comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innuunt que sub archa dñi ad mõ¬
tana tendentes affecto simul ⁊ rigi¬
do sensu gradiunt᷑ sicut scͥptum ẽ:
tollentes duas uaccas que lastabãt
uitulos iĩxerunt ad plaustrum:
uitulos q earum clauserunt domi:
et posuerunt archam dei suꝑ plar¬
strum. Et paulopt᷑. Ibant autem ĩ¬
directum uacce per uiam que ducit
bethsamis.⁊ itinere uno gradiebã¬
tur ꝑgentes ⁊mugientes:⁊non de¬
clinantes neq ad dexteram neq ad
sinistram. Ecce enim reclausis do¬
mi uictulis. uacce que sub acha do¬
mini plaustro religant᷑. gemunt
⁊ ꝑgunt. dant ab intimis mugitꝰ:
⁊ tamen ab itinere non denutant
gressus. Amorem quidem per com¬
passionem sentiunt: s colla poste¬
tius ñ defleftunt Sic sic necesse ẽ
ut incedere debeant. qui sacre le¬
gis iugo subpositi.iam per inter¬
nam scientiam dñi archam por¬
tant: qͣtinus per hoc qͦd ꝓpinquorꝰ
necessitatib condolent. a ceꝑto rec¬

Expanded text:
innuunt, quae, sub arca Domini ad moninnuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulodirectum vaccae per viam quae ducit Bethsamis, uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non decsinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rec
Abbreviated transcription (Latin):
mentis pp̃edit ignorare: qͣtinus fi¬
delis animus in cliuino studio accẽ¬
sus. nec ea que sͥ sunt in insimis cõ-¬
iuncta despiciat: ⁊ hec apud semet-¬
ip̃m recte ordinans summo rerum
amore transcendat. Sollerti gͦ cu¬
ra ꝓuidendum est: ne carnis grã sõ¬
rẽpat. atq a resto itinere cordis gre ᷤ¬
sum deflectat: ne uim superni a¬
moris impediat: et surgentẽ men-¬
tem suꝑ imposito pondere deorsum
p̃mat. Sic etenim quisq ꝓpinquorꝰ
debet necessitatib compati. ut tamẽ
per compassionẽ non sinat uim sue
intentionis impediri. Ut affectus qͥ¬
dem mentis niscera repleat: s tam̃
ab spũali ꝓposito non auertat. Neq
enim sc̃i uiri ad impendenda netes¬
saria ꝓpinqͦs carnis non diligunt.
s amore spũalium ip̃am in se dilec¬
łoẽm uincũt qͣtinus sic eam discre¬
toĩs moderamine temꝑent. ut per
hanc in paruo saltim ac minimo a
resto itinere non declinent.Qros
bene nobis per significatõem uacce

Expanded text:
mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum recte ordinans, summo cum amore transcendat. Solerti ergo cura studendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum, deflectat, ne donum superni amoris impediat et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic enim quisque propinquorum debet necessitatibus compati ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae
Abbreviated transcription (Latin):
tem innixum scale dnm̃: ascenden¬
tes quoq ⁊ descendentes angłos
uidit. In itinere quippe dormire ẽ:
in hoc p̃sentis uite transitu: rerũ
temꝑalium amore quiescere. In
itinere dormire est: in dierum la-¬
bentium curfy ab appetitu uisibi¬
lium mentis oculos claudere: qͦs
pͥmis hominib seductor aꝑuit
qui dixit. Scit enim deus: quod
in quocumq die comederitis ex eo:
subdit᷑. Tulit de fr̃uctx illius. ⁊ co¬
medit: deditq uiro suo. qui come¬
dit̾ aperti sunt oculi ambor. Cul¬
pã quippe oculos concupiscentie a¬
peruit: qͦs innocentia clausos te¬
nebat. Angłos uero ascendentes
⁊ descendentes cernere est: ciues
suꝑne patrie contemplari: uel qͣn¬
to amore auctori suo suꝑ semetip̃oᷤᷤ
inhereant: uel quanta comꝑassio¬
ne caritatis nr̃is infirmitatib cõ¬
descendant.

