comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lierem cerneret. causamq nescisset: ad ꝓhibentem hanc pu¬
erum. dicit. Dimitte eam: quia anima eius in amaritudine
est: & dñs celauit a me. et non inclicauit mͥ. Quod omp̃s ds
ex a magnȩ pietatis dispensatione disponit: quia dũ ꝓpħiȩ
sp̃m aliqͣnͣdo dat. et aliqndo subtrait: ꝓphetantiũ mentes
et eleuat in celsitudine. et custodit in humilitate: ut & ac¬
cipientes sp̃m inueniant quid de do sint: & rursum ꝓphetiȩ sp̃m̃
non habentes. cognoscaut quid suit de semet ipsis. Petrus.
ta esse hoc ut asseris. magna ratio clamat: s queso te de uenuerabi¬
li patre benedicto quid qͥd adhuc animo occurrit exsequere.
Alio quoq tempore. a quodam fideli uito fuerat ẜ Gregoriꝰ.¬
rog̾atus: ut in eius p̃dio unxta terracinensem urbem. mnissis dis¬
cipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti con-¬
sentiens: deputatis fr̃ib patrẽ constituit: et quis eis secundꝰ esset.

Expanded text:
lierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc pulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Quod omnipotens Deus ex magnae pietatis dispensatione disponit: quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere.Alio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset
Abbreviated transcription (Latin):
eos uenerabilis pat̾ contristatos cerneret: eoꝵ pusillanimitatẽ
studuit modesta increpatione corrigere: et rursum ꝓmissione
subleuare dicens. Quare de panis inopia. ur̃ animus contristat᷑:
Hodie quidem minus est: s die crastina habundant̾ habebitiᷤᷤ.
Sequenti aut̃ die: ducenti farinȩ modii ante fores cellȩ insac¬
cis inuentisunt. Quos omps d̾s quib deferentib tͣnsmisiss&:
nunc usq manet incognitum. Qđ cum frẽs cernerent: dño grãs
referentes: didicerunt iam de habuncdantia nec in egestate
ualla tempoꝵ. eius mentẽ ꝓphetiȩ sp̃s implebat: Gregoriꝰ.
quia sic̃ de sc̃o sp̃u scriptũ est. ubi uult spirat: ita sciendũ est.
quia & qͣndo uult non aspirat. hinc est enim qd̾ nat̾an ꝓpħa a
rege requisitus. si construere templũ posset: prius consensit:
et pꝰmodum ꝓhibuit. Hinc est quod helyseus cũ flentẽ mu¬

Expanded text:
eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate rvalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? Gregor. Prquia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mu
Abbreviated transcription (Latin):
adsisto: lucernam teneo: seruitium impendo : Qui sũ ego
ut isti seruiam: Ad quen uir clĩ statim conu̾sus: cepit eũ
uehement̃ increpare dicens. Signa cor tuũ fr̃. Quid est
quod loqueris: Signa cor cuũ. Uocatisq statim fr̾ib p̃ce¬
pit ei lucernam de manib tolli: ipsum uͦ iussit a minis¬
terio recedere: et sibi hora eadem quietũ sedere. Qui
requisitus a frĩb quid haberet in cordeꝰ ꝑ ordinẽ nar¬
rauit qͣnto suꝑbiȩ spu intumuerat: quia contͣ uirũ di
uerba ꝑ cogitationem tacitus dicebat. Tunc liqͥdo o̾ib
patuit: quod uenerabilem benedictũ latere nichil pos¬
lio gͥ tempore. in eadem campaniȩ regione. fames in¬
cubuerat: magnaq om̃s alimentor. indigentia coangu¬
stabat: iamq in benedicti monast̾i̾o triticum deerat.
Panes uͦ pene om̃s consumpti fuerant: ut non plusquam
qͥnq ad refectionis horam. ft̾ib inuentri potuissent. Cunq

