comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nocentem: multas illusiones dño
sacerdotalib seruiens ocłis li¬
centia popularis ingessit: ⁊ in
mansuetudinem eius qui hȩc spon¬
te tolerabat. furenstuba seuiuit.
S qr multum ẽ. dilectissimiut om̃ia
hodiernus sermo ꝑcurrat: inqͣrtam
feriam qua lectio dominice passioĩs
iterabitur. residua differant᷑. Pre¬
stabit enim dominus orantib uob̃.
ut ipsius dono quod ꝓmittimꝰ imple¬
ur̃ȩ dilectissimi qđ debetur
domino largiente reddendum ẽ:
ꝓmerentib orationib ur̃ĩs. ut nos
ad soluendum faciat idoneos. qͥ
uos ad exigendum fecit intentos.
Boquentes enim ꝓrime de domini
passione. usq ad euangłicȩ hẏsto¬
riȩ uenimus locum: inquo pilatus
impiis iudȩoꝵ clamorib ut iħc cru¬
cifigeretur. cessisse narrat᷑. Pactis
itaq omnib quȩ diuinitas fieri
carnis uelamine temperata ꝑmi
se gestarat affixus.ẽ: duob latro¬
nib uno ad dexteram ipsius. alio
ad sinistram summiliter crucifixis:

Expanded text:
nocentem, multas illusiones Domino, nocentem, multas illusiones Domino, sacerdotalibus serviens oculis, licentia popularis ingessit: et in mansuetudinem ejus qui haec sponte tolerabat, furens turba saevivit. Sed quia multum est, dilectissimi, ut omnia hodiernus sermo percurrat, in quartam feriam, qua lectio Dominicae Passionis iterabitur, residua differantur. Praestabit enim Dominus, orantibus vobis, ut ipsius dono, quod promittimus impledilectissimi, quod debetur, Domino largiente reddendum est, promerentibus orationibus vestris, ut nos ad solvendum faciat idoneos, qui vos ad exigendum fecit intentos. Loquentes enim proxime de Domini Passione, usque ad evangelicae historiae venimus locum, in quo Pilatus impiis Judaeorum clamoribus, ut Jesus crucifi geretur, cessisse narratur. Peractis itaque omnibus quae Divinitas fieri carnis velamine temperata per se gestarat, affixus est, duobus latronibus, uno ad dexteram ipsius, alio ad sinistram, similiter cru
Abbreviated transcription (Latin):
de meo esto securꝰ. Mane autem
facto. consilium inierunt om̃s pͥn¬
cipes sacerdotum & seniorespopłi
adu̾sus iħm: ut eum morti traderent.
Hoc mane iudȩi ñ ortꝰ uob̃ luciscon¬
tigit. s oc:asus. Nec ur̃is ocłissolitꝰ
dies ꝓdiit: s impiis m̃tib nox tetrȩ
cecitatis incubuit. Hoc mane. uob̃
templum ⁊ altaria diruit. legem ⁊
ꝓpħas ademit. Regnum ⁊ sacerdoti¬
uin sustulit: inluctum ȩt̾̃num om̃ia
festa conu̾tit. Inistis enim insanum
cruentumq consilium. tauri pui¬
gues. uituli multi. frem̃tes bestiȩ.
canes rabidi ut morti auctorem uitȩ
debat uteremin: uinctum iħ m ad
pilati iudicium deduxistis: ut cla-¬
morib imꝓbis trepido cognitore
suꝑato. interfectorem hõium eli¬
geretis adueniam: ⁊ saluatorẽ mun¬
di peteretis ad pęuam. Post hanc
dampnationem xp̃i qua excusata
potestas. qui lotis manib ⁊ ore pol¬
luto. isdem labiis iħm misit adcru¬
cem quib eum ꝓnuntiauerat in¬

Expanded text:
de meo esto securus. Mane autem de meo esto securus. Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversum Jesum, ut eum morti traderent . Hoc mane, Judaei, non ortus vobis lucis contigit, sed occasus, nec vestris oculis solitus dies prodiit, sed impiis mentibus nox tetrae caecitatis incubuit. Hoc mane vobis templum et altaria diruit, legem et prophetas ademit, regnum et sacerdotium sustulit, in luctum aeternum omnia vobis festa convertit. Inistis enim insanum cruentumque consilium, tauri pingues, vituli multi, frementes bestiae, canes rabidi, ut morti auctorem vitae debat, uteremini, vinctum Jesum ad Pilati judicium deduxistis; ut clamoribus improbis trepido cognitore superato, interfectorem hominum eligeretis ad veniam, et Salvatorem mundi peteretis ad poenam. Post hanc damnationem Christi, quam exsecuta potestas, qui lotis manibus et ore polluto, iisdem labiis Jesum misit ad crucem, quibus eum pronuntiaverat in
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃tior ꝓcella turbasset. ad re¬
parationem uigoriscȩlerimutatio¬
ne conu̾sus ẽ. sumensde exemplo
remedium: ut tremefactum repen¬
te membrum rediret ad sui capitis
firmitatem. Non enim posset dño
seruus.⁊ magistro maior. eẽ. dis¬
cipłs: qui humanȩ fragilitatis tre¬
pidationem ñ uinceret. nͥ uictor
timoris ante timiuisset. Nespexit gͥ
dñs petrum: ⁊ int̾ calumpnias
sacerdotum. int̾ falsitates testiũ.
int̾ cedentium ⁊ conspuentium in¬
uirias constitutꝰ: illis turbatum
discipulum conuenit ocłis. quib
eum p̃uiderat. eẽ. turbandum.
Omillum ingressa ẽ. ueritatis in¬
spectio: ubi erat cordis facienda cor¬
rectio. Quasi qued am illi uox dm̃ in¬
lonaret ac diceret. Quid habes petre:
Adme reu̾tere. in me confide. me
sequere: meȩ passionis hoc tẽpꝰ ÷.
ñdum tuiuenit hora supplicii.
Quid metuis: qđ. ñ ipse suꝑabis:
lon te confũndat infirmit as
qͣ recepi. Ego de tuo fui trepidꝰ: tu

Expanded text:
vehementior procella turbasset, ad revehementior procella turbasset, ad reparationem vigoris celeri mutatione conversus est, sumens de exemplo remedium, ut tremefactum repente membrum rediret ad sui capitis firmitatem. Non enim posset domino servus, et magistro major esse discipulus , qui humanae fragilitatis trepidationem non vinceret, nisi victor mortis ante timuisset. Respexit ergo Dominus Petrum , et inter calumnias sacerdotum, inter falsitates testium, inter caedentium et conspuentium injurias constitutus, illis turbatum discipulum convenit oculis, quibus eum praeviderat esse turbandum: et in illum ingressa est veritatis inspectio, ubi erat cordis facienda correctio; quasi quaedam illic vox Domini insonaret ac diceret: Quo abis, Petre? ad me convertere, in me confide, me sequere: meae passionis hoc tempus est, nondum tui venit hora supplicii. Quid metuis, quod etiam ipse superabis? Non te confundat infirmitas, 207 quam recepi. Ego de tuo fui trepidus, tu
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ gerenda p̃clixerat. tc̃ apien¬
tur ocłi cȩcoꝵ ⁊ aures surdors audi¬
ent. tunc saliet claudus ut cerius
⁊ plana erit lingua mutor: sciens
implende. tristis est inquit anima
mea usq admortem. Et it̾m. Pater
si fieri potest: tͣnseat ame calix
iste. Quib u̾bis quandam formi¬
diuem ꝓfitentib. nr̃ȩ infirmita¬
tis affectus participando cura¬
bat: ⁊ pęnalis exꝑientiȩ metum
ceptionemnr̃ȩ infirmitatis in¬
dueret. ⁊ nrãm inconstantiã suȩ
uirtutis soliditate uestiret. Ule¬
nerat enim inhunc mundumdi¬
ues ⁊ misericors negociator cȩli:
⁊ cominutatione mirabili in ie
meliis honores: ꝓdolorib salutẽ:
ꝓmorte dans uitam. Q cui adȩx¬
terminationem ꝑsequentium.
poterant plusꝗͣ. duodecim milia
angłicarum seruire legionum:
malebat nr̃am reciꝑe formidinẽ.
quam suam exercere potestatem.
Quantum autẽ uniu̾sis fidelib
hac humilitate collatum sit. pͥmꝰ
ẽ. quicum illum instantis seuitiȩ

Expanded text:
s gerenda praedixerat: Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient; tunc saliet claudus ut cervus, et plana erit lingua mutorum ; sciens implendae, Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem : et iterum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quibus verbis quamdam formidinem profitentibus, nostrae infirmitatis 206 affectus participando curabat, et poenalis experientiae metum ceptionem nostrae infirmitatis indueret, et nostram inconstantiam suae virtutis soliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque misericors negotiator e coelis, et commutatione mirabili inierameliis honorem, pro doloribus salutem, pro morte dans vitam; et cui ad exterminationem persequentium poterant plusquam duodecim millia angelicarum servire legionum , malebat nostram recipere formidinem quam suam exercere potestatem. CAP. V. Quantum autem universis fidelibus hac humilitate collatum sit, primuertus est , qui, cum illum instantis saevitiae
Abbreviated transcription (Latin):
dum se cum turbis ⁊ armatorum
cohorte uenienti. pacis osculum ñ
negauit. S homo inconu̾tibilis
spc̃ uadens ⁊ non reu̾tens. cordis tui
secutus es rabiem: : stante diabolo
adextris tui. iniquitatem quam
inscõrum om̃ium armaueras cap̃.
intuum u̾ticem redorsisti: ut qr
facinus tuum. omẽm m̃suram
ultionis excesserat: te hab̾et i¬
pietas tua uidicem. te pateret᷑
tua pęna carnificem. Cumgͥ ds
sibi. et creaturam ad conditoris
sui imaginem reformandã crea-¬
tor ipse gestaret: ꝑ actis miracłis

Expanded text:
dum se cum turbis et armatorum dum se cum turbis et armatorum cohorte venienti pacis osculum non negavit ? Sed homo inconvertibilis, spiritus vadens et non revertens , cordis tui secutus es rabiem, et stante diabolo a dextris tuis , iniquitatem, quam in sanctorum omnium armaveras caput, in tuum verticem retorsisti: ut quia facinus tuum omnem mensuram ultionis excesserat, te haberet impietas tua judicem, te pateretur tua poena carnificem. CAP. IV. dum reconcilians sibi , et creaturam ad conditoris sui imaginem reformandam, Creator ipse gestaret; peractis miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ ipsa receptio passionũ.
ñ ita ẽ. affectioni nr̃ȩ humilita¬
tis exposita: ut apotentia sit di¬
uinitatis abiuncta. Quicquid
toleratum. s de uoluntate sus¬
ceptum ẽ. Uenit enim filius hoĩs
querere. ⁊ saluare qđ ꝑierat. Et
sic adom̃ium redemptionem ute¬
batur malicia ꝑsequentium: ut
inmortis eius resurrectionisq sa¬
cram̃to. etiam uter fecꝰtores sui
possent salui ẽẽ. si crederent. llñ
extitisti: quemñ pęnitentia re¬
uocauit ad dnm: s desꝑatio trax̃
adlaqueum. Expectasses consummati¬
informis lȩti suspendium distulis¬
ses. Cumq conscientiam tuam tot
domini miracła. tot dona torque¬
rent: illa saltunte a p̃cipitio tuo
sacram̃ta reuocassent. quȩ pascha¬
licȩna. iam de ꝑfidia tua signo di¬
uinȩ scientiȩ de tectꝰ acceꝑas. Cur
de eiꝰ bonitate diffidis. qui te a cor¬
poris ⁊ sanguinis sui commumone
ñ reppulit: qui tͥ ad comp̃henden¬

Expanded text:
Verumtamen etiam ipsa receptio passionum Verumtamen etiam ipsa receptio passionum non ita est affectioni nostrae humilitatis exposita, ut a potentia sit Divinitatis abjuncta. Quidquid toleratum, sed de voluntate susceptum est: Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat ; et sic ad 205 omnium redemptionem utebatur malitia persequentium, ut in mortis ejus resurrectionisque sacramento, etiam interfectores sui possent salvi esse, si crederent. CAP. exstitisti, quem non poenitentia revocavit ad Dominum, sed desperatio traxit ad laqueum. Exspectasses consummatinderetur, informis lethi suspendium distulisses. Cumque conscientiam tuam tot Domini miracula, tot dona torquerent, illa saltem te a praecipitio tuo sacramenta revocassent, quae in paschali coena jam de perfidia tua signo divinae scientiae detectus, acceperas. Cur de ejus bonitate diffidis, qui te a corporis et sanguinis sui communione non repulit, qui tibi ad comprehenden
Abbreviated transcription (Latin):
s ne utra se ab alterius conex ione
disiungit. Nicħ ibi ab inuicem
uacat. Tota ẽ. inmaiestate hu¬
militas: tota in humilitate maie¬
stas. Nec infert unitas confusio¬
nem: nec dirunit ꝓprietas uni¬
tatem. Aliuid ẽ. passibile:aliud
inuiolabile. Q tam̃ eiꝰdem ẽ. ꝯ¬
tum elia: cuius ⁊ gła. Ipse ẽ. in
infirmitate: qui ⁊ inuirtute.
Idem mortis capax: ⁊ idẽ uictor. ẽ.
mortis. Suscepit gͦ totum hoĩem
ds: ⁊ ita se illi. atq illum sibi. mise¬
ricordiȩ ⁊ potestatis ratione conser¬
tuit. ut utraq alteri natura in eẽt:¬
menti. ad reparationem nram̃ an¬
te sȩcula ȩterna dispositi. nec sine
tute. agit utq forma cum alt̾ius
cominunione qđ ꝓprium ẽ: u̾bo
scilicet oꝑante quod u̾bi ẽ. ⁊ carne
exequente qđ carnis ẽ. Ulnum ho¬
rum choruscat miracłis: aliud suc¬
cumbit inturiis. Aliud aliȩqͣlita¬
te paternȩ głȩ ñ recedit: hoc na¬
turam nr̃i generis ñ relinquit.

Expanded text:
sed neutra se ab alterius connexione sed neutra se ab alterius connexione disjungit. Nihil ibi ab invicem vacat, tota est in majestate humilitas, tota in humilitate majestas; nec infert unitas confusionem, nec dirimit proprietas unitatem. Aliud est passibile, aliud inviolabile; et tamen ejusdem est contumelia, cujus et gloria. Ipse est in infirmitate qui et in virtute; idem mortis capax, et idem victor est mortis. Suscepit ergo totum hominem Deus, et ita se illi, atque illum sibi misericordiae et potestatis ratione conseruit, ut utraque alteri natura inesset, etmenti, ad reparationem nostram ante saecula aeterna dispositi, nec sine tute: agit utraque forma cum alterius communione, quod proprium est, Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Illud ab aequalitate paternae gloriae non recedit, hoc naturam nostri generis non relinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
abinitio saluti sunt impensa mor¬
talium: nichil ÷ mirabilius. nicħ¬
q sublimius. ꝗͣ. qđ ꝓmundo cruci¬
fixus. ẽ. xp̃c. Huic enim sacͣmento.
uniu̾sa prx̧cedentium scłoꝵ my¬
steria seruierunt. ⁊ quicquid ho
stiarum differentiis. in ꝓpħicis
signis ⁊ legalib institutis. sacra
dispensatione uariatum. ẽ: hoc p̃¬
nuntiauit dispositum: hoc ꝓmi¬
sit implendum: ut nunc imagini¬
b figurisq cessantib. hoc ꝓsit
credere iam effectum: qđ antea ꝓ¬
fuit credidisse faciendum. In
hoc catholica fides tͣdit. hoc exi¬
git. ut inredemptorem nrm dua s
nouerimus conuenisse naturas:
ymanentib ꝓprietatib suis tan¬
tam factam unitatem. utriꝰq sub¬
stantiȩ: ut ab illo tempore qͦ sic̃
humani generis causa poscebat.
inbeatȩ uirginis ut̾o u̾bum caro
factum ÷: nec dm̃ illum sine hoc
qđ homo.ẽ. nec hominẽ sine hoc
liceat cogitare qđ dĩ ẽ. Expͥmit
quidem subdistinctis actionibus
ueritatem suam utraq natura:

Expanded text:
ab initio saluti sunt 204 impensa mortalium, nihil est mirabilius, nihilque sublimius, quam quod pro mundo crucifixus est Christus. Huic enim sacramento universa praecedentium saeculorum mysteria servierunt, et quidquid in hostiarum differentiis, in propheticis signis et legalibus institutis sacra dispensatione variatum est, hoc praenuntiavit dispositum, hoc promisit implendum: ut nunc imaginibus figurisque cessantibus hoc prosit credere jam effectum, quod antea profuit credidisse faciendum. In hoc catholica fides tradit, hoc exigit, ut in Redemptorem nostrum duas noverimus convenisse naturas, et manentibus proprietatibus suis, tantam factam unitatem utriusque substantiae, ut ab illo tempore quo sicut humani generis causa poscebat, in beatae Virginis utero Verbum caro factum est , nec Deum illum sine hoc quod homo est, nec hominem sine hoc liceat cogitare quod Deus est. Exprimit quidem sub distinctis actionibus veritatem suam utraque natura,
Abbreviated transcription (Latin):
nis pacta disrumpit. Ipsum audite
quiuiam aꝑit ad cȩlum: ⁊ ꝑcrucis
supplicium gͣdus uob̾ ascensionis
parat ad regnum. Quid trepidatis
redimi. quid pauetis scĩ lib̾ari. Fiat
quod me uolente uult xp̃c. abicite
carnalem formidinem: ⁊ fideli uos
armate constantia. Indignun ẽ.
ut insaluatoris passione timeatis:
quod ipsius munere nec in ur̃o fine
accepit. Confirmetur gͦ seđm p̃di¬
cationẽ sacͣtissumi ȩuangłii omĩũ
fides: ⁊nemo de xp̃i cruce ꝑ quam
mundus redemptꝰ ẽ. erubescat.
Nec ideo quisꝗͣ. aut patisiusticia
timeat. aut de ꝓmissorum ret̾bu¬
tione diffidat: qr ꝑlaborem ad re¬
quiem. ⁊ ꝑmortem transitur ad ui¬
tam: cum omnem infirmitatem
nr̃ȩ humilitatis ille susceꝑit: in qͦ¬

Expanded text:
nis pacta dirumpit. Ipsum audite, nis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: indignum est enim, ut in Salvatoris passione timeatis, quod ipsius munere nec in vestro finaccepit. Confirmetur ergo secundum praedicationem sacratissimi Evangelii omnium fides, et nemo de Christi cruce, per quam mundus redemptus est, erubescat. Nec ideo quisquam aut pati pro justitia timeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in q
Abbreviated transcription (Latin):
renter oꝑatur. In patre enu ẽ. filiꝰ
& infilio pater: nec umꝗͣ. unitas nĩa
diuiditur. & cum aliꝰ ego sim qͥ ge¬
nui. alius ille quemgenui: ñ aliud
tam̃de illo nob̾ cogitare fas ẽ. quã
de me sentire possibile ẽ. Hic ẽ.
filius m̃s qui eam quam mecum ht̃
equalitatem ñ rapina appeciit.
nec usurpatione p̃sumpsit: s ma¬
nens informa głe meȩ. ut ad repa¬
randum genus humanum. exeque¬
retur commune consilium. usq ad
formam seruilem inclinauit in cõ¬
mutabilem dĩtatem. Hunc gͦ in qͦ¬
mͥ ꝑ omĩa bene complaceo. ⁊ cuiꝰ p̃¬
dicatione manifestor. cuius hiani¬
litate clarificor. incunctant̃ audi¬
te. qr ipse ẽ. ueritas ⁊ uita: ipse
uirtus mea atq sapientia. Ipsum
audite quem legis mysteria p̃nun¬
tiauerunt. quem ꝓpħarum ora
cecinerunt. Ipsum audite qͥ mun¬
duinsanguine suo redimit: qͥ dia¬
bolum ligat ⁊ uasa eius rapit. qͥ
peccatiey rographum : preuaricatio¬

