comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quale ornam̃tũ capitis deuotarũ. s pilleũ iuroꝵ
ẽ mit᷑ aut̃. feminaꝵ. Redimicula aut s̃quib
mitra alligat᷑. pillium aut̃ ut p̃diximꝰ: apelle
erat. nam mit᷑ ex lana ẽ ricula ł reticła mit᷑ ẽ uͥginã.¬
lis capitis. uitte s̃ que in cͥnib innectunt. qͥb
fluentes religant᷑ capilli ⁊ uute dicte: qd̾ uit

Expanded text:
quale est ornamentum capitis devotarum. Sed pileum virorum est, mitrae autem feminarum. 5. Redimicula autem sunt quibus mitra alligatur. Pileum autem, ut praediximus, a pelle erat. Nam mitra ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. 6. Vittae sunt quae crinibus innectuntur, quibus fluentes religantur capilli, et vittae dictae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nor es inusũ coq̃ndi parate. sartagit̾pitu sen
ca sui rotunditate uocata. ut mapomoꝵ. sic ⁊g
Rotabulum dictĩ a ꝓ ruendo stcoraue egnẽiaiᷤ
coqndi gr̃a.¬
int̃p̃tatur. Arca dictͥa qd arceauisum atti ꝓhi¬
beat. hinc ⁊ arclum. hinc ⁊ arcun .i. seccetũ.
int̾ra fc̃s locus. seu aduestes. Iad recuniam
custodiendã. uñ ⁊ ꝑdimininẽ dr᷑. moricia:¬
ꝓ eo qd̾ ꝯsuto efficiat᷑ qĩ sagguar suppiũ. saccꝰ
noĩa in latinũ paulo inflectat᷑. p̃p̃romanũ e¬
lc ium. Si tarcie. nautariũ snt. ab eoqd sute
sunt. In uolucrũ dictũ qd̾ alis in se teneat inuo¬
lucũ. fisciis: sacculꝰ ẽ public iñ ⁊ fiscelle. ⁊ fisci
ne dñr. hc̃ ht̃ ex actores.:⁊ inenutunt debitum
nis ꝯtexit᷑. uñ ⁊ nuncupatm. alĩ gcum assert̃.
ra. ⁊ t̃ram portare. deqͦdic̃ psanista ꝓ isrł nanꝰ

Expanded text:
nores in usum coquendi parate. Sartago a strepitu soni vocant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic et Rotabulum dictum a prorvendo stercora sive ignem, panis coquendi grinterpretatur. Arca dicta quod arceat visum atque prohibeat. Hinc et arcivum, hinc et arcanum, id est secretum, in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitquod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsupium sacculus nomina in Latinum paulo inflectuntur, propter Romanum eloquium. Sitarciae nautarum sunt ab eo quod consutae sunt. Involucrum dictum, quod aliquid in se teneat involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscellae et fiscinc habent exactores, et in eo mittunt debitum nis contexitur, unde et nuncupatum: alii Graecum adserunt. ra et terram portare. De quo dicit Psalmista pro Israel
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ usum. Torus dĩ: atortis herde que accumben¬
tium hum̾̃is supponunt᷑. stephadiũ astipitib die¬
tum. q̃i stipalium. sic enĩ prius dicum ẽ: Accu¬
bitũ: acibo uocat᷑um. qĩ adcibitum euilaꝵ. Cõ¬

Expanded text:
habet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbenhabet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbentium humeris subponuntur. Stibadium ab stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitu
Abbreviated transcription (Latin):
mulli piscis. Solee s̃ qͥb tm̃ pedũ plante te¬
gunt᷑. dicte a solo pedum. Item solei mat̾iales:
ex mat̾ia rio itȩxta doc cꝰ dimimitiũ sticcelli
appellatĩ qͥd soccũ hoit. ĩ qͦ par̾ plate ĩnitit᷑. Calci¬
cule caliguł acalle pecͥtũ dicte ł qr ligant᷑. slã soc
e łñ lig̃t᷑ s tm̃ intꝰ mitunt᷑. Cȩrnui soccist sine so¬
lo. lngulati qͦ noᷤ foliatoᷤ uocamꝰ. Clauati qͣi cal¬
ui q̃ eo qdmnutis clauis. i ds acutiꝰ sola caligiꝰ uin¬
iant᷑. seroncꝰ culponei rustica calciam̃ta st̃. Bax¬
ea caiciam̃ta st̃ mulier̃. Corrigie: a coriis uocant᷑.¬
RIorus. ¶ta calligatione qͣi colligie:
dedalus
Mtrsam ⁊ sc lam
fecit. Coquine adparatum: apiciꝰ
quidam primꝰ composuit. qͥ meo absumptis bo¬
nis: morte uoluntaria periit. ⁊ merito. qͥa isqͥgu¬
le atq etlacitati s̾uit. ⁊ ãam ⁊ corpꝰ int̾ficit: ab
es ⁊ comesii: m̃se fcm uocaiłm. nullũ enĩ aliũ

Expanded text:
minantur. Solee sunt quibus tantum pedum plante teguntur, dicte a solo pedum. Item solee materiales ex materiali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appellati inde quod soccum habeant, in quo pars plante iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum dicte, vel quia ligasine solo. Lingulati, quos nos foliatos vocamus. Clavati quasi claviati, eo quod minutis clavis, id est acutis, sola caligis vinciantur. Perones et sculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi coedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum; nullum enim alium
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ: conupii. t plex modꝰ:. discombendi. edẽ¬
di. ⁊ bibendi. discombendi: ut coris iussi discũb̾r
pict̾is. Edendi ⁊ bibendi: ut pꝰꝗͣ pͥma qͥ es epuliᷤ
menseq remore: crateras magnos statuunt.
łsca: qr eam os capit. Uictus pͥe uocatiis: qr uitã
recinet un̾̃ adtibũ uocare in uitare dr̃. Alimonia
dicta. eo qd̾ eorum sumptu.: corpꝰ alatur. hac
niuenes accipiunt ad increm̃tum. senes: ad ꝑse¬
cura. asfluentia nuncupata: qĩ rel nimium
Opulentia: ab ope dictat. quã si discutias: inue¬
ni ss eam ten̾e modũ. Nam qͦmͦ opitulat᷑ qd̾
nimium ẽ cũ incõmodiꝰ sit sepe: quam parũ:
pule: obopulentiam rerum dicte. Euile ait
plices induo neceisara diuͥdunt᷑: panẽ ⁊ ura¬

Expanded text:
 Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi: discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus, quia retinet: unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur, eo quod ejus sumptu corpus alatur. Hanc juvenes accipiunt ad incremcura. 3. Affluentia nuncupata, quasi rei nimium non est. 4. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, cum incommodius sit saepe quam parum? 5. Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem
Abbreviated transcription (Latin):
in adult d ep̃hense induebant᷑: ut intali ami¬
culo potiꝰ quam instola: polluerit pudiciciam.
erat enĩ apd uexs hoc signũ m̾ette uestis. nc̃ ĩ
hispania. honesatis. ẽ eristrum pallolum ẽ:
qͦ usꝙ hodie arabẽ mesopotamie mulieres ue¬
lantur. quib inesai tutissimo tegunt̃ umbͤ¬
culo. dequo in ysaia: ãnoboladium: amictoriũ
sineũ feminarũ quo humi oꝑiunt᷑. quã gͥci
uł latini. syndonem uocant.

Expanded text:
in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliolum est quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. De quo in Isaia 3, 23. Anaboladium amictorium lineum feminarum quo humeri operiuntur, quod Graeci vel Latini sindonem vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Birrus agͥco uocabulũ trahit. Ni enim
brrum. bbrumdñt. Melotesqͦ etiam pra uo¬
peslicuł melonũ. uħ ⁊ melotis uocate s̃. fĩmbrie
uocate aea uestmm̃toꝵ. hoc ẽ fies ixgͥeo uoca¬
bulum fhrnt.g̾ci eni erminum: orauocart̃.
egillum ẽ paludam̃tũ.
regiarum amicłmain ⁊ appellatum.
pesum. mat᷑nale pallium expurpura signatũ.
cuiꝰ fimbrie. aureis staminis sũmitate resplendñt.
Palla e qͣ drũ pallium. muliebris uestis deduc¬
tum usq aduestigia qd̾ ad fixis in ordinẽ gẽ¬

Expanded text:
runt. Birrus a Graeco vocabulum trahit, illi enim birrum bibrum dicunt. Melotes, quae etiam pera vopelliculis melonum; unde et melotes vocatae sunt. Fimbriae vocatae ora vestimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabuegillum est praelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gem
Abbreviated transcription (Latin):
exauro uestemq citrosa. Ueleñsis ẽ tunica que
affertur ex insulis. Ex otica: uestis ꝑegͥna de foris
uentens in hispaniã agͥ̾cis. Eolim ita: multicolo¬
ris. polimatus enĩcextus multoꝵ coloꝵ ẽ. acu¬
picta uestis: acu textił. ł acu ornata. ead ⁊ fri¬
gia. huiꝰ enĩ artis ꝑiti: frigii om̃s dnr. siue q ĩ
frigia inuenta ẽ. Uñ ⁊ artifices qͥ id faciunt. sri
go rasilis dr̾. Int̃ pola uestis illa uocatur. que
dum sit uetꝰ. ad nouã spem recurratur. Rãnu¬
cia nuncupata: qd̾ sit diu̾sis pannris obsita. Co¬
lobiũ dictũ qi longum ẽ. ⁊ sinẽ manicis. An¬
tiqͥ enĩ hoc mag̃ utebant᷑. Leuitonariũ ẽ colo¬
biũ lineũ sñ mansciꝰ. qͣli egiptii monachiutunt.
Lũbare uocat᷑. ꝗ lũbiꝰ religet᷑ ⁊ qd lũbis heat. ħme

Expanded text:
ex auro vestemque citrosam. Velenensis tunica est quae ex auro vestemque citrosam. Velenensis tunica est quae affertur ex insulis. Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita multicoloris; polymitus enim textus multorum colorum est. Acupicta vestis acu textilis vel acu ornata. Eadem et Phrygia; huius enim artis periti Phrygii omnes dicuntur, sive quia in Phrygia inventa go rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. Pannucia nuncupata quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum quia longum est et sine manicis; antiqui enim magis hoc utebantur. Levitonarium est colobium lineum sine manicis, quale Aegyptii monachi utuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis hae
Abbreviated transcription (Latin):
intextos. aut additos acii. Iacĩtina uestis cũ ae¬
no colore resplendens. Molocina que maluarum
stamine confc̾i. quam asũ melicinã: abii mauel¬
lam uocant. Bombicina e. bombice uͥmicło. qui
longissima ex se fila gen̾at. Q uoꝵ texura bombi¬
unũ dr̃. conficit᷑ q in insula coo. Apoclamo serica.
a serica dicta. uł qi eam seres pͥmi misei uloserica.
tota serica. olo enuncotum. Tramosefica
existimant. fibrina: tͣmã defibrilana habens
linostema: qr in stamine linũ. intrama ñ ht̃ Rec¬
ta dr᷑ uestis quam sursũ u̾sum stantesq texͥer̃t.
Sec menta tonis qͣb dam ⁊ q̃i p̃ciosis amentis or¬
nata. nã ⁊ particulas cuicq mat̾ie abscisas pseg¬
minas uocantur. Leuidensis qd̵ raro filo
fit leuit̾t densata. Paui tensis qͣria liuidensi
dicta quad gͣuit̾ p̃ssa ait calcata sit. citros qͣi con¬
crispa ad simihtudinẽ citͥ: Neuiꝰ pulcͤ que

Expanded text:
intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aeintextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica sum esse existimant. Fibrina tramam de fibri lana habens. linostema quia in stamine linum, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi concrispa ad similitudinem citri. Naevius Be
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͥssima appellata ꝙ in motu incerlentis sonũ¬
tacit. T̃onꝰ enĩ sonꝰ ÷. Emum aut̾ fuere pellicie tu¬
inte. qͥb post offensam ⁊ eiectionẽ deparadiso: a¬
dam ⁊ eita induti funt. Talaris cunica dicãta eo
ꝙ usq ad taloi descendait. ⁊ adpedes difluat. sic̃
ptitoralis: ꝙ apudanti qͦs breuis erat. ut t̾m pec¬
tui oꝑiret. licet nc̃ ꝓfusior ez manicleata tunica
inta ẽ. tunica sacdotał candida cũ clauis expra.
lossata: quã gͥci feniceam uocant. nos coccinam re¬
ꝑtam a lacedemonis: ad celandũ ꝑ coloris similitu¬
dimiꝰ sangͥnem. qͦtiens qͥs inatie ⁊ulneraret᷑. necõ¬
templanti adu̾sario: animꝰ augesc̾et: hac sub consu¬
lib romani usi ĩ milites. Uñ ⁊̃ rosaiti uocabait.
solebant ⁊ pͥdie quã dimicandeẽt añ pͥncipia ꝓpo¬
ni qi ad monitio. ⁊ inditium fute pugne. Lacu¬
lata ẽ. que lacis quadratos quosdam ẽ pietura ht̃

Expanded text:
antiqantiqfacit. Tonus enim sonus. Primum autem fuere pelliceae tunicae, quibus post offensam et ejectionem de paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica,texta est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet
Abbreviated transcription (Latin):
lia .i. bracce linee. us ad genua ꝑtingentes qͥb
u̾erunda sac̃dotis uelabantur.
i uersitas uestimentoꝵ: tegmen. tegumen.
s qs tegat membra. sicut regum̃ẽnta q̃ regunt cor¬
quetudo smonis auctoꝵ confundit. Indum̃tum qd̃
iitꝰ ad corpꝰ induit᷑. qĩ intum̃tum. amic̃tꝰ.¬
discernit᷑ aut̃ uestitus a cultui. qm̃ilatiꝰ intellig̾r cul¬
tus. Item cultus. ab abitu nam habit᷑ ad nãm ꝑtinet.
cultus: adhomines. Ełtq aut̃ uestium aut a ꝙp̃r qͦ
naxime in usi sunt appellant᷑: aut a locis ubi uł
pͥmũ ꝯfrc̃te. uel maxime uenditantur: aut agen̾e
coloris. aut a noĩe reꝑtoꝵ. Uestis antiqͥssima fuit
nitalia contegunt᷑. hoc pͥmum pͥmi mortales efo¬
liis arborum s fecerunt. qñ post p̃utaricationẽ eru¬
bescentes: pudenda uelarunt. Cuiꝰ usum barbare
gintes dum sint nude: usq hodie tenent: ħ ⁊ cani
tur incampo: pudenda oꝑiunt. Tunica uestis

Expanded text:
alia, id est bracae lineae usque ad genua pertingentes quibus alia, id est bracae lineae usque ad genua pertingentes quibus verecunda sacerdotis iversitas vestimentorum, tegmen, tegumen, eo quod tegat membra, sicut tegumen, tecta, quae tegunt corconsuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Discernitur autem vestitus a cultu, quoniam latius intelligitur cultus. Item cultus ab habitu. Nam habitus ad naturam pertinet; cultus ad homines. Pleraeque autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur: aut a locis, ubi vel primum confectae, vel maxime venditantur: aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestitus autnitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quoniam post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaegentes dum sint nude usque hodie tenent. Hec et caudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tunica vestis
Abbreviated transcription (Latin):
candida. ead̾q crea̾ta. inqͣ candidati .i. magistratũ
petentes: ambiebant addita creta. qd candidior
aon ita imponit᷑ toga: ut toge laciniaqͥ post secꝰ rei¬
atͥ pͦt atrahit᷑ ad pectus. ita ut exutroq lat̾e. exhu¬
meris picture pendeant: ut sac̃dotes gentilium
bachant. aut cingebant᷑ p̃tores. T rabea erat. toge
hãs ex purp̃a ⁊ cocco. qua oꝑti romanoꝵ reges inĩ¬
tͥo p̃ceclebant. hanc pͥmum romulꝰ adinuenisse
pbibetur: addisc̾tionem regũ habitis. ł rabea aut̃
ultra. ⁊ impost̾um ampliori dignitate ⁊ honore
teatum fac̾it: paludam̃tum erat. in signe palliũ.
imꝑatoꝵ coca purp̃aꝙ ⁊ auro distinctũ dequo sa¬
lustiꝰ. cogam inqͥt paludam̃tom mutauit. E rat
aut pallium bellicũ dictũ ut qͥb dam uidet᷑. qd̾
ioindut᷑ pallam tac̾et imꝑator bellũ futum eir

Expanded text:
candida, eademque cretata, in qua candidati, id est, magistratum candida, eademque cretata, in qua candidati, id est, magistratum petentes ambiebant, addita creta, quo candidiorcum ita imponitur toga, ut togae lacinia, quae postsecus rejicitur, attrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant, aut cingebantur praetores. 8. Trabea erat togae species ex purpura et cocco, qua operti 457 Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur, ad discretionem regii habitus. Trabea autem ultra et in pot a populo. Paludamentum erat insigne pallium imperatorum, cocco purpuraque et auro distinctum. De quo Salustius. Togam inquit paludamento mutavit. Erat autem pallium bellicum, dictum ut quibusdam videtur, quod eo indutus palam faceret imperator futur
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ꝓpucia ꝑtundt̃ arabes aures flauent capiib
intextis grete. nitent albani: albentib cͥmib ma¬
tos ht̃ tet᷑ra. nox corꝑum. gallos. candida cute
punctis. ⁊ exp̃ssus natiui gͣminis sucus inclubt
ut has ad sui sp̃em cicat̾ces ferat: pictis artib mi¬
culosa nobilitas. ht̃ ⁊ sexus: institutam spem bebi¬
tus. ut ĩuiris. tonsi capilli inmuli erib redundã¬
tia cͥniũ. ꝗ maxime uͥginib ĩsigne ẽ. qͣr ⁊ oenatꝰ
ip̃e ꝓͥe sic ẽ: ut concumulatꝰ iu̾tice: ip̾am capitiꝰ su
teguntur. ut dum ministrant: expecditi
tuas. togatas uocamꝰ. toga aut̃ romani in pace
utebant᷑. belli aut̃ tempore: p ailudam̃tis. men¬
sura toge iuste: si sex ulnas hãt. toga palmata
dicebatur.: quã m̾ebant᷑ hũi qui p̃ortabant deho¬
stib palmas. ip̃a uocabat᷑ ⁊ coga picta: eo qd̾
uictoriam cũ palmis intextam haberet. Toga

Expanded text:
Iudei preputia. Pertundunt Arabes aures. Flavent intextis Iudei preputia. Pertundunt Arabes aures. Flavent intextis capitibus Gethe. Nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum. Gallos candida cutis. punctis et expressos nativi graminis succos includit, ut has ad sui speciem cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est, quarum et ornatus ie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui teguntur, ut dum ministrant expediti dituas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae justa, si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur, quam merebantur hi, qui reportabant de hostibus palmas. Ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. 6. Toga
Abbreviated transcription (Latin):
lino cooperta ẽ testrinogallia. Renones st̃¬
qͣdam uelamina humerorum ⁊ pecto¬
toris. usq umbilicu. atq in tortis uillis. ad¬
eo hispida: ut himbrem respuant. quos uul
renonib corpus tegunt. Dicti autem renoneᷤ¬
a reno gͥmanie flumine. ũ hi freq̃nter utun¬
tur. Mastruga uestis germanica expellicuł
feraꝵ. de qua cicero ꝓscauro. quẽ purpura
regalis ñ cõmouit: eum sardoꝵ mastruga
qd̾ qͥ ea induunt᷑. qi inferarũ habitu tͣusfor¬
mant᷑. dinoscuntur ⁊ gentes ita habitit᷑ sic̃
⁊ lingua discordes. Pse brachia ⁊ crura. lini¬
am̃tis. caput. tẏara tegunt. eminent api¬
cib fafigiatis alani horrent. ⁊ male tec̃ti:
cum latratorib linguis. scotisag ati sunt. Ala¬
manni.lintͤ ati. in di. gemmati. ꝑse. sericati. sres
farct᷑ti: armenii. Non nulle etiam gentes. n de¬
dicant. ut uidemus ciros g̾manoꝵ. gͣnos. ⁊ qam.¬
bargotoꝵ stigmata b̾tonũ. Circũcidunt quoquo

Expanded text:
Linna coopertus est textrino Gallia. Renones sunt velamina humerorum et pectoris usque umbilicum, atque intortis villis adeo hispida ut imbrem respuant. Quos vulgrenoniba Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastrucquod qui ea induuntur, quasi in ferarum habitum transformentur. 6. Dignoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura linamentis, caput tiara tegunt. Eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribmanni, linteati Indi, gemmati Persae, sericati Seres, pharetrati Armenii. Nonnullae etiam gentes nendicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Britonum. Circuncidunt quoque
Abbreviated transcription (Latin):
inutata: armebausa uulgo uocata. que añ ⁊ re¬
tro diuisa atq aꝑta ẽ. in armos tm̃ clausa qĩ
armiclausa .c. lita ablata. Camisias uoca¬
ri: qꝑ inbis dormimꝰ in camis .i. instratis nr̃is.
siueqꝑ pͥmũ fiebant ã cannamis. femoraliã apel¬

Expanded text:
imus. Armelausa vulgo vocata, quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa, quasi armi clausa, C litera ablata. Camisias vocamus, quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris sive quod primum fiebant a cannabis. Tubracos vo
Abbreviated transcription (Latin):
repas tantumẽ enim breue amictũ. Ptexta
rense ẽ pollium. qͦusꝙ ad sȩxdetu anuos
pueti nobiles fub discipline cultu utebant̃.
Unirtactatipueri. apellati sunt. dicta dut̃ pre.¬
tarta qr ptet eb at᷑ ei satior pͣs incapitio. Casula
ĩ uestis cutullatadicta ꝑdiminutionẽ acasa
⁊ totum hoĩem tegat. qi minor casa. iñr ⁊ cu¬
alla. q̃ minor. cella. sue ⁊gͥti planetas dictas

Expanded text:
 enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa. Inde et cuculla, quasi minor cella. Sic et Graece planetas, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑatores romani. ⁊ inges qͥdam gentiu ꝯurtis coror
utuntur. ꝑse. chiaralgerunt. s reges. nis. sot¬
peincuruas. reꝑta aut̃ tiara. a semitatride as¬
sinoꝵ regina. qd gentis ornam̃ti: ex ine usq ho¬
die gens illa retinet. Atthenienses em acladas
aureas ge̾bant. partim in u̾tice. ĩmulli iunte
non enim ead s̃ insignia omt̃um regiorũ. Ge
lium itates. infu las apices. pillea siue galiaria
utebant᷑. Infula ÷. fasciola sac̃dotał capitis alba
inmodũ diadematis. aqua. uitte exutraq parte
dependent. que infulam uinciunt. uñr ⁊ uicte dic¬
te si qd̃ uinciant. Infula aut̃ plerumq lataerat.
płumq coetilis. de albo ⁊ croco. apex÷ pilleum sub¬
tile. qͦ sac̾dores gentiles utrbant᷑. appellatꝰ ab aen¬
leo erat. connectebatur filo qd̾ fiebat ex lana ho

Expanded text:
es quidam gentium aureis coronis utuntur. Persae tiaras gerunt, sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses autem cicadas aureas gerebant, partim in verticem, nonnulli in fronte. Non enim eadem ntilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata erat, plerumque tortilis, de albo et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab aleo erat connectebatur filo, quod fiebat ex lana hos
Abbreviated transcription (Latin):
stie uñ siebat Nimbꝰ ẽ fasciola tmusa exaura ao¬
suta inlinteo: qd̾ ẽ infronte feminarum. plantꝰ.
quomag̃ eam aspicio: tam mag̃ nymbata ÷ Nã
⁊ limim qͦdca angłorum capita ping̾it᷑. nunbꝰ
uocat᷑. licet ⁊ nimbꝰ sit densitas nubii. Capitu¬
lum ẽ. qd̾ uulgꝰ capitulare dñt. ⁊d̾ ⁊ cappa ł qd̃¬

Expanded text:
tur. 2. Nimbus est fasciola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorum capita pingitur nimbus vocatur, licet et nimbus sit densitas nubis. 3. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Id
Abbreviated transcription (Latin):
didi. quia infra ⁊ sup̃ funt. uł qr insubular.¬
adii dicti: qr raderdo fiunt. psctines: qd̾ e¬
xa fila reddant ⁊ inpͥmant. Colum. qd̾ sien
longitudine ⁊ retunditate qĩ columa:¬
I fusum. qd̾ ꝑ ip̃nfundatur. qd necturt.

Expanded text:
buli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Rbuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundatur quod netum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cata spẽm: nitoris gr̾a colorat᷑. Cocum gͥci:.
siluestͥb frondib. Conchiliũ dictum. eo qd exan¬
culis marinis color eiꝰ colligitur.i. ⁊̃ ostrumuo¬
qͥd̾ in locis. s optimum in insula cipro gignił
siue in hisqͣs ꝓpͥor solis cursus inluminat. sn¬
chilia aut̃. s̃ maris. que cͥcumcisa ferro: lacͥmiᷤᷤ
purpei coloris inmutunt. hif collectis. cole
purpureus temꝑat᷑. Et ostrum ex iñ appellaũ
dnt̃. qͦ ex texte bumore elicit. Furpͤa apud iu¬
ratione. Ferrugo: color ẽ purp̃e subnigrequet
ferrugo: qd̾ omĩs p̃pur&pͥma tinctura ciꝰmodi
colore existat. Glaueꝰ color ẽ. ferrigintus sub¬
niger. El bidum: ab elbꝰ colore uocatum. elbũ
nam color crocum. lutei coloris ÷. ut. croceo m¬
tata uelłaluto. Menum: ꝗ sic colore nigͦ qͣci
Itum. quia ex usto ẽ. fit enum ex dependenti
rigine tectorum. gesta assiduis ignib. uñ et
ode eiusdem tiicture flammeus est.

Expanded text:
catam speciem nitoris gratia coloratur. Κόκκον Graeci, catam speciem nitoris gratia coloratur. Κόκκον Graeci, silvestribus frondibus. lor eius colligitur: idem et ostrum voquidem in locis, sed optimum in insula Cypro gignitur sive in his quos propius solis cursus inluminat. Conchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrimas purpurei coloris emittunt: his collectis color purpureus temperatur. Et ostrum exinde appellatum dicunt quod ex testae humore elicitur. Purpura apud Latisine adspiratione. Ferrugo color est purpurae subnigrae quae ferrugo, quod omnis purpura prima tinctura hujusmodi coloris existat. 7. Glaucus color est ferrugineus, subniger. Elbidum ab elbo colore vocatum. Elbum us; nam crocus lutei coloris est, ut: Croceo mutabit vellera luto. Menum, quod sit colore nigro. Graeci ium, quia ex usto est. Fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta assiduis ignibus: unde et color eiusdem tincturae flammeus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Cortine. sunt aulea .i. uela depellib qͣ¬
lia inexodo leunt᷑. aqͥb tab̃naculũ extͥnseiꝰ cet¬
bat᷑ dicte aut̃ cortine. d corñs eo qd yͥ expellibꝰ
fuissent facte. Uñ ⁊ in eod̾ cabna ulo legis iubet᷑:
cortinas fieri expellib arietum rubris. ⁊ expel¬
lib iacinctinis. Cilicia. arares nuncupant
uelam̃ta piliscapͣꝵ ꝯtexta. ex qͥb s̃ temptoria¬
hinc ⁊ uellus dict̾um. qr pͥus lane euellebait᷑:
non tundebant᷑. Linim ex t̾ra gorit᷑. deflu¬
nabi ẽ siut lini. ħ sicut antiqua or togͣ phia
stupa dict̃a. qr exea rie nauiũ stupent᷑.
uñ ⁊ stipatores dicunt᷑: qr inuallib tam compene
Tumentũ appellatum: qi aut in filo aut intelieat
nec fubcilitatẽ hãt. Cannabũ. a similitudini deo
uocatũ. siue ag̾ca ethimologia. nã illi cambun:
mim candidi ⁊ mollissimi qd̾ g̾ci papatem ucat̃
fibͥnumꝰ. lana ẽ animaliũ quos fibros uocant ip̃õs
fusione infrondib nutͥatur. Sericum dictunq

Expanded text:
sunt. Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nuncupant velamHinc et vellus dictum, quod prius lanae vellerentur, non tonderentur. Linum ex terra oritur, deflenabi est sive lini. Haec secundum antiquam orthographiam stuppa dicta, quod ex ea rimae navium stipentur. Unde et stipatores dicuntur, qui in vallibus eam conponunt. Tomentum appellatum quod aut in filo aut in tela tumeat, nec subtilitatem habeat. Cannabum a similitudine cannae vocatum, sive a Graeca etymologia; nam illinimium candidi et mollissimi, quod Graeci papatem vocant. Fibrinum lana est animalium, quae fibros vocant, ipsos nfusione in frondibus nutriatur. 5. Sericum dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
ctei de hinc adcetum cultum ueniamꝰ.
uetor ie. se egii honoris signũ. que iõ inca¬
pit regumintur: ad significandos eͥcum fulos
uoebe pops qaib accinctus. qi caput suũ co
mant: qd h in potando uudcapita iuncire fas¬
ciolis insttuerit. do oum linei ac lanei

Expanded text:
te: dehinc ad ceterum cultum veniamus. victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput smant, quod is in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerit, idcirco olim linei, et lanei
Abbreviated transcription (Latin):
ui ⁊ in amistu aptus sit dequo salmon.
stragulatam uestem fecit ibi. ludiceł aludis
.i. teatris. uocatas quidam ȩi stimant. cũ enim e¬
gͥdiebintur deludi ꝓstibiꝰ iuuenes. horum ui¬
lamento tegebant capir ⁊ faciem. qi solet eribes¬
cert qͥlupanar intͦiiit Calnapes.
Fulera sunt or nam toiectoꝵ dicta: qꝙ in his fulcimꝰ.
natoria uilgus appellat. Ceruicalia autẽ. eo qd̵
ponant sub ẽuice uł cubito. Puluislus dictus a
puluinari. qd: diuitũ lectus. Culcitre uocateq
res calidioresq fuit. Tapeta dicta. qd̵ pedib pͥmum
sis sunt. que ut nom̃ ip̃m ĩdicat: olim t̃gendis¬
positarũ sunt. quasmanupie. adq ob id no¬
minate. cuiꝰ diminutiuũ. mapeła ÷. Toralia:¬

Expanded text:
tu et in amictu aptum sit. De quo Salomon: Stragulatam vestem fecit sibi. 2. Ludices a ludis, id est, theatris, vocatas quidam existimant. 462 Cum enim egrediebantur de ludi prostibulo juvenes horum lamento tegebant caput et faciem; quia solet erubescere qui lupanar intraverit. Galnapes. Fulcra sunt ornamenta lectorum, dicta quod in his fulcimur,natoria vulgus appellat. Cervicalia autem eo quod ponantur sub cervice vel cubito. Pulvillus dictus a pulvinar, qui est divitum lectus. Culcitae vocatae qres calidioresque sint. Tapeta dicta quod pedibus primum sis sunt; quae, ut nomen ipsud indicat, olim tpositarum sunt, quasi manupe, atque ob id nominate, cuius diminutivum mapella est. Faci
Abbreviated transcription (Latin):
risq in uirias uitant. Dict̾a aut̃ tabnacula:
qd̾ cortine distente fimib. tabłis int̾ stantib
appendentur. que temptoria sustin̾ent. T ẽpto

Expanded text:
risque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula, quod cottive distente funibus tabulis interstantibus appenderentur, que tentoria sustinerent. Tento
Abbreviated transcription (Latin):
sterilitatis ł mopie malo. uerum etiam
litis ⁊ hostilitatis. quo minꝰ inguirerem
hor̾ribili sum p̃ditus incursu. N c̃ autẽ
⁊ si mille necessitatib mille curis atritus.
soporis ut ita dixerim grauedine suiscitat᷑ꝰ.
satiꝰ mee suggestionis affatib dependere
p̃sumo salutis obsequium. ⁊ cordis ⁊ corꝑis
humilitate ꝓstratus imp̃cans excellentissi¬
mam tue bicudinis potestatem: ut pecu¬
liarem famulũ quem illo sacre dignatio¬
nis intuitu semꝑhabuisti susceptum:
non mereor uide̾re conspectum. s spero in il¬
lum qͥnon obliuiscitur miserer nec repel¬
lit infinem: quia exaudier p̃cem pauꝑis.

Expanded text:
sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
telle mnit se dusis interualr stin
a t̾ra. propterea dispariclaritate magis
minus ue nr̃is occłis apparent. ⁊am młte ma¬
iores sunt his quas uid̾imus ꝯspicuas. s longi
posite parue uident᷑ a nob̾.
culum suũ una queq stella ꝑcurrat. siue
octo annis fertur explere cͥculum suum. Mer¬
curiꝰ annis .xx. Lucifer annis .ix. Sol annᷤ
nis ⁊ partibus suisreu̾tunt᷑. Quedam syd̃¬
a radiis solis p̃pedita anomala fiunt aut ret¬
grada. aut stacionaria iuxta qd poeta me¬
minit dicens. Sol tpr̃a diuidit eui mutat
nocte diem radusq potentib astra ire ue¬
tat. cursusq uagos statione morat᷑.
planete particłas addunt ⁊ detͣhunt. centrũ
qñ t̾m detrahunt retrogͣda dñtur stationẽ
aut̃ faciunt qñ stant.

Expanded text:
tellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. um unaquaeque stella percurrat, sive totannis fertur explere circulum suum, Mercurius annis XX, Lucifer annis IX, Sol annis nis et partibus revertuntur. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, iuxta quod et poeta meminit nocte diem, radiisque potentibus astra Ire vetat, cursusque vagos statione moratur. quando particulas addunt et detrahunt. Ceterum quando tantum detrahunt, retrograda dicuntur; stationem autem faciunt, quando stant.
Abbreviated transcription (Latin):
celũ receptoseẽ credid̾unt. ita ut imagines
eoꝵ stelł designarent. eoꝵq appellare nõibꝰ
ñ erubesc̾ent. Aurigam etiam erict̃onium
inceli astra collocauerunt. ꝓpt̃ qd̃ uidissent
eũ pͥmum qͦdrigas iunxisse miratis̃ enĩ in¬
geniũ eius adimitationẽ solis accessisse.⁊ pp̃
hoc nom̃ eiꝰ pͦ mortem int̾ sydera posuerunt.
Sic calysto lycaͦnis regis filia. dũ a ioue cõpssa
⁊ fabulose a uinone in urse fuisset spẽmues
dinum̾atus ÷. s quolibet mͦ suꝑsticionis haee
ab om̃ib nuncupent᷑. sunt tñ sydera q̃ds̃ inmũ¬
di pͥncipio condidit ⁊ certo motu distinguere

Expanded text:
caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium in caeli astra conlocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitationem Solis accessisse, et propter hoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem vdinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae Deus in mundi princ
Abbreviated transcription (Latin):
nes uel genera. uł cet̾a suꝑsticiosa que se ad
fc̃oꝵ ⁊ fidentem sine dubitatione ꝯtraria s̃. sic
ignorari debet axͥanis ut nec scͥptaeẽ uideant᷑.
s. ñ nulli sydenim pulcͥtudine ⁊ claritate ꝑ¬
electi in lapsu stellarum cecatis m̃tib corrue¬
runt. ita ut ꝑ supputationes noxias que in¬
athesis dr̃ euentus rerum p̃scireposse conẽ¬
tur. quos ñ solum xͥane religionis doctores
s etiam gentiliũ plato aristotiles alii atq
alii rerum u̾itate cõmoti ꝯcordi sententia
de tali ꝑsuasione generari. Nam sigenus
humanum aduanos act̾us nascendi neces¬
sitate p̃meretur. cur laudem m̾eatur boni
aut mali legum ꝑcipiant ultionem:⁊ qͣn¬
ius ipsi ñ fuerint celestis sapĩe dediti u̾ita¬
tis. tam̃ testimonio errores eoꝵ merito ꝑtuler.
Ordo aut̃ iste septẽ secłarium disciplinarum
nimos scłari sapĩa implicatos at̾renis rebꝰ
abdueeret. ⁊ in suꝑna ꝯtemplatione colloca¬
ret.¬

Expanded text:
est ad e sine dubitatione contraria sunt, sic ignorari debent a Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum nimos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocarent.
Abbreviated transcription (Latin):
cis iõ formauert̃: ut płuias eiusd̾ tp̾ris de¬
fignarent qual solet id mensis plerumq mex¬
tremis hr̃e. Porro aqͣrium ⁊ piscͤm abimbribꝰ
tpr̃m uocauert̃. qd̃ hieme qñ in his signis sol

Expanded text:
cis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis decis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis so
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͥor pars sit post̾ior. ⁊ post̾ior pͥor. Leo¬
nem ingentẽ ing̾cia hercules occidit. ⁊ pp̃
uirtutem suam hẽ int̃.xii. signa ꝯstitu¬
it. hoc signum sol cum actigerit nimrũ calorẽ
mundo reddit ⁊ annuus flatus ethereos fac̃.
uirginis etiam signũ idcͥco int̾ astͣ collocauer̃t¬
usta solis ardore nicħ pariat. Est enĩ hoc tempꝰ
caniculariũ dierũ. Libram aut̃ uocauert.
ab eqͣlitate m̃sis ipsiꝰ. qui ab octauo hł octo¬
bris solꝑ illud signum rurrens equinoctiũ
facit. Uñ ⁊ lucanꝰ. ad iuste pond̾a libre. Scor¬
pium qͦ ⁊ sagitariũ p̃p fulgura mensis ipsiꝰ
appellauert. Sagutariꝰ uir equmis currib
deformatur. cui sagitam ⁊ arcum ad rnguit
ut ex eo m̃sis ipsiꝰ flmina demonstrentur. tm̃
⁊ sagitanꝰ ÷ uocatus. Capͥcorni figuram iõ in¬
ter astra finxerunt. pp̃ cap̃am iouis nutͥcem.
cuiꝰ post̾ĩorem partem corꝑis in effigiem pis¬

Expanded text:
ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leout prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum idcirco intra astra conlocaverusta solis ardore nihil pariat, est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia octavo Kal. Octobris sol per illud signum currens aequinoctium facit. Unde et Lucanus: Ad juxtae pondera Librae. 30. Scorpium quoque et Sagunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem pis
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui syda ꝑuiderunt innu̾m stellaꝵ spe¬
tiem corporis suꝑsticiosa uanitate ꝑmoti
fixerunt. ex quib dam causis deorum suoꝵ
⁊ imagines ⁊ noĩa ꝯformantes. Nam arie¬
tem pͥmũ signũ cui ut libre mediam mũ¬
di lineam tradunt ꝓpt̃ ammonem. Iouẽ
ido uocauert̃ incuiꝰ capite. qui simulacra
faciunt. arietis cornua figunt. Quod signũ
gentiles iõ int̾ signapͥmũ ꝯsticuerunt. qr in¬
signo cursũ agere dñt. S ⁊ taurum int̃ syd̾a
collocant. ⁊ ip̃m in honore iouis eo qd̃ in boue
sit fabulose ꝯu̾sus qñ europam tͣnsuexit.
Castorem quoq ⁊ pollucẽ pꝰmortem int̾ no¬
tissima sydera ꝯsticuerunt. qd̾ signũ gemini
dnit. Canticum qͦ iñ dixerunt eoꝙ cũ ad eũ
signũ mense iunio soluen̾it: retrogͣcditur
in modũ cancri. breuioresq dies facit. hoc
enĩ animal int̃ram ht̃ pͥmam partem. de¬
inde ad utͣmq partem g̾ssum dingit. ita

Expanded text:
hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum spehi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanfinxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. 23. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem, Jovem ideo vocaverunt, in cujus capite qui simulacra faciunt Arietis cornua figunt. 24. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quisigno cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
perus stella ÷ occidentał. quã cognominatã
ꝑhibent auesꝑo hispanie rege.ẽ aut̃ et
ip̃a aex .u. stellis planetis noctem ducens et
solem seg̃ns. Fertur aut̃ qd hec stella oriers
luciferũ. ⁊ occidens uesꝑum facit. de quã
statiꝰ. ⁊ alt̾̃no dep̃henditur unꝰ in ortu. Pla
runtur. dicte autem planete apotes planoᷤ.
id÷ aberrore. nam int̾dum int̾qustrum. int̾¬
dum inseptemtͥonẽ plerumq ꝯtramundũ.
ñ numꝗͣ cum mundo ferunt᷑. quarum noĩa
g̾ca sunt. pNetonphenonta phirioara.¬
hesꝑus. Stelbor. has romani nominib
merturio sacrauerunt. Decepti et enĩ deciꝑe
uolentes in eoꝵ adułone qui sibi aliqͥd sccłm
amorem p̃stitissent. syd̾a ostendebant in ce¬
lo dicentes qd iouis illd sidus. ⁊ illud mercu
curii et ꝯcepta ẽ opinio uanitatis. hanc opi¬
nionem erroris diabolus ꝯfir¬
arcton. ut aries. taurꝰ. libra.⁊ huiꝰ mͦialia.

Expanded text:
perus stella Occidentalis, quam cognominatam perus stella Occidentalis, quam cognominatam perhibent a Vespero Spaniae Rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem sequens. Fertur autem, quod haec stella Oriens Luciferum, Occidens Vesperum facit. De qua Statius: Et alterno dependitur unus in ortu. Planruntur. Dictae autem planetae apo to planos, id est ab errore; nam interdum in Austrum, interdum in Septemtrionem, plerumque contra Mundum, non nunquam cum Mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt. Phaeton, Phaetonta, Phyriona asperum, Stelbom. Has Romani nominibusMercurii sacraverunt; decepti enim, et decipere volentes in eorum adulatione, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera adtendebant in coelo dicentes: Quod Jovis esset curii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirArcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia;
Abbreviated transcription (Latin):
nua tauri. ex qͥb .ui. uident᷑. nam latet una
estatem pͥmeq neͣgationis tp̃s ostendt̃. Cani¬
cina stel¬
la que ⁊ syrius dr̃. estiuis men¬
sib in
medio centro celi ẽ. et dum
sol ad
eam ascend̾it coniuncta ẽ
sole du¬
plicatur calor ipsiꝰ ⁊ dissol¬
ꝓpt̾ flãme candorẽ qd̃ eiꝰ mͦi sit ut p̃cet̾is lu¬
cere uideatur. itaq qͦmagis eam cognosc̾ẽt
serion appellasse. Cometes aut̃ stella :. dicta
deris qñ apparuerit. aut pestilentiam aut
fanren. aut bella sigc̾at. Cometes aut̃ latine
cͥnete appellant᷑. q inmodũ cͥnium flãmas
spargunt. quas stoici diit ẽẽ ultra .xxx. qͣꝵ
noia ⁊ effectus qͥdam astrologi scͥpserunt. lu¬
cifer dictus eo qd̾ int̃ om̃ia syda plus lucem
ferat. ẽ unus explanetis. hic ꝓͥe ⁊ ubar dicit
eo qd̾ iubas lucis effundat. s ⁊ splendor solis
ac lune. acstellarum iubeuocant᷑ qd in
modũ iube radii ipsoꝵ extendantur. ues¬

Expanded text:
nuam Tauri, ex quibus sex videntur, nam latet una.nuam Tauri, ex quibus sex videntur, nam latet una.estatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. 14. Canicula stella quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro coeli est, et dum sol ad eam ascenderit, conjuncta cum sole, duplicatur calor ipsius, et dissolpropter flammae candorem, quod ejusmodi sit, ut prae caeteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. 16. Cometes stella dicta deris quando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. 17. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quod in modum crinium flammas spargunt, quas Stoici dicunt esse ultra XXX, quarum nomina et effectus quidam astrologi sccifer dictus eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat; est autem unus ex planetis. Hic proprie et iubar dicitur eo quod iubas lucis effundat, sed et splendor solis ac lunae et stellarum iubar vocatur, quod in modum jubae radii ipsorum extendantur. Ves
Abbreviated transcription (Latin):
axe fixus .uii. stellis in se reuolutis rotat᷑.
modum plaustri u̾titurnr̾i eam septẽtonẽ
dixerunt. Triones enĩ ꝓpe boues sunt arato¬
rii dicti eo quod t̾ram terant. qĩ teriones. Sep¬
temtͥones aut̃ ñ occidere axis uicinitas facit:
ursam seqr̾. eund̃ ⁊ bootem dixerunt eo qd̃ plau¬
stro adheret signũ multis spectabile stelis int̾
quas arcturus: sidus. post caudam maioriᷤ
on aastrum ante tauri uestigia fulget. et
tempestatib curbat hc̃ latini uiglilam uo¬
cant quod sit armatus ut gladius. ⁊ stellarũ
lucet t̃ribił atq clarissimꝰ. inqͦ si om̃ia efful¬
gent serenitas portendit᷑. si obscuratur huiꝰ
acies. tempestas cernit᷑ in minere. hyades dic
pluuias. uñ ⁊ eas latini suculas appellart.
de quib uͥgiliꝰ. arturum pluuias q yades. st̃
Olyades apłitate dicte qi płalitatemg̾̃ci aitꝰ o con.¬
alcto appellant. Sunt enĩ stelle .uii. ante ge¬

Expanded text:
axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod ttentriones autem non occidere axis vicinitas facit, Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus est. 9. Arcturus est sidus post caudam majoris  Orion astrum ante Tauri vestigia fulget; et tempestatibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. Hyades dictpluvias; unde et eas Latini Suculas appellaverude quibus Virgilius: Arcturum, pluviasque Hyadas. Sunt Pleiades a pluralitate dictae, quia pluralitatem Graeci a to  tylicton appellant. Sunt autem stellae septem ante ja
Abbreviated transcription (Latin):
mouet᷑. tñ inaliqͥb locis stare uidetur.
eo qd̾ solus appareat obscuratis fulgore
cina. supsit aut̃ nom̃ ꝑ diriuationẽ a solis
stellas qĩ labi ñ sunt stelle. s ignicłi ab ethe
lapsi qͥfiunt diun uentꝰ altiora petens. eth̾eũ
ignem secũ trahit. qͥ tͣctu suo imitat᷑ stellas¬
cadentes. Nam stelle cadere ñpossunt. ĩmobi¬
les enĩ ut p̃dictum ÷ sunt.⁊ cũ celofixe feruã¬
tur.Sydera dict̃a qd nauigantes ea ꝯsid̾an¬
do dirigunt adcursum. ne fallacib undis
aut uentis alibi dectucantur. Quedam aut̃
stelle idcco signa dedica̾ntur. qr naute ea
obseruant ingubnandis remigiis ꝯtemplan-¬
tes aciem fulgorem que eoꝵ quib reb statuᷤ
celi futurus ostenditur. s ⁊ om̃s hoiẽs in ea
intendunt ad p̃uidendas aeris qualitates ꝑ
estatem ⁊ hẏ emem. uernalemq temꝑiem.
ortu enĩ uł occasu suo certis stationib tpi̾m
qualitateᷤᷤ sig̾cant. Signoꝵ pͥmus arcton qͥ mn

Expanded text:
moueatur, tamen in aliquibus locis stare uidetur; eo quod solus appareat, obscuratis fulgore cina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi, qui fiunt dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tcadentes. Nam stellae cadere non possunt: inmobiles enim, ut praedictum est, sunt, et cum caelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis aut ventis alibi deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitatem significant. Signorum primus Arcton, qui in