comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salua rem̃ Illud autẽ sicut sȩpe monum
magnopere contuendũ ẽ quia psalmi
ipsi ab afflictionib inchoant. & ingaudi¬
is desinunt: nequis deuenia desperar&.
quaminipsip̃cib positã eẽ. cognoscer& :
oratores scĩs simi celestes patroni qui pec¬
catoꝵ nexib inplicatis salutis iter aperi¬
unt Sed cum isti singillatim delicta nr̃a
nos deflere cõmoneant: & ad spẽ gaudioꝵ
dñi ꝓmis sione ꝑducant : extattam̃ & illud
niniuitarũ efficacissimũ : supplicationis
exemplũ: Ubi cuncta &as ingemuit
ubi sensit pecus omne ieiunium & tantũ
ualuit afflictio generalis: utueritate.
potuis s& ꝓph&igi superare sermonis
Facti sunt enim deformidantibssecuri
detristib l&i: & uitȩ sunt redditi: qui
ꝓbant̃ morte damnati Qua ꝓpterꝰ
de siderem pęnitentiã humani generis
salutare remediũ: flentiũ consolitionẽ.
sem̃ feliciũ gaudioꝵ : quae & singulis.

Expanded text:
salvaremur. Illud autem sicut saepe monuimus salvaremur. Illud autem sicut saepe monuimus magnopere contuendum est, quia psalmi ipsi ab afflictionibus inchoant, et in gaudiis desinunt: ne quis de venia desperaret, quam in ipsis precibus positam esse cognosceret. Oratores sanctissimi, coelestes patroni, qui peccatorum nexibus implicatis salutis iter aperiunt. Sed cum isti singillatim delicta nostra nos deflere commoneant, et ad spem gaudiorum Domini promissione perducant, exstat tamen et illud Ninivitarum efficacissimum supplicationis exemplum, ubi cuncta aetas ingemuit, ubi sensit pecus omne jejunium; et tantum valuit afflictio generalis, ut veritatem potuisset prophetici superare sermonis. Facti sunt enim de formidantibus securi, de tristibus laeti; et vitae sunt redditi, qui probabantur morte damnati. Quapropter desideremus poenitentiam humani generis salutare remedium, flentium consolationem, semen fel
Abbreviated transcription (Latin):
Ser uus tuus ecosuco
Completa e illius l&itię plenitudomi¬
rabilis: inmiscđa enim disꝑ duntur inimi¬
ci quando conpunctionis studio abscele¬
ratis cogitationib abstra huntur. quod
ad illos ꝑtinere non dubiũ.ẽ. qui poenas
debitas remedia supplicationis euadunt:
diabolum : & om̃s impios qui insua obstina¬
tione moriunt᷑ s̃ quod adeo dicit tribulas¬
se animã suam. quia ipse in dĩ seruitio
ꝑmanebat & necesse. ẽ. istos in iudicio
perire: quitales animos ꝓbant᷑ as sumere
ut innocentes uiros ideo ꝑsequantur quia
dĩ famulos ee. cognoscunt: Ecce regula
illa pęnitentis impleta .ẽ.: ut post afflic¬
tiones ȩrũnasq cruciabiles exultatio¬
cantium & felicium cursus illela¬
crimarum: sed diligentius ꝑscrutan¬
dũ .e. quid sibi uelit pęnitentium istoꝵ
septima dep̃catio Inchoauit eni a sexto psil¬
cut in hac ebdomada peccamꝰ qua mundi
istius teporis ductꝰ excunrit : ita & incodẽ
numnero remedialis penitentiȩ munere

Expanded text:
servus tuus sum. Completa est illius laetitiae plenitudo mirabilis. In misericordia enim disperduntur inimici, quando compunctionis studio ab sceleratis cogitationibus abstrahuntur. Quod ad illos pertinere non dubium est, qui poenas debitas remedio supplicationis evadunt. diabolum et omnes impios qui in sua obstinatione moriuntur. Quos ideo dicit tribulasse animam suam, quia ipse in Dei servitio permanebat; et necesse est istos in judicio perire, qui tales animos probantur assumere, ut innocentes viros ideo persequantur, quia Dei famulos esse cognoscunt. Ecce regula illa poenitentis impleta est, ut post afflictiones aerumnasque cruciabiles exsultatiocantium, et felicium cursus ille lacrymarum. Sed diligentius perscrutandum est quid sibi velit poenitentium istorum septima deprecatio. Inchoavit enim a psalmo sexcut in hac hebdomada peccamus, quam mundi istius temporis ductus excurrit, ita et in eodem numero remedialis poenitentiae munere
Abbreviated transcription (Latin):
ltemibi. Accepit autẽ mor ses duastabulas
scriptas digito dĩ & c&era quȩ in hunc modũ
repeties ce uariata: Siue idem significat
digitosicos adbellum: quod manꝰmeas
ad proclium Quae figura dicitur epimone.
latinȩ repetitio crebra sententie Quod &
nos quoq benedicim : cum hostis antiquus
crucis signo destruitur : & petrę soliditȩ
Fucium encum: susccptorms & li¬
bepator cñs. p rotec topcns &
inipso sperabo: Subiciens po¬
pulos sub coe
Uomina ista. debene ficiis collatis sine
dubitatione uenerunt: ut quia multipli¬
ces causas in uno psalmo retexere ꝓlixũ
fuit s breuitatis cõpendio proderentur:
Que figura dicitur hrporeusis : quan¬
dodiuersa uerba causis singulis apta
redduntur: Miscđam quippe cumipso
muhelem ꝓph&am ad regale culmen
clegit Refugium: quando contratam
inmanis simum hostẽ consiliũ dedit: ut
cũ petra deicer& : cũ quo non poterat ar¬
morum pondere dimicare: Susceptor

Expanded text:
Item ibi: Accepit autem Moyses duas tabulas Item ibi: Accepit autem Moyses duas tabulas scriptas digito Dei ; et caetera quae in hunc modum reperies esse variata. Sive idem significat, digitos meos ad bellum, quod, manus meas ad praelium. Quae figura dicitur epimone. Latine repetitio crebra sententiae. Quod et nos quoque bene dicimus, cum hostis antiquus crucis signo destruitur, et petrae soliditate eum; susceptor meus et liberator meus; protector meus, et in ipso speravi: subjiciens populos sub me. Nomina ista de beneficiis collatis sine dubitatione venerunt; ut quia multiplices causas in uno psalmo retexere prolixum fuit, brevitatis compendio proderentur. Quae figura dicitur hypozeuxis, quando diversa verba causis singulis apta redduntur. Misericordiam quippe cum ipso muelem prophetam ad regale culmen elegit. Refugium, quando contra tam immanissimum hostem consilium dedit, ut eum petra dejiceret cum quo non poterat armorum pondere dimicare. Susceptor
Abbreviated transcription (Latin):
& digitos meos adbellum
Uictor hostis seuissimi. & superator
inmanium uitior. post trium phũ pa¬
tratũ. quando maxime in solens peccat
humanitas. nulla se ꝓpriȩ prȩsũptionis
elatione iactauit : sed dñi uirtutibus
totũ applicans. laudes ei deuota ex ulta¬
tione concelebrat: Namquȩ sit causabe¬
nedictionis: adiecit Quidoc& manus
meas ad proeliũ : Docuit manꝰ eiꝰ ad proe¬
lium : quando sicoportunȩ omnia fecit.
ut delat uictorie consequeret᷑ effectus:
Non enim exercitio armoꝵ aut aliqua
prae lusione conftat inbutũ : sed hosti
suo subito apparuit egregius : qui &iã
indomo patris sui pridẽ uidebat᷑ eẽ des¬
pectus: Sq̃r & digitos meos adbellum
Sicut superius manꝰoperationẽ : ita & hic
digitos salutaria consilia possum fortas¬
sis ad uertere : quȩ decordenro uelut qͥdã
brachi ꝓsilunt : dũ aliqua subtilitate cau¬
sas neces sarias optinere contendunt:
Est enim istud nom̃ multarũ significationẽ.

Expanded text:
s meos ad bellum. Victor hostis saevissimi, et superator immanium vitiorum, post triumphum patratum, quando maxime insolens peccat humanitas, nulla se propriae praesumptionis elatione jactavit; sed Domini virtutibus totum applicans, laudes ejus devota exsultatione concelebrat. Nam quae sit causa benedictionis adjecit: Qui docet manus meas ad praelium. Docuit manus ejus ad praelium, quando sic opportune omnia fecit, ut desideratae victoriae consequeretur effectus. Non enim exercitio armorum aut aliqua praelusione constat imbutum; sed hosti suo subito apparuit egregius, qui etiam in domo patris sui pridem videbatur esse despectus. Sequitur, et digitos meos ad bellum. Sicut superius manus operationem, ita et hic 484 digitos salutaria consilia possumus fortassis advertere, quae de corde nostro velut quidam radii prosiliunt, dum aliqua subtilitate causas necessarias obtinere contendunt. Est enim istud nomen multarum significationum,
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt tibi peccata Mane tẽpus uenie
designat: Tunc enim m̃ti elucescit :
quando adeam felici sorte ꝑ uenerte
Nampost noctẽ peccatoꝵ merito mane
dicitur: quando culpa laxatur: Siuead
resurrectionẽ ꝑtin& audiendam : qnđo
angeł mariȩ dix̃ lte dicite discipuli s
eiꝰ & petro : qm̃ sicut dix̃ . resurrexit
amortuis: Causa quoq sequit̃ quȩ debeat
optinere: quando spesinillũ fuit quines¬
cit ꝓbabile iter se decipese confidentes
& intuere quia alias pecitiones suas in
consequentib taliratione confirmat .
quȩ figura dr̃ &io logia id .ẽ. causa redditio

Expanded text:
so sunt tibi peccata . Mane tempus veniae so sunt tibi peccata . Mane tempus veniae designat; tunc enim menti elucescit, quando ad eam felici sorte pervenerit. Nam post noctem peccatorum, merito mane dicitur, quando culpa laxatur. Sive ad resurrectionem pertinet audiendam, quando angelus Mariae dixit: Ite, dicite discipulis ejus et Petro: quoniam, sicut dixit, resurrexit a mortuis obtinere, quando spes in illum fuit, qui nescit probabiliter in se decipere confidentes. Et intuere quia et alias petitiones suas in consequentibus tali ratione confirmat. Quae figura dicitur aetiologia, id est causae redditio
Abbreviated transcription (Latin):
ruit me fortitudomea: Sqr Neauestas
faciem tuã ame. & similis ero descenden¬
tib in lacum. Auerterat prius faciem
suã ds̃ ꝓpt̃ insolentiã peccatoꝵ: sed nunc
petit utadipsum respiciat : qui se con¬
punctis supplicationib inclinabat
Conuenit enĩmi scđe ipsius ut humiles
respiciat qui suꝑboꝵ corda contẽpnit:
Lacũ uero inferiorẽ locũ intellegere debem
inferni: ubi impu aeterna pena mergen¬
disunt: Hisergo pares sunt : qui diuina
potentiã respuer̃: & uitiantes illã ima¬
ginem inqua creati sunt forma diabolicȩ
dampnationis induti sunt Beneautem
quuilluc intrare merebunt᷑: Petit ergo
ne suꝑb̵similis fut: qui peccata sua hu¬
mili satis factione deplorat Auditã¬
mihi facmane mrisecłam tuam
Aquia inte spe Raui.
Quelitã miscđam. clem̃tiã dicit dñi
toto orbe notissimam quã supplicantib
prestat : indulg& afflictis &utipse
audiat qđ in euugło diccũ .ẽ. : filidimis¬

Expanded text:
ruit me fortitudo mea . Sequitur, Ne avertas ruit me fortitudo mea . Sequitur, Ne avertas faciem tuam a me; et similis ero descendentibus in lacum. Averterat prius faciem suam Deus propter insolentiam peccatorum, sed nunc petit ut ad ipsum respiciat, quia se compunctis supplicationibus inclinabat. Convenit enim misericordiae ipsius ut humiles respiciat, qui superborum corda contemnit. Lacum vero inferiorem locum intelligere debemus inferni, ubi impii aeterna poena mergendi sunt. His ergo pares sunt qui divinam potentiam respuerunt, et vitiantes illam imaginem in qua creati sunt, forma diabolicae damnationis induti sunt. Bene autemqui illuc intrare merebuntur. Petit ergo ne superbis similis fiat, qui peccata sua humili satisfactione deploratmihi mane misericordiam tuam, quia in te speravi. Auditam misericordiam, clementiam dicit Domini toto orbe notissimam, qua supplicantibus praestat, indulget afflictis; et ut ipse audiat quod in Evangelio dictum est: Fili, dimis
Abbreviated transcription (Latin):
sibrachia remisis s& Sequit᷑ cõparatio
inquadicit sic animã suã desiderare dm̃:
quẽ ammodũ sol& sicca t̾ra copiosas plu¬
uias sustinere: Ialis ẽ. & illud quadra¬
gesimi primi psalmi inͥtium: Sicut cer¬
uus desiderat ad fontes aquarũ : itade¬
siderat animamea adteds̃: Intuere qđ
dix̃ tibi: non alteri: Neistud desideriũ
malis uoluntatib applicares Ve loci teꝑ
exaudime dñe. de pecit sp̃s m̃s
Neaue ꝑ tas facientua a me : &
Sicmlis eꝑo descendentib in lacũ:
Post exordium decur sum uenit ad
luctuosimam narrationẽ: patens sibi
imbrem mi scđe celerrime subuenire
ne spr&us ad nõ rediger& inpuluerem:
&uento suꝑbiae dissipatus a terra pro¬
missionis redder& alienꝰ : &utuelocius
potiuss& audire : defecisse dicit in se
contingere : his quipassionũ diuersa¬
rum pondere p̃grauantur: sicut & in
trice simo psalmo idem pęnitens dixit
Cormeum contur batũ . ẽ. in me: & dese

Expanded text:
si brachia remisisset . Sequitur comparatio, si brachia remisisset . Sequitur comparatio, in qua dicit sic animam suam desiderare Deum, quemadmodum solet sicca terra copiosas pluvias sustinere. Tale est et illud quadragesimi 482 primi psalmi initium: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . Intuere quod dixit, tibi, non alteri, ne istud desiderium malis voluntatibus applicares. Vers. 7. Velociter exaudi me, Domine: defecit spiritus meus. Ne avertas faciem tuam a me; et similis ero descendentibus in lacum. Post exordium decursum, venit ad luctuosissimam narrationem, petens sibi imbre misericordiae celerrime subveniri, ne spretus a Domino redigeretur in pulverem, et vento superbiae dissipatus, a terra promissionis redderetur alienus. Et ut velocius potuisset audiri, defecisse dicit in se contingere his qui passionum diversarum pondere praegravantur, sicut et in trigesimo septimo psalmo idem poenitens dicit: Cor meum conturbatum est in me
Abbreviated transcription (Latin):
minis antiquitate fuscati Nã sicut hic
nouitas ꝓdit innocentiã uitȩ: sicanti
Ad curam redut salutaris agnitio:
quatenꝰ cũ diuina opera recoler&. aerũ¬
narũ suarũ memoriam non haber&
Opera enim dnidicit: quib caelũ terrãq
mirabili dispositione fundauit: quib
cũ patriar chis bona fecit quib populũ
ꝑmare transtulit Hebreoꝵ qͣ: sedicit
frequent̃ iteras se: ut amaritudinẽ mundi
suauitas excluder& lectionis. Quod
exemplũ ꝓmaximo remedio positũ debem
accipere: ut nos quoq similis possit me¬
Sic& innumeris locis ꝓph&auerit
dnĩ saluatoris aduentũ : hic&iã exten¬
sionẽ manũ scaecrucis designauit effigiẽ
Nam qui expansis manib orat: illam
crucẽ redẽptoris imitat᷑ : quae lic& a ꝑfi¬
disiudȩis ꝓpena data . ẽ: concessa tam̃ ẽ
credentib ad salutẽ: Sic & moyses qnđo
cũ amalechitis pugnabat: effecit:
Vincebat cũmanꝰ expander&: ꝑdebat

Expanded text:
minis antiquitate fuscati. Nam sicut hic minis antiquitate fuscati. Nam sicut hic novitas prodit innocentiam vitae, sic antiqAd curam rediit salutaris agnitio, quatenus cum divina opera recoleret, aerumnarum suarum memoriam non haberet. Opera enim Domini dicit, quibus coelum terramque mirabili dispositione fundavit, quibus cum patriarchis bona fecit, quibus populum per mare transtulit Hebraeorum; quae se dicit frequenter iterasse, ut amaritudinem mundi suavitas excluderet lectionis. Quod exemplum pro maximo remedio positum debemus accipere, ut nos quoque similis possit mecis prophetaverit Domini Salvatoris adventum, hic etiam extensione manuum sanctae crucis designavit effigiem. Nam qui expansis manibus orat, illam crucem Redemptoris imitatur, quae licet a perfidis Judaeis pro poena data est, concessa tamen est credentibus ad salutem. Sic et Moyses, quando cum Amalecitis pugnabat, effecit: vincebat cum manus expanderet, perdebat
Abbreviated transcription (Latin):
more furentiũ inimicoꝵ: quisic hominẽ
contẽpnunt odiosum. quasi iãuidicent
& sepultum: In obscuris enim reuera colloca¬
tus .e: qui post regni culmina ꝑ secutionis
patiebat inuriam: & sicut mortuds seculi
habitus . e in quo nec ꝓph&alis. nec regni
reuerentia. Nec ipse quoq pat̾nus consi¬
derabatur affect̾. Mortui enĩ sȩculi sunt:
qui inpeccatis suis defecisse noscuntur
&ideo uirtot honoꝵ iuste sede fl& sic
fuisse defectum: utcreder& nullaten
uindicanđ: Sequitur & anxiatus ẽ. in
me sp̃sm̃s: in me turbatũ . ẽ. cormeum:
Anxiatus sp̃s: uicinitatẽ periculi ꝓdit
Turbatũ cor: humanã sapientiã testat᷑.
eẽ. confusim: ut spẽ suam amplius indño
reponer& cũ uirium suarũ confidentiã
non haber&. Addidit memor fuidier
antiquorum. luste cor eiꝰ fuerat turbatũ.
qm̃ memor erat ingentiũ peccatoꝵ Ipsi
sunt enĩ antiqui dies: ueteris illius ho¬

Expanded text:
more furentium inimicorum, qui sic hominem more furentium inimicorum, qui sic hominem contemnunt odiosum, quasi jam judicent et sepultum. In obscuris enim revera collocatus est, qui post regni culmina persecutionis patiebatur injuriam. Et sicut mortuus saeculi habitus est, in quo nec prophetalis, nec regni reverentia, nec ipse quoque paternus considerabatur affectus. Mortui enim saeculi sunt, qui in peccatis suis defecisse noscuntur. Et ideo vir tot bonorum juste se deflet sic fuisse despectum, ut crederetur nullatenus vindicandus. Sequitur, Et anxiatus est in me spiritus meus, in me turbatum est cor meum. Anxius spiritus vicinitatem periculi prodit; turbatum cor, humanam sapientiam testatur esse confusam; ut spem suam amplius in Domino reponeret, cum virium suarum confidentiam non haberet. Addidit, Memor fui dierum antiquorum. Juste cor ejus fuerat turbatum, quoniam memor erat ingentium peccatorum. Ipsi sunt enim antiqui dies, veteris illius ho
Abbreviated transcription (Latin):
iam dictũ .ẽ Ceceenim in iniquitatib
conceptus sum: & in delictis peperit me
mater mea Cuius enim erit tanta iustitia
ut non aliquo tẽpore aliqua &ate peccauerit
qui & ꝑtra ducẽ delictitene mͥ obnoxii:
& cotidianis lapsib addimꝰ: utnũ quam
ꝑnos nisi ꝑdiuinã gratiam liberi eẽ pos¬
sim: qua ꝓpter desinat heresis pelagiana
desipere: quȩ tã multis scripturȩ diuinȩ
Quideatur : tam̃ bene inimicus
in ꝑsonalit̃ ponitur. ut hoc & dediabo¬
losentiam: Humiliat᷑ aut̃ interra:
cuius carnalib actionib uita polluitur.
non illa humilitate ꝓ babili : sed in decli¬
natione uitiosa Quod merito ꝓpter
afflictionẽ specialiter exprim̃ dã
penitens ait: quiinalio psalmo dixit
Quia cinerẽ sicut panẽ manducabã : & po¬
tũmeum cũ fletutẽperabi. Collocauit
& anxiatus ẽ. in me sp̃s m̃s in me
tuꝑbatũ ẽ cormeũ memoꝵ ꝑui
die rum anti quorum
ollauit. deputauit Significat

Expanded text:
jam dictum est: Ecce enim in iniquitatibus jam dictum est: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Cujus enim erat tanta justitia, ut non aliquo tempore, aliqua aetate peccaverit, qui et per traducem delicti tenemur obnoxii, et quotidianis lapsibus addimus, ut nunquam per nos, nisi per divinam gratiam liberi esse possimus? Quapropter desinat haeresis Pelagiana desipere, quae tam multis Scripturae divinae videatur, tamen bene inimicus impersonaliter ponitur, ut hoc de diabolo, sentiamus. Humiliatur autem in terra, cujus carnalibus actionibus vita polluitur, non illa humilitate probabili, sed declinatione vitiosa. Quod merito propter afflictionem specialiter exprimendam poenitens ait, qui in alio psalmo dixit: Quia cinerem sicut panem manducabam, et potum meum cum fletu temperabam . Vers. est in me spiritus meus, in me turbatum est cor meum. Memor fui dierum antiquorum. Collocavit deputavit significat,
Abbreviated transcription (Latin):
uotuo qmnonius trficãbit᷑ in
conspec tu tuo omĩs uiuers
ꝑtũ ẽ. quauoluntate iustitiã dñi
petebat quinunc dicit. ñ intres inuidi¬
cium cũ seruotuo Nam si uistitia iudiciũ
significass&. hoc petere ñ poterat qđ
pauebat. Nec moueat qđ iudici dicitur
Non intres iniudicio cũ seruotuo Ipse
enim hanc formã locutionis oftendit di¬
cendo: ludicate int̾me & uineã meam:
Sq̃r Quia noniusti ficabit᷑ in conspectu
tuo om̃is uiuens: Causa reddita .ẽ. quare
noluerit adiudiciũ uenire cum dño :
ut non sola potestatis reuerentia: sed &iã
ipsauideatur iustitie regula formidita
Sicenim scriptũ ẽ: Conclusit ds̃ omnia
in in credulitate ut omnib misereatur
Sedcum dicit om̃is uiuens. hominẽ sig¬
nificat generalẽ Ubi & infantũ uita con¬
cluditur: quioriginali peccato nisi a qua
regenerationis abluantur. obnoxii sunt.
Vnde &iob ueracissime dicit: NemomuN¬
dus antete nec infans cuius ẽ. unius dici uita
suꝑ t̾ram: &inquinqua gesimo psalmo

Expanded text:
uoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Apertum est qua voluntate justitiam Domini petebat, qui nunc dicit: Non intres in judicium cum servo tuo. Nam si justitia judicium significasset, hoc petere non poterat quod pavebat. Nec moveat quod Judici dicitur: Non intres in judicium cum servo tuo. Ipse enim hanc formam locutionis ostendit, dicendo: Judicate inter me et vineam meam . Sequitur, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Causa reddita est quare noluerit ad judicium venire cum Domino; ut non sola potestatis reverentia, sed etiam ipsa videatur justitiae regula formidata. Sic enim scriptum est: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . Sed cum dicitur, omnis vivens, hominem significat generalem, ubi et infantum vita concluditur, qui originali peccato nisi aqua regenerationis abluantur, obnoxii sunt. Unde et Job veracissime dicit: Nemo mundus ante te, nec infans cujus est unius diei vita super terram . Et in quinquagesimo psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃: Scriptũ .e. enim: Nemobonus
nisi soł ds̃. Legit᷑ & pat̾ bon̾. ut .ẽ. illud
Pat̃. bone: legitur &ia defilio. Vt .e. illud
Egosũ pastorbon Sic ꝑistã cõmunionem
nomine soȩ trinitatis: equalitas semꝑ utriusq
declarat᷑: Sp̃s autẽ bonideduc&nos
in t̾rã rectã : quando corpꝰ nr̃m suis regulis
subdit: & fit illis infaitutionib in deuium
qđ peccatoꝵ fuerat prauitate distortũ:
Sedhoc humana ñ potest uirtute cõplert
Ipscenim nos recreando salus efficit rec¬
tos : qui ẽ. & creare dignatus: Siue t̾ra
illã rectã significat fu̾turi scłi : ubi recti

Expanded text:
sanctum; scriptum est enim: Nemo bonus nisi solus Deus . Legitur et Pater bonus, ut est illud: Pater bone . Legitur etiam de Filio, ut est illud: Ego sum Pastor bonus . Sic per istam communionem nominum sanctae Trinitatis aequalitas semper virtusque declaratur. Spiritus autem bonus deducet nos in viam rectam, quando corpus nostrum suis regulis subdit, et fit illis institutionibus indevium, quod peccatorum fuerat pravitate distortum. Sed hoc humana non potest virtute compleri. Ipse enim hos recreando efficit rectos qui est, et creare dignatus. Sive terram rectam, illam significat futuri saeculi, ubi recti
Abbreviated transcription (Latin):
ad lacrimabilẽ confessionẽ ꝑtinere Nĩ
dubium e: maxime cum hic psalmus
ad humilitatẽ penitentiam ꝓb& aptatus
Ueritas enim &iustitia ipsius . ẽ. necum
rogante discept& neadiudicium illũ trahat
quise hic prius ipse condempnat. Suꝑ¬
bos enim dñs ad exam̃ adducit qui sebona
putant habere negotia & solus ille iu¬
dicium ꝓbatur euadere qui recurrit ad
p̃ces: Nonenim diuina maiestas austera
potestate seuera .ẽ. ut illos uelit affli¬
gere quise hic peccatoꝵ suoꝵ recorda¬
tione discruciant. Namuide quid seqͥt᷑¬

Expanded text:
ad lacrymabilem confessionem pertinere non ad lacrymabilem confessionem pertinere non dubium est, maxime cum hic psalmus ad humilitatem poenitentium probetur aptatus. Veritas enim et justitia ipsius est: ne cum rogante disceptet, ne ad judicium illum trahat, qui se hic prius ipse condemnat. Superbos enim Dominus ad examen adducit, qui se bona putant habere negotia; et solus ille judicium probatur evadere, qui recurrit ad preces. Non enim divina majestas austera potestate severa est, ut illos velit affligere qui se hic peccatorum suorum recordatione discruciant. Nam vide quid seq
Abbreviated transcription (Latin):
sua estimar& dictũ. un quisq fidelium:
DIUI SIO PSALMI
uamuis ꝓph&a plurimoꝵ peniten¬
tium meditatione fuerit exer¬
citatus tam̃ quantũ futuris laudib red¬
debat uicinꝰ: tanto conpunctione cor¬
dis adpenitentię lauacra uestitur.
ut salutari. suffugio cõpetent̃ ablutꝰ.
conspectib dñi mundissim appar&
Merito. neillã sententiã confusionis
audir&: Peccatori aut̃ dix̃ds̃: quare
tuenarras iustitiasmeas. Prima itaq
sed ꝑtur bationi suę miscđam ipsius
sup̃plicat. subuenis  Scđa uelociter
ꝑuenire sepetit adueniam: ut deduc¬
tus inuiã ueritatis abinimicorum
liber&ur insidus¬
auꝑib ꝑcrpe dep̃cationẽ¬
meam inueritate tua exaudime intua
iustitia Nisi altius ꝑscrutem cõmata
uersus istius. sibi uident᷑. eẽ. contraria:
namcũ primũ ꝓph&a petat humiliter
ammitti orationẽ suams postea ex au¬
diri in eius iustitia dep̃catur: sed totum

