comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc qͦd peccant. qͦdq iã aꝑte
ceruit᷑. excusare molrunt᷑. Ita
ut sepe is qui eorũ culpas corn¬
ꝑe studet ÷ asꝑe falsitatis nebu¬
lis seductꝰ: pene amisisse se ui¬
deac qͦd de eis certum tenebat.
Un recte sub iudee specie. ꝑ ꝓpħã
contͣ peccante animã sq ex¬
cusantẽ dicit᷑. Ibi habuit fore¬
am heritiꝰ. Heritii qͥppe noĩe:
impure mentiᷤᷤ seseq callide de¬
fendentis duplicitas designat.
Quia uidelicet. hericius cũ ap¬
p̾hendit᷑ ⁊ eiꝰ et caput cernit᷑
et pedes uroent᷑: et corpus om̃e
conspicit᷑. Sed mox ut ap̃̾phẽ¬
sus fuerit: semecip̃m in speri
colligit ⁊ pedes introrsus trabit.
caput abscondit ÷ et intͣ tenen¬
tis manꝰ totum simul amiti¬
tur: qd̾ totũ simł ante uideba¬
t᷑. Sic nimirũ impure mentẽ
st̃: cum in suis excessib comp̃¬
hendunt᷑. Caput enĩ herici ss¬
nit᷑: quia quo initio ad culpam
peccator accesserit. uidet᷑. Pede ᷤᷤ

Expanded text:
et hoc quod peccant, quodque jam aperte et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus pene amisisse videat, quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam, exse, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes
Abbreviated transcription (Latin):
plicitate corpeseant.
t contͣ admonendi st̃ impu¬
ri÷ ut qͣm gͣuis sit quẽ cum
culpa tolerãt. duplicitatis la¬
bor agnoscant. Uũ enĩ depre¬
hendi metuunt: semꝑ imꝓbaᷤᷤ
defensiones querunt : semꝑ pa¬
uidis suspicionib agitant᷑.
Nil aut̃ ẽ ad defendendũ puri¬
tate tutiꝰ. nil ad dicendũ ueri¬
tate faciliꝰ. Nam dũ fallatiã
suã tueri conat᷑ duro cor la¬
bore fatigat᷑. hinc nãꝙ scͥptũ
ẽ. Labor labiorũ ip̃orũ oꝑiet
eos. Qui enĩ nunc implet t̾e
dam inqͥetudinem exerit ͤ t̾c
ꝑasꝑam retͥbutõnem p̾mit.
Hinc namq ꝑ ieremiã dicitur.
Docuerunt linguã suã loqui
mendatiũ: ut inq agerent
laborauerunt. Ac si aꝑte di¬
ceret᷑. Quia amici ẽe ueritatis
sñ labore poterant: ut peccẽt
laborant. Dũq uiuere simpli¬
cit̾ renuunt: laborib exigũt
ut moriant᷑. Nam plerumq in
culpa dep̾hensi. dum qͣles sinc
agnosci refugiunt ⁊ sese sub fal¬
lacie uelamine abscondunt:

Expanded text:
plicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutitate facilius: nam dum fallaciam suam tueri quis cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos: qui enim nunc implet, tunc dam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt ; ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant: cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur: nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaci velamine abscondunt:
Abbreviated transcription (Latin):
no eloquii auditorũ mentẽ
debriare non desinit: potu
multiplicati muneris debri¬
atꝰ excrescit. Audiant qͦd da¬
uid. hoc dño in munere ob¬
tulit: qd̾ predicationis gra¬
ciam qm acceꝑat non abscõ¬
dit dicens. Ecce labia mea
sticiam tuam non abscondi ĩ
corde meo ÷ ueritatem duam
et salutare tuũ dixi. Audiant
qͦd sponsi colloquio ad sponsã
dicit᷑. Que habitas in ortis. a¬
mici auscultant : fac me au¬
dire uocem tuam. Eccłia qͥp¬
pe in ortis habitat: que ad ui¬
rrditatem intimã exculta
plantaria uirtutum seruat.
Cuiꝰ uocem amicos auscultare
ẽ: elect̃os quosq uerbum p̾¬
dicationis illiꝰ desiderare. Qm
uidelicet uocem sponsus au¬
dire desiderat: quia ad p̾di¬
cationem eiꝰ ꝑ electorũ suoꝵ
animas anhelat. Airdiant
qͦt moyses cum irascentem
dnm popło cerneret. ⁊ ad ul¬
ciscendum assumi gladios
iuberet: illos aꝑte dei denun¬
tiauit existere. qui delinquẽ¬
tium scelera incuntant̾ feri¬

