comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salutationes in foro hylarescit
iexultat: quod ad ulatorio fa¬
uore demulcetur: quod pene
hominem diffitens. equalem se su¬
peris metitur. ⁊ mentitur ÷
Quidum male gloriatur ⁊ prȩ¬
sumit quod ñ ÷ : inconfusionẽ
.ꝓsternitur. ⁊ amittit quod est.
antoq. fit a deo ꝑparietem suꝑ¬
biȩ remotior: quanto sibi uide¬
batur ꝑ uirtutum celsitudinem
ꝓpinquior. Unde ⁊ ꝑ psalmistã
dicitur. Cadent a latere tuo mil¬
le⁊ decem milia adextris tuis.
Dides igitur quanta morum.
lilapidatio sit suꝑbia: quam
necessaria in bene gestis humi¬
litas. Sine humilitate ꝑ prudenti¬
am eligere quod diligendum est.
erronea discretio ẽ. Aduersa ꝑfor¬
titudinem suꝑare: iacens uictoria.
llecebris ꝑtemperantiam resiste¬
re : temulenta sobrietas. Unde
⁊his quartam scilicet rotam ne¬
cesse est coniuigari: quam uelut
ominium complectionem causulam¬
augustinus iusticiam nominauit.
Ca ceteris colligata. totum struc¬

Expanded text:
salutationes in foro hilarescit salutationes in foro hilarescit et exsultat? quod adulatorio favore demulcetur? quod pene hominem diffitens, aequalem se superis metitur et mentitur? Qui dum male gloriatur et praesumit quod non est, in confusionem prosternitur, et amittit quod est? Tantoque fit a Deo per parietem superbiae remotior, quanto sibi videbatur per virtutum celsitudinem propinquior. Unde et per Psalmitam dicitur: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis . Vides igitur quanta morum dilapidatio sit superbia; quam necessaria in bene gestis humilitas. Sine humilitate, per prudentiam eligere quod diligendum est, erronea discretio est. Adversa per fortitudinem superare, jacens victoria. Illecebris per temperantiam resistere, temulenta sobrietas. Unde et his quartam scilicet rotam necesse est conjugari, quam velut omnium complectionem clausulamnus justitiam nominavit. Ea caeteris colligata totum struc
Abbreviated transcription (Latin):
cescit. formosa quȩq deformant᷑.
Suꝑbia natione cȩlestis. subli¬
mes appetit mentes: ⁊ uelut
ad pprios ortꝰ reuolans. ingłam
n puritatem irrumpit homi¬
urum: quȩ a gloria ⁊ puritate
oprupit angelorum. Ea prius in
celis. de hunic interra trium¬
phans. sic angelis innata ẽ.
int abe is non recederet. sic ho¬
mines infecit: ut a deo separa¬
ret. & quasi modicum ꝓfece¬
rit cum angelum deiecit ⁊
hominem: adiecit temptare dĩ
pariter ⁊ homitiem: ut quemi
uidebat similis consortem naturȩ.
consortem faceret ⁊ ruine
Prima hȩc ⁊ ultuna ꝑnities: ante
omĩa uicia superauit. post omĩa uicia
suꝑatur. Tlam post quam fidelis
anima de abs sso uiciorum emer¬
gens salutare uirtutum culm̃
ascendit: uelut ex insidiis ꝓsilit¬
⁊ occursat elatio: totum domꝰ
Domini ȩdificium concussura ad
ruiniam: quod surrȩxerat ad
consummationem. Quid enim
ꝑnitiosius iusto. quam quod u¬
stus uideri desiderat: quod ad

Expanded text:
cescit, formosa quaeque deformantur. cescit, formosa quaeque deformantur. Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans, in gloriam et puritatem irrumpit hominum, quae a gloria et puritate prorupit angelorum. Ea prius in coelis, dehinc in terra 30 triumphans, sic angelis innata est, ut ab eis non recederet; sic homines infecit, ut a Deo separaret. Et quasi modicum profecerit, cum angelum dejecit et hominem, adjecit tentare Deum pariter et hominem, ut quem videbat similis consortem naturae, consortem faceret et ruinae. Prima haec et ultima pernicies ante omnia vitia superavit, post omnia superatur. Nam postquam fidelis anima de abysso vitiorum emergens, salutare virtutum culmen ascendit, velut ex insidiis prosilit et occursat elatio, totum domus Domini aedificium concussura ad ruinam, quod surrexerat ad consummationem. Quid enim perniciosius justo, quam quod justus videri desiderat? quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
uigilare necesse ÷ filiam xpi:
ut non dormiat neq dormi¬
tet. Sic negligere cum discesse¬
rint: ut redicum formidet.
Sic puguare cum redierint:
ut deuictoria non desperet.
F idelis enim ds̃ ẽ. qui non pa¬
cietur te temptari supra
id quod possis: s faciet cum
temptatione etiam ꝓuentũ.
ut possis ⁊ ipsa sustinere. A pri¬
mo enim usq hodie. resper̃
Dominus inorationem humiliũ:
n non sprȩuit prȩcem eorum. Par¬
uuserat dauid: s in nomine domi¬
ni terribilem contriuit philiste¬
um. Iudith quoq cum usq
ad desperationem sacerdotes tre¬
pidatent: iuoratione ⁊ ieiunio
betuliam liberauit. A. ctũ
fortasse putas. ⁊ plenam ia¬
ctas uictoriam: si nulla molesta.
sinulla lȩta. ꝓpositum tibi te¬
ligionis extorserint. Coterum
male te decipis. ⁊ inanem som¬
nias ualitudurem : si nondũ
suꝑbiȩ tumores. humilitatis
cathaplasmate subsederunt.
Supbia totum uirtutis corpus
inficitur: uitale columen emar¬

Expanded text:
vigilare necesse est filiam Christi, vigilare necesse est filiam Christi, ut non dormiat aut dormitet; sic negligere, cum discesserint, ut reditum formidet; sic pugnare cum redierint, ut de victoria non desperet. Fidelis enim Deus est, qui non patietur te tentari super id quod possis, sed faciet cum tentatione etiam proventum ut possis ipsa sustinere . A primo heri usque hodie respexit Dominus in orationem humilium, et non sprevit precem eorum . Parvus erat David, sed in nomine Domini terribilem contrivit Philisthaeum . Judith quoque, cum usque ad desperationem sacerdotes trepidarent, in oratione et jejunio Bethuliam liberavit . Actum fortasse putas, et plenam jactas victoriam, si nulla molesta, nulla laeta propositum tibi religionis extorserint. Caeterum male te decipis, et et inanem somnias valetudinem, si nondum superbiae tumores humilitatis cataplasmate subsederunt. Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emar
Abbreviated transcription (Latin):
pello: frequentatas a cunis de¬
licias. grãm mariti. caritatem
sobolis. obsequiorum diligentiã.
cȩteraq om̃ia quȩ tͥ lenocinio
sexus. aut licentia potestatis.
Forsitan hec relicta suspirab.
tanto tenerus eoꝵ recolens:
quanto ea uel tempore tͥ coe¬
ua sunt. uel exꝑientia gratio¬
ra. Unde ⁊ temperantiam uix
consuesces: ad quam uel ꝓcon¬
suetudine difficultas est des¬
cendere. uel ꝓcondicione
dedignatio. E ȩterum temꝑe
dediscuntur uniuersa. Hi¬
chil humano pectori sic in¬
heret: ut tempore non eua¬
nescat. Tempore mater me¬
roris obliuiscitur: que in mor¬
te unici filii sui solatia non
admisit. Tempore uulnus
ineycatricem coheret. ⁊ quar¬
tanis plerumq ꝓfuerunt
tempora: quib: non ꝓ fuit
medicina. Gu quoqͣ te ip¬
sam tempore de suesces: ⁊ re¬
sides concupiscentiȩ quȩ simul
expugnaturi non possunt.
singillatim melius eludentur.
Aduersus huiusmodi latrun¬
culos manumq sicariam. sic

Expanded text:
pello frequentatas a cunis depello frequentatas a cunis delicias, gratiam mariti, charitatem sobolis, obsequiorum diligentiam, caeteraque omnia, quae tibi lenocinio sexus, aut licentia potestatis, Forsitan haec relicta suspirabis, tanto tenerius eorum recolens, quanto ea vel tempore tibi coaeva sunt, vel experientia gratiora. Unde et temperantiam vix consuesces, ad quam, vel pro consuetudine difficultas est descendere, vel pro conditione dedignatio. Caeterum tempore dediscuntur universa. Nihil humano pectori sic inhaeret, ut tempore non evanescat. Tempore mater moeroris obliviscitur, quae in morte unici filii sui solatia non admisit. Tempore vulnus in cicatricem cohaeret, et quartanis plerumque profuerunt tempora, quibus non profuit medicina. Tu quoque teipsam tempore desuesces, et resides concupiscentiae, quae simul expugnari non possunt, singillatim melius eludentur. Adversus hujusmodi latrunculos, manumque sicariam sic
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes uel decidunt a sum¬
mo. uel non ad sammum ascen¬
dunit. Impetus enim est non
ratio: quidquid sine tempe¬
rantia ꝓficemur. Temꝑan¬
tia metitur uires: a medio non
recedit. Unde ⁊ nunc remissa in¬
tendit: nunc ardua moderatur.
Sic ipsa uirtutes ꝑhennat : ad
p̃mium usq ꝑducit. ꝓ fecto fa¬
brica hec inprȩfato curru ter¬
cium sibi locum defendit.: prȩ¬
parata adu̾sum luxis. ⁊ latro¬
ciniis occursura uoluptatum.
Hacitaq paulatim tibi succiden¬
da ẽ. deliciarum consuetudo: rei¬
cienda obsequiorum sedulitas:
festiui cultus. ⁊ odores. peregouu.
pęnitus dediscendi. qui dumnuł
apud alios tͥ. uel aliis apud te ma¬
le placerent: integritatem uul¬
nerabant animorum. U sus egre
decliscitur. Ab eo autem p̃cipue
difficillunum ẽ reuelli: qui mul¬
to nos tempore tenuit. mult a
placuit uoluptate. Ex quo nisi
fallor bellum te grauius expectat:¬
⁊ hostis quod absit adiuctoriam
paratior. Hostem si nescis ap¬

Expanded text:
virtutes vel decidunt a sumvirtutes vel decidunt a summo, vel ad summum non ascendunt. Impetus enim est non ratio quidquid sine temperantia profitemur. Temperantia metitur vires, et a medio non recedit. Unde et nunc remissa intendit, nunc ardua moderatur. Sic ipsa virtutes perennat, et ad praemium usque perducit. Profecto fabrica haec in praefato curru tertium sibi locum defendit, praeparata adversus luxum, et latrociniis occursura voluptatum. Hac itaque paulatim fibi succidenda est deliciarum consuetudo, rejicienda obsequiorum sedulitas, festivi cultus, et odores peregrini penitus dediscendi, qui dum vel apud alios tibi, vel aliis apud te male placerent, integritatem vulneraverunt animorum. Usus 29 aegre dediscitur: ab eo autem praecipue difficillimum est revelli, qui multo nos tempore tenuit, multa placuit voluptate. Ex quo, nisi fallor, bellum te gravius exspectat, et hostis, quod absit! ad victoriam paratior. Hostem, si nescis, ap
Abbreviated transcription (Latin):
genter cauetur hostis. cuiꝰ
ingressus pacificus expectatur.
Sic plerumq bonum corruit ꝓpo¬
situm. cum mens minus illecebras
aduersatur: cumꝓsꝑitate resol¬
uitur. cum impensam sibi re¬
uerentiam diligit. cum insoli¬
tis in solescit. Hoc luxi ⁊ lapsu
recessit a deo dilectiis dei: dilect
de quo dicitur. Incrassatus ẽ
dilectus ⁊ recalcitrauit: incrassã¬
tus. impuiguatus. dilatatus. de¬
reliquit̾ deum factorem suum:
⁊ recessit a deo salutari suo. De
eodem quoq apłm sic dirisse in¬
uenies. Sedit populus manducare
bibere: ⁊ surrexerunt ludere.
Hanc saue uirtutis euersionem
saluator ur̃ ad exemplum decli¬
nauit. cum turbis eum regem
statuere uolentib. oblate sibi
dignitatis fastigia recusauit.
hequa igitur oblectamen¬
ta. fructum tͥ religionis ex¬
torquȩant : temperantiȩ fines
excedere formidabis. Tempe¬
rantia plerumq in fra licitũ
quiescit : ultra numquam ꝓ¬
greditur. Ea si desit : cetere

Expanded text:
genter cavetur hostis, cujus genter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plerumque bonum corruit propositum, cum mens minus illecebras adversatur, cum prosperitate resolvitur, cum impensam sibi reverentiam diligit, cum insolitis insolescit. Hoc luxu et lapsu recessit a Deo, dilectus Dei, dilectus de quo dicitur: Incrassatus est dilectus, et recalcitravit; incrassatus, impinguatus, dilatatus dereliquit Deum factorem suum, et recessit a Deo salutari suo . De eodem quoque sic dixisse invenies: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Hanc sane virtutis eversionem Salvator noster ad exemplum declinavit, cum turbis eum regem statuere volentibus, oblatae sibi dignitatis fastigia recusavit . Ne qua igitur oblectamenta fructum tibi religionis extorqueant temperantiae fines excedere formidabis. Temperantia plerumque infra licitum quiescit, ultra nunquam progreditur. Ea si desit, caeterae
Abbreviated transcription (Latin):
temur. Hac uirtute paulus
stimulo carnis ⁊ angło sathanȩ
resistebat: Hac incarcerib. hac
mom̃ĩb angustiis quas ad cori¬
thios enumerat arinabatur.
cum dicebat. Quando enim in¬
firmor : tunc forcior sum ⁊ po¬
teus. C adem quoq dauid in ad¬
uersis innocentiam seruauit:
eadem ꝑsequenti se sauli peꝑcit:
eadem audita moecte filii sui con¬
solatus ẽ. ⁊ panem comedit.
Ad quam tu quoq confugias
oportet. si acuatur adu̾sum te
de trahentium stͥmulus lingua¬
rum: si contemplacionis requi¬
em liuor infestet. si spontanee
pauptatis in commoda commo¬
ueant: si statum mentis con¬
tmeliȩ ꝑturbent. Aduersis
enim usq aduictoriam diffi¬
cile resistitur: nisi prudentiȩ
foctitudo copuletur.. Quib:
inuicem coniunctis tempera
tia necessario supponitur.
uitutem seruatura inꝑsꝑis.
quȩ ex fortitudine seruata est
uiadu̾sis. Uirtuti nicħ eqtie
noxium ẽ.: quam uoluptatis
admirtio inconcessis. Hegli¬

Expanded text:
temur. Hac virtute Paulus temur. Hac virtute Paulus stimulo carnis et angelo Satanae resistebat . Hac in carceribus, hac in omnibus 28 angustiis, quas ad Corinthios enumerat, armabatur, cum dicebat: Quando infirmor tunc fortior sum et potens . Eadem quoque David in adversis innocentiam servavit ; eadem persequenti se Sauli pepercit ; eadem audita morte filii sui consolatus est et panem comedit. Ad quem tu quoque confugias oportet, si acuatur adversum te detrahentium stimulus linguarum, si contemplationis livor infestet, si spontaneae paupertatis incommoda commoveant, si statum mentis contumeliae perturbent. Adversis enim usque ad victoriam difficile resistitur, nisi prudentiae fortitudo copuletur. Quibus invicem conjuntia necessario supponitur, virtutem servatura in prosperis, quae ex fortitudine servata est in adversis. Virtuti nihil aeque noxium est, quam voluptatis admi
Abbreviated transcription (Latin):
terit deus parare mensam in
desertoꝰ Idem quoq inteR
hostium incur sus. inter inui¬
rias itineris. ollas carnium
desiderat. ad pepones reuerti¬
tur. egyptiacam ad optat. ser¬
uitutem. Sic plerosq frangit
aduersitas: ⁊ sic scriptum in¬
uenies. nisi adnitum cuncta
suppetant iminimis quib¬
q ꝓsternuntur. Quos dum
pauꝑtas urit. dum contempt¬
exeruciat. dum sublimes :
splendidos aspiciunt. quos aut
electione fecerunt hȩredes aut
lege: ad fastiditas reuoluant
duutias. ademptam sibi głam¬
conquȩruntur. suis inuident.
Et quod magnum susceptȩ re¬
ligionis ẽ. dispendium: dum
modica suspirant quȩ relique¬
runt.: quanta ꝓrelictis expec¬
tent non attendunt. Tales
.ꝓfecto bona quȩ diligenda st̃
inutiliter eligunt: dum prȩ¬
dictis exterriti ꝓcellis. ad non
diligenda mente reducuntur.
Adhibenda ẽ. igitur pruden¬
tiȩ fortitudo: ut ad tenendũ
quod prudenter eligimus. insur¬
gentib molestiis fortissimȩ reluc¬

Expanded text:
terit Deus parare mensam in terit Deus parare mensam in deserto . Idem quoque inter hostium incursus, inter injurias itineris, ollas carnium desiderat, ad pepones revertitur, Aegyptiacam adoptat servitutem. Sic plerosque frangit adversitas, et sicut scriptum invenies, nisi ad nutum cuncta suppetant, minimis quibusque prosternuntur. Quos dum pauexcruciat, dum sublimes et splendidos aspiciunt, quos, aut electione fecerunt haeredes, aut lege, ad fastiditas revolant divitias, ademptam sibi gconqueruntur, suis invident et quod magnum susceptae religionis est dispendium, dum modica suspirant quae relinquunt, quanta pro relictis exspectent, non attendunt. Tales profecto bona quae diligenda sunt inutiliter eligunt, dum praedictis exterriti procellis, ad non diligenda, mente reducuntur. Adhibenda est igitur prudentiae fortitudo, ut ad tenendum quod prudenter eligimus, insurgentibus molestiis fortissime reluc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Nulla suꝑbia: iusticia est.¬
Porro paucis tibi ostensa ẽ uitȩ
ꝑfectio xpĩanȩ. Hec ea ẽ qua¬
driga: qua non habentes hio ma¬
uentem ciuitatem. futuram in¬
quirunt. Beatus quidem cur¬
rus quo thesbites helias euecł
incȩlum: mortem distulit non
euasit. Hic autem multo beatior:
quem qui ascenderit. mortem ñ
gustabit in ȩt̾uum. Ad illum quoꝙ
igneum nisi prius hunc ascende¬
ret: ꝓpħa non ueniret. Huius
tam salutaris uehiculi prima tͥ
prȩparata ẽ. rota: que scãrum te¬
stimonio scripturarum prudentia
numcupatua. Prudentia fuit:
qua diligenda a non diligendis.
ia noriis utilia separasti. Pru¬
dentia inquam fuit : qua elegi¬
sti uixta psalmistam abiecta. eẽ.
indomo domini dĩ. magis quam
habitare intab̾naculis pecca¬
torum. Scimus autem plerosq
serto israel: ⁊ sitis molestias in¬
pacienter sustinebat. Unde
n aduersus moysen murmu¬
rasse legitur. ⁊ male loquutꝰ
de deo. dixisse. Numquid po¬

Expanded text:
est, nulla superbia iustiest, nulla superbia iusti» Porro paucis tibi ostensa est vitae perfectio Christianae. Haec ea est quadriga, qua non habentes hic manentem civitatem futuram inquirunt. Beatus quidem currus, quo Thesbites Elias erectus in coelum , mortem distulit, non evasit; hic autem multo beatior quem qui ascenderit, mortem non gustabit in aeternum. Ad illum quoque igneum, nisi prius hunc ascenderet propheta, non veniret. Hujus tam salutaris vehiculi prima tibi praeparata est rota, quae sanctarum testimonio Scripturarum, prudentia nuncupatur. Prudentia fuit, qua diligenda a non diligendis, qua a noxiis utilia separasti. Prudentia, inquam, fuit, qua elegisti, juxta Psalmistam, abjecta esse in domo Dei tui magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Scimus autem plerosqueserto Israel, at sitis molestias impatienter sustinebat; unde et adversus Moysen murmurasse legitur , et male locutus de Deo dixisse: Nunquid po
Abbreviated transcription (Latin):
ros. arietes huiusmodi concuti¬
unt : arcem deiciunt rationis.
Inde p̃donib infelices ex ponun¬
tur animulȩ: suȩq lib̾tatis exꝑ¬
tes. inegy ptum ꝑ henuis exuͭ¬
lant seruitutis. His usus pha¬
rao ministris masculos nostros co¬
tidie interficit : quotidię luto
dampnat. ⁊ paleis. Sub eius iugo
diu gemuit anima tua: s uma¬
nu forti ⁊ brachio excelso. libera
facta ẽ: ⁊ dirupta sunt omĩa iun¬
cula sua. Egressa es inlibertatem
głe filiorum dei. cui hostiam laud̾
⁊ spm̃ sacrificas contribulatum.
cum psalmista dicens. Dirupisti do
mine uincula mea: tibi sacrifi¬
cabo hostiam laudis. Sane prudeis
⁊ dispositissima electio. qua tran¬
sitor iis ȩterna. uiciis uirtutes:
ex ilio patriam prȩtulisti. De qua
electione quid augustinus adma¬
cedoniumdicat: audiamus. Uir¬
diligere quod diligendium ẽ .s ldell¬
gere prudentia ẽ. Nullis inde
auerti molestiis: fortitudo est.
Hullis illecebris : temperantia

Expanded text:
ros arietes hujusmodi concutiros arietes hujusmodi concutiunt, arcem dejiciunt rationis. Inde praedonibus infelices exponuntur animulae, suaeque libertatis expertes, in Aegyptum perennis exsulant servitutis. His usus Pharao ministris, masculos nostros quotidie interficit, quotidie luto damnat et paleis. Sub ejus jugo diu gemuit anima tua, sed in manu forti et brachio excelso libera facta est, et dirupta sunt omnia vincula sua. Egressa es in libertatem gloriae filiorum Dei, cui hostiam laudis et spiritum sacrificas contribulatum, cum Psalmista dicens: Dirupisti, 27 Domine, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Sane prudens et dispositissima electio, qua transitoriis aeterna, vitiis virtutes, exsilio patriam praetulisti. De qua electione quid Augustinus ad Macedonium dicat, audiamus. « Virdiligere, quod diligendum est; id eligere prudentia est, nullis inde auerti molestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
Iindomino iħu: quia qui
cepit in uob̾ opus bonum ꝑfici¬
et usq indiem xpĩ. Unde
euim delioiarum contemptꝰ
infemina. unde luxtis obliuio:
nisiex illo qui dixit. sine me
nichil potestis facere: Num¬
quid non edux̃ te de lacumi¬
seriȩ.⁊ de luto fecis: qui edux̃
uinctos de lacu in quo non est
aqua: Aut mutatio ista non
nec cesserunt ad interitum. q̃
concessa sunt adusum. Porro
uro qualem tibi tu ipsa de¬
pingẽs. lege nupsisti. Suscepta
ex eõ ples: future uirtutis
auspiciis uniuersas matrimo¬
nii mitigauit augustias.
Accesserunt ad hec sollempnes
cultus. ⁊ blanda seruorum ob¬
sequia : quib uel gloriam compara¬
res. uel domestica res ordine trac¬
taretua. Plebis etiam studium
sic inte declinauit: ut ea inter
successus numeraret: quicquid
intuum transiret obsequiun.
Lix̧terea nichil eorum tͥ defuit:
quȩcumq iocundiora poterat ex¬
cogitare fortuna. benignior. Hii
ꝓfecto laqueistmortis : hȩo ani¬
me recia xpĩanę. Uirtutum mu¬

Expanded text:
no Jesu quia qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi. Unde etenim deliciarum contemptus in femina? Unde luxus oblivio? nisi ex illo qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Nunquid non ipse eduxit te de lacu miseriae, et de luto faecis, qui eduxit vinctos de lacu in quo non est aqua . Aut mutatio ista, nonnec cesserunt ad interitum, quae concessa sunt ad usum. Porro viro, qualem tu ipsa depingeres, lege nupsisti; suscepta ex eo proles futurae virtutis auspiciis, universas matrimonii mitigavit angustias. Accesserunt ad haec solemnes cultus, et blanda servorum obsequia, quibus, vel tu gloriam comparares, vel domestica res ordine tractaretur. Plebis etiam studium sic in te declinavit, ut ea inter successus numeraret, quidquid in tuum transiret obsequium. Praeterea nihil eorum tibi defuit, quaecunque jucundiora poterat excogitare fortuna benignior. Hi profecto laquei sunt mortis; haec animae retia Christianae. Virtutum mu
Abbreviated transcription (Latin):
habentem malles impuuitũ
abscedere: quam ꝓincerto cer¬
tis suppliciis de bachari.
Undde augustinus ad macedoni¬
um. Aliquando inquit mise¬
ricordes. ⁊ in ipso dubio nolt̃
homini ꝓincerta pecumnia
certa inferre supplicia.
M elius enim etiam si habet
amittis: quam si non habet¬
aut ercrucias aut occidis
Ab horreas itaq reum cru¬
ciatib ⁊ morti tradere. tu
traditus ÷ ⁊ morti. Aut si
tam carnaliter pecuniam
suspiras admissam: qualiter
eam repetere te oporteat.
adeundem macedonium sic
angustinus ostendit. Holendeᷤ¬
redde quos nouimus ⁊male ab¬
stulisse. ⁊ unde reddant habere:
arguimus. increpamus. de testam᷑:
quosdam clam. quosdam palam.
sicut diu̾sitas ꝑsonarum diuer¬
sam uidetur posse recipere me¬
dicinam: nec inaliorum ꝑniciem
ad maiorem in saniam concitari.

Expanded text:
habentem malles impunitum habentem malles impunitum abscedere, quam pro incerto, certis suppliciis debacchari. Unde Augustinus ad Macedonium: « Aliquando, inquit, misericordes, et in ipso dubio, nolunt homini pro incerta pecunia, certa inferre supplicia. Melius enim, si habet, amittis, quam, si non habet, excrucias, aut occidis. » Abhorreas itaque reum cruciatibus et morti tradere, tu, traditus est et morti. Aut si tam carnaliter pecuniam suspiras amissam, qualiter eam repetere te oporteat, ad eumdem Macedonium sic Augustinus ostendit: « Nolentereddere quos novimus et male abstulisse, et unde reddant habere, arguimus, increpamus, detestamur, quosdam clam, quosdam palam, sicut diversitas personarum diversam videtur posse recipere medicinam, nec in aliorum perniciem ad majorem insaniam concitari.
Abbreviated transcription (Latin):
si tibi mentoris aut leticiȩ calicẽ
minstrauit: ĩinus eram ciu pͥmo
pꝰ te fuerat ꝓpinandum. In om̃i
fortuna prudenter ad amicim
festinatur. Bonam ⁊ enim: cõ¬
mitnicata facit lȩticia gratiorem.
Aduersa uero: magnum suscipit
ex amici solatio remedium. Hoc
sane uicium meum. nec ȩruere¬
ipse possum: nec fateri erubesco.
Omuia tam secure loquaR cum
amico: quam mecum. ꝑ lenus sum
uariat audacia. Uerum her miᷤ¬
sa facio dissimules nolo scite me:
quid apłica te monimenta do¬
cuerunt. Quicquid illud sit:
iteratum gratius audietur. Re¬
dimes igitur accusati culpam
silentii si ea quȩ postulo tua¬
rum michi recursus ostende¬
rit lit terarum. Uał.¬
Neos tormentis afficere. uel¬
disciplina. Unde ⁊ abeuis ani¬
madusione abstinere debuisti:
quem pecuniam tuam furto
suspicaris absportasse. Neꝙ
enim carnifex es s sacritex:
ꝓres quidem. s non reosim¬
molare constitutꝰ. Inueris
etiam inuiriis decuit hȩc
nansuetudo sacerdotem: ut

Expanded text:
i tibi moeroris aut laetitiae calicem ministravit, unus eram cui primo post te fuerat propinandus. In omni fortuna, prudenter ad amicum festinatur. Bonam etenim communicata facit laetitia gratiorem. Adversa vero magnum suscipit ex amici solatio remedium. Hoc sane vitium meum nec exuere possum, nec fateri erubesco. Omnia tam secure loquor cum amico quam mecum. Plenus sum variat audacia. Verum haec missa facio. Dissimules volo scire me quid apostolica te monimenta docuerunt. Quidquid illud sit, iteratum gratius audietur. Redimes igitur accusati culpam silentii, si ea quae postulo, tuarum mihi recursus ostenderit litterarum. Reos tormentis afficere, veldisciplina. Unde et ab ejus animadversione abstinere debuisti, quem pecuniam tuam furto suspicaris asportasse. Neque enim carnifex es, sed sacrifex, pro reis quidem, sed non reos immolare constitutus. In veris etiam injuriis, decuit haec mansuetudo sacerdotem, 161 ut
Abbreviated transcription (Latin):
bsentia mariti laborio¬
sior tibi cura consula¬
tus incubuit. Ea non ma¬
gis animo quam corpore addiu̾sa
te demigrare compellit. Incertꝰ
igitur ubi locorum inuenirem
te. certꝰ autem quod honestatis
obsequia ubiq inuenirem apud
te : domi residens. ad dominam
litteras dedi. quarum summa
tum sicut fertur ꝓuidisti. ad
concilium ꝓfecturo. Quod si ita
e: prȩfate gratiȩ beneficium
michi communices exoro. Sym¬
machus dicit. Ex usu uenit:
ut opem desiderantes ad suffra¬
gia ꝓbata configͣiant. Ea pro¬
pter ad tuum patrocinium tͣns¬
uolaui: quȩ tota supra femi¬
nã iexemplum uirtutis es:
⁊ instrumentum. Uiuunt in
te bone boni seculi reliquiȩ.
ꝑ quam ⁊ sexus respirat ad glo¬
biam: ⁊ genus elabentem reti¬
net dignitatem. Arguerer
mendacii: nisi cuiusq optimi
mecum in hoc iudicium conue¬
iuret.

Expanded text:
bsentia mariti, laboriosior tibi cura consulatus incubuit. Ea enim magis animo quam corpore ad diversa te demigrare compellit. Incertus igitur ubi locorum invenirem te, certus autem quod honestatis obsequia ubique invenirem apud te, domi residens ad dominam litteras dedi, quarum summa tum, sicut fertur, providisti ad concilium profecturo. Quod si ita est, praefatae gratiae beneficium mihi communices exoro. » Symmachus dicit: « Ex usu venit, ut opem desiderantes ad suffragia probata confugiant. » Eapropter ad tuum patrocinium transvolavi, quae tota super feminam, et exemplum virtutis es et instrumentum. Vivunt in te boni saeculi reliquiae, per quam et sexus respirat ad gloriam, et genus elabentem 176 retinet dignitatem. Arguerer mendacii, nisi cujusque optimi mecum in hoc judicium conveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
t uultus ⁊ diem: tuus michi
reditus hẏlarauit. Fortas¬
sis ignoraᷤ: s tecum fui romȩ.
tecum tuuium sum ꝑpessus in
iurias. tecum montes uel lubri¬
cos glaciȩ. uel scopulis exasꝑa¬
tos. Uniuersa tecum ꝑtuli.
quȩ dolui dum ꝑferres. Hȩc enĩ
T initer amicos animorum con¬
cordia : ut nichil ab altero sit
alienum. nichil alteri singula¬
te. Omĩa facit eis rem publicam.
uoluntas una. His amuertie le¬
gib actum noueris. ut memoria
reuerterer ad te. compassione
ẽẽm iuxta te: orationib age¬
rem ꝓ te. Audiuit igitur n
exaudiuit dominus deus cla
sis differre subsidium. Hac
enim cȩleritate prȩstanda stͥ
beneficia: ut ea potius accipi¬
at impuidus. quam impor
morem cordis mei: quoniam ⁊ cum
salutari obsequio ad eccłiam.
cum salute reu̾sus es ad amicos.

Expanded text:
t vultum et diem tuus mihi reditus exhilaravit. Fortassis ignoras; sed tecum fui Romae, tecum nivium perpessus sum injurias, tecum montes pertuli, vel lubricos glacie, vel scopulis exasperatos. Universa tecum pertuli, quae dolui dum perferres. Haec enim est inter amicos animorum concordia, ut nihil ab altero sit alienum, nihil alteri singulare, Omnia facit eis unam rempublicam voluntas 177 una. His amicitiae legibus actum noveris ut memoria reverterer ad te, compassione essem juxta te, orationibus agerem pro te. Audivit igitur et exaudivit Dominus clasis differre subsidium. Hac enim celeritate praestanda sunt beneficia, ut ea potius accipiat improvidus quam impormorem cordis mei, quoniam, et cum salutari obsequio ad Ecclesiam, et cum salute reversus es ad amicos.
Abbreviated transcription (Latin):
tunus ex torqueat. Unde ⁊⁊ ex¬
pectatas prȩces ante ire de cre¬
ui: ne si rogatus subuenirem.
sero subuenisse iudicarer. Uester
hoc uinculatus non tacebit. cui
spontaneus ⁊ hylaris. ad omnem
me obtuli humanitatem. Illum
sepius inbenedictionib uisitaui.
diligentes omĩa ꝓsequutus. qͥb
uel carcerales angustiȩ. uel in
eadem frequentius iterabo. Uał.¬

Expanded text:
tunus extorqueat. Unde et exspectatas preces anteire decrevi, ne si rogatus subvenirem, sero subvenisse judicarer. Vester hoc vinculatus non tacebit, cui spontaneus et hilaris ad omnem me obtuli humanitatem. Illum saepius in benedictionibus visitavi, diligenter omnia persecutus, quibus vel carcerales angustiae, vel inoeadem frequentius iterabo. Va
Abbreviated transcription (Latin):
quitudinẽ. qua maior ẽẽ ñ po̾sit. Maiorẽ aũt
caritatẽ nemobt̃. quã ut aĩam suã ponat
ꝗͥs ꝗrimicĩ suis. ibi aũt ꝗs explic qͥnta caritas
la erit. qm̃ sũma sanitas erit qñ ꝯtentio mor¬
tĩ nulla erit.
utrũ encheridion apellare debeas uł hr̃e.
Ego aũt tñ eũ spernẽtla tua irͦ iħu studia
non putarẽ. bona dete e̾dens. ĩ ad intori
mebrĩ plurimũ diligens. librũ qͥ adte
sic̃ ualui utmã tã comodũ quã ꝓłrii. de
side. ⁊ spe.⁊ caritate ꝯscripzi:¬

Expanded text:
em, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas la erit? quoniam summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erit.utrum Enchiridion vel appellare debeas, vel habere. Ego tamen cum spernenda tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio membris plurimum diligens, librum ad te, sicut valui, utinam tam commodum quam prolixum, de Fide, Spe et Charitate conscripsi
Abbreviated transcription (Latin):
deniq silent ⁊ illi: quorum suffra¬
gio credidi regẽ ineũ in gram te¬
diturum. Credidi quide s suꝑ do
postulasset opponere murũ pro
domo isrł. Uerũ ap̃ serenissimum
regem opꝰ est exhortatione pocus ꝗͣ
increpatione: consilio. ꝗͣ. p̃cepto: doc᷑¬
trina. ꝗͣ uirga. His ille conueniendꝰ
suit. his reuerent instruendus. ne
sagttas suas in sene compleret sac̾¬
dote. ne sanctiones canonicas eua¬
cuaret. ne ꝑsequeretur cuieres eod̃ȩ
iã sepubtȩ. cineres. in quib ego pa¬
cẽ luctus bibo. de quib eripi ⁊ eua¬
de: de morte ad uita transire ÷. In¬
cer has tũ angustias nũqua de me
sic ira triũphauit. ut alicui suꝑ xp̃o
domuni damorẽ deponere uellem:
seu pace ipsuis in manu forti ⁊ bra¬
chio eccł̃e adipisci. Suspecta est pay.
ad qua ñ amore s ui. sublies uie¬
tiunt pocestates. Ea facile rescindi¬
tur. ⁊ sunt aliqñ nouissima illiuis.:¬

Expanded text:
Denique silent et illi quorum suffraDenique silent et illi quorum suffragio credidi regem mecum in gratiam rediturum. Credidi quidem, sed supe, si res postulasset, opponere murum pro domo Israel. Verum apud serenissimum regem opus est exhortatione potius quam increpatione, consilio quam praecepto, doctrina quam virga. His ille conveniendus fuit, his reverenter instruendus, ne sagdote, ne sanctiones canonicas evacuaret, ne persequeretur cineres Ecclesiae jam sepultae, cineres in quibus ego macem luctus, de quibus eripi et evaere, de morte ad vitam transire est. Inter has tamen angustias, nunquam de me sic ira triumphavit, ut aliquem super Christo Domini clamorem deponere vellem, seu pacem ipsius in manu forti et brachio Ecclesiae adipisci. Suspecta est pax ad quam, non amore, sed vi, sublimes veniunt potestates. Ea facile rescindetur, et fiunt aliquando novissima
Abbreviated transcription (Latin):
miliaritatis eue recipi. ibi q recorda¬
tione tecum ẽẽ. ubi te ipsum furatꝰ¬
colloqͥis mortalium: ꝓ mortalib lo¬
queris cum rege angelorum. Por¬
ro hiuic desiderio ur̃o iebuinus cre¬
censis archidiaconꝰ. plurimũ adiẽ.
uir morib ⁊ litteratura ꝑspicuis. Cũ
tͥ censeremus cõmendandum: nisi
constaret. illos qͦs tua dignaris gͣ¬
tia: ꝯm̃datione alia ñ egere. Si
turtutis. ⁊ exemplo sufficias ⁊ uerbo.
Ceterũ ue literis ꝓliriorib honere¬
tis scͥpto ponimus finem. supta¬
dicte pecicioni donec exaudiri
tuarum recursu litterarum.
n adu̾sis ñ nullum solatium est.
tempora sperare leciora. Diutius
colam messis in hba sic animum
meum prosperitatis expectatione con¬
forcauit. Cecerum iam nicd ẽ quo
serenttatẽ cumbrosi temporiᷤᷤ expeo¬
tem: Nicħ quo nauis in cuius pup¬
pe sedeo. crebris agitata turbuub
portum quietis accingat. Silent
amici. silent sacerdotes ih̃u xp̃i.

Expanded text:
miliaritatis tuae recipi; ibique recordamiliaritatis tuae recipi; ibique recordatione tecum ecolloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro Gebuinus Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri tuarum recursu litterarum.In adversis nonnullum solatium est, tempora sperare laetiora. Diutius colam messis in herba, sic animum meum prosperitatis exspectatio confortavit. Caeterum jam nihil est quo serenitatem nimbosi temporis exspectem, nihil est quo navis, in cujus puppi sedeo, crebris agitata turbinibus, portum quietis attingat. Silent amici, silent sacerdotes Jesu Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
ad doctrinam. Cũ enĩ locorũ uresti¬
cio longuis a te separemur ad nos
cũ tua rachele ducas. que ꝓgues
ex lia tͥ exub̃et .ꝗ. totus exhibeas &
cultorem uututis : ⁊ hostẽ carniis. N
alium te loquaitur. quic̃q loquit᷑
nob̾ de te. Tat ÷ odor olei effusi no¬
minis tui. talia iã tuorũ ptemia
meritorũ. Has ex agro tuo spicas añ
sup̃mã colligis messionem. In hac enĩ
uita quedam merces iurtutis: ꝯspicuũ
⁊ inmortale testimoniũ. ħ ipsam sibi
comparat. ħ ipsa sibi custodit. Huius
splendor ũ minuitur inuidia: ñ ex¬
teriorib studiis adiuuatur. Quippe
bonorum existimatio sicut falsis de¬
lationib auferri ñ pot. ita nec adii¬
latoris ẜ atiorib adquiri. Pene ipsos
e eam ub̃tate iurcutum ꝓficere: uł¬
ocfectu minorari. Saue de celebetri¬
ma opinione tua spes in siuui edłe e
data creditur supra firiam pectam.
Ex ea cuã nos edocti deuotionem. de¬
siderio desideiatuus in sactarium fa¬

Expanded text:
ad doctrinam. Cum enim locorum interstiad doctrinam. Cum enim locorum interstitio longius a te separemur, ad nos cum tua Rachele ducas, quae progenies ex Lia tibi exuberet, quam totum te exhibeas et cultorem virtutis et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est, conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc ipsa sibi custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bona existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est eam vel ubertate virtutum defectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua spes in sinu Ecclesiadata creditur supra firmam petram. 2. Ex ea nos, tuam edocti devotionem, desiderio desideravimus in sacrarium fa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad alias ꝓuintias appellare ⁊ ue¬
nire concessum est. Audiui autem
alias qͦ appellationes eẽ. s morato¬
rias. nec aliqñ recipiendas : de qͥb
afferende more ne contia eũ sencũ¬
cia ꝓferatur appellauerit. uł si de
facto suo confessus. ne addicatur. ap¬
pellate uoltierit: huiꝰmodi appella¬
ciones ñ recipiuntur. Et quidẽ
uideri mͥ plures taliũ spẽs appellacio¬
num. quas prudens udex ita necesse:
discernaci. ut circa uidicandos debitã
thedrȩ ut̃ȩ sub apostolica cucurrere ui¬
gilantia: confiteor ñ transgrediendũ¬
tres nostri. Moratorias autẽ appella¬
tiones ⁊ suꝑfluas. omnino ã uestra elõ¬
garidas eẽ audientia. ñ sustinendum
in horto domini plantari toxic̃ mor¬
tis. toxic̃ quo subuentus affliccorũ mo¬
rietur quo pontificał rigor elangue
fructu cognosci: paucos credimꝰ
ignorare. Sic ⁊ nob ex opinione tua
kiñe frat̃ innotuit quam sis ⁊ ad
sanctimoniam expositus: ⁊ utteger

Expanded text:
ad alias provincias appellare et venire concessum 148 est. » Audivi autem alias appellationes esse, sed moratorias, nec alicui recipiendas, de quibusafferendae morae, ne contra eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo confessus, ne addicatur, appellare voluerit, hujusmodi appellationes non recipiuntur. » Et quidem mihi plures esse talium species appellationum, quas prudens judex ita necesse est discernat, ut circa judicandos debitam thedrae vestrae, sub apostolica cucurrere vigilantia, confiteor non transgrediendutri posuerunt. Moratorias autem appellationes et superfluas omnino a vestra elongandas esse audientia. Non sustinendum plantari in horto Domini toxicum mortis, toxicum quo subventus afflictorum morietur, quo pontificalis vigor elanguebfructu cognosci, paucos credimus ignorare. Sic et nobis ex opimone tua, charissime frater, innotuit quam sis et ad sanctimoniam compositus, et integer
Abbreviated transcription (Latin):
paruit eũ sensis¬
se quẽ legimꝰ. Si auã ħ lat id certe ꝙ c̃ cͥcustãtia
script᷑ȩ ñ ĩpedit ⁊
cũ sana fide concordat. Si aut̃ ex scͥpt̾ȩ cͥcũstã¬
tia ꝑtͣctaĩ ac discuti
ñ pot̃ad salutẽ id solũ ꝙ fide̾ sana p̃scͥbit.
Aliud ẽ ẽ ꝗͦ poti̾si¬
mũ scͥptor senẜit ñdinosoe̾. aliud aũt areg

Expanded text:
rit, eum sensisse quem legimus. Si autem hoc latet, id certe quod circumstantia scripturae non impedit, et cum sana fide concordat. Si autem et Scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum scriptor senserit, non dignos
Abbreviated transcription (Latin):
d uotorum plenitudinem ac¬
cessisse ꝯfiteor. cui gr̃e tuȩ
limen contigit aꝑiri. In eo sus¬
ceptus : ⁊ si te ipsum ñ uideã.
uideo tam̃ affectum tuum in
puero meo. cui aduentanti be¬
luacum defensionis manum
quotiens oportere attendis: ex¬
tendaͥs. Splendorem suffragii tui
obscurare ÷. prȩcib agere ne de¬
sistas. Non uereor huic te ꝓposi¬
to defuturum: cui opp̃ssis concur¬
rere ⁊ cathedra facit ut uelis:
⁊ curia ut possis. Tui si quoͣd̾¬

Expanded text:
d votorum plenitudinem accessisse confiteor, cui gratiae tuae limen contigit aperiri. In eo susceptus, etsi teipsum non videam, video tamen affectum tuum in puero meo, cui adventanti Belvacum, defensionis manum quoties oportere attendis, extendis. Splendorem suffragii tui obscurare est, precibus agere, ne desistas. Non vereor huic te proposito defuturum, cui oppressis concurrere et cathedra facit, ut velis, et curia ut possis. Interim cu
Abbreviated transcription (Latin):
diuemoriã
beati iacobi strenuissime co¬
mes. ⁊ p̃dicanda uirtute st ibli¬
mis. iter ut fertur assumpsisti.
Quod nos bonum quidem ñ nega¬
mus. s quisquis ad ministrationẽ
suscipit. alligatur obedientiȩ: ꝗͣ.
nisi ad maioꝵ uocetur ⁊ ittiliora

Expanded text:
d memoriam beati Jacobi, strenuissime coet praedicanda virtute sublimis, iter, ut fertur, assumpsisti. Quod nos bonum quidem non negamus, sed quisquis administrationem suscipit, alligatur obedientiae, quam nisi ad majora vocetur, et utiliora
Abbreviated transcription (Latin):
on frater ⁊ filius ur̃ Gͣ
Iexut inregionem longin¬
quam: ubi eum siue monacho
redire mnonachorum. Eredidit.
ergo michi: ⁊ prius ad se. de buie
admonasterium reu̾sus. ẽ. Unde
autem quam recedet a me: de¬
precatoriam suscepit epłam ad
te. Ad quam cum ocłos inclinau̾s:
animum quoq admiscdiam in¬
clines. Miscdia speciosum ẽ. hu¬
maniȩ naturȩ oruamentum: cuiꝰ
expers male degenerat. ⁊ homi¬
nem difficetur. Unde ⁊ nesci¬
re misereri: cum feris ẽ. habere
cõmereium. S absit ut renunti¬
es homini: ⁊ mansuetudine ꝓiec¬
tã. in animal siluestre declines.
Totus enim hominem redoles:
eumq geris sicut opꝰ naturȩ:
sic etiam exemplum doctrinȩ.
Suscipe igitua filium tuum in
pace: quia tuȩ sollicitudinis ẽ.
asꝑitatem legis intuitu mollire
pictatis.U aLe.¬

Expanded text:
onfrater et filius noster G. exiit in regionem longinquam, ubi eum 159 sine monacho redire monachorum. Credidit ergo mihi, et prius ad se, dehinc ad monasterium reversus est. Unde est. Prius autem quam recederet a me, deprecatoriam suscepit epistolam ad te. Ad quam cum oculos inclinaveris, animum quoque ad misericordiam inclines. Misericordia speciosum est humanae naturae ornamentum, cujus expers male degenerat, et hominem diffitetur. Unde et nescire miseri, cum feris est habere commercium. Sed absit ut renunties homini, et mansuetudine projecta in animal silvestre declines. Totus enim hominem redoles, eumque geris sicut opus naturae, sic et exemplum doctrinae. Suscipe igitur filium tuum in pace, quia tuae sollicitudinis est asperitatem legis, intuitu mollire pietatis. E
Abbreviated transcription (Latin):
t dies letus. ⁊ uultus sollep¬
nes: cum tuo michi tracta¬
tu pariter accesserunt. Susce¬
peram prius benedictionem tu
am seruus ego seruus tuus:
egit gratias dõ ⁊tͥ. deuotus af¬
fectus. affectus m̃s. Humanũ
quidem fuit subuenire ꝓri
gedi. quem suȩ ꝓcessionis a filio
lam enim animam non poterat
untioure sapientia: nec habita¬
re incorpore sublito peccatis.
Unde dignum fuit: ut ad uo¬
catus ueritatis exemplum prę¬
tenderet religionis. Talis
prȩterea pastoralitꝰ excubiis con¬
gruebat. cui nichil de eẽt. ad
plenitudinem iusticiȩ: nichil
ad integritatem doctrine. Bea¬
tum sane pectus : quod uirtu¬
tum conuentus reuerendum si¬
bi penetrale consec rauit. Inde
uelut ex aditis diuina ꝓdeunt
oracula: uichilq aliud sacia uer¬
ba ꝓfitentur. quam cȩlestis
interprȩtem uoluntatis. Eo¬
rum me sepuis recordantem
stupor opprimit: ⁊ dum sigla
diligenter uitueor: omiã sp̃iũ
sc̃o confiteor asseribenda. cum
ꝓsalmista dicens. A domino fac

Expanded text:
t dies laetus, et vultus solenes, cum tuo mihi tractatu pariter accesserunt. Susceperam prius benedictionem 94 tuam, servus ego, servus tuus, et egit gratias Deo et tibi devotus effectus, affectus meus. Humanum quidem fuit subvenire proxgratiam, quem suae processionis a Filio lam enim animam non poterit introire sapientia, nec habitare in corpore subdito peccatis . » Unde dignum fuit ut advocatus Veritatis exemplum praetenderet religionis. Talis praeterea pastoralibus excubiis congruebat, cui nihil deesset ad plenitudinem justitiae, nihil ad integritatem doctrinae. Beatum sane pectus, quod virtutum conventus reverendum sibi penetrale consecravit. Inde velut ex abditis divina prodeunt oracula, nihilque aliud sacra verba profitentur quam coelestis interpretem voluntatis. Eorum me saepius recordantem stupor opprimit; et dum singula diligenter intueor, omnia Spiritui sancto confiteor ascribenda, cum Psalmista dicens: A Domino fact
Abbreviated transcription (Latin):
pora denuntiat officioꝵ. De cle¬
mentia quoq compendiosa pͥn
non obseuram. ut magnis occu
atq recordare: quȩ dudum didice¬
Clementiȩ ÷: aliquid ultrici
detrahere sententiȩ. Quis quis
nichil reatus impiinitum re¬
linquit: delinquit. Culpa ÷
totam ꝑsequi culpam. In miseri¬
cordem ꝓfitetur: ciu quicquid
licet libet. Item. Olorio sa uir¬
tus : in principe: ettra purui¬
re quam liceat. Uirtus ẽ. ad
uindictam necessitate ꝑtrahi.
non uolutate uenire. Mag¬
num quid ⁊ diumum sapit.
osfensus clemens. Item. Do¬
nus princeps ueminem sine
pena punit. neminem sine
dolore proscribit. Bomis pͥn¬
ceps ita crimen insequitut.
ut quen punit. hominem remi
bi dominatur. populo seruit.
miillius sanguinem contemp¬
nit. Inimici ẽ: sed eius qui
amicus fieri potest. Nocentiᷤᷤ
es hominis. Cuiuscumq
sit. quia non potuit dare
crimen putat auferre. Ideo
quociens funditur: confundit᷑.
S uiffieiunt hec animo docili.

Expanded text:
pora denuntiat officiorum. De clepora denuntiat officiorum. De clementia quoque compendiosa prinnon obscuram, ut magnis occupatque recordare quae dudum didiciClementiae est aliquid ultrici detrahere sententiae. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit. Culpa est totam persequi culpam. Immisericordem profitetur, cui quidquid licet, libet. » Item: « Gloriosa virtus est in principe, citra punire quam liceat. Virtus est ad vindictam necessitate trahi, non voluntate venire. Magnum quid est et divinum sapit, offensus clemens. » Item: « Bonus princeps neminem sine poena punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps ita crimen insequitur, ut quem punit, hominem reminbi dominatur, populo servit, nullius sanguinem contemnit; inimici, sed ejus qui amicus fieri potest; nocentis, sed hominis. Cujuscunque sit, quia non potuit dare crimen, putat auferre. Ideo quoties funditur, confunditur. » Sufficiunt haec animo docili et
Abbreviated transcription (Latin):
lem. ẽẽ. cum feris ẽ. hab̾e
cominercium: ⁊ hominem dif¬
fiteri. Prȩterea suum ẽ ho¬
minis ratio. qua cetera super¬
greditur animantia deo cedit.
At rationi nullum penitus ẽ¬
cum crude litate consortium.
Illa cum deo. ⁊cum sapientib
deum. peꝑigit mansionem:
Hec ad in fima ⁊ sanguine
gaudenia de nugrauit. Que igi¬
tur societas homini ad crudeli¬
tatemn  cunis lares ratio tam su¬
pne despicit. tam longe reliuq̃t.
pain constanter ab uirat. tam pę¬
nitus ignoiat Alud habet il¬
la contubnium: atq aliis coha¬
bitatorib constipatur. Intea
quos edementia non ultimum pos¬
sudet locum. quasic̃ humanita¬
tinichil ẽ. affinius: ita nichil
glouosius in principe. Ea ratio¬
ne quasi pedissequa matrem¬
familias comitetur oportet. cu¬
uis arbitrio seueras potestates
emollat. mitiores animos adius¬
uet: reis parcat. Om̃ib enim
uirtutib ratio prȩsidet. om̃ib
fines ordiriat: om̃ib suorum tẽ¬

Expanded text:
lem esse, cum feris est habere lem esse, cum feris est habere commercium et hominem diffiteri. Praeterea suum est hominis ratio, qua caetera supergreditur animantia, Deo cedit; atqui rationi nullum est penitus cum crudelitate consortium. Illa cum Deo et cum sapientibus 6 divinam pepigit mansionem; haec ad infima et sanguine gaudentia demigravit. Quae igitur societas homini ad crudelitatem, cujus lares ratio tam superne despicit, tam longe relinquit, tam constanter abjurat, tam penitus ignorat. Aliud habet illa contubernium, atque aliis cohabitatoribus constipatur, inter quos clementia non ultimum possidet locum, qua sicut humanitati nihil est affinius, ita nihil gloriosius in principe. Ea rationem, quasi pedissequa matremfamilias, comitetur oportet, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. Omnibus enim virtutibus ratio praesidet, omnibus fines ordinat, omnibus suorum tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sȩxui eẽs ad głam : ⁊ potesta¬
tem temperares. Osfers enim
femine : dum colis inpulchri¬
tudine castitatem. Comiti ssam
reprimis: dum seruas in pote¬
state clementiã. Illa tͥ iurũ¬
conciliat. hȩc populum. Inde no¬
men adquiris: hinc fauorem.
Utrumq bonum ꝑse quidem sa¬
tis insigne ÷ atq conspicuum.
nec lingue supplicat aliene. Ce¬
terum clementiȩ plurimum lau¬
dis accedit : quia plurib ꝓdest.
Qiuppe formosa pudica: sibi
ꝓuidet. Mitis autem principatꝰ.
regnum seruat incolumȩ. Huiꝰ
ꝓfecto uirtutis locus ẽ apud
potentes: qui uire parentum uel
iii.uel electionis beneficio. ce t̾is
principantur. Apud popłm
uero nouita: cui nulla ẽ po¬
testas puniendi. Ipse uero ex
alto crudelitatem de testatur.
adornat clementiam: quorum
alterum feris. alterum homini¬
bus natura docuit assignandum.
Ca sanxit oportere homines man¬
sues cere clementia: tuneri fe¬
ras crudelitate. Igitur crude¬

Expanded text:
et sexui esses ad gloriam, et potestaet sexui esses ad gloriam, et potestatem temperares. Defers enim feminae, dum colis in pulchritudine castitatem; comitissam reprimis, dum servas in potestate clementiam. Illa tibi viruconciliat, haec populum. Inde nomen acquiris, hinc favorem. Utrumque bonum per se quidem satis insigne est atque conspicuum, nec linguae supplicat alienae. Caeterum clementiae plurimum laudis accedit, quia pluribus prodest. Quippe formosa pudica sibi providet; mitis autem principatus regnum servat incolume. Hujus profecto virtutis locus est apud potentes, qui jure parentum, vel vi, vel electionis beneficio, caeteris principantur. Apud populum vero non ita, cui nulla est potestas puniendi. Ipse autem ex alto crudelitatem detestatur, adorat clementiam, quorum alterum feris, alterum hominibus natura docuit assignandum. Ea sanxit oportere homines mansuescere clementia, timeri feras crudelitate. Igitur crude