Expanded text:
sua aestimaret dictum unusquisque fidelium. 481 sua aestimaret dictum unusquisque fidelium. 481 Divisio psalmi. Quamvis propheta plurimorum poenitentium meditatione fuerit exercitatus, tamen quantum futuris laudibus reddebatur vicinus, tanto compunctione cordis ad poenitentiae lavacra convertitur, ut salutari suffugio competenter ablutus, conspectibus Domini mundissimus appareret. Merito, ne illam sententiam confusionis audiret: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? Prima itaque sed perturbationi suae misericordiam ipsius supplicat subvenire. Secunda, velociter pervenire se petit ad veniam; ut deductus in viam veritatis, ab inimicorum liberetur insidiisauribus percipe deprecationemeam in veritate tua; exaudi me in tua justitia. Nisi altius perscrutemur, commata versus istius sibi videntur esse contraria. Nam cum primum propheta petat humiliter admitti orationem suam, postea se exaudiri in ejus justitia deprecatur. Sed totum
Abbreviated transcription (Latin):
tulauit: Siquis uero dehacre plenissima
cupit ubtate satiart: legat facundissi¬
mũ cassianũ : quuinnona & docima colla¬
tionib tanta & talia deorationũ generib
disputauit: ut euident̃ ꝑ ipsum sp̃s sc̃s
locutus fuisse uideat᷑: ex plicit ꝓsal¬
co cxli. Inerp̃ ꝓsalm cxlii. ꝑsal
mdd. quando eũ filius suus ꝑseq̃ba
Ione notissima ẽ: Nam filius đđ
abessalon: regno fugatũ patre suũm pie
cognoscit̾ ꝑsecutus : quȩ similitudo sicut qͥ¬
dã uolunt ad omnẽ porrigit᷑ xp̃ianum :
qui peccatis seuientib tãquã a filuis ꝓpͥis
inmundiistius a cerbiitate uexatur. Sed
contra hec penitudo remedialis opponitur:
quã hic psalm continere monsiratur
Mem̃totam̃ qd hȩc istoria & intertiopsal¬
mo iamposita.ẽ. sedibi abessalon ꝓpterea
nominatꝰ .ẽ. qđ exemplũ eiꝰ ad solũ iudam
uoluit ꝑtinere: Hicuero nom̃ ipsius positũ
non . ẽ: ut sicut iam p̃ locuti sumꝰ: adiuitia

Expanded text:
tulavit. Si quis vero de hac re plenissima tulavit. Si quis vero de hac re plenissima cupit ubertate satiari, legat facundissimum Cassianum, qui in nona et decima collationibus, tanta et talia de orationum generibus disputavit, ut evidenter per ipsum Spiritus sanctus locutus fuisse videatur. PSALMUS CXLIndo eum filius suus persequebatur. ione notissima est . Nam filius David Abessalon regno fugatum patrem suum impie cognoscitur persecutus. Quae similitudo sicut quidam volunt ad omnem porrigitur Christianum, qui peccatis saevientibus, tanquam a filiis propriis in mundi istius acerbitate vexatur. Sed contra haec poenitudo remedialis opponitur, quam hic psalmus continere monstratur. Memento tamen quod haec historia, et in tertio psalmo jam posita est; sed ibi Abessalon propterea nominatus est, quoniam exemplum ejus ad solum Judam voluit pertinere. Hic vero nomen ipsius positum non est, ut sicu
Abbreviated transcription (Latin):
plicauit : salutaritr nos aminon& festinare
sermoppheticus dicens Uenite ad orem
& n comnino fluctuantes ac trepidi linque¬
remur: addidit qui fecit nos. ut cũ nos
ab ipso creatos. eẽ. cognoscim. factorem
nr̃m fiducialiter exoremus: Iunc quod
a nob̵ humilit̃ indiuina laude dicendũ . ẽ.
In ipsa penȩ oratione sentitur cũ adñocle¬
m̃ter audim̾. sinob tam expediat obtinest.
quod petim Nullus enim ingrat a suꝑna
donatione repellit̾.: cui petere simplici
ac deuotamente conceditur: Tantum
secnim aliquis impetrasse ueniã sentit:
quantũ pias lacrimas fudisse cognoscit
Est & aliud nr̃ȩ ꝓuectionis indicium
Vt quantũ quis seplus amare &timere
cognouerit dm̃: tanto necesse . ẽ. ut illi
diuinũ ꝓpinqu& auxilium: Sic benefi¬
cio dñi om̃is diabolica fraus uincitur.:
sic ipsomiserante peccata superantur
Dicta sunt quidẽ deoratione quantum
& medio critas ingenii: & loqualitas pos¬

Expanded text:
plicavit . Salutariter nos admonet festinare plicavit . Salutariter nos admonet festinare sermo propheticus, dicens: Venite adoremus, Et ne omnino fluctuantes ac trepidi linqueremur, addidit, qui fecit nos; ut cum nos ab ipso creatos esse cognoscimus, factorem nostrum fiducialiter exoremus. Tunc quod a nobis humiliter in divina laude dicendum est, in ipsa pene oratione sentitur, cum a Domino clementer audimur, si nobis tamen expediat obtinere quod petimus. Nullus enim ingratus a superna donatione repellitur, cui petere simplici ac devota mente conceditur. Tantum se enim aliquis impetrasse veniam sentit, quantum pias lacrymas fudisse cognoscit. Est et aliud nostrae provectionis indicium; ut quanto quis se plus amare et timere cognoverit Deum, tanto necesse est ut illi divinum propinquet auxilium. Sic beneficio Domini omnis diabolica fraus vincitur, sic ipso miserante peccata superantur. Dicta sunt quidem de oratione quantum et mediocritas ingenii, et loci qualitas pos
Abbreviated transcription (Latin):
adtalẽ tantũ qua dnm̃ cũ omnitimore
uł dilectione debem accedere. &ita in eũ
dirigere m̃tis intuitũ: ut quicquid potest
splendoris. caritats. fulgoris caritatis mens
humana concipere: Suꝑ hec om̃a cognos¬
cas eẽ dm̃ quio inscreaturassuas in cõpara¬
bilibonitate dispensat nec falsa p̃sũptio ne
nob̵ aliquit imaginem: qm̃arcana substan.¬
tiadĩ quaefecit omnia sicuti . ẽ. crexturarũ.
scientia non pote si conp̃hendi: Nullaenim
forma in dõ nulla circum scriptio. ẽ. natura
inestimabilis: uirtus in conp̃ hensibilis . pi.¬
etas singularis: Dequonimis congrue.
ꝓnuntiatũ ẽ: Dspotest dici quodnon. ẽ
non potest conp̃hendi quod .ẽ. Adhucigit᷑
omni potentẽ sine initio sine fine quiuni¬
uersas mundi pastes. omneci ireaturã suã
cõmeat atq repl&. sictam̃ ut inscipso ubiq
sit totus. malas non psentia sed gratiȩ suȩ
uistute derelinquens: Quod pater au¬
gustin addar danũ scribens latius ex¬

Expanded text:
um cum omni timore vel dilectione debemus accedere, et ita in eum dirigere mentis intuitum, ut quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis, mens humana concipere, super haec omnia cognoscas esse Deum, qui omnes creaturas suas incomparabili bonitate dispensat. Nec falsa praesumptione nobis aliquid imaginemur: quoniam arcana substantia Dei quae fecit omnia, sicuti est, creaturarum scientia non potest comprehendi. Nulla enim forma in Deo, nulla circumscriptio est. Natura inaestimabilis, virtus incomprehensibilis, pietas singularis. De quo nimis congrue pronuntiatum est: Deus potest dici quod non est, non potest comprehendi quod est. Ad hunc igitur omnipotentem, sine initio, sine fine, qui universas mundi omnemque creaturam suam commeat atque replet, sic tamen ut in seipso ubique sit totus, malos non praesentia, sed gratiae suae virtute derelinquens: Quod Pater Augustinus ad Dardanum scribens, latius ex
Abbreviated transcription (Latin):
fieri uitȩ uiam ostendit. qm̃ hȩc
uia hominib habet᷑ in cognita Illius
enim lucerna hociter oftenđ: Illuis lu¬
m̃ semitasistas aperit: quunluminat
omnẽ hominẽ uenieatẽ in hunc mundũ.
sicut intricesimo primo psalmo iam
dictũ . e. pęnitenti: Intellectũ dabotibi
& instruamte. inuia hac qua in gredieris
Qua ꝓpt̃ merito rogat ꝓph&a utei
dñs uiã salutis ostendat : & sic nota
soꝑ habeat ne deciꝰ corde aliquando
dis cedat¬
Subiungitur quoq solemnis illa confessio.
ꝗm̃ illud nos postulata mereri facit. siani¬
mamnram non carnali grauamine indi¬
nemꝰ admundũ: sed spiritali iuuamine

Expanded text:
fieri vitae viam, ostendit quoniam haec via hominibus habetur incognita. Illius enim lucerna hoc iter ostendit, illius lumen semitas istas aperit qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; sicut et in trigesimo primo psalmo jam dictum est poenitenti: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris . Quapropter merito rogat propheta ut ei Dominus viam salutis ostendat, et sic semper notam habeat, ne de ejus corde aliquando discedatSubjungitur quoque solemnis illa confessio: quoniam illud nos postulata mereri facit, si animam nostram non carnali gravamine inclinemus ad mundum, sed spirituali juvamine
Abbreviated transcription (Latin):
amaras lacrimas dedulcis sima dnĩmise¬
ratione confidens: terrena non expe.tat
sed celestia concupiscat: Sit segregatade¬
siderio corporeo: & tantũ iuneta diuinosit.
tota deniq spiritalis. habens solas lacri.¬
mas carnis Namquum oras contẽplatione
m̃tis quantum fas ẽ. appetere contueri
& agnoscis qualis ante ipsum debeas ꝓstrat̃
offerri : illeenim ẽ sicut dicit apłs beat̾
& solus patens rex regum & dñs dominan¬
tium quisolus hab& inmortalitatẽ & lucem¬

Expanded text:
amaras lacrymas de dulcissima Domini miseamaras lacrymas de dulcissima Domini miseratione confidens. Terrena non expetat, sed coelestia concupiscat: sit segregata desiderio corporeo, et tantum juncta divino; sit tota denique spiritualis, habens solas lacrymas carnis. Nam quem oras, contemplatione mentis quantum fas est appete contueri, et agnoscis qualis ante ipsum debeas prostratus offerri. Ille enim est, sicut dicit Apostolus, Beatus et solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium, qui solus habet immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
ascensus e Inde mori ꝑuenit. hinc & na
uita succedit: Rogemus ergo omni potentẽ
filium ut qui oran di salutare prestitit ex¬
emplumidon&: nob ꝓpitius sanetissime
huius imitationis affectũ: CONCLUSIO
initus .e. quidem ordo psalmorum
qui orationis titulo prenotantur :
Enunc dport& ineorum termino aliqua
subleuitate conplecti: quaien prestante
dño salutariter incitem̃ ad nr̃m festinare
remedium: In primis agentes illa quȩius¬
sasunt & labianra crucis inpressione
fignantes : dño supplicem utos nr̃m ablu¬
atꝰ humana fece pollutum. Dicit enĩisaias
Inmunda labia ego habeo: & inmediopo¬
puli anmuneda labia habentis habito:
Dande orandũ .ẽ. uerb non quȩ huma na
desideria stiminiftrant: sed quȩ ipsa diui¬
nitas ad remadium nr̃ȩ prauitatis indulsit
Oratio uero ipsa ex humili ex man sueto:
ex sincero deb& corde ꝓcedere. peccata
sua sine ex cusatione confitens. & inter

Expanded text:
ascensus est: inde mori provenit, hinc aeterna ascensus est: inde mori provenit, hinc aeterna vita succedit. Rogemus ergo omnipotentem Filium, ut qui orandi salutare praestitit exemplum, donet nobis propitius sanctissimae hujus imitationis effectum. Conclusio psalmi. Finitus est quidem ordo psalmorum, qui orationis titulo praenotantur: nunc oportet in eorum termino aliqua sub brevitate complecti; quatenus praestante Domino salutariter incitemur ad nostrum festinare remedium. Imprimis agentes illa quae jussa sunt, et labia nostra crucis impressione signantes, Domino supplicemus ut os nostrum abluat humana faece pollutum. Dicit enim Isaias: Immunda ego labia habeo, et in medio populi immunda labia habentis habito . Deinde orandum est verbis, non quae humana desideria subministrant, sed quae ipsa Divinitas ad remedium nostrae pravitatis indulsit. Oratio vero ipsa ex humili, ex mansueto, ex sincero debet corde procedere: peccata sua sine excusatione confitens, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
retribuas. quia resurgentis gloria retribu¬
tio fuit utiq beatissime passionis: de qua
retributione dic̃ apłs. Propt̃ hoc exalta¬
uit illũ ds̃: &don auit illi nom̃ qđ . ẽ. supõ ne
nom̃ : ut in nomineihũ omne genu flectat᷑ :
caelestium terrestrium & infernoꝵ
& om̃is lingua confiteat᷑: quia dñs ihs
Inglaria .ẽ. dĩpatris: Nã quod ait donec:
triduani diei tẽpus ostenđ: quando iustoꝵ
deuotioeiꝰ resurrettione loata ełt
Quod terte singulariter a parte humanitatis
as sumptȩ conftat. xp̃o dño contributum:
cuius resurrectio iustoꝵ corda firmauit
Nunc considerem dnĩ nr̃i sipossim aliqua
speculatione clem̃tiam quenos & abhoste
redimit: & neiterũ captiuem docere non de¬
sinit Ecce regulã suam cotidie nr̃a fac̃. eẽ.
medicinam: quando se ꝓpterea humiliare
dignatus. ẽ: nediabolicus ille suꝑbie sp̃s
ullatenꝰ appetatur: Illic enĩ ruina: hic seꝑ

Expanded text:
retribuas: quia resurgentis gloria retriburetribuas: quia resurgentis gloria retributio fuit, utique beatissimae passionis. De qua retributione dicit Apostolus: Propter hoc exaltavit illum Deus, et donavit ei nomen quod est super omne nomen: utestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris . Nam quod ait, donec, triduani diei tempus ostendit, quando justorum devotio ejus resurrectione laetata est. Quod certe singulariter a parte humanitatis assumptae constat Christo Domino contributum, cujus resurrectio justorum corda firmavit. Nunc consideremus Domini nostri, si possimus, aliqua speculatione clementiam, quae nos et ab hoste redemit, et ne iterum captivemur, docere non desinit. Ecce regulam suam quotidie nostram facit esse medicinam, quando se propterea humiliare dignatus est, ne diabolicus ille superbiae spiritus ullatenus appetatur. Illic enim ruina, hic semper
Abbreviated transcription (Latin):
intellegere uolurr: aut scłiistius pęnales
angustias quas patim̃ inisto corpore
constituti: aut magis custodias inferni
quas euadere ñlic& lege humanitati sinfir¬
mȩ: Sed melius si hoc loco referat ad inferos
ꝓpt̃ re surrectionis spẽ quã frequenti sup¬
plicatione ꝓuenire dep̾cat. sicut &ina lio
psalmo petit. non urgueat suꝑme putcus
ossuũ. Carcer enim dictꝰ ẽ: quasi arcer
qđ a se arceat exire conclusos: Sedcur
sed eisto carcere liberare desider&: causa
subseqͥtur: ad confitendũ nominituo
Iunc enim a cunctis fidelib patri confessio
laudis exhibita ẽ: quando eũ resurrectio¬
nis mira culo deinferni carcere constat e¬
donec Re tribuas mihi
Ista ẽ illa quep̃missa .ẽ: dedñi resurrec¬
fuissent morte confusi: expectabant utiq
donec gloriã ꝓmissȩ resurrectionis agnos¬
cerent. & omniũ f trepidantiũ corda fir¬
marent: Sed intuere quoddictũ . ẽ. donec

Expanded text:
intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti; aut magis custodias inferni, quas evadere non licet lege humanitatis infirmae. Sed melius si hoc loco referatur ad inferos propter resurrectionis spem, quam frequenti supplicatione provenire deprecatur, sicut in alio psalmo petit: Non urgeat super me puteus os suum . Carcer enim dictus est, quasi arcer, quod a se arceat exire conclusos. Sed cur se de isto carcere lsubsequitur: Ad confitendum nomini tuo. Tune enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibetur, quando eum resurrectionis miraculo de inferni carcere constat edonec retribuas mihi. Ista est illa quae praemissa est de Domini resurrec Christi fuissent morte confusi, exspectabant utique donec gloriam promissae resurrectionis agnoscerent, et omnium se trepidantium, corda firmarent. Sed intuere quod dictum est, donec
Abbreviated transcription (Latin):
um dicit liberame non infirmitas
ppriȩ deitatis ostenditur: sed caritas pat̃ na
monstritur: Nam cũ haber& potestatẽ
sicut ipse dicit ponendi animã suã. & ite¬
rũ sum̃dieam: tam̃ ad informationẽ nr̃am.
reuerentiam dilecti hac bene conplaciti fi¬
lii. tenens. honorẽ pat̾nȩ magestati con¬
gruenter exhibuit: Dic̃ enĩ in euugło:
Pater clarificame: Clamat &iã decruce:
ds̃ ds̃ms respice in me: quare me dereli¬
carnis euidenter ostender&. quatenus
manichei nefanda dogmata confutar&
Orat ergo uta ꝑ sequentib iudeis diuina
uistutt liberetur. quiusq adeo corpara¬
lit̃ facti fuerant fortiores. ut & manus
inicerent & dceiꝰ morte gauderent:
Sedhec omnia miserrimi hominũ tẽpta¬
uer̃ quia in eũ non intuebant᷑ diuinita¬
tis uir tutẽ sed speciem corporalẽ: deqͥb
dicit apłs: Sienim cognouis sent: nũquã
dñm maiestatis crucifixissent: Educde
carcere anicoacomeam adconpi¬
Preo dum nocoimi tuo
Licde carcere duplicimodo maiores

Expanded text:
mitas propriae deitatis ostenditur, sed charitas paterna monstratur; nam cum haberet potestatem sicut ipse dicit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam , tamen ad informationem nostram, reverentiam dilecti ac bene complaciti Filii tenens, honorem Paternae majestatis congruenter exhibuit. Dicit enim in Evangelio: Pater, clarifica me . Clamat etiam de cruce: Deus, Deus meus, respice in me: quare me derelicarnis evidenter ostenderet, quatenus Manichaei nefanda dogmata confutaret. Orat ergo ut a persequentibus Judaeis divina virtute liberetur, qui usque adeo corporaliter facti fuerant fortiores, ut et manus injicerent, et de ejus morte gauderent. Sed haec omnia miserrimi hominum tentaverunt, quia in eo non intuebantur Divinitatis virtutem, sed speciem corporalem; de quibus dicit Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent . Vecarcere animam meam, ad confitendum nomini tuo Hic carcerem duplici modo majores
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sunt Concupiscit & deficit anima
mea inatria dñi: & alibi: Defecer̃ oculimci
Ineloquium tuum : dicentes quando con¬
solaberis me: & insequente psalmo duc¬
turus . ẽ: Uelociter ex audime dñe defcc̃¬
sp̃sm̃s Inuia hacqua ambula bã
absconderunt laqueum onhi
Diabolus sicut sepe dictũ ẽ. iuxtauiam
abscondit laqueum. uteos decipiat quirec¬
tas semitas declinare prȩ sumꝑserint:
Sedquia dñs ihs xp̃c num quã a sua sc̃itate
disces sit : neces se erat ut in ipsa uia recti¬
tudinis sue tẽptationes pateretur inuali¬
das. aqua minime ꝓbatur exire
Tangit enim quando illi adiabolomundi
regna monstrata sunt : quando eius tẽp¬
tabatur esuries: &c& quȩ diabolici frius
&maloꝵ hominũ prȩsumpsit iniquitas.
Neces seenim erat xp̃m dñm talit̾ loqui.
utas sum̃de carnis iam tunc ueritas pan¬

Expanded text:
locuti sunt: Concupiscit et deficit anima locuti sunt: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Et alibi: Defecerunt oculi mei in eloquium tuum, dicentes: Quando consolaberis me . Et in sequenti psalmo dicturus es. 4. In via hac qua ambulabam absconderunt laqueos mihi. Diabolus sicut saepe dictum est juxta viam abscondit laqueum, ut eos decipiat qui rectas semitas declinare praesumpserint. Sed quia Dominus Christus nunquam a sua sanctitate discessit, necesse erat ut in ipsa via rectitudinis suae tentationes pateretur invalidas, a qua minime probabatur exire. Tangit enim, quando illi a diabolo mundi regna monstrata sunt, quando ejus tentabatur esuries, et caetera quae diabolica fraus, et malorum hominum praesumpsit iniquitas. Necesse enim erat Christum Dominum taliter loqui, ut assumendae carnis jam tunc veritas pan
Abbreviated transcription (Latin):
tiones coram ipso poterant ꝓnuntiari:
at itaq pius aduocat ante patrem tri¬
bulationes suas ut ueniam ꝓnr̃is possit
obtinere peccatis : & nota quod inhis. du¬
ob uer sib quattuor modis oratum . ẽ.
sicut dicit apłs Exortare ergo primo
pendet parsistauer siculi : Nam qđ dic̃
inde ficiendo exmer sp̃mmeum: sicut
intellegendum . ẽ. ac sidicer& tribu¬
lationẽ meam anteipsũ ꝓnuntio cũ desꝑ¬
cit exme sp̃sm̃s Multas enim & grauis¬
simas tribulationes uult intellegi: quasan¬
tedñm sc̃ ꝓnuntiare ꝓfitetur: Sedqm̃¬
spm̃ eius nus quam legimꝰ defecisse : qr
cunc tauoluntiria passione cõpleuit:
hoc potius a parte membroꝵ debem
accipere: quod ex positionis genus
ꝓuide amaiorib constat inuentũ : quan¬
do aliquid sic loquitur quod eiꝰ non possit
conuenire ꝑsonȩ. Vt .ẽ. illud: & delictamea
ate non sunt abscondita Nam fideles.
taliter & in octogesimo tertio psalmo

Expanded text:
tiones coram ipso poterant pronuntiari, tiones coram ipso poterant pronuntiari, at itaque pius advocatus ante Patrem tribulationes suas, ut veniam pro nostris possit obtinere peccatis. Et nota quod in his duobus versibus quatuor modis oratum est, sicut dicit Apostolus: Exhortare ergo primo pendet pars ista versiculi; nam quod dicit: In deficiendo ex me spiritum meum, sic intelligendum est, ac si diceret: Tribulationem meam ante ipsum pronuntio, cum deficit ex me spiritus meus. Multas enim et gravissimas tribulationes vult intelligi, quas ante Deum se pronuntiare profitetur. Sedm ejus nunquam legimus defecisse, quia cuncta voluntaria passione complevit, hoc potius a parte membrorum debemus accipere. Quod expositionis genus provide a majoribus constat inventum, quando aliquis sic loquitur, quod ejus non possit convenire personae, ut est illud: Et delicta mea a te non sunt abscondita . Nam fideles taliter et in octogesimo tertio psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
oce mea ad dñm clamaui:
uoce coea addnm dep̃catsũ:
Sanctitas illa reuerende incarnatio¬
nis cõmuniusu uocesua se clamasse dic̃
ad dñm: quȩ figura dicitur pleonas mos
idest suꝑ habundintia sicut dicere solem
manib meis feci aurib meis audiui
& hissimilia & neclamor intelleger&
transitorius. addidit dep̃catus sum
ꝗd fre quentata supplicatione ꝑ agitur
Quam pura quã suauis erat oratio
quae in cons pectu patris uelut ꝑspicui
fortis copia fundebatur: funde bat᷑
plane nonut ima peter& sedutad pieta¬
tis suꝑnae altitudinem ꝑ uenir&
Dictũ .ẽ. autẽ inconspectuei. quiabo¬
nas orationes uelut aliquid uultuo sũ
diuinitas inspicit: & cũ uoluntas nr̃a
abominib non possit conspici abilla
tam̃ constat intendi: Sedquȩsit ista
oratio subter exponitur: Tribulatio
scilic& quȩ sincera: & continua efficit
orationem: & nota qm̃ in in nocentiȩ
securitate dicitur tribulationẽ meam
ante ipsum ꝓnuntio: Illȩ siquidẽ afflic

Expanded text:
oce mea ad Dominum clamavi, voce mea ad Deum deprecatus sum. Sanctitas illa reverendae incarnationis communi usu voce sua se clamasse dicit ad Dominum. Quae figura dicitur pleonasmos, id est superabundantia, sicut dicere solemus: Manibus meis feci, Auribus meis audivi, et his similia. Et ne clamor intelligeretur transitorius, addidit: deprecatus sum; quod frequentata supplicatione peragiturQuam pura, quam suavis erat oratio, quae in conspectu Patris velut perspicui fontis copia fundebatur! Fundebatur plane, non ut ima peteret, sed ut ad pietatis supernae altitudinem perveniret. Dictum est autem, in conspectu ejus, quia bonas orationes velut aliquid vultuosum Divinitas inspicit; et cum voluntas nostra ab hominibus non possit conspici, ab illa tamen constat intendi. Sed quae sit ista oratio subter exponitur, tribulatio scilicet, quae sinceras et continuas efficit orationes. Et nota quoniam innocentiae securitate dicitur: Tribulationem meam ante ipsum pronuntio. Illae s
Abbreviated transcription (Latin):
nis ipsius ordo narraturis .ẽ. Clamaui
adte dñe dixi tues s pes mea: poꝑtio
mea In ter Rauiuen tiuco:
enit ad pastẽ scđam in qua in imicoꝵ
se insidias petit euadere: ut corda fideliũ
resurrectionis eiꝰ munere gratulentur:
Probat hoc specialiter locus ille: quando
Humilit̃ enĩ & cõmunit̃ dicit portionem
catur: simile .ẽ. & illud quod dictũ e
deapłis: Pat̃ uolo  ubi suego & ipsi sint

Expanded text:
nis ipsius ordo narratus est. Vers. 6. Clamavi nis ipsius ordo narratus est. Vers. 6. Clamavi ad te, Domine; dixi: Tu es spes mea, portio mea in terra viventium. Venit ad partem secundam, in qua inimicorum se insidias petit evadere; ut corda fidelium resurrectionis ejus munere gratulentur. Probat hoc specialiter locus ille, quando Humiliter enim et communiter dicit, portionem catur. Simile est et illud quod dictum est de apostolis: Pater, volo ut ubi sum ego, et ipsi sint
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dicit considerabã addexteram¬
quando iuit ad crucẽ. quia nullũ illic fi¬
delium potuit intueri ideo enim nons
uisi ad dexterã stare: quia carnali trepi¬
datione disꝑsisunt: Sicut scriptũ. ẽ.
Percutiã pastorẽ: & dis ꝑgentur oues
gregis: Sq̃r & nonerit qui cognos cer&
me: Quicognoscer&: illã scilic& inipso
deitatẽ quae hȩc omnia in assũpta carne
uoluntate sustinebat: Quaedixit
Potestatẽ habeo ponendi animã meam.
& potestatẽ iterũ sum̃ di eam Nam si
in illa ꝑturbatione xp̃m dũm cognouis¬
sent : utiq poterant & addexteram
uideri: Addidit. Perut fuga ame. & ñ ÷
qui requir& animam meimꝰ: Perissẽ fugã
dicit: cumimpioꝵ manib ꝑmisit occidi
Namubi fuga perio mortis periculũ nullaten
euitatur nemo aut̃ requi siuit animã eius
dũ ei nulla consolatio p̃beretur: sed solus ad
passionẽ relictus. ẽ: quierat ꝓomnium
saluit moriturus: Ita subista breui ac sub¬
tilis sima significatione uerboꝵ: traditio¬

Expanded text:
Considerabam ad dexterquando ibat ad crucem: quia nullum illic fidelium potuit intueri. Ideo enim non sunt visi ad dexteram stare, quia carnali trepidatione dispersi sunt, sicut scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sequitur, et non erat qui cognosceret me; qui cognosceret illam scilicet in ipso deitatem, quae haec omnia in assumpta carne voluntarie sustinebat, quae dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Nam si in illa perturbatione Christum Dominum cognovissent, utique poterant et ad dexteram videri. Addidit, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam. Periisse fugam dicit, cum se impiorum manibus permisit occidi. Nam ubi fuga perit, mortis periculum nullatenus evitatur. Nemo autem requisivit animam ejus, dum ei nulla consolatio praeberetur; sed solus ad passionem relictus est, qui erat pro omnium salute moriturus. Ita sub ista brevi ac subtilissima significatione verborum traditio