comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secũ nobis afferunt unde uincantur. Unde &x
dauio typum dñi qu uidelicet manufortis int̾¬
prȩtatur: golias uero hereticoꝵ suꝑbiã designãs.
hoc rebus locuti sunt. quod nos uerbis aperi.¬
mus. Wolias quippe cũ gladio: dauit uõcũ
pera pastorali uenit ad prelium. Sed eundẽ
goliaos datud superans. suo gladio occidit.
Quodi nos quo qr agunꝰ⁊ qur ꝓimissi dauid
menbra ex eius fuern lignactone meruimus.
Nam cum superbientes hereticos & sacre scrip.¬
turȩ sententias. deferentes eis dẽ uerbis atq
sententus quas profer᷑ uincinꝰ: quasi elatum
goliam suo gladio detruncamꝰ. Iustus ergo ue¬
stietur eis uestim̃tis quȩ p̃parat in iustus: quia
uir sc̃s eisdem sententiis ad ueritatẽ utitur: quib
se peruersus quisq doctũ ostendere contra ueritatẽ
conatur. E targentũ innocens diuidet. Argen¬
tũ ẽ innocentẽ diuidere: eloquia dñi minute
discreteq exponere: & unicuiq quod digne con¬

Expanded text:
secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, qui videlicet manu fortis interpretatur, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt, quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum virga pastorali venit ad praelium; sed eumdem Goliam David superans, suo occidit gladio. Quod nos quoque agimus, qui praemissi David membra ex ejus fieri dignatione meruimus: nam cum superbientes haereticos, et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. XIX. De eo stietur eis vestimentis quae praeparavit injustus; quia vir sanctus eisdem sententiis ad veritatem utitur, quibus se perversus quisque doctum ostendere contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Ddiscreteque exponere, et unicuique quid digne con
Abbreviated transcription (Latin):
uistus uestictur illis: ex argentũ innocens diuidet.
Argentũ intelligi sacri eloqui claritas solet:
sicut alias dicit᷑. Eloquia dñi eloquia casta:
argentũ igne examinatũ. Et quia non nulli
gento: hii nimirum qui eloquio dei ñ int̾iori
refectione se replent. sed exteriori ostensione se
uestiũt. nde & eoꝵ argentum: id est hereti¬
corũ eloquiũ terre ẽ comparatũ: quia de scrip¬
tura sacra ut aliquid sciant exapetitu terrene
laudis claborant. Q ui etiã sicut lutũ p̾pa¬
rant uestuñta: quia fluxe o inquinabiliter
ea quib se tueri uolunt scripture sacre cõtexũt
testimonia. Preparauit qͥdem sed iustus uestie.¬
tur illis: quia uir recta fide plenus quȩ scĩs
solet adiusticiã reputari. ea ipsa scripture saere
quȩ hereticus affert testimonia colligit: & erro¬
ris esus pertinaciã inde conuincit. Contra
uos nãq dũ sacre legis testimoniã apportant:

Expanded text:
justus vestietur illis, et argenjustus vestietur illis, et argenArgentum intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli gento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestie illi viro qui recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, cum ea ipsa Scripturae sacrae, quam haereticus affert, testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit; contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant,
Abbreviated transcription (Latin):
bium rapiunt᷑. ad pęnam. seductȩ plebes refor¬
mantur ad ueritatis scientiam: & tũc ad uerã
cognitionẽ redeunt subditi. cum ad eterna suppli¬
cia perueniunt hii. qui male fuerant prelati.
apte subiungitur. Et uiduȩ illius ñ plora¬
bunt. Quas uiduas eius accipimus ⁊ nisi
subiectas plebes morte illius felicit̾ destitutas .ᷤ
Quia sepe ut dictum ẽ dũ predicator erroris
ad eterna supplitia rapitur: subiecte plebes illiꝰ
adcognicionẽ uerȩ gratiȩ reuertunt᷑. His enim
plebibus peruersus predicator quasi maritus pre.¬
fuit: quia male cis coniunctus inheserat corru¬
ptor mentis. Nequaquã ergo uiduȩ uel destitite
plorant: quia morte praui doctoris uiam uerita.¬
tis inueniunt: ex cuius interitu asfligi posse ui¬
debantur. Uel certe non plorant uidue: quia in
suo errore remauentes. dũ sc̃m fuisse extimant
preparauerit uestimenta: preparauit quidẽ: sed

Expanded text:
bium rapitur ad poenam, seductae plebes reforbium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitur: IBID.---Et viduae illius nbunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praeparaverit vestimenta. Praeparabit quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in iuste agere: superne tam̃ equitati sũppetit
in iuste acta iuste uidicare: ut diuina senten.¬
tia ordinet inpena. quos in ordinata sua ac¬
tio traxit ad culpam. De quib apte subiun.¬
gitur. Et nepotes eius non saturabũt᷑ pane.
Nepotes qͥppe hereticoꝵ sũt: qui de errantium
filioꝵ predicacione nascuntur. Quos nequa.¬
quã panis saciat: quia dũ insacri uerbi pabulo
plus querunt sentire quã capiunt. semꝑ auerita¬
tis cognicione ieiunant: oe p̃dicam̃ta doc¬
trinę que student ad questionem querere
habere non ualent ad refectionem. Quia uero
non nullos ex cis dem hereticis  ecelesia colligit:
non nullos in malicia sua ꝓtinaces relinquit:
Isepelientur in interitu. Ex eo uidelicet heretico¬
rum popło derelicti sepelientur in interitu: qͥa
dum adlucẽ ueritatis non redeũt: ꝓfecto in
pena perpetua intelligentia terrena deprimunt᷑.¬
Et quia non numquã dũ auctores errantum ple¬

Expanded text:
injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane.Nepotes quippe haereticorum sunt qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinaces relinquit, sepelientur in interitu. - Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti sepelientur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua intelligentia terrena deprimuntEt quia nonnunquam dum auctor errantium ple
Abbreviated transcription (Latin):
tici: qui per errorem praui dogmatis a cognicione
sũt ueritatis alien Quos sequenti uerbo etiam
uiolentos appellat : quippe qui scripture sacrȩ
sententias recta dognnata continentes. ad intellec¬
tum prauũ conantur uolent̃ inflectere. Uio¬
lenti ergo sũt & si non rebus hominũ: certȩ sen¬
sib preceptoꝵ. Filii autẽ uiolentoꝵ sũt seqͣces
hereticoꝵ: qui dum eoꝵ. errori consentiunt. qͣs i
ex coꝵ predicacione generant᷑. S ed multiplicati
ingladio erũt  quia quãuis modo inm̾sa mul¬
titudine inperdita libertate succrescũt: uenturi
tamen iudicis sententia feriunt᷑. Unde per
moysen dñs dicit. Gladius meus manducabit
carnes. Dei enĩ gladius carnes comedit: quia in
extremo iudicio eius sententia eos qui carna¬
lit̾ sapiunt occidit. Qua in re querendum
ẽ. cur dicat᷑. qͦd hanc partem atq hereditatem
suã prau ab omĩpotente ꝑcipiũt. Sed recte cõ¬
siderantib liquet. quia o si ase ipsis habuer᷑

Expanded text:
tici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasiex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescunt, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
res dñi uidelicet ꝑhumanitatẽ pauperis. ꝓsuperbie
sue tumore reliquerũt: eorumq omnino obliti
sunt: diun predicationis sue semina ad solam fruc¬
tificationẽ gẽtiũ tͣnstulert̃. Quos recte quoq & in.¬
uios uocat: quia dũ infidelitate sua obdurati sũt:
uerbis uite ad cor uiam prebere noluerunt. Sed
iudea hec q̃ sic obduruit: uel qualis dudũ fuerit
uel quid post pertulerit audiamus. Sequitur.¬

Expanded text:
res Domini, videlicet per humanitatem pauperis, pro superbiae res Domini, videlicet per humanitatem pauperis, pro superbiae suae tumore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
qui tentus incompedib dicebat ⁊ pro quo legati¬
one fungor in cathena. Sed eoꝵ qui umbra
mortis oe lapis caliginis extiterunt. pes homi.¬
nis egentis oblitus est: quia in ipso initio na¬
scentis eccłȩ. dum scĩ apostoli celoꝵ regnum
iudeȩ predicare uoluissẽt: uidentes quod ei ni¬
chil omnino proficerẽt. ad predicandũ gentib
defluxerunt: sicut ipsi in suis actib dicunt.
Uobis oportebat primũ loqui uerbũ dei ÷ sed
quia repellitis illud. & indignos uos iudicatis
eterne uite: ecce conuertimur ad gentes. De qͥb
per psalmistã dicitur. Tranferent᷑ moutes
in cor maris: quia repulsi a iudca apłi
in hoc gentilitatis salo sũt translati. Qui
sũt ergo qui in mensa duritia pro obscuritate
cordis quasi quidã lapis caliginis ox umbra mortis
aperegrinante scoꝵ populo diuidunt᷑ ⁊ nisi hii quos
pes egcntis hominis ẽ oblitꝰ.  Id est quos predicato¬

Expanded text:
qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatiqui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae, dum sancti apostoli coelorum regnum Judaeae praedicare voluissent, videntes quod ei nihil omnino proficerent, ad praedicandum gentibus defluxerunt, sicut ipsi in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translati sunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am peccatoꝵ in se nigredinem confitentur.
Unde etiã ab electoꝵ. ecclesia dicit᷑. Nigra sum
sed formosa. Et ioħs ait. Si dixerius quia
peccatũ non habemus: ipsi nos seducimꝰ. Qui
uidelicet corui subsannantis oculum effodiunt:
quia prauoꝵ ac peruicatiũ hominũ intentionẽ
uincunt. Ex hoc itaq testimonio si hic quoq tor¬
rens predicatio debet intelligi: lapidem caliginis oe
u̾brã mortiᷤ diuidit torrens a populo ƿeregrinante:
quia scõꝵ predicatio obduratas mentes reproꝵ
deserit: & ad pia humiliũ se corda conuertit.
alius accipitur egens homo ⁊ nisi ille de quo ꝑ
paulũ dicit᷑ qui propt̾ uos egenus factus ẽ
cũ diues esset: Cuius uidelicet egentis hominus
pedes sc̃i predicatores fuerunt: per quoꝵ ꝓfecto
presentiã gentilitatẽ circuiens mundũ perambu¬
lauit uniuersum. De quib per propb̃am dicit᷑.
Et in ambulabo in cis. An pes eius non erat.

Expanded text:
gratiam, peccatorum in se nigredinem confitentur. gratiam, peccatorum in se nigredinem confitentur. Unde etiam ab electorum Ecclesia dicitur, Nigra sum, sed formosa. Et Joannes ait, Si dixerimus qupeccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante, qui sanctorum praedicatio obduratas mentes reproborum deserit, et ad pia humilium se corda convertit. alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: Qui propter nos egenus factus est, cum dives esset ? Cujus videlicet egentis hominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum profecto praesentiam gentilitatem circumiens, mundum perambulavit universum. De quibus per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . An pes ejus non erat,
Abbreviated transcription (Latin):
se intorrentis nomine ipsa irrigatio sc̃ę p̃dicatio¬
nis intelligi: uxta id quod ꝑ salomonẽ dicitur.
Oculũ qui subsannat patrem. & despicit partũ
matris suȩ: effodiant illum corui de torrentibus.
Peruersi quippe dũ diuma iudicia reprehendunt:
subsannãt patrem. Et quilibet heretici dũ predi¬
cationẽ sc̃ę ȩcclesiȩ. fecunditatemq illius deriden¬
do contẽpnũt: quid aliud quam partum matris
despitiũt & Quam non inmerito eoꝵ quoq ma¬
trẽ dicimus: quia de ipsa exeũt. qui contra ipsã
loquunt᷑: ioħe attestante qui ait. A nobis exier᷑.
sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis:
mansissent utiq nobiscũ. Corui uero de torrentib
ueniunt: cũ prȩdicatores ueri ad defensionẽ sce
eccłȩ. a sacroꝵ libroꝵ fluentis ꝓcedunt. Qui
recte etiam corui uocati sũt: quia nequaquam
de iusticiȩ luce superbiunt: sed per humilitatis

Expanded text:
se in torrentis nomine ipsa irrigatio sanctae praedicatiose in torrentis nomine ipsa irrigatio sanctae praedicationis intelligi, juxta id quod per Salomonem dicitur: « Oculum qui subsannat patrem, et despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi vero de torrentibus veniunt, cum praedicatores veri ad defensionem sanctae Ecclesiae a sacrorum librorum fluentis procedunt. Qui etiam recte corvi vocati sunt, quia nequaqde justitiae luce superbiunt; sed per humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea. Ab hac cripi quantotius anhelabat:¬
cũ supernis desideruis flagrans diceret. Siquit aui¬
ma mea ad dm̃ uiuum: quando ueniam &e appa¬
rebo ante faciem dei: Sed hoc desideriũ nesciunt:
qui cor in terrenis uoluptatib defigunt. Oũ enim
sola quę sũt uisibilia diligunt: profecto inuisibilia
uel si credunt ẽẽ non diligunt: quia dum nimis se
exterius sequuntur: etiam mente carnales fiunt.
Simul enĩ in hac uita uterq popłs currit: sed ñ
simul ad perpetuã peruenit: quia lapidẽ caliginis
oe umbram mortis. diuidit torrens a popło pere¬
grinante. Ac si aperte dicat. Eos quos modo uel
infidelitas excẽcat uel crudelitas obdiirat: flãia¬
rũ fluuius a conspectu eterni iudicis exiens ab
electoꝵ tũc populo separat: ut tũe a bonis igniᷤ
districti examinis diuidat. quos nũc in suis cõ¬
cupiscentus tenebrȩ uicioꝵ cȩcant. Potest fortas¬

Expanded text:
anima mea . Ab hac anima mea . Ab hac cum supernis desideriis flagrans diceret; Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos nunc in suis concupiscentiis tenebrae vitiorum excaecant. 49.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib& tantomagis illie sperat se inuenire
ꝓpria. quanto hic cuncta quȩ p̃tereunt esse a se
deputat aliena: Peregrinus itaq ẽ popłs omuiũ
nuierus electoꝵ: qui hanc uitam quoddam sibi
exilium deputantes. ad supernam patriã tota cor
dis intentione suspirant. De quib paulus dicit.
Confitentes quia peregrin & hospites sũt super
terram. Qui enuim hec dicũt: significant se patriã
inquirere. Hanc peregrinationẽ idem quoq apostolꝰ
tolerabat: cum diceret. Dum sumus in corpore: pe.¬
regriuam᷑ a dño. Per fidem enim ambulamus: oe nõ
per speciem. Puius peregrinationis erũpnas sata
gebat euadere. cum dicebat: desiderium habens
dissolui. & cum xp̃o esse. Et rursum. Michi
uiuere xp̃s est oe mori lucrum. Huius peregrina¬
tionis pondus graue sentiebat psalmista: cum dice¬
ret. Feu me quod incolatus meus prolongatus ẽ:
habitaui cum habitantib cedar: multũ in cola fuit

Expanded text:
coelestibus; et tanto magis se illic sperat invenire coelestibus; et tanto magis se illic sperat invenire propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus itaque est populus, omnium numerus electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputdis intentione suspirant, de quibus Paulus dicit: Confitentur, quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Hanc peregrinationem isdem quoque apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, et non per speciem. Hujus peregrinatigebat evadere, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Et rursum: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me, quod incolatus meus, prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar; multum incola fuit
Abbreviated transcription (Latin):
regrinante. Quid durus ille perfidia udeoꝵ
populus. qui auctorem uite ꝑ fidem uidere no¬
luit. quem per ꝓphetiam predixit ⁊ nisi lapis
caliginis fuit d̃ Quia o crudelitate durus ex¬
titit : ox infidelitate nebulosus. Qui alio quoq
uocabulo: umbra mortis dicitur. mnbra qͥppe
talis exprimitur: qualia cius rei de qua trahitur
fuerint limamenta. Quis autem mortis noĩe÷
nisi diabolus uocatur ͦ De quo ꝓ quandam
ininistri sui significationẽ dicit᷑. Et nomen
illi mors. Cuius ille popłs umnbra extitit:
quia iniquitatẽ illius sequens. cius in se ina¬
ginem expressit. Quid uero torrentis nomine ⁊ nisi
ille a conspectu tremendi iudicis per ultimũ exam̃
egrediens. atq clectos oe reprobos diuidens ignis
uocatur d nde per ꝓpħ̃am dicit᷑. Fluuius igne¬
us rabidusq egrediebatur a facie eius. Quis aũt¬
in hoc mundo peregrinatur popłs ⁊⁊ nisi qui ad sor¬
tem electoꝵ currens. habere se patriam uouit in

Expanded text:
et. --- Quid durus ille perfidia Judaeorum populus, qui auctorem vitae per fidem videre noluit, quem per prophetiam praedixit, nisi lapis caliginis fuit? quia et crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia ejufuerint lineamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens, ignis vocatur? Unde per prophetam dicitur: « Fluvius igneus rapidus, in hoc mundo peregrinatur populus, nisi qui ad sortem electorum currens, habere se patriam novit in
Abbreviated transcription (Latin):
est etiã pena subiungitur: cum protinus sub¬
infertur. Numquid clamorẽ eius audiet ds:¬
eius angustię tempore dñs non audit: quia
tranquillitatis tempore in p̃ceptis suis dñm¬
intuens. quia om̃s qui nũc operari recta con¬
tempnũt. extremo se tempore ad peticionis
uerba conuertũt: dicit. Numquid clamorẽ
eius audiet deus. Quib profecto uer¬
bis uocib nr̃i redẽptoris obsequit᷑. qui ait.
Nouissime ueniunt reliquȩ uirgines dicentes.
Dñe dñe: aperi nobis. Et respondet᷑ eis.
Amen dico uobis nescio uos. Quia tanto
magna tunc exercetur seueritas: quanto
nũc maior miscricordia p̃rogatur ⁊ & distric¬
te tunc iudiciũ non correctis exerit: qui pi¬
etatẽ nũc delinquentib pacient̾ impendit.
Hinc etenĩ ꝓpħa ait. Querite dñm dum in¬
ueniri potest: inuocate eũ dũ prope ẽ. Mo¬
do enim non uidetur & ꝓpe ẽ: tunc uidebit᷑

Expanded text:
est, etiam poena subjungitur, cum protinus subest, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: ejus angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtu
Abbreviated transcription (Latin):
co fortitudinem suę operacionis insinuat: ut
eam qui audierit donis ditescat. Morẽ ergo
sui creatoris imitantes scĩ uiri. non nũquam
quedã de se ut audientes instruant. non ut
ipsi ꝓficiant manifestãt. Et tam̃ inhis alta se
consideracione custodiut: ne dum alios a ter¬
rena intentione erigũt: ipsi interrenȩ laudis
appeticione mergantur. Quoꝵ plerũq dic¬
ta umnitantur hẏpocrite: sed dictoꝵ sensus pe¬
uitus ignorant: quia quod iusti agunt ad uti¬
litatẽ ꝓxuni: hoc ipsi faciunt ad extensionem
nominis sui. Sẽs autem uir hẏpocritas in¬
tuens. nequaquã głam futurã appetere. sed
cupere presentem tenere: ait. Quȩ enim
spes ẽ hẏpocrite. Quia dum p̃sentia dilig̃.
futura minimȩ sperat. Scriptũ uamq est.
Quod enĩ uidet quis quid sperat Idcirco gͦ
ab hẏpocrita ad eterna p̾mia ꝑ spem minime
tenditur: quia quod alio querendũ fuerat.
hic se tenere gloriat᷑. Cuius quia culpa ꝓlata

Expanded text:
co fortitudinem suae operationis insinuat, ut co fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata
Abbreviated transcription (Latin):
Nimis namq eẽt ingratus. si de se discipulis
tota reticeret: & fortasse nimis in cautus. si de
se tota discipłis ꝓderet. Sed mirabilit̾ ut dic¬
tũ est egit utrumq ut or loquendo erudiret
uitã auditoꝵ: &r tacendo custodiret suam
aliquid se sequentib innotescũt: morem sui¬
creatoris imitantur. Nam d̃s qui nos ꝓhibet
ne proprio ore laudeinur: per scripturã sacrã
laudes suas loquit᷑: non quia ipse eis indi.¬
get: qui ꝓficere laudib nescit: sed dum sũa nob̃
magnitudinẽ narrat nostram ad se imꝑitia̾
subleuat: or bona sua loquendo nos edocet:
quẽ omnino homo ñ cognosceret. side se tace¬
re uoluisset. Id circo ergo laudes suas indi¬
cat ut ualeamus eum audientes cognosce¬
re: cognoscentes amare: amantes sequr: seqen¬
tes adipisci: adipiscentes uero eius uisione ƿer¬
frui. Unde psalmista ait. Uirtutẽ operum
suoꝵ annuntiauit populo suo: ut det illis

Expanded text:
Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et fortasse nimis incautus, si de vel discipulis proderet; sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam.aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis
Abbreviated transcription (Latin):
yleni estis auaricia & iniquitate. Quo c̃tra¬
om̃s ueracit̾ scĩ. ñ solũ głam supra modũ suũ
omnino ñ appetũt: sed etiam hoc ipsũ uideri
refuguĩt quod esse meruer᷑. nde ille pre¬
dicator egregius ueritatis. contra pseudo apo¬
stolos loquens. dum uirtutes eximias oꝑacio¬
nis suę pro discipułoꝵ. erudicione narraret:
dum tot se pericula tolerasse coaceruata perse¬
cucione describeret ⁊ & pꝰ hȩc usq ad tertiũ celũ
rursumq inparadysum raptum se ẽẽ memo¬
raret :ubi tanta cognoscere potuisset quanta
loqui omnino non posset ⁊erat de se fortasse ad¬
huc admirabiliora locuturus: sed abhumana
laude alta consideracione se temperans subdit.
Parco autẽ nequis me existimet supra id quod
uidet me: aut audit aliquid exme. Habebat
dicere: sed egit utrũq doctor egregus. ut orlo¬
quendo que egerat discipulos instrueret: & ta¬
cendo se intra humilitatis limitem custo diret.

Expanded text:
pleni estis avaritia et iniquitate. Duplicitpleni estis avaritia et iniquitate. DuplicitOmnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret.
Abbreviated transcription (Latin):
lem extimat. qui illam specietenꝰ intꝰ positus
uicio prauȩ accionis impugnat: recte dicit᷑.
Sicut impius inimicus meus: & aduersa¬
rius meus quasi iniquus. Aesi aperte di¬
cat. A me etiam fidȩ discrepat: qui michi
crite si auare rapiat ⁊ oe ñ liberet ds aĩam
eius  Hypo crita qui latina lingua dicitur
simulator: iustus non ẽẽ appetit. sed uideri.
Et idcirco auarus est raptor ÷ qͥa dũ iniqͣ agens¬
desiderat de scĩtate uenerari: laudem uite ra-¬
pit alienȩ. Studiũ uͦ ẽẽ hẏpocritaꝵ solet ut¬
& quod sunt supprimãt: &e hoc quod ñ sũt
cẽ hominib innotescant÷ quatinus m̃suram
suã per extimacionẽ transeant: & preire se
cȩteros accionis nomine ostendant. Refugi
num superducta quadã in nocentie honestate
chris dealbatis. quȩ quidẽ foris apparẽt ho¬
minib speciosa: intus uero sũt plena ossibus
quidẽ apparetis hominib iusti: intus uero

Expanded text:
lem aestimat qui illam specie tenus intus positus lem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi critae, si avare rapiat, et non liberet Deus animam ejus? - Hypocrita qui Latina lingua dicitur simulator, justus non esse appetit, sed videri, et idcirco avarus raptor est, qui dum iniqdesiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae . Studium esse hypocritarum solet, ut et quod sunt supprimant, et quod non sunt esse hominibus innotescant. Quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendant. Refugiunum superducta quadam innocentiae honestate cris dealbatis, qui foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus quidem apparetis hominibus justi, intus vero
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: głam quasi unigeniti a patre. Alnde hic
quoq sicut &e quasi ꝓ affirmacione pocius quam
ꝓsimilitudine dictum uidctur. Inter impium uͦ
iniquũ hoc distare non numquã solet: quia
omnis impius iniquus. non tam̃ omnis iniquus ẽ
impus. Impius namq ꝓinfideli ponit᷑. id est
a pietate religionis aliemus. Iniquus uero dicit᷑.
qui prauitate operis ab equitate discorlat: nel
si fortasse xp̃iane fidei nom̃ portat. Beatugit᷑
iob uoce typica. sca eccła quia alios rectȩ fidei
contradicentes tolerat: impium se habere iim¬
cum fatet᷑. Quia uero alios sub p̃textu fidci int̾
positos in prauis operib patitur: iniquum suũ
aduersariũ testatur. Siaũt sic̃ &e quasi oportet
magis ut prosimilituoine positũ sentiamͦ: sc̃a
eccta eos quos uiuentes carnalit̾ intra se tolle¬
rat: de similitudine impioꝵ notat. Intus qͥp¬
pe ei ininicus est: qui fidelem se dũ affirmat
uocib. morib negat. Et quia eum uelut fide¬

Expanded text:
eniti a Patre . Unde et hic quoque sicut, et quasi, pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infide
Abbreviated transcription (Latin):
lios habrahe. Qui uidelicet nomine lapidũ corda¬
gentiliũ designauit: tũc dura atq ̃esibilia ꝑ infideli¬
tatem. Et per ꝓpłiam dñs pollicetur dicens. Quferã
cor lapideũ de carne ur̃a: &e dabo uobis cor carneum.
Rursus per lapides: mentes fortium designari solent.
Unde or ꝑ petrum scĩs dicit᷑. Et uos tamquã lapides
uiui: suꝑhedificamini domos spiritales. Et ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
lios Abrahlios Abrahelitatem. Et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum . Rursum per lapides mentes fortium designari solent. Unde et per Petrum sanctis dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Et
Abbreviated transcription (Latin):
Querebant extinguere: quem cernebant mortuos
suscitare. In ore tenebant legem: sed logis perseque¬
bantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur
panis. in loco suo igne subuersa ẽ: quia iudea in
se metipsa & prius habuit legem quę reficeret : or
post inuidiam quę concremaret. De cuius adhuc
tis: preconium głę precedentis. Nam unius cuiꝰq
casus tanto maioris est criminis: quanto prius¬
quam caderet maioris potuit esse iurtutis. Dicat᷑
ergo uidea. dicatur quid fuerit. & p̾cedentiũ ma-¬
gnitudo uirtutum. crescat adcũmulũ sequentiũ
delictoꝵ. Locus saphiri lapides eius: & glebę
illius aurũ. Quid hoc loco per lapides ⁊ nisi scõꝵ¬
ac fortiũ mentes accipimus  In scriptura etenĩ sacra
aliquando lapides in malo: aliqͥndo uero in bono accipi
solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur:
dura ꝑ lapides corda signantur. U nde &x per iohem
dicitur. Potens est deus & de lapidib istis: suscitare fi¬

Expanded text:
Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant Legem, sed Legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc tis praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Unde et per Joannem dicitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare fi
Abbreviated transcription (Latin):
subuersa ẽ. Panem uidea dare consueuerat: quȩ
legis uerba ꝓferebat. Quam uidelicet legem
quia intelligere iam reprobi atq explanare ñ
poterant: ꝓpħa hẏeremias in lamentis deplorat
dicens. Paruuli petierunt panem: & nõ erat
qui frangeret eis. Sed hec terra ui loco suo
igne subuersa ẽ: quia fideliũ signa cõspiciens.
inuidis se face concremauit. Quia enĩ semꝑ
inuidia de superbia nasci solet:. in loco suo igne
perut. Quȩ iocuco arsit inuidia: quia superbiã
non reliquit. Terra ergo quȩ prius panẽ habuit
post igne subuersa est: quoniã synagoga que man.¬
data dei per legem ꝓtulit: nascentem ecclesiam
persequens inuidiȩ se igne consũpsit. An non
emulationis sue facibus ardebat cum redẽptoris
nr̃i signa conspiciens per quos dã suos diceret:
quid facimus quia houio iste signa multa facit.ᷤ
Ulel certe. uidetis quia nichil ꝓficimꝰ. Ecce totus
mundus post eum uadit. Uidebant unde con¬
uerti debuerant: atq exinde peruersiores fiebant.

Expanded text:
structa est.---Panem Judaea dare consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in lamentis deplorat, dicens: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . Sed haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspQuid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum vadit. Videbant Judaei unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
rauit finem delinquentium. & penitentiã correc¬
toꝵ. Uidit quoq sodomam delinquentẽ. sed
considerauit finem ardoris luxurie: ignẽ gehennȩ.
Uidit gentilitatis finẽ: quod possessa inqͥtatũ teneb̾s.
quãdoq fidei luce claresceret. U idit etiam ii.¬
deȩ terminũ: quod ab ea luce fidei quã tenebat
obdurate perfidię se tenebris eęcaret. Ande ad¬

Expanded text:
ravit finem delinquentium poenitentiam correcravit finem delinquentium poenitentiam correctorum. Vidit quoque Sodomam delinquentem, sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod ab ea luce fidei quam tenebat obduratae perfidiae se tenebris caecaret. Unde ad
Abbreviated transcription (Latin):
quasi aurora consurgens d̃ ¶Apte enim ecclesia
aurore comparata describit᷑: quȩ per cognitionem
fidei a peccatoꝵ. suoꝵ tenebris in clara luce iusticiȩ
cõmutatur. Tempus ergo posuit tenebris: & uni¬
uersoꝵ finem ipse considerat. Uniuersoꝵ nomine:
or electos uoluit ex reprobos comprehendi. Nam bo¬
na faciens ce ordinaus d̃s: mala uero non faciens.
sed ab iniquis facta ne in ordinate eueniant ipse
disponens. considerat uiuersoꝵ. finem &r pacient̃
tolerat omĩa: atq intuctur electoꝵ terminum
quod ex malo mutentur ad bonum: intuetur etiã
reproboꝵ finem. quo de malo opere dignũ se tra¬
hantur ad supplitium. Uidit finem persequentis
sauli : quo prostratus diceret. Dñe quid me iubes
facere ad Uidit finẽ quasi obsequentis discipuli.
quod ꝓ cõmisso scelere guttur laqueo stringeret:
seq ee peccantem puniret: oe deterius puniendo
deciperet. Uidit niniuitas delinquentes: sel conside¬

Expanded text:
quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat. Universorum nomine, et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quod ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quod do malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes, sed conside
Abbreviated transcription (Latin):
bilis extiterat: post modũ o per auctoritatẽ
fortis ox per predicationẽ souorus fiat. Quod
bene per ysaiam dicit᷑. Qui confidũt in dño
mutabũt fortitudinẽ. Fortitudinẽ mutamus
cum conuersi tanta uirtute presens seculum
fugimus: quanta hoc ante querebamꝰ. Quia
aute̾ male ab aduersaruis catholicoꝵ moribus
aute acta uita reputat᷑: recte subditur. Tem
pus posuit tenebris: oe uniuersorũ finẽ ipse
considerat. Tempus posuit tenebris: inquis¬
uidelicet modum. quo iuiqui ẽẽ desistãt. Unde
eis per apostolum dicit᷑. Eratis enii aliquando tene¬
bre: nũc autẽ lix in dño. Sicut aliis quoq disci¬
pulis. i̾dem doctor egregius dicit. Nox p̃cessit. dies
aut̾ẽ appropinquauit Abiciamus ergo opera tenebra¬
rũ: o induamꝰ noᷤᷤ arma lucis: sic ut in die hone¬
ste ambulemus. Unde ce in canticis canticorũ. ecele¬
siȩ uenienti dicit᷑. Quȩ ẽ ista que progreditur

Expanded text:
bilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem bilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi tanta virtute praesens saeculum fugimus quanta hoc ante quaerebamus. Quia autem male ab adversariis catholicorum moribus ante acta vita reputatur, recte subit tenebris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquisvidelicet modum quo iniqui esse desistant. Unde eis per Apostolum dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus nos arma lucisis canticorum Ecclesia veniente dicitur: Quae est ista quae progreditur
Abbreviated transcription (Latin):
ualuit: cuius uidelicet lingua quasi accutissi¬
mo gladio. euugłi administratione dñs infide¬
lium corda transfixit: & qui infirmus prius
despectusq fuerat ꝓ terrena negotia: fortis post¬
modũ factus est ad celestia predicamenta. Unde
adhuc subiungitur. Et lapis solutus calore in
es uertitur. Tune lapis calore soluitur. cũ
cor durũ atq a diuini amoris igne frigidũ
eodẽ diuini amoris igne tangitur . o in feruo¬
re sp̃s liquatur: ut ad sequentem uitam desi-¬
derioꝵ estu ardeat: quam prius audicus
insensibilis manebat. Ex quo ardore scilicet
emollit᷑ ad amorem: or roboratur ad operatione:
ut sicut prius durus fuerat in amorẽ seculi ⁊÷
ita se postmodũ fortem exerat iu amorẽ dei: &
quod antea audire renuebat. iam & credere o
predicare incipiat. Lapis ergo solutus calore
in es uertitur: quia dura mens superni amo¬
ris igne liquefacta. ad ueram fortitudiuem
cõmutatur : ut peccator qui prius un sensi¬

Expanded text:
valuit, cujus videlicet lingua quasi acutissivaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta. Unde adhuc subjungaes vertitur. - Tunc lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini amoris igne tangitur, et in fervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius audiens insensibilis manebat. Vet. XVII. Ex quo ardore scilicet, et emollitur ad amorem, et roboratur ad operationem, ut sicut prius durus fuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut peccator, qui prius insensi
Abbreviated transcription (Latin):
locus est in quo conflatur: apte subdidit.¬
Ferrum de terra tollitur. Solent herctici de
iusticie suȩ contra nos elatione gloriari: atꝙ
opera sua ostentacionis inflatione iactare:
nosq iniquos ut diximus aut ẽẽ aut fuisse
criminatur. Per humilimã ergo confesũonem
oe ueracem defensionem: contra cos uir sc̃s lo¬
quitur dicens. Fexrum de terra tollit᷑. Ne
si aperte dicat. Tortes uiri qui accutissimis
linguarũ gladus in hac acie defendende fidei
ferrum fiunt: aliquando terra ininfinuis accio
nib fuerunt. Peccanti quippe homini dictũ
ẽ. Terra es: or interram ibis. Sed de t̾ra
ferrum tollitur: cum fortis ꝓpugnator cccłe
a terrena quã prius tenuit accione separat᷑.
Non ergo in eo debet despici quicquid fuit:
qui iam cepit eẽ quod non fuit. An non
matheus in terra in uentus est. qui terrenis
negocus implicatus ⁊ telonei usib seruiebat. d
Sed de terra tultus in fortitudine ferri con¬

Expanded text:
locus est in quo conflatur, apte subdiditlocus est in quo conflatur, apte subdiditFerrum de terra tollitur. - Solent haeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactari, nosque iniquos ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes igitur qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliqunibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed de terra ferrum tollitur , cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est, qui terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri con
Abbreviated transcription (Latin):
mit ÷ tantoq post fortia exercet. quantũ &e pre¬
sentis głam uirtutis ꝑagat: oe preteritã igno¬
miniam debilitatis tegat. Sic ergo non num¬
quam quidã in dei seruicio ex anteacta acrius
debilitate roborantur: eosq ad custodienda
mandata oꝵ futuroꝵ trahit desideriũ. o im¬
pellit memoria preteritoꝵ: ut hinc ad uentu¬
ra amor prouocet: illĩc de preteritis uerecõ¬
sumnus prȩditos uirtutib uiderint: eisq in
presenti uita unde derogent. quia inuenire
nequaquã possunt. accusare illos de preteritis
moliuntur: sicut moysen nostrũ manicheus
impetit: in quo sequentiũ uirtutũ grãm trans.¬
acti homicidii conat᷑ culpa fedare: In quo ñ at.¬
tendit postmodũ quã paciens ad sustiuendũ:
sed prius quam preceps ad feriendum fuerit.
Talib ergo aduersariis beatus iob subtilissima
consideratione obuians. post quã dixit. habet
argentum uenarum suarũ principia: & auro

Expanded text:
mit, tantoque post fortia exercet, quantum et praemit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecunsummis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis beatus Job subtilissima consideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum venarum suarum principia, et auro
Abbreviated transcription (Latin):
rescit anima in fulgore eterne pulchritudinis.
to consilio omnipotens deus quosdam ab ip¬
siᷤ exordus suis innocentes custodiens usq ad
uirtutũ summa ꝓuehit: ut etate crescente si¬
mul in eis ꝓficiat & annoꝵ numerositas:
oe celsitudo meritoꝵ. Allios uero in exordiis
suis deserens: scaturientib uiciis ire per abru¬
ta ꝑmittit. Prerunq tam̃ etiã eos respicẽ
ox ad sequendũ se sci amoris igne succendit.
atq inolitas in eorum cordibus prurigines
uicioꝵ. uertit inferuorẽ uirtutũ: or eo ma¬
gis ignescunt tũc ad desiderium requirendę
pietatis dei. quo inagis erubescunt memoriam
iniquitatis suę : sicut sepe contingit ut inpu.¬
gnę certamine miles ante ducis sui oculos con¬
stitutus hostili uirtuti turpiter cedat ÷ ox ener¬
uit̃ prebens terga feriat᷑. Qui tam̃ hoc ipsum
quod turpiter cessit erubescens. ante ducis sui
oculos maiores ex ipsa uerecundia uires sum¬

Expanded text:
rescet anima in fulgore aeternae pulchritrescet anima in fulgore aeternae pulchritto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires su