comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fier& : agmina monachoꝵ cũ plebe territorii aure lianensis obuiã
ꝓcessert᷑ miliario amonasterio inuico qͥ dr̃ uetꝰ floriãc ibiq cũ
audio & lititia atq: honore magno : excȩpert̃ corpora scõrũ
sup̃dictorũ subdie u iduũ iuliarũ. & in eodẽ leco: die illo ean¬
dẽ festiuitatẽ cũ ingentilȩtitia indĩ laudib ꝑ egẽrunt. Cũ
igitur morȩ fierent : plebs cinomañnicȩ urb̵. cuiꝰ supͣ diximus
ro se misisse gaudebat. Sncũ ad p̃dictũ locũ ueniens cognouis¬
s& res ueritatẽ. ⁊ om̃s act̃ uenerabilis digulfi: postulabat eũ.
ut sibi munꝰ ꝓmissũ atq: ado demonstratũ. concedere deber&
Sed isdẽ uenerabilis iur : respondit senequaquã uelle scoꝵ germa¬
norũ corpora ab inuice separare. sꝯ sic̃ eos in priori monum̃to
simul fuisse conditos: ita in scđo indiuisibilit cõponere uelle
testabat᷑ Tunc uͦ nobiles quiq: ac sapientes his contradixere uerb.

Expanded text:
fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monasterio, in vico qui dicitur vetus Floriacus: ibique cum gaudio et laetitia atque honore magno exceperunt corpora sanctorum supradictorum sub die quinto Iduum Juliarum. In eodem quoque loco die illo eamdem solemnitatem cum ingenti laetitia in Dei laudibus peregerunt. Cum igitur ibi morae fierent, plebs Cenomanicae urbis, cujus supra diximus ro emisisse gaudebant. Sed cum ad praedictum locum veniens cognovisset rei veritatem et actus omnes venerabilis viri Aigulfi, postulabat eum ut sibi munus promissum atque a Deo demonstratum concedere deberet. Sed isdem venerabilis vir respondit, se nequaquam velle sanctorum germanorum corpora ab invicem separare, sed sicut eos in priori monumento  supple constat simul fuisse conditos, ita in secundo indivisibiliter componere velle testabatur. Tunc vero nobiles quique atque sapientes his contradixere verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sc̃itatis ec̃t cuiꝰ cinis portabat᷑: ostender& Nãq debilis qui¬
dã qui rectꝰ ire nequibat. ꝑ t̾rã rependo se trahens. ut pote qui
om̃iũ m̃broꝵ offitio erat destitutꝰ. aduenit implorans auxi¬
liũ ab omĩ potente do. ꝑfamulũ illiũ benedictũ Itaq miro
modo cȩperunt se nerui diu contracti extendere. & aridi
diu meat᷑ uenarũ sanguinis inundatione humectari. atq: t
do uolente accepto robore : l&us suꝑ pedes constitit. & cura¬
ferme passib: a monasterio ad qđ tendebant distante. noua
placuiss& : obuiã eis quidã cȩc factꝰe. Qui magno impoa
ferocit̃ facto : sportam qua beatiuiri cinis portabat᷑ app̃.¬
hendit. Quẽ iur dnĩ digulfus moderata studuit correp¬
tione castigare. atq ab inlicita p̃sũptione reuocare¬
S ed ille quẽ lum̃ amissũ constristabat : respondit nullo modo se abra
diuelli. nisi quã primũ lum̃ reciper& Pronuntiauitq se tantȩ

Expanded text:
ctitatis esset cujus corpus portabatur ostenderet. Namque debilis quidam qui erectus ire nequibat per terram, rependo se trahens, utpote qui et omnium membrorum officio destitutus erat, advenit implorans auxilium ab omnipotente Deo per famulum illius Benedictum. Itaque miro modo coeperunt se nervi diu contracti extendere, et aridi diu meatus venarum sanguinis inundatione humectari, atque ita Deo volente accepto robore laetus super pedes constitit et curaferme passibus a monasterio quo tendebant distante Novaviplacuisset, obviam eis quidam caecus factus est, qui magno impetu ferociter facto sportam qua beati viri cinis portabatur apprehendit. Quem vir Domini Aigulfus moderata studuit correptione castigare, atque ab illicita praesumptione revocareSed ille quem lumen amissum contristabat, respondit, nullo modo se posse ab ea divelli nisi quamprimum lumen reciperet; pronuntiavitque se tantae
Abbreviated transcription (Latin):
re dimus patrem ase ipso esse non ab alio. filium apa¬
ꝓtregenitum dm̃ uerum de dõ uero. lumen uerũ
delumne uero. non tamen duo bemina. sed unum lum.
substantialem. co ȩternum patri & filio.
sed unum omnipotentem. xeternũ. inuisibilẽ: in con:¬
mutabilem. Quitotus ubique est: totus ubiq p¬
sens non per partes diuisus. sed totus in om̃ibus. non
localiter. sed potentialiter. Quisine: commutati¬
one sui mutabilia creauit. & gubernat creata¬
semper manens quod est. cui nihil accidens essepo¬
terit. quia simplici diuinitatis natur& nihil addiuel
minui potest. quia semper. est: quod est. cui propri¬
um est. cui sempit᷑num est. cui idem est esse. uiue¬
re : & intelligere. Faec triaunus est ds̃. Haec tria:
ec uero sc̃ã trinias nnhil mauis est intribus per¬
sonis simul nominatissuam inuna qualib&
tersona semel dicta quia una quaq persona plena

Expanded text:
omnia: Patrem a seipso, non ab alio; Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero, non tamen duo lumina, sed unum lumensubstantialem, coaeternum Patri et Filio. sed unum Deum omnipotentem, aeternum, invisibilem, iucommutabilem, qui totus est ubique praesens, non per partes divisus, sed totus in omnibus, non localiter, sed personaliter, qui sine commutatione sui mutabilia creavit et creata gubernat, semper manens id quod est, cui nihil accidens esse poterit, quia simplici divinitatis naturae nihil addi vel minui potest, quia semper quod est, cui semper primum est, cui sempiternum est, cui idem est esse, vivere, et intelligere. Et haec tria unus Deus. Haec tria ec vero sancta Trinitas nihil est in tribus personis simul nominatis quam in una qualibet persona semel dicta, quoniam unaquaeque persona plena
Abbreviated transcription (Latin):
bonodiũ nomine sitũ in pago aurelianensi. lassitudine cogente
Inquo loco cũ paulisꝑ indulgerent quieti : ecce quidã sine oculis
mat̃no fus utero aduẽnit magnisq uocib oris acfidei scm̃ inter¬
pellabat uti. quȩ natura nega uerat: sibi lumina p̃star&
cȩcitatis lum̃ diu sibi negatũ cepit aspicere. & datorẽ illius. si¬
mulq beatũ benedictũ. magnis laudũ uocib extollere

