comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quõ sꝑat : qd̾ attinet ad ñ p̃uidere. ł
q̃ c̃duntur ł que sꝑantur. fidĩ speiq ꝯ¬
mune ẽ. Distinguit᷑ tñ fides a spe
mala. est etiã fides ⁊ p̃tĩtarũ rr. et
semꝑit̾nũ. ⁊ alia atq alia. ñ modo de

Expanded text:
at? Quod attinet ad non videre vel quae creduntur, vel quae sperantur, fidei speique commune est. Distinguitur tamen fides a spe,mala. Est etiam fides et praeteritarum rerum, et sempiternum. Et alios atque alia
Abbreviated transcription (Latin):
st aũ spes uirtus qua spiri¬
tualia ⁊ ct̃na bona sꝑantur
.i. cũ fiducia exspectant᷑. Est enim
spes c̾ta expectatõ future bĩtudinis
ueniens ex dei grã ⁊ ex mĩtis prece¬
dentib uł ipãm spem qͣm natura
prcit caritas uł rem sꝑatam .i. bĩtu¬

Expanded text:
st autem spes virtus qua spiritualia et aeterna bona sperantur, id est, cum fiducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens ex Dei gratia et meritis praecedentibus, vel ipsam spem, quam natura praeit charitas, vel rem speratam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
płalitas personarum. uł trii
nim̃ dicentes hec num̾orum ꝙͣ¬
titates. et rerum młtitudinem
ł młtiplicitatem in deo ponere.
Quid gͦ ista ibi significent. ip̃o
de quo ioquimur aꝑiente in sinu¬
are curemus. Magit illa dñt¬
I diligenter ad excludend̾¬
ritatu uerbis. intendimꝰ in deo ꝙͣ¬
ut dcõrum intelligentiam ad ponẽ¬
capiamus. magis uidet᷑ hoꝵd̾ al¬
ũboꝵ usus introductus. rõne re

Expanded text:
trinitas personarum, et nim hoc dicentes, numerorum quantitates, et rerum multitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa dicuntur ad excludendritatum verbis intendimus, ut dictorum intelligentiam capiamus, magis videtur horum verborum usus introductus ratione re
Abbreviated transcription (Latin):
bonum opus: immo et alia pła
licet ñ ea rõne qua illd̾ sint bõa.
omini enun multiplicit ac¬
ꝑ signo boni. ꝓ spͤe boni. ꝓ licito.
remini̾abilis ẽ ad uitam: quã
fides dirigit. s ñ illa sola bona ẽ
ut aũt. Nam siquis uidens. ꝓ
malus xͥanus ncc̃itatem ꝓxi¬
mi reuelauerit naturali p̾ieta¬
te cductus: bonum fecit et bona

Expanded text:
bonum opus, imo etiam alia plura, bonum opus, imo etiam alia plura, licet non ea ratione qua illud sint bona. Bonum enim multipliciter ac specie boni, pro licito, remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus vel malus christianus necessitatem proximi relevaverit naturali pietate ductus, bonum fecit, et bona
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tñ bene. nemo uiuitꝰ bñ fa or¬
tit. etiam si bonum est ꝙ facit. Hͥ¬
ab illo qui caritatem ñ h̃t. qui e¬
nĩ siuliter tunet. caritate uacuꝰ
ẽ. de qͦ tñ hic dicit. quia bonum
facit. s ñ bene. Qui etiam suꝑ
illum locum psalmi. Turtur ĩ¬
uenit sibi ndum ubi reponat
tici et pagani bona oꝑa faciunt
qr uestumt nudos. ⁊ pascunt
rent que etiam sui gne st̃bona
s ex affectu fiuint mala. Alioꝵ¬
batur. ui omnis actio corum:
mala est qui fidem ñ habent.
lii uero qui tͥphariam distĩ¬
ctionem actuum faciunt.
oꝑa cuncta que ad nature subsi¬
dium funt semꝑ bona ẽẽ astru¬
unt. Sed ꝙ ãs. mala c̃e dicit
si malas hãnt causas: ñ ita acci¬
piendum est quasi ip̃a mala
sint. s quia peccant: ⁊ mali ft̾:
Qͥ ea malo fine agunt. Item et¬
illud aluid. bonum opus intẽ¬
tio facit ⁊ intentionem fides dĩ¬
git: det̾minant dicentes. ibi bo¬
num uocatum ꝙ remunabile
est ad uitam. ñ ꝙ illud sit solũ

Expanded text:
non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hab illo qui charitatem non habet. Qui enim serviliter timet, charitate vacuus est; de quo tamen hic dicit, quia bonum facit, sed non bene. Qui etiam super illum locum psal. 83: Turtur invenit nidum sibi, ubi ponat tici, et pagani opera bona faciunt, quia vestiunt nudos, et pascunt rent; quae in suo genere sunt bona, sed ex affectu sunt mala. 3. Aliorebatur si omnis actio eorum mala est, qui fidem non habent. Alii vero qui trifariam distinctionem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, tio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod illud sit solum
Abbreviated transcription (Latin):
melius d̾r tͥnitas ħ. unus deus.
es aũ quib utend̾ est. mundꝰ ẽ.
sibilia dei. per ea que fc̃a sunt: in¬
tellecta conspiciantur .i. ut de tẽ¬
poralib et̾na capiantur. Item ĩ

Expanded text:
melius dicitur Trinitas haec unus Deus. Res autem quibus utendum est, mundus est, sibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur , id est ut de temporalibus aeterna capiantur. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
sigrandi gr̃a. ut aliqͣ sacͣm̃ta lega¬
lia. alia que ñ solum sig̃cant. sed
conferunt ꝙ intꝰ adiuuet: sicut
euangłica sacͣmenta. Ex quo a¬
ꝑte intlłr que hic applłent᷑ signa
res ille uidel q̃ ad sig̃cand̃ aliqͥd
adhibentur. Omne gͥ signum
res ⁊̃ aliqua ẽ. Ꝙ enim nulla reᷤͤ
ñ adhibetur ad sig̃cand̾ aliqͥd. Cũq
huis intenderit theologoꝵ specula¬
tio studiosa atq modesta diuinã
scͥpturam. forͣm p̾scͥptam in doct᷑¬
nam tene adu̾tet. de hiis gͦ nobis
aditum ad res diuinas aliq̃tenus
intelligendas deo duce aꝑire uolẽ¬
tib disserend̃ est. ⁊ primũ de rebus¬
⁊ postea de signis disseremus. De
ue sũt quib fruend̾ est. alie quib
utend̃ est. alie q̃ fruũtur ⁊ utuntur.
Ille quib fruend̾ est. nos beatos faci¬
unt. Istis quib utend̾ est. tendẽtes
ad bĩtudinem adiuuam᷑. ⁊ qͣi admi¬
niclamur. ut ad illas res que nos be¬
atos faciunt ꝑuenire. eisq inhere