Expanded text:
no eloquii auditorum mentem no eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Audiant quod sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter feri
Abbreviated transcription (Latin):
it. cũ sententia dãpnationiᷤᷤ
amisit. Audiant qd̾ paulus
eo se a ꝑrimorum sanguine
mundum credidit: quo feri
na die: quia mundus sum
a sanguine omnium ur̃m.
Non enim subt̾fugi quo mi¬
nus annuntiarem uobis õe
admonet᷑. cum d̾r. Qui audit:
dicat ueni. ut nimirum cui
se uox interna insinuat: il¬
luc etiam clamando alios qͦ
ip̃e rapit᷑ trabat. Ne clausa
fores etiam uocatus inueni¬
at: si uocanti uacuus appro¬
pinquat. Audiant qͦd ysaiaᷤᷤ
qui a uerbi ministerio tacu¬
it. illustratꝰ suꝑno lumine
magna uoce penitentie se
ip̃e reprehenrdit dicens. Ue
mͥ qͥa cacui. Audiant qͦd ꝑ
salomone᷑ in illũ p̾dicatio¬
nis sciencia multiplicari
ꝓmittit᷑: qui in hoc qd̾ iam
obtinuit torporis uicio non
tenet᷑. Ait namq. Anima
que benedicit impugnabi¬
t᷑: et qui inebriat ip̃e quoq
inebriabit᷑. Qui enim exte¬
rius p̃dicando benedicit:
interioris augmenti pingue¬
dinem recipit. Et dum u¬

Expanded text:
it, cum sententia damnationis it, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriena die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi, quominus annuntiarem omne admonet, cum dicit: Qui audit, dicat: veni ; ut nimirum cui se luc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: « Vae mihi, quia tacui . » Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ledicit᷑ in popłis. frumentaᷤᷤ
qͥppe abscondere ẽ: p̾̃dicatio¬
nis sc̃e apud se u̾ba recinere.
Inpopulis autẽ talis qͥsꝙ
maledicit᷑: qͥa in solius cul¬
pa silentii. pro multorum qͦs
corrig̾e potuit pena dãpnat᷑.
Si medicinalis artis minime
ignan ÷ secandum uulnꝰ cer¬
nerent. et tamen secare recu¬
sarent: ꝓfecto peccatũ frater¬
ne mortis ex solo torpore ad¬
mitterent. Quanta gͦ culpa
inuoluant᷑ aspiciant: qui
dum cognoscunt uulnera
mentium. curare ea negle¬
gunc sectione uerborum.
Maledictus qui ꝓhibet gla¬
dium suum a sanguine. Gla¬
dium qͥppe a sanguine ꝓhi¬
bere ẽ: predicationis uerbum
a carnalis uite int̾fectione re¬
tinere. De quo rursum gladio
uit carnes. Hi itaq cũ apird
se uocem p̾dicationis occultãt.
diuinas contͣ se sententias ter¬
ribilit̾ audiant. quatinꝰ ab
eorum cordib timorem ti¬
mor expellat. Audiant qd̾
talentum qui erogare nolu¬

Expanded text:
ledicetur in populis . Frumenta ledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum. Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . Gladium qbere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum diciturducavit carnes. » Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum, qui erogare nolu
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter quos ap̾dicatione
imꝑfectio uł etas ꝓhibet. et
tam̃ precipitatio impellit.
Admonendi namq st̃ ÷qui
cũ predicare utilit̾ possunt
ĩmoderata tñ humilitate re¬
fugiunt: ut ex minori consi¬
deratione colligant. qnͣtum
in maiorib reb delinqͣnt.
Si enim indigentib proximiᷤᷤ
ip̃i quas haberent pecuni¬
as absconderent. ad iutores
ꝓculdubio calamitatis exti¬
tissent. Quo gͥ reatu constrin¬
gant᷑ aspiciant. qui dum
peccantib fratrib u̾bum
p̃dicationis subtͣhunt: mo¬
rientib mentib uite reme¬
dia abscondunt. Uñ bene qͥ¬
dam sapiens dicit. Sapien¬
tia abscondita. et thesaurus
inuisus. que utilitas in utͥsq:
Si popłos fames attereret. et
occulta ip̃i frumenta serua¬
rent: exactores ꝓculdubio mor¬
tis existerent. Qua itaq plectẽ¬
di st̃ pena considerent. qui dũ
fame uerbi anime ꝑeant. ip̃i
panẽ ꝑcepte gr̾e non minisfͣn.
Uñ et bene ꝑ salomone᷑ dicit᷑.
Q ui abscondit frumenta: ma¬

Expanded text:
 sunt quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, ma
Abbreviated transcription (Latin):
uł in minimis lingua labi¬
t᷑: necesse ẽ ut ꝑ afflictõnem
penitentie cor p̃mat᷑. Quatin᷑
xo semetip̃m redeat: et cum
p̃posite potestati deliquerit:
eiꝰ contͣ se iudicium a quo si¬
bi p̾lata ẽ ꝑhorrescat. Nam
cũ prepositis delinquim᷑: eiꝰ
ordinatõni qui eos nob̾ p̾tu¬
lit obuiam᷑. Un moyses quoq
cum contͣ se et aaron conque¬
ri popłm cognouisset: Ait.
Nos enim qͥs sumꝰ. Nec contͣ nos

