comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentis &xplosis ced nouum cnnum & ad caput super¬
uenientis circuli omnino libereintrare. Lib& tamen
INterrogare hosipsos pueros an conuenientius uideatꝰ
unius anmic&ates lunares proregulurib: habere
& hoc primicenini uel &icm duorum cennorum. id. ẽ
Nouis simi circuli decennouennalis. &primi sequentis
& utrum roctione uicinius sit infinecirculi decennouen¬
nclis scdtum inter serere uel in medio quolib& cnno
&ium & hocuelim scre quomodo computare uelint
ci&ates lunares. cquinto decimo hł maĩ ubi quar¬
tac decima luna nouissimi cenni fuit usq: ad septembriũ
mensem. In quo mense .u. apudaegrptiacos pueros.
cantatur quomodo fieri possit ut caltera luric
semper habect .XXX. dies cltera unde .xxx & singu¬
lares peromnia in illis mensib: firmiter stacreuadecn
& utreos quod in latinos repracehendent hoc &icm
& inccegrpticcis inueniunt & forte quod in nouembrio

Expanded text:
imentis explosis, ad novum annum et ad caput superimentis explosis, ad novum annum et ad caput supervenientis circuli omnino libere intrare. Libet tamen interrogare hos ipsos pueros, an convenientius videatur unius anni aetates lunares pro regularibus habere et hoc primi anni; vel etiam duorum annorum, id est novissimi circuli decennovennalis, et primi sequentis? Et utrum rationi vicinius sit, in fine circuli decennovennalis saltum interserere, vel in medio quolibet anno? Etiam et hoc velim scire, quomodo computare velint aetates lunares a quinto decimo Kalendas Maii, ubi quarta decima luna novissimi anni fuit, usque ad Septembrium mensem, in quo mense quinta apud Aegyptiacos pueros cantatur? Quomodo fieri possit ut altera luna semper habeat triginta dies, altera undetriginta, et singulares per omnia in illis mensibus firmiter stare valeant. Et, ut reor, quod in Latinis reprehendent, hoc etiam et in Aegyptiacis inveniunt. Et forte, quod in Novembrio
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inperitus ego ignarus nesciens cegyptia cam scolũ
in oclatio duuiticae uersarigloriue. Ego abiens
latinos ibi dimisi nescioquis sub introduxit ccegyptios
Nec tum in doctus fui memphiticae supputationis quũ
beniuolus romanue consu&udinis. ANNũ cum incito
xp̃o & crescente luceinitiure. secundum latinos uolens
Nop cum aegyptis qui tenebrȩ INterp̃tantur. & super¬
uenientib: tenebris ordiri. Quia scio meolim cũmorse
tenebrus uegrptiorum relinquere & modo interru pe¬
ꝓmissionis lucis & lu&itiaecum ihũ ducenostro libestute
honorutus sture & nullatenus secundum secundum
quod duxmeus immo & dñs noster. dixit iterum a dicc¬
gyptiacas redire tenebrus. undemiror curpueri ur̃i
a ronium legĩmum amense septembrio incipere ueliN
& pastem trans acti decenno uennadis. sequenti con¬
nectere circulo ccudam uertentes incaput & non
magis omnib: lunae & siderum cugmentis ueldetr¬

Expanded text:
ego imperitus, ego ignarus, nesciens Aegyptiacam scholam ego imperitus, ego ignarus, nesciens Aegyptiacam scholam in palatio Davidicae versari gloriae: ego abiens Latinos ibi dimisi. Nescio quis subintroduxit Aegyptios. Nec tam indoctus fui Memphiticae supputationis, quam benevolus Romanae consuetudinis. Annum cum nato Christo, et crescente luce initiare secundum Latinos volens, non cum Aegyptiis, qui tenebrae interpretantur, a supervenientibus tenebris ordiri: quia scio, me olim cum Moyse 91 tenebras Aegyptiorum relinquere, et modo in terra repromissionis, lucis et laetitiae cum Jesu duce nostro libertate honoratus stare, et nullatenus, secundum quod dux meus, imo et Dominus noster dixit, iterum ad Aegyptias redire tenebras. Unde miror cur pueri vestri annum legitimum a mense Septembrio incipere velint, et partem transacti decennovennalis sequenti connectere circulo, caudam vertentes in caput: et non magis omnibus lunae et siderum augmentis, vel detr
Abbreviated transcription (Latin):
PIATA MINI EEDUDESIDERATA UESTRAEBONI¬
tatis litterurum fuces subito effulsit per¬
multoq tempore cuidos uidendi o culos
scĩs simos uestri nominis apices refecerunt
& lic& aliquid rep̃hensibile sequenti serie
demeis cantitus sent. Nlitterulis. Iameri ompia melli¬
fluc dulcedine hausi. Dum hoc desiderabile. & multũ
mihi ccmabile In primo capite nomencppecruit gra¬
& inuiolata Non potuit promereri dilectio. saltim re¬
p̃hensionis matheria subito &torquer& sciens meliora
eẽ uulnera diligentis quam fraudulenta oscula odientis
N ec mirum sitarditas uselli sustineat in dorso flagel¬
digne puerorum sustinui flagellum. En tellus senior
effecto corpore dudum cestus deposuit suos. & u&ate
florentib: cedit illos indui. Ideo cliquis illorum senio¬
rem ingenti pugna percussit. Iticut caligo obuersa¬
batur oculos senioris & uix resumptis uirib frigidus cir¬
ca p̃cordic. Recaluit sunguis & utad remueniã ac
igno rantia fomentis caput percussi medicari incipiã

Expanded text:
ptata mihi et diu desiderata vestrae bonitatis litterarum facies subito effulsit, permultoque tempore avidos videndi oculos sanctissimi vestri nominis apices refecerunt. Et, licet aliquid reprehensibile sequenti serie de meis cantitassent litterulis, tamen omnia melliflua dulcedine hausi, dum hoc desiderabile et multum mihi amabile in primo capite nomen apparuit. Graet inviolata non potuit promereri dilectio, saltem reprehensionis materia subito extorqueret: sciens meliora esse vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Nec mirum si tarditas aselli sustineat in dorso flageldigne puerorum sustinui flagellum. Entellus senior effeto corpore dudum caestus deposuit suos: aetate florentibus cedit illos indui. Ideo aliquis illorum seniorem ingenti pugno percussit, ita ut caligo obversaretur oculos senioris; et vix resumptis viribus frigidus circa praecordia recaluit sanguis. Et ut ad rem veniam, ac ignorantiae fomentis caput percussi medicari incipiam:
Abbreviated transcription (Latin):
interra philistinorum sed inhierus alem id .ẽ. inuisione
peccis. ideo suppl& dep̃cor ut liceat flaccotuo ad hanc
beatitu dinem in terra pucis & lu&itiae peruenire
non in terra dissensionis & belli. Quid ucd& infirmitas
flacci. inter arma quid interapros lepusculus. Quid
interleones agniculus inpuce nutritus. edo catus
nonin proelus uersatus dum p̃cepta dm̃ dĩ hub &is
timidus domi remuneat pefaciat eelios timere
& uirgilius cugusto scribens. Tusectaris apros
ego r&ic seruo hue p̃ces obsecro ueniant incorpi&citi
urũe. Vt libeat uobis & liceat mihi cum raemis palma¬
rum & pueris cantantib: occurrere triumpho gloriue

Expanded text:
in terra Philistinorum, sed in Hierusalem, id est, in visione in terra Philistinorum, sed in Hierusalem, id est, in visione pacis. Ideo supplex deprecor ut liceat Flacco tuo ad hanc beatitudinem in terra pacis et laetitiae pervenire, non in terra dissensionis et belli. Quid valet infirmitas Flacci inter arma? quid inter apros lepusculus? quid inter leones agniculus in pace nutritus, educatus, non in praeliis versatus? dum praecepta Domini Dei habetis, timidus domi remaneat, ne faciat alios timere. Et Virgilius Augusto scribens . . . Tu sectaris apros, ego retia servo. Hae preces, obsecro, veniant in cor pietatis vestrae, ut libeat vobis et liceat mihi, cum ramis palmarum et pueris cantantibus occurrere triumpho gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
cpices in quib: ractionabiliter cd inquisita Nostrue
paruitatis respondistis & quusi facuum distilluns
ita suauitatis uestrue uerbu legebũ iN quibus¬
& ueritatem & hiluritatem ugnoui & gratius cgens
dõ luu dicuiutrumq & supientice decorem. & humi¬
litatis uigorem. Dum dignati fuistis nostrue rusticitatis
castulum audire nec solum ꝑlegere. sed &iam & respon¬
dere &ium & illud amabiliter inillis bonitatis uestrue
litteris scriptum repperi. Quasi meis uerbis dictum qua¬
liter regina cuustri ueniss& ccudire sapientiã sclomonis
& quomodo cddum cessem beutos eẽ. quiud sisterent
scpientiue salomonis. & ec his uerbis mead hanc leati¬
tudinem prouocure uoluistis quod gratum hubeo scun¬
dumualitudinem corporismei & dĩ gratiu p̃ueni ente
& deducente me prospere ante conspectum bectitu di¬
nis uestrue. Tumensciat miseri cordia uestra quodhue
beatitudo quam luu dauerat reginu austri. Non fuit

Expanded text:
pices, in quibus rationabiliter ad inquisita nostrae pices, in quibus rationabiliter ad inquisita nostrae parvitatis respondistis, et quasi favum distillans , ita suatem et veritatem agnovi, et gratias agens Deo laudavi utrumque, et sapientiae decorem, et humilitatis vigorem, dum dignati fuistis nostrae rusticitatis chartulam audire, nec solum perlegere, sed etiam et respondere. Etiam et illud amabiliter in illis bonitatis vestrae litteris scriptum reperi, quasi meis verbis dictum, qualiter regina Austri venisset audire sapientiam Salomonis ; et quomodo acclamassem, beatos esse qui assisterent sapientiae Salomonis; et ex his verbis me ad hanc beatitudinem provocare voluistis, quod gratum,  habeo secundum valetudinem corporis mei, et Dei gratia praeveniente et deducente me prospere ante conspectum beatitudinis vestrae. Tamen sciat misericordia vestra quod haec beatitudo, quam laudaverat regina Austri, non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ac cutissime oculorum optutib: iNuenire possis gratias
siquid aliter meruisticitatis penna perscripserit mihi
& eximice bonitatis calumo corrigendum
norum serisum scripsi Alias & ractionis conectura inues¬
tigari alices mathematicorum uacrus suspitionib coll&xi
Ne cad uestrace uenerundae dignitatis p̃cepta tacerem
& criminis reus essem sioboediens tant cuctoritati
uiderer sciens uos multoq uerius & sugatius haecom¬
Niu intellegere & inuestigure possetamen flacccina
rusticitus officia nopobneguuit ut facerem quod
ius sistis mercedem oboedientie &pectans NOΝIN¬
iuricm rep̃bensionis speruns quic ad su&a uestr
cordis bopifus numquam in mutari potest sed inuioluta
man& & semperad meliora proficiens donec ced c&¬
nitatis dño dõ dĩfilio miserante cum multiplici meritorũ
lauide perueniat gloriam. In cisticulo profectionis
seruorum uestrorum & nostrue deuotionis filiorum
uenerunt melli flui dulcissimce ciuctoritatis urae¬

Expanded text:
acutissimis oculorum obtutibus invenire possis, gratias Si quid aliter quam meruisti citatim penna perscripserit, mihi et eximiae bonitatis calamo corrigendum.norum sensuum scripsi; alias ex rationis conjectura investigavi; alias mathematicorum variis supputationne ad vestrae venerandae dignitatis praecepta tacerem, et criminis reus essem, si inobediens tantae auctoritati viderer. Sciens vos multoque verius et sagacius haec omnia intelligere et investigare posse, tamen Flaccina rusticitatis officia non abnegavi, ut facerem quod jussistis, mercedem obedientiae exspectans, non injuriam reprehensionis sperans, quia assueta vestri cordis bonitas nunquam immutari potest, sed inviolata manet, et semper ad meliora proficiens, donec ad aeternitatis, Domino Deo Dei Filio miserante, cum multiplici meritorum laude perveniat gloriam. In articulo profectionis servorum vestrorum et nostrae devotionis filiorum, venerunt melliflui dulcissimae auctoritatis a
Abbreviated transcription (Latin):
deb& quoduero inlitteris uel distinctionib: nontum scolasticue
curris quu mordo & regula astis grammaticue postulut
Hoc sccepius uelo ciłas cipimi efficere sol& dumlegenłis inten¬
tio oculorum p̃ currere festinat officium. Nec ego capilis dolore
fatigictus ex aminare possum quae subito Casu &ore dic¬
tantis euolunt & quisibi alterius peglegentiã inputurenoli ̃
non inpul& clteri. Disputationem itaq felicis cum sanae ceno
Necuidi Necapuo nos inuenta est. immo nee ccudiui nomen illus
antea. Tamen dumdiligentius quae siuisiquis & nostris facmam

Expanded text:
debet. Quod vero in litteris vel distinctionibus non tam scholastice debet. Quod vero in litteris vel distinctionibus non tam scholastice currit quam ordo et regula artis grammaticae postulat, hoc saepius velocitas animi efficere solet, dum legentis intentio oculorum praecurrere festinat officium. Nec ego capitis dolore fatigatus examinare possum, quae subito casu ex ore dictantis evolant. Et qui sibi alterius negligentiam imputare nolit, non imputet alteri. Disputationem itaque Felicis cum Saraceno, nec vidi, nec apud nos inventa est. Imo nec audivi nomen illius antea. Tamen, dum diligentius quaesivi, si quis ex nostris famam
Abbreviated transcription (Latin):
omino piismo & pruestantissimo dauid regi flaccus
caritatis calamo uulneratus salutem Noctics
cigimus ueneran dae pi&atiurãe quod libellum secun¬
dum urae iussionis p̃ceptum uobis directum cuirib supienlice
uroce recituri fecistis & quodnotare iussistis errata illius &
remissistis ad corrigendum quamuis ciuobis melius emendari
potuiss& quiu alterius iudicium in quo lib& opere plus suepis¬
sime uad& quam proprii cuctoris minus tamen quiddam fecis¬
tis quamplenum postolass& caritatis officium quodsensus
Non docte ꝓlatos uel catholicae &ccratos similiter Noluistis no¬
tare dum quaedam suspiciomihi ut serie sugacissime cartulue
urae nobis in tonuĩ non omnia probanda. ẽẽ quaeibi lecta fuerur
quic defensores ei demoperi uestrue & cellensice dirigereiussis¬
tis dumnullum magis i doneum meue puruilatis dista habere
possuni defensorem uel emendatorem quamuos m&ipsos
Namauc toritus p̃cipientis oboedientis industrium defendege

Expanded text:
omino piissimo et praestantissimo David regi, Flaccus charitatis calamo vulneratus salutem. Gratias agimus venerandae pietati vestrae, quod libellum, secundum vestrae jussionis praeceptum vobis directum, auribus sapientiae vestrae recitari fecistis, et quod notari jussistis errata illius, et remisistis ad corrigendum. Quamvis a vobis melius emendari potuisset, quia alterius judicium in quolibet opere plus saepissime valet, quam proprii auctoris: minus tamen quiddam fecistis, quam plenum postulasset charitatis officium, quod sensus non docte prolatos, vel catholice exaratos similiter noluistis notare; dum quaedam suspicio mihi, ut series sagacissimae chartulae vestrae nobis innotuit, non omnia probanda esse quae ibi lecta fuerunt, quia defensores eidem operi vestrae excellentiae dirigere jussistis: dum nullum magis idoneum meae parvitatis dicta habere possunt defensorem, vel emendatorem quam vosmetipsos. Nam auctoritas praecipientis, obedientis industriam defendere
Abbreviated transcription (Latin):
minum propri &ate reuertens a nobis
cundidus noster questiones nobis proposuil
de quib il &x tempore diligentius ꝑ scrutaret
interim tacere disposui. sed ille uestrae uoluntatis
nimius &cctor & inportunus inquisitor moras me face¬
re nonsinebat. Qua propter pauccas eorurdem nominũ
criptis spectuns iudicium. Nam oboedientes deuotio
lccudanda ẽ sicustoritate iubentis ꝓbatur Hecec ergo ẽ
Interrogatio quace nobis cib eodem cadlata. est scilic& quidsit

Expanded text:
minum proprietate, revertens a nobis  Al., vobis Candidus noster, quaestiones nobis proposuit: de quibus ut ex tempore diligentius perscrutaretur, interim tacere disposui. Sed ille vestrae voluntatis nimius exactor et importunus inquisitor, moras me facere non sinebat. Quapropter paucas eorumdem nominum criptis, spectans judicium. Nam obediens devotio laudanda est, si auctoritate jubentis probatur. Haec ergo est interrogatio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Iuitristis ueniut redect icmla&us adurbem
erpiadona patris consiliumq scccrum
uod p&itinueniens quodq sperauit adep̾tus
Hincquoq: lauides hrmnidicas peferens
Quimundo talem tribuit sub tempore nostro
ectorem scccre regmine iustitiae

Expanded text:
Qui tristis venit, redeat jam laetus ad urbem, Qui tristis venit, redeat jam laetus ad urbem, Per pia dona Patris, consiliumque sacrum. Quod petit inveniens, quidquid speravit adeptus, Huic quoque laudes hymnidicas referens, Qui mundo talem tribuit sub tempore nostro Rectorem, sacrae regmine justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
poterit quic nec oculus uidit Nec aures cudiuit pec incor
hominis ascendit quae p̃parauit ds̃ diligentib se
Mitis cb a&herio clementer xp̃s olimpho
Mens mea conguud& bonitus iccmuestra fidelis
Optime quod regem suscipit ipsc senem
Hacec p̃corcespiciat clementi lumine nostras
Lit terulas scripsit quaepi&cstis amor¬
ꝑ Sidera s cũpoli uiridis graemince terrae¬
simi regis scitatem ut legitur omnib: Nepotib: suis regulis
throni potestas conseruatam fuisse in his enim & huius modi
relegionis &ercitationib: filiorũ &cltatio & regnifelicitas
& populo sanitus & frugumubestus & totius boni iocunditas
getur dulcissime dauid diebus c& ernis
Q& tibi consilium pacis simul atq scclutis
Dauid amorpopuli xp̃s ubique pius
Omnipotens cuius defend& d&xtera semi
Victorem facciens teq tuosq si mul
Nomen uta&ernum totolcud&ur in orbem
llius &x uobis propi&citis ope
Aspice cunctorum uitue spes forma sadutis
Iuuliter ciduos m& totu recurrat ouans

Expanded text:
lus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Mitis ab aetherio clementer Chistus Olympo Mens mea congaudet, bonitas jam vestra fidelis Optime quod regem suscipit ipsa senem. Haec precor aspiciat clementi lumine nostras Litterulas, scripsit quae pietatis amor. Sidera sancta poli, viridis vel gramina terraesimi regis sanctitatem, ut legitur, omnibus nepotibus suis regalis throni potestas conservata fuit. In his enim et hujusmodi religionis exercitationibus filiorum exaltatio, et regni felicitas, et populi sanitas, et frugum ubertas, et totius boni jucunditas;getur, dulcissime David, diebus aeternis. Det tibi consilium pacis, simul atque salutis David, amor populi, Christus ubique pius: Omnipotens cujus defendat dextera semper, Victorem faciens teque tuosque simul. Nomen ut aeternum toto laudetur in orbe Illius ex vobis, pro pietatis ope. Aspice, cunctorum vitae spes, forma salutis, Qualiter ad vosmet tota recurrat ovans.
Abbreviated transcription (Latin):
nus haecimpia heresis. omnimodis extinguatur ante¬
quam latius spargatur perorbem xp̃icnĩ imperii qđ
diuina pi&us tibituisq filiis commisit regendum atq gu¬
bernundum surgeuir adõelecto surge filidi surgemiles
xp̃i. & defende sponscm dm̃i dĩtui Cogitu desponsatuac
siquis eum & honorareuelit. quum paci entertuus hoc
sufferat inimicus. Considera quoq: quod in iuria filiitui
inte perueni &. Quomodo non multo magis iniurica
& ob probrium filudĩ saluatoristui. protectoris tui lc¬
gitoris tuomnium bonorum tibi totis uirib uindicandu
ẽ tibi stuuiriliter proeaquum accepisti a dõtuo
regendum & conseruandum quatenus potentia sae¬
culuris tibi proficiat inspiritalis glorice diuitias

