comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ: idem dii quibus supplicãt. Si nobis cre¬
dendum ẽẽ no putat. credãt homero qui
sũmum illuĩ iouẽ demonib agregauit: sed
&x aliis poctis ac pħis. qui cosdem̃ mͦ demo¬
nas mͦ deos nũcupãt. quoꝵ alteꝵ uerũ alteꝵ
tunt᷑. ut hẽrores hõibus imitat̃ & a uocet ꝗ
dei ueri notione. per quã solam pot mors
eterna uitari. Idem dũt qui deiciendi hoii
cã. uarios libi cultus pexuersa teligione con¬
diderũt. menuentis tam̃ issũptisq noibus ut
fallerẽt. Nam quia diuinitate per se ip̃os it¬
fectar̃ nõ poterant: acciuer sibi nõĩa poten¬
tium regum: sub quoꝵ titulis honores sibi
deoꝵ uendicarẽt. Q ui error discuti põt &
ia lucẽ ueritatis ꝓtrahi. nam siquis studet al¬
tus inquirere congreget eos quibus peritia t̃
eitẽt ab inferis aĩas. euocẽt: i ouem. neptu¬
nũ.: uulcanũ: mercuriũ apollinẽ: premꝗ y
oium saturnũ. Respondebũt ab inferis oes

Expanded text:
esse, idem dii, quibus supplicant. si nobis creesse, idem dii, quibus supplicant. si nobis credendum esse non putant, credant Homero, qui summum illum Iouem daemonibus adgregauit, sed et aliis poetis ac philosophis, qui eosdem modo daemonas, modo deos nuncupant, quorum alterum uerum, alterum iuntur, ut errores hominibus immittant et auocent a ueri dei notione, per quam solam potest mors aeterna uitari. idem sunt qui deiciendi hominis causa; uarios sibi cultus per diuersa regionum condiderunt, mentitis tamen adsumptisque nominibus ut fallerent. nam quia diuinitatem per se ipsos adfectare non poterant, adsciuerunt sibi nomina potentium regum, sub quorum titulis honores sibi deorum uindicarent. qui error discuti potest et in lucem ueritas protrahi. nam si quis studet altius inquirere, congreget eos quibus peritia est ciere ab inferis animas. euocent Iouem Neptunum Volcanum Mercurium Apollinem patremque omnium Saturnum: respondebunt ab inferis omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sortiũ. an uo̾ itumici sint. Si sũt aliqua neces¬
situdine copulati: quatinus eos discernemus aut
timẽt: aut dii demonas fugare nõ possũt. Ec¬
ce aliquis instinctu demonis pexcitus. demẽ¬
tit. efferat᷑ in sanit. Ducamus huc ia iouis
maxinis templum: uł quia lanare hõĩes iupiter
nescit. in esculapii uł apollinis phanũ iubeat
utriuslibet lacerdos dei sui nõĩe: ut nocens
ille sp̃us excedat ex hor̃e: nlło id pacto fieri
põt. Que igit᷑ ins deoꝵ est: si subiectos sibi
demonas nõ hñt. At uoͣ idem demonas ad¬
uirati per nom̃ dei ueri protinus fugiunt.
si cõsatuat᷑ in medio. & is quẽ constat incur¬
sum demonis perpeti & delphici apollinis
uates. eodem mͦ nom̃ dei hõrebũt: & tam
celeriter excedet de uate suo apollo ꝙ̃ ex
hoĩe spũis ille demonicus. &x ad iurato fuga¬
toq deo suo uates inperpetuo cõticescet: Pxgo
idem sũt demones quos fatent᷑ execrandos

Expanded text:
sortium an uero inimici sint. si sunt aliqua necessortium an uero inimici sint. si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus aut timent aut dii daemonas fugare non possunt? ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit effertur insanit: ducamus hunc in Iouis Optimi Maximi templum uel, quia sanare homines Iuppiter nescit, in Aesculapi uel Apollinis fanum. iubeat utriuslibet sacerdos dei sui nomine ut nocens ille spiritus excedat ex homine: nullo id pacto fieri potest. quae igitur uis deorum est, si subiectos sibi daemonas non habent? at uero idem daemones adiurati per nomen dei ueri protinus. fugiunt.si constituantur in medio et is quem constat incursum daemonis perpeti et Delphici Apollinis uates, eodem modo dei nomen horrebunt et tam celeriter excedet de uate suo Apollo quam ex homine spiritus ille daemonicus et adiurato fugatoque deo suo uates in perpetuum conticescet. ergo idem sunt daemones quos fatentur execrandos
Abbreviated transcription (Latin):
que substineri aut cõgredi nõ p̃ot. Sed auit hoc deos nõ
metu uerũ odio facere. quali quisꝗͣ posl̾it dice¬
re odisse. nisi eum qui aut noceãt : aut possit
nocer. Immo u̾o cõgruẽs maiestati fuit. ut eos
quos oderãt pñtibus penis affigerẽt potiusꝙͣ
fugerent. Sed qm̃ neq accedete ad deos postũt.
inquib celestem not̃a uiderĩt. nec his nocere
quos signũ ⁊̃ mortale munierit. tanꝗͣ in expu¬
gnabiliiꝰ murus lacessũt eos per hoies. & ma-¬
iclus
nibus sequũt᷑ alienis. quos profecto si ẽẽ cõfitẽt᷑.
uincimus. necesse ẽ enĩ uerã ẽẽ hãt yeligio¬
nẽ: que &ronem demonũ nouit. & altutiam
intelligit. & uim retundit. & cos spiritalib
armi domitos ac sub actos cedere łibi cogit.
monas. Exponãt igit᷑ nobis differẽtiã gm̃i
utriusq ut sciamus quid colendum: quid
exeerandũ sit. Habeant ne interse aliqͦd cõ¬

Expanded text:
quae subsistere aut congredi non potest. sed aiunt hoc deos non quae subsistere aut congredi non potest. sed aiunt hoc deos non metu, uerum odio facere: quasi quisquam possit odisse nisi eum qui aut noceat aut possit nocere. immo uero congruens maiestati fuit ut eos quos oderant, praesentibus poenis adficerent potius quam fugerent. sed quoniam neque accedere ad eos possunt in quibus caelestem notam uiderint nec iis nocere quos signum immortale munierit tamquam inexpugnabilis murus, lacessunt eos per homines et manibus persecuntur alienis. quos profecto si esse conStentur, uicimus. necesse est enim ueram esse hanc religionem, quae et rationem daemonum nouit et astutiam intellegit et uim retundit et eos spiritalibus armis domitos ac subactos cedere sibi cogit. monas? exponant igitur nobis differentiam generis utriusque, ut sciamus quid colendum, quid exsecrandum sit, habeantne inter se aliquod con
Abbreviated transcription (Latin):
nõie magistri sui. & signo passionis exclu¬
dũt: cuusꝰ rei no disticiłis est probatio. Nam
cũ diis suis ⁊̃ molãt. si assistet aliquis lignatam
fronte generis sacra nullo modo litãt. nec fre¬
sponsa p̾ot consultus reddere uates. Et hec sepe
cã precipua iustitiã perlequẽdi malis regibus
fuit. Cum enĩ quidã miniltroꝵ nr̃i Sacͥfi¬
cantibus diis assisterẽt. imposito frotibrs signo
deos illoꝵ fugduerũt. ne possent inuiscerib
hostiaꝵ futura. depingere Quod cum intelli¬
gerẽt auruspuel instigatibus hisdem demonibus
quib cõsecrarãt. cõquerẽtes prophanos hoĩes la¬
cris interesse ad egerũt pͥnapes ĩpos infurorẽ
ut repugnarẽt dei templum: seꝗ uero laclegio
cõtaminarẽt. quod grauissimis per sequẽtium
penis expiaret᷑. Nec tam̃ ex hoc ip̃o ceci hõies
intelligere possũt. Aut hãc ẽt uer̃a religiõe
cui aduincendũ tanta uis est aut illã falsam

Expanded text:
nomine magistri sui, et signo passionis exclunomine magistri sui, et signo passionis excludunt. Cujus rei non difficilis est probatio. Nam cum diis suis immolant, si assistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo litant. Nec responsa potest consultus reddere vates. Et haec saepe causa praecipua justitiam persequendi malis regibus fuit. Cum enim quidam ministrorum nostri sacrificantibus dominis assisterent, imposito frontibus signo, deos illorum fugaverunt, ne possent in visceribus hostiarum futura depingere. Quod cum intelligerent haruspices, instigantibus isdem daemonibus quibus prosecant conquerentes profanos homines sacris interesse egerunt principes suos in furorem, ut expugnarent dei templum seque uero sacrilegio contaminarent, quod grauissimis persequentium poenis expiaretur. nec tamen ex hoc ipso caeci homines intellegere possunt aut hanc esse ueram religionem cui ad uincendum tanta uis inest aut illam falsam
Abbreviated transcription (Latin):
est hõis .& lignũ sanguiem delibutum crucs
sigͥficatio ẽ. Deniꝗ inimolatio pecudis ab his
passionis figura eit: quã deui prescius futuroꝵ
tradidit per moysen populo suo celebr̃adam.
ed tum figua ualuit in p̾nti ad depellendum
pexiculum ut appareat ꝙͣtum ueritas ĩp̃a
ualitura sit ad plebem dei protegendam in
extrema totius orbis necessitateᷤ. Qquõ aut̃
uł in qua plaga tuti om̃s sint faturi: qui si¬
gnũ hoc ueri & diuini sangiĩs in sũmo cor¬
poris lui notauerĩt. in nouissimo libro docebo.
at exponere. ꝙͣto terroti sit demonib hoc
signum sciet qui uiderit. quatinus ad iuxati
pet cristum de corporibus que obsiderĩt fu-¬
gu̾̃it. Nam sic̃ ip̃e cum inter hoĩes ageret. uni¬
uersos demonas uerbo fugabat. hõiumꝗ mẽ¬
tes emotas. & malis incursibus furiatas. in
sensus pristinos reponebat: ita nũc lectatores
eius. cosdem spris inquinatos de hõibus &

Expanded text:
est hominis et lignum sanguine delibutum crucis est hominis et lignum sanguine delibutum crucis significatio est. denique immolatio pecudis ab iis passionis figura est, quam Deus praescius futurorum tradidit per Mosen populo suo celebrandam. Sed tum figura valuit in praesenti ad depellendum periculum; ut appareat, quantum veritas ipsa valitura sit, ad plebem Dei protegendam in extrema totius orbis necessitate. Quomodo autem, vel in qua plaga tuti omnes sint futuri, qui signum hoc veri et divini sanguinis in summo corporis sui notaverint, in novissimo libro docebo. at, exponere. Quanto terrori sit daemonibus hoc signum, sciet qui viderit quatenus adjurati per Christum de corporibus, quae obsederint, fugiant. Nam sicut ipse, cum inter homines ageret, universos daemones verbo fugabat; hominumque mentes emotas, et malis incursibus furiatas, in sensus pristinos reponebat: ita nunc sectatores ejus eosdem spiritus inquinatos de hominibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ret ab ortu solis usq ad occalum magnũ popu-¬
lum ex om̃ib linguis & tribubus cõgregatum:¬
ẽẽ subalas suas uenturũ: signũꝗ illd maxi¬
mũ at sublime frontib suis suscepturum:
cuius rei figurã iudei etiã nũc exhibent cum
limina suã de cruor̾ agni notant. Deus
enĩ percussuros egiptios: ut ab ea plaga ⁊̃minei
faceret hebreos: preceperat eis ut agnũ candi¬
dum sine macula ⁊̃molarent: ac signũ limini.¬
bus suis de sanguĩe eius imponerent. Itaq cũ
egyptioꝵ primogenita una nocte interissent:
hebrei soli signo sanguis tuti fuert. nõ quia
ctuor pecudii tantã inse uim gerebat: ut hõib
saluti ẽẽnt: sed imago fuerat reꝵ futuraꝵ
Ignus enim candidus sinc macula cristus fuit
.i. in nocens & iustus & sanctus: & qui ab hiidem
uideis immolatus salii est hõibus. qui signũ
sanguis ÷ crucis qua langiuema fudit. in sua
fronte cõcripserut. Erons aũt sũmũ limen

Expanded text:
ret, ab ortu solis usque ad occasum, magnum popuret, ab ortu solis usque ad occasum, magnum populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine macula Christus fuit, id est innocens, et justus, et sanctus, qui ab iisdem Judaeis immolatus, saluti est omnibus qui signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte con-i scripserint. frons enim summum limen
Abbreviated transcription (Latin):
rũt: ossa eius suffringet᷑: sic moẜ coꝵ ferebat:
sed fm modo latus eius perforauerũt. Sic in¬
tegrum coͣpus patibrlo detractũ elt: &e sepul¬
chro diligent᷑ indusum Que omĩa id arco
facta sunt: ut lelum ac deͤminutũ corpus
ad resurgendum in habile redderet᷑. Illa quoꝵ
p̃cipua fuit cã. cur deus cruce̾ maluerit. qđ
ea exaltari eum fuit necelle: om̃ibusq genubus
passionẽ dei notescere. Nam qm is qui patibulo
suspendit᷑: & cõspicuus est om̃ibus & cẽteris al¬
tor. crux potius electa ẽ. que significaret illum
tam cõspicuũ. tamq sublimem futuꝵ. ut ad tum
cognoscendum paritex & colendum: cuncte na¬
tiones ex om̃i orbe cõcurrerẽt. Deniq nlla genis
tan in humana est: nulla religio tam remõta.
cui aut passio eius. aut sublimitas maiestatis
ignota sit. Extendit exgo inpassione manus
suas. orbemꝗ dimensus est: ut iã tũc ostende¬

Expanded text:
runt ossa eius suffringere, sicut mos eorum ferebat, runt ossa eius suffringere, sicut mos eorum ferebat, sed tantummodo latus eius perforauerunt. sic integrum corpus patibulo detractum est et sepulchro diligenter inclusum. quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac deminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur. illa quoque praecipua fuit cilla exaltari eum fuit necesse, et omnibus gentibus passionem Dei notescere. Nam quoniam is, qui patibulo suspenditur, et conspicuus est omnibus, et caeteris altior, crux potius electa est, quae significaret illum tam conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognoscendum pariter et colendum, cunctae nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regio tam remota, cui aut passio ejus, aut sublimitas majestatis ignota sit. Extendit ergo in passione manus suas, orbemque dimensus est, ut jam tunc ostende
Abbreviated transcription (Latin):
etia mortẽ suscipere nõ reculauit. ut homo. illo
ducẽ. subactam & cathenatam mortem q iuit
terroribus trumpharet. Cux aũt sumus ꝑatẽ
id potissimũ̃ genus mortis elegerit: quo sasficas
eũ sineret. hec rõ ẽ. Dicat enim fortasie aliꝗl
cui si deus fuit. Ex mori uoluit: ño saltẽ honesto
aliquo mortis genere astectus eit. Cur potissiũ
crute Tur in fami gñe supplicii: quod eta heuĩ
sibuto quis notenti uideat᷑ indignum : Prinũ
quodꝰ is qui humilis aduenerat: ut humilibus Ex
infiemis oꝑem ferret: Ex omibuꝰ sꝑem salutis
ostenderĩt: eo gñe afficiendus tuit: quo humiles
& infixmi solent ne quis ẽẽt om̃io qui eum no
poss& imitari. Deinde ut integrũ corpus cius
conseruaret᷑ quẽ die tertia resurgere ab inte¬
ris oportebat. N ec hoc etũ cuiꝗͣ ignorandũ cie
qd ipt ante de lua passionie predices etia id
notum fecerat: habere se potestatem deponẽ

Expanded text:
etiam mortem suscipere non recusauit, ut homo illo etiam mortem suscipere non recusauit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus triumpharet. cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit quo adfici eum sineret, haec ratio est dicat enim fortasse aliquis: \'cur si deus fuit et mori uoluit, non saltem honesto aliquo mortis genere adfectus est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero quamuis nocente uideatur indignum?\' primum, quod is qui humilis aduenerat, ut humilibus et infimis opem ferret et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere adficiendus fuit quo humiles et infimi solent, ne quis esset omnino qui eum non posset imitari. deinde, ut integrum corpus eius consernaretnr, quem die tertio resurgere ab inferis oportebat. nec hoc enim cuiquam ignorandum est, quod ipse ante de sua passione praedicans etiam id notum fecerit habere se potestatem cum uell
Abbreviated transcription (Latin):
sentibus sanctũ dei caput aingimus. quia cõuoca¬
n ab ip̃o de arcũtusi undiq ad eum mr̃o de doc¬
tor deo assistimus. regemq illũ mudi & om̃ium
uiuentiũ dñm coronamus. Quod uoͣ ad crutem
spectat: magna in ea uis ac xõ ẽ. quã nũc cona¬
bor ostendere. Deus nãq sic superius exposui:
cum cõstituiss& hõĩem liberar: magẽum uirtutis
legauit interxam. qui & preceptis: singularib lalutari
formaret hoĩes ad in nocentiã: & operibus factiq¬
p̾ntibus. iustitie uiã panderet: qua gradieni
homo & doctorem suum sequens: ad uitã et̾ nam
peruenixet. Is igit᷑ corporatꝰ est. &x ueste caͣnis
inditus: ut hõi ad quẽ docendum uenerat.
uirtutis exͣ & incitamẽta preberet. Sed cum
in om̃ib uite officiis. iustttie specimen prebuis¬
set. ut doloris quoq patientiã: mortisq cõtentum:
quibus perfecta & consumata fuit uixtus traderet
ergo cruciatus & uerbera & spinas: postremo

Expanded text:
sentibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocasentibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocati ab ipso, et circumfusi undique ad eum, magistro ac doctori Deo, assistimus, regemque illum mundi et omnium viventium Dominum coronamus. Quod vero ad crucem spectat, magna in ea vis ac ratio est, quam nunc conabor ostendere. Deus namque sicut superius exposui cum statuisset hominem liberare, magistrum virtutis legavit in terram, qui et praeceptis salutaribus formaret hopraesentibus iustitiae uiam panderet, qua gradiens homo et doctorem suum sequens ad uitam aeternam perueniret. is igitur corporatus est et ueste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum uenerat, uirtutis exempla et incitamenta praeberet. sed cum in omnibus uitae officiis iustitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus perfecta et consummata fit uirtus, traderet ergo cruciatus et uerbera et spinas. postremo
Abbreviated transcription (Latin):
tis pollicebat᷑. Et ꝙͣ ꝙͣ paslio ip̃a per se acer-¬
ba ex amara specimen nob futuroꝵ tormẽ¬
toꝵ dabat. que morantibus in hoc seculo. uir¬
tus ip̃a proponit: tam̃ illius moͥ põt & cibus
inos doctoris nr̃ ueniens pressurraꝵ nob
& laboꝵ &x miseriaꝵ prebebat exemplũ: que
om̃ia tolerare ac perpeti necesle est eos qui
ueritatẽ secunt᷑ Quoniã ueritas a cerba
ẽ. & inuisa om̃ibus qui uirtutis ex pertes
uitã lua motiiferis uoluptatib dederũt. y¬
Nam corona spitira capiti eius imposita: id
declarabat fore. ut diuinã sibi plebem
de nocentibus congregaret Cotona enĩ drꝰ
circum stant ⁊ norbe populus. Nos aũt̃ qui ante
cognitionẽ dei fuimus iniusti. spine .i. mali ac
nõcetes eramus ignorãtes quid ẽẽt bonũ & ad iu¬
stitie notione atq operibus alieni. omĩa scelere
ac libidine polluebamus. Plecti uoͣ ex dumis &e

Expanded text:
tis pollicebatur. Et quamquam passio ipsa per se acertis pollicebatur. Et quamquam passio ipsa per se acerba et amara specimen nobis futurorum tormentorum dabat, quae morantibus in hoc saeculo virtus ipsa proponit; tamen illius modi potus, et cibus in os doctoris nostri veniens, pressurarum nobis, ac laborum et miseriarum praebebat exemplum. Quae omnia tolerare ac perpeti necesse est eos, qui veritatem sequuntur; quoniam veritas acerba est, et invisa omnibus, qui virtutis expertes, vitam suam mortiferis voluptatibus dedunt. Nam corona spinea capiti ejus imposita id declarabat, fore ut divinam sibi plebem de nocentibus congregaret. Corona enim dicitur, circumstans in orbem populus. Nos autem, qui ante cognitionem Dei fuimus injusti, spinae, id est mali et nocentes eramus, ignorantes quid esset bonum; et a justitiae notione atque operibus alieni, omnia scelere ac libidine polluebamus. Electi ergo ex dumis et
Abbreviated transcription (Latin):
luminis aĩate ad ĩ mortalitatis premia per¬
uenirẽt. Eos enĩ recte mortuos existimaue¬
ris. qui datorẽ uite deũ nescientes. atq y
aĩas suas a celo in terrã deprimẽtes. in lagos
eterne mortis incurrũt. Que igit᷑ turic
faciebat in pnti imagines erat futuroꝵ: que
in lesis affectilusq cõporib ex hibebat. ea spi¬
ritalem figuram gerebãt: ut inp̾nti uirtutẽ
nobis. no tetrena oꝑa mostraret: & infutuꝵ
potestatẽ celestis sue maiestatis oftenderet.
Ergo sic̃ opera eius ligͥlicatiam quoq maro¬
ris potestaus huerũt᷑. ita etia passio. nõ sim¬
plex nec superuacua: nec fortuita precessit.
Ced ut illa que fẽc magna: uirtute̾̃ ac pote¬
statẽ doctrine cius significabãt: sic ea que
passus ẽ. odio futurãm ẽe sapĩam nutiabãt
A ceti enĩ potus ac fellis cibus acerbitates & a¬
maritudines in hac uita sec tatorib uerita.¬

