comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clis intelligẽ quȩ dictas̃. lici ⁊ dehis intellexisse
ñ inutile sit. s ingrediens ad intenora cordi tu¬
i. ⁊ alios oculos m̃te ꝑquirens quiradĩmanda¬
to illuminant᷑. mandatum qͥppe dĩ illuminãs
ocłos. illud enitere. labora. contende ut sc̃ẽ in¬
telligas uniuersa quȩ dictas.ꝙ. simił sp̃uqͥi

Expanded text:
culis intelligere, quae dicta sunt, licet et de his intellexisse non inutile sit: sed ingrediens ad interiora cordis tui, et alios oculos mente perquirens, qui et a Dei mandato illuminantur: Mandatum quippe Dei illuminans oculos: illud enitere, labora, contende, ut sancte intelligas universa, quae dicta sunt, et si
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ penitentiam egenᷤ: nigra ent anima tua
ꝙ. quia semel ethyopem nominaui uolotestẽ
ꝙ. marla murmurant quia moyses ethyopisã
habet urorem.&. nunc moy ses ethyopissã duc̃
uxorem. Siquidem lex eius ad hanc nram ethy¬
opissam transinigrauit. Murmuret aaron sa¬
cerdocium udeorum. murmuret &. maria
sinagoga coꝵ. Moyses de murmuratione ñ
curat. amat ethyopissam suam de qua ⁊ ali
ebat archysinagogi filiam curatione p̃ueñ:
sic ethyopissa isrł egrotante sanata ẽ. Illor¬
enun delicto: salus gentib facta ẽ ad emulã¬
dum eos. Nigra sum .&. speciosa filia ierłm
.& tu eccłastica amima ad filias ierłm cõuer¬
te sermonem &. dic. me plus amat sponsus
me magis diligit quamuos. quȩ multȩ fili¬
e isrł uos foris statiᷤᷤ x. sponsam cubiculum
uidetis intrantem. Nemo dubitet nigrã uo
catam eẽ formosam. qͥ nõ sumus ut cogͥscamꝰ
dm̃ ut cantica. cantici predicemꝰ. ut abethy¬

Expanded text:
vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua Et quia semel Aethiopem nominavi, volo teste511 Maria murmurant: quia Moyses Aethiopissam habet uxorem . Et nunc Moyses Aethiopissam ducit uxorem. Siquidem lex ejus ad hanc nostram Aethiopissam transmigravit. Murmuret Aaron, sacerdotium Judaeorum: murmuret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de murmuratione non curat: amat Aethiopissam suam, de qua et alebat, archisynagogi filiam curatione praevenit : sic Aethiopia, Israel aegrotante, sanata est. Illorum delicte, salus gentibus facta est, ad aemulandum eos. Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem. Et tu Ecclesiastica anima ad filias Jerusalem converte sermonem, et dic: Me plus amat sponsus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
sit sponsa. Quenmus aut̃ qͦm ingra .x. sine
candore sit pulcrha. Penitentiam egit apec¬
catorum sorde purgata necdum lotaẽ insalu¬
te nigra dr᷑. s inatro colore ñꝑmaiy. fit itaq
candida qnadinaiora consurgit.⁊ ab humilib
sponsȩ &. seimone dicitur suꝑpectus illius re¬
cumbens. qui a pͥrincipale cordis ẽ nri unde a
caralib recedentes sꝑitalia sentire debemus.
⁊ intelligere multomelius eẽ sic amare: quã
amare desistere. Ascendit gͥ recunbens suꝑ
pectus fratruelis sui & quȩ nuncin exordio cã¬
tici nigra dicitur: in epythalamii de ea fine
cantatur. quȩ ẽ ista quȩ ascendit dealbata:
lntelleximꝰ quomͦ & nigra .x. formosa sit spon¬
sa. Si autem .x. tu ñ egeriᷤ penitentiam: caue
ne anima tua nigra dicatur &. turpiᷤ: duplici
feditate turpens. Nigra ꝓpt̃ peccata p̃tenta:
tupĩ ꝓpter hoc: quia in hisdẽ uitiĩ ꝑseuera.

Expanded text:
sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine sit sponsa. Quaerimus autem, quomodo nigra, et sine candore sit pulchra. Poenitentiam egit a peccatorum sorde purgata, necdum lota est in salute, nigra dicitur: sed in atro colore non permanet. Fit itaque candida, quando ad majora consurgit, et ab humilibus sponsae et sermone dicitur, super pectus illius recumbens: quia principale ibi cordis est nostri. Unde a carnalibus recedentes spiritalia sentire debemus, et intelligere multo melius esse sic amare, quam amare desistere. Ascendit igitur recumbens super pectus fratruelis sui, et quae nunc in exordio Cantici nigra ponitur, in epithalamii fine de ea cantatur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Intelleximus quomodo et nigra, et formosa sit sponsa. Si autem et tu non egeris poenitentiam, cave ne anima tua nigra dicatur, et turpis, et duplici foeditate turperis: nigra propter peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras.
Abbreviated transcription (Latin):
.x. letabim̃ inte. ꝓsponsȩ ꝑfectione letant᷑.¬
ñ ẽ emulatio inuirtutib. amor iste mundꝰ.
amor iste sine uitio ẽ. exultabimꝰ & letabi¬
m᷑ inte. diligemus ubera tua. Illa q̃ maior
ẽ iam tuorum uberum lacte ꝑfruit᷑ ⁊ loqͥt᷑
exultans. Bonauba tua suꝑ uinum. iste u̾
quȩ exultationem .&. leticiam deferunt: ado¬
lescentulȩ quippe s̃. deferunt cantatẽ .x. dicut.
Exultabimus .x. letabimur inte. Diligemꝰ: ñ
diligimus s diligemus ub̃a tua suꝑiunum.
d cĩn loquitur ad sponsam. equita dilexit te.
Laudant sponsam nomenilli equitatis apprus
uitutib imponentes equitas dilexit te. Rur¬
sum adadolescentulas sponsa respondet. Nigͣ
sum &. speciosa filiȩ ierłm ut tab̾nacula cedar
ut pelles salomonis. ne intueamini me quia
ego sum denigrata qm despexit me sol. Spetio¬
sa quidem c̃ & possum inuenire qͦmͦ spetiosa.

