comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maltuoꝵ oblectet affert᷑. s ut ille qui me¬
ret ferendũ sibi id cẽseat qd̾ uideat. instosi
moderate ⁊ tnͣqlle tulisse. oĩb eĩ modis ful¬
ciendi ẽt qui riuĩt. nec coherere possũt. ꝓpter
magͥtudĩe egͥtudinis. Ex quo ipãm egͥtu¬
hoĩs appellat. Amputat q̃ tota pot̾it euelli.
explicata ut ĩprĩcipio dixi cã egͥtudinis.i
Est eĩ nilla alia nͥ opinio ⁊ uidiciũ magni
p̃sentis atqr urgentis mali. ¶ Itaq ⁊ dolor
corpis cuiꝰ est morsuo ac̾imꝰ. pferet᷑ sepe ꝓpo¬
sito boni. Et acta etas honeste ac splendide
tantã afft̾ ꝯsolatoẽ ut eos qui itauixeruit

Expanded text:
oblectet, adfertur, sed ut ille qui maeret ferundum sibi id censeat, quod videat multos moderate et tranquille tulisse. Omnibus enim modis fulciendi sunt, qui ruunt nec cohaerere possunt propter magnitudinem aegritudinis. ex quo ipsam aegrituhominis appellatam putat. Quae tota poterit evelli explicata, ut principio dixi, causa aegritudinis; est enim nulla alia nisi opinio et iudicium magni praesentis atque urgentis mali. itaque et dolor corporis, cuius est morsus acerrumus, perferetur spe proposita boni, et acttantam affert consolationem ut eos, qui ita uixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ut nemo ĩꝑpetuũ eẽ possit expersi
inali gͣuiꝰ ⁊̃ tulisse. Quo cͥca carneau̾es ut in¬
deo nr̃m scribere antiochũ. rep̾hende̾ crisippũ
solebat. laudãtẽ enripicleũ carm̃ illd̾. Mor¬
tał nemo ẽ quẽ ñ attĩgat dolor. morbusqi¬

Expanded text:
os, ut nemo in perpetuum esse posset expers mali, gravius etiam tulisse. quocirca Carneades, ut video nostrum scribere Antiochum, reprendere Chrysippum solebat laudantem Euripideum carmen illud: Morta/lis nemo est que/m non attinga/t dolor Morbu/sq
Abbreviated transcription (Latin):
qd senseris. ñ ꝗd dixis cogitandũ. Maximũ
aũt exẽplũ ẽ. iusticie ĩ hostẽ amaiorib nrĩs ꝯ¬
stitutũ. cũ apirro ꝑfuga senatui ẽ. pollicitus
se uenenũ rei datuꝵ. ⁊ eũ necaturũ: senatus.
et .c. fabricius ꝑfugã pirto dedit. Ita ne bostiᷤᷤ
quidẽ ⁊ potentis. ⁊ bellũ uitro ĩferentis cũ scelere

Expanded text:
quid senseris, non quid dixeris, cogitandum. Maximum quid senseris, non quid dixeris, cogitandum. Maximum autem exemplum est iustitiae in hostem a maioribus nostris constitutum, cum a Pyrrho perfuga senatui est pollicitus se venenum regi daturum et cum necaturum, senatus et C. Fabricius perfugam Pyrrho dedidit. Ita ne hostis quidem et potentis et bellum ultro inferentis inte
Abbreviated transcription (Latin):
diis. Regał sane. ⁊ digna ecicidaꝵ gente sẽ¬
tentia. Atq ⁊̃ si ꝗd singłis tẽporib ad ducti
hosti ꝓmiserũt. ẽ in eo ip̃o fides ꝯẜuanda. x¬
Ut primo punico bello regłs captꝰ apemo.
cũ decaptuus ꝯmutandis romã missus eẽt.
iurassq rediturũ: pͥmũ ut uei̾t captiuos.
reddendos ĩ senatu ñ censuit. Dem̃ cũ retin̾e¬
tur aꝓpĩquis ⁊ amicis: ad supplicuĩ reddtre
maluit. ꝙͣ fidẽ hosti datã falłe. Sccło aũt pu¬
nnco bello pꝰ cannensẽ pugnã quos detẽ hãm¬
bal romã misit astrictos uire uirando se redi¬
turos ẽẽ nͥ de redim̃dis iis qui capti erãt ĩpe¬
crassent. eos cẽs censores quo ad ꝗsq eoꝵ uix̃
qui peierassent. in erari is reliq̃it̃. Nec minꝰ
ulũ qui iurisuirandi fraude culpã inueneãt.
Dem̃ eg̾ssus ecastris: uire uirãdo se solutũ pu¬
tabat. Et erat u̾bis. re nõ erat. sẽꝑ aũt ĩ fide

Expanded text:
dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sendis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a propinquis et ab amicis, ad supplicium redire maluit quam fidem hosti datam fallere. Secundo autem Punico bello post Cannensem pugnam quos decem Hannibal Romam astrictos misit iure iurando se redituros esse, nisi de redimendis iis, qui capti erant, impetrassent, eos omnes censores, quoad quisquc eorum vixit, qui peierassent, in aerariis reliquerunt nec minus ilium, qui iuris iurandi fraude culpam invenerat. deinde egressus e castris iure iurando se solutum putabat, et erat verbis, re non erat. Semper autem in fide
Abbreviated transcription (Latin):
mãsuetudinẽ addi po̾t eũ quo cũ bellũ geras tã
molli noĩe appellan. Quãꝙͣ id nom̃ duriꝰ iã effic̃
uetustas. Apegͥno enĩiã recessit. ⁊ppͥe ĩ eo
qui arma ꝯtͣ ferret: remansit. ¶ Cũ uõde ⁊
stas causas ẽẽ belloꝵ. S ea bella quib imꝑi
Ałr si ꝯpetitor. Cũ alt̾o c̾tam̃ honoris. ⁊ digͥ¬
tatis ẽ. cũ alt̾o capitis. ⁊ fame.Sic̃ cͧeltibis
cũ cimbris bellũ ut cũ inimicis gerebat᷑. ut̾
eẽt ñ ut̾ imꝑaret. Cũ latims. sabinis sãmti¬
bus penis. pytro. de imꝑio dimicabat᷑. Pe¬
ui. fedifragi. crudes hãmbal. reliꝗ iustioreo.
Pyrri quidẽ de captiuis recldendis illa p̃clara.
⁊lec m̃ichi aurũ posco. ⁊lec mͥ p̃ciũ dederitis.
Nec cauponãtes bellũ. s belligerantes. ferro
ñ auro. iutã c̾namꝰ utͥq uos ne uelit. anx
me regnare hera / ꝗue ferat fors: uirtute ex¬
ꝑiam̃. ⁊⁊ ħ simł accipe dictũ: quoꝵ u̾tuti belli
est. Dono ducite. doq uolentib cũ magnis

Expanded text:
dinem addi potest, eum, quicum bellum geras, tam molli nomine appellare? Quamquam id nomen durius effect iam vetustas; a peregrino enim recessit et proprie in eo, qui arma contra ferret, remansit. Cum vero de imstas causas esse bellorum. Sed ea bella, quibus impaliter, si competitor cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, sic cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, uter esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sabinis, Samnitibus, Poenis, Pyrrho de imperio dimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de captivis reddendis illa praeclara: Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, Nec cauponantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. Vosne velit an me regnare era, quidve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥore amisso uire. cũ hostib pugnare nõ pot̾at.¬
adeo sũma eãt obẜuatio in bello mouendo. ¶ ꝓn
les ñ sit cũ hoste pugnare. Equidẽ ⁊̃ illd̾ aĩadũto
lenitate ñbi rei tristiciã mitigãte. Hostis enim
apd̾ maiores nrõo. is dicebat᷑. quẽ nc̃ pegrinũ di¬
cimꝰ. ¶Indicãt .xii. tabłe. aut statutꝰ dies ẽ hoste.

