comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ationis humanȩ dixisse: Crescite & multiplicamini & re¬
plete terra & subicite eã & dominamini piscib maris &
uolatilib cȩli & bestus terrȩ : ut intellegas homines non homi¬
nib sed uolatilib bestiis. & piscib esse platos om̃esꝙ adonatu¬
ra ȩquales conditos sed inȩ qualtate moꝵ faciente alusali¬
os intantũ suppositos. ut plerũq: aliqui dominent᷑ etiã me¬
lorib Vnde & maiores eos qui cȩteris principant patres
patriȩ. dictatores & consules quã reges appellare malu¬
erunt inuidiosũ fore censentes sidicerent᷑ homine sue¬
rius dici oportet sanctos patres nostros non reges homi¬
mana natura magnũꝙ hab& & naturale bonũ iuĩ quoꝙami¬
citiȩ. Obhoc ex uno ds̃ uoluit om̃es homines condere.
ut in sua sotietate non sola similitudine generis. sed etiam
cognationis uinculo tenerent᷑ Beatus quoꝙ leo papa id¬

Expanded text:
ationis humanae dixisse: Crescite et multiplicamini, et reationis humanae dixisse: Crescite et multiplicamini, et replete terram, et subjicite eam, et dominamini piscibus maris, et volatilibus coeli, et bestiis terrae : ut intelligas homines non hominibus, sed volatilibus, bestiis et piscibus esse praelatos, omnesque a Deo natura aequales conditos, sed inaequalitate morum faciente, aliis alios intantum suppositos, ut plerumque aliqui dominentur etiam melioribus. Unde et majores, eos, qui caeteris principabantur, patres patriae, dictatores, et consules quam reges appellare maluerunt, invidiosum fore censentes, si dicerentur homines, vet Gregorius dicit tibi, oportet, sanctos Patres nostros non reges homimana natura, magnumque habet et naturale bonum, vim quoque amicitiae: ob hoc ex uno Deus voluit omnes homines condere, ut in sua societate, non sola similitudine generis, sed etiam cognationis vinculo tenerentur. » Beatus quoque Leo papa, id
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut faciant uobis homines. & uos facite illis similiter Et
moysef: Non morabit᷑ opus mercennarutu a pud teusq ma¬
ne. Opus uero ꝓmercede operis positũ intellege. uti ꝑeffi¬
cientẽ id qđ efficit & ꝑ continentẽ id qđ contine tꝰ quid¬
lib& significari legis sepissime Alius uero. qui effundit in¬
quit sanguinẽ innocentẽ. & qui fraudẽ facit mercennario
fratres sunt Unus destruens & alter ȩ dificans quid pro¬
dest illis nisi labor: Unus orans & unus maledicens. cuius uo¬
cẽ exaudiet ds̃ : Et ꝑ malachia ero ait dñs testis uelox ma
leficis & adteris & ꝑiuris. & qui caluniaot᷑ mercedẽ mercen¬
narui Quẽ locũ ieronimus exponens. auerte quid dixerit
Ne quaquã ait leuia putemus esse peccata ꝑuiriũ & merce¬
dẽ non reddere laboranti & cȩtera his subneta quȩ male¬
gauit & ẽ bifidelede terior Attende dm̃ in principiocre¬

Expanded text:
tis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Similiter et tis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Similiter et Moyses: Non morabitur opus mercenarii tui apud te usque mane . Opus vero pro mercede operis positum intellige, uti per efficientem id, quod efficitur, et per continentem id quod continetur, quidlibet significari legis saepissime. Alius vero: « Qui effundit, inquit, sanguinem innocentem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt, unus destruens, et alter aedificans. Quid prodest illis nisi labor? Unus orans, et unus maledicens, cujus vocem exaudiet Deus? » Et per Malachiam: Ero, ait Dleficis, et adulteris et perjuris, et qui calumniantur mercedem mercenarii . Quem locum Hieronymus exponens adverte quid dixerit: « Nequaquam, ait, levia putemus esse peccata, perjurium et mercedem non reddere laboranti, et caetera his subnexa, quae malegavit, et est infideli deterior . Attende Deum in principio cre
Abbreviated transcription (Latin):
postremo illũ psalmi uersiculũ quẽ ꝓtulimus. uidelicet ne
aliquo p̃cio illectus aut ueluti quadã nusericordia deceptus
furtũ aliquod tegas. aut quod lib& qđ insequi debeas crimen
defendas Inulciscendis uero eriminibita qđ ministerio congru¬
it exequere : ut nũ quã excidat memorie qđ dñs in para¬
bola oinib ꝓtulit tibi maxime cuius fuus ẽ iste serue ne¬
quã nonne oportuit & te misereri conseruotuq. sicut &
ego tui misertus sũ : Tunc iratus. tradidit eũ tortoribus
Sed & illud quȩso memineris sȩpe. Quisine peccato ẽ uestrũ.
primus in illa lapidẽ mittat. Et inter agendũ sufragiũtibi
sc̃ꝑ adhibere necesses ȩlemosinarũ his forsitan cũ humili¬
tate cordis pias omnipotentis aures pulsantib merebe¬
ris aliquando ut adte ipse uenire & ꝑse sicut Zacheũ &
matheũ uisitare te adꝙ curare. & his qui te olĩ saluũ posse

Expanded text:
postremo illum Psalmi versiculum, quem protulimus, videlicet ne postremo illum Psalmi versiculum, quem protulimus, videlicet ne aliquo pretio illectus, aut veluti quadam misericordia deceptus, furtum aliquod tegas, aut quodlibet, quod insequi debeat, crimen defendas. In ulciscendis vero criminibus, ita quod ministerio congruit, exsequere, ut nunquam excidat memoria quod Dominus in parabola omnibus protulit, tibi maxime, cujus finis est iste: Serve nequam, nonne oportuit et te misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Tunc iratus tradidit eum tortoribus . Sed et illud quaeso memineris saepe: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat : et inter agendum, suffragium tibi semper adhibere ne cesses eleemosynarum. His forsitan cum humilitate cordis pias omnipotentis aures pulsantibus, mereberis aliquando, ut ad te ipse venire, et per se sicut Zachaeum et Matthaeum visitare te atque curare; et his qui te olim salvum posse
Abbreviated transcription (Latin):
emendationẽ uł cõmodũ ȩternȩ tradi debeat ꝑditio¬
ni sed quid facio qui id ipsũ genus offitu uideo a quibdam
p̃cio captari: Quid inquã inde : Nũ qũã ne uidisti ab aliquo
resticulos emi quibꝰ funis quo apenderet᷑ deber& fieri. Etuus¬
modi ergoue cordiȩ tecinam. et istius miserrimi ascribe
Sed nemore pharisaico dũ uehementer carpimus facinus. de¬
sperationẽ emendationis incutere uideamur : diuitias bo¬
nitatis dĩ monstrantes. etiã tu quomodo saluari possis pande¬
mus Ante om̃a hoc tibi damus consiliũ : ut si aliquo modo ua¬
les ab isto te mortifero excitias laqueo & sic demũ ad pę̧¬
nitentiȩ medicamina confugiens ꝓmodo criminis medelã que¬
ras satis factionis Quodsinon uales omnino: cũ magnotremo¬
re qđ p̃ceptũ ẽ exequens. caue ante om̃a crudelitatẽ. inde
fraudẽ : hinc cupiditatẽ & rapacitatẽ. non minus ꝙ ebrietatẽ

Expanded text:
emendationem vel commodum aeternae tradi debeat perditioemendationem vel commodum aeternae tradi debeat perditioni. Sed quid facio, qui id ipsum genus officii video a quibusdam pretio captari? quid, inquam, inde? Nunquam ne vidisti ab aliquo resticulos erui, quibus funis, quo appenderetur, deberet fieri? Hujusmodi ergo vecordiae technam et istius miserrimi ascribe. 21. Sed ne more Pharisaico, dum vehementer carpimus facinus, desperationem emendationis incutere videamur, divitias bonitatis Dei monstrantes, etiam tu quomodo salvari possis pandemus. Ante omnia hoc tibi damus consilium, ut si aliquo modo vales, ab isto te mortifero excutias laqueo, et sic demum ad poenitentiae medicamina confugiens, pro modo criminis medelam quaeras satisfactionis. Quod si non vales omnino, cum magno tremore quod praeceptum est exsequens, cave ante omnia crudelitatem, inde fraudem, hinc cupiditatem et rapacitatem, non minusque ebrietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
disced& adomo illius plaga. Et si frustrauerit delictũ eius
ter uero delinquit qui hoc agit quia & dõ cuius conspectũ ñ
abhorr& et ꝓximo quẽ fallere non timet reus tenet᷑ Du¬
pliciter delinquit. quia & fallaciȩ & ꝑiuru notã incurrit᷑
Procurator adulteros & mtere trices pȩnis deputat. cũ totaciꝰ
uita ebrietati cȩterisq luxibꝰ quȩ ad ulteru & formcationũ
solent esse fomenta spurcissime deseruiens. eadẽ illuagere
quȩ in alus dãpnat ꝑspicacissime demonstret. Adcum ulũ
uero ꝑditionis si forte aliquis taliũ qđ offerat inuenitsta¬
ti& ipsũ criminis ultorẽ adquirit tutorẽ sicq in illo con¬
plet qđ in psalmo legit᷑ ita Siuidebas furẽ currebas cũ eo
& cũ ad ulteris portionẽ tuã ponebas. Quid magis : Breui¬
ter ꝑstringentes dicamus tale. huius modi negotiũ uitqua¬
si emultis milibꝰ hominũ unus uideat᷑ assumi. qui obaliorũ

Expanded text:
discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illidiscedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illiter vero delinquit, qui hoc agit, quia et Deo, cujus conspectum non abhorret, et proximo, quem fallere non timet, reus tenetur. Dupliciter delinquit, quia et fallaciae et perjurii notam incurrit. 20. Procurator adulteros et meretrices poenis deputat, cum tota ejus vita ebrietati caeterisque luxibus, quae adulterii et fornicationum solent esse fomenta, spureissime deserviens, eadem illum agere, quae in aliis damnat, perspicacissime demonstret. Ad cumulum vero perditionis, si forte aliquis talium, quod offerat, invenit, statim et ipsum criminis ultorem acquirit tutorem; sicque in illo completur, quod in Psalmo legitur ita: Si videbas furem, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas . Quid magis? Breviter praestringentes dicamus tale esse hujusmodi negotium, ut quasi e multis millibus hominum unus videatur assumi, qui ob aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
curari terrenã. miserã miserrime neglegi cogitanimã. Ad illud
enĩ ueluti ad quoddã asylũ om̃a confluunt genera uitioꝵ. &
dũ illius officii sit om̃a uitia ulcisci. nullũ inuenitur quo non¬
constat reũ illũ teneri Nã fures ꝓcuratoris ẽ tradere carcen
cũ pene nil alud uideat᷑ ipse cotidie nistrapinã & fraudẽ secta¬
ri. Et incõparatione mali leuius ẽ ut autumo absq uiolentia
quȩ lib& furari. quã cũ tormentis ab aliquo qđ det̃ exigi leuius
penuriȩ necessitate quȩ uis latrona exertere: quã cupidi¬
tatis ardore fraudẽ seniori aut alicuialteri aut certe sibi
ipsi inferre. inquo & ꝑuiriũ incurrere nec furtũ uideat᷑ ca¬
uere : qđ approbat sapiens qui dicit. Potius fur̃ẽ quã assidiutas
iuri mendacis Perditionẽ tamen utriq hereditabunt ltẽ q¬
de malo ꝑuiru. Uirͣ multũ iurans replebit᷑ iniquitate & non

Expanded text:
curari terrenam, miseram miserrime negligi cogit animam. Ad illud curari terrenam, miseram miserrime negligi cogit animam. Ad illud enim, veluti ad quoddam asylum, omnia confluunt genera vitiorum, et dum illius officii sit omnia vitia ulcisci, nullum invenitur, quo nonconstet reum illum teneri. Nam fures procuratoris est tradere carceri, cum pene nil aliud videatur ipse quotidie, nisi rapinam et fraudem sectari, et in comparatione mali levius est, ut autumo, absque violentia quaelibet furari, quam cum tormentis ab aliquo, quod detur, exigi; levius penuriae necessitate quaevis latrocinia exercere, quam cupiditatis ardore fraudem aut seniori, aut alicui alteri, aut certe sibi ipsi inferre, in quo et perjurium incurrere, nec furtum videatur cavere; quod approbat Sapiens, qui dicuiri mendacis: perditionem autem ambo hereditabunt. abitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non
Abbreviated transcription (Latin):
ne quer errent hic quia ñ ꝓdest. hic qđ obeẽ cupit . flagrium
mans estimo nullũ quã falsũ testimoniũ. qi xdo inquẽ ꝑiurat.¬
& uidici que fallit. &omem eius culpã sibi congerit : &e proximo
quẽ sedit. e om̃em eiis calamitatẽ animȩ suȩ infligit. reus
tenet᷑. facilius ẽ qͦꝙ ut quidã ait uitare discordẽ. quã decli¬
multis. franciloquo uͦ maiae dicit᷑ eloquio. siue thelonearius.
uel cuius libet alterius publicȩ functionis minister es: consi¬
dera cuius rei ministerio fungeris. sciens ueracissime dictũ.
quia cui plus cõmittit᷑ plus abeo exigit᷑ &iã cũ usura poena¬
rũ. Ideo autẽ in principio monui considerari ministerium.
quia diuersa noui genera ministerioꝵ. & leuiora quide alia.
alia uͦ grauiora. int̃ quȩ nullũ scio ipso qđ curaturã italici dicuns
grauius. Ipsũ enĩ dũ uxta suimet uocabulũ incessant̃ rẽ urget

Expanded text:
 f. quoque nequiter errent; Hic quia non prodest, hic quod obesse cupit. Flagitium  f. quoque nequiter errent; Hic quia non prodest, hic quod obesse cupit. Flagitium majus aestimo nullum quam falsum testimonium, quia et Domino, ifallit, et omnem ejus culpam sibi congerit, et proximo quem laedit, et omnem ejus calamitatem animae suae infligit, reus tenetur. Facilius est quoque, ut quidam ait, vitare discordem, quam declimultis, Franciloquo vero major dicitur eloquio, sive thelonearius, vel cujuslibet alterius publicae functionis minister es? Considera cujus rei ministerio fungeris, sciens veracissime dictum, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur , etiam cum usura poenarum. Ideo autem in principio monui considerari ministerium, quia diversa novi genera ministeriorum, et leviora quidem alia, alia vero graviora; inter quae nullum scio ipso, quod curaturam Italici dicunt, gravius. Ipsum enim, dum juxta suimet vocabulum incessanter rem urget
Abbreviated transcription (Latin):
suo decernere. nec domesticȩ uoluntatis ꝓposito Aliquid
iudicare. nil paratũ & meditatũ domi ꝓferre. sed iutta
ges & iura cuncia ꝓnuntiare. decretis obȩdire. nilꝓpriȩ
uoluntati indulgere. Et oquã bene ipsi hȩc dicens uoci
concordat sũmi & solius sine mendacio iudicis. itadicentis
Sicut audio iudico Et tu itaqsicut audisiudica. et sicut
sese bab& rerũ natura decerne Caue tamenne aliquẽ
tapias in uerbo. phariseoꝵ. exẽplu aspernare. qui in sidan¬
tes obseruabant quomodo dñm caperent insermoneo daeepto
te non solũ bisermone sedetiã inmultis offendere caudie apso
upsar iusticia uendere non ueret᷑ Sed suficiat istud modicũ
Masi plenius uis instrui. lege libellũ ł congruenteti Isidor
estis ꝙs caue illindient s. Pestis falsus ñ erit impunitus bam
cũ uixta ciuusdã carmen uera tacens e falsa loquenis utriqa

Expanded text:
suo decernere, nec domesticae voluntatis proposito aliquid suo decernere, nec domesticae voluntatis proposito aliquid judicare, nil paratum et meditatum domi proferre, sed juxta leges et jura cuncta pronuntiare, decretis obedire, nil propriae voluntati indulgere. » Et, o quam bene ipsi haec dicens voci concordat summi et solius sine mendacio judicis ita dicentis: Sicut audio, judico . Et tu itaque sicut audis, judica; et sicut sese habet rerum natura, decerne. Cave tamen ne aliquem capias in verbo, Pharisaeorum exemplum aspernare, qui insidiantes observabant, quomodo Dominum caperent in sermone . Memento te non solum in sermone, sed etiam in multis offendere quotidie, ipso ipsam justitiam vendere non veretur. Sed sufficiat istud modicum, nam si plenius vis instrui, lege libellum tibi congruentem Isidorestis es? Cave illud dicentis: Testis falsus non erit impunitus . Nam cum juxta cujusdam carmen: Vera tacens, et falsa loquens utrique
Abbreviated transcription (Latin):
tur p̃catio illius Txaudiet aute illũ ds qui fecit illũ Et rursis
Noli amare mendatiũ aduersus fratrẽ tuũ. neꝙ alliges tibidu¬
plicia peccata. neꝙ enĩ in uno eris immunis Psalmista quoqnissi¬
quo irquit iudicatis iniquitatẽ. & facies peccatoꝵ sumitisꝰ lu¬
dicate egeno & pupillo. humile & pauperẽ iustificate Pripi¬
te pauperẽ. & egenũ de manu peccatoris liberate Alius ue¬
ro non assumas inquit ꝑsona pauperis bruidicio. Quodtunc
obseruandũ scias: quando diues iustã. pauꝑ buustã ut assolarhab&
causa. Itẽ idẽq Audite. & qđ iustũ ẽ iudicate Siue ciuds sit il¬
le siue peregrinus. nulla distantia sit ꝑsonarũ lta paruum
audietis ut magnũ. nec accipietis cuius quã ꝑsonã inuidicio.
quia dĩ ẽ iudiciũ ludex uero dicit᷑. quasi ius dicens:. ius uero di¬
cere iuste ẽ iudicare Deniq audi quenda. de cuius auctori¬
tate non dubites. Honus inquit iudex nil deb& arbitrio

Expanded text:
us; exaudiet autem illum Deus, qui fecit illum ; » et rursus: « Noli amare mendacium adversus fratrem tuum, neque alliges tibi duplicia peccata; neque enim in uno eris immunis . » Psalmista quoque: Usquequo, inquit, judicatis iniquitatem, et facies peccatorum sumitis? Judicate egeno et pupillo, humilem et pauperem justificate; eripite pauperem, et egenum de manu peccatoris liberate . Alius vero: Non assumas inquit, personam pauperis in judicio . Quod tunc observandum scias, quando dives justam, pauper injustam, ut assolet, habet causam. Item idemque: « Audite, et quod justum est judicate, sive civis sit ille, sive peregrinus: nulla distantia sit personarum. Ita parvum audietis ut magnum, nec accipietis cujusquam personam in judicio, quia Dei est judicium . » Judex vero dicitur quasi jus dicens; jus vero dicere, juste est judicare. Denique audi quemdam, de cujus auctoritate non dubites: « Bonus, inquit, judex nil debet arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpurgate cũ brachiis dailli partes primitiarũ sicut man¬
datũ tibi & deneglegentia purgate cũ paucis Porrige pau¬
perimanũ tuã ut ꝑficiat᷑ ꝓpitiatio & benedictio tua Non
litiges cũ homine potente. ne forte bicidas in manus eius
Non contendas cũ uiro locuplete ne forte econtra consti¬
tuat litẽ tibi. Mor tuo non ꝓhibeas gratiã nec desis ploran¬
tibꝰ inconsolatione & cũ lugentibꝰ ambula. Nonte pigeat
uisitare infirmũ ex his enĩ indilectione firmaberis. Quid

Expanded text:
ropurga te cum brachiis: da illis partes primitiaram, sicut mandatum est tibi, et de negligentia purga te cum paucis . Porrige pauperi manum tuam, ut perficiatur propitiatio, et benedictio tua . Non litiges cum homine potente, ne forte incidas in manus ejus: non contendas cum viro locuplete, ne forte econtra constituat litem tibi. Mortuo non prohibeas gratiam, nec desis plorantibus in consolatione, et cum lugentibus ambula . Non te pigeat visitare infirmum; ex his enim in dilect
Abbreviated transcription (Latin):
tue sortitus sis offitiũ & scitote paulo sicet excusabilius cũp¬
donib appellari publicanũ Uitioenĩ tedeserurenes mo¬
dico id monstrat uocabulũ quote amultis uocari audis cupe¬
dinanũ Radixenĩ omniũ malorũ apło teste cupiditas Atia¬
menne desperes quia scriptũ ẽ Benedictio dñi suꝑcapitt
uendentũ sed considera quox Facita ꝙdũ ad huc dies ẽ qđ tibi¬

Expanded text:
tuae sortitus sis officium; et scito te, paulo licet excusabilius, cum ptuae sortitus sis officium; et scito te, paulo licet excusabilius, cum praedonibus appellari publicanum. Vitio enim te deservire, nec modico, id monstrat vocabulum, quo te a multis vocari audis cupidenarium. Radix enim omnium malorum, Apostolo teste, cupiditas . 13. Attamen ne desperes, quia scriptum est: Benedictio Domini supra caput vendentium ; sed considera quorum. Fac itaque, dum adhuc dies est
Abbreviated transcription (Latin):
audi Propter in opiã multi deliquerunt & qui quȩrit locuple¬
tari auertet oculũ suũ sunmedio compaginis lapidũ palus
figat᷑. sic & inter mediũ uenditionis & ẽꝑtionis angustiabt᷑ pec¬
uatis Conteret᷑ cũ delinquente delictũ sinon intimore dñite
nueris te instanter cito subuertet᷑ domus tua. Itẽ ꝙ: Auaroniha
est scelestius niliniquius quã amare peciniã. hic eñi anim̃a suam
uena le habet dñs autẽ in euagło intuemini ait & cauete ab omni
auatitia quia non in habundantia cuius quã uita hominis ẽ suꝑ
terrã ex his quȩ possidet̃ itãq qui supra. multos inquet ꝑdidi
aurũatq argentũ & uiro cupido & tenaci sine ratione c̃i sb¬
stantaa. & quiꝰ aceruat iniuste: aliis congregat. & inbonis ullu
alius luxuriabit᷑ Rursũq difficile ait etiutur negbiaau m
anet glegentia & non iustificabit᷑ caupo apeccatis labiorum
his sttaꝙ sic se habentibꝰ ꝑpende quȩso quã periculo sũ animȩ

Expanded text:
Audi: Propter inopiam multi deliquerunt, et qui quaerit locupletari, avertet oculum suum. Sicut in medio compaginis lapidum palus figitur, sic et inter medium venditionis et emptionis angustiabitur peccatum. Conteretur cum delinquente delictum. Si non in timore Domini tenueris te instanter, cito subvertetur domus tua ; itemque: Avaro nihil est scelestius. Nil iniquius quam amare pecuniam; hic enim animam suam venalem habet . Dominus autem in Evangelio: Intuemini, ait, et cavete ab omni avaritia; quia non in abundantia cujusquam vita hominis est super terram ex his quae possidet . Itemque qui supra: Multos, inquit, perdidit aurum atque argentum ; et: Viro cupido et tenaci sine ratione est substantia, et qui acervat injuste, aliis congregat, et in bonis illius alius luxuriabitur ; rursumque: Difficile, ait, exuitur negotiator a negligentia, et non justificabitur caupo a peccatis labiorum . His itaque sic se habentibus, perpende, quaeso, quam periculosum animae
Abbreviated transcription (Latin):
diconobis. non iurare ommino Vnde & idem sapiens quisupra po¬
tius inquit furẽ . quã Assiduitas uiri mendacis. Perditionẽ tamen
utriq hereditabunt ltẽq: iurationi non assuescat os tuũ Multus
ẽ enĩ casus in illa: Nominatio uerodĩ nonsit assidua inore tuo
& nominibꝰ sc̃oꝵ non ammiscearis qm̃ non eris immunis ab eis Ai
horripilatio uero id est horror piloꝵ qui ex subito pauore ut ni¬
mio rubore solet contingere. siuis nosse ubi contingat maxime
audi apłm ł ł orrendũ ẽ inquit incidere inmanus dĩ uiuentis
et lob delocis pęnalibꝰ: ubi nullus ait ordo sẽpiternus horror br¬
habitans Sedne forsitan minus nr̃a auctoritate quȩ nulla
ẽ dictus consiliũ a nobis capere nolis. audiquȩdã uerbis ipsius
sp̃s scĩ ita ut habent᷑ in agiographa tuȩ saluti congruentia. In
tota inquit anima tuatime dm̃ & sacerdotes illius sc̃ĩfica

Expanded text:
dico vobis non jurare 24 omnino ; unde dico vobis non jurare 24 omnino ; unde tius, inquit, fur quam assiduitas viri mendacis; perditionem tamen utrique haereditabunt ; itemque: Jurationi non assuescas os tuum; multus est enim casus in illa. Nominatio vero Dei non sit assidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non commiscearis, quoniam non eris immunis ab eis Ec. Horripilatio vero, id est horror pilorum, qui ex subito pavore, vel nimio rubore solet contingere, si vis nosse ubi contingat, maxime audi Apostolum: Horrendum est, inquit, incidere in manus Dei viventis . Et Job de locis poenalibus: Ubi nullus, ait, ordo, sed sempiternus horror inhabitat . Sed ne forsitan minus nostra auctoritate, quae nulla est, ductus, consilium a nobis capere nolis, audi quaedam verba ipsius Spiritus sancti, ut et habentur in agiographis, tuae saluti congruentia. In tota, inquit, anima tua time Deum, et sacerdotes illius sanctifica.
Abbreviated transcription (Latin):
nime debuerant contingere: ñ ad huc teuult ꝑdere monstrat
tibi diuitias bonitatis suȩ & de ipso ueneno auaritiȩ antidotũ
tibi conficit indulgentiȩ. ut dũ defeceritis inquiens recipiant
uos in ȩterna tabnacula. Illis gͦ male quȩsitũ penis inuentum
pessime congregatũ eroga. qui cũ defecerit uita tibi in cȩlis redde¬
rẽ tribita. cõpensare collata. coadinare inmo centuplicare ua¬
lent disꝑsa. Obserua tamen. ut si fieri potest id.ẽ. si p̃sentes sunt
quibus aliquid tulistĩ & copia fauet primitus scđm zacheũ & si
non uales aut uoles quadruplũ. saltẽ restituas simplũ. Me men¬
to & iã quot ꝑuiria in ipsa taxatione. quot mendacta in ipsa pro¬
tuleris auctione & tibi suꝑ his consule. sciens ueracissime patrẽ
mendacu diabolũ eẽ.ipso dño testante qui & ꝑlegẽ cognoscit᷑ cla¬
masse : Non ꝑiurabis in nomine dñi dĩ tui : Et ꝑsemet ipsũ Ego autẽ

Expanded text:
nime debuerant contingere, non adhuc te vult perdere. Monstrat nime debuerant contingere, non adhuc te vult perdere. Monstrat tibi divitias bonitatis suae, et de ipso veneno avaritiae antidotum tibi conficit indulgentiae, ut dum defeceritis, inquiens, recipiant vos in aeterna tabernacula . Illis ergo male quaesitum, pejus inventum, pessime congregatum eroga, qui cum defecerit vita, tibi in coelis reddere tributa, compensare collata, coadunare, imo centuplicare valeant dispersa. Observa tamen, ut, si fieri potest, id est, si praesentes sunt quibus aliquid tulisti, et copia favet, primitus secundum Zachaeum , etsi non vales, aut voles quadruplum, saltem restituas simplum. Memento etiam quot perjuria in ipsa taxatione, quot mendacia in ipsa protuleris auctione; et tibi super his consule, sciens veracissime patrem mendacii diabolum esse , ipso Domino testante, qui et per legem cognoscitur clamasse: Non perjurabis in nomine Domini Dei tui ; et per semetipsum: Ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
confer animȩ. Facite inquit dñs amicos uob̾ de mãmona iniquita¬
tis. Nec hoc dicens hortat᷑ ad fraudẽ: sed postquã fraudẽ fecisti in¬
uitat ad emendationẽ. Uerbi gr̃a debisti quidẽ nilrapere nil
malo ingenio congregare. neminẽ in aliquo negotio circũuenire:
certus p̃dicente & testificante apło uindicẽ suꝑ hoc om̃ipotentẽ
dñm eẽ. diei uictu contentus manere. adõ om̃a sperare. qui ipsa
quoq uolatilia pascit cotidie qđ ipse dedisset cũ gratiarũ actione.
x ipse sumere &e aliis participare qđ dare noluisset nec cupere sed
ipsius iustitiã glorificare: sed qr hȩc trans gressus rapuisti uiolenten
congregasti fraudulent̃: usurã & suꝑ abundantiã amasti ingenuo
tuo te concessisti dõ cuncta licet indigno danti ingratus extͣisti
quesisti. nec adeptus multoties murmurasti. post hȩc om̃a quȩ mi¬

Expanded text:
confer animae; Facite, inquit Dominus, amicos vobis de mammona iniquitaconfer animae; Facite, inquit Dominus, amicos vobis de mammona iniquitatis . Nec hoc dicens hortatur ad fraudem, sed postquam fraudem fecisti, invitat ad emendationem. Verbi gratia, debuisti quidem nil rapere, nil malo ingenio congregare, neminem in aliquo negotio circumvenire, certus, praedicente et testificante Apostolo, vindicem super hoc omnipotentem Dominum esse , diei victu contentus manere, a Deo omnia sperare, qui ipsa quoque volatilia pascit quotidie ; quod ipse dedisset, cum gratiarum actione et ipse sumere, et aliis participare: quod dare noluisset, nec cupere, sed ipsius justitiam glorificare. 14. Sed quare haec transgressus rapuisti violenter, congregasti fraudulenter, usuram et superabundantiam amasti, ingenio tuo te concessisti, Deo cuncta licet indigno danti ingratus exstitisti, quaesisti, nec adeptus multoties murmurasti? Post haec omnia, quae mi
Abbreviated transcription (Latin):
mscdia quisenerat ꝓrimo & quip̃ualet manu mandata seruue
Voca igit᷑ t p̃m ad domũ tuã p̃para ei conuuuũ & cenã pedes
laua lacrinis rigc capillis terge. pasce eũ uesti calesa, po¬
aubospctiosuscipe non dedignabit᷑ ad domũs tuã Al uerte cẽ
immo srontuose ingerit se ipse cotidie ut suscipiat roga cũ
tu de breris cogere consulit non suȩ indigentiȩ sedtuȩ a uari¬
tie Tu demũ addomũ eius ꝓpera discipulos etus aulaent
mnunera dep̃aria ut tibiuenia tibi consilũ tibi codalasitee¬
auins pbarut aa do exposcant Perpende dũ domi congeris iucriũ
quantũ animȩ cõparas detrimentũ Qiuid enĩ ait dñs ꝓdest homi¬
nisi uniuersũ mundũ lucret᷑. animȩ uero suȩ de trimentũ patia
et apłs mundus inquit transit. & concupiscentia eius. Uerere gͦ.
nedũ insatiabiliter in has transitoriis: priueris mansuris. Esto
potius tibi bonus medicus. de instrumento auaritiȩ subsidium

Expanded text:
ndata servat . Voca igitur Christum ad domum tuam, praepara ei convivium et coenam, pedes lava, lacrymis riga, capillis terge, pasce eum, vesti, calefac, pota, hospitio suscipe, non dedignabitur ad domum tuam divertere; imo frontuose ingerit se; ipse quotidie ut suscipiatur rogat, cum tu deberes cogere; consulit non suae indigentiae, sed tuae avaritiae: tum demum ad domum ejus propera, discipulos ejus alloquere, munera, depDeo exposcant. Perpende dum domi congeris lucrum, quantum animae comparas detrimentum. Quid enim, ait Dominus, prodest homini, si universum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum pattolus: Mundus, inquit, transit, et concupiscentia ejus . Verere ergo, ne dum insatiabiliter inhias transitoriis, priveris mansuris. Esto potius tibi bonus medicus; de instrumento avaritiae subsidium
Abbreviated transcription (Latin):
sint Et certe apes semina filiorũ non coeundo concipiunt. sed tanquã
sparsa ꝑ terras ore colligunt Inuisibiliũ enĩ seminũ creator ipse crea¬
tor est omniũ rerũ. Quoniã quȩcũq nascendo ad oculos nr̃os exeunt
ex occultis seminibꝰ accipiunt ꝓgrediendi primordia. & incrementa
debitȩ magnitudinis distinctionis ꝙ formarũ ab origotalibus tanquã
regulis sumunt Sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominũ nec
agricolas crtatores frugũ quãius illoꝵ extrinsecus ad hibitis motibꝰista
creanda dĩ uirtus interus operet᷑: ita non solũ malos sed nec bonos an¬
głos fas est putari creatores. s ꝓsubtilitate sui sensus & corporisse¬
mina nobis istarũ rerũ occultiora nouerunt & ea ꝑcongruas tẽpe¬
rationes elementoꝵ latenter spargunt. at ꝙ itagignendarũ rerũ

Expanded text:
sint. et certe apes semina filiorum sint. et certe apes semina filiorum sparsa per terras ore colligunt. Invisibilium enim seminum creator, ipse creator est rerum omnium; quoniam quaecunque nascendo exeunt ad oculos nostros, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque formarum ab originalibus tanquam regulis sumunt. Sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum quamvis illorum extrinsecus adhibitis motibus, ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putari creatores, sed pro subtilitate sui sensus et corporis, semina nobis istarum rerum occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque ita gignendarum reru
Abbreviated transcription (Latin):
quodiue reud occulga istorũ seminũ semina Vndẽ iubente
atore ꝓduxit aqua prima natatilia & uolatilia Terra detru iu pona
germina & prima siu generis animalia Neq enĩ tunc bi hiuusce mo¬
di fȩtus ita ꝓduc ta sunt ut in eis quȩ ꝓducta sunt uis illa comite¬
mata sit sed plerũ q desunt congruȩ tẽperamentarũ occasiones
quibꝰ erũ pant & spessuas ꝑagant Ecce enĩ breiussimus surculus se¬
mon e. Na conuenienter mandatus terrȩ arborẽ fecit huius au¬
te surculi subtilius semen aliquod eiusdẽ generis granũ ẽ. & hoe hu
iusq nobis uisibile lã uero huius etiã grani semen quauis oculis iude¬
re nequeamus ratione tamen conicere possumus quia nisita lisd ib¬
seminata non essent . Nec animalia tã multa nulla mariũ seminart̃¬
q cõmituone p̃cedente siue interra siue in aqua quȩ tamen ere¬
scunt & coeundo alia pariunt . cũ illa nullis coeuntibꝰ parentibꝰ orta

Expanded text:
uero illa occulta istorum seminum semina, unde iubente uero illa occulta istorum seminum semina, unde iubente creatore produxit aqua prima natatilia et uolatilia, terra autem prima germina et prima sui generis animalia. neque enim tunc in huiusce modi fetus ita producta sunt, ut in eis quae producta sunt uis illa consumta sit; sed plerumque desunt congruae temperamentorum occasiones, quibus erumpant et species suas peragant. ecce enim breuissimus surculus semen est; nam conuenienter mandatus terrae arborem facit. huius autem surculi subtilius semen aliquod eiusdem generis granum est et huc usque nobis uisibile. iam uero etiam huius grani semen quamuis oculis uidere nequeamus, ratione tamen conicere possumus, quia nisi talis ali quae ibi seminata non essent, nec animalia tam multa nulla marium feminarumque commixtione praecedente siue in terra siue in aqua; quae tamen crescunt et coeundo alia pariunt, cum illa nullis coeuntibus parentibus orta
Abbreviated transcription (Latin):
ter quod etiã nobis scripturȩ auctoritate sunt ꝓdita uł ad exercen
dã ꝓbandã manifesta dãq iustorũ patientiã Neq enĩ parua uisibilium
miraculorũ potentia iob cuncta quȩ habebat amisit & filios. & ipsã
corporis sanitatẽ Nec ideo putandũ ẽ istis trangressorib angłis adnu¬
tũ seruire hanc uisibiliũ rerũ materiã sed dõ potius a quo hȩc pote¬
sias dat᷑. Quantũ in sublimi & spirituali sede in cõmitabilis iudicat
Nã & dãnatus iniquus etiã in metallo seruit : a qua & ignis& terra
ut faciant inde qđ uolunt sed quantũ sinit᷑. Nec sane creatores
illi mali angłi dicendi sunt quia ꝑ illos magi resistentes famulodi
ranas & serpentes fecerunt Non enĩ eas ipsi creauerunt Omni¬
um quippe rerũ quȩ corporaliter uisibiliter ꝓ nascunt occubia
quȩ dã senina in istis corporeis mundi huuis elementis latent Ilia

Expanded text:
ter quod etiam nobis Scripturae auctoritate sunt ter quod etiam nobis Scripturae auctoritate sunt dam, probandam manifestandamque iustorum patientiam; neque enim parua uisibilium miraculorum potentia Iob cuncta quae habuit amisit, et filios et ipsam corporis sanitatem. Nec ideo putandum est istis transgressoribus angelis ad nutum seruire hanc uisibilium rerum materiam, sed deo potius, a quo haec potestas datur, quantum in sublimi et spiritali sede incommutabilis iudicat. nam et damnatis iniquis etiam in metallo seruit aqua et ignis et terra, ut faciant inde quod uolunt; sed quantum sinitur. nec sane creatores illi mali angeli dicendi sunt, quia per illos magi resistentes famulo dei ranas et serpentes fecerunt; non enim eas ipsi creauerunt. omnium quippe rerum, quae corporaliter uisibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in istis corporeis mundi huius elementis latent. alia
Abbreviated transcription (Latin):
& alia similia Sed illud ẽ ã plius ãmirandũ quomͦ magoꝵ illa po¬
tentia quȩ serpentes facere potuit. ubi ad muscas minutissimas
uentũ ẽ omnino defecit Scgnifes enĩ musculȩ sunt breuissimȩ.
quatertia plaga suꝑbꝰ egiptiorũ populus cȩdebat᷑. lbi certe defici¬
entes magi dixerunt digitus dĩ ẽ hͥc Uide intellegidat᷑ ne ipsos
quidẽ trans gressores angłos & a erias potestates inimã istã caligi¬
nẽ tanquã insui generis carcerẽ ab illius sublimis ethereȩ purita¬
tis habitatione de trusas. ꝑ quas magicȩ artes possunt quic quł po¬
sunt ualere aliquid. nisidata desuꝑ potestate dat᷑ aute uł ad fallen¬
dos fallaces. sicut in egiptios & in ipsos etiã magos data ẽ. ut in eorũ spiri¬
tuũ seductionẽ uiderent᷑ ammirandi a quibꝰ fiebant dĩ ueritate aanã di
ut adammonendos fideles ne tale aliquid facere ꝓmagno desiderent ꝓp¬

Expanded text:
et alia similia . Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum illa poet alia similia . Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas deventum est, omnino defecit; cinifes enim musculae sunt brevissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptiorum populus caedebatur. Ibi certe deficientes magi dixerunt: Digitus Dei est hic . Unde intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos et aereas potestates, in imam istam caliginem, tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt, quidquid possunt, valere aliquid, nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, sicut ut in Aegyptios, et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductionem viderentur admirandi, a quibus fiebant Dei veritate damnandi; vel ad admonendos fideles, ne tale quid facere pro magno desiderent, prop
Abbreviated transcription (Latin):
dacissimi ꝑbartholomeũ apłm ui diuina torti torti patet confessi¬
one sicut in eiusdẽ scĩ legit᷑ passione. Et hȩc quidẽ deuoluntate fal¬
lendi uerbis & decipiendi cõmodis diaboli sẽꝑ iniqua quasȩ pe ꝑfal¬
sabona adueradõ iuste ꝑmittente ꝑtrait mala . nunc depotesta¬
te iusta qua sȩpedõ miserante nolens licet fideles erudit adbona
ĩpios ꝑducit addebita: Istos dũ ꝑhanc flagellati corrigunt᷑. illos dusub¬
actipuniunt᷑. cũ scilic& & ꝑhanc decepta ipsi eã ascribunt decep¬
tori aliqua ut insupradicto euisdẽ operis libro tertio ab eodẽ
sunt posita agustino dicenda: quibꝰ sua dibilius aliquid si requiris.
inẽ excedere cupis. cũ scriptũ noueris. altiorate
tationi possit occurrere: curscilicet ista miracula ettã magicis.
artibꝰ fiant Nã & magi pharaonis similiter serpentes fecerunt

Expanded text:
dacissimi, per Bartholomaeum apostolum vi divina torti, patet confessidacissimi, per Bartholomaeum apostolum vi divina torti, patet confessione, sicut in ejusdem sancti legitur passione. Et haec quidem de voluntate fallendi verbis, et decipiendi commodis 17 diaboli semper iniqua, qua saepe per falsa bona ad vera, Deo juste permittente, pertrahit mala. Nunc de potestate justa, qua saepe, Deo miserante, nolens licet, fideles erudit ad bona, impios perducit ad debita: istos, dum per hanc flagellati corriguntur; illos, dum huic subacti puniuntur, cum scilicet et per hanc decepti, ipsi eam ascribunt deceptori, aliqua, ut in supradicto ejusdem operis libro tertio ab eodem sunt posita Augustino, dicenda; quibus suadibilius aliquid si requiris, hominem excedere cupis, cum scriptum noveris: Altiora tetationi possit occurrere, cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant: nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
opineris ut decipiaris : ꝓfero non exmeis sed ex illorũ uerbis un¬
agustinus in libro detrinitate quarto Potestates aeriȩ suꝑbȩ ateꝓ
fallaces. etiã si quȩdã de societate & ciuitate scõꝵ & deuerome¬
diatore ascis ꝓphetis uł angłis audita ꝑ suos uates dxisse reperi¬
unt id egerunt ut ꝑhȩc aliena uera. fideles ettã di ad suatra¬
ducerentꝰ falsa ds aute id egit ꝑ nescientes. ut ueritas unduꝓꝑ
sonar&. fidelibꝰ in adiutoriũ: impus intestimoniũ et istud quidẽ
corporis uideat᷑ diabolus aliquando p̃stare : audiex uerbis martinao¬
tiris. ut in passione scĩ legit᷑ seb astiani Itȩc inquit tota belli callidi¬
tas hoc fraudis consiliũ diabolicȩ : a supplicus corpus eripere. & uitus
animã subiugare Nos econtra contendamus hosti non cȩdere. cor¬
pus contennere. animȩ subuenire. Quod ita esse etiã ex ipsius men¬

Expanded text:
opineris ut decipiaris, profero non ex meis, sed ex illorum verbis, unopineris ut decipiaris, profero non ex meis, sed ex illorum verbis, unAugustinus in libro de Trinitate quarto : « Potestates aeriae, superbae atque fallaces, etiam si quaedam de societate et civitate sanctorum, et de vero mediatore, a sanctis prophetis vel angelis audita, per suos vates dixisse reperiuntur; id egerunt, ut per haec aliena vera fideles etiam Dei ad sua traducerent falsa. Deus autem id egit per nescientes, ut veritas undique personaret fidelibus in adjutorium, impiis in testimonium. » Et istud quidem corporis videatur diabolus aliquando praestare, audi ex verbis Marci martyris, ut in passione sancti legitur Sebastiani: « Haec, inquit, tota belli calliditas, hoc fraudis consilium diabolicae, a suppliciis corpus eripere, et vitiis animam subjugare. Nos econtra contendamus hosti non cedere, corpus contemnere, animae subvenire. » Quod ita esse etiam ex ipsius men
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ bnlaustũ egro tribuat. nescilicet uirus adcor redeat intror¬
sus. incessaterq usq ad horã qua positũ ẽ paulatĩ neforsitansa¬
stidiũ gener& in esũ quantũ potest sumat᷑. Quiddã uero infandũ
hicnec cõmemorandũ inscedula inst ar coronȩ conscriptũ &
uulneri suꝑ positũ. lic& idem uideat᷑ p̃stare: nullũ confertre¬
mediũ quia ẽ maleficiũ sed animȩ loetale nimiũ affert pe¬
riculũ Sed qiđ qđ talia uerã ꝑsȩpe uident᷑ corporis sanitatẽ
afferre : Ego limo ipsa ratio econtra. Qiđ qđ diabolus cũ nũ quã
inueritate dño steterit teste sȩpe uide turuera dicere: Nũ¬
quid nã obhoc uerbũ cessabit ueritatis dicentis. illae homicida
erat ab initio & irueritate non stecit umquã quia ñ ẽ ueri¬
tas in eo : Uerũ ne ex hoc te penitus ignarũ errori relinquã.
& aut mentiaris exetranda ea ciilibet xp̃iano ut decipias aut

Expanded text:
dem in haustum aegro tribuatur, ne scilicet virus ad cor redeat intrordem in haustum aegro tribuatur, ne scilicet virus ad cor redeat introrsus, incessanterque usque ad horam qua positum est, paulatim, ne forsitan fastidium generet, in esum quantum potest, sumatur. Quiddam vero infandum, hic nec commemorandum, in schedula instar coronae conscriptum, et vulneri superpositum, licet idem videatur praestare, nullum confert remedium, quia est maleficium, sed animae lethale nimium affert periculum. Sed quid, quod talia veram persaepe videntur corporis sanitatem afferre? Ego, imo ipsa ratio econtra. Quid quod diabolus, cum nunquam in veritate Domino steterit teste, saepe videtur vera dicere? Nunquid nam ob hoc verbum cassabitur Veritatis dicentis: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit unquam, quia non est veritas in eo? 8. Verum ne ex hoc te penitus ignarum errori relinquam, et aut mentiaris exsecranda ea cuilibet Christiano ut decipias, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dĩ non modicã esse seteiens: quid ad medicinã. quid ꝑtineat
cogita ad maleficorũ fallatiã Pigmentis enĩ herbis. diuersis ꝙcre¬
atdrȩ spe ciebus ea in nomine eius exequiquȩ peritissimorũ
abeo inspirata inuenit solertia ad medicos augurus. p̃catio
nocent serpentes: & quando uolunt filios suos ꝓbare utr̃u
sul annon mutunt illos inter serpentes & si sunt extrane¬
nei genris illus deuorant serpentes Aliter : psilli in africanar¬
si fuerunt initalia incantatores serpentiũ. qui eos aut interfici¬
ebant: aut nocere non sinebant Carbunculi enĩ uł malȩ pustulȩ
quẽ malũ uulgo diciulmalãpnũ . remediũ ẽ ut dicunt si herba
quȩ specialiter franciloquio dicit᷑ radit sermone obtimetrita
ađq ex torta eidẽ suꝑponat᷑ usq ad eandẽ qua posita fuerithorã
suꝑ uulnus mansura. obseruato scilicet ut simulsucus radicis eiꝰ¬

Expanded text:
tem Dei non modicam esse sentiens, quid ad medicinam, quid pertineat tem Dei non modicam esse sentiens, quid ad medicinam, quid pertineat cogita ad maleficorum fallaciam. Pigmentis enim, herbis, diversisque creaturae speciebus ea in nomine ejus exsequi, quae peritissimorum ab eo inspirata invenit solertia, ad medicos; auguriis, praecanocent serpentes; et quando volunt filios suos probare, utrum sint, an non, mittunt illos inter serpentes, et si sunt extranei generis, illos devorant serpentes. Aliter Psylli in Africa, Marsi fuerunt in Italia incantatores serpentium, qui eos aut interficiebant, aut nocere non sinebant. Carbunculi enim, vel malae pustulae, quem malum vulgo dicunt malampnum remedium est, ut dicunt, si herba, quae specialiter franciloquo dicitur radix sermone, optime trita, atque extorta, eidem superponatur, usque ad eamdem qua 16 posita fuerat horam super vulnus mansura, observato scilicet ut simul succus radicis ei
Abbreviated transcription (Latin):
terat : Preciũ ꝓmedicaminibꝰ collatũ. quis tͥ ut dares concessu:
Facultate affectuat ꝙ solamine in laboribꝰ cuius ope frueris: Ad
postremũ te operante. quis effectũ tribuit operi. Nonne in
multis expertus es tuũ laborẽ nil ualere. nisiego salutẽ decre¬
uerĩ p̃stare cũ eduobꝰ alterũ id est in morbo consimili mȩdicamen
recuperauit ad uitã alterũ destinauit ad sepulturã: Qm̃a ue¬
rohȩctibi unde. Quibꝰ tuis meritis : Qua p̃rogotiua. Quo p̃¬
mio : Quibꝰ obsequis : Re ergome munerũ largitore. me ope¬
rũ intellegens dispunctore : Ita hanc humiliter. caritati uȩ pru¬
iter atꝙ cautissime exequere artẽ : ut meubiq cogite sp̃sen¬
tẽ quatinus & hic effectu potiri operis ꝓficuo & illic remunera¬
ri ꝓlabore merearis ꝓprio: Discretionẽ quoꝙ inter lucẽ & tene¬
bras inter ueritatẽ & falsitatẽ. inter opera diaboli & benignita¬

Expanded text:
terat? Pretium pro medicaminibus collatum quis tibi ut dares concessit? terat? Pretium pro medicaminibus collatum quis tibi ut dares concessit? Facultate, affectu, atque solamine in laboribus cujus ope frueris? Ad postremum te operante quis effectum tribuit operi? Nonne in multis expertus es tuum laborem nil valere, nisi ego salutem decreverim praestare? Cum e duobus alterum, id est in morbo consimili, medicamen recuperavit ad vitam, alterum destinavit ad sepulturam, omnia vero haec tibi unde? quibus tuis meritis? qua praerogativa? quo praemio? quibus obsequiis? Me ergo, me munerum largitorem, me operum intelligens dispunctorem, ita hanc humiliter, charitative, prudenter atque cautissime exsequere artem, ut me utrique cogites praesentem, quatenus et hic effectu potiri operis proficuo, et illic remunerari pro labore merearis proprio. 7. Discretionem quoque inter lucem et tenebras, inter veritatem et falsitatem, inter opera diaboli et benignita
Abbreviated transcription (Latin):
in negotio fratrẽ suũ qm̃ uindex ẽ dñs de om̃ibꝰ. Et rł. ut uideli¬
cet pauperibꝰ gratis ꝓdĩ amore misericorditer subuenias. duuti¬
bus uero ꝓmercede accepta medelã. fideliter inpendas nedm̃
uindicẽ eos circũ ueniens sentias At tu non gratis in quis acce
pissime afficior dñs contra sine me inquit nihil potestis face¬
re Apostolus quoq: Quid habes. quod ñ accepisti: Itẽq Quis prior
dedit ei & retribuet᷑ ei : lacobꝰ etiã : om̃e ait datũ optimũ & om̃e
donũ ꝑfectũ desursũ ẽ Nã quasi te modo ds̃ conueniat: quistͥ bn¬
quiens dedit quã largitus es mercedẽ nonne ego : Magistrotuo
scientiã instruendi. tibi intellectũ capiendi: nonne ego . An
mente excedit ͤ omis sapientia adño dõ ẽ : Nolũtatẽ quoq
quate saltẽ ꝓmercede docer& siego penitus auertissẽ. quisdare po¬

Expanded text:
in negotio fratrem suum, quoniam vindex est Dominus de omnibus , et.; ut videliin negotio fratrem suum, quoniam vindex est Dominus de omnibus , et.; ut videlicet pauperibus gratis pro Dei amore misericorditer subvenias, divitibus vero pro mercede accepta medelam fideliter impendas, ne Deum vindicem eos circumveniens sentias. At tu, non gratis, inquis, acceppissime afficior. Dominus contra: Sine me, inquit, nihil potestis 15 facere . Apostolus quoque: Quid habes, quod non accepisti? iterumque: Quis prior dedit ei et retribuetur ei? Jacobus etiam: Omne, ait, datum optimum, et omne donum perfectum desursum est . Nam quasi te modo Deus conveniat, quis tibi, inquiens, dedit, quam largitus es mercedem? nonne ego? Magistro tuo scientiam instruendi, tibi intellectum capiendi? nonne ego? An mente excedit: Omnis sapientia a Domino Deo est? Voluntatem quoque, qua te saltem pro mercede doceret, si ego penitus avertissem, quis dare po
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ uidelicet sidõ accõmodare animã & legẽ requirere stude¬
as Atissimi. incustodiendo sermoes eius p̃cepti. Quod fit: su psũ
artificiũ dũ ad est tibi ad corporis subsidiũ satagas ut sit aliquod&
animȩ suffragiũ Ex ipso deniq fac elemosinas da dõ decimas. me¬
mento quia ex omnibus quȩ contulit semper qđ suũ ẽ exigit ti¬
me nesi illi tuleris partẽ suã tibi potuis adimas tuã. p̃sentem
transeamus ad speciem: medicus es. audi etiã iuxta litterã tibi p̃¬
cipientẽ dñm Medice curate ipsũ. id est dũ inalus curas ȩgn¬
tudinẽ corporũ : satage inte ualitudinẽ mederimorũ. Quod
fit si ipso medendi ingenio seruire studeas creatori tuo. erga pau¬
peres eo utens p̃cepto qđ añs dicit in euuangelio. Gratis acce¬
pistis gratis date . Erga diuites illius apostoli. Nemo circũuenut

Expanded text:
tionum videlicet, si Deo accommodare animam, legem requirere studetionum videlicet, si Deo accommodare animam, legem requirere studeas Altissimi in custodiendo sermones ejus praecepti: quod fit, si ipsum artificium, dum adest tibi ad corporis subsidium, satagas ut sit aliquod et animae suffragium. Ex ipso denique fac eleemosynas, da Domino decimas. Memento quia ex omnibus quae contulit, semper quod suum est exigit. Time, ne si illi tuleris partem suam, tibi potius adimas tuam, praesentem transeamus ad speciem, medicus es? Audi etiam juxta litteram tibi praecipientem Dominum: Medice, cura te ipsum , id est, dum in aliis curas aegritudinem corporum, satage in te valetudinem mederi morum. Quod fit, si ipso medendi ingenio servire studeas Creatori tuo; erga pauperes eo utens praecepto, quod Dominus dicit in Evangelio: Gratis accepistis, gratis date ; erga divites illo Apostoli: Nemo circumveniat