Expanded text:
vel in minimis lingua labivel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur; quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi qui eos nobis praetulit obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
corde malitia usq ad oꝑa mi¬
seri odoris extendere ÷ et cogi¬
tata apud se noxia. factis ex¬
teriorib exequendo monstͣ¬
re. Quem t̾n dauid ferire me¬
tuit: qͥa pie subditorũ men¬
tes. ab omni se peste obtrecta¬
tõnis abstinentes ⁊ p̾positorũ
uitam nullo lingue gladio
ꝑcutiunt: etiam cũ de imꝑfe¬
ct̾ione rep̾hendunt. Qui et si
qͣndo ꝓ infirmitate sese absti¬
nere uix posst̾. ut nõ extrema
quedam atq ext̾iora p̃posito¬
rũ mala sed tam̃ humliter
loquant᷑: quasi oram clamidis
silent̃ incidunt. Quia uideli¬
cet dũ prelate dignitatis salcẽ
innoxie et latenter derogãt:
qͣsi regis suꝑpositi uestem fe¬
dant. Sed tam̃ ad semetip̃os re¬
deunt: seq uehementissi me
uł de tenuissima u̾bi lacera¬
tõne rep̾hendunt. Uñ bñ et
scroisset oram clamidis saul.
fact̾a qͥppe p̾positorum oris
gladio ferienda non sc̃. eciã
cum iam recte rep̃hendenda
iudicant᷑. Siq̃n uo contͣ eos

Expanded text:
corde malitiam usque ad opera micorde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui etsi quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamidis silenter incidunt; quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant, sed tamen ad semetipsos redeunt seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et scidisset oram chlamidis Saul . Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos
Abbreviated transcription (Latin):
nus et int̾no iu¬
dici in se¬
metip̾is plac̾e
studeãt:
et exempla ui¬
te exteriꝰ
p̾bentes. etiam¬
ca que
in aliis sc̃ corri¬
genda
dep̾hendant.
Admonendi sc̃ subditi. ne pre¬
positoꝵ suoꝵ uitã temere iu¬
dicent ⁊ si qͥd eos fortasse ag̾e
rep̃hensibilit̾ uident. Ne ũn
recte redarguunt: ĩn ꝑ ela¬
tõnis impulsum in ꝓfun¬
diora mergant᷑. Admonendi
st̃ ne cum culpas p̾positorũ
considerant. contͣ eos audati¬
ores fiant. Ied sic si qua ual¬
de sc̃ eorum pͣua. apud semet¬
ip̃os diudicent: ut tñ diui¬
no timore constͬcti. ferre sub
eis iugum reuerentie nõ re¬
cusent. Qd̃ melius osterroi¬
dum uentrem speluncam
fuisset ingressus: illic cum
uiris suis dd̃ merat. qui iã tam
longo tempore ꝑsecutõnis eius
mala tolerabat. Cumq eum
uiri sui ad feriendum saul
acceclerent: fregit eos respon
occulte surrexit: et oram cla¬
mrois abscidit. Quid enim ꝑ
Saul gͥ uentrẽ p᷑gare ẽ: pra¬
uos p̃positos conceptam in

Expanded text:
nus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea etiam quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde mala recte redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendidum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsocculte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim peSaul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in
Abbreviated transcription (Latin):
miles ex magistra uoce ueri¬
tatis. om̃is qui se humiliat
ex altabit᷑: audiant elati.
om̃is qͥ se exaltat humiliabr.
Audiant humiles. gł̾am p̃ce¬
dit humilitas: audiant e¬
lati. añ ruinã exaltat᷑ sp̃c.
Audiant humiles. ad quem
respiciam nͥ ad humilem
et quietũ et tremente̾ ser¬
mones meos: audiant ela¬
d. qͥd suꝑbit t̾ra et cinis:
fudiant humiles. ds humi¬
lia respicit: audiant elati.
⁊ alta alonge cognoscit.
Audiant humiles. qͥa filiuᷤᷤ
hominis nõ uenit minist᷑¬
ri s ministrare: audiant
elati. qͥa initium oĩs peccati
suꝑbia. Nudiant humiles.
qͥa redẽptor nr humiliaũ
semecip̃m factꝰ obediens¬

Expanded text:
miles ex magistra voce Verimiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, fact
Abbreviated transcription (Latin):
concra ꝑsequentẽ substicit:
non eum rect̃a sed auersa
hasta tͣnsforauit. Ex mucro¬
ne qͥppe ꝑcutere ẽ: impetu
apte increpationis obuiare.
Auersa uͦ hasta ꝑsequentẽ feri¬
re ẽ: furentẽ tranquille ex
qͥbdam tangere. et qͣsi par¬
cendo suꝑare. Asahel autem
ꝓtinꝰ occumbit: quia cõmo¬
de mentes: dum et parcis
sentiunt ee tñ responsorũ
ratione in intimis sub tͣn¬
qͥllitate tangunt᷑: ab eo qd
se erexerant statim cadunt.
Qui gͦ a feruoris sui impecu
sub lenitatis ꝑcussione re¬
siliunt: quasi sine ferro mo¬
riuntur.
licer admonendi s̃ bu¬
miles: atq alit̾ elati.
Illis insinuandum ẽ qm
sit uera excellencia qͣm spe¬
rando tenent: istis uero in¬
timandum ẽ. quã sit nul¬
la temporalis gła qͣm et
amplectentes non tenent.
Audiant humiles quã sĩt
eterna que appetunt. qͣm
transitoria que contẽpnũt:
audiant elati qͣm sint tͣn-¬
sitoria que ambiunt. qͣm
ct̾na que ꝑdunt. Audiant hu¬

Expanded text:
contra persequentem substitit, contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa hasta transferavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire est furentem tranquille ex quibusdam tangere et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo, quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur.liter admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant hu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui audire contẽpsit: et no¬
luit declinare. ꝑcussit gͦ cĩ
abner auersa hasta in ĩgui¬
ne: et tͣnsfodit eũ et mortu¬
us ẽ. Cuiꝰ enĩ asahel tẏpum¬
tenuit ⁊ nisi eoꝵ quos uehe¬
ment̾ arripiens furor. in
p̾ceps ducit: Qui in eodem
furoris impetu. tanto caute
declinandi st̃: qͣndo et insa¬
ne rapiunt᷑. Uñ et abner qͥ
sermone nr̃o.patͥs lucerna
dr ÷ fugit: quia doctorum
lingua que suꝑnũ dei lu¬
men indicat. cum ꝑ arrup¬
ta furoris mentẽ cuiꝰpiam
ferri conspicit. cumq contͣ
irascentem dissimulat uer¬
boꝵ iacula reddere: quasi
ꝑsequente̾ nõ uult ferire.
Sed cum iracundi nulla cõ¬
sideratione se mitigant. et
qͣsi asahel ꝑseqͥ et insanire
non cessant:necesse ẽ ut ii
qͥ furẽtes repͥmere conant᷑.
nequaqͣm se in furorem eri¬
gant: sed qͥcqͥd ẽ tranqͥllita¬
tis ostendant. Quedam u̾o
subtilit̾ ꝓferant: in quib
ex obliquo furentis animũ
pũgant. Unde et abner cũ

Expanded text:
Qui audire contempsit, et noQui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est . Cutenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire, sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Azahel persequi et insanire non cqui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furorem erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant, quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum purgent. Unde et Abner, cum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam que dolerant᷑ impor¬
tant. Nam iracundi sepe
etiã se declinandes insequ¬
unt᷑. rixe occasionẽ cõmo¬
uent. labore condentionis
gaudent. Quos t̾n melius
corrigimꝰ si in ip̃a ire sue
cõmotione declinamꝰ. ꝓtur¬
bati qͥppe qͥd audiant igno¬
rant. s ad se reducti tanto
libentiꝰ exhortacionis u̾ba
recipiunt: qͣnto se tͣnqͥlliuᷤᷤ
toleratos erubescunt. Men¬
di autẽ furore ebriez omne
cuit: qͣm digesto uinor lau¬
dabilit̾ dixit. Iccirco enim
malũ qͦd fecerat÷ agnosc̾e
potuit: qͥa hoc ebrius nõ
audiuit. Cũ uͦ ita iracun¬
di alios impetũt. ut decli¬
nari omĩno nõ possint: nͥ
aꝑta exꝓbatione sed sub qͣ¬
dam sunt caudela reueren¬
die parcendo feriendi. Qd
melius ostendimꝰ: si abner
factum ad medium dedu¬
camꝰ. hunc qͥppe cũ asahel ui
incaute p̾cipitationis impe¬
teret: scriptum ẽ. Locutus
ẽ abner ad asahel dicens.
Rececle ÷ noli me seqͥ: ne com¬
pellar confodere te in t̾ra.

Expanded text:
etiam quae tolerentur imporetiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne cuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram.
Abbreviated transcription (Latin):
dispensat. ut exhibendo hãc
alteri imperium atq alt̾i
pacienciã ꝓponat. nͥ qͦd mã¬
suecioris sp̃c titum:. et pau¬
lo feruencioris uidit ẽẽ ti¬
motheũ: Illum ꝑ emula¬
cionis studium inflãmat:
bunc ꝑ lenicate̾ pacientie
temperat. Illi q̃d deest iun¬
git: huic qd̾ suꝑẽ subtͣhis.
Illum stimulo implere
nitit᷑: hunc freno mod̾at᷑.
oꝯagnꝰ quippe suscepte eccle
colonus. alios pal mites
ut crescere debeant irri¬
gat. alios cũ plus iusto eͤs¬
cere conspicit resecat.
Neaut non crescendo. fruct¬
non ferant: aut ĩmoderate
crescendo: quos ꝓtulerint
amittant. Sed longe alia eͥ
ira que sub emulacionis
specie surripit:alia que ꝑ
turbatum cor et sñ iusticie
p̾textu confundit. Illa enĩ
in hoc qd̾ debet in ordinate
extendit᷑: hec autẽ semꝑ in
iis que nõ debet inflam¬
matur. Sciendũ qͥppe ẽ qͥa
hoc ab impacientib iracũ¬
di differunt: qͦd illi ab aliis
illata nõ tolerant. isti aut̃

