comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum sanie poterat inquinaRi.
Non erubes cebat iob. nec ad oc¬
cultandam plagam suam diuer¬
sorium querebat: qͥm arce uirtu¬
tum ꝓ tribunali sedens. de cunc¬
tis labentib iudicabat: nec paue¬
bat a facie dei. coram qͦ de innocen¬
tia głabat᷑: & int̾rogatus. securissi¬
me respondebat. Adam longe ali¬
ter se habuit in paradyso: & ubi
omnia cooꝑabant̾ ꝓfectui. ipse
nec ꝑcussus nec attritꝰ. defecitut
disceret infirmata posteritas ex
languore & erumna . qͥa nulla
sine deo potest ẽẽ felicitas. nulla
sanitas: nulla pax. nulla integͥtas.
Bona quidem &e iocunda erat. loci
illiꝰ uoluptas:. s sine creatore. ma¬
nere non poterat: sine quo. nec an¬
gelo sursum. nec homini deorsũ.
in tantȩ excellentiȩ gła. ulla potu.¬
it ẽẽ stabilitas. Quod si peccatira¬
dix non germinasset in homine.
nec diffus a tabes. agrum huiꝰ ꝓpa¬
ginis occupasset: locꝰ ille corporał.
ita omnia commoda colono suo

Expanded text:
rum sanie poterat inquinari. rum sanie poterat inquinari. Non erubescebat Job, nec ad occultandam plagam suam diversorium quaerebat, qui in arce virtutum pro tribunali sedens, de cunctis labentibus indicabat, nec pavebat a facie Dei, coram quo de innocentia gloriabatur, et interrogatus securissime respondebat. Adam longe aliter se habuit in paradiso, et, ubi omnia cooperabantur profectui, ipse nec percussus, nec attritus defecit, ut disceret infirmata posteritas ex languore et aerumna, quia nulla sine Deo potest esse felicitas, nulla sanitas, nulla pax, nulla integritas. Bona quidem et jucunda erat loci illius voluptas, sed sine Creatore manere non poterat, sine quo nec angelo sursum, nec homini deorsum in tantae excellentiae gloria ulla potuit esse stabilitas. Quod si peccati radix non germinasset in homine, nec diffusa tabes agrum hujus propaginis occupasset, locus ille corporalis ita omnia commoda colono suo
Abbreviated transcription (Latin):
lectualem para dysum ẽẽ. qͥ cunq
scãrum scͥpturarum diligens in¬
quis itor est. ex ipsis intelligit: ce
corporalem quidem. in loco. sp̃u¬
alem uero. in anma: intellectua¬
lem uͦ in deo: ratione &e auctorita¬
te discernit. In corporali qͦd eden
dicimꝰ. positꝰ est homo. facta ẽ mu¬
lier: & benedictio & maledietio. in
eodem loco ꝓratione caus arum ĩ
humanam ꝓmulgata est naturam.
Ibi potuit diabolus. & temptare &
uincere hominem: & multo robusti¬
orem postea exꝑtus est iob.scatentem
uermibus. sedentem in stercore: qͣm
illum adam. in loco uoluptatis
constitutum: manente integra. &
substantia ce ꝑsona. Nec deerat
etiam iob. linguȩ fem ineȩ stimul:
s irrisit mens solida. nugas uxo¬
rias: & increpatione modestissi¬
ma. p̃sumptionem muliebrem
uirili dignitate cohercuit. Prat
utiq in paradyso mentis imputͥ¬
bilis. int̾ uirtutum delicias: & bo¬
nȩ conscientiȩ gloria. nulla ulce-¬

Expanded text:
lectualem paradisum esse quicunque lectualem paradisum esse quicunque sanctarum Scripturarum diligens inquisitor est ex ipsis intelligit, et corporalem quidem in loco, spiritualem vero in anima, intellectualem vero in Deo ratione et auctoritate discernit. In corporali quod Eden dicimus positus est homo, facta est mulier, et benedictio et maledictio in eodem loco pro ratione causarum in humanam promulgata est naturam. Ibi potuit diabolus et tentare et vincere hominem, et multo robustiorem postea expertus est Job, scatentem vermibus, sedentem in stercore , quam illum Adam in loco voluptatis constitutum, manente integra et substantia, et persona. Nec deerat etiam Job linguae femineae stimulus, sed irrisit mens solida nugas uxorias, et increpatione modestissima praesumptionem muliebrem virili dignitate coercuit. Erat utique in paradiso mentis imputribilis inter virtutum delicias, et bonae conscientiae gloria nulla ulce
Abbreviated transcription (Latin):
sorto uel ꝑremedium confessionis
illuso.eueurrisset ad fontem mĩe:¬
lotus ex eo. redisset ad iusticiam᷑ re¬
cȩpisset fortitudinem: amplecteret᷑
temꝑantiam: inuenisset prudentiã.
Hec enim sunt intellectualia flu¬
mina: de caritate xp̃i quȩ ẽ fons
uiuus. emanantia. Phys on gͥ pͥ
mus fluminum. prudentiam sig¬
nificat: ce ipse cireuit omnem
t̾ram eiulath: ibi ẽ aurum opti¬
mum. ce lapis prassinus. & carbun¬
culus. Physon intelligit᷑ oris com¬
mutatio. Eulath: parturiens
uł dolens. In pͥmis constitui opor¬
tet. quid intellectualis paradysꝰ
sit: deinde. quio fons ille: postea
uͦ quid flumina .iiiͦiͬ. ut intellec¬
tis rerum cardinib. & qͣsi ꝑ qͦsdã
alueos fluminum. narrationeꝰ or¬
dine ꝓfluente. suis limitib singła
coaptent᷑: ne forte deliciarum ⁊
uoluptatis mat̾ia. si confuse tctet᷑.
quod in ꝓpͥa natura ẽ appetibile:
imꝑidia fiat tractatoris odibile.
Corporalem ce sp̃ualem ce intel¬

Expanded text:
sorpto, vel per remedium confessionis sorpto, vel per remedium confessionis illuso, cucurrisset ad fontem misericordiae, lotus redisset ad justitiam, recepisset fortitudinem, amplecteretur temperantiam, invenisset prudentiam. Haec enim sunt intellectualia flumina, de charitate Christi qui est fons vivus, emanantia. Phison igitur primus fluminum prudentiam significat, et ipse circuit omnem terram Hevilath: ibi est aurum optimum, et lapis prasinus, et carbunculus. Phison intelligitur oris commutatio, Hevilath parturiens vel dolens. In primis quaerere oportet quid intellectualis paradisus sit, deinde quid fons ille, postea vero quid flumina quatuor, ut intellectis rerum cardinibus, et quasi per quosdam alveos fluminum narrationis ordine profluente suis limitibus singula coaptentur, ne forte deliciarum et voluptatis materia, si confuse tractetur, quod in propria natura est appetibile, imperitia fiat tractatoris odibile. Corporalem, et spiritualem et intel
Abbreviated transcription (Latin):
mebat sensum multa cogitantem:
& uaga mens. iam non uacabat do:
s ꝑ ͣmultuantium motuum pela¬
gus discurrebat. Neq iamereato¬
rem ꝑse.neq ꝑ ea quȩ facta sunt.
excecatus considerabat.s int̾ pas¬
siones &e stimulos quib punge¬
batur. anxius anhebabat. Ipsa no¬
mina fluminum quorum ałtor
ce interpres extiterat. possent com¬
pungere miserum: &e utinã. sp̃m
contͥbulatum &e penitentiȩ hu¬
militatem ꝓ sacͥficio obtulisset: ce
erupisset de corde eius.fons lacri¬
marumirrigans uniu̾si corporiᷤ
ariditatem: in satisfactione̾m flu¬
enta discurrens. Non declinas¬
set supbus ce uanus in uerba ma¬
litiȩ. nec excusationes in peccatis
quesisset. s ꝓnunciasset adu̾sum
se. imusticiam suam: & forsitan
peccati remissionem impetrasset.
pens tanquam cinerem mandu-¬
cabat: repebat qͥppe iam in pecto¬
re ce uentre illius. terreni & am¬
malis: & quȩ dei funt. non atten-¬
dentis. Quod si ipse. serpente ab'¬

