comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tille cogitare ce¬
ꝑit etatis ac senec¬
tutis sue emmentiam
dignant. ⁊ ingenue no¬
bilitatis cainiciem. atq
a puero optie conu̾sa¬
tiouis. ⁊ sidm scẽ et a deo
condite legis constituta
respondit cito dicens. pre¬
mitti se uelle ĩ infernũ.
Non enĩ etatem nr̃am
dignum est inquit fin¬
gere: ut multi adolescen¬
cium arbitrantes eleaza¬
rum nonagĩta annoꝵ.
transisse ad uitã alien¬
genaꝵ. ⁊ ip̃i propt̾ meã
simulacionẽ et propter
modicũ corruptibilis in¬
te tempus decipiantur:
ut ꝑ hoc maculam atq
execrationen mee senec¬
tutis conquiram. Nai
et si in presenti tempore
suppliciis hoĩm cripiar:
sed manus omĩpotenti.
neq uniẽs rcq defunctuᷤᷤ
effugiã. Quamobrem
fortiter uitã excedendo. se¬
nectute quidem dignus
apparebo. adolescentibuᷤ
autem exemplũ forte re¬
luquam: si prompto
ammo ac fortiter pro
grauissimis ⁊ scĩssimis
legibz honesta morte ꝑ¬
fungar. His dictis: con¬
festim ad supplicium
tralebatur.

Expanded text:
t, cogitare cepit etatis ac senectutis sue eminentiam dignam et ingenue nobilitatis canitiem atque a puero optime conversationis et secundum sancte et a Deo condite legis constituta. respondit cito dicens praemitti se velle in infernum non enim aetatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur
Abbreviated transcription (Latin):
et domus patris tui. eci¬
am ipĩ pugnauecunt
adusum te. ⁊ clamaue¬
runt post te plena uoce.
Ne credas eis: cum locuti
fucrint tibi bona¬

Expanded text:
et domus patris tui etiam ipsi pugnaverunt adversum te: clamaverunt post te plena voce. Ne credas eis cum locuti fuerint tibi bon
Abbreviated transcription (Latin):
et cognou̾i: tu ostendisti
michi studia eoꝵ Et ego
quasi agnus mansue¬
tus qui portatur ad uic¬
timã: et non cognoui.
Quia suꝑ me cogitaue¬
Mittamus lignũ in pa¬
nem eius. et cradamus
eum de terra uiuencium:
moretur amplius. Tu
autẽ dñe sabbaoth qui

Expanded text:
i; tunc ostendisti mihi studia eorum. et ego quasi agnus mansuetus, qui portatur ad uictimam, ei non eognoui, quia super me cogitauemittamus lignum i n panem eius et conteramus eum de terra uiuentium n eius amplius! tu autem, domine sabaoth, qu
Abbreviated transcription (Latin):
q significat: efficit nos
meliores. Uiuimus er
go propter ip̃m̃n man¬
ducantes cum: idest ip¬
sum accipiẽtes iitam
et̾nam quã non habe¬
bamus ex nobis. Uunt
missus ab eo: quia se¬
metipm̃ exinamuit
factus obediens usque
ad signũ crucis. Sicut
misit me uiuẽs pater:
⁊ ego uiuo propter pa¬
trem. Et qui mãducat
me: ⁊ ipẽ uiuet propter
me. Acsi diceret. Et ego
biuo propter patrem.
me misit. Ut aut quisq
uiuat propter me: parti¬
cipacio facit. qua man¬
ducat me. Ego autem
humiliatus uiuo ꝓpter
patrem: ille crectus ui¬
uit propter me. Nõ de ca
natura dixit. qua semp
est equalis patri: sod de ca
in qua nunor factus est
patre. De qua cciam su¬
perius dixit. Sicut pater
habet uitã in semet ipõ:
sic dedit et filio. uitam
habere ni semetipõ. id est
genuit filiũ habentem

Expanded text:
que significat, efficit nos que significat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est, ipsum accipientes aeternam vitam, quam non habemus ex nobis. Vivit missus ab eo, quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad lignum crucis . Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Ac si diceret: Et ego vivo propter Patrem; me misit. Ut autem quisque vivat propter me, participatio facit qua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter me. Non de ea natura dixit, qua semper est aequalis Patri, sed de ea in qua minor factus est Patre. Qui etiam superius dixit: Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso , id est, genuit Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
confluit.
Eniq iam expo¬
nt. quomodo id
fiat qd̃ loquitur. et qͥd
sit manducare corpus
eius: ⁊ sanguinẽ bibere.
Et qui mãducat meã
carnem ⁊ bibit meum
sanguinẽ: in me ma¬
net ⁊ ego ii co. Hoc est er¬
go manducare illam
escami ⁊ illũ bibe̾ potũ
in xpõ manere. et illũ
manentẽ in se habere:
ac ꝑ hoc qui nõ manet
in xpõ. ⁊ in quo nõ ma¬
uet xpũs: proculdubio
non manducat spũa¬
litec eius carnem. licet
carnaliter ⁊ iusibiliter
premat dentibz sacra¬
menta corꝑis ⁊ sãgui¬
nis xp̃i. Sed magis tã¬
te rei sacraincnta ad
iudiciũ sibi mãducat
et bibit. Qui ĩmunduᷤ
nisi qui mundus est.
De quibus dicitur.
Geati mũdo corde: qm̃
ipi deũ uidebunt .xĩ.
Icut misit me ĩ¬
et ego uiuo propt̾ patrẽ.
Et qui manducat me:
et ipẽ uiuet propter me.
Non enĩ filius partici¬
pacione prĩs fit melior
qui ẽ natus equalis:
sicut participacione fi¬
lu per unitatẽ corporis
et sanguns. quã illa
manducacio potatio¬

Expanded text:
confluit. Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus et sanguinem bibere: Et qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem in me manet et ego in eo. Hoc est ergo manducare illam escam, et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se habere, ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio non manducat spiritalem ejus carnem, licet carnaliter et visibiliter premat dentibus sacramentum corporis et sanguinis Christi, sed magis tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducat et bibit, qui immundus nisi qui mundus est, de quibus dicitur: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » « icut misit me, inet ego vivo propter Patrem. Et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis; sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatio
Abbreviated transcription (Latin):
A ceant ad me m¬
sule ⁊ gẽtes mu¬
tent fortitudinẽ. Acce¬
dant ⁊ tunc loquentur.
simul ad iudiciũ pro¬
pinquemus. Quis su¬
scitauit ab oriẽte iustũ
uocauit eum. ut sequere¬
tur se. Dabit ĩ cõspectu
eius gentes.⁊ reges obti¬
uebit. Dabit quasi pul¬
uerem gladio eius. sicut
stipulam uento raptã
arcui ens. Persequetur
cos. transibit in pace. se¬
mita in pedib eius non
apparebit. Quis hoc ope¬
ratus est ⁊ fecit. uocãs ge¬
neraciones ab exordio.
Ego dñs primus et no¬
uissimus ego sum. Hi¬
derũt ĩsule ⁊ tinuerunt¬
et extrema terre obstu
puerunt:appropinqua¬
uerunt ⁊ accesserũt. Unus¬
quisq proximo suo au¬
xiliabitur: ⁊ fratri suo
dicit confortare

Expanded text:
ceant ad me isulae et gentes mutent fortitudinem accedant et tunc loquantur simul ad iudicium propinquemus quis suscitavit ab oriente iustum vocavit eum ut sequeretur se dabit in conspectu eius gentes et reges obtinebit dabit quasi pulverem gladio eius sicut stipulam vento raptam arcui eius persequetur eos transibit in pace semita in pedibus eius non apparebit quis haec operatus est et fecit vocans generationes ab exordio ego Dominus primus et novissimus ego sum viderunt insulae et timuerunt extrema terrae obstpuerunt. Appropinquaverunt, et accesserunt: Unusquisque proximo suo auxiliabitur, et fratri suo dicet: Confortare
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uenisset in rages
ciuitatẽ medoꝵ. ⁊ ex his
quib honoratus fuerat
a rege. habuisset decem
talcnta argenti. et cum
multa turba genĩs sui.
gabelũ egentem uideret
qui erat ex tribu eius:
sub cyrografo dedit illi
memoratum pondus
argenti.¬

Expanded text:
nisset in Rages civitatem Medorum et ex his quibus honoratus fuerat a rege habuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti
Abbreviated transcription (Latin):
efficaciter. illos conari
quãdui ipẽ nollet: ideo
dũs dixit quod modo au¬
diuunus. Ego uado: et
queretis me.

Expanded text:
efficaciter illos conari, quandiu ipse nollet, ideo Dominus eis dixit quod modo audivimus: Ego vado, et quaeritis me.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauit. hoc egit. ut per
tuam inuidiã furiosã.
illi pueri mortem susci¬
perent preciosam. Et qd̃
eis ad salutem tuã pre¬
stare non posses amicus.
hoc ad dãnacionem tuã
faceres mimicus. Ad hoc
ergo te ꝑuusit infantes
occidere. ut illos de te facet
triumphare. Te ergo per¬
misit ad nequiciã. illos
ꝑduxit ad paliã. ⁊nuus
litatẽ dignatus ẽ fugere.
cuius maiestatem non
potes cllugere. fugit erũ
non formidinc hũana:
sed dispensacione diuina.
fugit. non necessitate. fid¬
potestate: sed potestate. Ideo
autem dignatus est iu
egyptum fugere: ut post¬
ca crucem dignaretur
ascendere. Et illa potesta¬
te puer la tuit in egypto:
qua potestate iuenis pe¬
pendit in ligno. Diuis
enun idemq̃z est mortis
susceptor. ⁊ uite largitor.
Unus idc̃q immortalis
ex patre: mortalis ex ma¬
tre: propria potestate mo¬
nens. propria potestate
resurgens. Iste itaq puer

Expanded text:
ordinavit, hoc egit, ut per ordinavit, hoc egit, ut per tuam invidiam furiosam illi pueri mortem susciperent pretiosam, et quod eis ad salutem tuam praestare non posses amicus, hoc ad damnationem tuam faceres inimicus. Ad hoc ergo te permisit infantes occidere, ut illos de te faceret triumphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus elitatem dignatus est fugere, cujus majestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer
Abbreviated transcription (Latin):
nam eũ magis adoran¬
tib etiam tu parit ado¬
rares. ⁊ non ad eum ma¬
gos fraudulenta calli¬
ditate mitteres. Ite ĩquit
interrogate diligent̾ de
puero: et cũ inueneritis
renũciate michi: ut et
¶liemens adorem eũ.
tas ficta: o incre¬
dulitas impia. o neqͣ¬
cia fraudulenta. Si
adorare istum puerum
certissime disponebas.
quare pro illo multos
pueros occidebas: San¬
gius innocentũ quem
crudeliter effudisti: at¬
testatur quid de hoc puo
uoluisti. Et tamẽ non
solum istum puerum
non inuerasti: sed nec
illis pueris aliquid no¬
cuisti. inimo inscius qd̃
illis proderat hoc egisti. ꝑ
seuiciã quippe tua facti
sunt martires. qui per
innocentiã suã fuerant
innocentes: quando per
grãm huius pueri pro eo
meruerunt mori: prius¬
quam eum possent corã
hominib confiteri. Iste
itaq puer qui mundũ
creauit. qui mundum
regit: qui omma quecũ¬
q uult facit. qui cuncta
mirabili atq ĩsuꝑabili
diuinitate dispoit. hoc

Expanded text:
nam eum, Magis adorannam eum, Magis adorantibus, etiam tu pariter adorares, et non ad eum Magos fraudulenta calliditate mandares! Ite, inquit, et interrogate diligenter de puero; et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum . tas ficta! O incredulitas impia! O nequitia fraudulenta. Si adorare istum puerum certissime disponebas, quare pro illo multos pueros occidebas? Sanguis innocentum, quem creduliter effudisti, attestatur quid de hoc puero voluisti. Et tamen non solum istum puerum non invenisti, sed nec illis pueris aliquid nocuisti: imo inscius, quod illis proderat, hoc egisti. Per saevitiam quippe tuam facti sunt martyres, qui per infantiam suam fuerant innocentes: quando per gratiam hujus pueri pro eo meruerunt mori, priusquam eum possent coram hominibus confiteri. Iste itaque puer, qui mundum creavit, qui mundum regit, qui omnia quaecunque vult facit, qui cuncta mirabili atque insuperabili ordine disponit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
exercitum querat. sed ut
pro saluandis populis
preciosum sanguinem
fiundat. Inainter inui¬
dendo timuisti successo¬
reu: quem credendo de¬
biusti querere saluatorẽ.
Quia si in eũ crederes: cũ
eo regnares. Et sicut ab
illo accepisti temporale
regnum: acciperes eciã
sempiternũ. Huius enĩ
pueri regnum. non est
de hoc mundo: sed ꝑ ipĩn
regnatur ĩ mundo.I pẽ
est emm sapientia dei:
que dicit in prouerbiis.
per me reges regnant.
Puer iste uerbũ dei est:
puer iste uirtus ⁊ sa piẽ¬
cia dei est. Si potes: con¬
tra sapienciã dei cogita
In tuam ꝑuiciem uer-¬
saris ⁊ nescis. Tu enim
regnũ nullatenus ha¬
buisses: nisi abisto pu¬
ero qui nunc natus est
accepisses. Puer iste qͥ¬
nunc a magis rex dicit᷑
iudeorum: idem creator
est ⁊ dñs angeloꝵ. Qua¬
propter cuius tues in¬
fanciã nascentis: ma¬
gris tunere debes ommpo¬
tentiam iudicantis. No¬
li ergo eũ tunere regni
tui successorem: sed time
infidelitatis tue iustissi¬
nium dãnatorem. Uti¬

Expanded text:
exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat. Inaniter 560 invidendo timuisti successorem, quem credendo debuisti quaerere salvatorem: quia si in eum crederes, cum eo regnares; et sicut ab illo accepisti temporale regnum, acciperes etiam sempiternum. Hujus enim pueri regnum non est de hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est. Si potes, contra Dei Sapientiam cogita. In tuam perniciem versaris, et nescis. Tu enim regnum nullatenus habuisses, nisi ab isto puero qui nunc natus est, accepisses. Puer qui nunc a Magis dicitur Rex Judaeorum, idem Creator est et Dominus angelorum. Quapropter, cujus times infantiam nascentis, magis timere debes omnipotentiam judicantis. Noli eum timere regni tui successorem, sed time infidelitatis tuae justissimum damnatorem. 6. Uti
Abbreviated transcription (Latin):
¶t satre qued tũc
corporaliter gestum est
in templo: cothidie geri ĩ
ecclĩai. nullus qui recte
sapit ignorat. Cothidie
nanq dñs scãm spirita¬
liter intrat ecclĩami: et
qualiter unusquisq in¬
ca conuersetur attendit
Cauendũ ergo et ualde
pauendũ est: ne ĩproui¬
sus ueniens puersum
in nobis aliquid unde
merito flagellari. et de
ecclĩa eici debeanius ĩue¬
mat. Maxime uero hoc
obseruare debemus: ĩ ea
que specialiter domus
eius uocatur. ne quid
ibi ineptum geramus
ne dicatur de nobis quoq
quod ꝑ prophetam dñs
dixit. Dilectus meus m
doro mea. fecit scelera

Expanded text:
 sane, quod tunc corporaliter gestum est in templo, quotidie geri in ecclesia nullus qui recte sapit ignorat. Quotidie namque Dominus sanctam spiritualiter intrat ecclesiam, et qualiter in ea unusquisque versetur, attendit. Cavendum ergo et valde pavendum est, ne improvisus veniens, perversum in nobis aliquid, unde merito flagellari, et de ecclesia ejici debeamus, inveniat. Maxime vero hoc observare debemus in ea quae spiritualiter domus Dei vocatur, ne quid ibi ineptum geramus, ne dicatur de nobis quod per prophetam Dominus dixit: Dilectus meus in domo mea fecit scelera
Abbreviated transcription (Latin):
meo dabit uobis. Et reł.
Otest moucre in¬
firinos auditores.
quomõdo ĩ capite lectio¬
nis huius euangelice
discipulis saluator pro
petieritis patrẽ in noĩe
meo dabit uobis: cum
non solũ nr̃i siles
multa que patrem in
xpĩ nomune udentur pe¬
tere. non accipiant. ue¬
rum eciam ip̃e apls pau¬
lus. tertio dñm rogaue¬
ritut a se angelus satha¬
ne a quo tribulabatur
abscederet: nec impetrare
potuerit. Sed huius mo¬
tio questionis antiqua
iam patrũ explanaciõe
reserata est: qui ueraci¬
ter intellexerunt illos so¬
lum in noĩe saluatoris

Expanded text:
. Potest movere infirmos auditores quomodo in capite lectionis hujus evangelicae discipulis Salvator prompetieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
On sit p̾sũꝑtio
hoĩb in hoĩes:
non transmigret pas¬
ser in montes. In dño
confidat. Et si leuat
oculos suos in montes.
unde ueniat auxiliũ
ei: intelligat quia au¬
xilium eius a dño:qui
fecit celũ ⁊ terram. Tan¬
te excellentie iohẽs. Di¬
citur ei tu es xp̃s. Dicit
non. Tu es helias. Di¬
cit non. Tu es ꝓpheta.
Dicit non. Quare ergo
baptizas: Ecce agnus
dei: ecce qui tollit pccĩn
mundi. Hic est de quo
dixi: post me uenit uir
qui ante me factus est
te me factus est: quia
p̾latus est michi. Prior
me erat: quia in prin¬
cipio erat uerbũ ⁊ uer¬
bunt erat apud deũ: ⁊
deus exat uerbum .xiĩ.
Tego nesciebam
eum dixit:sed
ut manifestetur isra¬
heli. propterea ueni
ego in aqua baptizãs.
Et testimoniũ phibu¬
it iohẽs dicens: quia

Expanded text:
on sit praesumptio hominibus in homines: non transmigret passer in montes, in Domino confidat ; et si levat oculos in montes, unde veniet auxilium ei, intelligat quia auxilium ejus a Domino, qui fecit coelum et terram . Tantae excellentiae Joannes, dicitur ei, Tu es Christus? Dicit, Non. Tu es Elias? Dicit, Non. Tu es propheta? Dicit, Non. Quare ergo baptizas? Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi: hic est de quo dixi, Post me venit vir qui ante me factus este me factus est, quia praelatus est mihi: prior me erat, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 12. « Et ego nesciebam eum, dixit: sed ut manifestaretur Israeli, propterea veni ego in aqua baptizans. Et testimonium perhibuit Joannes, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
et mansit super eum.
Et ego nesciebam eum:
sed qui me misit bapti¬
zare in aqua. ille mi¬
chi dixit. Super quem
uideris spĩn descenden¬
tem ⁊ manentem sup
eum: hic ẽ qui baptizat
in spũ sancto. Et ego ui¬
di ⁊ testimonium phi¬
bui: quia hic ẽ filius
dei. Intendat modicum
caritas ur̃a. Iohannes
quando didicit xpm̃:
Missus est enĩ: ut bapti¬
szaret in aqua. Quesi¬
tum ẽ quare: ut ma¬
nifestaretur isra heli¬
a dixit. Quid profuit ba¬
ptismus iohĩs fr̃es mer
Si profuit aliquid ⁊ mo¬
do maneret. ⁊ baptizarẽ¬
tur hoĩes in baptismo
iohĩs: et sic uenirẽt ad
baptismum xp̃i. Sed
quid ait. Ut manifeste¬
tur israheli. idest ipĩ isrł.
populo isrł ut manife¬
staretur xp̃s. uenit bapti¬
zare in aqua. Accepit
ministeriũ baptisin
iohẽs: in aqua penitẽcie
parare uiam dño: non
existens dñs. At ubi co-¬
gnitus est dñs: suꝑfluo
ei uia parabatur. quia
cognoscentibus se. ipse
factus est uia. Itaq nõ
durauit diu baptisinũ

Expanded text:
et mansit super eum. Et ego nesciebam eum Sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: "Super quem uideris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto." Et ego uidi, et testimonium perhibui quia hic est Filius Dei. » Intendat modicum Charitas vestra: Joannes quando didicit Christum? Missus est enim ut baptizaret in aqua. Quaesitum est quare? Ut manifestaretur Israeli, dixit. Quid profuit baptismus Joannis? Fratres mei, si profuit aliquid, et modo maneret, et baptizarentur homines baptismo Joannis; et sic venirent ad baptismum Christi. Sed quid ait? Ut manifestaretur Israeli: id est, ipsi Israel, populo Israel ut manifestaretur Christus, venit baptizare in aqua. Accepit ministerium baptismatis Joannes, in aqua poenitentiae parare viam Domino, non existens Dominus: at ubi cognitus est Dominus, superfluo ei via parabatur; quia cognoscentibus se ipse factus est via: itaque non duravit diu baptismus
Abbreviated transcription (Latin):
mei: nolite in
psonarum acceptione.
habere fidẽ dni nostri
ihũ xpi glorie. Et enĩ
si introierit in conuẽ¬
tum ur̃m uir aureũ
anulum habens ĩ ue¬
sie candida. introierit
autem ⁊ paup ĩ sordido
habitu. ⁊ intendatis ĩ
eum qui ẽ indutus ue
ste preclara. et dixeritis.
tu sede hic bene: pauperi
autem dicatis. tu sta il¬
lic. aut sede sub scabello
pedum meoꝵ: nonne
iudicatis apud uosiet¬
ipõs. ⁊ facti estis iudices¬

Expanded text:
es. Nolite in personarum acceptione habere fidem Domini nostri Jesu Christi glorie. Etenim si introierit in conventum vestrum: vir aureum anulum habens in veste candida, introierit autem pauper in sordido habitu; et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara, et dixeritis ei: Tu sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum; nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis
Abbreviated transcription (Latin):
Derat ergo esau
semꝑ iacob: pro
benedictione. qua bene¬
dixerat ei pater. Dixitq
in corde suo. Uemẽt dies
luctus patris mei: ⁊ occi¬
dam iacob frẽm nicũ.
Nũciata sũt hec rebecce.
Que mittens ⁊ uocans
iacob filiũ suum: dixit
ad cum. Ecce esau frater
tuus minatur: ut occi¬
dat te. Nunc ergo fili
consurgens fuge ad la¬
ban fratrẽ ncum in arã.
habitabisq cũ co dies
paucos. doncc requiescat
furor fratris tui. ⁊ cesset
indignacio cius. obli¬
iuscaturq coꝵ que frci¬
sti in cũ. Postea mittã.
⁊adducam te inde huc.

Expanded text:
derat ergo semper Esau Jacob pro benedictione, qua benedixerat ei pater: dixitque in corde suo: Veniat dies luctus patris mei, ut occidam Jacob, fratrem meum. Nuntiata sunt haec Rebeccae, quae mittens et vocans Jacob, filium suum, dixit ad eum: Ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te. Nunc ergo,  Vuconsurgens fuge ad Laban, fratrem meum in Haran: habitabisque cum eo dies paucos, donec quiescat furor fratris tui, et cesset indignatio ejus, obliviscaturque eorum quae fecisti in eum: postea mittam, et adducam te inde huc.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ascendentes ⁊ descendẽ
tes ꝑ eami: et dium inni¬
rum scale. dicentẽ sibi.
Ego sum dñs deus abra¬
ham patris tui: ⁊ ds̃ ysaac.
Terram in qua dormis
tibi dabo: et semini tuo.
Eritq germen tuũ: qua¬
si pulius terre. Dilatabe¬
ris ad occidentẽ ⁊ orientẽ:
septẽtrionem et meridiẽ:
et benedicentur in te ⁊ in
semine tuo cuncte tribz
terre. Et ero custos tuus
quocunq perrexeris. ⁊ re¬
ducã te in terram hanc:
nec dinuttã. insi cõple¬
ucro umu̾sa que dixi.l
gilasset iacob de
sonuio: ait. Uere dñs est

Expanded text:
es per eam, et Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac: Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae: dilataberis ad Occidentem, et Orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. gilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus e
Abbreviated transcription (Latin):
Et captiuas duxerunt
mulieres ⁊ natos: ⁊ pecco¬
ra possederũt. Et edifica¬
uerũt ciuitatem dauid
miuro magno ⁊ firmo.
et turrib firmis: ⁊ facta
est illis in arcem. Et po¬
suerunt illic gentẽ pecta¬
tricem: uiros miquos:
et conualuerunt in ea.

Expanded text:
duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea
Abbreviated transcription (Latin):
Unc iã attendite:
ubi ab iniuicis
temptata sit dnñ man¬
suctudo. Adducunt autẽ
scribe et pharisei mulierẽ
in adulterio dephensam:
et statuerũt eã in medio.
et dixerunt ei. Magister

Expanded text:
unc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Acerdotes autem
psaulebãt ymnes.
usquequo consumptũ
est sacrificiũ. Cum aut
consumptũ esset sacrifi¬
cium: ex residua aqua
neemias iussit lapides
maiores ꝑfundi. Qd̾ ut
factum ẽ: flamina ex eis
accensa est: sed ex lumĩe
qd̃ refulsit ab altari con¬
sumpta est. Ut uero ma¬
nfestata est res. renũcia¬
tum est regi ꝑsarum:
quod in loco in quo ignẽ
absconderant hii qui
translati fuerant sater¬
dotes aqua apparunt. de
qua neemias ⁊ qui cũ
co erant. purificauerũt
sacrificia. Considerans
autem rex. a rem diligẽ¬
ter examinans: fecit ei
templũ. Et si quibz do¬
nauerat rex multa bo¬
na. accipiebat ex hoc: et
tribuebat. Appellauit
autẽ necmias hũc locũ
nepthar: qd̃ interp̾tatur
purificacio. Uocatur au¬
tem apud plures nephi.¬

Expanded text:
acerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi
Abbreviated transcription (Latin):
eum u̾bo salutem posse
dare confidit. cuius pre¬
sencic̃ corporis nullam
eum post multas lacri¬
mas tandem prostrata
adorabat. dicens. dñe
adiuua me: nequaqͣm
state ambiguã docet.
cuius adorandã ut dex
didicit ẽẽ potenciam.
Abet patiẽcie xͣ
uirtutem non
exiguam: que dño ad
primã petitionẽ eius
non respondẽte uerbũ.
nequaquã a precibus
cessat. sed ampliori m¬
stancia auxilium qd̃
ceperat pietatis cius ĩ¬
plorat. respondere autẽ
illi differt dñs: non qr
misericors medicus
miseroꝵ p̾ces despicit.
de quo ueracissime scͥp¬
tum est. desideniũ pau¬
perum exaudunt dñs.
sed ut ꝑseuerantiam
mulieris. nobis semp
imitabilẽ demonstret

Expanded text:
eum verbo salutem posse dare confidit, cujus praesentiam corporis nullam eum post multas lacrymas tandem prostrata adorat, dicens: Domine, adjuva me, nequaquam state ambiguam docet, cujus adorandam ut Dei didicit esse potentiam. Habet patientiae virtutem non exiguam, quae Domino ad primam petitionem ejus non respondente verbum, nequaquam a precibus cessat, sed ampliori instantia auxilium, quod coeperat, pietatis ejus implorat. Respondere autem ei differt Dominus, non quia misericors medicus miserorum preces despicit, de quo veracissime scriptum est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus , sed ut perseverantiam mulieris nobis semper imitabilem demonstret
Abbreviated transcription (Latin):
eius uelut flãma ignis
Et pedes eius simmilcs au¬
n calco: sicut ĩ camino
ardenti. Et uox illius:
tanꝙͣ uox aquaꝵ mul¬
tarum. Et habebat in dex¬
tera sua stellas septem.
Et deore eius gladius utra¬
qz parte acutus exi beit.
Et facies eius sicut sol
iucetin uirtute sua .uii.
Tcũ uidissem eũ:

Expanded text:
a ignis et pedes eius similes orichalco sicut in camino ardenti et vox illius tamquam vox aquarum multarum et habebat in dextera sua stellas septem et de ore eius gladius utraque parte acutus exiebat et facies eius sicut sol lucet in virtute sua et cu
Abbreviated transcription (Latin):
dum mansuetis misit
me. Ut mederer contritiᷤ
corde. ⁊ predicarem capti¬
uis indulgenciã. ⁊ clau¬
sis aꝑcionem. Ut predi-¬
carem amiũ placabilẽ
dũo: et diem ulcionis
deo nr̃o. Ut consolarer
omnes lugentes ⁊ pone¬

Expanded text:
m mansuetis misit me, ut niederer contritos corde et predicarem captivis indulgentiam et clausis apericionem, ut predicarem annum placabilem domino et diem ulcionis deo nostro ut consolaret omnes lugentes, et pone
Abbreviated transcription (Latin):
fucrit adte multitudo
maris. fortitudo gentiũ
uenerit tibi. Imindacio
cameloꝵ operiet te: droitie¬
medarii madian et efa
Omnes de sãbba uenient
aurũ et thus deferentes: et
laudem duo annũciantes
Omne pecus cedar congre¬
gabitur tibi: arietes naba¬
ioch ministrabunt tibi.
Offerentur suꝑ placabile
altare meum. ⁊ domum
maiestatis mee glorifi¬
cabo. Qui sunt isti qui
ut nubes uolant: ⁊ quasi
columbe ad fenestras suai
Me enim insule expectãt.
et naues maris in prin¬
cipio: ut adducã filios
tuos de longe. Argentũ
eorum et aurum eorum
cum eis. nomini dĩ dei
tui. ⁊ sancto ifrael. quia
glorificabit te. ⁊cõ mii.¬

Expanded text:
te multitudo maris fortitudo gentium venerit tibi inundatio camelorum operiet te dromedariae Madian et Efa omnes de Saba venient aurum et tus deferentes et laudem Domino adnuntiantes omne pecus Cedar congregabitur tibi arietes Nabaioth ministrabunt tibi offerentur super placabili altari meo et domum maiestatis meae glorificabo qui sunt isti qui ut nubes volant et quasi columbae ad fenestras suas me enim insulae expectant et naves maris in principio ut adducam filios tuos de longe argentum eorum et aurum eorum cum eis nomini Domini Dei tui et Sancto Israhel quia glorificavit te et
Abbreviated transcription (Latin):
sed faciet quecũq uolui
et prosperabitur in his ad
que misi illud. Quia in
oleticia egrediemint: ⁊ in
pace deducemini. Mon¬
trs et colles cantabunt
corai uobis laudem: et
oumnia ligna regionis
plaudentmanu. Prosa¬
liunca ascendet abies.
et pro urtica crescet myr¬
tus. Et erit dũs nomi¬
natus in signũ eternũ:
qd̃ non auferetur. Ic̃ iiĩ.

Expanded text:
sed faciet quaecumque volui, et prosperabitur in his, ad quae misi illud. Quia in laetitia egrediemini, et in pace deducemini, montes et colles cantabunt coram vobis laudem, et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliuncula ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus; Et erit Dominus nominatus in signum aeternum, quod non auferetur. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
denti ssime demonstrat
quantã humilitatem
qualẽ intus gerat pecto¬
ris firmi constanciã.
que indigna quidem
sit integris dnĩce doctri
epulis refici: sed quan¬
tulacunq ei a dño fo¬
ret imꝑtita gr̃a hanc
sibi ad salutẽ sufficere
posse putauerit. Unde
recte apio saluatore. qͥ
preces illius nõ suꝑba
dedignacione. sed dispẽ¬
sacione prouida ad tem¬
pus distulit:audire me¬
ruit. O mulier magna
est fides tua. Fiat tibi:¬

Expanded text:
dentissime demonstrat dentissime demonstrat quantam humilitatem, quantam intus gerat pectoris constantiam, quae indigna quidem sit integris Domini doctrinepulis refici, sed quantulacunque ei a Domino foret impartita gratia, hanc sibi ad salutem proficere posse putaverit. Unde recte a pio Salvatore, qui preces illius non superba dedignatione, sed dispensatione provida ad tempus distulit, audire meruit: O mulier, magna est fides tua, fiat tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tet me adducere: ⁊ uocẽ
meam audient ⁊ fiet
unũ ouile: ⁊ unus pa¬
puai ꝑ se i corpore
gentilem sanaturus
puellam: non hoc ante¬
quam probata omũb
inicomparabili matris¬
Abet autẽ eadem
miater eciam con¬
stancie ⁊ humilitatis in¬
signe p̾cipuum: que ca¬
nĩb comparata a dño.
ne sic quidẽ ab instãcia
p̾candi desistit. uel aspe¬
rando pietatis munere
mentem reuocat. sed su¬
sceptã libent amplexata
contumeliã. non solũ
canibz se similem non
negat: sed ⁊ catellis se ip¬
sam equiperandani ad¬
iungit. Prudentiq ar¬
sentenciam cõfirmat.
nec a sue tamen petitio¬
nis ĩprobitate quiescit.
Confirmat nãq sentẽ¬
ciam diũ. cui dicenti.
non est bonũ sumere
panem filioꝵ i mittere
canibz respondet. eciam
dĩe. Id est ueraciter ut
asseris ita est:quia nõ
est bonũ sumere salutẽ
natam. ⁊ dare eã genti¬
libus. Sed cum addit.
nam ⁊ catelli edunt de
micis que cadũt de mẽ¬
sa dominoꝵ suoꝵ:pru¬

Expanded text:
me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile, et unus paper se in corpore gentilem sanaturus puellam, non hoc, antequam probata omnibus incomparabili fide matrisabet autem eadem mater etiam constantiae et humilitatis insigne praecipuum, quae canibus comparata a Domino, nec sic quidem ab instantia precandi desistit, vel a sperando pietatis munere mentem revocat, sed susceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam adjungit, prudentique arsententiam confirmat, nec coeptae a se tamen petitionis improbitate quiescit. Confirmat namque sententiam Domini, cui dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus, respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum sumere salutem natam, et dare eam gentibus; sed cum addit: Nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Pru
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. ut discipu¬
lorum quoqz suoꝵ mi¬
sericordes ostendat aĩos
qui quasi hoĩes ad cla¬
morẽ mulieris publice
cos prosequentis erubes
dere distulit: ne daretur
octasio iudeis calũpinã¬
di. qd̃ gentiles eis in do¬
sauerunt. Et hoc est qd̃
ait:non sũ missus ni¬
si ad oues que perierũt
domus iscł̾. Quia ꝑ se
ipm̃i solos docebat iideoͤ.
qui ꝑ suos discipulos

Expanded text:
 ut discipulorum quoque suorum misericordes animos qui quasi homines ad clamorem mulieris publice eos persequentis erubescistulit, ne daretur occasio Judaeis calumniandi, quod gentiles in dosaverint. Et hoc est quod ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quia per se ipse solus docebat Judaeos, qui per suo
Abbreviated transcription (Latin):
quid ad hec illuminã¬
dus iste cecus fecit au¬
diamius. Sequitur. Ip̃
uero multomagis cla¬
mabat:fili dauid mi¬
serere mei. Ecco quem
turba increpat ut taceat.
magis ac magis clamat:
quia quanto gramore
tumultu cogitationũ
carnaliũ premimur.
tanto or̃om in sistere
ardencius debemus. Cõ¬
tradicit turba necla¬
memus: quia ꝑccõꝵ¬
nr̃oꝵ fantasmnata ple¬
nĩqz in or̃one patimur
Sed unuirũ necesse õ.
ut uox cordis nr̃i. quo
durius repelliturmau
dius insistat: quatur
cogitacionis illicite tu¬
multum supec atq ad
pias aures dur nimrie¬
tate suc importunta¬
tis erumpatis

Expanded text:
quid ad haec illuminanquid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce turba increpat ut taceat, magis ac magis clamat, quia quanto graviore tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba ne clamemus, quia pecrum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uisquis ergo ceci¬
fatis suc tenebras
agnoscit. quisquis hoc
qd̃ sibi de est lumen eter¬
nitatis intelligit: damet
medullis cordis. clamet
et uocibz mentis dicens.
Ihũ fili dauid. miserere
mei. Sed quid clamãte
ceco subungitur. au¬
diamus. Et qui p̾ibant
increpabant eũ ut tacet.
Quid autem designãt
isti. qui ibim̃ uenientẽ
precedunt. isi desiderio¬
rum carnaliũ turbas.
tumultusq uiciorũ:
Qui priusquã ih̃s ad
ꝑtacionib suis cogi¬
tacionem nram dissi
pant:⁊ uoces cordis in
orone ꝑturbant. Sepe
nanq dum conuerti
ad deum post ppetrata
uicia uolumus. dũ
contra hec eadem exora¬
re uicia que perpetra¬
uimus conamur: oc¬
currũt cordi fãtasma¬
ta pccõꝵ que fecimus.
mentis nr̃e aciem reu¬
berant. confundun
dep̾cacionis premunt
Qui preibant ergo in
crepabant eũ ut taceret.
quia priusquam ihs
ad cor. ueniat. mala
que fecimus cogitatio¬
ni nr̃e suis ymagini¬
b illisa: in ipã nõs nr̃a
orõne conturbant. Sco

Expanded text:
uisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad ntationibus suis cogitationem nostram dispant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt deprecationis premunt. Qui prcrepabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ontigit autem
et septem fratres
cumn matre apphensos
compelli a rege contra
fas ad carues porcinas:
flagris ⁊ taureis crucia¬
tos. Unus autẽ ex illis
qui erat primus: sicait.
Quid queris. ⁊ quid uis
discere a nobis. Parati
sumus mori: magis qm
patrias dei leges p̾uari¬
cari. Iratus itaq rex. ius¬
sit sartagines ⁊ ollas ene¬
as succendi. Quibz sta¬
tim succensis. iussit ei
qui prior fuerat locutus
amputari linguam.⁊
cute capitis abstracta.
sũmas quoq manus
ei et pedes precidi. ceteris
eius fratribz et matre ĩ¬
spicientib. Et cũ iam
pomnia ĩutilis factus
esset: iussit ignem ad¬
moueri. ⁊ adhuc spiran¬
tem torreri ĩ saitagine.
In qua cũ diu cruciare¬
tur. ceteri una cũ matre
muitem se hortabãtur¬
mori fortiter. dicẽtos. Dnĩs
deus aspiciat ueritatem.
et consolabitur in nobis.
quẽ admodum protesta¬
cione cantici declarauit
moyses. ⁊ in serius suis
consolabitur. lectio ũ.¬

Expanded text:
ontigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabanturmori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
muel: posuit filios suos
iudices ilel. fuitq no¬
meu filii cus primoge¬
niti iohel. ⁊ nomen scdĩ
abia: iudicũ in bersabee.
Et non ambulauerũt
filii illius in unis eius:
sed declinauerunt post
auariciã. Acceperuntq
inunera ⁊ peruerterunt
iudicium.
gregati uniu̾

Expanded text:
os suos iudices Israhel fuitque nomen filii eius primogeniti Iohel et nomen secundi Abia iudicum in Bersabee et non ambulaverunt filii illius in viis eius sed declinaverunt post avaritiam acceperuntque munera et perverterunt iudicium gregati
Abbreviated transcription (Latin):
osi stabant. Pensate
frẽs quid inquisiti res¬
pondeant. Dicunt enĩ.
Quia nemo nos con¬
duxit. Nullus quippe
ad eos patriarcha: nul¬
lus propheta uenerat.
Et quid est dicere ad la¬
borẽ nemo nos condu¬
xit. nisi uite uias no¬
bis nemo predicauit.
Quid ergo nos a bono
opere cessantes in extu¬
sacione nr̃a dicturi
sumus. qui pene a ma¬
tris utero ad fidẽ ueni¬
mus. qui u̾ba uite ab
ipĩs cunabulis audi¬
iuimus. qui abuberib
scẽ ecclie. potum suꝑne
p̾dicacionis sũpsimus
cũ lacte carius:¬

Expanded text:
osi stabant. Pensate, fratres, quid inquisiti respondeant. Dicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem nemo nos conduxit, nisi vitae nobis vias nemo praedicavit. Quid ergo nos a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae, potum supernae praedicationis sumpsimus cum lacte carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ait scriptura. spetiosa
laus more ꝑctors.
Ed dño in mun¬
dum uemente de¬
momacus iste curatus
est: quia post quam deus
humanã naturã sibi
conuuixit. ĩmundorũ
spũum potestates ab hu¬
mains cordib expulit.
ipõ dicente. Nunc hora ẽ:
ut princeps huius mũ¬
di eiciatur foras. Tunc
enun udendi deũ offi¬
tium recepit: quando ꝑ
fidem illum intueri ce̾¬
pit. a cuius uisione se¬
peccando elongauerat.
mpleta prophetia que
ait. Populus qui sedebat
in tenebris: uidit lucem
credentib ait. Fuistis
aliquando tenebre: nũc
antent luxin dño. Lo¬
quelam pariter recepit:
quando genus huma¬
num ora prius tacẽtia
ad confessionẽ deu ape
solum deũ laudare. sed
eciam ydolor cultores.
cepit detestari: canens cũ
psalmista. Confundan¬
tur om̃s qui adorant
sculptilia: qui glĩantur

Expanded text:
ait Scriptura, speciosa laus in ore peccatoris . Sed Domino in mundum veniente, daemoniacus iste curatus est: quia postquam Deus humanam naturam sibi conjunxit, immundorum spirituum potestates ab humanis cordibus expulit, ipso dicente: « Nunc hora est, ut princeps hujus mundi ejiciatur foras . » Tunc enim videndi Deum officium recepit, quando per fidem illum intueri coepit, a cujus visione peccando se elongaverat, impleta prophetia, quae ait: « Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem credentibus ait: « Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . » Loquelam pariter recepit, quando genus humanum ora prius tacentia ad confessionem Dei apersolum Deum laudare, sed etiam idolorum cultores coepit detestari, dicens cum Psalmista: « Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur
Abbreviated transcription (Latin):
sit illis substanciam.
Substancia que inter
fratres diuisa ẽ. sensus
rationalis hoĩ deo att̾bu¬
tus intelligitur. Nam
iuenire. intellige̾. me¬
pͥmuniri: diuini mu¬
neris substancie ẽ. Quã
filius a patre expeciit: cũ
homo in sua uolens ẽẽ
potestate ꝑ liberum arbi¬
trium segregare conatuᷤ
est: sicq diĩum cõditoris¬

Expanded text:
sit illis substantiam. Substantia quae inter fratres divisa est, sensus rationalis homini a Deo attributus intelligitur. Nam vivere, intelligere, mepraeminere, divini muneris substantia est. Quamfilius a patre expetiit, cum homo in sua volens esse potestate, per liberum arbitrium se regere conatus est, sicque D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmo iste deus ops̃
pater ĩtelligitur.
qui a ip̃e est genitor ac
creator duoꝵ populorũ.
Et maior iudeos desig¬
nat: qui ĩcultura unꝰ
dei ꝑmanserunt. Minor
uero populos significat
gentium: qui relicto cre¬
atore colendo creaturã:
eciam usq ad ip̃m̃ dei
municũ dỹabolũ adorã¬
Tdixit adolescen

Expanded text:
mo iste, Deus omnipotens Pater intelligitur, quia ipse est genitor et creator duorum populorum. Et major Judaeos designat, qui in cultura unius Dei permanserunt; minor vero significat populos gentium, qui relicto Creatore, colendo creaturam, etiam ad ipsum Dei inimicum diabolum adorant dixit adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
ens habitaiit ĩ ciuita¬
te que uocatur nazareth.
ut adimpleretur qd̃ dic¬
tum ẽ per prophetas. qm̃
nazarens uocabitur. Si
fixum de scripturis po¬
suisset exemplũ. nũqͣm
pluraliter prophetas po¬
cans:ostendit se nõ uer¬
turis sumpsisse. Naza
dũm futurum: omis
scriptura cõmemorat.
Possumus ⁊ aliter dice̾:
qd̃ eciam eisdem uerbis
iuxta hebraicã ueritatẽ
in ysaia scriptum sit.
Exiet uirga de radice ies¬
se: ⁊ nazareus de radice
eius ascendet

Expanded text:
it in civitate, quae vocatur Nazareth, ut adimpleretur quod dictum est per prophetas, quoniam Nazaraeus vocabitur. Si fixum de Scripturis posuisset exemplum, numquampluraliter prophetas vocans, ostendit se non verturis sumpsisse, sed sDominum futurum, omnis Scriptura commemorat. Possumus et aliter dicere, quod etiam eisdem verbis, juxta Hebraicam veritatem in Isaia scriptum sit: Exiet virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radice ejus conscendet
Abbreviated transcription (Latin):
cib ꝑsccutio consurgit. Et
quidẽ plurimus ad predi¬
cionẽ enoch et helie a ꝑfi¬
dia conuersis: sed ceteris
ad instinctum antixpĩ
tota intencione. contra
Ars igitur uidee
in qua regnabat
archelaus: ꝑfidos antrxpĩ
sequaces ostendit. Porro
nazarech galilee quod
dñs transfertur: partem
gentis euisdẽ que tunc
temporis fidem xpĩ ẽ su¬
sceptura designat. Unde
bene galileai perpetrata
transinigracio: naza reth
flos aut uirgultum eiuᷤ
interpretatur. Quia in¬
mirum scã ecclĩa quo
ardenciore desiderio ab hiᷤ
que in fris uidet ad cele¬
stia promerenda trãsini¬
grat: eo maiore spũaliũ
habundat flore ac germi¬
ne uirtutum. Et admo¬

Expanded text:
ti persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra ars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos aut virgultum ejus interpretatur; quia nimirum sancta Ecclesia, quo ardentiori desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritualium abundat flore atque germine virtutum. Und
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit iustus ⁊ fe¬
cerit iudiciũ ⁊ iusticiã.
in montibz non come¬
derit. et oculos suos non
leuauerit ad ydola do¬
mus iscl̃. ⁊ uxorem pro¬
runi sui nõ uiolauerit
et ad mulierẽ menstru¬
am non accesserit. ⁊ ho¬
minẽ non contristaue¬
rit. pignus debitori red¬
diderit. ꝑ uimi nichil ra¬

Expanded text:
fuerit justus, et fecerit judicium et justitiam, in montibus non comederit, et oculos suos non levaverit ad idola domus Israel: et uxorem proximi sui non violaverit, et ad mulierem menstrualem non accesserit; et hominem non contristaverit; pignus debitori reddiderit;
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter hoc hec dicit
dñs ad domuni
iacob qui redemit abra¬
ham. Non modo confun¬
detur iacob: nec modo
uultus cius erubescet. Sed
cum uiderit filios suos
opera manum incaꝵ
in medio sui sãctificãti᷑
nomen meñ. et sancti¬
ficabunt semeu ia cob:
et deuni isił p̾dicabunt.
et scient errantes spũ in¬
tellectum. ⁊ musita tores
discent legen¬

Expanded text:
ropter hoc, haec dicit Dominus ad domum Jacob, qui redemit Abraham: Non modo confundetur Jacob, nec modo vultus ejus erubescet: sed cum viderit filios suos, opera manuum mearum, in medio sui sanctificantes nomen meum, et sanctificabunt sanctum Jacob, et Deum Israel praedicabunt; Et scient errantes spiritu intellectum, et mussitatores discent lege
Abbreviated transcription (Latin):
crgo expoliati ho¬
stis impius furor. ⁊ no¬
num querit lucrum.
quia ius ꝑoit antiquũ.
Captat indefessus hostiᷤ¬
et ꝑuigil. si quas reperiat
oues a sacris gregibz ne¬
gligencius euagantes:
quas per proclimia uolup¬
tatum ⁊ ꝑ deuexa luxurie.
in diuersoria mortis m¬
ducat. In flãmat iras.
uutrit odia. acuit cupt¬
ditates. uridet continen¬
ciam: incitat gulã. Quẽ
qui nec ab ipõ dño nr̃o
fraudis abstinuit. Nam
sicut euãgelica patefecit
hystoria. cum saluator
infirmitatis nr̃e in se re¬
cepisset esuriem: gauisus
diabolus signũ se in eo
passibilis atq mortalis
inuenisse nature. ut ex¬
ploraret potenciã quam
tuebat: si filius inqͥt¬
dei es. dic ut lapides isti
panes fiant. Poterat uti¬
q istud omp̃s. et facile
erat ut ad creatoris impe¬
num in quã iuberetur
specien cuius li bet gene¬
ris natura transiret. sic̃
cum uoluit in cõuinio
nptiaꝵ. aquã muta¬
uit in uinũ: sed hoc ma¬
gis salutiferis dispensa¬
cionib congruebat. ut

Expanded text:
rgo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitat gulam. CAP. qui nec ab ipso Domino nosfraudis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut