comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humanõ seimont uix egplicalulis.¬
Qui tium entauerat se putrefarte
carius uti in mortuis fagi asselet
Reliquias nntuturee: Reppeit ultra
estuationgu inuielati corporis memorabili
prodidno. Eruali e uisio digna nuraculo
quãq numenso siupori propuua fueit.
elegutitia ꝰinam inx̾tini esfari nequit.
quin nims ariditat nõi sermonis hec
ex plicare ut dicet tenuissims ualtat uerbis.
Tups factus eaaur ut par
crat tam mopinati uisions porttuti.¬
deo Debait landibus lencdixit: tatorũqr
donorũ largtori pr̃as sdit. Contandeus
etiam lanti inuentiont Desari. nõ modico
tcriẽ cepit sollicitudiuis anhore cruciari :
gnulta ammo uolutus quid ex ipso ad
comintinorations scisututiũ pro muntrt
deberet anferria
Bi uero flnctuantem acmũ auiira
consilii stabilunt. casulam qua
trat indutus a sacratissuo ens gollo
abstulit: tuindemq in latus utruus
uersant canuas harandinũ slumalet que
sub ⁊pso olun posut futrant proyier

Expanded text:
humano sermone v̅ix explicabilis!humano sermone v̅ix explicabilis!im putaverat se putrefactae carnis, uti in mortuis fieri assolet, reliquias inventurum, reperit ultra aestimationem inviolati corporis memorabile prodigium. Quali haec visio digna miraculo quamque inmenso stupori proxima fuerit, eloquentia humani ingenii effari nequit, quin minus ariditas nostri sermonis haec explicare, ut decet, tenuissimis valeat verbis. Stupefactus igitur, ut par erat, tam inopinati visione portentitantorumque donorum largitori gratias egit. Congaudens etiam tanti inventione thesauri, non modico iterum coepit sollicitudinis angore cruciari, multa animo volvens, quid ex ipso ad commemorationem sequentium pro munere deberet auferri. Ubi vero fluctuantem animum anchora consilii stabilivit, casulam qua erat indutus a sacratissimo eius collo abstulit, eundemque in latus utrumque versans, cannas harundinum fluviales, quae sub ipso olim positae fuerant propter
Abbreviated transcription (Latin):
us in prestus uirtutebus : cuis clebrabilis
onoratur tumulus. Et saindarbus
uero in basclica cuis qua Requiescit
psius inderatiuentibus meritis
llius expressa cognoscus. Digudaꝵ
ad cuit memoriam ccdas uisicͣ. surditas
andaio. debilitas Dressum. et taciduruntas
quasi comuinins sanciorũ oua
aeferre omiltimus. quia ad uuco
un cins intinoria dimuitus ⟦accesum
sulus festinat stolidus: cui hebes
prona euotione concura auinut.
D Egne celesti iu memo¬
riam beati mandi diruna

Expanded text:
usque in praesens virtutibus, ejus celebrabilis usque in praesens virtutibus, ejus celebrabilis honoratur tumulus. De sanitatibus vero in basilica ejus, qua requiescit, ipsius intervenientibus meritis vitae illius expressa cognoscimus. Siquidem ad ejus memoriam caecitas visum, surditas auditum, debilitas gressum, et taciturnitas quasi communia sanctorum dona referre omittimus, quia ad ignem in ejus memoria divinitus accensum stylus festinat stolidus, cui hebes prona devotione concurrit animus. De igne coelesti in memoria beati Amandi divina
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatue est usq ad decimũ kalendarũ
nontiubriũ quibus Restuutũ est per
tudina duos dies supra lerrã mauere
permisit : ac die todem maguo iler
populiq comueutu. conhredado sen loco
preparato Raobocant. Druam sepulie
nõ ut autea fuerat in pofndiorib posurt.
sed in surerioribus ila et sundamentũ
illius uideri et luen sub illo agendi
xosset collorauit: atq in eo ꝰ llũ usalim
uensiculũ hec Requies mea in seuilum
seculi supra sopsie.Utramq uero
Acuationem uidelicet corporis adist
Rstantionem celebrẽ esse fect. siub etiã
successoritus onorabilem mpcripttuo
soresaugit. Quod actoruus nos deuctissunt
ddiera celebritate colimus. at nr̃es
ut ea mancat cura posteros moutius.
e nos cir paluibus¬
qui his interfutie et ad t
mmtrosi super sunt andisses
frequente serinone narcantibus.
silartio nequaquam infiuctuoso
uesians transiisimus: Talibut et lantis

Expanded text:
elevatum est, usque ad decimum Kalendarum elevatum est, usque ad decimum Kalendarum Novembrium, quibus restitutum est, per triginta duos dies supra terram manere permisit, ac die eodem, magno cleri, populique conventu congregato, in loco praeparato recollocavit. Urnamque sepulcri, non ut antea fuerat, in profundioribus posuit, sed in superioribus, ita ut fundamentum illius videri, et lumen sub illo accendi posset, collocavit, atque in eo illum psalmi versiculum. Haec requies mea in saeculum saeculi, suprascripsit. Utramque vero elevationem videlicet corporis, atque restitutionem, celebrem esse fecit, suis etiam successoribus honorabilem in perpetuo fore sanxit. Quod hactenus nos devotissime hodierna celebritate colimus, ac nostros ut ea maneat cura posteros monemus. Haec nos cum a Patribusqui his interfuere, et adhuc numerosi supersunt, audissemus, frequenti sermone narrantibus, silentio nequaquam infructuoso posteris transmisimus. Talibus et tantis
Abbreviated transcription (Latin):
fegescute cartate uel uiuit uel
potius ut eta diclum set gmortua
uiuers se credit.
more poctarẽ manes et a
beritate uaras fiimus sabulas.
neq iusta mantuau ualis simẽtũ
eutio epemplo de tumulo polidori
auri sacra faiue necati hastilia gruenza¬
extraᵐmius: sed ad landem diui
meritũ et nome: amabile Ilmãdi
prescolit sancti adoruare desiditicams.
Morro se alla meretacio sermont
et cultu compta yersuaderi quasi
uera prtutrulit padans. que aledirgiunio
digna inueuiri polerit ppiant. s.
minori side dubilent de gertis quã illi
de mendicibus et inicertis: Superese
itaq ut aut omimpotentiã de negrut.
aut de sanctoate cante uiri dulident.
et hac inisama ctiam padans deteriores
extent. Ded de ps am sant dictuẽ set.
Quit ablatas de corport S¬
Beliqmias conttruo loco delito ouore
dixosuat. la yidũ etiam cesores necuo
et cemerdanos adꝰ buit: aliaq ꝑ plura
que ad hoc opus apta uidebandur
xquisunt. Ear pus uero uenerabile a
dit duodemino kalendarũ octobrium quib

Expanded text:
frigescente caritate, vel vivit vel potius, ut ita dictum sit, mortua vivere se credit. more poetarum inanes et a veritate vacuas fingimus fabulas neque iuxta Mantuani vatis figmentum Aeneio exemplo de tumulo Polidori auri sacra faextrahimus; sed ad laudem Domini meritum, et nomen amabile Amandi praesulis sancti adornare desideramus. Porro si illa meretricio sermone, et cultu compta persuaderi quasi vera potuerunt paganis, quae redargutio digna inveniri poterit christianis, si minori fide dubitent de certis, quam illi de mendacibus et incertis? Superest itaque, ut aut omnipotentiam Dei negent aut de sanctitate tanti viri dubitent et hac insania etiam paganis deteriores extent. Sed de his iam satis dictum sit. Igitur ablatas de corpore reliquias congruo loco debito honore deposuit; lapidum etiet coementarios adhibuit, aliaque perplura quae ad hoc opus apta videbantur, exquisivit. Corpus vero venerabile a die duodecimo Kalendarum Octobrium quibus
Abbreviated transcription (Latin):
supessenans in uantũ excreuit. ut ad
sacrosincta sacrauissinu corporis sepulturã
auederet: atq omne Illud edicule
nosius spatiũ quod circa pedebadiaret
suxerfusit aquis muplenet ⁊ siceunqr
perpentibus ꝓbo gradiendi cer deugdanet.
Mius / taq ingomimoduatit¬

Expanded text:
supereffluens, in tantum excrevit, ut ad supereffluens, in tantum excrevit, ut ad sacrosanctam sacratissimi corporis sepulturam accederet atque omne illud aediculae ipsius spatium, quod circa pedes adiacet, superfusis aquis impleret siccumque pergentibus ibi gradiendi iter negaret. Huius itaq
Abbreviated transcription (Latin):
elestis muedigint dogenur bamlum.¬
dionũ arbitramur numo necessarium.
elenationem corporis sacratissimi p̃otisirt
imandi memorabiltui non liere. Es
quipt in ea diuini nuraguli portio
non minima. et cuisde Ieat uire
laudis at sanctilalis madtries infiida.
Guux anno uerbi cars
facti scilicet sili de pro salute
ac Redemptiont nnau ꝯ̾eueris nicacuati
octimꝰ eudesimo nono. qui erat anuis
a transim uiri dei oimandi centescmus
quinquad iesius: plurinia ultra colirẽ
aquarũ inundetio sacta muluis in locib¬
metas suas excesserant : aq crciar
usq excreutrat. ut etiam iucole sluinibr
propini habilacula a uaa copcrẽtur deserere᷑:
et in su lilimibus tolliculis. doneꝭ e cutsieret
mudatis dabernaculis halane ¶Hea
uero exrresientur a quarĩ copia de dit
in dicm angintino nbriue intiuuesctus.
ctiam oras flumi uocabulo scars imictate
sua smplentrat : qui beatissui padrom
ni cimandi tumulo pnt contuiuus
non amplius ab io quam uignu passeli
Aistabat. Qui cotidiano memento

Expanded text:
elestis medicinae docemur bajuarbitramur, imo necessarium, elevationem corporis sacratissimi pontificis Christi Amandi memorabilem non tacere. Est quippe in ea et divini miraculi portio non minima, et ejusdem beati viri laudis ac sanctitatis materies infinita. Igitur anno Verbi carnem facti, scilicet Filii Dei pro salute ac redemptione humani generis incarnati, octingentesimo nono, qui erat annus a transitu viri Dei Amandi centesimus quinquagesimus, plurima ultra solitum aquarumetas suas excesserat, atque circumjusque excreverat, ut etiam incolae fluminibus proximi habitacula avita cogerentur deserere, et in sublimibus colliculis donec decrescerent, mutatis tabernaculis habitavero excrescentium aquarum copia de die in diem augmento imbrium intumescens, etiam oras fluvii vocabulo Iscarb nimietate sua impleverat, qui beatissimi patroni nostri Amandi tumulo pene contiguus, non amplius ab eo quam viginti passibus distabat. Qui cotidiano cremento
Abbreviated transcription (Latin):
sacri cempbi ello in dempors edituũ
non mediocuiter pergulit. Enus
sagacit animi undusiriam oitrũqt
efficatiam et corpora librorũ nostro
melius amictinata. etiam si humau
luꝰua daceat: sabrice saunclura clamat.
Ie mitur insoliti ꝑmotus
nouitale dilini. secũ cexit
pertractare mente sugaci quibus
modis nminerti sugurreret periculo :
ant uali ac uanae ꝑuigiei quali olfisteret
suffradio. olicitus enm ecat ne
usq ad prenosissimi Melant deposatũ
sacri uidelicet ꝓrtus corusculis altuis
dellari ut in aliero sermone diximba
btare memorit auuistat elicio de fossum
cadan aquarũ afflutitia penetraret.
atq insum cuuint lua huuectations
et nprobo ausu contongendo uiolaret
Candem echo ancipiti du uictate sulmora
ahec se salubre consilue sustulit diuino
ut credi deet insunctu amiatas.
quatinus / psam sacr corgusculi uriã
de inferioribus ad altiora subrideret:
candemq deinceps ad omni ac alliuuont
tutissimam lunosaq palude secetissimã
sua prouisiont Redderet.

Expanded text:
pli illo in tempore aedituum non mediocriter perculit. Cuius sagacis animi industriam operumque efficaciam et corpora librorum nostro melius augmentata, etiamsi humana lingua taceat, fabricae structura clamat. Hic igitur insoliti permotus novitate diluvii, secum coepit pertractare mente sagaci, quibus modis imminenti succurreret periculo, aut tali ac tantae perniciei quali obsisteret suffragio. Sollicitus enim erat, ne usque ad pretiosissimi thesauri depositum, sacri videlicet patris corpusculum, altius telluri, ut in altero sermone diximus, a beatae memoriae antistite Elegio defossum, eadem aquarum affluentia penetraret atque ipsum circumflua humectatione et improbo ausu contingendo violaret. Tandem ergo, ancipiti dubietate submota, ad hoc se salubre consilium sustulit, divino, ut credi decet, instinctu animatus, quatenus ipsam sacri corpusculi urnam de inferioribus ad altiora subrigeret eandemque deinceps ab omni hac alluvione tutissimam limosaque palude secretissimam sua provision
Abbreviated transcription (Latin):
peruitiosissim istis et inisar uoragit
liberasti. Et cũ patre et s̃u saucto
fidelacr cedo.  adero. et uibus salant
pompis et insidus abreuuntio: Hoc ubi
nurificũ loude lateq ꝑsonuit nuragulit̃.
ploriosus et nurabilis deus in sancto
presule suo machinficatur: ꝑ qua⁊
iot sigua nurabilier operatur. Suict
tium quondam in nindo positus latront̃
ass pum patibulo et extinctĩ orations
resusctant. sic et nuut gn celo uiuens
cum ꝓp miseram nuilitrem qua

Expanded text:
stis et inferni voragine liberasti. Te cum Patre et Spiritu sancto fideliter credo, te adoro, et omnibus Satanae pompis et insidiis abrenuntio. » Hoc ubi mirificum longe lateque personuit miraculum, gloriosus et mirabilis Deus in sancto praesule suo magnificatur, per quem tot signa mirabiliter operatur. Sicut enim quondam in mundo positus, latronem affixum patibulo et exstinctum, oratione resuscitavit; sic et nunc in coelo vivens cum Christo, miseram mulierem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
non multũ disians quidam uiculus
que ⁊ dicunt uenullũ. In hocꝭ clat
mulier siratu recubans ob muutusum
lanhoram meubrorũ. que a ltelo neqͥuerat
coredi ꝑ curiculabis quinq annerum
Ses ubi aurt percepit souos et cantus
plelus eo diuertentis. causam percunctatur.
Cumq didicisset corpus saucti Iimãdi
a fidelibus turius llo transserr. cõtuuo
in hoc uerba prorupit. O si duretur
quasi quadrupedem ei obmam daci.

Expanded text:
non multum distans quidam viculus quem dicunt Vernulium. In hoc jacebat mulier, stratu recubans ob immensum languorem membrorum, quae a lecto nequiverat egredi per curricula bis quinque annorum. Haec ubi aure percepit sonos et cantus plebis eo divertentis, causam percunctatur. Cumque didicisset corpus sancti Amandi a fidelibus turmis illo transferri, continuo in haec verba prorupit: « O si daretur quasi quadrupedem ei obviam fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
N crasiino parnibius cexandam adie
puer strne quindeum annorũ de uilla
que niniut dicitur siliuis cuuisdam
dinitis utaq tebia contractus ut sure Nelro
cruibus ad ecerent in lautũ᷑ ut una cutis
utrorũq facia esset mtubrorũ: delatus
et loculo sancti subterposant aepes iuris
ac cruribus discnctis drrtudã eglamant.
sangius a logo disimitionis at si forro
pieubris sectis ubertum diutius eiuanaut.
Sose gressilius acctis: suer pedes
saiis ponsisteus ambulare capat
Emane sena serũda post octauas
⟦peuteosles dũ corsus sancli
deportatũ suisset suꝑ quandam lerram
de qua niles quidam Razo de monta
sancto facrebat inurrian: quedam
puella de ganda caiter duodemuis a
natinitare ceca et surda deducilut
a pareutibus coram feretro sancti
statuntur: cniserationt diuina laut
patus eoreñ meritis auditu et uisu douat᷑.
Q uod mules crtus diuino tunore corruitur
culpam de mniuna satetur: eme̾dat sancto
quod deliquerat. pestulit gndulieutiam:
uemam prortrctur

Expanded text:
andam adire, puer ferme quindecim annorum, de villa quae Ninive dicitur, filius cujusdam divitis, utraque tibia contractus, ut surae retro cruribus adhaererent, in tantum ut una cutis utrorumque facta esset membrorum: delatus et loculo sancti subterpositus, repente suris ac cruribus disjunctis horrendum exclamavit, 739 sanguis a loco disruptionis, ac si ferro membris sectis, ubertim diutius emanavit. Ipse gressibus erectis, super pedes sanus consistens ambulare coepit secunda post octavas Pentecostes, dum corpus sancti deportatum fuisset super quamdam terram, de qua miles quidam Razo de Monte, sancto faciebat injuriam, quaedam puella de Ganda circiter duodennis a nativitate caeca et surda, deducitur a parentibus, coram feretro sancti statuitur: miseratione divina tanti Patris exigentibus meritis, auditu et visu donatur. Quod miles cernens, divino timore corripitur, culpam de injuria fatetur, emendat sancto quod deliquerat, postulat indulgentiam, veniam promeretur
Abbreviated transcription (Latin):
et scusibus carips deditos uisibilia quedã
et carnali cis admontudo ad maiora et
uuisibila et spirtualia nuticieudo
sustollat. Iam ueniams ad aem
propler quam esta locuti somnis
ut forte longiori prefatione legẽ
optrose uidrauur
Sncipiũt capitula:
geste et de muliere sanata.i.¬
tem de alia muliere a contracti¬
õne manus sanata
aere uise.
De puella a nauitate ceca me¬
ritis sẽĩ illuminata.
De puero cotracto et erecio
DE surdo in occursu saneti audi¬
tum recuperante.
De muliere apud tornacũ sanata.

Expanded text:
is deditos visibilia quaedam, et carnalia eis admovendo, ad majora et invisibilia et spiritualia nutriendo sustollat. Jam veniamus ad rem propter quam ista praelocuti sumus ne forte longiori praefatione legentibus onerosi videamur. INCIPIUNT CAPITULA. gestae et de muliere sanata. II. Item de alia muliere a contractione manus sanata.aere viso. V. De puella a nativitate caeca meritis sancti illuminata. VI. De puero contracto et erecto.ta. VIII. De surdo in occursu sancti auditum recuperante. IX. De muliere apud Tornacum sanata.
Abbreviated transcription (Latin):
monasiera solent edificare : sicomnes
nequissim diabolo suadeute Res clesus
et monasicrus a fidelibus traditas
iuadere. dirapere cotidie molitur
et auftrrt. Dmusmodi causa neces¬
sitatis urdente sciliget ea que dudĩ
a regtibus et Religioses principibus ob
salatem ammarũ suarũ deo et sancto
dimando collata Iuerant in peo
est corpus sancti in bragbantã .
Ueutũ est ad prediũ sancui quod dicilur
induciumiũ. Et ad aliud quod dicitur¬
multus accurrit. Sbi quedam mulier
epra per ditiu et orto auos in lecto
decubens corporis insuma parte ydest
munbus et tobus debilitate audunt
sanctie transire. facit illax se deporlari:
ponitur sub seretrũ sanctor Ubi per
aliquot Ioras ꝑte ninio dolort uolutata
populis aspicitñ Reptute sulrigiut:
astat sana: clamor popularis Sporitur
landes ircatori cõmuiiter Referuntur.

Expanded text:
ines nequissimi, diabolo suadente, res ecclesiis et monasteriis a fidelibus traditas invadere, diripere quotidie moliuntur et auferre. Hujusmodi causa necessitatis urgente, scilicet ea quae dudum a regibus et religiosis principibus, ob salutem animarum suarum, Deo et sancto Amando collata fuerant in pagoest corpus sancti in Brabantum. Ventum est ad praedium sancti, quod dicitur Anduennium, et ad aliud quod diciturmultus accurrit. Ibi quaedam mulier aegra per decem et octo annos, in lecto decumbens, corporis infima parte, id est cruribus et tibiis debilitata, audivit sanctum transire, facit illuc se deportari: ponitur sub feretrum sancti. Ubi per aliquot horas, prae nimio dolore voluta, populis aspicientibus repente subrigitur: astat sana, clamor popularis exoritur, laudes Creatori communiter referuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Plogus nuxatulorũ ẽ amãdi
uitis et secquentibus
modis si curamus aduertere
ꝯrana diuina uisitare nes
et iduame torpors de presses exntart
paternis blandueutis infiruulalem
Simanã consolatut. Terroribus ut
beus ateutes exporlatur ut in ieluis
prositiant: diliquando interoia inspiraliont
nobiscũ adit. inquando scusibus exterioribus
nsolila ministrando defidiam exgulit.
Uideus tium querelas aliquorũ quod sunt
antiquitus saciebat proditia nulla nr̃is
oslendat demporibus murinurautium .
Aenonat aliquando nuracula ꝑ corpora
uel cuieres eliam defictorũ patrie
sue uineutibus ipsis concessit optrari.
sidua soris axparentia inlerioru᷑ uirtutiõ.
Qmd eium aliud pretendunt seusibus
nostris optra diuina que ꝑ fanctos suos
operatur onniũ creatux sapientia.
nose quod meis abitantẽ nntellidaruns
canquam ꝰ ⁊ tomplo no gunotorũ opisita
et losutulam et facientẽ: Quamquã
etiam ut suam demosiret ommpotentiã
per uniquos oreretur ad utililala

