comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de quo scriptum ẽ qui a sp̃e dnĩ repleuit oibem terrarum positio
ne loci his que erant creanda suꝑferretur: s intelligendum potius.
quia diuina uirtute precellebat creaturis. habens inꝓpria potesta.¬
te. quando aquarum illustraret abyssum: quando eas inlocum
secerneret unum. ut appareret arida: quando. et quomͦ ereaturaᷤᷤ
cȩteras ꝓsuo nutu disponeret: insimilitudinẽ uidelicet fabri cuius
uoluntas his que fabri cande sunt. solet rebus suꝑ ferri. Quod
ipsum quoq addistinetionẽ suꝑioris cȩli ꝑtinet. in quo mox ꝑfecte
onũa disposita sp̃c scĩ presentia illustrabat. Hȩc aut̃ ut in inferio¬
ribus hoc ẽ huius mundi ereaturis. bonȩ primordia conditionis
ex tempore ad ꝑfectum deducere intendebat: Nam et ideo moy
ses tam breuiter suꝑioris mundi fecit mentionem: quia demun¬
do hoc in quo homo factus ẽ acd instructionem generis humani ser¬

Expanded text:
de quo scriptum est: Quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum , poside quo scriptum est: Quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum , posine loci, his quae erant creanda superferretur; sed intelligendum potius quia virtute divina praecellebat creaturis, habens in propria potestate quando aquarum illustraret abyssum, quando in locum eas secerneret unum, ut appareret arida, quando et quomodo creaturas caeteras pro suo nutu disponeret, in similitudinem videlicet fabri, cujus voluntas his quae fabricandae sunt rebus solet superferri. Quod ipsum quoque ad distinctionem superioris coeli pertinet, in quo mox perfecte omnia disposita Spiritus sancti praesentia illustrabat: Haec autem, ut in inferioribus hoc est, hujus mundi creaturis bene primordia conditionis ex tempore ad perfectum deducere inteses tam breviter superioris mundi fecit mentionem, quia de mundo hoc, in quo homo factus est, ad instructionem generis humani ser
Abbreviated transcription (Latin):
bus dicit. Qui fecisti mundum: de materia informi. Nam cuncta quȩ cum
aquis et t̾ra uidere solemus mnundo: uel de ipsis exordium nature.
uel sumpsere de nelulo. Ipsa aut̃ tra et ip̃se aque ꝓpterea nomen sorti¬
te sunt materiȩ informis: qui a priusquã inlucem uenirent. uncde
formositatem haberent. non erat. Quid aut̃ in conueniens. si mun¬
dane materie fuerant tenebrosa primordia. ut accedente luce
melius qd factum ẽ redderetur. et tanquam ꝓficientis hominis
qđ postea futurum erat hoc mundo. significaretur affectio. expo¬
nente apło ac dicente. Qm̃ dñs qui dixit de tenebris lumen spleu¬
descere. qui illuxit in eordibus nr̃is Unde alibi dicit. Aliquando
fustis tenebrȩ: nune aut̃ lux in dno. Illo udelicet qui eum tenebre
e̾ent suꝑfaciem abyssi. dixit. Fiat lux. et facta ẽ lux. Et sp̃e di super
ferebatur suꝑ aquas: Non ẽ opinandum pucriliter. qđ sp̃e creator

Expanded text:
bus dicit: Qui fecisti mundum de materia informi. Nam cuncta quae cum bus dicit: Qui fecisti mundum de materia informi. Nam cuncta quae cum aquis et terra videre solemus in mundo, vel de ipsis exordium naturae, vel sumpsere de nihilo; ipsa autem terra et ipsae aquae propterea nomen sortitae sunt materiae informis, quia priusquam in lucem venirent, unde formositatem haberent non erat. Quid autem inconveniens si mundanae materiae fuerant tenebrosa primordia, ut accedente luce melius quod factum est redderetur, et tanquam proficientis hominis, quod postea futurum erat, hoc modo significaretur affectio, exponente Apostolo ac dicente: Quoniam Deus qui dixit de tenebris lumen splendescere, qui illuxit in cordibus nostris ? Unde alibi dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; illo videlicet qui cum tenebrae essent suferebatur super aquas. Non est opinandum pueriliter quod Spiritus creator,
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo cognoscitur: qđ cum fuerit humectata. et temꝑiem solis acce¬
ꝑit. mox uapores exhalat largissimos. Ignem quoq ardentem
terre interiorbus insitum: calidi aquarum fontes ꝓclunt. Que
eum ꝑcerta quedam metalla in ꝓfundo aquarum transcurrunt:
non solum ealide. s et feruentes insuꝑ ficiem t̾re emanant. Non enĩ
hec ut quidam disputant informit inuicem mixta. s tr̃a ipsis qui¬
bus et nunc ẽ finibus undiq uersum cireumscripta talis tunc erat
tota. qualis ad huc sub imo t̾re maris ꝓfundo exparte remanet.
E que aut̃ uniuersam eius suꝑficiem in tantã tegebant altitudinẽ:
ut ad illos usq locos ꝑtingerent. ubi nunc usq. suꝑ firmamnen¬
tum celi erparte residentes: nomen dei ereatoris cum celis celoꝵ
laudare non desinunt. Ad hec tantum ẽ informis illa materies
dequa mundum ẽ factum testatur seriptura: que in deilaudi¬

Expanded text:
ex eo cognoscitur, quod cum fuerit humectata, et temperiem solis acceex eo cognoscitur, quod cum fuerit humectata, et temperiem solis acceperit, mox vapores exhalat largissimos. Ignem quoque ardentem terrae interioribus insitum calidi aquarum fontes produnt, quae cum percepta quaedam metalla in profundo aquarum transcurrunt, non solum calidae, sed et ferventes insuper faciem telluris emanant. Non enim haec, ut quidem disputant, informiter invicem mista, sed terra ipsis quibus et nunc est finibus undique versum circumscripta talis tunc erat tota, qualis adhuc sub imo maris profundo ex parte remanet. Aquae autem universam ejus superficiem in tantam tegebant altitudinem, ut ad illa usque loca pertingerent, ubi nunc usque super firmamentum coeli ex parte residentes, nomen Dei creatoris, cum coelis coelorum laudare non desinunt. Ad haec tantum informis est illa materies, de qua mundum esse factum testatur Scriptura, quae in Dei laudi
Abbreviated transcription (Latin):
non ds tenebras inaqua uel aere fecit ullas. s ordine distineto
ꝓuidentie sue. prius aquas cum celo ereauit ac t̾ra:. et has postmo¬
dum cum uoluit ipse. lucis gr̃a uenustauit. Quod eũ usgmodo
inaqua ipsa et inaere. ꝑ cotidianum solis ascensum ac descensũ
facere uidemus. Neq enim aquas nisi adeo factas. credere fas
ẽ. qđ et si hic scriptura palam ñ dieit: palam tam̃ significat.
cum has ado illustratas. atq ad uissum eius ordinatas in sinu¬
at. S et psalmus dicit aꝑte. Et aque que sub celo sunt. laudent no¬
men diũ: quia ipse dixit. et facta sunt..bi notancdũ. qđ eum celo
inprincipio. duo mundi huius elementa aqua uidelicet et terra
nominatim facta memorantur. Quibus tam̃ duo reliqua. constat
fuisse indita. Ignem uidelicet in ferro. et lapidibus. quȩ t̾re uscera
iam tune condita latebant. Aerem uero impsa t̾ra. eui ẽẽ ꝑmixtus

Expanded text:
non Deus tenebras in aqua vel aere fecit ullas, sed ordine distincto non Deus tenebras in aqua vel aere fecit ullas, sed ordine distincto providentiae suae, prius aquas cum coelo creavit ac terra, et has postmodum cum voluit ipse, lucis gratia venustavit, quod eum usque modo et in aqua ipsa et in aere per quotidianum solis accessum ac discessum facere videmus. Neque enim aquas nisi a Deo factas credere fas est, quod etsi hic Scriptura palam non dicit, palam tamen significat, cum has a Deo illustratas atque ad jussum ejus ordinatas insinuat, sed et psalmus dicit aperte: Et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini, quia ipse dixit, et facta sunt . Ubi notandum quod cum coelo in principio duo mundi hujus elementa, aqua videlicet et terra, nominatim facta memorantur, quibus tamen duo reliqua fuisse constat indita, ignem videlicet in ferro et lapidibus, quae terrae viscere jam tunc condita latebant, aerem vero in ipsa terra, cui esse permistus
Abbreviated transcription (Latin):
s quia legimus celum celi dño. cum eet in celo. id ẽ firmamendo.
in celum ubi soliũ dni ẽ cupiebat ascendere. ñ humilitate.s suꝑbla.
Sin aut̃ post quã de cęlo coiruit. ista loquitur: uerba arrogantie
debemus intelligere. qui nec p̃cipitatus quiescat. s adhuc sibi gran¬
dia reꝓmittat. non ut int̾ astra. s suꝑ astra dei sit. Merito itaq
cȩlum celi ñ inane uel uacuum ẽe factum memoratũ. s nec tene¬
bris in eo uł abysso locus remanere ullus ꝑhibetur: qđ dñs ds
illuminat. et cuius lucerna ẽ. agnus. Et merito inanis erat ac
usacua terra. eum adbuc tota abysso. idẽ inmensa ꝓfunditate te¬
gebatur aquarum. Merito tenebre suꝑ faciem erant abyssi. cũ
needum lux que fugaret ereata ẽ. Non aut̃ audiencdi sunt. qui re¬
prehendentes dm̃ dicunt tenebras eum ante quã lucem creasse. q

Expanded text:
sed quia legimus, Coelum coeli Domino, cum esset in coelo, id est, firmamento, sed quia legimus, Coelum coeli Domino, cum esset in coelo, id est, firmamento, in coelum, ubi solium Domini est, cupiebat ascendere, non humilitate, sed superbia. Sin autem postquam de coelo corruit ista loquitur, verba arrogantiae debemus intelligere, qui nec praecipitatus quiescat, sed adhuc sibi grandia repromittat, non ut inter astra, sed super astra Dei sit . » Merito itaque coelum coeli non inane vel vacuum esse factum memoratur, sed nec tenebris in eo vel abysso locus remanere ullus perhibetur, quod Dominus Deus illuminat, et cujus lucerna est Agnus. Et merito inanis erat ac vacua terra, cum adhuc tota abysso, id est, immensa profunditate tegebatur aquarum. Merito tenebrae super faciem erant abyssi, cum necdum lux, quae has fugaret creata est. Non autem audiendi sunt qui, reprehendentes Deum, dicunt tenebras eum antequam lucem creasse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
do ponebam fundam̃ta t̾rȩ: Et paulopost. Cum me laudarent
simul astra matutina: et iubilarent oms filii dei. Astra uidelicet
matutina eosdem angłos quos et filios dei nuncupans: ad di¬
stinctionem nimirum hominum scõꝵ qui post modũ creandi ac
uelut astra uesꝑtina post confessionem diuinȩ laudationis ꝑ mor¬
tem erant carnis occasuri. Equibus uidelicet astris matutinis:
unum ob dispectum socie dei laudationis audire meruit. Quomͦ
cecidisti de celo lucifer qui mane orlebaris. corruisti interram. qu
uulnerabas gentes: qui dicebas incorde tuo. incelum ascendam.
suꝑ sydera dei exaltabo solium meum: Incuius expositione sen¬
tentie sc̃s iheronimus meminit etiã suꝑioris celr: ita scribens.
Uelantequã corrueret decelo ista dicebat: uel postea quã de cȩlo
corruit: si adhuc incelo positus. quomͦ dicit. ascendam in celum.

Expanded text:
do ponebam fundamenta terrae ? Et paulo post: Cum me laudarent do ponebam fundamenta terrae ? Et paulo post: Cum me laudarent simul astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei ; astra videlicet matutina eosdem angelos, quos et filios Dei nuncupans, ad distinctionem nimirum hominum sanctorum, qui postmodum creandi, ac velut astra vespertina post confessionem divinae laudationis per mortem erant carnis occasuri; e quibus videlicet astris matutinis, unum ob despectum sociae Dei laudationis audire meruit: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? Corruisti in terram qui vulnerabas gentes, qui dicebas in corde tuo: In coelum ascendam, super sidera Dei exaltabo solium meum . In cujus expositione sententiae sanctus Hieronymus meminit etiam superioris coeli, ita scribens: « Vel antequam de coelo corrueret, ista dicebat; vel postquam de coelo corruit: si adhuc in coelo positus, quomodo dicit: Ascendam in coelum?
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. nisi quia nil tale de cȩlo intelligi uoluit: Ipsum ẽ enim su¬
ꝑuis cęlum. qđ̃ ab omni huius mundi uolubili statu secretum.
duune gła presentie manet semꝑ quietum. Nam de nr̃o celo
Inquo sunt posita luminaria hiuc scło necessaria. in sequentibꝰ
seriptura. uel quomͦ. uel quando sit factum. declarat. Non ergo
suꝑus illud cęlum qd mnortalium ẽ omĩum in accessibile cons¬
pectibus. inane creatum ẽ et uacuum. ut terra que nichil in
prima sua creatione iurentium germinum. nil uuentiũ ꝓduxit
animantium: quia nimirum suis incolis mox creatum. hoc ẽ beatis¬
simis angłoꝵ agminibus impletum ẽ quos in principio cum cȩlo
et t̃ra ẽẽ conditos. ac mox condidionem suam. simul et totius crea¬
turȩ primordialis ad laudem conditoris retulisse Testatur ipse
conditor. qui loquens ad famulum suum iob dicit. Ubi eras. qͣn¬

Expanded text:
tulit, nisi quia nihil tale de coelo intelligi voluit? Ipsum est enim cotulit, nisi quia nihil tale de coelo intelligi voluit? Ipsum est enim coelum superius, quod ab omni hujus mundi volubili statu secretum divinae gloria praescientiae manet semper quietum. Nam de nostro coelo, in quo sunt posita luminaria, huic saeculo necessaria, in sequentibus scriptura, vel quomodo, vel quando sit factum declarat. Non ergo superius illud coelum, quod mortalium omnium est inaccessibile conspectibus, inane creatum est et vacuum in terra, quae nihil in prima sua creatione virentium germinum vel viventium produxit animantium, quia nimirum suis incolis mox creatum, hoc est beatissimis angelorum agminibus impletum est; quos in principio cum coelo et terra conditos esse, ac mox conditionem suam simul et totius creaturae primordialis ad laudem creatoris retulisse, testatur ipse Conditor, qui loquens ad sanctum famulum suum Job dicit: Ubi eras quan
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc aut̃ dñs in principio. cȩlum et terram ereasse narratur.
Unde liquido colligitur: quia factura ẽ utriusq elementi pari¬
ter expleta et hoc tanta uelocitate diuine uirtutis: ut nec¬
dumi primum mundi nascentis momentũ esset transcensum
Potest aut̃ ñ in ꝓbabiliter intelligi. in principio fecisse dm̃ ce¬
lum et terrã. inunigenito filio suo. qui int̾rogantibꝰ se uideis
qͥdeum credere deberent: respondit. Principium: qđ et loqͦr
uobis. Quia in ipso ut ait apłs condita sunt omiã: in celis et
in terra. S diligenter intuendum. ut ita quisq sensibus al¬
legoncis studium impendat: quatenus aꝑtam historie fidem
allegoritando non derelinquat. Quod aut̃ uel quale sit celum
qđ inprincipio cum terra factum ẽ. sequentibus uerbis insinu¬
atur. cum dicit. Cerra aut̃ erat manis et uacua. et tenebre
suꝑ faciem abyssi. Ut quid enim hec deterra pretermisso celo in¬

Expanded text:
Hic autem Dominus, in principio coelum et terram creasse narratur; Hic autem Dominus, in principio coelum et terram creasse narratur; unde liquido colligitur quia factura est utriusque elementi pariter expleta, et hoc tanta velocitate divinae virtutis, ut necdum primum mundi nascentis momentum esset transcensum. Potest autem non improbabiliter intelligi in principio fecisse Deum coelum et terram in Unigenito Filio suo, qui interrogantibus se Judaeis, quid eum credere deberent, respondit: Principium quod et loquor vobis . Quia in ipso, ut ait Apostolus , condita sunt omnia in coelis et in terra. Sed diligenter intuendum, ut ita quisque sensibus allegoricis studium impendat, quatenus apertam historiae fidem allegoriando non derelinquat. Quod autem vel quale sit coelum, quod in principio cum terra factum est, sequentibus verbis insinuatur cum dicitur. Terra autem erat inanis et vacua, et tenebrae super faciem abyssi. Ut quid enim haec de terra, praetermisso coelo, in
Abbreviated transcription (Latin):
cipio tempoꝵ mundum creasse ꝑhibet: ipsum ꝓfecto ante dem¬
pora eternaliter extitisse designat: Et quem in ipso conditi¬
onis initio cȩlum et terram creasse narrat: tanta celeritate o¬
ꝑationis om̃ptentem esse declarat. cui uoluisse. fecisse ẽ. Nam huma¬
na fragilitas cum aliquid oꝑatur. uerbi grã. cũ domuni edi¬
ficamus. inprincipio oꝑis materiam p̃paramus: et post hoc
principium. fodimus in altum. Deinde inmittimus lapides
infundamentum. Deinde parietes augescentibus lapidum or¬
dinibus apponimus. sicq paulatim ad ꝑfectioneni oꝑis ꝓpo¬
siti ꝓficiendo ꝑuenimus. Ds̃ aut euius omip̃e manus ẽ ad explen
omia quecumq uoluit fecit. Uude benedictum ẽ quia inpͥncipio
creauit ds̃ celum et terrã: ut aꝑte detur intelligi. qđ utrumq
simul ab eo factum ẽ quanuis utrumq simul ab homine dici
non possit: deuiq dicit ꝓpb̃a. Initio t̾ram tu fundasti dñẽ.

Expanded text:
cipio temporum mundum creasse perhibet, ipsum profecto ante temcipio temporum mundum creasse perhibet, ipsum profecto ante tempora aeternaliter exstitisse designat. Et quem ipso conditionis initio coelum et terram creasse narrat, in tanta celeritate operationis omnipotentem esse declarat cui voluisse fecisse est. Nam humana fragilitas cum aliquid operatur; verbi gratia, cum domum aedificamus, in principio operis materiam praeparamus, et post hoc principium fodimus in altum, deinde immittimus lapides in fundamentum, deinde parietes augescentibus lapidum ordinibus apponimus, sicque paulatim ad perfectionem operis propositi proficiendo pervenimus. Deus autem cujus omnipotens manus est ad expleOmnia quaecunque voluit fecit . Unde beneplacitum est, quia in principio creavit Deus coelum et terram, ut aperte detur intelligi quod utrumque simul a Deo factum est, quamvis utrumque simul ab homine dici non possit. Denique dicit propheta: Initio terram tu fundasti, Domine .
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. exilium uite temporalis intrauit. Aliqua etiam de seqͤntibꝰ
sacre historie si ds uoluerit auxilio urȩ̃ intercessionis comitan¬
te scripturus: dum primo librum scĩ etre ꝓphete et sacerdotis
in quo xp̃i et eccłe sacramenta subfigura solute longe captiui¬
solimam uasorum que abducta rescripte legis dei.que incen¬
sa fuerat. castigati ab uxoribus popłi alienigenis. et uno cor¬
de atq anima in dei seruitium conuersi: ut ꝓpħa simul et hi¬
storicus conscripsit. paruum ꝑserutatus fuero. et aliquã ex his
quȩ commemoraui sacram̃tis aꝑtiora studiosis deo fauente
reddidero. Bene uale semꝑ amantissime antistes: nr̃i memor
in dño. Explicit prologus. Incipit liber primus.
is principio creauit ds̃ cȩlum et t̾ram. Ereationẽ mundi in sinu¬
ans scriptura diuina: apte statim uerbo primo. eternitatem
atq omĩpotentiam dei creatoris ostendit. Quem enim inpͥn¬

Expanded text:
tatis exsilium vitae temporalis intravit; aliqua etiam de sequentibus tatis exsilium vitae temporalis intravit; aliqua etiam de sequentibus sacrae historiae, si Deus voluerit, auxilio vestrae intercessionis comitante, scripturus, dum primo librum sancti Esdrae prophetae ac sacerdotis, in quo Christi et Ecclesiae sacramenta sub figura solutae longae captivisolymam vasorum quae abducta, rescriptae legis Dei quae incensa fuerat, castigati ab uxoribus alienigenis populi, et uno corde atque anima in Dei servitium conversi, ut propheta simul et historicus conscripsit, parumper perscrutatus fuero, et aliqua ex his quae commemoravi sacramentis apertiora studiosis, Deo favente, reddidero. Bene vale semper, amantissime antistes, nostri memor in Domino. INCIPIT LIBER PRIMUS. In principio creavit Deus coelum et terram. Creationem mundi insinuans Scriptura divina, apte primo statim verbo aeternitatem atque omnipotentiam Dei creatoris ostendit. Quem enim in prin
Abbreviated transcription (Latin):
creature memoriani. eum ex positione congrua fecit. Uerum qr
hec tam copiosa. tam sunt alta. ut uix nisi locupletioubus tot uo
serutari. Placuit ur̃e scĩtati id nobis officii in uingere. ut de omi¬
bus his uelut de amenissimis late florentis paradysi campis
que uifirmoꝵ uiderentur necessitati sufficere decerpeinus: nec
segnior in exequendo que iuberes dignatus extiti: Quin po¬
dus statim pspectis patrum uoluminibus collegi ex his ac duo¬
bus inlibellis distinxi. qu e rudem adhuc possent instituere le¬
ctorem: quibus eruditus ad altiorem disceret fortioremq ma¬
ouĩ ascendere lectionem. In quo oꝑe sensum ꝑ omĩa memorato¬
rum aliorumq eque catholicoꝵ patrum. nunc ipsis eoꝵ. nunc bre¬
uiandi causa meis sermonibus. nunc tacitis eoꝵ uocabulis: nunc
commemoratis ꝓ ut oportunitas locorum dictabat. ponere stude¬
bam. Perduxiq opus. usq dum eiectus adam deparadyso uolup¬

Expanded text:
creaturae memoriam, cum expositione congrua fecit. Verum quia creaturae memoriam, cum expositione congrua fecit. Verum quia haec tam copiosa, tam sunt alta, ut vix nisi a locupletioribus tot perscrutari, placuit vestrae sanctitati id nobis officii injungere, ut de omnibus his, velut de amoenissimis late florentis paradisi campis, quae infirmorum viderentur necessitati sufficere decerperemus. Nec segnior in exsequendo quae jubere es dignatus exstiti; quin potius statim perspectis Patrum voluminibus, collegi ex his, ac duobus in libellis distinxi, quae rudem adhuc possent instituere lectorem, quibus eruditus ad altiorem disceret fortioremque majorum ascendere lectionem. In quo opere sensum per omnia memoratorum aliorumque aeque catholicorum Patrum, nunc ipsis eorum, nunc, breviandi causa, meis sermonibus, nunc tacitis eorum vocabulis, nunc commemoratis, prout opportunitas locorum dictabat, ponere studebam, perduxique opus usque dum ejectus Adam de paradiso volup
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo ac reuerentissimo antistiti acca. humi¬
lissimus famuloꝵ xp̃i beda. salutẽ. De principio u¬
bri genesis. in quo mundi huius creatio descripta
ẽ multi multa dixere: multa posteris ingenii sui mo¬
nuimenta relinquere. S precipue quantum nr̃a pusillitas edis¬
cere potuit. basilius cesariensis. quẽ eustatius interpres de gͦ¬
co fecit esse latinum. Ambrosus mediolanensis. Augustinus bi¬
poniensis ep̃e. quoꝵ primus libris nouem. scđs uestigia eus se¬
quens libris sex. Tercuis libris duodecim: et rursum aliis duo¬
bus specialiter aduersum manicbeos descriptis ꝓlixa legentibꝰ
doctrina salutaris fluenta manarunt: completo in eis ꝓmissc
ueritatis quo dicebat. Qui credit inme sicut dicit scriptura.
flumina deuentre eius fluent aquȩ uiuȩ. E quibus augustinꝰ
etiam in libris confessionum suarum In libris quoq quos con¬
tra aduersarium legis et ꝓpħarum eximie composuit: s et in a¬
liis sparsim opusculis suis. non nullam eusdem primordialis

Expanded text:
ilectissimo ac reverendissimo antistiti Acca, humillimus famulorum Christi Beda salutem. De principio libri Genesis, in quo mundi hujus creatio descripta est multi multa dixere, multa posteris ingenii sui monimenta reliquere; sed praecipue, quantum nostra pusillitas ediscere potuit, Basilius Caesariensis, quem Eustathius interpres de Graeco fecit esse Latinum; Ambrosius Mediolanensis, Augustinus Hipponensis episcopus; quorum primus libris novem, secundus, vestigia ejus sequens, libris sex, tertius libris duodecim, et rursum aliis duobus specialiter adversum Manichaeos descriptis, prolixa legentibus doctrinae salutaris fluenta manarunt, completo in eis promisso Veritatis, quo dicebat: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . E quibus Augustinus etiam, in libris Confessionum suarum, in libris quoque quos contra adversarium legis et prophetarum eximie composuit; sed et in aliis sparsim opusculis suis nonnullam ejusdem primordialis
Abbreviated transcription (Latin):
dentis. Ecce ppłs tuus mulieres in medio
tii. Inimicis tius ad aꝑtionem pandent᷑
porte t̾ce tue. deuorabit ignis uestes tu¬
os. aquam ꝓpt̾ obsidionem hauri tibi.
ixtrue munttõnes tuas. intra inlutum.
⁊ calca subigens tene lat̾em. ibi comedet
te ignis. ꝑibis gladio deuorabit te brucuꝰ
Cong̃gare ut brucus. multiplicare ut locus¬
ta. plures fecisti negociatões tuas. qmͣ stel
ris. Sol ortus ẽ ⁊ auolauer̃t. ⁊ ñ ẽ cognitus
locus eaꝵ ubi fuerint. Dormitauu̾nt pas¬
tores tui rex assur. sepelientur principos
tui. Latitauit ppłs in montib. ⁊ ñ ẽ qui
ꝯpͣget. Non ẽ obscura otritio tua. pessima
ẽ plaga tua. Om̃s qui audiert̃ auditõem
tuam ꝯp̃sserunt manum suꝑte. quia sr̃

Expanded text:
nt. « Ecce populus tuus mulieres in medio tui. Inimicis tuis ad apertionem pandentur portae terrae tuae, devorabit ignis vectes tuos. Aquam propter obsidionem hauri tibi, exstrue munitiones tuas, intra in lutum et calca, subigens tene laterem. Ibi comedet te ignis, peribis gladio, devorabit te ut bruchus: congregare ut bruchus, multiplicare ut locusta. Plureris sol ortus est et avolaverunt et non est cognitus locus earum ubi fuerint dormitaverunt pastores tui rex Assur sepelientur principes tui latitavit populus tuus in montibus et non est qui congreget non est obscura contritio tua pessima est plaga tua omnes qui audierunt auditionem tuam conpresserunt manum super te quia s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ostendam gentib nuditatem tuam. ⁊
regnis ignominiam tuam. Et piciam
sr̃ te abhoĩatioẽs. ⁊ ꝯtumeliis te afficiã.
⁊ ponam te in exemplum. Et erit. Om̃is
qui uiderit te resiliet ate. ⁊ dicet. unstaia
ẽ ninine. Quis ꝯmouebit sr̃ te caput:
Uñ queram ꝯsolatorem tibi: Nunqͥd meli¬

Expanded text:
uditatem tuam, et regnis ignominiam tuam. Et projiciam super te abominationes, et contumeliis te afficiam, et ponam te in exemplum. Et erit: omnis, qui viderit te, resiliet a te, et dicet: Vastata est Ninive: Quis commovebit super te caput: unde quaeram consolatorem tibi? Numquid meli
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ. ⁊ pascua catuloꝵ leonum : Ad quã
iuit leo ut ingred̾etur illuc catulus leoĩs.
⁊ ñ ẽ qui ext̾reat. Leo cepit sufficienter ca¬
tulis suis. ⁊ necauit leenis suis. limpleuit
p̃da speluncas suas. ⁊ cubile suũ rapina.
Ecce ego ad te dic̃ dñs ex̾cituũ. ⁊ succendam
usq ad fimiũ quadrigas tuas. ⁊ leuncłõs

Expanded text:
leonum, et pascua catulorum leonum, ad quam ivit leo ut ingrederetur illuc, catulus leonis, et non est qui exterreat? Leo cepit sufficienter catulis suis, et necavit leaenis suis: et implevit praeda speluncas suas, et cubile suum rapina. Ecce ego ad te, dicit Dominus exercituum, et succendam usque ad fumum quadrigas tuas, et leunculos
Abbreviated transcription (Latin):
de Quia recdlidit dñs suꝑbiam iacob sic̃
suꝑbiam ssrł. quia uastatores dissipaucr̃t
cos ⁊ ꝓpagines eoꝵ corruꝑunt. Clipeus forti¬
um eiꝰ ignitus. uni ex̃citus in coccineis. Ig¬
nee habene currus in die p̃patõis eiꝰ. ⁊ agi¬
tatores ꝯ sopiti sunt. In itinib ꝯturbatist.
quadrige collise fc̃ in plateis. Aspectus e
orum qiͣ lampades. qiͣ fulgura discurren¬
tia recordabitur fortiũ suoꝵ. Ruent in
tinĩb siuis. uelocit̾ ascendent muros emiᷤ.
⁊ sparabitur umbracłm. Porte filioꝵ aꝑ¬
te funt. ⁊ templum ad solum dirutũ. Et
nules captiuus abductus ẽ. ⁊ ancille etus
minabuntur. genites ut colranbe mur¬
murantes incordib sluis. Et ninue qi pis

Expanded text:
s superbiam Iacob sicut superbiam Israhel quia vastatores dissipaverunt eos et propagines eorum corruperunt clypeus fortium eius ignitus viri exercitus in coccineis igneae habenae currus in die praeparationis eius et agitatores consopiti sunt in itineribus conturbati sunt quadrigae conlisae sunt in plateisdiscurrentia. Recordabitur fortium suorum, ruent in itineribus suis: Velociter ascendent muros ejus, et praeparabitur umbraculum. Portae fluviorum apertae sunt, et templum ad solum dirutum. Et miles captivus abductus est: et ancillae ejus minabantur gementes ut columbae, murmurantes
Abbreviated transcription (Latin):
tans puaricat᷑oneni. hec dic̃ dñs. Si ꝑfecti
sibit. Affuixi te iñ affligam te ultra. Et
nc̃ ꝯteram uirgam eiꝰ de dorso tuo uum
cula tua disrumpam. Et p̾cipiet st̃ te do¬
minus. ñ seminabit᷑ ex noĩe tuo ampliꝰ.
De domo dei tui ntt̾ficiam sculptile. ⁊ con¬
flatile ponam sepulchrũ tiĩ. q ihono¬
ratus es. Ecce suꝑ montes pedes euuangłi¬
rantis ⁊ annuntiantis pacem. Celebra ui¬
da festiuitates tuas ⁊ redde uota tua. qr ñ

Expanded text:
 haec dicit Dominus si perfecti nsibit adflixi te et non adfligam te ultra et nunc conteram virgam eius de dorso tuo et vincula tua disrumpam et praecipiet super te Dominus non seminabitur ex nomine tuo amplius de domo Dei tui interficiam sculptile et conflatile ponam sepulchrum tuum quiratus es ecce super montes pedes evangelizantis et adnuntiantis pacem celebra Iuda festivitates tuas et redde vot
Abbreviated transcription (Latin):
liber uisioĩsna uaum¬
um helcesei. Deus ppha.¬
emulator ⁊ulciscens do¬
minus. ulciscens dñs
⁊ hñs furorem. iulciscens dñs in hostes
suoe. ⁊ irascens ip̃e munius suis. Dñs pa¬
ciens ⁊ magnus fortitudĩe. ⁊ mundans ñ

Expanded text:
liber visionis Naum Helcesei Deus aemulator et ulciscens Dominus ulciscens Dominus et habens furorem ulciscens Dominus in hostes suos et irascens ipse inimicis suis Dominus patiens
Abbreviated transcription (Latin):
dignatio eiꝰ effusa ẽ ut ignis. ⁊ petre disso¬
lute st̃ ab eo. Ronus dñs ⁊ ꝯfortans ĩ die
tribulatõis. ⁊ sciens sꝑantes in se. Et in di¬
liuuo p̃tereunte ꝯsummatõem faciet lo¬
cieiꝰ ⁊ mimicos eꝰ ꝑsecunt᷑ tenebre. Quid co¬
gitatis ꝯtra dũm: Consummatõem ipse
faciet. Non ꝯsurget ctuplex tribulatio. qr
sic̃ spint se inuicẽ ꝯplectuntur. sic ouiui¬
um eoꝵ parit̾ potantiũ. Consumm̃tur¬

Expanded text:
 ut ignis: et petrae dissolutae sunt ab eo. Bonus Dominus, et confortans in die tribulationis: et sciens sperantes in se. Et in diluvio praetereunte, consummationem faciet loci ejus. et inimicos ejus persequuntur tenebrae. Quid cogitatis contra Dominum? consummationem ipse faciet: non consurget duplex tribulatio. Quia sicut spinae se invicem complectuntur, sic convivium eorum parit
Abbreviated transcription (Latin):
ruii telas erit uitulus samarie. qr uen¬
tum seminab̾t ⁊ turbinem metent. Cul¬
mus stans ñ ẽ in eis g̾men. Non faciet fa¬
rinam. Qd̃ ⁊ si fecerit. aliem comedent eã
deuoratus ẽ isrl̃. Nc̃ fẽs est in natõib qͣi
uas ĩmundũ. qr ip̃i ascend̾unt ad assur.

Expanded text:
rum telas erit vitulus Samariae quia ventum seminabunt et turbinem metent culmus stans non est in eis germen non faciet farinam quod si et fecerit alieni comedent eam devoratus est Israhel nunc factus est in nationibus quasi vas inmundu
Abbreviated transcription (Latin):
manu mea. Et cessare faciam omne gau¬
drum eis. sollempnitatem enis. neome¬
mam eiꝰ. sabb̃m eius. ⁊ omnia festa tempo¬
tus de quib dixit. Mercedes heẽ mee sunt
quas deferunt mͥ amatores mei. Et ponã
aure sua ⁊ mouili suo. ⁊ ibat post amato¬
res suos ⁊ mei obluuscebatur. dicit dñs.
Propt̾ hoc ecce ego lactabo eam. ⁊ ducam

Expanded text:
mino: Cessare faciam omne gaudium ejus, solemnitatem ejus, Neomeniam ejus, Sabbatum ejus et omnia festa, tempoejus: de quibus dixit: Mercedes hae meae sunt, quas dederunt mihi amatores mei: Et ponam aure sua, et monili suo, et ibat post amatores suos, et mei obliviscebatur, dicit Dominus: Propter hoc, ecce ego la
Abbreviated transcription (Latin):
I deo ñ ãmonuit apłs ut ñ cõtristem᷑. s ut ñ sic̃ cet̾i qͥ spẽ ñ
habent. Cõtristem᷑ gͦ nos in nr̃oꝵ mortib necessitate amit¬
tendi. s cũ spe recipiendi. Inde angim̃: hiuc consolam᷑. Inde
infirmitas afficit: hinc fides reficit. Inde dolet huma¬
na conditio: huic sonat diuina ꝓmissio. P romde põ¬

Expanded text:
Ideo non admonuit Apostolus, ut non contristemur; sed, non sicut caeteri qui spem non Ideo non admonuit Apostolus, ut non contristemur; sed, non sicut caeteri qui spem non habent. Contristamur ergo nos in nostrorum mortibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur: inde infirmitas afficit, hinc fides reficit: inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
declarans. Nã ideo et dormientes eos appellat scͥpture uera¬
cissimę cõsuetudo: ut cũ dormientes audimꝰ. eiugilaturos
minime desꝑemꝰ. Unde etiã cantatur in psalmo. Aũqͥd qͥ
dormit ñ adiciet ut refurgat᷑ Est gͦ de mortius eis qui
diligunt᷑ quedã tristitia quodãm naturalis. M ortẽ qͥppe
s natuta. nec mors hõi accideret: nise ex pena quã p̃cesse¬
rat culpa. Q uappter animalia quę ita creata st̃. ut suo
qͦq tẽpore moriant᷑ mortẽ fugnunt. diligunt uitã. qͣnto
mages homo qͥ sic fuerat creatus. ut si uiuere fine peccato
uoluisset. sine termino uiueret: h inc itaq necesse ẽ ut
tristes simꝰ. qn nos moriendo deser̃t qͦs amamꝰ. qͥa et si noui¬
mꝰ eos in ȩteruũ relinquere nos manturos. s aliquantũ
p̃ce secuturos: tam̃ mors ipsa quã natura refugit. cũ oc¬
cupat delictũ: contristat in nob̃ ipsis dilectionis affectũ.

Expanded text:
ternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veraternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Unde etiam cantatur in Psalmo: Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat ? Est ergo de mortuis eis qui diligunt, quaedam tristitia. Nec mors homini accideret, nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia quae ita creata sunt, ut suo quaeque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam; quanto magis homo, qui sic fuerat creatus, ut si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret? Hinc itaque necesse est ut tristes simus, quando nos moriendo deserunt quos amamus: quia etsi novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere secuturos; tamen mors ipsa quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum.
Abbreviated transcription (Latin):
uł illã mulierẽ que attulit unguentũ p̃ciosũ. et ꝑfudit do¬
minũ recũbentẽ. uł illã inulicrẽ quȩ uestm̃ta dñi tetigit.
it cõtinuo stetit fluxus sanguinis eiꝰ. Et illã mulierẽ que ad
pedes dñi sedebat audi. qualit̾ possis fug̃e ab ira uentura.
Cõsidera filia ꝑ quã uiã humilitatis he ipsȩ mulieres gradi¬
ebantur. et ex hoc meritũ bonũ habuer̃t. Esto et tu simi¬
lis illis. inobedientia. in humilitate. in elemosina. in sus¬
ceptione ꝑegrinoꝵ. in uigiliis. in iciuniis. et in om̃i sobri¬
etate. Hec st̃ que xp̃o platuert̃. Labora filia die ac nocte ui
oꝑe dñi. ut que ab hõie dimissa es. a dõ colligaris: ut que
acceptura eras tricesimũ fructũ. sexagesinũ merearis cõseqͥ:
mmonet nos beatꝰ apłs ut de dormien defunctoꝵ.
spẽ ñ habent. spẽ scilicet resurrectiõis et incorruptiõis gt̾nȩ¬

Expanded text:
vel illam mulierem quae attulit unguentum pretiosum, et profudit Dovel illam mulierem quae attulit unguentum pretiosum, et profudit Dominum recumbentem; vel illam mulierem quae vestimenta Domini tetigit, et continuo stetit fluxus sanguinis ejus; et illam mulierem quae ad pedes Domini sedebat, audire qualiter posset fugere ab ira ventura. Considera, filia, per quam viam humilitatis hae ipsae mulieres gradiebantur, et ex hoc meritum bonum habuerunt. Esto et tu similis illis in obedientia, in humilitate, in eleemosyna, in susceptione peregrinorum, in vigiliis, in jejuniis, in omni sobrietate. Haec sunt quae Christo placuerunt. Labora, filia, die ac nocte in opere Domini, ut quae ab homine dimissa es, a Domino colligaris; ut quae acceptura eras trigesimum fructum, sexagesimum merearis consequi, monet nos beatus Apostolus, ut de dormientibus, hoc eri qui spem non habent, spem scilicet resurrectionis et incorruptionis ae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dñm habes iudicẽ et defensorẽ. Iã nullũ plores filia.
que melior facta es quã fueras ante. Ante in hõie sꝑabas.
aut̃ scđm dm̃. Antea carnis libidine delectabaris et uestis
ꝑicło. mͦ aut̃ legis dulcedinẽ et castitatẽ p̃ oĩb cogita. Antea
ancilla uiri fuisti. mͦ aut̃ lib̾a es xp̃i. Quã bonũ ẽ te ẽẽ secu.¬
rã. quã pati seruitiũ uiri. Donũ ẽ iacere solã in lecto. et sur¬
gere mundã: quã iacere consciã libidinis et carnis ĩnundi¬
cia. Antea eras curuata et eras sub uiri iugo graurꝰ mͦ air̃
erecta es a xp̃i uigo suaui. Garide filia. qͥa uenundata fue¬
ras ut cẽs ancilla uiri: mͦ autẽ lib̾tatẽ a do meriusti. Me¬
mor esto filia mulicris chananeȩ. quȩ ꝑ inoportunitatẽ suã
beneficiũ saluatoris nr̃i ĩpetrando meruit. d et mulierẽ re-¬
tine illã quȩ pedes dñi lac̾mis rigauit. et capillis suis tersit.

Expanded text:
ipsum Dominum habes judicem et defensorem. Jam nullum plores, filia, ipsum Dominum habes judicem et defensorem. Jam nullum plores, filia, quae melior facta es quam fueras ante. Ante in homine sperabaautem secundum Deum; antea carnis libidine delectabaris, et vestis periculo, modo autem legis dulcedinem et castitatem prae omnibus cogitas; antea ancilla viri fuisti, modo autem libera es Christi. Quam bonum est te esse securam, quam pati servitium viri! Bonum est sola jacere in lecto, et surgere munda, quam jacere conscia libidinis et carnis immunditiae. Antea eras curvata, et eras sub viri jugo gravi; modo autem erecta es a jugo Christi suavi. Gaude, filia, quia venundata fueras, ut esses ancilla viri, modo autem libertatem a Domino meruisti. Memor esto, filia, mulierem Chananaeam, quae per inopportunitatem suam beneficium Salvatoris nostri impetrare meruit, sed et mulierem illam quae pedes Domini lacrymis rigavit, et capillis suis tersit,
Abbreviated transcription (Latin):
Oñĩs uiduȩ adueniente petro: ostendebant uestes quas eis fe¬
cerat dorcãs dũ uiueret. Uidit aut̃ petrꝰ oꝑa mulieris
uiduȩ: orauit et suscitauit eã. Dic̃ et illa uidua que coti¬
die se uoluebat ad pedes cuiꝰdã diuitis. ut uindicaret᷑ de
aduersario suo: cũ uidisset illã diues lacͥmantẽ: ait. Si
dm̃ ñ timeo. nec hõiẽ reuereor: tam̃ hoc uidua qͥa mͥ mo¬
lesta ẽ uindicabo eã. Ecce qͦm uindicatur uidria. si opti¬
neat castitatẽ. et humilitatẽ. Et mͥ ipsi p̃ceptũ ẽ. ut a me
iusitationẽ accipiat. dicente apło. iusita pupillos et uidu¬
as: in p̃ssitra ipsoꝵ. E quã beata es uidua quȩ in õib tali¬
ter cõmendaris a dño. Qͥ aut̃ tͥ ñ miseretur. uidicat᷑ a dño
ipso dicente: causas uiduarũ ñ iudicantes. et pupillos ñ
miserente: uidicabo uos dic̃ dñs. B enedicta es uidua: qͥa

