comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iis scelus s dilatas: nec sa.¬
us umquã flãmam libidi¬
nose concupiscentiȩ. Ote
infelice: nonte pudet ꝑm
ultas asꝑgi libidines. corrui
inflagitio ꝑseueras: sic in
uxuria ꝑmanes: sic incar¬
nali amore consistis: heu
A: Iam tandem peccare qͥes¬
&: Iam tandem desine ab
selere. Aliquando mores
catis finem: pone legem
nequitiȩ. Habeat culpa
modum: habeat iniqͥtas
terminũ. Delictoꝵ tuoꝵ
considera magnitudinẽ:
culpas tuas saltim uerbe¬
ratus agnoscito. N omo¬
eu me. heu infelicẽ
me. heu miserum
me: nesciebam qđ promea
iniquitate ꝑcutior. Igno¬
rabam qͦd pro meo merito
uidicor: quod istud iudici¬
um de mea sit in iusticia.
Tumͥ manifestãti: tummͥ
indicasti: tumͥ notũ feci¬
sti. ꝑte cognoui qđ nesci-¬
ebam: iam pro certo scio.
Inde est homo. inde ẽ om¬
nis ista calamitas. inde
ista acerbitas: inde ẽ ista
crux. indeẽ ista pęna: in¬
de ẽ ista eruͣpna Tibi no¬
non aliquo casu. non ea

Expanded text:
luis scelus, sed dilatas, nec satluis scelus, sed dilatas, nec satias unquam flammam libidinosae concupiscentiae. 37. O te infelicem, non te pudet per multas aspergi libidines; corruptin flagitio perseveras? sic in luxuria permanes? sic in carnali amore persistis? Heu!a? jam tandem peccare quiesce, jam tandem desine a scelere, aliquando mores cato finem, pone legem nequitiae, habeat culpa modum, habeat iniquitas terminum; delictorum tuorum considera magnitudinem; culpas tuas saltem verberatus agnoscito. 39. Heu me! heu infelicem me! heu miserum me! nesciebam quod pro mea iniquitate percutior, ignorabam quod pro meo merito judicor; quod istum judicium de mea sit injustitia, tu mihi manifestasti, tu mihi indicasti, tu mihi notum fecisti, per te cognovi; quod nesciebam, jam pro certo scio, Inde est, homo, inde omnis ista calamitas, inde ista acerbitas, inde est ista crux, inde est ista poena, inde ista aerumna; tibi noex aliquo casu, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Unde corruisti ad ui
cute conscientiam tuã:
intende m̃tem tuam.
Examina te. loquat᷑ tͥ cor
tuũ: considera meritũ
tuum. Iuste argueris:
Procella iusta te conterit.
iusticiȩ pena te p̾mit.
Nichil enĩ bonũ agis:i
peccas: cotidie laberis: coti¬
die p̃ceps indet̾ius uadis.
Elatio tua ñ residet: suꝑbia
non deponit᷑: tumor & iac¬
tantia non cohibet᷑. Rapit
te quoq furor: inflãmat ra
clamor exrcitat: cõmouet in¬
dignatio. Paratus semꝑ ad
iram supͣmodũ irasceris. sup̃
m̃suram. animi furore moue¬
ris. Telare bonis solituis. inui.
felicitatibꝰ emulus: alienis¬
uirtutibus semꝑ inuidus:
cui miser non detraxisti:
quẽ non lacerasti: cuiꝰ non
obriusti uitã: cui ñ iactasti
infamiam: fallax: in constans
infidus auarus. tenax. sterił.
inhumanus. infrutuosus
ii. Flagras in terreno amo¬
r.congeris res perituras:
miȩ sitis. Nouiste cotidie pec¬
atis inuoluis: nouis facino¬
nbus uetera auges. Non di¬

Expanded text:
ti; unde corruisti ad vitti; unde corruisti ad vitcute conscientiam tuam, intende mentem tuam, examina te, loquatur tibi cor tuum, considera meritum tuum; juste argueris, procella justa te conterit, justitiae poena te premit, nihil enim bonum agis, peccas, quotidie laberis, quotidie praeceps in deterius vadis: elatio tua non recedit, superbia tua non deponitur, tumor et jactantia non cohibentur, rapit te quoque furor, inflammat ira, clamor excitat, commovet indignatio, paratus semper ad iram supra modum irasceris, super mensuram animi furore moveris, zelare bonis solitus, inviderfelicitatibuirtutibus semper inuidus; cui umquam non detraxisti? Cuius famam non lacerasti? Cuius non absorbisti uitam? Cui non iactasti infamiam? Inconstans inuidus fallax auarus tenax sterilis inhumanus infructuosus,di, flagras in terreno amore, congeris res perituras,  sitis; nouis te quotidie peccatis inuoluis, nouis facinobus vetera auges, non di
Abbreviated transcription (Latin):
nec habuisset inte potes¬
tatẽ aduersarius. nisi ꝑmi¬
teret ds. Uniu̾sa que tͥ¬
accidunt: absq dĩ non ueni¬
unt uoluntate. Iniquoꝵ
potestas suꝑ te: ex dĩ dat᷑
licentia. Om̃s qui tibi ad¬
uersantur: dĩ consilio faci¬
unt. Manus dĩ te ad penas
tradidit: indignatio dĩ te
affligi uissit. Ipse iratus:
uissit te omĩa mala expe
debilitatibus frangeris:
qͦd languoꝵ stimulis cru¬
ciaris: qđ passionibꝰ anime
quateris: qđ mentis angus¬
& hoc ipsum ꝓpeccato tibi.
diuina iusticia irrogat.
& ipsũ pro culpa tibi uidi
cu diuini infertur senten¬
tia. Omĩs enĩ adu̾sitas rerũ:
delictoꝵ tuoꝵ meritis exxitat᷑.
Tua contra te dimicant ar¬
maͬ sagittis tuis confode¬
ris: telis tuis uulneraris.
ꝑquȩ enim peccasti. ꝑ hec
& torqueris. Secutus es
carnem: flagellaris in
carne. In ipsa gemis. in
qua peccasti. In ipsa cru¬
ciaris: in qua deliquisti.
Ipsa tibi ẽ. censura suppli¬
cui: quȩ fuit causa pecca¬

