comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliquid ꝙ a deo sit. ut enim ex
u̾bis. ab̃. premissis colligitur.
Deccatum dr̃ corruptio uł pri¬
uatio actiue: ñ passiue. Nami
quaucumq priuat bono. N ã
si ñ priuat aliquo bono nec noc
ut supra as̃. ait. Nocet autem:
adimit ig̃ bonum. Non autẽ
nocet nisi in qͣnͣtum pcc̃m ẽ: ergo
in quantum pccm̃: priuat bono.
Itaq in quantum pccm̃ ẽ: pͥua¬
tio est uł corruptio uoni. Qu¬

Expanded text:
. Ut enim ex verbis praemissis Aug. colligitur, peccatum dicitur corruptio vel privatio active, non passive. Nam iqualicumque privat bono. Nam si non privat aliquo bono, non nocet, ut supra Aug. ait. Nocet autem; adimit ergo bonum. Non autem nocet, nisi in quantum peccatum est; ergo in quantum peccatum est, privat bono. Itaque in quantum peccatum est, privatio est vel corruptio boni. 1
Abbreviated transcription (Latin):
pctm est uł corruptio. ⁊ omnis
actus malus fit peccm̃. utrum
sit priuatio uel corruptio boni:
enim in qnͣtum pccm̃ est: corru¬
ptio boni est: Cum corruptio bo¬
ni uł priuatio pena sit homiur.
in quantum igitur pccm est: bo¬
est: tunc in quantum pccm̃ est:
bonum ẽe uidetur. ⁊ a deo cẽ. Si ã
ñ in quantum pcc̃m ẽ: corruptõ
est. Queritur ergo scd̃m quid
corruptio sit. Si enim corruptõ
est. ⁊ non in quantum pccm̃ est:
cum non sit nisi bonum prec̾ꝙͣ
in eo ꝙ pccm̃ est: ergo inquantũ¬

Expanded text:
 omnis actus malus sit peccatum; utrum sit privatio vel corruptio boni enim in quantum peccatum est, corruptio boni est, cum corruptio vel privatio boni poena sit homini; in quantum ergo peccatum est, pot, tunc in quantum peccatum est, bonum esse videtur, et a Deo esse. Si autem non in quantum peccatum est, corruptio est, quaeritur ergo secundum quid corruptio sit. Si enim corruptio est, et non in quantum peccatum est, cum non sit bonum, praeterquam in eo quod peccatum est; ergo in quantu
Abbreviated transcription (Latin):
gula eorum quead enĩ ad se sił am¬
dicuntur de patre ⁊ filio. ⁊ta ĩ pre¬
Quicquid enim ad se dicun dcis re
simul dicuntur. gͦ. nec pr̃ est deus
sine filio. nec fllius sine patre. sed
ambo simul deus. s ñ ambo simł

Expanded text:
gula eorum quae ad se, dicuntur de Patre et Filio. Quidquid enim ad se dicuntur, ut asimul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m relationem constat ista nõ
ci. deus de deo. lumen de lumine se¬
cundum predcãm regłam. Nd
ꝙ dicimus. quia licet d̾s scd̃m sb̾¬
stantiam dicatur ⁊ lum̃ ⁊ sapĩa. ⁊¬
tur. Auquando tamen pro relati
cipiuntur. ut cum dr̃ deus genu¬
it deum. alterum pro patre. alt̾m
pro filio ponitur. Similiter cum
dr̃ deus de deo. lumen de lumine. In
aliis qͦ locutionib sepe reperiun¬
tur nomina essentie ad significa¬
tionem personarum deducta. ut
cum dr̃ deusnatus. deus mortu¬
us. deus passus. ubi filius tm̃
significatur. Ita et de soio filio in
dicantur. in .ui.li. de tri. ait. Qͦ
ne dicitur. Non enim simul am¬
bo deus de deo. sz solus filius de deo.
.s. patre. nõ ambo simul lumen de
lumine. s solus filius delumine pr̃e.

Expanded text:
secundum relationem constat ista non ci Deus de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam regulam. Ad quod dicimus quia licet Deus secundum substantiam dicatur et lumen, et sapientur; aliquando tamen pro relativcipiuntur; ut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum dicitur: Deus de Deo, lumen de lumine. In aliis quoque locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intdicantur, in lib. 6 de Trin., c. 2, ne dicitur? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet, Patre, nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
tis arbitrio ñ ꝓ necessitatis ob¬
sequio. Qualit̾ in deo accipit᷑
aturis. dei ⁊ enuim liberum . ar. dr:
te omnia facit ꝓut uult. Ideoꝙ
Ierꝵ. attentens non ita ẽẽ lib̃m. ar.
in deo sicut est increaturis: ab ip̃o
uidetur lib̃m. ar. excludere. in o¬
cens. Solus deus est inquem pec¬
catum ñ cadit. nec cad̾e pot̾. Cetera
cum sint liberi. ar: in utramq ꝑ¬
tem flecti possunt. dum ait cet᷑a
indicat lib̃m. ar. sicut est in cetĩs¬

Expanded text:
tis arbitrio, non pro necessitatis obsequio. 4. Qualiter in Deo accipituraturis. Dei etenim liberum arbitrium te omnia facit prout vult. Ideoque Hieron., attendens non ita esse liberum arbitrium in Deo, sicut est in creaturis, ab ipso videtur liberum arbitrium excludere, in hocens: Solus Deus est in quem peccatum non cadit, nec cadere potest. Caetera, cum sint liberi arbitrii, in utramque partem flecti possunt. Dum ait caetera, indicat liberum arbitrium sicut est in caet
Abbreviated transcription (Latin):
iidelic pt̃ate est cligere bonum
uł malum. ⁊ utrumlbet scd̃me¬
lcõnem facere uł dimitt̾e. Scd̾ ꝙ
nec in deo nec in hiis omnib qͣ
tanta bĩtudinis grã sunt robo

Expanded text:
videlicet potestate est eligere bonum vel malum, et utrumlibet secundum electionem facere vel dimittere. Secundum quod nec in Deo, nec in his omnibus qui tanta beatitudinis gratia sunt robor
Abbreviated transcription (Latin):
disserit. uidetur enimap in en¬
ꝓbare pc̃ca parentum p̃ceden¬
tium ⁊ imputari ꝑuulis. ñ oĩm
tam̃ qui fuerunt ab adam: ne im¬
portabili et ninia sartina in pena¬
eterna grauarentur ꝑmili. s t̾m̃
eorum parentum qui eos a quarta
gn̾atõe precesserunt. Qd confirmͣt