Expanded text:
nus haec impia haeresis omnimodis exstinguatur, antenus haec impia haeresis omnimodis exstinguatur, antequam latius spargatur per orbem Christiani imperii, quod divina pietas tibi tuisque filiis commisit regendum atque gubernandum. Surge vir a Deo electe, surge fili Dei, surge miles Christi, et defende sponsam Domini Dei tui. Cogita de sponsa tua, si quis eam ex honorare velit, quam patienter tuus hoc sufferat inimicus. Considera quoque quod injuria filii tui in te perveniet; quomodo non multo magis injuria et opprobrium Filii Dei Salvatoris tui, protectoris tui, largitoris omnium bonorum totis viribus vindicanda est tibi? Sta viriliter pro ea, quam accepisti a Deo tuo regendam et conservandam, quatenus potentia saecularis tibi proficiat in spiritalis gloriae divitias
Abbreviated transcription (Latin):
pussima potenti apostolanda .ẽ. Quetenus loro geua
oro speritate & salute tenobis conserucre digno &ur
desi derantissime dccuid
Iuperuenit mihi libellus a felice infelice directus
cuius propter curio sitatem. Cum paucas puginolus
legendo percucurri. Inuem peiores hereses uel
magis blas phemias quam cnte in eius scriptis le
intendens quid p̃dicutor cegregius. De diuinita
omniuds̃ benedictus insueculu. & spero plure ibi
inuenire posse quue fidei catholicae caduerscri uide¬
antur. sinibil cliud inueniatur contrafidẽ catholicam
hoc solum sufficit sibi adperditionem sui Vcemundo as
candulis. Ecce quiud oratur cibangelis inicuelis negu¬
tur interris abhominib: uerus ẽe ds Huis uero libr
uel magis erroris responsio: multa diligentia & pluri¬
mis adiutorib: ẽ. Considegunda ego solus non sufficio ad
responsionem: prueuideat uero tua scũpi&as huic
operitam crduo & necessurio cdiutores idon eos quate¬

Expanded text:
piissima potentia postulanda est, quatenus longaeva piissima potentia postulanda est, quatenus longaeva prosperitate et salute te nobis conservare dignetur, desiderantissime David. Nuper venit mihi libellus a Felice infelice directus, cujus, propter curiositatem, cum paucas paginolas legendo percucurri, inveni pejores haereses, vel magis blasphemias, quam ante in ejus scriptis legintendens quid praedicator egregius de divinitate omnia Deus benedictus in saecula . Et spero plura ibi inveniri posse, quae fidei catholicae adversari videantur. Si nihil aliud inveniatur contra fidem catholicam, hoc solum sufficit sibi ad perditionem sui. Vae mundo ab scandalis ! Ecce! qui adoratur ab angelis in coelis, negatur in terris ab hominibus verus esse Deus. Hujus vero libri, vel magis erroris responsio multa diligentia et pluribus adjutoribus est consideranda. Ego solus non sufficio ad responsionem. Praevideat vero tua sancta pietas huic operi tam arduo et necessario adjutores idoneos, quate
Abbreviated transcription (Latin):
quace sec dieb: condita ẽe leguntur. Vnde & ipseds̃
dĩ filius. quiẽ uirtus & scpientiadĩ seeta ca&ate mundi
Venit inmundum sclucre hominem quem sexta diecreuit
itac sencrius Numerus & in conditione primor diclium
creatunrum & insuccessione sceculorum quae sex ci¬
titib cucurrerunt. & quod sectia cc&ate uerut filius
dĩ humanum genus reparare cdpristinã dignitatem
conditionis succe multum uad& tales naetiones. o dilectis
lib& inquib: sccpientiam tuam eruditum esse scio & quae
tibi plucereomnino cegnosco. Ut guudeat menstuca in
poctionib: rerum sicut᷑mea multum gaud& tibi sccepius
tidia dirigere. Benedictus drõs ds̃ iNdonis suis quitibi
clurissimum diuince legis scientiam & iocurdis simẽ
Naturadium rerum concessit cognitionem cuius in effec¬
bilipi&cti Nobis omnib: continue e tota uo luntatis
INtentione aigendaesunt gratiae. Quod tidem nobis
ꝑ donauit dominum & rectorem & cssiduis p̃cib: illius

Expanded text:
ae sex diebus condita esse leguntur. Unde et ipse Deus, Dei Filius, qui est virtus et sapientia Dei , sexta aetate mundi venit in mundum salvare hominem, quem sexta die creavit. Ita senarius numerus, et in conditione primordialium creaturarum et in successione saeculorum, quae sex aetatibus cucurrerunt, et quod sexta aetate venit Filius Dei humanum genus reparare ad pristinam dignitatem conditionis suae, multum valet. Tales rationes, o dilectissslibet, in quibus sapientiam tuam eruditam esse scio, et quae tibi placere omnino agnosco: ut gaudeat mens tua in rationibus rerum, sicut mea multum gaudet tibi saepius talia dirigere. Benedictus Dominus Deus in donis suis, qui tibi clarissimam divinae legis scientiam, et jucundissimam naturalium rerum concessit cognitionem. Cujus ineffabili pietati nobis omnibus continuae ex tota voluntatis intentione agendae sunt gratiae, quod talem nobis perdonavit dominum et rectorem. Et assiduis precibus illius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ denarium esse perfectum sicut senurius ꝑ unititẽ . Ncem
uno duo & tres seefuciunt & ẽ perfectus numerus in pur¬
tib suis Itu sexugenurius quandam perfectionem hab &
mouersunumerorũ sencrius ut ꝑueniatur ad decim Tur¬
tum ued& insecundo uersu numerorum sexcigencrius ut ꝑ¬
uenatur cedcentum. Quinq: uero dies qui suꝑ sunt tricen¬
tenis sexcegenis diebus in singulis mensib: ẽ setupurs
mensis unius cuiusq: seçuero horie & quib: quarto
anno sextudies ad crescit habent perfcctionem suam
in pcestitione senarii numeri sicut puulo ante p̃futi sumus
& si cut creutor ccequissimus ins& dieb fecit omniu
operu primor dicdis mundiũ significa n&ur inperfectione
Numeri senarii. omnia innaturis suis fecisse eũ ꝑfecta
& ille ipsetreutor mugnus cadmirabilis ꝑfectus ẽ uõ pa¬
turo suce cuicor placuit omnic insericcrii numeri per¬

Expanded text:
per denarium esse perfectum, sicut senarius per unitatem. Nam per denarium esse perfectum, sicut senarius per unitatem. Nam unum, duo et tres, sex faciunt. Et est perfectus numerus in partibus suis. Ita sexagenarius quamdam perfectionem habet, mo versu numerorum senarius, ut perveniatur ad decem, tantum valet in secundo versu numerorum sexagenarius, ut perveniatur ad centum. Quinque vero dies, qui supersunt tricentenis sexagenis diebus in singulis mensibus, est sexta pars mensis uniuscujusque. Sex vero horae, ex quibus quarto anno sexta dies accrescit, habent perfectionem suam in partitione senarii numeri, sicut paulo ante praefati sumus. Et sicut Creator aequissimus in sex diebus fecit omnia opera primordialis mundi, ut significaretur in perfectione numeri senarii, omnia in naturis suis fecisse eum perfecta. Et ille ipse Creator magnus, admirabilis, perfectus est in natura sua: cui complacuit
Abbreviated transcription (Latin):
mendaciũ habentes cauteriatum suam conscenticm suam
siuis scire quomodo adcrescant singulis cnnis mensib sola¬
ris cursus decim semisorus multiplica decim perdecm
fiunt centũ quia unahora decim hab & minuta. decies uero
remanent decimminuti his cdde quinq minutu. quice
fiunt ex dimidia hora & fiunt quin decim minutie. huec
pastire ꝑtriginta. faciunt tricies dimidium minutum
quin decim minutie & ad crescunet cotidie ino trigiritte dieb
ircamiauti & dimidiu pars unius minutae & siscire
nis quceni tum cotidie crescat aadbis sextum pastire quitq
minduta intrigintu fiunt sexies quinq: sextupcers uraius
mirut tederescit cotidie ut dimidic horae ficet ꝑmensem
unsum becue dimidi com horam ducduo decies & fiunt sexhora
tuor quod sunt horue unius diei perquadrienni᷑ adcrescit
Vt bis setus fieripossit & fiunt quastocinno ccclxu
dies qui sencrius numerus multum uud& iNcirculo anini
siperdenurium pcestitur inuenies sexugenarium Numerũ

Expanded text:
mendacium, habentes cauteriatam suam conscientiam . Si vis scire quomodo accrescant singulis annis  F., anni mensibus solaris cursus decem semis horae, multiplica decem per decem, fiunt centum, quia una hora decem habet minuta et remanent remanent decem minuta. His adde quinque minuta, quae fiunt ex dimidia hora: et sunt quindecim minuta. Haec partire per triginta, faciunt tricies dimidium minutum quintria minuta et dimidia pars unius minuti. Et si scire vis quantum quotidie crescat ad bissextum, partire quinque minuta in triginta, fiminuti adcrescit quotidie, ut dimidia hora fiat per mensem unum; hanc dimidiam horam duc duodecies, et fiunt sex horae. quot sunt horae unius diei per quadriennium adcrescit, ut bissextus fieri possit, et fiunt quarto anno 366 dies, qui senariusi per denarium partitur, invenies sexagenarium numerum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum consitice & contraomnes insidices hostilis g¬
ercitus munitissimae sint pustores prouidi gregem xp̃i
perpascuc uitae c&ernce ducentes. Quatenus cũmulti¬
pli animurum fructo gccuidicdñ dĩsui merecntur iugredi
Hostuc & cellentis simae dignitas & scissima inxpi caritate
uoluritus semꝑ cedmoneat immosua uissimis &hortatio¬

Expanded text:
virtutum consitae, et contra omnes insidias hostilis exvirtutum consitae, et contra omnes insidias hostilis exercitus munitissimae. Sint pastores providi, gregem Christi per pascua vitae aeternae ducentes, quatenus cum multiplici animarum fructu gaudia Domini Dei sui mereantur ingredi. Hos tua  excellentissima dignitas et sanctissima in Christi charitate voluntas semper admoneat, imo suavissimis
Abbreviated transcription (Latin):
gladios corpus & cenimcm significcre quae ambo pur
fidem operari debent ut fides quue in canuma lat&
forus percorpus ostendatur inopere. Ex habundur¬
tiae cordis os loquitur. Unde & discipuli donc sc̃i sp̃s
inign eis linguis accipientes loqui dicuntur mugnulia dĩ
Quiccubi caritus ꝑ donum sc̃i sp̃s intus ardescit inanimo
Mox forus in uerbo clurescit p̃dicationis. Possunt
quoq NOΝINCoΝuenienter duo gladii fides &opus in¬
tellegi Illa incorde lactens istudin ficcto inpedum
procedens & diligentius consideranti parpriori
significatione hacec quoq inuenitur. Quia fides ani¬
mce est opus uero corporis. Vnde & uuusquisq
ad cordissui penetralia dirigat intentionem & ui¬
deat ineo quanitum diligatdm̃ & eandem dĩ dilectionẽ
uerba sedulae p̃dicationis popu¬
li ostendant. Sint luceriicce
ardentes in domo dĩ sint ciuitates firmei amontibus

Expanded text:
gladios corpus et animam significare: quae ambo per unam gladios corpus et animam significare: quae ambo per unam fidem operari debent, ut fides, quae in anima latet, foras per corpus ostendatur in opere. Ex abundantia cordis os loquitur . Unde et discipuli dona sancti Spiritus in igneis linguis accipientes loqui dicuntur magnalia Dei . Quia ubi charitas per donum sancti Spiritus intus ardescit in animo, mox foras in verbo clarescit praedicationis. Possunt quoque non inconvenienter duo gladii, fides et opus intelligi: illa in corde latens, istud in facto in palam procedens. Et diligentius consideranti par priori significationi haec quoque invenitur, quia fides animae est, opus vero corporis. Unde et unusquisque ad cordis sui penetralia dirigat intentionem, et videat in eo, quantum diligat Deum, et eamdem Dei dilectionem is nostri per verba sedulae praedicationis populis ostendant. 183 Sint lucernae ardentes in domo Domini: sint civitates firmae in montibus
Abbreviated transcription (Latin):
cibscisio Nisiutiu fidelitatis curicula abscidatur. Vt diui¬
Nue tuctu gratiue Nouu san&ur & u&eris hominis
& poliatio IN nouae reformationis troenseat glorium
Vnde & iste seruus mulchus dicebatur. Malchus ir
latinum linguam uertitur rex uelrgnaturus. Quo mo
rex & seruus nisi quic inu&ere homine serui fuimus
peccati. IN Nouo itaeq dñidĩ scnati
grũ tu roges & regoduturi erimii
cumxp̃o Quid est quod ipsedũs persecutorem suum
scencuit. Nisi quod omnis p̃dicator ineclesia xp̃i uec
suos uerbo pi&cctis sancreinimicos desistut. Vnde &
ipsedũs tempore pcssionis suce operae Qcm ini suos ꝑ¬
secutores nonde seruit scnitictis. Hacideo forsitua
ꝑmissus est malchus uulnerari ut p&ri ostender&ur
ues bomioperis dcr&ur exemplum. Quactenus scdutis
Quurduo gladii in dominica postmodum passione
uentisunt & in uno u postoloca pugnicuit fiducia
Aliumucginc &xemptum non legimus. Diximus duos

Expanded text:
abscissio, nisi ut infidelitatis  auricula abscindatur, ut diviabscissio, nisi ut infidelitatis  auricula abscindatur, ut divinae tactu gratiae nova sanetur, et veteris hominis exspoliatio in novae reformationis transeat gloriam? Unde et iste servus Malchus dicebatur. Malchus in Latinam linguam vertitur rex vel regnaturus. Quomodo rex et servus, nisi quia in vetere homine servi fuimus peccati; in novo itaque Domini Dei sanati  gratia, reges et regnaturi erimus cum Christo? Quid est quod ipse Dominus persecutorem suum sanavit, nisi quod omnis praedicator in Ecclesia Christi nec suos verbo pietatis sanare inimicos desistat? Unde et ipse Dominus tempore passionis suae, opera etiam in suos persecutores non deseruit sanitatis. Ac ideo forsitan permissus est Malchus vulnerari, ut Petri ostenderetur nes boni operis Cur duo gladii in Dominica tantummodo  passione inventi sunt, et in uno apostolica pugnavit fiducia; alium vaginae exemptum non legimus? diximus duos
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ubicienda sunt . Vt dignus ingladio uerbi dĩ sec tutor
xp̃i efficitur miles. Quod autem discipuli dixerunt Eccedu
gladii hic sunt & dñs respondit satis est duogladii sunt
Corpus & unima in quib unus quisq secundumꝰ sibi a dõdatũ
Stetiam indñi diuolun tacte proeliare deb&. Et satis erit
uoluntiti dĩ si corpore & unimo illius implebuntur p̃ceptu
Sed & buec proposita quuestio adteram ud uocat. Quia abi¬
sus cbrssum inuocat. & dum nodum ualide conplexionis
solutum uestimaui ecce in ulterum e&x litere occultum constriu¬
tionis offendi Quem non luco prioris inquisitionis auctori
seduestrae uenerende dignitati & soluam. Sigludius iste
ut diximus uerbum dĩ est Curccuriculum abscidit aduer¬
scntis dum uerbum dĩ &x cuditu ad secr&a. Cordis cubiliu
ꝑuenire sol&. utibi fidei fructum centesimo sex cgesimo
uel trigesimo ferut effectu. Quidistu obsecro significat

Expanded text:
id est abjicienda sunt, ut dignus in gladio verbi Dei sectator id est abjicienda sunt, ut dignus in gladio verbi Dei sectator Christi efficiatur miles. Quod autem discipuli id dixerunt: Ecce duo gladii hic sunt, et Dominus respondit: satis est; duo gladii sunt corpus et anima, in quibus unusquisque secundum sibi a Deo datam gratiam in Domini Dei voluntate praeliari debet. Et satis erit voluntati Dei, si corpore et animo illius implebuntur praecepta. Sed et haec proposita quaestio alteram advocat, quia abyssus abyssum invocat . Et dum nodum  validae complexionis solutum aestimavi, ecce alterum ex latere occultae constrictionis  offendi, quem non laico prioris inquisitionis auctori, sed vestrae venerandae dignitati exsolvam. Si gladius iste, ut diximus, verbum Dei est, cur auriculam abscidit adversantis, dum verbum Dei ex auditu ad secreta cordis cubilia pervenire solet; ut ibi fidei fructum centesimo, sexagesimo, vel tricesimo ferat effectu ? Quid ista, obsecro, significat
Abbreviated transcription (Latin):
quis est curinadio eucngelista dñs p̃ciper&. uirgam por¬
tandum inclio prueciper& Nonportandam & turc
intellegat gladi diuerscs esse significationes Sed conside¬
randum ẽ secundum uestrae sapientiae uenerubile prae¬
ceptum. Quid signific& huius emptio gladii. Quid sacculum
quipperu quid tunica. Curpostremo in duob gladiis
satis ẽẽ dicatur. De conuersione itq gladii inuagin aẽ
succm & depericulo accipientes loco suo diximus emptio
si quidem huius gladii ẽ. scceculi renuntiatio. Dequa
ipse dñs dixit qui non renuntiauerit omnib: quae possid&
non potest meus esse discipulus. Hoc est cuccritice sectator
non potest ueritatis esse p̃dicator. Quici quod orep̃dicat
opere distruit. Igitur insacculo occulta diuitiarum substan¬
tici Inperic publica designari potest. Intunca curnalis
delectitio demonstratur: Quueomniu funditus uendenda

Expanded text:
quis est, cur in alio evangelista Dominus praeciperet virgam porquis est, cur in alio evangelista Dominus praeciperet virgam portandam, in alio praeciperet non portandam: et tunc intelligat, gladii diversas esse significationes. Sed considerandum est, secundum vestrae sapientiae venerabile praeceptum, « quid significet hujus emptio;  gladii, quid sacculum, quid pera, quid tunica, cur postremo in duobus gladiis satis esse dicatur? » De conversione itaque gladii in vaginam suam et de periculo accipientis, loco suo diximus. Emptio siquidem hujus gladii est saeculi renuntiatio, de qua ipse Dominus dixit: Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Hoc est: avaritiae sectator non potest veritatis esse praedicator, quia quod ore praedicat, opere destruit. Igitur in sacculo occulta divitiarum substantia: in pera, publica designari potest. In tunica carnalis delectatio demonstratur. Quae omnia funditus vendenda,
Abbreviated transcription (Latin):
Vtinnos peccantibi dimittumus. Ipscc attestante ueritute¬
ueiitare. Dimittite & dimitte turuobis. Sed e uidecmus
quidille secundum lucae euangelium gludius significare
possit de quototius in quisitionis oriebatur series. Ille est .N¬
rum uerbum dĩ quemuenditis omnib: scecularis uitae in pe¬
dimentis. Nobis emere Necesse ẽ & uiriliter ineo pugracre
contruomnes antiqui serpentis insidics. Quem gladium
scductor noster cumtrium pho gloriae ad paternam redienis
sedem discipulis suis dedit dicens ite doceteomnes gentes
Nonigitur cadhuius gladii ictum sicut extric ordincrice
huius in quisitor quaestionis arbitrabatur dñs respondit
Conuerte gladium inuaginam sucom. Sed cdillius qui in
Quatenus uterq sucm propriam habere potuis s& signi¬
ficationem. Nam ali quoties inuno factu cliorum scdus
tolicae audatice iuxta allegorice subtilitatem duplicite
ocipsius dñ uerbis intellegi potest. Quueratq: illequis¬

Expanded text:
ut in nos peccantibus dimittamus, ipsa attestante Verut in nos peccantibus dimittamus, ipsa attestante Veritate: Dimittite et dimittetur vobis . Sed videamus quid ille secundum Lucae Evangelium gladius significare possit, de quo totius inquisitionis oriebatur series. Ille est nimirum verbum Dei, quem venditis omnibus saecularis vitae impedimentis nobis emere necesse est, et viriliter in eo pugnare contra omnes antiqui serpentis insidias. Quem gladium Salvator noster cum triumpho gloriae ad paternam rediens sedem, discipulis suis dedit dicens: Ite, docete omnes gentes . Non igitur ad hujus gladii ictum, sicut extraordinariae hujus inquisitor quaestionis arbitrabatur, Dominus respondit: Converte gladium in vaginam suam, sed ad illius qui in  . Quatenus uterque suam propriam habere potuisset significationem. Nam aliquoties in uno facto aliorum 182 salus tolicae audaciae juxta allegoriae subtilitatem dupliciter ex ipsius Domini verbis intelligi potest. Quaeratque ille, quis
Abbreviated transcription (Latin):
ceperint gludium gludio peribunt. Iuxta ulium uero
inluca. s ed nunc qui hab& sacculũ tollat similiter &
percm & qui non hab& uend& turicamsuam & emat glu¬
dium. Isteuero gludius. uid&ur ei placuisse. ille itaq: displicu¬
sse ideo illum conuerti inuagincm. Istum emi praecipit
Id circo dibgentius consideraendum est. Quid uterq signific&
& sucri scõrum putrum proferendisunt sensus. Nequid
nostra puruitus p̃sumptiose dicere uideatur. Ille uero glud
securidum matheum uin dictam iniuricrum nostrurum
intellegitur designare. Quum qui ex sequitur insuis peri¬
turis erit scelerib:. Ipsa dicente ueritate: si nonremise¬
ritis hominib peccatic sua Nec pater uester cccelestis dimit¬
t& uobis delictu urã. Qua propter & hunc conuerti in
uaginum cordis p̃cipit utibi iuxta euangelicam duorũ
seruorum purabolum unus quisq remittut frutri suo
de corde suo. Et haec ẽ Nostrum in dulgentia delictorum

Expanded text:
ceperint gladium, gladio peribunt . Juxta aliam vero ceperint gladium, gladio peribunt . Juxta aliam vero in Luca: Sed nunc qui habet sacculum, tollat similiter et peram. Et qui non habet, vendat tunicam suam et emat gladium . Iste vero gladius videtur ei placuisse, ille itaque displicuisse. Ideo illum converti in vaginam, istum emi praecepit. Idcirco diligentius considerandum est quid uterque significet: et sacri sanctorum Patrum proferendi sunt sensus, ne quid nostra parvitas  praesumptuose dicere videatur. Ille vero gladius secundum Matthaeum vindictam injuriarum nostrarum intelligitur designare, quam qui exsequitur, in suis periturus erit sceleribus, ipsa dicente Veritate: si non remiseritis hominibus peccata sua, nec Pater vester coelestis dimittet vobis delicta vestra . Quapropter et hunc converti in vaginam cordis praecipit, ut ibi, juxta evangelicam duorum servorum parabolam , unusquisque remittat fratri suo de corde suo. Et haec est nostrorum indulgentia delictorum,
Abbreviated transcription (Latin):
seruum tuum degladio maligno. scilic& & tribula¬
tionem passioriis xp̃i sigauficat ubi dicit. & tuã ipsius
animam pertran sibit gladius id ẽ tribulatio passioris
illius tuamtor quebit animam. Diuisionem quoq signifi¬
cat ubidicit. Nonuen mittere pacem sed gladium idẽ
sepurure bonos cimalis. Sed & uindictio gladii Nomine
iN tellegitur ubilegitur. Nonenm frustra gladiũ postat
Vindex est enuim ineos quio perantur malum. Iudiciũ
quoq: dĩ gladii nomine legitur designatum in ebriatus ẽ
incicelo gludius meus. Item quia exacuum ut fulgor glad¬
ummeum & aget iudicium manius meu. & iuxta apostolum
uerbum dĩ intellegitur gladius. Sed forsitun ille luicus
qui inuno solebat pugnare gludio. Vnam eum putubat
habere inter pra&actionem: Non consideruns illũ ipsum
quem manuten& accipite messe. In quo & inimico uitam cu¬
ferre nititur. & suam defendere guud&. Ideo secun dum
cilicm significationem in matheo dñs dixit. Omnes quiac¬

Expanded text:
. Scilicet et tribulationem passionis Christi significat, ubi dicit: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius ; id est, tribulatio passionis illius tuam torquebit animam. Divisionem quoque significat, ubi dicit: Non veni mittere pacem, sed gladium ; id est, separare bonos a malis. Sed et vindicta gladii nomine intelligitur, ubi legitur: Non enim frustra gladium portat; vindex est enim in eos qui operantur malum . Judicium quoque Dei gladii nomine legitur designatum: Inebriatus est in coelo gladius meus . Item quia, Exacuam ut fulgur gladium meum, et aget judicium manus mea . Et juxta Apostolum, verbum Dei intelligitur gladius. Sed forsitan ille laicus, qui in uno solebat pugnare gladio, unam eum putabat habere interpretationem, non considerans illum ipsum, quem manu tenet, ancipitem esse: in quo et inimico vitam auferre nititur, et suam defendere gaudet. Ideo secundum aliam significationem in Matthaeo Dominus dixit: Omnes qui ac
Abbreviated transcription (Latin):
confessio proficit ad sulutem. Quce firmiter cordis credulitate
ten&ur. Igitur illeordo indocendo uirum & ecteꝑ fectum diligent̃
ut arbitror seruandus ẽ quem becctus ugustinus ordinauit
in libro Cuidecutacirundis rudib: titulum pruenotauit
primus instruendus est homo decnimae in mostulitate. & de
uita futura & deretributione bonorum malorumq: & deccet̃¬
nitate utriusq sortis. Postea proquib: peccatis & scelerib:
poenas cum dicbulo patiatur a&ernas & proquib borus
uel bene fuctis gloria cumxp̃o fruatur sempiterna. Deinde
fides scãe trinitatis diligentissime docenda ẽ. &aduentus
resurrectionis & gloria ascensionis incuelos & futuro eius
aduentu adiudi candas omnes gentes. & deresurrectione cor¬
porum nostrorum & dec& ernitate paenarum inmalos. &
oroemiorum inbonos mox ut praediximus mens nouella
firmanda est & hac fide roboratus homo & praeparatus

Expanded text:
confessio proficit ad salutem, quae firmiter cordis credulitate confessio proficit ad salutem, quae firmiter cordis credulitate tenetur. Igitur ille ordo, in docendo virum aetate perfectum, diligenter, ut arbitror, servandus est, quem beatus Augustinus ordinavit in libro cui De catechizandis rudibus titulum praenotavit. Prius instruendus est homo de animae immortalitate, et de vita futura, et de retributione bonorum malorumque, et de aeternitate utriusque sortis. Postea pro quibus peccatis et sceleribus poenas cum diabolo patiatur aeternas; et pro quibus bonis vel benefactis gloria cum Christo fruatur sempiterna. Deinde fides sanctae Trinitatis diligentissime docenda est, et adventus resurrectionis et gloria ascensionis in coelos, et futuro ejus adventu ad judicandas omnes gentes: et de resurrectione corporum nostrorum, et de 39 aeternitate poenarum in malos et praemiorum in bonos, ut mox praediximus, mens novella firmanda est. Et hac fide roboratus homo et praeparatus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ mathei scripsit ituexposuit. Primum docecNt omnes gentes
Deinde doctas intinguat aqua. Non enim potest fieri ut cor¬
pus baptismi accipiat sacrocmentum Nisi ante Anima fidei susce¬
perit ueritatem. BAptizANtur autem iNnomine patris & fili
& sp̃s sc̃i. ut quorum una .ẽ. diuinitas sit una largitio
quuecumq: mandaui uobis. Ordo p̃cipius iussit a postolis
ut primum docerent omnes gentes. Deinde fidei tinguere
sacrxmentum. & post fidem hacbuptis maquae essent ob¬
seruan da p̃ciperent. Acneputemus leuia esse quae iussa
sunt & pauca cddidit. Omnia quaecumq: mandaui uobis
ut qui crediderint qui intrinitate fuerinit buptizati
Omnia faciant quae p̃ceptasurit. Igitur infanites rati¬
one non utentes aliorum peccatis obnoxii. Alio rum fide
confessione ꝑbaptismi sacramentum saluaripossurit
si confesse prose fidei integritatem congrua adueniente
titium oreccutem confessio fitad salutem. Illu tanum oris

Expanded text:
sancti Matthaei scripsit, ita exposuit: Primum doceant omnes gentes, sancti Matthaei scripsit, ita exposuit: Primum doceant omnes gentes, deinde doctas intinguant aqua. Non enim potest fieri ut corpus baptismi capiat sacramentum, nisi ante anima fidei susceperit veritatem. Baptizantur autem in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, ut quorum una est divinitas, sit una largitio, quaecumque mando vobis . Ordo praecipuus: jussit apostolis, ut primum universas docerent gentes, deinde fidei tingerent sacramento, et post fidem ac baptisma, quae essent observanda praeciperent. Ac ne putemus levia esse quae jussa sunt et pauca, addidit: Omnia quaecumque mandavi vobis: ut qui crediomnia faciant quae praecepta sunt. Igitur infantes ratione non utentes, aliorum peccatis obnoxii, aliorum fide et confessione per baptismi sacramentum salvari possunt, si confessae pro se fidei integritatem, congrua advenientetitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Illa tantum  oris
Abbreviated transcription (Latin):
amittere quam fidem perdere. Nos uero infide catholica
nccti nutriti & edocti uix consentimus substaniticm nrom
pleniter decimane. Quanto magis teneru fides & in farotilis
animus & cuianx mens illarum largitati non conseritit
Loboratie uero fides & confirmata consu&udinis xp̃ranitatis
Tunc quasiuiris perfectis fortiora danda sunt p̃cepta. quae
solidamens relegione xp̃iana non oborreat. illud quoq: muxi¬
ma considerandum. ẽ diligentia. Vt ordinate fiat p̃dicatio¬
nis officium & baptismi sacramentum. Nenibil prosit sacriab¬
lutio baptismi incorpore. sIInanimu rationeutenti catholicae
honesta cumordine ficnt. & ipsedñs ineuangelio discipulis
suis p̃cipiens uit. Ite do c&e omnes gentes baptiz antes eus
innomine patris & filii & sp̃s sc̃i. Huius uero p̃cepti ordinem
becctus hieronimus In commentario suo quem in eucngeliũ

Expanded text:
amittere quam fidem perdere. Nos vero in fide catholica amittere quam fidem perdere. Nos vero in fide catholica nati, nutriti et edocti vix consentimus substantiam nostram pleniter decimare. Quanto magis tenera fides et infantilis animus, et avara mens illarum largitati non consentit? Roborata vero fide, et confirmata consuetudine Christianitatis, tunc quasi viris perfectis fortiora danda sunt praecepta, quae solidata  mens religione Christiana non abhorreat. Illud quoque maxima considerandum est diligentia, ut ordinate fiat praedicationis officium, et baptismi sacramentum: ne nihil prosit sacri ablutio baptismi in corpore, si in anima ratione utenti  Cod. Salhonesta cum ordine fiant . Et ipse Dominus in Evangelio discipulis suis praecipiens ait: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Hujus vero praecepti ordinem beatus Hieronymus in commentario suo, quem in Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
custerioa p̃cepta fragilis mens euomat quodbibit. Vnde &
ipse dñs xp̃s in euangelio respondit iNterro gantib se
Quure discipuli illius Noni eiunarent dicens. Nemomittio
uinum nouum utres u&eres. Alio quin utres rum puntur
& uinum effund&ur &utres peribunt. Alia. ẽ enim ut
beatus hieronimus dicit. Puritas uirginadis unimae. &
Nullu prioris uitu contagione pollutu. & ulia quacesor¬
dib: & multorum libini subi cuerit. his ita consi deratis
uestra scis simapi&as sapienti consilio p̃uideat. simelius
sit rudib: populis in principio fide iugum in ponere decima¬
rum. Vt plenafict persingulus domus eactio illarum an
a postoli quoq cbipso doxp̃o edocti & cdp̃dicandum mun¬
domissi ex actiones decimurum &igissent uelulicubi de¬
mun dessent dari considerandum ẽ. Scimus quia decimatio
substantice nostrue ued debona ẽ sed melius est illum

Expanded text:
austeriora 38 praecepta fragilis mens evomat quod bibit. Unde et austeriora 38 praecepta fragilis mens evomat quod bibit. Unde et ipse Dominus Christus in Evangelio respondit interrogantibus se, quare discipuli illius non jejunarent, dicens: Nemo mittit vinum novum in utres veteres; alioquin utres rumpuntur et vinum effundetur et utres peribunt . Alia est enim, ut beatus Hieronymus dicit, puritas virginalis animae et nulla prioris vitii contagione polluta, et alia quae sordibus et multorum libidini subjacuerit. His ita consideratis, vestra sanctissima pietas sapienti consilio praevideat, si melius sit rudibus populis in principio fidei jugum imponere decimarum, ut plena fiat per singulas domus exactio illarum: an apostoli quoque ab ipso Deo Christo edocti et ad praedicandum mundo missi exactiones decimarum exegissent, vel alicubi demandassent dari, considerandum est. Scimus quia decimatio substantiae nostrae valde bona est. Sed melius est illam