comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ directũ. usq ad ultunos t̃minos eius. li
longe aspicientib eirełs celi t̾re uidet᷑
in sidere. Nullus gͦ ui die illa remanebit
electus. qͥ ñ uenienti dño ad iudicui in
aera occurrat siue uiuens adhue in cor¬
pore reꝑtus. siue de morte resuscitatꝰ ad
uitã ⁊ repbi uenient ad udiciũ. iiui

Expanded text:
sque ad ultimos terminos ejus, ubi longe aspectantibus circulus coeli terrae videtur indicere. Nullus ergo in die illa remanebit electus, qui non venienti ad judicium Domino in aera occurrat, sive vivens adhuc in corpore repertus, seu de morte jam resuscitatus ad vitam. Veniunt ad judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Curiositas hos ñ cari¬
tas ad dux̃. nos eꝯtͣ sices¬
noscimus iħm obedien¬
tis aĩe domũ in qͣ habi¬
tat inuenissẽ. ueniamꝰ
illuc contẽplatione. ñ¬

Expanded text:
Curiositas hos, non charitas adduxit. Nos econtra, si cognoscimus Jesum obedientis animae domum in qua habitet invenisse, veniamus illuc contemplatione, n
Abbreviated transcription (Latin):
In repbo popło erat
tus dr̃ agnoscite ꝙͦ. lau¬
datis:⁊ ne timeatis cũ
patit᷑ qui ẽ ur̃a redẽp¬
tio.IPullus in qͦ nemo
sederat ppłs ẽ gentiũ qͥ¬

Expanded text:
In reprobo populo erat tus dicitur: Agnoscite quem laudatis, et ne timeatis cum patitur qui est vestra redemptio. Pullus in quo nemo sederat, populus est gentium q
Abbreviated transcription (Latin):
Nouit furẽ s ñꝑddit docens to¬
lerare malos. tñ obsequiũ
marie cõindat ostendens qd̾
eẽt moriturus ⁊ ad sepeliendũ
aromatib ungendus. Ideo ma¬
riȩ cui ñ licuit mortuũ ung̾e
datũ ẽ uiuentẽ officio fun̾is do
ungere corpus meũ in sepul¬
turã¬

Expanded text:
Novit furem, sed non prodit, docens tolerare malos. Tantum obsequium Mariae commendat, ostendens quod esset moriturus, et ad sepeliendum aromatibus ungendus. Ideo Mariae cui non licuit mortuum ungere, datum est viventem officio funeris donungere corpus meum in sepultura
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitatio lazari. ar¬
tius memoriȩ om̃iũ tͣde¬
ret᷑. ⁊ in excusabiles ui¬
dei ꝯfundent᷑ tractan¬
tes de morte tanci susci
de nardo maxime de spi
fideles. ñ alia ãmixtiõe
corrupti.

Expanded text:
resuscitatio Lazari altius memoriae omnium traderetur, et inexcusabiles Judaei confunderentur, tractantes de morte tanti suscitde nardo maxime de spicfidelis, non alia admixtione corrupti.
Abbreviated transcription (Latin):
cena in fide ⁊ deuotiõe iꝰtoꝵ. mar¬
tha ministrat .i. dũ quilibet fide¬
lis oꝑa deuotiõis dño ĩpendit. la¬
zarus i. suscitati de grauib qͥlib
cũ his qͥ manserunt in iusticia e¬
pulant᷑. leti de p̃sentia dñi. ma

Expanded text:
 in fide et devotione justorum. Martha ministrat, dum quilibet fidelis opera devotionis Domino impendit. Lazarus, id est suscitati de gravibus peccatis cum his qui manserunt in justitia, epulantur laeti de praesentia Domini. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tituit unũ sũmũ saẽdotẽ. eui
cibus ministrarent. forte ⁊ plures
qui incensũ pon̾et qd ñlicet nͥ sũ¬
mo saẽdoti. Uñ in zacharia legit᷑¬
¶Imminente pascha figurali inq̃
iã uerꝰ agnꝰ ĩ molandus ẽ. consiliũ
erat int̾ uudeos de eo occidendo
⁊ ip̃e appropinqͣt passiõis loco.

Expanded text:
tituit summum sacerdotem unum, cui cibus ministrarent. Forte etiam unoqui incensum poneret, quod non licebat nisi summo sacerdoti, ut de Zacharia legitImminente Pascha figurali in quo jam verus agnus immolandus est, consilium erat inter Judaeos de eo occidendo, et ipse appropinquat passionis loco.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hr. xxu qn si ca destiue rẽ que du cessores mer statuẽ¬
iut ne ꝯstructor sed eũsor eẽ iusst cõprobarer testã¬
ie ueritat uoce que ait om̃e regnũ ĩ se ip̃m diuisũ
desclabr e iõ om̃ie stiã et lex adũsum se diuisa destru¬
cusare que bñ sunt ordinata restinde̾ et exemoio

Expanded text:
 31. Si ea destruerem, quae antecessores nostri statuerunt, non constructor, sed eversor esse juste comprobarer, testante veritatis voce, quae ait: Omne regnum in se ipso divisum non stabit, et omnis scientia et lex adversum se divisa destrujus
Abbreviated transcription (Latin):
ut merear per hoc
ineoꝵ accipere et de¬
tuo sancto spũ repleri
quia tu es deus bene¬
dictus et preter te nõ
est alius. Qui ui.¬

Expanded text:
ut merear per hoc torum accipere, et tuo sancto Spiritu repleri, quia tu es Deus, et praeter te non est alius, cuju
Abbreviated transcription (Latin):
corde ⁊ preditarẽ cap¬
tuus ĩdulgenciã et
clausis apersionem.
Ut predicarẽ auiĩ
placabilem dũo: diẽ
ulcionis deo nr̃o: Ut
cõsolarer om̃es lugẽ¬
uẽ lugẽtibus syon Et¬
ut darem eis coronã
ꝓtiuere: oleũ gaudni
proluttu: palliũ lau¬
dis prospũ merorio.

Expanded text:
 predicarem captivis indulgentiam et clausis apericionem, ut predicarem annum placabilem domino et diem ulcionis deo nostro ut consolaret omnes lugenonem lugentibus Syon et darem eis coronam pro cinere, oleum gaudii pro luctu et pallium laudis pro spiritu meroris.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aquã uucti iussit
ut sauaretur sterili¬
tas aque ut efficia¬
ris sal exorcisatui
ĩ salutem credenciũ
et sis om̃ibus te sumẽ¬
tibus sauitas amme
⁊ corporis et effugiat
acq discedat ab eo
loco quo aspersus
fueris om̃s fantasia
et nequacia ueluersu¬
tia diabolice fraudis
adiuratus. Per eum
qui uẽturus est iudi¬

Expanded text:
ussit, ut sanaretur sterilitas aquae; ut efficiaris sal exorcizatum ad salutem credentium, et sis omnibus te sumentibus sanitas animae et corporis: effugiat, atque discedat ab eo loco quo aspersus fueris, omnis fantasia et nequitia vel versutia diabolicae fraudis, adjuratus, per eum, qui venturus est judi
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacre milicie. qui
dispensatoĩs ⁊ cafrita¬
tis egregie qui predica¬
tõius mirabilis q cõ¬
stancie. qui cõfessionis
ac patiencie nob̃ exẽ¬
pla ueneranda propo¬
suit . Et iteo natĩtatẽ
filu tui merito precet̾is
passioins sue feffĩtate