Expanded text:
Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente. Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente. In quo loco cum paulisper indulgerent quieti, ecce quidam sine oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina praestarcaecitatis lumen sibi dia negatum coepit aspicere, et datorem illius simulque B. Benedictum magnis laudum vocibus extollere
Abbreviated transcription (Latin):
atq: scolasticȩ sororis eiꝰ quorũ corpora quidã agalliȩ horis aduentan¬
tes : illuc ferunt humanda. His auditis romanꝰ antistes : protinus
thoro relicto. arma comitesq inquirit : ac ꝑsequi conat᷑ recedentes
iunctis sibi langobardorũ auxiliis. Hac itaq famuli dĩ uisione accep¬
ca: formidantes alicuiꝰ in cõmoditatis tristẽ accessũ : respitiunt r&ro.
uidentq se subsequi ab hostib:. Tuncq timoris pleni t̃rȩq: consternati :
rogabant eũ qui suorũ famulorũ corpora. eis reuelare dignatꝰ e : ut ra
illis ad locũ destinatũ deferre p̃ciper&. Quorũ p̃cib diuinȩ pidati
annuere libuit. Nã omnipotentis dĩ potentia. tenebrarũ densitate
ita eos occuluit : ut sibi quidem nil obess&. ꝑ secutorib uero omnem
facultatẽ eos inueniendi auferr&. sicq: famuli dĩ. malorũ timore
ẽ tam̃ tanto confecto itinere : in p̃diolũ quoddã diuerterun

Expanded text:
atque Scholasticae sororis ejus, quorum corpora quidam a Galliae oris huc adventanatque Scholasticae sororis ejus, quorum corpora quidam a Galliae oris huc adventantes, illuc ferunt humanda. His auditis Romanus antistes protinus relicto thoro arma comitesque inquirit, ac persequi conatur recedentes, junctis sibi Langobardorum auxiliis. Hac itaque famuli Dei visione accepta, formidantes alicujus incommoditatis tristem accessum, respiciunt retro, videntque se subsequi ab hostibus: tuncque timore pleni terraeque consternati, rogabant eum qui suorum famulorum corpora eis revelare dignatus est, ut ea illis ad locum destinatum praeciperet deferre: quorum precibus divinae pietati annuere libuit. Nam omnipotentis potentia tenebrarum densitate ita eos occuluit, ut sibi quidem nil obesset, persecutoribus vero eorum omnem facultatem se inveniendi auferret: sicque famuli Dei malorum timore ter tamen tanto confecto itinere in praediolum quoddam diverterunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui & ipsi ñ aquȩ sita diu benedictione s̃ frustrati. Tuncq: primum
sibi mutuo patefecere sui it ineris causã. quia scilic& & ipsi reuelatio¬
ne diuina ammoniti : ad corpꝰbeatȩ scolasticȩ ierant deferendum
MNexq: cũ festinatione r&rogradũ it̃ arripientes : festinato simul re¬
gredi curabant quas inuenerant dono diuino p̃tiosissimas margari
tas: Interra illis celerit̃ repedantib: iãq: horas finiũ suorun
atingentib: : uox alta diumitꝰ ꝑ alta silentia noctis. ꝓhibuit eos mo¬
ras in nectere ineundo. Eadẽq: hora papã romanũ ꝑuisionem
quidã assistens : talia cõpellare iusus ẽ: Surte piger somnꝰ tempo¬
rib pressis negat stratib relictis custodia habere ꝓuintiȩ : Et quare
dimissis publicis utilitatib ꝓpriis implicaris : Nãq ut qđ dicopalam
sit : noueristemagnoꝵ uirorũ patrocinus carere. benedicti sçilic&

Expanded text:
s, quaerentes et ipsi non quaesita diu benedictione frustrati. Tuncque primum s, quaerentes et ipsi non quaesita diu benedictione frustrati. Tuncque primum sibimet mutuo patefecere sui itineris causam, quia scilicet et ipsi revelatione divina admoniti ad corpus B. Scholasticae ierant deferendum: moxque cum festinatione retrogradum iter arripientes, festinato simul regredi curabant portantes quas invenerant dono divino pretiosissimas margariae sororis ejus celeriter repedantibus, jamque oras finium suarum attingentibus, vox alta divinitus per alta silentia noctis prohibuit eos moras innectere in eundo. Eadem hora papam Romanum per visionem quidam assistens talia compellare visus est: Cur te piger somnus temporibus pressis negat stratibus relictis custodiam tuae habere provinciae? et quare dimissis publicis utilitatibus, propriis implicaris? namque ut dico quod palam sit noveris, te magnorum virorum patrociniis carere Benedicti scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
pl&us mundi gubnatori & secłoꝵ rectori benedicens : in hisdẽ lau¬
dib: noctis t̃minũ expectabat Qui cũ diu prestolat᷑ affuiss& solisq
glob necdũ iuibare suo mundi spatia ampla cõpler&: ad locum
intrepiđ ꝓperat. ciuꝰ notator extiterat : Ibiq: sicut longe optauerat
cuncta inueniens : prosperatori it ineris sui. grates in numeras re¬
pendit: Nãq locũ adiens: loculũ ibidẽ inuenit. ex teriuꝰ qui de
uilẽ : interiũ aut̃ r&inente magni p̃tii margaritas. Pforibu:
aut̃ p&rȩ scilia& supͣpositȩ : p̃fica erant notamina quoꝵ interiuꝰ busta
iacebant. His sicut diu optauerat inuentis : patefacto a latere: euacu¬
at q: locello tes aurũ inuentũ : uniuꝰ sportellȩ c̃clusit sinu. Quȩ
sporta : hactenꝰ penes nos quasi noua hab&ur. Quib: patratis omnibus :¬
in ꝓuise as sunt sotii quos sup̃ sermo r&ulit acinomannica urbe ꝓfectos

Expanded text:
pletus mundi Gubernatori et saeculorum Rectori benedicens in iisdem laupletus mundi Gubernatori et saeculorum Rectori benedicens in iisdem laudibus noctis terminum exspectabat. Qui cum diu praestolatus affuisset, solisque globus, necdum jubare suo mundi spatia ampla compleret, ad locum intrepidus properat cujus notator exstiterat: ibique sicut longe optaverat cuncta inveniens, prosperatori itineris sui grates innumeras rependit. Namque locum adiens loculum ibidem invenit, exterius quidem vilem, interius autem retinentem magni pretii margaritas. Pro foribus autem petrae scilicet superpositae praefixa erant notamina, quorum interius busta jacebant. His sicut diu optaverat inventis, patefacto a latere evacuatoque locello, thesaurum inventum unius sportellae conclusit sinu, quae sporta hactenus penes nos quasi nova habetur. Quibus patratis omnibus improviso adsunt socii, quos supra sermo retulit a Cinomanica urbe profecto
Abbreviated transcription (Latin):
erit in munere dando difficultas. quin omĩa quȩ ame poposcis dem : Tan¬
tũ ẽ ut ꝓmissionistuȩ memor : dicta factis recõpenses Adhȩc ille: Cũ
inquitꝰ luci fugȩ noctistẽ prã. conticinuq: m&as ꝓpinquare ꝓspexeris :
tu ne ad modicũ indulge quieti sed tecti adita linquens nudo sub aeris
axeandefessus speculator adesto. Cumq solitudinis huꝰ locũ. aliquo lumi¬
ne clarissimo radiare conspexeris. niuei montis instar : notato certissime
locũ nãq ibi inueniendũ ẽ. unde tuȩ curȩ finis impontur igit᷑ p̃dictꝰ¬
uenerabilis uir uerbis quidem fidẽ dans. ardens aut̃ desiderio : primo quie¬
tis somno ꝑcepto stratu sese excutiens : p̃ceptorũ senis haud sernis obtempe¬
rator extitit. Nãq p̃dictȩ solitudinis plagã respitiens: conspicit emin
locũ lumine claro micantẽ. ceu cũ luminarib facibq: densis. locus