Expanded text:
tem, innixum scalae Dominum, ascendentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, subditur: Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes t descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari, vel quanto amore auctori suo super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant.
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣndo enim sompno mors car¬
nis: aliqͣndo torpor negligentie: a¬
liqͣndo uero expͥmit᷑ calcatis terrenᷤᷤ
desideriis quies uite. Somni nãq
uel dormitionis nommne mors car¬
nis intimat᷑: sicut paulus aitz
de dormientib: ⁊ paulo post. ita ⁊
d̃s eos qui dormiert̃ per ih̃m addy¬
cet cum eo. Sompnꝰ rursum torpor
negligentie designatur: sicut ab
codem paulo dicitur. Hora est iam
nos de sompno surgere. Et rursum.
Euigilate iusti:⁊ nolide peccare.
Somꝑno quoq calcatis carnis de¬
sideriis qui es uite figuratur: sicut
sponse uoce incanticorꝰ cantico dr.
Ego dormio ⁊ cormeum uigilat: qr
indelicet scã mens. quo se a strepi¬
tu temporalis ꝯtupiscentie compͥ¬
mit: eo uerius interna cognoscit:
et tanto alacrius ad intima uigi¬
lat: quanto se ab exteriori in quie¬
tudine occultat. Qd̾ bene per tacob
in itinere dormiente figurat᷑: qͥl
ad caput ad lapidem posuit ⁊ obdor¬
miuit: aterra scalam celo inherẽ¬

Expanded text:
Aliquando enim somno mors carAliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine mors carnis intimatur, sicut Paulus ait: de dormientibus. Et paulo post: Ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . Somno 163 rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare . Somno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e corruptionis interserit: nec ad
inferos infirmos mentis nr̃e oculos
illud sicut est in cõmutabile lumẽ
erumꝑit: adhuc deum qͣi in noct᷑¬
na uisione cernimꝰ: cũ procul dubi¬
o sub incerta ꝯtemplatione caliga¬
mus. Sed qͣmuis extremũ de illo
aliquid mens conceperit: inconsi¬
deratione tamen eius magnitudi¬
nis inhorrescit ⁊ magis metuit: qr
ipĩs contemplatõis eius uestigiis
se imparem sentit: atq ad se re¬
lapsa eum artius diligit: cuius mi¬
ram dulcedinem ferre non ualẽs :
uix hanc sub incerta uisione gu¬
stauit.A
Ed quia ad huius subleuatoĩs
culmen minime ꝑtingit᷑: nisi pͥ¬
us desideriorꝰ carnalium impor¬
tune perstrepens turba repͥmat᷑:
ea que mundi sunt agere apperit:
quasi uigilat. Quis quis uero in¬
ternam quietem querens: huius
mundi strepitum fugit: uelud ob¬
dormiscit. Sed prius sciendũ est.
quia in scriptura satra figurate po
situs: trib modis sompnus accipit.¬

Expanded text:
nostrae corruptionis interserit, nec ad nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, ea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacrsitus, tribus modis somnus
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uero est: quia quan¬
to uirtutem illius mens sub¬
leuata considerat: tanto eius re¬
ctitudinem repressa formidat.
iisionis est: pauor occulte contẽ¬
plationis. Humana ⁊ enim mẽs:
qͥ uo altius elenata que sint et̾na
considerat: eo de fcĩs temꝑalib gͣ¬
uius tremefcã formidat: quia tã¬
to Se ream uerius cernit: qͣnto se¬
ab ille lumine discrepasse qͦd suꝑ
se int̾micat conspicit: sicq fit ut
illuminata plus metuat: quia ma¬
gis aspicit aueritatis regula perqͣn¬
da discordat: eamq graui formidi¬
ne suus ip̃e prouectus quatiat: que
prius quasi securius iudebat. nil ꝙͣͦ
uis quantalibet uirtute ꝓficerit: ñ
iam manifestum aliquid de et̾nita¬
te comp̃hendit: sed adhuc sub cuiꝰ¬
dam caligine ymaginis conspitit:
unde ⁊ hec eadem nosturna uifio di¬
citur. In nocte quippe sicut ⁊ suꝑiꝰ
diximus dubie: indie autẽ constan¬
ter uidemus. Quia gͥ ad contẽplan-¬
dum interni solis radium nobis se

Expanded text:
ciendum vero est, quia quanto virtutem illius mens sublevata considerat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. visionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto seab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese
Abbreviated transcription (Latin):
git. Et uerbum erat apud deuni:¬
absconditum electoꝵ mentib dicit᷑.
tum potestas unigeniti filii treden¬
tib manifestat᷑. Potest etiam per u̾¬
bum absconditum: allocutio intime
aspirationis intelligi: de qͣ ioh̃anes
ait. ¶nctio eius: docet uos de oĩb.
¶Qe nimitũ aspiratio humanã
mentem ꝯtingendo subleuat: et
temporales cogitatões depͥmens:
eternis hanc desideriis inflãmat:
ut nich̃ ei iam nisi que suꝑna st̃
libeat: ⁊ cuncta que inferius de hu¬
mana ꝑstrepunt: corruptõe contẽ¬
ꝑnat. Absconditum gͦ uerbum ar¬
dire est: Llocution̾e scĩ sp̃t corde con¬
cipere: que profecto sciri non potest
nͥ a quo haberi non potest. ¶Inde ⁊
ueritatis uoce: de hac abscondita
locutione dicitur. Ego rogabo pa¬
trem ⁊ alium ꝑ aclytum dabit uo¬
bis: ut maneat uob̾cum in et̾nũ.
spm̃ u̾itatis quem mundꝰ ñ potest

Expanded text:
git: Et Verbum erat apud Deugit: Et Verbum erat apud Deuabsconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio humanam mentem tangendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam, nisi quae superna sunt, libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere. Quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus n
Abbreviated transcription (Latin):
heretici uera q̃dam ⁊ sublimia lo¬
quunt᷑ non quo hec diuinitꝰ ip̃i
ꝑcipiunt: sed quo ex scẽ eccł̃ie con¬
tentione didicerunt. Neq hec ad ꝑ¬
nectum conscientie: sed ad scientie
ostentatõem trahunt. Gnde fit
plerumq ut alta scienda dicant.
s uiuendo que dicunt nesciant.
Siue gͥ ex hereticor spetie: uideli¬
cet non uitam scientie. sed uerba te¬
nentium sex certe ex persona ami¬
cor beau iob. qui de cognitione u̾i¬
tatis potuerunt ꝓculdubio ꝑcipiẽ¬
do experiri: sed studuerunt bocen¬
do eloqui. Hec cãdem que tͣnscurri¬
mus subtilius dicta disseramꝰ: Ut
dum sollicite elẏphar sermo discy¬
titur. quante scientie suerit demõ¬
stretur: qͣmuis in eadem scientia
humilitatem non tenuit: qui cõ¬
mune bonum sͥ spetialiter arroga¬
quippe absconditum: inuisibilis
filius uocatur. De quo iohannes ait.
In pͥncipio erat uerbũ. Qrod ip̃e qͦ
absconditum infinuat dum sb̃um¬

Expanded text:
ci vera quaedam et sublimia loci vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogaquippe absconditum, invisibilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjun
Abbreviated transcription (Latin):
Ut in comphensibilia se cognouisse
indicent: non stetisse sed transisse
coram se spm̃ narrant: ⁊ uultum
se uidisse incognitũ simulant: ut
eẽ se e cognitos. qui ab humana
mente cognosci non ualet oftendãt.
bi ymaginalit̾ fingunt: quemĩ¬
tueri spualiter nequeunt: eiusq
uocem quasi aure lenis audire se per¬
hibent: quia ad secreta illius cog̃¬
noscenda: quasi eẽ se ceteris fami¬
kares gaudent. Non enimi ea docẽt
que ds̃ publice loquitur: sed q̃ eor
auri quasi latenter aspirant᷑. Hec
gͥ diximus: ut quid sub hereticoꝵꝰ
specie: in elyphas sermonib senti¬
endum sit intimemꝰ. Aa
Ed̾ quia amiti beati iob tanti
uiri amiti noneent: nisi ma¬
nifeste aliquid ex u̾itate didicissẽt.
Qui qͣmius in sententiis correptio¬
uis errant: in ueritatis tamen cog¬
nitione non titubant. Hec eadem
paulo superius uerba replicemus:
yt subtilius discernamus. quomͦ
ea que de perceptione ueritatis di¬
cunt᷑: a recte sentientib proferri

Expanded text:
Ut incomprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. bi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri
Abbreviated transcription (Latin):
randa nobis sua oꝑa oftendit: qͦ
semetip̃m ut cumq indicat: dũ
quam sit incomp̃hensibilis ma¬
nifestat. Quia gͥ considerare eum
digne non possumus: non eius uo¬
cem sed uix susurrium audimꝰ:
plene enim ꝑpendere neq ip̃a q̃ ftꝰ
creata sufficimus recte dicitur. Qͣ¬
si furciue suscepit auris mea ue¬
nas susurrii eius. Proiesti qͥppe
a paradysi gaudiis ⁊ cetitatis pe¬
na multati. uix susurrii pͦenas
ad p̃hendimus: quia ip̃a quoq
mira eius oꝑa: raptim tenuitq
pensamus.

Expanded text:
randa nobis sua opera ostendit, in quo randa nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera raptim tenuiterque pensamus.
Abbreviated transcription (Latin):
susurrat sed loquitur: cum eius
nobis species certa reuelat᷑. Hinc
est enim quod in eiimgłio uerita
dicit. Palam de patre ad nuntia¬
ho uobis. Ninc quod iohannes ait.
Uidebimus eum sicuti est. Hinc
paulus. dicit. Tunc cognoscam si¬
cut ⁊ cogntus sum. ssimc autem
diuinũ susurriũ tot ad nos uenaᷤᷤ
ht̃: qͦd epeatis oꝑib ip̃a diuinitas
p̃sidet. Dum enim que sunt cunc¬
ta creata cernimus : increatoris ad¬
miratione subleuamur. Nam sicut
aqua latenter flueris rimata per
uenas queritur ut augeatur: tan¬
toq uastius fundit: quanto uenaᷤᷤ
aꝑtiores inuenerit: ita nos dum
studiose diuinitatis noticiam ex cre¬
ature eins consideratione colligimꝰ.
quasi susurrii illius ad nos uenaᷤᷤ
aꝑimus: quia per hoc qͦd fc̃m cer¬
nimus. uirtutem fcõris admira¬
mur:⁊per ea que sunt in publico.
illud ad nos emanat: qͦd latet in
octulto. Quasi enim per quendã. ad
nos sonitũ crumpit: dum conside¬

Expanded text:
susurrat, sed loquitur, cum ejus susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicitognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum conside
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalia uilescant: aliqnͣdo nr̃a no¬
bis mala aperit: ⁊ ad hoc nos usq
ut alienis etiaminalis doleamꝰ ex¬
tendit: aliquando aliena mala no¬
stris obtutib obicit: et compunctoᷤ
mirabiliter a nr̃a prauitate nos
corrigit. UIenas itaq diuini susur¬
rii furtimꝰ audire est: occultos di¬
uine asꝑiratõis modos tenuit̾ et
latenter agnoscere: qͣmuis adhuc¬
uel susurrium uł uenas susurrii
intelligere aliter ualemus. Qui
enim susurrat occulte loquitur:
et uocem non expͥmit. sed imitat᷑.
Nos gͥ quo usq carnis corruptõne
p̃mimur: nullom᷑ claritatem di¬
uine potentie. sicut in se incõmu¬
tabilis manet uidemus: quia a¬
cies insirmitatis nr̃e non sustinet :¬
hoc qͦd de eius eternitatis radio suꝑ
nos intolerabiliter fulget. Cum gͦ
plationis indicat. nequaqͣm nob̃
loquitur sed susurrat: quia ⁊ si
se plene non intimat: quiddam ta¬
men de se humana mente mani¬
festat. Tunc autem nequa qͣm iã

Expanded text:
temporalia vilescant. Aliquando nostra notemporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter agnoscere. 52. Susuintelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intolerabiliter fulget. Cum ergplationis indicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam
Abbreviated transcription (Latin):
rii auris cordis furtiue suscipit: qr
sbtilitatem locutionis intime affla¬
ta mens: et raptim et occulte cogno¬
scit. Nisi enim se ab exterib orib de¬
sideriis abscondat interna non pe-¬
netrat: et occultat᷑ ut audiat. ⁊ au¬
dit ut occultet᷑: quia ⁊ subtracta a
uisibilib inuisibilia consꝑicit:⁊ re¬
pleta inuisibilib uisibilia perfecte
contempnit. Notandũ uero qͦd non
ait: qͣsi furtiue suscepit auris mea
susurrium eius: sed uenas susurrii
eius. Susurrium quiꝑpe occulti u̾bi
est: hec ip̃a locutio asꝑirationis in¬
terne. Nene autem susurrii dicunt᷑.¬
causar origines quib hec ip̃a aspi¬
ratio ad mentẽ ducitur. Quasi enĩ
uena susurrii sui aperit: cum nobis
d̃s latenter insinuat: quib modis
ad nr̃e intelligentie aurem uenit.
Aliqͣndo enim nos amore. aliqnͣdo
terrore compungit: aliqͣndo presẽ¬
tia qͣm nulla sint ostendit: ⁊ ad et̾¬
na diligenda desiderium erigit: a¬
liqͣndo prius eterna indicat. Ut ꝑt᷑

Expanded text:
ni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntcausarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
accipere Nicut enim idem ꝑacłytiᷤ:¬
idest pꝰt mediatoris ascensum alius
humani generis ꝯsolator: insemet¬
ip̃o inuisibilis est: ita omnẽ quem
repleu̾it: ad desid̾anda inuisibilia
accendit. Et qm̃ mundana corda so¬
la uisibilia diligunt. hunc mũdꝰ
ñ accipit: quia ad diligenda inui¬
sibilia non ad surgit. Seculares et¬
enim mentes: quanto se foras per
desideria dilatant: tanto ad recep¬
toẽm illius sinum cordis angu¬
stant. Et qm̃ ualde in humano ge-¬
nere pauci sunt : quia desiderior
temꝑalium sorde purgati: ad per¬
ceptionem scĩ sp̃c ip̃a hac purgatõe
dilatant᷑ Uerbum hoc abscondi-¬
tum dicitur: quia illud a quib zdã
ꝓculdubio in corde concipit᷑: qͦd a
maxima hominũ parte nescitur.
Uel certe hec ip̃a afflatio scĩ sp̃t ab¬
sconditum uerbum est: quia sen¬
tiri potest: sed strepitu locutionis
expͥmi non potest. Cum gͥ diuina
spiratio sine strepity mentẽ sble-¬
uat: uerbum absconditũ auditur:

