comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla securitas fr̃s mer: nul¬
la securitas. Dormit hostis:
non ꝑiit. facile excitatur.
qui dormit. Pax est. requies
est: quia ipso dormiente ñ
ascendit qui succidat uirtu¬
tes. Uieruntam̃ fratres. ꝑfec¬
torz uox ista est. quib iam
non est colluctatio aduer¬
sus carnem.quȩ plerumq
innata sibi concupiscentia
uirtutes succidit: s aduer¬
sus spiritales nequitias.
Quib dormientib idest a
temptatione cessantib. reqͥ¬
escunt ꝑfecti: nullam in se¬
ipsis. ex seipsis pugne ma¬
teriam habentes. Sciendum
sane est fr̃s mei.quia pax
sta nec continua poterit ẽe
nec plena⁊ donec nouissi¬
ma inimica destruatur
mors. id est mortis auctor
diabolus: cui non iam dormi¬
enti s quasi morienti. scoꝵ so¬
cietas insultabit. Ubi est inqͥ¬
ens mors uictoria tua. ubi ẽ mors¬
aliis uerbis. quomͦ ait cessauit
exactor ⁊ quieuit tributum:
Infernus subter conturbatus
est in occursum tui: suscita¬

Expanded text:
Nulla securitas, fratres mei, nulNulla securitas, fratres mei, nulla securitas. Dormit hostis, non periit. Facile excitatur, qui dormit. Pax est, requies est, quia, ipso dormiente, non ascendit qui succidat virtutes. Verumtamen, fratres, perfectorum vox ista est, quibus jam non est colluctatio adversus carnem, quae plerumque innata sibi concupiscentia virtutes succidit: sed adversus spirituales nequitias . Quibus dormientibus, id est a tentationibus cessantibus, requiescunt perfecti, nullam ex seipsis in seipsis pugnae materiam habentes. Sciendum plane est, fratres mei, quia pax ista nec continua poterit esse, nec perfecta, donec novissima inimica destruetur mors, id est mortis auctor diabolus: non enim jam dormienti, sed quasi morienti sanctorum societas insultabit. Ubi est, inquit, mors, victoria tua? I Coraliis verbis: Quomodo, ait, cessavit exactor? quievit tributum? Infernus subter conturbatus est; in occursum tui suscita
Abbreviated transcription (Latin):
inquit: & exultauit. O qua¬
le gaudium. qualis exulta¬
tio. qͣndo in hominis consci¬
entia. ominia leta sunt. uia
pacifica. qͣndo contrito sub
pedib satana. omniq macła.
uitioꝵ expulsione deleta:
in solis uirtutib anima gla¬
tur. Unde sequitur. Abietes
quoq letate sunt: & cedri
libani. Per abietes & cedros.
arbores sublimes & odorife¬
ras. uirtutes incelligeꝰ qua¬
rum cacumen celum tan¬
git: mundum bone opinio¬
nis odor ꝑfundit. Tunc ue .D. M¬
re in uirtutib letatur con¬
scientia ÷ qͣndo & sublimes
sunt celestium intentione:
& fame integritate odorife-¬
re. Hoc est qđ ait apłs. Pro¬
uidentes bona non solum
coram deo:s ȩxiam coram
hominib. Cum gͥ abietes
& cedri letate fuerint. id
est cum uirtutes uiciis suc¬
cedentes. salutari leticia
mentem ꝑfuderint: ex qͦ
dormisti inquiunt. non as¬
cendit qui succidat nos.
Ad regem babilonis pͥnci¬
pem scilicet tenebrarum:
uox ista dirigitur. Obdormi¬
sti o satana: non interisti.

Expanded text:
inquit, et exsultavit. O quale gaudium! qualis exsultatio quando in hominis conscientia omnia laeta sunt, omnia pacifica; quando contrito sub pedibus Satana, omnique macula vitiorum expulsione deleta, in solis virtutibus anima gloriatur! Unde sequitur: Abietes quoque laetatae sunt, et cedri Libani. Per abietes et cedros arbores sublimes et odoriferas, virtutes intellige, quarum cacumen coelum tangit, mundum bonae opinionis odore perfundit. Tunc vere virtutibus laetatur conscientia quando et sublimes sunt coelestium intentione, et famae integritate odoriferae. Hoc est, quod ait Apostolus: Providentes bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Cum igitur abietes et cedri laetatae fuerint, id est, cum virtutes vitiis succedentes salutari laetitia mentem perfuderint: Ex quo dormisti, inquiunt, non ascendit qui succidat nos. Ad regem Babylonis, principem scilicet tenebrarum vox ista dirigitur. Obdormisti, o Satana, non interiisti.
Abbreviated transcription (Latin):
quos sequitur innumera¬
bilium exertitꝰ peccatoꝵ
O quanta felicitas qͣndo con
qͣndo in carne nr̃a quiescũt
incentiua libidinum. aculei
delectationum. spine im¬
mundarum passionũ. qͣn¬

Expanded text:
quos sequitur innumerabilium exercitus peccatorum! O quanta felicitas quando conqquando in carne nostra quiescunt incentiva libidinum, aculei delectationum, spinae immundarum passionum,
Abbreviated transcription (Latin):
omnis terra. In terra cordi
nr̃i. & in terra carnis nr̃e.
qͣndo diuersis temptatio¬
nib facigamur: qualis tu¬
multus est. qualis clamor

Expanded text:
avit. In terra cordis nostri, et in terra carnis nostrae, quando diversis tentationibus fatigamur, qualis tumultus est, qualis clamor
Abbreviated transcription (Latin):
bie ipsam interiorem cor¬
dis mei sedem ꝑuadens.
nunc subiectionis inpaci¬
entem. nc̃ cupidum dñati¬
onis faciebat ÷ nunc ambula¬
re in magnis & mirabilib
pellebat: nc̃ meipsum pre¬
ferre meliorib cuntoꝵ ꝙ ꝓ¬

Expanded text:
biae ipsam interiorem cordis mei sedem pervadens, nunc subjectionis impatientem, nunc cupidum dominationis faciebat; nunc ambulare in magnis et mirabilibus pellebat ; nunc meipsum praeferre melioribus, cuncto
Abbreviated transcription (Latin):
tem crudeliter. Multis quip¬
pe temptationib subicit si¬
bi gentes sp̃c nequam. non
amore iusticie s in furore:
ꝑsequens eas crudeliter. ñ
cutit ut sanet ÷ mortificat
ut inuificet: deducit ad in¬
feros ut reducat. Cia fr̃s ca¬

Expanded text:
tem crudeliter. Multis quiptem crudeliter. Multis quippe tentationibus subjicit sibi gentes spiritus nequam, non amore justitiae, sed in furore persequens eas crudeliter; noncutit, ut sanet; mortificat, ut vivificet; deducit ad inferos, ut reducat . C
Abbreviated transcription (Latin):
dio duũ temꝑum positi
sumus: qm gladius ei ad¬
emptus est.uirga baculoq
contendit. Itaq qͣndo rerũ
temꝑalium dampno ꝑcu¬
timur uirga est: qͣndo egͥ¬
tudine corꝑali uel alia car¬
nis afflctione. baculus est.
Uirga quoq ꝑcutit. qͣndo sua¬
det delectationem⁊ baculo
qͣndo traihit ad consensionẽ:
gladio qͣndo compellit ad
actum. A quib omnib cum
fuerimus liberati: ad nos
uox ista ꝑtinebit. Contriuit
dñs bacłm impiorum: uir¬
gam dnãntium. Impii sunt
demones: qui non amore
iusticie nec corrigendi affe¬
ctu. s ex sola malitia. pla¬
ad tempus ut purgentur.
uel mȩternum ut punian¬
tur. inferre non cessant. De
quoꝵ malicia: apte subiun¬
gitur. Cedentem popłos in
indignatione: plaga insand¬
bili. Plaga ista insanabilis
ad reprobos ꝑtinet  qui in
baculi uirgeue ꝑcussione
murmurantes. affligi pos¬
sunt: s sanari non possunt.
Et addidit. Subicientem in
furore gentes: & ꝑsequen¬

Expanded text:
dio duorum temporum positi dio duorum temporum positi sumus, quoniam ei gladius ademptus est, virga baculoque contendit. Itaque, quando rerum temporalium damno percutimur, virga est; quando aegritudine vel alia carnis afflictione, baculus est. Virga quoque percutit, quando suadet delectatione; baculo, quando trahit ad consensionem; gladio, quando compellit ad actum. A quibus omnibus cum fuerimus liberati, ad nos vox ista pertinebit: Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium. Impii sunt daemones, qui non amore justitiae, nec corrigendi affectu, sed ex sola malitia plaur, vel ac tempus ut purgentur, vel in aeternum ut puniantur, inferre non cessant. De quorum malitia apte subjungitur: Caedentem populos in indignatione, plaga insanabili. Plaga ista insanabilis ad reprobos pertinet, qui in baculi virgaeve percussione murmurantes, affligi possunt, sed sanari non possunt. Et addidit: Subjicientem in furore gentes, et persequen
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quomͦ nc̃ cessauit ex¬
accor ÷ quieuit tributum:
Numquid in uirtute mea:
numqͥd in gladio meo:
tari supra quã possumus.
Non dedisti gladium in ma¬
num hostis: s baculũ uel
uirgam. Gtadius enim ex¬
tingint: uirga uel. baculus
affligit. Deniq uox tua est
ad satan de beato iob. Ecce
in manu tua sunt cuncta
quȩ possidet: tantum ne
in eum extendas manum
Deinde cum dedisset ei etiã¬
in corpus eius potestatem:
ga data est: quando conces¬
sum est ei adimere temꝑa¬
lia. Datuᷤ est &. baculus: qͣndo
in ipsum eius corpus seuire
ꝑmissus est. Negatus est gla¬
dius: quando ab anime ex¬
tinctione ꝓhibitus est. ꝑcu¬
tit itaq uirga: qn ea quȩ fo¬
ris sunt tangit. ꝑcutit bacu¬
lo: qñ corpus ipsum affligit.
ꝑcucit gladio: qñ a corꝑe ani¬
mam excutit. Hac triplici
temptatione aduersus mar¬
dyres iam dudum deseuit
diabolus: quib etiam in fi¬
ne scłi aduersum fideles ꝑ
diabolum seuiet antixp̃c.
Contra nos qui quasi in me¬

Expanded text:
bat. Quomodo ergo cessavit exactor? quievit tributum? Nunquid in virtute mea? Nunquid in gladio meo? tari supra quam possumus . Non dedisti gladium in manu hostis, sed baculum, vel virgam. Gladius enim exstinguit; virga vel baculus affligit. Denique vox tua est ad Satan de beato Job: Ecce in manu tua sunt cuncta quae possidet; tantum ne in eum extendas manum Job I. Deinde, cum dedisset ei in corpus ejus potestatem: ga data est, quando concessum est ei adimere temporalia. Datus est et baculus quando in ipsum corpus ejus saevire permissus est. Negatus est gladius, quando ab animae exstinctione prohibitus est. Percutit itaque virga, quando ea quae foris sunt tangit. Percutit baculo, quando corpus ipsum affligit. Percutit gladio, quando a corpore animam excutit. Hac triplici tentatione adversus martyres jamdudum desaevit diabolus: quibus etiam in fine saeculi adversum fideles per diabolum saeviet Antichristus. Contra nos qui in me
Abbreviated transcription (Latin):
tractionis & me exigens
nummũ: magistris intrac¬
tabilem. inpacientẽ me
c omnem statum meȩ tͣnͣ¬
quillitatis euertens. & hor¬
rorem solitudinis &. quie¬
tis odium. cotidie ingerẽs:
discursiones mnordinatas.
niciosa. me sibi soluere cõ

Expanded text:
tractionis a me exigens nummum, magistris intractabilem, impatientem me ae omnem statum meae tranquillitatis evertens, et horrorem solitudinis, et quietis odium ingerens, discursiones inordinatas, culosa me sibi solvere
Abbreviated transcription (Latin):
Que est ista temporis plenitu.¬
do: Illa nimirũ.de qua dñs
in euuangelio. Leuate inquit
oculos ur̃os & uidete regiones:
quia iam albe sunt ad messẽ.
Tempus quippe uacuũ dicitur
& inane. qndo solis mclementia
arefactis interra seminib uel
nimia pluiuarũ inundatio.¬
ne putrefactis. fames cuncta
consumens. uacuũ reddit mes¬
sorib agrũ⁊ qͣndo decẽ iuge.¬
ra uinearũ faciunt laguncu¬
lam unã: & triginta modii
sementis faciunt modios tres

Expanded text:
Quae est ista temporis plenitudo? Illa nimirum, de qua Dominus in Evangelio: Levate, inquit, oculos vestros, et videte regiones, quoniam albae jam sunt ad messem . Tempus quippe vacuum dicitur, et inane, quando solis inclementia arefactis in terra seminibus, vel nimia pluviarum inundatione putrefactis, fames cuncta consumens vacuum reddit messoribus agrum, quando decem jugera vinearum faciunt lagunculam unam, et triginta modii sementis faciunt modios tres
Abbreviated transcription (Latin):
quib diu̾ticłis & fallaciis
humane simplicitati de¬
luserant: accincti sacco
id est penicencie aspita¬
te affucti. eũ cui peccaue¬
rant digna satisfactione
placare curarunt. Et su
ꝑtecta ens & in plateis
eius om̃is ululat: descen¬
dit infletũ. Ait dñs in e¬
uangłio. Quod maure au

Expanded text:
quibus diverticulis et fallaciis quibus diverticulis et fallaciis humanae simplicitati illuserant, accincti sacco, id est poenitentiae asperitate afflicti, eum cui peccaverant, digna satisfactione placare curarunt. Et super tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendit in fletum. Ait Dominus in Evangelio: Quod in aur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tecta eius & in placeis
eius om̃is ululat: descen¬
dit in fletũ. Tria hic ꝓpo¬
nuntur: criuia.tecta. pla¬
tee. In triuiisphilosofor
diu̾ticła ⁊ in tectis suꝑbia:
in placeis. uita ꝑdita figu¬
ratur. Diuerticła habebãt
in sophiᷤmatũ decepciones
suꝑbiã ex hominũ estima¬
cione: uitam ꝑditã. ex car¬
nis & mentis corrupcione
Quor multi conuersi ad
dñm: in om̃ib quȩ pecca¬
uerunt puniti sunt. Nam
ꝓdolis & fallaciis quȩ intͥ¬
uiis expͥmuntur. accincti
sacco in signũ penitencie
ꝑhibentur & ꝓ suꝑbia qua
buccis crepantib senten¬
cias de diuinis & humaniᷤ.
quasi in tecto positi pro¬
mulgare consueuerant.
ululatũ contͥcionis &
confessionis emitt̾e ostẽ¬
dunt᷑: & plata illa uia qͦ
tendebant ad mortẽ. humi¬
liati & suis lacrimis loti.
ad uiam artã & angustam
que ducit ad uitã. regredi
nunciantur. Ait gͦ. In tͥuis
eiꝰ.haut dubiũ quin moab.
accinctisunt sacco⁊ quia
ad memoriã reuocantes

Expanded text:
 tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendit in fletum. Tria hic proponuntur, trivia, tecta, plateae. In triviis philosophorum diverticula, in tectis superbia, in plateis vita perdita figuratur. Diverticula habebant in sophismarum deceptione, superbiam ex hominum aestimatione, vitam perditam ex carnis et mentis corruptione. Quorum multi conversi ad Dominum, in omnibus quae peccaverunt puniti sunt. Nam pro dolis et fallaciis, quae in triviis exprimuntur, amicti sacco in signum poenitentiae perhibentur; et pro superbia, qua buccis crepantibus sententias de divinis et humanis quasi in tecto positi promulgare consueverant, ululatum confessionis et contritionis emittere ostenduntur; et pro lata illa via, qua tendebant ad mortem, humiliati, et suis lacrymis loti, ad viam arctam et angustam, quae ducit ad vitam, regredi nuntiantur : Ait ergo: in triviis ejus, haud dubium quin Moab, accincti sunt sacco; quia ad memoriam revocantes
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quȩ. latitudinẽ si¬
gnificãt: latã ꝑdicionis
uiam accipe: ꝑ qͣm & ip̃i in¬
cedebãt: & aliis ꝑeam gra¬
diendi exempla p̾bebant.
S qui intectis ascenderãt
ꝑ elacionẽ. humiliati des¬
cendunt ꝑ compunctio¬
nẽ: & qͥ errores suos publi¬
ce quasi in plateis p̾dica¬
uerant ⁊ ululatũ uocis
misexande in aurib om¬
niũ emittebant. Sequit᷑
Uamabit csebon & elea¬
le: usq iasa audita est
uox cor. Esebon cogitasi¬
ones ⁊ eleale ascensio: iasa
factum siue mandatũ int̾

Expanded text:
 quae latitudinem significant, latam perditionis viam accipe, per quam et ipsi incedebant, et aliis per eam gradiendi exempla praebebant. Sed qui in tectis ascenderant per elationem, humiliati descenderunt per compunctionem; et qui errores suos publice quasi in plateis praedicaverant, ululatum vocis miserandae in auribus omnium emittebant. Sequitur: Clamabit Hesebon, et Eleale, usque Iasa audita est vox eorum. Hesebon cogitationes, Eleale ascensio, Iasa factum sive mandatum int
Abbreviated transcription (Latin):
as detestantur. Ideo conue¬
menter ꝓpħa subiungit.
Omĩs barba radetur. Erdi
umberbis est homo. puer e¬
stimatur: barbatus autem
si barbati erant philosofi.
cũ coꝵ sapientia & doctri¬
na popłi regerentur ⁊ cũ
te errores insipientes &. ue¬
cordes ab omib crederent᷑.
quasi rasis barbis. deformeᷤ
& inhonori. & uelut in pu¬
erilem redacti stulticiam

Expanded text:
sequatur. Ideo convenienter propheta subjungit: Omnis barba radetur. Quandiu imberbis est homo, puer aestimatur; barbatus autem si barbati erant philosophi, cum eorum sapientia et doctrina populi regerentur. Cum vte errores, insipientes et vecordes ab omnibus crederentur, quasi rasis barbis deformes et inhonori, et velut in puerilem reducti stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ cathedrã moisi: se¬
derunt scribe & pharisei.
Per saltũ ubi sunt arboreᷤ
infructuose &. infertilis.
ubi non hommũ s ferarũ
habitacio est. inculta ex¬
pͥmunt᷑ corda gentilium.
qui magistͥs error adhe¬
rentes. eoꝵ dogmata mul¬
titudinis autoritate tuc¬
bantur. Ululatus gͥ mo¬
ab suꝑ illos doctores ple¬
besq describit᷑: quos ã su¬
o consorcio recedentes ad
catholicã fidem conuer¬
di. sine graui dolore qđ
significat ululatꝰ uidere
non poterant. Unde sub¬
iungitur. In cunctis capi¬
tib eius calunciũ. Capita
moab nominatissimos
diuersarũ sectarũ magi
ros tales. hi sunt ꝓfecco
copita moab: pͥncipes ui¬
delicet sapientie secula¬
discipłis.qui eis tanqͣm
capitib suis adherere cõ¬
sueuerant: & se ad sal¬
uatoris nr̃i grãm conferenti¬
bus: Certe ipsi uidemꝰ iam

Expanded text:
Super cathedram Moysis seSuper cathedram Moysis sederunt Scribae et Pharisaei . Per saltum ubi sunt arbores infructuosae et steriles, ubi non hominum, sed ferarum habitatio est, inculta exprimuntur corda gentilium: qui magistris errorum adhaerentes, eorum dogmata multitudinis auctoritate tuebantur. Ululatus igitur Moab super illos doctores plebesque describitur: quos a suo consortio recedentes, ad catholicam fidem converti sine gravi dolore, quod significat ululatus, videre non poterant. Unde subjungitur: In cunctis capitibus ejus calvitium. Capita Moab nominatissimos diversarum sectarum intelros tales. Hi sunt profecto capita Moab, principes videlicet scientiae saeculadiscipulis, qui eis tanquam capitibus suis adhaerere consueverant, et se ad Salvatoris nostri gratiam conferentibus? Certe ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. Potest etiã sic intelli¬
gri qđ xp̃i coruscante do¬
ctrina. domꝰ moab id est
familia philosofoꝵ. disci¬
puli indelicet ⁊ & dibon ci¬
uitas idest multitudo ma¬
gistroꝵ. qui cũ gaudioi¬
dolor solebant interesse
culture. ad ipsa idola cũ
planctu ascenderint: &
contra euãgłium. demonũ
respõsa & auxilia flagita¬
uerinthe rũ qͥa sapientiũ
huius mundi płes conuer¬
si ad xp̃m suis abrenunci¬
auerunt errorib ⁊ płes. in
innata sibi malicia ꝑstite¬
runt: onus istud inhis u̾
gustia docens esse graua¬
tos. Multi enĩ philosofor
tam discipłi qͣm magi¬
stri. quasi domꝰ & ciuitã.
relicta ualle erroris. ad
excelsa conscendere uir¬
tutis ⁊ cũ planctu & lacri¬
mis pecc̃a sua confitentes:
& de pͥstinis errorib & blas¬
phemiis humiliter peniten¬
tes. Et addidit ꝓpħa. Suꝑ
nobo & suꝑ meaba mo¬
ab ululabit. Nabo interp̾¬
tatur sessio: medaba de
saltu. Ad magistros ꝑti¬
net sessio: scd̃m illud.

Expanded text:
t. Potest etiam sic intelligi quod, Christi coruscante doctrina, domus Moab, id est familia philosophorum, discipuli videlicet, et Dibon civitas, id est multitudo magistrorum, qui cum gaudio idolorum solebant interesse culturae, ad ipsa idola cum planctu ascenderint; et contra Evangelium daemonum responsa et auxilia flagitaverint. Verum, quia sapientium hujus mundi plures conversi ad Christum suis abrenuntiaverunt erroribus, plures in innata sibi malitia perstiterunt: onus istud utrosque gustia docens esse gravatos. Multi enim philosophorum, tam discipuli quam magistri, quasi domus et civitas relicto valle erroris, ad excelsa conscendere virtutis, cum planctu et lacrymis peccata sua confitentes, et de pristinis erroribus et blasphemiis humiliter poenitentes. Et addidit propheta: Super Nabo et super Medeba Moab ululabit. Nabo interpretatur sessio, Medeba de saltu. Ad magistros pertinet sessio, secundum illud:
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Murus pret̾ea aduer¬
se doctͥne dialectica fuit
& uersucia disputandi
fidei sinceritate uastauit
Tunc certe moab. idest
mundi huiꝰ sensus conti¬
cuit ⁊ qͣndo intonans dñs
suꝑ aquas multas obstru¬
xit os loqñciũ iniqua: &
euacuauit omnẽ scienci¬
am extollentẽ se aduer¬
sus scientiã dei. Ideo fac¬
tũ est qđ subiungit᷑. As¬
cendit domꝰ & dibon ad
excelsa mplanctum. Domꝰ
ñ solũ parietes cũ tecto
fundam̾toq uocant᷑ ⁊ s
etiam ea quȩ in ipsa do¬
mo est familia. scđm bo¬
nos malosue mores.bona
dom̃ uel mala appellat᷑.
Igitur ꝑdomũ moab̃ cor
sapienciũ huiꝰ mundi in¬
tellige: in quo nͨ parua
familia sensuũ. cogita¬
cionum. affectionũq u̾¬
satur. Porro dibon quȩ
interp̾tat᷑ fluxus eort:
ipsoꝵ sensuũ uel cogita¬
tionũ. uel etiam senten¬
ciarũ diuersitatẽ losci¬
uiamq significat. In di¬

Expanded text:
tam. Murus praeterea adversae doctrinae dialectica fuit, vel versutia disputandi, fidei sinceritate vastavit. Tunc certe Moab, id est mundi hujus sensus, conticuit, quando intonans Dominus super aquas multas obstruxit os loquentium iniqua , et evacuavit omnem scientiam extollentem se adversus scientiam Dei. Ideo factum est, quod subjungitur: Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum. Domus non solum parietes cum tecto fundamentoque vocantur, sed etiam ea quae in ipsa domo est, familia, secundum bonos malosve mores, bona domus malave appellatur. Igitur, per domum Moab cor sapientium hujus mundi intelligite, in quo non parva familia sensuum, cogitationum affectionumque versatur. Porro Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ipsorum sensuum vel cogitationum, vel etiam sententiarum diversitatem lasciviamque significat.
Abbreviated transcription (Latin):
lusus: instante iam noc¬
te noscitur de cruce depo¬
sitꝰ. In hac nocte uastata
estar. qđ interp̾tatꝰ aduer¬
sariꝰ: de quo beatissimꝰ pe¬
trus. Sobrii inquit esto¬
te & uigilate: quia adu̾¬
sariꝰ ur diabolus tanquã
leo rugiens circuit q̃rens
quẽ deuoret. Huiꝰ ciuitas

Expanded text:
lusus, instante jam nocte, noscitur de cruce depositus. In hac nocte vastata est Ar, quod interpretatur adversarius, de quo beatissimus Petrus: Sobrii estote et vigilate; quia adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens circuit quaerens quem
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis & ipsa hominũ
multitudo. ar ciuitas poᷤ¬
sit intelligi: quȩ deo ad¬
uersa.ligna lapidesq: co¬
lebat. Quȩ qͦdamm noc¬
te uastata est: quia pas¬
sione scor⁊ & paciencia
stupefacti ⁊ qͣm plures ad¬
uersariã cruitatẽ sua ab¬
sentacione uastarunt.
Tunc certe moab idest
sopiencia mundi. conti¬
cuit ⁊ nchil uircutis ha¬
bens in uoce. qua uel suã
astruere: uel xp̃i posset
doctͥnam euacuare. Nã¬

Expanded text:
Quamvis et ipsa hominum multitudo Ar civitas possit intelligi: quae Deo adversa, ligna lapidesque colebat. Quae quodammodo nocte vastata est; quia passione sanctorum et patientia stupefacti, quamplures adversariam civitatem sua absentatione vastaverunt. Tunc certe Moab, id est sapientia hujus mundi, conticuit, nihil virtutis habens in voce, qua vel suam astruere, vel Christi posset doctrinam evacuare.
Abbreviated transcription (Latin):
licet & miraculis. plurumi ab.¬
utant᷑: & ꝓphetia balcam. &
miraculis iude facile comꝑ¬
bat᷑. Maxime tamen argum̃¬
to nobis est illa terribilis in
euangłio saluatoris sententia.
qͣ dicit. Multi uemient in illa¬
die dicentes. Nonne in nomi¬
ne tuo ꝓphetauimus. & in no-¬
mine tuo multa signa fecimꝰt
& tunc confitebor illis: quia
ñ noui uos. Cia fratres carissi.¬
mi. emulamini carismata
meliora÷ humilitatẽ pacien¬
ciam: caritatem. Hec certe
meliora: quia utiliora. Non
multis ꝓphecantib & mira.¬
cula facientib esse dicturum
Nullus itaq ur̃m fratres. ideo
se putet dco minus acceptum
quia se ñ uidet miraculis glo.¬
riosum: s secundũ tria illa
que diximus. quã diuinis sit
gratus aspectib nichil hesitãs
meciat᷑. Nam suꝑbis ds resistit.
humilib autem dat grãm ⁊ &
in patientia ur̃a possidebitis¬

Expanded text:
licet, et miraculis, plurimi ablicet, et miraculis, plurimi abutantur, et prophetia Balaam, et miraculis Judae facile comprobatur. Maxime tamen argumento nobis est illa terribilis in Evangelio Salvatoris sententia, qua dicit: Multi venient in die illa, dicentes: Nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo multa signa fecimus? Et tunc confitebor illis, quia non novi vos . Eia, fratres charissimi, aemulamini charismata meliora, humilitatem, patientiam, charitatem. Haec certe meliora, quia utiliora. Non multis prophetantibus et miracula facientibus esse dicturum. Nullus itaque vestrum, fratres, ideo se putet Deo minus acceptum, quia se non videt miraculis gloriosum; sed secundum tria illa, quae diximus, quam divinis sit gratus aspectibus, nihil haesitans metiatur: nam. Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam ; et: In patientia
Abbreviated transcription (Latin):
non seruiunt. s suo uentri⁊
nec uocem exaltabant. nec
manus leuabant: quia quic¬
quid sublime sonabat in uer.¬
bis. quicqͥd altũ in miraculis
deiciebat. Unde ꝓpħa. Et
uictimas suas declinabant
inꝓfundũ. Salutaris quippe
hostia est ueritatis predica.¬
tio⁊ carnis affuctios pauꝑũ
recreatio: assidua & intenta
oratio. S has certe uictima̾.
declinant inꝓfundũ: qͥ relic¬
ta intentione celestiũ pre.¬
mioꝵ. eas ad hec infima gre.¬
sentium contorquent cõmo.¬
dorum. Unde dñs in euangłõ.
Uidete ne iusticiam urãm fa.¬
ciatis coram hominib: ut ui.¬
deamini ab illis. & cetera. Itaq
qui predicationis officiũ. uel
ꝓphecie donum. uel grãm mi¬
racłoꝵ. uel oꝑa iusticie. uel lu.¬
men scientie. inuanitatẽ hu¬
mane laudis. uel in auariciã
turpis questus expendunt
nec uocem exaltant. nec ma.¬
nus leuant: nec premia cele¬
stia. s eterna suplicia expec.¬
tant. Nam qͦd etiam donis
illis sublimiorib ꝓphetia sci.¬

Expanded text:
non serviunt, sed suo ventri ; nec vocem exaltabant, nec manus levabant; quia, quidquid sublime sonabat in verbis, quidquid in miraculis dejiciebat. Unde propheta: Et victimas suas declinabant in profundum . Salutaris quippe hostia est veritatis praedicatio, carnis afflictio, pauperum recreatio, assidua et intenta oratio. Sed has certe victimas declinant in profundum qui, relicta intentione coelestium praemiorum, eas ad haec infima praesentium contorquent commodorum. Unde Dominus in Evangelio: Videte, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab illis , etc. Itaque qui praedicationis officium, vel prophetiae donum, vel gratiam miraculorum, vel opera justitiae, vel lumen scientiae, in vanitatem humanae laudis, vel in avaritiam turpis quaestus expendunt, nec vocem exaltant, nec manus levant, nec praemia coelestia, sed aeterna supplicia exspectant. Nam quod etiam donis illis sublimioribus, prophetia sci
Abbreviated transcription (Latin):
riq apł̃ici. quos ad debellan.¬
dum atriũ fortis xp̃c misit
inmundum: uocem suam
quadrifarie dicimus. exaltaf¬
se: regni dei predicatione ⁊bo.¬
norũ celestiũ ꝓmissione : con¬
temptu presentium: intentio¬
ne futurorũ. O quam pulcri
supͣ montes uirtutum. pedes
idc̃ affectiones cuangłitantiũ
pacem bone uoluntatis homi.¬
nib: propter bona celestia ter.¬
rena spernentib. Pulcͥri sane
pedes. quib nec saltẽ puluis
adheret⁊s: uel posita inpel.¬
uim aqua. ab ipso xp̃o ablu¬
it᷑: aut in ipsos propter quos
contrabit᷑. ipso dño iubente
excucit᷑. Quicqͥd eñi predicato.¬
res uel prelati. ex occasione
officii sui terrenarũ affectio.¬
nũ pulueris contrahunt: uel
ab ipsa caritate ꝓ qua contra¬
secundũ illud. caritas oꝑit
multitudinem peccatoꝵ: uel
certe in ipsos ꝓ quib laborant.
si fuerint ingrati uel in obedi¬
entes. excutitur⁊ ut totum ñ
predicatori. s ipsis potius
imputetur. His omnib dili.¬

Expanded text:
rique apostolici, quos, ad debellandum atrium fortis, Christus misit in mundum, vocem suam quadrifarie dicimus exaltasse regni Dei praedicatione, bonorum coelestium promissione, contemptu praesentium, intentione futurorum. O quam pulchri super montes virtutum pedes, id est affectiones, evangelizantium pacem, bonae voluntatis hominibus, propter bona coelestia, terrena spernentibus! Pulchri sane pedes, quibus nec saltem pulvis adhaeret, sed velut posita in pelvim aqua, ab ipso Christo abluitur, aut in ipsos, propter quos contrahitur, ipso Domino jubente, excutitur. Quidquid enim praedicatores, vel praelati ex occasione officii sui, terrenarum affectionum pulveris contrahunt, vel ab ipsa charitate, pro qua contrasecundum illud: Charitas operit multitudinem peccatorum ; vel certe in ipsos, pro quibus laborant, si fuerint ingrati vel inobedientes, excutitur, ut totum non praedicatori, sed ipsis potius imputetur. His omnibus dili
Abbreviated transcription (Latin):
tione. sermone. actione. Posst̃
& in manuũ leuatione. ea que
per manus apł̃oꝵ fiebant si¬
gna & ꝓdigia inplebe. ñ incon¬
nuntiatũ uerbis: qđ in euan¬
glio legimus dño precipiente
completũ. Ite inquit ad disci¬
pulos. predicate dicentes:ap.¬
propinquabit regnũ celorũ.
hoc est quod dixit ysaias:
exaltate uocem. Et addidit.
Infirmos curate ⁊ mortuos sus.¬
demones eicite. Et inde ꝓh̾a.
Leuate manũ.S nec incon.¬
ueniens erit ut credo. si ele.¬
uatione manuũ uel uocis ex-¬
altatione. recta prefiguretur
intentios que si sola puersa
fuerit. & ininferiora declinas
uideantur sublimia. a dẽo ta.¬
men iudicabuntur iacentia.
Nam hi qui ñ sincere. neq
ex ueritate dei euangłium
predicant. s ex occasione. de
quib ait paulus⁊ omnes que
sua sunt querunt. ñ que ih̃u

Expanded text:
tione, sermone, actione. Possunt tione, sermone, actione. Possunt et in manuum levatione ea quae per manus apostolorum fiebant signa, et prodigia in plebe, non inconnuntiatum verbis, quod in Evangelio legimus, Domino praecipiente, completum. Ite, inquit ad discipulos, praedicate, dicentes: Appropinquabit regnum coelorum . Hoc est, quod dixit Isaias. Exaltate vocem. Et addidit: Infirmos curate, leprososdaemones ejicite . Et inde propheta: Levate manum. Sed nec inconveniens erit, ut credo, si elevatione manuum, vel vocis exaltatione recta praefiguretur intentio: quae si sola perversa fuerit, et in inferiora declinans; videantur sublimia, a Deo judicabuntur jacentia. Nam hi qui non sincere, neque ex veritate Dei Evangelium praedicabant, sed ex occasione de quibus ait Paulus: Omnes, quae sua sunt, quaerunt, non quae Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e: supra modum insublimni.¬
oꝑatur in nobis. Scĩssimus
quoq euangłista iohs. uocem
exaltans & quasi filius tonitru.¬
i suꝑ babilonem terribiliter in.¬
tonans: nolite inquit diligere
mundum. neq ea que in mun¬
do sunt. Et mundus transit:
& concupiscentia eius. Primuˢ
etiã euangłice gr̃e predicator
ẜ a celesti. sue predicationis
sũpsit exordium: exaltans uo.¬
cem & dicens. Penitentiam agi
te: appropinquauit eñi regnũ
celorum. Exaltat itaq uocem.
qui predicat spiritalia: qͥ lo.¬
quitur diuina: qͥ ꝓmittit cele¬
stia. Exaltate uocemr: leuate
manũ. Leuantur manus in ora¬
tione ⁊ leuantur bona oꝑatione:
leuantur in miracłorũ exhibi¬
tione. Incumbit quippe predi¬
catorib. ut ꝓipsis quib predi.¬
cant orent ÷ primũ ut audiãt.
deinde ut credant:postremo
ut in ipsa fide ac bonis oꝑib
ꝑseuerent. Incumbit illis ii.¬
chilominꝰ. ut his que docent.
ñ contraria faciant ÷ ut mens
uox. manꝰq concordent: inten.¬

Expanded text:
modum in sublimioperatur in nobis . Sanctissimus quoque evangelista Joannes vocem exaltans, et quasi filius tonitrui super Babylonem terribiliter intonans: Nolite inquit, diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Et: Mundus transit, et concupiscentia ejus . Primus etiam evangelicae gratiae praedicator sed a coelesti suae praedicationis sumpsit exordium, exaltans vocem et dicens. Poenitentiam, inquit, agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Exaltat itaque vocem, qui praedicat spiritualia, qui loquitur divina, qui promittit coelestia. Exaltate vocem, levate manum. Levantur manus in oratione, levantur in bona operatione, levantur in miraculorum exhibitione. Incumbit quippe praedicatoribus, ut pro ipsis, quibus praedicant, orent primum ut audiant, deinde ut credant, postremo ut in ipsa fide ac bonis operibus perseverent. Incumbit illis nihilominus, ut his, quae docent, non contraria faciant, ut mens, vox, manusque concordent inten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheta. Comprehendet arator
messorem: & calcator uue mit¬
tentem semer. Et multa his
similia. Non igitur exaltabant
uocem qui terrena ꝓmitte.¬
bant ÷ qͥ iacenti in imis popło
que ima sunt predicabant.
qui temporalia amantib. tẽ.¬
poralia premia ꝓponebant.
Exaltatur autem uox eorum.
quos xꝑc noui testam̃ti euan¬
gelistas constituit: qui cele.¬
stia desideranda. terrena ue.¬
ro docent esse spernenda: qͥ
nichil mercedis suis ꝓmittunt
auditorib inpresenti. immo hic
labores & agones:. infuturo coro.¬
nas & premia pollicentur. Exal¬
tabat sane uocem suam paulꝰ.
cum diceret. Que sursum st̃
querite ubi xp̃s est indextera
di sedensz que sursũ sapite: ñ

Expanded text:
propheta: Comprehendet arator propheta: Comprehendet arator messorem; et calcator uvae mittentem semen . Et multa his similia. Non igitur exaltabant vocem, qui terrena promittebant; qui jacenti in imis populo, quae ima sunt praedicabant; qui temporalia, amantibus temporalia, praemia proponebant. Exaltatur autem vox eorum, quos Christus Novi Testamenti evangelistas constituit; qui coelestia desideranda, terrena vero docent esse spernenda; qui nihil mercedis suis promittunt auditoribus in praesenti; imo hic labores et agones, in futuro coronas et praemia pollicentur. Exaltabat plane vocem Paulus, cum diceret: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sede
Abbreviated transcription (Latin):
on excidit uobis
fratres carissimi:.
ex quo initio se¬
cundũ hesternã ꝓmissionem
nrãm. hodiernꝰ debeat sermo
ꝓcedere. Predicatorib uerita.¬
tis. ut diximꝰ uocis indicitur
exaltatio⁊ ut ubiq terrarũ
salus quã oꝑatus est dñs in
medio terrȩ. apł̃is predican.¬
tib audiatur: & sic reminis.¬
cantur & conuertantur ad
dñm uniuersi fines terrȩ: &
minsulis que ꝓcul sunt di.¬
cant: saluator noster aduenit.
Uolens preterea sanctꝰ ꝓħ̾a
inter ueteris nouiq testam̃ti
precones. subtil examinatio¬
ne distinguere: istos ut uocem¬
tatur. Nostis popło illi iudai.¬
co ut carnali. & nichil nisi ter.¬
ram sapienti.terrenã felici¬
tatem fuisse ꝓmissam÷ paniᷤ
tis ac mellis habundantiam:
secundum illud. Siuolueritis
& audieritis me: bona terre
comedetis. Et illud. Si ambu.¬
laueritis in mandatis dñi ad¬
herentes ex: disꝑdet dñs omneᷤᷤ
gentes has ante faciem urãm.
Omnis locus qͣm calcauerit
pes uester: ur̃ erie. Et mamos

Expanded text:
on excidit vobis, fratres charissimi, ex quo initio, secundum hesternam promissionem nostram, hodiernus debeat sermo procedere. Praedicatoribus veritatis, ut diximus, vocis indicitur exaltatio ut ubique terrarum salus, quam operatus est Dominus in medio terrae, apostolis praedicantibus audiatur, et sic reminiscantur, et convertantur ad Dominum universi fines terrae ; et in insulis, quae procul sunt, dicant, Salvator noster adveniet. Volens praeterea sanctus propheta inter Veteris Novique Testamenti praecones subtili examinatione distinguere, istos, ut vocemtatur. Nostis populo huic Judaico, ut carnali et nihil nisi terram sapienti, terrenam felicitatem fuisse promissam, panis tis ac mellis abundantiam secundum illud: Si volueritis, et audieritis me, bona terrae comedetis . Et illud: Si ambulaveritis in mandatis Domini, adhaerentes ei, disperdet Dominus omnes gentes has ante faciem vestram. Omnis locus, quem calcaverit pes vester, vester erit . Et in Amos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłosum. At qđ spectat re¬
rum penuria. detractiones.
opprobria ⁊ ꝑsecutiones diui¬
tum. odia pͥncipum . ami¬
coꝵ prodio. subditoꝵ. rebel¬
lio: corꝑis egritudo. Qualis
nobis est fr̃s contra hȩc om¬
nia colluctatio: Quis est qͥ
in aduersis forte non pusil
amicum ꝓditorem inpati¬
felix animus qui in hisom¬
nib inuenitur suꝑior⁊ sicut
in prosꝑis temꝑãs: ita & con¬
stans in aduersis. felix nich¬
ominus ille ⁊ qui & si uince¬
optime tamen luctando
satagit ne uincatur. Mi se¬
rebitur enim dñs iacob. idẽ
luctatoris ut si plenã non
optinuerit in hac uita ui¬
ctoriam: finico certamrẽ.
coronam mereatur in cȩ¬
lis habere ꝑpetuam.Sa¬
ne qui in his luctis uictor
extiterit. incipiat luctari
cum deo: transiens de me¬
sopotamia in montẽ be¬
thel: de inferiorib ad su-¬
ꝑiora⁊ de humanis ad
diuina: de corꝑalib ad
o.spiritualia. Porrige ergo
in altum brachia duo õam¬

Expanded text:
periculosum. Ad quod spectat repericulosum. Ad quod spectat rerum penuria, detractiones, opprobria, persecutiones divitum, odia principum, amicorum proditio, subditorum rebellio, corporis aegritudo. Qualis est nobis, fratres, contra haec omnia colluctatio? Quis est, qui in adversis forte non pusillamicum proditorem impatiFelix animus, qui in omnibus invenitur superior; sicut in prosperis temperans, ita et constans in adversis. Felix nihilominus ille, qui, etsi vinceoptime tamen luctando satagit ne vincatur. Miserebitur enim Dominus Jacob, id est luctatoris, ut si plenam non obtinuerit in hac vita victoriam, finito certamine, coronam mereatur habere in coelis perpetuam. Sane qui in his luctis victor exstiterit, incipiat luctari cum Deo; transiens de Mesopotamia Syriae in montem Bethel , de inferioribus ad superiora, de humanis ad divina, de corporalibus ad spiritualia. Porrige ergo in altum brachia duo, o an
Abbreviated transcription (Latin):
uitia ꝑ uircutes: uel ꝓpter
uirtutes suꝑbiam. Porro du¬
dus iste luctatur: prosperi¬
tate scilicet & aduersitate.
In parte prosꝑitatis rerum
temꝑalium habundantia
in habundantia pax: in pa¬
ce securitas. Similiter &
laudes hominum ⁊ amicici¬
a diuitum⁊ benuolentia &
fides sotior: fauor & gr̃a sub¬
ditoꝵ. Nichominus & sami
membroꝵ: quidam proꝑis
estimant adiungenda. Cia
fr̃s quantum hoc brachio
suo nos mundus prȩmat.
qm aduersum nos uiolen¬
dice relaxet animum a so¬
lita grauitate: qui in habũ¬
dantia non sit parum remiᷤ¬
sior. in humana laude mo¬
dicum hilarior: in pͥncipũ
beniuolentia aliquantulum
elatior. in amicoꝵ. gr̃a parũ
dissolutior in fauore subdi¬
tor paululum insolentior.
dusterior. Quicũq gͥ iacob
spiritał esse uoluerit: con¬
tra hȩc in prospis continua
lucta se nouerit exercendũ.
at brachium aliud mundi
qͦd aduersitatem diximus.
molestũ magis est: s minus

Expanded text:
vitia per virtutes, vel propter vitia per virtutes, vel propter virtutes superbiam. Porro dutra nos luctatur, prosperitate et adversitate. In parte prosperitatis est rerum temporalium abundantia; in abundantia pax, in pace securitas. Similiter et laudes hominum, amicitia divitum, benevolentia et fides sociorum, favor et gratia subditorum. Nimembrorum, quidam prosperis aestimant adjungenda. Eia, fratres, quantum hoc brachio suo mundus nos premat, quam adversum nos dice relaxet animum a solita gravitate; qui non in abundantia sit parum remissior; et in humana laude parum hilarior, in principum benevolentia aliquantulum laetior, in amicorum gratia dissolutior, in favore subditorum insolentior; usterior! Quicunque igitur Jacob spiritualis esse voluerit, contra haec in prosperis continua lucta se noverit exercendum. At brachium aliud mundi, quod adversitatem diximus, molestum magis est, sed minus
Abbreviated transcription (Latin):
quem nos & fouere opor¬
det & cauere. Nam si non
fouetur. natura obruitur:
si non cauetur. castitas pi¬
clitatur. Hinc timor. hinc
luctus. hinc lacrime. igno¬
rantib mecas necessitatis:
expauescentib negotiũ uo¬
luptatis: non audentib ne¬
lentib gule frenum sobri¬
etatis imponere.Cum pu¬
tant consulere necessitati.
fomentum prestant uolup¬
tatis & cum subtrahunt qͦd
putant non necessarium:
in aliis quȩ equȩ diligunt
bonis. sustinent decrimen¬
tum. At contra spiritales
nequitias ꝑicłosa nimis lu¬
cta est: quib mille ad nocẽ¬
dum sunt artes÷ ut pote
tot annor milib in tali ne¬
gotio exercitatis. Inter om¬
nes tamen demonum insi¬
culosior est:qua se transfor¬
mant inangłos lucis. simi¬
litudine uirtutũ uitia pal¬
liantes⁊ & in calice aureo.
uenenum miseris ꝓpinan¬
tes.Tunc non est colluctatio
aduersus carnem & sangui¬
nem: quando carne iam su¬
ꝑata. demonũ nos calliditaᷤ
inqua deludit suadentes

Expanded text:
quem nos et fovere oporquem nos et fovere oportet, et cavere. Nam si non fovetur, natura obruitur; si non cavetur, castitas periclitatur. Hinc timor, hinc luctus, hinc lacrymae, ignorantibus metas necessitatis, expavescentibus negotium voluptatis, non audentibvolentibus gulae frenum sobrietatis imponere. Cum putant consulere necessitati, fomentum praestant voluptati; et cum subtrahunt, quod putant necessarium, in aliis quae aeque diligunt bonis, sustinent detrimentum. At contra spirituales nequitias periculosa nimis lucta est, quibus mille ad nocendum sunt artes, utpote tot annorum millibus in tali negotio exercitatis. Inter omnes daemonum insiculosior est, qua se transformant in angelos lucis, similitudine virtutum vitia palliantes, et in calice aureo venenum miseris propinantes. Tunc non est colluctatio adversus carnem et sanguinem, quando, carne jam superata, daemonum nos calliditas iniqua deludit, suadentes
Abbreviated transcription (Latin):
mundi⁊ ubi ꝓfecto sunt
bestie spiritales de quib
ꝓph̃a. ne tradas inquit be¬
stiis amimas confitentes dͥ
ubi dracones. inmundi scili¬
cet sp̃c locum hñt: ubi si¬
mulatio regnat. libido
inquietat. detractio lani¬
at. dissoluit adulatio. cũ
inquam hec omnia mun¬
dialis amoris fuerint ex¬
pulsione deleta: miserebi¬
tur nr̃i dñs. Iacob quippe:
luctator interpretatur.
cupiscit aduersus sp̃m: &
lucta: Non est nobis collu¬
ctatio aduersus carnem &
sanguinem: s aduersus
mundi rectores. Quȩ luc¬
ta: Regnum cȩlor⁊ uim pa¬
titur: & iuiolenti rapiunt
illud. Quȩ lucta: Non mi¬
remini si odit uõ mundus:
qͣm me prius odio habuit.
Habemus gͥ luctam cũ car-¬
ne ⁊ luctam cũ demone:
luctam cum mundo: luc¬
cipientium⁊ scda ꝓficien¬
tium ⁊ tercia eoꝵ qui ꝓban¬
tur quarta eoꝵ qui ꝑfici¬
picłosa: tercia tediosa: qͣrta
fructuosa. Rogo quid tam
laboriosum ÷ qͣm inseipso
ctiam contra scipsum hr̃e
conflictum: Intus est igniͤ

Expanded text:
mundi, ubi profecto sunt bestiae spirituales de quibus Propheta: Ne tradas, inquit, bestiis animas confitentes tibi : ubi dracones, immundi scilicet spiritus locum habent; ubi simulatio regnat, libido inquietat, detractio laniat, dissolvit adulatio; cum, inquam, haec omnia mundialis amoris fuerint uerint deleta, miserebitur nostri Dominus. Jacob quippe luctator interpretatur. cupiscit adversus spiritumlucta? Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus mundi rectores . Quae lucta? Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae lucta? Nemiremini, si odit vos mundus, quoniam me prius odio habuit . Habemus igitur luctam cum carne, luctam cum daemone, luctam cum mundo, ccipientium, secunda proficientium, tertia eorum qui probantur, quarta eorum qui perficipericulosa, tertia, taediosa, quarta fructuosa, Rogo, quid tam laboriosum quam in seipso, et contra seipsum habere conflictum? Intus est ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte uideant ocłis suis.
& aurib audiant. & corde
intelligant & conuertan¬
tur: & sanem eos Ueniet
ueniet. dies cum auferet᷑
nuntiatum fuerit iacob.
Ioseph filius tuus uiuit:
& ipse dñatur in tota ter¬
ra egipti. Tunc quasi de gͣ-¬
ui sompno infidelitatis e¬
uigilans: uadam inquiet
& uidebo eum antequam
moriar. Miserebitur enim
dñs iacob. cui nunc in fide
gentium aduersari uide-¬
tur⁊ uocans non plebem
suam plebem suam. & non
dilectam dilectanr: & non
misericordiã consecutam.
mĩam consecutam. Mise¬
rebitur enim dñs iacob: &
eliget adhuc de isrł̃. Adhuc
apłos & discipłos & multi¬
tudinem credentiũ de isĩ.
ut pͥmitiua ȩccłia fundore¬
tur: eliget & in fine scłi plu¬
res. quib ultima ecclesiȩ
tẽporaadornentur. Nomine
autem electionis. intelligi¬
mus non omnes iudeos quõ
tempꝰ illud inuenerit esse

Expanded text:
ne forte videant oculis suis, ne forte videant oculis suis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur et sanem eos . Veniet dies, cum aufereturnuntiatum fuerit Jacob: Joseph filius tuus vivit, et dominatur in tota terra Aegypti . Tunc quasi de gravi somno infidelitatis evigilans, Vadam, inquit, et videbo eum antequam moriar . Miserebitur enim Dominus Jacob, cui nunc in fide gentium adversari videtur, vocans non plebem suam plebem suam, et non dilectam dilectam, et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam . Miserebitur enim Dominus Jacob, et eliget adhuc de Israel. Adhuc, apostolos et discipulos, et multitudinem credentium de Israel, ut primitiva Ecclesia fundaretur; eliget et in fine saeculi plures, quibus ultima saeculi tempora adornentur. Nomine autem electionis intelligimus nunc omnes Judaeos, quos tempus illud juverit esse
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ueniat tempꝰ eius: &
dies cius non clongabuntur.
Omne qͦd nobis uidetur lon¬
gum. deo breuissimum est:
qm̃ mille anni ante ocłos
eius tamquã dies hesterna
quȩ preteriit. Et certe bre¬
ue est omne qđ transit: bre¬
ue totum qͦd aliquando fi-¬
nis concludit. Uult ꝓinde
sp̃c sanctus ut in eternita¬
tem ocłos figamus: ut tẽpꝰ
fugax nulliuᷤ songitudinis
estimemus. Prope est inquit
ut ueniat tempꝰ eius. Cuiꝰ eiꝰ.
luliꝰ certe de qͦ p̾miserat. Ecce
ti ꝓdentur ÷ ꝑfecti corona-¬
buntur: reꝓbi pumentur.
Quando istud erit: Quȩ di-¬
lationis huiꝰ causa: Differ¬
tur sanc donec plenitudo
gentium introcat: & sic oĩs
isrł saluus fiac. Itaq anteqͣ
ista plene ceꝑint actitarr:
liget adhuc de isrł. Cia fĩs.
stat adhuc sententia illa
grauis suꝑ iacob: qͣm idem
iste ꝓpheta in priori huiꝰ¬
libri parte. ab ipso dño dicit
esse ꝓlatam. Exceca inquit
cor popłĩ huiꝰ. & aures eius
aggraua. & ocłos claude

Expanded text:
est ut veniat tempus ejus et dies ejus non elongabuntur . Omne quod nobis videtur longum, Deo brevissimum est, quoniam mille anni ante oculos ejus tanquam dies hesterna quae praeteriit . Et certe breve est omne quod transit, breve totum quod aliquando finis concludit. Vult proinde Spiritus sanctus, ut in aeternitatem oculos figamus, nec tempus fugax ullius longitudinis aestimemus. Prope est, inquit, ut veniat tempus ejus. Cujus ejus? Illius certe, de quo praemiserat: Ecce ti prodentur, perfecti coronabuntur, reprobi punientur. Quando istud erit? Quae dilationis hujus causa? Differtur sane, donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat . Itaque antequam ista coeperint actitari, liget adhuc de Israel. Eia fratres, stat adhuc sententia illa gravis super Jacob, quam idem iste propheta, in priori hujus parte, ab ipso Domino dicit esse prolatam. Excaeca, inquit, cor populi hujus, et aures ejus aggrava, et oculos claude,
Abbreviated transcription (Latin):
pietis. Si queritis uobis di¬
stingui inter iacob & isrł.
& inter miserationem &
ȩlectionem⁊ infirmiores
intelligite ꝑ iacob quor.
miseretur ne ꝑeant: ꝑfec¬
tiores in isrł de quib clig̃
ad alios docendos & regen¬
dos.Sequitur. Et requiesce¬
re cos faciet suꝑ humum
suam. Quȩ ista humus: An
terra illa promissionis q̃
eor quondam fuit ÷ ã qua

Expanded text:
s. Si quaeritis vobis distingui inter Jacob et Israel, et inter miserationem et electionem, infirmiores intellige per Jacob, quorum miseretur ne pereant; perfectiores in Israel, de quibus eligit ad alios docendos et regendos. Sequitur: Et requiescere eos faciet super humum suam. Quae est ista humus? An terra illa promissionis, quae eorum quondam fuit, a qua
Abbreviated transcription (Latin):
utinam nesciremus⁊ qui
spiritualem dulcedinem
quȩ abintus tantũ sencit᷑.
fastidientes & exteriores con¬
solationes uagasq discur si¬
ones curiose sectantes: pri¬
mum se uentris subiciunt
seruituti ob eius delicias
primogenitoꝵ suoꝵ gla.
abrenuntiationis scilicet
sc meritis defraudantes: &
sic libidinis adusti incendio.
ad benedictionem pacris
quȩ in fructu uirtutũ ex¬
pectatur non attingunt.
Ulule corume dicuntur ma¬
gnitudinis ÷ ꝓtenso collo. re¬
sperse maculis: quȩ rostro
in palude defixo. dire uo¬
cis uel stridoris sonũ emit¬
tunt. Rogo quid detracto¬
losius:
habent quippe detracto¬
res hoc propͥum: ut sem¬
per uituꝑationib quib
alios infamare nituntur.
paruas aliquas laudes ad¬
misceant ⁊& ita omnem de¬
rogationis suȩ sermonem
macłosum contrariis sen¬
tentiis reddant. Quid mur¬

Expanded text:
utinam nesciremus, qui utinam nesciremus, qui spiritualem dulcedinem, quae ab intus tantum sentitur, fastidientes, et exteriores consolationes vagasque discursiones curiose sectantes, primum se ventris subjiciunt servituti, ob ejus delicias primogenitorum suorum gloria, abrenuntiationis scilicet se meritis defraudantes, et sic libidinis adusti incendio, ad benedictionem patris, quae in fructu virtutum exspectatur, non attingunt. Ululae corvinae dicuntur magnitudinis, protenso collo, respersae maculis: quae, rostro in palude defixo, dirae vocis vel stridoris sonum emittunt. Rogo quid detractolosius? Habent quippe detractores hoc proprium, ut semper vituperationibus, quibus alios infamare nituntur, parvas aliquas laudes admisceant, et ita omnem derogationis suae sermonem maculosum contrariis sententiis reddant. Porro a