Expanded text:
priore amisso iure cum hostibus pugnare non poterat.priore amisso iure cum hostibus pugnare non poterat.Adeo summa erat observatio in bello movendo. M. qules non sit, cum hoste pugnare. Equidem etiam illud animadvlenitate verbi rei tristitiam mitigatam. Hostis enim apud maiores nostros is dicebatur, quem nunc peregrinum dicimus. Indicant duodecim tabulae: aut status dies
Abbreviated transcription (Latin):
nũc nulla ẽ habẽmꝰ. Et cũ his quos ĩdeuit̾is.. cõ¬
sulendũ ẽ. Tũ hi qui armis positis ad impator
fidẽ ꝯfugiet. quãuis munuĩ aries ꝑtusserit. recipi¬
endi. Inqͦ tantope ap̃ nrõs iusticia culta ẽ. ut
hi qui ciuuitates. aut natioẽs deuictas bello ĩ fi¬
dẽ recepissent. eaꝵ patͦm essẽt more maioꝵ. Ac
belli ꝗdẽ equitas sacͣtissime feciali ppłi. R. uite p̾¬
scͥpta ẽ. Et quo ĩtelligi põt nullã bellũ ẽẽ iustũ
nͥ qd̾ aut reb reꝑetitio gerat᷑. aut denũciatũ añ
sit ⁊ indictũ. ¶ Pompiliꝰ imꝑator tenebat ꝓuĩ¬
ciã. incuiꝰ exͣcitũ catonio filiꝰ tiro militauit. Cñ
aũt pompilio uideret᷑ unã dimitt̾e legionẽ. cato¬
me quoq filiũ qui ĩ eadẽ legione militabat. di¬
misit. o cũ amore pugnandi ĩ ex̾citu remãsiss.
cato ad pompiliũ scripsit. ut si patiat᷑ ĩ ex̃citu re¬
manere. scdo eũ obliget milicie sacͣmento. quia

Expanded text:
nunc nulla est, haberemus. Et cum iis, quos vi deviceris, consulendum est, tum ii, qui armis positis ad imperatorum fidem confugient, quamvis murum aries percusserit, recipiendi. In quo tantopere apud nostros iustitia culta est, ut ii, qui civitates aut nationes devictas bello in fidem recepissent, earum patroni essent more maiorum. Ac belli quidem aequitas sanctissime fetiali populi Romani iure perscripta est. Ex quo intellegi potest nullum bellum esse iustum, nisi quod aut rebus repetitis geratur aut denuntiatum ante sit et indictum. Popilius imperator tenebat provinciam, in cuius exercitu Catonis filius tiro militabat. Cum autem Popilio videretur unam dimittere legionem, Catonis quoque filium, qui in eadem legione militabat, dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu remansisset, Cato ad Popilium scripsit, ut, si eum patitur in exercitu remanere, secundo eum obliget militiae sacramento, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ flore ałn ut om̃is hic mũdꝰ ardore deflagret.
ic᷑ sapiẽs sillabatĩ tͥ ista dix̾it. ueniet flum̾ oͦnis
aureũ fundẽs aristotilos qui illũ desipe dicat. ⁊ le
ꝯsilio ũtio tã pclari opio ĩcept̾̃o. Et ita eẽ eum
undiq aptũ. ut nulla uis tãtos queat motꝰ.
mutacõm qr molliri. nlła senectꝰ diut̾uitate tẽ¬
poꝵ eriste. ut hic ornatꝰ unqͣ dilapsus cocidat.
Tibi ħ̾ repudiare uld̾ aũt suꝑiꝰ sic̃ capͥ ⁊ famar
tuã defend̾e necẽe eĩt mͥ ne ut duhit̾e qͥd relinqͣ

Expanded text:
uando ut omnis hic mundus ardore deflagret. icus sapiens syllabatim tibi ista dixerit, veniet flumen orationis aureum fundens Aristooonsilio inito tam praeclari operis inceptio, et ita esse eum undique aptum ut nulla vis tantos queat motus mutationemque moliri, nulla senectus diuturnitate temporum existere ut hic ornatus umquam dilapsus occidat. tibi hoc repudiare, illud autem superius sicut caput et famam tuam defendere necesse
Abbreviated transcription (Latin):
eretriat phi noĩabant᷑. Post enclides socra¬
tis discipulꝰ mag̾areus aquo id̾ illi mega¬
tone a menedemo aũt ꝙ is oretrita sint e¬
retriati appellati. Quoꝵ omẽ bonũ ĩm̃te
poĩtũ ementis atie quã ueꝵ tem̾et᷑ ulli siłia.
S opmnor explicata ubius ⁊ ornatiꝰ bos si
contẽpnimꝰ ⁊̃ abiectos putamꝰ illos. Cer¬
te minꝰ despic̾e de botus aristone qui cũ
zenomis fuiss auditor. repbauit ulla q̃

Expanded text:
phy nominabantur, post Euclides Socratis discipulus Megareus, a quo idem illi Megatone. a Menedemo autem, quod is Eretria fuit, Eretriaci appellate, quorum omne bonum in mente positum et mentis acie qua verum opinor explicata uberius et ornatius. Hos si contemnimus et iam abiectos putamus, illos certe minus despicere debemus: Aristonem, qui cum Zenonis fuisset auditor re probavit ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ. uer̃ aurcolus.⁊ ut tuberoni panerius
p̃cipit adu̾bũ ediscendus libellus. atq illi qd̾
uidetimꝰ. actitas quid̾ ista tua quã ĩ uet̾e
acadenuã ĩ rupit nescio. Illa u̾o fr̾e nõ pos¬
sũ mͦ quo mͥ displiciant. sũt eĩ socratica.
entes solos reges solos diuites solos for¬
mosos. oĩa q̃ ubiq eẽnt sapientis eẽ. nemi¬
nẽ ꝯsulẽ p̃torẽ. imꝑatorẽ. ⁊ lescio an ne qn¬
qui uirũ ꝗdẽ quẽquã insipientẽ. postremo so

Expanded text:
magnus verum aureolus et ut Tuberoni Panaetius praecipit ad verbum ediscendus libellus. atque illi quividerimus; atrocitas quidem ista tua quo modo in veterem Academiam inruperitnescio. Ilia vero ferre non possum — non quo mihi displiceant, sunt enim Socratica entes solos reges solos divites solos formosos; omnia quae ubique essent sapientis esse; neminem consulem prae- torem imperatorem, nescio an ne quinquevirum quidem quemquam nisi sapientem; postremo so
Abbreviated transcription (Latin):
Stũ qr defensa st̃. Alii uoluptatẽ finẽ
eẽ bonoꝵ uoluert. quoꝵ pͥnceps aristippꝰ. q
socratẽ audierat. Uñ cyrenaici ¶Post epi
renaicis de ip̃a uoluptate consencies. ¶uo¬
luptatẽ ⁊ honestatẽ finẽ eẽ bonoꝵ calippo
sensuit notari om̃i molestia hiero nimꝰ b̾
tici. honestate aũt uid̾e fruraĩoe reb hus
quas pͥmas boĩ nat᷑ã conciliet ⁊ uetꝰ acade¬
mia censuit ut iudicauit scͥpta polomonis
q̃ anthiochꝰ ꝓbat max ͤ eẽt si aristo ᷤ eiꝰq ami¬

Expanded text:
ltumque defensa sunt. Alii voluptatem finem esse voluerunt, quorum princeps Aristippus, qui Socratem audierat, unde Cyrenaici, post Epicrenaicis de ipsa voluptate consentiens. voluptatem autem et honestatem finis esse Callipho censuit, vacare omni molestia Hieronymus, hotici. honeste autem vivere fruentem rebus is quas primas homini natura conciliet et vetus Academia censuit, ut indicant scripta Polemonis quem Antiochus probat maxime, et Aristoteles eiusque ami
Abbreviated transcription (Latin):
cõtineri dicitis ꝯtẽpno. ne ⁊ edifiatũ quidẽ¬
ne scire qd̾ nescio. An stoicis ip̃io ĩt se
disceptare cũ hus nõ licet. ¶ zenom.⁊
ut reꝵ potui putat. ¶ Ita cogim̃ dissensioẽ
sapientiũ dñm nr̃m igtrare quippe qui nesci¬
amꝰ soli. an ethi seruiamꝰ. Sol aũt magͥtu¬
de ip̃e eĩ hic radiatꝰ me ĩtueri uidet᷑ ad mouet
ut credo faciã metõm sui. uos gͦ hꝰ magͥtudi

