comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad te renocaneris eã. cũ salutis fric¬
tr. Tupmuo tibi. tu ultimꝰ. Grime
exemplũ de sũmo om̃iũ patre. uer¬
tuũ uẽsideratio tua. Que si ꝓcedit
nõ recedat. Sic ꝑgrediat᷑. u̾t non
egrediat᷑. Sic exrat. Ut nõ deserat
In acquisitione salictis nemo tibi
hermanior unito matas tue. Cõtra
salutr̃ ꝓpriã cogites nichil. minus
dixi contra. preter dixisse deburrã.
Quitao seconsideratiomi offerat. qd
nõ quoquomi ad tuã ipius salutrꝰ
sideratio in tria q̃dam dundit᷑. si con¬
sideres. quid quie ⁊ qualis es. Quid
in natura. quis in ꝑsona. qualis in
morib. Quid. Uirbi gratia homo.
Quis: Papa uel sũmus pontifex
Qualis: benignus. mãsuetus uel
quitad tale. Quãꝙͣ pͥmũ illud phi¬
losophicũ sit martis ꝙͣ aplicum
uestigare. Actamẽ est indiffinitioe
homĩs. quẽ dicũt animal rationale.
mortale: qd̾ diligẽtiꝰ intueri si libet.
licet. Non est qd in eoaut professidĩ

Expanded text:
ad te revocaveris eam cum salutis frucad te revocaveris eam cum salutis fructu. Tu primus tibi, tu ultimus. exemplum de summo omnium Patre, Ver consideratio tua: quae si procedit, non recedat. Sic progrediatur, ut non egrediatur; sic exeat, ut non deserat. In acquisitione salutis nemo tibi germanior unico matris tuae. Contra salutem propriam cogites nihil. Minus dixi, Contra: Praeter, dixisse debueram. Quidquid se considerationi offerat, quod non quoquo modo ad tuam ipsius salutem sideratio in tria quaedam dividitur, si consideres quid, quis, et qualis sis. Quid in natura, quis in persona, qualis in moribus. Quid, verbi gratia, homo. Quis, Papa, vel summus Pontifex. Qualis, benignus, mansuetus, vel quidquid tale. Quanquam primum illud, philosophicum sit magis quam apostolicum vestigare; attamen est in definitione hominis, quem dicunt animal rationale, mortale: quod diligentius intueri si libet, licet. Non est quod tuae in eo aut professioni
Abbreviated transcription (Latin):
cinq ⁊ absoluta excusatio. testimo¬
nũ cõscientre sue. anclu pro mi¬
mino est. Ut ab illis iuditer. qui di¬
cut bonuꝰ malũ. ⁊ malũ bonum.
ponentes lucẽ tenebras. et tenrbẽ
lucr̃. Et si necesse sit unũ fieri ẽ
duob. malo in nos murm᷑ homii¬
nũ ꝙͣ in deũ esse. 2łsonũ m si di¬
gnet᷑ me uti ꝓ clipeo. Libes exci¬
pio in me detrahẽtiũ lingnas ma¬
ledicas ⁊ uenenata spicula blaffr¬
recuso inglorius fieri. ut nõ irouat᷑᷑
amini de quacũq ⁊e. siur apprelir̾¬
sio ueri nõ dubia. Consideratio au¬
tr̃ intensa ad uestigandũ cogitatio.
uel intencio amini uestigantis ue¬
rũ quãꝙ soleant indifferenter
considerationis actinet fructum.
quatuor ut occuront tibi cosiderã¬
da rror te. que sub te q̃ tircate. q̃
supra te sũt. A te tua consideratio
nichoet. ne frustra extendaris in
alia te neglecto ¶Ate mcipiat¬
tua consideracio. nõ solũ autem
et in te finiat᷑. Quocũq euaget i

Expanded text:
et absoluta cuique excusatio, testimonium conscientiae suae. Mihi pro minimo est ut ab illis judicer, qui dicunt bonum malum, et malum bonum, ponentes lucem tenebras, et tenebras lucem . Etsi necesse sit unum fieri e duobus, malo in nos murmur hominum, quam in Deum esse. Bonum mihi, si dignetur me uti pro clypeo. Libens excipio in me detrahentium linguas maledicas, et venenata spicula blasphrecuso inglorius fieri, ut non irruatur animi de quacunque re, sive apprehensio veri non dubia. Consideratio autem, intensa ad investigandum cogitatio, vel intentio animi vestigantis verum. Quanquam solebantconsiderationis attinet fructum, quatuor, ut occurrunt, tibi consideranda reor: te, quae sub te, quae circa te, quae supra te sunt. A te tua consideratio inchoet, ne frustra extendaris in alia, te neglecto. tua consideratio; non solum autem, sed et in te finiatur. Quocunque evagetur,
Abbreviated transcription (Latin):
riosũ luxutiosus erubuit. plena
est ambiciosis ecclesia. nõ est iam
qd horreat instudiis ⁊ molitionib
ambitionis. nõ plus ꝙͣ spetunta
latronis in spoliis uiatore Di.

Expanded text:
riosum luxuriosus erubuit? Plena est ambiciosis ecclesia. Non est iam, quod horreat in studiis et molicionibus ambicionis non plus quam spelunca latronis in spoliis viatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
differat᷑ ut iusticie quidẽ in affec¬
tu res suit. a fortitudine autẽ effi¬
catia eius. Porro possessio atq usus
apud tẽꝑanciã. Restat ut docramꝰ
abhat ꝯͣmunione prudenciã non
excludi. Nõne ipã est q̃ modũ diu
amini neglectu. post habitũ ⁊ ui¬
tioꝵ mindia. qua si in abditis re¬
clusũ ⁊ cooꝑtĩ. quadã uetustatis
caligine. prior Reperit ⁊ aduertit.
ꝓꝓterea dico tibi. a pancis adu̾titur.
quia pancoꝵ iusticia est. Itaq ius¬
ticia querit. prude̾tia inurint. ueꝰ¬
dicat fortitudo. tr̃ꝑancia possidet.
¶Agitent᷑ cause. ẜ sicut oportet.
Nam biis modus qui frequẽtatur.
execrabilis plaur et qui nõ dico
ecclesiã. sed nec forũ deceret. aor
putaciones aduocatoꝵ et pugnas
uerboꝵ. q̃ magis ad subuersioniꝰ.

Expanded text:
differant, ut justitiae quidem in affecdifferant, ut justitiae quidem in affectu res sit; a fortitudine autem efficacia ejus; porro possessio atque usus apud temperantiam. Restat ut doceamus ab hac communione prudentiam non excludi. Nonne ipsa est, quae modum, diu animi neglectu posthabitum, et vitiorum invidia quasi in abditis reclusum, et coopertum quadam vetustatis caligine, prior reperit et advertit? Propterea dico tibi: a paucis advertitur, quia paucorum prudentia est. Itaque justitia quaerit, prudentia invenit, vindicat fAgitentur causae, sed sicut oportet. Nam is modus, qui frequentatur, exsecrabilis plane; et qui, non dico Ecclesiam, sed nec forum deceat  al. putationes advocatorum, et pugnas verborum, quae magis ad subversionem,
Abbreviated transcription (Latin):
no absurde diffimre tẽꝑantiam.
qui hauc nec pcidere necessitate᷑.
net excedere dicat. Iuxota illud phi¬
fortitudinis esse nõ mediocris to¬
hibere uelle ⁊ nolle sinõ̾. inter an¬
inistias parũ ⁊ minis. ue sit cotenta
uoluntas. modo illo medio. nudo
puro. solo constante sibi equali
undiq sui. ut pote ex om̃i parte.
pariter cirtũtiso. quem solũ cõstat
ꝙͣ modus: Alioq̾n siquid extra mo¬
dũ relinquit. nõ plane ciiꝰ ^tribuit
qd̾ suũ est. quod suũ tamẽ ipsius
est facere. Quid tã rursũ tẽꝑantie.
que nõ aliũde ꝓfecto tr᷑ ꝑancia est:
insi qd ml iminoderatĩo admittit:
S puto fatebere eciã nõ minus
esse fortitudinis. cũ uel maxime
ipã sit. que ab itouẽtib uiciiͬs. xt
purũ illud potenter eruit / ⁊ uen¬
dicat in quodda stabile fundamẽ¬
tũ bomi sede̾q uirtutis. Ergo mo¬
dũ tenere iusticia est. tẽꝑancia est.
fortitudo est sbed uide ne in hoc

Expanded text:
no absurde definire temperantiam, no absurde definire temperantiam, qui hanc nec praecidere necessitatem, nec excedere dicat, juxta illud phifortitudinis esse, et non mediocris, cohibere velle et nolle suum inter augustias, parum et nimis; ut sit contenta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali undique sui, utpote ex omni parte pariter circumciso, quem solum constat quam modus? Alioquin si quid extra modum relinquit, non plane cuique 414 tribuit quod suum est: quod tamen suum ipsius est facere. Quid tam rursum temperantiae, quae non aliunde profecto temperantia est, nisi quod nil immoderatum admittit? Sed, puto, fatebere etiam non minus esse fortitudinis, cum vel maxime ipsa sit, quae ab irruentibus vitiis, et purum illud potenter eruit et vindicat in quoddam stabile fundamentum boni, sedemque virtutis. Ergo modum tenere justitia est, temperantia est, fortitudo est. Sed vide ne in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pendere ex altera. sicitt hoc loto
uides fortitudinis matrẽ ee prui¬
denciã. nec forcitudinẽ s temeri¬
tatẽ esse quẽlibet ausũ quẽ nõ
ꝑturunt prudencia. Hec Item est.
que inter uoluptates / ⁊ necesfita¬
tes. media quasi quedã arbitra
sedens ut̾iq certis liuntib distꝰ¬
minat. finrs istis assumãs. ⁊ pre¬
brus qd̾ sat est illis qd̾minis est
demens. et sic ex alterutro terciã
formãs uirtute᷑. quã dicũt tem¬
peranciã/. Nempe intẽperantẽ
ip̃ã cõsideratio censet. tã eũ qui
necessariis ꝑtinatit deunit ꝙͣ qui
induliret suꝑflius. Nõ est erno
tẽꝑancia in solis resecandis suꝑ¬
fl̃uis. est ⁊ in adimetendis necẽssa¬
riis. Huius sentẽtie a pls̾ nõ fau¬
tor tantũ. sed anctor esse uidetur
qui curã carius nr̃e docet nõ ꝑfici
in defiderio. Dicens siquidem cu¬
rã carnis nõ ꝑfici. suꝑflua cohibet.
addens in desiderio necessaria nõ
excludit. Unde mͥ uidet᷑ nõ om̃i¬

Expanded text:
pendere ex altera; sicut hoc loco vides, fortitudinis matrem esse prudentiam: nec fortitudinem, sed temeritatem esse quemlibet ausum, quem non parturivit prudentia. Haec item est, quae inter voluptates et necessitates media, quasi quaedam arbitra sedens, utrimque certis limitibus disterminat fines, istis assignans et praebens quod sat est; illis quod nimis est demens; et sic ex alterutro tertiam formans virtutem, quam dicunt temperantiam. Nempe intemperantem ipsa consideratio censet, tam eum qui necessariis pertinaciter demit, quam qui indulget superfluis. Non est ergo temperantia in solis resecandis superfluis: est et in admittendis necessariis. Hujus sententiae Apostolus non fautor tantum, sed auctor esse videtur, qui curam carnis nostrae docet non perfici in desiderio. Dicens siquidem curam carnis non perfici, superflua cohibet: addens, in desiderio , necessaria non excludit. Unde mihi videtur non omni
Abbreviated transcription (Latin):
nõ prõ libitu sed pro tempore Sic
eris utens illis quasi nõ utens.
Ipã quidr̃ qd̾ ad amini bonũ spec¬
tat. nec boua sũt nec mala. Usus
tamẽ hore bonus. abusio mala.
so llicrtudo prior. questus turpior

Expanded text:
non pro libitu, sed pro tempore. Sic eris utens illis, quasi non utens. Ipsa quidem, quod ad animi bonum spectat, nec bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior
Abbreviated transcription (Latin):
to in dico semꝑ. nõ dicosepe. sed
ues interdũ reddere tripm̃ tibi.
Utere tu quoq te. inter multos
aut certe post multos. ¶ Primũ¬
quidẽ ipin fontẽ suũ idest mẽtr̾
de qua orit᷑ purificat consideratio
EDemde regit affectus. dragit ac¬
tus. torrigit excessus. cõponit
mores. uitam honestat ⁊ ordinat.
postremo diuinaꝵ parte̾ ⁊ huã¬
narũ rerur̃ scienciã confert. Hec
est que confusa disterminat. hiã¬
cia conit. sparsa collint. secreta
rnatͫ urra uisticat. uerisimilia
eaminat. ficta ⁊ fucata exxplorat
Hec est que a genda preordinat. ac¬
ta recoritat. ut nchil inmente
resideat aut incorrectũ. aut correc¬

Expanded text:
on dico semper, non dico saepe, sed vel interdum reddere te ipsum tibi. Utere tu quoque te inter multos, aut certe post multos. Ququidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scientiam confert. Haec est quae confusa disterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut incorrectum, aut correc
Abbreviated transcription (Latin):
quia uiratiter singla riter q leuasti
tesupra te Iuxta ꝓpħam. facilitas
credilitatis hec est. cuius tallidis¬
sime uulpecule magnore neminr̃
comperi satis cauisse uersucias. In¬
de eis ipĩs pro nichilo ire multe.
inde innocentũ frequẽs addictio
inde preiudicia in absentes De

Expanded text:
quia veraciter singulariterque levasti quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã stribi in ocio. tauendũ /⁊ in ocio
ociũ est fugienda ꝓinde ociofitas
mater migarũ nouerta uirtutũ
Inter seculares mige mige sũt
in ore sacerdotis blasphennie. Int̾¬
dũ tamẽ si iicidant. ferende for¬
tassis. referende ñꝙ. Marnis
int̾uemendũ cante ⁊ prudenter
nuigacitati. Prorũpendi sane
in serium quid. qd̾ nõ modõutili¬
ter ẜ ⁊ libenter audiant ⁊ suꝑse¬
deant ociosis. Consecrasti os tnũ
euantrelio. talib iam aꝑirr illi¬
citũ. assuescere. saculeg̃ est.
Labia sacerdotis ait custoduint
scienciã. ⁊ legr̃ requirẽt deore
cius. nõ migas ꝑfecto uel fabu¬
las. Uerbũ stucoile qd faceti urbai¬
ue nominre colorant. nõ sufficit
ꝑegrinari abore: procul ⁊ abaure
relegandũ. Fede ad chaciios
moueris. frdius mours. Porre
detrahere. an detrahentr̃ audire.
quid hoꝵ dãꝑnabiliꝰ sit nõ facile
inmunẽ sentis. inter omes qͦs
noui exhis qui cathedras asten¬
derut sedebis me iudice solitarius.

Expanded text:
otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non facile immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius:
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Ingratũ ad beneficia est. ad
confilia infidũ. ad iudicia senum.
ad pericusa. in linmanũ ad hñana.
tura nõ prouidens.Ipm̃ est cui pre¬
teritoꝵ preter solas miurias nichil
om̃ino nõ precerit. presencuĩ nichil
perit. futuroꝵ milla insi forte ad
ultiscendũ prospectio seu ĩparatio
est. Et ut in breui cũcta horribilis
mali mala cõplectar. ip̃m est qd̾
uet dm̃ tiet. nec honimẽ reueret᷑¬
inseruitutẽ redigit. Non bona pa¬
cientia. cũ possis liber eẽ. seruũ te
ꝓmittere fieri. Nolo dissimules ser¬
uitittẽ ꝯ in qͣm certe in dies dum
mestis redigeris. lhebetati tordis
indiciũ est. ꝓpriã nõ sentire conti¬
miã uexatione᷑. Dexatio dat intel¬
lectũ auditui. Ait quidã. Uerum
est: sedsi ninia nõ fu̾it Nã si sit:
nõ plane intellectũ dat s cõtemp¬
das actioni. cõsiderationi nichil.
lando te. in hor nõ lando. Puto qd
et nemo quia salomone audierit.

Expanded text:
ratur. Ingratum ad beneficia est, ad ratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad judicia saevum ad pericula, inhumanum ad humana,  providens; ipsum est cui praeteritorum praeter solas injurias nihil omnino non praeterit, praesentium nihil perit, futurorum nulla nisi forte ad ulciscendum prospectio seu praeparatio est, et ut brevi cuncta horribilis mali mala complectar, ipsum est quod nec Deum timet, nec hominem reveretin servitutem redigit . Non bona patientia, cum possis esse liber, servam te permittere fieri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum auditui, ait quidam . Verum est; sed si nimia non fuerit. Nam si sit, non plane intellectum dat, sed contempdas actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc non laudo. Puto quod et nemo, qui a Salomone audierit:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ usu cedat: Quantis qd̾ pre a¬
maritudine prius exhorrebai. usu
ipõ male indulce conuersũ est Au¬
di iustũ quidlamentet᷑ suꝑhuius¬
modi. Que prins tangere nolebat
anima mea: nũt pre angustia cibi
mei sunt. Primũ tibi importabile
Uidebit᷑ aliquid. processu temꝑis si
assuestas. indicabis nõ a deo graue.
paulopost et leue sencies. paulopꝰ
net sencies. paulopost eciã delecta¬
bit. Ita paulatim in cordis duritiã
itiro. et ex illa maduersionẽ. Sit¬
est. traiuis ⁊ cõtimius dolorcitum
Ut dixi habiturus est exitũ: aut
sanitatẽ ꝓfecto aut insensibilitatẽ¬
ip̃m nõ exhorret. quianet sentit.
Quid me interronas: IInt̾roga
pliaraonẽ. Nemoduticordis salutẽ
miserãs deus abstulit ab eo iuxta
ꝓphãm corlapideñ. et deda cor car¬
neũ. Rudergo cordurũ. Ixsũ
est qd nec cõpunctione sciuditur.
nec pietate mollit᷑ nec mouetur
p̃tib minis nõ cedit. flagellis du¬

Expanded text:
non usui cedat? quantis quod prae anon usui cedat? quantis quod prae amaritudine 409 prius exhorrebant, usu ipso male in dulce conversum est? Audi justum quid lamentetur super hujuscemodi: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Primum tibi importabile videbitur aliquid: processu temporis, si assuescas, judicabis non adeo grave; paulo post et leve senties, paulo post nec senties; paulo post etiam delectabit. Ita paulatim in cordis duritiam itur, et ex illa in aversionem. Sic gravis et continuus dolor citum, ut dixi, habiturus est exitum, aut sanitatem profecto, aut insensibilitatemipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophetam, cor lapideum, et dedit cor carneum . Quid ergo cor durum? Ipsum est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis du
Abbreviated transcription (Latin):
Per se satis subirctus est.
obsequit᷑ sponte gratis obtemperat.
ut magister. sed ut mater. plane
ut amans. Amens magio uidear.
sed ei qui nõ amat. ei qui uimi nõ
sentit amoris. Unde iamergo in¬
cipiamꝰ dibet ab occupatiomibus
tius: quia ilins maximre cõdoleo
tibi. Condoleo dixerim: si tamẽ do¬
les ⁊ tu Alioqn dolro magis dixisse
debuerã. quia nõ est cõdolere: ubi
nemo qui doleat. Itaq si doles: tõdo¬
lro. Gi nõ. Dolro tamẽ ⁊ maxime
sciens a salute longius absistere mẽbrũ
qd̾ obstupunt. et egrũ se se nõ sentientẽ
periculosius laborare, ¶Rltam fixũ
lestat. Uulueri uetusto ⁊ neglecto callꝰ
obducit᷑ ⁊ eo insanabile. quo insensibi¬
le fit. Demq dolor cõtumius ⁊ acerb.
Dunturnꝰ esse nõ patitͬ Nã si nõ aliũ¬
de extundit᷑ necesse est cedat uel sibi
Enimuero cito aut de remedio cõsola¬
tionẽ recipiet: aut de assiduitate stu¬
poren Quid nõ mueriat cõsiretudo
Quid nõ assiductate duret᷑. Quid

Expanded text:
per se satis subjectus est, obsequitur sponte, gratis obtemperat, ut magister, sed ut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei qui non amat, ei qui vim non sentit amoris. LIBER incipiam? Libet ab occupationibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doles, condoleo: si non, doleo tamen, et maxime, sciens longius a salute absistere membrum quod obstupuit; et aegrum sese non sentientem periculosius laborare. Absit lescat. Vulneri vetusto et neglecto callus obducitur, et eo insanabile, quo insensibile fit. Denique dolor continuus, et acerbus, diuturnus esse non patitur. Nam si non aliunde extunditur, necesse est cedat vel sibi. Enimvero cito aut de remedio consolationem recipiet, aut de assiduitate stuporem. Quid non invertat consuetudo? quid non assiduitate duretur? quid
Abbreviated transcription (Latin):
magis ex ꝓprio bono nature bo¬
nõ qd̾ꝙ clarestat. modestia ani¬
mi probat sapiente. cõstantia
uiru uirtutũ ostendit. Et bene
post uirantẽ sapiã. qd̾ uirtuo sie
quoddã quasi stabile fundamẽtũ.
suꝑ qd sapientia idificet sibi do¬
mũ. Oportuit autẽ precede̾ no¬
ticiã boni. qr nõ est focretas luci
sapir /⁊ tenebris ignorãtie. Opor¬
tut et bonã uoluntatĩ. qr in ma¬
liuola aiam nõ introibit sapiã.¬
Iam si in uoluntatis mutatione
deddita innotuit añe uita. in eru¬
dicione sanitas. in uirtute stabi¬
litas. in sapĩã posiremo maturtas.
suꝑest. ut ditorĩ illi inuemanis
sine quo spetioso forma pꝰ filiis
hominũ platere nõ potest. De¬
mq audit qr cõcupistit tex deco¬
te tum̃. Quanta emima̾tumꝰ

Expanded text:
magis ex propriae bono naturae bomagis ex propriae bono naturae bonum utrumque clarescat; modestia animi probat sapientem, constantia virum virtutis ostendit. Et bene post virtutem sapientia; quod virtus sit quoddam quasi stabile fundamentum, super quod sapientia aedificet sibi domum. Oportuit autem praecedere notitiam boni; quia non est societas luci sapientiae, et tenebris ignorantiae. Oportuit et bonam voluntatem; quia in malevolam animam non introibit sapiam, si in voluntatis mutatione reddita innotuit animae vita, in eruditione sanitas, in virtute stabilitas, in sapientia postremo maturitas; superest ut decorem illi inveniamus, sine quo specioso forma prae filiis hominum placere non potest. Denique audit quia concupiscet rex decorem tuum . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis q̃ facuit̾ nõ sapunte̾ mala. s
ad sec inducunt᷑ aut metu aut
cupiditate rei cuiuspiã potius
qnͣi sapore mali. Qui autr trã¬
sierunt in affectũ cordis. aut
sa pientes sunt. et ip̃o delectantur
sapore boui. aut malinu sut ⁊ ipã
complacẽt̾ sibi malicia. etiã nilla
spe alterius cõmodi blandiente.
Mlalicia uero quid insi sapor est
mali: Brata meus quã sibi to¬
tã uendicauit sapor boni ⁊ odium
mali. Hoc reformari ad sapiam
est. hoc sapĩe uictoriã frlici̾ ex¬
perioi. Nam in quo eindencius
sapĩa uintere maliciã coprobat ͥ
qm̃ cũ excluss sapore mali. q̃ nõ
aliud qm̃ ipã malitia est. bom q̾¬
dem intimꝰ sapor mentis. inti¬
ma occupare tota suanitate seu¬
tituo: Itaq ad urrtute̾ spectat
tabulationes fortit̾ sustmt̾. ad sa¬
pientiã gandete in tribulatõĩb
Confortare cor tuũ et sustinere dnm
uirtutis est. gustare / ⁊ uidere qm̃
suanis est dñs sapĩe est. Et ut

Expanded text:
tis, quae faciunt, non sapiunt mala, sed tis, quae faciunt, non sapiunt mala, sed ad haec inducuntur, aut metu, aut cupiditate rei cujuspiam potius, quam sapore mali. Qui autem transierunt in affectum cordis, aut sapientes sunt, et ipso delectantur sapore boni; aut maligni sunt, et in ipsa complacent sibi malitia, etiam nulla spe alterius commodi blandiente. Malitia vero quid, nisi sapor est mali? Beata mens, quam sibi totam vindicavit sapor boni, et odium mali. Hoc reformari ad sapientiam est, hoc sapientiae victoriam feliciter experiri. Nam in quo evidentius sapientia vincere malitiam comprobatur, quam cum excluso sapore mali, qui non aliud quam ipsa malitia est, boni quidam intimus sapor mentis intima occupare tota suavitate sentitur? Itaque ad virtutem spectat tribulationes fortiter sustinere: ad sapientiam, gaudere in tribulationibus. Confortare cor tuum, et sustinere Dominum, virtutis est; gustare et videre quoniam suavis est Dominus, sapientiae est. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
sensus honũs et conitationes in
malũ ab adolestr̃tia. hoc est ab
insipiẽtia pͥme mulieris. Itam
sipientia mulierio saporẽ boni
exclusit. quia serpentis malicia
mulieris insipienciã nrcuue¬
int. Gid unde malitia uisa est
uicisse ad tempus. inde se uictã
dolet meteruũ. Nam ecce deuuo
sapĩa. mulieris cor ⁊ corpus im¬
plruit. ut qui ꝑ femmã defor
mati ĩ insipiencĩã sumꝰ: per
feminã reformeni ad sapĩam
Et nũt assidur sapĩa uincit
malitiã in mẽtib ad quas in¬
trauerit saporẽ mali. quẽ illa
murxit sapore ext̾minãs me¬
liori. Intrano sapĩã dud sensũ
cario infatuat: purificat in¬
treloctũ. cordis palatũ sanat
et reparat. Gano palato sapit
iã bouũ. sapit ipã sapĩa. quia
in bonis nullũ melius. Quã
minulta finẽ bona et nõ sapiut
facientib. siquide̾ nõ sapore bo¬
ni ad illa. s ant racione aut qua¬
tũq occasione seu necessitate
impellunt᷑. et e contratio mul¬

Expanded text:
sensus hominis et cogitationes in sensus hominis et cogitationes in malum ab adolescentia , hoc est, ab insipientia primae mulieris. Ita insipientia mulieris saporem boni exclusit, quia serpentis malitia mulieris insipientiam circumvenit. Sed unde malitia visa est vicisse ad tempus, inde se victam dolet in aeternum. Nam ecce denuo sapientia mulieris cor et corpus implevit, ut qui per feminam d per feminam reformemur ad sapientiam. Et nunc assidue sapientia vincit malitiam in mentibus ad quas intraverit, saporem mali, quem illa invexit, sapore exterminans meliori. Intrans sapientia, dum sensum carnis infatuat, purificat intellectum, cordis palatum sanat et reparat. Sano palato sapit jam bonum, sapit ipsa sapientia, qua in bonis nullum melius. 9. Quam multa fiunt bona, et non sapiunt facientibus! siquidem non sapore boni ad illa, sed aut ratione, aut qualicunque occasione, seu necessitate impelluntur: 1565 et econtrario mul
Abbreviated transcription (Latin):
s labor est. Non est eiũ id ipiũ. ho¬
note᷑ tuũ laboriost defendr̃ / ⁊ q̾r¬
te possidi. Non est idr᷑ uirtute a¬
mi / ⁊ uitute frui. Quicqd uirtꝰ
elaborat. sapiencia fruit᷑. et qd sa¬
pientia ordinat diliberat modr¬
ratus. Antus exi q̃tur sapientiã
stribe in ocio ait sapirus. gͦ sapĩe
oria negotia futꝰ. et qͦ ociosior sa¬
pic̃tia: eo exertitior in genere
suo. E remione uirtuo exercitata
tarior est roq ꝓbatior quo offici¬
osior. Et siqͥs saplãm uirtutis
urro deuiari uidrt᷑. Ubi antr̃
amor est labor nõ est ẜ sapor. Et
forte sapiã a saporr drnonnat
ti tõdimentũ sapidã rrddat. q̃¬
perse isuia quodãmodo / ⁊ asꝑa
sentiebatus. Nec dixerim repr̃e¬
hendendũ. siquis sapienciã sapo¬
tem bomi diffumat. Hunc saporẽ
pdidimus ab ip̃o pene exortu ge¬
netis nõi. Ex quotordis palatũ
sensu carnis prenalẽte infecit
uirus serpentis antiq̃: cepit aĩe
nõ sapere bonũ: ac sapor noxins
subintrare. Oemq promi sunt

Expanded text:
im id ipsum honorem tuum laboriose defendere, et quiete possidere. Non est idem virtute agi, et virtute frui. Quidquid virtus elaborat, sapientia fruitur; et quod sapientia ordinat, deliberat, moderatur; virtus exsequitur. 8. Sapientiam scribe in otio, ait Sapiens . Ergo sapientiae otia negotia sunt, et quo otiosior sapientia, eo exercitatior in genere suo. E regione virtus exercitata clarior est, eoque probatior, quo officiosior. Et si quis sapientiam virtutis vero deviare videtur. Ubi autem amor est, labor non est, sed sapor. Et forte sapientia a sapore denominatur, ti condimentum, sapidam reddat, qper se insulsa quodam modo et aspera sentiebatur. Nec duxerim reprehendendum, si quis sapientiam saporem boni definiat. Hunc saporem perdidimus ab ipso pene exortu generis nostri. Ex quo cordis palatum sensu carnis praevalente infecit virus serpentis antiqui, coepit animae non sapere bonum, ac sapor noxius subintrare. Denique proni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si tame᷑ nõ sit in spũ eius dolus.
Potest em̃ fieri ut simulentur
het omĩa. et nõ ex habũdantia
cordis talit̾ mourant᷑᷑ Et ut
manis eluceat is ar̃e decor. ipm
si placet honestũ in quo hũt lo¬
mentis ingenuctas sollicita ser¬
uare. cũ constientia bona faie
intriiritate᷑. uel iupta apostolũ
decus ⁊ quẽdam ueluti celestis
innocẽtir candidatũ. ꝑ quem
sibi uendicet gloriosam conformi¬
tatẽ nõ muidis uerbi. de quole¬
nitur qd̾ sit candor uite eterne. splẽ̾¬
dor/⁊ figura substantie dei. Ex
quo iam gradu audet q̃ eismodi
est corntare de imptiis. Quid in
audeat rose mibill̃ quo similem
cernens: Nec terreret celsitudo
qnͣi sociat similitudo amor cõtili¬
at. professio maritat. Professio¬
ns forma hec est. Iuram ⁊ statui
tustodire indicia iusticir tue

Expanded text:
si tamen non sit in spiritu ejus dolus. si tamen non sit in spiritu ejus dolus. Potest enim fieri ut simulentur omnia haec, et non ex abundantia cordis taliter moveantur. Et ut magis eluceat is animae decor, ipsum, si placet, honestum, in quo hunc loMentis ingenuitas, sollicita servare cum conscientia bona famae integritatem. Vel, juxta Apostolum: decus, et quemdam veluti coelestis innocentiae candidatum, per quem sibi vindicet gloriosam conformitatem, non mundi, sed Verbi, de quo legitur, quod sit candor vitae aeternae ; splendor et figura substantiae Dei . 12. Ex hoc jam gradu audet quae hujusmodi est, cogitare de nuptiis. Quidni audeat, eo se nubilem, quo similem cernens? Non terret celsitudo, quam sociat similitudo, amor conciliat, professio maritat. Professionis forma haec est: Juravi et statui custodire judicia justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
auertere faciem quasi confusã
et repercussã a liume dei. Ihoc
plane hoc illud decorũest. qd
su ꝑonñã bona aĩc diuinos oblit¬
tat aspectus. et nos noĩamꝰ ac
diffiminꝰ honestũ. Cũ antem
decoris huiꝰ claritas habundãtius
intima cordis replenerit. ꝑdeat
foras necesse est. tanqm lucer¬
na latr̃s sub modio. r̃mo lux in
tenrbris lucrͣs. la tere nestia. Por¬
ro effulientẽ ⁊ ueluti qͥbusdã
suis radiis erũpentr̃. mẽtis si¬
mulatrũ corpus excipit ⁊ dif¬
fundit ꝑmeubra ⁊ sensus. qua¬
tius onis inde delucrat actio.
sermo aspectus. incessus. rifus.
si tamẽ risus mmixtus gͣnitate ⁊
plenus honestrlhorũ ⁊ aliorũ ꝑ¬
fecto accuũ sensiudq motus. nẽs¬
tus ⁊ usus cũ apparirerit serius.
purus modestus. totus expers
infolencis atq lastime. tum lem¬
tatis. tum igname aliemis. eq̃¬
tati autẽ accõmodus. ꝑietati of¬
ficiosus. pulcritudo aĩr palã erit.

Expanded text:
avertere faciem quasi confusam avertere faciem quasi confusam et repercussam a lumine Dei. Hoc plane, hoc illud decorum est, quod super omnia bona animae divinos oblectat aspectus; et nos nominamus ac definimus honestum. 11. Cum autem decoris hujus charitas abundantius intima cordis repleverit, prodeat foras necesse est, tanquam lucerna latens sub modio, imo lux in tenebris lucens, latere nescia. Porro effulgentem, et veluti quibusdam suis radiis erumpentem, mentis simulacrum corpus excipit, et diffundit per membra et sensus, quatenus omnis inde reluceat actio, sermo, aspectus, incessus, risus si tamen risus mistus gravitate, et plenus honesti. Horum et aliorum profecto artuum sensuumque motus, gestus et usus, cum apparuerit serius, purus, modestus, totius expers insolentiae atque lasciviae, tum levitatis, tum ignaviae alienus, aequitati autem accommodus, pietati officiosus; pulchritudo animae palam erit,
Abbreviated transcription (Latin):
bonã. scientiã. uictutr̃. saꝑpientiã.
et nchil hoꝵꝵ uerbũ rex cõtupistr
legitur. s tantũ. Et concupiscet
inquit rex decorẽ tuũ. Ait ꝓph̾ã
Dns regnauit decorẽ induit Qd¬
in ꝟmagini sue paritee / ⁊ sponfe
simile cupiat indumentũ. Tan¬
to profecto sibi carior illa. quãto
simmilior erit. In quo gͦ aĩe decor:
dan forte in eo qd̾ honestĩ dicit᷑.
Hoc interim senciamꝰ si melius
nõ occurrit. Qde honesto autem
ext̾ior interroiiet᷑ tonu̾satio. nõ
qd exra honestũ prodeat. si ꝑeãi
Riam incõscrentia ⁊ habitat̾io eius
et origo. Siquidẽ claritas enis
testimoiũ cõstrentie. Richil har
luce clariꝰ. nichil hoc gloriosius
testimonio: cũ ueritas in mr̃te
fulget. et mens in u̾itate se ui¬
det. G qualeꝰ: pudicã. ueretud¬
dam. panidã. circũspectã. nichil
penitus admittentr᷑. qd enaturt
nloriã cõstientie accestantis. in
millo cõscientiã sibi qͦ erubestat
presenciã ueritatis. quo conat᷑

Expanded text:
nam, scientiam, virtutem, sapientiam, et nihil horum Verbum rex concupiscere legitur, sed tantum: Concupiscet, inquit, rex decorem tuum. Ait Propheta: Dominus regnavit, decorem induit . Quidni imagini suae pariter et sponsae simile cupiat indumentum? Tanto profecto sibi charior illa, quanto similior erit sibi. In quo ergo animae decor? An forte in eo quod honestum dicitur? Hoc interim sentiamus, si melius non occurrit. De honesto autem exterior interrogetur conversatio: non quod ex ea honestum prodeat, sed per eam. Nam in conscientia et habitatio ejus, et origo. Si quidem claritas ejus, testimonium conscientiae. Nihil hac luce clarius, nihil hoc gloriosius testimonio, cum veritas in mente fulget, et mens in veritate se videt. Sed qualem? Pudicam, verecundam, pavidam, circumspectam, nihil penitus admittentem quod evacuet gloriam conscientiae attestantis: in nullo consciam sibi, quo erubescat praesentiam veritatis, quo cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Gcdo quo illumiuet᷑
ad cognitionẽ. Tercio cu ninitat᷑
ad uictutẽ. Quarto quo reforme¬
tur ad sapienciã. Quinto cui
conformet᷑ ad decorẽ. Gexto

Expanded text:
tionem, quo illuminetur ad cognitionem: cui innitatur ad virtutem, quo reformetur ad sapientiam; cui conformetur ad decorem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sed mentem. Non docet ħꝰ luigna.
docet gratia. abstondit᷑ a sapientib
et prudentib. et reuelat᷑ parmilis
Magna fratres magna ⁊ sublimis
uirtus hũilitas q̃ ꝓmeret᷑ qd̾ non
docetur. dicina adipistr qd nõ ua¬
let addisti. digna a uirbo / ⁊ de uerbo
concipere. qđ̵ suis ipã uerbis ex

Expanded text:
sed mentem. Non docet hoc lingua, sed mentem. Non docet hoc lingua, sed docet gratia. Absconditur a sapientibus et prudentibus, et revelatur parvulis. Magna, fratres, magna et sublimis virtus humilitas, quae promeretur quod non docetur, digna adipisci quod non valet addisci, digna a Verbo, et de Verbo concipere, quod suis ipsa ver
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali mataimonio duo esse ge¬
uera pariendi. et exhoc eciã dui̾sas
soboles. sed nõ aduersas. cũ str̃ ma¬
tres aut p̾dicando aiãs. aut medi¬
tando intesligrutias parmẽ spiri¬
tales. In hoc ultimo itenrre mtrr¬
dũ exirdii᷑ ⁊ secedit᷑ rtiã a corporis
sensib. ut sese nõ senciat: que uir¬
bum sentit. hoc fit cũ meno mes¬
fabili uerbi illecta dulcrdine. quodã
modo srsibi furatur. ĩmo rapitus
atq elabteur a se ipã. ut uerbo frua¬
tur. Aliter sane afficit᷑ mens frut¬
tificans uerbo. Aliter fruens uerbo.
illit sollicitat necessitas prgximi
hic inuita̾ suanitas uerbi. Et qui¬
demleta in prole mater. ẜ inam¬
plexibus sponsa letior. Cara pur¬
nora filioꝵs. s ostula plus delectat̾.
bonũ est saluare multos. excedr
qutr̃ et cũ uerbo eẽ multo iot̾udiꝰ
At quãdo hoc aut qmdui hoc :
dulce cõmertiũ. s breue mouie¬
tum ⁊ exꝑimentũ rarũ ¶O
quisqͥs curiosus es scire quid sit
hoc uerbo frmi. para illi nõ aurem

Expanded text:
spirituali matrimonio duo esse genera pariendi, et ex hoc etiam diversas soboles, sed non adversas: cum sanctae matres aut praedicando animas, aut meditando intelligentias pariunt spirituales. In hoc ultimo genere interdum exceditur, et seceditur etiam a corporeis sensibus, ut sese non sentiat quae Verbum sentit. Hoc fit, cum mens ineffabilis Verbi illecta dulcedine, quodam modo se sibi furatur, imo rapitur atque elabitur a seipsa, ut Verbo fruatur. Aliter sane afficitur mens fructificans Verbo, aliter fruens Verbo. Illic sollicitat necessitas proximi, hic invitat suavitas Verbi. Et quidem laeta in prole mater; sed in amplexibus sponsa laetior. Chara pignora filiorum; sed oscula plus delectant. Bonum est salvare multos; excedere autem et cum Verbo esse, multo jucundius. At quando hoc, aut quandiu hoc? Dulce commercium; sed breve momentum, et experimentum rarum. Hoquisquis curiosus es scire quid sit hoc, Verbo frui; para illi non an rem,
Abbreviated transcription (Latin):
illr. Ego urro handsetus dr uir¬
tutr senserim. Connata uirtus
sapiencie est. Donũ dei est uir
destrudẽs ⁊ ipã de sursũ a patre
uerbi. Et siquis ixistiirt id ꝑ
omiã rã qd sapientiã ex̃ nõ infici¬
or. s m uerbo. nõ iamma. Que
eñ in uerbo rius pro singla̾ri di

Expanded text:
ille. Ego vero haud secus de virille. Ego vero haud secus de virtute senserim. Cognata virtus sapientiae est. Domum Dei virtus descendens et ipsa desursum a Patre Verbi. Et si quis existimet id per omnia eam quod sapientiam esse, non inficior, sed in Verbo, non in anima. Quae enim in Verb
Abbreviated transcription (Latin):
nõ timere ipulsoriꝰ: Non uerat
ribi pro suꝑbir. et manus impel¬
lentis nõ mourt tr. ¶ Quistat
si nõ uult tadere. nõ fidat sibi sed
uitat᷑ uerbo. Uerbĩ loquit᷑ sine
me nihil potestis facire. Ita est.
unet surge̾ ad bonũ nec stare in
bons possumꝰ sine uerbo. Tu irgo
qui stas da glam uerbo ⁊ dit. Sta¬
hressus mros. Cuiꝰ manu rrigeris.
ipiũs necesse est uirtute tenraris
Rꝯet proro qd̾ dixi opus nos habere
uerbo. tuui iintami᷑ ad uirtutem.
memorami: ꝑ uerbũ scilicet nichi¬
lomimꝰ nos reformari ad sapien¬
tiã. Derbid uirtus. uerbũ sapien¬
cia est. Sumat gͦ aĩa de uirtute
uirtutẽ. ac de sapie̾tia sapientiã.
bat. Alioq̃n. si aliundr. aut utrũ¬
ꝙ ant alterutrũ arroget sibi. ne¬
get etiã ful uel de fonte ri¬
ud uelde uite uniũ. uel lumẽ
oriti de lumiẽ. Fidelis ẜmo Si
quis inqt indiget sapientia. pos¬
tulet a dro q̃ dat om̃ib afflueutꝰ
et nõ imꝓperat: ⁊ dabit᷑ ei hoc

Expanded text:
non timere impulsorem? Non veniat non timere impulsorem? Non veniat tibi pes superbiae, et manus impellentis non movebit te. si non vult cadere, non fidat sibi, sed nitatur Verbo. Verbum loquitur: Sine me nihil potestis facere . Ita est: Nec surgere ad bonum, nec stare in bono possumus sine 1564 Verbo. Tu ergo qui stas, da gloriam Verbo,  agressus meos . Cujus manu erigeris, ipsius necesse est virtute tenearis. Haec pro eo quod dixi, opus nos habere Verbo, cui innitamur ad virtutem. memoravi, per Verbum scilicet nihilominus nos reformari ad sapientiam. Verbum virtus, Verbum sapientia est. Sumat ergo anima de virtute virtutem, ac de sapientia sapientiam, bat. Alioquin si aliunde aut utramque, aut alterutram arroget sibi; neget etiam simul vel de fonte rivum, vel de vite vinum, vel lumen oriri de lumine. Fidelis sermo: Si quis, inquit, indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Alsioq̾n frustra ntit᷑: si nõ inintit ᷑
Saur eciã contra se mintens inua
lestrt. et fcã se ipã ualidior togrt
proratione uniuersa. irã. metũ.
cupiditatłꝰ. et gandiũ uesut quẽ¬
dam animi currũ. bonue auriga
reget. et in captinitatr᷑ rediget om¬
nr̃ carnaliꝰ affectũ. et carmo seusid
ad mitũ rationis in obsequiu uir¬
tutis. Quid in omĩa possibilia sunt
inunitenti suꝑ eũ qui omla potest :
Quanta fiducir uox onnia possũ.
in eo qͥ me confortat. Nil omĩpoten¬
tiã uerbi tlarioreꝰ reddit. qiͣ quod
omipotentes facit omes qͥin se
sperat̾. Ormq om̃a possibilia sut̾
credenti. Annõ om̃ixotr̃o ti omĩa
Pi. xiixͦ. possibilia sunt Ita amiꝰ nõ si pre¬
sumat de se. s si confortet᷑ a uerbo.
poterit utiq dnãri sui. ut nõ domi¬
urt᷑ ei omĩs iniustitia. Ita inqm
uer iuixũ. et indictũ uictute ex
alto nulla nis. nuilla frans. nuilła
iam illetebra poterit url stantr᷑ de¬
itrrr. urł subitere dominantẽ. Uis

Expanded text:
cendere adorietur, sciet profecto quam sit ascensus arduus, et cassus conatus absque Verbi adjutorio. Felix anima, quae pro ratione universa: iram, metum, cupiditatem, et gaudium, veluti quemdam animi currum, bonus auriga reget; et in captivitatem rediget omnem carnalem affectum, et carnis sensum ad nutum rationis in obsequium virtutis. Quidni omnia possibilia sint innitenti super eum, qui omnia potest? Quantae fiduciae vox: Omnia possum in eo qui me confortat! Nil omnipotentiam Verbi clariorem reddit, quam quod omnipotentes facit omnes qui in se sperant. Denique omnia possibilia sunt credenti . Annon Omnipotens, cui omnia possibilia sunt? Ita animus, si non praesumat de se, sed si confortetur a Verbo, poterit utique dominari sui, ut non dominetur ei omnis injustitia. Ita, inquam, Verbo innixum, et indutum virtute ex alto, nulla vis, nulla fraus, nulla jam illecebra poterit vel stantem dejicere, vel subjicere dominantem. 6. Vis
Abbreviated transcription (Latin):
est poudier mentis iugiter lucr̃s.
ut iul in eaturpe uel indecorum
refidere attemptet. qd̾ nõ illa ilico
prodat. Ita expunctrix maloꝵ/ ⁊ ꝑ
puguatrix puritatis inate. spt¬
cialis iloria cõstiencie est. fanie
custos. uite decus. uirtutis sedes.
uirtictũ p̾mitir. nature lans./⁊
infigne tocius honesti. Rubor
ipr̃ genarũ quẽ forte inuexerit pu¬
dor. qnͣtũ rrracie ⁊ decoris suffuso
afferre uultui solet: Usq adeo ure¬
munũ anim bonũ ueretudia ẽ.
ut /⁊ qui male agere nõ ueren᷑.
uideri tamẽ uerem̾ident᷑ ¶ulet¬

Expanded text:
est pudicae mentis jugiter lucens, est pudicae mentis jugiter lucens, ut nil in ea turpe vel indecorum residere attentet, quod non illa illico prodat. Ita expunctrix malorum, et propugnatrix puritatis innatae, specialis gloria conscientiae est, famae custos, vitae decus, virtutis sedes, virtutum primitiae, naturae laus, et insigne totius honesti. Rubor ipse genarum, quem forte invexerit pudor, quantum gratiae et decoris suffuso afferre vultui solet? 2. Usque adeo genuinum animi bonum verecundia est, ut et qui male agere non verentur, videri tamen verecundentu
Abbreviated transcription (Latin):
Duerte sponse uerecũdiam.
qua nestio an quicquam
iratius aduerti in morib homi¬
nũ queat. Hhanc pͥmo omiũ libet
quodãmodo in manib sumere. ⁊
quasi speciosũ quendã florr̃ deter¬
pere loto. nrĩs ꝙ apponr adolesti᷑¬
tibus. nõ quia nõ sit. et inꝓouertio¬
ti rtate ouũ studio retimendar q̃ ist
terte om̃iũ ornatus etatũ. si qd̾ trur̃
tratia ueretũdir in trueriori etate
amplius pulcrius qz eniteat. Emd
amabilius uerrcũdo adolestrnte :
Quã pultra her/ ⁊ quã splendida
gr̃ma morlo in uita / ⁊ uultuado¬
lestrntis qui uera ⁊ niminr du¬
bia. bour mintia spri. bour indolis
index. Birga discipliur est ilłi. que
pudrndio affrctib iniminẽs lubrite
etatis motus actusq leurs toherte¬
at. cõprimat insolentes. Quid ita
turpiloquii et om̃ĩs deinceps tur¬
pituduus fugitans: Soror tõti¬
uentie est: nullũ eque maifestũ
indiciũ colũbine simplicitatis. ⁊
idro eriã testis inuotẽtie. Lampas

Expanded text:
dverte sponsae verecundiam, qua nescio an quidquam gratius adverti in moribus hominum queat. Hanc primo omnium libet quodam modo in manibus sumere, et quasi speciosum quemdam florem decerpere loco, nostrisque apponere adolescentibus. Non quia non sit et in provectiori aetate omni studio retinenda, quae certe omnium ornatus aetatum; sed quod tenerae gratia verecundiae in teneriori aetate amplius, pulchriusque eniteat. Quid amabilius verecundo adolescente? Quam pulchra haec, et quam splendida gemma morum in vita et vultu adolescentis! quam vera et minime dubia bonae nuntia spei, bonae indolis index! Virga disciplinae est illi, quae pudendis affectibus imminens, lubricae aetatis motus, actusque leves coerceat, comprimat insolentes. Quid ita turpiloquii, et omnis deinceps turpitudinis fugitans? Soror continentiae est. Nullum aeque manifestum indicium columbinae simplicitatis: et ideo etiam testis innocentiae. Lampas
Abbreviated transcription (Latin):
fectiui ibi profectuũ cepit᷑ husu
hominib expidit. quit̾or decet
tror bectuli quidẽ nomĩr hũanã
figurari infirmitatẽ. nocturns
autr᷑ tenebris ignorantiã eque
humanã. consequẽs est ⁊ cõiiru¬
um satis. ut dei uirtus ⁊ dei sapi¬
encia uerbũ contra utrũq origi¬
nalr malũ instancius requirat᷑¬

Expanded text:
fectuum, ibi profectuum copiae, ibi fectuum, ibi profectuum copiae, ibi hominibus expedit, quitire lectuli quidem nomine humanam figurari infirmitatem, nocturnis autem tenebris ignorantiam aeque humanam; consequens est et congruum satis, ut Dei virtus et Dei sapientia Verbum contra utrumque originale malum instantius requirat
Abbreviated transcription (Latin):
Lestentulus sũ ero ⁊ contẽꝓtuei
ustifitationes tuas nõ sũ oblitus
Net modo locũ et tempus obserna¬
re oportet rũ qͥ sibi oraxr̃ uolue¬
rit. Tempus firiatũ: cõmõdius
acceptiusq. maxime autr̾ cum
pprofundũ noctuomus sopor indi¬
Rit silentũ. tunt plane liberior
eit purior q oratio. Confurie
nͥi uocte inquit in pͥncipiõ uin¬
ciaꝵ tuaꝵ. et effunde sicutaquã
tor tuũ ante conspectũ dm̃ dei
bratio solo arbitro deo. sanctoq an¬
uelo qui illã suꝑno altari suscipit
p̾sentandã. quã hrata /⁊ lucidãue¬
recundo colorata rubore. qm̃ sere¬
na /⁊ placida nillo interturbata
clamore uel strepitu. Qũi deiq
muida atq furera. millo resꝑsa
pulurre trroene sollicitudĩs.
mmulla aspicientis lande seu adu¬
sactione temptata. QDropt̾ hoc gͦ
sponsa nõ miuꝰ uorecunde qmͣ
canti / ⁊ lectuli secretũ petebat
noctis. orare. hoc est uerbũ que¬
tere uolens. unũ est em̃ aliogr
dia nrtesfitatũ. ibi resaratus de¬

Expanded text:
lescentulus sum ego et contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . 3. Nec modo locum, sed et tempus observare oportet eum, qui sibi orare voluerit. Tempus feriatum commodius aptiusque; maxime autem cum profundum nocturnus sopor indicit silentium, tunc plane liberior exit puriorque oratio. Consurge in nocte, inquit, in principio vigiliarum tuarum, et effunde sicut aquam cor tuum ante conspectum Domini Dei oratio, solo arbitro Deo, sanctoque angelo, qui illam superno altari suscipit praesentandam! Quam grata et lucida, verecundo colorata rubore! Quam serena et placida, nullo interturbata clamore vel strepitu! Quam denique munda atque sincera, nullo respersa pulvere terrenae sollicitudinis, nulla aspicientis laude seu adulatione tentata! Propter hoc ergo sponsa non minus verecunde, quam caute, et lectuli secretum petebat et noctis, orare, hoc est Verbum quaerere volens. Unum est enim. Alioquin dia necessitatum, ibi resarcitus de
Abbreviated transcription (Latin):
nõ s̾ab̾ent. sidad illius uarias
et diu̾sas necessitates. ueluti di¬
uersa sẽ se ꝑticipanda accõmodãt
¶Iuxta quãm rationr̃ profrcto ali¬
ud est ammno uictute ahi. et aliud
sapientia regi. Aliud dñari in
uittute. aliudinsnauitate deli¬
tiari. Licet naq s⁊ sapic̾tia po¬
trns /⁊ uirtus fuanis existat. ui
tanis propͥas quibusq reddamꝰ
uorabulis signifitancias. uigor
uirtutẽ. sapĩãm placiditas ani¬
nu tuõ spiatali quadã suanitate
demonstrat. Bant puto ab a plo
desinnata. ubi post multa horta¬
mr̃ta ꝑtinẽtia ad uittutr᷑. adircit
qd sapiencie est. in suanctate in

Expanded text:
non habent, sed ad illius varias et diversas necessitates, veluti diversa, sese participanda accommodant. Juxta quam rationem profecto aliud est animo virtute agi, et aliud sapientia regi; aliud dominari in virtute, aliud in suavitate deliciari. Licet namque et sapientia potens, et virtus suavis existat; ut tamen proprias quibusque reddamus vocabulis significantias, vigor virtutem, sapientiam placiditas animi cum spirituali quadam suavitate demonstrat. Hanc puto ab Apostolo designatam, ubi post multa hortamenta pertinentia ad virtutem, adjecit quod sapientiae est: In suavitate, in
Abbreviated transcription (Latin):
bi. Noloesse amitus mũ̃di necadã.
Nam ꝯ̾ uult ex̃ huiꝰ mũdi omitus.
mimicus dei cõstituit᷑. quo utiq
nullus iranior casus. Ex quibz
satis claret qui sit homo p̾cipins
impulsor sui q̃ suo sine alieno in¬
pulsu tadere potest alirno absq suo
nõ potest. Cui nam hors pnpur re¬
sistrudũ: Nempe huit qui ro moles¬
tior: quo interior. solus deicere suffi¬
cit. cũ fine ip̃o alii possint facr᷑ nichil.
Uousme cansa sapiens expugnatori
p̃tulit urbium uirũ. qui aĩo dnãti
Multũ hot ad tẽ. opus uictute habrs.
et nõ quatuq. ẜ qua induaris exalto.
ip̃a eñ si ꝑfrcta sit. facile facit ami¬
mũ uictorem sui ⁊ sic inuictũ reddit
ad omia. Est quippr uigor amini
cedere nescius ꝑtuenda ratione.
Aut si manis probas uigor amini
ĩmobilit̾ stantis cũ ratione uel pro
ratiour. uel sit uigor amini qd̾ in
se est omĩa ad rationẽ cogeus uie
dirigrus. Qmis astendet in montẽ

Expanded text:
bi. Nolo esse amicus mundi, ne eadam. bi. Nolo esse amicus mundi, ne eadam. Nam qui vult esse hujus mundi amicus, inimicus Dei constituitur , quo utique nullus gravior casus. Ex quibus satis claret, quam sit homo praecipuus impulsor sui, qui suo sine alieno impulsu cadere potest, alieno absque suo cadere non potest. Cuinam horum praecipue resistendum? Nempe huic, qui eo molestior, quo interior, solus dejicere sufficit, cum sine ipso alii possint facere nihil. Non sine causa Sapiens expugnatori praetulit urbium, virum qui animo dominatur . Multum hoc ad te: Opus virtute habes, et non quacunque, sed qua induaris ex alto. Ipsa enim, si perfecta sit, facile facit animum victorem sui, et sic invictum reddit ad omnia. Est quippe vigor animi cedere nescius pro tuenda ratione. Aut, si magis probas, vigor animi immobiliter stantis cum ratione vel pro ratione. Vel sic: Vigor animi, quod in se est, omnia ad rationem cogens vel dirigens. 5. Quis ascendet in mont