Expanded text:
renter operatur. In Patre enim est Filius, renter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune consilium, usque ad formam servilem inclinavit incommutabilem Deitatem. CAP. VII. mnia 197 bene complaceo, et cujus praedicatione manifestor, cujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, ipse virtus mea atque sapientia. Ipsum audite, quem legis mysteria praenuntiaverunt, quem prophetarum ora cecinerunt. Ipsum audite, qui sanguine suo mundum redimit, qui diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praevaricatio
Abbreviated transcription (Latin):
Altiore eniinsensu. unam utͥusq
intellȩxerunt dĩtatem. Et qr
infide ñ erat hesitatio: ñ fuit in
timore diseretio. Latum gͦ illud
⁊ multiplȩx testimonium fuit:
⁊ plus inu̾iborum uircute. ꝙͣ sono
uocis auditum ẽ. Dicente enim
patre hic ẽ. filius m̃s dilectus
inqͦ mͥ bene complacui ipsum au¬
dite : nonne euidenter auditũ
ẽ. hic ẽ. filius m̃s. cui ex me ⁊ me¬
cum. ẽe̾. sine tempore ẽ. Quia
nec genitor genito pͥor: nec genitꝰ
ẽ. genitore posti̾or. Hic ÷ filiusm̃s
dilectꝰ quem a me ñ separat dĩtas.
ñ diuidit potestas: ñ discernit ȩt̃¬
uitas. Hic ẽ. filius m̃s ñ ad optiuus
s. ꝓprius. ñ aliunde creatꝰ sexme
genitꝰ: nec dealia natura mͥ factus
comparabilis: s de mea essentia
mͥnatꝰ ȩqualis. Hic ẽ. filiusm̃s ꝑ
quem omĩa facta sunt ⁊ sine qͦ fac¬
tum ẽ. nicħ: qui omĩa quȩ facio
similiter facit: ⁊ quicquid operor
inseparabilit̾ inecum atq in diffe¬

Expanded text:
altiori enim sensu unam utriusque altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indiffe
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatum eẽ. qđ cuꝑet. cum sal¬
uari mundꝰ nͥ xp̃i morte ñ posset.
⁊ eremplo dĩi in hoc uocaret᷑ creden¬
tium fides. ut licet ñ oporteret de
beatitudinis ꝓmissionib dubita¬
ri: intelligeremus tam̃ int̾ temp¬
tationes istrus intȩ. pͥus nob̾ tole¬
rantiam postulandam ẽẽ. ꝙͣ głam:
qr temꝑa patiendi ñ potest felicita s
quente eo. ecce nubes lucida obũ¬
brauit eos: ꝯecce uox de nrbe di¬
cens. Hic ẽ. filiꝰ m̃s cdilectꝰ in qͦ mͥ
bene complacui. ipsum audite. Pre¬
sens quidem erat infilio pat̾: ⁊ in
illa dñi claritate. quam ad discipło¬
rum temperarat aspectum. ñ sepa¬
rabatur abumgenito genitoris es¬
sentia: s ad comm̃dandam ꝓpͥe¬
tatem utriusq ꝑsonȩ. sic̃ ui suisig¬
nificauit filium spendor excorꝑe
sic auditui patrem uor nuntiauit
ex nube. Qua uoce accepta discipłi
qđ infaciem ceciderunt ⁊ timue¬
runt ualde: ñ de patris tantum.
s nde filii maiestate tremuerunt.

Expanded text:
um esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest felicitas ploquente ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
libertatis renati. ꝓqͥb in
manu forti ⁊ brachio excelso.¬
E de opp̃ssione egyptiȩ do-¬
Eminationis eductis. uerus
⁊unmaculatꝰ agnꝰ immolatꝰ
ẽ. xp̃c: ⁊amplectamur salu¬
tis paschȩ mirabile sacͣmen¬
tum ⁊ adeiusimaginẽ qui
deformitati nr̃e conformis
factus.ẽ. reformemur. Erigam᷑ ad
cum qui puluerem abiectionis nr̃e
corpus fecit głȩ suȩ: ⁊ ut resurree¬
tionis eius meream᷑ . cẽ. consor¬
tes. humilitati ⁊ patientiȩ ipsiꝰ
ꝑomĩa congruamꝰ. Magni nõis
miliciam: magne ꝓfessionis susce¬
pimus disciplinam. Sectatores
xp̃i discedere aregia ñ licet uia:
s dignum. ẽ. temꝑalib ñ occupa¬
ri.ad ȩterna tendentes. Et quia
precioso sanguine xp̃i redempri
sumus. głificemus ⁊ portemus
dm̃ incorpore nt̃o: ut ad ea quȩ
fidelib p̃parata sunt. ꝑuenire

Expanded text:
libertatis renati; pro quibus in libertatis renati; pro quibus in manu forti et brachio extento de oppressione Aegyptiae dominationis eductis, verus et immaculatus agnus immolatus est Christus ; amplectamur salutaris Paschae mirabile sacramentum, et ad ejus imaginem, qui deformitati nostrae conformis factus est, reformemur. Erigamur ad eum qui pulverem abjectionis nostrae, corpus fecit gloriae suae; et ut resurrectionis ejus mereamur esse consortes, humilitati et patientiae ipsius per omnia congruamus. Magni nominis militiam, magnae professionis suscepimus disciplinam. Sectatores Christi discedere a regia non licet via, sed dignum est temporalibus non occupari, ad aeterna tendentes. Et quia pretioso sanguine Christi redempti sumus, glorificemus et portemus Deum in corpore nostro : ut ad ea quae fid
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris splendor solis
ctus: extra ordinariȩ no¬
cti subdit diem. Stabilita¬
temsuam terra ꝓfundis con¬
cussionib labefactata ñ
tenuit. ⁊ petrarum firmitas
confracta soliditate dissi luit:
steria ult̾ius non erant obumbn¬
da. discissum ẽ: ⁊ multorum sc̃oꝵ
corꝑib excitatis. ad p̃muniende ya
resurrectionis fidem monum̃ta pa¬
tuerunt. Inuos gͦ udȩi cȩlum n
terra sententiam tulit. ⁊ uob̾ sol
seruitutem suam diesq subtraxit:
uob̾ famulatum suum elem̃torum
ordines denegarunt: ⁊ recedente
a legib suis. muist̾io creat᷑e. ur̃ã
obcecatio. ura ẽ. signi ficata
confusio. Uob̾ enim dicentib
sanguis eius suꝑ nos. In suꝑ filioᷤ
nr̃os. merito hoc retͥ butum ÷:
ut quod ur̃i gen̾is impia ꝑdidit
portio: assequat᷑ hoc fidelis gen-¬
ñ scandalum neq stulticia. s dĩ
uirtus dĩq sapientia ẽ : nos in¬
quam spiritale sem̃ abrahȩ non
inꝓle seruitutis geniti. s familia

Expanded text:
densis tenebris splendor solis densis tenebris splendor solis obductus, extraordinarie nocti subdidit diem; stabilitatem suam terra profundis concussionibus labefactata non tenuit, et petrarum firmitas, confracta soliditate, dissiluit. steria ulterius non erant obumbranda, discissum est; et multorum sanctorum corporibus excitatis, ad praemuniendam resurrectionis fidem, monumenta patuerunt . In vos ergo, Judaei, coelum et terra sententiam tulit, vobis sol servitutem suam diemque subtraxit, vobis famulatum suum elementorum ordines 203 denegarunt; et recedente a legibus suis ministerio creaturae, vestra obcaecatio, vestra est significata confusio. Vobis enim dicentibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; merito hoc retributum est, ut quod vestri generis impia perdidit portio, assequatur hoc fidelis gennon scandalum, neque stultitia, sed Dei virtus Deique sapientia est ; nos, inquam, spiritale semen Abrahae, non in prole servitutis geniti, sed in familia
Abbreviated transcription (Latin):
bat. mira conu̾satione mnutatus.
mem̃to inquit mei dũe cum ue¬
neris in regnum tuum. Quȩ istam
fidem ȩxortatio ꝑsuasit. quȩ doc¬
trina imbuit: quisp̃dicator accen¬
dit: Nonuidebat prius acta mi¬
racula: cessauerat tunc languen¬
tium curatio: cȩcorum illumina¬
tio. uiuificatio mortuoꝵ: ea ipsa quȩ
mor erant gerenda ñ aderant:
⁊ tam̃ dominum conficetur ⁊ regẽ.
quem uidet supplicii sui. eẽ. consor¬
tem. Inde gͦ oriebatur hocdonum:
unde accepit fides ipsa responsum.
Ait enimiħc. Am̃ dico tͥ. hodie me¬
cum eris inparadiso. Excedit hu¬
manam conditionem ista ꝓmissio:
uec tam. de ligno crucis quam de
throno. ȩditur potestatis. Ab
illa alti tudine p̃mium fidei
datur:: in qua eẏ rographum
humanȩ transgressionis ab olet᷑.
Quia se a forma seruidĩ forma ñ
dirimit. dum ⁊̃ inter ipsa suppli-¬
cia ꝓprietatem unitatemq suam
tio creaturȩ. E mittente spm̃ xp̃o:¬
omĩa elem̃ta tremuerunt

Expanded text:
bat, mira conversione mutatus, bat, mira conversione mutatus, Memento, inquit, mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Quae istam fidem exhortatio persuasit? quae doctrina imbuit? quis praedicator accendit? Non viderat prius acta miracula, cessaverat tunc languentium curatio, caecorum illuminatio, vivificatio mortuorum, ea ipsa quae mox erant gerenda, non aderant; et tamen Dominum confitetur et Regem, quem videt supplicii sui esse consortem. Inde ergo oriebatur hoc donum, unde accepit fides ipsa responsum; ait enim ei Jesus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Excedit humanam conditionem ista promissio; nec tam de ligno crucis quam de throno editur potestatis. Ab illa altitudine praemium fidei datur, in qua chirographum humanae transgressionis aboletur: quia se a forma servi Dei forma non dirimit, dum etiam inter ipsa supplicia proprietatem unitatemque suamtio creaturae. Emittente spiritum Comnia elementa tremuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dit quod locuti sumus. dabit sĩ
rigit fides dilectissimi. ut partẽ
Msermonis quam de domini pas¬
sione ꝓmisimus. eodem uob̾ auxili¬
ante redͥ damus: inquo nos ora¬
tionib ur̃is ñ ambigimus ad iu¬
uari. Ad commune enĩ ꝑtinet lu¬
crum. si potueritis me habere de¬
uotum: qr ur̃e impenditur ȩdifica¬
tioni. quicquid ntȩ tͥbuitur facul¬
tati. Post illud gͦ impium iudȩ de¬
testandumq cominercium. quo ab
eo iudȩis ꝑsequentib mundi redẽp¬
tor ÷ traditus. post illassacrilegas
illusiones. inter qͣs usq ad locum
pȩne eius mansuetudo ꝑducta ÷.
crucifixi sunt cum eo statutis utrĩ¬
q patibulis latrones duo: quorum
unus ad id usq temporis par similis¬
q consortiunsidiator uiarum.:⁊ salu¬
ti hominum semꝑ infestꝰ. usq ad cru¬
cem reus fit xpi repente confessor:
⁊inter illos acerrimos corporis
animiq cruciatꝰ. quos simul ⁊ in¬
stantia ⁊ difficultas mortis auge¬

Expanded text:
dit quod locuti sumus, dabit, sicut dit quod locuti sumus, dabit, sicut rsermonis quam de Domini Passione promisimus, eodem nobis auxiliante reddamus: 202 in quo nos orationibus vestris non ambigimus adjuvari. Ad commune enim pertinet lucrum, si potueritis me habere devotum: quia vestrae impenditur aedificationi quidquid nostrae tribuitur facultati. Post illud ergo impium Judae detestandumque commercium, quo ab eo, Judaeis persequentibus, mundi Redemptor est traditus, post illas sacrilegas illusiones, inter quas usque ad locum poenae ejus mansuetudo perducta est, crucifixi cum eo sunt, statutis utrinque patibulis, latrones duo: quorum unus ad id usque temporis par similisque consorti, insidiator viarum et saluti hominum semper infestus, usque ad crucem reus, fit Christi repente confessor; et inter illos acerrimos corporis animique cruciatus, quos simul et instantia et difficultas mortis auge
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uob̃ uolentib impietas nr̃a ser¬
uiuit: ⁊ ꝑ uos factum ÷ quicqͥd ma¬
nus dĩ ⁊ consilium decreuerunt
cusat. Merito soliñ habetis: qđ
om̃ib ꝑire uoluistis. Et tam̃ tanta
ẽ. nr̃i bonitaᷤ redemptoris: ut ⁊̃
uospossitis consequi ueniam. sixp̃ar
dei filium confitendo. illam parri¬
cidalem maliciam relinquatis.N
frustra dominus meruce orauit:
pat̾ dimitte illis qr nesciunt qͥd fa¬
ciunt. Qđ renedium nec te iuda tͣn¬
siret. si ad eam pęnitentiam confu¬
gisses quȩ te reuocaret ad xpm̃: ñ
quȩ instigarꝙꝰ. in la queum. Dicendo
autem peccaui tͣdens sanguinem
uistum. in impietatiᷤᷤ tuȩ ꝑfidia ꝑ¬
stitisti: qͥ tħm ñ deumdĩ filium.
s nr̃ȩ tantummꝰ conditionis hõĩem.¬
⁊̃ inter extremum mortiᷤᷤ tuȩ ꝑicu¬
lum credidisti. Cuius flexisses mĩam:
insinuata sufficiant: ne fastidiũ de
plixitate subrepat. Que autẽ de st̾
plenitudini. qͥta feria auxiliante
dño reddenda ꝓmittimꝰ: qm̃ qͥ de¬

Expanded text:
hoc volentibus impietas vestra servivit, et per vos factum est quidquid manus Dei et consilium decreverunt cusat. Merito soli non habetis quod omnibus perire voluistis, et tamen tanta est nostri bonitas Redemptoris, ut etiam vos possitis consequi veniam, si Christum Dei Filium confitendo illam parricidalem malitiam relinquatis. Non enim frustra Dominus in cruce oravit: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt . Quod remedium nec te, Juda, transiret, si ad eam poenitentiam confugisses quae te revocaret ad Christum, non quae instigaret ad laqueum. Dicendo autem: Peccavi tradens sanguinem justum , in impietatis tuae perfidia perstitisti, qui Jesum non Deum Dei Filium, sed nostrae tantummodo conditionis hominem inter extrema mortis tuae pericula credidisti; cujus flexisses misericinsinuata sufficiant, ne fastidium de prolixitate subrepat. Quae autem desunt plenitudini, quarta feria auxiliante Domino reddenda promittimus: quoniam qui de
Abbreviated transcription (Latin):
Misericors enim ⁊ iustꝰ dñs ita ꝓ¬
mittit indulgentiam suam: ut
eam ⁊̃ qͥb parcet indaget. Expo¬
nens enim qua regula nos deo pa¬
tri uoluit supplicare: sidimiseri¬
lis ÷ peccata urã. Si autem ñ re¬
miseritis hominib: nec pater ur̃ re¬
mittet uob̃ peccata ur̃a. Iusta ꝓrsus
⁊ benigna conditio qua diuinȩ po¬
tentiȩ fit particeps homo. ut sen¬
tentiam dei ex suo libret arbitrio:
⁊eo sibiiudicio obtringat dnm̃. qͦ
iudicauerit ipse conseruum. Siue
iectos. naturȩ parilitas diligat᷑:
⁊ quia nemo ñ peccat. nemo ñ
parcat: ñ difficulter p̃stemus qđ
gratulanter accepimus: ut siue
largitate elemosinarum siue in¬
dulgentia peccatoꝵ. quantoina¬
gis fuerimus miscđies. tanto si¬
mus ꝑfectius innocentes: ꝑ dnm̃¬

Expanded text:
Misericors enim et justus Dominus ita pMisericors enim et justus Dominus ita promittit indulgentiam suam, ut eam etiam quibus parcit, indicat. Exponens enim, qua regula Deo Patri nos voluerit supplicare: Si dimiserilis est, peccata vestra. Si autem non remiseritis hominibus, nec Pater vester remittet vobis peccata vestra . Justa prorsus et benigna conditio, qua divinae potentiae fit particeps homo, ut sententiam Dei ex suo libret arbitrio, et eo sibi judicio obstringat Dominum, quo judicaverit ipse conservum. Sive quales, naturae 192 parilitas diligatur: et quia nemo non peccat, nemo non parcat, non difficulter praestemus quod gratulanter accepimus: ut sive largitate eleemosynarum, sive indulgentia peccatorum, quanto magis fuerimus misericordes, tanto simus perfectius innocentes. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs enim dicit. Beati qui esuri¬
unt ⁊ siciunt iusticiam: qm̃ ipsi
saturabuntur. Habet gͦ popłs
dĩ spũales epulas castasq delici¬
as. quas salubriter expetit ⁊ lau¬
dabiliter concupiscit: qͣm lau¬
dante ⁊ dicente ꝓpħa. gustate
quis dulcedinem iusticiȩ ⁊ miscđiȩ
dĩ. quib omnis eiꝰ ꝓuidentia dis¬
pensatur. gustu cordis attigerit:
⁊ nullo umꝗͣ. munuenda fastidio
exꝑimenta suꝑnorum hauserit
gaudiorum: corruptibilia & tẽpo¬
ralia bona ȩternorum ammiratio¬
ne despiciet:⁊ inillo igne quem
dei accendit caritas concalescet:
ut algore inferuorem inferuorem
conuerso. & inlucem nocte muta¬
fructꝰ mater uirtutum continen¬
tia parit. ⁊ ieiinantes auiciis
ad in effabilia oblectam̃ta ꝑduc̃:
studiosiori nunc oꝑe dilectissum
exequamur p̃cepta cȩlestia: ⁊ qr
totum paschalȩ sacram̃tum inre¬
missionem ẽ. conditum peceatoꝵ:
quod cȩlebrare optamꝰ iinitem᷑.

Expanded text:
Dominus enim dicit: Beati qui esuriDominus enim dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Habet ergo populus Dei spiritales epulas castasque delicias, quas salubriter expetit et laudabiliter concupiscit quoniam laudante et dicente propheta: Gustate quis dulcedinem justitiae et misericordiae Dei, quibus omnis providentia ejus dispensatur, gustu cordis attigerit, et nullo umquam minuenda fastidio experimenta supernorum hauserit gaudiorum, corruptibilia et temporalia bona aeternorum admiratione despiciet: et in illo igne quem Dei accendit charitas, concalescet: ut algore in fervorem converso, et in lucem nocte mutafructus mater virtutum continentia parit, et jejunantes a vitiis ad ineffabilia oblectamenta perducit; studiosiori nunc opere, dilectissimi, exsequamur praecepta coelestia: et quia totum paschale sacramentum, in remissionem est conditum peccatorum; quod celebrare optamus, imitemur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius cumq peccati remissione
ñ egeat. Circunstant undiq ꝑicła
innumerabilium delictorum: ⁊ ꝑ lici¬
tos usus adimmoderat᷑os transit᷑ ex¬
cessus: dum ꝑcuram falutis irrepit
delectatio uoluptatis: et ñ sufficit
concupiscentiȩ qđ potest satis. eẽ.
naturȩ. Hinc habendi amor num¬
quam saciandus exoritur: hinc cu¬
piditas eminendi quȩ uel styrpi
suȩ innixa uł soboli. nunc ꝓlem
habet suꝑbiam. nunc parentem.
His autem : aliis temptationib
quarum multiplȩx ẽ.⁊ infinita co¬
nexio. quȩ rectius uirtꝰ ꝙͣ. continen¬
tia opponit᷑ : quȩ nutriendis at¬
q seruandis animi ⁊ corporis bonis.
⁊ incrementa p̃bet ⁊ roboratꝰ. Ulñ
nicȩlestib ȩccłiȩ disciplinis mul¬
tum utilitatis afferunt. diuinitꝰ
instituta. ieuinia: ut dum conti¬
nentiȩ legib carnalis subieitur
appetitus : motꝰ qͦq interior tem¬
peretur: ac sicut corpꝰ a cybis.
ita mens abiniquitate ieiunet.

Expanded text:
cujuscumque peccati remissione cujuscumque peccati remissione non egeat. Circumstant undique pericula innumerabilium delictorum , et per licitos usus ad immoderatos transitur excessus, dum per curam salutis irrepit delectatio voluptatis, et non sufficit concupiscentiae, quod potest satis esse naturae. Hinc habendi amor numquam satiandus exoritur; hinc cupiditas eminendi, quae vel stirpi suae innixa, vel soboli, nunc prolem habet superbiam, nunc parentem. His autem et aliis tentationibus, quarum multiplex est et infinita connexio, quae rectius virtus quam continentia opponitur, quae nutriendis atque servandis animi et corporis bonis, et incrementa praebet et roborat? Unde in coelestibus Ecclesiae disciplinis multum utilitatis afferunt divinitus instituta 191 jejunia: ut dum continentiae legibus carnalis subjicitur appetitus, motus quoque interior temperetur, ac sicut corpus a cibis, ita mens ab iniquitate jejunet.
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit. Cuius quidemimploran¬
de ñ una. omib causa ẽ: qr multis
modis multisq m̃suris. ⁊ peccatũ
a peccato.  crim̃ distat a crimine:
S qr uniu̾sitas fidelium. ad ꝑfectã
innocentiam: ad plenam debet ten¬
dere puritatem. ut eorum consortio
mereatur ascribi. de quib dicit᷑.
Bcatimundo corde. qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debunt: omm instantia ⁊ uirtute
intuendum ẽ. ut quicqͥd secretum
conscientis macłat. qͥcquid aciem
intis obscurat. diligentissimis
emundationib deleat᷑. Quãuis
euim scͥptum sit. quis głabitur ca¬
stum se hab̾e cor aut mundum se
ẽẽ. a peccato: non tam̃ desꝑanda ÷
apprensio puritatis. quȩ dum sẽp
petitur. semꝑ accipitur: nec rema¬
uet iudicio condempnandũ. qđ
fuerit confessione purgatum. Hoc
illud ẽ. dilectissuni quod orantes
formiter dicunt. dimitte nob de¬
bita nr̃a sicut ꝙ nosdimittunꝰ de¬
bitorib nrĩs: quia nemo tam sc̃s.
nemo tam iustꝰ ẽ. qui in tempore
istiusuitȩ quȩ tota temptatio ẽ.

Expanded text:
implorandae non una omnibus causa est; quia multis modis multisque mensuris et peccatum a peccato, et crimen distat a crimine. Sed quia universitas fidelium ad perfectam innocentiam et ad plenam debet tendere puritatem, ut eorum consortio mereatur ascribi, de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt : omni instantia et virtute nitendum est, ut quidquid secretum conscientiae maculat, quidquid aciem mentis obscurat, diligentissimis emundationibus deleatur. Quamvis enim scriptum sit: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? non tamen desperanda est apprehensio puritatis, quae dum semper petitur, semper accipitur, nec remanet judicio condemnandum, quod fuerit confessione purgatum. CAP. II. Hoc illud est, dilectissimi, quod orantes formiter dicunt: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : quia nemo tam sanctus, nemo tam justus est, qui in tempore hujus vitae, quae tota tentatio est,
Abbreviated transcription (Latin):
nec conturbaret eorum fidem
uoluntariȩ humilitas passionis:
quib reuelata ẽẽt. abscondite
excellentia dignitatis. S ñ mi¬
nore ꝓuidentia spesscẽ ȩccłiȩ
fundabat᷑. ut totum xp̃i corpꝰ ag¬
nosc̾et quali eet. cominutatione
donandum: et eius sibi honoris
consortium membra ꝓmit terent.
qui incapite p̃fulsisset. De qͦ idẽ
dñsdix̾at cum de aduentu sui
maiestate loqueretur. tẽ iusti ful¬
gebunt sic̃ sol in regno patͥssui: ꝓ

Expanded text:
nec conturbaret eorum fidem nec conturbaret eorum fidem voluntariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃celso. claritatem illis suȩ głȩ
demonstrauit. Quia licet intelle¬
xissent in eo maiestatem dĩ: ipsiꝰ
tamen corꝑis quo diuinitas te¬
gebatur potentiam nesciebant.
& ideo ꝓpriȩ signanterq ꝓmi¬
serat. quosdam de astantib dis¬
cipulis ñ prius gustare mortẽ
quamuiderent filium hoĩs ue¬
nientem in regno suo. idẽ. inregia
claritate: ꝙͣ. specialiter ad natu¬
ram suscepti hominis ꝑtinentẽ.
histͥb uris uoluit. eẽ. conspieu¬
am. Nam illam ipsius dĩtatis in¬
effabilem ⁊ inaccessibilem uisio¬
nem. quȩ mȩt̾nam uitam imun¬
dis cordis seruatur: nullomͦ mor¬
tali ad huc carne circumdati. in
głam suam.⁊ cõmunem illam
cum cet̾is corporis formam. tanto
splendore clarificat: ut ⁊ faci¬
eseius solis fulgori similis.⁊
uestitus. candori niuium. eẽt.
equalis. In qua transfiguratione
illud quidem pͥncipaliter age¬
batur. ut de cordib discipłoꝵ
crucis scandalum tolleretur:

Expanded text:
te praecelso, claritatem illis suae gloriae te praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo , id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse conspicuam. Nam illam ipsius Deitatis ineffabilem et inaccessibilem visionem, quae in aeternam vitam mundis corde servatur, nullo modo mortali adhuc carne circumdati intugloriam suam, et communem illam cum caeteris corporis formam tanto splendore clarificat, ut et facies ejus solis fulgori similis, et vestitus candori nivium esset aequalis . In qua transfiguratione illud quidem principaliter agebatur, ut de cordibus discipulorum crucis scandalum tolleretur;
Abbreviated transcription (Latin):
petrus qui suꝑno illustratꝰ lu¬
minȩ de ardentissima filii dei
confessione feruebat. contume¬
lias illu sionum ꝯcrudelissi¬
mȩ mortis opꝓbrium. religioso
ut putabat ⁊ lib̾o fastidio respu¬
isset: benigna abiħu increpa¬
tione correptꝰ.⁊ ad cupiditatem par¬
ticipande cumeo passionis anima¬
tus ẽ. Subsequens enim ȩxorta¬
tio saluatoris hoc inspirauit
hoc docuit ut uolentes eum seqͥ
negarent se sibi: ⁊ ꝓspe ȩt̃nors
leuissimum ducerent tempora¬
lium detͥmentum: quia is de¬
mum animam suam saluam fa¬
timeret. Ut gͦ istam felieis con¬
stantiȩ fortitudinem. toto apłi
corde conciꝑent. ⁊ nicħ de susci¬
piende crucis asꝑitate trepida¬
rent: ut de supplicio xp̃i non
erubescerent. nec pudendam
sibi eam patientiam crederent.
quȩ sic subitura erat seuitiam pas¬
sionis ut ñ amit teret gła pote¬
statis: assumpsit iħc petrum⁊
⁊ conscenso cumeis seorsum mon¬

Expanded text:
Petrus, qui superno illustratus luPetrus, qui superno illustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis opprobrium religioso, ut putabat, et libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris hoc inspiravit, hoc docuit, ut volentes eum sequi, negarent se sibi, et pro spe aeternorum levissimum ducerent temporalium detrimentum: quia is demum animam suam salvam fatimeret . Ut ergo istam felicis constantiae fortitudinem toto apostoli corde conciperent, et nihil de suscipiendae crucis asperitate trepidarent, ut de supplicio Christi non erubescerent, nec pudendam sibi eam patientiam crederent, quae sic subitura erat saevitiam passionis, ut non amitteret gloriam potestatis: Assumpsit Jesus Petrum, et conscenso cum eis seorsum mon
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtatis: quia ñ ad solam respexit
substantiam carnis ⁊ sanguinis.
Tantumq in hac fidĩ sublimitate
complacuit. ut beatitudinis feli¬
citate donatꝰ. sacram inuiolabilis
petre acciꝑet firmitatem: supͣꝙͣ
fundata eccłia portis infermi ⁊ mor¬
tis legib p̃ualeret: nec insoluen¬
dis atq ligandis quorumq causis.
aliud ratum. eẽt. incȩlo quam qđ
petri sedisset arbitrio. Hȩc autẽ
dilectissimi laudate intelligen¬
tiȩ celsitudo. instruenda erat
de inferioris substandiȩ
sacram̃to: ne apłica fides
adgłam confitende in
infirmitatis nr̃e recep¬
tionem in dignam im¬
passibili deo atq incongru¬
am iudicaret : & ita iaminipso
humanam crederet głificatam
ẽẽ. naturam : ut nec supplicio
posset affici. nec morte dissolui.
& ideo dicente domino qđ opor¬
teret eumire iherosolimam &
multa patia semorib ⁊ scͥbis. ac
pͥncipib sacerdotum. ⁊ occidi
⁊ tercia die resurgere: cumbeatꝰ

Expanded text:
Deitatis, quia non ad solam respexit Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, ut beatitudinis felicitate donatus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesia portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedisset arbitrio. CAP. II. Haec autem, dilectissimi, laudatae intelligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio posset affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis ac principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere , cum beatus
Abbreviated transcription (Latin):
lectio. dilectissimi quȩ ꝑ au¬
res corporis interiorem mentium
nt̃arum pulsauit auditum: ad
magni sacramenti nos intelligen¬
tiam uocat. Quam aspirante gr̃ã
dĩ facilius assequemur: si conside¬
iationem nram adea quȩ paulo
suꝑius sunt nartata referamus.
Saluator enim humani generis ds̃
xp̃c condenseam fidem quȩ ⁊ im¬
pios adiusticiam. ⁊ mortuos reuocat
aduitam: ad hoc discipulossuos doc¬
trine monitis.⁊ oꝑm miracłis iubiie
lius crederetur. Nam unum
horumsine alio ñ ꝓderat ad
salutem. &equalis erat
aut deum tantummꝰ sine
homine. aut sine deo solũ
hoĩem credidisse: cũ utrũ¬
q. eẽt. pariter confitendum.
Quia sicut deo uera humanitas:
ita homini merat uera diuinitas.
Ad confirmandam gͦ huius fidĩ
salubrimam cognitionem: in t̾ro¬
gauerat discipulos suos dñs int
diu̾sas alioꝵ opiniones. quid ipsi
de eo crederent quidue sentirent.
na transcendens. uidit m̃rtis ocłis
filium cdĩ uiui. ⁊ confessus ẽ. głam

Expanded text:
lectio, dilectissimi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator enim humani generis Jesus Christus condens eam fidem quae et impios ad justitiam et mortuos revocat ad vitam, ad hoc discipulos suos doctrinae monitis et operum miraculis imbueblius crederetur. Nam unum horum sine altero non proderat ad salutem, et aequalis erat ristum, aut Deum tantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Divinitas. Ad confirmandam ergo hujus fidei saluberrimam cognitionem interrogaverat discipulos suos Dominus, inter diversas aliorum opiniones quid ipsi de eo crederent, quidve sentirent: na transcendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
participatio: nisi ut desinamus. ce̾.
quod fuimus: Aut quȩ similitu¬
do resurrectionis: nͥ depositio ue¬
tustatis. Unde qui sacram̃tum
suȩ reparationis intelligit. carnis
se uiciis debet exuere. ⁊ om̃ssordes
abicere peccatorum: ut intͣturus
nuptiale conuiuium. splendeat
ueste uirtutum. Quamuis enim
benignitas sponsi cunctos. ad cõ¬
munionem regiarum inuitet epu¬
larum: studendum ÷ tam̃ uniũsis
uocatis. ut sacrorum cẏboꝵ munẽ
ñ inueniantur indigni. Abir tun¬
tur aũ qͥdam patientia dĩ: & qui
ñ sunt inconscientia lib̾i frunt de
longa impunitate securi: cum
ideo differat᷑ ultio. ut tempus pos¬
sit habere correctio. Miscdiam gͥ¬

Expanded text:
participatio, nisi ut desinamus esse quod fuimus? aut quae similitudo resurrectionis, nisi depositio vetustatis? Unde qui sacramentum suae reparationis intelligit, carnis se vitiis debet exuere, et omnes sordes abjicere peccatorum: ut intraturus nuptiale convivium, splendeat veste virtutum. Quamvis enim benignitas sponsi cunctos ad communionem regiarum invitet epularum, studendum est tamen universis vocatis, ut sacrorum ciborum munere non inveniantur indigni . Abutuntur autem quidam patientia Dei, et qui non sunt in conscientia liberi, fiunt de longa impunitate securi: cum ideo differatur ultio, ut tempus possit habere correctio. Miseri