comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sieut supra in tractatũ de tͥnita¬
te diximus. uñ fuerunt ñ nlłi
qui ita distiuxerunt ut ymagi¬
nem in hoc loco intlłigerent filiũ
hoĩem uero ñ ymaginem. s ad
ymaginem fc̃m dicerent. quos
lioquin ñ diceret ad ymaginem
nrãm. Quomͦ enim nr̃am dicẽt
cum filius solius prĩs ymago sit.
Querũt aũ ⁊ alii ꝑspicatius hec
tractantes qui ꝑ ymaginem fili¬
um. ⁊ ꝑ similitudinem sp̃m sc̃m¬
intelligerent. qui similitudo est
prĩs ⁊ filii. ⁊ ideo płr putauerũt
dici nram id refẽntes ad simili¬
tudinem tm̃. ad ymaginem u̾o¬

Expanded text:
sicut supra in tractatu de Trinitate diximus. Unde fuerunt nonnulli qui ita distinxerunt ut imaginem in hoc loco intelligerent Filium; hominem vero non imaginem, sed ad imaginem factum dicerent, quos lioquin non diceretur ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram diceret, cum Filius solius Patris imago sit? § Fuerunt autem et alii perspicacius haec tractantes, qui per imaginem Filium, et per similitudinem Spintelligerent, qui similitudo est Patris et Filii. Et ideo pluraliter putaverunt dici nostram, id referentes ad similitudinem ta
Abbreviated transcription (Latin):
horum deuiant. ⁊ ex orbitant: ⁊̃
hoc ip̃m eis faciat ꝓfice̾ in uoñ.
qr humiliores redeunt atq doc¬
tiores. ut petrus. Illa ⁊̃ maia q̃
ab iniquis fideles pie ꝑferunt.
ut ait ãs. in .li. de tri: Ip̃is utiq
ꝓsunt uł ad demenda pcc̃a uel
ad ex̾cendam ꝓbandamq iustici¬
am. uł ad demonstrandã hꝰ uite
misiam. Ideoq ⁊ iob dei m̃anũ.
⁊ apłs sathane stimulum sensit.
Ex p̃dc̃ĩs cõeludit ostẽdẽs
⁊ eẽ boñ fieri mala multis mo

Expanded text:
horum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt, atque doctiores, ut Petrus. Illa etiam mala quae ab iniquis fideles pie perferunt, ut ait Aug., in lib. de Trin., ipsis utique prosunt, vel ad delenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Ideoque et Job Dei manum, et Apostolus Satanae stimulum sensit; Ex praedictis concludit ostendens esse bonum fieri mala multis mo
Abbreviated transcription (Latin):
et adu̾sus rectores tenebrarum
e in celestib. quia demones qui
sunt spũales ⁊ nequam in hoc
turbulento aere nob̃ ꝓpuquo
⁊ diabolus priceps aeris dicit᷑.

Expanded text:
rectores tenebrarum ae in coelestibus ; quia daemones qui sunt spirituales et nequam, in hoc turbulento aere nobis propinet diabolus princeps aeris dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliis fuerat deiectus ẽ: .¬
in istum caliginosum aerem cũ
ꝑtem stellarum. qr lucifer ille a¬
liis maior ñ solus cecidit. s cum
eo alii multi qui erin malitia cõ¬
senserunt. eosq cadentes huiꝰ ca¬
liginosiaeris hĩtacłm excepit.

Expanded text:
cum aliis fuerat, dejectus est in istum caliginosum aerem cum partem stellarum, quia Lucifer ille aliis major eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum excepit,
Abbreviated transcription (Latin):
angłs aliquis. s hõ omnib ani¬
mantib nomuia imposu̾it. ut
ostend̾etur ꝙ singłorum notici¬
am hõ ip̃e huit. Que enim ꝓpt̾
illum creata erant ⁊ ab illo regẽ¬
da ⁊ disponenda erant horum oĩ¬
um deus illi ⁊ scĩam tͥbuit: ⁊ pro¬
uidentiam atq curam reliquit.
uidentiam. ut dominatõni eius
subicerentur: ⁊ rõne illius gub̃na¬
ñ ꝑdidit. sicut nec illam qua car¬
nis necessaria ꝓuidentur. ⁊ idcir¬
co in scͥptura homo de hiꝰ ñ erudi¬
tur. s se scĩa anime quam peccã¬
do ꝯmisit.
De cognitre c̾atoris.
ognitionem qͦ c̾atoris pͥmꝰ
homo habuisse creditur. Cog¬
nouit enim a quo c̾atus fuerat.
ñ eo modo cognoscendi. quo ex au¬
ditu solo ꝑcipitur. quõ a c̾dentib
absens queritur. s quadam in¬
teriori aspiratc̃e qua dei presenti¬
am contemplabatur. ñ tam̃ ita ex¬
cellenter sicut pꝰ hanc uitam sc̃ĩ ui¬
surt sunt. neq ita in eniginate. qͣ¬
lit̾ in hac uita uidemus

Expanded text:
angelus aliquis, sed ipse homo omnibus animalibus nomina imposuit, ut ostenderetur, quod singulorum notitiam ipse habuit. Quae enim propter illum creata, et ab eo regenda, et disponenda erant, horum omnum Deus illi et scientiam tribuit, et providentiam atque curam reliquit, rovidentiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et ratione illius gubernanon perdidit, sicut nec illam qua carnis necessaria provideretur. Et idcirco in Scriptura homo de hujusmodi non eruditur, sed de scientia animae quam peccando amisit. 4. De cognitione Creatoris. Cognitionem quoque Creatoris primus homo habuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita in aenigmate qualiter in hac vita videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
mul ambe eẽ ñ possunt. nͥ una radici¬
tꝰ euulsa fui̾t: alia plantari ñ pt̾. Sñ
ñ cõtendit euelłe.
Quare fides et

Expanded text:
mul ambae esse non possunt; nisi una radicitus evulsa fuerit, alia plantari non potest. non contendit evellere. 3. Quare fides et
Abbreviated transcription (Latin):
tura filius. qr eiusdem na ture.¬
ture est: ⁊ eadem natura est cum
pr̃e. uñ hylr̃ in li. de tri. de xp̃o lo¬
quens ait. Natura filius ẽ. qͥa
eandem naturam qͣm ille qui
genuit habet.

Expanded text:
tura Filius, quia ejusdem naturae est, et eadem natura est cum Patre; unde Hilar., in lib. 1 de Trin., de Christo loquens, ait: Natura Filius est, quia eamdem naturam quam ille qui genuit habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mõdico facultatis nr̃e insinua¬
uimus. iam de earundem equali¬
tate aͥd eloquisuꝑ est. fides enim ca-¬
tholica sicut coet̾nas: ita ⁊ ccequa¬
les tres ꝑsonas asserit. Equalis
aꝑiens qualit̾ intlłigat᷑ equalita ᷤ
docet. Nullus hoꝵ alium aut p̃ce¬
dit et̾intate aut̃ excedit magnity¬
dine. aut suꝑat potestate. qr nec fi¬
lio nec spũ scõ: quantum ad nate᷑
diuine unitatem ꝑtinet. aut au¬
terior aut maior est p̾r. nec filius
tio est: ꝙ filius de pr̃is natura exi¬
dit. Ob hoc ergo tres unuin recte
credimus ⁊ dicimus d̾m. qr una
prsus et̾nitas. una ĩmensitas. u¬
na naturalit̾ tͥum ꝑsonarum est¬
diuinitas. Ecce breuit̾ assignaũ

Expanded text:
o modulo facultatis nostrae insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui superest. Fides enim catholica, sicut tres coaeternas, ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec Filio nec Spiritu sancto, quantum ad divinae naturae unitatem pertinent, aut anterior, aut major est Pater; nec Filius tio, quod Filius de Patris natura exsdit. Ob hoc ergo tres recte unum credimus et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturalis est trium personarum divinitas. Ecce breviter sapiens A
Abbreviated transcription (Latin):
uccatur ordo. sane dici pot̾
quo spũalis pt̾as traditur ordina¬
to ⁊ officium. Caract̃ gͥ spũalis
ubi est ꝓmotio pt̾atis. ordo uł gͣdꝰ
uccatur. Et dñr hii ordines sacͣmẽ¬
ui gerantur.
De noĩb dignita

Expanded text:
ocatur ordo, sane dici potest quo spiritualis potestas traditur ordinato, et officium. Character ergo spiritualis, ubi fit promotio potestatis, ordo vel gradus vocatur. Et dicuntur hi ordines sacramenibi geruntur. 11. De nominibus dignita
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s solus qui exordium ñ ht. uere
eẽntie nomen tenuit. quia in e¬
ius comꝑatione qui uere est. qr
incomintabilis est. qͣi ñ sunt.
q̃ mutabilia sunt. de quo enĩ dr̃.
fuit: non est. ⁊ de quo dr̃ erit. ñ
dum est. D̾s aũ tm̃ est: qui non
nouit fuisse uel futurum ẽẽ. So¬
lus gͥ d̃s uere est: cuiꝰ eẽntie com¬
patum nr̃m ẽẽ nõ est. Qualiter

Expanded text:
Deus solus, qui exordium non habet, vere essende nomen tenuit, quia in eius comparacione, qui vere est, qui incommutabilis est, quasi non sunt, que mutabilia sunt, de quo enim dicitur: Fuit, non est, et de quo dicitur: Erit, dum non est. Deus autem tantum est, qui non novit fuisse vel futurum esse. Solus igitur deus vere est, cuius essende comparatum nostrum esse non est. Ier
Abbreviated transcription (Latin):
de tri. sine dubitatione substanti-¬
a. uel si meliꝰ hoc appellatur ẽẽntia.
quam g̾ci usyam uocant. Sicut e¬
nim ab eo ꝙ est saꝑx dicta est sapi¬
entia. ⁊ ab eo ꝙ est scire. dicta est
scĩa. ita ab eo ꝙ est esse. dicta est
ẽẽntia. Et quis magis est quam
ille qui dixit famulo suo moysi.
Ego sum qui sum.⁊ dices filiis
isrł. qui est misit me ad uos. Ip̃e

Expanded text:
 sine dubitatione substantia, vel, si melius hoc appellatur, essentia, quam Graeci οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uel filio donabilis ꝓcessit. sic̃ ⁊ nob̾
tm̃ datus est: ⁊ filius u̾e̾ datus est
nob̾. ⁊ ab et̾no ꝓcessit a patre. ñ ut
donabilis tm̃: s ut genitus. qui ⁊
nitus: s tm̃ ut donum. donũ aũ
iãm donũ erat ⁊̃ ante qͣm daret᷑.
filius. Nam ⁊ alit̾ datus ⁊ ałr pro¬
cessit. qm filius. filii enim ꝓressio
uero ineffabilis est.
Qr sicut filuis

Expanded text:
bilis processit, sicut et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui et nitus, sed tantum ut donum. Donum autejam donum erat, etiam antequam daretur, Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio vero ineffabilis est. 6. Quod sicut Fili
Abbreviated transcription (Latin):
onum uero hic qͣre donũ
ꝓprietate quam hũit ab et̾no. uñ
ab et̾no fuit donum. Sempit̾ne
enĩ fuit donũ ñ ꝙ daret᷑. s quia pro¬
cessit a patre ⁊ filio. uñ a̾s. in .iiii. li.
de tͥ. ait. Sic̃ natũ ẽẽ est filio a prẽ
ẽẽ. ita sp̃ui scõ donum dei esse: est
a patre ⁊ filio. sicut filius eo est a
patre ꝙ natus est ab eo. Nõ ẽ enĩ

Expanded text:
donum vero dicitur non proprietate quam habuit ab aeterno. Unde et ab aeterno fuit donum. Sempiterne enim donum fuit, non quia daretur, sed quia processit a Patre et Filio. Unde Aug. in lib. 4 de Trin., ait: Sicut natum esse est Filio a Patre esse, ita Spiritui sancto donum Dei esse est aa Patre et a Filio; sicut Filius eo est a Patre quod natus est ab eo. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ sp̃c .s. ab et̾no ꝓcedit. ita ab etͥuo
douum ẽ. ñ quia donaret᷑ a pr̃e filio.
ł a filio pr̃ĩ. s quia ab et̾no prcres¬
utrum prĩ ⁊ filio. an tm̃ nob̾: qui
ñdum eramus. Si aut̃ ñ erat dona¬
bilis prĩ ⁊ filio. s tm̃ nob̾. ⁊ ex eo do¬
num erat. quia sic donabił ꝓredebat

Expanded text:
s sanctus ab aeterno procedit, ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno procesutrum Patri et Filio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ sp̃c .s. uel donum. ꝓcessio ip̃a est:
de qua pꝰ plenius agemus cũ aliis.
Cum gͦ ab et̾no ꝓressit ab utroq ⁊
donum quam donaret᷑. uñ as. in .u.¬
sic ꝓcedebat ut ess donabile. iam do¬
num erat. añ quam ess cui donaret᷑.
⁊̃ añquam detur. donatũ aũ nͥ dõa

Expanded text:
 sanctus vel donum processio, ipsa est de qua post plenius agemus cum aliis. Cum ergo ab aeterno processerit ab utroque, et donum quam donaretur. Unde Aug. in libsic procedebat, ut esset donabile, jam donum erat, et antequam esset cui donaretur.et antequam detur: donatum autem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
docte tradunt uolũtatẽ ma eẽ pc̃c.¬
lam et actus malos in quantũ
sunt uł in quantum actus sunt:
bona esse. in quantum uero mala
sunt: pcc̃a ẽẽ. qui uoluntatem et
actum quenicumq bonam na
turam dei ẽẽ dicunit in quantum
actus ẽ uł uoluntas:. ⁊ ex deo auc¬
tore esse. In quantum uero inor¬
dinate et contra legem fit. ⁊ fine
debito caret: pcc̃m̃ est. et ita in ꝙͣ¬
tum pcc̾m est: nichil est. Nulla ẽ¬
nĩ suba nulla enuim natura est.
bat uolũtatẽs

Expanded text:
docte tradunt voluntatem malam et actus malos, in quantum sunt vel in quantum actus sunt, bona esse: in quantum vero mala sunt, peccata esse, qui voluntatem et actum quemcumque bonam Dei naturam esse dicunt, in quantum actus est vel voluntas, et ex Deo auctore esse; in quantum vero inordinate et contra legem Dei fit, et fine debito caret, peccatum est; et ita in quantum peccatum est, nihil est. Nulla enim substantia est, nulla natura est. nt voluntates
Abbreviated transcription (Latin):
gularitatem atq solitadi plu¬
nem excludimus. non diu̾si res¬
tatem uł multiplicitatem ibi
ponimus. quasi diceret᷑. Sine so¬
litudine ac singularitatẽ. perso¬
nas confitemur. unde hyłr. in
iiIi. li. de tͥ. ait sic. Dixit deus. fa
sibi locutum estimes. an hunc
sermonem eius intelligas ad al-¬
terum extitisse. Si solum fuisse
dicis ip̃ius uocem argueris dicẽ¬
tis. faciamus ⁊ nostram. Substu¬
lit enim singularitatis. ac solitu¬
dinis intelligentiam ꝓfessio con-¬
sortii. quia aliꝙ consortium esse
ñ pot̾ ipsi solitario. neq solitudo
solitarii recipit faciamus. nec a¬
lieno a se diceret nrãm. Attende
lector hiis uerbis. ⁊ uide. quia no¬
mine consortii pluralitatem sig¬
nificauit. professio uero consortii
est ꝓfessio pluralitatis. quam ꝓ-¬
fecsus est dicens. faciamus. et
S hac ꝓfessione pluralitatis nõ
diu̾sitatem uł multitudinem po¬
suit s solitudinem ⁊ singłaritatẽ.
negauit. Sic ergo cum dicimus

Expanded text:
gularitatem atque solitudinem excludimus, nec diversitatem nec multiplicitatem ibi ponimus, quasi diceretur: Sine solitudine ac singularitate personas confitemur. Unde Hilarius in lib. 4 de Trin. sic ait: Dixit Deus: Facsibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, lector, his verbis. et vide quia nomine consortii pluralitatem significavit; professio ergo consortii, est professio pluralitatis; quam professus est dicens: Faciamus et nSed hac professione pluralitatis non diversitatem vel multitudinem posuit, sed solitudinem et singularitatem negavit. Sic ergo cum dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Quidam enim putãt
cato primi hominis .i. debitum
uł obnoxietatem qua obnoxii
⁊ addicti sumus pene temꝑali
⁊ et̾ne. pro pruni hoĩs actuau pec¬
orig̃. pcc̃m̃. nec culpani ẽẽ nͨ penã.
Cuiꝑam ñ ẽẽ ip̃i fatentur. pena
bitum pene orig̾. pcc̃m ẽ. cum
debitũ pene ñ sit pena: nec orig̃.¬

Expanded text:
serunt. Quidam enim putant ccato primi hominis, id est, debitum, vel obnoxietatem, qua obnoxii et addicti sumus poenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali pecoriginale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentur; poenabitum poenae originale peccatum est, cum debitum poenae non sit poena, nec orig
Abbreviated transcription (Latin):
ni uł indignt: s ordinẽ traditõnis¬
ut ait. qͣmuis aliqͥs bomi mĩti sit. ñ
tñ possit bñdr̃e uͥ fui̾t ordinatus
ut officii nũst̾ĩum exhibeat. dei aũ
ẽ effcm̃ tͥbuere bñdcoĩs. hinc eui¬
dent̾ ostendit᷑ ordo ñ priuari pt̾ate
tribuendi grãm ob ministri indig¬

Expanded text:
igni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribuendi gratiam ob ministri indig
Abbreviated transcription (Latin):
inmu̾s: adͣ moysen ⁊ aaron. sacer¬
dotes domini. uos ponite nomen
meum suꝑ filios isrł. tgo dominꝰ
bñdicam eos. ut grãm traditio
per minist̾ĩum ordinati tnͣsfum¬
dat hominibus. net uoluntas
sac̾dotum obesse uel ꝓcesse possit. sed
mĩtum bñdcõem poscẽtis. Qnͣta
aũ sit dignitas sac̾dotalis officii.

Expanded text:
 ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, et ego Dominus benedicam eos; ut gratiam traditam per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotum obesse vel prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem sit dignitas sacerdotalis officii
Abbreviated transcription (Latin):
hñt in hac carne positi ptatem. li
exempla simul cum doctrina te
li petro concessa ẽ. ⁊ imutatoribus
petri. Nani quicũq uestigia petͥ
imitantur habent recte uigandi
⁊ sol potestatem. Hiis aliisꝙ testus
innitũt᷑. qui asser̃t pt̾atẽ ligandi
ac soluendi illis solis cõcessam sac¬
dotib: qui uita ⁊ doctrina pollent.

Expanded text:
habent in hac carne positi potestatem i, qui illorum exempla simul cum doctrina tenli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam quicumque vestigia Petri imitantur, habent recte ligandi et solvendi potestatem. His aliisque testimoniis innituntur, qui asserunt potestatem ligandi ac solvendi illis solis concessam sacerdotibus, qui vita et doctrina pollent
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ h̃ĩtat: bũdcõis plenitudinẽ tri¬
bucre dñr. ñ qr soli illi tnͣsfundãt
grãm. s qi illi soli licite ⁊ digne
id agunt. Nec subditos mala ui¬
ta sac̾cotis ledit si boa faciũt: q̃ ille
dicit. uñ. ggͣ. multidum plus ui¬
tam sac̾dotum ꝙͣ suam discutiũt
in erroris foueam dilabunt᷑ minꝰ
ꝯsid̾antes ꝙ ñ eos uita sat̾dotis lede¬
ret. si huĩliter bonis sac̾dotum amo¬
nitiouib aurem accomodarent.
De eo qd̾ scriptum

Expanded text:
 habitat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. De hoc quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
randum est. quid appelletͦ
gordo. deinde utrum ab ipsa crea¬
tione fuerit ipsa distinctio illo¬
rum ordinum. Ordo angelorũ
dicitur multitudo celestium spi¬
rituum: qui inter se aliquo mu¬
nere gratie simiłatur. sicut et ĩ
one conuenunt. ut uerbi gratia.
seraphin dicuntur: qui pre aliis
ardent caritate. Seraphin enim
interpretatur ardens. uel succen-¬
dens. Cherubin: qui pre aliis in
scientia preminent. Cherubin e¬
nim interpretatur plenitudo scien-¬
tie. Thronus: dicitur sedes. thro¬
gratia replentur. ut in eis sedeat
deus. et per eos iuditia disc̾nat.
atq informet. Dominationes
uocantur: qui principatus et po¬
testates transcendunt. principa
tus dicuntur: qui sibi subiectis
que sunt agenda disponunt. eis¬
q ad explenda diuma misteri¬
a principantur. Potestates no¬
miuantur hii qui hoc ceteris po¬
tentius in suo ordine acceperunt:
ut uirtutes aduerse. eis subiecte
eorum refrenentur potestate. ne
homines temptare tantum ua-¬
leant: quantum desiderant.

Expanded text:
randum est quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in ere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: thronus dicitur sedes; throgratia replentur, ut in eis sedeat Deus, et per eos judicia decernat atque informet: dominationes vero vocantur qui principatus et potestates transcendunt: printus dicuntur, qui sibi subjectis, quae sunt agenda, disponunt, eisque ad explenda divina mysteria principantur. Potestates nominantur hi, qui hoc caeteris potentius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adversae eis subjectae eorum refrenentur potestate, ne homines tentare tantum valeant, quantum desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs face̾ ⁊ exemplo ⁊ magistio to
cuit: pot̾ simplicitati eiꝰ indulgenti¬
a domini uenia concedi. nob̾ nero
uł iguorant̾ uinũ offerat sine aqͣ.
sacͣmentũ ꝯficiat. aqͣuero nullatenꝰ
sñ uiuo pt̾ offerri in sacrificium. nͭ
panis: nisi de frumento. nec granũ
pit euim exceptõm. ñ pt̾ nͥ siplr̃¬

Expanded text:
Dominus facere exemplo et magisterio suo docuit, potest simplicitati eius de indulgentia Domini uenia concedi: nobis uero ignoranter vinum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec granum pit enim exceptionem. Non p
Abbreviated transcription (Latin):
ei inq̃ c̾dit ⁊ copłatur. Que copła¬
tõ a que ⁊ uini sic miscet᷑ in calice xͥ:
ut mixtio illa ñ possit seꝑari. Nam
tum sit ꝙ geritur. si aqua p̃t̾mittã:
audi quid sequitur in eod̾ canone.
Non pt̾ inquit calix domini eẽ aqͣ
sola. aut uinũ solum. nͥ utr̃q misce¬

Expanded text:
copulatio aquae et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam tum sit quod geritur, si aqua praetermittatur, audi quod sequitur in eodem canone: Non potest, inquit, calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misce
Abbreviated transcription (Latin):
uiros suos int̾emptos in tẽ rede
captiuitate ł ab iniqua dñati iuit.¬
a tnsier̃t. si illi qui putabãt᷑ ꝑisse re¬
mearĩt. utr̃ eis reddi debeãt. ⁊ an scdĩ
fornicati sint. ⁊ ip̃e ree adutt̾ii. De

Expanded text:
iros suos interemptos, vel in captivitate, vel ab iniqua dominatia transierunt: si illi qui putabantur periisse remeaverint, utrum eis reddi debeant, et an secundi fornicati sint, et ipsae reae adulterii. De
Abbreviated transcription (Latin):
um. audiuimꝰ enĩ in eungłio dñm
xp̃m applłant: Nlã si c̾atura ẽẽt si¬
bi mandaret eungłm p̃dicari. ⁊ sb̾¬
iectus ẽẽt uanitati. qr testante apło
oĩs catura uanitati sb̾ieta ẽ. Nongͥ

Expanded text:
um. Audivimus enim in Evangelio Dominum Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari, et subjectus esset vanitati, quia teste Apostolo omnis creatura vanitati subjecta est . Non
Abbreviated transcription (Latin):
erit. uel contrario modo predica¬
uerit: anath̾a sit. Aliud gͦ posu¬
it ꝓ opposito. qualiter apłs in e
uangelizauerit .i. ꝯtrarium. a¬
nathema. sit. ñ dicit siquis ad¬
diderit. Nam si illud diceret. sibi
piebat uenire ad quosdam quib
scribebat. sicut ad thessalonicenses.
ut suppleret que illorum fidei de¬
erant. s qui supplet ꝙ minus
erat addit. ñ ꝙ in erat tollit. Q̾
autem pretergreditur fidei regu¬
lam: ñ accedit in uia: s recedit
a uia. Ad illud autem ꝙ de euã¬
gelio opponunt: Rndemus ita.i
quia cum dicat in eo uĩtas sp̃m
scm̃ a patre ꝓcedere ñ addit solo.
tĩo ⁊̃ a se prccedere ñ negat. S id̾o
patrem t̾m nominat: qr ad eum
solet referre etiam ꝙ ip̃ius est. qͥ¬
a ab illo habet.
Ꝙ greci in sensu no

Expanded text:
erit, vel contrario modo praedicaverit, anathema sit. Aliud ergo posuit pro opposito, qualiter et Apostolvangelizaverit, id est contrarium, anathema sit; non dicit: Si quis addiderit. Nam si illud diceret, sibi piebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalon., ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non incedit in via, sed recedit a via. Ad illud autem quod de Evangelio opponunt, respondemus ita: Quia cum dicat in eo veritas Spiritum sanctum a Patre procedere, non addit solo, et ideo etiam a se procedere non negat; sed ideo Patrem tantum nominat, quia ad eum solet referre etiam quod ipsius est, quia ab illo habet. 4. Quod Graeci sensu no
Abbreviated transcription (Latin):
uitate aliqua tͥum ꝑsona¬
rum aliam ñ excedat. supra osten¬
sum est ubi ccet̾nitas tͥum ꝑsona¬
rum insinuata est.
hic de magni

Expanded text:
itate aliqua trium personarum aliam non excedat, supra ostensum est, ubi coaeternitas trium personarum insinuata est. 3. Hic de magni
Abbreviated transcription (Latin):
młtos ⁊̃ ñ mundos multa scire uera.
de hac gͥ re sũma ⁊ excellentissima
cum modestia ⁊ timore agend̾̃ est.
audiend̃. uͥ qͦr unitas tͥuitatis. pa¬
cubi erratur. nec laboriosius aliꝙͥ¬
q̃ritur. nec fructuosius aliquid in¬
uenit᷑. ꝓ iñ oĩs qui audit ⁊ legit ea
q̃ de ineffabili. ⁊ maccessibili diui¬
nitatis luce dñr: studeat imitari.
bit me inquit si cubi hesito. q̃rere.¬
nec pudebit sicubi erro: discere.
Quisquis gͦ ħ audit uł legit. uͥ pa¬
rit̾ c̾tus ẽ: pergat mecũ. uͥ ꝑit̾ hesi¬
tat q̃rat metũ. uͥ errorẽ suũ cognosc̃.
redeat ad me. u̾ meu̾ reuocet me. I¬
ta ingrediamur simł caritatis ui¬
am tendentes ad euin de quo dem̃¬

Expanded text:
m non mundos multa scire vera. De hac re ergo summa et excellentissima, cum modestia et timore agendum esaudiendum, ubi queritur unitas Trinitacubi erratur, nec laboriosius aliritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis, qui audit et legit ea, quae de ineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, studeat imitari abit me, inquit, sicubi haesito, qnec pudebit, sicubi erro, discere. Quisquis ergo audit hoc vel legit, ubi pariter certus est, pergat mecum: ubi pariter haesitat, quaerat mecum; ubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo d
Abbreviated transcription (Latin):
tanto plenuis br̃. fecit d̾s ratõ¬
nabilem creatam que summũ
bonum intlłigeret. ⁊ intlłigendo
amaret. ⁊ amando possideret ac pꝰ
sidendo frue̾tur. Eamq hoc modo
distixit. ut pars in sui puritate
in incorꝑeam ⁊ corꝑeam. Incorꝑea
quidem angłs. Corporea u̾o homo.
ucratiur: ex anuna rõnali ⁊ carne
suosistens. Conditio quo rõalis
creature primam cãm hũit dei bo¬
nitatem. Qͣre c̾atꝰ sit hõ uł ãgłs.

Expanded text:
tanto plenius habetur; fecit Deus rationalem creaturam, quae summum bonum intelligeret, intelligendo amaret, amando possidendo frueretur. Eamque hoc modo distinxit, ut pars in sui puritate in incorpoream et corpoream; et incorporea quidem angelus, corporea vero homo vocatur, ex anima rationali et carne subsistens. Conditio ergo rationalis creaturae primam causam habuit Dei bonitatem. 5. Quare creatus sit homo vel ang
Abbreviated transcription (Latin):
usq grã apponeretur. sicut ami.¬
alii perstiterunt. donec illis caden
Aperte ergo cadentium culpa in ħ
deprehendi pot̾. quia licet sine grã
erat in creatione: poterant ñ cade
eos impelleret. s sua spontanea
noluitate declinauerunt. Ꝙ si
ñ fecissent ꝙ datum est auis: utiq
daretur ⁊ illis.

Expanded text:
usque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec illis cadent est. Aperte ergo deprehendi potest, quia licet sine gratia erat in creatione, poterant non cadeeos compelleret, sed sua spontanea voluntate declinaverunt. Quod si non fecissent; quod datum est aliis, utique d
Abbreviated transcription (Latin):
tate remansat ⁊ fiat uirtus. an
ip̃a eliminetur. ⁊ alia qͣlitas suc-¬
tis uirtus fiat.
Ex quo sensu dicã

Expanded text:
tate remaneat et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas suctis virtus fiat. 6. Ex quo sensu una
Abbreviated transcription (Latin):
utitur hic ãs. quo solent res si¬
sig̾cantes rerũ sortiri uccabula in¬
qͣs sig̾cant. Hic enĩ uisibił spes pa¬
nis uocat᷑ noĩe carnis. ⁊ uisibilis
sp̃es uini: noĩe sangunus. Inuisi

Expanded text:
utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sanguinis; invisi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fci sunt: quomodo ut legit᷑ lo.
in ysaia. dixit lucifer. Ascendã
nn celum. ⁊ exaltabo solium me¬
um. ⁊ ero similis altissimo: S
ibi celum uocat dei celsituomẽ
tui parificari uolebat. ⁊ ẽ tale.
Ascendam in celum .i. ad equali¬

Expanded text:
tim facti sunt, quomodo, ut legitur in Isaia 14, dicit Lucifer: Ascendam in coelum, et exaltabo solium meum, et ero similis Altissimo. Sed ibi coelum vocat Dei celsitudinem, cui parificari volebat; et est tale: Ascendam in coelum, id est, ad aequali
Abbreviated transcription (Latin):
dam legi tractatores catholitos s uͥ
pꝰea quippe uidi ñ ẽẽ dicend̾ ꝙͣuis nõ¬
filii in duab ⁊ ex duab existe̾ natu¬
ris scd̃m adhentiã ⁊ inhentiam al¬
tera enĩ inhet er. alt̾a in est.

Expanded text:
dam legi tractatores catholicos diuinopostea quippe uidi non esse dicendum, quamuis nonFilii in duabus et ex duabus existere naturis, secundum adhaerentiam vel inhaerentiam. Altera enim inhaeret ei, altera inest.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quisq unum bonum ange¬
lum sibi ad custodiam deputa¬
tum. ⁊ unum malum ad ex̃ci¬
tium ht̃. Cum eiuim omnes
angeli bom nostrum bonum ue¬
lint. ꝯmmuniterq saluti om̃iũ
studeant. ille tñ qui deputatus ẽ
alitu ad custodiam eum sp̃aliter
uortatur ad bonum. Sicut legit᷑
de angelo robiẽ. ⁊ de angło petri
in actib apłoꝵ. Similiter ⁊ ma¬
li angeli cum desiderent malum
hominum. magis tñ hominem
ad malum incitat. ⁊ ad nocendũ
fortuis instat. ille qui ad ex̾citiũ
eus deputatus est.
utrũ singu

Expanded text:
 quisque bonum angelum sibi ad custodiam deputatum, et unum malum ad exercitium habet. Cum enim omnes angeli boni nostrum bonum velint, communiterque saluti omnium studeant, ille tamen qui deputatus est alicui ad custodiam, eum specialiter hortatur ad bonum: sicut legitur de angelo Tobiae, et de angelo Petri in Actibus apostolorum. Similiter et mali angeli cum desiderent malum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singu
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝓfectum atq custodiam citi¬
sp̃ãuit̾ delegatum. unde in euͣnͣ ũ.
gelio uitas a pusillorum scanda¬
io ꝓhibens ait. Angeli eoꝵ sẽꝑ
uident faciem prĩs. angłos dic̃
eoꝵ ẽẽ. quib ad custodiam depu-¬
tati sunt. suꝑ quem locum ieꝵ.
tradit. unamqͣmq animam
ab exordionatiuitatis hr̃e an-¬
glum ad sui custodiam depu-¬
tatum inquiens ita. magna
dignitas animaꝵ ẽ ꝙ unaq̃¬

Expanded text:
sui profectum atque custodiam specialiter delegatum. Unde in Evangelio, Matth. 18, Veritas a pusillorum scandalo prohibens ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris. Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Super quem lotradit unamquamque animam ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dignitas animarum est, ut unaq
Abbreviated transcription (Latin):
diliguuꝰ dm̃. ex hoc ⁊ p̃missis testio¬
niis ãbi. asserunt omnes hoĩes ꝑi¬
ter diligendos ẽẽ a nob̃. ⁊ tm̃ qͣntum
nos. deum aũ plusqͣm nos. Corpͣͦ
Nec in enumeratione p̃missa qua¬
tuor diligendoꝵ ordinem diligendi

Expanded text:
. Ex hoc et praemissis testimoniis August. asserunt omnes homines pariter esse diligendos a nobis, et tantum quantum nos, Deum autem plus quam nos, corpus Nec in enumeratione praemissa diligendorum, ordinem diligendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑ testiõiis. Ait enĩ ab̃. Si dicat
uir ꝯtin̾e iã uolo. nolo aũ uxor. nõ
pt̾. O enĩ tu uis: illa ñ nult. Nũꝙͥ
ꝑ ꝯtinẽtiam tuam illad fĩ forni¬
carta: Si alii nupsit te uiuo: adul¬
fa erit. sõ uult tali lucͦ d̾s tale dãp¬
nũ ꝯpensari. redde debitũ. ⁊ si ñ exi
noluisses. debitũ tͥ redde̾ cog̾etur. ⁊
illi d̾s imputaret ꝯtinẽtiam. si ñ
sue: s tue ꝯced̾et ĩ firmitati ne in
adlt̾ium caderes. Oesqͥs gͥ ꝯpatiens¬
ĩfirmitati uxoris reddit. ñ exigit de¬

Expanded text:
 Si dicat vir: Continere jam volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adultr compatiens infirmitati uxoris reddit, non exigit de
Abbreviated transcription (Latin):
tultatem accedendi ad nos. ꝙͣ ⁊
ħebit tempore antixpĩ. in quo
fraudulenter ac uoient̾ oꝑabit᷑.
⁊ ideo forte d̃r tune soluendus. qr
tunc dabitur ei a deo pt̃as temp¬
tandi homines quam mͦ ñ hẽt.¬
Or demões seł

Expanded text:
testatem accedendi ad nos, quam habebit in tempore Antichristi; in quo fraudulenter ac violenter operabitur, et ideo forte dicitur tunc solvendus, quia tunc dabitur ei potestas a Deo tentandi homines, quam modo non habet.od daemones se
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ ueile mala fĩ nec tamen
uelle ñ fi̾. neq nolle fĩ. Om̃e eĩ
ñ fit. fiunt autem inulta que
ñ uult fi̾. ut omnia mala. Ꝙ

Expanded text:
e mala fieri, nec tamen velle non fieri neque nolle fieri. Omne ergo non fit. Fiunt autem multa quae non vult fieri, ut omnia mala. DI
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut aliquis saiuetur. ⁊ ñ sit pre¬
destinatus. uel ut aliquis p̃destina¬
tus sit ⁊ dampnetur. intelligentia
enim conditionis implicite ue¬
ritatem facit in dc̃o. ⁊ impossibili¬
tatem in uero. Si uero simpucit̾
intlłigatur impossibilitas ñ ad¬
mittitur. ut cum dr̃ p̃destinatus
pot̾ uł ñ pot̾ dampnari. ⁊ repbus
pot̾ saluari. In biis enim ⁊ hiꝰ lo¬

Expanded text:
 ut aliquis salvetur et non sit praedestinatus, vel ut aliquis praedestinatus sit et damnetur. Intelligentia enim conjunctionis implicitae veritatem facit in dicto, et impossibilitatem in vero. Si vero simpliciter intelligatur, impossibilitas non admittitur; ut cum dicitur: Praedestinatus potest vel non potest damnari, et reprobus potest salvari. In his enim et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ sit predestinatus. s tñ ab et̾no
⁊ potuit ab et̾no ñ esse p̃destinat᷑.
⁊ sic̃ ab et̾no deus potuit eum ñ
p̾destinare: ita conceditur a quib
aliquid fcm̃ est. uł dcm̃ ñ conced̾t
ꝙ possit non esse uł ñ fuisse. ĩmo
litatem uł impossibilitatem ad
naͣm rei existentis. Cum u̾o de
p̃scĩa uł predestinatione dei agit᷑
potentiam dei refertur que semꝑ
ead̾ fuit ⁊ est. quia p̃destinatio.
p̃scĩa. potentia: unum in deo est.
sidet᷑ ⁊ quis st p̃destĩatõis effcũs.

Expanded text:
 ab aeterno et potuit ab aeterno non esse praedestinatus. Et sicut ab aeterno Deus potuit eum non praedestinare, ita conceditur a quibusaliquid factum est vel dictum, non concedunt quod possit non esse vel fuisse: imo ilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei existentis. Cum vero de praescientia vel praedestinatione Dei agitur, potentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est. 4. sideretur, et quis sit praedestinationis effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
iste modo sit predestinatus. ab e¬
terno enim iste p̃destinatus est.
Distinguendum est enim cum
natus. hoc enim et coniunctim
et disiunctim intlł̾gi pot̾. ñ enĩ
pot̾ esse. ut ab et̾no sit predestina¬
tus: ⁊ mͦ non sit p̃destinatus. nec

Expanded text:
iste modo sit praedestinatus; ab aeterno enim iste praedestinatus est. Distinguendum enim est cum natus; hoc enim conjunctim vel disjunctim intelligi potest. Non enim potest esse ut ab aeterno sit praedestinatu
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dicis quia comũctim in¬
telligis. falsum autem si disiuĩctĩ.
ut si intlłigas ñ posse dampnari
istũ ꝙ̃ dico predestinatum. potuit
stant ⁊ scd̃m comiunctionem ar¬
gumentando ita ꝓcedunt. Nõ in
quiunt pot̾ esse ut aliquis p̃desti¬
natus sit. ⁊ dampuet᷑. utrumꝙ i¬
possibile sit sunul utrumq esse. ⁊
lem alios audire quam decere. Di
dicentes det̾minandum fore ilo

Expanded text:
erum dicis, quia conjunctim intelligis; falsum autem, si disjunctim, ut si intelligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit stant, et secundum conjunctionem argumentando ita procedunt: Non enim, inquiunt, potest esse ut aliquis praedestinatus sit et damnetur. Utrumque ipossibile sit simul utrumque esse, et lem alios audire quam docere. Dicdicentes determinandum fore illud
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur posse dampnari. uł uari.¬
Si auus ñ est accepturus nisi iste
ꝑdidit: certus est electorũ nũs .i.¬
ñ p̃tangeri uł minui. Ad ꝙ autẽ
obinunt quidam intentes ꝓbare
geri sic posset deus ñ apponere gra¬
tiam quib apponit. ⁊ posset sub¬
trah̾e quib ñ subtrahit. ꝙ si fier
utiq dampnarent᷑. possent gͦ dãp¬
nari isti qui tamen saluabuntur
ita etiam posset aug̾i. qr posset ap¬
poni gr̃ã quib ñ apponitur per ꝙͣ
saluarentur. possent gͦ saluari hĩ-¬
ta grã: qui tñ sine ea dampnabũ¬
tur. poss itaq augĩ numerꝰ elc̃oꝵ.
Quib rendemus ex ea rc̃e dcm̃ eẽ¬

Expanded text:
idetur posse damnari, nec repSi alius non est accepturus nisi iste perdiderit, certus est electorum nu augeri vel minui. Ad hoc autem objiciunt quidam, nitentes probare nui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Possent ergo salvari habita gratia, qui tamen sine ea damnabuntur; posset itaque augeri numerus electorum. Quibus respondemus ex ea ratione di
Abbreviated transcription (Latin):
et qualiter a parentib in epylo¬
filios. ⁊ ꝑ carnem in animã go.¬
transeat. Ex quib etiam inno¬
tescit quare dicatur orig̃. pcr̃m
ne tracta ab adam concepti sumꝰ.
eadem carne formatum ẽ: q̃ ab
adam descendit. s euis conceptꝰ.
est celebratus ñ lege p̾cc̃i .i. con

Expanded text:
et qualiter a parentibus in filios, et per carnem in animam transeat. Ex quibus etiam innotescit quare dicatur originale pecne tracta ab Adam concepti sumus, eadem carne formatum est, quae ab Adam descendit; sed ejus conceptus est celebratus non lege peccati, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
dum sibi inuicẽ uir mulierq mi¬
scentur sine libidine ñ est ꝑent̃
concubitus: Ob hoc filioꝵ ex eo¬
rum carne nascentium ñ pot̾
sine pcc̃o ẽẽ conceptus. uͥ pcc̃m in
ꝑuilos ñ transmittit ꝓpagatio
s libido. nec fecunditas nature
homines hñt ex illius instissiã
condempnatõe pcc̃i. Io b̾s daiuid
stricti filii sunt ire: dicit. In ini¬
quitatib conceptus sum. ⁊ in pͦ.
conce. me. ma. mea. Ex hoc itaz
apparet ex lege conceptõnis tra¬
tio fieret in carne: anuna ex crͣ¬
nis comũctione ꝯcupĩe uitiũ
ñ traberet.

Expanded text:
dum sibi invicem vir mulierque miscentur, sine libidine non est parentum concubitus, ob hoc filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas naturaehomines habent ex illius primi justissima condemnatione peccati. Ideo beatus Davidsunt filii irae dicit, ps. 50: In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea. Ex hoc itaque apparet ex lege conceptionis trasic fieret in carne, anima ex carnis conjunctione concupiscentiae vitium non traheret. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
mo. dicens quedam necessitate
fi ab homine que mala sunt
⁊ cadem iusta pena petcati sunt.
Sunt inquit quedam necessita¬
illud. Caro concupiscit adu̾sus

Expanded text:
 dicens quaedam necessitate fieri ab homine quae mala sunt, et eadem justa poena peccati sunt. Sunt, inquit, quaedam necessitaillud, Gen. 2: Caro concupiscit adversus
Abbreviated transcription (Latin):
est ista pena hominis s natura: nł¬
la ista pcca sunt. Si enĩ nõ recede¬
tur ab eo mͦ quo naturałr̃ fc̃s est
homo: tum ħ facit ea utiq facit
que d. Si autem homo q ita est
ñ ẽ bonus nec ht in pt̾ate ut sit bo¬
nus sũ ñ uidendo qualis esse debe¬
at siue uidendo ⁊ ñ ualendo ẽẽ qua¬
lem se ẽẽ debere uid: penam istam
eẽ quis dubitet: Omĩs ã pena si
pcc̃i pena est: iusta est. ⁊ suppliciũ
nominatur. Si aũ inuista est pẽa.
qm̃ penã ẽẽ nemo ambigit ĩ iu¬
sto aliquo dñante: hoĩ imposita ẽ.
porro: qr de potẽtia dei ⁊ iusticia du
⁊ ꝓ pcc̃o aliquo impenditur. Nõ
ẽium quisquam inuiste dñans
aut surriꝑe hominẽ potuit ueld̾
ignoranti deo: aut extorq̃re inuito
tanquam ĩuandiori ut hominẽ
inuista pena crutiaret. Relinqͥt᷑
ẽẽ ꝓcc̃a ⁊ penas pcc̃i essentialiter

Expanded text:
 natura, nulla ista peccata sunt. Si enim non receditur ab eo modo quo naturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae debet. Si autem homo, quia ita est, non est bonus, nec habet in potestate ut sit bonus, sive non videndo qualis esse debeat, sive videndo et non valendo esse qualem se esse debere videt, poenam istam esse quis dubitet? Omnis autem poena si peccati poena est, justa est, et supplicium nominatur. Si autem injusta est poena, quoniam poenam esse nemo ambigit, injusto aliquo dominante homini imposita est. Porroet pro peccato aliquo impenditur. Non enim quisquam injuste dominans aut surripere hominem potuit velut ignoranti Deo, aut extorquere invito tanquam invalidiori, ut hominem injusta poena cruciaret. Relinquituesse peccata et poenas peccati essentialiter
Abbreviated transcription (Latin):
effudit᷑ sanguis xͥ in remissionẽ
pctõꝵ effunditur: tebeo semꝑ acciꝑe.
tio. licet xp̃c semel sit passus. qr coni¬
sacͣm̃tum salutis. ut qr nos cotidi¬
e peccamus. ⁊ ille iam mori ñ pot̾.¬

Expanded text:
effunditur sanguis Christi, in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, tio, licet Christus semel sit passus, quia quotisacramentum salutis, ut quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non pot
Abbreviated transcription (Latin):
b tñ dñicis dieb cominunicandᷤ
hortor. si tñ mens in affcũ pecrandi
ẽ. gͣuari magis dico eucharistie per¬
ceptr̃e. quam purificari. ⁊ licet qͥs
pccõ mordeatur. si peccandi tñ de cetero
ñ ht̃ uoluitatem.⁊ satiffaciat lacͥ¬
mis ⁊ or̃onibz: accedat securus. S ħ
de illo diço: quẽ mortalia pcc̃a ñ gra¬
uãt. Si ñ frequẽtius saltem t̾ in
anto: hoĩos ꝯmunicẽt. nͥ forte quis
tͥminalib impediatur. in pascha.s.
coĩtent. qui nolu̾u̾t carere eccͣsticis
luminib.¬

Expanded text:
 communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pascha, sccommunicent, qui noluerint carere ecclesiasticis liminib
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ cum in forma creata apparu¬
erit:. Nam de filio ꝙ minor sit pa¬
tre. sccłm formani qua missus ẽ.¬
u. de tͥ. dicens. Misit deus finũ
suum factum ex muliere. factum
sub lege. usq a deo ꝑuum. ut fcm̃
eo itaq missum: quo fc̃m. Fatea¬
mur gͦ fcm minorem. ⁊ in tantũ
minorem: in quantum fc̃m. ⁊ in¬
tm̃ fcm̃: in quantum missum. Ec¬
ce hẽs. quia filius in quantum ẽ
apparuit. Qͥa alit̾ sp̃c assumpsit
ret columba. de loc ãs. in .ii.li. de
assumpta creatura in qua appa
hominis. in qua forma ip̃ins de¬
i u̾bi ꝑsona presentaretur.: ñ ut
hrẽt uerbum dei: sicut alii scĩ sa¬
pientes. s ꝙ ip̃m u̾bum erat. A¬
luid enim est ũbum in carne. a¬
lud u̾bum caro .i. aliud est uer¬
bum in homine. alud u̾bum hõ.
Caro enim pro homine posita ẽ
est caro illa ⁊ humana forma ex
uirgine maria. Non enim co¬
lumbã ł illum flatum uł illum
ignem beatificauit sibiq unita¬
te persone ꝯiunxit in et̾num. Ex

Expanded text:
Patre, cum in forma creaturae apparuit? Nam de Filio, quod minor sit Patre secundum formam, qua missus e dicens: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, usque adeo parvum ut factum; eo itaque missum, quo factum. Fatemur ergo factum minorem; et iterum minorem in quantum factum, et iterum factum in quantum missum Ecce habes, quia Filius in quantum estapparuit? quia aliter Spiritus assumpsit ret columba. De hoc Aug., in lib. 2. de assumpta creatura in qua apparhominis in qua forma ipsius Dei Verbi persona praesentaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro, id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum est homo. Caro enim pro homine posita estt assumpta est caro illa et humana forma ex Virgine Maria. Non enim columbam, vel illum flatum, vel illum ignem beatificavit sibique in unitatem personae conjunxit in aeternum. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
dequalib ꝑte corꝑis uiri. s sit.
de latere eius formata est. ut ostẽ¬
deretur. qr in consortium c̾abatur¬
tur dilcõnis. ne forte si fuissz de
capite uiri fra: uiro ad dñatoẽm
uidẽtur p̃fe̾nda. aut si de pedibus
ad seruitutem subitienda. Qͥa
gͥ uiro ñ domina. nec ancilla ꝑa¬
batur s socia: nec de capite nec de
pedib s de lat̾e fu̾at ꝓducenda.
ut iuxta se ponendam cognoscer.
quam desuo iatere sumptam di¬
dicisset.
Quare dormiẽti ⁊ ñ iu¬
gilanti costa sb̃

Expanded text:
de qualibet parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, viro ad dominationem videretur praeferenda; aut si de pedibus, ad servitutem subjicienda. Quia igitur viro nec domina, nec ancilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didicisset. 4. Quare dormienti et ngilanti costa s
Abbreviated transcription (Latin):
In xp̃o semł oblata ẽ hostia ad salu¬
tem potens. Quid gͦ nos: Nonne
ꝑ singłos dies offerimus: ⁊ si coti¬
die offeramus: ad recordatõm mor
plum ẽ illius. id ip̃m: semꝑ id ip¬
lioqͥn. qm̃ in multis locis offertͦ

Expanded text:
In Christo semel oblata est hostia ad salutem potens, quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Etsi quotidie offeramus, ad recordationem ejus plum est illius, id ipsum et semper id iplioquin, quoniam in multis locis offertur,
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos ꝓpr̃ie dicatur sacͥficiũ.
letur .ł semł tm̃ inmolatus sit. ad
cratura sac̾dote:. uocari sacrificium
⁊ obłonem. quia memoria est. ⁊ re¬
presentatio ueri sacrificii.⁊ sce ĩmo¬
latõnis fcẽ mara crucis. ⁊ semł xp̃c

Expanded text:
cerdos proprie dicatur sacrificium letur, vel semel tantum immolatus sit. Ad cratur a sacerdote vocari sacrificium et oblationem, quia memoria est et repraesentatio veri sacrificii et sanctae immolationis factae in ara crucis. Et semel C
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c cctiditur: s tm̃ annu̾saria re¬
cordatio representat ꝙ olim fc̃m ẽ.
⁊ sic nos facit moiĩ. tanꝙͣ iudeamꝰ
molatur in sacͣmento. Ꝙ sic intel¬
ligendum ẽ. qr in manifestatõne
corꝑis. ⁊ distinctoẽ m̃broꝵ semel
tm̃ in crͣuce pependit. offerens se pa

Expanded text:
cciditur? sed tantum anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit moveri, tanquam videamus molatur in sacramento. Quod sic intelligendum, quia in manifestatione corporis et distinctione membrorum semel t
Abbreviated transcription (Latin):
lam que talis fc̃a est: ut posset
ñ peccare si uellet. ⁊ iuste puni¬
tam que uoluntate. nõ nccãte
peccauit. Cum gͦ ħ uona sit il¬
la melior: cur non utramꝙ fa
faceret. ut ub̃ius laudaretur de
utraq: Illa enum de scĩs angelis
ħ de hominib est. Item inqui¬
unt. Si deus uellet ⁊ illi boui es¬
sent. ⁊ hoc quidem concedimus.
s melius uoluit. ut ꝙ uellent
essent. Et boni quidem ñ infru¬
atuose: mali uero ñ impune es¬
sent. Item inquiunt. posset de¬
us uoluntatem eoꝵ uertere in
bonum: quia omp̃c est. posset re¬
uera. Cur non fecit: Quia no¬
luit. Cur noluit: Ip̃e nouit. Nõ
debemus plus sapere qm oꝑtet.¬

Expanded text:
lam quae talis facta est, ut posset lam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est. Item, inquiunt: Si, Deus vellet, et illi boni essent. Et hoc quidem concedimus; sed melius voluit, ut quod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impune essent. Item, inquiunt: Posset Deus voluntatem eorum vertere in bonum, quia omnipotens est; posset revera. Cur non fecit? Quia noluit. Cur noluit? Ipse novit. Non debemus plus sapere quam oporte