comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatem meam: Quaecumita sint. per huius modi euan¬
gelistarum locutiones uarias. sed non contrarias. rsemplane
utilissimam discimus &pernecessariam nihilincuius que
uerbisnos debere inspicerenisi uoluntatem. cuidebent uerba.
seruire: nec mentiriquemquam nalus uerbis dixerit quid.
illeuoluerit : Cuius uerba nondicit Nequemiseri aucupe suo.¬
cum apicibus quodam modoluerarum putent. ligandam
esse ueritatem .. cumutique nonin uerbis tantum. sed &iã
inc&eris omnibus signis animorum nonsit nisupse animus
inquirendus quod autem non nulli codices habent secundũ.
mattheum nonenim mortua est mulier: sed dormit: cum eã
martus &lucas duodecim annorum ꝑuellã suisse testantur
intellegas hebreo more locutum es se maitheum: Nam &aluis
scripturarum locis hoc inuenitur. Non eas tantum quȩ uirum
passe fuerant: sedomnino seminas &iam intactas atq integrar

Expanded text:
incredulitatem meam. Quae cum ita sint, per huiusmodi euanincredulitatem meam. Quae cum ita sint, per huiusmodi euangelistarum locutiones uanas, sed non contrarias rem plane utilissimam discimus et pernecessariam, nihil in cuiusque uerbis nos debere inspicere nisi uoluntatem, cui debent uerba seruire, nec mentiri quemquam, si aliis uerbis dixerit quid ille uoluerit cuius uerba non dicit, ne miseri aucupes uocum apicibus quodammodo litterarum putent ligandam esse ueritatem, cum utique non in uerbis tantum, sed etiam in ceteris omnibus signis animorum non sit nisi ipse animus inquirendus. Quod autem nonnulli codices habent secundum Mattheum: non enim mortua est mulier, sed dormit, cum eam Marcus et Lucas duodecim annorum puellam fuisse testentur. intellegas Hebraeo more locutum esse Mattheum. nam et aliis scripturarum locis hoc inuenitur non eas tantum quae uirum passae fuerant, sed omnino feminas etiam intactas adque integras
Abbreviated transcription (Latin):
eam uell& reuiuiscere. Non credens uiuam posse inueniri
quam morientem reliquerat: duo itaque posuerunt quid
dixerit iairus. Matheus aũ quiduoluerit atque cogitauerit:
Utrum queergo p&itumest adñõ. Vtuel morientem saluã facer&
uel mortuam suscitar&: Sed cum instituis s& mattheus totum
breuiter dicere hoc insinuauit patrem rogantem dixisse:
quod & ipsum certum est uoluisse. &pm̃ fecisse: Sane sulli
duo uel quis quã eorum patrem ipsum commemorass&
dixisse quod suidedomo uenientes dixerant: utiam non con.¬
uexar&ur ihs. quod puella mortua fuiss&. repugnarenteius.
cogitationiuerba quȩ posuit mattheus: Nunc uero & illud suis
nuntiantibus & prohibentibus neiam magister uenir&.
timere credetantum & saluaerit. Non diffidentem repre¬
hendit sed credentem robustius confirmauit: talis quippe
millo fides erat: qualis &inillo quiait. Credodne adiuuam

Expanded text:
eam uellet reuiuescere, non credens uiuam posse inueniri eam uellet reuiuescere, non credens uiuam posse inueniri quam morientem reliquerat. duo itaque posuerunt, quid dixerit Iahirus, Mattheus autem, quid uoluerit adque cogitauerit. utrumque ergo petitum est a domino, ut uel morientem saluam faceret uel mortuam suscitaret; sed cum instituisset Mattheus totum breuiter dicere, hoc insinuauit patrem rogantem dixisse quod et ipsum certum est uoluisse et Christum fecisse. sane si illi duo uel quisquam eorum patrem ipsum commemorasset dixisse quod sui de domo uenientes dixerant, ut iam non conuexaretur Iesus, quod puella mortua fuisset, repugnarent eius cogitationi uerba. quae posuit Mattheus. nunc uero et illud suis nuntiantibus et prohibentibus. ne iam magister ueniret,timere, crede tantum et salua erit, non diffidentem reprehendit. sed credentem robustius confirmauit. talis quippe in illo fides erat, qualis et in illo qui ait: credo, domine; adiuua
Abbreviated transcription (Latin):
Namusitatius dicimus conscindis me: quam conscindis uesti¬
mentamea. Cum tamen in apertosit: quiduelim us intellegi
Atuero cum madieus ardisy nagogum non morituram uel mon¬
entem uel in extremo uitaepositã filiam suam narrat dñonun¬
tiasse. sed omnino de functam: illiautem duomorti iam proxi¬
mam: Nondumtamen mortuam usque adeo. utdicant uenis¬
se posteaqui mortuã nuntiarent. & obhociam non debere
uexari magistrumtamquam si uenir&. ut manum inponen¬
do mori non siner& nonut quiposs& mortuam suscitare:
considerandum est nerepugnare uideatur & intellegendũ
breuitatis causa matheum hoc potius dicere uoluisse rogatũ
essednm̃ ut facer& quod eum fecisse manifestum est ut sci¬
lic& mortuam suscitar&: Adtendit enim non uerba patris
defilia sua sed quod est potissimum uoluntatem: & talia uerba
posuit qualis uoluntas erat: Ita enim desperauerat ut potius

Expanded text:
nam usitatius dicimus \'conscindis me quam \'conscindis uestinam usitatius dicimus \'conscindis me quam \'conscindis uestimenta mea\', cum tamen in aperto sit, quid uelimus intellegi. At uero cum Mattheus archisynagogum non morituram uel morientem uel in extremo uitae positam filiam suam narrat domino nuntiasse, sed omnino defunctam, illi autem duo morti iam proximam, nondum tamen mortuam, usque adeo, ut dicant uenisse postea qui mortuam nuntiarent et ob hoc iam non debere uexari magistrum, tamquam sic ueniret, ut manum inponendo mori non sineret, non ut qui posset mortuam suscitare, considerandum est, ne repugnare uideatur, et intellegendum breuitatis causa Mattheum hoc potius dicere uoluisse rogatum esse dominum, ut faceret quod eum fecisse manifestum est, ut scilicet mortuam suscitaret; adtendit enim non uerba patris de filia sua, sed, quod est potissimum, uoluntatem, et talia uerba posuit, qualis uoluntas erat. ita enim desperauerat, ut potius
Abbreviated transcription (Latin):
quit cum rediss& ihs̃ excepitillum turba. erant enim om̃s
expectantes eum: et ecceuir cuinomen iairus: & ipseprinceps
srnagogeerat. cecidit ad pedes ihũ &c&era Sic intelleg t̃
quod turba quidem illa continuo exceperit dnm̃: Quippe
quem rediturum exp&ctabat: quoduero adiunxit. & &ce
uir cui nomen iairus: non continuo factum accipiendũ est
sed prius illud deconuiuio puplica norum. sicut narrat
mattheus: Cuirei sic coniungit. hoc ut nompossit aliud fac¬
tum consequenter intellegi In hacergo narratione quã
nunc considerandum suscepi mus. deilla quidã quȩ fluxũ
sanguinis patiebatur: omnes istitres euan gelistae sineulla
questione concordant: Nequeenim inter est ad rei ueritatem
quod ab alio aliquidtacitum : ab alio dicitur: N& quod marcur
dicit quist&igit uestimenta mea & lucas quis metetigit : Ater
enudixit usitate alter proprie: &endem tamen uterq sententiã

Expanded text:
quit, cum redisset Iesus, excepit illum turba: erant enim omnes quit, cum redisset Iesus, excepit illum turba: erant enim omnes exspectantes eum. et ecce uir, cui nomen Iahirus, et ipse princeps synagogae erat et cecidit ad pedes Iesu, et cetera. sic intellegitur, quod turba quidem illa continuo exceperit dominum, quippe quem rediturum exspectabat; quod uero adiunxit: et ecce uir, cui nomen erat Iahirus, non continuo factum accipiendum est, sed prius illud de conuiuio publicanorum, sicut narrat Mattheus, cui rei sic coniungit hoc, ut non possit aliud factum consequenter intellegi. In hac ergo narratione, quam nunc considerandam suscepimus, de illa quidem quae fluxum sanguinis patiebatur omnes isti tres euangelistae sine ulla quaestione concordant. neque enim interest ad rei ueritatem, quod ab alio aliquid tacitum ab alio dicitur, nec quod Marcus dicit: quis tetigit uestimenta mea? et Lucas: quis me tetigit? alter enim dixit usitate, alter proprie, eandem tamen uterque sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo sequitur. quã hoc dearchi synagogi filia Sic enim
ipse contexit. ut ipsetransitus a perte indic& hoc consequent᷑
narrari : quod & consequenter factum est: quando quidem
cum superius commemorass& quȩ depanno nouo & deuino
nouo iħs dixerit continuo subiecit: H& illo loquente ad
eos: ecceprinseps unus accessit: Acper hoc sibecillo loquen¬
te accessit: Nihil aliud factorum dictorumq eius interpo¬
situm est: Innarrationeaũ marcipat& locus uln interponi
alĩ potuerint sicutiam ostendimus Similiter & lucascũ
post narratum apud gerassenos miraculum transit ad
narrandum dearchisy nagogi filia Non sictransiit utre¬
niter&ur matheo qui post illas depanno &iuno similitu¬
dines hoc gestum esse demonstrat dicendo. hȩcilloloquente
Iste quippe cuiterminass& quod apud gerassenos factum nas¬
rauerat: hoc modo transut in aliud: Factum est autem in¬

Expanded text:
tinuo sequitur quam hoc de archisynagogi filia. sic enim tinuo sequitur quam hoc de archisynagogi filia. sic enim ipse contexit, ut ipse transitus aperte indicet hoc consequenter narrari quod et consequenter factum est, quando quidem cum superius commemorasset quae de panno nouo et de uino nouo Iesus dixerit, continuo subiecit: haec illo loquente ad eos ecce princeps unus accessit. ac per hoc si haec illo loquente accessit, nihil aliud factorum dictorumque eius interpositum est. in narratione autem Marci patet locus, ubi interponi alia potuerint, sicut iam ostendimus. similiter et Lucas, cum post narratum aput Gerasenos miraculum transit ad narrandum de archisynagogi filia, non sic transit, ut renitatur Mattheo, qui post illas de panno et uino similitudines hoc gestum esse demonstrat dicendo haec illo loquente. iste quippe, cum terminasset quod aput Gerasenos factum narrauerat, hoc modo transit in aliud: factum est autem, in
Abbreviated transcription (Latin):
& illolo quente ad eos
ecceprinceps unus accessit & adorabat eum dicens. Filia mea
fama h&x in uniuersã terram illam: Dicunt hoc &aliiduo
marcus & lucas. sed abisto ordineiamrecedunt. Alibi enim
hocrecordantur. atque inserunt: Idest eo loco. ubi redit
trans fr&ando a regione gerassenorum postexpulsa &
in porcos permissade monia: Nam hoc marcus ita con¬
iungit. postillud apud gerds senos factum: et cumtrans
cendiss& inquitihr̃ innaui rursus trans fr&um conuenit
turba multa adillum &eratcircamare: etuenit quidã
de archisinagogis nomine iairus . & uidens procidit adpe¬
deseius & c&era: Acper hoc intellegendum est hocquidẽ¬
dearcisi nagogi filia factum esse cumn transcendis s& ihs̃
innaui rursus trans fr&ũ. sed quanto post non appar&:
Nisi enim fuiss& interuallum. Non ess& quando fier& quo
modo Narrauit mattheus inconuiuio domus suae : tam quã
dealio quippenarrauit more euangelistarum quod dese
acdomui suȩ gestum erat: post quod factum: nihil aliud con¬

Expanded text:
 illo loquente ad eos ecce princeps unus accessit et adorabat eum dicens: filia mea fama haec in uniuersam terram illam. dicunt hoc et alii duo, Marcus et Lucas, sed ab isto ordine iam recedunt. alibi enim hoc recordantur adque inserunt, id est eo loco, ubi redit transfretando a regione Gerasenorum post expulsa adque in porcos dimissa demonia. nam hoc Marcus ita coniungit post illud aput Gerasenos factum: ecendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iairus et videns eum procidit ad pedes eius de archisynagogi filia factum esse, cum transcendisset Iesus in naui rursus trans fretum, sed quanto post, non apparet. nisi enim fuisset interuallum, non esset quando fieret quod modo narrauit Mattheus in conuiuio domus suae; tamquam de alio quippe narrauit more euangelistarum quod de se ac domi suae gestum erat, post quod factum nihil aliud con
Abbreviated transcription (Latin):
operaxpĩ mittens duos dediscipulis suis. aitillĩ tues quiuentu¬
rus es. analium ex p&tamus. &c&era usque adilludubi a it. &
iustificataest sapientia a filiissuis Hunctotum locum deio hanne
baptista quod miserit adihm̃ &cuius modi responsum accepernt
illi quos miserit: & quicquid posteorũ abscessũ deiohannedñr
dixit interponit & lucas. non quidem ipso ordine. Sed quis
eorum. recordationis sue: quis rerum ipsarum hic ordinẽ
teneat non appar&.: Sequitur mattł &dicit
tunc coepit exprobrare ciuntatisus. INQuIBUS FaCTAEST

Expanded text:
qui uenturus es an alium expectamus? et cetera usque ad illud ubi ait: et iustificata est sapientia a filiis suis. hunc totum locum de Iohanne baptista, quod miserit ad Iesum et cuiusmodi responsum acceperint illi quos misit et quidquid post eorum abscessum de Iohanne dominus dixit, interponit et Lucas, non quidem ipso ordine, sed quis eorum recordationis suae, quis rerum ipsarum hic ordinem teneat, non apparet. XXXII. Sequitur Mattheus et tunc coepit erprobrare ciuitatibus, in quibus factae
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽtibi cura decdiquo. nonenim respicis ꝑsonam hominum
Dic ergonobis. quid tibi uidetur. Licet censum dare cȩsarian
non: Etcetera usq adillud ubiait Etaudientes turbę mira¬
bantur indoctrina eius: Hȩc duo dñi responsa. unum denũ mo
proptertributum reddendum cȩsari: Alterum deresurrectio¬
ne propter illãmulierem. quȩ septẽ sibim& succedentib frec¬
trib nupserat: Marcus & lucas similiter narrant. nec in or¬
dine aliquid discrepant Post parabolam quippeillã de con¬
ductoribus uinee. & deiudȩis : in quodictaẽ insidias prepao¬
rantib. quȩ om̃s tres commemorauerunt: pretermittunt
hi duo marcus & lucas: parabolam deinuitatis ad nuptias: Quã
solus matheus interposuit: Etcum illo iam secuntur narrantes
hȩcduo : detributo cȩsaris. & demuliere septem singillat̃i uirorũ
eodem prosuo ordme sinealiqua repugnantiae questione. Seq̃¬

Expanded text:
ra de aliquo; non enim respicis personam hominum: dic ergo nobis, quid tibi uidetur, licet censum dari Caesari an non? et cetera usque ad illud ubi ait: et audientes turbae mirabantur in doctrina eius. haec duo domini responsa, unum de nummo propter tributum reddendum Caesari, alterum de resurrectione propter illam mulierem, quae septem sibimet succedentibus fratribus nupserat, Marcus et Lucas similiter narrant nec in ordine aliquid discrepant. post parabolam quippe illam de conductoribus uineae et de Iudaeis, in quos dicta est, insidias praeparantibus, quae omnes tres commemorauerunt, praetermittunt hi duo Marcus et Lucas parabolam de inuitatis ad nuptias, quam solus Mattheus interposuit, et cum illo iam sequuntur narrantes haec duo, de tributo Caesaris et de muliere septem singillatim uirorum, eodem prorsus ordine sine aliqua repugnantiae quaestione.
Abbreviated transcription (Latin):
illao et ortulerunt ei om̃ male hasentes: etro cabant
eũut ł piongriam uegti õti eius tatcerent et&
cumque teticerunt. salui facti sunt
unc accesserunt ad eum ab hiero solimis scribȩ &pha¬
risei dicentes. quare discipulitui trans grediuntur
traditionem seniorum: Non enim lauant manus suas

Expanded text:
lam et obtulerunt ei omnes male habentes et rogabant eum ut vel fimbriam vestimenti eius tangerent et quicumque tetigerunt salvi facti sunt tunc accesserunt ad eum ab Hierosolymis scribae et Pharisaei dicentes quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum non enim lavant manus suas
Abbreviated transcription (Latin):
pascerentur: quod miraculum. omnes quattuor euangelistae
commemorauerunt. lucar &iam quiiam longe supra deio lian¬
nis parsione narrauerat. ex occasione quadiximur: nunc postea¬
quam cõmemorauit illam hero dis hȩsitationem dedño: quisnã
ess& hoc continuo subiungit quod marcus. id est redisse adiblũ
apostolos & narrasse illi quae illi fecerant: Et ad suniptis eis reces¬
sisse in locum desertum. atque eo secutas turbas: & locutum esse
deregno dĩ &eor quicura indigebant sanasse atq inde &iam ipse
die declinante. commemorat miraculum Dequinque panibus
factum Atuero iohannes qui multõ ab eis tribus euangelistis
eo distat. qui a magis insermonibus quos dñr habuit immo¬
ratur quacminfactir quȩ mirabiliter fecit: postea quã cõ¬
memorauit eũ relicto iudȩa ab isse iterum ingalileam qđ
tunc intellegitur factum. cum & alii euangelistȩ dicunt
eum io hanne tradito isse ingalileã : postea quecm ergo

Expanded text:
pascerentur. quod miraculum omnes quattuor euangelistae pascerentur. quod miraculum omnes quattuor euangelistae commemorauerunt. Lucas etiam, qui iam longe supra de Iohannis passione narrauerat, ex occasione qua diximus nunc, posteaquam commemorauit illam Herodis haesitationem de domino quisnam esset, hoc continuo subiungit quod Marcus, id est redisse ad illum apostolos et narrasse illi quaecumque illi fecerant et adsumtis eis recessisse in locum desertum, adque eo secutas turbas et locutum esse de regno dei et eos qui cura indigebant sanasse. adque inde etiam ipse die declinante commemorat miraculum de quinque panibus factum. At uero Iohannes, qui multum ab eis tribus euangelistis eo distat, quia magis in sermonibus, quos dominus habuit, inmoratur quam in factis, quae mirabiliter fecit. posteaquam commemorauit eum relicta Iudaea abisse iterum in Galilaeam. quod tunc intellegitur factum, cum et alii euangelistae dicunt eum Iohanne tradito isse in Galilaeam, posteaquam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
desertũ seorsum et cum audis sentturbȩ. secutȩ sunt eum
pedes tres deciuitatibur: exens uidit turbã multã. & mi¬
sertus est eius. & cus auit languidor eorum: hoc continuo post
io hannis passioni factũ esse cõmemorat. Vnde post hȩc
facta sunt illaquȩ primo narrata sunt. quibus motur heroder
dixit io hannẽ ego decollaui: Illa enim posttenora debent¬
intellȩgi quae ad herodem pertulit fama ut mouer&ur & besi¬
tar& quisnam iste esse poss&. dequo audir& talia cumio bannẽ
ipse occidiss& Marcus aũ postea quã passionem iobannr narraũ.
commnemorat discipulos missos redisse adihm̃ & renuntiasse illi
omnia quae egerant & docuerant.: et dum̃ &s quod ipsesolus cõ¬
memorat dixisse ut requis cerent pusillũ in deserto : &ascen dissecũ
eis in nauem &isse : Turbar hoc uidentes prȩuenisse eos illuc
quarum misertum dnm̃. docuisse multa & hora iam ꝓgrediente fac¬
tum esse utde quinque panibur & duobus piscibus omnes qui ad esant

Expanded text:
eum pedestres de ciuitatibus. et exiens uidit turbam multam et misertus est eius et curauit languidos eorum. hoc continuo post Iohannis passionem factum esse commemorat. unde post haec facta sunt illa quae primo narrata sunt, quibus motus Herodes dixit: Iohannem ego decollaui. illa enim posteriora debentintellegi, quae ad Herodem pertulit fama, ut moueretur et haesitaret, quisnam iste esse posset, de quo audiret talia, cum Iohannem ipse occidisset. Marcus autem, posteaquam passionem Iohannis narrauit, commemorat discipulos missos redisse ad legum et renuntiasse illi omnia quae egerant et docuerant et dominum eis — quod ipse solus commemorat — dixisse, ut requiescerent pusillum in deserto, et ascendisse cum eis in nauem et isse, et turbas hoc uidentes praeuenisse eos illuc, quarum misertum dominum docuisse multa, et hora iam progrediente factum esse, ut de quinque panibus et duobus piscibus omnes qui aderant
Abbreviated transcription (Latin):
Cenesatio mala &adultera signum quȩrit & signum ñ dabitur
ei nisi signumione: hociam &alibidiait idemmatłi: unde&iã
atqueRiam r&inendum est. sȩpius dnm̃ eadem dixisse : ut
quod existente contrario solui non potuerit bis dictum in¬
tellegatur: Hunc sane ordinem &iam marcus tenens. post
illud de septem panibus miraculum: hoc idem subi cit quod
matħ nisi quod dalmanuha qđ in quibusdã codicibus
legitur non dixit matħ. sed magedan: non autem dubi¬
tandum est eundem locum esse subutroque nomine. Nã
pleriq codicer non habent &iam secundum marcum:
Nisi megedan nec illud moueat quod marcus nondicit respoi¬
sum esse quȩ rentibus signũ dȩcelo idem quod matħ deiona
Sed ait dnm̃ respondisse signum non dabitur ei. Intellegen¬
dum est enim: quale p&ebant hoc est de caelop̃termisit
ccũ dicere deiona. quod matħ commemorauit: Seq̃ matħ¬

Expanded text:
bitur ei nisi signum Ionae. hoc iam et alibi dixit idem Mattheus. unde etiam adque etiam retinendum est saepius dominum eadem dixisse, ut quod existente contrario solui non potuerit bis dictum intellegatur. hunc sane ordinem etiam Marcus tenens post illud de septem panibus miraculum hoc idem subicit quod Mattheus, nisi quod Dalmanutha, quod in quibusdam codicibus legitur, non dixit Mattheus, sed Magedan. non autem dubitandum est eundem locum esse sub utroque nomine. nam plerique codices non habent etiam secundum Marcum nisi Magedan. nec illud moueat, quod Marcus non dicit responsum esse quaerentibus signum de caelo, idem quod Mattheus de Iona, sed ait dominum respondisse: signum non dabitur ei. intellegendum est enim quale petebant, hoc est de caelo, praetermisit autem dicere de Iona, quod Mattheus commemorauit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ es dicutl apides isti panes fiant: Qui respondens. dutt.
Scriptum est nonmpane solo uiuit homo: sedinomni uerbo
quod procedit deore dĩ. & c&era usque adid quod dictũ est
Tuncreliquit eum diabolus . & ecce angeli accesserunt.
& ministrabantei. Totum bioc similiter lucas narrat:¬
& sinon eodem ordine: Unde incertum est quid prius fac¬
tum sit. utrum regnaterrae prius de monstrata sintei
& postea inpinnatempli leuatussit. an hoc prius &
illud postea: Nihil tamen adrem: dum omnia factaẽẽ.
mani festum sit: Et quod aliis uerbis easdem sententias.
lucas explicat. non semper commen dandum esa
cum nihil depereat ueritati Marcus autem ad testatur
quidem eum. indeserto adiabolo esse demptatum xl
diebus & noctibus: sed tac& quid ei dictum sit quidue re¬
sponderit: Item quod lucas pr&ermisit. istenonta¬
cuit: quod angeli ministrabantilli: Iohannes ueroto
xiiii Cumn aũ audisset qõ iohannes traditus esSet

Expanded text:
ondens dixit: scriptum est: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo, quod procedit de ore dei, et cetera usque ad id quod dictum est: tunc relinquit eum diabolus et ecce angeli accesserunt et ministrabant ei. totum hoc similiter Lucas narrat, etsi non eodem ordine. unde incertum est, quid prius factum sit, utrum regna terrae prius demonstrata sint ei et postea in pinnam templi leuatus sit, an hoc prius et illud postea. nihil tamen ad rem, dum omnia facta fuisse manifestum sit; et quod aliis uerbis easdem sententias Lucas explicat, non semper commendandum est, quam nihil depereat ueritati? Marcus autem adtestatur quidem eum in deserto a diabolo esse temtatum quadraginta diebus et noctibus; sed tacet, quid ei dictum sit quidue responderit. item quod Lucas praetermisit, iste non tacuit, quod angeli ministrabant illi. Iohannes uero to: cum autem audisset quod Iohannes traditus esset
Abbreviated transcription (Latin):
nem contexamus. Ita sermo dirigitur scđm mathea: Dicente
dño: Scitis quia posabiduum paschafi& : & filius hominis trade¬
tur ut crucifigatur: Tunc congregati sunt principes sacerdo

Expanded text:
nem contexamus, ita sermo dirigitur secundum Mattheum dicente nem contexamus, ita sermo dirigitur secundum Mattheum dicente domino: scitis, quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iam uolens ostendere quam proximum fuiss& pascha dixiss&. ihs
ergo ante sexdies inquit pasche. uenit inbethaniam ubi fuerat la¬
Tarus mortuus. quem suscitauit ih̃s: fecerunt aute mei cȩnam ibi.
hoc illudẽ quod com memorant recapitulantes matheus &
marcus. cumiam dixissent postbiduum futurum pascha Reca¬
pitulando ergo adillum diem redeunt inbethaniã. qui erat
ante sex dies paschȩ : Etnarrant quodio hannes decena &ungen¬
to. undeuenturus erat hiero solymã. & peractis illic quȩ narra¬
ta sunt. peruenturus addiem quierat antebiduũ paschȩ. Unde
isti digressisunt. ut recapitulando commemorarent: Quod an te
in b&hania deungento gestumẽ: Cuius rei peracta narratione.
illuc iterum redeunt: unde digressi fuerant: Idesa utiam ser¬
mo dñi narretur. quem habuit antebiduum paschȩ: Nam si
tollamus demedio quod gestum inbethania digredientes ab
ordine recolendo &recapitulando narrarunt. &ipsum ordi¬

Expanded text:
iam uolens ostendere quam proximum fuisse pascha dixisset: Iesus iam uolens ostendere quam proximum fuisse pascha dixisset: Iesus ergo ante sex dies, inquit, paschae uenit in Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitauit Iesus. fecerunt autem ei cenam ibi. hoc est illud quod commemorant recapitulantes Mattheus et Marcus, cum iam dixissent post biduum futurum pascha. recapitulando ergo ad illum diem redeunt in Bethania, qui erat ante sex dies paschae, et narrant quod Iohannes de cena et unguento, unde uenturus erat Hierosolymam et peractis illic quae narrata sunt peruenturus ad diem, qui erat ante biduum paschae. unde isti digressi sunt, ut recapitulando commemorarent quod ante in Bethania de unguento gestum est, cuius rei peracta narratione illuc iterum redeunt, unde digressi fuerant, id est ut iam sermo domini narretur, quem habuit ante biduum paschae. nam si tollamus de medio quod gestum in Bethania digredientes ab ordine recolendo et recapitulando narrarunt et ipsum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
io hannis narratione colligitur. Ante sex dies paschȩ uenit in
bethaniam. ibi factumẽ illud conuiuiũ. ubideungento preti¬
oso fit commemoratio: Inde uenit hiero solymã sedens super
a sellum: Demn de postea geruntur ea quȩ narrant:. Posthunc
aduentum eius hiero soly mis gesta: & illoergodie quo uenit
in bethaniam atq: illud deunguento factumẽ. usq addiem
quo ista omnia gesta atq dicta sunt: Intellegimus &iam
euangelistis non commemorantib: consumptum fuisse qua¬
triduum. ut occurreret dies. quem ante biduũ paschȩ duo
definierunt. Lucas aũ cumait. Ad propinquabat dies fes¬
tus a⁊ ymorum. Non ex pressit biduũ: Sed hanc propinqui¬
tatem quam commemorauit in ipso interuallo bidui debemꝰ
accipere : Io hannes uero cumdicit. proximum erat pascha iudȩo¬
rum : Non hoc biduum uult intellegi. sed diessex ante pascha:
Promde cum quȩdam posthocdictum commemorass&: Tunc

Expanded text:
Iohannis narratione colligitur, ante sex dies paschae uenit in Iohannis narratione colligitur, ante sex dies paschae uenit in Bethaniam, ibi factum est illud conuiuium, ubi de unguento pretioso fit commemoratio, inde uenit Hierosolymam sedens super asellum. deinde postea geruntur ea quae narrant post hunc aduentum eius Hierosolymis gesta. ex illo ergo die, quo uenit in Bquo ista omnia gesta atque dicta sunt, intelligimus etiam evangelistis non commemorantibus consumptum fuisse quatriduum, ut occurreret dies quem ante biduum Paschdefinierunt. Lucas autem cum ait: adpropinquabat dies festus azymorum, non expressit biduum, sed hanc propinquitatem, quam commemorauit, in ipso interuallo bidui debemus accipere. Iohannesuero cum dicit: proximum erat pascha Iudaeorum, non hoc biduum uult intellegi, sed sex dies ante pascha. proinde, cum quaedam post hoc dictum commemorasset, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: Iohannes autem antesex dies paschȩ. dicit ihm̃ ue¬
nisse inbethaniã. deungento eadem narraturus Quomo¬
doergo scdm̃ illos duos. postbiduum futurũ erat pascha
cum postea quam hicdixerunt. inueniantur cum io hanne in
bethama: Illud deunguento quod ipsenarrantes : Tunc aũ
ipsedicat. post sexdies futurum pascha: Sed qui ita mouentur.
non intellegunt matheum &marcũ illud quod in bethania
deungento factum erat. recapitulando posuisse. non posa
illã debiduo prȩdctionem suã. sed anteiam factum. cum ad¬
huc sex dies essent ad pascha. Non enim quisquã eorũ cum dixis¬
s& postbiduum futurum pascha: Sic adiunxit de illo facto
in bethania. ut dicer& posthȩc: Cum eẽt bothanie Sed matħ
quidem. Cumaũ eẽt inquidihs in bethania Marcus autẽ
cum eẽt bethaniȩ. quod utiq intellegitur: Et antequã illoc
dicerentur. quȩ ante biduũ paschȩ dicta sunt Sicut ergo ex

Expanded text:
dicitur, Iohannes autem ante sex dies paschae dicit Iesum uedicitur, Iohannes autem ante sex dies paschae dicit Iesum uenisse in Bethaniam de unguento eadem narraturus. quomodo ergo secundum illos duos post biduum futurum erat pascha, cum posteaquam id dixerunt inueniantur cum Iohanne in Bethania illud de unguento quod ipse narrantes, tunc autem ipse dicat post sex dies futurum pascha? sed qui ita mouentur non intellegunt Mattheum et Marcum illud quod in Bethania de unguento factum erat recapitulando posuisse non post illam de biduo praedicationem suam, sed ante iam factum, cum adhuc sex dies essent ad pascha. non enim quisquam eorum, cum dixisset post biduum futurum pascha. sic adiunxit de illo facto in Bethania, ut diceret \'post haec cum esset Bethaniae\', sed Mattheus quidem: cum autem esset, inquit, Iesus in Bethania, Marcus autem: cum esset Bethaniae. quod utique intellegitur et antequam illa dicerentur quae ante biduum paschae dicta sunt. sicut ergo ex
Abbreviated transcription (Latin):
Scitis quia post biduum paschafi&: & filius hominis tradetur ut
crucifigactur : Huic ad testantur aliiduo marcus & lucas ab
eodemordine nonrecedentes. neq: hoctamquã adño dictum
insinuant: hoc enim intimare pretermiserunt. ex suatamen
persona : & marcus dicit. Erat autem pascha. &agrma post
biduum: Et lucas. Ad propinquabstaũ diesfestus ag ymorã.
quidicitur pascha: Sicergo ad propinquabit. ut ess& postbi¬
duum. sicut aliiduo apertius consonant. Iohannes uero trib
quidem locis comme morauit. eius diei festi propinquitatem :
Cumalia quȩdam duobus superioribus locis narr&: Testio
aũ loco appar& eius narratio. circaipsa uersari tempora. ubi
hoc &iam illitres intimant. idest mpendentis iam domini¬
cȩpassionis: Sed hoc uideripotest parum diligenter intu¬
entib: eẽ contrarium: quod matħ & marcus postea quam
dixerunt pascha postbiduũ futurũ: De inde commemora¬
uerunt. quod eratihs in bethania. ubi deungento illo p̃tioso

Expanded text:
scitis quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut crucifigatur. huic adtestantur alii duo Marcus et Lucas ab eodem ordine non recedentes. neque hoc tamquam a domino dictum insinuant; hoc enim intimare praetermiserunt. ex sua tamen persona et Marcus dicit: erat autem pascha et azyma post biduum, et Lucas: adpropinquabat autem dies festus azymorum qui dicitur pascha. sic ergo adpropinquabat, ut esset post biduum, sicut alii duo apertius consonant. Iohannes uero tribus quidem locis commemorauit eiusdem diei festi propinquitatem, cum alia quaedam duobus superioribus locis narraret, tertio autem loco apparet eius narratio circa ipsa uersari tempora, ubi hoc etiam illi tres intimant, id est inpendentis iam dominicae passionis. Sed hoc uideri potest parum diligenter intuentibus esse contrarium, quod Mattheus et Marcus posteaquam dixerunt pascha post biduum futurum, deinde commemorauerunt, quod erat Iesus in Bethania, ubi de unguento illo pretioso
Abbreviated transcription (Latin):
scariothis unus ex xii. positum ẽ illud deb&hama. quod recapi¬
tulando dixerunt. Lucas sane ipsamremgestam inbethania.
pretermisit. Hȩc diximus propter sexdies ante paschã quod
dix iohannes cummbethania remgestam narrar&. & bidu¬
um ante pascha quod marcus & lucas dixerunt : Cumpͥ hoc
a sedictum illud ipsum in b&hania. quod io hannes. com me
ceramus consideran denarrationis. & dicit:
TUNC CONEREGATISUN
PRINCIPES SACERDOTŨ ETSEUI

Expanded text:
Scariothes unus ex duodecim, positum est illud de Bethania quod recapiScariothes unus ex duodecim, positum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt. Lucas sane ipsam rem gestam in Bethania praetermisit. haec diximus propter sex dies ante pascha, quod dixit Iohannes, cum in Bethania rem gestam narraret, et biduum ante pascha, quod Mattheus Marcusque dixerunt, cum post hoc a se dictum illud ipsum in Bethania, quod Iohannes, commemorceramus considerandae narrationis, et dicit: tunc congregati sunt principes sacerdotum et seni
Abbreviated transcription (Latin):
cebatur caiphas. Et consiliũ fecerunt. utihm̃ dolotenerent
& occiderent: Dicebantaũ non in die festo ne forte tumultus
fieret inpopulo. Tunc abiit unus deduodecim quidicitur iudas
scarioth ad principes sacerdotum. & c&erainter illudem̃ quod
dictumẽ netumultus fieret inpopulo: Et illud quod dictũ est
⁊ unc abiit unus deduodecim quidicitur iudas: Interpositumest
illud debethania. quod recapitulando dixerunt: Quonos prẽt¬
misso. contexuimus narrationem. ut insinuaremus non repug¬
uiuio. quod recapitulando &ipse interposuit : Similiter preter¬
misso. ita seordo narrationis tenet: Erat aũ pascha & azima
postbiduum: Et quȩ rebant summisacerdotes & scribȩ quomo¬
do cum dolotenerent. & occiderent: dicebant enim non indie
festo neforte tumultus fieret inpopulo : Et iudas scarioth
unus exduodecim abiit ad summos sacerdotes ut proderet
eum & c&era : Etiam hic inter illud quod dictumẽ. Neforte
tumultus fieret populi: Et illud quod adiunximus: &iuidas

Expanded text:
ium fecerunt, ut Iesum dolo tenerent et occiderent. dicebant autem: non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas Scarioth, ad principes sacerdotum, et cetera. inter illud enim quod dictum est: ne tumultus fieret in populo, et illud quod dictum est: tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas, interpositum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt, quo nos praetermisso contexuimus narrationem, ut insinuaremus non repuguiuio, quod recapitulando et ipse interposuit, similiter praetermisso ita se ordo narrationis tenet: erat autem pascha et azyma post biduum, et quaerebant summi sacerdotes et scribae, quomodo eum dolo tenerent fieret populi. et ludas Scarioth, unus ex duodecim, abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum, et cetera. etiam hic inter illud quod dictum est: ne forte tumultus fieret populi, et illud quod adiunximus: et ludas
Abbreviated transcription (Latin):
ad huiur miraculi comine morationem uenerunt certum est.:
Uerumtamen quantum ex alia narrationis uia. cum &illi ta¬
cuissent quȩ iste dixiss& ad hoc miraculũ depanib: quinq
occurrerunt sibi &illiquitres qui pȩnepariter ambulabant:
&iste qui sermonũ dnĩ alta consectans. ꝑ alia quȩ illitacuerunt
circum uolauit quodam modo: & eis ad miraculũ dequinq
panibus pariter commemorandum : Non multo postab
eis rursus in altiora reuo laturus occurrit: Sq̃ ergomatħ

Expanded text:
ad huius miraculi commemorationem uenerunt certum est; ad huius miraculi commemorationem uenerunt certum est; uerum tamen tamquam ex alia narrationis uia, cum et illi tacuissent quae iste dixisset, ad hoc miraculum de panibus quinque occurrerunt sibi et illi tres qui paene pariter ambulabant et iste qui sermonum domini alta consectans per alia quae illi tacuerunt circumuolauit quodammodo et eis ad miraculum de quinque panibus pariter commemorandum non multo post ab eis rursus in altiora reuolaturus occurrit. XLVI. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit adputeũ contexit᷑. narrationis suȩ: Et post duosdi¬
es dicit eum inde exisse ingalileã. & inde uenisse inchanañ
galileae. ubi fecerat deaqua uinum &sa nasse filium reguli
cuiusdam: Alia uero quȩ illum ingalilea fecisse atquedixisse
alii dixerunt. iohannes tac& Sed sane quodillitacuerunt :
Dicit ascendisse eum in die festo hiero solimis. & fecisse ibi mi¬
raculum illud dehomine quitrigintu & UIII. annor habe¬
bat in infirmitate. n& hacbebat hominem a quo inpiscinã
deponer&ur. in quauarus ualitudinibur affecti sanabantꝰ:
Et ex hac occasione multaeũ locutum fuisse commemorat:
post h& eũ cumdicit abisse trans inare galileȩ. quod est tibena¬
dis. & secutã multitudinem magnã deinde abisse in montem.
& ibi sedisse cum discipulissuis ꝓximo die festo iudȩorum:
Tunc leuatis oculis &uisa multitudinimaxima. pauisse eam
depanibus quinque & duobus piscibur. quod & c&eri euange¬
liste dicunt: Ac ꝑ hoc p̃termisisse illum. quȩ illi narrando

Expanded text:
inuenit ad puteum, contexit narrationi suae, et post duos dies dicit eum inde exisse in Galilaeam, deinde uenisse in Canan Galilaeae, ubi fecerat de aqua uinum, et sanasse filium reguli cuiusdam. alia uero quae illum in Galilaea fecisse adque dixisse alii dixerunt Iohannes tacet; sed sane, quod illi tacuerunt, dicit ascendisse eum in die festo Hierosolymis et fecisse ibi miraculum illud de homine, qui triginta octo annos habebat in infirmitate nec habebat hominem, a quo in piscinam deponeretur, in qua uariis ualetudinibus affecti sanabantur, et ex hac occasione multa eum locutum fuisse commemorat. post haec eum dicit abisse trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis, et secutam multitudinem magnam, deinde abisse in montem et ibi sedisse cum discipulis suis proximo pascha die festo Iudaeorum, tunc leuatis oculis et uisa multitudine maxima pauisse eam de panibus quinque et duobus piscibus, quod et ceteri euangelistae dicunt. ac per hoc praetermisisse illum quae illi narrando
Abbreviated transcription (Latin):
damidẽ. & induerunt eum uestimentis eius. & duxerunteum
ut crucifigerent: Hoc quod exuerunt clamidem & induerunt
eum uestimtis eius. infine factum intellegitur cũ iãducer&
Marcus hocitaq dicit Et postquam inluseruntei. & exuerunt
illum purpura & induerunt eũ uestimentis eius. Seq̃ergomatħ.

Expanded text:
chlamydem, et induerunt eum vestimentis ejus, et duxerunt eum chlamydem, et induerunt eum vestimentis ejus, et duxerunt eum ut crucifigerent. » Hoc quod exuerunt chlamydem, et induerunt eum vestimentis ejus, in fine factum intelligitur, cum jam duceretur. Marcus hoc ita dicit: Et postquam illuserunt ei, exuerunt illum purpuram, et induerunt eum vestimentis suis. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
pura cocci simillima: Potest &iam fieri ut purpurã &iam
marcus commemorauerit. quamclamis habebat. quamuis
e& coccinea. Lucas hoc prȩtermisit: Iohannesaũ ante quã
dicer&. quod eum pilatus crucifigendum tradiderit. commemo.¬
rauit hocdicens : Tunc ergo ad prehendit pilatus ihm̃. & flagel
lauit eum: & milites plectentes coronam despinis. inposuerunt
capitieius. & ueste purpurea circum dederunteũ. Etuenie¬
bant ad eum & dicebant. Haue rex iudeorum. Et dabantei pal
mas: Vnde appar& matheum &marcum recapitulando istũt᷑
com memorasse. non quotunc factum sit. cum eũpilatus iam
crucifigendum tradidisr&: Iohannes enim apud pilatum
dicit hȩc gesta Satis euidenter: Undeisti quod prę̧terierant.
recoluerunt: adhoc ꝑtin& &iam. quod consequenter dicit
matheus. Et expuentes in eum acceperunt harundinẽ. &per¬
cutiebant caput eius: Et postquam in luseruntei. &uerunt ex¬

Expanded text:
pura cocco simillima. potest etiam fieri, ut purpuram etiam pura cocco simillima. potest etiam fieri, ut purpuram etiam Marcus commemorauerit, quam clamys habebat, quamuis esset coccinea. Lucas hoc praetermisit. Iohannes autem antequam diceret, quod eum Pilatus crucifigendum tradiderit, commemorauit hoc dicens: lavit et milites plectentes coronam de spinis inposuerunt capiti eius et veste purpurea circumdederunt eum et veniebant ad eum et dicebant have rex Iuapas. unde apparet Mattheum et Marcum recapitulando istud commemorasse, non quo tunc factum sit, cum eum Pilatus iam crucifigendum tradidisset. Iohannes enim aput Pilatum dicit haec gesta satis euidenter, unde isti quod praeterierant recoluerunt. ad hoc pertinet etiam quod consequenter dicit Mattheus: et expuentes in eum acceperunt ha rundinemet percutiebant caput eius. et postquam inluserunt ei, exuerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
quens ETIÃ UTIPSADÑ PaSSIONẼ SECUNDŨIII
EUANGELIARUM TESTIMONIA
Uideamus: quam matheus sic incipit.: Tunc milites pręsi¬
dis suscipientes ihm̃ in pretorium. Congregauerunt ad ũ¬
sus eum uniuersam cohortem. & exuentem eum. clamidẽ
coccineam circum dederuntei: & plectentes coronam de¬
spinis. posuerunt supercaput eius. & harundinem indexte¬
racius . & genu flexo ante eum. in ludebant dicentes. Haue
rex iudeortm.. Hoc marcus in eodem loco narrationis ita
dicit. Milites autem duxerunt eum intro in atrid̃ prę̧torii.
Et conuocant totam cohortem : & induunt purpuram &
imponentei. plectentes spineam coronam: &ceperunt sa¬
lutareeum. hauerex iudeorum: & percutiebant caput eius
harundine. & conspuebanteum. &ponentes genua adora¬
banteum: Intellegitur itaq: quod matheus ait. Clamidem
coccineã circum dederant. hoc marcus dixisse indutum
purpurã  proregia enim purpura. clamis illa coccinecc
ab in ludentibus adhibitaerat : & est rabraquȩdam Pur¬

Expanded text:
quens est iam, ut ipsam domini passionem secundum quattuor euangelistarum testimonia uideamus, quam Mattheus sic incipit: tunc milites praesidis suscipientes Iesum in praetorium congregauerunt ad eum uniuersam cohortem, et exuentes eum clamydem coccineam circumdederunt ei, spinis posuerunt super caput eius et harundinem in dextera eius, et genu flexo ante eum inludebant dicentes: haue, rex Iudaeorum. hoc Marcus in eodem loco narrationis ita dicit: milites autem duxerunt eum intro in atrium praetorii et conuocant totam cohortem, et induunt purpuram et inponunt ei plectentes spineam coronam, et coeperunt salutare eum: haue, rex Iudaeorum. et percutiebant caput eius harundine et conspuebant eum, et ponentes genua adorabant eum. intellegitur itaque quod Mattheus ait: clamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcum dixisse: in purpuram purpuram. pre regia enim purpura clamys illa coccinea ab inludentibus adhibita erat, et est rubra quaedam pur
Abbreviated transcription (Latin):
quod autem secundum io han uem
deco lum Ba dicitur. Non quando factum est
narratur. sed uerba io hannis baptistę referuntur
cominemorantis quiduiderit: Inquoquȩritur quẽ¬
ad modum dictum sit. & ego non noueram eum: sed
qui misit me baptizare in aqua. ille mibidiit: Super
que muideris spm̃ descendentem. & manentem suꝑ
eum. hicest qui baptizat inspũ scõ: Si enun tunceum
cognouit. cum columbam uidit descendentem super
eum: quȩrendum est. quomodo diterit uenienti ut
baptiszare: tur. Ego magis atedebeo baptizari:¬
hoc enim eidixit antequam columba descender&:
Ex quo appar&. quamuis eum iam noss& Nam &iam¬
& inutero matris exultauit. Cumad elisab&h maria
ueniss&. Aliquidtamen in eo quod nondum nouerat
columbȩ descensione didicisse  quod ipse scilic&
bapti ⁊ ar& in spũsco pro pria quadã & diuina potesta¬
te ut nullus homo quiaccepis s& adõ baptis mum. &i am si aliquẽ
baptiz ar&. poss& dicere suum esse quod trader& uela sedari
ADIABOLO

Expanded text:
Quod autem secundum Iohannem de columba dicitur non quando factum est narratur, sed uerba Iohannis baptistae referuntur commemorantis, quid uiderit. in quo quaeritur, quemadmodum dictum sit: et ego non noueram eum, sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: super quem uideris spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in spiritu sancto. si enim tunc eum cognouit, cum columbam uidit descendentem super eum, quaerendum est, quomodo dixerit uenienti, ut baptihoc enim ei dixit antequam columba descenderet. Ex quo apparet, quamvis eum jam nosset nam etiam in uteruenisset —, aliquid tamen in eo, quod nondum nouerat, columbae descensione didicisse, quod ipse scilicet baptizaret in spiritu sancto propria quadam et diuina potestate, ut nullus homo, qui accepisset a deo baptismum, etiamsi aliquem baptizaret, posset dicere suum esse quod traderet uel a se dara diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
sponte uidendum fuit. siquis p̃termittat aliquid. quod alius
dicat. non esse contrarium. nec sialius alio modo aliquid dicat.
dum eadem rerum sententiarumq ueritas explic&ur. Vtqđ̃
matheusait. cum aũ descendiss& de monte simul &iam deillo
cam pestri loco qui in latere montisesse potuit intellegatur
Deinde matheus deleproso mundato narrat. quod &iam mar¬
cus &lucas similiter: posth & matħ sequitur &dicit.¬

Expanded text:
sponte uidendum fuit, si quis praetermittat aliquid quod alius sponte uidendum fuit, si quis praetermittat aliquid quod alius dicat, non esse contrarium, nec si alius alio modo aliquid dicat, dum eadem rerum sententiarumque ueritas explicetur, ut quod Mattheus ait cum autem descendisset de monte, simul etiam de illo campestri loco, qui in latere montis esse potuit, intellegatur. deinde Mattheus de leproso mundato narrat, quod etiam Marcus et Lucas similiter. XX. Post haec Mattheus sequit
Abbreviated transcription (Latin):
quando leprosum muncdauit. non quantum tem poris interfue¬
rit: prȩsertim. cum eundem leprosum. lucas iam inciuitate posito
dño dicat esse mundatum. quod matheus dicere noncurauit.
quã quã &iam illud possit occurrere. in aliqua excelsiore parte
montis. primo cum solis discipulis dnm̃ fuisse quando exeis illos du¬
odecim elegit: Deinde cum eis destendisse. non demonte. sed de
psa montis celsitudine incam pestrem locum. idest in aliquam
aequalitatem. quȩ in latere montis erat . & multastur bas capere
poterat atqueibi st&isse. donec adeumturbe congregarentus
Ac̃ postea cum se diss& accessisse pro pinquius discipulos eius atque
ita illis c&erisque turbis p̃sentibus. unum habuisse sermonem.
quem mattheus lutasq: narrarunt. Diuerso narrandimodo
sed eandem ueritatem rerum & sententiarum. quas ambo dixer̃
c̃c enim prȩmonuimus. quod & nullo prȩmonente. unicuique

Expanded text:
quando leprosum mundauit, non quantum temporis interfuequando leprosum mundauit, non quantum temporis interfuerit, praesertim cum eundem leprosum Lucas iam in ciuitate posito domino dicat esse mundatum, quod Mattheus dicere non curauit. Quamquam etiam illud possit occurrere, in aliqua excelsiore parte montis primo cum solis discipulis dominum fuisse, quando ex eis illos duodecim elegit, deinde cum eis descendisse, non de monte, sed de ipsa montis celsitudine in campestrem locum, id est in aliquam aequalitatem, quae in latere montis erat et multas turbas capere poterat, adque ibi stetisse, donec ad eum turbae congregarentur, ac postea cum sedisset, accessisse propinquius discipulos eius adque ita illis ceterisque turbis praesentibus unum habuisse sermonem, quem Mattheus Lucasque narrarunt diuerso narrandi modo, sed eadem ueritate rerum et sententiarum, quas ambo dixerunt. iam enim praemonuimus, quod et nullo praemonente unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
buisse sermonem. quem mathieus interposuit. & lucas tacuit.
Hocest inmonte: Acdeinde cum descendiss&: in loco campestri
habuisse alterum similem. dequo matheus tac&. lucasnontac&.
&utrumque sermonem eodem modo esse conclusum: Qđ aũ
matheus istosermone terminato sequitur& dicit. et factũ ẽ
cum consum mass& ihs uerbahȩc ad mirabantur turbae suꝑ
doctrina eius: potestuideri discipulorum turbas diisse.
exquibus duo decimillos elegerat. Quoduero moxait. cum autẽ
descendis s& demonte. secute sunt eum turbe multȩ. Recceleprosus
ueniens ad orabat eũ. potest intellegi post utrumque sermonem
factum fuisse. nonsolũ quem mattheus. uerũ &iã quẽ luca sint̃¬
ponit: Neque enĩ appar&. post discensionem demonte quantũ
temporis fuerit interpositum: Sed hoc solũ uoluit significare
matheus. postillã descensionem. multas turbas fuissecum dño.

Expanded text:
buisse sermonem, quem Mattheus interposuit et Lucas tacuit, buisse sermonem, quem Mattheus interposuit et Lucas tacuit, hoc est in monte, ac deinde, cum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Mattheus tacet et Lucas non tacet, et utrumque sermonem eodem modo esse conclusum. Quod autem Mattheus isto sermone terminato sequitur et dicit: et factum est, cum consummasset Iesus uerba haec, admirabantur turbae super doctrinam eius, potest uideri discipulorum turbas dixisse, ex quibus illos duodecim elegerat. quod uero mox ait: cum autem descendisset de monte, secutae sunt eum turbae multae, et ecce leprosus ueniens adorabat eum, potest intellegi post utrumque sermonem factum fuisse, non solum quem Mattheus, uerum etiam quem Lucas interponit. neque enim apparet post descensionem de monte quantum temporis fuerit interpositum, sed hoc solum uoluit significare Mattheus post illam descensionem multas turbas fuisse cum domino,