comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis xꝑi. breuissimꝰ murus
diuideret: & polluert in qͥt
nom̃ scm meum in abhomi¬
nationib quas fecer̾t: Qd
ꝓdest habitationis uicinia .
medius inter cellulam nr̃am
⁊ altare dñi paries. cum in his
quȩ secreto facimꝰ. & quȩ tur¬
pe est etiam dicere. contami-¬
netur & polluatur nomen
dũi: Ego hoc arbitror qd̃
ñ polluat nomen dei nͥ ille
qͥ uisus ẽ nomini eius cre¬
dere. & ex illius censeri uo¬
cabtilo. & qmͦ tollit m̃bra
xp̃i. ⁊ facit menbra meretͥcis
qui prius xꝑo credidit. sic
ille polluit nomen dei. qui
pͥus nominis eius fidem sus¬
cepit : Aliogum echnicus et
iudeus cum sint polluti et
contaminati. immo contami¬
natio ipsa atq pollutio nom̃
dei polluere ⁊contaminare
ñ possunt. qd̾ illi polluunt
eos in ira mea qr hec fecere q̃
dixius: & tñ clemens dñs
rursum ꝓpħe p̃cipit ut iube¬
at eis procul ase remouere
fornicationes pͥstinas. & rui¬
nas regum suoꝵ ac pͥncipum

Expanded text:
inis Christi, brevissimus murus inis Christi, brevissimus murus divideret. Et polluerunt, inquit, nomen sanctum meum, in abominationibus quas fecerunt. Quid prodest habitationis vicinia, et medius inter cellulam nostram et altare Domini paries, cum in his quae secreto facimus, et quae turpe est etiam dicere, contaminetur et polluatur nomen Domini? Ego hoc arbitror, quod non polluat nomen Domini, nisi ille qui visus est nomini ejus credere, et illius censeri vocabulo. Et quomodo tollit membra Christi, et facit membra meretricis, qui prius Christo credidit: sic ille polluit nomen Dei, qui prius nominis ejus fidem susceperit. Alioquin ethnicus, et Judaeus cum sint polluti, et contaminati, immo contaminatio ipsa atque pollutio, nomen Dei polluere et contaminare non possunt: quod illi polluunt,eos in ira mea, quia haec fecere quae diximus. Et tamen clemens Dominus rursum prophetae praecipit, ut jubeat eis procul a se removere fornicationes pristinas, et ruinas regum suorum ac principum
Abbreviated transcription (Latin):
fabricati st̃ lim̃ suũ iuxta li¬
men dei: & postes suos. iuix¬
ta postes illius: Audiant ħ
iuxta luteram muliercule
onerate peccatis. que circũ¬
feruntur omni uento doc¬
trine semꝑ discentes. & ñꝗͣ
ad scientiam ueritatis ꝑue¬
nientes: mentẽ iunctã deo
ñ uicinitate eccłiarum. et
habitationẽ ꝑximã d̃i in se
ꝓuocare clem̃tiam. quinpotiꝰ
indignationẽ dñi cõmoueri.
qñ in consecratis deo locis in¬
dignus habitator ẽ: Fabrica¬
ti sunt inquit lim̃ suũ iuxta
limen meum: ut nichil inter¬
eẽt inter sacrum ⁊ profanũ:
⁊ postes suos iuxta postes me¬
os: ut unus laicoꝵ ⁊ sac̾do¬
tum ẽẽt. ⁊ introitus: Unde
⁊ apłs dicit: P robet autẽ se
homo: & sic accedat ad corpus
et sanguinem dñi : E ut gra¬
uius faceret qd̃ dicebat : se¬
quentẽ iungit uersiculum:
Ꝙ murus erat uiter me ⁊ eos.
ut sacerdotalia sacrificia. ⁊ lo¬
ca sacram̃toꝵ corporis ⁊ sangͥ¬

Expanded text:
fabricati sunt limen suum juxta lifabricati sunt limen suum juxta limen Dei, et postes suos juxta postes illius. Audiant haec juxta litteram mulierculae oneratae peccatis, quae circumferuntur omni vento doctrinae, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes; mentem junctam Deo, non vicinitatem Ecclesiarum, et habitationem 523 proximam, Dei in se provocare clementiam; quin potius indignationem Domini commoveri, quando in consecratis Deo locis, indignus habitator est. Fabricati sunt, inquit, limen suum juxta limen meum, ut nihil interesset inter sacrum et prophanum, et postes suos juxta postes meos, ut unus laicorum et sacerdotum esset introitus. Unde et Apostolus dicit: Probet autem se homo, et sic accedat ad corpus et sanguinem Domini . Et ut gravius faceret quod dicebat, sequentem jungit versiculum: Et murus erat inter me et eos; ut sacerdotalia sacrificia et loca sacramentorum corporis et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in ꝑpetuum: Non
scdm templum salomonis
ad tp̃s: ⁊ locus eius ille ẽ de
quo scriptum ẽ: E factus ẽ
in pace locus eius. que exsu¬
ꝑat omnẽ sensum. ⁊ locus
uestigioꝵ pedum illius apłis
dicentib : adoremus in loco
ubi stetert̃ pedes eius: E pulcͤ:
dixit stetert̃: In eccł̃ia enim
stant pedes d̃ni: in sxnagoga
ambulant: & pretereunt :
Ut aũ sciamus hoc dici de ecclia:
iungitur: E ñ polluent ultͣ
domus isrł nom̃ scm̃ meum:
qd̃ propͥe ad eos ꝑtinet. qui
sc̃ẽ conuersationis in eccłia
cõmorantur: Q st̃ aut̾tẽ qui
polluert priꝯ nomen scm dei:
ponit manifestus: Ipsi ⁊ re-¬
ges eoꝵ. tam ppls quã sacer¬
dotes in fornicationib suis
quib adeo fornicati ft̃. ⁊ in
rinis regum suoꝵ. qui fru¬
stra s ꝑ suꝑbiam regiũ nom̃
assumunt: Deniq sequit᷑:
& in excelsis. arrogans enu
mens offendit dm. humilis
suꝑbiam immo ꝑ suꝑbiam

Expanded text:
et habitat in perpetuum, non et habitat in perpetuum, non secundum templum Salomonis ad tempus? Et locus ejus est ille de quo scriptum est: « Et factus est in pace locus ejus , » quae exsuperat omnem sensum. Et locus vestigiorum pedum illius, apostolis dicentibus: « Adoremus in loco ubi steterunt pedes ejus . » Et pulchre dixit, steterunt, in Ecclesia enim stant pedes Domini. In Synagoga ambulant et praetereunt. Ut autem sciamus hoc dici de Ecclesia, jungitur, « Et non polluent ultra domus Israel nomen sanctum meum. » Quod proprie ad eos pertinet, qui sanctae conversationis in Ecclesia commorantur. Qui sunt autem qui polluerint prius nomen sanctum Dei ponit manifestius: « Ipsi et reges eorum tam populus, quam sacerdotes in fornicationibus suis, quibus a Deo fornicati sunt, et in ruinis regum suorum, » qui frustra sibi per superbiam regium nomen assumunt. Denique sequitur: « Et in excelsis; » arrogans enim mens offendit Deum, humilis superbiam, imo per superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
uerba eoꝵ: Cotidie impletur
in credentib. & ad ꝑfictum
complebit᷑: qñ corrupquũ
hoc induerit incorruptionẽ:
& mortale illud fuerit immor¬
talitate uestitum: Qd̃ aũ in¬
ferturꝰ. & uidi uisionẽ scdm

Expanded text:
um . » Quotidieque impletur in credentibus, et ad perfectum complebitur, quando corruptivum hoc induerit incorruptionem, et mortale istud fuerit immortalitate vestitum. Quod autem infertur: « Et vidi visionem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& introdixit me in atrium
interius:. & ecce repleta erat
loquentem ad me de domo
& uir qui stabat iuxta me: di¬
xit ad me: fili hõis. locus so¬
lii mei. ⁊ locus uestigiorum
pedum meoꝵꝵ ubi habito in
medio filioꝵ isrł in eternum.
& ñ polluent ultra domus
isrł nomen scm̃ meũ. ipsi et
reges eoꝵ in formcationibus
sius. & in ruinis regũ suoꝵ
& in excelsis qͥ fabricati st̃
lum̃ suum iuxta lum̃ meũ.
⁊ postes suos uixta postes
meos:⁊ murus erat inter
me ⁊ eos.⁊ polluert nomen
scm̃ meum in abhominaho¬
nib quas fecert̃: ꝓpt̾ qd̃
consumpsi eos in ira mea:
Ic̃ gͦ repellant ꝓcul fornicat:¬
onem suam. Iruinas regũ
suoꝵ ame: & habitabo in

Expanded text:
 introduxit me in atrium interius et ecce repleta erat loquentem ad me de domo et vir qui stabat iuxta me dixit ad me fili hominis locus solii mei et locus vestigiorum pedum meorum ubi habito in medio filiorum Israhel in aeternum et non polluent ultra domus Israhel nomen sanctum meum ipsi et reges eorum in fornicationibus suis et in ruinis regum suorum et in excelsis qui fabricati sunt limen suum iuxta limen meum et postes suos iuxta postes meos et murus erat inter me et eos et polluerunt nomen sanctum meum in abominationibus quas fecerunt propter quod consumpsi eos in ira mea nunc ergo repellant procul fornicationem suam et ruinas regum suorum a me et habitabo in
Abbreviated transcription (Latin):
lum moysi. s et prophete
erechielis remanent in nob̃
qui cupimus reuelata facie
ueritatem dñi contẽplari:
Gła gͦ dei isrł ingreditur per
aũi immo regreditur ad eam.
qr templũ dni edificatum
in monte monstrauerat :
tam̃ multo plus ẽ qd̃ in con¬
sequentib dr. Leuauit
me sp̃c. & introduxit me in

Expanded text:
lum Moysi, sed et prophetae lum Moysi, sed et prophetae Ezechielis remaneat in nobis, qui cupimus revelata facie veritatem Domini contemplari . Gloria ergo Dei Israel ingreditur per autem, immo regreditur ad eam quia templum Domini aedificatum in monte monstraverat. Et tamen multo plus est quod in consequentibus dicitur: Levavit me spiritus, et introduxit me in
Abbreviated transcription (Latin):
rietem meum qͣsi comxum
uter me & se. & contamina¬
uert nomen scm meum in
iniquitatib suis qͣs facieba̾t:
et contrui eos infurore meo.
⁊ in occisionem: Q nẽ abici¬
ant fornicationẽ suã. ⁊ ho¬
micidia ducũ suoꝵ ame:
& habitabo in medio eorũ
in sempiternum: Prrmum
de translationis uarietate
ico ñ habetur: Si enim ad¬
ductus fuerat ad portam
que respiciebat orientẽ: quid
necesse fuit ut educeretur.
cum ideo inctuctus sit ut ui¬
deret . quid in porta fieret
orientali: Dunde uͥ d̃r. uox
erat ei. haud dubium qͥn dei
qͣsi uox aquaꝵ multarum:
Q ⁊ ioh̾s in sua confirmat a
in hebraico habet: Uidi ui
tus erat lineis.⁊ atram̃tum
habebat ad lumbos cũ aliis
sex ut disꝑderet ciuitatẽ. ñ
runt. qui quarto dixere.⁊
uisio currus ꝗͣ uidam qd̃
in hebraico ñ habeturꝰ : di¬
camus strictim de singulis
ꝗͣtum explanationis patit᷑
difficultas. necdũ studemꝰ
breuitat uelam̃tum. ñ so¬

Expanded text:
rietem meum 520 quasi connexum rietem meum 520 quasi connexum inter me et se: et contaminaverunt nomen sanctum meum in iniquitatibus suis quas faciebant. Et contrivi eos in furore meo et in occisione. Et nunc abjiciant fornicationem suam, et homicidia ducum suorum a me: et habitabo in medio eorum in sempiternum. » Primum de translationis varietate ico non habetur. Si enim adductus fuerat ad portam, quae respiciebat Orientem, quid necesse fuit ut educeretur, cum ideo inductus sit, ut videret quid in porta fieret Orientali? Deinde ubi dicitur: Vox erat ei, haud dubium quin Dei, quasi vox aquarum multarum, quod et Joannes in sua confirmat Apin Hebraico habetur: Vidi vtus erat lineis, et atramentarium habebat ad lumbos, cum aliis sex, ut disperderet civitatem, non runt, qui quarto dixere: Et visio currus quam videram, quod in Hebraico non habetur. Dicamus strictim de singulis, quantum explanationis patitur difficultas: ne dum studemus brevitati, velamentum non so
Abbreviated transcription (Latin):
Ueduxit me: & ecce głã dei
isrł ueniebat ꝑ uiam orien¬
tis. & uox castroꝵ qͣei uox
geminantiũ multoꝵ: et
terra resplendebat quasi
fulgura gła ꝑ circuitum:
ꝗͣ uideram qñ ingrediebar
ut iungerem ciuitatem:
& uisio currus quem uidi.
scd̾m uisionẽ ꝗͣ uidam super
fluuiũ chobar : cecidiq in
faciem meam.⁊ gła dñi in¬
gressa ẽ domum ꝑ uiã por¬
ce que respiciebat orientem.
& assumpsit me sp̃e. & intro¬
duxit me in atrium interius.
et ecce plena gła domus dñi.
⁊ steti. & ecce uox de domo
loquentis ad me. & uir sta¬
bat iuxta me: & dixit ad me:
Uidisti fili hõis locum solii mei
et locum uestigii pectũ meoꝵ
in quib habitabit nom̃ meu̾
in medio domus isrł in sempi¬
ternum. ⁊ ñ contaminabunt
ultra domus isrł nom̃ sc̃m
meum ipsi & duces eoꝵ infor¬
nicatione sua. ⁊ in homicidiis
ducum in medio sui. cũ po¬
nerent limen mecĩ in liminib
sius.⁊ postes meos iuxta
postes suos. ⁊ dederunt pa¬

Expanded text:
uxit me  et ecce gloria Dei Israel veniebat per viam Orientis: et vox castrorum quasi vox geminantium multorum: et terra resplendebat quasi fulgur a gloria per circuitum. quam videram quando ingrediebar ut ungerem civitatem ÷ Et visio currus quam vidi  secundum visionem quam videram super fluvium Chobar: cecidique in faciem meam. Et gloria Domini ingressa est domum per viam portae, quae respiciebat ad Orientem. Et assumpsit me spiritus, et introduxit me in atrium interius: et ecce plena gloria Domini domus. Et steti, et ecce vox de domo loquentis ad me: et vir stabat juxta me, et dixit ad me: vidisti, fili hominis, locum solii mei, et locum vestigii pedum meorum, in quibus habitabit nomen meum in medio domus Israel in sempiternum. Et non contaminabunt ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et duces eorum in fornicatione sua et in homicidiis ducum in medio sui, cum ponerent limen meum in liminibus suis, et postes meos juxta postes suos. Et dederunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ isaias scribit: Uidi dnm
reformamur in imaginem
creatoris: Uox quoq erat
dei quasi uox aquarũ mul¬
tarum. omnrũ scilicet in
glista interp̾ꝵ: siue quasi
uox castroꝵ. & sicut uox ge¬
minanqum multoꝵ. ut
exercitus dei sacramenta
cognosceret: qd̃ intelligets
loci castra: de quib & alibi
scriptum est Currus dei
decemmiliũ multiplex milia
unum in dei laude consen¬
sum. geminat᷑q uox canenti¬
um patri ꝙ filio ⁊ sp̃ui scõ.

Expanded text:
m reformamur in imaginem Creatoris. Vox quoque erat Dei, quasi vox aquarum multarum, omnium 521 scilicet in lista interpretatur, sive quasi vox castrorum et sicut vox geminantium multorum, ut exercitus Dei sacramenta cognosceret. Quod intelligens loci castra , de quibus et alibi scriptum est: « Currus Dei decem millium multiplex millia unum in Dei laude consensum, geminaturque vox canentium Patri et Filio et Spiritui
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad baptismum. ⁊hic ipse
ꝓpħa in pͥncipio uolumins
sui annũ ponit tricesimum.
qui tricesimꝰ ⁊ tricesimus nu¬
merus trib additis. ⁊ tercia
parte completur: Illud aut̃
qd̃ ꝑ simplicitatẽ interp̃ta¬
tionis dum parũ attendimꝰ
celeritate dictandi .⁊ lxx. ha
eius undiq ꝑ circuitũ lon¬

Expanded text:
nit ad baptismum, et hic ipse propheta in principio voluminis sui annum ponit tricesimum: qui trecentesimus, et tricesimus numerus, tribus additis et tertia parte completur. Illud autem quod per simplicitatem interpretationis, dum parum attendimus celeritate dictandi, et Septuagejus undique per circuitum, lon
Abbreviated transcription (Latin):
acur calamoꝵ. ficuti qͣrto
supͣ dictum ẽ. ad orientalem
uentum. & ad aqͥlonem. et
ad austrum.⁊ ad mare. qͥn¬
gentenis calamis murũ par¬
tum singulaꝵ ab eo qͥ tene
ad remissionem ꝑtineat õrũ
peccatoꝵ : ñ solum uetus
scriptura. s & saluatoris in
euglio uerba demonstrant.
dicentes: Duo debitores erãt¬
cuidã feneratori: unts debe¬
rium ⁊ uulgi locum: ex qͦ
intelligimus omnẽ supra
templi descriptionẽ sacer¬
dotum qͥ sunt filii sadoch.¬
fuisse ministeriis delegatam:
Hc̃ aũ murũ qui tanto spacio
dilatet᷑. ⁊ uniu̾sa circũeat.
seꝑarare scũariũ uulgi locũ:¬

Expanded text:
atur calamorum, sicuti quarto supra dictum est ad orientalem ventum et ad aquilonem, et ad austrum, et ad mare quingentis calamis murum partium singularum ab eo qui tenebad remissionem pertineat omnium peccatorum, non solum vetus Scriptura, sed et Salvatoris in Evangelio verba demonstrant, dicentis: « Duo debitores erant feneratori cuidam: unus deberium, et vulgi locum. Ex quo intelligimus omnem supra templi descriptionem sacerdotum qui sunt filii Sadoch ministeriis delegatam; hunc enim numerum qui tanto spatio dilatetur, et universa circumeat, separare sanctuarium et vulgi locu
Abbreviated transcription (Latin):
in eugło dñs loquitur:
Sin autem dixerit seruus ille
in corde suo moratur dñs
m̃s uenire. & ceꝑit ꝑcutere
seruos ⁊ ancillas. comedere
⁊ bibere. & inebriari. ueni¬
et dñs serui illius in die qua
ñ putat. & hora quam nes¬
cit : et diuidet eum.⁊ partẽ
eius ponet cum infidelibus:
Discipulos quoq suos in eugłio
scdm math̾m : his preceptis
erudit : Scitis qm̃ princi¬
pes gentium dñantur eor:
q qui maiores st̃. potestatem
exercent in eos: Non fic erit
interuos: S qui uoluerit

Expanded text:
in Evangelio Dominus loquitur: « in Evangelio Dominus loquitur: « Sin autem dixerit servus ille in corde suo: Moratur dominus meus venire, et coeperit percutere servos et ancillas, comedere et bibere, et inebriari, veniet dominus servi illius in die qua non putat, et hora quam nescit: et dividet eum, et partem ejus ponet cum infidDiscipulos quoque suos in Evangelio secundum Matthaeum his praeceptis erudit: Scitis quoniam principes gentium dominantur eorum; et qui majores sunt, potestatem exercent in eos. Non sic erit inter vos: sed qui voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
a populo meo: ait dñs deus:
Pro rapinis .lxx. miseriam tͣn¬
stulerunt: pro confiniis op¬
pressione: Est autem senfus
qui accepistis partem ur̃am
o principes scriptura dicente.
principi quoq hinc inde in
separationem scũar ii posses¬
sionem ciuitatis subauditur
dabitis. et tanta ur̃a potentia
possessio: Iocirco p̃cipio atq
commoneo. ut fufficiat huc
usq iniquitatem fecis se.
& rapinas dum alie¬
na inuaditis int atq
diripitis.⁊qr semptũ
est. dimitte malum & facbo¬
num. econtrario iudicium.
facite atq iusticiam iudi¬
cantes pupillo. & iustifican¬
tes uiduam: Separate ura
confinia a populo meo. ne
uidelicet terminos tranffera¬
tis: & quia ipsa uicinia le¬
dit humiliorem qͥ suꝑcilium
maioris et potentioris non
potest sustineri: Hoc interun
tari. qui in morem pharao¬
nis et egiptiorum oppͥmunt
filios isrł. ꝑpotentiam: nec
meminerunt scriptum: Du¬
oem te constituerunt nec ele-¬
ueris: s esto inter eos quasi
unus ex ipsis: E illud quod

Expanded text:
a populo meo, ait Dominus Deus. Pro rapinis LXX miseriam transtulerunt: pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem civitatis, subauditur dabitis; et tanta est vestra potentia, possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invaditis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam , judicantes pupillo, et justificantes viduam: separate vestra confinia a populo meo, ne videlicet terminos transferatis. Et quia ipsa vicinia laedit humiliorem, qui supercilium 561 majoris et potentioris non potest sustinere, hinc per tari, qui in morem Pharaonis et Aegyptiorum opprimunt filios Israel per potentiam ; nec meminerunt scriptum: « Ducem te constituerunt, ne eleveris; sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Et illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
ta scientia ꝓcul sumꝰ. leuoris
culpe arbitram᷑ : saltim pa¬
rum ꝗͣ om̃ino nichil dicere:
Et fecit frontes ꝑ lx.
cubitos. & ad frontẽ atrium
porte undiq ꝑ circuitum:
W ante faciem porte que ꝑtinge¬
bat usq ad faciem uestibuli
porte interioris: Qͥnquagin¬
ta cubitos. ⁊ fenestras obliqͣs

Expanded text:
ta scientia procul sumus, levioris ta scientia procul sumus, levioris culpae arbitramur saltem parum, quam omnino nihil dicere. « Et fecit frontes per sexaginta cubitos, et ad frontem atrium portae undique per circuitum. Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris, quinquaginta cubitos, et fenestras obl
Abbreviated transcription (Latin):
unus finis utrimq. dum ue
tus ⁊ nouum testam̃tum u¬
na xꝑi m̃sura cõplectitur:
Ꝙ altitudinẽ .xxx. cubitoꝵ arce
noe: unus cubitus includit:
posuere. thau. uel. theẽ. uer¬
gentes atq mutantes ꝑ fingu¬
la loca ut uoluerint hebraica
nomina. sex cubitoꝵ erant
ex utraq parte qd̾ dr̃ hinc ⁊
inde.⁊ nequaꝗͣ habeant pal¬
mum. nec rationẽ defuꝑ ad¬
ditam. que p̾sentem conuer¬
sationem ad futurã beatitu¬
dinem ꝓuocaret: s tantum
ui. cubita: Unde sequitur:
licet quadrus sit: tam̃ refert᷑
ad sensus. Si enim qͥnos cu¬
bitos contͣ se qͥnqͥes ordina¬
tectum. ⁊tam̃ utrumq e re¬
gione sui positum: a summis
partib habet ostiũ contͣ ostrũ:
Hñ friuola uid eant᷑ ẽẽ lectori
licet ⁊ mͥ ipsi qui dicto displice¬
ant sentiens me clausam pul¬
sare ianuam. s: legenda con
uenia sunt: Alioquin potu
simplicẽ ignorantiã confiteri
& om̃e studiosoꝵ amputare
desiđium. Sicut enĩ aꝑfec¬

Expanded text:
utrinque: dum et vetus et novum Testamentum una Christi mensura complectitur, et altitudinem triginta cubitorum arcae Noe unus cubitus includit. tuaginta posuere thau, vel thee, vertentes atque mutantes per singula loca, ut voluerunt Hebraica nomina, sex cubitorum erant ex utraque parte, quod dicitur, hinc et inde, et nequaquam habebant palmum nec rationem desuper additam, quae praesentem conversationem ad futuram beatitudinem provocaret, sed tantum sex cubita. Unde sequitur: licet quadrus sit, tamen refertur ad sensus. Si enim quinos cubitos contra se quinquies ordinatectum: et tamen utrumque e regione sui positum a summis partibus habet ostium contra ostium. Haec non frivola videantur esse lectori, licet et mihi ipsi dicta displiceant, sentiens me clausam pulsare januam: sed legenda cum venia sunt; alioquin potui simpliciter ignorantiam confiteri, et omne studiosorum amputare desiderium. Sicut enim a perfec
Abbreviated transcription (Latin):
tias: aquila thalamos ⁊ fron¬
tes eoꝵ. ꝓ quib in hebraico
scriptum ẽ thaimi. ⁊ helẽ: Por
circũstantias. aquila frontes in
ꝑpalmis quoq in hebraico sẽp¬
tum ẽ. chamarim. numero
plurali. qr singularis numerꝰ
palmam .thamar. uocat: Hec
fastidioso lectori scio moleste fo¬
re. s uolui breuiter ostendere
ꝗͣtum tꝑris longitudine. immo
scriptoꝵ uitio. & ut aꝑtius lo¬
quar imꝑitia ab hebraica ue¬
ritate discrepet antiqua tͣnsla¬
to: p̾cipueq in hebraicis no¬
minib que nos de alioꝵ edito¬
nib in latinũ sermonẽ expres¬
simus: ñ tam explanationem
pliciter iudicantes: Putd autẽ
inter murũ templi extrinsecus
ꝑ circuitum.⁊ ipsam edem in
atrio. hoc ẽ in medio quedam

Expanded text:
tias; Aquila, thalamos, et frontias; Aquila, thalamos, et frontes eorum: pro quibus in Hebraico scriptum est THEIM et ELE . Porrcircumstantias, Aquila frontes, inPro palmis quoque in Hebraico scriptum est THAMARIM , numero plurali: quia singularis numerus, palmam, THAMAR vocat. 476 Haec fastidioso lectori scio molesta fore: sed volui breviter ostendere, quantum temporis longitudine, immo scriptorum vitio, et ut apertius loquar, imperitia ab Hebraica veritate discrepet antiqua translatio: praecipueque in Hebraicis nominibus, quae nos de aliorum editionibus in Latinum sermonem expressimus, non tam explanationem pliciter indicantes. Puto autem inter murum templi extrinsecus per circuitum, et ipsam aedem in atrio, hoc est, in medio, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
diq ꝑ circuitũ: Similit̾ autẽ
erant & in uestibulis fenestre
ꝑgirum intrinsecus. ⁊ ante
frontes picturas palmarum:
lxx: E sub uns diuo: elam.
porte .lx. cubitis. ⁊ theĩ. atrii
porte ꝑ circuitũ. & sub diuo
atrii extrinsecus elam̃. porte
circuitũ: et similit̃. el amoth
⁊ fenestra in circuitu intrin¬
secus: & suꝑ. elam̃. palme.
hinc ⁊ inde: Syminachus:
hunc locum ita int̾pretatꝰ est:
cumstantias possuinus dr̃e:
ꝓ quib in hebraico ht ulmeñ.
que aquila interp̃tatus est¬
kpconcã: & nos in frontes
posuere. theim̃. atrii in hebra¬
ico h̃c. uł num̾o singulari.
qd̃ syminachus ꝓpt̾ atrium.
aquila. kpcorcã. id ẽ frontẽ
atrii tͣustulert̃. sub diuo qͦq
elam. porte. aquila aute faciẽ
postium porte. simmacꝰ contra
faciem uestibuli porte int̾preta¬
ti funt fenestras absconditas:
que hebraice appellant᷑ atche.¬
transtulit: ꝙ uͥ dixere .lxx. suꝑ¬
theim. ⁊ suꝑ elam̃. idem symma¬
chus postes posuit. ⁊ circũstan¬

Expanded text:
ircuitum. Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus: et ante frontes pictura palmarum. LXX: Et sub divo aelam portae sexaginta cubitis, et theim atrii portae per circuitum. Et sub divo atrii extrinsecus aelam portae circuitum. Et similiter elamoth, et fenestrae in circuitu intrinsecus, et super aelam palmae hinc et inde. » Symmachus hunc locum ita interpretatus est: cumstantias possumus dicere: pro quibus in Hebraico habet ELIM  , quae Aquila interpretatus est, κρίωμα, et nos in frontes posuere theim atrii, in Hebraico habet EL   numero singulari, quod Symmachus prope atrium, Aquila κρίωμα, id est frontem atrii, transtulerunt. Sub divo quoque aelam portae, Aquila, ante faciem postium portae: Symmachus, contra faciem vestibuli portae, interpretati sunt. Fenestras absconditus quae Hebraice appellantur ATEtranstulit. Et ubi dixere Septutheim, et super aelam, idem Symmachus postes posuit, et circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
rum pauca que possumus sus-¬
picari: strictim̃ dubitantesq
lens ephesios sacratiora cog¬
noscere: imp̃catur eis ut re¬
pleantur sapientia & carita¬
te dñi: & radicati atq funda¬
t scire ualeant ⁊ cõprehendẽ
quȩ sit latitudo ⁊ longitudo
tiarum eius: & ad eosdem

Expanded text:
rum pauca, quae possumus susrum pauca, quae possumus suspicari, strictim, dubitantesquelens Ephesios sacratiora cognoscere, imprecatur eis, ut repleantur sapientia et charitate Domini, ut radicati atque fundati, scire valeant, et comprehendere quae sit latitudo, et longitudo, tiar
Abbreviated transcription (Latin):
et scđm & tercium uestibulũ
transtulerunt: Thalami autẽ
id est cubicula que post portã
orientalem erant edificata in
uestibulis : respiciebant ad ui¬
am orientalem: E ut sciamus
quot fuerint thalami. iungũ¬
tur tres hinc. ⁊tres inde: ad
septemtrionẽ uidelicet & ad
meridiem respicientes ad ori¬
entalem uiam: Unaq m̃sura
frontium erat ex utraq parte:
Mensus ẽ quoq mensuram in
latum luninis porte. & repꝑit
cubita: & in unum cubitum ar¬
tabuntur: Extͬema thalamoꝵ
uel ut simmachus transtulit.
singulos habebat cubitos: Tha¬
ad .lxx. de suo posuere. the e¬
latha. ex utraq parte sena
habebant cubita: Mensusq ẽ
portam atecto thalami. siue
siue ad parietem eius: & in¬
uenit inter tectum ⁊ tectum
ostium et ostium : siue inter
portam & portam: Hec bre¬
uiter diuinantes .magis ꝗͣ
explanantis animo dixerimꝰ:
uolentes iuxta litteram ob¬
scuram & pene ñ apparentẽ
adumbrare picturam : Cete¬

Expanded text:
et secundum, et tertium vestibulum et secundum, et tertium vestibulum transtulerunt. Thalami autem, id est, cubicula, quae post portam Orientalem erant aedificata in vestibulis, respiciebant ad viam Orientalem. Et ut sciamus quot fuerint 471 thalami, jungitur, tres hinc, et tres inde: ad Septentrionem videlicet et ad Meridiem respicientes, et ad Orientalem viam: unaque mensura frontium erat ex utraque parte. Mensus est quoque mensuram in latum liminis portae, et reperit cubita, et in unum cubitum arctabantur extrema thalamorum, vel ut Symmachus transtulit, singulos habebat cubitos. Thaut LXX de suo posuere θεηλὰθ, ex utraque parte sena habebant cubita. Mensusque est portam a tecto thalami, sive sive ad parietem ejus, et invenit inter tectum et tectum,ostium et ostium, sive inter portam et portam. Haec breviter divinantis magis, quam explanantis animo dixerimus, volentes juxta litteram obscuram, et pene non apparentem adumbrare picturam. Caete
Abbreviated transcription (Latin):
hebraica.⁊ nomina. que
in greca ⁊ latina translatiõe
sunt posita. nimia uetustate
corrupta: scriptoꝵq uitio
deprauata: & dum de in¬
emendatis scrib̾entur em̃¬
daciora. de uerbis hebraicis
facta ẽe sarmatica: immo
nullius gentis
oyaoÑ. aquila & theodo¬
sunt: habebat calamum u¬
num. hoc ẽ sex cubitoꝵ et
palmum in latitudine: pro
quo nescio quid uolentes.lxx.
ad didere de suo. sex hinc. et
sex inle: Post limen autem
porte. uuxta hebraicum. men¬
sus ẽ thalamum. siue cubi¬
culum: ut syminachus
postes. ex utraq parte calamo
uno tam inlongum ꝗͣ in latũ
ter p̃tatus est: Inter thalamos
autem duos. siue cubicula.⁊
biti. & aliud ꝓ limen porte iu¬
xta uestibulum intrinsecus
calamo uno: Lercium quoq
uestibulum porte.uiii.habe¬
bat cubitos: & in fronte eiusdẽ
siue in marginib duos cubitos:
Qd̃ uestibulum ne quis putet
idem ẽe: qd supra addidit:
Uestibulum autẽ porte erat inte¬
rioris: ꝓ quib .lxx. primum

Expanded text:
Hebraica, et nomina, quae Hebraica, et nomina, quae in Graeca et Latina translatione sunt posita, nimia vetustate corrupta, scriptorumque vitio depravata, et dum de inemendatis scribuntur inemendatiora, de verbis Hebraicis facta esse Sarmatica, immo nullius gentis, οὐδὸν: Aquila et Theodosunt, habebat calamum unum, hoc est, sex cubitos et palmum in latitudine: pro quo nescio quid volentes LXX addidere de suo, sex hinc et sex inde. Post limen autem portae, juxta Hebraicum, mensus est thalamum sive cubiculum, ut Symmachus postes ex utraque parte calamo uno, tam in longum, quam in latum. terpretatus est. Inter thalamos autem duos, sive cubicula, biti, et aliud prolimen portae juxta vestibulum intrinsecus calamo uno. Tertium quoque vestibulum portae octo habebat cubitos, et in fronte ejusdem, sive in marginibus duos cubitos. Quod vestibulum ne quis putet idem esse quod supra, addidit: Vestibulum autem erat portae interioris: pro quibus LXX primum,
Abbreviated transcription (Latin):
mo. qui rectus grece dicit᷑
palestes: & est sexta pars cub¬
t: Alioquin palmus centesimꝰ¬
ñnulli ꝓ distinctione palmã:
Porro palesten: palmum ap¬
pellare consuerunt: Hoc gͥ
calamo mensus ẽ latitudinẽ
et algtudinẽ muri. ⁊ utrũq
hoc ẽ latitudo ⁊ altitudo.u¬
no fuere calamo: hoc ẽ se¬
nis cubitis. ⁊ palmo uno:
Cumq eẽnt porte plurime.
noluit ꝑ alias intrare por
& murus enim ꝑ circuitum:
et ipsa edis dei in excelsiorib
locis edificata erant: ꝓpcerea
ꝑ gradus in greditur. immo
conscendit: Quȩ soli .lxx.
septem nominant: cum et
in hebreo.⁊ in ceteris trans¬
latorib gradus tantum
absq numero legerimus
ngressusq portam. statim
mensus ẽ limenporte.qd̾
lxx. thee nominant: ꝓ qͦ
in hebreo scriptũ est seph:
& diligentem studiosumq
lectorem ammonendum
puto. si tam̃ scientia scrip¬
turarum. ⁊ non uanis ora¬
toꝵ declamationib ducit᷑:
ut sciat omnia ꝓpe uerba

Expanded text:
mo, qui rectius Graece dicitur mo, qui rectius Graece dicitur παλαιστή, et est sexta pars cubiti. Alioquin palmus σnonnulli pro distinctione palmam: porro παλαιστὴν, palmum appellare consueverunt. Hoc igitur calamo mensus est latitudinem et altitudinem muri, et utrumque, hoc est, latitudo et altitudo uno fuere calamo, hoc est, senis cubitis et palmo uno. Cumque essent portae plurimae, noluit per alias intrare portet murus enim per circuitum, et ipsa aedes Dei in excelsioribus locis aedificata erat, propterea per gradus ingreditur, immo conscendit: quos soli LXX septem nominant, cum et in Hebraeo, et in caeteris translatoribus gradus tantum absque numero legerimus. Ingressusque portam, statim mensus est limen portae, quod LXX θεὲ nominant: pro quo in Hebraeo scriptum est SEPH. Et diligentem et studiosum lectorem admonendum puto: si tamen scientia Scripturarum, et non vanis oratorum declamationibus ducitur, ut sciat omnia prope verba
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare: Ut si ego in taber¬
naculum dei pelles capͣrum
pilosq optulero. unde pec¬
catoꝵ spine & aculei ꝓtegant᷑
⁊arceantur pluuie tempes¬
tatum. alius qui diues est
ꝑ qualitate meritoꝵ. uel fer¬
rum. uel es. uel argentum.
aurumq & p̃ciosissimos la¬
minora contemnat:s: ꝓpͥis
gaudeat opib. Nisi enim ima
fuerint. summa ẽẽ ñ poter̃t.
⁊ut maiora laudentur. minoꝵ
cõparatione succrescunt. i¬
deamus gͥ qd̾ ingressus exe¬
chiel edificium ciuitatis uer¬
gentis ad auistrum. pͥmum
uiderit : deinde audierit.
ecce inqͥt murus forisecus:
in circuitu domus undiq.
Omuro quem aquila. ⁊ theo¬
dotio interp̃tati sunt: sim¬
machus.⁊ .lxx. ptsuere¬
hoc ẽ templum dñi circiunda¬
bat: habebatq uirꝰ cuius e¬
rat species quasi sp̾es eris:
ñ solum funiculũ geometri¬
cum ⁊ cem̃tarioꝵ. s ⁊ cala¬
mum tenebat in manu eius
supͣ menfura tacita ẽ. ⁊ nunc
ponitur: Cubitoꝵ .ui. ⁊ pal¬

Expanded text:
monstrare; ut si ego in tabermonstrare; ut si ego in tabernaculum Dei pelles caprarum pilosque obtulero, unde peccatorum spinae et aculei protegantur, et arceantur pluviae et tempestates: alius qui dives est, pro qualitate meritorum, vel ferrum, vel aes, vel argentum, aurumque et pretiosissimos laminora, contemnat; sed propriis gaudeat opibus. Nisi enim ima fuerint, summa esse non poterunt: et ut majora laudentur, minorum comparatione succrescunt. Videamus igitur, quid ingressus Ezechiel aedificium civitatis vergentis ad Austrum primum viderit, deinde audierit: Et ecce, inquit, murus forinsecus in circuitu domus undique. Pro muro, quem Aquila et Theodotio interpretati sunt, Symmachus hoc est, templum Domini circumdabat, habebatque vir, cujus erat species quasi species aeris, non solum funiculum geometricum et caementariorum, sed et calamum tenebat in manu, cujus supra mensura tacita est, et nunc ponitur cubitorum sex et pal
Abbreviated transcription (Latin):
in aduentu xꝑi fui que nos
tent edificandum. ⁊ nos ad
tidie in scĩs eius edificari cer¬
cordis aꝑitur. & me aliquid ui¬
dere estunatiero.⁊ tenere spon¬
sum: & gaudens dixero: Inue-¬
ni quem quesiuit anima mea:
tenebo eum. & ñ dimittam eũ:
Rursum me deserit sermo ditu¬
nus: fugitq sponsus e manibꝰ:
et lauduntut oculi cecitale:
ita ut cogar dicere: O ꝓfundũ
diuitiarũ sapientie ⁊ scientie cłi
ꝗ inscrutabilia sunt iudicia eiꝰ:
& inuestigabiles uie illius:¬
Ꝙ qd̾ alibi scriptum ẽ: Iudicia
dñi: abyssus multa Ꝙ de pro¬
fundis clamaui ad te dñe:
dñe exaudi uocem meam:
Q illud helisei: qui raptũ a se
magistrum cordis oculis seq̾¬
batur : dicens: Pater. pater:
currus isrł: & auriga eius:
Simpliciter gͥ est fatendũ me
templum beati ezechielis. qd̾
scła cuncta tacuerunt. ñ te¬
meritate uelle disserere. s fi¬
de ⁊ tunore dei comecturam
animi mei cuꝑe legentib de-¬

Expanded text:
in adventu Christi sui, quem nos in adventu Christi sui, quem nos tant aedificandum, et nos ad tidie in sanctis ejus aedificari cercordis aperitur, et me aliquid videre aestimavero et tenere sponsum, et gaudens dixere: Inveni quem quaesivit anima mea, tenebo eum, et non dimittam eum ; rursum me deserit sermo divinus, fugitque sponsus e manibus, et 469 clauduntur oculi caecitate, ita ut cogar dicere: O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrustabilia sunt judicia ejus, et investigabiles dicia Domini abyssus multa . Et: De profundis clamavi ad te, Domine, Domine, exaudi vocem meam : et illud Elisaei, qui raptum a se magistrum cordis oculis sequebatur, dicens: Pater, pater: currus Israel et auriga ejus . Simpliciter igitur est fatendum me templum beati Ezechielis, quod saecula cuncta tacuerunt, non temeritate velle disserere, sed fide et timore Dei, conjecturam animi mei cupere legentibus de
Abbreviated transcription (Latin):
& mr̃m circumire. crebroq
criptas ingredi que in terraꝵ
profunda defosse. ex utraq
parte ingredientium ꝑparie-¬
tes habent corpora sepultoꝵ:
& qr obscura sunt omĩa: ut ꝓ¬
pe modum illud ꝓpħicum
compleaturꝰ : Descendant ad
infernum uiuentes: Qe raro
desuꝑ lumen admissum orro¬
rem temꝑet tenebrarum:
ut ñ tam fenestram ꝗͣ foram̃
dimissi luminis putes: Rur¬
sumq pedecemptim incedit᷑
et ceca nocte circundatis. illd̃
uirgilianũ ꝓponitur: Horror
ubiq animo simul ipsa silen¬
tia terrent: Hoc mͥ dictũ sit
ut prudens lector intelligat:
ꝗͣ habeam sententiã suꝑ ex¬
planationẽ templi dei in e¬
rechiel. de quo scriptum est.
Hubes et caligo: sub pedib
eus: E rursum: Tenebre:
latibulum eius: Unde et
moyses nubem ingressus est.
ignobile caligantib oculis ñ
uidebat. qr głificata erat. si¬
ue ut in hebraico continetur
cornuta facies moysi: Ita ⁊ mͥ
legenti descriptionẽ templi
mistici qd̃ iudei sod̾m litteram

Expanded text:
rum circuire; crebroque cryptas ingredi, quae in terrarum profunda defossae, ex utraque parte ingredientium per parietes habent corpora sepultorum, et ita obscura sunt omnia, ut propemodum illud propheticum compleatur: Descendant ad infernum viventes : et raro desuper lumen admissum, horrorem temperet tenebrarum, ut non tam fenestram, quam foramen demissi luminis putes: rursumque pedetentim acceditur, et caeca nocte circumdatis illud Virgilianum proponitur : Horror ubique animos, simul ipsa silentia terrent. Hoc mihi dictum sit, ut prudens lector intelligat, quam habeam sententiam super explanatione templi Dei in Ezechiel, de quo scriptum est: Nubes et caligo sub pedibus ejus . Et rursum: Tenebrae latibulum ejus : Unde et Moyses nubem ingressus est eignobile, caligantibus oculis, non videbat, quia glorificata erat, sive ut in Hebraico continetur, cornuta facies Moysi. Ita et mihi legenti descriptionem templi mystici quod Judaei secundum litteram
Abbreviated transcription (Latin):
.x.uel.xiii. cubitoꝵ scriptura
dixisset ꝑ otest aũ portalimi¬
ns in quꝰa sacratus ẽ numerꝰ
ł ipse dñs intelligi qui dicit:
Egosum ostium: uel certe õs¬
scĩ. ꝑ qͦs ingredim᷑ ad noticiã
dei ÷ quoꝵ apls paulus loque¬
batur. Os meum patet ad uos
o chorinthi: & dilataui uos:
Tredecim autẽ cubiti pꝰ octona¬
rium nimerũ libroꝵ moysi
continent sacram̃tum. qui ⁊
in qͥnq monstrat᷑ panib. &
in samarttana euglłii quȩ ar¬
guitur qd quinq habuerit
uiros. & sextum quẽ putabat
habere ñ habeat: & tam̃ octo¬
narius ⁊ quinarius numerꝰ

Expanded text:
decim cubitorum Scriptura dixisset. Potest autem porta liminis, in quo sacratus est numerus vel ipse Dominus intelligi, qui dicit: Ego sum ostium ; vel certe o quos ingredimur ad notitiam Dei, quorum apostolus Paulus loquebatur: Os meum patet ad vos, o Corinthii; et: Dilatamini et vos . Tredecim autem cubiti post octonarium numerum, librorum Moysi continent sacramentum, qui et in quinque monstrantur panibus , et in Samaritana Evangelii , quae arguitur quod quinque habuerit viros, et sextum quem se putabat habere, non habebat: et tamen octonarius, et quinarius numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ut adoret: egrediatur
ꝑ uiam porte meridiane:
& qui ingreditur ꝑ uiã porte
meridiane: egrediatur ꝑ
uiam porte aquilonis: Non
reuertetur ꝑ uiam porte ꝑ
quam ingressus est: s e re¬
gione ilhus egredietur:
Princeps autem in medio eoꝵ
cum ingredientib ingredi¬
etur: & cum egredientib
egredieturꝰ: Ꝙ in nundi¬
nis. et in sollenitatib erit
sacrificium oephi. ꝑ uitulũ
oephi. ꝑ arietem: Agnis
autem erit sacrifiqum sic̃
inuenerit manus eius. et
olei. hĩt̃. ꝑ singula oeptiỹ¬

Expanded text:
rediatur per viam portae meridianae: Porro qui ingreditur per viam portae meridianae, egrediatur per viam portae aquilonis: Non revertetur per viam portae, per quam ingressus est, sed e regione illius egredietur. Princeps autem in medio eorum cum ingredientibus ingredietur, et cum egredientibus egredietur. Et in nundinis, et in solemnitatibus erit sacrificium ephi per vitulum, et ephi per arietem: Agnis autem erit sacrificium sicut invenerit manus ejus: et olei hin per singula ephi
Abbreviated transcription (Latin):
t arietem unum de
et in holocaustum. & inpa¬
cifica ad expiandum ꝓ eis:
dicit dñs ds: Omnis popłs
terre tenebit primicis his
lemnitatib. et in kł̃is. ꝙ in
sabbats. ⁊ in uniuersis sol¬
lemntatib domus isrł. ip¬
se faciet ꝓpeccato sacrifiqũ
et holocaustum et pacifica.
ad expiandum pro domo
pars eoꝵ que appenduntur:
mensure quoq tam arida¬
rum specierum quam li¬
quengum debeat offerri
principi: nunc eiundem
prunttiarum in aĩantib or

Expanded text:
t arietem unum de et in holocaustum, et in pacifica ad expiandum pro eis ait Dominus Deus omnis populus terrae tenebitur primitiis his lemnitatibus et in kalendis et in sabbatis in universis sollemnitatibus domus Israhel ipse faciat pro peccato sacrificium et holocaustum et pacifica ad expiandum pro domo pars eorum quae appenduntur, mensurae quoque tam aridarum specierum quam liquentium, debeat offerri principi. Nunc eumdem primitiarum in animantib
Abbreviated transcription (Latin):
licet mundi plagis: ut qͦmͦ
in prima conditione hõis in¬
sufflauit ds in faciẽ eius. et
factus ẽ homo in aĩam uiuen¬
tem: sic et sccl̃a conditio. do ẽ
resurrectio mortuoꝵ insufflã¬
te sꝑu unuficetur qui ingres¬
sus ẽ humana corpora statĩq
iuixert. steter̃tq suꝑ pedes
suos. unde et resurrectio
dicit᷑ mortuoꝵ congregatio
siue eccłia multa. & ut in he¬
breo habet gͣndis exercitus
tionem eo qd̃ ñ de generali
resurrectione. s ꝓprie de re¬
surrectione dicatur domus
isrł que dicit. aruer̃t ossa
sisumus a terra nr̃a. siue om¬
mino desꝑauuꝰ: quib ista di¬
centib tercio ezechiel ꝓph̾a¬
re compelliturꝰ. & dicere os¬
sib aridis: Hec dic̃ dñs ds̾
oce ego aꝑiam tumulos ur̃os
in quo queritur si aꝑit tu¬
mulos. qͦmͦ supͣ dixerit. e
rant autẽ multa ualde suꝑ
faciem campi. siccaq uehemͣter:
Et educam inquit uos de sepulchris

Expanded text:
licet mundi plagis, ut quomodo in prima conditione hominis, insufflavit Deus in faciem ejus, et factus est in animam viventem : sic et secunda conditio, id est, resurrectio mortuorum, insufflante spiritu, vivificetur: qui ingressus est humana 434 corpora, statimque vixerunt, steteruntque supsuos. » Unde et resurrectio dicitur mortuorum congregatio sive ecclesia multa, et ut in Hebraeo habet, grandis exercitus,tionem, eo quod non de generali resurrectione, sed proprie de resurrectione dicatur domus Israel, quae dicat: « Aruerunt ossa si sumus a terra nostra, » sive omnino desperavimus. Quibus ista dicentibus tertio Ezechiel prophetare compellitur et dicere ossibus aridis: « Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego aperiam tumulos vestros. » In quo quaeritur, si aperit tumulos, quomodo supra dixerit: « Erant autem multa valde super faciem campi, siccaque vehementer. » « Et educam, inquit, vos de sepulcris
Abbreviated transcription (Latin):
m̾s. & dabo sꝑm meũ in uob̃
& uruetis. & ponã uos super
terrã ur̃am. & cognoscetis qd̾
ego sim dñs. locutus sum. et
uel maxime causam utramq
editionem ex integro posui. ne
qua nobis ab hebreis calumnia
discreparent:Solent enun ri¬
dere de nobis & atcollere suꝑ¬
cilium. & inflatis buocis ructa¬
re scientiam scripturaꝵ. si non
dicam sensirum discrepantiã
que si fuerit iure rep̃henditurꝰ
si uerboꝵ dissonantiã mnt̾is
codicib potueruit demonstra¬
re: Qui gͦ putant de resurrec
xꝑianis creditur dei ẽe sermo¬
nem: hec solent dicere: Facta ẽ
suꝑ propħam manus dñi: hoc
est dñs atq saluator. ꝑ quẽ
pater cuncta oꝑatus ẽ Omĩa
enim ab eo facta ft̃: & sine ip¬
pore s extra corpus & posuit
illum siue dimisit in medio
campi. qui plenus erat huma¬
nis ossibus: Lec eum ẽ passa
requiescere. s fecit ossa om̃ĩa
circumire quȩ ñ erant oꝑta
humo. s siꝑ campũ iacentia:
nec solum multa. s multa ni¬

Expanded text:
m meum in vobis, et vivetis, et ponam vos super terram vestram, et cognoscetis quia ego sum Dominus: locutus sum et vel maxime causam utramque editionem ex integro posui; ne qua nobis ab Hebraeis calumnia discreparent. Solent enim ridere de nobis, et attollere supercilium et inflatis buccis ructare scientiam Scripturarum, si non dicam sensuum discrepantiam quae si fuerit, jure reprehenditur, si verborum dissonantiam in nostris codicibus potuer Qui ergo putant de resurrectis et Christianis creditur Dei esse sermonem, haec solent dicere, Facta est super prophetam manus Domini, hoc est, Dominus atque Salvator: super quem Pater cuncta operatus est: « Omnia enim ab eo facta sunt, et sine ippore, sed extra corpus, et posuit illum, sive dimisit in medio campi, qui plenus erat humanis ossibus: nec eum est passa requiescere, sed fecit ossa omnia circuire, quae non erant operta humo, sed super campum jacentia: nec solum multa, sed multa ni
Abbreviated transcription (Latin):
uetis : & oognoscetis qm̃ ego
sum dñs: & proph̾aui sicut
p̃cepit mͥ. & facta ẽ uox cũ
ego propħarem. & ecce cõ¬
motio: & accedebant ossa
ad os ad iuncturã suã E ui¬
di. et ecce suꝑ ea nerui & carnes
oriebantur. & ascendebant suꝑ
Aquatuor spiritib ueni sp̾c. et
insuffla suꝑ mortius istis. ⁊ ui¬
uant: Ꝙ proph̾aui: sic̃ prece¬
ẽ dñs ad me: dicens: fili hõis
ossa hec omĩs domus ifrł est.
psi dicunt: arida facta st̃ ossã

Expanded text:
ego sum Dominus. Et prophetavi sicut praecepit mihi: et facta est vox cum ego prophetarem, et ecce commotio, et accedebant ossa ad ossa ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi, et carnes oriebantur, et ascendebant super A quatuor spiritibus veni, spiritus, et insuffla super mortuos istos et vivant. Et prophetavi sicut praeceest dominus ad me dicens: fili hominis, ossa haec domus israhel est. et ipsi dicunt: arida effecta sunt ossa
Abbreviated transcription (Latin):
.xIi. trib ꝑtinere: que in
ioħ̾is apocalipsi scripte st̃.
de cuius sacram̃to supra di
latera mundi. duodemi cubiti
tos sacerdotalium ciuitatũ.

Expanded text:
im tribus pertinere, quae in Joannis Apocalypsi scriptae sunt, de cujus sacramento supra dix autem latera mundi, duodeni cubiti tos sacerdotalium civitatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciatorium minus ẽ qͣdo
exinaniuit se formam serui
accipiens: & ꝓpiciatoriũ mag¬
num qñ recepit głam quam
habuit apud patrem pͥus ꝗͣ
mundus fieret: Prius enim
xꝑi humiliora cognoscius:
& sic ad diuinitatis eius alticu¬
dinem puenimus. & tamen
uniusq nature ꝓpiciatorium
hoc ẽ minoris ⁊ maioris. ad u¬
nius altaris ꝑtinet sacram̃tũ:
nter duo aũ ꝓpiciatoria minꝰ
atq maius .iiii. erant cubita
.iiii. mundi elem̃ta signantia
quȩ ⁊ipsa ꝑueniunt ad uniꝰ
cubici alutudinem: ꝙ hoc
aĩaduertendũ. qd in m̃sura
altaris pͥmus cubitus in lati¬
tudine nulli copulatur: s
sua unione ꝑfectus ẽ: Sccds
aũ latitudinis cubitus. post
duos cubitos crescit ad sitm¬
mum. & tercius cubitus pꝰ
biti misterium tendit. ut unꝰ
& alter. ⁊ tercius cubitus in
altare dñi. nequa ꝗͣ primꝰ.
sods. ⁊ tercius. s unus ⁊ uns¬

Expanded text:
propitiatorium minus est, quando propitiatorium minus est, quando exinanivit se formam servi accipiens , et propitiatorium majus, quando recepit gloriam, quam habuit apud Patrem antequam mundus fieret . Prius enim Christi humiliora cognoscimus, et sic ad divinitatis ejus altitudinem pervenimus: et tamen utriusque naturae propitiatorium, hoc est, minoris atque majoris, ad unius altaris pertinet sacramentum. Inter duo autem propitiatoria, minus atque majus, quatuor erant cubita, quatuor mundi elementa signantia, quae et ipsa perveniunt ad unius cubiti altitudinem. Et hoc animadvertendum quod in mensura altaris primus cubitus in latitudine nulli copulatur, sed sua unione perfectus est: secundus autem latitudinis cubitus, post duos cubitos crescit ad summum, et tertius cubitus, pobiti mysterium tendit; et unus et alter, et tertius cubitus in altare Domini, nequaquam primus, secundus, et tertius; sed unus et unus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩl altaris siue ꝓfundũ. et
altitudo. ꝓ qua in hebraico
ponit᷑. Gas̃ : de sinu terre
usq ad crepidinẽ nouissimã.
uł usq ad propiciatorium
maximum .ii. cubitis erat
& latitudo eius cubit umus.
inferiora enim. & ꝓfunda:
terre coherentia duali num̾o
qui ⁊ immundis aĩalib po¬
situs ẽ continetur: Suꝑio¬
ra aũ.⁊ ad crepidinẽ. siue ꝓ¬
piciatoriũ ꝑuenientia. quod
theodotio ipso hebraico noĩe
appellauit atarã. unius cu¬
biti habent laticudinem. ut
dualis numerus transeat
ad solitarium. & bonũ nupti¬
arum qd inferius ẽ. ad unio¬
nis ꝑueniat beauitudinem:
Qd̃q sequitur. & a crepidine
minori. usq ad crepidinem
titudo untus cubiti. pro qͦ
in utroq azarã. transtulit
illud intelligendum. qd̃ ꝓpi¬
ciatorium minus lapis sit
excisus de monte sine manib
⁊ ꝓpiciatoriũ magnũ ipse la¬
pis qͥ creuit in magnũ. et
impleuit uniuersum orbem:
siue iuxta alterum sensum:

Expanded text:
autem altaris, sive profundum et autem altaris, sive profundum et altitudo, pro qua in Hebraico ponitur GAB , de sinu terrae usque ad crepidinem novissimam, vel usque ad propitiatorium maximum, duobus cubitis erat, t latitudo ejus cubiti unius. Inferiora enim et profunda, et terrae cohaerentia, duali numero, qui et in immundis animalibus positus est, continentur : superiora autem et ad crepidinem, sive propitiatorium pervenientia, quod Theodotio ipso Hebraico nomine appellavit AZARA , unius cubiti habent latitudinem, ut dualis numerus transeat ad solitarium; et bonum nuptiarum, quod inferius est, ad unionis perveniat beatitudinem. 528 Quodque sequitur: Et a crepidine minori usque ad crepidinem titudo unius cubiti, pro quoin utroque AZARA transtulit, illud est intelligendum, quod propitiatorium minus, lapis sit excisus de monte sine manibus, et propitiatorium majus, ipse lapis qui crevit in montem magnum, et implevit universum orbem . Sive juxta alterum sensum,