comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate. uł fac̃e qͥd uel ñ facere: ita dũ¬
taxat. ut quicqͥd boni oꝑis uolumꝰ.
appetimꝰ explemus ad dĩ grãm refera¬
mus: qͥ uixta apłm deoit nob̾ et
uelle ⁊ ꝑficere. Sin autẽ suffic̃ semel
ambulare in lege q̃ nob̾ data ẽ ꝑ mo¬
ysen. ut stulta hesis suspicat᷑. quomͦ
addidit. ut audiatis sermones seruoꝵ¬
meoꝵ ꝓpħaꝵ. qui utiq post legem
uussi st̃. et ñ semel s frequent̃. nec oti¬
ose ⁊ asecuro. s semꝑ et asollicito:
Misi inqͥt ad uos seruos meos coti¬
dix ⁊ de noct̾e ꝯsurgens. Quos si au¬
die nolũitis. dabo domũ istam hoc
est templũ di. sic̃ sylo. ubi fuit tab̾¬
naculũ. Cũq cemplũ destructũ fu̾it
consequent̃ ⁊ ciuitas erit in maledich¬
ouẽ cunctis gentib t̾re. Sic̃ aũ ex struc¬
tͥo templo in area omȩ. ⁊ inmonte.
Moriã hoc ẽ usionis. inqͦ abraham
uit religio sẏlon. nec postea ibi st̾ cele¬
brata sacͥficia: sic exstruct̾a ȩccłia et

Expanded text:
tate, vel facere quid, vel non facere: ita duntaxat ut quidquid boni operis volumus, appetimus, explemus, ad Dei gratiam referamus: qui juxta Apostolum dedit nobis, et velle et perficere . Sin autem, sufficit semel ambulare in lege, quae nobis data est per Moysen, ut stulta haeresis suspicatur. Quomodo addidit: « Ut audiatis sermones servo qui utique post legem missi sunt et non semel, sed frequenter, nec otiose et a securo, sed semper et a sollicito. \'misi,\' inquit, \'ad uos seruos meos cotidie et de nocte consurgens; quos si audire nolueritis. dabo domum istam\' — est templum dei — \'sicut Silo\', ubi fuit tabernaculum. cumque templum destructum fuerit, consequenter et ciuitas erit in maledictionem cunctis gentibus terrae. sicut autem exstructo templo in area Ornae et in monte \'Moria\', hoc est \'uisionis\', in quo Abraham uit religio Silom nec postea ibi sunt celebrata sacrificia, sic exstructa ecclesia et
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximus. inꝓpħis hystorie ordo
texendus ẽ. cum inp̃sentiaꝵ subeod̃
rege pͥora postea. et ꝑost̾iora. añ dicã¬
t᷑. Qͥ aũ u̾bũ diccurꝰ ẽ dñi debet stare
õ moyse: et audire cũ palmista. Qui
statis ĩ domo diũ. inatͥis domꝰ dei nr̃i.
Et p̃cipit᷑ illi. ut loqͣt᷑ ad om̃s cius tateᷤ
uidã. licet cumtates. lxx. ñ transtuleruit

Expanded text:
jam diximus, in prophetis historiae ordo texendus est, cum in praesentiarum sub eodem rege priora postea, et posteriora ante dicantur. Qui autem verbum dicturus est Domini, debet stare cum Moyse , et audire cum Psalmista: « Qui statis in domo Domini in atriis domus Dei nostri . » Et praecipitur illi ut loquatur ad omnes civitates Juda, licet
Abbreviated transcription (Latin):
d qñ ao ppłos ⁊ adcuies loquit᷑. ip̃is
ciuitatib loqͥt᷑. Pulcre aũ stat inatͥo
atq uestibulo templi dñi. ut ꝑ occa¬
sionẽ orationis dnĩ. ⁊ ad orandi eũ. ser¬
mones ꝓpħȩ audire cogantur. Nsoli ĩ¬
qͥt subtraħe u̾bũ licet tͥste sit. licet ce
men dicito qd tͥ imꝑatũ ẽ: non formi¬
daus ꝑ secutiones eoꝵ. qͥ ad u̾sũte con¬
citandi st̃ s dnĩ iubentis imꝑium.
foisitan inqͥt audientes ꝯu̾tent᷑. Uer¬
bum ambiguũ forsitan. maiestati
dñi ũ potest ꝯuenire: s nrõ loqͥt᷑. af¬
fectu ut liberũ homini seruet᷑. arbi¬
tͥum: ne exp̃scĩa eius. qiͣ necessitate
uł fac̃e quid uel ñ face̾ cogat᷑. Non
enĩ exeo qd̃ d̾s scit futurũ aliqͥd. id
futuroꝵ. Sed tñ sciendũ uixta hõ eũ¬
dem ieremiã. ⁊ simala p̃dix̃it dñs.i

Expanded text:
do ad populos et ad ciues loquitur, ipsis ciuitatibus loquitur. pulchre autem stat in atrio atque uestibulo templi domini, ut per occasionem orationis domin et adorandi eum sermones prophetae audire cogantur. \'nolii, inquit, \'subtrahere uerbum; licet triste sit, licet adumen dicito, quod tibi impe ratum est, non formidans persecutiones eorum, qui aduersum te concitandi sunt, sed domini iubentis imperium! \' forsitan inquit, audiant et conuertantur. uerbum ambiguum \'forsitan\' maiestati domini non potest conuenire, sed nostro loquitur affectu. ut liberum homini seruetur arbitrium, ne ex praescientia eius quasi necessitate uel facere quid uel non facere cogatur; non enim ex eo, quod deus scit futurum aliquid, idfuturorum. et tamen sciendum iuxta hunc eundem Hieremiam, et si mala praedixerit domi
Abbreviated transcription (Latin):
optimatũ gregis. suie uibilũ ariecũ.
qi uastauit dñs pascua eoꝵ. et conti¬
cuerunt arua siue speciosa pacis a
sit. Iut pastores auteni ⁊ arieces ista
ou̾isitas ẽ. qd̾ pastores putant᷑ inęcłia
q̃ui p̃st̃ gͣgi c̃sapĩa ⁊ eruditione atq
doctͥna: arietes uͦ qͥ pͥncipes qͥdem ui¬
dentur inppło. s nicħ hũt uise doc¬
tͥnȩ atq sapĩȩ. et ꝑ nimiã simplici

Expanded text:
optimatium gregis — siue iubilum arietum —, optimatium gregis — siue iubilum arietum —, quia uastauit dominus pascua eorum. et conticuerunt arua — siue speciosa — pacis sit. inter pastores autem et arietes ista diuersitas est, quod pastores putentur in ecclesia, qui praesunt gregi cum sapientia et eruditione atque doctrina, arietes uero, qui principes quidem uidentur in populo, sed nihil habent in se doctrinae atque sapientiae et per nimiam simpl
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ posiu̾nt. ꝓ qͦ alii int̾preces ulu¬
latum ut in ebreo scͥptũ ẽ transtułe.
Int̾ pastores et arieces siue optimateᷤᷤ
gͣgis ista distautia ẽ. qd̃ pastores ratio¬
nabiliũ st̃: arietes autẽ ⁊ optunates
referunt᷑ a ddiuites. qͥ et ip̃i pars gͦgᷤᷤ
appellant᷑. Qd̃q infert. complet st̃ di¬
es uiũ ut int̾ficiamini: tc̃ ꝯplebũt᷑
uies eoꝵ qñ fuerint peccata ꝯpleta.
Et disꝑgentur ⁊ oadent sicut uasa p̃¬
ciosa. ut confract̾a ñ ualeant instau¬
rari: et quanto fuere p̾ciosa. tanto
miaiꝰ ineoꝵ confractione sit damp¬
uũ: Siue arieces elect̾i. ut pinguis hoᷤ¬
tia sit deuorare cupientiũ. R ibit in¬
qͥt fuga a pastorib. qũ ũ egeruit pe¬
uitentiã. Deniq dicit᷑. ad phariseos.
Genimina itperaꝵ. qͥs ostendit nob̃
fugẽ abira uentura: Et ui palmis le¬
gimus. Periit fuga a me. Et saluatio
inquit ab optimatib gregis suie ari¬
Uox clamoris pastorum. et ululatus

Expanded text:
partem posuerant. pro quo alii interpretes \'ululatum\', ut in Hebraeo scriptum est, transtulere. inter pastores et arietes siue optimates gregis ista distantia est, quod pastores rationalium sunt. arietes autem et optimates referantur ad diuites, qui et ipsi pars gregis appellantur. quodque infert: conpleti sunt dies uestri, ut interficiamini, tunc conplebuntur dies eorum, quando fuerint peccata conpleta. et dispergentur et cadent sicut uasa pretiosa, ut confracta non ualeant instaurari et, quanto ante fuere pretiosa, tanto maius eorum in confractione sit damnum; siue quasi arietes electi, ut pinguis hostia sit deuorare cupientium. peribit, inquit, fuga a pastoribus, quando non egerint paenitentiam. denique dicitur ad Phariseos: genimina uiperarum, quis ostendit uobis fugere ab ira uentura? et in Psalmis legimus: periit fuga a me. et saluatio, inquit, ab optimatibus gregis siue ariUox clamoris pastorum et ululatus
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt t̾ra eoꝵ. haud dubiũ quin uel
ppłm uideoꝵ uel certe uiuu̾saꝵ genti¬
uĩ. indesolationẽ ⁊ ininiuũ afaciȩ irȩ
colũbe. ⁊sonmirabitur colũbam dm̃i
intelligi nabugodonosor: qui suꝑͣ eñ
uocari seruũ diũ legerit ꝓquo sep
tuaginta transtul:ciuit gladiũ mag

Expanded text:
inquit, terra eorum — hau dubium quin uel inquit, terra eorum — hau dubium quin uel populi Iudaeorum uel certe uniuersarum gentium — in desolationem et in inuium a facie irae columbae. non mirabitur \'columbam\' domini intellegi Nabuchodonosor. qui supra eum uocari \'seruum\' domini legerit — pro quo LXX transtulerunt \'gladium mag
Abbreviated transcription (Latin):
aufe̾nt᷑ a nob̃. ꝓpt̾̃ iram furoris dñi. ⁊
implebit᷑ illd̃ qd̾ scͥptũ ẽ. Cũ dixerint
pax ⁊ securitas. tc̃ repentinꝰ eis super¬
ueniet int̾itꝰ: qͦ ueniente omĩa ꝯtices¬
cent. D̾eliquid quasi leo umbraculũ
siue cubile suũ. uit ueriꝰ ẽ. tab̾nacu¬
lũ. hoc enĩ sõchot̃. hebraicũ sonat:
qi fact̾a ẽ t̾ra eoꝵ indesolationẽ. ł in¬
ui. et afacie furoris dñi. Oñs de quo
supͣ dixerat de excelso rugiet ⁊ deha¬
bitaculo scõ suo dabit uocẽ suam.
rugiens rugiet suꝑ decorẽ suũ: ip̃e
delinquet tab̾naculũ suũ. deqͦ scͥp¬
tũ ẽ. Factus ẽ inpace siue in salem
locus eiꝰ. et habitacio eiꝰ insyon. Ip̃e
deserit sedem suam. iꝯplebit qd̃ per
hunc euudẽ ꝓpħam locutꝰ est. Dimi¬
si domũ meã. d̾eliqͥ ħeditatẽ meã.
Reliquit autẽ quasi leo cubile suũ.
ut om̃s bestie uastaudi t̾rã eiꝰ habeãt
potestatẽ. Leone enĩ cͦto de et p̃side.
nullus ad eand̃ audet acced̾e. fact̾a ẽ

Expanded text:
 iram furoris domini et implebitur illud, quod scriptum est: cum dixerint: pax et securitas, tunc repentinus eis superueniet interitus, quo ueniente omnia conticiscent. Dereliquit quasi leo umbraculum — siue cubile — suum — et, ut uerius est, tabernaculum; hoc enim \'soccho\' Hebraicum sonat —, quia facta est terra eorum in desolationem — uel inni — et a facie irae furoris domini. Dominus, de quo supra dixerat: de excelso rugiet et de habitaculo sancto suo dabit uocem suam: rugiens rugiet super decorem suum, ipse derelinquet tabernaculum suum. de quo scriptum est: factus est in pace — siue in Salem — locus eius et habitatio eius in Sion, ipse deseret sedem suam et conplebit, quod per hunc eundem prophetam locutus est: dimisi domum meam, dereliqui hereditatem meam. reliquit autem quasi leo cubile suum, ut omnes bestiae uastandi terram eius habeant potestatem. leone enim custode et praeside nullus ad eandem audet accedere. facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃a q̃ inp̃a engłii sententia continẽ¬
t᷑. Intelligimus aũ ħ fact̾a uixta hy¬
toriam. qñ arege babilonio cunct̾e
uationes ĩcͥcuitu subiugate sunt.:⁊
imꝑiũ ei sensere crudele. ułcuxta ꝓ¬
pħiam longo post temꝑe ĩꝯsũma¬
tione mundi futura: dicunt᷑ q̃ int̾¬
s quo in int̾itu pessi moꝵ uoluntaᷤᷤ
⁊ imꝑiũ diũ compleat᷑. Ululate siue
iuibilate pastores & daniate. et asꝑgite
uosciũe optimates gregis. suie plau¬
gite arieces ouiũ: qr ꝯpleti sunt dieᷤ¬

Expanded text:
 in ipsa euangelii sententia continentur. intellegamus autem haec facta iuxta historiam. quando a rege Babylonio cunctae nationes in circuitu subiugatae sunt et imperium eius sensere crudele, uel iuxta prophetiam longo post tempore in consummatione mundi futura. dicunturque intesed quo in interitu pessimorum uoluntas et imperium domini conpleatur. Ululate — siue iubilate —, pastores, et clamate et aspergite uos cinere, optimates gregis siue plangite. arietes ouium
Abbreviated transcription (Latin):
et inalio loco dic̃. Nouissimus autẽ
inunicꝰ destruet᷑ mors. qd̾ magnaꝵ tui¬
riũ ẽ. posse diũsaꝵ uocabula natio¬
⁊ singula uitia singuł nominib co¬
aptare. Et dices ad eos ħ dicit dñs
ex̾cituũ ds ifrł. Bibite et iuebͥamins
uomute ⁊ cadite ⁊ nolite consurg̃e.
a faciȩ gladii qͣm ego initã uit̾ uoᷤ.
Postqͣm inqͥt cunctis gentib ꝓpina¬
ebͥamini. ⁊ uoruite. ⁊ cadite. ⁊ nolite ꝯ¬
salutis inditiũ ẽ. ut iustar catartice po

Expanded text:
et in alio loco dicat: nouissimus autem inimicus destruetur mors. quod magnarum uirium est posse diuersarum uocabula natioet singula uitia singulis nominibus coaptare. Et dices ad eos: haec dicit dominus exercituum deus Israhel: bibite et inebriamini et uomite et cadite et nolite consurgere a facie gladii, quem ego mittam in uos! \'Postquam\', inquit, \'cunctis gentibus propinaebriamini et uomite et cadite et nolite csalutis i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ineo qd̃ ñ credit: s ip̃i qͥ ñ credunt
interse diu̾sis afficient᷑ suppliciis: Iudi¬
cat᷑ ip̃e cũ omĩ catne. ut nullus in in¬
dicatꝰ est abeat. Impios autẽ hoc ẽ
qͥ d̃o ñ credunt. tradit gladio sem¬
piterno. Allegorit: A int̾pretes. uixta.
.lxx. hunc locum sicͥ i disserunt. ut
ad bonam partem referant aꝑtam
dñi ꝯminationẽ. Dñs inquiunt de
respondebitq sermonẽ iuloco suo.
Illi autem qiͣ uindemiautes pleni frye¬
tib. illius sententie respondebunt.
suꝑ om̃s habitores t̾re. Hemet int̾itꝰ.

Expanded text:
est in eo quod non credidit, sed ipsi, qui non credunt est in eo quod non credidit, sed ipsi, qui non credunt inter se diversis afficiuntur suppliciis. Judicatur ipse cum omni carne ut nullus injudicatus habeatur. Impios autem, hoc est qui in Deum non credunt, tradit gladio sempiterno. Allegorici interpretes juxta Septuaginta hunc locum sic edisserunt, ut ad bonam partem referant apertam Domini comminationem. Dominus, inquiunt, de respondebitque sermonem in loco suo, illi autem quasi vindemiantes pleni fructibus illius sententiae respondebunt: Super omnes habitatores terrae veniet interitus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sexcelso rugiet. et de habitaculo sc̃õ
suo dabit uocem suã rugiens rugi¬
et suꝑ decorem  suũ. Celeuma qua¬
si calcantiũ ꝯ. cinet᷑: adu̾sus om̃s
habitatores t̾re. q iudiciũ dĩo cum
ne. impios tradidi gladio dic̃ dñs.
Primũ dicamꝰ ut se int̾p̃cacionis ueri¬
tas habet. Cunct̾is inqͥt gentib ꝓph̃a¬
bis. ⁊ dices. qd̃ dñs de excelso rugiat.
hoc ẽ. det sui furoris indiciũ uxta il¬
lud qd̾ scͥptũ est. Leo rugiet. et qͥs nõ
timebit: Dominꝰ locut᷑ est. qͥs ñ ꝓpħa
uocem suã. ut ciictos t̾reat. audienteᷤᷤ
Rugiet aũ suꝑ decorẽ suũ. hoc est suꝑ
templũ. Cũq ille rugierit instar cal¬
calitiũ intorcularib celeuma canta¬
bit᷑. et effusione sanguinis mutrii car¬
nẽ lugubre ꝯcinet᷑. Qd̃ sĩmachus
Cuiꝰ celeumatis ⁊ carminis sonitꝰ usq
c̃gentib. Si aũ iudiciũ diũ cũ gentibꝰ
exponendũ illũ locũ ut qͥdã uolunt.
qͥsi credit iã iudicatꝰ ẽ. Iudicatus quidẽ

Expanded text:
de excelso rugiet, et de habitaculo sancto suo dabit uocem suam; rugiens rugiet super decorem suum; celeuma quasi calcantium concinetur aduersus omnes habitatores terrę, quia iudicium Domini cum ne; impios tradidit gladio, dicit dominus. Primum dicamus, ut se interpretationis ueritas habet. \'cunctis\', inquit, \'gentibus prophetabis et dices, quod dominus de excelso rugiat, hoc est: det sui furoris indicium iuxta illud, quod scriptum est: leo rugiet, et quis non timebit? dominus locutus est, et quis vocem suam, ut cunctos terreat audientes: rugiet autem super decorem suum, hoc est, super templum. Cumque ille rugierit instar calcantium in torcularibus celeuma cantabitur, et in effusione sanguinis mutui carmen lugubre concinetur, quod Symmachus Cujus celeumatis et carminis sonitus usque cum gentibus. Si autem judicium Domini cum gentibus dam volunt: « Qui non credit, jam judicatus est . » Judicatus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
douec demedio fiat: et cc̃ reuelabit᷑
iniquus. quẽ dñs ih̾c int̾ficiet spũ oriͤ
sui. ⁊ destruet illuminatione aduentꝰ
siu. Ciim qui tenet. romanũ ostendit.
sublatũq de medio. iuxta ꝓpheciam
dicere uoluisset. stulte ꝑsecutionis
centem ȩccłiam rabiẽ ꝯcitass. longĩ
quani ꝯmentarioꝵ breuitas patit᷑.
de hoc capitulo diximus: qd̾ greci for¬
sitan latiniq fastidient: q insuis
codicib ñ habet᷑. S quid ꝓderit cum
in ꝯsequentib hic ip̃ẽ ꝓpħa dicat. qͦ¬
mͦ capta ẽ se sach. ⁊ comp̃hensa c̃. indi¬
ta uniũsȩ t̾rȩ : quomͦ fact̾a ẽ instu¬
porẽ babilon int̾ gentes: Allegorici
ĩt̾preces istũ omẽm locũ adcrnctas
referũt nationes qͣs. in ebͥauerit ctia¬
bolus calice peccatoꝵ meracissimo. no¬
uissimũ et iã ip̃m bibiturũ supplici¬
ũ atq cruciatꝰ de quo scͥbit apłs qͤm¬

Expanded text:
donec de medio fiat, et tunc revelabitur ille iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illuminatione adventus sui . Eum qui tenet, Romanum imperium sublatumque de medio, iuxta prophetiadicere uoluisset, stulte persecutionis centem ecclesiam rabiem concitasset. longius, quam commentariorum breuitas patitur, de hoc capitulo diximus, quod Graeci forsitan Latinique fastidient, quia in suis codicibus non habetur. sed quid proderit, cum in consequentibus hic ipse propheta dicat: quomodo capta est Sesach et conprehensa est inclyta uniuersae teporem Babylon inter gentes? allegorici interpretes istum omnem locum ad cunctas referunt nationes, quas inebriauerit diabolus calice peccatorum meracissimo; nouissimum enim etiam ipsum bibiturum supplicia atque cruciatus, de quo scribat apos
Abbreviated transcription (Latin):
łon enim ꝓremedio ut ille uult. s
ꝓpena. meraco calice ꝓpinant᷑. Hie¬
rusalem et ciuitatib uide. et regibꝰ
eiꝰ ⁊ pͥncipib eiꝰ. ut darem eos insoli¬
cudinem ⁊ istuporẽ insibilũ ⁊ ma
ledict̾onẽ. sic̃ ẽ dies ista. Pritabam
inqͥt qd̃ soł gentib ꝓpiuarem:⁊

Expanded text:
Non enim pro remedio, ut ille vult, sed Non enim pro remedio, ut ille vult, sed pro poena meraco calice propinantur. Jerusalem et civitatibus Juda, et regibus ejus, et principibus ejus, ut darem eos in solitudinem, et in stuporem, et in sibilum, et in maledictionem, sicut est dies ista. Putabam, inquit, quod solis genti
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ego nuttã int̃ eos et accepi calicẽ
de manu dñi: et ꝓpinaui ounctis gẽ¬
tib. ad qͣs misit me dñs. Epinatio cal¬
cis. et calicis meri siue ũ mixti. quȩ
g̾ce dicit᷑. a katoy. dñici furoris indi¬
ciũ ẽ: ut om̃is gences que contradĩ
ppłm militarunt. bibant de calice fu¬
roris dñi deqͦ scͥbit et ysaias contͣ
ierłm Sciphum furoris. calicem ru¬
ine bibisti et euacuasti. ꝓpterea con¬
surge. Iste aũ calix id cͥco bibit᷑ acun¬
tis gentib ut uomant et insaniant.
Qõ qͥdem prauus int̾pres inbonã par¬
tem accipit: ut instar catartice poti¬
onis quicquid colerum et picuite. ⁊ nox¬
ii humoris inpectore ẽ. foras ex ire ꝯ¬
pellat. et resticuat pͥstinã sauitatẽ.
ł ieremiã quoq saluatorẽ accip̃. qd̾
ip̃ẽ cunctis gentib ꝓpinarit. ad quaᷤᷤ
⁊ missus sit ut abiectͥa ydolatͥa. dei se
cultui dedicarent. qd̃ contraꝵiũ eẽ
scͥpture scẽ. monstrabunt sequentia.

Expanded text:
ttam inter eos. Et accepi calicem de manu Domini, et propinavi cunctis gentibus ad quas misit me Dominus. Propinatio calicis, et 1017 calicis meri, sive non mixti , quae Graece dicitur ἀκράτου, Dominici furoris indicium est, ut omnes gentes, quae contra Dei populum militarunt, bibant de calice furoris Domini, de quo scribit Isaias contra Jerusalem: Scyphum furoris, calicem ruinae ebibisti et evacuasti, propterea consurge . Iste autem calix idcirco bibitur a cunctis gentibus, ut vomant et insaniant. Quod quidam pravus interpres in bonam partem accipit: ut instar catharticae potionis quidquid cholerae et pituitae et noxii humoris in pectore est, foras exire compellat, et restituat pristinam sanitatem. Pro Jeremia quoque Salvatorem accipit, quod ipse cunctis gentibus propinarit ad quas et missus sit, ut abjecta idololatria, Dei se cultui dedicarent. Quod contrarium esse Scripturae sanctae, monstrabunt sequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
litt̃am. thau. cui penulgma ÷ sin: Legi¬
mus itaq aleph. tahu. bech. sin Cũq
uen̾imus admediũ. lamech litt̾e occͣ¬
rit caph. et ut sirecte legat᷑ legimꝰ ba¬
bel. ita ordine ꝯmutato legimus sesac.
Nocales autem litt̃e. int̾ beth. ⁊ hech. la¬
breẽ in hoc noĩe ñ pouũt᷑. arbitrq ascõ
ꝓpħ̃a prudent̃ fuisse celatum. ne aꝑte
coꝵ contra se insaniam ꝯmoueret.
qͥ obsidebant ierłm. ⁊ iam iãq eus po¬

Expanded text:
litteram THAU , cui penultima est SIN . Legimus itaque ALEPH, THAU, BETH, SIN . Cumque venerimus ad medium, LAMED , litterae occurrit CHAPH : et ut, si recte legamus, legimus BABEL  : ita ordine commutato, legimus SESACH  . Vocales autem litterae inter BETH et BETH, braeae in hoc nomine non ponuntur. Ara prudenter fuisse celatum, ne aperte eorum contra se insaniam commoveret, qui obsidebant Jerusalem, et jam jamque ejus po
Abbreviated transcription (Latin):
litudines sempit̾nas. Ista st̃ p̃mia con¬
demptoꝵ. ⁊di u̾ba audire nolentiũ.
Quicqͥd gͥ suꝑ nos mali adducit᷑. nr̃a
pecc̃a fecerunt. Om̃sq gentes ut cũc
adducc̃ȩ sunt contra ierłm. sio hodie
ad ducunt᷑ contra eccłiam negligen¬
tẽ: ut int̃ficiat eos. ⁊ ponat instupo¬
rem ⁊ insibilũ. ⁊ insolitudines sempi¬
t̃nas ut exemplo sint omiũ atq mira¬
culo. dibilus autem miraculi et stu¬
poris indiciũ est et solitudo sempit̃¬
na inhis dep̃hendit᷑. qui p̃sidem ñ
⁊ uocẽ leticie: uocẽ sponsi ⁊ uocem
sponse: uocem molȩ. ⁊ lum̃ luc̾ne:
erit uniũsa t̾ra eius ĩsolitudinẽ ⁊
stuporẽ. Hoc inconciliabulo malig¬
nautiũ et hodie comꝓꝓbat᷑. ut ma¬
gist̾ eoꝵ ñ doceant u̾bũdĩ. s instar
colub̾ sibilent. fitq ineis uox gaudii
uoxq leticiȩ. ut nũquam audiant
illd̃ apłi. Gaudete. it̾m dico gaudete:
uox qͦq sponse. eccłisticȩ fidi. ⁊ uox
sponsi diũ saluatoris. Qͥ enĩ habet

Expanded text:
litudines « sempiternas. » Ista sunt praemia contemptorum, et Dei verba audire nolentium. Quidquid igitur super nos mali adducitur, nostra peccata fecerunt. Omnesque gentes, ut tunc adductae sunt contra Jerusalem, sic hodie adducuntur contra Ecclesiam negligentem, ut interficiat eos, et ponat in stuporem et in sibilum, et in solitudines sempiternas ut in exemplo sint omnium atque miraculo. Sibilus autem, miraculi, et stuporis indicium est: et solitudo sempiterna in his deprehenditur, qui praesidem non et vocem laetitiae, vocem sponsi, et vocesponsi, uocem molae et lumen lucernae. et erit uniuersa terra eius in solitudinem et in stuporem. Hoc in conciliabulo malignantium et hodie conprobatur, ut magistri eorum non doceant uerbum dei, sed instar colubri sibilent. peritque in eis uox gaudii uoxque laetitiae, ut numquam audiant illud apostoli: gaudete, iterum dico gaudete! uox quoque sponsae: ecclesiasticae fidei, et uox sponsi: domini saluatoris; qui enim habet
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Quia me ad iracũdiã ꝓuocastiᷤ
cautẽ ad penitentiã suꝑbo calcastis
pede: mitam inqͥt aduniu̾sas cog¬
nationes siue nationes aqͥlonis.⁊ ad¬
ducã pͥncipẽ eaꝵ nabugodonosor re¬
gem babilonis seruũ meũ. Mittit
aũ dñs. uł angelos ut cogant gentes
uł certe hꝰ cemodi mouet cogitacio¬
nes ut faciant dñi uolũtatẽ. Quod¬
q uocat seruũ suũ nabugodonosor
ñ seruus uocat᷑ ut ꝓpħe et om̃s scĩ qͥ
uere seruiũt dño. s quo in eu̾sione
ierłm domini seruiat uoluntati. se¬
cundũ qd̃ et apłs loquit᷑. Quostͣ¬
dioi sathanȩ. ut discant ñ blasphe¬
mare. In aqͥlonis autem parte eẽ cal¬
dcos uxta situm ierłm: nulli dubi¬
ui ẽ. Et adducã eos suꝑ t̾rã istam. ⁊ sr̃
habitators el suꝑ oñs uationes q̃

Expanded text:
um. \'Quia me ad iracundiam prouocastis cantem ad paenitentiam superbo calcastis pede, mittam\', inquit, ad uniuersas cognationes siue nationes aquilonis et adducam principem earum Nabuchodonosor, regem Babylonis, seruum meum\'. mittit autem dominus uel angelos, ut concitent gentes, uel certe huiuscemodi mouet cogitationes, ut faciant domini uoluntatem. quodque uocat \'seruam suum\' Nabuchodonosorseruus\' uocatur ut prophetae et omnes sancti, qui uere seruiunt domino, sed quo in euersione Hierusalem domini seruiat uoluntati, secundum quod et apostolus loquitur: quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare. in aquilonis autem parte esse Chaldeos iuxta situm Hierusalem nulli dubium est. Et adducam eos super terram istam et super habitatores e
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑. & cunctis regib elam. erinct̾isq
regib medoꝵ. Exeo qd̃ zãri sequunt᷑
elam regesq medoꝵ arbitramur ⁊
tamri regionẽ eẽ ꝑfidis: nͥ force exeo
qd̃ p̃cefsit arabia. ⁊ hi reges solitudi¬
uis accipiendi sunt. E lam autem.
regio ꝑfidis tͣnsbabilonẽ: uñ et ela¬
mite. Medi quoq atq ꝑ se aqͥb cap¬

Expanded text:
betur. Et cunctis regibus Aelam cunctisque regibus Medorum. Ex eo, quod Zamri sequuntur Aelam regesque Medorum, arbitramur et Zamri regionem esse Persidis, nisi forte ex eo, quod praecessit Arabia, et hi reges solitudinis accipiendi sunt. Aelam autem regio Persidis trans Babylonem: unde et Aelamitae, Medi quoque atque Persae, a
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑ edom. Ooab ⁊ amon. ipĩ ft̃
filii loth. ꝓximi maris mortrii. Ex¬
rus ⁊ sydoni ĩphenicis. litcore pͥnci¬
pes ciuitates. q̃ et ip̃e babilonio ue¬
niente suꝑate st̃. quarum carcago
colonia. Nũ et pem sermone corruy
et regib insulaꝵ. qui st̃ transmare.
ẽransit cyprũ ⁊rodũ ⁊ insulas quȩ
biloniis occupate sunt. Et dedant. ⁊
theman. ⁊ buz .⁊ uniu̾sis qͥ attonsi st
ĩcomã. Hȩ gentes insolitudine. st̃. ui¬

Expanded text:
pellatur Edom; Moab et Ammon ipsi sunt pellatur Edom; Moab et Ammon ipsi sunt filii Lot, proximi Maris Mortui. Tyrus et Sidon in Phoenicis litore principes ciuitates, quae et ipsae Babylonio ueniente superatae sunt. quarum Carthago colonia; unde et Poeni sermone corruptEt regibus insularum, quae sunt trans mare. Transit Cyprum et Rhodum et insulas, quae byloniis occupatae sunt. Et Daedan et Theman et Bux et uniuersis. qui attonsi sunt in comam. Hae gentes in solitudine s
Abbreviated transcription (Latin):
pharao rex egipti.⁊ socii eius bibeit.
.i. mixticios uulguis ñ egiptiȩ regio¬
nis. s ꝑ egͥnum ⁊aduenticiũ. Cunc¬
tis regib t̾rȩ ausitidis. q̃ hebraice
appellat᷑ hũs. de qͣ et iob fuisse nar¬
rat hystoria. hõ quidam erat in
regione ausitidi. noĩe iob. Et tũ
sciendũ. hc̃ u̾siculũ inlxx. ñhaber:
lã.⁊ cunctis regib t̾re philistium.⁊
ascalonis ⁊ gaze.⁊ accaron. ⁊ reliqͥis.
aroti. Generalit̾ posuit philistiim.
hoc ẽ t̾ram palestinoꝵ. ⁊specialit̾
urbes eoꝵ. ascalonẽ. gazam. acha¬
ron. azotũ solam tacirit gech. q̃
continet᷑ iureliqͥis. hoc ẽ enĩ qd̃
scͥptũ ẽ.⁊ relicͥis azoti. Uicina enĩ
atq confinis ẽ azoto q̃ hebraicȩ dr̃.
es dot. regio urbis geth. Palestinos
autem ab abiloniis captos atq uaᷤ¬
tatos. scͥbit et ẏsaias. Idumeẽ i mo¬
ab ⁊ filiis ãmon cunctͥis regib tyri.
r uniu̾sis regib sẏdonis. Idumea.
ĩqua st̃ montes seyr. ⁊ q̃ hebraicȩ ap¬

Expanded text:
Pharao. rex Aegypti, et socii eius, biberunst \'misticios\', uulgus non Aegyptiae regionis, sed peregrinum et aduenticium. Cunctis regibus terrae Ausitidis. Quae Hebraice appellatur \'Us\', de qua et Iob fuisse narrat historia: homo quidam erat in regione Ausitidi, nomine Iob. et tamen sciendum hunc uersiculum in LXX non haberi  cunctis regibus terrae Philistiim, et Ascalonis, Gazae, Acaronis et reliquiis Azoti. » Generaliter posuit Philistiim, hoc est terram Palaestinorum, et specialiter urbes eorum, Ascalonem, Gazam, Aaron, Azotum; solam tacuit Geth, quae continetur in \'reliquiis\'. hoc est enim, quod scriptum est: et reliquiis Azoti; uicina enim atque confinis est Azoto, quae Hebraice dicitur Esdod, regio urbis Geth. Palestinos autem a Babyloniis captos atque uastatos scribit et Isaias. Idumeae et Moab et filiis Ammon et cunctis regibus Tyri et uniuersis regibus Sidonis. Idumea, in qua sunt montes Seir et quae Hebraice ap
Abbreviated transcription (Latin):
nionebam c̃ suꝑiorib. ne aliems diis
descruierrtis. ⁊ ad oretis eos. mne ista fa¬
ciendo me ꝓuocaretis adiracundiam
Quodq sequit᷑. dicit dñs. ut me adira¬
cundiã ꝓuocaretis in oꝑib manuũ ur̃aꝵ¬

Expanded text:
onebam cum superioribus, ne diis alienis serviretis, et adoraretis eos, et ne ista faciendo me provocaretis ad iracundiam Quodque sequitur, Dicit Dominus, ut me ad iracundiam provocaretis in operibus manuum ve
Abbreviated transcription (Latin):
misitq suꝑ eos dñs gladium. fam̃
et pestem. donec ꝯsumerent᷑ de t̾ra
qmͣ dedit patͥb eoꝵ. Nõ autẽ oix̃
de ficis bonis dabo eis coi ut sciant
me. qr ego sum dñs. illi simile ẽ apłi¬
co. Deus est qͥ oꝑatur inuob. et uelle
et ꝑficere: qd̃ non solũ oꝑa. s et uo¬
luntas nr̃a dĩ nitatur auxilio. Dely¬
rat in hoc loco allegoricris semꝑ int̾¬
p̃tator: et uim cupiens hẏstorioe fa¬
c̃e u̾itati. de cȩlesti ierłm captos refetc.
atq translatos int̾ram caldeoꝵ. rur¬
srĩq ad locum pͥstinũ reu̾suros. ut
ieremiã et cet̾os scõs ꝓphas: alios uͦ
qͥ peccatores fum̃t. int̾ra hac et inual¬
le lacͥmaꝵ ẽẽ morituros. Totã uisio¬
sum in expositione diuid̾em. Uer¬
bũ qd̃ fact̾ũ est ad ieremiã de omĩ

Expanded text:
s Dominus gladium, famem, et pestem, donec consumerentur de terra quam dedit patribus eorum. Quod autem dixit de ficis bonis: Dabo eis cor ut sciant me, quia ego sum Dominus, illi simile est Apostolico: Deus est qui operatur in vobis et velle, et perficere : quod non solum opera, sed et voluntas nostra Dei nitatur auxilio. Delirat in hoc loco allegoricus semper interpres, et vim cupiens historicae facere veritati, de coelesti Jerusalem captos refert, atque translatos in terram Chaldaeorum: rursumque ad locum pristinum reversuros, ut Hieremiam et ceteros sanctos prophetas; alios uero, qui peccatores fuerint. in terra hac et in ualle lacrimarum esse morituros. totam uisiosum in expositione diuiderem. Uerbumquod factum est ad Hieremiam de omni
Abbreviated transcription (Latin):
loquens: et ñ audistis. me. Tcio decino
anno regni iosiȩ. qui regnauit in iery¬
salem anius tͥginta ⁊ uno. ieremias
ꝓpħane exorsus est. et ppħauit sub eo
anus decem ⁊ nouem cui suocessit in
regno filius eiꝰ ioachat. Quo statim
uuct̾o incaptiuitatẽ a nechao rege
egiptio. regnũ obtinuit ioachun fr̾
eiꝰ incuius regni quarto anno iste ad
loqui cep̃ adppłm. ⁊ nũqͣm p̃dicare
cessauit. s singuł dieb diluculo ⁊ de
noct̾e consurgens loquebat᷑ ad ppłm
Et ñ inqͥt audistis. Si autem ut noui
ex uet̾ib heretici uolunt. lex semel
inadiutoriũ data ẽ. ⁊ ꝯstituta p̃cepta
quȩ nr̃i arbiti uoluntate uł facimꝰ¬
mel accepta suffecerant eis quib data
fuerant. nisi hoc ostendat di nos in¬
digẽ semꝑ auxilio. ⁊ nũqͣm posse suf¬
fic̾e̾ qd semel datũ ẽ. nisi cotidie dni
ammonitione renouet᷑: Et misit dñ¬

Expanded text:
ertio decimo auno regni Iosiae, qui regnauit in Hierusalem annis triginta et uno, Hieremias prophetare exorsus est et prophetauit sub eo annis decem et nouem, cui successit in regnum filius eius Ioachaz; quo statim ducto in captiuitatem a Nechao, rege Aegyptio, regnum optinuit Ioiacim, frater eius, in cuius regni quarto anno iste ad loqui coepit ad populum et numquam praedicare cessauit, sed singulis diebus diluculo et de nocte consurgens loquebatur ad populum; et non, inquit, audistis. sin autem, ut noui ex ueteribus heretici uolunt, lex semel in adiutorium data est et constituta praecepta, quae nostri arbitrii uoluntate uel facimel accepta suffecerant eis, quibus data fuerant, nisi ut hoc ostendat dei nos indigere semper auxilio et numquam posse sufficere, quod semel datum est, nisi cotidie domini ammonitione renouetur? Et misit d
Abbreviated transcription (Latin):
mentarioꝵ
inieremiã
liber. aduo¬
bis frater
eusebi cala¬
this habe¬
bit exordiũ. quoꝵ alt̾ rectȩ fid̾i dul¬
cedinem. alt̾ ħeticoꝵ ꝑsidiȩ amaritu¬
oinẽ de monstrabit. Quam uis ana¬
nias filius azur repugnet ieremie
⁊ semeias ne elamites ꝓpħam muti
cupiat incarcerem. et sophonias sac̃¬
dos inpseudo ꝓpħaꝵ uerba coniuret:
tñ ueritas claudi ⁊ ligari potest. uin¬
ci ñ potest. quȩ et srioꝵ paucitate
ꝯtenta est. ⁊ młtitudine hostiũ ñ
ẽret᷑. Erige itaq cũ moy se ad celũ
manus. & antiquũ serpentem in
heremo suspende. statĩq ⁊ amalech
delebitur. ⁊ uenenati morsus ũ p̃uale¬
bunt securꝰq ppłs dnĩ c̃ iħu iordamꝰ
fluenta transibit. ⁊ post uastam solidu¬
dinẽ. comedet panẽ. qui in bethleẽ
nro uatus ẽ iucrlo. Oftendit mͥ dñs
et ecce duo calathi. siue uixta simma¬
chũ cophini pleni ficis. positi ante
templum dũi. Postqͣm traustulit na¬
bugodonosor rex babilonis. ieconiã

Expanded text:
mentariorum in Hieremiam liber a duobus. frater Eusebi. calathis habebit exordium, quorum alter rectae fidei dulcedinem, alter hereticorum perfidiae amaritudinem demonstrabit. quamuis Ananias. filius Azur, repugnet Hieremiae et Semeias Nehellamites prophetam mitti cupiat in carcerem et Sophonias sacerdos in pseudoprophetarum uerba coniuret. tamen ueritas claudi et ligari potest, uinci non potest, quae et suorum paucitate contenta est et multitudine hostium non terretur. erige itaque cum Momanus, et antiquum serpentem in eremo suspende, statimque et Amalec delebitur, et venenati morsus non pbunt securusque populus domini cum Iesu Iordanis fluenta transibit et post uastam solitudinem comedet panem, qui in Bethleem nostro natus est uiculo. | Ostendit mihi dominus et ecce duo calathi — sine iuxta Symmachum cophini — pleni ficis positi ante templum domini, postquam transtulit Nabuchodonosor. rex Babylonis, Iechoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
legem lionam et scãm. ⁊ mandatũ bo¬
num et sc̃m̃. ⁊ unũ ẽẽ utriꝰq testam̃ti
d̾m. ad eos magis referamus qui in
aduentu dñi saluatoris. crediderunt
et non crediderunt. ⁊ qͥ a scribis et sac̃¬
dotib concitati clamauert̃. dicentes.
crucifige. crricifi ge talẽ. sinc calathꝰ
ficoꝵ malaꝵ: qui uͦ post ascensionẽ
eius de ppło crediderunt. ad bonas ficꝰ
⁊ad calathũ cophinũq optimũ refe¬
rant᷑. Simplicem aũ et ueram seqͣm᷑
historiam. qd̃ bonaꝵ ficoꝵ calathum
umꝑio dei tradiderat regi babilo¬
uo. cui et ꝓsꝑa dñs pollicet᷑. malaꝵ
aũ. sedechiã. qͥ contͣ dicens sententiȩ
di. captꝰ sit. cccatꝰq ocłis duct̾ris in

Expanded text:
legem bonam et sanctam et mandatum bonum et sanctum et unum esse utriusque Testamenti deum, uel ad eos magis referamus, qui in aduentu domini saluatoris crediderunt et non crediderunt, ut. qui a scribis et sacerdotibus concitati clamauerunt dicentes: crucifige, crucifige talem, sint calathus ficorum malarum; qui uero post ascensionem eiuset ad calathum cophinumque optimum referantur. Simplicem autem et veram sequamur historiam, quod bonorum ficorum calathum io, et imperio Dei, tradiderat regi Babylonio: cui et prospera Dominus pollicetur: Malarum autem Sedeciam, qui contradicens sententiae Dei captus sit, caecatusque oculis ductus est in
Abbreviated transcription (Latin):
male ualde. Ac ne putem᷑ nr̃m sen¬
sũ pone̾. ip̃a scͥptura se pandit. dic̃
inqͥt ficꝰ he bone: sic cognoscam tnͣs¬
nuigratiouẽ uida. qͣm emisi deloco
isto int̾ram caldeoꝵ inbonũ. ieco
niam. ⁊ pͥncipes eiꝰ qͥ c̃ eo capti st̃ sig¬
nificans et econtraiio decalatho qͥ
malas habebat ficus. ⁊ sicuit ficus
uidã et pͥncipes eiꝰ. et eos qui inegip¬
tum tranffugerunt. ⁊ qͥ remansert.
unuirbe hac. inuexationẽ afflict̾ionẽ

Expanded text:
ae ualde. ac ne putemur nostrum sensum ponere, ipsa scriptura se pandit. sicut, inquit, ficus hae bonae. sic cognoscam transmigrationem Iuda, quam emisi de loco isto in terram Cniam et principes, qui cum eo capti sunt, significans. Et econtrario de calatho, qui malas habebat ficus; et sicut ficus,Juda et principes ejus, et eos qui in Aegyptum transfugerunt, et qui remanserunt in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ent̃ subsedechia facta ẽ. post¬
qͣm leconias trmislatus ẽ babilonẽ.
ħ autem sub ioachim filio iosie et pa
leges desiderant. s scrib̾e. ut cũq au¬
dientib atq lecturis utile nouerat
Uñ ⁊ inpsalt̾io male quidam iuxca
textum hystorie. Palmoꝵ requirũt.
ordinẽ. qd inlyrico carmine ñ obser¬
uat᷑. Ipẽ ẽ annus pͥmꝰ nabugodono¬

Expanded text:
illa enim sub Sedecia facta est, postquam Iechonias translatus est Babylonem, haec autem sub Ioiacim. filio Iosiae et patleges desiderant, sed scribere, utcumque audientibus atque lecturis utile nouerant; unde et in Psalterio male quidam iuxta textum historiae psalmorum requirunt ordinem, quod in lyrico carmine non obseruatur. Ipse est annus p
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sos habitatores ierłm: dicens. Quar¬
to anno regis ioachim filii iosiȩ pa¬
tͥs ieconie. nabugodonosor in babi¬
lone suscep̃ unꝑiũ: atq ita fact̾uin
est. ut annus qͥ pͥmus erat nabugo¬
donosor inbabilone. quartus ẽẽt in
ierłm regis ioachim. Deniq octauo
anno regni sui ieconiã c̃ matre ⁊ pͥn¬
cipib duxit in captiuitatem. qui tbꝰ
tantum post int̾fectionẽ patͥs sui io¬
achim regnarat m̃sib. Int̾fectus est
aũ loachu undecimo anno regni
su in ierłm. At̾cio decimo anno io¬
siȩ filii ammon regis uida. usq ad

Expanded text:
uersos habitatores Hierusalem dicens. Quarto anno regis Ioiacim, filii Iosiae, patris Iechoniae, Nabuchodonosor in Babylone suscepit imperium atque ita factum est. ut annus, qui primus erat Nabuchodonosor in Babylone, quartus esset in Hierusalem regis Ioiacim. denique octauo anno regni sui Iechoniam cum matre et principibus duxit in captiuitatem, qui tribus tantum post interfectionem patris Ioiacim regnarat mensibus. interfectus est autem Ioiacim undecimo anno regni sui in Hierusalem. A tertio decimo anno Iosiae, filii
Abbreviated transcription (Latin):
maꝵ cogitacionũ. quȩ et ip̃e absq
oꝑe reputantur in peccatũ. Et ꝓmit¬
tit p̃miũ. si fecerint qd̃ p̃ceptũ est ut
habitent int̾ra quȩ data sit patͥb et
extit̾int hi quibꝰ data st̃. Et nolite ire
post dõs alienos. ut seruiatis eis. ad¬
oretisq eos. neq ine adiracundiã ꝓ¬
uocetis in oꝑibꝰ manuũ ur̃ãꝵ ⁊ ñ af¬

Expanded text:
onum, quae et ipse absque opere reputentur in peccatum. Et promittit praemium, si fecerint quod praeceptum est, ut habitent in terra, quae data sit patribus, exstiterint hi quibus data sunt. Et nolite ire post deos alienos, ut serviatis eis, adoretisque eos; neque me ad iracundiam provocetis in o
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquans ego dic̃ dñs. ⁊ ñ ds̃
absconditis. et ego ĩ uidebo eum. di¬
c̃ dñs: Nunqͥd ñ celum ⁊ t̾ram ego
similit̃ intpͥat st ⁊ sunquid d̃s
de ꝓpinquo suie uicino ego sum. ⁊
ũd̾s delonge: Septuaginta uͦ et te¬
odotio sensu uert̾e contrario: ut
dicerent. d̾s appropinquans ego dic̃
dñs. et ñ d̃s delonge. quod scilicet sy¬
ꝑiores asserant dm̃ ñ tm̃ uioina s

Expanded text:
appropinquans ego sum, dicit Dominus, absconso, ego non videbo illum, dicit Dominus? Nunquid non coelum et terram ego similiter interpretati sunt: Numquid Deus de propinquo, sive de vicino ego sum, et non Deus de longe? Septuaginta vero et Theodotio sensu vertere contrario, ut dicerent: Deus appropinquans ego, dicit Dominus, et non Deus de longe. Quod scilicet superiores asserant Deum non tantum vicina, sed
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ pessimoꝵ eoꝵq mala siuis sce¬
łib adiung̾ent. et quos coirig̾e debu¬
erant. ducerent uint̾itũ. Qui hoc
feceruit ñ se estiment impunitos.
Erunt enĩ et ip̃i ⁊ hi quib falielũt
qiͣ sodoma. om̃sq qͥ habitant eũ
eis uec recedunt a talib. quasigo¬
inorra. Exultent gͥ quantũ uult

Expanded text:
manus pessimorum eorumque mala suis scemanus pessimorum eorumque mala suis sceleribus adiungerent et, quos corrigere debuerant, ducerent in interitum. qui hoc fecerint, non se aestiment inpunitos! erunt enim et ipsi et hi, quibus fauent, quasi Sodoma omnesque, qui habitant cum eis nec recedunt a talibus, quasi Gomorra’. exultet igitur, quantum uult,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs mala inferat. s mala his qͥ susti¬
uent supplicia. Alioqͥn eat̃ inala etbo¬
na sunt: Mala unta eos qͦs cruciãt.
bona iuxta eos quos eñdant. W hoc
notandũ qd̃ amius uisitacionis do¬
mini. correctio peccantiũ dicat᷑ at
ppłm meũ isrł. Ego ꝓpħas samariȩ
uixta misticos intellectris ꝓpͥe hereti¬
ĩbaal. ydolo uidelicet demouib cõ¬
secrato. sic hetici qͥcquid loquunt᷑ ĩ
excłia. suie extra eccl̃iam. ut supplã¬
tent ppłm isrł qͥ pͥus cernebat dm̃:
loquiunt᷑ inoemonib. Nñ signifi cãt
ait. et inꝓpħis samarie uidi stulticiã
Non enĩ habent eium. deqͦ dr̃. Up̃e d̾
uidi sumilitudinẽ siue horribilia: ad¬
ulteriũ et it ifidacii. Et confortaue¬
runt marꝰ pessimoꝵ ut ñ confortet
uuꝰqͥsq amalicia sua. siue ciuia sria
bilia. adulterantiũ uerbũ dei. ⁊ ingͦ¬
entium ꝑuiam m̃datii. utheticoꝵ fal¬
laciis adqͥesc̾ent. et confortarent

Expanded text:
dominus mala inferat, sed mala his, qui sustidominus mala inferat, sed mala his, qui sustinent supplicia; alioquin eadem et mala et bona sunt: mala iuxta eos, quos cruciant. bona iuxta eos, quos emendant. et hoc notandum, quod annus uisitationis domini correctio peccantium dicatur atpopulum meum Israhel . Ego prophetas Samariae iuxta mysticos intellectus proprie heretiin Bahal, idolo uidelicet daemonibus consecrato, sic heretici, quicquid loquuntur in ecclesia siue extra ecclesiam. ut supplantent populum Israhel. qui prius cernebat deum, loquuntur in daemonibus; unde et significanter ait: et in prophetis Samariae uidi stultitiam; non enim habentuidi similitudinem — siue horribilia —, adulterium et iter mendacii; et confortauerunt manus pessimorum, ut non conuerteretur unusquisque a malitia sua — siue a uia sua bilia adulterantium uerbum dei et ingredientium per uiam mendacii, ut hereticorum fallaciis adquiescerent et confortarent
Abbreviated transcription (Latin):
fortauerut manꝰ pessimoꝵ. finis
eoꝵ erit quasi sodomia ⁊ gomorra.
Escce ego cibabo eos ab sinthio siue
dolorib. ⁊ iuxta simmachũ amari¬
tudine: et potabo eos felle siue aqua

Expanded text:
fortauerint manus pessimorum, finis eorum erit quasi Sodoma et Gomorra. ecce ego cibabo eos absinthio — siue doloribus et iuxta Symmachum amaritudine — et potabo eos felle — siue aqua
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ꝓfueruĩt ppło huic dic̃ dñs. Sem¬
ꝑ uitat᷑ m̃daciũ ueratatẽ et uisi ha¬
biũit aliquam rect sumilitudinẽ deci¬
ꝑe ñ potest innocentes. Quomͦ gͥ in
pͥore ppło mentiebaut᷑ ꝓphȩ atq oice¬

Expanded text:
nihil pro fuerunt populo huic, dicit dominus. Semnihil pro fuerunt populo huic, dicit dominus. Semper imitatur mendacium ueritatem et, nisi habuerit aliquam recti similitudinem, decipere non potest innocentes. quomodo igitur in priore populo mentiebantur prophetae atque dice
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo ꝓpħȩ blandiciis suis limãt¬
parietem absq temꝑam̃to. qui pos¬
tea ymbre uehem̃ti ⁊ u̾eritate uidi¬
cii stibruat᷑: et pseudo ꝓpħe c̃suant
c̃uicalia sub omĩ bubito manus. ut
faciant peccõꝵes requiesc̾e. et nequa¬
quͣi iram dĩ lacͥmis mitigare. P ro
tati sunt: illam uidelicet dequaet
baptista iohes loqͥt᷑. Iam securis ad
radices arboꝵ posita ẽ. ħsecuiris in¬
fructuosas succidit arbores: ⁊ hͥ mal
quin dĩ consumet pͥncipatꝰ. ⁊ petͤ
conterentur ab eo: hoc contra heci¬
cos: cet̾in eccł̃iasticis uiris scͥptumẽ.
qd̾ malleꝰ et securis ñ sint audita ĩ
domo d̾i espt̾ea ecce ego ad ꝓphas ait
dñs. qui furant᷑ u̾ba mea. unusqͥsꝙ
aꝓximo suo. Ecce ego ad ꝓphas aut
dñs. qͥ assumũt linguas suas. ⁊ alĩ
dic̃ dũs. siue dormitant dormitaciẽ.
b siuc stuporib atq terrorib suis c̃ ego
ñ misissem cos nec mandassem eis qui

Expanded text:
pseudoppseudopsque temperamento, qui postea imbre uehementi et ueritate indicii subruatur, et psendoprophetides consuant ceruicalia sub omni cubito manus, ut faciant peccatores requiescere et nequaquam iram dei lacrimis mitigare. pro etati sunt, illam uidelicet, de qua Baptista Iohannes loquitur: iam securis ad radices arborum posita est. haec securis infructuosas succidit arbores et hic malquin dei — consumet principatus et petrae conterentur ab eo. hoc contra hereticos. ceterum de ecclesiasticis uiris scriptum est, quod malleus et securis non sint audita in domo dei. Propterea ecce ego ad prophetas, ait dominus, qui furantur uerba mea unusquisque a proximo suo; ecce ego ad prophetas, ait dominus, qui assumunt linguas suas et aiunt: dicit — siue dormitant dormitationem— sine stuporibus atque terroribus — suis, cum egoandassem eis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓsꝑa polliceri.⁊ celoꝵ regua peccõꝵ¬
b pand̾e. ut dicaut ꝑata sunt tͥ reg¬
na cęloꝵ potes imitari maiestatem
dĩ ut absq pecc̃õ sis. accepist enĩ
lib̾i arbitͥi potestatem. et legis scĩã
ꝑquam consequaris qd̃ uoltieris.
decipuintq blandiciis miseros. ⁊
maxime mulierculas oneratas pec¬
catis. q̃ cͥcum ferunt᷑ oĩuento doc¬
tͥne. semꝑ discentes. ⁊ nũquã adsci¬
entiam ueritatis ꝑuenientes. et oĩ
auditores suos adulatione decipi¬
unt. idcco dñs u̾ba sua ħeticoꝵ pa¬
leis ꝯparans dic̃. Nũqͥd ñ u̾ba mea
st̃ quasi ignis dic̃ dñs. et qi malleꝰ
deceieat hoĩes apecrando: et palesꝰ
corda dua. et instar silicis indoma¬
bilia sermonis sui. malleo conterã¬
tur auferens cor lapideũ ut ponat
peo cor carneũ molle uidelicet ⁊ qd
possit dĩ. susciꝑe. et sentue p̃cepta
ẽale quid ⁊ ꝑ ierechiel dns loqͥt᷑. qo̾

Expanded text:
a polliceri et caelorum regna peccatoria polliceri et caelorum regna peccatoribus pandere, ut dicant: parata sunt tibi regna caelorum, potes imitari maiestatem dei, ut absque peccato sis; accepisti enim liberi arbitrii potestatem et legis scientiam, per quam consequaris, quod uolueris\', decipiuntque blanditiis miseros, et maxime mulierculas oneratas peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae. semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes, et omnes auditores suos adulatione decipiunt. idcirco dominus uerba sua hereticorum paleis conparans dicit: \'numquid non uerba mea sunt quasi ignis, dicit dominus, et quasi malleus deterreat homines a peccando\'. et paleis corda dura et instar silicis indomabilia sermonis sui malleo conterantur, auferent cor lapideum, ut ponat pro eo cor carneum. molle uidelicet et, quod possit dei suscipere et sentire praecepta. tale quid et per Hiezechiel dominus loquitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
istrid incorde ẽ ꝓpħaꝵ. uaticinanti¬
ũ mñdaciũ. et ꝓpħantiũ seductioneᷤᷤ.
cordis sui: Hoo autẽ faciunt. ut
liuiscantur me. Hꝰcemodi aũ ꝓpħa
ꝓpͥe ydolũ sydonioꝵ ẽ siue babilom¬
um. et uiciuo noĩȩ appellat᷑ bel. ħ¬
meũ. Yere Quit paleis ad tͥticum.
dicit dñs: Nũquid ñ u̾ba mea st̃
sicut ignis. ait dñs. ⁊ qiͣ mallens suie
seruris ꝯterens pecc̃a petrã: Coꝵ est
expon̾e sompniũ. qui dĩ m̾ent᷑ ha¬
est dñs. in quib u̾itas ẽ: iñ m̃daciũ
fraudulentũ. Qͥd sͥ uolunt hereti¬
coꝵ paleẽ ad tͥticũ eccliȩ de quo io¬
hannes baptista plenius loqt᷑. qd̃ pͣ
leas uentoꝵ flatib disꝑgendas urẽ¬
dasq ignib delinquat. tͥcicum aũ
ꝯdat inhorrea ut frat celestis panis.⁊
loquat᷑ umisqͥsq credentium. gusta
medullã ñ babet nec possunt nutre
credentiũ ppłos. s de manib stipu¬
ł conteruut᷑: Et qr solent semꝑ h̾e

Expanded text:
istud in corde est prophetarum uaticinantiistud in corde est prophetarum uaticinantium mendacium et prophetantium seductiones cordis sui? hoc autem faciunt. ut,liuiscantur mei\'. huiuscemodi autem e idolum Sidoniorum est siue Babylonium et uicino nomine appellatur Bet. e! quid paleis ad triticum ?. dicit dominus; numquid non uerba mea sunt sicut ignis, ait dominus, et quasi malleus — siue securis — conterens p petram? Eorum est exponere somnium, qui dei merentest dominus, in quibus ueritas est et non mendacium fraudulentum. quid sibi uolunt hereticorum paleae ad triticum ecclesiae? de quo Iohannes Baptista plenius loquitur. quodleas uentorum flatibus dispergendas urendasque ignibus derelinquat, triticum autem condat in horrea, ut condat caelestis panis et loquatur unusquisque credentium: gustatmedullam non habent nec possunt nutrire credentium populos, sed de inanibus stipulis conteruntur. et quia solent sempe
Abbreviated transcription (Latin):
int unusqͥsq ad ꝓxiiũ suũ. sicut
oblici sunt pat̾s eoꝵ noĩs mei. ꝓpt̃ ba¬
al siie inbabal. Quia suꝑior titulus
contia ꝓph̃as ẽ. siue ad ꝓph̃as. qͦs ꝑspi¬
cue pseudo ꝓphas intelligimꝰ. sunt
autẽ multa genera ꝓpħantdi. quoꝵ
uuũ ẽ sompnioꝵ quale fuit indani¬
el: idcco et ad cos ꝓphał sermo dirigi¬
t᷑ qui credunt sompiris.⁊ omĩa quȩ
cernunt putant reuelationem ẽẽ di¬
uinã quȩ ꝓpͥe scĩs ⁊ seruis di aperitur.
Qd̾ si legimus pharaonẽ et nabugo¬
donosor impios reges uidesse sõpnia.
quȩ uera fũimnt. ñ eoꝵ fuit meriti qͥ¬
uiderunt. s ut ꝑoccasionem eoꝵ
scĩ uiri ioseph damelq clarescẽt.¬
⁊ dura corda atq indomabilia ty¬
raunoꝵ ꝓpͥa conscĩa sentirẽt dnĩ
maiestatẽ. dt̃ hodieq sompniato¬
res inȩccłia. et maxime in nr̃o gͤge
qͥ eriores suos dm̃i iactant ꝓpħiam.
⁊ crebro ingerunt. sõuiaui. sõpnia¬
ui: quos corripit dñs dicens. Ysqͣqͦ

Expanded text:
t unusquisque ad proximum suum, sicut obliti sunt patres eorum nominis mei propter Bahal siue in Bahal. Quia superior titulus contra prophetas est sine ad prophetas, quos perspicue pseudoprophetas intellegimus — sunt autem multa genera prophetandi. quorum unum est somniorum, quale fuit in Danihel —, idcirco et ad eos prophetalis sermo dirigitur, qui credunt somniis et omnia, quae cernunt, putant reuelationem esse diuiuam. quae proprie sanctis et seruis dei aperitur. quodsi legimus Pharao et Nabuchodonosor impios reges uidisse somnia, quae uera fuerint. non eorum fuit meritiuiderunt. sed ut per occasionem eorum sancti uiri Ioseph Danihelque clarescerent et dura corda atque indomabilia tyrannorum propria conscientia sentirent domini maiestatem. sunt hodieque somniatores in ecclesia, et maxime in nostro grege, qui errores suos domini iactant prophetiam et crebro ingerunt: somniaui, somniaui; quos corripit dominus dicens: \'usquequo