comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mamentum meum de¬
us. non iustificabitur.
in conspectu tuo ornus
uiuens. Spes mea. nõ
est in filiis hominum:
ꝙ si remota pietate iu¬
dicau̾is. iustum inue¬
miserando impium. nõ
erit ꝙ̃ glifices pium. Cre¬
do namqz salus mca-
quod audiui. quonain
benignitas tua ad pe¬
itendun me adorcit.
Tuiris fortitudinis fuioris
sonucrunt nectarca michi¬
labia. nemo potest uenure
ad me nisi pater qͥ misit
me traxerit cum: enim
uero quiã instruxisti. tã¬
taqz propicius instituci¬
one formasti: totis me

Expanded text:
mamentum meum Demamentum meum Deus, non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Spes mea, non est in filiis hominum, quem si remota pietate judicaveris, justum invemiserendo impium, non erit quem glorifices pium. Credo namque, salus mea, quod audivi, quoniam benignitas tua ad poenitentiam me adducit Turris fortitudinis, sonuerunt nectarea labia, Nemo potest venire ad me, nisi Pater meus qui misit me, traxerit eum . Enim, vero quia me instruxisti, tantaque propitius institutione formasti, totis me
Abbreviated transcription (Latin):
runt accõnibz. Domne
mi non suppetit quod
dicani. non occurrit ꝙͥ
respondcam.⁊ seu iam
illi int̾sim discrimimi.
torquet me consciencia.
cruciant ⁊ cordis archa-¬
na. coartat auaricia
actusat suꝑbia. cõsumit
inuidia. inflaminat
concupiscencia. infestat
lururia. dehonestat gu¬
tractio lacerat. ambicio
uitas deicit. torpor oppri¬
nut. ypocrisis falulit. adu¬
lacio frangit. fa. uor tor¬
lic. ca lumpnia pungit
Ecce liberator meus de
gentib iracundis. ecoe
cum quib uixi a dieb¬
dem seruaui. Ip̃ã me q̃
dilexeram studia damp¬
nant. que laudauerai
uituperant. Hii sunt qͥ¬
b acquieui amici. qui¬
b paiui magri. quibus
seruuu dommi. Consu¬
lis quib credidi. ciues
quib cohĩtaui. domesti¬
ci quib consenui. Heu
nuchi rex mcus ⁊ ds̃ meus.
qz incolatus meus pro¬
lõgatus ẽ Ue mͥ illumina¬
cio mnca. quia habitani
cum habitantib cedar.
⁊ cum sc̃s dixͦit multum.
quantomagis infelir¬
dr̃e possum. ninus inco¬
la fuit anima mea. Fir¬

Expanded text:
runt actionibus. Domine meus, non suppetit quid dicam, non occurrit quid respondeam. Et ceu jam illi intersim discrimini, torquet me conscientia, cruciant cordis arcana, coarctat avaritia, accusat superbia, consumit invidia, inflammat concupiscentia, infestat luxuria, dehonestat gutractio lacerat, ambitio vitas dejicit, torpor opprimit, hypocrisis fallit, adulatio frangit, favor attollit, calumnia pungit. Ecce, liberator meus de gentibus iracundis, ecce cum quibus vixi a die ndem servavi. Ipsa me, quae dilexeram, studia damnant; quae laudaveram, vituperant. Hi sunt quibus acquievi, amici; quibus parui, magistri; quibus servivi, domini; consules, quibus credidi; cives, quibus cohabitavi; domestici, quibus consenui. Heu mihi, rex meus et Deus meus, quia incolatus meus prolongatus est. Vae mihi, illuminatio mea, quia habitavi cum habitantibus Cedar . Et cum sanctus dixerit, multum; quanto magis dicere infelix possum, nimis incola fuit anima mea ? Fir
Abbreviated transcription (Latin):
inquͣi quia amor amo¬
ris dei cogitme. dominc.
⁊ domine credo et scio q
iuicem uos diligitis.
scd unde hoc ipsunt expe

Expanded text:
 quia amor amoris Dei cogit me. Domine et Domine, credo, scio quia invicem vos diligitis. Sed unde hoc ipse expe
Abbreviated transcription (Latin):
Raciones
ciones que
subscripte
sunt. quoniam ad excitã¬
dam legentis mentem.
ad dei amorem. uel timo¬
rem. seu ad suimet discus¬
sionem edite sunt. non
sunt legende intumultir.
sed inquiete. nec cursim¬
et uelociter. sed pausatini
cum intenta et morosa
meditacione. Nec debet
intendere lector. ut qualz
earum totam perlegat:
sed quantum sentit si¬
bi deo adiuuante ualere
ad actendendum affec¬
tum orandi. uel ꝙͣtum
illum delectat. Nec neces¬
se habet aliquam semper
a principio incipere. sed
ubi magis illi placuerit.
Ad hoc enim ip̃n paragra¬
phis sunt distincte per par¬
tes. ut ubi elegert incipiat.
aut desmat. ne prolixitas
aut frequens euisdem lo¬
a repeticio: gen̾et fastidiũ
sed potius aliꝙ̃ inte colli¬
gat lector. propter quod
facte sunt pietatis affec¬