Expanded text:
dispensat, ut in exhibenda hac, dispensat, ut in exhibenda hac, alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non ferant fructus, aut, immoderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem
Abbreviated transcription (Latin):
Mꝯansueti ꝑ sollicitudinẽ cor¬
porem damnent: iracundi
ꝑt̾bationem. Adinonendi st̃
mansueti ut habere etiam
emulatione̾ iusticie stude¬
ant: admonendi st̃ iracũ¬
di.ut emulationi qͣm se ha¬
bis et igne monstratus ẽ.
qͥa uroelicet om̃s quos im¬
plet. et columbe simplicita¬
te mansuecos. et igne zeli ar¬
dentes exhibet. Nequaqͣm gͦ
sc̾o sp̃u plenꝰ ẽ: qui aut in
tnquillitate mansuetudi¬
nis ÷ feruorem emulationi
ueserit. aut rursum ĩ emu¬
lationis ardore uirtutem
mansuetudinis amittit.
Qd fortasse meliꝰ ostendimꝰ
si in mediũ pauli apłi ma¬
gisterũ ꝓferamꝰ. qͥ duob
discipłis et non diu̾sa carita¬
te p̾ditis. diu̾sa tñ adiutoria
p̃dicacionis impendit. Ti¬
inocheũ nãq admonens ait.
Argue. obsecra. increpa : in
om̃i paciencia et doctrina.
uitum qͦq admonet dicens.
hec loquere et exhortare: et
argue cũ om̃i imꝑio. Qͥd ẽ
qͦd doctrinã suã tanta arte

Expanded text:
mansueti sollicitudinmansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habis est et in igne monstratus, quia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte
Abbreviated transcription (Latin):
mansueti. atq aliter
iracundi. Nonnũqͣm nãq
mansueti cũ presc̾: uicinũ
et quasi iuxta positum tor¬
porem desidie paciunt᷑. Et
plerũq nimia resolutõne
lenitatis. ultͣ qͣm necesse est
uigorem distͥctionis emolli¬
unt. At contͣ iracundi cũ
regiminũ loca ꝑcipiunt.
qͥ unpellente ira in mentis
uesaniam deuoluunt᷑: eo
etiã subditoꝵ uitam ⁊ dissi¬
pata qͥetis tͣnquillitate cõ¬
fundunt. Quos cum furor
agit in preceps: ignorant
qͥcqͥd irati faciunt. ignorãt
qͥcquid a semet ip̃is rrati pa
gͥuius. ire sue stimulum
cũ uicium uirtꝰ creditur.
sñ metu culpa cumulat᷑.
Sepe gͦ mansueti dissolu¬
cionis torpescunt dedio: se¬
pe iracindi rectitudinis
fallunt᷑ zelo. Illoꝵ itaq uił¬
tuti uiciũ latent̾ adiun¬
git᷑: his autẽ suũ uicium
det᷑. Admonendi st̃ gͥ illi
ut fugiant id qd̃ iuxta ip̃os ẽ.
isti qͦd in ip̃is ẽ attendant. Illi
q̃d non habent discernant:
isti qͦd habent amplectant᷑.

Expanded text:
mansueti, atque aliter iracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur gravius, irae suae stimulum cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium detur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ. Dicat᷑ gͦ humilib. qͥa dũ
deiciunt se ad dei simili¬
tudinẽ ascendunt ÷dicat᷑
elatis. qͥa dum se erigunt.
in apostate angłi imitacio¬
neͣ cadunt. Quid itaq ela¬
tione deiectꝰ. que dũ supͣ
se dendit᷑. ab altitudine uere
celsitudinis elongat᷑: Et
qͥd humilitate sullimiꝰ. que
dum se inima depͥmit. au¬
ctori suo manenti suꝑ sum¬
ma coniungit: Est cñ ali¬
ud qͦd in eis debeat caute pẽ¬
sari. Quia sepe quidã hu¬
militatis decipiunt᷑ specie.
qͥdam uͦ elationis sue igno¬
rancia fallunt. Nam ple¬
rũq nõnullis qui sibi hu¬
miles uident᷑: is qui homi¬
nib defem nõ debet: con¬
iunctus ẽtimor. Plerumq uͦ
elatos comitari solet libere