Expanded text:
isserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; sed tantum eorum parentum qui eos a quarta generatione praecesserunt. Quod confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam de reb inuisibilibus et¬
spiritualibus. temporaliter exor¬
tis. ꝑ eam enim ⁊ natura summa
que fecit om̃s naturas .i. diuma
consideratur. et que post ipãm sũt
spũales ⁊ inuisibiles nature. sicut
tiones conspicuintur. In hoc gͦ dr̃a
tm̃. sapĩa uero non mͦ capimus
suꝑiora. s etiam in cognitis delecta¬
mur. Sic ergo distingui pot̾ inter

Expanded text:
 etiam de rebus invisibilibus espiritualibus temporaliter exortis. Per eam enim et natura summa quae fecit omnes naturas, id est, divina, consideratur, et quae post ipsam sunt spirituales et invisibiles naturae, ut tiones conspiciuntur. In hoc ergo differentia tantum; sapientia vero non modo capimus superiora, sed etiam incognitis delectamur. Sic ergo distingui potest inter
Abbreviated transcription (Latin):
onem que diffe̾nt᷑ ꝓxĩs exhibenda
sunt. primo ꝑentib. Inde filiis. post
domesticis. demũ inimicis. Deum
u̾o tamaffcũ qͣm obsequii exhĩtõe
añ oĩa diligendum.

Expanded text:
onem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligendum.
Abbreviated transcription (Latin):
aud̾ pricipetur deꝑentib: nͥ maiori
dilccẽ forent diligendi; S ħ illi re¬
ferendũ dñt ad extĩorum exhĩtõ¬
nem in qua p̃p̃onendi sunt ptes.
uñ honora dixit. ñ dilige. Obuiat
Ordinauit in me caritatẽ. pꝰ oĩm

Expanded text:
ud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat ord
Abbreviated transcription (Latin):
qr nita mala ł intentio ꝑũsa aliciuiꝰ
.s. ut uirgo solatio uiri sustentare¬
tur. ⁊ ut diabolo ꝑtꝰ celaret᷑. ut ioscpħ.
tẽt testis castitatis defendens eam
ab infanua suspicionis. ne ũ adłtã
dampnaretur.

Expanded text:
quia vita mala vel intentio perversa alicujus es, scilicet, ut virgo solatio viri sustentaretur, et ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne ut adultera damnaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. si pꝰea ab aliqͦ temporis spacio¬
sũ contradcc̃e. ⁊ q̃rimonia cohĩ¬
tauĩnt. facultate discedendi uł re¬
clamandi hĩta ꝯsentire udent᷑.
⁊ ꝯsensus ille ꝯseqñs supplet. ꝙ
p̃cederis coactio tulerat.

Expanded text:
sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat.
Abbreviated transcription (Latin):
opponunt garruli rõcina¬
tores dicentes. Si d̾s p̃r genuit
d̾m. aut genuit dm̃ qui ẽ d̾s p̃r.
aut dm̃i qui ñ ẽ ds p̃r. Si genuit

Expanded text:
omponunt garruli ratiocinatores dicentes: Si Deus Pater genuit Deum, aut genuit Deum qui est Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Si genuit
Abbreviated transcription (Latin):
concedend̾ sit: ꝙ d̾s genuit dm̃.
Si enĩ deus genuit dm̃. ⁊ uicet᷑ ꝙ
aut se d̾m. aut alium genuĩt. Si
u̾o aliũ d̾m genuit. ñ ẽ tm̃ unꝰ d̾s.
Si aũ se ip̃m dm̃ genuit. aliqͣ res
ius unum genuit. ⁊ ꝙ d̾s dm̃ ge¬
nuit. qr d̾s p̃r dm̃ filium genuit.
In simbolo ꝙͦ scͥptum ẽ. lum̃ de
additur gͦ genuit se d̃m. uł aliũ

Expanded text:
concedendum sit, quod Deus genuit Deum? Si enim Deus genuit Deum, videtur quod se Deum aut alium Deum genuit. Si vero alium genuit non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deum genuit, aliqua resus unum genuit, quod Deus Deum genuit; quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de additur: Ergo genuit se Deum vel aliu
Abbreviated transcription (Latin):
cellenter: nichil tamen posside¬
tur singulartrer. Omma enĩ
m omnibus sunt non quidẽ
equaliter. quia alii aliis su¬
blimius possident : que tñ o
omues habent. Cumq omni¬
a dona gratiarum superiores
ordines sublimius et perfectr¬
us perceperint: tamen ex pre¬
cipuis sortiti sunt ucrabula. In¬
ferioribus cetera relinquentes
ordinibus ad cognõiatõem. ut
seraphin qui ordo extellentissi¬
mus exstimatur: tam dilecti¬
onem quam cognitionem di¬
uinitatis et cetera uirtutum
dona. ceteris omnibus sublimi-¬
us percepit. et tamen ab excel¬
lentiori dono. idest a caritate.
nomen accepit ille superior or¬
do. Maius enim donum est ca
ritas: quam scientia. Item. Ma¬
ius est scire quam iudicare. Sci¬
entia namq informat indiciũ¬
informat. Ideoq secundus ordo
a serundo dono. idest cognitione
ueritatis: appellatus est. scilicet
cherubin. ita et de alus intelligẽ¬
dum est. Assignantur ergo excel¬
ientia ordinum secundum excel¬
lentiam donorum. et tamen sicut

Expanded text:
cellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus sublimius et perfectius percepit, et tamen ab excellentiori dono, id est, a charitate nomen accepit ille superior ordo. Majus enim donum est ipsa charitas, quam scientia. Item, majus est scire quam judicare; scientia namque informat judicium. Ideoque secundus ordo a secundo dono, id est, cognitione veritatis, appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentia ordinum secundum excellentiam donorum, et tamen, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa illa que deus est. c̾ata ñ ẽ.
filius enĩ sapĩa pr̃is ẽ genita: ñ
fc̃a. nec c̾ata ⁊ tota tͥnitas una
nec genita uł ꝓcedens. De angłi¬
ca igitur uitã. illud accipiendũ
ẽ. de qͣ dicit scriptura: qñ frã est.¬

Expanded text:
ia illa quae Deus est, creata non est. Filius enim sapientia Patris est genita, non facta nec creata, et tota Trinitas una nec genita vel procedens. De angelica ergo vita illud accipiendum est, de qua dicit Scriptura quando facta est
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͥ hͣria ideãt᷑. nͦ in dĩna scͥptu¬
ra fas sit sentire aliquid c̃ẽ i¬
etatis: requiramus intelligen¬
tiam uĩtatis. Quid sit tenend̾¬
idetur itaq docit premissã¬

Expanded text:
contraria videantur, nec in divina Scriptura fas sit sentire aliquid esse contrarietatis, requiramus intelligentiam veritatis. 3. Quid tenendum sit docet praemissa
Abbreviated transcription (Latin):
angelicam ⁊ humanam fu ãgłica¬
ise distinctam. quarum altera
ra ex ꝑte spũalis. ⁊ ex ꝑte corͣlis
.i. humana. Cum itaq dehus
dum uidetur. ut a ꝯtuctu creato¬
ris ad cognitionem creature di¬
gnioris ratio nrã intendat. Dein¬
de ad ꝯsid̾ationem corꝑee tam illiꝰ
ñ rationalis descendat ut tͥnitatis
increate sacramentum tͥꝑtite cͤa¬
ture. eiq concretorum atq ꝯtin¬
primo crearetur. Deinde qualis
effecta aũsione quoꝵdam ⁊ ꝯuer¬
sione quoꝵdam. De excellentia qͦ
⁊ ordinib ⁊ donorum diffrã. et
de officiis ac nominib. aliisq ꝑ
płib. aliqua dicenda sunt. Qi

Expanded text:
angelicam et humanam fuisse distinctam, quarum altera ra ex parte spiritualis et ex parte corporalis, id est humana. Cum itaque de his dum videtur, ut a contuitu creatoris ad cognitionem creaturae dignioris ratio nostra intendat, deinde ad considerationem corporeae tam illius est rationalis descendat, ut Trinitatis increatae sacramentum tripartitae creaturae, eique concretorum atque conprimum conderetur. Deinde qualis effecta aversione quorumdam et conversione quorumdam. De excellentia quoque, et ordinibus, et donorum differentia, et de officiis ac nominibus, aliisque pluribus aliqua dicenda sunt. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
stendit dicens. per celum ⁊ t̾ram
spũalemq corꝑalemq creaturã
intlłigi. ⁊ hec creata in principio.
a primo facta sunt. Ꝙ nicħ fr̃m

Expanded text:
se, dicens: Per coelum et terram spiritualem et corporalem creaturam intelligimus, et haec creata in principio, a primo facta sunt. Antea enim
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. Si aliꝙͥ. ꝓdẽ impio sepult᷑a p̃¬
ti exhibuit turba famuloꝵ. s młto
clariores in ꝯspt̃u dñi. ulceroso illi
pauꝑi mĩstiũ exhibuit angłoꝵ. qui
cũ extuler̃t ñ ĩ nͣrmoreũ tinnulũ s
in abrabe gͥmiũ. Sit tñ cura mortu¬
os sepeliendi ⁊ scpulchͣ ꝯstituẽdi. qr ħ¬

Expanded text:
uia si aliquid prodest impio sepultura preti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi peri ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, q
Abbreviated transcription (Latin):
mnaliquo ꝯiugio simł ꝯcur¬
runt ad extusatõm coitus car¬
nar ualẽt. Qñ enĩ sirata fide thori
coitus ut culpam ñ hãt. Quͣ nõ de¬
ficiente bono plis fide tñ suata. cõ¬
ueniũt cã inꝯͣtinẽtie: ñ sic expcusat᷑
ut ñ hãt cuipam: s uc̃alem. unde

Expanded text:
aliquo conjugio simul concurrunt, ad excusationem coitus carnalis valent. Quando etiam servata fide thori coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente bono prolis, fide tamen servata, conveniunt causa incontinentiae, non sic excusatur ut non habeat culpam, sed venialem.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ amare qĩ adult̾am. Qͥ dñt
se cã humani gnis uxorib iũgi
imitent᷑ saltẽ pecudes. ⁊ pꝰqͣm uen¬
t̾ uporis intumuĩt. ñ ꝑdant filtos
nec amatores seuxorib exhibeant.
s maritos. Idem. In. m̃m̾̃io. oꝑa¬

Expanded text:
re quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et postquam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ. Mmorata eĩ fuit lux solis ⁊
limne. alioꝵq s̃derum. ꝑ pcc̃m pͥmi ho¬
minis. s t̃c recipiet sol m̃cede̾ sui la¬
loris. qr septempłr lucebit ⁊ t̃t nõ
erit uicissituto diei ⁊ noctis. s tm̃ di

Expanded text:
iudicium. Minorata enim fuit lux solis et lune aliorumque syderum per peccatum primi hominis, sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit et non erit vicissitudo diei et noctis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gͦ ds in om̃i bono maiorẽ ht
sufficientiam. qm ciꝰ c̾atura. Indu
bit᷑ fr̃ã ẽ scĩa tua ex me. ⁊ ñ potero
ad eam. ꝙ exponens cast̾. ait ui̾tas

Expanded text:
 Deus in omni bono majorem habet sufficientiam, quam ejus creatura. Inducabilis facta est scientia tua ex me, et non potero ad eam. Quod exponens Cassiodor. ait: Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
it q̃ri opus est
cum anima xͥ es
set sapiens sapĩa gratui¬
ta. utrum hũit sapĩam eqͣ¬
lem deo siue oim̃ rerum sc̃ĩam ha

Expanded text:
ic quaeri opus est, cum anima Christi esset sapiens sapientia gratuita, utrum habuerit sapientiam aequalem Deo, sive omnium rerum scientiam ha
Abbreviated transcription (Latin):
.s. Cum gͥ idem sit ibi dilig̾e̾ ꝙ
ea dilcõne: qua alt̾ alt̾m diligit.
Cum iõ pr̃ neget᷑ saꝑe sapĩa qmͣ

Expanded text:
s. Cum idem ergo sit ibi diligere quea dilectione qua alter alterum diligit, cum ideo Pater negetur sapere Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tñ d dici triplex. Ibi enim nus.¬
non est triplicitas. ubi summa
putandus est. alioquim minor
esset pater solus. uel solus filius.¬
uel solus sp̃c .s. quam simul pater
cendus est deus. Non enini pat̾
cum fiulio. ⁊ spñ sco maior d̾s est ꝙͣ
singuli eorum. quia non est quo
crescat illa perfectio. perfectus est
tas pecius quam triplex dici deb.
gula sunt in singulis ⁊ omnia in
singulis. ⁊ singula in omnib.

Expanded text:
n debet dici triplex; ibi enim non est triplicitas, ubi summa putandus est; alioquin minor esset Pater solus, vel Filius solus, quam simul Pater cendus est Deus. Non enim Pater cum Filio et Spiritu sancto, major Deus est quam singuli eorum, quia non est quo crescat illa perfectio. Perfectus autetas potius quam triplex dici debet.  est, quomodo singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Genuisse enim deum filios nũꝙͣ
cum ꝓprictatis sig̾catione cogno¬
scimus dici. Exadoptione enim
homo est filius dei. ñ ex gu̾atione.
neq ei ꝓprietas est. s nũcupatio.
ac per hoc nou uere filius. qr nõ ꝓ¬
prie natus dicitur. nec semper fi¬
lius fuit. unigenitus autem deus
uec fuit aliq̃n non filius. nec fuit
aliquid ante quam filius. nec qͥc¬
quam ip̃e nisi filius. Atq ita di¬
cimus. qui semper est filius. na¬
scibilitatis ꝓprietate ac ueritate
filius est eius solius qui genuit.
et ille tm̃ qui genuit p̃r ipĩus ẽ.
quia sicut ille filius origine. ita

Expanded text:
Genuisse enim Deum filios, nunquam Genuisse enim Deum filios, nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo factus est Filius Dei, non ex generatione, neque ei proprietas est, sed nuncupatio: ac per hoc non vere est filius, quia nec proprie natus dicitur, nec semper filius fuit. Unigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec quidquam ipse nisi Filius, atque ita qui semper est Filius nascibilitatis proprietate ac veritate, filius ejus solius est qui genuit, et ille tantum qui genuit, Pater ipsius est; quia, sicut ille Filius est origine, ita
Abbreviated transcription (Latin):
o manifestum est ꝓprium ẽẽ ꝙ
filius est. Qͣre dicat cẽ ꝓpriũ um¬
ic que geniti ꝙ filius est¬
homines filii dei dicantur. ⁊ sint
ad moysen de ppło isrl. dominus
ait. filius meus primogenitus
isrł. S magna est distantia. ho¬
mines enim filii dei sunt factura
ñ natiuitatis ꝓprietate. deus autẽ
filius: originis ꝓprietate filius ẽ.
et uĩtate natiu̾itatis. ñ factura. ł
adoptione. ⁊ illi quidem añ sunt
qͣm filii dei sint. fuint enim filii¬
qͣmiuis ñ nascantur filii dei. unde
hyłr. Solum deum natum origi¬
nis ꝓpuetate dei filium ostendẽs
int̾ ipsum ⁊ homines filios dei e
qui ex eo nascitur: uere filius est.
⁊ nos qͥuidem faii dei sumus: s
ꝑ facturam. fuimus enim aliq̃n
ouem effecti sumus pocius quã
nasciur.⁊ qr omne ꝙ fit. ante¬
quam fiat non fuit . nos cum fi¬
lii ñ fuissemus efficimur. ante e¬
nim filii non eramus. s ꝑ grãm
facti sumus. ñ nati neq regn̾ati.
s acqͣuisiti. Acquisiuit enim nos

Expanded text:
estum est proprium esse quod Filius est. 4. Quare dicatur esse proprium unigeniti quod Filius eshomines filii Dei dicantur et sint,ad Moysem de populo Israel Dominus ait, Exod. 4: Filius meus primogenitus Israel. Sed magna est distantia. Homines enim filii Dei sunt factura, non nativitatis proprietate; Deus autem Filius originis proprietate Filius est et veritate nativitatis, non factura vel adoptione; et illi quam filii Dei sint. Fiunt enim filii, non nascuntur filii Dei. Hilarius unum solum Deum natum originis proprietate Dei Filium ostendens, inter ipsum et homines filios Dei evqui ex eo nascitur vere Filius est: et nos quidem filii Dei sumus, sed per facturam. Fuimus enim aliquanonem effecti sumus potius quam nascimur: et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii facti sumus non nati, neque generati, sed acquisiti. Acquisivit enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
um solius patris. ñ quia ñ est
natus ip̃e. s ꝙ unum filium ge¬
nuit. proprium quid̃ soluis fi¬
lii ẽ. non quia ip̃e nõ genuit. sed
qr de prĩs essentia natus est. ꝓpri
natus est ip̃e. nec genuit. s qͥa
solus de pr̃e filioq ꝓcedit. Ecce
breuiter assignauit tres ꝓprieta¬
tes trium ꝑsonarum. quarum
una non est alia. hoc enim sig̾ca¬
uit cum dixit. Aliud est genuisse
o.⁊ aua natiuitas. alia processio.
que aliis nominib dñr pr̃nitas
filiatio. has ꝓprietates designãt
dentales. sed in ipis ꝑsonis ab
et̾no sunt immutabilit̾. ut nõ
mͦ applłationes sint relatiue. s
etiam ip̃e relationes. siue notio¬

Expanded text:
um solius Patris, non quia non est natus ipse, sed quia unum Filium genuerit; propriumque solius Filii, non quia ipse non genuit, sed quia de Patris essenatus est ipse nec genuit, sed quia solus de Patre Filioque procedit. Ecce breviter assignavit tres proprietates trium personarum, quarum una non est alia. Hoc enim significavit cum dixit: Aliud est genuisse o, et alia nativitas, alia processio, quae aliis nominibus dicuntur paternitas, filiatio. Has proprietates designant dentales, sed in ipsis personis ab aeterno sunt immutabiliter; ut non modo appellationes sint relativae, sed etiam relationes sive notio
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. nec tamen omne ꝙ dicit
atq mutabilib ꝙ non scd̾m sub¬
stantiam dr restat ut scd̾m accidẽs
dicatur. In deo autem nichil qui¬
dem scd̾m accidens dẽ. quia nichil
in eo mutabile est. aut ãmissibile.
ad filium. ⁊ filius ad patrem . ꝙ.
nõ est accidens. quia ⁊ ille semꝑ¬
per. quia semper natus est faius.
nec cepit unquam ẽẽ filius. Qd̾̃
si aliqñ eẽ cepisset. aut aliqñ desi¬
neret cẽ filius. scd̃ accidens dicẽt᷑.
Et quia parer non d̾r pat̾: inisi ex
eo ꝙ est ei filius. ⁊ filius ñ dẽ filius

Expanded text:
cidit. Nec tamen omne quod dicatque mutabilibus quod non secundum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur. In Deo autem nihil quidem secundum accidens dicitur, quia nihil in eo mutabile est aut amissibile, ad Filium, et Filius ad Patrem, quod non est accidens; quia et ille semper, quia semper natus est Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando desineret esse Filius, secundum accidens diceretur. Et quia Pater non dicitur Pater nisi ex eo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r. ⁊ ꝙ filius. et̾num atq incom¬
mutabile est eis. Ecce hiis uer
bis aperte ostenditur quedam di¬
ci de deo scd̃m sub̾am. quedam se¬
cundum relationem. nichil tñ se¬
cundum accidens. ostenditur eti¬
⁊ ꝓprietas filii. quia ht̃ patrem. Iõ¬
q cum dixit et̾num ⁊ in cominu¬

Expanded text:
r Filius, et aeternum atque incommutabile est eis. Ecce aperte his verbis ostenditur quaedam dici de Deo secundum substantiam, quaedam secundum relationem, nihil tamen secundum accidens. Ostenditur etiet proprietas Filii, quod habet Patrem. Ideoque cum dix
Abbreviated transcription (Latin):
diceris. frustrat claues ecc̃e: qui
sine arbitrio sac̃dotis pnĩam agit.
si sñ oris ꝯfessione cͥminis in dui¬
geritur. dũ aliquis scd̾ canonicã
disciplinam t̾tio uocatus ad em̃¬
datõm manifesti deliti ⁊ satisfa¬
⁊ pudore scełts conu̾sus peniteat.
gate cõioni admittit᷑. ⁊ eccẽ recon¬
ciliatur. Hec autem ecclie ana¬
thematizatio hanc penam illis qͥ
digne ꝑcellunt᷑ infugit. qr grã dĩ
⁊ ꝓtectio ⁊ ilł ampliꝰ subtrahitur
ac sibi ip̃is relinqunt᷑. ut sit eis li¬
b̃m ruere mint̾itum pcc̃i. In qͦs

Expanded text:
inum frustrat claves ecclesiae qui sine arbitrio sacerdotis poenitentiam agit, si sine oris confessione criminis indulgeritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et satisfa pudore sceleris conversus poeniteat, gatae communioni admittitur, et Ecclesiae reconciliatur. Haec est autem Ecclesiae anathematizatio; hanc poenam illis qui digne percelluntur, infligit, quia gratia Dei et protectio illius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥdotes dum satisfac¬
tionem pñĩe ꝯfitentib imponunt.
Soluunt cum de ea aliquid dimit¬
tunt. uł ꝑ eam p᷑gatos ad sacm̃to¬
rum communionem admittunt.
Quib reittũt. remittit d̾s. ⁊ c̃.
Opus enĩ iusticie ex̾cent in pocõ¬
res. cum eos iusta pena ligant. O

Expanded text:
sacerdotes, dum satisfactionem poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt. Quibus remittunt, et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; op
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid tempus requirit: et
conuenit scd̾m tempus haberi.
confirmationem uł iapsum. Sẽ
nature sue: ad głificationem. ⁊
hoc mͦ perfecti fuerunt angeli pꝰ
confirmatõm. ⁊ erunt sc̃i post re¬
surrectionem. uniu̾saliter ⁊ sum¬
me perfc̃m est: cui nicħ unquam
deest.⁊ a quo unũsa ꝓueniunt
bona. que est soliis cͤa. prima
gͦ ꝑfectio est nature condite. se¬
cunda ñ nature głificate. t̾cia na¬
ture increate. predcã breuit᷑ tan

Expanded text:
quidquid tempus requirit, et convenit secundum tempus haberi, confirmationem vel lapsum. Secunaturae suae ad glorificationem, et hoc modo perfecti fuerunt angeli post confirmationem, et erunt sancti post resurrectionem. Universaliter et summe perfectum est, cui nihil unquam deest, et a quo universa proveniunt bona, quod est solius Dei. Prima ergo perfectio est naturae conditae, secunda naturae glorificatae, tertia naturae increatae. 6. Praedicta breviter tan
Abbreviated transcription (Latin):
i. innocentes. ⁊ ꝑfecti qͦdãm᷑ oẽ
auo uero imperfecti. Beati uero
ñ fuer̃t usq ad confirmatõnem.
nͥ beatitudo accipiatur ut iam dic¬
tum est: Ille status innocentie ⁊
bonitatis in quo conditi sunt. de¬

Expanded text:
t, innocentes, et perfecti quodammodo, alio vero modo imperfecti. Beati vero non fuerunt usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo conditi sunt. D
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dei filium .i. unã extͥnitate
ꝑsonam dm̃ u̾m crede. ut diumita¬
tẽ eiꝰ de naͣ pr̃is: natã ẽẽ ñ dubites.
hic uidet᷑ dic̾e ꝙ nat᷑aͣ filis sit nata
de natura pr̃is. Idem ⁊̃ in .xu. li.

Expanded text:
m Dei Filium, id est unam ex Trinitate personam, Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natura Patris natam esse non dubites. Hic videtur dicere quod natura Filii sit nata de natura Patris. Idem in lib. 15
Abbreviated transcription (Latin):
subã ẽ .i. filius qui ẽ sapĩa. qui est
entia. ⁊ filius qui ẽ diuinitas : na¬
tus est de pr̃e qui ẽ nat᷑a diuina.
⁊ ut exp̃ssius dicamus: dicimus
filium sapĩam ẽẽ cepr̃e sapĩa. et
aicimus filium sub̃am ẽẽ genitũ

Expanded text:
st, id est Filius qui est sapientia, qui est entia; et Filius qui est divinitas, natus est de Patre qui est natura divina. Et ut expressius dicamus, dicimus Filium sapientiam, esse de Patre sapientia; et dicimus Filium substantiam, esse genitum
Abbreviated transcription (Latin):
Io̾ xͤ dr̃ iuitus ⁊ sapĩa dei. quia de
pr̃e uirtute ⁊ sapĩa. Etiam ipse
uirtus ⁊ sapĩa est: sic̃ ipẽ lumen de
patre lumine est. ⁊ ip̃e fons uĩte ẽ
apd̾ d̾m prẽm fontẽ uite. filius
gͦ sapĩa de pr̃e sapĩa est. sic̾ fuius

Expanded text:
itur virtus et sapientia Dei, quia de Patre virtute et sapientia etiam ipse virtus et sapientia est; sicut ipse lumen de Patre lumine est, et ipse fons vitae est apud Deum Patrem fontem vitae. Filius ergo sapientia de Patre sapientia est, sicut Filius
Abbreviated transcription (Latin):
in bap̃o. in cͥsmate. in patena. et ca¬
lice. Obłones qͦ inferre ⁊ dispo¬
nere maltari. compon̾e ⁊̃ mensã
dñi. ⁊ uestire. crucẽ fr̃e. ⁊ predicare
uetꝰ test̾m. ita diaconib nouũ pre
dicare preceptũ est. Ad ip̃m ⁊̃ ꝑti¬
net officium precum ⁊ recitatio ca¬
thetuminoꝵ nominũ. Ip̃e p̃monz
aures hr̃e ad deum. ip̃e donat pa¬
cem. ⁊ ip̃e annũtiat. Q aũ nuic
ordini a moyse statutum ẽ. hoc ⁊̃
no suꝑ leuum humerũ stola põitͤ.¬
⁊ casula in dieb ieuinii ꝯplicatur.
qr quicꝙͣ laboris ⁊ sustinentie in
hac uita tołatur: qͣiͣ in leua por¬
tatur. donec indextera .i. iet̾ni
tate requies ħ̃atur. Hic ordo ab
nos spũ sco. ad boc offm̃ elegerũt.
⁊ or̃one p̃missa manus eis impo¬
aram. qiͣ .uii. columpne assistant
hii sunt .uii. angłi tuba canentes
in apacuupsi. qui quales esse debeãt¬
apłs docet timotheo scͥbens. Hii cũ
ordinant ͤ solus ep̃c eis manꝰ impo¬
nit. qr ad mĩstĩum applicantur.

Expanded text:
in baptismo, in crismate, in patena et calice, oblaciones quoque offerre et disponere in altari, componere et mensam domini et vestire, crucem ferre et predicare Vetus testdicare praeceptum est. Ad ipsum etiam pertinet officium precum, et recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ordini a Moyse statutum est, hoc etno super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera, id est, itate requies habeatur. Hic ordo ab nos spiritu sancto ad hoc officium elegerunt, et oracione premissa manus eis impoaram quasi septem columpne assistant. Hii sunt septem angeli tuba canentes in apocApostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec maius auquid due per uel n
sone simul sunt: quam una
nec tres simul maiꝰ auquid qͣm
due. nec maior ẽ essentia in trib
quam in duab. nec in duab qͣm
in una. qr tota ẽ insinguł. unte
ioħ̾s damascenus ait. Confitem᷑
diuinitatis naturam oẽm ꝑfr̃e
r̃ẽ in singła suarum hypostas eon

Expanded text:
nec majus aliquid duae personae sunt simul quam una, nec tres simul majus aliquid quam duae, nec major est essentia in tribus quam in duabus, nec in duabus quam in una, quia tota est in singulis. Unde Joannes Damascenus ait: Confitemur deitatis naturam omnem perfecte esse in singula suarum hypostaseon,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. et sicut unum baptisma: ita
semel celebrata:. ñ it̾atur. Itm̃ illud
aufert: ⁊ usum seqñtis amitcit. de
sollempni intlłigitur. Sollemp¬
nis uero pnĩa ut ambr. in eod̾ ait.
est que fit extra eccłiam in mani¬
festo: intinere et cilicio. q̃ ꝓ gͣuio¬
rib horrendisq ac manifestis delic¬
tis tm̃ imponitur. et illa ñ est itãn¬
da ꝓreuentia sacͣmenti. ⁊ ne uiles¬
cat ⁊ contemptibilis fiat homini¬
brit̾ ꝓuisum sit ut locus illius hu
egrotis. que tantomagis salubris ẽ.
quanto minus contemptibił fuĩt:
laqueis iniquitatis obstringit.¬
gitur ait. Si nos aliqua tulpa mor¬
taus inuenĩt. que ñ in cͥmine morta¬
li. uł inblasphemia fidei. s in sermo¬
nis uł inmorũ uitõ consistat ħ cul¬

Expanded text:
 quia sicut unum baptisma, ita semel celebrata non iteratur. Item illud aufert, et usum consequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibriterque provisum sit, ut locus illius humaegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; laqueis iniquitatis gitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
nitencia finitur: nicħ̾ de uenia re¬
linquit᷑. duplicit accipi pt̃. Si enĩ
uixta quoꝵdam intlłiam pcc̃a di¬
missa redeunt facile ẽ intlłigere nͥl
de uenia relinqui: qr pc̃ca. dimis¬
sa it̃m replicantur. Sicut enim ille
qui ex scruitute in ub̾tatem mãu¬
offensam in seruitutẽ post ea reuo¬
catur: sic ⁊ penitenti pc̃ra uere di¬
mittũtur. ⁊ tñ pp̃ offeusam que
replicatur. it̾m̃ redeunt. Si uõ nõ

Expanded text:
initur, nihil de venia relinquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem manuoffensam in servitutem postea revocatur; sic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replic
Abbreviated transcription (Latin):
sit natus. ⁊ iõ ñ sit filius. as. ostẽ¬
sc̃s filius diceret᷑. amboꝵ utiq fi¬
lius diceretur. Ꝙ absurdissimũ
est. filius quippe nullus est duoꝵ
nisi patris ⁊ matris. Absit autem
ut uit̾ deum prẽm ⁊ deum filium.
tale aliquid suspicemur. Absurdis
ab oĩm sanoꝵ sensib. Non gͥ ab
utroq est genitus. s ꝑcedit ab u¬
troq amboꝵ sp̃e. hiis uerbis ostẽ¬

Expanded text:
sit natus, et ideo non sit Filius, Aug. ostensanctus Filius diceretur, amborum utique Filius diceretur: quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Absurdissomnium sanorum sensus. Non ergo ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim uolebat deus actõm
uideoꝵ que maia erat. s uolebat
passionem bonam. ⁊ ħ uolũtas
ꝑ malas uideoꝵ uoluntates ĩ¬
utiq bonas implet. ꝑ malorũ
qui crcisus ẽ dr̃etur. Ecce mani¬
feste hẽs: magnum bonũ fuisseꝙ

Expanded text:
Non enim volebat Deus actionem Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et haec voluntas per malas Judaeorum voluntates imutique bonas implet per malorum qui occisus est diceretur. Ecce manifeste habes magnum bonum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e xp̃m ꝙ fuit mala actio ⁊ pec¬
catum. actum quippe nidõꝵ ñ uo¬
cognouisti sessionem meam .i. uo
liusti.⁊ appbasti passionẽ meam tͥ
ẽnim placuit. uoluit itaq tota tͥ¬
luit ut inidei occid̾ent. quia uolu¬
uideoꝵ. nec tñ noluit. Si enĩ no¬
iuisset nec fuisset. Oppositio.
ed ad hoc opponitur sic. Si uo¬
luit deus ut xp̃c pat̾etur. no¬
luit utiq ut pateret᷑ a uiders. ł ñ.
Si uoluit ut ñ pateret ᷑ auideis. õ
passus sit. fcm ẽ itaq ꝙ uoluit
d̾s nõ fĩ. Si ãt uoluit eum patia
uideis. gͦ uoluit eum occidi a iu¬
deis. uoluit itaq ut iudei occid̾e̾nt
eum. Ad ꝙ rxndentes dñis simpͥ¬
ti. mori. quia eius passio bonũ
fuit ⁊ cã nr̃e salutis. cum aũt
dr̃: uolebat eum ꝑati uł occidi a
uideis. hic distinguend̾ ẽ. Si e¬
nim intlłr sic. uolebat eum pas¬
sionem sustinere siue crucifixio¬
nem a uideis illatam: uerus ẽ
sensus. Si uero intlłr sic. uole¬
bat ut uidei occid̾ent eum: fłm ẽ.

Expanded text:
d fuit mala actio et peccatum. Actum quippe Judaeorum non vocognovisti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota Trluit ut Judaei occiderent; quia voluJudaeorum nec tamen noluit, si enim noluisset, nec fuisset. 3. Oppositio. Sed ad hoc opponitur sic: Si voluit Deus ut Christus pateretur, voluit utique ut pateretur a Judaeis, vel non. Si voluit ut non pateretur a Judaeis, cum passus sit, factum est itaque quod voluit Deus non fieri. Si autem voluit eum pati a Judaeis, ergo voluit eum occidi a Judaeis: voluit itaque ut Judaei occiderent eum. Ad quod respondentes, dicimus simpti et mori; quia ejus passio bonum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive crucifixionem a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut in crucifixione xp̃i .ꝙ. d̾s no
tate mori uoluit. uidei uo̾ im it¬
pia uoluntate eum crucifixer̃t.
⁊ uolebant iudei mala uolunta¬
te: quiddam ꝙ deus bona uolũ¬

Expanded text:
ut in crucifixione Christi factum tate mori voluit, Judaei vero impia voluntate eum crucifixerunt. Et volebant Judaei mala voluntate quiddam quod Deus bona volun
Abbreviated transcription (Latin):
tanta aliquid de superius.¬
nr̃o influere uideamur. sacͥs aucto¬
ritatib ꝙ dcm̃ est: corroboremus.
ut ipãm precipue dilectionem
diligat. deus autem dilectio est.
conseq̃ns gͦ est: ut p̃cipue dm̃ di¬
ligat. Item in eodem. deus  dneͤctõ
celoꝵ. ⁊ una terrarum. querentes
eum qui estapud nos. si nos ueli¬
mus cẽ apud eum. Slemo dicat
ñ noui quid diligam. diligat fra¬
trem ⁊ diligat eandem dilcõem. Ma¬
gis enĩ nouit dilcoẽm qua dilig̃:
quã frẽm quem diligit. ecceiam
pot̾ notiorem deum hr̃e. quam fͣ¬
trem. plane notiorem: quia pre¬
orem. Amplect̾e: dilcoẽm dm̃. ⁊ di¬
iccdcẽm amplect̾e d̾m. Ip̃ã est diłc¬
tio que om̃s bonos angłos. ⁊ om¬
tanto sumus dilectione plenio¬
res. ⁊ quo nͥ deo plenus est: qͥ ple¬
nus est dilectione. Hiis u̾bis sat̃¬

Expanded text:
tanta aliquid de nostro influere videamur, sacris auctoritatibus, quod dictum est, corroboremus. ut ipsam praecipue dilectionem diligat. Deus autem dilectio est: consequens ergo est, ut praecipue Deum diligat. Item in eodem: Deus dilectio ecoelorum et ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat non novi quid diligam. Diligat fratrem et diligat eandem dilectionem. magis enim nouit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane notiorem, quia praeorem. amplectere dilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omtanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui plenus est dilectione? at enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ. qr dilectio ex deo est. ⁊ om̃is
qui diligit ex deo natus est. ⁊ cogno¬
uit deum. Qͥ ñ diligit ñ cognouit
deum. qr d̾s dilectio est Ista ꝯtexti¬
o sat̾ aꝑte declarat eandem ipãm fr̃¬
fr̃na dilectio est: qua diligimus in¬
uicem. ñ solum ex deo: s ⁊̃ dm̃ esse.
pot̾ ut eandẽ dilcc̃em ñ p̃cipue di¬
ligamus: qua frẽm diligimus.
q̃m deus dilectio est. Item. Qui

Expanded text:
. Et omnis, qui diligit ex Deo natus est, et cognovit Deum; qui non diligit, non cognovit Deum, quia Deus dilectio est . Ista contexio satis aperte declarat, eamdem ipsam fraerna dilectio est qua diligimus invicem non solum ex Deo, sed etiam Deum esse tpotest ut eamdem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus, quoniam Deus dilectio est. Item: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nam sicut de maio qͦs unꝰ fun¬
rib quidam ꝑstiterunt¬
du quidam corruerunt. Inter f¬
quos unus fiit omĩb alus ca¬
dentib excellentior. nec int̾ stan¬
tes aliquis eo fuit digntor. sic̃
testimoniis auctoritatum mon¬
Tu signacłm similitudinis ple
mis scientia. et perfectione deco
rus. et in deliciis paradisi dei fui
in illo ymago dei similis insimi¬
clarior fuĩt. unde ⁊ uecatus est lu¬
inquit cecidisti lucifer qui mane
oriebaris ⁊c̃. qui ñ unus ordo: sed
unus sp̃c accipiendꝰ est. Qui teste
nentiam nature. ⁊ ꝓfunditatẽ sci¬
entie sue ꝑpendens. in suum c̾ato¬

Expanded text:
am sicut de majoribus et minoribus quidam perstiteruntdu quidam corruerunt, inter quos unus fuit omnibus aliis cadentibus excellentior, nec inter stantes aliquis eo fuit dignior, sicut testimoniis auctoritatum monTu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectrus in deliciis paradisi Dei fuisin illo imago Dei similis insinuclarior fuit, unde vocatus est Lu: Quomodo, inquit, cecidisti, Lucifer, qui mane oriebaris? etc.; qui non unus ordo, sed unus spiritus accipiendus est, qui teste nentiam naturae et profunditatem scientiae suae perpendens, in suum Creato
Abbreviated transcription (Latin):
tõa elicit. nec ipẽ ꝑmittẽt ea fĩ
lem eẽ intelligentiam. ait deus
omp̃c cui rerum ẽ summa pt̾as
cum sunime bonus sit nullo mͣ
sincret aliquid mali cẽ in oꝑib
nulla ꝑmitt̾e. ex hoc itaq sen¬
su dcm̃ ẽ. ac u̾m ẽ. bonum ẽẽ ma¬
la fĩ. qr ex malis que fiunt bo¬
nis qui scd̃m ppositum uocati
sunt scĩ: Accedit bonitas .i. uti¬
litas. Talib enim ut ait apłs
in boñ cooꝑantur omĩa ⁊̃ ma¬
la. quia eis ꝓsunt que aliis fa¬
cientib obsunt. uñ ⁊̃ aliqñ in
scͥptura legitur malum applia
it .s. nobis. nec sibi bonum est
illi uł illi. inde sequitur ꝙ simpͣ¬

Expanded text:
ona elicit; nec ipse permitteret ea fieri se talem intelligentiam, ait: Deus omnipotens, cui rerum est summa potestas, cum summe bonus sit, nullo modo sineret aliquid mali esse in operibus nulla permittere. Ex hoc itaque sensu dictum est ac verum est: Bonum est mala fieri, quia ex malis quae fiunt, bonis qui secundum propositum vocati sunt sancti accidit bonitas, id est, utilitas. Talibus enim, ut ait Apostolus, in bonum cooperantur omnia etiam mala, quia eis prosunt, quae aliis facientibus obsunt. Unde etiam aliquando in Scriptura legitur malum appellarscilicet nobis; nec si bonum est illi vel illi, inde sequitur quod simp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum singła singu. lis omnia
qͥn ñ se inuicem capent. seã inui¬
cem capiunt. Capiunt᷑ enĩ ⁊ a sin¬
guł singła: ⁊ a singłis omĩa. Me¬
mini enĩ me hr̃e memoriã. ⁊ intel¬
ligentiam ⁊ uoluntatẽ. ⁊ intlłi̾go
me intlłigere ⁊ uelle. ⁊ memĩsse ⁊

Expanded text:
lum singula singulis, n non se invicem caperent; se autem invicem capiunt. Capiuntur enim et a singulis singula, et a singulis omnia. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminis
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã ⁊ ĩtel¬
ligentiam ⁊ uoluntatem. simul
memini. Ꝙ enim memorie mee
ñ memini: illd̾ ñ ẽ in memoria me¬
a. Llich̾ ã tam in memoria mea est
qͣm ip̃a memoria. Totam gͥ mem̃.
It quicꝙͥ intlłigo. intlłig̾e me scio.
⁊ scio me uelle quicquid uolo. Qͥc
aũ scio memini. Totam gͥ intlłi¬
gentiam totamq uoluntatem me¬
am memini. Quomͦ illa tria to¬

Expanded text:
memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, illud non est in memoria mea: nihil autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memini. 10. Quomodo illa tria to
Abbreviated transcription (Latin):
tur: si cogerentur ab ip̃o initõgn̾is
humaui omnium precedentium
parentum suorum originaliter
patatum contrahere ⁊ penas pro
eis debitas pendere. an aliquid
aliud dere tanta stripturis sc̃is
diligentius perscrutatis / ac tͣcta¬
tis ualeat. uel non ualeat reꝑiri:.
perspituum fit lectori aug̃. su
ꝑiora dixisse. ñ asserendo. s diu̾so¬
rum opiniones referendo. Ostẽ

Expanded text:
tur, si cogerentur ab ipso initio generis tur, si cogerentur ab ipso initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere. An aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Oste
Abbreviated transcription (Latin):
na .ii. Non dixit in iniquitate
uł pcc̃o: Cum et hoc recte poss di¬
ci. s iniquitates et pcc̃a dice ma¬
luit: quia et in illo uno ꝙ mõs
homines pertransiit: atq tam
magnum ẽ ut eo mutaret᷑ hũa
disseruit plura. pcc̃a ⁊̃ alia parẽ¬
tum. que ñ ita possunt mutare:
naturam: reatu obligant filios.
nisi gr̃a dei subueniat. S de ꝓccĩs
aliorum parentum quib ab ip̃o
adam usq ad patrem suũ ꝑ gene¬
ratiomibus suis quisq succedit.
ñ ĩmerito disceptari p̃t utrũ ma¬
lis omnium acdib. et multipli¬
catis delictis originalibus: qͥ na¬
scitur ĩplicetur. ut tanto peius
quanto posterius quisq nascat᷑.
an ꝓꝑterea deus int̾ciam et qͣrtã
generationem. de pccĩs ꝑentum
posteris eorum comminentur:
quia iram suam quantum ad ꝓ¬
generatorum culpas ñ extendit
ultius: modatione miseratõnis
sue. ne illi quib regn̾attonis gr̃a
ñ conferetur nunia sartina mni
ip̃a eterna dampnatione premẽn¬

Expanded text:
a. Non dixit in iniquitate vel in peccato, cum et hoc recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod homines pertransiit, atque tam magnum est ut eo mutaretur in ndisserui, plura peccata et alia parentum; quae si non ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, nisi gratia Dei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum pro generationibus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto pejus, quanto posterius quisque nascatur. An propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum posteris eorum comminetur, quia iram suam, quantum ad progeneratorum culpas, non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa aeterna damnatione premeren
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a confirmatione beati fuerunt
angłi. ⁊ an ip̃ãm bĩtudinem aliqͦ
mͦ meruerĩt. ꝙ in ip̃a confirmati¬
one beati fun̾tit: plures contestan
est. utrum uero per grãm tunc si¬
bi datam ipãm bĩtudinem meru¬
erint: ambiguum est. Quib dã
enim placet. ꝙ eam meruerint
ꝑ grãm quam in confirmatione
acceperunt. simulq meis nũtũ
et premium fuisse dñt. nec m̃itũ
precessisse premium tp̃r: s cã. Aliis
aũ uidctur ꝙ bĩtudinem quam
receperunt in confirmatione per
grãm tunc appositam: ñ meruer̃t.
dicentes tunc ñ fuisse eis gratiã¬

Expanded text:
fuerint angeli; et an ipsam beatitudinem aliquo modo meruerint. Quod in ipsa confirmatione beati fuerint, plures contestantest. Utrum vero per gratiam tunc sibi datam ipsam beatitudinem meruerint, ambiguum est. Quibusdam enim placet quod eam meruerint per gratiam quam in confirmatione perceperunt, simulque in eis meritum et praemium fuisse dicunt; nec meritum praecessisse praemium tempore, sed causa. Aliis autem videtur quod beatitudinem quam receperunt in confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis
Abbreviated transcription (Latin):
non fuscat beatitudinem aspecta
pena repborum. qr ubi iam ꝯpassio
miserie ñ erit. minuere beatorũ leti¬
ciam ñ ualebit. ⁊ licet uistis sua o¬
gaudia sufficiant: ad maiorẽ tam̃
głam uidẽt penas maloꝵ quas per
si scĩ immortales repbos uideant.
m̃tis intlłigentia. cum ꝓpħ̾e ad huc
mortales uidere hec oninia merue¬
runt. Egredientur enĩ elã ñ loco: s
intlłigentia uł uisione manifesta.¬
ita ad uidendum impioꝵ crutiatꝰ
quos uidentes ñ dolore afficientur.
s leticia satiabunt᷑. a gentes gr̃as
de sua liberatione: iusamipiorum
ineffabili calamitate. uñ ysaias
impioꝵ tormenta describens: ⁊ ex
corũ uisione leticiam bonorum ex¬
primens aitͣ. Egradientur electi .s.
⁊ uidebunt cadauera uiroꝵ qui p̃¬
uaricati sunt in me. uermis eorũ
ñ morietur. ⁊ ignis ñ extingnetur.
⁊ erunt usq ad satietatem iuisionis
omni carni .i. electis. Letabitur e
lium excelsum. quos seraphin du¬
abus alis uelabant: scriptori et si

Expanded text:
non offuscat beatitudinem aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident poenas malorum, quas per si sancti jam immortales reprobos videant mentis intelligentia, cum prophetae mortales adhuc videre haec omnia meruerunt. Egredientur ergo electi, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum exprimens, ait c. ult.: Egredientur, electi scilicet, et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis non extinguetur, et erunt usque ad satietatem visionis omni carni, id est, electis. Laetabitur enlium excelsum, quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi