comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tendit imperitꝰ cogitacõ uͭ sentit᷑ uis doloris. S
in hac uita millus a d̾o malꝰ est ut penitꝰ seclu¬
datur a cogitacõe dei qui nec ꝑd̾it appetitum be¬
atitudinie ⁊ quendam boni amorem quẽ nat᷑a¬
lit̾ ht̃ racõnał cͥmen creatura. illas aũt extͥi¬
ores & ꝓfundissimae tenebras reprobos ꝑpessuros
pꝰ iudicium dic̃ ag̃ oppoliens de ilło diuite
qͥ uinferno psitꝰ eleuans oͣct̾ulos uidit abra¬
ham ⁊ su suni eius lazarum cꝰ comparacõne
coiatꝰ ẽ confiters mala sua usq a deo ut ⁊̃ sres
roget ab hus premou̾i ꝙ aute iudicium fact᷑
legr᷑ s post iudicium in profundiorib tene¬
brs erunt impi᷑ uͥ nullam dei lucem. iude

Expanded text:
tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam boni amorem quem naturaliter habet rationalis creatura. Illas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et in sinu ejus Lazarum, cujus comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut fratres roget ab his praemoneri; quod ante judicium factum legitur. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ost ħ queri sol si beatitudo
cõ. uñ. iesꝵ ꝑicto uidicõ ampliorem głiam
sue clantatis deꝰ monstrabit electis. si quem
mouet quid opꝰ sit spirctib defunc̾toꝵ cor¬
pora sua in resuitectõe reciꝑe si els pot̾ sine
corporib sũmina beatitudo preberi difficilis
questio ẽ nec pocest a nob̾ ꝑfecte diffinirs s
tamen dubium. nõ est ⁊ raptam a carius sen¬
sib hoĩs mentem. ⁊ pꝰ mortem ip̃a carne de¬
poĩta. nõ sic uid̾e posse ĩ comutubilẽ sub̾am¬
causa. sui ido qr in est ei naturał quidam ap¬
petitꝰ corpꝰ a niustrandi quo retardatus.
quodam modo ne tota intencõne ꝑgat iꝰ illud
sũmum celum donet ille appetitꝰ conquiescat
Porto si tałle sit corpꝰ cuiꝰ sit difficił ⁊ grauis am¬
ministracõ sic̃ hec caro q̃ corru̾mpit᷑ multo mag̃

Expanded text:
 quaeri si beatitudo cap. 35: Peracto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sensibus hominis mentem, et post mortem ipsa carne deposita non sic videre posse incommutabilem subcausa, sive ideo, quia inest ei naturalis quidam appetitus corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo
Abbreviated transcription (Latin):
głis equata ꝑfectum. habebit nature sue
nodum. obediens ⁊ imꝑans uiuificata. ⁊ uini¬
ficans tam ĩ effabili facilitate ut sit ei głie¬
missis ducens originem. Snpͣ eni̾ aug̾.
net mał facultas pectandi ẽẽ pot̾it ⁊ de bonis
quidem constat s de mał a quib uoluntatẽ

Expanded text:
gelis coaequata, perfectum habebit naturae suae modum, obediens et imperans, vivificata et vivificans, tam ineffabili facilitate, ut sit ei gmissis ducens originem. Supra enim Augusnec malis facultas esse peccandi poterit. Et de bonis quidem constat, sed de malis a q
Abbreviated transcription (Latin):
exteriores. qr tunt mali penitꝰ exͣ lucem cor
⁊ si paciantur tenebras in cecitate mentis n̾
tam̃ penitꝰ extra. lucem dei sunt nec corporali
cum dant᷑ mali inreprobum. sensum ibi ex¬
teriores tenebre erunt qr tunc pccõres penitꝰ
ert ex̃ deñ qͥd est enĩ penitens eẽ exͣ deum ñ¬

Expanded text:
exteriores. Quia tunc mali penitus extra lucem corpetsi patiantur tenebras in caecitate mentis, non tamen penitus extra lucem Dei sunt, nec corporali cum dantur mali in reprobum sensum. Ibi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penitus erunt extra Deum. Quid est enim penitus esse extra Deum, n
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt ⁊̃ peitante c̃ ab int̾iors dei luce sedudit᷑¬
h nõ penitꝰ dimi hac uita . ẽ. Ecce quare ibi
pcc̃or dr̃ pati exteriores tenebras ⁊ ñ ħͥ qr ibi
secludetur penitꝰ a luce dei ꝙ nꝰ ħic. S quomͦ
intelligenda ẽ illa seclusio. an qr ñ indebunt
deum ꝑspẽm: s nec aliquis hic uid deum ꝑ
spẽm an ꝑ dissimilitudinẽ qͣm fec̃ peccatum int̃
deum ⁊ hominem. S ⁊ hic multi ꝑ grauia pccã
elongant᷑ ad̾o au qr dc̃m odiunt ita ut uelinit
eum no̾ et̃ s ⁊ hic multi deum oderunt de qͥb
nebre iutelligi possunt q̃dam malignitas odũ
⁊ uoluntatis que tunce̾es cet iꝰ mentb repo¬
boꝵ ⁊ quedam obliuio dei qr tormento ꝑ itioꝵ¬

Expanded text:
cipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditd non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi peccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non videbunt Deum per speciem? sed nec aliquis videt hic Deum per speciem. An per dissimilitudinem quam facit peccatum inter Deum et hominem? sed et hic multi per gravia peccata elongantur a Deo. An quia Deum odiunt, ita ut velint Deum non esse? sed et hic multi Deum oderunt; de quibnebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum i
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ motu suo c̾ũagitata noctẽ diemq dis¬
cerebat. ⁊ͥ gͥ pͥmo luce appatuisse ĩnsiłe
est uͥ solcotidimo cursu cꝯuectꝰ apparet
ut eod̾ tͣmite lux aͥũcurrens op̾mo ado¬
casum descendens uesꝑam facet deiñ re¬
uocata ad ortũ auidram .i. mane illustͤ¬
ret. ⁊ ita diuisit lurẽ. ⁊ cenebras ⁊ applła¬

Expanded text:
ta noctem diemque discernebat. Ibi itaque primo lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret, deinde revocata ad ortum, auroram, id est mane illustraret; et ita divisit Deus lucem a tenebris, et appella
Abbreviated transcription (Latin):
uz lux illa cum abissus om̃em luc̃e potat¬
terce altitudĩem teg̾et dicip ĩ ilł.  spũal¬
partibus eẽ facta quas nũc illustrat solis lue¬
diurna lux. Ner mitran lucem ĩ aqnis p̃se
luc̃e cum eciam nłtaꝵ oꝑacõne sepiꝰ illu¬

Expanded text:
a lux illa, cum abyssus omnem terrae altitudinem tegeret, dici potest in illis partibus facta quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illu
Abbreviated transcription (Latin):
et es arualiiuraiua ⁊ sacͥlega qͥ more simi¬
arum. que cum homines nõ sunt forman.
inutantur humanam: uultũ ecclie atholi
qm̃ deum ip̃m molauit. Ieronimꝰ qͦ asserit
omĩa q̃ otfenint᷑ ab hereticis contaminata eẽ
in cons̃pectu domini qr licet scã uidentur spẽ
sui. tũ qi contacta sunt ab illo qui poslutꝰ eꝰ¬

Expanded text:
et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sint, formam imitantur humanam, vultum Ecclesiae cathqui Dominum ipsum violavit. Hieron. quoque asserit omnia quae offeruntur ab haereticis contaminata esse in conspectu Domini, quia, licet sancta videantur specie sui, tamen quia contecta sunt ab illo qui po
Abbreviated transcription (Latin):
I autem querit᷑ cruid sit ꝙ hic uocatuf.
ordo sane dici potest signaculum eẜ aũt
eẽ .l. satcum quidam quo spũał potestas tra.¬
ditur ordinato ⁊ officium. Caracter gͥ spũał¬
dicuntur hiĩ ordines satramenta q iͥ eoꝵ
gurant ea que ibi gerunt᷑ de udĩb dignita¬

Expanded text:
Si autem quaeritur quid sit quod hic vocatur ordo, sane dici potest signaculum esse, id est, sacrum quoddam, quo spiritualis potestas traditur ordinato, et officium. Character ergo spdicuntur hi Ordines Sacramenta, quia in eorum gurant ea quae ibi geruntur. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dicere ⁊ dona tei benedic̾e qui cum ordinat᷑
& manus ei miũgunt᷑ ut: intelligat se acce¬
pisse gram conserrandi ⁊ Raritatis opera bebe
ad om̃s extend̾e. Acciꝑit ⁊ stolam q̃ tenet utr̃q¬
uͥsa ⁊ prospera. Accipit calicem cum uno ⁊ pa¬
tenam cum hostiis ut ꝑ ħ sciat se accepisse
potestatem placabilem deo hostias oͥfferen¬
di ħ ordo a filiis aaron sumpsit exordium.
Summos enim pontͤifices ⁊ minores sac̾doteᷤᷤ¬
xp̃t qͦ duodecim elegit discipulos prius qͦs
⁊̃ apostolos nocauit quorum uicem gerunt
ni eccͣ maiores pontifices demide alios . u.xx. ⁊
duos discipulos desiguanit quorum uitem.
in eccͣ teneiet prebri. unꝰ autem uit̾ apłos pͥni¬
ceps extit̾it petrus cꝰ iuicarius ⁊ successor est¬
cus qui ⁊ p̾p uocatur .s. pat̾ patriup. qͣt aũt

Expanded text:
dicere et dona dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utr et prospera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdoteque duodecim elegit discipulos prius, quos et apostolos vocavit, quorum vicem gerunt in Ecclesia majores pontifices. Deinde alios septuaginta et duos discipulos designavit, quorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vicarius et successor estcus, qui et papa vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
ditorum gerens. Scopi enim grece latme sn¬
tend̾e dicitur. Episcopi aut̃ grecte: latine: spe¬
culatores interpretant᷑. Nam speculator est
pontifex pͥnceps sacerdotum ẽ qͣsi uia serpẽ¬
tum ipẽ eciam summꝰ sacerdos nuncupant᷑

Expanded text:
ditorum gerens. Episcopeo enim Graece, Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est Pontifex est princeps sacerdotum, quasi via sequentium, ipse et summus sacerdos nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uocem p̃mittit iꝰ cantu succentor qui sb̾¬
Eequent᷑: cauendo uendet concentor autem dr
hus breuitꝰ tractatis amoncudi sunt xͥ ministri
quatinus sicut exrellent ordinis dignitate. ita p̾¬
cellant uite sanctitate ut plebs eis comista. oor¬
ꝙ disciplinis edocta gratant̾um eis obediat &
eorum imitacõe de die in diem ꝓficiat a quib
d̾ina sacramenta ꝑcipiunt ⁊ missarum sollemp¬
nia audiunt. aꝯissa autem dr᷑ ut qr misse hoᷤ¬

Expanded text:
vocem praemittit in cantu, succentor qui svocem praemittit in cantu, succentor qui ssequenter canendo respondet. Concentor autem dicHis breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum solemnia audiunt. Missa autem dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qr pͥmum .i. apłicum tenet locum ut
romanus anthiochenus. alexandrimis. sed
designati ordines epĩ nuicupant᷑. Nota ꝙ
Arthiepis coporum nomine primates suꝑnis
significasse uidetur ⁊ metropolitarum qs
nunc archiep̃os dicimus. horun aucem dis¬
creccõ a gentib a gentilib introducta iudet᷑
pellabant sacerdotes eium gentilum: fiami¬
ues dicebant᷑ qui habebant in capite pilleũ
inquo erant breuis iurga desuꝑ habens
aliquid lane ꝙx cum ꝑ estum. ferre non
possent filium tantum in capite ligat᷑e ce¬
perunt. iuidis enm capitib: eis incedere
nephas erat. Unde a filio quo utebantur
flamines dicti sunt qͣsi filatuines s festiᷤ
dieb filo deposito pilleum imponebant ꝓ
sacerdocũ eminencia. uates aui mentis ap¬
pellat᷑ cuiꝰ significacõ multiplex est. mho¬
do enim sacerdotem mͦ ꝓphetam mͦ poe¬
tam significat cautor uero uocat᷑ qui
uocem modielat᷑ in cantu hꝰ sunt duo ge¬
nera p̾centor. ⁊̃ sufficentor. ⁊̃ pcentor. qͥ

Expanded text:
 est, apostolicum tenet locum, ut Romanus, Antiochenus, Alexandrinus, sed designati ordines episcopi nuncupantur. Nota quod archiepiscoporum nomine, primates superius significasse videtur, et metropolitanorum, quos nunc archiepiscopos dicimus. Horum autem discretio a gentilibus introducta videtur, pellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Vates a vi mentis appellati sunt, cujus significatio multiplex est. Modo enim sacerdotem, modo prophetam, modo poetam significat. Cantor vero vocatur, qui vocem modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui
Abbreviated transcription (Latin):
micsa e̾.i. sequimini hostiam q̃ muda ẽ ad e¬
lestia tendentes post eam uł qi nusꝰ celestis
deuit ad consecrandum dominicum conꝰ ⁊ q̃
Ad altare celeste desertur hostia unde q dĩcit ħre
nati possint trad̾e saccos ordines & si ab eis
ordinati. redeuntes ad eccẽ imitatem. debeant
reordinari. Hanc qonem ꝑplexam ac pene i¬
solubilem. facuint doctorum u̾ba qui plurimũ
dissentire uidẽt᷑. Uident᷑ enum quidani trade ꝑ
heticos sacros ordines dan non posse nͦ illos
qui ab eis ordiuati uident᷑ reciꝑe grãm. Dicut
etiam eos non posse dare spm .s. quen amise
iuiln̾atum ⁊ eum qui honorem auusit ho¬
norem dare nõ posse nec illun aliquid accepisse
qͥm̃ ĩ dante nich erat ꝙ ille posset acciꝑe tra¬
dit eciam uenientib ab ħetius ꝑ manus mñi

Expanded text:
id est: Sequimini hostiam quae missa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis venit ad consecrandum dominicum corpus, per quem ad altare coeleste defertur hostia. Unde et dicitur: nati possint tradere sacros ordines, et si ab eis ordinati, redeuntes ad Ecclesiae unitatem debeant reordinari. Hanc quaestionem perplexam ac pene insolubilem faciunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim quidam tradere haereticos sacros ordines dare non posse, nec illos qui ab eis ordinati videntur gratiam recipere. etiam eos non posse dare Spiritum sanctum quvulneratum; et eum qui honorem amisit honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quoniam in dante nihil erat quod ille posset accipere. Tradit etiam ve
Abbreviated transcription (Latin):
confessus. Item confessio auistiam. a mor¬
te lib̾it confessio aperit paradisum con¬
fessio spem salutis tribuit quia ñ meret᷑
confiteri. Illa confessiõ nos liberit q̃ fit c
penitenciã. penitencia ueroͣ e̾: dolor cordis
& a maritudo anime pro mał que quisq¬

Expanded text:
confessus. Idem dicit: Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur confiteri. Illa confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amaritudo animae pro malis quae quisq
Abbreviated transcription (Latin):
cuis enim est ⁊ ꝑfectus utͥusq generis pecca¬
ta: sacerdotib pandisse ⁊ consilium medicine
ab eis querere quib concessa est potestas li¬
gandi atq soluendi hic apentur aualiter sup̃¬

Expanded text:
tius est tamen et perfectius utriusque generis peccatius est tamen et perfectius utriusque generis peccata sacerdotibus pandere, et consilium medicinae ab eis quaerere, quibus concessa est potestas ligandi et solvendi. 6. Hic aperit qualiter sup
Abbreviated transcription (Latin):
deus ꝑ se ip̃m sine misterio sacerdotis ⁊ debi¬
tum oiuino existat relaxat. ꝙ̃ animam intt̾s
purgat a contagio ⁊ fetore peccati: quid gͥ
inundat cruid dimittit sacerdos. ubi sunt il
le cias dominꝰ tradidit petro ⁊ͣ fuccessorib

Expanded text:
Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debiDeus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagione et foetore peccati; quid ergo mundat, quid dimittit sacerdos? ubi sunt claves illae quas Dominus tradidit Petro et successoribus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm Rit detestabnle petcati lilentiumi ⁊ econ¬
uerso qͣmsit necessaria confessio. Est enim cõ¬
fessio testimoniur conscĩe deum timentis. qͥ¬
enun timet iudicium dei non erubescit con¬
fiteri perfectꝰ timor soluit oẽm pim̃orem
confessiõ pectati pudorem habet. ⁊ ip̃a eru¬
bescencia est grauis pena Idoq iubemur
confiteri pectata: ut erubescentiam paciam᷑
pro pena/ nam hoc ip̃m pars est diuini iu¬
necessaria cum in contͥcõne iam deletum sit
pect̃m: dicirus qr quedam punicõ pectati
est sicut sat̾ faccõ operis ꝑ confessionem eciã
intelligit sacerdos quałr debeat iudicare de
crimine ꝑ eam qͦ peccator. fit humilior ⁊
tat᷑ ei a sacerdote. uideo enim quo lunculo eñ
soluat ⁊ ideo quero ante penitudinem qͥppe
cordis anima rei maculam hc̃ ⁊ fetorem pet¬
catĩ atq eterne ulcõnis ninculo ligata extstit
Si uero ante confessionem ꝑ cordis contͥcõem

Expanded text:
uam sit detestabile peccati silentium, et e conuam sit detestabile peccati silentium, et e converso quam sit necessaria confessio. Est enim confessio testimonium conscieenim timet judicium Dei, peccata non erubescit confiteri. Perfectius timor solvit omnem pudorem. Confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena. Nam hoc ipsum pars est divini junecessaria, cum in contritione jam deletum sit peccatum, dicimus quia quaedam punitio peccati est, sicut satisfactio operis. Per confessionem etiam intelligit sacerdos qualiter debeat judicare de crimine. Per eam quoque peccator fit humilior ettatur ei a sacerdote. Video enim quo vinculo eum solvat. Et ideo quaero. Ante poenitudinem quippe cordis, anima rei maculam habet et foetorem peccati, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem
Abbreviated transcription (Latin):
issionem sentencia ligare & abs sacerdotali
iudicõ se ip̃m deo uł altari recontiliare licet
ꝙ ecc̃astice constitutõni ⁊ consuetudini penitꝰ
repugnat pociꝰ gͥ si publice peccasti publice
confftere te reum ⁊ emenda Si uero octulte de¬
liquisti eciam si non taceas nec tamen dico ut
publices. taciturnitas enim peccati ex suꝑbia
nascit᷑ cordis. ideo enim pot̃m fucim quis celat
ne repuret᷑ foris qͣlem se iam diuino conspet¬
tui exhibuit ꝙ ex fonte suꝑbie nascitur. spẽs
enitu suꝑbie est se uelle iustum uideri qui
peccator ẽ. atq ypocrita coniincit᷑: qui adi¬
star primorum ꝑentum uł tergiu̾sacõne u̾boꝵ
peccata sua leuigare contendit uł sicut caĩm
pccm̃ pct̃m suum reticendo: supprimere que¬
rit᷑. ubi u̾o suꝑbia regnat uł ypocͥsis humi¬
litas locum. nõ habet sine humilitate uero
alicui ueniam sperare non licet ubi gͦ est
tacit᷑ nctas confessionis: nõ eꝰ separanda ue¬
nia cͥminis. Iam cercissime liquet: qͣm fit¬

Expanded text:
ionis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convincitur qui instar primorum parentum vel tergiversatione verborum peccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet q
Abbreviated transcription (Latin):
diõ: ita occulta secreta confessione ⁊̃ occulta
sacisfaccõne purgatur ñ necesse e̾. ut quod
unde dem shes ait. Iluinc adutem si teor deris
pecta torum tuorunt &e frequenter ea in consyᷤ
rei promincies ⁊ pro eis de pretens cicius illa de¬
lebus sͥmeio illa obliuscaris tunc eorum rocor¬
daberis nolens quando publicabunt᷑ ⁊ in con
terendum est. Ibi enim uictutem lat̾marũ
⁊ confessionis ostendens significare uoluit
ꝙ lacrime occulte ⁊ confessio secceta sicut
que sit soli sacerdots: lauant delictum qd̃
que scripta non sunt. uł forte nondum fac¬
ta erat institucõ confessionis que modo est¬
simułr ⁊ illud ꝓsperi si sui uidices fiantr mu¬
tabunt᷑ et̾na supplicia ⁊ illud facilins deum
placabunt sibi qui aut ꝓdis confessionib cͥ¬
men produnt aut uescientib aliis inse sen¬
tenciam eycomunitacõnis ferunt: ad publi¬
cam confessionem ⁊ sat̾faccõen referri opor¬
tet Non enim soł sacerdotib ius ligandi & sol¬

Expanded text:
dio, ita occulta, secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec est opus ut quodem, ait: Nunc autem si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in cferendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae modo Similiter et illud Prosperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis in se sententiam excommunicationis ferunt, ad publicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque sol
Abbreviated transcription (Latin):
uisticia ita ⁊̃ iusticiam i̾ misericordia. Opͤ
eim est misericordie pecc̃ati pectata dimit¬
tere s oportet ut iistꝰ misereatur iuste. cõ¬
siderat enim si dignus est nondico iusticia:
s ⁊ misericordia. Iusticia eium sola damp¬
nat sed dignus est misericordia. qui sp̃uali
labore querit graciam/ laborat enim mes
paciendo crubescenciam ⁊ qm̃ uerecundia
iagna e̾. pena: qui erubescit pro xp̃õ fit
dignus pro misericordia magna est pena.
in spe uenie turpitudinem cͥminis. tanto
enim sacerdotes plus iam possunt profic̾e¬
non timeatit publicare remoueat᷑ inꝑꝑ¬
babił consuetudo ne multi a penitencie
remediis arceãtur dum aut erubescitnt
aut tument inimicis sua fc̃a reserare
queb possint legum ꝑcelli constitucõne
Sufficit enim confessio que primum do
offert᷑. tunc eciam sacerdots qui pro delictis
penitentium precator accedit. Tunc enim
plures ad penitentiam pot̾unt prouocars:
si populi aurib non publicet᷑ conscia confi¬

Expanded text:
a. Opus enim misericordiae est peccanti peccata dimittere; sed oportet ut justus misereatur juste. Considerat enim si dignus est, non dico justitia, sed et misericordia. Justitia enim sola damnat, sed dignus est misericordia qui spirituali labore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qui erubescit pro Christo fit dignus misericorin spe veniae turpitudinem criminis, tanto onis. Ipsi enim sacerdotes plus jam possunt proficnon timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo offertur, et tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confi
Abbreviated transcription (Latin):
ut deleas illa si confinidetis aliau dicere
dicito ea cotidie in anima tua non dico ut
confitearis cumꝰ ẜno tuo ut tͥ exprobet dicito¬
ea deo qui curet ea nec enimi si nondix̾it: ig¬
norat ea cum facłas ea presto erat. Cum adñ¬
teres ea cognou̾at. Rumquid ea te uult ag
noscere: pectare enim non erubiusti ⁊ confiti
etubssus. dicito in hac ucta ut in alia uita
hãs requiem. dicito ingeniiscens ⁊ lac̾mans
In cordi scͥpta sunt pectata tua spongia pecta¬
torum tuorum. lacͥme tue sunt. tem ꝓsper
illi quorũ peccata humanam noticiamꝰ hñt¬
latent non ab ip̃is confessa nec ab aliis pu
ta si ea confiteri uł emendare nolu̾int dm̾
q̃m hñt testem ip̃m e hĩturi sunt punto¬
rem ꝙ si sui ip̃i uidices. fiant ⁊ ueluti sue
imquitatis ultores hic in se uoluntariam
penam seuerissime animadu̾sionis. exerce¬
aut: temꝑalib penis mutabunt et̾na sup¬
plicia ⁊ lacͥmis ex uera cordis contͥcõne con¬
tluentib rest̾ingnent et̾ in ignis incendia

Expanded text:
ut deleas illa. Sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. Item Prilli quorum peccata humanam notitiam latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis puta, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia.
Abbreviated transcription (Latin):
broꝰ ideo fleuit pettus. quia culpa ob rep¬
sit ei. Non inuenio quid dꝑx̾it inuenio qͥd
fleuerit lacͥmas enis lego sat̾faccõem nõ
lego. S qd̾ defendi non pot̾ nõ potest:
ablui pot̾. lauant Lacͥme delictum c
uoce pudor est confiteri ꝙ̾ uenie fletus
consulunt ⁊ uerecundie. hoc idem dicit¬
comꝰ u̾ tib̾i dico ut te ꝓdas inpublicum
ꝓphete dicenti. Reuela uiam tuam añ
dim. Eigo tua confit̾e pectata ad uer̃
iudicem cum ueia orõne delicta tua ꝓ¬
ñucia nõ liugua s conscĩe cue memoria
⁊̃ tumc de mũ fet spera te miscd̃am posse
consequi. Si hueris peccata tua ĩ mẽ¬
te continue nũqͣm malum ad u̾sus ꝓ¬
xinũ in corde cenedis. Idem pcã tua d̾icito

Expanded text:
bros.: Ideo flevit Petrus, quia culpa obrepbros.: Ideo flevit Petrus, quia culpa obrepsit ei; non invenio quid dixerit, invenio quod fleverit. Lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Sed quod defendi non potest, ablui potest. Lavant lacrymae delictum, quod voce pudor est confiteri. Veniae fletus consulit, et verecundiae. Hoc idem on tibi dico, ut te prodas in publicum,Prophetae dicenti: Revela Domino viam tuam. Ante Deum ergo tua confitere peccata, apud verum judicem cum orronuntia, non lingua, sed conscientiae tuae memoria; et tunc demum spera te misericordiam posse consequi. Si habueris peccata tua in mente continue, nunquam malum adversus proximum in corde tuo tenebis. Idem: Peccata tu
Abbreviated transcription (Latin):
soluerit penam uł de exteriori pena accipiẽ¬
da sunt ⁊ ad contempnentes uł negligen¬
tes referenda ficut illud. Nlemo dicat occul¬
te age ⁊c̾. Non nulli eium inuita pcc̃a
confiteri negligunt. uł erubescunt ⁊ id̾o:
uon merent Iustificari. Sit̃ eiũ precepta
est nob̾ int̾ior penĩa ita ⁊ oris confessio ⁊
ext̾ior sat̾facc̃õ si assit facultas. Unde nec
uere penitens eͥ: qui confessui uotum nͤ
ht̃ ⁊ fĩt pcc̃i remissio munus dei est: ita
penitencia ⁊ confesso ꝑ qͣm pcc̃m deletͤ
quit donum sp̃c sc̃ĩ ht̃ qui confitetur
nicõ ui homine ex se ip̃o Cũm enim irascit᷑
mente ore si uotum sit in corde prestatur
Soli deo an oporteat confiteri sac̾doti. qͥ¬
b d bdam uisum est suffit̾e: ⁊ si soli
deo fiat confessio sine iudicõ sa cerdotali
& confessione eccłie quia dauid dicit Dixi cõ¬
fitebor domino ⁊ tu .r. t̃c̾. Nlon ait sacerdo¬
ti. ꝙ tñ remissum sͥ dicit pct̃m. Item am¬

Expanded text:
 de exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel negligentes referendum, sicut illud: Nemo dicat: Occulte ago, etc. Nonnulli enim in vita peccata confiteri negligunt vel erubescunt, et ideo non merentur justificari. Sicut enim praecepta est nobis interior poenitentia, ita et oris confessio, et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, ita poenitentia et confessio per quam peccatum deletur, quitet compunctio in homine ex seipso. Cum enim irascitur n ore, si votum sit in corde, praestatur soli Deo, an oporteat confiteri sacerdoti. Quibusdam visum est sufficere, si soli Deo fiat confessio sine judicio sacerdotali et confessione Ecclesiae, quia David dixit: Dixi: Confitebor Domino; et tu rtamen remissum sibi peccatum dicit. Item Am
Abbreviated transcription (Latin):
Sane   ꝙ siue confessio¬
ne oris ⁊ sołone pene exterioris. pocã de¬
lent᷑ ꝑ contͥcõeni ⁊ hunilitatem cordis ex
fessurum deꝰ dimittit qr ibi est confessio
cordis:. ã si non oris ꝑ qͣm atima interiꝰ
mundat᷑ a macula ⁊ contagiõ pocĩ comus¬
si ⁊ debitum ec̾ne mortis telaxat᷑. illagͦ

Expanded text:
st quod sine confessione oris et solutione poenae exterioris peccata delentur per contritionem et humilitatem cordis. Exfessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi non oris, per quam anima interius mundatur a macula et contagio peccati commissi, et deb
Abbreviated transcription (Latin):
ipã elemosma est ueniam petentib oĩo
ignoscere. Ex his aliisq premissis iam fa¬
cile e̾. intellig̾e q̃ pro uenialib sit exhi¬
benda sat̾faccõ Sufficit enim dñica orõ
c̃ ieninio aliqͦ ⁊ elemosinis sic tñ ut p̾¬
cedat contͥco aliqͣntula. ⁊ addat᷑ cenfestiõ

Expanded text:
ipsa eleemosyna est veniam petentibus omnino ignoscere. Ex his aliisque praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufficit enim Dominica oratio cum jejunio et eleemosynis: sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessi
Abbreviated transcription (Latin):
enim. pro operatõne iudicat᷑. Item aus̾: nondũ
prouinciat promcitit se pronunciaturum:
⁊ deus dimiitit̃ qr hoc ip̃m dicere quoddam
ꝓnunciare est corde. Nondum est uox ĩ ore
ut homo audiat ꝯfessionem ⁊ deus audit

Expanded text:
judicatur. Item Aug.: Nondum pronuntiat, promittit se pronuntiaturum, et Deus dimittit; quia hoc ipsum dicere, quoddam pronuntiare est corde. Nondum est vox in ore ut homo audiat confessionem, et Deus audit.
Abbreviated transcription (Latin):
confessus fuerit sed conu̾sus ingemuerit.
unde datar intelligi ꝙ eciam ore tacente ue¬
niam uiterdum ueniam consequim᷑. huic
eciam leprosi illi quib dominus precepit
ut ostenderent se sacerdotib initinere ante¬
rus eciam᷑ nõ prins de monumento ẽ. ad uctꝰ
& post a domino suscitatꝰ s intꝰ fuscitatus
produit foras uinꝰut ostenderet᷑ suscitacõ aĩe
preced̾e̾ confessionem. nemo enim potest
confiteri uisi suscitatꝰ quia a mortuo nelud al¬
qͣui non est ꝑit confessio. stullꝰ gͦ confitet᷑
nisi resuscitatus. Nemo uero resuscitat᷑: nͥ
qui a pcc̃o soluit᷑ qr pcc̃m mors e̾ anime q̃
ut est uita. corporis: ita eius uit̾a deus e̾. hũs

Expanded text:
confessus fuerit, sed conversus ingemuerit. Unde datur intelligi quod etiam ore tacente veniam interdum consequimur. Hinc etiam leprosi illi quibus Dominus praecepit ut ostenderent se sacerdotibus, in itinere, anterus etiam non prius de monumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem. Nemo enim potest confiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non est, perit confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus. Nemo autem suscitatur, nisi qui a peccato solvitur, quia peccatum mors animae est, quae ut est vita corporis, ita eju
Abbreviated transcription (Latin):
ago nouit deus qui uͥi ignoscit: quia incorde
ago gͦ sine causa dc̃m est. que solueritis in¬
t̾ra so.e.s. in .c. Ergo sine causa claues date
bui in conspectu ppłi pccã mea confiteri. Ĩ
amibroꝰ ueniał est cuspa. qͣm sequit᷑ professio
delistorum. Item aus̾. suꝑ illum locum. non
non claudet suꝑ te os siuim confitere
tempnit. a quo mortuo uelut qui nõ sit.
minorem qͣm debeat soluenit penam ita enĩ
imꝑtit᷑ a deo largitas nustd̾ie ut non relinqͣ¬
tur iusticia discipliue Item ieronimꝰ. quipec¬
cator est : plangat delicta ꝓpͥa uł ppłi ut
quib deum offenderat inte qnsteritate con¬
penset. hiĩs aliisq auctoritatib nituntur
asserere siue confessione uocis ⁊ aliqͣ sołone
pene neminẽ a pccõ mundari an srnt pͦsꝰ con

Expanded text:
ago, novit Deus qui mihi ignoscit, quia in corde ago. Ergo sine causa dictum est: Quae solveritis t in coelis? Ergo sine causa claves datae bui in conspectu populi peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quam sequitur confessio delictorum. Itemnon claudet super te os suum, si profundo contemnit, a quo mortuo velut qui non sit minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo largitas misericordiae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item Hieron.: Qui peccator est, plangat delicta propria vel popuquas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari. 2. Cui sen
Abbreviated transcription (Latin):
s ligandi ⁊ soluendi qua dignos reciꝑe in¬
dignos debet excludere a regno eccłiasticus
iudex qiui sicut ht̃ uis ligandi: ita cs soluen¬
ligandi qui utrumq pari tondicõne ꝑmisit
gͦ qui soluendi uis non ht̃ nec ligandi hr̃
⁊ infra.. tectum est ꝙ eccłie utrumq licet
h̾esis utrumq non ht̃ nis enim hoc solis ꝑ¬
missum est sacerdotib recte gͥ eccłia hoc ni
dicat que ueros ht̃ sacerdoces heresis uendi¬
care non potest que ueros sacerdotes non haly

Expanded text:
est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, qui sicut habet jus ligandi, ita solvenligandi, qui utrumque pari conditione permisit. Ergo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est quod Ecclesiae utrumque licet, haeresis utrumque non habet. Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus. Recte ergo Ecclesia hoc sibi vindicat, quae veros sacerdotes habet; haeresis vendicare non potest, quae veros sacerdotes non habet
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ eos de salubri sat faccõe purgatos ad cõmu¬
monem sacramentorum ꝑ uanuam reconci¬
liacõuis ad mitterent. Item aus̾. quem pe
dat representet uitam suam deo ꝑ sacerdotẽ
preueniat iudicium dei ꝑ confessionem pre¬
cepit eñ dominus mundandis ut ostend̾ent
ora sacerdotalib docens corporali presencia ꝯ¬
fitenda. pccã nõ ꝑ scͥptum manifestanda die
eiũ ora monstrate ⁊ om̃es nõ unus ꝓ omib
non alium statuatis nuncium qͥ pro uobis
offerat muꝰ ad moysen statutum S qͥ
ꝑ uos peccastis ꝑ uos erubescats. erubescen᷑
enim ip̃a partem ht̃ remissionis. Ex mise¬
ricordia enim ħ precepit dñs. ut nemo
peniteret in occulto. In hoc enm ꝙ ꝑ se
ip̃m dicit sacerdoti ⁊ erubescenciam uncit
in operacõe ⁊ si non statim. purgat᷑ sit cri¬
men uenale ꝙ comiẜat mortaltͣa ¶ul¬
tu m enĩ sat̾ facc̃õnis obtulit qui erubes.¬

Expanded text:
t eosdem salubri satisfactione purgatos, ad communionem sacramentorum per januam reconciliationis admitterent. Item Aug., lib. de dat; repraesentet vitam suam Deo per sacerdotem, praeveniat judicium Dei per confessionem. Praecepit enim Dominus mundandis, ut ostenderent ora sacerdotibus; docens corporali praesentia confitenda peccata, non per scripta manifestanda. Dixit enim: Ora monstrate et omnes; non unus pro omnibus, non alium statuatis nuntium qui pro vobis offerat munus Deo a Moyse statutum; sed qui per vos peccastis per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remissionis. Ex misericordia enim hoc praecepit Dominus, ut neminem poeniteret in occulto. In hoc enim quod per se ipsum dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit in operatione, et, si non statim purgatur, fit tamen vitale quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit qui erubes
Abbreviated transcription (Latin):
ad agendam peni̾am non sufficit mores in
meluis cõmutare ⁊ a mał fãs reredẽ ⁊ ilt
de hus q̃ fca sunt satisfaciat domino ꝑ pe¬
nitencie dolorem ꝑ humilitatis gemitum
ꝑ contͥti cordis sacͥficium cooꝑantib ełis

Expanded text:
entiam non sufficit mores in melius commutare, et a malis factis recedere, nisi de his quae facta sunt satisfaciat Domino per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣũ mortuam plangunt. Certi ꝙ reconci¬
liati filii efficacis penitencie fructib a d̾o
nõ amissa recipiant. s eciam suꝑne aui¬
taris gaudia recipuint. huis auctoritatib
ĩnitunt᷑ qͥ suffice̾ con. ed ut d̾o confiteri
pcc̃a sine sacerdote. dicunt enĩ ꝙ si quis
timens detegi culpam suam. ap̃ homines ne
inde obprobrio hał heãtꝰ uł ad alii suo
exemplo ad peccand̾ accingãt᷑. ⁊ id̾o tac
hommi ⁊̃ reuelet dõ: conseqͣ ueniam
ed quod sacerdotib amit¬
confiteri oporteat u̾
pot̾it. p̾cer uoluntatem a dño udi¬
cecur ⁊ cum in se protulit seussune
ad antistites ꝑ quos illi claues in eccłia mi
si pcc̃m eiuis non modo ingͣui eius malo s
etiam in tanto scandalo aliorue atq ħ
expedii utilitati eccłie uidet᷑ autistiti: in
noticiam multorum uł tociꝰ pleb̾ agere
pen̾iam ũrecuset ne letali plegͥe ꝑ pudo¬
rem addat timorem. ẽum tanta e̾. plaga.
pectati ⁊ impetꝰ morbi ut medicamenta cor¬

Expanded text:
nciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam. ed quod sacerdotibconfiteri oporteat, praeter voluntatem a Domino judicetur. Et cum in se protulerit severissimae ad antistites, per quos illi claves in Ecclesia msi peccatum ejus non solum in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scaexpedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta cor
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe pectatͥtem q̃ penitenciam egit sed
mułr sed ꝑmanet iͥ fornicacõe sua a us¬
uit cum ea uir reus erit ⁊̃ participes pcci
eiuis. ꝙ si missier dimissa egerit pen̾iam
sͥ uolu̾it ad uirum reuerti debet reciꝑe
pertatͥcem q̃ penitenciam egerit s nõ sepe
duci in comugium que prius polluer¬
luit adulterio. Item relatum est auribus
scõrum sacerdotu quendam alt̾uis uxoreᷤ
uiu̾et ducet eam uporem. Quod ⁊ factũ ẽ

Expanded text:
recipere peccatricem, quae poenitentiam egit, sed recipere peccatricem, quae poenitentiam egit, sed mulier, sed permanet in fornicatione sua, et vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatricem quae poenitentiam egit, sed non saepeci in conjugium quae prius luit adulterio. Item, esanctorum sacerdotum, quemdam alterius uxorem ixisset, duceret uxorem. Quod et factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
unam. caruem ĩ aliam dumiserit ⁊ se for¬
tura. Qui tenu̾et aduld̾ara stialtꝰ ⁊ ipius
est. Idem ad amandum scͥbens pͥbr̃m de qͣ
s ueterem que ueteris testamenti auctorita¬
te confirmatur. Si reliquert scd̾m uitum
mulier ⁊ reconciliari uoluit pͥori nõ potest
Sed hec om̾ia iutelligenda sunt de illa qͥ
ab ad ult̾io recede noluit̃ nec ꝑ pen̾iam pec¬
catum delere ꝙ si uir scient̾ patitur consen¬
tire uidetur. Si enim abadult̾io ꝑseu̾are ele¬
git. patronis tupitud inis et lenontinũ reͦ
maritꝰ habetur uisi eam adult̾ii ream fuc̾e
uolu̾it. Si autem a pec̃o recesserit & ꝑ peni¬
tenciam illud purgau̾it pot̾it uiro reconciliã¬
adulterium reconcilietur cõrũx si fides assit
nõ erit durum sur enim adhuc deputamꝰ
adult̾os quos credimꝰ pen̾ia eẽ sanatos. Idẽ
fi̾ remissio peccatorum nͥ ut post uiri diuor¬
cium ad ult̾a teuocet᷑ s ut post x consorci¬
um adult̾a nõ uocet᷑. Item. doͣ. Debet¬

Expanded text:
unam carnem in aliam diviserit et se fortura: Qui tenet adulteram, stultus et impius est. d veterem, quae veteris Testamenti auctoritate confirmatur. Si reliquerit secundum virum mulier, et reconciliari voluerit priori, non potestSed haec omnia intelligenda sunt de illa quae ab adulterio recedere noluit, nec per poenitentiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit, et per poenitentiam illud purgaverit, poterit viro reconciliaadulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos credimus poenitentia esse sanatos? Idem,fieri remissio peccatorum; non ut post viri divortium adultera revocetur, sed ut post Christi consortium adult
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq mortuo eo cuma quo fuit uerum
conubium fi potest coniugium: c̃ qua
p̾cessit adulterurm Idem posse fi saue
licitas nupcias ex ꝑsonis illicita cõiũctis
honesto placito subsequente in anifestũe
Ide concubinis lo quit᷑ ꝑhibens concubinã
posse trausire ad honestum. placitum nuꝑ¬
ciarum si caftitatem ⁊ sidem seruare uelit̾
p̾ma u̾o auctoritas augustim de ilł agit
qui de pcc̃o penituerint ⁊̃ nicħ iͥ morte uiri¬

Expanded text:
rum conjugium, fieri potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum estauctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de p
Abbreviated transcription (Latin):
preter uoluntatem dominorum int̾ seruum
⁊ ancillam nõ posse contrahi cõnigium uł si
cͣchitur nõ ẽẽ ratum quibdam tamen uide᷑
int̾ eos posse sĩ coniugnim dñis ignorantib
de uiro qui se facit seruũ ut duuidat᷑
prestet discidii se alicꝰ seruum fec̾it ned
iuorem dumitt̾e. nec illa ob uinculum. coniu¬
uxorem ⁊ post filiorum ꝓcreacõem. occasione
diuorcii t̾dam se seruum fecerit utrum mu
lierem. necessario ten̾e debeat ⁊ si tenu̾it: an
illa eciam. serrituts subici debeat quesitũ e̾.¬
Idi Iudicatum eͥ. uidrem minime deb̾e di

Expanded text:
eter voluntatem dominorum inter servum et ancillam non posse contrahi conjugium, vel si contrahitur non esse ratum. Quibusdam tamen videtur inter eos posse fieri conjugium dominis ignorantibus. 3. De viro qui se facit servum ut dimittatupraestet dissidii se alicujus servum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjuuxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii, cujusdam servum se fecerit. Utrum et mulierem necessario tenere debeat; et si tenuerit, an illa etiam servituti subjici debeat quaesitum est. Judicatum est uxorem minime debere dim
Abbreviated transcription (Latin):
reronimꝰ precepit uxorem non dimiiti extep¬
ta causa fornicacõnis ⁊ si dimissa fui̾t man̾e
ĩnuptam. Quidquid uiris precipit᷑ ħ conse¬
quent̾ redimat ad feminas non enĩ adult̾a
uyor dimittenda est ⁊ uir mechꝰ tenendus
apud nos. Item ꝙ non licet femiuis eque nͥ
licet uiris & eadem seruitꝰ pari condcõe cen¬
set᷑. Ex biis ostendit᷑ ꝙ mulier potest suꝑ
fornicatõne uirum conuenire ut uir mułi¬
ult̾ium in utroq sexi pari racõe condempnat
s uiros suos mũlieres no facile de adult̾io ac¬
cusant uiri autem lib̾ins uxores suas adul¬

Expanded text:
epit Dominus uxorem non dimitti, excepta causa fornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris praecipitur, hoc consequenter redundat ad feminas. Non enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. Ex his ostenditur, quod mulier potest super fornicatione virum convenire, ut vir muliium in utroque sexu pari ratione condemnat; sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, viri autem liberius uxores suas adul
Abbreviated transcription (Latin):
aut reconciliet᷑ uꝑori. Idem si nec illi nub̾e
concedit᷑ niuo uiro a qͦ recessit nͨ huic al¬
teram duc̾e uiua uxore qͣm dimisit multo
nunꝰ fas est illicita cum quib libet stupra
cõnuttere. Idem ut nõ facile dimittat᷑ uxor

Expanded text:
aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra confirmandum, ut non facile dimittatur uxor,
Abbreviated transcription (Latin):
cõnis dimitt̾e uxorenz si & ip̃e cõuincitur
fornicari. Occurrit enim illud in quo alter̾
iudicas te ipͣ condempͥ  Qua ꝓpt̾ qͥsquis
fornicaconis causa. uult abicere uxorem
pͥor debet cẽ a fornitatõe purgatꝰ. Quod
dignant᷑ mariti si audiant adit̃os uiros
pende similes adiat̾is feminis penas cũ
tanto grauius eos punis oportu̾it qͣnto mag̾.
ad cos ꝑtinet & iurtute uincere ⁊ exempło
I quis auteni forncatõnis expers sepa¬
fornicariam dimiserit. Alii copulaus
non potest s continere oportet uł ad dimissã
domuinꝰ uporem a. uiro nõ discede̾. cx si discessit
mati̾e ĩiuptam aut iuro suo reconciliari. &
de uiro. addit ⁊ iuruxorem nõ dinuttat.Si
ambroꝰ ait. Id̾o nõ subdit de uiro sic̃ de mu¬
liere qr licet uiro aliam ducere. s ħ a fal¬
sariis in ambrosĩ libro positum creditur
de muliere: q̃ p̾misit deuiro nisi ꝙ simileᷤ
formam uult intelligs. ut si din̾userit ꝙ
c̾a fornicacõnis ꝑmutit᷑ maneat sine uxoie

Expanded text:
tionis causa dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari; occurrit enim illud: In quo enim alterum judicas, teipsum condemnas . Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem suam, prior debet esse a fornicatione purgatus et dignantur, si audiant adulteros uiros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto grauius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et uirtute uincere et exemplo Si quis autem fornicationis expers fornicariam dimiserit, alii copulari non potest, sed continere oportet, vel ad dimissam Dominus, uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, maneat innupta, aut viro suo reconcilietur. Et de 7: Ideo non subdit de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere. Sed hoc a falsariis in Ambrosii libro positum creditur; de muliere quod praemisit de viro, nisi quod similem formam vult intelligi? ut si dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore,
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib dormiu̾it iudendum ẽ ꝙ roribus
censeant canones. Qui dornuerit᷑ cum dormiũt¬
duab sororib ⁊ una ex iłł aute fu̾it uxo
neutram. ex ip̃is hãt nec ipi ad ult̾i ninqͣ
sibi licet redd̾e debitum qͣni s reddidit
illicitam. sororesit eiꝰ cognoscendo nec enã
post mortem uxoris licet ei ułt adult̾e co
pulari iͥ conugium. Itom ⁊acharias ppͣ.
Cencubuisti c̃ sorore uxoris tue si fecisti neu¬
tram hãs ⁊ uꝑor tua si nõ su̾it conscĩa sce¬
leris ẜ contine nõ uult: nilat ĩ dño c̾
nult Tu u̾o ⁊̃ adult̾a: sine spe cõnigii
maneatis. ⁊ dum uiuitis peniam agite
in adulteriõ deprehendit nec illa aliũ ñ
ille aliam uxorem accipiet uł alium uirũ
qͣm dui ambo uiuunt si uͥo adult̾a mortua

Expanded text:
fratribus dormiunt, videndum est quid censeant canones. Qui dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis ante fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat; nec ipsi adulteri unquam sibi licet reddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec etiam post morpulari in conjugium. Item Zacharias papa, ibid.: Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii maneatis, et dum vivitis poenitentiam agite.in adulterio deprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. S