Expanded text:
ationes tiones quae subcriptae sunt, quoniam ad excitandam legentis mentem ad Dei amorem vel timorem, seu ad suimet discussionem editae sunt, non sunt legendae in tumultu, sed in quiete, nec velociter, sed paulatim, cum intenta et morosa meditatione. Nec debet intendere lector ut quamlibet illarum totam perlegat; sed quantum sentit, Deo adjuvante, sibi valere ad accendendum affectum orandi, vel quantum illum delectat. Nec necesse habet aliquam semper a principio incipere, sed ubi magis illi placuerit. Ad hoc enim ipsum paragraphis sunt distinctae, ut ubi elegerit incipiat vel desinat, ne prolixitas aut frequens ejusdem loci repetitio generet fastidium; sed potius aliquem inde colligat lector, propter quod factae sunt, pietatis affec
Abbreviated transcription (Latin):
carnem super liquentis clementi terga
suspendis. Quid em̃ mir̃ si conditorisuo
creatura famulatur. Hoc ergo non mi¬
ror. Fac quod mirer: ambulet petrus.
manũ nature lege non sinicur in
fluctibus liciuidis habere fixa uesti¬
gia: sed accedat donum gr̃e ⁊ paulu¬
lum cesset lex ista nature. Si tues
uibe me uenire ad ce super aquas.
Tu deus es: ego homo sum. Uoliusti de
meo habere infirmitatem: in carne
quam portas: habeam ⁊ ego de tuo
potestatem ut unda me portet. Dñe
si tues uibe me uenire ad ce suꝑ acis.
si tu uisseris qui pp̃ nos factus es uia
Ꝙ oñs. ueni inquit. slec dubitauit
petrus. Audiuit dñi uerbum: ⁊ mox
cucurrit ad uerbum. Cito credidit qr
fidelis homo erat: sed cum surrexiss
uentus ualidus titubauit qr homo
erat. Titubato ista frẽs: quasi mors
fidei fuit. S ubi exclamauit. fides
iterum resurrexit. Non ambularet
nisi crederet: sed necmerg̾etur nisi

Expanded text:
carnem super liquentis elementi terga carnem super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod mirer, ambulet Petrus. manum naturae lege non sinitur in fluctibus liquidis habere fixa vestigia; sed accedat donum grotiae, et paululum cesset lex ista naturae: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Tu Deus es; ego homo sum: voluisti de meo habere infirmitatem in carne quam portas; habeam et ego de tuo potestatem, ut unda me portet. Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. si tu jusseris, qui propter nos factus es via? Et Dominus, Veni, inquit. Nec dubitavit Petrus; audivit Domini verbum, et mox cucurrit ad Verbum: cito credidit, quia fidelis homo erat. Sed cum surrexisset ventus validus, titubavit; quia homo erat. Titubatio ista, fratres, quasi mors fidei fuit: sed ubi exclamavit, fides iterum resurrexit. Non titubaret, nisi crederet: sed nec clamaret, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ta uigilia noctis: extrema pars noc¬
tis. Uigłia una: tres horas h̃t. Ac per
hoc nox quatuor uigilias habet: ter¬
nis horis per singłas uigilias distri¬
butis. Quarca ergo iugiiia noctis ħ
est nocte iam pene finita: sic uenit
in finem scłi iniqiuitatis nocte trans¬
sacta adiudicandos uiuos ⁊ mortu¬
os uenit em̃ nunc sicut audistis:
ualde mirabiłr ambulans suꝑ aqͣs
Surgebant fluctus: seo calcabant᷑
frẽmenc pelagus. sed dm̃ uestigiis mͦ¬
murabat. sed camen eum uolens no¬
iensq portabat. Quantũlib tumores
scłi potestatesq consurgant: p̾mit
eorum capud. nr̃m caput. Cum uͦ
aꝓpinciuaret nauicule turbati st̃
pre timore oiscipuli. ⁊ exclamaue¬
runt putantes fantasma esse. Qͥ¬
bus oñs ait. Habete fiduciam. Ego
sum: nolite timere. Quid est ego
sum: Non sum fantasma qd̃ puta¬
cis. agnoscite quem uidetis. Ad hnͣc
uocem exiliuit pecrus ⁊ ait. Dñe
a tues iure me uenire ad ce suꝑ
actuas. Si tues: non miror quod solidã