Expanded text:
assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
animab. fr̃es suos mittere benedictus dĩ famulus curabat.
Quadam uͦ die misit ex more: s is qui missus fuerat mo¬
nachus. pꝰ ammonitionem factam. a sc̃imonialib femi¬
nis rogatus. mapulas accepit: sibiq eas abscondit in si¬
nu. Qui mox ut reuersus est: eum uir dĩ uehementissima
amaritudine cepit increpare dicens. Quomꝰ ingressa ẽ. ini¬
quitas in sinũ tuĩ. At ille obstupuit: et qͥd egisset oblitus:
unde corripiebatur ignorabat. Cui ait. Nunquid ego illic p̃seis
non etam. quando ab ancillis dĩ mapulas accepisti: tibiq eas
in sinu misisti: Qui mox eius uestigiis ꝓuolutus: stulte se
egisse penituit: et eas quas in sinu abscond̾at mapulas ꝓiecit.
uadam quoq die dum uenerabilis pat̾ uesꝑtina iã hora
corpotis alimenta ꝑciperet: eius monachus cuiꝰdam defen¬
soris filius fuerat: qui ei ante mensam lucernam tenebat.
ꝑ cogitationem dicere. Quis est hic cui ego manducanti

Expanded text:
animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit.adam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti
Abbreviated transcription (Latin):
odam itaq tempore. exhylaratus noster quẽ ipse con-¬
uersum nosti puer. transmissus adn̾o suo fuerat: ut dĩ uiro
in monastĩo. uino plena duo lignea uascula quȩ uulgo flas¬
cones uocantur deferret. Qui unũ detulit: alterum uͦ ꝑgens
in itinere abscondit. Uir aut̃ dñi quem facta absentra late¬
cedentem puerũ. monuit dicens. Uide fili: de illo flascone
quem abscondisti ram non bibas: s inclina illum caute:
et inuenies quid intus habet. Nui confusus ualde: a dĩ ho¬
mine exiuit. Et reuersus. uolens adhuc ꝓbare quod audie¬
rat: cum flasconem inclinasset: de eo ꝓtinꝰ serpens egressꝰ :
Tunc p̾dictus exhylaratus puer. ꝑ hoc quod in uino rep¬
perit: expauit malum quod fecit.
on longe aut̃ a monastĩo uicus erat: in quo magna
multitudo hominũ. ad fidem dĩ. ab ydolor cultu. bene¬
dicti fuerat exhortatione conuersa. Ibi quoq quedã scĩ¬
moniales feminȩ inerant: et crebro illuc ꝓ exhortandis

Expanded text:
odam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latecedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit.Non longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis
Abbreviated transcription (Latin):
spaciũ licet.dũ iudex sustinet. dũ conu̾sionem nr̃amis i cduã¬
pas exai ninat expectat. conflemus in lacrim is duriciã mentis
foriemꝰ i n primis grãm benignitatis: &s fidenter dics quia
salutari hostia post mortẽ non indigebimus: s ante morte

Expanded text:
spatium licet, dum judex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culspatium licet, dum judex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ tuo: et tunc ueniens offeres munꝰ cuũ Quainre pensandũ
est: cũ om̃is culpa miere soluat᷑ quã grauis est culpa discordiȩ.
ꝓ qua nec munꝰ accipitur. Debemꝰ itaq ad ꝓximũ quãuis longe
positũ longeq disiunctũ mente ite: eiq animũ subdere: hu¬
militate illũ ac beniuolentia placare. Et scilicet conditor ñr
aũ cale placitũ munꝰ nr̃ȩ mentis aspexerit: a pectato nos sol¬
uit: quia munus ꝓ culꝑa sumit. Ueritatis aut̃ uoce attestante
didicunuis: quia seruus qui decẽ milia talenta debebat. cũ peni¬
tencia ageret᷑. absolutionẽ debiti a dño : accepit: sed quia conser¬
uo suo centũ sibi denarios debenti. debitũ non dimisit hoc est
iuisus erigi quos ei fuerat iam dimissum. Eax quib iuclelicet
dicts constat. quia si hoc quod in nos delinquit᷑ ex corde non
d imittuus & uluo rursus exigitur qtod nobis iam ꝑpeniten¬
tiuam dimissũ fuisse gaudebamꝰ. Igitur lũ ꝑ indulti temporis¬

