comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯurgiis. Ego dico ñ dominꝰ. Si qͥs
fr̃ habet uꝑxorẽ infidelẽ. et hec ꝯ¬
sentit hĩtare cũ illo. ũ dim̾tat
illam. et si qua mulier et c s ali¬
giis fideliũ et infideliũ que ꝯtra¬
hunt᷑ ab eis in dissipari religio¬
ne et fide manentib. apłus u̾o
agit de illis qui unius eiꝰd̾q infi¬
delitatis fuerunt qũ ꝯiuncti st̃.
set cum uenisset euuͣgeliu̾: alt̾
sine alt̾o credidit. Intelligis ne
quid dicã accende ut rem ipãm
diligentiꝰ explanẽ. Ette duo cõ¬
iuges uuꝰ infidelitatis fuerũt
qñ ꝯiuncti sunt. Nulla de hiis
qõ est que ꝑtineat ad illud p̾cep
fidel cũ infideli copulare ꝯiugi¬
um. Iai sunt ꝯiuges et ambo
adhuc sunt infideles. tales sũt
ꝯdhuc quales cõiuncti sũt. ue¬
uitq eiũgelũ p̾dicator. credi¬
dit eoꝵ imꝰ uł una. s ita ut infi¬
delis cum fideli hĩtare ꝯsenciat.
ñ iubet dominꝰ ut fideł tfidelẽ
dimittat tałr ꝯunctũ. nrec apłus iu¬

Expanded text:
 Si quis frater habet uxorem infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam: et si qua mulier, etc. Sed aligiis fidelium et infidelium quae contrahuntur ab eis in dispari religione et fide manentibus. Apostolus vero agit de illis qui unius ejusdemque infidelitatis fuerunt, quando conjuncti sunt. Sed cum venisset Evangelium, alter sine altera credidit. Intelligis ne quid dicam? Attende, ut rem ipsam diligentius explanem. Ecce conjuges duo unius infidelitatis fuerunt quando conjuncti sunt; nulla de his quaestio est quae pertineat ad illud praecefidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. Tales sunt adhuc quales conjuncti sunt. Venitque Evangelii praedicator, credidit eorum unus vel una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis infidelem dimittat, taliter conjunctum. Nec Apostolus ju
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ eũ ysrłitis. iꝑcores dimitte
alienigenas ꝑ quas ibãt ad de¬
os alienos. non ille ꝑ maritos
adquirebant᷑ deo. recte hoc pre¬
cepit. qr ꝑ moysen p̾ceperat
dñs ne quis uxorẽ aliengenis
duc̾et. Merito gͦ quas dux̾ant
dño ꝓhibente dũo iubente di¬
miserint. qr ut ait amb̾. Nion¬

Expanded text:
sit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte hoc praecipit, quia per Moysen jusserat Dominus ne quis uxorem alienigenam duceret. Merito ergo quas duxerant Domino prohibente, Domino jubente dimiserunt; quia, ut ait Amb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticularia.tria indundua nũo
diffe̾ncia. unde io. dam̃ int̾ docto¬
res g̾coꝵ manus in li. que de t̾ͥ. scͥp¬
sit: que et papa eugenius tranit᷑¬
ri fecit. ait. coĩa et uniu̾salia pre¬
dicant᷑ de subiectis sibi ip̃is ꝑticu¬

Expanded text:
idua numero differentia; unde Joan. Damasc., inter doctores Graecorum maximus, in libro quem de Trin. scripsit, quem et papa Eugenius transferri fecit, ait: Communia et universalia praedicantur de subjectis sibi ipsis particu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ serpens cũ in ꝑadiso delicianᷤ mo¬
raret ᷑. deus enĩ maliciã non fecit
Ecͣce aꝑte dicit post c̾ationẽ rat̾¬
pdĩta morula cetidisse. Iõq illa u̾¬
ba sic accipienda uident᷑. hoĩtida
etat ab inicio uł mendax .i. stati
post mitiũ qũ sibi ẽquantatẽ dei

Expanded text:
n serpens cum in paradiso deliciarum moraretur; Deus enim malitiam non fecit. Ecce aperte dicit post creationem, interposita morula, cecidisse. Ideoque illa verba sic accipienda videntur: Homicida erat ab initio vel mendax, id est, statim post initium, quando sibi aequalitatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ⁊̃ sua que p̃dixit u̾ba dec̾iat
euident̾ docens angelos fuisse cre¬
atos bonos et post c̾ationem int̾¬
posita aliqua morula ceciduse
duxisse set ab inicio cecidisse. Nõ sic
accipiend̾ est ut malus a bono dõ c̾a¬
tus ẽẽ putet᷑ qr ab inicio ñ cecidis
malus fc̃s ẽ. a quo enĩ cad̾e̾t. factꝰ
gͦ prius statim a ueritate se au̾tit
ꝓb̾a potestate delectatus et beate
iute dulcedinẽ nongustauit ql̃a
acteptam non fastiount s nolen¬
do accipere anisit. sin gͦ c̾illis pͣ¬
sciꝰ ee no potint qr sapia sructus
est piecatis. continuo ant ut fcs
peret si deo subdi uoluisset. Etc̃e
hic aꝑte declarat angelos creatos
bonofẽẽ et post c̾ationẽ cecidisse
et fuit ibi aliqua morula licz bre¬
inssima. qd̾ orig̾ ꝯfir mat suꝑ eͥte¬

Expanded text:
a quae praedixit verba determinat, evidenter dicens angelos bonos fuisse creatos, et post creationem, interposita aliqua morula, cecidissduxisse, sed ab initio cecidisse: non sic accipiendum est, ut malus a bono Deo creatmalus factus est; a quo enim caderet? Factus ergo prius, statim a veritate se avertit, propria potestate delectatus, beataeque vitae dulcedinem non gustavit, quam acceptam non fastidivit, sed nolendo accipere amisit. Sui ergo casus praescius esse non potuit, quia sapientia fructus est pietatis. Continuo autem ut faperet si Deo subdi voluisset. Ecce hic aperte declarat angelos bonos creatos fuisse, et post creationem cecidisse; et fuit ibi aliqua morula, licet brevissima. Q
Abbreviated transcription (Latin):
humanã naturã corrupit non iõ:
qr grauiꝰ fu̾it cũctis aliis pcc̃is sec
qr ab hoĩe ꝯmissũ est. qũ in uno ho¬
mine tota hũana n᷑a ꝯsistebat. ⁊ iõ
tota in eo corrupta ẽ. maiorem q bͥ.
effcm̃ mali intulit qnͣtũ ad i ulci¬
plices defectus qui ex eo manaue¬
runt. s ñ qnͣtũ ad penã eteruam¬

Expanded text:
humanam naturam corrupit, non ideo est quia gravius fuerit cunctis aliis peccatis; sed quia ab homine commissum est, quando in uno homine tota humana natura consistebat, et ideo tota in eo corrupta est; majoremque effectum mali intulit quantum ad multiplices defectus qui ex eo manaverunt, sed non quantum ad poenam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
p̾scet discidii . se. ilicuꝰ seruũ tore¬
fec̾it : nec uxorem dimitt̾e nec il¬
la ob uinculum ꝯiugii inseruitu¬
et post filioꝵ ꝓc̾ationẽ occõne
diuorcii cuꝰdam se seruũ fec̾it.
utrũ mulierẽ nccio tenere debe¬

Expanded text:
aestet dissidii se alicujus servum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in servituet post filiorum procreationem occasione divortii, cujusdam servum se fecerit. Utrum et mulierem nec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ atcendentes ilid̾ quos deus ꝯ¬
iimxit homo non separz. uñ
nodis uisu est ut ꝯiugia ser¬
uoꝵ ñ dirimant᷑ et si diu̾sos do¬
minos hẽant set in ꝯiugio u¬
no ꝑmanentes dĩs seruiant
suis. et ħ in illis obseruand̾ est
ius capituli ubi uidet᷑ ĩnun pre¬
ter uoluntatẽ dñoꝵ int̾ sernũ
et ancillã non posse contͣni cõ¬

Expanded text:
 Quod Deus conjunxit homo non separet. Unde nobis visum est ut conjugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant, sed in uno conjugio permanentes dominis serviant suis. Et hoc in illis observandum est jus capituli, ubi videtur innui praeter voluntatem dominorum inter servum et ancillam non posse cont
Abbreviated transcription (Latin):
negat᷑ ingenua posse mib̾e ser¬
uo. set si nestit᷑ eẽ seruilis ꝯditp̃¬
uis. lid̾e potest dimitti cum ser¬
teriꝰ uxorẽ acceꝑit et egrimat
ꝙ ĩgenua sit si ip̃a femina fue¬
rit posteat in seruitutẽ deiet¬
ta sieam a seruitute redimĩe po¬
test. faciat. si ñ pot si uolu̾it a¬
liam accipiat. Si u̾o anciliam
eam scierat et collaudauerat:
post. eam ut legittimã habeat.
It ex eod̾. Si femina ĩgenua
acceperit seruũ sciens ꝙ seruꝰ
eẽt. hãt eum. qr oñs uni prem ha¬
bemus in celis una lex erit uiro et
femine. cum dr̃ sciens illa seruũ.
datur intelligi ꝙ  nescierit ilium
seruũ eẽ non cogit᷑ man̾e cũ uio.
si enĩ ꝯdicõnis dolũ patit᷑ ñ co¬
gitur adh̾ere ei cuiꝰ fraude decep¬

Expanded text:
tur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis libere potest dimitti cum serterius uxorem acceperit, et aestimat quod ingenua sit; si ipsa femina fuerit postea in servitutem dejecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si vero ancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cu
Abbreviated transcription (Latin):
cꝵ dicunt. induceus auctoritatem
ꝓph̾e qui furxit sigillatim corda e¬
oꝵ hic satis inquit ĩnuit ꝓpheta
ꝙ non aĩam de aĩa facit deus. set si¬
gillatim aĩas de meħ̾o creat.

Expanded text:
ce dicunt, inducens auctoritatem de propheta: Qui finxit sigillatim corda eorum , hic satis, inquit, innuit propheta, quod non animam de anima facit Deus, sed sigillatim animas de nihilo creat.
Abbreviated transcription (Latin):
siue uolltas et io̾ una ol̃um p̾n¬
cipał causa. t amĩ pp̃ effectus diu̾sos płi
dicit᷑ au g cas ꝑmnordiales oĩum rex ĩ
deo ẽẽ inducens silit᷑udinẽ artifitis
in cuius dispõne est qualis futura
sit archa. Ita et in deo uniuscuiꝰq
rei future causa precessit. ꝙ non

Expanded text:
sive voluntas, et ideo una omncipalis causa; tamen propter effectus diversos pluraliter dicit Aug. causas primordiales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝵdam reꝵ set non oĩum cẽ
sunt ut ait̾ aug. q iseruit deus
hñt ante se cam̃ et̾ nam que ꝓprie
a deo insite sunt. et sic̃ creature
mutabiles sunt ita et hee cause
mutari possut. que aũt initmau¬
tabili deo causa est. mucariũ pot᷑¬
turis quedam in deo enĩ.
sunt et increaturis. Quandam uͦ
ciuse in deo tm̃ sunt ⁊ illaꝵ reꝵ caẽ¬

Expanded text:
umdam rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus habent ante se causam aeternam, quae proprie a Deo insitae sunt. Et sicut creaturae mutabiles sunt, ita et hae causae mutari possunt; quae autem in immutabili Deo causa est, non mutari potquod quaedam in Deo et in sunt, et in creaturis, quarumdam vero causae in Deo tantum sunt: et illarum re
Abbreviated transcription (Latin):
fumt᷑ ꝑ gram urad ea significanda
sir que mulieris facturam de costa unti
¶t mulicrem ita fĩ noce̾ foret nõ
in reb conditum set in deo abscondi¬
hadet natutales leges. super
hunc natialem cursũ c̾ator ht̃
apd̾ se posse de omnib fac̾e aliud
tum gignat et ĩ unuentute st̾a
fentma in senectute patiat ut dati¬
ut ex eis ⁊̃ hec fĩ dente.
possent non ut ui naturali mo
conditis non inseruit. casq mn¬
plet non oꝑe ꝓuidencie quona¬
cude subsistunt ut sint set quo
illas administrat ut uolueritꝰ¬
a quas ut uolint condidit. Om̃i¬
um gͦ que ad gtam significandã
ñ naturali motu teꝵ s iiadilt̾
facta sunt abscondite cãe in dõ

Expanded text:
unt, vel ad ea significanda er quae mulieris facturam de costa viri Ut mulierem ita fieri necesse foret, non in rebus conditum sed in Deo abscondihabet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator habet apud se posse de omnibus facere aliutum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asiut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motconditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae i
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmis oꝑib conc̾auit id
hr̃et ut ẜm ip̃am ex uiri latere fe¬
minã fieri nccẽ foret an hoc tm̃
ut fĩ posset. Ad qd̾ sciend̾ est oĩ¬
um reꝵ cãs mn deo ab et erno esse.

Expanded text:
primis operibus concreavit, id haberet ut secundum ipsam ex viri latere feminam fieri necesse foret, an hoc tantum, ut fieri posset. Ad quod sciendum est omnium rerum causas in Deo ab aeterno esse.
Abbreviated transcription (Latin):
lle usadmod mulieris corpu ge
um corpoꝵ traductũ fuit fa
putauerunt ałiqui ipiꝰ aiamm de iiri
aĩa ꝓpagatam et om̃s aĩas preter
pͥmam de traduce esse sicut corpora.
lii aut pͥutauerimt simi qͣes
aĩas ab micio c̾atas. Cathõli¬
a aũt eccłma nec simł nec ^ raduce
feãs eẽ aĩas docet. set ĩ corporidus ꝑ
coitum seminatis atq formatis m¬
fundi et infundendo creari. uñ m ece̾¬
eẽ ab micio creatas inter cet̾as in¬
tellectuales naturas. nec snuł c̾atas
ꝑ coitũ seminari sic̃ licifer anͥt cuii¬
lus et quidam latmoꝵ p̾sũptores
gii copulam seminari. Snĩa catho¬
aĩc solum deu̾ creatorẽ nosse
euisc uidicio corpus coagłari in
uulua et ꝯpingi atq formari. ac
formato ram corpore aĩam cͥari‸ in¬
fundi ut uiuat in ut̾o hõ ex am̃
constans et corpore ⁊ eg̾diat᷑ iniuꝰ
ex utero plemis humana sub̾a.¬

Expanded text:
emadmodum mulieris corpus de viri corpore traductum fuit, ita putaverunt aliqui ipsius animam de viri anima propagatam, et omnes animas praeter primam, de traduce esse, sicut corpora. lii autem putaverunt simul omnes animas ab initio creatas. Catholica autem Ecclesia nec simul ex traduce factas esse animas docet, sed in corporibus per coitum seminatis atque formatis infundi, et infundendo creari. Undeesse ab initio inter creaturas intellectuales naturas, nec simul creatas, per coitum seminari, sicut Luciferani et Cyrillus, et quidam Latinorum praesumptores  per conjugii copulam seminari, cae solum Creatorem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus humana sub
Abbreviated transcription (Latin):
t pliemt quidã michael gabͥ¬
el rafael de suꝑiori ordiẽ fuis¬
se. Mich aesint̾ pretat᷑ quis ut deus
Gbries fortitudo dĩ. naphael medi¬
tina dei. Noc sunt ista noĩa ordinũ.
sec et spũum et dũt quidã singu¬
lum hoꝵ uniꝰ ꝓpͥe ac singulariter
spc̃ essenom̃. alii u̾o nõ uriͥis sĩgła¬
rit̾ et det̾minate set uc̃ huiꝰ nũc

Expanded text:
t putant illi Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinum, sed spirituum, et dicunt quidam singulum horum unius proprie ac singulariter spiritus esse nomen. Alii vero, non unius singulariter et determinate, sed nunc hujus, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
exponimus auctoritatẽ uͥ ait.
dilectionẽ dei ꝯmemorari ñ qua
nos eũ set qua ip̃e dilexit nos. ac si
dic̾et ꝯmemorat dilcõnem oĩ non

Expanded text:
exponimus auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilectionem Dei, non
Abbreviated transcription (Latin):
Nlam tempore grẽ. constat c̾tissime ħ
non suffic̾e. Oportet enĩ uniu̾sa cre¬
di que in simbolis ꝯtmnent᷑. S nec
ante aduentum nec ante legẽ ui¬
detur ħ sufficisse. qr sine fide medi¬
atoris nullum hoĩem uł aũ uł post
fuisse saluũ scõꝵ auctoritates cõte¬
des sana ẽ qua credimꝰ mullũ hoiem
siue maioris siue parułe etatis li¬

Expanded text:
stat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris nullum hominem, vel ante, vel post, fuisse salvum sanctorum auctoritates contedes sana est qua credimus nullum hominem sive maioris sive parve etatis li
Abbreviated transcription (Latin):
qr omnes electi qui in uid̾a eẽ po¬
tuerunt siue qui nc̃ in eccnia sũt:
mediatorẽ dei et hominũ credide¬
runt et credunt. his᷑ alusq płib
testimonus ꝑspieue docet᷑ nlłi ũgͣ
salutem eẽ factam nͥ ꝑ fidẽ medi¬
atoris. Oportet gͦ accedentẽ cred̾e
que supra dixit apłs set ñ suffic̾.

Expanded text:
electi qui in Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatoris. Oportet ergo accedentem credere, quae supra dixit Apostolus; sed non sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ intelligamꝰ ñ credimꝰ. alia que nͥ
credamꝰ non indelligimus. Nemo po
test cred̾e in deũ nͥ aliqͥd ĩtelligat
cũ fides sit ex auditu p̾dicatõnis.
d̾ in li. d̾e t̾riͣ. Eerta fides ut cũq
ĩchoat cognitionẽ. cogintẽ uo c̾ta
ncõ. fides p̃cedit. Exͣ hus apparet
diligat᷑ deus. ñ mũdat᷑ cor ad eum¬

Expanded text:
alia, quae nisi credamus, non intelligemus. Nemo tamen potest credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fides utcumque inchoat cognitionem. Cognitio vero cernitio est, fides prae cedit. Ex his apparet diligatur Deus, non mundatur cor ad
Abbreviated transcription (Latin):
fides mediatoris q̃ nos saluat saluos
iustos fatiebat antiquos pusillos
nos mortuũ : Ita uli moriturum.
et sit̃ nos resurrexisse ita illi resur
recturũ. et uos et illi ad iudicium¬

Expanded text:
fides Mediatoris quae nos salvat, salvos justos faciebat antiquos, pusillosnos mortuum, ita illi moriturum; et sicut nos resurrrecturum, et nos uero et illi ad iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
et non diligi potest. Diligi u̾o qd̃
nescit᷑. ꝗuero utrũ possit. Si non
potest.: nemo diligit deũ qͣm sciat
ubi au̾t sunt᷑ usa tͥã. ades. spes. ca¬
ritas. nͥ in aĩo credente ꝙ nũdũ
siit. et sperante ⁊ amante qd̾ cre¬
dit. amatur gͦ et qd̾ ignorat᷑ur.
set tam̃ credicin¬
redictłis adicienͣd̾ est de suf¬
ficiencia fidĩ ad salutem.
illis qui p̾cesserũt aduentũ xp̃i
et qui sequnt᷑ uidet᷑ ꝓfetisse fi¬
des ẜin temporis ꝓcessũ sic̃ ꝓfecit
cognitõ. fides quippe magna dr̃
cognitione et articuloꝵ qnͣtitate
uł constancia et deuotione. Est
enĩ quedam fid̾i men̾suta snͣ qua

Expanded text:
et non diligi potest. Diligi vero quod nescitur, quaero utrum possit. Si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Ubi autem sunt illa tria, fides, spes, charitas, nisi in animo credente quod nondum scit, et sperante et amante quod credit? Amatur ergo et quod ignoratur, sed tamen crediedictis adjiciendum est de sufficientia fidei ad salutem. Illis enim qui praecesserunt adventum Christi, et qui sequuntur, videtur profecisse fides secundum temporis processum, sicut profecit cognitio. Fides quippe magna dicitur, cognitione, et articulorum quantitate, vel constantia, et devotione. Est autem quaedam fidei mensura, sine qua
Abbreviated transcription (Latin):
ex audrtu fides i nobis sit non tnͣ
ad eum sensũ corporis ꝑtinet qui
dr̃ auditus qr ñ est sonus necad nul¬
lum sensũ corporis. qͣ tͣ pordis ẽ res ista
ñ corporis. Quedam gͦ side credũtur
que nreingunt᷑ nathtali tõne q̃ d̃

Expanded text:
ex auditu fides in nobis sit, non tamen ad eum sensum corporis pertinet, qui dicitur auditus, quia non est sonus; nec ad ullum sensum corporis, quoniam cordis est res ista, non corporis. Quaedam ergo fide creduntur, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
non posse sciri et intenigi credẽda
quedam nͥ prius credant᷑. et quedã
ñ credi nͥ pͥus intelligant᷑ ⁊ ipsa ꝑ
fidem ampliꝰ intelligi. nec ea prius
credant᷑ qmͣ intelligant᷑ nec pem¬
tus ignorant᷑ cum fides sit ex audi¬
tu. ignorantur tam̃ ex ꝑte qr ñ
sciunt᷑. uñ aug̾. credit᷑ gͦ qd̃ igno¬
ratur set non penitus. si̾ : ⁊̃ amafla¬

Expanded text:
iri et intelligi credenda quaedam, nisi prius credantur; et quaedam non credi, nisi prius intelligantur, et ipsa per fidem amplius intelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur tamen ex parte, quia non sciuntur. Creditur ergo quod ignoratur, sed non penitus, sicut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊̃ queriutrũ pꝰt hãc
uitã aliqͣ peccata remit¬
tant᷑. qd̾̃ aliqua post hãt uita
pocã in futuro dimittent᷑ q̃dã
enĩ culpe ĩ ħ scło relaxantur
nis actib ĩ hacuita merueru̾t
ut dimictant᷑ eis. de illis ⁊̃ qui
edificant linũ. fenũ. stipulã
dicit aug̃ ꝙ ignẽ tͥbulacõnis tnͣ¬
sicorie ĩuenient cremabłia edifi
pͥost istiꝰ sane corporis mortẽ do¬
nec de igne purgacorio uen ia¬
tur ad diem dampnationis et
remunationis si hoc temporis
in t̾uallo spt̃ defimctoꝵ qui edi¬

Expanded text:
etiam quaeri utrum post hanc vitam aliqua peccata remittantur. Quod aliqua post hanc vitampeccata in futuro dimittentur. Quaedam enim culpae in hoc seculo relaxantur;nis actibus in hac vita meruerunt ut dimittantur eis. De illis etiam quae aedificant lignum, fenum, stipulam, dicit August. quod ignem tribulationis transitoriae invenient crPost istius sane corporis mortem, donec de igne purgatorio veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo spiritus defunctorum qui aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩueniant ignẽ transicorie
tͥbulationis uenialia creman¬
ignẽ ꝯtempnit᷑ ille ignis. gra¬
quid pot̾ homo pati ĩ hac uita.
błia edificia .i. uenialia pcc̃a
secũ portant que ĩ igne einũ¬
datorio crentant᷑. uñ constat
quedam uenialia pet̾a post hĩc

Expanded text:
ut inveniant ignem transitoriae tribulationis, venialia cremanit, contemnitur ille ignis. Graquid potest homo pati in hac vita. bilia aedificia, id est, venialia peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremantur. Unde constat quaedam venialia peccata post hanc
Abbreviated transcription (Latin):
stit ex uno. ac ss ĩ gñatione
filii ⁊ naturã sua̾ ut ita dicã
Sequit᷑ ĩdemutabił deus inde¬
mutabilẽ gignens deũ nec na¬
turã suam deserit ex ĩmutablĩ

Expanded text:
stit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ refertur. et tunc refugiũ ñm
fit cum ad eum refugimus. Nũqͥd
tunt fit aliquid in eius natura ꝙ
ad eum refugiendo efficim᷑ meli¬
sic et pater noster ne dicit᷑.¬
eẽ incrpit cũ ꝑ eius grãm
regn̾am᷑ qui dedit nobis potesta¬
tur ĩ melius. cum filii eiꝰ efficim᷑
siłr et ille pr̃ nr̃i esse incipit set
qd̾ antea non dicebat᷑. in anife¬
stum est relatiue dici. non cam̃

Expanded text:
enim refertur et tunc refugium nostrum fit, cum ad eum refugimus. numquid tunc fit aliquid in eius natura, ad eum refugiendo efficimur meliSic et pater noster esse incipit, cum per ejus gratiam regeneramur, qui dedit nobis potestatur in melius, cum filii eius efficimur, simul et ille pater noster esse incipit, sedquod antea non dicebatur, manifestum est relatiue dici, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
facit qd̾ non deb. Si est ꝑiurus si
ñ facit qd̃ iucaute iurauit.
inu̾o mutat. utrũ ꝑuirus debe¬
mo prĩs nr̃i sophronii sigͣt. qd̾ melius
est ẽ iurantẽ ꝑiurare. ꝙͣ seruare sacͣ¬
mentũ in fractione scãꝵ ymaginũ.
seruatũ et peierare qui non implet
qd̾ fłm iurat. ñ qi inde reus sit qd̃ ñ
obseruat: set qr uirat ĩ iustũ ex quo

Expanded text:
facit quod non debet. 9. Si est perjurus qui non facit quod incaute juravit. Qui vero mutat, utrum perjurus debemo Patris nostri Sophronii significat quod melius est jurantem pejerare, quam servare sacramentum in fractione sanctarum imaginum. servatum; et pejerare dicitur qui non implet quod falsum jurat, non quia inde reus sit quod non observat, sed quia juravit injustum, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
lĩtate ⁊ fine ex quo ⁊ ip̃a iudicã.
ost p̃dicta de uoluntate eꝰ¬
q sine disserens e. sciend̾
est gͥ ꝙ ex fine suo ut ait ang̃. noli̾¬
t᷑as cõgͦnostit᷑ utrũ recta an prana
sit. funs aũt bone uoluntatis bea¬
titudo est uita et̾na deus ip̃e. male
u̾o̾ finis est aliu s .s. mala delectatio.
uł ad aliud ĩ quo ñ deb qͣ mescete.¬

Expanded text:
 FINE, EX QUO ET IPSA JUDICATUR. 1. Post praedicta, de voluntate ejusque fine disserendum est. Sciendum est quod ex fine suo, ut ait Aug., voluntas cognoscitur utrum recta an prava sit. Finis autem bonae voluntatis beatitudo est, vita aeterna, ipse Deus. Malae vero finis est aliud, scilicet mala delectatio, vel aliquid aliud in quo non debet
Abbreviated transcription (Latin):
est spũał et int̾ior missio spẽ .s. si
ue donatio de qua agendũ est.
tre. cum ĩ forma c̾ata apparu̾it.
Nam de filio ꝙ minor sit pr̃e. Em
formã qua missus apparuit: aꝑte
oñdit aug̾ in .iiiͦi. li. de tri. dicens

Expanded text:
est spiritualis et interior missio Spiritus sancti, sive donatio de qua agendum est. tre, cum in forma creata apparuit? Nam de Filio quod minor sit Patre, secundum formam qua missus apparuit, aperte ostendit Aug., in lib. 4 de Trin., dicens
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ. Prius de illo modo missiõis
de illo missionis modo. qui
ligere de spũ scõ. cur missus et
ip̃e dicat᷑. facta est enĩ quedam
creature spẽs ex tẽpore. ĩ qua
descendit. siuiͥ cil die pentecostes
factus est subito de celo sonus
qiͣ ferret᷑ flatus uehemens. et
uise sunt illis lingue diuise sicut
ignis qui et ĩsedit suꝑ unũque
sa. et oculis oblata mortalid mis¬
sio sp̃t .s. dicta ẽ. ñ ut appar̾et
eiꝰ ip̃a sub̾a qua et ip̃e inuisibi¬
lis et ĩ ꝯmutabił ẽ. sic̃ pat̾ et fi¬
lius. s ut ext̾iorib uisis. corda ho¬
minũ ꝯmota a tẽꝑali maĩfesta¬
modũ missionis. qui uisibiliter
exhibetͭ᷑. cum tñ ip̃e spẽ in sui nat᷑a
non uideat ͤ qui nec in illis c̾aturis
magis erat qmͣ in alus. sed ad aliud.
In illis enĩ erat ut ꝑeas ad hoĩes
uenienses ostenderet᷑ in illis ẽẽ ad
quos ille c̾ature ueniebãt. Non eĩ

Expanded text:
fidelium. 2. Prius de illo modo missionis t primo agamus de illo missionis modo qui st intelligere de Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi isa, et oculis oblata mortalibus, missio Spiritus sancti dicta est: non ut appareret ejus ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incomlius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestamodum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae veniebant. No
Abbreviated transcription (Latin):
na set tammagñ qmͣ singula. Non
enim ibi maior est. que uerior nõ
est. uͥ ip̃a ueritas est magnitudo
Qcͥce modo ꝯuenienti et rõne ca¬
tholica ostensum est qũo iidiffe¬
rens sit magnitudo tͥum ꝑsonaꝵi
qr nec una maior alia. nec due ꝙͣ¬

Expanded text:
na, sed tam magnum quam singula; non enim ibi major est quae verior non est, ubi ipsa veritas est magnitudo. Ecce modo convenienti et ratione catholica ostensum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec una major est alia, nec duae
Abbreviated transcription (Latin):
simul non sunt aliquid manis ꝙr ip̃e.
qr nec uernus sunt. Item in een̾cia
ueritatis. hoc est u̾m ẽẽ qd̾̃ est esse.
et h est ẽẽ qd̃ est magnum ẽẽ. hoc
est gͦ magnũ esse qd̃ uerũ est esse.

Expanded text:
simul non sunt aliquid majus quam ipse, quia nec verius sunt. Item in essentia veritatis, hoc est verum esse, quod est esse; et hoc est esse, quod est magnum esse. Hoc est ergo magnum esse, quod verum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓced̾e int̾ sit de illa ex¬
cellentissima natura loquens
explicare quis pot̾ non om̃e qd̾
nascit᷑. Nc̃ non oẽ qd̾ bipes ẽ hõ
est ꝙuis bipes fit. oĩs qui hõ est.
hoc scio distingn̾e ã int̾ illã ge¬
nerationẽ ⁊ hãc ꝓcessionẽ. nesci¬
o. ñ ualeo. non sufficio. ac ꝑħ qr

Expanded text:
edere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod nascitur. Sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Hoc scio; distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per
Abbreviated transcription (Latin):
non a nccĩtate. s a pccõ. qui en ĩ
facit pcc̃m serius estͦ pͣccĩ. qui
stam lib̾tatem que est a ptc̃o
illi soli non hũt quos filius ꝑ
gr̃am lib̾at. et reparat. ñ ita ꝙ pe¬
uitus sint sine pccõ in hac morta¬
li carne. s ut in eis pcc̃m ñ dñet᷑.
neq regnet. et heguera et bondi
lib̾tas que bonam parit serintu

Expanded text:
non a necessitate, sed a peccato. Qui enim facit peccatum, servus est peccati . 10. Qui stam libertatem quae est a peccato, illi soli nunc habent quos Filius per gratiam liberat et reparat; non ita quod penitus sint sine peccato in hac mortali carne, sed ut in eis peccatum non dominetur neque regnet. Et haec est vera et bona liberta
Abbreviated transcription (Latin):
le seruituti adm̃cta que ẽ ad ma¬
lum faciend̾. uͥ rõ dusentit a uo¬
luntate. iudicans ñ ẽẽ faciend̾ qd̾
uoluntas appetit ad bonum u̾o
faciend̾ ꝯcordat ro uᷝ dluntati. et iõ i¬
bi uera lib̾tas est et pia. De lib̾tate ã
ad malũ.et serintute mala ait aug̃¬

Expanded text:
cta, quae est ad malum faciendum, ubi ratio dissentit a voluntate, judicans non esse faciendum quod voluntas appetit; ad bonum vero faciendum concordat ratio voluntati; et ideo ibi vera libertas est et pia. De libertate autem ad malum, et servitute mala, ait Aug
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. credit᷑ s coede cͥdit᷑ . q cet̾a
pot̾ homo nolens. cred̾e ñ nͥ uolẽs.
intrare eccłiam: et acced̾e̾ ad alta¬
re potest. nolens. s non credere.
dentes. dieimus ñ ħ ita accipi¬
endum fore. ut ex uoluntate hoĩs
bom homius m̾ta incipiart. Per
hanc enĩ ut ait augꝰ sr̃ pso. lxui. ⁊ũ¬
stificat᷑ impius. ł. fit de impio pius.
ut dem̃ ꝓp̃a fides incipiat ꝑdilec¬
tionẽ o pari. unde oĩa bona meri¬
ta incipiunt. s pociꝰ ħ iõ ita dicta
sunt. qr non est fides isi in eo qui
uult cred̾e cuius bonam uolunta¬
tem fides p̾uenit ñ temꝑe set cã.
et natura. Unde augͣ. sup᷑ ꝯgruent᷑
dycit. ꝙ bona uolũtas mieis donis

Expanded text:
s ait creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens, credere non nisi volens; intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere. dentes, dicimus non haec ita accipie de fore, ut exbona hominis merita incipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., super psal. 67, justificatur impius, id est, fit de impio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. Sed potius haec ideo dicta sunt, quia non est fides nisi in eo qui vult credere, cujus bonam voluntatem fides praevenit non tempore, sed causa et natura. Unde Aug. supra congruenter dixit quod bona voluntas in eis donis
Abbreviated transcription (Latin):
lit uolentem subsequit ᷑ ne frustͣ
uelit. cur eñ monem᷑ orare ꝓ mi¬
micis nr̃isꝰ nolenͣtib pie uiu̾e nͥut
admonemur petͥe uͥtͣ acͥcipianur.
nͥ ab illofiat qd̃ uolumꝰ a quo fem̃

Expanded text:
olentem subsequitur ne frustra velit. Cur enim admonemur orare pro inimicis nostris nolentibus pie vivere, nisi ut admonemur petere ut accipiamus, nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in oculo ceci ĩ nocte uicium ce¬
citatis ẽ set non apparet. nec disc̃¬
nit᷑ int̾ uidentẽ et cecũ nisi luce
uemente.sic in pũo uiciũ esse nõ
apparet donec etatis ꝓuectõris
tempus occurrat.
⁊ huis datͭ intelligi quidsit

Expanded text:
enim in oculo caeci, in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum, nisi luce veniente; sic in puero vitium esse non apparet, donec aetatis provectioris tempus occurrat. §. Ex his datur intelligi quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
plũ occulta ⁊̃ tabe carnalis ꝯcupĩe
sue tabificauit in se om̃s de sua stir¬
pe uenturos. uñ apłus recte ait. ĩ
sine ambiguitate dixit ħ apłus
siue enĩ intelligat᷑ in quo hoĩe
siue ĩ quo pcc̃o sam̃ est. In adam
em̃ om̃s peccauerũt ut ĩ mat̾ia.
non soł ens exemplo ut dũt pela
nifestum est itaq om̃s in adam
peccasse qiͣ in massa. Ipe enĩ per
pct̾m corruptꝰ quos genuit om̃s
nati sunt sub pccõ. ex eo gͥ cõsti¬

Expanded text:
plum, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venturos. Unde Apostolus recte ait: In sine ambiguitate dicit hoc Apostolus. Sive enim intelligatur, in quo homine, sive in quo peccato, sanum est. In Adam enim omnes peccaverunt, ut in materia, non solum ejus exemplo, ut dicunt Pelagnifestum est itaque omnes in Adam peccasse, quasi in massa. Ipse enim per peccatum corruptus, quos genuit omnes nati sunt sub peccato. Ex eo igitur si
Abbreviated transcription (Latin):
finitione loci t̾minat᷑. qm̃ cũ
alicubi presens sit: totus alibi ñ
ĩuenit᷑. Non ã ita locał est ut di¬
mensionẽ capiens distanciam ĩ
loco faciat. Diuma gͦ sola een¬
tibił est que nec locis mouetͤ
futa uł dim̃sione suscepta q̃
nec temporalib .s. ⁊ affectu et
quit oĩpotens ĩꝯmutablĩ et̾m¬

Expanded text:
finitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentibilis est, quae nec locis movetur finita, vel dimensione suscepta, quae nec temporibus, scilicet effectu et quit, omnipotens incommutabilit
Abbreviated transcription (Latin):
oc ⁊ notand̾ est ꝙͣ domutꝰ
ꝯcedat uxorẽ dimicti cau
dominus uxoeẽ non diuinti excep¬
ta causa fornicationis et si dimis
tera iꝑxor dimittenda ẽ. et uir
mechus tenendus ẽ. It̃. apd̾ nos
ꝙ lic feminis eq̃ non lic uiris.
et eadem seruitus pari ꝯdicõne
censet᷑. Ex huis ostendit᷑ ꝙ mulier
potest suꝑ fornicatione uirũ ꝯue¬
nire ut uir mulierẽ. uñ m̃ocenti

Expanded text:
 notandum est, quod Dominus concedat uxorem dimitti causDominus uxorem non dimitti, excepta causa fornicationis; et si dimisstera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. Ex his ostenditur, quod mulier potest super fornicatione virum convenire, ut vir mulierem. Unde Innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ duabuis sororidus dormiunt
e hus ⁊ qui cum duab soro¬
dormiuit. uidend̾ est ꝙͥ censeant
canones. qui dormierit cũ duab
sororib. et una ex illis añ fuit u
lint᷑. Item nec ꝓpͥe uxori sibi lic
redd̾e debitũ qmͣ sibi reddidit il¬
⁊̃ post mortẽ uxoris lic ei uel
adultere. copulare alicui ĩ tõu¬
gium. It̃ zacharias pp̃. concubu¬
isti cum sorore uxoris tue. si fetis¬
ti neutrã habeas et uxor tua si nĩ
fu̾it ꝯscia sceleris et ꝯtiuere nõ
uult nubat in dño cui uult. cu
u̾o et adult̾a sine spe ꝯiugii ma¬
hendũt. nec ille nec uia aliã uxorẽ
accipiet uł aliũ uirũ ꝙͣ diu ambo
inuũt. si u̾o adult̾a mortua fue¬
rit .uir. eiꝰ si uult nubat. adult̾a
ꝑsoluat. hic de illo adult̾io agitur
ꝙ cũ cognato uiri  cũ cognata u¬
xoris cõmittit᷑. Nõ est dimictẽda¬
ꝙ ꝓ aliqua infur mi eula seu deformi¬

Expanded text:
sororibus dormiunt. De his etiam qui cum duabus sorodormiunt, videndum est quid censeant canones. Qui dormierit cum duabus sororibus, et una ex illis ante fubit. Nec propriae uxori sibi licet reddere debitum, quam sibi reddidit il post mortem uxoris licet ei vel adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias papa, ibid.: Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii mahendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera ae lamenta persolvat. Hic de illo adulterio agitur, quod cum cognato viri, vel cognata uxoris committitur. 6. Non est dimittendapro aliqua macula seu deformi
Abbreviated transcription (Latin):
datum uł donatũ. Qd̃ aũt datur
refertut ad eum qui dat et ad
dicat᷑ cuam dicitur dari uł dona¬
scm̃ dici datum uł donatũ rela¬
tine et ad dantem et ad illũ cui
datur. Dans aũt siue donator est
latio dati uł donati tefert᷑ ⁊ ad
dantem et ad recipientẽ. qr nõ
potest aliquid dici datũ insi ab
aliquo et alicui detur. cũ ã spẽ .s.
datur mutatio si t: nou ĩ dante.

Expanded text:
dicatur vel donatum quod autem datur refertur et ad eum qui dat, et addicatur, cum dicitur dari vel donam dici datum vel donatum relative, et ad dantem, et ad illum cui datur. Dans autem sive donator, estlatio dati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui detur. Cum autem Spiritdatur mutatio fit, non in dante.
Abbreviated transcription (Latin):
temporalit̾ dñt᷑ relatiue ad cre¬
aturas sine mutacõne dĩnitatis
s non sine mutatõne creature.
et ita actñs est in c̾atura non in
creatore. et applłatio qua crea¬
tura relatiue ad c̾atorẽ dr̃ rela¬
tiua est et relationẽ notat que
est in ip̃a c̾atura. appellatõ uł illa
qua c̾atora relatiue dr̃ ad crea¬
turã belatiua quid̾ est. s nullam

Expanded text:
temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur relative, ad Creatorem relativa est, et relationem notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relat
Abbreviated transcription (Latin):
ctͣ spũalia nequicie ĩ celestib qr
demones qui st spũales et neqmͣ
ĩ hoc turbulento aere nobis peo¬
pinquo qd̾ celũ appellat᷑ hĩtant
uñ et diabolus pͥnceps aeris dr̃.¬

Expanded text:
tualia nequitiae in coelestibus ; quia daemones qui sunt spirituales et nequam, in hoc turbulento aere nobis propinquo, qui coelum appellatur, habitant. Unde et diabolus princeps aeris dici
Abbreviated transcription (Latin):
lucifer sic̃ testat᷑ ysayas. Qũo in¬
quit cetidisti lucifer qui mane
oriebaris et c̾. qui ñ unus ordo s
umus spc̃ accipiendus ẽ qui ceste
ysidoro pos qmͣ catꝰ est eminẽciã
nature ⁊ ꝓfunditatẽ scĩe sue ppẽ¬

Expanded text:
Lucifer, Isaia testante. Quomodo, inquit, cedidisti, Lucifer, qui mane oriebaris? etc. Qui non unus ordo, sed unus angelus accipiendus est. Qui, teste Isidoro, postquam creatus est, eminentiam naturae, et profunditatem s
Abbreviated transcription (Latin):
aliis aũt uidet᷑ ꝙ beatitudinẽ
qũa receꝑũt in ꝯfirmatõne ꝑ
gr̃am tc̃ appositã non meruer̃t
dicentes tc̃ non fuisse eis collatã
grãm ad m̾endũ set ad beate uiuend̾
non tc̃ eis datũ esse bonũ quo mere¬
rent᷑. set quo felicit̾ fruereut᷑. qd̾
aũt tunc in p̾miũ acceꝑũt ꝑ obse¬
quia nobis exhibita ex dĩ obedĩa
p̾cessit meritũ. ec ħ in mag᷑ platẽ
fateor. ꝙ de maiorib et minori¬

Expanded text:
 beatitudinem quam receperunt in confirmatione per gratiam tunc appositam non meruerint, dicentes tunc fuisse eis collatam gratiam non ad merendum, sed ad beate vivendum; nec tunc eis datum esse bonum quo mererentur, sed quo feliciter fruerentur. Quod autem tunc in praemium acceperunt, per obsequia nobis exhibita, ex Dei obedientia praecessit merita; et hoc mihi magis placere fateor. D
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a ꝯfirmatione beati
fuint angłi. et an ip̃am bĩtudi¬
nẽ aliquo modo meruerĩt. ꝙ in
ip̃a ꝯfirmatione beati fu̾int ꝑł¬
res contestant᷑ aucforitates. ⁊iõ¬

Expanded text:
in ipsa confirmatione beati fuerint angeli; et an ipsam beatitudinem aliquo modo meruerint. Quod in ipsa confirmatione beati fuerint, plures contestantur auctoritates,
Abbreviated transcription (Latin):
nec culpa ilioꝵ fint qd̾ ñ est data
qr ĩ eis nuna culpa adhuc p̃cene¬
tat. Ad ħ dici pot̃. qm̃ quib apto¬
sita ẽ ip̃a gr̃a ñ fuit ex meritis
eoꝵ. alioqum iam non eẽt grã si
ex m̃ito qd̾ eẽt ante gsam oaret᷑.¬
D̾u̾o aliis non ẽ data cui rũt.
de p̾hendi pot̾ ꝙ lic sine gr̃a neqͥ¬
ꝑ id tam̃ qd̾ eis collatũ erat ĩ cre
pelleret s sua spontanea uolun¬
tate declinauerunt. qd si nõ fe¬
cissent qd̃ datũ est aliis utiq da¬
retur et illis. ꝙ angłi ĩ ip̃a qua¬

Expanded text:
nec culpa illorum fuit quod non est data, quia in eis nulla culpa adhuc praecesserat. Ad hoc dici potest quoniam quibus apposita est gratia non fuit ex meritis eorum, alioquin jam non esset gratia, si ex merito quod esset ante gratiam daretod vero aliis non est data, culpa deprehendi potest, quia sine gratia nequper id tamen quod eis collatum erat in creampelleret, sed sua spontanea voluntate declinaverunt: quod si non fecissent, quod datum est aliis, utique daretur et istis. 7. Quod angeli in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
altissimo. Simił quid̾ deo uoluit eẽ
ñ ꝑ unitationẽ set ꝑ equalitatem
bie merito de celo .i. de ẽpy¬
sue prauitatis ꝯsortid. sam ut
ait ioh̾es in apocalipsi draco de ce¬
lo cadens secũ traxit t̾ciam ꝑtem
stelaꝵ. qr lucifer ille alis maior ñ
solus cecidit set cũ eo alii młti qͥ
ei ĩ malitia ꝯsenserũt. eosq cadẽ¬
tes hiꝰ caliginosi aeris hĩtaculũ
excepit. et ħ ad nr̃am ꝓbationẽ
fc m̃ est ut fit nobis ex̾citatõns

Expanded text:
luit non per imitationem, sed per aequalitatem biae merito de coelo empysuae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi: Draco de coelo cadens secum traxit tertiam partem stellarum , quia Lucifer ille aliis major non solus cecidit, sed cum eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum excepit, et hoc ad nostram probationem factum est, ut sit nobis caus
Abbreviated transcription (Latin):
los graͣm in bono. ut possit pec¬
care pp̃ lib̾tatem et infirmitatem:
et pssit ñ peccare ad mortẽ. pp̃ lib̾¬
tͣatem . eͣt gr̃am adiuuantẽ. nũdũ
tam̃ hab posse oĩo non peccare. ł¬

Expanded text:
gratiam in bono, ut possit peccare propter libertatem et infirmitatem, et possit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adjuvantem: nondum tamen habet posse omnino non peccare, v
Abbreviated transcription (Latin):
etã ad tonũ nil impediebat. ad malũ
ml impellebat. ñ habuit mͥtu ntuta¬
bonũ tũc sine errore rõ iudicare et
uoluntas sine diffigultate bonũ appe¬
tere pot̾at. Post ͭ pcc̾m u̾o añ reꝑa¬

Expanded text:
enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitabonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Post peccatum vero ante repa
Abbreviated transcription (Latin):
subam que sempic̾na ẽ tnͣsfe̾ces¬
non ⁊ se ip̃o inmor fẽs est. qui se¬
ip̃m ex inamuit formã serui ac¬
cipiens :. Non enĩ sic accepit for¬
mam serui. ut amitt̾et formam
dĩ in qua erat equar prĩ. ĩ forma

Expanded text:
am, quae sempiterna est, transferenon etiam seipso minor factus est, qui seipsum exinanivit formam servi accipiens? Non enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri. In forma
Abbreviated transcription (Latin):
tractandoꝵ ita u̾sat᷑ ut non sit
nobis cõe cũ recore rõnale ẽ quid.
set ex illa rõnali mte qua subhẽmꝰ
intelligibili et inꝯmut abłi u̾itati
tanqmͣ ductum. et inferiorib trac¬
tandis gub̾nandis q deputatum
est. sicut enĩ in oĩb pecorib ñ est
ĩuentum uiro adutoriũ siłe illi nͥ de¬

Expanded text:
ur, ut non sit in nobis commune cum pecore, rationale est quidem, sed ex illa rationali mente qua subhaeremus intelligibili et incommutabili Veritati, tanquam ductum, et inferioribus tractandis gubernandisque deputatum est. Sicut enim in omnibus pecoribus non est inventum viro adjutorium simile
Abbreviated transcription (Latin):
ita m̃ti nr̃e qua suꝑnam ꝯsulimus
ueritatẽ. nullipͣ ad iusii reꝵ tẽpa¬
liũ qͣtũ nature hoĩs sat est. simile
ad unitatis diuortiũ seꝑatũ set in
auꝑciliũ societatis qiͣ diriuatum in
suo dispertit᷑ officio. et sic̃ una est
caro duoꝵ in mastulo et ĩ femina
sic intellectũ nr̃m et actionẽ siue
rõnem et appeticũ rõnalem uel si
aliquo modo significantiꝰ dici pos¬
sunt una m̃tis natura ꝯplectitur.
uua. Ecce ex hus intelligi potest

Expanded text:
a menti nostrae qua supernam consulimus Veritatem, nullum est ad usum rerum temporalium, quantum naturae hominis satis est, simile ad unitatis divortium separatum, sed in auxilium societatis quasi derivatum, in suo dispartitur officio. Et sicut una caro est duorum in masculo et in femina; sic intellectum nostrum et actionem sive rationem et appetitum rationalem vel si aliquo modo significantius dici possunt, una mentis natura complectitur: una. Ecce ex his verbis apert
Abbreviated transcription (Latin):
quo suꝑior rõnis portõ . q. uir deb
mulier. et sicut in cũctis aĩalib
ñ est reꝑtũ hoĩ adiutoriũ sise. sec
de illo sumptũ qd ei formaret᷑ in
pettorib hm̃s coũnes nullũ mẽti

Expanded text:
quo superior rationis portio, quasi vir, debet mnon est repertum homini adjutorium simile, sed de illo sumptum est, quod ei formaretur in pecoribus habemus communes, nullum menti
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq pect̾mittend̾ non est.
ꝙ talis nc̃ ĩ unoqͦ hoĩe tempta¬
cõnis est ordo. et ꝓgressio. quał tũc
in pͥmis p̃cessit ꝑentib ut enĩ tũc
serpens mulieri malũ suasit. ip̃aq
ꝯsensit. denĩ uiro suo dedit. sic q cõ¬
ĩ nobis ꝓ serpente est sensuał mot᷑ꝰ
aĩe ꝓ muliere inferior portio tõ¬

Expanded text:
llud quoque praetermittendum non est, quod talis nunc in unoquoque homine tentationis est ordo et progressio, qualis tunc in primis praecessit hominibus. Ut enim tunc serpens mulieri malum suasit, ipsaque consensit, deinde viro suo dedit, sicque connobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere inferior portio ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tinere: quib aliqui a miseria
lib̾ant᷑. ad bonitatẽ uo non sol
illa set facturã et gub̾nationẽ
mat̾ ialiũ ita dicens. ad miãm ꝑ
miseria lib̾at. ad bonitatem u̾o
q celũ et terra et oĩa ualde bona
creauit ut eẽnt. Id̾ celi ñ indigẽt¬
mĩa ubi nilla est miseria. In ter¬
ra. hoĩs habundat miseria. et suꝑ
qr non indigent mĩa. Indigẽt

Expanded text:
tinere, quibus aliqui a miseria liberantur. Ad bonitatem vero non solum illa, sed facturam et gubernationem naturalium, ita dicens: Ad misericomiseria liberat; ad bonitatem vero, d coelum et terram, et omnia valde bona creavit ut essent. Idem, ia, ubi nulla est miseria; et in terra hominis abundat miseria, et supequi non indigent misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sit in subiacenti ꝓ uarieta¬
te sensuũ diu̾sis nũtupatͤ uocabu¬
lis. Aliud enĩ significat sapĩa. ali
plinis te diuinaꝵ hũanaꝵ q rey
ĩstruere intelligit᷑. qũ iusticia dis¬
tributor et iudex meritoꝵ ĩsimi¬
at.ita et priscencia cũ dr̃ doctor ⁊
demonstrator uonaꝵ ⁊ malaꝵ rez

Expanded text:
unum sit in subjacenti, pro varietate sensuum diversis nuncupatur vocabulis. Aliud enim significat sapientia, aplinis te divinarum humanarumque rerum instruere intelligitur; quando justitia, distributor vel judex meritorum insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et dem
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe alia iustitie. alia bonitati tͥbu¬
ant᷑. non diu̾sitas subiacentis .i. rei
hiis uocabulis significare expͥmit᷑.
set uarietas sensuũ et effectuum
Cum enĩ dr̃ deus iustus uł iusticia

Expanded text:
iae, alia justitiae, alia bonitati attribuantur, non diversitas subjacentis, id est, rei, his vocabulis significate exprimitur, sed varietas sensuum et effectuum Cum enim dicitur Deus justus vel justitia
Abbreviated transcription (Latin):
macis ordĩati. siłr ab officio remo¬
ueant᷑. Symoniacos u̾o nõ symo¬
niace a symoniatis ordĩatos mi¬
sericordit̾ ꝑ manus impõnem ꝓ
temporis uccĩtate in officio per¬
mittimꝰ ꝑman̾e. qd̃ intelligend̾̃
est de hus qui ordinant᷑ a symoĩ¬
atis ignorantes eos eẽ symonia¬
cos. hos facit sẏmoniacos nõ rea¬
tus criminis set ordinatõ symo

Expanded text:
iacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem pro temporis necessitate in officio permittimus permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simo
Abbreviated transcription (Latin):
dum est diligenda sunt. set ea so¬
la que ui nodis cum societate qͣ¬
dam ref̾unt᷑ in deũ sic̃ est homo
uł angelus. uł ad nos relata bñfi¬
ciodĩ ꝑ nos indigent ut corpus.
qd̾ ita p̾cipiend̾ est diligi ut ei
dato dilectionis ꝓximi totum

Expanded text:
sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei dato dilectionis proximi totum