comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titur ubi erat: querẽd̾ ẽ quomõ
intelligatur ista missio siue filii.¬
legitur nussus. Et de ailio quidẽ
ita scribit apłs. Cũ autẽ uenit
plenitudo tp̃is misit deus filiũ suũ
frũ ex muliere. fcm sb̾lege. ut eos
qui cb̃ lege erant redimeret.
Misit inquit filiũ s nũ scm̃ exmuli¬
ere. Quo nomine quis catholicꝰ
uesciat. nõ eũ priuacõm mrgini¬
tatis. set differentia serꝰ. hebreo
loq̃udi more significare uoluisseꝰ
Cũ itiq ait. misit deus filiũ snũi
fc̃m ex inuuere: saͥtis ostendit eo
mũdũ missus aduenit. Pronide
mitti a pr̃e sine cpũ scõ nõ potuit.
Non solũ qr indeiligitur pr cũ eñ
misit. idest fecit ex femnia ñ utiq
infectisrime atq aꝑtisime me
enuͣgelio dicitur. uirgini mariẽ
querenti ab angelo quo modo fi¬

Expanded text:
titur ubi erat, quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii,legitur missus. Et de Filio quidem ita scribiplenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere. Quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, non solum quia intelligitur Pater, cum eum misit, id est fecit ex femina, non utique manifestissime atque apertissime in euangelio dicitur uirgini Mariae quaerenti ab angelo: quomodo fi
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r est. ¶Cñ itaq hoc a pr̃e ⁊ fi¬
lio fcm̃ eẽt ut iu carne alius ap¬
pareret: ꝯgruent̾ dc̃s est micrus
ille qui in ea carne appuit. nuisse
autẽ ille: qui mea nd̃ a appuit.
Qm̃i illa q̃ corã corporeis oculis
foris gerũtur. ab int̾iore apparatu
u insibilem falciẽdo misisse eũ
dictus est. Qui si eo modo iusibi¬
lis sieret. ut cũ prẽ niuicibilis ẽẽ

Expanded text:
. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab interiore apparatu um visibilem faciendo misisse eum dictus est: qui si eo modo visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse
Abbreviated transcription (Latin):
si ip̃e se tͣdidit. Utrũq eñ dicit
apłs paulus. Qui filio inquit
ꝓprio nõ peꝑcit᷑ s ꝓ nobis om̃ib
tradidit illũ. Alibi autẽ de ip̃o
caluatore ait. Qui me dilerit.
⁊ tͣdidit semet ip̃m ꝓ me. eredo
recpõdebit si ꝓbe istal sapit: quia
uua uolũtas est prĩs ⁊ filu. i in¬
sepabilis opõ. Sie g ͦ intelligat¬
illam iuicarnacõi ⁊ er uirgie na

Expanded text:
si ipse se tradidit. utrumque enim dicit apostolus Paulus: qui filio, inquit, suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. alibi autem de ipso saluatore ait: qui me dilexit et tradidit se ipsum pro me. credo, respondebit, si haec probe sapit, quia una uoluntas est patris et filii et inseparabilis operatio. sic ergo intellegatillam incarnati
Abbreviated transcription (Latin):
potens eit glificare siliũ quẽ glo¬
rificat pr̃. Q si ille qui głificat
eo quẽ głificat maior est: sinam
ut equales sũt. qui se nucem g¬
głificat. Scriptũ est autẽ ꝙ ⁊ siliꝰ
ficaui suꝑ t̾ram. Sane caucant
ne putetur sp̃c cc̃o maior ambob.
q głificat quẽ filiũ ãm glĩficat
utroq minor est: qr i pr eũ mittit
Si autẽ abiero: mittã eũ ad uos.
Quam auestione primũ quero
iuide ⁊ quo missus sit filius. Ego
dũ. Eͥgo a pr̃e erit̾e ⁊ uenire inu
hiuic inundumi: ħ est mitti.
Qud gͥ ẽ q. de illo idem ip̃e enrͣglista
dicit. in ħ mũdo erat. ⁊ mũdus ꝑ
ipm sc̃s est. ⁊ mũdus eũ nõ ꝯgno¬
uit. Denĩ ꝯmĩgit. In sua ꝓpria ueuit.
Illuc utiq mssus est quouenit.
At si in hũc mũdũ missus est. qrer
nt a pr̃e ⁊ uenit in hũc mũdũ. ⁊ in
hoc mũdo erat. illuc g ͦ murus est.
ubi erat. Nam᷑ illud ꝙ scriptũ est
n ꝓph̾a dm̃ dice̾. celũ ⁊ t̾rã ego im¬

Expanded text:
nctus glorificare filium, quem glorificat pater. quod si ille qui glorificat eo quem glorificat maior est, sinant, ut aequales sint qui se inuicem glorificant. scriptum est autem, quod ficavi super terram . Sane caveant ne putetur Spiritus qui glorificat filium, quem glorificat utroque minor est, quia et pater eum mittit, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit Filius. Ego, dum . Ergo a Patre exire, et venire in hunc mundum, hoc est mitti. Quid igitur est quod de illo idem ipse evangelista dicit, In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in hunc mundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego im
Abbreviated transcription (Latin):
de dit silio. Nam panio post
ꝯscãnt̾ ait. Et potestatem
hõis cit. Qued̾ porro ita ut
.Q si ꝓpt̾ ea dictũ accepimus qr
informa accepta a c̾atura mĩor
est filiꝰ. ꝯseqñs erit. ut prior
pr̃ cuꝑ aquas ambulau̾it. aut
alicinꝰ alt̾iꝰ tetiuati de sputo
⁊ luto oculos apuerit. ⁊ cet̾a que
filius incarne aꝑpens int̾ hõ es fecit.
ut posset ea fac̾e quedixit. nõ posse
filiũ a se facere quicqmͣ mli qd̾ in¬
derat prẽm facientẽ. Quis a

Expanded text:
dedit Filio. Nam paulo post consequenter ait, Et potestatem hominis est. Quaedam porro ita, utQuod si propterea dictum acceperimus, quia in forma accepta ex creatura minor est Filius, consequens erit ut prior Pater super aquas ambulaverit, aut alicujus alterius caeci nati de sputo et luto oculos aperuerit, et caetera quae Filius in carne apparens inter homines fecit , ut posset ea facere qui dixit non posse Filium a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quis a
Abbreviated transcription (Latin):
crm dcm̃ est ego nõ iudico qñqm.
Si gomissus dicitur in qͣnͣtũ dr̃.¬
appuit foris in c̾atura corporali.
qui intus in natura spũali ocu¬
lis mortaliũ seniꝑ ocultus ẽ.
iam in ꝓmꝑtu est. intengere
etiã de s̾ pũ sc̃o. cur missus ⁊ ip̃e di

Expanded text:
dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. ⁊ ad intelligẽtiam
triuitatis. ꝓcaptu iufir¬
untatis hũane.Animũ
intendũt: ex ꝑti diał icultates
laboriosas suie in nñ acie m̃tis
conãtis intueri in accessibilem
lucẽ. siue in ipa multiplici ⁊ młti
Aliquid c̾tũ discussa om̃i ambi¬
guitate ꝑuen̾int : faculime de¬
bent ignoscere erranti in tau¬
⁊ ꝑ uestigacõe secreti.  .i¬
t dũo sũt que in errore¬
hominũ difsiculime tollerant᷑¬
pꝰ resũptio priusqͣm u̾itas pateat.
ł cũ iam patu̾it: p̾sũpte deffensio
falsitatis. Aquib duob uiciis
nirnis inituicis inuencõis u̾itatis

Expanded text:
nt, et ad intelligentiam Trinitatis pro captu infirmitatis humanae animum intendunt; experti difficultates laboriosas, sive in ipsa acie mentis conantis intueri inaccessibilem lucem, sive in ipsa multiplici et multimaliquid certum discussa omni ambiguitate pervenerint, facillime debent ignoscere errantibus in tanti pervestigatione secreti. Sed duo sunt quae in errorehominum difficillime tolerantur; praesumptio, priusquam veritas pateat; et, cum jam patuerit, praesumptae defensio falsitatis. A quibus duobus vitiis nimis inimicis inventioni veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
hec ead̾ facit ⁊ eilius eimlit̾. qr
de pr̃ecit. Nen .n. alia similit̾
sicut pictor alias tabulas pin-¬
git. q̃madmod̾ ab alio pittas
iidit. nec eãd̾ dissmulit̾. sicut
corpus easd̾ litt̾as exprimit.
quas amiꝰ cogitauit. set q̃cũ¬
uilit̾.Ac ꝑ h̾ insepabislis ⁊ par
uus i qd̾ uid̾it prenfacientem.
¶E .x. hac gͦ regula ꝯͣ ita loquũt᷑
scripture ut nõ aliũ alio minorẽ
nõ nillie ũsensũ ꝯcepũt tanqͣm
minor siliꝰ dicetur. Quid̾ a nr̃i
indoctõres ⁊ inhiis minime erudi¬
ti dũ ħ̾ scd̾m forͣm ẜui conaturi
accipe. ⁊ eos rectus intellectꝰ nõ
sequitur: ꝑturbantur. Ꝙ ntac¬
ci dait: tenenda est hec regnla.
aua nõ minor filiꝰ set qd̾ de pr̃e
sit.intimatur. Quib u̾bis nõ in¬
eqͣlitas: sec natiuitas eiꝰ oñdr̃.¬

Expanded text:
haec eadem facit et Filius similiter, quia de Patre est. Neque enim alia similiter, sicut pictor alias tabulas pingit, quemadmodum alias ab alio pictas videt; nec eadem dissimiliter, sicut corpus easdem litteras exprimit, quas animus cogitavit: sed quaecuunisi quod viderit Patrem facientem. Ex hac ergo regula, qua ita loquuntur Scripturae, ut non alium alio minorem,nonnulli eum sensum conceperunt, tanquam minor Filius diceretur. Quidam autem nostri indoctiores, et in his minime eruditi, dum haec secundum formam servi conantur accipere, et eos rectus intellectus non sequitur, perturbantur. Quod ne accidat, tenenda est haec regula, qua non minor est Filius, sed quod de Patre sit intimatur: quibus verbis non inaequalitas, sed nativitas ejus o
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ut hec ido̾ dicta suit qr inꝯnui¬
tabilis est uita sili sicut pr̃is.
⁊ tam̃ de pr̃e est. ⁊ inseꝑibilis est
opo prĩs ⁊ filii. set tam̃ ita ꝯpari
filio. de illo est dequo ip̃e idest
de prẽ ⁊ itauidet filiꝰ prẽnnt
quo eũ iuudet. hoc ip̃o sit filius.
Non enĩ aliudẽ uli ẽẽ de pr̃e idest

Expanded text:
go ut haec ideo dicta sint, quia incommutabilis est vita Filii sicut Patris, et tamen de Patre est; et inseparabilis est operatio Patris et Filii, sed tamen ita operari Filio de illo est, de quo ipse est, id est de Patre; et ita videt Filius Patrem, ut quo eum videt hoc ipso sit Filius. Non enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ĩ si ita q̃ramꝰ enodatius sor¬
tassis ꝙ dicimꝰ appebit. Quomiͦ
nusit deus filiũ s̃nũ. Iussit ut ue¬
niret atq ille iubenti obtemꝑãs
Ergo a pr̃e ⁊ filio nucsus est idem filiꝰ¬
fc̃s qr u̾bũ prĩs est ip̃e filius.
Quis enĩ setam sacrilega ĩduat.I
opĩone ut putet tp̃le ilbũ a pr̃e
fc̃m eẽ ut et̾mis filius mitt̾etur
⁊ in carne apperet ex tp̃r Set
utiq in ip̃o dei u̾bo qd̾ erat in prin¬
cipio apud dñi ⁊ deus erat. in ip̃a

Expanded text:
nam etiam, si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: quomodo misit deus filium suum? iussit, ut ueniret, atque ille iubenti obtemperauErgo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale Verbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur, et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo, quod erat in principio apud Deum et De
Abbreviated transcription (Latin):
ambignũ sit ano nãrefe̾nda sĩt
utrũ ad illud qd̾ ꝓpt̾ accũptã c̾atu¬
Et mͥ quid̾ iidetur: sieo modo n¬
ambiguũ est. ut exꝑlicari disc̃¬
niq nõ possit: ex utͣalibet regła
cine ꝑiculo posse intelligusicut
est quod ait mea doctrua nõ est
mea: set eiꝰ qui me micit. Nam
⁊ersorͣ serui potest accipi sicut iã
sorma di in qua sic equalis ẽ pri:
ut tamen de pr̃e sit. Indei quippe
foͣr sicut nõ est liud filius. Aliud
uita eiꝰ. set ip̃a uita silius est:
ita nõ est aliud filiꝰ. Aliud doctͥ¬
na eiꝰ. set ip̃a doctrina filius ẽ.¬
intelligitur doctrina genuit fi¬
liũ qui est doctrina. ut qd̾ dãm
est me a docti ma nõ est mer.
set eiꝰ qui me misit. sic intelli¬
gatur ac si dictũ sit. Ego nõ
cũ a me ip̃o. s ab illo qui me mi¬

Expanded text:
ambiguum sit, quonam referenda sint, utrum ad illud, quod propter assumtam creatuet mihi quidem uidetur, si eo modo ambiguum est, ut explicari discernique non possit, ex qualibet regula sit sine periculo posse intellegi, sicut est quod ait: mea doctrina non est mea, sed eius qui me misit. nam et ex forma serui potest accipi, sicut iam forma dei, in qua sic aequalis est patri, ut tamen de patre sit. in dei quippe forma sicut non est aliud filius, aliud uita eius, sed ipsa uita filius eius est, ita non est aliud filius, aliud doctrina eius, sed ipsa doctrina filius eintelligitur, genuit filium, qui est doctrina. Ut quod dictum est, Mea doctrina non est mea, sed eius qui misit me: sic intelligatur, ac si dictum sit, Ego non sum e meipso, sed ab illo qui me mi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sapĩe thesauros ht̃ ⁊ scĩe. Nam
scribens apłs ad colotenses molo eĩ
uos scire inquit qnͣtũ c̾tam̃ hẽo
ꝓ uobis ⁊ pro hĩs qui cũt laodicie.
⁊ quitũq nõ uiderũt faciẽ meam in
carne. ut ꝯsolentur corda eoꝵ. co

Expanded text:
ae thesauros habet et scientiae. Nam scribens Apostolus ad Colossenses: Volo enim vos scire, inquit, quantum certamen habeam pro vobis, et pro iis qui sunt Laodiciae, et quicumque non viderunt faciem meam in car
Abbreviated transcription (Latin):
ppetua. ⁊ decideretur ardentius:
⁊ instantius inquiratur. Set circa
eos ista ceruantur: de quib apłs
dicit. Scimus q̃i diligentib dñi
onũa coopantur in bonũ. his qui
ecd̾m ꝓpos itum uocati eunt cãcti.¬

Expanded text:
perpetua, et desideretur ardentius, perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quibus Apostolus dicit: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis qui sec
Abbreviated transcription (Latin):
obstricta: tament remiiris pet¬
catis remanere de bucrunt cũ
ut nouus homo ꝑ testamentum
nonũ. iut̾ mala huiꝯ seculi nouo
ceciulo pararetur. miseram qͣm
meruit uita ista dampnata capiẽt᷑
tolerat᷑ss ⁊ quia siuietur prudent᷑
gratulans beatitudinẽ u̾o qmͣ libe¬
rata uita eutura cine sine habitura
est. sidelit̾ ⁊ pacient̾ expectans. Dia¬
bolus enĩ a dominatu ⁊al cordib si¬
deliũ foras micrus. ĩ quoꝵ damupu¬
acione atn iufidelitate licet dãpua¬
tua ⁊̃ ip̃e regnabat tantũ ꝓ ꝯdicõne
mortalitatis huiꝰ adu̾sarisinitur.
qnͣtũ eis expedire uouit de quo sa¬
crelittere ꝑsonant ꝑos aplĩcum.
ffidelis deus qui nõ ꝑmictat nos
temptari cuꝑid ad̾ potestis. set sa¬
ciet cum temptacione ĩ exitum
ut posritis custinere ¶Prosunt a̾
ista mala que fideles pie ferunt.
uel ademendanda pcc̃a. ul Adexcer¬
cendam ꝓbandamq iusticiã. uł ad
demonstranda uite huiꝯ nuseriã
ut issanbi erit beatitudouera atq

Expanded text:
obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudinem vero quam liberata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo sacrae Litterae personant per os apostolicum: Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque
Abbreviated transcription (Latin):
do prĩ deꝯfiliꝯobediẽs uiq ad mortẽ
crucis ¶Qͥo p̾mium ip̃iꝰ obediẽtie
ubi ostẽdẽtur meliꝰ qmͣm taruei
tanti mediatoris que ad iutã re¬
currexit et̾uam. ¶Ptinẽbat enĩ
ad iusticiã bouitatenq c̾atoris ut
Peand̾ rõnalem c̾aturã suꝑaretur
diabolus ꝙͣ ce suꝑacre gaudebat

Expanded text:
Filius obediens usque ad mortem crucis ? Quid, praemium ipsius obedientiae ubi ostenderetur melius, quam in carne tanti Mediatoris, quae ad vitam resurrexit aeternam? Pertinebat etiam ad justitiam bonitatemque Creatoris, ut per eamdem rationalem creaturam superaretur diabolus, quam se superasse gaudebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtranos᷑ Qͥ silio ꝓprio nõ pepertit.
cet pro nobis omib tͣdidit eum.
quomõ nõ ⁊ cũ illo om̃ia nobis do¬
nauit. ¶Cur gͦ ñfieret mors xp̃i.¬
Iumuo cur nõ p̃t̾micris alis ñunuia¬
bilib modis quib ad nos liber an¬
dos uti pocret onũpotẽs ip̃a potieri¬
niũ eligetur. ut ueret. ubi uec de
diumitate eiꝰ aliquid siuinutũ est
aut mmutatũ. ⁊ de huuanitute euic¬
cepta tiũ benefitu couatũ ẽ hoĩb
ut a dei sil io sempit̾uo eodq hoĩs
filio mors tp̃alis indebita redde̾t
qua eos a sempit̾na morte debi¬
ta liberaret: Pectata nr̃a diaco¬
lus tenelut ⁊ ꝑ uia nos m̾to ei¬
gebat in mortẽ. Duuicit ea ille
indutũ in et̾na morte debita deti¬
nere debuerit: qui xpm̃ i debi¬

Expanded text:
non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit . 21. Cur ergo non fieret mors ChriImo cur non praetermissis aliis innumerabilibus modis, quibus ad nos liberandos uti posset Omnipotens, ipsa potissimum eligeretur ut fieret; ubi nec de divinitate ejus aliquid imminutum est aut mutatum, et de humanitate suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille indutum in aeterna morte debita detinere debuerit, qui Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiuugit: Nullo modo tũ dixerimꝰ
istũ cũ ħ aguuꝯ ccdm trinitatẽ
ĩt̾ioris homimis agere. s pociꝰ
ext̾ioris: quia idcolũ menu̾uit.
⁊ qnͣdo uult: qnͣtũ nult intuetur qd̾ ad
sens ũ corꝑis ꝑtiuet quiuocatur. au¬
est conoꝵ tali cogitacione ymagi¬
nes uerrat. Si a qd u̾ba ista tigni¬
sicant teneat. ⁊ recoiat: iam qui¬
de maliquid int̾ioris hoĩs agit.
set nõdũ dicendꝰ uel putandus
ẽ uiuere rcd̃m it̾ioris hoĩs triita¬
tem: siea nõ diligit que ibi predi¬
cantur. p̾cipuĩtur. ꝓmitinctũtur.
Post eiĩ ⁊̃ ad hoc teuerec atqco

Expanded text:
it? Nullo modo tamen dixerimus istum, cum hoc agit, secundum trinitatem interioris hominis agere, sed potius exterioris: quia id solum meminit, quando vult, quantum vult intuetur, quod ad sensum corporis pertinet, qui vocatur auest sonorum, tali cogitatione imagines versat. Si autem quod verba illa significant, teneat et recolat; jam quidem aliquid interioris hominis agit: sed nondum dicendus vel putandus est vivere secundum interioris hominis trinitatem, si ea non diligat quae ibi praedicantur, praecipiuntur, promittuntur. Potest enim etiam ad hoc tenere atque
Abbreviated transcription (Latin):
diti. S mĩc de scĩa loquiuiur: post
de sapĩa qnͣtũ ipẽ donau̾it locuturi.
Nec uta duo sic accipianꝰ. qrͣnõ
uceat dicere uł istã sapĩam que
ĩ reb humanis est. uł illã scien¬
tiam. que nĩ diuims. Loq̃ndi enim

Expanded text:
diti. Sed nunc de scientia loquimur, post de sapientia, quantum ipse donaverit, locuturi. Nec ista duo sic accipiamus, quasi non liceat dicere, vel istam sapientiam quae in rebus humanis est, vel illam scientiam quae in
Abbreviated transcription (Latin):
entiã. u̾itatem ad capiãm: puto uo
ad illa dua ꝵ istaꝵ reꝵ distĩctione
In reb enĩ ꝑ tp̃s ortis. illa cũma
gr̃a est qd̾ homo iunitate ꝑ sone
ꝯiũctꝰ est deo: in reb uero et̾ns
rũma neritas recte retribuitu
dei u̾bo. Q ueroidẽ ipẽ est unge¬
nitꝰ a prẽ. plemis gr̃e ⁊ ueritatis.
ud actũ it idẽ ip̃ẽ rit in reb ꝓ nob̾¬

Expanded text:
m, puto nos ab illa duarum istarum rerum distinctione, In rebus enim per tempus ortis, illa summa gratia est, quod homo in unitate personae conjunctus est Deo: in rebus vero aeternis summa veritas recte tribuitur Dei Verbo. Quod vero idem ipse est Unigenitus a Patre plenus gratiae et veritatis, id actum est
Abbreviated transcription (Latin):
quo cunt omĩs thesauri capĩe ⁊ ra
entie absconditi. Qͣ denus noxͥrat
apls thesauros istos qnͣtũ eoꝵ
penetͣuerat ⁊ in eis ad qnͣta ꝑue¬
nerat quis pt̃ uosse: Ego tamen
ccdñ id qd̾ ecriptũ est uniciua a

Expanded text:
quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Quatenus noverat Apostolus thesauros istos, quantum eorum penetraverat, et in eis ad quanta pervenerat, quis potest nosse? Ego tamen secundum id quod scriptum est, Unicuique a
Abbreviated transcription (Latin):
uei ħ̾ poscumꝰ saltem in eingmate
⁊ ꝑcpoculũ ꝯtuendam ext̾citacione
in his ĩferiorib reb mente uemi¬
auius. Huiꝰ gͥ nerba fidei quieas
mcolis uocib memorie ꝯmẽdau̾it
nescieus quid significent. sicut so¬
lent quigreco nescĩt. u̾ba greta
tenere memorit̾. uł latma cmiłr¬

Expanded text:
m in aenigmate et per speculum contuendam exercitatiore in his inferioribus rebus mente veniamus. Hujus igitur verba fidei quisquis in solis vocibus memoriae commendaverit, nesciens quid significent; sicut solent qui graece nesciunt, graeca verba tenere memoriter, vel latina si
Abbreviated transcription (Latin):
peus hũilit̾ nõ quomõ allios scõs re¬
grebat illũ hoĩẽm set gerebat.
It tanta dona d̾i ⁊ siqua alia cũt
que de hacre nobis ⁊querere
Inũt ⁊ diccerere longũ est. nͥ u̾bũ ca¬
rofieret. nulla eẽnt. Hec a om̃ia¬

Expanded text:
non quomodo alios sanctos, regebat illum hominem, sed gerebat. Haec tanta Dei dona, et si qua alia sunt, quae de hac re nobis et quaerere nunc et disserere longum est, nisi Verbum caro fieret, nulla essent. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
piccẽtia carnus que mest gemitali¬
b membris. beue utatur castitas
ceditur pectando cacietur. si non
ceditur dissentiendo suenetur.
Que duo aliena suure a ꝑadico
aute ptm̃ dubitarequuis possit

Expanded text:
piscentia, quae inest genitalibus membris, bene utatur castitas ceditur, peccando satietur; si non ceditur, dissentiendo frenetur: quae duo aliena fuisse a paradiso ante peccatum, dubitare quis possit?
Abbreviated transcription (Latin):
Hliuitaq uideamꝯ auid ceriuos
lste plirus ꝑtirits effecerit. quid
collegerit. quo ꝑueu̾it. Beatos
eẽ se uelle oĩum hoĩm est. nec tũ
onuiũ est ades: qua cormundãte
ad leatitudiuẽ ꝓuonitur. Ita fit
ut ꝑst istã qui nõ om̃s uountt
ad illam tendendũ eit qmͣ uenio
pt̃ eẽ qui uolit. Beatos eẽ reuelle
om̃s in corde suouident. tanta ꝙ
est iu hac re nature humane ꝯspi¬
ratio fallatur homo qui ħ ex aĩo
euo de amino cõnicit alieno.
Deniq om̃s id uesse nos nouimꝰ
multi uero ĩmortale se eẽ despe¬
raut: cũ id qd oĩis nolunt. id est

Expanded text:
itaque videamus quid sermo iste prolixus effecerit, quid collegerit, quo pervenerit. Beatos esse se velle, omnium hominum est: nec tamen omnium est fides, qua cor mundante ad beatitudinem pervenitur. Ita fit ut per istam quam non omnes volunt, ad illam tendendum sit quam nemo potest esse qui nolit. Beatos esse se velle, omnes in corde suo vident, tantaque est in hac re naturae humanae conspiut non fallatur homo qui hoc ex animo suo de animo conjicit alieno; denique omnes id velle nos novimus. Multi vero immortales se esse posse desperant, cum id quod omnes volunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illum ꝯmꝙͣ liberari. adiabolido¬
diaboli partib necesse est eẽ mĩse¬
ram uitam. eandẽq ꝓpetuam. que
mors potiꝯ est dicenda quiuita: ead
cides ht̃ De qua ⁊ in hoc libro cicͥ

Expanded text:
 illum quemquam liberari a diaboli dodiaboli partibus necesse est miseram esse vitam, eamdemque perpetuam, quae mors est potius dicenda quam vita, eadem fides
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. ⁊ auos uocauit. ipõs iustifica¬
uit. quos autem instificauit. illos
mo cũ diabolo perit. nemo neque
ad mortẽ cub diaboli potestatere¬
muanebit. Deinde sequitur qd iã¬

Expanded text:
cavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos mo cum diabolo peribit; nemo usque ad mortem sub diaboli potestate remanebit. Deinde sequitur quod ja
Abbreviated transcription (Latin):
ta es incuꝑiorib libris. ⁊ m̃uẽtũ
riemuinẽ neminemdilig̾e qd̾ penitꝰ
ignorati ex his tũ quo ura eunt
diligi. qũdo diligi dicũta iguota.
Munc librũ istũ ita claudimꝯ ut
que fides ꝑ dilectio dpatur. ita
ut uirtutẽs quoꝵ ipẽ quib prudẽ¬

Expanded text:
est in superioribus libris , et inventum neminem diligere quod penitus ignorat; ex iis autem quae nota sunt diligi, quando diligi dicuntur ignota. Nunc librum istum ita claudimus, ut quae fides per dilectionem operatur , ita ut virtutes quoque ipsae quib
Abbreviated transcription (Latin):
Muito magis iusdisitati nuc̃ ĩ can¬
ipm̃. Insificati in quit ni cangui¬
ue ipĩꝰ. Iustificati plane nĩ eo as ꝙ
bat bccicus. Saluigͦꝰ er miꝯ ab
aliud ꝙͣiucta uindicta. Nonenĩ
cicut hoĩs anii ꝑturbatio ẽ ira
dei: cet illiꝯ ira ẽst. cuidicit alio
⁊̃ reꝯciliatio der que recte nitelsig
nisi cũ talis ira eiuitur. Nec mi¬
micieramus deo: nͥ ꝙ̃admod̾ ĩc¬
tiꝰ. tules imimicicie eii initur tre¬
ꝯciliantur uisto quos ip̃e iticicit.

Expanded text:
icati nunc in sanipsum. Justificati, inquit, in sanguine ipsius: justificati plane in eo quod bat, occisus. Salvi ergo erimus ab aliud quam justa vindicta. Non enim sicut hominis, animi perturbatio est ira Dei: sed illius ira est, cui dicit alio etiam reconciliatio Dei quae recte intelligitur, nisi cum talis ira finitur? Nec inimici eramus Deo, nisi quemadmodum jussis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantu
Abbreviated transcription (Latin):
oĩuo qnͣdo ꝯcipie batur urginus
ꝑtus. in quo nich morte dignũ
fuerat inuenturus. ⁊ eũ tñ occi¬
curus auttor mortis. auctoris
uite morte uiucẽdꝰ. uictorpͥun adã
⁊ tenens genus humanũ. uictꝰ a sdo
cẽt ex gu̾e : ut deceptor ille alb eo iũ¬
ceretur gn̾e nd̾ uncerat crie.
Et h̾ ita gestũ est: ut homo nõ ex¬
tollatur.set quigłiatur in dũo
glietur. Qͥ enĩ uctꝰ est: hõ tñi erat.
⁊ ideo uictꝰ est qr suꝑbe deus eẽ cupie¬

Expanded text:
nino, quando concipiebatur virginis partus, in quo nihil dignum morte fuerat inventurus, et eum tamen occisurus auctor mortis, auctoris vitae morte vincendus: victor primi Adam  tenens genus humanum, victus a secundo set ex genere; ut deceptor ille ab eo vinceretur genere, quod vicerat crimine. Et hoc ita gestum est, ut homo non extollatur; sed qui gloriatur, in Domino glorietur . Qui enim victus est, homo tantum erat; et ideo victus est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ille itaq deceptor qui fuit homini
mediator ad mortẽ falsoq euepen
se opponit ad uitã nõ ie purgacoĩs
ꝑ sacͥ ⁊ sacrificia sacrilega quibi
euꝑbi seducũtur. qr nec ꝑticipacõni
mortis nr̃e hr̃e potuit. necresuru ͨ¬
ad duplã nr̃am potuit afferre.
cimplã n̾o recurreccõm in qͣ⁊ sacͣ¬

Expanded text:
Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere potuit, nec resurrecad duplam nostram potuit afferre: simplam vero resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
naret. nosq liboraret a captiutate
pp̃ pcc̾m iusta. ruolusto sanguine ĩuiste
euso mortis cyrographũ delens ⁊ ius¬
tieicãdo redimens pect̃ore. ¶ mc eciã
diabolꝰ adhuc suos illudit quib ce
cua sacrauelut purgandis ⁊ pocius
in plicãdis ata m̾gendis falcus me¬
diator opponit ad̾ cuꝑbis eacillime
ab eis c̾ditursauctiorat diuimor.
Qͥ tñ aput eũ paucut imi remãse¬
rũt. agnoscentib gentib ⁊ piahũili

Expanded text:
varet , nosque liberaret a captivitate propter peccatum justa, suo justo sanguine injuste fuso mortis chirographum delens, et justificandos redimens peccatores. 18. Hinc etiam diabolus adhuc suos illudit, quibus se per sua sacra velut purgandis, et potius implicandis atque mergendis, falsus mediator opponit, quod superbis facillime ab eis creditur sanctior atque divinior. Qui tamen apud eum paucissimi remanserunt, agnoscentibus gentib
Abbreviated transcription (Latin):
crifilcio ꝓ nob̾ oblato quiqͥd culpaꝵ
erat unde nos princiꝑatꝰ ⁊ potestates
abluenda euplicia iure detinebãt
purgauit aboleuit extiurit. Et
sua resurreccõne in nouã iutani nõ
ip̃e milla coruptõnecarnus ⁊ eangͥ¬
nis septꝰ. ꝑ istã corꝑis mortans.
fragulitatem nimis egeno ⁊ meir¬
mo. tanto cuꝑibior qnͣto nelut du¬
rior ⁊ fortior. qiͣ pamiosor erumno¬
so dñalat ͣ uñ ip̃a morte tarius anu¬
sit. Quo em̃ cadentẽ nõ recutꝰ mi¬
pulit pct̃orẽ: illuc descendentem ꝑ¬
secutꝰ ꝯpulit redemptorẽ. Sic in
mortis ꝯsortio filiꝰ dei nobis eieri
dignatus est amicꝰ. quo nõ ꝑuemi¬
endo meliorẽ senobis atq maio¬
rem putabat iĩmitꝰ. Dicit euĩ
redemptormr̃. Maiorẽdilectõm ne¬
moht̃: qͣm ut aĩam suã ponat pro
amicis sins. Quo ccͣ ⁊̃ ipõ dño eecre¬

Expanded text:
crificio pro nobis oblato, quidquid culparum crificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos pipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis s
Abbreviated transcription (Latin):
citauit uerꝯ uite mediator illum
cp̃m mortuũ ⁊ mortis mediatorẽ.
a spiritib in ce credentiũ foras mi¬
rit. ut ñ regnar et intͥnsecꝰ s forĩ¬
secꝰ oppugnaret. nec tũ expugna¬
ret. Euise ip̃e quoq temptandñ
riũ.u̾ni ĩꝑ exemplũ. At ille pri¬
nuti ubi ꝑ om̃s aditꝰ adint̾iora
moliens n repe pulcus ẽ post bap¬
tirmia nle̾mo ꝯpleta om̃i tẽpta¬
mortis hũane ꝯu̾tit ce ad faciẽ¬
dami mortẽ qͣm potuit ⁊ ꝑmutrus
est iu illud: qd̾ ex nob̾ mortale n¬
potuit illud aliud racere ibi ex õi
pte denictꝰ ẽ. E. t mñ acceꝑit ext̾iꝰ
potestatẽ dñice cariis occidende:
unicula pccõr multoꝵ in multis mor¬
ꝓ nobis in debitã reddidit. ut nobis
potestatis exutus est carne. s ip̃e se
exuit. Nã qui posset nõ morisi nollet
ꝓculdubioq uoluit mortuus est.
Et ido principatꝰ ⁊ potestates exẽpla¬
uit fiducialit̾ triũphans eas in sem¬
ip̃o Morte sua. quippe uno u̾issnno ca¬

Expanded text:
itae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse quoque tentandum iam per exemplum. At ille primitus ubi per omnes aditus ad interiora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentamortis humanae convertit se ad faciendam mortem quam potuit, et permissus est in illud quod ex nobis mortale potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est: et unde accepit exterius potestatem dominicae carnis occidendae, ncula peccatorum multorum in multis mora Dominus pro nobis indebitam reddidit, ut nobis potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sa
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃e uolens de seruit dñi deserat
corꝑꝰ inuitꝰ ut cũ sp̃r dñ desuerit.
qr uouut deserat corpꝰ ⁊̃ ci nolu̾it.
nec decerat cũ uolu̾it mei aliqͣm sͥ
uĩ qm ipm corꝑ ꝯꝑimatur intule¬
rit. demõstrauit sp̃t mediatoris
qt uulla pena peccat ucq ad mor¬
tem carius accosserit qr nõ eã dese¬
ruit inuitꝰ: s qruoluit. qͣndo noluit.

Expanded text:
quia volens deseruit Deum, deserat corpus invitus; ut cum spiritus Deum deseruerit quia voluit, deserat corpus etiamsi noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit: demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deser
Abbreviated transcription (Latin):
u̾i sacrificiũ debẽtur. neq id pos¬
ꝑ iutiosis mũdandis pocrit otri
ħ c̾te oñs cupiũt. qui ꝓ re omri
cacrificiũ deo uolũt.
priginalia. nec ex hñana uita q̃
lidduntur. ẽ. ⁊ quid tam ꝯgruen
tamaꝑtũ Inc ĩmolacõi qͣm caro
mortalis. E t quid tã mũdũ pro
mũdandis uicñs mortaliũ. ꝙ̃ eni
ulla ꝯtagione carnacar nał ꝯcu¬
piscẽcie. cayo nata i ut̾o ⁊ ex ut̾o
uirgniali : et quidtã grate os¬
ferri ⁊ suscipi posset. qm caro tatͥ¬
Ut am̃ auatuor ꝯsid̾antur in oĩ sacri¬
ficio. cuiotferatur. A auoofferatur.

Expanded text:
verum sacrificium deberetur: neque id pospro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrifioriginalia, nec ex humana vita quae adduntur ? Et quid tam congruenttam aptum huic immolationi, quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacrUt quoniam quatuor considerantur in omni sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ est mors corꝑis ꝑtendẽs fortit᷑.
⁊ dis ponẽs oĩa suaiit̾. Alctingit .n.
tatẽ nncã incurrit. A morte autẽ
carnis al ieno dyabolo. unde nin¬
solũ cũ t̾rens. s ⁊̃ cũ aerus corpib
ubi nos tam magno ex it enut. ⁊¬
ustã mortẽ reddũt cũ hõib ꝯdicõ¬

Expanded text:
fortiter et disponens omnia suaviter . Attingit enim natum in eam incurrit . A morte autem carnis alieno diabolo, unde nimsolum cum terrenis, sed etiam cum aereis corporibus ubi nos tam magno emit , et istam mortem reddunt cum hominibus co
Abbreviated transcription (Latin):
anisqͥs uidet mentis naturã.
iudeat eos qui oꝑinant ͤ ẽẽ cor¬
ꝑeam ñ ob ħ errare ad̾mẽs desit
eo ꝵ noticie. set qd̾ ad iũgũt ea
ecine quib nuslã possũt cogita

Expanded text:
quisquis videt mentis naturam evideat eos qui opinantur esse corpoream, non ob hoc errare, quod mens desit eorum notitiae, sed quod adjungunt ea sine qui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ignorantur cb̃ctantia. Q ua¬
nouit. ⁊ cũ deͤcͤta ẽ. de eb̃stantia
cua cͥta est. Certa ẽ autẽ de so
citut conuinetũt ea q̃ eupra dc̃a
cunt. nec oĩo c̾ta est utrũ aer
an ignis cit. an aliqd̾ corpꝰ nel
aliqͥo corꝑis. Non est gͥ aliqͥd
lum eẽ se c̾ta ẽ. Sic enĩ cogitat
ignem ut aerẽ i quicquid alilid
corꝑis cogitat. ueq usso mõ fier
posset. ut ita cogitaret id qd̾
ñeit ꝑ phantaciã quippe imuagi¬
nariã cogitat het oũna ciue ig¬
nem e ine aerẽ. eine iltd uł illd̾

Expanded text:
tur substantia. Quanovit; et cum de se certa est, de substantia sua certa est. Certa est autem de se, sicut convincunt ea quae supra dicta sunt. Nec omnino certa est, utrum aer, an ignis sit, an aliquod corpus, vel aliquid corporis. Non est igitur aliquid lum esse se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive il
Abbreviated transcription (Latin):
damẽ ⁊ menuiniste. ⁊ iutesligere
t uelle. ⁊ cogitare. ⁊ tcire ⁊ iudi¬
caret quio dubitet. qnͣ̃ ciuidẽ
⁊̃si dubitat. niuit.si dubitat un
&dubitet memiuit. ci dubitat
dubitare se iutosligit. ci dubitat
cto eẽ uult. ei dubitat: cogitat.
cidubitat ecit senestire iti du¬
bitat iuditat ũ ce tem̾e ꝯcẽtire
oꝑt̾e. Q̾ sqͥs gͥ alicunde dubitat
de bus omio dubitare nõ de bet.
ã sinõ eẽꝑt. deula re dubitare

Expanded text:
telligere, et velle, et cogitare, et scire, et judicare quis dubitet? Quandoquidem etiam si dubitat, vivit: si dubitat unde dubitet, meminit; si dubitat, dubitare se intelligit; si dubitat, certus esse vult; si dubitat, cogitat, si dubitat, scit se nescire; si dubitat, judicat non se temere consentire oportere. Quisquis igitur aliunde dubitat, de his omnibus dubitare non debet: quae si non essent, de ulla re dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ei oboritur erroris dedecꝰ
dũ reꝵ sencaꝵ miagines se t̾n̾e
ace nõ pt̃. ut re solã uideat.
Coheserũt eĩ mirabilit̾ glutiño
cunt. s ⁊̃ qm imagines eoꝵ que
⁊ bestie. q̃muis intessi gentia ca¬
reant q̃ m̃tis ẽ. ꝓpria. Eũ gͦ cit
mens u̾it̾ior quod̾ mõ exit ase
in et ip̃a : cũ in ħ qi nestigia mul¬
taꝵ intentionũ ex̾it amoris
a crectũ. Que uestigia tanqͣmͣ

Expanded text:
dedecus, dum rerum sensarum imagines secernere a se non potest, ut se solam videat. Cohaeserunt enim mirabiliter glutino asunt, sed etiam quam imagines eorum quae et bestiae, quamvis intelligentia careant, quae mentis est propria. Cum ergo sit mens interior, quodam modo exit a semetipsa, cum in haec quasi vestigia multarum intentionum exserit amoris affectum. Quae vestigia tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ eẽ se putat. Et quia cibi
ꝯecia es pͥncipatꝰ sui qͦ corꝰ regit.
uc ecm̃ est ut quiddam
ãrerent. quid corꝑis ani pliꝰ
ualet in corpore ⁊ ħ̃ eẽ mentẽ uł
om̃io totã aĩam ex istimarent.
Itaq aliĩ canguinẽ alũ ceie orũ
Alucor nõ cicut ecriptura dicit.
Cous itelortibi dñe ñ toto corde
meo. ⁊ diugos dñm dñi tuũ ex
toto corde tuo. hoc eñi abiiten¬
do ⁊ nel tͣusferendo uocabulũ.
puta u̾ut. Alii ex mimiticrĩs
iudidiusq corpus culis quas
a thouios dicunt ꝯcurrentib i
re atq coh̾ntib eã ꝯfici credide¬
runt. Il aerem. ani ignẽ sb̾rl¬

Expanded text:
corpus esse se putat. Et quia sibi bene conscia est principatus sui quo corpus regit; hinc factum est ut quidam quaererent quid corporis amplius valeret in corpore, et hoc esse mentem, vel omnino totam animam existimarent. Itaque alii sanguinem, alii cerebrum, alii cor, non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo : hoc enim abutendo vel transferendo vocabulum putaverunt. Alii ex minutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem s
Abbreviated transcription (Latin):
Atu culpabitio: añ̾i male utens
⁊ nale Eruens. De qua re. nõ
est disserendi locus. S qm̃ de¬
o. ¶Set cm de natura mentis agitur.
notitias que capiuntur extrĩrecꝰ
mentes dose ipis nosse t̾cas q
eẽ diligentiꝰ attendamꝰ. Utrũ
enĩ aeris eit uis uiuendi. remums¬
cendi. intelligendi uola ͤndi. cogi¬
tandi. sciendi. indicandi. An iguis.
ancorebri. an sa siguims. an atho¬
moꝵ. an p̾t̾ uritata quatuor
elementa qm̃ti nestio cui ꝯ corꝑia.
ꝑam̃tũ hec eificere ualeat du

Expanded text:
culpabilis, quam male utens et male fruens. De qua re non est nunc disserendi locus. 14. Sed quoniam de natura mentis agitur, notitias quae capiuntur extrinsecus mentes de se ipsis nosse certasque esse, diligentius attendamus. Utrum enim aeris sit vis vivendi, reminiscendi, intelligendi, volendi, cogitandi, sciendi, judicandi; an ignis, an cerebri, an sanguinis, an atomorum, an praeter usitata quatuor elementa quinti nescio cujus corporis, peramentum haec efficere valea
Abbreviated transcription (Latin):
es dic̾e̾ candidũ nõ eẽ candorem.
ata abcurdũ est dic̾e̾ sapiẽtẽ nõ
eẽ sapĩam. Et sicut caudrdꝯ ad
poris nõ est cẽntia. qm̃ corpus ip̃i
eã dĩ candidũ corpus tui nõ hoc ẽ eẽ.
ad̾tandidũ eẽ. ⁊lliud eiũ iu forma
⁊aliud coior. ⁊ utrũq nõ mn se ip̃oicet
analiqua mole. Que moles nec eor
ens. si rurcus decipiat. manet tñ
ami ꝯmutata illauuitatur. nõ ita
est iũeo qui exea eit capiens. quẽ¬
admod̾ candor in corpore. qd̾ ex illo
caudidũ est. Cum enĩ corpꝰ inaulĩ
coioreni fu̾it ꝯmutatũ: nõ manebit

Expanded text:
idum non esse candorem, sic absurdum est dicere sapientem non esse sapientiam; et sicut candor ad poris non est essentia, quoniam ipsum i non hoc est esse quod candidum esse. Aliud enim ibi forma, et aliud color; et utrumque non in se ipso, sed in aliqua mole, quae moles nec forma, ens, si rursus desipiat, manet tamen am commutata, illa mutatur: non ita est in eo qui ex ea fit sapiens, quemadmodum candor in corpore quod ex illo candidum est. Cum enim corpus in alium colorem fuerit mutatum, non manebit
Abbreviated transcription (Latin):
te poteus ⁊ capiens semꝑ genuit
ita est. cui. nõ ĩ magnitu diuis eue
pr̃ sit qua magnꝯ est. ⁊ bouitatis qͣ
bonus. ⁊ ingticie qua iustus .⁊ alia ci
qua sunt: ⁊ lut si hec om̃ia plurib
uocabulis meadem capĩa ⁊ nirtute ĩ¬
tessiguntur. ut ea sit magnitudo q̃
irtꝯ. ea bonitas que sapĩa ⁊ erl rur¬
sus sapĩa aueuirtus. sicut iam trac¬
tauimꝰ: memiu̾imꝯ cũ aliquid hoꝵ
nomino. sic accipiendũ eẽ acciomĩa
ꝯmemorem Queritur an pr̃ ⁊̃ ein
gulis cit capiẽs. atq ip̃a cibi ipẽ sa¬
piẽtia. an ita cit sapiens quomi dicẽs.
uerbũ enĩ qd̾ genuit dicens est.
Non u̾bo qd̾ ꝓfertur ⁊ sonat ⁊ tͣnsit.
set u̾bo qd̾ erat aꝑd̾ dñi ⁊ deus erat

Expanded text:
per potens et sapiens, semper genuit ita est, cur non et magnitudinis suae pater sit qua magnus est, et bonitatis qua bonus, et justitiae qua justus, et alia si qua sunt? Aut si haec omnia pluribus vocabulis in eadem sapientia et virtute intelliguntur, ut ea sit magnitudo quae virtus, ea bonitas quae sapientia, et ea rursus sapientia quae virtus, sicut jam tractavimus; meminerimus, cum aliquid horum nomino, sic accipiendum esse, ac si omnia commemorem. Quaeritur ergo angulus sit sapiens, atque ipsa sibi ipse sapientia, an ita sit sapiens quomodo dicens. Verbo enim quod genuit dicens est; non verbo quod profertur, et sonat, et transit; sed Verbo quod erat apud Deum, et Deus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Ita si nĩmꝰ nõ eẽt aliqua cb̾a: nec
arra pogret reiatine dici Q ua pp̃ .a
ri ⁊ pr̃ nõ est auquiti ad ce ipm nõ ẽ
om̃ino quirelatine dicatur ad ad.
Non eĩsicut ad aliquid coloratũ
refertur color eiꝰ. nec oĩo ad cedr̃
toior. set semꝑ alicuiꝰ colorati est.

Expanded text:
aliqua substantia, nec arrha posset relative dici. Quapropter si et Pater non est aliquid ad se ipsum, non est omnino qui relative dicatur ad aliquid. Non enim, sicut ad aliquid coloratum refertur color ejus, nec omnino ad se dicitur color, sed semper alicujus colorati est;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ũbũid̾sit. ⁊relatiue dicatur cicut
filius ⁊ nuago atq ille nõ eingul s
potens uł capiens. set cũ ipa uirtute
Ata capĩa qmͣ genuit. sicut nõ siu¬
gułd diceus. set eon̾bo ⁊ cũ eo u̾bo
qd̾ genuit. atq ita magnꝯea ⁊ cũ
ea magnitudine qnͣ genuit. ⁊ ei nõ
alio magnus alio deus. eet eomag¬
nus quo deus q nõ aliud est ilsi mag¬

Expanded text:
icut Filius et imago: atque ille non singulus potens, vel sapiens, sed cum ipsa virtute et sapientia quam genuit; sicut non singulus dicens, sed eo Verbo, et cum eo Verbo quod genuit; atque ita magnus ea et cum ea magnitudine quam genuit? Et si non alio magnus, alio Deus, sed eo magnus quo Deus, quia non aliud illi est mag
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. sapiens ea pr̃. llioquĩ nou
ip̃e illam: cet illa eũ genuit. Q uid
cnĩ aliud dicimꝰ cũ dicimꝰ hoc illi ẽ
eẽ qd̾ saꝑe nicieo est quo sapiẽs
ẽ . Qua pp̃ que cãilli eat ut capiens
sit. ip̃a illi cã eit ut sit. Pinde cisa¬
piẽtia qm genuit tã est issi ut ca¬
piens cit. ⁊̃ ut cit. ipã ulicã est. qd¬

Expanded text:
non ipse illam, sed illa eum genuit. Quid enim aliud dicimus, cum dicimus, Hoc illi est esse quod sapere, nisi, Eo est quo sapiens est? Quapropter quae causa illi est ut sapiens sit, ipsa illi causa est ut sit: proinde si sapientia quam genuit, causa illi est ut sapiens sit, etiam ut sit ip
Abbreviated transcription (Latin):
Nui nũc q̃raio diligentiꝰ
sũtũ dat dens qd̾ paulo ante
Distulimꝰ utrũ ⁊ engnia que
Iu triuitate ꝑsona posect ⁊ ꝑce
p̃am nõ cũ cet̾is duab dici deus.
aut magnꝰ. aut̃ capiẽs aut uers.¬

Expanded text:
 nunc quaeramus diligentius, quantum dat Deus, quod paulo ante distulimus: Utrum et singula quaeque in Trinitate persona possit et per se ipsam non cum caeteris duabus dici Deus, aut magnus, aut sapiens, aut ver
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Non enĩ hec que creata eũt
mutabilia. qr inuitabilit̾ ab eo
sciũtur. Ille gͥ in efabilis quidã
ꝯplexus prĩs ⁊ imagiis nõ est
sine ꝑ seccione. siue caritate.sine¬
gaudio. Illa g ͦ dilectio delectatio
sentitas uł beatitudo ei tũ aliq
hũana uoce digne dr̃uens ab illo
appesiatꝰ est breuit᷑. ⁊ es in trmita¬
te sp̃t sc̃s. nõ geuitꝰ.cet genitoris
ꝯenitiq euauitas. ingeniti lar¬
gitate atq huberitate ꝑfũdens
om̃s creaturas pro capt̾u ea ꝵ.
ut ordinem euũ teneant. ⁊ locis
cius eius ad quieecant ¶¶ Hec gͥ oĩa
que arte diuina sc̃a sunt. Nunitatẽ

Expanded text:
Dei. Non enim haec quae creata sunt, mutabilia, quia immutabiliter ab eo sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, non est sine . « Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo, si tamen aliqua humana voce digne dicitur, usus ab illo appellatus est, et est in Trinitate Spiritus sanctus non genitus, sed genitoris genitique suavitas, ingeniti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum, ut ordinem suum teneant, et locis suis acquiescant. Haec igitur omnia quae arte divina facta s
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaꝵ. Oportet gͥ ut creatorẽ ꝑ
ea aue fc̃a eũt intelsecta ꝯsꝑiciẽ¬
tes trinitatẽ intelligamꝰ. ciuꝰ m̃
creatura quomõ dignũ est. apparet
uestigiũ. In illa enĩtrinitate sũma
origo est. reꝵ om̃iũ ⁊ ꝑeectissnua
pultritudo ⁊ beatissima de lectatio.
uiniari nidentur ⁊ ĩse iusmita sũt
S hic in reb corporeis ũ tñl ẽ iia

Expanded text:
portet igitur ut Creatorem, per ea quae facta sunt, intellectum conspicientes , Trinitatem intelligamus, cujus in creatura, quomodo dignum est, apparet vestigium. In illa enim Trinitate summa origo est rerum omnium, et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. rminari videntur, et in se infinita sunt. Sed hic in rebus corpor
Abbreviated transcription (Latin):
cnuł. tantũ due eunt qmͣ una. ⁊
in se infiuita cunt. Ita ⁊ singnia
eũt in eingulis. ⁊ omĩa in eingłis
dũ ⁊ sicut dn̾i honoret ⁊ guãs agat.
Nec ꝯfuse accipiẽ dũ est .ex q uo oĩa¬

Expanded text:
nt duae quam una. Et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, Deum, et sicut Deum honoret, et gratias agat: Nec confuse accipiendum est, Ex quo o
Abbreviated transcription (Latin):
re rounitatẽ enã: Aliud ꝙͣnis
c̃tatmia conicctura conicere a¬
uenã. Nam ꝯditã roniã tam
certũ habeo in reb hũams qmͣ
constantio polim cũ romamꝰ u¬
de riu ocuns meis. de illa nero
nich̾ nouerim: insi qd̾ alũs testi¬
b credidi Ot rnmꝰ quidem
ille ue ce ip̃m intuendo uł alios¬

Expanded text:
re voluntatem suam, aliud, quamvis certissima conjectura, conjicere alienam. Nam conditam Romam tam certum habeo in rebus humanis quam Constantinopolim, cum Romam viderim oculis meis, de illa vero nihil noverim, nisi quod aliis testibus credidi. Et mimus quidem ille vel se ipsum intuendo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt scd̾iu uirtntẽ animi niuere tameu
i qui hoc nõ nuit beate nult uiuere
Nums quid̾ hoc udeturabeurdum
Tale est enĩ ac sidicamꝯ. Et qui ñ
uult beate niuere iorate ułtuiu̾e
Iat am re pugnantiã ais audiat.
quis ferat:Et tamen adhanc con¬
trudit ncc̃itas. si ⁊ omĩs beate uelle
uiuere uerũ est ⁊ nõ om̃s eit uolũt
¶In sorte ulud ͤ ad̾ nos ab hũs angue¬
tus pocrit eruere. ut qĩ dirimus
ibi quosq poriure beatã uitã ad e
eos marĩe de lectauit. ut nomiptas
epicurum. uirtus zenonẽ. cit al suul
aliquid aliud nichꝰ dicamus eẽ beate

Expanded text:
uam secundum virtutem animi vivere, tamen et qui hoc non vult, beate vult vivere? Nimis quidem hoc videtur absurdum. Tale est enim ac si dicamus: Et qui non vult beate vivere, beate vult vivere. Istam repugnantiam quis audiat, quis ferat? Et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et omnes beate velle vivere verum est, et non omnes sic volunt n forte illud est quod nos ab his angustiis possit eruere, ut quoniam diximus ibi quosque posuisse beatam vitam quod eos maxime delectavit, ut voluptas Epicurum, virtus Zenonem; sic alium aliquid aliud, nihil dicamus esse beate
Abbreviated transcription (Latin):
cicut iam de hacre in libris cuꝑiori¬
b dicputani. Cur go bĩtudo amat ͤ ab
om̃ib nec tñ scitur ab om̃ib ¶ An
forte sũt om̃s ea que cit. set ñ om̃is
eciũt ubi sit. ⁊ iude ꝯtentio est.⁊

Expanded text:
sicut jam de hac re in libris superioribus disputavi . Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes ipsa quae sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est?
Abbreviated transcription (Latin):
lnd nõ ipã cet cinuilis. Nõ encm
nũo est unia.set gu̾e. Pr opt̾ si¬
nulitudiñẽ tam̃ ⁊ missam diu̾sita¬
tem magis uuã dicinio eẽ qm y
multas. Hara ⁊ duos rimissimos
cũ uidemꝰ. Linã faciom dicinus
⁊ mir amur amboꝵ. Faciliꝯ itaq
dicitur multas aĩas fiucre rin¬
galas utiq cinguloꝵ de quib
fu̾it aĩa una: qui ubidixit apls
uua fides : tot eas quisq au det
dicere quot fideles. Et taneu
qui dicit omulier magua ẽ rides
tua. ⁊ alt̾i modice aidei quaredu¬
r ita dr̃ ead credentisi Ridos n

Expanded text:
on ipsa, sed similis. Non enim numero est una, sed genere: propter similitudinem tamen et nullam diversitatem magis unam dicimus esse quam multas. Nam et duos homines simillimos cum videmus, unam faciem dicimus et miramur amborum. Facilius itaque dicitur multas animas fuisse singulas utique singulorum, de quibus fuerit anima una ; quam ubi dixit Apostolus, Una fides , tot eas audet quisquam dicere quot fideles. Et tamen qui dicit, O mulier, magna est fides tua ; et alteri, Modicae fidei, quare duSed ita d