comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ & cotidianis effusionib sufficiant: & ꝑ
quas pauꝑiores sibi subdant. qͦs ad cliente¬
las sui fastiis obsequentes habeant. Q uibꝰ
ipsi pauꝑiores causa saturitatis libenter
se subdunt. & hos quib ꝑ se p̾ualere ñ
olenter oppͥmunt. Hinc ꝓsst̃e huiꝰ cemd¬
di satellites. & eos quoꝵ patiocinio tuen¬
tur. Seriptũ ÷ de quolibet malo diuite.
De laterib eiꝰ. aruina dependet. Iairuͦ insi
tali satellitio qͦ stuprũ inpune multq¬
plicatur. conuiuia leta frequentant᷑. Ubi¬
cuiq libuerit & potuerit: ie nocꝰ tuq
luditur. bibitur. uomitur:. diffluitur. sato¬
tatur: cũ scriptũ sit. Ue bis qͥ morantur
in uino. Q item. Noli. ẽẽ.  conuiuiis po¬
tatoꝵ. Q ue his qui carnes conferunt ad
uescendũ. Et itẽ. Ducunt in bonis dies
suos quib utiq tim̃dũ fuerat. & int̾ po¬
cula cogitandũ hoc qͦd illic sequit᷑. Q in
punc toꝰ ad inferna descendt᷑. Hi nimi¬

Expanded text:
quae et quotidianis effusionibus sufficiant, et per quae et quotidianis effusionibus sufficiant, et per quas pauperiores sibi subdant, quos ad clientelas sui fastus obsequentes habeant: quibus ipsi pauperiores causa saturitatis libenter se subdunt, et hos quibus praevalere non olenter opprimunt: hinc propter huiuscemodi satellites, & eos quorum patrocinio tuentur, scriptum est de vtroque malo diuite. De lateribus eius a ruina dependet. Iam vero in tali satellitio stupra impune multiplicantur, conuiuia læta frequentantur, vbicumque libuerit & potuerit, die noctuque luditur, bibitur, vomitur, diffluitur, saltatur, cum scriptum sit: Væ his qui morantur in vino. Et item. Noli esse in conuiuiis potatorum. Et, Væ his qui carnes conferunt ad vescendum. Et item. Ducunt in bonis dies suos. Quibus utique timendum fuerat, & inter pocula cogitandum hoc, quod illic sequitur. Et in puncto ad inferna descendunt. Hi nimi
Abbreviated transcription (Latin):
GNII ISIUR
ut dixeramꝰ: nc̃ mala quę¬
libet uł bona cũ malis ho¬
minib sentiunt. licet hii asꝑsꝰ
& frequentiꝰ mala patiantur.
bonis uͦ rectiꝰ utantur.
Qui tamen sic &e ꝓsꝑi¬
tate & aduersitate utun¬
tur. ut in reb ꝓsꝑis sit eis
consolatio ne frangantur
aduersis: &e in reb aduersis ex¬
ercitatio. ut ñ corrũpentur ꝓsꝑis. Mali uͦ
ad hoc cupiunt habere securam uitã. ut
ꝑditis sinistris moribꝰ remota om̃i molesti¬
arũ asꝑitate defluant. Neq enĩ ꝓpt̾ea cupi¬
unt habe pacẽ & om̃i genere copiarũ ha¬
bundare. ut his bonis bene utant᷑. hoc ÷
honeste. sobrie. temꝑanter. pie: s ut infi¬
nita uarietas uoluptatũ in sanis effusioni¬
b uariatuii. secundisq rebꝰ ea mala orian¬
tur in morib. quȩ seuientib peiora sint
hostib. Q ad hoc sit quieta uita. ut pos¬
sit . eẽ. secura nequitia. Quicũq aut̃ di¬
tiores st̃: student semꝑ diuitias augere.

Expanded text:
ni igitur, ut dixeramus, nunc mala quaelibet vel bona cum malis hominibus sentiunt, licet hi asperius et frequentius mala patiantur, bonis vero restrictius utantur. Qui tamen sic et prosperitate et adversitate utuntur, ut in rebus prosperis sit eis consolatio, ne frangantur adversis, et in rebus adversis exercitatio, ut non corrumpantur prosperis. Mali vero ad hoc cupiunt habere securam vitam, ut perditis sinceris moribus, remota omni molestiarum asperitate defluant. Neque enim propterea cupiunt habere pacem, et omni genere copiarum abundare, ut his bonis bene utantur, hoc est honeste, sobrie, temperanter, pie; sed ut infinita varietas voluptatum insanis effusionibus exquiratur, secundisque rebus ea mala oriantur in moribus, quae saevientibus priora sint hostibus, et hoc sit quieta vita, ut possit esse secura nequitia. Quicunque autem ditiores sunt, student semper divitias augere,
Abbreviated transcription (Latin):
latro uitȩ p̾mia etiã in ipsa sertentia suȩ
mortis emeruit. Mutemꝰ gͥ corda. & p̃suma¬
mꝰ nos iã ꝑcepisse qͦd petimꝰ. Citiꝰ ad p̾cẽ u¬
dex flectitur si a prauitate sua petitor cor¬
rigat᷑. Imminente gͦ tantȩ animi aduersio¬
nis gladio. nos inportunis fletibꝰ insistamꝰ.
Ca namq quȩ ingrata. ẽẽ. hominibꝰ ĩportu¬
nitas solet. iudicio ueritatis placet. Quia piꝰ
ac misericors ds̃. uult a se p̾cibꝰ ueniã exi¬
gi. qͥ qͣntũ merem᷑ ñ uult irasci. Hinc & enĩ
contrito corde & correctis oꝑibꝰ ab ipso feriȩ
qͣrtȩ diluculo septiformȩ letania iuxta
descriptionẽ inferiꝰ designatã deuota ad
lacrimas m̃te ueniamꝰ. ut districtꝰ iudex
dũ culpas nr̃as uos punire considerat. ip¬
se a sententia ꝓpositȩ dãnationis parcat:¬

Expanded text:
latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit. Mutemus igitur corda et praesumamus nos iam percepisse, quod petimus. Citius ad praecem iudex flectitur, si a pravitate sua petitur corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos inportunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus inportunitas solet, iudicio veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se praecibus veniam exigi, qui quantum meremur non vult irasci. Hinc etenim contrito corde et correctis operibus, ab ipso feriae quartae dilucolo septiformis laetaniae iuxta distributionem inferius designatam devota ad lacrimas mente veniamus, ut districtus iudex, cum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ mucrone ꝑcutit᷑. & repentina singłi ce¬
de uastantur. Nec languor mortẽ p᷑uenit
s languoris moras ut cernitis mors p̾cur¬
rit. ẜ cussus quippe ante rapit᷑. ꝗͣ ad lamta
penitentiȩ c̃uertat᷑. Pensate gͦ qͣlis ad conspe¬
ctũ districti iuidicis ꝑuenit. cui nͥ uacat
flere qͦd fec̃. Habitatores qͥq ñ ex parte sub¬
trabunt᷑. s parit᷑ corruunt. Domꝰ uacuȩ re¬
linquunt᷑. filioꝵ. funera parentes aspiciunt
&e sui eos ad interitũ heredes p̾cedunt. U̾ nꝰ¬
qͥsq gͦ nr̃m ad penitentię lan̾ita c̃fugiat.
dũ flere ante ꝑcussionẽ uacat. Reuocemꝰ
ante ocłos m̃tis qͥcqͥd errando cõmisimꝰ. oe
pe corda cũ manibꝰ leuare ÷: orationis nr̃e stu¬
diũ cũ merito bonȩ oꝑationis erigere. Dat
clamat. Nolo mortẽ peccatoris. s ut c̃uerta¬
t᷑ & uiuat. Nullꝰ aut̃ de iniqͥtatũ suarũ ĩma¬
nitate desꝑet. U et̾nosas nãq tiniuitarũ cul¬
pas triduana penitentia abstersit. Ꝙ c̃uers

Expanded text:
irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus vacuae relinquuntur; filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unm ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et pe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat'. Nullus autem de iniquitatum suarum inmanitate disperet; veternosas namque Ninnivitarum culpas triduana paenitentia abstersit, et conversus
Abbreviated transcription (Latin):
de ciuitate dli fatetur. Hec de scĩs pontificibꝰ di¬
ta sint. ut cii recens qͥd uł nouũ nr̃i tẽꝑis epo¬
uideat᷑. si talia siue certe multo leuiora ꝑtule
ec piget quȩdã de apologiaetico rit¬
sc gregorii naranzeni uerba referrẽ. Siqͥs
inquit᷑ in rectore morbꝰ uitioꝵ ÷ his qui ad obte᷑¬
pandũ ei presto st̃ multo faciliꝰ transfunditur.
qua si aliquid uirtutis in eo iuderint᷑ configi¬
tis me. St non solũ qͥaffligunt s etiã si nunis su¬
A qui ditiones sunt uendiderint utiq peccant
uende & amos ꝓpħa. Audite qͥ contritis pau¬
pem ꝗͥ dicitis possideamꝰ egenos. &e quis quillias
frumenti uendamꝰ. lurauit dñs. si oblitꝰ fuero
usq ad finẽ & conuertã om̃a cantica ur̃a it¬

Expanded text:
de Ciuitate Dei fatetur. Hæc de sanctis Pontificib. dide Ciuitate Dei fatetur. Hæc de sanctis Pontificib. dicta sint, vt ideatur, si talia siue certe multo leuiora pertulerit. Nec piget quædam de Apologia sancti Gregorij Nazianzeni verba referre. Si quis, inquit, in rectore morbus vitiorum est, his qui ad obtemperandū ei præsto sunt multo facilius transfunditur, quā si aliquid virtutis in eo viderint. tis me . Et non solum qui affligunt, sed etiam si nimis sua qui ditiores sunt vendiderunt, utique peccant. Unde et Amos: Audite qui conteritis pauperem, qui dicitis: possideamus egenos, et quisquilias frumenti vendamus. Juravit Dominus, si oblitus fuero usque ad finem, et con
Abbreviated transcription (Latin):
si causa dei :: fides ꝑpenditur. In tua causa: silere
tibi licet. In causadi dissimulare: peccatũ ⁊ ñ le¬
ue. Si quid aut̃ uitii in fr̃e cognoueris. corripi
Asi se ledi putat. & si animũ eiꝰ correctio uulne¬
ret: tu tamen ne uerearis. quia ut scriptũ est
meliora sunt amici uulnera quã adulantium
oscula. Licet gͦ inferior sit amicꝰ. tam̃ si resp¬
poscerit ut obuirget: audiatur quasi par &et¬
qualis. De cubiculariis uͦ sic agitur de qͥb in¬
quit illud: ut ad iungamur ꝓbatissimis
quibq & senioribꝰ. quoꝵ usus tutior ÷ Nichil
enum pulcriꝰ quã boni testimonii uiros uit¬
testes hab̾e. Ecũ sapientibꝰ graditur. sapien
est. & econtra. Inimici hominis domestia
eiꝰ. Quos irdelicet ministros tta castifica¬
bat: ut nec uerecundiora menbra nec eo
cuparentur. Beatus quoq paulinꝰ nolane ci¬
uitatis ep̃s. cũ abarbaris ꝓꝑter in sinuandil¬

Expanded text:
si causa Dei est fides perpenderet. In tua causa silere si causa Dei est fides perpenderet. In tua causa silere tibi licet, in causa Dei dissimulare peccatum est non leue. Si quid autē vitij in fratre cognoueris, corripe: etsi se lædi putet, et si animū eius correptio vulneret, tu tamē ne verearis, quia vt scriptū est, Meliora sunt amici vulnera quam adulātium oscula. Licet ergo inferior sit amicus, tamen si res poposcerit, vt obiurget, audiatur quasi par & æqualis. De cubiculariis vero sic. Decorum, inquit, illud est, vt adiungamur probatissimis quibusque, & senioribus, quorū vsus tutior est. Nihil enim pulchrius quam boni testimonij viros testes habere. Qui cū sapiētib. graditur, sapiens erit: & e contra inimici hominis domestici eius. Quos videlicet ministros ita castificabat, vt nec verecūdiora mēbra nec eorū cuparentur. Beatus quoque Paulinus Nolanę ciuitatis Episcopus, cum a barbaris propter
Abbreviated transcription (Latin):
expeteret : ille pectus eius deosculans. dixit.
łili. si nepos meus es: me imitare. lussitq ut
ei totius anni debitũ rela xaretur. Eidẽ nãq
iohanni miscia in specie pulcherrime mulie¬
ris apparuit. Qui dehinc elemosinȩ tantopere
dedidus ẽ: ut ob hoc elegymonos id: misericors
uo caretur. S c̃s ambrosius nullo excessu fidem sic
dicit grauari. quã si in nocente pauperẽ sacer¬
los arguat. & diuitem reũ exciset. & qui ñ
defendit in opem si ualet. similis ẽ ledenti. Itẽ
inhis inquit fauemꝰ: a quib uicẽ speramꝰ. Sed
infirmis consulere magis conuenit. pro quib
xp̃c remunerator . ẽ. ltem in eodẽ. Grandis culpa ẽ.
si te sciente fidelis egeat. quia hec est lex nature.
ut alter alteri tanquam pars corꝑis parti confe¬
rat. Qui non tribuit fri. nec feris cõꝑatidꝰ.
quȩ sius fetib tribuunt. Nichil tam contra no¬
turã. quã ledere alterũ tui causa. Odđ tamen

Expanded text:
expeteret, ille pectus ejus deosculans dixit: expeteret, ille pectus ejus deosculans dixit: Fili, si nepos meus es, me imitare; jussitque ut ei totius anni debitum relaxaretur. Eidem namque Joanni Misericordia in specie pulcherrimae mulieris appadeditus est, vt ob hoc Eleymonos, id est misericors vocitetur. Sanctus Ambrosius nullo excessu fidem sic dicit grauari, quam si innocentem pauperem sacerdos arguat, & diuitē reū excuset. Et qui non defendit inopem si valet, similis est lædenti. Itē, His, inquit, fauemus, a quibus vicem speramus: sed infirmis consulere magis conuenit, pro quib. Christus remunerator est. Itē in eodē: Grandis culpa est, si te nesciente fidelis egeat, quia hæc est lex naturæ, vt alter alteri tanquā pars corporis partem conferat. Qui non tribuit fratri, nec feris cōparandus est, quæ suis fœtibus tribuunt. Nihil tam contra naturam quam lædere alterum tui causa, quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cedenti se adbenedicendsi ꝓsternere uellet:
ipse eidẽ peregrino prior de equo descendens.¬
metaneũ faceret. Crimina aut̃ semel audita.
nullatenuis indiscussa preteribat. Subdiaconũ¬
uͦ ordinari uecuit. nisi continentiã a coniugio
ꝓfiteretur: nullũq altius ꝓgredi ꝑmisit. nisi eu¬
ius castitas in subdia conatu ꝓbata fuisset.
ohannes elegimonos mox ut᷑ ordinatus est: om̃s
dominos suos qui erant inalexandria iussit no
minatim describi. quatinꝰ eis sufficienter stipem
ꝓ numero daret. Cui ministri. Qui nã sunt
inquiunt o patriarcha dñi tui : At ille. Illi in¬
quit. quos uos mendicos appellatis. Qui etiã
certo tempore ꝑ singulos dies in uestibulo domꝰ
residebat. ut quisquis uellet ad eũ sine phibi¬
tione causã suã ꝑferre posset. Dicebat eni. quia
sicut nos petitores nr̃os: sic ds nos petentes exau¬
dit. Quidã aut̃ ex tributariis nepotem eius
turpiter lacessiuit. Qui cũ deeo uindicꝰtam

Expanded text:
cedenti ad benedicēdū prosternere vellet, cedenti ad benedicēdū prosternere vellet, ipse eidem peregrino prior de equo metaneā nullatenus indiscussa praeteribat. Subdiaconum ordinari vetuit, nisi continentiam a conjugio profiteretur, nullumque altius progredi permisit, nisi cujus castitas in subdiaconatu probata fuisset. VIII. Joannes Eleymonos mox ut ordinatus est, omnes dominos suos qui erant in Alexandria viritim jussit describi, quatenus eis sufficienter stipem pro numero daret. Cui ministri: Quinam sunt, inquiunt, o patriarcha, domini tui? At ille: Illi, inquit, quos vos mendicos appellatis. Qui etiam certo tempore per singulos dies in vestibulo domus residebat, ut quisquis vellet ad eum sine prohibitione causam suam perferre posset. Dicebat enim quia sicut nos petitores nostros, sic Deus nos petentes exaudit. Quidam ex tributariis nepotem ejus turpiter lacessivit; qui cum de eo vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
& auscultaiii. nemo quod bonũ est loquitur.
lta ꝑstrepunt. ut si pauꝑ immo xp̃c in pauꝑe
clama uerit: uix uel audiri possit. Nonne tuno
illud uidetur fieri quod isaias illacrimans di
cit tybia & lyra in conunuis uris & opus
dñi non respicitis : P redictus aut̃ sgregorius
ita pauperib seruiebat. ut quasubet ciboꝵ
species eis suo tempore ministraret. E quib
pauꝑib dum unũ in quodã recessu mortuũ¬
uspillones repperissent: gregorius estimans
eui stipis inopia perissẽ. ꝑ aliquot dies a missa¬
rũ celebratione quasi pen̾itendo cessauit. Qui
sui apłatus głam ita omĩno uilipendebat: ut
angłꝰ dñi ad quendã heremitam qui unũ cat
tum ꝓreleuando tedio secũ habebat. de eodẽ
gregorio testaretur dicens Maiorem dilectio¬
nem habes tu in hoc tuo cãto. quã gregoriꝰ in
om̃i imꝑio romano. Tante uͦ humisitatis fuit.
ut eũerdẽ peregrinꝰ in solenni apparatu pro¬

Expanded text:
et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur: et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur: ita perstrepunt, ut si pauper, imo Christus in paupere clamaverit, vix audiri possit. Nonne tunc videbitur illud fieri quod Isaias illacrymat, dicens: Tibia & lyra in conuiuiis vestris, & opus Domini non respicitis? Prædictus vero Papa Gregorius ita pauperibus seruiebat, vt quaslibet ciborum species eis suo tempore ministraret. E quibus pauperibus dum vnum in quodam recessu vespillones mortuum reperissent, Gregorius æstimās eum stipis inopia perisse, per aliquot dies a Missarum celebratione quasi pœnitendo cessauit. Qui sui Apostolatus gloriam ita omnino vilipendebat, vt Angelus ad quendam Heremitam, qui vnum catum pro releuando secum habebat, tædio de eodem Gregorio testaretur, dicens: Maiorem dilectionem habes tu in hoc tuo cato, quam Gregorius in omni imperio Romano. Tantæ autem humilitatis fuit, vt cum ei quidam peregrinus in solenni apparatu pro
Abbreviated transcription (Latin):
uel monachoꝵ prudentissimos sibi consiliarios
familiaresq delegit. Cũ quib die noctuq uer¬
satus. nichil monastice ꝑfectionis. nichilq ponti.¬
ficalis institutionis licet suꝑ gentes & regna con¬
stitutus eẽt amisit. Hidebantur itaq passim
cũ eruditissimis clericis religiosi monachi ad¬
lus barbarũ qͥd uel in consuetũ religioni ser¬
mone uel habitu ꝓferre p̾sumeret. & qui
forte scimonia uel sapientia caruisset: subsi¬
stendi corã pontificẽ fiduciam non haberet. Quo
facto redarguit᷑ illa quoꝵdã lasciuia qui talib
cohabitare malunt. qui tã effrenata libertate uel
loquendo leuiter uel agendo ꝑuerse corã eis quos
magis uereri debuerant potiuntur. ut ipsos etiã
ab statu grauitatis emollitos adsue leuitatis leno¬
cinium incuruent: ita ut ne in memoria qui¬
dẽ sermo disciplinatus ⁊ habeatur. contra ilã suꝑ¬
nI spectatoris querimoniam qua dicit. Attendi

Expanded text:
vel monachorum prudentissimos sibi familiares vel monachorum prudentissimos sibi familiares consiliariosque delegit. Cum quibus die nocteqsatus, nihil monasticae perfectionis, nihil pontificalis institutionis, licet super gentes et regna constitutus, amisit. Videbantur itaque passim cum eruditissimis clericis religiosi monachi adlus barbarum vel quid inconsuetum religioni sermone vel habitu preferre praesumeret, et qui forte sanctimonia vel sapientia caruisset, subsistendi coram pontifice fiduciam non haberet. Quo facto redarguitur illa quorumdam lascivia, qui talibus cohabitare malunt, qui tam effrenata libertate vel loquendo leviter, vel agendo coram eis, quos magis vereri debuerant, potiuntur: ut ipsos etiam ab statu gravitatis emollitos ad suae levitatis lenocinium incurvent, ita ut nec in memoria quidem sermo disciplinae habeatur, contra illam superni inspectoris querimoniam, qua dicit: Attendi
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si pontifices nr̃i temporis affliguntur e Sane
quia mentionem tanti patroni fecimus : dicendũ
paucis ẽ uerbis. quanto pere suo pudori sueq fa.¬
me consuluerȩt. Sic namq in illa romana uita cu¬
nis supra meminimꝰ scriptũ habetur. Mox namq¬
ut summꝰ pastor summũ pontificium sorcitus est:
suꝑsticiosum uniuersalis uocabuli nom̃ refutauit.
pͥmũq se seruũ seruoꝵ dĩ in suis epłis nominauit:
& mediocrib indumentis ad sue humilitatis indi¬
ciui in pontificalib utebatur. & enĩ anĩaduertens
se ideo summũ pontificem eẽ a dõ constitutũ. ut
iuxta illud propħicũ radicem uicioꝵ euelleret
uirtutesq plantaret: om̃s consuetudines quas
contra apłicam traditionem nouiter pullusasse
cognouerat. sub anatematis interminatione dã¬
nauit. Tum uero a suo cubiculo ñ solũ iuuen¬
culos sed & om̃s scłares excludens: clericoꝵ qͦsq

Expanded text:
mirum si Pontifices nostri temporis affliguntur? Sane mirum si Pontifices nostri temporis affliguntur? Sane quia mentionem tanti patroni fecimus, dicendum paucis quantopere suo pudori suæque famæ consuluerit. Sic namque in illa Romana vita, cuius supra meminimus, scriptum habetur. Mox vt summum Pontificium sortitus est, superstitiosum vniuersalis vocabulum refutauit primumque se seruum seruorum Dei in suis epistolis nominauit, & mediocribus indumentis ad suę humilitatis indicium in Pontificalibus vtebatur. Etenim aduertens se ideo summū Pontificem a Deo constitutū, vt, iuxta illud propheticum, radicem vitiorum euelleret, virtutesque plantaret, omnes consuetudines quas cōtra Apostolicam traditionem nouiter pullulasse cognouerat, sub anathematis interminatione dānauit. Tum vero a suo cubiculo non solum iuuēculos, sed & omnes seculares excludens, clericorum quosque
Abbreviated transcription (Latin):
cdicã dicam: ut uerbi dĩ gladius etĩã ꝑme ipsũ ad
configendũ cor ꝓximi transeat. Dicam dicã. ut
etiã ꝑ me sermo dĩ sonet contrame. & iterũ pꝰ asi
quanta. Cogor namq modo ȩccłarũ: modo monaste¬
rioꝵ causas discutere. sepe singuloꝵ uitas actꝰq
pensare. mͦ quedã ciuiũ negotia sustinere. mͦ de
irruentib barbaroꝵ gladiis gemere: & commisso
gregi insidiantes lupos timere. modo rerũ sume¬
re ne desint subsidia eis ipsis quib discipline re¬
gula tenetur. Modo raptores quosdã equanimiter
ꝑpeti: modo eis sub studio seruate caritatis obuiare.
qualis speculator ego sum. qui tot rerũ ꝑturbationib
mitatis ualle iaceo: Taceamꝰ de illo famoso ac mirific
moraliũ libro. quẽ ualdẽ infirmꝰ patrauit.
Iergo tanto ac tali uiro tot flagella manebant
quippe quẽ etiã ipse mauriciꝰ imꝑator qui eũ
inuitũ ordinari fecerat uehementer urgebat. quid

Expanded text:
Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo DCogor namque modo ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare.qualis speculator ego sum, qui adhuc tot rerum perturbationibus mitatis valle iaceo. Tacemus de illo famoso ac mirifico Moralium libro quem valde infirmus patrauit. Si ergo tantum ac talem virum tot flagella manebant, quippe quem etiam ipse Mauricius Imperator, qui eum inuitum ordinari fecerat, vehementer vrgebat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
detruncatis manib ad nos ueniunt. alii capti.
alii interempti nuntiantur. O iam cogor ab ex¬
positione linguã retinere. quia tedet animã meã
uite meȩ. lam in mẽ nullus sacri eloquii studiũ
requirat. quia uersa ẽ in luctũ cychara mea. Et
qui cogor cotidie amara bibere. quando possũ
diicia ꝓpinare : Quid gͥ restat. nisi ut inter fla¬
gella qͥue ex nr̃is meritis patimur gras agamus
Qui ut ostendatur quantũ etiã incer suos ob
domesticoꝵ curã angustiaretur. dicamꝰ qͥd in pͥmis
qiuis inquit speculator populi ponit᷑. in alto de.¬
bet stare ꝑ uitam. & subditoꝵ oꝑa transcendere: qua.¬
tinus tanto plus ꝓdesse ꝑ ꝓuidentiam possit. quan¬
to terrenis reb animum non subponit. Ac deinde
Oquã mͥ dura sunt ista quȩ loquor. quia memer
speculatoris uita compellit ut loquar. Tacere non
possũ. & tamen loquendo me ferire ꝑtimesco. Sed¬

Expanded text:
detruncatis ad nos manibus veniunt, alij capti, detruncatis ad nos manibus veniunt, alij capti, alij interempti nunciantur. Et iam cogor ab expositione linguam retinere, quia tædet animam vitæ meæ. Iam in me nullus sacri eloquij studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea. Et qui cogor quotidie amara bibere, quomodo possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi vt inter flagella, quæ ex nostris meritis patimur, gratias agamus? Qui vt ostendatur quantum etiam inter suos ob domesticam curam angustaretur, dicamus quid in primquis inquit speculator ponitur, in altum debet stare, & subditorum opera transcendere, quatinus tanto plus eis prodesse per prouidentiam possit, quanto terrenis reb. animum nō supponit. Ac deinde. O quam mihi dura sunt ista quæ loquor, quia me speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco.
Abbreviated transcription (Latin):
de corpore exire. Hic non solũ clericos sed & laicos
abom̃ĩ iuramento cõpescebat. Loquacitate uͦ &
detractionẽ que in conuiuiis maxime habundarẽ
solent. ita cõprimebat: ut hos uersus insua mensa
scriptos haberet. quisquis amat dictis absentũ
rodere uitã. hanc mensam indignã nouerit ẽẽ sui¬
N estes uero eiꝰ & calciamenta uel lectualia exmo¬
alerato & competenti habitu erant. nec nitida aut
speciosa nimiũ. nec abiecta plurimũ.
Ubet quoq uerba beati gregorii uel querimo¬
nias eius ad mediũ deferre. Nam quando ultimã
eechielis partẽ exponendo ingressus ẽ: nuntiatũ
ei fuerat. quod agiulfus rex longobardoꝵ ad obsi.¬
dendã romam iam padũ transiens. summope fe¬
stinaret. Ait enĩ. Nemo aut̃ me rep̾hendat si post
hec a lectione cessauero. quia sicut om̃s cernitis.¬
nr̃e tribulationes creuerunt. Undiq circũ fossi
sumus. undiq ĩminens periculũ timemꝰ. Alit

Expanded text:
de corpore exire. Hic non solum clericos, sed etiam laicos de corpore exire. Hic non solum clericos, sed etiam laicos ab omni juramento compescebat. Loquacitatem vero, et detractionem, quae in conviviis abundare solet, ita comprimebat ut hos versus in sua mensa scriberet. Quisquis amat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam nouerit esse sibi. Vestes vero eius, & calciamenta, vel lectualia, ex moderato & competenti habitu erant, nec nitida aut speciosa nimium vel abiecta plurimū. Libet quoque verba B. Gregorij, vel querimonias eius ad medium deferre. Nam quando vltimas Ezechielis partes aggressus est, nuntiatum ei fuerat, quod Agistulfus rex Langobardorum ab obsidendam Romam iam Padum transiens summopere festinaret. Ait enim, Nemo autem me reprehendat, si post hanc allocutionem cessauero, quia sicut omnes cernitis, tribulationes nostræ creuerunt, vndique circonfossi sumus, imminens periculum timemus. Alij
Abbreviated transcription (Latin):
semini: mementore quia solus erat ezechiel. solus
& ieremias. & tam̃ non cessabant loqui.
t aut̃ pontifex pontificũ imitetur exempla
ꝑar.ẽ. de quibdã scĩs ep̃is quid ꝑtulerint.
aut̾ qualicer se in angustiis egerint. aliquid refer¬
medium. Sub eius namq tempore. ciuitas yppo¬
baris obsessa est. Quia uero p̃dicandi eoͥsdẽ yppo¬
niensib facultas ei non erat: coepos & quossibet
alios qui tũ force ad urbem confugerant: Adto¬
lerantiam instruebat. orans iugiter dnm̃. quatiꝰ
aut ciuitatem liberaret: aut se de scło uocare di¬
gnaretur. Qui nec pꝰ multũ tempꝰ effectũ sue pri¬
cis adeptus est. Tertio si quidẽ obsidionis mense
decubuit. Qui inter cetera quib exitũ susi¬
comunie bat : septẽ psalmos penitentiales flen¬
do iugiter decantabat. Aiebat enĩ. pꝰ ꝑceptum
baptismu etiã laudatos xp̃ianos & sacerdotes
absq digna & competenti penitentia non debere

Expanded text:
semini, mementote quia solus erat Ezechiel, solus semini, mementote quia solus erat Ezechiel, solus & Ieremias, & tamen non cessabant loqui. Vt autem Pontifex Pontificum innitatur exēplis, par est de quibusdam sanctis Episcopis, quid pertulerint, aut qualiter se in angustiis egerint, partim refero. Sub eius namque tempore ciuitas Hippobaris obsessa est. Quia vero eisdem prædicandi facultas ei non erat, Coepiscopos, & quoslibet alios qui tum forte ad vrbem confugerant, ad toleraut civitatem liberaret, aut se de saeculo vocare dignaretur. Qui non post multum effectum suae precis adeptus est. Tertio siquidem obsidionis mense decubuit, qui inter caetera quibus exitum communiebat, septem psalmos poenitentiales flendo decantabat. Ait enim post perceptum baptismum, et laudatos Christianos, et sacerdotes absque digna et competenti poenitentia non debere
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ peccantes ꝑtegit. Sic filios isrł cũ uellent post
eius offensionem contra hostes ascendere. ꝑ moysen
ꝓhibuit dicens. Ne ascendatis. ne cadatis. Non enĩ sũ
uobeũ. Iratũ se indicat. & tam̃ ab interitu quẽ me¬
rebantur eos cauere monet. Sic plerũq paruulo filio
delinquenti mater irascitur. Increpat eum. & irata
uerberat. ac si non diligat. S si hunc in preceps ire con¬
spexerit. manũ tendit: & sic diligendo retinet. acsi
irata ñ uerberasset. Qua propt̾ uenerabilis pater
suꝑ ẽ ut uos quẽ m articulo temporis huiꝰ a deo
credimus reseruatũ. illud apłicũ studeatis emula.¬
ri. Corripere uidelicet inquietos. consolari pusilla¬
nimes. susciꝑe infirmos: & ita patientem eẽ ad om̃
Ut instar beati gregorii quosda raptores equani¬
miter toleretis. quib dã uero sub studio seruate
caritotis obuietis. S ne de raritate bonoꝵ frmͣ eau¬

Expanded text:
& tamen peccatores protegit. Sic filios Israel, cum vellent post & tamen peccatores protegit. Sic filios Israel, cum vellent post eius offensionem contra hostes ascendere, per Moysen prohibuit, dicens: Ne ascendatis, ne cadatis: non enim sum vobiscum. Iratum se indicat, & tamen ab interitu, quem merebantur, eos cauere monet. Sic plerumque paruulo suo delinquenti mater irascitur, increpat eum, & irata verberat, ac si non diligat. Sed si hunc in præceps ire conspexerit, manum tendit, & sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. Quapropter, venerabilis Pater, superest, vt vos, quem articulo temporis huius a Deo credimus reseruatum, ad illud Apostolicum studeatis, corripere videlicet inquietos, consolari pusillanimes, suscipere infirmos, & ita patientem esse ad omnes, ut ad instar Beati Gregorij quosdam raptores æquanimiter toleretis: quibusdam vero sub studio seruatæ caritatis obuietis. Sed ne de raritate bonorum fratrum cau
Abbreviated transcription (Latin):
tib demonstratũ est. Quando enĩ ab israhelitis trib
iuda captiuata est: missus ẽ ꝓpħa qui pͥncipes argu¬
it. & om̃s captiiios relaxare fẽcit. Ꝙ cũ eadem trib¬
iuda inbabylonem duceretur: ezechielem ds̃ cũ eis ꝑ¬
ficisci fecit. qui afflictũ populũ consolaretur. lere¬
miã aut cũ reliquis qui in ierłem remanserant sta.¬
re uoluit. quos etiã in egyptũ licet peiuis interdictũ
desceientes. idem ieremias comminatꝰ est. Sic & nunc
inter cotidianas pressuras quib a paganis uel ã malis
xp̃ianis cingimur. ñnullos quãuis paucos constat
diuinitus reseruari : quoꝵ aut exemplis aut uer¬
bis aut etiã precib & afflicti consolentur. & afflicto.¬
res depͥmantur. Quod om̃ino mira dispensatione fit.:
ut peccata ꝑ illã talem afflictionẽ puniantur. & pec¬
catores ꝑ indultam consolationẽ ad spem reseruentur.
Dineffabilia diuine pietatis uiscen. Ds culpas inseqt᷑.

Expanded text:
tibus demonstratum est. Quando enim ab Israeliticis tibus demonstratum est. Quando enim ab Israeliticis Iuda captiuabatur, missus est Propheta, qui principem arguit, & omnes captiuos relaxari fecit. Et cum eadem Iuda in Babyloniam duceretur, Ezechielem Deus cum eis proficisci fecit, qui afflictum Populum consolaretur. Ieremiam autem cum reliquis qui in Hierusalem remanserant, stare voluit. Quos etiam in Ægyptum, licet super eius interdictum descendentes, isdem Ieremias comitatus est. Sed & nunc inter quotidianas pressuras, quibus a paganis vel a malis Christianis cingimur, nonnullos quamuis paucos constat diuinitus reseruari, quorum aut exemplis, aut verbis, aut etiam precibus & afflicti consolentur, & afflictores reprimantur. Quod omnino mira dispensatione fit, vt peccata per illatam afflictionem puniantur, & peccatores per indultam consolationem ad spem referantur. O ineffabilia diuinæ pietatis viscera! Deus culpas insequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
te sicut annanias repetant. Neenĩ ista uastitas ficde¬
les captiuaret: ciuitati suę que est eccła ds pater
filiũ ꝓmuro dedit: iuxta illud. ⁊aluator ponetur
in ea murus. & patriarchas & ꝓpħas sicut illic seqt¬
proante murali : & apłos qui suꝑ muros eius die ac
nocte stantes non taceant. & quid plura: Semꝑ̧
ab om̃ib doctorib ꝓpugnacula & uerboꝵ iacula
conficiuntur. quib a cordib fideliũ ista malitia
repellatur. qua głam hominum diligunt magi
quã dĩ. S tamen suꝑhabundat iniquitas. & refri¬
est. & potestas tenebrarũ Si predicte uastitati resiste
ea quȩ de exteriori captiuitate dicenda sunt recleamꝰ.
udex nr̃ dulcis & rectus est: & uniuerse uie eius
miscđsa & iudiciũ. & iccirco in ipsa anĩaduersione
sua quã iustis ꝓpeccatis infert᷑ blandimentũ mise¬
ricordiẽ dulcis intermiscet. quod etiã in p̾fatis gen¬

Expanded text:
te, sicut Ananias, repetant. Ne enim illa vastitas fidete, sicut Ananias, repetant. Ne enim illa vastitas fideles occuparet, ciuitati suæ, quę est Ecclesia, Deus Pater Filium pro muro dedit, iuxta illud, Saluator ponetur in ea murus: & Patriarchas & Prophetas, sicut illic seqpro antemurali , et apostolos, qui super muros ejus die ac nocte stantes non taceant. Et quid plura? semper ab omnibus doctoribus propugnacula, et verborum spicula conficiuntur, quibus a cordibus fidelium ista malitia repellatur, qua gloriam hominum diligunt magis quam Dei. Sed tamen superabundat iniquitas. est, et potestas tenebrarum, si praedictae vastitati resis& ad ea quæ de exteriori captiuitate dicenda sunt redeamus. Iudex noster dulcis & rectus est, vniuersæ viæ eius misericordia & iudicium, & iccirco in ipsa animaduersione sua, quam iustus pro peccatis infert, blandimentum misericordiæ dulcis ira intermiscet. Quod etiam in præfatis gen
Abbreviated transcription (Latin):
merito exterior accidit. iam sibi totũ orbem
subiugauit. Ubiq seuit. ubiq crassatur. & tanto
minꝰ om̃s de hac se plangunt. quantomag̃is uni uer¬
si munus dñi ei sũbmiserunt. Exteriorem uͥcunet
fug̾e capiunt. quȩ ut dictũ est animarsi saluti
ꝑdesse consueuit. S contra interiorem fuerat labo¬
iandũ. & suffugiũ certatim querendũ. S quis mede¬
bitur iis qui sponte uulnerantur. qui libentius se¬
cuntur sẏmonem magũ uel annaniam qͥ heresiar ses
buiꝰ malitie fuerunt. quã scõs om̃s qui ab exordio
fideliũ contra ꝑuersicatẽ istam semꝑ pugnauerunt.
Malitiã aut̃ dicimꝰ. quia malignus hostis ita men¬
tes carnaliũ inficit. ut ea quȩ dĩ sunt. ñ ꝓdõ sed
ꝓ lucro terreno uel ꝓhumanis laudib gerant: ii.¬
tantes sẏmonem magũ. qui donũ sei spe ad hoc com¬
parare uoluit ut aliis ad lucrũ uenderet. uel ea
quȩ pro dõ relinquere debent. cupidine lenocinan¬

Expanded text:
merito exterior accidit, jam sibi totum orbem subjugavit, ubique saevit, ubique grassatur: et tamen tanto minus omnes de hac se plangunt, quanto magis universi manus dominio ejus submiserint. Exteriorem vero cuncti fugiunt, quae, ut dictum est, animarum saluti prodesse consuevit. Sed contra interiorem fuerat laborandum, et suffugium certatim quaerendum. Sed quis medebitur his, qui sponte vulnerantur, qui libentius sequuntur Simonem magum, vel Ananiam, qui haeresiarchae hujus malitiae fuerunt, quam sanctos omnes qui ab exordio fidelium contra perversitatem istam semper pugnaverunt? Malitiam dicimus, qua malignus hostis ita mentes carnalium inficit, ut ea quae Dei sunt non pro Deo, sed pro lucro terreno, vel pro humanis laudibus gerant: imitantes Simonem magum, qui donum sancti Spiritus ad hoc comparare voluit, ut aliis ad lucrum venderet: vel ea quae pro Deo relinquere debent, cupidine lenocinan
Abbreviated transcription (Latin):
trȩ facte st̃: & uestimenta ur̃a a titieis come
manducabit carnes ur̃as sicut ignis. Alio¬
quin cum hȩc illoꝵ umbratilis delec ta¬
tio & transitoria pauꝑm ꝑuolauerit affli¬
ctio: fiet utrisq illud ysaiȩ. Ecce serui mei
comedent. & uos esurietis. Ecce serui mei

Expanded text:
trefactae sunt, trefactae sunt, manducabit carnes vestras sicut ignis. Alioquin cum hęc illorum vmbratilis delectatio & trāsitoria pauperū peruolauerit afflictio, fiet vtrisq. illud Isaiæ, Ecce serui mei comed
Abbreviated transcription (Latin):
de qui oppulenti estis obtimates. capita popu¬
loꝵ ingredientes pompatice. E dormitis in
lec tis eburneis. &e lasciuitis instratis uris. bi¬
bentes uinũ in fialis: qͥa uidelicet dedignan¬
tur bibere in rusticanas uasis. & qͥd sequit᷑:
urauet dñis in manu sua. Detestor ego suꝑbiã
meus in aduersariũ consurrexit. Uiduas eie¬
efseas de domo & pariulis tulistis laudem
meã. Ꝙ item. Audite principes. qui om̃e iu
diciũ & om̃a recta ꝑuertitis. Abscondã faci¬
em meã a uob. sicut male egistis. Et ut osten
se.eẽ. qui in serius suis om̃a aduersa pati¬
tur: ad beatũ iob ait. Nunqͥd impetꝰ aqͣrũ
oꝑiet te. sub audis ut me. Quẽ iniqͥ ho
mines ꝑp̃dicatores scos loquentẽ qͥdẽ audi¬
unt sed non intelligunt. & ꝓ afflictis pa¬
tientem uident. s non considerant: Qua¬
ꝓpter audiant confiliũ beati iacobi dicentis
Agite nc̃ diuites. plorate ululantes in mi¬
seriis qͣ suꝑuenient uob. Diuitiȩ ur̃ȩ pu¬

Expanded text:
s, capita populorum, ingredientes pompatice, qui dormitis in lectis eburneis, et lascivitis in stratis vestris, bibentes vinum in phialis , quia videlicet dedignantur bibere in rusticanis vasis, et quod sequitur: Juravit Dominus in manu sua, detestor ego superbiameus in adversarium consurrexit? Viduas ejecistis de domo, et a parvulis tulistis laudem meam . Et item: Audite, principes, qui abominamini judicium, et omnia recta pervertitis, abscondam faciem meam a vobis, sicut male egistis . Et ut ostenderet se esse qui in servis suis omnia adversa pateretur, ad beatum Job ait: Nunquid impetus aquarum operiet te? Subaudi, ut me, quoniam iniqui per praedicationem sanctorum loquentem quidem audiunt, sed non intelligunt, et per afflictos patientem vident, sed non considerant. Quapropter audiant consilium sancti Jacobi dicentis: Agite nunc, divites, plorate ululantes in miseriis quae supervenient vobis. Divitiae vestrae pu
Abbreviated transcription (Latin):
illo plene ñ capit᷑: uerba p̾dicantiũ iam audire
dedignatur. Onde peccatis pcedentib irascens do¬
minꝰ. his quos iusto uidicio deserit ꝑ ꝓpħam dic̃
Immittã uobis serpentes regulos. quib ñ est in¬
cantatio: id÷ talib uos demoniis tradã. qui nul¬
la p̾dicantiũ exhortatione quasi incantantiũ
carminib a uobis excitiantur.

Expanded text:
illo plene capitur, verba praedicantium jam audire dedignatur. Unde peccatis praecedentibus irascens Dominus, his quos justo judicio deserit per prophetam dicit: Immittam in vobis serpentes regulos, quibus non est incantatio ; id est talibus daemonibus vos tradam, qui nulla praedicantium exhortatione quasi incantantium carminibus a vobis excutiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
silentio exasperasset. Malis itaq culpa ẽ ꝑuer¬
sa agere. bonis recta reticere. In hoc g cũ malis
etiã boni simul dm̃ exasꝑant. quia cũ ꝑuersa
non increpant : eis ꝑ suum silentiũ ꝓficiendi
licentiã prestant. Nam pleriq sicut impuden¬
tes sunt : ut uł malũ ñ cognoscant quod cõmit¬
tunt. uel tanto minores culpas suas estiment.
quanto minor eis inuehitur castigatio. Isti gͥ
si recta ñ audiunt. in suis prauitatib iacentes

Expanded text:
silentio exasperasset. Malis itaque culpa est peruersilentio exasperasset. Malis itaque culpa est peruersa agere, bonis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni Deū simul exasperant, quia cum peruersa non increpant, eis per suum silentium proficiendi licentiā præstant. Nam plerique sic imprudentes sunt, vt vel malum non cognoscant, quod committūt, vel tanto minores culpas suas æstiment, quanto minor eas inuectio castigat. Isti igitur si recta non audiunt, in suis prauitatibus iacentes,
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ pauli se reprehensibilem nominari pu¬
blice didicisset. ñ indignaretur sed eundẽ pau¬
morib minime concordat. & quod illos qui si¬
bi sunt solliciti cauciores reddat. Scio eni nec
corporis quidẽ maculas in sacerdotib ꝑ legem
ptermicti. sed ꝑserutari & requiri om̃ia. ne
ali quod uitiũ sacerdos habeat: eui eciã & mors
comminatur. si absq tintinnabulis quod .ẽ. sonus
p̃dicationis incesserit. S quisquis ille ẽ qui mͥ tan¬
quã p̃sumptori forte succensendũ nominailerit
reminiscendũ ẽ ei quod moyses consiliũ ietro ñ
babant spm̃ eius. Quã scilicet uexationẽ multo
magis quilibet p̾latus incurret. si culpas delin¬
quentiũ non redarguit. Hinc ad ezechielem
dr̃. Eili hominis. noli exasꝑans ẽẽ. sicut domꝰ¬
quelibet agendo. sic & boni maxime qui prela¬
ti sunt bona reticendo. Nisi enĩ propħa cũ ad
loquenda uerba mittebatur obediret: omipo¬
tentẽ dm̃ sicut popłs de ꝑuerso oꝑe. sic de suo

Expanded text:
ulo suo se reprehensibilem nominari publice didicisset, non indignaretur, sed eumdem Pauquorumdam minime concordat, & quod illos, qui sibi solliciti sunt, cautiores reddat. Scio enim nec corporis quidem maculas in sacerdotibus per legem prætermitti, sed perscrutari & requiri omnia, ne aliquod vitiū sacerdos habeat, cui & mors comminatur si absq. tintinnabulis, quod est sonus prędicationis, incesserit. Sed quisquis ille est, qui me tanquam præsumptorem forte succedentium nominauerit, reminiscendum ei est quod Moyses consilium Iethro nōbabant spiritum eius. Quam scilicet vexationem multo magis quilibet prælatus incurret, si culpas delinquentium non redarguit. Hinc ad Ezechiel dicitur, sili hominis noli exasperans esse. Sicut quælibet agendo, sic & boni qui malis prælati sunt, bona reticendo. Nisi enim Propheta, cum ad loquenda verba mittebatur, obediret, omnipotentem Dominum, sicut populus de peruerso opere, sic de suo
Abbreviated transcription (Latin):
lia ñ solũ a paganis sed etiã a sius filiis tanta
p̃dictos patres qui sapientia & uirtutib si¬
gnisq fulgebant. tancoꝑe ꝑsecutio crassata
sit. Nam quisquis eisdẽ patrib infide et
gradu succedit. necesse est ut quasi ꝓles
ad ĩpeciem matris empta: patres suos eadẽ
patiendo sequatur. quod aut̃ quisq doctor
sibi pͥmum. tum deinde subditis sp̃ualiter
sollicitus sit: uerbis apłi monstratur. qui de thes¬
salonicensib ait. Uos testes estis & ds̃. quã sc̃e aeniu¬
ste fuimꝰ subaudis apud uos: & scitis qualit̾ unũ

Expanded text:
lia non solum a paganis, sed etiam a suis filiis tanta lia non solum a paganis, sed etiam a suis filiis tanta prædictos Patres, qui sapiētia & virtutibus signisque fulgebant, tantopere persecutio grassata sit. Nam quisquis eis Patribus in fide & gradu succedit, necesse est vt quasi proles ad speciem matris empta Patres suos eadē patiendo sequatur. Quod autem quisque doctor sibi primum, tum subditis spiritaliter sollicitus sit, verbis Apostoli monstratur, qui de Thessalonicensibus ait, Vos testes estis, & Deus, quoniam sancte & iuste suimus, subaudi, apud vos, & scitis qua
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ad p̾dicationem ꝑtinet: Eoquod libera¬
rẽ pauperẽ uocifeuatem. quod ꝑtinet ad tui¬
tionẽ. Quod aut̃ p̃dticator etiã sipse a malis
uox illa dĩ demonstrat᷑. qua sub typo p̾dicato
ꝓpt̾ in quantũ causa exigit. inqͥntũ locus ani¬
mittit: debet rector ꝓ subditis suis semet ipsũ
obicere. nec timeat si necesse ẽ eorũ inimicitũs
audientiũ duritiam a corrigendi studio ces¬
sandũ sit. docet heliseus. qui in ꝑsona xp̃i con¬
tra ioas regem quasi contra negligentẽ ppositũ
irascitur. eoquod terrã idꝰ peccatorẽ eui dicit᷑
terra es. ñ ampliꝰ quã ter ꝑcisserit. Lit enim.
quia si qͥnquies aut septies ꝑcussisset: plenã
uictoriã caperet. Quia si rector potͥerit dice¬
re. annunciaui iusticiam tuã: quã uis ipsi
contempnant. plena tamen mercede do na¬
bitur.
IoN aut̃ ut iam diximꝰ recens udeatur.
quod matereccła uel recꝰtores eiꝰ aut fami¬

Expanded text:
vtique ad prædicationem pertinet, eo quod liberavtique ad prædicationem pertinet, eo quod liberaret pauperem vociferātem. Quod pertinet ad tuitionem. Quod autem prædicator etiamsi ipse a malis vox illa Dei demonstrat, quia sub typo prædicatopropter in quantum causa exigit, in quātum locus admittit, debet rector pro subditis suis semetipsum obiicere. Nec timeat si necesse est, eorum inimicitiis audientium duriciam a corrigendi studio cessandum esse, vt docet Helisæus, qui in persona Christi contra Ioas regem quasi contra negligentem præpositum irascitur, eo quod terram, id est peccatorem, cui dicitur, Terra es, non amplius quam ter percusserit. Ait enim, quia si quinquies aut septies percussisset, plenam victoriam caperet: quia si rector dicere poterit, Annuntiaui iustitiam tuam, quamuis ipsi contemnant, plena tamen mercede donabitur. Non autem, vt iam diximus, recens videatur, quod mater Ecclesia, vel rectores eius, aut fami
Abbreviated transcription (Latin):
dicus
ꝑcussus. qui cũ ipse
scissuras
uuilneris toleret. aliis
medicamenti sanitatem ꝓferat : ita & iste licet
in se aduersa sentiat. aliis tam̃ necessaria docen¬
do pͣuidet. Nalde aut̃ leiius e aut docere cũ
nichil toleres. aut tolerare cũ docere ñ indi
cti. quatinꝰ & audaces ante se uerboꝵ ia culis
confodiant : & debiles quasi positos post se:
scuto consolationis uel ab illoꝵ impetu. uł
a murmurationis uulnere defendant. Sic̃
miles castroꝵ dĩ paulus. qui cũ tanta ac ta¬
lia pateretur. que nec ipsẽ referre nec nos enu¬
merare sufficimus : disputabat tamꝰ cum gre¬
cis & reuincebat iudeos. Nam ꝓpt᷑ alterĩi ho¬
rũ dicit. grauaci sumꝰ supra modũ. ut tede¬
rũ pusillanimitate quã deꝓprio dolore solli¬
citꝰ: aiebat. Nemo moueatur in uinculis istis
& item. Obsecro uos ne deficiatis in tribulati¬
onib meis. Utrũq gͦ iob egerat. qui dicere
poterat. Auris audiens beatificabat me. qđ

Expanded text:
dicus percussus, qui cum ipse scissuras vulneris toleret, aliis medicamenta sanitatis proferat: ita & iste licet in se aduersa sentiat, aliis tamen necessaria docendo præuidet. Valde autem leuius est aut docere cum nihil toleres, aut tolerare cum docere non indigecti, quatinus & audaces ante se verborum iaculis consodiant, & debiles quasi positos post se scuto consolationis, vel ab illorum impetu vel a murmurationis vulnere defendant. Sicut miles castrorum Dei Paulus, qui cum tanta ac talia pateretur, quæ nec ipse referre, nec nos enumerare sufficimus, disputabat tamen cum Græcis, & reuincebat Iudæos. Nam propter alterum horum dicit, grauati sumus supra modū, vt tæderum pusillanimitate, quam de proprio dolore sollicitus, aiebat: Nemo moueatur in vinculis istis. Et item, Obsecro vos ne deficiatis in tribulationibus meis. Vtrumque Iob egerat, qui dicere poterat. Auris audiens beatificabat me, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nutrix foueat filios suos. ita desiderantes uos. cu¬
pide uolebamꝰ tradere uob̃ ñ solũ euangeliũ. sed etũ
animas nr̃as. Herũ ñ sine quadã uerecundia huiꝰ¬
modi uerba ꝓferimꝰ. que prolata tangere nos ui¬
dentur. S si quid aut in relatis suꝑius exemplis.
aut inqualibet sententia durũ adimitandum
uel mordaciter sonare uidetur: illos tantũmͦ
suggillat. qui ferre iugũ. xp̃i recusant. De
uobis enĩ confidimꝰ. quia ñ uultis imitari na¬
bal. cui ut scriptũ est nemo ualebat loqui.

Expanded text:
s cupide volebamus tradere vobis non solum Evangelium, sed etiam animas nostras . Verum non sine quadam verecundia hujusmodi verba proferimus, quae prolata tangere videntur. Sed si quid aut in relatis superius exemplis, aut in qualibet sententia durum ad imitandum vel mordaciter sonare videtur, illos tantummodo suggillat, qui ferre jugum Christi recusant. De nobis enim confidimus, quia non vultis imitari Nabal, cui, ut scriptum est, nemo valebat loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
gnantur audire. quos malignꝰ hostis ita possidet:
ut eos nullo confossos p̃dicationis iaculo derelin¬
quat. sicut ds adbeatũ iob de eodẽ hoste dicit
Non fugabit eũ uir sagitarius. Sagittȩ quippe
sunt uerba dĩ. ut ẽ illud. Sagitte tue acute
Arcus uero qui ex cornu & corda fit. uetꝰ testa¬
mentũ ꝓpt̾ rigoris duritiã. & nouũ ꝓpt̾ mise

Expanded text:
ur, quos malignus hostis ita possidet, ut eos nullo confessos praedicationis jaculo derelinquat: sicut a Deo ad beatum Job de eodem hoste dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius . Sagittae sunt verba Domini, ut est illud: Sagittae tuae acutae . Arcus vero qui ex cornu fit et corda, Vetus Testamentum propter rigoris duritiam, et Novum
Abbreviated transcription (Latin):
iudex hominũ ds̃. licet ab illa
quod meretur incurrat: hui
ꝑegrinationis molestias multis beneficiis
demulcet. Quia uero nos eisdẽ beneficiis nimiũ delectati¬
tione hac eadẽ nr̃a delectatione conterim᷑
ne. transeuntib bonis quȩ subinde fluunt
nimis in herentes: ad internȩ salutis defe¬
ctũ nesciendo traham᷑. Sic̾ eniꝰ ñ sentimꝰ
quomͦ crescit corpus. uł qualit̾ eiꝰdẽ corꝑis
species in senec tutẽ cõmutatur: sic & mens
nr̃a nob̾ nescientib ab statu rectitudinis
frequenter incuruatur. & a forma reli¬
gionis dũ nescit senescit. uxta illud. Tra¬
xerunt me &e non sensi. Q itẽ. Cani ef¬
fusi sunt in eũ. & ipse ñ sensit. Sed rursus
ne increpatione p̾dictȩ ꝑturbationis de¬
ficiamus. scificata scriptura dissolui non
potest. quȩ maiorẽ gr̃am misit in mun¬
dũ : quatinꝰ ut ait petrus in caliginoso
uitȩ huiꝰ loco pedib nr̃ȩ ac tionis re¬
splendeat. & int̾ quȩlibet aduersa pati¬

Expanded text:
judex hominum Deus, licet ab illa quod meretur incurrat, hujus peregrinationis molestias multis beneficiis demulcet. Quia vero nos eisdem beneficiis nimium delectatione haec eadem nostra delectatio conteritur, ne transeuntibus bonis, quae perinde fluunt, nimis inhaerentes, ad internae salutis defectum nesciendo trahamur. Sic enim non sentimus quomodo crescit corpus, vel qualiter ejusdem corporis species in senectutem commutatur. Sic et mens nostra nobis nescientibus ab statu rectitudinis frequenter incurvatur, et a forma religionis, dum nescit, senescit, juxta illud: Traxerunt me, et non sensi : et iterum: Cani effusi sunt in eum, et ipse non sensit . Sed rursus ne increpatione praedictae perturbationis deficiamus, sanctificatam Scripturam, quae dissolvi non potest, maiori gratia misit in mundum: quatenus, vt ait Petrus, in caliginoso vitæ huius loco pedibus nostræ actionis resplendeat, & inter quęlibet aduersa pati