Expanded text:
erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tanerit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae memor dicta factis recompenses. Ad haec ille: Cum, inquit, lucifugae noctis tempora conticiniique metas propinquare prospexeris, tu ne ad modicum quidem indulge quieti, sed tecti adyta linquens, nudo sub aeris axe indefessus speculator adesto. Cumque solitudinis hujus locum aliquem lumine clarissimo radiare conspexeris nivei montis instar, notato certa mente locum: namque ibi inveniendum est unde tuae curae finis imponatur. Relius vir verbis fidem dans, ardens autem desiderio, primo quietis somno percepto stratu sese excutiens, praeceptorum senis haud segnis obtemperator exstitit. Namque praedictae solitudinis plagam respiciens conspicit eminus locum lumine claro micante, ceu cum luminaribus facibusque densis locus a
Abbreviated transcription (Latin):
interrogar&ur ipse tam̃ negotiũ diuulgare m&uer& : hec ab eodẽ sene audi¬
uit. Cur inquit me secraitui ñ efficis consouĩ: Nã si delatoris scandalũ ca¬
ues secur esto in me tutã repperies fidẽ Et si dictis meis fidẽ accomoda¬
urras : fortassis itiã negorio tuo ꝓfurar ũ erit. Ista ũ cũ p̃diet᷑ di famulus¬
aurib hausiss& : cogitans quia in antiquis ẽ sapientia & rerũ p̃teritarũ cognitio
reputans etiã sicut postea reiꝓbauit euentꝰ ꝓpt̃ hoc ipsũ. eũ dñm p̃mi sisse : cõpel o¬
lanti ex ordine reigestȩ texit historias qua causa ueniss& quȩ uisio ꝓpt̃ hanc
rẽ sibi fuerit demonstrata: Ad hȩc senex paululũ t̾rȩdefigens aspectus.
uocẽq infra fauces cõprimens : sic demũ ora resoluit. Si mihi quȩ protalimu¬
nere debent᷑ p̃mua digna rependis : dõ fauente pͥuto me otius negtio tuo fi

Expanded text:
interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audiinterrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis meis fidem accommodaveris, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulusauribus hausisset, cogitans quia in antiquis est sapientia et rerum praeteritarum cognitio, reputans etiam sicut postea rei probavit eventus, propter hoc ipsum eum Dominum praemisisse, compellanti ex ordine rei gestae texuit historias, qua causa venisset, quaeque visio propter hanc rem sibi fuerit demonstrata. Ad haec senex paululum terrae defigens aspectum, vocemque infra fauces comprimens, sic demum ora resolvit: Si mihi quae pro tali munere debentur praemia digna rependis, Deo favente, puto me ocius negotio finem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ palã ostentauerat uelle. locorũ scilic& scõrũ circũmitionibus : expediti¬
oni operã dedit. certuns otius ꝑficere : qđ sibi in lunctũ fuerat scm̃ manda
tũTandẽ itaq ꝑuenit ad locũ castri: qđ uocat᷑ cassinũ. Ibidẽq paulisꝑ
itineri finẽ imponens : expectabat euentũ rei. orans illũ qui uisionẽ superi¬
us ꝓlatã reuelare dignatꝰ fuerat. quiq se ad hoc opꝰ destinauerat : ut ñ inuacui¬
um tantũ it̃ consumi uell&. sed sicut ꝓmiserat : techã tezauri sui.ei reue
illucq: circũspitiens oculoꝵ orbes uoluer& sedulus ixplorator : cõspitiens
cũ homo qͥdã multorũ annoꝵ crebro id agentẽ : sic eũ prior affat᷑ Heus
tu inquit. qͥb: ab horis nr̃as ad isti sedes cuiuo negotiigrã: Ad hec ille nori
indagini illuiꝰ aus ẽ ꝓpalare cõmissũ sibi seer&ũ : sed cũ uterato suꝑ ipsa re

Expanded text:
quae palam ostentaverat velle, locorum scilicet sanctorum circuitionibus, expeditiquae palam ostentaverat velle, locorum scilicet sanctorum circuitionibus, expeditioni operam dedit, certans ocius perficere quod sibi intum. Tandem itaque pervenit ad locum castri quod vocatur Cassinum: ibidemque paulisper itineri finem imponens, exspectabat eventum rei, orans illum qui visionem superius prolatam revelare dignatus est, quique se ad hoc opus destinaverat, ut non in vacuum tantum iter consumi vellet, sed sicut promiserat thecam thesauri sui ei revelillucque circumspiciens oculorum orbes volveret sedulus explorator, conspiciens eum homo quidam multorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve negotii gratia? Ad haec ille non indagini illius ausus est propalare commissum sibi secretum: sed cum iterato super ipsa re
Abbreviated transcription (Latin):
bonis poller& morib: et in monasterio lirinensi obbonoꝵ studiũ operũ pater&ur
in eandẽ ꝓiuntiã. corpꝰtransferrent sororis sel BeNeDΙCTI sclasticȩ nomine:
ut quos uniũꝰ urnȩ habrspatiũ : simul trans ferendi ostenderent᷑ Cũ igitur
utrumq: laborar&ur quatinꝰ uisionis marufestatȩ ñ segnes executores inuenirent᷑ :
paucis ad modũ dieb: transactis a sup̃dicta cenomanni ca urbe egressi oraculi diui¬
ni auditores : carpebant it̃ italiã ducens : Diuertentesq: in monasteriũ flo¬
riacũ hospitandigr̃a : cõpererunt p̃fatũ uenerabilẽ iuirũ Aigulfũ p̃ceptis abba¬
statuunt ꝑagere: Iunctiq simul. tãdiu indiuisibilit̃ sibi ad hesere : quousq
romã uenientes beati pariba silicã oraturi intrarent. At cũ in radr̃ urbe
negotiũ qđ coeperant ꝑfecturi : memoratꝰ aigulfus int̃missis interĩ hus

Expanded text:
bonis polleret operibus, et in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur bonis polleret operibus, et in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur in eamdem provinciam, corpus transferrent sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, ut quos unius urnae habebat spatium, simul transferendi ostenderentur. Cum igitur utrinque laboraretur, quatenus visionis manifestae non segnes invenirentpaucis admodum diebus transactis a supradicta Cenomanica urbe egressi, oraculi divini auditores carpebant iter Italiam ducens: divertentesque in monasterium Floriacum hospitandi gratia, compererunt praefatum venerabilem virum Aigulfum praeceptis abbastatuunt peragere, junctique simul tandiu indivisibiliter sibi adhaesere, quousque Romam venientes B. Petri basilicam oraturi intrarent. At cum in eadem urbe negotium quod coeperant perfecturi; memoratus Aigulfus intermissis interim his
Abbreviated transcription (Latin):
ris euoluentib: annis sup̃ dictꝰ leo bođ corpore ex emptꝰ sicut credimꝰ cȩlicas reces¬
sissa ad sedes : ia dic tuinum molus sup̃ gregis sibi custodias optime seruans. & lee¬
tioni assidue studũ dans : int̃ ex era repperit in libris beati ac p̃cellentis simi
uiri gregora romanȩ urbis antistitis. quomodo sc̃s acdõ dilects agonis suicursum
in beneuentatiuintia consummauerit. Recordansq quia isdẽ uenerabilis
pat̃ oraculo diuino ammonitꝰ p̃uidens futuros cas p̃dixerit illud monasterium
funditus euertendũ et qđ ille spiritalib: oculis iste oculis patratũ carneis con¬
spitiebat : misit ad p̃dictã ꝓiuntiã unũ ex cõmilitonib: suis. nomine Aigul
aigilfꝰ uenerabilisur & do omnimodo placere gestuens. Qui quantȩ sanctitttis
fuerit. cuĩ ue iurtutis: finis ꝓbauit in quo om̃is laus secure canitꝰ. Nãq cum

Expanded text:
orpore exemptus sicut credimus coelicas recesorpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, jamdictus Mummolus gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac praecellentissimi viri Gregorii Romani antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia consummaverit: recordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus, praedixerit illud monasterium funditus evertendum, et quod ille spiritualibus oculis, iste oculis patratum carneis conspiciebat, misit ad praedictam provinciam unum ex commilitonibus nomine AigulfAigulfus venerabilis vir et Deo omnimodo placere gestiens: qui quantae sanctitatis fuerit cujusve virtutis, finis probavit, in quo omnis laus secure canitur. Namque cum
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur ab utrisq partibus commutationes factȩ s : memorato abbate dante qđ agenitor
floriacũ cognominatũ cũ apenditus sus haud longe alitore ligeris. Quod
testamera mutuȩ uicissitudinis : usq: hodie in archiuis publicis nr̃ĩ reseruatur mona¬
sterui. Prȩdictꝰ aut̃ urdñ leo debođ hoc negotio ꝑ acto : nequaꝗ oblitꝰ sui desti¬
nationẽ desiderii : in sup̃dicto agello cȩpit edificare habitationes utiles monachis
Q uodopus sagaci insisteris industria : mirifico cõsũmauit effectu Edificansq: ibi
basilicã in honore scĩ p&ri itẽq aliã in honore scẽ mariȩ : dño dedicari uolu¬
it sax etiã ut p̃parata habitatio ñ in anis ess&. atq sine habitatorib : colle¬
git ibidẽ quã plures ad seruiendũ dño sub norma regulȩ iuuere paratos. Patreq
& abbatẽ his p̃fecit : nomine nũmolũ. Qui quandiu reb humanis int̾fuit:
ut idoneuꝰ pastor gregis sibi cõmissi sollicite curã exibuit. Igit᷑ cũ ꝓcessu tẽpo

Expanded text:
Igitur ab utrisque partibus mutuae commutationes factae sunt, memorato abbate dante quod a genitFloriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a littore Ligeris. Quod testamentum mutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit. Mox etiam tunc praeparata habitatio ut ne inanis esset atque sine habitatoribus, collegit ibidem quamplures ad Domino serviendum sub norma regulae vivere paratos, Patremque et Abbatem his praefecit nomine Mummolum, qui quandiu, rebus humanis interfuit, ut idoneus pastor gregis sibi commissi sollicite curam exhibuit. Aigulfus a Mummo
Abbreviated transcription (Latin):
ueneratione ac reuerentia sibi dari petiit benedictionẽ E rite data binedic¬
tione. omis̃ laudẽ dedert̃ dõ. Etita illius loci bone conuersationis rector idẽq
abba qͥ ꝑendinatis tringinta spatio labentib annis griui fuerat cecitate ꝑ cus¬
sus ut ipsa oculoꝵ aciȩ pulpebrarũ obductionẽ conglutinata assiduȩ dolor⁊
grauẽ tolerar& erũnã. Nã & ille fide ñdubius. erleri alacritate sermonũ tali

Expanded text:
veneratione ac reverentia se dari petunt benedictionem. Ex rite celebrata orveneratione ac reverentia se dari petunt benedictionem. Ex rite celebrata oratione, omnes una laudem dedere Deum. Ita illius loci bone conversationis rector idemque abba, qui, conperendinatis triginta spatio labentibus annis, grave fuerat cecitate percussus, ait ipsum, oculorum aciae palpebrarum obductione conglutinato, adsiduae doloribus gravem toleraret aerumnam. Nam et illi fide aut dubius celeri alacritate sermonum tali
Abbreviated transcription (Latin):
& ad thorũ illius accesgit: Tunc intuens ad cadauer squalidũ sine sp̃e. ex¬
haustũ. ut uidit p̃dolore acpietate ingemuit & silentiũ fieri iussit. itẽq
Iterũ atq iterũ uocabulũ nominis ipsius int̾rogan:. & sepius memorans. ficdẽ s
deplorat sine dubitatione qđ poterat obtinere. Exaera iã cũ densis sacris
uoluminib nocte: pͥmolucis rocordio oratione sẽ subleu ins. uocauit eũ Atille
ut exꝑge factus a somno ilico ruspondit. Qui iã bene dictionẽ sibi dari exepos¬
cit quẽ plurimi putabant sp̃m emisisse. Tunc om̃s qͥ ad erant bene dicert̃
dm̃. qđ ꝑ sacerdotẽ suũ. amortus eũ suscitass&. Tantusq se menbroꝵ eius
confeftĩttlit ugor ut statĩ suꝑ benedictionis cibũ acciper&. & eũ inpriorib¬
eiꝰ beneficiũ recolens cũ donis subsequeret᷑. uel una conutaret᷑ unere. Quinec
ge qͦ ꝑgebat ab aggere. ut causa orationis ad monasteriũ nomine ar namo diuerter&

Expanded text:
et ad torum eius accessit; tum intuens cadaver squalidum sine spem exhaustum, ut vidit, dolore ac pietate ingemuit. Extemplo silentium fieri iussit itemque iterum atque iterum vocabulum nominis ipsius interrogans et sepius memorans, confisus deplorat sine dubio, quod poterat obtinere. Exacta iam densis atris voluminibus noctem, primo lucis exordio orationi se sublevans, eum vocavit. Ad ille, ut expergefactus somno, illico respondit, quippe se ipsi benedictionem dari expostulat, quem plurimi putabant efflasse spiritum. Tunc omnes qui aderant benedixerunt Deum, quod per sacerdotem suum a mortuis eum suscitasset. Tantus se membrorum confestim adtulit vigor, ut statim suae benedictione cibum acciperet et eum in priora, beneficio recolente, cum donis subsequeretur vel una comitaretur itinere. Qui taque, nec porro qua pergebat ab aggere causam orationis ad monasterium nomine Arnaino devertisse
Abbreviated transcription (Latin):
ualedicensq sacerdotib & leuitis ae clericis. & de osculans cũ lacrimis
Exortatur p̃dicando docendo & cõmonendo in om̃ib ut parati oͣnntt
in suorũ animarũ salute Ao tota ciuitate & plebesibi ad gregata in eccła
scã catholica beate Mariȩ semꝑ uirginis in urbe radẽ ipso tẽpore qͦ redie
uerarent semꝑ. & cũmagno fl&su & multa lam̃tatione deñtiat dicens.
Lam nunc ñ celare possũ qđ dicturꝰ sũ uobis. Ab hodierna die ultra faciem
meã nuidebtris. nec ampliuꝰ me in hac urbe uiuũ c̃spiciois in carni. quia
iã itur̾ sũ in uiã totius humi & huc ultra ñ reuersurꝰ. Plã fut adsepulcrũ

Expanded text:
nsque sacerdotebus et levitis hac clericis et oscolans cum lacrimis et salutem predicando ac docendo et commonendo in omnibus, ut parati essent in eorum animarum salutem, hac tota civetate et plebe sibi adgregata in ȩclesia sancta catholica beate Mariae virginis semper in urbis eadem, ipso tempore, quo regressus one perseverarent, semper ęciam cum magno fleto et multa lamentacione denunciat, dicens: 'Iam adhuc non celare possum, quod dicturus sum vobis. Ab hodierna die ultra faciem meam non videbitis nec amplius me in hac urbe vivum conspicitis in carne, quia ego iam iturus sum in vi
Abbreviated transcription (Latin):
lictis popłi sibi hoc ñ fuisse c̃ cessum. consilium habuit erepe¬
tendiurbẽ roma : scilice ut adiunc ł a sibi apos tolice uirtu¬
tis patrocinia qͥ humilit̃ addi miscđiã flagrabat merer&ur
facilius obtinere Acerdens gͦ ad brati paeri apłi tumulũ. dep̃cabatur auxiliỹ
bonitatis eiꝰ in multa abstinentia maximaq inedia se consumens. ita
ut biduo triduoq sinr ullo cibo potuq maner&: nec eet int̾ uallũ aliqđ
in quo ab oratione cessar&. Cum q ibi dẽ ꝑ multoꝵ dierũ sp̃atia intali
afflictione moraraeur. fort᷑ hoc abeato poero apło accrpisse rrsponsum
Quid me scissime uir inquirtas: Ecce enĩ apud dñm deliberatione ꝓssus
sinctitũ p̃. hunos ingallias ad uenire. easq maxima tẽpestate debere
depopulari. Nunc igit᷑ sume consiliũ meũ & accrlera uelocit̃ ordinado¬
mũ tuã sẽpulturãq cõpone ac quere t pura lintramina ⁊ munda
Ecee enĩ migraberis acerpore. nec uidebunt oculi tui mala quȩ facturi

Expanded text:
lectis populi sibi hoc non fuisse concessum, consilium habuit expetendi urbem Romanam, scilicet ut, adiuncta sibi apostolici virtutis patrocinia, qui humiliter a Dei misericordiam flagitabat, mereretur facilius obtenire. Accedens ergo ad beati Petri apostoli tumulum, deprecabatur auxilium bonitatis eius, in multa abstinencia, maximae inedia seque consumens, ita ut biduae triduaeque sine ullo cybo potoque maneret, nec esset intervallum aliquid, in quo ab oratione cessaret. Cumque ibidem per multorum dierum spacia in tali adfliccione moraretur, fertur hoc a beato Petro apostolo accepisse responsum: 'Quid me, sanctissimi vir, inquiętas? Ecce enim apud Domino deliberatione prursus sanccitum est, Hunos in Galeis advenire, easque maxima tempestate debere depopulare. Nunc igitur sume consilium meum, adcelerare velociter, ordina domum tuam, sepultura conponere, quere lentiamina munda! Ecce enim migraberis a corpore, nec videbunt oculi tui mala, que facturi
Abbreviated transcription (Latin):
uiator rediens postmultos dies. sc̃m cũ urbe pedẽ intuliss&. & om̃is t᷑ ba
ciuiũ gaudebat. qđ defensorẽ suũ ꝑ quẽ salui ẽẽ c̃ sueuerant incolumem
recepissent. Interea seiussimꝰ attila. immanior om̃iũ regũ sdere : multas ur¬
repagula iussit fir mare & ceteraqueq oportebat ad repellendas uersutias dia¬
boli sollicite parare monebat. Illud om̃inop̃dicans. ut spẽ orandi indõ ponerent.

Expanded text:
pedem intullisset, omnis turba civium congaudebat, quod defensorem suum, per quem salvi esse consueverant, incolumem recepissent. Interea sevissimus Attila et inmanior omnium regum scelere, multas urum repagula iussit offirmari et cetera, quaeque oportebat, ad repeilen das versutias diaboli sollicite parare monebat, illud omnino praedicans, ut spem orando in Deum ponerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ta orationes ur̃as me non metuas non defuturũ. Sin alit̃ non possũ. tam̃ me
illadie ut potuere ur̃is obtutib p̃sentabo. hȩc audiens sc̃ sanianꝰ. gr̃as egit do
qđ reppererat qͤ mente optabat. Et c̃tinuodata oratione. uale diẽ egecio
patricio. Et ad ꝓpͥa celerans. ireꝑrex̃. Cuiꝰ absentia popłs aurelianensis

Expanded text:
ta orationibus vestris, ne metuas defuturum; sin aliter non possum, tamen me ta orationibus vestris, ne metuas defuturum; sin aliter non possum, tamen me illa in die, ut puterim, vestris obtutibus presentabo'. Haec ut audiens sanctus Anianus, gratias agit Deo, quod reppererat, quid mente obtabat; et continuo, data oratione, vale dixit Egitio patricio et ad propria caelerans ire properabat, quein populus Aurelianensis
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecꝰ stabant prius causã suggereret. quã necessitatẽ ꝓpͥã implorar&. Iunc
egecius patricius insuã p̃sentiã ep̃os uenire p̃cepit. Quos eis c̃s anianꝰ ibidẽ eẽ
innotuerat & qđ cũq petiert̃ ab eo statĩ st̃ c̃secuti. Tc̃ deincepsbeatꝰ aruanꝰ ep̃s
urbes eoꝵ uir tute cõperimꝰ eẽ conlisas & iã ipsius iã caput galliȩ multarũ urbiũ
obsidione tentt᷑. qͦs omp̃s dẽ ꝓhibeat eũsuros. Id metuens ne in hanc seuã tẽpesta
tẽ plebs mea cadat. potentiã głȩ tuȩ exposco. ut ad defensandã galliã cũ om̃
ec cũ dociss&: lacrimis subito obortis. diffusȩ faciẽ humectabat. & cũ sus
lubrib egecius patricius beatissimi sc̃i aniani ꝓmotꝰ p̃cib. dandauĩ solatũ
rȩpmisit. & se dix̃ ubiq suis suggessionib seu uiuere seumori. inutrũq p̃sti¬
sẽs aruanꝰ dix̃. Quia dõ inspirante meissuggessionib teuideo ꝓmotũ. si annu¬

Expanded text:
trinsecus stabant, prius causam suggereret, quam suam necessitatem inploraret. Tunc Egitius patricius sua presentia episcopus venire precepit, quos ei sanctus Anianus ibidem esse innotuerat, et quodcumque petierunt ab eo, statim sunt consecuti. Tum deinceps beatissimus Anianurbes eorum virtute conperimus conlisas. Et iamiam ipsius Galliae capud multarum urbium obsidtem plebs mea cadat, potentiam gloriae vestrae exposco, ut ad defensandam Galliam post Deuelubribus Agetius patricius beatissimi preces permotus, dandum solatium repromisit et se dixit ubique suis suggessionibus, seu vivi seu mori, in utrumque pressanctus Anianus dixit: 'Quia, Deo imperante, meis suggessionibus te video permotum, si adnu
Abbreviated transcription (Latin):
liniuit. Statĩ aꝑtist̃ oculi eiꝰ & tã quã squameus horror diluit Inde in
mixto eruore recepto quẽ petierat in nomine dñi uisu. om̃i fratrũ turba
gaudebat. qđ ꝑ talẽ ac tantũ apłicȩ sedis uirũ uisitar& ds̃ plebr suã inpact¬
git᷑ sc̃s anianꝰ ep̃s qͦ diffinierat ambulandũ plebiq Suȩ optinendã salutẽ
tali tantaq ueneratione eaccepit : & ñ solũ p̃stitit qđ paebat uerũ &iã & mul

Expanded text:
linuit: protinus aperti sunt oculi eius, et tamquam scameus orror labit inde, mixto cruore. Recepto quod petierat in nomine Domini visum, omnes fratrum turba gaudebat, quod talem tantumque apostolicae sedis virum visitaverit Deus plebem suam in pacianus episcopus, quod difinierat ambulandum, plebi suae obtinendam salutem, tali tantamque veneratione excepit, non solum ut prestitit, quod petebat, sed et mul
Abbreviated transcription (Latin):
donatã. iussit om̃s qui in carcere tenebant᷑ absq aliqͣ tarditate dimit ⁊. Ho
enĩ p̃stitũ.ẽ beatis⁊ imo antistiti. ut factus sit ab inft̾lib carcer uacuus.
ꝑsecutio galliarũ. Tẽ deniq ad exploranda auxilia armatꝰ apo ꝓficiscitur
in partes arelatensiũ ciuitatis. ad egeciũ patriciũ cuiꝰ officio sub imperio ma¬
ioriani. apuo omnẽ uulgũ tenensiustitiã respublica agebat᷑. Enitinerib
ut manifestatȩ st̃ quantas uirtutes ꝑseruũ suũ dñs ostendẽrit. non ẽ nrẽ ficu¬
tatiseuoluere. itaut oñs sibi suo ꝑciperent. qͥ recuperare ab eo animas postu¬
larent. Illain parte erat quidã homonoiẽ mãmertꝰ ad prime nobilis multũ locuples¬

Expanded text:
donatam, iussit omnes qui in carcere tenebantur absque aliqua tarditate dimitti. Hoc etenim praestitum est beatissimo antestiti, ut factus fuerit ab infelicibus carcer vacuus  rege persecutio Galliarum. Tunc denique ad exploranda auxilia armatus Christo, proficiscitur in partes Arelatensium civitatis ad Agetio patricio, cuius sub imperio Maioriani, apud omnem vulgum tenens iustitiam, res publica agebatur. Et in itineribus, ut manifesta sunt, quantasque virtutes per servum suum Deus ostendit, ita ut omnes sitendit, ita ut omnes sibi suorum recuperari ab eo animam postularent. 5. Illa in parte erat quidam homo nomen Mamertus adprime nobilis, multum
Abbreviated transcription (Latin):
bello. ait egecius thorismodo. Testina uelocit᷑ inpatriã ne insistente germano.
apatris regno priueris łsȩc ille audiens: cũ uelocitate discessit: quasi anticipatu¬
rꝰ fratrẽ & pͥor patris cathe drã d epturꝰ. Simili & francoꝵ regẽ dolo fugauit
Illis aut̃ recedentib. egecius eocpoliato cãpo. uictor inpatriã cũ grandiẽ reũsos
huiꝰ ciuitatis salus reddita. eo eocorante. ẽ: tantã facunditas terrȩ attulit uƀtatem
in om̃ib Nã munitũ acsaliuficatũ popłm suũ sc̃s anianꝰ ꝓsperũ uitȩ suȩ pꝰ bren

Expanded text:
bello, ait Aetius Thorismodo: Festina velociter redire in patriam ne insistente germano, bello, ait Aetius Thorismodo: Festina velociter redire in patriam ne insistente germano, patris regno priveris. Haec ille audiens, cum velocitate discessit, quasi 56 anticipaturus fratrem, et prior patris cathedram adepturus. Simili et Francorum regem dolo fugavit. Illis autem recedentibus, Aetius spoliato cius civitati salus est reddita, eo exorante, tanta fecunditas terrae se adtulit, ut iin omnibus. Namque munitum ac salvificatum populum suum, sanctus Anianu
Abbreviated transcription (Latin):
ex inde fuiss& apud diuinũ uidiciũ p̃finitũ. Sed tam̃ obtinuit in mensam
pietatẽ ꝓuita illius: & ecce nunc illũ ꝓpero uiuentẽ ex uide reducturꝰ.
Uerũtamen : ob testor ut qui hȩc audierit sileat. archanãq dĩ uulgare
non audeat. nedis pereat uelo citer a terra. Iue autẽ hȩc dudiens silere
non potuit. sed mox in lucesfente celo omiã quȩ audierat matrifamilias pandit
Expletisq sermonib lumine caruit oculoꝵ. Igit᷑ egecius cũ gecis francisq coniuntꝰ.
adũsus attilã confligit. At ille ad int̾necionẽ uastari suũ cernens exercitũ. fuga
delabit᷑. Iheodorꝰ uero gothorũ rex : hic certamini succubuit Nã nullus am¬
bigit : hunoꝵ eercitũ obtentu memorati antististis fius se fugatũ. Clerũ ege
gius patricius cũ thoris modo uictoriã obtinuit hostesq deleuit. Ex pletoq

Expanded text:
exinde fuisset apud divinum judicium praefinitum: sed tamen obtinui immensam exinde fuisset apud divinum judicium praefinitum: sed tamen obtinui immensam pietatem pro vita illius. Et ecce nunc illuc propero, viventem eum exinde reducturus. Verumtamen obtestor, ut qui haec audierit sileat, arcanumque Dei vulgare non audeat, ne pereat velociter a terra. Ille autem haec audiens, silere non potuit: sed mox illucescente coelo, omnia quae audierat matrifamiliae pandit: expletisque sermonibus lumine caruit oculorum. Igitur Aetius cum Gotthis Francisque conjunctus, adversus Attilanem confligit. At ille ad internecionem vastari suum cernens exercitum, fuga dilabitur. Theodorus vero Gotthorum rex huic certamini succubuit. Nam nullus ambigat Chunorum exercitum obtentu memorati antistitis fuisse fugatum. Verumtamen Aetius patricius cum Thorismodo victoriam obtinuit, hostesque delevit. Expletoque
Abbreviated transcription (Latin):
sonꝰ adit. egeciũ inmaximo discrimine int̾ falangas hostiũ laborare. Qaudito
suũ dehacuia reciper& sospitẽ p̃cabat᷑. Iuȩ cũ die noctuq hȩc ager&. qͣdã noc¬
te homo pauꝑculus crapulatꝰ auino in angulo basilicȩ beati Poẜi apłi obdor¬
iniuit. Clausis aut̃ exx more ostus. acustob ñ .ẽ. nactus. Denoete uero c̃sur¬
gens. relucentib ꝑ tota edisspacia lucernis. pauore t̾ruꝰ. aditũ ꝑquẽ foras
euader& querebat. Uerũ ubi pͥmi atq alterius ostii claustrapulsauit. & obse¬
rata cuncta cognouit. solo decubuit. trepidus p̃stolans locũ. ut cũ uenientib
ad matutinos hrmnos popłis. hic liber absceder&. Interea uidit duas ꝑsonas
senior. ita exorsus ẽ. Uxoris egecui lacrimas diutius tenere non
patiar: Pecit enim assidue. ut uirũ suũ degallis reducã incolum̃. cũ aliud

Expanded text:
sonus adiit, Aetium in maximo discrimine inter phalangas hostium laborare. Quo audito sonus adiit, Aetium in maximo discrimine inter phalangas hostium laborare. Quo audito suum de hac via reciperet sospitem, praecabatur. Quae cum die noctuque haec agerit, quadam nocte homo pauperculus, crapulatus a vino, in angulo basilicae beati Petri apostoli obdormivit. Clausis autem ex more usteis, a custodibus non est nanctus. De nocte vero consurgens, relucentibus per tota aedis spatia lychinis, pavore territus, aditum, per quem foris evaderit, quaerit. Verum ubi primi atqrata cuncta cognoscit, solo decubuit, trepidus praestolans locum, ut convenientibus ad matutinos hymnos populis, hic liber abscederet. Interea vidit duas personas senior, ita exorsus est: Uxoris Aetii lacrymas diutius sustinere non patior. Petit enim assidue, ut virum suum de Galliis reducam incolumem, cum aliud
Abbreviated transcription (Latin):
hodie. Orantib aut̃ illis: ait. Aspicite iterũ. Et cũ aspecissent. neminẽ ude¬
rt̃ qͥferr& auxciliũ. Ait eis Tertio sidelit̃ pettis dnm̃. uelocit̃ adẽ. At illi
cũ fletu & heuilatu magno: dnĩ misdiã implorabant ꝑacta qͦq: oratione t̃tio
iuxta senis imꝑiũ aspicientes demuro. uidert̃ alonge qͣsi nebulã de t̾ra c̃surgere :
Qđ renuntiantes. ait sacerdos. Dñi auxiliũ ẽ. Interea iã trem̃tib ab impetu arietũ
muris iãq ruituris. ecce egecius & theodorꝰ gothoꝵ rex auctores. & toris modus
filius eiꝰ cũ exercitib adciuitatẽ ad currt̃. auersũq hostẽ eiciunt ac repellunt.
Itaq lib̾ata obtentu beati antistius ciuitate. attilã fugant. Qui mauriacũ cãpũ
adiens. sep̃cingit ad bellũ. Q audientes. se c̃trarũ uirilit̃ p̃parant. His dieb romã

Expanded text:
hodie. Orantibus autem illis ait: Aspicite iterum. Et cum aspexissent, neminem videhodie. Orantibus autem illis ait: Aspicite iterum. Et cum aspexissent, neminem viderunt qui ferret auxilium. Ait eis tertio: Si fideliter petitis, Dominus velociter adest. At illi cum fletu et ejulatu magno Domini misericordiam implorabant. Exacta quoque oratione, tertio juxta senis imperium aspicientes de muro, viderunt a longe quasi nebulam de terra consurgere. Quod renuntiantes, ait sacerdos: Domini auxilium est. Interea jam trementibus ab impetu arietum muris, jamque ruituris, ecce Aetius venit, et Theodorus Gotthorum rex, ac Thorismodus filius ejus cum exercitibus suis ad civitatem accurrunt, adversumque hostem ejiciunt, repelluntque. Itaque liberata obtentu beati antistitis civitate, Attilanem fugant, qui Mauriacum campum adiens, se praecingit ad bellum. Quod hi audientes, se contra eum viriliter praeparant. His diebus Romam
Abbreviated transcription (Latin):
nib uerbisq specialius confortabat. Cũ ciuitatẽ cũ paucis egredit᷑ & aotento¬
nrȩ ꝓiunciȩ custos eẽ ouũ. Beatissimꝰ anianꝰ respondit. Om̃s cogitationes ho¬
minũ. in onuĩ potentis dĩ uirtutẽ consistunt. & qͥ hoc ouile mͥ tradidit ad custo
diendũ. ipse me cũ ouib meis a foueis hunoꝵ eripere potest. Ic̃ dolore animi re¬
pletꝰ amarit̃ fleuit. Ilico reũsus inciuitatẽ cõmonebat popłm ne metuerent
sed confident̃ dnm̃ dep̃carent᷑. ut eos lib̾ar&. depotestate attile. Itaq beatis¬
orans. ut arapacib feris caulȩ suȩ circũ euntib gregẽ suũ custo dire dignaret᷑ in le sut
Tc̃celitꝰ inspiratꝰ. insputo ses arnanꝰ imbrẽ ualidissimũ emisit. Triduo qͣ triduoq in¬
gentẽ diluuiũ cũ uentis ꝓcatiũ miscuit. ut nullus se hunoꝵ ullã in partẽ auder&
dep̃cantib. ait sac̃dos. Aspicite demuro ciuitatis. si dĩ miseratio iã succurrat

Expanded text:
nibus verbisque specialius confortabat. Tunc e civitatem cum paucis egreditur et ad tentonostrae provintiae custus esse ovium'. Beatissimus Anianus respondit: 'Omnes cogitationes hominum in omnipdiendum, ipse mecum ovibus meis a foveis Chunorum eripere potest'. Tunc dolore animi repletus, amariter flevit. Illico reversus est civitati, commonebat populum, ne metuerent, sed confidenter Dominum deprecarent, qui eos liberaret de potestate Attilanis. Itaque beatisorans, ut a rapacibus feris, cauli suo circumeuntibus, gregem suum custodire dignaretur inlesum. Tum caelitus inspiratus in sputum sanctus Anianus, imbrem valedissimum emisit, tridui quadriduique ingentem diluvium cum ventis procatibus miscuit, ut nullus se Chunorum ulla in parte auderet deprecantibus, ait sacerdos: Aspicite de muro civitatis, si Dei miseratio jam succurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
minente uiditio ꝓeffusione sanguinis iuisticie arrgno depelleret᷑
& ert encula patria qͥdĩ eccłas in pugnabiat del ad superdora aut̃¬
deamꝰ Igitur rumor erat hunos ingallias uelle ꝓrũpt Erat aut̃
tuno topis apud tungros oppidũ sernatius eocimie sertas ep̃s
qͥ uigiliis ac iriuniis uacans erebo lacrimarũ imbre p̃fusdi pir¬

Expanded text:
io Dei, pro effusione sanguinis iusti a regno depelleretur et esset exsul a patria, qui Dei eclesias inpugnabat. Sed ad superiora redeamus. Igitur rumor erat, Chunos in Galliis velle prorumpere. Erat autem tunc temporis apud Tungrus oppidum Aravatius eximiae sanctitatis episcopus, qui vigiliis ac ieiuniis vacans, crebro lacrimarum imbre perfus
Abbreviated transcription (Latin):
cultare. Nec multũ post uir scĩssimꝰ maximinꝰ. qui eius dẽ eo tẽpr̃ ab¬
batiȩ fungebat᷑ officio. sibi debitos migrauit ad celos. Scm̃q cada¬
uer ligerico inlittore monachi tumulantes. ad inquirendũ beatũ
auitũ. om̃is multitudo ꝑ rexit. Ipsũq reꝑtũ. soboles ꝓtrahunt &
tandẽ ad monasteriũ p̃cib futurũ reuoeant genitorẽ. & sibi ab

Expanded text:
4. Nec multum post vir sanctissimus Maximinus, qui tunc temporis abbatiae fungebatur officio, sibi debitos migravit ad caelos, sanctumque cadaver Ligerico in littore monachi tumulantes, ad inquirendum beatum Avitum omnis turba perrexit, ipsumque repertum, suboles protrahunt et tandem ad monast
Abbreviated transcription (Latin):
tas in sueto consuescit. Hic terrenarũ sublimia uitans. sublatꝰ
nocte. uno tantũ comite pubeq contentꝰ. ad uastas ꝑtici solitudi¬
nis beatꝰ expetit latitandũ. Erat nãq heremi locus nemorosa
fronde contectꝰ satis abditissimꝰ. silue picciaco fundo. qđ olim
manꝰ prisca construxerat. ederisq cõplexa herebant culmi¬

Expanded text:
tituunt. 5. Hic terrenarum sublimia vitans, sublatus nocte, uno tantum comite pubeque contentus, vastas Pertici solitudines beatus expetiit latitandum. Erat namque heremi locus nemorosa fronde contectus, satis abditissimus silve, Picciaco fundo, quod manus olim prisca construxerat, ederisque conplexa horrebant culmi
Abbreviated transcription (Latin):
quadã nocte ut ipse famulans singularit̾ seꝑ ut consueuerat abħem
thoro deponere accipiens cingulũ clauesq conligans. capiti cãuta
manu supponit. onusq relictũ seq in secalonie locis abditissimis
conlocauit. Uilib contexta uirgultis. cellulã sibi contexerat. decẽ
aut amplius fere amonasterio milib aberat. ibiq semultis dieb dĩ

Expanded text:
quadam nocte, ut ipse famulans singulariter, semper ut consueverat abbatem thoro deponere, accipiens cingulum clavesque conligans, capiti cauta manu supposuit, onusque relictum, seque in Secalauniae locis abditissimis conlocavit. Vilibus contextam virgultis cellulam sibi construxerat, quae decem aut amplius fere a monasterio milibus aberat; ibique se multis diebus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
gitur auitus infra aurelianorũ
smenia plepeio sanguine ꝓcreatus. exiguis parentib uirdunensis nãq oppi¬
di genetria oriunda refulsit. ingenuitatis tamen genus & meritũ uindi¬
cabat. Illã ad p̃dictã urbẽ conditio egestatis & inopiȩ causa conuexerat¬
ati illic cuidã belsicolȩ uiro ad nectit᷑ puella in conugio. His auitus
sobolis digna conditur salus maxima popłis condonat᷑. Natũ illõ noc¬

Expanded text:
gitur Avitus infra Aurelianorum menia plebeio sanguine cretus exiguis parentibus; Virdonensis namque oppidi genitrix oriunda refulsit, ingenuitatis tamen genus et meritum vindicabat. Illam ad predictam urbem conditio egestatis et inopiae causa convexerat. Illic cuidam Belsicole viro adnectitur puella coniugio. Horum Avitus sobolis digna conceditur, salus maxima populis condo natur.
Abbreviated transcription (Latin):
Eo onorate filii limĩ iaculis manꝰ & arma ex humeris uris picite& fic dõmũ
dĩ ingredimini. qm̃ hec domꝰ. ẽ oratinus. ñ martis diauo petalantis. Illi uͦ
Amator uidens. Germanũ illustrissimũ nichil oneris truculeati portantẽ.
p̃cepit hostiarus fores eccłȩ ut claustris artarent. Ipse uero glomerata
secũ turba dericoꝵ atq nobiliũ. initiens manꝰ gei manũ adp̃hendit. N in uo

Expanded text:
Exonerate, filii charissimi, jaculis manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; illi vero Amator videns Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ostiariis fores ecclesiae repagulis arctare, ipse vero glomerata secum turb
Abbreviated transcription (Latin):
possi adte reditũ cogitare. Cũ aut̃ tum rescripseris tẽtbitego qͥ sit hic
iuuenis &e qͥlis sit & quid uelit ⁊ qͥo ꝓmittat. ⁊ qd possit indicabo. Interĩ tibi
genuerit dõ. Ds qͥ te genuit. hic & in ȩt̃nũ eustodiat opto filia desi¬
cicis largitor splendide. Cuiꝰ sereno lumine. Post lapsa noctis
tẽpora. Dies refusꝰ pandit᷑ Tu uerꝰ mundilucifer. Non is qui
parui sideris. uenturȩ lucis nuntius. Angusto fulgens lumine
ed toto sole clarior: Lux ipse totꝰ &̧dies. Int̃ni nrĩ pectoris Illuminans p̃cordiã¬
desto rerũ c̃ditor. Pat̃nȩ lucisgła Cuiꝰ ad mota grã porãpatescunt corpora

Expanded text:
possim ad te reditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic possim ad te reditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic iuuenis et qualis sit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi genuerit deo. deus, qui te genuit, hic et in aeternum te custodiat, opto, filia desiLUCIS LARGITUR SPLENDIDE. Lucis largitor splendide, cuius sermonis lumine post lapsa noctis tempora dies refusus panditur, Tu uerus mundi lucifer, non is, qui parui sideris uenturae lucis nuntius angusto fulget lumineSed toto sole clarior, Lux ipse totus et dies, Interna nostri pectoris Illuminans praecordia. Adesto rerum conditor, Paternae lucis gloria, Cujus admota gratia, Nostra patescunt corpora