comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su̾ia ntim filiꝰ int̾ medias qͦ hr̃¬
dũ institutõnes recte exhedat᷑
⁊ erit a cotogͣdu sõmotꝰ nͥ forte
ab uniꝰ ꝑͣ eñ testator ex hrdau̾it nã
si h fec̾it nitõsa erit exh̾rdatõ q̃ a¬

Expanded text:
ia utimur. Filius inter medias quoque heredum institutiones recte exheredatur et erit a toto gradu summotus, nisi forte ab unius persona eum testator exheredauerit: nam si hoc fecit, uitiosa erit exheredatio. quema
Abbreviated transcription (Latin):
dap̃naret᷑ publicabunt᷑ aut siñ
nideant᷑ lucrosa creditorib ꝯce¬
dent᷑/ In insula deꝑtati iñ eadẽ
cã sit̃ s relegͣti in iñsulã ⁊ qͥb
t̾ra ythalica ⁊ sua ꝓuĩciã int̾di¬
cit᷑ test̾i̾ faciẽdi iꝰ retinẽt hu uͦ¬

Expanded text:
damnaretur, publicabuntur aut, si non uideantur lucrosa, creditoribus concedentur. In insulam deportati in eadem causa sunt: Sed relegati in insulam et quibus terra Italica et sua prouincia interdicitur testamenti facie
Abbreviated transcription (Latin):
tis sẽpnii l ab hĩde instituto acceꝑ¬
ssus ut optin̾e hĩditatẽ nõ possit ⁊
iure incestati ad eos cogͣtos ꝑtini
pet̾e hrditatẽ ip̃o iure pot̾it ꝓhibũ¬
di aũ sint aut nõ ex cuiꝰq ꝑ ꝯditõne¬

Expanded text:
is licet ab herede instituto acceper fuerit uisus, ut optinere hereditatem non possit, et iure intestati ad eos cognatos pertinet, petere hereditatem ipso iure poterunt. prohibendi autem sint an non, ex cuiusque person
Abbreviated transcription (Latin):
biã hũit ꝙ testõ relictũ eͥ acto̾ nõ
denegabr᷑. id ꝙ nĩ cest̾o cocti cassia¬
tu clarissimi uiri qͥ rufinã ingenu¬
aui honore pleno dilex̾at oꝑtimi
maximi qi uiri pͥncipes nr̃i iudica¬
u̾unt cuius filian quã alup̃nã te¬
st̃o cassiaui nepoti cohr̃dem datã
applłau̾at uulgo q̃itã apparuit¬

Expanded text:
ctum est, actio non denegabitur. idque in testamento Coccei Cassiani clarissimi uiri, qui Rufinam ingenuam honore pleno dilexerat, optimi maximique principes nostri iudicauerunt: cuius filiam quam alumnam testamento Cassianus nepti coheredem datam appellauerat, uulgo quaesit‹a›m apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
s a fisco redimẽdũ ut maũuuitat᷑
Si tñ uelit suũ uent̾e qr nõ pt̃ cogi
gari dedeat acto pri ⁊ puto si minto
prẽ accauit nõ ese denegandã pr̃i
actoneni ꝑi is cui rogatus sũ legat̃
restituere fan dix̾it restituere id fir̃¬
co derebo Qui accͦauit fłm his leg¬
atario excitit uł hidi scͥpto nicħhͤ
noc̾e dĩcñdũ est sinuł est ei ⁊ qui¬

Expanded text:
 a fisco redimendum, ut manumittatur, si tamen uelit seruum uendere quia non potest cogi gari debeat actio patri: et puto, si inuito patre accusauit, non esse denegandam patri actionem.Si is, cui rogatus sum legatum restituere, falsum dixerit, restituere id fisco debebo.Qui accusauit falsum, heres legatario exstitit uel heredi scripto: nihil huic nocere dicendum est.Si
Abbreviated transcription (Latin):
tor petitus excͦare se maluit ħͥ enĩ
nich ccͣ uidĩciũ defũcti fecit s lega¬
tũ qd̾ tutori denegat᷑ nõ ad fisꝯ tͣn¬
sfertur si aͦ relinquit᷑ cuiꝰ utilitates
deserte sũt si pr̃ accꝰauit cestĩa uł¬
dñs denegab᷑ ei acto ⁊̃ eius qͥ filio eiꝰ
suũ rogatꝰ sit maũmitt̾e qui legãt
muit uł ⁊̃ ip̃i suo utrũq datũ sit di¬

Expanded text:
tor petitus excusare se maluit: hic enim nihil contra iudicium defuncti fecit. sed hoc legatum, quod tutori denegatur, non ad fiscum transfertur, sed filio relinquitur, cuius utilitates desertae sunt.Si pater accusauerit testanus, denegabitur ei actio etiam eius quod filio eius suum rogatus sit manumittere qui legatum meruit uel etiam ipsi seruo utrumque datum sit
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ħ nõ feciss totũ ad ticiũꝑtiñe¬
¶ qͥ fund̃ excepto edificõ legͥt applłatõ¬
la suꝑficie exceꝑit nichominꝰ se le¬
gͣti totꝰ fundꝰ uñdicab̾ s ex ceptõne
h̾itare in inllaliceat in quo ĩ critut
it̾ qͦ ⁊ actũ iñ ea h̃eat siuͦ solũ qͦ ex¬
ceptũ fui̾t fundꝰ excepta uilla nẽdi¬
cari debebit ⁊ seruitꝰ ipõ iure uille
alt̃m legu̾it ĩ ut alt̾i siur s ĩclinãd̾¬

Expanded text:
 non fecisset, totum ad Titium pertinere. Qui fundum excepto aedificio legat, appellatiola superficie exceperit, nihilo minus iure legati totus fundus uindicabitur, sed exceptione habitare in uilla liceat: in quo inerit, ut iter quoque et actum in ea habeat. si uero solum quoque exceptum fuerit, fundus excepta uilla uindicari debebit et seruitus ipso iure uillae alterum legauerit i
Abbreviated transcription (Latin):
cũ testm̃ fiebat tabłe incͣid̾int an pꝰ¬
ea ł mortuo testatore si titõ ⁊ meui¬
o legatꝰ fui̾t sticꝰ ꝙ stiꝗͣtitii erat debcͣ
ꝑs stici meuio nã ticiꝰ qͣuis ad legͣtũ ñ
admictat᷑ ꝑtẽ faciet¶ si stiꝯ aut pã¬
philũ utͣm uol ħes meꝰ tirõ dato si¬

Expanded text:
cum testamentum fiebat tabulae interciderint an postea uel mortuo testatore. Si Titio et Maeuio legatus fuerit stichus, qui Titii erat, debebitur pars Stichi Maeuio: nam Titius, quamuis ad legatum non admittatur, partem faciet. 'Stichum aut Pamphilum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
głos intlligñd̾ eut a cohece prõnĩ d̾¬
taxat legatũ datũ ⁊ iõ ciciũ nõ ãpliꝰ
quĩꝯce i suis uendicare posse adie¬
ctõ ⁊̃ illa aũ quos estimo singłos iu¬
cenis aureis nõ mutat legati ꝯditõ¬
nẽ deducet᷑  ticio fund̾ do lego si

Expanded text:
intellegendum erit a coherede patroni dumtaxat legatum datum et ideo Titium non amplius quincuncem in seruis uindicare posse. adiectio autem illa 'quos aestimo singulos uicenis aureis' non mutat legati condicionem deducetur. 'Titio fundum do lego, si
Abbreviated transcription (Latin):
si alt̾i altĩ totũ debeb¶ eũ statulib̾
tõne legͣti ꝯditõ statute lib̾tatis de¬
fecit legatũ utile fit nã sicut statu¬
ta lib̾tas tũc denrũ ꝑimit legatũ cũ
iures accipit ita legatũqͦ nõ alr ꝑͣ¬

Expanded text:
tuliber cione legati condicio statutae libertatis deficit, legatum utile fit: nam sicut statuta libertas tunc peremit legatum, cum uires accipit, ita legatum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ciat ꝯdͦnẽ in p̃leganda dote ut si
mal uxori mãcipia q̃ in dotẽ ded̾¬
it ꝗͣ pecnĩam nũatã reciꝑe si ea
⁊ debebũt᷑ bonoꝵ possessõne de¬
m̃tis tͤatori data legata a cͣatoreqͥ
furiosũ defendit peti pot̾unt si
ꝗͣ pecierĩt cau̾e debebũt si heoitas
euicta fuit ꝗ legatoꝵ noĩe datũ sit
reoditũ iri

Expanded text:
ciat condicionem in releganda dote, ut, si mallet uxor mancipia quae in dotem dederit quam pecuniam numeratam, recipere, si ea ei debebuntur. Bonorum possessione dementis curatori data legata a curatore, qui furiosum defendit, peti poterunt: sed qui petent, cauere debebunt, si hereditas euicta fuerit, quod legatorum nomine datum sit redditu iri
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e quã ꝑceꝑit di .c. iegatis dup¬
lũ restituere rogat᷑ at ad sũm̃a
legati uidetur ꝯstituisse si aũ pꝰ
dũtaxat additamentũ ad mitteͦ
nec nuutanda siña erit ꝗ forte
legato ꝑepipto magnũ emolu¬
mentũ ex aliqͦ negõ ꝯsetutꝰ est
an penã stipłatõnis ĩminẽtẽ eua¬

Expanded text:
uere, quam recepit. Si centum legatis duplum restituere rogatus sit, ad summam legati uidebitur constituisse: si autem dumtaxat additamentum admittetur. nec mutanda sententia erit, quod forte legato percepto magnum emolumentum ex aliquo negotio consecutus est aut poenam stipulationis imminentem eua
Abbreviated transcription (Latin):
duplici prãtõne dotis filiũ eũd̾ q
putau̾it se efficacit̾ l nõ ꝯsenciẽ¬
te filia instituisse adu̾sus gen̾ũ de
dote actõnẽ ¶Iuciꝰticꝰi relictis duob
filut suis ħ̾edib dui̾si sexꝰ institutis
addidit capͣ gnãle uti legͣta ⁊ lib̾t

Expanded text:
duplici praestatione dotis filium eundemque putauerit se efficaciter licet non consentiente filia instituisse aduersus generum de dote actionem. Lucius Titius relictis duobus filiis suis heredibus diuersi sexus institutis a
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ rõnem sxusum est. nõ secus
quã si .c. milib legatis roget᷑ p̾
tempꝰ maiorem quãtitatẽ resti¬
tuere¶Cum aũ rogatus qͥtqͥd ex
hiditate suꝑerit post mortẽ suã
restituere. de p̃cio ir̃ uẽdicataꝵ
alit᷑ ꝯꝑat dimnuisse q̃ nendidit
dem Idem seruand̾ erit ⁊ si ꝓpri¬
os credicores ex ea peciũa dimisit¬
⁊ nor sibi absunnitur ꝗ in corpe
pũmonii retinetur
am eaq ap̃ me euixa rõne sũma
Resũ est nõ ex cã lucratiã aꝑtũ¬

Expanded text:
em responsum est, non secus quam si centum milibus legatis rogetur post tempus maiorem quantitatem restituere. Cum autem rogatus, quidquid ex hereditate supererit, post mortem suam restituere de pretio rerum uenditarum alias comparat, deminuisse quae uendidit m. Idem seruandum erit et si proprios creditores ex ea pecunia dimiserit: non enim absumitur, quod in corpore patrimonii retinetur.am eaque apud me sit enixa, ratione summa responsum est non ex causa lucratiua
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̃cũ restituere non est audien¬
dus legatariꝰ legato ꝑcepto siue¬
lit ꝯputare non. ir equitas h ꝓ
dam filio suo ex prẽ hĩde instituto
pũum eiꝰ coh̾rdem eidem dedisset
⁊ ab eo petuss ut filiũ suũ pro ui¬
rili portõue filus sius coh̾rdem fa

Expanded text:
i est, restituere, non est audiendus legatarius, legato percepto si uelit computare: non enim aequitas hoc idam filio suo ex parte herede instituto patruum eius coheredem ei dedisset et ab eo petisset, ut filium suum pro uirili
Abbreviated transcription (Latin):
relictũ añ ꝙͣ dn possit mucari uo¬
luntas non recte creditori ꝯꝑab̾r
siue tñ exͣ diu electõ fuiss uiͦ credi iss¬
tor sũ mutet᷑ ex neutͦ test̾o pecicõ ꝯ¬
petit ¶s de falcidia ꝑñ om̃a sua

Expanded text:
relictum, an, quamdiu potest mutari uoluntas, non recte creditori comparabitur? siue tamen durat electio, fuisse uidetur creditor, siue mutetur, ex neutro testamento p
Abbreviated transcription (Latin):
gñalit̾ hõ legatur nã qui soluẽte
alt̾o legatarii fcũs est quãuis p̾ea
sit alienatꝰ alt̾o hede id̾ solui nõ po¬
tũ orõnis ꝯpendio singulos ꝯtin
hiis q̃ legatarii fa̾n̾t ita frustra sol
fundo legato sihr̃s sepelierit estiãtõ
refenda erit ad totũ p̃ciũ fundi
qͦ potuit añ sepł turã estimari q̃r
si fuñt solutꝰ adhͨ acłonem ex testõ¬

Expanded text:
generatim homo legatur: nam qui soluente altero legatarii factus est quamuis postea sit alienatus, ab altero herede idem solui non potum orationis compendio singulos homines his qui legatarii fuerunt, ita frustra solufundo legato si heres sepelierit, aestimatio referenda erit ad totum pretium fundi, quo potuit ante sepulturam aestimari: quare si fuerit solutus, actionem adhuc ex test
Abbreviated transcription (Latin):
dandã nã aut cũ suo i᷑e aut iu¬
ditõ maritti ꝯtũta eẽ debat eqũ
eẽ eũ a quo ei maritꝰ aͥd ꝓ dote
legau̾it niͦ ad ꝗͣtitatẽ legati ho¬
nꝰ eiꝰ eris alieni sustin̾e reliqͣ ꝑte
dotis ab ħ edibi ei pranda ẽad̾ irt
dicũda si his instituta pio dote oͥ¬
musit h̾editatẽ ut in sb̾stitutũat

Expanded text:
at: nam cum aut suo iure aut iudicio mariti contenta esse debeat, aequum esse eum, a quo ei maritus aliquid pro dote legauerat, usque ad quantitatem legati onus huius aeris alieni sustinere reliqua parte dotis ab heredibus ei praestanda. Eadem erunt dicenda, si heres instituta pro dote omiserit heredi
Abbreviated transcription (Latin):
iñ suis reb legandis quã iñ aliemꝰ
ꝯpandis ⁊ hon̾andis hedib fati¬
uores nolũtates ⁊ in hͣc spẽ nõ
euenit cũ dñum rei sit ap̃ h̾e¬
demssi obmissa fid̾iꝯmissi u̾ba
scribi debun̾t ꝯgruat᷑ recte da¬
tũ ⁊ minꝰ scͥptũ exͦ institutõnis

Expanded text:
s quam in alienis comparandis et onerandis heredibus faciliores uoluntates: quod in hac specie non euenit, cum dominium rei sit apud heredem. Si omissa fideicommissi uerba scribi debuerunt, congruant, recte datum et minus scriptum exemplo institutionis
Abbreviated transcription (Latin):
reis pet̾e pot̾ut coh̾edes ꝑtẽ ħe¬
ditatis retinente᷑ sũ p̃cipiente qͦ
peto pro ħeditate ꝗ ͭ tibi reliqui q̃
neant tãdiu ep̃tor retiñed qͣdi¬
u debitor her de bonis nõ uendi¬
hĩs piãre cog̾etur¶Mat̃ filio ĩpu¬

Expanded text:
 petere poterunt coheredes partem hereditatis, retinente siue praecipiente quo 'peto pro hereditate, quam tibi reliqui, quneant, tamdiu emptor retinere debet, quamdiu debitor haberet bonis non uendiheres praestare cogeretur. Mater filio i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it ead̾ sũt in lectitariis uł pedise¬
cis legatis ¶ quaduge legatũ eqͦ pꝰ¬
ea mortuo ꝑire ita quidã credũt
si eqꝰ ille decessit qui demõstͣbat
quadrigã s si medio tp̃r dumũta
suppleant᷑ ad iegatariũ ꝑtĩebat
¶Citio sticꝰ legatꝰ pꝰ moitẽ ticii lib̾

Expanded text:
uerit. eadem sunt lecticariis aut pedisequis legatis. Quadrigae legatum equo postea mortuo perire quidam ita credunt, si equus ille decessit qui demonstrabat quadrigam: sed si medio tempore deminuta suppleatur, ad legatarium pertinebit. Titio Stichus legatus post mortem Titii l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ p̃stand̾ erit quã int̾positis ca¬
utõnib fundũ cũ moreret᷑ si nõ
in famina cũ effcũ relinq̃tet᷑
restitui¶ Rogo fund̾ cĩ morie¬
ris restituas ex hb̾tis cui noles ꝙ
ad u̾ba actiu ip̃ius erit electõ¬

Expanded text:
standum erit, quam interpositis cautionibus: 'fundum, cum morietur, si non in familia cum effectu relinqueretur, restitui'. 'Rogo, fundum cum morieris restituas ex libertis cui uoles.' quod ad uerba attinet, ipsius erit elect
Abbreviated transcription (Latin):
menia filia kiña peto ut stiꝯ seruũ
tuũ inaũmittas cũ mĩst̾io tuo tot
capita seruoꝵ t̾ hiis codicuł legͣ¬
uo nͨ legauit q̃ro qͥd hũs ub̾ relic¬
tũ uideat᷑ tũ ut supͣ cautũ est duo¬
b hedib institutis defuc̾ta testatͥ¬
ce ⁊ mancipia ħ editaria duarũ ꝑͣꝵ¬
fuisse ⁊ codicilł nͭ relictũ sit de p̃st¬
andis mãcipus nec possit utilefid̾i¬
ꝯmissũ putari ꝗ datũ non sit Cũ¬
qͥs legsse sedix̃it nͨ adiet̾it legati
spẽm net ab h̾ede utͥi prarent᷑ mã¬
cipia pecierit mod̾. Ex. ex ubis ꝯss

Expanded text:
Maeuia filia carissima, peto, ut Stichum seruum tuum manumittas, cum in ministerio tuo tot capita seruorum tibi his codicil nec legauit. quaero, quid his uerbis relictum uideatur, cum, ut supra cautum est, duobus heredibus institutis defunctam test‹at›ricem et mancipia hereditaria duarum fuisse, et codicillis nihil relictum sit de praestandis mancipiis nec possit utile fideicommissum putari, quod datum non sit, cum legasse se dixerit nec adiecerit legati speciem nec ab herede uti praestarentur mancipia petierit. Modestinus res
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rõ cec̾os admittit ead̾ tacitã
inducit ꝯpñsatõnẽ si duos de
familia nõ eqͥs portõnib h̾edes¬
quidꝰ scͥpserit ⁊ ꝑtẽ force quartã
ext̾o eiusd̾ fundi legau̾it ꝓ hũs

Expanded text:
o ceteros admittit, eadem tacitam inducit pensationem. Si duos de familia non aequis portionibus heredes scribserit et partem forte quartam extero eiusdem fundi legauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝗ sicantõ non fuĩt ab eo q̃ pͥmo
loco ad mistꝰ est desid̾ata quid̾ mła
eo noĩe uasd̾et᷑ ꝯditõ. si si domꝰ qñ
rõne doli meli excep c rocõns pu¬
to iuste desid̾ari quanit nemo aliꝰ
ultior ex familia iia suꝑsit di qui¬
recte petit᷑os qm̃ familie appllatõ
riũsi nichil ex iegato accepit ei
cet̾e nec id cogend̾ solũquid gͦ
si nõ totũ s ꝑteni legati relicti
restutiere rogatus abstineat eo
ut᷑m actõnib suis in totũtoget᷑
cet̾e anu̾o nõ ñ ad eã quãtitatẽ

Expanded text:
rum. quod si cautio non fuerit ab eo, qui primo loco admissus est, desiderata, nulla quidem eo nomine nascetur condictio, sed si domus ione doli mali exceptionis puto iuste desiderari, quamuis nemo alius ulterior ex familia supersit. Si quirecte petituros, quoniam familiae appellatione si nihil ex legato accepit, eicedere nec id cogendum soluere. quid ergo si non totum, sed partem legati relicti restituere rogatus abstineat eo? utrum actionibus suis in totum cogetur cedere, an uero non nisi ad eam quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
ũis pete posse ait eos qͥ nõ offende¬
rit ꝰ id̾ ait si neminẽ eligat᷑ õs ad pe¬
titõnẽ fid̾ĩꝯmissi admitti uidi̾ qͣuã
presenti dic datũ cũ sic relĩquit᷑ qͥ¬
b uoles nec ulli offeratꝭ planesi
ceti ͤ e fuc̃ti sut̃. suꝑstiti dand̾ uł
h̾edi eius si pͥusꝙͣ pet̾et decessiss
sceuola aũ notat si õs pet̾e poͣt̾ut¬

Expanded text:
ueris', petere posse ait eos qui non offenderint. idem ait, si neminem eligat, omnes ad petitionem fideicommissi admitti uideri quasi iam praesenti die datum, cum sic relinquitur 'quibus uoles' nec ulli offerat. plane si ceteri defuncti sunt, superstiti dandum uel heredi eius, si prius quam peteret decessit. Scaeuola autem notat: si omnes petere potu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s cuiꝰ m̃ suo ꝓpͥetas erat fructua¬
rio hede iustituto alicͥ eũ s̾uũ legͣuit
¶nõ pͣ hĩs doli in exceptõne uti si le¬
gatariꝰ uendicare snĩ ulł nõ relit¬
to h̾edi usufructu eius¬

Expanded text:
s in seruo proprietas erat, fructuario herede instituto alicui eum seruum legauit. non potest heres doli mali exceptione uti, si legatarius uindicare seruum uellet non relicto heredi usu fructu. 27 C
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eũ ĩ legat᷑ illi ħ ãplꝰ fũd̾ illũ cũ oĩ¬
b reb quem eod̾ fundo erũt ma¬
qͥd in horreo meo erit ⁊ is cͥ legatũ
est ex reb nõ legͣtis ignorãte eo nõ¬
ni restituer silegatariꝰ decedat hr̃s
qͦi eiꝰ id ꝗ legatũe̾ prãre debebit s
spẽs nõiate legͣce si nõ reꝑiant᷑ noc

Expanded text:
 fundum illum cum omnibus rebus, quae in eodem fundo erunt',dquid in horreo meo erit' et is cui legatum est ex rebus non legatis ignorante eo lii restitueret, si legatarius decedat, heres quoque eius id quod legatum est praestare debebit. Species no
Abbreviated transcription (Latin):
nepotibus .ro. pom̃ non petat. ꝑs
eius fr̃ acͥcrescit si uͦ ex filiis alt̾
nõ petat tam frĩ quã nepotib id
prodest nãq tũc duo semisses fu¬
erũt ex quib alterũ filiꝰ alterũ
nepotes ꝯsecũtur di pͥus testm̃
extet iure fcm̃ quo filiꝰ ex hĩdatꝰ¬

Expanded text:
nepotibus non petat, pars eius fratri adcrescit. si uero ex filiis alter non petat, tam fratri quam nepotibus id prodest: namque tunc duo semisses fiunt, ex quibus alterum filius, alterum nepotes consequuntur. Si prius testamentum exstet iure factum, quo fili
Abbreviated transcription (Latin):
fit alterã nepos adoptatꝰ iñ loꝰ
filui tͥciam emãcipatꝰ cũ filio suo
qui iñ nepotis locũ fui̾t s ⁊ si mo¬
⁊ tuo filio alt̾ ex nepotib in locũ
fuuii adoptatꝰ fui̾t tres ꝑtes in bo¬
nis fient cũ sit eqͥus eũ qui in lo¬
cũ filii adoptatꝰ est nõ minꝰ hiẽ
quiã si nõ ex nu̾o nepotũ s exneꝰ¬

Expanded text:
pos adoptatus in locum filii, tertiam emancipatus cum filio suo, qui nepotis loco fuerit. sed etsi mortuo filio alter ex nepotibus in locum filii adoptatus fuerit, tres partes in bonis fient, cum sit aequius eum, qui in locum filii adoptatus est, non minus habere, quam si non ex numero nepotum, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs ptãte aui nõ existet ¶filio e¬
mancipato si nepos recñtus sit
si emãcipatus fuliꝰ ꝓcreatis nepo¬
tib iñ adoptõnem seded̾it ut
eũ filii sequãt᷑ id̾ erit̃ ꝑlane si
is qui ap̃ adoptiuũ anũ ꝓcreatͦ
ẽ emnãcipatus sit ueniet ad.bo.¬

Expanded text:
potestate aui non exisset. Filio emancipato si nepos retentus sit si emancipatus filius procreatis nepotibus in adoptionem se dederit, ut eum filii sequantur, idem erit. plane si is, qui apud adoptiuum auum procreatus est, emancipatus sit, ueniet ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
loco in quo emãcipatũ hrĩ deb̾e
filiꝰ in adoptina fam̃ uxore dedu¬
cta filiũ sustulit eũ ꝙ pꝰ moitem
prĩt adoptiui e macipauit hũc
emãcipato airogandũ se dedit̃ et
admitri mimime dubitari debere
net alio qͥn ab oĩum tonis exclud

Expanded text:
emancipatum haberi debere. Filius in adoptiua familia uxore ducta filium sustulit eumque post mortem patris adoptiui emancipauit: hunc emancipato adrogandum se dederit et admitti minime dubitari debere, ne alioquin ab omnium bonis exclud
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia is quim̃ pt̃ate remãsit ꝓ ꝑ
te t̾cia is qui in adoptõnem datꝰ eͥ
⁊ fili eius siuil hebut ita ut sex¬
tans pũ sextans nepotib cedat
di pĩ ex duob filũs alterũ hñtem
filios emãcipau̾it ⁊ unũ ex nepo¬
tib quẽ ãit emancipau̾at in loq
pato decesserũt equiꝰ erit nepoti

Expanded text:
rtia is qui in potestate remansit, pro parte tertia qui in adoptionem datus est et filii eius simul habebunt, ita ut sextans patri, sextans nepotibus cedat. Si pater ex duobus filiis alterum habentem filios emancipauerit et unum ex nepotibus, quem ante emancipauerat, in locum pa
Abbreviated transcription (Latin):
aui i retũtꝰ fu̾it in ptate nepos
filio emiãcipato admittit᷑ nepos
ne uotatos ⁊ remotos ad ccͣ ta
ausli testiũ ꝑentum turbanit
sane si ueluitinoffo̾si q̃relã in¬
stituere ẽ in ipõꝵ arbitrio aliqͣ¬

Expanded text:
i retentus fuerit in potestate nepos filio emancipato, admittitur nepos ne notatos et remotos ad contra ciuili testamenta parentium turbant: sane si uelint inofficiosi querellam instituere, est in ipsorum arbitrio. Aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cipato prẽ nepotem qͦ cũ prẽ
um quidã huĩt ⁊ ex eo nepotẽ
filiꝰ emãcipatus ⁊ in ꝑtãte ma¬
nens deportatus est qr᷑ an nepo¬
ti noceat uerius est in utͦq caũ
nepocem admiccendũ deportatoᷤᷤ
lium si ⁊ si filius in metallum
dampnatus est uel alia pena q̃
funum efficit restitutus sit ncħ¬
ominus ad mittetur ermog¬

Expanded text:
cum patre um habuit et ex eo nepotem: filius emancipatus uel in potestate manens deportatus est: quaeritur, an nepoti noceat. et uerius est in utroque casu nepotem admittendum: deportatos lium. sed et si filius in metallum damnatus uel alia poena, quae seruum efficit, restitutus sit, nihilo minus admittetur: ali
Abbreviated transcription (Latin):
adoptõnem ꝓponatur eqͥssiuiũ et̃
cum abstin̾e recipit .n. locũ suũ nͨ
d prĩ suo inuig Si emãcip itus
filius uxore nõ ex uoiũtate pr̃is
lit uenire admittũdus est ad eã
nõ .n. ꝑ recisionemis qui filiꝰ iu¬
stus est efficitur non filiꝰ cum re¬
cisio quomag̃ admutat᷑ nõ qͦ mui¬
nus adhibeatur nam ⁊ si tam
ignomimosam dux̾i̾t uxorẽ filiꝰ
ut dedecori sit tam ipi quã pũ
miłierẽ talem hr̃e dicemꝰ ⁊ ex ea

Expanded text:
onem proponatur, aequissimum erit eum abstinere recipit enim locum suum nec debet patri suo iungi. Si emancipatus filius uxore non ex uoluntate patris lit uenire, admittendus est ad eam: non enim per rescissionem is, qui filius iustus est, efficietur non filius, cum rescissio, quo magis admittantur, non quo minus, adhibeatur. nam etsi tam ignominiosam duxerit uxorem filius, ut dedecori sit tam ipsi quam patri mulierem talem habere, dicemus et ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
quãdui suriosus in eadẽ
ꝯdicõne est n instituto n sb̾stitu¬
to cedit nec si curator fimiosi no¬
uidebi᷑ ced̾e nã ⁊ pr̃ infanti filio
pom̃ accepit quo tñ cessante inf¬
ans non excluditur qͥd gͦ sicura¬
tor acciꝑe nolit nõne iustius atq
misso sb̃stitutꝰ cautõnem pr̃are co¬
gitur omĩbus hus quib bona re¬
stitui debñt si foite institut᷑ mñ eo¬
dem furore decesserit aut ꝯpos
nec tñ fimiosus obstet cet̾issi pri¬
us ⁊ ip̃e decesserit q̃ h̃ditatẽ accͥꝑe¬

Expanded text:
quamdiu furiosus in eadem condicione est, neque instituto neque substituto cedit. nec, si curator furiosi novidebitur cedere: nam et pater infanti filio possessionem accipit, quo tamen cessante infans non excluditur. quid ergo, si curator accipere nolit? nonne iustius atquemisso substitutus cautionem praestare cogitur omnibus his, quibus bona restitui debent, si forte institutus in eodem furore decesserit aut compos nec tamen furiosus obstet ceteris, si prius et ipse decesserit, quam hereditatem a
Abbreviated transcription (Latin):
elsus ⁊ abo ait onginẽ fuisse su¬
pllectił ꝗ olim hii qͥ in legatõnẽ ꝓ¬
ficisc̾entur locare solũt q̃ suplłec¬
tił cã usui forent ħ tub̾o mͦ demõ¬
strare suplłeclilẽ temptat. instr̃m

Expanded text:
um. Labeo ait originem fuisse supellectilis, quod olim his, qui in legationem proficiscerentur, locari solerent, quae sub pellibus usui forent. Tubero hoc modo demonstrare supellectilem temptat: instrum
Abbreviated transcription (Latin):
plłectil utebant᷑ nũc ex erbore at¬
ꝙ testudiẽ ac argñto tã ex ebore¬
o auro ⁊̃ atq gẽmis supllectili
pͭ suplłectił potiꝰ argñti an uestis
sit̃ seruiꝰ facet᷑ suiãm eiꝰ qui lega¬
u̾t aspici oꝑc̾e in quã rõuẽ eã soli¬
tus sit refrͥe uerũ si ea de qͥb dubi

Expanded text:
pellectili utebantur, nunc ex ebore atque testudine et argento, iam ex auro etiam atque gemmis supellectili t, suppellectilis potius an argenti, an uestis sint. Seruius fatetur sententiam eius qui legauerit aspici oportere, in quam rationem ea solitus sit referre: uerum si ea, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
habũdanti ꝑ im̃ꝑiciã enum̾ent᷑¬
c̾ti nĩ demõstrate fum̾it mod̾ ge¬
abitur instructo p̃dio legato si q̃
nam argñteos lectos itẽ argñtea
candelabra suplłectui cet̾e postior
etas recipit cũ ⁊ ulixem ex auro ⁊
argñto lectũ iuentis artoris tͣn¬
cis edificatũ ornasse que penelo¬
pe recognostñti uiri signũ accepͭ

Expanded text:
abundanti per imperitiam enumerentcerti numeri demonstratae fuerint, modus geabitur instructo praedio legato, si qunam et argenteos lectos, item argentea candelabra supellectili cedere posterior aetas recepit: cum et Ulixem ex auro et argento lectum uiuentis arboris truncis aedificatum ornasse, quem Penelopa recognoscendi uiri signum accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ata siñt non ẽẽ in suꝑłłoctili qr
nͤ hec quid̾ ip̃e res qͥb atcͥbute ẽẽt
suplłectił instr̃o cederẽt uitrea es¬
caria ⁊ pocatoria in supłsectilisũt
sicut fictilia nͨ solũ nulgͣna s ⁊̃ q̃ p̃¬

Expanded text:
 non esse in suppellectili, quia ne hae quidem ipsae res, quibus adtributae essent, suppellectilis instrumento cederent. Uitrea escaria et potoria in supellectili sunt sic ut fictilia, nec solum uulgaria,
Abbreviated transcription (Latin):
hetur alio qͥn ncc̃e est ut oiã medi¬
cam̃ta que bib̾ent᷑ ꝯtincant᷑ ita ca
demũ penoris esse q̃ alñdi cãbibũ¬
tur quo in nu̾o autidotũ nõ eͥ et
sine iure ᷑ cassius sensit᷑ s ⁊ ⁊ qͥdã
negauerũt ꝑiper ⁊ iugustiꝯ ⁊ cla¬

Expanded text:
habetur: alioqui necesse est, ut omnia medicamenta quae biberentur contineantur. itaque ea demum penoris esse, quae alendi causa biberentur, quo in numero antidotum non est. et sane uere Cassius sensit. Sed quod quidam negauerunt piper et ligusticum et ca
Abbreviated transcription (Latin):
tur ea ii quib falcidia loꝯ ht̃ com¬
modissiẽ aũt id statuetur ut ex im¬
ui̾sitace bonoꝵ m̃ solidũ. solutis leg¬
tis que test̾o uules ded̾at id ꝗ suꝑ¬
erit pro dodrante ⁊ quadrante di¬
dicuẜ iegata data sut ud gͦ si cõ¬

Expanded text:
tur ea, in quibus Falcidia locum habet. commodissime autem id statuetur, ut ex uniuersitate bonorum in solidum sol‹u›t‹i›s legatis quae testamento miles dederat id quod supererit pro dodrante et quadrante didicillis legata data sunt.Quid ergo si con
Abbreviated transcription (Latin):
uilꝰ ribums militũ si uit
dies certos ͭ. quã successor eiꝰ ii ca¬
stra uen̾at manẽs in castris codi
litis loco desmuit hũ postqͥ sucessor
eius in castra ueu̾i̾t iõ coĩ ie cunũ
roãnoꝵ codicilli eius estimãdist̃¬

Expanded text:
um.Tribunus militum si intra dies certos, quam successor eius in castra uenerat, manens in castris codiclitis loco haberi, postquam successor eius in castra uenit, ideo communi iure ciuium Romanorum codicilli eius aestimandi
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ ẽ inlegtis ⁊ in bonoꝵ possessõib
¶ Ticdex senusse hr̃s esto .s. ex. quaduͣ¬
te hr̃s esto .t. si in capitoliũ ascñ¬
d̾it̃ ex alio quadrate hĩs esto aũ¬
quã capitoliũ ascũdat si pro hĩde
g̾at ex semisse erit hĩs si capitoliũ
ascũderit ex quadrãte ⁊̃ hĩs erit nͤ
eut᷑ ucc̃e pro hr̃de g̾ere qͥte iam

Expanded text:
 possessionibus. 'Titius ex semisse heres esto: Seius ex quadrante heres esto: Titius si in Capitolium ascenderit, ex alio quadrante heres esto'. antequam Capitolium ascendat si pro herede gerat, ex semisse heres erit, si Capitolium ascenderit, et ex quadrante heres erit nec erit ei necesse pro herede gerere
Abbreviated transcription (Latin):
quociens nõ apparet qͥs hĩs institu¬
tus sit iustitutõ nõ ual qͥape euẽire
pͣ si testator ꝯpłes amicos eod̾ noĩe
h̾eat ⁊ ad desigcõnem nõis singłari
noĩe utat᷑ msi ex aliis aꝑtisirus ꝓ¬
batõnibus fu̾it renelatũ pro qua
persona testator sensit¬

Expanded text:
Quotiens non apparet, quis heres institutus sit, institutio non ualet quippe euenire potest, si testator complures amicos eodem nomine habeat et ad designationem ‹singulari› nomine utatur: nisi ex aliis apertissimis probationibus fuerit reuelatum, pro qua persona testator sens
Abbreviated transcription (Latin):
institu̾it sb̾ hac ꝯditõne siticius
in capitoliũ ascñdert quãis ũ
alit̾ ẽẽ hr̃s possit semꝑnius uisi
ticius ascendisset in capitolium
⁊ ħ ipm̃ in potãte sit repositũ ty
cu q tũ script᷑a nõ est exp̃ssa uolũ¬
tas tycii erit utił eamnstitutõ atqͥu
si qͥs ita scͥpsit si ticiꝰ uoliũt semp¬

Expanded text:
ione 'si Titius in Capitolium ascenderit', quamuis non alias heres esse possit Sempronius, nisi Titius ascendisset in Capitolium, et hoc ipsum in potestate sit repositum Titii: quia tamen scriptura non est expressa uoluntas Titii, erit utilis ea institutio. atquin si quis ita sc
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssa ⁊ iomentũ aliqd̾ he̾bũt
sic .ii. filie h̃ dacio cũ eo ualet siqͥs
hĩs existat ⁊ tñ nemo dubitat qͥn
si itã aliqͥs siliũ exhrdauit ticuis
esto nllius momenti ẽẽ exhr̾datõ

Expanded text:
expressa, et momentum aliquod habebunt. sic enim filii exheredatio cum eo ualet, si quis heres existat: et tamen nemo dubitat, quin, si ita aliquis filium exheredauerit: 'Titius esto', nullius momenti esse
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e li emo dubitat rͨte ita hĩder
nõcupari posse h mͥ hĩs esto cũ sit
corã qui ostũditur qui fr̃ nõ ẽ si
fr̾ua caritate diligit᷑ recte tñ noĩe
suo sb̾ applłatõne frĩs hr̃s institu

Expanded text:
 Nemo dubitat recte ita heredem nuncupari posse 'hic mihi heres esto', cum sit coram, qui ostenditur. Qui frater non est, si fraterna caritate diligitur, recte cum nomine suo sub appellatione fratris heres institu
Abbreviated transcription (Latin):
aͦ ⁊ duo eiusd̾ nomĩs de legato q¬
tendant utrisqi sac̃daturũ nec ho¬
n̾ari hr̃dem cum possit̃ eosdẽ fidein¬
ssores ad utͣnͣq stipłonem adhitͥe
qr ⁊ ipĩ nõ hon̾antur cũ futurũ
sit ut uni tenerentur

Expanded text:
 duo eiusdem nominis ‹de› legato contendant, utrisque sa‹tisda›tur: ‹n›ec onerari heredem, cum possit eosdem fideiussores ad utramque stipulationem adhibere, qui et ipsi n‹on› onerantur, cum futurum sit, ut uni tenerentur
Abbreviated transcription (Latin):
si meuiꝰ aũ aditã hiditatem dete¬
sserit ⁊ idem suta fui̾t scͥptũ si ti¬
cius hrditatẽ meã adierit intͣ di
ħ diffinitõ lab̾onis probãda dicẽ¬
tis id demũ legatũ ad hĩdem lega¬
tarii trãssire ꝗ certũ sit debuũ in
si adeat᷑ hĩditas ¶sitm̃ duos h̃ites
instituã ⁊ si alt̾ex hus adeat hr̃ds¬
tatem alicui leg̾em ab omĩb: hr̃¬
ata ꝯditõ s iñ portõne quitẽ co¬
hr̃dis ualebit in ip̃ius aũt in cꝰ¬

Expanded text:
si Maeuius ante aditam hereditatem decesserit. et idem, si ita fuerit scriptum: 'si Titius hereditatem meam adierit, intra dia definitio Labeonis probanda est dicentis id demum legatum ad heredem legatarii tsi adeatur hereditas. Si tamen duos heredes instituam et, si alter ex his adeat hereditatem, alicui legem ab omnibus hereea condicio, sed in portionem quidem coheredis ualebit, in ipsius autem, c
Abbreviated transcription (Latin):
tend̾ quã pecũiam daĩ stipłan de¬
buu̾t si fidenissores ab eo nõ petẽ¬
dos cuius fidem sequi defũctus ma¬
iuit : pr̃ amiua tot ex fructu bo¬
noꝵ que uxori legauit accessura
filii pĩõio p̃ter exibitõnem
quã eque mãdauit᷑ ad aͣmiũ eta¬

Expanded text:
tendum, qui pecuniam dari stipulari debuerunt: sed fideiussores ab eo non petendos, cuius fidem sequi defunctus maluit. Pater annu‹a› tot ex fructu bonorum, qu‹e›m uxori legauit, accessura filii patrimonio praeter exhibitionem, quam aeque matri mandauit, ad annum aeta
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fĩ quo muius caneatur nõ tñ
⁊ satisdatõ d offeni legatario si
sufficit sũ desid̾auit ut nõ caueat᷑
sũ nõ hẽat aquo satistesid ¶Sidẽ¬
bitor lib̾atõ sit relcã non est exi¬
gñda cautõ qui ht̃ penes selegatũ
quiꝑꝑe si ꝯuẽĩatur exceptõue do
ma uti possit. Ei cui legatũ solu¬
tum est cum constet legatũ nõ
debere diuuspuis ad emiliũ q̃sto
iem ẜepsit non debe̾ p̃torem sat̃¬
tam hiditatem satisdandũ dele¬
gatis est cũ adhuc dubiũ est an
h̾iditas adeatur ceterũ si certũ
sit repudiatam uł obnussã hĩdi¬
tatem uł abstentos ncc̃arios hr̃¬
des frustra ħ edciũ implorat᷑ cum
certum sit legatũ uł fid̾iꝯ ñ deb̾i

Expanded text:
aueatur. non tamen et satisdatio debet offerri legatario, sed sufficit, siue desiderauit e‹t› non cauetur, siue non habeat, a quo satis desideret. Si debitori liberatio sit relicta, non est exigenda cautio, quia habet penes se legatum: quippe, si conueniatur, exceptione doli mali uti possit ei cui legatum solut‹u›m est. Cum conste‹t› legatum non deberi, diuus Pius ad Aemilium Equestrem rescripsit non debere praetorem satitam hereditatem satisdandum de legatis est, cum adhuc dubium est, an hereditas adeatur. ceterum si certum si‹t› repudiatam uel omissam hereditatem uel ‹a›bstentos necessarios heredes, frustra hoc edictum imploratur, cum certum sit legatum uel fidei
Abbreviated transcription (Latin):
bũ l lacius patet tũ ad soluendũ
legatũ refertur ꝓm̃ ⁊ si remissa
tandum¶ Cessatũ non accipimꝰ si
pupinꝰ tutoiem non ht̃ ñ curato¬
iem furio sus uł adolestens nam
t̾it an inuicem usuraꝵ hũ fruc¬
suras mosx si qͥd suꝑfluũ est in sortẽ
d imputari qũimino⁊ si amplius
quã sibi debet᷑ ꝑceꝑit legatarius ee
pignoraticie actonis ꝑ̃ utił actoao
id uł recuꝑ anduldare debebit set
pignora quid̃ siquis ⁊ distrah̾e pt̃
hic aut frui tm̃ ei ꝯstituto ꝑmisit᷑
ut festinetur ad smñam.¶ Qui lega
toꝵ fuandoꝵ cã in pom̃ mittitur
⁊ fructus custodire ⁊ cet̾a debebit
posse fructus redigere s custodi¬
re legatariũ fructus oꝑtebit ne
tario ꝑmittend̾ est ⁊ p̃ciũ fuare
u cerĩs qͦ reb hi̾ditariis missim
nͥ domiciliũ de fuctus hu̾it ⁊ si nlła

Expanded text:
rbum licet latius patet, tamen ad exsoluendum legatum refertur. Proinde et si remissa tandum. Cessatum non accipimus, si pupillus tutorem non habeat nec curatorem furiosus uel adulescens: nam terit, an in uicem usurarum hi frucsuras, mox, si quid superfluum est, in sortem debet imputari: quin immo et si amplius quam sibi debetur perceperit legatapigneraticiae actionis etiam utilis actio ad id refundendum dari debebit. sed pignora quidem quis et distrahere potest, hic autem frui tantum ei constitutio permisit, ut festinetur ad sententiam. Qui leganem mittitur, et fructus custodire et cetera debebit. ros et fructus redigere, sed custodire legatarium fructus oportebit, netario permittendum est et pretium seruare. in ceteris quoque rebus hereditariis missi iubi domicilium defunctus habuit, et, si nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ei cautũ fu̾i̾t ⁊ eo noĩe quo se
dap̃ni infcĩ obligauit si płesle¬
nam is qui possid nõ sͥ s omĩb
possid  quiprior missus eͥ lega¬
tarius in põm non prefertur ei
qui postea mitritur inter lega¬
tarios .n. ulłum õdinem obser¬
uamue s simł om̃s equalr̃ tuemͣ

Expanded text:
ei cautum fuerit etiam eo nomine, quod se damni infecti obligavit. Si plures lenam is qui possidet non sibi, sed omnibus possidet. Qui prior missus est legatarius in possessionem, non praefertur ei qui postea mittitur: inter legatarios enim nullum ordinem observamus, sed simul om
Abbreviated transcription (Latin):
restituatur non iniq̃ pretore
statuirũtu mł scripsit siañ quã
legata ꝯsequatur legatarius
mag̃ sempuno det legati ꝑsetu¬
tõnem ut is legatario sat᷑det
deficiente ꝯditõne reddu .x. s si¬

Expanded text:
restitueret, non inique praetorem statuturum Iulianus scripsit, si, antequam legatum consequatur legatarius,magis ‹Sem›pronio det legati persecutionem, ut is legatari‹o› satisdet deficiente condicione reddi decem.
Abbreviated transcription (Latin):
seius d si seius pupillꝰ sñ tꝑtoris
auctͣ nũmos accepisset nͨ locu¬
serta sit non secus ac si ta dixisset
titõ daco ꝗ pupillus solu̾t uł silẽ¬
gassec ꝙ ex aretusa natũ erit uł
fructus qui in illo fũdo nascentur
ꝯtrariũ non est ꝗ simediõ tpr̃le¬
gatariꝰ moriat᷑ ⁊ postea ꝑtus eda¬
tur fuictus ꝑueniant pecũam
pupillus exsoluat hĩs legataruĩ
petitõnem ht̃ namq dies cui ꝯdi

Expanded text:
et.' si Seius pupillus sine tutoris auctoritate nummos accepi‹t n›ec locundicio inserta sit, non secus ac si ita dixisset: 'Titio dato, quod pupillus soluerit' uel si legasset 'quod ex Arethusa natum erit' uel 'fructus, qui in illo fundo nascentur'. contrarium non est, quod, si medio tempore legatarius moriatur et postea partus edatur, fructus perueniant, pecuniam pupillus exsoluat, heres legatarii petitionem habet: namque dies legati
Abbreviated transcription (Latin):
natĩexp̃ssũ id ut filio soluat c̾te
si pater petat exceptõne er̃ pe¬
pllendus¶Si dies legati cesfint
denĩ legatariꝰ in ius alienũ ꝑue¬
uit ip̃i pociꝰ debet᷑ legatũ in cuiꝰ

Expanded text:
natim expressum 'ita ut filio soluat': certe si pater petat, exceptione erit repellendus. Si dies legati cesserit, deinde legatarius in ius alienum peruenit, ipsi potius de
Abbreviated transcription (Latin):
locũ hr̃s cauendi grã remittide¬
sid ubi tomiciliũ h̾t legatarius
aut ubi cãm postulat ut est hĩdi¬
tas non erit hãs renuttendus id
iectum est ⁊ si bona iã distracta
sũt sin testatoris ꝑmissum uel

Expanded text:
locum cauendi gratia remitti desideret, ubi domicillium habet, legatarius autem ibi caueri postulet, ubi est hereditas, non erit heres remittendus. idiectum et si bona iam distracta sunt uel testatoris permissu uel
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit caxatõuem qͦ fidiꝯ¬
nussoris petunt᷑ s Anmonendi
aut̃ sinuꝰ reb publicis remitti so
repiontisso plane exigñda est uolũ¬
tati defuncti statum iri ꝑ auł̾¬

Expanded text:
cognoscit taxationem quoque fideiussores petuntur. Admonendi autem sumus rebus publicis remitti solrepromissio plane exigenda est uoluntati defuncti statu ‹i›ri. 7 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tum ex fructib uł usuris senciat
⁊ recte placuit ex mora intre¬
mentum hĩturq̃m stipłonẽ ut
ꝯditõne legatum stipłatiis p̃ce¬
deute ꝯditõne deceffit stiplo e¬
uanescit qr nec legatũ trãsm¬
tũ opponi solet eantẽ ex stipłatu
qͦ agenti opponẽdam eẽ placet
offiliꝰ ait ita cauere debe si is cu¬
ius nomĩe taueat uiuat iudelic
ne teneatur illo aut̃ defuc̃to It̃¬

Expanded text:
tum ex fructibus uel usuris sentiat. et recte placuit ex mora incrementum habituram stipulationem, ‹ut› condicione legatum stipulatus pendente condicione decesserit, stipulatio euanescit, quia ne‹c› legat‹um› transmitum opponi solet, eandem ex stipulatu quoque agenti opponendam esse placet. Ofilius ait ita cauere debere, si is, cuius nomine caueat, uiuat, uidelicet ne teneatur illo ant‹e› defuncto. It
Abbreviated transcription (Latin):
s qͦ probandum est¶ẜiciui ita sit
an sat̃ sequentis legati sine fidi̾¬
ꝯͥ pet̾e possit mouet qõnem an¬
ens deteatur an ip̃e legatariꝰ ca¬
ne debeat se non ꝑditurũ de huis
õĩb extat Exptũ diui pii. ad di¬
nũ mauritale claudio fructulo
pĩari debñt citra ncc̃itatẽ cauẽ¬
di nicłi ex hus diminuturũ se
nam ꝗ fid̾i hidis ab eotẽ testato¬
ie ꝯmissũ est ut si fructꝰ ꝑ didiss
qd̾ ei in test̾o relictũ est rursus
eĩ id restitueret nõ eo ꝑtimi ut
aut fructulo puoꝵ legatoꝵ noĩe
satisdatõ inningẽda sit autho¬
norandus sit̃ hñs in infinito ut
licata legata eius uideantur nec

Expanded text:
 probandum est. Si cui ita sit an satis sequentis legati siue fideicommissi petere possit. mouet quaens debeatur et an ipse legatarius cauere debeat se non perditurum. de his omnibus extat rescript‹um› diui Pii ad Iunium Mauricum tale: 'Clodio Fructulo praestari debent citra necessitatem cauendi nihil ex is deminuturum se. nam quod fidei heredis ab eodem testatore commissum est, ut, si Fructulus perdidisset quod ei in testamento relictum est, rursus heres ei id rest‹it›ueret, non eo pertinet, ut aut Fructulo priorum legatorum nomine satisdatio iniungenda aut onerandus sit heres in infinito, utmmissum posterius duplicata legata eius uideantur nec
Abbreviated transcription (Latin):
liter probatũ est uirũ tom̃ ab
tes fructus teponãtur quiꝯq u¬
tiles actõnes a p̃tore datas ep̾ce¬
at possessõ aũt ex Repto supra
sũ petit tranffertur quã si cau̾¬
it trã ⁊ maximꝰ ad u̾sarius nõ ꝑ¬
erit s si is qui uicit nõ possit ca¬
ue̾ uel res deponenda uł urr̃di¬
ctõ restituenda ert ¶ Sĩ diesaut
nem actõnem uedictri dicatur
calup̃niam postulari ꝯtñdat ⁊
relictũ neget non alitͥ audiet᷑
qui cau̾e postulat quã si scͥptu¬
ram quã relictam affirmat exi¬
bn̾it Cum q̃rebatur ubi fidĩqͥ f¬

Expanded text:
uirum bonum ab strem fructus deponantur quique utiles actiones a praetore datas exerceat. possessio autem ex rescripto supra sum petit, transfertur, quam si cauerit, tame‹t›si maxime aduersarius non erit: sed si is qui ui‹c›it non possit cauere, uel res deponenda uel iurisdictio restituenda erit. Si dies aut nem actionemue differre dicatur calumniam postulari contendat et relictum neget, non aliter audiendus erit qui cauere postulat, quam si scripturam, qua relict‹u›m adfirmet, exhibuerit. Cum quaerebatur, ubi fid
Abbreviated transcription (Latin):
ditas n iegator noĩe satũ dat
mñ poem ssessõnẽ adu̾sus eũ legata¬
rius mittitur  omp̃
posita stipłone cautũ su̾at extit̾it
fid̾uissores iñnt̾uu teni negãui qr
petebantur. cũ applłass caue̾ ułsi

Expanded text:
ditas ne‹c› legatorum satis‹dat›, in possessionem aduersus eum legatarius mittitur. 5 Paproposita stipulatione cautum fuerat, extitit: fideiussores interi‹m› teneri negaui, petebantur, cum appellasset, cauere uel,
Abbreviated transcription (Latin):
i mutiles sit̾ res hrditarie in qͣs¬
res legataris uł fidĩqͥssarii mittã¬
tur in rẽ quid̾ hĩdis mitti nõ po¬
ssũt si ꝑ p̃torem de negatas hr̃di

Expanded text:
i nullae sint res hereditariae, in quas legatarii uel fideicommissarii mittantur, in rem quidem heredis mitti non possunt, sed per praetorem denegatas heredi
Abbreviated transcription (Latin):
eundem colib̾tum ex asse scͥpsit
ad eum ex lñdicate eius ꝑnenis¬
si cũ mor̾eret᷑ restitueret filio te¬
statricis nepoti suo ⁊ ħ u̾ba adiẽ¬
cit sacis a seio pic̃ meo exigi ueto
que ꝓponunitur non ꝯplłendũ
cau̾i  It̃ quesu̾t testatricẽ ap̃ma¬
rittum sium ex quo filiũ reliq̃¬
rat res teposuisse non exacta cautõ¬
ne depositõnis an ea respũ hĩdi re¬
sticui debeat au uo̾ qm̃ emolumẽ¬
cum totius lñditatis ad fuiũ ͣ de¬
fũcte reu̾ti deu̾ ap̃ marictũ rema
ultum fcm̃ danda sit utilis actõ¬
atis acciꝑe sat̃ e acceꝑit an repeti
sat̃datõ istapossit ⁊ hĩs ꝯdicat lib̾¬
acõnem ⁊ quid̾ si scieus hĩs indebi¬
quid .n. si ignorauit¬

Expanded text:
psit ad eum ex hereditate eius peruenisset, cum moreretur, restitueret filio testatricis nepoti suo, et ha‹e›c uerba adiecit: 'satis a Seio patre meo exigi ueto'. quae proponerentur non compellendum cauere. Idem quaesiit: testatricem apud maritum suum, ex quo filium reliquerat, res deposuisse non exacta cautione depositionis: an ea res patri heredi restitui debeat? an uero quoniam emolumentum totius hereditatis ad filium defunctae reuerti deberet, apud maritum remanultum factum danda sit utilis actatis accipere, acceperit, an repeti satisdatio ista possit, ut heres condicat liberationem? et quidem ‹si› sciens heres indebiinde, si ignorauit
Abbreviated transcription (Latin):
uo pupillo defũctus seiꝰ ad lñde
erat ⁊ magis est ad hĩdem lega¬
tarii trãssire Int̾dum
aditõ h̾idis legatis iorã facit ut
hĩditatẽ dies nõ cedit̃¶ dem
aditãh̾rditatẽ eqͥssumũ uisũ est
ne legati diem añced̾e alioqͥniñ¬
utile fiet legatũ si dies eius cessi

Expanded text:
uo pupillo defunctus Seius ad heredem erat. et magis est ad heredem legatarii transire. Interdum aditio heredis legatis moram facit, ut hereditatem dies non cedit. 8 Idemadita hereditate, aequissimum uisum est nec legati diem ante cedere: alioquin inutile fieret legatum, si dies eius cessis
Abbreviated transcription (Latin):
bit eo ꝗ dies legati cessit id̾ dici¬
mꝰ ⁊ si ex sb̾stituto legatũ sit reli¬
ctũ quãdu iustitutus delib̾at de¬
fũcto legatario nõ nocebit si pꝰ¬
ea hĩs institutꝰ repudiauit nã ad
hĩdem suũ tnstulit petitõnem tm̃¬
dem est si ab riupub̾is sb̾stituto le¬
getur nã ad hĩdem suũ legatũ tͣn¬

Expanded text:
dicimus et si a substituto legatum sit relictum, quamdiu institutus deliberat defuncto legatario non nocebit, si postea heres institutus repudiauit: nam ad heredem suum transtulit petitionem. Tantundem et si ab impuberis substituto legetur: nam ad heredem suum legatum t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdici posse qͥd temũ si ꝯmissa sit sti¬
płatõ fidenssoris putamus exceptõ¬
ne nti posse an nõ ⁊ magis est ut
utantur exceptõne qi ex ea cã int̾¬
cessit satisdatõ ex qua uon debuir
Non exigit p̃tor ut ꝑ hr̃dem stet
iiuus eĩ caueatur qĩ si nõ fuit qui
int᷑plletur cautõnis noĩe h est isa
quo legatũ fid̾i ue ꝯmissum relit¬
tum est opũ mͦ pot̾it legatariꝰ et

Expanded text:
dici posse. quid deinde, si commissa sit stipulatio, fideiussores putamus exceptione uti posse an non? et magis est, ut utantur exceptione, quia ex ea causa intercessit satisdatio, ex qua non debuit. Non exigit praetor, ut per heredem stetminus ei caueatur. quare si non fuerit, qui interpelletur cautionis nomine, hoc est is a quo legatum fideiue commissum relictum est, omnimodo poterit legatarius et
Abbreviated transcription (Latin):
egatoꝵ noie satisdari oꝑtere p̃¬
cor putauit ut quib testator dari
fi ue uoluit husd̾u detͣ uel fiat
dolũ ꝙ malũ abfutarũ stipsentur
semꝑ aut̃ satis dare cogit᷑ ciui q sit
dignitatis uł facłtatũ quaꝵcũq
sicuti hr̃s inobit possessõni tonoꝵ
ita legatarios qͦ carere nõ debe̾ bo¬
nis defũcti si añ sat̃ dabitur eis añ

Expanded text:
egatorum nomine satisdari oportere praetor putauit, ut, quibus testator dari fieriue uoluit, his diebus detur uel fiat dolumque malum afuturum stipulentur. Semper autem satisdare cogitur, cuiuscumque sit dignitatis uel facultatium quasicuti heres incu‹m›bit possessioni bonorum, ita legatarios quoque carere non debere bonis defuncti: sed aut satisdabitur eis aut,
Abbreviated transcription (Latin):
qui iure militari testarinõ ꝑt̃
item uouarchas sũ tetͣrchascl¬
assiũ iure militari posse testari
nlła dubitatõ est in classib õs
remiges ⁊ naute nulites sut It̃
ingiles milites ⁊ uire militaneos
eos testari posse ulła dubitatõe̾
siqͥs militũ ex a nu̾o tͣnsiat᷑ sit
in aliũ quãuis ⁊ hinc exep̃tꝰ. illo¬

Expanded text:
qui iure militari testari non potest. Item nauarchos et trierarchos classium iure militari posse testari nulla dubitatio est. in classibus omnes remiges et nautae milites sunt. item uigiles milites sunt et iure militari eos testari posse nulla dubitatio est. Si quis militum ex alio numero translatus sit in alium, quamuis et hinc sit
Abbreviated transcription (Latin):
tulib qui nissus ab hĩde adire hr̃¬
ditatem post ꝯditõnem lib̾tatis
existentem cũ hignoret adũt
te eo qui hĩs institutus ab aliquo
dubitat an ab aliquo lbtas ei ex

Expanded text:
herede adire hereditatem post condicionem libertatis existentem, cum hoc ignoraret, adiit. De eo, qui heres institutus ab aliquo dubitat, an libertas ei ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͣ᷑ restitutõnem in integrũ imp¬
lorabat que stacto iure nõ ꝯpet¬
it qr intra diemaditõꝑus auitns
legatõnis cã rome erat᷑ ⁊ filiũ qͥ
niris delatã posseiso̾ue absnĩ anti¬
serat sñ respectu eius distĩctõnis re
is hĩditatem suspñsa cogͥtõne filiꝰ
pͭ querere pro h̃de gessisse siliũ

Expanded text:
 restitutionem in integrum implorabant, quae stricto iure non competit, quia intra diem aditionis Auitus legationis causa Romae erat et filium, qui matris delatam possessionem absens amiserat, sine respeis hereditatem suspensa cognitione filius potest quaerere. Pro herede ges
Abbreviated transcription (Latin):
h̾rditatẽ suscepit agrũ ad hĩdita¬
tem pr̃s ꝑtinentẽ ut mr̃nũ iqͦrans
possedit abstinẽdĩ ꝯsiliũ ꝗ in bonĩs
prĩs tenuit amisisse nõuͦi pupillis
quos placuit hoñib hĩditarus esse

Expanded text:
hereditatem suscepit, agrum ad hereditatem patris pertinentem ut maternum ignorans possedit, abstinendi consilium, quod in bonis patris tenuit, amississe non videtur. Pupillis, quos placuit oneribus hereditariis es