Expanded text:
icandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res enon adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. ruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pervenire, eisque inhaerere
Abbreviated transcription (Latin):
contͣria posse uideri. ita ut sibi ⁊̃ ãbꝵ
contͣlice uideatur. S distĩguẽdũ ẽ
bic aliud ẽẽ dimitt̾e uolentẽ cohĩtare:
aliud dimitti pp̃ dm̃ ab illo qͥ horret
nom̃ xp̃i . Ibilex benuuolentie ñ ser¬
uatur. hͥ uĩtas custoditur.⁊ ĩo cum
liceat dimittẽ uolentẽ coħitare. ñ
tñ ea uiuẽte: aliam ducẽ. Discedentẽ¬

Expanded text:
contraria posse videri, ita ut sibi Ambros. contradicere videatur. Sed distinguendum est hic aliud esse dimittere volentem cohabitare, aliud dimitti propter Deum ab illo qui horret nomen Christi. Ibi lex benevolentiae non servatur, hic veritas custoditur. Et ideo cum liceat dimittere volentem cohabitare, non tamen ea vivente aliam ducere licet
Abbreviated transcription (Latin):
retinencti uł conseq̃ndi. ꝙ iusti¬
tiauerat. In utraq assignatiõe
de actuali poc̃o agitur ⁊ mortali
ñ ueniali. ex prima descͥptione
ostenditur pcc̃m esse uoluntas
maia. siue locutio ⁊ oꝑatio pra
ua .i. actus malus. tam interior
quam exterior. Ex aitera uero tã¬
tum ostenditur esse actꝰ interior.
uolũtas euĩut ĩ sr̃̾iorib dictum ẽ
motus animi ẽ. actꝰ gͦ ĩtior ẽ. am¬

Expanded text:
endi vel consequendi quod justitia vetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas mala, sive locutio et operatio prava, id est, actus malus tam interior quam exterior; ex altera vero, tantum ostenditur esse actus interior. Voluntas enim, ut in superioribus dictum est, motus animi est, actus ergo interior est. Am
Abbreviated transcription (Latin):
senserũt diu̾sa. Alii enim dixe¬
r̃t uolũtatem malam tm̃: pec¬
catum ẽẽ. et ñ actus exteriores.
alii uoluntatem et actus. alii
neutrum dicentes om̃s actus
eẽ bonos. ⁊ adeo ⁊ ex deo auctore
ẽẽ. malum aũ nichil ẽẽ ut ait

Expanded text:
senserunt. Alii enim dicunt voluntatem malam tantum esse peccatum, et non actus exteriores; alii, voluntatem et actus; alii neutrum dicentes, omnes actus esse bonos et a Deo et ex Deo auctore esse, malum autem nihil esse, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
uine: et celestium in obedientia
preceptorum. Ergo in preuari¬
cante pccm̃ est. s in mandante
culpa non est. Non enim cõsi¬
steret pccm̃: si int̾dictio ñ fuiss
Non consistente autem pcc̃o: nõ
solum malicia. s etiam uirtus
fortasse ñ esset. Que nisi aliqua
malitie fuissent semina: uł sub¬
sistere uł emin̾e ñ posset. Ecce
p̃uaricationem legiᷤ ⁊ uõbedien¬

Expanded text:
io et coelestium inobedientia praeceptorum? Ergo in praevaricante peccatum est, sed in mandante culpa non est. Non enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset. Non consistente autem peccato, non solum malitia, sed etiam virtus fortasse non esset; quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, vel subsistere, vel eminere non posset. Ecce praevaricationem legis et inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
corꝰ xp̃i ꝓpriũ de uirgine sumptũ. qr
ut corpus xp̃i ex młtis m̃bris pu¬
rissunts ⁊ ĩmatulatis constat. ita
societas ccͣcstica ex młtis ꝑsonis a
t̾minali macła libĩs consiscit. In hꝰ
rei tipo fca ẽ artha dnĩ de lignis se¬
similia. De duob mod̾ mãducãdi
t sicut due sũt res illius satͣmẽ¬
ti. iͣ ⁊̃ duo modi manducãdi

Expanded text:
 proprium de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca DTIO IX. DE DUOBUS MODIS MANDUCANDI. 1. Et sicut duae sunt res illius sacramenti, etiam duo modi manducandi:
Abbreviated transcription (Latin):
ro illa sp̃es uisibił sacͣm̃tũ ẽ gemi¬
ne rei. qr utramq rẽ sig̃cat. ⁊ utri¬
usq rei siłitudinẽ gerit exp̃ssam
Nam sit̃ panis p̃ceteris cibis corpꝰ
reficit ⁊ sustentat. ⁊ ninũ hoĩem łe¬
tificat ⁊ inebriat: sic caro xp̃i inti¬
orẽ hoĩem plus cetĩs gͣtiis spũalr̃

Expanded text:
geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia pr̃ne maiestatis migͣtit¬
rus celebrato cũ discipuł typteo
pascha. ꝙdam memoriale eis dm̃¬
dare uolens sb̾ spe panis ⁊ uii corꝰ
⁊ sangͥnẽ suum cis tradidit. ut ostẽ¬
de̾t legis uetĩs sacͣm̃ta int̾ q̃ p̃cipnũ
erat agni paschal sacͥficiũ in morte su¬
a tiari. ac legis noue satͣm̃ta sb̾stitui.
inquib excellit mist̾ĩum euchari¬
stie. iõ ⁊̃ ptꝰ alia dedit ut hoc unũ ar¬
tiꝰ memorie discipłoꝵ ĩfige̾t᷑ ⁊ ab eccͣ
deĩceps frcq̃ntaret᷑. s ñ ex inde discipli¬
nam sanxit ĩposterum: ut pꝰ alios ci¬

Expanded text:
visibilia paternae majestatis migraturus, celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commdare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios ci
Abbreviated transcription (Latin):
corꝰ intraret ꝙͣ alii cibi. Iõ ubiq
mos iste suat᷑. Nõ enĩ qr pꝰ cibos de
ut illi fatiebant. qͦs apłs redargu¬
it. Nã saluator quo uehementiuis
ꝯm̃daret mist̾i illiꝰ altitudinem
ultimũ hoc uoluit infigere cordib
⁊ memorie discipłorum a quib ad
passõm disg̾ssurus erat. quo asiordi¬

Expanded text:
corpus intraret quam alii cibi; ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos dedut illi faciebant quos Apostolus redarguit. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordi
Abbreviated transcription (Latin):
guum uenit: qͥn uoluntas ex
fuo fine pensetur: Utrum rͦ¬
ta sit an praua. pt̃m an gr̃a ⁊
quin nomine intentronis: alt¬
qñ finis. aliqũ uoluntas intlłi

Expanded text:
guum venit, quin voluntas ex suo fine pensetur utrum recta sit an prava, peccatum an gratia; et quin nomine intentionis aliquando finis, aliquando voluntas intelli
Abbreviated transcription (Latin):
facultate. Non igitur homo
⁊ angłs a se uoluntatem bonã
tentia inquiunt ꝑ similitudi¬
nem uoluntatis. de potentia bõi
et mali dissẽntes: ꝙ illa sit a

Expanded text:
facultate. Non ergo homo vel angelus a se voluntatem bonam tentia inquiunt, per similitudinem voluntatis de potentia boni vel mali disserentes, quod illa sit a
Abbreviated transcription (Latin):
sti. quedam cremabilia edificia .i.
ueĩalia pcc̃a secum portant. q̃ in
igne enĩdatorio crenant᷑. uñ cõ¬
stat q̃dam uenialia pc̃ca post hãc
uitam deleri.¬
uitam deleri. Qu alqi citiꝰ aliitar

Expanded text:
 quaedam cremabilia aedificia, id est, venialia peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremantur. Unde constat quaedam venialia peccata post hanc vitam deleri. 2. Quod alii citius, alii ta
Abbreviated transcription (Latin):
ma uł retontiliatio penitentium
et puellarum consecratio a pbris
ñ fiat. Item. reconciltare quẽquam
un publica missa ñ liceat. puellar̃
tñ consecͣcõ consulto ep̃o ꝑ pb̃rm¬

Expanded text:
ma vel reconciliatio poenitentium, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecratio, consulto episcop
Abbreviated transcription (Latin):
etiam d̾s p̃r ꝑ sb̃iectam creaturam
uisibiliter apparere. absurdissime
tam̃ aut a filio quem genuit. aut
a spũ sc̃õ qui de illo procedit missus
diceret᷑. Congruenter autẽ ille mis¬
sus dr qui in carne apparuit. misisse
aũ ille qui in ea ñ apparuit. Puta¬
deoq puta uerũt quidã filiũ ⁊ spi¬
minorem. Ꝙ ãs. imꝑbat. in .iiii.
li. de tͥ. illis contradicens. Nõ ido̾
inquit arbitrand̾ est minorem ẽe
filium: ꝙ missus est a patre. nec

Expanded text:
etiam Deus Pater, per subjectam creaturam visibiliter appareret; absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit. 14. Putaverunt quidam Filium et Spiminorem. Quod Aug. improbat in lib. 4 de Trin., illis contra dicens. Non ideo, inquit, arbitrandum est minorem esse Filium quod missus est a Patre, nec
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e sñ mensura. Ad ꝙ sane dici pt̃
ip̃m scd̃ hoĩem tantam a ꝯceptione
accepisse sapĩe ⁊ gr̃e p̾lenitudineur
ut deus ei plenius conferre ñ potuit.
sapĩa et grã ꝓficiebant. dum eis sa

Expanded text:
ura. Ad quod sane dici potest ipsum secundum hominem tantam a conceptione accepisse sapientiae et gratiae plenitudinem, ut Deus ei plenius conferre non potuerisapientia et gratia proficiebant, dum eis sap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝙ ip̃e sapientior extempore. qui
a prima conceptionis hora sp̃u sa¬
pĩe plenus ꝑmanebat: s eandem
qua plenus erat sapĩam cetĩs ex
temꝑe paulatim demonstrabat.⁊
Iuxta hominis naturam ꝑficiebat
etate. de infantia ad uiuentutẽ. Iuxͣ
hominis naturam ꝓficiebat gr̃a ñ

Expanded text:
 esset sapientior ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non
Abbreviated transcription (Latin):
sic d̾s ꝑfectionem neͣ suscepit hũa¬
ne. suscepit sensum hoĩs. ñ sensu ⁊¬
carnis fuit inflatus. sensu homĩs
aĩam dix̃ turbatam sensu hoĩs: e¬
sũruunt᷑ ⁊ rcg̃auit. sensu hõĩs ꝓfec̃

Expanded text:
sic: Deus perfectionem naturae suscepit humanae. Suscepit sensum hominis; sed non sensu carnis fuit inflatus. Sensu hominis animam dixit conturbatam, sensu hominis esurivit et rogavit; sensu hominis profecit
Abbreviated transcription (Latin):
finiẽdã irã suã. ł pꝰ irã suã. s mira
sua. Ꝙ si sola eẽt auenari a regno
m̃ta q̃ nouimꝰ ꝯꝑari. si illa sit et̾na i
Ista ã sit qͣmlib młtis scłis longa.
liꝙ leuam̃ adhiberi. uñ ñ mgrue
dici pt̃ dm̃. ⁊ si iuste id possit ñ oĩo tm̃
pũre malos infuto qntũ meruer̃t.
S eis aliꝙͥ qͣntũcũq mali sĩt de pẽa

Expanded text:
finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno menta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. liquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quantum meruerunt; sed eis aliquid, quantumcumque mali sint, de poena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiꝰ. Possunt enim bec comũctim
intlłigi ut conditio sit implicita
⁊ disiunctim. Si enim ita intelli¬
gas ñ pot̾ aliter fieri quani deus
aliter fiat. uerum intelligis. Si ã¬
cas ħ alit̃ non posse euenire quam

Expanded text:
i. Possunt enim haec conjunctim intelligi, ut conditio sit implicita, et disjunctim. Si enim ita intelligas: Non potest alaliter fiat, verum erit. Si vec aliter non posse evenire quam
Abbreviated transcription (Latin):
fi: qr pot̾ alit̾ fieri quam sit. ita
aũ fit ut prestitum ẽ. alit̾ gͦ pot̾
fieri quani prescitum est. Ad ꝙ di¬
cimus illam locutõem multipli¬
cem facẽ intlłigentiam .s. alr̾ pot̾¬

Expanded text:
ia potest aliter fieri quam fiat, ita autem fit ut praescitum est; aliter ergo potest fieri quam praescitum est. Ad quod dicimus illam locutionem multiplicem facere intelligentiam, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ pot̾ alit̾ eẽ quam d̾s prescuit. gͦ
pot̾ falli dei prescientia. ꝙ omĩno
falsum est. pot̾ quidem ñ fieri ad
⁊ illud tamen prescitum ẽ fi̾ non
ideo i. tamen pot̾ falli dei p̃scĩa
quia si illud non fieret nec adeo p̃¬
scitum eẽt fieri. S adhuc urgẽt
q̃oem icentes. aut aliter pot̾ fie¬
ri quam deus p̃sciit. aut ñ alr̃.
Si nõ alit̾. gͦ nccͣio cuncta eueni¬
unt. Si uero aliter. pot̾ gͥ deipre

Expanded text:
uam Deus praescivit: ergo potest falli Dei praescientia, quod omnino falsum est. Potest equidem non fieri aliquid, et illud tamen praescitum est fieri, non ideo tamen potest falli Dei praescientia; quia si illud non fieret, nec a Deo praescitum esset fieri. Sed adhuc urgent quaestionem dicentes: Aut aliter potest fieri quam Deus praescivit, aut non aliter: si non aliter; ergo necessario cuncta eveniunt; si vero aliter
Abbreviated transcription (Latin):
deus futrum presciuit. Similit̃¬
et alia det̾minatio .i. impossibile ẽ
prescierit. si comunctun intelligas
uerum ditis. si disiunctim falsum.
Ita enam ⁊ illud. Impossibile ẽ ñ ẽe

Expanded text:
Similitet alia determinatio, scilicet: Impossibile est praescierit, si conjunctim intelligas, verum dicis; si disjunctim, falsum. Ita etiam et illud: Impossibile est non esse
Abbreviated transcription (Latin):
caturos ẽẽ p̃stiuit. ⁊ ideo si ñ maĩ
s bonum faccre uoluissent ñ malũ
facturi ꝓuid̾entur ab eo qui nouit
quid sit quisq facturus. Hiis ũb̾
aꝑte ostenditur si diligenter intẽ¬
damus p̃scĩã dei ñ ẽẽ causã malaꝵ
q̃ prestit. quia ñ ea prescit tanquã
facturus. nec tam quam sita. s illoꝵ
qui sunt ea fcũri nel hĩturi. Presci¬
uit ergo illa sola notitia ñ bñplaci¬
to auctoritatis. unde. datur intlłi
sua ranquam ea q̃ facturꝰ est. ut ĩ¬
illa presciendo: simul fu̾it ip̃iꝰ noti¬
cia. ⁊ auctoritatis bñplantum.¬

Expanded text:
scivit, et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non malum facturi praeviderentur ab eo, qui novit quid sit quisque facturus. His verbis aperte ostenditur, si diligenter attendamus, praescientiam Dei non esse causam malorum quae praescit; quia non ea praescit tanquam facturum, nec tanquam sua, sed illorum qui sunt ea facturi vel habituri; praescivit ergo illa sola notitia, sed non beneplacito auctoritatis. Unde datur intelligsua, tanquam ea quae facturus est, ut illa praesciendo simul fuerit ipsius notitia, et auctoritatis beneplacitum.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt future nisi prescirent᷑. a dei.
Si enim hoc esset: tunc eius ꝙ eter¬
num est: aliquid existeret cã ab eo
alieñ ẽ et ab eo diu̾sum ⁊ ex crea¬
turis penderet p̃scĩa creatoris. et
creatum cã cẽt inc̾ati. Origenes ta
futurum: s quia futurum est iõ
scitur a deo antequam fiat. hoc uide᷑
p̃missis ũb̾ asi. obuiare. hic enim
sig̃care uidetur ꝙ res future cã sĩt
prescientie dei ibi uero ꝙ prescĩa
cansa sit rerum futurarum. Qr ex¬
iere cupientes dicimus res ai¬
futuras nullatenus cam̃ cẽ upo
uł sciri. quia future uł facte sunt
nisi futurum ẽet utñ notetur ibi
cã nͥ sine qua ñ sit. Ita etiam esse¬
dicimus scĩam uł prescĩam deiñ
eẽ cãm corum que fiunt nisi talẽ
sine qua ñ fuint. si tamen scĩam
ad notictiam tm̃ referamus. Si uͦ
nomine scĩe includitur ⁊̃ bñpla¬
citum. atq dispositio: tunc recte pͤ
dici cã eorum que deus facit. hiis
forte accepit ãs. dicens. ĩo sunt qr

Expanded text:
ssent futurae nisi praescirentur a Deo, Si enim hoc esset, tunc ejus quod aeternum est aliquid existeret causa, ab eo alienum, ab eo diversum, et ex creaturis dependeret scientia Creatoris, et creatum causa esset increati. Origenes tamfuturum; sed quia futurum est, ideo scitur a Deo antequam fiat. Hoc videtur praemissis verbis August. obviare. Hic enim significari videtur quod res futurae causa sint praescientiae; ibi vero quod praescientia causa sit rerum futurarum. 4. lere cupientes, dicimus res futuras nullatenus causam esse pel sciri quia futurae vel factae sunt;nisi futurum esset; ut non notetur ibi causa, nisi sine qua non fieret. Ita etiam dicimus scientiam vel praescientiam Dei non esse causam eorum quae fiunt, nisi talem sine qua non fiunt, si tamen scientiam ad notitiam tantum referamus. Si vero nomine scientiae includitur etiam beneplacitum atque dispositio, tunc recte potest dici causa eorum quae Deus facit. His eforte accepit Aug. dicens, homil. 51, t
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intlłigo: conseq̃nt̾ ⁊̃ ñ memini.
nec uolo. Quicquid gͦ intlłigibili¬
um memini ⁊ uolo: consequenter

Expanded text:
n intelligo, consequenter etiam non memini, nec volo. Quidquid igitur intelligibilium memini, et volo; consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
sim. Hec uisibilia inquit: ante¬
quam fierent non erant. quomͦ¬
gͦ deo nota erant quenonerant.
Et rursus. Quomͦ ea faceret q̃ si¬
bi nota ñ erant: Non enim qͥcꝙͣ
fecit ignoraus. Nota ergo fecit. ñ
facta cognouit. proide añqͣm fi¬
ereut. ⁊ erant.⁊ ñ erant. erant indĩ
scĩa. ñ erant in sita natura. ip̃i ãt
deo ñ audeo dicere alio modo inno¬
tuisse cum ea fecisset quam illo
quo ea nouerat ut faceret. apud
quem ñ est transmiitatio. nec u¬
tissituduns obumbratio. Ecce hic
erent indei scĩa erant. Ex hoc igit᷑
ꝙ creatura sit creator. uel ꝙ ista tẽ¬
poralia eẽntiauter sint indeo. sed
quia in enis scĩa semper sunt: que

Expanded text:
 Haec visibilia, inquit, antequam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non erant? Et rursus: Quomodo ea faceret quae sibi nota non erant; non enim quidquam fecit ignorans. Nota fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent, et erant, et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sui natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse cum ea fecisset, quam illo quo ea noverat ut faceret; apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Ecce hic erent, in Dei scientia erant. Ex hoc igitur d creatura sit creator, vel quod ista temporalia essentialiter sint in Deo, sed quia in ejus scientia semper sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
presentia. in deo sunt omnia uł
cum deo. uł apud d̃m. uel in coui-¬
ta qr ĩeffabilis omnium cognitio

Expanded text:
praesentia, in Deo sunt omnia, vel cum Deo, vel apud Deum, vel in eo vita; quia ineffabilis omnium cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
gri metum est. Ideo inquit mecũ
est: qr apud deum ncħ preteritũ
nichil futurum est. cum illo sũt
cum illo sunt om̃ia cogͥtõe qͣdã inef¬
fabili sapĩe dĩ. Ecre hͥ aꝑit ã6. ex qͣ ĩtllũ

Expanded text:
gri mecum est: Ideo, inquit, mecum est, quia apud Deum nihil praeteriit, nihil futurum est. Cum illo sunt cum illo sunt omnia cognitione quadam ineffabili sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
facta est.⁊ eiecti sunt de ꝑacuso. ł
quia deus ñdum iusserat ut coi¬
rent. ⁊ poterat diuina expectari
auctoritas: ubi concupiscentia
non angelnt. deus uero nonius¬
serat. quia casum eorum prescie¬
bat: de quib homo ꝓpagandus e¬
rat. Ecce expresse babes demodo ꝓ¬
pagationis filiorum. De t̾mino¬
e termino illius inferioris tẽ

Expanded text:
facta est, et ejecti sunt de paradiso. Vel quia nondum Deus jusserat ut coirent, et poterat divina expectari auctoritas, ubi concupiscentia non angebat. Deus vero jusserat, quia casum eorum praesciebat, de quibus homo propagandus erat. Ecce expresse habes de modo propagationis filiorum. 3. De termino illius inferioris
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr de illo qui ad pe¬
nitenciam festinans sac̾dotẽ r¬
mueiure ñ potuit. ⁊ ita decessit.u¬
trum oblatõ eius sit recipienda.

Expanded text:
r de illo qui ad poenitentiam festinans sacerdotem invenire non potuit, et ita decessit; utrum oblatio ejus sit recipienda
Abbreviated transcription (Latin):
rit: qr nou scd̃m concupĩam car¬
nis inde descendit. Cum gͦ ieui
bis abrahe qñ decimatus est: iõ
ꝑit̾ decimati ñ sunt: qr scõm ali¬
erat ibi leui. Scd̾m carnem qͥp¬
pe illam semmalem ibi fuit le¬
ui: qua ratioue ꝑ concubitum
uenturus erat in matrem. Scõ
quam rõm ñ eratibi caro xͥ. licet

Expanded text:
rit, quia non secundum concupiscentiam carrit, quia non secundum concupiscentiam carnis inde descendit. Cum ergo Levbis Abrahae, quando decimatus est; ideo pariter decimati non sunt, quia secundum alierat ibi Levi. Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem; secundum quam rationem non erat ibi Christ
Abbreviated transcription (Latin):
antequam esset uerbo unita ob¬
noxia fuĩt pccõ in maria et in a¬
liis. aquib ꝓpagatione traduc¬
ta est: non ĩmerito uideri pot̾ ĩ
abrabam pcc̃o sb̃iacuisse. cuius
uniũsa caro pcc̃o sb̃iacebat. unde
q̃ri solet. qr̃ ieui decimatus dica¬
tur in babrabam: et ñ xp̃c. cum ĩ
lumbis abrabe uterq fuĩt. scd̾m
cimatus est .i. cum decimas dedͭ
mel chisedech. Tunc enimꝰ apłs
leui decimatum dicit in abrahã:
tanquam in materiali causa. o
Quia ea decimatione sicut abra¬
hami mnor melchisedech ostendͤ
cui ꝑsonalit̾ decimas soluit: Ita
et leuiticus ordo quimn abraham
scd̃m rõuem seminalem erat: et
ex eo ꝑ concupĩam carnis descẽ¬
dit. xp̃c autem non est decimatꝰ
qr licet ibi fuĩt scd̃m carnem: nõ
tñ iñ descendit scd̃m legem com
bis eius erant pecauerunt. sic a¬
braham dante decimas: qui in
lumbis eius erant: decimati st̃.
S hoc non consequitur in xp̃o.
licet in lumbis ade ⁊ abrabe fue¬

Expanded text:
antequam esset Verbo unita, obnoxia fuerit peccato in Maria et in aliis a quibus propagatione traducta est, non immerito videri potest in Abraham peccato subjacuisse, cujus universa caro peccato subjacebat. Unde quaeri solet quare Levi decimatus dicatur in Abraham et non Christus, cum in lumbis Abrahae uterque fuerit secundum cimatus est, id est decimas dedit Melchisedech? Tunc enim apostolus Levi decimatum dicit in Abraham tanquam in materiali causa ; quia ea decimatione, sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui personaliter decimas solvit, ita et leviticus ordo, qui in Abraham secundum rationem seminalem erat, et ex eo per concupiscentiam carnis descendit. Christus autem non est decimatus; quia licet ibi fuerit secundum carnem, non tamen inde descendit secundum legem commlumbis erant, peccaverunt; sic Abraham dante decimas, qui in lumbis illius erant, decimati sunt. » Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae et Abrahae fue
Abbreviated transcription (Latin):
deles nocantur. ⁊ qui ñ hñt ĩfideles:
ꝯũis est omĩb fidelib sic̃ płibus
homĩb facies coĩs cẽ d̃r. tũ tñ sin
głi suas hant. non enu fides ny¬
mero ẽ una. s gai̾e. q̃ cũ sit in u
una uolũtas tum tñ ciul sit sua
uolũtas. ⁊ duoꝵ simillimoꝵ d̾r
facits una.

Expanded text:
deles vocantur, et qui non habent, infideles communis est omnibus fidelibus; sicut pluribus hominibus facguli suas habeant. Non enim fides numero est una, sed genere; quae cum sit in ununa voluntas, cum tamen cuique sit sua voluntas; et duorum simillimorum dicitur facies una.
Abbreviated transcription (Latin):
umiq diũsis mod̾
dicatur fides fatend tñ ẽ u
una fides. siue enim accipiatur fi
cipiatur. ex hac intlsigentia dr̃ u¬
na fides: q̃m idẽ iubemnur c̃dere.u¬

Expanded text:
umque diversis modis dicatur fides, fatendum est una fides. Sive enim fides accipiatur pro creditur accipiatur, ex hac intelligentia dicitur una fides, quia idem jubemur credere
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾. qr ⁊ rr̃ ab sentium p̃sens
ẽ fides. ⁊ rr̃ q̃ foris sunt: intꝰ ẽ fides.
poeałr fit in cordib hom̃. ⁊ si ex
fidelib infideles fuint ꝑit ab eis.
hiis ũbis euident̾ traditur fidem
ipãm in corde hominis ab ip̃o ho¬

Expanded text:
ens est fides, et rerum quae foris sunt, intus est fides; poraliter fit in cordibus hominum; et si ex fidelibus infideles fiant, perit ab eis. His verbis evidenter traditur fidem ipsam in corde hominis ab ipso ho
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sic̃ corͣ q̃ uidemus ocuł corꝑeis et
ꝑ ip̃oꝵ ymagines quas memori¬
ter tenemꝰ: ⁊ absentia cogitamꝰ.
nec sicut ea q̃ ñ uidemꝰ ⁊ ex hiis q̃
uidemꝰ cogitatõe. ut tũq formus.

Expanded text:
n sicut corpora quae videmus oculis corporeis, et per ipsorum imagines quas memoria tenemus, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non vidimus, et ex iis quae vidimus cogitatione utcumque formamus,
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt origo mali: et in qua resit.
Ex bona enim re ortum. ⁊ in boã¬
re consistere p̃missis testimõiis
comꝓbatur. Sñie illi qͣ dcm̃ ẽ¬
qd̾ bonum est. Quidam ꝓpheti¬
sic opponunt. Si bonũ ẽẽ ma a.¬
lum dicimus. incidimus in illã
lum bonum. Igitur si hanc ma¬
ledictõnem uitare uolumus.
nullatenus dic̃e debemus bonũ
in eodem. li. det̾minat dicens.¬

Expanded text:
fuerit origo mali, et in qua re sit. Ex bona enim re ortum, et in re bona consistere praemissis testimoniis comprobatur. 8. Scientiae illi qu bonum est, quidam sic opponunt: Si bonum malum esse dicimus, incidimus in illam lum bonum! Igitur si hanc maledictionem vitare volumus, nullatenus dicere debemus bonum in eodem lib. determinat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
est deipss reb quib homines
q̃ui adult̾ĩum dicit bonum. in il
Qui enim dicit hominem inꝙͣ¬
tum homo est malum esse. et
bomtatem esse mniqͥtatẽ opits
dei culpat ꝙ est homo: et iuutium
hommnus laudat. ꝙ ẽ iniqͥtas.

Expanded text:
s enim rebus quibus homines qui adulterium dicit bonum, recte Qui enim dicit hominem, in quantum homo est, malum esse, et bonitatem esse iniquitatem, opus Dei culpat, quod est homo, et vitium hominis laudat, quod est iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ñ tũ ita omnino noscit: ut bõa.
mala. quasi de longe cognosiit. ut
ait ꝓpħia. ⁊ alta aionge cognoscit.
.i. superbiam. ⁊ alibi ad deum lo¬
quens de mal̾ ait. De abscondi¬
tis tuis adimpletus est uenter e

Expanded text:
cat, non tamen ita omnino noscit ut bona, quia mala quasi de longe cognoscit, ut ait Propheta: Et alta a longe cognoscit , id est superbiam. Et alibi ad Deum loquens de malis ait: De absconditis tuis adimpletus est venter e
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾. dix. ea abscondi a lumine dei
qui etiam in li. ad elidium insi¬
nuat cognittẽm dei uariis mod̾
accipiendam inquiens. Si ad sci-¬
entiam referas ñ ignorat deus ali¬
quos łaliqua. qui tamo in iudi¬
tio quibdam dicet. ñ noiui nos.
s corum impbatio ħ ũbo insimia¬
ta ẽ. Ecte ñ cognosc̾e dr deus que
ñ aꝓpbat q̃ e non placent. Appar
noscit mala. Pariter itaq utraq
ecdemq modo noscit qͣnͣtum ad
notitiam. s bona etiam appbatiõe
et bñplacito cognosat. Et inde¬

Expanded text:
Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos, sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce non cognoscere dicitur Deus quae non approbat, quae ei non placent. Apparetnoscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
in deo. ñ ꝑ essentiam nature ius cog¬
s per cognitõem sc̃ĩe. ⁊ deus sci iutio¬
at bona ⁊ mala. utr̃ sit concedẽ ne.
dum simplr̃ mala ẽẽ in deo. siue es¬
se in deo per cognitt̃em. Scit enim
deus ⁊ sciuit semper omnia tam bo¬
na quam mala. ⁊ antequam fie̾nt
⁊ p̃scunt ab ct̾no ea futura: Ideoq c̃
tur dicendum ominia. mala ẽe in
deo cum ea semꝑ nouĩt. ⁊ per cogni¬
tionem ei presentia fuĩnt. precogno¬
uit enim deus ab et̾no quosdam fu¬
turos maios ⁊ eorũ maliciam ut a¬
it as̃. p̃sciuit. s ñ p̃parauit. Cum
gͦ pãca omnium sciat mnquid ĩ¬
telligendum ẽ ea includi in illa ge
ip̃m ⁊ in ipo sunt omnia. S quis
nisi insanus dixĩt maia ẽẽ in deo:
Illa enim ẽẽ in deo intlłur. que ex
ip̃o ⁊ ꝑ ip̃m sunt. Ea uero ꝑ ipsum
sunt ⁊ ex ip̃o quorum auctor ẽ. s nõ¬

Expanded text:
in Deo non per essentiam naturae, sed per cognitionem scientiae, et Deus sciat bona et mala, utrum concedendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per cognitionem. Scit enim Deus et scivit semper omnia, tam bona quam mala, etiam antequam fierent, et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cutur dicendum omnia mala esse in eo, cum ea semper noverit, et per cognitionem ei praesentia fuerint. Praecognovit enim Deus ab aeterno quosdam futuros malos, et eorum malitiam ut ait Aug., praescivit, sed non praeparavit. Cum ergo peccata omnium sciat, numquid intelligendum est ea includi in illa genipsum, et in ipso sunt omnia. Sed quis, nisi insanus, dixerit mala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelliguntur, quae ex ipso, et per ipsum sunt; ea vero per ipsum sunt et ex ipso quorum auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
lildũt᷑ͤ. cũa do sciant᷑. si enim ñ sci¬
ret quomͦ de illis iudicaret. ⁊ pro
illis malos dampnaret : Alibip:¬
pła dicit. quia neq ab oriente n
ab occidente deest. ꝙ exponens cas¬
sicdorꝰ ait. nz a bonis nz a mał deẽ
deus. s omnib presens ⁊ cognitor
est. Cognoscit gͦ d̾s ⁊ bona ⁊ mala
per. scĩam. s bona cognoscit ⁊̃ per
aꝓpbatc̃ẽm ⁊ per bñplacitum. ma¬

Expanded text:
duntur, cum a Deo sciuntur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi Propheta dicit: Quia nec ab oriente, nec ab occidente deest . Quod exponens Cassiodorus, ait: Neque a bonis neque a malis Deus deest, sed omnibus praesens et cognitor est. Cognoscit ergo Deus et bona et mala per scientiam, sed bona cognoscit etiam per approbationem et per beneplacitum, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ic notandum Oe dies di
mod̾ accipitur in scͥptura. mod̾ as¬
D̾r enim dies lux illa:. que cipe᷑
de ilo tͥduo tenebras illumina¬
bat. ⁊ dr̃ dies illa illuminatio ip̃a
aeris. Dr̃ etiam dies spatium.
dies unus. Qd̃ ita distinguend̾
ne. ⁊ ita fuit dies unus. expletꝰ
enim dicitur finis precedentis. ⁊
mitium sequentis diei. ꝙ est au¬
rora. que nec plenam lucem. nec
mus dies ñ hũit. qr nec dies pre¬
cesserat. qui seq̃ntis diei mtio
t̃minaret᷑. ⁊ ideo precipue quia

Expanded text:
ic notandum est modis accipitur in Scriptura. Dicitur enim dies lux illa quae illo triduo tenebras illuminabat; et dicitur dies illuminatio ipsa aeris. Dicitur etiam dies spatium vdies unus. Quod ita distinguendum ne; et ita fuit dies unus expletus enim dicitur finis praecedentis et initium sequentis diei, quod est aurora, quae nec plenam lucem, nec mus dies non habuit, quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretur; et eo praecipue, quia
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tẽ. Caueat ne ductꝰ uetũdia dĩdat
sac̃dotib maĩfestare. Qͥ dã enĩ uni ce¬
se laudare. ⁊ ad ypccͥsim tend̾e. ⁊ semꝑ
ueĩa carere: ad qͣm ꝑ frusta putat
ꝑuenire. paueat ⁊̃ nepriꝰ ad dñicum
corꝰ accedat: ꝙͣ confortet bona ꝯscĩa.
⁊ doleat ꝙ ñdũ audeat sume. ꝙ̃ młt̾
desid̾at cibum salutarẽ. Cohibeat ⁊̃ se
aludis ⁊ a spectacłis scłi qui ꝑfrãm
uuit conseqͥ remissõis grãm. Isti sc̃
diguui fructus pnĩe. aĩam captiuã e¬
laq̃antes. ⁊ in lib̾tatẽ suãtes. Et in¬
fra. Querat anima dignos fructꝰ.
⁊ si ñ dignos pnĩe. Sũt enĩ digni fc᷑¬
dolore et gemitib mortuus impe¬
tret iutam. Ex hiis ostendit᷑ qui
sint digni frustus pm̃e. quib nã

Expanded text:
ductus verecundia, dividat sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni cese laudare, et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, ad quam per frusta putat pervenire. Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae, animam captivam elaqueantes et in libertate servantes. Et infra: Quaerat anima dignos fructus, etsi non dignos poenitentiae. Sunt enim digni frudolore et gemitibus mortuo impetret vitam. Ex his ostenditur qui sunt digni fructus poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tan qͣm tres mortes. una qͣiͣm domo.
tera qiͣ ꝓlata iam exͣ portam cũ in
fcm̃ ꝓcedit assensio. Terna tũ ma
le consuetudinis tanqͣm mote p̃¬
mitur aĩus. ł noxie defensionis.
clipeo armatur. qiͣ in sepulchro iã
putens. ħ sunt t̾a gn̾a mortuorũ
q̃ doꝰ legitur susatasse. huic gͥ iri¬
plici morti. tͥplici remedio occurri

Expanded text:
tanquam tres mortes. Una quasi in domtera quasi prolata jam extra portam, cum in factum procedit assensio; tertia cum vi malae consuetudinis tanquam mole premitur animus, vel noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici
Abbreviated transcription (Latin):
c̃it temptatcẽ. ⁊ in ip̃ius uitii. mł¬
tiplici exetutc̃ẽ. Oportet enĩ penitẽ
fornitantẽ scd̾ excellentiam sui statꝰ.
uł officii. ł scd̾ mod̾ m̃etricis. ł in
modum oꝑis sui. ⁊ qualit̾ tͤpitudi¬
nem egit. si in loco sacͣto. si in tp̃r or̃o¬
ni constituto. ut sunt festiuitates.
⁊ tp̃a ieuiii. Considẽt qnͣtũ ꝑseu̾a¬
erit impugnatõe. sũt enĩ qͥñ solum
non iũtunt᷑. s ultro se pcc̃o offerũt.
uet exspectant temptatõm. s p̃ueni¬
ũt uoluptatem. ⁊ ꝑtractet secũ qͣm
młtiplici actõe uicii celc̃abilr̃ pecca¬
uĩt. Om̃is ista uarietas ꝯfitenda
ĩmoretur in singuł istis ⁊ sentiat
mod̾ cͥmĩs p̾gans lacͥmis oẽm ꝙͣtitatẽ
cͥmĩs. defleat uͥtutem. q̃ intĩm caru¬
it. Dolend̾ ẽ enim ñ solum ꝙ pecca¬

Expanded text:
it tentatione, et in ipsius vitii exsecutione. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status vel officii, et secundum modum meretricis, et in modum operis sui, et qualiter turpitudinem egit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, ut sunt festivitates et tempora jejunii. Consideret quantum peerit impugnatione; sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt, nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda t ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis purgans lacrymis omnem qualitatem vitii. Defleat virtutem, quia interim caruit. Dolendum est enim non solum quod pecca
Abbreviated transcription (Latin):
or̃o eius fiat in pcc̃m. ut ñ solum
em̃dare nequiuĩt ꝑditõuis nefas
s ĩprii homcidii scelus addiderit.
Caueqͣir̃ intlłigas illud. ut em̃da¬
reũ ualeat ꝙ peccauit ⁊c̃. Non cĩ
eineudatio hic intlłnda est: rei dẽꝑ¬
te reconpensatõ. s delicti exꝓbͣtio.
⁊ablominatõ: tum satisfcõnis de¬
sicerio. deunt enum iniuste quis

Expanded text:
oratio ejus fiat in peccatum, ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim
Abbreviated transcription (Latin):
reus. Ingͣtus enĩextitit: qͥ plenus
uͥtutib deum oĩo ñ timuit. In hoc
enĩ qͥsq poc̃or fit cmpabilior. quo est
dõ acceptior. Ido enĩ adam plus pecca¬
uit: qr oĩ bono hũndauit. Alio ⁊̃ mo¬
to offendens muno. fc̃s ẽ om̃ reus. qr
oĩs uͥtus patit᷑ detͥmentũ ab uno uitõ
ponat se oĩo in uiditõ ⁊ pt̾ate saĩdotic

Expanded text:
. Ingratus enim extitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio etiam modo offendens in uno factus est omnium reus, quia omnis virtus patitur detrimentum ab uno vitio. Ponat se omnino in judicio et
Abbreviated transcription (Latin):
desfinatus est. ẽ enĩ p̃destinatus ut
sit filiꝰ der: hic ⁊ ip̃e uere est fais dĩ
te scd̾imitatis ꝑsõe sit exp̃ssiuum:
nt sit sensus. Ip̃e qui ẽ bõ ⁊ est dĩ filiꝰ
ut aũ ip̃e ens ho sit dĩ filius ꝑ gra

Expanded text:
destinatus est. Est enim praedestinatus ut sit Filius Dei, et ipse vere est Filius Dei; te secundum unitatis personae sit expressivum, ut sit sensus: Ipse qui est homo, est Dei Filius; ut autem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dũt. S illi u̾̃tatis rigorem: isti mĩe
usq ad t̾ciũ gͣdũ. sic̃. gg̃. dispensa¬
uit in qͣrto gͣdu ꝯsanguinitatis.
nerio ep̃o scͥpfit. Sedem apłicam
sulere dec̾uisti. si mlr̃ copĩa nuiptiau
neat. seo defuncto: cognatio mãe¬
at. uł si sb̾ alio uiro cognatõnis uo¬
sabula dissoluant᷑. uł si suscepte so¬
boles possunt łime ad prioris iuiri
cognatõnis tnͣsire copłam. Si una
ro uno defuncto insuꝑstite affĩtas
ñ deletur. nͨ alia copła coniugalis
affinitatẽ copule pͥoris solu̾c ual.
s nec alt̾ĩus ꝯũctionis soboles ꝑ¬
placet ad affinitatis pͥoris uiri cõ¬
sortium transire. Siquis gͦ sacri¬
lego ⁊ tem̾ario ausu in defuncto
q̃rit ꝓpiqͥtatem extinguere uel
sub altero affinitatis ucrabula dis¬
sipare. uł susceptas soboles altĩus
copłe ꝓpĩquitati pͥoris credit legi¬
time scciari. hic negat dei u̾bum
tuo primo uiro uxor eius aliinp¬
serit. filios de scdõ iro genitos du¬

Expanded text:
dunt. Sed illi veritatis rigorem, isti miserusque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. icam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali neat, si eo defuncto cognatio maneat, vel sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur; vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Si una ro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbumtuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos du
Abbreviated transcription (Latin):
e qualr̃ uir iũgatur in m̾m̃io. ets
qui sibi ꝯsangͥnei sũt. ⁊ uroris sue ꝯ¬
sanguineis pꝰ mortẽ uxoris. Ecce
sue relictam fr̃s uxoris sue. relictã
faii uxoris sue:. nemo sibi in m̃m
sumat. relictam uxorẽ ꝯsangͥneoꝵ
uxoris sue usq int̾tiam ꝓgeniẽ
nemo in uxorẽ sumat. In .iiii. uo ⁊
locũt᷑ auctores. Alii enĩusq ad .uii.
gͣdum eã obsuari sanctiunt. alii

Expanded text:
equaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxoris. Ecce suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c .s. est. sp̃c .s. Ita et nomine per¬
sone quidam ꝓprietates intlłig̾ẽ
uolunt. cum dicuntur tres per¬
sone. s melius est ut subsistentias
uel ypostases intelligamus. cum

Expanded text:
Spiritus sanctus. Ita etiam nomine personae quidam proprietatem intelligere volunt, cum dicuntur tres personae; sed melius est ut subsistentias vel hypostases intelligamus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicimus. quia ⁊ si posset eodẽ
modo accipi congruentius tñ ex
eadem rõne dicti. Alia uariatur
intlłigentia. ut hic ꝑsone noĩe ꝓ¬
prietas ꝑsone intlłigatur. ut sit
alius est quamͣ filius. ⁊ filius su¬
a ꝓprietate: alius quam p̾r. pat̾¬
nali aũ ꝓprietate distinguitur
ypostasis prĩs. ab ypostasi filii. ⁊

Expanded text:
quod dicimus quia etsi possit eodem modo accipi, congruentius tamen ex ratione dicti alia variatur intelligentia, ut hic personae nomine proprietas personae intelligatur; ut sit alius est quam Filius, et Filius proprietate sua alius quam Pater. Paternali enim proprietate distinguitur hypost
Abbreviated transcription (Latin):
ad diem dampnatõis ⁊ remunꝰ̾a¬
sentiunt qui biꝰ edificia ñ portaue¬
runt. ut inuentant ignem transi¬
torie tͥbulationis uenialia cremã¬
tem: ñ redarguo. q forsitan u̾m ẽ.¬

Expanded text:
ad diem damnationis et remunerasentiunt qui hujusmodi aedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis venialia concremantem, non redarguo, quia forsitan ve
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigi sicut sc̃ĩ docores tradunt
ꝙ q̃dam pcc̃a infucturo dimittent᷑.
Quedam enuim culpe in hoc sclõ
tib in hac uita meruerũt ut di¬
muttantur ets. De illis ⁊̃ qui
edificant lignum. fenũ. stipulã.¬

Expanded text:
ntelligi, sicut PP. tradunt, quod quaedam peccata in futuro dimittentur. Quaedam enim culpae in hoc seculo tibus in hac vita meruerunt ut dimittantur eis. De illis etiam quae aedificant lignum, fenum, stipula
Abbreviated transcription (Latin):
in ea. hoc quippe ñ ab ip̃o acciꝑe:
s a se ipĩs homines hr̃e conten¬
dunt gr̃am dei qua lib̾amur:
ab impietate dicentes scd̾m mi¬
ta nr̃a dari. ꝑuulos etiam sine
iello pcc̃i originalis uincło as¬
scrunt nasci. Hic ponit ca qͥb¬

Expanded text:
in ea. Haec quippe non ab ipso accipere, in ea. Haec quippe non ab ipso accipere, sed a seipsis homines habere contendunt; gratiam Dei, qua liberamur ab impietate, dicentes secundum merita nostra dari. Parvulos etiam sine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci. 2. Hic ponit ea q