comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os mecit᷑ omp̃s ds̃ harundine : qr uncuiq: scđm capacitatẽ sui intellect᷑ distribut
doctrinã scienciȩ: Om̃stam̃ quostagit: in hisq̃acceper̃ ꝑfectos ostendit . Etunus¬
quisq: qđ naccepit inse: ꝑ caritatis studiũ possid& in altero ut exmultis bris
unũ efficiat̃ corpꝰ uł sicut supradictũ ÷ alu tribuit sermonẽ scientiȩ aluge¬
nera linquarũ & oẽ. Et hilic& non ȩ qualit̃ qr u̾dñs dic̃ indomopatris meiꝰ

Expanded text:
m capacitatem sui intellectus distribuit dotcrinam scientiae. Omnes tamen quos tangit in his quae acceperunt perfectos ostendit; et unusquisque quod non accepit in se, per charitatis studium possidet in altero, ut ex multis membris unum efficiatur corpus. Vel, sicut supradictum est, alii tribuitur sermo scientiae, alii genera
Abbreviated transcription (Latin):
amamꝰ tantũ despe p̃sumimꝰ & inquantũ ꝑ spẽ ad suꝑ naerigim᷑. tantũ ꝑdilectior¬
circidm̃ & pximũ extendim. tantũq: ipsã fidẽ sp̃e & caritatẽ oꝑib: exornarestu¬
demꝰ. Similit̃ unꝰ quisq: tantũ prudens : quantũ tẽperans fortis & iustus. Tantũ
tẽperans quantũ prudens pruacnsfortis &iustus Tantũ fortis. quantũ prudens
tẽperans &iustus. Tantũ iustus quantũ prudens tẽperans & fortiserit. Et m̃sus ciuitatẽ¬

Expanded text:
amamus, tantum de spe praesumimus; et in quantum amamus, tantum de spe praesumimus; et in quantum circa Deum et proximum extendimur, tantumque ipsam fidem, spem et charitatem operibus exornare studemus. Similiter unusquisque tantum prudens est, quantum temperans, fortis et justus. Tantum temperans, quantum prudens fortis et justus. Tantum fortis, quantum prudens, temperans et justus. Tantum justus, quantum prudens, temperans, fortis fuerit. Et mensus
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ quib: inrtutib: ut ꝑfecta sit uita illorũ ad uingit᷑ oꝑatio si nequa fides mo
bossumꝰ intellegere .IIͦIͦI. uirtutes principales Prudentiã uidelic& tẽperentiam
fortitudinẽ atq: iustitiã q̃ itad ebent esse inelectis. ut una alterã non excedat
cudentia quippe escientia in appetendis bonis & uitandis malis . Cu ideb&ur con¬
iungi seucoequari tẽperantia qr ñ ÷ ꝑ fecta prudentia. nisistudeat homo semo¬
ipsũ tẽperare & a uoluntatib: istiussđi retrahere : Qđ cũfecerit deb& habere &iã¬
ortitudinẽ ut illud qđintellegit opere ꝑficiat. Deinde &iã deb& possidere iustitiã¬
quatinꝰ actꝰ suositatẽ per& nenimis iustus & plusꝗ oporteat sapiens sibi uideat᷑. Et longi
te ȩqualis est. Tanta ÷ itaq longitudo quanta & latitudo qr quanta : fides tanta ÷ spes
tanta caritas. tanta nihil ommꝰ &oꝑatio quantũ enĩ credimꝰ. tantũ amamꝰ. & quantũ

Expanded text:
dilectionem. Quibus virtutibus, ut perfecta sit vita illorum, adjungitur operatio, sine qua fides morpossumus intelligere quatuor virtutes principales, prudentiam videlicet, temperantiam, fortitudinem atque justitiam. Quae ita debent esse in electis, ut una alteram non excedat. Prudentia quippe est scientia in appetendis bonis et vitandis malis. Cui debet conjungi seu coaequari temperantia, quia non est perfecta prudentia, nisi studeat homo semetipsum temperare, et a voluptatibus istius saeculi retrahere. Quod cum fecerit, debet habere fortitudinequatenus actus suos ita temperet, ne nimis justus et plusquam oporteat sapiens sibi videatur. Longitudte aequalis est. Tanta est itaque longitudo quanta et latitudo: quia quanta est fides, tanta est spes, tanta charitas, tanta nihilominus et operatio. Quantum enim credimus, tantum amamus, et quantum
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ recte ꝑharundinẽ scriptura scã intellegit᷑. ab efficiente uidelic& illud
qđ efficit᷑: hacitaq: harundine iđ diuino eloquio tangit & inlummat ds̃ corda
posita ÷ Inquad ratima figura non aliud latꝰ mauis ÷ aliud mmꝰ sed eunctasimul quattuor
peratur. Similit̃ quantũ sperat. tantũ credit. tantũ amat. & operat᷑. Iterũ tantũ amat
quantũ oredit quantũ sperit. quantũ operat᷑. Tantũ oꝑat̃ quantũ credit quantũ spe

Expanded text:
nem Scriptura sancta intelligitur, ab efficiente videlicet illud quod efficitur. Hac itaque arundine, id est divino eloquio tangit et illuminat Deus corda posita est. In quadrata figura, non aliud latus majus est, aliud minus, sed cuncta simul quatuor operatur. Similiter quantum sperat, tantum credit, tantum amat et operatur. Iterum, tantum amat quantum credit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sũmã elertorũ expͥmit̃. Duo de narius enĩ numer id circoꝑfect᷑ hab&ur qm̃exdenario
& inario constat. Denarius ꝑtina adx. p̃ceptalegis. Binarius ad duo dilertionis
p̃cepta. in quib totalex pend& & ꝓpħe. Siue id circo ꝑfectꝰ hab&ur qr ex par
fert᷑ Quat̃narius. ad quattuor euugła Millenarius quoq ꝑfectꝰ numerꝰ ostendt
qr denarii nu meri inumeri quadratũ solidũ reddit: Decies enĩ decͦ funt mile
duo de nariussiue millenarius numerꝰ in sacro eloquio ꝓꝑfectione ponit᷑ recce in

Expanded text:
summa electorum exprimitur. Duodenarius enim numerus idcirco perfectus habetur, quia ex denario et binario constat; denarius pertinet ad decem praecepta legis: binarius ad duo dilectionis praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae. Sive idcirco perfectus habetur, quia ex fertur; quaternarius ad quatuor Evangelia. Millenarius quoque perfectus numerus ostenditur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit; decies enim centeni fiunt mille. duodenarius sive millenarius numerus in sacro eloquio pro perfectione ponitur, recte in
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ ex utraq parte sit fluminis nisi forte in medio fuerit collocatũ ut rami il¬
lius hinc & inde sint expansi. Uerũ sp̃italit̃ hoc intellegendũ ÷ qđ scilic& lignũ ex
utraq parte fluminis sit. Lignũ quippe uitȩ xp̃s ÷: sapientia dĩpatris dequo salomon
dicit Lignũ uitȩ ÷ his qui ad p̃henderinteã & qͥ tenueriteã beatus Hlino & in libr