Expanded text:
luminis animatae, ad immortalitatis praemia perluminis animatae, ad immortalitatis praemia pervenirent. Eos enim recte mortuos existimaveris, qui datorem vitae Deum nescientes, atque animas suas a coelo in terram deprimentes, in laqueos aeternae mortis incurrunt. Quae igitur faciebat in praesens, imagines erant futurorum; quae in laesis affectisque corporibus exhibebat, ea spiritalium figuram gerebant, ut et in praesenti virtutis non terrena opera monstraret, et in futurum potestatem coelestis suae majestatis ostenderet. Ergo sicut opera ejus significantiam quoque majoris potestatis habuerunt, ita etiam passio non simplex, nec supervacua, nec fortuita praecessit. Sed ut illa, quae fecit, magnam virtutem ac potestatem doctrinae ejus significabant: sic ea, quae passus est, odio futuram esse sapientiam nuntiabant. Aceti enim potus, ac fellis cibus, acerbitates et amaritudines in hac vita sectatoribus verita
Abbreviated transcription (Latin):
mortis incedit. Item labes & maculas inꝗnatoꝵ
corpoꝵ repurgauit. nõ exigua im mortalis pote¬
ne opera. Ueꝵ id portendebat hec uis quod pec¬
catoꝵ labibus ac uitioꝵ maculis inquinatos. doc¬
trina eius purificatura eẽt exuditione iustine.
Leprosi eñĩ uere atq elephantiati debuit heri:
quos uł infinite cupiditates ad scelera: uel in¬
satiabiles uoluptates ad flagitia compellũt. &
dedecore maculis in iustos labe afficiũt sem¬
piterna. Latentia mortuoꝵ corpora erexit: eosq
nõibus suis inclamatos amore reuocauit. Quid̾
cõgruentius deo: quid miraculo digniui odium
seculoꝵ. ꝙͣ decursam uitã resignasse: comple¬
tisq hõium ipoibus. tempora adiecisie perpetua:
Archana mortis reuelasse. Ced hec enenarrabi¬
lis potestas. imago maioris uirtuns fuit. que
demostrabat tantã uim habiturã t̃e doctri¬
nã suã: ut gentes iutoto orbe: que aliene. a
deo subiecte morti fueriĩt: cognitione ueri

Expanded text:
mortis incedit. Item labes et maculas inquinatorum mortis incedit. Item labes et maculas inquinatorum corporum repurgavit, non exigua immortalis potentiae opera: verum id portendebat haec vis, quod peccatorum labibus, ac vitiorum maculis inquinatos, doctrina ejus purificatura esset eruditione justitiae. Leprosi enim vere atque elephantiaci debent haberi, quos vel infinitae cupiditates ad scelera, vel insatiabiles voluptates ad flagitia compellunt, et dedecorum maculis inustos labe afficiunt sempiterna. Jacentia mortuorum corpora erexit, eosque nominibus suis inclinatos a morte revocavit. Quid congruentius Deo? Quid miraculo dignius omnium saeculorum, quam decursam vitam resignasse, completisque hominum temporibus tempora adjecisse perpetua, arcana mortis revelasse? Sed haec inenarrabilis potestas imago virtutis majoris fuit, quae demonstrabat tantam vim habituram esse doctrinam suam, ut gentes in orbe toto, quae alienae a Deo, subjectae morti fuerunt, cognitione veri
Abbreviated transcription (Latin):
ret mox futuꝵ ut reꝵ celestiũ tiuper ignari:
percepta sapie disciplina: de deo & ueritate
dissererẽt. Nam qui ronem diuinitatis igno¬
rat. is uere & elinguis ex mutus eit. licet ÷¬
oĩum dissertissimus sit lingua eñĩ cũ uerũ
loqui ceperit. idest uixtutẽ maiestatẽq dei sin¬
gularis interpetrari: tum demũ officio ne sue
fungit᷑. Quãdiu aũt falsa loquit᷑. ⁊n usu suo
nõ est: Ex ĩo intans sit necesse est: quia diui¬
na proloqui nõ põt. Pedes quippe claudoꝵ
ad osficium gradietidi reformauit. laudabi¬
lis diuine operis fortitudo. sed figura id con-¬
finebat. quo cohibitis exrorib uite secularis
at deuie: iter ueritatis aperiret᷑. per quod gra¬
derent hoĩes ad dei gr̃a cõ sequenda. Is enim
uere claudus existimãdus est: qui caligine
ac tenebris insipiẽtie implicatus. & quo tendat igna¬
rus: ostensibilibus & caducis gressibus per uiam

Expanded text:
ret mox futurum, ut rerum coelestium nuper ignari, ret mox futurum, ut rerum coelestium nuper ignari, percepta sapientiae disciplina, de Deo, et veritate dissererent. Nam qui rationem divinitatis ignorat, is vere elinguis et mutus est, licet omnium disertissimus. Lingua enim cum verum loqui coeperit, id est, virtutem majestatemque Dei singularis interpretari, tum demum officio naturae suae fungitur. Quamdiu autem falsa loquitur, in usu suo non est; et ideo infans sit necesse est, qui divina proloqui non potest. Pedes quoque claudorum ad officium gradiendi reformavit laudabilis divini operis fortitudo: sed figura id continebat; quod cohibitis erroribus vitae secularis ac deviae, iter veritatis aperiretur, per quod graderentur homines ad Dei gratiam consequendam. Is enim vere claudus existimandus est, qui caligine ac tenebris insipientiae implicatus, et quo tendat ignarus, offensibilibus et caducis gressibus per viam
Abbreviated transcription (Latin):
est: nõ fuerũt inania: sed habuerũt figurã
& signi ficãtiã magnã: sic̃ ȩtiã diuitia illa
opera que fecit: quoꝵ uis & potentia: uale¬
bat quidem in pns. sed declarabat aliquid in-
fututum. Aperuit cecoꝵ lumina celestis uir-¬
tus: & lucem nõ uidentibus reddidit: Ced
hoc facto significabat fore: ut cõueriusꝰ ad
gẽtes que deum nesciebãt. insipientiũ pecto¬
ra illuminaret luce sapĩe: & ad ueritatem
cõtemplandam oculos cordis aperiret. Uere er̃
ceci sũt: qui celestia nõ uidentes: & tenebris
ignotatie circũtuli: terrena Se tragilia uene¬
rantͣ. Patefecit aures surdoꝵ. ñõ utiq hacte¬
nus uis illa celestis operata ẽ: sed declarabat
breui fore: ut qui erant ueritati expertes. &
audixẽt & intelligerẽt diuinas dei uoces. Uere
et̃ surdos dixexĩs. qui celestia &e uera c fati¬
enda nõ audiũt. Mlutoꝵ linguas in eloquiũ
rat huic uixtuti alia significatio: que ostende¬

Expanded text:
est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram et significantiam magnam sicut etiam diuina illa opera quae fecit: quorum uis et potentia ualebat quidem in praesens, sed declarabat aliquid in futurum. aperuit caecorum lumina. caelestis uirtus, lucem non uidentibus reddidisse: sed hoc facto significabat fore ut conuersus ad gentes quae deum nesciebant insipientium pectora inluminaret luce sapientiae et ad ueritatem contemplandam oculos cordis aperiret. uere enim caeci sunt qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat breui fore ut qui erant ueritatis expertes, et audirent et intellegerent diuinas dei uoces. uere enim surdos dixeris qui caelestia et uera et facienda non audiunt. mutorum linguas in eloquium rat huic virtuti alia significatio, quae ostende
Abbreviated transcription (Latin):
morti: cuius & dñatio incarnem. Idto cãne
se induit: ut desideriis carnis edomitis do¬
ceret: nõ necessital c̃e pectare. sed ꝓpositi
ac uoluntats. Una enĩ nobis & magna & preci-¬
pua cũ carne luctatio ẽ: cuius infinite cupidita¬
tes premũt. aĩam nec dñm retinere patiuntus
sed ẽa uoluptatibus: illecebris suauibus macipatã.
morte afficiut sempiterna. quib ut repugnar̃
possimꝰ. deus nob uia superande caͣnis .&. ape¬
ruit & ostendit. que uirtus perfecta &t oibus
numeris ab soluta: coronã uincentibuis et mex¬
cedem ĩmortalitatis impartit: Dixi de hu¬
militate & fragilitate & passione. cur hec deus
subire maluerit. nũc ip̃ius crucis x̃o redden¬
da est: & uis enaranda. Quid sumus pr̃
a principio disposuerit. & quẽ ad moꝰ cũctaq
gesta sũt ordinauerit: nõ tantũ diuinatio pro¬
pħaꝵ que in cristũ uera precelsit: sed etia t̃o
ip̃ius passionis docet. Quecũq enĩ panus

Expanded text:
morti cuius est dominatio in carnem. ideo carne morti cuius est dominatio in carnem. ideo carne se induit, ut desideriis carnis edomitis doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi ac uoluntatis. una enim nobis et magna et praecipua cum carne luctatio est, cuius infinitae cupiditates premunt animam nec dominium retinere patiuntur, sed eam uoluptatibus et inlecebris suauibus mancipatam morte adficiunt sempiterna. quibus ut repugnare possemus, deus nobis uiam superandae carnis et aperuit et ostendit. quae uirtus perfecta et omnibus numeris absoluta coronam uincentibus et mercedem inmortalitatis inpertit. Dixi de humilitate et fragilitate et passione, cur haec deus subire maluerit: nunc ipsius crucis ratio reddenda est et uis enarranda. quid summus pater a principio disposuerit et quemadmodum cuncta quae gesta sunt ordinarit, non tantum diuinatio prophetarum, quae in Christum uera praecessit, sed etiam ratio ipsius passionis docet. quaecumque enim passus
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut patex spus cius deus sine matre: ita
mater corporis eius uirgo sinȩ pr̃e: Fuit ig
& deus &e hõ: intex deum hoiemꝗ mẽdiui con¬
stitutus. Unde illũ greci mesiten uocant ut
hoĩem perducere ad deũ poss&: id est ad ĩmor¬
talitatem: quia si deus tantũ fuiss& ut supra
dictũ ẽ exempla uirtutis hõi prebere nõ pos¬
sit. Si homo tm̃ nõ posset hoĩes adiustitia co-¬
gere: nisi auctoritas & uixtus hõĩe maior ac¬
cederet. Et enĩ cum cõstet homo ex carne
ut fiat eternus. caro qm̃ terrena est ioq moͣ¬
talis. copulatũ sibi sp̃um trahit secum &e ab
imortalitate ducit ad mortẽ: ergo sp̃us ex¬
ꝑs carnis: dux ĩe hõi ad ĩ mortalitatem tilło
pacto poterat: quia caro impedit spm quomi
nus deũ sequat᷑. est enĩ fragilis & subiecta
peccato: peccatum aũt ꝑabulum moͣtis e. Itaq
id circo mediator aduenit. idẽ deus incane᷑.
ut caro eũ sequi poss&: & eriperet hõĩem

Expanded text:
et sicut pater spiritus ejus Deus sine matre, ita et sicut pater spiritus ejus Deus sine matre, ita mater corporis ejus virgo sine patre. Fuit igitur et Deus et homo, inter Deum atque hominem medius constitutus. Unde illum Graeci μεσίτην vocant, ut hominem perducere ad Deum posset, id est, ad immortalitatem: quia si Deus tantum fuisset ut supra dictum est exempla virtutis homini praebere non posset; si homo tantum, non posset homines ad justitiam cogere, nisi auctoritas, ac virtus homine major accederet. Etenim cum constet homo ex carne ut fiat aeternus; caro quoniam terrena est, ideoque mortalis, copulatum sibi spiritum trahit secum, et ab immortalitate ducit ad mortem. Ergo spiritus carnis expers dux esse homini ad immortalitatem nullo pacto poterat: quoniam caro impedit spnus deum sequatur. est enim fragilis et subiecta peccato, peccatum autem pabulum mortis est. itaque idcirco mediator aduenit id est deus in carne, ut caro eum sequi posset, et eriperet hominem
Abbreviated transcription (Latin):
at & factis. Item subiectũ ẽẽ morti ce paslio¬
nibus cũctis: q̃m & inpassione toleranda : &
in mõte subeunda uirtutis osticia uersantur.
que om̃ia ut dixi per cõsumatus doctor per¬
ferre debit. ut doceat poste perferri. Discãt
igit᷑ hoĩes & intelligãt. quare deus sumui
cum legatũ ac ñitium suĩi mitteret ad exudi¬
endam preceptii iustitie lue mortalitatem:¬
mortali uoluerit eũ carne indui: dx cruciatu
affici: & morte multari: nã cũ iustitia nlła
eẽt interra: doctorẽ misit quasi uiuã legem
ut nõm ac templũ nouũ conderet: ut uerũ
ac pium cultum ꝑ om̃em terrã &e uerbes &
ex seminaret. sed tam̃ ut certũ eĩ adeo mis¬
sum: no ita illum nasci oportuit. sĩ homo
nascit᷑ ex moͬtali ntroq concretus. sed ut appare¬
at etiã in hoĩe ip̃m esse celestem: creatus ẽ sine
oꝑa genitoris. Habebat eñĩ spiritalem pr̃em deũ.

Expanded text:
et factis; item, subiectum esse morti et passioet factis; item, subiectum esse morti et passionibus cunctis, quoniam et in passione toleranda et in morte subeunda uirtutis officia uersantur. quae omnia ut dixi consummatus doctor perferre debet, ut doceat posse perferri. Discant igitur homines et intellegant quare deus summus cum legatum ac nuntium suum mitteret ad erudiendam praeceptis iustitiae mortalitatem, uoluerit eum carne indui et cruciatu adfici et morte multari. nam cum iustitia nulla esset in terra, doctorem misit quasi uiuam ut nomen ac templum novum conderet; ut verum ac pium cultum per omnem terram verbis et exemplo seminaret. Sed tamen, ut certum esset a Deo missum, non ita illum nasci oportuit, sicut homo nascitur ex mortali utroque concretus: sed ut appareret etiam in homine illum esse coelestem, creatus est sine opera genitoris. Habebat enim spiritalem patrem Deum;
Abbreviated transcription (Latin):
tutis: & eundem ducẽ nõ sequit᷑. Uides ergo
ꝙͣto perfectior sit mortalis doctor: qr dux
pẽ motalis põt: ꝙͣ ĩ mortalis. quia patiẽtiã
docer̃ ñõ pot̃ qui subrectus parsionibris nõ
e: nec hoc tam̾ eo pertinet. ut hoĩem deo pee¬
feram: sed ut ostendam. neq hoĩem pertecte
doctrine esse posse: nisi sit idem deus. uł auctori¬
tate celesti: nccessitatẽ parendi hõibus imponat. neq
deũ nisi mortali corpor induat᷑ ut precepta sua
factis ad implendo: ceteros parendi necessirate
cõstringat. Liquido igitꝰ apparet: eũ qui mũ¬
do uite dux &e iustitie sit magilter: corpora¬
lera ẽẽ oportere:. nec aliter fieri posle ut sit
illius plena & perfecta doctrina: nisi habeat.
radicem ac fundamẽtum: stabilisq apud hõies
ac fixa permaneat. Ip̃m aũt subire carnis &
corporis imbecillitatem. uixtutẽq inse reciper:
cuius doctoꝵ est: ut eam simul & uerbis doce

Expanded text:
tutis et eundem ducem non sequatur. uides ergo tutis et eundem ducem non sequatur. uides ergo quanto perfectior sit mortalis doctor, quia dux esse mortali potest, quam inmortalis, quia patientiam docere non potest qui subiectus passionibus non est. nec hoc tamen eo pertinet ut hominem deo pferam: sed ut ostendam, neque hominem perfecta doctrina esse posse, nisi sit idem Deus, ut auctoritate coelesti necessitatem parendi hominibus imponat; neque Deum, nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adimplendo, caeteros parendi necessitate constringat. Liquido ergo apparet, eum, qui vitae dux et justitiae sit magister, corporalem esse oportere; nec aliter fieri posse, ut sit illius plena et perfecta doctrina, nisi habeat radicem ac fundamentum, stabilisque apud homiac fixa permaneat, ipsum autem subire carnis et corporis inbecillitatem uirtutemque in se recipere cuius doctor est, ut eam simul et uerbis doceat
Abbreviated transcription (Latin):
quod peccat necessitati potius ascribat: ꝙͣ cul¬
pe iue. Ergo ut perfectus ĩẽ postit niħib ei
debet oppomĩ ab eo qui docendus ẽ: ut si forte¬
dixerit: impossibilia precipis: respondeat. Ecce
ipe facio ego carne indutus sum cuius ẽ pecni¬
care ꝓprium: & ego candẽ carñẽ gero : & tam̃
pricatum ⁊nne dnatur mihi opes contemneẽ
difficile erat. quia uiui ałr no põt in hoc cor¬
pore Ecce mͥ corpus est: & tam̃ pugno cõtra
om̃em cupiditatem: ñõ possum pro iustitia
nec dolore ferre nec mortem: qr fragilis sum.
Ecce & in me dolor ac mors ht̃ potestate: & ea
ip̃a que times uinco: ut uictorẽ te faciãm do¬
loris ac mõtis. Prior uado per ea que substi¬
nere nõ posse pretendis. Si precipientẽ sequi
nõ potes: Sequere precedentem. Sublata hoc
modo om̃is ex cusatio ẽ: & fateri hoĩem neces
se sua culpa in iustum ẽẽ: qui doctor̃t uir¬

Expanded text:
quod peccat, necessitati potius adscribat, quam culquod peccat, necessitati potius adscribat, quam culpae suae. Ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet oppodixerit \'inpossibilia praecipis\', respondeat \'ecce ipse facio.\' at ego carne indutus sum, cuius est peccare proprium.\' \'et ego eandem car- nem gero et tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi opes contemnere difficile est, quia uiui aliter non potest in hoc corpore: \'ecce et mihi corpus est et tamen pugno contra omnem cupiditatem.\' \'non possum pro iustitia nec dolorem ferre nec mortem, quia fragilis sum.\' \'ecce et in me dolor ac mors habet potestatem et tamen ea ipsa quae times uinco, ut uictorem te faciam doloris ac mortis. prior uado per ea quae sustineri non posse praetendis: si praecipientem sequi non potes, sequere antecedentem.\' sublata omnis hoc modo excusatio est et fateri hominem necesse est sua culpa iniustum esse qui doctorem uir
Abbreviated transcription (Latin):
etĩa carnem posse capexe uirtutem Contuma¬
cia enĩ redatgui nõ põt nisi exͦ. Nã habere nõ
possũt que doceas firmitatẽ. tuisi ea pͥus fe
ceris. quia naͣ hõĩum procliuis inuitia uideri
uult nõ modo c̾ũ uenia: sed cũ rõne peccare.
oportet tñĩ mr̃um doctoremq uirtutis hõium
simillimũ fieri: ut uinc̾edo peccatũ: doceat
talis exemplum proponee hõĩ nłło modo põt
Existet enĩ cõstans aliquis at dicet. Tu quidẽ nõ
peccas: quia liber es ab hoc corpore: nõ cocupi¬
scis quia ĩ mortali nihil est necessatiũ. Mihi
uõ młtis rebus opus est: ut tuear hãc uiam.
lõtem nõ times quia inte ualere nõ pot. Dx¬
lorem cõtemnis quia tllam uim patĩ potes.
At ego mortalis utrũq timeo: quia cruciatus mib
grãuissimos inferunt. quos tolerar̃ carnis infir¬
mitas nõ põt. Doctor itaꝗ uirtutis. etiã hani
excusationẽ debuit hõibus aufexre ne quis

Expanded text:
etiam carnem posse capere virtutem? Contumaetiam carnem posse capere virtutem? Contumacia enim redargui non potest, nisi exemplo. Nam habere non possunt, quae doceas, firmitatem, nisi ea prior feceris, quia natura hominum procliuis in uitia uideri uult non modo cum uenia, sed etiam cum ratione peccare, oportet magistrum doctoremque uirtutis homini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat talis, exemplum proponere homini nullo modo potest. Existet enim constans aliquis, ac dicet: Tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc corpore; non concupiscis, quia immortali nihil est necessarium. Mihi vero multis rebus opus est, ut tuear hanc vitam. Mortem non times, quia valere in te non potest. Dolorem contemnis, quia nullam vim pati potes. At ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi gravissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest. Doctor itaque virtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferre; ne quis,
Abbreviated transcription (Latin):
amputar̃ debet: omium excũsationũ uias ⁊m̃¬
ponat hom̃ib parendi necessitatem: nõ ui
aliqua sed pudore: &x tam̃ libertatẽ relinquat:
ut & premiũ sit cõstitutũ parentibus: quia
terit excusatio amputari: nisi ut quĩ doçet
cuturo: Quẽad modũ aũt põt facer̃ que docet.
si nõ sit similis ei quẽ docet:. Nam si nulli sub¬
iectus sit paslioni: põt ei docenti homo sic respõ¬
dex̃. Uolo equidẽ nõ peccar sumcor. Indutus sum
tnĩ carne fragili: & imbeccilla: hec ẽ que con¬
cupiscit: que irascit᷑: que dolexe: que mori ti¬
met. Itaq ducor inuitus. & pecco: nõ quia uolo
sed quia cogor. Sentio me & ip̃e peccar̃. sed
neressitas frãgilitatis impellit. cui repugnãr nõ
possũ. Quid ad hec respondebit preceptor ille
iustitie. Quõ confutabit aut redarguet hõiem
qui delictis suis excusationẽ carnis obtendit
nisi & ip̃e carne fuerit indutus. ut ostendat

Expanded text:
amputare debet omnium excusationum vias, ut imamputare debet omnium excusationum vias, ut imponat hominibus parendi necessitatem, non aliqua sed pudore, et tamen libertatem relinquat, ut et praemium sit constitutum parentibus, quia terit amputari excusatio, nisi ut qui docet, cuturo? quemadmodum autem potest facere quae docet, si non sit similis ei quem docet? nam si nulli subiectus sit passioni, potest ei docenti homo sic respondere: \'uolo equidem non peccare, sed uincor: indutus sum enim carne fragili et inbecilla, haec est quae concupiscit, quae irascitur, quae dolere, quae mori timet. itaque ducor inuitus et pecco, non quia uolo, sed quia cogor. sentio me et ipse peccare, sed necessitas fragilitatis inpellit, cui repugnare non possum. \' quid ad haec respondebit praeceptor ille iustitiae? quomodo confutabit ac redarguet hominem qui delicnisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
põt: nec enĩ mens terrenis uisceribus ⁊nclusa
& tabe cõporis impedita. aut comprehendẽt per¬
sȩ põt. aut caper̃ ueritatẽ. nisi aliunde doceat᷑. E
si maxie possit. suma ta uirtute capet̃ nequeato
& ortubus uitii resistere. quoꝵ matia ⁊nuisce¬
pibus cõtinet. Eo fit ut terenus doctor perfec
inceteris. perfectus & cõsumatus sit: necesse eit
Et id om̃io fieri nõ põt. nuisi mortale corpus assu-
tales oculi claritatẽ maiestatis eius cõspicere ꝓ ac
substnex nõ possũt. Ip̃e quoꝗ deus uirtute do¬
cere no potuit quia expers corporis nõ tacieti
que docebit: ac per hos doctrina eius pertecta
nõ exit. Alioquin si sũma uirtus t̃ dolort̃ pati¬
ent̾ pro iustitia officioꝙ perfexre si uirtus ẽ
mortem ip̾am : & ⁊ntentam nõ metuere: Ep
illatã fortiter sũbstinere: debet ergo doctõ ille
perfectus. & docere ista precipiendo ge cõfir¬
mar̃ faciendo quia qui dat precepta uiuẽdi

Expanded text:
potest. Nec enim mens terrenis visceribus inclusa, potest. Nec enim mens terrenis visceribus inclusa, et tabe corporis impedita, aut comprehendere perse potest, aut capere veritatem, nisi aliunde doceatur. Et si maxime possit, summam tamen virtutem capere nequeat, et omnibus vitiis resistere, quorum materia in visceribus continetur. Eo fit, ut terrenus doctor perfecte, sicut in caeteteris, perfectus et consummatus sit necesse est. At id omnino fieri non potest, nisi mortale sibi corpus assumatales oculi claritatem majestatis ejus conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe Deus virtutem docere non poterit, quia expers corporis non faciet, quae docebit, ac per hoc doctrina ejus perfecta non erit. Alioqui si summa virtus est, dolorem patienter pro justitia officioque perferre, si virtus est, mortem ipsam et intentatam non metuere, et illatam fortiter sustinere; debet ergo doctor ille perfectus, et docere ista praecipiendo, et confirmare faciendo; quia qui dat praecepta vivendi,
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq cũ ipi preceptores uincant᷑ affectibus: quos
uinci predicãt oportere: neminem possunt ad
uirtutem. quã falso predicant crudire: ob eamq
c̾am putant neminem ad huc perfectũs extitisse
sapiente .i. in quo sũme doctrine ai scĩe sũma uir¬
tus & perfecta iustitia cõsenserit. Quod quidem
uerũ fuit. Nemo ęnĩ post mũdum conditũ. talis
extitit. nisi xp̃us. qui ex uerbo sapĩam tradidit.
& doctrinã pnti uirtute firmauit. Age nũc cõ¬
sideremus: an doctor e celo missus possit nõ ẽẽ
perfectus. Nõ dum de hoc loquor quẽ uenisse a
deo negant. Fingamus aliquẽ de celo t̃ẽ mittẽ¬
dum qui uitam hõĩum rudim̾etis uirtutis insti¬
tuat. & ad iustitiã formet. Nemini dubiũ põt
ĩe. quin is doctor qui celitus mittit  tam scĩa
sit rerũ om̃ium ꝙͣ uirtute perfectus: ne nihil
inter celeste terrenũꝙ differat. Nã in hoĩe
in terna & propria doctrina ẽe nlło pacto

Expanded text:
itaque cum ipsi praeceptores uincantur adfectibus quos itaque cum ipsi praeceptores uincantur adfectibus quos uinci praedicant oportere, neminem possunt ad uirtutem quam falso praedicant erudire ob eamque causam putant neminem adhuc perfectum extitisse sapientem, id est in quo summae doctrinae ac scientiae summa uirtus et perfecta iustitia consenserit; quod quidem uerum fuit. nemo enim post mundum conditum talis extitit nisi Christus, qui et uerbo sapientiam tradidit et doctrinam praesenti uirtute firmauit. Age nunc consideremus an doctor e cperfectus. Nondum de hoc loquor, quem venisse a Deo negant. Fingamus aliquem de coelo esse mittendum, qui vitam hominum rudimentis virtutis instituat, et ad justitiam formet. Nemini dubium potest esse, quin is doctor, qui coelitus mittitur, tam scientia sit rerum omnium quam virtute perfectus; ne nihil inter coelestem terrenumque differat. Nam in homine interna et propria doctrina esse nullo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
re: tu ip̃e qui precipis fac ut sciam fieri posle:
cum aũt ip̃t nõ facias. que insolentia ẽ ut hõi
libero imponer uelis leges quib ip̃e nõ pare¬
at. Prius disce qui doces: & anteqͣ mores ali¬
oꝵ cõrigas. tuos corrige. Quis neget iustã
ẽeꝰ responsionẽ. quin etiã incõtentũ ueniet hu¬
iusmo doctor. & deludet᷑ uicissim: quia uide¬
bit᷑ & ip̃e deludẽt. Quid ergo faciet ille pre-¬
ceptor: si hec ei fuerit opposita: Qũo adimet
excusationẽ cõtumacib: tasi ut pͥmibus factis
doceat se possibilia docere: Unde euenit. ut
pħoꝵ preceptis nulls obtemperet. Homines enĩ malũt
exͣ ꝙ uerba: quia loqui facile ẽ prestar difficile.
finã quidẽ tam młti benefacetẽt᷑. ꝙ młti loquunt᷑
bn. Sed qui precipiũt nec faciũt: ab est ab eis fides.
& si hõies fuexint: contemnet᷑ ut leues. si deus oppo¬
netͣ ei exculatio fragilitatis humane. Superest ut

Expanded text:
rae, tu ipse qui praecipis fac, ut sciam fieri posse. rae, tu ipse qui praecipis fac, ut sciam fieri posse. cum autem ipse non facias, quae insolentia est ut homini libero inponere uelis leges quibus ipse non pareas? prius disce qui doces et antequam mores aliorum corrigas, tuos corrige.\' quis neget iustam esse hanc responsionem? quin etiam in contemtum ueniet huiusmodi doctor et deludetur uicissim, quia uidebitur et ipse deludere. quid ergo faciet ille praeceptor, si haec ei fuerint obposita? quomodo adimet excusationem contumacibus, nisi ut praesentibus factis doceat possibilia se docere? inde euenit ut philosophorum praeceptis nullus obtemperet. homines enim malunt exempla quam uerba, quia loqui facile est, praestare difficile: utinamque tam multi bene facerent quam multi locuntur bene! sed qui praecipiunt nec faciunt, abest ab iis fides: et si homines fuerint, contemnentur ut leues, si deus, opponetur ei excusatio fragilitatis humanae. superest ut
Abbreviated transcription (Latin):
se credi. si ea ip̃a que arguit facta nõ essent.
Quicũq precepta dat homibus ad uitam: morelꝗ
fingit᷑ alioꝵ: quero debeat ne ip̃e facere que
prẽcepit. an non debeat: Si nõ fecexit: soluta
ceptor anũo cetuꝗ hoium segregar̾: Inter quos
habitet ip̃t: & ip̃i eodem modo uiuẽdum ẽ: quo
docet ẽe uiuendum: ne se ałr uixerit ip̃e p-¬
ceptis suis fidem de trahat. leuiorẽꝗ doctri¬
nam suã faciat. si re ip̃a resoluat quod uer¬
bis nitatur altriagere. Unus quisꝗ enĩ cum
audit precipiẽtem: nõ uult imponi necessita-¬
tem parendi. tamꝗͣ uis sib libectatis adimat᷑.
Respondit itaq doctori hoc modo: nõ possum ꝑ¬
facere. que iubes: qm̃ sũt impossibilia: uetas
me irasci. uetas cupert. uetas libidine cõmoueri:
uetas dolorẽ uł mortẽ timer̃: sed hoc adeo contͣ
nam ẽ. ut his affectibus uniu̾sa dĩalia subiecta
sint. Uel si adeo putes repugnari posse natu¬

Expanded text:
se credi, si ea ipsa quae arguit facta non essent. se credi, si ea ipsa quae arguit facta non essent. Quicumque praecepta dat hominibus ad uitam moresque fingit aliorum, quaero debeatne ipse facere quae praecipit an non debeat. si non fecerit, soluta ceptor a numero coetuque hominum segregare inter quos agit, et ipsi eodem modo uiuendum est quo docet esse uiuendum, ne si aliter uixerit, ipse praeceptis suis fidem detrahat leuioremque doctrinam suam faciat, si re ipsa resoluat quod uerbis nitatur adstringere. unus quisque enim cum audit praecipientem, non uult inponi sibi necessitatem parendi, tamquam sibi ius libertatis adimatur. respondet itaque doctori hoc modo: \'non possum facere quae iubes, quoniam sunt inpossibilia. uetas me irasci, uetas cupere, uetas libidine commoueri, uetas dolorem, uetas mortem timere, sed hoc adeo contra naturam est, ut his adfectibus animalia uniuersa subiecta sint: uel si adeo putas repugnari posse natu
Abbreviated transcription (Latin):
ris imbecillitatẽ se hõibus ostenderet: eosꝗ ui
stitiã siquidem docexet: id uolebat maiore aucto¬
ritate ut professi dei. Tunc enĩ cũctos fuisse
preceptis celestibus parituxos. si ad ea uirtus &c
potestas dei precipientis accederet. Cur igitur
aũt ad docendos hõies nõ ut deus uenit. Cur
se tam humilem imbecillemq cõstituit: ut ab hõib
& cõtemni & pena affici possit: Cur uim ab
inbecillis & mõtalibus passus ẽ : Cur nõ manus
hoĩu aut uirtute repulit. aut diuinitate ui-¬
tauit: Cur nõ maiestatẽ suã sub ĩp̃a saltera
morte patefecit: sed ut in ualidus iniudiciũ
ductus ẽ: ut nocens damnatꝰ. ut mortalis
occisisus. Refutabo hec diligentꝰ: ne quenꝙͣ pa-¬
tiar errare. Illa enĩ magna & mirabili rone sũt
facta. que quicũq perceperit: nõ tantũ mirari
desinet. deum ab hõibus ẽẽ cruciatum: uerum
etiã facile peruidebit: ne deũ quidẽ potuisꝰ e¬

Expanded text:
ris inbecillitatem se hominibus ostenderet eosque ris inbecillitatem se hominibus ostenderet eosque iustitiam doceret, siquidem id uolebat, maiore auctoritate ut professi dei —: tunc enim cunctos fuisse praeceptis caelestibus parituros, si ad ea uirtus ac potestas dei praecipientis accederet. \'cur igitur aiunt \'ad docendos homines non ut deus uenit? cur se tam humilem inbecillumque constituit, ut ab hominibus et contemni et poena adfici posset? cur uim ab inbecillis et mortalibus passus est? cur non manus hominum aut uirtute reppulit aut diuinitate uitauit? cur non maiestatem suam sub ipsa saltem morte patefecit, sed ut inualidus in iudicium ductus est, ut nocens damnatus, ut mortalis occisus? \' refutabo haec diligenter nec quemquam patiar errare. illa enim magna et mirabili ratione sunt facta: quam quicumque perceperit, non tantum mirari desinet deum ab hominibus esse cruciatum, uerum etiam facile peruidebit ne deum quidem potuis