comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueit ꝑ sidonẽ ad mare galilee niter medios fines de¬
capoleos. ⁊ adducũt ei surdũ i mutũ. ⁊ depretabantur eũ ut ĩ¬
poneret ei manũ. Genus humanũ tanꝙͣ mnus homo uaria pes¬
Anusit tactũ gustũ: cũ perdidit saporẽ interne dulcedinis. Amusit
tactũ: cũ peroidit lenitatẽ interne suauitatis. Amisit loquelã:
cũ confessionẽ perdidit diuinitatis. Amisit manũ: dũ perdidit
exhibitionẽ bomi oꝑis.⁊ quasi singulorũ sensuũ ⁊ membroiũ
ima flectitur. Infunditur p̃dropifi: dũ exteriore bonoꝵ cupiditate distẽ¬
ditur. Repletur demonio: dñ se palam demon tradit obsequio. Diuer¬
sc autẽ operationes miraculorũ: diuersarũ urtutũ ⁊ actuũ in huma
ait ĩnnens ꝙ cã esset relicturus. Coangustatũ. sttũ est ita ut alt̾ de¬
capolis. propter numerũ denarii decẽ diuine legis precepta figurat
Mare galilee qͥd interpietatur transiigratio facta. fluctuosã nobili

Expanded text:
ad Sidonem per medios fines Decapoleos. Et adducunt ei surdum et mutum, et deprecabantur eum, ut imponeret ei manum . Genus humanum tanquam unus homo varia pesamisit gustum, dum perdidit internae dulcedinis saporem; amisit tactum, dum perdidit lenitatem internae suavitatis; amisit loquelam, dum perdidit confessionem divinitatis; amisit manum, dum perdidit exhibitionem boni operis; et quasi singulorum sensuum et membrorum ima flectitur. Infunditur hydropisi, dum exteriorum bonorum cupiditate distenditur; repletur daemonio, dum se palam tradit daemonum obsequio. Diversae autem operationes miraculorum, diversaruait, innuens quod eam esset derelicturus Coangustatum est stratum, ita ut alter decapoleos, propter numerum denarium, decem divinae legis praecepta figurat. Mare Galilaeae quae interpretatur transmigratio facta, fluctuosam volubil
Abbreviated transcription (Latin):
fructus bonos faciens. Arbor bona: aĩa iusta. Arbor mala:
arboris cefrutu: cognitio hoĩs ex achui. Suctisio male arboris: damp¬
natio pectatoris. Securis: xp̃s. Manubriũ: humanitas. ferrũ: di¬
nintas. Acumẽ securis: diuine iuditiũ ꝑotestatis. D arri passionẽ¬
Ixit iħs discipulis sius. anttite ĩ dexterã nanign rete. ⁊ in¬
uenietis. Bis ĩ enuangelio legitur. quia dñs iussit ut
ad piscand̃ recia mitterentur aute paffitionẽ iuidelicet ⁊ post. Sed¬
priusꝙͣ redemptor ñ bateretum ⁊ resurgẽt. nutti quid̃ rete ad piscã¬
dñ iubet. sed utrũ ad dexterã uel ad sinistrã mutti rebuisset non
teram iubet. In illa piscatione tanti capti sũt: ut retia rũperẽt᷑
in ista autẽ ⁊ multi capti sũt. ⁊ retia rupta non sũt. Quis uero nes¬
ciat bonos dextera figurari. Ip̃a ergo piscatio in qua specialiter ĩꝙͣ
partẽ mitti debeat non iubetur: presentem eclesiã designat. que

Expanded text:
est anima; arbor bona, anima justa; arbor mala, arboris ex fructu, cognitio hominis ex actu; succisio malae arboris, damnatio peccatoris; securis, Christus; manubrium, humanitas; ferrum, divinitas; acumen securis, judicium divinae potestatis. CAP. VI. Deixit Jesus discipulis suis: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis . Bis in sancto Evangelio legitur quod Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionis diem videlicet et post repriusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non e in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pre turba. quia statura pusillus erat. Sacheus: qui ĩterpretat.
iustificatus. sig̃t credentes ex gentibus. qui per occupationẽ tẽꝑali¬
ũ depressi erant ⁊ uimum. sed a dño sanctificati. qui iutrantem
uericho saluatorẽ udere uolunt. dũ fidem ꝙͣ moudo contulit par¬
ticipare querũt. Sed turba .i. itiorũ consuetudo q̃ cecũ clamã¬
tc̃ increpat: ⁊̃ hunc suscipientẽ tardat. ⁊ sicut cecus amplius cla¬
mando turbã ĩcit: ita pusillus terrena relinquendo. arborem
crucis ascendendo. turbã obstantẽ trãscendit: clamans cũ apło.¬
foliis: sed altitudine prestans: ⁊ interpretat ᷑  ficus fatua ẽ. crux.
q̃ credentes ut ficus pascit. ab iufidelibus irridetur ut fatua. Qͣ
pusillus ascendit. dũ quilibet humilis i proprie ĩfirmitatis ꝯsciꝰ.
i uirtute crucis gloriatur. ⁊ per hanc laudabilẽ fatuitatẽ traseũ¬
tẽ ꝓpe dñm ceruit. quia si nũdũ ita solide ut est: iã tamẽ raptĩ. ⁊

Expanded text:
turba, quia statura pusillus erat . Zachaeus, qui interpretatur justus, significat credentes ex gentibus, qui per occupationem temporalium depressi erant et minimi, sed a Deo sanctificati. Qui intrantem Jericho Salvatorem videre volunt, dum fidei quam mundo contulit participare volunt. Sed turba, id est vitiorum consuetudo, quae caecum clamantem increpabat, etiam Jesum suscipientem tardat. Sed, sicut caecus amplius clamando turbam vicit, ita pusillus terrena relinquendo, arborem crucis ascendendo, turbam obstantem transcendit, clamans cum Aposfoliis similis, sed altitudine praestans, et interpretatur ficus fatua, id est crux. Quae credentes ut ficus pascit, ab infidelibus irridetur ut fatua. Quam pusillus ascendit, dum quilibet humilis et propriae infirmitatis conscius, in virtute crucis gloriatur, et per hanc laudabilem fatuitatem transeuntem prope Dominum cernit, quia si nondum ita solide ut est jam, tamen raptim, et
Abbreviated transcription (Latin):
expertus corruptionis. adscruitiũ dñi festinat. De longniquo nõ
uenit. Nui eciã nulla inpudicitia nullis flagitiis iniquinatus.¬
solũ autẽ coniugiũ expectus est: non uenit de longmquo. Dii uero
multis et magnis flagitiis semetĩpm polluit. et post het ao deũ redit.
de longniquo uenit. Ꝙ si dimisero eos ieuinos: deficient in ua. Cõ

Expanded text:
expertus corruptionis ad servitium Domini festinat, de longinquo non expertus corruptionis ad servitium Domini festinat, de longinquo non venit. Qui etiam nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus,solum autem conjugium expertus est, non venit de longinquo. Qui vero multis et magnis flagitiis semetipsos polluunt, et post hoc ad Deum redeunt, de longinquo veniunt. Et si dimisero eos jejunos deficient in
Abbreviated transcription (Latin):
e septem pambus ⁊ paucis pisciculis leginus in alio
enuangelio: ꝙ dũs quatuor milia hom̃ septẽ panibus
⁊ paucis piscitulis sacianit. In quo loco per septem panes. septeni
doua spiritus saucti figurantur. Per pisciculos uero exempla pr̃m
antiquorũ qui sub uaturali loge uel sub scripta fuerũt designanti.
Comedentes quatuor milia fuisse referuntur: propter quatuor
cuuangeliorũ perfectionẽ. nel propter cardinaliũ uirtutũ exerci¬
tationẽ. Dñs ergo saciat quatuor milia hominũ ex septem ꝑambꝰ
et penicis pisciculis. quando ꝑ multifornus spiritus dona. ⁊ prece¬
tutibus exertitandos doms spũalibus et exemplis patrũ proficit.
docet ⁊ iustificat. ⁊ notandũ ꝙ dicuntur pisciculi pauci. quia ual¬
de rari fuerũt iusti antiqui. Triduo autem sustinent deũ: quia
un fidem saricte truntatis constituti. spũalẽ a deo desiderant pastũ
accipere. Quidam ex cis de longe uenerunt. quia qui nichil saris

Expanded text:
gimus in Evangelio quod Dominus quatuor millia hominum de septem panibus et paucis pisciculis satiavit. In quo loco per septem panes septem dona Spiritus sancti figurantur; per pisciculos vero, exempla Patrum antiquorum, qui sub naturali lege vel scripta fuerunt, designantur. Comednalium virtutum exercitationem. Dominus ergo satiat quatuor millia hominum ex septem panibus, et paucis pisciculis quando per septiformis spiritus dona, et per praecetutibus exercitatos, donis spiritualibus et exemplis patrum perficit, docet et justificat. Et notandum quod dicuntur pisciculi pauci, quia valde rari fuerunt justi antiqui. Triduo autem Dominum sustinent, quia in fide sanctae Trinitatis constituti, spiritualem a Deo desiderant pastum accipere. Quidam ex eis de longe venerunt. Qui enim nihil carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
ionis ⁊ peregre fuit multis temporibus. s in tempore misit
ad cultores seruũ ut de fructu uinee darent ei. Dinea dñi sabaoch. do¬
mus isrł ẽ. Coloni: operarii. qui ad excolendũ uuncam hora prima
tertia. sexta. ⁊ noua sunt adducti. peregre fuit qui ubiq presens ẽ:
cũ uinitoribus liberũ arbitriũ operandi dereliuquit. Primus ser¬
nus qui mittitur: moyses legislator intelligitur. qui per .xl. annos
fructũ legis quã dederat. a cultoribus exigebat. sed sesũ dimittũt¬
et ĩ anẽ. quia irritauerũt moysen ĩ castris a arõ sctmi doͥ. ⁊ uexatus

Expanded text:
tempore misit ad cultores servum, ut de fructu vineae darent illi . Vinea Domini sabaoth, domus Israel est; coloni, operarii qui ad excolendam vineam; hora prima, tertia, sexta, nona, sunt conducti. Peregre fuit qui ubique praesens est, cum vinitoribus liberum arbitrium dereliquit. Primus servus qui mittitur, Moyses legislator intelligitur qui per quadraginta annos fructum legis, quam dederat a cultoribus inquirebat. Sed caesum dimittunt inanem, quia irrataverunt Moysem in castris, et Aaron sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
cando multiplicare parmpendũt crubescũt. nel contempuũt. meto
q̃b ñõ seuimam. ⁊ congrego ubi nõ sparsi. ꝑnasi diceret. Non solũ
cib illis quibus grãm operandi ⁊ predicandi tribui: fructũ operatioĩs
⁊ predicationis requiro. sed ⁊ alios quibus nichil gr̃e tribui. pro infru¬
tuositate ⁊ sterilitate cõdempno. Serue male tpigo. Serue: quia iͥ
seriure debuisses orerando predicando. Male: inalũ faciento. Piger:¬

Expanded text:
cando multiplicare parvipendunt, erubescunt vel contemnunt. Meto cando multiplicare parvipendunt, erubescunt vel contemnunt. Meto quod non seminavi, et congrego ubi non sparsi. Quasi dicerab illis quibus gratiam operandi et praedicandi tribui fructum operis et praedicationis requiro, sed et illos, quibus nihil gratiae tribui, pro infructuositate et sterilitate condemno. Serve male, et piger. Serve, quia mihi servire debuisses operando
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas. frustra pulsant foris relute. Amẽ dico uobis: nescio nes.
Quasi dicẽt. Iã uos desero. quia nos per uite meritũ nõ agnosco.
Ecce quanta seueritas post inditiũ eius. cuiꝰ ante iuditiũ in effabi¬
lis misericordia ingilate itaq. quia nescitis diemi. neq horam.¬
Ecde quo tendit perabola. ad ħ̃ namiq tendit. nt ad futura cordis cglõs
aperiamus. malci eradauius. deserendo culpã bona promereamur
sectando iustitiã. De hoͣie ꝑ egͤ ꝓficiẽte qͥ r̃didit si̾us suis bona sua¬
quĩq sensibus acqnisita. Duo talenta: intellectus ⁊ operatio hona¬
Nuũ talentũ: intellectus. multiplicatio talentorũ: ex̾citatio uirtatũ
⁊ erhibitio bouorũ operũ. Ad instificationẽ propriã. et ad utilitatẽ
alieuã. Seruus qui pecumã dñi sui in terrã abscondit: sigi falsos
xp̃ianos. qui acceperũt ingemũ. ⁊ ĩ rebus terrens ⁊ transitoriis ex

Expanded text:
lacrymas, frustra pulsant foris relictae. Amen dico vobis, nescio vos. lacrymas, frustra pulsant foris relictae. Amen dico vobis, nescio vos. Quasi dicat: Ideo vos desero, quia per vitae meritum non agnosco. Ecce quanta severitas post judicium ejus, cujus est ante ineffabilis misericordia. Vigilate itaque, quia nescitis diem, neque horamEcce quo tendit parabola. Ad hoc namque tendit, ut ad futura oculos cordis aperiamus; mala evadamus deserendo culpam, bona promereamus sectando justitiam. CAP. XXXV. De homine, qui tradidit servis suis bona suaquinque sensibus acquisita; duo talenta, intellectus et bona operatio, unum talentum, intellectus tantum; multiplicatio talentorum, exercitatio virtutum et exhibitio bonorum operum ad justificationem propriam et ad utilitatem alienam. Servus, qui pecuniam Domini sui in terram abscondit, falsos significat Christianos, qui acceperunt ingenium: et in rebus terrenis et transitoriis exp
Abbreviated transcription (Latin):
illos qui in honis que facũit non bonã conscientiã. sed laudẽ q̃rũt
latio iuditii. Dormitio uirginũ: mors hom̃. mebiũ autẽ noctis: inspe¬
ratus cuentus resurrectionis. Clamor aduenientis sponsi: tuba ã¬
glica in die indicii. Prepãtio lampabarũ : recordatio ⁊ numeratio oꝑin.
S lampades fatuarũ extincguntur: quia in aduentu iudicis. intꝰ
obscurantur. ⁊ non habent mercodẽ. quia receperũt laudẽ. Date nobis
de oleo nr̃o .i. testimoniũ dicite de operibus nr̃is. Ite potius ad ueu¬
dentes. Non dant consiliũ. sed ex cbliquo cõmemorãt crimẽ earũ.
Ite potius ad uendentes .i. modo indebitis quid uoz adiuuent: qui
nobis lampades uendere consueuerũt. Uenditores sũt adulatores.
qui dant laudẽ ut accipiant aliquã mercedẽ. Sz nirginibus fatius
tarde bonã conscĩam querentibus. itrant sapientes cũ sponso

Expanded text:
illos, qui in bonis quae faciunt, non bonam conscientiam, sed laudem humanam illos, qui in bonis quae faciunt, non bonam conscientiam, sed laudem humanam latio judicii, dormitio virginum, mors hominum; medium noctis, insperatus eventus resurrectionis; clamor advenientis sponsi, tuba evangelica in die judicii; praeparatio lampadum, recordatio et numeratio operum. Sed lampades fatuarum exstinguuntur, quia in adventu judicii intus obscurantur, et non habent mercedem, quia receperunt laudem. Date nobis de oleo vestro, id est testimonium dicite de operibus nostris. Ite potius ad vendentes: non dant consilium, sed ex obliquo commemorant crimen earum: ite ad vendentes, id est modo videbitis quid vos adjuvent, qui vobis laudes vendere consueverunt. Venditores, sunt adulatores qui dant laudem, ut accipiant aliquam mercedem. Sed virginibus fatuis, tarde bonam conscientiam quaerentibus, intrant sapientes cum sponso
Abbreviated transcription (Latin):
ari diu tonsuetudim fepaiti. per infanuã suã eciã alios dep̾hẽdñt
Aesuscitatio mortuoiũ: iunstificatio est peccatorũ. Et trintolenius quisꝙ¬
resusatatur per graciã. quanto minus mnortificatus est per culpã. tã¬
tos umori purgatur penitentie scitisfactione. quãto inmon depia¬
uatus extitit iniquitate. uude dũs paucis arbitris adhibitis soio
uerbo puellã in dorio iatentẽ recenter mortuã ihs resuscitasse legit¬
E esuscitando laz arũ in monumento quatriduanũ fremuisse ts¬
batus fuise. laciniasse. magna uoce clauuasse techibetur. nõ ꝙ¬
dño tam facilis non fuit resuscitatio laz ari sicut puelle: sed dñi fac¬
Iunle est regnũ celorũ decẽ uirginibus. q̃ accipientes ia¬
pades suas exierũt obuiã sponso ⁊ sponse. Decem uirgĩes:
sũt uniuerse credentes: bona opera exhibentes. Lampades: opera.
Oleũ: gratia siue bona conscientia. Quinq uirgines fatue: sig̃t¬

Expanded text:
consuetudine foedati, per infamiam suam etiam alios depravant. Resuscitatio mortuorum, justificatio est peccatorum. Et tanto levius resuscitatur quisque per gratiam, quanto minus mortificatus est per culpam. Tantoque minori purgatur poenitentiae satisfactione, quanto minori depravatus exstitit iniquitate. Unde Dominus, paucis arbitris adhibitis, solo verbo puellam in domo jacentem recenter mortuam suscitasse legitur. Resuscitando vero Lazarum in monumento quatriduanum, fremuisse, turbatus fuisse, lacrymasse, et voce magna clamasse, perhibetur: non Domino tam facilis non fuerit resuscitatio Lazari quam puellae, sed quod Domini facnibus, quae accipientes lampades suas exierunt obviam sponso et sponsae . Decem virgines, sunt universi credentes, bona opera exhibentes; lampades opera; oleum, gratia sive bona conscientia. Quinque fatuae vi
Abbreviated transcription (Latin):
ordĩes angelorũ. Duis centesime inquisitio: diuina in carnatio.
Duis relatio. humana redemptio. Amici ⁊ nicini: cugłi. A nucoꝵ
⁊ uicinorũ de inuentione ouis congratulatio: angelorũ de huma¬
na salute exultatio. Que nuilier habens dragnias decẽ . uc̃. Mulier:
diuina sapientia. Decẽ dragnie: Decem ordines angelom̃ cũ ad
iunctione humane nature. Mulier enĩ detẽ diaginas habuit: c̃
hoĩes ⁊ angelos ad ymagnẽ suã creauit. seo uuã perdidit: cũ hõ
i carne. ꝙ inter hõĩes claruit. Domũ euertit: quia cõscĩas hoiͫͫ
de recctu suo perturbauit. ⁊ sic dragina reperitur. dũ ĩ hoĩe similitu¬

Expanded text:
 natura; ovis centesimae requisitio, divina incarnatio; ovis relatio, humana redemptio; amici et vicini, angeli; amicorum et vicinorum de inventione ovis congratulatio, angelorum de humana salute exsultatio. Quae mulier habens drachmas decem, etc. Mulier, divina sapientia; decem drachmae, novem oas habuit, cum homines et angelos ad imaginem suam creavit. Sed unam perdidit, cum homo in carne. Quod ubi inter homines claruit, domum evertit, quia conscientias hominum de reatu suo perturbavit, et sic drachma reperitur, dum in homine similitu
Abbreviated transcription (Latin):
tis precipitatun. martus de istosit eut. Et cũ udisset eũ: statĩ sp̃s
turbauit eũ. uelysus in terrã uolutateitur spumans. Dũ puen
ad dñm accedit. eliditur quia conuersi ad do ͭ  plerũq a pemonio
grauius pussantim. ut uel ad uitia reducantur. uel de sua expus¬
uia apposuit certamina illis quos sub regno subtrahi uidebat.

Expanded text:
tis praecipitatur. Marcus de isto sic ait: Et cum vidisset illum statim spiritus tis praecipitatur. Marcus de isto sic ait: Et cum vidisset illum statim spiritus turbavit eum et elisus in terram volutabatur spumans . Dum puer ad Dominum accedit eliditur; quia conversi, ad Dominum plerumque a daemonio gravius pulsantur, ut vel ad vitia reducantur, vel de sua expul, multa et gravia opposuit certamina illis quos suo regno subtrahi videbat.
Abbreviated transcription (Latin):
spũailes uiri sũt. qui sublimora q̃ captiuitatẽ minorũ superant
spũcili doatrina eruditos. ut cognita pecficiant. ĩ propuo et libero ar¬
bitrio dereluiquit. nec aliquẽ illorũ ad sibi seriuendũ cogit. ⁊x ca¬
uedũ e. a fermeto phariseomi en hecodis. martus.¬
Auete a fermento phariseorũ. ⁊ a fermento herodis. ferms̃¬
tũ phariseoiũ est sunulatio religionis. tenacitas autua.¬
ricie. ĩ temperancia cupiditatis. Feriuentũ heroois est homicidiũ
adulteriũ. temeritas uirandi. A fernento autẽ phariseorũ. ⁊ hero¬
dis minime cauet: quiꝯq prauitatõ illorũ suis operibus ĩmiscet.¬
ccessit adihm homo genibus prouolutus ante eũ dicens.
dñe miserere filio meo. quia lunaticus est et male ratitur
Lunaticus est: qui scd̃mi horarũ momenta te uiciis ad uitia muta¬
tur. nec prestat ⁊̃ incepto. sed decrescit abono. ⁊ crescit ĩ iualo. ⁊ nũc
ĩ genere libidinus. uel ire refertum. nũt i aquã fuictuantis cupidita¬

Expanded text:
i sublimiora, quae capacitatem minorum superant, et tit, cum spirituali doctrina eruditos, ut cognita perficiant; in proprio et libero arbitrio derelinquit, nec aliquem eorum ad serviendum sibi cogit. CAP. VII. De fermento Pharisaeorum et Herodis. Cavete a fermento Pharisaeorum et a fermento Herodis . Fermentum Pharisaeorum est simulatio religionis, tenacitas avaritiae, intemperantia cupiditatis. Fermentum Herodis est homicidium, adulterium temeritas jurandi. A fermento autem Pharisaeorum et Herodis minime cavet: quiccessit ad Jesum homo, genibus provolutus ante eum dicens: Domine, miserere filio meo, quia lunaticus est, et male patitur . Lunaticus est, qui per horarum momenta de vitiis ad vitia mutatur, nec perstat in coepto, sed decrescit a bono, et crescit in malo, et nunc in ignem libidinis vel irae fertur; nunc in aquam fluctuantis cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ nõ faciat. ille tamẽ in eo qͥd loquitun aĩam suam liberat. ⁊¬
tiudientẽ ignorantia non excusat. ⁊ iõ illũ diuina sententia iustũ dãp¬
nat. Nemo est qui se possit cib hac talenti erogatione excusare quia
qui ad ministeriũ predicationis signati sũt. et eiusdem mimistem sũr¬
tus sumũt. et ex eis delicate ⁊ luxuriose uiuũt: ꝙ inꝙͣ dunas scrip¬
bibliotitis omeliaries expositionibus tractatibus repleti sũt. et ip̃i
lectioni ⁊ meditationi scripturarũ studiũ nullũ impendũt. E rubes¬
cant ergo quarũdã ecclesiarũ nimistri nuitiles. inscii. ⁊ iguaui. tor¬
porẽ excuriant. libros legant. talentũ expendant. redimant tempꝰ
qũi dies mali sũt. Uibus deuiq modis quibus possumus nosinetip̃ss
emendare. nel alios adinuare debenius. talentũ duic erogare. ⁊ ero¬
gando multiplicare. ut pote de quo in districto iuditio reodituri su¬

Expanded text:
bonumque non faciat, ille tamen in eo quod loquitur animam suam liberat, ebonumque non faciat, ille tamen in eo quod loquitur animam suam liberat, et audientem ignorantia non excusat, et ideo illum divina sententia, justius damnat. Nemo autem est, qui se possit ab hac talenti erogatione excusare quia qui ad ministerium praedicationis signati sunt, et ejusdem ministerii sumptus sumunt, et de eis delicate vivubibliothecis, homiliariis, expositionibus, tractatibus repletae sint, ipsi lectioni vel meditationi Scripturarum studium nullum impendunt. Erubescant ergo quarumdam Ecclesiarum ministri inutiles, inscii et ignari torporem excutiant, libros legant, talentum expendant, redimant tempus quoniam dies mali sunt. Omnibus denique modis quibus possumus nos ipsos emendare, vel alios adjuvare, debemus talentum Dominicum erogare et erogando multiplicare, utpote de quo in stricto judicio reddituri su
Abbreviated transcription (Latin):
ca dicat. ⁊ ꝙͣtũ quisqz nouit: tautũ dicat. Qui scit ua uũ enuã¬
tribuat per predicationẽ. non consitẽt sexũ: ctatẽ. personã. Tẽ¬
diuitibus. pauperibus. ĩ prosperitate. ĩ aduersitate. die. noctuq
mane. uespere. in ecclesia. in platea. in uia. in agro. in terra. in
mari. oĩbus. semꝑ ubiqz bonũ qui nouit dicat. si assit qui audire
possit. Sñt namq multi qui hiis oĩbus spectabiliora considerant
semꝑ. ⁊ his oppositis piedicare recusant. quasi deus altiora ꝓspit ͭ
ii infcriora nõ curaret. cũ nõ nũꝙͣ q̃ hõibus uidentir infuna. apᵈ.
deñ habentur sulma. Sũt eciã qui numero si plitiori populo p̃dicãt
pancis uero loqui non curant. et qui maiori culpa apuo deũ se cb
predicando expendit: largitori talenti lucrifacit. et si non ĩ alio.
tamẽ in semetĩpo. quia ꝙͣuis ille qͥ audit malũ nõ derelinquat:

Expanded text:
ca dicat; et quantum quisque novit, tantum dicat: qui scit vel unum Evanca dicat; et quantum quisque novit, tantum dicat: qui scit vel unum Evanerit per venibus, divitibus, pauperibus, in prosperitate, in adversitate, die, nocte, mane, meridie, vespere, in Ecclesia, in platea, in via, in agro, in terra, in mari in omnibus semper ubique bonum, quod novit dicat, si adsit, qui audire possit. Sunt namque multi, qui his in omnibus spectabiliora considerant semper, et his oppositis praedicare recusant, quasi Dominus Deus altiora prospiceret, et inferiora non curaret, cum nonnunquam quae hominibus videntur infima, apud Deum habeantur summa. Sunt etiam qui numerosiori populo praedicant, paucis vero loqui non curant, et qui majori culpa apud Deum se oblpraedicando expendit, largitori talenti lucrum facit, et si non in alio, tamen in semetipso; quia, quamvis ille qui audit malum non derelinquat,
Abbreviated transcription (Latin):
sus quisq xp̃ianus ĩ dampnatione. nẽc nomẽ xp̃ianitatis perhi¬
betur hr̃e. Et sicut uuuidus est a sacrauientorũ interiori uirtute:
sic tunc foris iudus uitebitur. uel iudabitur exteriori cbumbra¬
tione. Prouideat itaq humana scientia nũt ĩ tẽpe. ut postincdũ
de premio gaudeat. ĩ eternitate. Sic talentũ doni celestis expendat.
nt nõ dampnationẽ. seo saluationẽ ĩ fine recipiat. Nemo dicat suf¬
ficit michup̃i attentere: mchi soli prouidere. de me sũ recoiturus
rationẽ. Nolo salutẽ alterius querens periclitari. nõ sũ eruditus
ĩ scripturis. nec expeditus in uerbis. modicũ scio. nũꝙͣ pio tãtillo
si nõ predicetur: deus queꝙͣ accusabit uel dampnabit. Pt etenĩ
hõibus quisq ꝙͣtũ ad se pertinet. prodesse potest uerbo. de tot deo dãp¬
nũ facit ex silentio. ⁊ de tot nõ uuuste redditurus est rationem ĩ
iuditio. Rui igitur multa uouit: multa dicat. ⁊ qui panca: pau¬

Expanded text:
sus quisque Christianus in damnatione nec nomen Christianitatis permittetur habere. Et, sicut nunc nudus est a sacramentorum interiori veritate, sic tunc foris nudabitur exteriori obumbratione. Provideat itaque sibi humana conscientia nunc in tempore, ut postmodum de praemio gaudeat in aeternitate. Sic talentum doni coelestis expendat, ut non damnationem, sed salvationem in fine recipiat, Nemo dicat: Sufficit mihi ipsi attendere, mihi soli providere, de me redditurus sum rationem, nolo salutem alterius quaerens, periclitari; non sum eruditus in Scripturis, nec expeditus in verbis; modicum scio, nunquam pro tantillo si non praedicetur Deus quemquam accusabit, vel damnabit. Quot etenim hominibus quisque, quantum ad se pertinet, prodesse potest verbo, de tot Deo damnum fecit ex silentio et de tot non injuste redditurus est rationem in judicio. Qui igitur multa novit, multa dicat; et qui pauca novit, pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nultinodãi bone conuersationis honestatẽ. Dituli: ꝑ bouã ĩcho¬
ationẽ. Dues: per cõsũmationẽ. Eauri : per nirtutis procreationẽ
Uatte: per bone uoluntatis fecunditatẽ. Siuiẽce. peo spirituailis
itegritatis ĩ corruptionẽ. Dues: ꝑ ĩnocẽtie mãsuetudinẽ. Agui: per
munditie cantorẽ. Capii: per cõtemplationis arduitatẽ. Apes:
bat: ibi ñ nũꝙͣ inueniũtur ꝑ subreptionẽ ĩmũde cogitationis. qn
ip̃iĩ eo ꝙ ualent ad humilitatẽ mentis multũ aduiãt ad cum¬

Expanded text:
e conversationis honestatem; vituli, per boni inchoationem; boves, per consummationem; tauri, per virtutis procreationem; vaccae, per bonae voluntatis fecunditatem; juvencae, per spiritualis integritatis incorruptionem; oves, per innocentiae mansuetudinem; agni per munditiae candorem; caprae, per contemplationis arduitatem; apes, bat, ibi nonnunquam inveniuntur per subreptionem immundae cogitationis. Qui et ipsi eo quod valent ad humilitatem mentis, multum adjuvant ad cum
Abbreviated transcription (Latin):
ductio operariorũ: tõstitutio prelatorũ uel missio predicatorũ. Se¬
ro dĩei: fiuis seculi. Mertes denarn: retributio regni celestis. Itetũ
pr̃familias: deus. Uinea: aũa. Sperarii: nr̃ sensus. Instantia oꝑis:
Dinea culta fuit: cultores premia querũt. Non laboi equalis
equalia uona fuerũt. Qui uenit extremus dispensatore nocãte:
Tantũbᷤ recipit. ꝙͣtũ qui uenerat ante. Sic deus ostendit. ꝙ qñ¬
cũq uenimꝰ Aggrediamur opus. ceteri de iunere sums. de¬

Expanded text:
iorum, constitutio praelatorum vel emissio praedicatorum; serum diei, finis saeculi; merces denarii, retributio regni coelestis. Item paterfamilias, est Deus: vinea, anima; operarii, nostri sensus; instantia operis, one quidam versificator ait. Vinea culta fuit, cultores praemia quaerunt. Non labor aequalis, aequalia dona fuerunt. Qui venit extremus dispensatore vocante, tantumdem recipit, quantum qui venerat ante. Sic Deus ostendit, si quandocunque velimus, aggrediamur opus, certi de munere simus.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ieũ est recepissẽ cũ usura. Nũmmlarii sñt. qui audita predicatiõ
sacto. nerbo. q̃ audierũt multiplicare satagñt. dc si dice̾t. accepta
gratia mea. bone oꝑationi ⁊ predicationi intendere tebuisses. ⁊psi
feasses nõ solũ te. sed alios multos exemplo tuo ⁊ uerbo lucriferisses
S quia per pigritiã mam qua ei malo cellasti. ꝑ maliciã tnã qua
ialũ fecisti. Dampnũ nuchi non solũ saninficationis tne. ses aliene
itulisti: ideo de malicia tua i pigricia tua iuste tirguo ⁊ cõdempuo
e olle aib eo talentũ. ⁊ dai ci qui habet decẽ talenta. Steo enĩ hñti

Expanded text:
d meum est, recepissem cum usura. Nummularii, sunt qui, audita praedicatione, facto et verbo quae audierunt multiplicare satagunt; ac si diceret. Accepta gratia mea, bonae operationi et praedicationi intendere debuisses. Quod si fecisses, non solum te, sed et alios multos, exemplo tuo, et verbo mihi lucrifecisses. Sed quia per pigritiam tuam qua a bono cessasti, et per malitiam tuam qua malum fecisti, damnum mihi non solum justificationis tuae, sed et alienae intulisti; ideo de malitia et pigritia tua te juste arguo et condemno. Tollite ab eo talentum, et date ei, qui habet decem t
Abbreviated transcription (Latin):
mcl fecit. ħ cotidie per eleitos suos in ecclesia agit. plaugent enĩ repio¬
dampnationẽ suam p̾uiderent: seip̃os cũ electorũ lacrimis ple. igerẽt.¬
qui in pcruersitate sua diem luã hic habent. in qua ⁊ pacẽ habent. Ex
habuntantia temporaliũ. et supplicia nũc abscũduntur ab oculis
comĩ. ⁊ retugiñt futura pieuitere: qui temporailẽ leticiã perturbãt.
Sed uemient dios quando aĩas exeuntes. Demones inuiuciꝰ cͥtũ

Expanded text:
 sed quotidie per electos suos in Ecclesia plangit reprodamnationem suam pQui in perversitate sua diem suam hic habent, in qua et pacem habent ex abundantia temporalium, et supplicia nunc absconduntur ab oculis eorum, quia refugiunt ventura praevidere, quae temporalem laetitiam perturbant. Sed veniens dies qu
Abbreviated transcription (Latin):
i octo auni langnoris: transgressionẽ exprimũt legis. q̃ denario
cõsũmatur. ⁊ desperationẽ resurrectionis q̃ octonario significatur
Que niclinata erat per culpã: nͨc õuino poterat sursũ respicere
ꝑiusticiã. Uu enĩ terrena diligit ⁊ cogitat. nõ respicit sursũ
ad celestiꝯ. Quã cũ indisset ihs. ꝑ predestinationẽ. uocauit eã¬

Expanded text:
et octo anni languoris, transgressionem exprimunt legis, quae denario et octo anni languoris, transgressionem exprimunt legis, quae denario consummatur, et desperationem resurrectionis, quae octonario significatur. Quae inclinata erat per culpam, nec omnino poterat sursum respicere per justitiam. Qui enim terrena diligit et cogitat, non respicit sursum ad coelestia. Quam cum vidisset Jesus per praedestinationem, vocavit ea
Abbreviated transcription (Latin):
racliciti. ĩ qua erat sinagoga quasi ficuluea plantata. Cultor ui¬
nec: moyses ⁊ prophe. Tres aum: tria tempora. Tempus naturalis
legis. Tempus scripte legis. Tempus gr̃e. Ffossio: predicatio. missio
stercorũ: recordatio pectatorũ. Excisio ficulnee: distractio nel destruc¬
tio synagoge. Scdm moralẽ sensũ arbor ista: est unaq̃q infructuo¬
sa aĩa ꝑ simulatio uirtutũ. ⁊ exhibitionẽ quordã operũ foliis cͥcũ¬
data. sed a fructu iusticie uere aliena. Tres dies: cognitionẽ sig̃nt
tis fossorio predicationis. Stertora: exprimũt caris pettata. qui
ad fecũditatẽ opcris. Ercisio infrutuose arboris: iuditiũ dampnatio¬
nis. Cultor istius arboris: est predicator. qui semꝑ protali aĩa debet
intercedere. ut illi deus concedat spatiũ penitencie. ⁊ faciendi fruc
spm̃ infirmitatis octodecimi annus. Mulier ista: humia¬
ua est natura. Sp̃s infirintatis: amor eierne cupiditatis. Decẽ

Expanded text:
ica, in qua erat Synagoga quasi ficulnea plantata. Cultor vineae, Moyses et prophetae. Tres anni, tria tempora: tempus naturalis legis, tempus scriptae legis, tempus gratiae. Fossio est praedicatio; missio stercorum, recordatio peccatorum. Excisio ficulneae, dejectio Synagogae. Secundum moralem sensum, arbor ista unaquaeque anima infructuosa, per simulationem, virtutum, et exhibitionem bonorum operum foliis circumdata, sed a fructu verae justitiae aliena. Tres anni, cognitionem sanctaetis fossorio praedicationis. Stercora exprimunt carnis peccata, quae ad fecunditatem operis. Excisio infructuosae arboris, judicium est damnationis; cultor istius arboris, praedicator, qui semper pro tali anima debet intercedere, ut illi Deus concedat spatium poenitentiae et faciendi fructinfirmitatis annis decem et octo . Mulier ista, humana est natura; spiritus infirmitatis, amor terrenae cupiditatis; decem
Abbreviated transcription (Latin):
rulore nomssimũ locũ tenet. cũ de aluis meliora coguosceus. quicqͥd
te oꝑatione sua ciliter seuserat. humiliat. Retũbe ergo in nouissũ
ic nuntanit. Amnce ascente superius. quia deus dat gratitun hu¬
nulibus. quaun aufert superbis. Tunc erit tibi gła corã oĩbus
rctũbentibus .i. i eatẽ fide. nel in eatẽ beatitudine quiescentibus.

Expanded text:
ore novissimum locum tenet, cum de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione altum senserat, humiliat. Recumbe ergo in novissimote invitavit: Amice, ascende superius, quia Deus dat humilibus gratiam , quam aufert superbis. Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus, id est in eadem fide, vel eadem beatitudine quiescentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
a prauitatibus corrignntur. ⁊ ad amorẽ dei rebucuntur. Dossuꝰ
cuitẽ ꝑ primos ad cenã uenientes. electos ex iudeis accipere. ꝑ scd̃es
uero: electes ex gentibus tesiguare.i ꝑ illos qui uoluerũt uenire:

Expanded text:
a pravitatibus corriguntur, et ad amorem Dei reducuntur. Possumus a pravitatibus corriguntur, et ad amorem Dei reducuntur. Possumus autem per primos ad coenam venientes, electos ex Judaeis accipere; per secundos vero, electos de gentibus designare: et per illos qui venir
Abbreviated transcription (Latin):
tudo superna. Scrui: predicatores sauiti. hora cene: tẽpꝰ
grẽ. Uocatio predicatio. Inuitati ad ceuã uenire nolenter: reprobi
terreuis inherentes Ille qui uillã eunt: sigt cupidos. Ille qui quĩq
iugaboũ emit: quĩq sensus corporis rebus exterioribus intentos.
Iile qui uxoiẽ puxit: carnis noluptatibus deditos. Sed iuga boñ
quĩq esse pitũtur: quia sensus corporis in utroq sexu geminantur
e ni cito in plateas. ⁊ uicos ciuitatis. Platee sũt late patentos nuqͥ¬
tatis uie. Nici cuitatis: contuberma iuhoneste cõuersationis
Nauperes. pebiles. ceci. clandi qui introducũt᷑ sũt illi qui mũdi
amatoribus habentur uiles: ⁊ indentur nuitiles. sed per predita¬
tionẽ uocati: per graciã iustificati. apud deũ cognoscũtur esse glo¬
niosi ⁊ sublimes. Dũe factũ ẽ. ut imperasti. n adhuc locus ẽ. Et ait
trare. Icti qui intrare cõpellũtut: sũt illi qui auersitatibus fracti

Expanded text:
praedicatores; hora coenae, tempus gratiae; vocatio, praedicatio; invitati ad coenam venire nolentes, reprobi terrenis inhaerentes. Ille qui villam emit, significat cupidos; ille, qui quinque juga boum emit, quinque sensus corporis rebus exterioribus intentos; ille, qui uxorem duxit, carnis voluptatibus deditos. Sed juga boum quinque esse dicuntur; quia sensus corporis, cum sint in utroque sexu, geminantur. Exi cito in plateas, et vicos civitatis. Plateae, sunt late patentis iniquitatis viae; vici civitatis, contubernia inhonestae conversationis; Pauperes, debiles caeci, et claudi qui introducuntur, sunt illi qui mundi amatoribus habentur viles, et judicantur inutiles. Sed per praedicationem vocati, per gratiam justificati, apud Deum cognoscuntur esse gloriosi et sublimes. Domine, factum est ut imperasti: et adhuc locus est. Et ait trare. Isti qui intrare compelluntur, sunt illi qui adversitatibus fracti
Abbreviated transcription (Latin):
dorñ temonĩ. Ricuersio filii: conuersis gentilis populi. Daut sus
patris: etfcitus diuine miscrationis. Anulus: fides. Stola prima:
innocentia. C alciameutũ: predicatio. iiitulus saginatus. xp̃s. Dai¬
sio uituli: passio tp̃i. ẽpule: paticipatio gracie. Sĩphonia ⁊ chorus
de reditu filii: graciacũ actio de conuersione gentilis ropuli. Sfilius
incuor iñ eigro moretum: dũ populus iudaicus in littera ueteris testa¬
uieuti attingere ad perfectionẽ insticie ⁊ sciencie scrutatur. R pater
tunc oĩs isrs salnus fiet. Cotidie quoq deus filiũ reuertentẽ suscipit:
dũ quemlibet pectatorẽ prccipit penitentem: ⁊ oĩa supiadicta facit. dũ
graciam quam in baptisino acceperat iterum reddit illi. Ꝙ ꝙ dñs¬

Expanded text:
ndorum spirituum; reversio filii, conversio gentilis populi; occursus ndorum spirituum; reversio filii, conversio gentilis populi; occursus patris, effectus divinae miserationis; annulus, fides; stola prima, innocentia; calceamenta, praedicatio; vitulus saginatus, Christus; occisio vituli, passio Christi; epulae, participatio gratiae; symphonia et chorus de reditu filii, gratiarum actio de conversione gentilis populi. Filius major in agro moratur, dum populus Judaicus in libris Veteris Testamenti perfectione justitiae et scientiae scrutatur. Quod pater tunc omnis Israel salvus fiet . Quotidie quoque Deus filium recipit revertentem, dum quemlibet peccatorem suscipit poenitentem. Et omnia supradicta facit, dum gratiam, quam in baptismo acceperat et per culpam
Abbreviated transcription (Latin):
Diuo quidã habint duos filios. ⁊ dixit abolescentior ex ilł
patri. Pater da michi portionẽ substantie q̃ me conting
Homo iste: deus pater. Duos filios hũit quia creatoi est ⁊ auctor duar̃
cultu unius dei permansit. mmor: qui huc usq ad colenda ydola
deũ deseruit. Substantia: est oẽ quod ninimus. sapimus. cogitamꝰ
loquimur. Hoc uens eque deoit oĩbus. Unde scriptũ est. Erat lur  q̃
illuminat oẽm hoĩem uemietẽ in hũc mũdũ. Huiꝰ cgo substantie
tatur. ⁊ per liberũ arbitriũ sc regere a diño creatoris querit oxire.
Nomo iste itaq deus. Duo filii: duo populi. aienor filius populus
iutnitus. mmor filins populus gentilis. Substantia: naturalia bo¬
na. Rccessis nnoris filii: populi error gentilis. Regio lougnnqn:
ydolatria: merctricos: carius telctationes. Dissipatio substatie: cor¬
ruptio nature. Nuns cimũ aliquis temonũ. Famos filii. penuria
et diuersis crroribus polluta dogmerta philosophorũ q̃ sñt cibus ĩm̃¬

Expanded text:
duos filios; et dixit adolescentior ex illis patri: Pater, da mihi portionem substantiae, quae me contingit . Homo iste, Deus Pater, habuit duos filios, quia creator est et auctor duarumcultu unius Dei permansit; minor, qui hucusque ad colenda idola Deum deseruit. Substantia, est omne quo vivimus, sapimus, cogitamus, loquimur: haec Deus aeque dedit omnibus. Unde scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hujus ergo substantiae tatus, et per liberum arbitrium se regere, et a dominio Creatoris quaerit exire. Homo iste itaque, Deus; duo filii, duo populi; major filius, populus Judaicus; minor, gentilis; substantia, naturalia bona; recessio minoris filii, error gentilis populi; regio longinqua, idololatria; meretrices, carnis delectationes; dissipatio substantiae, corruptio naturae; unus civium, aliquis daemonum; fames filii, penuria et diversis erroribus polluta dogmata philosophorum, quae sunt cibus immu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ puella duodeuins fint. ⁊ mulier armis duodec̃ĩ sangñs fluxũ ꝑfis
sa ẽ .i. quando ħ nacta frat mulier infirmari cepit. Una eñĩ cadẽq
celeritate.⁊ de synagoga patriarthe nasci. ⁊ gentes fedari yuolatria ce¬
perunt. Unde retro in turba accessit. ⁊ tetigit uestimentũ eis. ⁊ cõfes¬
fĩ cessauit flurus sangiũs cius. Sentiũ ecdesia retro nent. quia¬

Expanded text:
fuit, et mulier annis duodecim sanguinis fluxum passa est, id est quando haec nata fuit, illa infirmari coepit: una enim, eademque saeculi aetate et Synagoga in patriarchis nasci, et gentes foedari idolalatria coeperunt. Unde retro in turba accessit, et tetigit vestimenta ejus, et confestim cessavit fluxus sanguinis ejus. Gentium Ecclesia ve
Abbreviated transcription (Latin):
t pauas inhabitatur in que requiescinus pusillũ. ⁊ pro nr̃a fragili¬
tate nõ diuine insioni diu ualemus inihere. nec ꝓ necessitãtẽ ꝓximi
illius curã diu pretermittere. Erant eñi qui ueniebant ⁊ rediebãt
multi. nec spaciũ manducandi habebant. sed multi nr̃is diebus
ueniũt multi redeunt. Multi ueniũt: Propter credulitatẽ: sedułti
redeunt propter iniquitatẽ. Denit latro. recessit udas. Riua
spatiũ non habemus manducandi. Dñ uel bonis uel ualis ꝑ pͥ¬
ditationẽ. uel quodlibet aliu ministeriũ. sꝑaciũ non habenius scrip
turas lege dei. aliquando crgo cũ apłis nauẽ ascendentes in desertũ
camus. ut a uerbo ⁊ munstra ͤ cessantes. ꝑfitẽ ꝙͣ habenius in dẽũ
fluctuationes mũdiales trausfreres. tantũ lectiomi ⁊ meditationi
oratiomi. ⁊ diuine contẽplatiom saltem ad modicũ attendamus.
ricino namq sicut in libus beati gregorii legimus. debet ꝓpter ꝯtẽ¬

Expanded text:
ragilitate divinae visioni diu non valeamus inhaerere, nec pro necessitate proximi, curam illius diu praetermittere. Erant enim qui veniebant et redibant multi, nec spatium manducandi habebant. Sic nostris diebus multi veniunt, multi redeunt. Multi veniunt per credulitatem, sed multi redeunt per iniquitatem. Venit latro, recessit Judas. Et spatium non habemus manducandi; dum vel bonis vel malis per praedicationem, vel per quodlibet ministerium intenti spatium non habemus Scripem ascendentes in desertum abeamus, ut a verbo et ministratione cessantes, per fidem, quam habemus in Deum fluctuationes mundiales transfretantes, tantum lectioni et meditationi, orationi et divinae contemplationi saltem ad modicum intendamus. Nemo namque sicut in libris beati Gregorii legimus debet propter contem
Abbreviated transcription (Latin):
tiones eorũ. Que cogitationes eciã per lapides signifitantur
cũ dicitur. Nou relinquent lapidẽ super lapitẽ. peruersa
enĩ aũa. cũ ꝑuerse cogitationi peruersorẽ adicit. quaisi lapidẽ
suꝑ lapidẽ struit. S cũ aĩa adulatione rapitur. talis cogita¬
tio nõ constructio dissipatur. et hoc ieo quia non cognor:
tempus uisitationis sue. Peruersã eñi aiãm deus msitat. Ali¬
quando precepto. Aliquando flagellis. Aliquando miratulo.
Sed quia superbieus cõtempsit. nec de malis suis erubescit. in
extremo numicis tradetur. cũ quibus in eterne iudicio dãpua¬
tionis societate colligabitur. Q ihs exieus de finbꝰ tiri ꝑ sidouẽ¬

Expanded text:
signantur, cum subditur: Non relinquetur in te lapis super lapidem, Perversa enim anima, cum perversae cogitationi perversiorem addit, quasi lapidem super lapidem struit. Sed cum anima ad ultionem rapitur, talis cogitationum constructio dissipatur. Et hoc ideo, quia non cognovit tempus visitationis suae. Perversam enim animam Deus aliquando visitat praecepto, aliquando flagello, aliquando miraculo. Sed quia superbiens contemnit, nec de malis suis erubescit, in extremo inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis societate colligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Amule est regnũ celorũ hõi grano sinapis. q̃d accipiens hõ
semmauit in agro suo uel horto. Homoiste sig̃t denin. Ager:
mundũ. Sranũ sinapis: fidem. q̃ mobica uidetur propter scandalũ
crutis. sed feruida est peq calorẽ dilectionis. Astud gramĩ .i. fides catho¬
lica. fit arbor magna ⁊ stipitem habet per spem. i ramos exaltatos et
dilectionẽ proximi. Habitant in ramis eiis uolucres celi .s. sancti qͥ
pennis uirtutũ uolant ad premia celestiũ bonorũ. Sit et electus qͥsq
granũ sinapis semmat in agro. dũ predicationẽ diuinã ꝑꝑ scanda¬
lũ crucis reprobis minimã. recondit in corde suo. Qd crescit in arto¬
rẽ magnã dũ robur accipit. ꝑ excercitationẽ uirtutis. ⁊ ramos ꝑ mł¬
npliatatẽ boni operis. In cuius ramiis nolucres celi inhaditationẽ¬

Expanded text:
mile est regnum coelorum grano sinapis, quod accipiens homo seminavit in agro suo . Homo iste significat Deum; ager, mundum; granum sinapis, fidem quae modica videtur propter scandalum crucis; sed fervida est propter calorem dilectionis. Istud granum, id est fides catholica fit arbor magna, et habet stipitem per spem et ramos exaltatos per charitatem proximi; habitant in ramis ejus volucres coeli, scilicet sancti, qui pennis virtutum volant ad praemia coelestium bonorum. Sic et erectus quisque granum sinapis seminat in agro, dum praedicationem divinam propter scandalum crucis reprobis minimam recondit in corde suo. Quae crescit in arborem magnam, dum robur accipit per exercitationem virtutis, et ramos per multiplicationem boni operis in cujus ramis volucres coeli
Abbreviated transcription (Latin):
titi pauci nero electi. miliere sanata: nĩtiatur puella mortua.
quia e desia gentiũ a labe initioiũ curata. continuo synagoga ẽ.
rit. oĩs istł saluus fiest. Dñs dñ suscitaret puellã pauicis retentis ali¬
o eiecit. auia ĩfitelibus non sũt renelanda mistia diuina neq ir¬
diuersis intiis corruptã. per gratiã curat. Turba quoq eicitur. ut
puella resussitetum. quia nisi sclłciriũ curarũ multitudo eiciatur a
corte: aĩa intus iacens mortua non sustitatur. Dũ eñ sese per mul¬
tas cogitationes spargit. ad considerationẽ salutis se nullatenus col
Egiius in uerbis enuangelii. ꝙ dñs tres mortuoe susci¬
tant. Puellã in domo. Iuuenẽ in agco. Lazarũ in mo¬
numento. Eres mortui: tria genera pecratorũ designant. mortui
n auiq sũt m̃ dono: qui sine demonstratione operis conceptã adhͣ¬

Expanded text:
cati, pauci electi . Muliere sanata nuntiatur puella mortua, quia Ecclesia gentium labe vitiorum exuta, continuo Synagoga est rit, omnis Israel salvus fiet. Dominus, dum suscitaret puellam paucis retentis, alios ejecit, quia infidelibus non sunt revelanda mysteria divina, nec irdiversis vitiis corruptam per gratiam curat. Turba quoque ejicitur, ut puella suscitetur; quia, nisi saecularium curarum multitudo ejiciatur a corde, anima intus jacens mortua non suscitatur. Dum enim sese per multas cogitationes spangelii, quod Dominus tres mortuos suscitavit, puellam in domo , juvenem in agro . Lazarum in monumento . Tres mortui, tria genera designant peccatorum. Mortui namque sunt in domo, qui sine demonstratione operis conceptam
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiiis uia nũ dũs sanauit. dũ ei graciã bene operaudi doncus¬
⁊ reast eiũ eranũ aridã gtendit: dũ amissũ boni apis inumus
aictepit. Aliter homo iste: si g̃t auaros. qui uolentes tare u olunt
recipers. quibus dicitur ut extendant manũ. ut qmi furabatu
icur non furetum. Magis antẽ laboret oxrtindo. ut habeat in be
tribue necessitatẽ pacienti. D dñs uocauit uel elegit xni aplce

Expanded text:
i gratiam bene operandi tribuit. Quasi enim manum aridam extendit, dum amissum boni operis munus accepit. Aliter. Homo iste significat avaros qui, nolentes dare, volunt accipere. Quibus dicitur, ut extendant manum, ut qui furatur, jam non furetur ; magis autem laboret operando, ut habeat unde tribuat necessita
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. Archisimagopi filia. est sunagoea legnli mstitutione pri posin
quasi nnca moysi nata. ł duodecimo anuo .i. tempore natiuitatis aꝑ¬
pinquiante. quando spñalẽ sobolẽ deo generare debuit moriebatur
subito langore consternata. sed pergente dño ad filiã archisinagogi
morbosa mulier paciens fluxũ sangĩs preripit salutẽ. quia sic dis¬
pensata est salus humani generis. ut primo aliqui ex isrł dem̃ ple
a deo curata ecclesia ẽ. de gentibus ingenti carnaliũ delettationũ flire¬
n polluta. ⁊ cetu fideliũ segregrita. Hoc dũ xp̃s iudeã saluare te ter¬

Expanded text:
li institutione disposita, quasi unica Moysi nata. Haec duodecimo anno, id est tempore pubertatis appropinquante, quando spiritualem prolem Deo generare debuit, moriebatur, subito languore consternata. Sed, pergente Domino ad filiam archisynagogi, morbosa mulier patiens fluxum sanguinis praeripit salutem, quia sic dispensata est salus humani generis, ut primo aliqui ex Israel, deindea Deo curata Ecclesia est de gentibus ingenti carnalium delectationum fluxu polluta, et a coetu fidelium segregata
Abbreviated transcription (Latin):
desie sociant. ⁊ sibi incorporant. ⁊ hoc sabbatofaciũt. quia a ter¬
renis actibus quiescentes. ⁊ deo uacantes. requiẽ celestẽ ⁊ operãto
querũt ⁊ predicando ꝓmittũt. Aliter per sata ambulant. qui sacͣ.
eloquia iuestigant. in quibus exeunt. dũ in ees sententias meli¬
ores pistere concupiscunt. Spicas uellũt: dũ ea n eis q̃ sibi uident᷑
utiliora colligunt. Collectas fricant: Dũ sub palea latere requirt¬

Expanded text:
clesiae sociant, et eidem incorporant. Et hoc Sabbato faciunt: quia a terclesiae sociant, et eidem incorporant. Et hoc Sabbato faciunt: quia a terrenis actibus quiescentes, et Deo vacantes, requiem coelestem et operando quaerunt, et praedicando promittunt: Aliter. Per sata ambulant, quia sacra eloquia investigant. Esuriunt, dum in eis sententias meliores discere concupiscunt. Spicas vellunt, dum ea in Scripturis, quae sibi utiliora videntur, colligunt. Collectas fricant: dum sub paleis litterae requir