comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam uirginem. deffuncto patre in tu¬
telam acceꝑat: ⁊ post aliquos annos ab eo
corrupta ⁊ impregnata. cum magno timore
et dolore hoc celauit. Et occulte in stabulo pa¬
riens: filium strangulatum ĩ latrinã proie
rem detegi. tota despata maluit se occidẽ: ꝙͣ tã¬
turpe factum in palam uenire. Cimq tres
grossas araneas successiue comedẽt. ⁊ se ĩfla¬
ri quidã sed nõ mori sentiret: cum quoda
mariã cordis desiderio acclamaret: adest et¬
beata uirgo ⁊ stultam ĩcrepans. ꝙ post tanta
pctã confessa nõ esset. Modo inquit pro te fi¬
lio meo supplicaui: ⁊ tibi uitam obtinui. Hoc
go manu sua totum corpus eius contractãs:
sanauit ⁊ recessit. Statinq illa sentiens se
omĩno sanatam: iuit ad frẽm iordanũ ma¬
gistrum ordins p̾dicatorum. Et postꝙͣ ei cõ
fessa fuit: ad consilium eius ordinem cifter¬

Expanded text:
suam uirginem defuncto fratre in tutelam acciperet et post aliquot annos ab eo corrupta et impregnata cum magno timore et dolore hoc celauit et occulte in stabulo pariens filium strangulatum in latrinam proiecrem detegi, tota desperata maluit se occidere quam factum tam turpe in palam uenire. Cum igitur tres grossas araneas successiue comedisset et se inflari quidem et non mori sensisset, arrepto m toto cordis desiderio inclamaret, adest ebeata uirgo; et stultam increpans quod post tanta peccata confessa non esset, «Modo», inquit, «pro te filio meo supplicaui et tibi uitam obtinui hoc pgo manu sua totum corpus eius contrectans sanauit et recessit. Statim illa sentiens se omnino sanatam iuit ad fratrem Iordanum magistrum ordinis praedicatorum et postquam ei bene confessa fuit ad consilium eius ordinem cister
Abbreviated transcription (Latin):
de precamur pro spiritihus lamu
pracepisti ut digneris dare locum
eis transire portas insernorum¬
& poenas ienehrarum: mancant᷑¬
que in mansionibus de sanctorum:
d in luce sandda. quam olim M¬
Aahrahae promisisti. A semini=
eius. Nullam lasionem sudlines¬
ant spiritus eg̃rum : se d cum
magnus ille dies resurrectionis
domine. una cum sanctis ei eledig
tuis. De leas corum de licla. atque
peccata uoque ad nouissimum
quadrantem: cum quo im mortalitatis

Expanded text:
deprecamur pro spiritibus famulpraecepisti; ut digneris, Domine, daeis transire portas infernorum, et vias tenebrarum, maneantque in mansionibus sanctorum, et in luce sancta quam olim promisisti Abrahae et semini ejus. Nullam laesionem sustineant animae eorum, sed cum magnus ille dies resurrectionis Domine, una cum sanctis et electis tuis; et ut deleas eorum delicta atque peccata usque ad novissimum quadrantem, tecumque immortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lutis: ⁊ iudumento iusticie circũdedit mc
Duasi sponsum dccoratum corona et qi
sporisĩ ornatam monilib siuis. Sicut
om terra profert germen suũ. ⁊ sicut ortꝰ
semen suum germinat: sic dñs deus ger¬
minabit iusticia et laudẽ corã pniuersis
gentib. Propt̾ syon nõ t accbo et propter
ihrłm no quicscã donec egrediatur ut splẽ¬
dor uustus eius: ⁊ saluator eius ut lãpas
accendatur. Et indebũt gentes iustũ tuũ

Expanded text:
ustitie circumdedit me. Quasi sponsum decoratum corona: et quasi sponsam ornatam munilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum; et sicut hortus semen suum germinat: sic Dominus Deus germinabit iustitiam et laudem coram universis gentibus. Propter Syon non tacebo, et propter Iherusalem non quiescam donec egrediatur ut splendor iustus eius: et salvator eius ut lampas accendatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
dño hĩtare in te: ⁊ terra tua ĩh̃itabitur.
Hĩtabit emĩ unienis cum uirgĩe ⁊ hĩta¬
bũt in te filii tui: Et gaudebit sponsus
super sponsam: et gandebit super te
deus tuus. Nesponsum.¬

Expanded text:
terra tua inhabitabitur. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsam, et gaudebit super te Deus tuus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
E domune sancte pater Oremus:¬
onuĩpotens eterne deus supplices dep¬
camur. pro spiritu famuli tui. ꝯnẽ a uora¬
ginibus huius seculi ad te accersur preie¬
et quictis. liceat ei transire portas infer¬
norum et penas tenebrarum: mane atq
in mãsionib sanctorum ⁊ in luce sãcta
quã olim abrahe promsisti et semini eiꝰ
Nullam lesionem sustineat spiritus eius:
sed cũ magnus dies ille resurrectionis ão
una cum sanctis it ilut s̾ luis. Aleas erꝰ

Expanded text:
 Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, suppliciter deprecamur pro spiritu famuli tui, quem a caligine hujus saeculi ad te accersiri praeceet quietis; liceat ei transire portas infernorum et poenas tenebrarum, maneatque in mansionibus sanctorum, et in luce sancta, quam olim Abrahae promisisti et semini ejus. Nullam laesionem sustineat spiritus ejus, sed, cum magnus dies ille resurrectionis ac runa cum sanctis et electis tuis, dones e
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem cisterciensem intrauit. et qr
litteras nesciebat. erubescentes monachi:
tam nobilem ꝑsonam ĩter laicos deputari.
ut hac occasione inter monachos ꝑmaneret.
Sed cũ diu sub magillro fusset. ⁊ nichil
õm̃o p̾ter hec duo uerba aue maria discere
potiusset: hoc tñ ainde retinuit. et quocũq
deambularet ea in cessabiliter ruminaret.
Post mortem cins quidã conũsus ꝑ cuni¬
ierium deambulãs. fortuitu ad sepulcrũ
eius uenit: ⁊ ecce respiciens liliũ suꝑ illd
nascens. ⁊ litteris intus ⁊ foris descrĩptũ
muenit. Miratus de lilio. plus mirabatur
de litteris: conuocatis monachis eis hoc oftẽ¬
dit. Et cũ ĩ lilio aue maria legissent: au¬
diens hoc abbas ad spectaculum uenit. Et
cũ ip̃e oculis hoc probasset. episcopũ qui tũc
adherat hoc ad uidendum addircit. At illecũ
terram de tumulo effodi precepisset: inueĩt
ꝙ radix lilii de ore deffuncti procedẽt. Et int¬
rogans monachos quid fecisset: intellexit

Expanded text:
ordinem cisterciensem intrauit et quia litteras nesciebat erubescentes monachi tam nobilem personam inter laicos deputari ut hac occasione inter monachos permaneret. Sed cum diu sub magistro fuisset et nichil omnino preter hec duo uocabula ‘Aue Maria’ discere potuisset, hec tamen tam auide retinuit ut quocumque deambularet ea incessabiliter ruminaret. Post mortem eius quidam conuersus per cimiterium deambulans fortuitu ad sepulchrum eius uenit. Et ecce respiciens lilium super illud nascens et litteris intus et foris descriptum inuenit. Miratus de lilio, plus miratus de litteris, conuocatis monachis hoc ostendit et cum in lilio ‘Aue Maria’ legissent, audiens hoc abbas ad spectaculum uenit. Et cum ipse oculis hoc probasset, episcopum qui tunc aderat ad uidendum adduxit. At ille cum terram de tumulo effodi precepisset inuenit quod radix lilii de ore defuncti procederet. Et interrogans monachos quid fecisset, intellexit
Abbreviated transcription (Latin):
Clerici uel soculares qui oblatioẽs parẽ
uerint ecclesns. aut monasterns credide¬
rint aufferendas: sicut scta sinodus con¬
tituit uelut necatores pauperũ. quousq
redauit: ab ecclesus excludentur Hoc pa

Expanded text:
clerici vel seculares qui oblaciones parentverunt ecclesiis vel monasteriis crediderint auferendum, sicut sinodus sancta constituit, vel ut necatores pauperum, quousque reddant, ab ecclesiis excludantur. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
dñe.q nullus apud te iustificabitur
homo. nisi per te omniũ pctõꝵ tribuatur re¬
missio. Nan ergo eum tua q̃s iudicialis
sentencia premat: quem tibi uera suppł¬
catio fidei xp̃iane cõmendat. sed gr̃a tua
illi succurrente. mereatur euad̾e indiciuz
ulcionis: qui dũ uiueret ĩsignitus ẽ signa¬
culo sancte trinitatis. P eũ qui uẽturus ẽ

Expanded text:
niam nullus apud te justificabitur homo, nisi per te omnium peccatorum tribuatur remissio. Non ergo eum tua, quaesumus, judicialis sententia premat, quem tibi vera supplicatio fidei Christianae commendat, sed gratia tua illi succurrente mereatur evadere judicium ultionis, qui, dum adviveret, insignitus est signacul
Abbreviated transcription (Latin):
cunditate letentur. ⁊ĩ nouissĩo magni
iudicii die: inter sanctos ⁊ clectos tuos
eam facias perpetue glic ꝑcipẽ peacioẽ.
quem oculus non uibit. nec auris audiuit:
nec ĩ cor homnuis ascendit: que p̾pauauit

Expanded text:
cunditate laetantur, et in novissimo magni judicii die, inter sanctos et electos tuos eam facias perpetuae gloriae percipere portionem, quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Eus cui omnia uiuãt et cui nõ Dremꝰ¬
pereunt moriendo corpora nr̃a sed mu¬
tantur ĩ melius: te supplices dep̾camur: ut
ti contrarium. fallante diabolo. et propͥa
miquitate atq fragilitate contraxit: iu
pus ⁊ misericors ablue indulgendo. eãq¬

Expanded text:
eus, cui omnia vivunt, et cui non pereunt moriendo corpora nostra, sed mutantur in melius: Te supplices deprecamur, utti contrarium, fallente diabolo, et propria iniquitate atque fragilitate contraxi, tu pius et misericors ablue indulgendo. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
audeamus et exulte mus et
gloriam e i quia uenerunt. nupcie agni.
et uror eius preparauit se. et datum est illi
ut cooperiat se bissino splendenti et can¬

Expanded text:
audeamus et exultemus, et demus gloriam ei, quia uenerunt nuptię Agni, et uxor eius pręparauit se. Et datum est illi, ut cooperiat se byssino splendenti et can
Abbreviated transcription (Latin):
a ude slorse uirginali qua
honore Speciali transcendiss plẽdiferũ
Angelorum principatum & Sanctorum
de coratum dignitate numerum
aude s ponsa chara dei nam ut lux
clara die i solis datur lumine¬
Sic tu facis orbem uerẽ tuae pacis
resplendere. lucis plenitudi ne
Caude splendes uas uirtutum cui
Parens est ad nutum tota coeli cu ria
Tes benignam & felicem Lesu
dignam genitricem uenerans in
xu chari tatis iuncta sic altissimo
Ut a d uotum conse quã ris quic quid uirgo¬
postularis a lesu dulcissi mo¬
quia
pater seculorum dabit te
colentibus
His mercedem
& selicem

Expanded text:
Gaude flore virginali, que honore speciali transcendes splendiferum angelorum principatum et sanctorum decoratum dignitate munerum. Gaude, sponsa cara dei, nam ut clara lux diei solis datur luminesic tu facis orbem vere tue pacis resplendere lucis plenitudine. Gaude, splendens vas virtutum, cuius pendens est ad nutum tota celi curia, te beningnam et felicem, Ihesu dignam genitricem venerans in t amplexu castitatis iuncta sis altissimo, ut ad votum consequaris, quicquid, virgopostularis a Ihesu piissimoquia pater seculorum dabit te colentibus mercedem et felicem
Abbreviated transcription (Latin):
ambigendũ deffunctoꝵ aĩas pietate suor
uiuentium releuari. cum pro illis sacrificiũ
mediatoris offertur: uel clemosine fuĩt in
ecclĩa. Sed hec eis prosunt. qui cũ uiuerent
hec sibi ut postea possent prodesse. meruerũt.

Expanded text:
m est, defunctorum animas pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium mediatoris offertur, vel eleemosynae in Ecclesia fiunt. Sed haec eis prosunt, qui cum viverent, ut haec sibi postea possent prodesse, meruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tiClementis Sixti Corneli Cipri¬
ani. Laurentii Grisogoni Iohĩs et
pauli Cõsme ⁊ damiam. Et omniũ
sanctoꝵ tuoꝵ quoꝵ meritis precibusq cõ¬
cedas ut ĩ omnb protectiorus tue mu

Expanded text:
Clementis, Sixti, Corneliiani, Laurentii, Grisogoni, Joannis et Pauli, Cosmae et Damiani, et omnium sanctorum tuorum, quorum meritis precibusque concedas ut in o
Abbreviated transcription (Latin):
ml
redemptoris mater. que per ua celi porta
ma uens: Et stella ma ris succurre caden¬
ti: surgere qui curat populo.Tu
genuisti natuda miranie. tͥuum sanctã
genitorem. Dir go prius tu posterius.
gabric lis ab o re sumens illud aut pec¬

Expanded text:
ma Redemptoris mater, quae pervia coeli Porta manes et stella maris, succurre cadenti Surgere, qui curat, populo: tu quae genuisti, Natura mirante, tuum sanctum genitorem: Virgo prius, ac posterius, Gabrielis ab ore Sumens illud Ave, pec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊  dñ ꝑ demões maloꝵ uniu̾sitas: ad ĩfernalẽ amaricu¬
diẽ ꝑ ducr᷑. Uideit̃ hoĩes cuntatis illiꝰ a legione lib̾at᷑
Sed̾e ad pedes ihũ uesticũ ⁊ sane mentis timueit̃. Ses¬
sio ad pedes dñi sigc̃ hũilitatẽ. ⁊ bonorũ oꝑĩ ĩmi¬
taconẽ uestitꝰ boãm acł̾onẽ sanitas m̃tis sigt̃ iꝰtifiea¬
Eragłitatis sue memor ait. exi a tae dñe qi hͦ peccator
disced̾et rogauert̃. Ait iħo lib̾cto. Uade ĩ donũ tuã ad

Expanded text:
daemones malorum universitas ad infernalem amaritudinem perducitur. Viderunt homines civitatis illius a legione liberatum sedere ad pedes Jesu vestitum et sanae mentis, et timuerunt. Sessio ad pedes Domini significat humilitatem, et bonorum operum imitationem, vestitus bonam actionem, sanitas mentis justifragilitatis suae memor ait: Exi a me, Domine, quia homo peccator discederet, rogaverunt. Ait Jesus liberato: Vade in domum tuam ad
Abbreviated transcription (Latin):
błitatẽ suã ꝓtegt̃᷑. ⁊ d̾fendt̃ Bĩ mũdo cord̾ qm̃ ip̃i
dĩ uidebt̃. Mũdo cord̾̃ s̃ ill qͥ nͦ pulue̾ ĩutił cogita¬
cõnis uͦ luto fedant᷑ pͦue dilectonis. c̃ mũdo corde
ĩ. qͦs nõ tegit nebula tͥ tene ignorãcie uͤ corrũpit
ignorãcia. ꝑ ina̾sicõnẽ ultatis. ⁊ ab onũ ꝯcupiscencia ꝑ

Expanded text:
ti mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Mundo corde sunt illi, qui nec pulvere inutilis cogitationis, nec luto fedantur pravae delectationis. Mundo corde sunt, quos non tegit nebula terrae ignorantiae, nec corrumpit ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
ficacõne tͣris elatũ .i. diuisioe̾ linguar᷑ disꝑsum
t̾cio ĩ abrhã cͥꝯcisũ. ĩ moyse p̃certis ĩformatũ
suli nidicib ꝯsilio gub̾natũ ꝗͣ ito sub regib
dũacõi subiectũ. Q nto sub põtilicib rogiẽ
⁊pattus. Ẽ exto sub gr̃a ud bouitate illustrat᷑.

Expanded text:
 dispersum. Tertio, in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum. Quarto, sub regibus dominationi subjectum. Quinto, sub pontificibus religioni parens. Sexto, sub gratia vera bonitate illustratum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cyrũ a babylonica serrtute c̃ libati: sic¬
a s̃ uitute diaboli sumꝰ redẽpti. nob̾ rebdita
ĩ nocencie stola. ꝓ remissiõem hap̃i. Uñ nõ
ĩ sabb̾o pasche. unũ alła cãtamꝰ. iã spe et̾ne
qͥetis ⁊ reouꝑacõns pale gratulantes. Istłm
laborare debemꝰ. s c̃ funto tp̃i nr̃i enlu¬

Expanded text:
 Cyrum a Babylonica servitute sunt liberati; sica servitute diaboli sumus redempti reddita nobis innocentiae stola per remissionem baptismi. Unde nos in Sabbato Paschae Alleluia cantamus jam spe aeternae quietis et recuperationis patriae gratulantes. Israel laborare debemus. Sed cum finito tempore n
Abbreviated transcription (Latin):
imicus yͥanoꝵ. rapiehat. uastabat. scuiebat ibi erat
qñ lapidatꝰ est martyr scephanus: parũ illi erant
manꝰ sue. manib om̃iũ lapidabat. quia ut illi nõ
impedirẽt᷑ uestim̃tis suis. s lib̾is maib saxa ꝓieceĩt
om̃iũ uestim̃ta ẜnabat. ac sic om̃iũ manib scelup

Expanded text:
imicus Christianorum, rapiebat, vastabat, saeviebat. Ibi erat quando lapidatus est martyr Stephanus. Parum illi erant manus suae, manibus omnium lapidabat: quia ut illi non impedirentur vestimentis suis, sed liberis manibus saxa projicerent, omnium vestimenta servabat; ac sic
Abbreviated transcription (Latin):
tos pueros occide̾t. t̃babat᷑ eĩiside¬
os infidiantes. cunorre eimiferre
molientes agͦsceret. Adultimũ
uidẽt talemfiliũ ꝯp̃hendi. liga¬
Ori. flagellari. ꝯspui spinis corona¬
ri.derideri. colaficari. erucifigi.
mori. sepiliri. Uñ b̾n enuenit¬

Expanded text:
atis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimumvideret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde bene ei
Abbreviated transcription (Latin):
apudeam. in mo ultra eam
erat fons uite deqͦ manabat
płiora uͥmarcha oceupabatur
cireauñ ubimaria delecta¬
t̃ gͥ ꝑtẽ marthe ꝑegit. singu¬
larit᷑ obtimã ꝑ tẽ maria eleg̃.
ñ erit̃ solitita utmini strri
er sieut puero eͥ õs angloꝵ
ordines ministrãt sicut dño.
Iã ñ t᷑babit᷑ eũ eofugiens in

Expanded text:
apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat plurima, ut Martha, occupabatur; circa unum, ut Maria, delecta partem Marthae peregit, singulariter optimam partem Mariae elegit. non erit sollicita ut ministret ei sicut puero, cui omnes angelorum ordines ministrant sicut Domino. Jam non turbabitur fugiens in
Abbreviated transcription (Latin):
id faciamus. ꝗd alus ꝓmarthã opã¬
hospitẽ q̃ libet indomo sua su sci
dũ ueste qͣlibet mnutabili atq cor¬
ruptibili. Uñ libet ꝯposita oꝑunt.
Ista ũbũ dĩ qͦdãmͦ nudũ carne in¬
duĩt. dũ idem dĩũbũ in eadem uͥgi¬
sũ fine iꝯmutabilis atq incor¬
ruptibilis ꝑmaneb̾. Aliiq̃libet
esurientẽ uł fitientẽ cibo uł po¬
tu extĩori reficiũt. Ista hoĩem
diñ hũa nit̾ in digentẽ ñ solum
ext̃riorib eib ułpotib pauit. Ueꝵ¬
cĩmt̃riori suolacte aluit. ⁊ñbreuit
sͥ facta ꝯfitet᷑. rstañ q̃libet ex
ninimis. s fũmũ dĩ filiũ hos¬
pitẽ inut̃ro su scep̃ nuidũ earne¬

Expanded text:
id faciamus, quid alii Martham operanhospitem quemlibet in domo sua suscipidum quemlibet veste mutabili atque corruptibili undelibet composita operiunt, ista Verbum Dei quodammodo nudum carne induit; dum idem verbum in eadem virgisine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlibet esurientem et sitientem cibo et potu exteriori reficiunt; ista Deum hominem humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, veinteriori suo lacte aluit. Et, ut bresibi facta confitetur; ista non quemlibet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem in utero suscep
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ mariam sepissime salutem̾⁊
salutãtes inuocem̾. dicentes. aue
maristella. more quoq nautarũ
et adeĩ filiũ. multa eͥ ft̃ inpedim̃ta
cens. seuit ꝯxire. fremt̃ uenti. flu¬
ctus surgunt. turbulentinauis
currit. scurrẽti. tot occurũt ob¬
uiam. hĩc sirene uoluptatis. draco
canes cũpiratis. mortẽ pñe disꝑa¬
celũrfurens uñ fert unda fasellũ.
nutat malus fuuit uelũ. naute
cessant oꝑa. ꝯtabessit inhus mal¬

Expanded text:
tam Mariam saepissime salutemus, et salutantes invocemus dicentes: Ave, maris Stella. More quoque nautarumet ad ejus filium. Multa sunt enim impedimenta cens Saevit mare, fremunt venti Fluctus surgunt turbulenti, Navis currit, sed currenti Tot occurrunt obvia. Hinc syrenae voluptatis Draco, canes, cum piratis Mortem pene desperacoelum Furens unda fert phaselum, Nutat malus, fluit velum, Nautae cessat opera. Contabescit in his mal
Abbreviated transcription (Latin):
placuit deo citrans lat̾ ẽ fide. no¬
e adaptauit archã insabis dom̃
suefide quauoeat̾ abraã obedi¬
uit exire in locũ quẽ acceptur᷑
erat.fide sacra stilis accepit u̾¬
tutẽ ꝯceptionis.fide ysaac
singulos filioꝵ bene dixit.fide
tus occultatꝰ ẽ. fide se filiũ pharaoĩs
negauit. fide pasca celebraui. fide fi¬
lii isrł mare rubrũ trasierũt.fide

Expanded text:
acuit Deo, et translatus est. Fide Noe aptavit arcam in salutem domus suae. Fide qui vocatus est Abraham obedivit exire in locum quem accepturus erat. Fide Sara sterilis accepit virtutem conceptionis. Fide Isaac singulos filiorum benedixit. Fide tus occultatus est. Fide se filium filiae Pharaonis negavit. Fide Pascha celebravit. Fide filii Israel mare Rubrum transierunt. Fide
Abbreviated transcription (Latin):
extẽdi. uꝑeam nr̃e speima¬
lus possit firmari nilluse
iuĩ malus spei pã pt̃ hr̃e fit¬
mam̃tũ. siexercitan oñe ꝯtĩ¬
q̃ denaui emittũt ⁊ maquas¬

Expanded text:
extendi ut per eam nostrae spei malus possit firmari. Nullum enim malus spei potest habere firmamentum, si exercitationem continqui de navi emittunt
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝗmisacra sc̃ptur⁊ logũt᷑.
mus ꝗ qiͣ circũstant eccłam
mili tatẽ aboriente. iocidente.¬
⁊ ab austro. ⁊ aquilone. ⁊ qr pri¬
ale. abaquilone mor samarie.
abustro mõs isrł. aboriente
mons gelboe st̃ aerie pt̃ates
mons samarie ypocrite tri¬
stes. mons arme nie urripasto¬
res. mons isrł sc̃i.iuit̃ cessões.
dus. t̃tĩ ealid̾. qͣrt̾ lucidus.pͥ¬

Expanded text:
tibus qui in sacra Scriptura leguntur mus, qui quasi circumstant Ecclesiam militantem ab oriente et occidente, ab austro et aquilone. Et quia priale, ab aquilone inchoemus. ab austro; mons Israel ab oriente. Mons Gelboe sunt aeriae potestates; mons Samariae, hypocritae tristes; mons Armeniae, veri pastores; mons Israel, sancti intercessores. dus; tertius, calidus; quartus, lucidus. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
tib trans actis. ⁊ oꝑib cotidi¬
anis. deeuentib legiinis in
stor. s deoperib iuulibro exꝑ¬
ientie logit᷑ ꝙ in montib gel¬
boe philistei̾ p̃ualuerunt ad¬
amabiles ualde ceciderunt
mbello ⁊ for tes ifrł. ⁊ incliti
pariter in t̃fecti ft̃. hicẽ labor
demonũ u̾deitiãt ppłm dĩcũ¬
terĩt. nos duoturba sumus.
inuasit eos rigor abaquilone
in tm̃ u̾ face̾ sibi ꝑieymata
dissipet ones defacili. hausto eͥ fon¬
te sp̃e ht̃ ut in fluad iordanis mos
tenussimũ qͣi bos comedit. d̾ m̃o
tib legi ꝙuace pingues samarie
passeebant᷑ suꝑeos queuitulos au¬
reos fabricauerũt indã ⁊ in betl
queaũ terunt corppłi uiret post
deos alienos. st̃ qui suꝑ cathe dr̃a
moy si sederunt alligantes ppło
onera gͣuiã ⁊ mportabilia. ip̃iaũt

Expanded text:
tibus transactis et operibus quotidianis. De eventibus legimus in historiis, sed de operibus in libro experientiae legimus quod in montibus Gelboe Philisthaei praevaluerunt adamabiles valde ceciderunt in illo, et fortes Israel et inclyti 602 pariter interfecti sunt . Hic labor est daemonum, ut dejiciant populum Deterant: Nos duo turba sumus, invasit eos terror ab aquilone, ita ut facere sibi perizomata dissipet oves de facili; hausto enim fonte, spem habet ut influat Jordanis in os tenuissimum quasi botur quod vaccae pingues Samariae pascebantur super eos , qui vitulos aureos fabricaverunt in Dan et Bethel, qui averterunt cor populi ut iret post deos alienos. Hi sunt qui super cathedram Moysi sederunt, alligantes populo onera importabilia, ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
suis ut naturaliter reficias
uentͥem. si quid suꝑ fluũ
in fũ deris. aũt iniocũ dũerit.
aut noxium. desuꝑfluis dem̃ẽ
asapiente. aoꝗrũt᷑ cũ labore.
eũdolore. ceterũ eãtieũ ascendẽ

Expanded text:
um, ut naturaliter ventrem reficias. Si quid superfluum infuderis, aut injucundum erit, aut noxium. De superfluis dictum est a Sapiente: Acquiruntur cum labore, cum dolore. Caeterum ca
Abbreviated transcription (Latin):
amaror p̃sum̃do elatus. negando ꝓstintꝰ. flendo
purgatꝰ. cõaitendo ꝓbatus. panendo coionatꝰ. hẽ¬
petrꝰ in uenit exitum. ut ꝓ euis noie ꝑfc̃a dile̾¬
tione moreretur. cum qua se mormurꝰ perũsa
festinatõne ꝓmuisat. Ammã sua̾ positur᷑ se ꝓxͦ¬

Expanded text:
amator praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus. Hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ uerñ lum̃. uid̾re nõ port̾ant. Ad lum̃
lucͥne. pͥmũ qiͣ tenuẽ splendor̃e uid̾re ꝯsue¬
scerẽt. ⁊ paulatim peccõꝵ nubilo remoto⁊ ĩ fid̾¬
litates hũore dig̃o. ad ueniẽte xͦ. ab illo celesti
lumine letificari. possent pocus ꝗͣ corq̃ri. Sic̃
quñ splendorẽ lucͥno ostñd̾ri: ⁊ ampliꝰ ctua¬

Expanded text:
erum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam torqueri. Sicut guum splendorem luc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mite ladar̃ uͭ ĩtingat extremũ digii
sui ĩ oꝙͦ uͭ refngeret lingũã meã. qr cruci¬
orĩ hac flãma. Infidelis ppłs ilba leos in
ore tenuit. q̃ ĩ oꝑe seruare ꝯtĩpłiti ibi gͦ am¬
plius ardebat. tibi se ostendit seite qd̵ fac̾e nolit.
ab entemo digiti se tangi desiderat. qͥ et̃ns sup
cipari. fili recordare. qr recepisti bora in uita
doni fecit. ex quo bonũ trrinsitoriũ in hac
uita recepit. ⁊ lararus aliꝙͥ mali fecit. set c̃¬

Expanded text:
remum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, qui aeternis cipari. Fili, recordare, quia recipisti bona in vita boni fecit, ex quo bonum transitorium in hac vita recepit: et Lazarus aliquid mali fecit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ fregulit: ꝯ augłs dñi ĩ cidebat pũs m̃bra
ĩ modicis paitib. Cũ nͦ accessiset sonex: ut acciꝑet
scãm ꝯmuniõe̾ar data ip̃i soli. caro sangn̾e
cruentata. qd̾ c̃ uidiss tiunt. ⁊ exclamauit di¬
cens. Credo dñe. qi panis q maltari pꝰo: cotpꝰ¬

Expanded text:
debat pueri membra in multis partibus. Cum vero accessisset senex, ut acciperet communionem, data est illi soli caro sanguine cruentata. Quod cum vidisset pertimuit et clamavit, dicens: Credo, Domine, quia panis, qui in altare poni
Abbreviated transcription (Latin):
urit p̃r abbas arsemꝰ it̾um de qͦdã sene qui
erat magnꝰ in hac uita. simplex infide. Et
errabat ꝓ eo qd̾ erat idiota. Et dicebat ũ ẽe
ħ aũ audientes duo senes sc̃i qd̾ dicebat hũc ĩmonẽ
et scientes ꝙ magna erat inta. ⁊ cõu̾isacio eiꝰ: cogita¬

Expanded text:
noster abbas Arsenius de quodam 636 sene, qui erat magnus in hac vita, simplex autem in fide, et errabat pro eo quod erat idiota, et dicebat, non esse Hoc autem audientes duo senes quod diceret hunc sermonem, et scientes quia magna esset vita et conversatio ejus, cogita
Abbreviated transcription (Latin):
picor q suĩ i drapieꝰ ꝓͥto plꝰ bibit tanto plꝰ sitit.
sic uuser auar᷑ ⁊ cupidꝰ. Ato apliꝰ oͣnsitora accu¬
mulat tãto magis ad depliora ogegãda ꝑ cuoi¬
ditate succetꝰ anhelat. qͣ recte fetidũ hanaitũ
emitoit. dũsue qͣiuit atis ĩfamiã uͥ ẜ. diasꝑeit
assimiłiat᷑ ã qͥlib carns nolurta

Expanded text:
icus quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis volupta
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. mort̾ẽ aũt crucis. ppꝙ ⁊ dĩ ex
currendã uiã. expeditius uolo
sequi current̃e. bõe st̃ opes s o¬
nerose. alexan der macedout
saluari. s atendolot potius assem¬
dere admontes ut saluaret. aĩa
suam. adhuc tñ ego insulto ui¬
ro claustrali. bõa st̃ quediciᷤᷤ nͥqi

Expanded text:
en currendam viam; expeditius volo sequi currentem. Bonae sunt opes, sed onerosae. Alexander Macedo, ut salvari, sed attendo Lot potius ascendere montes ut salvaret animam suam. Adhuc tamen ego insulto viro claustrali: Bona sunt quae dicis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
secut̃õr ex oĩb p̃missis ꝯpofita
inqͣ si fieri possit mouebũtur
ilelectis. Etor qͣtuor uros sedẽ¬
tes fuꝑ montes samarie. uidit
timam masticabat arenã. scdᷤ for¬
naciac cẽse in tubatis. sintilla ex
eauolãs faucib in fiuebat. tim̃ti¬
us suprapinaculũ tẽpli se dens.
spm̃ leuis aure patulo ore susci¬
ꝑeletabant᷑. ⁊ ut magis in flueret
qͣrt̾ ridebat singłos ñ minus ri¬
gͣe laborabat. nẽ mañ nc̃ brachi¬
ũ. nc̃ pedem. aut tibiam ori ap¬
plicans accedens quepͥus faciens
eoꝵ oribiles aspectu ꝑpeoꝵ ma¬

Expanded text:
posita, in qua, si fieri posset, movebuntur etiam electi. Quatuor viros sedentes super montes Samariae vidit timam masticabat arenam. Secundus, fornaci accensae incubans, scintillas ex ea volantes faucibus suis influebat. Tertius super pinnaculum templi sedens, spiritum lenis aurae patulo ore suscipere laetabatur, et ut magis influeret, Quartus ridebat singulos, non minus ere laborabat, nunc manum, nunc brachium, nunc pedem, nunc tibiam ori applicans; accedensque propius, facies eorum terribiles aspectu, pro
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o ꝯm̃datũ. uidet᷑ sathanas qͣi
latemt̃ introduexisse ꝯtinemti¬
am utpentapolim subũsam resta¬
uraret. senes fidelis pͥma macredẽ¬
etioĩs. ꝑ ip̃m iacob demultiplica¬

Expanded text:
commendatum? Videtur Satanas quasi latenter introduxisse continentiam, ut Pentapolim sibi viscera restauraret. Senex fidelis perctionis. Per ipsum Jacob de multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
su am turbari. timore d̾ ^ eiũ płi¬
mũ tim̃dũ ẽ nereuolet ad cũfu¬
⁊ fere inpossibileẽ tͥ umphare
decãne. si denobis pͥus ip̃a tͥrũpha¬
uit. plau strũ nouũ qd̾ tͣ xerũt

Expanded text:
suam turbari timore; sed de his primum timendum est ne revocent  f est impossibile triumphare de carne, si de nobis ipsa prius triumphaverit. Plaustrum novum, quod traxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Tertius spm̃ caliginis. Quar
tñ tp̃r martirũ sp̃c ignis nocuit
t̾ris. ⁊ mari cũ uiri fideles ꝓscrib¬
ebant̃ exillis. uerabant᷑ dorm̃tis.
occidebant᷑ mortib exquisitis.

Expanded text:
ris; tertius, spiritum caliginis; quarttamen tempore martyrum, spiritus ignis nocuit terrae et mari, cum viri fideles proscribebantur in exsiliis, vexabantur tormentis, occidebantur mortibus exqui
Abbreviated transcription (Latin):
id faciamus. ꝗd alus ꝓmarthã opã¬
hospitẽ q̃ libet indomo sua su sci
dũ ueste qͣlibet mnutabili atq cor¬
ruptibili. Uñ libet ꝯposita oꝑunt.
Ista ũbũ dĩ qͦdãmͦ nudũ carne in
esurientẽ uł fitientẽ cibo uł po¬
tu extĩori reficiũt. Ista hoĩem
diñ hũa nit̾ in digentẽ ñ solum
ext̃riorib eib ułpotib pauit. Ueꝵ¬
cĩmt̃riori suolacte aluit. ⁊ñbreuit
sͥ facta ꝯfitet᷑. rstañ q̃libet ex
ninimis. s fũmũ dĩ filiũ hos¬
pitẽ inut̃ro su scep̃ nuidũ earne¬

Expanded text:
id faciamus, quid alii Martham operanhospitem quemlibet in domo sua suscipidum quemlibet veste mutabili atque corruptibili undelibet composita operiunt, ista Verbum Dei quodammodo nudum carne indesurientem vel sitientem cibo, vel pota exteriori reficiunt; ista hominem Deum humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, veinteriori suo lacte aluit. Et, ut bresibi facta confitetur; ista non quemlibet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem in utero suscep
Abbreviated transcription (Latin):
lego. rissise nũ quã lego. dila¬
tio uoͣ auget dessiderium. ꝙ qͣ
tocressit tãto cressit et meritũ.
uñ expecta dñm. uiriliter age.¬
oneror opib simĩ uehor eꝗs.i
fauer anplexib. sinon delector
ꝯfabulatioib scio ciucre didi.
repositaẽ mͥ coronauistitie. indul¬
ar duplicib saciabor cñ apparuerit
gła dñi. si sic locutus fueris mͥuir
bone opilabis osmeum ⁊ego
apponam digitũ orimeo ⁊ ꝓmo¬
dulo meotẽtabo leuare oculos
meos admontes. uerumtam̃

Expanded text:
lego, risisse nunquam lego. Dilatio vero auget desiderium, quia quanto crescit, tanto crescit et meritum. Unde: « Exspecta Dominum, viriliter ageoneror opibus, non vehor equis r amplexibus, non delector confabulationibus: scio cui credidi, reposita est mihi corona justitiae; induar duplicibus, cum apparuerit gloria Domini. Si sic locutus fueris mihi, vir bone, opilabis os meum, et ego apponam digitum ori meo, et pro modulo meo tentabo tecum levare oculos meos ad montes. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
tos pueros occide̾t. t̃babat᷑ eĩiside¬
os infidiantes. cunorre eimiferre
molientes agͦsceret. Adultimũ
uidẽt talemfiliũ ꝯp̃hendi. liga¬
Ori. flagellari. ꝯspui spinis corona¬
ri.derideri. colaficari. erucifigi.
mori. sepiliri. Uñ b̾n enuenit

Expanded text:
tis pueros occideret. Turbatur, cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimumvideret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
apudeam. in mo ultra eam
erat fons uite deqͦ manabat
płiora uͥmarcha oceupabatur
cireauñ ubimaria delecta¬
t̃ gͥ ꝑtẽ marthe ꝑegit. singu

Expanded text:
apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat plurima, ut Martha, occupabatur; circa unum, ut Maria, delecta partem Marthae peregit, singul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗarenã masticat tirãmis potẽs
t̃aquã sangui suga iniũcibił
sẽꝑ sanguinẽ sitit ⁊ h sintilas
sibi influit. cupidus in anisgłie.
sitotũ sorbeat aera. nullũ sti fu¬
nebit remediũ. ⁊ uoluptati de¬
philosophũ gẽtiũ ꝯtẽpti bilẽ.¬

Expanded text:
arenam masticat. Tyrannus potens tanquam sanguisuga invincibiliter semper sanguinem sitit; et hic scintillas sibi influit cupidus inanis gloriae, ut totum sorbeat aera, nullum sustinebat remedium. Voluptati dephilosophus gentium
Abbreviated transcription (Latin):
res. duas in scã ec̃e uutas d̾ si¬
gnant. martha .s. actiuam.
Maria ꝯtẽplaniuam. Istalab¬
orat adexhiben da indigen¬
ti oĩa hũanitatis offa̾nt. Ila

Expanded text:
 duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; illa
Abbreviated transcription (Latin):
gͥs̾. sit̃ qui inuitatꝰ tenuit. quesitus itfucut.
sacͥs altarib est ad mouendꝰ. sit̃ qui ultioã¬
bit. uł qui oportumũ se ingerit est ꝓculdubio
repelłndus. nam qui sic nitit᷑ adaltioia ascẽd̾e.
quid aliud aͣit tͥi ut tͥscendo d̾cͥscat. ⁊ ascẽdẽd
ext̃ius. int̾ũis inꝑfundũ d̾scrndat: Ecce qͣlit̃

Expanded text:
 is qui invitatus renuit, quesitus refugit, sacris altaribus est admovendus, sic qui ultro ambit vel importunum se ingerit est proculdubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora, quid aliud agit, nisi ut crescendo decrescat, ascendendo exterius, interius in
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam. sic enim diletit uttam¬
nostram ut ꝓ hac flium mori dit¬
poneret ⁊ morte ꝑ resurrectõnem de¬
structa spem nobis exemplumq re¬
surgendi ostenderet. mortuus est
ne mori timeamus. sirtetit ut resurg̾e

Expanded text:
ad vitam. Sic nostram dilexit vitam, ut pro hac Filium suum mori disponeret; et morte per resurrectionem destructa, spem nobis exemplumque resurgendi ostenderet. Mortuus est, ne mori timeremus; surrexit, ut resurgere
Abbreviated transcription (Latin):
c.i. Si uͦ lictte rei dabat oꝑam. ut qr
magr̃ cã discipline u̾berabat discipłm
uł deponebat aͥs fenum de curtui. uł
arborẽ ꝓpriã sibi necͣm incidebat. ⁊ siłia.
hic. si ssdhibuit diligẽtiã qũa potuit.
nidelicet. respiciendo. ⁊ ꝓclamando:
ñ uimis tarde. uł demisse. s tp̃r ꝯg̾o
⁊ alte. ita ꝙ si aliqͥs erat ibi uł uenie
ñ excedendo modũ u̾berando discipłm
ñ imputat᷑ ei. Altas. si dabat oꝑam rei
licite:. ⁊ ñ ddhibuit diligẽciã debitam
ut dem̃ est impictatur ei. hec clistinc¬

Expanded text:
i vero licite rei dabat operam, ut quia magister causa discipline verberabat discipulum vel deponebat aliquis fenum de curru vel arborem propriam sibi necessariam incidebat et similia. Hic si adhibuit diligentiam quam potuit, videlicet respiciendo et proclamando, non nimis tarde vel demisse, sed tempo alte, ita quod si aliquis erat ibi vel veniebster non excedendo modum in verberando discipulum, non imputatur ei. Alias si dabat operam rei licite et non adhibuit diligentiam debitam, ut dictum est, imputatur ei. Iustin
Abbreviated transcription (Latin):
penã corꝑał ĩsistamꝰ. Pena homicidii
nusto dcã intra. cõsilio uł defensione
retrahit a bono ꝓposcto hoĩem. uolen¬
tẽ alium liberare a morte. ⁊ sic qͦdãmͦ.
indirecte defendit homicidã. pena inꝙ

Expanded text:
penam corporalem insistamus. Pena homicidii usto consilio vel defensione, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicidium. Pena in quam
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃it inaduocato rei. Itẽ assessor. offi¬
cialis. testis. uotariꝰ sententiã scribons ł
ꝓferent ⁊ idem credo in aliis actis. nt¬
puta. si scribat atcestationes. uł legat
in examinstione cãe. Itẽ. qͥ scͥpserit ł
dictau̾it litc̾as ꝓ irindc̃a sangͥnis destinã¬
das: om̃s tales efficint᷑ irregulares ut

Expanded text:
ixerit in advocato rei, item assessor, officialis, testis, notarius sententiam scribens vel proferens; et idem credo in aliis actis, utputa si scribat attestationes vel legat in examinatione cause. Item qui scripserit vel tractaverit literas pro vindicta sanguinis destinandas. Omnes tales e
Abbreviated transcription (Latin):
cisti. Casu: ut cũ aliquis ꝓiit lapidẽ.
ad auẽ. uł aĩal. ⁊ alius tnͣsiens ex in¬
sperato: ꝑcutit᷑. ⁊ moritur. uł icidit
arborẽ. ⁊ casu arboris aliqͥs oppͥmitur
⁊ siłia. hic distingue. Aut dabat oꝑã
illicite rei. aut licite. Si illicite. ut
puta. ꝓiciebat lapidem u̾sus loca uñ

Expanded text:
tratur, ut cum aliquis proiicit lapidem ad avem, vel alias et alius transiliens ex insperato percutitur et moritur; vel incidit arborem et casu arboris aliquis opprimitur et similia. Sed hic distingue, quod aut dabat operam illicite rei aut licite, utputa proiiciebat lapidem versus loca ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia: ut cum uidexuł minister re¬
um iuste ꝯdẽpuatum occidit. hoc homi¬
cidiũ si fit ex litiore. uł delectatione fim¬
dendi hrmianũ sanguinẽ. licet ille inste
occidatur. iste tñ peccat mortałr. ꝓpter
intentionẽ corruptam. Si uero fit ex a¬
more insticie. nec peccat uidex ip̃m ꝯdẽp¬
nando ad mortem ⁊ p̃cipiendo ministͦ
ut occidat eum: Nec mmster si iussus
a iudice occidit ꝯdẽpnatum. Peccaret tñ
ut᷑q mortałr. si fac̾et uiris ordine non

Expanded text:
quidem, ut cum iudex vel minister reum iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex livore vel delectatione fundendi humanum sanguinem, licet ille iuste occidatur, iste tamen peccat mortaliter propter intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris ordine non
Abbreviated transcription (Latin):
uicioꝵ labe sopita ⁊ ponitus extĩe
ta. pax cuncta ꝯtinet et letĩcia tͣun¬
quilsa sunt omnia ⁊ quieta ingis
splendor ⁊ lux non ista que minc
est. sed tanto splendidior. tantoq da¬
rior quanto splendidior nũo eit sol

Expanded text:
 penitus exstincta est, pax cuncta continet et laetitia. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor et lux; non ista quae nunc est, sed tanto splendidior, tanto clarior, quanto splendidior nunc sol est
Abbreviated transcription (Latin):
nostiam aspiciamꝰ. quia iste homo
suuilis nobis fuit passi ł ex eodẽ lu¬
to formatus ex quo et nos. quid ẽ
cit ut sequasũ uestigia ͤ Contim¬
damur fr̃es et contͤmiscamꝰ ad uocẽ
iftam. si forte nobis gr̃am gn̾et

Expanded text:
nostram inspiciamus: quia homo ille similis nobis fuit passibilis, ex eodem luto formatus ex quo et nos. Quid ergo cit, ut sequamur vestigia ejus? Confundamur, fratres, et contremiscamus ad vocem istam, si f
Abbreviated transcription (Latin):
uincit aduersa non colluc̾tando.
sed sustinendo non murmando s
gracias agendo hec decaptͥtem luri¬
am comprimit. itam feruidam
uincit. Uastattem hum ami gen̾iis
inuidiam tollit. tadasuetos effic̃
benignis competent̃ arrdet. prit¬
gatosq homines ad p̃mia fitta

Expanded text:
vincit adversa, non colluctando, sed sustinendo, non murmurando, sed gratias agendo. Haec deceptricem luxuriam comprimit, iram fervidam vincit, vastatricem humani generis invidiam tollit, mansuetos efficit, benignis competenter arridet, purgatosque homines ad illa praemia
Abbreviated transcription (Latin):
fuit in terta potentõr est in celis
aute faciem domini der sui. Si eñ¬
dimi hic adhuc uiueret nusertꝰ est
pectatorib et orauit ꝓ eis minc tan¬
to amplius quanto uerius agnoscit
iniserias nostias. orat ꝓ nobis pt̃em
quia beata illa pat̾a caritatem eiꝰ
non ĩnuitauit. sed auginentauitt

Expanded text:
in terra fuit, potentior est in coelis ante faciem Domini Dei sui. Si enim dum hic viveret, misertus est peccatoribus, et oravit pro eis; nunc tanto amplius, quanto verius agnoscit miserias nostras, orat pro nobis Patrem: quia beata illa patria charitatem ejus non immutavit, sed augmentavit.
Abbreviated transcription (Latin):
maiores nr̃i. ideo copiis oĩb habũ¬
dabant. qr decimas deo dabant.⁊
cesari censtĩ reddebant. Modo aũ.
qr discessit denotõ di: accessit ĩdic¬
tio fisci. Nolumus cũ deo partiei de¬

Expanded text:
Majores nostri ideo copiis omnibus abundabant, quia Deo decimas dabant, et Caesari censum reddebant. Modo autem quia discessit devotio Dei, accessit indictio fisci. Noluimus partiri
Abbreviated transcription (Latin):
adoptat᷑ ꝑ oĩa .q. filiꝰ habeat᷑ ita. ⁊̃ ut
ab intestato succedat. ut.C. e.t.l. penłt¬
Itẽ. Arrogat᷑ ⁊ eiꝰ filii uł nepotes si qͦs
ĩ potestate ht̃ tͣnseũt ĩ potestatẽ ar¬
rogantis. ꝙ ñ est in eo qui adoptat᷑.

Expanded text:
 filius habeatur, ita ut etiam ab intestato succedat. Item arrogatus et eius filii vel nepotes, si quos in potestate habet, transeunt in potestatem arrogantis quod non est in eo qui adoptatur.
Abbreviated transcription (Latin):
artifex. nec agricola. qui de labo¬
rib sins possit sibi acquirere ne¬
cessaria. ⁊ terre subsidia mtni¬
strare. Qͣmius ñ multi talium
ꝓpt̾ breuitatẽ possessionũ. ⁊ par¬
citatẽ inhitantisi ibisint opor¬

Expanded text:
artifices et agricole, qui de laboribus suis sibi possunt acquirere necessaria et terre sancte subsidia ministrare; quamvis non multi talium propter brevitatem possessionum et paucitatem inhabitantium ibi sunt opor
Abbreviated transcription (Latin):
restitutionẽ. Ad hoc aũ ut scias ple¬
gue cũ augͦ. in radice .i. ĩ ip̃o raptore
a quo isti emerũt. Q̾ aut ille erat
cdñs aut subditꝰ. In pͦ casui. tene ꝙ
subdit᷑ mouet bellũ ꝓ año sibi mã¬
dante. aut scit bellum riestũ. aut
scit inutstũ. aut dubitat. In pͦ casu
ñ te᷑ ad restitutõem eoꝵ q̃ accepit
ab hostib. nͥ iuxta edictũ dtu. nec pͦ¬
cat. nͥ hãt corruptã intẽtionẽ. ut s̃.¬
debuit timere dm̃ ꝙͣ hoĩem. In
t̾cio ñ te᷑. excusatur enĩ ꝓpt̃ bonũ
obedĩe. licet forte peccet dñs. q̃ dm̃¬

Expanded text:
enitentie Ad hoc autem ut scias plegue cum Augustino in radice, id est in ipso raptore a quo isti emerunt: quia aut ille erat dominus aut subditus. In primo casu tene quod subditus movet bellum pro domino sibi mandante, aut scit bellum iustum aut scit iniustum aut dubitat. In primo casu non tenetur ad restitutionem eorum que accepit ab hostibus, nisi iuxta edictum domini, nec peccat nisi habeat corruptam intentionem. In sdebuit timere deum quam hominem. In tertio non tenetur. Excusatur enim propter bonum obedientie, licet forte peccet dom
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑. Sic gͦ ꝓcede circa emptorẽ qr
si scit uenditorẽ. iuste. ⁊ ex iusto bel¬
lo hñisse. licite pot̃ em̃e. nec tͦe ad
restitutõem. Qͥ nͦ nesciebat ẽẽ de
iusto bollo. s credebat ꝓbabilit̃.
Nam om̃s uitim sui uł maior parꝰ
uł ad minꝰ sapientes ita credebãt.
rẽ ẽẽ de rapina. d resiituere. ⁊ si

Expanded text:
tie Sic ergo procede circa emptorem, quia si scit venditorem iuste et iusto bello habuisse, licite potest emere nec tenetur ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus sapientes ita credebant, rem esse de rapina, debet restituere. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
si. It̃. qͥd si heres est pupillus. Nũqͥd po¬
t̃ differri soło debitoꝵ sub p̃textu pu¬
l. Sub p̃textu etatis pupilli debitoris
hẽditarii creditoꝵ accõnes differri
ñ posse. nunis euidens est. Uñ. cũ te
creditorib satiffaciat: enuti debes.¬

Expanded text:
s. Item quid si heres est pupillus; numquid potest deferri solutio debitorum pretextu pu. Sub praetextu aetatis pupilli debitoris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. Unde cum te creditoribus satisfiat, eniti debes
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. Augꝰ. bone fid̃i possessor rectissĩe
dr᷑. ꝙͣ dui se possidere ignorat alie¬
nũ. cũ uͦ scierit. nͨ ab aliena pꝰ sessio¬
ne recesserit: tũc male fid̾i ꝑhibet᷑.
tũc iuste ininstus uocabt᷑ .xxxiiii.

Expanded text:
isque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste inius
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. qr talia ñ possũt ꝯtrectari ꝓpt̃
sui ĩmensitatẽ uł in corporeitatẽ.
frandulosa : qr si aliqͥs credebat rem
sibi lic̾e rẽ suã subriꝑe. ñ ꝯmitat fut¬
facit dolũ. In utto dño: qr si credit
dñm ꝑmissirũ ⁊ subest iusta cã cre¬

Expanded text:
 talia non possunt contrectari propter suam immensitatem vel incorporalitatem. Fraudulosa, quia si aliquis credebat rem sibi licere rem suam suscipere, non committit furfacit dolum. Invito domino, quia si credit dominum permissurum et subest iusta causa cre
Abbreviated transcription (Latin):
captinos xp̃ianos a paganis detentos
ut eos restituat libertati: ¶ Itẽ qͥd
de ip̃is xp̃ianis captiuis. qͥ furantur
aliqua ip̃is sarracenis. a quib tenẽ¬
tur captiui. uł. ⁊ aliis sarracenis:
Ad pͥmũ credo qd̾ m̃ꝙͣ teneant᷑ ad re¬

Expanded text:
captivos christianos a paganis detentos, ut restituat libertati? Item quid de ipsis christianis captivis, qui furantur aliqua ipsis sarracenis a quibus tenentur captivi vel etiam aliis sarracenis? Ad primum, credo quod numquam tenentur ad re
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ iniurians uł spoliator. uł ꝯpli¬
ces eoꝵ debent hũdt ptulate ueniã.
ab his qͦs offenderũt. ne illi remane¬
itẽ. q̃ dcã sũt de inptorib cũ cꝯstan¬
ctis suis. intelligas de incendiariis.

Expanded text:
semper iniurians vel spoliator vel complices eorum debent humiliter postulare veniam ab his, quos offenderunt, ne illi remaneque dicta sunt de raptoribus cum circumstantiis suis, intelligas de incendiariis,
Abbreviated transcription (Latin):
uito dño. S qͥd si aliqͥs rẽ sibi adu¬
ꝯmittit furtũ. Utiq qr nõ erat ei ꝯ¬
cessa ad usũ itũ. Itẽ. qr ui᷑ facere
tã ꝯͣ uoluntatẽ dñi intellige furtũ
nem postea. fur. Utiq. Q fuit in mo¬
ra restituendi. Itẽ. Non liberatur fur.
reddendo rem det̾iorem. Itẽ. tenet᷑ red¬
dere rem cũ omnib fructib. ⁊ si me¬
liorauerit eam. pascendo forte equũ
uł porcũ furtuiũ. uł simile ñ pot̃ pet̾e
uł retinere expensas. Itẽ. cũ redditur
estiinatio rei. ñ est tm̃ ꝯsiderand̾ tp̃e
in qͦ res fuit fuit subrepta. nͨ tp̃e ĩ qͦ
periit. s. ⁊̃ totũ tp̃c mediũ. ⁊ fiet esti
uis. Ubi dt᷑ ꝙ d reddi res cum fructi¬
b ꝑceptis.⁊ quos ꝑcepissent spoliat.

Expanded text:
um velle. Sed quid si aliquis rem sibi ad ucommittit furtum? Utique, quia non erat ei concessa ad usum istum. Item quia videtur facere tam contra voluntatem domini, intellige furtum nem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porcum furtivum, vel simile, non potest petere vel retinere expensas. Item cum redditur estimatio rei, non est tantum considerandum tempus in quo res fuit surrepta, nec tempus in quo periit, sed etiam totum tempus medium et fiet estimur quod debet reddi res cum fructibus perceptis et quos percepissent spoliati,
Abbreviated transcription (Latin):
re te᷑ ⁊ post restitutoem rei. Ad estimatio¬
nẽ illiꝰ usus. Ałt em̃ nõ esset purgatum
emit reni furtinã ignorant̃. ⁊ bona fide.
⁊ in foro publico ⁊ publice ñ qͥd ⁊̃ pot̾
saltẽ p̃ciũ ꝙ num̃auit pet̾e a dño: cũ
dep̃hendit rem ẽẽ furtiuã:  nũꝙͥ pot̾it
retinere rem donec p̃cium sit ei solitum.
dere occasione statiti suꝑ hoc eclu ĩ
plerisq locis. cum talestatutũ sꝯͣ dñm

Expanded text:
etiam post restitutionem rei ad estimationem illius usus, aliter enim non esset purgatum emit rem furtivam ignoranter et bona fide et in foro publico et publice; numquid potest saltem pretium quod numeravit petere a domino, cum deprehendit rem esse furtivam? Vel numquid poterit retinere rem donec pretium sit ei solutum? dere occasione statuti super hoc editi in plerisque locis, cum statutum
Abbreviated transcription (Latin):
pena. ¶ Furtũ ẽ ꝯtrectatio rei arli¬
ene mobilis. corporalis. fraudulosa.
inuito dño. lucrifaciendi gr̃a. uł
ip̃iꝰ rei uł. ⁊̃ usus eiꝰ possessionis ue.¬
ne. qr sũ ea ñ ẽ ꝓpͥo furtũ. licet int̾¬
ueniat uolũtas. u̾bũ uł scͥptura.
Ał. si ꝯcupiscat rẽ alienã illicite
ac sũ ꝯtrectatione: ẽ tͣnsgressor ait̾cꝰ
p̃cepti. ñ ꝯcupisces. ⁊ c̃. Rei aliene
liꝰ ht̃ in reilla ius. puta. creditor ciui
res est pignori obligata. uł comodo¬

Expanded text:
Pennaforte Furtum est contrectatio rei aliene mobilis, corporalis, fraudulosa, invito domino, lucri faciendi gratia vel ipsius rei vel etiam usus eius possessionisveea non est proprie furtum, licet interveniat voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgressor alterius precepti, non concupisces et cetera. Rei aliene lius haberet in re illa ius, puta creditor, cui res est pignori obligata, vel commoda