Expanded text:
OLOGUS MIRACULORUM S. AMANDI. Multis et frequentibus modis, si curamus advertere, gratia divina visitare nos, et ignaviae torpore depressos excitare paternis blandimentis infirmitatem humanam consolatur. Terroribus, ut bene agentes exhortatur ut in melius proficiant. Aliquando interna inspiratione nobiscum agit; aliquando sensibus exterioribus insolita ministrando desidiam excutit. Videns enim querelas aliquorum, quod sicut antiquitus faciebat, prodigia nulla nostris ostendat temporibus murmurantium, renovat aliquando miracula, per corpora vel cineres etiam defunctorum Patrum, quae viventibus ipsis concessit operari signa foris apparentia interiorum virtutum. Quid enim aliud praetendunt sensibus nostris opera divina, quae per sanctos suos operatur omnium creatrix sapientia, nisi quod in eis habitantem intelligamus, tanquam in templo suo, cunctorum opificem et loquentem, et facientem? Quanquam etiam ut suam demonstret omnipotentiam, per iniquos operetur ad utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi clains infixe heeuent. ac si
semmmortua /acercti Hauc utiq uidine
osi ad peifadiũ nr̃i patroui quasi
mortuam atq nulli ptintus in se
uite spiraculum pretendulem quodam
defcuri ued iculo. de: non multopost
uidimus eam pedibus Resolutis ac mamilr
uersa une corã / pso erectam adstare
fietro. Dec sunt quilus per Mallicã
promuciam beatissum ⁊mandi merita
ca tempestate eclapos dignatus est dñs
Cum quibus et alia que ab Ipsis
infirus samtare ale diutcgrats sus
lestuonis ⁊ deliu nobit sunt Rolata.
Qu alia tamen /sea quanta Et Illa.
Hominbus operibus suis sit nor s
diu beuedictũ in sscula Rar& S.
Os suit autiquit :
neruon mauet usq moderius.
Deriptoris calaniũ : uarios ꝑcuriere sulcos
Sic uariat mente: dictantis prosa metraar
Dude metro camimnus: quiddã murabilis actus.
Quod ꝰam non oculis: sed fonte ꝓbanimus auris
Ccue culture: se cõdonabat abr̃de.
Sindam landricus : Sic qũt ditauerat usus.
Tam pors quo planasi seyelesq iã demait estat.

Expanded text:
clavis infixae haererent, ac sic semimortua jaceret. Hanc utique vidimus ipsi ad perfugium nostri patroni, quasi mortuam, atque nullum penitus in se vitae spiraculum praetendentem, quodam deferri vehiculo, sed non multo post, vidimus eam pedibus resolutis, ac manibus versa vice coram ipso erectam astare feretro. Haec sunt quibus per Gallicam provinciam beatissimi Amandi merita, et tempestate declarare dignatus est Dominus. Cum quibus et alia, quae ab ipsis infirmis sanitate redintegratis, sub testimonio fidelium nobis sunt relata. Qualia tamen ista, quanta et illa: in omnibus operibus suis sit nomen Domini benedictum in saecula. Amen.os fuit antiquis, nec non manet usque modernis, Scriptoris calamum varios percurrere sulcos. Sic variat mentem dictantis prosa, metrumque; Unde metro canimus quiddam mirabilis actus Quod jam non oculis, sed fonte probavimus auris. Terrae culturae se condonabat abunde Quidam Landricus, hic quem ditaverat usus: Tempore quo flavas segetes jam demetit aestas,
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ menitis lalia ficri nõ dubilamub:
Erdilent ꝰlas mertes ominũ mortistco
hor pore dormitritũe. Et admota seusibas
suis opera diuinitatis intellizant. Ut
sandtates corporũ e cause frant salitis
ammaruẽ. Ad ꝰ oc enm frequenter in
cor poribus morituris sautales leparalur
Dt uel occasione lali uideutũt auuus
nuͣquam moriture ab interno lamore
suscatutur . bemiutas etemim neadoris
om̃bus infudit pro capcaart sinchulorũ

Expanded text:
um meritis talia fieri non dubitamus? Evigilent itaque mentes hominum mortifero torpore dormientium, et admota sensibus suis opera divinitatis intelligant, ut sanitates corporum, causae fiant salutis animarum. Ad hoc enim frequenter in corporibus morituris sanitates reparantur, ut vel occasione tali, videntium animae nunquam moriturae ab interno languore suscitentur. Benignitas etenim Creatoris omnibus consulit, pro capacitate singulorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sanato. et quod nõ oĩa miracula
que ui scĩ deportatione gesta surt
ni boc opusculo suit digesta. et qͦd
aĩarum remedia ꝑ ea diuiuitus
procuxata magis ꝙͣ corporum sunit
amplectenda:¬

Expanded text:
sanata. non omnia miracula quae in sancti deportatione gesta sunt, in hoc opuscula sint digesta, et quod animarum remedia per ea divinitus procurata, magis quam corporum sint amplectenda
Abbreviated transcription (Latin):
consolator extiterat. in extreius prptus
assisteret. portas  ustitie aleseraret
intranti: et iontret in lane Preuno
quiesceutey. Preslantur ed segulta
tiis benefiria preclara posctutibus.
patris sancti iueutũ plemus altestãtur.
et confessorem sue c orusea nuraculit
uisitatis diuina cõmieudat : et in strno

Expanded text:
consolator exstiterat, in extremis promptus consolator exstiterat, in extremis promptus assisteret, portas justitiae reseraret intranti, et foveret in terrae gremio quiescentem. Praestantur ad sepulcrum ejus beneficia praeclara poscentibus, quae Patris sancti meritum plenius attestantur, et confessorem suum corusca miraculis visitatio
Abbreviated transcription (Latin):
prenosi exsami deposero saucora bilius
celebretur. Exrtati fauia futumi.
coniusu srequenti paritere toppidit
uicisq conueuit ut lauti patris utus¬
tutilr exequias: et quem untas⁊
dilexerant : exanuutin pretatis efficio
prosequantur.  dest de diutusit
enocata pertibus discpulorum tius stã
frequtunia. Fissunt pretatis filii elerut
et populus adiacentes : et elatam d
loco trausitus sanctissirmi corpori dlclam.
usq ad locum sepuliri p̃seuis. Symnit
et canticis canora celestibus fidelis turba
prosequitur. Que lust de tauti patris
belici uictoria sentiat esse Xandendid.
laconnas tanit doloris pictatis extorquet
effectus et de uno eodeinq fonte pari
Ieuore sacturieus disparibus epitata
cansis meroris et yandii uena progieditue.
dũ trimp anti pictas delet ut Dandeat:
et suueribus obsequiis exꝭibere daet ut
doleat. Depultus est ihiturẜ
uratorio brati ꝓttri quodꝰ pse fundauerat.
ut qui predicationis auclor. adiutor
in eportinitatibus. in tribulationibut

Expanded text:
pretiosi thesauri depositio favorabilius celebretur. Excitati fama finitimi, concursu frequenti pariter, ex oppidis vicisque conveniunt, ut tanti Patris venerentur exsequias, et, quem viventem dilexerant, exanimem pietatis officio prosequentur. Adest de diversis evocata partibus discipulorum ejus sancta frequentia. Adsunt pietatis filii clerus et populus adjacentes; et elatam de loco transitus sanctissimi corporis glebam, usque ad locum sepulcri, psalmis, hymnis et canticis canora coelestibus fidelis turba prosequitur. Quae licet de tanti Patris felici victoria sentiat esse audendum, lacrymas tamen doloris, pietatis extorquet affectus, et de uno eodemque fonte pari tenore scaturiens, disparibus excitata causis, moeroris et gaudii vena progreditur; dum triumphanti pietas debet, ut gaudeat, et funebribus obsequiis exhibere decet, ut doleat. Sepultus est igitur in oratorio B. Petri, quod ipse fundaverat, ut, qui praedicationis auctor, adjutor in opportunitatibus, in tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
oppidanos a uexatione sut fumilit
blanditus comptsiere: quam minis
ltrrere. Ded quia hle yro capanitate
mdomoli nostri laxanimus iꝰam id
ta que Restant luce clarunt niltusia
calimire transferamus: eiuis ad pae
txplenda / nuiocam̃ patrociura cuius
nedimus meritis Reputari lauta
insidina Mestoruẽ.

Expanded text:
oppidanos a vexatione suae familiae oppidanos a vexatione suae familiae blanditiis compescere, quam minis terrere. Sed quia haec pro capacitate ingenioli nostri taxavimus, jam ad ea quae restant luce clarius nitentia, calamum transferamus; ejus, ad haec explenda, invocantes patrocinium, cujus credimus meritis reputari tanta insignia gestorum.
Abbreviated transcription (Latin):
iuuine portarũ castri prelibat
uidimius nurabulaer gestu Diil
namq utꝰ ps a sancti cadantris latit
oblique teuelatur trausposila : quatit
plebs cermes suas et subiuilteret
denotione Imillima: mulier quedam
axpruperans dbiltm silia  ulius sorcbat.
qui / nsra unius anni ptue orbitam
lerram calare nequinerat. mcꝰ laqr
ubi eum ⁊euntux fecttro subyosut.
clamitart cuuglis andientibus cepit
depone mne mater quantotius ab Rs
quibus uehor uchiculis. quia uideor
cunhẽ sam posse tibi yedisse quuis
sitre. Ne uelis obseero met comare
saluti. tut quoq leticit aduersari.
Tu Illa credeus tum uerbis hec yrosere
puerilibus aut etiam eccontis.: noli
inqsuit fili nu noli . ne ab imineuti
turba comprimaris: dũ non possis ad
cpitu ⁊ei perducere quod effanit.
lacertis: paulatunq temptala uia
Po curhaun se dilariler proriuit
His et Iiiismodi clemens pontists
per petrates urca / psum caltrũ
nuraculorũ siciis÷ maliut gede

Expanded text:
limine portarum castri praelibati limine portarum castri praelibati vidimus mirabiliter gestum. Simul namque ut ipsa sancti cadaveris lectica oblique tenebatur transposita, quatenus plebs cervices suas ei submitteret devotione humillima; mulier quaedam approperans debilem filium ulnis ferebat, qui infra unius anni pene orbitam, terram calcare nequiverat. Hic itaque ubi eum genitrix feretro supposuit, clamitare cunctis audientibus coepit. Depone me, mater, quantocius ab his quibus vehor vehiculis, quia videor mihi jam posse tibi pedissequus fieri. « Ne velis, obsecro, meae obviare saluti, tuae quoque laetitiae adversari. Tum illa credens eum verbis haec proferre puerilibus, aut etiam erroneis: Noli, inquit, fili mi, noli, ne ab imminenti turba comprimaris, dum non possis ad exitum rei perducere quod effaris. » lacertis, paulatimque tentata via, in cursum se hilariter proripuit. His et hujusmodi clemens pontifex perpetratis circa ipsum castrum miraculorum signis, maluit, credo,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid /nquit poͣstolaris fratet :
d. nequis rimone : sallem diditorũ
Indicio sub testimonio prescutium
exprunt quod teues ni mente
Contiruers õẽs⁊ ẜultutiq ora tenebant.
Tunc Ille ut bis bius couatus est
digitis totide arutos notificare
cara ac prima uoie protestatus est
quod articulis moliebatur expromere
E quem et quauti si adesses cerutres
plansum turmarũ cateruatum undiqr
uecibus / nobiscum collandautiũ pre
iienli leticia malas effusione lacruuarũ
Sumectantite. Euud proferam de Sac
ppsa etate sul qua informatus es
sermone: Ie p̃s morturĩ in peccalis
homine⁊ atq in dei landibus miulã
passione sua oc eodem euo uilt Restitut.
in landes diuinas os tius aperut :
et beatus Ilmandus /nterutuliont
sacra hunc lanulum suũ qui quoquo
pacto eqmptrandus trat mortuo
quasi locutione uiifirait. tuiqre
landel dei atollere lect: atqz in
gratiarũ actiones deo solutudas uerba
formare apud diuinam elemtutiam
predicandum: quod  / ꝓso

Expanded text:
Quid, inquit, praestolaris, frater? Quid, inquit, praestolaris, frater? Si nequis sermone, saltem digitorum indicio sub testimonio praesentium exprime quod tenes in mente. » Conticuere omnes, intentique ora tenebant. Tunc ille, ut bis binis conatus est digitis totidem argenteos notificare, clara ac prima voce protestatus est quod articulis moliebatur expromere. O quem et quantum, si adesses, cerneres plausum turmarum catervatim undique vocibus nobiscum collaudantium, prae ingenti laetitia malas effusiones lacrymarum humectantium! Quid proferam de hac ipsa aetate sub qua informatus est sermone? Christus mortuum in peccatis hominem, atque in Dei laudstituit, in laudes divinas os ejus aperuit; et beatus Amandus interventione sacra hunc famulum suum qui quoquo pacto aequiparandus erat mortuo, quasi locutione vivificavit, eumque laudes Dei extollere fecit, atque in gratiarum actiones Deo solvendas verba formare apud divinam clementiam praedicandum, quod in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ueuerations ac summa denotione in
Ipsam pontificalis cat̾edrs eultsiam¬
detulers Tenso / taq in platea urbis
nostro papolions. ẜde hand sunt ipsus
lou autistas Baldtumino Rantrenter
Re pintes eo asportantre: Lanto
yandeutes hospue. Abi nocturins
de more explatis uiailut: matulinorũ
quoq nesirorũ ꝓtractis sollemus:
in mulier affut oppressa cuoriui
dolore uertigius: in lautum ut sisurm
aut deptrorsum siue suustrorsum non
ualcus capia de flectere forergandio
cassa luinis: Que seris feretrum
astans ad / psam usq mediana
lucem dici. Ia Reddaa est icolinuis:
ut his quibus pre dolore capilis prinata
trat demedus letifuartur corã canclis.
Namet uisu pristino slatu edimita
suspegit ielos ad xrarũ deo solutudas
actiones. et circunifertus oculos Respicit¬
bat sucꝭnde ad circustam̃ dũi ciria se
mirabuiliter enueleatas narrãs uirteteo
uuldi disꝓteso. quidam iisidtus
petorrito adduciluri qui propria nom

Expanded text:
veneratione ac summa devotione in veneratione ac summa devotione in ipsam pontificalis cathedraedetulere. Tenso itaque in platea urbis nostro papilione, iidem haud sine ipsius loci antistite Baldewino reverenter recipientes, eo asportavere, tanto gaudentes hospite. Ubi nocturnis de more expletis vigiliis, matutinorum quoque nostratim peractis solemniis, en mulier affuit oppressa enormi dolore vertiginis, in tantum ut sursum, aut dextrorsum, sive sinistrorsum non valens caput deflectere, foret gaudio cassa luminis. Quae secus feretrum astans, ad ipsam usque mediantem lucem diei, ita reddita est incolumis ut his quibus prae dolore capitis privata erat remediis, laetificaretur coram cunctis. Nam et visu pristino statim redimita suspexit coelos, ad gratiarum Deo solvendas actiones, et circumferens oculos respiciebat hinc inde ad circumstantes, Domini circa se mirabiliter enucleatas narrans virtutes. vulgi disperso, quidam sedens pede distorto adducitur, qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
Leperat pessalitẽ: posiins ut poposterat
ꝯcintrix sup lora lumiiimi.
parnoq egpleto teruallo moy puere
ocellulisus ututur officio: nulla xeuilus
ulseante caligie clartsitutes numine
diuino Tune uero quiq adslantes
gentor in primus cum Neintriis
uoleutet hoc ad certam fide experimẽto
deductias. efftrebant ei mouilia
atq candelulas ceteraq quibus puerilis
amiuus solet arnidere. et : xse pro ut
clare dundicaus cuncta celerate armpiebat.
/moꝵ quoq ludendo porritentibus sibi
uicissim Recielat . Sig̾itis ctiam
mimelant. et apse coutra sacelat¬
sumiliter e Aee mora canonis prosilunt
id campanas: nos aute cum populo
⁊ landes prorumonuus diuinas .
perdebamus perueiumus biqr
sancti elicii quondam sancto omando
De. ulerq adiuueret sanuliarissimi
loculos Neminos alterũ cu᷑ monacꝭ isᵒ
alierui rero tũ iltricis olimam pbuimus
Oli ex diuersis quibusq ordimibus
suburbane. cppidant: ulerici cum
monacis affutrt : qui nostri patroui
Decam cum muneusa suscpientes

Expanded text:
at praesulatum, posuimus, ut poposcerat genitrix, super loca luminum. Parvoque expleto intervallo, mox pueri ocelluli suo utuntur officio: nulla penitus obstante caligine clarescentes numine divino. Tunc vero quique astantes, genitor in primis cum genitrice, volentes hoc ad certam fidem experimento deducere, offerebant ei monilia, atque candelulas, caeteraque quibus, puerilis animus solet arridere: et ipse prout clare dijudicans cuncta celeriter arripiebat, mox quoque ludendo porrigentibus sibi vicissim rejiciebat. Digitis etiam innuebant, et ipse contra similiter faciebat. Nec mora canonici prosiliunt ad campanas; nos autem cum populo in laudes prorupimus divinas.pergebamus, pervenimus, ibique sancti Eligii quondam sancto Amando, dum uterque adviveret, familiarissimi loculos geminos alterum cum monachis; alterum vero cum clericis obviam habuimus. Ubi ex diversis quibusque ordinibus suburbani, oppidani, clerici cum monachis adfuere, qui nostri patroni thecam cum immensa suscipientes
Abbreviated transcription (Latin):
undi ad Pot sinsutne conflutules
in tautĩo / psos bauilos drs uidende
mulieris opprimeutes: ut uix
quispiam torũ posset montre pedes.
⁊nunero sapituti usi consiliofecimus
saenchẽ corgus pte spacu ctile
trium horatũ supee quandam Rpem
in cedeu Requiesctrs loco. ut uel sie

Expanded text:
undique ad hoc insigne confluentes, undique ad hoc insigne confluentes, in tantum ipsos bajulos gratia videndae mulieris opprimentes, ut vix quispiam eorum posset movere pedes. Enimvero sapienti usi consilio, fecimus sanctum corpus per spatium circiter trium horarum, super quamdam rupem in eodem requiescere lo
Abbreviated transcription (Latin):
acum se professus est. Inde seuuũ
se saucto dimando tradidit. cius prerib
sue mitutis colinute indesimẽter Reputabat
E encrito cius se suldidit secutio. nius
suffraio se catenus mentis ipote
a seiu tortoris noutrat climinatũ
ereastulo.
⁊ la quoq non unt sillutis
pretercunda. que die dnĩca nde
nõbis r̾ancantibus /abeutur supra / psum
montem canctit cerututibus Mesta.
S̃ iaq portas urbis in suꝑailio mautit
positas cu urgenti coꝰorte prouus uti
exus ꝰ pro fainore meridici post Abercit¬
ecre mulier perplexis tobus ser penit
mamibus unltu tert infixo anesset
cuuctisq uiam panden feretro propinquauit.
Res nura et admodũ stupeuda. Ubose
bamilis /miniscut. Aesolulis ntrius sic
tudens ꝰ pẜum xestatoriũ nurabile
diclu conslanter ecrigurt. O quis
siciitus ab ore uulii Reonabat.
puantus q fracor monashoruo
Acricorie. aq laitorũ un dei landes
Rsietabat . Tnuie crat cerutre turbas

Expanded text:
reum se professus est. Inde servum reum se professus est. Inde servum se sancto Amando tradidit, cujus precibus suae mentis columen indesinenter reputabat. Et merito ejus se subdidit servitio, cujus suffragio se eatenus mentis impotem a saevi tortoris noverat eliminatum ergastulo.Illa quoque non sunt silentio praetereunda quae die Dominica inde nobis remeantibus, habentur supra ipsum montem cunctis cernentibus gesta. Dum itaque portas urbis in supercilio montis positas, cum ingenti cohorte promiscui sexus, ipso fervore meridiei post haberecce mulier perplexis tibiis, serpens manibus, vultu terrae infixo accessit, cunctisque viam pandentibus feretro propinquavit. Res mira, et admodum stupenda! Ubi se bajulis immiscuit, resolutis nervis, se erigens ipsum gestatorium, mirabile dictubat, quantusque fragor monachorum, clericorum atque laicorum in Dei laudes resultabat! Tunc erat cernere turbas
Abbreviated transcription (Latin):
ut sanctissimi confesporis aequireus
auxilium. isuis exploriret ratiam
mentorũ sam diuhius coram cius
maneus dremebundus preseutia. tauti
antistits muocabat precamina apud
diuinam cleneutiam sibi profutura
Tandem / ditur quod querelat Reperit.
dt qui alicius uenerat suis uestigus
Rediat. prtrocinũ q sancti sibi  non
defore perseusit. hec et smismodi
quam plurima non modo sas uerũ
et aliit urbibus in gallia ꝓ nostre
hune patronũ ut prelibammus ostensa
sunt uirtutũ insigina. que aciti nr̃t
mon ualuerunt perturee notiniam
preimmensiatis popularis pressura:
sed quia nolinmus egcede promissa.
ad prescus es scubimus duuntaxat
ducimus cõmodre. quod duat
perspexinus insiginter peipetrate.
Qucdam namq niler alias incolams
processit nobis Remimia. sed nessio gui
Reatii obuogia non est mueutasancto
ocurrere digna. Iortassis in cum
alicmius blasptinis nea . quam necdũ
digna ymutrat ꝓttentia. Indicia
tium dici abissus muilla. Aude sactũ

Expanded text:
mi confessoris requirens auxilium, ipsius exploraret gratiam meritorum. Nam diutius coram ejus manens tremebundus praesentia, tanti antistitis invocabat precamina apud divinam clementiam sibi profutura. Tandem igitur quod quaerebat reperit, et qui alienis venerat, suis vestigiis rediit, patrociniumque sancti sibi non defore persensit Haec et hujusmodi quamplurima non modo his, verum et aliis urbibus in Gallia, per nostrum hunc patronum, ut praelibavimus, ostensa sunt virtutum insignia, quae acici nostrae non valuerunt pertingere notitiam, prae immensitatis popularis pressura; sed quia noluimus excedere promissa, ad praesens ea scribimus duntaxat ducimus commodum, quod Duaci perspeximus insigniter perpetratum. Quaedam namque inter alias incolumis processit nobis femina, sed, nescio cui reatui obnoxia, non est inventa sancto occurrere digna, fortassis in eum alicujus blasphemiae rea, quam necdum digna punierat poenitentia. Judicia enim Domini abyssus multa . Unde factum
Abbreviated transcription (Latin):
cuim sapitus nõ maxis phandeat añnos
dissid in pace Rornsiliatos: odia
mornisera sedara uidelicet animas a morie
Resuscitatas: quã parno rẽpore duraturã
corporis aĩetq creatorẽ ac Reparatorem
laudemus. Slorifictis. lenedicamus.
Acrꝑit nuraculum ĩ ecclesia
sc̃i Amuandi infra urhẽ rotho¬
mageñ eius intercessionib factũ.
de nuere que se laqueo iiterencit.
et xp̃i subueriente gr̃ã uerum uiã
recepit.
Esiderantissino ⁊ i xx̃i meubus
ualde uentrando Bonone eluone
genobii abbati. ommiq beato a
dersili cedito conuentur : marsilia abbatissa
aucillarũ gp̃i ultima. et uniuersa sororũ
condredatio in urbe Rołomateuse Deo
et sancto presuli Amando seritus. Na
De uirtute in uirtuts/ ꝓroneꝰ i : ut deu
Deorũ in syon marito ualeat cõtemplari.
Pirtutibus et nuraculorũ insidimiba Deo

Expanded text:
enim sapiens non magis gaudeat animos enim sapiens non magis gaudeat animos dissidentium in pacem reconciliatos, odia mortifera sedata, videlicet animas a morte resuscitatas, quam parvo tempore duraturam corporis animaeque Creatorem ac Reparatorem laudemus, glorificemus, benedicamus. Incipit miraculum in ecclesia Sancti Amandi infra urbem Rothomagensem ejus intercessionibus factum, de muliere quae se laqueo interemit, et Christi subveniente gratia iterum vitam recepit. Desideratissimo et in Christi membris valde venerando Bovoni, Elnoniensis coenobii abbati, totique beato a Deo sibi credito conventui: Marsilia abbatissa ancillarum Christi ultima, et universa sororum congregatio in urbe Rothomagensi Deo et sancto praesuli Amando serviens, ita de virtute in virtutem provehi, ut Deum deorum in Sion merito valeat contemplari. Virtut
Abbreviated transcription (Latin):
Uinq per curitarem transeuntes
zam porlas egressi fuissemus:
aptute srque ⁊ ꝑrouli clamer post lergr
nostrie estollitur : gilite debilis quam
post sancti feretrũ deportabant erecta cõclamatur:
coripus sancli uiolentia populi aitro portatũ
ad loru ubi sanata mulier Nabat. sulsistere
cõpellitur. in laudtꝰ creatoris õmm ora
et alia quedam nobis quidr absentibus
scdfidaiũ Relatu postea nobis comperta.
que partim iacius: unũ aule nolamus:
sciluet de quadam muliere que agud
andutumium manebat imus braciũ ꝑ
debilaatam ad scayulas na Retortũ ad erebat
ut millattuus illud montre uel ad os
applicare ualeret ⁊ ⁊eillata est ei aqua.
quam ad iemediũ infurinorũ ad sancli
lauit. extendit: colum dt susum oius
seiminti ut ⁊peraretur quodartta
nequibat efficanter appre eudit.
Wlirentur alii sensibus caruis admota
siddua ualia uirturuẽ saitates uidanet
coryorũ . nos ueadis ampleclauuir
curationes ande sactas aĩarũ Quis

Expanded text:
ue per civitatem transeuntes jam portas egressi fuissemus, repente sequentis populi clamor post tergum nostrum extollitur, mulier debilis quam post sancti feretrum deportabant, erecta conclamatur: corpus sancti violentia populi retro portatum ad locum, ubi sanata mulier stabat, subsistere compellitur: in laudem Creatoris omnium oret alia quaedam nobis quidem absentibus, sed fidelium relatu postea nobis comperta, quae partim tacemus unum autem notamus, scilicet de quadam muliere, quae apud Anduennium manebat, cujus brachium per debilitatem, ad scapulas ita retortum adhaerebat, ut nullatenus illud movere, vel ad os applicare valeret. Allata est ei aqua, quam ad remedium infirmorum ad sancti lavit, extendit: colum et fusum opus femineum ut operaretur, quod antea nequibat, efficaciter apprehendit. Mirentur alii sensibus carnis admota signata talia virtutum, sanitates videlicet corporum, nos magis amplectamur curationes inde factas animarum. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
eppleut. ddirat nõ modica poplorum
ferquentia. Res insolita murantũ
otulos prestrndelat: in suptrioribus
acras partibus cunctis appartas occultari
mimmne poterat.
I rudens litor apud se intutatut quid
per illud signũ in cordibus cituentiũ
diuina bonctas operabatur suspiria
certe lacrmeq c᷑ gandio migte
deuotiont. ogulorũ Illud cñ scupore
ccrueutiũ iestalantur. Inde ꝑlatum
est idom preciosit̃ corpus suꝵ Rerram
unde sibe uiolenter a quibusdam miliis
Sminibus inuria fielat. per siluas
et cerras quas Illi ꝑ muisticiam
Resielte subiciens manciprnt. Itq
n prgeitia sancti corporis cue uiulrtĩ
sanctus ꝓetrus ⁊ postolus yctestartu
lidandi dedit alq solueudi: uẽt qui
danceps de cerrib illis ac silius aliqũ
sincto presimuerẽt niurrm insere
scatrũ pui sanctũ gomudabantur e
ircimusiantis populi cõseusu uoluntart.

Expanded text:
explevit. Aderat non modica populorum explevit. Aderat non modica populorum frequentia, res insolita mirantium oculos perstringebat, in superioribus aeris partibus cunctis apparens occultari minime poterat. Prudens lector apud se intueatur, quid per illud signum in cordibus intuentium divina bonitas operabatur, suspiria certe lacrimaeque cum gaudio mistae, devotionem populorum illud cum stupore cernentium testabantur. Inde perlatum est idem pretiosum corpus super terram, unde sibi violenter a quibusdam malignis hominibus injuria fiebat, per silvas et terras quas illi per injustitiresistente subjiciens mancipavit. Atque in praesentia sancti corporis, cui viventi sanctus Petrus apostolus, potestatem ligandi dedit atque solvendi, omnes qui deinceps de terris illis ac silvis, aliquam sancto praesumerent injuriam inferre, fratrum qui sanctum comitabantur, et circumstantis popu
Abbreviated transcription (Latin):
nolus Rmulũ nomine lotã accessit
inter pressionte populi mulier quedã
manũ depteram neruorie coulactione
sic obenis debilitatam ut nullũ ogus
inde posset adere. accessit in quam
ad strctrũ sancli manũ debilem sideliaer
corpus sancti propter conflututem p¬
puli multanduit⁊ al crlesia quia
minus erat capax elarũ est: ac iubatre
undo licineastrintura cortuns insupendẽ¬
diculer aptati suꝑ collocaruẽ ibe Rursus
alia mulier coto corpors dbilis Et
cruribus misere contractis allata sulter
feretriẽ sancli deponitur i et prius
estuaus et deficiente spũ ptus bis
exanimala presdoloris ancustia lande
iptenditur: atq ddomũ proprioꝰ am
presse saua Re diit. que delata fuerat
missam celebrare. murabile diclu ut
cungtis cuiduter appareret cuins
ccrtis hec sidua ficlant: sertuo yuroq
sine caissit diue nubiũ acre uisus
est in celo guculus candide coloris
supra corgus sancti Resplendere: tamqr
duui permansit douee sacerdos missam

Expanded text:
 accessit universo mista populo mulier quaedam, manum dexteram nervorum contractione sic habens debilitatam, ut nullum opus inde posset agere; accessit, inquam, ad feretrum sancti, manum debilem fideliter corpus sancti, propter confluentem populi multitudinem, ab ecclesia, quia minus erat capax, elatum est: ac sub aere nudo, lignea structura, cortinis circumpendedecenter aptata super, collocatum. Ibi rursus alia mulier toto corpore debilis et cruribus misere contractis, allata subter feretrum sancti deponitur, et prius aestuans, et deficiente spiritu pene bis exanimata prae doloris angustia tandem extenditur, atque domum proprio jam gressu sana rediit, quae delata fuerat missam celebrare, mirabile dictu, ut cunctis evidenter appareret cujus meritis haec signa fiebant, sereno puroque sine crassitudine nubium aere, visus est in coelo circulus candidi coloris, supra corpus sancti resplendere, tamque diu permansit, donec sacerdos missam
Abbreviated transcription (Latin):
cominantiemus. Alũ nuistrũ donar
sancto simando mterpellanimus:
quatums solutũ uniculis corporalibes
anctus cui douaretur apud diuinam
ltineutiam oltintret demoniacis absolui
nexibus. Qmod la et factũ est.
Nlam et pontifex nostris asseuscum
preluit ꝓctitiombus. et ille pontisex
noster cuius corpus deportabatur
liberam intutem tatenus captinato
ta ut inde nobiscu prodieditus nulliẽ
male sam capitis indicũ ultra plenderet.
so ⁊ psa quo q urbe
uestiotia deterquentes cr̃ /mẽse
comitatu tinium . tendebamus uersus
eppidri mi uerabulũ est uoctium: ubi
multe auersiones ab oppidauo scuꝰ ndice
tuisde ⁊ loc familie nferebantur
lancti timandi que arta / psum deꝯebat
oxpidum.Sed ubi loco quo disppsitũ
crat iendert propiammus ent quendam

Expanded text:
aneremus, illum miserum donari S. Amando interpellavimus, quatenus solutum vinculis corporalibus, sanctus, cui donaretur, apud divinam clementiam obtineret daemoniacis absolvi nexibus. Quod et ita factum est. Nam et pontifex nostris assensum praebuit petitionibus, et ille pontifex noster, cujus corpus deportabatur, liberam mentem eatenus captivato ita ut inde nobiscum progrediens, nullum malesani capitis indicium ultra praetenderet. 5. Ab ipsa quoque urbe vestigia detorquentes cum immenso comitatu civium, tendebamus versus oppidum, cui vocabulum est Coceium, ubi multae aversiones ab oppidano, seu judice ejusdem loci, familiae inferebantur S. Amandi, quae circa ipsum degebat oppidum. Sed ubi loco, quo dispositum erat tendere, propiavimus, ecce quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
loca. cameratũ urbtm deuonimus
luculem pontifirali calhedra. In
qua propter ualues quidamꝰ nscosatus
constrictis artissuus in uerno pedibut
residelat. qui ut ab iicolis palam factũ
est nobis ol nunam in sau carilis
aintutiam quandam propinquarũ
suarũ sancianerat. Ui cũ honorifit¬

Expanded text:
loca, Cameracum urbem devenimus loca, Cameracum urbem devenimus cluentem pontificali cathedra. In qua propter valvas quidam insensatus constrictis arctissime in nervo pedibus residebat, qui, ut ab incolis palam factum est nobis, ob nimiam insani capitis amentiam, quamdam propinquarum suarum sauciaverat. Ubi cu