Expanded text:
mebat sensum multa cogitantem , mebat sensum multa cogitantem , et vaga mens jam non vacabat Deo, sed per tumultuantium pelagus discurrebat. Neque jam Creatorem per se, neque ea quae facta sunt excaecatus considerabat, sed inter passiones et stimulos quibus pungebatur anxius anhelabat. Ipsa nomina fluminum quorum auctor et interpres exstiterat, possent compungere miserum, et utinam spiritum contribulatum, et poenitentiae humilitatem pro sacrificio obtulisset, et erupisset de corde ejus fons lacrymarum irrigans universi corporis ariditatem in satisfactionum fluenta discurrens! Non declinasset superbus et vanus in verba malitiae, nec excusationes in peccatis quaesisset, sed pronuntiasset adversum se injustitiam suam, et forsitan peccati remissionem impetrasset. pens tanquam cinerem manducabat; repebat quippe jam in pectore et ventre illius terreni et animalis, et quae Dei sunt, non attendentis. Quod si ipse serpente ab
Abbreviated transcription (Latin):
& expectatiõe irea reuelatio iudi¬
cii imminens. miseram animam
affligebat: lamnec loei temꝑies.
nec prata uernantia. nec obum¬
brantia nemora. nec ligna frueti¬
fera. nec aromatiea graminañ.
melodia uocum. non odorum
fragrantia. nec fontis illius saltib¬
rimi uiuacitas demulcebat. s to¬
tius dignitatis fuȩ immemor. cȩ¬
teris rebus uacuus. honeratus
contum elia. etiam pecora formi¬
dabat. E de animalib. quod eis
nomina imposuerit dubium ñẽ:
de cęt̾is uͦ nominib rerum pͥmor¬
dialium queri potest. utrum ab
adam an a moyse inuenta sunt.
Ego ȩstimo. adam illis fluminib
qui in .iiii. partes ab illo fonte
diuisi emanant. aptasse uocabula:
quorum pͥmus est physon. scds ge-¬
on: t̾eiꝰ tygris. quartꝰ eufrates. Nec
ratio nominum. latuit inuentorẽ:
& intelligebat cum in honore eẽt.
rei profundȩ mist̾ium. Uerum. cor¬
pus corruptibile iam aggrauabat
ammam⁊ce t̾rena in habitatio. depͥ¬

Expanded text:
et exspectatione irae, et revelatio judiet exspectatione irae, et revelatio judicii imminens miseram animam affligebat. Jam non loci temperies, nec prata vernantia, nec obumbrantia nemora, nec ligna fructifera, nec aromatica gramina, non melodia vocum, non odorum fragrantia, nec fontis illius saluberrimi vivacitas demulcebat, sed totius dignitatis suae immemor caeteris rebus vacuus, oneratus contumelia, etiam pecora formidabat. Et de animalibus, quod eis nomina imposuerit dubium non est; de caeteris vero nominibus rerum primordialium quaeri potest utrum ab Adam an a Moyse inventa sint. Ego aestimo Adam illis fluminibus, quae in quatuor partes ab illo fonte divisa emanant, aptasse vocabula, quorum primus est Phison, secundus Gehon, tertius Tygris, quartus Euphrates. Nec ratio nominum latuit inventorem; et intelligebat, cum in honore esset, rei profundae mysterium, verum corpus corruptibile jam aggravabat animam, et terrena inhabitatio depri
Abbreviated transcription (Latin):
pitudo qͣntilibet p̃cii suꝑducto
uelamine abscondat᷑. Absente do
uere ã corde suomisellus pauebat
& conturbabat᷑. ⁊ ñ tam in ama¬
ritudine pęnitentiȩ. quam in stu¬
pore mentis. & rationis extasi. ta¬
bescebat. Dilata est aliquantubũ
sententia necdum conclamatum
erat: quia oportebat.iam tc̃ legis
formam diuino exemplo consẽbr:
& ante iudicium in causis huma¬
nis. accusa ꝯ tionis & defensioniᷤ
locum non n p̾ripi: s datis aliqͥbꝰ
indiciis. suspensa interim senten¬
tia. hi quib distrusio pragmati¬
ca incumbit. in medium. actionũ
suarum munimenta ꝓducant.
Aut confessus aut conuietus: ne¬
cesse est. seruato antiquo ordine.
ille sit qui puniat᷑: & in hoc qͦq.
pietas diuina humanis ꝓuidit er¬
roribus: ne festinatio uł impetus
aut ira. in reb inexanimatis ueri¬
datem oppͥmerent: & innocentem
aliqnͣdo a rationis intuitu ca¬
lig antib estimationib condem¬
narent. Arescebat adam p̃ timore

Expanded text:
pitudo, quantilibet pretii superducto pitudo, quantilibet pretii superducto velamine abscondatur. Absente Deo vere a corde suo misellus pavebat et conturbabatur, et non tam in amaritudine poenitentiae, quam in stupore mentis, et rationis exstasi tabescebat. Dilata est aliquantulum sententia; necdum conclamatum erat quia oportebat jam tunc legis formam divino exemplo conscribi, et ante judicium in causis humanis, accusationis et defensionis locum non praeripi, sed, datis aliquibus induciis, suspensa interim sententia, ii quibus distrusio pragmatica incumbit in medio actionum suarum munimenta producant. Aut confessus, aut convictus necesse est, servato antiquo ordine, ille sit qui puniatur. Et in hoc quoque pietas divina humanis providit erroribus, ne festinatio, vel impetus, aut ira in rebus inexaminatis veritatem opprimerent, et innocentem aliquem a rationis intuitu caligantibus aestimationibus condemnarent. Arescebat Adam prae timore
Abbreviated transcription (Latin):
on statim post p̃uaricationẽ.
eiectus est homo de loco uolu p¬
tatis: s conscio sceleris. nichilꝯ
delicie paradysi conferebant: tota
enim nr̃a. non in loco s in mente ẽ
gła: quia non felicem facit locus.
s uita. Quȩcunq prius subditã
deo animam delectabant. in torm̃-¬
tumuersa sunt transgres.¬
sori:tum. quia sciebat se cito amiᷤ¬
surum. nec sibi posse stare quod
stans ipse possederat᷑. tum quia
quicquid sine deo potest de dem¬
poralibus affluere. non implet poᷤ¬
sessorem: s semper uacuum &e in¬
anem. quantus eunq sit nebulaꝵ
globꝰ. utrem. dimitut. Et hie exꝑ¬
tus ẽ homo. quam longe esset
a deitate qm  cupierat: qui iam
in latebris nu dus. qͣsi miseriȩ ⁊
turpitudinis suȩ oꝑimentum m̃¬
dicabat. Sane nulla purpura.
nullus regie dignitatis amiẽtus:
illius dignitatis quȩ ante pecẽm
erat. imitari potuit głam: hone¬
stas qͥppe. non egebat chiploide̾sic̃
hodie. non honestat᷑ s celat᷑ tur¬

Expanded text:
on statim post praevaricationem ejectus est homo de loco voluptatis, sed conscio sceleris nihil deliciae paradisi conferebant. Tota enim nostra non in loco, sed in mente est gloria, quia non felicem facit locus, sed vita. Quaecunque prius subditam Deo animam delectabant, in tormentum versa sunt transgressori, tum quia sciebat se cito amissurum, nec sibi posse stare quod stans ipse possederat, tum quia quidquid sine Deo potest de temporibus affluere, non implet possessorem, sed semper vacuum et inanem, quantuscunque sit nebularum globus, utrem dimittit. Et hic expertus est homo quam longe esset a deitate quam cupierat, quia jam in latebris nudus quasi miseriae et turpitudinis suae operimentum mendicabat. Sane nulla purpura, nullus regiae dignitatis amictus illius dignitatis quae ante peccatum erat imitari potuit gloriam. Honestas quippe non egebat diploide, sicut hodie non honestatur, sed celatur tur
Abbreviated transcription (Latin):
concors & amica societas. In torren¬
te uoluptatis illius. nicħ ultra ap¬
petet cumulata sacie tas: & om̃iũ
tristium immemor. tantum m̃te
excedit deo. lȩtabunda ebrietas.
Et licet ꝓ meritis scõrum. diu̾s a
sit & głaͬ non tam̃ erit diuersitas.
uł minorib in inuidiam. uł ma¬
ioribus in suꝑbiam: quia m di¬
stributionib coronarum. tanta
erit discretio caritatis. ut ce ordi¬
nem teneat: & communem oĩbus
głȩ exhibeat dignitatem. Beatifi¬
ca diuine maiestatis p̃sentia. omĩb
erit omnia: ce erit in commune.
omnium omnipotentia. omniũ
sapientia. omnium tusticia: oĩũ
pax. oĩum intelligentia: a a reg¬
no illoomnis excludetur malicia.
Quasi uellicans aliqua de ligno
uitȩ folia: ad illius fructus gustũ

Expanded text:
concors et amica societas. In torrenconcors et amica societas. In torrente voluptatis illius nihil ultra appetet cumulata sanetas, et omnium tristium immemor tantum mente excedit Deo laetabunda ebrietas. Et licet pro meritis sanctorum diversa sit et gloria, non tamen erit diversitas vel minoribus in invidiam vel majoribus in superbiam, quia in distributionibus coronarum tanta erit discretio charitatis, ut et ordinem teneat, et communem omnibus gloriae dignitatem exhibeat. Beatifica divinae majestatis praesentia omnibus erit omnia, et erit in commune omnium omnipotentia, omnium sapientia, omnium justitia, omnium pax, omnium intelligentia, et a regno illo omnis excludetur malitia. Quasi vellicans aliqua de ligno vitae folia, ad illius fructus gustu
Abbreviated transcription (Latin):
omnino dissimilit̾. purgata
mens ipsam intelligit u̾itatem.
Sp̃ualis qͥppe uisio. utit᷑ enig¬
matib ce figuris: ce ꝑ qͣsdam si¬
militudines. animum circum¬
ducit: mens uͦ. ipsam rem sicuti
est. absq aliquib phantas iars
simulachris. ad liquidum intui¬
tu mundo intelligit. Uidit bal¬
thasar. articłm manꝰ scͥbentis in
pariete: &e quod uiderat sp̃u re¬
tractans. iamalit̾ in cogitatione
cons pexit. Sciebat & uidebat in¬
tus ꝑ sp̃m:quia quod ostensum
fuerat uisibilit̾. rei archanȩ sig¬
num eẽt. qm utiq nesciebat: aAd¬
ductus est in medium daniel. qͥ
In illo regnodicet totum quod
ibi est. sit honor ce gła᷑ głosior
tamen ce dignior p̃ omnib iste
est intellectus. & hec ẽ uisio dei.
implens ⁊ satians hõminis cor:
ipsa est t̃c̃ium cȩlum: ce t̾ciaꝰ para¬
dysus. Ibi est finis. ibi est unitas:
atq idem finis. qͥa nulla diu̾sitas.
Non erit in illa pace. linguarum
uarietas: s morum &e affectuum.

Expanded text:
omnino dissimiliter, purgata omnino dissimiliter, purgata mens ipsam intelligit veritatem. Spiritualis quippe visio utitur aenigmatibus et figuris, et per quasdam similitudines animum circumducit; mens vero ipsam rem sicuti est, absque aliquibus phantasiarum simulacri ad liquidam intuitu mundo intelligit. Vidit Balthasar articulum manus scribentis in pariete : et quod viderat spiritu retractans jam aliter in cogitatione conspexit. Sciebat et videbat intus per spiritum quia quod ostensum fuerat visibiliter, rei arcanae signum esset, quam utique nesciebat. Adductus est in medium Daniel qui In illo regno licet totum quod ibi est sit honor et gloria, gloriosior tamen et dignior prae omnibus iste est intellectus, et haec est visio Dei implens et satians cor hominis. Ipsa est tertium coelum, tertius paradisus. Ibi est finis, ibi est unitas, atque idem finis, quia nulla diversitas. Non erit in illa pace linguarum varietas, sed morum et affectuum
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. nulla erit dilationis afflct̾io.
Inebriabunt᷑ ab ub̃tate głe illiꝰ. pat̾s
benedicti: saciabunt᷑ a multituoine
dulcedinis. om̃s electi. Non erit
eu̾siomentis.illa ebrietas: s obli¬
uio erumnarum. & leticiȩ sancte
phennitas. Nec erit grauis aspec¬
tui lucis illius immensitas: immo
tota erit illius summa beatitudiniͤ.
quod intelligit᷑ in suo puro esse.
sincera diuinitas. Uidebit᷑ cognos¬
cetur. intelliget᷑ & amabit᷑ deus:
&e hec uisio uel cognitio. intellect᷑
ce dilectio. tota erit illiꝰ felicitatiꝰ
ꝑfectio: qm̃ głosa dicta sunt
de de.eiuitas des. s in laudibus
tuis. humanȩ lingue succubue¬
re p̃conia: nullus stilus. nullus
de exp̃ssit affectꝰ. Magnum ẽ. qͥc¬
quid in te ocłs corporaliter uidet :
maius. quod sapit sp̃s: amplius.
quod ꝑcipit & frcut᷑ ꝑspieax in¬
tellectus. Uidet in te ocłs carnis.
omnem mat̾iam: longe aliter ui¬
det sp̃s. mat̾iȩ rationem ce causã:

Expanded text:
bonis, nulla erit dilationis afflictio. bonis, nulla erit dilationis afflictio. Inebriabuntur ubertate gloriae illius Patris benedicti, satiabuntur a multitudine dulcedinis omnes electi. Non erit eversio mentis illa ebrietas, sed oblivio aerumnarum et laetitiae sanctae perennitas. Nec erit gravis aspectui lucis illius immensitas: imo tota erit illius summa beatitudinis, quod intelligitur in suo puro esse sincera divinitas. Videbitur et cognoscetur, intelligetur et amabitur Deus: et haec visio vel cognitio, intellectus et dilectio tota erit illius felicitatis perfectio, quoniam gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei; sed in laudibus tuis humanae linguae succubuere praeconia; nullus stylus, nullus te expressit affectus. Magnum est quidquid in te oculus corporaliter videt, majus quod sapit spiritus, amplius quod percipit et fruitur perspicax intellectus. Videt in te oculus carnis omnem materiam, longe aliter videt spiritus materiae rationem et causam,
Abbreviated transcription (Latin):
niti sumus. Uidebit᷑ xp̃s: intelliget᷑
deus: implebit corda omnium sp̃s
sc̃s. Comp̃hendet᷑ modo incompre¬
hensibili trinitas: & archana di-¬
uinitatis. uniu̾sȩ patebunt ȩccliȩ:
cessabunt ministeria angelica.
nec opꝰ erit legationum discursut
cum ciuitate dei ꝑfecta. & electioĩs
uniuersitate intͦ collecta. de omĩb
omnia existente: tunc uere in cubi¬
toomnia fu̾int consummata. una
erit omnium lingua. iubilatioin¬
defessa: imus affectus. amor ȩt̾nus.
Unum erit gaudium. de stabilita¬
te securitas: unaerit pax. sufficien¬
tiȩ ȩt̾nalis tranquillitas. Latebit ue¬
ritas: implebit caritas: & erit integra
corporis & animȩ sanitas. fulgebit
sic̃ sol. glorificata humanitas: qͥeta
erit & concors. sp̃s ce carnis societas.
Angłorum &e hominum. unũ erit
consortium: unꝰ panis utͣq. & unũ
conuiuium. Non languebit amor:
non liquefiet dilectio. p̃sentib oĩb

Expanded text:
niti sumus . Videbitur Christus, intelligetur niti sumus . Videbitur Christus, intelligetur Deus, implebit corda omnium Spiritus Sanctus. Comprehendetur modo incomprehensibilis Trinitas, et arcana Divinitatis universae patebunt Ecclesiae. Cessabunt ministeria angelica, nec opus erit legationum discursu, cum civitate Dei perfecta et electionis universitate intus collecta, et omnia omnibus existente, tunc vere in cubito omnia fuerint consummata. Una erit omnium lingua, jubilatio indefessa, unus affectus, amor aeternus. Unum erit gaudium, de stabilitate securitas, una erit pax, sufficientiae aeternalis tranquillitas. Patebit veritas, implebit charitas, et erit integra corporis et animae sanitas. Fulgebit sicut sol glorificata humanitas, quieta erit et concors spiritus et carnis societas. Angelorum et hominum unum erit consortium, unus panis utriusque et unum convivium. Non languebit amor, non liquefiet dilectio, praesentibus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
iam nulla est questio: q̃m uere
omnem corpoream & spualem
creaturam in contemplatione di¬
fixus trans grediens. in creatore qͥ¬
escens: nec infra manere. uir plenꝰ
sp̃u scõ. nec transgredi maiestatem
p̃sumebat. Ascenderat qͣsi duas sca¬
las. rationabiles ereaturas: & ꝑ ea
que facta sunt ad creatorem qͣsi
ao t̾cium cȩlum ꝑuenerat. In ipso
quippe. intellectualem paradysũ
ẽẽ credimus: ad cuiꝰ głam in uirũ
ꝑfectum. in mensuram etatis ple¬
initudinis xp̃i. ad sonum nouissi¬
mȩ tube occurrentes resurgemus:
& sic semꝑ eum dño erimus. Corpꝰ
humilitatis nr̃e. illi diuinȩ configu¬
rabitur claritati: & regem in decore
suo. in splendorib sc̃orum. fides
xp̃iana uidebit: immoneq fides
neq spes. expectationis dilatione ib
languebunt: cum regnum solius
apparu̾it caritatis. Ibi nicħ ꝑ specu¬
lum neꝙ in enignate. s facie ad fa¬
ciem illud fuminum bonum ui¬
debitur: & cognos cemus. sic̃ & cog¬

Expanded text:
jam nulla est quaestio, quoniam vere jam nulla est quaestio, quoniam vere omnem corpoream et spiritualem creaturam in contemplationem Dei transgrediens, fixus et in Creatore quiescens, nec infra manere vir plenus Spiritu Sancto nec transgredi majestatem praesumebat. Ascenderat quasi duas scalas, rationabiles creaturas, et per ea quae facta sunt, ad Creatorem quasi ad tertium coelum pervenerat. In ipso quippe intellectualem paradisum esse credimus, ad cujus gloriam in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi ad sonum novissimae tubae occurrentes resurgemus, et sic semper cum Domino erimus . Corpus humilitatis nostrae illi divinae configurabitur claritati , et regem in decore suo in splendoribus sanctorum fides Christiana videbit; imo neque fides, neque spes exspectationis dilatione ibi languebunt, cum regnum solius apparuerit charitatis. Ibi nihil per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem illud summum bonum videbitur, et cognoscemus sicut et cog
Abbreviated transcription (Latin):
tutis: nec debet in illa et̾na ratiõe
quȩ uoluntas dei est. aliquid hu¬
mane rationis ausus detrahere.
Potuit tamen illa pauli temporał
immo momentanea assumptio
eomͦ fieri quo trans figuratus ẽ
moyses ce helyas etiam ipsi glifica¬
ti uisi sunt cum eo. Passibilis qͥdẽ
adhuc erat xp̃s: & ante resurrectio¬
nem. resurrectionis głam osten¬
dit discipulis: non solum suam.
s eorum parit̾ qui assistebant. Ita
potuit paulus. configuratus ad
horam illi głȩ quam p̃dicabat. &
in similitudinem spualium cor¬
porum quȩ resurrectio reforma-¬
bit. sine sensu alicuius infirmita¬
tis. sana & purgata tota natura. ad
tempꝰ sursum transferrrͣut uidet
&e audiret aliquid amplius pre
participib suis: qͥ plus omnibus
inꝑicłis &e diu̾sis laboribus edifi¬
cans eccłiam desudabat. Et sicut
petro adhuc mortalimare fuit
calcabile: ita potuit paulo in cor¬
pore.cȩlum fieri penetrabile. Diu̾
pauium raptum in sp̃u dicimus.

Expanded text:
tutis, nec debet in illa aeterna ratione tutis, nec debet in illa aeterna ratione quae voluntas Dei est, aliquid humanae rationis ausus detrahere. Potuit tamen illa Pauli temporalis, imo momentanea assumptio eo modo fieri quo transfiguratus est Moyses et Elias etiam ipsi glorificati visi sunt cum eo . Passibilis quidem adhuc erat Christus, et ante resurrectionem resurrectionis gloriam ostendit discipulis non solum suam, sed eorum pariter qui assistebant. Ita potuit Paulus configuratus ad horam illi gloriae quam praedicabat, et in similitudinem spiritualium corporum quae resurrectio reformabit, sine sensu alicujus infirmitatis, sana et purgata tota natura ad tempus sursum transferri, ut videret et audiret aliquid amplius prae participibus suis, qui plus omnibus in periculis et diversis laboribus aedificans Ecclesiam desudabat. Et sicut Petro adhuc mortali mare fuit calcabile , ita potuit Paulo in corpore coelum fieri penetrabile. Si vero Paulum raptum in spiritu dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ mortuos liber: de nullo manife¬
ste scͥpturȩ tradunt canonicȩ. quod
iam duplicia in t̾raspossideat: uel qͦd
corruptibile hoc. ante generalem
resurrectionem. induat incorruptio.¬
nem: uel mortale. immortalitatem.
Ut taceamus mͦ de ipsa theotochon.
uel de his qui cum xp̃o resurrexert:
quoniam & alla est. & nodosissima
questio: de paulo quantum possu¬
mus qͦd cepimꝰ ꝓsequamur. Certi
cum hec scriberet. in carne erat: oe
in ea carne. de qua alibi scͥpserat.
Sentio aliam legem in membris
meis. repugnantem legi mentis meȩ
Et post cȩt̾a. Infelix ego homoͬ quis
me liberabit. de corpore mortis hui:
Et datum sibi stimulum earnis
suȩ angłm sathanȩ. colaphizantẽ
sepse testatur. Quomͦ in corpore
rapi potuit sursum. nͥ forsitan eo
modo. quo raptus est in babylonem
abachic a iudea. uel phylippus de
azoto. in eunuchi occursum: Qd
si aliquro huiusmodi a deo contͣ
naturam fit.res miraculi est & uir¬

Expanded text:
inter mortuos libet de nullo manifeinter mortuos libet de nullo manifeste Scripturae tradunt canonicae quod jam duplicia in terra sua possideat ; vel quod corruptibile hoc ante generalem resurrectionem, induat incorruptionem vel mortale immortalitatem , ut taceamus modo de ipsa theotoco, vel de his qui cum Christo resurrexerunt: quam et alia est, et nodosissima quaestio. De Paulo, quantum possumus, quod coepimus persequamur. Certe cum haec scriberet, in carne erat, et in ea carne de qua alibi scripserat: Sentio aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae . Et post caetera: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et datum sibi stimulum carnis suae, angelum Satanae colaphizantem se ipse testatur . Quomodo in corpore rapi potuit sursum, nisi forsitan eo modo quo raptus est in Babylonem Abacuc a Judaea , vel Philippus de Azoto in eunuchi occursum ? quod si aliquid hujusmodi a Deo contra naturam fit, res miraculi est et vir
Abbreviated transcription (Latin):
habet beatitudinis effectum: &
cui aliquid deest. nullum effictt
consummatum. Nullus corporẽ
locꝰ. nullus incorporeus sp̃s. ex ꝓpͥa
natura plenas habet delicias : qͥa
plenitudo. totius est. non pardium:
& necesse est.ut omnis pars minꝰ
continens.ad fundatorem suum
recurrat: in eo finem figens. a quo
h̃t initium. Hic occurrit. qͦd idem
apłs dicit se raptum usq in teium
cȩlum: ce audisse archana uerba.
que non licet homini loqͥ. Nescio
inquit.ds sere siue in corpore. Siue
extra corpus. Raptum se scit. s de
mͦ dubitat: de qͦ. omnino non am¬
bigeret: si alt̾m possibile. & alt̾mim
possibile uideretur. Nunc autem.
quia & cum corpore potuit rapi:
potest intelligi corporalis parady¬
sus. etiam in cȩlo: licet qͣsi diuersa.
& cȩlum posu̾it &e paradysum. Qͦd
sieum raptum in corpore diceremꝰ:
necesse est. ut celum illud corporeũ
tatem uis ionis diuinȩ. accipimus.
Deinde. p̾t̾ solam xp̃i ꝑsonam. qui
pͥmitie dormientium surrexit. unus

Expanded text:
 beatitudinis effectum; et cui aliquid deest, nullum efficit consummatum. Nullus corporeus locus, nullus incorporeus spiritus ex propria natura plenas habet delicias, quia plenitudo totius est, non partium, et necesse est ut omnis pars minus continens ad fundatorem suum recurrat, in eo finem figens, a quo habet initium. Hic occurrit quod idem Apostolus dicit se raptum usque in tertium coelum, et audisse arcana verba, quae non licet homini loqui. Nescio, inquit, Deus scit, sive in corpore, sive extra corpus . Raptum se scit, sed de modo dubitat, de quo omnino non ambigeret, si alterum possibile, et alterum impossibile videretur. Nunc autem, quia et cum corpore potuit rapi, potest intelligi corporalis paradisus etiam in coelo, licet quasi diversa et coelum posuerit et paradisum, quod si eum raptum in corpore diceremus, necesse est ut coelum illud corporeum tatem visionis divinae accipimus. Deinde praeter solam Christi personam quae primitiae dormientium surrexit , unus
Abbreviated transcription (Latin):
complanata laꝑidib: s in finem
illorum inferi tenebre &e pene.
Ducunt in bonis dies suos: ce in
puneto descendunt ad inferos.
Beati gͥ immaculati in uia qͥ am.
in uia dñi. quia ce si de torrente
inuia bibunt. ꝓpt̾ea exaltabunt
caput: qͥa eaput suum quod se¬
quuntur ꝑuiam passionis. con¬
sequent᷑ in fine mansionis. Qͥe
domini. leto ac dilatato corde
currite uiam mandatorum dei:
quia ce sipus illammis artaui¬
detur uia. tamen recta ẽ: ce si dura
uidet᷑. immacłata est. Nane bea¬
ti immacłati inuia. qui sic im¬
maculato calle transeunt uiam
mundi. ut non inquinent uesti¬
menta sua: aut certe sinquinaue¬
runt. scd̾m beatitudinis ñ amit

Expanded text:
complanata lapidibus: sed in fine complanata lapidibus: sed in fine illorum, inferi, tenebrae et poenae : et, Ducunt in bonis dies suos, et in puncto descendunt ad inferos . Beati igitur immaculati in via, qui ambulant in via Domini! quia, etsi de torrente in via bibunt, propterea exaltabunt caput; quia caput suum, quod sequuntur per viam passionis, consequentur in fine mansionis. 3. Domini, laeto ac dilatato corde currite viam mandatorum Dei: quia etsi pusillanimis arcta videtur via, tamen recta; et si dura videtur, immaculata est. Plane beati immaculati in via! qui sic immaculato calle transeunt viam mundi, ut non inquinent vestimenta sua: aut certe, si inquinaverint, secundum beatitudinis non amit
Abbreviated transcription (Latin):
cate s &e pacifice sunt uiȩ sapientie:
quia cum placuerint dominouiȩ
hominis: etiam inmicos eiꝰ cont̾i¬
tet ad pacem. Isrł si muiis meisin¬
quit ambulaes et: ꝑ nichilo forsi¬
tan inimicos eiꝰ humiliassem: &
suꝑ tͥbulantem eum misissem
manum meam. Quare enim
contͥcio & infeliettas in uiis eorũ
nisiqͥa uiam pacis ñ cognouerunt:
Ea ꝓpt̾ si qñuid hominem inqͥe¬
tum. contumacem. litigiosum.
grauissima temptatione uexari.
uł tͥbulatione flagellari: recorda¬
bar illiꝰ ꝓuerbu. Semꝑ uirgia qͦ¬
rit malus: angłs autem crudeliᷤ
mitcetur contra eum: eui tͣditur
forsitan in afflictionem carnis.
ut sp̃s saluus sit in die domini.
rum. noliemulari in eo qͥ ꝓsꝑat᷑
inuia sia. in homine faciente in¬
iusticias: quia hec uia eorum scan¬
dalum ipsis: ut tanto liberius in
morte eurrant. quanto minus
sepit᷑ eis uia qͣ ambulant. De istiᷤᷤ
sapiens loquit᷑. Uia peccantium

Expanded text:
catae, sed et pacificae sunt viae sapientiae: catae, sed et pacificae sunt viae sapientiae: quia, cum placuerint Domino viae hominis, etiam inimicos ejus convertet ad pacem . Israel, si in viis meis, inquit, ambulasset, pro nihilo forsitan inimicos eorum humiliassem, et super tribulantes eos misissem manum meam . Quare enim contritio et infelicitas in viis eorum, nisi quia viam pacis non cognoverunt ? Eapropter, si quando vidi hominem inquietum, contumacem, litigiosum, gravissima tentatione vexari, vel tribulatione flagellari, recordabar illius proverbii: Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra cum , cui traditur forsitan in afflictionem carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini. rum, noli aemulari in eo qui prosperatur in via sua, in homine faciente injustitias : quia haec via eorum scandalum ipsis; ut tanto liberius in mortem currant, quanto minus sepitur eis via qua ambulant. De istis Sapiens loquitur: Via peccantium
Abbreviated transcription (Latin):
facit semitam. qͥ ꝑ artiorem se diri¬
git uitam̃. Pane uita correcta. uia
est recta. ꝑ quam dñs ueniat ad
nos: qui mn hoc ipsum p̃uenit nos.
Adomino siqͥdem gressꝰ hominis
dirigentur: & sic uiam eiꝰ uolet:
ut gratant̾ ꝑ eam ueniens ad hoĩẽ
cum eo iugrt̃ ambulet. Nisi enim
suum ad nos aduentum ipse p̃ue¬
niat. qͥ est uia. u̾itas. &e uita : non
potest uia nr̃a corrigi scdm regu¬
lam u̾itatis: ac ꝑ hoc nec dirigi
aduitam et̾nitatis. In quo uero cor¬
rig̃adolescentior uiam suam. nͥ
in custodiendo sermones eius: nͥ
in sequendo uestigia eiꝰ. qui uiam
fecit seipsum. qua ueniamtis ad
ipsum : Utinam dirigantur uie
meȩ ad custodiendas o dñe tuas
tuas: ut ꝓpt̾ uerba labiorum tuoꝵ.
custodiam etiam uias duras. Et
si dure uideant᷑ carni quȩ infir¬
ma ẽ: suaues ce pulchre iude¬
buntur sp̃ui. si ꝓmptus est. Uie
inquit eius uiȩ pulchre: & om̃s
semite eiꝰ pacifice. Non solum pae¬

Expanded text:
facit semitam, qui per arctiorem se dirifacit semitam, qui per arctiorem se dirigit viam. Plane vita correcta, via est recta, per quam Dominus veniat ad nos, qui in hoc ipsum praevenit nos. A Domino siquidem gressus hominis dirigentur, et viam sic ejus volet, ut gratanter per eam veniens ad hominem, cum eo jugiter ambulet. Nisi enim suum ad nos adventum ipse praeveniat, qui est via, veritas et vita ; non potest via nostra corrigi secundum regulam veritatis, ac per hoc nec dirigi ad vitam aeternitatis. In quo vero corrigit adolescentior viam suam, nisi in custodiendo sermones ejus, nisi in sequendo vestigia ejus, qui viam fecit se ipsum, qua veniamus ad ipsum? Utinam dirigantur viae meae, ad custodiendas, o Domine, vias tuas ; ut propter verba labiorum tuorum custodiam etiam vias duras: quae etsi durae videantur carni, quia infirma est, suaves et pulchrae videbuntur spiritui, si promptus est! Viae, inquit, ejus viae pulchrae, et omnes semitae ejus pacificae . Non solum pa
Abbreviated transcription (Latin):
tione careamus grate ce sc̃ȩ socie¬
tatis. Licet etiq sedere solitariũ
& tacere. eo quod neminem pati¬
atur int̾pellantem: nec tam̃ ue
soli. eo quod ñ habeat confouentẽ:
aut si ceciderit subleuantem. In
frequentia hominum sumus: ce
sine turba sumus. Uelut in urbe
uersamur: nullum tam̃ tumul¬
tum patimur. qͦ minus uox ela¬
mantis in deserdo a nob̃ audiat᷑.
simͦ int̾us sicut ext̾ius silentium
habehamꝰ. Uerba nanq sapientiũ
ait salomon audiuntur insilen¬
tio: plusquam clamor pͥncipis
int̾ stultos. Et nc̃ qͦq si medium
silentium teneant omnia int̾iora
tua: om̃ps sermo tͥ secretꝰ illabet᷑
de sede pat̾na. felix gͥ qui sie elon¬
gauit fugiens tumultum mun¬
di. qui tam ꝓcul recessit in secre¬
tum ce solitudinem quiete ñttis:
audire. Int̾im tamen quid uox
uerbi nobis clamet audiamus.
ut quandoq de uoce ad u̾bum
ꝓficiamꝰ. Parate inquit uiam dño.
rectas facite semitas eius. Parat
uiam. qui corrigit uitam: reetam

Expanded text:
tione careamus gratiae et sanctae societatis. Licet cuique sedere solitarium, et tacere, eo quod neminem patiatur interpellantem: nec tamen vae soli, eo quod non habeat confoventem: aut, si ceciderit, sublevantem . In frequentia hominum sumus, et sine turba sumus; velut in urbe versamur, nullum tamen tumultum patimur, quominus vox clamantis in deserto a nobis audiatur: si modo interius, sicut exterius silentium habeamus. Verba namque sapientium, ait Salomon, audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos . Et nunc quoque si medium silentium teneant omnia interiora tua, omnipotens sermo tibi secretus illabetur de sede paterna. Felix igitur, qui sic elongavit fugiens tumultum mundi: qui tam procul recessit in secretum et solitudinem quietae mentis,audire! Interim tamen quid vox Verbi nobis clamet audiamus, ut quandoque de voce ad Verbum proficiamus. Parate, inquit, viam Domino: rectas facite semitas ejus . Parat viam, qui corrigit vitam: rectam
Abbreviated transcription (Latin):
pannorum inuoluit infantem.
sic mat̾ gr̃a dispensatoriis speciebꝰ
rerum eiusdem saeri corporis
nob̃ obtegit u̾itatem: sic etiam
mat̾ sapientia enigmatib ce fi¬
guris. archanam diumi uerbi cõ¬
tegit maiestatem: qͣtinꝰ &e ibi sim¬
plicitas ficlei. & hic exercicium
studii meritum sib eumulet ad
is enuncio: quid aliuqd quam
xp̃m pannis satis uilib inuoluo:
Beatus tam̃ cui nec in pannis
istis xp̃s est uilior: siẽ nec merces
p̃ciose prudenti uileseunt ꝓpt̃
ueteres quib amiciunt᷑ sacculoᷤ
Xp̃s plane est quem uob̾ tradere
cupio qualibus cumq sermoni¬
bus nr̃is: ut iuxta sermonem pe¬
tri apłi sanctificetis eum in cor¬
dibus ur̃is. Sus eipite in mais¬
suetudine insicum u̾bum qͦd
potest saluare animas ur̃as: &¬
uerbum xp̃i abundant̾ habitet
in uobis. amor scilicet & memo¬
ria uerbi incarnati: quatinus
tam felietter quam fideliter de¬
cantetis. ũbum caro factum est.
&e habitauit in nob̃. Tota gͥ pieta¬

Expanded text:
pannorum involvit infantem, pannorum involvit infantem, sic mater gratia dispensatoriis speciebus rerum ejusdem sacri corporis 933 nobis obtegit veritatem; sic etiam mater sapientia aenigmatibus et figuris arcanam divini Verbi contegit majestatem; quatenus et ibi simplicitas fidei, et hic exercitium studii, meritum sibi cumulet ad is enuntio, quid aliud quam Christum pannis satis vilibus involvo? Beatus tamen, cui nec in pannis istis Christus est vilior, sicut nec merces pretiosae prudenti vilescunt propter veteres quibus amiciuntur sacculos. Christus plane est, quem vobis tradere cupio, qualisbuscunque sermonibus nostris, ut, juxta sermonem Petri apostoli, sanctificetis eum in cordibus vestris Suscipite in mansuetudine insitum verbum, quod potest salvare animas veserbum Christi abundanter habitet in vobis, amor scilicet et memoria Verbi incarnati, quatenus tam feliciter quam fideliter decantetis: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Tota igitur pieta
Abbreviated transcription (Latin):
culis peceators. oꝑe disceremus.
Pannis inuolut᷑ est: ut habentes
quibus tantum tegamur. his con¬
tentisimus. Pomnia pauꝑtate
mat̾na condent᷑. matͥq ꝑ omnia
subdit᷑: ut totiꝰ religionis forma
iam in eiꝰ natiuitate nata uideret᷑.
Beata sane simplieium fides pasto¬
rum: que cum inuenisset infan¬
tem pannis inuolutum. neqͣquã
in illis scandalizata est ad mere¬
dulitatem ut minora de eo senti¬
ret: s edificata potꝰ ad pietatem.
ut tante dignationi gratior fieret.
Quanto nanq se ꝓ ipsis ꝓfundiꝰ
humiliatam ac funditus exinans¬
tam. ula exhibuit maiestasi tanto
facilius ce plenius si digne de eis
sentire uolumus: totos eorum affec.¬
tus sibi illius rapuit. & uendicauit
hodie infantem pannis inuolutũ
& positum in p̃sepio altaris: uidete
uilitas degininis. ne offendat aut
ꝑturbet obtutum ur̃e fider: ueri¬
tatem reuerench corporis sub alis
rerum formis intrientis. Dic̃ enim
mat̾ maria qͥbdam assumentis

Expanded text:
culis peccatorum , opere disceremus. culis peccatorum , opere disceremus. Pannis involutus est, ut habentes tantum quibus tegamur, his contenti simus; per omnia paupertate materna contentus, Matrique per omnia subditus, ut totius religionis forma jam in ejus nativitate nata videretur. Beata sane simplicium fides pastorum, quae, cum invenisset infantem pannis involutum, nequaquam in illis scandalizata est ad incredulitatem, ut minora de eo sentiret, sed aedificata potius ad pietatem, ut tantae dignationi gratior fieret! Quanto namque se pro ipsis profundius humiliatam ac funditus exinanitam illa exhibuit majestas, tanto facilius et plenius, si digne de eis sentire volumus, totos eorum affectus sibi illius rapuit et vindicavit hodie infantem pannis involutum, et positum in praesepio altaris; videte vilitas tegminis ne offendat aut turbet obtutum vestrae fidei, veritatem reverendi corporis sub aliis rerum formis intuentis. Sicut enim mater Maria quibusdam assumentis
Abbreviated transcription (Latin):
quod caro factum est. dm immen¬
sum qui paruulus factus est: ut
in hoc tusibili & breuiato uerbo
discamus sapientiam dei. que to¬
ta humilitas facta est. In hanc qͥp¬
pe uirtutem illa ominmoda uͥtꝰ
se int̾im totam contulit: nichil
aliud illa summa sapientia int̃im
seire uoluit nͥ illam seilicet humi¬
litatem: cuiꝰ se postinodum magi¬
strum uoluit profiti. Et iste qͥdem
quod nimirum in suggillationẽ
meripsius loquor: iste inquam dig¬
ne ce iuste magist̃ docende humili¬
tatis effectus est: qͥ licet eam sibi ñ
ignoraret & originalem a matre
& naturalem a patre : nicħominꝰ
tamen ab ipso matͥs utero. dicdieit
eam ex his que passꝰ est. In di¬
uersorio uiatorum natꝰ  est. ut
hospites & ꝑegrinos fuꝑ terram
ipsius exemplo edocti. nos esse
confiteremur. Ibi qͦq no¬
uissimum el gens locum in p̃se¬
pio positꝰ est: ut ce nos illud daui¬
ticum. elegi abiectꝰ ẽẽ indomod̃i
magis quam habitare in taberna¬

Expanded text:
quod caro factum est per Deum immenquod caro factum est per Deum immensum, qui parvulus factus est, ut in hoc visibili et breviato Verbo discamus sapientiam Dei, quae tota humilitas facta est. In hanc quippe virtutem illa omnimoda virtus se interim totam contulit. Nihil aliud illa summa Sapientia interim scire voluit, nisi illam scilicet humilitatem, cujus se postmodum magistrum voluit profiteri. Et iste quidem, quod nimirum in suggillationem mei ipsius loquor, iste, inquam, digne et juste magister docendae humilitatis effectus est; qui, licet eam sibi non ignoraret et originalem a Matre, et naturalem a Patre, nihilominus tamen ab ipso Matris utero didicit eam ex his quae passus est In diversorio viatorum natus est, ut hospites et peregrinos super terram, ipsius exemplo edocti, nos esse confiteremur. Ibi quoque novissimum eligens locum, in praesepio positus est, ut et nos illud Davidicum: Elegi abjectus esse in domo Dei, magis quam habitare in taberna
Abbreviated transcription (Latin):
pientibus &e prudentib. & reuela¬
sti eam paruulis. Ita pat̾ sic fuit
placitum ante te.ut paruulis da¬
retur paruulus qͥ natus est nobis:
qͣndoquidem altitudo suꝑborum
nimis ab huiꝰ abhorret humilitate
paruuli. &e quod altum est apud
homines abhominabile est apud
dm̃ : qui cum ueracit̾ altus sit.
paruuilꝰfactus est ꝓ nob̃. Cũ
solis mirum paruulis concor¬
dat iste paruulus: in solis reqͥ¬
escit humilibus & quietis:
Siecit gͥ paruuli głan¬
des de eo cantant. paruulus na¬
tus est nob: sic & ipse głatur de
eis: ecce egoinquiens & pueri mei
quos mͥ donauit dominus. Ut enĩ
paruulo filio suo pat̾ sodales da¬
ret de coctaneis suis: statim pͥmo
omnium ab innocentia paruulo¬
rum cȩpit gła martyrii: hoc sig¬
nificante sp̃u scõ. quia non nͥ tal¬
um ẽẽt regnum celors. Si tales ef¬
fici uolumus fr̃s: iterum atq ite¬
rum trans eamus usq bethleem.
& diligentius intueam᷑ hoc u̾bũ

Expanded text:
pientibus et prudentibus, et revelapientibus et prudentibus, et revelasti eam parvulis. Ita, Pater, sic fuit placitum ante te , ut parvulis daretur parvulus qui natus est nobis, quandoquidem altitudo superborum nimis abhorret ab hujus humilitate parvuli, et quod altum est apud homines, abominabile est apud Deum; qui, cum veraciter altus sit, parvulus factus est pro nobis. Cum solis nimirum parvulis concordat iste parvulus, in solis requiescit humilibus et quietis. Sicut igitur parvuli gloriantes de eo, cantant, Parvulus natus est nobis , sic et ipse gloriatur de eis: Ecce ego, inquiens, et pueri mei, quos mihi donavit Dominus . Ut enim parvulo Filio suo Pater sodales daret de coaetaneis suis, statim primo omnium ab innocentia parvulorum coepit gloria martyrii; hoc significante Spiritu sancto, quia nonnisi talium esset regnum coelorum . 4. Si tales effici volumus, fratres, iterum atque iterum transeamus usque Bethlehem, et diligentius intueamur hoc Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ri & quodãmͦ minui uoluit. ad¬
eo ut de incomphensibili imm̃si¬
tate sui ad angustias uteri quo¬
damm se contraxerit: & conti¬
nens mundum. in p̃sepi se passũ
sit contineri: In cęlo u̾bum istud
horribili altitudine sua uirdu¬
tes angłieas stupefacit: in p̃s epi
simplices ce hebetes pascit. Ibi sub¬
tilissimis angłorum intellectib
inserutabile: hic etiam obtusis
hominum sensib palpabile. Qa
enim ds non pot̾at loqͥ nobis qͣsi
sp̃italib s quasi earnalib : ũbũ
eiꝰ factum est earo: ut non solum
audire s & indere posset omnis
caro quod os domini locutum ẽ.
Et quia in sapientia sua non cog¬
nouit mundus sapientiam dei:
dignatione ineffab:li eadem sa¬
pientia dei se stulticiam fecit:
ut quamlibet idiotis uel hebe¬
tibus se discibilem p̃beret: ce ꝑ
stulticiam p̾dicationis saluos
faceret credentes. Confiteor tͥ
pater domine cȩli &e t̾re: quia sa¬
pientiam tuam abscondisti a sa¬

Expanded text:
ri, et quodammodo minui voluit, adri, et quodammodo minui voluit, adeo ut de incomprehensibili immensitate sui ad augustias uteri quodammodo se contraxerit, et, continens mundum, in praesepi se passum sit contineri? In coelo Verbum istud horribili altitudine sua virtutes angelicas stupefacit; in praesepi simplices et hebetes pascit: ibi subtilissimis Angelorum intellectibus inscrutabile, hic etiam obtusis hominum sensibus palpabile. Quia enim Deus non poterat loqui nobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, Verbum ejus factum est caro, ut non solum audire, sed et videre posset omnis caro quod os Domini locutum est. Et quia in sapientia sua non cognovit mundus sapientiam Dei, dignatione ineffabili eadem Sapientia Dei se stultitiam fecit, ut quamlibet idiotis vel habetibus se discibilem praeberet, et per stultitiam praedicationis salvos faceret credentes. Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia sapientiam tuam abscondisti a sa
Abbreviated transcription (Latin):
miliari & silere etiam a bonis.
ut attentius & diligentiꝰ aurem
possem adhibere uocibus archa¬
nis sacrisq sensibus huiꝰ diumni
silentii: & uel tanto tempore
sub silentio discere in scola u̾bi.
quanto u̾bum ipsum sub disci¬
plina siluit matris. O fr̃s si pie
ac diligenter intendamus huic
uerbo quod dominus hodie fe¬
cit ce ostendit nobis: qͣnta
quamq facile pos i semus ab
ipso ꝑdoceri. Uerbum siquidem
breuiatum ẽ itatamen ut in eo
consummatum sit omne u̾bum
quod ad salutem est: quia mni¬
rum u̾bum consummans & ad¬
breuians in ȩquitate ipsum est.
Et hec consummatio adbreuia¬
ta mundauit iusticiam sic̃ ꝓmis¬
sum meministis ꝑ ysaiam: qͥa de
sua plenitudine in participes suos
redundauit iusticiam. ut ab un¬
ꝑtam multiplices se exercitent
iustificationes legis. isti autẽ bre¬
ui ac simplici contenti sunt u̾bo
fidei. S quid mirum si omnia
uba sua nob̃ uerbum dei breuia¬
uit: quando &e serpsum breuia¬

Expanded text:
miliari, et silere etiam a bonis, miliari, et silere etiam a bonis, ut attentius et diligentius aurem possem adhibere vocibus arcanis, sacrisque sensibus hujus divini silentii, et vel tanto tempore sub silentio discere in schola Verbi, quanto Verbum ipsum sub disciplina siluit Matris. 3. O fratres, si pie ac diligenter intendamus huic Verbo quod Dominus fecit hodie, et ostendit nobis, quanta, quamque facile possemus ab ipso perdoceri? Verbum siquidem breviatum est, ita tamen ut in eo consummatum sit omne verbum quod ad salutem est, quia nimirum verbum consummans et abbrevians in aequitate ipsum est. Et haec consummatio abbreviata inundavit justitiam , sicut promissum meministis per Isaiam; quia de sua plenitudine 932 in participes suos redundavit justitiam, ut abunper tam multiplices se exercitent justificationes legis, isti autem brevi ac simplici contenti sint verbo fidei. Sed quid mirum si omnia verba sua nobis Verbum Dei breviavit, quando et se ipsum brevia
Abbreviated transcription (Latin):
Omnino fidelis sermo ce omni ae¬
ceptione dignus omps sermo tu¬
us dñe: qui tam alto silentio a
regalib patris sedib animaliũ
illapsus p̃sepib: melius int̾ĩm
suo nobsilentio sermocinatur.
Qui habet aures audiendi au¬
diat. quid nob̃ hoc pium ⁊ my¬
sticum ęt̾ni uerb loquat᷑ silen¬
tium: qm̃ nisime fallit auditꝰ.
int̾ alia que loquit᷑. loquitur
pacem in plebem scõꝵ: quibus
reuerentia ipsius & exemplum.
religiosum imposui Ifilentium.
Et rectissime quidem imposuit
Quidenim tanto pondere tan¬
taq auetoritate disciplinam cõ¬
mendat silentii: quid tanto t̾rore
compescit inquietum mabũ lin¬
guarum ꝓcellasq t̾borumͥ sicut
sermo dei silens in medio hõiũ:
Non ẽ sermo in lingua mea con¬
fiteri uidetur om̃ps sermo. q̃um
matri subditus ẽ: & nos qua de¬
mentia dicemus. lĩguam nr̃am
.magnificabimus: labia nr̃a a no¬
bis sunt. quis nr̃ dñs est: Lib̃et
mͥ si liceret obmuteseere & hu¬

Expanded text:
Omnino fidelis sermo, et omni acOmnino fidelis sermo, et omni acceptione dignus, omnipotens Sermo tuus, Domine; qui tam alto silentio a regalibus Patris sedibus animalium illapsus praesepibus , melius interim suo nobis silentio sermocinatur. Qui habet aures audiendi, audiat quid nobis hoc pium et mysticum aeterni Verbi loquatur silentium; quoniam, nisi me fallit auditus, inter alia quae loquitur, loquitur pacem in plebem sanctorum, quibus reverentia ipsius et exemplum religiosum imposuit silentium, et rectissime quidem imposuit. Quid enim tanto pondere, tantaque auctoritate disciplinam commendat silentii, quid tanto terrore compescit inquietum malum linguarum procellasque verborum, sicut Sermo Dei silens in medio hominum? Non est sermo in lingua mea, confiteri videtur omnipotens Sermo, dum Matri subditus est; et nos qua dementia dicemus, Linguam nostram magnificabimus, labia nostra a nobis sunt; quis noster Dominus est? Liberet mihi, si liceret, obmutescere et hu