comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩter pͣndendum. nam illa hora
michi pͥmum reddite sũt. ꝑ lege̾
potui. Uix has meas qͣntulas¬
cumq furtim. raꝑtim. antici¬
compellor irasci: qͣmꝙͣ inhis
teste ꝯscientia. soli caritati cu¬
ꝑiam des xruire suius ꝓfecto
imꝑio quia sapientibꝰ & insipi¬
entib debit᷑or sum ip̃a sola fac̃e
potuit. ut nͣdum tͥ potuerim
satiffac̾e. Quid ergo: Caritas
tͥ denegat. quod tu petis excari¬
tate: Petisti. q̃ sisti. pulsasti:⁊
caritas te frustͣca ẽ: Quid mͥ
inlignaris: Siuis. si ancles:
irascere caritati.Deqͣ namq
p̃sumis impetͣre qd̾ postulas.
ip̃a ꝓhibente fit ne impetres.
Ee ecce iam longum causatur
sermonem. & tibi indignatur
quicogis. Non quod s̃ displice¬
at delus quo id facis. quippe ꝙͣ
et ip̃a donauittͥ. s nult te illũ
habere secłm scientiam: uͭ cautꝰ
sis maiora minorib ñ impedire.
uides ꝙͣ inuitus auellor alon¬
giore epła. dum cluctus delectione

Expanded text:
inter prandendum nam illa hora inter prandendum nam illa hora mihi primum redditae sunt perlegere potui. Vix has meas quantulascunque furtim, raptim, anticicompellor irasci, quanquam in his teste conscientia, soli charitati cupiam deservire: cujus profecto imperio, quia sapientibus et insipientibus debitor sum, ipsa sola facere potuit, ut necdum tibi potuerim satisfacere. Quid ergo? charitas tibi denegat quod tu petis ex charitate? Petisti, quaesisti, pulsasti; et charitas te frustrata est. Quid mihi indignaris? Si vis, si audes, irascere charitati. De qua namque praesumis impetrare quod postulas, ipsa prohibente fit ne impetres. Et ecce jam longum causatur sermonem, et tibi indignatur qui cogis. Non quod sibi displiceat zelus quo id facis; quippe quem et ipsa donavit tibi: sed vult te illum habere secundum scientiam, ut cautus sis majora minoribus non impedire. Vides quam invitus avellor a longiori epistola, dum ductus delectatione
Abbreviated transcription (Latin):
mitto nunc imꝑitiã
meam. taceo ꝓfessionis
humilitatẽ. seu humi¬
litatis ꝓfessione. ñ iam optã¬
do uł loci uł nominis mei ñ
dico abiectõnẽ. ẜ mediocͥtatẽ:
quia quicq̃d tale dixero. tii hoc
ñ necessariã exeusationem .ẜ
dilatoriam occasionem nomi¬
nabis: Qui meam ut m̃ uide¬
batur iustam u̾ecundiam ꝓ
tuo libitu nuncͣ discretionẽ.
ñt ẜalsam humilitatẽ. nẽ etia
ueram suꝑbiam int̾pretari.
Noꝵ itaq quia tͥ indubiũ
uenire possunt nͥ affero. Illd̾
aũt simplicit̾ tue lilectiõni
intimo. quod inclubitant᷑ te
cred̾e uolo. toto sccł hoc tempore.
ex quo tuus nunciꝰ. ñis s alius
recessit ame nullum mͥ oĩno
fuisse ocium. ad id quod poscis
idoneum: tũ ꝓpt̾ dierum ma¬
litiam. tum ꝓpt̾ noctium bui¬
tatẽ S ce nunc qͦ ita me nouiᷤ¬
sime tue litt̾e occupatissimum
inuenerunt: ut ip̃as etiam
occupationũ causas. ꝓ mei ex¬
eusatione longum fuerit mͥ
scͥbere tͥ. uix quippe illas tuã

Expanded text:
mitto nunc imperitiam meam, taceo professionis humilitatem, seu humilitatis professionem, nec jam obtendo vel loci, vel nominis mei non dico abjectionem, sed mediocritatem: quia quidquid tale dixero, tu hoc non necessariam excusationem, sed dilatoriam occasionem nominabis, qui meam, ut mihi videbatur, justam verecundiam, pro tuo libitu nunc indiscretionem, nunc falsam humilitatem, nunc etiam veram superbiam interpretaris. Horum itaque, quia tibi in dubium venire possunt, nihil assero. Illud autem simpliciter tuae dilectioni intimo, quod indubitanter te credere volo: toto scilicet hoc tempore, ex quo tuus nuntius, non is, sed alius recessit a me, nullum mihi omnino fuisse otium ad id quod poscis idoneum, tum propter dierum malitiam, tum propter noctium brevitatem. Sed et nunc quoque ita me novissimae tuae litterae occupatissimum invenerunt, ut ipsas etiam occupationem causas pro mei excusatione longum fuerit mihi scribere tibi. Vix quippe illas tuas
Abbreviated transcription (Latin):
cem. custodem. ne ponitul uide¬
ar negare quod petistis. & te &qͥ
cumq tui similes ꝓficẽ cupi¬
unt inuirtutib inuito &s ꝓuo¬
co. s siñ uerbo doctrine certe
meisilentii exemplo: ut uł si¬
lendo doceam̃ te silere. qui lo¬
qͦndo compellis me docẽ quod
nescio. S quid ego facio:. Mi¬
rum. siñ rides. quod ego qui
multiloquium tantõꝑe dãp¬
nare iudeoe intam multa u̾ba
tam loqͣciter iam ꝓgredior: ⁊
dum cupio tͥ cõmendare si¬
lentium. ꝯtͣ silentium ꝑ mul¬
tiloquium ꝑugno. Wirricũ
nr̃m de cuius conu̾satione os
penitentia consolari desideras.
qnͣtum ex fructib eius per¬
pendimus:. noueris deo digne
conusari dignos ꝙ penitentie
facere fructus. Ubellum aũt
quẽ a me exigis: penes me mͦñ
habeo. Quidam enim amicuᷤᷤ
nr̃ eodem zelo quo tu flagitas:
diuẽ quod aꝑud seillum deti
ditum.inlaudib urginis ma¬
tris tͥ tnͣsmito. Quẽ quia eiꝰ
exemplar ñteneo rogo ut ꝙͣ¬

Expanded text:
cem, custodem, ne penitus videcem, custodem, ne penitus videar negare quod petiisti; et te, et quicunque tuis similes proficere cupiunt in virtutibus, invito et provoco, etsi non verbo doctrinae, certe mei silentii exemplo, ut vel silendo doceam te silere, qui loquendo compellis me docere quod nescio. 3. Sed quid ego facio? Mirum si non rides, quod ego qui multiloquium tantopere damnare videor, in tam multa verba tam loquaciter jam progredior; et dum cupio tibi commendare silentium, contra silentium per multiloquium pugno. Guerricum nostrum, de cujus conversatione et poenitentia consolari desideras, quantum ex fructibus ejus perpendimus, noveris Deo digne conversari, dignosque poenitentiae facere fructus. Libellum autem, quem a me exigis, penes me modo non habeo. Quidam enim amicus noster eodem zelo, quo tu flagitas, diu est quod apud se illum detinditum, in Laudibus Virginis matris, tibi transmitto: quem, quia ejus exemplar non teneo, rogo ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
lius ad scientiã. quid deniq cui.
ul post uł añ ponatur. intentis¬
sime attenditur: multaq alia
que a doctis in huius mi curiosiꝰ
obseruant᷑. Q tu in hoe michi
dices ẽẽ quietem᷑. tuhoc etiam¬
silĩgua sileat. silentium nomi
bilitatis adimplere quodep¬
tas. Si quidem uł monachi
quod ẽẽ uideor. uł pcc̃oris qd̾
sum officium ñ est docere. s
lugere. Idoctus quoꝙ quod⁊
uere me̾ fateor ẽẽ. si p̃sumat
doce̾ quod nescit: nich̾ indoc¬
tius agit. Socere itaq nec ĩ¬
docto ẽ inꝑmptu. nec mona¬
cho in au̾su: nec penitenti ĩ
affectu. S et ꝓpter hoc elonga¬
ui fugiẽs. et maneo in solitu¬
dine: ꝙ cum ꝓpħa ᷤ posui cus¬
todire uias meas. ut ñ delin¬
qmͣ in lingua mea: qmͣ uixta
eundem ꝓpħam uir linguosus
ticie ẽ. E bonum ẽ ut docet ie¬
remiaꝰ. expectare salutare dĩ
cum silentio. Ad hunc ergo
iusticie cultum. ad hanc õm¬
niũ uirtutum matrẽ nut᷑¬

Expanded text:
lius ad conscientiam, quid denique, cui, lius ad conscientiam, quid denique, cui, vel post, vel ante ponatur, intentissime attenditur; multaque alia quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur? Et tu in hoc mihi dices esse quietem? tu hoc, etiamsi lingua sileat, silentium nominbilitatis adimplere quod optas. Siquidem vel monachi quod esse videor, vel peccatoris quod sum, officium non est docere, sed lugere. Indoctus quoque quod et vere me fateor esse si praesumat docere quod nescit, nihil indoctius agit. Docere itaque nec indocto est in promptu, nec monacho in ausu, nec poenitenti in affectu. Sed et propter hoc elongavi fugiens, et maneo in solitudine, et cum propheta proposui custodire vias meas, ut non delinquam in lingua mea , quoniam juxta eumdem Ptitiae est ; et, Bonum est, ut docet Jeremias, exspectare salutare Dei cum silentio . Ad hunc ergo justitiae cultum, hanc omnium virtutum matrem, nutri
Abbreviated transcription (Latin):
Aclignaris forsitan . uł ut
temꝑantius dicam. miraris.
quod ꝑlongiori epła ꝙͣ anͣbis
sꝑau̾as. tam breuem cartuła
receꝑis. S memĩtot iuxta
uitum sapientem. omni a
sb̾ celo tempus habere ⁊ tem¬
pus quidem loqͦndi. et tempꝰ
eẽ tacendi. Qnͣdo aũt suum
tempus sclentium habebit: si
hos etiam sacros dies q̃drage¬
sime nr̃a sͥ uendicat ꝯfabula¬
tio  Ea ꝙ ip̃a tanto occupatior
qnͣto laboriosior. dum ñ quidẽ
tare que uł petimus abinuicẽ
uł petim᷑. Sumuͦ ab sens cogi¬
to. dictito. sc̃ꝑtito. missitoꝙ qd̾
p̃sens legas: rogo uͥ ociumũ
silentii que es: Sꝰ inquies oĩa
facere potes indilentio ¶irõ
li ex sententia hoc respondeas.
Qnͣtus .n. tumultus ẽ in m̃¬
te dictantium. uͥ multitudo
currit. Ubi seꝑe respuit᷑ quod
occurritͥ & requiritur qd̾ exci¬
dit. u̾ quĩd pulchus sccł̃m lit¬
terã quid consequẽtuis uix¬
ta sententiam. quid planiu̾
ꝓpt̾ intelligẽtiam. quid uti¬

Expanded text:
ignaris forsitan, vel, ut temperantius dicam, miraris, quod pro longiori epissperaveras, tam brevem chartulam receperis. Sed memento juxta virum Sapientem, omnia sub coelo tempus habere: et tempus quidem loquendi, et tempus esse tacendi . Quando autem suum tempus silentium habebit, si hos etiam sacros dies Quadragesimae nostra sibi vindicat confabulatio? Eaque ipsa tanto occupatior, quanto laboriosior; dum non quidemtare, quae vel petimus ab invicem, vel petimur. Dum vero absens cogito, dictito, scriptito, mittoque quod praesens legas; rogo ubi otium, ubi silentii quies? Sed haec, inquies, omnia facere potes in silentio. Mirum si ex sententia hoc respondeas. Quantus enim tumultus est in mente dictantium, ubi multitudo currit; ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit: ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid uti
Abbreviated transcription (Latin):
mentita est iniquitas ÷ͥ. Hoc so¬
let habere p̃cipuũ apłica sedes:
ut ñ pigeat reuocare quod a
se forte depͥhenderit fraude eli¬
citũ. ñ ueritate ꝑ meritũ. Ries
plena equitate. ⁊ laude digna:
ut dem̃tlatõ nemo lucret᷑: p̃¬
sertĩ apud scãm ⁊ sũmã sedem.
Hec sciens puer ur. secure sup¬
plicat ꝓtreuensi: et sic instat
ñ qiͣ in incertũ. Ego quippe.e¬
go hoĩs illius noui merita. cau¬
sam intentionẽ. ꝓpt̾ quod ho¬
dare:Quia male meruit:S
fidelit̾ astitit: ⁊ mulcũ seruiuit.
Ob cause ĩusticiã: S in iust̾ũ
nemo nͥ in iustus causabit᷑. ꝙ
de manu laica uendicauit. ĩmo
recuꝑauit sedi ep̃ali monastĩ¬
ũ. tanqͣm elauam demanu
bercuł extorq̃ns in manu for¬
tiori. Ob ꝓͣuitatẽ intentõis es
piũ est reformare religionẽ
in monastĩo: qd ille intendit.
Adsit dñs cordi dñi mei. ne
iterum possit ei subripi a mo¬
nachis. ñ tam ut simulant
appetentib libertatẽ: qm fu¬
gitantib disciplinam.

Expanded text:
mentita est iniquitas sibi . Hoc solet habere praecipuum apostolica Sedes, ut non pigeat revocare quod a se forte deprehenderit fraude elicitum, non veritate promeritum. Res plena aequitate, et laude digna, ut de mendacio nemo lucretur, praesertim apud sanctam et summam Sedem. Haec sciens puer vester secure supplicat pro Treverensi, et sic instat non quasi in incertum. Ego quippe, ego hominis illius novi merita, causam, intentionem. Propter quod hodare? Quia male meruit? sed fideliter adstitit, et multum servivit. Ob causae injustitiam? sed injustum nemo, nisi injustus, causabitur. Quod de manu laica vindicavit? imo recuperavit sedi episcopali monasterium, tanquam clavam de manu Herculis extorquens in manu fortiori. Ob pravitatem intentionis? sed pium est reformare religionem in monasterio: quod ille intendit. Adsit Dominus cordi domini mei, ne iterum possit ei subripi a monachis, non tam ut simulant appetentibus libertatem, quam fugitantibus disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
cessum. scd̾o cõfirmatũ. t̾cio ut
aunt roboratũ: rursũ ueniat ĩ
ius. reuocet᷑ in discussionẽ. Si¬
quidem ⁊ duo illa supͣ memora¬
ta. ꝑ uds nichilominꝰ sancita.
ꝑ uos ⁊ ꝯuulsa dicunt᷑. Talib
hostiis ñ ꝓmet᷑ d̾s: heu ñ pla
adhuc brachiũ eius extentũ:
⁊ iurga illa apud ieremiam
tentõe ꝑiclitat᷑. Sr̃ quo quid
decern̾e uobis placiterit. uos sei¬
tis: s pax ñdum ẽ. nͨ ꝓxime
futa sꝑatur. Ego ut qͣuod suꝑ
phis mee uisũ est ꝑuitati ñ
taceam ⁊ hoc ⁊ duo illa alia.
tullense dico aͣnt uirdunẽse
t̾minañda negocia. securiꝰ me¬
t᷑politano acq ꝯuenientius
posse cõmitai putaxĩ. qui
& omia nouit ⁊ in multis

Expanded text:
o confirmatum, tertio, ut aiunt, roboratum, rursum veniat in jus, revocetur in discussionem? siquidem et duo illa supra memorata, per vos nihilominus sancita, per vos et convulsa dicuntur. Talibus hostiis non promeretur Deus; heu! non placadhuc brachium ejus extentum, et virga illa apud Jeremiam tentione periclitatur. Super quo quid decernere vobis placuerit, vos scitis: sed pax nondum est, nec proxime futura speratur. Ego ut quod super his meae visum est parvitati, non taceam et hoc, et duo illa alia, Tullense dico ac Virdunense, terminanda negotia securius metropolitano, atque convenientius posse committi putaverim, qui t omnia novit, et in multis
Abbreviated transcription (Latin):
quenti. E tñ iste honoratꝰ est.
nu laica lib̾auit. Nunquid ꝓ
bono reddit᷑ malum. ⁊ odium
ꝓdilectõe: Hic q̃so hic euigilec
ocls ꝑietatis: oe semotis pauli¬
sꝑ occupatoĩb conside̾t quan¬
tum subreptũ sit eił ut talis qͣ¬
lem pudet dicẽ. talem qͣlem tu
ipẽ nosti. faciat obꝓbriũ uicinis
sius. ĩimicis cuis. Diissime pat̾.
affectus filiał loquit᷑. Huc usq
ꝯdoluimꝰ misero ⁊ miserabili ar¬
chiep̃t. uerũ. ex hoc iam si ñ fue¬
rit em̃datũ. dolor cordis nr̃i. ⁊
cõpassio ex ĩtimis medullis. to¬
ta tnͣsibit ad illũ ꝑ quẽ potu¬
it em̃dari. Sũt ⁊ alie lesiones
p̾fatiuiri: quas cũ ei alleuia¬
ueritis. uob̾ ꝓculdubio lalora¬
bitis. Quicqͥd dulcissimi dñi
mei nom̃ decolorat: cor meũ
uidicem. qui ñ cunctabitur
euacuare qd̾ subreptũ est. cũ
apparebit qđ uerũ est. nͨ potĩt
inde ridere. qui uoluit uride:
s ut scriptũ est. m̃tita est

Expanded text:
quenti: et tamen iste honoratus est,quenti: et tamen iste honoratus est,nu laica liberavit. Nunquid pro bono redditur malum, et odium pro dilectione? Hic, quaeso, hic evigilet oculus pietatis, et semotis paulisper occupationibus consideret, quantum subreptum sit ei, ut talis, qualem pudet dicere, talem qualem tu ipse nosti, faciat opprobrium vicinis suis, inimicis tuis. Piissime Pater, affectus filialis loquitur. Hucusque condoluimus misero et miserabili archiepiscopo. Verum ex hoc jam si non fuerit emendatum, dolor cordis nostri et compassio ex intimis medullis, tota transibit ad illum, per quem potuit emendari. Sunt et aliae laesiones praefati viri, quas cum ei allevia-veritis, vobis procul dubio laborabitis. Quidquid dulcissimi domini mei nomen decolorat, cor meum judicem, qui non cunctabitur evacuare quod subreptum est, cum apparebit quod verum est; nec poterit inde ridere, qui voluit irridere: sed, ut scriptum est, mentita est
Abbreviated transcription (Latin):
nitam mansuetudinẽ urãm.
noui ⁊ me notũ uob̾: ⁊ affectũ
quo ħ audeam apud uos. dul¬
cissime atq amantissime pat̾.
Itm de treuensi. ut sciatis qua¬
lit̾ nuntiũ eius suscipi oporte¬
at. ⁊ u̾ba q̃ portat. Dico uobis
qd̾ magnũ locũ tenet ĩ regno
illo uobis ⁊ eccłie dĩ. ħo fideb̾
⁊ constans. ⁊ nullatenꝰ maliuo¬
lis ⁊ subu̾sorib assensũ p̃bens:
a qͥͣb ñ deest ei frequens ⁊ satiꝰ
ĩportuna tẽptatõ nͨ deexit ĩ sul¬
tatio si quo minꝰ a uob̾ eũ ex¬
audui contigit. Nuntiũ in fi¬
ne cõm̃dare uolui. s satis eum
sue honestatis cõmendant me¬
rita. p̾cipueq amor speciał ⁊
fidelis deuotio qua ipm uobis
firmit̾ inherere si ñ crede̾m.
neqͣꝙͣ ꝑ eum tam familiaria
uincit sapientiams Nosti
pie cñe.nosti treuensem
archiepm̃ ͨ Scco qr nosti. Nosti
⁊ illum scĩ maximini ñ scm̃
abbẽm: Puco qi ñ nosti. Qͥs
dignior honore. illo pͥori. Sic

Expanded text:
nitam mansuetudinem vestram: nitam mansuetudinem vestram: novi et me notum vobis, et affectum quo haec audeam apud vos, dulcissime atque amantissime Pater. Iterum de Treverensi, ut sciatis, qualiter nuntium ejus suscipi oporteat, et verba quae portat: dico vobis quod magnum locum tenet in regno illo, vobis et Ecclesiae Dei homo fidelis, et constans, et nullatensubversoribus assensum praebens, a quibus non deest ei frequens et satis importuna tentatio; nec deerit insultatio, si quo minus a vobis eum exaudiri contigerit. Nuntium in fine commendare volui: sed satis eum suae honestatis commendant merita, praecipueque amor specialis et fidelis devotio, qua ipsum vobis firmiter inhaerere, si non crederem, nequaquam per eum tam familiaria ncit sapientiam? Nosti, pie domine, nosti Treverensem archiepiscopum? scio quia nosti. Nosti et illum Sancti-Maximini non sanctum abbatem? Puto quia non nosti. Quis dignior honore illo priori? sic
Abbreviated transcription (Latin):
absq tyrannis. Iales cũ defẽ¬
sant᷑. sustentant᷑. honorant. fo¬
uent᷑. mirant᷑. nimir ⁊ scanda¬
lizant᷑ multi. qui ella in mori¬
b ⁊ uita eoꝵ certissime sciunt.
que magis ee̾nt ñ dico in ep̃is.
quidem ⁊ me serib̾e puduit:
nec uos deciuss audire. Esto
qd̾ nemine accusante ñ possĩt
deponi. nunqͥd tũ qͦs passim ac¬
tinuit metensis̾. ut ⁊ electio fa¬
cta a canonicis ad nutũ eius u¬
na cũ eccłie libertate cassetur:
⁊ pͥmiceriꝰ ad ꝯsiliũ eius contͣ
illius eccłie p̾uilegia eligat᷑:
Qm iustius honestiusq si ur̃e
placuiss discretioni. homo
maiori dignꝰ honore. debito
dico: quẽ ⁊ ab hoc ⁊ a cetĩs di¬
ocesis sue t̾minandis nego¬
tiis. qͣi suspectum aut minꝰ
exꝑtum. ñ sñ mmure multo¬
rũ dm̃ tim̃tiũ exclusistis. Cre
quantũ cõꝑi om̃ino ñ expedit.
Hec scribens p̃sũptoĩs metue¬
rem notã: si nescirẽ. eui. ⁊ nes¬
cirer qui scribam S noui ĩge¬

Expanded text:
ales cum defensantur, sustentantur, honorantur, foventur; mirantur nimirum et scandalizantur multi, qui illa in moribus et vita eorum certissime sciunt, quae magis essent, non dico in episcopquidem et me scribere puduit, nec vos decuisset audire. Esto quod nemine accusante non possint deponi: nunquid tamen quos passim actinuit Metensis ut et electio facta a canonicis, ad nutum ejus una cum Ecclesiae libertate cassetur, et primicerius ad consilium ejus contra illius Ecclesiae privilegia eligatur ? Quam justius honestiusque, si vestrae placuisset discretioni, homo majori dignus honore debito dico, quem et ab hoc, et a caeteris dioecesis suae terminandis negotiis, quasi suspectum aut minus expertum, non sine murmure multorum Deum timentium exclusistis. Credquantum comperi, omnino non expedit. 5. Haec scribens, praesumptionis metuerem notam, si nescirem cui, et nescirer qui scribam. Sed novi inge
Abbreviated transcription (Latin):
gonis ⁊ mił: S cõfusus atq
retusus abiit retrorsũ: scuto
nimieũ apłice defensionis op¬
posito. ꝓchpudor. quos cachin¬
nos res ista mouit ⁊ mouet ec¬
cłie inimicis. eisq etiã ipsis
quoꝵ fortasse metu aut fauo¬
re. a recto tͣmite abducti sumꝰ.
Amici ꝯfundũt᷑. fidelib insul¬

Expanded text:
gonis et Milis? Sed confusus atque gonis et Milis? Sed confusus atque retusus abiit retrorsum, scuto nimirum apostolicae defensionis opposito. Proh pudor! quos cachinnos res ista movit et movet Ecclesiae inimicis, eisque etiam ipsis, quorum fortasse metu aut favore a recto tramite abducti sumus! Amici confunduntur, fidelibus insul
Abbreviated transcription (Latin):
qr fidelit̾ amo. Nec enĩ sincerus
est amor: uͥ dubietatis scrupłs.
suspitoĩs fecem retinet. Queri¬
monia dñi treuerensis. ñ est
eius solius ẜ cõmunis młtoꝵi¬
eoꝵ ꝙ p̃cipue quin sinseriori.
affectu uos diligunt. uox una
oũmi qui fideli apud nos eu¬
ra ppłis p̃sunt: iusticiam ĩ
eccłia deꝑire. annullari eccłie
claues: ep̃alem om̃ino ules¬
in ꝓmptu habeat ulcisci ĩ ui¬
riãs di: nulli liceat illicita q̃¬
uis ne in ꝓpͥa quidem ꝑrochia
castigare. Causam referunt
in uos curiamq tomanã. fie¬
cte gesta ab ip̃is. ut aiunt de¬
struitis: iuste destructa statu¬
itis. Qui c flagitiosi ⁊ ꝯtenti¬
osi de ppło siue de clero. aut
⁊ ex monast̾iis. pulsati cur¬
runt ad uos redeuntes iac̾tãt¬
⁊ gestiunt se optinusse tuto¬
res: quos magis ultores sen¬
sisse debuerant. An ñ gladius
fynees ꝓmptissime atq iustiꝰ¬
sime eductus fuerat ad ꝯdẽp¬
nandũ incestuosũ ꝯcubitũ dro¬

Expanded text:
quia fideliter amo. Nec enim sincerus est amor, ubi dubietatis scrupulus suspicionis faecem retinet. Querimonia domini Treverensis non est ejus solius, sed communis multoe praecipue, qui sinceriori affectu vos diligunt. Vox una omnium, qui fideli apud nos cura populis praesunt, justitiam in Ecclesia deperire, annullari Ecclesiae claves, episcopalem omnino vilesin promptu habeat ulcisci injurias Dei, nulli liceat illicita quaevis, ne in propria quidem parochia, castigare. Causam referunt in vos, curiamque Romanam. Recte gesta ab ipsis, ut aiunt destruitis, juste destructa statuitis. Quique flagitiosi et contentiosi de populo, sive de clero, aut etiam ex monasteriis pulsati, currunt ad vos: redeuntes jactant et gestiunt se obtinuisse tutores, quos magis ultores sensisse debuerant. An non gladius Phinees promptissime atque justissime eductus fuerat ad condemnandum incestuosum concubitum Dro
Abbreviated transcription (Latin):
stare in aliqͦ tẽptatũt: ꝓ certo se
sciat urãm sibi ob hanc rẽ gram
gͦuissime rectlitm in fensam.I
tẽ aliud ẽ. qd̾ supplex exoro. Nu¬
ꝑ forte ꝑ barrũ transeunti occur¬
t̾it mͥ mulier satis miseranda.
om̃ta qͣuippe eiꝰ in amatitudi¬
ne ẽi ⁊ mea sr̃ suis dolorib cõ¬
moiit uisca. satisq egit suis
p̃cib ac lacrimis. quatuiꝰ ꝓ ip̃a apd̾
llos int̾cedẽ deb̾em. Ip̃ã ẽ uxor be¬
lini illiꝰ hoĩs ur̃i: in quẽ dudũ
iuixta maltm qd̾ ip̃e cõmiserat.
mlta ⁊ gͣuia recllidistis. Facite cũ
manu bartensis p̃positi dudũ
fco duello. qui uictus fuit sta¬
tĩ ex ur̃a iussione ocłos amisit.
res ei om̃s sue a ministris ur̃is
sicut ipse conq̃ritur ab latã sũe
Iustum est si uob̃ placet: ut ei
ur̃a pietate restituat᷑ unde mi¬
sera etus uita possit ut cũq su¬
stentari. S ⁊ filiis eiuts innocẽ¬
tib patris iniqͥtas ñ debet im¬

Expanded text:
stare in aliquo tentaverit; pro certo se stare in aliquo tentaverit; pro certo se sciat vestram sibi ob hanc rem gratiam gravissime redditurum infensam. 2. Item aliud est quod supplex exoro. Nuper forte per Barrum transeunti occurrit mihi mulier satis miseranda; anima quippe ejus in amaritudine erat; et mea super suis doloribus commovit viscera, satisque egit suis precibus ac lacrymis, quatenus pro ipsa apud vos intercedere deberem. Ipsa est uxor Belini illius hominis vestri, in quem dudum juxta malum quod ipse commiserat, multa et gravia reddidistis. Facite cum manu Barrensis praepositi dudum facto duello, qui victus fuit, statim ex vestra jussione oculos amisit. res ei omnes suae a ministris vestris, sicut ipse conqueritur, ablatae sunt. Justum est, si vobis placet, ut ei vestra pietate restituatur, unde misera ejus vita possit utcunque sustentari. Sed et filiis ejus innocentibus patris iniquitas non debet im
Abbreviated transcription (Latin):
dignatoĩs indicͥa p̃beatis:
hoc me maxtmne toto nob̾ af¬
fectu dilectionis astͥngre. qd̃ cũ
sciam me ur̃am iam ꝓ multis
ausũ fuisse ĩterpellare dignita¬
tẽ in nullo tñ repulsum me me¬
mini. Hĩc ñ ĩmerito fc̃s fidenti¬
or: rursus ꝓ canonicis declaricͤte
ñ dubius p̃cator accedo. Non qͥdẽ
pe de itr̃a iusticia ⁊ legalitate
cõfidens. ut nec hosti ur̃o in ur̃a
curia placitanti. de suo iure ti¬
m̃dũ ẽẽ existim̃eS hoc ẽ quod
ꝑ ip̃ĩs ⁊ cũ tp̃is om̃t qua possũ
absens supplicatione deposco ⁊
qd̾ eis omino ce cognoui neces¬
sariũ : ut uidel̾ ad ũte serenitatis
uultũ. solito illis clem̃tiorẽ at
ꝙ ꝓmptorẽ indulgeatis acces¬
sum: quatinꝰ uticini. eoꝵ religi¬
oni debitã discant exhibire re¬
uerentiã. cũ uos eis beniuolũ
ẽẽ cognouerĩt. Et si qͥs forte mi¬
litũ. seu ministroꝵ ur̃oꝵ. res il¬
lorũ iniuste contingere. aut qͥe¬
tẽ qm in do̾ habere debent. infe¬

Expanded text:
dignationis indicia praebeatis, hoc me maxime toto vobis affectu dilectionis astringit; quod cum sciam me vestram jam pro multis ausum fuisse, interpellare Dignitatem, in nullo tamen repulsum me memini. Hinc non immerito factus fidentior, rursus pro canonicis de Larzicurte non dubius precator accedo. Non quidem pe de vestra justitia et legalitate confidens, ut nec hosti vestro in vestra curia placitanti de suo jure timendum esse existimem: sed hoc est quod pro ipsis et cum ipsis omni, qua possum, absens supplicatione deposco, et quod eis omnino esse cognovi necessarium, ut videlicet ad vestrae Serenitatis vultum, solito illis clementiorem atque promptiorem indulgeatis accessum, quatenus vicini eorum religioni debitam discant exhibere reverentiam, cum vos eis benevolum esse cognoverint: et si quis forte militum seu ministrorum vestrorum res illorum injuste contingere, aut quietem, quam in Deo habere debent, infe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽt in ur̃a ciuitate cõnenert̃
om̃i habere acceptione dignos.
ẜ ⁊ ip̃i legato. qui uos urãm¬
q ciuitatẽ tanti celebratione cõ¬
cibii uoluit honorare ꝑ omia qͣn¬
tũ in itob̾est deuotus ⁊ obedi¬
ens assistatis: roborare ⁊ cõfirma¬
rebona q̃ ab eo iussa ⁊ ĩstituta
tiori ut decet honore suscipiatiꝰ.
⁊ decausam̃tto qͦd tenetis. hoiñũ¬

Expanded text:
nent, in vestra civitate convenerunt, omni habere acceptione dignos. Sed et ipsi legato, qui vos vestramque civitatem tanti celebratione concilii voluit honorare, per omnia, quantum in vobis est, devotus et obediens assistatis; roborare et confirmare bona quaeque ab eo jussa et instituta,nensem, abundantiori, ut decet, honore suscipiatis; et de casamento quod tenetis, hominiu
Abbreviated transcription (Latin):
uo uob̾ cõm̃damꝰ in hõte is¬
to quẽ uidetis. pauꝑtatẽ⁊
religionẽ. ut si uni ñ cõpa¬
tim̃. altm in eo reu̾eañ. quo
nullatenꝰ id ei negare possitis.
pp̃ qd̾ itos cũ tanto labore delõ¬
ge reqͥrere curauit. Itaq ⁊ si ñ
ꝓp̃t̾ ip̃m. certe ꝓpt̾ uos ei succͤ¬
rite: qͥa quantũ uos illi sua pau¬
ꝑtas. tm̃ ĩmo ampliꝰ uob̾ illũ
necessariũ facit sua eq̃ religi¬
ositas. Deniq de młtis qͦs iam
eadẽ de cã ad uos misimꝰ: nul¬
lũ fuisse recolimꝰ. de quo magi.
dõ place̾ sciamꝰ. ꝙͣ si hitic bene

Expanded text:
 in homine isto quem videtis, paupertatem et religionem, ut si uni non compatimini, alterum in eo revereamini: quo nullatenus id ei negare possitis, propter quod vos cum tanto labore de longe requirere curavit. Itaque etsi non propter ipsum, certe propter vos ei succurrite: quia quantum vos illi sua paupertas, tantum, imo amplius, vobis illum necessarium facit sua aeque religiositas. Denique de multis quos eadem de causa jam ad vos misimus, nullum fuisse recolimus, de quo magis Deo placere s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmissa sit hoc trͥbulatioͥ qͣnͣtũ
t̾ dep̃senti molestia comꝑatior:
tm̃ de ꝑsꝑitate mox futura
spero ꝯgratulari. Si tam̃ ⁊
tu ꝯsilium in ꝑtur batione
ñ amittendo. id ipm mecũ
sapias. ⁊ demanu domini.
mala sicut ⁊ bona cum scõ
rob equanimit̾ suscipiasͤ
ĩmo exemplo sc̃ĩ dauid aĩ tam
his & si seruis fuis. ꝓtantis ma¬
lis in dignari. qmͣ sb̾ potenti
manii di. qui ꝓculdubio illos
misit ad male faciendũ tͥ. humi¬
liari te oport̾e scias. Uerũ qr ⁊
ad te ꝯstat ꝑtine̾ correctionẽ illoꝵ.
utpote setuoꝵ ecclie tͥ cũ misse
dignũ ẽ ut ꝓ tã nefaria ꝓ̃siuntõ
ne seruineꝙͣ corripiant : ac de
reb eoꝵ dampnũ monasterii
aliqͣ exꝑte recõpenset᷑. S ne tu-¬
am magis ĩ hoe ulcissi ĩ iuriã
ꝙͣ illoꝵ ferire culpã uidearisd
rogo rogansq ꝯsulo. netamqd̃
illi digni sũt penses. ut qd tibi
dignum ẽ ñ ꝯsideres: ut iuclł¬

Expanded text:
immissa sit haec tribulatio; quantum tibi de praesenti molestia compatior, tantum de prosperitate mox futura spero congratulari: si tamen et tu consilium in perturbatione non amittendo, idipsum mecum sapias, et de manu Domini mala, sicut et bona, cum sancto Job aequanimiter suscipias ; imo exemplo sancti David, non tam his, etsi servis tuis, pro tantis malis indignari, quam sub potenti manu Dei qui procul dubio illos misit ad malefaciendum tibi humiliari te oportere scias . Verum quia et ad te constat pertinere correctionem illorum, utpote servorum ecclesiae tibi commissae, digne servi nequam corripiantur, ac de rebus eorum damnum monasterii aliqua ex parte recompensetur. Sed ne tuam magis in hoc ulcisci injuriam, quam illorum ferire culpam videaris; rogo, rogansque consulo, ne tam quod illi digni sunt, penses, ut quod tibi dignum est non consideres: ut videl
Abbreviated transcription (Latin):
entes. oĩno sic̃ aũduimꝰ sic
uiclimꝰ. Pabant᷑ illa ñ festa s
infausta sollẽpnia. Decanꝰ tñ ce
maxima ni fallor pars lugdu¬
nensiũ canonicoꝵ: cõstant̾ a¬
ꝑteq cõtradicebant.S ⁊ rumor
pudendꝰ dolendꝰq passim cre¬
brescens cer inualescẽs: ciuita¬
tẽ repleuat. Quid facem: Con¬
sr̃ pacto qd̾ fecerat. sx̃ manda¬
to qd̃ acceꝑat: ⁊ nich̾ hor̃ negauͭ.
Causam uero p̾uaricatoĩs refe¬
rens ĩfiliũ ducis. qͥ a ꝯstituto
resilierat. ne ille cͣbaret᷑ in id se
mutabilitatis incidisse dicebat:
pacis uidł uituitu. E ĩtulit.
deinceps arbitͥo se factut᷑um.
Tũ ego gr̃as agens. absit inꝙͣ.
Que ita forsitã cognoscet᷑. si res

Expanded text:
entes, omnino sicut audivimus, sic entes, omnino sicut audivimus, sic vidimus. Parabantur illa, non festa, sed infausta solemnia. Decanus tamen, et maxima, ni fallor, pars Lugdunensium canonicorum constanter aperteque contradicebant. Sed et rumor pudendus dolendusque passim crebrescens et invalescens civitatem repleverat. 3. Quid facerem? Condato quod acceperat: et nihil horum negavit. Causam vero praevaricationis referens in filium ducis, qui a constituto resilierat; ne ille turbaretur, in id se mutabilitatis incidisse dicebat, pacis videlicet intuitu. Et intulit, deinceps arbitrio se facturum. Tum ego gratias agens: Absit! inquaquae ita forsitan cognoscetur, si res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserunt. Illis abeuntib.
ego ptꝰ discefsũ eoꝵ dies pau¬
cõs inurbe faciẽs: ia dño mõ
spetͣbe potul facultatẽ redeun¬
di ad fes. it arripuimꝰ. E tns¬
alpinantes. cõꝑimꝰ instare
diẽ. qua foret sacrandꝰ homo
iepm̃ lingonẽsem: de quo uti¬
nã meliora atq honestiora
audiuissemꝰ. Nolo aũt dicẽ:
q̃ inuitꝰ audiui. Quid pluras
Areligiosis uiris ñ pauis. qͥ
nobis salutandi gr̃a oceͬrerãt.
ꝑsiasi sumꝰ diu̾tere ꝑ lugdu¬
nũ: qͣtinꝰ si fieri poss. ren ne¬
fariã ne fierent ꝓhiberemꝰ. Nã¬
ego aluuade od uie cõpendiũ
ire statuerã. ꝯsulens ualitu¬
dini ce lassitudini corꝑis. p̾¬
sertĩ qd̾ ñ liq̾do fateor crede¬
bam rumorib. Quis enĩ cre¬
de̾t tant̃ uir̃ tãta uti beuita¬
te ut ptꝰ posita tam recente
ꝓmissione suai. in suꝑ dñi sui
mandato. ꝑsone notabili ma¬
nũ impon̾e sĩ time̾t. Itaq cẽ¬
silio religiosorũ acdͥescentes.
lug̃duñ it̾ direximꝰ: ⁊ ꝑueni¬

Expanded text:
promiserunt. 162 Illis abeuntibus, ego post discessum eorum dies paucos in Urbe faciens, ubi a domino meo impetrare potui facultatem redeundi, ad fratres iter arripuimus. 2. Et transalpinantes comperimus instare diem, qua foret sacrandus homo in episcopum Lingonensem: de quo utinam meliora atque honestiora audivissemus! Nolo autem dicere quae invitus audivi. Quid plura? A religiosis viris non paucis, qui nobis salutandi gratia occurrerant, persuasi sumus divertere per Lugdunum, quatenus, si fieri posset, rem nefariam, ne fieretde ob viae compendium ire statueram, consulens valetudini et lassitudini corporis, praesertim quod non liquido, fateor, credebam rumoribus. Quis enim crederet tantum virum tanta uti levitate, ut postposita tam recente promissione sua, insuper domini sui mandato, personae notabili manum imponere non timeret? Itaque consilio religiosorum acquiescentes, Lugdunum iter direximus, et perveni
Abbreviated transcription (Latin):
sam decidendam. ꝙͣ litte̾ pͥores
nunçiabãt decisam. Putares
S̾loquentes ꝑsonas. adu̾sum
se inuicẽ ꝯtenderites. ñ qd̃ una
eadẽq imago ĩp̾ssaceris. unũ
idẽq nom̃ p̾signatũ in scedu¬
lis. manifeste de uno eodẽq¬
fonte duloe ⁊ amarũ illud
manare cunctis qui aderãt
mirantib declarabant. Te¬
nent᷑ in manib ꝯtͣclictore
litt̾e: ut̾slib obedire decreuĩs. in¬
obediens eiccesse est tenearis. Aut
enĩ pͥorem te recipientẽ eplãm.
post̾ior ꝯdempnabit: aut si po¬
st̾iorem sequi eligas. p̾ͥor m᷑mu¬
rabit. Q utinã sccl̃a epła. sicut
potuit euerte pͥmam: ita poss
sese uł ip̃a tueri adu̾sus t̾ciam.
S ecce litte̾ contͣ littas. manda¬
tũ adu̾sus mandatũ s it aut ñ

Expanded text:
sam decidendam, quam litterae priores sam decidendam, quam litterae priores nuntiabant decisam. Putares sibi loquentes personas, adversum se invicem contendentes: nisi quod una eademque imago impressa ceris, unum idemque nomen praesignatum in schedulis, manifeste de uno fonte dulce et amarum illud manare cunctis qui aderant 163 mirantibus declarabant. Tenentur in manibus contradictoriae litterae: utris libet obedire decreveris, inobediens necesse est tenearis. Aut enim priorem te recipientem epistolam posterior condemnabit: aut si posteriorem sequi eligas prior murmurabit. Et utinam secunda epistola, sicut potuit evertere primam, ita posset sese vel ipsa tueri adversus tertiam. Sed ecce litterae contra litteras, mandatum adversus mandatum: it
Abbreviated transcription (Latin):
mini cito manũ ĩponas .ui¬
sũ est ꝯsiliũ placuisse. Inci̾
homo ille uenisse nunciat᷑ :
s ĩ hospitiũ. ñ inpalatium.
Uesꝑe sexte ferie uenit: salbo
mane recessit. Non ẽ meũ di¬
ce̾ uob̾ cur nͨ ĩcuria appare̾
uoluerit. adqm ei cure fuit.
longo itine̾ ꝑuenire. Nisi qd̃
u̾ecundia monachab̾. honoris¬
q cõtemptꝰ forsan putari po¬
s. si ñ aliud aliaq secuta st̃
indicarent.Et reuera quid a¬
liud tẽ suspicari debuimꝰ. qñ
archiep̃c recliens ab illo. tes¬
tatꝰ est coram oĩb nullomͦ eũ
uoluisse acqͥescere. s qͥsqͥd de
co factũ fuerat penit refuta¬
re: Deniq ⁊ mandauit mox
electoẽm fieri. Hoc ꝑ quosdam
lingonẽses canonicos tẽ p̾sen¬
tes: hoc ⁊ ꝑ litta̾s q̃ adhuc ex¬
stant. Quib ĩ capło lingonẽ¬
si oblatis et lectis ꝓhpudor.ĩ¬
cõtinenti legunt᷑ alie ꝑ omĩa
cẽtrarie illis. asserentes utiq
cõsecratoẽm dilatã ñ dimissam:
assignantes diem ⁊ locũ ad cau¬

Expanded text:
to manum imponas . Visum est consilium placuisse. Interim homo ille venisse nuntiatur, sed in hospitium, non in palatium. Vespere sextae feriae venit; sabbato mane recessit. Non est mecum dicere, cur nec in curia apparere voluerit, ad quam ei curae fuit longo itinere pervenire: nisi quod verecundia monachalis, honorisque contemptus forsan putari posset, si non aliud alia, quae secuta sunt, indicarent. Et revera quid aliud tunc suspicari debuimus, quando archiepiscopus rediens ab illo testatus est coram omnibus, nullo modo eum voluisse acquiescere, sed quidquid de eo factum fuerat, penitus refutare? 4. Denique et mandavit mox electionem fieri. Hoc per quosdam Lingonenses canonicos tunc praesentes, hoc et per litteras, quae adhuc exstant. Quibus in capitulo Lingonensi oblatis et lectis, proh pudor! incontinenti leguntur aliae per omnia contrariae illis, asserentes utique consecrationem dilatam, non dimissam; assignantes diem et locum ad cau
Abbreviated transcription (Latin):
uix ex quo resciuimꝰ diem spa¬
tio quatuor dierũ nuntiꝰ ñr cũ
uttĩs accͤrere potuerit: qͣtinꝰ p̾¬
s sacrilegiũ. Et his quoq nich̾¬
ominꝰ cont᷑dixit: ⁊ cam cõsecrũ
appellauit. Et ip̃e erat lingonen¬
sis canonicꝰ. Ueritatẽ dico ñ mẽ¬
tior. nichꝰ a me hic clictũ ꝑsone
odio. s solo ueritatis amore ue

Expanded text:
vix, ex quo rescivimus diem, spavix, ex quo rescivimus diem, spatio quatuor dierum nuntius noster cum litteris accurrere potuerit, quatenus prsed sacrilegium. Et is quoque nihilominus contradixit, et tam consecrandum appellavit. Et ipse erat Lingonensis canonicus. Veritatem dico, non mentior: nihil a me hic dictum personae odio, sed solo veritatis amore ve
Abbreviated transcription (Latin):
da remanda. s manda demãda.
potuis inculcet᷑.Inp̾im nẽpe ħo
qͥ ⁊ cõsecrationẽ fugerat ⁊ electi¬
onẽ refutarat. festinauit ad re¬
geni: regaliũ in uestiturã opti¬
nuit: quib meritis ip̃e uiderit.
Mox clirectis epistolis. ⁊ locꝰ qui as¬
signatꝰ fuerat ẽ nuitatꝰ.:⁊ dies an¬
ticipatꝰ. ut loci tẽꝑis ꝙoportuni¬
tate subtͣcta. ⁊ cõpia agendi pa¬
rit̾ subtͣhat᷑ ꝯtradicturis: ⁊ ꝯtra¬
cdictõĩs dies subripiat᷑ appellat᷑is.
Cuiꝰ ꝓuidentia fcm est. ut nec
cõtradictores defuerint nec ap¬
pellatores. Appellatũ est a falcone
decano lugclunensis ecclie. ap¬
pellatũ. ⁊ apontio archidiacono
lingonensi appellatũ a bono a¬
mico sac̾dote. ⁊ canonico eque
luglunẽsi: appellatũ ⁊ a frĩb
nris brũnone atq gaufpido.
ignorantib quidem oĩb his
pparationẽ cordis eoꝵ: s casu
suꝑnenientib. haut dubiũ qͥn
clei ꝓuida uoluntate. Tanta si
quidem fuit breuitas t̾mini. ut

Expanded text:
manda , sed Manda, demanda, potius inculcetur. 5. Interim nempe homo qui et consecrationem fugerat, et electionem refutarat, festinavit ad Regem. Regalium investituram obtinuit; quibus meritis, ipse viderit. Mox directis epistolis, et locus qui assignatus fuerat, est mutatus, et dies anticipatus: ut loci temporisque opportunitate subtracta, et copia agendi pariter subtrahatur contradicturis, et consecrationis dies subripiatur appellaturis. cujus providentia factum est ut nec contradictores defuerint, nec appellatores. Appellatum est a Falcone decano Lugdunensis Ecclesiae; appellatum et a Pontio archidiacono Lingonensi; appellatum a Bono-Amico sacerdote et canonico aeque Lingonensi; appellatum et a fratribus nostris Brunone atque Gaufrido, ignorantibus quidem omnibus his praeparationem cordis eorum, sed casu supervenientibus, haud dubium quin Dei provida voluntate. Tanta si quidem fuit brevitas termini, ut
Abbreviated transcription (Latin):
religiosoꝵ uiroꝵ. Qd̃ dũ ꝑ me
cuꝑent et peten̾it optine̾: Absit
nã idoneamq ꝑsonã inten¬
datis eligẽ. Respondert̃ ꝓposi¬
tũ suũ atq ĩtentionẽ de nr̃o
pendere arbitͥo: nͨ aliũd sefa¬
cturos. nͥ qd̃ ego ꝯsulerem.
Q spopondert̃. Uerũ me ñ sa¬
tis fidem accõmodante acces¬
sit ad ꝑsuadendũ archiepẽ.
pollicẽs furmit̾ id ip̃m. Ee addi¬
dit. osd̾si secus clerici agere mo¬
lirent᷑ qͥcqͥd aliud facerẽt mi¬
nime se ꝯfumatm. nͨ ratum
habitm. Adductus ẽ ⁊ dñs can¬
cellariꝰ intestimoniũ. Nec ꝯ¬

Expanded text:
dum per me cuperent et peterent obtinere: Absit, nam idoneamque personam intendatis eligere! Responderunt propositum suum atque intentionem de nostro pendere arbitrio, nec aliud se facturos, nisi quod ego consulerem. Et spoponderunt. Verum me non satis fidem accommodante, accessit ad persuadendum archiepiscopus, pollicens firmiter idipsum. Et addidit, quod si secus clerici agere molirentur, quidquid aliud facerent, minime se confirmaturum, nec ratum habiturum. Adductus est et dominus cancellarius in
Abbreviated transcription (Latin):
tor uniratis ⁊ paeislnisi ue¬
ritaris adu̾sarius. caritatis
emulus. hostis antiquis ge¬
nĩs nr̃i. & inimicus crucis
xͥ diabolus: Si quidẽ is cuiꝰ
ĩniclia mors intͣnit in orbẽ
t̾rarum. etiam nunc bonis
que te face̾ uidet. inuidet:⁊
cum sit m̃dax abinitio mẽ¬
titur ⁊ nũc: meliora pollicẽs
ueritas fidelissime illi senten¬
tie obinaret. alligatus es ux¬
ori noli querẽ solutionẽ: Aut
qͣnͣdo caritas scandalum suade¬
ret. que ad omnium scandala
rius. falsum mel cum uerofel¬
biã ꝓcertis. immittit etiam ue
ia ꝓfallis: ñ ut ꝯferat qd̾ frustͣ
sꝑad: s ut auferat qd̃ frutuo¬
se tenes. Circuit ⁊ querit qualit
ouib curam pastoris sb̾riꝑiat
dũ ñerit qui eripiat. ⁊ nichomi¬
nꝰ pastorẽ illi horrẽdo maledicto su¬
biciat. Ue illi ꝑ ꝙͦ scandalum ue¬
nit .s confido desapientia t̾ͥ adõ
data quod null is maligni u̾sy¬
tiis abduci uł seduci poteris spe

Expanded text:
tor unitatis et pacis, nisi vetor unitatis et pacis, nisi veritatis adversarius, charitatis aemulus, hostis antiquus generis nostri, et inimicus crucis Christi diabolus? Siquidem is cujus invidia mors intravit in orbem 86 terrarum, etiam nunc bonis quae te facere videt, invidet: et cum sit mendax ab initio, mentitur et nunc, meliora pollicens veritas fidelissimae illi sententiae obviaret: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem , aut quando charitas scandalum suaderet, quae ad omnium scandala rius, falsum mel cum vero felbia pro certis, immitit etiam vera pro falsis: non ut conferat quod frustra speras, sed ut auferat quod fructuose tenes. Circuit et quaerit, qualiter ovibus curam pastoris subripiatdum non erit qui eripiat; et nihilominus pastorem horrendo illi maledicto subjiciat: Vae illi per quem scandalum venit . Sed confido de sapientia tibi a Deo data, quod nullis maligni versutiis abduci vel seduci poteris, spe
Abbreviated transcription (Latin):
dispendio pacis. libent̾ carebo
qnͣtolib etiam sꝑuali questo:
qui ñ posfit acquiri nͥ cum
scandalo. ubi .n. scandalũ.
ibi ꝓculdubio caritatis ẽ de¬
.tͥmentum dobi aũt liminu¬
tio caritatis: mir or quod¬
uł qͥle possit spitasis exerci¬
tiĩ sperari lucrum. Deniꝑ
si ꝓpͣam quisq quietem cõio¬
niͣ p̃tulerit utilitati: quis
Ubi erit quod item dicit apłs̃.
nemo sͥ uiuit.⁊ nemo s mo¬
ritur. Q Non quod michi
utile ẽ. s multis. et ut qui
qui ꝑ omnib mortuus ẽĩd
dicis. Unde ergo mͥ rantũ d̾e¬
sideriũ si eodeo ñ ẽ: Pace tua
dixerim qd̃ sencio. Aque fur¬
tiue dulciores sunt:⁊ huius¬
renodi ꝯmni ut ita loquar
abscintio amariorẽ dulcedi¬
nem. ab angło satane. sb̾ p̃¬
textu angłi lucis. sicientĩ
cordi tuo infundi ñ dubitat:
quisquis eius astutias ñ ig¬
norat. E reuera quis alius
possit scandalorum ẽẽ sug¬
gestor discidii auctor. turbã¬

Expanded text:
dispendio pacis. Libenter carebo dispendio pacis. Libenter carebo quantolibet etiam spirituali quaestu, qui non possit acquiri nisi cum scandalo. Ubi enim scandalum, ibi procul dubio charitatis est detrimentum: ubi autem diminutio charitatis, miror quodle possit spiritualis exercitii sperari lucrum. Denique si propriam quisque quietem communi praetulerit utilitati, quis ubi erit quod item dicit Apostolus: Nemo sibi vivit, et nemo sibi moritur? . Et: Non quod mihi utile est, sed quod multis? . Et: Ut qui qui pro omnibus mortuus est? 2. Sed dicis: Unde ergo mihi tantum desiderium, si ex Deo non est? Pace tua dixerim quod sentio. Aquae furtivae dulciores sunt , et hujuscemodi omni, ut ita loquar, absinthio amariorem dulcedinem ab angelo satanae sub praetextu angeli lucis, sitienti cordi tuo infundi non dubitat, quisquis ejus astutias non ignorat. Et revera quis alius possit scandalorum esse suggestor, discidii auctor, turba
Abbreviated transcription (Latin):
immo cunctid ꝑene ꝯtingẽ sa¬
pientibꝰ solet in reb iuclł du¬
biis. plꝰ alieno se ꝙͣ ꝓpͥo credere
iudicio: ⁊ qui alioꝵ facile am¬
bigua queq elucidant insu¬
is ꝯsueuerunt scrupulosius he¬
sitare. statutum ñ ut arbitrorir¬
rationabilit̾ frango. s simplici¬
t̾ pando quod uisum ẽ mͣ. ñ p̃¬
iuidicãs sanius sapienti Signi¬
ficasti michi nͥ fallor ꝑuirum
regidsum uesum abb̃e scĩ dio¬
iuisii suggeri tͥ acogitationib tu¬
is deserere patriam. domumq
cui dõ auctore p̾es. ⁊ ꝑgere iexo¬
solimam: uacare dein ceps d̾o:
uiuere tͥ. Ee quidem tendenti ad
ꝑfectõnem patͥam relinquere
fortassis expẽdiat dicente dõ. exi
de t̾ra tua ⁊̃ decognatione tua.
s qͣ ratione curam tͥ creditam
animarũ expone̾ debeas: oĩo
ñuideo. Qiuid enim. Glandi¬
tur deposite sarcine libertascͤ
S caritas ñ querit que sua sñt.
Forte quietis ꝓnocat ⁊ ociĩ qus¬
tus suauior: S euacuatũr

Expanded text:
imo cunctis pene contingere sapientibus solet, in rebus videlicet dubiis plus alieno se, quam proprio credere judicio; et qui aliorum facile ambigua quaeque elucidant, in suis consueverunt scrupulosius haesitare: statutum non, ut arbitror, irrationabiliter frango, sed simpliciter pando quod visum est mihi, non praejudicans sanius sapienti. Significasti mihi, nisi fallor, per virum religiosum Ursum abbatem Sancti Dionysii, suggeri tibi a cogitationibus tuis, deserere patriam, domumque, cui Deo auctore praees; et pergere Jerosolymam, vacare deinceps Deo, vivere tibi. Et quidem tendenti ad perfectionem, patriam relinquere fortassis expediat, dicente Deo: Exi de terra tua et de cognatione tua : sed qua ratione curam tibi creditam animarum exponere debeas, omnino non video. Quid enim? blanditur depositae sarcinae libertas? Sed charitas non quaerit quae sua sunt. Forte quietis provocat et otii gustus suavior? Sed evacuatur
Abbreviated transcription (Latin):
nori ficando minist̾ium tuum.
Honorificab̾ aũt gͣuitate moꝵ :
maturitate cõsilioꝵ: actuũ hone¬
state. Hec sũt q̃ offitiũ ep̃ale maxi
me nobilitant ⁊ ornant. Om̃ia
fac cũ consilio: nec tñ omĩm aut qͦ¬
rũ cũq. s tm̃ bonoꝵ. Gonos ĩ consi¬
lio. bonos inobseqͥo. bonos habeaᷤᷤ
contͣbernaies: qui uite et honesta¬
tis tue et custodes sint ⁊ testes In
hoc eñ te bonũ ꝓbabis: si testimo¬
niũ a bonis habueris. Sint pie
no monte ⁊ illi de alta cũba. In
his exꝑiem᷑ quanta uobis de no¬
bis cura sit. Ad stephanũ me¬

Expanded text:
norificando ministerium tuum. norificando ministerium tuum. Honorificabis autem gravitate morum, maturitate consiliorum, actuum honestate. Hæc sunt quæ officium eme nobilitant et ornant. Omnia fac cum consilio, nec tamen omnium aut quorumcunque, sed tantum bonorum. Bonos in consilio, bonos in obsequio, bonos habeas contubernales, qui vitae et honestatis tuae et custodes sint, et testes. In hoc enim te bonum probabis, si testimonium a bonis habueris. Sint pietno-Monte, et illi de Altacumba. In his experiemur quanta vobis de nobis cura sit. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
Rebet audaciam caritas: ut
q̃ in te aut nulla. aut ñ qͣntũ
satis ẽ. p̃cessisse dolemꝰ. Si quidẽ
⁊ fcã tua ⁊ studia tua p̃t̾i̾ta. ĩ nł¬
lo prorsus uisa st̃ ep̃ali conueni¬
re offitio. Quid tñ  Non potest
d̾s de lapide hoc suscitare filiũ
abrahe: Non potest face̾ ds̃. ut
q̃ p̃ire debuerant bona. uł sub¬
sequant᷑. Qd̾ utiq ⁊ libentius
accipimꝰ si cõtingat. Nescio enĩ
qͦ pacto plus placebit subita
hec mutatõ dexte̾ excelsi: qͣm si
uite pͥoris merita fuffragarent᷑.
lus ex ꝑcutore doctor gentiũ fẽs
est. Sic matħs de theloneo uoca¬
tus: sic ambrosius de palatio as¬
sũptꝰ ẽ: iste ad ep̃atũ. ille ad a¬
płatũ. Sic alios qͣm plures no¬
umꝰ de uita ⁊ habitu selari. u¬
tilit̾ extitisse ꝓmotos. Deniq ñ
fac de inceps iuas tuas. et stu¬
diatua ͭ quatinꝰ nouissima tua
antiqua sopiant ⁊ delicta iuuen¬
tutis tue deleat uesꝑtina correp¬
tio. Paulũ imitari curato: et ho¬

Expanded text:
ebet audaciam charitas, ut  in te aut nulla, aut non quantum satis est, præcecisse dolemus. Siquidem et facta tua, et studia tua præterita in nullo prorsus visa sunt espiscopali convenire officio. Quid tamen ? Non potest Deus de lapide hoc suscitare filium Abrahæ ? Non potest facere Deus, ut quem praeire debuerant bona, vel subsequantur ? Quod utique et libentius accipimus, si contingat. Nescio enim quo pacto plus placebit subita HÆC MUTATIO DEXTERÆ EXCELSI, quam si vitæ prioris merita suffragarentur.lus ex persecutore doctor gentium factus est, sic Matthæus de telonio vocatus, sic Ambrosius de palatio assumptus est, iste ad apiscopatum, ille de apostolatum. Sic alios quamplures novimus de vita et habitu sæculari utiliter exstitisse promotos. Denique, nonnefacito deinceps vias tuas et studia tua, quatenus novisima tua antiqua sopiant, et delicta iuventutis tuæ deleat vespertina correctio. Paulum imitari curato in ho
Abbreviated transcription (Latin):
stris credimꝰ ocłis. de ur̃a sospita¬
te ⁊ ꝓsꝑitate ac pace ꝑ uos eccłie
reddita. Congͣtulam uob̾. s damꝰ
glam do: scientes qd̃ estis ⁊ qd̾ po¬
ꝑ sentirein nob̾ amicabilit̾ am¬
monemꝰ: ne nichil ⁊ eẽ ⁊ posse in¬
tipiatis. si qͥd alit̾ sapitis. ⁊ uris
qd̾ absit meritis. uł uirib cͥꝑ¬
piam hoꝵ a scribitis. Aliogn ue¬

Expanded text:
stris credimus oculis de vestra sospitate et prosperitate ac pace per vos Ecclesiae reddita. Congratulamur vobis; sed damus gloriam Deo: scientes quod estis et quod poper sentire in vobis amicabiliter admonemus: ne nihil et esse, et posse incipiatis, si quid aliter sapitis, et vestris quod absit meritis vel viribus quidpiam horum adscribitis. Alioquin ve
Abbreviated transcription (Latin):
rephano metensis ecclĩe d̾i
gr̃a strenuo ministro: euis
in xͦ humiles fro de claraualle
salutẽ ⁊ orationes. Ex qͦ dudum
si recolitis nr̃e uos frat̾nltatidig¬
nant᷑ sociastis. nr̃is uos orationi
b humilit̾ cõmendastis. semꝑ
mꝰ. desiderantes uigit᷑ ⁊ orantes
tus fueratis. ⁊ g̾ssus rir̃os druigi

Expanded text:
EPHANO Metensis Ecclesiae Dei gratia strenuo ministro; ejus in Christo humiles fratres de Clara-Valle, salutem et orationem. Ex quo dudum, si recolitis, nostrae vos fraternitati dignanter sociastis, nostris vos orationibus 44 humiliter commendastis; semper mus, desiderantes jugiter et orantes tus fueratis