comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinctum ⁊ purpuram. pelles cẽ¬
arietum rubras & pelles iacinc¬
tinas & ligna imputribilia. piloᷤ
quoq caprarum ad constructio¬
nem tabernacłi. s & quicqͥd in
cultum ⁊ ad uestes scas necessari¬
um erat uiri cum mulierib p̾
buerunt. armillas &e anulos et
maures: et dextralia. omne uas
aureum in donaria dñi separa¬
tum. Si quis habuit iacinctum
purpuram. coccũ bistinctum bys¬
sum & pilos caprarum. figura i
taq pͥoris tab̾naculi: ecclȩ typus ẽ.
Phȩc itaq munera significant᷑
meritors dona quib ornatur
eccł̃a. fides eius auro comꝑatur.
sermo p̾dicationis argento. Qd
uͦ quȩ in ornam̃to siue tab̾nacło
necessaria s̃ uiri cum mulierib
p̾bent: significat qd̃ intͣ ȩccl̃am¬
uirtutes fortium quȩ ꝑ uiros
expͥmunt᷑ & exigua oꝑa infir¬
moꝵ quȩ ꝑ mulieres intimant᷑
omnia locum inuentunt: cum ad
usus sc̃e edificationis accipiunt᷑.
Collatio uͦ ipsa ñ fit necessitate s
sponte: quia fides spontanea est.

Expanded text:
cinthum, et purpuram, pelles arietum rubricatas, et pelles hyacinthinas, sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad constructionem tabernaculi. 2. Sed et quidquid in cultum et ad vestes sanctas necessarium erat viri cum mulieribaebuerunt. Armillas et inaures, et annulos et dextralia. Omne vas aureum in donaria Domini separatum est. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum et pilos caprarum. taque prioris tabernaculi Ecclesiae typus est. Per haec itaque munera significantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia: fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero quae in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat quia intvirtutes fortium, quae per viros exprimuntur, exigua opera infirmorum, quae per mulieres intimantur, omnia locum inveniunt, quia ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est.
Abbreviated transcription (Latin):
Drro unguentum quo ꝑungui¬
nitas tamꝗͣ in tab̃naculo habitat.
siue õdor iusticiȩ longe diffusus
de quo dicit apłs. Deo aut̃ gr̃as
qͥ tͥumphat nos in xp̃o iħu: et
odorem iusticiȩ suȩ manifestat

Expanded text:
est, quo unginitas tanquam in tabernaculo habitat. sive odor justitiae longe lateque diffusus. De quo dicit Apostolus: Deo autem gratias, qui triumphat nos in Christo Jesu, et odorem justitiae suae manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
donec ei inuisibilem qͥ sibi obuiat
innotescat. Unde & bene ꝑ petrũ
dicit᷑. Correptionem habuit suȩ
uesaniȩ subiugale mutum: qd̃ in
hominis uoce loquens de cȩlo ꝓhi¬
buit ꝓphȩ insipientiam. Insanus
quippe homo ab sub iugali muto
corripit᷑: qñ elata mens humilita
tis bonum qd̵ tenere debeat ab
afflicta carne memorat᷑. S huiꝰ
correptionis donũ iocirco balaam
ñ obtinuit: qr ad maledicendum
ꝑgens uocẽ ñ mentem mutauit.
Consilium quippe dedit regi ba¬
lac ut mulieres in meretritorio
poneret & ante ianuas ears aras:
ut uenientes filii isrł pͥus sacͥfica

Expanded text:
donec ei invisibilem, qui sibi obviat donec ei invisibilem, qui sibi obviat innotescat. Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae, subjugale, mutum: quod in hominis voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens, humilittis bonum, quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem, mutavit. Consilium quippe dedit regi Balac ut mulieres in meritorio poneret, et ante januas earum aras, ut venientes filii Israel prius sacrifica
Abbreviated transcription (Latin):
in campestͥb moab̾ suꝑ ior¬
danem iuxta iericho: uͥ fixere ten¬
toria a domo solitudinis usꝙ bel
sathim in planicie moab. In qua
remus. Residens in ea ppłs. a di¬
uino balaam quem mercede con
duxerat balac dĩ iussu benedicit᷑.
fueniret. & ãd ꝓpositum tendẽt:
asina cui p̾sidebat dum uidisset
angłm loquit᷑: Quȩ ẽ enim hȩc
asina nͥ bruta gentilitas. quam
quondã balaan id ẽ seductor ido¬
latͥȩ quasi brutum animal et
nulla ratione renitens: quo uo
gelum dĩ uidit quẽ homo uidere
uentu magni angłi dĩ gentilem
illam plebem mutata duricia sto¬
liditatisq natura: solutis a dõ lin¬
guis locuturam: ita ut quȩ erat
subiecta ꝑfidiȩ: in uocem dĩ & con¬
fessionis erumꝑet: licet & caro nr̃a
animal ẽ. Plerũq enim caro ꝑ
molestias tacta. flagello suo menti
dm̃ indicat: quẽ mens ipsa carni
p̾sidens ñ uidebat: ita ut amietate
sp̃s ꝓficere in hoc mundo cupien¬
tis uelut it tendentis impediat.

Expanded text:
in cam pestribus Moab super Iordanen iuxta Hiericho ibique fixerunt tentoria a domo solitudinis usque ad Abel Sattim in planitie Moab. In quadremus. residens in ea populus a diuino Balaam, quem mercede cduxerat Balaac, Dei jussu benedicitur,ervenire ad propositum tenderet, asina cui praesidebat, dum vidisset angelum, loquitur. Quae est enim haec asina, nisi bruta gentilitas, quam quondam Balaam, id est, seductor idololatriae, quasi brutum animal et nulla ratione renitens poenitengelum dei uidit, quem homo uidere uentu magni angeli dillam plebem mutam duritiae stoliditatis, quem natura solutis Deo linguis locuturam, ita ut quae erat subjecta perfidiae, in vocem fidei et confessionis erumperet. Licet et caro nostra animal sit, plerumque enim caro per molestiam tacta, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat: ita ut anxietate spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat,
Abbreviated transcription (Latin):
opetur terram: id ẽ ut in corꝑe
isto laboret. et collocet sͥ meritum
redtundi ad uitam beatam. que pa¬
disi nomine significatur: possitq
aliqñ manum porrigere ad arbo¬
rem uite xp̃m. et uiuere inec̾nũ.
Manus autem porrectio b̾n signifi¬
cat crucem: uł cruciatus peniten¬
tie: ꝑ quam uita eterna recuꝑat᷑.
Accipit etiam tunicam pellicsam
diuio iudicio: qͦ nomine corꝑis
mortallitas significatur in hẏsto¬
ria: in allegoria autem de carna¬
lib sensib abstracte uoluptates:
que carnaliter uiuentem diumna
lege consequantur. et contegunt.
ꝑ flammeam frameam. id ẽ ꝑ tem¬
ꝑales tͥbulationes. peccata sua agnos¬
cendo. et gemendo: et ꝑ cherubin.
idẽ ꝑ plenitudinem scientie. qd ẽ
caritas: ꝑueniet ad arborem uite
bim namꝙ: plenitudo scientie
interpretatur. framea uͦ u̾satilis
posita ad custodiendam uiam
ligni uite: temꝑales pene intelli¬
guntur. N emo enim potest ꝑue¬
nire ad arborem ligni uite. nͥ ꝑ

Expanded text:
etur terram, id est, ut in corpore isto laboret, et collocet sibi meritum redeundi ad vitam beatam, quae paradisi nomine significatur, possitque aliquando manum porrigere ad arborem vitae, et vivere in aeternum. Manus autem porrectio bene significat crucem, vel cruciatum poenitentiae, per quem vita aeterna recuperatur. Accipit etiam tunicam pelliceam divino judicio, quo nomine corporis mortalitas significatur in historia. 13. In allegoria autem de carnalibus sensibus abstractae voluptates, quae carnaliter viventem divina lege consequuntur, et contegunt. r flammeam frameam, id est, per temporales tribulationes, peccata sua agnoscendo et gemendo, et per cherubim, id est, per plenitudinem scientiae, quod est charitas, perveniet ad arborem vitae bim namque plenitudo scientiae interpretatur. Framea vero versatilis, posita ad custodiendam viam ligni vitae, temporales poenae intelliguntur. Nemo enim potest pervenire ad arborem vitae, nisi per
Abbreviated transcription (Latin):
irga aut̃ aaron quȩ aron .xu.¬
post siccitatem floruit caro
insinuat᷑ xp̃i: q̃ posteaquã de ra¬
dice iesse succisa ẽ: uiuacius
mortificata reuiuiscit. Itaq uir¬
ga pꝰ ariditatem uirescens: xp̃c
est. pꝰ mortem resurgens. Ipsũ e¬
nim uirgam ipsum florem in¬
telliginꝰtut & in uirga regnan¬
tis potentia: ⁊ in flore pulcritu¬
do eiꝰ monstret᷑. Unde et in can¬
tico canticor isdẽ dicit. Ego
flos campi: & lilium conualliũ.
Alii uirgam hanc q̃ sine humo¬
re florem ꝓtulit. mariã uirgi¬
nem putant: quȩ sine cõitu e¬
didit u̾bum dĩ. De qua scͥptũ
ẽ. Exiet uirga de radice iesse.
et flos de radice eius ascendet:
scilicet xp̃c. qui futurȩ typum
lumine: et passionis sanguine
purpurabat: flos uͥginum: coro¬
na martyrum: gr̃a continentiũ.

Expanded text:
irga autem Aaron, quae post siccitatem floruit, caro insinuatur Christi, quae postquam de Jesse radice succisa est, vivacius mortificata reviviscit. Itaque virga post ariditatem virescens Christus est post mortem resurgens. Ipsum enim virgam, ipsum florem intelligimus, ut in virga regnantis potentia, et in flore pulchritudo ejus monstretur. Unde et in Canticis canticorum idem dicit: Ego sum flos campi, et lilium convalliAlii virgam hanc, quae sine humore florem protulit, Mariam virginem putant, quae sine coitu edidit Verbum Dei, de qua scriptum est: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet , scilicet Christus, qui futurae typum lumine, et passionis sanguine purpurabat flos virginum, corona martyrum, gratia continentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ata cũ illa pͥmȩ conuentionis
noticia pꝰea ab ea penitus seꝑatũ¬
diabolum occidit. eamq sibi ꝑ¬
petuo conubio copulauit. Ode¬
rimus gͦ pectatũ: s ꝓphetiã ñ ex¬
tinguamus. Amemꝰ illum dd̃
quantum amandꝰ ẽ. qͥ nos a di¬
abolo ꝑ miscd̃iam suam lib̾auit.
Amemꝰ &e istum d̃. qͥ tam gͣue
in se uulnꝰ iniquitatis penitñ¬
Si dd̃ imaginem xp̃i gerebat.
quomͦ multas uxores & concu¬
binas habuisse scͥbit᷑. cũ has
res xp̃c & horrescat ⁊ dãpnet:
Hoc enim ꝓ figura fiebat. Mul¬
tȩ enĩ uxores đdđ multar gen¬
tium & nationum imaginem
indicabant. q̃ ꝑ fidem xp̃i con¬
sortio iungerent᷑. Con cubinȩ
uͦ eius significant hereticoꝵ
eccłas. quȩ sub xp̃i nominis ti¬
tulo sẽ manere głant᷑. s qͥ a
ges si plures habeant uxoreᷤ
uł concubinas crim̃ ẽ quia
iam tͣnsierunt figurȩ ꝓ qͥbꝰ
uxorum uł concubinare ue¬
nia concedebat᷑. at nunc qͥd

Expanded text:
ata cum illa primae conventionis ata cum illa primae conventionis notitia, pdiabolum occidit eamque sibi perpetuo conubio copulauit. oderimus ergo peccatum, sed prophetias non extinguamus. amemus illum Dauid, quantum amandus est, qui nos a diabolo per misericordiam liberauit; amemus et istum Dauid, qui tam graue in se uulnus iniquitatis paenitenSi David imaginem Christi gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has res Christus et horrescat et damnet? Hoc enim pro figura fiebat. Multae enim uxores David multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi consortio jungerentur; concubinae vero ejus significant haereticorum Ecclesias, quae sub Christi nominis titulo se manere gloriantur; sed quia ges si plures habeant uxores vel concubinas crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinarum venia concedebatur; at nunc quia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qui fuerat maritus eiꝰ qͥd aliũd
ꝗͣ diabolum nominis eiꝰ int̾pretati¬
one significat: Huius erant pes¬
simo coniugio religati omnes qͦs
gr̃a dĩ liberat: ut eccła sine ma¬
cula et ruga saluatori ꝓpͥo copu¬
letur. Urias int̾pretat᷑ lux mea
dĩ. cetheus aut̃ abscisus. siue qd
in ueritate ñ stecit. s a luce sua
suꝑna quam de dõ habebat. suꝑbiȩ¬
suȩ merito abscisus ẽ. siue qd̾ ca¬
dendo ueris uirib ꝑditis tͣnffiga¬
rat se in angłm lucis. audens ad¬
hec dicere lux mea dĩ ẽ. Ergo iste
datũd gͣuit̾ scelerateq peccauit.
arguit increpando: & ipse ab¬
luit penitendo. uerũtam̃ ille de¬
sid̃abilis omnib gentib qͣsi in
solarium deambulans qͥa in so¬
le posuit tab̾naculum suũ ada¬
mauit eccłam suꝑ tectum se la¬
uantem. id ẽ mundantẽ se a sor¬
dib scłi. & domum luteam spi¬
ritali contemplatione tͣnscen¬
dentem atq calcantem.: ⁊ incho¬

Expanded text:
vero qui fuerat maritus ejus, quid aliud vero qui fuerat maritus ejus, quid aliud quam diabolum nominis sui interpretatione significat? Hujus erant pessimo conjugio deligati omnes quos gratia Dei liberat, ut Ecclesia sine macula et ruga Salvatori proprio copuletur. Urias namque interpretatur lux mea Dei. Cetheus autem abscisus sive quod in veritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de Deo habebat superbiae merito abscisus est, sive quod cadendo veris viribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: Lux mea Dei est: Ergo isteDavid graviter scelerateque peccavit. arguit increpando, et ipse abluit poenitendo. Verumtamen ille desiderabilis omnibus gentibus, quasi in solarium deambulans: quia in sole posuit tabernaculum suum, adamavit Ecclesiam super tectum se lavantem, id est, mundantem se a sordibus saeculi, et domum luteam spirituali contemplatione transcendentem atque calcantem; et incho
Abbreviated transcription (Latin):
unc & peccatũ dauid qͥd .xxiii.
in ꝓphetia signauerit. qͣnta
possum breuitate ꝑstringam.
Homina quippe ipsa int̾pretata
satis ostendunt: quid eciã hoc
factum pͥfigurauerit. Dauid ut¬
diximꝰ int̾pretat᷑ manufortis. si¬
ue desid̾abilis. Bersabee int̾pre-¬
tat᷑ puteus sacietatis. siue puteuᷤ
septimus. Quamlibet aut̃ nois
dic̾e intendimꝰ assũmamꝰ. satis
congruit. Nam in cantico can¬
uocat᷑ puteus aquȩ uiue. ⁊ huic
puteo septenarii numeri nom̃ in
sp̃s scĩ significatione comungit᷑
ꝓpt̾ rationem pentecostes quo die
ginta aut̃ nouem qđ̵ ẽ septies sep¬
tem unus addit᷑. quo unitas com¬
mendat᷑. In hac ratione iuuat
apłica illa sententia. Sufferentes
inuicem in caritate: studentes ser¬
uare unitatem sp̃s in uinculo pa-¬
cis. Dono itaq spiritali hoc ẽ sep¬
tenario facta ẽ ȩccła puteus sacie¬
tatis. q factus ẽ in ea fons aquȩ
salientis in uitam ȩtͣnam. quẽ qͥ
habuerit ñ siciet in ȩt̾num. Iam

Expanded text:
unc peccatum Dauid quid in prophetia significauerit, quanta possum breuitate perstringam. nomina quippe ipsa interpretata satis ostendunt, quid etiam hoc factum praefigurauerit. Dauid interpretatur "manu fortis" siue "desidtatur puteus satietatis, sive puteus septimus. Quamlibet autem harudicere intendimus, assumamus, satis congruit. Nam in Cantico canvocatur puteus aquae vivae ; et huic puteo septenarii numeri nomen, in Spiritus sancti significatione conjungitur propter rationem Pentecostes, quo dieginta autem novem, quod est septies septem, unum additmendatur. In hac ratione vivit apostolica illa sententia: sufferentes invicem, in dilectione studentes servare unitatem Spiritus in vinculo pacis. Dono itaque spiritali, hoc est septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam, quem qui habuerit non sitiet in aeternum. Urias
Abbreviated transcription (Latin):
parte maxima in ꝑfidia rema¬
nentes pͥmordia fidĩ seqͥ noluer̃.
Sc̃a nãq eccła in pͥmiciis sins mł¬
titudine gentium fȩcundata uix
in mundi fine iudeos quos in¬
uenerit suscipiet. et extremos
colligens eos quasi reliquias fru¬
gum ponet. De quib nmirum
reliqͥis ysaias dicit. Si fuerit nu¬
merus filioꝵ isrł quasi harena
maris: reliquiȩ saluȩ fient. De¬

Expanded text:
axima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluere. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet, et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient
Abbreviated transcription (Latin):
piendis humanis sensib multi¬
formis inuigilat. pedetentim qͥd
phitonissȩ illius minist̾io quã di¬
u nob̃ aliqͥd amplius excogitare
atq explicare ñ datur. Hȩc sunt
quȩ de phitonissa & samuhele
listeiꝰ plaga magna: corrueruntq ĩ
in p̾lio saul &e ionathas. Quos de¬
niq pius dã ꝓpħa figuralit̾ deflet.
entib mala ñ reddidit: cũ saul &
ionathas bello occumberent gel¬
boe montes maledicit dicens.
montes gelboe nec ros nec plu¬
uia ueniant suꝑ uos. neq sint
agri pͥmiciaꝵ. qr ibi abiectus ẽ
dipeus saul quasi ñ eẽt unctus
oleo: Quid gͦ montes gelboe sa¬
ul moriente deliquerunt. qͣtenꝰ
in eis nec ros nec pluuia caderet.
et ab omni eos uiriditatis ger¬
mine sententiȩ sermo siccaret:
S qͥa gelboe int̾pretat᷑ decursꝰ
ꝑ saul aut̃ unctum & mortuũ
mors nr̃i mediatoris expͥmit᷑.
ꝑba iudeor corda designantur.
quȩ dum in huiꝰ mundi desid̃iis
desluunt. in xp̃i id ẽ uncti se

Expanded text:
piendis humanis sensibus multipiendis humanis sensibus multiformis invigilat, pedetentim quidpythonissae illius ministerio, quandiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuele listhaei Israel plaga magna, corrueruntque in praelio Saul et Jonathas. Quos denique pius propheta figuraliter deflet.enti mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit dicens: Montes Gelboe, nec ros, nec pluviat veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus Sauloleo. » Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente, deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine, sententiae sermo, siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur, rba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. qd ut̃q homo fuerit et
ut̾q mori potuerit iam mortuu ᷤ
mortem uiuo p̾nunciabat. Scd̃m¬
gͥ utrũq intellectum habere exi¬
tum hanc lectionem qͥ ñ sit contͣ
fidem oportet. nͥ forte ꝓfundiori
inquisitione inueniat᷑ aliquid uł
posse uł ñ posse animã humanã
cum ex hac uita migrauerit ma¬
gicis carminib euocari & uiuors
apparere conspectib eciã corꝑalia
limam̃ta gestantem. ut ñ solum
uideri ualeat. s et agnosci. Et si
yotest. utrum eciã iusti anima ñ¬
ut quidem cogat᷑ magicis sacris
s dignet᷑ ostendi occultiorib miste¬
riis sũmȩ legis obtemꝑans. uł si
fieri ñ posse daruerit. aut ñ ut̃q
sensus in huiꝰ scͥpturȩ tractatione
admittat᷑. s illo excluso imagina¬
ria similitudo samuheł diabolico¬
ritu facta intelligat᷑. S qm̃ siue
illũd fieri possit siue ñ possit tñ
fallacia sathanȩ atq imaginum
simulandaꝵ callida oꝑatio deci¬

Expanded text:
ratur, quod uterque homo fuerit, ratur, quod uterque homo fuerit, uterque mori potuerit, iamque mortuus mortem uiuo praenuntiabat: gitur intellectum habere exitum hanc lectionem, qui non sit contra fidem, nisi forte profundiori inquisitione inveniatur ad liquidum, vel posse vel non posse animam humanam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocari, et vivorum apparere conspectibus etiam corporis lineamenta gestantem: ut non solum videri valeat sed et agnosci. Et si potest, utrum etiam justi anima, non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus mysteriis, summae legi obtemperans: ut si fieri non posse claruerit, ut non uterque sensus in hujus Scripturae tractatione admittatur: sed, illo excluso, imaginaria similitudo Samueritu facta intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia Satanae atque imaginum simulandarum callida operatio deci
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat p̾noscendo paciantus
occulto apparatu misterioꝵ. su¬
oꝵ eciã spiritib talib aliqͥd
diuinationis imꝑtiat. & qd audi¬
unt ab angelis p̾nunciant hõib.
Tantum audiunt. qͣntum ds̃ om̃i¬
um rector atq modator uł iubet
nis in actib apłors attestat᷑ pauilo
apło. et eugłista ẽẽ conat᷑. Miscent
tam̃ isti fallacias. & uerum q̃d
nosse potuerint ñ docendi ma¬
gis quam decipiendi fine ꝓnun¬
ciant. Et fortasse hoc ẽ qd̃ cum
illa imnago samuhelis saulem p̾
dicaret moriturum. ddixit eciã
secum futurum. qd̃ utiq falsũ
ẽ. Magno enim int̾uallo pꝰ mor¬
tem seꝑari bonos a malis in
feros tormenta pateret᷑ et illũ¬
pauꝑem qui ãd eius ianuas ulce¬
rosu ᷤ iacuerat iam in requie con¬
stiͣtum magnum chahos int̾iec¬
tͥum ẽẽ testatur. Fut si ꝓpt̾ea sa¬
muhel dixit. mecum eris ut ñ
ad ȩqualitatem felicitatis s ãd
parem conditionẽ mortis refe¬

Expanded text:
ueniat, praenoscendo patiantur, ueniat, praenoscendo patiantur, occulto apparatu ministeriorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid diuinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis praenuntient hominibus. tantum autem audiunt, quantum omnium dominus atque moderator uel iubet nis in Actibus apostolorum attestatur Paulo apostolo, et evangelistam esse conatur. Miscent tamen isti fallacias et verum quod nosse potuerunt, non docendi magis quam decipiendi fine pronuntiant. Et forte hoc est quod cum illa imago aediceret moriturum, dixit etiam secum futurum, quod utique falsum est. magno quippe interuallo post mortem separari malos a bonis in feros tormenta pateretur, et illum qui ad eius ianuam ulcerosus iacebat, iam in requie constitutum magnum chaos interiectum esse testatur. aut si propterea Samuhel Sauli dixit: mecum eris, ut non ad aequitatem felicitatis, sed ad parem condicionem mortis refe
Abbreviated transcription (Latin):
ficta tam̃ ex metallo qd inꝑa
figm̃ta uocitabant᷑. Item dum
quisq uidet somnium. ñ dicit¬
ego uidi imaginem augiitim
s uidi augustinũ. cũ eo temꝑe
quo aliqͥs tale aliquid indit
ignoraret ħ augustinus. usq ãd¬
eo manifestum ẽ ñ ipsos homi¬
nes s imagines eoꝵ. uideri. Et
pharao spicas dixit se uidisse ĩ
somnis & boues. ñ spicarum aut
gines appellari. ñ mirum ẽ qd̾¬
dicit scͥptura samuelem uisum.
eciã si forte imago samuhelis
apparuit. ficta machinam̃to eiꝰ
qͥ tͣnffigurat se in angłm lucis.
et ministros suos subornat ue¬
lut ministros iusticiȩ. Tam uͦ si
illud inquit mouet quomõdo a
maligno sp̃u sauli uera p̾dicta¬
sint. potest & illũd mirum uide¬
ri. qͦmͦ demones agnouerant
xp̃m. quem iudei ñ agnoscebant.
ad istam mortalitatẽ ꝑtinentia.
facile ẽ & ñ incongruum ut
omip̃s ds̃ & iustus ãd eoꝵ. pȩ¬
nam quib ista p̾dicunt᷑ ut ma¬
lum qđ eis imminet. antequã

Expanded text:
ficti tamen ex metallo, quo impficti tamen ex metallo, quo impfigmenta, vocabantur. Iterumque dum quisque videt somnium, non dicit: vidi imaginem Augustini, sed vidi Augustinum, cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixit vidisse in somniis et boves, non spicarum aut gines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum: etiam si forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta, ejus qui transfigurans se velut angelum lucis, et ministros suos subornat velut ministros justitiae. Jam vero si illud, inquit, vos movet, quomodo a maligno spsunt, potest et illud mirum uideri, quomodo daemones agnouerint Christum, quem Iudaei non cognoscebant. ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et iustus ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut malum, quod eis impendet, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
sic id fierr: sic̃ ab ip̃sis iudeis quã¬
quam ꝑu̾sis atq immundis et
facta diaboli facientib & teneri
ex aliqua dispensatione diuinȩ
uoluntatis ꝑmissum fuisse ut
ñ inuitus nec dñante magica po
tentia. s uolens atq obtemꝑais
q̃ phitonissam illam et saulem
tia ꝑcussurus. Quãꝗͣ in ħ facto po¬
test ẽẽ facilior intellectus. ut non
uere sp̃m samuelis excitatum a
requie sua credamꝰ. s aliqd fan¬
tasma & imaginariam illusio¬
nem diaboli machinationib fac¬
t̾am. Quam ꝓpt̾ẽa scͥptura nomi¬
ne samuelis appellat. qͥa solent
imagines earum rerum nomi¬
nib appellari quars imagines
sunt. sic̃ omnia q̃ pingunt᷑ atq
fingunt᷑ carũ rerum quar una¬
gines sunt nominib appellant᷑.
sic̃ hominum pictura cũ fingit᷑¬
ꝓpͥum qͦq nom̃ incunctant̃ ad¬
hector. hoc flum̃ simois. illa ro¬
pictȩ imagines. Unde & cheru¬
buni cum sint cȩlestes uirtutes.

Expanded text:
s id fieri, sicut ab ipsis Iudaeis, quams id fieri, sicut ab ipsis Iudaeis, quamquam peruersis atque immundis et facta diaboli facientibus, et teneex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus nec dtentia, sed volens atque obtemperans  pythonissam illam et Saulem tia percussurus. Quanquam in hoc facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea Scriptura nomine Samuelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur: sicut hominis pictura cum pingituodque nomen incunctanter adHector, hoc flumen Simois, illa Ropictae imagines. Unde et Cherubim cum sint coelestes virtutes,
Abbreviated transcription (Latin):
philistiim contͣ isrł. consuluitq
saul dñm & ñ respondit ei. Que¬
siuit aut̃ saul phitonissam quȩ
suscitaret illi samuelẽ: statimq
suscitatꝰ ait ad eum. Quare inqͥ¬
etasti me ut suscitarer: Et cȩtera.¬
phitonissa ipsum ꝓpħam de in¬
ferno euocauerit. an aliquam
imaginariam illusionem falla¬
tia demonũ factam. De qua q̃sti¬
one beatȩ memoriȩ augustinꝰ
ep̃c simpliciano mediolanensi ep̃o
ita scͥpsit. Queris inquam utrum
potuerit malignꝰ sp̃s excitare a¬
nimam iusti. & tamꝗͣ de abditis
ita ut uideret᷑ &̾ loqueret᷑ cũ saub.
Monne magis mirandum fit qd
sathanas ipsum dñm assumpsit:
et statuit supͣ pinnaculum tem¬
pli: Quolibet enĩ mͦ fecerit. factũ
abolo fuisse licentiam ad dñm tu
uum unde uoluit assumendum
et uͥ uoluit constituendũ. ꝗͣ ad
samuelis defuncti sp̃m a suis se¬
dib excitandum: Qd̃ si illud in eu¬
uoluit atq ꝑmisit nulla diminu¬
tione suȩ potestatis & diuinitatis¬

Expanded text:
listini contra Israel. Consuluitque Saul Dominum, et non respondit ei. Quaesivit autem Saul pythonissam, quae suscitaret illi Samuelem. Statimque suscitatus ait ad eum: Quare inquietasti me ut suscitarer? Et quaeripythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam. 2. De qua quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano Mediolanensi episcopo ita scripsit: Inquiris, inquam, utrum potuerit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis et ut videretur, et loqueretur cum Saul. 527 3. Nonne majus mirandum sit quod Satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum abolo fuisse liuum unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. quod si illud in euuoluit atque permisit nulla deminutione suae potestatis et diuinitati
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa xp̃i martyres ꝓ magno ha¬
bent p̾dicationis gr̃am corpors
uͦ utilitatem ꝓ minimo. Quisquis
quam gr̃am p̾dicationis in sinstͣ
tubam. in dextera lagenam tenet.
Si enim pͥori loco gr̃a p̾dicationis
attendit᷑. & posteriori utilitas corpo¬
ris. certum ẽ quia dextris tubȩ. si¬
nistris lagenȩ tenentur.d abime

Expanded text:
quia Christi martyres pro magno haquia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis tiam praedicationis, in sinistram tubam atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis accenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Bagenȩ fractȩ sunt ut lampa¬
des apparerent. Apparuerunt
lampades ut hostes in fugam u̾te
rentur. Id ẽ p̾dicauerunt marty¬
res donec eors corpora in morte
soluerent᷑. Corpora eoꝵ in morte
soluta sunt ut miraculis chorus¬
carent. Choruscauerunt miracu¬
lis: ut hostes suos ex diuina luce
ꝓsternerent. Et notandum qd ste¬
terunt hostes ante lagenas ce fu¬
gerunt ante lampades. q nmmi¬
rum ꝑsecutores sc̃ȩ fidei p̾dicato¬
rib adhuc in corpore positis re¬
stiterunt: pꝰ solutionem uͦ corpoꝵ
apparentib miraculis in fugam
conu̾si sunt qͥa pauore conterri¬
ti. a ꝑsecutione fideliũ cessauert.¬
Intuendum ẽ eciã id qd̃ illic scͥp¬
tum ẽ. qr in dextera tubas in si¬
nistra aut̃ lagenas tenuerunt.
ꝑ dextro enim habere dicimus
quicqͥd ꝓ magno pensamꝰ. ꝓ sinistͦ¬
uͦ qd̃ ꝓ nichilo ducimꝰ. Bene gͦ
illic scͥptum ẽ. qd in dextera tuba ᷤ
in sinistra lagenas tenuerunt.

Expanded text:
lagenae fractae sunt, ut lampalagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apparuerunt lampades, ut in fugam hostes verterentur, id est praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent. Coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent. Et notandum, quod steterunt hostes ante lagenas, et fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt. Post solutionem vero corporum apparentibus miraculis, in fugam versi sunt; quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverIntuendum est etiam hoc quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, in sinistra autem lagenas tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus, quidquid pro magno pensamus; pro sinist pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tenuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
genis atq iste ut diximꝰ or̾do fuit¬
p̾liandi. Cecinerunt tub̃. intͣ la
choruscante luce hostes t̾riti in
fugam u̾tant᷑. Designat᷑ itaq in
dib claritas miraculors. in lagẽ¬
nis fragilitas corporum. Cales qͥp¬
pe secum dux nr̃ ãd pͥdicationis
p̃lium duxit. qui despecta salute
corpor hostes suos moriendo ꝓ¬
sternerent. eoꝵq gladios ñ ar-¬
mis s pacientia suꝑarent. Arma¬
ti nãq uenerunt sub duce suo
ad p̾lium martyres nr̃i. s tubis
s lagenis s lampadib. Qui sonu¬
erunt tub̃. dum p̾dicant. Confre¬
gerunt lagenas dũ soluenda in¬
passione sua corpora hostilib gla¬
diis opponunt. Resplenduerunt
lampadib. dũ pꝰ solutionem cor¬
poꝵ miraculis choruscant. Mox¬
q hostes in fugam u̾si s̃. qr dum
mortuoꝵ martyrũ corpora mi¬
raculis choruscare conspiciunt.
luce ueritatis fracti. qd̾ impug¬
gͦ tub̃. ut lagenȩ frangerent᷑.

Expanded text:
genis; atque iste fuit, ut diximus, ordo pragenis; atque iste fuit, ut diximus, ordo praeliandi. Cecinerunt tubis, intra lcoruscante luce hostes territi, in fugam vertuntur. Designatur itaque in dibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. 12. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui, despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternunt, eorumque gladios non armis, sed patientia superant. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solpassionibus sua corpora, hostilibus gladiis exponunt, resplenduerunt lampades, cum post solutionem corporum, miraculis coruscant. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis confracti sunt, quergo tubis, ut lagenae frangerentur;
Abbreviated transcription (Latin):
teram sic̃ diximꝰ species crucis
ostendit᷑. ñ inmerito in his trecen¬
tis gedeonem sequentib illi de¬
signati sunt. quib dictũ ẽ. Siqͥs
metipsum. & tollat crucem suã.
et sequat᷑ me. Qui sequentes do¬
minum tanto ueriꝰ crucem tollt̃.
quanto acrius sese. domant.
frontes uiroꝵ gementium. et
dolentium. Uel certe in his tre¬
centis qui in taũ littera continen¬
tur hoc expͥmit᷑. q̃d̃ ferrum ho
berent. & qui aquas flexis genib
hauserunt. a bellica intentione
remoti sunt. Aquis nãq doctri¬
na sapientiȩ stanti aut̃ genu
recta oꝑatio designat᷑. Qui enim
dũ aquas bibunt. genu flexisse
phibent᷑. & a belloꝵ certamine
ꝓhibiti recesserunt. hi sunt qui
doctrinam cũ oꝑib rectis non
hauriunt. Qui uͦ doctrinȩ flu¬
enta ita hauriunt. ut nequaꝗͣ
in prauis oꝑib carnalit᷑ inflec¬
tͥantur. hi xp̃o duce contͣ hoste
fidei ad p̾lium ꝑgunt: Uadunt
gͦ cum tubis. cũ lampadib cũ la¬

Expanded text:
teram, sicut diximus, species crucis teram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt quibus dictum est: Si quis metipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . 9. Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius sese edomant, frontes virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis qui in tau littera continentur hoc exprimitur, quod ferrum hosberent, et qui aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. 10. Aquis namque doctrina sapientiae, stante autem genu, recta operatio 497 designatur. Qui ergo, dum aquas bibunt, genuflexisse perhibentur, ab illorum certamine prohibiti recesserunt. Hi sunt qui doctrinam cum operibus rectis non hauriunt. Qui vero doctrinae fluenta ita hauriunt, ut nequaquam in pravis operibus carnaliter inflectantur, hi Christo duce contra hostes fidei ad praelium pergunt. 11. Vadunt ergo cum tubis, cum lampadibus, cum la
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur de iudicio. Ut enĩ hostes
eius repellendi & destruendi ẽẽnt.
ñ de uicio repellentis s de iudi¬
cio iudicantis fuit. Et iocirco de
iudicio uocant᷑. q aliem a gr̃a re¬
demptoris iuste dampnationis me¬
ritum eciã in uocabulum nominiᷤ
tͣhunt. Contͣ hos gedeon cum tre¬
centis ꝑgit ad p̾lium. Solet in cen¬
tenario numero plenitudo ꝑfectio¬
nis intelligi. Quid gͦ int̾ ductum
centenarium numerum designat᷑.
nͥ ꝑfecta cognitio trinitatis: Cũ
his quippe dñs nr̃ adu̾sarios fi¬
dei destruit. cũ his ãd p̾dicatio¬
nis bella descendit. qͥ possunt ai¬
uina cognoscere. qui sciunt de
trinitate quȩ ẽ ds̃ ꝑfecte sen¬
tire. Notandum uͦ ẽ quia iste tre¬
centoꝵ numerus in taii littera cõ¬
tinetur qui crucis sp̃em tenet.
Cui si suꝑ tͣnsu̾sam lineam id qd̃
in cruce eminet adderet᷑ ñ iã
crucis species. s ipsa crux ẽẽt. Qa
gͦ iste trecentoꝵ numerus in
tau littera continet᷑ & ꝑ tau lit¬

Expanded text:
rpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit, et idcirco de judicio vocantur: quia alieni a gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocatrahunt. Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. 7. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecte sentire. 8. Notandum vero est quia iste trecentorum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id, quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau T littera continetur, et per tau lit
Abbreviated transcription (Latin):
sus carnem: Postinodum autẽ
exeunt noe et uxor eius. filii eius
iuncti masculi et femine ÷ qr in
fine seculi. atq in resurrectione
iustorum. omnimoda et ꝑfecta¬
pace. sꝑui corpus adherebit: nul¬
la mortali indigentia uł concu¬
pis centia resistente. Qd uͦ dantur
eis in escam cuncta animantia:
sicut in illo disco petro dr. macta
et manduca. Qd eiecto sanguine
iubentur manducare: significat¬
ne uita p̾stina quasi suffocata
in conscientia teneatur. s habeant

Expanded text:
sus carnem? Postmodum autem exeunt Noe et uxor ejus, et uxores fntur conjuncti masculi et feminae, quia in fine saeculi, atque in resurrectione justorum, omnimoda et pace spiritui corpus adhaerebit in illa mortalitatis indigentia vel concupiscentia resistente. Quod dantur eis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro det manduca? quod eiecto sanguine iubentur manducare: ne uita pristina quasi suffocata in conscientia teneatur, sed habeat
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnsinigratio. quo eciã sp̃s dĩ ꝑ
iheremiã ppħam iubet. ut ꝑgant
et orent ꝓ eis ipsis in quors reg¬
no ꝑegͥnant᷑. qd̃ in illoꝵ pace eciã
pax eẽt istor et ȩdificarent do
ad regnum gentiũ tnsiigeasse :
plicans dicit. Uolo gͦ pͥmum om¬
nium fieri dep̾cationes. orationes.
int̾pellationes. gr̃ars actiones. ꝓ
omnib hominib ꝓ regib ⁊ his
qui in sublimitate sunt: ut quie¬
tam & tͣnquillam uitam agamus
in omni caritate ⁊ pietate. Hoc e¬
nimbonum et acceptum coram sal¬
uatore nr̃o dõ: qui omnes homi¬
nes uult saluos fieri. & ad agni¬
tionem. ueritatis uenire. Ex hoc
quippe eciã illis credentib con-¬
latȩ uineȩ popłi fidelium. & plan¬
tati horti. ubi cẽ int̾ omnia hole¬
ra granum illũd synapis regnat:
sub cuiꝰ umbracłis longe lateq
porrectis. etiã altipetax suꝑbia
gentium tanꝗͣ in celi uolatilib
confitendo requiescit. Ex libro re

Expanded text:
ransmigratio, quo etiam spiritus Dei per Jeremiam prophetam jubet ut pergant et orent pro eis ipsis, in quorum regno peregrinantur, quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domad regnum gentium transmigrasse. plicans ait: Volo ergo primum omnium fieri deprecationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et his qui in sublimitate sunt, uti quietam et tranquillam uitam agamus in omni pietate et caritate. hoc enim bonum et acceptum est coram saluatore nostro deo, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. ex hoc quippe etiam illis credentibus conlatae vineae populorum fidelium, et plantati horti, ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat, sub cujus umbraculis longe lateque porrectis, etiam altipetax superbia gentium tamquam in coeli volatilibus confugiendo requiescit. Nam quod e
Abbreviated transcription (Latin):
stabit omne u̾bum. Licet & hysto¬
rialit̾ hec sit seruanda diuina sen¬
tentia:. tam̃ & cũ contͣ quostibet
impios uł hereticos agimꝰ: necẽẽ
in testimonium. Sensus quoq
nr̃i et attestationes: sine his testi¬
bus ñ habent fidem. Unde magi ᷤ
cũ uenit᷑ ad ꝓbationem ut affir¬
ment u̾bum intellectus mei: ãd¬
hibeo duos testes nouum & uetus
testam̃tum: & ad hibeo eciam tres¬

Expanded text:
stabit omne verbum. Licet historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, et ad firmum verbum intellectus mei adhibeo duos testes, Novum et Vetus Testamentum: adhibeo etiam e
Abbreviated transcription (Latin):
ost librum iudicum sequit᷑
regum. Et aspice tempora.
pͥmo iudicum. pꝰea regum.
QSic erit pͥmo iudicium:
deinde regnum. In his aut̃ regum¬
libris. multis &e uariis mõdis sacͣ¬
ab ipso exordio regum cõmutato
sacerdotio in samuhelem repbato
hely et cõmutato regno in dauid re¬
ꝓbato saul. exclamat p̾nunciari no¬
uum sac̃docium nouũq regnum.
reꝓbato uetere qd umbra erat fu¬

Expanded text:
Post librum Judicum sequitur liber Regum. Et aspice tempora. Primo judicum, postea regum; sicut erit primo judicium, deinde regnum. In quibus quippe temporibus multis et variis modis sacrab ipso exordio regum commutatum sacerdotium in Samuhelem reprobato Heli et commutatum regnum in Dauid reprobato Saule clamat praenuntiari nouum sacerdotium nouumque regnum reprobato uetere, quod umbra erat fu
Abbreviated transcription (Latin):
dunturq in manu filioꝵs amon.
Tunc iepte galaaddites fugiens a
facie fr̃m suoꝵ constituit᷑ in pͥn¬
cipem. ob pugnã filioꝵ amon. q
rediens pꝰ tumphum immolauit
filiam. quȩ sͥ pꝰ uictoriam pͥma oc¬
currerat. Sic enim uotum spopon¬
derat ut quicqͥd sͥ pͥmũ reuercen
ti occurreret. dño immolaret. Qͥs
fr̃m suoꝵ ĩd ẽ iudeoꝵ abscedens
in gentib pͥncipatum accepit. qͥ
omnia humanȩ salutis sacͣmen¬
ta tamꝗͣ iuratus expleuit. & qͣsi
filiã ita ꝓpͥam carnem ꝓ salute¬
scłi dño obtulit. Iurasse enĩ patͥ
ac uouisse unigenitum legimꝰ in
psalmo dicente: sic̃ iurauit dño.
uotum uouit dõ iacob. scilic ut
sacram̃tum religionis in carnis
neris expleret. Hȩc enim scđm ge¬

Expanded text:
adunturque in manus filiorum Ammon. adunturque in manus filiorum Ammon. Tunc Jephte Galaadites, fugiens a facie fratrum suorum, constituitur in principem ob pugnam filiorum Ammon; qui rediens post triumphum, immolavit filiam, quae sibi post victoriam prima occurrerat; sic enim votum spoponderat, ut quidquid sibi revertenti primum occurreret, Domino immolaret. 2. Qfratrum suorum, id est, Judaeorum abscedens, in gentibus principatum accepit? Qui omnia humanae salutis sacramenta, tanquam juratus, explevit, et quasi filiam, ita carnem ino obtulit? Jurasse enim Patri occubuisse unigenitum legimus, Psalmo dicente: Sicut juravit Domino, votum vovit Deo Jacob : scilicet ut sacramentum religionis in carnis mani expleret. Haec ergo secundum ge
Abbreviated transcription (Latin):
exiet inquit ignis de ranno. idẽs
iniquitas de antixp̃o. ⁊ om̃s qui
in eo confidunt: cum ipso pariter
ginem habuisse. seꝑtuaginta uͦ fi¬
lii septuaginta linguarum uł na¬
tionum. quȩ credentes ꝑ scdam
generationẽ filii dĩ ẽẽ meruer̃t.
abi melecħ uͦ filiꝰ ancillȩ typum
antixp̃i portasse. Qui congregatis
ꝑditis nationib regnum sͥ imꝑ¬
be usurpabit. om̃sq scõs ui ⁊ ꝑ¬
secutione om̃iq crudelitate truci¬
dabit. Toatham uͦ iunior filiꝰ figura
sc̃ore fuit. Sic̃ enim ioatham ꝑ fu¬
gam recessit. & reliqui in̾fecti st̃
tr̃s sic nemo euade poterit. ꝑsecu¬
tionem antixp̃i. nͥ qui ꝑ fugam re¬
cesserit & in montem benedictio¬
nis ascendit. hic ẽ mons quẽ scĩ
circũdabunt. quem & sc̃s moyses
in benedictionib sic̃ iam suꝑiꝰ dictũ
est in deuterononno posuit.¬
De iepte et filia eius. uii.
diecerunt deinde filii ifrt de¬
seruire baal & diis aliems. tͣ¬

Expanded text:
exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in eo confidunt cum ipso pariter ginem habuisse; septuaginta vero filii, septuaginta linguae vel nationes, qui credentes per secundam regenerationem Filii Dei esse meruerunt. Abimelech vere filius ancillae typum Antichristi portasse, qui, congregatis perditis nationibus, regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joatham per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres: sic nemo evadere poterit persecutionem Antichristi, nisi qui per fugam recesserit, et in montem benedictionis ascenderit. Hic est mons quem sancti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deuteronomio posuitDe Jephte et filia. 1. Adjecerunt deinde filii Israel deservire Baalim et diis alienis, tr
Abbreviated transcription (Latin):
In hac uinea plantauit ficum. ħ ẽ
in ppło suo posuit legem. qr lex
pͥmitiuum ppłm uelut ficus gros¬
sos aridos & inutiles deiecit in
t̾ram. Et postea alios fructus ge¬
ãd imitandam ȩuuangłicȩ discipli¬
nȩ maturitatem & suauissimam
pinguedinẽ xp̃i cum gła &̾ ho¬
nore ꝑduxit. S uitis inquit no¬
luit regnare eis. uitis aut̃ sal¬
in eugłio ait. Ego sum intis. Ĩgit᷑
qͥa iam in reꝑbum sensum sic̃ a¬
postobꝰ dixit futurus : ppłs ille
qui antrxp̃o ẽ seruiturus quem
ligna silue appellat. & necesse est
ut credat mendacio ĩd ẽ antixp̃o
qui ueritati ĩd ẽ xp̃o noluit cre¬
dere. idõ & a regno uitis ĩd ẽ xp̃i
ficu id ẽ diuinȩ legis dulcedine
reꝓbatus. ueniet ad rannum. Ran-¬
nus enim genus ẽ rubi. quam uul¬
go sentem ursinam appellant. as¬
ꝑum nunis os̾ spinosum. ꝑ qd̃ me¬
rito tẏpus antixp̃i significat᷑. qͥ oĩ
asꝑitate peccatoꝵ: ac feritate hu¬
manum genus ẽ uastaturus. S

Expanded text:
In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in populo suo posuit legem, quae lex primitivum populum, velut ficus, grossos aridos et inutiles dejecit in terram, et postea alios fructus gead debitam evangelicae disciplinae maturitatem, et suavissimam pinguedinem Christi cum gloria et honore perduxit. Sed vitis, inquit, noluit regnare eis. Vitem autem Salin Evangelio ait: Ego sum vitis vera . Igitur qui jam in reprobum sensum, sicut Apostolus dixit , futurus erat populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat, et necesse est ut credat mendacio, id est, Antichristo, qui veritati Christo noluit credere, ideo et a regno vitis, id est, Christi, ficu, id est, divinae legis dulcedine reprobatus, venit ad rhamnum. Rhamnus est genus rubi quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et efferitate humanum genus est vastaturus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mine głant᷑. ⁊ malis actib iugit᷑
implicant᷑. uir aut̃ in nobsensus ra¬
tionał intelligit᷑. c̾aro autẽ quasi in
typum mulieris accipit᷑. Si enim
mulieri id ẽ carni nr̃e blandienti li¬
bidine uł reliquis malis oꝑib consẽ¬
serimꝰ: grã sp̃ali que natarei crine
significat᷑ nudati expoliam᷑: atq deci¬
pum. Ita enim suꝑbis et peccatorib:
uolata xp̃i gr̃a sicut sanson incisa
coma diabolus illudit. S quid ẽ qd̾
ocłas. ad molam deputatꝰ ẽ. Quia num¬
rũ maligni sp̃s pꝰquã temptationũ sti¬
mulis intꝰ aciẽ cõtemplatiõis effodi¬
unt: foris hominẽ incircuitu laboꝵ
mittunt. Qd̃ si aliq̃n isdem bõagendo
penitentiã redeat: illi uelut coma redu¬
citur .i. grã reflorescente reꝑat᷑ ad iur¬
tutẽ. Dem̃ cupiditatis ⁊ luxurie sub¬
uersis. columnis. uictores bostes deic̃:
⁊ reiterato certamine in sine fortissime
ht̃ enim ⁊ ista tẏ̃pum eccłẽ. Ruth.

Expanded text:
et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim in nobis sensus rationalis intelligitur, caro autem quasi in typo mulieris accipitur. Si enim mulieri, id est, carni nostrae blandiente libidine vel reliquis malis operibus cesserimus, gratia spiritus, quae Nazaraei crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur: ita enim superbis et peccatoribus, violata Christi gratia, sicut Sampson incisa coma, diabolus illudit. Sed quid est quod  ad molam deputatus est? Quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis offodiunt, foris hominem in circuitum laborum mittunt. 9. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad virtutem; deinde cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes 504 dejicit, et reparato certamine in finem fortissimet enim ista typum Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
qui missi erant. ⁊ inquirentib̾ quis
esset : respondit. Ego sum uox cla¬
mantis in deserto. Nouissime autẽ
confitetur de dño dicens. Qui ht̃
sponsam. sponsus ẽ. Se autẽ ami¬
cũ sponsi manifestat. cum dĩc. Ami¬
cus aut̃ sponsi ẽ qui stat ⁊ audit eũ
et letatur ꝓpter uocem sponsi. h̃c̃¬

Expanded text:
erant, et inquirentibus quis esset, respondit: Ego sum vox clamantis in deserto . Novissime etiam confitetur de Domino ipse dicens: Qui habet sponsam, sponsus est . Se autem amicum sponsi manifestat, cum adjecit: Amicus autem sponsi est qui stat, et audit eum, et laetatur propter vocem sponsi . H
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds̃ tuus ⁊ dẽ mẽ. Que te morientẽ t̾ra
susceꝑit: in ea moriar. Que uox sine
omissa uniu̾sa conu̾s atione t̾rena
oñe ascendit:⁊ ob eiꝰ nom̃ in hoc scło
pati usq ad mortẽ: cũ scõrum ppło
patͥarchis scilicet ⁊ ppħis consotian¬
dam. De quoꝵ societate. qd̾ scĩs ex tir¬
pe abrahe. uenientib cõsociarent᷑:
moyses in cantico ostendit dicens.
electi sunt ȩterna lȩticia exultate. In¬
gressa autẽ ruth cum socru sua in ter¬
ram isrł. ob meritũ obsequioꝵ suoꝵ
prouidet᷑. ut hõĩ coniungeret᷑ ex abra¬
he styrpe ueniente ÷⁊ pͥmũ quidẽ huc¬

Expanded text:
s tuus, Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar. Quae uxor sine omissa universa conversatione terrena, onem ascendit, et ob ejus nomen in hoc saeculo pati usque ad mortem, et cum sanctorum populo, patriarchis scilicet, prophetis, consociandam. De quorum societate quod sanctis ex stirpe Abrahae venientibus consociaretur, Moyses in cantico ostendit dicens: electi sunt aeterna laetitia exsultate. Ingressa autem Ruth cum socru sua in terram Israel, ob merita obsequiorum suorum providetur, ut homini conjungeretur ex Abrahae stirpe venient
Abbreviated transcription (Latin):
dit: Quia nimirũ dñs ab elatione
infidelitatis paucos cũ uiueret.
plures aut̃ cũ templũ sin corꝑis
solueret᷑ extinxit. atq elatos ex
gentib quos uiuendo sustinuit
uͦ reliqua eius qd ei mulier subdo¬
la caput raserit. & allophilis illu¬
dendum tradiderit. qd̃ captiuatꝰ ẽ.
qd̃ cȩcatus ad molam deputatus.¬

Expanded text:
dit? Quia nimirum Dominus ab elatione dit? Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, m reliqua ejus quod ei mulier subdola caput raserit, et allophylis illudendum tradiderit, quod captivatus, quod caecatus, quod ad molam deputatus