Expanded text:
vus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liber
Abbreviated transcription (Latin):
corda et defensionib contra
ueritatem clausa destruit ⁊ et
duplicitatib inuoluta dissos¬
uit. Tunc enĩ munite ciuica¬
tes cadunt: qͥa mentes deo im¬
penetͣte dãnant᷑. Tunc excelsi
anguli corruunt: qͥa corda
que se ꝑ impuritatis prudẽ¬
ciam erigunt ÷ ꝑ i̾ticie sentẽ¬
ciã prosternunt᷑.¬
liter admonendi st̃ in co¬
lumes: atq alit̾ egͥ. Admo¬
nendi st̃ incolumes: ut salu¬
te corporis exerceant ad salu¬
tẽ mentis. Ne si accepte inco¬
lumitatis gr̃am ad usum ne¬
quicie inclinant. dono deci¬
riores fiant. Et eo postmodũ
supplicia gͥuiora mereant᷑.
qͦnc̃ largiorib bonis dei ma¬
le uti non metuunt. Adino¬
nendi st̃ incolumes. ne opo¬
tunitatẽ salutis imꝑpecuũ
ꝓmerende despiciant. Scrp¬
tabile. ecce ñc dies salutis. A
monendi st̃. ne placere deo
si cũ possint noluerint: cũ
uoluerint sero nõ possint.
hinc ẽ enĩ qõ post sapiencia de¬
serit. quos prius diuciꝰ renuen¬
tes uocauit. dicens. Nocaui et

Expanded text:
corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntliter admonendi sunt incolumes, atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis grquitiae inclinent, dono deteriores fiant: et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt . Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptabile, ecce nunc dies salutis . Dicendum est eis, ne placere Deo, si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et
Abbreviated transcription (Latin):
glegentie sue merico ꝑuenit:
ut qd̃ a subiectis delinquit᷑
nõ agnoscat. Admonendi i
taq sc̃ qui p̾sũt: ut ꝑ circũ¬
spectõnis studiũ celi anima¬
sa quippe celi anmalia: et
incircuitu et intꝰ oculis ple¬
na describunt᷑. Dignũ nãq
est ut cũcti

Expanded text:
gligentiae suae merito pervenit, gligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquitur nec cognoscat. Admonendi sunt itaque qui praesunt, ut per circumspectionis studium coeli animasa quippe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur , dignumque est ut cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
curre. festina. suscita amicũ
tuũ ⁊ ne dederis sõnum ocu¬
lis tuis. nec dormitent pal¬
pebre tue. Quisqͥs enĩ au in
uendum aliis in exemplũ
uigilet. s etiã ut amicum sꝰ¬
citet admonet᷑. Ei nãq uigi¬
lare bñ uiuendo nõ sufficit:
si nõ et illum cui p̾est apec¬
cati torpore disiungit. Bene
aut̃ dicit᷑: ne ded̃is somnum
oculis tuis nec dormitent
palpebre tue. Sõnum qͥppe
oculis dare ẽ
intentione
cessante. sub¬
ditoꝵ curã
omino negle¬
gere. Palpe¬
bre uͦ dormit¬
ant: cũ co¬
gitatõnes nr̃e
ca que in
subditis argu¬
enda cog¬
noscunt. pigr¬
cdine depͥ¬
mente dissimulant. Plene
enĩ dormire ẽ: cõmissoꝵ acta
nec scire nec corrig̾e. Non aũ
dormire s dormitare ẽ: que
qͥdem rep̃hendenda st̃ cog¬
noscere. sed tam̃ ꝓpt̃ mentis te¬
dium dignis ea increpationi¬
b nõ emendare. Uormitando
uͦ oculus ad plenissimũ som¬
qͥ preest malũ qd̾ cognoscit
non resecat. adhoc qñq ne¬

Expanded text:
amicum tuum, ne dederis oculis tuis somnum, nec dormitent palpebrae tuae . » Quisquis enim aliis in exemplo aevigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: « Ne dederis somnum tuis oculis, nec dormitent palpebrae tuae. » Somnum quippe oculis dare est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pinguedine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nescire nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum ducqui praeest, malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque ne
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ut sic alienas curas expleãt.
qͣtinꝰ et suas agere non uesis¬
tant. Et sic in ꝓpͥa sollicituoi¬
ne ferueant. ut a cõmissorũ
custodia minime corpescãt.
Illi enĩ sibimet uacanti dicit᷑.
uade ao formicã opiger et cõ¬
sroera uias eiꝰ. et disce sapien¬
tiam. Iste aut̃ cerribilit̾ ad¬
monet᷑ cum dicit᷑. Fili si spo¬
porroeris ꝓ amico tuo: defi¬
xisti apird extͣneum manũ
tuam. et illaqueat᷑ es uerbi
oris tui : et captus ꝓpriis ser¬
amico ẽ: auienã animã in ꝑi¬
culo sue conu̾satõnis acciꝑe.
Uñ et apud extͣneum man
defigit᷑: quia apud curam
sollicitudinis que an deerat
mens ligat᷑. Uerbis uõ oris
sui illaqueatus ẽ et ꝓpriis
sermonib captꝰ: quia dum
cõmissis sibi cogit᷑ bona dic̾e̾.
ip̃m priꝰ necesse ẽ que dix̾it
custodut. Illaqueat᷑ gͥ u̾bis
oris sur dum ratione exigen
te constringit᷑. ne eiꝰ uitã
ad aliud quam cõmonet

Expanded text:
vero ut sic aliorum curas expleant, vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste autem terribiliter admonetur, cum dicitponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam. Illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis seramico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum rationte constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã mecit: quia qͥsqͥs
temptationem malignoꝵ
sp̃uum. quisqͥs ꝑsecucio¬
nũ metuit: neq n̾c grana
boni oꝑis seminat. neq
tc manipulos sc̃e retribu¬
dionis secat.

Expanded text:
 quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat.
Abbreviated transcription (Latin):
in altari fiat: ne suꝑpositũ
sacrificium aura disꝑgat.
ho ÷ electorũ mens pacientiã
custodiat: ne cõiota uento
impacientie et hoc qͦd bene
operata ẽ amuitat. Bene aũ ħ
eadem fossa uniꝰ cubiti ẽẽ me¬
morat᷑: quia ninurũ si paci¬
entia non deserit᷑ ⁊ unitatis
mensura tenet᷑. U̾n et paulꝰ
ait. Inuicem onera ur̃a por¬
tate: et sic ad implebitis lege̾

Expanded text:
in altari fiat, ne superpositum in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebiti
Abbreviated transcription (Latin):
potest ⁊ detegendo semet¬
ip̃m in ostentacione głat᷑.
Unde scͥptum ẽ. Meliorẽ pa¬
ciens arrogante. Quia uroe¬
licet eligit paciens quelibat
mala ꝑpeti: qm ꝑ ostentati¬
onis uicium. bona sua oc¬
culta cognosci. At contͣ di¬
git arrogaus. bona de se uł
falsa iactari: ne mala pos¬
sit uł minima ꝑpeti. Quia
gͥ cum pacientia relinqͥt᷑:
etiã bona reliqua que iã
gesta st̃ destruunt᷑: recte
ad ezechielem in altaridi
fieri fossa ꝑhibet᷑ ÷ ut in ea ui¬
uelicet suꝑposita holocauista
seruent᷑. Si enim in altari fos¬
sa non c̃ẽt: om̃e qõ in eo sacri¬
ficium reperiret suꝑueniens
aura disꝑgeret. Quro uͦ acci¬
pimus alcare dei. nͥ aĩam u¬
sti: que qͦt bona egerit: tot
suꝑ se ante eiꝰ oculos sacrifi¬
cia imponit.Que aut̾ est al¬
taris fossa. nͥ bonoꝵ paciencia᷑.
que dum mentem aduer¬
sa colerando humiliat : qͣsi
more fouee. hanc mnimo po¬
sitam demonstrat: Fossa gͦ

Expanded text:
potest, detegendo semetpotest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quedã uelut alienati ꝑa¬
gunt: uix mala sua postqͣm
fuerint ꝑpetrata agnoscunt.
Qui dum ꝑtͥbatõni sue mini¬
me obsistunt: etiã si qua a
se tͣnquilla mente fuerant
bene gesta. confundunt.
Et improuiso ĩpulsu destru-¬
unt: quicqͥd forsitan diu la¬
bore ꝓurdo construxerunt.
est paciens: caritas non est.
ꝑ hoc quoq impatientie ui¬
cium: ip̃a uirtutum nu¬
trix doctrina dissipat᷑. Scͥp¬
tum nãq ẽ. Doctrina uiri
ꝑ pacientiam noscit᷑. Tanto
ergo qͥsq minꝰ ostendit᷑ doc¬
tus: quanto minꝰ conuincit᷑
paciens. Neq enĩ potest uera¬
citer bona docendo impen¬
dere: si uiuendo nescit equa¬
nimit̾ aliena mala tolerare.
ꝑhoc quoq impacientie ui¬
cii: plerumq mente̾ arro¬
gantie culpa tͣnsfigit. Quia
dum despici in mundo hoc
qͥsq non patit᷑: bona siqua
sibi occulta sc̃ ostentare cona¬
tur. Atq sic ꝑ impatiẽtiam u̾s
ad arrogantiam ducit᷑: du¬
qa ferre despectõnem non

Expanded text:
quaedam velut alienati peraquaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non
Abbreviated transcription (Latin):
missam: qͣsi instec dies dñi.
fgit enĩ pius doctor ⁊ ut prius
audirent laudati qͦd recogno¬
scerent: et postiodũ qd̾ exhor¬
tati sequerent᷑. Quatinꝰ eorũ
mentẽ ne admonitõ subiu̾c¬
ta concut̾et: laus p̃missa so¬
lidaret. Et qͥ cõmotos eos ui¬
cini finis suspitione cogno¬
uerat. nõ iam redarguebat
motos ⁊ sed qͣsi tͣnsact̾a nesci¬
ens. adhuc cõmoueri ꝓhibebat.
Ut dũ de ip̃a leuitate motiõĩs
p̃dicatori suo se incognitos cre¬
derent: tanto rep̃hensibiles
fieri. qͣnto et cognosci ab illo
formidarent.
licer admonenrdi st̃ im¬
pacientes: atq alit̾ paci¬
entes. Dicendum nãq est im¬
pacientib ÷ quia dum fre¬
nare sp̾m neglegunt: ꝑ mul¬
ta etiam que non appetun.
miquitatum abrupta rapi¬
unt᷑. Quia uidelicet mentem
ĩpellit furoi: quo non tͣhit
desiderium. Et agit cõmota
ueliro nesciens: uñ post do¬
leat sciens. Dicendum qͦq¬
ẽ impacientib ÷ qͥadũ mo¬
nicionis impulsu p̾cipites

Expanded text:
missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent.liter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites,
Abbreviated transcription (Latin):
ris ex lat̾e reqͥsite. in ꝓpͥo ui¬
cio confundut᷑. Ut ex eo qͦd
defende nequeunt ⁊ cognoᷤ¬
cant se tenere imꝓbe qd̃ de¬
lus corinchios aduersum se
inuicem. iuderet inflatos :
ut aliꝰ apollo. alius pauli.
aliꝰ cephe. alius xp̃i ẽẽ se di¬
ceret: incestꝰ culpam in medi¬
um deduxit. que apud eos et
ppetrata fuerat et incorrecta re¬
manebat. dicens. Audit᷑ int̾
uos fornicat̾õ. et talis qͣlis nͨ¬

Expanded text:
ris, et ex latere requisitae, improperis, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod delus Corinthios adversum se temere invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi se esse diceret: incestum deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis forn
Abbreviated transcription (Latin):
consũmamini. Culpas uo̾
uerecundantiũ. qͣsi cõpa¬
ciens rep̃hendit dicens. Ga¬
uisus sum in dño uehemẽ¬
ter: qͣm tandem aliq̃n re¬
floruistis ꝓ me sentire sicut
et senciebatis. Occupati enĩ
eratis. Ut et illoꝵ culpas in¬
crepatio decegeret: et horu̾
neglegentiam sermo mol¬
lior uelaret.
licer admonendi st̃ ꝓt̾¬
ui: atq alit̾ pusillani¬
mes. Illi enĩ dum de se ual
de p̃sumunt: exꝓbrando
ceteros dedignant᷑. Isti au̾
dum nimis infirmitatis
sue st̃ conscii: plerũq in
desperatõnem cadunt. Iili
singłarit̾ sũma estimant: cũc¬
ta que agunt. Isti despect̾a
uehement̾ putant ẽẽ que
faciunt ÷ et iccirco in despe¬
ratione frangunt᷑. Subtili
tur qͥa deo displicent. Tũc
enĩ ꝓt̾uos melius corrigimꝰ.
cũ ea que bene egisse se credĩt
male acta monstramꝰ. ut
ũn adepta gła credit᷑. mn
utilis confusio subsequat᷑.
ao correctionem ueniunt :
si alteriꝰ culpe manifestio¬

Expanded text:
consummamini ? Culpas vero consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando refloruistis pro me sentire sicut et sentiebatis; occupati enim eratis ; ut et illocrepatio detegeret, et horum negligentiam sermo mollior velaret.liter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione frantur quia Deo displicent. Tunc protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur.ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestio
Abbreviated transcription (Latin):
licer admonendi sc̃ impu¬
dentes: atq alit̾ uerecun¬
di. Iuos namq ab impudentie
Cuicio ñ nisi ĩ crepatõ dura cõpes¬
cit: istos aut̃ ad melius exhor¬
tatio modesta cõponit. Iui
se delinquere nesciunt: nisi
etiam aplurib increpent᷑.
Istis plerumq ad conuersio¬
nem sufficit: qͦd eis doctor
mala sua lemt saltem ad
inemoriam reducit. Illos me¬
liꝰ corrigit: qͥ inuehendo rep̃¬
hendit. Istis maior ꝓfectus ad¬
ducit᷑: si hoc qͦd in eis repre¬
hendit᷑ quasi ex latere tan¬
gat᷑. Impudente̾ quippe iu¬
deorum plebẽ dñs aꝑte mere¬
pans ait. frons mulieris me¬
recricis facta ẽ tibi. noluisti
crubescere. Et rursũ uerecu᷑¬
dantem refouet dicens. Con¬
fusionis ad olescentie tue
obliuisceris. et obꝓbrii urdui¬
tatis tuc nõ recordaberis : qͥa
dñabit᷑ tui qͥ fecit te. Impu¬
dent̾ qͦq delinquentes ga¬
pat dicens. O insensati gala¬
the qͥs uos fascinauit: Et
rursum. Sic stulti estis: ut
cũ sp̃u ceperitis. nc carne

Expanded text:
liter admonendi sunt impudentes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Gapat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne
Abbreviated transcription (Latin):
cientia qͥppe impellente a¬
git᷑: ut totus foras sp̃c ꝓfera¬
tur. Quem iccirco cituis ꝑ¬
t᷑batio eicit: qͥa nulla inte¬
riꝰ disciplina sapientie circũ¬
cliroit. Sapiens autẽ differt
et reseruat in posterum. Ne¬
sus enim. in presens se ulcis¬
ci non desiderat : quia etiã
tolerans parci optat: sed tñ
iuste iudicari omĩa extͣmo

Expanded text:
tientia quippe impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur; quem idcirco perturbatio citius ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo