comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ITA GORGIAS EFFUGIT IN MARIS SAM ATILLI QUI
CuM OS DRINERANTDIUTIUS PUENANTIB ETFU¬
EATIS IN UO GAUIT DÑM IUDAS ADIUTOREM OT DU¬
CEM BELLO FIERTINCIPIENS UOCEPATRIAET CuM
NYMNIS CLAMOREM EXTOLLENS FUGAM GORGIAE MILITI
Corgias prepositus idumee benetrpum potest BUS INCUSSIT. TRC̃¬
gerere diaboli qui rubea Atq sanguinolenta semꝑ delectatus
conuersatione speciem tamen aliquando uirtutum similat
lic& ipse ꝑuitia sedulo contra uirtutes pugn&. Vnde simpli¬
ces quos lib& defidelium numero astu deludens interficit
uertitur & totius triumphi honor ueris dĩ cultoribus tribu&ur
Vnde p&rus scribens adcredentes in epistola sua ait: Humiliami¬
niigtł sub potenti manudĩ ut uos ex alt& intempore uisitations
omnem sollicitu dinemurãm picientes in eum . qm̃ ipsicur a est

Expanded text:
ita Gorgias effugit in Marisa at illis qui ita Gorgias effugit in Marisa at illis qui cum Esdrin erant diutius pugnantibus et fatigatis invocavit Dominum Iudas adiutorem et ducem belli fieri incipiens voce patria et cum hymnis clamorem extollens fugam Gorgiae militiGorgias, praepositus Idumaeae, bene potest typum gerere diaboli, qui rubea atque sanguinolenta semper delectatus conversatione, speciem tamen aliquando virtutum simulat, licet ipse per vitia sedulo contra virtutes pugnet. Unde simplices quoslibet de fidelium numero astu deludens interficit: vertitur, et triumphi honor veris Dei cultoribus tribuitur. Unde Petrus, scribens ad credentes, in Epistola sua ait : Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis: omnem sollicitudinem vestram projicientes in
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter facis quic quid operaris in fr̃s & hoc in peregrinos qui
testimonium r eddiderunt caritatituȩ in conspectu ecclesiȩ quosbene
facies deducens dignedõ. ꝓ nomine enim ꝑfecti sunt nihil accipien¬
tes agentilib Nos ergo debemus suscipere huius modi ut cooperatores
rinthios. Obsecro aũuos fr̃s nostisdomum stephanȩ & fortunati
qm̃ sunt primitiȩ achaiȩ & inministerium scõrum ordina uerunt
se ipsos ut &uos sub ditisitis eius modi & omnico operanti & labo¬
ranti. Gaudeo aũ in presentia stephanȩ & fortunati & achaici
qm̃ id quod uobis deerat ipsi suppleuerunt refecerunt enim &
ET POSTPENTECOSTENABIERUNT CONTRA GOR¬
GIAM PREPOSITUM IDUMSE. EXIUITXŨ CUMPEDITI
BUS TRIB MILIB ET EQUITIB QUADRIN GENTIS.
QUIB CONGRESSIS CONTIGIT PAUCOS RUERE IUDE¬
orum. do Sitheus uero quidAM dOBACHENORIS
Eques uIRFORTIS GORGIAN TENEBAT. ETCumueller
ILUM CAPERE uiuum. Eques quiDAM dETHRACIB
IN RUT IN EUCO UMERUMQ EIUS AM PUTAUITNTQ

Expanded text:
fideliter facis quicquid operaris in fratres et hoc in peregrinos qui testimonium reddiderunt caritati tuae in conspectu ecclesiae quos bene facies deducens digne Deo pro nomine enim profecti sunt nihil accipientes a gentibus nos ergo debemus suscipere huiusmodi ut cooperatores nt obsecro autem vos fratres nostis domum Stephanae et Fortunati quoniam sunt primitiae Achaiae et in ministerium sanctorum ordinaverunt se ipsos ut et vos subditi sitis eiusmodi et omni cooperanti et laboranti gaudeo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici quoniam id quod vobis deerat ipsi suppleve. Et post Pentecosten abierunt contra Gorgiam, prbus tribus milibus et equitibus quadringentis quibus congressis contigit paucos ruere Iudaeorum Dositheus vero quidam de Bachenoris eques vir fortis Gorgiam tenebat et cum vellet illum capere vivum eques quidam de Thracibus inruit in eum umerumque eius amputavit atque
Abbreviated transcription (Latin):
UELLEPARIMODOFACEREHABIT ANTIB SECUM
IUDEIS. IAM NITIS QUOꝙ NOCTE SUꝑUENIT ET POR¬
TuM CUM NAUIB SUCCENDIT. IT AUTLUM IGNISPA¬
REREThierosolimns ABStadnis ducentis quADRAGtA¬
lum qui semꝑ intempestate sunt intellegi potest. Scismaergo
ut quidam uolunt abscissura ẽ animorum uocata eodẽ cultu: enĩ
eo demritu credit ut c&erisola congregationis delectat᷑ discidio
Fit aũ scisma cumdicunt omnes nos scĩficamus in mundos & c&era
similia cognoscit iudas iamnitas parimodo ut fecere i oppitae
machinare insidias iudeis secum habitantib cum doctores scĩ do¬
lum scismaticorum similem fraudi hereticorum conperientes
deceptionem Ab eis metuunt fidelium contraquos bellum mo¬
uent & intenebris eos suȩ suꝑstitionis inuenientes simulcũ machinis
eorum ꝑ ignem ex communiextionis exurunt. Itaut incendium

Expanded text:
velle pari modo facere habitantibus secum velle pari modo facere habitantibus secum Iudaeis Iamnitis quoque nocte supervenit et portum cum navibus succendit ita ut lumen ignis pareret Hierosolymis ab stadiis ducentis quadraglum, qui semper in tempestate sunt, intelligi poterit. Schisma ergo, ut quidam volunt, abscissura est morum vocatum: eodem enim cultu, eodem ritu credit, de caetero, solo congregationis delectatur dissidio: fit autem schisma cum dicunt omnes nos sanctificamus immundos, et his similia. Cognoscit autem Judas Jamnitas pari modo facere ut Joppitae, mach inari insidias Judaeis secum habitantibus, cum doctores sancti dolum schismaticorum fraudi haereticorum similem comperientes, deceptionem ab eis metuunt fidelium: contra quos bellum movent, et in tenebris superstitionis eos invenientes, simul cum machinis eorum per ignem excommunicationis exurunt; ita ut incendium
Abbreviated transcription (Latin):
tus turbulenti sȩculi habitantes quicatholicis. hocẽ. ueris con¬
fessorib xp̃i semꝑ insidiant᷑ & quoscumq possunt de eorũ
numero inerroris sui foueam ꝑtrahere satagunt. Quasiscaphas
ergo ioppite construunt. inquib: iudȩos alitore abductos in
ꝑfundum demergunt. Cumheretici dogmata iniqua conden¬
tes pulchro sermone eaadornant quod bene significare po¬
test ioppitarum nomen. Inter pr&atur enim pulchritudo
Quatenus facilius simplices quosq linguȩ uolubilitate decipi¬
ant. Quos cum astabilitate recte fidei abstrahentes sibi coad¬
unant in ꝑditionis baratrum incautos p̃cipitant. sed iudas
trpicus hoc in ultum fore nonsinit. quin potius homicidas
inerrorissui tenebris latitantes repperiens iuste ultionis
excruciat uindicta eorumq fraudes ꝑ p&uo igne debitos
manifestans cum ipsis auctorib prauitatis anathematis gladio
recte ꝑ cutit. nec eoꝵ malitiȩ uirus ulterius occultatũ latere ꝑmittit
SE DCUM COGNOUISSOT ET GOS QUIERANT IAMNIE

Expanded text:
enti saeculi habitantes, qui Judaeis, hoc est veris confessoribus Christi, semper insidiantur, et quoscunque possunt, de eorum numero in erroris sui foveam pertrahere satagunt. Quasi scaphas ergo Joppitae constituunt, in quibus Judaeos, a littore abductos, in profundum demergunt, cum haeretici, dogmata iniqua condentes, pulchro sermone ea adornant: quod bene significare potest Joppitarum nomen, interpretatur enim pulchritudo; quatenus facilius simplices quosque linguae volubilitate decipiant, quos cum a stabilitate rectae fidei abstrahentes sibi coadunarunt, in perditionis barathrum incautos praecipitant. Sed Judas typicus hoc multum fore non sinit: quin potius homicidas in erroris sui tenebris latitantes reperiens, justae ultionis excruciat vindicta, eorumque fraudes perpetuo igni debitas manifestans, cum ipsis auctoribus praevaricationis anathematis gladio recte percutit, nec eorum malitiae virus ulterius occultum latere permittitsed cum cognovisset et eos qui erant Iamniae
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aũ scito quod in nouissimis dieb instabunt tempora pericu¬
losa & erunt homines seipsos amantes. cupidi elati. superbi
bla sphemi. parentib in oboedientes in grati scelesti sine affec¬
tione sine pace criminatores in continentes. in mites sine be¬
nignitate ꝓditores. ꝓterui. tumidi. uoluptatum Amatores
magis quamdĩ. habentes speciem quidem pi&atis. uir tutem

Expanded text:
hoc autem scito quod in novissimis diebus instabunt tempora periculosa et erunt homines se ipsos amantes cupidi elati superbi blasphemi parentibus inoboedientes ingrati scelesti sine affectione sine pace criminatores incontinentes inmites sine benignitate proditores protervi tumidi voluptatium amatores magis quam Dei habentes speciem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
transitum nicanoris & gorgiȩ adiu¬
deam cum
prior historia narr& morante antio¬
cho senio¬
re in ꝑsidȩ eundemgorgiam ducẽsimul
& lysiam
ordinatorem suum audȩis eẽ. sup eratos atq fugato s & hoc
in notuisse antiocho reuertenti ipsumq obhoc incidis se in
languorem prȩtristitia quianonẽ. factum deiudeis sicut co¬
gitabat. Hocnifallor haudali ter soluitur. nisi ut philippus
commendato sibi imperio hocidem statim rescripserit du

Expanded text:
transitum Nicanoris et Gorgiae, ad Judaeam, cum prior historia narret, morante Antiocho seniore in Perside, eumdem ac Gorgiam ducem simul, et Lysiam ordinatorem, Judaeis esse superatos atque fugatos, et hoc innotuisse Antiocho revertenti, ipsumque ob hoc incidisse in languorem prae tristitia, quia non est factum de Judaeis sicut cogitabat: hoc, ni fallor, haud aliter solvitur, nisi ut Philippus, commendato sibi imperio, hoc idem statutum rescripsit du
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quisq cum incorpose uiuer& conparauit ut ei possint ista¬
ꝓdisse. Non enim omnib ꝑsunt. & quare non omnib ꝓsunt
nisi propter differentiam uite quam quisq gessit incorpor
Cum ergo sacrificia siue altaris siue quarum cumq elemosinarũ
ꝓbaptizatis defunctis omnib offerunt᷑ ꝓualde bonis gratiarũ
actiones sunt ꝓnonualde malis ppitiationes sunt. ꝓualde malis¬

Expanded text:
sibi quisque, cum in corpore viveret, comparavit, ut ei ista possint prsibi quisque, cum in corpore viveret, comparavit, ut ei ista possint prodesse. Non enim omnibus prosunt; et quare non omnibus prosunt, nisi propter merita vitae quam quisque gessit in corpore? Cum ergo sacrificia sive altaris, sive quarumcunque eleemosynarum, pro baptizatis defunctis offeruntur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt; pro non valde malis propitiationes sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
contin& sicut una quȩq digna ẽ. uel requie uel erumna
de functoꝵ animas pi&ate suorum uiuentium releuari. Cum ꝑ
illis sacrificium mediatoris offertur uel elemosine quȩ in ecła¬
fiunt. sed eis hec ssunt qui cum uiuerent hec sibi ut postea pos¬
sint ꝓ desse meruerunt. Est enim quidam uiuendi modus nec
tam bonus ut non requirat ista post mortẽ. nec tam malus utei
non ꝓsint ista post mortẽ. Estergo talis in bono ut hec ñ reqͥrat
&est rursus talis inmalis ut nechis ualeat cum hec uita transierit
adiuuari quo circahuc omne meritum conparat᷑ quopossit
seprȩpar& quod hic neglexit cum obierit dnm ꝑ mereri.
Nonigit᷑ ista quȩ ꝑdefunctis commendandis. frequentat ecła illi
Apostolice sunt Aduers a sententiae quadictum ẽ. Omnes enim sta¬
bimus ante tribunal xp̃i ut referat unusquisq secundum ea quȩ
ꝑ corpus gessit siue bonum siue malum. qui a &iam hoc meritum

Expanded text:
continet sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, continet sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, defunctorum animas pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium mediatoris offertur, vel eleemosynae fiunt in ecclesia. Sed eis haec prosunt, qui cum viverent, haec sibi ut postea possent prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem, nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat, et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possautem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est: Omnes stabimus ante tribunal Christi , ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum sive malum , quia et hoc meritum
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui cumpretATEDORMTIΟΝEM ΛCCΕ ΡΕRUNt OΡTΙ¬
MAM HABERENT REPOSITAM GRATIAM. SGAERGO ET
Iuoduero post exitum uitȩ presentis ꝓfidelium peccatis exoran¬
dumsit & elemosinarum opus agendum quatenus hĩ ꝑquorum
remedio res agitur a peccatis soluant̾ & presens locus ostendit
& ineuangelio dñs ubi desp̃s scĩ blasphemiȩ disputauit in remissi¬
bile peccatum illud ẽẽ. ostendens ait. quidixerit uerbum contra
illud unum in remissibile esse peccatum ostendit alia tamin p̃senti
quam &iam in futura uitia posse remitti. Qualiter aũ ꝓdefuneto¬
rum s alute agendum sit ostendunt scĩ patres inscripturis suis.
unde placuit unum capitulum de opusculis scĩ augustini huic operi
in serendum lectori uiamdantes hissimilia in aliorum patrum
dictis requirenda. Refert enim memoratus ꝑater in opere
quodad laurentium defide & spe & caritate conscripsit ita
dicens Tempus aũ quod inter hominis mortem & ultimam
resurrectionem inter positum ẽ. Animas abditis recepta culis

Expanded text:
hi qui cum pietate dormitionem acceperant, optimam haberent repositam gratiam; ubi et hoc Quod vero post exitum vitae praesentis pro fidelium peccatis exorandum sit, et eleemosynarum opus agendum, quatenus hi pro quorum remedio res agitur a peccatis solvantur, et praesens locus ostendit, et in Evangelio Dominus, ubi de Spiritus sancti blasphemia, irremissibile peccatum illud ounum illud irremissibile peccatum, ostendit alia tam in praesenti quam et in futura vita posse remitti. Qualiter autem pro defunctorum salute agendum sit, ostendunt sancti Patres in scriptis suis. Unde placuit unum de opusculis sancti Augustini huic operi inserendum, lectori mandantes his similia in aliorum Patrum dicta requirenda; refert enim memoratus Pater in opere quod ad Laurentium de Fide, Spe et Charitate conscripsit, ita dicens: Tempus autem quod intresurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis
Abbreviated transcription (Latin):
HEUM IUDICIO PURGENTE QUODITA SUꝑBELOCUTUS
EST UENTURUM SEHIEROSOLIMAM ET CONGERIOM
SEPULCHRIIUDEORUM EAM FACTURUM. SEDQuI
MONEM. AD PREHENDITEUM DOLORDURUS UISCO¬
RUM ETAMARAINTERNORUM TORMENTA ET Quidom
SATIS IUSTE. QUIPPEQUIMULTIS ET NOUIS CRUCIATIB ALIORŨ
TORSERAT UISCERA. LICETILLE NULLOMODO ASUAMALITIA CESSA¬
ta sunt in hoc plenius  explicant᷑. Mystice aũ ostendit ꝑ secuto¬
res xp̃ianorum ꝑmale factissuis atq iniustitiȩ operib quas
gesserant. Infuturo iustam ad ño poenarum recepturos retri¬
butionem. & qͥ hic conturbari fidelium corda nonm &uebant
in extrema ultione internis dolorib sera penitentra cruciari
de quo insapientiȩ libro scriptumẽ. Tuncstabunt iusti in magna
constantia aduersus eos quisẽ angustaue runt. & qui abstuler̃
labores illorum. Videntes turbabunt᷑ timore horribili. & mira¬
bunt᷑ insubitatione insperatȩ salutis. gementes ꝑ angustiam sp̃s¬

Expanded text:
eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturum sed qui monem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessata sunt, in hoc plenius explicantur. Mystice autem ostendit quod persecutores Christianorum pro malefactis suis atque injustitiae operibus quae gesserant, in futuro justam a Domino poenarum recepturi sint retributionem; et qui hic conturbare fidelium corda non metuebat, in extrema ultione internis doloribus sera poenitentia cruciari. De quo in Sapientiae libro scriptumconstantia adversus eos qui se angustaverunt, et abstulerunt labores eorum: videntes turbabuntur timore horribili et mirabuntur, in subitatione insperatae salutis dicent inter s
Abbreviated transcription (Latin):
QUI SACRAS IAUUAS INCENDERENT IDẼ. CALLIS THE¬
NeΝ. cumin quodam do crlium RefuꝗIsseT IN¬
CENDERUNT DIQNAEIMERCEDE PROIM PIET ATIB
hostib iudas festum celebrat. qura cum sc̃s quilib& ꝑ gratiã
xp̃i dehoste antiquo triumphat gaudio spiritali repl &us
laudes condignas canere ac grates mubti plices auctori suo deb&
referre nec dec& fieri ingratum qͥse meminit diuina ope.ẽẽ. adiutũ¬
EODEM TEMPOREANTIOCHUS INHONESTOROUER¬
TEBAT DOPERST DE INTRAUERATENIM EAM QuE
DICITUR PERSIPOLIS. ETTEMPTAUIT EXSPOLIARO
TEMPLA ETCIUITATEM OPPRIMERE. SEDMULTITU¬
DINGADARMA CONCURRENTE INFUGAM UERSI SUNT
ETITACONTIGIT UTANTIOCHUS POSTFUGAM TUR¬
PITERREDIRET ETCUMUENISSOT UREA ECBATHA¬
NARECOQNOUIT QUEORGANICANOROM ETTIMOThE¬
UM GESTASUNT. IRATUS AŨIRAARBITRABATUR
SEINIURIAM ILLORUM QUI SEFUGAUERANT POSSE
INIUDEOS RETORQUERE IDEOꝙIUS SITAGITARI
CURRUM SINEINTERMISSIONEAGENSITER COLOS

Expanded text:
qui sacras ianuas incenderant id est Callistequi sacras ianuas incenderant id est Callistenen cum in quodam domicilio refugisset incenderunt digna ei mercede pro impietatibus hostibus Judas festum celebrat, quia cum sanctis quilibet per gratiam Christi de hoste antiquo triumphat, gaudio spiritali repletus laudes condignas cavere, ac grates multiplices auctori suo debet referre; nec decet fieri ingratum, qui se meminit divino opere esse adjutueodem tempore Antiochus inhoneste revertebatur de Perside intraverat enim ea quae dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti
Abbreviated transcription (Latin):
quid EISSUPER ERAT UENDEBAUT
Si mulq
DUM DE PRECABANTURUT ERIPE¬
RET EOS
ABIMPIO NIGANORE. QUI EOS PRIUS¬
QUAM IN COMMINUS UENIRET UENDIDERAT. SINON
PROPTER EOSETPROPTERTESTAMENTUM Quod
ERAT ADPATRES EORUM. ETPROPTER IN UOCATIO¬
NEM SC̃IET MAENIFICI NOMINIS EIUS SUꝑIPSOS. ETRT
uentu iniudeam qui sub antiocho
factus ẽ prior liber
manifeste non dicit tantum nar¬
rans ꝑ lrsiam eum electum ẽẽ. simul cumptholomeo & gorgia
uiris potentib Adiuncta simul comitum turba ut inuaderent
& disꝑderent iudeam. sub demetrio aũ eumilluc esse missum
omnia ficte faciunt trpum teneat Iam superius dictum est
Sediudas cum vii. milib contranicanorem & socios eius confligit
torib suis uincit hostes uniuersos. nec deeo um quam uictoriã
capit iudeus siue paganus seuhereticus uel scismaticus siue ul¬
lus hypochrita ac nequam immo ipseuero rege suo uincente
tropheum gloriȩ possi debit in aeternum
ETCUM EPINICIAAGEReNT IN Herosolamis Eos

Expanded text:
quid eis supererat vendebant quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ventu in Judaeam, qui sub Antiocho factus est, prior liber manifeste non dicit: tamen narrans per Lysiam eum electum esse, simul cum Ptolemaeo et Gorgia, viris potentibus, adjuncta simul comitum turba, ut invaderent et disperderent Judaeam; sub Demetrio autem eum illuc esse missum omnia ficte faciunt, typum teneat jam superius dictum est. Sed Judas cum septem millibus contra Nicanorem et socios ejus confligit toribus suis vincit hostes universos; nec de eo unquam victoriam capit Judaeus, sive paganus, seu haereticus, vel schismaticus, sive ullus hypocritarum aut nequam: imo ipse cum rege suo vincente tropaeum gloriae possidebit in aeternum. Et cum epicinia
Abbreviated transcription (Latin):
liendo incipiebat sed non ꝑficiebat. Nec &iam ipse ita ut dis¬
posuit persuam missionem in iudȩis efficere ualebat
ut sequens historia demonstrat
CONSTITUTAU NICANORREUTUT TRBUTUM
ROMANIS quoderat daxdum mills duo milia
TALENTORUM DECAPTIUTATE IUDEORUCO SUP¬
PLERET. STATIOQADMARITIMAS MISIT MUITA¬
TES CONUOGANSAD COEMPTIONEM IUDAI CORUM
MANCIPIORUM. PROMITTENS SENONAGINTA
MANCIPIATALENTO DISTRACTURUM NONRO¬
SPICIENS ADUINDICTAM QUE EUMAB OMNIPONTE
Hoc insuperiore libro breuiter commemora IESSET CONSECUTURA¬
tumẽ. tantum quod mercatores conuenerint cum auro & ar¬
gento ut coemerent filios isrł sibi inseruos. hic aũ manifestius
narrat᷑. quod abnicanore qui regi ꝓmisit demancipiis iudȩoꝵ
supplere tributum romanis dandum inuitatisint ipsi merca¬
tores Ad coemptionem iudaicorum mancipiorum.
IU DASAŨUBI COM PERIT IN DIGAUIT HIS QUISECŨ
ERANT IUDEIS NICANORIS ADUENTUM. EX QUIB
QUIDAM FORMIDANTES ETNONCREDONT ES
DIUSTITI¬
AE INFUGAM UERTEBANTUR. ALM
UEROSI

Expanded text:
iebat susceperat, sed non perficiebat, neque ita ut disposuit ipse per suam missionem Judaeis efficere valebat, ut sequens historia demonstrat. Constituit autem Nicanor regi in tributumRomanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad maritimas misit civitates convocans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab OmnipoteHoc in superiori libro breviter commemoratum est: scilicet quod mercatores convenerunt cum auro et argento ut coemerent filios Israel sibi in servos: hic autem manifestius narratur quod ab Nicanore, qui regi promisit de mancipiis Judaeorum supplere tributum Romanis dandum, invitati sunt ipsi mercatores ad coemptionem Judaicorum mancipiorum. Judas autem ubi comperit, indicavit his qui secum erant Judaeis Nicanoris adventum, etc. quidam formidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si
Abbreviated transcription (Latin):
lofernes prouincias deuastans diuersirum regionũ legatos
missos suscepit quise &cuncta sua ꝗ tradiderunt¬
israhel cognito aduentu holofernis ex territi sunt & coeperunl
airare munitiones &clamare ad dñm instantissima oratione
od eliachim sacerdos magnur filios israhel confidere dedĩ poten
horta tur nehostium pauerent incursum.
iae eorum uirtus ess&. cui achior plenius dehacre respondit.
elationem achior irati principes holo fernes cum ab&huliam¬
ecerunt atque adar borem religari quem inuentũ filui srahel
itum uinculis ad b&huliam duxerunt atquecũ consolati sunt:¬
odholo fernis exercitũ ad b& huliam ammouit & eorum aquae
mincidip̃cepit eosq a fontibus arceri.
ues b&huliae sitis penuria co artati ad oziam uenerunt p̃cantes
÷ tradi inmanus holofernis quos ille quinque adhucdies exspectare:¬
t cabri& charmi presbiteros arguit ꝓeo qđ otias princeps diem
tionis dño statuit ipsaque se adliberandum populum accingens

Expanded text:
lofernes provincias devastans diversarum regionum legatos ad se missos suscepit, qui se et cuncta sua ei tradideruntel, cognito adventu Holofernis, exterriti, et coeperunt praeparare munitiones et clamare ad Dominum instantissima voce. De eo quod Eliachim sacerdos magnus filios Israel confidere de Domini praesentia cohortatur, ne hostium paverent incursum. quae eorum virtus esset, cui Achior plenius de hac re respondit. Ad ejus relationem irati principes Holofernis. « Nuntia atque ad arborem ligari, quem filii Israel resolutum vinculis ad Bethuliam duxerunt, atque eum consolati suntod Holofernes exercitum ad Bethuliam duxit, et eorum aquaeductus incidi praecepit, eosque a fontibus arceri. Bethuliae cives, sitis penuria coarctati, ad Oziam venerunt, precantes urbem tradi in manus Holofernis, quos ille quinque adhuc dies exspectare Chabri et Charmi presbyteros arguit pro eo quod Ozias princeps diem liberationis Domino statuit, ipsaque se ad liberandum populum accingens,
Abbreviated transcription (Latin):
Sinaũt̃ p̃sentis uitȩ illis iuxta promisum suum denegatur a super¬
no iudice conferri commodum eos protinus deserunt ad inlicitũ
declinare app&itum: &cedendo ꝑsecutorib: surcorporale deui¬
tare sub plicium: cuius conuentionis placitum iudith nr̃a. hocẽ scã
aecclesia respuit & quasi nociuum. contemnit: quod in sequentibus

Expanded text:
17 Sin autem praesentis vitae illis iuxta promissum suum denegatur a super17 Sin autem praesentis vitae illis iuxta promissum suum denegatur a superno iudice conferri commodum, eos protinus deserunt ad inlicitum declinare appetitum, et cedendo persecutoribus suis corporale devitare supplicium; cuius conventionis placitum Iudith nostra, hoc est sancta ecclesia, respuit et quasi nocivum contemnit, quod in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
infu turo remunerari bonis. tales frequenter magistrossuos inportu¬
nis quaerimonus grauant: & sibi ad luxum sȩculi sequendum assen¬
tire cogunt: unde sub iungitur.
ETCUM FATIGATI NISCLAMORIB ETNIS FLTIB: LASSATI SILUISSENT
EXSURGENS OZIAS IN FUSUS IACRIMIS DIXIT: AEQUO ANIMO ESTOTE
FNS: ET NOS QUINQUE DIES EXPECTEMUS ADÑO MISERICORDIAM. FIOR¬
SITAN ENIM IN DIONATIONEM SUA ABSCIDIT ET DAT GLORIMNO¬
MINI SUO. SIAŨ TRANS ACTIS QUINQUE DIEB: NONUENERIT ADINTO¬
Quinquedies isti quinque sensus corporis: cum quib: p̃sens uita dedu¬
citur possunt accipi. quasienim quinquedierum spatium ad indu¬
tias doctor iners p&it: quicor porale solatium auditorib suis
ad nõ p̃sentialiter dandum in diser&e promittit: quasi insuapo¬
testate sit summi datorȩs munificentia. cum magis tempus ac
mođ tribuendi indantis quam accipientis consistat potestate:

Expanded text:
in futuro remunerari bonis. Tales frequenter magistros suos inportuin futuro remunerari bonis. Tales frequenter magistros suos inportunis querimoniis gravant, et sibi ad luxum saeculi sequendum assentire cogunt. Unde subiungitur: 15 «Et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit: “Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscidit et dat gloriam nomini suo. Si autem, transactis quinque diebus, non venerit adiutos”». 16 «Quinque dies» isti quinque sensus corporis, cum quibus praesens vita deducitur, possunt accipi. Quasi enim quinque dierum spatium ad indutias doctor iners petit, qui corporale solatium auditoribus suis a Domino praesentialiter dandum indiscrete promittit, quasi in sua potestate sit summi datoris munificentia, cum magis tempus ac modus tribuendi in dantis quam accipientis consistat potestate.
Abbreviated transcription (Latin):
NOS ETTE: QUÕ FECISTI INNOS MALA NOLENTES IOQUI PACIFICE CUM
AS SURIAS ETPROP̃T NOC UENDIDITNOS DS̃ INMANIB EORUM. ET IDEO NON
EST QUIADIUUET CUMPROSTERNAMUR ANTEOCULOSEORUM. INSITI
ETPER DITIONE MAGNA: ETNUNC CONOREGATE UNIUER SOS QUI
INCIUITATE SINT. UT SPONTE NO STRA DAMUS OMNES POPUILIOLO¬
FERNI. MELIUS EST ENIM CAPTIUI BẼNEDICAMUS DNMUIUENTES
QUAM MORIAMUR ET SIMUS OBPRO PRIUM OMNICARNI
Haeuox carnalium ẽ quifide tantum manent in ecclesia c&erum morib
ualdediscrepant: luxta illam euangelii parabolam ubimali piscer
cumbonis insagena dñi hactenus inclusi memorantur donec adlitus
⁊iudicii ꝑducti poenitus excludantur. hiquo
Incommoda grauiter ferentes. melius eẽ. credunt p̃sentib uti dilicus
quam pro xp̃i nomine corporalib afficipoenis & caelestib: prohoc

Expanded text:
nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolentes loqui pacifice cum nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolentes loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte nos tradamus omnes populi Holoferni. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur et simus obprobrium omni carni”». 13 Haec vox carnalium est qui fide tantum manent in ecclesia, ceterum moribus valde discrepant, iuxta illam evangelii parabolam ubi mali pisces cum bonis in sagena Domini hactenus inclusi memorantur, donec ad litus futuri iudicii perducti poenitus excludantur. 14 Hi quoque praesentis vitae incommoda graviter ferentes melius esse credunt praesentibus uti deliciis quam pro Christi nomine corporalibus affici poenis, et caelestibus pro hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aut lanceam Nescendebat ergo omnis israhel adphilis tim ut ex¬
acuer& unusquisque uomerem suum &ligonẽ & securem & sarcu¬
lum: hoc enim diabolus maxime conamine stud& ut per ministros
suos doctrine fluenta & uirtutum arma ab ecclesia auferat
Vt sic nequitiam suam in in teritu seruorum di uelocius expleat
legitur enim in historiis quod gentium principes & maxime
iulianus a postata non solum diuinam uerum &iam humanam
xp̃ianis interdicendo denegarent philo sophiam. Sed tamen uir¬
tus dĩ quae ꝑ sp̃s sui gratiam nonsolum ꝑ uerba. quin&iam ꝑ inte¬
nam aspirationem electos suos doc& non dereliquit fiduciam
habentes inse. Sediuxta illud psalmistae. Redem& animas seruorũ
suorum & non derelinqu& omnes qui sperant inse.
TUNC ADOZIAM CONGREGANOMNES UIRI FEMINE QUE IUVENES ET
PARVULI SIMUL OMTNES QNAUOCE DIXERUNT: INDICT D̃S INTER

Expanded text:
aut lanceam: 10 Descendebat ergo omnis Israhel ad Philistim, ut exaut lanceam: 10 Descendebat ergo omnis Israhel ad Philistim, ut exacueret unusquisque vomerem suum et ligonem, et securem et sarculum. Hoc enim diabolus maximo conamine studet ut per ministros suos doctrinae fluenta et virtutum arma ab ecclesia auferat, ut sic nequitiam suam in interitu servorum Dei velocius expleat. 11 Legitur enim in historiis quod gentium principes, et maxime Iulianus Apostata non solum divinam, verum etiam humanam, Christianis interdicendo denegarent philosophiam. Sed tamen virtus Dei, quae per Spiritus sui gratiam non solum per verba, quin etiam per internam aspirationem electos suos docet, non dereliquit fiduciam habentes in se, sed iuxta illud psalmistae: «Redimet animas servorum suorum, et non derelinquet omnes qui sperant in se». 12 «Tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque, iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt: “Iudicet Deus inter
Abbreviated transcription (Latin):
re quatenur indigentia potur uitalis prius in animab sus sitim susti¬
neant & sic funditus eos poenis inflictis euertant. sederant fontes ibi
non longe ex quib furtim uidebantur haurire aquam adre focilan¬
dum potius quam ad potandum hos quoq suggerentibus filus anmo¬
nat que moo ab similiter p̃do iniquusiussit custodiri Nealiquod re¬
frigeriũ israhelitae in dehaberent & quid ꝑ hosminutos fonter ex
quibus ciues b&huliae furtim bibebant nisi dogmata philo sopho¬
rum quae tam infisica quam&iam inmorali atquae inspectiua
doctrina aliquod solatium scientiae & honestatisꝓ ferre uiden¬
tur ecclesiefiluis Sed haec similiter impius ꝑsecutor suadentib
iniquis auferre molitur. ut undique maxima penuria coartati
subito destituantur. Sic & in regum legitur quod philistim auferen¬
tes fabros ferrarios cauerent neforte facerent hebreis gladiũ

Expanded text:
re, quatenus indigentia potus vitalis prius in animabus suis sitim sustire, quatenus indigentia potus vitalis prius in animabus suis sitim sustineant, et sic funditus eos poenis inflictis evertant? 7 Sed «erant fontes ibi non longe ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum»; hos quoque suggerentibus filiis Ammon atque Moab similiter praedo iniquus iussit custodiri, ne aliquod refrigerium Israhelitae inde haberent. 8 Et quid per hos minutos «fontes ex quibus» cives Bethuliae «furtim bibebant» nisi dogmata philosophorum, quae tam in fisica quam etiam in morali atque inspectiva doctrina aliquod solatium scientiae et honestatis proferre videntur ecclesiae filiis? 9 Sed haec similiter impius persecutor suadentibus iniquis auferre molitur, ut undique maxima penuria coartati subito destituantur. Sic et in Regum legitur quod Philistim auferentes fabros ferrarios caverent ne forte facerent Hebreis gladium
Abbreviated transcription (Latin):
ris locamentis iudelic& suȩ pen& ralia nehostis dolosus aditũ.
patentem alicubi inueniat ꝑ quem delectationem carnalem
noxia cogitatione introducat. PORRO OLOFERNIS DUM CIRCUIT
PER GIRUM: REPPERIT QUODFONS QUIIN FLUEBAT INAQUE DUCTṼ
ILORUM APARTE AUSTALI EXTRACIUITATEM DIRIGERET INCIDI
PRECEPIT AQUE DUCTUMTORUM ERANTTAMEN NONLON GE
AMURIS FONTES EX QUIDUS FURTIM UIDEBANTUR IARIREAQVA
ADRTIFOCILANDUM POTIUS QUAM ADPOTAN DUMSETFILUI
ANNONET MDAB ACCES SERVNT ADOLOFERNE DICENTIS TILIS RAITIL
NONINLANCEA NECIN SAGITIA CONFIMUNT SIDMONTES DEPENDONIT
ITMVNIVNIVNT Illos colles IUprtcið coNStituti ut ergoSine
CONGReSSIONe PUCNe POSSIS SupERANTTOS PACVS TODES
res fidelium doctrinã euangelui quam& fonte uiuo ꝓcedentem scĩ
doctores gracia sp̃sscĩ inluminati ꝑorissui fistulam incitatem sor¬
troducunt ecclesiȩ. prohibendo ac mortem minando iubent aufer¬

Expanded text:
ris loca», mentis videlicet suae penetralia, ne hostis dolosus aditum ris loca», mentis videlicet suae penetralia, ne hostis dolosus aditum patentem alicubi inveniat per quem delectationem carnalem noxia cogitatione introducat. 4 «Porro Holofernis, dum circuit per gyrum, repperit quod fons qui influebat in aquaeductum illorum a parte austpraecepit aquae ductum illorum. Erant tamen non longe a muris fontes, ex quibus furtim videbantur haurire aquam, ad refocillandum potius quam ad potandum. Sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custores fidelium doctrinam evangelii, quam ex fonte vivo procedentem sancti doctores, gratia Spiritus sancti inluminati, per oris sui fistulam in civitatem introducunt ecclesiae, prohibendo ac mortem minando iubent aufer
Abbreviated transcription (Latin):
leuate oculos uestros & uid&e regiones quia albe sunt iam ad
messem. &item messis inquit multa operarii autem pauci ro¬
gate dñm messis ut mittat operarios in messem suam:
UIIII NOLOFERNIS AUTEM ALTERADIE PRECEPIT EXERCITIBS SUIS UTAS
MENTES ARMA SUA BELLICA SEDERUNT PERLOCA QUEN AGUSTIITI¬
NERIS MAMITEM DIRIGUNT INTERMONTUOSA ETERANT CUSTO DIEN¬
TES. TOTADIE ET NOCTE:
Hortatur semper milites suos spiritalis
olofernis & hostis certissimus populidĩ ut ascendant contrab&¬
huliam hocẽ contra ecclesiam catholicam quȩẽ. domus dĩ uiui
ex uiuis lapidib utique constructa. quatenus quoscum que
possint inde auferentesui. autdolo perimant. Sed illi unani¬
miter clamant ad dnm p&entes ut misericordiam suamos¬
tendat super populum suum. assumunt que arma sua bellica
hoc ẽ. uirtutum sacrarum studia & custodiunt angusti itine¬

Expanded text:
«Levate oculos vestros et videte regiones, quia albae sunt iam ad «Levate oculos vestros et videte regiones, quia albae sunt iam ad messem». Et item: «Messis, inquit, multa, operarii autem pauci. Rogate dominum messis ut mittat operarios in messem suam». VII 1 «Holofernis autem altera die praecepit exercitibus suis ut asmentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa, et erant custodientes tota die et nocte». 2 Hortatur semper milites suos spiritalis Holofernis et hostis certissimus populi Dei ut «ascendant contra Bethuliam», hoc est contra ecclesiam catholicam, quae est domus Dei vivi ex vivis lapidibus utique constructa, quatenus, quoscumque possint, inde auferentes vi aut dolo perimant. 3 Sed illi unanimiter clamant ad Dominum, petentes «ut misericordiam suam ostendat super populum suum; assumuntque arma sua bellica», hoc est virtutum sacrarum studia, «et custodiunt angusti itine
Abbreviated transcription (Latin):
SIMUL EXPLETO MHVNIO REFACTRVNT. postea uero conuo¬
CATUS OMNIS POPULUS TPERTOTA NOCTEA IMAAECLISI¬
AM ORAUERVNT PETINTES AUXILIVM ADÕ ISRANEL:
Cenam magnã expl&o ieuinio facit qui animã languidam & pane
uerbidĩ diu indiguam euangelicir doctrinis & dapib uirtutũ
reficit ad iunctissimul ad hoc conuiuiũ omnib: presbiteris quia
ualde congruum ẽ ut instructione neoffitaꝰrum presbiteri
& uirtutum uiri aggregentur quatenus eorum exortatione &
ex emplis adpercipiendam ac conseruandam fidemtraditam
roborentur. hocenim facere a postoli xp̃i quando ad p̃dicationẽ
euangelu dilatandam secundi ordinis uiros sibi subrogauerunt
ut euangeliiseminarium in totam mundi latitudinem ꝑ multos
p̃dicatores longelateque disperger&ur. & plurimus fructus
a plurib: messorib: In orreum xp̃i conferr&ur. hoc&iam eisde
discipulis suis ipsaueritas p̃cepissȩ uid&ur cum in euangelio ait.

Expanded text:
simul expleto ieiunio refecerunt. Postea vero convosimul expleto ieiunio refecerunt. Postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxilium a Deo Israhel». 7 «Cenam magnam expleto ieiunio facit» qui animam languidam et pane verbi Dei diu indiguam evangelicis doctrinis et dapibus virtutum reficit adiunctis simul ad hoc convivium omnibus presbiteris, quia valde congruum est ut in instructione neofitarum presbiteri et virtutum viri aggregentur, quatenus eorum exortatione et exemplis ad percipiendam ac conservandam fidem traditam roborentur. 8 Hoc enim fecere apostoli Christi quando ad praedicationem evangelii dilatandam secundi ordinis viros sibi subrogaverunt, ut evangelii seminarium in totam mundi latitudinem per multos praedicatores longe lateque dispergeretur, et plurimus fructus a pluribus messoribus in horreum Christi conferretur. Hoc etiam eisdem discipulis suis ipsa Veritas praecepisse videtur cum in evangelio ait:
Abbreviated transcription (Latin):
PERCONTATISUYT QUIORERŨ ESSTT QUOD ILLUMUINC¬
IUM ASsyru nli quis sent tic&̃. Quidẽ quodad arborem li¬
gatum achior israhelite soluunt nisi quod doctores ecclesiȩ catecu¬
minos suos poenas ꝑsecutorum nonuereri sed nec mortem ipsam
ꝑtimes cere docent. quasienim ab arbore ligatum solui est a formi¬
dine crucis mentem pauidam sanis sermonib: erui & ad passionẽ
pxp̃o pati euangelicis doctrinis ac scõrum exemplis roborari
Sicque hoc digne fit sud exemplum illorum principum hoc ẽ urne
&charmi quiachior confortantes preces deuotas simul cũ omm
populo dño effuderunt magistri a ecclesiȩ cum c&era turba fide¬
lium audito ressuos piis p̃cib dño com mendare studuerint ut eius
dono inpendatur quodhumana non potest tribuere infirmitas
TUNCOZIAS FINITO CONCILIO SUSCEPIT EUM INDOMV SUÃ
ITFECITCAENAM MONM ETUOCATIS OMNIB PRESBITIRIS

Expanded text:
llum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vincllum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent» et cetera. Quid est quod ad arborem ligatum Achior Israhelitae solvunt, nisi quod doctores ecclesiae catecumenos suos poenas persecutorum non vereri, sed nec mortem ipsam pertimescere docent? 5 Quasi enim ab arbore ligatum solvi est a formidine crucis mentem pavidam sanis sermonibus erui et ad passionem pro Christo pati evangelicis doctrinis ac sanctorum exemplis roborari, sicque hoc digne fit si ad exemplum illorum principum, hoc est Oziae et Charmi,qui Achior confortantes preces devotas simul cum omni populo Domino effuderunt, magistri ecclesiae cum cetera turba fidelium auditores suos piis precibus Domino commendare studuerint, ut eius dono inpendatur quod humana non potest tribuere infirmitas. 6«Tunc Ozias finito concilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et, vocatis omnibus presbiteris,
Abbreviated transcription (Latin):
MONTIS LIGAUERUNT ACIIOR ADARBOREM MANIB ETPEDIB:
tria ducunt cumꝑ secutores catholicȩ fidei confessorem xp̃i
ad inlicita desideria & ad latam atque spatiosamui ã sȩculi quedu¬
cit ad mortem pertrahere cupiunt. Sed cum ad montes propinquanꝰ
fundibalarii contra eos egressi iaculis ꝑterritos fugant. quia uiri
uirtutis qui suꝑne contem plationi frequentius adhęrent.
testimoniorum diuinorum sagittis maliuolos ꝑ turbant.
atilli cũ uotum suum ad effectum ꝑducere nequeunt iunc tum
ad arborem manib & pedib ligare disponunt quiamilitemxp̃ĩ
cum ꝑsua suprauo seducere non pos sunt crucis acmorasenus
par ticipem face re contendunt. ipsiquereuertuntur ad domi¬
num suum quia non cor recti sed magis de prauati adseruitiũ
pristini dñi ꝑ aug menta scelerum reuertuntur. porro filius¬
RANEL DES CINPENTES DEBETNVLIA UENERUNT ADEUM QuEMSOl

Expanded text:
montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, tria ducunt», cum persecutores catholicae fidei confessorem Christi ad inlicita desideria et ad latam atque spatiosam viam saeculi, quae ducit ad mortem, pertrahere cupiunt; sed «cum ad montes propinquant fundibalarii contra eos» egressi iaculis perterritos fugant; quia viri virtutis, qui supernae contemplationi frequentius adhaerent, testimoniorum divinorum sagittis malivolos perturbant. 3 At illi, cum votum suum ad effectum perducere nequeunt, «vinctum ad arborem manibus et pedibus ligare» disponunt; quia militem Christi cum persuasu pravo seducere non possunt, crucis ac mortis eius participem facere contendunt, ipsique «revertuntur ad dominum suum», quia non correcti, sed magis depravati ad servitium pristini domini per augmenta scelerum revertuntur. 4 «Porro filii Israhel, descendentes de Bethulia, venerunt ad eum, quem so
Abbreviated transcription (Latin):
nequeunt quasi tur bȩperiturȩ. p̃cones ueritatis tradere iubent.
Quispe falsa potentiȩ suȩ sedelusos eẽ non uident: Hinc in euangelio
iuder qui prop̃t ꝑfidiam suam ad falangas olofernis typiciꝑtine¬
bant. Cȩconato asaluatore inluminato quema synagoga eiecerun
quasi insul tantes atque maledicentes dicebant: Tudiscipulus eius
sis Nosaũt moysi discipuli sumus. quia eum ꝑditum aestimauer.
quide suo consortio separatus. redemptoris discipula tui adhȩsis
quemcrucifigere ac mortitradere iamti
undebene hu Sic rationi conuenit. quod de achior factum sc
SERUIS SUIS UTCONPRENEN DERTNT ACUIOR. E DUCERENTEŨ
IN BETNULIA ETTRADERINTÑ MN MANUFILIORUM ISRAITEL
TT ACCIPIEN TESTUM SERUI OLOFERNIS PROFTCTISUNTPERCAM¬
PESTRIA SEDCUM AOPROPIN QUAS SENT ADMONTANA: EXIERUNT
CONTRATOS FUNDIBULARII. ILLIAUTE DIUERTENTES ALATERE

