comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq : uerbum ẽ orantis iustitiae non in dignantis inpatientiae: Sane
quod hic positum est. de precabilis esto : Alii uerbum euerbo deprecare
interpretati sunt : sed qui ait dep̃cabilis esto. uitauit ambiguum. quia
dep̃care commune uerbum ẽ. Nam & ille deprecatur quide p̃cationẽ
fundit & ille cui funditur .: Dicimus enim deprȩcor te. & deprecor ate:
Deinde illa bona quȩ futura sunt spe anticipans: &uelut facta iam depu¬
tans: Repleti sumus inquit mane miseri cordiatua. Ergo in his uelut
nocturnis labombus &dolorib prophetia nobis accensa ẽ. sicut lucerna
in obscuro loco donec lucescat dies &lucifer orutur in cordibus nostris
Beati enim mundo corde : quia ipsi dm̃ uidebunt: Tunc replebuntur
eo bono iusti . quod nunc esuriunt & sitiunt cum perfidem ambulantes pe¬
regrinantur ad nõ: Vnde & illud dicitur. replebis me la&itia cum uultu

Expanded text:
usque,» verbum est orantis justitiae, non indignatis impatientiae. Sane usque,» verbum est orantis justitiae, non indignatis impatientiae. Sane quod hic positum est, «deprecabilis esto;» alii verbum e verbo, «deprecare,» interpretati sunt. Sed qui ait, «deprecabilis esto,» vitavit ambiguum; quia deprecari commune verbum est: nam et ille deprecatur qui deprecationem fundit, et ille cui funditur; dicimus enim, Deprecor te, et, deprecor a te. 15. «vers.» 14, 15. Deinde illa bona quae futura sunt, spe anticipans, et velut jam facta deputans: «Repleti sumus,» inquit, «mane misericordia tua.» Ergo in his velut nocturnis laboribus et doloribus prophetia nobis accensa est, sicut lucerna in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus nostris . Beati enim mundi corde, quia ipsi Deum videbunt. Tunc replebuntur eo bono justi, quod nunc esuriunt et sitiunt , cum per fidem ambulantes peregrinantur a Domino . Unde et illud dicitur, «Replebis me laetitia cum vultu
Abbreviated transcription (Latin):
isto saeculo mala tolerantes in notescant compediti corde insapientia.
ut nec tantis malis coacti. refugiant ad nõ adhuius saeculi bona:
Secundum aut̃ illud quod alibi scriptum est. quousq auertis faciem tuã
ame: Etiam hoc dictum ẽ conuertere dnẽ quousq: Etsciant qui mul¬
tum carnaliter dõ tribuunt humani corporis formam. auersionem
uultus eius & conuersionem non fieri motu simili. motibus corpo¬
ris nr̃i in hoc eodem psalmo recolant superiora. Posuisti iniquitates
nr̃as in conspectu tuo. saeculum nr̃m in inluminatione uultus tu.
Quomodo ergo hic dicit. conuertere ut sit propitius. quasi faciem auer¬
tiss& iratus : cum ibi se insinu& iratum. ut non auerterit faciem ab
iniquitatibus & saeculo eorum quibus irasc&ur : sed ea potius in conspe¬
tu suo & in inluminatione uultus sui posuerit. Quod aũ dicitur quo¬

Expanded text:
isto saeculo, mala tolerantes, innotescunt compediti corde in sapientia, isto saeculo, mala tolerantes, innotescunt compediti corde in sapientia, ut nec tantis malis coacti refugiant a Domino ad hujus saeculi bona. Secundum autem illud quod alibi scriptum est, «Quousque avertis faciem tuam a me» ? Etiam hoc dictum est, «Convertere, Domine; quousque?» Et ut sciant qui multum carnaliter Deo tribuunt humani corporis formam, aversionem vultus ejus et conversionem non fieri motu simili motibus corporis nostri; in hoc eodem psalmo recolant superiora: «Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo, saeculum nostrum in illuminatione vultus tui.» Quomodo ergo hic dicit, «Convertere,» ut sit propitius, quasi faciem avertisset iratus; cum ibi sic insinuet iratum, ut non averterit faciem ab iniquitatibus et saeculo eorum quibus irasceretur, sed ea potius in conspectu suo et in illuminatione vultus sui posuerit? Quod autem dicitur, «quo
Abbreviated transcription (Latin):
una syllaba paululum differat.: Sed cum illi erudiantur insapientia
qui in icint sicut scriptum ẽ pedem in compedes eius. non utiq pedẽ
corporis : sed pedem cordis. It eius uelut aureis uinculis inligat. auia
dñi non ex orbitant. nec fiunt ab illo fugitiui.: Quod lib& horum lega¬
tur. salua est sententia ueritatis.. Et ipsos enim compeditos uel erudi¬
tos corde in sapientia. sic notos ds̃ fecit in nouo testamento : ut profide
quam iudacorum &gentium detestabatur impi&as. omnia contemne¬
rent & eisse priuare paterentur. quae magna putant promissa inue¬
teri testamento qui carnaliter iudicant : & quõ cum sic noti fierent
res appellantur. multa &multum &acerba mala temporalia pertule¬
lum figuratus & ait. Conuertere dñe quo usq & de precabilis esto
super seruos tuos.: Vox est eorum uel pro eis quimulta persequente

Expanded text:
una syllaba paululum differat. Sed cum illi erudiantur in sapientia, una syllaba paululum differat. Sed cum illi erudiantur in sapientia, qui injiciunt, sicut scriptum est, «pedem in compedes ejus» non utique pedem corporis, sed pedem cordis, et ejus velut aureis vinculis illigati a via Dei non exorbitant, nec fiunt ab illo fugitivi; quodlibet horum legatur, salva est sententia veritatis. Et ipsos enim «compeditos,» vel «eruditos corde in sapientia» sic notos Deus fecit in Novo Testamento, ut pro fide quam Judaeorum et Gentilium detestabatur impietas, omnia contemnerent; et eis se privari paterentur, quae magna putant promissa in Vetere Testamento qui carnaliter judicant. 14. «vers.» 13. Et quoniam cum sic noti fierent,res appellantur, multa et multum mala et acerba temporalia pertulelum figuratus, et ait: «Convertere, Domine; quousque? et deprecobilis esto super servos tuos.» Vox est eorum, vel pro eis, qui multa, persequente
Abbreviated transcription (Latin):
sum : dumnesciunt dinumerare iram tuam. Deniq secundum hanc orati¬
onem hominis sui. sic fecit notum xpm suum. & suis passionib demonstra¬
r& non ea munera quȩ uidentur sonare in ueteri testamento. ubi sunt
umbrae futurorum : sed aeterna esse concupiscenda: Potest in isto sensu
&um dĩ dextera intellegi. inqua iustos suos abimpiis segregabit. Quia
& ipsa bene sic ignoscit cum flagellat omnem filium quem recipit. nec
in peccatis suis prosperari sinit plus irascendo. sed inmansu&udine si¬
nistram flagellat. ut emendatum addexteram ponat. Et illud quod pre¬
riq codices habent. dexteram tuam sic notam fac mihi. ad utrumq
referri potest. siue ad xp̃m : siue ad aeternam felicitatem: Nam ds̃ it
non hab& corporalis formae dexteram : : Quod uero adiungit Et com
peditos corde in sapientia. alii codices non habent compeditos. sed eru¬
ditos Verbum enim ita in utraq significatione similiter sonat : ut

Expanded text:
sum, dum nesciunt dinumerare iram tuam? Denique secundum hanc oratisum, dum nesciunt dinumerare iram tuam? Denique secundum hanc orationem hominis sui, sic notum fecit Christum suum, ut suis passionibus demonstraret, non ea munera quae videntur sonare in Vetere Testamento, ubi sunt umbrae futurorum, sed aeterna esse concupiscenda. Potest in isto sensu etiam Dei dextera intelligi, in qua justos suos ab impiis segregabit: quia et ipsa bene sic innotescit, cum flagellat omnem filium quem recipit, nec in peccatis suis prosperari sinit plus irascendo, sed in mansuetudine, sinistra flagellat, ut emendatum ad dexteram ponat . Et illud quod plerique codices habent, «Dexteram tuam notam fac mihi,» ad utrumque referri potest, sive ad Christum, sive ad aeternam felicitatem: nam Deus ita non habet corporalis formae dexteram, sicut nec ipeditos corde in sapientia:» alii codices non habent, «compeditos,» sed, «eruditos.» Verbum eni
Abbreviated transcription (Latin):
cuius pene commoti sunt pedes : quia Zelauit inpeccatorib. pacem peccato¬
rum uidens:: Sed didicit eam cum intrar& inscũ arium dĩ. & intellegeret in
nouissimis. quo pauci intrant ut discant praetimore dĩ. dinumerare iram di¬
eius & prosperitatem hominum eius malorum numero applicare poenarũ.
Dexteram tuam sic notam fac. hoc enim magis habent & codices greci.
non sicut quidam latini. Dexteram tuam sict notam fac mihi. quid
& brachium dñi cui reuelatum est.⁊ Sic notam fac. ut in eo discant fide¬
les tui ea magis ate poscere. & sperare premia fidei. quȩ non apparent
inueteri testamento : sed reuelantur in nouo. nearbitrentur proma¬
gno habendam et cupiendam uel amandam esse terrenorum ac tem¬
poralium bonorum felicitatem. & commoueantur pedes eorum cum eã
uiderint & in eis quite non colunt. & gressus eorum effundantur in lap¬

Expanded text:
cujus pene commoti sunt pedes, quia zelavit in peccatoribus, pacem peccatocujus pene commoti sunt pedes, quia zelavit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens: sed didicit eam, cum intraret in sanctuarium Dei, et intelligeret in novissima ; quo pauci intrant, ut discant prae timore Dei dinumerare iram ejus, et prosperitatem hominum malorum numero applicare poenarum. 12. «Dexteram tuam sic notam fac.» Hoc enim magis habent codices graeci; non sicut quidam latini, «Dexteram tuam notam fac mihi.» Quid brachium Domini cui revelatum est» , sic notum fac, ut in eo discant fideles tui ea magis a te poscere et sperare praemia fidei quae non apparent in Vetere Testamento, sed revelantur in Novo; ne arbitrentur pro magno habendam et cupiendam vel adamandam esse terrenorum ac temporalium bonorum felicitatem, et commoveantur pedes eorum, cum eam viderent et in eis qui te non colunt; et gressus eorum effundantur in lap
Abbreviated transcription (Latin):
pis erudisq quosdiligis: nepenis excrucientur aeternis.: Sicut enim
legitur in alio psalmo. Irritabit dnm̃ peccator: promagnitudine irae suȩ
non exquir&. Quis ergo nouit : idest quo unusquisq repperitur: quis
potestatem irae tuae . & prȩtimore tuo iram tuam
re. Et iam hic subauditur. quis nouit.: Quam difficile inuenitur qui
nouerit. ita prȩtimore tuo dinumerare iram tuam.: Ut &iam hoc
addat & ad eam intellegat pertinere. quod non nullis quibus plus iras¬
ceris parcere uidearis. ut prosperetur peccator in uia sua. & maiora reci¬
piat in nouissimo. Potestas quippe humanae irae cũ icorpus occiderit : am¬
plius non hab & quid faciat.. Ds̃ uero hab& potestatem & hic punire : & post corpo¬
ris mortem. mittere in gehennam.. It a paucis eruditis maior eius ira in¬
tellegitur. uana & seductoria felicitas impiorum: Hanc ille non nouerat.

Expanded text:
pis erudisque quos diligis, ne poenis excrucientur aeternis: sicut enim pis erudisque quos diligis, ne poenis excrucientur aeternis: sicut enim legitur in alio psalmo, «Irritavit Dominum peccator; pro magnitudine irae suae non exquiret» . «Quis» ergo «novit,» id est, quotusquisque reperitur qui noverit «potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare?» Etiam hic subauditur, «quis novit.» Quam difficile invenitur qui noverit ita prae timore tuo dinumerare iram tuam, ut etiam hoc addat, et ad eam intelligat pertinere, quod nonnullis, quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur peccator in via sua, et majora recipiat in novissimo? Potestas quippe humanae irae cum corpus occiderit, amplius non habet quid faciat; Deus vero habet potestatem et hic punire, et post corporis mortem mittere in gehennam . Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur vana et seductoria felicitas impiorum. Hanc ille non noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
adoptionem expectantes redemptionem corporis nr̃i : spe enim salui
factisumus. & quod non dum uidemus. perpatientiam expectamus:
Et hoc ad misericordiam dĩ pertinet. Vn de sequitur &dicit.
Quõ superuenit super nos mansuetudo &corripiemur . quem enim
diligit ds̃ corripit : flagellat aũ omnem filium quemrecipit &dat &iam
magnis quibusdam stimulum carnis. a quo cola fitentur. neextollantur
in magnitudine reuelationum suarum. ut uirtus in infirmitate perfici¬
atur. Quidam sane codices non habent corripiemur. sed erudiemur :
quod ad eandem mansuetudinem reuocatur .: Non enim potest erudiri
quisquam sine labore &dolore. quia uirtus in infirmitate perficitur.:¬
Quis nouit potestatem irae tuae & prȩtimore tuo iram tuam dinumera¬
re: Ualde paucorum hominum est inquit nosse irae tuae potestatem.
quia plerisq ita magis cum parcis irasceris: ut non ad iram. sed potius ad
mansuetudinem tuam pertinere . Intellegatur labor &dolor. quocorri¬

Expanded text:
adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri: spe enim salvi facti sumus; et quod nondum videmus, per patientiam exspectamus . Et hoc ad misericordiam Dei pertinet: unde sequitur, et dicit, «Quoniam supervenit super nos mansuetudo, et corripiemur.» Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit : et dat etiam magnis quibusdam stimulum carnis, a quo colaphizentur, ne extollantur in magnitudine revelationum suarum, ut virtus in infirmitate perficiatur . Quidam sane codices non habent, «corripiemur;» sed «erudiemur,» quod ad eamdem mansuetudinem revocatur. Non enim potest erudiri quisquam sine labore et dolore; quia virtus in infirmitate perficitur.Quis novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare?» Valde paucorum hominum est, inquit, nosse irae tuae potestatem; quia plerisque ita magis, cum parcis, irasceris, ut non ad iram, sed potius ad mansuetudinem tuam pertinere intelligatur labor et dolor, quo corri
Abbreviated transcription (Latin):
lxxx anni. Aliud est in ipsis: aliud in potentatibus: In ipsis. hoc est in
annis uel dieb: ipsis. quodatur intellegi in temporalibus rebus. Ideo
ñ ipsis annis sed in potentatib: idest non in rebus temporalibus sed in
ȩternis. lxxx anni. quod nouum testamentum in spe est renouationis
& resurrectionis in aeternum. Et amplius eorum labor & dolor: Id est
quisquis hanc fidem trans greditur. &amplius aliquid quaerit labo¬
res inuenit & dolores. Potest & sic intellegi. quia lic& in nouo testam̃¬
to constituti simus. quod octogenarius significat numerus: amplius ha¬
b& haec uita nra laborem & dolorem . dum in nobism& ipsis ingemescimꝰ¬

Expanded text:
 potentatibus octoginta anni.» Aliud est «in ipsis,» aliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in  potentatibus octoginta anni.» Aliud est «in ipsis,» aliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in annis vel diebus ipsis quod datur intelligi in temporalibus rebus: ideo tem,» non in ipsis annis, sed «in potentatibus,» id est, non in rebus temporalibus, sed in aeternis, «octoginta anni;» quod Novum Testamentum in spe est renovationis et resurrectionis in aeternum: «et amplius eorum labor et dolor;» id est, quisquis hanc fidem transgreditur, et amplius aliquid quaerit, labores invenit et dolores. Potest et sic intelligi: Quia licet in Novo Testamento constituti simus, quod octogenarius significat numerus, amplius habet haec vita nostra laborem et dolorem, dum in nobismetipsis ingemiscim
Abbreviated transcription (Latin):
quam uixerunt antiqui cum &uitae ipsorum in risa sit longitudo: ubi mil¬
le anni comparati sunt diei hesterno atq prȩterito. & horis tribus: et utiq
tunc multum uiuebant quando iram dĩ prouocauerunt. usq ad diluuium quo
satis insinuat liber iste psalmorum.. Hanc enim habent in significatione ra
tionẽ .cl. anni quam quindecim: quinumerus fit septem & octo coniunc¬
tis: quorum primus. insinuat propter sabbati obseruationem. testamen¬
tum uetus: Secundus testamentum nouum. propter dñĩ resurrectionem :
Hinc sunt intemplo xV gradus hinc sunt in psalmis.xu cantica graduũ.
hinc xu cubitis summis montes. aqua diluuii superauit: Et siquibus aliis
locis sacratus commendatur hic numerus.: Ergo anni nr̃i inquit sicut are¬
na meditabuntur: in rebus corruptibilibus laboramus. corruptibilia
opera texebamus quȩ nos secundum esuam prophetam minime contege¬

Expanded text:
quam vixerunt antiqui; cum et vitae ipsorum irrisa sit longitudo, ubi milquam vixerunt antiqui; cum et vitae ipsorum irrisa sit longitudo, ubi mille anni comparati sunt diei hesterno atque praeterito, et horis tribus: et utique tunc multum vivebant, quando iram Dei provocaverunt usque ad diluvium quo satis insinuat liber iste Psalmorum. Hanc enim habent in significatione rationem centum quinquaginta, quam quindecim: qui numerus fit septem et octo conjunctis; quorum primus insinuat propter sabbati observationem Testamentum Vetus, secundus Testamentum Novum propter Domini resurrectionem. Hinc sunt in templo quindecim gradus; hinc sunt in Psalmis quindecim cantica graduum; hinc quindecim cubitis summos montes aqua diluvii superavit ; et si quibus aliis locis sacratus commendatur hic numerus. Ergo, «Anni nostri,» inquit, «sicut aranea meditabantur.» In rebus corruptibilibus laboramus, corruptibilia opera texebamus: quae nos, secundum Isaiam prophetam, minime contege
Abbreviated transcription (Latin):
tus tui dixit. quod superius inconspectu tuo. et saeculum nr̃m. qđ
defecimus. Satis in his uerbis ostenditur penalis esse ista mortali¬
tas. Defecisse dies dicit. siue quod in eis deficiant homines amando
quae transeunt : siue quod ad paucitatem redacti sint.: quod uid&ur
in consequentibus aperire cumdicit: Anni nr̃i sicut aranea meditabun¬
ex primere breuitatem miseriamq uitae huius : quia longeui appellantur
Hoc tempore &iam qui septuaginta annos uixerint: usq ad lxxx aut
catis labore doloribus uiuunt: Sed multi & intra. lxxx annos senes mi
rabiliter uigere probati sunt melius est ergo in his numeris spirita¬
le aliquid perscrutari neq enim super filios adam. perquem unum hom¬
nem peccatum intrauit in mundum. & perpeccatum mors. &ita in omnes
homines mors pertransiit. maior est iradĩ quia multo breuius uiuunt

Expanded text:
tus tui» dixit, quod superius, «in conspectu tuo,» et «saeculum nostrum,» quod tus tui» dixit, quod superius, «in conspectu tuo,» et «saeculum nostrum,» quod stri defecerunt, et in ira tua defecimus.» Satis in his verbis ostenditur poenalis esse ista mortalitas. Defecisse dies dicit, sive quod in eis deficiant homines amando quae transeunt, sive quod ad paucitatem redacti sint; quod videtur in consequentibus aperire, cum dicit: «Anni nostri sicut aranea meditabanexprimere brevitatem miseriamque vitae hujus; quia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octogintcatis labore doloribus vivunt. Sed multi et intra rabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris spirituale aliquid perscrutari. Neque enim super filios Adam, per quem unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit , major ira est Dei, quia multo brevius vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
quam ueniant adhuc non sunt. cum uenerint iam non erunt. Non enĩ
ut ad sint ueniunt : sed ut non sint mane idest prius. sicut herba trans¬
cat. Decidat utiq in mortem : durescat in cadauere : arescat inpuluere :
quae : nisi caro ubi est concupiscentia damnata carnalium. : Omnis
to uenisse non tacens: continuo subiecit Quõ defecimus in ira tua
& in indignatione tua conturbati sumus. De fecimus in infirmitate.
conturbati sumus mortis timore: Infirmi enim facti sumus : & infir¬
mitatem finire trepidamus.. Alter te inquit cing& & fert quotu
non uis. quam uis martirio non puniendo. sed coronando. et ipsius
dñĩ anima nos inse trans figurans. tristis erat usq ad mortem. quõ
tu tuo: Id est non ab eis dissimulasti. Saeculum nr̃m in in lumina¬
tione uultus tui: Sub auditur. posuisti: In in luminatione aũ uul¬

Expanded text:
quam veniant, adhuc non sunt; cum venerint, jam non erunt: non enim quam veniant, adhuc non sunt; cum venerint, jam non erunt: non enim ut adsint veniunt, sed ut non sint. «Mane,» id est prius, «sicut herba transcat. Decidat,» utique in morte; «durescat,» in cadavere; «arescat» in pulvere. Quae, nisi caro, ubi est concupiscentia damnata carnalium? Omnis to venisse non tacens, continuo subjecit: «Quoniam defecimus in ira tua, et in indignatione tua conturbati sumus. Defecimus,» in infirmitate; «conturbati sumus,» mortis timore. Infirmi enim facti sumus, et infirmitatem finire trepidamus. «Alter te,» inquit, «cinget, et feret quo tu non vis» ; quamvis martyrio non puniendum, sed coronandum: et ipsius Domini anima nos in se transfigurans, tristis erat usque ad mortem ; quoniam stras in conspectu tuo:» id est, non ab eis dissimulasti. «Saeculum nostrum in illuminatione vultus tui:» subauditur, «posuisti. In illuminatione» autem «vul
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ soli mille anni prȩterierant. & quod eos maxime debuit ammone¬
re ne temporum cluderentur in certo. quod est sicut uigilia in nocte.
Neq enim sicut desex diebus aliquid ueri simile uidentur opinati prop¬
ter sex dies primos dies quibus ds̃ fecit opera sua : Sic &iam sex uigili¬
dĩ uel potius proph&icus sp̃s uelut dĩ legem insecreta eius sapientiam¬
conscriptam ubi uitae mortalium peccatrici constituit procurrendi
modum. Et mortalitatis aerumnam uidetur quodam modo recitare
cumdicit : Quae pronihilo habentur : anni erunt eorum: mane sic̃
herba transeat. mane floreat & prȩtereat. uespere decidat indures¬
cat & arescat: Fecilicitas ergo heredum ueteris testamenti quam ꝓ
magno bono expetierunt ad nõ dõ suo. hanc legem accipere meruit
in occulta eius prouidentia quam uidetur recitare morses. quȩ proni¬
hilo habentur erunt annieorum Pronihilo enim habentur quȩ ante¬

Expanded text:
tum est, soli mille anni praeterierant. Et eos maxime debuit admonetum est, soli mille anni praeterierant. Et eos maxime debuit admonere, ne temporum luderentur incerto, quod est, «sicut vigilia in nocte:» neque enim, sicut de sex diebus aliquid verisimile videntur opinati, propter sex dies primos quibus Deus perfecit opera sua; sic etiam sex vigiliDei, vel potius propheticus spiritus, velut Dei legem in secreta ejus sapienticonscriptam, ubi vitae mortalium peccatrici constituit procurrendi modum ac mortalitatis aerumnam, videtur quodam modo recitare, cum dicit, «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum. Mane sicut herba transeat, mane floreat, et praetereat; vespere decidat, durescat, et arescat.» Felicitas ergo haeredum Veteris Testamenti, quam pro magno bono expetiverunt a Domino Deo suo, hanc legem accipere meruit in occulta ejus providentia, quam videtur recitare Moyses: «Quae pro nihilo habentur, anni erunt eorum.» Pro nihilo enim habentur, quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
tim tamquam dies crastinus quiuenturus est : Ita omnia quae temporis fine
clauduntur : protrans actis habenda sunt: Vnde ea sibi apostoli pauli post¬
posuit intentio. quaeretro sunt obliuiscentis. ubi temporalia cuncta opor¬
tet intellegi: It in ea quȩ ante sunt extendi quȩ app&itio est aeterno¬
rum: Neputent aũ aliqui mille annos sic computari apud dm̃ prouna
die quasi tam longos dies ds̃ habeat. cum hoc ad contemnendam tem¬
poris longitudinem dictum sit. Ideo addidit Et sicut uigilia
in nocte : Cum uigiliae : spacium non habeant amplius quam tres horas :¬
& tamen ausi sunt homines prȩsumere scientiãrum temporum. quod
scire cupientibus discipulis dñs ait .: Non est uestrum scire tempora quȩ
pater posuit in sua potestate : Et definierunt haec secundum sex anno¬
rum milibus tamquam sex diebus posse finiri.:Nec ađtenderunt qđ
dictum ẽ tamquam dies unus qui prȩterut. Non enim quando dic¬

Expanded text:
tem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine tem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupientibus discipulis Dominus ait, «Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate» : et definierunt hoc saeculum sex annorum millibus, tanquam sex diebus posse finiri. Nec attenderunt quod dictum est, «tanquam dies unus, qui praeteriit:» non enim, quando dic
Abbreviated transcription (Latin):
tem : Idest neatuis aeternis atq sublimibus. homo aduersus temporalia
concupiscat sapiatq terrena: Et hoc adõ petit. quod ds̃ ipse precepit.
Simili omnino sententia. qua in oratione dicimus. nenos inferas intem¬
ptationem : Deniq & hic adiungit: Et dixisti conuertimini filii ho¬
minum : Tamquam dicer&: hoc ate p&o. quod ipse ussisti: Dans eius
gratiae gloriam : Vt quigloriatur : indnõglori&ur: Sine cuius ad u¬
torio perarbitrium uoluntatis : temptationes huius uitȩ superare non
possumus: Nea uertas inquit hominem in humilitatem .. Et tamen tudixisti
conuertimini filii hominum Sedda quod iussisti precem petentis
oculos tuos tamquam dies hesterna quae preterut: Ideo debemus ad refu¬
gium tuum ubi sine ulla mutabilitate tues. ab his preter euntibus labenti¬
busq conuerti : quõ quantum lib& huic uitae longum tempus optetur
Mille au anni ante oculos tuos. tamquam dies hesterna quae preteriit: Nonsal¬

Expanded text:
tem:» id est, ne a tuis aeternis atque sublimibus homo aversus, temporalia concupiscat, sapiatque terrena. Et hoc a Deo petit quod Deus ipse praecepit; simili omnino sententia qua in oratione dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Denique et hic adjungit: «Et dixisti, Convertimini, filii hominum.» Tanquam diceret, Hoc a te peto quod ipse jussisti: dans ejus gratiae gloriam, ut qui gloriatur, in Domino glorietur ; sine cujus adjutorio, per arbitrium voluntatis tentationes hujus vitae superare non possumus. «Ne avertas,» inquit, «hominem in humilitatem:» et tamen tu «dixisti, Convertimini, filii hominum.» Sed da quod jussisti, precem petentis oculos tuos, tanquam dies hesterna, quae praeteriit.» Ideo debemus ad refugium tuum, ubi sine ulla mutabilitate tu es, ab liis praetereuntibus labentibusque converti; quoniam quantumlibet huic vitae longum tempus optetur, «mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesternus est, qui praeteriit;» non sal
Abbreviated transcription (Latin):
tia mea . nam uirtus in infirmitate perficitur . : Tam quam medico
diceretur posito forte epitemate molestum ẽ mihi hoc emplastrum
rogote tolle illud.: Et medicus non opus ẽ diu ibi sit : non enim alter
sanare poterit egrotum .: non ex audiuit medicus ad uoluntatem.
sed ex audiuit adsalutem: Ideoq fortes estote fratres. et quando
aliqua in opia temptam ini dõ flagellante & erudiente uos quib parat
& seruat aeternam hereditatem non uobis suggerat diabolus. Suustus
esses non tibi percoruum mitter& panem quomodo misit heliae:
Ubi est quod legisti numquam uidi iustum derelictum: nec semen eius
quaerens panem : Iuresponde diabolo  uerum dicit scriptura. num¬
quam uidi iustum derelictum. nec semen eiꝰ quaerens panem.: habeo
onim panem meum quem tu non nosti Quem panem : Audi dnm.
Non in pane solo uiuit homo sed in omni uerbo dĩ. Putamus ne uerbũ

Expanded text:
tia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico tia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres; et quando aliqua inopia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis suggerat diabolus: Si justus esses, nonne tibi per corvum mitteret panem, quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem» ? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nosti. Quem panem? Audi Dominum: «Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei.» Putasne verbu
Abbreviated transcription (Latin):
tum panes unde saturar& tot milia. qui facit cotidie in terra de paucis
granis messes ingentes: Ipsa enim sunt miracula dni. sedas siduitate uilu¬
erunt: quid ergo fratres in possibile erat dno de lapidib panes facere:
homines stecit delapidibus dicente ipso iohanne baptista. potens est
ds̃ de lapidibus istis suscitare filios abrahȩ. quare ergo non fecit: ut
edocer& respondere temptatori ut si forte in aliqua angustia posi¬
tus fueris & suggesserit tibi temptator sixp̃ianus esses & adxp̃m perti¬
neres sed deserer& te modo. non tibi dediss& auxilium It forte adhuc
med icus secat . & ideo deserit.: Sed non deserit.: quomodo paulum ipsu
ideo non exaudiuit : nim dicit paulus non se ex auditum destimulo
carnis suȩ angelo satanae a quo cola fizari se dixit. propter quod
ter dnm rogaui ut auferr& eum ame. & dixit mihi. sufficit tibi gra¬

Expanded text:
tum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis tum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo non exaudivit, quia exaudivit. Nam dicit Paulus non se esse exauditum de stimulo carnis suae angelo satanae, a quo colaphizari se dixit: «Propter quod Dominum ter rogavi ut auferret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gra
Abbreviated transcription (Latin):
perantius utentem: Potest erigere ceruicem superbiȩ &dicere . quid
mihi iamopus ẽ baptizari. ut hoc accipiam qđ iste hab&. quemiam &
uita & doctrina prȩcedo : huic dñs: quid p̃cessisti quantum p̃cessisti
tantum ne quantum egote .: non est seruus suꝑ dominũ suum: neque
discipulus super magistrum suum: Sufficit seruo ut sit sicut dominus
eius & discipulo ut sit sicut magister eius noli ex tolli ut non queras bap¬
quam esurire: sed quomodo temptaretur: aut si ille non uincer& tem¬
ptatorem. quomodo discerneres tu cum temptatore pugnare : esuriuit
&iam temptatus. dic lapidibus istis ut panes fiant. si filius dĩ es: quid
bus totmilia saturauit. deillo fecit panem: Tanta enim fuerat multitu¬
do escae : quȩsaturar& tot milia. Vnde processit: fontes panes erant
in manibus dñi. non est mirum.: Nam ipse fecit dequinq panibus. mul¬

Expanded text:
perantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid perantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc accipiam quod iste habet, quem jam et vita et doctrina praecedo? Huic Dominus, Quid praecessisti? quantum praecessisti? tantumne quantum ego te? «Non est servus super dominum suum, neque discipulus super magistrum suum: sufficit servo ut sit sicut dominus ejus, et discipulo ut sit sicut magister ejus» . Noli extolli, ut non quaeras Bapet nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid bus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod faciebat ipse ibi pateretur: Quid ergo ibi fratres de capite
nr̃o quiddictum ẽ : quõ tues dnẽ spes mea altissimum posusti refu¬
gium tuum.: Non accedent adte mala. & flagellũ non ad propinqua¬
bit tabernaculo tuo: Dicta sunt haec. quõ angelis suis mandauit dete.
ut custodiant te in omnib uus tuis.: Audistis modo cum euangeliũ
legeretur. adtendite: Baptizatus dñs ieiunauit: Quare baptiza¬
sic enim oport& impleri omnem iustitiam uoluit implere humili¬
tatem. ut ablueretur quisor des non habebat : Vt quid hoc : propter
superbiam futurorum. ex istit enim aliquis caticum in us qui forte
doctrina & morib uinc& multos fideles: attendit iam baptizatos mul¬
tos imperitos. & multos non sit uiuentes quomodo ipse uiuit. non in
tanta continentia. non intanta castitate. iam ille nec uxorem quęrit.
& uid& aliquando fidelem si non fornicantem. tamen ux orem intem¬

Expanded text:
ut quod faciebat, ipse ibi pateretur. 6. Quid ergo, fratres? de capite ut quod faciebat, ipse ibi pateretur. 6. Quid ergo, fratres? de capite nostro quid dictum est? «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatusic enim decet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intem
Abbreviated transcription (Latin):
tus est dñs Num quid in caelo sensit flagella: quare : quia altissimum¬
posuit refugium suum. ut ess& spes nr̃a. & non ad eum accedant mala-
nec flagellum ꝓpinquabit tabernaculo eius: Longe ẽ super omnes
caelos. sed pedes hab& in terra. Caput in caelo ẽ. corpus in terra.:
Cum aũ pedes ipsius flagellarentur & calcarentur a saulo : clamaũ
caput .: Saule saule quid me persequeris : ecce caput nemo persequi¬
tur. & ecce caput in caelo quia xp̃s resurgens a mortuis iam non mori¬
tur. & mors ei ultra non dominabitur: non accedent adte mala &
flagellum non ad propinquabit tabernaculo tuo: sed neputemus
quia separatũ ẽ caput acorpore. discretũ ẽ enĩ locis. sed uinctum ẽ
affectu: Ipse affectus conuinctio clamauit de caelo. saule saule quid me
persequeris : Prostrauit enim eum uoce obiurgante. & leuauit dexte¬
ra miserante : Quicorpus xp̃ĩ persequebatur. factus ẽ membrum xp̃i

Expanded text:
tus est Dtus est Dposuit refugium suum, ut esset spes nostra; et non ad eum accedent mala, nec flagellum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: quia Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur , «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dextera miserante. Qui corpus Christi persequebatur, factus est membrum Christi;
Abbreviated transcription (Latin):
ista luce gaudent & uisibili lumine isto delectantur. quia in manifesta¬
ne posuit carnem suã ut omnes uiderent. Ideo psalmu
luce terrena : idẽ in luce quae terras decaelo perfundit. ibi posuit taber¬
naculũ suũ: Sed quo modo ibi poner& tabernaculũ suum. si nontam quã
naculum suũ & quasi diceretur ei. quomodo : Et ipse inquit tam quam
sponsus procedens dethalamo suo. ex ultauit utgigans ad currendam
uiam quod est tabernaculũ: Ipsa ẽ sponsa: Verbum sponsus. caro spon¬
sa. &thalamus uterus uirginis: It quid dicit a postolus: Et erunt duo in
carne una : Sacramentum hoc magnum ẽ. ego aũ dico in xp̃o & inaecle¬
sia : ut quid ipse dñs in euangelio : Igitur iam non sunt duo. sed una
caro: Ex duob unum ex uerbo & carne unus homo. unus ds̃.⁊ hoc aut̃
tabernaculum eiꝰ sensit flagelli in terra. Manifestum ẽ quia flagella¬

Expanded text:
ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatioista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmusluce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam ernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo? «Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego autem dico in Christo et in Ecclesia» . Et quid ipse Dominus in Evangelio? «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus sensit flagella in terra; manifestum est quia flagella
Abbreviated transcription (Latin):
mea qui in terra desperabam : & me resurrecturum esse non credebam:
Modo iam credo quia ascendit in caelum caput meum. Quo caput p̃ces¬
sit & membra secutura sunt: Puto iam manifestum eẽ qđ dictum est.
quõ tues dñe spes mea. altissimũ posusti refugiũ tuũ. Hoc planius
dixerim ut ego haberem spem resurrectionis. quam ñ habebam: Ideo
prior resurrexisti. ut quo p̃cessisti. illuc me secuturum sperarem.
Uox enim est aeclesiae ad dnm̃ suum. uox ẽ corporis ad caput suum.
Noli ergo mirari. non accedent adtemala & flagellum non ad propinqua¬
bit tabernaculo tuo : Iabernaculum dĩ caro ẽ : In carne in habitauit uer¬
bum & caro factum ẽ tabernaculum dõ In ipso taber naculo impera¬
tor militauit pronobis. in ipso tabernaculo ab hoste temptatus ẽ nemi¬
les deficer&.: It quia ipsam carnem ostendit oculis nrĩs. quia oculi nr̃i

Expanded text:
mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo caput praecessit, et membra secutura sunt. Puto jam manifestum esse quod dictum est, «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me secuturum sperarem. Vox enim est Ecclesiae ad Dominum suum, vox est corporis ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃s. & non offend& ad lapidem pedem suum: iudicaturus enimue¬
ni& ubi ergo completum ẽ intendat caritas ur̃a: Primo hos uersus
audite. quõ tues dnẽ spes mea altissimum posuisti refugium tuum:
Genus humanum morihominem nouerat. resurgere non nouerat.: Ideo
quid timer& habebat. quidsperar& non habebat: Vtergo ille qui pro¬
pter displinam fecit timorem mortis: propter praemium futurae
mortuus ẽ post multos : resurrexit aũ ante omnes: Hoc passus est
moriendo: quod iam multi passi erant: hoc iam fecit resurgendo.
quod nullus ante illum: Quando enim hoc accepit aeclesia nisi
infine Precessit in capite. quod membra sperent. Nouit enim ca¬
ritas ur̃a. quomodo interse dicant: Dicat ergo aeclesia dño suo uiu
xp̃o. dicat corpus capiti suo. quõ tues dnẽ spes mea altissimũ posu¬
isti refugium tuum: Idest ideo resurrexisti amortuis & incaelos
ascendisti: ut altum poneres refugium tuũ. ascendens ut fieres spes

Expanded text:
stus, ut non offendat ad lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo hos versus audite: «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propter praemium futurae  Christus. Mortuus est post multos; resurrexit ante omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dicat ergo Ecclesia Domino suo Jesu Christo, dicat corpus capiti suo, «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes
Abbreviated transcription (Latin):
postea torq bantur ut negarent: Etcum omnis reus tãdutor qat̃ quam duingga. Api anorun
posifesso tolq bat. ioegitio diittebat: Prit ergo tunc magnus estus perseqntium. quicum ꝙ inlla
temptatione ceciderunt. tamquã ad aomonio meridiano ceuderuNt
de corpore : Subito coepit loqui decapite: Caput nrm appellatũ
ẽ modo cum diceretur : quõ tues dnẽ spes mea. altissimum posiusti
refugium tuum. Ideo posuisti altissimum refugium tuum. quõ
tues dnẽ spesmea .: quid sibi hoc uult adtendat caritas ur̃a. quõ¬
tues dnẽ spes mea altissimum posuisti refugium tuum: Iam non ẽ
mirandum: Propter ea enim sequitur. non accedunt adte mala.
quia altissimum posuisti refugium tuum. et flagellum non ad pro¬
pinquabit tabernalo tuo. quia altissimum posuisti refugiũ tuum:

Expanded text:
postea torquebantur ut negarent: et cum omnis reus tamdiu torqueatur, quamdiu neget; Christianorum postea torquebantur ut negarent: et cum omnis reus tamdiu torqueatur, quamdiu neget; Christianorum confessio torquebatur, negatio dimittebatur. Erat ergo tunc magnus aestus persequentium. Quicumque in illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio meridiano ceciderunt. de corpore, subito coepit loqui de capite. Caput nostrum appellatum est modo, cum diceretur: «Quoniam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Ideo «posuisti altissimum refugium tuum, quoniam tu es, Domine, spes mea.» Quid sibi hoc vult? Attendat Charitas vestra: «Quotu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Jam non est mirandum: propterea enim sequitur, «Non accedent ad te mala,» quia «altissimum posuisti refugium tuum; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo,» quia «altissimum posuisti refugium tuum.»
Abbreviated transcription (Latin):
catur. ec cequid uoluit ds̃ ut tantum impius & sceleratis liceat inseruos
dĩ: Modicum considera oculis tuis. oculis fidei & uidebis r&ributio¬
nem peccatorum infinem quib modo tanta per mittuntur ut ex erce¬
aris: hoc enim sequitur.: Uerum tamen oculis tuis considerabis.
pinquabit tabernaculo tuo. &deinde iam uerba quae audistis dicta
ad iabolo: Quõ angelis suis mandauit dete ut custodiant te in omnib
uustuis In manibus tollent te nequando offendas ad lapidem pe¬
dem tuum Cui hoc dicit: Cui dixit quõ tues dñẽ spes mea: lam
puto non esse exponendum xp̃ĩanis quisit dñs. sidm̃ patrem intel
X sicutiam exposuimꝰ hesterno die ciritati urãe: Quia feruente persecutione dictum est.
Torquant xp̃iam. donec negent qđ xpĩami sunt: Cum antes olerent confess percuti: Adloc

Expanded text:
catur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos catur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, pinquabit tabernaculo tuo.» Deinde jam verba quae audistis dicta a diabolo: «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Cui hoc dicit? Cui dixit, «Quoniam tu es, Domine, spes mea.» Jam puto non esse exponendum Christianis quis sit Dominus. Si Deum Patrem intel sicut jam exposuimus hesterno die Charitati vestrae; quia fervente persecutione dictum est, Torqueantur Christiani, donec negent quod christiani sunt. Cum antea solerent confessi percuti, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quicum dñõ uidicabunt. & plures quistabunt ante illum. sed non una
conditio eorum: Alii adsinistram. alii addexteram : Aliiut regnent :
alii ut puniantur . Alii ut audiant. uenite benedicti patris mei per¬
cipite regnum: Alii ut audiant. ite in ignẽ aeternũ. qui paratus est
diabolo & angelis eius. Ergo aruina & daemonio meridiano. cadent
mille a latere. & dena milia ad extris. adte aũ non ad propinquabit. quid:
Daemonium meridianum te nondeicit : quid mirum sicaput non dei¬
cit . sed non deicit & illos qui sic herent capiti :: quomodo ait apostolus
nouit dñs qui sunt eius: Sunt enim quidã ita p̃distinati ut nouerit
dñs qui pertineant ad corpus ipsius: Cum ergo adhos non accedet
temptatio ut deiciat eos. isti intelleguntur in eo qu
licuit exercere in xp̃ianos. adtendantur a quibusdam in firmis & di¬

Expanded text:
qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una conditio eorum. Alii ad sinistram, alii ad dexteram; alii ut regnent, alii ut puniantur; alii ut audiant, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» alii ut audiant. «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Ergo qui «a ruina et daemonio meridiano cadent, mille a latere, et dena millia a dextris. Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic haerent capiti, quomodo ait Apostolus, «Novit Dominus qui sunt ejus» . Sunt enim quidam ita praedestinati, ut noverit Dominus qui pertineant ad corpus ipsius. Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quolicuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et di
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus ut homo: It sub alis eius sperabis: scuto circum dabit te
ueritas eius: nontimebis atimore nocturno Temptationes igno¬
rantiae timor nocturnus. peccata scientiae. sagita uolans per
diem. In nocte enim ignorantia intellegitur: indie manifestatio:
Sunt qui ignorantes peccat : suntqui scientes peccant: qui ignorantes
peccant. atimore nocturno sub plantantur.: Quiscientes peccant.
a sagitta uolante perdiem percussi sunt haec aũ cum ingrauiorib
persecutionib fiunt. quo usq perueniatur tamquam ad meridiẽ.
quicumq illo calore ceciderit. tam quam adaemonio meridia nocad&.
cum dño & iudicaturos. illi a latere ceciderunt: Item multi qui se spe¬
rabant addexteram futuros in plebe scã stipendiaria. tam quam
prouinciales qui annonam militib prebent. quibus dici hab&. esuri¬
ui enim & dedistis mihi manducare. ad extera enĩ erant: multi & de
ipsa spececiderunt: Et plures inde. quia plures ibi : Pauciores enim

Expanded text:
is ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui ignorantes peccant, sunt qui scientes peccant: qui ignorantes peccant, a timore nocturno supplantantur; qui scientes peccant, a sagitta volante per diem percussi sunt. Haec autem cum in gravioribus persecutionibus fiunt, quousque perveniatur tanquam ad meridiem, quicumque illo calore ceciderit, tanquam a daemonio meridiano cadet.cum Domino et judicaturos, illi a latere ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad dexteram futuros, in plebe sancta stipendiaria tanquam provinciales, qui annonam militibus praebent, quibus dici habet, «Esurivi, et dedistis mihi manducare» ad dexteram enim erunt multi; et de ipsa spe ceciderunt, et plures inde, quia plures ibi. Pauciores enim
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: Inter scapulas suas obumbrabit tibi: Id est ante pectus suũ
te ponit. ut alis suis te protegat. simodo cognoscas infirmitatem
tuam ut quasi pullds infirmus fugias sub alas matris ne amiluo
is: milui enim sunt aeriae potestates. diabolus o
rapere uolunt infirmitatem nram : Iugiamus sub alas matris sapi¬
entiae : quia & ipsa sapientia in firmata ẽ propter nos. quia uer¬
bum caro factum ẽ. sicut infirmatur gallina cum pullis suis. &

Expanded text:
Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem nostram. Fugiamus sub alas matris Sapientiae, quia et ipsa Sapientia infirmata est propter nos; quia Verbum caro factum est . Sicut infirmatur gallina cum pullis suis, ut