Expanded text:
o et tunc veniens / offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum
Abbreviated transcription (Latin):
to cunctis uidentib. abbatis corpus quod illio ante huma¬
tum fuerat. et supinum lacebat. sese uertit in latere:
prebuit: et quia utrosq ille locus caperet. sicut uiuus
promiserat: mortuus impleuit. Sed quia hoc quod p̃di¬
uiapud prenestinam urbem in beati petri apostoli mo¬
uasterium gestum est: uis ne aliquia etiam in hac ur¬
be de eius eccłȩ custodib. ubi sacratissimum corpꝰ illius
est positum audire:: Petrus.¬

Expanded text:
to, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante posito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, s praebuit; et quia utrosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
In cuo sepulcro me pone. Cunq ille diceret: scis quia ego modo
moriturus sum. utrosq capere non potest: abbas ꝓtinis respondit
dicens. Ita fac ut dixi: quia sepulcrum tuum anibos nos capi&.
Defunctus itaq est: atq in sepulcro eodem quod sibi p̃sbiter
preꝑauerat positus. Mex quoq et presbiterum corporis
langor sequirtus est. Quo langore crescente : cicius p̾sbit̃
uitam finiuit. Cunqi ad sepulcrum quod ipse sibi pata¬
uerat. corpus illius fuisset a fr̃ib deportatum: aperto
eodem sepuloro. uiderunt om̃s qui aderant. locum non
esse ubi poni potuisset: quia corpus patris monasterii qͦd
illic ante positum fuerat. omne illud sepulcrum cenebat.
Cunq fratres qui presbiteri corpus detulerant. factã sibi
sepeliendi difficultatem uiderent: unus eorum excla¬
mauit dicens. En ꝑater ubi est quod dixisti: qui a sepul¬
crum istud. ambos uos caperet. Ad cuius uocem subi¬

Expanded text:
In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subi
Abbreviated transcription (Latin):
renestinȩ urbi mons preminet: in quo beati petri apo¬
stoli monasterium situm est uirorum dei. Q norũ relati¬
one ahuc in monasterio positum. auiłisse me contigit
mãgnum hoc quod narro miraculum: quod eiusdem
monasterii monachi. se nosse testabantur. In eo nanq
monasterio. fuit pater uitȩ uenerabilis. qui quencdam
monachum nutriens: usq ad reuerendos ꝓuex̾it mores.
Cunq eum in timore dm̃i uideret excreuisse: in eodẽ
sibi monasterio. tunc presbiterum fecit ordinarł. Gt
post ordinationem suam. quia non longẽ abesset eus
exitus: reuelatione indicatum est. Aptedicto autẽ
patre monasterii petiit: quatinꝰ ei concederet. ut. sibi
sepulcrum pararet. Cui ille respondit. Aute te qͥ dẽ
ego moriturus sum: sed tamen uade. et sicut uis p̃pa¬
ra sepulcrum tuum. Recessit igitur et preꝑauit: cum
non post multos dies: senex pater febre preuenta
ad ertrema ꝑuenit: atq assistenti presbitero uisit dgeis

Expanded text:
Praenestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus tenebat. Cunq ita gressus manusq illius fuis¬
sent obstricte: immobilis ꝑsticit. Facto aut̃ mane: exole¬
tisq laudib dei: ab ȩccła egressi sunt clerici et inuene¬
runt ignotum hominem. ueruecem tenentem mani:
Res uenit in dubium: utrum ueruecem tolleret. an offerr&.
Sed culpȩ reus: cicius indicauit penam. Mirati om̃s: qui a
ingressus fur. iuri dei merted: ad predam suam stabat ligatꝰ.
qui se p̃eo eo ꝓtinus in orationem dederunt: suisq p̾cib
uix ot tinere ualuerunt: ut qui res eortun uenerat ra¬
pere. saltim uacuus exire mereretũt. Itaq fur quidiu
steterat cum preda captiuus:: quanidoq exiit uaorius et

Expanded text:
mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuismortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et
Abbreviated transcription (Latin):
one cognita. Ibi et enim quidam uenerabilis sacerdos
erat. qui cum clericis suis. cdei laudib bonisq opetib
uicentus. sancte conuersationis uitam ducebat : Suꝑue¬
niente aut̾ uocationis die. defunctus est: atq ante ecle¬
siam sepultus. ł idem uͦ eccłe. caulȩ inherebant oui.
atq isdem locus in quo sepultus est. ad easdem oues cen¬
dentibus. ꝑuius erat. Quadam aut̃ nocte. cũ clericis
intra eccłam psallentib fur uenisset: ut ingressus cau¬
las furtum faceret: ueruedem tulio: et concitus exist.
Cum uͦ ꝑuenisset ad locum ubi uir dñi sepultus etat
repente hesit: et gressum mouere non potuit. Ueruetem
quidem de collo deposuit: eumq dimittere uoluit: seo
manum laxare non ualuit. Cepit igitur stare miser cũ
preda sua reus: et ligatus. Uolebat ueruecem dimittere:
nec ualebat Uolebat egredi cum ueruece: nec poterat.
Miro itaq modo fur qui auiuis uideri tumierat: hunc

Expanded text:
one cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos one cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
concedere spũi inmundo debuit. Gregorus.
ropositȩ regulȩ nostrȩ actioni. sunt facta ueritatis.¬
Ipsi et enim redemptori nostro a legione quȩ hominem
tenebat: dictum est. Si eicis nos: mitte nos in gregẽ por¬
corum. Qui hanc et ab homine expulit: et in porcos ire
eosq in abissẽ mittere concessit. Ex qua re etiam hoc col¬
ligitur: quod absq concessione om̃ipotentis dei. nullã ma¬
lignus sp̃s contra hominem potestatem habeat: qui in
porcos intrare non potuit nisi ꝑmissus. Illi ergo nos neces¬
se est sponte subdi: cui et aduersa omĩa subiciunt᷑ in uita:
ut tanto nostris hostibus potentiores simus: quanto cũ auctore
omĩum unum efficimur ꝑ humilitatem. Quis aut̃ mirune
sielectiquiq in carne positi. multa facere mirabiłit poar:
quorum ipsa quoq osa mortua. plerumq in iultas polta¬
culis uiuunt
nuederie nanq proiuncia. res est hȩc gesta quam narro:
michiꝙ beatȩ memoriȩ abbatis mei ualentionis relati¬

Expanded text:
concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis.Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivuntValeria namque provincia res est haec gesta quam narro, hique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relati
Abbreviated transcription (Latin):
pud eam multȩ nobilioris generis puellȩ conuerti: atq om̃ipo¬
centi dño. dicata uirginttate serutre. Quadam uero cdie. isoẽ
elertherius abbas uir uitȩ uenerabilis. ad eam gr̃a exhortati¬
onis atq edificationis accesserat: et cum ea de uerbo di col¬
loquens. secdebat. Tunc repente ex eodem fundo quem in sex
unciis a patre ꝑceperat: cum exenio rusticus uenit. Qui
dum ante eos assisteret: maligno sp̃u correptus çecidit:
fatigariq nimiis stridorib atq balatib cepit. Ttinc sc̃imo¬
nialis femina surrexit: atq irato uultu. magnis clamoribꝰ
imperauit dicens. Exi ab eõ miser: exi ab eo miser. Ad cuiꝰ
uocem: mox ꝑ os uexati. diabolus respondit. dicens. Et si de
isto exeo: in quem intrabo: Casu aut̃ iuxta porcus paruu¬
lus pascebatur. Tunc scĩmonialis femina precepit dicens
Exi ab eo: et in hunc porcum ingredere. Qui statim de

Expanded text:
pud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipopud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam vero die idem Eleutherius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de
Abbreviated transcription (Latin):
as semꝑ intendere: et continue quasi in acie stare. Gre.
aboriosum non erit. si custodiam nostram non  goruis.¬
nobis. sed gr̃ẽ suꝑnę tribuimus: ita tamen ut et ipsi qͣntĩr
possumus. sub protectione dei uigilemus. Si aut̃ antiquus
hostis a mente ceperit expelli: ex diuina largitate plerũq
agitur: ut non solum iam non cimeri debeat: sed ipse cẽ
bene uiuentium uirtute cerreatur.
Dei nanq quam narro. uir sanctissimus eleutherius
Asenex. pater. cuius memoriam feci. testis extitit: mͥq
hoc intimare curauit: quod in spolitana urbe. puella que
dam nobilis cuiusdam primarii filia. celestis uitȩ desidio
contempto patre. sanctȩ conuersationis habitũ suscepit.
Qua ex re factum est. ut eam pater suȩ substan.tiȩ exherẽ¬
dem faceret: nichilq illi aliud. nisi sex uncias uniꝰ possessi¬
unculȩ largiretur. Eius uero exemplo prouocatȩ ceperunt a¬

Expanded text:
as semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. as semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur.Rei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio contempto patre, conversationis sanctae habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt a
Abbreviated transcription (Latin):
idam multi qui nunc nobiscum sunt. rem quã
narro testantur: quod uir uttȩ uenerabilis stephauꝰ
nomine. ualeriȩ prouinciȩ presbiter fuit: huiꝰ nr̃i
bonefacii diaconi atq dispensatori eccłȩ. cognatione
ꝓximus. Oui quadã  die de itinere domũ regressus.
mancipio suo negligent᷑ loquens p̃cepit dicens Ueni¬
diabole: discalcia mẽ. Ad cuius uocem. mox ceperunt se c̃ali¬
garum corrigiȩ in summa uelocitate dissoluerẽ: ut apte
constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat. ad extͣhen¬
das caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbiter
uidit. uehementer expauit: magnisq uocib clamare ce¬
pͥit dicens. Recede miser: recede. Non enim tibi: seo mati¬
cipio meo loquutus sum. Ad cuius uocem ꝓtinus recessit:¬
et ita ut inuentȩ sunt. magna ran ex parte dissolutȩ cor
tis qui tam presto est factis corporalibus: quam nimiis in¬
sidus. nostris cogitationibus insistat. Petrus.
Maboriosum ualde atq terribile est: contra inimici insidi¬

Expanded text:
idam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Vdiabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrtis, qui jam praesto est factis 328 corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam tfullomodo diffluebat. Hauriri itaq ut aqua po¬
terat: sed diffluere ut aqua non poterat. Stans aut̃ an¬
te ianuam. ad ostendendum cunctis meritum martiriᷤ.
et aqua erat ad adiutorium: et quasi aqua non erat
ad inuadendum locum. Quod ego antiquo antedic¬
ti ignis miraculo. uere predixi non fuisse dissimile:
facta quȩ narras: et presenti infirmitati homi¬
num. uehementer stupenda. Sed quia tantos nupet̾
in italia fuisse audio. ammirandȩ uirtutis uiros: nosse
uelim. an ullas eos contigit antiqui hostis insidias ꝑ¬
tulisse. an ex insidus profecisse. Gregorius¬
ine labore certaminis: non est palma uictoriȩ.
Unde ergo uictores sunt. nisi quia contra antiqui
hostis insidias decertauerunt: Malignus quippe sp̃s.
cogitationi. locutioni. atq operi nostro semꝑ insistit.
si fortasse quid inueniat. unde apud examen etern
iudicis accusator existat. Uis et enim nosse: quom ad̃
decipiendum semꝑ adsistat:

Expanded text:
ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile,  facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat
Abbreviated transcription (Latin):
quia ante hoc fere quinquennium. quando apud hanc
romanam urbem. alueum suum tyberis egressus est:
rantumq crescens ut eius unda siꝑ muros urbis infla¬
eret: atq in ea maximas regiones occuparet: apud ue¬
ronensem urbem fluuius atesis excrescens: ad beati ⁊ẽ¬
nonis martiris atq pontificis ȩccłam uenit: cuius ecde
dum essent ianuȩ aꝑtȩ : aqua in eam minime intͣuit.
Quȩ paulisꝑ crescens. usq ad fenestras eccłȩ quȩ erañ
tectis proximȩ ꝑuenit: sicq stans a qua. eccłȩ ianuã
clatisit: acsi illud elementum liquidum. in solidita¬
tem parietis fuisset immutatum. Cunq essent mul¬
ti interius inuenti. sed aquarum magnitudine. eccła
omĩs circundata qua possent egredi non haberent:
ibiq se sitĩ ac fame deficere formidarent: ad eccłę¬
ianuam ueniebant: ad bibendum hauriebant̃ aquã:
quȩ ut predixi usq ad fenestras excreuerat: & tamen int᷑

Expanded text:
quia ante hoc fere quiquia ante hoc fere quiRomanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque excrescens, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque in ea maximas regiones occuparet; apud Veronensem urbem fluvius Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit, sed paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit. Sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset immutatum. Cumque essent multi interius inventi, qui prae aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, viam, qua possent egredi, non haberent, ibiqjanuam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra
Abbreviated transcription (Latin):
Atiquum trium puerorum miraculum audio: Petrus.¬
qui proiecti in ignibus lesi non sunt. Gregorius.
llud ut opinor miraculũm: ex parte aliqua dissimiliter gestũ ÷
ATunc quippe cres pueri ligatis pedib ac manib in agne ꝓieoci st̃
quos die altero rex requirens: in camino illesis uestibus deam¬
bulantes repꝑit. Ex quare colligitur: quia ignis in quo iaccati
fuerant. qui eorum uestimenta non contigit: eorum uincula
consumpsit: ut uno eodemq tempore. in obsequio iustorũ
et haberet flamia uirtutem suam ad solacrum: et non
haberet ad tormentum.tonio
uic tam antiquo miraculo: diebus nostris res similis
ex contrario euenit elemento. Nam nuꝑ iobannes tribunꝰ
relatione sua me docuit: quod pronulfus comes cũ illic
adesset cum rege authario: eo tempore in loco eodem
ubi mira res contigit adfuisse: eamq recognouisse testa¬
tus est. Predictus et enim tribunus narrauit dicens.

Expanded text:
Antiquum trium puerorum miraculum audio, Antiquum trium puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. uic tam antiquo miraculo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
rater quidam mecum est in monast̾io Gregorius.
conuersatus: in scriptura sacra studiosissimis. Qui me ȩtate
preibat: et ex multis quȩ nesciebam. me edificare consueuerat.
Huius itaq narratione didici: quod fuit quidam in campanie par¬
tibus. intra quadragesimum romanȩ urbis miliarium. nomine
benedictus: et quidem ȩtate uiuenis. sed moribus grandeuus: &. in
sanctȩ conuersationis regula se fortiter stringens. Quem thotilȩ
regis tempore. cum gothi repperissent: hunc incendere cũ cella
sua moliti sunt. Ignem nanq posuerunt: sed in circuitu arseruñ
omnia: cella uero illius. igni comburi non potuit. Quod uidentes
gothi. magisq seuientes. atq hunc ex suo habitaculo trahentes:
non longe aspexerunt succensum clibanum. qui coquendis pam¬
bus parabatur: eumq in illo ꝓiecerunt: clibanumq clauseruns.
Sed die altero ita illesus inuentus est: ut non solum eius caro
ab ignibus sed neq extrema ullomͦ uestimenta cremarentar.

Expanded text:
rater quidam mecum est in monasterio conversatus, in Scriptura sacra studiosissimus, qui me aetate praeibat, et ex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
sponte fit. paruulus in medio discipulorum: quod ad celi tercii
secreta ducitur. et tamen mentis oculum. ꝑ compassionem re¬
Nectit ad disponendum cubile coniugatorum: dicens. uxori
uir debitum reddat. similiter et uxor uiro: quod admiscet᷑
in contemplatione in cetib angelorum. et tamen non asꝑnat᷑
cogitare atq disponere facta carnalium: quod gaudet in infir¬
mitatib sibiq in contumelus placet: qđ ei uiuere. xp̃s est. et
mori lucrum: quod totum iam extra carnem est. hoc ipsum quod
uiuit in carne. Ecce qualiter uiuit: qui ab inferno mentis. ad ui¬
tam pietatis rediit. Ainus est ergo quẽpiam in carne suscitare:
nisi forte cum ꝑ uiuificationem carnis. ad uitam reducitur m̃tis:

Expanded text:
sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placet ; quod ei vivere Christus est, et mori lucrum ; quod totum jam extra carnem est, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis;
Abbreviated transcription (Latin):
Ii iusibilia attendimus: ita necesse est ut credamꝰ. goriꝰ.
Si uero inuisibilia pensamus: nimirum constat qͥ a
maius est᷑ miraculum predicationis uerbo. atq orationis
solacio. peccatorem conuertere: quam carne mortuum re¬
suscitare. In isto et enim resuscitatur caro. iterum moritu¬
ra: in illo uero anima. in ȩternum uictura. Cum enim ꝓpo¬
no duos. in quo horum existimas maiori factum uirtute
miraculum: laxarum quippe. quem iam fidelem fuisse cre
mente: Q quidem post resurrectionem carnis. de larari
uirtutib tacetur: nam post resurrectionem animȩ capere
nostra infirsnitas non ualet: quanta in sacro eloquio de pau
nes ad pietatis mollia conuerse sunt uiscera: quod mori cupit
ꝑro frĩb in quorum ꝑrius morte gaudebat: quod plenus om̃i
crucifixum: quod ꝓ. xp̃o uirgis libenter ceditur. quem gladus
insequebatur: quod apostolatus honore sublimis est. sed tam̃

Expanded text:
Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam fidelem credimus futavit in mente . Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur. Nam post resurrectionem animae, capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Paulnes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat ; quod, plenus omnit hunc crucifixum ; quod pro Christo virgis libenter caeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
neret: contradicere uehementer cepit: et mirari quid uel¬
let facere. Ablato itaq pallio: de eo quem collegerat puil¬
uere. defuncti faciem fricauit. Qui cum diu fricaretur:⁊
recepit animam: oscitauit: oculos aperuit: seseq eleuans
resedit: quid erga se ageretur miratus est: acsi de grauisõ
no fuisset excitatus. Quod dum mulier lamentis fatigata
conspiceret: cepit ex gaudio magis flere: et uõces amplitis
edere. Quam uir dñi modesta prohibitione compescuit:
Dixit hoc: atq ab eius hospitio exiit: quadragesimũ sub¬
diaconem protinꝰ reliquit: et in loco eodem ultra non ⁊ p¬
paruit. Temporalem nanq honorem fugiens: egit ut ab
his a quib uisus in tanta uirtute fuerat. nunquam iam
in hac uita uideretur. Petrus.¬
QDuid alissentiant ignoro: ego aut̃ cunctis miraculis¬
sz
hoc potius existimo esse miraculum. quod ad uitam mortui re¬
deunt: eorumq animȩ ad carnem ex occulto reuocantur. Gre

Expanded text:
neret, contradicere vehementer coepit et mirari quid velneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, Dixit hoc, atque ab ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR.Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur defuncti corpus. uiduata mulier sedit: quȩ in
magnis fletib noctem ducensꝰ continus lamentorum
uocib satisfaciebat dolori. Cunq hoc diutius fieret:
et flere mulier nullomͦ cessaret: uir dei qui receptus
hospitio fuerat. quadragesimo subdiacono cõpunctꝰ ait:¬
Doloribus huius mulieris: anima mea compatitur. Rogo. surge: &
oremus. Prexerunt igitur utriq ad uicinam ȩccłam: seseq parit̾
in orationem dederunt. Cunq duicius orassent: complere ora¬
tionem quadragesimũ subdiaconem. seruus dei petiit. Quã
completa: ab altcaris crepidine puluerem collegit: atq cũ eodẽ
quadragesimo ad defuncti corpus accessit: seseq ibidem in o¬
rationem dedit. Cunq duitius orasset: iam non prius sicut
benedictionem dedit: statimq surrerit: et quia dextra ma¬
nu collectum puluerem gestabat: sinistra. pallium quo faci¬
es defuncti uelabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cer¬

Expanded text:
juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae in juxta defuncti corpus viduata mulier sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait:Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, surge, et oremus. Perrexerunt igitur utrique ad vicinam ecclesiam, seseque pariter in orationem dederunt. Cumque diutius orassent, complere orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in orationem dedit. Cumque diutius orasset, jam non, sicut priusbenedictionem dedit, statimque surrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cer
Abbreviated transcription (Latin):
ostris modo temporib. quidam uir quadragesimus
nomine. spaxentirȩ. ȩccłȩ subdiaconus fuit: qui ouiũ
suarum gregem pascere in eiusdem aureliȩ partib solebat.
Tuius ualde ueracis uiri narratione res mira innotuit.
quȩ secreto fuerat gesta. Is nanq ut predixinius. dum
gregis sui in aurelia curam gereret: in dieb eiusdem
uit fuit in monte qui argentarius uocatur uenerabilis
uitȩ : qui habitum monachi quem pretendebat specie:
morib explebat. Hic itaq ad ȩccłam beati petri apłorũ
principis ab eodem monte argentario. annis singulis
uenire consueuerat: atq ad hunc quem predixi quadra¬
gesimum subdiaconem. sicut ipse narrauit. hospitalita¬
tis gr̃a declinabat. Quadam uero die. dum eius hospi¬
tium quod non longe ab ȩccła aberat intrasset: cuiꝰd am
pauꝑculȩ mulieris maritus iuxta defunctus est. quẽ
ex more lotum. uestimentis indutum. et sãbarta constri¬
ctum: suꝑuenienti uespere. sepelire nequiuerunt. Iuxta

Expanded text:
ostris modo temporibus quidam vir, Quadragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaque ad Ecclesiam beati Petri apostolorum principis ab eodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narravit, hospitalitatis gratia declinabat. Quadam vero die, dum ejus hospitium, quod non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam pauperculae mulieris maritus juxta defunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente vespere, sepelire nequiverunt. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
deuorare me non potest. Caput meũ insuo ore iam obsorbute.
Date locũ ut non me amplius cruciet. si faciat qͥd facturus est
Si ei ad deuorandum datus sum. quare ꝓpt̃ uos moras patior:
Tc̃ fr̃s ceperunt ei dicere. Quro est quodloqueris frat̃ Signũ
tibi sc̃e crucis imprime. Respondebat ille cũ magnis clamorib.
dicens. Uolo me signare.s non possũ: quia squamis huiꝰ draconis
premor. Cunq hoc fr̃s audirent: prostrati in terrã ceperunt ꝓ¬

Expanded text:
devorare non potest. Caput meum in suo ore jam absorbuit; devorare non potest. Caput meum in suo ore jam absorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum
Abbreviated transcription (Latin):
Un sius corporib positȩ. penale aliqͥd de sꝑitalib uident: quod
audientium solet contingere. ¶ amis de quo in omeliis corã
popło iam narrasse me memini: inquietus ualde theodorus no¬
mine puer fuit: qui in meũ monasteriũ frẽm suũ necessitate
audire non poterat. Nunqͣm se ad sc̃ȩ conu̾sationis habitũ uenĩ¬
re: iurando. irascendo. deridendo cestabat᷑. In hac aut̃ pestilentia
quȩ nuꝑ huiꝰ urbis popłm magna ex parte consũpsit: ꝑcussus in¬
uenerunt fr̃s: ut egressũ illtus orando ꝓtegerent. Iam corpꝰ euis
ab extrema fuerat parte p̃mortuũ: in solo cantũmͦ pectore. uita¬
enixtus orare: qͣnto eũ iam uidebant sub celeritate discedere.
Tunc repente cepit eisdem fr̃ib assistentib clamare: atq cũ
magnis uocib orationes eorũ interrũpere dicens. Recedite.
Ecce draconi ad deuorandũ datus sũ: qui ꝓpt̾ ur̃am presentiã

Expanded text:
n suis corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod n suis corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitaenixius orare, quantum eum jam videbant sub celeritate discedere, cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam me
Abbreviated transcription (Latin):
trl ad se om̃s qui in monastĩo inerant congregari fecit. At
uls sili ut putabant uiro moriente: magnũ quis ac delec¬
cobile se al es audire credidert̃. Lui ipse afflictus a tremcis:
compissus est prodere cui hosti traditus cogebatur earre
comedebam. Et nunc ecce ad deuorandũ draconi sũ traditus:
qui cauda sua. mea genua peclesq colligauit: caput uͦ suũ intͣ meũ
os miccens. sp̃m meũ ebibens abstrahit. Quib dictis. statĩ defunc¬
cus est: atq ut penitendo liberari potuisset. a dracone quẽ uide¬
rat. expectatꝰ non est. Quod nimirũ constat. qr ad solam utilita¬
tem audientiũ uiderit: qui eũ hostẽ cui traditus fuerat. & in¬
noruit. et non euasit.

Expanded text:
fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit.