comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Klitterã salustius ludi magister
prius litinis adiecit : ut inso¬
no discrimen faceret duarũ
licterarũ .c. & .q Quȩ ideo
suꝑuacua dicitur : qr exceptis
kalendis suꝑflua iudicatur
ꝑ .c. enĩ. unuersa exprimimꝰ:

Expanded text:
litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen faceret duarum litterarum C et Q; quae ideo supervacua dicitur, quia exceptis 'Kalendis' superflua iudicatur: per C enim universa exprimimus.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab iulo ȩneȩ filio originẽ
duxit. Et confirmat uirgilius.
Iulius amagno dimissũ nom̃ iulo¬
apđ romanos exortũ est.¬
Iumenta. nomina inde traxe.¬
suo adiutorio subuectando
uł arando iuuent. Nã bos
carpenta trahit : & durissimas
terre glebas. uomere uertit.
equus & asinus portant onera.
& hominũ in gradiendo laborẽ
tẽperant. unde & iumenta
appellant᷑ : ab eo qđ iuuent ho¬
mines. Sunt enĩ & magnarũ
uiriũ animalia. Idem quoq:
armenta. uł qđ sint apta ar¬
mis id ẽ. bello : uł qđ his in ar¬
nus utimur. Alii armenta tantũ
boues intelligunt ab arando.
quasi aramenta : uł qđ sint
cornib: armata. Discretio est
aũ. int̃ armenta & greges: nã
armenta equoꝵ &boum sunt:
greges uͦ caprarũ & ouiũ :¬

Expanded text:
quia ab Iulo Aeneae filio originem duxit, ut confirmat VergiliusAen. 1, 288: Iulius, a magno demissum nomen Iuloapud Romanos eorum taIumenta nomina inde traxersuo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod iuvent homines: sunt enim magnarum virium animalia. Item quoque armenta, vel quod sint apta armis, id est bello; vel quod his in armis utimur. Alii armenta tantum boves intellegunt, ab arando, quasi aramenta vel quod sint cornibus armata. Discretio est autem inter armenta et greges: nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et oviu
Abbreviated transcription (Latin):
Ius gentiũ ẽ: sediũ occupatio
ȩdificatio. munitio. bella
captiuitates. seruitutes. post¬
liminia fȩdera pacis. indu¬
ciȩ. legatoꝵ non iuolandoꝵ
religio : conubia int̃ alieni¬
genas ꝓhibita. Et inde ius
gentiuĩ : qr eo uire om̃s fere
gentes utuntur
Nus militare est. belli infe¬
rendi sollẽnitas. federis fa¬
ciendi nexus. signo dito : egres¬
sio in hostẽ uł cõmissio. Itẽ
signodito receptio ltt̃ fla¬
gitii militaris disciplinã. si
locus deserat᷑. Itẽ stipendi¬
oꝵ modus dignitatũ građꝰ
prȩmioꝵ honor: ueluti cũ
corona uł torques donant᷑.
Itẽ prȩdȩ decisio & ꝓꝑsona¬
rũ qualitatib & liborib
iusta diuisio : ac principis¬
manoꝵ: quo nulli tenent᷑
deusu. de captionib : quȩ iura
apđ nullũ aliũ populũ repe¬
riunt᷑. sed ꝓpria st̃ romanoꝵ.
& in eosdẽ solos constituta
Constat aũ ius quiritũ ex legib lisiđr
ex plebis scitis. constitutionib:

Expanded text:
Ius gentium est sedium occupatio, edificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, federa pacis, inducie, legatorum non violandorum religio, connubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. Ius militare est belli inferendi solemnitas, federis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio; item signo dato recessio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, premiorum honor, veluti cum corona vel torques donantur; item prede decisio et pro personarum qualitatibus et laboris, iusta divisio ac principimanorum, quod nulli tenent, de usucapionibus, quae jura apud nullum alium populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum, et in eosdConstat autem ius Quiritum ex legibus et plebiscitis, constitutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Nã sicũ animi affectu
ꝓferat᷑. hoc ẽ ꝑsuspirationẽ
erit in t̃iectio : ut .o. michi
sola ei suꝑasti anactis imago:
ut o conditionẽ miserã. Nã¬

Expanded text:
si cum animi adfectu proferatur, hoc est per suspirationem, erit interiectio, ut puta o mihi sola mei super Astyanactis imago Vut o condicionem miseram
Abbreviated transcription (Latin):
& fortunatũ : & locupletẽ
& honestũ. Diues ẽ. potentia
& uirtutib potens quasi dõ
ꝓximus: locuples fundis quasi lisiđ̃¬
locis plenus. fortunatus subito
& honore usus. Icescit

Expanded text:
, fortunatum, locupletem et honestum. Dives est potentia et virtute, potens, quasi Deo proximus, locuples fundis, quasi locis plenus, fortunatus, subitoet honore usus. 167.
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinalis dicit᷑: quando aut in¬
effabilẽ naturã dei. aut spiri¬
tales creaturas. exaliqua parte.
profundissima qualitate dis¬
serimus.

Expanded text:
Diuinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei aut spiritales creaturas ex aliqua parte profundissima qualitate disserimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. imitatus herodem
fr̃em qui inhonorem
augusti cȩsaris appella¬
quȩ prius turris strato¬
nis uocabat᷑ ex nomine
filii eius libidiadem
trans iordanẽ extruxit
philippi. ubi iorlanis¬

Expanded text:
is: imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellaquae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxitareae Philippi, ubi Jordanis
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩsareã mauritaniȩ op¬
pidũ iuba rex mauroꝵ
inhonorẽ cesaris augu¬
sti condidit. quã exeiꝰ
nomine cesareã appel¬
lauit. sicut herodes
aliã cȩsareã mmpalestina
quȩ nunc urbs est claris¬
sima

Expanded text:
esaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima
Abbreviated transcription (Latin):
Cessio. ẽ. ꝓpriȩ rei conces¬
sio. sicut. ẽ. illud. Cedo
iure ꝓpinquitatis. Ce¬
dere enĩ diciimus quasi
concedere id. ẽ. quȩ prosdegł¬
pria sunt Nã aliena re¬
titiumus. ñ concedimꝰ:
Nã cedere ꝓprie dicitur
qui contra ueritatem
alteri consentit ut cice Iciẽr
ro. cessit inquit amplis¬
simi uiri auctoritate sa¬
uł potius paruit

Expanded text:
Cessio est propriae rei concessio, sicut est illud: 'Cedo iure propinquitatis.' Cedere enim dicimus quasi concedere, id est, quae propria sunt; nam aliena restituimus, non cedimus. Nam cedere proprie dicitur, qui contra veritatem alteri consentit, ut CiceroLigar. 7, 22: 'Cessit' inquit 'amplissimi viri auctoritati, vel potius paruit
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ cerebrum ad me¬
dullã spinȩ dirigat᷑. quan
cerebri uia. Ueteres aut̃
plurali tantũ numero
ceruices dicebant: prius-
ostensius ceruicẽ fingula¬
riter dixit Ceruix autẽ
numero singulari m̃brũ
ipsũ significat . Nã plura¬
liter contumaciam sȩpe
demonstrat. Cicero in
uerrinis. prȩtorem tu¬
accusas. frangere cęruices hiđr¬

Expanded text:
partem cerebrum ad medullam spinae dirigatur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant. Primus Ostensius cervicem singularnumero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in Verrinis6, 110: 'Praetorem tuaccuses? frange cervices
Abbreviated transcription (Latin):
Cerusa fit hoc modo. In
uase enĩ aceto acerrimo
impleto. sarm̃ta aminea
meodẽ uasculo collocabos.
ac suꝑ sarm̃ta tabulas plũ¬
bi tenius simas pones.
deinde uas diligentissime
claudes illiniesq ne ali¬
quid spiraminis exeat.
Post dies aut̃ triginta uas
aperit᷑ & ex distillatione si¬
tabularũ innata cerusã
inuenit᷑. Quod ablatum
& arefactũ teritur. atq
iterũ aceto admixto in
pas tellis duuiditur .&. in
sõle siccat᷑. hac obseruan¬
tia si laminas ȩreas sar¬
mentis suꝑponas eruginẽ
creant calcantiũ¬

Expanded text:
Cerussa fit hoc modo: In vase enim aceto acerrimo impleto sarmenta aminea in eodem vasculo collocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudes, illinesque, ne aliquid inde spiraminis exeat. Post dies autem XXX vas aperitur, et ex distillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admisto in pastilis dividitur, et in sole siccatur. Hac observantia, si laminas aereas sarmentis superponas, aeruginem creant. Chalcanthu
Abbreviated transcription (Latin):
quod animaduertat᷑ in
& a quibusdã etiam uisi
sunt. non enĩ de illis tale
aliquid scriberet᷑. Dicunt᷑
mine suo ambulant uł
quando natando alias
terrarũ partes petunt
onera capitũ suoꝵ super
inuicẽ ponere. ita ut unꝰ
prȩcedat . & sequantur
qui supra eũ capita ponuq̃.
& supra illos alii conse¬
quentes. & deinde alii do¬
nec agm̃ finiat᷑. Ille aut̃
unus qui pondus capitis
inprimatũ portabat. fati¬
gatus redit ad posteriora.
ut alter ei succedat qui
portet qđ portabat. atq
ille fatigationẽ suam re¬
creat posito capite sicut
& cȩteri ponebant. Ita
iuicissim portando quod
graue. ẽ. & uiamꝑagunt
& inuicẽ se non deserunt

Expanded text:
quod animadvertas in et a quibusdam etiam visi sunt; non enim de illis tale aliquid scriberetur, nisi anmine suo ambulant, vel quando natando alias terrarum partes petunt, onera capitum suorum super se invicem ponere, ita ut unus praecedat, et sequantur qui supra eum et supra illos alii consequentes, et deinde alii donec agmen finiat. Ille autem unus qui pondus capitis in primatu portabat, fatigatus redit ad posteriora ut alter ei succedat qui portet quod portabat, atque ille fatigationem suam recreat, posito capite, sicut et caeteri ponebant. Ita vicissim portando quod grave est, et viam peragunt et invicem non deserunt
Abbreviated transcription (Latin):
primũ alexandria repꝑit.¬
& initalia ex harenȩ pul¬
uere & nitri flore idem
faciunt. sed ciprium in
fornace adustũ hiue ꝑ¬
mixtioni addes uestori¬
ani similitudo erit.

Expanded text:
primum Alexandria repperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium in fornace adustum huic permixtioni addes; Vestoriani similitudo erit.
Abbreviated transcription (Latin):
inferoꝵ canẽ tria capi¬
ta habentẽ. s̃gnificantes
ꝑeũ tres ȩtates. ꝑ quas
mors homines deuorat.
id.ẽ. infantiã. iuuentu¬
tẽ & senectutẽ. Quem
quidã idõ dic tũ cerbe¬
rum putant quasi creatos

Expanded text:
inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est, infantiam, juvenuttem, et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum putant, quasi s
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruesia. acerere idiẽ. fru¬
ge uocata. Est enĩ potio
exseminib: frum̃ti uario
modo confecta
grece cornua dicunt᷑ hi
serpentũ inimici cũ segra¬
uatos infirmitate ꝑseniẽ¬
rint. sp̃u nariũ eos extra¬
hunt de cauernis. & suꝑa¬
ta ꝑnicie ueneni. eoꝵ pa¬
bulo reparant᷑. Pic tam¬
nũ herbam ipsi ꝓdider̃
Nã eo pasti excũtiunt
acceptas sagiitas . Miran¬
tur aut̃ sbilũ fistularũ
Erectis aurib acute au¬
diunt. submissus nichil ¶Urg̃
Siquando inmensa flu¬
mina uł maria transna¬
tant. capita clunib prȩ¬
cedentiũ suꝑponunt.
sibiq inuicem succeden¬
tes nullũ laborẽ ponde Purgł¬
ris sentiunt

Expanded text:
Cerevisia a Cerere id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti, vario modo confecta. Graece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cum se gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
potestates. & angłica mi¬
nisteria ꝑhibent᷑. qui ex
hebreo inlinguã nr̃am
int̃pretant᷑ scientiȩ mul¬
titudo. Sunt enĩ & subli¬
miora agmina angłorũ
Qui ꝓeo qđ iucinuis posĩ¬
ti diuina scientia cȩte¬
ris amplius pleni iunt.
cherubin id. ẽ. plenitudo
scientiȩ appellant᷑¬

Expanded text:
potestates et angelica ministeria perhibentur: qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo quod vicinius positi divina scientia caeteris amplius pleni sunt, cherubim, hoc est, plenitudo scientiae appellant
Abbreviated transcription (Latin):
Achates. Lapis. ẽ. ueluti galbani
coloris. in achate fluuio scili¬
cet plurimũ nascens. & ueneri
insicilia iuxta flum̃ eiusdẽ uirgilii¬
nomiis. postea plurimis
interris. Est aũ nigra ha¬
bens inmedio circulos nigros degł¬
& albos iunctos & uariatos
similis ematiti. magi suffictu uiigł¬
earũ si credit᷑ tempestates
auertunt. lumina sis tunt

Expanded text:
Achates lapis est ueluti galbani coloris in Achate, fluuio Siciliae, plurimum nascens, adAchates lapis est ueluti galbani in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Accentus. qui grece prosodia
dicit᷑. ex greco nom̃ accepit
Nã grece pros. latine ad.
ode grece. latine cantus . ẽ.¬
Hoc enĩ nom̃ deuerbo aduer¬
bũ expressum. ẽ. latini aut̃
habent & alia nomina łpa
accentus & tonus & thenores
dicunt. qr ibi sonus crescit &¬
desinit. Accentus aũ dictus
qđ iuxta cantũ sit sicut ad¬
uerbiũ. qr iuxta uerbũ. ẽ.
A cutus accentus dictus qđ
acuat & erigat syllabam.
Grauis. qđ depͥmat & deponat.
Est enĩ contrarius acuto.
Circũ flexus. qr de acuto &
graui constat. Incipiens ciceronꝰ¬
enĩ ab acuto ingrauẽ desinit:
atq dũ ascendit & descen¬
dit circũ flexus efficitur
A cutus aũ & circũflexus similes uugł¬
sunt. Nã uterq leuat hllabã.
Grains contrarns uidet᷑ ambob
Nã semꝑ depͥmit syllabas. cum
Unde hic grauis ẽ minus enĩ
sonat quã acutus & circũflexus
Monosylliba aũ pans orationis
si naturalit̃ breuis. ẽ ut iuir. cioer̃
aut positione longa. ut ars Degl

Expanded text:
Accentus, qui grece prosodia dicitur, ex greco nomen accepit. Nam pros grece, latine ad, oden grece, latine cantus enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat. Incipiens enim ab acuto in gravem desinit, atque ita dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt. Nam uterque levant syllabam. Gravis contrarius videtur ambobus. Nam semper deprimit syllabas, cum Unde' hic gravis est. Minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione longa, ut 'ars',
Abbreviated transcription (Latin):
centus cũ uno accentu pon¬
potest muna dictione. cũ
utrisq nunquã ut catullus
In cõposita dictione unus ac¬
centus. ẽ. ut armipotens. om̃i¬
potens. Accentus aũ reꝑti st̃
ne dicas. urs us. uł ꝑpt̃ ꝓnun¬
ciationẽ nedicas meta breuit̃
& ñ ꝓducta meta. Uel discer¬
nendȩ ambiguitatis causa ut degł¬
ergo Nã cũ ꝓducit᷑ .go. causa

Expanded text:
centus, cum uno accentu potest poni in dictione una, cum utrisque nunquam, ut catulus. In composita dictione unus accentus est, ut armipotens, omnipotens. Accentus autem repertusne dicas ursus; vel propter pronunciationem, ne dicas meta breviter et non producte meta; vel discernende ambiguitatis causa, ut ergo, nam cum producitur go, caus
Abbreviated transcription (Latin):
appellati academia athenarũ
ubi idem plato docebat. hi
om̃ia incerta. ẽẽ. definiunt
nec. ẽẽ. aliqͥd mreb qđ ita sit
uerũ : ut non sit ambiguum.
aliqͥd definiunt. ut acade¬
mici nichil.
undiq ꝓpe modũ cincta . ẽ. deg
mari Asola enĩ aquilonis
gitus uł potius atticȩ. Qui
locus i temos uocat᷑ ubi. ẽ.
chorintus habens mattica
adboream non longe athe¬
nas ciuitatẽ¬
chua. ab acheo rege & urbs Uirgł¬
pene insula. ẽ. Nã aseptem degł¬
trionali parte qua mache¬
doniȩ iungit᷑. undiq septa
.ẽ. mari. Aboriente erim
habet mirteũ mare. Ab eu lsi¬
ro creticũ. Ameridie ionicũ.
abafrico & occasũ cassiopas
inulas. a sola septẽtrionali
parte machedoniȩ ł atticȩ
terrȩ coniungit᷑ : huiꝰ caput
ẽ. urbs corintus greciȩ decus

Expanded text:
a Platonis Academia athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta esse definiunt, nec esse aliquid de rebus, quod ita sit verum, ut non sit ambiguum. aliquid definiunt, academici nihil. a Platonis Academia athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi gitur uel potius Atticae; qui locus Isthmos uocatur, ubi est Corinthus, habens in Attica ad boream non longe Athenas ciuitatechaia ab Achaeo rege et urbs et ppene insula est. Nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Mirtheum mare, ab euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus, Graeciae decus.
Abbreviated transcription (Latin):
lon Achantus. Herba egyptia semꝑ¬
frondens. spinis plena flexibili
uirgulto. cuiꝰ imitatione arte
uestis ornat᷑ quȩ achantina
ȩstimant accaron. eẽ. turrẽ
stratonis. & postea hanc ap deg̃¬
pellatã fuisse cȩsareã.

Expanded text:
58 ACHANTUS herba est semper virens, spinis plena, flexibili virgulto, in cuius imitatione arte vestis ornatur, que achantina estimant Accaron esse turrem Stratonis et postea hanc appellatam fuisse Caesaream.
Abbreviated transcription (Latin):
Acefalihereaci dicti. id ẽ. sine
auctor aquo exora sunt. hi
triũ calcedonensiũ capituloꝵ
impugnatores. duarũ in xp̃o
substantiarũ ꝓpͥetatẽ negans¬

Expanded text:
Acephali dicti, id est sine itur auctor, a quo exorti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprietatem negan
Abbreviated transcription (Latin):
siđr Caucasus mons abindia
usq ad taurũ porrectus
ꝓgentiũ ac linguarum
uarietate quoquo uer¬
sum uadit. diuersis no¬
minib nuncupat᷑. Ubi
aut adorientẽ in excel¬
siorem consurgit sũbli¬
mitatẽ. ꝓpt̃ niuiũ can¬
dorem caucasũs nuncu¬
patur. Nã orientali lin¬
gua caucasũ significat
candidũ id . ẽ. niuib den¬
sisũmis candicantẽ. Un¬
de & eũ sciȩ qui eidem
monti uingunt croaca¬
sim uocauerunt Casim
enĩ apud eos candor siue
nix dicit᷑¬
colchos qui sunt suꝑ
cimmerion mare & int̃
albanos qui sunt ad
mare caspiũ primũ at¬
tollitur: Cuius quidẽ
usq inultimũ orientẽ
unũ uidetur iugram.
sed magis multa sunt
nomina. & multi hoc¬
ipsũ iugũ tauri montis
credi uolunt. qr reuera
parchoartras mons ar¬
meniȩ int̃ taurũ & cau

Expanded text:
s Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate, quoquoversum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad Orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, propter nivium candorem Caucasus nuncupatur. Nam Orientali lingua Caucasum significat candidum, id est, nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti junguntur, Croacasin vocaverunt. Casim enim apud eos candor, sive nix dicitColchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, primum attollitur. cuius quidem usque in ultimum orientem unum uidetur iugum, sed multa sunt nomina; ipsum jugum Tauri montis credi volunt: quia re vera Parchoatras, mons Armeniae, inter Taurum et Cau
Abbreviated transcription (Latin):
capi Isidr Caͦtuli abusiue dicuntur
quarũlibet bestiarum
fili i. Nã ꝓprie catuli ca¬
nũ sunt ꝑdiminutionẽ
dicti¬

Expanded text:
citas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, per diminutionem dicti
Abbreviated transcription (Latin):
Catlmmuia gignitur inme Fir¬
talloꝵ ęris atq argenti
fornacib insidente nido¬
re: Nanq ut ipse lapis
ex quo fit aes cathinia
uocatur. sic rursus in for¬
nacib existit. & nominis
sui originẽ recipit

Expanded text:
Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit
Abbreviated transcription (Latin):
Catarrus. ẽ. fluor reumȩ
iugis ex narib Quȩ dũ
ad fauces uenerit. bran¬
cos uocatur. dum ad
toracem uel pulmonẽ.¬

Expanded text:
CATARRUS est fluor reume iugis ex naribus, qui dum ad fauces venerit brancos vocatur, dum ad toracem vel pulmone
Abbreviated transcription (Latin):
ateia. quã horatius caiã
dicit. Est enĩ genus gal¬
lici teli exmateria quã
maxime lenta. quȩ ia¬
ctu quidẽ non longe
ꝓpt̃ grauitatẽ euolat
sed quo ꝑuenit uinimia
ꝑfringit. Qdñ abar tifice
mittatur. rursum redit
adeũ qui mist hinc me¬
minit irgilius dicens
ar eos hnfpani & galli tau sorosi¬
tanos uocant

Expanded text:
cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursum redit ad eum qui misit. Huic meminit Vergilius dicens et eos Hispani et Galli tautanos vocant
Abbreviated transcription (Latin):
est. Reiuncit enĩ non Idegłs c¬
natũ aut fac tũ aut di¬
ctũ. eẽ. ꝓponitur. ut
siquis ꝙymeram neget
fuisse aut fuisse confir¬
met int̃ hȩc & thesin
quãuis & ipsam habeat
difputationẽ. inutranq
partẽ tam̃ incertae rei
quañ quȩdã deliberatio
uł coartatio fit Catas¬
ceua aut̃ & anasceua
in his reb quȩ ueri simi¬
les non sunt iẽo ꝓueris sores¬
ꝓponunt᷑. plerunq uer¬
santur

Expanded text:
est. Revincit enim non fuisnatum, aut factum, aut dictum esse proponitur; ut si quis Chimaeram neget fuisse, aut fuisse confirmet. Inter haec et thesin quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incertae rei quasi quaedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur.
Abbreviated transcription (Latin):
atecuminus dictus ꝓeo
quod adhuc doctrinam
fidei audiat. necdum
tam̃ baptismũ ꝑcepit
auditor int̃pretatur

Expanded text:
atechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. auditor interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
Catapiorates : linea cum
massa plumbea qua ratis¬
uł maris altitudo temp¬
tatur. Lucilius. hanc
catapioratẽ puer eodẽ
defore tunc eũ plumbi
pauxillũ nudus lineȩq¬
mundiciã ita se nomi¬
nauerunt. Gloriantes
erũ de sus meritis ne¬
gant pęnitentib uenĩa
peccatoꝵ. uiduas si nub¬
serint tanquã adulte¬
ras damnant mundi¬
ores se cȩteris prȩdicant.
Qui nom̃ suũ si cognosce¬
re uellent. mundanos
sẽ potius quã mundos
uocarent

Expanded text:
Catapirates linea cum massa plumbea, qua maris altitudo tentatur. 425 Lucilius: Hunc catapiratem puer eodem deferat unctum Plumbi pauxillum rodus, linmunditiam ita se nominaverunt; gloriantes enim de suis meritis, negant poenitentibus veniam peccatorum; viduas si nupserint, tanquam adulteras damnant; mundiores se caeteris praedicant; qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit plautus ubi
a quila catamitũ rapet.
aut ubi uenus adoniũ¬
Catam pueram. doctã
puellam. sic hoc genere
licti usi sunt antiqui

Expanded text:
et. Plautus ‘ubi aquila Catamitum raperet aut ubi Venus AdoniuCatam pueram, doctam puellam. Sic hoc genere dicti usi sunt antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
Casus epedo cleos. epedo¬
cles philosophus agri¬
gentinus est siculus
qui cũ lacus ȩthnae
cilia inuestigare conten¬
deret. dscidit inigneã
foueam. & incendio con¬
sumptus . ẽ.

Expanded text:
Casus Empedocleos. Empedocles philosophus Agrigentinus id est Siculus, qui cum lacum Aetnae nuestigare contenderet, decidit in igneam foueam et incendio consumptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Catialem ubi nunc lacus
funditus ẽ. dictus a canslaa¬
tico cuiꝰ locũ
Catilo. gulosus a catelli
atinũ. uas fic tile meliꝰ
neutro dicimus quam
masculino. Nã & salinũ
dicit᷑ nichilominus ne Idgł¬
utro. quas aptũ salib Idegł¬
& melius sic dicimus
quã catinus

Expanded text:
collem, ubi nunc lacus funditur. Est dictus a Cati cuiusdam loco. Catillo, gulosus, a catelliCatinum, uas fictile, melius neutro dicimus quam masculino. Nam et salinum dicitur nihilo minus neutro uas aptum salibus. Et melius sic dicimus quam catinus
Abbreviated transcription (Latin):
Castra multitudines ap¬
pellant᷑ exercitus: cum
in ꝓcinctu pergunt
aut incerto quolibet
loco itinere demorant᷑¬
astra sunt ubi miles ste¬
terit. Dicta aut̃ castra
quas casta. uł quod illic
castretur libido. Nam
nunquã his inter erat
mulier

Expanded text:
Castra enim multitudines appellantur exercitus, cum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorantastra sunt ubi miles steterit; dicta autem castra, quasi casta, eo quod illic castraretur libido. Nam nunquam iis intererat mulier
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nimis. cuiꝰ testiculi
imnedicina proficiunt
turam illiuis dicens quia
cũ inuestigauerit eum
uenator sequiturq
posteũ. castor uͦ cũ res¬
pexerit post se. & uide¬
rit uenatorem uenien
tẽ. statĩ morsũ abscidit
testiculos suos. &ꝓicit It
eos ante faciẽ uenatoris
& fugiesis euadit Uena¬
tor aut̃ ueniens colligit
eos. & ultra iã non prose Ut¬
quitur eũ. sed recedit
abeo. Si aut̃ cursũ eue PEn¬
rerit alter uenator
& ꝑquirens inueniat eũ
sequaturq post eũ ille
uidens se iã euadere non
posse. erigit se. & demonsisidi¬
ftrat uirilia sua uenato¬
ri Uenator aut̃ cũ uide¬
rit eũ non habentẽ testi¬
culos. discedit abeo

Expanded text:
tum nimis, cuius testiculi in medicina proficiunt turam eius dicens quia, cum inuestigauerit eum uenator, sequitur post eum; castor uero, cum respexerit post se et uiderit uenatorem uenientem post se, statim morsu abscidit testiculos suos, et proicit eos ante faciem uenatoris, et sic fugiens euadit; uenator autem ueniens colligit eos, et ultra iam non persequitur eum, sed recedit ab eo. Si autem rursus euenerit ut alter uenator perquirens inueniat et sequatur post eum, ille, uidens se iam euadere non posse, erigit se et demonstrat uirilia sua uenatori; uenator autem cum uiderit eum non habere testiculos, discedit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
astrũ antiqui dicebant
oppidũ loco altissimositũ
quas̃ casam altã. Cuiꝰ plu¬
ralis numerus castra
climinutiuũ castellũ. ẽ.
astus primũ a castratio¬
ne nuncupatur. postea
placuit ueterib etiã eos
sic nominari. qui ꝓpetuã
libidinis abstinentiam
pollicebant᷑¬
Casula. uestis cuculata
dicta ꝑcliinutione
acasa. qđ totũ hominẽ
tegat quas minor casa
inde & cuculla quasi mi¬
nor cella

Expanded text:
astrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est astus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantCasula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat, quasi minor casa: inde et cuculla, quasi minor cella
Abbreviated transcription (Latin):
Catacriss .ẽ. usurpatio
nominis alieni. ut parri¬
cidam dicimus qui occidit
fr̃em. & piscinã quȩ pis¬
ces non habet. hȩc enim
nisi extrinsecus sumeren¬
tur : suũ uocabulũ non
haberent
Catacrisis. ẽ. alienȩ rei
nom̃ appositũ: hȩc eo
ameta fora differt. quod
illa uocabulũ habenti
largitur. hȩc qr ñ habet
ꝓpriũ. alieno utitur. ut
faciesq simillima lauro
ambȩ iuncꝰtisq ferunt᷑
frontib & longa sulcan
uada saxa carina dũ
facies & frons tantũ ani¬
maliũ & hominum sĩt
Q uod nom̃ si poeta naui
non apposunsset. quid pro¬
priũ cidem parti diceret
non haberet
quia ibi extiterunt. Au¬
ctores eoꝵ montanus
prisca & maximilla fu¬
erunt. hi aduentũ sp̃s
scĩ non in apłis sed inse
traditũ asserunt

Expanded text:
catachresis est usurpatio nominis alieni, ut parricidam dicimus qui occiderit fratrem, et piscinam quae pisces non habet. haec enim nisi extrinsecus sumerentur, suum uocabulum non haberent. catachresis est alienae rei nomen adpositum. haec a metaphora differt, quod illa uocabulum habenti largitur; haec, quia non habet proprium, alieno utitur. itFaciemque simillima lauro;ambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem animalium et hominum sit. Quod nomen si poeta navi non adposuisset, quod proprium eidem parti diceret, non haberetquia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt. Hi adventum Spiritus Sancti non in Apostolis, sed in se traditum adserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
astores. a castrando di Icicer̃¬
cͣti sunt. Nã testiculi
eoꝵ apti sunt medica¬
minib: Propt̃ quos cũ per iureł¬
senserint uenatorẽ ipsi oegł¬
se castrant. & morsibus lñ đr
uires suas amputant
De quib: cicero inscauri¬
ana Redimunt se apar¬
te corporis ꝓpt̃ qđ ma¬
Qui se eunuchũ ipsẽ facit.
cupiens euadere clamnũ
testiculi Ipsi. sunt &
fibri. qui etiã ponti ca¬
nes uocantur

Expanded text:
astores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus virires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea parte corporis propter quam ma . . . . . qui se Eunuchum ipse facit cupiens evadere damno Testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam pontici canes vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
Castitas. & continentia ita¬
corporis incorruptio. Con¬
tinentia uͦ post corrup¬
tionẽ sexui renuntiatio
harũ prima felicitas . ẽ.
non nosse intotũ a quo Ihidi¬
postea liberari optabis
Scđm uͦ uirtutis contine¬
re iuim quã optime no¬
ueris. Alii castitatem
in conuigius sp̃italib consisicđr
tinentiã in uirginib in¬
telligunt. Idem quippe
castitatẽ accipiunt in
mente. uirginitatem
mente polluitur

Expanded text:
castitatem et continentiacorporis incorruptio, continentia uero post corruptionem sexui renuntiatio. Harum prima felicitatis est, non nosse in totum a quo postea liberari optabis; secunda uero uirtutis, contemnere uim quam optime noueris. Alii continentiam in coniugiis spiritalibustitatem in virginibus intelligunt. Item quidam castitatem accipiunt in mente, virginitatem vero mente polluitur
Abbreviated transcription (Latin):
sssi d Bitumen in iudeȩ lacus
affalti emergit. cuius
glebas suꝑnatantes nau¬
tȩ scasis appropinquan¬
tes colligunt insiria
aut̃ limus . ẽ. passim
tura aut̃ utraq &
densitate coeunt. et
appellant. Natura eius
ardens & igniũ cognata
& neq aqua neq ferro
rumpitur. nisi solis mu¬
liebrib inquinamentis.
utilis ad cõpages nauiũ¬

Expanded text:
 Bitumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis adpropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim ntur autem utraque et densitate coeunt, et appellant. Natura eius ardens et ignium cognata, et neque aqua neque ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis: utilis ad conpages naviu
Abbreviated transcription (Latin):
Bitacena regio ex duob Iicer̃
nobilissimis oppidis nom̃
sortita. ẽ. Ex quib una
adrometus uocat᷑. Hȩc
sub tripoli. ẽ. petens pas¬
milia. fecunda oleis &
glebis. ita prȩꝓinguis ut Idgłs¬
iacta ibi semina incre¬
menta centesimȩ fru¬
gis renascant᷑¬
ugis aut̃ prius non unius
conuentus sed totius Idegł¬
prouinciȩ generale no¬
men fiis se inuenimus
Bitantiũ gͦ ubi adrumecus ssi¬
ciuitas teugis. ubi cartha¬
go magnã. numidia
ubi pone regiũ & rusua¬
da ciuitateis sunt habenͭ
aboriente sirtes minores
& lacũ salinarũ. a sep¬
tentrione mare nr̃m
quod spectat adsiciliã
& sardiniã insulas. Ab
occasu mauritaniam siti¬
fensem. ameridie montes
gentegi ꝑuagantes usq
oceanũ et iopicũ

Expanded text:
Bysacena regio ex duobus nobilissimis oppidis nomen sortita est, ex quibus unum Adrumetus vocatur. Haec sub Tripoli est patens pasamplius, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis, ut jecta ibi semina incremento pene centesimo frugis renascanugis autem prius non unius conuentus, sed totius prouinciae generale nomen fuisse inuenimus. Byzacium ergo ubi Hadrumetus ciuitas, Zeugis ubi Carthago magna, Numidia ubi Hippos regius et Rusiccada ciuitates sunt, habent ab oriente Syrtes minores et lacum Salinarum, a septequod spectat ad Siciliam et Sardiniam insulas, ab occasu Mauritaniam Sitifensem, a meridie montes gentes: pervagantes usque ad oceanum Aethiopicum.
Abbreviated transcription (Latin):
Blattȩ acolore nun¬
cupatȩ. Siquidẽ & com¬
Ynde & blatteũ co¬
lorem dicunt
hoc aũ amimal
lucẽ iudere non
pati tur: contrariũ
muscȩ Ñ muse luci¬
peta. & blatte hici

Expanded text:
Blattae a colore nuncupatae, siquidem et conunde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae, nam musca lucipeta, et blatta luci
Abbreviated transcription (Latin):
oas. anguis italiȩ imm̃sa
mole ꝑsequitur greges
armentoꝵ & bubulos
& plurimo lacte riguis
se uberib: innectit. &¬
sugens interimit. atq:
inde aboũ depopulatio¬
ne boas nom̃ accepit

Expanded text:
oas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit
Abbreviated transcription (Latin):
iñtdor a bies dicta. qđ prȩ cȩteris arbo¬
rib: longe eat. & in excelsũ ꝓmi¬
neat. Cuiꝰ natura expers est
terreni humoris: acꝓinde
habilis atq leuis habet᷑ De
qua uirgilius & casus abies
unsura marinos qi ex ea na¬
ues fiunt hanc quidã gali¬
cũ uocant ꝓpt̃ candorem. de¬
est aũ sine nodo

Expanded text:
 Abies dicta, quod prae caeteris arboribus longe eat, et in excelsum promineat. Cujus natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levis habetur. De qua Virgilius: Et casus abies visura marinos, quia ex ea naves fiunt. Hanc quidam Gallicam vocant propter candorem. Est autem sine nodo
Abbreviated transcription (Latin):
Abidos insula in europa super
ellespontũ posita. angusto a
ꝑiculoso mari separata & abi¬
dos grece dicta. qđ sit introitꝰ
ellesponti maris in quoxerxes
pontẽ ex nauib fecit. & in

Expanded text:
Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto et periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Calcu. s minima pars
ponderis quarta pars
oboli. ẽ. constans lentis
geminis granis. Appellat᷑
aut̃ culcus quod sit
paruulus sicut & lapis
calculus qui adeo mini¬
mus. ẽ. ut sine molestia
su calcetur calcus

Expanded text:
Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua
Abbreviated transcription (Latin):
alculus . ẽ. lapillus terrȩ
aut̃ calculus qđ sine mo¬
lestia breuit atessus cal¬
cetur. Cui contrarius . ẽ.
scropus lapillus minutus
& asper

Expanded text:
alculus est lapillus terrae autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius est scrupus, lapillus minutus et asper
Abbreviated transcription (Latin):
Calcosmaragdos gemia¬
dicta qđ uiridescit &
turbida ueteris uenis.
hȩc in egypto uł cipro
insula nascitur

Expanded text:
alcosmaragdus dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
calculator acalculis idẽ.
lapillis minutis quos
antiqui inmanu tenen sssiđr¬
tes numeros cõponebaNͭ¬
cati qđ lenes suit & ro¬
tundi. Unde & calculus
dicit᷑ lapis breuis qui
sine moleftia sui breui¬
tate calcat Itẽ calculi
qł ꝑiuas ordinales eant.
quasi pedales.
alculi partĩ ordine mo¬
uentur. partĩ uage. Idõ
alios ordinarios. alios ua¬
gos appellant. At uͦ qui Ilsidr
moueri om̃ino ñ possunt.
incitos dicunt. Unde &
egentes inciti uocantur
di nulla restat.

Expanded text:
Calculator, a calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebancati quod lenes sint et rotundi. Unde et calculus dicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per vias ordinales eant, quasi per calles. alculi partim ordine moventur, partim vage. Ideo alios ordinarios, alios vagos appellant. At vero qui moveri omnino non possunt 413 incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, di nulla restat.
Abbreviated transcription (Latin):
Cala mostro iscos uł cariscos
quasi innatis modũ de¬
formatos
Sedealamusꝰ arboris est
penna auis. Cuiꝰ cacum̃
indiade diuidit᷑. in toto
corpore unitate seruata
Credo ꝑpt̃ mysterium
ut incluob apicib uetus
& nouũ testam̃tũ signa¬
retur. quib: exprimitur
ne passionis effulum
& apud nautas calare¬
ponere dicitur
c. alamus nomen. ẽ. ꝓpriũ
arboris acanendo id est
fundendo uoces uocatũ¬
calamus aromaticus. asimi¬
litudine calami usualis
uocat᷑ Gignit᷑ inindia
multis nodis genicula¬
sp̃s uanitate. Qui cum
frangitur inmultas fit
artes scissibilis similans
gustu casiam cũ leui
acrimonia remordenti¬

Expanded text:
calamos. Troiscos, vel cariscos, quasi in nucis modum deformatossed calamus arboris est, penna avis cuius acumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata. Credo propter mysterium, ut in duobus apicibus, vetus et novum testamentum signaretur, quibus exprimitur ne passionis effusum.unde et apud nautas calareponere diciturCalamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatuCalamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatur. Gignitur in India, multis nodis geniculaspiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordent
Abbreviated transcription (Latin):
gator. aut sagax aut
uomens ore lnque enĩ
ore suo iustũ condem¬
nauit. quãuis hoc myfte¬
rio ꝓpħali annuntiasiet

Expanded text:
gator, aut sagax, aut vomens ore. Inique enim ore suo iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset
Abbreviated transcription (Latin):
& natura eius mirum
aliquid facit. Post quã
enĩ arserit. aquis incen¬
ditur quib solet ignis ex¬
tingui. oleo extinguitur
quo solet ignis accendi
Usus eius structuris fa¬
bricȩ necessarius. Nam
lapis lapidi non potest
adhȩrere fortius . nisi
calce coniunctus. Cal¬
cis elaide albo & duro
melior structurȩ. ex
molli utilis tectoris¬

Expanded text:
 Natura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendUsus eius structuris fabricae necessarius. Nam lapis lapidi non potest adhaerere fortius nisi calce coniunctus. Calcis e lapide albo et duro melior structuris, ex molle utilis tectori
Abbreviated transcription (Latin):
stellarũ ueluti signa
ris luminib & impleuit
sole scilicet. & lunȩ orbe
fulgenti & astroꝵ mican¬
tium splendentib signis

Expanded text:
luminaria veluti signa:ris luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis
Abbreviated transcription (Latin):
Cadauer . ẽ. si insepultũ ucet.
Nã cadauer nominatum
acadendo qr ũ stare non
potest. qđ dũ portat᷑ exe¬
quias dicimꝰ. crematũ re¬
liquias. conditũ ia sepul

Expanded text:
Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ malã uexationẽ greci
uocauerunt. Fit enim hȩc
passio intẽꝑantia egrotan¬
tis uł curatione mala me¬
dicaminis. aut post egri¬
tudinẽ tarda resũptio n¬

Expanded text:
enim malam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio
Abbreviated transcription (Latin):
Calamis tratus. a calami
dine facto. in quo crines Indr¬
obtorquent᷑ ut erispiscat
quã incinere calefacere
solent qui capillos crispaĩ.
ut calamis trati sint

Expanded text:
Calamistratus, a calamisdine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint
Abbreviated transcription (Latin):
Cacenfaton. dictio obsce¬
na uł in cõposite sonans
arrecti dictis. Incõpo
enĩ fuit cõpositio abea
syllaba incipere. qua su¬
perior fimerat

Expanded text:
Cacemphaton dictio obscena vel inconposite sonans.arrecti dictis. Inconposenim fuit conpositio ab ea syllaba incipere, qua superior finierat
Abbreviated transcription (Latin):
uteronomio p̃cipit᷑ non
manducari: Pisiologus
.ẽ. nullã partem habens
nigrã. cuiꝰ interior fimus
curat caliginẽ oculorũ¬
iugi obsidione confectã
atq: ad infamat equas
miseranda in opia coa¬
ctum ultima cȩde in¬
cendioq deleuit

Expanded text:
uteronomio: Non manducandum. Physiologus est, nullam partem habens nigram; cuius interior fimus curat caliginem oculoruiugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit
Abbreviated transcription (Latin):
nãtione habent. Ñ cumsbids
cdicimus centũ & trecentos
postea dicimꝰ quadringen¬
tosg. ponentes pro .ẽ.
C.cr. qͦ similit̃ cognatioẽ:
Nã huiusce ꝑ .c. cuiusq
p.q. sciibrimus

Expanded text:
gnationem habent. Nam dum dicimus 'centum', et 'trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus
Abbreviated transcription (Latin):
timũ id. ẽ. flos. unde &
apud latinos ȩris flos ap idegłs¬
pellatur. Fit aut̃ nunc
multis in regionib olim
inhispania & puteis uł
stagnis idem genus que
bant & inpiscinas ligne¬
as fundebant appenden¬
tes suꝑ eas reftes lapillas Iisid̃s
extentis quib limus in
adhȩrebant. sicq electũ
siccabatur dieb triginta.
Fit aut̃ nunc alibi inspe¬
luncis quod aliqui de
collectũ deinde fusum
in quosdã in botros soli¬
datos. fit & in serobib
cauastis quoꝵ alaterib:
decadentes guttat̃ ca¬
lescunt. fit hȩc salis
sole. Adeo aut̃ constric tȩ
uurtutas . ẽ. ut inleonum
& ursor ora sparsũ tantã
iuim habeat. adstringen¬
Calcaria dicta qr incalce

Expanded text:
thymum, id est, flos, unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae bant, et in piscinas ligneas fundebant, appendentes super eas restes, lapillis extentas, quibus limus in adhaerebat, sisiccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis sole. Adeo autem constrictae virtutis est, ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat ad stringenCalcaria dicta quia in cal
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑. Nã suꝑfluã quidã
uolunt facere discretio¬
nẽ. ut hȩc buxus de
arbore dicamus. buxũ
uͦ de ligno cõpositum.
Buxus arbor grecũ nom̃
est. & exparte alatinis
corruptũ Pixos enim
appellat᷑ apud eos arbor
semꝑ uirens. & lenitate
mat̾eriȩ ȩlementorũ
apicib apta. Unde &
scriptura: Scribe buxo

Expanded text:
dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito.Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura dicit: Scribe buxo
Abbreviated transcription (Latin):
ab allus antea cauo di¬
ctus. ꝓpt̃ qđ gradiens Ilidi¬
ungula impressa terrã
concauet. qđ reliqua ani¬
malia non habent. Inde
& sonipes qđ pedib sonat

Expanded text:
aballus antea a cao dictus, propter quod gradiens ungula impressa terram concavat: quod reliqua animalia non habent: inde et sonipes, quod pedibus sonat
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur membra maio¬
ra ut brachia. articuli
minora membra ut digiti
Articuli dicti. qđ nominib
artantur id. ẽ. colligant᷑
cũ dicimus hic orator.
int̃ articulũ aut̃ & pro¬
nomen hoc int̃ est. qđ
articulus tunc.ẽ. cũ no¬
mini uingitur. ut hic sa¬
piens. Cã uͦ non coniun¬
gitur de monstratiuum

Expanded text:
dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digitiautem dicti, quod nominibus artantur, id est conligantur, cum dicimus 'hic orator'. Inter articulum autem et pronomen hoc interest, quod articulus tunc est, quum nomini coniungitur, ut 'hic sapiens'. Cum vero non coniungitur, demonstrativum
Abbreviated transcription (Latin):
Cartarum usum primũ
egyptus minis trauit.
ceptũ apud memphiti¬
cam urbem. Memphis
enĩ ciuitas. ẽ. egyptioꝵ.
ubi cartȩ usus inuentus
.ẽ. primũ. sicut ait luca¬
nus. Conficit᷑ bibula mem¬
phitis carta papiro. Bibu¬
lam aut̃ papirũ lixit.
qđ humorẽ bibat. Carta
aut̃ dicta. quod carptĩ¬
ꝑartẽ papari tegmen
decerptũ glutinatur.
Cuiꝰ genera quã pluri¬
ma sunt: prima & prȩ¬
cipua augustea regia¬
& maioris formȩ in ho¬
nore oc tauu augusti
appellata: Scđa libiana
ꝓunciȩ. Tertia liratica
dicta qđ ad sacros libros
eligebatur u̾milis: ẽ. au¬
gustene. sed subcolorata
Quarta tenectica aloco
alexandrie qui ita uoca¬
tur fiebat. Quinta sal¬
tica. aboppido salo. Sex¬
ta corneliana. acornelio
gallo prȩfecto egypti
primũ confecta. Septima
emporitica. qđ ea mer¬
ces inuoluunt᷑. cũ sit in¬
scripturis minus idonea:

Expanded text:
. Cartarum usum primum Aegyptus ministravit, coeptum apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae usus inventus est primum, sicut ait Lucanus 4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, vinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea.
Abbreviated transcription (Latin):
iuride. optimũ nomen
abaspectu habens. eo qđ sisiđr
gratus sit his qui gẽmas
sculpunt. Eius enĩ iuri¬
clitas reficit oculos

Expanded text:
iride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos
Abbreviated transcription (Latin):
astaneã arborẽ latini
agreco appellant uoca¬
bulo: hanc enĩ greci
castaneã uocant. ꝓpt̃
qđ fruc tus eiꝰ gemini
in modũ testiculorũ
intra folliculũ recon¬
diti sunt. Qui dũ cici¬
untur quasi castrantur
cna fuerit : tanquã filua
expullulare consũtuit.

Expanded text:
astaneam Latini a Graeco appellant vocabulo: hanc enim Graeci castanon vocant, propter quod fructus ejus gemini in modum testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum ejiciuntur, quasi castrantur. cisa fuerit, tanquam silva, expullulare consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
deductisq cuuũ roma¬
incoloren restituta &
repleta. ẽ. magno ante sorego c¬
prodigio prȩcedente
Nã cum messores adlimi¬
tantdũ carthaginiensẽ
agrũ misñ stipites ter Iaci¬
minoꝵ indices fixos & di¬
noc te alupis reuulsos
mordicus conrososq rep¬
perissent: aliquandiu
hesitatũ . ẽ. utrũ romanȩ Nrgł
paci carthaginẽ reformari:¬
tadam nominauit. qđ
fenica lingua exprimit᷑
ciuitatẽ nouã. Mox ser¬
mone uerso carthago. ẽ.
dicta: hanc scipio dele¬
uit. Quȩ aut̃ nunc. ẽ. Isid̃
postea a romanis condi¬
ta. ẽ. Carthago autem
antea birsa. post tyrus
thago
manis capta & colonia
effecta. nom̃ etiã ꝓuin¬
ciȩ dedit. nunc autẽ
agothis subuersa atq
indesolationẽ redacta: Il¬
artilagines. osta mollia
& sine medulla. quod ge¬
nus auriculȩ & narium
discrim̃ & costarũ extre¬
mitates habent suie songe
opercula ossuũ quȩ mo¬
uentur. Et dictȩ cartis degłs¬
lagines. qđ leni atcritusiscor C¬
carent dolore dũ ple¬

Expanded text:
 ciuium Romaincolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformarihadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus thagomanis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem redacta artilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum fle