Expanded text:
nequeunt, quasi turbae periturae praecones veritatis tradere iubent, nequeunt, quasi turbae periturae praecones veritatis tradere iubent, qui spe falsa potentiae suae se delusos esse non vident. 14 Hinc in evangelio Iudaei, qui propter perfidiam suam ad phalangas Holofernis typici pertinebant, caeco nato a Salvatore inluminato, quem a synagoga eiecerunt, quasi insultantes atque maledicentes dicebant: «Tu discipulus eius sis, nos autem Moysi discipuli sumus», quia eum perditum aestimaverunt qui de suo consortio separatus redemptoris discipulatui adhaesisset, quem crucifigere ac morti tradere iam tunc decreverunt. Unde bene huic rationi convenit quod de Achior factum Scr praecepit servis suis ut conprehenderent Achior et ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel. Et accipientes eum servi Holofernis profecti sunt per campestria; sed cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii. Illi autem, divertentes a latere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptor: Quienim in eius uerbis sẽ crtassẽ significant. hunc saluandi¬
humiliter p̃ceptorem uocant: ETFACTÑESTCUMCESSAS SET LOQuI
ACMOR UERBANAEC IRATISUNTOMNES MONATESOLOFERNIS ETCO¬
GITABANT INTERFICERETUM. DICENTeS ADALTeR VTrua: Quisis Te
EST Guifilios ISRAn El pos sinicat Resistere RIGINABUCNO Do¬
NOSOR ET EXERCITIB EIUS: NOMINES IN ERMES ETSINE UIRTUTE. ET
SINE PERITIA ARTS PUGNE. UTERGO AONOSCAT ACMOR QuÕ pallit
NOS. ASCENDAMUS INMONTANA ETCUM CAPTIFUERINT POTENTES
TORUAX TUNCCUMTIS DEM GLADIO TRANUERBERABITUR
Magnates olofernis. audito ueritatis testimonio irascuntur. cum hi qui
infastu mundano suꝑbiunt. testificante euangelio uir tutemxp̃i inritan¬
tur. atque p̃dicatores ipsius simul cumc&era turba fidelium interi¬
mere minantur. quasi homines inermes & in habiles pugnȩ for inse¬
cus despiciunt . quiuigorem animieorum & fidei uir tutem quibus in¬
uisibiliter contrahostes spiritales pugnant considerare interius

Expanded text:
ceptor», qui enim in eius verbis se errasse significant, hunc salvandihumiliter praeceptorem vocant. 12 «Et factum est cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eumdicentes ad alterutrum: “Quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius, homines inermes et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendamus in montana et, cum capti fuerint potentes eorum, tunc cum eisdem gladio transverberabitur”». 13 «Magnates Holofernis» audito veritatis testimonio irascuntur, cum hi qui in fastu mundano superbiunt, testificante evangelio, virtutem Christi inritantur atque praedicatores ipsius simul cum cetera turba fidelium interimere minantur, quasi «homines inermes et inhabiles pugnae» forinsecus despiciunt, qui vigorem animi eorum et fidei virtutem, quibus invisibiliter contra hostes spiritales pugnant, considerare interius
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑ fecta caritas foras mittimorem: unde timi diserui & dilec¬
tione pleni liberorum assimilantur conditioneETDEEQNETA
IST ACSEPULTA CUMUIROSUO IN BETNULIA
Hefunctam ac̃ sepultã dicit aecclesiã ex parte membrororum eius
quae ab initio peccati proto plausti parentis nr̃i usque ad finem mun¬
di mortis corporeȩ iura effugere non poterant. dequo ꝑp ph&sa
dicitur. quis ẽ homo qui uiuit & non uidebit mortem. moritur
enim iuxta a ecclesiastis sententiam. Sapiens similit̃ ut insipiens
&adunum finem ꝓperant omnia. terraenim sepultura commu¬
nis ẽ bonorum ac malorum siue altiori sensu defuncta ac sepulta
cum uiro suo iudith. quando a ecclesia inbaptis mate conmortẽ
xp̃o utresurgat cum ipso unde dicit a postolus: Consepulti enim
sumus cum illo ꝑbaptismũ inmortem. ut quomodo resur rexit

Expanded text:
caritas foras mittit timorem. Unde timidi servorum et dileccaritas foras mittit timorem. Unde timidi servorum et dilectione pleni liberorum assimilantur conditioni. 88 «Et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethulia». «Defunctam ac sepultam» dicit ecclesiam ex parte membrorum eius, quae ab initio peccati protoplausti parentis nostri usque ad finem mundi mortis corporeae iura effugere non poterant; de quo per prophetam dicitur: «Quis est homo qui vivit et non videbit mortem?». Moritur enim, iuxta Ecclesiastis sententiam, sapiens similiter ut insipiens, et ad unum finem properant omnia; terra enim sepultura communis est bonorum ac malorum. 89 Sive altiori sensu «defuncta ac sepulta cum viro suo» Iudith, quando ecclesia in baptismate conmoritur Christo ut resurgat cum ipso. Unde dicit Apostolus: «Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, ut quomodo resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
stu tribulationũ desudat aecclesia qui apostquam abdica¬
uit errori cuiantea subgentili conuersatione deseruiebat
statim molestiae. ꝑsecutionum ei adcreuerunt itiubiannos
centum quinque manebat qui a sub legedĩ militans proad̃¬
na beatitudine adipiscenda decertabat: quinq ergo libri
legis diuinae sunt in quib: uniusdĩ cultura commendatur:
& omnium idolorum seruitus poenitus int̃dicitur: Centũ
ergo quiad eleua numerum tranfert in dexteram a &ernã
beati tudinem ut diximus merito designat &dimi sit abrã
suam liberam cum car nalium conuersationẽ quae timore
semꝑ ob nox ia . ẽ in liber tatem gratiae & securitatẽ carita¬
ts docendo ex hor tando atquaebonis exemplis melioran¬
do ꝑducit. ut iam bona quae timore poenarum propar te
gerebat insp̃e p̃miorum &amore ipsius bomiꝑfectae agerestude¬
at. qui ut iohannssait.timor qui poenã hab& non ẽ incaritate¬

Expanded text:
aestu tribulationum desudat ecclesia, quia postquam abdicaaestu tribulationum desudat ecclesia, quia postquam abdicavit errori cui antea sub gentili conversatione deserviebat, statim molestiae persecutionum ei adcreverunt. 85 Ubi «annos centum quinque manebat», quia sub lege Dei militans pro aeterna beatitudine adipiscenda decertabat. Quinque ergo libri legis divinae sunt, in quibus unius Dei cultura commendatur et omnium idolorum servitus poenitus interdicitur. Centum ergo, quia de laeva numerum transfert in dexteram, aeternam beatitudinem, ut diximus, merito designat. 86 «Et dimisit abram suam liberam», cum carnalium conversationem, quae timore semper obnoxia est, in libertatem gratiae et securitatem caritatis docendo, exortando atque bonis exemplis meliorando perducit; ut iam bona, quae timore poenarum pro parte gerebat, in spe praemiorum et amore ipsius boni perfecte agere studeat. 87 Quia et Iohannes ait: Timor qui poenam habet non est in caritate