comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ agnme ĩcubuerit fortuna. ieq ad
expugnandũ condicionis humane mise-¬
rias : et laboꝵ preteritoꝵ memoriam ⁊¬
futurorũq formidinẽ congesterit. tũ demut̃
pulsatus undiq: et tãtam malorũ conge-¬
riem perhorrestens ingemisto. huit dolor
ille grauis oritur. uelute si quis ab iniume¬
ris hostibus circũclusus cui nullus pateat
egressus: nulla sit misericordie spes: nullũq
solaciũ. sed infesta omma erecte machine.
defossi super terram cuintuli, tre mũtq iã
turres. stant stale propugnatulis admote.
herent memb unti. et ignis tabulata
percurrit. undiq fulgentes gladios: minã¬
tesq uultus hostiũ: cernensq uicinũ togi¬
tans excidiũ. quid an paneat et lugeat
quando his licet cessantib ipa libertatis
amissio : uiris fortib mestissima ẽ. Augu
Quanquã cõfusius ista percurreris intl¬
ligo lamen opmionẽ tiba pepuersã causã
esse malorum ommiũ quae nnuumerabiles

Expanded text:
circum agmine incubuerit fortuna, meque ad circum agmine incubuerit fortuna, meque ad expugnandum conditionis humane miserias et laborum preteritorum memoriam futurorumque formidinem congesserit, tum demum pulsatus undique et tantam malorum congeriem perhorrescens ingemisco. Hinc dolor ille gravis oritur. Veluti siquis ab innumeris hostibus circumclusus, cui nullus pateat egressus, nulla sit misericordie spes nullumque solatium, sed infesta omnia, erecte machine, defossi sub terram cuniculi: tremuntque iam turres, stant scale propugnaculis admote, herent menibus vinee et ignis tabulata percurrit. Undique fulgentes gladios, minantesque vultus hostium cernens vicinumque cogitans excidium, quidni paveat et lugeat, quando, his licet cessantibus, ipsa libertatis amissio viris fortibus mestissima est? Quanquam confusius ista percurreris, intelligo tamen opinionem tibi perversam causam esse malorum omnium, que innumerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
experior insultus. hec autem pestis tam
tenatitei me arripit interdum: ut inte¬
gros dies noctesq illigatũ torqueat. ꝙ
michi tempus nõ lucis aut uite sed thar¬
taree noctis et acerbissime mortis instar
ẽ. et qui supremus miseriarũ tumulus
dici potest. sit laboribus et doloribus pastor
atra quadam cũ uoluptate ut muitus
auellar. Augu. Morbum tuũ nosti optinie
modo causam nosces. dit ergo quid est ꝙ
te adeo contristat᷑ temporaliũ ne distursus
aut corporis dolor an aliqua fortune du
autem toto subruor exercitu. Augu. disi¬
inctius quid te urgedt eloq̃re. Erau. Quo¬
ciens unũ aliquod fortune uulnus infli¬
gitur persisto interritus. memiorans sepe
me ab ea grauiter preculsum: abusse uit¬
torem. Si mox illa uulnus ingemmẽt
titubare parumꝑer incipio. quod si duob
terciũ quartũne successent: tum coactus
non quidem fuga precipiti sed pedesensun
relato ĩ arcẽ racionis enado. Illic si toto

Expanded text:
experior insultus; hec autem pestis tam experior insultus; hec autem pestis tam tenaciter me arripit interdum, ut integros dies noctesque illigatum torqueat, quod michi tempus non lucis aut vite, sed tartaree noctis et acerbissime mortis instar est. Et qui supremus miseriarum cumulus dici potest sic lacrimis et doloribus pascor, atra quadam cum voluptate, ut invitus avellar. Morbum tuum nosti optime; modo causam nosces. Dic ergo: quid est quod te adeo contristat? Temporalium ne discursus, an corporis dolor, an aliqua fortune durautem toto subruor exercitu. Distinctius, quid te urgeat, eloquere. Quotiens unum aliquod fortune vulnus infligitur, persisto interritus, memorans sepe me ab ea graviter perculsum abiisse victorem. Si mox illa vulnus ingeminet, titubare parumper incipio; quodsi duobus tertium quartum ve successerit, tunc coactus non quidem fuga precipiti, sed pede sensim relato in arcem rationis evado. Illic si toto
Abbreviated transcription (Latin):
Augu. Nisi imꝑudenti pertinacia sis : nul¬
la deinceps suꝑer est contencio. Fran. Ni¬
chil gracius uidere possem qͣ omñe conten¬
cionem causã oblatam exorbe terrarum.
Nichil demqz tam clare michi cognitum
fuit unquam: ut de eo non inunitus altre¬
rarer. ꝙ sinter amicos licet orta cõtencio:
asperũ quidem et hostile et amicitiarũ
moribus aduersũ habet. sed porge ad hec
quib mestatu assensurũ putas. Augu.¬
Habet te funestam quedam pestis amine
quam accidiam moderm : ueteres egritu¬
dinem dixerũt. Eram Ipsum morbi no¬
per hunt grauiter uexatus es. Fran¬
fateor: et illud accidit quod omnibus
ferme quib angor aliquid falsi licet dul¬
toris ĩmixtum est. In hac autẽ tristicia
et aspera et misera et horrẽda omma.
apertaqs semꝑ ad desperationẽ uiar et
quit quid infelices animas urget in interi¬
tum. Ad hoc et reliquarum passionũ
ut crebras sit breues et momrentaneos

Expanded text:
t. Ni impudenti pertinacia sis, nult. Ni impudenti pertinacia sis, nulla deinceps superest contentio. Nichil gratius videre possem, quam omnem contentionum causam ablatam ex orbe terrarum. Nichil denique tam clare michi cognitum fuit unquam, ut de eo non invitus altercarer; quod inter amicos licet orta contentio, asperum quiddam et hostile et amicitiarum moribus adversum habet. Sed perge ad hec quibus me statim assensurum putas. Habet te funesta quedam pestis animi, quam accidiam moderni, veteres egritudinem dixerunt. Ipsum morbi noper hunc graviterque vexatus es. Fateor, et illud accedit quod omnibus ferme quibus angor, aliquid, licet falsi, dulcoris immixtum est; in hac autem tristitia et aspera et misera et horrenda omnia, apertaque semper ad desperationem via et quicquid infelices animas urget in interitum. Ad hec, et reliquarum passionum ut crebros sic breves et momentaneos
Abbreviated transcription (Latin):
lis offensorũ iram in mimimo uidere nõ
potuit. eaq illum eloquentẽ ml nisi ter¬
reñ intellexit. At postqͣz illa distessit
quid euenerie nosti. Si quidem moxira¬
tas deorũ facies eũ uidisse subsequitur.
et omne cirei̾stans periculĩt agnouisse.
Apparẽt dire facies mimuitaqz troie. Qu¬
mina magna Deũ. ex quib hoc ex quib¬
hoc exerpsi usũ ueneris cõspectũ diui¬
nntatis eripere. Augu. Preclare lucem
sub nubibus muenisti. Sit nempe ꝓceti¬
rie interest ueritas fignentis tenuissinuis
riuulis ad euuda. Sed quomã rur sus ad
ista redeundũ est: que restant ad ultuĩ
reseruemus Ffran. Ne ignotis me tra¬
mitibus agas : que nam te redditurum
polliceris. Augu. Mapnna tus mentis
uuluera nõ dum attigi et consulto dilata
res est: ut nouissime posita hereant me¬
morie. In illorũ altero appetituũ carnaliũ
de quib aliqua diximus cumulatior adent
materia. Fran. Pregredere iami nt liber¬

Expanded text:
lis, offensorum iram numinum videre non lis, offensorum iram numinum videre non potuit, eaque illum alloquente, nil nisi terrenum intellexit. At, postquam illa discessit, quid evenerit nosti; siquidem mox iratas deorum facies eum vidisse subsequitur, et omne circumstans periculum agnovisse: apparent dire facies inimicaque Troie numina magna deum. Ex quibus hoc excerpsi: usum Veneris conspectum divinitatis eripere. Preclare lucem sub nubibus invenisti. Sic nempe poeticis inest veritas figmentis, tenuissimis rimulis adeunda. Sed quoniam rursus ad ista redeundum est, que restant ad ultimum reservemus. Ne ignotis me tramitibus agas, quonam te rediturum polliceris? Maxima tue mentis vulnera nondum attigi, et consulto dilata res est, ut novissime posita hereant memorie. In illorum altero appetituum carnalium, de quibus aliqua diximus, cumulatior aderit materia. Progredere iam ut libe
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ uersa: hic nostri cõsiln sũma estor¬
Frau. Ut intelligas me hãt ad amasse
sẽtentiã non modo in atrus tuis sedentẽ
sed peregrimis eciã nemorib lacitantẽ.
auidissime complexus sũ at locũ amio
mutaui. ubi illa oculis meis occuriat.¬
Augu. Quid dicere uelis expecto. Fran.¬
Scis Pirgilium uerũ fortem per quot
pericula: in illa suprema et horrenda
troiani excidu nocte circũduxit. Augu¬
Scio. quid enĩ stolis omnib uulgaciꝰ: ip̃m
quoq casus suos enariantem facit. Quis
cladẽ illius noctis quis funera fando Ex
plicet. aut possit lacrimis equare labores
mercia passim Corpora. perq domos et
religiosa domorũ liina. nec sole penas
daut sanguine tencri. Quondam et uictis
redit in precordia uirtus. Uictoresq ca¬
dunt danar crudeles ubiq Luctus. Ubuq
panor et plurmia mortis iago i fran.
Aet qui qͣz diu uenere comitante. inter ho.¬
stes et incenduu erraiit: apertis licet om¬

Expanded text:
tecum versa. Hec nostri consilii summa esttecum versa. Hec nostri consilii summa est. Ut intelligas me hanc adamasse sententiam, non modo in atriis suis sedentem, sed peregrinis etiam nemoribus latitantem avidissime complexus sum; ac locum animo notavi ubi illa oculis meis occurrerat. Quid dicere velis expecto. Scis Virgilius virum fortem per quot pericula in illa suprema et horrenda troiani excidii nocte circumduxerit. Scio. Quid enim scolis omnibus vulgatius? Ipsum quoque casus suos renarrantem facit: Quis cladem illius nplicet aut possit lacrimis equare labores?inertia passim corpora, perque domos et religiosa domorum limina; nec soli penas dant sanguine Teucri; quondam etiam victis redit in precordia virtus, victoresque cadunt Danai, crudelis ubique luctus, ubique pavor et plurima mortis imago. Atqui quam diu Venere comitante inter hostes et incendium erravit, apertis licet ocu
Abbreviated transcription (Latin):
alioqui uel amiuisset largitor ille supre¬
nus: uel quod paulo fecit apostolo ad
perfectionẽ uirtutis et infirmitatis ex¬
perigenciã denegasset Eran. Credo ita
esse. precabor tãmen assidue nec fatigabor:
net erubestã: nec desperabo si forte᷑ nuse¬
ratus ommpotens labores meos auxem
pretib quottidianis accomodet. et quibus
si iste fuissent graciã nõ negasset. idem
ipe iustificet. Augu Cõsulte tamen tu¬
enitere et quod prostrate solent iniubitũ
erectus ingruẽcia mala tircũspite: nead
repentinũ cuiꝰ libet molis icursũ iatẽ¬
tia mẽbra dissileant. nec segnius interẽ
opem attollere ualentis nplora. Aderit
ille tunt forsitan cũ abesse credideus. unũ
semꝑ aute oculos habeto: ꝓlatonis suꝑe¬
norem illam aut spernendam sentenciã.
deb agnicione deitatis nl magis quamꝰ
appetitus carualis. et inflãmatam obstare
libidinẽ. haut igitur doctrinã assidire

Expanded text:
alioquin, vel annuisset Largitor ille suprealioquin, vel annuisset Largitor ille supremus, vel, quod Paulo fecit apostolo, ad perfectionem virtutis et infirmitatis experientiam denegasset. Credo ita esse; precabor tamen assidue, nec fatigabor, nec erubescam, nec desperabo, si forte miseratus Omnipotens labores meos aurem precibus quotidianis accommodet, et quibus si iuste fuissent gratiam non negasset, idem ipse iustificet. Consulte! Tu tamen enitere et, quod prostrati solent, in cubitum erectus ingruentia mala circumspice, ne ad repentinum cuiuslibet molis incursum iacentia membra dissiliant, nec segnius interim opem attollere valentis implora. Aderit Ille tunc forsitan, cum abesse credideris. Unum semper ante oculos habeto Platonis superiorem illam haud spernendam esse sententiam: ab agnitione divinitatis nil magis quam appetitus carnales et inflammatam obstare libidinem. Hanc igitur doctrinam assidue
Abbreviated transcription (Latin):
loci uẽturis cupiditatib reseruasti. semꝑ
in longum preces extendist. expertus
loquõr hic: et michi contigit. dicebã:
da michi castitate sed noli modor differ
paululum. stati uenet tempus: uere¬
cior adhuc etas. suis eat semitis: suis
utatur legib. turpius ad iuuenilia ista
rediret᷑. Tunt igit᷑ abeundũ erit cũ et
minus ad hoc abilis de cursu temporis
factus fuero. et sacietas uoluptatũ metĩe
regressionis abstulerit. hec dicẽs aliud
te uelle precari: aliud non intelligis.¬
qui in diem postt: in presens negligit.¬
ffrau. Ego in presens sepe cũ lacrius
poposti ⁊ sperans simul et illud euẽtuꝵ.
ut effractis cupiditatũ laquers. et cal¬
ratis uite miserus : saluus euaderom
et uelud in aliquẽ salutarẽ portum ex
tam multis curarũ Tntiliũ tempestatib
enatarem. At quociẽs postea inter eosde
scopulos naufragiu passus sũ. quotiẽsq
si destituor passurus intebligis : Augi¬
Crede michi auquid semper de fuit orãti