Expanded text:
contineri dicitis contemno; ne exaedificatum quidenescire quod nescio, an Stoicis ipsis inter se disceptare, cum is non licebit? Zenoni et rerum potiri putat: ita cogimur dissensione sapientium dominum nostrum ignorare, quippe qui nesciamus soli an aetheri serviamus. Solis autem magnitudinem ipse enim hic radiatus me intueri videtur admonens ut cr
Abbreviated transcription (Latin):
Peceat stoicuo rei false assentiens. hos qd̃
nich̾ eẽ dicitis asapiẽte tam alig̾nũ eẽ. si nõ¬
u̾a sũt zenonis aũt ĩuet̾es academicas ꝑ¬
quib tã ĩreb ab hus quos amat stoitis. i¬
i lõne uidicat nõ posse illa ꝓbanda ẽẽ sapiẽ¬
ti ¶Placet stoicis oĩa pcc̾a eẽ paria. at
hoc anthiocho uehem̃tissiẽ displicet. licet¬
le dogna pd̾e. Continuo gͥ me ne ĩcognito
assenciar ꝙ michi totũ ẽ dogmia cõe. Ette mł¬
to maior q̃ dissensio ¶zeno ĩ una u̾tute/.¬

Expanded text:
peccat Stoicus rei falsae adsentiens vos quidem nihil esse dicitis a sapiente tam alienumesse; sin vera sunt Zenonis, eadem in veteres Academicos Pquibusdam in rebus ab his quos amat Stoicis, nonne indicat non posse illa probanda esse sapienti? Placet Stoicis omnia peccata esse paria; at hoc Antiocho vehementissime displicet. licele dogma prodere; contineo igitur me, ne incognito adsentiar, quod mihi tecum est dogma commune. Ecce multo maior
Abbreviated transcription (Latin):
S qr cepam. quid hẽmꝰ in reb bomis ⁊ ma
de re est gͥ ĩ tͥ sr̃imos uitos maior dissẽsio.
Et omitto illa q̃ relicta iã mĩs u llũ qui ĩ
cogͥtõne ⁊ scĩa sũmũ bonũ ponit. qui cũ ze¬
nomis auditor eẽt. uides qnͣtũ abeo dissẽ¬
serit a quã nõ młtũ apłone. Megaricoꝵ
fuit nobił disciplina. cuꝰ scͥptũ uideo pͥn¬
çeps zenophanes quẽ mõ noĩaui. dem̾¬

Expanded text:
 coeperam: quid habemus in rebus bonis et malde re est igitur inter summos viros maior dissensio? Et omitto illa quae relicta iam videntur, Erillum qui in cognitione et scientia summum bonum ponit; qui cum Zenonis auditor esset vides quantum ab eo dissenserit et quam non multum a Platone. Megaricorum fuit nobilis disciplina, cuius ut scriptum video princeps Xenophanes quem modo nominavi, de
Abbreviated transcription (Latin):
dispuͭ ͦ ⁊ si nũc ut si ⁊̃ dormientes ad aĩo iud̾e̾
uideamĩ ymagines extͥnsecus ĩ aĩos nõs pcorp̾
inrũpe. tu nõ ista ne ascuno ne ue fuei̾s cõmẽ¬
titus reb assensus. Nich̾ sentire est melins.
quã tã ꝑua sentiri. ¶ Lõ gͦ id agcit᷑. ut ad

Expanded text:
s; et, si nunc aut si etiam dormientes aliquid animo videre videamur, imagines extrinsecus in animos nostros per corpus inrumpere. tu vero ista ne asciveris neve fueris commenticiis rebus adsensus; nihil sentire est melius quam tam prava sentire.' Non ergo id agitur ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuos furiosus. demiq scͥpta lyturgi solomis.
xii. tabulas urãs ñ eẽ leges ⁊ le urbis de¬
niq aut ciuitatis ñqr eẽnt sapientiũ.
Ie tibi luculle sies
assẽsus anthiccho familiari tuo tã:
ĩcapitolio starẽt aulũ albinũ. qͥntũ .p. sci¬
pione ⁊. M. marcello cẽse̾ p̃tore tecũ qui
ĩ ãno tuo luculle ꝯsul fuit doctũ sane boĩe
ut iudicat ipiꝰ hystoi̾a scͥpta grece iacent̾ẽ
dixisse carneadi. Ego tibi carneade p̃tor eẽ
nõ ideor. qr sapiens nõ sũ. ⁊ã ħ urbs n
mea ciuitas. Tñ ille huic stoico ũ iud̾is anstoͥ¬
nõ dubitass qm̃ ⁊ p̃tor ille eẽt ⁊ roma uͣbs
et eã ciuitas etiã cołe̾t. si ille nr ẽ plane ut
supͣ dixi stoicꝰ ꝑ pauca balbuciens. uos aũt
consilii datie. ¶ Testat᷑ sepe crisippꝰ trissolas
ẽẽ sentẽcias qua defendi possint definitis .¬
bõꝵ. Ccũcidi etiã putat młtitudinẽ. Aut cĩ

Expanded text:
Solonis, duodecim tabulas nostras non esse leges, ne urbis quidem aut civitatis nisi quae essent sapientium. haec tibi Luculle, si es adsensus Antiocho familiari tuo, tam n Capitolio starent, A. Albinum, qui tum P. Scipione et M. Marcello cos. praetor esset, eum qui cum avo tuo Luculle consul fuit, doctum sane hominem ut indicat ipsius historia scripta Graece, iocantem dixisse Carneadi: 'ego tibi Carneade praetor esse non video, quia sapiens non sum, nec haec urbs nec in ea civitas?'; tum ille: 'huic Stoico non videris'. Aristonon dubitavisset quin et praetor ille esset et Roma urbs et eam civitas incoleret; sed ille noster est plane ut supra dixi Stoicus perpauca balbutiens. vos autem consilii datis? Testatur saepe Chrysippus tris solas esse sententias quae defendi possint de finibus bonorum; circumcidit et amputat multitudinem. aut enim
Abbreviated transcription (Latin):
de reb inꝗb u̾satꝰ excitatꝰq sit nescire se dicat.
In ĩcertis eĩ nicħ̾ est ꝓbabile. In quib aũt est
ĩ hus nõ deent sapienti neq ꝗd faciat neq¬
ꝗd respondeat.
E illã quid̃ ꝓt̾misisti luculle rep̃hen¬
siõm intiochi. ne miꝵ. Inpͥmis eĩ est
nobił qua solebat dice̾ anticchꝰ philo¬

Expanded text:
ersatus exercitatusque sit, nescire se dicat. in incertis enim nihil est probabile; in quibus autem est, in iis non deerit sapienti nec quid faciat nec quid respondeat. Ne illam quidem praetermisisti Luculle reprehensionem Antiochi nec mirum, in primis enim est nobilis, qua solebat dicere Antiochus Philo
Abbreviated transcription (Latin):
ie aut ut dicearcho uisũ ẽ. ne sit quidẽ ullusq
si ẽ tres ne ꝑtes bãt ut platom placuit rõnis
ire cupiditatis. an simp uniꝰq sit ꝯ si iniꝰ ⁊ simpͤ.
ntͣ sit ignis an aĩa an sanguis an ut uenacta¬
tres mens nlło corpe. Ꝙ intlłigi quale sit nrc¬

Expanded text:
e an ut Dicaearcho visum est ne sit quidem ullus; si est, trisne partes habeat ut Platoni placuit, rationis irae cupiditatis, an simplex unusque sit; si simplex, utrum sit ignis an anima an sanguis an ut Xenocrates numerus nullo oorpore, quod intellegi quale sit
Abbreviated transcription (Latin):
mans sõpma censet ħ ẽe democͥti ñ decẽtis set
optãtis Ip̃e aũt singłas mũdi ꝑtes ꝑsequens.
⁊ qcquã aut sit aut fiat naͣlib fiꝰ aut factũ
eẽ docet pond̾ib ⁊ motibr ne ille ut dm̃ ope ma¬
gno lib̾at ⁊ me timore. Nis eĩ põt eũ extmet
cirari se adeo nõ ⁊ dies ⁊ noctes d̾inũ mime hor¬
.⁊ rere ut si ꝗd adu̾si accid̾it qd̾ cui nõ accidit exti¬
ͦmesc̾e ne id uire euen̾it.
Eq stracomi tñ assentior. n nõ tibi mo
ud pba ͤ uidet᷑.: Litent ista om̃a luculle¬
crassis occultata ⁊ cͥcũfusa tenebris. Ut nulla ati¬
es humani ĩgemi tanta sit. q̃ penitrare ĩcelũ t̾rã
ĩtrare possit. Corpa nrã ñ nouimꝰ q̃ sint sic̃ ꝑtrã¬
eo tñ auĩt empirici rectiora illaq possit fieri
ut patestã ⁊ deiecta mut̾e̾t᷑. ẜ hic qd nos. Eod̾
m̃o reꝵ naturas ꝑsecare apire diuid̾e possiuᷤ
ut uideamꝰ t̾ra penitꝰ me defica sit ⁊ qĩ radici

Expanded text:
a censet haec esse Democriti non docentis sed optantis, ipse autem singulas mundi partes persequens quidquid aut sit aut fiat naturalibus fieri aut factum esse docet ponderibus et motibus. ne ille et deum opere magno liberat et me timore. quis enim potest, cum existimet curari se a deo, non et dies et noctes divinum numen horrere et si quid adversi acciderit, quod cui non accidit, extimescere ne id iure evenerit? nee Stratoni tamen adsentior nec vero tibi; mous videtur. Latent ista omnia Lucullecrassis occultata et circumfusa tenebris, ut nulla acies humani ingenii tanta sit, quae penetrare in caelum, terram intrare possit. Corpora nostra non novimus, qui sint seo tamen aiunt empirici notiora esse illa, quia possit fieri ut patefacta et detecta mutentur. sed ecquid nos eodem modo rerum naturas persecare aperire dividere possumus, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
matri cũ iꝑar qr fecit cur mõtifera tã młta p
intiosa t̾ra mariq dispsit᷑. i legatio ħ ta polite
tãq sb̃tilit̾ effici potuisse sũ din̾sa aliqͦ solle̾tia.
cuiꝰ quid̾ nos maiestatẽ deducitis. usq ad apui
Nlegas sine des posse ꝗtquã ecce tͥ etrãsenso lam¬
saten᷑ straco qui det isti d̾o ĩmunitatẽ magni qd̾
mun̾is s cũ sac̾dotes deoꝵ natacõm hẽant. qnͣ¬

Expanded text:
erit, cur mortifera tam multa ac perniciosa terra marique disperserit. negatis haec tam polite tamque subtiliter effici potuisse sine divina aliqua sollertia; cuius quidem vos maiestatem deducitis usque ad apium Negas sine deo posse quicquam: ecce tibi e transverso Lampsacenus Strato, qui det isti deo inmunitatem — magni quidem muneris; sed cum sacerdotes deorum vacationem habeant, qua
Abbreviated transcription (Latin):
s ea ꝑticłas siłes int̾se minutas eas pͥmũ⁊ fu¬
suo postea ĩordinẽ adductas mẽte dĩna ¶Se¬
nofanes paulo ⁊ antiqor unũ eẽ oĩa. neq id
eõ iutabile. ⁊ id eẽ uer deũ neq natũ iunquã
qcꝙͣ ⁊ sempit̾uũ conglotata figura. ¶Pme¬
nrdeo ignẽ ꝯ moueat t̾rã. qͥ ab eo formet᷑.¶le¬
ucipp᷑ plenũ ⁊ in anẽ ¶ Democ̾tuo huie inħ¬

Expanded text:
 particulas similes inter se minutas, eas primum confusas postea in ordinem 5 adductas mente divina. Xenophanes paulo etiam antiquior unum esse omnia, neque id esse mutabile, et id esse deum neque natum umquam et sempiternum, conglobata figura. Parmenides ignem qui moveat, terram quae ab eo formetur. Leucippus plenum et inane. Democritus huic in
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝑsuaẜint scire soles oĩa. ⁊ õne ine qdẽ
inꝗd̾ s sapientẽ. dico scire optime ⁊ lẽpe q̃te
scire q̃ st̃ ĩ tua disciplina hoc pͥmũ quale est
sapiente explican sapĩam.
El discedamiꝰ auob̾ met ipĩs de sapiẽ¬
te loquanĩ de quo ut sepe iãdici oĩs

Expanded text:
sibi persuaserint scire se solos omnia? 'Non me quidem' sibi persuaserint scire se solos omnia? 'Non me quidem' inquit 'sed sapientem dico scire.' Optime: nempe ista scire quae sunt in tua disciplina. hoc primum quale est, a non sapiente explicari sapientiam? Sed discedamus a nobismet ipsis, de sapiente loquamur, de q
Abbreviated transcription (Latin):
me incoguito assentin uoces id ꝙ tiupissiũ
ẽẽ dicas ⁊ plenissimũ tem̾itatis cm̃ tibi arro¬
ges. ut exponas disciplinã sapĩe nat᷑am teꝵ
loꝵq ꝯstituas. officia describao. Quã uitã i
pficies ut ego ista ĩnũabitia ꝯplectens nusq
labor nicħ opinor ¶ Que tandẽ ea ẽ discipli¬
na ad quã me ducas. si ab hac abstrat̾io. uere¬
or ne sb̾ arrogant᷑ facias si dix̾io tuã. at̾ꝗ itã
dicas necẽe est. Neq n̾o tu soluo s ad suã qs
rapiet.¶Age restituto ꝑ ypatetiꝰ q sibi cũ
oratorib cognacõm eẽ qui claros iuros ase
ĩstnͣctos dicent rẽ pu ͫ sepe rexisse sustum̃o
epicuros tot meos familiares tã bonos tã
int̾ se amãtes uiros. ¶Dycdora qd faciã
stoico quẽ apuo audiui qui mecũ uini tot
ãnos qui hĩtat apd̾ me quẽ ⁊ ad miror ⁊di¬
ligo qui ista anthycchio ꝯtẽpuit. ¶Nrã in¬
qes sola uera st̃. Certe sola. si uera. plu ei
dentes qui labi nolumꝰ an illi arrogtantes a

Expanded text:
me incognito adsentiri vetes idque turpissimum esse dicas et plenissimum temeritatis, tantum tibi adroges ut exponas disciplinam sapientiae, naturalorumque constituas, officia describas, quam vitam inditurum — perficies ut ego ista innumerabilia conplectens nusquam labar nihil opiner? quae tandem ea est disciplina ad quam me deducas si ab hac abstraxeris? vereor ne subadroganter facias si dixeris tuam; atqui ita dicas necesse est. Neque vero tu solus, sed ad suam quisque rapiet. age restitero Peripateticis, qui sibi cum oratoribus cognationem esse, qui claros viros a se instructos dicant rem publicam saepe rexisse, sustinuero Epicureos, tot meos familiares, tam bonos tam inter se amantes viros: Diodoto quid faciam Stoico, quem a puero audivi, qui mecum vivit tot annos, qui habitat apud me, quem et admiror et diligo, qui ista Antiochea contemnit. 'Nostra' inquies 'sola vera sunt'. Certe sola, si vera; plura enim dentes, qui labi nolumus, an illi adrogantes qui
Abbreviated transcription (Latin):
uelud illd̾ ate ẽ ne ꝗsquã tanto ĩflatꝰ eirore
ut sibi se illa scire psuasent. ⁊õq̃ro rõnes
eas q̃ ex ꝯiectura pendent. q̃ disputatõib
buc illuc tͣhunt᷑. nlłam ad hibẽt ꝑsuadendi
necitatẽ. ¶ Seometre ꝓuideãt ꝗse ꝓficent᷑.¬

Expanded text:
ut illud ante: estne quisquam tanto inflatus errore ut sibi se ilia scire persuaserit? non quaero rationes eas quae ex coniectura pendent, quae disputationibus huc et illuc trahuntur, nullam adhibent persuadendi necessitatem; geometrae provideant,
Abbreviated transcription (Latin):
si cũ ego nichil drem posse ꝯp̃hendi dicet illa
sapientẽ int̾dũ opim̃oi. nõ repugnaiẽ p̃ẜtĩ
nec carnead̾ ꝗdẽ hiuc loco ualde repugnãte.
possit. Respondit mͥ nõ anstotiles aut theo¬
frastus. nec zenocrates ꝙł aut poleno. s m
mmor ẽ si tale uͥm quale fłm ẽẽ ñ possit ich̾
eimoĩ ĩueĩo. Itaq ĩcognitõm mirũ assentior¬

Expanded text:
prendi, diceret ille sapientem interdum opinari, non repugnarem, praesertim ne Carneade quidem huic loco valde repugnante. possit. respondet mihi non Aristoteles aut Theophrastus, ne Xenocrates quidem aut Polemo, sed hi minores, tale verum quale falsum esse non possit. nihil ei
Abbreviated transcription (Latin):
breui res põt tota ꝯu̾ti. Ego enĩ ⁊ si
maximã accõm puta repugnare uisis obsi¬
stere opĩonib assensus lubcos sustin̾e cre¬
doq clitomacho ita scͥbenti Rculi᷑ quẽdã la¬
borẽ exarda tũ a carneade ꝙ ut ferã ⁊ ĩ ma¬
nẽ beluã sit examinis nrĩs assensicẽ id̾ opi¬

Expanded text:
brevi res potest tota confici. ego enim etsi maximam actionem puto repugnare visis obsistere opinionibus adsensus lubricos sustinere, credoque Clitomacho ita scribenti, Herculi quendam laborem exanclatum a Carneade, quod ut feram et inmanem beluam sic ex animis n
Abbreviated transcription (Latin):
nib nõ assentiar deligamq potissimũ quã de¬
moctetũ. Gemꝑ eĩ uteres studiosus nobilitatiᷤᷤ
mane qͣcꝙͣ putes ẽẽ. tũ ita ꝯplecta ⁊ cõferta
d cessent. aͥ illico sb̾sequat᷑ aut athomos ul¬
las equib ꝗc qͥd efficiat᷑ illaꝵ sit dissiłiũ. ant
sine aliqͣ mente rẽ ullã effici posse p̃claram
fiłes alios eiꝰd̾moi mũdos ẽẽ ⁊ ut nos neq
simꝰ ad banlos parteolosq uideamꝰ ñc ĩnũa¬
biles parib dictis ẽẽ ei̾dem noĩb honerib re

Expanded text:
ique adsentiar deligam - quem potissimum, quem? Democritum; semper enim ut scitis studiosus nobilitatis fquicquam putes esse, cum ita conpleta et conferta idque cesserit aliud ilico subsequatur, aut atomos ullas, e quibus quidquid efficiatur illarum sit dissimillimum, aut sine aliqua mente rem ullam effici posse praeclaram;similes alios eiusdem modi mundos esse; et ut nos nunc simus ad Baulos Puteolosque videamus sic innumerabile
Abbreviated transcription (Latin):
diosa c̾te nõ siit. ⁊ õ enĩ lucẽ epimꝰs
ꝓbabilia sint uideri dicimꝰ. ¶ Sic gͥ ĩducta
et ꝯstituta phabilia ⁊ ea qde expedita soluto
libero milla re ĩplicata. Uides ꝓfecto luculle
iac̾e.iã id̾ tuũ ꝑspicuitatis patͦciniũ. Isdẽ
eĩ pͥ sapiens de quo loꝗt᷑ ccłis quib iste md̾t᷑.
celũ t̾rã mare intuebit᷑ eisdẽ sensib ¶ Re¬
liqͣ q̃ sb̾ quẽq sensũ cadũt senciet mare uid̾
qdẽ nũc fauonio nascente puͣpureũ iudet᷑.
Idẽ huic nr̃o uidebit᷑. ⁊ lec tam̃ assentiet᷑ ꝙ ꝙ
nob met ip̃is cernelũ uidebat᷑ mane atrũ qd̾¬

Expanded text:
osa certe non sunt. non enim lucem eripimus probabilia sint, videri dicimus. Sic igitur inducto et constituto probabili, et.eo quidem expedito soluto libero nulla re inplicato, vides profecto Luculle iacere iam illud tuum perspicuitatis patrocinium. isdem enim hic sapiens de quo loquor oculis quibus iste vester caelum terram mare intuebitur, isdem sensibus reliqua quae sub quemque sensum cadunt sentiet. mare illud, quod nunc favonio nascente purpureum videtur, idem huic nostro videbitur, nec tamen adsentietur, quia nobismet ipsis modo caeruleum videbat
Abbreviated transcription (Latin):
ipi illũ uicissim eluditis. lib̾ gͥ atali ĩ risione so¬
crates. lib̾ aristochiꝰ qui nich̾ istoꝵ scm putat
posse.
Etl redeo ad aĩar ⁊ corp̾. sit̾ netandẽ ea
nota suit nob̾ q̃ uernoꝵ nata sit q̃ u̾na

Expanded text:
ipsi ilium vicissim eluditis. liber igitur a tali inrisione Socrates, liber Aristo Chius qui nihil istorum sciri putat posse. Sed redeo ad animum et corpus. satisne tandem ea nota s
Abbreviated transcription (Latin):
stetit contͣ nra uestigia quos anopcedas ucta¬
tis. Cur mͥ mag̾ sustentetis qui ista nõ aspnor
quã eos qui cũ audiñt decipe nos arbit̾ntur
Int̾ ⁊ afiracosius ut ait theofrastus celũ solẽ
lanã stellas suꝑa deniq stare oĩa censet.⁊ leq

Expanded text:
stent contra nostra vestigia, quos anti/podas vocatis: cur mihi magis suscensetis qui ista non aspernor quam is qui cum audiunt desipere vos arbitrantur? Hicetas Syracosius, ut ait Theophrastus, caelum solem lunam stellas supera denique omnia stare censet, neque
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e̾ eẽ ei locũ etiã si ꝯp̃hensio ꝑceptẽq ulła
sit qd̾ fiet artib. Quib hus neq ip̃e fatẽt᷑
ꝯiectura se plus ita quã sciã. an is qui oñ¬
q̃ uera ẽ ⁊ fła diudicẽt. s illa st̃ lumina duo
que max̾ tam̃ ista ꝯtinẽt. ¶ Priũ eĩ nega¬
tis fieri posse ut ꝗsquã nulli rei anssentia᷑¬
meo quid̾ iudicẽ stoitoꝵ ea de re dubitare se
uaticinatõnes. seq ab assensu sustineat. ꝙ is
põt fac̾e ut de hus reb quas illi aquib ipẽ
didicit. c̾tus habueĩt. cur id sapiens de reb¬

Expanded text:
esse ei locum etiam si conprehensio perceptioque nulla sit. 'Quid fiet artibus?' Quibus? iisne quae ipsae fatentur coniectura se plus uti quam scientia, an iis ququa vera et falsa diiudicent? Sed illa sunt lumina duo quae maxime causam istam continent. Primum enim negatis fieri posse ut quisquam nulli rei adsentiameo quidem iudicio Stoicorum, ea de re dubitare se vaticinationes, seque ab adsensu sustineat — quod is potest facere vel de iis rebus quas illi a quibus ipse didicit certas habuerint, cur id sapiens de reli
Abbreviated transcription (Latin):
modi sic u̾ba u̾su ĩcludere̾: nt nicħ sit ne
ipm spũ ꝗdẽ minimo bremꝰ aut longuis
quã neccẽ ẽ. Liberior ẽ or̃o et plane ut di¬
cit᷑ sic ẽ uẽ soluta nõ ut fugiat tm̃ ac ter¬
reit. G ut sine Rĩculis sibi ip̃a moderet᷑.¬
¶ lam̃iqr egg̃o illud assentior theo phrastro
qui putat orõnẽ q̃ quidẽ sit polita atip i
fracta qͦdam mͦ nõ astricte s remissius.
mĩosam eẽ oportere. Et enĩ sic̃ ille suspi¬
cit᷑. ⁊ ex istio modis quib usitatus usus
efficit᷑. post anepestuo procrioe quidã nuͣs

Expanded text:
su includere, ut nihil sit ne spiritu quidem minimo brevius aut longius, quam necesse est. Liberior est oratio et plane, ut dicitur, sic est vere soluta, non ut fugiat tamen aut erret, sed ut sine vinculis sibi ipsa moderetur. Namque ego illud adsentior Theophrasto, qui putat orationem, quae quidem sit polita atque facta quodam modo, non astricte, sed remissius numerosam esse oportere. Etenim, sicut ille suspicatur, et ex istis modis, quibus hic usitatus versus efficitur, post anapaestus, procerior qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩteruallis equalib recte genꝰ hoc nuĩoꝵ
dũ mõ nõ cõtinui sint mͥ oratoĩs liude
ponitur. ¶⁊ lã si rudis ⁊ imp̾olita putã¬
da ẽ illi sine ĩteruillis loquacitas ꝑhen
tur. nisi qd̾ hõium anrib uoce̾ nã mo¬
dulant᷑ ip̃e. Qd̾ fieri nisi in ẽ nũs inu
cem ñ põt. ¶⁊ lumerus aũt ĩcontinua¬
tione nulliꝰ ẽ distinctõ. Et equaliũ aut
sepe uarioꝵ int̾ualloꝵ ꝑcussio. numeꝵ
conficit. ꝙ̃ ĩ cadẽtib guttio qd̾ int̾uallis
distinguit᷑ notare possumus in anni
p̃cipitante nõ possumꝰ. ¶Qd̾ si cõtinua¬
tio u̾boꝵ hec soluta multo est aptior
ac iocundior. si est articulis mẽbrisq
distĩcta quã si cõtimuta ac ꝑducta mẽ¬
bra illa modificata ẽẽ debebũt. Que si
extremo bremora sint. infrĩgitur ille
quasi uerborũ ambitus. Sic enĩ has
aut pͥma ẽẽ debẽt postiora suꝑiorib ⁊ex¬
trema primis. aut qd̾ ⁊̃ ẽ melius ⁊ iocũ¬
pħys quos tu maxime diligis citule

Expanded text:
ualibus, recte genus hoc numerorum, dum modo ne continui sint, in orationis laude ponitur. Nam si rudis et impolita putanda est illa sine intervallis loquacitas perentur, nisi quod hominum auribus vocem natura modulatur ipsa? Quod fieri, nisi inest numerus in voce, non potest. Numerus autem in continuatione nullus est; distinctio et aequalium aut saepe variorum intervallorum percussio numerum conficit, quem in cadentibus guttis, quod intervallis distinguuntur, notare possumus, in amni praecipitante non possumus. Quod si continuatio verborum haec soluta multo est aptior atque iucundior, si est articulis membrisque distincta, quam si continuata ac producta, membra illa modificata esse debebunt; quae si in extremo breviora sunt, infringitur ille quasi verborum ambitus; sic enim has aut paria esse debent posteriora superioribus, et extrema primis aut, quod etiam est melius et iucunis philosophis, quos tu maxime diligis, Catule,
Abbreviated transcription (Latin):
par fere cretico qui ẽ ex longa ⁊breui ⁊
longa ꝗd petã p̃sidii aut ex sequir quoi¬
ue nũc aquo nũo exorsus est. fannius si
quirites minas illĩ. Hũc ille clausulis
iptiorẽ putat. quis uult longa plerũq
sillaba terminari.
Eqr nõ hec tam acrẽ curã diligen¬

Expanded text:
par fere cretico, qui est ex longa et brevi et par fere cretico, qui est ex longa et brevi et longa: ut Quid petam praesidi, aut exsequar? quove nunc A quo numero exorsus est Fannius: "si, Quirites, minas illius." Hunc ille clausulis aptiorem putat, quas vult longa plerumque syllaba terminari. Neque vero haec tam acrem curam diligen
Abbreviated transcription (Latin):
finitus sp̃s datus. tam̃ eũ ppetui re u̾bi
uoluimus. id eĩ mrib nrĩs gratũ ẽ inuẽ¬
tũ. ꝙ hoĩum literib nõ tolerabile solũ
Ongissima est gͥ conplexio u̾boꝵ¬
q̃ nolu uno spũ põt. S hic nature
modus est artis cũ sĩt nuͣ plures.
Iambum ⁊ trocheũ frequẽtẽ segregat ab
signes pcussiones eoꝵ nũoꝵ ⁊ mimitipe¬
des. Quare primũ adhereũ dactili ⁊ ama¬
pesti spondei pedẽ ĩ uitat. in quo impime
ꝑgredi licet. duodũ taxat pedes aut pa¬
ulo plus nec ꝑline iuersũ aut ĩsimili¬
tudinẽ uersus ĩcidamꝰ. Alte sũt gemine
ab eodẽ illo matime pem qui ẽduplex.i
Lã aut longa orit᷑ quãtres breues cõse¬
cũtur. ut hec u̾ba. desinite. incipite. cõpri¬
mite. aut breuib deincepo trib extre¬
ma ꝓducta atq longa. sic̃ illa sũt. donu¬
asupiore peane posteriore finire. ¶Est. aũt
pem hic post̾ior nõ silabaꝵ nũo. s auriũ
mensum qd̾ est acrius iuidiciũ ⁊ certius

Expanded text:
tamen eum perpetuare verba nolimus; id enim auribus nostris gratum est inventum, quod hominum lateribus non tolerabile solum, Longissima est igitur complexio verbor volvi uno spiritu potest; sed hic naturae modus est, artis alius. Nam iambum et trochaeum frequentem segregat ab signes percussiones eorum numerorum et minuti pedes. quare primum ad heroum nos, dactylici et anapaesti et spondei pedem, inuitat, in quo impune progredi licet duo dumtaxat pedes aut paulo plus, ne{c} plane in uersum aut in similitudinem uersus incidimus: altae sunt geminae ab eodem illo maxime paean, qui est duplex: nam aut a longa oritur, quam tres breues consequuntur, ut haec uerba, desinite, incipite, comprimite, aut a breuibus deinceps tribus, extrema producta atque longa, sicut illa sunt: domua superiore paeane, posteriore finire; est autem paean hic posterior non syllabarum numero, sed aurium mensura, quod est acrius iudicium et certius,
Abbreviated transcription (Latin):
ni. quã alique. Tam̃ hanc hñt ĩ spẽ uenu¬
statẽ. ut nõsolũ salutis. s q̃ noluptatis
cã ĩuenta ẽẽ iident᷑. ¶Colũne tẽpla et
porticꝰ sustinent. tam̃ hñt nõ plus utili¬
tatis quã dignitatis. Capitoli fastigiũ
illud ⁊ cet᷑aꝵ ediũ. nõ uenustas s neces¬
sitas fabricata. ⁊ Lã cũ est hĩta rõ quem
admodum ex utͣqr tecti parte aqua dela¬
bẽtur. ntilitatẽ templi. fasti dignitatis
ꝯsecuta est. ut ⁊̃ si ĩcelo capitoliũ statue¬
ret᷑ ubi imber eẽ nõ poss. nullã siñ fastigu
dignitatẽ hĩturũ fuisse uideat᷑. ¶ Hoc m

Expanded text:
t in specie venustatem, ut non solum salutis, sed etiam voluptatis causa inventa esse videantur. Columnae templa et porticus sustinent; tamen habent non plus utilitatis quam dignitatis: Capitoli fastigium illud et ceterarum aedium non venustas, sed necessitas ipsa fabricata est; nam, cum esset habita ratio, quem ad modum ex utraque tecti parte aqua delaberetur, utilitatem templi fastigi dignitas consecuta est; ut, etiam si in caelo Capitolium statueretur, ubi imber esse non posset, nullam sine fastigio dignitatem habiturum fuisse videatur. H
Abbreviated transcription (Latin):
lum ad modũ sentiens p̃teritũ aut futurũ. Homo
aũt qm̃ rõnis est ꝑticeps. ꝑ quã ꝯseqñtiã cͥnit. ca¬
usas reꝵ uidet. eaꝵq ꝓg̾ssus. ⁊ qͣsi añcessiones nõ
ignorat. similitudines cõparat. ⁊ reb p̃sentibus
adiũgit. atq ãnectit futuras. facile totiꝰ uite cur¬
sũ uidet. ad eamq regendã ꝓpat res nectias. Ea

Expanded text:
lum admodum sentiens praeteritum aut futurum. Homo autem qui rationis est particeps, per quam consequentia cernit, causas rerum videt, earumque progressus et quasi antecessiones non ignorat, similitudines comparat, rebusque praesentibus adjungit atque annectit futuras, facile totius vitae cursum videt, ad eamque degendam praeparat res necessa
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd uid̾e̾. audire. addiscere. cognitionẽq reꝵ. aũ
octultaꝵ. aut mirabiliũ. ad beate uiuendũ neccͣa
ducimꝰ. Ex quo ĩtelligit᷑. qd̾ ueꝵ simplex sinceꝵq
sit. id ẽẽ nat̾e hoĩs aptissimũ. ¶ Huic mnͣ uidẽdi
cupiditati. aduĩcta est appeticio. qͥdam pͥncipatus.
ut nemini parere aĩus bñ ĩ formatus anat̾a uelit.
ñ p̃cipienti aut docenti. aut utilitatis cã iuste. ⁊
legitime imꝑanti. ex quo magnitudo aĩ ceistit.
humanaꝵq reꝵ ꝯtemptio. ¶ec uõ illa pua
nis nafe̾ ẽ rõnisq. qd̾ unũ ħ aĩal sentit. quid sit
ordo. ꝗd sit qd̾ deceat. in factis dictisq. ꝗ modus

Expanded text:
 rerum aut occultarum aut admirabilium ad beate vivendum necessariam ducimus. Ex quo intellegitur, quod verum, simplex sincerumque sit, id esse naturae hominis aptissimum. Huic veri videndi cupiditati adiuncta est appetitio quaedam principatus, ut nemini parere animus bene informatus a natura velit nisi praecipienti aut docenti aut utilitatis causa iuste et legitime imperanti; ex quo magnitudo animi exsistit humanarumque rerum contemptio. Nec vero illa parva vis naturae est rationisque. quod unum hoc animal sentit, quid sit ordo, quid sit, quod deceat, in factis dictisque qui modu
Abbreviated transcription (Latin):
amuo inutari stoicos. qui studiose exquirunt
uñ u̾ba sĩt dicta. credamꝰ qr quia fit qd̾ dictũ ẽ.
eoꝵ qui inferũt. alteꝵ eoꝵ. qui abhis ꝗb¬
infertur. si possũt nõ ppulsant ĩ iuriã.⁊ lã
qui inuiste ĩpetũ ĩquẽ piã facit. aut ira. auti
afferre socio. ¶ Qui aũt nõ defendit nͨ obsistit

Expanded text:
amus imitari Stoicos, qui studiose exquirunt, unde verba sint ducta, credamusque, quia fiat, quod dictum est, um, qui inferunt, alteinfertur, si possunt, non propulsant injuriam. Nam qui injuste impetum in quempiam facit, aut ira aut inferre socio; qui autem non defendit, nec ob
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃ ad usus uite nectos. tũ ad ꝑfruendas no¬
luptates. ¶ Inꝗbus aut̃ maior ẽ aĩns. inhis
pecciñe cupiditas spectat ad opes. ad gratifican¬
di facultatẽ. ut nuꝑ. M. crassus negabat ullã
satis magnã peccũam cẽ ei. qui inre pir᷑ prin¬
ceꝑo uelles eẽ. cuiꝰ fructib ex̾itũ alere ñ posset.
¶Delectãt ⁊̃ magͥfici apparatꝰ. uiteq cultus:
ẽ elegantia. ⁊ copia. Quib reb effectũ ẽ. ut ĩ¬
finita peccũe cupiditao eẽt. Nec uͦ rei familia¬
ris amplificatio nemimi nocẽs intuꝑanda. s
fugienda semp ĩ uiria ẽ. ¶ Matie aũt adcdn¬
cũtur płiq ut eos iusticie capiat obluuo: cũ¬
impioꝵ. honoꝵ gse cupiditatẽ inciderĩt. Qd̾
eĩ est apd̾ enniũ nulla scã societas. nec fideo
regni est. id latius patet. Nã ꝗcꝗd eiꝰ mõi est
ĩquo nõ possũt plures excelłe. meo fit plerq
tãta ꝯtentio. ut difficillimũ sit ẜuare societa

Expanded text:
ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates. In quibus autem maior est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes et ad gratificandi facultatem, ut nuper M. Crassus negabat ullam satis magnam pecuniam esse ei, qui in re publica princeps vellet esse, cuius fructibus exercitum alere non posset. Delectant etiam magnifici apparatus vitaeque cultus cum elegantia et copia; quibus rebus effectum est, ut infinita pecuniae cupiditas esset. Nec vero rei familiaris amplificatio nemini nocens vituperanda est, sed fugienda semper iniuria est. Maxime autem adducuntur plerique, ut eos iustitiae capiat oblivio, cum, gloriae cupiditatem inciderint. Quod enim est apud Ennium, Nulla sancta societas nec fides regni est, id latius patet. Nam quidquid ejusmodi est in quo non possunt plures praecellere, in eo fit plerumque tanta contentio, ut difficillimum sit servare sancta
Abbreviated transcription (Latin):
et explicare ronẽ. is prudẽtissimꝰ ⁊ sapientissinus
nite solet hr̃i. Quo circa huic quasi mat̾ia quã
tractet. ⁊ ĩqua u̾set᷑. subiecta est ueritas. ¶ Reli¬
quis aũt trib uͥtutib necessitates ꝓposite sũt adi
eas res parandas tuendasq. quib attio uite ꝯti¬
net᷑. ut ⁊ societus hoĩum ꝯunctioq ẜuet᷑. ⁊ aĩ ex¬
cellentia. magnitudoq. Tum ĩ augendis opib
iuhis ipĩs despiciendis eluceat. ¶ Ordo aũt et
ꝯstantia. ⁊ mod̾atio. ⁊ ea q̃ sũt his similia u̾sant᷑
ui eo gnͣe. ad qd̾ est adhibenda actio q̃dam. nõ so¬
lũ m̃tie agitatio. His enĩ reb q̃ tractãt᷑ ĩ uita
modũ qnͣ̃dã ⁊ ordinẽ adhibentes. honestatem ⁊

Expanded text:
et explicare rationem, is prudentissimus et sapientissimus rite haberi solet. Quocirca huic quasi materia, quam tractet et in qua versetur, subiecta est veritas. Reliquis autem tribus virtutibus necessitates propositae sunt ad eas res parandas tuendasque, quibus actio vitae continetur, ut et societas hominum coniunctioque servetur et animi excellentia magnitudoque cum in augendis opibusin his ipsis despiciendis eluceat. Ordo autem et constantia et moderatio et ea, quae sunt his similia, versantur in eo genere, ad quod est adhibenda actio quaedam, non solum mentis agitatio. Iis enim rebus, quae tractantur in vita, modum quendam et ordinem adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
uestigntione u̾sant᷑. Cuiꝰ studio arebus agendis
abduci. ꝯtra officiũ est. uirtu̾s eĩ laus oĩs ĩ acti¬
one ꝯsistit. a qͦ tñ fit ĩtermissio sepe. multiq dãt᷑
ad studia reditꝰ. ⁊ũ agitatio m̃tis q̃ nũꝙͣ qescit.¬

Expanded text:
vestigatione versantur; cuius studio a rebus gerendis vestigatione versantur; cuius studio a rebus gerendis abduci contra officium est. Virtutis enim laus omnis in actione consistit; a qua tamen fit intermissio saepe multique dantur ad studia reditus; tum agitatio mentis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
gnitioẽ osistit. maxẽ nat̾am atting̃ hũam.
Dm̃s enĩ trahim̃ ⁊ ducĩ ad cogͥtionis ⁊ scientiei
cupiditatẽ. in qua excellere pulcrũ putamꝰ: Labi añ
ertare. nescire. ⁊ decipi. ⁊ malũ ⁊ turpe putam᷑. ⁊ di¬
cimꝰ ¶In hoc gn̾e ⁊ nat᷑ali. ⁊ honesto duo uitia uitar¬
da sũt. Unũ ne incognita ꝓcognitis hẽamꝰ. hisq
tem̾e assentiamꝰ. qd̾ uitium effug̃e qui uolet. Os̃
aũt uelle debent. ad hibebit ad ꝯsiderandas res. ⁊
tp̃s. ⁊ diligentiã. Alteꝵ est uiciũ. qd̾ quidã nimiᷤᷤ
magnũ studiũ. multãq opã. inres obscuras atq¬
difficiles ꝯferĩt. easdẽq nõ necessarias. ¶ Qui¬
bus uicus declinatis. qd̾ ĩ reb honestis. ⁊ cogͥti¬
one dignis. oꝑe cureq ponet᷑. id ure laudabit᷑.
ut ĩ astrologia .G. sulpiciũ andnumꝰ: Ingeometͥa
Gextũ ponpeiũ. Ip̃i cognonimꝰ multos ĩ dialeti¬
cis. plures ĩ ciuili nuite. Que om̃s artes ĩueri ĩ¬

Expanded text:
istit, maxime naturam attingit humanam. Omnes enim trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem, in qua excellere pulchrum putamus, labi autem, errare, nescire, decipi et malum et turpe ducimus. In hoc genere et naturali et honesto duo vitia vitanda sunt, unum, ne incognitapro cognitis habeamus iisque temere assentiamur; quod vitium effugere qui volet omnes autem velle debent, adhibebit ad considerandas res et tempus et diligentiam. Alterum est vitium, quod quidam nimis magnum studium multamque operam in res obscuras atqudifficiles conferunt easdemque non necessarias. Quibus vitiis declinatis quod in rebus honestis et cognitione dignis operae curaeque ponetur, id iure laudabitur, ut in astrologia C. Sulpicium audivimus, in geometria Sex. Pompeium ipsi cognovimus, multos in dialecticis, plures in iure civili, quae omnes artes in veri in
Abbreviated transcription (Latin):
panetio uidr ꝯsilu capiendi delib̾atio.
⁊ lam honestũ ne factũ sit. an fp̃e dibi¬
tant id qd̾ indelib̾atione cadit. In quo ꝯsidem̃¬
do sepe aĩ ĩ ꝯtͣrias sentẽtias distrahunt᷑. Tum
aut ĩ quirũt. aut ꝯsultant ad uite ꝯmoditatẽ
iocũditatẽq ad facultates reꝵ atq copias
ad opes. ad potẽtiã quib ⁊ se possẽt iuiuare
et suos ꝓducãt id nec ne de quo sib̾ant. Que
delib̾atio om̃is ĩ rõne utilitatis cadit. ¶ Tertiũ
ad se idr̃. fit ut distrahat᷑ indelib̾ando aĩus.i
afferatq ancipitẽ curã cogitandi: hac diuisicẽ
c̃ p̃t̾ire aliꝗd maximũ uitiũ ĩdiuidendo sit: duo
p̃t̾missa sũt. ¶Nec enĩ solũ utrũ honestũ. an
lib: utrũ utiliꝰ. Itaqr ille tͥplicẽ putauit eẽ rõ¬
nem. in quĩq ꝑtes distribui debe repꝑit᷑. ¶ Pn¬
mũ gͥ est d̾ honesto. s de honesto duplicit̾. Tum
pari rõne. de utili. pꝰ de cõꝑatione eoꝵ dissernẽ¬

Expanded text:
Panaetio videtur, consilii capiendi deliberatio. Nam aut honestumne factu sit an turpe dubitant id, quod in deliberationem cadit; in quo considerando saepe animi in contraries sententias distrahuntur. Tum autem aut anquirunt aut consultant, ad vitae commoditatem iucunditatemque, ad facultates rerum atque copias, ad opes, ad potentiam, quibus et se possint iuvare et suos, conducat id necne, de quo deliberant; quae deliberatio omnis in rationem utilitatis cadit. Tertium duad se videtur, fit ut distrahatur in deliberando animus afferatque ancipitem curam cogitandi. Hac divisione, cum praeterire aliquid maximum vitium in dividendo sit, duo praetermissa sunt; nec enim solum utrum honestum an libus utrum utilius. Ita, quam ille triplicem putavit esse rationem, in quinque partes distribui debere reperitur. Primum igitur est de honesto, sed dupliciter, tum pari ratione de utili, post de comparatione eorum disseren
Abbreviated transcription (Latin):
ad aĩum tnͣsferens multo ⁊̃ mag̾ pulcͥtudinẽ.
putat. Cauetq neꝗd ĩ decore effeminateq faci¬
at. ẽ ũ ĩ oĩbus ⁊ opinionib ⁊ factis. neꝗd libi¬
dinose aut faciat aut cogitet. quib ex rebus
ꝯflat᷑ ⁊ efficit᷑. id qd̾ querimꝰ honestũ. Quod ⁊¬
si nobilitatũ nõ sit. tñ honestũ sit. ꝗd̾q uire dm̃s¬

Expanded text:
multo etiam magis pulchritudinem, putat cavetque, ne quid indecore effeminateve faciat, tum in omnibus et opinionibus et factis ne quid libidinose aut faciat aut cogitet. Quibus ex rebus conflatur et efficitur id, quod quaerimus, honestum, quod etiamsi nobilitatum non sit, tamen honestu
Abbreviated transcription (Latin):
fili. ⁊ tãꝙͣ faciẽ honesti uides. q̃ si occłis cer¬
citaret sapientie. S omẽ qd̾ est honestũ. id .iiii
ꝑtiũ orit᷑ exaliqua. Aut eĩ ĩꝑspicientia i̾ solle¬
ciaq ñsat᷑. aut ĩ hoĩum societate tuenda. tribu¬
endoq suuĩ cuiq ⁊ rex ꝯstructarũ fide. aut in cĩ
excelsi ⁊ inuicti magnitudine ac robore. aut in
modestia. ⁊ tẽpantia. Que quatuor quãꝙͣ int̾ se
colligata. atq inplicata sint. tñ ex singulis cer¬
ta officioꝵ gnͣa nascũtur. Uelut ex ea ꝑte q̃ primo
descͥpta est. in q̃ sapientiã ⁊ prudentiã ponimꝰ. in

Expanded text:
quam faciem honesti vides, quae si oculis cercitaret sapientiae. Sed omne, quod est honestum, id quattuor partium oritur ex aliqua: aut enim in perspicientia veri sollertiaque versatur aut in hominum societate tuenda tribuendoque suum cuique et rerum contractarum fide aut in animi excelsi atque invicti magnitudine ac robore aut in omodestia et temperantia. Quae quattuor quamquam inter se colligata atque implicata sunt, tamen ex singulis certa officiorum genera nascuntur, velut ex ea parte, quae prima discripta est, in qua sapientiam et prudentiam ponimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
obeasq causas studeat parare ea q̃ suppeditent.¬
et ad cultũ ⁊ ad uictũ. nec sͥ soli. s ꝯugi. lib̾is ce¬
t̾isq quos caros hãt. tueriq debeat. Que cura
ex suscitat etiã aĩos ⁊ maiores ad rẽ gerendã fac̃.
¶In pͥmis ꝙͦ hõis ẽ ꝓpria uen ĩꝗsitio atq ĩ uestigato.

Expanded text:
ob easque causas studeat parare ea, quae suppeditent ad cultum et ad victum, nec sibi soli, sed coniugi, liberis ceterisque, quos caros habeat tuerique debeat; quae cura exsuscitat etiam animos et maiores ad rem gerendam facit. In primisque hominis est propria veri inquisitio atque investigatio.