comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũt hec si fiant parua si ꝓmitãtur. Neꝙ
emin magne qͣ parue rei promissio sed
exhibitio est maior. Derum ego nõ Iam
alus Legem pono: quai legem tibi mer
mentis expono. quam qui probat teneat.
rui aute lꝓlacet abiciat. et relicta nobies
solitudine: solitudines suas sibi habeartu
contemptorq iuris nostri uiiat contentus
in ur bibus
Ptarem fateor talis esse qui possem
prodesse quam plurimus uel utait
naso totiq salutifer orbi. Ced pri¬
mũ pancoꝵ hominũ proxinũ cristi soluis
ust propriue. Et profecto quisqͥs in tato est.
ut uel tantis per diuersum sentientibus
condestendam. peccat in legem nature
isi quib porest laborãtib opemi fet Nichi
que addhut magno nau fragio laboro suf¬
fitit illius opem̃ inplorare qui solus po¬
teus est prestare quod postitur. Cuꝑem
magna: sed modicis contentabor. uellem
tum out nib saluus esse: si minus cũ ml̃tis.
Ultimo quid expectas ut dicam: nuchr se

Expanded text:
sunt hec si fiant, parva si promittantur; neque sunt hec si fiant, parva si promittantur; neque enim magne quam parve rei promissio, sed exhibitio est maior. Verum ego non tam aliis legem pono, quam legem tibi mee mentis expono, quam qui probat teneat, cui non placet abiciat et, relicta nobis solitudine, solicitudines suas sibi habeat, contemptorque ruris nostri vivat contentus in urbibus. Optarem fateor talis esse qui possem prodesse quamplurimis vel, ut ait Naso, totique salutifer orbi; sed primum paucorum hominum, proximum Cristi solius est proprium. Et profecto quisquis in tuto est, ut vel tantisper diversum sentientibus condescendam, peccat in legem nature, nisi quibus potest laborantibus opem fert. Michi qui adhuc magno naufragio laboro, sufficit Illius opem implorare, qui solus potens est prestare quod poscitur. Cuperem magna, sed modicis contentabor: vellem cum omnibus salvus esse, si minus cum multis; ultimo quid expectas ut dicam: michi si
Abbreviated transcription (Latin):
It igitur michi ex hũs ipsis quoꝵ¬
mencio nobis oborta est. quociens
putas pastorem officio perissi. quo¬
tiens ouem et dum uagas alligat ailir¬
quenm m̃cidisse: et dum ꝓfugam sequatur
rorss  uotiẽs credis aut medicũ bene
uasensem Sum egros circuuit egatiudne
contraxisse. aut bustuariũ dum mortuos
sepelit sausam mortis contagi eamiset
Nemo uero fallatur qͣsi minora suit aniuoꝵ
contagia: quam corporum. Maiora sũt.gra¬
uus bedunt. alcuis destendunt. serpuntq
latentius. multis inquiut prodesse merito¬
rium: młtis subuenisse laudabile. QQuier
negat: Sed ordinate caritatis mitiã scimꝰ.
Crede aũt michi. non est parure fiducie
polliceri opem decertãtibus cõsilũ dubus
lumen cetis: letitiam mestis: securitatem
metuentibus : spem derettis: salutẽ egris.
requiem fessis. refrigerium afflictis. mon¬
strare iter lrantib: subiectare humeros ta¬
Setib : dare dextram prostratis. Magna

Expanded text:
igitur michi: ex his ipsis, quorigitur michi: ex his ipsis, quormentio nobis oborta est, quotiens putas pastorem officio periisse, quotiens ovem et dum vagam alligat in laqueum incidisse, et dum profugam sequitur corruisse? quotiens credis aut medicum bene valentem, dum egros circumit egritudinem contraxisse, aut bustuarium dum mortuos sepelit, causam mortis contagio repperisse? Nemo vero fallatur quasi minora sint animorum contagia quam corporum; maiora sunt, gravius ledunt, altius descendunt, serpuntque latentius. Multis, inquiunt, prodesse meritorium, multis subvenisse laudabile. Quis negat? sed ordinate caritatis initium scimus. Crede autem michi, non est parve fidutie polliceri opem decertantibus, consilium dubiis, lumen cecis, letitiam mestis, securitatem metuentibus, spem deiectis, salutem egris, requiem fessis, refrigerium afflictis, monstrare iter errantibus, subiectare humeros cadentibus, dare dextram prostratis. Magna quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mtentus m̃ltas negligat. huic est ut
eloquẽtie studiosi: sepe suit ad actum tar¬
diores. et que res magnas agunt suit m¬
culciores eloquio. Sit et modestre cultores
uoluptatem fuguint. Et quib uoluptas̃ in
prenõ est. modestiam asperuantur. Sit
et quos agende rei familiaris studiũ tenet.
sepe spt rem publicam atq amiticias cõtẽpuũt
et illiberalius uitam ducũt. At qui libera¬
litat annnũ applicant. quiq rei publite
curã habent. sepe uideas rei domestio᷑
neglientes. Non potest uentus idem exquo
placere / hus quorum nauigatio contiarios
fues spectat᷑. Que idurco dixer mus
miureus si in eo quam quod nũt agunusa
acernas  et se solicita uita strepitũ amat
multiloquio delettatur. Contemplacio au¬
rem omnis amita silẽtio ẽ que que se fu¬
Bus suiis tenet et uiceuersa illa silen cuu
dit het strepitum. Eue nam uero tutior
uia est hot est pater: quod hedieiu prablo¬
quio uestiganuis.

Expanded text:
intentus multas negligat. Hinc est ut intentus multas negligat. Hinc est ut eloquentie studiosi sepe sint ad actum tardiores, et qui res magnas agunt sint incultiores eloquio; sic et modestie cultores voluptatem fugiunt, et quibus voluptas in pretio est modestiam aspernantur; sic et quos augende rei familiaris studium tenet sepe rempublicam atque amicitias contemnunt, et illiberalius vitam ducunt; at qui liberalitati animum applicant quique reipublice curam habent, sepe videas rei domestice negligentes. Non potest ventus idem ex equo placere his quorum navigatio contrarios fines spectat. Que idcirco dixerim ne mireris, si in eo quoque, quod nunc agimus, idem cernas, et si solicita vita strepitum amat, multiloquio delectatur, contemplatio autem omnis amica silentio est, queque se finibus suis tenet; et vice versa, illa silentium odit, hec strepitum. Quenam vero tutior via est, hoc est, pater, quod hodierno colloquio vestigamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lotis tribuit animo racionem.
Agna enm et diuina quedam res ẽ¬
amin tranquilla serentas: et que
non alteriuis domini sit quã soliuis
dei. sed quam sepuis ille largire soleat in
solitudine cõstitutis. Qnod utrũq pro bre¬
uitate temporis: uel racione uel cõtrarior
collacione mõstratum est / et mox exẽplis
illustribus astructur. Quod si forte datũ
sit: ut aliquis ueri capax non ad ligna.
ed ad cor. horũ cuiuspia quos credulum
uulgus scupet: penitus a uestre cordis ad¬
mõneat puto siue cõtencione fatebitur: ꝙ
constienciam nidam. ingenue confitentem̃
audierit felicitatem nõ uerbis sonãtibus.
sed rebus tacitis et ueritate ntima/ non
exr̾nis plausibus: aut fallacissima hoũ̃
apiinone constare. multa quide illit audiet
nultum hus contraria que in pulpitis cĩ
populomirabat᷑. et intelliget quod inter
rutẽ et precordia intersit. Et ninirum hec
amiim natura est. ut in unam rem uchemẽtr

Expanded text:
locis tribuit, animo rationem.locis tribuit, animo rationem.Magna enim et divina quedam res esanimi tranquilla serenitas et que non alterius donum sit quam solius Dei, sed quam sepius ille largiri soleat in solitudine constitutis. Quod utcunque pro brevitate temporis vel ratione vel contrariorum collatione monstratum est, et mox exemplis illustribus astruetur. Quod si forte datum sit, ut aliquis veri capax non ad linguam sed ad cor horum cuiuspiam, quos credulum vulgus stupet, penitus aurem cordis admoveat, puto sine contentione fatebitur, quod conscientiam nudam ingenue confitentem audierit, felicitatem non verbis sonantibus sed rebus tacitis et veritate intima non externis plausibus aut fallacissima hominum opinione constare. Multa quidem illic audiet multum his contraria, que in pulpitis cum populo mirabatur, et intelliget quid inter cutim et precordia intersit. Et nimirum hec animi natura est, ut in unam rem vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
non multum ĩ quit ad trãquillitatem lorus
ronfert. ut sit ita. Sine dubie eñ cõfet
anquid quod̾ iusi sic esset. cur idem dixissi
alibi: non tantum corpori sed eciã moribus
salubrem locũ eligere debemus. Et idem
alib: Conspectum quoq et uicina fori
protul fugiam. Nam ut loca grauia etiã
Rirmissimã ualitudinem tentant ita bone
quoq mẽti nec dum ad huc perfectꝭ et
ronuastente: sũt aliqua parum salubria
unde ergo hec morum mentisq salubritas
at disirmien sinihil esset ĩ locis. Est ĩ locis
aliquis pace Senece dixerim. Est multũ
sed non totũ fateor: illud quidem ut sibi
uidetur in anmo est. Na sic ait aminus
est : qui sibi cõmendat ommia. Id eñ uero
sae more recte dicitur. unde aut anunis
lnnen ueri: equitas iudicii. Alinde procul¬
dubio. Itaq ꝙ de locis dixi de ammo re¬
petam esse in illo aliquid multũ esse: totũ
nĩme. sed in eotantũ qui opõtuneta tem

Expanded text:
«non multum» inquit «ad tranquillitatem locus «non multum» inquit «ad tranquillitatem locus confert». Ut sit ita, sine dubio tamen confert aliquid; quod nisi sic esset cur idem dixisset alibi: «Non tantum corpori, sed etiam moribus salubrem locum eligere debemus»? et idem alibi: «Conspectum quoque et viciniam fori procul fugiam; nam ut loca gravia etiam firmissimam valetudinem tentant, ita bone quoque menti, necdum adhuc perfecte et convalescenti, sunt aliqua parum salubria»? Unde ergo hec morum mentisque salubritas ac discrimen, si nichil esset in locis? Est in locis aliquid, pace Senece dixerim, est multum, sed non totum, fateor. Illud quidem, ut sibi videtur, in animo est. Nam sic ait: «Animus est, qui sibi commendat omnia». Id enimvero suo more recte dicitur. Unde autem animo lumen veri equitasque iudicii? aliunde proculdubio. Itaque quod de locis dixi, de animo repetam: esse in illo aliquid, multum esse, totum minime, sed in Eo tantum, qui oportunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
de uirtutib loqñt᷑ uix temperare in potur.
quominus uñu Sãtirici dẽtes morsũ. huit
Roto ualde nisi fallor congruẽtem interponet
Sed cogitans ad quem sermo michi⁊ stilo po¬
cius aliquid: quã ueretũdie subtrahendum
credidi. Multa quidem inquiens loquũtur
utiliter, audiui. et sepe alus prosunt ⁊ credo.
Qed non statu sanus est medicus: qui cõsilio
egrũ uiuat. quin codẽ sepe morbo quo mł¬
tos libauerat ĩterut. uerba studio elaborata
atq arte cõposita ꝓ multorũ salute non res¬
puo. et quicũq sit opifex utile opus ami¬
plector. Perum hec nobis non rethorite
stola sed uite ẽ net c̃auem ligue gloriam
sed solidam quietẽ mẽtis intendimus. neq
micħi excidit Senecam cum dixisset dia
impedimẽta dimitte et uaca bone mẽti
Quã ego non prestare quidem solitudure sed
conseruare et plurmiũ adiuiuare contẽdo.
Nam nec illud̃ euisdem autoris oblitꝰ Rum

Expanded text:
de virtutibus loquuntur; vix temperare michi potui, de virtutibus loquuntur; vix temperare michi potui, quominus unum satyrici dentis morsum huic loco valde, nisi fallor, congruentem interponerem. Sed cogitans ad quem sermo michi est, stilo potius aliquid quam verecundie subtrahendum credidi. Multa quidem, inquies, loquuntur utiliter; audivi. Et sepe aliis prosunt; credo. Sed non statim sanus est medicus, qui consilio egrum iuvat, quin eodem sepe morbo, quo multos liberaverat, interiit. Verba studio elaborata atque arte composita pro multorum salute non respuo et, quicunque sit opifex, utile opus amplector; verum hec nobis non rethorice scola sed vite est, nec inanem lingue gloriam, sed solidam quietem mentis intendimus. Neque michi excidit Senecam, cum dixisset: «Omnia impedimenta dimitte, et vaca bone menti», occupatus». Quam ego non prestare quidem solitudinem, sed conservare et plurimum adiuvare contendo. Nam nec illud eiusdem auctoris oblitus sum:
Abbreviated transcription (Latin):
beneficiorum menior in consilio celestium
collorauit: quam uinere in solitudine non
modo sine ullis molestus s eciã ĩ maxinus
roluptatib habundantem omibus copus
ur exrellas eriam pulchritudine et urribus
quo circa optimo quisq splendidissimoq ĩgeio
longe illai uitain huit ancepoit hec
Cicero: Cui sit se rebus habentibus haus
coactus assencior. Sed de huis onmb ut-¬
diciũ meuem habe pauassimis quidem ni¬
stancus uniuersale uerũ dognia nõ quatitur.
Multi sũt qui occupatões in cõmune utiles
et in solitudine qualibet sanctiores profit̃t᷑᷑
Scio Ged quot queso te uidruꝰ qui quod ꝑ¬
fitebantur impleuerũt. Sunt fortasse ali¬
qui : sunt plurum. ostẽde michi unum et
silebo. non inficior doctos quosdã et facũdos
uiros. et qui multa subtiliter aduersus
get disputent. Ceterum non de ingenid
sed de morib est questio: ambiũt cuitates.
Declaniant in populis multa de uiciis: ml̃ta

Expanded text:
beneficiorum memor in concilio celestium beneficiorum memor in concilio celestium collocavit, quam vivere in solitudine, non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus, abundantem omnibus copiis, ut excellas etiam pulcritudine et viribus; quocirca optimo quisque splendidissimoque ingenio longe illam vitam huic anteponit». Hec Cicero cui, sic se rebus habentibus, haud coactus assentior; sed de his omnibus iudicium meum habe: paucissimis quidem instantiis universale verum dogma non quatitur. Multi sunt qui occupationes in comune utiles et solitudine qualibet sanctiores profitentur. Scio; sed quot, queso te, vidimus, qui quod profitebantur impleverint? sunt fortasse aliqui, sunt plurimi; ostende michi unum et silebo. Non inficior doctos quosdam et facundos viros, et qui multa subtiliter adversus hec disputent. Ceterum non de ingenio, sed de moribus est questio; ambiunt civitates, declamant in populis, multa de vitiis, multa
Abbreviated transcription (Latin):
dn ꝙ ignorem fuisse et fortassis
esse occupatissiuros quosdani : si¬
mulq sanctissimos uiros. qui se¬
ipsos et setum cristo deuias anmias ad¬
dilterent. Qudo ubi accidit / ingens fateor
et meptimabile bonum est. at gemimata
felicitas Duplici de qua multa diximus
abiecta miserie. Quid enim felicius. qͥd
autem homine dignius aut similius deo
est: quam seruare et adiuuare quam plu¬
rios: Quod qui potest et non facit ꝓre¬
tlarum miche quidem hũãnitatis officiũ ab¬
ietisse et obẽã rẽ hominis natierã at no¬
men abitiffe amisisse uidebitur. Itaq ubi
hor posse datũ sit. desideriũ propriũ utili¬
rati publice/ sponte subitiam. desertaq soli¬
tudine unde michi soli obsequebar. ultro
repeta unde utilis mũdo sim. Ciceronis
nostr iudicium sequens: magis est ii
nosuit secit̃dum naturã pro omib gẽtib
sr̃ fieu possit conseruãdis aut nuandis ma-¬
bomios Cabores molestiasq sustipere uni-¬
tates herculem illum. quem hominũ fama

Expanded text:
d ignorem fuisse, et fortassis esse, occupatissimos quosdam simulque sanctissimos viros, qui seipsos et secum Cristo devias animas adducerent; quod ubi accidit, ingens, fateor, et inextimabile bonum est ac geminata felicitas, duplici de qua multa diximus obiecta miserie. Quid enim felicius, quid aut homine dignius aut similius Deo est, quam servare et adiuvare quam plurimos? Quod qui potest et non facit, preclarum michi quidem humanitatis officium abiecisse, et ob eam rem hominis nomen ac naturam amisisse videbitur. Itaque ut hoc posse datum sit, desiderium proprium utilitati publice sponte subiciam, desertaque solitudine unde michi soli obsequebar, ultro repetam unde utilis mundo sim, Ciceronis nostri iudicium sequens: «Magis est enim» inquit «secundum naturam pro omnibus gentibus, si fieri possit, conservandis aut iuvandis maximos labores molestiasque suscipere, imitantem Herculem illum, quem hominum fama
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Ipse est em̃ qui tacito moisi ait
Quid clamas ad meꝰ preuemit uota
nostra et affectus auticipat. Cogita toes
nostras intelligit de logniquo hor est
multo aute quã fiant. preces nostras ex¬
audit antequam souent. necessitatees
nostras aspicit aute quã ueniant. exitꝰ
nostros speculatur: antequã nati su̾iuis.
Sed ita nos aspicit ut indignos licet in¬
uenat. misereatur tamen. insi forte quod
procul abset a nobis cõtumacia pertinati
misericordiam repellamus¬

Expanded text:
mur; ipse est enim igitur, qui tacito Moysi ait: mur; ipse est enim igitur, qui tacito Moysi ait: «Quid clamas ad me?». Prevenit vota nostra et affectus anticipat; cogitationes nostras intelligit de longinquo, hoc est multo antequam fiant; preces nostras exaudit antequam sonent; necessitates nostras aspicit antequam veniant; exitus nostros speculatur antequam nati simus. Sed ita nos aspicit ut, indignos licet inveniat, misereatur tamen, nisi forte, quod procul absit a nobis, contumacia pertinaci misericordiam repellamus
Abbreviated transcription (Latin):
et inuumerabiliuũ tediorũ fuga felicitatẽ
negotiantur etecuã: et dinussis hominum
sastidus: urbiũq periculis. ubi uere est
inf̾e̾rnus uniencũe: cuius menunit psal¬
nusta : ad supernã patriam properãtes lam
huit sexerint esse felices. Si quidẽ mise¬
ne fuus. felicitatis mitium est. natura
cõtrariõrũ exigente: ut ubi hoc desunt:
illud incipiat᷑. postremo et cogitaties altis¬
simos: et tollotutiores spiritus et uisioes
beatificas habere. et sepe presente cristũ
familiarius compellare. Semper eñ pñs
est. qui ubiq semꝑ est. Quis est aũt hic
nise de quo stuptum est. Si astendero in
celum tu illit es. si destendero ad inferuũ
ades. Si sup̾sero pennas meas diluculs
et habitauers in extrenus maris. Cui si
facile fuit oculos nobis atqͣ i tellectũq
largiri. multo est profecto facilius nos
uidere audire et intelligerẽ. Uidet ille
igitur nos auditq prius ecĩa quam loqua¬

Expanded text:
et innumerabilium tediorum fuga, felicitatem et innumerabilium tediorum fuga, felicitatem negotientur eternam, et dimissis hominum fastidiis urbiumque periculis, ubi vere est infernus ille viventium cuius meminit Psalmista, ad supernam patriam properantes iam hinc ceperint esse felices; siquidem miserie finis felicitatis initium est, natura contrariorum exigente ut ubi hoc desinit illud incipiat. Postremo et cogitatus altissimos, et collocutores spiritus, et visiones beatificas habere, et sepe presentem Cristum familiarius compellare. Semper enim presens est qui ubique semper est. Quis est autem Hic, nisi de quo scriptum est: «si ascendero in celum tu illic es, et si descendero ad infernum ades; si sumpsero pennas meas diluculo et habitavero in extremis maris»? Cui si facile fuit oculos nobis atque aures intellectumque largiri, multo est profecto facilius nos videre et audire et intelligere. Videt ille igitur nos auditque prius etiam quam loqua
Abbreviated transcription (Latin):
od illud solaciũ ⁊ quãta iocũditas
gaudere presentib sperare melio¬
ra. pro breui solitudine hominum
perpetuam frequencia angelorũ. et diuim
uultꝰ aspectum: ubi tociũs sacre contupis¬
centie et desideriorũ omniũ est fuus. pro
pancis lacainus ineterminabilem risũ: pro
temporalibus ieuimis et̾na cõuuma: pro
uolũtaria paupertate mestuna biles uerise¬
suasq diuicias: pro incolatu siluarũ. uls
tuntatis etheree: pro fumoso tugurio stel¬
latia crste pallacia : pro agresti silentio
tantus angelicos et celestis dulcedinem
amome queq omne meles excessert illã
der uorem : tot transactis laboribus suos e.¬
rernam in requiẽ euoc̃ãtis Proq huc̃
oninibus sponsorem ueracissimũ at locir¬
pletissimũ habere. Cogitare cortidie: quid
est quõd reliqui : quid̃ est qued secutus su
Auale est quod pacior : quale ꝙ expetto.
Rauãtum est quod seui: quãtum est quod
metam. Estimare quam breui temporis
iactura: miouero non iactura. sed lucro¬

Expanded text:
od illud solatium, quanta iucunditas gaudere presentibus, sperare meliora: pro brevi solitudine hominum perpetuam frequentiam angelorum et divini vultus aspectum — ubi totius sacre concupiscentie et desideriorum omnium est finis — pro paucis lacrimis interminabilem risum, pro temporalibus ieiuniis eterna convivia, pro voluntaria paupertate inestimabiles verissimasque divitias, pro incolatu silvarum ius civitatis etheree, pro fumoso tugurio stellantia Cristi palatia, pro agresti silentio cantus angelicos et celestis dulcedinem armonie, queque omne melos excesserit illam Dei vocem, tot transactis laboribus, suos eternam in requiem evocantis; proque his omnibus sponsorem veracissimum ac locupletissimum habere; cogitare quotidie: «quid est quod reliqui, quid est quod secutus sum, quale est quod patior, quale quod expecto, quantum est quod sevi, quantum est quod metam!», extimare quam brevi temporis iactura, imo vero non iactura sed lucro
Abbreviated transcription (Latin):
sapore delectatus aut aliter quã si natus
in silius pastor / ex in siliuis educatus : situm
Flluus. Herbis famem sedare saluestribus:
humi ribum sumere solitus: dumoseare¬
quiem sub antro casu aliquo ad amplissime
cuiuspiam atq opuletissime urbis muros
accessit Ex dum in uestibulo fessus sedet
oculosq auide rircũ flectit. ĩq urbẽ ipsa
ĩrat. custodũ domos aut coherẽs portiez
augi portũ uident. Et inde reuersus in
siluas socus narret: quid in ea urbe inspe-¬
xerit. quid ĩatrus. quid in uicis. quid in
curia. quid in foro. quid in officimis artificũ.
quid in thalanus procerum. quid in publicis
priuatisconsilus agatur. Aut si quia pri¬

Expanded text:
apore delectatus. Haud aliter quam si natus in silvis pastor, et in silvis educatus sitim fluvio herbis famem sedare silvestribus, humi cibum sumere solitus dumosoque requiem sub antro, casu aliquo ad amplissime cuiuspiam atque opulentissime urbis muros accesserit et, dum in vestibulo fessus sedet oculosque avide circumflectit inque urbem ipsam inicit, custodum domos aut coherens portis angiportum viderit; exinde reversus in silvas, sociis narret quid in ea urbe conspexerit, quid in atriis, quid in vicis, quid in curia, quid in foro, quid in officinis artificum, quid in thalamis procerum, quid in publicis privatisque consil
Abbreviated transcription (Latin):
et nemora eque ommib patẽt. Ilemo arr¬
ter intrãtes. Nemo pellit ingressos. desiti
nllus est Iauitor : nullus custos. Sed quid
lotorum solus ĩtroitus: quid ambiti uehunt
amnes: quid luftrate inuat silire: quid i¬
rest prosunt montes ⁊ si qͥtũq iero annnus
m̃e meus insequitur. talis in silius qual
erat in urbibus: Ille añ omnia deponẽdus.
ille inqũã. ille domi relinquendus erat . suꝑ¬
pleciterq postendũ adomino ⁊ ut tor in unẽ¬

Expanded text:
mnibus patent; nemo arcet intrantes, nemo pellit ingressos, deserti nullus est ianitor, nullus custos. Sed quid locorum solus introitus, quid ambiti vehunt amnes, quid lustrate iuvant silve, quid insessi prosunt montes, si quocunque iero, animus me meus insequitur, talis in silvis qualis erat in urbibus? Ille ante omnia deponendus, ille, inquam, ille domi relinquendus erat, suppliciterque poscendum a domino ut cor in me
Abbreviated transcription (Latin):
tarĩ nichil est. Neminẽ illa uult fallere.
nichil suuilat aut dissimilat. nichil ornat
nichil palliat. nichil fiigit. Nuda prorsus
et in compta est: Spectãtulis eñ̃ cars. et
plausorib ueneficis amiaꝵ. uite rerũ q
omniũ: deum unicũ testem habet. nec uul¬
go ceto et mendacir sed cõstiencie prop̾e
credit. de quibusdam quoq parũ illi fidens
dubitat: recołes scriptũ esse. Deluta quis
intelliget: et illud ecĩa. si simplex fuero
hoc ip̃m ignorabit aĩa mea : nec famẽ illud
oblita: quod suaiis dominus uiiuersis et
miseratões eius super omia opera eius: ꝙ
alleuat dominus om̃s qui corrunt ⁊ et

Expanded text:
tarium nichil est? Neminem illa vult fallere, tarium nichil est? Neminem illa vult fallere, nichil simulat aut dissimulat, nichil ornat, nichil palliat, nichil fingit. Nuda prorsus et incompta est: spectaculis enim caret et plausoribus veneficis animarum. Vite rerumque omnium Deum unicum testem habet, nec vulgo ceco et mendaci, sed conscientie proprie de se credit; de quibusdam quoque parum illi fidens dubitat, recolens scriptum esse: «Delicta quis intelliget?»; et illud etiam: «Si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea»; nec tamen illud oblita quod «suavis Dominus universis, et miserationes eius super omnia opera eius»; quod «allevat Dominus omnes qui cor
Abbreviated transcription (Latin):
rie: more solacia hoc ulinñ uolũtarie ꝑ¬
fectionis cõsiliũ daret. Et profecto sit est
Nam et ego unũ hoc ĩ necessitate remediũ
muene. Ut in ipis urbim tumultib na¬
guiariam michi solitudinem secessa a gunnis ali
quatum sinor et cogitatione conficiã. Unicẽs
igenio fortunã. Quo remedn genere sepe
quidẽ hactenus usus sum. Et quomiã futuri
semper ĩcerta condicio est: An ad huc usurus
sum nestio certe libera si contingat electio soli¬
tudinem ueram proprus in sedibus q̃siturus.
equidẽ saucta. simplex et ĩtorruxta
ereq purissima rerũ est ouiũ humanaꝵ.
Cui et enĩ sese ostendat in siluis: cui se se
comat inter uepres. Quam preter pistes
mulceat: quẽ goloribus delectet. Cui purpu¬
rain explicz. Cui oleum uenditet: Cui uer¬
borum florida serta cõtexat. Cui demũ
sese approbet. Cui placere studeat : pret̾ illũ
Cui ĩ intuas solitudines penetrante soli¬

Expanded text:
rie more solatia, hoc ultimum voluntarie prie more solatia, hoc ultimum voluntarie profectionis consilium daret. Et profecto sic est. Nam et ego unum hoc in necessitate remedium inveni, ut in ipsis urbium tumultibus imaginariam michi solitudinem secessu aliquo, quantum sinor, et cogitatione conficiam, vincens ingenio fortunam — quo remedii genere sepe quidem hactenus usus sum; et quoniam futuri semper incerta conditio est, an adhuc usurus sim nescio —; certe, libera si contingat electio, solitudinem veram propriis in sedibus quesiturus. quidem sancta, simplex, incorrupta vereque purissima rerum est omnium humanarum. Cui etenim se se ostentet in silvis? cui se comat inter vepres? quem preter pisces mulceat, quem coloribus delectet? cui purpuram explicet, cui oleum venditet, cui verborum florida serta contexat? cui demum se se approbet? cui placere studeat, preter Illum, cui in intimas solitudines penetranti, soli
Abbreviated transcription (Latin):
tota nẽte in opus ipsum direxers nichil
eorum que oculis uel aurib incursant ad
aminũ peruemet. An uero Rrequẽter eciã
fortiutie hor cogitatio prestat: ut obiuios
non uideamus: Et ita ne de erremus nõ
consequenuer idem et si uoluernuꝰ non est
mdulgendũ tausis desedie. Naisi nõ usi
refetti : non insi hilares : non nisi omuib
tiris uatantes studendũ estimaueruius
semper eat propter quod nobis ignosta nus
sibu ipsa cogitatio secretum: hec Quinctilianꝰ.
q̃ libencius iniserui quia secrerior locus erat
naz seuece de hor ipõ uulgaçior epistola ẽ.
Ideoq nichil apposuui preter furẽ solũ. ¶um
enr̃ multa tractasset: qualiter aduersus uul¬
gi strepitum durandꝰ est annus studiosi: tã¬
Dem ad se uersus. Quid igit᷑ inquit non
aliquãdo cõmodius est carere cõuicio: Et
respondens sobi fateo ait. Itaq ego ex hor
lots muigrabo. quasi quecũq dixerat necessa¬

Expanded text:
tota mente in opus ipsum direxeris, nichil tota mente in opus ipsum direxeris, nichil eorum que oculis vel auribus incursant ad animum perveniet. An vero frequenter etiam fortuita hoc cogitatio prestat, ut obvios non videamus, et ita, ne deerremus, non consequemur idem, si et voluerimus? Non est indulgendum causis desidie. Nam si nonnisi refecti, nonnisi hilares, nonnisi omnibus curis vacantes studendum extimaverimus, semper erit propter quod nobis ignoscamus; sibi secretum». Hec Quintilianus, que libentius inserui quia secretior locus erat. Nam Senece de hoc ipso vulgatior epystola est; ideoque nichil apposui preter finem solum. Cum enim multa tractasset, qualiter adversus vulgi strepitum durandus est animus studiosi, tandem ad se versus, «quid igitur,» inquit «non aliquando commodius est carere convitio?». Et respondens sibi: «Fateor» ait «itaque ego ex hoc loco migrabo»; quasi, quecunque dixerat necessa
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑestatis portũ michi conflare didicere
artificio non omnib noto. sensibus iuꝑitã¬
di ut quod sencuĩt non senciant. Quod̾
tum per me ixsum experiencie creditum
in consuetudinem deduxissem. multo post
tempore acutissum cuiusda doctissumq uiri
consiliũ esse cognoni: memorieq mãdam.
eoquidem actencius que gaudebam factum
meũ uetustatis autoritat᷑ fulcri fulcr.
Nemꝑe Quintilianus in eodem libro ubi
oratorem a Cicro ne armatũ bullis ac fa¬
leris curiosissime prepolunt de hoc loques.
Est inquit lucubracio quocies ad eã inte¬
gri ac refecti uenimius. optimũ secreti genꝰ.
dod̃ silentium et secessus: et undiq liber
amuiꝰ: ut sũt maxime optanda: ita nõ
semper possunt contingere. ideo nõ statini :¬
si quid obstrepet abiciendi codices erũt et
deplorandus dies Derum ĩ rõmodis repũ¬
gnandum. et hit faciendus usus: ut onnia
que impedient unicat intentio. quam se

Expanded text:
tempestatis portum michi conflare didicerim, tempestatis portum michi conflare didicerim, artificio non omnibus noto sensibus imperitandi ut quod sentiunt non sentiant. Quod cum per me ipsum experientie creditum in consuetudinem deduxissem, multo post tempore acutissimi cuiusdam doctissimique viri consilium esse cognovi memorieque mandavi, eo quidem attentius quo gaudebam factum meum vetustatis autoritate fulciri. Nempe Quintilianus in eo libro ubi oratorem a Cicerone armatum bullis ac phaleris curiosissime perpolivit, de hoc loquens: «Est» inquit «lucubratio, quotiens ad eam integri ac refecti venimus, optimum secreti genus. Sed silentium et secessus et undique liber animus, ut sunt maxime optanda, ita non semper possunt contingere; ideoque non statim siquid obstrepet abiciendi codices erunt et deplorandus dies, verum incomodis repugnandum et hic faciendus usus, ut omnia que impedient vincat intentio; quam si
Abbreviated transcription (Latin):
delectet. et solitudis amicũ faciat. ubi illas
siue loquaci doctore: sed et sine tenati cor¬
pore: atq utinã sine sequati liuore didici:
quem non amica. non comuux. non uadi¬
momũ̃. non usura : nõ depositum: non lu¬
cellum. nõ rostra: nõ balueiẽ. nõ taberna:
non tenaͬ nõ porticus in urbe deuinciĩt.
Apũd me inquam cui ut uerũ fatear nõ tam
proprio studio. alie noue mouitu. Ut ata
sentirẽ quã nature ipsus ꝑsuasione cõsultũ
est:. uita procul dubio singularis: at solitaria
non modo trãquilla. sed altior est atq securior
Et ut extunare alios iubeo suas res: et ut
ipse res meas noui ualde solitudinem atqr
ocium de quibus multa hodie tecũ uelud
quasdam stalas ad id quo mens nostra sus¬
pirat amplector/ ac teneo turbas atq solicitu¬
dines: ceu re pagula uectesq periue tuo.
Gedita ut si qua me necessitas in urbem
cegat solitudinem in populb atq ĩ medio

Expanded text:
delectet et solitudinis amicum faciat, ubi illas delectet et solitudinis amicum faciat, ubi illas sine loquaci doctore, sed et sine tenaci torpore, atque utinam sine sequaci livore didici, quem non amica, non coniunx, non vadimonium, non usura, non depositum, non lucellum, non rostra, non balneum, non taberna, non scena, non porticus in urbe devinciunt; apud me, inquam, cui, ut verum fatear, non tam proprio studio alieno ve monitu ut ita sentirem quam nature ipsius persuasione consultum est, vita proculdubio singularis ac solitaria non modo tranquillior sed altior est atque securior. Et ut extimare alios iubeo suas res, et ut ipse res meas novi, valde solitudinem atque otium, de quibus multa hodie tecum, veluti quasdam scalas ad id quo mens nostra suspirat amplector ac teneo, turbas atque solicitudines ceu repagula vectesque permetuo: sed ita ut, siqua me necessitas in urbem cogat, solitudinem in populo, atque in medio
Abbreviated transcription (Latin):
Nomnni quidem ordinãde nuitãdeq uite
consilio illud in ꝓrimis ante otulos ha¬
bendum. ut non concupistentia iani. sed
natura duce: freti. uia teneamus non
q̃spetiosissima uidebatur. sed que aptissima
nobis ear. ubi maxĩe rectum: ac seuerit̃
sui ipũs extunatorem ac censorẽ exigo.
ue dtuloꝵ  aut auriũ uoluptate deceptus
ab erret Budo quibusdam accidisse. stis
qui dum murantur alios inmemores sui.
atq aliena temptãtes. rid̾endi materiam
populo prebuerũt. hor unũ sũp̃tũ a philo¬
sophis rõsilium est michi: secundũ quod uel
ulitariam uel urbanã uitani: sure aliam
ꝙ libet nature moribusq suis comparãs:
norit qͥsq qd̾ suũ sit. Quod si ingredientib
est unle: quãto progressis utilius quibus
super eligẽdꝰ laborem extirꝑande etiam
ueteris ⁊̃aditateq sententie labor est. Apud
me sane tui nnchil: quod quidem nouerm
tõmune cum populo. et cui literularum tã¬
tum obueit quãtum nõ inflet animũ. sed

Expanded text:
omni quidem ordiende mutandeque vite consilio, illud in primis ante oculos habendum ut, non concupiscentia inani sed natura duce freti, viam teneamus non que speciosissima videbitur, sed que aptissima nobis erit. Ubi maxime rectum ac severum sui ipsius extimatorem ac censorem exigo, ne oculorum aut aurium voluptate deceptus aberret. Quod quibusdam accidisse scio, qui dum mirantur alios, immemores sui atque aliena tentantes, ridendi materiam populo prebuerunt. Hoc unum sumptum a philosophis consilium est michi, secundum quod vel solitariam, vel urbanam vitam, sive aliam quamlibet nature moribusque suis comparans, norit quisque quid suum sit. Quod si ingredientibus est utile, quanto progressis utilius, quibus super eligendi laborem, extirpande etiam veteris radicateque sententie labor est! Apud me sane cui nichil, quod quidem noverim, comune cum populo, et cui literularum tantum obvenit, quantum non inflet animum sed
Abbreviated transcription (Latin):
in alto namget puto taure solitudiuis por¬
tum amet. QQuartus ac supremus exem¬
plarũ est locus que supra hommez sunt.
ut ut auint ⁊̃ mẽte soluis dei habitat.
Dude qd̾ ipsum nomen iuditat tamꝙͣ abex¬
emplari aliquo et̾no: sue ut plato uorat
abi p̃deis  quas in eadem der mẽte ut cete¬
raro rerum sit uirtutum posuit tres alialt
lruns autem aduersus passiones: non modo
non eosdem effectus esse quos in ceteris
sod ipsum passionis nomen audiri mefa¬
lum prorsus atq sacalegum: distis sand
ne dicturus fueram inchil em̃ ad ed
quod nunt agitur: nisi quia cum de politi¬
tis purgatorusq uirtutibus loqui aliquod
tempus admonuisset plotuu quadrifidam
cathenam⁊ multa arte consetami : stilo sol¬
uere ac dissociare non libuit

Expanded text:
in alto naviget, puto tamen solitudinis porin alto naviget, puto tamen solitudinis portum amet. Quartus ac supremus exemplarium est locus, que supra hominem sunt et, ut aiunt, in mente solius Dei habitant. Unde, quod ipsum nomen indicat, tanquam ab exemplari aliquo eterno; sive, ut Plato vocat, ab ydeis, quas in eadem Dei mente ut ceterarum rerum sic virtutum posuit, tres alias his autem adversus passiones non modo non eosdem effectus esse quos in ceteris, sed ipsum passionis nomen audiri nefarium prorsus atque sacrilegum. De istis sane nil dicturus fueram; nichil enim ad id, quod nunc agitur, nisi quia cum de politicis purgatoriisque virtutibus loqui aliquid tempus admonuisset, Plotini quadrifidam cathenam, multa arte consertam, stilo solvere ac dissociare non libuit
Abbreviated transcription (Latin):
On sum oblitus distunctionẽ illam
quadruplicem uirtutũ a plotino
ingenti platonico inductam: a
macrobio corroboratã. Ged in ea ipsa po¬
baite uirtutes infiũ gradum tenent que
occupatorum esse possunt. eoꝵq nõ oñn
sed illorum quib occupacionum firis pro
pria uirtus et multo maxime rei publice
salus est. Cermĩs ad.en ꝙͣͣ pautos uño beto¬
tota occupatorum niumerabil acies sit
redacta: proximnũ astendendo gradũ possi
deut purgatorie uirtutes: aut dubie ⁊¬
luiquentiũ urbes: atq ociosoꝵ: et uere
philosophãtiũ ornamẽta. Et passiones
quidem animi: quas prime temperant
re touellunt. Cercius gradus alcior illa¬
ium est. quas purgati annui uirtutes us¬
tant. Quarum munus est propriũ passe¬
oues quas politite molierint/ purgatolte
conuulserunt obliuisti hec perfectorũ sut.
que ubi suit nestio Sed qui fuerĩt solitu¬
dmem amarũt. Et si quis usquam super¬
est : ꝙͣiuis hoc uirtutũ gubernaculo tutus

Expanded text:
on sum oblitus distinctionem illam quadruplicem virtutum, a Plotino ingenti platonico inductam, a Macrobio comprobatam; sed in ea ipsa politice virtutes infimum gradum tenent, que occupatorum esse possunt, eorumque non omnium, sed illorum quibus occupationum finis virtus propria et multo maxime reipublice salus est. Cernis ad quam paucos uno verbtota occupatorum innumerabilis acies sit redacta. Proximum ascendtes, hauddubie linquentium urbes, atque otiosorum et vere philosophantium ornamenta; et passiones quidem animi, quas prime temperant, he convellunt. Tertius gradus altior illarum est, quas purgati animi virtutes vocant, quarum munus est proprium, passiones, quas politice mollierunt, purgatorie convulserint, oblivisci. Hec perfectorum sunt, qui ubi sint nescio; sed et qui fuerunt, solitudinem amarunt, et siquis usquam superest, quamvis hoc virtutum gubernaculo tutus
Abbreviated transcription (Latin):
uel in uerba iurare cogam meã. Ad fatendum
multi ad credendum nemo cogitir. nilla
maior quã iudicii libertas᷑ hãt itaq michi
uendics ut aliis nõ negem. Sit sane potest
enĩ esse sic honesta sit sancta oiũ inter¬
tio. Esse autem occultissime ꝓfundissimeq
rer humane constiencie index nolui. Et
possunt omnes deo largiente bene uiiere.
nullum respuit infinita clemẽcia. seda
multis ipsa respuit᷑. Ipsa ecĩã humane
plulosophie insttucio gradaria est. Non
possunt em̃ omnes suminũ lorum prehẽ¬
delle: Alioqum imia ommia uacarẽt tantũ
ut uitetur obstenitas. et q̃ in mus esẜ
polent soides. I eñ omnib ẽ necesse q
quolibet in genere uitam agere: proiul
ab in famia decrenerũt. Sĩt obstena ui¬
tare debitũ. in altũ inti uirtus peruenire
felicitas

Expanded text:
vel in verba iurare cogam mea; ad fatendum vel in verba iurare cogam mea; ad fatendum multi, ad credendum nemo cogitur. Nulla maior quam iudicii libertas, hanc itaque michi vindico, Ut aliis non negem. Sit sane, potest enim esse, sit honesta, sit sancta omnium intentio; esse autem occultissime profundissimeque rei humane conscientie iudex nolim. Et possunt omnes Deo largiente bene vivere — nullum respuit infinita clementia, sed a multis ipsa respuitur —; ipsa etiam humane philosophie institutio gradaria est; non possunt omnes summum locum prehendere, alioquin ima omnia vacarent; tantum ut vitetur obscenitas, et que in imis esse solent sordes — id enim omnibus est necesse, qui quolibet in genere vitam agere procul ab infamia decreverunt. Sic obscena vitare debitum, in altum niti virtus est, pervenire felicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
est dominus tiientibus se : quomã ipse cogno¬
uit fignientum nostrũ. et recordatur qmi
puliũs sumus: et hoc sicut fonũ et flos agri
egreditur et cõteritur et fugit uelud uibea.
In isericordia autem dñi ab eterno et usq
meternũ: quoniam ip̃e fecit nos et nchil
udit ominũ que fecit atq ita manẽtibus hĩc̃
scapturis hit̃ spem dantib de se incerta et
nestiens. An amore an odio digna sit tres¬
pidat sed et sperat. at se ipãm decerta et no¬
ta regis sui misericordia consolatur. Sit se
sit denonũ uigil insidias inq id solũ occu¬
para crrcũspicit. et diuino presidio fulta cõ¬
tẽuit. Sit undiq felix at trãquilla et ut
proprie dicã arx munita tempestatũq om¬
nium portus est. Quem qui fugit quid sibi
aluid preter: portu careat : uolliãtur rẽũ pe¬
lago . uiuat in stopulis moriatur d in fluctib:
Nec tamen usq adeo proposit improbus seu¬
tencie q tenaꝵ sum ut decipere alios putem

Expanded text:
se; quoniam ipse cognovit figmentum nostrum, et recordatur quoniam pulvis sumus», et homo sicut «fenum et flos agri» egreditur et conteritur, et «fugit velut umbra»; «misericordia autem Domini ab eterno et usque in eternum», quoniam ipse fecit nos, et nichil odit omnium que fecit. Atque ita hinc minantibus scripturis, hinc spem dantibus, de se incerta, et nesciens an amore an odio digna sit, trepidat sed et sperat, ac seipsam de certa et nota sui regis misericordia consolatur. Sic se sic demonum vigil insidias inque id solum occupata circumspicit et divino presidio fulta contemnit. Sic undique felix ac tranquilla et, ut proprie dicam, arx munita tempestatumque omnium portus est. Quem qui fugit, quid sibi aliud preter portu careat, volvatur rerum pelago, vivat in scopulis, moriatur in fluctibus? Nec tamen usque adeo propositi improbus sententieque tenax sim ut desipere alios putem,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ĩ ĩgressu uie huius quãdo ut dixi
santilla nostri consilii nulla erat. celeste
aliquod lumen affulsit. ut uel securũ uel
pericli minoris. Et facile ⁊meabile iter
aruperet. habet unde semꝑ deo grãs agat.
At cui sinistu̾or sors fuit plus negorii post¬
quam tamẽ aperire oculos cepit. et quam
dubiũ iter agat intelligere: omni studio in¬
cumbat adolestentie dẽmũ et eriores : uel
in seuectute corrigere : memmeritq Tereu¬
ciau senis in A delphis: qui mutande sub
extremũ uite. consultor idonens: simul et
delectabit et proderit difficile negotũ in
primis. sod et ĩ primis utile. et nequaquã
npossebil: neq uero serũ putet quod salubre
coguescit assunt huius sententie nõ sꝑuendi
autores: Sapientissimus principũ prĩceps
philosophoꝵ Augustus cesar ait. Sat te¬
beriter fiere quitquid fiat satis bene: Plato
au. E ac̃tum cui ecĩa in senectute cõtigerit.

Expanded text:
autem in ingressu vie huius, quando, ut dixi, autem in ingressu vie huius, quando, ut dixi, scintilla nostri consilii nulla erat, celeste aliquod lumen affulsit, ut vel securum vel periculi minoris et facile remeabile iter arriperet, habet unde semper Deo gratias agat. At cui sinisterior sors fuit plus negotii est; postquam tamen aperire oculos cepit, et quam dubium iter agat intelligere, omni studio incumbat adolescentie devium et errores vel in senectute corrigere, memineritque terrentiani senis in Adelphis qui, mutande sub extremum vite consultor ydoneus, simul et delectabit et proderit. Difficile negotium in primis, sed et in primis utile et nequaquam impossibile; neque vero serum putet, quod salubre cognoscit. Adsunt huius sententie non spernendi auctores: sapientissimus principum, princeps philosophorum. Augustus Cesar ait «sat celeriter fieri quicquid fiat satis bene»; Plato ait «beatum cui etiam in senectute contigerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ptimum quidem esset inisi consili¬
mopia. iugis adolestencie comes
obstaret. ut ab menute etate nrca
unum aliquod uite genus apprehendendĩ¬
unusquisq nostrum accuratissime cogita¬
ret : nec ab eo talle quem elegisset: iusi
magnis ex causis: aut grau necessitate
diuerteret. Quod mitio pubertatis her¬
culem fecisse autor penophon ille So¬
raticus t estis ẽ Eitero. Sed quia id
non facimus: neq enĩ nostro indicis ple¬
uq unuimus. Sed uulgi atq adeo per
dema raptanuir. et quasi per tenebras
alienis uestigus insistentes: sepe peri¬
culosas et ĩexplicabiles ingredimuer
uias. et eo usq prouchimur ut aute
simus. nestio quid: quam quid esse ueli¬
mus: circũspicere atq exaniare per¬
missum sit. Pcrco quam sibi pesonã. uel
natura uel fortuna nel error allqͥs ĩposuit.
si mueis ñ potuit qͥsꝙ secũ senex cogit
ut qd̾ eirãs uiator sol añ uespeã quautũ
licet saluti sue consulat: unum stiens inatu¬
ram totam aut facile posse couuelli. Cui

Expanded text:
ptimum quidem esset, nisi consiliinopia iugis adolescentie comes obstaret, ut ab ineunte etate circa unum aliquod vite genus apprehendendum quisque nostrum accuratissime cogitaret, nec ab eo calle quem semel elegisset, nisi magnis ex causis aut gravi necessitate diverteret. Quod initio pubertatis fecisse Herculem auctor Xenophon ille Socraticus, testis est Cicero. Sed quia id non facimus — neque enim nostro iudicio plerique vivimus sed vulgi, atque adeo per devia raptamur et, quasi per tenebras alienis vestigiis insistentes, sepe periculosas, et inexplicabiles ingredimur vias et eo usque provehimur, ut ante simus nescio quid, quam quid esse velimus circumspicere atque examinare permissum sit — idcirco quam sibi personam vel natura vel fortuna vel error aliquis imposuit, si iuvenis non potuit, quisque secum senex cogitet, et, quod errans viator solet, ante vesperam quantum licet saluti sue consulat, unum sciens, naturam totam haud facile posse convelli. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. ego intro Ille mox abut. ego per¬
masi. Quid tamen ego tic᷑uis noui: quis
solitarie uite status interior sit autra colle
eat nemora eque omnib patẽt. Nemo ar¬
ra it̾rãtes. Nemo pellit ingressos. desiti
nullus est Iauitor : nullus custos. Sed quid
Rocorum solus ĩtioitus : quid ambiti uelunt
amnes: quid lustrate nuãt silue quid m¬
pest prosunt montes: si qͦtũq iero aninus
me mens insequitur. talis in silius quale

Expanded text:
it, ego introii; ille mox abiit, ego permansi? Quid tamen ego certius novi, qualis solitarie vite status interior sit? Antra, colles et nemora eque omnibus patent; nemo arcet intrantes, nemo pellit ingressos, deserti nullus est ianitor, nullus custos. Sed quid locorum solus introitus, quid ambiti vehunt amnes, quid lustrate iuvant silve, quid insessi prosunt montes, si quocunque iero, animus me meus insequitur, talis in
Abbreviated transcription (Latin):
monib odiosus preterea uicinis. grauis
tinbus: uel formidatus uel irrisus suis.
suspectus omnib : fidus nulli: dui in¬
bnmis: purꝑureo uoluitur grabate. om¬
nesq libidinũ species expertus: et ad fru.¬
endam presentib: solicĩtato in feliti cor¬
uigilant cure. Uigilat meus auxia: quã¬

Expanded text:
monibus, odiosus preterea vicinis, gravis monibus, odiosus preterea vicinis, gravis civibus, vel formidatus vel irrisus suis, suspectus omnibus, fidus nulli, diu insomnis purpureo volvitur grabato; omnesque libidinum species expertus, et ad fruendum presentibus solicitato infelici corvigilant cure, vigilat mens anxia qua
Abbreviated transcription (Latin):
cce redit nox. Ille redit ad crapu¬
lain: pompa ingens ante renoqz
lõgum agnien. uiui hommis fui ꝯ
putes. precedũt᷑ fuueralia et tibie: ne qͥd
desit exequus. et sũp̃tuosissimũ cadauer:
perfusum caris odonbus Rursus mter pul¬
uinaria sepelitur. adhuc tepidum ad heg huc
spipans inde grauem cenam indigesto suꝑad.¬
deus prandio uenture luci nauseam parat.
et alteri prãdio precludit iter. Iste uel se
cenasse persuadet sibi: uel i̾ta cenat. ui
platonitum illud reprobet. nullo modo n
placet inquit bis in die satrerum fieri.¬
plenus curis plenus epulis: ꝑlenꝰ
mero: plenus metu: plenus iuidia. derectꝰ
repulsis. superbia elatus. merore ꝯtrattꝰ
ira timudus: Imꝑar sibi: impos animi: ob¬
sessus satellitibus: obseruatus enuilis : pul¬
satus clamoribus: solliciͣtus litteris: inter¬
pellatus nũcus suspensus fama: rumore¬
perterritus: stupefactꝰ augurus: elusus
mendaciis : fessus querimomiis: et ne not¬
tu quidem litibus nmunis: par uita de¬

Expanded text:
cce redit nox. Ille redit ad crapulam: pompa ingens, ante retroque longum agmen; vivi hominis funus putes; precedunt funeralia et tibie, nequid desit exequiis, et sumptuosissimum cadaver, perfusum caris odoribus, rursus inter pulvinaria sepelitur adhuc tepidum, adhuc spirans; inde gravem cenam indigesto superaddens prandio, venture luci nauseam parat et alteri prandio precludit iter. Iste vel se cenasse persuadet sibi, vel ita cenat ut platonicum illud re probet: nullo modo michi placet, inquit, bis in die saturum fieri.plenus curis, plenus epulis, plenus mero, plenus metu, plenus invidia, deiectus repulsis, superbia elatus, merore contractus, ira tumidus, impar sibi, impos animi, obsessus satellitibus, observatus emulis, pulsatus clamoribus, solicitatus literis, interpellatus nuntiis, suspensus fama, rumoribus territus, stupefactus auguriis, elusus mendaciis, fessus querimoniis et ne noctu quidem litibus immunis, par vita de
Abbreviated transcription (Latin):
gaudẽs diem illum sue dedecore¬
trausmifisse. et lucis aute terminũ: adũ¬
sus secuture noctis pericula : dolosq et
insidias at rabiem leonmo more rugien¬
tis aduersari: uigilem sobrietatem atq
orationis et fider clipenui: Aduersue
somnia pollucionẽq: et nocturna fãtas¬
mata excubare: siba solitam clemẽtiam
sui creatoris inmplorat. atq in manus eiꝰ
ꝯmẽdato spiritu et angelis suis: ad habita¬
tuli proprii iustodĩa inuoraris: sese ĩ suã
domuẽ recipit. ut nichil ĩuisti questus:
sic ul male cuꝑidinis: multũ uero deco¬
ie laudis referens. multũq coltidie in
melius nuitati animi. Ad sũmam totis ille
diebus unios spoliat. hic pro defũctis orat.
Ille matrũ at uirginũ pudiciciã attetat.
hit uirginẽ matrem: officiosissime uene¬
iatur. Deniq ille martires facit: hit
celebrat. Ille sanctos perse quitur. hic ho¬
uorat¬

Expanded text:
gaudens diem illum sine dedectransivisse, et lucis ante terminum adversus secuture noctis pericula dolosque et insidias, ac rabiem leonino more rugientis adversarii, vigilem sobrietatem atque orationis et fidei clipeum, adversus somnia pollutionemque et nocturna fantasmata, excubare sibi solitam clementiam sui creatoris implorat; atque in manus eius commendato spiritu et angelis suis ad habitaculi proprii custodiam invocatis, se se in suam domum recipit, ut nichil iniusti questus, sic nil male cupidinis, multum vero decore laudis referens multumque quotidie in melius mutati animi. Ad summam, totis ille diebus vivos spoliat, hic pro defunctis orat; ille matrum ac virginum pudicitiam attentat, hic Virginem Matrem officiosissime veneratur. Denique ille martyres facit, hic celebrat; ille sanctos persequitur, hic honorat