Expanded text:
loci venturis cupiditatibus reservasti; semper in longum preces extendisti. Expertus loquor; hoc et michi contigit. Dicebam: – Da michi castitatem, sed noli modo; differ paululum. Statim veniet tempus; virentior adhuc etas suis eat semitis, suis utatur legibus. Turpius ad iuvenilia ista rediretur; tunc egitur abeundum erit cum et minus ad hec habilis decursu temporum factus fuero, et satietas voluptatum metum regressionis abstulerit. – Hec dicens, aliud te velle, aliud precari non intelligisqui in diem poscit in presens negligit. Ego in presens sepe cum lacrimis poposci, sperans simul et illud eventurum ut, effractis cupiditatum laqueis et calcatis vite miseriis, salvus evaderem, et velut in aliquem salutarem portum ex tam multis curarum inutilium tempestatibus enatarem. At quotiens postea inter eosdem scopulos naufragium passus sim, quotiensque, si destituor, passurus intelligis. Crede michi: aliquid semper defuit oranti,
Abbreviated transcription (Latin):
uauissimũ sit. Et uero iam huit ad alia
ꝑtractanda tausgrediar: corporis huius
bonis extolleris: nec quae te circunstent:
deinde pericula certus. Euid autem tus
tibi placet in corporeͥ robur ne an ualitu¬
do prosperior: aut nichil inbecilliꝰ fatiga¬
tio op leuib rausis obrepens: et insultꝰ
morboruẽ uarii: et ueriitulorũ morsus seu
leuissimus afflatus: atq huius generis
nulla cõfirmant. An forme forsan ful¬
gore deciperis : et proprii uultus colorem
seu limamenta conspiciens: habes cur
iulries. quod mireris : quod mulceat
quos delectet. Neqz te Narcissi terruit fa¬
uula : nec quid esses: introrsus uilis cõse¬
deratio corporea feditatis admouut. ex¬
terioris cutis contentus aspectu : oculosq
mentis ultra non porrigis. at que huius
quoq raducũ fore precipitẽq flostulũ.

Expanded text:
vanissimum sit. Ut vero iam hinc ad alia vanissimum sit. Ut vero iam hinc ad alia pertractanda transgrediar: corporis huius bonis extolleris? Nec que te circumstent deinde pericula cernis? Quid autem tuo tibi placet in corpore? robur ne an valitudo prosperior? At nichil imbecillius. Fatigatio ex levibus causis obrepens, et insultus morborum varii, et vermiculorum morsus, seu levissimus afflatus, atque huius generis multa consternant. An forme forsan fulgore deciperis, et proprii vultus colorem seu lineamenta conspiciens, habes cui inhies, quod mireris, quod mulciat, quod delectet? Neque te Narcissi terruit fabella, nec quid esses introrsus virilis consideratio corporee feditatis admonuit? Exterioris cutis contentus aspectu, oculos mentis ultra non porrigis. Atqui huius quoque caducum fore precipitemque flosculum,
Abbreviated transcription (Latin):
Est ego ut uides de eloquẽtie princixatu.
non tantũ inter uos et grecos: sed inter
nostrorũ eciã doctessimos magna cõtencio
Inq ħis castris est q̃ illis faueat sicut ĩ
illis forsitan qui nobis. Quod de plutarco
illustr philosopho quidam referũt. Demq
Seneca noster: et si cicerom defiat ut
dixi coactus maiestate tam predulcis elo.¬
quii. In reliquis tamẽ grecie paliuã de fert.
Liceromi cõtrariũ uidetur. Si uero meum
his de rebus iundiciũ expectas: utrimq
ueridicũ premĩtio. et qui gieciã et qui
italiam uerborũ dixit mopem. Q si de
his duabus tã famosis regionib recte dicit
quid possũt sperare alie. Quantũ tibi pre¬
cedea in hac refidẽdum ueribus tuis
sit᷑ ubi tote prouĩtie. cuius perexigna
porcuingula es: hant sermouis uides esse
pemiriã. cecũ ip̃e considera pudebit tau¬
tum temporis cõsumsisse in eam rem: quã
et assequi impossibile: et assecutũ esse

Expanded text:
Est ergo, ut vides, de eloquentie principatu Est ergo, ut vides, de eloquentie principatu non tantum inter nos et Graios, sed inter nostrorum etiam doctissimos magna contentio; inque his castris est qui illis faveat, sicut in illis forsitan qui nobis; quod de Plutarcho, illustri philosopho, quidam referunt. Denique Seneca noster, etsi Ciceroni deferat, ut dixi, coactus maiestate tam predulcis eloqui, in reliquis tamen Grecie palmam defert. Ciceroni contrarium videtur. Si vero meum his de rebus iudicium expectas, utrunque veridicum pronuntio, et qui Greciam et qui Italiam verborum dixit inopem. Quod si de his duabus tam famosis regionibus recte dicitur, quid possunt sperare alie? Quatenus tibi preterea in hac re fidendum viribus tuis sit, ubi toti provincie, cuius perexigua portiuncula es, hanc sermonis vides esse penuriam, tecum ipse considera. Pudebit tantum temporis consumpsisse in eam rem, quam et assequi impossibile, et assecutam esse
Abbreviated transcription (Latin):
geneca quidem illos uerbis diciores estuat.
At Marcus Tulius ⁊̃ primordio operis quod
de bonorũ et malorũ finibus edidit. Ego
inquit mirari non ques unde hoc: si tain in¬
solens domesticarũ rerũ fastidũe. non est
ouiuino hic dicendi locus. sedita sencio et
sorpe dasserui latinã lignam non modo
mopeni. ut uulgo putarent : sed lõcu ꝑle¬
ciorem eciã esse quã grecã. et idem tum
sepe alias cum in tustulano suo disputans
exclamauit O uerborũ mops quib habũ¬
dare tesemꝑ ꝓutas grecia. Dixit hec uir
ille fidentissire. ut qui se latine eloquẽ¬
cre princixem sciret: audiretq de huiꝰ rei
gloria: iam tunt bellũ grecie mouere: iux¬
ta id quod ab eodem Seneca greai serino¬
nus minatorie in declinationĩb scriptũ ẽ.
Quitquit inqͥt habet romana facũdia
quod insolent grecie aut opponat aut
preferat. circa Ciceronem effloruit magna
laus sed sie ulla dubitacione uerissima

Expanded text:
Seneca quidem illos verbis ditiores extimat; Seneca quidem illos verbis ditiores extimat; at M. Tullius in primordio operis quod De bonorum et malorum finibus edidit: "Ego" inquit "satis mirari non queo unde hoc sit tam insolens domesticarum rerum fastidium. Non est omnino hic docendi locus, sed ita sentio et sepe disserui, latinam linguam non modo non inopem, ut vulgo putarent, sed locupletiorem etiam esse quam grecam". Et idem, cum sepe alias, tum in Tusculano suo disputans exclamavit: "O verborum inops, quibus abundare te semper putas, Grecia". Dixit hec vir ille fidentissime, ut qui se latine eloquentie principem sciret, auderetque de huius rei gloria iam tunc bellum Grecie movere; iuxta id quod ab eodem Seneca, greci sermonis miratore, in Declamationibus scriptum est. "Quicquid habet" inquit "romana facundia, quod insolenti Grecie aut opponat aut preferat, circa Ciceronem effloruit". Magna laus, sed sine ulla dubitatione verissima.
Abbreviated transcription (Latin):
in morem. quas auiut usq in perinciem propri
cantus dulcedine delectari. Et hoc quidem t̾
seꝑe cõtingit in rebus quottidiais et uulga¬
ubus. quo magis erubesteres: quas tuo ĩfeno¬
res arbitiabaris eloquio: eas te uerbis eguare
neguiuisse. Quã muuilta sũt autẽ in rerũ na¬
tura quib nommnãdis proprie uoces desunt.
quã multa preterea quae quã quã suis uo¬
rabulis discernãt᷑. tamen ad eorũ dignita¬
tem uerbis amplectandã aute ullai expe¬
uentiã sentis eloquẽtiã nõ ꝑuenire morta¬
liũ. Euociẽs ergo te querentem audiui.
quoties tacitũ indignãtemq conspexi: quod
que clarissima: cognituq faciluua essent.
amio cogitanti: ea nec lingua: net ralamꝰ
sufficienter exprimeret. Gue est igitur ista
lbquẽcia : tam augustar tam fragilis: quae
net cũc̃ta complectitur: et quẽ si fuerit
cõplexa nõ strĩgit. Greci uobis: uos uicis¬
sini grecis uerborũ pemuriam soleris obicere.

Expanded text:
in morem, quas aiunt usque in perniciem proprii in morem, quas aiunt usque in perniciem proprii cantus dulcedine delectari? Et hoc quidem sepe tibi contigit in rebus quotidianis atque vulgaribus, quo magis erubesceres, quas tuo inferiores arbitrabaris eloquio eas te verbis equare nequivisse. Quam multa sunt autem in rerum natura, quibus nominandis proprie voces desunt; quam multa preterea que, quanquam suis vocabulis discernantur, tamen ad eorum dignitatem verbis amplectendam ante ullam experientiam sentis eloquentiam non pervenire mortalium. Quotiens ego te querentem audivi, quotiens tacitum indignantemque conspexi, quod que clarissima cognituque facillima essent animo cogitanti, ea nec lingua nec calamus sufficienter exprimeret. Que est igitur ista eloquentia, tam angusta, tam fragilis, querit complexa non stringit? Greci vobis, vos vicissim Grecis, verborum penuriam soletis obicere.
Abbreviated transcription (Latin):
ritis: quid uos quottidie agitis: nõ cupatis.
De eloquio quũ dicã: nisi   ꝙ tu ipẽ
fateberis. Sepe es quidẽ eius fiducia fu¬
isse delusum. Quid autẽ actinet: audiẽtes
forsan approbasse quae diceres : sete iuidice
Damnabant᷑. Quãuis enĩ audienciũ plausꝰ
non spernendus clops eloquẽtie faitt᷑ꝰ
esss uideat᷑. Si tñ ipiuĩs oratotoris plansus
niterior desit: quantulũ uoluptatis p̃state
potest strepitꝰ ille uulgaris. Quomios aute
alios loquendo mulcebis: insi te primũ ipse
ꝑmulseris. Idcirco sane nõnunquã sperata
eloquẽtie gloria faistratus es: ut facile
cognosteres apguinẽto quã uentosa meptia
superbires. quid eñ queso puerilius: miobõ
quid insanius: quã in tãta rerũ omiiũ incu¬
na: tantaq segnicie uerborũ studio tempus
npendere. et lippis oculis nũquã sua pro¬
bra cernẽtem: tantam uoluptatẽ exsermone
percipere. quarũdam auicularũ philomenaꝵ

Expanded text:
ritis, quid vos quotidie agitis non curatis? ritis, quid vos quotidie agitis non curatis? De eloquio quid dicam, nisi quod tu ipse fateberis; sepe te quidem eius fidutia fuisse delusum? Quid autem attinet audientes forsitan approbasse que diceres, si te iudice damnabantur? Quamvis enim audientium plausus non spernendus eloquentie fructus esse videatur, si tamen ipsius oratoris plausus interior desit, quantulum voluptatis prestare potest strepitus ille vulgaris? Quomodo autem alios loquendo mulcebis, nisi te primum ipse mulseris? Idcirco sane nonnunquam sperata eloquentie gloria frustratus es, ut facili cognosceres argumento quam ventosa ineptia superbires. Quid enim, queso, puerilius imo vero quid insanius quam, in tanta rerum omnium incuria tantaque segnitie, verborum studio tempus impendere et lippis oculis nunquam sua probra cernentem, tantam voluptatem ex sermone percipere, quarundam avicolarum
Abbreviated transcription (Latin):
destituat. Quor sũt arciũ sꝑecies: in quibus
uilissimorũ acumen hominũ equare non po¬
teras: minus dixi. Anmalia ignobilia et
pusilla reperies: quoꝵ opera nullo studio que¬
as mutari. Inũt et ingenio gloriare. lectio
autẽ ista quid profuit Ex multis enĩ quae
legistis: quãtum est quod dheserit amino: qt
radices egerit: quod fructũ proferat tempesti¬
num. Esocut pectus tnũ acriter : muemes
cũcta quae nosti. si ad ignorata referãtur
tam proporcionẽ ebtinere. quam collatues
occeano ruiulus estiuis siccãdus ardoribus.
quãꝙͣ uel multa nosse quid releuat. Sĩ tũ
celi berreq ambitũ. Sicum maris spacium
et astrorũ cursus: herbarũq uirtutes: at la¬
pidum. et nature secreta didiceritis uobis
estis dcogniti. Si tũ rectã uirtutis apdut
se mitam scripturis ducibus agnoueritis :
obliquo calle trãsuersos agit fuior. Sicum
omius em clarorũ hominũ gesta memine¬

Expanded text:
destituat, quot sunt artium species, in quibus destituat, quot sunt artium species, in quibus vilissimorum acumen hominum equare non poteris. Minus dixi: animalia ignobilia et pusilla reperies, quorum opera nullo studio queas imitari. I nunc, et ingenio gloriare! Lectio autem ista quid profuit? Ex multis enim, que legisti, quantum est quod inheserit animo, quod radices egerit, quod fructum proferat tempestivum? Excute pectus tuum acriter; invenies cunta que nosti, si ad ignorata referantur, eam proportionem obtinere quam collatus Occeano rivolus estivis siccandus ardoribus. Quanquam vel multa nosse quid relevat si, cum celi terreque ambitum, si, cum maris spatium et astrorum cursus herbarumque virtutes ac lapidum et nature secreta didiceritis, vobis estis incogniti? Si, cum rectam virtutis ardue semitam scripturis ducibus agnoveritis, obliquo calle transversos agit furor? Si, cum omnis evi clarorum hominum gesta memine
Abbreviated transcription (Latin):
Quã multa sũt̃ quae ammũ tuũ funestis
alis extollũt: et sub insite nobilitatis ob¬
tentu tociẽs ex parte fragilitatis nnimemo¬
rem fatigant. occupant: circũuoluũt: aliud
cogitare non suiũt. suꝑbientem fidentemq
suis uirib. et usq ad creatoris odĩ ꝓlas¬
crutem sibi: quã quam grandia equalia tibi
fuigis ssent. Non in superbiã tamen: sed
in humil.tatẽ ĩducere debussẽt memorantẽ.
nullis tuis meritis illa tibi singularia con¬
tigisse. Quid eñ ne dicã eterno: sed temxo¬
rali dño obsequẽtiores fecerit subrectoꝵ
amiios: quã in illo spectata liberalitas
nullis suorũ meritis excitata. Studẽt eñ
benefactis subsequi quã preuenire debue¬
rat᷑. Nunc uero facilime licebit. quã pusilla
sunt: quib suꝑbis intelligere fidis ingeno.
et liberoꝵ lectione multoꝵ gloriaris eloquio.
et forma moritiri corꝑoris delectaris. Emi¬
mulero sentis ingemũ in quo multis te sepe

Expanded text:
Quam multa sunt que animum tuum funestis Quam multa sunt que animum tuum funestis alis extollunt et sub insite nobilitatis obtentu, totiens experte fragilitatis immemorem fatigant, occupant, circumvolvunt, aliud cogitare non sinunt, superbientem fidentemque suis viribus, et usque ad Creatoris odium placentem sibi! Que, quanquam grandia et qualia tibi fingis essent, non in superbiam tamen sed in humilitatem inducere debuissent, memorantem nullis tuis meritis illa tibi singularia contigisse. Quid enim ne dicam eterno, sed temporali domino obsequentiores fecerit subiectorum animos, quam in illo spectata liberalitas nullis suorum meritis excitata? Student enim benefactis subsequi quem prevenire debuerant. Nunc vero facillime licebit quam pusilla sunt, quibus superbis, intelligere. Fidis ingenio et librorum lectione multorum; gloriaris eloquio, et forma morituri corporis delectaris. Enimvero sentis ingenium in quam multis sepe
Abbreviated transcription (Latin):
te intor actollere. quot aduersantib cogi¬
taciomib uicta sit. Fran. Per horresto gra¬
uiter qm̃ si periculũ meũ magnũ semper
agnoni: tnq illud tantũ suꝑ estimacionẽ
iurã esse ais: ut respectũ eiis quod tune̾
debui nichil pene tiuuerim quidiam sper
reliquũ est. Augu. Ultunũ maloꝵ om̃i
Desperacio est. ad quã nemo unquã insi
aute tempus accessit. Ideoq hoc in pͥmis
stias uelũ. nchil esse desperandũ. Eran.¬
Screbam. Sed memoriã terror abstulerat.¬
Augu. Nunc ad me oculos amiũq cõuerte
et ut familiarissum tibe uatis uerbo utar.
Aespice qͥ coeãt populi que menia clausus
Ferrum acuãt portis met excidm̃q tuoꝵ
uide quos tibi mũdus laqueos tendit.
quot manes sꝑecies circũuolãt. quod super¬
uacue premut cure. Primũ quidem ut dde
iiciũ faciam. unde ab micio creaturarũ om̃
illi nobilissim sp̃s corruerũt. tibiqz ne post
illos corruas. suminopere prouidendũ est

Expanded text:
te nitor attollere, quot adversantibus cogite nitor attollere, quot adversantibus cogitationibus victa sit. Perhorresco graviter; quoniam si periculum meum magnum semper agnovi tuque illud tanto super extimationem meam esse ais ut respectu eius quod timere debui nil pene timuerim, quid iam spei reliquum est? Ultimum malorum omnium desperatio est, ad quam nemo unquam nisi ante tempus accessit; ideoque hoc in primis scias velim: nichil esse desperandum. Sciebam, sed memoriam terror abstulerat. Nunc ad me oculos animumque converte, et ut familiarissimi tibi vatis verbo utar: aspice qui coeant populi, que menia clausis ferrum acuant portis in te excidiumque tuorum. Vide quos tibi mundus laqueos tendit, quot inanes spes circumvolant, quot supervacue premunt cure. Primum quidem, ut inde initium faciam unde ab initio creaturarum omnium illi nobilissimi spiritus corruerunt, tibique ne post illos corruas summo opere providendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Fran. Ut libet quidem.¬
Augu. Quid uibi nũt ammi
est: quãtũne fiducie: prefuit
em̃ non leue salutis iudiciũ.
spes languẽtis. Fran. Quid de me sperẽ
non habeo. spes mea deus est. Augu. Sa¬
pientez. nnit ad rem redeo. multa te obsi¬
deut: multa cercũstrepunt. Tuq ip̃e quor
ad huc aut quã ualidis hostib cucũ sĩde¬
aris ignoras. Qnod igit᷑ euenur solet con¬
deusam procul aciem ceruent. ut tontep̃tꝰ
pancitatis hostũe fallat: quo uero propeꝰ
accesserĩt: qͣ districtius subiecte oculis
cohortes effluxerũt. prestringente oculos
fulgore metus crestat. et ninus debito
cimuisse peniteat. Idem tibi euenturiẽ
reor: ubi ante oculos tuos huit atqz illuit
premencia teq circit fallantia mala cõie¬
cero: pudebit te minus doluisse nuiusue
metuisse quã decuit : parcuisq mirabers
ammũ tam multis obsessuẽ. per medios
hostiũ cuneos erũpere neqͥuisse. uidebis
profecto. Cogitacio illa salubris ad quam

Expanded text:
us? Ut libet quidem. Quid tibi nunc animi est quantum ve fidutie? Prefert enim non leve salutis indicium spes languentis. Quid de me sperem non habeo: spes mea Deus est. Sapienter. Nunc ad rem redeo. Multa te obsident, multa circumstrepunt, tuque ipse quot adhuc aut quam validis hostibus circumsidearis ignoras. Quod igitur evenire solet condensam procul aciem cernenti, ut contemptus paucitatis hostium fallat; quo vero propius accesserint, quoque distinctius subiecte oculis cohortes effulxerint, prestringente oculos fulgore, metus crescat et minus debito timuisse peniteat, idem tibi eventurum reor. Ubi ante oculos tuos hinc illinc prementia teque circumvallantia, mala coniecero, pudebit te minus doluisse minus ve metuisse quam decuit, parciusque miraberis animum, tam multis obsessum, per medios hostium cuneos erumpere nequivisse. Videbis profecto cogitatio illa salubris, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
Solus erat petrus. et totum per orbem cõse¬
crandaꝵ genciũ cõgnouit misteria. Solus erat
Rdam et non est preuaricatus. quia mens
enis adherebat deo postquam et uero mu¬
tier adiuncta est nõ potuit adherere mã¬
datis celestibus

Expanded text:
Solus erat Petrus, et totum per orbem conseSolus erat Petrus, et totum per orbem consecrandarum gentium cognovit mysteria . Solus erat Adam , et non est praevaricatus; quia mens ejus adhaerebat Deo. Postquam vero ei mulier adjuncta est, non potuit inhaerere mandatis coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
brorũ mellifluos flores sparsit quorum
godie per omnes tractꝰ eclesie gustusꝰ
suauissimus et fiagrãtissimus est ddon
St utlo non actuũ modo. sed uerborum
unũ quidem ex ominb testimoniũ uid
huius proferam. In epistola quadam adsa¬
Bium pergam inquit frequẽtius te n
meis scaptis et cum sim solus alloqui demde
suũ faciens Sapionis uerbum dequo post
dicam. Nũquã enĩ inquit minus solus sa¬
quam cũ sclus esse uideor. nec muius otiosa.
quam cũ ociosus: Certe pro arbitus arcesso
quos uolo atq aduingo michi quos magis
diligo et quos aptiores arbitror. Nems ĩter¬
pellat: nemo interpolat. Tũt ergo magis
teteneo et descriptiris confero et proli¬
uiorem simul sermonem cõdimus. Sola
eiat maria ex loquebatur cum angelo. Sola
erat quando superuenit in eam spiritus
sanctus: et uirtus altissime obumbrabit
eam. Sola erat et operata est mũdi sa¬
lutem et concepit redemptorem uniuersoꝵ.

Expanded text:
brorum mellifluos flores sparsit, quorum brorum mellifluos flores sparsit, quorum hodie per omnes tractus ecclesie gustus suavissimus et fragrantissimus est odor. Ut vero non actuum modo sed verborum, unum quidem ex omnibus, testimonium viri huius proferam, in epystola quadam ad Sabinum: «Pergam» inquit «frequentius te in meis scriptis et cum sim solus alloqui». Deinde suum faciens Scipionis verbum, de quo post dicam: «Nunquam eriim» inquit quam cum solus esse videor: nec minus otiosus, quam cum otiosus. Certe pro arbitrio accerso, quos volo, atque adjungo mihi, quos magis diligo, aut quos aptiores arbitror: nemo interpellat, nemo interpolat. Tunc ergo te magis teneo, et de Scripturis confero, et prolixiorem simul sermonem caedimus. 2. Sola erat Maria, et loquebatur cum angelo . Sola erat quando supervenit in eam Spiritus sanctus, et virtus Altissimi obumbravit eam. Sola erat, et operata est mundi salutem, et concepit redemptionem universorum.
Abbreviated transcription (Latin):
bris: et magis populi frequẽtata concur¬
sibus tunt quantũ certis iudicus intellige
datur longe semotus: penitusq solitarius
locus erat. Ad hec quociẽs epi stopalibus
curis liber ⁊ at laboribus relapatus: quos
duiturnosqz pertulit. aliquantispẽr se ne¬
gocus subtrahere ⁊ furariq poterat in setre¬
ciorem solitudinem se conferre sanctissimus
uir solebat. Silua erat quãuis prexima:
contemplaciomi tamẽ ydonea in medio
parua domus: ingentis certe : sed ħuilis
uiri capax : que multo dignius:q̃ donius
olim Methapontina pictagore in templi
licet exigui spetiem uersa est. Nũt silua¬
conuulsa ẽ. Mutatoq loci habitu mani no¬
men Aembrosii nemꝰ uulgo dicitur sinistror¬
sum ad Arthoũ latus Quod annis hit un¬
diq magius motibus et multa rerũ golli¬
sioue memorabilis intra urbem ipsan: Et
extrema urbe molimiime aucti ambitir sep¬
ta trapit. Illit ut audio et ut auguror li¬

Expanded text:
bris et magnis populi frequentata concurbris et magnis populi frequentata concursibus; tunc quantum certis indiciis intelligi datur longe semotus penitusque solitarius locus erat. Ad hec quotiens epyscopalibus curis liber ac laboribus relaxatus, quos diuturnosque pertulit, aliquantisper se negotiis subtrahere furarique poterat, in secretiorem solitudinem se conferre sanctissimus vir solebat. Silva erat, quamvis urbi proxima, contemplationi tamen ydonea; in medio parva domus, ingentis certe sed humilis viri capax, que multo dignius quam domus olim methapontina Pithagore in templi licet exigui speciem versa est. Nunc silconvulsa est, mutatoque loci habitu manet nomen: «Ambrosii nemus» vulgo dicitur, sinistrorsus ad arthoum latus, quod annus hic, magnis undique motibus et multa rerum collisione memorabilis, intra urbem ipsam et extrema rapto molimine aucti ambitus septa conclusit. Illic, ut audio et ut auguror, li
Abbreviated transcription (Latin):
returnus ⁊ suburbauo cultu rustice menior
drignus: hñit ilanus coloribus mardescẽs.
huit stellatum diadema carbũculis. huit
uuuens sompes trouus aurens: purpure¬
ñq uerendi capitis umbraculũ: huic demq
totus habitus tuũphalis: totus hic ut dicit᷑¬
nlitantis. licet et late iam regnãtis eccłie
status quẽ e siluis egressum stupent reges
et quẽ qui diligenter inspexerit nestio an
solitudinem tante ueneracionis mniciłi ue¬
nerabilem negaturus sit: Sed progredior.
mbrosius apud mediolanum magis
populi curain des uolente. ac cogente
sortitus: et si tam necessarn de biti tan¬
tiq sibi conscius officii. contiue solitariam
uicã degere non auderer ⁊ quocies tamren
et quibus potuit modis: quid optaret ostẽ¬
dit. habitauit ut nũt est ambitus muroꝵ
in eptremo cuuitatis angulo. ubi ad huc sa¬
rm corpus habitat: et ab eodem fundata
sacra domus stat sũma deuocione per cele¬

Expanded text:
recurvus, sub urbano cultu rustice memor recurvus, sub urbano cultu rustice memor originis, hinc clamis coloribus inardescens, hinc stellatum dyadema carbunculis, hinc niveus sonipes, tronus aureus purpureumque verendi capitis umbraculum; hinc denique totus habitus triumphalis, totus hic, ut dicitumilitantis sed et late iam regnantis ecclesie status, quem e silvis egressum stupent reges, et quem qui diligenter inspexerit, nescio an solitudinem tante venerationis initium venerabilem negaturus sit. Sed progredior. Ambrosius, apud Mediolanum, magni populi curam Deo volente ac cogente sortitus, etsi, tam necessarii debiti tantique sibi conscius officii, continue solitariam vitam degere non auderet, quotiens tamen et quibus potuit modis quid optaret ostendit. Habitavit, ut nunc est ambitus murorum, in extremo civitatis angulo, ubi adhuc sacrum corpus habitat et ab eodem fundata sacra domus stat, summa devotione percele
Abbreviated transcription (Latin):
mimine negligendũ rear: ꝙ cum in solitudĩe
diuersorium optasset addidit. et derelĩquã
ĩquit populum meũ et recedam ab eis: qr
omnes adulteri sũt. cecus preuaricators
et reliqua deinceps que cogitae̾ ne dicam
loqui. horret ammꝰ tam pr̃oprie nostris ho¬
die cõueniũt populis tam parum uns
uero tam nichil est fidei: nichil ueri uspia
nichil tuti᷑ nichil demq uel humane : cũ
dicant᷑ homures et effigie sunt humanae
ut ea michi uel sola certe uel maxua alꝙ
iustissima ꝑ colende solitudiuis et declinã¬
darum urbium causa sittis De pou.¬
tor apparea latuitͫ Soractis mõt
Siluester diuitũ primus ills pontificũ et
lotum moribus et loco cõsonũ nomen ha¬
bens. At qui iise audire uerum pudet e
solitudine humili et iculta: opes ifterr
Roue utiuã quas modo uix urbes capiunz
Pluxcie: huic calcens auratus: huit ebur¬
nens Aipeo. pastoralis ĩ modum baculi

Expanded text:
minime negligendum rear quod, cum in solitudine minime negligendum rear quod, cum in solitudine diversorium optasset, addidit: «Et derelinquam» inquit «populum meum et recedam ab eis, quia omnes adulteri sunt, cetus prevaricatorum» et reliqua deinceps que cogitare, ne dicam loqui, horret animus, tam proprie nostris hodie conveniunt populis, tam parum, imo vero tam nichil est fidei, nichil veri uspiam, nichil tuti, nichil denique vel humani, cum dicantur homines et effigie sint humana: ut et michi vel sola, certe vel maxima atque iustissima, percolende solitudinis et declinandarum urbium causa sit. 4 Ne fortor appaream, latuit in Soractis monte Silvester, divitum primus ille pontificum, et locum moribus et loco consonum nomen habens. Atqui, nisi audire verum pudet, e solitudine humili et inculta opes iste, bone utinam, quas modo vix urbes capiunt, fluxere. Hinc calceus auratus, hinc eburneus scipio pastoralis in morem baculi
Abbreviated transcription (Latin):
sit reliquis om̃ibus cõueneat quod ait
Cicero: et Ciceronẽ secutus Augustinus
ꝙ hec nostra q̃ dicit᷑ uita mors ẽ. Uita
demũ insi exꝑtis ĩꝯguita. et ut habẽti
ꝑ amabilis sitͤ suꝑ optabilis nõ habenti.
Quod nõ ignorabat Iherennas ideni quo
duce ad hec euisdem uite precoĩa p̃missis
accumulãda ꝑuenimus dũ in illa cala¬
mitate publica: pias simul lacrimas: et
lacrimis oportuna solitudinẽ exoptabat.
Quis dabit ĩquit capiti meo aquã ⁊ et
ocũl meis fontẽ la crimaꝵ ⁊ scieusqz fontẽ
hũs: nõ in urbib aut in turbis nitidum
staturire subsecutꝰ adiuxit. Quis dabit
michi ĩ solitudine diuersoruũ uiatoꝵ. Cogi¬
tatu ꝑfacile est quid nobis expediat. qñ
uir ubilibet deo proximus : deo plemus
Ad honestum illud seq dignũ officiũ : hoc
est ad lugendũ int̾fectos populi sui quasi
unam siue altera nõ speraret : simul utrãq
poscebat solitudiuẽ et pretatẽ ubi illud̾

Expanded text:
sit, reliquis omnibus conveniat quod ait sit, reliquis omnibus conveniat quod ait Cicero et Ciceronem secutus Augustinus, quod hec nostra que dicitur vita mors est. Vita demum nisi expertis incognita et ut habenti peramabilis, sic superoptabilis non habenti. Quod non ignorabat Ieremias idem, quo duce ad hec eiusdem vite preconia premissis accumulanda pervenimus, dum in illa calamitate publica pias simul lacrimas et lacrimis oportunam solitudinem exoptabat. «Quid dabit» inquit «capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum?». Sciensque fontem hunc non in urbibus aut in turbis nitidum scaturire, subsecutus adiunxit: «Quis dabit michi in solitudine diversorium viatorum?». Cogitatu perfacile est quid nobis expediat, quando vir ubilibet Deo proximus, Deo plenus, ad honestum illud seque dignum officium, hoc est ad lugendum interfectos populi sui, quasi unam sine altera non speraret, simul utranque poscebat solitudinem et pietatem. Ubi illud
Abbreviated transcription (Latin):
Demonib. quod insi ita esset haus quefq
id uite genus ingressos  tã multis et tã
uarus cep̃tationũ generib infestarẽt. uita
reformatrix reparatax morĩ. inuouatux
affectuũ: lotrix sordium: purgatax sce¬
le: cõsiliatux der et hominũ ⁊ iunar
d nimerabilĩ ĩstauratrix. Uita cõtem¬
taix corꝑũ: cultrix ĩgemioꝵ⁊ mõderatax
precipitũ: torpenciũ excitatuꝵ e appete¬
tuũ genitrix nobiliũ. alina uirtutũ iitrꝵ¬
uicioꝵ domitrix/ ꝑemptuxq: ꝑalestra
luctãcium: arena currẽtuan: cãpus pr̃¬
gnãtiũ: arcus triũꝑhanciũ. bibliotet̾a legẽ¬
tum: cella meditãtium: penetrale oroetut.
mõs cõtemplãciũ. Et quid dicã. inse si¬
mul oĩa uita felix et ad omne bonũ opꝰ
aptissima uita pħilosophica: poetita:
sancta ꝓphetica uita: nõ ĩ merito singu¬
laris dicta. Ex si dicere audẽã quod sencõ
uita tam singularis ut ea sola uera uita

Expanded text:
demonibus — quod nisi ita esset, haudquaquam demonibus — quod nisi ita esset, haudquaquam id vite genus ingressos tam multis et tam variis temptationum generibus infestarent. Vita reformatrix anime, reparatrix morum, innovatrix affectuum, lotrix sordium, purgatrix scelerum, conciliatrix Dei et hominum, ruinarum innumerabilium instauratrix. Vita contemptrix corporum, cultrix ingeniorum, moderatrix precipitum, torpentium excitatrix, appetituum genitrix nobilium, alma virtutum nutrivitiorum domitrix peremptrixque; palestra luctantium, arena currentium, campus pugnantium, arcus triumphantium, bibliotheca legentium, cella meditantium, penetrale orantium, mons contemplantium, et quid dicam, nisi simul omnia? Vita felix et ad omne bonum opus aptissima, vita philosophica, poetica, sancta, prophetica; vita non immerito singularis dicta et, si dicere audeam quod sentio, vita tam singularis ut ea sola vera vita
Abbreviated transcription (Latin):
pse quidem Ierenuas silencio supprimẽ¬
dus nõ uidet᷑. qui uerbo eciã huic uite
cestimoniũ mamifestũ prebuit ubi
ait. Bonũ est cũ silẽtie prestolari salutar
domim. Bonũ ẽ uiro cũ portauerit iungũ
ab adolestencia sua. Et qͣsi insi ĩ solitudiue
fieri nõ posse diffimens cũhet dixisser
adiecit: sedebit solitariꝰ et tacebit. quia le¬
uauit se supse. En audio felicẽ pacientiẽ
expectatis ł audio libertate qͣlibet meliorẽ
dominici igi tollerãtiam. Audio elenacionẽ
ammi: audio quietem sessionis et nõ semel.
s in principis positũ et ł fure silentium.
cuucta tñ audio intͣ unã solitudinẽ ꝯtineri¬
Dere uita pacifica celestiq similia.
uita meliõ suꝑ uitas. uita labor
uacua: bonoꝵ q tantoꝵ capax: ubi
expectat᷑ salꝰ suaue iugũ donini portat᷑.
tacer᷑ et sedet et sedẽdo ꝯsurgit᷑ Dita
salutaris homĩbus formidabił: etĩ uisa

Expanded text:
Ipse quidem Ieremias silentio supprimenIpse quidem Ieremias silentio supprimendus non videtur, qui verbo etiam huic vite testimonium manifestum prebuit, ubi ait: «Bonum est cum silentio prestolari salutare Domini; bonum est viro cum portaverit iugum Domini ab adolescentia sua». Et quasi hec nisi in solitudine non fieri posse diffiniens, cum hec dixisset, adiecit: «Sedebit solitarius et tacebit, quia levavit se super se». En audio felicem patientiam expectantis; audio, libertate qualibet meliorem, dominici iugi tolerantiam; audio elevationem animi; audio quietem sessionis et non semel sed in principio positum et in fine silentium; cunta tamen audio intra unam solitudinem vere vita pacifica celestique simillima! O vita melior super vitas, vita laborum vacua bonorumque tantorum capax, ubi expectatur salus, suave iugum Domini portatur, tacetur et sedetur, et sedendo consurgitur. Vita salutaris hominibus, formidabilis et invisa
Abbreviated transcription (Latin):
uehiculo raptꝰ est Ubi erat helisens qñ
geminũ raꝑti ducis cõsecutꝰ est spiritum
Quãdo ferrũ ꝯtra naturã et ꝯsuetudinem
suam natans flenti restitunt amicor quãdo
trib regib : totidemq ⁊egus exercitib: ne
ꝑirent᷑ siti repleto sie ullis nabribus torrẽ¬
te subueit. priora quidem ad iordauis ri-¬
paiterciũ ĩdeserto ydumee cõtigit. Illud
quesisse suꝑ uacuũ. ubi erat dum palio ma-¬
gistri diuisis aquis ꝑ arentem iordais alueũ
solus retrasut qui trãsierat comitatꝰ. Pbi
eiãt demq tot ꝓphete. qũtam certis. et tã
presagis uisioĩb illustrati sũt de quibus sĩ¬
gulatun nũt agere logum est: Neq soli pro¬
phete. sed fili eciã prophetar  quos mona¬
chos ut Iheronimus ait in ueteri legnuꝰ
cestamẽto: edificabant sibi causulas prope
fluẽta iordanis et turb et urbib dere¬
lictis polenta et herbis agrestibus uicti¬
tabant

Expanded text:
vehiculo raptus est. Ubi erat Heliseus, quando vehiculo raptus est. Ubi erat Heliseus, quando geminum rapti ducis consecutus est spiritum? Quando ferrum contra naturam et consuetudinem suam natans flenti restituit amico? quando tribus regibus totidemque regiis exercitibus, ne perirent siti, repleto sine ullis imbribus torrente subvenit? Priora quidem ad Iordanis ripam, tertium in deserto Ydumee contigit. Illud quesisse supervacuum: ubi erat dum, pallio magistri divisis aquis, per arentem Iordanis alveum solus retransiit, qui transierat comitatus? Ubi erant denique tot prophete, quando tam certis et tam presagis visionibus illustrati sunt? De quibus singillatim nunc agere longum est. Neque soli prophete, sed «filii etiam prophetarum, quos monachos», ut Ieronimus ait, «in Veteri legimus Testamento, edificabant sibi casulas prope fluenta Iordanis, et turbis et urbibus derelictis, polenta et herbis agrestibus victitabant».
Abbreviated transcription (Latin):
tigẽtos et quĩquagĩta falsos prophetas
mͣ ecdẽ mõte Carmeli. deo iudice sacri¬
ficio teste superatos ĩ torrẽte. Ci son populo
fairẽte mactauit. Quã ob cansam natꝭ
regine mimis ac furori cedẽs cũ desert late¬
brã pecusset sub unibra iumiperi ꝯsopitũ
excitauit ãgelꝰ et ut mãducaret admonuit.
nõ magni precii tibũ: sed tãte uirtutis ut in
fortitudĩe illius quadragĩta dieꝵ iter ac totide
noctiũ̃ ieuinãdo ꝑficeret. Quo ꝑacto inde
ut ĩspelũta manens dominito uisitatꝰ alloqͥo
reges in ungere mittit᷑ ac ꝓphetas ut in ra¬
cumine mõtis sedes imꝑat iopinabili fi¬
ducia : ut ignis e celo descẽdat suꝑ quĩqua¬
genarios regios: et paretur statun ut scisso
ampne tactu ꝑallii: iordanẽ sicco pede ꝑ¬
transit solitariũ sauctũ uix uenerãtib elemẽ¬
tis. ubi inquam erat helias ⁊ dũ hec ageret.
ꝓfecto ĩ solitudine unde tandẽ ad celũ flãmãte

Expanded text:
tingentos et quinquaginta falsos prophetas, tingentos et quinquaginta falsos prophetas, in eodem monte Carmeli Deo iudice sacrificio teste superatos, in torrente Cyson populo favente mactavit? Quam ob causam irate regine minis ac furori cedens, cum deserti latebram petiisset, sub umbra iuniperi consopitum excitavit angelus, et ut manducaret admonuit, non magni precii cibum sed tante virtutis, ut in fortitudine illius quadraginta dierum iter ac totidem noctium ieiunando perficeret. Quo peracto, vide ut in spelunca manens, dominico visitatus alloquio, reges inungere mittitur ac prophetas; ut in cacumine montis sedens, imperat inopinabili fiducia, ut ignis e celo descendat super quinquagenarios regios, et paretur statim; ut, scisso amne tactu pallii, Iordanem sicco pede pertransit, solitarium sanctum virum venerantibus elementis. Ubi, inquam, erat Helias dum hec ageret? Profecto in solitudine, unde tandem ad celum flammante
Abbreviated transcription (Latin):
mone subiacentẽ cibũ ũ quidẽ in urbibus
net e foro cupidinario petitũ s celitus desti¬
natũ qdraginta ãinis habuit in deserto.
Mides ut solitudo diuinis beneficus atq
colloquus/ et angelicis fit amita cõgressib.
Quominꝰ nurer ut preclare uite uiri illiꝰ.
Sit et gloriose morti solitudinẽ deputatar
du ex homib migraturo quñd fratͥ eisiã
autea acciderat. loquẽs de ꝯm hãt ⁊ aut illa
urbem. s ascẽde in mõtem ĩquit et quorere.
Quos nobis in ommi uite mortis q ꝯsilis ñ
fallor sũmoꝑe trtinandum est¬
Uñ singula replicẽ ꝑlena exẽploꝵ¬
sũt oĩa. ubi erat helias: quande
flariorib portẽtis emicint. qñ popul
intͣ urbes fame ꝑeñtib illũ ussu dei in
solitudine latitãte ⁊ cõui ꝑ auere solu solli
Quãdo e sũmo cãmeli mõtis ꝓuuis huomi
trrẽnem sitatatẽ / ꝑras ac populos affligeu¬
tem in sperato nibre leniuit. Quãdo oc¬

Expanded text:
monie subiacentem cibum, non quidem in urbibus monie subiacentem cibum, non quidem in urbibus nec e foro cupidinario petitum, sed celitus destinatum, quadraginta annis habuit in deserto. Vides ut solitudo divinis beneficiis atque colloquiis et angelicis sit amica congressibus! Quo minus miror, ut preclare vite viri illius sic et gloriose morti solitudinem deputatam, dum ex hominibus migraturo, quod fratri eius iam antea acciderat, loquens Deus non in hanc aut illam urbem, sed «ascende in montem» inquit «et morere». Quod nobis in omni vite mortisque consilio, nisi fallor, summopere trutinandum estd singula replicem? Plena exemplorsunt omnia. Ubi erat Helias, quando clarioribus portentis emicuit? Quando populis intra urbes fame pereuntibus illum iussu Dei in solitudine latitantem corvi pavere soliciti? Quando ex summo Carmeli montis, pronus humi, triennem siccitatem terras ac populos affligentem insperato imbre lenivit? quando oc