Expanded text:
nec habuisset in te potesnec habuisset in te potestatem adversarius, nisi permitteret Deus, universa quae taccidunt absque Dei non veniunt voluntate, iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur Dei consilio faciunt, manus Dei te ad poenam tradidit, indignatio Dei te affligere jussit. Ipse iratus jussit te omnia mala experdebilitatibus frangeris, quod languorum stimulis cruciaris, quod passionibus animae quateris, quod mentis angus hoc ipsum pro peccato tuo tibi divina justitia irrogat, et ipsum pro culpa tibi divini judicii infertur sententia. 33. Omnis enim adversitas rerum delictorum tuorum meritis excitatur, tua contra te dimicant arma, sagittis tuis confoderis, telis tuis vulneraris; per quae enim peccasti, per haec et torqueris . Secutus es carnem, flagellaris in carne, in ipsa gemis in qua peccasti, in ipsa cruciaris in qua deliquisti, ipsa tibi est censura supplicii, quae fuit causa pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Sicnĩ uis purgariꝰ: inp¬
na te acusa: & dĩ iusticiam
lauda. Ad purgationem tu
ꝓficit. si ea que pateris ad
iusticiam dĩ retuleris: si pro
irrogata miseria humilis
dm̃ glorificaueris. Corripit
enĩ te ds̃: flagellis piȩ casti¬
gationis te arguit: exercet
inte disciplinam. & qui par¬
cendo te ad se reuocat. ferien¬
do clamat ut redeas. Cogila
ciatus. conpara hoc totũ gd¬
Si times: illas penas time.
torm̃ta recediit: in illis mo¬
hiendo et̃nus dolor succedit.
eni conuersus fueris: em̃da¬
noẽ qđ pateris. Conuersum
umq flagella apeccatis ab¬
bluunt. Conuerso: instantes
astigatus corrigit᷑. illic li¬
ieratur. Qui enim nec sub
sagello corrigunt᷑. ⁊ tempo¬
ali pena & et̃na dãpnant᷑.
t in hoc pͥus uidicant᷑ sclo.
tillic denuo infuturo. his
dupleax d̃natio ẽ. gemina
his ꝑcussio ẽ: quia & hic ha¬
bent initium torm̃toꝵ: &
illic ꝑfectionem penarũ.
cto aut̃ homo. nullũ tibi
aduersari potuisse. nisi
ds potestatem dedisset:

Expanded text:
catis tuis purgari? in poena te accusa, et Dei justitiam lauda. Ad purgationem tuam sufficit, si ea quae pateris, ad justitiam Dei retuleris, si pro irrogata infirmitate tu humilis Deum glorificaveris. Corripit enim te Deus flagello piae castigationis, exercet in te disciplinam: et qui parcendo te a se abjiciebat, feriendo clamat ut redeas. Venerabates; compara hoc totum gesi times, illas poenas time; tormenta recedunt, in illis moriendo aeternus dolor succedit. 31. Si enim conversus fueris, emendatio est quod pateris; conversum namque flagella a peccatis absolvunt, converso instantes astigatus corrigitur, illic liberatur; qui vero nec sub flagello corriguntur, et temporali poena, et aeterna damnantur, et in hoc prius judicantur saeculo, et illic denuo in futuro. His duplex damnatio est, gemina his percussio est, quia et hic habent initium tormentorum, et illic perfectionem poenarum.to autem, o homo, nullum tibi adversari potuisse, nisi Deus potestatem dedisset;
Abbreviated transcription (Latin):
nis malis facilius consolat᷑.
Quid incusas acerbissima
tua decreta: Quid causas t̃
ꝑicłi tantum luges: Non
sunt noua tua supplicia: he¬
bes exempla calamitatis.
Quanti tales causas: quanti
talia ꝑicła ꝑtulerunt. Pati¬
ent̃ ab uno ferendumẽ: qͦd
multis accidit tolerabile.
Pȩna huius uite breuis est
& qui affligit. & qui affligit᷑
mortalis ẽ. Tribulatio huiꝰ
temporis: finem habet. Tr
seunt omĩa scli huius nec
ꝑmanent: om̃e quod uenit
stare non potest. Nichil est
diu. nichil tam longum:
sub cęlo finem suũ omĩa. In¬
possibile ẽ. ut homosis: & non
gustes angustias. Dolor & tris¬
ticia: om̃ibꝰ cõmunia sunt.
mĩa in hoc scło euentu simi¬
li sustinemus. Nemo inꝑpe¬
lusẽ. qui in hac uita positꝰ
non suspiret. Uita ista. lacͥ¬
mis plena ẽ. Uita ista: afle¬
tibꝰ incͥoat. Qui in ea nas¬
ut᷑. a fletu incipit uiuere.
lentes promimur: in hac
misera uita. Ipse ortus. se¬
quentiũ doloꝵ ẽ gemitus:

Expanded text:
nis malis facilius consolatur nis malis facilius consolatur homo. 25. Quid incusas acerbissima tua decreta? quid causas tui periculi tantum luges? non sunt nova tua supplicia, habes exempla calamitatis. Quanti tales casus, quanti talia pericula pertulerunt? Patienter ab uno ferendum est quod multis accidit tolerabile. Poena hujus vitae brevis est, et qui affligit et qui affligitur, mortalis est. Tribulatio hujus temporis finem habet. 26. Transeunt omnia saeculi hujus, nec permanent; omne quod venit stare non potest. Nihil est tandiu, nihil tam longum, sub coelo finem suum habent; impossibile est ut homo sis, ut non gustes angustias: dolor, et tristitia omnibus communia sunt, omnia in hoc saeculo eventu simili sustinemus. Nemo in pelus est qui in hac vita positus non suspiret: vita ista lacrymis plena est, vita ista a fletibus inchoat; qui nascitur a fletu incipit vivere, flentes projicimur in hanc miseram vitam, ipse ortus sequentium dolorum est gemitus.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam nulla fidutia ẽ animi:
iam ferre non potest animꝰ:
iam uictus miserus conci¬
tantũ diffidis animo:
Cur adeo mente debilita
ta pusillammitate deiceris:
Qre in adu̾sis adeo frangis: Omit¬
te tristiciam. desine tristis ẽẽ.
tristiciã repelle ate: mesti¬
cie noli subcũbere. Noli
te multũ dare mesticie:
repelle acorde dolorem:
ab animo exclude dolorẽ.
non ꝑseueres indolore:
uince anii dolorem: suꝑa
mͣtisdolorem. homo.
Walit᷑. quo pacto. quomodo
quem admodui. qua ratio¬
ne. qua arte: quo consilio.
luctam̃. contra tẽꝑales
molestias. Esto incunc¬
tis casibꝰ firmus: patient
tolera omĩa: omĩa adu¬
sa equo animo tolera.
Noli singłarem conditi¬
onem tuam intendere.
Non est ate sola tua pen¬
sanda acerbitas: nonso.
miles alioꝵ casus: inten¬
de miserus eoꝵ quibus
acerbe. aliqͥd accidit. Dũ tibi
aliena ꝑicłã memoras. miti¬
us tua portas. Alioꝵ enĩerem¬
pla. dolorem releuant: alie¬

Expanded text:
jam nulla fiducia est animi, jam nulla fiducia est animi, jam ferre non potest animus, jam victus miseriis concitantum diffidis animo? cur adeo mente debilitarta pusillanimitate dejiceris? quare in adversis adeo frangeris? Omitte tristitiam, desine tristis esse, tristitiam repelle a te, moestitiae noli succumbere, noli te multum dare moestitiae, repelle a corde tuo dolorem, ab animo exclude dolorem, non perseveres in dolore, vince animi dolorem, supera mentis dolorem. 23. Qualiter? quo pacto? quomodo? quemadmodum? qua ratione? qua arte? quo consilio? luctamen contra corporales molestias; esto in cunctis casibus firmus, patienter tolera omnia, omnia adversa aequo animo tolera. Noli singularem tuam conditionem attendere, non est tua a te sola pensanda acerbitas, non est solamiles aliorum casus, intende miserias eorum quibus acerbe aliquid accidit; dum tibi aliena pericula memoras, mitius tua portas; aliorum enim exempla dolorem relevant, alie
Abbreviated transcription (Latin):
Utinam citius egrederer de
mors tarde uenit. Cupientẽ
mori: iam ñ licet occũbere.
Omors quam dulcis es mise¬
ris: O mors quam suauises
amare uiuentibꝰ. quã iocun.¬
da es. o mors tristibꝰ. atq me¬
rentibus. Accedat gͦ ad uite
magnum malum: mortis
grande solatium. Det finc̃
E si non uita: saltim uel
mors misereri incipiat ¶q
hors calanuitati terminum
bet. Oinẽm calamitatẽ mors
i. quã male uiuere. Meli¬
isẽ non esse: quam infelici¬
tesse. Ad cõparationẽ mise¬
narum mearum: felicio¬
uentes dico. Parcite dolori
rmeo. queso ignoscite: an¬
gustie ueniam date. Indul¬
gte meis doloribꝰ: intanto
dolore contra me cõmoue¬
rinolite. ꝑcussionem meã
plango: calamitatẽ meam
deploro: familiarem cla-¬
dem miseriȩ meȩ lugeo
plura enĩ ministrat dolor.
on ualeo consolari miser.
mpatiens ẽ enĩ dolor m̃s:
infinitus ẽ meror m̃s. Nul.¬
latenus lenitur uulnus
meum. Nullus lacͥmis mo¬
dusẽ: nullus doloꝵ finis ẽ.

Expanded text:
Utinam velocius egrederer a sUtinam velocius egrederer a smors tarde venit. Cupienti mori jam liceat occumbere. O mors, quam dulcis es miseris! o mors, quam suavis es amare viventibus! quam jucunda es, o mors, tristibus atque moerentibus! 20. Accedat ergo ad vitae magnum malum mortis grande solatium, sit vitae et si non vita, saltem vel mors misereri incipiat. Mors mors calamitati terminum praebet, omnem calamitatem mors ri quam male vivere; melius est non esse quam infeliciter esse; ad comparationem miseriarum mearum felicioventes; parcite dolori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae lugeo, plura enim ministrat dolor; non valeo consolari miser, impatiens enim est dolor meus, infinitus est moeror meus. Nullatenus linitur vulnus meum, nullus lacrymis modus est, nullus dolorum finis est,
Abbreviated transcription (Latin):
mea & menbra mea dila¬
niant. Quicqͥd possunt
suꝑ me crudele eacogitãt.
non perimor nuda morte.
Mille penis ex̃ortus. mil¬
le subiactus torm̃tis: mil¬
be laceratus supplicus.
Caro mea plagis secta conpu¬
trui t. semiusta latera sa¬
niem effundunt. lacera¬
ta menbra putredinem
diffluunt. Cum fluctibꝰ
sanguis manat: cũ lacͥmis
cruor stillat. Non ẽ solus
fluuius lacrimarũ: sed
uulnerũ. Consũptus
sum in dolore miser: in
dolore. ⁊ animus: ⁊corpus
defecit. Mens iam uicta
ẽ: anima dolore p̾clusa
ẽ. Multa intolerabilia
sensi᷑ multa acerba sus¬
tinui: multa grauia ꝑ¬
tuli. Tam graue & cru¬
dele uulnus: numquã
excepi. Inopinato uulne¬
re oppressus sum. Inpro¬
calamitas uitȩ coniecit:
ignorante me opp̃ssit
subito calamitas: repentim intẽ¬
ritus casusq me subruerunt.
Cur infelia natus sum: Pr
in hanc miseram uitam prore¬
tus sum: Ut quid miser bãc
lucem uidi: Ut quid misero
huius uite ortus occurrit:

Expanded text:
mea et membra mea dilamea et membra mea dilaniant, quidquid possunt super me crudele excogitant, non perimor nuda morte, mille poenis extortus, mille subactus tormentis, mille laceratus suppliciis. Caro mea plagis secta computruit, semiusta latera saniem effundunt, lacerata membra putredine diffluunt, cum fletibus sanguis manat, cum lacrymis cruor stillat; nec est solus fletus lacrymarum, sed vulnerum. 18. Consumptus sum dolore miser, in dolore et animus, et corpus deficit: mens jam victa est, anima dolore praeclusa est, 479 multa intolerabilia sensi, multa acerba sustinui, multa gravia pertuli; tam grave et crudele vulnus nunquam excepi, inopinato vulnere oppressus sum mocalamitas vitae conjecit. Ignorantem me oppressit subita calamitas, repentini interitus, casusque me subruerunt. 19. Cur infelix natus sum? cur in hanc miseram vitam projectus sum? ut quid miser hanc lucem vidi? ut quid misero hujus vitae ortus occurrit?
Abbreviated transcription (Latin):
nlio dãpnatꝰ sũ si ex ilii pe¬
uam lugeo. si exilii dampna¬
ionem gemo. uinculo ser¬
nitutis addictus. conditio¬
ns pondere p̃ssus. seruili
ꝑe mancipatus. inalgore.
nniue. infrigore. intemp¬
statibꝰ tetris. in omĩ labore
nomĩ ꝑicło positꝰ. post dãp¬
ia bonoꝵ. post ammissio¬
nem om̃iũ rerũ. in obs&p
mnꝑ effectꝰ sum: egeo: men¬
dico: infelia publice posco
manũ porrigit. indigenti
nullus succurrit: apud nul¬
lĩ miseratione dignus
sum. Omĩum miscdia de¬
solatus sũ: qui mͥ miserea¬
dicantem sꝑnũt: esurien¬
tem nec micis reficiunt.¬
dicum unde rorẽ: effectꝰ sũ
enim cunctis abominabilis.
Quicũq intuentur: om̃s
rent. Iacet caro afflicta fer¬
ro. iacet p̾ssa catenis: iacet
ligata uinculis: iacet uicta
conpedibꝰ. Non desunt
torm̃ta: ñdesunt cruciam̃¬
ta: ñ desũt mi nis suppli¬
cia. Cotidie crudescit in
me seuitia corporis mei:
carnifices nouissime cruci¬
atibus lacerant. In audito
genere penarum: uiscera

Expanded text:
lio damnatus sum, sic exsilii poenam lugeo, sic exsilii damnationem gemo, vinculo servitutis addictus, conditionis pondere pressus, servili opere mancipatus, in algore, in nive, in frigore, in tempestatibus tetris, in omni labore, in omni periculo positus. Post damna bonorum, post amissionem omnium rerum, inops et pauper effectus sum, egeo, mendico infelix, publice posco nemo manum porrigit, indigenti nullus succurrit, apud nullum miseratione dignus sum, omni misericordia desolatus sum, qui misereadicantem spernunt, esurientem nec micis suis reficiunt,dicum undae rorem, effectus sum enim cunctis abominabilis. Quicunque me intuentur, omnes rent. Jacet caro astricta ferro, jacet pressa catenis, jacet ligata vinculis, jacet vincta compedibus, non desunt tormenta, non desunt cruciamenta, non desunt mihi supplicia, quotidie crudescit in me saevitia. 17. Corporis mei carnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera
Abbreviated transcription (Latin):
enitentibꝰ exemplũ
quando post funera
uel flagella adhuc in sui
redargutione & iã in cili¬
cio & cinere lam̃ta peni¬
tudinis sũpsit. dicens.
Idcirco ago penitentiã.
in fauilla &cinere. Post
hunc nobis dauid peniten¬
tiȩ magisteriũ p̃buit.
quando gͣui uulnere la¬
psus.dũ audisset apro¬
pha peccatũ suũ. confes¬
tim penituit: & culpã
suam penitentiȩ conf¬
essione sanauit. Sic n¬
niuite & alii multi pec¬
cata confessi sũt. & pe¬
nitentiam egerũt:
displicuer̃ sibi quales
fuer̃ & quales ꝑ dm̃ fac¬
ti sunt illi placuerũt.
Est autẽ penitentia me¬
dicam̃tũ uulneris. spẽ
salutis: ꝑ quam peccato¬
res saluant᷑: ꝑ quã ds̃¬
que non tẽp̃r pensat᷑.
s ꝓfunditate luctus
& lacͥmarũ. Pęnitenti.¬
a aut̃ non m̃siũ actem¬
anima cruciatur. & mortifi¬
cat᷑ caro. Hi uͦ qui penitentũ
gerunt proinde capillos
& barbã nutriunt: ut demon¬
strent abundantiam cͥminã
quibꝰ capud peccatoris qgͥna¬

Expanded text:
enitentibus Job exemplum quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . 2. Sit Ninivitae, et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt, displicuerunt sibi quales fuerint, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt . Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam peccatores salvantur, quae non tempore pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temanima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poenitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, unde monstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris grava
Abbreviated transcription (Latin):
consortium angłoꝵ. ex qͦ
abhoc corpore sine uexati¬
one dura tolluntur. Prau¬
os aut̃ homines apostate.
angli excipint morient¬
e ut eis sint ipsi tortores
in penis: qui fuerunt su
pro de functis fidelibus fle¬
re iubeat: fides tam pro eis
lugere uetat. Iili enĩ deplo¬
randi sunt in morte qͦs
miseros infernus ex hac
uita recipit: non quos cęles¬
tis aula letificandos inclu

Expanded text:
consortium angelorum, ex quo consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suapro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos inclu
Abbreviated transcription (Latin):
lauabit in sanguine peccati
Inpeccatoꝵ enim morientiũ
sanguine iusti lauant᷑ manꝰ
quia dum eoꝵ pena conspia¬
tur: conspitientis uita mun¬
datur. Cuius enĩ talis cru¬
delis exxitus cernit᷑. non soli
qui udit refugit. s aliosetiũ
abimitatione illius quanta
ualuerit exortatiõe compes¬
cit. In exitu uite animȩ
electoꝵ numio terrentur
metu: incerti utrũ ad pͥni¬
um. an ad supplictiũ trarise¬
ant. Quidam aut̃ eledta ii
fine suo purgant᷑ a leull
quibusdam peccatis: quidam
uͦ in ipso suo fine ilarescunt
et̾noꝵ cõtemplatione bonoꝵ.
Quamius enĩ quisq in hac u¬
ta sit uistus. tam̃ dũ de cor¬
pore isto egreditur: ꝑtimes¬
ait. ne dignus supplitio sit.
qullus ẽ enim homo absq. p¬
eccato: nec quisquã potest
de dĩ securus ẽẽ iuditio. c̃
etiam et de otiosis uerbis.
reddenda sit ratio. Finem
iustoꝵ optimũ. uocatio tran¬
quilla c̃mendat: ut ex eo
intelligantur scoꝵ habere

Expanded text:
lavabit in sanguine peccatorum . lavabit in sanguine peccatorum . In peccatorum enim morientium sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse securus judicio, cum etiam et de otiosis verbis reddenda sit ratio. 10. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere
Abbreviated transcription (Latin):
Scͥptum est enĩ. In om¬
nibus oꝑibus tuis. me¬
morare nouissima tua:
et inętͣnum non pecca¬
bis. Uenturi exitus ig¬
norantia incerta ẽ: et
dũ mori quisq non eristi¬
mat. tollitur. Vnde unusqͥs¬
q festinet. ne iniquitati¬
bus siuis rapiatur. simulq
finiatur uita cũ culpa.
Nam incentor diabolus
eos quos uuentes accen¬
dit ad uitia. subito mo¬
rientes ꝑtrahere nitit᷑
ad tormenta. Sepe diui¬
tes in hac fallaci uita dũ
de potentiȩ gla uel rerũ
habundantia gestiunt.
repente hora qua nesci¬
unt improuiso exitu
rapunt᷑. atq absorben¬
te ꝓfundo crutiandi
et̃nis gehenne incendus
deputantur. De quibꝰ¬
bene ꝑ propħamͣ dici¬
tur. Ducunt in bonis
dies suos: et inpuncto
ad inferna descendũt.
I niquus moriens qui
imitatione sua multos ad cul¬
pam traxerat delectatiõe pec¬
cati: multos a culpa reuocat.
terrore torm̃ti. Quod etiam
psalmista testat᷑ dicens. Leta¬
bitur iustus cum uiderit un¬
dictam impioꝵ: manus suas

