comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q modis atimĩis funde̾ extempo̾e tantũꝙ hõis ĩ genio
atq menoris ualuit exercita ͦ ^ ut cũ se mea
uoluptate erexisset. ĩ uersum u̾ba sequerent᷑. quãto
id facilius ĩ ord̃e exercitacione et consuetudiẽ adhibita
ẽqueni᷑ ¶ilud autẽ ne qͥs admiret᷑ quo mẽ
tũ m hoc ip̃o magna quedã ẽ uis ĩcredibilisq nature
Oĩs enĩ taçito quodã sensũ sine ulla arte/ aut rõue q̃
sut̃ in artibꝰ ac racionibꝰ recta ac praua diuidicat
idq cũ faciut̃ ĩ sĩgnis et ĩpicturis. et ĩ aliis operibꝰ
ad quors int̾ligẽa a na miꝰ hũt ĩscͥmenti: oscẽdũt
modo offensꝰ ẽ / ut aut contractoe bremus fie̾t. ant. aut
productõe lõgius. theatra tota reclamat᷑ Quid. hoc
nõ idem fit ĩ rocibꝰ / ut amłcine ac populo nõ mõ
caterue at cõuentus. s eciã ip̃ẽ sibi sugli discrepã¬

Expanded text:
 modis atque numeris fundere ex tempore tantumque hominis ingeniosi  modis atque numeris fundere ex tempore tantumque hominis ingeniosi ac memoris valuit exercitatio, ut, cum se mente ac voluntate coniecisset in versum, verba sequerentur; quanto id facilius in oratione, exercitatione et consuetudine adhibita, consequemur! Illud autem ne quis admiretur, quonam tum in hoc ipso magna quaedam est vis incredibilisque naturae. Omnes enim tacito quodam sensu sine ulla arte aut ratione quae sint in artibus ac rationibus recta ac prava diiudicant; idque cum faciunt in picturis et in signis et in aliis operibus, ad quorum intellegentiat in eis si paulum modo offensum est, ut aut contractione brevius fieret aut productione longius, theatra tota reclamant. Quid, hoc non idem fit in vocibus, ut a multitudine et populo non modo catervae atque concentus, sed etiam ipsi sibi singuli discrepan
Abbreviated transcription (Latin):
sea sit sebendi atq dicendi ut sentẽceune finidicte
di possur̃s latere modo ne cirtuitus ip̃ẽ u̾boꝵ sit au
bremor quã aures expectẽt/ aut longior qnͣ uires
ato aĩa paciat᷑ ¶ Clansulas antẽ diligentiib eciam
seruandas eẽ airbitror quã suꝑiora ꝙ in eis mayme
ꝑfectio atq absolutio iudicatur ¶Ecm uersus eque
p̃ma et media et extͣma ꝑs actendit᷑ qui debilitat᷑
ĩ quatũꝙ sit parte titubatũ. In orõne autẽ pauci
pudient᷑ aut auriũ sacietate iDuo enĩ aut tres sunt
fere extreni seruãdi et notandi pedes. si modo non
breniora et precisa erut suꝑiora, quos aut corios aut
cods aut alternos ẽẽ oportebł aut ĩ peonẽ illi
teriõe quẽ aristotiles probat: aut et pari cretito horũ
uicissitudĩẽs efficient᷑ neq hni satient᷑. qui audiẽt fastidio
litudis nec uos id quod faciemꝰ opera dedita si
mur Ꝙ si antipater ic Sidonius quẽ tu probe catulle
menuinisti solitus ẽ uersus exametros/ aliosq uariis¬

Expanded text:
a sit scribendi atque dicendi ut sententiae uerbis finidii possunt latere, modo ne circuitus ipse uerborum sit aut breuior quam aures expectant aut longior quam uires atque anima patiatur. clausulas autem diligentius etiam seruandas esse arbitror quam superiora, quod in his maxime perfectio atque absolutio iudicatur. nam uersus aeque prima et media et extrema pars adtenditur, qui debilitatur in quacumque est parte titubatum; in oratione autem pauci pudientur aut aurium satietate. duo enim aut tres fere sunt extremi seruandi et notandi pedes, si modo non breuiora et praecisa erunt superiora, quos aut choreos aut heroos aut alternos esse oportebit, aut in paeane ipari cretico. Horum vicissitudines efficient, ut neque ei satientur, qui audient, fastidio similitudinis, nec nos id, quod faciemus, opera dedita facere videamur. Quod si Antipater ille Sidonius, quem tu probe, Catule, meministi, solitus est versus hexametros aliosque variis
Abbreviated transcription (Latin):
ad ysocratẽ om̃e om̃m rerid que ad mores hõi q̃ ad uitã/
di ratione iñgebat̃ postea dissociati: ut ex posin a Socrate
deserti a doctis/ Et deĩceps a Socratitis quidẽ oĩbꝰ. phĩ elo
tetigerut̃. nisi qd illi ab hiis aut ab illis hii n¬
rent᷑/ ex quo promiscue haurieet si manere ĩ pristina
ꝯmiũoe yoluisset/ W ut pontifices ueteres propt̾ sacrifi¬
ciorũ młtitudiẽ tres uiros epulones cẽ uoluerut. cũ
eent̃ ip̃i a nimia ut eciã iᵈ ludorũ epula̾e fac̾ficiũ fa¬
cerẽt instituti Dic socratici a se causarũ actores et a qĩ
mirificã societatẽ eẽ uoluisset̃ Que cũ ita funit paululũ
ẽquidẽ de mẽ deprecabor et petã a uobis ut es qm̃ dica m nõ
ui cũstudio patris in puericia doctus essem et inforur
agcntanti quantĩ ipẽ sencio non tentã quaditũ
ip̃e foi sunti uobis uidear de tulissem aco posstum dicese

Expanded text:
ad Socratem omnem omnium rerum, quae ad mores hominum, quae ad vad Socratem omnem omnium rerum, quae ad mores hominum, quae ad v et scientiam cum dicendi ratione iungebant; postea dissociati, ut exposui, a Socrate diserti a doctis et deinceps a Socraticis item omnibus philosophitetigerunt, nisi quod illi ab his aut ab illis hi mutuarentur; ex quo promisce haurirent, si manere in pristina communione voluissent. Sed ut pontifices veteres propter sacrificiorum multitudinem tris viros epulones esse voluerunt, cum essent ipsi a Numa, ut etiam illud ludorum epulare sacrificium facerent, instituti, sic Socratici a se causarum actores et a commmirificam societatem esse voluissent. Quae cum ita sint, paululum equidem de me deprecabor et petam a vobis, ut ea, quae dicam, non qui cum summo studio patris in pueritia doctus essem et in forum ingeni tantum, quantum ipse sentio, non tantum, quantum ipse forsitan vobis videar, detulissem, non po
Abbreviated transcription (Latin):
hac eloꝙ̃tia al hoc oratore ꝯtenti sumꝰ/ qui sciat aut
alterius culpa/ aut ĩiuria/ aut ex lege/ aut nõ ꝯtͣ legemi
aut ĩprudencia aut ncc̃io / aut ĩ ẽo noĩe usurꝑandũ. quod
arguat᷑/ ant nõ ita agi: ut debuerit ant licuerit Et
si satis eẽ putatis ea que isti scp̾to̾es artis docẽt discere
que młto tñ ornacius quã ab illis dicũt᷑ et yberius ex¬
plicauit antoniꝰi E si hiis ꝯtenti estib atq eciã hiis
que dici roluistis a me ex ingenti quodã oratore ĩ mẽso¬
q campo ĩ exignũ sane girũ ꝯpallitis Sin reterem
alluã ꝑidem/ aut hũc eciã qui familiorior nobis proptꝰ
scp̃torũ młtitudiẽ est demostenẽ sequimłtis et si illã
rã et eximiã speciẽ oratoris ꝑfecti et pulc̾ti
adamastis. Aut nobis hec carneadia/ aut illa aristotelia
pis ꝯprehẽdenda est. Faamq ut ante dixi ueteres illi usq

Expanded text:
hac eloquentia atque hoc oratore contenti sumus, qui sciat aut hac eloquentia atque hoc oratore contenti sumus, qui sciat aut alterius culpa aut iniuria aut ex lege aut non contra legem aut imprudentia aut necessario, aut non eo nomine usurpandum, quo arguatur, aut non ita agi, ut debuerit ac licuerit; et, si satis esse putatis ea, quae isti scriptores artis docent, discere, quae multo tamen ornatius, quam ab illis dicuntur, et uberius explicavit Antonius—sed, si his contenti estis atque eis etiam, quae dici voluistis a me, ex ingenti quodam oratorem immensoque campo in exiguum sane gyrum compellitis. Sin veterem illum Periclem aut hunc etiam, qui familiarior nobis propter scriptorum multitudinem est, Demosthenem sequi vultis et si illam praeclaram et eximiam speciem oratoris perfecti et pulcritudinem adamastis, aut vobis haec Carneadia aut illa Aristotelia vis comprehendenda est. Namque, ut ante dixi, veteres illi usque
Abbreviated transcription (Latin):
quodã usu leporeqͣ dicendi. aspernatũ eẽ om̃e aĩmi
sensusq indicud p̾ ͫq ĩstituisse ꝙͣ qmͣ id fuit socratũ
quisq se sentire dixisset putare. Hinc hec recencior
achademia manauit in qua extitit diua quadã celei̾te
ĩgenii dicendiq copia Carneades / cuiꝰ ego et si młtos audi¬
tores ꝯgnoni athenis: tñ auditores certissiõs laudae pos
et socerũ meũ Ocenolam qui eũ rome audi
lescens. et.Q metellũ .L. filiũ familiarẽ meũ clarissim
uirũ qui illũ a se adolescente athenis iã affectũ senec¬
tute młtos dies auditũ ẽẽ dicebat. Hec autẽ ut ex appẽ¬
nino fluuiũ: sic ex ꝯĩ sapientũ iugo sũt doct̾nario
facta diuorcia/ ut phĩ tãꝙͣ ĩsuperũ mare Ionium
deflueret/ grecũ quoddã et portuosimi: oratores aute
ĩ inferũ hoc tuscũ et barbarĩ scopulosu.at ĩfestum
laberent᷑ in quo eciã ipẽ ulixes errasset Ouare si

Expanded text:
quodam usum lepore dicendi aspernatum esse omne animi quodam usum lepore dicendi aspernatum esse omne animi sensusque iudicium primumque instituisse—quamquam id fuit Socraticuquisque se sentire dixisset, disputare. Hinc haec recentior Academia manavit, in qua exstitit divina quadam celeritate ingeni dicendique copia Carneades; cuius ego etsi multos auditores cognovi Athenis, tamen auctores certissimos laudare possum et socerum meum Scaevolam, qui eum Romae audivit adulescens, et Q. Metellum L. F. familiarem meum, clarissimum virum, qui illum a se adulescente Athenis iam adfectum senectute multos dies auditum esse dicebat. Haec autem, ut ex Appennino fluminum, sic ex communi sapientiae iugo sunt doctrinarum facrent Graecum quoddam et portuosum, oratores autem in inferum hoc, Tuscum et barbarum, scopulosum atque infestum laberentur, in quo etiam ipse Ulixes errasset. Qua re, si
Abbreviated transcription (Latin):
acutĩ s nt ĩ oratore exile ĩxsitatũ ab horrens ab au¬
quo yti ad nulgus ulłoͦ possit/ Alia em̃ et bona et mal
uident᷑ Otoicis et ceteris ciuibꝰ uel pocius gentibus
alia uis honoris ignominie p̃mii supplicii uere an se¬
cus nichil ad hoc tempus ⁊ S ea si sequani᷑ nullã ynꝙͣ
rem dicendo expedire possumꝰ Reliqui sũt paripache¬
tici et achadens ꝙͣqm achademicoꝵ nomen est ynũ
sentencie due Ram chrisippus platonis sororis filius
et xenocrates q̃ platonẽ andierat/ et qui xenorratẽ
polemo et Craton nichil ab aristotile qui una audierat
platonẽ mͣgnoꝑe dissentit esopia fortasse et uarietate
dicendi pares nõ fuerũt. Archesilas p̾m qͥ polemonẽ
audierat: ex uariis platonis libris. sermõibusq socra¬
ticis hoc max ͤ arripuit: nichil ẽẽ certi. quod aut sen¬
sibus/ aut animo ꝑcipi posser ¶ Quem ferũt eximis

Expanded text:
acutum, sed, ut in oratore, exile, inusitatum, abhorrens ab auacutum, sed, ut in oratore, exile, inusitatum, abhorrens ab auquo uti ad vulgus nullo modo possit: alia enim et bona et mala videntur Stoicis et ceteris civibus vel potius gentibus; alia vis honoris, ignominiae, praemi, supplici; vere an secus nihil ad hoc tempus; sed ea si sequamur, nullam umquam rem dicendo expedire possimus. Reliqui sunt Peripatetici et Academici; quamquam Academicorum nomen est unum, sententiae duae; nam Speusippus Platonis sororis filius et Xenocrates, qui Platonem audierat, et qui Xenocratem Polemo et Crantor, nihil ab Aristotele, qui una audierat Platonem, magno opere dissensit; copia fortasse et varietate dicendi pares non fuerunt: Arcesilas primum, qui Polemonem audierat, ex variis Platonis libris sermonibusque Socraticis hoc maxime adripuit, nihil esse certi quod aut sensibus aut animo percipi possit; quem ferunt eximio
Abbreviated transcription (Latin):
oratori ꝯm̃icta max̾ ͤ quae̾ istos sine ulla ꝯtuelia diuit¬
tamꝰ Dũt enĩ et bomi uiri: et qũi sibi ita uident᷑ beati
tantũq eos admoneamꝰ: ut id eciã si est uerissi m tacitũ
tamen tamꝙͣ mistei ͫ teneal ꝙ negat uersari in re .p.
ẽẽ sapiẽtes Nam si hoc nob/ atq optio cuiq ꝑsuaserit
nõ poterut ip̃i ẽẽ id qd inx̃ͤ cupint̃ ociosi Etoicos ãt
quos mĩme ĩ probo dimitto tñ ne eos iratos uereor
qñi oĩo irasci nesciũt at hãc ab huis habeo graciau
ꝙ soli ex õibꝰ eloquẽtiã u̾tutẽ ac sapiẽtiã eẽ dixerũt
baide abhorreat. uel qd om̃es q̃ sapientes nõ sul. ser¬
nos latrones hostes in sanos c̃e dicũt neꝙ tũ quẽ qm̃
eẽ sapientẽ. Ualde autẽ est absurdũ ei contiduẽ aut
senatid aut illũ cetid hõim ꝯmitte̾ : cui nemo illorũ
qni assut̃: sanuis nemo ciuis nemo liber eẽ uideatut
Accedit ꝙ oroĩs eciã genꝰ hñt fortasse subtile: et certe

Expanded text:
oratori coniuncta maxime; qua re istos sine ulla contumelia dimittamus; sunt enim et boni viri et, quoniam sibi ita videntur, beati; tantumque eos admoneamus, ut illud, etiam si est verissimum, tacitum tamen tamquam mysterium teneant, quod negant versari in re publica esse sapientis; nam si hoc nobis atque optimo cuique persuaserint, non poterunt ipsi esse, id quod maxime cupiunt, otiosi. Stoicos autem, quos minime improbo, dimitto tamen nec eos iratos vereor, quoniam omnino irasci nesciunt; atque hanc eis habeo gratiam, quod soli ex omnibus eloquentiam virtutem ac sapientiam esse dixerunt. valde abhorreat; vel quod omnis, qui sapientes non sint, servos, latrones, hostis, insanos esse dicunt, neque tamen quemquam esse sapientem: valde autem est absurdum ei contionem aut senatum aut ullum coetum hominum committere, cui nemo illorum, qui adsint, sanus, nemo civis, nemo liber esse videatur. Accedit quod orationis etiam genus habent fortasse subtile et certe
Abbreviated transcription (Latin):
titerut quos ego censor edicto meo susculerã / nõ quo
ut nescio quos dice̾ ciebãt acui ingema adolescencũ
nollem E contra ĩgenia obtundi nolui corroborari
ĩpudenciã. Fam apud grecos qui cuiꝯmoi essent uide
tamen eẽ preter hãc exercitationẽ ligue

Expanded text:
stiterunt; quos ego censor edicto meo sustuleram, non quo, stiterunt; quos ego censor edicto meo sustuleram, non quo, ut nescio quos dicere aiebant, acui ingenia adulescentium nollem, sed contra ingenia obtundi nolui, conroborari impudentiam. Nam apud Graecos, cuicuimodi essent, videbam tamen esse praeter hanc exercitat
Abbreviated transcription (Latin):
uni crassus quorsum igit᷑ hec spectat igit᷑ tã lõga
apte hanc habet uim ut sitꝙ̃ mͣx ͤ iocũda ꝙͣ max̾ ͤ in
sensus eorũ qui audiut influat. et ꝙͣ płimis sit rebꝰ
ucta. Inscrumentũ autẽ hoc forense litig
ac retractatid̃ et ex ulgi opinionibꝰ exiguũ saneq mẽ¬
dicũ est iᵈ rursus ip̃m quod tradũt isti qui profitentur
ac forense. Apparatu nobis opus et rebus exquisitis
undiq et collectis accersitis et comparatis. ut tibi cesar
udũ ẽ ad ãnũ ut ego ĩ edilitate laboraui/.
coctidianis ac uernaculis rebus satisface̾ me posse huic
populo nõ putabã. Uerborũ eligendorũ et collocãdoꝵ
et concludendoꝵ facilis ẽ racio uel sine rõe ipã exer¬
Reꝵ ẽ silus magna quã cũ greci iã nõ te
ob eamq causã iuuentus nrã dedisce̾t pene discendo
eciã latini si diis placet hoc biennio ingrĩ dicendi ex¬

Expanded text:
rassus 'quorsum igitur haec spectat' inquit 'tam longa rassus 'quorsum igitur haec spectat' inquit 'tam longa apte, hanc habent vim, ut sit quam maxime iucunda, quam maxime in sensus eorum, qui audiunt, influat et quam plurimis sit rebus instructa; instrumentum autem hoc forense, litigiosum, acre, tractum ex vulgi opinionibus exiguum saneque mendicum est; illud rursus ipsum, quod tradunt isti, qui profitentur am illud vulgare ac forense: apparatu nobis opus est et rebus exquisitis, undique conlectis, arcessitis, comportatis, ut tibi, Caesar, faciendum est ad annum; ut ego in aedilitate laboravi, quod cotidianis et vernaculis rebus satis facere me posse huic populo non putabam. Verborum eligendorum et conlocandorum et concludendorum facilis est vel ratio vel sine ratione iprum est silva magna, quam cum Graeci iam non tenerent ob eamque causam iuventus nostra dedisceret paene discendo, etiam Latini, si dis placet, hoc biennio magistri dicendi ex
Abbreviated transcription (Latin):
um catullus haut quã ꝙͣ hercule ĩquit crasse mirãd
est esse inte tantã dicendi uel unu uel suanitatẽ
uł copiã: quẽ quidẽ antea natura rebarita dicẽ
ut michi nõ solũ orator sũmꝰ s eciã sapiẽtifsiꝰ hõ iderere
Nũc intelligo illa te semꝑ eciã pociora dixisse que ad sa¬
piẽciã spectareł atq ex hiis hãc̃ dicendi copiã fluxissẽ
S tñ cud̃ om̃es gͣdus etatis recordor mec cũq uitã ta
atq studia considero: neq quo tempore ista didiceris
uideo: nel magnoꝑe te iscis scudiis hoĩbus libris ĩtellige
deditũ. Neq tamen possum statue̾ ytrũ magis mirer
te ia que michi ꝑ suades mx̃a ẽẽ adiumẽta. potuisse ĩ
tuis tantis occupacõibꝰ ꝑ disce̾ / ac si nõ potueris posse
isto modo dice̾
unc crassus hoc tibi ĩquit qatulle ꝓͥm ꝑsuades. uelo
me nõ młto secus face cũ de oratõe disputẽ ac facerẽ
si cet̃ m de hiscͥone dicendũ fregarẽ em̃ posse eũ satisfac

Expanded text:
Tum Catulus 'haudquaquam hercule' inquit 'Crasse, mirandum est esse in te tantam dicendi vel vim vel suavitatem vel copiam; quem quidem antea natura rebar ita dicere, ut mihi non solum orator summus, sed etiam sapientissimus homo viderere; nunc intellego illa te semper etiam potiora duxisse, quae ad sapientiam spectarent, atque ex his hanc dicendi copiam fluxisse. Sed tamen cum omnis gradus aetatis recordor tuae cumque vitam tuam ac studia considero, neque, quo tempore ista didiceris, video, nec magno opere te istis studiis, hominibus, libris intellego deditum. Neque tamen possum statuere, utrum magis mirer te illa, quae mihi persuades maxima esse adiumenta, potuisse in tantis tuis occupationibus perdiscere, an, si non potueris, posse isto modo dicere.' Hic Crassus 'hoc tibi' inquit 'Catule, primum persuadeas velim, me non multo secus facere, cum de oratore disputem, ac facerem, si esset mihi de histrione dicendum. Negarem enim posse eum satis fac
Abbreviated transcription (Latin):
catio conseruãda uerborũ de qua loquor que iuc̃tam ora¬
cionẽ efficit que coherentẽ que leuem que equabiliter
fiuentẽ quã asseq̃md si uerba extrema cũ consequẽ¬
aibꝰ pͥmis ita iñgetis. ut ne ue aspere ꝯcuerat im re
uostins deducant᷑ ¶ Hãc diligentia subseqt modus eciã
⁊ foma uborũ E nod iam uereor ne huit catullo uideat
fẽpuetue. uersus em̃ ueteres illi in hac soluta orõne
prope moduo. hos est mimeros quosdã nobis ẽẽ adhi¬
bendos putauerũt inter spiracõis eni nõ defatigas¬

Expanded text:
catio conservanda verborum, de qua loquor; quae vinctam oracatio conservanda verborum, de qua loquor; quae vinctam orationem efficit, quae cohaerentem, quae levem, quae aequabiliter fluentem; id adsequemini, si verba extrema cum consequentibus primis ita iungentur, ut neve aspere concurrant neve vastius diducantur. Hanc diligentiam subsequitur modus etiam et forma verborum, quod iam vereor ne huic Catulo videatur esse puerile; versus enim veteres illi in hac soluta oratione propemodum, hoc est, numeros quosdam nobis esse adhibendos putaverunt: interspirationis enim, non defetiga
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ ¶era ia uidetis ne ec̃ nõ uerbi. s ꝯrõis que
ex pluribꝰ ut exposi tnͣslacõibꝰ quexa sut. hec autẽ
que ant ĩmutata esse dixi aut alit̾ intelligẽda ac dice¬
rent sũt tranflata quodã ͦ ita fit ut oĩs singulorum
uerborũ uirtus atq laus. tribus existal ex rebꝰ. si aut
uetiustũ uerbĩ sit. quod tamẽ consuetudo ferre posset
aur factio uel quĩctoe uel noncate ⁊ quo atẽ ẽ auribꝰ
conssictudiniq parcendũ: aut translatĩ onod uĩxe ẽ
Tuo catois ẽ cõpone et strne uerba sicoda neo asgu
catũs ol lemis ĩ quo iepide soceri mei persona lusi
is qui elegantissiẽ id fuce̾ potuit lucilius: quã lepida
synthosis composite ut tesseruls oẽs arte panimẽto
ato emibiemate uermiculato Ene cũ dixisset ĩ albu¬
cui⁊ pndeno/ ne ame quidẽ abscinuit Orassu hc̃o
generiõ ne rethorico terostusis e E mid igitur aste
uerũ ĩ me quidem lusit iͦ ut solet ¶ S est tamen collo¬

Expanded text:
sne esse non verbi, sed orationis, quae ex pluribus, ut exposui, translationibus conexa sunt? haec autem, quae aut immutata esse dixi aut aliter intellegenda ac dicerentur, sunt translata quodam modo. Ita fit, ut omnis singulorum verborum virtus atque laus tribus exsistat ex rebus: si aut vetustum verbum sit, quod tamen consuetudo ferre possit; aut factum vel coniunctione vel novitate, in quo item est auribus consuetudinique parcendum; aut translatum, quod maxime Conlocationis est componere et struere verba sic, ut neve asper tatus et levis; in quo lepide soceri mei persona lusit is, qui elegantissime id facere potuit, Lucilius: quam lepide le/ceis compostae! ut tesserulae omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato. Quae cum dixisset in Albucium inludens, ne a me quidem abstinuit: Crassum habeo generum, ne rhetoricoterus tu sis. Quid ergo? Iste verum in me quidem lusit ille, ut solet. Sed est tamen haec conlo
Abbreviated transcription (Latin):
ecõ s quid orator possit disputo/ ato hos om̃el qmartes
eethoritas exponie ꝑ ridiculos¶Bicribut oñt de lenũ gue
et de pmcipuis  et de narraçiombꝰ. llla uis anto elsarẽ que
motes hõm que aĩmos que uitũ conties ourgirã abimt
mutanonosꝙ teneat cadem mores leges/ iura de sebat
possomy quãtio i gemo quãtũ mediocer docta quaecr

Expanded text:
ego, sed quid orator possit disputo—atque hos omnis, qui artis rhetoricas exponunt, perridiculos; scribunt enim de litium genere et de principiis et de narrationibus; illa vis autem eloquentiae mores hominum, quae animos, quae vitam continet, originem, vim mutationesque teneat, eadem mores, leges, iura describatpossumus, quantum ingenio, quantum mediocri doctrina, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit᷑ deferant. hii qui nũs rolup ͭͤ oĩa metiunt᷑
dũ ue̾cũdius id agũt/ nec dignitati plus faciut. quã nõ
asꝑuant᷑: nͨ roluptatẽ tuent᷑ quã amplexati uolut. ffue¬
rut̃ eciã alia gn̾a phorũ qui se om̃es fere Gocraticos
Ex illis autẽ que r̾manẽt ea phĩa que suscept patͦtiuũ
uoluptatis: et sicui uera uideat᷑: procul ab est tamen
ab eo uiro quẽ querimꝰ/ et quẽ auctorẽ publici ꝯsilii
et regende ciuitatis ducẽ et sentencĩe. atq eloquẽcie
inde quo aggredi cupiet: s ĩ ortulis quiescet suis. ubi
nułt ubi eciam recũbens molliter et delicate nos auocat
a rostr̃is a iudĩciis a curia fortasse sapienter/ ac presertĩ¬

Expanded text:
simpliciter defenderunt. Hi qui nunc voluptate omnia metiuntur, simpliciter defenderunt. Hi qui nunc voluptate omnia metiuntur, dum verecundius id agunt, nec dignitati satisfaciunt, quam non aspernantur, nec voluptatem tuentur, quam amplexari volunt. Fuera philosophorum, qui se omnes fere Socraticos Ex illis autem quae remanent, ea philosophia, quae suscepit patrocinium voluptatis, etsi cui vera videatur, procul abest tamen ab eo viro, quem quaerimus et quem auctorem publici consili et regendae civitatis ducem et sententiae atqinde, quo adgredi cupiet, sed in hortulis quiescet suis, ubi vult, ubi etiam recubans molliter et delicate nos avocat a Rostris, a iudiciis, a curia, fortasse sapienter, hac praeserti
Abbreviated transcription (Latin):
didit cũ ip̃ẽ lram̃ Socrates nullã reliqͥ̾sset et huic dissi¬
diũ iᵈ extitit quasi lig̃ne atq cordis absurdũ sane et ĩ¬
utile/ et rep̃hendendid/ ut alii nos saꝑe alii dice̾ docerẽt̃
fiam cũ eeñt plures orti fere a sotrate: ꝙ ex illiꝰ pariis
et diuersis et in õẽm partẽ diffusis disputatõ ĩbꝰ aliis
aliud apprehenderat: pro seminate sut quasi fanulie
dissencientes int̾ se et młtũ disiũcte et dispares. tũ tñ
õẽs se phi socraticos et dici uellent et eẽ arbitrarenti
ac p̾o ab ipo platone aristotiles et xenotrates. quorũ
alter paripatheticorũ: alter achademie nouiẽ oꝑti
¶Se inde ab anthistene qͥ paciẽtiam et durici
cratico sermõe moͥxe adamaret Cinici p̾  deinde scoit̾t᷑
tũ ab ariscippo quẽ i ͤ ig̃ꝭ uoluptarie disputaciones deles¬
tarant Cirencusa phĩa manauit quã iͨ ⁊ eius posteri

Expanded text:
didit, cum ipse litteram Socrates nullam reliquisset. Hinc discididit, cum ipse litteram Socrates nullam reliquisset. Hinc discidium illud exstitit quasi linguae atque cordis, absurdum sane et inutile et reprehendendum, ut alii nos sapere, alii dicere docerent. Nam cum essent plures orti fere a Socrate, quod ex illius variis et diversis et in omnem partem diffusis disputationibus alius aliud apprehenderat, proseminatae sunt quasi familiae dissentientes inter se et multum disiunctae et dispares, cum tamen omnes se philosophi Socraticos et dici vellent et esse arbitrarentur. Ac primo ab ipso Platone Aristoteles et Xenocrates, quorum alter Peripateticorum, alter Academiae nomen obtinuit, deinde ab Antisthene, qui patientiam et duriticratico sermone maxime adamarat, Cinici primum, deinde Stoici. Tum ab Aristippo, quem ille magis voluptarie disputationes delectarant, Cirenaica disputatio manavit, quam ille et eius posteri
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ se iũcta faciendi dicendiꝙ sapĩãm floreret̃ ut the¬
miscodes ut ꝑides / ut theramenes aut quiuis qui¬
sapiẽ doctores eent̃. ut gorgias. trasimacus/ y socra¬
tes ĩuenti sũt qui c̃ ip̃i doct̾na et ĩgeniis habũ¬
darent / a re autẽ ciuili et a negociis aũui quodam
anditio abhorreñt hãc dicendi exercitationẽ exagitarent
atis ꝯtempuent quorũ pn̾ceps socrates fuit inis qui oĩm
eruditorũ testimoĩo totiusq iudicio grecie tũ pr adenc̾ia e
acunũe et yenustate et subtiliͭͤ tum uero eloquencia ua¬
rietate copia quã secũꝙ ĩ partẽ dedisset om̃ fũt facile
pu̾ceps hiis qui hec que nũc nos querimꝰ tractarent
agerent docerẽt. tũ noiẽ appellarent᷑ uno ꝙ oĩs rerio
ꝯmue noͫ arripuit sapienterq senciendi. et ornate dicẽdi
scienciã re cohentes disputacionibꝰ suis seꝑant Cuiꝰ inge¬
mũ uariosq sermoes ĩ mortalitati scp̃tis suis plato tr̃a¬

Expanded text:
esse seiuncta, faciendi dicendique sapientiam florerent, ut Themistocles, ut Pericles, ut Theramenes, aut, qui misapientiae doctores essent, ut Gorgias, Thrasymachus, Isocrates, inventi sunt, qui, cum ipsi doctrina et ingeniis abundarent, a re autem civili et a negotiis animi quodam iudicio abhorrerent, hanc dicendi exercitationem exagitarent atque contemnerent; quorum princeps Socrates fuit, is qui omnium eruditorum testimonio totiusque iudicio Graeciae cum prudentia et acumine et venustate et subtilitate tum vero eloquentia, varietate, copia, quam se cumque in partem dedisset omnium fuit facile princeps, eisque, qui haec, quae nunc nos quaerimus, tractarent, agerent, docerent, cum nomine appellarentur uno, quod omnis di scientiam re cohaerentis disputationibus suis separavit; cuius ingenium variosque sermones immortalitati scriptis suis Plato tra
Abbreviated transcription (Latin):
faciendi et bene dicendi magistra fieq dimẽti docto¬
res s hydem erat uiuẽdi preceptores atꝙ dicendi
sut io apud homerã phemix qui se apeleo prẽ achil¬
li iunem comitẽ c̃ẽ datĩ dicit ad bellid ut illũ efficẽ
oratorẽ uerborũ. actorẽq rerũ S ut hoĩes labore
assiduo et cottidiano assueti cũ tempestatis causa
ope ꝑhibent᷑ ad pilã se aut ad talos / aut ad tesseras
cnfriu aut eciã nonũ sa. ip̃ aliquẽ excogibant
cocio iudis Sic ali a negociis publicis tamg aboẜe
⁊ tempoibꝰ exclusi aut uolũtate sua feriati tatos se
alis as porttis ain adgeomestras alil adinsicos gou¬

Expanded text:
faciendi et bene dicendi magistra; neque disiuncti doctofaciendi et bene dicendi magistra; neque disiuncti doctores, sed eidem erant vivendi praeceptores atque dicendi, ut ille apud Homerum Phoenix, qui se a Peleo patre Achilli iuveni comitem esse datum dicit ad bellum, ut efficeret oratorem verborum actoremque rerum. Sed ut homines labore adsiduo et cotidiano adsueti, cum tempestatis causa opere prohibentur, ad pilam se aut ad talos aut ad tesseras conferunt aut etiam novum sibi ipsi aliquem excogitant in otio ludum, sic illi a negotiis publicis tamquam ab opere aut temporibus exclusi aut voluntate sua feriati totos se alii ad poetas, alii ad geometras, alii ad musicos con
Abbreviated transcription (Latin):
qreci sapienciã noiabant. ¶ Iunc illi liguegi h̃ pictĩa
huc solones atꝙ ab hac saitudiẽ corũtani uostos sabri
ca folars Scipiones fuerut nõ tamen fortasse doctribi
ipetu mẽtis sili et uolũtate ⁊cladem autẽ alii piuds̃¬
cua ẜ s confilio ad uite scudia dispari qͥetem atar cia
secuti ut puctagoras / democtus/ anagxagras aregẽdis
cuntatibꝯ/ totos se ad ꝯgniçione rerũ traustalerus i
que uitꝰ propt̾ tranquillitatẽ et ꝓpt̾ ip̃iꝰ scir̃e suoni¬
tatẽ qua nichil ẽ hõibus iocũdius. pluris ꝙͣ utile fut
rebus publicis delectaut. Itaꝙ ut ei scudio se excel¬
lentissis ⁊ geniis hoĩes dediderut̃ et exea suma facł¬
tate uacũ et libei temꝑis młto plura ꝙͣ erat nẽte. doc¬
tissim hoiẽs nimio ocio. et ĩgeniis yberrinis affluẽ̾¬
tes curanda sibi eẽ ac querenda et ĩ uestiganda dux¬
crut. flam uctus qͥdẽ ia doct̾ua eadem uidet᷑ et rect

Expanded text:
Graeci sapientiam nominabant; hinc illi Lycurgi, hinc Pittaci, Graeci sapientiam nominabant; hinc illi Lycurgi, hinc Pittaci, hinc Solones atque ab hac similitudine Coruncanii nostri, Fabricii, Catones, Scipiones fuerunt, non tam fortasse docti, sed impetu mentis simili et voluntate. Eadem autem alii prudentia, sed consilio ad vitae studia dispari quietem atque otium secuti, ut Pythagoras, Democritus, Anaxagoras, a regendis civitatibus totos se ad cognitionem rerum transtulerunt; quae vita propter tranquillitatem et propter ipsius scientiae suavitatem, qua nihil est hominibus iucundius, pluris, quam utile fuit rebus publicis, delectavit. Itaque, ut ei studio se excellentissimis ingeniis homines dediderunt, ex ea summa facultate vacui ac liberi temporis multo plura, quam erat necesse, doctissimi homines otio nimio et ingeniis uberrimis adfluentes curanda sibi esse ac quaerenda et investiganda duxerunt. Nam vetus quidem illa doctrina eadem videtur et recte
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e oratorũ uim ꝯplexos e ẽ arbitrant᷑ Req adhiu
quã ꝑsonã teneãt. aut quid profiteantur ĩtellige̾ po
cuerũt. uerũ enĩ oratori que sut ĩ hõim uita quãdo¬
quidẽ in ea uersat᷑ or̃o atq ea est ei subiecta materies
uesita audita lecta disputata tractata/ agit
oẽ debet̃ Est enĩ eloquẽcia una quedã de sũmis rirtu¬
tibꝰ: ꝙͣqͣm sint omẽs u̾tutes equales et pares. s tamẽ
est speçies alia/ magis alia formosa et illustris/ sicut hec
explicat/ ut eos qui audiat quocũq ĩcubuerit. possit ĩ¬
pellere ¶E ue quo maior ẽ uis. hoc ẽ mgis probitate
m̃genda sũmaq prudentia quarũ utũtũ exꝑtibus
si dicendi copiã tradidei̾mꝰ. nõ eos quidẽ oratores ef¬
fecerimꝰ. s furentibꝰ quedã arma dederimꝰ. hãc quã
cogitandi. pronũcciandiq racionẽ umq dicendi xesetee

Expanded text:
omnem oratoriam vim complexos esse arbitrantur neque adhuc omnem oratoriam vim complexos esse arbitrantur neque adhuc quam personam teneanttuerunt. Vero enim oratori, quae sunt in hominum vita, quandoquidem in ea versatur orator atque ea est ei subiecta materies, omnia quaesita, audita, lecta, disputata, tractata, agitata esse debent. Est enim eloquentia una quaedam de summis virtutibus; quamquam sunt omnes virtutes aequales et pares, sed tamen est specie alia magis alia formosa et inlustris, sicut haecexplicat, ut eos, qui audiant, quocumque incubuerit, possit impellere; quae quo maior est vis, hoc est magis probitate iungenda summaque prudentia; quarum virtutum expertibus si dicendi copiam tradiderimus, non eos quidem oratores effecerimus, sed furentibus quaedam arma dederimus. Hanc, inquam, cogitandi pronuntiandique rationem vimque dicendi veteres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ latiẽ loqueret᷑ admiratus Si est aliter irridet noq
eũ oratore tantũmõ. s hoiẽm nõ putãt fiemo eid̃¬
extulit uerbis qui ita dixisset ut qͥ ad eeñt ĩtelligen̾t
quidã diceret s cõtempsit eũ/ qui mimus id face̾ po¬
cuisset In quo igit᷑ hoĩes exhorrescũt: quẽ scupe fã
dicentẽ ĩtuentur: ĩ quo ex clamat̃ quẽ deũ ut ita
dicã inter hoĩes putant. qui distĩcte. qui explicate
qui habũdanter qui illm̃ate et rebus et uerbis di¬
cũt: qui et ip̃ã oroẽ quasi quendã nimerũ uersũq
conficiũt Id est qd dico ornate quidẽ itꝰ moderãtur
ut rerũ: ut ꝑsonarũ dignites ferũt. Hii sũt in co
gu̾e laudandi laudis. quid ego aptũ et congrues noĩe
qui ita dicerẽt eos neguit ad huc se uidisse Autonius
et hiis hoc nomen dixit eloquẽtie solis eẽ tribuẽdũ
Euare oẽs istos me auctere irridete atq contẽpinte
qui se horũ qui nc̃ ita appellantur rethorũ p̃ceptis

Expanded text:
 Latine loqueretur, admiratus; si est aliter, inrident, neque eum oratorem tantum modo, sed hominem non putant; nemo extulit eum verbis, qui ita dixisset, ut, qui adessent, intellegerent quid diceret, sed contempsit eum, qui minus id facere potuisset. In quo igitur homines exhorrescunt? Quem stupefacti dicentem intuentur? In quo exclamant? Quem deum, ut ita dicam, inter homines putant? Qui distincte, qui explicate, qui abundanter, qui inluminate et rebus et verbis dicunt et in ipsa oratione quasi quendam numerum versumque conficiunt, id est, quod dico, ornate. Qui idem ita moderantur, ut rerum, ut personarum dignitates ferunt, ei sunt in eo genere laudandi laudis, quod ego aptum et congruens nomino. Qui ita dicerent, eos negavit adhuc se vidisse Antonius et eis hoc nomen dixit eloquentiae solis esse tribuendum. Qua re omnis istos me auctore deridete atque contemnite, qui se horum, qui nunc ita appellantur, rhetorum praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ urm ĩ dicẽdo proba̾et. ad heresçeret. id a me gend exp¬
ii scutiretis. quod mẽe mn ip̃i probae̾t  Ergo hec et agẽda
sur ab oratore que explicauit Antomiꝰ ⁊ dicẽda qͦdãmodo
isnã igit᷑ dicẽdi ẽ modꝰ melior fiã de actoẽ po
uidero ꝙͣ ut latiẽ ut plane ut ornate / ut ad id q̃d
cũq aget᷑ apte ꝯgruent̾q dicamꝰ : atꝙ eorũ quidem
quẽ dno p̃a dixi roẽm nõ arbitror expectari a me puc
dilucidiꝙ sermõĩs freq em̃ conam᷑ doce̾ cũ dice̾ qui lo¬
qui nesciat nec spectae q̃ latiẽ nõ possit hũs ornare
ee dicturid isseq uero qͥ nõ dicat quod ĩtelligaꝰ: huc̃s posse

Expanded text:
strum in dicendo probaret, adhaerescerent, id a me genus exprimi sentiretis, quod maxime mihi ipsi probaretur. Ergo haec et agenda sunt ab oratore, quae explicavit Antonius, et dicenda quodam modo. Quinam igitur dicendi est modus melior, nam de actione post videcumque agetur, apte congruenterque dicamus? Atque eorum quidem, quae duo prima dixi, rationem non arbitror exspectari a me puri dilucidique sermonis, neque enim conamur docere eum dicere, qui loqui nesciat; nec sperare, qui Latine non possit, hunc ornate esse dicturum; neque vero, qui non dicat quod intell
Abbreviated transcription (Latin):
siue secũ riuis ẽ deducta ratio nõ fontibꝰ/ et quotũq ing ͤ¬
ditur/ eodẽ est ĩstructu ornatu q comitata Set quoniã
oppressi iã sumꝰ opiõibꝰ nõ mõ nulgi uerũ eciã hoĩm
leuiter eruditorĩd: ꝗ que cõplecti tota nequent: hec
ius diulsa et quasi discerpta cõtrectat et qͥ
ĩteritu fiei̾ uentrũ potest. nõ suscipiã orõe mea plus
ornatũ ĩueĩri posse nõ partitis exp̃ssisq sentẽtiis: neq
ẽẽ ullã sentenciã illustrẽ siue luce uerborũ ¶ Det̾
p̾usꝙͣ i a conor attĩge̾ quibꝰ orõ ornari atq illm̃ari
putẽ proponã breniter quid sentiã de uniu̾so gn̾e dicẽdi
Natura nlła ẽ ut iͥ uidet᷑ que nõ heãt ĩ suo gn̾e res
ꝙͣ pluris dissiłes int̾ se que tñ ꝯsil̃i laude dignentur

Expanded text:
sive secum, rivis est diducta oratio, non fontibus, et, quocumque ingresive secum, rivis est diducta oratio, non fontibus, et, quocumque ingreditur, eodem est instructu ornatuque comitata. Sed quoniam oppressi iam sumus opinionibus non modo vulgi, verum etiam hominum leviter eruditorum, qui, quae complecti tota nequeunt, haec facilius divulsa et quasi discerpta contrectant, et qinteritu fieri neutrum potest, non suscipiam oratione mea plus tis expressisque sententiis, neque esse ullam sententiam inlustrem sine luce verborum. Sed prius quam illa conor attingere, quibus orationem ornari atque inluminari putem, proponam breviter quid sentiam de universo genere dicendi. Natura nulla est, ut mihi videtur, quae non habeat in suo genere res compluris d
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑: ut hoĩm possit seusu aut cogitacoẽ cõprehẽdi
est eciã ia platonis uera et tibi catulle certe nõ in au¬
dita uox omẽ doct̾nã harũ ĩgeniarũ et huenaꝵ ar¬
ciũ uno quodã societatis uĩculo cõtinei̾. Wbi enĩ ꝑspecta
uis est rõĩs eius qua cause rerũ atq exitus cogͦscunt ᷑
unus qͥdẽ oĩm quasi cõsensus doct̾naꝵ cõcentusq r̾ ꝑit᷑
Set si hoc quoqs uidet᷑ eẽ altius. ꝙͣ ut id nos humi strati
est enĩ quod et ego hesterna die dixi et ãquot locis ante¬
meridianos sermões significant ¶utomiꝰ cloquẽcia
quascũq ĩ horas disputacoẽs r̾gioes ue delata ẽ. Nã sine
de celi natura loqͥt᷑ siue de terre sine de diua ui. sine de
hũana sine ex inferiõĩ loco sine ex equo sine ex suꝑioi. sie
ut ĩpellat hoĩes siue ut doceat sine ut de terreat sine nt
ꝯcitet sine ut reflectat siue ut ĩcendat siue ut leniat: sine
ad paucos siue ad mltos. sine int̾ alienos sine cũ suis

Expanded text:
uam ut hominum possit sensu aut cogitatione comprehendi, est etiam illa Platonis vera et tibi, Catule, certe non inaudita vox, omnem doctrinam harum ingenuarum et humanarum artium uno quodam societatis vinculo contineri; ubi enim perspecta vis est rationis eius, qua causae rerum atque exitus cognoscuntur, mirus quidam omnium quasi consensus doctrinarum concentusque reperitur. Sed si hoc quoque videtur esse altius, quam ut id nos humi strati est enim, quod et ego hesterno die dixi et aliquot locis antemeridiano sermone significavit Antonius, eloquentia, quascumque in oras disputationis regionesve delata est; nam sive de caeli natura loquitur sive de terrae, sive de divina vi sive de humana, sive ex inferiore loco sive ex aequo sive ex superiore, sive ut impellat homines sive ut doceat sive ut deterreat sive ut concitet sive ut reflectat sive ut incendat sive ut leniat, sive ad paucos sive ad multos sive inter alienos sive cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
et panca quedã uerba/ et aliquẽ si forte motã Ergo
ista ĩquit Crassus que hẽs a me nõ reprehẽdo nemae
ip̃m irrideam Sut autẽ mea młto et plura et maiora
quã dicis T ne autẽ sut aut tua plane antumita ꝰ ẽ
q aliquo expressa de hns te si quime forte lopto

Expanded text:
et pauca quaedam verba et aliquem, si forte, motum.' 'Ergo et pauca quaedam verba et aliquem, si forte, motum.' 'Ergo ista,' inquit Crassus 'quae habes a me, non reprehendo, ne me ipsum inrideam—sunt autem ea multo et plura et maiora, quam dicis—quae autem sunt tua plane aut imitatione ex aliquo expressa, de his te, si qui me forte locus
Abbreviated transcription (Latin):
in solentiã fuge̾ discamꝰ Equidẽ cũ audio socrũ meã
didicerut s cã sic audid. ut plautũ michi aut ne uiu
uidear audire sono ipõ uocis ita recto et simplici est
ut nichil oscentacionis aut imitacoĩs afferre uideat ᷑
Ex quo sic locutũ ẽẽ eius prẽm iudico: sic maiores
ꝑe ut ic quẽ dixi nõ uaste nõ rustice/ nõ hu
s presse et equabilit̾ et lenter Quãe cocta noster cuiꝰ
tuia latar dulpicii nõ nũꝙͣ imitaris ut iotã lram tollas
et .e plenissimͫ dicas: nõ m̾ oratores ãtiquos s messo¬
res uideris imitari. Hic cũ arrisisset ip̃ẽ dulpicius: sic
agẽ uobiscũ ĩ quit crassus / ut qñi me loqui uoluistu
quid de prĩs uiciis audiatis utinã quide ĩquit cͤ Id enĩ
ipm̃ polumꝰ . dꝙ si feceris: młta ut arbitror hic hodie
uicia ponemꝰ. at eñ nõ sine med ꝑiculo Crassus ĩquit
possum Sulpiti te rep̃hende̾: quomã antonias oncliᷤ
uerror ne ichil sum tui misi supplosionẽ pedis mutatꝰ

Expanded text:
insolentiam fugere discamus. Equidem cum audio socrum meam didicerunt—sed eam sic audio, ut Plautum mihi aut Naevium videar audire, sono ipso vocis ita recto et simplici est, ut nihil ostentationis aut imitationis adferre videatur; ex quo sic locutum esse eius patrem iudico, sic maiorese ut ille, quem dixi, non vaste, non rustice, non hiulce, sed presse et aequabiliter et leniter. Qua re Cotta noster, cuius tu illa lata, Sulpici, non numquam imitaris, ut Iota litteram tollas et E plenissimum dicas, non mihi oratores antiquos, sed messores videtur imitari.' Hic cum adrisisset ipse Sulpicius, 'sic agam vobiscum' inquit Crassus 'ut quoniam me loqui voluistis, aliquid de vestris vitiis audiatis.' 'Utinam quidem!' inquit ille 'id enim ipsum volumus, idque si feceris, multa, ut arbitror, hic hodie vitia ponemus.' 'At enim non sine meo periculo' Crassus inquit 'possum, Sulpici, te reprehendere, quoniam Antonius mihi tvereor ne nihil sim tui nisi supplosionem pedis imitatus
Abbreviated transcription (Latin):
fructu amplitudĩs. aut rei .p. dig̾tate. Eui autẽ ei¬
ãmus p̾mꝰ ab honorũ ꝑfunctione aditũ oĩm cõsensu
ad sũma auctoritatẽ dabat is eius ocm̃ spem atq oĩa
te ꝯsilia morte ꝑuertit fuit hoc luctuosu suis. acerbi
cuti sũt : ut michi nõ erepta. L crasso a diis ĩ mortalibꝰ
uita: s donata mors ẽẽ uideat᷑. Non ridit flagrantem
bello ytaliã nõ ardentẽ ĩuidia senatũ. nõ sceleris nepho¬
rii prĩcipes ciuitatis reos: nõ luctũ filie nõ exiliũ ge¬
neri/ nõ acerbissia. E ¶Uarii fugã. nõ illã post redĩtũ
eius cedem oĩm crudelissia nõ deniq ĩ oĩ gn̾e deformatã

Expanded text:
fructu amplitudinis aut rei publicae dignitate; qui autem fructu amplitudinis aut rei publicae dignitate; qui autem annus ei primus ab honorum perfunctione aditum omnium concessu ad summam auctoritatem dabat, is eius omnem spem atque omnia vitae consilia morte pervertit. Fuit hoc luctuosum suis, acerbumcuti sunt, ut mihi non erepta L. Crasso a dis immortalibus vita, sed donata mors esse videatur. Non vidit flagrantem bello Italiam, non ardentem invidia senatum, non sceleris nefarii principes civitatis reos, non luctum filiae, non exsilium generi, non acerbissimam C. Mari fugam, non illam post reditum eius
Abbreviated transcription (Latin):
ciãq eã quã senatus frequẽs secutus ẽ. ornatissimis
granissis uerbis ut ppło .ro. satisfie̾t. nũꝙͣ se
ꝯsiliũ rei .p. nec fidẽ defuisse ab eo dictũ et eũdem id
quod ĩ auctoĩtatibꝰ per scpͥtis extat ĩscribẽdo affuisse. Illa
tantes post eius ĩteritũ ueniebamꝰ ĩcuriã ut uestigiũ
id ip̃m ĩ quo ille postremũ ĩstitisset contuerem᷑ ¶
tũ latus ei dicẽti cõdoluisse: sudorẽq młtũ cõ secutũ
eẽ audiebamꝰ: ex quo tũ corruisset: cũ febri domũ re¬
diit dieq septiõ lateris dolore ꝯsup̃tus ẽ. O fallacẽ
hõĩm spem fragilẽq fortuã et in anes nras cõtentoẽs
que ĩ medio spacio sepe frãgũt᷑ et corruut: aut ante
ĩ ipõ cursu obriũt᷑ ꝙͣ portũ cõspice̾ potuerũt ⁊ ffiam
u crassi fuit ambitionis labore uita district
diu p̾uatis magis officiis et ĩgen laude floruit: quã

Expanded text:
tiamque eam, quam senatus frequens secutus est ornatissimis tiamque eam, quam senatus frequens secutus est ornatissimis et gravissimis verbis, usilium rei publicae neque fidem defuisse ab eo dictam et eundem, id quod in auctoritatibus perscriptis exstat, scribendo adfuisse. Illa tantes post eius interitum veniebamus in curiam, ut vestigium illud ipsum, in quo ille postremum institisset, contueremur: tum latus ei dicenti condoluisse sudoremque multum consecutum esse audiebamus; ex quo cum cohorruisset, cum febri domum rediit dieque septimo lateris dolore consumptus est. O fallacem hominum spem fragilemque fortunam et inanis nostras contentiones, quae medio in spatio saepe franguntur et corruunt aut ante in ipso cursu obruuntur, quam portum conspicere potuerunt! Nam quam diu Crassi fuit ambitionis labore vita districta, tam diu privatis magis officiis et ingeni laude floruit quam
Abbreviated transcription (Latin):
ne diriꝑetur prĩmoniũ dignitatis. Neq uere eẽ mi¬
randũ. si cuͣ suis ꝯsiliis rẽ p̃ profligusset: consiliu
senatus are .p. repudiaret. Hic cũ hõi et uehemẽti
et diserto et in primis forti adresistendũ phlippo. dͥsi
quasdã uerborio faces admouisset. nõ tulit iͦ et gra¬
uiter exarsit pignoribusq allatis crassum ĩscituit co¬
herce̾ quo quidẽ ip̃o ĩ loco młta a trasso diuinitus dicta
effẽbant᷑ cũ sibi illũ confulẽ eẽ negaret cui senator
ipẽ nõ eẽt ar tu cũ oẽm autoritatẽ uniuersi ordĩs pro
pugna̾e̾ putares/ eãq ĩconspectu populi ro consideres
me hiis existiãs pignoribꝰ posse terreri Non tibi illa
fut tedenda si.l. Crassĩ uis cohercẽ. Hec tibi est
excdenda lingua qua uł euulsa. spũ ipõ libĩdinẽ tuam
libertas mea resutabͭ/ Per młta tũ uehemẽtissiã contẽ¬
cõe aĩmi ingenii uirud ab eo dicta eẽ conscabat/ sentẽ¬

Expanded text:
rimonium dignitatis; neque vero esse mirandum, si, cum suis consiliis rem publicam profligasset, consilium senatus a re publica repudiaret. Hic cum homini et vehementi et diserto et in primis forti ad resistendum Philippo quasi quasdam verborum faces admovisset, non tulit ille et graviter exarsit pigneribusque ablatis Crassum instituit coercere. Quo quidem ipso in loco multa a Crasso divinitus dicta esse ferebantur, cum sibi illum consulem esse negaret, cui senator ipse non esset. 'An tu, cum omnem auctoritatem universi ordinis pro pignere putaris eamque in conspectu populi Romani concideris, me his existimas pigneribus terreri? Non tibi illa sunt caedenda, si L. Crassum vis coercere: haec tibi est incidenda lingua, qua vel evulsa spiritu ipso libidinem tuam libertas mea refutabit.' Permulta tum vehementissima contentione animi, ingeni, virium ab eo dicta esse constabat senten
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd sit antonii᷑ forte uehemẽs ꝯmotũ ĩ agendo pre¬
munitũ: et ex oĩ parte cãe septĩd acre acutũ enudea¬
tũ ĩ unaqͣq re ꝯmorãs honeste cedens atriter ĩsequẽs
terrens supplicas sũma oroĩs uarietate. nͦ nr̃arum
auriũ sacietate iflios autẽ qͥcũq ĩdicẽdo sumꝰ. qͦmã
cẽ ĩ aliquo m̾o uobis uidem᷑ certe tñ ab hoc młtid ge¬

Expanded text:
hoc quod sit Antoni? Forte, vehemens, commotum in agendo, praehoc quod sit Antoni? Forte, vehemens, commotum in agendo, praemunitum et ex omni parte causae saeptum, acre, acutum, enucleatum, in sua quaque re commorans, honeste cedens, acriter insequens, terrens, supplicans, summa orationis varietate, nulla nostrarum aurium satietate. Nos autem, quicumque in dicendo sumus, quoniam esse aliquo in numero vobis videmur, certe ta
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudĩe rerũ exclude̾t᷑. nͨ grauitas faceciis minus¬
ret  Ecce pñtes duo prope equales sulpicius et cocti
quid tã int̾ se dissimile Quid tam ĩ suo gn̾e p̃scans. nua¬
tus alter et subtilis rem explicãs prop̾iis aptisꝙ ubis
heret ĩ causa semper et quid iudici probandũ sit cũ
acutissiẽ uidit omissis ceteris argumẽtis ĩ eo mentẽ
corpoĩs et dignitate motus uerborũ quoq ea gͣuitate
et copia ẽ: ut unus ad dicendũ ĩstructissiꝰ anatura
eẽ uideat᷑. Ad nosmet ipõs iã r̾uertor quoniã sic fui¬
mꝰ semꝑ comꝑati ut hoĩm sermõibꝰ quasi ĩ aliquod cõ¬
tentionis iudiciũ uocarem᷑ Quid tã dissilẽ ꝙͣ ego ĩ di¬
cendo et antoniꝰ : cũ ic is sit orator ut nichil eo possit
ẽẽ p̃stantius. Ego autẽ quã ꝙͣ memet mei penitet. cũ
hoc max̃e tñ ĩ comꝑacõe quĩgar ¶Uidetis ne genus

Expanded text:
magnitudine rerum excluderetur nec gravitas facetiis minuemagnitudine rerum excluderetur nec gravitas facetiis minueretur? Ecce praesentes duo prope aequales Sulpicius et Cotta. Quid tam inter se dissimile? quid tam in suo genere praestans? Limatus alter et subtilis, rem explicans propriis aptisque verbis; haeret in causa semper et quid iudici probandum sit cum acutissime vidit, omissis ceteris argumentis in eo mentem ne corporis et dignitate motus, verborum quoque ea gravitate et copia est, ut unus ad dicendum instructissimus a natura esse videatur. Ad nosmet ipsos iam revertor, quoniam sic fuimus semper comparati, ut hominum sermonibus quasi in aliquod contentionis iudicium vocaremur. Quid tam dissimile quam ego in dicendo et Antonius? cum ille is sit orator, ut nihil eo possit esse praestantius, ego autem, quamquam memet mei paenitet, cum hoc maxime tamen in comparatione coniungar. Videtisne, genus