comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N In libro numerorũ dicer& ds ad
auditũ uerboꝵ meorũ : Si fuerit
ꝓph&a ur̃ inuisione. illi dñs cog¬
noscar : & insomno loquar illi
Nita quo modo famulus m̃s moyses.
intota domomea fidelis ẽ: Os ados
Neq enĩ hoc scđm substantiam
corporis : quae carnis sensib prae¬
sentatur. intelligendum ẽ : Nã
utiq sic loquebatur ad moysen
facie ad faciẽ contra in contra.
quando tam̃ dixit: oftende mih
tem & ipsũ : Etnunc &iã adipsos
quos oburgabat : & quib moysi
meritum ita p̃ferebat. sic loque¬
batur ꝑcreaturã corporalem:
p̃sentatã sensib carnis : Illo ergo
modo. in illa specie quae ds ẽ. lon¬
ge ineffabilit̃: secretius. & p̃sen¬
tius loquitur. locutione in effa¬
bili : ubi eũ nemo uiðens uid & in¬
Vita ista qua mostaliter uiuitus q¬
in istis sensib corporis: sed nisi ab
hac uita quisq quodam modo mo¬
riatur. Siue omnino exiens de
corpore. siue ita auersus. & ali¬
enatus a carnalib sensib. ut me¬

Expanded text:
Numerorum diceret deus ad audite uerborum meorum: si fuerit propheta uester, in uisione illi dominus cognoscar et in somno loquar illi! non ita, quomodo famulus meus Moyses in tota domo mea fidelis est; os ad os neque enim hoc secundum substantiam corporis, quae carnis sensibus praesentatur, intellegendum est; nam utique sic loquebatur ad Moysen faci-e ad faciem, contra in contra, quando tamen dixit ei: ostende mihi temet ipsum, et nunc etiam ad ipsos, quos obiurgabat et quibus Moysi meritum ita praeferebat, sic loquebatur per creaturam corporalem praesentatam sensibus carnis. illo ergo modo in illa specie, qua deus est, longe ineffabiliter secretius et praesentius loquitur locutione ineffabili, ubi eum nemo uiuens uidet uita ista, qua mortaliter uiuitur in istis sensibus corporis, sed nisi ab hac uita quisque quodammodo moriatur siue omnino exiens de corpore siue ita auersus et alienatus a carnalibus sensibus, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
test eẽ incorpore xp̃i. autsine
quo male ẽ illic : Iutior ẽ enim in
corpore digitus sanus. quã lippi¬
ensoculus: Digitus. exigua quae¬
dã resẽ: oculus magnifica: multũ
potest : Et tam̃ melius ẽ dignũm
& turbari. lippire. excecari N
ergo quaerat quisq incorpore
xp̃i nisi sanitatẽ: scđm sanitatẽ.
habeat fidẽ: Exfide mundatur
cor eius: exmundatione cordis.
uidebit illã faciẽ. dequa dictũ ẽ.

Expanded text:
test esse in corpore Christi, aut sine test esse in corpore Christi, aut sine quo male est illic. Tutior est enim in corpore digitus sanus, quam lippiens oculus. Digitus exigua quaedam res est; oculus magnifica, multum potest: et tamen melius est digitum perturbari, lippire, excaecari. Non ergo quaerat quisque in corpore Christi nisi sanitatem. Secundum sanitatem habeat fidem; ex fide mundatur cor ejus , ex mundatione cordis videbit illam faci
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia illud qđ medicus apposue¬
rat. molestũ erat infirmo : rogaũ
medicũ ut auferr&: Quo modo cũ
medicus. apponit uiscerib aliqd
forte epithema: molestũ & ardens.
Vnde tam̃ curandus ẽ ille : cuius uis¬
cera tumebant: Cũ ille ardere coe¬
perit : & cruciari medicam̃to. ro¬
gat medicũ ut auferat: medicus
aũ consolatur : mon& patientiam:
quia nouit. quã sit utile quod ap¬
posuit : Ita & apłs sequitur & dic̃ :¬
Propt̃ quod ter dñm rogaui ait.
utauferr& eũ ame : Hoc ẽ dicere :
rogaui medicũ. ut auferr& ame
molestũ epithema: qđ mihi appo¬
suerat : Sed audi uocẽ medici Et
dix̃ mihi. Sufficit tibi gr̃a mea.
nã uirtus in infirmitate ꝑficit᷑:
Ego noui quid apposuerim: ego no¬
ui unde egrotes. ego noui unde sa
tionũ. nisi acciper& angłm sata¬
nae quise cola fitar&: quis dese
possit ẽẽ securus: tutius uid &ur
ambulare. quiminus accepit :
Sed siñ ꝑuerse quaerat. qđ recte
naccepit. quaerat. sine quo ñ po¬

Expanded text:
Et quia illud quod medicus apposuerat, molestum erat infirmo; rogavit medicum ut auferret. Quomodo cum medicus apponit visceribus aliquod forte epithema molestum et ardens, unde tamen curandus est ille cujus viscera tumebant; cum ille ardere coeperit et cruciari medicamento, rogat medicum ut auferat: medicus autem consolatur, monet eum patientiam, quia novit quam utile sit quod apposuit. Ita et Apostolus sequitur et dicPropter quod ter Dominum rogavi,» ait, «ut auferret eum a me.» Hoc est dicere, Rogavi medicum, ut auferret a me molestum epithema quod mihi apposuerat. Sed audi vocem medici: «Et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quid apposuerim, ego novi unde aegrotes, ego novi unde santionum, nisi acciperet angelum satanae qui se colaphizaret; quis de se possit esse securus? Tutius videtur ambulare qui minus accepit, sed si non perverse quaerat quod recte non accepit: quaerat sine quo non po
Abbreviated transcription (Latin):
uidebunt: Dediaboli poena fu¬
tura : ꝓph&a cõmemorans. ait
Contritus ẽ malleus. uniuersȩ t̃rae:
Malleũ uniuersae t̃rae. diabolum
uoluit intelligi: Deipso malleo.
inmanu dñiposito. Id ẽ in potesta¬

Expanded text:
us enim diaboli poena futura propheta commemorans ait, Contritus est malleus universae terrae . Malleum universae terrae, diabolum voluit intelligi. De ipso malleo in manu Domini posito, id est, in potesta
Abbreviated transcription (Latin):
extoll&ur tam quã iuuenis. cola¬
firatur tã quampuer: & aquo:
Ab angło satanae: Quid ẽ hoc :¬
.N. dolore quodã corporis traditur
exagitatus uehementer: Dolo¬
res aũ corporũ. plerumq: immit¬
tuntur ab angłis satanae. sed hoc
Ñpossunt nisi ꝑmissi Nam &iob

Expanded text:
extolleretur tanquam juvenis, colaphizatur tanquam puer; et a quo? Ab angelo Satanae. Quid est hoc? Dolore quodam corporis trahitur, exagitatur vehementer. Dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis Satanae; sed hoc non possunt nisi permissi. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
loqui: Qui dix̃ qđ poss& hominib
dici: & tenuit apud se qđ non pos
set dici Ergo & audiatur ad quod
sumus : Sulli diceremus : rogamus
te: explica magnitudinẽ ipsius. ne
forte responder& nobis: Non ẽ
ualde magnus. quẽ uideo sia me
poterit explicari : Nã & siuolu¬

Expanded text:
loqui ; qui dixit quod posset hominibus loqui ; qui dixit quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non poset dici. Ergo et audiatur ad quod Si enim diceremus illi: Rogamus te, explica magnitudinem illius. Nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Et Deus nost
Abbreviated transcription (Latin):
ñsit incredibile quibusdã sc̃is. Ñ¬
dum ita defunctis: ut sepelienda ca¬
dauera remanerent : &iã istam ex¬
cellentiã reuelationis fuisse con
cessam : Etaudiuit archana uer¬
ba. quae ñ lic& homini loqui.
Interipsos spiritales sunt utiq¬
aliis alii capatiores. atq meliores.
Ita ut qͣuidã illorũ ad ea ꝑueneriNT.
quae ñ lic& homini loqui: Qua oc¬
casione uani quidã a pocalypsin
pauli : quã sanitas ñ recipit ecłae.
nescio quib fabulis plenã. stultis¬
sima p̃sumptione finxerunt : Di
centes hanc eẽ: unde dixerat. ra¬
ptũ se fuisse intertiũ caelũ: & illic
audisse in effabilia uerba. quae
p̃lic& homini loqui: Vbi sic dixiss&
quae ad huc x̃lic& homini loqui.
utcũq istoꝵ. tolerabilis & auda¬
tia : Cũ uero dixerit. quae ñ lic&
homini loqui: isti qui sunt. qui hȩc
aud eant impudent̃ loqui Intra¬
uit inscũarium dĩ : qui audiuit in ef¬
fabilia uerba. quae ñ lic& homini

Expanded text:
non sit incredibile quibusdam sanctis nonnon sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadauera remanerent, etiam istam excellentiam reuelationis fuisse cocessam. Et audivit arcana verba, quae non licet homini loqui. Inter ipsos spiritacessam. Et audivit arcana veraliis alii capaciores atque meliores; ita ut quidam illorum ad ea pervenerit quae non licet homini loqui. Qua occasione vani quidam Apocalypsim Pauli, quam sana non recipit Ecclesia, nescio quibus fabulis plenam, stultissima praesumptione finxerunt; dcentes hanc esse, unde dixerit raptum se fuisse in tertium coelum, et illic audisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: ubi si dixisset: Quae adhuc non licet homini loqui, utcunque istorum tolerabilis esset audacia. Cum vero dixerit quae non licet homini loqui , isti sunt, qui haec audeant impudenter et invit in sanctuarium Dei, qui audivit forte ineffabilia verba quae non licet homini
Abbreviated transcription (Latin):
Mou& quomodo ipsadĩsubstan adꝑaul¬
tia uideri potuerit . a quibusdam
inhac uita positis: ꝓpt̃ illud quod
dictũ ẽ ad moysen. Nemo potest
faciẽ meam uidere . & uiuere: Nisi
quia potest humana mens. diuini¬
tus sapi exhac uita adangelicam
uitã: ante quã ꝑ istã communẽ mor¬
tem. carne soluatur : Sic enĩ raptꝰ
ẽ. qui audiuit illic ineffabilia uer¬
ba. quae ñ lic& homini loqui: Ubi
usq ad eo facta ẽ ab huius uitae sen¬
sib. quaedã intentionis a uersio.
Itsiue incorpore. siue extra corpis
fuerit : idẽ. utrũ sicut sol& inuehe¬
mentiore extasi : Mens ab hacuita.
in illã uitã fuerit alienata: manen¬
te corporis uinculo. a nomnino re¬
solutio facta fuerit: qualis in plena
morte contingit Nescire se dicer&:
ita fit. ut & illud uerũ sit qđ dictũ ẽ.
Nemo potest faciẽ meam uidere. &
uiuere : Quia necesse ẽ abstrahi ab
hac uita m̃tem. quando in illius in¬
effabilitatẽ uisionis assumitur: Et

Expanded text:
 quomodo ipsa Dei substantia videri potuerit a quin hac uita positis, propter illud, quod dictum est ad Moysen: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, nisi quia potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam, antequam per istam communem mortem carne soluatur. sic enim raptus est, qui audiuit illic ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam intentionis auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, id est utrum, sicut solet in uehementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit alienata manente corporis uinculo, an omnino resolutio facta fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret. ita fit, ut et illud uerum sit, quod dictum est: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, quia necesse est abstrahi ab hac uita mentem, quando in illius ineffabilitatem uisionis adsumitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
te: Cũ paulo superius legatur.
locutus ẽ dñs ad moysen facie
ad faciẽ. sicut quis loquitur ad
amicũ suum : Sentiebat ergo quid
uidebat: & quod ñuidebat. desi¬
derabat : Nã & paulo post: cum
dixis s& eids. Inuenisti enim gra¬
tiam in conspectumeo. & scio te
p̃omnibus respondit ei: Osten¬

Expanded text:
te, cum paulo superius legatur: et te, cum paulo superius legatur: et locutus est dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum. sentiebat ergo, quid uidebat et quod non uidebat desiderabat. nam et paulo post, cum dixisset ei deus: inuenisti enim gratiam in conspectu meo, et scio te prae omnibus, respondit ei: osten
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi uid&ur claritas dñi : ñ ꝑuisio¬
nem significanter. Siue corpora¬
lẽ . sicut uisaẽ in monte syna Siue
sp̃ialem. sicut uidit esaias. uel io
em. ñꝑenigmata. Quantũ eam ca¬
pere humana mens potest. scđm
assumentis dĩ gr̃am : utos adoslo¬
quatur dsei : quẽ dignũ talicol¬
loquio fecerit: Nau os corporis.
sed mentis : Sicut intelligendũ
arbitror : qđ de moyse scriptũ ẽ :
Concupiuerat enĩ sicut in exodo
legimꝰ. uidere dm̃ : Nonutiq sic̃
uiderat inmonte : nec sicut uide¬
bat in tabernaculo: Sed in ea sub¬
stantia qua d̃sẽ: nulla assumptu
corporali creatura : quae morta¬
lis carnis sensib p̃sent&ur Neq
inspũ figuratis similitudinib cor¬
porũ : sed ꝑspeciẽ suam : quantũ
eã capere creatura rationalis.
& intellectualis potest: Seu ca¬
ta ab omni corporis sensu. ab om¬
ni significatiuo enigmate sp̃s:
Sic enĩscriptũ ẽ : Siergo inueni
gr̃am Inconspectu tuo: oftende
mihite ipsũ manifeste utuideã

Expanded text:
ibi uidetur claritas domini non per uisionem significantem siue corporalem, sicut uisa est in monte Sina, siue spiritalem, sicut uidit Esaias uel Iohiem non per aenigmata, quantum eam capere humana mens potest, secundum adsumentis dei gratiam, ut os ad os loquatur deus ei quem dignum tali conloquio fecerit, non os corporis, sed mentis, sicut intellegendum arbitror, quod de Moyse scriptum est. Concupiuerat enim, sicut in Exodo legimus, uidere deum, non utique sicut uiderat in monte nec sicut uidebat in tabernaculo, sed in ea substantia, qua deus est, nulla adsumta corporali creatura, quae mortalis carnis sensibus praesentetur, neque in spiritu figuratis similitudinibus corporum, sed per speciem suam, quantum eam capere creatura rationalis et intellectualis potest seuocata ab omni corporis sensu, ab omni significatiuo aenigmate spiritus. sic enim scriptum est: si ergo inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam
Abbreviated transcription (Latin):
in desperatis ostendere : sic dñs nr̃
iñcxp̃c: medicus & saluator nr̃. in de¬
sperato. qui ꝑ secutor ecłae fuit: os¬
tendit magnitudinẽ artis suae : ut
ñ solum eũ xp̃ianum facer&. sed &
apłm: Nec tantũ apłm: sed sicut ip¬
& uid& is fr̃s: quia modo in ecła.
sed tantũ locuti sunt in ecła: Nam
quaȩ ꝓferuntur aberrantib sub
nomine ipsoꝵ. quia ñ sunt ipsorũ.
improbantur . nec acceptantur ab
ecła : Ali aũ quiscripserunt : nec
tantũ. Nec tanta gr̃a scripserunt:
Cũ ergo & magnae grãe: & magna
trem̃dam uobis dico: Propt̃ mag¬
nitudinẽ inquit reuelationũ ne
extollar : datus ẽ mihi stimulus
carnis meae : angłs satanae . qui

Expanded text:
in desperatis ostendere: sic Dominus in desperatis ostendere: sic Dominus Christus, medicus et salvator noster, in desperato, qui persecutor Ecclesiae fuit, ostendit magnitudinem artis suae, ut non solum eum christianum faceret, sed et apostolum; nec tantum apostolum, sed sicut ipEt videtis, fratres, quia modo in Ecclessed tantum locuti sunt in Ecclesia: nam quae proferuntur ab errantibus sub nomine ipsorum, quia non sunt ipsorum, improbantur, nec acceptantur ab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tantum, nec tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, et magna tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus sata
Abbreviated transcription (Latin):
ctor gentiũ: pater fid eliũ ꝑ euan¬
geliũ. accepit stimulũ carnis. a quo
cola fizar&ur : Quis nr̃m hoc dice¬
re auder&. nisi ille confiteri ñeru¬
bescer& : : Si enĩ dixerimus hoc qđ¬
ñ passũ fuisse paulũ. cũ ei quasi defe¬
rimus mendacẽ facimus : Sed quia
uerax ẽ : uerũ dixit : O port& ut
credamus. datũ illieẽ angłm satanȩ :
nemagnitud ine reuelationũ extol¬
ler&ur: Ecce quã timendus ẽ ser¬
pens superbiae: Exultatio deab
undantia gratiarũ. quã sit tim̃da.
nequis dedono dĩ superbiat: sed ma¬
gis seruet humilitatẽ : & faciat
quod scriptum ẽ: Quanto magnus
es. tanto humilia te in omnibus :¬
& corã dõ inuenies gr̃am: Quam
ergo sit tim̃da superbia dedonodi
& iam atq &iã comm̃dandum ẽ ca¬
exꝑsecutore factus p̃dicator: ab un¬
dantiorẽ grãm consecutus ẽ. inom¬
nilabore apostolico : quã c&eri
apłi : ut magis ds̃ ostender&. suum
eẽ quod dat ñ hominis: Quo modo
solent medici potentiã artis suae

Expanded text:
ctor gentium, pater fidelium per Evangelium, accepit stimulum carnis a quo colaphizaretur. Quis nostrum hoc dicere auderet, nisi ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia verax est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse angelum satanae, ne magnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat quod scriptum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» : quam ergo timenda sit superbia de dono Dei, etiam atque etiam commendandum est Chaex persecutore factus sit praedicator, abundantiorem gratiam consecutus est in omni labore apostolico, quam caeteri apostoli, ut magis Deus ostenderet suum esse quod dat, non hominis. Quomodo solent medici potentiam suae artis
Abbreviated transcription (Latin):
aculeus tuus: Modo enĩ inchoatis
in nob primitiis mentis: unde deside¬
ramus hierłm multa ex carne cor¬
ruptibili contendunt aduersũ nos.
quȩ ñ contendunt cũ fuerit mors
absorta inuictoria: Uinc& pax& fi

Expanded text:
aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde desideramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax,
Abbreviated transcription (Latin):
lex ẽ : Quia multo sceleratius &
flagitiosius quȩ lex ꝓhib& cõmit¬
tuntur : quã sinulla lege ꝓhberen¬
tur: Tunc itaq ab soctaerit mors
in uictoria : cũ ꝑ scĩficationẽ. In omni
hominis parte ꝑfecta delectatione
spĩtaliũ : delectatio carnalis obru¬
etur

Expanded text:
lex est; quia multo sceleratius et lex est; quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. Tunc itaque absorpta erit mors in victoriam, cum per sanctificationem in omni parte hominis perfecta delectatione spiritualium delectatio carnalis obruetur
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtas totũ hominẽ reparauert:
Nunc aũ : quã diu ẽ in nob̵ qđ re¬
sistat bonȩ uolunti. auxilio dĩ ꝑ
bonos homnes & bonos angelos
ñ ita molestetur: ut perimat &iã
bonã uoluntatẽ: Hanc aut̃ mortẽ:
peccato meruim: Quod peccatũ.
erat omnimodo in libero arbitrio.
cũ inparadyso nullus dolor dene¬
gatȩ delectationis uoluntatibonȩ
homns resistebat: Sicuti uerbi gr̃a:
siquis quã existat: quẽ nun quã
uenatio delectauit: omnimodo
liber ẽ. utrũ uenari uelit annolit :
nec eũ cruciat quisquis hoc ꝓhib&:
At si ista libertate male usus.
uenatus fuerit contra. ꝓhibentis
imperiũ : paulatim subripiens de¬
lectatio mortificat animã. Ut sise
abstinere uelit. sine molestia &
ñ ager&: Ergo aculeus. mortis pec¬
catũ ẽ. Quia peccato factaẽ delec¬
tatio: quȩ lampossit resistere uo
luntati : & cũ dolore cohberi:
Quã delectationẽ: quia inde fectu
ẽ animȩ d&erioris effecta ẽ. Iure
mortẽ uocamꝰ: Uirtus aũ peccati.

Expanded text:
itas totum hominem reparaverit. Nunc autem quandiu est in nobis quod resistat bonae voluntati, auxilio Dei per bonos homines et bonos angelos us nostrum, non ita molestet, ut perimat etiam bonam voluntatem: hanc autem mortem peccato meruimus, quod peccatum erat omnimodo in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat: sicuti nunc, verbi gratia, si quisquam existat quem nunquam venatio delectavit, omnimodo liber est utrum venari velit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus venatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia etnon ageret. Ergo aculeus mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio, quae jam possit resistere bonae voluntati, et cum dolore cohiberi. Quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, jure mortem vocamus. Virtus autem peccati
Abbreviated transcription (Latin):
speciem: Acsi ꝑseuerant᷑ r&i¬
nens atq custodiens fidem.
spem & caritatem: intendat
inspeciem. expignore quod
accepimꝰ scĩ sp̃s: Quinos doce¬
bit omnem ueritatem. cum

Expanded text:
speciem ; ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in speciem ex pignore quod accepimus sancti Spiritus, qui nos docebit omnem veritatem , cum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enĩ domũ tunc nob̵ dabitur.
cũ dictũ fuerit. Uenite benedicti
patris mei possid&e paratũ uob
regnũ :: Tunc quippe toll&ur im¬

Expanded text:
 tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Tunc quippe tolletur im
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝗd oceanũ supͣ terrã ẽ: Ocea¬
ni aũ magnitudo. in cõparabilis
ꝑhibet :: Sed quanta cũq sit:
prius oport& aerẽ qui supͣ ẽ
transeant radii nr̃oꝵ oculoꝵ: &¬
postea quicquid ultra ẽ. tũ de¬
mũ adsolẽ ꝑ ueniant quẽ uide¬
mus : Nũ igit ÷ quia totiens he
diximꝰ prius & postea : Ideo ñ simul
om̃ã. uno ictu transit nr̃ obtutus
sienĩ clausis oculis. faciẽ c̃tra uisu¬
ri solẽ ponimꝰ ñne moxut eos
aperium̃: ibi potius aciẽ nrãm
nos inuenisse. quã illuceã ꝑdu¬
xisse putabimꝰ : Ita ut nec ipsi
oculi prius aꝑti fuisse uideant÷
quã illo quo intendere : & certe
corporeȩ lucis ẽ radius emicans
exoculis nr̃is &tã longe positã:
tanta celeritate c̃tingens ut ȩsti¬
mari cõparariq: ñ possit: Nẽ pehi
& illa omã tã ampla in mensaq
spacia simul uno ieti transire
manifestũ ẽ : Et qͥđ prius posteriusq
transeat᷑ n hl hominus certũ ẽ:
Merito resurrectionis nraȩ cele¬

Expanded text:
itra Oceanum supra terram est? Oceani autem magnitudo incomparabilis perhibetur; sed quantacumque sit, prius oportet aerem qui supra est, transeant radii nostrorum postea quidquid ultra est tum demum ad solem perueniant, quem uidemus. num igitur quia totiens hic diximus „prius" et "postea-, ideo non simul omnia uno ictu transit noster obtutus? si enim clausis oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduxisse putabimus, ita oculi prius aperti fuisse videantur, quam illo quo intenderant, pervecorporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris et tam longe posita tanta celeritate contingens, ut aestimari conpararique non possit. nempe hic et illa omnia tam ampla inmensaque spatia simul uno ictu transiri manifestum est et. quid prius posteriusque transeatur, nihilo minus certum est. Merito resurrectionis nostrae cele
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc dixit. placebat &iam tionie¬
tam multis persec utorib suis :
Sed placebat omni generihu¬
mano quod xp̃i congregabat
eccła: Siue iam intus positis.
siue introducendis in eam:¬

Expanded text:
qui hoc dixit, placebat etitam multis persecutoribus suis? Sed placebat omni generi hominum, quod Christi congregabat Ecclesia, sive jam intus positis, sive introducendis in eam
Abbreviated transcription (Latin):
ista supplementorum solatia:
& cibus tuus & potus tuus. lau¬
dat dm: Siuero modũ naturȩ
debitum. immoderatione uo¬
racitatis excedas : & uinolen¬
tia ingurgites. quantas lib&
laudes dĩ lingua tua son&. ui¬
tablasphemat: Post cibum &
potũ. requi escis ut dormias.
Nec inlecto aliquid turpiter
agas : N ec excedas ultra con¬
cessam licentiam in lege di:
Sit castus cumconguge thorss
Etsi est cura propagandi libe¬
ros . non sit effrenata luxuri¬
es libidinum: Defer in lecto
tuo coniugitue: quia mem¬
braxp̃i estis ambo Ambo ab illo
conditi: ambo sanguine ipsius
reparati : Haec agens. laudas
eum : nec omnino silebit lauda¬
tio tua: Quid cumsomnus adue¬
nerit & cum dormis : Nonte ex¬
cit& aqui&e. mala conscien¬
tia tua. Et innocentia somni
tui. laudat dm: Sine offen¬

Expanded text:
ista supplementorum solatia, ista supplementorum solatia, et cibus tuus et potus tuus laudat Deum. Si vero modum naturdebitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
non solauox tua son & laudes dĩ
sed & opera tua concordent cũ
uoce tua: Cu mergo uoce can¬
taueris. silebis aliquando. Vita
sicantat : numquã siles : N ego¬
tium agis. & in fraudem cogitas:
siluisti alaude dĩ : & quod ẽ grauius.
Nonsolũ alaude siliusti : sed inblas¬
phemiã ꝑrexisti : Cum enim ds̃
laudatur debono opere tuo: ope¬
re tuo laudas dm̃: Et cumblas¬
phematur ds̃ demalo operetuo.
blasphemas dm̃ : Itaq: adauriũ
exhostationem. canta uoce: Cor¬
de nesileas uita n&aceas : Non
cogitas innegotio fraudem : psal¬
lis : Lum manducas &bibis. psal¬
le : Nonintermiscendosono¬
rũ suauitates ad aures aptas.
sed modeste & frugaliter. & tem¬
peranter manducando & bi¬
bendo: Quia hoc dicit apłs.
Siue manducatis. siue bibrtis.
siue aliud quid facitis. omnia
ingloriam dĩ facite : Siergo
beneagis : & quod manducas &
bibis & ad refectionẽ corporis
sumis. reparationemq mem¬
brorũ. gratias agens e quin
bi prebuit mostali & fragili.

Expanded text:
Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; siluisti a laude Dei: et quod gravius est, non solum a laude siluisti, sed in blasphemiam perrexisti. Cum enim Deus laudatur de bono opere tuo, opere tuo laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, opere tuo blasphemas Deum. Itaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agis, qubibis, ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliter israhel: ñ utiq: ido¬
lum colebatur: Namsisacrifi¬
cia quȩ inillo templo secundũ
u& erem legem offerebant᷑ dño.
tam quã idolorum sacrificia dã¬
narentur : uel tamquã dȩmo¬
niis immolata: nullo modo ipse
dñs xp̃c leproso quẽ mundaue¬
rat dicer&. Uade ostende te
sacerdoti. & offermunus quod
precepit moyses. intestimoniũ etxcui¬
illis. N ondũ enim dederat pro
sacrificus illis omnib: sui corpo¬
ris sacrificium : N ondum susci¬
tauerat sui corporis templum :
Nec deillo templo. eiciens eos
quiboues & columbas uendebaNt
dicer&: Domus mea domus ora¬
tionis uocabitur. Uos aut̃ feci

Expanded text:
carnaliter Israel, non utique idocarnaliter Israel, non utique idolum colebatur. Nam si sacrificia quae in illo templo secundum veterem Legem offerebantur Deo, tanquam idolorum sacrificia damnarentur, vel tanquam daemoniis immolata, nullo modo ipse Dominus Christus leproso quem mundaverat, diceret: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus quod ecepit Moyses in testimonium illis . Nondum enim dederat pro sacrificiis illis omnibus sui corporis sacrificium, nondum suscitaverat sui corporis templum. Nec de illo templo ejiciens eos qui boves et columbas vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos a
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i Etpanis quem frangimus.
nonne communicatio ẽ corpo¬
ris dñi Quia unus panis. unũ
corpus multi sumus: Om̃s enim
deuno pane pasticipamur: Et
ꝓpter hoc subiunxit. Vid&e
isrł secundũ carnem: Nonne
quides acrificiis manducant so¬
ci sunt altaris: Ut intellege¬
rent: ita se iam socios eẽ corpo¬
ris xp̃i : quẽ ad modũ illi socus
altaris : Et quia ut dicer& hoc.
abidolatria ꝓhibebat: unde lo¬
cus iste sermonis eius sicut com¬
memoraui sumpsit ex ordium.
Neputarent ideo non ẽe curan¬
dũ sides acrificiis ederent idoloꝵ.:
quia idolum nihil ẽ: estimantes
sibi hȩc uelud suꝑflua non noce¬
re: confirmauit quidem & ipse.
nihil eẽ idołũ. Nec ideose ista
prohibere : quia idolis immolan¬
tur. quȩ ñ habent sensum : Ged
quia quȩ immolant inquit.
idest idolorũ cultores : demo¬
nus & ñ dõ immolant: Nolouos
socios dȩmoniorũ fieri : Istum
sensum ueritas ipsa declarat:
Quia intemplo cui seruiebat

Expanded text:
hristi? Panis quem frangimus, hristi? Panis quem frangimus, nonne communicatio est corporis Domini? Quia unus panis et unum corpus multi sumus; omnes enim de uno pane participamus . Et propter hoc subjunxit, Videte Israel secundum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista prohibere, quia idolis immolantur quae non habent sensum; sed quia quae immolant, inquit, id est, idolorum cultores, daemoniis, et non Deo, immolant. Nolo vos socios daemoniorum fieri. Istum sensum veritas ipsa declarat: quia in templo cui serviebat
Abbreviated transcription (Latin):
Ait apostolus : Sed quia quȩ
immolant: de moniis immolant
sacrificant : sed qui s acrificant
demonib sacrificant : Quasi
om̃s quisa crificant: ñ sacrisican
nisi demonib: Nonenimait apłs.
qui sacrificant : sed quȩ sa crificant:
uel sicut a me positum ẽ immo¬
lant: Illi scilic& qui idola colurt.
quȩ s acrificant dȩmonib & non
dõ sacrificant. siue immolant :
Et ideo subiunxit. Nolo uos so¬
cios dȩmoniorũ fieri: eos quippe
abidolatria ꝓhibebat : Propter
quod eis oftendere uoluit: ita
illos fierisocios demonoꝵ:: siidolo¬
thita sacrificia manducauerint.
quomodo isrłcarnalis socius
erat altaris intemplo. quidesa¬
crificiis manducabat : Ninc¬
enim coepit ut hoc dicer&. Pro¬
pter quod dilectissimi mihi. fu¬
gite abidoloꝵ cultura: Deinde
secutus: oftendit ad quod sacri¬
ficiũ debeant iam pertinere di¬
cens : Quasi prudentib dicõ Iu¬
dicate uos quod dico: Calix bene¬
dictionis quem benedicimꝰ. non¬
ne communicatio ẽ sanguinis

Expanded text:
im Apostolus: Sed quia quae immolant, daemoniis, et dixit, Sed qui sacrificant, daemonibus sacrificant: quasi omnes qui sacrificant, non sacrificent nisi daemonibus. Non enim ait Apostolus, Qui sacrificant; sed, quae sacrificant; vel, sicut a me positum est, immolant: illi scilicet qui idola colunt; quae sacrificant, daemoniis, et non Deo, sacrificant, sive, immolant. Et ideo subjunxit, Nolo vos socios daemoniorum fieri: eos quippe ab idololatria prohibebat. Propter quod eis ostendere voluit, ita illos fieri socios daemoniorum, si idolothyta sacrificia manducaverint, quomodo Israel carnalis socius erat altaris in templo, qui de sacrificiis manducabat. enim coepit, ut hoc diceret: Propter quod, dilectissimi mihi, fugite ab idolorum cultura. Deinde secutus ostendit, ad quod sacrificium jam debeant pertinere, dicens: Quasi prudentibus dico, judicate vos quod dico. Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio est sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
tinent. omnia inquit mihi lici¬
ta s. sed ego sub nullius redigar
potestatem: Esca uentri & uex¬
ter escis ds̃ aut̃ & hunc & haseua¬
cuabit : Item dehoc ipso: Om̃a
licitas. sed ñ omnia expediunt:
Omnia licita sunt. sed non om̃a
ȩdificant : Nemo quod suum
ẽ quȩrat. sed id quod alterius ẽ :
Atq ut ostender& unde loque¬
r&ur : omne inquit quod inma¬
cello uenit : manducate Nihil
interrogantes. propt̃ conscien¬
tiam : Et tamen a libi dicit Non
Itemq alibi : Omnia quidẽ mun¬
da: sed malum ẽ homini quiper
offensionem manducat : Quod
est sed ñ omnia expediunt: ip¬
sum est. sed malum est homini
qui peroffensionem manducat
Ita ostendit: ea quȩlicita sunt.
id est nullo precepto dñi prohi¬
bentur : sicut expedit potius ẽẽ
tractanda. N on prescriptole¬
gis. sed consilio caritatis: Omne

Expanded text:
hi licita sunt, sed ego sub nullius redigar potestate. esca uentri et uenter escis, deus autem et hunc et has euacuabit. item alibi de hoc ipso: omnia licita sunt, sed non omnia expediunt; omnia licita sunt, sed non omnia aedificant. nemo quod suum estquaerat, sed id quod alterius est. atque ut ostenderet unde loqueretur, omne, inquit, quod in macello uenit, manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. et tamen alibi dicit: nonitemque alibi: omnia quidem munda, sed malum est homini qui per offensionem manducat. quod eest sed non omnia expediunt\', ipsum est sed malum est homini qui per offensionem manducat\\ ita ostendit ea quae licita sunt, id est nullo praecepto domini prohibentur, sicut expedit, potius esse tractanda non praescripto legis, sed consilio caritatis. hae
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis sit panis & calix : alim̃tum
ẽ refectionis: non sacram̃ tum re¬
ligionis: Nisi quod benedicimus
gratiasq agimus dño in omni eius
munere: ñ solum spiritali: uerũ
ł quorũ oculi tenebantur neillũ
agnoscerent : infractionis pans
uoluit se agnosci Nouerunt
xp̃m infractione panis : Non enĩ
omis panis. sed accipiens benedic¬
tionem xp̃i: fit corpus xp̃i :¬

Expanded text:
quamvis sit panis et calix, alimentum quamvis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus domino in omni eius munere non solum spiritali, uerum , quorum oculi tenebantur ne illum agnoscerent, in fractione panis voluit se agnosci. Norunt Christum in fractione panis. Non enim omnis panis, sed accipiens benedictionem Christi, fit corpus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pistis : quasi coctiestis: Estote
calice quid intellegeremꝰ: &iã Ex¬
nondictũ satis ostendit: Sicut
enim ut sit species uisibilis panis.
multa grana in unũ conspargun¬
tur . tãquã illud fiat quod defide
Grana multa pendent adbotrũ.
sedliquor granorũ inunitatem
nos significauit : nos ad se ꝑtine¬
re uoluit: Mysteriũ pacis & un¬
tatis nr̃ȩ : insua mensa consecra tu¬
uit: Quiaccipit mysteriũ uni¬
tatis : & ñ ten& uinculum pacis
non mysteriũ accipit ꝓse: sed
testimoniũ contrasẽ: Nulliẽ
aliquatenus ambigendũ : tunc
unumquemq: fideliũ corporis
sanguinisq: dominici pasticipẽ
fieri : quando in baptis mate
cisq: consostio : &iamsiante quã
panem illũ cõmedat & calicem
bibat: dehoc scło inunitate cor¬
poris xp̃i confirtutus abscedat:
Sacram̃ti quippe illius pastici¬
pio acbeneficio ñ priuatur : quan¬
do ipse hoc quod illud sacramen
cratione mysticus. fit nobis. non
nascitur : Proinde quod ñ ita fit :

Expanded text:
pistis, quasi cocti estis. Estote calice quid intelligeremus, etiam non dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consparguntur, tanquam illud fiat, quod de fideGrana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitatem ut significaret nos ad se pertinere, voluit mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecrautem accipit mysterium unitatis et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Nulli est aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque dominici participem fieri, quando in baptismate cisque consortio, etiamsi, antequam panem illum comedat et calicem bibat, de hoc sęculo, in unitate corporis Christi constitutus, abscedat. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc, quod illud sacrament certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde quod non ita fit,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt repudianda & fugienda
xp̃iano. Non quod idolũ sit ali¬
quid: ait apostolus. Ced quia
quȩ immolant : dȩ moniis immo¬
lant & nondõ: Nolo uos socios
dȩmoniorũ fieri: Quodaut̃ de
idolis & deimmolationib: quae
honori eorum exhibentur dix̃
apostolus. hoc deomnib: imagi¬
narus signis sentiendũ est : Quȩ¬
om̃a tantũ ualent: quantũ prȩ¬
sumptione animorum: quasi
communi quadã lingua. cumdȩ¬
monib foederata sunt : Quȩ ta¬
men. plena sunt om̃a. pestiferȩ
curiositatis. cruciantis sollici¬
tudinẽ mostiferȩ seruitutis:
Non enĩ quia ualebant. anim¬
aduersa sunt:. Ced anim ad uer¬
tendo atq signando. factũ ẽ
utualerent: Etideo diuer¬
sis diuerse ꝓueniunt. Secundũ
cogitationes & presumptiones
suas : Illi enim sp̃s qui decipere
uolunt: talia procurant cuiq:
qualibus eum in r&itũ ꝑsuspiti¬
ones & consensiones eius uideNT

Expanded text:
sunt repudianda et fugienda sunt repudianda et fugienda christiano, non quod idolum sit aliquid, ait apostolus, sed quia quae immolant gentes, daemoniis immolant et non deo, nolo uos socios daemoniorum fieri. quod autem de idolis et immolationibus, quae honori eorum exhibentur, dixit apostolus, hoc de omnibus imaginariis signis sentiendum est, quomnia tantum ualent, quantum praesumtione animorum quasi communi quadam lingua cum daemonibus foederata sunt. quae tamen plena sunt omnia pestiferae curiositatis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae seruitutis. non enim quia ualebant, animaduersa sunt, sed animaduertendo atque signando factum est, ut ualerent, et ideo diuersis diuerse proueniunt secundum cogitationes et praesumtiones suas. illi enim spiritus, qui decipere uolunt, talia procurant cuique, qualibus eum irretitum per suspiciones et consensiones eius uident
Abbreviated transcription (Latin):
nib: placita atq foederata: Qua¬
lia sunt. molimina magicarum
Ad hoc genus ꝑtinent. om̃s &iã
ligaturȩ atq remedia: quȩ me¬
dicorũ quoq disciplina condem¬
nat: Siue in precantationib siue¬
in quibus dã notis. quos caracteres
pendendis atq: inligandis : Neq
illi ab hoc genere ꝑ neciose suꝑ¬
fticionis segregandi sunt. qui
genethliaci propter natalium
dierũ considerationes . Nunc aut̃
uulgo. mathematici uocantur :¬
Nam & ipsi. conantur actionũ
fornicationis animȩ : salubrit̃¬
diuina scriptura ñ tacuit: Neq
ab ea sic de terruit animã: utꝓpt̃¬
ea talia negar& eẽ sectanda. quia
falsa dicuntur a professoribus
eorũ: Sed si&iã dixerint uobis
inquit. & ita euenerit. nec reda¬
tis eis : Om̃s igitur astifices huius
modi. uel nugatoriȩ uel noxi ȩ
superstitionis: & quadã pestife¬
ra soci&ate hominũ & daemonũ
quasi pacta infidelis & dolosȩ
amiticiae constituta: penitus

Expanded text:
nibus placita atque foederata, quanibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum Ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sive in praecantationibus, sivdam notis, quas characteres pendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum fornicationis animae, salubritdivina auctoritas non tacuit, neque ab ea sic deterruit animam ut pea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam si dixerint vobis, inquit, et ita evenerit, ne credauit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemonum quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus
Abbreviated transcription (Latin):
liuolus latro nominare inno¬
centem : Num quid sifuerit cũ co¬
uiuus incensus. minus ard&.
siduo ardeant M inusmoritur.
siduo moriantur Poena illi
nonminuitur : sed maliuolentia
pascitur : M ecum moriatur :
Non seminus moriturũ dicit.
sed solatium hab& malũ alteri¬
us : Talis ẽ diabolus: Seducere
uult illos. quicum illopunian¬
tur: Et quia ñ potest fallere
iudicem dm̃. ñ enim nominat
apud illũ innocentem. uera
crimina uolens habere quȩ
obiciat: peccata ꝑsuad&:
lationem reprehendit quã
faciebant patres : presiguran¬
tes sanguinem sacrificii quo
nos xp̃c redemit: Ced quȩ
immolant gentes. dȩmonus
carnis ess& inmunda: utiq
& nescientem contaminar&
Neq enĩ eo minus ipsa ess&¬
quominus absciente acciper&ur
Sed propter conscientiã. nedae¬
moniis communicare uideatur:
ftitutum est ab hominib: ad fa¬
cienda & colenda idola ꝑtinens.
uel adcolendã sicut dm̃ creatu¬
ram : pastemue ullã creaturae :¬
uel ad consultationes & pacca

Expanded text:
levolus latro nominare innocentem. Numquid si fuerit vivus incensus, minus ardet, si duo ardeant? minus moritur, si duo moriantur? Poena illi non minuitur, sed malevolentia pascitur. Mecum moriatur, non se minus moriturum dicens, sed solatium habet malum alterius. Talis est diabolus; seducere vult illos qui cum illo puniantur: et quia non potest fallere judicem Deum non enim nominat apud illum innocentem, vera crimina volens habere quae objiciat, peccata persuadet. lationem reprehendit, quam faciebant patres, praefigurantes sanguinem sacrificii, quo nos Christus redemit: Sed quae immolant Gentes, daemoniis, carnis esset immunda, utique et nescientem contaminaret. Neque enim eo minus ipsa essquo minus ab sciente acciperetur: sed propter conscientiam, ne daemonibus communicasse videatur. stitutum est ab hominibus ad facienda et colenda idola pertinens, vel ad colendum sicut Deum creaturam, vel partem ullam creaturae,el ad consultationes et pacta
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas in uobis dicit dñs omni¬
potens : & hostiã ñ accipiam de
manib ur̃is: Ecce quod est. se¬
cundũ ordinem a aron: Cur
aut̃ hoc ñ accipiat. addit & di¬
cit: Quia abostu soli susq ad¬
occasum. glorificatum ẽ nom̃
meum ingentib & in omniloco
incensũ offestur nomini meo.
& hostia pura : quia magnumẽ
nom̃ meũ ingentib dicit dñs
omnipotens: Ecce quodẽ. se¬
cundũ ordinem mel chisedech
Incensum enĩ quod est grece
hannes in apocalypsi: orationes
s̃scõrum : Quid ergo dico: Quod
idolis immolatũ sit aliquid: aut
quod idolumsit aliquid: Ced
que immo lant gentes. demonis

Expanded text:
oluntas i n vobis, dicit Dominus omnipotens, et hostiam non accipiam de manibus vestris. Ecce quod est secundum ordinem Aaron. Cur autem hoc non accipiat, addit, et dicit: Quia ab ortu solis usqoccasum glorificatum est nomen meum in gentibus, et in omni loco incensum offertur nomini meo, et hostia pura; quia magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens . Ecce quod est secundum ordinem Melchisedec. Incensum enim quod est graece annes in Apocalypsi, orationesst multa: Quid ergo? dico quod idolis immolatum sit aliquid, aut quod idolum sit aliquid? Sed quae immolant gentes daemoniis
Abbreviated transcription (Latin):
sedech Quod in eo psalmo posi¬
tum ẽ. quem dñs iñc in euange¬
lio: dese conscriptum eẽ testa¬
tur Quȩrens auideis. respon¬
dentib xp̃m filiũ esse dauid.
quod solum deillo carnalit̃ no¬
uerant: quomodo eũ dauid in

Expanded text:
sedec. Quod in eo psalmo posisedec. Quod in eo psalmo positum est, quem Dominus Jesus in Evangelio de se conscriptum esse testatur, quaerens a Judaeis respondentibus Christum filium esse David, quod solum de illo carnaliter noverant, quomodo eum David in
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃: Nam si is rahel ñ ess& dicen¬
dusnisi ex genere carnis: ñ dicer&
apł̃s : uid&e israhel scđm carnẽ :
Vbi profecto significat: eẽ isra¬
hel secundũ sp̃m: Qui in abscon¬
dito iudeus ẽ. & circũm cisione
secundum carnem: quia ẽ isra
bras iam ñsequitur : sed eam con¬
sequentem. quȩ illis umbris p̃¬
cedentib significata ẽ ueritatẽ¬
Et immolat dõ incorpore xp̃i.
sacrificiũ laudis: ex quo ds̃ deoꝵ
locutus: uocauit terrã asolisor¬
tu usq ad occasũ: Haec quippe
ecclesia ẽ isrł secundũ sp̃m. a quo
diftinguitur ille isrł secundũ
carnem : qui seruiebat inumbris
sacrificiorũ : quib: significaba¬
tur singulare sacrificium : qđ
nunc offest isrł secundũ sp̃m:
Cui datum atq prȩdictum est.
audipopulus meus. & loquar
tibi isrł. & testificabor tibi &¬
uitulos. neq degregib eius hir¬
cos Iste immolat dõsacrificiũ
laudis : non secundũ ordinem
aaron. sed scđm ordinẽ melchi¬

Expanded text:
um; nam si Israhel non esset dicendus nisi ex genere carnis, non diceret apostolus: uidete Israhel secundum carnem. ubi profecto significat esse Israhel secundum spiritum qui in abscondito Iudaeus est et circumcisione secundum carnem, quia est Israbras jam non sequitur, sed eam consequentem quae illis umbris praecedentibus significata est veritateet immolat Deo in corpore Christi sacrificium laudis, ex quo Deus deorum locutus vocavit terram, a solis ortu usque ad occasum. Haec quippe Ecclesia est Israel secundum spiritum; a quo distinguitur ille Israel secundum carnem, qui serviebat in umbris sacrificiorum, quibus significabatur singulare sacrificium quod nunc offert Israel secundum spiritum, cui dictum atque praedictum est, Audi, populus meus, et loquar tibi; Israel, et testificabor tibi vitulos, neque de gregibus ejus hircos. Iste immolat Deo sacrificium laudis, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est iurauit dñs & non pe¬
nitebit eũ tues sacerdos in ae¬
ternũ. secundũ ordinem mel¬
chisedech Nouerunt quileguNT
quid ꝓtulerit melchisedech.
quando benedix̃ abrahã : Etsiiã
spasticipes eius uident tale sa¬
crificiũ nunc offerridõ. toto
orbe terrarũ : Dĩ aut̃ iuratio.
incredulorum ẽ increpatio:
Et quod dm ñ poenitebit. signi¬
ficatio ẽ. quia hoc sacerdotiũ
ñ mutabit: Mutauit quippe
carnaliter ẽ isrł: Non ẽ mihi

Expanded text:
Juravit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . Noverunt qui legunt, quid protulerit Melchisedec, quando benedixit Abraham : et si jam sunt participes ejus, vident tale sacrificium nunc offerri Deo toto orbe terrarum. Dei autem juratio incredulorum est increpatio. Et quod Deum non poenitebit, significatio est quia hoc sacerdotium non mutabit. Mutavit quippe carnaliter est Israel: Non est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
reddendo rationẽ desimula¬
cris suis: disesti sibi uidentur.
quia ñcolunt idola : & colunt
dȩmonia : Ipse hoc dixit apłs:
Scimus quia nihil ẽ idolum
Sed quȩim molant gentes: dȩ¬
monus immolant & nondõ.
moniorũ. N onergo hinc se
excusent. quia quasi idolis in¬
sensatis dediti sunt Dȩ monis
magis dediti sunt. quod ẽ peri¬
culosius : Namsitantũ idola
colerent. sicut eos ñ adiuua¬
rent : ita illis nihil nocerent
ẽ inuideant. semper te ueliNT
possidere : semꝑ talem facere :
qualem possint secũ trahere:
Est enim insita maliuolentia
quȩdã & ꝑ necies nocendi: iftis
malis spiritib baudent de
malo hominũ: Et defallacia
ur̃a siuos fefellerint. pascun¬
tur: Et quid quȩrunt. Non
quib: in&ernũ dominentur.
sed cum quib in &ernũ dam¬
nentur: Quo modo sol& ma

Expanded text:
reddendo rationem de simulareddendo rationem de simulacris suis, diserti sibi videntur, quia non colunt idola, et colunt daemonia. «Scimus quia nihil est idolum, sed quae immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo:» moniorum.» Non ergo hinc se excusent, quia quasi idolis insensatis dediti non sunt; daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent;est invideant, semper te velint possidere, semper talem facere, qualem possint secum trahere. Est enim insita malevolentia quaedam et pernicies nocendi istis malis spiritibus: gaudent de malo hominum; et de fallacia nostra, si nos fefellerint, pascuntur. Et quid quaerunt? Non quibus in aeternum dominentur, sed cum quibus in aeternum damnentur; quomodo solet ma
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum sacrificiũ quod uniue¬
ro deb&ur dõ: quo eius altare
pecoꝵ imitata dȩmonia: sibi ar¬
roganter exposcunt : Vnde
dicit apostolus : Quȩ immolaNt
gentes : dȩmoniis immolant&
nondõ N on quod offerebatur
culpans : sed quia illis offereba¬
tur : Hȩbrȩi aut̃ inuictimis
pecorum quas offerebant dõ
multis &uariis modis sicut re
tanta dinumerat. ꝓph&iã cele¬
brabant futurȩ uictimȩ quã
ani : ꝑ acti eiusdem sacrificiime¬
moriã celebrant. sacro scã ob¬
latione & pasticipatione cor¬
poris & sanguinis xp̃i Exiftit¬
nescio quis disputator : quido¬
ctus sibi uideatur. & ait Non
ego illum lapidem colo: nec
illud simulacrũ quod ẽ sine
sensu: Non enim proph&a ur̃
potuit nosse quia oculos habeNt
& ñuident: & ego nescio quia
illud simulacrũ nec anm̃ hb& nec
uid& oculis. nec audit aurib
Non ego illud colo : sed adoro
quod uideo: & seruio ei quẽ ñ
uideo: Quis ẽ iste Numen
quoddã inuisibile : quod prȩ¬
sid& illisimulacro: Hoc modo

Expanded text:
uerum sacrificium, quod uni uero debetur deo, quo eius altare pecorum imitata daemonia sibi adroganter exposcunt. unde dicit apostolus: quae immolant gentes, daemoniis immolant et non deo, non quod offerebatur culpans, sed quia illis offerebatur. Hebraei autem in uictimis pecorum, quas offerebant deo, multis et uariis modis, sicut re tanta dignum erat, prophetiam celebrabant . futurae uictimae, quam stiani peracti eiusdem sacrificii memoriam celebrant sacrosancta oblatione et participatione corporis et sanguinis Christinescio quis disputator qui doctus sibi videbatur et ait: Non ego illum lapidem colo, nec illud simulacrum quod est sine sensu; non enim Propheta vester potuit nosse quia oculos habent et non vident , et ego nescio quia illud simulacrum nec animam habet, nec videt oculis, nec audit auribus: non ego illud colo; sed adoro quod video, et servio ei quem non video. Quis est iste? Numen quoddam, inquit, invisibile quod praesidet illi simulacro. Hoc modo