comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt dm̃. ab ipso autem ex¬
creaturȩ: mortalium consi
deb& intendi: Maiora
ergo filius
adcultum unius dĩ perti n&xminorem insegionem
longinquam profectum esse dicit: Petit enim
ut sibi pars substantiȩ¬
daretꝰ apͣtre : tãquã anima potestates ua delecta¬
ta id quod ille est uiuere intellegere.: meminis se inge¬
nio ala cri excellere : omniaista diuina sunt munera :
quȩ in potestate ac cipiens. perliberum arbitrium quia
diuisit pater filiis substantiam. minor filius in re¬
gionem longinquam pro fectus. male uiuendo.
naturalibus bonis. eonso quod pairem deseruit.
cupiditate fruendi creatura. relicto ipso creatore: quod
non post multos diesdixit factum. ut congregatis om¬
nibus. peregre proficis ceretur in regionem longinquam :
quia non multum post institutionem humani generis.
placuit animȩ perliberum arbitrium. ferre secum quan¬
dam uel ut potentiam naturȩ suȩ & desere: eum a quo
condita est :

Expanded text:
runt Deum. Ab ipso autem excreaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius ad cultum unius Dei pertinet. Minorem in regionem longinquam profectum esse dicit. Petiit enim ut sibi pars substandaretur a patre, tanquam anima potestate sua delectata, id quod illi est vivere, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere: omnia ista divina sunt munera, quae in potestatem accipiens per liberum arbitrium, quia divisit pater liberis substantiam, minor filius in rgionem longinquam profectus est, male utendo naturalibus bonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus peregre proficisceretur in regionem longinquam: quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est
Abbreviated transcription (Latin):
unicę ec lesię significatione adprobatus atque laudatus est:
& quia illierant iudȩi amisisse per superbiam delaratis unt
ragnum cȩlorum ubimaxime unitas custoditur:
isteuero qui erat samaritanus quod interprȩtatur custos.

Expanded text:
unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est. Et quia illi erant Judaei, amisisse per superbiam declarati sunt regnum coelorum, ubi maxime unitas custoditur: iste vero qui erat Samaritanus, quod interpretatur Custos
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Et hȩc per infinitatem numeri regula custodiatur: Nouem
itaq indigent uno iitquadam untatis forma coaguletur & de¬
cem sint: Ilnum autem non eis indient ut custodiant unitatem:
quam obrem ut illi nouem quigratias noncgerunt repro bi effera
a conertio anitatis exdusisunt : itaunus ille quigratias egt¬

Expanded text:
atur; et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur et decem sint: unum autem non eis indiget ut custodiat unitatem. Quamobrem, ut illi novem qui gratias non egerunt, reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt; ita unus ille qui gratias eg
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum commendans. quando quidem ipsȩ partes quȩ metiuntꝰ
ȩquales interse sunt quod cum ȩqualitate adminis trata corporis
& uisibilis tem poralit̃ actio perfectionem homini conparat.
quȩ ꝑ fectio sicutdictum est denario numero significatur : sicut
quadra genarius numerus equalib: partibus suis in sũmam redactis
denarium parit : quõ ad quinqua ģenariumsicut subra dit tũ est
habent uities & quater. quod habent decies & u. quod habent octies
xoto & quodhabent quinquies &x quod habent quater: &u
quod habent bis simul ductaficont quinquaginta : Nullus nu¬
merus metiriperpartes aequa les quachagenanum numer
potest. preter us quosenumer auimus : & computatos ad quinqua

Expanded text:
ipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, ipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, aequales inter se sunt: quia cum aequitate administrata corporalis et visibilis temporaliter actio perfectionem homini comparat. Quae perfectio, sicut dictum est, denario numero significatur: sicut quadragenarius numerus aequalibus suis partibus in summam redactis denarium numerum parit, quoniam ad quinquagenarium, sicut supra dictum est, habent vicies, et quatuor quod habent decies, et quinque quod habent octies, et octo quod habent quinquies, et decem quod habent quater, et viginti quod habent bis, simul ducta fiunt quinquaginta. Nullus enim alius numerus metiri per partes aequales quadragenarium numerum potest, praeter hos quos enumeravimus, et computatos ad quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
continet᷑ non ab surde intellegitur quad ragenarius numerus. temporalem
dispens ationem significare : quȩ pros alutemr̃a gesta est cumdñs corpus
ad supsit & ui sibiliter hominibus apparere dignatus estunum enim
& duo & tres. & quattuor quȩ significant creatorem & creaturã
quater ducti id est percorpus temporaliter demontrata fiunt
ergo & quãtuor referuntꝰ ad corpus itaquãt᷑ referunt ad tẽpus insinuatꝰ¬
que sacram̃tũ corporalit̃ & temporalit̃ gestum propter eos quicor¬
porum amore implicatierant : & tempotibus subditi: quad ragenarius
ergo numerus ut dictum est temporalem ipsam dispensationem
non in congrue significare credt̃ & fortasse hoc est quodxl diesieiunaũ
&x dies postres urectionem cumdis cipulis fuit hancipsam illis dis
pensationem tem poralem quã pronr̃a s alute gessit insinuans:
quahra genarius autem numerus partibus sus quȩ illum metiunt᷑
conputatis. usq ad quinqua gen arium numerum peruenit id¬

Expanded text:
continetur: non absurde intelligitur quadragenarius numerus temporalem dispensationem significare, quae pro salute nostra gesta est, cum Dominus corpus assumpsit, et visibiliter hominibus apparere dignatus est. Unum enim et duo et tria et quatuor, quae significant Creatorem et creaturam, quater ducta, id est, per corpus temporaliter demonstrata, fiuntErgo ut quatuor referuntur ad corpus, ita quater ad tempus: insinuaturque sacramentum corporaliter et temporaliter gestum, propter eos qui corporum amore implicati erant, et temporibus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. Et fortasse hoc est quod quadraginta dieet quadraginta dies post resurrectionem cum discipulis fuit, hanc ipsam illis, credo, dispensationem temporalem, quam pro salute nostra gessit, insinuans. Quadragenarius autem numerus, partibus suis, quae illum metiuntur, computatis, usque ad quinquagenarium numerum pervenit, id
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. sed fame sicut unum demercennariis tuis
utrum hocẽ pec caui incȩlum. quodẽ coramte.
ut cęlum appellauerit ipsam sũmitatem patris.
Vnde ẽ &iam illud in apalmo. a sum mocȩlo egres¬
sio eius : cum ab ipso patre uell& intellegi: an
potius pecaui incelis: coram scĩs animis inquib:
sedes dĩ :ͤ Coram te autemi ipso penetrali intenores
conscientiȩ: etsurgens. uenit ad patrem sum: Cum autem
adhuc longe ess& antequam intelleger& dm̃ sed tamen¬
cum iampie querere uidit illum pater ipsius. Impios
enim & superbos. conueni ent̃ nonuidere dicitur. tam¬
quam ante occulos non habere: ante oculos enim haberi.
non nisi qui diligunt᷑ dici solent : & misericordia mo¬
tus ẽ . & ac currens cecidit supra collum eius:
Non enim pater unigenttum filium deseruit: quo usq
ad nos. longinquam &iam peregrinationem cucur

Expanded text:
tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis. tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis. Utrum hoc est Peccavi in coelum, quod est Coram te; ut coelum appellaverit ipsam summitatem Patris: unde est etiam illud in Psalmo, A summo coelo egressio ejus , cum ab ipso Patre vellet intelligi? An potius, Peccavi in coelum, coram sanctis animis, in quibus est sedes Dei: Coram te autem, in ipso penetrali interiore conscientiae? Et surgens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset: antequam intelligercum jam pie quaereret. Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere. Ante oculos enim haberi, non nisi qui diliguntur dici solent. Et misericordia motus est, et occurrens cecidit super collum ejus. Non enim Pater unigenitum Filium deseruit, in quo usque ad nostram longinquam etiam peregrinationem cucur
Abbreviated transcription (Latin):
modorum: de quibus diceb at apostolus. eẽ quosdã
quieuan gelium adnuntiarent nosi caste : existiman¬
tes questum essepietatem: non enĩ aliud adnuntia¬
bant sicut heretici. sed hoc quod aposto lus paulus. non
eo tamen animo quo a postolus paulus: Vnde
mer cenarii recte appellantur :In eadem quidem
domo eundem panem uerbi tractant non tamen:
conducti Petalibus dictum est Amen dico uobis per¬
ceperunt mercedem suam: Ego ergo inquit hic
fame pereo deinde ait. surgam. qui ĩ acebat: & ibo
quia longe aberat: ad patrem meum. quia subprinci¬
pe porcorum erat : Cȩtera uerba sunt pęnientiam
meditantis. in confesione peccati. Non dumtamen
agentis : Nonenim iam diat patri : sed dicturum
ẽẽ promittł cum uenerit : Intellegas igitur hoc
non accipiendumeẽ. uenire ad patrem: in ecclesia
constuui perfidem: ubi iam possit eẽ peccatorum
legitima & fructuosa confessio: quid ergo pa¬
tri dicturum eẽ dicit. pater pec caui in cęlum.
& coramte: &iam non sum dignus uocare filius

Expanded text:
modorum. De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . Non enim aliud annuntiabant, sicut haeretici; sed hoc quod apostolus Paulus, non eo tamen animo quo apostolus Paulus: unde et mercenarii recte appellantur, in eadem quidem domo eumdem panem verbi tractantes; non tameconducti. De talibus dictum est, Amen, dico vobis, perceperunt mercedem suam . Ego ergo, inquit, hic fame pereo. Deinde ait, Surgam, quia jacebat: et ibo, quia longe aberat: ad patrem meum, quia sub principe porcorum erat. Caetera verba sunt poenitentiam meditantis in confessione peccati, nondum tamen agentis. Non enim jam dicit patri, sed dicturum se esse promittit cum venerit. Intelligas igitur hoc nunc accipiendum esse venire ad patrem, in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa confessio. Quid ergo patri dicturum se dicit? Pater, peccavi in coelum et coram te, et jam non sum dignus vocari filius
Abbreviated transcription (Latin):
adquam pertin& quinqua genarius numerus. siue quia ex tribus ge¬
neribus hominum eliquatur: iudȩis & gentibus & carnalibus xp̃i anis
siue quias acramento trinitatis imbuitur numero quo significat᷑
ter ducto adcentenarium & quinqua genarium peruenit: quin qua¬
ginta enim terducta fiunt cl quocum ad dideris ipsatria quia in¬
signe &eminens deb&eẽ quod in nomine patris & filii & sp̃s scĩ
id est perfectos &negno cȩlorum aptos hab& nam illa similitudo
reticul non indexteram missi simulcepit bonos & malos quis epa¬
rant᷑ in litore : nuncenim infraretia prȩceptorum & sacra mentorũ
dinȩc desia quȩ nuncẽ simul boni malaq uersantur : fit autem sepa¬
ratio infine sȩculi tam quã finem aris idẽ in litore uim regnant
iusti primo temporaliter: sicut in apo calipsi seriptum est.
Deinde in ẽt̃num. in illa ciuitate quȩ ibi describitur : ubiiam con¬

Expanded text:
ad quam pertinet quinquagenarius numerus, sive quia ex tribus gead quam pertinet quinquagenarius numerus, sive quia ex tribus generibus hominum eligitur, Judaeis, et Gentibus, et carnalibus Christianis, sive quia sacramento Trinitatis imbuitur, numero quo significatur ter ducto, ad centenarium et quinquagenarium pervenit. Quinquaginta enim ter ducta fiunt centum quinquaginta. Quo cum addideris ipsa tria, quia insigne et eminens debet esse quod in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti , id est, perfectos et regno coelorum aptos habet. Nam illa similitudo reticuli non in dexteram missi, simul cepit bonos et malos, qui separantur in littore . Nunc enim intra retia praeceptorum et Sacramentorum Dei, in Ecclesia quae nunc est, simul boni malique versantur. Fit autem separatio in fine saeculi, tanquam in fine maris, id est, in littore; cum regnant justi primo temporaliter, sicut in Apocalypsi scriptum est, deinde in aeternum in illa civitate quae ibi describitur , ubi jam con
Abbreviated transcription (Latin):
genarium numerum diximus: peractis ergo Adiebus postresur¬
rectionem cum discipulis nus. id est commendans eis quod ꝓnob
temporaliter gestumest : as cenditincelum: & post alios alios¬
enda qui uisibilibus temporalibusq: crediderant : ipsis uidelic&
scm̃ confertur denario numero indicansi quem quadra genarius
cõmputatis ae qualibus partibus suis edit&fit quinqua genarius :
sicititemporali dis pensatione. cum ȩquitato administra ta
peruenũ adperfectionem: quã denarius numerus significat:
quidenarius simulcum qua drageniario. quinqua genarium
in carne ambulamus : quãuis nonuiuamus carnaliter. cumipsa
temporali dispen satione copulatur: recte uidetur quinqua¬
genarius num erus ad ȩclesiam pertinenere se d&iam pur¬
gatam at que perfectam. quȩ tem poralis dispensanone¬
fidem atq &ernitatis futurȩ spem. caritate amplexatur id est quasi
quadra genarium numerum denario copulans: hȩc autem ȩcdesia

Expanded text:
genarium numerum perduximus. Peractis ergo Dominus quadraginta diebus post resurrectionem cum discipulis suis, id est, commendans eis quod pro nobis temporaliter gestum est, ascendit in coelum: et post alios deceenda, qui visibilibus temporalibusque crediderant. Ipsis videlicet  per Spiritum sanctum confertur denario numero indicans, quem quadragenarius computatis aequalibus partibus suis edit, et fit quinquagenarius: sicut temporali dispensatione cum aequitate administrata pervenitur ad perfectionem, quam denarius numerus significat, qui denarius simul cum quadragenario quinquagenarium in carne ambulamus, quamvis non vivamus carnaliter, cum ipsa dispensatione temporali copulatur, recte videtur quinquagenarius numerus ad Ecclesiam pertinere, sed jam purgatam atque perfectam, quae temporalis dispensatfidem atque aeternitatis futurae spem charitate amplexatur, id est, quasi quadragenarium numerum denario numero copulans. Haec autem Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
Si intellectus ẽ quobeatis̃ mundicor¬
des qm̃ ipsidm̃ uidebunt. Oremus ñ
duci intẽptationẽ. neh abeamus duplex
cor ñ appetendo sĩplexbonũ quo refe¬
ramus omnia quȩ operamur. Sed si¬
mul tẽporalia & terrena sec tando:
Teptationes enĩ ex his reb que graues
& calamitose uident᷑ hominib ñ in
nosualent: siñ ualent ille queblandi¬
tiis earũ rerũ accidunt quas hominer
bonas & lȩtabundas putant: Sisa pien¬
ia ẽ quabeatis̃ pacifici quõ filii dĩ uo

Expanded text:
intellectus est, quo beati sunt mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt, oremus non induci in temtationem, ne habeamus duplex cor, non appetendo simplex bonum, quo referamus omnia quae operamur, sed simul temporalia et terrena sectando. temtationes enim de his rebus, quae graues et calamitosae uidentur hominibus, non in nos ualent, si non ualeant illae quae blanditiis earum rerum accidunt, quas homines bonas et laetas putant. si sapientia est, qua beati sunt pacifici, qu
Abbreviated transcription (Latin):
euan gelium prȩdicaret᷑ iamemnim poterat talis cnĩ¬
aduertere multos prȩdicar e ueritatem Inter
qͣdeos quidam essent non ipsius amore uertatis ducti.
sed cupiditate conparandorum sȩcularium com

Expanded text:
Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate comparandorum saecularium com
Abbreviated transcription (Latin):
est fidelis dispensator & prudens. quem
constituii dñs superfamili amsuam. ut d&
illis intempore tritici mensuram.
Men surã dicit. propter modum capacita¬
tis quorumq audientium:
resurgentem¬
te significat: Ex illo enim omnibus
terris imber euange licȩ p̃dicationis
in fusus est austrum flantem ante ȩstũ :
non potestis. Cum de augenda statura corporis
dicer& minimum enim est hoc sed dõ. corpo¬
ra operari:

Expanded text:
fidelis dispensator et prudens, quem constituet Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? mensuram dicit propter modum capacitatis quorumque audientium. resurgentem significat: ex illo enim omnibus terris imber evangelicae praedicationis infusus est. Austrum flantem ante aestus, tnon potestis, cum de augenda corporis statura diceret; minimum est enim hoc, sed Deo, corpora operari
Abbreviated transcription (Latin):
ac luc tuerunt. donec eis perspiritũ scm̃ gaudia
consolatoria retribuantur: quo dono per cepto.
&iam ieiuni al terum genus quod fiat per
lȩtitiam.iam renouati inuitam spiria lem
conuenientissime celebrabunt: quod ante¬
quam accipiant. dicit eos tam quã ueter a uesti¬
menta. quibus in conueni enter nouus pannus
ad sutor. id est aliqua particula doctrinȩ &

Expanded text:
 et in moerore ac luctu erunt, donec eis per Spiritum sanctum gaudia  et in moerore ac luctu erunt, donec eis per Spiritum sanctum gaudia consolatoria retribuantur. Quo dono percepto, etiam jejunii alterum genus, quod fiet per laetitiam, jam renovati in vitam spiritualem convenientissime celebrabunt. Quod antequam accipiant, dicit eos tanquam vetera vestimenta, quibus inconvenienter novus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, q
Abbreviated transcription (Latin):
ipsines ciamus idẽ quo modo ex eant aiq proue¬
niant eis quibus nos ea bono animo inpendimus:
plerum que enimbeneficiis nr̃is male utendo corrã¬
puntur . quibus nos eamiseri corditer beni uola
intentione prestamus:¬
TuI Nunc uos pharisȩi. quod deforisest calicis
& catini mundatis. hinc & deinceps quod dicit
inphariseos &legis doctores hoc est quod superius
dixit Offirmauerat faciem in hierus alem: uteis
si uehominum siue angelorum: in nullis enĩ
membris magis apparex partitio: quã indigitis
bulatione ad propiciandum dm̃ propeccatis. oi gaudio
uero cum tantominus delectant carnalia quanto
spirit alium maior sagina est: Cum ergo dns inter¬
rogatus ẽet cur dis cipulifius nonieiunarent.
deutroque ieiunio respondit: Namq adillud quod
in tribulatione ieiunari solex pertin& quod ait
sponsi filios tunc ieuinaturos. cum ab latus
fuerti sponsus: tunc enĩ dessolabunti

Expanded text:
ipsi nescimus, id est, quomodo exeant atque proveipsi nescimus, id est, quomodo exeant atque proveniant eis quibus nos ea bono animo impendimus. Plerumque enim beneficiis nostris male utendo corrumpuntur, quibus nos ea misericorditer benevola intentione praestamus Nunc vos, Pharisaei, quod deforis est calicis et catini mundatis. Hinc et deinceps quod dicit in Pharisaeos et Legis doctores, hoc est quod superius dixit, Obfirmaverat faciem in Jerusalem , ut eissive hominum, sive Angelorum. In nullis enim membris nostris magis apparet partitio, quam in digitisbulatione, ad propitiandum Deum pro peccatis; in gaudio vero, cum tanto minus delectant carnalia, quanto spiritualium major sagina est. Cum ergo Dominus interrogatus esset cur discipuli ejus non jejunarent, de utroque jejunio respondit. Namque ad illud quod in tribulatione jejunari solet, pertinet quod ait, sponsi filios tunc jejunaturos, cum ab eis ablatus fuerit sponsus: tunc enim desolabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
sint admirantas tamen fidelem populum
apristina perdita conuersatione sanatum :
Ex illa apostoli sententia rectepo test intellegi
obtimum manere incar.necess arium propter
uos: ut sic quisq intellegat: postremissionem
peccato rum redeundum sibiesse in conscien¬
ti am bonam & seruiendum euangelio prop¬
ter aliorum &am salutem : ut deinde cum
xp̃o requies cat: necum prȩpropere iam uult
esse cum xp̃o. neglegat minis terium pre¬
dicationis. fraternȩ redẽptionis accom¬
modatum
Desep tua ginta duobus discipulis. Sicut ui¬
ginti qua tuor horis totus orbis pesagitur.
at que lustratur. it amisterium in lustrandi
orbis per euangelium trinitatis in lxxiiͦ
sacramentum est caritatis. siue quia omnis¬
caritas minus quam quo dinter duos esse ñ potest
quantȩ erunt Iuimen dixit bonam intentionem
mentis qua operamur. Tenebras autem ipsao pera
appellat: siuequia igno ratur ab aliis quo animo
illa faciamus. siue quia eorum exitum &iam

Expanded text:
sint; admirantes tamen fidelem populum sint; admirantes tamen fidelem populum a pristina perdita conversatione sanatum. ex illa Apostoli sententia recte potest intelligi,ulto magis optimum; manere in carne, necessarium propter vos . Ut sic quisque intelligat post remissionem peccatorum redeundum sibi esse in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat: ne cum praepropere jam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis, fraternae redemptioni accommodatumDe septuaginta duobus discipulis: sicut viginti quatuor horis totus orbis peragitur, atque a sole lustratur; ita mysterium illustrandi orbis per Evangelium Trinitatis in septuagsacramentum est charitatis: sive qua, sive quia omnis charitas minus quam inter duos esse non potestquantae ? Lumen dicit bonam intentionem mentis, qua operamur: tenebras autem ipsa opera appellat, sive quia ignoratur ab aliis quo animo illa faciamus, sive quia eorum exitum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in por cos pascentes in montibus demonia ire
permis sasutit. significat inmundos & superbos
homines : quibus dȩ monia dominantur per
cultus idolorum: Quod autem instagnum
prȩ cipitati sunt. significat quodiam clarificatas¬
ẽ ecclesia &liberato populo gentum adam¬
natione demo niorum. in abditis agunt sacri¬
legosritus suos. qui xp̃o credere noluerunt.
ceca & profunda curiositate sub mersi:
Quod autem pastores porcorum fugientes
istanuntiarunt. significat quosdam &iam
primates imperiorum. quam quam xp̃ia¬
nam legem fugiant potentia tameneius
pergentes stupendo. & mirando. prȩ¬
dicando. quod geraseni prodeunt
uidere quod fac tum est: & inueniunt
homi nem uestitum &mente sana
sedere adpedes ihũ : & cognos center
quidfac tum sit. rogant ihm u ab eis
dis ceder& magnotimore perculsi signi¬
ficat multitudinem. ue tustasua uata delacta¬
tam. honore quidam sednolle pati xp̃ianã
legem: dum dicunt quodeam implere non pos¬

Expanded text:
in porcos pascentes in montibus daemonia ire in porcos pascentes in montibus daemonia ire permissa sunt, significat immundos et superbos homines, quibus daemonia dominantur per idolorum cultus. Quod autem in stagnum praecipitati sunt, significat quod jam clarificata Ecclesia, et liberato populo Gentium a dominatione daemoniorum, in abditis agunt sacrilegos ritus suos, qui Christo credere noluerunt, caeca et profunda curiositate submersi. Quod autem pastores porcorum fugientes, ista nuntiaverunt, significat quosdam etiam primates impiorum, quanquam christianam legem fugiant, potentiam tamen ejus per gentes stupendo et mirando praedicare. Quod Geraseni prodeunt videre quod factum est, et inveniunt hominem vestitum, et mente sana sedere ad pedes Jesu, et cognoscentes quid factum sit, rogant Jesum ut ab eis discederet, magno timore perculsi; significat multitudinem vetusta sua vita delectatam, honorare quidem, sed nolle pati christianam legem, dum dicunt quod eam implere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
sed supra candelabrum ponit: ut intrantes uideant
lumen : Qui uerbum dĩ timore carnalium
in commo dorum abscondit ipsam carnem
utique prȩponit manifest ationi ueritatis. & ea
quasi co operit uerbum timendo prȩdicare: cam
itaque uasis & lec tinomine appellauit. sub quibus
in quo erat legio demonum : Significa tȩsunt
gentes. quȩ multis dȩ monibus seruiebant:
quod sine uestimento erat non habebat
fidem. quod indomo non inhabitabat in con¬
scientia sua non requies cebat: quod in mo¬
numentis manebat : in mortus operibus.
hoc est pec catis delectabatur: Quo ce utem
conpedibus ferreis & catenis ligabatur.
significat graues & dures leges gentium.
quibus & meorum republica pec cata
cohibentur: quod &iam talibus
uinculis disruptis agebatur demonio inheremũ.
significat quod &iam ipsis trans gressis legibus
adea scelert cupiditate ducebatur. quȩ iam uul¬
garem consuetudinem excederent: Quod autem

Expanded text:
sed super candelabrum ponit, ut intrantes videant sed super candelabrum ponit, ut intrantes videant lumen; qui verbum Dei timore carnalium incommodorum abscondit, ipsam utique carnem praeponit manifestationi veritatis, et ea quasi cooperit verbum, timendo praedicare: eam itaque vasis et lecti nomine appellavit, sub quo in quo erat legio daemoniorum, significatae sunt Gentes quae multis daemonibus serviebant. Quod sine vestimento erat, non habebat fidem, etc. Quod in domo non habitabat, in conscientia sua non requiescebat. Quod in monumentis manebat, in mortuis operibus, hoc est peccatis, delectabatur. Quod autem compedibus ferreis et catenis ligabatur, significat graves et duras leges Gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. Quod etiam vinculis talibus disruptis agebatur a daemonio in eremum, significat quod etiam ipsis transgressis legibus, ad ea scelera cupiditate ducebatur, quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
posita saepulas sic intempore aut opus sit aut neces¬
se sit cumtranquillita te aspicere neque tangere:
magis ergo inter est: Non quid uelquantum alimen
torum procongruentia hominum. atq personȩ
suȩ . & pro suȩ ualitudinis necessitate quis capiat sed
quanta facilitate &serenitate animicar& cum
his uel o port& uel &iam necesse est carere:
dare in omnibus & inomnibus inbutus sum¬
& saciari &esurire &abundare & penuriam
patiomnia possum in eo quime confortat:
Et illud neq simanducauerimus ab undabi¬
mus Nequesi non manducaueri mus ogebimus:
& illud non est enim regnumdi esca & potus.
sed iusticia pax &gaudium: & quiasolent
homines multum gaudere decarnalibus
gunt utendis terrenis. tempora opostuna
eẽ debere: facilitatem uero carenditalibus
& amorem fruendi & ernis nonuariani
opor tere pertempora. sed per petuo retinere
dens operit eam uas&: aut subdus lec tum ponit.

Expanded text:
positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necespositas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non quid uel quantum alimentorum pro congruentia hominum atque personae suae, et pro suae valetudinis necessitate, quis capiat, sed quanta felicitate et serenitate animi careat, cum his vel oporteat, vel etiam necesse est carere, dare, ubique in omnibus in omnibus et et satiari et esurire, et abundare et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat ; et illud, « Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud, » Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus  intelligunt utendis terrenis tempora opportuna esse debere; facilitatem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed perpetuo retineri. dens operit eam vase, aut subtus lectum ponit;
Abbreviated transcription (Latin):
dere uoluerunt: dicentes illum demoniumhabere:
istum uoracem &ebriosum. &amicum pubbli¬
canorum & pec catorum: Quod autem subiungit.
&iusti ficata est sapientia ablominibus
filiis suis : Ostenda filios sapientiȩ intellegere.
nec in abstinendo nec in manducando eẽ iusti¬
ciam sed inequa nimitate tolerandi in opiã
& tempe rantiam per abundantiam non se
cor rumpendi. atque oportune sumendiułñ su¬
mendi ea quorum non usus. sed concupiscentia
reprȩhendaẽ Nonenim inter est omnino quid
alimentorum sumas. ut succur ras necessitati
corporis : dum modo congruas ingenerib
ali mentorum. his cum quibus tibi uiuendũ
est neq quantum sumas inter ẽ: cum uideamus
aliorum stomahum cicius saciari: Et eos tam̃
illi ipsi paruo quos atiantur ardenter. &into¬
ferabilier & omnino turpiter inhiare :
alios autem plus culo quidem saciari sedto¬
rerabilius in opiam perpeti& uel ante ora

Expanded text:
dere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, dere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis, ostendit filios sapientiae intellegere nec in abstinendo nec in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi uel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et intolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam
Abbreviated transcription (Latin):
sermones meos. & facit eos. ostendam uobis cuisimi¬
lis est : similis est homini ȩdificanti domum: quifodit
in altum & posuit fundamentum superpetram : Fodere
dixi humilitatem xp̃i anam. terrena omnia exaurire
decor de suo. ne propter aliquid tale. dm̃ colat:
Altum autem fodere. donec ad patrem per ueniat. intantũ ut¬
xp̃m graus sequi. & gratis eum colere : ut non solum prop¬
ter superflua sed nec propterilla quȩ uidenter huica
uitȩ necessaria: & quisine culpe a quouis iusto
sumi &haberi possunt. tamentemporalia atque
terrena sunt colendus putetur dñs ds̃¬
XI. Pepueris sedentibus inforo. & adiucem claman¬
tibus. Conuerso ordine ad pro posita respondit:
Nam quod ait lamentaui mus & nonploras¬
tis. ad iohannem pertin& cuius abstinentia
acibo & potiuluctum penitentię significabat:
quod autem ait : Cantauimus tibiis. &
nonsaltastis: ad ipsum dnm̃ qui utendo
cum ceteris cibo &potu leticiam regni figurabat:
at illi nec humiliari cum iohanne. necum xp̃o gau¬

Expanded text:
is cui similis sit: similis est homini aedificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum super petram; fodere dixit, humilitate christiana omnia terrena exhaurire de corde suo, ne propter aliquid tale Deum colat. In altum autem fodere, donec ad petram perveniat: in tantum Christum gratis sequi, et gratis eum colere, ut non solum non propter superflua, sed nec propter illa quae videntur huic vitae necessaria, et quae sine culpa a quovis justo sumi et haberi possunt, tamen temporalia atque terrena sunt, colendus Deus . De pueris sedentibus in foro et ad inuicem clamantibus conuerso ordine ad proposita respondit. nam quod ait: lamentauimus, et non plorastis, ad Iohannem pertinet, cuius abstinentia a cibis et potu luctum paenitentiae significabat; quod autem ait: cantauimus tibiis, et non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gau
Abbreviated transcription (Latin):
nonterent. ut illam remun erationem per
discipulos dñi potius p lebs inciper&iam
spera¬
re. quos imitato res suos uolens
osten¬
dere addidi: &iam non est
dis cipulus super magis trum:¬

Expanded text:
nerent; ut illam remunerationem per discipulos Domini potius plebs inciperet jam sperare: quos imitatores suos volens ostendere, addidit etiam, Non est discipulus super magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
respondit sed statim relicta hs dry asua: ab ictinciuit atem festi
dum est :slria enim fortasse amorem sȩculi huius significat
id est cupiditaten  sibi homines de tenebros apro funditate

Expanded text:
respondit, sed statim, relicta hydria sua, abiit in civitatem festindum est: hydria enim fortasse amorem saeculi hujus significat, id est, cupiditatem: quia sibi homines de tenebrosa profunditate
Abbreviated transcription (Latin):
contin& acorruptione sȩculari Illo autem tem¬
pore nub&: quo uni uersa mortali tate in ea¬
prȩtere unte. in mortali coniunctione sec tat᷑.
dis pons aui inquit uos uni uiro. uirginem sacrã
exhibere xp̃o: Uos in quit uirgines a plurali
ut mihi uidetur. ex postium est: Seduidemus nunc
in enigmate. Tunc autem faciem ad faciem: & nunc
exparte. Tunc autem ex toto: ipsum autem in ȩnig¬
mate & exparte nunc sͤ ripturis aliquid cernere
quod tamensit secundum catholicam fidem ex
illo pignore contingn. quod ac cepit uirgo
÷sponsisui quoillo ultimo aduentu
tate nupturaẽ cum iam facie ad faciem contuebuꝰ:
ista expo sitio nihil certum intuetur nisi utscđm
fidem sic neꝙ̃ aliis prȩ iudicat: quianihil ominus¬
.XLiIii. secundum fidemesse potuerurt: Quod dñs de iu¬
da dixci Bonum erat illinonnasci. Utrum ini hanc
uitam usitate locutus sit: Nonenim potest bonum
esse aliquid ei qui non est: & siquisquam contenda

Expanded text:
continet a corruptione saeculari; illo autem temcontinet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ut mihi videtur expositum est. Sed videmus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto . Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicillo pignore contingit, quod accepit uirgo sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebiturista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praeiudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerunt. CCLXXVIII. DE da dixit, Bonum erat illi non nasci, utrum in hanc vitam? ut usitate locutus sit. Non enim potest bonum esse aliquid ei, qui non est. Et si quisquam contendit
Abbreviated transcription (Latin):
uos: ex illa scilie& regula quia non hab& arsdĩ
hoc est sapientia di: ut intrent ingaudium
eius: qui a non coram dõ sed ut placeremt
hominibus uisisunt aliquid secundum
precepta eius operari: at que ita concludit: Vligi¬
late ergo quia nescuis diem neque oram:
Non modo illius ultimi temporis quouenturus
est sponsus. sed suȩ quisq dormitionis diem&
horam nescit: Quis quis paratus est usq: ad iom¬
num. idest usque ad mortem quȩ om nibus
debetur. paratus inuenietur: &iam cum illa
uox media noc te sonueri. qua omnes uigi¬
laturisunt : Quoduero sponso dixit obuiam
uenire uirgines. sic intellegendum puto ut ex
ipsis uirginibus const& eaquȩ dicitur sponsa.
tam quam si omnibus xp̃ianis in ecclesia con¬
currentibus. filii ad matrem concurrere dicocntiꝰ:
cum ipsis filiir congregatis : const& eaquȩ dici¬
tur mater Nunc enim desponsata est ecclena.
& uirgo est adnuptias perducenda: idẽ cums e

Expanded text:
uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenest sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. Quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est, usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus invenietur etiam cum illa vox media nocte sonuerit, qua omnes vigilaturi sunt. uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam quȩ reretis: Sponsus idestindinan¬
tibus se illis inea quȩforissunt . & solitir
gaudere quȩrentibus : quigaudia interna
non nouerant: uenit ille qui iudicat.
& quȩ paratȩ eram: id est quiburbonũ
coram dõ testimonium conscientiȩ perhuibe¬
bantii intrarunt cum eo innup tias: idest ubimun¬
da anima puro &per fecto di uerbo fęcunda
copulatur: clausa est unua : receptis illis qui sunt
in euangelicam uitam inmutecti: om nes enim
sus est aditus. ad regnum caelorum: Nonenim
post iudicium pat& precum. aut meritorum
locus Nouis sime autem uenerunt reliquace
uir gines dicenter: Pỹ̃e Pne. aperinobis: non dic¬
tum est quo demerint oleum. &ideo intellegen¬
dȩs unt. nullo iam remanente dealienir laudib
grudio in angustiis & magnir ad flictionibus
redire adplorationem dĩs sed magnaest eius
seue ritas post iudicidm: cuius ante iudicium
in effabilis misericordia prȩro gata est: it aque
respondens a: Amen dico uobis. quod nescio

Expanded text:
lis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutati — omnes enim sus est aditus ad regnum caelorum. non enim post iudicium patet precum aut meritorum locus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio
Abbreviated transcription (Latin):
libro pululat adinumredacta quasi cuuita tem facit uiuentium
rationum ꝓemnarum : estenim ciuitas non quorum lib& animan¬
tium sc sed racionabilium multitudo unus legis sotictate
diuincta: quod autem ab illo qui ut inoluit aufertus quod ac¬
ceperat & eidatur quidecem habebat significatur & illum
posse amatero munus dĩ qui habens non habet: id est non utitus
& in eo augeri quihabens hoc est bene utitus : Inimicos ergo suos
quos coramse iub& interfici significat impietatem iudȩorũ
qui ad eum conuerti noluerunt :¬
AMI quidest quod ac facilius est camelum perforamen acus transi¬
re quam diuitem intro ire in regnum dĩ : Diutem hic appel¬
lat cupidũrerum temporalium : & de talibus superbientẽ:
his diuttbus contrariis unt pauperes sp̃u quorum est
regnum cȩlorum: nammanifest antur omnes cupidos.
&iamsi facultatibus huius mundi careant: adhocgenus
diuitum quod est reprehensum pertinere quia postea
dixerunt qui audiebant & quis poterit saluus fieri:

Expanded text:
libro pullulat, ad unum redacta, quasi civitatem facit viventium rationum aeternarum. Est enim civitas, non quorumlibet animantium, sed rationalium multitudo, legis unius societate devincta. Quod autem ab illo qui uti noluit, aufertur quod acceperat, et ei datur qui decem habebat, significatur et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est non utitur; et in eo augeri qui habens habet, hoc est bene utitur. Inimicos ergo suos quos jubet coram se interfici, significat impietatem Judaeorum qui ad eum converti nolueruntst quod ait: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei? diuitem hic appellat cupidum rerum temporalium et de talibus superbientem. his diuitibus contrarii sunt pauperes spiritu, quorum est regnum caelorum. nam eo manifestatur omnes cupidos, etiam si facultatibus huius mundi careant, ad hoc genus diuitum, quod est reprehensum, pertinere, quia postea dixerunt qui audiebant: quis poterit saluus fieri?
Abbreviated transcription (Latin):
quain secre tum patris abcessit: ingeli aduntiauerunt discipulis
intuentibus: Sicendo enim. quidstatis aspicentes incelumꝰ quid aliud
dexerunt: nisinulla modo pesseoculos hominumus quein illud pendeorire se¬
crecionquo ibatdns : Cum in conspatu discipulorum ferret᷑ incdum :
aor cȩcerasetundum superiorem expo staonem accipi possunit.¬
quia secretum patris bene intellegtͥi : ubi&iam anteres urrectionẽ
iustorum animȩ uiuunt cumdo. tantto enim uerius ubique ds̃est.
quanto nullo continetur loco: Sicut & latroni dictum est hodiemecum eris
in paradiso : Vndenumquam recessit difilius Quãuis ab omnibus ꝑ susceriã
carnem inciutate iudȩorum tanta pateretur
untellegiancfidem sibieos auger postulas se quacreduntur ea quȩnonui¬
dentur: sed ta mendicũ : &iunfidesi trumquando non uerbis sed rebus
ipsis presentibus creditur quod futurumẽ : Cumiam perspeciem manifes¬

Expanded text:
qua in secretum Patris abscessit, Angeli annuntiaverunt discipulis qua in secretum Patris abscessit, Angeli annuntiaverunt discipulis intuentibus. Dicendo enim, Quid statis aspicientes in coelum ? quid aliud dixerunt, nisi nullo modo posse oculos hominum usque in illud penetrare secretum quo ibat Dominus, cum in conspectu discipulorum ferretur in coelum? Jam caetera secundum superiorem expositionem accipi possuntquia secretum Patris bene intelligitur, ubi etiam ante resurrectionem justorum animae vivunt cum Deo. Tanto enim verius ubique est Deus, quanto nullo continetur loco, sicut et latroni dictum est, Hodie mecum eris in paradiso : unde nunquam recessit Dei filius, quamvis ab hominibus per susceptam carnem in civitate Judaeorum tanta pateretur.intelligi hanc fidem sibi eos augeri postulasse, qua creduntur ea quae non videntur: sed tamen dicitur etiam fides rerum, quando non verbis, sed rebus ipsis praesentibus creditur; quod futurum est, cum jam per speciem manifes
Abbreviated transcription (Latin):
tem adianuam illius diuitis. quia se adaures superbis simas
iudȩorum in carnationẽs humilitate deiecit : Cupiens saturari
demicis quȩ cadebant demensadiuitis. quȩrens ab eis uelminima
opera iustitiȩ : Quȩ suȩ mensehocest suȩ potestiti persuperbiam nomusur¬
par&e : quȩ operdenueri cordiȩ at que humilitatis quam uis nima & sinon
disciplina &perseue rantia uitȩbonȩ : saltim interdum uelcasu face¬
rent sicut micȩ cadere demensa solent: Vlcert passiones sunt dñi
ex infirmitate carnis quam pro nobis sus cipere dignatus ent:
Canesergo quiea lingebant gentessunt. quos homines peccatorer
& in mundos dicebant iudȩi : & tamen passiones dñi in sacra mentis
corporis & sanguni seius pertotum iam orbem suauitate deuotis¬
sima lambiunt : Sinus abreahȩ intellegitur secretum patris.
quo post passionem resusgens. ad sũptus est dñs: quo eum por¬
tatum ab angelis ideodictum credo : quia psam receptionem

Expanded text:
tem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas tem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas Judaeorum incarnationis humilitate dejecit: cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, quaerens ab eis vel minima opera justitiae, quae suae mensae, hoc est, suae potestati per superbiam non usurparent; quae opera misericordiae atque humilitatis, quamvis minima et sine disciplina et perseverantia vitae bonae, saltem interdum vel casu facerent, sicut micae de mensa cadere solent. Ulcera, passiones sunt Domini ex infirmitate carnis, quam pro nobis suscipere dignatus est. Canes ergo qui ea lingebant, Gentes sunt, quos homines peccatores et immundos dicebant Judaei, et tamen passiones Domini in Sacramentis corporis et sanguinis ejus, per totum jam orbem suavitate lambunt devotissima. Jam sinus Abrahae intelligitur secretum Patris quo post passionem resurgens assumptus est Dominus: quo eum portatum ab Angelis ideo dictum puto, quia ipsam receptionem
Abbreviated transcription (Latin):
in petrauerat pauldum  sibi refrigerari multominus credit relax an
seposse ab inferis adpcedicauonem uertiatis: quod abraham dixii.
si uolunt credere habent morsen & prophetas. non istos euangelio
prȩposuit : sed quia euangelium sicui dicit a postolus testimonium hab& a lego
& pro phetis. illis credendopossecas signisicat. ad euangelium peruenire :
iciti alio loco ipsedns dicit. Sicrederetis mossi crederetis &mihi:
ille enim deme scripsit: Neniq: ad hocpertin& quod &iam postea
dicii: Simorsen & prophctas non audiunt ne quesiquis ex mortuis
sussex ertt credent: quia etm prenuntia uerunt. Mor̃ ses&
prophetȩ. quisurrex erint amortius: hoc ipsum &iam deillo
quo dresurrecturus esge amortius. quibus non credendoĩtiq:
nec xpm uoluerunt credere: Multominus ergo cuilib& possunt
credere quia mortui s resurrexerti quando ei non credunt:
istanarratio : ut laꝵ arum dñm significari accipiamus iacen¬

Expanded text:
impetraverat paululum se refrigerari, multo minus credit relaxari se posse ab inferis ad praedicationem veritatis. Quod Abraham dicit, Si volunt credere, habent Moysen et Prophetas, non istos Evangelio praeposuit; sed quia Evangelium, sicut dicit Apostolus, testimonium habet a Lege et Prophetis , illis credendo posse eos significat ad Evangelium pervenire: sicut alio loco ipse Dominus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: ille enim de me scripsit . Denique ad hoc pertinet quod etiam postea dicit, Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent: quia eum praenuntiaverunt Moyses et Prophetae qui surrexit a mortuis, hoc ipsum etiam de illo quod resurrecturus esset a mortuis, quibus non credendo utique nec Christo volunt credere. Multo minus ergo cuilibet possunt credere qui a mortuis resurrexerit, quando ei non credunt, ista narratio, ut per Lazarum Dominum significari accipiamus, jacen
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibus abscesserit suꝑ om̃s cȩlos. tamen ita cũ eis
sit quihȩc exhibent seruis eius: cũ dicere coeperint.¬
d̃e quando teuidimur hospitem & ad duximus tã¬
quã eũ scilicet quilonge abscesserat. respondeat ille
gius ab illo eat quis quis cate cizatur uerbo in ominib:
bonis ei qui se catecizat communicat : sicui a postolus
dicit. communic& qui cate cizatur uerbum ei quise
cate cizat in omnibus bonis: & alio loco cum dix iss&
Neces si tatibus scorum cõmunicantes. statim sub¬
iecti hospitalitatem sec tantes: & istienim catͥecisa¬
tierant uerbo cum eis exponere scriptur as : & quia
hospitalitatem sec tatisunt eum quem in ipsa exposi¬
tione s cripturarum non cognouerunt in panis fractio¬
ne cognos cuni nonenim auditores legis iustisunt apud
dm̃ sed factores legis iusti ficabuntur :

Expanded text:
ab hominibus abscesserit super omnes caelos, tamen ita cum eis ab hominibus abscesserit super omnes caelos, tamen ita cum eis sit quiDomine, quando te vidimus hospitem, et adduximus? tanquam eum scilicet qui longe abscesserat: respondeat ille,gius ab illo eat, quisquis catechizatus verbo, in omnibus bonis ei qui se catechizat communicat; sicut Apostolus dicit, Communicet qui catechizatur verbo, ei qui se catechizat, in omnibus bonis : et alio loco cum dixisset, Necessitatibus sanctorum communicantes; statim subjecit, Hospitalitatem sectantes . Et isti enim catechizati erant verbo, cum eis exponeret Scripturas, et quia hospitalitatem sectati sunt, eum quem in ipsa expositione Scripturarum non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabun
Abbreviated transcription (Latin):
infiliis suis duobus aut passus sit aut fecerit: Ficta sunt
ergo ista adrem quandam signi ficandam: tam lon¬
ge altaque maiorem &tam in conparab iliter
differentem : iuper illum finctum honem ds̃ uerus
intellegatur: Sicut autem dicta ita&iam facta
fingentur sinemendatio adaliquam rem signi¬
ficandam: unde est &iam illud eiusdem dñi quod
infici arbore fructum quȩ siuit eotem pore quo illa
poma nondum essent Nonenim dubium est illam
in quisisitionem non fuse ueram qui uis enim homi¬
num scir& sinon diuinitate ueltempore. Poma illã
arborem non habere : Fictio igitur quȩ adaliqũãue¬
ritatem refertur. figuraẽ quȩ non refertur menda¬
ciũ ẽ: quidergo significat quod se ire dñs finxit cũ
comitaretur discipulis disponens eis seripturas. utrũ
ipse eẽt ignorantibus quid putamus : nisi quia hos¬
pitalitatis hospitio adsuam ad suam cognitionemꝑ
uenire posse homines intimauit: ut cũ longius ipse

Expanded text:
filiis suis duobus aut passus sit, aut fecerit. Ficta sunt filiis suis duobus aut passus sit, aut fecerit. Ficta sunt ergo ista adrem quamdam significandam, tam longe lateque majorem, et tam incomparabiliter differentem, ut per illum fictum hominem Deus verus intelligatur. Sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendaficandam. unde est etiam illud eiusdem domini, quod in fici arbore fructum quaesiuit eo tempore, quo illa poma nondum essent. non enim dubium est illam inquisitionem non fuisse ueram. quiuis enim hominum sciret, si non diuinitate, uel tempore poma illam arborem non habere. fictio igitur, quae ad aliquam ueritatem refertur, figura est; quae non refertur, mendacium est. quid ergo significat quod se ire longius dominus finxit, cum comitaretur discipulis, exponens eis sanctas scripturas, utrum ipse esset ignorantibus ? quid putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem peruenire posse homines intimauit? ut, cum longius ipse