comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiuũ quidẽ fecerit i psatam̃ uiuente : tunc pe¬
cunia ꝑ cussor lesionem reconpensare possit.
scđm id quod ex petitus fuerit: & iudices de¬
creuerint Siaut̃ mor sillius fuerit subsecuta :
tunciam homi cidu reuspumenderit ipseꝑ
cus sor Mrsticȩ aut̃ siquis alicuius animam
poceptũ uerbi ꝑ incuriã uł fraudẽ leserit.
ita ut uita legerm̃ bonioperis sanũ ꝓferre
post ꝓlatũ abortiuũ hoc ÷ op̾ mortiferum
in in fidelitate ꝑ scuercuit. sinedubio seductor
illius quasiuer homicida &na morte reuscrito
Nottindũ autẽ quod aliceditio sic habet.
Silitigabt̃ duouiri & ꝑcusserit mulierẽ
inutero habentẽ & exierit in fpisciꝰ ñ defor¬
matꝰ. detrim̃tũ patiat᷑: quantũ indixcrit
uir mulieris: & dabit cum postulatione.¬
Hic dcanima questio solet agitari: utrum
qđ formatũ n÷ neanimatum quidẽ possit
intelligi : & ldeo nsit homicidium qr necex¬
aminatum dicipotest sia danima ñ habebit

Expanded text:
tivum quidem fecerit, ipsa tamen vivente, tunc pecunia percussor laesionem recompensare possit, secundum id quod expetitus fuerit, et judices decreverint. Si autem mors illius fuerit subsecuta, tunc jam homicidii reus, puniendus erit ipse percussor. Mystice autem, si quis alicujus animerbi, per incuriam vel fraudem laeserit, ita ut vitale germen boni operis sanum proferre post prolatum abortivum, hoc est opus mortiferum, in infidelitate perseveraverit, sine dubio seductor illius, quasi verus homicida, aeterna morte reus erit. Notandum autem quod alia editio sic habet: Si litigabunt duo viri, et percusserit mulierem in utero habentem, et exierit infans ejus non deformatus, detrimentum patietur, quantum indixerit vir mulieris: et dabit cum postulatione.Hic de anima quaestio solet agitari, utrum quod formatum non est, ne anima quidem possit intelligi: et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc animam non habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Oequa ꝑpaulũ dr̃: quia & ipsa treatura libe¬
robitur a seruitute corruptionis in libtatẽ
glorie filiorumdĩ Tunc enimuera in nobis
litas erit. cua dgloriã filiorũdĩ adoptio
nrã ꝑuenenit. Nunc uero ñ solum actiua
inseruitute ÷ sed &iã ꝯteplatio qua suꝑnos
rapimur : li tatẽ m̃tis nopein& seđ mitat᷑
quia illa quies intima enigmate uidetur
Si quis uendiderit filiã suã in famula. rion
egredietur sic̃ ancilla& exires suer̃. Seddis¬
plicuerit oculis domini sui cuitradita fuit.
dimit teteam: populo aut̃ alieno uendendi
ñ hab& potestate. si sp̃uerit eã Sinautẽ
filio suo despondenit eã : iuxta morẽ filian

Expanded text:
Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Tunc enim vera in nobis libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa in servitute est, sed etiam contemplatio qua super nos rapimur, libertatem mentis non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. si quis vendiderit filiam suam in famulam non egredietur sicut ancillae exire consuerunt si displicuerit oculis domini sui cui tradita fuerit dimittet eam populo autem alieno vendendi non habet potestatem si spreverit eam sin autem filio suo desponderit eam iuxta m
Abbreviated transcription (Latin):
mo p̃cepto inculcatũ ÷ & exdiis argenteis & au¬
reis utiq om̃a simulatra intelligunt᷑ at est¬
ostenđ ob hoc tantũmodo interdictis simula¬
cris altare cẽ ⁊ cessum fieri dec̃rena materia :
utuni dõ hostia & sacrificia in co offerant᷑.
in carnationẽ mediatoris sperare. Tunc
quippe adõ nr̃m mun accipitur. qͥ ando in hoc
altare prã humilitas. iđ suꝑ dominicȩ in car¬
nationis fidem posuerit quic quidbenço pe¬
ratur. In alta reergo deterra oblationũ
munꝰ accipimꝰ: si actꝰ nrõs dominicȩ in car¬
nationis fide solidamꝰ. Deinde adiecit:
cabis illud desectis lapidib Sienĩ leuaue¬
ris suꝑeo cultrum : polluet Sectilapi¬
des husunt. quiunitatẽ scindunt: acdiui¬
dunt sem& ipsos a soci&ate fraterna ꝑ
odiumuł scismata lales in corpore suo n
recipit xpc̃. cuius corporis figurã alta
ris illius constructio obumbrat Istiuero¬
n sectilapides ex quib: altare construiiu¬
betur : hus quifideimoꝵq unitate soli¬

Expanded text:
mo praecepto inculcatum est; et ex diis argenteis et aureis utique omnia simulacra intelleguntur, sostendit ob hoc tantummodo interdictis simulacris altare esse concessum fieri de terrena materia, ut uni Deo hostiae et sacrificia in eo offerrentur. Incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc altare humilitas, id est, super Dominicae Incarnationis fidem posuerit, quidquid bene operatur. In altare ergo de terra oblationum munus offerimus, si actus nostros Dominicae Incarnationis fide solidamus. CAPUT cabis illud de sectis lapidibus: si enim levaveris super id cultrum, polluetur. Secti lapides hi sunt qui unitatem scindunt, ac dividunt semetipsos a societate fraterna per odium, vel schismata: tales in corpore suo non recipit Christus, cujus corporis figuram aris illius constructio obumbrat. Isti vero non secti lapides ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fidei morumque unitate soli
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui ad subuersionẽ audientiũ uerbis
otendit patiatur dãnũ ꝓanima illa quȩ
ñ dum formatum abicit infantẽ : hoc :
penitentiã agat: & rur sũ conetur ipse
quilesit: ut instruat. repar&. restitu&
animȩ eaqueꝑdidit. Ethȩciam facit. cũ
honore cũmodestia. cũpatientia sicut
apłs ait Cũ mansuetudine corripientes
eos qui resistunt: Ñ cũ lite. sicut superius
cũ scandalũ intulit. Qđ si format̾ iã fuent
infans. dabit animã ꝓanima Pormatus.
in fans potest uideri sermodĩ incordeciꝰ
animȩꝗ gratiam baptismeꝯ secuta ÷ iđł
euidentius. & clarius uerbũ fidei ꝯcepit

Expanded text:
Ille qui ad subversionem audientium verbis contendit, patiatur damnum pro anima illa quae nondum formatum abjicit infantem, hoc est poenitentiam agat; et rursum conetur ipse qui laesit, ut instruat, reparet, restituat animae ea quae perdidit. Et haec jam faciat cum honore, cum modestia, cum patientia, sicut Apostolus dicit: Cum mansuetudine corripientes eos qui resistunt , non cum lite, sicut superius cum scandalum intulit. Quod si formatus jam fuerit infans, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo Dei in corde ejus animae quae gratiam baptismi consecuta est, vel evidentius et clarius, verbum fi
Abbreviated transcription (Latin):
uersionẽ audientiũ id circo ꝑcutiunt mu¬
lierem pregnantẽ: &ciciunt infantẽcius
uł formatum iamuł nidũ for matum. Muli¬
er pregnans dr anima quȩ riuꝑ ꝯcaepit
uerbum: ut poteca tecuminli quȩrudis :
adhuc infide Hecergo anima cũꝑoten¬
tionem aliquoꝵ scandalizatur ita utũ bũ
fidei qđ tenuiter ꝯ ceperat abiciat. & ꝑ¬

Expanded text:
versionem audientium , idcirco percutiunt mulierem praegnantem, et ejiciunt infantem ejus, vel formatum jam, vel nondum formatum. Mulier praegnans dicitur anima, quae nuper concepit verbum: ut pote catechumeni, qui rudis est adhuc in fide. Haec ergo anima cum per contentionem aliquorum scandalizabitur, ita ut verbum fidei quod tenuiter conceperat, abjiciat et p
Abbreviated transcription (Latin):
& uendiderit cũ : conuictꝰ noxe morte moria
hereticos acsententia ꝑcutit: quiꝑ dolũ ho¬
minẽ xp̃ianũ aueritate catholicȩ fidei sedu¬
cunt: &malignis spĩtib ꝑ errore obnoxiu
tradunt: & na poena eos dã nandos cẽ ostendit
Sirixati fuerint uiri & ꝑcusserit alter ꝓximũ
suũ lapideuł pugno. & ille mortuus n fuerit
& iacuerit in lectulo : si surrexerit & ambula¬
uerit forqs suꝑbaculũ suũ: in nocenserit qui
suo ꝑfuror ẽ ytendit: & ł lapide uł pugno
illũ ꝑcusserit. hoc ÷ duritia m̃tis uł pacita¬
te cordis sꝑnendo siue misericordit̃ pẽo sulendo
ex asperauerit. & ille in firmatꝰ intristitia
a feruore dilectionis languescit: necesse ÷
utrcus ꝑofes sionem operas pęnitentiȩ & in¬
pensas ꝓmisse em̃dationis in medicos hoc ÷
indoctores inpendat: qui egrotante baculo
solationis sue crigant & fom̃tis p̃dicationũ
m̃edicam̃tis in pristinũ stctũ dilectionis re¬
forment Ita enim ad innocentiaẽ uerã ꝑuenirt

Expanded text:
ictus noxae, morte moriatur. Haereticos hac sententia percutit, qui per dolum hominem Christianum a veritate catholicae fidei seducunt, et malignis spiritibus per errorem obnoxium tradunt, aeterna poena eos damnandos esse ostendit. Si rixati fuerint viri, et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno, et ille met jacuerit in lectulo, si surrexerit et ambulaverit fortis super baculum suum, innocens erit qui suo per furorem contenderit, et vel lapide vel pugno illum percusserit, hoc est duritia mentis vel parcitate cordis, spernendo sive misericorditer non consulendo exasperaverit, et ille infirmatus in tristitia a fervore dilectionis languescit, necesse est ut reus per confessionem operas poenitentiae et impensas promissae emendationis in medicos, hoc est in doctores impendat, qui aegrotantem baculo consolationis suae erigant, et fomentis praedicationum medicantes, in pristinum statum dilectionis reforment. Ita enim ad innocentiam veram pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
Inpriore quidem libro quã tibexrtu fi¬
lioꝵ isrł deegrpto inchoauim. circa finem
detraditione legis in monte sinai cõmemoratũ t
librũ dehis querestant exmandatis dni atq
iudicus datis ꝑmorsen populo isrł. texendũ
ita expositionis exͦ rundẽ ⁊ tinuentur libri

Expanded text:
In priore quidem libro, quem ab exitu filiorum Israel de Aegypto inchoamus, circa finem de traditione legis in monte Sinai commemoratum eslibrum de his quae restant, ex mandatis Domini atque judiciis datis per Moysen populo Israel, texenduita expositionis eorumdem continuentur libri
Abbreviated transcription (Latin):
lib̵: Seruus dnm̃ suũ diligit: qͥnđ pͣdica¬
toris uerba sollicita m̃te custodit Vxorẽ
qqͣ amans & liberos lib egredi recusat:
qnđ actiuã uitã ciꝰq fructus diligens tran¬
sire adtẽ platiuã niuult Quia bonase
opera habert inministeriisui seruitute
siderans : ad libͥtatis qui &ẽ renuit trap¬
sire Sedofferat cum dns̃ diis. &appli¬
cetur adhostiũ & postes. & ꝑ foret a ureci
subula ut sit ei seruus in scłm. His enim qui
in actiua disposuit uita ꝑdurare. adnõ
diis offestur: qnđ ap̃dicatore suo anti¬
quoꝵ patrũ dictis inbuutur. quin obinuia
omnipotentis dnĩ sacerdotes fuer: atq
ad hostium & postes tab̵naculiducitur:
ut deegressu & nitabnaculi aliquid audi¬
at: & trem̃ diiudicuiidiem subtilit̃ agnos¬
cat. neꝑ bona opera quȩ facit placere
hominib: appetat Sicq auris eiꝰ subula
ꝑ foratur. dũ menis illius timoris dĩ subti¬
litate ꝑcutit᷑ : & uerbi a cumine trans¬
fixa ꝑ omꝰẽ qđ agit nouenit ingres sum

Expanded text:
m suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult: quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem renuit transire. Sed offerat eum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes: et perforet aurem ejus subula, ut sit ei servus in saeculum. Is enim qui in activa disposuit vita perdurare, a Domino diis offertur, quando a praedicatore suo antiquorum Patrum dictis imbuitur qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuerunt; atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu aeterni tabernaculi aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit, placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur: et verbi acumine transfixa, per omne quod agit, noverit ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ÷ in eruditione subiectoꝵ : ita & discretio¬
nemaxim: op̃: in exibitione correptionũ
Qui enĩ sibi cõmissũ gregẽ ultra modũ disci¬
sangune. Est ergo seꝑ n sura in disciplina
tenenda : utrigor sit in refrigerio : & refrigo¬
riũ inrigore Vnde & indisciplinato fides
& dilectio uigeat : poc ꝑ desperationẽ uł o

Expanded text:
ione maxime opus est, in exhibitione correptionum. Qui enim sibi commissum gregem ultra modum discisanguinem . Est ergo semper mensura in disciplina tenenda, ut rigor sit in refrigerio, et refrigerium in rigore, ut in disciplinato fides et dilectio vigeat, nec per desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
Si habens uxore : & uxor egrediat᷑ simul
Cũ co enim ad libtatẽ & uxor egredit᷑: qnđo
his quia dyteplationẽ ꝑuenit: &iã foris
actionẽ bonio peris qua ꝑdesse possit
aliis prelinquit Siaut̃ dns dederit illi
uxorem & peperit filios & filias : mulier

Expanded text:
Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. Si autem dominus dederit illi uxorem et pepererit filios et filias, mulier
Abbreviated transcription (Latin):
exeat gratis. Quid enĩ ꝑ senariũ numerũ.
nisi actiuę uitę ꝑfectio designatur. Quid
ꝑseptenariũ nisi contẽ plauita exprimitur:
ꝑ actiuã quã ꝑ fecte exhibuerit. adꝯtẽplati¬
ueuitȩ libtatẽ transit Einotandũ qđ gratis
lib egieditur: quia hi qui postquã om̃a fecerint
dicunt se in utibes seruos: eis ꝓculdubio sicut
ipsa actiua fuit ex munere: ita eritexgratia
&ã contẽplatiua Cunqualiueste intrauent.
cũtaliexeat : quia omnino necesse: utunꝰ qͥsq
finem operis in ca qͣ: inchoauit intentione
ꝑdur& Ille quippe bene ad rtẽ platiuam
usquã omnipotentis dĩ seruitio socientur
iam bona operaridiligunt Suntuero alii.
quibona opera postquam ad seruitiũ omni¬
potentis dĩ uenerint discunt. Quiergo ope¬
rationẽ bonã & prius quã addĩ seruitiũ
uenir& habere studuit ȩbreus seruus
cumuxore emptus: Etplerũq his quitalis ne
potest adtẽplatiuã uitã transire : &t
actiuam ñ deserere Vnde & illic subdit᷑

Expanded text:
 senarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusqufinem operis in ea, qua inchoavit, intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam usquam omnipotentis Dei servitio socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii, qui bona opera postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam, priusquam ad Dei servitium veniret, habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is, qui talis est, potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lib tati id cũ carne & operib ciꝰ iugit̃ pectãtib
seruierimꝰ in ẽtnũ. Sed & aliter hoc intelligi
potest Nempe sciendũ ÷ qr cũ actiua uł con¬
teplatiua exdĩ sint gratia : una nob inne¬
cessitate ÷ altera in uoluntate. Quis enim
cognoscens dm̃ ad ciꝰ regnũ ingreditur. pisi
prius bene operet᷑̃ sinecontẽ platiua ergo
uita intrare poss̃ ad celestẽ patriã. qui bona
quepos s̃ operari pĩnegliͥgunt. Sine actiua
autẽ intrare p̃pos sunt: sinegilsguntbona
operari que poss̃ Illaergo in necessitate hȩc
seruũ ebreum sex annis serui & tibi in sep¬
timo egreditur li gratis. &rł q̃ sequunt᷑:¬
łł ebreus enim. transiens int̃pe Et seruus
hebreus emitur. qͣnđ unꝰ quisq quiiã ab hoc
scło m̃te transit: seruitio omni potentis dĩ
sub ditur Illcetenĩ dõuere scruire appetit.
qui ab hoc scło m̃te transire didicent Sic
mor ses transiut utuider& uisũ: sic đđ
cũ uideret impiũ exaltatũ &elcuatũ suꝑ

Expanded text:
est, cum carne et operibus ejus, jugiter peccati servi erimus in aeternum. Sed et aliter hoc intelligi potest. Nempe sciendum est, quia cum activa vel contemplativa vita ex Dei sunt gratia, una nobis in necessitate, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi prius vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec servum Hebraeum, sex annis serviet tibi. In septimo egredietur liber gratis . Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Dei subditur. Ille etenim Deo vere servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit ut videret visum. Sic David, cum videret impium exaltatum et elevatum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ris seruũ hebrcũ sexannis seruiet tibi: insep¬
timo egredietur li gratis Cum quali ueste
intrauerit. cũtali exeat. Si habens uxorem:
& uxor egredietur simul & c& Quȩ deseruo¬
hebreo p̃cipiuntur ut sex annis seruiat &di¬
mittatur lib gratis: neserui xp̃iani hoc fla¬
gitarent adominis suis. a postolica aucto¬
rita siub& seruos dominissuis eẽ subditos
ne nom̃di & doctrina blas phematur. Illud enĩ
ex hoc satis constat in mrsterio p̃ceptũ : quia
& ꝑtundi subula eiꝰ aurẽ ad postt̃ p̃cepit ds̃.
qui libtatẽ illã recusar& Prccipitur enĩ
utȩbreus puer si forte in seruitutẽ deuencrit
sex annis seruiat: septimo uero anno lidimit¬
tatur. Qđ siegredi a seruitute noluerit ꝓpt̃
uxorẽ & filios : ꝑ forabit᷑ auriculacuꝰ. & erit
seruũ in scłm Hoc dep̃senti scło ñdr̃ sed defuturo.¬

Expanded text:
ris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi: in septimo egredietur liber gratis. v.3. Cum quasi veste intraverit, cum tali exeat: si habens uxorem, & uxor egredietur simul. v.4. hebraeo praecipiuntur, ut sex annos seruiat et dimittatur libgitarent a dominis suis, apostolica auctoritas jubet servos dominis suis esse subditos, ne nomen Dei et doctrina blasphemetur . Illud enim ex hoc satis constat in mysterio praeceptum, quia et pertundi subula ejus autem ad postem praecepit Deus, qui libertatem illam recusaret. Praecipitur enim ut Hebraeus puer si forte in servitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero anno dimittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios, perforabitur auricula ejus, et erit servus in saeculum. Hoc de praesenti saeculo non
Abbreviated transcription (Latin):
tedĩ nancipauenit. bonȩ actionisiungit
Nã & p̃dicator es dominiuocant̃. sic̃ helisco
ñtuus tollat᷑ ate : uxor uero serui empticii
filios & filicis parie qnđ ei bona actio
fortes uł teneros fruct̾ generat. Sed mu¬
lier quȩ idño data ÷. cͥdẽ domino cũ filus
rema ner& apseuero seruus exit cũuestĩtu
suo: quia bona actio uł eiꝰ dembone actionis
fructus predicatoris mercede reputant᷑:
ipscuero in desiderusui intentione ꝑduraxs.
ꝑ suꝑnã gratiã ad contẽ plationẽ liber
egreditur. Qđsi dixerit seruũ. diligo

Expanded text:
ungit. Nam et praedicatores domini vocantur: sicut Elisaeo nus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est, eidem domino cum filiis remanet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: quia bona actio vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercede reputatur. Ipse vero, in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur. Quod si dixerit servu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ terram quod lausimpiorũ breuis sit & gaudiũ hypocritȩ adins¬
tar puncti Iam nunc coepit in scm iob maledictis in uehi quem &im¬
piũ aperte asserit & hy pocritã eo quod simiła uerit seiustum &
nunc indm̃ rebellis extiterit. Si ascenderit usque incadũ superbia
eius & caput eius nubes tetigerit. quasisterquiliniũ infineper¬
delur & quietum uiderant dicent ubiest. In quo sterquilinio assimi¬
latus es peroma & ipsenunc tecons picis putrefactum & qui te¬
quonda uiderant regnantẽ ingloria nunc inquiunt in sultan¬
ti uoce tibidicent. Vbiest ille sapientissimus hominũ & potentisi¬
mus regum Nelut somnium auo lans non inueni&ur. transi&
sicut uisio nocturna Manifestũ est. Oculus quieũ uiderat

Expanded text:
per terram: quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae ad insper terram: quod laus impiorum brevis sit, et gaudium hypocritae ad instar puncti. Jam nunc coepit in sanctum Job maledictis invehi: quem et impium aperte asserit, et hypocritam, eo quod simulaverit se justum, et nunc in Deum rebellis exstiterit. Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit. Manifesta detur, et qui eum viderant, dicent ubi est? Cui sterquilinio assimilatus es per omnia, et ipse te nunc conspicis putrefactum. Et qui quondam viderant te regnantem in gloria, nunc inquiunt insultanti voce: Ubi est ille sapientissimus hominum, et potentissimus regum? Velut somnium avolans non invenietur: transiet sicut visio nocturna. Manifestum est sicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
citis ꝑsequamur eum . ut quid nunc ita agitis utmetãquã uanum
nihilq credentẽ uel quidm̃ nontimeta siue quia religionediuina
simalienus ꝑ sequi uelitis aculeatis me ur̃ĩs ꝑfodendo sermonibus:
Etradicem uerbi in ueniamus contraeũ. Vid&lis ergo quia mecũ non ueri
amici fidelit̃ agitis. sed ut dolosi demeis sermonibus mihi laqueos
concinnatis. quando quidem deipsis uerbis meis occasionẽ uelut quan¬
dã radicẽ rep̃ hensionis inueni recaptatis. Fugiteergo a faciegla
ne mea gladiũ iust desententicedĩ poteritis euadere Gladius est
enim linguaregis. & noncarnalis. Salomondicit. Quicũq tradi
indiuersa rapitur Eo quod haec mala poenarũ in nocentẽ teas¬
quame arguis audiam. & sp̃s intellegentiae meae respondebit
mihi Audiam tequidem increpantẽ acredarguentẽ me. quia for¬
te indoloribus positum obiurgaren ondebetm. sed sp̃s quosa pim
merito condẽpnari. Hoc scio a principio ex quo positus esthomo su¬

Expanded text:
quamur eum? Utquid nunc agitis, ita ut tamquam vanum, nihilque credentem velut Deum non timeam: sive quia religione divina sim alienus, persequi velitis, aculeatis me vestris perfodiendo sermonibus. Et radicem verbi inveniamus contra eum. Videtis ergo, quia mecum non ut veri amici fideliter agitis: sed ut dolosi de meis sermonibus mihi laqueos concinnatis: quandoquidem de ipsis verbis meis occasionem, velut quamdam radicem reprehensionis invenire cupitis. Fugite ergo a facie glane mea, gladium justae sententiae Dei poteritis evadere. Gladius est enim lingua regis, et non carnalis, ut Salomon dicit. Et in diversa rapitur, eo quod haec mala poenarum innocentem asqua me arguis audiam, et spiritus intelligentiae meae respondebit mihi. Audiam quidem te increpantem ac redarguentem me: quia forte in doloribus positum objurgare non debeam: mihi de Deo, quod est criminum reus. Hoc scio a principio, ex quo positus est homo su
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hominum eũ potest arquere ppteruiacius pollutis si mã quatotũmundã
in gredifecit autreddere ei quaecreatura poterit qđ meretur. nisilo
solus agnus di qui peccatum non fecit nec dolus inuentus est in oreci¬
mtorũ quã ipse hominib intulitinadã &ipse in infernũ ducendus
utillic ꝑpetuo puniat᷑ Etinc̃ geric̃ mor tuoꝵ uigilabit Elic&
dapnandus ad poenas ducedus sic tam̃ morte hominũ gaudens ad
intuendã eorundẽ mortuorũ congeriẽ om̃a lacritatis instantia
inferorũ fliauiũ eedicunt. Nos aute scripturis diuinis eundẽ fliuuũ torren¬
te puteũ caminuigne et nũ lacũstagnũ legim̃ & gehennã Glarearũue

Expanded text:
Quis hominum eum potest arguere propter viam ejus pollutissimam, per quam totum mundum ingredi fecit: aut reddere ei quae creatura poterit quod meretur, nisi ille solus agnus Dei, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore em; quam ipse hominibus intulit in Adam, et ipse ad inferos ducendus, ut illic perpetuo puniatur. Et in congerie mortuorum vigilabit. Et licet damnandus ad poenas ducendus sit: sed tamen morte hominum gaudens, ad intuendum eorumdem mortuorum congeriem, omni alacritatis instantia, inferorum fluvium esse dicunt. Nos autem in Scripturis divinis eumdem fluvium, torrentem, puteum, caminum, ignem aeternum, lacum, stagnum, legimus et gehe
Abbreviated transcription (Latin):
cipis tenebrarum. Om nes tenebre abs condite sunt in oc¬
cultis eius: tenebre hocloco peccata itellegenda sunt. que
siue ea que commissa ab impiosunt siue etque ab eo com¬
mittenda sunt in cordeeius affectu & cogitationibus later̃
Queideo insecretis mentis eius abs condita eẽdicuntur quia
illis fauet eis que plurimum delectatur. Sed sc̃s iob non¬

Expanded text:
tenebrae absconditae sunt in oculis ejus. Tenebrae in hoc loco intelligendae sunt peccata, sive ea quae commissa ab impio sunt, sive committenda sunt in corde ejus, et affectu, et cogitationibus latent: quae ideo in secretis mentis ejus abscondita dicuntur esse, quia illis favet, eisque plurimum delectatur. Devorabit
Abbreviated transcription (Latin):
si socios & ministros diaboli fugiat in currat in ipsum princi¬
pem tenebrarum. Et cum sint lurebelles inmalit & fortes
& duri cordes tam quam armaferrea. npeicrem tamen
auctorem totius mali uelut in ancum arcum in pinge
Quem puto hoc loco arcus nomine appellatur sui auel ma¬
xime insidus & dolo homines inopinantes in to.⁊ mere non

Expanded text:
Si socios et ministros diaboli fugiat, incurret in ipsum principem tenebrarum, et cum sint illi rebelles in malitia, fortes, et duricordes tamquam arma ferrea, in pejorem tamen auctorem totius mali, velut in arcum aeneum impinget: quem puto ideo hoc loco arcum nominatum: quia vel maxime in insidiis, et dolo homines inopinantes interimere non
Abbreviated transcription (Latin):
minis uolutetur. Affligetur relictus intabernaculo
suo Ob impietatem uidelicet suam iniquus derelinquet᷑
adõ ut intabernaculo corporis sui poenis perp&uis cruci&ur
Reuel abuntcaeli in iquitatem eius. & terra consurg& aduersus eum
incestimonio utique erunt angeli& scĩ homines contraimpiũ

Expanded text:
ibus torqueatur. Affligetur relictus in tabernaculo suo. Ob impietatem videlicet suam iniquus derelinquetur a Deo, ut in tabernaculo corporis sui poenis perpetuis crucietur. Revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurget adversum eum. In testimonium utique
Abbreviated transcription (Latin):
satiari nonpost Etcum habuerit quaecunierat posside¬
re non poterit. Iiemam modum & tuipse quiiusto dĩ udicio
om iepatri monium ꝑdidisti. Nonremansit decibo eius
& propterea rihilremanebit debonis eius. Inhum anitatis ei
iotam inurit eo quod deabundantia mense suae nulli pe¬
regrin o uel hospiti refectionem p̃buerit ac propterea n¬
h il debonis facultatum ilbus ei pot ierit remanere. Utinã
impleatur uenter eius. & emit at in eum iram furoris sui
Qi anda. capacitatem siue quasisinum spatiosumuen¬
tr ÷ animae uperius ntelleximus. Hoc ergodicit at
qiia iam cogitatimibus iniquis simis plenus est us quead
summum. urissui bic phemia cum uletur. Secundum soc¬

Expanded text:
concupierat, possidere non poterit. Quemadmodum, et tu ipse, qui justo Dei judicio omne patrimonium perdidisti. Non remansit de cibo ejus, et propterea nihil permanebit de bonis ejus. Inhumanitatis ei notam inurit, eo quod de abundantia mensae suae nulli peregrino, vel hospiti refectionem praebuerit: sed . Utinam impleatur venter ejus, ut emittat in eum iram furoris sui. Quamdam capacitatem, vel sinum spatiosum ventrem animae superius intelleximus. Hoc ergo dicit, quia jam cogitationibus iniquissimis plenus est, usque ad summum oris sui blasphemia cumuletur: sive
Abbreviated transcription (Latin):
meros eipopulos ad quisiuit. Et post se omnẽ hominẽ trahit setu
qui imitatione exemplũ ei sequuntur. Siue post se omnẽ hominemtra¬
hit secundũ p̃uaricationẽ humani generis in adã. & ante sein numerabi¬
les quos decoeperit & eos secuturus p̃mitutad poenas Quomodongit
consolamini me frustracum res ponsio ur̃a repugnare ostasit ueritati
inhiocuersiculo omnem alter citionem disputationis suae condu¬

Expanded text:
meros ei populos acquisivit. Et post se omnem hominem trahet. Qui imitatione exemplum ejus sequuntur: sive post se omnem hominem trahit, secundum praevaricationem humani generis in Adam. Et ante se innumerabiles. Quod deceperit, et eos secuturus praemittit ad poenas. Quomodo igitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? In hoc versiculo omnem altercationem disputationis suae conclu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ quis picm docebis scientiam qui excelsos iudicat: qui
enim de excelsis atque sub limibus potes tatibus angelorum
hab&ius tum iudicium quem am modum aquo quãdo ceripotest
utin his quae su pradiximus possiteius iudicium reprehendi:
is temoritur robus tus. & sanus. diues. & felix. Siue utadndixe

Expanded text:
 quispiam scientiam: qui excelsos judicat? Qui enim de excelsis atque sublimibus potestatibus angelorum habet justum judicium: quemadmodum a quoquam doceri poterit, ut in his quae supra diximus, possit ejus judicium reprehendi? Iste moritur robustus, et sanus, dives et felix: viscera e
Abbreviated transcription (Latin):
uat supplicium gehennarum ut cum eo illi quos sibi exemplũ
malitiae suae filios fecit pariter puniantur. Quod dõ red¬
dente pater eorum diabolus tunc sci& idest tunc senti&¬
quando cum filiis poenas patietur aeternas Videbunt ocu¬
lieius inter fectionem siuenecem suam ut alii dixerunt.
Du plex enimtor mentum est uidere poenas quas sustineas
Et de furore omni potentis bib&. Ai dixerunt & ãonon

Expanded text:
vat supplicium gehennarum, ut cum eo illi quos sibi exemplo malitiae suae filios fecit, pariter puniantur: quod Deo reddente, pater eorum diabolus tunc sciet, id est, tunc sentiquando cum filiis poenas patietur aeternas. Videbunt oculi ejus interfectionem suam. Sive necem suam, ut alii dixerunt. Duplex enim tormentum est, videre poenas quas sustineas. Et de furore omnipotentis bibet. Ipse est calix
Abbreviated transcription (Latin):
proculsitame quia pro hoc gloriae suae temporario floreperpetua
ignominiacoram angelis induentur: Quotiens lucerna impiorum
extinguetur & superueni& eis inundatio & dolores diuid& furorissui:
esse nouerimus. Etueni& impiis sicut iobait mnundatio idest
abundantia tormentorum quod & propbesecaut abit¬

Expanded text:
a me. Quia pro hac gloria sua, et temporario flore, perpetua ignominia coram angelis induentur. Quotiens lucerna impiorum exstinguetur, et superveniet eis inundatio, et dolores dividet furoris sui. erit, et veniet impiis, sicut Job ait, inundatio: id est, abundantia tormentorum. Quibusque
Abbreviated transcription (Latin):
illi da ceii uidetur quod sempersit adblas pheman¬
dum parci is & non prius saltim ꝑ aliquam moram co¬
gitet quod dic turus est cũ iam moreblasphemiam me¬
ec. igre gat. Panis eius inutero illius uertetur infel
a idum intrinsecus. Panis scilicet intotauita huius¬
nodihominis ẽ dele: tatio peccatorum sed dul cedo in le¬
cebrarũ & iuauitas amai sima illi atquemortifera postmo¬

Expanded text:
Illud dicere mihi videtur, quod semper sit ad blasphemandum paratus, et non prius saltem per aliquam moram cogitat quid dicturus est: quia jam paratam dis effundat. Panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus. Panis scilicet tota vita hujusmodi hominis, est delectatio peccatorum, dulcedo illecebrarum, et suavitas, quae amara illi, et mortifera postmo
Abbreviated transcription (Latin):
rem redigentur. In hacigitur continentia sermonis huius iste
est sensus quod in hocmundo iusti& peccatores in differenter¬
anteuidicium uiuant: Sed haecdiuersitas commutanda sit
infuturo sicut in illo diuite factum est & lataro paupere
Certe noui cogitationes ur̃tis & sententias contramemiquas¬
Cumergorecte definiam inquit quod & uos uerumes seperspici¬
tis quia unasit in hoc scło scõ & peccatori moriendi condicio
quittamen meritis posteti disiungentur ut ad premium inuiten¬
nibus ur̃is in in sontem datis sententiam & dicitis insultantes
mibimeque in ridentes. Vbi est domus principis &ubita berna¬

Expanded text:
erient eos. In hac igitur continentia sermonis hujus iste sensus est: quod in hoc mundo justi, et peccatores indifferenter vivant: sed haec diversitas commutanda sit in futuro: sicut in illo divite factum est, et in Lazaro paupere. Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Ergo recte definio, inquit, quod perspicitis: quia una sit in hoc saeculo, et peccatori moriendi conditio ut ad praemium muten. Vos vero in insontem iniquam datis sententiam. Et dicitis enim. Insultantes mihi, meque irridentes. Ubi est domus principis, et ubi taberna
Abbreviated transcription (Latin):
xit ubiesteila.⁊ & do lor prodefendet atque celabit¬
Qui contegit iniquitatem suam. non prosperabitur¬
ua amalitia cor tuum hierusalem ut salua fias. Vs¬
que quomorabunti inte cogitationes noxiae: & hic sc̃s¬
quet eim. I dest pal at. fouet & nutrit malum suũ
& delectans illum n in quam penitet ut abeo discedat

Expanded text:
cens: ubi est ei labor et dolor, et defendet atque celabitQui contegit iniquitatem suam, non prosperabiturua a malicia cor tuum, Hierusalem, ut salua fias. Vsque quo morabuntur in te cogitationes noxię? Hęc dquet illud. Id est, palpat, fovet, et nutrit malum suum, et delectans se in illo, numquam poenitet, ut ab eo discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃ enĩ om̃s recteuiatores eedicuntur quiutexpediti &alaeres p̃tercun¬
do hoc stłm uirili animo calcant terrã suã & festinanter ꝓficiscen¬
tes adbeatã patriam mundihuius iterlaboriosũ ꝓpositii anteocu¬
populum peregrinationis eorumsiuead populum succnctũ fideiutq
cingulo contradissolutionẽ uitiorum lumbos mentis accingunt qui

Expanded text:
Sancti enim omnes recte viatores esse dicuntur, quia ut expediti, et alacres praetereundo saeculum, virili animo calcant terram suam, festinanter proficiscentes ad beatam patriam, mundi hujus iter laboriosum conficiuntpopulum peregrinum, sive succinctum, fidei utique cingulo, contra dissolutionem vitiorum lumbos mentis accingunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ri intellexisse. quod hiriui ipsisint illi impetus fluminis
absurde intellegimus manantes uidelicet defonte
siue flumine scripturarum siueosdem a postolos hos
impetus rec tesentimus exeuntes defonte euangelu ad
ir rigan das terras sterilium populorum quos etiam
tor rentes propter uelociter effusam super omnes na¬
tiones doctrinam eorum intellegeredebemus quae
centem eundem cibum doctrinȩ uerissimecom parat

Expanded text:
fluminis, telligitur, manante scilicet de fonte, sive de flumine Scripturarum: sive eosdem apostolos hos impetus recte sentimus, exeuntes de fonte Evangelii ad irrigandas terras steriles populorum: quos etiam torrentes propter velociter effusam super omnem doctrinam eorum, intelligere debemus: quae centem eumdem cibum doctrinae verissime comparat
Abbreviated transcription (Latin):
prosperatur: &cetera. &alius dixit. Quare non respicis adini¬
mines sicut piscesmaris: responditemihi obsecro Siego impius & in¬
memor bonorum operum secundum iustitiae ordinẽ sicutuos confir¬
matis haecpatior Quareimpiiuiuunt & subleuati sunt confortati¬
secrores pondete. Numquiduos quidm̃ contrame iustum defenditis
in hoclo coiniustum notabitis. ut in me iniquo ultorsit. &mmeissimilib

Expanded text:
prosperatur vita? Et alius dixit: Quare non respicis ad inies? Respondete mihi, obsecro: Si ego impius, et immemor bonorum operum secundum justitiam, sicut vos affirmatis, haec patior: quare impii vivunt, et sublevati sunt, confortatisecro, respondete: Numquid vos, qui Deum contra me justum defenditis in hoc loco, injustum notatis: ut in me iniquus ultor sit, et in mei similibus
Abbreviated transcription (Latin):
possid&. Qua repersequim ini mesicut ds̃ & carnibus menis satura¬
mini : fecit ds̃ circameiudiciosuo. cui solilicent om̃a inoperesuo
uos quare p̃sumitis sicut ds̃ ut affligatis in noxiũ quod ipsitantũ ꝓdis¬
pensationes uacom p&it aut qua si defensioneura indigeat dr̃:
Quis mihi tribuat ut scribantur sermones mei. quis mihid& utexa¬
rentur in libro stilo ferreo plumbi lamina uelcerte sculpant᷑ in silice:¬
Vm̃ anullo hominũ potuit inuenire solacium. conuertit se addm̃

Expanded text:
est. Quare persequimini me sicut Deus, et carnibus meis saturamini? Fecit Deus circa me in judicio, cui soli licet omnia in opere suo: vos quare praesumitis sicut Deus, ut affligatis innoxium: quod ipsi tantum pro dispensatione sua competit, aut quasi dispensatione vestra indigeat Deus? Quis mihi tribuat, ut scribantur sermones mei? Quis mihi det, ut exarentur in libro stylo ferreom a nullo hominum potuit invenire solatium, convertit se ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
uxor inea. Itatotus intrinsecus computrui inquit. ut hanelitus mei¬
fo&orem: nec uxor mea sustinere potuerit. Vbi potuit fieri qđ a pos¬
tomam habuerit in uis ceribus quae totũ tris eius sinũ tenuerit. &¬
in deloquendo odorem foetidũ depurulentia ꝓfundi uulneris exhala¬
rit Et orabam filios uterimei. Siue ut aliidixerunt in uocabã blan
inscripturis diuinis filii appellantur & iã ꝓnepotes & illi qui sunt delon¬

Expanded text:
uxor mea. Ita totus intrinsecus putrui, inquit, ut halitus fetorem nec uxor mea sustinere potuerit: ubi potuit fieri, quod apostema habuerit in visceribus, quod totum ventris ejus sinum tenuerit, et inde loquendo odorem fetidum de purulentia profundi vulneris expuerit. Et orabam filios uteri mei. Stulti quoque despiciebant In Scripturis divinis, filii appellantur etiam pronepotes, et illi qui lon
Abbreviated transcription (Latin):
Semitam meã circũ sepsit. & transi renonpossum Quam recteutique
atq in libate ꝓficiscebor adgloriã meritorũ meorũ Hanc igitur igno¬
lusit ut ad illam gloriã ꝑ uenire non possem Et incallemeo tenebras posu¬
it. Idest in tramite hoc castigatuie uitaemeae qua uelut partũ &angustios
cerca speadiustũ r&ributorẽ pergebã ipso permittente tenebras in eomise¬
riae huius al calamitatis incurri. Spoli&uit megloria mex & abstulit
coronã decapitȩ meo G loria meregni priuauit. fideiquoque meae¬
fiduciã abstulit. quã deipso apicementis meae quiest naturaeratio¬
nalis coput uelut honoris coronã detraxit. Descruxit meundique&
pereo & quasi euulscie arbori abstulit spem meam. Domoregno familia
filus amicis & sanitatecorporis mei destitutus sum. & itachi somnibus
oradicata arbor ab lataest. Iratus est contrame furor eius & sic meha¬

Expanded text:
psit, et transire non possum. Qua rectus utique atque illibatus proficiscebar ad gloriam meritorum meorum. Hanc igitur ignolusit, ut ad illam gloriam pervenire non possim. Et in calle meo tenebras posui. Id est, in tramite: hoc est, castigatae viae meae, qua velut per arctum et angustum certa spe ad justum retributorem pergebam, tenebras in eo miseriae hujus, et calamitatis inveni. Spoliavit me gloria mea, et abstulit coronam de capite meo. Gloria me regni privavit: fidei quoque fiduciam abstulit: quam de ipso apice mentis meae, qui est naturae rationalis caput, velut honoris coronam detraxit. Destruxit me undique, et pereo, et quasi evulsae arbori abstulit spem meam. Domo, regno, familia, filiis, amicis, sanitate corporis mei destitutus sum: ita his omnibus t arbor ablata est. Iratus est contra me furor ejus, et sic me ha
Abbreviated transcription (Latin):
dius meus deuaginasua adomnem carnem abaustro ad
a quilonem ut sciatom̃is caro qui a ego dñs eduxi gladiũ
meum deuaginasua in reuocabilem. Itemq ipse dñs ad eun
ginam tuam in loco in quo creatuses. in terranatiuitatis
huic metallo diabolus com paretur eo quod ad interim̃¬
dum num quam deficiat necuetus tate aliqua consu¬
matur: Quietiam qua si fulgurans trans figuret se in

Expanded text:
dius meus de vagina sua ad omnem carnem ab austro ad aquilonem ut sciat omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua inrevocabilem et tu fili hominginam tuam in loco in quo creatus es in terra nativitatis huic metallo diabolus comparatur, eo quod ad interimendum numquam deficiat, nec senectute aliqua consumatur, qui etiam fulgurat, hoc est transfigurat se in
Abbreviated transcription (Latin):
ras interp̃tati sunt. itainquiunt. Sed esto ego erraui. & apud me habitat
error ut loquerer uerbum quod non o portebat. & sermones mei errantes
sunt intempore. Curaũt uos in me ex altamini. & ex probratis mihioby¬
briũ: Putatis meinquit ignoraredm̃ sicut & dicitis : Nũquid amico sde¬
c&l in sultare obpresso a quibus magis tribulantes solacia prestolantur:
S al timnunc intellegite. quia ds̃ non aequo udicio afflixeritme & flagellis

Expanded text:
is incumbere mihi. Sed esto, vere ego erravi, et apud me habitat error ÷ ut loquerer verbum, quod non oportebat ÷ et sermones mei erant, et non sunt in tempore  Cur autem vos in me exaltamini, et exprobratis mihi oppeis. Putatis me, inquit, ignorare Deum, sicut et dicitis. Numquid amicos decet insultare oppressis, a quibus magis tribulantes solatia praestolantur? saltim nunc intellegite quia Deus non aequo iudicio adflixerit me et flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
diebus detem: Dies decẽ ꝓtoto tẽporenominauit. Sed quo modo in
breui numero in apocalypsin maior numerus temporis intellegit᷑
ita & in hac eadem summa numeri minus significatur. ut hoc solido
numero & ꝑfectomanente. Prodiuersitate locorũ inscripturis diuinis
nunc maioremnumerũ. nunc minorẽ significare nouerimus. Nã & sc̃s ia cob

Expanded text:
Dies decem, pro toto tempore nominavit. Sed quomodo in brevi numero, in Apocalypsi major numerus temporis intelligitur: ita et in hac eadem summa numeri minus significatur, ut hoc solido numero, et perfecto manente, pro diversitate locorum in Scripturis divinis, nunc majorem numerum, nunc minorem significari noverim
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Ossaergo hoc loco ipsam senectutem non ẽ absurdum
in tellexisse. quibus ueter nositas annorum & durities senrũ
iam prematura signatur. Siueos saeius implebuntur
uitus adolescentiae & cetera. Siqueigitur uirtutes sunt
animi inimpio homine naturales &dolescentiae eius ui
tus millescent & resoluentur acdefluent ut nihil in eis
solidum & forteremaneat quiaiam eisdem uitiis tam¬
quam carnibus fluidis uidelic& rebus operiuntur &
ob teguntur ubi magis deberentuirtutes ueluti ossa
solida & firmissima tam quam carnes fluidas & solu¬
tas it auitiarestringere continere & regere. &idcir¬
co incarnis eius pulueredormient qui auitus reluc¬
tantibus atque uincentibus rigorem bonaenatu

Expanded text:
us. Ossa ergo hoc loco ipsam senectutem non est absurdum intellexisse: quibus veternositas annorum, et durities senii jam praematura significetur. Sive ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae, etc. Si quae igitur virtutes sunt animi in impio homine naturales, ab adolescentia ejus vitiis ejus inolescunt, et resolvuntur, aut defluunt, ut nihil in eis solidum, et forte maneat: quia jam eisdem vitiis tamquam carnibus fluidis videlicet rebus operiuntur, et obteguntur: ubi magis deberent virtutes, velut ossa solida, et firmissima, tamquam carnes fluidas et solutas vitia restringere, continere, et regere, et ideo in carnis ejus pulvere dormiant: quia repugnantibus vitiis atque vincentibus, rigorem bonae suae
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur N eque ultra intuebitur eum locus suus I desthonor
impi non poterit reparare E ilii eius ad terentur egestate
filiieius sueo peraquae aliquando filiorum nomine appellant᷑
siue illi quitam quã patrem eum fuerant imitati. om̃s consumti¬
gentur. Quod& infilus tuis carnalibus operibus quoque tuis
exparteuides essecompl&um. Et manus eius reddent ei dolorẽ
suum: Hocenimoperatus est undemalum uindictie operante
turum manducabis Ossceius implebuntur uitiis ad olescentiae
Hocait quod aiuuen tute su& ex qua grauiora peccata cõmit terecoe¬
pit in eisdem peccatis suis uiuens usque ad senec tã ꝑmanserit proquib
nũ quã uoluerit paenitere. & idcirco sequitur Etcũ eo inpuluere
dormient. Iđ post mortem uitiorum quefit in anima. quia ani

Expanded text:
idebit: neque ultra intuebitur eum locus suus. Id est, honor impii non poterit reparari. Filii ejus atterentur egestate. filii ejus, sive opera quae aliquando filiorum nomine appellantur, sive illi qui eum tamquam patrem fuerint imitati, per gentur, quod jam in filiis tuis, carnalibus operibus quoque tuis ex parte vides esse completum. Et manus illius reddent ei dolorem suum. Hoc enim operatus est unde malum vindictae, operante Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Hoc ait, quod a juventute sua, ex qua graviora peccata committere coeperit: in eisdem peccatis suis usque in senectam permanserit: pro quibus numquam voluerit poenitere. Et idcirco sequitur. Et cum eo in pulvere dormient. Id est, post mortem vitiorum quae est in anima: sive
Abbreviated transcription (Latin):
tui peccauer es et dimisit eos imanu iniquitatis eorũ tutamen
si diluculo consurrexeris ad dm̃ etomĩ pote ntem fueris dep̃catus
etsimundus etrectus incesseris. staum euigi labit adte et poca¬
tum reddet habitaculũ iustitiȩ tuȩ sifiliitui iquit suis facien¬
tib malis dimissicidõ sunt ut potestas quȩ propter hiquitatem
ipsorum in eos deuiaest interimendi illos haberei effectum tibihu
pectueius Etquiquasi dormire uidebatur non audiendo teui de¬
licet nec uidendo confestim eugilabit cidte idẽ ad reparationẽ¬
tue feliciteitis instabit pa catuq et quietũ ab hocbello poena¬

Expanded text:
tui peccaverunt ei et dimisit eos in manu iniquitatis suae tu tamen si diluculo consurrexeris ad Deum et Omnipotentem fueris deprecatus si mundus et rectus incesseris statim evigilabit ad te et pacatum reddet habitaculum iustitiae tuae in tantum ut priorates mala, dimissi sunt a Deo, ut potestas quae propter iniquitatem eorum in eos data est, interimendi eos haberet effectum, tibi in catus. Qui quasi dormire videbatur, non audiendo te videlicet, nec videndo, confestim evigilabit ad te, et ad praeparandam felicitatem tuam instabit
Abbreviated transcription (Latin):
bum continuo scandalitatur. edter lapides cõmorabitur
metaforicos lapides i fideles etduri cordes hocdoco possunt
intellegi Interquos quisq peccator cõmortibitur uitaesimi¬
litudine coequalis quidm utstolida mettilla nonsentiunt Aut
certe lapides peccata nomincut Dequibus ꝓpheta cũ doce
tonis auferte peccata si ab sorbuerit eũ delocosuo negabit

Expanded text:
siccabitur. Et inter lapides commorabitur. Metaphoric ωs: lapides, infideles, et duri cordis hoc loco possunt intelligi: inter quos quisque peccator commorabitur vitae similitudine coaequalis, qui Deum ut stolida metalla non sentiunt. Aut certe lapides peccata nominavit. Unde propheta ait: sationis auferte peccata. Si absorbuerit eum de loco suo, negabit
Abbreviated transcription (Latin):
parabolã filius ille iunior ieuangelio figurauit qui cũbo¬
nũ naturȩ taquã diuitics cũ meretricib idẽ uoluntaitib uiuen¬
do ꝑdige dissipcisset penitenti occidit᷑ uitulus xp̃s cinulus quoq
fidei quocuncta ꝓmissa incredentiũ cordib: certa imprȩssione
signant᷑ in manuei tribuit᷑ et gressuũ suorũ accipit munim̃ta
ut su ꝑ serpentes etscorpios securus incedat stola etiã inmor

Expanded text:
ui cum bonum naturae, tamquam divitias cum meretricibus, id est, voluptatibus vivendo, prodigus dissipasset, poenitenti occiditur vitulus, Christus: annulus quoque fidei, qua cuncta promissa certa impressione signantur, in manu ei tribuitur: et gressuum suorum accepit munimenta, ut super serpentes et scorpios securus incedat: stola etiam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suc̃ et nonstabit Confidendo inseipso et confirmando car¬
nem brachii suista re non poterit sed magis cadet suꝑbia quia
et non consurget Conatur ꝓpriis uirib seerigere sed nequaquã
consurgere poterit quia non ẽ dñs fortitudo eius inquem incũ¬
bentes firmissi me continentur Vmectus uidetur ante quam
ueniat sol felicitatem ꝓspercitis hominis dicit quicũ aestu tribu¬
lationis ꝑ clissus fuerit confestim aduersitatib frangit᷑ e tom̃is
ȩ peccator prospere agere uidetur sed non ꝑ mariebit herbe
solidatȩ ut fructus pacientiae afferant defigentur sed super
aceruum magis petrarum coartabantur non habendo illic
uitcie umorem moriturus utiq prius ariditate siccabitur

Expanded text:
domum suam, et non stabit. Confidendo in seipso, et confirmando carnem brachii sui: stare non poterit: sed magis cadet superbia. Quia et non consurget. Conatur propriis viribus se erigere, sed nequaquam consurgere poterit: quia non est Dominus fortitudo ejus. In quem incumbentes firmissime continentur. Humectus videtur antequam veniat sol. Felicitatem prosperantis hominis dicit: qui cum aestu tribulationis percussus fuerit, adversitatibus frangitur, et omnis ae peccator prospere agere videtur, sed non permanebit, viresolidatae, ut fructus patientiae afferrent, non figentur, sed super acervum magis petrarum coarctabuntur, non habendo illic vitae humorem: moriturus utique prius ariditate siccabitur