Expanded text:
lignum ex utraque parte fluminis sit, nisi forte in medio fuerit collocatum, ut rami illignum ex utraque parte fluminis sit, nisi forte in medio fuerit collocatum, ut rami illius hinc et inde sint expansi. Verum spiritualiter hoc intelligendum est, quod scilicet lignum ex utraque parte fluminis sit. Lignum quippe vitae Christus est sapientia Dei Patris, de qua Salomon dicit: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam; et qui tenuerit eam, beatus . Hinc et in libro
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs dic̃ ineuugło Quicredit in me sic̃ dic̃ scriptura. flumina deuentrecius fluent
aq: uiuȩ. Sedcũ unasit doctrina ueteris & nouitestam̃ti pluralit̃ enuntiat᷑ qr scilic&
& unitatẽ fid ei ad nuntiat. & tañ ad multos auditores ꝑuenit. & ꝑ multor ũora diffun¬
dit᷑. Bene &iã flum̃ aq̃ uitȩ uocant᷑ qr quos irrigat uiuificat & aduitã & ernã inuitat
ecte quoq cristallo splenti cõparat᷑. ꝓpt̃ puritatẽ fidei q̃ in baptis mo ꝑcipit᷑. Quos
enĩ irrigando uiui ficat. ad aquã baptismatis ꝑducit eosq & puritate fideis plendidos
& robore fortissi mos reddit. Sede saut̃ dĩpatris &agni .i÷. dĩfilui exqua ipsa aqua ꝓcet¬
ipsa ergo dĩ sede ꝓceditaqua. qr ꝑ ipsa ȩccłam diffundit᷑ p̃dicatio Inmedio plateȩ
eius ÷ in medio ipsius ȩcđȩ. Nec solũ ipsa doctrina robustosquosq irrigat sed oiã
simplices qͥ ꝑ plateã designant᷑. Et ex utraq: parte fluminis lignũuite affere

Expanded text:
s dicit in Evangelio: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Sed cum una sit doctrina Veteris et Novi Testamenti, pluraliter enuntiatur, quia scilicet et unitatem fidei annuntiat, et tamen ad multos auditores pervenit, et per multorum ora diffunditur. Bene autem flumen aquae vivae vocatur, quia quos irrigat, vivificat, et ad vitam aeternam invitat. Recte ergo crystallo splendenti comparatur propter puritatem fidei, quae in baptismo percipitur. Quos enim vivificando vivificat, ad aquam baptismatis perducit, eosque et puritate fidei splendidos, et robore fortissimos reddit. Sedes autem Dei Patris et Agni, id est Filii Dei, ex qua ipsa ergo Dei sede procedit aqua, quia per ipsam Ecclesiam diffunditur praedicatio. In medio plateae ejus. Id est in medio ipsius Ecclesiae. Nec solum ipsa doctrina robustos quosque irrigat, sed etiam simplices, qui per plateam designantur. Et ex utraque parte fluminis lignum vitae, afferens
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ ꝑsonarũ conuertit adnitatẽ maiestatis dicens. Et metuant eũ om̃s
fines t̃rae abaQuilone CoRtae .iIi. Peraquilonẽ intelleguntur gentiles. infrigore
infidelitatis & ignorantiȩ positi sicut fuer̃ patres ñi. Ibi quoq: sunt portae tres qui a
erunt Etbene quidẽ primũ aboriente portȩ .iIi. de inde aba quilone cõme¬
morant᷑ qr prius iudei crediderunt . de indegentiles qui ante erant in aqui¬
lone qui ÷ frigidissimꝰ & duris simꝰuentus. habentes habitatorẽ di abolũ qͥdicit
mã sedẽ meã ad aquilonẽ EtABAVSTRΟ portȩ .iii. Paustrũ claritatẽ fidei
eadẽfides scẽ crinitatis ꝑquadriꝑtitũ orbẽ diffund&ur iudeosatq gentiles pa¬
rit̃ cõplectens. Duode narius enĩ numer portarũ q̃ꝑ quattuor mundi partes subt̃
ꝑtitũ orbẽ diffusa est. Et murꝰ ciuitatis habens fundam̃ taxii . Murꝰ ipsa est cuitas

Expanded text:
trinitatem personarum convertit ad unitatem majestatis, dicens: Et metuant eum omnes fines terrae . Ab aquilone portae tres. Per aquilonem intelliguntur gentiles, in figura infidelitatis, et ignorantiae positi, sicut fuerunt patres nostri. Ibi quoque sunt portae tres, quia perunt. Et bene quidem primum ab oriente portae tres, deinde ab aquilone commemorantur, quia prius Judaei crediderunt, deinde gentiles, qui ante erant in aquilone, qui est frigidissimus et durissimus ventus, habentes diabolum, qui dicit: Ponam sedem meam ad aqeadem fides sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem diffundetur, Judaeos atque gentiles pariter complectens. Duodenarius enim numerus portarum, qui per quatuor mundi partes sub tedripartitum orbem diffusa est. Et murus civitatis habens fundamenta duodecim. Murus ipsa est civitas
Abbreviated transcription (Latin):
plius ibi exaltabunt᷑. Quo contra rȩꝓbiqͥinp̃senti suã głam & honorẽ possident &
inꝓsperis huius scłi excondunt᷑ ibi uacui remanebt̃. Unde dñs dic̃ Vȩ uob diuitib: qͥ
mant. id circosuã ad ȩc̃nã felicitatẽ głam deferunt. quando ib exaltati remunera¬
bunt᷑ cũ uni illorũ dixeridñs. Tuesto suꝑ decẽ ciuitates. Alteriaũt tuesto suꝑ quinq:
honorẽ in illã hoc ÷ om̃s quos xp̃o ad quisier sua p̃dicatione & doccrina. Vnde paulus

Expanded text:
qui in praesenti suam gloriam et honorem possident, et in prosperis hujus saeculi se extendunt, ibi vacui remanebunt. Unde Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui mant, idcirco suam ad aeternam felicitatem gloriam deferunt, quando ibi exaltati remunerabuntur, cum et uni illorum dixerit Dominus: Tu esto supra decem civitates; alteri autem: Tu esto supra quinque, honorem in illam, hoc est, omnes quos Christo acquisierunt sua praedicatione et doctrina. Unde Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
factũ iegipto deostitricib: quȩ ad phara honẽ reuersȩ & increpatȩ ouruiui¬
ficarent paruulos. quosiusse fuerant int̃fici. m̃titȩs dicentes . Nonsunt hebreȩ
mulieres sicut e grptiȩ sed ipsȩ habent obste cricandiscientiã. Unde scriptura
refert quã obrẽ edificauit illis domũ. Nũ quidergo peccatũ fuit illud m̃ da¬
ciũ ꝓquo mero edẽ adõ acceperunt ⁊ fuit quidẽ peccatũ. sed tam̃ opere mise¬

Expanded text:
factum in Aegypto de obstetricibus, quae ad Pharaonem reversae, et increpatae cur vivifactum in Aegypto de obstetricibus, quae ad Pharaonem reversae, et increpatae cur vivificarent parvulos, quos jussae fuerant interficere, mentitae sunt dicentes: Non sunt Hebraeae mulieres sicut Aegyptiae, sed ipsae habent obstetricandi scientiam . Unde et Scriptura refert: Quamobrem aedificavit illis Deus domum. Nunquid ergo peccatum fuit illud mendacium, pro quo mercedem acceperunt a Deo? Fuit quidem peccatum, sed tamen opere mise
Abbreviated transcription (Latin):
nicatorib: id ÷ cũ idolis seruientib: seu in munditiã carnis sectantib. uł &iã pluscraea¬
turã quã oreatorẽ diligentib adiuitias ultra modũ amantib. Vnde pauł. Etauari
Unde ineuugło Regesgentiũ dominant᷑ eorũ & qͥ potestatẽ habent suꝑeos uene¬
ficiuocant᷑ .i. malefioi Etido latris quisimulacra hominũ mortuorũ. uł& iã ima¬
gines rerũ. quarundã lic& ꝓdõ uenerant᷑. Et omnib: m̃dacib Nominatis supe¬
rius ꝑordinẽ singulorũ auctorib: uitiorũ ad extremũ intulit & omnib: m̃dacibus
bicũdic itomnibus. ostendit multage nera eẽ mñdatiorũ. Nã beatus augustinus
octo dic̃ et̃ geneni m̃daciorũ sed am̃ nullũ ÷ m̃daciũ qđ peccato gareat᷑ Vnde
scriptũ ÷ : Sos qđ m̃tit᷑ occidit animã . Et ꝑ desomis quilocunt᷑ m̃daciũ. Nonnulli
enĩ dicunt neẽ paxatũ siꝓueritate aut iustitia ꝓfertur m̃datiũ sicut legimus

Expanded text:
nicatoribus, id est cum idolis servientibus, seu immunditiam carnis sectantibus, vel etiam plus creaturam quam Creatorem diligentibus, et divitias ultra modum amantibus. Unde Paulus: Et avUnde in Evangelio: Reges gentium dominantur eorum , et qui potestatem habent super eos, venefici vocantur, id est malefici.-- Et idololatris, quis superius per ordinem singulorum auctoribus vitiorum, ad extremum intulit, et omnibus mendacibus: ubi cum dicit omnibus, ostendit multa esse genera mendaciorum. Nam beatus Augustinus octo dicit esse genera mendaciorum, sed tamen nullum est mendacium quod peccato careat, unde scriptum est: Os quod mentidacium, sicut legimus
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiȩ circa eos ex hibuit & a mortecos liberauit. postea meruit ꝑtin¬
gere adunius dĩ cognitionẽ & int̃ifrahelitas connumerari. qr peccatum
nullũ ĩ dacugenꝰ inultũ remanere qđ hic lax atũ nonfuerit penitentia autaliquo pi&atis
opere . Omniũ enĩ istorũ qͥ sunt superius comniumerati parseorũ instagnoigne ardente & sul¬
pore. Seauitu&. Etreuit uurs deseetẽ angłis ꝑuuanglos sicut superius dictu¬

Expanded text:
e circa eos exhibuit, et a morte eos liberavit, postea meruit pertingere ad unius Dei cognitionem, et inter Israelitas connumerari, quia peccatum nullum genus mendacii inultum remanere, quod hic laxatum non fuerit poenitentia, aut aliquo pietatis opere. Omnium enim istorum qui sunt superius connumerati, pars eorum erit in stagno ardenti et sulpore. Sequitur: Et venit unus de septem angelis
Abbreviated transcription (Latin):
lestis÷ gra qđ dr̃ea fec̃ ȩodđam iuxta illud: Egodñs facienste: Quio quidenĩ hab& in
fide spe. caritate ceterisq uirtutib & in baptismo. desuꝑdatũ ÷ illi. Vndeia cobus
iro. Duo dic̃ sponsã & uirũ in quosub intellegit᷑ uxor quia consu& udo ÷ seẽ scripturȩ
ut sponsos appell& ui ros & sponsas uxores Vnde ÷ Egredict᷑ sponsus de cubilisuo
gro &dormierit cũ eã. morte moriat᷑ qr humiliauit uxorẽ ꝓximisui. Sponsaitaq: nõ ÷
dĩomnipotentis ꝑuenerit . Qđ cotidie quidẽ insingulis agit᷑ electis generalit̃aũt infine
cõplebit᷑ cũ om̃s in cõmune audierint. uenitebenedicti patris mei &c& Ornatã dic̃ .i÷.
omnib uirtutib: cõpositã iuxta illud psalmiste. Ad stitit regina add excristuis & cor

Expanded text:
ecit eam Ecclesiam. Juxta illud: « Ego Dominus faciens te . » Quidquam enim habet in fide, spe et charitate, caeterisque virtutibus, et baptismo desuper datum est illi. Unde Jacobus:viro suo. » Duo dicit, sponsam et virum, in quo subintelligitur uxor, quia consuetudo est sacrae Scripturae, ut sponsos appellet viros, et sponsas uxores. Unde Joel: « Egrediatur sponsus de cubili suo, et dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi sui . Sponsa itaque nuncDei omnipotentis pervenerit. Quod quotidie quidem in singulis agitur electis, generaliter autem in fine complebitur, cum omnes in commune audierint: Venite, benedicti, Patris mei , etc. Ornatam dicit, id est omnibus virtutibus compositam, juxta illud Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s̃fons. Vnde & palmistadic̃ Apudte ÷ fonsuitȩ Sitientib: ergo dñiseipsũ dabit in re¬
iunerationẽ incuuis contẽplatione eritrefectio ȩt̃nȩ saci&atis . quofonte saturipsal
mista desiderans dicebat. sitiuitani mamea ad dñ fontẽ uiuũ . De quo fonte qͥbiberit uitã
Gratis iste fonsdat᷑ fidelib: hoc esi ne ullis p̃cedentib homiinũ meritis. Quiuicerit diaboli
tẽ ptam̃ta incentiua carnis suȩ aduersitates p̃uorũ hominũ : possidebithȩc q̃ superius dictas

Expanded text:
lmista dicit: Apud te est fons vitae. Sitientibus ergo Deum, seipsum dabit in remunerationem, in cujus contemplatione erit refectio aeternae satietatis. Quo fonte Psalmista satiari desiderans, dicebat: Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum . De quo fonte dicit: Qui biberit, vitam  aeterna , etc. Gratis iste fons datur fidelibus, hoc est, sine ullis praecedentibus hominum meritis. Qui vicerit diaboli tentamenta, incentiva carnis suae, adversitates pravorum hominum, possidebit haec, quae superius dicta
Abbreviated transcription (Latin):
sertiregionẽ &seruant ipsos lapides ñ qđipse insuã eas conuertunt ut ilitatẽ. sed hominib:¬
inserra toeoꝵ dissuiqͥ& e dño serure posint unde uñ corũdic E ccelongauifugiens & mans in
solitudine Inquor ũ codib inuenit̃ lapissmaragđ qimipsis habitat ps Setldsuintetistr
tnultgusps qͥapm̃unitunt̃ tollerefidelib ñ qdipsi ei h abeant sed aiusaiui dentie homini
euauferant setd sunt arimaspiunũ oculũ habentes i elecci oculũ m̃tis possidente qͣbeuliut¬

Expanded text:
serti regionem, et servant ipsos lapides, non quod ipsae in suam eos convertant utilitatem, sed hominibuserti regionem, et servant ipsos lapides, non quod ipsae in suam eos convertant utilitatem, sed hominibuin secreta cordis sui quiete Domino servire possint. Unde unus eorum dicit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . In quorum cordibus invenitur lapis smaragdus, quia in ipsis habitat Chrqui Christum nituntur tollere fidelibus, non quod ipsi eum habeant, sed causa invidentiae hominibus eum auferunt. Sed sunt Arimaspi unum oculum habentes, id est electi unum oculu
Abbreviated transcription (Latin):
loco lucent alisq lum̃ scientiȩ atq a doris demonstrant. Vnde a exuno illorũ dr̃
ueerat lucerna. ardensa&ȩ lucens ardens uideli& fide & dilectione: lucens uerbo& oꝑe
q uart᷑ smaragđ smarag d p̃tiosus : lapis insuanatura se dp̃tiosior ineleetorũ figura qͥlapis
tantȩ uirid itatis ÷ ut omnẽ uiror̃ẽ herbarũ super&e & aerẽ &iã cirtũfusũ iuridem
eddat Reddit &iã imagines aspicientiũ si moleseius sueritambla. Huius lapidisgeneras
multa sed p̃tiosisimismaragdinei lapide srepperiunt᷑ inscithia regione deserta quostam̃
custodiunt grifes animalia t̾ribilia & ferocia q̃corpꝰhabent leoninũ. pedes aut̃. rostrũ& alo
utaquila. ideoq ꝑ t̾rã currunt uleones. paerauolant utaues : q̃bestiecustodiunt. ipa de¬

Expanded text:
loco lucent, aliisque lumen scientiae atque ardoris demonstrant. Unde et ex uno illorum dicitur: loco lucent, aliisque lumen scientiae atque ardoris demonstrant. Unde et ex uno illorum dicitur: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet fide et dilectione, lucens verbo et opere. Quartum smaragdus. Smaragdus pretiosus lapis est in sua natura, sed pretiosior in electorum figura. Qui lapis tantae viriditatis est, ut omnem virorem herbarum superet, et aerem etiam circumfusum viridem reddat. Reddit etiam imagines aspicientium, si moles ejus fuerit ampla. Hujus lapidis genera sunt multa, sed pretiosissimi smaragdinei lapides reperiuntur in Scythia, regione deserta, quos tamen custodiunt gryphes, animalia terribilia et ferocia, quae corpus habent leoninum, pedes autem, rostrum et alas, ut aquila: ideoque per terram currunt ut leones, per aera volant ut aves. Quae bestiae custodiunt ipsam de
Abbreviated transcription (Latin):
insua natura neqa quã p̃tiosus ÷ sed in mrsterio ualde p̃claras inuenit᷑ quinde¬
bic& aereũ colorẽ recin& atq: ideo sc̃os significat qͥ caȩlestia m̃te petunt dicentes cũ
est uilior quã saphrrus innatura sed in mesticis sensib: ualde inaenitur & ipsep̃tios
Est enĩ fortissimae naturae ut om̃ium sculpentiũ argum̃tis resistat. Atq ideosig¬
nficat scõs qͥ inuictis simi scnt int̃ aduersabuius scłi quorũ unus dicit. Quis nos
sepa rabit acaritate xp̃i. &iterum Certus sum qr neq: mors neq: uita neq: angłi
& c&era potuer̃ nos separare aharitaritate xp̃i. Et tales bonõ in fundam̃to aeccłe con¬
tituuntur qr aliis exẽplũ fortitudinis p̃bent. Vnde &idem suis anditorib dicit. Imi¬
tatores mei estote sic̃ & ego xp̃i. Hab& qͦq: idẽ lapis similico dinẽ lucernaȩ pallen¬
is &in hoc hamilitatẽ scorũ significat : qui in p̃sentiuita pallidihabent᷑ qr despi¬
tiuntur & contepnuntur & ueluti nichilum reputantur. Aitam̃ ipsi in obscaro

Expanded text:
alde praeclarus invenitur, quia videlicet aereum colorem retinet, atque ideo sanctos significat, qui coelestia mente petunt, dicentes cumest vilior quam sapphirus in natura, sed in mysticis sensibus valde invenitur et ipse pretiosus. Est enim fortissimae naturae, adeo ut omnium sculpentium argumentis resistat: atque ideo significat sanctos, qui invictissimi sunt inter adversa hujus saeculi. Quorum unus dicit: Quis nos separabit a charitate Christi ? Et iterum: Certus sum quia neque mors, neque vita; neque angeli, et caetera, poterunt nos separare a charitate Christi ; et tales benis praebent. Unde et idem auditoribus suis dicit: Imitatores mei estote sicut et ego Christi . Habet quoque idem lapis similitudinem lucernae pallentis, et in hoc humilitatem sanctorum significat, qui in praesenti vita pallidi habentur, quia despiciuntur, contemnuntur et velut in nihilum reputantur. Attamen ipsi obscuro
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝗ intꝰagit᷑ ꝑsimulationẽ qđ ñ uideat᷑ exterius ꝑpurãoris atq: operis confessionẽ
undam̃ta muriciuitatis omnilapide p̃tioso ornata. Fundam̃ta cuntatis .÷. ȩcođȩ s̃ patri¬

Expanded text:
quam intus agitur per simulationem, quod non videatur exterius per puram oris et operis confessionem. Et quam intus agitur per simulationem, quod non videatur exterius per puram oris et operis confessionem. Et fundamenta muri civitatis omni lapide pretioso ornata. Fundamenta civitatis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ diuinȩ designat᷑ dequascriptũ ÷ accipite sapientiã sic̃ aurũ. Inuitrouero puritas
cordiũ intellegit᷑ Nã exc&eris met allis si conficit uas aliqđ quio quid intrinsecꝰ ponit᷑
extrinsecꝰ minime uidet̃. Inuitroaũt quicquid interius ponit᷑ : totũ exterus pspu
omnib: manifestabit. hec eni uerba ñ ad p̃sentẽ ȩccłam referripossunt inquasingi¬
lis singulorũ conscientiȩ occultȩ sunt sed ad fucurã quando uenientedño qͥ inlumina¬
bit abscondita cordiũ singulorũ conscientiȩ cuncͣ manifestabunt᷑ : Quicqiđ enĩ cogita¬
tũfuerit ab aliquo. totũ uidebit̃ ab altero sicq unꝰquisq: tuncerit conspicabilater
sic̃ nc̃ eẽ ñ pocest conspicabił sibi. Uł ꝑ aurũ sic̃ dictũ ÷ intellegit᷑ sapientia suꝑna:
F uitrũ uͦ puritas fidei Nã inuitro sic̃ dictũ ÷ quic qiđ ponit᷑ interius totũ uidet̃ ex¬
terius & ꝑ hoc puritas fideide signat᷑ quã soĩtenentes corde manifestant &iã orẽ. Ve

Expanded text:
cit: Accipite sapientiam sicut aurum. In vitro vero puritas cordium intelligitur: nam ex caeteris metallis, si conficitur aliquod vas, quidquid intrinsecus ponitur, extrinsecus minime videtur. In vitro autem, quidquid interius ponitur, totum exterius persomnibus manifestabitur. Haec enim verba non ad praesentem Ecclesiam referri possunt, in qua singulis singulorum conscientiae occultae sunt, sed ad futuram, quando veniente Domino, qui illuminabit abscondita tenebrarum, singulorum conscientiae cunctis manifestabuntur. Quidquid enim cogitatum fuerit ab aliquo, totum videbitur ab altero, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse potest conspicabilis sibi. Vel per aurum sicut dictum est, intelligitur sapientia superna. Per vitrum vero puritas fidei; nam in vitro, sicut dictum est, quidquid ponitur interius, totum videtur exterius, et per hoc puritas fidei designatur, quam sancti tenentes corde, manifestant etiam ore. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
in orbẽ trarũ. Inferus om̃am̃bradiaboli. Vel ꝑ mortẽ possumꝰ intellegere simplicr
mortẽ carnis. In feriaũt nõe. loca significant᷑ te nebrarũ. Et mors itiq & inferus suos
mortuos dabunt hoo ÷ diaboł &om̃a m̃braeius uł &iã om̃aloca infermi quoscũq ꝑ mor¬
tẽ corporis adstrictos tenent tunc uite resticuent. Post quã aũt om̃s resirrexer
suũ Et inferusaemors hoc ÷ om̃a m̃bra diaboli cũsuocupite missi sunt instagntũ ignis
hoc ÷̃ in ꝓfundã dãprationẽ inferni. Recteaũt ꝑ infernũ om̃sreꝓb figurantur.
ułqr ibi habitantes unacũ inferno in quo habitant una sunt dom. uel&ia qri mitan¬
tes oꝑadiaboli nũquã saturant̃ malis sic̃infernꝰ nũquã dic̃ sufficit Et qͥñ inut¬

Expanded text:
in orbem terrarum . Infernus omnia membra diaboli. Vel per mortem possumus intelligere simpliciter in orbem terrarum . Infernus omnia membra diaboli. Vel per mortem possumus intelligere simpliciter mortem carnis. Inferni autem nomine, loca significantur tenebrarum. Et mors itaque et infernus suos mortuos dabunt, hoc est diabolus et omnia membra ejus. Vel etiam omnia loca inferni, quoscunque per mortem corporis astrictos tenent, tunc vitae restituent. Postquam autem omnes resurrexerint. rs. Hoc est omnia membra diaboli cum capite suo. Missi sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam damnationem inferni. Recte autem per infernum omnes reprobi figurantur. Vel quia ibi habitantes una cum inferno in quo habitant, una sunt domus: Vel etiam quia imitantes opera diaboli, nunquam saturantur malis, sicut infernus nunquam dicit, Sufficit. Et qui n
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to iudicatisunt : secundũ qđ e x his fecer̃ aut non fecer̃. Vel&iã ex cõparatione omni
ĩs corũ udicabunt᷑ reꝓbi. quiquasi in expansione librorũ legunt bonũ qđagere noluri
considerantes uitã iustorũ quorũ cõparatione dãpnant᷑ qua ꝓpt̃ expedit illis ut inp̃¬
sentiuita actꝰ eorũ considerent & deteriores usis conuersatione immutent. Qui enĩ
lenissime intellegere appetit qualis ÷ deb& nimirũ tales conspicere qualis ñ: ut in
bonorũ formametiat̃ quanto ipsedesertobono deformis Etdedit iare mortuossuos
qͥ mneo erant Hoepͥusfi& quã libriaperiant᷑ utex his mortu udicent᷑ scđm oꝑa ipsorũ
Quantũ ad litterã ꝑtin&. mare flumina & om̃astagna suosqͥineistenent᷑ mortuos dabt̃¬
repperiendi qͥutiq: subito mortui uitȩ reddent᷑ Et morseinfernꝰ deder mortuo
qͥ in ipsiserant: Morsdiabolũ significat dequopauł dic̃ Inuidiadi ab olimors introuit

Expanded text:
Testamento judicati sunt secundum quod ex his fecerunt aut non fecerunt. Vel etiam ex comparatione operum sanctorum judicabuntur reprobi, qui quasi in expansione librorum legunt bonum, quod agere noluerunt, considerantes vitam justorum, quorum comparatione damnantur. Quapropter expedit illis ut in praesenti vita actus eorum considerent, et deteriores usus conversione immutent. Qui enim plenissime intelligere appetit, qualis est, debet nimirum tales conspicere, qualis non est: et in bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Et dedit mare mortuos suos qui in eo erant. Hoc prius fiet quam libri aperiantur, et ex his mortui judicentur secundum opera ipsorum. Quantum ad litteram pertinet, mare, flumina, et omnia stagna, suos qui in eis tenentur mortuos dabreperiendi, qui utique subito mortui vitae reddentur. Et mors et infernus dederunt mortuos qui in ipsis erant. Mors diabolum significat, de quo Paulus dicit: Invidia diaboli mors introivit
Abbreviated transcription (Latin):
uernũ tẽ pꝰ habundantiore solis lumine superius splendescere uarietate florũ interius
candescereuidemꝰ. Hinc & dñs in euugło regnũ cȩlorũ estati cõparat. Et locꝰ pristine
subaudit̃ uisionis ñ ÷ inuentꝰ ab eis. Acsidicer& Figura p̃terit. natura ꝑman&¬
ł ino pauł dic̃ Precerit figura huius mundi possumꝰ & ꝑcelũ intellegere ammasco

Expanded text:
vernum tempus abundantiori solis lumine superius splendescere, varietate florum interius vernum tempus abundantiori solis lumine superius splendescere, varietate florum interius candescere videmus. Hinc et Dominus in Evangelio regnum coelorum aestati comparat. Et locus, pristinae subauditur visionis, non est inventus ab eis. Ac si diceret: Figura praeterit, natura permanet. Hinc Paulus dicit: Praeterit figura hujus mundi . Possumus et per coelum intelligere animas
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ nouũ cetranoua ługient quippe ab as pectu iudicis abea specie ꝗ nc̃ habent
& ostendent pulchritudiẽ quã nunocȩlant: Unde aeinb ac eadẽ apocur ꝓsidr̃
Vidicȩlũ nouũ & trã nouã. Primũ enĩ cȩlũ & pͥmat̾rahabit Ignis eni cõmitabitur
sciendũ qequidã minus cutediuinã scripturã considerantes pͥus dixercȩlũ &
trã transire ꝓ ignẽ. quã iudiciũ fieri Quidã uero affirmant pͥus futurã
resurrectionẽ de inde cȩli&terrȩ innouationẽ. Sed & hos& illos minꝰcauta conspectio
fefellit. Qđ pauł manifestat qͥdic̃ . Dies dnĩ declarabit qrmigne reuelibit᷑. Et palmista
gnis inconspectueius ardebit : & incircuitueius tẽpestas ualida. Simulenĩ dñs ueni&¬
adiudiciũ & mortui resurgent & elem̃ta igne soluent᷑ atq: om̃a dõiudicante ꝑignẽ cũ
aduersarios ignis inuoluerit & in infernũ demerserit atq: electos ad regnũ p̃miser

Expanded text:
coelum novum et terra nova. Fugient quippe a conspectu judicis ab ea specie, quam nunc habent, et ostendent pulchritudinem, quam nunc celant. Unde et in hac eadem Apocalypsi dicitur: Vidi coelum novum et terram novam . Primum enim coelum et prima terra abiit. Ignis enim comitabitur sciendum, quia quidam minus caute divinam Scripturam considerantes, prius dixerunt coelum et terram transire per ignem, quam judicium fieri. Quidam vero affirmant, prius futuram resurrectionem, deinde coeli et terrae innovationem. Sed et hos et illos minus cauta conspectio fefellit, quod Paulus manifestat, qui dicit: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Et Psalmista: Ignis in conspectuad judicium, et mortui resurgent, et elementa igne solventur, atque omnia, Deo judicante per ignem, cum adversarios ignis involverit, et in infernum demerserit, atque electos ad regnum praemise
Abbreviated transcription (Latin):
t hic q̃ suturo missus ÷ scilic& peo qđ ÷ mitetur. Perstagnũ uero igus
unquo missus : diabol ꝓfunditas intellegit in ferni quoimpu cũ capite suo dãpnati. tẽ ne
comeremandũ. Corporaenĩ repborũer fom̃tũ ignis ideoq & ipseignis erit indeficiens
sciendũ qr ñ pucissitudi ne die ł noctis. hicdies aut nox ponunt᷑ sed pp̃t
nutabilitatẽ penarũ calorisscilic& & frigoris. Quo contra desc̃is
Oñs quidẽ resurgemꝰ sed nonom̃s inmutabim̃. Apud electosenĩ nullius
reierit uicis situdo sed sic̃er̃ in mortales incorpore. tam̃ corruptionẽ sustinebunt¬
fectũ ꝑurnient Hecitaq: mutabilitatis pena hio exprimit᷑ ꝑdiẽ & noctẽ Aliter
ẽpossũmꝰ referre adgłam iustorũ nootẽ ad pȩnã reꝓborũ Illiergo qͥ in infernoer
die & nocte cruciabunt᷑ recordantes bonor ũ iustorũ & malorũ suorũ. Et uidithio¬

Expanded text:
 mittetur. Per stagnum vero ignis in quo missus est diabolus, profunditas intelligitur inferni, in quo impii cum capite suo damnati in perpetconcremandum. Corpora enim reproborum erunt fomentum ignis. Ideoque et ipse ignis erit indeficiens,sciendum quia non pro vicissitudine diei ac noctis, hic dies aut nox ponuntur, sed propter mutabilitatem poenarum, caloris scilicet et frigoris. Quo contra de sanctOmnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Apud electos enim nullius rei erit vicissitudo, sed sicut erunt immortales corpore, sic erunt et immutfectum pervenient. Haec itaque immutabilitas poenarum hic exprimitur per diem et noctem. Aliter, diem possumus referre ad gloriam justorum, noctem ad poenam reproborum. Illi ergo qui in inferno erunt, die ac nocte cruciabuntur, recordantes bonorum justorum et malorum suorum. Et vidi thro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qđnune facit occulte. tunc faci& manifeste. Velcerte ipsigentes sunc tectũ qr in ipsis
erit qua incitabit om̃s repbos utbellent᷑ contraxp̃m It congregabiteos inbellũ nonin

Expanded text:
s, quia quod nunc facit occulte, tunc faciet manifeste. Vel certe ipsae gentes sunt tectum, quia in ipsis s, quia quod nunc facit occulte, tunc faciet manifeste. Vel certe ipsae gentes sunt tectum, quia in ipsis erit, quae incitabit omnes reprobos, ut bellent contra Christum. Et congregabit eos in praelium. Non in
Abbreviated transcription (Latin):
partes tenere possent Ideoq: hȩc sententia humana ÷ ñ diuina. Nã mnhis duab gentib
om̃is multitudo intellogit᷑ rȩꝓbarũ qͥsu ꝑ quactuor partestrȩs̃ ÷ suꝑ orientẽ occidentẽ
iquilonẽ & meridiẽ : Quo mloco ostendit᷑ & fidesscõrũ inomnib: mundi partib inue¬
nis a&nume rositas &iã impiorũ similit̃ ꝑ om̃s mundi partesseuitura. Qua e nũ ubiq erunt
idoles ideircoubiq eosiusequent̃ infidedes. Gogquippe inc̃p̃tat᷑ tectũ Magog deteitio
qdtale ÷ quasidicat᷑ dom̃ & ꝓcedens dedomo: Perteetũ quippe intellegunt cordarepboꝵ
inquib modolat& diaboł uxta qđ superius legimꝰ eũ nabrssocẽ condusu. Diabołaũt edetito¬
tĩ quã scilic& derepborũ cordib ꝓgrediens. Ipseergo ÷ modo intecto & tune ꝓgrediet᷑
detecto Teotꝰ ÷ enĩ nododiabo ł in illis sed tẽ porib: antixp̃i exibit detuto quasi dis coptus

Expanded text:
partes tenere possent. Ideoque haec sententia humana est, non divina. Nam in his duabus gentibus, partes tenere possent. Ideoque haec sententia humana est, non divina. Nam in his duabus gentibus, omnis multitudo intelligitur reproborum, qui super quatuor partAquilonem et Meridiem. Quo in loco ostenditur, et fides sanctorum in omnibus mundi partibus inveninis, et numerositas impiorum, similiter per omnes mundi partes saevitura. Quia enim ubique erunt fideles, idcirco ubique eos insequentur infideles. Gog quippe interpretatur tectum, Magog, de tecto, quod tale est, quasi dicatur domus procedens de domo. Per tectum itaque intelliguntur corda reproborum, in quibus modo latet diabolus. Juxta quod superius legimus in abysso etanquam scilicet de reproborum cordibus progrediens. Ipse est ergo modo in tecto, et tunc progredietur de tecto. Tectus est enim modo diabolus in illis, sed temporibus Antichristi exibit de tecto, quasi discoopertu
Abbreviated transcription (Latin):
sidsẽ ꝑcũ xp̃oregnabunt iuxta qđ dñs dicit Ibunthi inuitã ȩt̃nã. Etcũ consũmatisu¬
erint milleanni soluetur satanas decarceresuo. Nunc redit ad describenda tẽ para
antixp̃i Consũmatos aut̃ mill ean nos dicit. a toto partẽ cõphendens sic enĩ solua
derepborũ cordib: inqͥb: modoligatꝰ : netantũ seuiat quantũ uult: Vel decar
soluet᷑ qr deprauitate ꝑfidiȩ iudetuiũ nascet᷑ iuxta illud Fiat da noolub inuia &c̃
Et enibit ad aptas scilicae blas phemias & ꝑsecutiones Et seduo& genites mutas:
q̃ sunt suꝑquattuor angulosterrȩ gog & magog. De hisgentib: uariȩ quidã
onhã estimantes easee gentes aquilo nares ÷ getas & massagetis q̃scarã in sulã
inhabitant. Sed si hastantũ modo duas genterꝰ q̃ sunt suꝑ quattuor partes¬
hasgentes abal ex andro magno. in partib: macedoniȩ conclusas ubic&intantũ sunt niultipli¬
catȩ utiuiginitiquatuor regia deseredidissent. Sedneq iste &iã siuerũ eãt om̃s mundi

Expanded text:
uxta quod Dominus dicit: Ibunt hi in vitam aeternam . Et cum consummati fuerint mille anni, solvetur satanas de carcere suo. Nunc redit ad de scribenda tempora Antichristi. Consummatos autem mille annos dicit, a toto partem comprehendens. Sic enim solvetur de reproborum cordibus, in quibus modo ligatus est, ne tantum saeviat, quantum vult. Vel de careorum nascetur. Juxta illud: Fiat Dan coluber in via , etc. Et exibit, ad apertas scilicet blasphemias et persecutiones. Et seducet gentes multas, quae sunt super quatuor angelos terrae Gog et Magog. De his gentibus varie quidam loquuntur, aestimantes eas esse gentes aquilonares, id est Getas et Massagetas, quae Scanzam insulam inhabitant. Sed si has tantummodo duas gentes diabolus seductuhas gentes ab Alexandro magno in partibus Macedoniae conclusas, ubi et intantum sunt multiplicatae, ut viginti quatuor regna de se reddidissent. Sed neque istae etiam si verum esset, omnes mundi
Abbreviated transcription (Latin):
auiu&. Ille & enĩ postincarne felicit̃ resurg& qͥ in hacuita am̃tissuȩ morte
resurrexit. In his secunda mors ñ hab& potestatẽ sic̃ scilic& hab& ireꝓbis deqͥb:¬

Expanded text:
vivet. Ille enim post in carne feliciter resurget, qui in hac vita a mentis suae morte vivet. Ille enim post in carne feliciter resurget, qui in hac vita a mentis suae morte resurrexit. Et in his secunda mors non habet potestatem. Sicut scilicet habet in re
Abbreviated transcription (Latin):
re surreatione a morcepeccati nolunt redire aduitã. ꝓfecto insecunda resurrectione
̃carnis ÷ ad mortẽ secundã cũipsacarne transibunt. Sicq electi deuita iustitiȩ trans
aduitã beatitudinis ꝑresurrectionẽ carnis. Et rȩꝓbidemarte peccati. adultionẽ mortis
ꝑeandẽ resurrectionẽ carnis. Heo s resurratio pͥma. Nequaquã dicer& pͥma nisi eẽt
secunda. Primaergo resurrectio ÷ q̃ fit in anima qđ ÷ ab infidelitate ad fidẽredir
auitiis aduirtutes resurgere. Secunda aũt eritindie iudicii. quando resurgent cũ cor¬
orib: mȩt̃nũ iãuicturi sicut enĩ sunt duȩ mortes unascilic& animȩ. altera corpori
sic sunt & duȩ resurrectiones. Un aq̃ hicfit in animas ic̃ diximꝰ altera q̃ infut uro ex¬
pectat᷑ in corpore. Dehac quippe resurrectione q̃ in p̃senti sit ꝑbaptismũ. apłs fidelib:
pore amorte animȩ resurgit : qr dũ carnis resurrectio ad uenerit. in ȩt̃nalȩti

Expanded text:
resurrectione a morte peccati nolunt redire ad vitam, profecto in secunda resurrectione, quae carnis est, ad mortem secundam cum ipsa carne transibunt. Sicque electi de vita justitiae, transibunt ad vitam beatitudinis per resurrectionem carnis; et reprobi de morte peccati, ad ultionem mortis per eamdem resurrectionem carnis. Haec est resurrectio prima. Nequaquam diceret: Prima, nisi esset et secunda. Prima ergo resurrectio est, quae fit in anima, quod est, ab infidelitate redire ad fidem, a vitiis ad virtutes resurgere. Secunda autem erit in die judicii, quando resurgent cum corporibus in aeternum victuri. Sicut enim sunt duae mortes, una scilicet animae, altera corporis; sic sunt et duae resurrectiones, una quae hic fit in anima sicut diximus. Altera quae in futuro exspectatur in corpore. De hac quippe resurrectione, quae in praesenti fit per baptismum, Apostolus fidelibus pore, a morte animae resurgit, quia dum carnis resurrectio advenerit, in aeterna laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
surgere studuer̃ in hisscđa mors hoc edã pnatio ꝑ paeua ñ hab& potestatẽ. Veni supꝰ¬
dictũ ÷ sic̃ suntduȩ resurrectiones. similit̃ sunt &duȩ mortes. Seder̃ sacerdotesdi
epõs aut presbiteros seda dom̃s fideles qͥcũq: scilica& st̃mbra ueri regis & ponti¬
ficis xp̃i quib: p&rus a płsdiõ Vosestis genelectũ regale sacerdotiũ Reges
uippesunt qr &inse & in subditis motꝰ carnaliũ cogitationũ beneregunt Sdce¬
dotes. qr seipsos mortificant ut hostiauiua fiant. Dequib ꝑꝓph&a dr̃ Istis filui¬
reges in p̃senti uerũtam̃ sacerdotiũ & regnũ illorũ indie iudicii ñ accipia
minũ sediucm̃tũ quando & sem& ipsos totosdõ offerent. & suꝑ omã regna
constituentur . Quo contra reꝓbi qͥhio meroedẽsuã reoipiunt. omnib: reb: ex¬
poliabunt᷑ Inmilleaũt annis qͥb regiabt̃ cũ xp̃o om netẽpͥus fucurũ intellegitur

Expanded text:
natio perpetua, non habet potestatem; ut enim supradictum est, sicut sunt duae resurrectiones, similiter et duae mortes. Sed erunt sacerdotesepiscopos ac presbyteros, sed ad omnes fideles, quicunque scilicet sunt membra veri regis et pontis aposto lus dicit: Vos estis genus electum, regale sacerdotium. Reges quippe sunt, qui in se et subditis motus carnalium cogitationum bene regunt, sacerdotes, qui seipsos mortificant, ut Domireges in praesenti. Verumtamen sacerdotium et regnum illorum in die judicii non accipiet terminum, sed augmentum, quando et semetipsos totos Deo offerent, et super omnia regna constituentur. Quo contra reprobi, qui hic mercedem suam recipiunt, omnibus rebus exspoliabuntur. In mille autem annis quibus regnabunt cum Christo, omne tempus futurum intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
Artepĩ Tunc iale quas exie seducere quia comparatione illius seductionis istiqͣ nuno
Ageur seductio dẽ de negit Qudsiquis inqurt curdi que se meł alligiute solumo¬
icotẽporesolui. si a mequerit᷑ dicitbeatus ambrosius citores pondeo. & ut dĩuirtus & diabo
infirmitas manifestetur. Urtusdi in hoc qđ sc ĩ &iã int̃flagella & tribulationũ angustia cons¬
tant̃ infide ꝑseuerant : infirmitas aut diaboli. in hoc qđ &iã apuellis & infantib: uincit᷑¬
Sienĩnũquã solueretur minꝰapparer& eus magnalia atq erudelis potentia minaeiã
ꝓbaret̃ sc̃ãrũ gentiũ fidelissima patientia. Soluet̾ ergo modicotẽ pore. & totisurib stui&
contra electos : ut inillis & dĩpotentia nata fiatqͥ ñ potuer uincitanto euisimpetu. & illesiã

Expanded text:
ti. Tunc ille quasi exiet seducere, quia comparatione illius seductionis, ista quae nunc agitur seductio esse denegatur. Quod si quis inquirit, cur Deus quem semel alligavit, solvi modico tempore voluit: Si a me quaeris, dicit beatus Ambrosius, cito respondeo, et ut Dei virtus, et diaboli infirmitas manifestetur virtus Dei, in hoc, quod sancti etiam inter flagella et tribulationum angustias constanter in fide peSi enim nunquam solveretur, minus appareret ejus maligna atque crudelis potentia, minus etiam probaretur sanctarum gentium fidelissima patientia. Solvetur enim modico tempore, et totis viribus saeviet contra electos, ut in illis et Dei potentia nota fiat qui non poterunt vinci tanto ejus impetu, et ille suam
Abbreviated transcription (Latin):
ist frctuasa mis ericordiȩ Draco. serpens diaboł &satanas lic& plura sint noruns
unũtam̃ eundẽt hostẽ significant. Quidraco appellat᷑ ꝓpt̃ nocendi malitia se npcens
ꝓpt̃ fuillendiastutiã antiquus ppt̃ iniqua &exercitata consilia. qͥb abpntromoce
uit eũ ꝑan nos mille: & misit eũ iabrssũ. Mile narius numerus inscriptura
sełm secularẽ sapientiã ꝑfectꝰ est : qr constat exdenario in se mult iplicato denes
enideni: centũ fiunt q̃iã figura quadrata sed plana est Decie saut centũ mille
Qui numerꝰ in lattudine surgens sol idã figurã reddit. Etideo himuntir̃ ppti

Expanded text:
irae fecit vasa misericordiae, Draco, serpens, diabolus et satanas licet plura sint nomina, unum tamen eumdem hostem significant. Qui draco appellatur propter nocendi malitiam, serpens, propter fallendi astutiam, antiquus, propter iniqua et exercitata consilia, quibus ab initio nocere bit eum per annos mille, et misit eum in abyssum. Millenarius numerus in Scriptura m saecularem sapientiam perfectus est, quia constat ex denario in se multiplicato. Decies enim deni centum fiunt. Quae jam figura non quadrata, sed plana est. Decies autem centum mille, qui numerus in altitudinem surgens solidam figuram reddit. Et ideo hic numerus propter
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃s Videc aliã legẽ in m̃bris meis &c&. Sẽ ꝑfitenĩ hiclamor quia sẽꝑcuro sp̃itui
resistit sed cũ corruptibile hocinduerit in corruptionẽ. & mortalehoc indueritin¬
mortalitatẽ : cessabit clamar tumultuari contraelectos. cũ ȩt̃na quies eos susceperit
quiescere nonsinebat. Ibienĩ cessabitom̃s pua suggestio ubi nulla erit carnis delec¬
tatio Sed& dolor posthȩo ñerit. qr udelica curo electorũ ultraspinas & punctiones
om̃a sustinent. Sedcũ in nouata cȩlũ& t̾rafuerint. tunc & ipsielecti in nouabuntur
&& nequaquã p̃teritas passiones sustinebt̃. Et dix̃ qͥ sedebat inthrono .÷ d somp̃s qͥ p̃si¬

Expanded text:
dicens: Video aliam legem in membris meis , etc. Semper fit enim hic clamor, quia semper caro spiritui dicens: Video aliam legem in membris meis , etc. Semper fit enim hic clamor, quia semper caro spiritui resistit. Sed cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, cessabit clamor tumultuari contra electos, qui eos in hac vitquiescere non sinebat. Ibi enim cessabit omnis prava suggestio, ubi nulla erit carnis delectatio. Sed et dolor post haec non erit, quia videlicet caro electorum, ultra spinas et punctiones i saeculo haec omnia sustinent. Sed cum innovata coelum et terra fuerint, tunc et ipsi electi innovabuntur, et nequaquam praeteritas passiones sustinebunt. « Et dixit qui sedebat in throno, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
neq animȩ Prius nãq: homo ealege conditꝰ : in para drso utnisi peccassae inmorta¬
lis mansissa. Et cõpl&o electorũnu mero abillo paradr sot̃reno absq mortis intuen¬
tu transir& ad patriã cȩlestẽ. Sicaũe ÷ conditꝰ. ut si percar& moriposse. Quȩ mors¬
restiurata ÷ ꝑ dnũ mortẽ. Ideoq locũ inelectis non habebit postquã om̃s ad uitã resur¬
gemꝰtales effecti utde inceps neq morineq peccare possimꝰ Neq: luctꝰ erit milla eocła
legit᷑ que rela pͣue suggestionis Prius enĩ quã peccar & homo inmagna qui&t erat
om̃aq: m̃brasibi subiecta & nullomodo maliquo repugnantia possidebat. Sed postquã
prccauit. statĩ clamorẽ pͥue suggestionis contrase ex surgentẽ sensit : Vidensq muli¬
erẽ concupiuit. Factũq: ÷ iustodi iuditio utqui noluit eẽ subiectꝰ dõ non possochabere
m̃bras ibi subdita. Huno clamorẽ deinceps om̃s sustinemꝰ. quo laborare seostendit paulł

Expanded text:
ari. Primus homo ea lege conditus est in paradiso, ut, si non peccasset, immortalis mansisset, et, completo dierum numero, ab illo paradiso terreno, absque mortis interventu transiret ad patriam coelestem. Si autem peccaret, mori posset. Verest per Domini mortem. Ideoque locum in electis non habebunt. Postquam omnes ad vitam resurgemus, tales effecti ut deinceps neque mori neque peccare possimus, « neque luctus » erit in illa Ecclesia, ligitur querela pravae suggestionis. Prius enim quam peccaret homo, in magna quiete erat, omniaque membra sibi subjecta, et nullo modo in aliqua repugnantia possidebat. Sed postquam peccavit, statim clamorem pravae suggestionis contra se exsurgentem sensit, vidensque mulierem concupivit, factumque est Dei judicio, ut qui noluit esse subjectus Deo, non posset habere membra sibi subjecta. Hunc clamorem deinceps omnes sustinemus, quo laborare se ostendit Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
cere potuiss&e sidicer&. Abstergae ds̃ omnẽ lacrimã ab oculiseorũ. Sedsciendũ qr
diuerse sunt qualitates lacrimarũ quib inhac uita affugunt electi. Aliquando sciliđ
ꝓpc̃timorẽ torm̃torũ neuidelic& merto iniquitatis suȩ pȩnistradant᷑ ultricib: aliꝗ¬
douͦ ꝓpt̃ amorẽ & consectiũ si ꝑnorũ ciuiũ Postquã enĩ ueniã peccatorũ consequuntur
quoq: deplor ait al iorũ peruta. sc samuel flebat saul ea qđ penaius s& dm̃ qđ constituerit eũ¬

Expanded text:
cere potuisset dicere: Absterget lacrymam ab oculis eorum? Sed sciendum quod diversae sunt qualitates lacrymarum, quibus in hac vita affliguntur electi. Aliquando scilicet propter timorem tormentorum, ne ob demerita iniquitatis suae poenis tradantur ultricibus; aliquando propter amorem et consortium supernorum civium. Postquam enim veniam peccatorum consequuntur,quoque deplorant aliorum peccata, sicut Samuel flebat Saul, eo quod poenituisse
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ &iã incõmitabilitatẽ m̃tis recepturi sunt: ab easpecie quã nunchabent tã qu
t̃ra & cȩlũ transeuntes Et in pulchriorẽ statũ cõmutabunt᷑. Vlocꝰ pristine corruptionis
& mutabilitatis non inuenietur in eis . Quasi enĩ iã non ipsis unt sed alii. dũ auecustati
pͥmȩ corruptionis in nouitatẽ transeunt sec unde regenerationis . Etuidi mortuos
magnos & pusillos stantes inconspectuthroni. Magnisunt dequib: dns dic̃ Quifecer̃
& docuerit hic magnꝰ uocabit inregnocȩlorũ. Pusilliquisimplicitatẽ uiteseruant
nec altiora misteria capere sufficiunt . Om̃s enĩ hic generalit̃ cõp̃hendunt᷑ quicũq:
iniudicio suntuenturi ingła. Velmagnos & pusillos possumꝰ intellegere reges

Expanded text:
mutabilitatem mentis recepturi sunt, quando ab ea specie, quam nunc bahent, tanquam terram et coelum transeuntes, in pulchriorem statum commutabuntur. Et locus pristinae corruptionis et mutabilitatis non invenietur in eis. Quasi enim jam non ipsi sunt, sed alii, dum a vetustate primae corruptionis in novitatem transeunt secundae regenerationis. Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes in conspectu throni. Magni sunt de quibus Dominus dicit: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Pusilli qui simplicitatem vitae servant, nec altiora mysteria capere sufficiunt. Omnes enim hic generaliter comprehenduntur, quicunque in judicium sunt venturi in gloriam. Vel magnos et pusillos p
Abbreviated transcription (Latin):
Solisaero eloquio diuersas hab& sigificationes. Ponitur inbono & in malo:. Viguando siguficat eͥn
solexiruit. Hic aũt solẽ intellegamꝰ ipsudãpnatũ hominẽ. quise in nouissimis dieb solẽ iustitiȩ ñtit᷑¬

Expanded text:
Sol in sacro eloquio diversas habet significationes, et ponitur in bonoSol in sacro eloquio diversas habet significationes, et ponitur in bonosol, exaruit. Hic autem solem intelligamus ipsum damnatum hominem, qui se in novissimis diebus solem justitiae ment