Expanded text:
accipere . Sicut enim idem paracletus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim de doctrine sue alcuy¬
dine miri uideri appetunt: quasi
ꝑtimescunt que fingunt. Et cum
minoris laboris sit audire quam di¬
cere: ad ca ꝓferenda audaces sunt. q̃
scilicet astriuint: quia ip̃i uix audi¬
re potuerunt. Unde adhuc sb̾ditur.¬

Expanded text:
Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
pare homines. Sepe heretici dum
altiora dicere conant᷑: ip̃i sͥ testes
sunt. quia que ꝓferunt uera ñ
sunt. In nocturna quippe uisioẽ
dubie cernit᷑. Rimas gͦ susurrii in
pauore cernocturne uisionis Se ꝑ¬
cepisse asserunt: quia ut ea que
docent alta aliis oftendant: uix
ea se capere posse denuntiant.S
hinc colligendum est: quom au¬
dientib certa eẽ poterunt: que
ip̃i dubie uiderunt. Miro g ordiẽ
cum alta loquentes ꝓfluunt: in
pate factione stultitie ip̃ĩs sue al¬
titudinis uocib ligantur. Quan¬
tum uero desingularitate sapiẽ¬
tie eleuantur: offenditur cum ꝑtinꝰ
subdit. Quando solet sopor occupa¬
re homines. Ac si ab hereticis aꝑ¬
te diceret᷑. Cum homines inferiuᷤ
dormiunt: nos ad ꝑcipienda suꝑ¬
na uigilamus: quia ea nobis nota
sunt : atq uidelicet cognoscenda.
ceteroꝵ hominũ. corda torpentia
non assurgunt. At si aꝑtiuis dicãt.
Inquib intelligentia ur̃a se erigit:
reliquorum omniũ sens dormit.

Expanded text:
r. --Saepe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit.
Abbreviated transcription (Latin):
et latro. Uenas itaq diuini susur¬
rii furtiue suscipit: qui ad percipiẽ¬
dam uirtutis eius notiuam. deserto
publice p̾dicationis ostio praue in¬
telligentie rimas querit.
ia uero sur est ⁊ latro qui in¬
erat aliunde tenebras diligit:
et claritatem lumiuis ꝑhorrescit:

Expanded text:
et latro . Venas itaque divini susuret latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum absconditũ heretiti audi¬
re se simulant: ut auditor menti¬
b qͣndam p̃dicatoĩs sue reu̾entiam
obducant. Unde ⁊ latent̾ p̃dicant:
qͣtinus eoꝵ p̃dicatio. tanto scã qͣnto
et occulta uideat᷑. Communẽ autẽ
scientiam habere refugiunt: nece¬
teris equales estiment᷑. Et q̃dam
noua semꝑ exquirunt que dum alii
nesciunt: apud imꝑitoꝵ mentes
ip̃i de scientie singularitate głant᷑
¶Wam ut diximus occultam insi¬
nuant: quia scilicet ut miram os¬
tendere ualeant:hanc se latenter
percepisse confirmant. Onde apd̾
Salomonẽ. hereticor spetiem inub-¬
er tenens dicit. Aque fintiue dulci¬
ores sunt: et panis absconditꝰ sua¬
uior. Unde hic quoq subditur. Et
quasi furtine suscepit auris mea ue¬
nas susurrii eius. Furtiue susurrii
uenas percipiunt: quia sotialis sc̃i¬
entie grãm deserentes: ad hanc ne¬
quaqm per ostium ingrediunt᷑:
dño atcestante qui ait. Qui nonĩ¬
trat per oftium in ouile ouium.
sed ascendit aliunde: ille fur est

Expanded text:
erbum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est
Abbreviated transcription (Latin):
exultantes dicunt mnyrmicoleon.
nel certe tygris periit: eo qͦd non
haberet predam. Ac si aperte dicãt.
Uetustꝰ aduersarius in nobis p̃dã
non ht̃: quia qͣnͣtum ad nr̃a studia
iam uictus iacet. Idcirco autem myr¬
micoleontis appeslatione uł tygn¬
dis repetitur: quia iam contritus
leonis rugitus fuerat designatꝰ.
quia quicquid per gaudium diu¬
tur. sepe replicat᷑. Qoces quippe ĩ¬
geminat animus: cum exultat.
Qnoe ⁊ uerati leticia psalmista cre¬
uro repetiit: hoc qͥd se exauditĩ eẽ
cognouit dicens. Exaudunt dñs
uotem fletus mei: exaudiuit dñs

Expanded text:
Myrmicoleon, vel certe tigris, periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit
Abbreviated transcription (Latin):
meam suscepit. Sed scĩ uiri cũ de
quibdam se uitiis ereptos hylare¬
tunt: magno se mety etiam̃ in ip̃a
exultatione concutiunt: quia ⁊el
iam de ciuslibet ꝓcella temꝑ esta¬
tis crepti sunt: esse se tamen ad¬
huc licerti maris dubiis ftustib
sciunt. Et̃ sic spe exultant. ut pauo¬
re trepident. Sic pauore trepidant:
ut spei fiducia exultent. Unde per
cumdem psalmistam dicitur. Seriti
te dño in timore: et exultate ei cũ
tremore. At contra hi qui de spetie
scĩtatis intumescunt: cum unum
qͦolibet uitium suꝑant: mox men¬
temin suꝑbia erigunt:⁊quasi de
uite sue perfectione głantur. Et ꝓ¬
eo qͦd fortasse semel a periculo tem¬
pestatis erepti sunt: iam quia in ma¬
re nauigant obliuiscunt᷑. Magnos
se in omnib eftimant: et uicisse an¬
tiquum aduersarium funditꝰ py¬
tanti Infra se cunctos respiciunt:qr
Se per sapientiam transcendere õs
arbitrantirr. Unde ⁊ subditur. Por¬

Expanded text:
 putant. --Sed sancti viri cum de quibusdam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum mundꝰ color de simula¬
cione ducituu: uitior nigredine
interrumpente uariat᷑. Sepe
enim dum de castitatis munditia
extollitur: sorde auaritie fedatur
Sepe dum de uirtute largitatis
spetiosus ostendit᷑: luxurie ma¬
culis inquinat᷑. Sepe dum casti¬
tatis atq largitatis decore uestit᷑.
uelut ex zelo insticie crudelitatis
atrocitate fuscat᷑. Sepe largitate
castitate pietate ex pulchra nifio¬
ne induit᷑. sed inter fusa obscuri¬
tate suꝑbie notat᷑. Sicq fit ut
inter myxtis uitiis dum mũdã
in se spetiem hypocrita ñ osten¬
dit: quasi unum colorem tygris
habere nequaqͣm possit. Que
idelicet tygris rapit p̃dam: q
humani sibi fauoris usurpat
głam. Qui enim raꝑta laude ex¬
tollit᷑: quasi p̃da satiatur. Bene
autem hẏpocritaꝵ laus: preda
dicitur. Preda quippe est.: cum ali¬
ena molenter auferunt᷑. Omnis
antem hẏpoctita: quia uitã faicie¬

Expanded text:
quia dum mundus color de simulaquia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justi
Abbreviated transcription (Latin):
gitum leonis appellat: nisiut pau¬
lo ante p̾misimus seueritatẽ uiri:
Quid notem leene: nisi loqͣtitatẽ
coniugis: Quid dentes catulor le¬
onuum: nisi edacitatem ꝓlis: Quia
enim filii conuiuantes extincti st̃.
dentium exp̃ssione signant᷑: que
tuncta dimmi contrita elyphar rigid
exultat: quasi iure dampnata de¬
nuntiat. Cinus adhuc duritiam ĩ¬
crepatõis ingeminat: cum sbiungit.¬
Quem enim nomine tigridis: nͥ
bm iob nota uarietatis signat. uł
asꝑfum maculis simulationis:
Omnis namq simulator in eo qͦd
nideri rectus appent: mundũ se
peromnia non ostendit: qr dum
uirtutes qͣsdam per hypocrisim
adsumit. ⁊ occulte semetip̃m ii¬
tiis subicit: q̃dam latentia uitia
repente infaciem erumpunt: et
suꝑducte simulatões. quasi uisi¬
onis corium. ex amixtione sua ua¬
rium ostendunt: Ut plerumq
mirum sit cur homo qui tantiꝰ
uirtutib pollere cernit᷑: etiam tã
reprobis actib in quinet᷑. S m¬
mirum omnis hẏpocrita tigris ẽ:

Expanded text:
gitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subjungitQuem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita tigris est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis animalib formica est: ip̃is ar̃
formicis leo. Has enim quasi leo de¬
norat: sed ab aliis quasi formica
deuorat᷑. Cum gͦ elyphar dicit. myr¬
micoleon periit: quid in beato iob
sub myrmicoleontis nomine. nisi
pauorem ⁊audatiam rephendit:
Ac si ei aꝑte dicat. Non miuste ꝑ¬
cussus es: quia contra erectos tu¬
midus. contra subditos audax fui¬
sti. Ac si aperte dicat. Contra asty¬
tos te formido p̃ssit: contra simpli¬
ces temeritas inflauit. Sed p̃dam
iam myrmicoleon non ht̃: qr tu¬
mida tua elatio dum uerberib p̃¬
minir: ab aliena lesione ꝓhibet᷑.
Ed quia amicos
beati iob hereticoꝵ tenere speti¬
em dirimus: urg et necessatio. ut
hec eadem elyphar uerba. quomͦ eti¬
amtipice sentienda sint intimemꝰ.¬

Expanded text:
tis animalibus formica est, ipsis autem tis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, urget necessario, ut aec eadem Eliphaz verba quomodo etiam typice sentienda sint intimem
Abbreviated transcription (Latin):
simulans iustorᷤ laudem arripit:
alienum est ꝓfecto qͦd tollit. Elyphar
itaq qui b̃m iob incolumitatis sue
temꝑe laudanda egisse cognouit :
percussione sb̃sequente. het illum
tenuisse per hypocrisim credidit
dicens. ¶ygris perit: eo qͦd non ha¬
beret p̾dam. Ac si aꝑte dicat. Uari¬
etas tue simulatõis extincta est: qr
et adulatio laudis ablata: etiam
tua hypocrisis p̃dam non habet: qr
percussa diuinitꝰ humanis fauori¬
b caret. Translatione autem sep¬
tuaginta interp̾tum: nequaqͣm
dicitur tygͥs. sed myrmicoleon peri¬
it: eo qͦd non haberet p̃dam. Mlyr¬
micoleon quippe paruu ualde est
animal formicis aduersum. qͦd se
sub puluere abscondit: ⁊ formicaᷤ
frumenta gestantes int̾ficit: int̾¬
fectasq consumit. Myrmicoleon
aũt̃ latine dicitur. uł formicar leo:
uł certe exp̃ssius formica parit̾ .⁊
leo. Recte autem myrmicoleon for¬
mica ⁊ leo nominat᷑: quia siue uo¬
laulib ser quib libet aliis minr.¬

Expanded text:
simulans, justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis exstincta est, quia et adulatio laudis ablata est; et jam tua hypocrisis praedam non habet, quia percussa divinitus, humanis favoribus caret. tuaginta interpretum nequaquam tigris dicitur, sed, Myrmicoleon periit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minu
Abbreviated transcription (Latin):
igrio perit eõ qͦd non haberet p̃¬
dam:. et catuli leonum dissipa¬
tĩsunt. Hunt uocabulo tẏgridis
reperiit: quem leonis appellatio¬
ne signauit. Satan quippe ⁊ ꝓpt̾
crudelitatem leo dicitur: ⁊ ꝓꝑter
multiformis astutie uariet᷑atem
non in congrue tygris uocantirr.
slodo enim ꝯe sicut est ꝓditus hr¬
manis sensib obicit : modo qua¬
siangłm lucis ostendit: modo stul¬
torum mentes blandiendo ꝑsuadet:
modo ad culpam torq̃ndo pertra¬
hit: modo suadere uitia aperte n¬
nur: modo in suis suggestionib
sub uirtuns specie palliat᷑. Het ita¬
q belua que tanta uarietate res¬
ꝓgitur: inre tygris uocat᷑. Qrea
pud sepiuaginta int̃pretes: ut p̃fa¬
si sumus: myrmicoleon dicit᷑. Qͦd
ndelicet animal absconsum pul¬
uere formicas ut diximus. frum̃¬
tu gestantes interficit: q nimitũ¬

Expanded text:
igris periit eo quod non haberet praedam, et catuli leonum dissipati sunt . Hunc vocabulo tigridis repetit, quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se, sicut est perditus, humanis sensibus objicit: modo quasi angelum lucis ostendit: modo stultorum mentes blandiendo persuadet: modo ad culpam terrendo pertrahit: modo suadere vitia aperte nititur: modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimiru
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ demonstret᷑. flare irascendo
dicitur non quo ip̃e in natura sua
mutabilitatis uicissitudinẽ recipit:
sed quo post longam patientiã qnͣdo
uindictam peccõris exequit᷑: is qͥ in
semetip̃o tranquillus est: pereunti¬
b curbulentꝰ mdet᷑. Mens quippe
reproba: quia aduersum suis actib
iudicem conspicit: quasi commnotꝰ
e oftendit᷑: quia inconspetto illius
reatu suo ip̃a turbat᷑. S postꝗͣqͣsi cle¬
menter admonuit: aperte increpa¬
tionis uerba sb̃iungit dicens. Rugitꝰ¬

Expanded text:
Dominus demonstretur, flare irascendo Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe reproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius suo reatu ipsa turbatur. Sed postquam quasi clementer admonuit, aperte increpationis verba subjungit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
discernat᷑. Nos quippe cum flamꝰ:
aerem ab exteriorib introrsus tra¬
himus: et introrsus tractum hũc
exterius reddimus. flare gͦ ds̃ in uĩ¬
diste retributione dicitur̃: quia ab
ext̾iorib causis introrsus iudicii cõ¬
silium concipit: et ab interno ꝯsilio
extrorsus sententiã emictit. Quasi
fiante deo ab exteriorib aliquid intror¬
sus trahuur: qͣndo foras mala nrã.
ꝯspicit: ⁊ nitus iudiciũ disponit. Et
rursum qͣsi flante deo ab int̾iorib
sp̃t extrorsus emitit᷑: quando ab int̾¬
no conceptu consilii. exterius iudigi¬
um dampnatõis infert᷑. Bene itaq
dicitur: qd̾ qui dolores seminant:
flante deo pereunt: quia unde ⁊ fo¬
ris peruersa faciunt. inde ab inti¬
mis recte ferunt᷑. Uel certe cum fla¬
reds̃ dicit᷑: quia ⁊ st̾atim ire eiꝰ sp̃c sb̾
infertur: appellatione flatus illius
pocest ip̃a anim adu̾sio designari. Noᷤᷤ
quippe cum irascim᷑: flatu furoris
inflamim. Ut gͦ uindictam cogitãs

Expanded text:
discernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans
Abbreviated transcription (Latin):
apostata angls̃. in t̾ram de celis ꝑ¬
iectus. iustor mentes que bonorꝰ
sibi oꝑum refestoẽm p̃parant: in
ip̃o actionis itinere obsidet. Cũq
has per insidias superat: quasi for¬
micas frumenta gestantes inꝑnisaᷤᷤ
iest leo ⁊ formica diuitur. Formitiᷤᷤ
enim ut diximus leo est. uolatilib
formica: quia nimirũ antiquꝰ ho¬
stis. sicut contra consentientes for¬
tis est: ita contra resistentes debiliᷤ.
Sienim eius suggestionib ascensuᷤ
p̃betur: quasi leo tolerari nequaꝙ̾
potest. Si autem resistitua: qua.¬
s formica atterit᷑. Aliis gͦleo ẽ alĩ
formica: quia crudelitatẽ illiuo
carnales mentes iux tolerant: spy¬
ales uero infirmitatẽ illius pede

Expanded text:
apostata angelus in terram de coelis projectus justorum mentes, quae bonorum sibi operum perfectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet: cumque has per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus id est leo et formica dicitur. Formicis autem, ut diximus, leo est; volatilibus autem formica; quia nimirum antiquus hostis, sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim suggestionibus ejus assensus praebetur, quasi leo tolerari non potest. Si autem illi resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spirituales vero infirmitatem ejus pede
Abbreviated transcription (Latin):
natura unius cuiusq rei ex diuersi¬
tate componit᷑: in satro eloquio ꝑ
rem qͣmlibet licite diuersa figurã¬
tur. Habet quippe leo uirtutem:
uitia dẏabolum signat. Hinc enĩ
de dño dicit᷑. Uicit leo de tribu iuda:
radix dauid. Hinc de dẏabolo scͥptũ
est. Aduersarius ur̃ dẏabolus tamꝙͣ

Expanded text:
natura uniuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, vitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo scriptum est: Adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
singuli quiq reꝑbor ⁊ eadem ba¬
bylonia simul omnes repbi uocã¬
tir. S scĩ uiri qͣmdiy in hac nita
sunt: semetip̃os sollicita tirtum sp¬
tione custodiunt: ne leo cirtuiens
insidiando subripiat: idest antiqꝰ
hostis sub aliqua ymagine uirto¬
tis occidat: neleene uox aurib ob¬
strepat: idest ne babylonie gła
sensum ab amore patrie celestis a¬
uertat: ne catulor dentes morde¬
anti: idest ne repboꝵ persuasio in
torde conualescat. At contra he¬
reciti iam quasi de scĩtate seturi
sunt: quia uite sue meritis. cũc¬
ta se superasse susꝑicant᷑. Unde ⁊
nunt dicit᷑. Rugitus leonis ⁊ uox
leene. ⁊ dences catulor leonum cõ¬
quia ⁊ uirtutẽ antiqui hostis. ⁊
cupiditatem terrene głe. ⁊ persy¬
asionis reꝑborꝰ omniũ uite mrtiᷤᷤ¬

Expanded text:
singuli quique reproborum, et eadem Basinguli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi vocantur. Sancti viri quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripiahostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici, jam quasi de sanctitate securi sunt quia vitae suae meritis cuncta superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: « Rugitus leonum, et vox leaenae, et dentes catulorum conquia et virtutem antiqui hostis, et cupiditatem terrenae gloriae, et persuasiones repr