Expanded text:
Scriptum est enim: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, manus suas
Abbreviated transcription (Latin):
taneũ est: supͣ modũ ẽ pon¬
dis excellens głȩ. Utilis
ẽ tribulatio: utiles sunt ui
uitas non te occidit: s eru¬
dit. Prauoꝵ adu̾sitas ñ te
deicit. s extollit. Numana
tẽptatio arguit te: ñ int̾¬
ficit. Quantũ enĩ in hoc
scło frangimur: tanto in
tũ inp̾senti affligimur:
tantũ in futuro gaudebi¬
mus. Si hic flagellis atte¬
rimur: purgati in uidi¬
cio inueniemur. Semꝑ
ds̃ hic uulnerat: quos ad
salutẽ ꝑpetuã p̾parat. In
fornace ꝓbatur aurũ: tu
ut sorde careas: Ebulatioĩs
camino purgaris. Ut pu¬
rior pareas: ꝑsecutionis
igne conflaris. Ut omĩ
peccatoꝵ sorde purgeris:
ad ꝓbationem sunt. tibi¬
ista omĩa. quȩ sustines.
Non igitur murmures:
non blasphemes: ñ dicas
quare sustineo mala: s
eram dignus non recipio
equalem uindictam pec¬
cati mei nescio: minus
me ꝑcussũ quam mere¬
bar agnosco. Iuata mo¬
dũ criminis: minor est
retͥbutio ultionis. Scd̃m
meritũ peccatoꝵ: dispar
ẽ causa penarũ. Non sũt

Expanded text:
num est, supra modum est, pondus excellens gloriae; utilis est tribulatio, utiles sunt hujrum pravitas non te occidit, sed erudit; pravorum adversitas non te dejicit, sed extollit; humana tentatio arguit te, non interficit; quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum intum in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semper Deus hic vulnerat quos ad salutem perpetuam praeparat. In fornace probatur aurum, tu, ut sorde careas, tribulationis camino purgaris, ut prior appareas, persecutionis igne conflaris, ut omnium peccatorum sorde purgeris, ad probationem sunt ista omnia quae sustines. 29. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? cureram dignus recipio. Aequalem vindictam peccati mei non sentio, minus percussum me quam merebar agnosco, juxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum meritum peccatorum dispar est causa poenarum, non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ISidorus. lectori salutem.
enit nuꝑ ad manus
meas quedam scedula¬
dicunt: cuius formula ꝑsius¬
sit animo. quoddam lam̃tiu
mͥ uel miseris condere. Imi¬
tatus ꝓfecto non eius oꝑis
eloquium: s meũ uotum.
Quisqͥs ergo ille es libent᷑
id ꝑlege: & dum aduersita¬
tibus mundi tangeris. te
ipsum censorio uidicio dͥs¬
cute: ⁊ statim agnoscis ꝙ
qͥscũq afflictiones patiens
in hoc scło. retͥbutione t
iustissima inferunt᷑. Due
ant̾ ꝑsone. hic inducuntur:
deflentis homninis. & ad mon¬
entis rationis. Incipit liber

Expanded text:
Isidorus lectori salutem. 3. Venit nuper ad manus meas quaedam scheduladicunt; cujus formula persuasit animo quoddam lamentum mihi, vel miseris condere. Imitatus profecto non ejus operis eloquium, sed meum volum. 474 4. Quisquis ergo ille es, libenter id perlege, et dum adversitatibus mundi tangeris, te ipsum censorio judicio discute, et statim agnosces quia quascunque afflictiones pateris in hoc saeculo, retributione tibi justissima inferuntur. Duorum autem personae hic inducuntur, deflentis hominis, et admonentis rationis. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
hoc libro qui ñcu¬
pat᷑ sinonima. id ẽ mul¬
ta uerba inunam significa¬
tionẽ coeuntia: sc̃ȩ recorda¬
tionis isidorus archiep̃s¬
ex hispania. introducit
ꝑsonam hominis erũnas¬
pene usq ad desꝑationẽ
defluxi: cui mirabili com¬
paratione obuans. leni
moderamine consolat᷑¬
hunc. atq alapsu desꝑa¬
tionis ad spem ueniȩ refor¬
mat. Et quem admodum
tergi uersantis mundi la¬
formulamq uite spiritu¬
alis arripiat: mirabilit̃
docet. Deinde ad contẽ¬
plationis ascensũ eñ sũ¬
usq ꝑfectionis adducit.
ratiomi gͣtes exsoluit.
intenta mente lector
nitit᷑ ꝑgere: sine dubi¬
ore. periet quo pacto
caueat uitia: quomͦ de¬
fleat peccata cõmissa:
qualit᷑ ꝑ lam̃ta pęnit.¬
entiȩ reparatus ad fr¬
uctũ sc̃e oꝑationis ac¬
cedat: ut non cũ mun

Expanded text:
hoc libro, qui nuncupatur Synonyma, id est, multa verba in unam significationem coeuntia, sanctae recordationis Isidorus, archiepiscopus Hispalensis, introducit personam hominis, lampene usque ad desperationis defluxum, cui mirabili concursu ratio obvians, leni hunc moderamine consolatur, atque a lapsu desperationis ad spem 473 veniae reformat, et quemadmodum tergiversantis mundi laformulamque vitae spiritualis arripiat, mirabiliter docet. 2. Deinde usque ad contemplationis ascensum sumperfectiouis adducit. debitas grates exsolvit. intenta mente lector nititur pergere, sine dubio reperiet quo pacto caveat vitia, quomodo defleat peccata commissa, et qualiter per lamenta poenitentiae reparatus, ad fructum sanctae operationis accedat, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Int̾dum adiungt̃
se ficta caritate: non ad
consolationem. sed ad tẽ¬
ptationem. Loquunt᷑
ex plorant. unde deci¬
piant. Ego autẽ recli¬
nato capite. humiliato
uultu. deposita facie.
sileo. taceo: incepto ꝑ¬
sisto silentio. Ori meo
custodiam posui: ori
meo signaculũ dedi. Uocem
a sermone repssi: linguam
a locutione restrinai. q.
de bono int̾rogatꝰ taceo: ma¬
lo enĩ reticere improbis: qͣ
respondere. Ii enim ñ quies¬
cunt: illi amplius seuiunt.
ꝑcussum amplius ꝑsequum¬
tur. magisq irruunt super
me: obstre punt & iã suꝑ me
damoribus. iactitant inmę
petulant̃ conuitia÷ uoce am¬
bitu. strepitu. suꝑ me pross
nꝰ suas p̃parant. In tantogͥ medal
intanto pauore. intanta formi¬
dine. ꝯtabui miser. pallui miset
Ex sanguis efectus sũ emareus
cormeũ pauore estuo. fornus¬
dinis metu tabesco T̃imorit̃m¬

