comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantes possunt. Sciendũ ẽ etiã qd̾ plerũq
eis qͦs ceꝑit tc̃ gramores culpas ingerit. cũ
p̃sentis uite t̾mino illos ꝓpinquare cogno¬
teriores reddit: ut cius tẽptam̃ta qͦ citiꝰ ces¬
sata sunt. ualentius cõpleant᷑. Quia enim
sus penis corum satagit equare supplici
um: in eis ardentius añmortẽ nitit om̃e
de erpellit. acriores infigere stimulos imqͥ¬
tatũ conat̃: ut eos temptationũ fluctus
mens ab illo impugnata sentiat: qͦs &ẽ pos¬
sessa nesciebat. Qd̃ bene in euuangłio expͥ¬
mit᷑: cũ exire de homine sp̃c immundꝰ dño
iubente nartat. Nã cũ demoniacus puer
fuiss oblatus: scͥptum ẽ. Cõminatus est
iħc sp̃ui immundo dicens. Surde ce
eum discerpserat cũ tenebat: exiens discer¬
psit: qͥa t̃c nimirũ pcius cogitationes m̃¬
tis dilaniat: cũ s̃a eg̾ssu diuina uirtu¬
te cõpulsus appropinquat. Et quem
mutus possederat. cum clamorib dese¬

Expanded text:
tantes possunt. Sciendum est etiam quod plerumque tantes possunt. Sciendum est etiam quod plerumque eis quos ceperit, tunc graviores culpas ingerit, cum praesentis vitae termino illos propinquare cognoteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Quia enim suis poenis eorum satagit aequare supplicium, 1065 in eis ardentius ante mortem nititur omne de expellitur, acriores infigere iniquitatum stimulos conatur, ut eos tentationum fluctus mens ab illo impugnata sentiat, quos esessa nesciebat. Quod bene in Evangelio exprimitur, cum exire de homine spiritus immundus Domino jubente narratur. Nam cum daemoniacus puer fuisset oblatus, scriptum est: Comminatus est Jesus spiritui immundo, dicens: Surde et eum discerpserat cum tenebat, exiens discerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat, et quem mutus possederat cum clamoribus dese
Abbreviated transcription (Latin):
incredentis m̃te ñ ꝓficeret: qͥdã ueniens
int̾rogatꝰ ancrederet. minime dixisset.
Credo dñe: adiuua incredulitatẽ meã.
incredulitatẽ dicebat. Si uͦ incredulita¬
tẽ hr̃e nouerat: quomͦ credebat S qͥa
poccuttã inspirationẽ gre̾. meritorũ suoru
gadib fides crescitꝰ uno eodemq tẽpore
s qui necdum ꝑfecde crediderat: simul oe
eredebat & in crectulus crat. Adhuc gͦ ascẽ¬
debat ad fidem qua ĩa ꝑcepat: qͥa &e iam
secredere. & adhuc ex in credulitate t̾bari
omminatus ẽ iħc spũi inmundo. xxxiiii.
Qum antiquus hostis aliquẽ tẽpta¬
rͣe incipit. pͥꝰ quasi consulens blanda ce
illicita animo suggerit: post ad delecta¬
tionem ꝑtrahit: ad extremũ ꝑ consensio¬
nẽ possidens. uiolenta peccandi consuetu¬
dine pene insolubilit constringit. Hinc
ẽ qd ñ nulli peccata longo usu ꝑpetrata.
in semecipsis ipsi rep̃hendunt: &e hec ex
uidicio fugiunt: s uitare oꝑe nec decer¬

Expanded text:
in credentis mente non proficeret, quidam veniens interrogatus an crederet, minime dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat et incredulus erat. Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat qui et jam se credere et adhuc ex incredulitate dubitare omminatus est Jesus spiritui immundo . Cum antiquus hostis aliquem tentare incipit, prius quasi consulens, blanda et illicita animo suggerit, post ad delectationem pertrahit, ad extremum per consensionem possidens, violenta peccandi consuetudine, poenae insolubiliter constringit. Hinc est quod nonnulli peccata longo tempore perpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, et haec ex judicio fugiunt; sed vitare opere nec decer
Abbreviated transcription (Latin):
dendo secuti st̃. quȩ patres suos p̃dixis¬
se meminerunt. Helyas autẽ ueniens.
sic̃ ꝑ ma lachiã dr. reducet corda filioꝵ
ad patres eorũ: qm̃ hoc de dño incipiẽt
filii intelligere helyap̃dicantc: qͦd pa¬

Expanded text:
dendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Elias autem veniens sicut per Malachiam dicitur, Reducet corda filiorum ad patres eorum : quoniam hoc de Domino incipient filii intelligere, Elia praedicante, quod pa
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat. unitatis cõpagẽ insipient̃
abscidat. Hinc paulus ait. Non plus
saꝑe ꝙͣ oportet saꝑe: s saꝑe ad sobriecat᷑
Quigͥ sapient̃ loqͥ nicit̃. magnoꝑe me¬
tuat. ne eiꝰ eloqͥo audientiũ unitas con

Expanded text:
desiderat, unitatis compagem insipienter desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui igitur sapienter loqui nititur, magnopere metuat ne e
Abbreviated transcription (Latin):
doginata erũpunt: & dũ u̾itatis disci¬
płi ẽẽ humilit̃ negligunt: magistri
abete sal inuobis: & pacẽ habete
int̃uos. St̃ ñ nulli qui dũ plussa¬
ꝑe qũã ẽ necesse student. aꝑximorũ pa¬
ce resiliunt: dũ eos uelut bebetes stultosq
contẽpnunt. Uñ ꝑsemetipsã ueritas
ãmonet dicens. Habete sal inuobis:
& pacẽ habete int̾uos. ꝑsal quippe:de¬
Signant᷑ u̾ba sapĩe. Sal quippe sine pa¬
ce. ñ uirtutis ẽ donũ: s dãpnationis
augm̃tũ. Quo enĩ qͥsq meliꝰ sapit: eo
dec̾iꝰ delinquit. Et iccirco in excusabili¬
habere sal sapĩȩ studet. atq laborat.
curet necẽe ẽ qͣtinꝰ a pace concordiȩ nũ¬
ꝙͣ recedat. Prec̾ea cũ rector ad loquendũ
se p̾parat. sub qͣnto cautelȩ studio loqͤ¬
tur atdendat: ne si in ordinate ad loqũe¬
dũ se rapit᷑. erroris uulnere audientiũ
corda feriant᷑: & cũ forte sapiens uideri

Expanded text:
dogmata erumpunt. Et dum veritatis discidogmata erumpunt. Et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri abete sal in vobis: et pacem habete inter vos . Sunt nonnulli qui dum plus sapere quam est necesse student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque contemnunt. Unde per semetipsam Veritas admonet, dicens: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos. Per sal quippe designantur verba sapientiae. Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis augmentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquitr habere sal sapientiae studet atque laborat, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Praeterea cum rector ad loquendum se praeparat, sub quanto cautelae studio eloquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum forte sapiens videri
Abbreviated transcription (Latin):
ue desursum est sapientia. pͥmũ
pudica ẽ. Sepe dum quosdam
scientia maior erigit. a cet̾ors societate
disiungit: & quas quo plꝰ sapiunt. eõ
a concordie uirtute desipiscunt. Quib
recte ꝑ iacobum dr. Qd sizelum amarũ
habetis. a contentiones sunt in cordibus
ur̃is: nolite głari & mendaces ẽẽ adu̾sum¬

Expanded text:
e desursum est sapientia, primum pudica est . Saepe dum quosdam scientia major erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sunt in cordibus vestris, nolite g
Abbreviated transcription (Latin):
descendens: s t̾rena. animalis drabolica.
Que autem desursum est sapientia. pri
mum pudica ẽ: deinde pacifica. Pudica
uidelicet. qr caste intelligit: pacifica uͦ.
qr ꝑ elationem se minime a ꝓximor

Expanded text:
cendens, sed terrena, animalis, diabolica; quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica, videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓ magno non habet. cum infi¬
deles rapit. S graue est ualde quod
subditur. & habet fiduciam quod influat
iordanis in os eiꝰ: qr postquam infideles
quosq a mundi origine rapuit. adhue se
posse fusciꝑe &̃ fideles p̃sumit. Nam ore
pestiferȩ ꝑsuasionis eos cotidie deuo¬
rat: in quib a confessione fidei reꝓba
uita discordat. Quigͦ ea que recta sunt
de conditore ꝑ fidem intelligit. s tam̃
oꝑa fidei te¬
nere contemnte
incredul¬
tatis redarguitur:
q̃m ab eo¬
in ab eo  qͦd se ostendit crede.

Expanded text:
; quia pro magno non habet, cum infi; quia pro magno non habet, cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jo danis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere et fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Qui ergo ea quae recta sunt recondita per fidem intelligit, sed tamen opera fidei tenere contemnit, incredulitatis redarguitur, iam ab eo quod se ostendit credere
Abbreviated transcription (Latin):
lle uere eredit: qui exercet oꝑando qͦd
credit. Quo contra de his qui fidem
nominecenus retinent. paulus dicit.
Confitentur se nosse dm̃. fact̾is autem
sine oꝑib mortua est. Hinc ad beatum
iob de antiquo hoste generis humani.
dñs dicit. Absorbebit fluuium & ñ
mirabit᷑: & habet fiduciam qͦd influat
iordanis in os eiꝰ. Quis ẽ enim ꝑ flu¬
ni fluxus: Quod uidelicet genus ab
ortu ad finem defluit: & quasi aque
more. usq ad competentem t̾minum
ex earnis liquore ꝑcurrit. Quid ꝑ
iordanem: nͥ baptiratoꝵ forma signa¬
tur: Qa enim in iordane flumine
ipse auctor redemptionis nr̃e bapti¬
⁊ ari dignat᷑ est : recte nomine ior
danis eorum multitudo expͥmit᷑. qui
intra sacramentum baptismatis te-¬
nentur. Antiquus gͥ hostis generis
humani fluurum absorbuit: qm̃ ab
origne mundi usq ad redemptoris
aduentum. uix paueis electis eua¬
dentibus. in uentrem sue malicie genꝰ
humanum traxit. De quo rect̾e dr
absorbebit fluuium & non mirabit᷑:

Expanded text:
 vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluris fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventumdentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq totam legem serua¬
uerit. offendat autem in uno:
factus est omnium reꝰ. Cestimento
cum uestimͣ. ex omni parte circum
se bnuestit: qui se undiq bono oꝑe
ꝓtegit. & nullam partem actionis
sue peccato nudam relinquit. Nam
qui in aliis actionib iustus ẽ. in ali¬
is unustus: qͣsi hoc latꝰ cooꝑuit. illd
nudauit: nec iam bona sunt oꝑa.
quȩ fubortis aliis prauis oꝑib inqͥ¬
nantur. Hinc enim ꝑ salomonem
dͥr. Qi in uno offendit. iulta bona
ꝑdet. Hinc iacobꝰ dicit. Quictumq
totam legeni seruau̾it. offendat aut̃

Expanded text:
uicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Vestimento cum vestimur, ex omni parte circumdse bene vestit, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit; nec jam bona sunt opera quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam leg
Abbreviated transcription (Latin):
genter exposuit: cum sribiunxit. Q
enim dixte non mechab̾is: dixit & ñ
occides. Quod si non mechab̾is. ocei¬
das autem: factus es transgressor legis.
C ordis gͥ ocłis circumquaq porree¬
tis. undiq nob adhibenda custodia
est: ne mercedem quam ꝑhas actio¬
nes colligimꝰ. ꝑ alias amittamꝰ: qr bona
ꝓdẽẽ nequeunt: si non cauent᷑ mala
unt non nulli qui cum ab egenis
frib fc̃unt necessaria postulati.
non eos cum possunt student rebus
fulcire. s blandis tantum sermonib
fouere: quos uehement̃ iacobi p̃dica¬
tio sc̃ã p̃dicatio reprehendit dicens.
Si au tem frr̃ aut soror nudi funt
& indigent uict̾u cotidiano. di¬
cat autem aliquis ex uob illis ite in
pace. & caleficimini & saturamini.
uon dederitis aut̃ eis que necessaria

Expanded text:
exposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit: Non moechaberis dixit: Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undique nobis exhibenda custodia est, ne mercedem quam per has actiones colligimus per alias amittamus, quia bona prodesse nequeunt si non caventur mala Sunt nonnulli qui cum ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, non eos cum possunt fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut soror nudi sunt, et indigent victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini et saturamini; non dederitis autem eis quae necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
iohs qͦꝙ apłs ammonet dicens. filioli
non diligamꝰ uerbo nec lingua: s oꝑe
& ueritate. Dilect̾io itaq ñra semper
exhibenda ẽ & ueneratione sermo¬
nis: & minist̾ĩo largitatis. Sunt uͦ ñ¬
nulli qui pietatis sue uiscera tendere
usq ad incognitos nes ciunt: s solis
qͦs ꝑassiduitatem noticie didicerunt
miserentur: apud quos nimirum plꝰ
familiaritas quam nat᷑a ualet: dum
noticia. Nam & unusquisq qͥ indiget:
eo ipso quo homo est. ei iam incognit᷑

Expanded text:
ostolus admonet, dicens: Filioli mei, non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largitatis. Vet. nulli, qui pietatis suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere. Tc̃ namq solum innoxie hõib
laudabile opus ostendit᷑: cũ ꝑ despectũ
m̃tis ueraciter laus impensa calcat᷑. Qũa
qͥa infirmi quiq ꝑfect̾e contempnendo
ñ suꝑant: restat necẽe ẽ ut bonum qͦd oꝑan¬

Expanded text:
gaudere. Tunc namque solum innoxie hominibus gaudere. Tunc namque solum innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impensa calcatur: quam quia infirmi quique perfecte contemnendo non superant, restat necesse est ut bonum, quod operan
Abbreviated transcription (Latin):
idcant oꝑa ur̃a bona: ⁊ głificent patrẽ
urm̃ qui incelis est. Occultanda sunt
bona quȩ agimus: ne hoc in huius uitȩ iti
nere portantes. lafcinantium sp̃ũ inc̃sio¬
ne perdamus. Ettñ u̾itaᷤ dic̃. Uideant oꝑa
ur̃a bona: & glificent patrem ur̃m qui in
celis ẽ. S aliudẽ ꝓfecto cum mostensioe
oꝑis gła querit᷑ largitoris: aliud cum laus
pͥuata ꝯcupiscit᷑ de dono largientis. elñ
⁊ rursus in euuangłio hȩc eadem ueritas
dicit. Atcendite ne iusticiã urãm faciatis
coram hominib: ut uideamini abeis.
Opus gͦ nr̃m cum hominib ostendit᷑. in
cordis pͥꝰ examine pensandum ẽ: ꝑ eiusdẽ
ostensionis studium quid querat᷑. Si enĩ
dantis głam querimus: &̃ publicata nr̃a
oꝑa inconspecꝰtu illius occulta scruamus.
foras ab eius conspectu iam fusa ft̃: &ẽ si a
multis honorent᷑. S ualde ꝑfectorum est.
sic ostenso oꝑe auctoris głam querere: ut
de illata laude. pͥuata nesciant exultatiõe

Expanded text:
ideant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Occultanda sunt bona, quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdamus. Et tamen Veritas dicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est. Sed aliud est profecto cum in ostensione operis gloria quaeritur largitoris, aliud cum laus privata concupiscitur de dono largientis; ubi et rursus in Evangelio haec eadem Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Opus ergo nostrum cum hominibus ostenditur, in cordis prius examine pensandum est, per ejusdem ostensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera in conspectu illius occulta servamus. foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a multis ignorentur. Sed valde perfectorum est, sic ostenso opere, auctoris gloriam quaerere, ut de illata laude, privata nesciant exsultatione
Abbreviated transcription (Latin):
tiutate nr̃a minime condit᷑. Pensemus em̃
qui unquã ꝑlinguã nrãm conu̾si. qui de
pu̾so suo oꝑe nr̃a correptione correcti. pę¬
nitentiam egerunt: quis luxuriam ex
nr̃a eruditione deseruit: quis auaritiã.
qͥs suꝑbiam declinauit. Sic qͥppe debe¬
mus ag̾e curam nr̃i. ut non negligamus
curã ꝓcrimi: ut qͥsqͥs ad nos iungit᷑. ex lin¬
guȩ nr̃e sale condiat᷑. Iste itaq iam sc̃s ẽ.
Ad moneatur ut crescat᷑ ille uͦ qui adhuc
iniquus ẽ. ammoncat᷑ ut se corrigat: qͣti¬
nus qͥsquis se ad sac̃dotem uinrerit. sale
sermonis illius conditus recedat. m.L. uiͦii

Expanded text:
tuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo tuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correcti, poenitentiam egerunt: quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit? quis avaritiam? quis superbiam declinavit? Sic quippe debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur, ex linguae nostrae sale condiatur. Iste itaque qui jam sanctus, admoneatur ut crescat. Ille vero qui adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat: quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus redeat. CAP. XIII
Abbreviated transcription (Latin):
lata mundi itinera sectant᷑. Nec solum
in plateis. s incapite platearum disꝑsi st̃:
⁊ tñ de religioso habitu culm̃ honoris q̃rt̃.
Incapite gͦ platearum disꝑsi st̃: qͥa ⁊ iacent
ꝑministerrum oꝑis:: & honorari uolunt
qñ actionẽ uulgi nullo uitȩ suȩ tran¬
scendit merito: cui ⁊ exhortationis sale
⁊ eremplo actionis bonȩ aduitam ȩt̃nã
doctor ⁊ dux debet existere. Qd enĩ aĩas:¬
nͥ cibum dm̃i dixerim. Quȩ adhoc st̃
conditȩ. ut in euis corpore traiciant᷑: id:
ut inȩt̃nȩ augmentum ȩccłȩ tendant.
S huiuscibi condimentũ nos eẽ debui¬
mus. Sicut enim dixximus: missis ꝑ̃di¬
catorib dr. Uos estis sal terre. Si gͥ cib
cłĩ ẽ popłs: condimentũ cibi sac̃dotes
ẽẽ debuerunt. S qͥa dum nos ab orõnis
⁊ eruditionisscę usu cessamꝰ. sal infatu¬
atumest: candire ñ ualet cibum dei:
⁊ iccirco ab auctore ñ sumit: qͥa exigente fa¬

Expanded text:
lata mundi itinera sectantur. Nec solum lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari voluquando actionem vulgi nullo vitae suae transcendit merito, cui et exhortationis sale, et exemplo actionis bonae, ad vitam aeternam doctor et dux debet existere. Quid ai cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae augmentum Ecclesiae tendant. Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus; sicut enim diximus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae. Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est; condire non valet cibum Dei, et idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fa
Abbreviated transcription (Latin):
ra: nc̃ ꝑ actiones infimas ostendt᷑ rȩꝓba.
Color optimus ẽ mutatus: qͥa scĩtatis ha
bitꝰ ꝑcerrena ⁊ abiecta oꝑa. adignomimã
despectionis uenit. Lapides uͦ scũarii in¬
tͥnsecus habebant᷑. nec sumebant᷑ in sũmi sac¬
dotis corpore: nͥ cum sc̃a scoꝵ ing̃diens. in
secreto sui conditoris apparebat. Nos gͦ
rii. qui apparere semꝑ debemus in secre¬
to cłi: qͦs nunquam nece̾e̾ ẽ foris conspi¬
ciͤ id÷ nunquã in extraneis actib uideri.
S disꝑsi sunt lapidesscũarui incapite
õiũ platearum: qͥa hii qui ꝑuitã ⁊ or̾o¬
nem intus semꝑ ẽẽ debuerant. ꝑuitam re¬
ꝓbam foris uacant. Ecce iam pene nulla
est scłi actio: quã ñ sac̾dotes amministrẽt.
Dum gͦ insco habitu constituti. ext̾iora
sunt quȩ exhibent: quasi lapides scũa¬
rii foris iacent. Quia enim greca lingua
platea a latitudine uocat᷑: scũarii lapi¬
des inplateis iacent: cum religiosi quiq

Expanded text:
ra, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. ra, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sabitus per terrena, et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii inrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Conditoris apparebat. Nos ergrii, qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant, per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio, quam non sacerdotDum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique
Abbreviated transcription (Latin):
si aicta reb ⁊ exemplis ostendimus. Nullũ
añ puto fr̃s km̃i ab alus maius p̃udiciũ
quã a sac̾dotib tolerat d̃s: q̃n eos qͦs ad ali¬
orum correctionẽ posuit. dare de se exem¬
pla prauitatis cernit: qñ ipsi peccamus:
qͥ compescere peccata debiumꝰ. Nulla aĩa
lucra querimus: ad nr̃a cotidie studia ua¬
camus. Et qr eoipso quocet̾is p̃lati sumꝰ.
ad agenda quelibet maiorem licentiam ha¬
bemus: suscepte benedictionis mn inisteri¬
um. uertimus ad ambitionis argumentũ.
Dĩ causas relinquimꝰ: ad t̾rena negociaua¬
samus: locum sc̃itatis accipimus. ⁊ t̾renis
actib implicam̃. Impletũ ẽ in nobis: qd̾
iheremias ꝯsiderans mortem nrãm ⁊ de¬
plorans dicit. Qͦm obscuratum ẽ aurũ:
mutatus ẽ color optimus: disꝑsi sunt la¬
pides sanctuarui incapite om̃iũ platcaꝵ.
Aurum quippe obscuratum ẽ: qr sac̃do¬
tum uita quondã ꝑ głam uircutum cla¬

Expanded text:
si dicta rebus et exemplis ostensi dicta rebus et exemplis ostensimi, ab aliis majus praejudicium, quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos, quos ad aliorum correctionem posuit, dare de se exempla pravitatis cernit; quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus, nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum. Dei causas relinquimus, ad terrena negotia vacamus: locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis quod Jeremias, considerans mortem nostram et deplorans, dicit: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum cla
Abbreviated transcription (Latin):
qui una eademq erhortationis uoce ñ suf¬
ficit simul cunctos ammonere: studeat sin¬
glos in qͣntũ ualet instruere: pͥuatis locu¬
Ulos estis sal terre. Si gͥ sal sumus: ꝯdire
mentes fidelium debemus. Uosgͥ qui pasto¬
resestis. pensate qͥa animalia dĩ pascitis.
de quib ꝓfecto animalib dõ ꝑps almissã
d̾si. Animalia tua in habitabunt in ea. Et
sepe uidemus qͦd petra salis brutis anima¬
lib ante ponit᷑: ut ex eadem salis petra lã¬
here debeant ⁊ meliorari. Quasi gͦ inter
bruta animalia petra salis. debet ẽẽ sacer¬
dos inpopłis. Curare namq sac̾doti necc̃ẽ
est. que singulis dicat. unũquemq qua¬
liter moneat: ut qͥsqͥs sac̃doti uingit᷑: qͣsi
e salis tactu ȩt̃ne uitȩ sapore condiat᷑. Sal
⁊ enimnon sumus: si corda audientiũ ñ
condimus. Qd̃ condimentũ ille ueracit̃ ꝓ¬
xrimo impendit: qui p̃dicationis u̾bum ñ
fubtralit. S t̾c aliis uere recta p̃dicamus:

Expanded text:
qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locuVos estis sal terrae. Si igitur sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur qui pastores estis, pensate quia animalia Dei pascitis; de quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus anteponitur, ut ex eadem salis petra lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim non sumus, si corda audientium non condimus. Quod condimentum ille proximo veraciter impendit, qui praedicationis verbum non subtrahit. Sed tunc aliis vere recta praedicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuinitas passionis tempore latinit quȩ
necaret. In hoc quippe aquarum abysso.
id÷ in hac immensitate gn̾is humani ad¬
om̃ium mortem inhians. uttam pene õĩũ
uorans. huc illucq aꝑto ore cȩtus iste fere¬
bat᷑: s ad mortẽ ceti istuis hamus in bȩc¬
ra dispositione suspensus. Huius hami
linea: illa ẽ ꝑ ęuuangłm antiquorũ pa¬
trũ ꝓpago memorata. Nam cum d̃r.
abraham genuit ysaac. ysaac genuit ia¬
cob. cumq cet̾i successores int̃posito ios ep
tur. quasi quedã linea torquet᷑.  in cuiꝰ
extremo incarnatus dñs id est hamus
iste religaret᷑. quem in his aquis huma¬
ni gnis dependentem. aꝑto ore cęcusiste
morso. mordendi uires ulterius ñ hab̃et.¬
Ao mortẽ gͥ ceti humains mortib insidi¬
antis. dñs incarnatũ unigenitũ filiũ su¬
um misit: in quo dum caro mortalis con
spicit᷑. ce immortalitatis potentia ñ uide¬
t̃. quasi hamus fauces raptoris tenuit. &¬

Expanded text:
et divinitas passionis tempore latuit, quae et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hac quippe aquarum abysso, id est in hac immensitate gomnium mortem inhians, vitam pene omnium vorans, huc illucque aperto ore cetus iste ferebatur, sed ad mortem ceti istius hamus in hacra dispositione suspensus. Hujus hami linea, illa est per Evangelium antiquorum patrum propago memorata. Nam, cum dicitur: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob: cumque caeteri successores, interposito Joseph tur, quasi quaedam linea torquetur, in cujus extremo incarnatus Dominus, id est hamus iste ligaretur, quem in his aquis humani generis dependentem aperto ore iste cetus itiam morso, mordendi Ad mortem igitur ceti humanis mortibus insidiantis, Dominus incarnatum unigenitum Filium suum misit, in quo dum mortalis caro conspicitur, et immortalitatis potentia non videtur, quasi hamus fauces raptoris tenuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
humani geñs ueniens: uelut
quendã de se innece diaboli
hamũ fecit. Quis enĩ nesciat qͦd in hamo
ȩsca ostendit᷑. aculeus ocultat᷑: Esca qͥppe
ꝓuocat: ut aculeus pungat. Assũpsit it aq
dñs nr̃ corpꝰ: ut in eo diabolus quasi suã
escã. mortem carnis appeteret. Quã mor
tẽ dum in illo in uiste appeciit: nos qͦs
quasi iuste tenebat amisit. In hamo gͦ in
carnationis eius captus ẽ: quia dum in
illo appetut ȩscam corporis. tnsfirus est
aculeo diuinitatis. Ibi quippe inerat hu¬
manitas. quȩ adse deuoratorem duceret:
ibi diuinitas quȩ ꝑforaret. Ibi aꝑta infir¬
mitas q̃ ꝓuocaret: ibi occulta uirtꝰ q̃ rapto¬
ris faucem transfigeret. In hamo gͥ captꝰ ẽ:
quia inde int̃ut. un deuoraunt: & in redẽp¬
tore nr̃o dum ꝑ satellites suos escam cor¬
poris momordit: duunitatis illũ aculeꝰ
ꝑforauit. Quasi hamus quippe fauces
glutientis tenuit: dum in illo & esca car¬
nis patuit quam deuorator appeteret:

Expanded text:
humani generis veniens, velut quemdam de se in necem diaboli hamum fecit. Quis enim nesciat quod in hamo esca ostenditur, aculeus occultatur? Esca quippe provocat, ut aculeus pergat. Assumpsit itaque Dominus noster corpus, ut in eo diabolus quasi suam escam morttem dum in illo injuste appetit, nos quos quasi injuste tenebat, amisit. In hamo ergo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas quae ad se devoratorem duceret, ibi divinitas quae perforaret. Ibi aperta infirmitas quae provocaret, ibi occulta virtus quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interiit unde devoravit; et in Redemptore nostro, dum per satellites suos escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Quasi hamus quippe fauces glutientis tenuit, dum in illo et esca carnis patuit, quam devorator appeteret;
Abbreviated transcription (Latin):
uidit petrũ ⁊ andicã mittentes rete in
mare: ⁊ ait illis. Uenite post me: faciã
uos piscatores hominũ. Infirmos p̃dica¬
tores mundo dñs exhibuit: ⁊ ꝑ eos poten¬
tes quosq deuicit. Actestante quippe
paulo. infirma pͥꝰ mundi elegit ds̃ ut pꝰ
confunderet fortia: elegit quippe stulta
mundi. ut ꝯfundet sapientes. Priꝰ nãq
collegit indoctos.⁊ pꝰ modũ phylosophoᷤ.
⁊ ñ ꝑ oratores docuit piscatores. s mira
potentia ꝑ ꝑiscatores subegit oratores M̾¬
ꝑes. humiles uocare consueuit: un in ȩũn¬
głio cum adiectione sp̃c nominant᷑. Qa
enim diuitiȩ uisibiliter potentes osten¬
dunt. apud semetipsos pauꝑes sunt: qͥ
infuis ꝯscientiis elati ñ sunt. de fruetu¬
eati qͥ lugent. Reuocemus fis añ ocłos
peccata q̃ fecimꝰ: consideremꝰ ꝙͣ t̾ri a¬
bilis uidex ueniat hec punturus. Men¬
tem formemus ad lamenta: uita nr̃a adtẽ¬
pus amarescat inpęnitentia: ne a maritu¬
dinem et̃nã sentiat inuindicta. ꝑfletus

Expanded text:
mittentes rete in mare, et ait illis: Venite post me, faciam vos fieri piscatores hominum . Infirmos praedicatores mundo Dominus exhibuit, et per eos potentes quosque devicit. Attestante quippe Paulo: Infirma mundi prius elegit Deus, ut post confunderet fortia : Elegit quippe stulta mundi, ut confunderet sapientes: prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores subegit oratores. Cumiles vocare consuevit; unde in Evangelio cum adjectione spiritus nominantur. Quos enim divitiae visibiliter potentes ostendunt, apud semetipsos pauperes sunt, qui in suis conscientiis elati non sunt. qui lugent . Revocemus, fratres, ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex adveniat haec puniturus. Mentem formemus ad lamenta, vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne amaritudinem aeternam sentiat in vindicta. Per fletus
Abbreviated transcription (Latin):
mutabiliter om̃ib p̃sidens. ⁊ semetipsũ
mutabilem insatisfactione infirmitatis
ostendens. Quietus gͦ in semetipso manen̾:
disposuit quicqͥd ꝓ ostendenda humani¬
tate quam susceperat etiã t̃bulentꝰ fecit.¬
Icce angłi accesserunt: ⁊ mi naturis.¬
mstrabant ei. Postꝗͣ unigenitus pa¬
tͥs minoratus paulominꝰ ab angłis incar¬
natus apparuit. mox ds̃ homo ꝑ huma¬
nitatem potestate sub angłis fuit: qui
⁊ pͥꝰ ꝙͣ ꝑ resurrectionis exaltarẽt᷑ głam.
diuinitate suꝑ angłos fuit. Deipso qͥppe
ante passionẽ scͥptum ẽ. Ecce angłi acces¬
serunt. ⁊ ministrabant ei. S tñ ut huma¬
nitatis eius infirmitas monstraret᷑: rarsũ
de eo septum ẽ. Apparuit illi angłs de cȩ¬
lo. confortans eũ. Indocum̃to gͦ utꝰ q nat᷑e:¬
huic ⁊ angłi ministare. ħc ⁊ angłs ꝯforta¬
re dos cͥbit᷑. Unus qͥppe inutraq nat᷑a est.¬

Expanded text:
mutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanitate, quam susceperat, etiam turbulentus fecit.Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei . Postquam Unigenitus Patris minoratus paulominus ab angelis, incarnatus apparuit, mox Deus homo per humanitatem potestate sub angelis fuit, qui et priusquam per resurrectionis exaltaretur gloriam, divinitate super angelos fuit. De ipso quippe ante passionem scriptum est: Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei. Sed tamen ut humanitatis ejus infirmitas monstraretur, rursum de eo scriptum est: Apparuit illi angelus de coelo confortans eum . In documento ergo uthuic et angeli ministrare, hunc et angelus confortare describitur. Unus quippe in utraque natura, quon
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ occulto consi¬
lio quoscdam ab
ipsis ȩtatis suȩ
exordus inno¬
centes custodiens.
usq ad uirtutum fũ¬
na ꝓuchit: alios autẽ in
exordis suis desciriis. scaturientib uitiis ire
ꝑ abrupta ꝑmitcit. Pierumq tñ &̃e eos re¬
spicit. & ad sequendum se scĩ amoris igne
succendit. atq in olitas in eorum cordib
prurigines uitiorum uercit inferuore uͥ¬
tutũ: & eo magis ignescunt ad desideriũ
requirendȩ pietatis dĩ: qͦ magis erubescunt
sue memoriam iniquitatis. De talib beatꝰ
enuangłista matheus fuerat: qͥ t̾renis ue¬
gociis implicatꝰ. thelonei usib seruebat.
S cum eũ dñs adtheloneum sedentẽ ui¬
deret. ⁊ ut se seq̃ret᷑ uocaret: cor eiꝰ durũ
& frigidum diuini amoris igne tactũ
fuerat in amorem scłi. ita pꝰmodum se
fortẽ exhiberet in amorẽ dei᷑ & qd̾ an¬
tea re nuebat audire: iam credere inci¬
peret ⁊ p̃dicare. Sc̃e quippe eccłe fortis
ꝓpugnator extitit᷑᷑ cuius indelicet lin¬

Expanded text:
s, occulto consilio, quosdam ab ipsis aetatis suae exordiis innocentes custodiens, usque ad virtutum culmen provehit, alios autem in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis, ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum, vertit in fervorem virtutum: et eo magis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt suae memoriam iniquitatis. De talibus evangelista Matthaeus fuerat, qui terrenis negotiis implicatus, telonii usibus serviebat: sed cum eum Dominus ad telonium sedentem videret, ut ad se revocaret, cor ejus durum et frigidum, divini amoris igne tactum fuerat in amorem saeculi, ita postmodum se fortem exhiberet in amorem Dei; et quod antea renuebat audire, jam credere inciperet et praedicare. Sanctae quippe Ecclesiae fortis propugnator exstitit, cujus videlicet lin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacrificium mortificationis suȩ uitulus.
ꝑ fortitudinem securitatis leo. ꝑ contem¬
plationem uͦ efficit᷑ aquila: recte ꝑ hȩc
scã quatuor animalia. signari unusqͥsq
ꝑfectus pot̃. Qd̃ iccͥco dicimus: ut eã quȩ
de quatuor animalib dicta fc̃. ꝑtinere oẽ
ad ꝑfectoꝵ singulos demonstraremꝰ. S mag¬

Expanded text:
 sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec et caetera animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt, pertinere quoque ad perfectorum singulos demonstremus.
Abbreviated transcription (Latin):
los ascendendo. aquila factus ẽ. E qͥa ꝑħ¬
animalia ȩuuangłistas quatuor. & sub eoꝵ
specie simul ꝑfectos om̃s iam suꝑiꝰ signisi¬
cari diximus: restat ut qͦmͦ unusqͥsq ele¬
ctoꝵ istis animalium uisionib expͥmat᷑.
ostendamus. Om̃is ⁊ enim electus. ⁊ inuia
⁊ aquila ẽ. Homo enum rõnale ẽ animał:
uitulus autem insacrificio mactari solee.
Leo uͦ fortis ẽ bestia: sic̃ septum ẽ. Leo for¬
tissimus bestiarum: ad nullius pauebit
occursum. Aquila ad sublimia uolat:
& irreu̾beratis oculis. solis radios intendit.
Om̃is itaq qui intõne ꝑfetus c̃: ħo est.
Et qm̃ semetipsum ab huiꝰ scłi uolupta¬
te mortificat: uitulus est. Qͥa uͦ ipsa sua
spontanea mortificatione. contra adu̾sa
om̃a fortitudinẽ securitatis ht̃: leo est.
Uñ s̾cͥptum est. Iustus autẽ quasi leo s

Expanded text:
los ascendendo aquila factus est. Sed quia los ascendendo aquila factus est. Sed quia animalia evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes superius significari diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis etenim electus, atque inet aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet, leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est; quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem, q
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ ioħs. Qui dicens. inpͥncipio
erat uerbum. ⁊ u̾bum erat apud d̃m. &
ds erat uerbum: dum inipsam diuinitatis
substantiam intendit. quasi more aquilȩ
insolem ocłos fiait. S qr electi om̃s mem¬
bra sunt redemptoris nr̃i. ipse autẽ redẽp¬
tor ñr̃ caput ẽ electorum om̃iũ: ꝑ hoc qͦd
membra eius figurata sunt. nil obstat
si inhis om̃ib etiam ipse signet᷑. Ipse enĩ
unigenitus dĩ filius ueraciter factus est
homo: ipse insacͥficio redemptionis nr̃e
dignatus ẽ mori ut uitulus: ipse ꝑ uir¬
tutem suȩ fortitudinis surreã ut leo. Leo
cẽ aꝑtis oculis dormire ꝑhibet᷑: qͥa in ipsa
morte inqua ex humanitate redemptor
nr̃ dormire potuit. ex duinitate sua
immortalis ꝑmanendo iugilauit. Ipse
&̃ post resurrectionẽ suam ascendens
ad cȩlos: insuꝑiorib ẽ leuatus ut aqͥ la.
Totum gͦ sunul nobis est: qͥ ⁊ nascendo ħo.
⁊ moriendo uitulus. ⁊ resurgendo leo. ⁊ ad çe¬

Expanded text:
significatur Joannes. Qui dicens: In principio significatur Joannes. Qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est electorum omnium: per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatuTotum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
nis pennam quasi in acrem leuant᷑.
Quia itaq & una ẽ fides incarnationis eiꝰ
in om̃ib. &e par contemplatio diuinita¬
tis eius insingulis: recte nunc r. quatu¬
or facies uni. ⁊ quatuor pennȩ uni. Dem̃
ꝙ̃ hȩc eadem scã anmalia subtilius descͥ¬
bunt᷑: ut hec eungłistarũ significare ꝑso¬
nas. ipsa nobis subtilitas des cͥptionis aꝑi
tellectui relinquat. Dicit᷑ enim. Simili¬
tudo uultus eorũ. Facies hominis. & facies
leonis a dextͥs ipsorum quatuor: facies autẽ
bouis a sinistris ipsorum quatuor  & facies
aquilȩ desuꝑ ipsoꝵ quatuor. Qͦd enim qͣ¬
tuor hȩc animalia pennata. scõs quatuor
euuangli̾stas designent: ipsa unistuiꝰ q
libri cuuangłici exdrdia testant᷑. Nam qͥa
ab humana generatione cȩpit. uurc ꝑ ho¬
minem matheiis.⁊ qͥa ꝑ clamorẽ in deser¬
to. recte ꝑ leonem marcus.  qͥa a sacͥficio
exorsus ẽ. bene ꝑ uitulum lucas: qͥa uͦ
a diuinitate uerbi cȩpit. digne ꝑ aqͥlã

Expanded text:
. Quia itaque, et una est fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Deinde etiam haec eadem sancta animalia subtilius describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aper dubietatis relinquat. Dicitur enim: Similitudo vultus eorum, facies hominis, et facies leonis a dextris ipsorum quatuor: faciesbovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec animalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam
Abbreviated transcription (Latin):
qua cognoscunt᷑ a d̾o. ipsa ẽ in uno. q̃ ẽ si¬
mul in quatuor. Quicquid enim inuno in¬
uen̾is: hoc in om̃ib simul quatuor recog¬
nosces. Et quatuor pennȩ uni: qr cłi õĩpo
tionis uolant. Euuangłistarum gͦ facies
ad humanitatẽ ꝑtinet. penna ad diuini¬
tatẽ: qr in eum quẽ corporeũ aspiciunt.
quasi facie intendunt. S dum hunc ẽe
incircum scͥptum ⁊incorporeum ex diui¬

Expanded text:
qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est siqua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor pennae uni, quia Dei omniptionis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircum
Abbreviated transcription (Latin):
cum dr. Quatuor facies uni: & quatu¬
or penne uni. Qͥo ꝑ faciem nͥ noticia.
& qͥd ꝑ pennã nͥ uolatus expͥmit᷑. ꝑ faciẽ
quippe unusqͥsq cognoscit᷑: ꝑpennam
uͦ in altũ auium corpora subleuant᷑. facieᷤᷤ
itaq ꝑtinet ad fidem: penna ad contem¬
plationẽ. ꝑfidem namq ab om̃ipoten¬
te deo cognoscum: sic̃ ipse de suis ouib dic̃
Ego sum pastor bonus: & cognosco meas.
⁊ cognoscant me mee. Qui rursus ait. Ego
Scio qͦs elegerim. ꝑcontemplationẽ uͦ. qr
suꝑ nos mecipsos tollim̃: qͣsi inaerc̃ leua¬
mͣ. Quatuor gͦ facies uni fc̃: qͥa si reqͥrã
qͥd matheus de incarnatione dñi senti¬
at: hoc nunirum sentit. qͦd marcus. lu¬
cas. Ioħs. Si queras quid ioħs sentiat:
hoc ꝓculdubio qͦdlucas. marcus.⁊ mathe᷑.
Si queras qͥd marcꝰ: hoc qͦd matheus. io¬
hannes.⁊ lucas. Si queras qͥo lucas:¬
hoc quod ioħs. matheus. & marcus sentit.
Quatuor gͦ facies uni sunt: qr noticia fidei

Expanded text:
s uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere elevamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucashoc quod Joannes, Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
dati quod recognos cerent. ⁊ postmo¬
dum quod exhortati sequerentur :
quatinus eoꝵ mentem ne admoni¬
tio subiuncta concuteret. laus p̃mis¬
sa solidaret. Qui cum motos eos ui¬
cini finis suspicione cognouerat. ñ
tamen redarguebat motos.s quasi
transacta nesciens adhuc commoue¬
ri ꝓhibebat: ut dum de ipsa leuita¬
te motionis. p̾dicatori suo se incogni¬
tos eredent tanto rep̾hensibiles fieri
quanto & cognosci ab illo formida¬
iusti iudicii dei. Unusquisq de¬
bet considare quȩ peccantes pꝰmo¬
dum supplicia maneant: sietiam
iustos tam ualida hic flagella casti¬
gant. Hinc ẽ enim qͦd petrus ait. lem¬
pus est ut iudierum incipiat de do¬
mo dei. Q si iustꝰ uix saluabrt᷑ ÷ im¬
pius &e peccator tibi parebunt:¬

Expanded text:
dati quod recognoscerent, et postmodati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur, quatenus eorum mentem ne commotio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiliores fieri quanto et cognosci ab illo formidajusti judicii Dei . Unusquisque debet considerare quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei: et si justus vix salvabitur, impius et peccator
Abbreviated transcription (Latin):
bi. gg̃. p̃p. de epła bi pauli apłi ad thes¬
salonicenses seða.
lerumq pusillanimes
aptiꝰ adit̾ b̃n agendi reducimꝰ
Iieors bn gesta memoramus:
& siqua ab eis inordinate ge¬
sa sunt. non iam tanquam ꝑpetrata
corripimꝰ. s qͣsi adhuc ne ꝑpetrari debe¬
ant ꝓhibemꝰ ut ce illa que approbamus
illatꝰ fauor augeat: & contra ea que re¬
prehendimus. magis apud pusillani¬
mes exhortatio uerecunda conualescat.
Unde paulꝰ cum thessalonicenses in
accepta p̃dicatione ꝑdurantes quasi
de uicino mundi t̾mino quadam cog¬
nosceret pusillanimitate turbatos: p
in eis que fortia ꝓspicit laudat: ⁊ car¬
de monendo postinodum que sunt in¬
firmata roborat. dit enim. Grãs agere
num est: qm̃ suꝑcrescit fides tũa. &
abundat caritas uniuscuꝰq uestrum
in inuicemita ut ce nos ipsi in uobis
głemur in eccłus dei ꝓpatientia ur̃a
&e fide. Qui cum blanda hec uite p̃co
nia p̃misisset: paulopꝰ subdioit di
uerus doctor. ut prius audirent lau¬

Expanded text:
ESSALONICENSES. lerumque pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si eorum bene gesta memoramus: et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut illa quae approbamus illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde Paulus, cum Thessalonicenses, in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: Gratias agere num est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec vitae eonia praemisisset, paulo post subdidit, dicverus doctor, ut prius audirent lau
Abbreviated transcription (Latin):
surrererant ut spem resurreccionis in¬
sinuet. non mortuos s dormientes uo¬
cat: Nenim uerebat᷑ dicere mortuum
qm auditores iam resurrerisse cognoue¬
rant:⁊ uerebat᷑ dicere mortuos. quos
resurgere uix credebant. Qͥa uͦ carne
mortuos aduitam rurs eiugilare non
dubitat. eos dormientes potius quam
mortuos appellat. spem ꝓculdubio re¬
surrectionis insimuans: qi siẽ cici hõ
a somno euigilat. ita concite ad condi¬
toris nutum a morte corꝑis surgat.

Expanded text:
surrexerant, ut spem resurrectionis insurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicero mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Quia vero carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat, spem proculdubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno evigilat, ita concite ad Conditoris nutum a morte corporis surgit.