comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
otenter causa futurȩ tuos Inte
beatitudinis indicatur : Nam cũ res
ista multoꝵ ꝓph&arũ ore premissa: luci¬
dissimȩ tam̃ p̃senti narratione declarat᷑
Cum enim seras confirmatas dic̃ eẽ. porta¬
rum ianuas beate ciuitatis ostendit: Sera
enim : A sero dicta ẽ. quotẽ pore in ostium
mitttur ut intrandi licentiam deneg&¬
Quodillo tẽpore accedit quando sponsus
intrauerit sicut in euglo de uirginib dic̃
& quȩ parate erant: In trauer̃ cũeo ad
nuptias & clausa ẽ. ianua: Clausa scilic&
non adcustodiȩ poenam: sedinbeatitu di¬
nem sẽpiternã: quia nec inde quisquã ulte¬
rius sc̃s exibit nealiquis postea nouus
intraliit: Obeatitudo secura iustoꝵ: quȩ
tal lege ꝓbat̃ suscipi. ut nũquã possit amit
Meito : qm̃ ciuitas illa contiubilẽ dm̃
intus hab& : &ideo nemo inde desiderat
egredi qr p̃t̃ipsũ simile niħ p̃ual& intueri
Sequitur: benedix̃ filiostuos inte Mag¬
na ẽ quidem benedictio filioꝵ: sed multo

Expanded text:
tenter causa futurae beatitudinis indicatur. Nam cum res ista multorum prophetarum ore promissa sit, lucidissime tamen praesenti narratione declaratur. Cum enim seras confirmatas dicit esse portarum, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera enim a sero dicta est, quo tempore in ostium mittquod illo tempore accidit, quando Sponsus intravit, sicut in Evangelio de virginibus dicitur: Et quae paratae erant, intraverunt eum eo ad nuptias, et clausa est janua . Clausa scilicet non ad custodiae poenam, sed in beatitudinem sempiternam: quia nec inde quisquam ulterius sanctus exibit, nec aliquis postea novus intrabit. O beatitudo secura justorum, quae tali lege probatur suscipi, ut nunquam possit amitti! Merito, quoniam civitas illa contuibilem Deum intus habet; et ideo nemo inde desiderat egredi, quia praeter ipsum simile nil praevalet intueri. Sequitur, benedixit filios tuos in te. Magna est quidem benedictio filiorum, sed multo
Abbreviated transcription (Latin):
possum : quia in reb talib aliquid defi¬
nire pcriculum .e: Melius. ẽ. enimal¬
tiorasibi hominem confiteri : quã aliqͥ
prȩsumptione culpari Atqueideo qđ
dehacre uel dealiis nouitatib praes¬
tante dño putauim offerendum: in ar¬
bitriosit legentis sequi quodeligit:

Expanded text:
possumus, quia in rebus talibus aliquid defipossumus, quia in rebus talibus aliquid definire periculum est. Melius est enim altiora sibi hominem confiteri, quam aliqua praesumptione culpari; atque ideo quod de hac re vel de aliis novitatibus praestante Domino putavimus offerendum, in arbitrio sit legentis sequi quod eligit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ nuncupatur: Nam & modo israhe¬
lita ẽ: quicũq fidelis. ẽ & anteia cob
fuit: quidño pura deuotione cõ placuit
Ipseenim uerbũ suum: ipsi noscitur pro¬
nuntias se iustitias. Nonꝑ ec̃ talite R
ocnihationi: & iudiciasua hon coa¬
Di pes tauit eis
Iicuidetur sic uid& intellegi: quia
lic& om̃s gentes religio xp̃iana cõplexi
sit : nullitam̃ facie adfaciem .ẽ. locutus
aut mare diuisit: autmanna pluit: aut
tabna cula nube compleuit. aut holocaus¬
ta ipsoꝵ caelestugne consumꝑsit. &c&
quae illi populo ui sibilit̃ suꝑ nomunere
prȩsta bantur: Nob̾ enim spiritalit̃ funt:
queilloꝵ oculis corporaliter apparebaN
dam psalmoꝵ all̃ positũ reperim Signi¬
ficat forsitan eos totos ad p̃conia dñi
ꝑtinere : nec alicuius alterius causȩ re¬
latione ꝑmixtos. Sed sicut a capite
incipiunt: itausq ad finẽ dominica laude
terminantur: Sedhoc asseuerare non

Expanded text:
proprie nuncupatur. Nam et modo Israeproprie nuncupatur. Nam et modo Israelita est quicunque fidfuit qui Domino pura devotione complacuit; illi enim verbum suum, illi noscitur pronuntiasse justitias. 9 Non fecit taliter omni nationi, et judicia sua non manifestavit eis. Hic versus sic videtur intelligi, quia licet omnes gentes religio Christiana complexa sit, nulli tamen facie ad faciem est locutus, aut mare divisit, aut manna pluit, aut tabernacula nube complevit, aut holocausta ipsorum coelesti igne consumpsit, et caetera quae illi populo visibiliter superno munere praestabantur. Nobis enim spiritualiter fiunt, quae illorum oculis corporaliter apparebantdam psalmorum Alleluia positum reperimus. Significat forsitan eos totos ad praeconia Domini pertinere, nec alicujus alterius causae relatione permixtos; sed sicut a capite incipiunt, ita usque ad finem in laude dominica terminantur. Sed hoc asseverare non
Abbreviated transcription (Latin):
dampnare. Exaggeratur enim periculum:
ut liberationi gloriosissimȩ maior gratia de¬
beatur: Mittit uerbum suum. & lique¬
lum frigus. nec ipsa quoq deb& despe¬
rare duritia. qm̃ resolutamalis suis quaeuo¬
cata fuerint: ꝑ ducuntur insaluberrimum
liquorem: Sicq̃ extiterant peccatorum
gelu constructa: pietate dñi defluunt ln
medellam : sicut & alibi dictũ . e Nec est qui
se abscondat acalorecius. Nã spũ cius.
quasi austrino flatuduritia periculosi fri¬
goris euanescit : dũ a cerbuĩ scelerũ dissoluti.
Inhumilitatis gratiam tabida colla depo¬
nunt. & inliquoris saluberrimos adducti
spiritalis bene fici fluenta ꝓ fundunt
Sic factũ .ẽ. deꝑ secutore saulo: Sic fit
hodieq deplurimis: ut quimodo sunt obs¬
tinata uoluntate. siccifiant postea fluxu
Ieccła. ħ aec enim duo nomina: unius
extite re ꝑsonȩ: Sicut ex duob populis
factũ ẽ unꝰ . qui & irł benedicitur &ia cob

Expanded text:
damnare. Exaggeratur enim periculum, damnare. Exaggeratur enim periculum, ut liberationi gloriosissimae major gratia debeatur. Vers. 7. Mittit verbum suum et liquelum frigus, nec ipsa quoque debet desperare duritia: quoniam resoluta malis suis quae vocata fuerint, perducuntur in saluberrimum liquorem. Sic quae exstiterant peccatorum gelu constricta, pietate Domini defluunt in medelam, sicut et alibi dictum est: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Nam spiritu ejus quasi austrino flatu duritia periculosi frigoris evanescit, dum acervi scelerum dissoluti, in humilitatis gratiam tabida colla deponunt, et in liquores saluberrimos adducti, spiritualis beneficii fluenta profundunt. Sic factum est de persecutore Saulo, sic fit hodieque de plurimis, ut qui modo sunt obstinata voluntate sicci, fiant postea fluxu esia. Haec enim duo nomina unius exstitere personae, sicut ex duobus populis factus est unus, qui et Israel bene dicitur, et Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
onis gratia dissipatur: Cry stallũ uero . ẽ.
in modum uitri pnumeros hiemas glacies
condurata : & induritiam faxi liquensam¬
modum ꝑducta substantiã: Cui obstinati
peccatores merito cõparantur : qui algore
ofidieconstricti ꝑdies singulos congeles¬
cunt᷑. Hos quoq dñs uelud frust a panise¬
mitait: quando conuersos sua facit p̃dicase
magnalia:. Vnde populus esuriens: cȩlesti
pane uescatur : Frusta enim: pates dicim
corporalicuius : Significant quippe doc¬
trinȩ diuersadona: quȩ expeccatoribus
in scis suis dñs sȩpius monstrare dignatꝰ .c:
Sequitur. Ante faciem frigoris eiꝰ quis sub¬
si fuit Ante p̃sentiam frigoris eiꝰ dicitur
Non qđ abipsoueniat: sed quod fieri forte
ꝑmittat. Quale .e illud Indurauit dñs
corpharaonis & alibi: Ego dñs facieas bo¬
num & creans malum Qua ꝓpt̃ anteillud.
frigus quodipse ponremou&. ne moual&
subsistere qm̃ potest homines pigra fatuitate

Expanded text:
onis gratia dissipatur. Crystallum vero est onis gratia dissipatur. Crystallum vero est in modum vitri per numerosas hiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admodum perducta substantia. Cui obstinati peccatores merito comparantur, qui algore perfidiae constricti, per dies singulos congelescunt. Hos quoque Dominus velut frusta panis emittit, quando 496 conversos sua facit praedicare magnalia, unde populus esuriens coelesti pane vescatur. Frusta enim partes dicimus corporis alicujus. Significant quippe doctrinae diversa dona, quae ex peccatoribus in sanctis suis Dominus saepius monstrare dignatus est. Sequitur, ante faciem frigoris ejus quis subsistit? Ante praesentiam frigoris ejus dicitur, non quod ab ipso veniat, sed quod forte fieri permittat. Quale est illud: Induravit Deus cor Pharaonis . Et alibi: Ego Dominus faciens bonum, et creans malum . Quapropter ante illud frigus, quod ipse non removet, nemo valet subsistere, quoniam potest homines pigra fatuitate
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. nunc quidẽ beneficia prȩstent:
pallusiones tropicas consequent̃ exponit:
Quae figura dicitur parabolȩ: qm̃ res sibi
genere dissimiles cõparantur: Hȩc igitur
omnianiuis. nebula crystallũ. frigusmala
sunt huius scłi: quȩ peccatoꝵ gelumortalia
corda constringunt: & instuporẽ saxcum
faciunt ꝑmanere: nisi dñi calore soluant̃
Seduideam̃ : quẽ ammodũ singulis rebus
cõpetens medicina prȩst&: Dicit erum
Quidat niuem sicut lanam dat facit sig¬
nificat. Sicut uulgo dicimꝰ: dedit nob̵ iudiciũ
quando aliquid monstratũ atq: edoctũ eẽ de¬
claramꝰ. Qua ꝓpt̃ facit niue sicut lanam :
ut qđ ante frigoris a cerbitate gelatũ ẽ. in la¬
ne ammollitiem pducatur: Quod fit utique
quando frigidissima peccatis cordamorta¬
lium ad ardorẽ satis factionis ad duxerit
Niuis ẽ enim homo cum recedit adño: Lana
cua deiꝰ meruerit uenire medicinã: Nebula
significat omne peccatũ. qđ sẽꝑ caliginosa

Expanded text:
tavit, nunc quid ejus beneficia praestent per allusiones tropicas consequenter exponit. Quae figura dicitur parabole, quoniam res sibi genere dissimiles comparantur. Haec igitur omnia, nix, nebula, crystallum, frigus, mala sunt hujus saeculi, quae peccatorum gelu mortalia corda constringunt, et in stupore saxeo faciunt permanere, nisi Domini calore solvantur. Sed videamus quemadmodum singulis rebus competens medicina praestetur. Dicit enim: Qui dat nivem sicut lanam. Dat facit significat, sicut vulgo dicimus: Dedit nobis indicium, quando aliquid monstratum atque edoctum esse declaramus. Quapropter facit nivem sicut lanam, ut quod ante frigoris acerbitate gelatum est, in laneam mollitiem perducatur. Quod fit utique, quando frigidissima peccatis corda mortalium ad ardorem satisfactionis adduxerit. Nix enim est homo cum recedit a Domino; lana cum ad ejus meruerit venire medicinam. Nebula idem significat omne peccatum, quod semper caliginosa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑ uisio pacis Quȩ ꝓpriȩ adillam
ciuitatẽ ꝑtin&: quȩ uitioꝵ scandaloꝵ
consortia non habebit: Sedista uisio pacis.
erii dñi contẽplatio saluatoris quã nemo
alter merebitur nisi qui abuniuersa m̃tis
ꝑturbatione libertur Vnde merito hȩc
duo nomina: future illi conueniunt ciuita¬
ti adepti p̃mumunus & uocabulũ sublimi

Expanded text:
pretatur visio pacis, quae proprie ad illam pretatur visio pacis, quae proprie ad illam civitatem pertinet quae vitiorum et scandalorum consortia non habebit. Sed ista visio pacis erit Domini contemplatio Salvatoris, quam nemo alter merebitur, nisi qui ab universa mentis perturbatione liberatur. Unde merito haec duo nomina futurae illi conveniunt civitati, adepti praemii munus, et vocabulum sublime
Abbreviated transcription (Latin):
sed hoc nullatenꝰ repetere fastidimus:
cũ sit inhebrea lingua reconditũ nullo tam̃
const& alio sermone : trans latũ: Hoc grecꝰ:
hoc latinus : hoccaldeus hoc syrus: hoc
ꝑsa : hoc arabs: hocten& natio cuncta
terrarum & quicquid ẽ. deditũ diuinitati.
dignitatẽ huius nominis piadeuotione
ueneritur Nulli absonũ nulli uid& ur
absurdum: sed om̃s celebrant gaudia sua
huius nominis suauitate p̃lata: Hocergo
pura m̃te cantem totisq in eo uiribus occũ¬
pemur : ut sicut corporis aurib dulcissim
son redditur: Ita & cor dissui caritate ꝓfe¬
ratur diuisio psalmi
suis dñm debeat iugi exultatione lau¬
dare. Scđo mysticis allusionib latius
enumerat quanta populo suo pius misera¬
dnm. lauda dmtuuco sion.
Psalm̾ hic a primouersu usq ad finẽ.
potentiam dñi p̃dicandã cõmemorat:
Quod psalmi: ipsius relatione cognoscis
Hierusalem sicut sẽpe iam dictũ. ẽ in ter¬

Expanded text:
sed hoc nullatenus repetere fastidimus: sed hoc nullatenus repetere fastidimus: cum sit in Hebraea lingua reconditum, nullo tamen constet alio sermone translatum. Hoc Graecus, hoc Latinus, hoc Chaldaeus, hoc Syrus, hoc Persa, hoc Arabs, hoc tenet natio cuncta terrarum; et quidquid est deditum Divinitati, dignitatem hujus nominis pia devotione veneratur. Nulli absonum, nulli videtur absurdum; sed omnes celebrant gaudia sua hujus nominis suavitate prolata. Hoc ergo pura mente cantemus, totisque in eo viribus occupemur; ut sicut corporeis auribus dulcissimus sonus redditur, ita et cordis sinceritate proferatur. 495 Divisio psalmi. num debeat jugi exsultatione laudare. Secundo mysticis allusionibus latius enumerat, quanta populo suo pius miserm; lauda Deum tuum, Sion. Psalmus hic a primo versu usque ad finem potentiam Domini praedicandam commemorat, quod psalmi ipsius relatione cognoscis. Jerusalem sicut jam saepe dictum est inter
Abbreviated transcription (Latin):
Superius dix̃ qui ei poterant displicere.
nunc dicit qualesint illiquiplacent
Amat itaq dñs qui eũ formidant: sed
nontimore degeneres Multienĩ timeNt:
sed quia desperant demi scđa eius minime
diliguntur : sicut iudas qui posttimor ẽ
culpę recognitę non supplicandum.
sed desperandum potius aestimatur
Illeenim timor dõ ꝓbatur acceptus: quicũ
amore maximo & pia prȩsumptione con¬
iungitur: Timeat ergo unus quisq ne
pecc&. am& ut supplic&. Nam si roga
ad finem scłi ꝑtinere non dubium .e.
quando disꝑsiones isrł inunũ populum
congregantur: ut fiat unꝰgrex & unus
illi uiui preciosiores omnib margaritis
incȩleste fabricam &nã beatitudinem
solationẽ : ꝑ secutio &nam requiem: pui¬
ꝑtas pia dibit regnacȩlestia: Et quicqͥd
hic grauit̃ ptuler̃ : ibi setalia sustinuisse
gaudebt̃: Dona dñe hic pęnitentiã maloꝵ
ut illic facias nob̵ gaudĩ eẽ ꝑ p&uum. ex¬
Id con suetum quidem ałł reuestimur:

Expanded text:
Superius dixit qui ei poterant displicere, nunc dicit quales sint illi qui placent. Amat itaque eos Dominus qui eum formidant, sed non timore degeneri. Multi enim timent; sed quia desperant de misericordia ejus, minime diliguntur: sicut Judas, qui post timorem culpae recognitae, non supplicandum, sed desperandum potius aestimavit. Ille enim timor Deo probatur acceptus, qui cum amore maximo et pia praesumptione conjungitur. Timeat ergo unusquisque ne peccet, amet ut supplicet. Nam si rogatad finem saeculi pertinere non dubium est, quando dispersiones Israel in unum populum congregantur, ut fiat unus grex et pailli vivi pretiosiores omnibus margaritis in coelestem fabricam et aeternam beatitudinem solationem, persecutio aeternam requiem, paupertas pia dabit regna coelestia, et quidquid hic graviter pertulerunt, ibi se talia sustinuisse gaudebunt. Dona, Domine, hic patientiam malorum, ut illic facias nobis gaudium esse perd consuetum quidem Alleluia revertimur,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dicit quaecipos sunt omnimodis
displicere: Equus: ad suꝑbiam plerumq
ponitur indicandam Nam &ipsũ animal
ceruice prȩsumens: suiis seꝑ incumbit.
& aduersus rapidos spumosa concertatio¬
ne festinat Huic suꝑb homo atq p̃tumiđ
cõparat̃: cui diuinitas non potest . eẽ. pla¬
cabilis qui amansuctos elpgit & deuotos
sicut alius psabn dicit: ł allax equus ad sałt
&alibi: Hu incurrib & hu inęquis nos
autẽ in nomine dñi dĩnr̃i magni ficabim᷑.
Tab̾ nacula uiroꝵ: in fidelium sunt conuen¬
ticula dementium paganoꝵ : quȩ se incul¬
turas pessimas semꝑ extendunt: Respice
uim uerboꝵ: quiauiroꝵ dix̃ tabnacula:
non diuina. Id .ẽ. prę sumptiones inlicitates:
quassibi audaces homines ꝓpria uoluntate
constituunt: Virenim & in malo ponitur.
sicut . ẽ. illud Uirum sanguinũ & dolosũ

Expanded text:
nunc dicit quae ei possunt omnimodis nunc dicit quae ei possunt omnimodis displicere. Equus ad superbiam plerumque ponitur indicandam; nam et ipsum animal cervice praesumens, frenis semper incumbit, et ad cursus rapidos spumosa concertatione festinat. Huic superbus homo atque praetumidus comparatur, cui Divinitas non potest esse placabilis, quia mansuetos eligit et devotos, sicut et alius psalmus dicit: Fallax equus ad salutem . Et alibi: Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur . Tabernacula virorum infidelium sunt conventicula dementium paganorum, quae se in culturas pessimas semper extendunt. Respice vim verborum, quia virorum dixit tabernacula, non divina, id est praesumptiones illicitas, quas sibi audaces homines propria voluntate constituunt. Vir enim et in malo ponitur, sicut est illud: Virum sanguinum et dolosum
Abbreviated transcription (Latin):
Quidat iuartis es camiꝑsoq: &
pulilis coruoꝵ inuocantib eum
um̃ta: ecclesiasticos significant gre¬
ges qui cõ petenti refectione pascunt᷑:
A lu lacte: alii cibo solido ꝓut dispensa¬
toriuisum fuerit : qui soł nouit quȩ sunt
ꝓfutura pręstare: Coruisunt : in religi¬
osiuiri qui peccatoꝵ nigredine insepara¬
biliter uestiuntur: necaliquo splendore
conuersionis elucescunt: Pulli uero cor¬
uorum: ut phisio logi uolunt caelestirore
uescuntur. & adhuc paternas escas id .ẽ.
cadauerũ fetores beneficio &atis ignorant
Qua pater paganoꝵ filus atq ꝑuersoꝵ
dit escam : quia pat̾nã uitã. innocentiȩ mu¬
nere consecunt᷑: & uide. qđ addidit inuo¬
cantib eum. Qm̃ solupsicũ inuocant: qui
regulas scripturarũ nulla her&ica prauitate
subuertunt: Hoc nisi adhomines referas.
Inuocaredñm que ad modum potest pullis con¬
tatem habebit. hec in tãbeꝵ naculis
Iurꝑi bene placitum . ẽ. ei:
ostquam narrauit illa quaȩ fecit dñs.

Expanded text:
Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum. Jumenta ecclesiasticos significant greges, qui competenti refectione pascuntur, alii lacte, alii cibo solido, prout dispensatori visum fuerit, qui solus novit quae sunt profutura praestare. Corvi sunt irreligiosi viri, qui peccatorum nigredine inseparabiliter vestiuntur, nec aliquo splendore conversionis elucescunt. Pulli vero corvorum ut physiologi volunt coelesti rore vescuntur, et adhuc paternas escas, id est cadaverum fetores beneficio aetatis ignorant. Quapropter paganorum filiis atque perversorum dat escam, quia paternam vitam innocentiae munere non sequuntur. Et vide quid addidit, invocantibus eum: quoniam soli ipsi eum invocant qui regulas Scripturarum nulla haeretica pravitate subvertunt. Hoc nisi ad homines referas, invocare Dominum, quemadmodum potest pullis contatem habebit, nec in tabernaculis viri beneplacitum est ei. Postquam narravit illa quae fecit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iansueti sunt quos superius dixit.
tribulatione contritos & afflictio¬
nis consuetudinc patientes & intuere quã
pulcherrima sit facta diuersitas Man su¬
eti suscipiunt᷑ incelũ : suꝑbi deiciunt᷑ in t̾rã
ut ꝑmutationẽ uicariam unde humilis le¬
uatus .e. ibi suꝑb corruat: &unde sitanas
elatus cecidit: fidelis homo subleuatusa scenđ
Incipiteenim: illis dicitur. qui ad huc tacese
noscuntur: Dño in confessione: subaudi¬
endũ .ẽ. cantare: Sedista confessio: laudẽ
mon& & ꝓbitatis actionẽ hortatur
Cithara enim significat uis tutes motiales. con¬
sona operatione precinentes Quaetunt uera
crtharam reddunt. quandose foederata so¬
cietate coniungunt: Nam sicut integra
lyra dicinon potest cui aliqua corda subtra¬
itur: sic necuir scs ꝑfectus eftimatur cuiuistꝰ

Expanded text:
Mansueti sunt quos superius dixit tribulatione contritos et afflictionis consuetudine patientes. Et intuere quam pulcherrima sit facta diversitas. Mansueti suscipiuntur in coelum, superbi dejiciuntur in terram, ut per mutationem vicariam unde humilis levatus est, ibi superbus corruat, et unde Satanas elatus cecidit, fidelis homo sublevatus ascendanim illis dicitur qui adhuc tacere noscuntur. Domino in confessione, subaudiendum est, cantate. Sed ista confessio laudem monet, et probitatis actionem hortatur. Cithara enim significat virtutes morales consona operatione praecinentes, quae tunc veram citharam reddunt, quando se foederata societate conjungunt. Nam sicut integra lyra dici non potest cui aliqua chorda subtrahitur, sic ne vir sanctus perfectus aestimatur, cui virtus
Abbreviated transcription (Latin):
citer suscipit: quise ad audiendũ suꝑ nomu¬
nere desideranter obtulerit: Necuacat
quod dixit parat: quia nisulle eã pparaue¬
rit nullus adipsam potest suis meritis ꝑue¬
nire: Sẽq̃ Qui ꝑducit in montib foenũ.
& herbã seruituti hominum. Hoc quoq
spiritaliter accipiendum . ẽ: Montes signi¬
ficant uiros stõs: in quib dñs foenum
herbãq ꝓducit: unde simpliciores in
eccła catholica tãquã simplicia iumenta
pascantur: Fȩnum ꝑtin& ad predicationes
robustas. Herba ad monita molliorti.
Faenum siquidem fuit: quando dix̃ apłs
Volo om̃s homines tẽ. sicut meipsum:
tur sus: lac uob potum dedi nones cam:
lsta enim midiora p̃cepta: herbmerito
comparantur: Nam quod dicit seruituti

Expanded text:
citer suscipit, qui se ad audiendum superno muciter suscipit, qui se ad audiendum superno munere desideranter obtulerit. Nec vacat quod dixit, parat, quia nisi ille eam praeparaverit, nullus ad ipsam potest suis meritis pervenire. Sequitur, Qui producit in montibus fenum et herbam servituti hominum. Hoc quoque spiritualiter accipiendum est. Montes significant viros sanctos, in quibus Dominus fenum herbamque producit, unde simpliciores in Ecclesia catholica tanquam simplicia jumenta pascantur. Fenum pertinet ad praedicationes robustas, herba ad monita molliora. Fenum siquidem fuit, quando dixit Apostolus: Volo omnes homines esse sicut meipsum .rursus, Lac vobis potum dedi, non escam . Ista enim minora praecepta herbis merito comparantur. Na
Abbreviated transcription (Latin):
Quidat ium̃tis escimipsoꝵ: & pulilis coruoꝵ
inuocantib eũ Quidenim potentius quã
creatorẽ creaturis suis competenti modulo
subuenire: frequent autẽ scriptura diuina
hanc speciem definitionis amplectitur. ut ꝑ
id quod dñs operatur. uirtus eiꝰ potestasq
monstrłtur: quod nunc ꝑ istũ & ilium uersũ
consequenter efficitur: Namcũ superius
posuiss& Incipite dno in confessione nunc
cuidño sit confitendũ. Cuidenter ostendit:
Sed quamuis ista & adlitterã bene uidextur
Intellegi: melius tam̃ siallegorice dicta sen¬
timus Celum hic scam ꝓph&iam con¬
gruenter aduertim. Hanc diuina ꝓuisione
similis nubib tegit obscuritas: ut sensus
nr̃os incit& adquerendũ dũgrati s. acci¬
pitur id quod fatigato desiderio ꝑuenitur:
Sequitur: Quid nubes parturiant: scilic&
ut copiam aideant᷑ pręstare pluuiarum.
Hoc ẽ. diuinȩ predicationis: fontes in ri¬
guos Sed cuiterra hec pluuia paratur.
utiq sicienti Illeenim uer bũ dñi effica¬

Expanded text:
escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum. Quid enim potentius quam Creatorem creaturis suis competenti modulo subvenire? Frequenter 494 autem Scriptura divina hanc speciem definitionis amplectitur, ut per id quod Dominus operatur, virtus ejus potestasque monstretur. Quod nunc per istum et alium versum consequenter efficitur. Nam cum superius posuisset: Incipite Domino in confessione, nunc cui Domino sit confitendum evidenter ostendit. Sed quamvis ista et ad litteram bene videantur intelligi, melius tamen si allegorice dicta sentimus. Coelum hic sanctam prophetiam congruenter advertimus; hanc divina provisione similis nubibus tegit obscuritas, ut sensus nostros incitet ad quaerendum, dum gratius accipitur, ad quod fatigato desiderio pervenitur. Sequitur quid nubes istae parturiant, scilicet ut copiam videantur praestare pluviarum, hoc est divinae praedicationis fontes irriguos. Sed cui terrae haec pluvia paratur, utique sitienti. Ille enim verbum Domini effica
Abbreviated transcription (Latin):
Bãsan: confusio. Quienim coacer¬
uat peccata nr̃a : absolute diabolus . ẽ.
Ipscenim rectȩdicitur confusio. qm̃ &
sequaces suos confundit. & ipse de dñi
iudicio confusus abscedit. Uerum hȩc
& talia dñi uistute infecta latent. quan¬
donos eripere atam pessima obnoxie
Locum tertiȩ narrationis ingredit᷑:
& quãuis historia dehebrȩis dicere
uideatur: Iamen hoc & ad xp̃i anum
populũ aptissime refertur: qm̃ beati¬
tudo illa quaillis fuerit pollicita ex¬
pulsis qui sua iniquitate cecderunt.
scĩs ac fidelib xepĩanis ꝓmisse heredi¬
tatis p̃mia conferuritur: Meminerim
autẽ quodin hac quoq diuisione per
quinq: uersus duodecima species de¬
finitionis ꝑmaneat quã in scđa parte

Expanded text:
Basan confusio. Qui enim coacerBasan confusio. Qui enim coacervat peccata nostra, absolute diabolus est. Ipse etiam recte dicitur confusio, quoniam et sequaces suos confundit, et ipse de Domini judicio confusus abscedit. Verum haec et talia Domini virtute interfecta jacent, quando nos eripere a tam pessima obnoxietLocum tertiae narrationis ingreditur. Et quamvis historia de Hebraeis dicere videatur, tamen hoc et ad populum Christianum aptissime refertur: quoniam beatitudo illa quae illis fuerat pollicita, expulsis qui sua iniquitate ceciderunt, sanctis ac fidelibus Christianis promissae haereditatis praemia conferuntur. Meminerimus autem quod et in hac quoque divisione per quinque versus duodecima species definitionis permaneat, quam in secunda parte
Abbreviated transcription (Latin):
icit aqũa depetra rupis: quando
Utqui sunt ꝓpria siccitate steriles red¬
dantur diuina lar gitate manabiles
Depetra rupis. ad auxe sim positum ẽ.
qm̃ non praua. sed in ligentia & dura
saxa sunt. quaȩ in magnitudinẽ rupis
Icordenro impia desideria caelestis¬
miserator extinxerit: Tunc enĩ nosuiuimꝰ.
dũ illa moriuntur: & contraria sorte
necesse .ẽ. nos occũ bere : si contingat
tunc extinguitur : sifidelium animȩ
ab eorũ potestate tollantur. Ocidedñe
fortes reges: & liberes seruos humiles:
Eripe tibi deuotos : neille in fandis¬
simus eos sibifaciat . eẽ subiectos Seon¬
quando ea scã auctoritas ad salutẽ nr̃am
ꝓbatur iterasse: seon quidim: inter p̃¬
tatus ẽ. tẽp̃tatio oculorum. Alter uero :¬
arborem in fructuosa: Amorreos: exa¬
cerbatio quao mna uident᷑. ad diabolũ
ꝑtinere. Ipse ẽ enim arbor infructuo¬
sa: ipsa ex acerbatio. Sed hȩc in nobis
dñs occidit quando nos adinstituta
g. inter prętatur : coaceruantẽ

Expanded text:
icit aquam de petra rupis, quando ut qui sunt propria siccitate steriles, reddantur divina largitate manabiles. De petra rupis ad auxesim positum est, quoniam non parva, sed ingentia et dura saxa sunt, quae in magnitudinem rupis corde nostro impia desideria coelesmiserator exstinxerit. Tunc enim nos vivimus, dum illa moriuntur; et contraria sorte necesse est nos occumbere, si contingat tunc exstinguitur, si fidelium animae ab eorum potestate tollantur. Occide, Domine, fortes reges, ut liberes servos humiles: eripe tibi devotos, ne ille nefandissimus eos sibi faciat esse subjectos. Versquando ea sancta auctoritas ad salutem nostram probatur iterasse. Sehon quidem interpretatus est tentatio colorum, aliter vero arbor infructuosa; Amorrhaeus exacerbationem; quae omnia videntur ad diabolum pertinere; ipse est enim arbor infructuosa, ipse exacerbatio. Sed haec in nobis Dominus occidit, quando nos ad instituta g interpretatur coacervans,
Abbreviated transcription (Latin):
sunipso fortiter aplidat᷑. CONCLUSIO
ompleta est lam̃ tantium psalmoꝵ
pianimis & laudanda deuotio :
Supra enim inseptua gesimo tertio.
& septua gesimo octauo psalmo futura
legitur hierusalẽ deplorata captiuitas:
hic autẽ tertius ciusdem rei psalmꝰ. ẽ.
ut sacratis simonumero trinitatis. pie¬
tas deuotissimȩ conpunctionis possit
offerri. Est quidẽ magnũ caritatis geñ.
quod ꝓximis iub& dñs exhibere. sita¬
men in eo modo m̃ suraq plangatur. ut nec
resurrectionis spes adimiposs&. nec in¬
iuste fecisse aliquid dñm suspicemur
Nam & si affectioso dolore succendimur:
modestiȩ tam̃ terminum excedere non
debemꝰ: humile quippe hac man suetum
dec& eẽ : quod studio pictatis offer tar
Nam cuius tẽperam̃ti sint iustȩ lacrimȩ:
testatur dñs xp̃s. qui considerata fragi

Expanded text:
si in ipso fortiter allidatur. Conclusio si in ipso fortiter allidatur. Conclusio psalmi. Completa est lamentantium psalmorum pia nimis et laudanda devotio. Supra enim in septuagesimo tertio et in septuagesimo octavo psalmis futura legitur Jerusalem deplorata captivitas; hic autem tertius ejusdem rei psalmus est, ut sacratissimo numero Trinitatis pietas devotissimae compunctionis possit offerri. Est quidem magnum charitatis genus, quod proximis jubet Dominus exhibere, si tamen in eo modo mensuraque plangatur, ut nec resurrectionis spes adimi possit, nec injuste fecisse aliquid Dominum suspicemur. Nam etsi affectuoso dolore succendimur, modestiae tamen terminum excedere non debemus. Humile quippe ac mansuetum decet esse, quod studio pietatis offertur. Nam cujus temperamenti sint justae lacrymae, testatur Dominus Christus, qui considerata f
Abbreviated transcription (Latin):
caelestem efficaciter eliduntur Nam
siiam cocperint adulti ẽẽ. & bustissima
&ate iuue nescere grauior pugna cũ eis
nascitur: neg facile a nostra infirmitate
superentur : Quam remnos & centesimꝰ
psalmꝰ monuis se declarat᷑ ubi dictũ. ẽ:
Inmatutinis inter ficiebam om̃s pecca¬
toresterrȩ. Sed quã uis psalmꝰ iste
animos nr̃os pia lam̃tatione ꝑmulserit
& inprima parte captiuitatẽ quoq
nra mistica exultatione narrauerit:
Inp̃sentitam̃ uersu sȩuissimi atq occul¬
tissimi uitii secr&a uulgauit. ut & pestẽ
ꝓder& & remedia nontacer&: Mit titur
enim inm̃tẽ nram diabolo inftigante.
.quod nolum: recͥpim quod nr̃a ȩftimatio¬
ne damnam. & trsranni dequadã peccati
ad nrãm redim ᷤᷤ execrationem sine dubi¬
tatione captiui: Sedistȩ cogitationes dũ
sunt paruulȩ. ꝑcutiantur. in petram cõ¬
minuantur. sicut dictũ .ẽ. in lapidem an¬
gularem: ubiomne: malum citodis soluit

Expanded text:
coelestem efficaciter eliduntur; nam coelestem efficaciter eliduntur; nam si jam coeperint adulti esse, et robustissima aetate juvenescere, gravior pugna cum eis nascitur, nec facile a nostra infirmitate superantur. Quam rem nos et centesimus psalmus monuisse declaratur, ubi dictum est: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sed quamvis psalmus iste animos nostros pia lamentatione permulserit, et in prima parte captivitatem quoque nostram mystica expositione narraverit, in praesenti tamen versu saevissimi atque occultissimi vitii secreta vulgavit, ut et pestem proderet, et remedia non taceret. Mittitur enim in mentem nostram, diabolo instigante, quod nolumus; recipimus quod nostra aestimatione damnamus, et tyrannide quadam peccati a nostra reddimur exsecratione sine dubitatione captivi. Sed istae cogitationes, dum sunt parvulae, percutiantur in petram, comminuantur sicut dictum est in lapidem angularem, ubi omne malum cito dissolvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
luxuria concitat aduitia: ita repres sam
ieiuniis atq tribulationib subditã faciamꝰ
.eẽ. uir tutib Reddimꝰ enĩ illi dignã r&ribu¬
tionem ut coacta faciat: quod in delicus
implere dissimulat. Iales enĩ r&ributiones
Adhuc adipsã loquitur carnẽ beatũ. eẽ
cõmemorans qui filioseiꝰ. id .ẽ. uitia nocen¬
tiaten& : quia iam illa tenere ꝓuectus. ẽ:
Nam quando aliquid tenemꝰ hoc in potes¬
tatenra redigimꝰ & desinit fieriliberum :
quod nob coeperit. cẽ. captiuum: addidit:
& allid& ad p&ram. ut non mor& tenens.
neuoluptas blanda subripiat: allid&.
ait. ad petram. In dñm utiq saluatorem:
De quo scriptũ. ẽ: p&ra autẽ erat xp̃s
Ut statim confracta dispereant: quęnos
teterrimis motib instigabant beneaut̃
discutiendũ. ẽ: quod dix paruulostuos
Carnis scilic& errores quimiser amat. re
renascunt᷑: Hu dũparuili fuerint
facilius tenentur : atque in petram illã

Expanded text:
luxuria concitat ad vitia, ita repressam luxuria concitat ad vitia, ita repressam jejuniis atque tribulationibus subditam faciamus esse virtutibus. Reddimus enim illi dignam retributionem, ut coacta faciat quod in deliciis implere dissimulat. Tales enim retributiones d petram. Adhuc ad ipsam loquitur carnem, beatum esse commemorans qui filios ejus, id est vitia nocentia tenet, quia illa jam tenere provectus est. Nam quando aliquid tenemus, hoc in potestate nostra redigimus, et desinit fieri liberum, quod nobis coeperit esse captivum. Addidit, et allidet ad petram, ut non moretur tenens, ne voluptas blanda subripiat. Allidet, ait, ad petram, in Dominum utique Salvatorem, de quo scriptum est: Petra autem erat Christus ; ut statim confracta dispereant, quae nos teterrimis motibus instigabant. Bene autem discutiendum est quod dixit, parvulos tuos; carnis scilicet errores, qui misera matre nascuntur. Hi dum parvuli fuerint, facilius tenentur, atque in petram illam
Abbreviated transcription (Latin):
cisternȩ. Vn de si aqua sedulȩ tollitur:
usq ad fundam̃tũ eiꝰ sine dubio ꝑuenitur
Sedquid illis ꝓderat scłi istius lucẽ adimere
talib quando magis in ipso fundam̃to
&ernã uitã possidere uidebant᷑ occisi.
sundam̃tũ siquidem fidelium : xp̃c ẽ dñs¬
eis huius scłi ꝓbentur auferri Sicdũ ꝑse¬
cutores catholicam religionẽ ex aurire
cupiunt: felicissimas atq copiosissimas
coronas mastrrib contulerunt Filia
quam Retribuis ti nobis
iliababy lonis. bene caronr̃a dicitur
quia confusionẽ nob̵ ꝓbatur ingerere pecca¬
torum: huic additũ . ẽ. ꝓprium epite ⁊ hon
ut misera dicer&ur. Quid enim miserius
quã ut res fragilis tantis ausib in solescat
& ꝑ concupis centias in licitas sauci& anim as
uulnere peccatorũ : sicut dicit apłs Caro
concupiscit aduersus sp̃m Sed post quã
debabiloniȩ filia dix̃ : iustissimam cõpensa¬
tionem ei asserit. eẽ reddendã. ut sicut nos

Expanded text:
cisternae, unde si aqua sedule tollitur, cisternae, unde si aqua sedule tollitur, usque ad fundamentum ejus sine dubio pervenitur. Sed quid illis proderat saeculi istius lucem adimere talibus, quando magis in ipso fundamento aeternam vitam possidere videbantur occisi? Fundamentum siquidem fidelium Chriseis hujus saeculi probentur auferri. Sic dum persecutores catholicam religionem exhaurire cupiunt, felicissimas atque copiosas coronas martyribus contulerunt. Vers. qui retriFilia Babylonis bene caro nostra dicitur, quia confusionem nobis probatur ingerere peccatorum. Huic additum est proprium epitheton, ut misera diceretur. Quid enim miserius, quam ut res fragilis tantis ausibus insolescat, et per concupiscentias illicitas sauciet animas vulnere peccatorum? sicut dicit Apostolus: Caro concupiscit adversus spiritum . Sed postquam de Babyloniae filia dixit, justissimam compensationem ei asserit esse reddendam; ut sicut nos
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃p̃tandũ . eẽ. putauerunt. Qđ tam̃ utrũq
ad carnalia uitia referre posse ñ dubiũ ẽ:
lstisunt ergo filuedom: qui xp̃ianũ populũ
sunt grauissime ꝑ secuti. Ndm aliquasa¬
tis factione conuer si sunt. Hosinilla se¬
questratione bonorũ dep̃cant᷑ in memoriã
redire : uteos debita possit poena s̃cipere
Hoc enim dr̃ : sicut sȩpe menoratũ ẽ.
ꝓph&iȩ affeotu non maledicentisuoto:
In illis enim pietas nr̃a nonqueritur :
quidnĩ aestimatione damnan di sunt :
Addidit: Quidicunt exinanite exina¬
nite. quousq ad fundam̃tũ in ea in his
sermonib addendũ ẽ ꝑ ueniamꝰ ut nob
integra pos sit constare sententia
Quae figura apud magistros secularium
litterariũ dicit᷑ edips̃ sisidẽ. defectus
quando uerba ex industria suspendimꝰ
ut prȩter missa desiderabilius exqͥrant᷑
Uerba sunt ergo ista filioꝵ edom: ꝑsequen¬
tium populũ xp̃ianũ a similitudine tracta

Expanded text:
interpretandum esse putaverunt, quod tamen utrumque interpretandum esse putaverunt, quod tamen utrumque ad carnalia vitia referri posse non dubium est. Isti sunt ergo filii Edom, qui Christianum populum sunt gravissime persecuti, nec aliqua satisfactione conversi sunt. Quod autem in illa sequestratione bonorum deprecatur in memoriam redire, ut eos debita posset poena Hoc enim dicitur sicut saepe memoratum est prophetiae affectu, non maledicendi voto. In illis enim pietas nostra non quaeritur, qui Domini aestimatione damnandi sunt. Addidit, Qui dicunt: Exinanite, exinanite, quousque ad fundamentum in ea. In his sermonibus addendum est, perveniamus, ut nobis integra possit constare sententia. Quae figura apud magistros saecularium litterarum dicitur ellipsis, id est defectus, quando verba ex industria suspendimus, ut praetermissa desiderabilius exquirantur. Verba sunt ergo ista filiorum Edom persequentium populum Christianum, a similitudine tracta
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ uitulum saginatum in eius conuiua¬
tione mactauit: uel post infirmitatẽ
sanitas corporis refatuta ut ezechiȩ regi
contigit: cui post egritudiẽ ualidissimã
quindecim annoꝵ quoq spatia legimus
ad tributa. Uerborum quoq ipsoꝵ dicta
pensanda sunt. Nam principium l&itiȩ:
sc̃ꝑ ualidum. seꝑ amplissimũ .ẽ. quando
in ipsĩsinitus uoluntas accendit᷑ gaudioꝵ
dum calore. animi inl&itiam rapimus
quã ui ꝑuenire credebamꝰ Omnia siquidẽ
subita uiolenta sunt. & quod diuturnum
in hoc scło fuerit intepescit. Qua ꝓpter
adex aggerandam fidȩi calorem principio
l&itiȩ illã dicit prȩponi : quã dec& supra
omnia plus amari:hic tam̃ uersus & supe¬
ricis: potest &iam illis conuenire quo ss
te quousq adfundam̃tũ in ea
dep̃catur: neinultos discedere patiatur.
qui ecłam dĩ seuissima increpatione di¬
lacerant. Edom : alii sanguinũ : aliit̃ renũ

Expanded text:
pater vitulum saginatum in ejus convivapater vitulum saginatum in ejus convivatione mactavit . Vel post infirmitatem sanitas corporis restituta, ut Ezechiae regi contigit, cui post aegritudinem validissimam quindecim annorum quoque spatia legimus attributa. Verborum quoque ipsorum dicta pensanda sunt. Nam principium laetitiae semper validum, semper amplissimum est, quando in ipsis initiis voluntas accenditur gaudiorum, dum calore animi in laetitiam rapimur, quam vix provenire credebamus. Omnia siquidem subita violenta sunt, et quod diuturnum in hoc saeculo fuerit, intepescit. Quapropter ad exaggerandum fidei calorem, principio laetitiae illam dicit praeponi, quam decet supra omnia plus amari. Hic tamen versus et superior potest etiam illis convenire, quos sque ad fundamentum in ea. deprecatur, ne multos discedere patiatur, qui Ecclesiam Dei saevissima increpatione dilacerant. Edom, ut diximus, alii sanguineum, alii terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miũ xp̃ĩani. Quid enim ꝓbatur. eẽ.
deterius quã illud nonposse loqui unde
consueuit medicina prȩstari. Psalmo¬
dia ẽ. enim consolatio flentium. cura
dolentium. sanitas egrotoꝵ: Hocanimȩ
reme dium. hoc miseriarũ omnium cog¬
noscit᷑ eẽ suffugium. Nam qui tali mũ¬
nere priuatur: ab omni beneficio con¬
solationis excludit᷑. Seqͣ. Si non prȩ¬
posuero hierus ł in principio l&itiemeȩ
Sunt quidem principia mundan &
Luxorioso pulchram feminam Suꝑbo:
iactantiam: Sedabsit ut hȩc principia
l&itiȩ : ꝓph&ali conueniant sanctitati
Quinimmo dicam quae honesta sunt :
ante ferri grauib uiris & sũma se hones¬
tate tractantib principiũ leitiae :¬
est filius natus: Sicut zachariȩ deiolme
contigit quiei angelica uoce ꝓmissus ẽ:
Est &iam defilio quipost tẽpora longa
reuer sus ẽ. quodidem in euuglo ꝑ parabo¬
lam dictum legitur : quando laetis simus

Expanded text:
praemium Christiani. Quid enim probatur esse praemium Christiani. Quid enim probatur esse deterius quam illud non posse loqui, unde consuevit medicina praestari? Psalmodia est enim consolatio flentium, cura dolentium, sanitas aegrotorum. Hoc animae remedium, hoc miseriarum omnium cognoscitur esse suffugium. Nam qui tali munere privatur, ab omni beneficio consolationis excluditur. Sequitur, si non praeposuero Jerusalem in principio laetitiae meae. Sunt quidem principia mundanae luxurioso pulchram feminam, superbo jactantiam. Sed absit ut haec principia laetitiae prophetali conveniant sanctitati; quinimo dicamus quae honesta sunt, santeferri. Gravibus viris et summa se honestate tractantibus, principium laetitiae est filius natus, sicut Zachariae de Joanne contigit, qui ei angelica voce promissus est . Est etiam de filio, qui post tempora longa reversus est, quod idem in Evangelio per parabolam dictum legitur, quando laetissimus
Abbreviated transcription (Latin):
enim dñi scã debent. eẽ scõꝵ Scriptũ . ẽ.
enim. Nemiseritis margaritas uras
ante porcos Hisenimon&: nullatenꝰ
hie Rus alẽ: obliuis catu R are
dexte Ra mea
ollic& se ꝓpheta ecđam dĩ nũquã
penitus obliuisci. conditionem
sibi grauis simam ponens. quia neces¬
se.ẽ. ita fieri: si hierus alẽ contigerit
non amari Dextera quippe bonoꝵ¬
.ẽ. xp̃s dñs: sicut inquinto decimo
psalmo dictũ .ẽ. Prouidebam dnm
incons pectumeo sẽꝑ: qm̃ ad extris : ẽ.
mihi neccõmoueir adstringit sẽ
itaque ꝓpheta duris quidẽ uinculis: sed
nequaquã nouis ut ipse adñi saluatoris
memoria decidat. si hierusalẽ ab eiꝰ m̃te
discesserit. Ipsa ẽ enĩmat̃ fidelium. pa¬
tria felicium regiobeatorum: quã qui hic
obliuiscitur: ibi in regnodñĩ minim e col
Proponitur poenalis scđa conditio:
ut in dñi laudib obmutiscat: si oblit̾
fuerit hierusał: quod magnũ habent

Expanded text:
enim Domini sancta, debent esse sanctorum; scriptum est enim Domini sancta, debent esse sanctorum; scriptum est enim: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . His ergo monet nullatenus tui, Jerusalem, obliviscatur me dextera mea. Pollicetur se propheta Ecclesiam Dei nunquam penitus oblivisci, conditionem sibi gravissimam ponens, quia necesse est ita fieri, si Jerusalem contigerit non amari. Dextera quippe bonomo psalmo dictum est: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear . Astringit se itaque propheta duris quidem vinculis, sed nequaquam novis, ut ipse a Domini Salvatoris memoria decidat, si Jerusalem ab ejus mente discesserit. Ipsa est mater fidelium, patria felicium, regio beatorum, quam qui hic obliviscitur, ibi in regno Domini minime colloProponitur poenalis secunda conditio, ut in Domini laudibus obmutescat, si oblitus fuerit Jerusalem, quod magnum habent
Abbreviated transcription (Latin):
SION. quomodo cantabim canti¬
CŨ DÑI InTERRA ALIENO
ddunt aliud ponđ dolorib suis
ut usq ad hoc lubrium seꝑuenis se
dicere. quod sola plebs dñi consueuit
audire : suꝑb enim & arrogans uictor
uult sibi lusos & delicias dedĩ canticis
exhiberi. Quib respondendũ . ẽ: quo¬
modo decanta uim canticũ dni int̾ra
aliena: sedut magis illam pastem quã
coepim exsequam᷑: concupis centian
mundi obnoxios nos tenere. testatur.
apłs dicens. Uideo aliã legẽ in mem¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis mex
& captiuũ me ducentẽ in lege peccati
quae .ẽ. inmembris meis. Iste igitur
concupiscentiȩ quaenosiure captiuitatis
inlaqueant: frequenter nob suadent.
ut psalmodiȩ uerba in locis ꝓfanis
atq spectaculis gesticulatione nefan¬
dissima canere debeam. sed eis non ẽe.
consentiendũ p̃sens doctrina declarat
quando am mon& interra aliena Id ẽ.
inter actus uitiosos. qui sunt adõ alieni.
hymnum dni ñ. eẽ. cantandum. Verba

Expanded text:
s. 5. Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Addunt aliud pondus doloribus suis, ut usque ad hoc ludibrium se pervenisse dicere, quod sola plebs Domini consuevit audire. Superbus enim et arrogans victor vult sibi lusus et delicias de Dei canticis exhiberi. Quibus respondendum est, 465 Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Sed ut magis illam partem quam coepimus exsequamur, concupiscentiam mundi obnoxios nos tenere testatur Apostolus, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Istae igitur concupiscentiae quae nos jure captivitatis illaqueant, frequenter nobis suadent, ut psalmodiae verba in locis profanis atque spectaculis gesticulatione nefandissima canere debeamus. Sed eis non esse consentiendum praesens doctrina declarat, quando admonet in terra aliena, id est inter actus vitiosos qui sunt a Deo alieni, hymnum Domini non esse cantandum. Verba
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scłm transire facit in laesos sol
ad p̃mia diuina ñ ꝑuenit Desertus enĩ
ideo dicitur munđ : qui a diuina electio¬
ne priuatus : & merito sic uocat᷑. quia ad
se uenientẽ non recepit auctorem : qm̃¬

Expanded text:
hoc saeculum transire facit illaesos; soliad praemia divina non pervenit. Desertus enim ideo dicitur mundus, quia divina electione privatus. Et merito sic vocatur, quia ad se veniente
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis ostender& Ex p̃lici ł:¬
uamuis superitisi titulis dixerim
dauid significare. manu fortẽ
atq desiderabilem quod dño saluatori
euidentius indicauit. quando istud ꝓno¬
m̃ apposuit: Ipsienim reuerentius ꝓnun¬
tiandũ . ẽ. quasi altis simo. quasi omni¬
potenti. quasi caelestiregi. & tunc đđ
ifte iungenđ .ẽ. quoduo cabulũ none x
deitate sumitur. sedꝑ as sumptȩ carnis
originem uenire monstrat᷑. Ipse tam̃
adquem psalmi istius refestur uniuersa
confessio. DIUISIOPSALMI
ertotum quidem psalmũ populus
catholicus loquitur: qui ẽ. collectꝰ
deumuer so orbe terrarũ Prima
narratione beneficia si bidñi a tributa
conlaudat: postulans infuturis patien¬
tiam utaduersa mundi.uus pos sint
munere suftinere. Secunda dep̃catur.
ut regesterrȩ dñm confiteant᷑ excelsũ
Qm̃ in omnib maiestatis suȩ miracula
dignatur ostendere Orans nepeccatores
conuersus despiciat. quoscreare dig

Expanded text:
humanitatis ostenderet . Quamvis superioribus titulis dixerimus David significare manu fortem atque desiderabilem, quod Domino Salvatori evidentius indicavit, quando istud pronomen apposuit. Ipsi enim reverentius pronuntiandum est, quasi Altissimo, quasi Omnipotenti, quasi coelesti Regi. Et tunc David iste jungendus est, quod vocabulum non ex deitate sumitur, sed per assumptae carnis originem venire monstratur. Ipse tamen ad quem psalmi istius refertur universa confessio. Divisio psalmi. Per totum quidem psalmum populus catholicus loquitur, qui est collectus de universo orbe terrarum. Prima narratione beneficia Domini sibi attributa collaudat, postulans in futuris patientiam, ut adversa mundi ejus possit munere sustinere. Secunda deprecatur ut reges terrae Dominum confiteantur excelsum, quoniam in omnibus majestatis suae miracula dignatur ostendere: orans ne peccatores conversos despiciat, quos creare dig
Abbreviated transcription (Latin):
fuit᷑ p̃tium. quod p̃tium non haber&¬
Omni carninontantũ dehominib
uoluit intellegi. sed & quic quidnatat
quic quid uolat : quicquid repot. quic¬
quid graditur : qm̃ uniuersacius largitate
sadiantur. Nam sicut creator .ẽ. omniũ
ita & pastor animantium ꝓbat᷑. eẽ cunctoꝵ
Pascit &iã omnia spiritalia incorpor eo cibo
miscđae suae Namcũ generalit̃ indigeat᷑ ab
hominib: ipsius munere geritur. ut uniũ ã
continere. atq: existere conꝓbentur
Siue omni carnidat escam. fidelib tantũ
forsitan debemꝰ accipese quoscorpore
& sanguine suo saginare dignatur

Expanded text:
fuit pretium quod pretium non haberfuit pretium quod pretium non haberOmni carni, non tantum de hominibus voluit intelligi, sed et quidquid natat, quidquid volat, quidquid repit, quidquid graditur: quoniam universa ejus largitate satiantur. Nam sicut creator est omnium, ita et pastor animantium probatur esse cunctorum. Pascit etiam omnia spiritualia incorporeo cibo misericordiae suae. Nam cum generaliter indigeatur ab omnibus, ipsius munere geritur, ut universa continere atque existere comprobentur. Sive omni carni dat escam, fidelibus tantum forsitan debemus accipere, quos corpore et sanguine suo saginare dignatur
Abbreviated transcription (Latin):
Humilitas ꝓprie ꝑtin& ad tẽpora
xp̃iana: quaetunclatius desideri
coepit: quando eam in sedñs saluator
ostendit Ipse enim monstrauit & humi¬
litatis uiam: & patientiȩ disciplinam
Qua ꝓpt̃ ille humilitatis seruoꝵ suoꝵ
memor ẽ: qui & p̃ceptor eiꝰ. eẽ. dinoscit᷑
Memor fuit : significat scaẽ incarnatio¬
nis arcanum: quando aduentusuo cre
nos demanu imanicoꝵ npoꝵ¬
iadhistoriã adtendas:Lqmins
nullũ prȩtiũ aegrptiis dedit quando
hebrȩos demanib eoꝵ liberare dignat᷑ ẽ :
sed qui a in potestate diaboli uł ministro¬
rũ ei tenebam̾ obnoxii: tunc se immo¬
landũ magnũ pr&iũ dedit ut nos ab
cis redder& absolutos. Redemit enim
nos diuersis iniuriis & passionib suis.
claustra passus : alapis caesus. flagellis
uerberatus . ẽ. Redemit utiq sanguine
prȩtioso Ad postremum. redemit nos
miraculo. resur rectionis ostenso.
Sicut dicit apłs Cuncta cõplectens:
magno pretio redemptiestis. Hoc enĩ

Expanded text:
Humilitas proprie pertinet ad tempora Christiana, quae tunc latius desiderari coepit, quando eam in se Dominus Salvator ostendit. Ipse enim monstravit et humilitatis viam et patientiae disciplinam. Quapropter ille humilitatis servorum suorum memor eMemor fuit significat sanctae incarnationis arcanum, quando adventu suo crednos de manu inimicorum noad historiam attendas, nullum pretium Aegyptiis dedit, quando Hebraeos de manibus eorum liberare dignatus est. Sed quia in potestate diaboli vel ministrorum ejus tenebamur obnoxii, tunc se immolando magnum pretium dedit, ut nos ab eis redderet absolutos. Redemit enim nos diversis injuriis et passionibus suis, claustra passus, alapis caesus, flagellis verberatus est. Redemit nos utique sanguine pretioso, et ad postremum redemit nos miraculo resurrectionis ostenso, sicut dicit Apostolus cuncta complectens: Magno pretio redempti estis . Hoc enim