comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt aures eiꝰ. & soludum ẽ iunculũ
linguȩ eiꝰ. Qua in re notandum e: qr ꝓpt̃
clausas aures dictũ ẽ adaꝑire. S cun au¬
rescordis ad obȩdiendũ aꝑtȩ fuerint: ex
subsequenti ꝓculdubio eciã linguȩ eius
uinculũ soluet: ut bona que fecerit ip̃e.
etiam facienda aliis loquat᷑. Ubi & bene
additur: & loquebat᷑ recte. Ille cnĩ recte
loqͤt: qͥ pͥꝰ obȩdiendo fecerit. q̃ loquendo
partis. ⁊ m.ł .iͦ. De penitentib. xxuii.
isereor suꝑ tͣbã. Oportet ut p̃dicato¬
respecc̾orib inpecc̃o positis. p̃dicent:
& cũ iã cęperint peccata relinquere. & ad
innocentiam festinare. necesse ẽ ut erga
cos inore doctoris increm̃ta p̃dicatioĩs
excrescant: & quibdã doctrine suc u̾bis
tanto uehem̃tiꝰ insistat: qͣnto eos gͣuius
cecidisse consid̾at. Libet int̾hec admecti¬
um eiuiangłii u̾ba deduc̾e: cuiꝰ sacra
hystoria ꝑhoc qͦd factũ miraculũ nar¬
rat: mira quȩ cotidie aguntur. denun¬

Expanded text:
ertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est quia propter clausas aures dictum est, adaperire; sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti proculdubio etiam linguae ejus vinculum solvetur, ut bona quae fecerit ipse etiam facienda aliis loquatur; ubi et bene additur: Et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur qui prius obediendo fecerit quae loquendo XXVII.-- Misereor super turbam . Oportet ut praedicatores in peccato positis praedicent, et cum jam coeperint peccata relinquere et ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbis tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat. Libet inter haec ad medium Evangelii verba deducere, cujus sacra historia per hoc quod factum miraculum narrat mira quae quotidie aguntur denun
Abbreviated transcription (Latin):
inu̾itatis fundam̃to ñ subsistit: ilico
audiuit. Stulte hac nocte repetunt
animã tuã abste: quȩ autẽ p̃parasti
curꝰ ert̃. Uitȩ enim fugientis amato¬
res. dum studiose se inp̾sentib constru¬
ere conant᷑: ad ȩt̃nã repente penã ra

Expanded text:
in veritatis fundamento non subsistit, illico in veritatis fundamento non subsistit, illico audivit: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam abs te; quae praeparasti, cujus erunt . Vitae enim fugientis amatores, dum studiose se in praesentibus construere conantur, ad aeternam repente poenam ra
Abbreviated transcription (Latin):
ente multiplicant: ut se a p̾sentis uitę
necessitatib. quasi ab ȩstu & imbrib
defendant. Honorib enĩ exc̾sc̾e ãbiũt.
ne despecti uideant᷑: t̾rena agg̃gando
exaggerant. ne inopie frigore tabescãt.
Ubi gͦ m̃tis habitationẽ construunt:
ibi ꝓculdubio tab̾nacła figunt. At
contra iusti gaudent in hac t̾ra despici:
nec dolent se necessitatib affligi: ꝙ
qͥa contͣ p̾sentia se adu̾sa ñ muniunt᷑
qͣsi contͣ estus & pluuias br̃e tab̃na¬
cłm nolunt. Hincẽ qd̾ attestante
paulo habrahã incasis habitat: qͥa
habentem fundam̃ta ciuitatẽ quã
suꝑnꝰ artifex construxit expec̾tat.
Uñ & petrus iure rep̃hendit᷑: qͥa nec¬
dum m̃tis ꝑfectione roboratꝰ. uerita¬
tis claritate cognita. fig̾e tab̃nacłm
int̾ra conat᷑. Qũã munitũ s̾ diues il¬
le tab̾nacłm construx̾at: qͥdicebat.
Anima habes multa bona reposita in
annos multos: rcqͥesce. comede. &
bibe. & epulare. S qͥa tab̃nacłm ciꝰ

Expanded text:
 multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant. Honoribus enim excrescere ambiunt, ne despecti videantur; terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Ubi ergo mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula figunt. At contra justi gaudent in hac terra despici, nec dolent se necessitatibus affligi; et quia contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Hinc est quod attestante Paulo Abraham in casulis habitat quia habentem fundamenta civitatem quam supernus artifex construxit, exspectat. Unde et Petrus jure reprehenditur quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritQuasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos, requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia tabernaculum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfec̾tus p̃dicator. qui uł ꝓpt̃ contẽ¬
plationis studiũ oꝑanda negligit: urꝓp¬
ter oꝑationis instantiã contemplanda
postponit. Hinc ẽ qd̃ ipsa ueritas ꝑsu
Sceptionẽ nr̃e humanitatis nobis
ostensa. in it & monte ꝑ noctẽ oroni in¬
tinus nec actiuam uitam amore specu¬
lationis funditus deserant: nec contem¬
plationis gaudia pęnitus oꝑationis ni¬
mietate contempnant: s qͥeti contemplã¬
tes sorbeant. qͦd occupati erga ꝓccimos
loquentes refundant. Speculando quippe
in di amorẽ surgit̃: s pdicando ad utili¬
tatem proximi redit᷑. Tc̃ autẽ ad alta cari¬
tas mirabilit̃ surgit: cum adima ꝓrimors
se misccsit attrahit: & quo bene descen¬
dit ad infima: eo ualent̃ recurrit ad sũma.

Expanded text:
dicator qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est quod ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in montem per noctem orationi inatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant, sed quieti contemplantes sorbeant quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad utilitatem proximi reditur. Tunc autem ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit et quo bene descendit ad infima, eo valenter recurrit ad summa.
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ : pꝰ cognitam uͦ dulcedinẽ tanto
iam tolerabiliꝰ temptõuum c̾tamina su¬
stinent: qͣnto indo altius cognouere qͦdament.
Tñ & petrus pͥꝰ inmontem ducit᷑. pꝰ cla¬
ritatẽ tnssig̾ationis dñice contẽplat᷑.
& tc̃ demũ tẽptari ancilla introgante
ꝑmittit᷑: ut ꝑtemptonẽ fac̾tus sͥ ex infir¬
mitate consciꝰ. ad illud flendo & aman¬
do recurreret qd uidisset: & cũ eũ timo¬
ris unda inpecc̃i pelagus rapet: ẽẽt pͥoriᷤᷤ
dulcedinis anchora quȩ retineret. Mor̾¬

Expanded text:
untur; post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem transfigurationis dominicae contemplatur, et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda peccati in pelagus raperet, esset prioris dulcedinis anchora quae retineret.
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Diu̾sc eccłiȩ insingulis mundi par¬
tib positȩ. unã catholicam faciunt: in
qͣ fideles om̃s de dõ recta sentientes con¬
cordit̃ uiuunt. Hanc namq in euuange¬
ꝑ locorum distinctionẽ concordiã desig¬
nauit: cum satiaturus de qͥnq panib
popłos. qͥnqͣgenos ꝑt̾mas uł centenos dis¬
cumbere p̃cepit: ut uidelicet t̃ba fideliũ
escã suã & locis disiuncta et morib con¬
iuncta ꝑcipet. Iubelei quippe requies.
quinquagenaru numeri mysterio con¬
tinet᷑: & qͥnqͣgenarius uisducit᷑. ut ad cen¬
tenarium ꝑducat᷑. Qa gͦ pͥꝰ amalo qͥe¬
scit᷑ oꝑe. ut pꝰ aĩa plemiꝰ quiescat in cogi¬
catione: alii qͥnqͣgeni. alii autẽ centeni

Expanded text:
artibus positae unam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer vivunt. Hanc namque in Evanger locorum distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populos, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit; ut videlicet turba fidelium escam suam, et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies, quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni
Abbreviated transcription (Latin):
diidicaremus: ñ utiq iudicare¬
mur. Diuine largitatem miscđie
qͥs ualeat pensare: Om̃ps ds singła
q̃q mala q̃ facimus. & peccata subti¬
liter consid̾at: & tamen ꝑbenignita¬
tis sue grãm ea penitentib misedit̾
relaxat. Qui &e duriciam inpeccan¬
tibus conspicit: s tamen hanc gr̃a
p̃ueniente ad penitentiam emollit. &
nosipsos ad singłas culpas quas fecimꝰ.
deflendas conũtit. Quas miscdit̾ relax¬
at: qr dum nos eas punimꝰ. ipse neqͦqͣm
in extremo examine iudicat. In pastorali
oꝑum peccata deplorant. debent p̃su¬
mere de miscđia quam postulant:
ne ui immodate afflictionis int̾eant
Neq enim pie dñs ante delinquentium
ocłos flenda peccata opponeret:si ꝑse
metipsum ea distcte ferire uoluisset.
Constat enim quod a suo iudicio abscõ¬
dere uoluit: quos miserando p̃ueni¬
ens. sibimetipsis iudices fecit. Hinc
enim scͥptum ẽ. Preoccupemus faciem
eius in confessione. Hine ꝑpaulum
dr. Si nosmetipsos diiudicaremus:

Expanded text:
dicaremus, non utique judicaremur . Divinae largitatem misericordiae quis valeat pensare? Omnipotens Deus singula quaeque mala quae fecimus et peccata, subtiliter, et tamen per benignitatis suae gratiam ea poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc gratia praeveniente ad poenitentiam emollit, et nosmetipsos ad singulas culpas quas fecimus deflendas convertit. Quas misericorditer relaxat, quia dum nos eas punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Peccatores um peccata deplorant, debent praesumere de misericordia quam postulant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeoccupemus faciem ejus in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ membra corporis. his honorem ab un¬
dantiorem circumdamus: & que in¬
honesta funt nr̃a. abundantiorẽ ho¬
nestatem habent: honesta autem nr̃a
nulliꝰ egent. Sic̃ enim inhonesta m̃bͣ
incorpore. ita sunt quidam intͣ scãm
eccłiam potentes &e ꝓt̾ui: qͥ dum aꝑta
feriri neqͣunt inuectione qͣsi honoris
uelant᷑ teginine. d hec de occultis po¬
tentium: loquim᷑ delictis. Nam qndo
& aliis agnoscentib peccant. aluis etiã
cognoscentib inẽpandi sunt: ne si p̃¬
dicator tacet culpam apꝓbasse uideat᷑:
atq hec crescens in exemplumueniat.
quam pastoris lingua non secat Mor

Expanded text:
esse membra corporis, his honorem abunesse membra corporis, his honorem abundantiorem circumdamus: et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent: honesta autem nostra nullius egent. Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita sunt quidam intra sanctam Ecclesiam potentes et protervi, qui dum aperta feriri nequeunt invectione, quasi honoris velantur tegmine. Sed haec de occultis potentium loquimur delictis. Nam quando et aliis agnoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si pdicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis sue se latitudine coarta¬
bat: eum diceret. Non enim audeo a¬
liquid loqͥ eorum. que ꝑ me ñ efficit
bus imponit: ut habeamꝰ quedam tir¬
tutum bona. que nunquam quefiuimꝰ.
& queramꝰ quedam nec tam̃ habere ua¬
leamus: qͣtinꝰ mens nr̃a dum hec ñ po¬
test hab̃e que appetit. illa se intelligat
de semetipsa ñ habe que h̾t ÷ & ꝑ ea qͣft̃
nr̃a. abundantiorem honestatem
habent. Potens & ꝓt̾uus. cum pͣtium
aliquid ꝑpetrasse cognosett᷑. tempusa
p̃dicatore querit᷑: ut de malo qͦd fecit
increpet᷑. N enim p̃dicator sustineas
qͣndo ꝓferre congrue correptionem
ualeat. auget in eo malum quod inl¬
sequitur: quia sepe contingit. ut sit taliᷤᷤ
qui nulla u̾ba suscipiat increpationis.
Magna enim agendum est arte p̃dica¬
tionis: ut qͥ ex aꝑta correptione fun
det̾iores. ad salutem redeant quodam
temꝑamento correptionis:unde etiam
paulus dic̃. Quȩ putamꝰ ignobiliora

Expanded text:
praedicationis suae se latitudine coarctapraedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum, quae per me non efficit bus imponit, ut habeamus quaedam virtutum bona, quae nunquam quaesivimus, et quaeramus quaedam, nec tamen habere valeamus, quatenus mens nostra dum haec non potest habere quae appetit, illa se intelligat de semetipsa non habere quae habet; per ea quae tra abundantiorem honestatem habent . Potens et protervus cum pravum aliquid perpetrasse cognoscitur, tempus a praedicatore quaeritur, ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando proferre congrue correptionem valeat, auget in eo malum quod insequitur, quia saepe contingit ut sit talis qui nulla verba suscipiat increpationis. Magna enim agendum est arte praedicationis, ut qui ex aperta correptione fiunt deteriores ad salutem redeant quodam temperamento correptionis. Unde etiam Paulus dicit: Quae putamus igitur ignobiliora
Abbreviated transcription (Latin):
itaq membͥs eccłie uirtutum dona¬
auctor & dispositor nr̃ huic illa lar¬
git᷑. que alii denegat. alii illa de¬
ta disserere. demptet q̃ miraculis
choruscare: aut is quem suꝑne uirtutis¬
donum ad sola miracła roborat. &̃ diui¬
ne legis occulta pande contendat. Ple¬
runq enim amitait qͦd portat: qui au¬
dacter ea ad que ꝑtingere non ualet
arriꝑe festinat. Nam & membrorum
nr̃orum tc̃bn minist̾iis utimͣ: cũ sua
his officia distincte seruamꝰ. Lucem qͥp¬
pe ocłis c̃mimus: uocem uͦ aurib au¬
dimus. Siqͥs autem ordine mutato uoci
ocłos. luci aures accommodet: huic u¬
traq incassum patent. Diqͥs odores uelit
ore disc̾nere. sapores nare gustare: utriꝰ¬
q sensꝰ minist̾ium qr ꝑu̾tit int̾imit. Dũ
enim ꝓpͥis hec usib ñ aptant᷑. & sua of¬
ficia deserunt: ce ad extranea ñ assur¬
gunt. B̾enc itaq paulus intͣ acceptas
ex diuina largitate mensuras. in ipsa

Expanded text:
anctis membris Ecclesiae virtutum donaanctis membris Ecclesiae virtutum donaauctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec deta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supedonum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis occulta pandere contendat. Plerumque enim amittit quod portat, qui audacter ea ad quae pertingere non valet arripere festinat. Nam et membrorum nostrorum tunc bene ministeriis utimur, cum sua his officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem ordine mutato, voci oculos, luci aures accommodat, huic utraque incassum patent. Si quis oderes velit ore discernere, sapores aure gustare, utriusque sensus ministerium quia pervertit, interimit. Dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque Paulus intra acceptas ex divina largitate mensuras in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ si dix̾it auriᷤᷤ qm̃ ñ sũ ocłs ñ sũ de corꝑe:
ñ ĩo ñ ÷ de corꝑe: Si totũ corpꝰ ocłs. uͥ audit᷑:
Si totum auditꝰ : ubi odorat᷑: E paulo
post. Quod si eẽnt omnia unum m̃¬
brum: uͥ corpꝰ: Nunc autem multa
qͥdem membra: unum uͦ corpꝰ. Qd
enim sc̃a eccłia nisi suꝑni sui capitiᷤᷤ
est corpꝰ : in qͣ aliꝰ alta uidendo ocłs.
aliꝰ recta oꝑando manꝰ. aliꝰ ad iniun¬
cta currendopes. aliꝰ ỹceptorum uo¬
cem intelligendo auris : aliꝰ maloꝵ
fȩtorem bonoꝵq fraglantiam dis¬
cernendo naris est: Qui corpora¬
lium more m̃broꝵs. dum uicissim
sͥ accepta officia impendunt: unũ
de semetipsis oĩb corpꝰ reddunt. Et
dum diũsa incaritate ꝑagunt: diũ¬
sum ẽẽ ꝓhibent uͥ continent᷑. Si au¬
tem unum quid cuncta agerent.
corpꝰ utiq quod ex multis continet᷑
non ẽẽt: qr uidelicet multipliciter
compactum ñ existeret. si hoc concorᷤ
membroꝵs diu̾sitas ñ teneret. Scĩs¬

Expanded text:
de corpore: num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si totum auditus, ubi odoratus? Et paulo post: Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum vero corpus . Quid enim sancta Ecclesia nisi superni sui capitis est corpus, in qua alius alta videndo oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta currendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est? Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et dum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quonon essent: quia videlicet multipliciter compactum, collectum non existeret, si hoc concors membrorum diversitas non teneret. Dum s
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. Pene nullum latet quod ͦ.
sunt sensus corporis nr̃ri. uidelicet
uisꝰ. auditꝰ. gustꝰ. odoratꝰ &e tactus. Hi
sensus in omne qͦd sentiunt atq disc̃¬
nunt. uirtutem disc̃tionis & sensꝰ a ce¬
rebro trahunt: & cum unꝰ sit iudex
cerebri. sensꝰ qͥ intͥnsecꝰ p̃sidet. ꝑ meat᷑
tamen ꝓpͥos sensus qͥnq disc̾nit. domi¬
ra oꝑante. ut neq ocłs audiat. neq as¬
ris uideat: neq os olefaciat. neq nariꝰ
gustet. neq manꝰ odorent᷑. Et cum ꝑ
unum sensum cerebͥ omnia disponan¬
tur: qͥlibet tam̃ horum sensꝰ aliud
facere non potest. p̃t̾ id quod ex dispo¬
sitione conditoris accipit. Ex istis gͦ
corporalib ext̾iorib int̾iora & sp̃alia
colligenda sunt: ut ꝑ id quod in nob
publicum est transire debeamus ad
sit sapientia. alium minꝰ. alium mag̃
inhabitat: alii hoc. alii illud prestat.
E qͣsi cerebͥ more nob̾metipsis uelut qͥ¬
bdam sensib utitur : ut quauis ipsa
sibim et nunquam sit dissimilis. per

Expanded text:
. Pene nullum latet quod quinque sunt sensus corporis nostri: videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Hi sensus in omne quod sentiunt atque discernunt virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt; et cum unus sit judex cerebri sensus qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per
Abbreviated transcription (Latin):
eum qͥ sͥ subicit᷑ accendat: ac licet se
suꝑat se in aliis postponat. Sic cun
caritatis necessitudine fiant om̃a
singłor: & unusqͥsq sic quod non
accepit in alt̾o possideat: ut ipse al
teri possidendum qͦd accepit humi¬
liter impendat. Hinc ꝑ paulum đr.¬
enim nos caritas a iugo culpe lib̃os
reddit: cum uicissim nos nr̃o ꝑ amo¬
rem seruitio subicit: cum ⁊ aliena
bona nr̃a credimꝰ: & nr̃a aliis quasi sua
offerentes exhibemꝰ. Hinc rursũ ꝑ eũde

Expanded text:
eum qui sibi subjicitur, attendat. Ac licet repeum qui sibi subjicitur, attendat. Ac licet repsuperat se in aliis postponat. Sic cunccharitatis necessitudine, fiant omnia singulorum. Et unusquisque sic quod non acteri possidendo quod accepit humiliter impendat. Hinc Petrus enim nos charitas a jugo culpae liberos reddit, cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit: cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis, quasi sua offerentes, exhibemus. Tantum aute
Abbreviated transcription (Latin):
sentiendum ex semetipso subtile ali¬
quid ñ asscirgit. Iste ꝑfidem ce elem̃tiᷤᷤ
imꝑat: nec tamen ꝑ sanitatum grãm
infirmitates corportm eurat. Ille ora¬
tionis ope morbos subtrahit: nec tam̃
arenti t̾re u̾bo pluuias reddit. Iste o¬
peratione uͥtutum ad p̃sentem uitam
etiam mortuos reuocat: ce tamen ꝓ¬
phetie grãm ñ habens. que sͥ uent᷑a
sunt igñorat. Ille uent᷑a queq uelut
p̃sentia atcendit: & tam̃ in nulla
signoꝵs oꝑatione se exerit. Iste ꝑdis¬
cretionem sp̃uum in fact̾is subtilit̾
mentes conspieit: s tam̃ diũsi gn̾is
linguas nescit. Ille diũsi generis
linguas examinat: s tam̃ in rebus
similib dissimilia corda ñpens at.
Aliꝰ inuna lingua quam nouit ser¬
monum ponda int̃p̃tando prudent̃
discutit: & tamen reliqͥs bonis que
derat᷑. ut qͥ extolli pot̾at ex dono qͦd
habet: humiliet᷑ ex uirtute quam ñ
subdat: & meliorem qͥsq dono alio

Expanded text:
sentiendum a semetipso subtile alisentiendum a semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis opere morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen prophetiae gratiam non habens, quae sibi ventura sunt ignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit, sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda una lingua, quam novit, sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen bonis reliquis quae deratur, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non subdat, et meliorem quisque dono alio
Abbreviated transcription (Latin):
Omps qͥppe conditor nr̃ d̾s interni
iudicii sec̃to inodamine iuxta beati
pauli uocem.alii sermonem sapien¬
tie. alii sermonem scĩe. alii plenam
fidem. alii gr̃am sanitatum. alii oꝑa¬
tionem uirtutum. alii ꝓpħiam. alis
disc̾tionem sp̃uum. alii gn̾a linguaꝵ
alii int̾ptationem sermonum tͥbuit.
Sunt enim qͥdam qͥ ꝑdonum gr̃e.⁊
ipsa intelligunt que exponi a doctori¬
b ñ audierunt: hi uidelicet sermo¬
nem sapientie ꝑceperunt. Et sunt qͥdã
qͥꝑ semetipsos intelligere audita neq̃¬
unt: s ea q̃ in expositorib legerint re¬
tinent: & scient̾ ꝓferunt que lect̾a di¬
dicerunt: atq isti sermone scientie ple¬
nisunt. In uno itaq eodemq sp̃u. iste
ubosapientie pollet. nec tamen sermo¬
ne scientie id ẽ doctͥne fulcit᷑: qr sen¬
dre & inuenire sufficit. etiam quod ꝑ
discendi studium ũ app̃hendit. Ille
sermone scientie fulget. nec tamen in
ubo sapientie conuales cit: qr ce suffiẽ
explere quantum didic̃÷ &e tam̃ ad

Expanded text:
s quippe Conditor noster Deus interni judicii secreto moderamine juxta beati Pauli vocem, Alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Sunt enim quidam qui per donum gratiae et ipsa intelligunt quae exponi a Doctoribus non audierunt: hi videlicet sermonem sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos intelligere audita nequeunt, sed ea quae in expositoribus legerint retinent, et scienter proferunt quae lecta didicerunt, atque isti sermone scientiae pleni sunt. In uno itaque eodemque spiritu iste verbo sapientiae pollet, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae, fulcitur, quia sentire et invenire sufficit etiam quod per discendi studiumsermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad
Abbreviated transcription (Latin):
e temerare ne.
sacra regimina quisquis im¬
par est audeat. & ꝑ concupiscentiã
culmmnis. ducatum suscipiat ꝑdi¬
tionis: iacobꝰ pie ꝓhibet dicens. No¬
lite plures magist᷑ fieri fratres mei.
Hinc ipse dei hominumq media
sensumq transcendens ante scła
regnat in cęlis. Scͥptam quippe ẽ.
Iħs cum cognouisset qr uenti eẽnt
Cut raꝑent eum & facerent eumre¬
gem : fugit in montem ipse solus.
Qͥs enim hominib pͥncipari tã
sine culpa potuisset: quam is qͥ
nimirum hos regeret qͦs ipse creau¬
rat: S qm̃ iccirco in carne apparu¬
it. ut ñ solum nos ꝑpassionem redi¬
meret. uerumcẽ ꝑ conu̾sationem do¬
ceret: exemplum se sequentib pri¬
bens. rex fieri noluit.Ad crucis uͦ
patibulum sponte cũ uenit. oblatã
głam culminis fugit: penam ꝓbro¬
se mortis appetiit: ut m̃bra eiꝰ uidł
discent fauores mundi fagere. trmẽ
minime timere: ꝓu̾itate aduersa
diligere. ꝓsꝑa formidando declina¬
re: qr &e ista sepe ꝑtimorem cor inqͥ¬

Expanded text:
e temerare sacra regimina quisquis impar est audeat, et per concupiscentiam culminis ducatum suscipiat perditionis, Jacobus pie prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediatsensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Scriptum quippe est: Jesus cum cognovisset, quia venturi essent, ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit in montem ipse solus. Quis enim hominibus principari tam sine culpa potuisset, quam is qui nimirum hos regeret quos ipse creaverat? Sed quoniam idcirco in carne apparuit ut non solum nos per passionem redimeret, verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit. Ad crucis vero patibulum sponte pervenit, oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit, ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inqu
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃ti popłolex ẽ transmissa ꝑ seruũ.
sic diligentib filiis euangłii gr̃a est
collata ꝑ dnm̃. Ipse qͥppe ad redemp¬
tionem nrãm ueniens. nortum nob
testamentum condidit: s de eiꝰdem
nos testamenti mandato discutiens
qͣnq eẽ iudex uenit. Erit gͦ tunc au¬
ctor iudicũ. qͥ nc̃ ẽ conditor eugłii:
ut tẽ diste̾tꝰ exigat. qͦd mͦ mansuetꝰ
icibet & imꝑat. Sic nanq cotidie cõ¬
spicimus. qd magistͥ pueris elem̃ta
litt̾arum blandientes imponunt. s
hec ab eis seuientes exigt: ⁊ que dant
cum mansuetudine. exquirunt cũ
ube. Blande nanq nẽ consonant e.¬
loquii diuini mandata: s erunt
asꝑa in exact̾ione sentienda. Man¬
sueta mͦ est admonitio uocantis: sed
tẽ distͥcta tientura ẽ iusticia iudicis.
Coq certum ẽ. qr nil uł minimi
mandati in discu̾sione p̾t̾eat: quo
uidelicet constat. qr ipse dedit euan¬
geltum qͥ iudicat. Hinc eit quod ip¬
sa ꝑse u̾itas dicit: pat̾ ñ iudicat

Expanded text:
ti populo lex est transmissa per servum, sic diligentibus filiis Evangelii gratia est collata per Dominum. Ipse quippe ad redemptionem nostram veniens, Novum nobis Testamentum condidit, sed de ejusdem nos Testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit. Erit ergo tunc auctor judicii qui nunc est Conditor Evangelii, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet et imperat. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt, et quae dant cum mansuetudine exquirunt cum verbere. Blanda namque nunc consonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in actione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia Judicis, eo quod certum est quia nil vel minimi mandati in discussione praetereat, quo videlicet constat quia ipse dedit Evangelium qui judicat. Hinc est quod ipsa per se Veritas dicit: Pater non judicat
Abbreviated transcription (Latin):
on quero uoluntatem meam:
s uoluntatem eiꝰ qui misit me
patͥs. Pertinaces plus de se qͣm st̃
sentiunt: &e iccireo alienis consiluᷤ
non acquiescunt. Nͥ enimmeliores
se cet̾is estimarent: nequaquam cun¬
ctorum consilia sue delib̾ationi post¬
ponerent. Ptinatia qͥppe gn̾atur ex
suꝑbia. Ptinaces gͥ elationem sue co¬
gitationis agnoscant. & semetipsos

Expanded text:
on quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me Patris . Pertinaces plus de se quam sint sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt. Nisi enim meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent. Pertinacia quippe generatur ex superbia; pertinaces igitur elationem suae cognitionis agnoscant, et semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
eati baptiste iohis ẽẽ sponsam po
Qui habet sponsam sponsus est:
amicus autem sponsi qͥstat ⁊ audit
eum. gatidio gaudet ꝓpt̾ uocẽ sponsi.
Hoc autem gaudicim meum imple¬
tum ẽ. Ae sidicẽt. Egospons ñsum:
s amicꝰ sponsi sum. Nec ꝓpt̾ uocem
suam s insponsi uoce gaude se ꝑhibe¬
bat: qr non ideolecabat᷑ in corde. qm̃
humilit̾ a popłis audiebat᷑ loquens:
s qr ipse u̾itatis uocem audiebat m¬
tus. ut loqueret᷑ foris. Quod b̃n gau¬
dium impletum dic̃: qr quisquis de
sua uoce gaudet. plenum gaudium
non ht̃. A quo & subdit᷑. Illum opor¬
tet ecrescere: me autem minui. Qa
inre querendum ẽ. in quo xp̃s c̾uit.
tum he ab hominib ẽẽ conspiciens
publicanis comedentem. int̾ pecca¬
tores ambulantem intuens: eum

Expanded text:
 Baptistae esse sponsam popQui habet sponsam, Sponsus est: amicus autem Sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem Sponsi; hoc autem gaudium meum impletum est. Ac si diceret: Ego Sponsus non sum, sed amicus Sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in Sponsi voce gaudere se perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo ctum hunc ab hominibus esse conspiciens,m vero cum publicanis comedentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾̃ nos minor angłis excrait: eqͣles
nos angłis uirtute sue minoratio.¬
nis fecit. Unde & moriendo docu¬
it mortem non metui. resurgen¬
do de uita confidi. ascendendo de
celestis patͥe hereditate głari: ut
quo caput p̃isse conspicrant. il¬
luc se subseqͥ & membra gratulent᷑
Unde bn ab eodem nr̃o eapite dict
Ubicunq fu̾it corpus: illuc cong̃¬
gabunt᷑ aquile. Unde paulꝰ dicit¬

Expanded text:
pter nos minor angelis exstitit aequales non angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur: Ubicunque corpus fuerit, illuc congregabuntur et aquilae . Unde P
Abbreviated transcription (Latin):
quero uoluntatem meam: s uolun¬
tatem eiꝰ qui misit me patͥs. Quiut
huiꝰ adhuc uirtutis gr̃am commñda¬
ret : seruarurum se hoc in ext̾mo
stantia dedignat᷑ homo aliene tio¬
luntati acquiescere: qndo deiat
q hominis filius cum uirtutis sue
głam uenit ostendere.testat᷑ se ñ
a seipso iudicare. In pastorali epło¬

Expanded text:
m meam, sed voluntatem ejus qui misit me Patris . Qui ut hujus adhuc virtutis gratiam commendaret, servaturum se hoc in extremoscientia dedignatur homo alienae voluntati acquiescere, quando Dei et hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
li pꝰ a p̃senti luce subtrahunt᷑: quam
ad ꝓmerenda bora malaue merita
culpa originis sacram̃ta salutis ñli¬
berant: & hic ex ꝓpͥo nil egerunt. &
ad tormenta ȩt̾na ꝑueniunt. Qͥs¬
quis enim regenerationis unda ñ
solutt᷑: reatu pͥmi uincłi ligatus te¬
netur. Qͦd uͦ apud nos ualet aqua
baptis matis: hoc egit apd ueteres uł ꝓ
parutilis sola fides uel ꝓmaiorib uͥtꝰ
sacͥficii. uel prohis qui ex abrahe styr¬
pe ꝓdierant. mist̾ium ciretmcisioĩs.
Nam qr unꝰquisq eum pͥmi paren¬
dis culpa concipit᷑: ꝓpħa testat᷑ diceis.
Ecce enim in miquitatib conceptꝰ
sum. Et qr is quem salutis unda ñ
diluit. originalis culpe supplicia ñ
amitat: aꝑte ꝑ semetipsam ueritas
ꝑhibet dicens. Nͥ qͥs renatꝰ fuerit ex
aqua & sp̃u scõ: non habebit uitã
ct̾iam. Ppetua gͥ torm̃ta ꝑcipiunt.
& qui nicħ ex ꝓpria uoluntate pec¬
cauerunt: non est enimmundus
in conspectu di. nec unius dieim
fans suꝑ t̾ram: & qui nullum ꝓpͥũ

Expanded text:
 praesenti luce subtrahuntur, quam ad proferenda bona malave merito culpa originis sacramenta salutis non liberant, et hic ex propria nil egerunt, et ad tormenta aeterna perveniunt. Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur; quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerit ex aaeternam. Perpetua igitur tormenta percipiunt etiam qui nihil ex propria voluntate peccaverunt. Non est enim mundus in conspectu Dei, nec unius diei infans super terram; et qui nullum proprium
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture que ꝑfectiorib sp̃aliter
dicunt᷑. infirmis iuxta litt̾am con¬
gruunt: & ipsa que partiili uixta litm
intelligunt. docti ꝑ sp̃alem intelligen¬
tiam altiꝰ ꝑcipiunt. Quem ñ par¬
uulorum ipsa euangłica hystoria in
miracłi oꝑatione reficiat: qͦd hydriaᷤᷤ
uacuas dñs aqua impleri p̃cepit.
Szeum hȩc ingenio tugilantiores
atidiunt. & sacram hystoriam creden¬
do uenerant᷑: & qͥd int̾ius innuat reqͥ¬
runt. Qui enim mutare aquam in
umum potuit: etiam uacuas hydri¬
as uinostatim replere ualuit. S im¬
pleri hydrias iubet aqͣ: quia ꝑ sacrã
lectionis hystoriam. corda nr̃a pꝰ suis
replenda. Iaquam nob inuinum u̾¬
tt: qñ ipsa hystoria ꝑ allegorie misti¬
um in sp̃alem nob intelligentiam cõ¬

Expanded text:
Scripturae quae perfectioribus spiritualiter dicuntur, infirmis juxta litteram congruunt; et ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt docti per spiritualem intelligentiam altius percipiunt. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi operatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, Sed cum haec ingenio vigilantiores audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias vino statim replere valuit. Sed impleri hydrias jubet aqua, quia per sacram lectionis historiam corda nostra prius sunt replenda. Et aquam nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in sp
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s eẽ credebat᷑ ꝓpħa ẽẽ innotuit:
impletum ẽ cͦd de xͦ suus p̃cursor p̃¬
dixit. illum oportet crescere me
autem minui. In estimatione qͥppe
erat: & ioħs decreuit q cessaute qͦd

Expanded text:
se credebatur propheta esse innotuit, impletum est quod de Christo suus praecursor praedixit: Illum oportet crescere, me autem minui . In aestimatione quippe erat;
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ipse. illuc solus redit etiam
in nob̾. Qi is qͥ in celo semꝑ est. ad celũ
cotidie ascendit: qr qͥ diumitate
suꝑ omnia ꝑmanet. humanitatis
sue compage.ses e cotidie ad cȩlos
trahit. Non gͦ se despet humana
fragilitas: unigeniti sanguinem cõ¬
sideret: & inp̃ciosuo conspieit. quã
magna est que tanti ualet. ꝑpen¬
dat sollicite qͦ caput p̃cessit: & que
ad uitiendum p̃ceptis astͥngitur.
ad spandum exemplo roboret᷑. Con¬
fidat celos. sꝑet suꝑnam patͥam. an¬
geloꝵ se sociam sciat: & in suo capite
se p̾latam etiam angłis gaudeat.
iudicat quemquam: s omne ui

Expanded text:
dit etiam in nobis. Et is qui in coelo semper est, ad coelum quotidie ascendit, quia qui divinitate super omnia permanet, humanitatis suae compage se quotidie ad coelos trahit. Non ergo se desperet humana fragilitas, Unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo conspiciat quam magna est quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quo ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur. Confidat coelos, speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, et in suo capite se praelatam etiam angelis gaudeat. judicat quemquam, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
huius habitationis dissoluat. q
edificationem ex deo habemtis do¬
mum ñ manufactam ȩt̾nam in cet
S si nos qͦq qͥ editi sumus in terrace¬
lum conscendimus: ubi ẽ qͦdrur¬
sum u̾itas dicit. nemo ascendit in
celum. nͥ qͥ de cęlo descendit filtus
hominis qui est in celo: Cuinmi¬
rum sententiȩ statim obuiat: qͥd
hec eadem u̾itas dic̃. Pat̾ uolort uͥ
ego sum: ce illi sint mecum. Que ẽ
in uerbis suis non disẽpat: s adinq¬
renda hȩc quasi discordantia studi¬
um nr̃e mentis inflamiat. Omnes
enimnos qr in eiꝰ fide nati sumus. eiꝰ
ꝓculdubio corpꝰ existimꝰ. Qa gͥ mira
dispens atione pietatis membrorum
proborum multitudine. solus est
etiam nob̃cum. Nemo gͦ ascendit in
cȩbum. nͥ qͥ de cȩlo descendit filius
hominis qͥ ẽ in celo: qr clum nos unũ

Expanded text:
is dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis . Sed si nos quoque, qui editi sumus in terra, coelum conscendimus, ubi est quod rursum Veritas dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit filius hominis qui est in coelo. Cui nimirum sententiae sthaec eadem Veritas dicit: « Pater, volo ut ubi ego sum, et hi sint mecum . » Quae sibi in verbis suis non discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia, studium nostrae mentis inflammat: omnes enim nos quia in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis membrorum proborum multitudine, solus est etiam nobiscum. Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo; quia, dum n
Abbreviated transcription (Latin):
de requiescat. Una qͥppe res foris agc᷑.
penetrant᷑: qr qui inuisibilit̾ tusi¬
bilia modificat:inhumanis cordi¬
bus causaꝵ semina in comp̃hensibi¬
liter plantat. Hinc est quod resus¬
cttato lazaro multi crediderunt:
s tam̃ uideoꝵ plurimi ad ꝑsecutio¬
nis zelum ex hac ipsa resuscitatiõe
cõmoti st̾. Unum gͥ idemq intracłm
qͦd aliis lum̃ fidi p̃buit: alios ꝑ mui¬
die tenebras alumine mentis ex¬
cecauit. Hinc est quod ut̾q latro
&e eandem ⁊ suis morib similem
sere non timuit.quam timendo
alt̾ honoratut: &e inuna re una
utriꝰq cogitationon fuit: quia
hanc int̾nus arbit̾ inuisibiliter
modificando distinxit. Modi gͥ
occulte aspirationis nr̃a cogitatio¬
ne nequeunt comp̃hendi. & aspi¬
ratio diuine gr̃e quib modis se in¬
fundat. nequaquam ipsiuis acie
mentis comp̃hendit᷑. cuius ad me¬
lius intentio commutat᷑. Moraliũ¬

Expanded text:
de requiescat. Una quippe res foris agiturde requiescat. Una quippe res foris agiturpenetrantur, quia qui invisibiliter visibilia modificat, in humanis cordibus causarum semina incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro, multi crediderunt, sed tamen Judaeorum plurimi ad persecutionis zelum ex hac ipsa resuscitatione commoti sunt . Unum igitur idemque miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae tenebras a lumine mentis excaecavit. Hinc est quod uterque latro et eamdem et suae morti similem sere non timuit quem timendo alter honoravit; et in una re una utriusque cogitatio non fuit, quia hanc internus arbiter invisibiliter modificando distinxit. Modi igitur occultae aspirationis nostra cogitatione nequeunt comprehendi, et aspiratio divinae gratiae quibus modis se infundat nequaquam ipsius acie mentis comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
catorem in curia negligentia¬
ꝙ torpentem respectus diuine gr̃e
subitopauore ꝑcutiens excitat᷑:
ipsam uocem fuꝑuenientis sp̃s qͦ
se in aurem cordis insinuat. nec
ipsa mens que ꝑhanc illustrata
fũit inuestigat. Pensare enimnon
ualet. intusibilis uirtꝰ quib sibi
meatib influat: quib ad se mo¬
dis ueniat. qͥb recedat. Unde b̾n
cem eius aridis: s non scis unde
ueniat & qͦuadat. Uox domini
audit᷑. cum gr̃e eiꝰ aspiratio mente
concipit᷑: cum insensibilitas oc¬
culte surditatis rumpit᷑. & cor ad
studium fummi amoris ercitatã.
uirtutis intime clamore penetͣt᷑.
Uocem enim sp̃s audire est: ui cõ¬
punctionis intimȩ. in amorem
uruisibilis conditoris assurgere.
S nemoscit unde ueniat: quia
ignorat᷑ ꝑ ora p̃dicantium quib
se ad nos occasionib fundat. Et
nemoscit quotiadat: qr cum unã
p̃dicationem multi audiunt. in¬
telligi ꝓculdubio ñ potest. quem
deserens abiciat. ⁊ euiꝰ ing̾diens in cor¬

Expanded text:
catorum incuria negligentiaque torpentem respectus divinae gratiae subito pavore percusserit, excitat ipsam vocem supervenientis Spiritus quae se in aurem cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerit investigat. Pensare enim non valet invisibilis virtus quibus sibi meatibdis veniat, quibus recedat. Unde bencem ejus audis, sed non scis unde veniat, et quo vadat. Vox Domini auditur, cum gratiae ejus aspiratio mente concipitur, cum insensibilitas occultae surditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitatum virtutis intimae clamore penetratur. Vocem enim Spiritus audire est vim compunctionis intimae in amorem invisibilis Conditoris assurgere; sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, intelligi proculdubio non potest quem deserens abjiciat, et cujus ingrediens cor
Abbreviated transcription (Latin):
damus gͦ. qr &e sem̃ latet in semine.
Quid igit᷑ mirum. si ossa. neruos.
carnem. capillosq reducat ex pul¬
tiere. qͥ lignum. fructꝰ. folia.in mag¬
namole arboris ex paruo cotidie
semine restaurat: Cum gͦ dubitãs
ammus de resurrectionis potentia
rationem querit. ears rerum questi¬
ones ei inferende sunt. que & inces¬
sant̾ fiunt. & tam̃ ratione cõp̃hendi
nequaquam possunt: ut dum non
ualet ex uisione rei penetrare quod
conspicit. de ꝓmissione diume po¬
tentie eredat quod audit: auxilian
dit. & insuis memb̾s futtiram ꝓmisit.
qͥ uiuit & regnat cum deopatre in

Expanded text:
damus ergo quia et semen latet in semine. damus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum si ossa, nervos, carnem capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum quaestiones ei inserendae sunt quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt; ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit, auxiliantdit, et in suis membris futuram promisit. Qui vivit et regnat cum Deo Patre, in
Abbreviated transcription (Latin):
paruissimi seminis. latet tota que
nascitura est arboris moles. Consti.¬
tuamus enim ante ocłos criuslibet
arboris miram magnitudinem: cogite¬
mus unde oriendocepit. que ad tan¬
tam molem crescendo ꝑuenit. Inue¬
nimus ꝓculdubio eiꝰ originem par¬
tussimum semen. Considemus nẽ
ti in illo paruo granoseminis latet
fortitudo ligni. asꝑitas corticis: sa¬
poris odorisq magnitudo: ubertas
fruetuum. uiriditas foliorum. Con¬
trectatum namq seminis granum
non ẽ ualidum: unde gͦ ꝓcessit lig.¬
ni duricia: Non ẽ asꝑum: unde as¬
peritas corticis erupit: Non est sa¬
porum: unde sapor in fructib: Oi¬
factum nicħ redolet : unde odor in
fructib fraglat: Nicħ in se uiride
ostendit: unde uiriditas foliorum
exiuit: Cuncta gͦ in semine simul
latent: que tamen non simul ex se¬
mine ꝓdeunt. Er semine qͥppe ꝓdu¬
citur radix. ex radice ꝓducit᷑ uir¬
gultum: ex uirgulto fruct oritur:
ex fructu etiam ꝓducit᷑ semen. Ad¬

Expanded text:
parvissimi seminis latet tota quae parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus enim ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, invenimus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis, odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporosum, unde sapor in fructibus? Olfactum nihil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nihil in se viride ostendit, unde viriditas foliorum exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt: ex semine quippe producitur radix, ex radice producitur virgultum, ex virgulto fructus oritur, ex fructu etiam producitur semen. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
& tr̃ rectius docemus. si cẽ cordium
nr̃oꝵ questionib occultis occ᷑rimꝰ:
pauca nob de ipsa resurrectionis fi¬
de loquenda sunt. Multi etemm
sic̃ nos aliqñ fuimꝰ. dum carnem
in putredinem. ossaq in puluerẽ
redigi ꝑ septilchra conspiciunt. re¬
parari ex pultiere carnem ce ossa dis¬
fidunt: sicq apud se quasi ratioci¬
nantes dicunt. Quando ex pulue
homo reducit᷑: qñ agit᷑ ut cinis ani¬
met᷑: Quib breuit̾ respondemus:
qr longe minus ẽ deoreparare qͦd
fuit. quam creasse quod non fuit.
Aut quid mirum si hominem ex
puluere reficit: qͥ simul omnia ex
nichilo creauit: Mirabiliꝰ namq
ẽ celum & t̾ram ex nullis existentib
condidisse: quam ipsum ex t̾ra repa¬
rare. S cims attendit᷑. & incarnem
redire posse desꝑatur: & diuine uͥtꝰ
oꝑationis comp̃hendi quasi ex ratio¬
ne querit᷑. Qui scilicet hec iccirco
in suis cogitationib dicunt: quia eiᷤ
cotidiana dei miracła ex assiduitate
uiluerunt. Nam ecce in uno grano

Expanded text:
 tunc rectius docemus, si etiam cordium nostrorum quaestionibus occultis occurrimus; pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? Quando agitur, ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum ex terra reparare; sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae virtus operationis comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano
Abbreviated transcription (Latin):
uisa laxabat: & diuisa turba paulꝰ
illesus exiit: que h̾c unita priꝰ imma¬
niter p̾ssit. Cripiunt᷑ etenim iusti
dum diuidunt᷑ iniusti: &e ad ꝑfectũ
uota ꝑueniunt electoꝵ: dum ꝑ dis¬
cordiam confundunt᷑ agmina reꝓ¬
S ꝙ sunt ñnulli qͥ de resurrectiõe

Expanded text:
visa laxabat: et divisa turba Paulus visa laxabat: et divisa turba Paulus illaesus exiit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Eripiuntur etenim justi, dum dividuntur injusti; et ad perfectum vota perveniunt electorum, dum per discordiam confunduntur agmina repnonnulli qui de resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
e spe & resurrectione mortuorum
iudicor. Sicut ꝑnitiosum est. si u¬
nitas desit bonis: ita ꝑnitiosiꝰ siñ desit
malis. Reꝓborum qͥppe unitas. bono¬
rum uitam tanto duritis p̃pedit: qͣn¬
tose ei ꝑ collectionem durior opponit.
Unde p̃dicator eg̾gitis gratii phari¬
seorum saduceoꝵq ꝑsecutione dep̃¬
hensus eorum unitatem ꝑnitiosam sͥ
paulus fore conspiciens. int̾ semetipsoᷤ
diuide studuit: qͦs contͣ se unitos gra¬
uiter uidit: & clamauit dicens. Uiri
fus ego phariseꝰ sum filiꝰ phariseorum:
de spe ce resurrectione mortuortm
gotudicor. Qua niirum uoce per¬
cussa. ꝓtinꝰ cont᷑ se uicissim audienti¬
um dissiluit turba. Dumq saducei
spem resurrectionemq mortuortm
ẽẽ denegarent. quam pharisei iuxta
sacͥ eloquii p̃cepta crecdent: facta est
in ꝑsecutoꝵ unanimitate dissensio.
Cumq in duas partes tumultuantiũ
multitudo diuidit᷑: paulouia erep¬
donis aꝑit᷑. Quem enim turba ꝑse¬
quentium unita constrinxerat. di¬

Expanded text:
e spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Sicut perniciosum est si unitas desit bonis; ita perniciosius, si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum vitam tanto durius praepedit, quanto se ei per collationem durior opponit. Unde praedicator egregius gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, eorum unitatem perniciosam sibi Paulus fore conspiciens, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se unitos graviter vidit, et clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum. De spe et resurrectione mortuorum ego judicor. Quia nimirum voce percussa protinus contra se vicissim audientium dissiluit turba. Dumque Sadducaei spem resurrectionemque mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta est in persecutorum unanimitate dissensio. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo dividitur, Paulo via ereptionis aperitur. Quem enim turba persequentium unita constrinxerat, di