬
cendistis. ut foras egrediens deuor&
possidentem. luxta illud quod in eo¬
dem ẽsaia scriptum. ẽ. deuorauit sic̃
fenum materiam in die illa ⁊ ñ ex-¬
tinguet᷑ montes. & colles & saltus. et
deuorabit ab anima usq ad carnes.
Hunc ignem qui alienus. appellat᷑
nadab & abiud ad alcare dñi obtule¬
rant. & idcirco diuino igne comsũpti
sunt. Unde & moyses ait. Hoc. ẽ. ũbũ
qd̃ dixit dñs. in his qui adppinquant
mͥ sc̃ificabor. Sc̃ificatio autem dĩ est pe¬
na peccantiũ. Post hec dr̃. E dabo ce
in cinerem. ut omĩa que suꝑ edificas¬
ti male. consetentiȩ tuȩ ignis ablsumat.
qui cum debueras in reqͥȩ & sabbato

Expanded text:
pidum. Sequitur: Producam ignem pidum. Sequitur: Producam ignem in medio tui qui devoret te. Istum ignem in Tyri regis corde succenderat ille cujus ignita sunt jacula, et de quo scriptum est: Omnes adulterantes quasi clibanus corda eoloquitur et Isaias: « Ambulate in lumine ignis vestri et in flamma quam succendistis , » ut foras egrediens devoret possidentem, juxta illud, quod in eodem Isaia scriptum est: « Devoravit sicut fenum materiam ; in die illa exstinguentur montes, et colles, et saltus, et devorabit ab anima usque ad carnes. Hunc ignem, qui alienus appellatur, Nadab et Abiud ad altare Domini obtulerant , et idcirco divino igne consumpti sunt. Unde et Moyses ait: « Hoc est verbum quod dixit Dominus, in his qui appropinquant mihi sanctificabor. » Sanctificatio autem Dei est poena peccantium. Post haec dicitur: « Et dabo te in cinerem, » ut omnia quae superaedificasti malae conscientiae tuae ignis assumat. Qui cum debueras in requie et sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
quam conditus es. & magis sape¬
re quã a dõ acceperas: ꝙĩa id ꝑde¬
res quod habebas. & ꝓ pulcritudine
atq doctrina. deformitas te & stul¬
ticia possideret. unde in terram
ꝓiectus es. qui ante habitabas in
monte dei. De quo & esaias scribit.
quomodo cecidit lucifer qui mane
oriebatur. Et saluator. in euugłio.
Uidebã inquit sachanã. quasi ful
gur de celo cadentem. Qd̃ & ihere¬
mias loquit᷑ ad ihrłm. Quomͦ ob̾cu¬
rauit dñs in ira sua filiam syon.
piecit de celo in terram głam isrł.
Proiectus autem in conspectu om̃iũ
regum. ut cuo cerrerentur ȩrem¬
plo. uel bonoꝵ regum quoꝵ cor in
manu dĩ est. uel maloꝵ. quoꝵ reg¬
na ostendit diabolus saluatori. qui
occurrerunt regi babilonio dicentes.
Q tu captus es sicut & nos. atq int̃
nos reputatus es. quã ob rem & pol¬
luit scĩficationem suã. quã habue¬
rat quando habitabat in monte. &
conuersabatur in medio ignitoꝵ la¬

Expanded text:
quam conditus es, et magis sapequam conditus es, et magis sapere quam a Deo acceperas, etiam id perderes quod habebas, et pro pulchritudine atque doctrina, deformitas te et stultitia possideret: unde in terram projectus es, qui ante habitabas in monte Dei. De quo et Isaias scribit: Quomodo cecidit Lucifer, qui mane oriebatur ? Et Salvator in Evangelio: Videbagur de coelo cadentem . Quod et Jeremias loquitur ad Jerusalem. Quomodo obscuravit Dominus in ira sua filiam Sion: projecit de coelo in terram gloriam Israel ? Projectus es autem in conspectu omnium regum, ut tuo terrerentur exemplo, vel bonorum regum, quorum cor in manu Dei est , vel malorum, quorum regna ostendit diabolus Salvatori : qui occurrerunt regi Babylonio, dicentes: Et tu captus es sicut nos, atque inter nos reputatus es. Quamobrem et polluit sanctificationem 337 suam quam habuerat, quando habitabat in monte, et conversabatur in medio ignitorum la
Abbreviated transcription (Latin):
ratiũ a monte di. qui ꝑspicus. ap̃c in¬
telligitur. aut certe in monte dĩ cons¬
titutus & habitans a mon sem&. ipsouul¬
neratus ẽ. & conscientiȩ conpunctꝰ ma¬
lo.dum se intelligit habitacione mon¬
tis indignum. quid de nobis estiman
cos lapides consisteres sed perires. õ
ipse cherub. siue cherub. qui de ꝓte¬
gebat eduri ce de medio lapidum
ignitoꝵ. uixta illud qd̃ de adam scrip¬
tum est. Eiecit adam & constituit
eum contra paradisum deliciarum
Causas q reddit cur eductus sit.
siue ꝓiectus de medio iguicoꝵ. la¬
pidum. Eleuatum est enĩ cor tuũ
in decore tuo. dum duum putas c̾e
quod dĩ.ẽ. Unde & apłs stimulũ
carnis & angłm sathanȩ accepisse
se dicit qui eum colaphyz aret.
ne reuelationum mulcitudine su¬
ꝑbiret. & in uiditium incideret
diaboli. & idcirco corrupta. ẽ. in¬
quit doctrina tua. cum decore
tuo: siue ꝑdidisti sapientiã cuam
in decore tuo. ut dum plus uis ę eᷤ

Expanded text:
ratus a monte Dei, qui perspicue Christus inratus a monte Dei, qui perspicue Christus intelligitur, aut certe in monte Dei constitutus et habitans, a semetipso vulneratus est, et conscientiae compunctus malo, dum se intelligit habitatione montis indignum: quid de nobis aestimantos lapides consisteres, sed perires. O ipse Cherub, sive Cherubim qui te protegebat, eduxi te de medio lapidum ignitorum: juxta illud quod et de Adam scriptum est: Ejecit Adam, et constituit eum contra paradisum deliciarum . Causasque reddit, cur eductus sit, sive projectus de medio lapidum ignitorum. Elevatum est enim cor tuum in decore tuo: dum tuum putas esse quod Dei est. Unde et apostolus, stimulum carnis et angelum Satanae accepisse se dicit, qui eum colaphizaret, ne revelationum magnitudine superbiret, et in judicium incideret diaboli . Et idcirco corrupta est, inquit, doctrina tua cum decore tuo, sive, perdidisti sapientiam tuam in decore tuo: ut dum plus vis esse
Abbreviated transcription (Latin):
ditam. & ꝑfectam habiusse uirtutem.
& ꝑ hoc principem quoq tyri fuisse
uninaculacum. ut deinceps macula
non nature sit. sed uoluntatis. donec
inuenta est iniquitas in ceꝰ. Dum enĩ
multa conquirit. & non est contẽptꝰ
scientiam quam acceperat. nec potes¬
łate. ciii p̃̾positus erat. repleuit cella¬
ria & interiora pectoris sui. ut satu¬
ratus ꝙ incrassatus. calcitraret contͣ᷑
creatorem suum. Manducauit enĩ
lacob. & saturatus est. E recalcitrauit
cdilectus. in crassatus. & impinguatꝰ.
ꝙ dilatatus. & dereliquit eum qui
fecerat eum. Et de corde ꝓcedunt
cogitaciones pessimȩ. ꝓpter quas dic̃
ds̃. Peccasti. & eieci te de monte dei
siuȩ uulneratꝰ es a monte dĩ. qd̃ legen¬
des. tunere cõpellun᷑. Si enĩ cherub
mulcitudinem negotiationis reple¬
uit interiora sua iniquitate. & pecca¬
uit & eiectus est de monte dĩ. hoc est
de habitacione paradisi. siue uulne¬

Expanded text:
ditam, et perfectam habuisse virtutem, ditam, et perfectam habuisse virtutem, et per hoc principem quoque Tyri fuisse immaculatum, ut deinceps macula non naturae sit, sed voluntatis. Donec inventa est iniquitas in te. Inventa multa conquirit, et non est contentus scientia quam acceperat, nec potestate qui praepositus erat, replevit cellaria, et interiora pectoris sui: ut saturatus, et incrassatus calcitraret contra Creatorem suum. Manducavit enim Jacob, et saturatus est, et recalcitravit dilectus, incrassatus et impinguatus, et dilatatus, et dereliquit Deum qui fecerat eum . Et de corde procedunt cogitationes pessimae : propter quas dicit Deus: Peccasti, et ejeci te de monte Dei, sive vulneratus es a monte Dei, quod legentes, timere compellimur. Si enim Cherub propter multitudinem negotiationis replevit interioria sua iniquitate, et peccavit, et ejectus est de monte Dei, hoc est, de habitatione paradisi, sive vulne
Abbreviated transcription (Latin):
tem & ciuitatem dĩ uiuentis iheru¬
salem & celestem & milia angłoꝵ. uel
certe mons sc̃s dĩ paradisus ut dixi¬
mꝰ. intelligendũm est. Ambulauit
quoq in medio lapidum ignitoꝵ. de
quͥb scriptum est. Qui facit angłos
suos sp̃c. & ministros suos ignem uren¬
tem. E non solum ds̃ qui uocatur ig¬
nis consumens fenum. ligna. stipulãq
consumat. sed ꝙ angłi qui uocantur
igniti lapides. spũ q feruentes. Unde
& dñs. Ignem inquit ueni mitterȩ su¬
Quodq seqͥtur ꝑfectus in uiis tuis a di¬
e conditionis tuȩ. ꝓquo posuere sep¬
tuaginta. fuisti immaculatus. in die¬
b tuis a diȩ qua conditus es. donec
inuenta est iniquitas in te. inuenta
a dõ que in thesauros pectoris tiu.
ꝑ suꝑbiam & abusionem potestatis.
quam accipiens acceperas tenebatur
indusa. In multitudineꝰ negotiacio¬
uis eius. repleta sunt interiora illius
siue cellaria iniquitate. Ostendit
ominem creaturam bonam a deo con¬

Expanded text:
tem et civitatem Dei viventis, Jerutem et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem, et millia angelorum . Vel certe mons sanctus Dei, paradisus ut diximus intelligendus est. Ambulavit quoque in medio ignitorum lapidum, de quibus scriptum est: Qui facitsuos spiritus, et ministros suos ignem urentem . » Et non solum Deus qui vocatur ignis consumens, fenum, ligna, stipulamque consumat, sed et angeli, qui vocantur igniti lapides spirituque ferventes; unde et Dominus: « Ignem, inquit, veni mittere suQuodque sequitur: « Perfectus in viis tuis a die conditionis tuae, » pro quo posuere Septuaginta: « Fuisti immaculatus in diebus tuis a die, qua conditus es, donec inventa est iniquitas in te. Inventa a Deo, quae in thesauris pectoris tui per superbiam et abusionem potestatis quam acceperas, tenebatur inclusa. In multitudine quoque negotiationis ejus repleta sunt interiora illius, sive cellaria, iniquitate. Dum omnem creaturam bonam a Deo con
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo. Bethsaida enim in lingua
nr̃a. interp̃tatur domꝰ uenatoꝵ.
Aduersum hos igitur pessimos ue¬
natores dĩ sermo dirigit᷑. & impera¬
tur ꝓpħe ut ponat siue obfirmꝙ faciẽ
suã contra sẏdonẽ. & nequaquã fluctu¬
& om̃i uento doctrine. sed in ueritate
consistens. int̾ficiat uenatores. Que
sunt gͦ que sydoni dñs cõminat᷑. E cce
ego ipse ad te ueniam. & glorificabor
in te.cũ ce incerfecero. & scient in te¬
om̃s qui iuxerunt quod ego sum dñs
cum tibi reddidero que mereris. init¬
tamq pestilentiam & sanguinẽ in pla¬
teas tuas. Recte q plateş dicunt᷑ sẏloniᷤᷤ.
Lata eiũ q spaciosa iua ẽ. que duc̃ ad
mortem: & corruent int̾fecti qui ma¬
le steterant gladio ꝑcircuitũ. illogla¬
dio quẽ uenit dñs mittere suꝑ terr̃a
ut mala iuncta dissoti&. & scient qͥ
remanserint qd̃ ipse sit dñs. Cũq illi
cessauerint nequaqͣ ultͣ erit offendicu

Expanded text:
vocabulo; Bethsaida enim in lingua vocabulo; Bethsaida enim in lingua nostra interpretatur domus venatorum. Adversum hos igitur pessimos venatores, Dei sermo dirigitur, et imperatur prophetae, ut ponat sive obfirmet faciem suam contra Sidonem, et nequaquam fluctuet omni vento doctrinae, sed in veritats interficiat suos venatores. Quae sunt ergo quae Sidoni Dominus comminatur? « Ecce ego ad te ipse veniam, et glorificabor in te, cum te interfecero, et scient omnes, qui vixerint, quod ego sum Dominus, » cum tibi reddidero quae mereris, mittamque pestilentiam et sanguinem in plateas tuas. Recteque plateae dicuntur Sidonis. « Lata enim et spatiosa via est, quae ducit ad mortem . » « Et corruent interfecti, qui male steterant, gladio per circuitum. » Illo gladio quem venit Dominus mittere super terram , ut male juncta dissociet: et sciant, qui remanserint, quod ipse sit Dominus. Cumque illi cessaverint, nequaquam ultra erit offendicu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ habitauerint securi. & in dño
confidentes. & edificauerint domos
& plantauerint uineas cum suaꝑ
missa cõpleuerint. & cunc cognos¬
cant quod ipse sit dñs. cuius ꝓmis¬
sa firmissima sunt. quod multi ad cẽ¬
pus referunt zorobabel. exreᷤ. nȩeme¬
niȩ. quando reũsus est popłs isrł & ha¬
bitauit in terra udea ellii uero inulti¬
motempore. & in mille annis sperant
ẽẽ conplendum. Porro scđm intellegen¬
tiam sp̃italem hic nobis sensus uidetur.
Sydonii. interp̃tantur uenatores. De
quib & in psalmis scriptum est. Anima
nr̃a sicut passer erepta est de laqueo
laqueus est peccatoris. Sunt autem
& in bonam partem his contrarii ue¬
natores. de quib scribit hieremias.
Ecce ego mittam piscatores & uenato¬
res qui uenentur uos de om̃i colle ꝙ
monte. Quos & dñs mittit ad piscan¬
dum. ꝙ facit eos de piscatorib pisci¬
um piscatores hominũ. Unde ꝙ ui¬
culus petri & andrȩȩ. hoc apellatur

Expanded text:
et habitaverint securi et in Domino et habitaverint securi et in Domino confidentes, et aedificaverint domos, et plantaverint vineas, cum sua promissa compleverit; et tunc cognoscant quod ipse sit Dominus, cujus promissa firmissima sunt. Quod multi ad tempus referunt Zorobabel Ezrae et Neemiae, quando reversus est populus Israel, et habitavit in terra Judaea. Alii vero in ultimo tempore, et in mille annis sperant esse complendum. Porro secundum intelligentiam spiritalem hic nobis sensus videtur: Sidonii interpretantur venatores de quibus et in Psalmis scriptum est: « Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo laqueus est peccatoris . » Sunt autem et in bonam partem his contrarii venatores, de quibus scribit Jeremias: « Ecce ego mittam piscatores et venatores, qui venentur vos de omni colle et monte ; » quos et Dominus mittit ad piscandum, et facit eos de piscatoribus piscium piscatores hominum . Unde et viculus Petri et Andreae hoc appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
co non habet᷑. Consequent᷑ autẽ post
cyrum sermo fit ad fydonẽ. unius ȩ¬
nim utraq urbs ꝓuintiȩ. ẽ. ¶ in eu̾głio
Tyrus & sydon pariter nommantur.
Si in tẏroꝙ fẏdone facte e̾ent uirtu¬
tes que fuerunt in te. unde & chana¬
nea cuiꝰ filia demonio uerabat᷑. quia
egressa. ẽ. de fiub tyri & sydonis. qd̃
postulauerat impetrauit. Predicit
autem sermo diiunꝰ qd̾ a babylonis ꝙ
ipsa capienda sit ꝙ maloꝵ cognoscat
pondere quod ipse sit dñs. cũ iudica¬
uerit eam. ꝙ scĩficatus fuerit in ea &
fame eam ac pestilentia gladioq con¬
sũpserit. ita ut corruat in plateis illiꝰ
& nequaquam ultra sit in offendicu¬
lum popłm dĩ. nec eos frequenter
impugnent. Cum autem hoc factũ
fuerit. reuertatur popłs isrł quos
in diuersas disꝑserat naciones in
terram suam. & scĩficetur in eis.
Ilequaquam ut in sydone in ma¬
lam partem. sed in bonam cum eis
misertus fuerit. & habitauerit in
terra quam dedit patri eoꝵ. iacob.

Expanded text:
orum. » Consequenter autem post Tyrum sermo fit ad Sidonem: unius enim utraque urbs provinciae est. Et in Evangelio Tyrus et Sidon pariter nominantur: « Si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae fuerunt in te » Unde et Chananaea, cujus filia a daemonio vexabatur, quae egressa est de finibus Tyri et Sidonis quod postulaverat impetravit. Praedicit autem sermo divinus, quod a Babyloniis et ipsa capienda sit, et malorum cognoscat pondere, quod ipse sit Dominus cum judicaverit eam et sanctificatus fuerit in illa, et fame eam ac pestilentia gladioque consumpserit, ita ut corruat in plateis illius, et nequaquam ultra sit in offendiculum populo Dei, nec eos frequenter impugnent. Cum autem hoc factum fuerit revertatur populus Israel, quos in diversas disperserat nationes in terram suam, et sanctificetur in eis: nequaquam ut in Sidone in malam partem, sed in bonam, cum eis misertus fuerit, et habitaverint in terra, quam dedit patri eorum Jacob:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissione pendebit. sed cernet᷑
opere ꝑpetracum. ut sciant qͥ au¬
dierint me eeᷤᷤ dñm cuiꝰ dixisse.
fecisse est. Hec scłm licteram ĩmo
iuerta uericatem dicta sint ꝓphe¬
tie. Cecerum ex eo qd nabrcho¬
donosor merceclẽ accepit boni
operis intellegimꝰ ꝙ ĩa in echnicos
siqͥd boni fecerint non absq mer¬
ceclem dĩ iuditio p̃teriri. Unde
& ꝑ hieremiam nabuchodonosor.
columba dĩ apellat᷑. eo qd̃ adũsum
popłm peccatorẽ dĩ seriierit uo¬
luntati. E adducam inquit ser¬
uum meũ nabuchodosor: Ex quo
ppͥicuum ẽ condẽpnarios. cõpa¬
racione gentilium. si illi lege faci¬
ant naturali que nos etiã scupta
negligimꝰ de quo plenissime paulꝰ
p̃terire uideamͣ. scdm intellegen¬
tiam sp̃italem querimꝰ ubi hẽ nu¬
In geneseos libros scriptura cesta
diluiuii. Ꝙ postea Qħͦ mense eiꝰdẽ

Expanded text:
promissione pandebit, sed cernetur promissione pandebit, sed cernetur opere perpetratum, ut sciant, qui audierint me esse Dominum, cujus dixisse fecisse est. Haec secundum litteram, imo juxta veritatem dicta sint prophetiae. Caeterum ex eo, quod Nabuchodonosor mercedem acceperit boni operis, intelligimus etiam ethnicos, si quid boni fecerint, non absque mercede Dei judicio praeteriri. Unde et per Jeremiam Nabuchodonosor columba Dei appellatur, eo quod adversum populum peccatorem Dei servierit voluntati. « Et adducam, inquit, servum meum Nabuchodonosor. » Ex quo perspicuum est condemnari nos comparatione gentilium, si illi lege faciant naturali, quae nos etiam scripta negligimus. De quo plenissime ad Rompraeterire videamur, secundum intelligentiam spiritalem quaerimus ubi hunc nuIn Geneseos libro , Scriptura testatdiluvii, et postea septimo mense ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
in amentiam. casu eqͥ. & ꝓprio pugio¬
ne confossum. P lenissune hanc his¬
toriam narrat herodotꝰ. ubi ꝙ& omĩs
describuntur. & nili origo. gentis¬
q eiꝰ popłi. & mensura terre ꝑ cir¬
cuicum usq ad desertum ȩchiopi¬
ȩ. & lictora magni maris. libiȩ q
& arabiȩ confinia demonstrantur.
Causa autem ire dñi contra egip¬
tum illa est. qd̾ popłm dĩ suo dece¬
perit aurilio ne speraret in dñm.¬
& illum ad iracundiam ꝓuocarit.
In illo inquit diȩ quo egiptꝰ cap¬
ta fuerit. pullulabit cornu domꝰ
isrł. haud dubium quin regium
genꝰ signific&. qd̃ quidã ad zoroba¬
bel filium salathiel. qͥ ꝑ iechoniã
de dauid stirpe generatus ẽ alii ad
ultimum tempꝰ refer̃. quando pu¬
tant & heliam e̾eᷤᷤ uenturũ. Nos aũ
des. p̾sentem capimꝰ historiam.
Cumq ait o ꝓpħia. hoc priꝰ fuerit
expletum. tẽ aperiet᷑ os tuum ꝙ ua¬
ticinium tuum nequaquã dubia

Expanded text:
in amentiam casu equi, et proprio pugioin amentiam casu equi, et proprio pugione confossum. Plenissime hanc historiam narrat Herodotus: ubi et omnis describitur, et Nili origo gentisque illius populi, et mensura terrae per circuitum usque ad desertum Aethiopiae et littora Magni maris, Libiaeque et Arabiae confinia demonstrantur. Causa autem irae Domini contra Aegyptum, illa est, quod populum Dei suo deceperit auet illum ad iracundiam provocarit. In illo, inquit, die quo Aegyptus capta fuerit pullulabit cornu domus Israel. Haud dubium quin regium genus significet. Quod quidam ad Zorobabel filium Salathiel, qui per Jeconiam de David stirpe generatus est. Alii ad ultimum tempus referunt, quando putant et Eliam esse venturum. Nos autem tes praesentem carpimus historiam. Cumque, ait, o propheta, hoc prius fuerit expletum: tunc aperietur os tuum, et vaticinium tuum nequaquam dubia
Abbreviated transcription (Latin):
tis cẏriȩ. datur ei egiptus. multo¬
q seuior. cyrꝰ egipto Illa enĩ obpug¬
nabat iherłm. hec uanũ polliceba¬
tur aurilium. Aliud est autem sp̃e
inbecillitate decipere. aliud adu̾sum
dĩ popłm dimicare. Hoc est gͦ quod
dicit nabucbodonosor. rex babiloni
in oppugnationȩ tyri. suum michi
seriuire fecit exercccum. ut imple¬
ret uoluntatem meã. Om̃e capud
decaluatum. & om̃is humerꝰ depila¬
tus. gestancium cophinos cerre &
lapides quib raduntur humeri.
& dec aluat᷑ capud. & cam̃ nec ipse
nec ȩrercitus eiꝰ aliquid dignum
inuenit in tyro. & hoc cum michi
seruierit. & meam contͣ tyro ĩple¬
uerit uoluntatẽ. Idcirco dabo ei cer¬
ram egipti. qd quidam dicunt
sub nabucho᷑nosor e̾eᷤ completum.
alii aũ sub cambis ȩ filio cyri. qui
egiptum usq ad ȩthiopiam uasta¬
uit. ita ut. ap̃im̃. interficeret. &
omĩa eoꝵ. simulacra deleret.
Quam ob causam putant eum u̾sũ

Expanded text:
tis Tyriae, datur ei Aegyptus. Multotis Tyriae, datur ei Aegyptus. Multoque saevior Tyrus Aegypto. Illa enim oppugnabat Hierusalem, haec vanum pollicebatur auxilium. Aliud est enim spei imbecillitate decipere, aliud adversum Dei populum dimicare. Hoc est ergo, quod dicit Nabuchodonosor rex Babylonis in oppugnatione Tyri: Suum mihi servire fecit exercitum, ut implerem voluntatem meam: Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est, gestantium cophinos terrae, et lapides quibus raduntur humeri, et decalvatur caput; et tamen nec ipse, nec exercitus ejus aliquid dignum invenit in Tyro. Et cum in hoc mihi servierit, et meam contra Tyrum impleverit voluntatem, idcirco dabo ei terram Aegypti. Quod quidam dicunt sub Nabuchodonosor esse completum: alii sub Cambyse filio Cyri, qui Aegyptum usque ad Aethiopiam vastavit, ita ut Apim interficeret, et omnia illorum simulacra deleret. Quam ob causam putant eum versum
Abbreviated transcription (Latin):
& in hieremia crebro legimꝰ ut pre¬
postero ordine cẽpora describant᷑.
Primꝰ enĩ sedechiȩ in quibꝰdam
gestareferunt᷑. & postea ioachim qͥ
ante eum fuit. In psalmis aũ qi car¬
men.ẽ. lyricum. historię ordo non
querit᷑. Dicamꝰ gͦ priꝰ urta licterã.
nabuchodonosor. cũ obpugnara
tyrum. & arietes machinas uineaᷤᷤ
q eo qd̾ cincta mari e̾e̾t. muris non
posset adiungere. infinicam erer¬
citꝰ multitudinem iurit sara & ag¬
gerem comportare. & expleto medio
mari immo freto angustissimo lit¬
tus uicinũ insule. fecit continuum.
Quod cum uiderent cyri iãiã q ꝑ¬
fectum. & ꝑcussione arietum mu¬
rorum fundamenta quaterent᷑.
quicquid p̾ciosum in auro argen¬
to uestibq & uaria supellectili. no¬
bilitas habuit. ĩposicum nauib ad
insulas asportauit. ita ut capta ur¬
be nichil dignum labori suo in¬
ueniret nabuchodonosor. & quia
dĩ in hac parte obedierat uolun¬
tati. post aliquot annos captiuita¬

Expanded text:
et in Jeremia crebro legimus, ut praepostero ordine tempora describantur. Prius enim Sedeciae in quibusdam gesta referuntur, et postea Joachim qui ante eum fuit. In Psalmis autem quia carmen est lyricum, historiae ordo non quaeritur. Dicamus ergo prius juxta litteram. Nabuchodonosor cum oppugnaret Tyrum, ue, eo quod cincta mari esset mari, muris non posset adjungere, infinitam exercitus multitudinem jussit saxa et aggeres comportare, et expleto medio mari, imo freto angustissimo, vicinum littus insulae fecit contiguum. Quod cum viderent Tyrii jam jamque perfectum, et percussione arietum murorum fundamenta quaterentur, quidquid pretiosum in auro, argento vestibusque et varia supellectili nobilitas habuit, impositum navibus ad insulas asportavit, ita ut capta urbe nihil dignum labore suo inveniret Nabuchodonosor. Et quia Dei in hac parte obedierat voluntati post aliquot annos captivita
Abbreviated transcription (Latin):
cere faciam optimates de menphis.
& principes de terra egipti. & non
ert̃ ultͣ. & dabo t̾rorẽ in terra egip¬
ci. & disꝑdã t̾ram phatures. & dabo
ignem suꝑ cani. & faciã ultionẽ

Expanded text:
cere faciam optimates de Memphis, et principes de terra Aegypti, et non erunt ultra. Et dabo terrorem in terra Aegypti, et disperdam terram Phatures, et dabo ignem