Expanded text:
et laetabimur in te: Pro sponsae perfectione laetantet laetabimur in te: Pro sponsae perfectione laetantn est aemulatio in virtutibus. Amor iste mundus, amor iste sine vitio est. Exsultabimus et laetabimur in te: diligemus ubera tua. Illa quae major est, jam tuorum uberum lacte perfruitur, et loquitur exsultans: Bona ubera tua super vinum. Istae vero quae exsultationem et laetitiam deferunt, adolescentulae quippe sunt, deferunt charitatem, et dicunt: Exsultabimus et laetabimur in te. Diligemus, non diligimus: 510 sed diligemus ubera tua super vinum. Deinde loquuntur ad sponsam: Aequitas dilexit te. Laudant sponsam, nomen illi aequitatis a propriis virtutibus imponentes: Aequitas dilexit te. Rursum ad adolescentulas sponsa respondet: Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar: ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata: quoniam despexit me sol. Speciosa quidem est, et possum invenire, quomodo speciosa
Abbreviated transcription (Latin):
orum curremus. cum omni honestate deam¬
bulantib dictum ẽ. pꝰ te in odore unguento¬
rum tuoꝵ curremꝰ scđ̃m illud. cursum cõsũ¬
maui. ⁊ illud qui instadio curr̃: omne̾ quid̃
ta illud exemplum. amicus autem sponsi
stans ⁊ audiens eũ: gaudio gaudi ꝓpter uoc
uent. intͦeunte sponso forisecꝰ remanent.
Sponsa uͦ spetiosa ꝑfecta sine macula. sint
ruga. insponsi cubiculum. in regium penu¬
al ingressa: reuertitur aduuencłas. & nũ¬
tiat eis quȩ sola conspexerat. dix̃q. Intͦdu¬
x̃ me rex incubiculum suum. ñ ait intͦdux̃
nos plures incubiculum suum. Elures fori
remanent. in cubiculum sola ingredit᷑ spõsa
ut uideat thesauros tenebrosoᷤᷤ & abs cõditos
renuntiiq uiuencłis. Intͦdux̃ me rex in cu¬
biculum. sium. Rursum adolescentulȩ.
idẽ sponsarum incipientium turba cõplu¬
rima. ingressa sponsa cubiculum spõsi. ⁊ ui¬
dente diuitia uir sui dum illius p̃stolant᷑
aduentum. lete concinunt. exultabimus

Expanded text:
orum curremus. Cum omni honestate deambulantibus dictum est: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus, secundum illud: Cursum consummavi ; et illud: Qui in stadio currunt, omnes quidem ta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem nent. Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, sine ruga, in sponsi cubiculum, in regium penetrale ingressa, revertitur ad juvenculas, et nuntiat eis, quae sola conspexerit, dicitque. Introduxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculum sponsi, et vidente divitias viri sui, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt: Exsultabimus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ botius expͥ. s his qui eiꝰ flore s̃ digni. Aliis u¬
ua uana ẽ. huic soli quȩ ⁊ nigra ẽ ⁊ formosa
infloris decore sep̃b. Botrus cypͥ fratrueł m̃s
m̃. si simplicit ait botrus cipͥ sratrueł m̃s. s
cum acdditam̃to. mͥ. ut doceret ñ omnib eum eẽ bo

Expanded text:
 botrus Cypri: sed his qui ejus flore digni sunt. Aliis uva varia est: huic soli quae nigra est et formosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Non simpliciter ait, Botrus Cypri fratruelis meus: sed cum additamento, m
Abbreviated transcription (Latin):
sus eccłẽ. fratiueł ẽ sponsȩ suę. fasciculus stillȩ
fratruelis m̃smͥ. inmedio ub̾um meoꝵ ꝯmorabi¬
t̃. quis ita beatꝰ ẽ ut babeat bospitem inpͥncipa
nem dĩ : cale ẽ quippe ꝙ canit᷑. inmedio uber¬
in eorum ꝯmorabitur. Siñfuĩnt fractȩ mãme
tuȩ : in medio earũ habitabit sermo diuinus.
decebat in carnine nuptiali mamiã potiꝰ ap¬
pellare quam pectꝰ. x. ꝑspicuum ẽ curad expo¬
sitionem eiꝰ quȩ dic̃ iumedio uberũ meoꝵ ꝯmo¬
tuȩ. in medio ub̾um tuoꝵ cõmorabit᷑ sermo
diuinꝰ. uñ dixi siñfuĩnt fracte mãmȩ tue:
corripit᷑ uoce urt̃ cetera dr̃ ad eã. In egipto frac¬
te s̃ mãmȩ tus. Castarum ub̾a ñ franguntur.
s mereticum uba laxiꝰ pellib inugant᷑. fudi¬
carum erecta sunt ub̃a & uirginali robore tu
medio ubeꝵ meoꝵ ꝯmorabit᷑. Botrꝰ eypͥfra¬
trueł ms̃ mͥ. Initiũ ẽ sernoniꝰ ingermine. &

Expanded text:
e, fratruelis est sponsae suae: Fasciculus stillae fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur. Quis ita beatus, ut habeat hospitem in principnem Dei? Tale est quippe quod canitur: In medio uberum meorum commorabitur. Si non fuerint fractae mammae tuae, in medio earum habitabit sermo divinus. Decebat in carmine nuptiali mammas potius appellari quam pectus. Et perspicuum est, cur ad expositionem ejus quae dicit: In medio uberum meorum commoammae tuae, in medio uberum tuorum commorabitur sermo divinus. Unde dixi, si non fuerint fractae mammae tuae? corripitur voce, inter caetera dicitur ad eam: In Aegypto fractae sunt mammae tuae . Castarum ubera non franguntur: sed meretricum ubera laxis pellibus irrugantur. Pudicarum erecta sunt ubera, et virginali robore  Amedio uberum meorum commorabitur. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Initium est sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ euglista scͥpsit unguento. s denaitdo sꝑitali de
nartło qͥ dedit odorem suum. fasciculus stactẽ. io
ẽ guate siue stille fratiueł m̃s mͥ. Guita unguen
saluatorem meum acłterrena aut humilia de¬
scẽdentem: uidebiꝰ qͦmͦ uirtute magna q maiesta¬
te diuina ad nõmodica quȩdã stilla defluxent.
dehac stilla x. ꝓħa cecunnt dicenꝰ. & ent de stilla
ppli huiꝰ congrtgand congregabit᷑ ia cob. & sicu¬
ti sedim alium sensũ lapiꝰ erat p̾cisus emonte si
mana fragilitas totius monti magnitudinẽ ca¬
ꝑe s lapi exmonte. lapĩ offensioni ꝙ petra scan¬
dali descendit inmundũ. sic scism aliũ inteller¬
tum stilla nũcupat᷑. Oportebat qͥppe ut qr oms
gts̃ instullam situle reputate s̃. is qui p om̃iũ
salute factus ẽ om̃ia: ⁊ stilla ad eã fieret liban

Expanded text:
ur, Evangelista scribit, unguento; sed de nardo spirituali, de nardo quae dedit odorem suum. Fasciculus stactes, id est, guttae, sive 518 stillae fratruelis meus mihi. Guttam unguentSalvatorem meum ad terrena aut humilia descendentem, videbis, quomodo virtute magna, et majestate divina ad nos modica quaedam stilla defluxerit. De hac stilla et Propheta cecinit, dicens: Et erit, de stilla populi hujus congregandus congregabitur Jacob . Et sicuti secundum alium sensum, lapis erat praecisus e monte si nec poterat humana fragilitas totius montis magnitudinem capere: sed lapis ex monte, lapis offensionis, et petra scandali descendit in mundum : sic secundum alium intellectum stilla nuncupatur. Oportebat quippe, ut quia omnes gentes in stillam situlae reputatae sunt his qui pro omnium salute factu
Abbreviated transcription (Latin):
aureuitͥ monile largiat᷑. Noᷤ similitudinẽ
auri faciemꝰ. ñ enim habemꝰ aurũ. &. hoc qͦq
letandũ ẽ. si similitudine auri. si stigmata.
argenti faciamꝰ. Similitudinẽ auri faciemꝰ
tͥ cum stigmatib argenti. uerũ nõ omĩ tꝑe.
s donec sponsꝰ tuus surgat de accubitu. Cũ
enim ille surrexĩt: ipse tͥ aurum. ipse faciet
argentũ. ipse tuammñtem sensũq decorabit.
.x. eris uere diue insponsi domo sponsa formo¬

Expanded text:
aureum tibi monile largiatur. Nos similitudinem aureum tibi monile largiatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus aurum. Et in hoc quoque laetandum est, si similitudines ai. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi domo sponsa formo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ tustatas eiꝰ.x. ascensorẽ eius ⁊ eqͦs eius &.
currꝰ eiꝰ. quantum inquã differt equitatꝰ ms̃
ab eqͥs pharaois. tanto melior es om̃ib filiab
animab es melior. Si ñ es melior: ñ es ecclasti¬
ca.Equitatiu meo ineurnb pharaoni assimi¬
lauite ꝓrimna mea. Dein pulcͥtudinẽ sponsȩ sꝑi¬
tali amoredescbit. Gcnȩ tuȩ ut tuituᷤ. faciẽ illiꝰ
laudat. &. genaꝵ rubore succendit᷑. Pulcͥtudo qͥp¬
nõ pulcͥtudinẽ anime intelligamꝰ ingeni. la¬
biauero eius ꝙ linguam: intelligentiã p̃dice¬
mꝰ. Collum tuum monile. ut ornaintum qd̃
ipsum collum ẽ ornam̃tũ. ꝑ hec fit sponsus
inrecubitu. requieũ ut leo. ut catulus leomiꝰ ob¬
dormiuit ut deincep̾ pꝰsit audire. quis suscita¬
bit illum : qͦ interim dormiente: apparent s̃põ¬
sȩ sponsi sodaleᷤ angłi & his eam sermonibus
consolant᷑. Nos tͥ aurea ornam̃ta facere ñ pos¬
sumꝰ ñ enim tã diuitẽ sumꝰ ut sponsꝰ tuus. qͥ

Expanded text:
ascensores ejus, et equos ejus, et currus ejus , quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabus, animabus es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritudo quiptudinem animae intelligamus in genis. Labia vero ejus et linguam, intelligentiam praedicemus. Collum tuum ut monile. Ut ornamentum, quipsum collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus consolantur. Nos tibi aurea ornamenta facere non possumus: 516 non enim tam divites sumus, ut sponsus tuus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
o usq ꝑueniens incipiam forsitan⁊ eos amare
qͥs nescio. idcͥco annũtia mͥ ubite querã ⁊ inue¬
niam imeridie. ne forte fiam quasi cooperta
suꝑ gregeᷤ sodalium tuor. p᷑ hȩc uerba spons
ei cõminatur & dic̃. Aut cogͦscc̾ tempsam: qm̃
regi essponsa: formosa. ⁊ ame facta formosa. Si¬
quidem ego mͥ exhibui głosam eccłam ñ haben¬
tem maculã aut nigam. aut scitoq site ñ cogͦ¬
ueriᷤ &. tuã scierᷤ dignitatẽ.: patieiᷤᷤ hȩc q̃ sequut᷑
quenam istas̃: Siñ coguen̾ temetipsam opulcͣ

Expanded text:
os usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 os usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram, et inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam regis es sponsa, et formosa, et a me facta formosa: siquidem ego mihi exhibui gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam , aut scito, quia si te non cognoveris, et tuam scieris dignitatem, patieris haec quae sequuntur. Quaenam ista sunt? Si non cog
Abbreviated transcription (Latin):
lex̃ animamea. uͥ pasci uͥ cubã inmendie. di¬
ligent̃ obserua uͥ meridiem inueneriᷤ. Ap̃
ioseph meridie frẽs prandium celebrant. An¬
głi meridie abrahȩ suscipiunt᷑ hospitio.&.
ctã istiusmodi. quere &. inuenies scͥpturã di¬
uinã ñ frustra seu fortuitu unũquẽq usurpa¬
re sermonem. qui putã ẽ dignus e nob̃ ut
ad mendiẽ usq ꝑueniat &. uideat uͥpascat uͥ
cubat sponsꝰ : Annuntiamͥ quem dilex̃ ani¬
mamea uͥ pasciᷤ uͥ cubaᷤ inmeridie. N enĩ tu
mͥ aduuntiauenᷤᷤ: incipio errabunba iacta¬
ri.&. dum te quero: in alioꝵ grege̾ incurro.
sum quippe sponsa formosa. ⁊ aliiꝰ nudam faci¬
emmeam ñ ostendo nͥ tͥ soli quemiampdẽ de¬
osculata sum. annũtia mͥ quem dilex̃ anima
mea uͥ pascis uͥ cubã inmendie. neqñfiamsic̃
cooꝑta suꝑgregẽ sodalium tuoꝵ x tistañ pati¬
ar: ut ñ fiam cooꝑta: ut ora ñ contegã . &. adali¬

Expanded text:
lexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, incipio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incurro; egere incipio. Sum quippe sponsa formosa, et aliis nudam faciem meam non ostendo, nisi tibi soli, quem jam pridem deosculata sum. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitu .x. uideb̾ qͦmͦ uineã suam ñ custodies
ciat ipse inquib dam dampna sustineat .X.
eium cum fuit lib̃ ex om̃ib: seipsum seruũ
miᷤ infirmꝰ. uideis iudeus. his qͥ sub lege erãt
quasi sub lege. ⁊ cetera. dicatq. uineã meã ñ
custodiui. Nem̃n conspic̃ sponsũ. qui conspec¬
tꝰ abscessit. &. frequent̃ hoc intoto carmine fac̃.
qd̾ nisi quis ipse patiat᷑: ñ pot̾̃ intelligere. Se¬
pe ds̃ testis ẽ. sponsũ mͥ aduentare cõspexi ꝙ.
mecũ eẽ quã płimum. qͦ subito recedente: in¬
uenire ñ potui qđ querebũ. Rurs uingͥ deside¬
ro eiꝰ aduentũ .x. ñ nunquã iterum uenit.
& cum apparuent meisq manib fuent cõp̃¬
hensus. rir sum elabitur. &. cum fũit lapsũ:
nec illum uere teneam & ascendam unisus
suꝑ fratruelem nieum. Anuuntiamͥ quem
dilex̃ anima mea. uͥ pascis ubi cubas inineri¬
q̃n inflorente die qn plena luce inmaiestatiᷤᷤ
tuȩ splendore uersari. Annuntia m quẽ di¬

Expanded text:
sollicitus: et videbis quomodo vineam suam non custodiens, ciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, seipsum servum mus infirmis, Judaeis Judaeus: his qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: dicatque, vineam meam non custodivi. Deinde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligere. Saepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam pdero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus, rursum elabitur; et cum fuerit elapsusnec illum vere teneam, et ascendam innixa super fratruelem meum. Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meriquando in florente die, quando plena luce in majestatis tuae splendore versaris. Annuntia mihi, quem di
Abbreviated transcription (Latin):
diligite uxorẽ urãs ait apłs.S ñstent in eo qs
direrat uin diligite uxores uras. uerunsciens
eẽ dilectionem iuroꝵ in ꝓruis qͦq urorib in hone¬
xores suas amare deberent inferenꝰ. uiri diligi¬
ei sponsi dumrex in recubitusuo ẽ. requiescens
enum dormiuit ut leo & ut catidus leoniꝰ. sp̃o¬
se ꝓmiserant donec ille consigeret similitu¬
dines auri ⁊ argenti seeẽ facturos ñ habentes
aurtm ut sponsus.x. qͦdammꝰ aliis uerb spon¬
Ci passio p̃dicata ẽ: ñ inrationabilit᷑ adħec sp̃o¬
sa respondit. &. ipsa dispensationem quãdã
passionis intelligens. ad id qd audierat simili¬
tudine̾ auis faciemũ tͥ cum stigmatib angenti
donec rer in recubitu suo ẽ art. narrlus mea ded
odorem suum. fasciculus gutte fratrueł in e
ni. inmedio uberuim meoꝵ demorabit᷑. q̃ mͦ g¬

Expanded text:
in eo quod dixerat: Viri, diligite uxores vestras: verum sciens esse dilectionem virorum propriis quoque uxoribus in honeodo viri uxores suas amare deberent, inferens: Viri, diligii sponsi, dum rex in recubitu suo est frequiescens enim dormivit ut leo, et catulus leonis , sponsae promiserant, donec ille consurgeret, similitudines auri et argenti se esse facturos, non habentes aurum, ut sponsus: et quodammodo aliis verbis sponsi passio praedicata est, non irrationabiliter ad haec sponsa respondet, et ipsa dispensationem quamdam passionis intelligens, ad id quod audierat: Similitudines auri faciemus tibi cum stigmatibus argenti, donec rex in recubitu suo est, ait: Nardus mea dedit odorem suum. Fasciculus guttae fratruelis meus mihi; in medio uberum meorum demorabitur .
Abbreviated transcription (Latin):
inuenies generationes .xͥ. tam⁊ si ñ nulli
ut intͥbu leui ostendimꝰ in esrom inicium
faciant.⁊adsalmonusq ꝑueniant. Pu¬
to ꝓblema dissolutum. qd̾ si displict ad cõ¬
pendium ueniã. & dicaminhebreo ñ eẽ
diuersum. Aquila namq ñ contentiosiꝰ
ut quidamputant s studiosius uerbum
runt filui isrł de t̾ra egipti ita transtulit.¬

Expanded text:
inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, inuenies generationes quinque, tametsi nonnulli, ut in tribu Leui ostendimus, in Esrom initium faciant et ad Salmon usque perueniant. Puto problema dissolutum; quod si displicet, ad conpendium ueniam et dicam in Hebraeo non esse diuersum. Aquila namque, qui non contentiosius, ut quidam putant, sed studiosius uerbum runt filii Israhel de terra Aegypti, ita transtulit
Abbreviated transcription (Latin):
quesuit animamea. tenebo eũ ⁊ñ dimittã.
& enim cum uidcat᷑ scͥptura int̾ se eẽ contran¬
a. utniq uerum ẽ cum diuersum sit. Sgͣs¬
sisunt quarta gn̾atione filii isrł de t̾ra egip¬
ti. Replica gencalogiam leui. Leui genuit
caath. caath genuit amrã. amrã genuit
aaron. aaron genuit elearar. eleazar. genu¬
it finees. caath cum patre suoleui ingressus
ẽ egiptum. Rursꝰ elcarar cum patre suoa arõ
ingressus ẽ egiptum. Acaathusq ad elearar
computantur gnatiões. iiiͬͦ. lic⁊ quidam ue
eleararum fecimꝰ ꝑuenire. siuͦ uoluens dis
gipti. trib uidȩ x. ordo numeret᷑. luda genu¬
it phares. phareᷤ genuit esrom. esrom genu¬
it arã. arã genuit aminadab. aminadab
genuit naason. naason genuit salmon.
Chareᷤ cum patre suo uida ingressus ẽ egiptũ
naason pͥnceps trib uida in deserto descͥbit᷑.
cuius filius salmon t̾ram reꝓmissionis in¬
trauit. computa aphares usq abnaason:

Expanded text:
quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam quaesivit anima mea, tenebo eum et non dimittam etenim, cum uideatur scriptura inter se esse contraria, utrumque uerum est, cum diuersum sit. egressi sunt quarta generatione filii Israhel de terra Aegypti. replica genealogiam Leui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambram genuit Aaron, Aaron genuit Eleazar, Eleazar genuit Finees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est Aegyptum. a Caath usque ad Eleazar conputantur generationes quattuor, licet quidam uelEleazar fecimus, peruenire. si uero uolueris dispgypti, tribus tibi Indae ordo numeretur: Iuda genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon. Phares cum patre suo Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon terram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et
Abbreviated transcription (Latin):
& cumipse ds̃ loquutus sit ad habraam. sci¬
endo scies quia ꝑegrinumerit sementuum
in t̾ra ñ sua & inseruitutem redigent eos &
affugent ꝙ humiliabunt annis quad nĩgẽ¬
tis. postea moyses scͥbit in exodo. ꝙ factum
ẽ pꝰ quadangentos .xxx. annõ. exiuit omĩs¬
ppłs domini det̾ra egipti. agar qͦq hi̾mahelẽ
quasi lactentẽ & tenerum portat inhumens
cum sedecun ferme &. amplius reꝑiat᷑ annoꝵ
x. ndiculum sit tam grandẽ iuuenẽ matus
sedisse ceruicib. Roboam uͦ filius salomonis
quadragesimo pͥmo etatiᷤ suȩ anno regni sũp¬
sit exordium.&. regnauit inierłm annis.xui.¬
cum utiq pat̾ eius duodecimo anno regnare
filium gnãre nequiuerit. dum hȩc & mul¬
ta huiusmodi mecum sollicitꝰ uoluerẽ: aꝑu¬
it mͥ hostium qui hĩ clauem d̾d.&. intͦdux̃
me incubiculũ suũ posuitq inforamine
aurȩ leniori accederet dicerẽq. inueni quẽ

Expanded text:
Et cum ipse Deus locutus sit ad Abraham: « SciEt cum ipse Deus locutus sit ad Abraham: « Sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos et affligent, et humiliabunt eos annis quadringentis : » postea Moyses scribit in Exodo: « Et factum est post quadpotentia Domini de terra Aegypti. Agar quoque Ismaelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cum XVIII ferme et amplius reperiatur annorum, ut ridiculum sit tam grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam autem filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in Hierucum utique pater eius duodecimo anno regnare filium generare non quiuerit. Dum haec et multa istiusmodi mecum sollicitus uoluerem, aperuit mihi ostium, qui habet clauem Dauid, et introduxit me in cubiculum suum posuitque in foraaurae lenioris accederet, diceremque: Inveni quem
Abbreviated transcription (Latin):
qd uolunt intelligi septuagies septies: mł¬
tis modis interpretantur. asserente̾ ob hac̃
causam quinqͣgesimi & quingentesimi
niũ sacrate ineugłio positum debitorem.
& qͥnquagesimum psalmum penitentiȩ
qͥ .uii. conficitur septimaniꝰ & in principi¬
um ogdoadis erumpit. uerum ne longius
sermõ ꝓcedat: hucusq suꝑ hoc locutum
me eẽ suffitiat. quia &. ex his quȩ resꝑsimus
ingentem tͥ disputationis siluam potenꝰ ip¬
se conficere. sciens origenem duodecimũ &
t̃tium decimum ingenes: librũ debactan¬
tum questione dictasse. Curds̃ loquit᷑
ad habraam qd quarta ꝓgenie filii isrł ẽẽnt¬
de egipto reuersuri .x. postea moyses scͥbit.
quinta aut ꝓgenie ascenderunt filu isrł
cepi mecum tacitus estuare &. euestigio ge¬
nesim exodumq ꝑcurrens repperi loca inꝙͥ.
scͥpta sunt quȩ uident᷑ facere questionẽ. Ac
pͥmo estimabam spintalib sꝑitalia cõꝑando

Expanded text:
quod uolunt intellegi \'septuagies septies\', muquod uolunt intellegi \'septuagies septies\', multis modis interpretantur adserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrate in euangelio positum debitorem et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in principium ogdoadis erumpit. uerum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his, quae respersimus, ingentem tibi disputationis siluam poteris ipse conficere sciens Origenem duodecimum et tertium decimum in Genesim librum de hac tantum quaestione dictasse. Cur deus loquitur ad Abraham, quod quarta de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta autem progenie exierunt filii Israel coepi mecum tacitus aestuare, et e vestigio Genesim, Exodumque percurrens, reperi loca, in quibus scripta sunt, quae videntur facere quaestionem. Ac primo aestimabam spiritualibus spiritualia comparans,
Abbreviated transcription (Latin):
ut saltem malis ipsis & longȩ uitȩ merore
compulsus penitentiam ageret ut merere¬
t᷑ absolui. ñnulli septenariũ numciũ ple¬
num ⁊ ꝑfectum int̾pretant᷑ de mults scͥp¬
turaꝵ locis testimonia contrahente ⁊ hẽ
eẽ sensum quem supra ꝑstrinximꝰ qd̾ ꝗĩ
terfecerit cain abingenti eum zomĩa sup¬
plicia transeunte liberet pęna. S aũt̃ qui
x. de eũgłio int̾rogationem petri replicẽt.
dnẽ quotieus peccabit inme frater meus
dimittam ei usq septies : dicit ei iħe. ñ di¬
co tͥ usq septies: s usq septuagies sepues.
& putant mortem atq peccatum in sep¬
tima ꝓgenie sabbatizasse qñ enoch raptꝰ ẽ.
ꝙ. ñ inueniebatur qr transtulit illum ds̃.
t᷑: in aduentu xͥ mortis atq peccati aculeũ
eẽ confractum. Ponamz aliam opinionẽ.
nequid uidear preter gressꝰ. quidã septimũ
annum remissionis ⁊ quinqͣgesimum ui¬
bilei ⁊ quadangentesimũ nonagesimum

Expanded text:
ut saltem malis ipsis et longae vitae moerore ut saltem malis ipsis et longae vitae moerore compulsus poenitentiam ageret ut mereretur absolui. Nonnulli septenarium numerum plenum et perfectum interpretantur de multis scripturarum locis testimonia contrahentes et hunc esse sensum, quem supra perstrinximus, quod, qui interfecerit Cain, ab ingenti eum et omnia supplicia transeunte liberet poena. Sunt autem, qui et de euangelio interrogationem Petri replicent: domine, quotiens peccabit in me frater meus et dimittam ei? usque septies? dicit ei Iesus: non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. et putant mortem atque peccatum in septima progenie sabbatizasse, quando Enoch raptus est et non inueniebatur, quia transtulit illum deus. ur: in aduentu Christi mortis atque peccati aculeum esse confractum. Ponam et aliam opinionem, ne quid uidear\' praetergressus. quidam septimum annum remissionis et quinquagesimum iobelei et quadringentesimum nonagesimum,
Abbreviated transcription (Latin):
raculum p̾buit. eleuate portas principe urãs
⁊ introibit rergłȩ. ⁊ cetera. Referebat mͥ qui¬
dam hebreus in apocriforum libris septuagin
ta .uii. animas exlamech ꝓgenie repꝑiri. q̃ di¬
luiuo deletȩ sint. & in hoc nuõ de lamech fac¬
tam eẽ uindictã. qd genus ipsius usq ad ca¬
ta clismum ꝑseuerauent. Alii de .uii. uindi¬
ctis cain uana suspicant᷑. pͥmum eiꝰ asserũt
fuisse peccatum qd ñ recte diuisert. scd̃m:
qd̾ inuidit fñ. t̃cium: qd dolose egent dicẽs
transeamꝰ in campum. quartum qđ int̾sece¬
rit. quintum: qđ ꝓcaciter negauertt. nesci¬
o. nunquid custos fris mei sum: sextum ꝙ
seipsum dampnauit. maior culpamea ẽ ꝗͣ
ut dimittar. septimum: qđ nec dãpnatꝰ e¬
gent penitentiã scłm nimuitaᷤ ⁊ ezechiã
regem iuda qͥ imminentẽ mortẽ lacrimis
distulerunt. ⁊ dicunt illũ a clem̃tissimo dõ
idõ usq ad .xii. generatioes fiuus se dilatũ:

Expanded text:
raculum praebuit: leuate portas, principes, uestras, raculum praebuit: leuate portas, principes, uestras, et introibit rex gloriae et cetera. referebat mihi quidam Hebraeus in apocryphorum libris septuaginta et septem animas ex Lamech progenie repperiri, quae diluuio deletae sint, et in hoc numero de Lamech factam esse uindictam, quod genus ipsius usque ad cataclysmum perseuerarit. Alii de septem uindictis Cain uaria suspicantur et primum eius adserunt fuisse peccatum, quod non recte diuiserit; secundum, quod inuiderit fratri; tertium, quod dolose egerit dicens: transeamus in campum; quartum, quod interfecerit; quintum, quod procaciter negauerit: nescio; numquid custos fratris mei sum? sextum, quod se ipse damnauerit: maior culpa mea est, quam ut dimittar; septimum, quod nec damnatus egerit paenitentiam secundum Nineuitas et Ezechiam regem Iudae, qui inminentem mortem lacridistulerunt. Et dicunt illud a clementissimo Deo ideo usque ad septem generationes fuisse dilatum,
Abbreviated transcription (Latin):
noch genuit caynan. cayuan genuit mala¬
lehel. malale el genuit matusalã. matusa¬
lam genuit lamech. qui septimus ab adãñ
sponte ut in qͦdam hebreo uolumine scͥbit᷑
intfecit caynut ipse postea confitet᷑. qr uirũ
occidi inuulnere meo &. iuuenẽ in liuore me¬
o. q̃m septies uindicabitur decayn. de la¬
mech autem septuagies septies. Hȩc quidẽ s̾
cayn qd inseptima generatione interfectꝰ sit.
.x. iuxta aliam editionem penam suis scelerib
dedenit nicħ obscuri arbitror remansisse. Nẽ
illud qd ñ int̾rogaueraᷤᷤ dum aliud agimꝰ in¬
repsit. quȩ suit septuaguita .uii. uindictȩ.
quȩ in lamech exsoluendȩ sint. Aiunt abadã
inmorte qͦs ẽ passus inuita: ita ꝙ. lamech pec¬
ẽ.xͥ soluetur aduentu qͥ tollit pecc̃a mundi.
qͥ lauit amictum suum insanguine uuȩ ꝙ.
torcular calcauit solus. qͥ de edom ad celũ ru¬
bicundus ascendens &. cdamãtib angłimi¬

Expanded text:
noch genuit Gaidad, Gaidad genuit Malenoch genuit Gaidad, Gaidad genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit sponte, sicut in quodam Hebraeo volumine scribitur, interfecit Cain, ut ipse postea confitetur: Quia virum occidi in uulnere mihi et iuuenem in liuore meo, quoniam septies uindicabitur de Cain, de Lamech autem septuagies septies. et quidem de Cain, quod in septima generatione interfectus sit et iuxta aliam expositionem poenam sui sceleris dederit, nihil obscuri arbitror remansisse. Nunc illud, quod non interrogaueras, dum aliud agimus, inrepsit: quae sint septuaginta septem uindictae, quae in Lamech exsoluendae sint. aiunt ab Adamin morte, quos est passus in uita — ita et Lamech pecsus est, Christi soluetur aduentu, qui tollit peccata mundi, qui lauit amictum suum in sanguine uuae et torcular calcauit solus, qui de Edom ad caelum rubicundus ascendens clamantibus angelis mi
Abbreviated transcription (Latin):
cain septemultionib subitiendꝰ sit. s qd̾ .uii.
uindictaᷤᷤ quȩ in cayn tanto tꝑe cucurrer̃:
soluat in interfecto. occidens eũ quiuitȩ fu¬
erat derelictus ad pęnam. ut aut̃ ꝙ dicimꝰ
mauifestius fiat: cotidianȩ consuetudinis
ponamꝰ exemplum. Loquatur inter uerbe¬
ra senius ad dominũ. qt incendi domũ tuã
q. uniuersam substantiã dissipaui: int̾fice
ine: dñsq respondeat. ñ ut uis morieris q
finies morte supplicia. uerum longo tp̃e cu¬
stodieriꝰ aduitam. & tam infelicit᷑ in hac
luce uersabens: ut quicumq te occiderit.
beneficium prestet occiso. dum te detã mul¬
ditionẽ: hie nob̾ sensus iudet̃. de eo aut̃ qd̵
aquila posuit septempliciter ⁊ syminachꝰ eb¬
domada siue septimꝰ ulciscetur: maiorum nr̃o¬
rumista sententia ẽ qd putant inseptima ge¬
neratione a laimech interfectum cayn. Ad ã
quippe genuit cayn. cayn genuit enoch. e¬

Expanded text:
Cain septem ultionibus subjiciendus sit, sed quo septem Cain septem ultionibus subjiciendus sit, sed quo septem vindictas, quae in Cain toto tempore cucurrerunt, solvat in interfecto, occidens eum qui vitae fuerat dermanifestius fiat, cotidianae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur inter uerbera seruus ad dominum: quia incendi domum tuam et uniuersam substantiam dissipaui, interfice me\' dominusque respondeat: non, ut uis, morieris et finies morte supplicia; verum longo tempore custodieris ad vitam, et tam infeliciter in hac luce versaberis, ut quicumque te occiderit, beneficium praestet occiso: dum te de tam mulditionem hic nobis sensus uidetur. De eo autem, quod Aquila posuit septempliciter et Symmachus ebdomatos siue septimus ulciscetur, maiorum nostrorum ista sententia est, quod putent in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, E
Abbreviated transcription (Latin):
respõdit dño. Maior ẽ causa mea: quam ut
dimutar. idẽ plus peccaui quam ut merear
absolui. ecce eicis me hodie afacie t̾rȩ &. afaci¬
e tua abscondar & ero gemens & tremens suꝑ
t̾ram. ꝙ. erit. omĩs qui inuenent me: occib
me. Eitior inquit a conspectu tuo. &. consciẽ¬
tia sceleris lucem ipsam ferre ñsustinens. ab¬
scondor ut latitem. eritq omnis qͥ inuenent
me occidet me. dum ex tremore corpori ⁊ fu¬
riatȩ mentis agitatu eum eẽ intelligit qͥ me¬
reat᷑ int̾fici. uerum ds̃ nolens eum compẽdi¬
osȩ mortiᷤ fini cruciatu. nec tradens pene
qua se ipse dampnauerat: ait. Nonsic. idẽ
ñ ut estimas moriens. & mortem ꝓ remedio
accipies: uerum uiues usq ad septimã gene¬
rationem. & conscientiȩ tuȩ igne torqueberis.
ita ut quic̃q te occidit scdm dupplicem intel¬
ligentiã aut inseptima gnãtione aut septi¬
mo te lib̾et cruciatu. ñ qd ipse qui occiderit

Expanded text:
respondit ad dominum: maior causa mea, quam ut respondit ad dominum: maior causa mea, quam ut dimittar—\'id est:pluspeccaui, quamutmerear absolui\' —. ecce eicis me hodie a facie terrae et a facie tua abscondar et ero gemens et tremens super terram; et erit: omnis, qui inuenerit me, occidet me. \'eicior,\' inquit, \'a conspectu tuo et conscientia sceleris lucem ipsam ferre non sustinens abscondar, ut latitem, eritque: omnis, qui inuenerit me, occidet me, dum ex tremore corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intellegit, qui mereatur interfici\'. uerum deus nolens eum conpendio mortis finire cruciatus nec tradens poenae, qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio accipies, uerum uiues usque ad septimam generationem et conscientiae tuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occiderit, secundum duplicem intellegentiam aut in septima generatione aut septimo te libe
Abbreviated transcription (Latin):
rit cayn septem uindictã ex soluet: Ante¬
quam de questione dicamus: rectum udet᷑
ut editiones interpretum singłoꝵ cum ipso
ebraico digeramus. quo facilius sensus scͥp¬
turȩ possit intelligi. Caĩo m̃erlo ado¬
xay. iochen cholo rẽe cayñ
sobo tha ym iõ e ca mõ. Aquila.
& dixit ei dominus. ꝓprerea omnis qui occi¬
derit cayn: septempliciter ulciscetur. Sy¬
inachus. & dix̃ ei dominꝰ. Non sic. s omĩs
qui occiderit cayn: ebdomaba siue septimꝰ
iundicabitur. Septuaginta & theodotio:
ꝵ dix̃ dñs. Nonsic s omnis qui occiderit
cayn. septem uindictas ex soluet. Postqͣm
cayn occiderat frẽm interrogatus a dño u¬
biẽ abel frater tuus. contumeliose respõdit.
nescio. Nunquid custos fris mei sum: quã
obrem maledictioẽ dampnatus ut gemens ⁊
tremens uiueret suꝑ t̾ram noluit ueniam de¬
p̃cari. s peccatiᷤ peccã congeminãs tantũ pu¬
tauit nefas cui ad nõ ñ p̾sit ignosci. Deniq

Expanded text:
rit Cain, septem uindictas exsoluet? Anterit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequam de quaestione dicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeramus, quo facilius sensus scripturae possit intellegi: uaiomer lo adonai lochen chol orec cain sobathaim ioccamo; Aquila: et dixit ei dominus: propterea omnis, qui occiderit Cain, septempliciter ulciscetur; Symmachus: et dixit ei dominus: non sic, sed omnis, qui occiderit Cain, ebdomatos siue septimus uindicabit dominus: non sic, sed omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet. postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a domino: ubi est Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super terram, noluit ueniam deprecari, sed peccatis peccata congeminans tantum putauit nefas, cui a domino non posset ignosci. denique
Abbreviated transcription (Latin):
afferre sit latius disputandum. certe expec¬
to quid placeat. utrumne epłari breuitate
sententias tͥ uelis digen aut singulorum li¬
bros confici. slam &. origenes in quarto pauli
ad romanos tomo decircumcisione magnifi¬
ce disputauit. &. de mundis atq immundiͦ
animalib in leuitico plura disseruit. ut sup¬
se inuenire nichil possem: deeius tam̃fonti¬
b mutuarer. ut uerus loquar didimi de-
spũsc̃o librum inmanib habeo quem trans¬
latum tͥ cupio dedicarẽ. ne me estimes tantũ¬
mͦ dormitare qui lectionem sine stilo somnũ
putas. Antelaris itaq ꝓblematib quȩ e¬
płȩ tuȩ subieceras: quid mͥ uideret᷑ annexui.
ueniam postulans ꝙ. festinationis panter &.
morarum. festinationis. quia ad unam lu¬
cubraciunculam dictare uoluerim multoꝵ
opꝰ dienam. tarditatiᷤ: quia alio oꝑe betent᷑
non statim adintrogata rescͥpsi. Quid sͥ
uult qd̾ ingenesy scͥptum ẽ. ommis qui occide¬

Expanded text:
adferre, sit latius disputandum. certe expecadferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid placeat: utrumne epistolari breuitate sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos la/jTiquaiuiv tomo de circumcisione magnifice disputauit et de mundis atque inmundis animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectiputas. Antelatis itaque problematibus, quae epistolae tuae subjeceras, quid mihi videretur annexui, veniam postulans, et festinationis pariter et morarum: festinationis, quia ad unam lucubratiunculam dictare voluerim multorum opus dierum; tarditatis, quia alio opere detentus, non statim ad intuult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occide
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimo pape damaso:
ieronimus. Postquam epi¬
stolamtus sc̃itatis accepi:
confestim accito notario ut
exciꝑet imꝑaui. qͦ ad offitium p̃parato qđ̵
cram uoce prompturus ante mͥ cogitatiõe
pingebam. Interim iam & ego linguam
x. ille articulum mouebamꝰ: cum subito
hebreus interuenit deferens ñ pauca uo¬
lumina quȩ de synagoga quasi lecturus
acceꝑat. & ilico. habes inquit qđ postu¬
laueras. Meq dubium &. quid facerem
nescientem ita festinus exterruit: ut om¬
nib p̃termissis ad scͥbendum conuolarẽ.
Qd̾ quidem usq ad p̾̃sens facio. uerum
quia heri a diacono ad me misso ut pirtã
epłam. ut ego sentio comm̃tarium te expe¬
ctare dixisti breuem responsionẽ ad ea desi¬
derans que singula magnoꝵ uoluminum
unculis pretermissis. ñ qͦ ñ potuerm. ꝙ.
ad illas aliquid responde. s qđ ab eloquentisi¬
mis uins tertulliano nr̃õ scilie. & nouatiano.
latino sermone sint editȩ. &. sinoua uoluenmꝰ

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum uoluminuunculis praetermissis, non quo non potuerim et ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis uiris, Tertulliano nostro scilicet et Nouatiano, Latino sermone sint editae et, si noua uoluerimus
Abbreviated transcription (Latin):
t martum ñ de peccatuce dixisse. uenit gͦ non
peccatix illa s scã cuius nom̃ qͦ ioħs insenut.
uaua qͥppe erat habens alabastium ungue¬
ti nardi pistici p̃ciosi xeffudit suꝑ cap̃ iħu.
Deiñ suꝑ hoc indignantib ñ om̃ib: discipuli
s uida solo dicente. potuit uenundari trecen¬
tiꝰ denaniᷤ ⁊ da pauꝑib: respondit magister
in diem sepultuix meȩ fec. Idõ ubicumq pre¬
dicatum fuerit eũgłium istud: dicet ⁊ qd̃ ftc̃
cap̃ domini fudit unguentũ. ꝙ tugͥ assume
narlum ut pꝰquam capiħu suaui odore ꝑfudis:

Expanded text:
n de peccatrice dixisse . Venit ergo non peccatrix illa, sed sancta, cujus nomen quoque Joannes inseruit; Maria quippe erat habens alabastrum unguenti nardi pistici pretiosi, et effudit super caput Jesu. Deinde super hoc indignantibus, non omnibus discipulis, sed Juda solo, dicente: Potuit venundari hoc trecentis denariis, et dari pauperibus , respondit magister in diem sepulturae meae fecit. Ideo, ubicumque praedicatum fuerit Evangelium istud, dicetur et quod fcaput Domini fudit unguentum; et tu igitur assume nardum, ut postquam caput Jesu suavi odore perfuderis,
Abbreviated transcription (Latin):
siqd̃ peccatͥr habuit ad pedes referendum ẽ. si
qd ea quȩ ñ peccatͥr. ad caput. Nec mirum do¬
mum fuisse odore completã. cum hoc odore¬
mundus completus sit. scͥbitur in eod loco d̃
symone lepso &. domocius. Ego puto lepro¬
simonem nuncupari. cꝰ domꝰ ad aduentum xͥ
suaui odore completa sit agente penitentiã
peccatͥce. &. scã caput iħu unguenti odorib
ꝑfundente. Unguentum effusum nom̃ tu¬
um. qͦmͦ unguentum qd effusione sua odo¬
rem longe lateq disꝑgit: sicxͥ nom̃ effusũ ẽ.¬
Inuniuersa terra xp̃c nominat᷑. in om̃i mun¬
do p̾dicatur dñs. Unguentum eum effusũ ẽ
nom̃ eiꝰ. Nẽ moysi nom̃ auditur. qd prius
iudeȩ tantum claudebatur angustiis. neq
enim grecorum quispiam meminit eiꝰ. neq ĩ
ulla gentilium litrerarum hystoria de illo
seu ceteris scͥptum aliquid inuenimꝰ. Statĩ
ut iħc radiauit in mundo: edux̃ secũ legẽ¬

Expanded text:
si quod peccatrix habuit, ad pedes referendum est: et si quod ea, quae non peccatrix, ad caput . Nec mirum domum fuisse odore completam, cum hoc mundus completus sit. Scribitur in eodem loco de Simone leproso et domo ejus . Ego puto leproSimonem nuncupari, cujus domus ad adventum Christi suavi odore completa sit, agente poenitentiam peccatrice, et sancta caput Jesu unguenti odoribus perfundente. Unguentum effusum nomen tuum. Quomodo unguentum quod effusione sua odorem longe lateque dispergit, sic Christi omni mundo praedicatur Dominus. Unguentum enim effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae tantum claudebatur angustiis. Neque enim Graecorum quispiam meminit ejus, neque in ulla gentilium litterarum historia de illo seu caeteris scriptum aliquid invenimus. Statim ut Jesus radiavit in mundo, eduxit secum Lege
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓusunrõ fit sepe ut re quȩ boẽ
sunt ꝑnaturam dum male hi abutim̃. uos ad
peccã deducant. Unꝰ de animȩ motib amor ẽ.
qͦ beneutimꝰ ad amandũ si sapientiã amemꝰ:
ueritatẽ. qñ uͦ amor nr̃ inpeiora corruent: a¬

Expanded text:
su nostro fit saepe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor n
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ unguentiᷤᷤ. si aũt & ad meam animã factã
sponsã suã uenire dignabitur quam oportet
eẽ formosai ut illum decȩlo ad se trahat ut de¬
scendere faciat ad terras ut ueniat ad ainatã.
quali pulctudine decoranda ẽ quali deb amo¬
re feruere ut ea loquatur ad illam quȩ ad ꝑfec¬
tam loquutus ẽ sponsã : qr ceruix tua. qr ocłi
humen tui. qi pedes tui. de quib si concesserit
dominꝰ disputabunus qͦmͦ sponsȩ menbra
uanent᷑. ⁊ singularum partium laus diuersa
dicat᷑. ut pꝰ disputationem etiã ad nrãm dici
animã similit̃ laboremꝰ. Bona gͥ ub̃a tua
suꝑuinum. s iuidis sponsum: tẽ intelligẽ¬
& odor unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ omnia aromata.
Multi habuerunt anmata. Regina austͥ
detulit aromata salomoni.⁊ plures alii aro¬
inata possederunt. S habuent quis quanta
iata. ego arbitror quiã moyse habuit aro¬

Expanded text:
tus unguentis. Si autem et ad meam animam factam tus unguentis. Si autem et ad meam animam factam sponsam suam venire 507 dignabitur, quam oportet esse formosam, ut illum de coelo ad se trahat, ut descendere faciat ad terras, ut veniat ad amatam! Quali pulchritudine decoranda est, quali debet amore fervere, ut ea loquatur ad illam, quae ad perfectam locutus est sponsam: Quia cervix tua, quia oculi humeri tui, quia pedes tui ! de quibus, si concesserit Dominus, disputabimus: quomodo sponsae membra varientur, et singularum partium laus diversa dicatur, ut post disputationem, etiam ad nostram dici animam similiter laboremus. Bona igitur ubera tua super vinum. Siet odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Multi habuerunt aromata. Regina austri detulit aromata Salomoni, et plures alii aromata possederunt: sed habuerit quis quantalata. Ego arbitror, quia et Moyses habuit aro