Expanded text:
sunt; interdum adjungunt sunt; interdum adjungunt se ficta charitate, non ad consolationem, sed ad tentationem; loquunturexplorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius persequuntur, magis magisque irruunt super me, obstrepunt super me clamoribus, jactant in me petulanter convicia voce, habitu, strepitu. 14. Super me nus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsanguis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabesco, timor
Abbreviated transcription (Latin):
iminis ⁊ suspicionis locũ
mme conuertunt: in cͥ¬
men me ꝑiculũq deduct̃
bicunt michi crim̃: cuiꝰ
non habeo conscientiam.
ichil exploratum ẽ. nich
la confingere: non quies¬
cunt falsa restimonia p̃¬
parare: non desinunt accu¬
satores obicere: udices non
sinunt conscribe testimo
& crudeli sententia uidicor.
testium falsa sententia
ad necem in nocens ducor.
ex eodem cetu accusatores.
Inꝓbos udices opponut:
falsos testes obiciunt: in
quoꝵ testimonio confiden¬
tia ẽ. Nemo ab illis dis¬
sentit: nemo discordat.
nemo consilium eoꝵ re¬
pudiat. Cui dicam. cui
loquar. quem adeã. aqͦ
consilid̃ petam: in quo
animum meũ ponam:
Proiecerunt me om̃s ase.
abominatione me om̃s
minantur. Inhorrescunt
me om̃s. repudiant me¬
om̃s abdicationẽ inten¬
dunt. Uolo ad eos confu¬
gere: s minant᷑. Eupio
eoꝵ dep̾cari uestigia. s
fugiunt: aduersantur.
& odiunt. Supplicando
ꝓpitius eos habere uolo:
illi aut̃ magis molesti

Expanded text:
Criminis et suspicionis locum Criminis et suspicionis locum in me convertunt. In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum est, nihila confingere, non quiescunt falsa testimonia pparare, non desinunt accusatores objicere, judices non sinunt conscribere. 477 1alsa et crudeli sententia judicor. Testium falsa sententia ad necem innocens ducor. ex eodem coetu accusatores. Improbos judices opponunt, falsos testes objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consilium eorum repudiat. Cui dicam? cui credam? cui loquar? quem adeam? a quo consilium petam? in quo animum meum ponam? projiciunt me omnes a se, abominatione me omnes abominantur, exhorrescunt me omnes, repudiant omnes, abdicationem intendunt: volo ad eos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; supplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti
Abbreviated transcription (Latin):
sequunt᷑. Intuent᷑ me
quasi infelicẽ: nescio qͥd
loquunt᷑ mͥ dolose uer¬
bis pacis. O ccultam ma¬
liciam: blandis sermo¬
nibꝰ ornant. Aliud ore
aꝓmittunt: aliud corde
uolutant. Oꝑe destru¬
mittunt. Sub pietatis
habitu: animo uenena¬
to incedunt. Uelant
maliciam fuco bonita¬
tis: calliditate simplici¬
tatem occultant: ami¬
ciciam dolo simulant.
Ostendunt uultu. quod os
de non gestant. Cui creas
cui fidem adbibeas: quem
ꝓimum sentias: Uhuan
fides: Perut fides. ablataẽ
fides: nusquam tuta fides.
Sic legitimũ nichil ẽ sic us¬
ratur. Pereunt leges. aun
timor. Inpunita manet
male uiuendi licentia
mo peccantibꝰ contͣdicit.
net. Iniqui salui fiunt s¬
nocentes ꝑeunt. Boni indi¬
gent: improbi habundant.
alerati potentes sunt: usti
egent. Iniqui honorantur.
iusti deiciuntur. Iniqui le¬
tant᷑: iuisti in merore & lu¬
ente: nulla causa: nulla cͥ¬
minatione: nulla malici¬
mpingunt. Criminis no¬
dos contra me nectunt:

Expanded text:
ersequuntur, intuentur me ersequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destrumittunt, sub pietatis habitu animo venenato incedunt. Velant malitiam fuco bonitatis, calliditatem simplicitate occultant, amicitiam dolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gestant. Cui credas? cui fidem habeas? quem proximum sentias? ubi jam fides? periit fides, 476 ablata est fides, nusquam tuta fides. Si legitimum nihil est, si venegatur, pereunt leges, avartimor. Impunita manet male vivendi licentia, nemo peccantibus contradicit, net, iniqui salvi fiunt, innocentes pereunt, boni indigent, improbi abundant, scelerati potentes sunt. 9. Justi egent, iniqui honorantur, justi despiciuntur, iniqui laetantur, justi in moerore et luente. 10. Nulla causa, nulla criminatione, nulla malitiimpingunt, criminis nodos contra me nectunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nima mea inangustus ẽ:
p̃s meus estuat: cor meum
fluctuat. Angustia animi
possidet me: angustia ani¬
mi affligit me. Circundatꝰ
sum enĩ malis: circũseptus
riinis: circũclusus aduer¬
sis. Obsitus sum miseriis: o¬
ptus infelicitate: oppressus
ingustus. Non repperio us¬
piam tanti mali ꝑfugium:
colligo: effugiendi funeris
maloꝵ meoꝵ. me umbra
comitat᷑. Uelut umbrã
corporis: sic mala mea fu¬
gere non possum. E go
ille homo ignoti nominis :
homo obscurȩ opinionis:
homo infumi generis: cog¬
nitus ꝑ me tantũ: cognit᷑¬
mͥ tantum. Nulli unquã
malũ feci: nulli calũna¬
fui. Sine ulla querela:
apud homines uixi. Nitã
tur. Om̃s contra me fren¬
dent atq insaniunt: con¬
serta manu in me pericła
ingerͣ. Ad exitium me
ꝑtrahunt: ad pericłm me
adducunt. Ad discrum̃:
uocant meam salutem.
Nullus mͥ protectionem
p̾bet: nullus defensionem
adhibet: nullus ad minicu¬
lum tribuit: nullus malis
meis succurrit. Desertus
gunt. aut fortasse me ꝑ¬

Expanded text:
nima mea in angustiis est, spiritus meus aestuat, cor meum 475 fluctuat, angustia animi possidet me. Angustia animi affligit me, circumdatus sum omnibus malis, circumseptus aerumnis, circumclusus adversis, obsitus miseriis, opertus infelicitate, oppressus angustiis, non reperio uspiam tanti mali perfugium, colligo, effugiendi funeris malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala mea fugere non possum. Ego ille homo ignoti nominis, homo obscurae opinionis, homo infimi generis, cognitus per me tantum, cognitus tantum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniafui, sine ulla querela apud homines vixi; vitam tur, omnes contra me frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Nullus mihi protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, nullus adminiculum tribuit, nullus malis meis succurrit, desertus giunt, aut fortasse me p
Abbreviated transcription (Latin):
tricte uinculo. religent᷑
Dilectio dĩ morti cõꝑatur.
dicente salomone: Uali.¬
da ẽ ut mors dilectio. id.¬
circo quia sicut mors ui¬
olent̾ seꝑat animã acor¬
ꝑe: ita et dilectio dĩ ui-¬
olent̾ segregat hominẽ
a mundano et carnali
siodio leges eius habe.¬
mus Tenenda ẽ cum
scĩs uiris unitas carita.¬
tis. & quanto sequisq¬
subtrahit mundo: tan.¬
to opusẽ ut se associet
bonoꝵ consortio: Cari.¬
tas. in dilectione dĩ &
ꝓrimi constat. Seru¬

Expanded text:
 vinculo religentur. 4. Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto se quisqsubtrahit mundo, tanto necesse est ut se associet bonorum consortio. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Serv
Abbreviated transcription (Latin):
ntur uirtutis culmine pͥ
mi. Dũ quisq aliqđ donũ
accipit. ñ appetat amplius
quã qđ meruit: ne dum
alt̾rius m̃bri officium ar¬
riꝑe tẽptat. id quod me¬
ruit ꝑdat: C onturbat enĩ
corporis ordinem totum: qͥ
ñ suo contẽptus officio. sub¬
ripit alienum. Mali dona
ido ad dãpnationem acci¬
piunt: quia illa ñ ad dĩ lau¬
dem. s ad suam uanitatẽ
utuntur: Bonis male utun¬
donata sunt. in malos usuꝰ
adsumunt: sic̃ ingenium.
dona gaudemus: quȩ nos
ab eo ꝑcepisse cognoscimꝰ:
Nam quod sapientes sumꝰ.¬
tes exristimus: ñ alterus
s potius diuino mune¬
re sumus: Utamur gͦ opor¬
time diuinis beneficiis:
quatinus et dm̃ ñ peni

Expanded text:
ntur virtutis culmine primi. ntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utundonata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumtes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeni
Abbreviated transcription (Latin):
quod et nr̃a sit iusticia inhis
quȩ recte agimus: et dĩ gr̃ã
eoquod eam mereamur: Hȩc
enim et dantis ẽ dĩ. et acci¬
pientis ẽ hominis: sicut
et panem nrm dicimus:
quem tamen ado acciꝑe
postulamus S p̃alis gr̃a
ñ om̃ibꝰ distribuitur: s tan¬
tum mͦ electis donat᷑. Non
enim omĩum ẽ fides: quã
licet et si plurimi suscipi¬
ꝑcipiunt diu̾sa dĩ mun̾a:
ñ tamen c̃ cedunt᷑ uni om¬
nia: ut sit ꝓhumilitatis
studio. quod alt̃ ãmiret᷑
in alt̾o. Nlam qđ iniherechi¬
ele animalium ale. altera ad
alt̾am ꝑcutiunt᷑. uirtutes de¬
signantur scoꝵ. mutuo sese
effectu ꝓuocantium: atq al¬
terno exemplo inuicem sese
erudientium: Munera g¬
ratiarum alii ista. alii uero
donantur. ł illa alia: nec da¬
tur Pita habere unuit
quidam uirtutum excellen sic̃¬
tia ancedunt. dĩ repenti¬
na p̾ueniente gra. quosdã
compendio sc̃itatis p̾ueni¬
ant: et dum sint conu̾sio.¬
ne pꝰstremi: subito efficia¬

Expanded text:
quod et nostra sit justitia in his quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipipercipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, uquidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiu
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Abillo enim nobis
omĩa bona. grã p̾ueniente
firmantur: Nam nichil
boni oꝑis egimus: ꝑ quod
confessionem fidi acciꝑe
mereremur Profectus
hominis: donum dĩ ẽ
nec ase potest quisquam:
s adño corrigi. Non enim
quicquam boni hab& pro¬
prium hõ. cuius uia ñ ẽ
eius: testante propħa:
Scio dñe quia nonẽ ho¬
minis uia eius: nec uiri
ẽ. ut ambulet et dirigat
gressus suos. Sciant lib̃i
arbitrii defensores nichil
posse in bonum sua p̾ua¬
lere uirtute: nisi diuine
gre sustententur uiuami
rael: tantum in me au.
rito: ut salueris meo
auxilio: Hominis me.¬
ritum suꝑna gr̃a nͣ ut
ueniat inuenit. sed pꝰ¬
quam uen̾it facit: atq
ad indignam m̃tẽ ue¬
niens facit in eam me¬
ritum qđ remuneret:
qui solum inuenerat
quod puniret Qd enĩ
ex se ille latro meruit.
crucem ascendit: de cru¬
ce paradisum adiit: Reus qͥde
ille. et frat̃no sanguine uenit.
cruentus: s diuina grͣa in
cruce mutatus. Sciendum

Expanded text:
ejus ? Ab illo enim nobis ejus ? Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus; nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos . 196 4. Sciant liberi arbitrii defensores nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae gratiae sustententur juvaminrael, tantum in me auxirito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
Nafrat̾na societate secernit᷑.
diuine caritatis participatio¬
ne pͥuatur Non poterit dm̃
diligere: qui noscitur in pro¬
ximi dilectione errare Ap̃
Bonoꝵ. discretionis ẽ ñ odisse
ꝑsonas. s culpas: et recte di¬
sistunt: uana spe in¬
dulgentiam dedĩ pietate
requirunt: quam recte que¬
rerent: si ab actione praua
cessarent: Metuendum ual.¬
misit ds̃ ꝑseuerant᷑ pecce¬
mus. neq q uste peccata
distringit: ueniam desꝑ.¬
emus: s utroq ꝑiculo eui.¬
tato. et amalo declinemuꝰ:
et de dĩ pietate ueniam
sꝑemus: O mĩs quippe ius¬
tus. spe et formidine niti¬
tur: quia nunc illũ adg¬
audium spes erigit: nc̃
Nter dum peccantibus
nobis. sua ds̃ dona ñ re¬
trabit:ut ad spem diuine
ꝓpitiationis mens hum¬
ana consurgat: Nam ñ
peccantem suis bñficiis
prouocat ad se redire Con¬
fessionem hominis: ñ eẽ
humanȩ uirtutis. Nam si
confessionem uel magni
nobis ds̃ oꝑatur: cui ꝑ
prophetam dr̃. confessio
et magnificentia opus

Expanded text:
fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. ChriBonorum discretionis est, non odire personas, sed culpas; et recte dicsistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valmittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nuncgratia. 1. Interdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni nobis Deus operatur, cur per prophetam dicitur: Confessio et magnificentia opus
Abbreviated transcription (Latin):
caui qͦd ꝓpriam magis ex hoc excita¬
ri deuotionẽ qm cõmunem quesie¬
rim utilitatem: potens erit pia iuirgo
apud suũ misericordem filiũ hoc me.¬
um excusare peccatũ: cui hoc meum
qualecũq opusculũ deuotissime desti

Expanded text:
cavi, quod propriam magis ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam hoc meum excusare peccatum, cui hoc meum qualecumque opusculum devotissime desti
Abbreviated transcription (Latin):
sane inopiam suꝑ nos adeo inua¬
luisse sentumus: ut nulli sit dubi¬
um illa sententia nos ferirrqm̃
Abundabit iniquitas refrigescet
caritas multorũ. Et ut suspicor
¶. aut presto aut ppe ẽ de quo

Expanded text:
sane inopiam super nos adeo invaluisse sentimus, ut nulli sit dubium illa sententia nos feriri: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et ut suspicor ego, aut praesto, aut prope est, de
Abbreviated transcription (Latin):
preciũ fuit illustres
sc̃oꝵ describere uita.
ut sunit in speculũ
& exemplũ ac qͦddã
ueluti condimentũ uitȩ hominã
suꝑ derram. Per hoc enum quodãmͦ
apud nos etiam post mortẽ uiuuts.
multosq ex his qui iuiuentes mor

Expanded text:
pretium fuit illustres Sanctorum describere vitas, ut sint in speculum et exemplum, ac quoddam veluti condimentum vitae hominum super terram. Per hoc enim quodammodo apud nos etiam post mortem vivunt, multosque ex his, qui viventes mor
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam suis gradibus duce gr̃a
ꝑficiens. sp̃u tandem consummabit᷑
quia non pͥus qͦd sp̃uale. s qͦd anima¬
le. deinde quod spuale. Et pͥus neceẽ
ẽ. portemus imaginem terrestris:
deinde celestis. Inprimis gͦ diligit
se ipsum homo ꝓpter se. Caro quip¬
se uidet ꝑse non posse subsistere:
dm̃ quasi sibi necessariũ incipit ꝑfidẽ
inquirere ⁊diligere. Diligit itaq in
tando. legendo. orando. obediendo:
quadam huiuscemodi famillaritade
paulatun sensimq ds̃ innotescit.con¬
sequent̃ &. dulcescit: &e sic gustando qͣm
suauis ẽ dñs. dansit adtercium gradũ
ut diligat dm̃: non iam ꝓpt̃ se s ꝓpt̃¬

Expanded text:
quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, sed quod animale, deinde quod 601 spirituale . Et prius necesse est portemus imaginem terrestris, deinde coelestis. In primis ergo diligit seipsum homo propter se; caro quipse videt per se non posse subsistere, Deum quasi sibi necessarium incipit per fidem inquirere, et diligere. Diligit itaque intando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit: et sic gustato quam suavis est Dominus, transit ad tertium gradum, ut diligat Deum, non jam propter se, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
Uereor aut̃ ne aut grandia minus
digne locutus inueniar: aut ꝑtracta¬
ta a plurib suꝑfluo retractasse. Legite
illud ꝓinde pͥmus: ce. si iudicatis solus:
ne si ꝑferatur in mediũ. macis fartor

Expanded text:
ereor au tem, ne aut grandia minus digne locutus inveniar, aut pertractata a pluribus superfluo retractasse. Proinde illud legite primus, et si judicatis, solus: ne si proferatur in medium, magis for
Abbreviated transcription (Latin):
quando ⁊ de suꝑnis expulit suꝑbũ.
⁊apud inferos spoliauit auarum.
Conueniens gͦ erat. ut suauit qͦ
omnia cęlestia scilicet ⁊ terrena dis¬
poneret. quatmnꝰ ⁊ illiuc deiciens
inquietũ. reliquos in pace firma¬
ret: &. huc debellaturus inuidũ.
nob̾ pͥus sue humilitatis ⁊ mansu¬
etudinis ualde necessariũ exem¬
plum relinqueret: sicq mirabi¬
li fieret moderamine sapientie.
ut ⁊ suis suauis. ⁊ hostib fortis
appareret. Quid enĩ ꝓdesset diã¬
bolũ a dõ iunci: niob̾ manentib
suꝑbis: Necessario gͥ desponsata est
maria ioseph. quando ꝑhoc: ⁊ acanibꝰ
scm̃ abscondit᷑:i a sponso uirguntas
comprobat᷑: i uirginis tam uerecũ¬
diȩ parcit᷑. qm fame ꝓuidet᷑. Quid
sapientius: Quid dignius diuina
ꝓuidentia: Uno tali consilio secre.¬
tis cȩlestibus ⁊ admittit᷑ testis. ⁊ ex¬
cludit᷑ hostis: ⁊ integra seruatur
fama uirginis matris. Alioquin

Expanded text:
quando et de supernis expulit superbum, quando et de supernis expulit superbum, et apud inferos spoliavit avarum. Conveniens ergo erat ut suaviter quoque omnia, coelestia scilicet et terrena, disponeret: quatenus et illinc dejiciens inquietum, reliquos in pace firmaret, et hic debellaturus invidum, nobis prius suae humilitatis et mansuetudinis valde necessarium exemplum relinqueret: sicque mirabili fieret moderamine sapientiae, ut et suis suavis, et hostibus fortis appareret. Quid enim prodesset diabolum a Deo vinci, nobis manentibus superbis? Necessario igitur desponsata est Maria Joseph, quando per hoc et a canibus sanctum absconditur, et a sponso virginitas comprobatur, et Virginis tam verecundiae parcitur, quam famae providetur. Quid sapientius, quid dignius divina providentia? Uno tali consilio secretis coelestibus et admittitur testis, et excluditur hostis, et integra servatur fama Virginis matris. Alioquin