comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qui huic culpȩ elatione
dere suꝑba temptauit dicens.
Adhuc tu ꝑmanes in simplicitate
simplicit᷑ ȩcerna appecis. ⁊ sub
malis pͣsentibꝰ ȩquaninit᷑ ingemi¬
scis : Excedens ȩcna despice: et
mala pͣsentia uel moriens euade.

Expanded text:
sunt, qui huic culpae non formidere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriens evade.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ ꝓpositi intentio resistit. ut
quãius delectatio mente̾ mordeat:
bemꝰ tam̃ ꝑ asꝑitatẽ pęnitentiȩ ip¬
sa delectationũ uulnera t̾gere: et
censura districtionis fluxa cogita
cipit᷑ fluxus illicitȩ cogitationis.
post pollutionẽ cogitationis illici¬
tȩ nos ipsos asꝑe duudicando mũ¬
damꝰ. Uel etiã testa fragilitã mor¬
talitatis intelligit᷑. ⁊ sic testa sa-¬
niẽ mundamꝰ : cũ mortalitatem

Expanded text:
positi intentio resistit; ut quamvis delectatio mentem mordeat, bemus tamen per asperitatem poenitentiae ipsa delectationum vulnera tergere, et censura districtionis rigidae, si qiem, nisi fluxus illicitae cogitationis aimus, cum post pollutiones cogitationis illicitae, nosmetipsos aspere dijudicando mundamus. Potest etiam testa fragilitas mortalitatis intelligi. Testa ergo saniem mundare, est mo
Abbreviated transcription (Latin):
ad dontũ admonet: pedes lauate:
scientiã redeat. et sordes operuͣ¬
pꝰ laborem recurrat. S urias dũ
archã dñi esse sub pellibꝰ meminit:
respondec qđ domũ suã intrare
mandata dei in sacrificiis carnalibꝰ
uideo : ⁊ redire ad conscientiã ꝑ
spiritalẽ intelligentiã non regͥro.

Expanded text:
 David admonet, pedes lavare, scientiam redeat, et sordes operu laborem recurrat. 56. Sed Urias, qui arcam Dei esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritualem intelligentiam non requiro.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et sunt non nulli qͥ tarde
loqͥ inchoant. s semel inchoan¬
de inchoantes. indiscrete locuti
ad c̃solandũ uenerant: s hoc qđ
pia mens mundũ deo obtulit:
locutio pͣcipitata uiciauit. Unde¬
scriptũ est. Si recte offeras.⁊
recte ñ diuidas : peocasti. Recte
naͣq: offert̾. cũ recta intentio¬
ne quid agit᷑. s recte ñ duudit
tilit᷑ discernat᷑. Oblata enĩ rec̃¬
te duudicare est: quelibet bona
nr̃a studia sollicite discernendo
ƿensare. Qđ nimirũ qui agere
dissimulat: etiã recte offerens pec¬
cat. Iepegͦ ⁊ quos bono studio
gerimꝰ. dũ discernere caute neg¬
ligimꝰ: quo iudicet᷑ fine nescĩ¬
mus: ⁊ non nuͣꝗͣ hoc fit crimi¬
nis reatꝰ. quod putat᷑ causa uir¬
tutis. Unde necesse ẽ. ut ñ solũ
intueam̃ quid agimꝰ : s etiã cuͣ
quanta discretione ꝑ agamꝰ. Pri¬
mũ quide̾ ne mala quoquomͦ :
post moduͣ uero ne bona incau
ledictꝰ homo: qͥ facit opꝰ dñi neg¬
ligent᷑. Ad hoc uero ista ꝓficiat.

Expanded text:
tur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoande inchoantes, indiscrete locuti ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur. Sed recte non dividittiliter discernatur. Oblata enim recte dividere, est quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare: quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur sine fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtintueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incautledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant,
Abbreviated transcription (Latin):
illos in ordinatꝰ caloi accendit :
deinde nicor loquacitatis erigit:
⁊ tͣc demũ decoros hominibus
ypocrisis ostendit. Condixerat
dicunt sibi heretici: qͣndo pra-¬
ua quedã contra eccłam concor¬
dit᷑ sentiunt. Om̃s autͣ qui nos

Expanded text:
ios inordinatus calor accendit, nitor deinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus hypocrisis offendit. Sequitur: Cdicunt sibi haeretici, quando prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt, et in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
regrinationis in afflictione posi¬
ta cũ uulnera sustinet: cũ men¬
broꝵ suoꝵ lapsus dolet: insuꝑ
alios sub xpͣi nomine tolerat
hostes xpͣi. Ad auginentũ namq:
corde prius intumescerent: ad
prauȩ assertionis certamina ñ

Expanded text:
regrinationis suae in afflictione constituta, cum vulnera sustinet, cum membrorum suorum lapsus dolet, insuper alios sub Christi nomine tolerat hostes Christi. Ad augmentum namque corde intumescerent, ad pravae assertionis certamina non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eiꝰ animã: electoꝵ uita signari.
Et cũ sathan ad feriendã dñi car¬
ne̾ ꝑ mittit᷑. ab anima separat᷑:
qr cũ carne̾ eiꝰ ad passionẽ accipͣ.
electos eiꝰ a iyre suȩ potestatis amit.

Expanded text:
ejus anima electorum vita signari, et cum Satan ad feriendam Redemptoris carnem permittitur, ab anima separatur. Quia cum corpus ejus ad passionem accipit, electos ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
delinquimꝰ: cũ iniusta dicimꝰ.
in cunctis quȩ egit labus suis nͣ
peccauit : quia nec contͣ ferientẽ
suꝑba dixit: nec contra suadentẽ
recta recicuit. Sed sciens quio
deberet deo quid ꝓtimo: patien
tiã exibuit conditori: sapientiã

Expanded text:
delinquimus, cum aut injusta dicimus, in cunctis quae egit, labiis suis minime peccavit, quia nec contra ferientem superba dixit, nec contra suadentem recta reticuit. Nec loquens ergodeberet Deo, quid proximo, scilicet patientiam conditori, sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
de his quȩ extra sunt negligit:s
tunc ueracit᷑ quiᷤᷤ sit agnoscit᷑: su n
serpso qđ doleat exꝑitur. Hoc ꝑ
se sathan cũ fieri appetiit: ñ uerb̾
s desideriis dixit. Hoc ꝑ m̃bra su¬
a:⁊ desideriis et ũbis intulit. Ipse
in pane̾ mittere est: configendo eiꝰ
corpori stipitẽ crucis adhibere. Di-¬

Expanded text:
de his quae extra se sunt, negligunt; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in seipso quod doleat experitur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desideriis, dixit. Haec per membra sua et verbis et desideriis intulit. Ipse em ejus mittere est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere,
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑:s creare se mala dñs indi¬
cat. cũ res bene conditas nobis
male agentibꝰ in flagellũ format:
dolorẽ quo feruint delinquen¬
tibꝰ mala sint. sicut uenenũ

Expanded text:
creare se mala Dominus indicat, cum res bene conditas, nobis male agentibus, in flagellum format, dolorem quo feriunt, delinquentibus mala
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ non est: quia dũ sibimecipsi
metuit: minꝰ suoꝵ ꝑcussiones sen¬
tit. Unde ⁊ mox eiꝰ carnẽ feriendã¬
postulat dicens. Mitte manũ tuã.
ta quȩ possidet: ⁊ tͣc uidebis qđ
in facie benedicat tͥ. Aunc quasi
prioris ꝓpositionis oblitꝰ : alia po¬

Expanded text:
uia dum sibimetipsi metuit, minus suorum percussiones sentit. Unde et mox ejus carnem feriendapostulat, dicens: Mitte manum tuam, ta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Nunc quasi prioris propositionis oblitus, fra
Abbreviated transcription (Latin):
tatu uident. puluere capita fę-
desiderat. mensura necesse ẽ do-¬
lori quẽ suscipit ponat: ne in tẽ
iob plusqͣ. necesse fuerat in con¬
si mentẽ nescuint: ita in inmenso
ga corporis etiã a mͣte cecidisset.
ei crebrȩ uisitationis adheserint.

Expanded text:
tuduerunt pulvere capita foedadesiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat; ne non solJob plusquam necesse fuerat in consi mentem nesciunt, ita in immensum ga corporis, etiam a corde cecidisset. ei crebrae visitationis adhaeserint,
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut cũ uolumꝰ afflictũ quem¬
piã a merore suspendere: stude-¬
amꝰ prius merendo eiꝰ luctui con¬
cordare. Dolentẽ namq nͣ potͣ
consolari: qui nͣ concordat dolori.¬

Expanded text:
est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori
Abbreviated transcription (Latin):
milias intulit dãpna rerũ : orba¬
uit patrẽ morte filioꝵ: ꝑcussit
incolumͣ putredine uulnerũ. S.
qr putrescentẽ foras. sanũ adhuc
interiꝰ stare conspexit: antiq artis
insidias repetit: et qr scit quomͦ
adam decipi soleat. ad euã recur¬
qr sanctꝰ iur subiectã sibi mulie¬
rem et nͣ prepositã adtendit. De

Expanded text:
milias intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et insidias repetit; et quia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurquia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; e
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ uerberis comitat᷑ custodia
diendo deserit: et deserendo custo.
eni totũ desereret: in manu tanti
adusarii homo qͥd esset: In ipsa
ergo iustitia ꝑmissionis: miscet᷑
quedã libra pietatis. Sanctꝰ quip¬

Expanded text:
ermissionem verberis comitatur custodiadiendo deserit, deserendo custodienim totum Job desereret in manu tanti adversarii, homo quid esset? In ipsa ergo justitia permissionis miscetur quaedam libra pietatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Antiquus hostis ex rebꝰ exte¬
rioribꝰ colligit: quod bono uiro ad
mtis crimen infligit. Pellẽ eniͣ pro
pelle dari asserit. quia sepe dũ ue¬
nire ictũ contra faciẽ̾ cernimꝰ : ma¬
nũ palpebris opponimꝰ. ut ab ictu
oculos defendamꝰ. ⁊ corpꝰ uulneri
obicimꝰ: ne in corpore teneriori
uulnerem. Sathan gͦ hoc consue¬
te fieri sciens. dic̃. Ieulẽ ꝓ pelle. ⁊¬

Expanded text:
t. --Antiquus hostis ex rebus exterioribus colligit, quod beato viro ad mentis crimen infligit. Pellem enim pro pelle dari asserit, quia saepe dum venire ictum contra faciem cernimus, manum palpebris opponimus, ut ab ictu oculos defendamus; et corpus vulneri objicimus, ne in corpore teneriori vulneremur. Satan ergo haec consuete fieri sciens, dicit: Pellem pro pelle,
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ est: affligere frustra nͣ potuit.
S rursũ qr ueraxẽ: alit̾ non potu¬
it dixisse quã fecit. Iuxta aliquid¬
non frustra ꝑcutit᷑. Necesse quippe
erat. ut sc̃s uir deo soli sibiꝗ cognitꝰ
qͣnta uirtute polleret ad imitandũ

Expanded text:
justus est Deus, affligere frustra non potest. Sed rursum quia verax est, aliter non potuit dixisse quam fecit. Necesse quiod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi quipƿe uniꝰciiꝰq mentẽ ab
alteriꝰ oculis mͣbroꝵ corpulentia
nͣ abscondet: s patebit animꝰ
patebit eciã corporalibꝰ oculis.
ipsa corporis armonia. Sicq unꝰ

Expanded text:
Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque un
Abbreviated transcription (Latin):
spͣc afflata. ꝑ figuras quasdã
dm̃ uideat. s ad ipsam uim eiꝰ
tibꝰ: s tam̾ in estimabilitͣ crescen¬
tibꝰ quodã contẽplationis acu¬
mine etͣnͣa dei claritas uideri

Expanded text:
itus afflata, per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam ejus tibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus quodam contemplationis acumine aeterna Dei claritas videri.
Abbreviated transcription (Latin):
quã matͣ boni oꝑis piecas ipsa
comitat᷑. Non nulli uero ex ob¬
stetricũ fallatia conant᷑ asserere:
noscit᷑: qͥd mendacii culpa mere¬
at᷑. Nã benignitatis eatũ ĩnces.
quȩ eis in ȩcerna potuit uita
recͥbui: ꝓ admixta culpa mͣda¬
cii. in tẽrrena̾ est recõpensationẽ

Expanded text:
quam mater boni operis pietas ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hnoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt. ⁊ ꝓ amore eiꝰ intrinsecꝰ
solã illiꝰ desiderant uisionẽ: pre
timore uͦ eiꝰ imposita̾ sibi extrin¬
secus humilitͣ explent actionem:
ut ⁊ uacare deo appetant ex gr̃a
dilectionis. ⁊ rursũ euras suꝑposi¬

Expanded text:
t prae amore ejus intrinsecus solam ejus desiderent visionem, prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superi
Abbreviated transcription (Latin):
nequeunt : qr corruptores mͣtui
contra uitã iusti nullũ adituͣ ac¬
cusationis depͣhendunt. Qui per¬
cussi cecitate quasi domũ circum
nil aliud quã pariece̾ palpant.

Expanded text:
 corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate, quasi domum circumenil aliud quam parietem palpant.
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit᷑. ⁊ ad ea quȩ anxie appe¬
tit laboriosa mundi ministeria
relaxat̾. Unde illic subdit᷑. Qiua
ultra ñ uocaberis mollis ⁊ tenera
Tolle molã: et mole farinaͬ. Le

Expanded text:
relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboriosa mundi ministeria relaxatur. Unde et apte illic subditur: « Quia ultra non vocaberis mollis, et tenera: tolle molam, et mole farinam . »
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ subdit᷑. Nichil in tͣra sine
oso ingeniũ dat᷑. ut de negligenti¬
a uisfus puniat᷑ : quia qđ sine labo¬
re assequi potuit. scire contẽpsit.
Et pleruͣꝗ. iocuco studiosus tardi¬

Expanded text:
tur: VERS. 6. Nihil in terra sine osus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit, et idcirco studiosus tardi
Abbreviated transcription (Latin):
spicis: ꝑpende qͣntũ mͥ subdi debe¬
as quẽ auctorẽ mirabiliũ sine
tepͣore esse cognoscis. Sequit᷑. Indi¬
suraꝵ lineȩ in terraꝵ partione
tendunt᷑ : ut dimensionis equitas

Expanded text:
spicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse cognoscis. Sequitim linee in terrarum partitione tenduntur ut dimensionis equitas
Abbreviated transcription (Latin):
intunȩ in amore conditoris assur¬
gere.s nemo scit unde ueniat:
qr ignorat᷑ ꝑ ora pͣdicantiũ quibꝰ
se aci nos occasionibꝰ infundit. Et
nemo scit qͦ uadat : q cũ unam
pͣdicationẽ multi audiunt. in¬
cutionis zelũ ex hac tpsa resuscita¬
scrutabilia. Uoce sua ds mira¬
bilitͣ tonat. qr ui occulta corda
nͣa in coͣprehensibilit᷑ penecrat.
quȩ dũ latent᷑ mͦ premit in timo¬
cuͣ nichil sonet inuoce. Nuiꝰ aut̃

Expanded text:
urgere; sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, incutionis zelum ex hac ipsa resuscitaua Deus mirabiliter tonat, quia occulta vi corda nostra incomprehensibiliter penetrat. Quae dum latentibus motibus premit in timocum nihil sonet in voce. Quae tanto
Abbreviated transcription (Latin):
entia contẽplari appetimꝰ: si
dñm uidit. Sicomorus quipye
ficus fatua interpretat᷑. Pusilłꝰ
igit᷑ ⁊ acheus sicomoꝵ subiit. et
dnͣm uidit : qr qui mundi stulti¬
ciã humilit᷑ eligunt. ipsi dei sa¬

Expanded text:
entiam contemplari appetimus, neret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit; quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sa
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. S quia discipłos ⁊ telo
succensos ⁊ u̾bo eruditos intꝰ
redõidit: foris linguas igneas
ostendit. In significatione igit᷑
admota sunt elemͣta : ut ĩgne
⁊ sonitũ sentirent corpora. Igne
uͦ in rusibili. ⁊ uoce. sine sonitu
uoluntatẽ suaͣ dñs indicat. ali¬
qnͣdo eã ũbis. aliqͣndo rebꝰ de¬
monstrat. aliqͣndo simul et¬
rͣbis. ⁊ rebꝰ: aliquando imagini¬
bꝰ cordis ocłis ostensis. aliqͣndo
imaginibꝰ etiã ante corporeos
oculos ad temp̃ ex aere asstiptis:
aliq̃ndo cęlestibꝰ substantiis. ali¬

Expanded text:
Quia enim discipulos et zelo succensos et verbo eruditos intus reddidit, foris linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, ali
Abbreviated transcription (Latin):
uias hominũ. ⁊ omͣs gressus eoꝵ
considerat. Icͣ deus nequaꝗͣ. con¬
trabat. Estimabat᷑ deus inuisti
acta nͣcernere: qr differebat iuste
dãpnare: ⁊ magna eiꝰ patientia

Expanded text:
vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam contrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare, et magna ejus pati
Abbreviated transcription (Latin):
mutat᷑. Ipsi uͦ angłici spc mut a.¬
sponte caderent. aut ex arbitrio
starent. S quia humilit᷑ elegert̃
ci inherere a quo creati ftͣ. hanc ip¬
sã inse mutabilitate̾ suaͬ. standi
iã inmutabilitate uicertͣ: ut hoc
ipso merito transcenderent. qđ
nat᷑e suȩ ordine mutabilitati
subesse potuissent. Ncͣ uero dñ¬

Expanded text:
11. Ipsi quoque angelici spiritus mutasponte caderent aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt: ut hoc ipsum merito transcenderent, quod naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pe corpore nc̃ ꝓdeunt: qͥ miqui¬
tates suas sub tegmine sacri ho¬
noris ab scondt̃: ut ꝓfessione ii¬
deri appetant. quod eẽ oꝑibꝰ
impios regnat: non eͣ ex iniusti¬
tia iudicis s ex culpa patien¬
iustitiam gubernantis. Nã scrip
tũ est. Dabo tͥ reges in furore

Expanded text:
 corpore prodeunt qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patienjustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore
Abbreviated transcription (Latin):
s exhis quȩ circa ipsũ sunt uene¬
ram. Cuͣq ñ intuemͬ qͥd ipse sit.
s qͥd possit in acceptione ꝑsonaꝵ:
ñ ex ꝑsonis s ex rebꝰ adiacentibus
ponit᷑. Om̃ipotens uͦ d̃s uitã ho¬
minũ ex sola qualitate intͣrogat
meritoꝵ: ⁊ sepe inde plus punit
unde maiora ad ministeruĩ con¬

Expanded text:
sed ex his quae circa ipsum sunt, veneramur. Cumque non intuemur quod ipse sit, sed quid possit, in acceptione personarum non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola qualitate interrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium con
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ: gressꝰ uero hominu
uocat uel singłas oꝑationes. qͥbꝰ
inicit᷑: uel alternantes motus
intimȩ cogitationis. quibꝰ quasi
passibꝰ uel longe a dño recedimꝰ:
longe fit : quot malis cogitati¬
onibꝰ deficit. Unͣ plerũq. contin¬
fecta sit exipso reatu cogitatio
gi solet. qndo manꝰ in ocio est:¬
⁊ nullꝰ eã usus laboris exercec.
⁊ si manꝰ cessat abiniquo oꝑe.
malus tam non est umocens in
cogitatione. Quia uͦ infuto udi¬

Expanded text:
it poenam. Gressus vero hominum vocat, vel singulas operationes quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis, quibus quasi passibus vel longe a Domino recedimus, longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque continta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationgi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet.  manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Dicere eiꝰ est libera hominẽ:
naturã hominis assum̃do liberã
demonstrare. Ex ea quippe car¬
ne quã suͣpsit: etiaͣ ostendit
liberã quã redemit. Et notan¬
propinqͣuit corruptioni anima
noscendo infirmitate suã. esse
se corruptioni ꝓximũ nͣ igno¬
rat: iccirco ad corruptionem
quippe uistꝰ descenderet: si suis
iuribꝰ longe se a corruƿtione

Expanded text:
 dicere ejus est: libera hominem, naturam hominis assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne quam sumpsit, etiam hanc ostendit liberam quam redemit, sicutpropinquavit corruptioni anima eret: Quia cognoscendo infirmitatem suam, esse se corruptioni proximum non ignorat; idcirco ad corruptionis enim juste descenderet, si suis viribus longe se a corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
Sicͣ enĩ inferiꝰ radix tegit᷑. s. ab
illa rami extrinsecꝰ expandunt᷑:
ita se suꝑbia intrinsecꝰ celat. s
ab illa ꝓtinꝰ aꝑta uicia pullulãt.
liuͦ uirtutes impetunt. qͥbꝰ ipsa
destruunt᷑: rit nidelicet ira pa

Expanded text:
Sicut autem inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant.lummodo virtutes impetunt, quibus ipsa distinguuntur, ut videlicet ira pat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis structura consurgit. Unde et
quatuor paradisi flumina terrã
irrigant: quia dũ his quatuor uir¬
tutibꝰ cor infundit᷑ : ab om̃i carnaliuͣ
tia frigescit:⁊ dũ fessa torpet. uent̾a
tio subripit. temꝑantia nr̃a marce¬

Expanded text:
operis structura consurgit. Unde et quatuor flumina terram irrigant; quia, dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriortia frigescit. Nam tio subripit, temperantia nostra marce
Abbreviated transcription (Latin):
grã dei custoditũ credidit : pecca¬
re posse ꝑpassionẽ putauit. Qnasi
sic dicat. Interrogatꝰ afflictionibꝰ
homo ⁊ peccator agnoscit᷑: qui in
miracłis deus ꝑutat᷑. Bixit ergo do¬

Expanded text:
gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis Deus putatur, Dixit ergo Do
Abbreviated transcription (Latin):
ac domũͣ eiꝰ adeo uallatã dicit:
qr temptando eiꝰ conscientiã pene¬
trare non potuit. Substantiã eiꝰ
uallatã asserit: quia electos eiꝰ in¬
uadere non pͣsumit. Oꝑibꝰ m anuũ
eiꝰ benedixisse dm̃. ⁊ possessionẽ eiꝰ

Expanded text:
ac domum ejus a Deo vallatam dicit, quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit; substantiam ejus vallatam, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse
Abbreviated transcription (Latin):
Inmiseriis ñ subsistunt : qͥ mence¬
gella ñ spreuit. Et rursus ultra
modũ dolorẽ non sentiens : contͣ
iudicuĩ flagellantis ñ insaniit.
Cunctis enim rebꝰ ꝑditis: cunctis
liberis amissis: surrexit et scidit
uestim̃ta sua: et tonso capite cor.¬
ruens in terrã adorauit. Quod
uestim̃ta scidit: qđ tonso capite

Expanded text:
In miseriis namque subsisterent, si aegella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit
Abbreviated transcription (Latin):
noster orator in orationis suȩ t̾mino
uidice̾ benedicendo laudet: audiamꝰ.¬
Nã sequit̃. Sit nomͣ dñi benedictũ.
Ecce om̃e qd rectũ sensit. dñi bene¬
dictione conclusit. Ut hinc aduͣ
max etiã in benedictione conditꝰ

Expanded text:
omodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc advermax etiam in beatitudine conditus
Abbreviated transcription (Latin):
turbet: male ꝑturbata dilaniet.
Sed nequaꝗͣ. nos dñs in tempta¬
namꝙ hostẽ requirere est. nobis
eiꝰ insidias declarare: ut qr eum
subintrare cor nrmͣ cernimꝰ: forti
cont᷑ eũ cirtu̾spectione uigilemꝰ.¬

Expanded text:
turbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentanamque hostem requirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigilem
Abbreviated transcription (Latin):
ues pascere referunt᷑ : qr m̃tes
simpliciũ cũ alta caꝑe nͣ posstͣ:
eo magnis uicine sunt. quo fra
in pastu se minime diuidunt.¬
mundi sp̃e designantur: quĩ
cunctos quos sibi subiccunt in
infidelitatẽ captiuos aucunt.
quibene quidẽ bona incipuint:

Expanded text:
ves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fratin pastu se minime dividunt.mundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui bene quidem bona incipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Oleũ de capite tuo nͣ deficiet. Oleuͣ
in capite est: caritas in mͣte. Quod
a capite deficit: cũ caritas a mͣte di¬
scedit. Caput gͦ tondere est. cogita¬
tiones suꝑfluas amͣte resecare. et
tonso capite corruit in terrã. Qui¬

Expanded text:
oleum de capite tuo non deficiat . Oleum quippe in capite, est charitas in mente; et a capite deficit oleum, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et detonso capite in terram
Abbreviated transcription (Latin):
lumitate deficiunt: ꝑ intentionis
subsistunt. Cũͣ quibꝰ etiã tres sotoies
ꝑ flagella turbat᷑ caritas. Sepe
eniͣ ab amore dei torpescimꝰ : duͣ ult̾
quã nobis congruere credimꝰ flagel¬
in msis hesitationibꝰ animꝰ tendit᷑.

Expanded text:
lumitate deficiunt, per intentionis subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores per flagella turbatur charitas, peis amore torpescimus, dum ultra quam nobis congruere credimus, flageimmensis quaestionibus animus tendit
Abbreviated transcription (Latin):
ues ablati sunt. s qͥ ablati sunt
boues arabant: ut uidelicet me¬
morato fructu oꝑis: causa crescat
litate ꝑcucerent: ampliꝰ ex fȩcun
multa sunt. etiã subita nuntiant᷑.
Aucta est mͣsura gemituũ. etiã ꝑ
articula numeroꝵ. Nam sequitur.¬

Expanded text:
s ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat litate percuterent, amplius ex fecundimulta sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per articula nuntiorum. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
est pondus uerȩ iurtutis insensi-¬
bilitas cordis: qr et ualde insana
ꝑ stuporẽ menbra sunt. quȩ eciã
incisa dolorẽ non sentunt. Rur¬
sus custodiã uirtutis deserit. qui
dolorẽ uulnerũ ultra quã neces¬
se est sentit: qr dũ nimis affligit᷑¬

Expanded text:
im pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflict
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ corruens liberos oppssit: qr
dũ uidea in crudelitateͣ dñicȩ
passionis cadit: apłos plebemq
subditã desꝑationis formidine
ra nuntiasse ostendit: dicens de
ꝑsecutoribꝰ. Dilectꝰ meus in domo
mea fecit scelera multa. De pre
mo: extinctis filiis: iob surrexͣ:
qr uidea in infidelitate ꝑdita.
pͣdicatoribꝰ in desꝑationis mortẽ
dicio ꝑsecutores suos deseruit. Sur¬
res derelinquat ostendere:. Qua¬
si enĩ. acere eiꝰ est: patienͣt mala

Expanded text:
Domus liberos oppressit, quia dum Judaea incredulitate Dominicae persecutionis cadit, apostolorum fidem desperationis formidine rat, ostendit, dicens de persecutore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicensmo exstinctis filiis, Job surrexit, quia Judaea in infidelitate perdita, praedicatoribus in pavoris morte dicio persecutores suos deseruit, demonstravit. Surres derelinquat ostendere, quasi enim jacere ejus est patienter mala
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ temptandi elegit : quando
beati iob filios incomuiuo inuenit.
Non enĩ solu̾modo intuet᷑ quid fa¬
ciat: sed etiã quando faciat. Ut¬
scilicet ꝑ hoc nobis deo dispensante
ostenderet᷑: quia ꝓnuntia tribula¬
tionis eͣ lȩcicia satietatis. Intuen¬
dũ est etiã: quã callida ipsadãp¬

Expanded text:
tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa da
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑ luxuriã conturbant. Qui ig¬
nis dei dicit᷑: qr ⁊ si eo nͣ faciente.
tam ꝑmittente generat᷑. Quia uero
impulsu subito ipsas plerũq circum¬
spectiones mͣtis obruunt: quasi cu
mis fugit. qr quicqͥd mens ꝓatit᷑¬

Expanded text:
 perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi cusmis fugit, dum omne quod mens patit
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad iob qui diceret Boues ara¬
bant ⁊ asinȩ pascebant᷑ iuxta
eos. ⁊ irruerunt sabei. tulertq
onĩa. et pueros ꝑcussert᷑ gladio. ⁊
cuasi ego solus ut nuntiare̾ tibi.
altͣ et dixit. Ignis dei cecidit de
cęlo. ⁊ tactas oues puerosq consuͣp¬
sit. ⁊ effugi ego solus ut nuntiarẽ

Expanded text:
nit ad me qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi . alter, et dixit: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut annuntiarem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ de oꝑ ibꝰ uincit᷑: ad accusan¬
dũ uerba nrͣa ꝑscrutat᷑. Cum
nec in u̾bis accusatione̾ repꝑit:
intentionẽ cordis fuscare con¬
tendit: tanquã bona facta bo¬
noanimo nͥ fiant. Quia enum¬

Expanded text:
ibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, e
Abbreviated transcription (Latin):
tendi: ꝙr exteriora sunt quȩ expecit
conteri. Neq enĩ sachan faccre se ali¬
quid multuͣ putat: nͥ cũ in anim a
tibi. Quasi dicat. Ea quȩ dedisti
subtrahe. Nã si accepta ꝑdiderit.
sed ad deceptionẽ suã hosti conceoit᷑:

Expanded text:
tendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima tibi. Ac si dicat: Ea quae dedisti subtrahe, nam si accepta perdiderit, incitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur,
Abbreviated transcription (Latin):
circuire ẽ. carnalia corda ꝑseru¬
tari: ⁊ unde occasionẽ accusati¬
onis inuenire possit erquir¬
Terrã circuit. qr humana corda cir-¬
cũuenit ut bona tollat: ut mala
mentibꝰ inserat: ut inserta cumu¬
let: ut mͤumulata ꝑficiat: ut ꝑ¬
fectos ininiquitate ad pęnã soci¬
os adquirat. Et notandũ. qđ nͣ
transuolasse. seo ꝑ ambulasse se
inuenit. ibi pedẽ misere ꝑsuasio¬
nis figit : ⁊ inmorando actionis

Expanded text:
corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirTerram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis
Abbreviated transcription (Latin):
utero matris exiit: qr synagogȩ
carne ꝓdiens. conspicuus adgen¬
des uenit. Qd ioseph relicto pallio
fugiente signatũ est. Dũ enim ad¬
ultera male illo uti uoluisset: relic¬
to pallio fugit. Quia dũ synago.¬
gͣa dnͣm purũ hominẽ credens. qͣsi
adulterino cõplexu constringere

Expanded text:
utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere
Abbreviated transcription (Latin):
diente dicit̾. Erat autͣ nox. Hinc
et ini quo diuiti dicit᷑. Hac noc¬
te reƿetent animã tuã ate. Ani¬
ma quippe quȩ ad tenebras dii¬
nocte sapientiã accepisse descri

Expanded text:
ista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetent animam tuam abs te . Anima quippe, quae ad tenebras duno
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate format̾. Alit̾ eniͣ loquit᷑
deus ad angłos. aliter angłi ad dm̃:
alit᷑ deus ad scoꝵ animas. aliter
quit᷑ deus ad angłos sanctos. eoipso
qͥcquid agere debeant in ipsa con
templationis: et quasi audientibꝰ

Expanded text:
qualitate formatur. » Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum, aliter Deus ad sanctorum animas, aliter quitur Deus ad angelos sanctos eo ipso,quidquid agere debeant, in ipsa conttemplationis. Quasi enim audientibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed intuendũ est: quod diabolus
non contra iob sed contra dñm cer-¬
tamen ꝓposuit. Materia uero
certaminis iob in medio fuit: que
si in sermonibꝰ suis dicimꝰ intͣ fla¬
gella deliquisse: dm̃ confitemͬ in¬
quod in hoc loco nͣ prius diabolus
boli despectu laudauit: quẽ nͥ
in sua iustitia ꝑ mansurũ nossec.
nͣ utiq pro illo ꝓponeret. Quia

Expanded text:
e tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nquia non prius diabolus boli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
die nos accusat: dũ ꝓsꝑis male
nos uti insinuat. In nocte accu.¬
sat: cũ in adu̾sis nos nͣ habere
patientiã demonstrat. S quia
beatũ iob queͣ nec dũ flagella
usũ dñi substantiã possideret. sed
ad usum substantiȩ dñm coleret.
Sunt quippe nͣ nulli. qui ut fruan¬
tur deo: dispensatorie utunt᷑ hoc
scło. Et sunc non nulli. qui ut
fruant᷑ hoc scło: transitorie uti uo¬

Expanded text:
die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti vo
Abbreviated transcription (Latin):
cipu memor erat regiminis :
in certamine famuloꝵ memor
conditionis. Quia enĩ ueri do¬
mini se famulũ conspicit: cor¬
dis altitudine se suꝑ famulos

Expanded text:
cipum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ paruipendimꝰ: si uirtutũ eiꝰ
tempora pensamꝰ. Nondũ eniͣ
ad restrictionẽ carnis. diine
grͣ̃ȩ districtior censura ꝓcesserat:
quȩ ñ solũ corporis. s etiã cordis

Expanded text:
m parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis
Abbreviated transcription (Latin):
uit : cade sĩbi humeru. ⁊ bra¬
Si ea quȩ dixi oꝑari renui. ip¬
sũ qđ michi ad oꝑandũ datũ ẽ
corporis mͣbrũ ꝑda: ut uideli¬
cec cadat a corpore qđ exercere
nolui ad utilitatẽ. Uel mistice

Expanded text:
vit, cadere sibi humerum et conSi ea quae dixi operari renui, ipsum quod mihi ad operandum datum est corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore, quod exercere nolui ad utilitatem. Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
pit. adlaudẽ refert conditoris:
indicans ab illo accepisse ut piꝰ
esset. a qͦ accepit ut esset. Quia
scunt. Electis uero cũ foris ȩtas
corporis: intꝰ si diciliceat crescit
ȩtas uirtutis. Sequit᷑. Si despe¬

Expanded text:
ia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia scunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtutis. Sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
eniͣ uiri quando cũ ꝑsonis mi¬
noribꝰ contentionũ negocia su¬
beunt: dũ grauare uel in fa¬
nimis timent. ipsi contͣ iustitiã
grauari ñ refugiunt. Sciunt
quippe qr om̃is humana uistitia.
inustitia eẽ depͣhendit᷑. si duu¬
nitꝰ districte uidicet᷑. Quia uero¬
pleruͣq mens humana renuit
bona credere que nescit oꝑari:
maledicti sibi sententiã subiecͣ.¬

Expanded text:
enim viri quando cum personis minoribus contentionum negotia subeunt, dum gravare vel in minimis timent, ipsi contra justitiam gravari nequaquam refugiunt. Sciunt quippe quia omnis humana justitia injustitia esse reprehenditur, si divinitus districte judicetur. plerumque humana mens renuit bona credere quae nescit operari, maledicti sibi sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
laui in uanitate. ⁊ festin a¬
uit in dolo pes mͣs. appendat
me in statera iusta. ⁊ se i at
deus simplicitate̾ mea. Scire
dei dicit᷑: scire nos facere. Sta
uita minus habeamꝰ. In hac
autͥ statera appendimur: quo¬
ciens adiuitȩ eiꝰ exepla ꝓuoca¬

Expanded text:
lavi in vanitate, aut festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. - Scire Dei dicitur scire nos facere. Quis in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provoca
Abbreviated transcription (Latin):
apud ueceres fuit. ut ad por¬
tã seniores sederent. qͥ certan-¬
tiiͣ iyrgia uidiciali examina¬
tione distinguerent : quatinꝰ
urbe in qua concordit oportet
iuiuere. discordes minime intra¬

Expanded text:
apud veteres fuit ut in porta seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione discernerent, quatenus urbem, in qua concorditer oportet vivere, discordes minime intra
Abbreviated transcription (Latin):
Si contẽpsi subire iudieiĩ eũ
seruo meo. ⁊ cũ ancillis meis.
cũ disceptarent aduͣsũ me.
Qui uidicari cũ serrus ⁊ ancil¬
one custoduit. Tanta enĩ fuit¬

Expanded text:
um servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancilone custodit. Non enim l
Abbreviated transcription (Latin):
Potentibꝰ uiris magna ẽ uirtꝰ
humilitatis : considerata ęqua¬
litas conditionis. Om̃s namq
homines nat᷑a ęquales sum̃:¬
alios aliis occulta dei dispen¬
satio post ponit. Hec ipsaenĩ
di̾sitas quȩ accessit ex uicio.
recte ẽ diuinis indiciis ordina¬
ta: ut qr om̃is homo iter ȩqͥ
tatis ñ gradit᷑. alter ab altero
regat᷑. Scĩ tam̃ uiri cũ pͣsunt
in se nͣ potestate̾ ordinis sed
equalitate̾ conditionis atcen¬
dunt: nec preesse gaudent
quod antiqͥ patres nrͣi. non
tam reges hominuͣ quã pasto¬
res pecoꝵ fuisse meniorant᷑.

Expanded text:
Potentibus viris magna est virtus humilitatis, considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumualios aliis occulta dispensatio postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata: ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent quod antiqui patres nostri non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suibdit. Quia ab infantia mea
creuit mecuͣ miseratio. ⁊ de
utero meȩ matris ęgressa eͣ
mecuͣ. Miseratio etenĩ. ⁊ si eiꝰ
fuit arbitrii ut cũ eo ꝓficeret:
liquet tamͣ quod eiꝰ arbitrii nͣ
fuit. ut cũ eo de utero exisset.

Expanded text:
 « Quia ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum. » Miseratio etenim et si ejus fuit arbitrii ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit, ut cum ipso de utero exiret.
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut ab animalibꝰ ⁊ nͣ ab ho¬
mine hõ timeat᷑. Quia contͤ
naturã suꝑbire eͣ. ab ȩquali
uelle timeri: quãuis pleruq
sci uiri timeri appetunt: eo¬

Expanded text:
 ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque sancti viri timeri appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
li matͥ reddatur: qr in hac uita
qͣsi partiri conceditur uita disci
de̾ habere ꝑmittit᷑. S falsa ma¬
ter euͣ que non genuit occidi nͣ
cunt᷑. Nnͣ illic ꝑusa mulier cla
riã temporalẽ : eos aliis inuidẽc
uiuere ꝑueritatẽ. Uera aute
matͣ satagit. ut eiꝰ filiꝰ saltem
eoꝵ disciplis alii magisteru lau¬
de habeant: si tam̃ integritateͣ
uitȩ idem discipłi non amictaͬt:

Expanded text:
 matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipdem habere permittitur. Sed falsa mater eum quem non genuit, occidi noUnde et illic perversa mulier clamriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant
Abbreviated transcription (Latin):
nauigantibꝰ cura rerũ tẽpora¬
luĩ: nulla carnis delectatio ad
res in despectũ mtis ueniunt:
tes suꝑse fluctus deu̾ metuit:
qui dũ uerã uitã desiderat:
omͣa despicit quȩ hic possidẽs

Expanded text:
navigantibus cura rerum temporalium, nulla carnis delectatio ad res in despectum mentis veniunt, ntes super se fluctus Deum timuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens
Abbreviated transcription (Latin):
liabona suppecunt. qͣnto ȩtͣna
tandi sunt in liberis pastibꝰ re¬
liquunt᷑. Negant᷑ electis in hac
uita bona t̾rena: qr ⁊ egris
quibꝰ sƿes uuendi ẽ. nequa qͣ.
a medico cuncta quȩ appe¬
tunt concedunt᷑. Uant uero
reꝓbis bona quȩ appetunt:¬

Expanded text:
lia bona suppetunt, quanto aeterna tandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in
Abbreviated transcription (Latin):
miscdẽ dationis tarditate fu
nere s etiã ex celeritate mune¬
ris bonoꝵ oꝑũ merita augeret.
Uñ scriptũ est. Ne dicas amico
tuo. uade ⁊ reutere: et cras
d abo tͥ. cũ statiͣ possis dare. La

Expanded text:
misericordiae dationis tarditate fusnere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare .
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine ab om̃i lapsu exte¬
riora sua. custodiȩ interioris di¬
sciplina constrinxerit: infinuat
sensꝰ corporis. quasi ꝑ fenestras
quasdã exteriora anima respi¬
cit: respiciens cͣcupiscit. Hinc
fenestras ascendit. ⁊ domos ingre¬
dit̃: cũ ꝑsensus corporis c̃cupiscen¬
tia ueniens. intrat habitacłm¬
fenestras incaute respic̾ exteriꝰ:
plerũq in delectationẽ peccati
potiusset: fedus cũ ocłis ƿepigit.
ne priꝰ inc aute respiceret. qd̾
postmodũ inuitꝰ amaret: pru¬

Expanded text:
fortitudine ab omni lapsu exteriora sua custodiae interioris disciplina constrinxerit, insinuatetenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitacfenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incaute aspiceret quod postmodum incautus amaret:
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ ad c̾cupiscendũ eã. iã
carnis succingere est: luxuriam
ab effectu refrenare. Lũbos uero
mͣtis succingere ẽ: hanc etiã a co¬
gitatione luxuriã restringere.
alloquit᷑: ⁊ona aurea suꝑ mamil¬
las cinctꝰ esse ꝑ hibet᷑. Quia eniͣ
dis luxuria frenat: angłs qͥ in eo
apparuit in pectore cinctꝰ uenit.
Quẽ bene zona aurea stringit᷑. qr
iã timore supplicii. s amore bea¬
titudinis inmundiciã deserit. Ma

Expanded text:
mulierem ad concupiscendum eam, jam carnis succingere est luxuriam ab affectu refrenare, lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. alloquitur, zona aurea super mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim dis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit, quem bene zona aurea stringit, quia jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ab effectu oꝑis expellit᷑: pollue¬
repes.Serpens uidelicet uentre
ꝑuenit᷑: recte serpens pͥus pecto¬
re. ⁊ pꝰ repere uentre describit᷑
tenuit. una custodia fuit ser¬

Expanded text:
cum ab effectu operis expellitur, secrerepes . Serpens videlicet ventre rvenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum repere ventre describiturtenuit, una custodia ser
Abbreviated transcription (Latin):
ñ caremꝰ. Iob igit᷑ dicens. pepi¬
gi fedus cuͣ ocłis meis. ne cogi¬
tare᷑ quide̾ de uirgine: neqͣꝙͣ
uult intelligi qr eiꝰ animuͣ cul¬
pa incogitatione nͣ contigit.
s nuquã hunc ex consensu

Expanded text:
Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu
Abbreviated transcription (Latin):
indoctos. ⁊ pꝰmodũ philosophos:
et ñ ꝑ oꝑatores docuit piscatores.
pͥus qͣsi pelle̾ diaboli extremos atq
infimos colligo: ⁊ pꝰmodũ caput
illiꝰ .i. prudentes michi adu̾sarioᷤᷤ
subdo. Seqͥt᷑. Poues suꝑ enͣ ma¬
nũ tua : Subaudis ut ego. qͥ forti
illũ potentia repͥmens. ñ plusꝗͣ.

Expanded text:
indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, prius quasi pellem diaboli extremos atque infimos colligo, et postmodum caput illius, id est prudentes mihi adversarios, subdo. Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est ut ego, qui forti illum potentia
Abbreviated transcription (Latin):
culti hostis contͣ de bella cͣsicłas: qͥc¬
qͥd ame pateris nͣ accusas. Sumpe¬
tente̾ te adusarii gladiuͣ ꝓspicis. fla¬
gellũ patͥs nullatenꝰ ꝑhorrescis. Di
bene merentes famulos uł minisim¬
pecit. uł flagellis pͣmit: uł qͥbꝰdã
sriꝑ impositis oneribꝰ grauat: uł la¬
boriosis occupationibꝰ implicat. q

Expanded text:
culti hostis contra te bellum consideras, quidquid a me pateris, non accusas. Si impetentem te adversarii gladium prospicis, flagellum patris nullatenus perhorrescis. Vibene merentes famulos vel minis impetit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, q
Abbreviated transcription (Latin):
erant suadendo spopondit. etiã
hoc qd erant fallendo subtraxͣ.
S: leuiathan iste hamo captꝰ eͣ
q in redẽptore nr̃o duͣ ꝑ satelli¬
tes suos escã corporis momordit.
diinitatis illũ aculeꝰ ꝑforauit.
głm antiquoꝵ ꝓatrũ ꝓpago memo¬
rata. Nlã cuͣ drͣ abraliam genuit

Expanded text:
erant se addere spopondit, etiam hoc quod erant fallendo subtraxit. Sed Leviathan iste hamo captus est, quia in Redemptore nostro dum per satellites suos escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. ngelium antiquorum patrum propago memorata. Nam cum dicitur: Abraham genuit
Abbreviated transcription (Latin):
in mͣbris meis tepugnantẽ legi
mͣtis meȩ. ⁊ captiuũ me ducentẽ
in lege ƿeccati : S aliud ẽ bel¬
la fortiter ꝑpeti: aliud bellis
eneruit᷑ expugnari. In istis euer¬
cet rurtꝰ ne excolli debeat. in illi
om̃imodo extinguit᷑ ne subsistat.
Sequit᷑. Non accipiã ꝑsonã iuri.
⁊ deu̾ homini non adequabo.
Mescio enĩ quãdui sub sistam.
⁊ si pꝰ modicũ tollat me fac¬
hic subsistat. uel qndo ad dei
uidiciũ dollat᷑ ignorat. Et bene
fuerit tempꝰ uitȩ p̃sentis : eo ipso
breue est quo ꝑmanens ñ est.

Expanded text:
in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat.. Non accipiam personam viri, et Deum homini non aequabo, nescio quandiu subsistam, et post modicum tollat me Fachic subsistat, vel quando a Deo in judicio tollatur, ignorat. Et bene fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est, quo permanens non est.
Abbreviated transcription (Latin):
oneͣ potentiȩ s auctoritate sua¬
dec uitȩ. Cũ imꝑio quippe docet᷑
qd prius agit᷑ quã dicat᷑. Nam
eciaͣ de dño scriptũ est. E rat do
cens sicut potestate̾ habens: ñͣ
locutꝰ est : qͥ ex infirmitate ma¬
la nulla cõmisit. Nlos autem
firmis fr̃ibꝰ consulamꝰ. Consi¬
deremꝰ igit᷑. qr aut tales sumꝰ
quales st̃ qͦs corrigimꝰ: aut tales
ipsa innocentia peius ruat: quo
bis ante oculos reuocemꝰ. Quȩ
si om̃ino nulla stͣ ad occulta diͣ
uidicia recitrramꝰ : qr sicut nos

Expanded text:
onem potentiae, sed auctoritatem suadet vitae. Cum imperio quippe docetur, quod prius agitur quam dicatur. Nam et de Domino scriptum est: « Erat enim docens sicut potestatem habens, et nlocutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex firmis fratribus consulamus. Consideremus igitur, quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales ipsa innocentia pejus ruat, quorbis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sint, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos