comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chiel. aꝑti sunt caeli &uidi uisiones dĩ Quorundam autem pro¬
ph& arum & himo logiae nominũ ad notandae sunt. Vo cabula
enim eorum satis oftendunt : quid in futuris factis dillisq suis p̃¬
nuntias sent helias enim interp̃tatur dñs ds̃ & futuri igitus
p̃sagio sic uocatus Namdum alter car&ur in sacrificio cum qua¬
dringentis sacerdotibus baal. inuo cato nomen dnĩ descendit
de caelo ignis suꝑ holo caufium. Quod cum uidis s& omnis popolus

Expanded text:
erti sunt caeli et vidi visiones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo ignis super holocaustum. 'Quod cum vidisset onmis populus
Abbreviated transcription (Latin):
anta celeritatẽ dicitur sphera caelicurrere. ut nisi aduersus p̃cipitem eiuscursuũ
aftra currerent. quȩeam remorarent᷑ mundi ruinam facer&
XXXU. DEAUECAELI.

Expanded text:
aera caeli dicitur currere ut, nisi adversus praecipitem eius cursum astra currerent, qui eam remorarent, mundi ruinam faceret. § 36 De axe caeli.
Abbreviated transcription (Latin):
Algxumus anmaximus & siqua sunt similia. qualiter scribi debeat. quor sitis est
dapird trade dit caesarem pera. cius modi uerba enuntiare soliti essaȩ
maximus optimus pessimus scribatur. Malo perunamt scribendũ:
auia eslimagis uolo: malle perduas I scribendũ: quiꝗ est magis uelle¬
ol Nolo quoq per unam .l: uille & nolle perduo: nolo enim neuoso est¬
Nolle neͦuelle: os siuultum aut ossum significat pero solã seribendum est: siꝑ sonam.
h preponenda est: ora finium perio. hora dierum perh. scribendum. onus si deonere
uenit peno sola scribendum Side honore cũ aspiratione: Prae positio & pra&e¬
rea perdiptongois eriben dum: ÷ pene uero quod est coniunstio per .e: poena quod est
supplicium peroe q lceterartunc reste ꝓponitur. cum illã statim .u. litteras se quitur

Expanded text:
15. Maxumus, an maximus, et si qua similia sunt, qualiter scribi debeant 45 quaesitum est. 15. Maxumus, an maximus, et si qua similia sunt, qualiter scribi debeant 45 quaesitum est. Varro tradidit Caesarem per i hujusmodi verba enuntiare, et 'maximus', 'optimus', 'pessimus' scribatur. 'Malo' per unum L scribendum, quia est 'magis volo'. 'Malle' per duo LL, quia est 'magis velle'. 'Nolo' quoque per unum L; et 'nolle' per duo. 'Nolo' enim 'nevolo' estnolle', 'nevelle'. 'Os' si vultum aut ossum significat per O solam scribendum est; si personam, H praeponenda est. 'Ora' finium per O; 'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit, O sola scribendum; si de honore, cum H aspiratione. 'Praepositio' et 'praeterea' per dipthonga scribendum. 'Pene' vero, quod est coniunctio, per E; 'poena', quod est supplicium, per OE. Q littera tunc recte ponitur, cum illi statim U littera sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
nominibus: heus autem & heu interc tediones perh scribendtm: ilit terã in¬
terduas uocales constitutam bis scribi quidã existimabant ut introia & maia
hoc ratio non permittit Num quã enimtres uocales in una syllaba sera¬
buntur : sedi. lit tera inter duas uocales constituta pro duplici hab&ur:
al pronomen neutri generis perd scribitur abeo quo deftisea iđ quia faat
idẽ quod si uerbum est testiae personae : ꝑt. notabim̃ orabeo quodest qiua fat
quia facit itur łe. litteram antiqui preponebant quotiensia seque batur
ut lia put. Rana Κ alamus Nunc dutem Nasthago & Ralende pereandem
tantum seribuntur Omnia dutem greca nomina qualicũq  sequente
alatitudine uocata est. cuiꝰ contraria est tristitia quae angustiam facit A
Autem littera interdum prod littera utimur. ilatum prodatũ & cala¬
mitatem pro cadamite Acadendo enim nomen ad sumpsit calamitas

Expanded text:
nominibus. Heus autem, et heu interjectiones per h scribendae. 11. I litteram innominibus. Heus autem, et heu interjectiones per h scribendae. 11. I litteram inter duas vocales constitutam his scribi quidam existimabant ut Trojia, Majia, sed hoc ratio non permittit. Nunquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed i littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 12. Id, pronomen neutri generis per d scribitur, ab eo quod est is, ea, id, quia facit idem. Quod si verbum est tertiae personae per t notabitur, ab eo quod est eo, is, it, quia facit itur. 13. K litteram antiqui praeponebant quoties A sequebatur, ut kaput, Kanna, Kalamus. Nunc autem Kartago, et Kalendae per eamdem tantum scribuntur. Omnia autem Graeca nomina qualicunque sequentea latitudine vocata est, cui contraria est tristitia, quae angustiam facit. L autem littera interdum pro d littera utimur, ut latum pro datum, et calamitatem pro cadamitate; a cadendo enim nomen sumpsit calamitas.
Abbreviated transcription (Latin):
.cscribenda est siautem ad uerbiũ fuerit ꝑ qdicimus enim quum lego. Deus
ꝑe solam. dac monper diptongon est notandus : equus quod est animalpere
solam scribendus : Aequus quod est iustus perae diptangon scribendus:
exsul additas deb& scribi: quia ex suldicitur qui extra solum est: exultat
melius sine .s. littera scribitur Namcũ ipsa .x. exͦ & .s. constat. quo modo
cũ in ea sit Rursus ei additur alia : Aequor ꝑdiptongon scribendũ : quia
ab aqua est nomen fastum. Forsitan pern. scribendũ infine :quia integrum
foedus quod est pastũ cumoe diptongo scribendũ : formosus sine n scribitur
quia a forma uocatur Gnatus quod est filius per.g. scribendum quia fueciti
H. quaea spirationis littera est. in latina tantum uocalibus iungitur. ut
honor homo humus Aspiratur autem & consonantibus sedingrecis & hebreis

Expanded text:
C scribenda est; si autem adverbium fuerit, per Q. Dicimus enim 'quum lego'. 'Deus' C scribenda est; si autem adverbium fuerit, per Q. Dicimus enim 'quum lego'. 'Deus' per E solam: 'daemon' per AE dipthonga est notandus. 'Equus', quod est animal, per E solam scribendum. 'Aequus', quod est iustus, per AE dipthonga scribendum. 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integrum oedus' quod est pactum, cum O et E dipthonga scribendum. 'Formosus' sine N scribitur, quia a forma vocatur. Sive eeneratus. 10. H, quae aspirationis nota est, in Latino tantum vocalibus jungitur, ut honor, homo, humus. Aspiratur autem et consonantibus, sed in Graecis, et Hebraeis
Abbreviated transcription (Latin):
sto grafu grece. latine resta scriptuta interpr&aturi osto enim reste :
grafia scriptura dicitur: haec disciplinado c& quem ad modũ scribere
debeamus Nam sicutars trasta depastium declinatione : ita osto grasia describendi
peritia: ut puta ad cũ est p̃positio .d. litteram: cũ est coniunstio .T. lit tera acci¬
pit: Aut quando ad uerbium est negandi .d. littera terminatur. & ad spiratur
incapite: quando autem coniunstio disiunstiua est pest lit terã sine aspi¬
ratione scribitur. Apud p̃positio perd scribitus sicut & apud patrem:
qm̃ u&eres saepe apud. pro ad uerbiũ usi sunt duabus exeis mediis litteris
subtratis interdũ autem aliae litterae in loco aliarũ litterarũ rite po¬
nuntur Bet .p. lit teris quaedã cognitio est Nam ꝓbirro dicimus
& trecentos postea dicimus quadringentos ponentes s proc: c. &q similiter cog¬
natio est: namhuiuseeperc cuiusq perq scribi mus. cum autem p̃positio. per

Expanded text:
 Graece, Latine recta scriptura interpretatur. Orto enim recte, graphia scriptura dicitur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa 'ad', cum est praepositio, D litteram; cum est coniunctio, T litteram accipit. 'Haud', quando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando autem coniunctio disiunctiva est, per T litteram sine aspiratione scribitur. 'Apud' pquoniam veteres sepe apud pro ad usi subtractis. Interdum autem aliae litterae in locum aliarum litterarum rite ponuntur. B et P litteris quaedam cognatio est. Nam pro 'Burro' dicimuset 'trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus. 'Cum' autem praepositio per
Abbreviated transcription (Latin):
Eteli&s non habere proprium lumen. sed ã sol& illuminari dicuntur sicut & luna
LXI. DI SIELLARUM SIIU
Stellae in mobiles sunt & cum caclofixe. ꝑ p&uo motuferuntur. neq cadunt ꝑdiem

Expanded text:
tellas non habere proprium lumen, sed a sole inluminari dicuntur, sicut et luna. § 62 De stellarum situ. Stellae inmobiles sunt et cum caelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
ententia est distum inpersonale : ut obsequium amicos. ueritas odiũ parit:
huic siꝑ sona fuerit adieta. crianerit : ita offendit achilles aga memno¬
nenuera dicenda᷑ im & ro fanes prameruit gratiam m&ridatis ob sequendo¬
nam intercrian & sententiam hoc inter est : quoł sententia sine ꝑsona pro¬
festur: crian sine persona numquam dicitur. Vnde sisententia ꝑ sonae adi¬
ciatur. fit crian : si d& rahatur. fit sententia.

Expanded text:
ententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofanes promeruit gratiam MSic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quod sententia sine persona profertur, crian numquam sine persona dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
scribit claudius añ xiui. marcus euangeliũ edidit : ũ ce łiI Nero
vcClxxuii. Domitianus anñ XUI io hannis in pathmos religatur
VcC xciii. : Nerua añ unũ iohannss effesum redit᷑ : Praianus añ
xviiii. iohannis apoflolus re quiescit. Adrianus añ xxi. aquila
uccc lxxxv. Commodus a nñ xiii theo dotion inter pres hab& ur
Ũccc lxxxuiii. Elius ꝑtinax añ i nihil hab& historiae. Seuerus¬
Ycccc lxΥI. Glaudius anñ ii iste gothos ab illirico expulit : Aurt
libris adusuis mafirria facitꝰ Galerius anñi nehiłdignũ hisftore
insiantius & constans añ xxiiii. antropo most fitarum heresisoritur

Expanded text:
 Claudius, an. XIV. Marcus Evangelium edidit, DM.CCLII. Nero, VM.CCLXXVIII. Domitianus, an XVI. Joannes in Pathmos relegatur, VMCCXCIII. Nerva ann. I. Iohannes Ephesum redit. VMCCXCIV. Traianus ann. XIX. Iohannes apostolus requiescit. VMCCCXIII. Hadrianus ann. XXI. Aquila haeresis oritur. VMCCCLXXV. Commodus ann. XIII. Theodotion interpres habetur. VMCCCLXXXVIII. Helius Pertinax ann. I. Nihil habet historiae. VMCCCCLXVI. Claudius ann. II. Iste Gothos ab Illyrico expulit. VMCCCClibris adustis, martyria facit. VM. DXXXVI. Constantius, an. XXIV. Anthropomorphitarum haeresis oritur
Abbreviated transcription (Latin):
Vdcc lxxuii. Mauricius añ xxi. gotni catholici effestisunt ŨDcCXC
& quasto relegio sissimi principis si sebuti in his pania udȩi bap

Expanded text:
DCCLXXIX. Mauritius, an. XXI. Gotthi catholici effecti sunt, VM. DCCC. et quarto religiosissimi principis Sisebuti Iudaei in Hisp
Abbreviated transcription (Latin):
usficuntir Gratianus anvi priscillianus agnoseitur: ũ dlxxxii
̃ fomus floruit : honorius añ xv. augustinus ep̃s claruit : Ũdexiui :¬
uii calcidonensis si nodus agitur :leo maior añ xuii. aegiptus
errore dioscorilatrat : ł enon añ xvii. acefalorum heresis¬
iustinus añ viii acefalorum heresis abdicatur inastinianus añ xxxviii¬

Expanded text:
 Gratianus ann. VI. Priscillianus agnoscitur. VMDLXXXI. Vostomus floruit. VMDCVI. Honorius ann. XV. Augustinus Episcopus claruit. VMDCXXI. TVI. Chalcedonensis synodus agitur. VMDCLIV. Leo maior ann. XVI. Aegyptus errore Dioscori latrat. Justinus, an. VIII. Acephalorum haeresis abdicatur, VM. DCCXXII
Abbreviated transcription (Latin):
quod cluat id est protegat & tueatur.: sicut sol& patronus clientem
oncors. a coniunstione cordis est appellatus Nam sic ut consors dr̃
qui sostem iungit : ita ille concors dr̃ qui corde iungitur contiona¬
tor multitudinis ad loquutor consolator unius adlo quutor : & in de
distus consolator quod solise adplicat quiloquitur & solitudinem
leuat allo quio suo: hinc & solatium. Consultus est qui consulitur:
cui contrarius est in consultus quinon accipit consilium constans
diflus quod undiq stat. nec in aliquam pastem declinarĩpotest
Confidens quod sit incunctis fiducia plenus. Vnde & escilius: si con¬
fidentiam habes confide omnia. Cautus ãcauendo dictus callidus
fraudulentus quia celare nouit & male peritus: callidum autem

Expanded text:
quod cluat, id est, protegat, et tueatur, sicut solet patronus clientem. 37. Concors a conjunctione cordis appellatus; nam sicut consors dicitur qui sortem jungit, ita ille concors dicitur qui corde jungitur. 38. Concionator, multitudinis allocutor. Consolator, unius allocutor; et inde dictus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est qui consulitur, cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam habes, confide omnia. 41. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentia & in ipsis in probis formidato sup plicio refren&ur nocendi¬
facultas: Legis enim p̾mio aut poena uita moderatur humana. Erit
dinem patriae. loco temporiq conueniens necessaria utilis: Mani¬
festa quoq ne aliquid per obscuritatem in captionẽ conteͥneat nullo
priuato com modo sedpro commnuni ciuium utilitate conscripta

Expanded text:
innocentia, innocentia, facultas. Legis enim praemio aut poena vita moderatur humana. e consuetudinem, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captionem contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta
Abbreviated transcription (Latin):
x est constitutio populi quam maiores natu cum plebibus sangerunt.
Nam quod rex uel imperatore dic̃ constitutio uelȩdistum uocatur
Institutio aequitatis duplex est : nunc in legibus nunc in moribus inter
legem autem & mores hoc inter est : quod lex scripta est : Mos uero est
uocata quia scripta est Mos autem longa consu& udo est demoribus tracta¬
tantundem: Consu&udo autem est : ius quoddam moribus institutum quod
prolege suscipitur cũ deficit lex nec diffest scriptura anratione c̃sistat
quando & legem ratio commendat. Porro siratione lex constat. lexeritõne
iam qđ ratione constiterit dumtaxat quod relegioni congruat. quot disci¬
pline conueniat quođ saluti proficiat: Uocata autem consu&udo quia
incommune est usu omnis autemlex aut ꝑ mittit aliquid ut uir¬
fostis p& at p̾mium: aut u&at. ut sacram uirginum nuptias nulli liceat
p&ere aut punit ut qui cedem fecerit capite plestatur. Faste sunt aut̃
leges: ut earũ m&uhumana arceatur audacia. tutaq s it inter in probos

Expanded text:
x est constitutio populi, quam maiores natu cum plebibus sancierunt. Nam quod Rex vel Imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est, mos vero est vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi est usufortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur. Eius enim leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos
Abbreviated transcription (Latin):
fictur sicut dia codion qui ex codia id est ex papa uerefit. sicut dias ꝑmaton
quia ex seminibus componitur : Flestuariũ uocatum eo quod molle sorbeatur
Trociscus dictus quia in modum rotule deformatur : trocus enimgrece.
rota dicitur Collyria latinum sonat q uod uitia oculorum d&ergat Epitłma
eo quod superponatur aliis adiutoriis p̃cedentibus Cata plasma eo quod
industio sola sit : In plaustrum eo quod inducatur. Malagia : eoquod sine
igne macer&ur & conp̃hendatur E nema grece. latine relaxatiodicitur
Pessaria dista : quod intus iniciantur. M edicinã iumentorum ciron quidã
grecds inuenit Inde pingitur dimidia paste homo. dimidia equus dictus
ticos dies. mediciuocant: quibus credo exiudicio infirmitatis hoc nomen
in positum effequod quasi iudicent hominem & sententia sua aut puniantã
aut liberent
X DEUBRIS MEDICINALIBUS.

Expanded text:
ficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, ficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus conponitur. Electuarium vocatum eo quod molle sorbeatur. Trociscos dictus quia in modum rotulae deformatur; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Collyria Latinum sonat, quod vitia oculorum detergant. Epitima, eo quod superponatur aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Chiron quidam Graecus invenit. Inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus ticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. § 10 De libris medicinalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
& in homine suꝑbia sanari non potest nisi homilitate san&ur Exsi¬
milibus uõ: sicut ligamentum uel rotundo uulneri rotundum. uel ob¬
longo ob longũ ad ponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris
& uul neribus omnibus sed similis simili coaptatur : quae duo & lam
ipia ad iutoria nominibus suis significant. Nam antidotumgrece latine
ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae
ratione curantur. At contra ex simili ut pigrã quac interptatur
amara: quia gustus eius a marus est: ex conuenienti enim nomen accepit . quia
amaritudo amaritudine solui sol& . Omnia autem medicamenta ex pro priis
causis habent uocabula. Gera enim dicta: quasi diuina: asteriaca quod apta
sint guttđris meatui. & tumores faucium & afteriar umleniat. Thiria caefi
antidotum serpentinum quo uenena pelluntur. ut pestis peste soluatur.
catartica grece latine purgatoria dicuntur. cata podia eoquod modiũ
pot&ur seu inglutiatur Diamoron a succimore nomen sumpsit ex quo con¬

Expanded text:
et in homine, superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus longo oblongum et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo con
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirgilio defabrica mundi & euangeliis plenissime exp̾ssit. materia conpo¬
sita secundum uersus. & uersibus secundum materiam concinatis Sic quoq
& quidam pompinius exeodem po&a interc&era stili sui otia titirem inxp̃i
honorẽ cõmposuit similiter & eneidos
XXU. DE FABULA

Expanded text:
ex Vergilio de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia conposita secundum versus, et versibus secundum materiam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem poeta inter cetera stili sui otia Tityrum in Christi honorem conposuit: similiter et de Aeneidos. § 40 De fabula
Abbreviated transcription (Latin):
quod est pellȩs: postea transit hoc nomen ingenus. Nam
ra & lingamenta hospitis delestabant : aut in proceritate. ut tur
annis Prae sul uocatus quia p̃ est sollicitudine: Ppositus ap̃pellatus :¬
eo quod sit subiestorum ac famulantium ordinator uł reftor Patroni
a patribus disti sunt: quod huius modi affectum clientibus exhibeant:
ut quasi patres illos regant. Pedagogus est : c̃ui paruuli ad signantur:
grecum nomen est : & est compositum abeo quod pueros agat id est
doceat. & lasciui entem refren& a&atem: Praesens dilus quod sit
pre sensibus id est coram oculis : qui sensus sunt corporis Prior qđ
primus sit ordine : & primus quasi praeminens Primus postre¬
mus. Potens rebus latepatens unde & potestas quod pateat illi

Expanded text:
quod est pellis: postea transiit hoc nomen in genus. Nam quod est pellis: postea transiit hoc nomen in genus. Nam ra et lineamenta hospitis delectabant,' aut in proceritate, ut Turnannis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens dictus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ undiq insidiis conuallatus. Obscenus inpurae libidinis &
uitio obscuro dictus. Obtunsus. heb&ior & obelusior. quasi ex omni
paste tunsus. Obnixus contranisus & conabundus. Oli noxiusqr
obligatus est nexibus culpae. Oblectator quasicũ lacte cũ fraude
ut terentius : nisi me laltasses amantem : Vnde & oblastare dic¬
tum est. Obtrestator malignus & qui obstringillando offi¬
ciendoq non sinat quempiam progredi & augescere: Orbus qđ
liberos non hab&. quasi oculis amissis Opifex quodopus faciat
aliquod Opilio ouium pastor quasi ouilio. Prudens quasi porro
uidens : perspicax estenim & incertorum p̃uid& casus Patiens
diftus apauendo : pauere enim ferire est: ꝓcutitur enim & tole¬
rat Perfectus cui nihiliam adici potest: huic no mini apud
gram maticos comparatio non adicitur : quia sidix eris. illepes¬
feltior est iste ꝑfectus nonerit : Pulcher aspecie cutis distus.

Expanded text:
id est, undique insidiis convallatus. 199. Obscenus, impurae libidinis, a id est, undique insidiis convallatus. 199. Obscenus, impurae libidinis, a vitio obscuro dictus. Obtunsus, hebetior, et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contra nisus, et conabundus. Obnoxius, quia obligatus est nexibus culpae. 200. Oblectator, quasi cum lacte, et fraude, ut Terentius: Nisi me lactasses amantem; unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus, et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. 201. Orbus, quod liberos non habeat, quasi, oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio, ovium pastor, ovilio. P. 202. Prudens, quasi porro videns; perspicax enim dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit. Pulcer ab specie cutis dictus,
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugige rblus appel¬
latus abeo quod sit turpis nuntius Neglgens quasineo legens Ne¬
pos dictus a genere quodam scorpionum : quinatossuos consumit
excepto eo quidorso eius insederit. Nam rursus ipse qui seruatus
fuerit : consumit patrem Vnde homines qui bona parentum ꝑ luxd¬
riam consumunt. ne potes dicuntur. Hinc quoq ne potatio pro
lux&ria ponitur : quaceste quaequae resconsumuntur. Niger quasi
nubiger : quia non serenus sed fusco opestus. unde & nubilum diemte¬
uocatus aborando nominatus iđ dicendo : namorare dicere est
Obaudiens abaure eo quod audiat imperantem. Ospes quod inferat
ostio pedem. Ospes facilis aptus & ostio patens. unde & hospitalis
homo dicitur. Osor inimicus abodio dictus. sicut amator abamore :¬
& est generis communis o dibilis odio habitus Obsitus obsessus:

Expanded text:
Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appelHebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Neglegens, quasi nec legens. Nepos dictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tevocatus, a perorando nominatus, id est, dicendo; nam ORARE dicere est. 197. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, apertus, et ostio patens; unde et ospitalis homo dicitur. 487 198. Osor, inimicus, ab odio dictus; sicut amator ab amore, et est generis communis. Odibilis, odio habilis. Obsitus, obsessus,
Abbreviated transcription (Latin):
grecos uid&ur Nequam amalo pleriq distinguunt aliũ ꝑnici¬
õsum alium nugam existimantes. ut ait monatius. Hic ada¬
lescens nequam non malus id est fugax ꝑnitiosus: alii confun¬
dunt. quasi ut rumq unum idemq significent. Nequam exeoqđ
nec quiequam sit iđ ex eo quod nihilsit : U& eres distum esse uo¬
luerunt: neuter neq ille neq iste : quasi dicer& neuterq Nefa¬
rius non dignus farre : quo primo cibi genere uita hominum sus¬
gelia : sed nuntius ipse homo genere masculino : id uero quod nun¬
tiat genere neutro. ut hoc nuntium. & haec nuntia. Narare¬
us idest sc̃s dĩ Nara reus olim di cebatur qui scam̃ comam nu¬
triebat. & nihil contaminatum accipiebat : abstinens seduino
omniq sicera quae mentem ab integra sanitate ꝑuestit : Nugas
autem hebreum nomen est. Itaenim in pro ph&is est expositum . ubi dicit
sophonias : Nugas quiale gerecesserunt : ut nos se possłmus linguam

Expanded text:
Graecos οὐδὲ γρῦ. Nequam a malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. Nequam ex eo quod nec quicquam sit, id est ex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluerunt. Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum sus ἀγγελία. Sed nuntius ipse homo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam
Abbreviated transcription (Latin):
unt quaedam & digitorũ notae. sunt & oculorum quibus secũ taciti pro¬
culq distantes collo quuntur sicut est militaris: ut quotiens consentit ex¬
ercitus. quia uoce non potest. manu promittat. Alii quia uoce non possunt

Expanded text:
unt quaedam et digitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat. Alii, quia voce non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ado lente heu abirascente hẽ. atimente ei. quae uoces quaru̾ cumq lin¬
guarũ propriae sunt: nec in aliam linguam facile tranferuntur

Expanded text:
dolente 'heu', ab irascente 'hem', a timente 'ei'. Quae voces quarumcumque linguarum propriae sunt, nec in aliam linguam facile transferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
enera causarum tria sunt: deliberatiuum de montratiuum iudiciale:
beratiuum genus est inquo de quibus lib& utilitatibus uitae quid aut b¬
at. aut non debeat fieri. trastatur De monstratiuum inquo laudabilis ꝓses
aut rep̃hensibilis ostenditur iudiciale. inquo de ipsius ꝑ sonae fasto. Api
aut p̃mii sententia datur : dictum aut̃ iudiciale : eo quod iudic& hominẽ &s
tentia sua ostendit: utrum laudabilis premio dignus sit: aut cestere usc¬
demnariliberariq supplicio Deliberatiuum genus uocatur. ẽoquod dexs¬
quaq remeo deliberatur : huius genus duplex est suasio & dissuasi oas
de expestando & fugiendo id est defaciendo & non faciendo Suasore
autem in tribus lacis diuiditur honesto utilȩ & possibilꝑ: haeo diffel
aliquid ade liberatiua quia sua soria egan ateraui apsona .a. Deliberatis

Expanded text:
enera causarum tria sunt, deliberativum, demonstrativum, iudiciale. Deliberativum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractatur. Demonstrativum, in quo laudabilis persona aut reprehensibilis ostenditur. Iudiciale, in quo de ipsius personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplicio. Deliberativum genus vocatur eo, quod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de expetendo et fugiendo, id est de faciendo et non faciendo. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget alteram personam, deliberati
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtatis nec unum xpm̃ in uerbo dĩ & carne credigit sedEpara
Futhiciani dicti ab euthice constantina politano ab̵be: quixom
post humanam ad sumptionem negauit ex sistere deduabus
naturis. sed solam ineo diuinam ad seruit esse naturam Ace

Expanded text:
Deitatis: nec unum Christum in verbo Dei et carne credidit, sedDeitatis: nec unum Christum in verbo Dei et carne credidit, sedvit. 65. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit existere de duabus naturis, sed solam in eo divinam asseruit esse naturam
Abbreviated transcription (Latin):
in arabia exosti sunt dicentes animam cum corpore mori.
atq in nouis simum ut rumq resurgesTeftuͥlia nistae dicti. ateftulli¬
ano prbo africanae prouintiae ciuitatis castaginensis animam
in mostalem eẽ sed corpoream p̃di cantes & animas hominũ pecea¬
torum post mostem in de mones uesti putantes Tesse res depatite
disti quod quasta decima luna pascha cum iudaeis obseruandũ con¬
temdunt namtessera quattuor deca decem significat Nig tage son
somno nuncupati. quod uigilias noctis respuant suꝑstitionem esse¬
dicentes iura temerare diuina qui nostem ad requiem tribuit Pela¬
giani apelagio monacho exosti: hii liberum arbitrium diuinae
gratiae antẽ ponunt dicentes sufficere uoluntatem adim plenda
iussa diuina Nestoriani a nestorio constantino politano epõ nun¬
cupati: quibeatam uirginem mariam nondi sed hominis tantu¬
modo ad seruit gen& ricem ut aliam ꝑsonã carnis aliam facera

Expanded text:
in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae dicti a Tertulliano, presbytero Africanae provinciae et civitatis Carthaginensis, animam immortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum, post mortem in daemones converti putantes. Tessarodecaditae dicti, quod quarta decima luna pascha cum Judaeis observandum contendunt; nam tessara quatuor, deca decem significat. Nyctares a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, sudicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad inplenda iussa divina. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam Virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo adseruit genetricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o osti. qui eꝑ̃s catholicos qui constantii ꝑ secutione ꝑfidiae
arria norum consentiente serant . & postea corresui redire
in catholicam delegerunt dam nantes siue quod crediderant.
siue quod se credidisse simulauerant. quos ecł catholica
materno recipit sinu tamquã p&rum post fl&um negati¬
onis: hancilli matris caritatem suꝑbe accipientes eosque
recipere nolentes. ab ecclesiae comm unione reces serunt.¬
& cum ipso lucifero autore suo quimane oriebatur cadere
meruerunt Iouia nistae aio uiano quodã manacho ditȩ ad¬
serentes nullam nuptiarum & uirginumesse distantiam.
nullumq inter abstinentes & sim pliciter epulantes eẽ
dis crimen. Eluidiani ab eluidio nominati. quidi cunt post
natum xp̃m̃ alios mariam filios deuiro ioseph peperisse
Paterniani a paterno quodam exofui. qui inferiores corporis
pastes adiabolo fastas opinantur. Arabici nuncupatieo quod

Expanded text:
episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane ormeruerunt. Jovinianistae a Joviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam nuptiarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
grece uasdr̃ Ad serunt enim sicesse in patre filium: tam quã uasminus
Intrauas maius Patriciani aquodam patricio nuncupati sunt: qui sub¬
stantiam humanae carnis adiabolo conditam dicunt. Colitiani aquodã
colito nominati: quidicunt dm̃ non facere mala. contra illud quod
scriptum est Ego dñs creans mala: floriani ã florino qui ẽ con¬
ds omnia bona donatistae adonato quodam afro nuncupati. qui
denumidia ueniens totam pene africam sua ꝑsuasione decepit.
asserens minorem patrefilium. & minorem filio spm̃ sem̃ &
osti pro duntur: qui xpm̃ filium dĩ adoptiuum non pro prium
ad serunt circum clliones difti eo quod agrestes sint quos cote¬
pitas uocant su pradiste heresis habentes doarinam. Hu amore
maNrrio sem& ipsos ꝑ imunt ut uiolenter dehac uita disce¬
dentes mastrres nominentur Priscillianistae ã priscillia no
uocati qui inspania exerrore gnosticorum & manicheorum
ꝓmixtum dogmia conposuit. Luciferiani alucifero syrmiae

Expanded text:
citur. Adserunt enim sic esse in Patre Filium, tamquam vas minus intra vas maius. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt Deum non facere mala, contra illud quod scriptum est Isai. 45, 7: 'Ego Deus, creans mala.' Floriani a Florino, qui e con1, 31: 'Fecit Deus omnia bona.' Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicta. uelab insula pallene intracia in qua nutrita.
quod pallantem gigantem occiderit. Uenerem ex inde dicun
nuncupatam. quod sine ui faemina uirgo esse nondesinat¬
Hanc grecia frodinuocant : propter spumam sangui nis ge¬
nerantem A frodinenim grece spuma uocaturꝰ Quodaũ
fingunt saturnum caelo patri genitalia abscidis se & san
guinem fluxisse in mariatq: eoͦ spuma maris conor&a uenus
nata estillud aiunt quod ꝑ coitus salsi humoris substantia est.
& inde a frodin uenerem dici. quod coitus spuma est sanguinis.
quae ex suco uiscerum liquido salsoq: constat. Ideo autem uene

Expanded text:
autem dicta vel ab insula Pallene in Thracia, in qua nutrita eautem dicta vel ab insula Pallene in Thracia, in qua nutrita equod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod sine vi femina Hanc Graeci Ἀφροδίτην vocant propter spumam sanguinis generantem. Ἀφρὸς enim Graece spuma vocatur. Quod autem fingunt Saturnum Caelo patri genitalia abscidisse, et guinem fluxisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est, illud aiunt quod per coitum salsi humoris substantia est; et inde Ἀφροδίτην Venerem dici, quod coitus spuma est sanguinis, quae ex suco viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Vene
Abbreviated transcription (Latin):
adquam trinitatem &iam reliqua quae indõ  st̃ posita uoca¬
bila referuntur. Qua fium nomen dĩ dicitur saba oth quod uer Sabaot¬
ttur in latinum exercituum siue uiftutũ. dequo in psalmoaban
ñ huius mundi ordinatione uiftutes multȩ ut angeli archan¬
geli principatus & potestates. cundiq caelestis militia e ordines
quorum tamen illedñs est omnes enim sub ipso sunt eiusq domina¬
tui sub iacent Quintum elion quod interp̃tatur in latinũ excelsus

Expanded text:
Ad quam Trinitatem etiam reliqua quae in Deo infra sunt posita vocaAd quam Trinitatem etiam reliqua quae in Deo infra sunt posita vocabula referuntur. Quartum nomen Dei dicitur Sabaoth, quod vertitur in Latinum exercituum sive virtutum, de quo in Psalmo ab ain huius mundi ordinatione virtutes multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique caclestis militiae ordines, quorum tamen ille Dominus est. Omnes enim sub ipso sunt eiusque dominatui subiacent. Quintum Elion, quod interpretatur in Latinum excelsus
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimus hiero nimus uireruditissimus & multarũ lingua¬
rum peritus. hebreorum nominum interp̃tationem primus in
latinam linguam conueftit . Ex quibus probreuitate p̃ter mis¬
sis multis quaedam huic operiadiectis interp̃tatio nibus
in terponenda studui. Vocabulorum enim expositio satis indicat
quid uecunt intellegi. Habent enim quaedam expro priis causis
nominum rationem In principio autem decłm nomina ponimus
quibus apud hebreos ds̃ uocatur Primum apud hebreos dĩ nomen¬
hel dicitur quod aliidm̃ alii a & himologiam eius ereprimentes
shuiros id est fostem inter p̃tati sunt : Ideo quod nulla in firmitate chiuros
opprimitur sed fortis est & sufficiens adomnia ꝑ p&randa. Secun¬
dum nomen helor Lestium heloe quod utrumq in latinum
&s dicitur Est autem nomen latinum ex greca appellatione trans
trastum est nomen ds̃ quod eum colentibus sit timor ds̃ autem
proprie nomen est trinitatis ꝑtinens ad patrem & filiũ & spiñ sem̃.

Expanded text:
eatissimus Hieronymus, vir eruditissimus et multarum linguarum peritus, Hebraeorum nominum interpretationem primus in Latinam linguam convertit. Ex quibus pro brevitate praetermissis multis quaedam huic operi adiectis interpretationibus interponenda studui. Vocabulorum enim expositio satis indicat quid velit intellegi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In principio autem decem nomina ponimus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Primum apud Hebraeos Dei nomenEl dicitur; quod alii Deum, alii etymologiam eius exprimentes ἰσχυρὸς, id est fortem interpretati sunt, ideo quopprimitur, sed fortis est, et sufficiens ad omnia perpetranda. Secundum nomen, ELOIM. Tertium, ELOE. Quod utrumque in Latinum Deus dicitur. Est autem in Latinum ex Graeca appellatione transltractum est Deus, quod eum coleproprie nomen est Trinitatis pertinens ad Patrem et Filium et Spiritum sanctum.
Abbreviated transcription (Latin):
grece solia nuncupantur : In quibus ea quae uidentur obscura ut dif¬
ficilia. sum matim acbreuiter ꝑstringuntur. Secundum genlis ome¬
liȩ sunt quas latini uerbum appellant quae proferuntur inpopulis
estium tomi. quos nos libros uel uolumina nuncupamus. o meliae
actem ad uulgus loquuntur. Tomiuero id est libri. maiores s̃ dispu¬
tationes dialogus est conlatio duorum uel pluri morum quem latin
sermonem dicuntur Nainquos greci dialo gos uocant. nos eermont
uo camus Sermo autem diouantua inter utrumq seritur. Vnde
in uirgilio Multa inter sessere sanur Trastatus est unius rei

Expanded text:
Graece scholia nuncupantur, in quibus ea, quae viderunt obscura vel difficilia, summatim ac breviter perstringuntur. Secundum genus Homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium Tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgum loquuntur: Tomi vero, id est, libri majoris sunt disputationis. Dialogus est collatio duorum vel plurimorum, quem Latini sermones dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant, nos sermones vocamus. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgilio: Multa inter se serebant. Tractatus est unius rei
Abbreviated transcription (Latin):
conputati minorem sũ mã efficiunt. ut puta denarius cuius pafles sunt tres : Decim
quod est unum quinta quod duo dimidia quod quinq U nũ enim & duo & quinq
simul dula oflonarium faciunt longe adenariominorem: similis est huic otonans
uel alii plurimi quiin pafles redafli infra consiflunt. P feftus numerus est quisus
pastibus adimpl&ur : ut senarius hab& enimtres pafles sextam tefliã & dimidiã
Sexta eius unum est: tefla duo dimidia tres hae pafles in sũ mã duste idẽ unum
& duo & tria si muleundem consũ mant ꝑficiuntq senarium. Sunt autẽ ꝓfesti¬
uneri intradenarium sex intracente narium uigintiosto intramillenarium quadrin¬

Expanded text:
computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Haec partes in summam ductae, id est unum et duo et tria simul eundem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perumeri intra denarium VI, intra centenarium XXVIII, intra millenarium
Abbreviated transcription (Latin):
quodad p̃tiatus sum abeis Mathias qui int̾ a postolos sine cognomine
solus hab&ur. int̃ p̃tat᷑ donat ut sub audiat᷑ ꝓiuda. Iste enim in loco
eius elestus est ab apostolis cũ produobus sorsmitter&ur Marcus
excelsus mandato utiq propter euangelium altis simiquod p̃dicaũ
Lucas ipse consurgens siue ipse eleuans : eo quod eleuauerit p̃dica¬
tionem euangelii postalios. Barnabas filius pro ph&e uł filius
consolationis
X DERE LIQUIS INECAGELIO NOMINIBUS

Expanded text:
quod adpretiatus sum ab eis.' Matthias, qui inter Apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda. Iste enim in locum eius electus est ab Apostolis, cum pro duobus sors mitteretur. Marcus excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod praedicavit. Lucas ipse consurgens, sive ipse elevans eo quod elevaverit praedicationem Evangelii post alios. Barnabas filius prophetae, vel filius consolationis. § 10 De reliquis in evangelio nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
frigias in hac re polluit. Sunt autem fabulae aut esopice. aut libistice. Esopice
sunt cũ animalia muta interse sermocinasse finguntur. uel quae animam non
habent ut urbes. arbores. montes. p&re. flumina: libisticae autem. dũ hominũ
cumbestis aut bestiarum cum hominibus finguntur uocis esse commercium: fa¬
bulas po&e quasdam delestandi causa firxerunt. quasdam adnaturam rerum.
nonnullas admores hominũ interp̃tatisunt: delestandi causa fistas. ut eas quas
uulgo dicunt uel quales plautus & terentius cõmposuerunt. Ad naturã rerũ fa
bulas fingunt. ut uulga nus claudus quia ꝑnaturam numquam restus ẽ ignis:
ut illa triformis bestia prima leo postrema draco media ipsa cimera idest
caprea. a&ates hominum peream uolentes distinguere. quarum ferox &
horrens prima ad olescentia ut leo dimidium uitae tempus lucidis simum.
ut caprea: eo quod acutissime uideat : tunc fit senestus casibus inflexis draco:
sic & ipacentauri fabulam esse confistam. id est hominem equomixtum : adex¬

Expanded text:
rygas in hac re polluit. Sunt autem fabulae aut Aesopicae, aut Libysticae. Aesopicae sunt, cum animalia muta inter se sermocinasse finguntur, vel quae animam non habent, ut urbes, arbores, montes, petrae, flumina. Libysticae autem, dum hominum cum bestiis, aut bestiarum cum hominibus fingbulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius compobulas fingunt, ut 'Vulcanus claudus', quia per naturam numquam rectus est ignis, ut illa triformis bestiaLucret. 5, 903: Prima leo, postrema draco, media ipsa Chimaera: id est caprea, aetates hominum per eam volentes distinguere; quarum ferox et horrens prima adolescentia, ut leo; dimidium vitae tempus lucidissimum, ut caprea, eo quod acutissime videat; tunc fit senectus casibus inflexis, draco. Sic et Hippocentauri fabulam esse confictam, id est hominem equo mixtum, ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
hominem occiderat: accusatorem eius possessio bonorum seque batur. Inti¬
natiũ autem significatio est : quasi quaedam hominis negatio Nam p̃positin

Expanded text:
hominem occiderat. Accusatorem eius possessio bonorum sequebatur. Internecivi autem significatio est, quasi quaedam hominis enectio. Nam praepositionem
Abbreviated transcription (Latin):
Sragma grecum est q̃uod latine dicitur causa unde & pragmatica
negotia dicuntur. & ador causarũ & negotiorum pragmaticus nun¬
Ecupatur¬
BVS

Expanded text:
raecum est, quod Latine dicitur causa, unde et pragmatica negotia dicuntur, et actor causarum et negotiorum pragmaticus nuncupaturbus
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitas dista afestis diebus quasi festiditas eo quod in eissola
res diuinafit. quibus contrarii sunt fasti in quibus ius fatdr idẽ drͣ:¬
dicitur ita sus cepta ut mutari obreligionẽ non de beat absoluto¬
iã firmo atq solido nominata. uelexeo quod soleat fieri in anno
cae lebritas autem uocatur quod non ibi terrena sed caelestia tan¬
tum agantur. Pascha festiuitatum omnium prima est. decuius
uocabulo iam superius dictum est. Pente costensicut & pascha
apud hebreos celebris dies erat quod post quinq: decadas pasche

Expanded text:
estivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibus ius fatur, id dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †solitest firmo atque solido nominata. vel ex eo, quod soleat fieri in anno. Celebritas autem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentecoste, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas pasch
Abbreviated transcription (Latin):
cola mediamq litterã punto notamus & mediam distintionẽ uocamus
quia pundum ad mediam litteram ponimus: ibi uero iamꝑgradus pro¬
nuntiando plenam sententiae clausulã facimus fit persdo s. punc

Expanded text:
cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. Ubi vero iam per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punc