comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pħiam que dnĩ explet᷑ aduentu et suꝑ sacerdotiũ qd̃ p̃t̾iit extͣ hec
omnia est: de natiuitate referens sp̃ĩtali. quomodo pat̾ in filio et
filius in patre sit. de qua rectissime dr᷑. Generationẽ eiꝰ quis enarra¬
bit. Ista sunt uixta apocalipsim. ut ante iam dirimꝰ quatuor a¬
nimalia plena oculis et ante et retro. quoꝵ unum animal simile
leonis et scłm simile uituli et tertium hab̾e hab̾e faciem qͣi homi¬
nis. et quartum simile aquile uolantis ibiq dñr in modũ seraphym
senas hab̾e alas. duab faciem. et duab pedes oꝑientia. duab aut̃
uolantia. et nec indie nec in nocte cessantia atq dicentia. Sc̃s. ec̃s. sc̃s.
penne eoꝵ ertente de suꝑ. due penne singuloꝵ iungebant᷑. et
due tegebant corꝑa coꝵ. Et supra dirimꝰ unicta sibi ẽẽ eũgłia et tempo¬
ra. et omnes rationales creaturas. quatuorq uirtutes: ita ut qui una

Expanded text:
ae Domini expletur adventu, et super sacerdotium quod praeteriit, extra haec ae Domini expletur adventu, et super sacerdotium quod praeteriit, extra haec omnia est, de nativitate referens spiritali, quomodo Pater in Filio et Filius in Patre sit, de qua rectissime dicitur: « Generationem ejus quis enarrabit? » Ista sunt juxta Apocalypsin, ut ante jam diximus, quatuor animalia plena oculis ante et retro, quorum unum animal simile leonis, et secundum simile vituli, et tertium habere faciem hominis, et quartum simile aquilae volantis . Ibique dicuntur in modum Seraphim senas habere alas, duabus faciem, et duabus pedes operientia, duabus autem volantia, et nec in die nec in nocte cessantia, atque dicentia, « Sanctus, sanctus, e pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum. » Et supra diximus juncta sibi esse Evangelia, et tempora, et omnes rationales creaturas quatuorque virtutes; ita ut qui una
Abbreviated transcription (Latin):
diebat᷑. Iuncta sunt sibi eũgłia herentq mutuo. et in toto orbe uolitan¬
tia. huc illucq discurr̃. nec hũt finem uolatus. nec aliqndo suꝑerant᷑
et recedunt. s semꝑ ad altiora ꝓcedunt. Uñ et paulus dicit. Pret̾itorũ
obliuiscens. et infutm me extendens. hoc idem et de uirtutib animi
possumꝰ dic̾e et de uolatu tempoꝵ commirtioneq elem̃toꝵ. quod p̾tĩ¬
ta relinquentes semꝑ ad pͥora festinent. Qd̃ aut̃ temꝑa labantur et
fugiant breui u̾siculo demonstrat᷑. S fugit int̾ea fugit in reꝑabile¬
xp̃i et ꝓpħe uoxtonantis in heremo dextras partes tenent. Uituli aũ
idẽ uictimarũ et sacerdotii iudeoꝵ insinistris ẽ. quod abolitũ transi¬
uit ad sacerdotium spĩtale de quo dictũ ẽ. Tues sac̾dos in et̃num se¬
cuncdum orlinem melchisedec: ita dunctarat ut omnia sibi hereãt
unoq corꝑe censeantur. Aquila aut̃ que ẽ suꝑ natiuitatẽ et suꝑ pro

Expanded text:
etc. Juncta sibi sunt Evangelia haerentque mutuo, et in toto orbe volitantia huc illucque discurrunt, nec habent finem volatus, nec aliquando superantur et recedunt, sed semper ad ulteriora procedunt. Unde et Paulus dicit: « Praeteritorum obliviscens, et in futurum me extendens . » Hoc autem et de virtutibus animae possumus dicere, et de volatu temporum, commistioneque elementorum, quod praeterita relinquentes semper ad priora festinent. Quod autem tempora labantur et fugiant, brevi  Christi, et prophetae vox tonantis in eremo dextras partes tenent. Vituli autem, id est, victimarum et sacerdoti Judaeorum, in sinistris est: quod abolitum transivit ad sacerdotium spirituale, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech ; ita dumtaxat, ut omnia sibi haereant, unoque corpore censeantur. Aquila autem, quae et super nativitatem et super pro
Abbreviated transcription (Latin):
tem et similitudo dei. ñ ẽ corꝑis forma s m̃tis. descripta ad si¬
militudinem uere imaginis xp̃i. qui est imago d̾i inuisibił.
he rationales creature in quatuor uersant᷑ locis. siue ꝓpt̾ iiiiͬ.

Expanded text:
tem et similitudo Dei non est corporis forma, sed mentis: descripta ad sitem et similitudo Dei non est corporis forma, sed mentis: descripta ad similitudinem verae imaginis Christi, qui est imago Dei invisibilis. Hae rationales creaturae in quatuor versa
Abbreviated transcription (Latin):
tri. in medio ignis. Qd̃q sequitur et splendor in eo. oboelo p̃notan¬
dum ẽ: quia nisi addidiss scͥptura dicens idẽ de medio ignis. ꝓpt̃
ambiguitatẽ u̾bi errare poteramꝰ ut putaremꝰ speciem uel
uisionem electri ẽẽ in medio uenti uel sp̃c. Hoc ergo sciendum:.
quod in medio ignis uel torm̃toꝵ d̾i. electri similitudo sit: qd̾
appareat. dum ꝓudentia dei omnia gub̾nant᷑. et que putat᷑
pena medicina ẽ. Et in medio eiꝰ similitudo quatuor animaliũ.
et hic aspectꝰ eoꝵ similitudo hominis in eis. In medio eiꝰ subaudit᷑
quid̃ electri. s melus ut ignis intelligamꝰ. qui credentib lum̃
in credulis supplicium ẽ. In huiꝰ ergo ignis medio erat similitu.¬
do quatuor animaliũ. Similitudo non nat᷑a. Quatuorq ani¬
maliũ que postea dicunt᷑ quadriformia. una similitudo ẽ homi¬
nis. ut omnia in mundo rationabilia demonstrent᷑. faciamꝰ inqͥc
quid hominem ad imaginẽ et similitudinẽ nostram. Imago au¬

Expanded text:
is in eis. Quodque sequitur, Et splendor in eo, obelo praenotandum est. Nisi addidisset Scriptura, dicens: Id est, de medio ignis, propter ambiguitatem verbi errare poteramus, ut putaremus speciem, vel visionem electri esse in medio venti, vel spiritus. Ergo hoc sentiendum, quod in medio ignis et tormentorum Dei, electri similitudo sit, quod e fulgor appareat, dum providentia Dei omnia gubernantur, et quae putatur poena, medicina est. Et in medio ejus similitudo quatuor animalium, et hic aspectus eorum: similitudo hominis in eis. In medio ejus, subauditur quidem, electri: sed melius ut ignem intelligamus, qui credentibus lumen, incredulis supplicium est. In hujus ergo ignis medio erat 9 similitudo quatuor animalium, similitudo, non natura; quatuorque animalium quae postea dicuntur quadriformia, una similitudo est hominis, ut omnia in mundo rationabilia demonstrentur: Faciamus enim, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Imago au
Abbreviated transcription (Latin):
rens in medio anumaliũ. splendor ignis. et de igne furgur egͦ¬
diens. Et animalia ibant et reuertabant᷑ insimilitudinem fulgu¬
ris choruscantis.Lxx. Et in medio animalium uisio sicut carbonũ
ignis ardentiũ. sic̃ facies lampadarũ discurrentiũ in medio anima¬
lium. et splendor ignis. et de igne egͥdiebat᷑ qiͣ fulgur. Qd̃ q sequit᷑
et animalia currebant et reuertebant᷑ qͣi speties bezech. de editi
sententias ꝓpħe dice uid̾etur hoc qd̾ putabant cẽ contrariũ. idẽ a
nimalia currebant et reuertebantur silendum putauer̃ ne le¬

Expanded text:
ignis, et de igne fulgur egrediens. Et animalia ibant et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis. LXX: Et in medio animalium visio, sicut carbonum ignis ardentium, sicut facies lampadarum discurrentium in medio animalium; et splendor ignis, et de igne egrediebatur quasi fulgur. Quodque sequitur: Et animalia currebant et revertebantur quasi species bezec, de editiosententias propheta dicere videretur, hoc quod putabant esse contrarium, id est, et animalia currebant et revertebantur
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Nolite dare scm̃ canib: neq in argaritas ur̃as mittats
ante porcos: Mulieri quoq chananee que pro filia p̃cabat᷑
Non oportet tollere panẽ filioꝵ: et dare canibꝰ: S qr exie¬
rat de finib tyri et sydonis.⁊ ꝓpinquabat terre isrł: iccir¬
co qd̃ rogauerat consecuta ẽ: Damascenus negotiator

Expanded text:
tis: « Nolite dare sanctum canibus, neque margaritas vestras mittatis tis: « Nolite dare sanctum canibus, neque margaritas vestras mittatis ante porcos . » Mulieri quoque chananaeae quae pro filia precabatuit Dominus: « Non oportet tollere panem filiorum et dare eum canibus. Sed quia exierat de finibus Tyri et Sidonis, et propinquabat terrae Israel idcirco quod rogaverat consecuta est. « Damascenus nego
Abbreviated transcription (Latin):
mede ꝗͣtum satis ẽ: Si enim plus comedis euomes illud: dũ
saturitate nimia. mel uertit᷑ in absintium: Oleum quoq
de qͦ in tabernaculo dei lucerna accenditur. ne aptetur uob̃
contrariũ: & dicet᷑ de eo: Oleum autẽ peccatoris: ñ impin¬
guet caput meum: S et resina lesis ẽ apta corporibus: et
ꝓ medicina accipiturᷤ. Unde et in ieremia scriptum est.
Nunqͥd resina ñ est in galaath. aut medicus ñ est: tibi quare
ñ ascendit curatio filie populi mei: Hanc resinã habebat
et iacob ꝗͣ mittebat filio ioseph cum melle. et terebitho.
nucib tymiamate. et stacthe: Ismaelite quoq qͥ emert̃
ioseph de terra isrł: hec in egypto deportabant tymiama¬
ta et resinam de galaad: et stacten: & ut manifestius scire
possimus qͥd sit frumentũ. balsamum. mel. et oleum. re¬
sinamq ad mercatũ ferre tyri: audiamus dñm uerba dicen¬

Expanded text:
mede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud , dum mede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud , dum saturitate nimia mel vertitur in absynthium. Oleum quoque de quo in tabernaculo Dei lucerna accenditur, ne aptetur nobiscontrarium, et dicetur de eo, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Sed et resina lenis  pro medicina accipitur. Unde et in Jeremia scriptum est: Nunquid resina non est in Galaad aut medicus non est ibi: quare non ascendit curatio filiae populi mei . » Hanc resinam habebat et Jacob quam mittebat filio Joseph cum melle et terebintho, nucibus, thymiamate et stacte. Ismahelitae quoque qui emerunt Joseph de terra Israel , haec in Aegyptum deportabant, thymiamata et resinam de Galaad et stacten. Et ut manifestius scire possimus, quid sit frumentum, balsamum, mel, et oleum, resinamque ad mercatum ferri Tyri, audiamus Domini verba dicen
Abbreviated transcription (Latin):
et unguents pͥmum mel et oleum. et resinam dederunt
in nundimis tius: Uerbum hebraicũ phanagħ. aquila
symmachus. et theodotio. ita ut apud hebreos positũ est
transtulerunt. ꝓ quo.lxx. ungenta. nos balsamum:¬
Qd si in egypto uertimus. dicitur autẽ quib terra iudea
quȩ nẽ appellat᷑ palestina abundet copiis. frumento.
ri nundinas deferuntur: Cumq manifesta sit littera
iuxta spiritalem sensum dicemus. ñ debere terrã confes-¬
sionis. et sensu cernentis dm̃ que refertur ad eccl̃iam de¬
ferre tẏro: primum tritcũ. qd cadens in terrã multipli¬
caturꝰ: & accipitur ꝓ uerbo dei: Non enim in pane solo
uiuit homo: s in omni sermonẽ dei: Deinde balsamũ
qd nascitur in uineis engaddi. siue unguentũ: de quo scͥptum
est. Sicut unguentũ in capite: qd̃ descendit in barbã barbã
aaron: E mel suꝑ qͦ loquit᷑ et salomon: mel inueniens. o¬

Expanded text:
et unguentis: primum mel et oleum, et resinam dederunt et unguentis: primum mel et oleum, et resinam dederunt in nundinis tuis. Verbum Hebraicum PHANAG   Aquila, Symmachus et Theodotio ita, ut apud Hebraeos positum est, transtulerunt: pro quo LXX unguenta, nos balsamum vertimus. Dicitur autem, quibus terra Judaea, quae nunc appellatur Palaestina, abundet copiis, frumento, ael ad Tyri nundinas deferuntur. Cumque manifesta sit littera, juxta spiritualem sensum dicemus, non debere terram confessionis, et sensum cernentis Deum qui refertur ad Ecclesiam, deferre Tyro primum triticum, quod cadens in terram multiplicatur, et accipitur pro verbo Dei: Non enim in pane solo vivit homo, sed in omni sermone Dei . Deinde balsamum quod nascitur in vineis Engaddi, sive unguentum, de quo scriptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron . Et mel super quo loquitur et Salomon: Mel invenisti, co
Abbreviated transcription (Latin):
ieremia dicente: Simutabit ethiopspellemsuã: & pardusua¬
rietatẽ suã. Syrus qͦ id ẽ aram qui int̾pretat᷑ excelsus. ⁊ tumet
suꝑbia. negotiator tyri ẽ. & in multitudine oꝑum tyriorum
defert falsi nõĩs scientiã multas uarietates. & stacthen odo¬
ris optimi reꝑmittens. et purpurã regie dignitatis. et scu-¬
terp̃tat sunt terre oꝑib deditis. ⁊ sericum. ꝓ qͦ in hebreo
scriptũ ÷ ramoth: qd̾ interp̃tatur uisio mortis: Omĩa.ił.
ex his mercib quȩ a negotiatorib eius insulisq dicunt᷑ af¬
ferri. uel indie regio intelligenda ẽ. uel idumeoꝵ ac uaste
solitudinis: ut ñnulli estrmant: Sonatq cognationem
ut similitudinẽ diuinoꝵ dogmatũ in hereticis oognoscamꝰ:
uda. et terra isrł. ipsi institores tui in frum̃to. pͥmo balsamũ
et mel. et oleum: ⁊ resinam. ꝓposuert in nundinis tuis:
lxx. Iudas ⁊ filii isrł isti negotiatores tui in frum̃to cõmertio

Expanded text:
Jeremia dicente: « Si mutabit Aethiops pellem suam et pardus vaJeremia dicente: « Si mutabit Aethiops pellem suam et pardus varietatem suam . » Syrus quoque, id est, aram, qui interpretatur excelsus et tumet superbia negociator Tyri est, et in multitudine operum Tyriorum defert falsi nominis scientiam, multas varietates et stacten odoris optimi repromittens, et purpuram regiae dignitatis, et scuterpretati sunt, terrae operibus deditus: et sericum, pro quo in Hebraeo scriptum est ramoth, quod interpretatur visio mortis: omnia enim ex his mercibus, quae negotiatoribus ejus insulisque dicuntur adferri, vel Indiae regio intelligenda est, vel Idumaeorum ac vastae solitudinis, ut nonnulli aestimant, sonatque cognationem, ut similitudinem divinorum dogmatum in haereticis cognoscamus. « Juda et terra Israel ipsi institores tui in frumento primo, balsamum et mel, et oleum, et resinam proposuerunt in nundinis tuis. LXX: Judas et filii Israel, isti negotiatores tui in frumenti commercio
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ gladios ⁊ miseroꝵ neces querant diuitias. & pauꝑtatẽ
ꝑiculis fugiant: Istiusmodi hoĩes negotiatores tyri sunt:
qui polimita. purpurã. & scutulata merrant᷑: bissum qͦ¬
interp̃tat st̃ stacthen. id ẽ guitam: lxx. transtulerunt:
hodchod aut̃ quid significet usq in p̾sentiaꝵ inuenire ñ
potui: aitint hebrei om̃s p̃ciosissimas merces hoc nomine
significari: uel spẽm quendã ẽẽ p̾ciosaꝵ mertium: ꝗͣro
manus sermo ñ resonet. uł cõmuni uocabulo scuta uenden¬
negotiatores dadan. dentes eburneos candorẽ eloquen¬
tie pollicentes: De qͥb scriptũ est: Adomib eburneis: ex
quib delectauert̃ te filie regum in honore tuo: S ñ st̾ can¬
didi. nec imitant᷑ sponsam: de qua dicitur: Que ẽ ista que
ascendit dealbata: innitens suꝑ fratruelem suum: Uerum
hebenin nigri coloris. qui ñ possc̾ suã mutare nigredinem:

Expanded text:
inter gladios, et miserorum neces quaerant divitias, et paupertatem inter gladios, et miserorum neces quaerant divitias, et paupertatem periculis fugiant. Istiusmodi homines negotiatores Tyri sunt, qui polinterpretati sunt stacten, id est, guttam, LXX transtulerunt: Chodchod autem quid significet, usque inpraesentiarum invenire non potui. Aiunt Hebraei omnes praetiosissimas merces hoc nomine significari, vel speciem quamdam esse pretiosarum mercium, quam Romanus sermo non resonet, vel communi vocabulo 314 scruta vendennegotiatores Dadan dentes eburneos, candorem eloquentiae pollicentes; de quibus scriptum est: A domibus eburneis ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo . Sdidi, nec imitantur sponsam de qua dicitur: « Quae est ista quae ascendit deal bata, innitens super fratruelem suum ? » Verum hebenini nigri coloris, qui non possunt suam mutare nigritudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
affech. qd̃ de theodotionis editione. in .lxx. additũ est:
ꝑ quo symmachus uertit polumnta: Stacten quoq pro
bus. dr̃.: quȩ ab omnib in byssum translata ẽ: Tharsis
aũ in p̃senti loco : penitus ñ habetur: Ꝙ ramoth in¬
quiunt et chodchod: deder̃t nundinas tuas: Qd ita
habetur in hebreo: nisi qd pramoth. aquila serica. uel¬
subcilia interp̃tatus est: chodchod uͦ om̃s unterp̃tes. ita ut in
tiationẽ eius. iuxta hebraicũ post filios dadan negotiationes
eius: Insule quoq diuersarũ gentium auxert̃ mercimoniũ
eius: asferentes dentes eburneos ex india. et ligna ebenina
que nigri colorts p̃ciosissima sunt: & cõmutauerit cũ aliiscyr
tes adam. & res. ⁊ heleth litt̾aꝵ. sicut supͣ decepti similitu¬
dine. Usq hodie autẽ ꝑmanet in syris ingenitis negotiati
mercandi habent uesaniam: ut occupato nc̃ orbe romano

Expanded text:
Aphech, quod de Theodotionis editione in Septuaginta additum est: Aphech, quod de Theodotionis editione in Septuaginta additum est: pro quo Symmachus vertit, polymita. Stacten quoque, pro BUS   dicitur, quae ab omnibus in byssum translata est. Tharsis autem in praesenti loco penitus non habetur. Et ramoth, inquiunt, et chodchod dederunt in nundinis tuis; quod ita habetur in Hebraeo, nisi quod pro ramoth, Aquila serica, velsubtilia, interpretatus est. Chodchod vero omnes interpretes, ita ut in tiationem ejus: juxta Hebraicum, post filios Dadan negotiatores ejus, insulae quoque diversarum gentium auxerunt in mercimonium ejus, afferentes dentes eburneos ex India, et ligna hebenina, quae nigri coloris pretiosissima sunt, et commutaverunt cum aliis Tyri tes ADAM, et RES et DALETH litterarum, sicut supra, decepti similitudine. Usque hodie autem permanet in Syris ingenitus negotiatiot, et tantam mercandi habent vesaniam, ut, occupato nunc orbe Romano,
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ acciꝑe: ut in hebraico. & apud cet̾os interp̃tes ha¬
betur: Insule multȩ negotiatio manus tue. dentes ebur¬
neos et ebeninos: cõmutauerunt inp̃cio tuo: Sirus
negotiator tuus ꝓpter multitudinẽ oꝑm tuoꝵ: guitã
multiplicauert̃ negotiationẽ tuã: dentes elefantinos
& his qui introducebantur reddebas mercedes tuas:
Hoĩes negotiationẽ tuã amulttudine mercat᷑us tui in
aphech : stacten. et poliata de tharsis. & ramoth. et
chodchod. dederunt nundinas tuas: Multũ ab hebrai¬
co in p̃senti loco .lxx. editio discrepat: ideo iuxta utrãq
pauca dicenda funt. ne in tyri mercimoniis occupati.
ad reliquas prophetias tardius transeamus: filii dadan
negotiatores tyri. de multis insulis multiplicauerunt
negotiationẽ eius: ita ut dentes elefantoꝵ darent his
qui ueniebant ad cõmertiũ eius. & hab̾ent hoĩes in nun¬
dinis ꝓpter negotiationis multitudinẽ: Hab̾ent aĩi in

Expanded text:
nomen accipere, ut et in Hebraico, et apud caeteros interpretes hanomen accipere, ut et in Hebraico, et apud caeteros interpretes habetur. Insulae multae negotiatio manus tuae: dentes eburneos et hebeninos commutaverunt in pretio tuo. Syrus negotiator tuus, propter multitudinem operum tuorum, guttam, multiplicaverunt negotiationem tuam: dentes elephantinos, et his qui introducebantur reddebas mercedes tuas. Homines negotiationem tuam a multitudine mercatus tui: in aphec, stacten, et polymita de Tharsis et Ramoth et Chodchod dederunt in nundinas tuas. Multum ab Hebraico in praesenti loco Septuaginta editio discrepat; ideo juxta utramque pauca dicenda sunt: ne in Tyri mercimoniis occupati, ad reliquas prophetias tardius transeamus. Filii Dadan negotiatores Tyri, de multis insulis multiplicaverunt negotiationem ejus, ita ut dentes elephantorum darent his qui veniebant ad commercium ejus, et haberent homines in nundinis propter negotiationis multitudinem. Haberent autem 313 in
Abbreviated transcription (Latin):
cunturꝰ : et equites. et muli de quib scriptum ẽ: fallax
equus ad salutem: E in alio loco: Dormitauer̃t om̃s.
qui ascenderunt equos: & it̾m: Nolite fieri sicut equus
et multis: quib ñ est intellectus: Quamobrẽ & doech ac
cusator. et int̾fector sacerdotũ. et p̃fectus multoꝵ fuit.
& hos eẽ de domo aduene atq ꝑegrini: qui ñ comedert
carnes agni: De quib scriptũ est: Aduena ⁊ mercenna¬
rius ñ comedent ex eo: ut om̃s nundine tyrihis merci¬
moniis cõpleantur: filii dadan: negotiatores tui. Pro
legerent rochdan: que & ipsa cicladarũ maxima ẽ. et
ionio mari quondam urbs potentissima. naualiq cer¬
tamine gloriosa: & ꝓpter tutissimũ portum mercatoꝵ
omniũ receptaculum: & qr rochdii in linguã nram
uertunturꝰ uidentes uidicium: de his nẽ tropologice
dicitur qui cernunt uidicii ueritatem. & ipsi ñ faciunt:
enim facis: que iudicas: S melius ẽ dadan alt̾ius loci

Expanded text:
centur et equites et muli, de quibus scriptum est: « Fallax centur et equites et muli, de quibus scriptum est: « Fallax equus ad salutem . » Et in alio loco: « Dormitaverunt omnes, quos . Et in Psalmis: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Quamobrem et Doech 312 accusator et interfector sacerdotum, praefectus multorum fuit , et hos esse de domo advenae atque peregrini, qui non comedunt carnes agni, de quibus scriptum est: Advena et mercenarius non comedent ex eo ; ut omnes nundinae Tyri his mercimoniis compleantur. Filii Dadan negotiatores tui. Pro legerent Radan, quae et ipsa Cycladum maxima est, et in Ionio mari quondam urbs potentissima, navalique certamine gloriosa, et propter tutissimum portum mercatorum omnium receptaculum. Et quia Rhodii in linguam nostram vertuntur videntes judicium, de his nunc tropologice dicitur, qui cernunt judicii veritatem, et ipsi non faciunt, denim facis quae judicas . Sed melius est DADAN alterius loci
Abbreviated transcription (Latin):
cios intelligimus: Quoꝵ metropolis. quȩ postea ab au
gusto cesare cesarea appellata ẽ: usq hodie lingua ipsor
maracha dicit᷑: Ist p̃ciosum tyri fecere cõmertũ: ut man¬
cipia et enea uasa ex corintho adducerent tyro. et de domo
thogorma. id ẽ de frigia. equos. et equites. & mulos: qͦr
quondã illa ꝑuntia maximã habuit copiam: Aiunt he
refertur ad sapientiã sclarem: In qua si recte aliquid rep¬
pert̾ appellatur est: si in contrariã partem ñ est: Multa
enim nature bono. et ipsi disser̃t de officiis. de continen¬
tia. de opib contennendis. qd ꝓprie sͥ sthoici uendicant:
et uident᷑ aĩas hominũ qͦs deceꝑint lucrifacere. Habent¬
q uasa enea quib mentiunturꝰ aurisimilitudinẽ que
ingerunt populis tyri: ut eos false doctrine opinione sup¬
plantent: De domo quoq thogorma qd interp̃tatur ꝑe¬
grinus & aduena. ad forum et nundinas eius equi addu¬

Expanded text:
cas intelligimus, quorum metropolis quae cas intelligimus, quorum metropolis quae gusto Caesare, Caesarea appellata est, usque hodie lingua ipsorum Mazaca dicitur: isti pretiosum Tyri fecere commercium, ut mancipia, et aenea vasa ex Corintho adducerent Tyrum, et de domo Thogorma, id est, de Phrygia equos et equites et mulos, quorum quondam illa provincia maximam habuit copiam. Aiunt Hebrefertur ad sapientiam saecularem, in qua si recte aliquid reperiunt, est appellatur: si in contrariam partem, non est. Multa enim naturae bona et ipsi disserunt de officiis, de continentia, de opibus contemnendis, quod proprie Stoici sibi vindicant, et videntur animas hominum, quos deceperunt lucrifacere, habentque vasa aenea quibus mentiuntur auri similitudinem, quae ingerunt populis Tyri, ut eos falsae doctrinae opinione supplantent; de domo quoque Thogorma, quod interpretatur peregrinus et advena, ad forum et nundinas ejus equi addu
Abbreviated transcription (Latin):
habentes eloquii uenustatem: et arma ad expugnandum.
et in stagno eloquii similitudinẽ qd mentitur argentũ ⁊ in
plumbo impietatẽ grauissimã. iuixta zachariam. in qͦ mu¬
lier sedet suꝑ talentũ plumbi. et egyptii demersi st̃ in pro¬
fundum sicut plumbum: Longa singuloꝵ disputatio me¬
talloꝵ: s breuitat: studendum ẽ: Qrecia. thubal ⁊ mosoch
ipsi institores tui: mancipia. et uasa enea adduxerunt
populo tuo de domo thogorma: Equites et equos ⁊mulos:
adduxerunt ad foꝵ tuum: Ixx: Erecia uniuersa adiacen¬
tia eius. ipsi negotiatores tui in auimab hominũ. ꝙ uasa¬
enea dederunt mercatũ tuũ de domo thogorma: equos
& equites. et mulos dedert̃ nundinas tuas: Iones inquit
qui hebraice appellant᷑. iauan. ⁊ thubal. id est yberi orien¬
tales. uel de occidentis partib hispani. qui ad hibero flu¬
mine hoc uocabulo ñcupantur: & mosoch qͦs cappado¬

Expanded text:
habentes eloquii venustatem et arma ad expugnandum, habentes eloquii venustatem et arma ad expugnandum, et in stagno eloquii similitudinem, quod mentitur argentum, et in plumbo impietatem gravissimam, juxta Zachariam in quo mulier sedit super talentum plumbi, et Aegyptii demersi sunt in profundum sicut plumbum. Longe singulorum disputatio metallorum, sed brevitati studendum est. « Graecia, Thubal et Mosoch ipsi institores tui, mancipia et vasa aenea adduxerunt populo tuo, de domo Thogorma equos et equites et mulos adduxerunt ad forum tuum. LXX: Graecia universa, et adjacentia ejus, ipsi negotiatores tui in animabus hominum, et vasa aenea dederunt mercatum tuum: de domo Thorgama, equos et equites, et mulos dederunt nundinas tuas. Jones, inquit, qui Hebraice appellantur Javan, et Thubal, id est, Iberi Orientales, vel de Occidentis partibus Hispani, qui ab Ibero flumine hoc vocabulo nuncupantur, et Mosoch, quos Cappado
Abbreviated transcription (Latin):
plumboq. repleuerunt nundinas tuas: Non solum in
presenti loco. s in isaia ubi scriptum ẽ: ululate nauss
carthaginis. ceteri interp̃tes. uerbum hebraicum
transtulerunt tharsis: quos coloniam ẽe tyrioꝵ nulli du¬
bium ẽ: Ipsi de occidentis partib argento. ferro. stagno.
et stt plumbo: tyri nundinas repleuert̃: Tarsis in lingua
nr̃a: sonat exploratio gaudii: Exploratores autẽ hic ñ in bo¬
nam partẽ debemus intelligere. quales moyses miserat ad
explorandã terrã reꝓmissionis: s in contͣriã quales et
apłs uitare se dicit ꝓpter sub introductos falsos fr̃̾s qͥ sub
intrauerunt explorare libertatẽ nr̃am ꝗͣ habemus in xp̃o:
Ꝙ de quib ioseph loquit᷑. exploratores estis: considerare uesti¬
gia regionis uenistis: fr̃sq eius intelligentes crimen ẽẽ
ñ modicum. aliena ꝑ insidias explorare: responderunt.
ñ sunt exploratores serui tui. Ist gͦ nundinas tyri. ñ auro.

Expanded text:
plumboque repleverunt nundinas tuas. Non solum in plumboque repleverunt nundinas tuas. Non solum in praesenti loco, sed et in Isaia, ubi scriptum est: Ululate naves Carthaginis , caeteri Interpretes verbum Hebraicum transtulerunt THARSIS  , quam coloniam esse Tyriorum nulli dubium est. Ipsi de Occidentis partibus argento, ferro, stanno, et plumbo, Tyri nundinas repleverunt. Tarsis in lingua nostra sonat exploratio gaudii. Exploratores autem hic non in bonam partem debemus intelligere, quales Moyses miserat ad explorandam terram repromissionis , sed in contrariam, quales et Apostolus vitare se dicit: Propter subintroductos falsos fratres, qui intraverunt explorare libertatem nostram quam habemus in Christo : et de quibgia regionis venistis . » Fratresque ejus intelligentes crimen esse non modicum, aliena per insidias explorare, responderunt: « Non sunt exploratores servi tui. » Isti ergo nundinas Tyri non auro,
Abbreviated transcription (Latin):
nentis terre: usq hodie cernumtis: Hii sunt in exercitu
urbis tyrie. custodesq turrium eius: et suspendunt
pharetras suas ꝑgirum. complentq pulcritudinẽ eius:
ut sagitarios se eẽ doceant. siue pigmei sunt. hoc ẽ bella¬
tores. et ad bella ꝓmptissimi: attotfcqitmtie. que gre¬
co sermone in certamen uergtur. Sinautẽ aradii depo¬
nentes sonant. omnis qͥ p̃tendit falsi nõis scientiam. et
habet in pharetra pectoris sui ignita diabol iacula. qͥb
ddeceptoꝵ corda uulnerat. atq succendit: aradius appel¬
landus est: Cupit enim deponere eos qͥnituntur ad alta
conscendere: & complet pulchritudinẽ tyri : De qua et¬
in puerbiis scriptum ẽ: Non te decipiat pulchiitudinis
defidium: nec capiaris oculis tius: & iterum. Sicut
inauris in narib porqi: sic mulieri malemorigerate
pulchritudo: Rarthaginienses negotiatores tui. a mł¬
titudine cunctarum diuitiarum. argento ferro. stagno

Expanded text:
nentis terrae, usque hodie cernimus: hi sunt in exercitu nentis terrae, usque hodie cernimus: hi sunt in exercitu urbis Tyriae custodesque turrium ejus, et suspenderunt pharetras suas per gyrum, complentque pulchritudinem ejus, ut sagittarii esse doceantur, sive pygmaei sunt, hoc est bellatores, et ad bella promptissimi, ἀπὸ τῆς πυγμῆς, quae Graeco sermone in certamen vertitur. Sin autem Aradii deponentes sonant, omnis qui praetendit falsi nominis scientiam, et habet in pharetra pectoris sui ignita diaboli jacula, quibus deceptorum corda vulnerat atque succendit, Aradius appellandus est. Cupit enim deponere eos qui nituntur ad alta conscendere, et complet pulchritudinem Tyri, de qua in Proverbiis scriptum est: Non te decipiat pulchritudinis desiderium, ne capiaris oculis tuis . Et iterum: Sicut inauris in naribus porcae, sic mulieri male moratae pulchritudo . Carthaginenses negotiatores tui a multitudine cunctarum divitiarum, argento, ferro, stanno,
Abbreviated transcription (Latin):
cum temptatione suꝑentur: et generationi ac libidin: serui¬
ant: Uanaq tm̃ uerba multiplicent. ñ habentes galeam
salutis. nec scutum fidei: s głam tm̃ strepitumq sermonũ
p̃tendant adornatum illius: Filii aradii cũ exercitu tuo
erant suꝑ muros tuosin circuitu. s et pigmei qui erant in
turrib tuis. pharetras suas suspenderunt in muris tuis
ꝑgyrum: ipsi compleuerunt pulchritudinẽ tuam: lxx.
ilii aradioꝵ ⁊ fortitudo tua suꝑ muros tuos in circuitu: cus¬
todes in turrib tius erant: Pharetras suas suspenderunt
suꝑ propuignacula tua ꝑgirum: ipsi ꝑfecerunt decorẽ tuũ.
erbum gramadini. aquile prima editio pigmeos. symmac
medos: lxx. custodes: theodotio gomadim. ipsum hebra¬
icum interp̃tati sunt: aradium insulam quȩ tota sit cuuui¬
tas. et contra se positum oppidum antharadũ habeat. tuio¬
naq sit tyro. ⁊ p̃tendat in phenicis littora t̾minos cont¬

Expanded text:
dum tentatione superentur et generationi ac libidini servidum tentatione superentur et generationi ac libidini serviant, cassaque tantum verba multiplicent, non habentes galeam salutis, nec scutum fidei, sed gloriam tantum strepitumque sermonum praetendant ad ornatum illius. « Filii Aradii cum exercitu suo erant super muros tuos in circuitu. Sed et Pigmaei, qui erant in turribus tuis, pharetras suas suspenderunt in muris tuis per gyrum, ipsi compleverunt pulchritudinem tuam. LXX: Filii Aradiorum, et fortitudo tua super muros tuos, in circuitu custodes in turribus tuis erant. Pharetras suas suspenderunt super propugnacula tua per gyrum. Ipsi perfecerunt decorem tuum. Verbum GAMADIM  , Aquilae prima editio, Pygmeos: Symmachus, Medos: Septuaginta, custodes: Theodotio Gomadim, ipsum Hebraicum, interpretati sunt. Aradum insulam quae tota sit civitas, et contra se positum oppidum Antaradum habeat, vicinaque sit Tyro, et praetendat in Phoenicis littore 310 conti
Abbreviated transcription (Latin):
derunt głam tuam: ꝑsas fuisse fortissimos: quoꝵ rex cyrus
isaie uaticino p̃dicatus. subuerso astiage rege medorum:
babilonem ceꝑit. et sacra. et scl̃aris narrat hystoria: Lydus
quoq illo tꝑre inter gentes robustissimas reputatus: qͦꝵ
rex cresus ab eodem tyro captus sit: xenophon scribit ple¬
nissimẽ. & libies cum trogoditis et ethiopib uenisse contͣ
ierłm: in paralippomenon uolumine legimus: Qͥ qr illis
tꝑrib florentissimi erant. et famosi ad prelia. pugnatores
tyrie. urbis defensores ẽẽ memorantur: et ad terrendos
hostes. scuta et galeas inmuroꝵ ꝓpugnaculis suspendisse:
Spiritalis aũi intelligentia illud sonat. qd̃ ꝑse qui int̃pretant᷑
temptantes siue temptati. & lidi quos generatos intelligimꝰ.
& libies qui hebraico sermone appellantur. frith. & uertunt᷑
in os ab ore. ñ ab osse. frustra tyrum nitantur defendere

Expanded text:
derunt gloriam tuam . Persas fuisse fortissimos, quorum rex Cyrus, derunt gloriam tuam . Persas fuisse fortissimos, quorum rex Cyrus, ut Isaiae vaticinio praedicatur , subverso Astyage, rege Medorum, Babylonem ceperit, et sacra, et saecularis narrat historia. Lydos quoque illo tempore inter gentes roburex Croesus ab eodem Cyro captus sit, Xenophon scribit plenissime, et Libyas cum Trogodytis, et Aethiopibus venisse contra Jerusalem in Paralipomenon volumine legimus. Qui quia illis temporibus florentissimi erant et famosi ad praelia pugnatores, Tyriae urbis defensores esse memorantur, et ad terrendos hostes scuta et galeas in murorum propugnaculis suspendisse. Spiritalis autem intelligentia illud sonat, quod Persae, qui interpretantur tentantes sive tentati, et Lydii, quos generatos intelligimus, et Libyes, qui Hebraico sermone appellantur phut, et vertuntur in os ab ore non ab osse, frustra Tyrum nitantur defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
et uagatur in saltib: iunior iacob simpliciter habitat domũ:¬
nde scriptum ẽ. & in malachia: Iacob dilexi: esau autẽ odio
habui: Ꝙ certe iuxta apłm nichił in matris utero consticuti
boni uel mali fecerunt. nec habebant meritum uel offessam:
naues maris ⁊ naute earum fuert̃ in popło negotiationis tyrie:
et scłm ꝓlixius aliis scl̃is. opusq ceteris oꝑib utilius: sic ap¬
pellatur occidens occidentis: ut magnitudinẽ occidentaliũ
partum significet. & pulchre naues maris et naute earũ
et remiges qui in tyrie nauis auxilio sunt: non ꝑgunt
ad orientem. nec ad ortũ luminis. uͥ sol iusticie nascitur.
s ad occidentẽ occidentis uͥ lumen occumbit: & unde tene¬
braꝵ exordium ẽ: ꝑse. et lidi. et libies erant in exercitu tuo.
utri bellatores tui. clipeum et galeam suspenderunt in te
pro ornatu tuo: siue peltas et galeas suspendert in te. ipsi de¬

Expanded text:
et vagatur in saltibus: junior Jacob simpliciter domum habitat. Uet vagatur in saltibus: junior Jacob simpliciter domum habitat. Unde scriptum est et in Malachia: « Jacob dilexi, Esau autem odio habui . » Et certe juxta Apostolum nihil in matris utero constituti boni vel mali fecerant, nec habebant meritum nec offensam, naves maris et nautae earum fuerunt in populo negotiationis Tyrae, et saeculum prolixius aliis saeculis, opusque caeteris operibus utilius: sic appellatur Occidens Occidentis, ut magnitudinem Occidentalium partium significet. Et pulchre naves maris, et nautae earum, et remiges qui in Tyriae navis auad orientem, nec ad ortum luminis, ubi sol justitiae nascitur, sed ad occidentem occidentis, ubi lumen occumbit, et unde tenebrarum exordium est. « Persae et Lydii, et Libyes erant in exercitu tuo, viri bellatores tui, clypeum et galeam suspendepro ornatu tuo sive peltas, et galeas suspenderunt in te ipsi de
Abbreviated transcription (Latin):
habere ciues. siue pͥncipes uenatores: de quib scriptũ ẽ¬
Anima nr̃a sicut passer erepta ẽ: de laqueo uenantium: ubi
enim nos legimus uenantium: in hebreo scriptum ẽ. sycloni¬
orum: Isti uenant᷑ incautas aĩas in sublimib constitutas ad
terrena deducunt. et efficiunt᷑ remiges: ut ducant eas ad
naufragia: Sapientes autẽ tyri qui in malam partem acci¬
piuntur: ꝑ quã sapientiores st̃ filii tenebrarũ filiis lucis:
ipsi gubernant tyro naufragio p̃parata: Seniores biblii et
prudentes eius p̾buerunt nautas tyro ad ministeriũ: siue
confortauerunt confiliũ eius: Sacra narrat hystoria seniores
plurimos fuisse a dño repbatos: et iuniores electos: Intypum
synagoge et eccdie. senior cai abicitur: & abel iunior eligit᷑:
smael filius abraham eli alienus a patre ẽ: & isaac iunior he¬
reditatem accepit: Filioꝵ quoꝵ isaac. senior esari uenatorẽ

Expanded text:
habere cives, sive principes venatores, de quibus scriptum ehabere cives, sive principes venatores, de quibus scriptum eAnima nostra quasi passer erepta est de laqueo venantium . » Ubi enim nos legimus venantium, in Hebraeo scriptum est Sidoniorum: Isti venantur incautas animas, in sublimibus constitutas, ad terrena deducunt, et efficiuntur remiges ut ducant eas ad naufragia. Sapientes autem Tyri, qui in malam partem accipiuntur, per quam sapientiores sunt filii tenebrarum ac filiis lucis, ipsi gubernant Tyrum naufragio praeparatam. Seniores Giblii et prudentes ejus praebuerunt nautas Tyro ad ministerium, sive confortaverunt consilium ejus. Sacra narrat historia seniores plurimos fuisse a Domino reprobatos, et juniores electos in typum Synagogae et Ecclesiae. Senior Cain abjicitur, et Abel junior eligitur. Ismael filius Abraham, alienus a patre est, et Isaac junior haereditatem accepit; filiorum quoque Isaac senior Esau venator est,
Abbreviated transcription (Latin):
nigmi tui qͥ te edificauert: impleuerunt decorẽ tuum:
Anteꝗͣ ueniat ad eos qui longe habitant pximaꝵ puint¬
arum: describit auxilia: Habitatores tiu inquit. siue
pͥncipes sydonis. & aradii quȩ uicina ẽ insula remiges
tui. sapientes tui o tyre. facti st̃ gubernatores tui:
A d sapientes enim ꝓprie ꝑtinet gubernatio: scriptura dicente.
Q uib non ẽ gubernatio: cadunt quasi folia. Senes. siue se¬
miores biblii. et prudentes eius p̃buerunt nautas ad mi¬
nisterium. siue confortauert̃ consilium tyri: & uariam
supellectilem p̃buerunt om̃sq maris naues et naute
earum fuerunt in populo negotiationis tyrie. siue in occ¬
dente occidentis: Hoc interim scd̾m litt̾am: Ceterum iuxta
mixticos itellectus. qr sydonii interp̃tantur uenatores.
& aradii deponentes: dicimus tyrum głosam et suꝑbissi¬
mam ciuitatem: quȩ uento flante postea conterenda est

Expanded text:
nitimi tui qui te aedificaverunt impleverunt decorem tuum, » nitimi tui qui te aedificaverunt impleverunt decorem tuum, » antequam veniant ad eos qui longe habitant, proximarum provinciarum describit auxilia. Habitatores, inquit, tui, sive principes Sidonis et Aradii, quae vicina est insula, remiges tui; sapientes tui, o Tyre, facti sunt gubernatores tui. Ad sapientes enim proprie pertinet gubernatio, Scriptura dicente: « Quibus non est gubernatio, cadunt quasi folia. » Senes sive seniores Giblii et prudentes ejus praebuerunt nautas ad ministerium, sive confortaverunt consilium Tyri, et variam supellectilem praebuerunt. Omnesque maris naves et nautae earum fuerunt in populo negotiationis Tyriae, sive in Occidentem Occidentis. Hoc interim secundum litteram. Caeterum juxta mysticos intellectus quia Sidonii interpretantur venatores, et Aradii, deponentes: dicemus Tyrum gloriosam, et superbissimam civitatem, quae, vento flante, postea conterenda est,
Abbreviated transcription (Latin):
mare ex quo conficitur. addito coccino bistincto. quib
pontificis uestim̃ta texunturꝰ: Sepe admonuimus qd̃.iiͦii.
elem̾ta significet. terram. ignem. aerem. & aquam. ex quib
constant omna. que sͥ adsumit tyrus. ut dei creatis ñ utatur
cum gr̃a. s dicat ꝑfecti decoris ego sum: uel decorẽ mn ipsa
circundedi: Habitatores sydonis et aradii fuerunt remiges
tui: sapientes tui tyre facti st̃ tibi gubernatores tui: senes
biblii et prudentes eius p̃buerunt nautas ad ministerium
uarie supellectilis tue: Om̃s naues maris. & naute earum
fuerunt in populo: negotiationis tue:Lxx: Pncipes tui¬
qui habitabant in sydone. & aradii: fuerunt remiges tui:
apientes tui sor. qui erant inte. ist gubernatores tui: senes
biblii et sapientes eius erant inte: Isti confortabant con¬
silium tuum: & om̃s naues maris & remiges earum
facti sunt tibi in occidentẽ occidentis: Dixerat supra. fi

Expanded text:
mare ex quo conficitur, addito coccino bis tincto, quibus mare ex quo conficitur, addito coccino bis tincto, quibus Pontificis vestimenta 307 texuntur, saepe admonuimus quod quatuor elementa significent: terram, ignem, aerem, et aquas, ex quibus constant omnia, quae sibi assumit Tyrus, ut Dei creaturis non utatur cum gratia, sed dicat: Perfecti decoris ego sum: vel, decorem mihi ipsa circumdedi. Habitatores Sidonis, et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui, Tyre, facti sunt gubernatores tui. Senes Biblii et prudentes ejus praebuerunt nautas ad ministerium variae spulo negotiationis tuae. LXX: Principes tui habitabant in Sidone, et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui Sor qui erant in te, isti gubernatores tui. Senes Biblii, et sapientes ejus erant in te: isti confortabant consilium tuum, et omnes naves maris, et remiges earum facti sunt tibi in Occidentem Occidentis. Dixer
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat tyrus. ꝑfecti decoris ego sum. uel circundedi mͥ
ipsa pulchritudine arguitur. quid a singulis acceꝑit re
gionib. sod̾m illud scripture: Quid habes qd̾ ñ acceꝑis:
i autẽ accepisti: qͥd głaris qͣsi ñ acceꝑis: Describitur gͦ¬
una queq mutat ꝓuintia: scđm illud uirgilianum:
ncdia mittit ebur: molles sua thura sabei: At chalides
duri ferrum. iurosaq pontus castoria. Et cet̾a. Byssus in
egypto quã maxime nascitur. ex qua contextum ẽ tyrie na-¬
uis uelum. qd suspendit᷑ malo. & oꝑimentum illius qd in
solis calore atq tranquillo nautis atq uectorib p̃bet um¬
braculum: De iacincto et purpura fit que sunt de insulis
elisa ionii maris. sic appellans insulas: Porro iuxta.lxx.
xunturꝰ: ut his oꝑta głosior sit. & circundata amictum
habeat pulchriorem: Byssum gͦ referri ad terram. quia
ex terra oriturꝰ. & iacinctum ad aerem. purpuram ad

Expanded text:
dixerat Tyrus, Perfecti decoris ego sum, vel circumdedi mihi dixerat Tyrus, Perfecti decoris ego sum, vel circumdedi mihi ipsa pulchritudinem, argugionibus, secundum illud Scripturae: « Quid habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? » Describitur uaeque mittat provincia, secundum illud Virgilianum : India mittit ebur: molles sua thura Sabaei: At Calybes duri ferrum, virosaque Pontus Castorea, et caetera. Byssus in Aegypto quam maxime nascitur, ex qua contextum est Tyriae navis velum, quod suspenditur malo, et operimentum illius, quod in solis calore atque tranquillo nautis atque vectoribus praebet umbraculum, de hyacintho et purpura fit; quae sunt de insulis Elisa, Ionii maris sic appellans insulas. Porro juxta Septuxuntur, ut his operta gloriosior sit, et circumdata amictum habeat pulchriorem. Byssum autem referri ad terram, quia ex terra oritur, et hyacinthum ad aerem, purpuram ad
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt corpora sua: uelusum dentium ad laudes dei contu¬
lerint: & pretoriola siue cellaria de insulis chethim: que
iuxta hebraici sermonis: ẽtoimoaotrañ uertiturꝰ in ꝑcussã.
ut plagis diaboli non tam int̾fecta sit ꝗͣ probata: Possumus¬
transtra ex ebore. et siluestres domus dicere de insulis chetim:
quas heretici in domo dei. ẜ in naui tyria fabricare conan¬
turꝰ: et ipsi habentes ebur suũ sermonis et linguȩ. edificã¬
tes templa dei templo contraria: & domus siluestres habi¬
tacula bestiarum: cum scriptura dicat. in domo dei ne¬
mora et siluas. ac lucos non ẽe plantandos: Byssus uaria
de egypto texta est tibi in uelum : ut poneretur in malum
iacinctus. et purpura de insulis elisa. facta st̃ oꝑĩitum
tuum: lxx: Byssus cũ uarietate de egypto facta ẽ tibi in
stratum: ut circundaret tibi głam. et oꝑiret te iacincto
et purpura de insulis elisẽ: & facta sunt oꝑtoria tua: Q a

Expanded text:
verint corpora sua: vel usum dentium ad laudes Dei contuverint corpora sua: vel usum dentium ad laudes Dei contulerint, et praetoriola, sive cellaria de insulis Chettiim, quae juxta Hebraici sermonis etymologiam vertitur in percussam, ut plagis diaboli non tam interfecta sit, quam probata. Possumus ex ebore, et silvestres domos dicere de insulis Chettiim, quas haeretici non in domo Dei, sed in navi Tyria fabricare conantur. Et ipsi habentes ebur suum sermonis, et linguae aedificantes templa Dei templo contraria, et domos silvestres, habitacula bestiarum, cum Scriptura dicat in domo Dei nemora, et silvas, ac lucos non esse plantandos . Byssus varia de Aegypto texta est tibi in velum, ut poneretur in malo: hyacinthus et purpura de insulis Elisa, facta sunt operimentum tuum. LXX: Byssus cum varietate de Aegypto facta est tibi in stratum, ut circumdaret tibi gloriam, et operiret te hyacintho, et purpura, de insulis Elissa facta sunt opertoria tua. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt inremos tuos: transtra tua fecerunt tibi ex e¬
bore indico. et p̃toriola de insulis italie: De basan fece¬
runt remos tuos. templa tua fecerunt tibi ex ebore.
domus siluestres de instilis cethim: Quanta pulchri¬
tudo nauis et supellectilis euis. ut remos haberet
cedrinos: ñ undelibet. s de basan: Ꝙ transtra ebur¬
nea. et p̃toriola. siue cellaria. in quib merges pciosis¬
sime
reponuntur de insulis cethim qd̾ nos in italiam uertimus
ex ea regione quȩ gretie propinquior ẽ om̃s occident alium
insularum: partes intelligentes: Dicamus gͦ iuxta anagogen
remos fieri nauis tyrie de basan: de qua et in psalmis legrt
Dasan in lingua nr̃a: interp̃tatur ignominia: Eos gͥ qui fuert
in ꝓfundo maris. & in ignominia peccatoꝵ conuertit dñs.:
uertit in remos: ut cũ apłis nauigantes. possint ad terram
& ad littora ꝑuenire: Ee frunt transtra de ebore. cũ mortifica¬

Expanded text:
verunt in remos tuos: transtra tua fecerunt tibi ex everunt in remos tuos: transtra tua fecerunt tibi ex ebore Indico, et praetoriola de insulis Italiae. LXX: De Basan fecerunt remos tuos, et templa tua, et fecerunt tibi ex ebore domos silvestres de insulis Chettiim. Quanta pulchritudo navis, et supellectilis ejus, ut remos haberet cedrinos, non undelibet, sed de Basan, et transtra eburnea, et praetoriola, sive cellaria, in quibus merces pretiosissimae reponuntur, de insulis Chettiim, quod nos in Italiam vertimus: ex ea regione quae Graeciae propinquior est, omnes Occidentalium insularum partes intelligentes. Dicamus ergo juxta anagogen, remos fieri navis Tyriae de Bazan, de qua et in Psalmis scribiasan in lingua nostra interpretatur ignominia. Eos igitur qui fuerunt in profundo maris, et ignominia peccatorum, convertit Deus, et convertit in remos, ut cum Apostolis navigantes, possint ad terram, et 306 ad littora pervenire; et fiunt transtra de ebore, cum mortifica
Abbreviated transcription (Latin):
uentum. austrum. quo fluctus maxini cõmouebunt᷑
uenire denuntiet. et eam subiacere naufragio: ꝑque
significat urbis tyri euersionẽ a rege nabuchodonosor.
siue ut multi putant ab alexandro rege machedonum:
qui sex mensib ipsam urbem obsedisse & cepisse narrat᷑ :
postꝗͣ dariũ uicit in cilitia: Iuxta misticos intellectus.
abietib siue cedris de sanir. nauis tyrie tabulata cedũ¬
turꝰ. quib texitur atq cõpingitur. et cedro. siue cip̃sso
atq mordentum. siue cedris qd̃ lignum imputribile
est. De sanir aũ dicunt᷑. qd interp̃tatur uia lucerne.
aut ut nos uerius arbitramur. dens uigiliarum. et
qd omnis nauis ꝓspitas et illustratio uenerit ex uero
lumine: Sanir autẽ mons iuxta litteram ipse ẽ qui et
hermon. quẽ alii uocant samor: lege historiam. & uit̃
p̃tatur candor. siue dealbatio. qd̃ et ipsum ad gr̃am
ꝑtinet: aliunde uenientem: Quercus de basan. dola¬

Expanded text:
ventum austrum, quo fluctus maximi commovebuntur, ventum austrum, quo fluctus maximi commovebuntur, venire denuntiet, et eam subjacere naufragio. Per quae significat urbis Tyriae eversionem a rege Nabuchodonosor, sive, ut multi putant, ab Alexandro rege Macedonum, qui sex mensibus ipsam urbem obsedisse, et cepisse narratur, postquam Darium vicit in Lycia. Juxta mysticos vero intellectus, abietibus sive cedris de Sanir, navis Tyriae tabulata caeduntur, quibus texitur atque compingitur, et cedro sive cyparisso atque mordentium: sive cedris, quod lignum imputribile est. De Sanir autem dicitur, quod interpretatur via lucernae; aut ut nos verius arbitramur, dens vigiliarum, eo quod omnis navis prosperitas, et illustratio venerit ex vero lumine. Sanir autem mons juxta litteram ipse est qui et Hermon, quem alii vocant Sanior. Lege historiam. Libanus interpretatur candor, sive dealbatio: quod et ipsum ad gratiam pertinet aliunde venientem. Quercus de Basan dola
Abbreviated transcription (Latin):
beelim in hoc loco apud hebreos penitus ñ habetur. s
ꝓ beelim scriptũ ẽ gebulaich: qd significat terminostuos:
neo quoq qd dixerunt filii tui uerbi ambiguitate decep¬
ti sunt: et scripture similitudine dum ꝓnuntiatione
diuersa heedem littere cõmentarioꝵ. & filioꝵ bonaich
et benaich leguntur: Ogͥ eyre que dixisti ꝑ suꝑbiam¬
cum sis sita in medio mari: audi ꝗͣta tibi dei largitate
collata sint: Finitimi et cont̾mini tui. qui ñ de longin¬
qͥs s uicinis st̃ regionib ipsi impleuert̃ decorẽ tuum: et
tu putas triũ cẽ d alientim est: & loquit᷑ quasi ad nauẽ
Tpogilios. urb significans pulchritudinem: & rerum
omnium abundantiam: Ut postꝗͣ uniu̾sam illiꝰ suꝑlecti¬
lem descripserit: malum. antemnas. remos. uela. pram
carinam. funes. oꝑtoria. pelles. et cetera quib nauiui
optime instructarũ usus indiget: tc̃ tempestatẽ illi. et

Expanded text:
Beelim, in hoc loco apud Hebraeos penitus non habetur, sed Beelim, in hoc loco apud Hebraeos penitus non habetur, sed pro Beelim scriptum est GEBULAIC , quod significat terminos tuos. In eo quoque quod dixerunt, filii tui, verbi ambiguitate decepti sunt, et scripturae similitudine, dum pronuntiatione diversa eaedem litterae, caementariorum, et filiorum, BONAICH et BENAICH   leguntur. O igitur Tyre, quae dixisti per sucum sis sita in medio mari, audi quanta tibi Dei largitate collata sint. Finitimi et contermini tui, qui non de longinquis, sed de vicinis sunt regionibus, ipsi impleverunt decorem tuum, et tu putas tuum esse quod alienum est? Et loquitur quasi ad navem τροπικῶς, urbis significans pulchritudinem, et rerum omnium abundantiam, ut postquam universam illius supellectilem descripserit, malum, antemnas, 305 remos, vela, proram, carinam, funes, opertoria, pelles, et caetera quibus navium optime instructarum usus indiget: tunc tempestatem illi, et