Expanded text:
omnes viduae, adveniente Petro, ostendebant vestes quas eis feomnes viduae, adveniente Petro, ostendebant vestes quas eis fecerat Dorcas, dum viveret. Vidit autem Petrus opera mulieris viduae, oravit, et suscitavit eam. Sicut et illa vidua quae quotidie se volvebat ad pedes cujusdam divitis, ut vindicaretur de adversario suo, cum vidisset illam dives lacrymantem, ait; Si Dominum non timeo, nec hominem revereor, tantum haec vidua quia molesta est, vindicabo eam. Ecce quomodo vindicatur vidua, si obtineat castitatem, et humilitatem, et mihi ipsi praeceptum est, ut a me visitationem accipiat, dicente apostolo: Visita pupillos et viduas in pressura ipsarum . Oh quam beata es, vidua quae in omnibus taliter commendaris a Domino! Qui autem tibi non miseretur, judicatur a Domino ipso dicente: Causas viduarum non judicantes, et pupillos non miserantes, judicabo vos, dicit Dominus. Benedicta es, vidua, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pit in die necessitatis. qñ erat fames ualida: et adueniente
sc̃o helia. apposuit illi m̃sã. dic̃ et illa udua quȩ ñ habuit
in substantia sua nͥ duos denarios. et sꝑans corde puro qđ
eẽt centuplũ acceptuta. hos ipsos optulit dño: sic̃ et illa ui¬
dia nõie udith. quȩ ñ discedebat de suꝑiorib domꝰ suc. ie¬
uiniis et orationib seruiens dño die ac nocte. quã dñs cu¬
stodiebat de manu olopherni: ne comqͥnaret᷑ in oꝑe peccati.
quã beata iudua quȩ tale gaudiũ ciub suis p̃stitit. et spẽ
bonã sibi adqͥrere meruit: ut lib̾aret popłm ab ore gladii
Ecce qͥd fecit castitas uiduȩ. ut esset nominata in õi t̾ra: et dño
laudabilis. et in oĩb clara. o quã beata es uidua quã dñs
memorat. sicut̃ illa cuiꝰ filiꝰ unicus defunctus fuerat. quȩ mi¬
sericordiã. cõsecuta ẽ a. dño: ut resuscitaretur. Sic̃ illa uidua

Expanded text:
pit in die necessitatis, quando erat fames valida, et adveniente pit in die necessitatis, quando erat fames valida, et adveniente sancto Elia, apparavit illi mensam; sicut et illa vidua non habuit in substantia sua nisi duos denarios, et sperans ex corde puro quod esset centuplum acceptura, hos ipsos obtulit Domino; sicut et illa vidua nomine Judith, quae non discedebat de superioribus domus suae, jejuniis et orationibus serviens Domino die ac nocte, quam Dominus custodiebat de manu Holophernis, ne coinquinaretur in opere peccati. Oh quam beata vidua, quae tale gaudium civibus suis praestitit, et spem bonam sibi acquirere meruit, ut liberaret populum suum ab ore gladii! Ecce quod fecit castitas viduae, ut esset nominata in omnem terram, et Domino laudabilis, et in omnibus clara. Oh quam beata es, vidua quam Dominus memoratur! Sicut illa cujus filius unicus defunctus fuerat, quomodo misericordiam consecuta est a Domino, ut resuscitaretur; sicut illa vidua
Abbreviated transcription (Latin):
tes dãpnationẽ: qͥa pͥmã fidẽ irritã fecer̃t. N õ solũ ociose. s
etiã uerbosȩ & curiosȩ. discunt circiure domos alienas: Lo¬
quentes quȩ ñ oportet. Esto sedula in domo tua: ota dñm
cũ lacͥmis. ut det tͥ castitatẽ corporis ł cõtinentiã. Quã inte¬
lix es et misera. quã malũ obꝓbriũ portas: si te ñ cõtines.
Qualis detractio ẽ tͥ. si carni tuȩ frenũ ñ habes. Labora in
oꝑe dei seꝑ. Ecce bona uidua que ẽ unius uxor uiri. si fili¬
os educau̾it. si hospicio recepit. si sc̃oꝵ pedes lauit. si tri-
bulationẽ pattentib subministrat: beata erit. si hec oĩa fece¬
rit. Dt̃ enĩ multȩ uiduę que habuer̃t duos uł tres uiros.
scilicet ñ habent p̾ceptũ. ut ab oĩb honorent᷑: sic̃ illa que
unũ uiru habuit. M ultȩ uiduȩ fuer̃t in dieb eliȩ. et
ad nullã earũ missus ẽ: nͥ in sarepta sidoniȩ. Uide qͥa mil¬
la ex illis habuit meritũ. nͥ illa sola quȩ hospicio rece¬

Expanded text:
em, quia primam fidem irritam fecerunt, non solum otiosae, sed etiam et verbosae et curiosae discunt circuire domos alienas, loquentes quae non oportet. Esto sedulo in domo tua orando cum lacrymis, ut det tibi castitatem corporis vel continentiam. Quam infelix es et misera, quam malum opprobrium portas, si te non contines! Qualis distractio est tibi, si carnis tuae frenum non habes! Labora in opere Dei semper. Ecce bona vidua, quae est unius uxor viri, si filiterrae. Non anxieris, quod sola remanseris; memorare Dominum, qui bulationem patientibus subministraac noctibus: nam quae in deliciis est vivens, mortua est. Si qua ceptum, ut ab omnibus honorentur, sicut illa quae unum virum habuit. Multae viduae fuerunt in diebus Eliae, et gere, et mutuam vicem reddere parentibus, hoc enim gratum et accepla ex illis habuit meritum, nisi illa sola quae hospitio rece
Abbreviated transcription (Latin):
et gẽmis. distinctis monilib. et si qua st̃ alia que mͦ ñ re¬
colat sensus. Amor cęlestis patriȩ respondet.
i te ita delestant que sub celo sunt. cur ñ magis de
lectant ea que suꝑ cȩlos sunt : Si carcer ita pulche
ẽ. patria. ciuitas. et domus qualis ẽ: Si talia sunt ca q̃
colunt ꝑegrini. qualia st̃ ea que possident filii : Si mor¬
tales et miseri in hac uita taliter sunt remunerati. ĩmor¬
tales et beati. qualiter sunt in illa uita ditati: Quappt̃
recedit amor p̃sentis scłi. in quo nullus ita nascit᷑ ut non
moriat᷑. et succedat amor futuri scłi. in qͦ sic om̃s uiuifi¬
cant᷑: ut deinceps nemo moriatur. Ubi nulla aduersitas
turbat. nulla necessitas angustat. nulla molestia inqͥe¬
tat. s ꝑhennis letitia regnat. Si queris que ibi sit utili
tas. & quanta beatitudo ꝑsistat. aliter dici ñ potest.
nͥ qͥcqͥd boni ẽ. ibi ẽ. Et quicquid mali ẽ: nusquã est.

Expanded text:
et gemmis distinctis monilibus: et si qua sunt alia, quae modo non reet gemmis distinctis monilibus: et si qua sunt alia, quae modo non recolit sensus. AMOR PATRIAE COELESTIS RESPONDET: CAP. XXV. Si te ita delectant quae sub clectant ea quae super coelo sunt? Si carcer ita pulcher est, patria, civitas, domus qualis est? Si talia sunt ea quae colunt peregrini, qualia sunt quae possident filii? si mortales et miseri in hac vita taliter sunt remunerati 221, immortales et beati qualiter sunt in illa vita ditandi? Quapropter recedat amor praesentis saeculi, in quo nullus ita nascitur, ut non moriatur; et succedat amor saeculi futuri, in quo sic omnes vivificantur, ut deinceps non moriantur, ubi nulla adversitas turbat, nulla necessitas angustat, nulla molestia inquietat, sed perennis laetitia regnat. 85. Si quaeris quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit, aliter dici non potest, nisi quidquid boni est ibi est, et quidquid mali est ibi nusquam est.
Abbreviated transcription (Latin):
uid pulchrius. quid honestius. quid uenustius. qͥd ue po¬
cest eẽ delectabilius. quã qͦd in p̃senti uita cotidie cerni¬
mus : O quã mirabilis camera in aete iacendo. in lumine
solis. in augm̃to lunȩ atq defectu. in uarietate stellarũ
et ciesu. Suã oblectabilis terra in nemoꝵ florib. in fruc¬
tuũ suauitatib. in pratoꝵ ruoꝵq amenitatib. in sege¬
tũ culmis lururiantib in uinearũ foliis. et botris pleniꝰ
palmitib. in siluarũ umbris. et planis exitib. in equoꝵ et
canũ cursib. in ceruoꝵ et cap̃arũ saltib. in accipitrũ uo.¬
latib. in pauonũ. colũbarũ. turturũq pennii. et collis. in
domoꝵ pictis muris. et laquearib. in organoꝵ om̃iũq
musicoꝵ ritus tinnulis cantib. in mulierũ uenustis aspec¬
tib. carũq suꝑciliis. et crinib. oculis et genib. qitture
et labiis. et nasu. manib atq extrinsecus adhibitis. auro

Expanded text:
uid pulchrius, quid honestius, quid venustius, quidve potest esse delectabilius, quam quod in praesenti vita quotidie cernimus? O quam mirabilis coeli camera, in aere jucundo, in lumine solis, in augmento lunae atque defectu, in varietate stellarum et cursu. Quam oblectabilis terra, in nemorum floribus, in fructuum suavitatibus, in pratorum rivorumque amoenitatibus, in segetum culmis luxuriantibus, in vinearum foliis et botris plenis palmitibus, in umbris silvarum et planis exitibus, in equorum et canum cursibus, in cervorum et caprearum saltiblatibus, in pavonum, columbarum, turturumque pennis et collis, in domorum pictis muris et laquearibus, in organorum, omniumque musicorum resonis tinnulis cantibus, in mulierum venustis aspectibus, earumque superciliis et crinibus, oculis et genis, gutture et labiis, naso, manibus, atque extrinsecus adhibitis auro,
Abbreviated transcription (Latin):
et sui humani laniam̃ta meroris. Uerũ illa que adiuuant
sp̃s defunctoꝵ: oblationes. orationes. erogatioues. multo ꝓ eis
mortuos. ñ solũ carnaliter. s etiã sp̃ualiter amant. Sermo

Expanded text:
et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, oblationes, orationes, erogationes, multo pro eimortuos, non solum carnaliter, sed etiam spiritualiter amant. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur. s coꝵ p̃cedentib cõsequentia ista redduntur. Nõ enĩ
actũ ẽ nͥ cũ hic uiuerẽt. ut eos hec aliqͥd adiuuarẽt. cũ hic ui¬
uere destitissent. Et ideo istã finiens quisq uitã. nͥ qđ meru¬
it in ipsa: ñ poterit habere post ipsam. ꝑmittant᷑ itaq pia
labiles lacͥmas fundat conditio mortalis. quas cito ꝑimat fidei gau-¬
funerib exhibent᷑. siue que dolentib adhibent᷑. ne sit iusta
quęrela dicentiũ. fustinui qͥ simul cõtristaret᷑ et ñ fuit:
et cõsolantes. et ñ iueni. Sit ꝓ uirib cura sepelicndi.¬
et sepulchia cõstruendi. qͥa et hȩc m scͥpt᷑is sc̃is inter bona
oꝑa deputata st̃. Nec solũ in corporib patriartharũ alio¬
rũq sc̃oꝵ et humanis cacdauerib quoꝵq iacentiũ. uerũ etiã
ipsus dñi corpore p̃dicati atq laudati sunt: qͥ ista fecer̃t. Im¬
pleant hec hõies erga suos humana officia postreri muñis.¬

Expanded text:
eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Non enim actum est, nisi cum hic viverent, ut eos haec aliquid adjuvarent, cum hic vivere destitissent. Et ideo istam finiens quisque vitam, nisi quod meruit in ipsa, non poterit hlabiles lacrymas fundant conditione mortali, quas tamen reprimat fidei gaufuneribus exhibentur, sive quae dolentibus adhibentur, ne sit justa querela dicentium, Sustinui qui simul contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni . Sit pro viribus cura sepeliet sepulcra construendi, quia et haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt. Nec solum in corporibus patriarcharum, aliorumque sanctorum et humanis cadaveribus quorumque jacentium, verum etiam in ipsius Domini corpore praedicati atque laudati sunt qui ista fecerunt. Impleant haec homines erga suos officia postremi mun
Abbreviated transcription (Latin):
quã coꝵ peccata meruer̃t. h oc enĩ apatrib traditum. imi-¬
uersa obseruat eccła. ut ꝓ eis qͥ in corporis et sangiunis
xp̃i cõmunione defuncti st̃: cũ ad ipsum sacͥficiũ loco suo
commemorant᷑ oretur. ac ꝓ illis qͦq id offerre cõmemoret᷑. Cũ uͦ
so  cõmendatoꝵ. causa oꝑa miscdiȩ celebrant᷑. qͥs cis dubi¬
tet suffragari. ꝓ qͥb oratiões deo ñ inaniter alligantur:
Non om̃ino. ambigendũ ẽ ista ꝓdesse defunctis. s talib qͥ
ita uixerĩt. ante mortẽ. ut possent hȩc utilia ẽẽ post mor

Expanded text:
oc enim a patribus traditum, universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari, pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est, ista prodesse defunctis; sed talibus qui ita vixerint ante mortem, ut possint eis haec utilia esse po