Expanded text:
e, qui dispensationis et castitatis egregiae, qui praedicationis mirabilisque constantiae, qui confessionis ac patientiae nobis exempla veneranda proposuit. Et ideo Nativitatem Filii tui merito prae caeteris passionis suae festivitate
Abbreviated transcription (Latin):
apperuit ĩ opi. et pal¬
mas suas extendit
ad pauperẽ. Non
turiebit doim sue
afrigoribus nims.
omẽs eiũ domeftici eiꝰ
ueftiti sunt duplici¬
bus. Stragulaitam
uestem fecit sibi byssꝰ
et purpura ⁊ dumẽ¬
tũ enis Nobilis ĩ por¬
tis uir eius: qũ sederit

Expanded text:
aperuit inopi, et palmas suas extendit ad pauperem. Non timebit domui suae a frigoribus nivis, omnes enim domestici ejus vestiti sunt duplicibus. Stragulatam vestem fecit sibi, byssus et purpura indumentum ejus. Nobilis in portis vir ejus, quando sederit
Abbreviated transcription (Latin):
ticipibus tuis. Et tu
fundasti ⁊ opera mai¬
uũ tuaꝵ sunt teli:
Ip̃i ꝑibũt tu autẽ per¬
manebis. et omẽs ut
ueftimẽtũ ueterascẽt.
Et uelud amictũ u¬
tabis ees: ⁊ uintabũ¬
tur. Su añt ideup̃e

Expanded text:
ticipibus tuis. Et tu fundasti et opera manuum tuarum sunt celi, ipsi peribunt; tu autem permanebis: et omnes sicut vestimentum veterascent. Et velut amictum mutabis eos: et mutabuntur. Tu autem idem
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris i faritiã
beftiali seuitia h̾ode
fuẽstus orcidit: ĩ inc̃¬
sa clemẽtie tue doua
preditare. Inquibus
sulget sola magis
gr̃a quam uolũtas.
et clarei est p̾us tou¬
fessio quani loquela
Ante passio. ꝙͣ mẽb
ydonea passioĩ Exi
stunt testes xp̃i qui
agnitores. O ĩfiuita
tum gr̃e perire uon
patitur sed ꝓprio cru¬
ore perfusis et salus
regeneratoĩs adhi¬
letur et inputatur
coroua martiru. Et

Expanded text:
antiam bestiali saevitia Herodes funestus occidit, immensa clementiae tuae dona praedicare. In quibus fulget sola magis gratia quam voluntas, et clara est prius confessio quam loquela, ante passio quam membra idonea passiostunt testes Christi, agnitores. O infinita tum gloriae perire non patitur, sed proprio cruore perfusis et salus regenerationis adhibetur, et imputatur corona martyrii. Et
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui audit me
et qui igilat ad
fores meas cothidie
et obseruat adpostes¬
hostu mei: Quime
uitam et hauriet
salutem adño:¬

Expanded text:
 qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postestii mei. Qui me vitam, et hauriet salutem a Do
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ hodie faciem ni
confessione preuẽimꝰ
et uote supplici exoraus
ut suꝑuẽture noctis
officus uos ita ꝑ uigiles:
reddat. ut scinceris mẽ¬
percipere natale uẽtu¬
rum: Inquo ĩ insibilis

Expanded text:
us hodie faciem in confessione praevenimus, et voce supplici exoramus, ut superventurae noctis officiis nos ita pervigiles reddat, ut sinceris menmereamur Natale venturum, in quo invisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
ferneds̃ Et in
die festinitatis
hodierne qua beatꝰ
iohẽs exortus est tuã
magiificẽtiã collau¬
darẽ. qui uocẽ mrͣis
diũ uondũ editꝰ sen¬
sit et ad huc clausus
sterilitatem cõcepto
abftulit. et prĩs lĩgã
natus absoluit. solus¬
torem uiudi quẽ pre¬

Expanded text:
e Deus, et in die festivitatis hodiernae, qua beatus Joannes exortus est, tuam magnificentiam collaudare, qui vocem matris Domini nondum editus sensit, et 419 adhuc clausus sterilitatem conceptus abstulit, et patris linguam natus absolvit, solustorem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
lcipidem pedẽ tuũ ꝟͦ Suꝑ
aspideui et basilicũ aui¬
bulcibis ⁊ cõculcabis leo¬
uẽ et drachonẽ ꝟ Quĩ
sine sperabit lib̾ͥabo eũ
protegã eum qm̃ coguo¬
uit nouiẽ meũ u Inuo¬
cabit me et ego exaudiã
eum cũ ip̃o sum̃tribula¬
tõne u Eripiam eũ ⁊ glĩ¬
ficabo eũ longitudinerr

Expanded text:
m pedem tuum. Super aspidem, et basiliscum ambulabis  et conculcabis leonem, et draconem. Quoniam in me sperabit liberabo eum  protegam eum, quia cognobit nomen meum. Invocabit me, et ego exaudiam eum  cum ipso sum in tribulatione, eripiam eum, et glorificabo eum Longitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tõue suscepta. terremũ
respuit patrẽ. ut poss
ĩucuire celestẽ Adep̾¬
tus iu reguo celorũ
sedem aplĩti culuũs.
qui tantum recia
tarnalia cõtepserq̃t
genitorio. Quiq ab

Expanded text:
onis suscepta, terrenum respuit patrem, ut posset invenire coelestem; adeptus in regno coelorum sedem apostolici culminis qui tantum retia carnalia contempserat genitoris: quique ab
Abbreviated transcription (Latin):
fusinu. manũ suã
apperuit ĩ opi. et pal¬
mas suas extendit
ad pauperẽ. Non
turiebit doim sue
afrigoribus nims.
omẽs eiũ domeftici eiꝰ
ueftiti sunt duplici¬
bus. Stragulaitam
uestem fecit sibi byssꝰ
et purpura ⁊ dumẽ¬
tũ enis Nobilis ĩ por¬
tis uir eius: qũ sederit

Expanded text:
fusum. Manum suam aperuit inopi: et palmas suas extendit ad pauperes. Non timebit domui sue a frigoribus nivis: omnes enim domestici ejus vestiti sunt duplicibus. Stragulatam vestem fecit sibi: byssus et purpura indumentum ejus. Nobilis in portis vir ejus: quando sederit
Abbreviated transcription (Latin):
neratõne sacrarũ
uirginũ exultãtibꝰ
auuius landare: be¬
nedic̾e ⁊ predicare.
Onter quas ĩteme¬
rata dei gemitx uͥgo
maria tuiꝰ. assũptoĩs
dicui celebramus glĩo¬
sa effulsit. Quer uni

Expanded text:
neratione sacrarum virginum exultantibus animis laudare, benedicere et praedicare, inter quas intemerata Dei genitrix virgo Maria, cujus assumptionis diem celebramus, gloriosa effulsit. Quae et Uni
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui uatus est et ĩ¬
fans et deus est. Merito
celi lotuti sũt siugeli
gr atulati. pastore.s. le¬
tati magi mutati re¬
ges turbati parmili
glĩosci passione coro¬
nati. Et ideo: cõ uice

Expanded text:
est, qui natus est et Deus est, merito coeli locuti sunt, angeli gratulati, pastores laetati, magi mutati, reges turbati, parvuli gloriosa passione coronati. Et ideo cum ange
Abbreviated transcription (Latin):
laceat tibidoͤ
ut hoc sacrificium
quod oculis tue iuci¬
ieftatis iudiguus
obtuli sit tibi accep¬
bus pro quibus ald
obtuli sit te mserã¬
te propiciabile. Qui

Expanded text:
laceat tibi, ut hoc sacrificium, quod oculis tuae Majestatis indignus obtuli, sit tibi pbus pro quibus illud obtuli sit, te miserante, propitiabile. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacre milicie. qui
dispensatoĩs ⁊ cafrita¬
tis egregie qui predica¬
tõius mirabilis q cõ¬
stancie. qui cõfessionis
ac patiencie nob̃ exẽ¬
pla ueneranda propo¬
suit . Et iteo natĩtatẽ
filu tui merito precet̾is
passioins sue feffĩtate
prosequitur cutꝰ glĩe
sempitͥue p̾mꝰ martir

Expanded text:
e, qui dispensationis et castitatis egregiae, qui praedicationis mirabilis, qui constantiae, qui confessionis ac patientiae nobis exempla veneranda proposuit; et ideo nativitatem Filii tui merito prae caeteris passionis suae festivitate subsequitur, cujus gloriae sempiternae primus martyr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aquã uucti iussit
ut sauaretur sterili¬
tas aque ut efficia¬
ris sal exorcisatui
ĩ salutem credenciũ
et sis om̃ibus te sumẽ¬
tibus sauitas amme
⁊ corporis et effugiat
acq discedat ab eo
loco quo aspersus
fueris om̃s fantasia
et nequacia ueluersu¬
tia diabolice fraudis
adiuratus. Per eum
qui uẽturus est iudi¬
care uiuos ⁊ mortuos:
et sclm̃ per ignem:¬

Expanded text:
ussit, ut sanaretur sterilitas aquae; ut efficiaris sal exorcizatum in salutem credentium, et sis omnibus te sumentibus sanitas animae et corporis; et effugiat atque discedat ab eo loco quo aspersus fueris omnis phantasia et nequitia, vel versutia diabolicae fraudis, adjuratus per eum qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem
Abbreviated transcription (Latin):
cedat auxiliũ. et salu¬
tem quam per adam
ĩꝑadiso ligni clause¬
rat teruerati p̾sup̃tio
ligni rursũ fides ape¬

Expanded text:
cedat auxilium, et salutem, quam per Adam in paradiso ligni clauserat temerata praesumptio, ligni rursum fides ape
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt Nõ em̃ si quid̃ dybiten ut narro auctor est
Ita populũ de lectauĩt ut Rex firret Ideo aĩnũ nostrũ
ill artificio angẽdũ putare debemꝰ iuia net maiores
p hman sunt dentes hẽre uellem ꝰ si audissemꝰ a
Iuopiã ꝙ tales habuent morsu hostẽ necatũ Noxiũ
uere idid genꝰ est arciũ quo añm ualitudo sancat᷑
Itã u odote et sapore mire dimidicare pulmeta
et puo lacu piscis captꝰ sit uel quad temẽ uinẽ
sit nosse ditẽ qued̃ ẽ miẜanda pericia et qũs
artib cũ quas. creuisse aĩa uidetur qura neglesta
mẽte defeuxit in sersus nichil alus ꝙ̃ trmnsst

Expanded text:
da sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, da sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel quotenne vinum sit, nosse dicere, quaedam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima videtur, quae neglecta mente de
Abbreviated transcription (Latin):
ostendimꝰ Tera Tantũ illud canend ẽ ne quasi spa
gni tñ Refart quafia suit illa ix̃a q̃ discit quibr
quod̃ ͦ uidet᷑ augeri Uã ut in corpore tͥa sũt guã
Increme̾ toꝵ unũ necessarut quo naturalis quẽmẽtia
impletur in ne̾ bris alterũ suꝑfluũ quo a ceterig
nrebris Integra ualitudure augendo ad discrepat
ꝑ quod Interdũ euent ut sems digitis nascantur
hoĩes et pleraq alia que cũ p̃ter ꝯsuetudinẽ inuna
sut mõstruosa mimerãt᷑. Terciũ noxiũ quod cũ acci¬
dit tumor uocat᷑. nã eciã sic mẽbra crescẽ dicũt᷑. et
reuera locũ occupat᷑ ampliorẽ s expugnata bona
ualitudine ita in aĩo qued̃ quasi naturalia ĩcremr̃ta
sunt cũ honestis et ad bene beate ꝙ uiuẽd accõmodatis
disciplius augeri dr̃ Cũ uero ea disamꝰ ĩ mirabili¬
ora ꝙͣ utiliora sũt ꝙͣꝙͣ nõ nullis reb plerũq opor¬
tuna suꝑnacanrea tamen et de illo scdõ gn̾e numerã¬

Expanded text:
ostendimus. Tamen illud cavendum est, ne quasi spatMagni tamen refert qualia sint illa ipsa quae discit, quibus quodammodo videtur augeri. Nam ut in corpore tria sunt genera incrementorum, unum necessarium, quo naturalis convenientia impletur in membris; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quae cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium noxium, quod cum accidit, tumor vocatur; nam etiam sic membra crescere dicuntur, et revera locum occupant ampliorem, sed expugnata bona valetudine: ita in animo quaedam quasi naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommodatis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quae mirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis rebus plerumque opportuna, supervacanea tamen et de illo secundo genere numeran
Abbreviated transcription (Latin):
gistri tradũt: Que cũ Iea sint miror cur aĩe Incre¬
me̾ tis t̾burẽ uelis ꝙo ꝙ loquũt᷑. lpr̃ẽs ꝙ antẽ in fune
am buiat nolis nescio quomodo ista cõfandis Uã iuĩut
lingnã nostrã discat magistro tradr̃ nouit aliã quãd
suã quã eũ qͦs eiꝰ aĩa crenerit puto didicisse Cum
intẽ discit aliena nõ ampliori aiẽ s arti tribuo m.
Quid si ille qui int̾ nutos natꝰ atq altꝰ ⁊̃sero ac
iã Inuenis in alios horẽr Iuades loqui didiasset
cũ aliã lingnã

Expanded text:
cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam suam, quam eum, quod ejus anima creverit, puto didicisse; cum autem discit alienam, non ampliori animae, sed arti tribuo. A. Quid si ille qui inter mutos natus atque altus est, sero ac jam juvenis in alios homines incidens loqui didicisset, cum aliam linguam
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝯ usu Rerũ atq assiduitate multa didiasse
licet a corpore ad añnũ multa uerba trãfera
sicꝭ ab aĩo ad corpus nã si mõtẽ ĩꝑbũ et iustiss¬
mã telliriẽ dixit uirgiliũs q̃ uerba ceris ab
aĩo ad corpora esse trauslata quid Iurrũ si mu¬
tua uice bongammitatẽ dicimꝰ cũ longa nsti cor¬
porea eẽ spossint La uero q̃ Inter untũtes ꝓppese
aĩmi magnitudo ad nullũ spaciũ s ad un qualã d
ẽ ad potestatẽ potentiã q aĩmi relata cecte Intelli¬
qit᷑. uirti eo plieris estima pa quo plura cõtẽpu
n mole mẽbrorũ It. em̃ supra difenbiumꝰ doportet
antẽ uñt te Recordari quod de pũcto Iñ satis egniꝰ
Iam id potemissimũ esse maxime s in figiris dñari
racio docebat/ Potentia uero atꝙ dñat  nõne ostẽ¬
tat quãd̃ magtuitudinẽ et in pũcto t̃ni mdelũ sp̃t¬

Expanded text:
demus usu rerum atque assiduitate multa didicisse? licet a corpore ad animum multa verba transferri, sicut ab animo ad corpus: nam si montem improbum, et justissimam tellurem dixit Virgilius , quae verba cernis ab animo ad corpora esse translata; quid mirum si mutua vice longanimitatem dicimus, cum longa nisi corpora esse non possint? Ea ve quamdam, id est ad potestatem potentiamque animi relata recte intelligitur; virtus eo pluris aestimanda, quo plura contemnit. non mole membrorum: ita enim supra distribuimus. Oportet autem nunc te recordari quod de puncto jam satis egimus: nam id potentissimum esse, maximeque in figuris dominari ratio docebat. Potentia vero atque dominatus nonne ostentant quamdam magnitudinem? et in puncto tamen nullum spat
Abbreviated transcription (Latin):
congruat nã corpora oĩa uiliũ quis negat sũo pcondere
Pdita quod pondus untu aĩe actũ quo Ince̾manerit
multũ ualet magnitudine ppͥa ded mitus aĩt ad mouẽ¬
dũ corporis pondus nerius quasi tormẽtis utieur
Neruos autẽ uegetat mobiliores ꝙ efficit sucitas
calor q moderatꝰ contra eos laxat atq ĩfirmat
lnmdus Rigor Itaꝙ sompuo quia em̃ frigidũ et
humidũ Sicũt mediti et ꝓbant nẽbra eanguescũt¬
et atꝙ ipse ex pergefactorũ conatꝰ multo ⁊̃ debilior
Ideoꝙ nchil est fractiꝰ et eueruius letargias At
quosdem freneticos quib uigilie et uiii uĩs et acute
febres id est id ẽ tot calide plus mimo ⁊ neruos
tendũt at i durãt maiorib uerib ꝙͣ in in tegra ua¬
litudine Reluctari et multa facẽ mamfestum ẽ cum
eorũ corpus sit eg̾tudine attenuatiꝰ et exilus si icrr
et mitu ar̃e et ueruorũ quod̃ machinamẽto et pondẽ

Expanded text:
congruant: nam corpora omnium animalium quis negat suo pondere congruant: nam corpora omnium animalium quis negat suo pondere praedita? Quod pondus nutu animae actum, quo inclinaverit, multum valet magnitudine propria. Sed nutus animae ad movendum corporis pondus, nervis quasi tormentis utitur: nervos autem vegetat mobilioresque efficit siccitas calorque moderatus; contra eos laxat atque infirmat humidus rigor. Itaque somno, quia eum frigidum et humidum dicunt medici et probant, membra languescunt; atque ipse expergefactorum conatus multo est debilior, ideoque nihil est fractius et enervius lethargicis. At quosdam phreneticos, quibus vigiliae et vini vis et acutae febres, id est tot calida plus nimio nervos tendunt atque durant, majoribus viribus quam integra valetudine reluctari et multa facere manifestum est, cum eorum corpus sit aegritudine attenuatius et exilius. Si igitur et nutu animae, et nervorum quodam machinamento, et pondere
Abbreviated transcription (Latin):
et innori occuriat᷑ in terias derecto uidebis nichilo¬
iiꝰ ĩpulsum minore᷑ in colũ cogi si Reꝑcusso ip̃o cade
in aliã partẽ ut qua expeditũ est in yma deferat᷑
Item si ambo nõ motu naturali s a duob quasi in tã¬
po pugnãtib aduersum ĩuicẽ Iacti sibi met in me¬
grio spacio complodant᷑: quis dubitauenit iniuorẽ
maiori essecessirrũ in eã partẽ unde ip̃e et quo ille
Ferebãtur Qnecũ ita suit id est cũ minora ut dictũ
est pondera maiorẽ cedant multo tñ Refert ꝓͣto
in sese ⁊ gantur impetu Ilam si maiore impẽtu
minor uelut uehementi ãquo tormẽto emussus
ĩfligit᷑ maiori uel laxiꝰ Iaculato uel iain languestenti
puis ab eodem resiliat Retardat illũ tñ ant eciam
Retro agit ꝑ modo ictuũ atq ponderũ. hns p̃iactis
atq Intellectis cyͣtũ p̾sens negociũ postulat uide nc̃
eas que dicũtur in aĩalibus unes Utrũ Racioni ħuit

Expanded text:
et minori occurrat in terras dejecto: videbis nihiloet minori occurrat in terras dejecto: videbis nihilominus repulsum minorem in coelum cogi, sed repercussu ipso cadere in aliam partem, ut qua expeditum est, in ima deferatur. Item si ambo non motu naturali, sed a duobus quasi in campo pugnantibus adversus invicem jacti, sibimet in medio spatio complodantur; quis dubitaverit minorem majori esse cessurum, in eam partem unde ipse et quo ille ferebantur? Quae cum ita sint, id est cum minora, ut dictum est, pondera majoribus cedant; multum tamen refert quanto in sese agantur impetu: nam si majore impetu minor, velut vehementi aliquo tormento emissus infligatur majori vel laxius jaculato, vel jam languescenti; quamvis ab eodem resiliat, retardat illum tamen aut etiam retro agit pro modo ictuum atque ponderum. 38. His praejactis atque intellectis, quantum praesens negotium postulat, vide nunc eas quae dicuntur in animalibus vires, utrum rationi huic
Abbreviated transcription (Latin):
aia lũ maiora corpora eo ip̃o quo maiora sũt hñt ui¬
riũ illa causa est ꝙ lege nature cedũt pondera minora
maioribus nõ modo cũ ad ꝓpũ locũ si ixte mitu ferĩt᷑
ut humnda et terrena corpora in ip̃i /mũ di mediũ locũ
qui Infimꝰ Rursus aeria et ignea sursum uersus s eciã
cũ aquo tormẽto aut Iactu aut Impulsũ aut Repulsu
eo ꝓ nõ sponte feriẽt᷑ ui aliena ne cogũtur ¶lã si
ex alto Dumiseris ꝓͣꝙͣ simul duos lapides disparis
ꝙtitatis citiꝰ quid maior terre ꝑuenit s si ei minor
subitiat᷑ eo q ienitablr̃ occepetur cedit ꝑfecto summil¬
q in solũ deducit᷑ IItẽ si deicit᷑ desuper maior munor
antẽ contra siersum uersus Iacitur ub oburã uenerit
Ropercussio nnoris et Retrocessio fiat necesse est
Duos ne ideo iccidẽ putes ꝙ minor atra naturã in
subema ire cogebatur alter uero maiore Impetu lo¬
tũ suũ petebat. Facito ut maior in suꝑna Iaculet᷑

Expanded text:
ium majora corpora, eo ipso quo majora sunt, habent virium; illa causa est, quod lege naturae cedunt pondera minora majoribus, non modo cum ad proprium locum suopte nutu feruntur, ut humida et terrena corpora in ipsius mundi medium locum qui est infimus, rursus aeria et ignea sursum versus; sed etiam cum aliquo tormento aut jactu aut impulsu aut repulsu, eo quo non sponte ferrentur, vi aliena ire coguntur. Nam si ex alto dimiseris, quanquam simul, duos lapides disparis quantitatis, citius quidem major ad terram pervenit; sed si ei minor subjiciatur, eoque inevitabiliter occupetur, cedit profecto, simulque in solum deducitur. Item si dejicitur desuper major, minor autem contra sursum versus jacitur; ubi obviam venerint, repercussio minoris et retrocessio fiat necesse est. Quod ne ideo accidere putes, quod minor contra naturam in sublimia ire cogebatur, alter vero majore impetu locum suum petebat; facito ut major in superna jaculetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ac prrudeut̾ existimet Potest em̃ iste si ab ali iͦ. Inue¬
ne quẽ uelamie inter por̃to nõ ꝯspiaat paruos
ac leues calamos laxo arcu ꝙͣtũ potest Iaculatos
uiderit nõ longe Ire mox p Recidẽ ac post paululũ
sagittas Iam ferro graues pẽnulis uegetatas neruo
Intentissimo enussas crlũ Remotissimũ pete fidee si fata
fuit pari conatu hõĩs utrũq esse factũ creuisse illum
cantillo tempore atq anctũ ura b arbitraꝵ quo Iͥs
dici potest peruersius Reide si aĩa cresct uide
ꝙͣ sit inscitũ Incͣme ta eius de uirib corporis credere
De copia dectrinariõ nõ credẽ cũ illis uirib solum

Expanded text:
ac prudenter existimet? Potest enim iste, si ab aliquo juveac prudenter existimet? Potest enim iste, si ab aliquo juvene, quem velamine interposito non conspiciat, parvos ac leves calamos, laxo arcu quantum potest jaculatos, viderit non longe ire, moxque recidere; ac post paululum sagittas jam ferro graves, pennulis vegetas, nervo intentissimo emissas, coelum remotissimum petere; fidesque facta fuerit, pari conatu hominis utrumque esse factum; crevisse illum tantillo tempore, atque auctum viribus arbitrari. Quo quid dici quam sit inscitum, incrementa ejus de viribus corporis credere; de copia doctrinarum non credere; cum illis solum
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ aĩmꝰ cedit ut om̃imodo inalidiore s tñ tumnidior
ab audatiore suꝑet᷑: nescio utᵐͫᵐ uirib att̾buẽd̃ sit nͥ
quis dicat habere qu asdẽ Iuas uires aĩam quib
ei maior audatia uel fiducia pariat᷑ q̃ cũ alt̾i a ssut¬
desũt altĩ tuc̃ Intelligit᷑. ꝓtũ aĩmꝰ corpori suo eciã
in eo suod ꝑ corpus agitur antecellat Qnã obre
cũ Infanti pueros solus ad trahendũ aliquid uel
Repellendũ nutꝰ sit Integer nerui autẽ et ꝓpter Re¬
cẽtẽ nmꝰ q perfectam ꝯsĩa conformacionẽ ĩabilet¬
idẽ nõ aꝑti et ꝓpt̃ humorẽ qui illi etati exuberat
marcdi et ꝓpt̃ millam excercitationẽ languidi ponda
uero adeo sit exignũ ut ne ab alio quid̃ impactũ gra¬
uiter urgeit oportumꝰ ꝙ sit ad accipiẽd ꝙͣ ad in¬
ferẽdã molestĩa quis ẽ qui cũ hec omia que defũt̃
cõtulisse ãnos uiderit uires q ꝑ eos datas cognouĩt
creuisse aiam que hus in dies ampliorib utat᷑. ⁊ ccẽ

Expanded text:
ior ab omnimodo invalidiore, sed tamen timidior ab audaciore superetur; nescio utrum viribus attribuendum sit. Nisi quis dicat habere quasdam suas vires animam, quibus ei major audacia, vel fiducia pariatur: quae cum alteri adsudesunt, tunc intelligitur quantum animus corpori suo, etiam in eo quod per corpus agitur, antecellat. 39. Quamobrem cum infanti puero solus ad trahendum aliquid vel repellendum nutus sit integer; nervi autem et propter recentem minusque perfectam conformationem inhabiles, et propter humorem qui illi aetati exuberat marcidi, et propter nullam exercitationem languidi; pondus vero adeo sit exiguum, ut ne ab alio quidem impactum graviter urgeat, opportuniusque sit ad accipiendam, quam ad inferendam molestiam: quis est qui cum haec omnia quae desunt, contulisse annos viderit, viresque per eos datas cognoverit; crevisse animam, quae his in dies amplioribus utatur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
luctamne Nã olimpronioĩ quẽ l cassori cicẽ im iti¬
digito collidi pessit cui Incognitũ ⁊̃ Aeuaresi et
ipas uires nõ per eque omẽs s alias ad aliud ax¬
nores magnas uocamꝰ et corporũ lunanẽta magꝭ
et figure ꝓ̃ iagitudines ualẽt plinũ et si excera¬
tacibues tantũ ifferut ut cẽleberime ceditu su sioũ
uollẽ de cotidie uitulũ parnũ egisse ut eũ etiã tauũ
sme sensu maioris oueris quod paulatin addelati
toelẽ ac sustmere posset negͣyͣ ampliores etatis unes
cũ colpore aiam creuisse sigm̃ificant ee si ãpl. ⁊aligo

Expanded text:
luctamine. Nam olympionicum quemlibet lassari in itiluctamine. Nam olympionicum quemlibet lassari in itidigito collidi possit, cui est incognitum? Quare si et ipsas vires non peraeque omnes, sed alias ad aliud aptiores magnas vocamus; et corporum lineamenta magis et figurae quam magnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplioris aetatis vires cum corpore animam crevisse s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in excercitatione quad et cõformatione mẽbrorũ
esse soleo putare id adeo ut tibi ꝑbem quero iboti
utrũ aliũ alio ꝑtinaciꝰ inbulare ac munꝰ defãtigari
maiorũ uiriũ esse arbitreris d. Ita sentio . m. a
ergo puer multo amplius itmeris ꝯficiebam sine
de fecti cũ ancupandi feudio in ambulando excertere
ꝙͣ adolescẽs cũ me id alia studia quib sedere in agꝭ
cogebar ꝯtulissem si accedenti etati et ꝑ hant aiẽ
crescenti unres ampliores toibuẽde sunt derdee mn
ip̃is luctatorũ corꝑib palestrite nõ molẽ ac ma¬
gnitudinẽ s nodos quosd lacertorũ et descrptos
thoros figurã ꝙ om̃e corporis sib ꝯgouẽtẽ ꝑitissie
Inspicuit et huic pociꝰ argumẽtã uiriũ celligũt
q̃ tamẽ om̃ã parũ ualent insi uis artis et excer¬
citatiõĩs accedat Sepe eciã uisũ est ingẽtisitor¬
poris uiros ab exigis breuibz qz suꝑarri uel in me¬
uẽdis uel in feiendis ponderib uee in ip̃o eciam

Expanded text:
orum esse soleo putare: id adeo ut tibi probem, quaero abs te utrum alium alio pertinacius ambulare ac minus defatigari, majorum virium esse arbitreris? E. Ita sentio. A. Cur ergo puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, contulissem; si accedenti aetati, et per hanc animae crescenti vires ampliores tribuendae sunt? Deinde in ipsis luctatorum corporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, et hinc potius argumenta virium colligunt. Quae tamen omnia parum valent, nisi vis artis et exercitationis accedat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis brevibusque superari, vel in movendis, vel in ferendis ponderibus, vel in ipso etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmĩt ꝑitã nũt Imꝑiea est Cũ et longũ tempus
crescentib ad sepe senescẽtib oportunã esse ielta¬
q alia dicta suit satis ut opnior ad demõ sexandi nõ
cũ magnitudine corporis quã etas iffert etiã ar̃a fi¬
er ampliorẽ Guare uideamꝰ si placet illud alterũ¬
argumẽtũ tuũ quale sit ꝙ ꝑ totũ spaciũ corporis
tatt ꝰ sentit᷑ ab aĩa quã spacni nulli h esse uolumus
D. Snnerẽ iã ad illud transiũ insi de uirib dicẽd̃
aniquid arbitrarer Quid ẽ hoc em̃ ꝓ anctiora per
etatẽ corpora uides uires p̃bẽt amime ampliores
abindicauerim cũ uideã in exanimis corporib nullas
esse Per corpus quid̃ urrib sicut sensib uti aĩ non
negãdũ ẽ Tamẽ qñ ista sunt uiuẽtis officia quis
hec dubitauerit ad aiam pociꝰ ꝑtinere eũ igitu
maiores unes in pueris grandiusculis pͣ in ĩfan¬
tibus esse uide amꝰ ad deinde a dolescẽtes iuuenes q m

Expanded text:
mperita nunc perita est; cum et longum tempus, crescentibus, ac saepe senescentibus opportunam esse; multaque alia dicta sint satis, ut opinor, ad demonstrandum non cum magnitudine corporis, quam aetas affert, etiam animam fieri ampliore per totum spatium corporis tactus sentitur ab anima, quam spatii nullius esse volumus. E. Sinerem jam ad illud transiri, nisi de viribus dicendum aliquid arbitrarer. Quid est enim hoc, quod auctiora per aetatem corpora vires praebent animae ampliores, abjudicaverim, cum videam in exanimis corporibus nullas esse. Per corpus quidem viribus, sicuti sensibus, uti animam non negandum est; tamen quoniam ista sunt viventis officia, quis haec dubitaverit ad animam potius pertinere? Cum igitur majores vires in pueris grandiusculis quam in infantibus esse videamus, ac deinde adolescentes, juvenesque in
Abbreviated transcription (Latin):
uã in metu cũ ẽgua stes sub est ueheme noies uires
racere esselet machmamẽtũ configutacio sirdo
coi poris coaptat temperatio modifitat uatit hom̃o
cõfirmat excercitationis industria. pondus dat mo¬
les me̾ brord̃ quã etas et mitͥmẽtũ comꝑãt ĩstau¬
rat antẽ sola mitͥme̾la. hus om̃ĩb qui equalit
pualet nirãdus est uirib et tanto ẽ aliꝰ alio
ĩualidior ꝙͣto plus eũ ista deficuĩt fitq sepe
ut ꝑtinaci iitu meliore machinamẽeo alis ꝙͣms
paruũ pondus corporis egent aliũ maiorẽ mo¬
le p̃ditũ uincat rursus q nõnũꝙ tãta molesẽ
ut eciã si Imbeciliore insũ agat᷑ opp̾mat tñ ꝑuũ
aduersariũ multo ueheurẽtiꝰ inuitẽtẽ Cũ uero nõ

Expanded text:
n metu cum aliqua spes subest, vehementiores vires apparere assolent; machinamentum configuratio quaedam corporis coaptat, temperatio modificat valetudinis, confirmat exercitationis industria; pondus dat moles membrorum, quam aetas et nutrimenta comparant, instaurant autem sola nutrimenta. His omnibus qui aequalits est viribus, et tanto est alius alio invalidior, quanto plus eum ista deficiunt. Fitque saepe ut pertinaci nutu, meliore machinamento alius, quamvis parvum pondus corporis egerit, alium majore mole praeditum vincat. Rursusque nonnunquam tanta moles est, ut etiamsi imbecilliore nisu agatur, opprimat tamen parvum adversarium multo veh
Abbreviated transcription (Latin):
dicas et nõ medioc̾ter admiror M. age nic̃ qui a
iequalitati equalitate Iure pponis nec quispͣ oĩ
est ut opnior lumauo sensu pdita cui nõ id ui¬
deat᷑ Queramꝰ si placet figurã in qua sũma e¬
quauitas mera queat Quetũ s eñ erit ea cetĩs
sme dubitatioẽ p̃feretior D. Placet uero et q̃

Expanded text:
dicas, et non mediocriter admiror. A. Age nunc, quia dicas, et non mediocriter admiror. A. Age nunc, quia inaequalitati aequalitatem jure praeponis, nec quisquam omnino est, ut opinor, humano sensu praeditus, cui non id videatur; quaeramus, si placet, figuram in qua summa aequalitas inveniri queat: quaecumque enim erit, ea caeteris sine dubitatione praeferetur. E. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
ut arbitror dicimꝰ esse iusticiã insi equitatẽ Egett¬
Equitas autẽ ab equalitate quad̾ uidet᷑ appellata
Sed que in hac uid uirtute equitas insi ut sũa
ciuꝓ iribuant᷑ Porio sua ꝓpͥa cui q nisi qualaum
distincione toibus nõ possunt an aliter putas
imamfestũ est et prorsũs issencie m. Qus
dist̾ictionie aibitoaeris ne ullam esse si omĩa paria
suit ut nichil omno inter se differat̃s nullo
modo M. Eigo Iusticia ẜuari nõ ept insi in rebus
in queb fuatur sit qued̾ ut Ita Dicam Imparilitas
et disfrulicᵒ d. Intelligo. I. Cum igr̃ fatemur
Istas figurs de quibus agnuꝰ Int̾ se esse diffilcs
Illam uidelicet q̃ tribus. et hac̃ que qua tuor angu¬
lis conftat cũ ambe parib lineis fiant nõne uidet᷑:
tibi q̃dam Retẽta iusticia ut illa que habere nõ
iequalitatẽ. hoc ergo cũ me multũ mouerit
querẽd abste uisum ẽ quonã modo ista ueritate
equalitate equitate delectarer D. Im cerno qͥd

Expanded text:
ut arbitror, dicimus esse justitiam nisi aequitatem: aequitas autem ab aequalitate quadam videtur appellata. Sed quae in hac virtute aequitas, nisi ut sua cuique tribuantur? Porro sua cuique, nisi quadam distinctione tribui non possunt. An aliter putas? E. Manifestum est, et prorsus assentior. A. Quid? distinctionem arbitrarisne esse ullam, si omnia paria sint, ut nihil omnino inter se differant? E. Nullo modo. A. Ergo justitia servari non potest, nisi in rebus in quibus servatur, sit quaedam, ut ita dicam, imparilitas et dissimilitudo. E. Intelligo. A. Cum igitur fateamur istas figuras, de quibus agimus, inter se esse dissimiles, illam scilicet quae tribus, et hanc quae quatuor angulis constat, cum ambae paribus lineis fiant; nonne videtur tibi quaedam retenta justitia, ut illa quae habere non inaequalitatem? Hoc ergo cum me multum moveret, quaerendum abs te visum est, quonam modo ista veritate, aequitate, aequalitate delectarere. E. Jam cerno quid
Abbreviated transcription (Latin):
quale sit ꝙ pires ĩfans nõ loquit᷑ atq id crescẽes
issequit᷑ ad. facile est isthoc lã credo uideri ea
lingna quẽ ꝙ loqui qua loquũt᷑᷑ hoĩes int̾ iͦs natꝰ
educatꝰq sit uemo id ignorat . M. cõstitue ergo quẽ¬
piã ibi natũ atꝙ altũ ubi hoĩes nõ louerent
s ntib mẽbrorũ ꝑ motu cogitationes fuas sibimet
expͥmẽdis signarẽt Nõne censes eũ tatia est factũ
nes locuturũ qui loquẽtẽ nomnẽ audiorit O Nelo
ue Ioc Interioges iuod fieri nõ potest eu eñ tales

Expanded text:
ans non loquitur, atque in crescendo assequitur. A. Facile est istud: nam credo videri tibi ea lingua quemque loqui, qua loquuntur homines inter quos natus educatusque sit. E. Nemo id ignorat. A. Constitue ergo quempiam ibi natum atque altum ubi homines non loquerentur, sed nutibus membrorumque motu cogitationes suas sibimet expromendas signarent; nonne censes eum talia esse facturum, neque locuturum, qui loquentem neminem audierit? E. Nolo me hoc interroges, quod fier
Abbreviated transcription (Latin):
esse corpore quib sũt etate maiores ui ig̃r por¬
recta in plimũ tempora ne ip̃is quid̃ corporibus
magnitudĩs ifferũt causami s om̃is illa feminis
Iois ẽ et quorũdi nature nuimeroꝵ sane occultoꝵ¬

Expanded text:
esse corpore quibus sunt aetate majores. Si igitur poresse corpore quibus sunt aetate majores. Si igitur porrecta in plurimum tempora, ne ipsis quidem corporibus magnitudinis afferunt causam; sed omnis illa seminis vis est, et quorumdam natur
Abbreviated transcription (Latin):
int quã fatonier nulla spacii magnitudine sed
nagna ui istancie pulcrã esse atq ꝑfectã et si
iluud est maius aliud meluus ut Ian dedistĩ quit¬
quid aĩa cũ etate ꝑficit compos q Racionis fit nõ
nichi uide. fieri maior s melior Ꝙ fi mẽbrorũ
id faceret magnitude eo quis prudentior esset qͦ.
longior aut ualidier quod se alr̃̾ hẽre nõ opnor
negabis B. Quis istud negauerit Sed tñ cum
ꝑficẽ aĩam ꝑ etatẽ eciã tũ concedas miror q
fiat ut om̃is ꝓͣtitatꝭ expers eciã si nõ mẽbrorã
spatio aut certe temporis adiuuetar . H. SPesine
em̃ mẽbrorã magnitud peo nchil affert arguiẽti
tanda suit spatia temporis in etatib incremẽtãxt
corporibus sit ar̃mis dare cũ et ꝓp̃a corꝑa quibus
ꝑ tempꝰ cresc̾e atq ampliora spacia tenere cõceffu
est sepe sut ãnosiora/ breuora str̃o m ͦ semlia que
magiitudĩe temporis ꝯtrahũtur at qz minũtur
si eciã puerorũ quos ãaduertimꝰ hus brenores

Expanded text:
atemur nulla spatii magnitudine, sed magna vi constantiae pulchram esse atque perfectam: et si aliud est majus, aliud melius, ut jam dedisti; quidquid anima cum aetate proficit, composque rationis fit, non mihi videtur fieri major, sed melior. Quod si membrorum id faceret magnitudo; eo quisque prudentior esset, quo longior aut validior: quod se aliter habere non, opinor, negabis. E. Quis istud negaverit? Sed tamen cum proficere animam per aetatem etiam tu concedas; miror qui fiat, ut omnis quantitatis expers, etiamsi non membrorum spatio, at certe temporis adjuvetur. CAPUT enim membrorum magnitudo ideo nihil affert argumenti tanda sint spatia temporis in aetatibus incrementa ut corporibus, sic animis dare; cum et ipsa corpora, quibus per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est, saepe sint annosiora breviora, non modo senilia, quae magnitudine temporis contrahuntur atque minuuntur; sed etiam puerorum, quos animadvertimus his breviores
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ abe te descripta est prouo esse untutẽ Nã et
Racio nõ Dicenda aut ex istunaze insi uera et
ciuꝰ uita ꝑ omĩa ꝯgouit ueritati is. est ꝓfecto
honesto qui Ita sit affectꝰ solus habere uirtitami
uersum quo ait cũ de sapiente ageret fortis et
in se ip̃o totꝰ teres altq Rotundus Et Recte Nani
noꝵ in ar̃im bous quicꝙͣ ĩuenis quod magis fibi ex
om̃i parte conssentiat ꝙͣ uirtutẽ neq in plans P

Expanded text:
probo esse virtutem: nam et ratio non dicenda est aut existimanda, nisi vera; et cujus vita per omnia congruit veritati, is est profecto este vivit; et qui ita sit affectus, solus habere virtutem,  extollere illum versum, quo ait, cum de sapiente ageret, Fortis et in se ipso totus teres atque rotundus. Et recte: nam neque in animi bonis quidquam invenis, quod magis sibi ex omni parte consentiat quam virtutem; neque i
Abbreviated transcription (Latin):
iblud esse quale illud est quod oculi uidẽt nichil
ꝓfecto dici posse indigmꝰ uideretur e. Acapio
Isea libentissiml atq issentior s illud me mouet
c̃i corporee p̃titatꝭ nõ esse nõm res ista clara sit
nnchi ut om̃no ꝙͣ admodĩ Resistam illis argumẽtis
et iuid eorũ nõ cedam prorsus ignorẽ pͥmũ cur etate
Ut corpꝰ crescit Ita et aĩa /uel cuscat uel cresc̃e uideã
Quis eñ neget pueros infantes ne bestiaꝵo quid̃
nõ millarũ astucie ꝯꝑandos. quis autẽ Dubitrt iblis
crescantib eciã ipãm in eis quod̃ modo crescẽ Rationẽ
Deinde si ꝑ spaciũ sui corꝑis aĩa distendr̃ inomoda
nlliꝰ p̃titatis est Si autẽ nõ distendĩ quomd
sentit ubiq pñgẽtem m. Om̃no ea gris que me
Iuoq sepe mouerunt Itaq nõ Ium Imꝑatꝰ tibi Re¬
spondere ut michi Ioleo utᵐ intẽ bene Ratio que
te Regit iudicabit qualecũ q id tñ sit plus c̾te

Expanded text:
 esse, quale illud est, quod oculi vident, nihil  esse, quale illud est, quod oculi vident, nihil profecto dici posse indignius videretur. 26. E. Accipio ista libentissime atque assentior: sed illud me movet, cum corporeae quantitatis, non esse animam res ita clara sit mihi, ut omnino quemadmodum resistam illis argumentis, et quid eorum non concedam, prorsus ignorem; primum, cur aetate ut corpus crescit, ita et anima vel crescat vel crescere videatur. Quis enim neget pueros infantes, ne bestiarum quidem nonnullarum astutiae comparandos? quis autem dubitet, illis crescentibus etiam ipsam in eis quodammodo crescere rationem? Deinde, si per spatium sui corporis anima distenditur, quomodo nullius quantitatis est? si autem non distenditur, quomodo sentit ubique pungentem? A. Omnino ea quaeris quae me quoque saepe moverunt: itaque non sum imparatus tibi respondere, ut mihi soleo; utrum autem bene, ratio quae te agit judicabit: qualecumque id tamen sit, plus certe
Abbreviated transcription (Latin):
cultas desit ued ab ista questione nisi quid te ad li
mouet In Recedamꝰ si placet et ad alia tͣnͣseamus
Diudqd intẽ de istis figuris le quaciꝰ a nobis fortasse
disputatũ qua ẜ uolelas uidebis ꝙͣtũ ad alia ua¬
uebit si hanc disceptacionẽ ad eo aduitã esse ꝯcedis
Nlã excercet ãmũ hoc genꝰ Sisciplinarũ ad subtiliora
cernẽda ne luce illoꝵ Repercussus et eã sust mere
nõ ualẽs in easd tenebras quas fugẽ cu piebat
libenter Refugiat et affert argumẽ tã insi fallor cer¬
tissima iuobus iuod fuerit ĩuentũ atq confectũ ĩpu¬
Dente habet dubitationẽ ꝓͣtũ hõi talia uestigire per¬
mssum est Im ꝰem̃ egõ de hus Rebi Bũbito ꝙͣ de
ris inas istis oculis undem ꝰc̃u pituita semꝑ bellũ
teri nos Racione p̃staeie bestus et eã Rom fatere
eẽ aliqued quã corporeo lumine sentimꝰ quã eciã nõ¬
nulle bestie meluis cornũt id autẽ quod Racione
Intuenur inchil ẽẽ ꝯtendẽ Quod si dicͤitur tale¬

Expanded text:
cere. 25. Sed ab ista quaestione, nisi quid adhuc te movet, jam recedamus, si placet; et ad alia transeamus: quidquid autem de illis figuris loquacius a nobis fortasse disputatum est quam volebas, videbis quantum ad alia valebit, si hanc disceptationem aliquid eo adjutam esse concedis: nam et exercet animum hoc genus disciplinarum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum repercussus, et eam sustinere non valens, in easdem tenebras quas fugere cupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem habeat dubitationem, quantum homini talia vestigare permissum est. Minus enim ego de his rebus dubito, quam de iis quas istis oculis videmus cum pituita semper belluteri nos ratione praestare bestiis, et eam rem fateri esse aliquid quam corporeo lumine sentimus, quam etiam nonnullae bestiae melius cernunt; id autem quod ratione intuemur, nihil esse contendere? Quod si diceretur tale
Abbreviated transcription (Latin):
Se paucis licet ip̃o aĩmo nĩmũ cerur id ẽ it ip̃e
se aĩnius uideat uidet se autẽ ꝑ incelligẽtia huie¬
ficẽtiꝰ hus naturis que ut Ita dicã sine tumoribus
esse intelligũt᷑ Tumor em̃ nõ absurde appella᷑. corꝑis
magnitudo que si magmpendenda esfet peus uobiblier¬
ꝑfecto elephanti saperẽt quod si pusꝑͣ eoꝵ cognat
Sicet e le phantos esse sapiẽtes sensi ent puis admi
p̃tũ opnor saltã ꝯcedet plus asmo sapẽ apiculam
quoꝵ ꝯ ꝑare magnitudines plus ꝑfecto ẽ ꝙ isminũ
uel quod̃ etiã de oculo Ditebamꝰ cui nõ liguet aqͥle
oculũ multo ꝓͣ noster esse bremorẽ qͦ. tñ illa subeme

Expanded text:
Sed paucis licet ipso animo animum cernere, id est ut ipse Sed paucis licet ipso animo animum cernere, id est ut ipse se animus videat; videt autem per intelligentiam. Huificentius iis naturis, quae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intelliguntur: tumor enim non absurde appellatur corporis magnitudo, quae si magnipendenda esset, plus nobis profecto elephanti saperent. Quod si quisquam eorum cognatus dicet elephantos esse sapientes; sensi enim quamvis admirquantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum comparare magnitudines plus profecto est quam asininum: vel quod etiam de oculo dicebamus, cui non liqueat aquilae oculum multo quam noster est, esse breviorem? quo tamen illa sublime
Abbreviated transcription (Latin):
Foustia ig̃r ut opuior ꝓͣtitatẽ aĩm q̃ nulla est
menre laboraurꝰ cũ eũ lmea ꝯce damꝰ esse meli¬
or̃e Et si figurarũ om̃iu planiarũ illa melior est
q̃ circulo effingit᷑ .iii qua Racio Soeuit nichil esse
meliꝰ pũcto atq potenciꝰ quod nullo dubitante
partib caret quid mirũ si aĩa neq corporea sĩt
neq ulla int longitudie porrecta aut latitudie
diffussa aut altitudine sobidata et tñ tm̃ ualeat
in corꝑe ut penes ẽã sit Regmiẽ omiũ mẽbrorũ
et quasi cardo quidꝰ in agendo cũctaꝵ corporalũ
motionũ. Cũ autẽ ocułi mediũ q̃ doupilla dr̃
nichil aliud sit ꝙͣ quodd̃ pu̾ctũ oculi in quo
tñ tãta uis ẽ ut eo dumidiũ colũ auꝰ ⁊ ieffabile
spaciũ est ex ãquo emmẽti loco cerm collustrari ꝙ
possit nõ abhorret a uero armũ cariere oñi corporea
magnitudine q̃ t̾b illio differẽtus ꝯsũmat᷑ ꝙuis
corporũ magnitudines quaslibet ymagmaꝵ queat

Expanded text:
igitur, ut opinor, quantitatem animi, quae nulla est, invenire laboramus, cum eum linea concedamus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa optima est quae circulo effingitur, in qua ratio docuit nihil melius esse puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque corporea sit, neque ulla aut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, aut altitudine solidata; et tamen tantum valeat in corpore, ut penes eam sit regimen omnium membrorum, et quasi cardo quidam in agendo, cunctarum corporalium motionum? 24. Cum autem oculi medium, quae pupilla dicitur, nihil aliud sit quam quoddam punctum oculi, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimidium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis differentiis consummatur, quamvis corporum magnitudines quaslibet imaginari queat.