Expanded text:
ta vigilia noctis, extrema pars noctis est. Vigilia una tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte finita. Sic veniet in fine saeculi, iniquitatis nocte transacta, ad judicandos vivos et mortuos. Venit enim nunc, sicut audistis, valde mirabiliter ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, premit eorum caput, nostrum Caput. Cum vero appropinquaret naviculae, turbati sunt prae timore discipuli, et exclamaverunt, putantes phantasma esse. Quibus Dominus ait: Habete fiduciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad hanc vocem exsiliit Petrus et ait: Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, non miror quod solidam
Abbreviated transcription (Latin):
mina undarũ & furentium flabra
uentorum dum cant hunic atq illuc
circuuferunt om̃ium gentiũ litori¬
bus appulerunt. ꝑegrinas merces qͣ¬
cumq uenit aduexit. Quid em̃ cam
ꝑegrinũ in terra nr̃a quam ꝑ peni¬
tenciam remissio peccatoꝵ regnumq

Expanded text:
mina undarum, et furentiam flabra mina undarum, et furentiam flabra ventorum, dum eam huc atque illuc circumferunt, omnium gentium littoribus appulerunt, peregrinas merces quocumque venit, advexit. Quid enim tam peregrinum in terra nostra, quam per poenitentiam remissio peccator
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus potest ista nauicula turba¬
ri: sed quia xͦ orat non pocest mer¬
gi. Naiicellam quippe istam frẽs
ecclłiam cogitate: turbulentũ ma¬
re noc scłm. Qnando alicuis impie uolũ¬
tatis maxime potestatis persecutonem
indicit occł̾ie. & emantum in ipso est xͥa¬
num nomen conatur extinguere: sr̃
nauiculam xp̃i grandis unda consur¬
git. Sed in hus temptat̾onib eriga¬
tur andenna: ut suspensa ardori cru
cem figuret. hanc xp̃ianus respiciat
Sicut em̃ xp̃c pro nobis aĩam suam po¬
sint. sic et nos cebemus pro fr̃ib nos¬
tris animas ponere. huic ergo ancem¬
ne id est cruci xp̃i simplex conu̾satio
et pura confessio tamqña candentia
uela religentur. et hec nr̃a uela fluc¬
tibus abluantur uestis q tendatur
ut sine macula et ruga inueniat᷑.
Quantũlib mare seuiat: uentus iñ¬
cumbat. uiter fluctus ⁊ fluctus nauis
ista turbetur: tamen non mergatur.
frementis emissa est estuanciũ uolu¬

Expanded text:
fluctus, potest ipsa navicula turbafluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; turbulentum mare, hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat,Sicut enim Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere . Huic ergo antennae, id est, cruci Christi, simplex conversatio et pura confessio tanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saeviat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis ista turbetur: tantum non mergatur, frementis emissa est, aestuantium volu
Abbreviated transcription (Latin):
lam petri ꝑiclitantem: xpi¬
stum ꝑiclitantib subuemientẽ pe¬
trum uenienti xp̃o occurrentem:¬
in ciubus omnibus miraculum expͦ¬
tauimus. mist̾ium requiramus. Quan
gnificat̾onis exculpere: quasi de abstru¬
sis fanoꝵ cellis mella producimus uł xp̃i
discipulos imitantes spicas manib con¬
fricamus: ut ad lactencia grana ꝑue¬
niamus et in eis uitam inueniamus.
tum est in montem solus orare. Mons
alticudo est. Quid em̃ in hoc mundo
altius celo: Quis uero in celum ascen¬
dit: nouit optime fides nr̃a sur aũ
solus ascendit: Qinia nemo ascendit
in celum nisi qui cescendit de celo
filius hominis qui est incelo. Qũa¬
uis em̃ ⁊ infine cum uenerit ⁊ nos
omnes sua menbra collegerit ac le¬
uauerit in celum etiam tunc solus
ascendet: quia caput cum corpore su¬
o unus est xp̃c. Nunc audem solum
solus orare: quia ip̃e ascendit ad pa¬
trem pro nobis interpellare. uerũ¬
celso: nanicula turbat᷑ fluctibus
in profundo. Quia em̃ insurgunt

Expanded text:
iclitantem, Christum periclitantibus subvenientem, Petrum venienti Christo occurrentemIn quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quandgnificationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniamus, et in eis vitam inveniamus. tum est, in montem solus orare. Mons altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem solus ascendit? Quia nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum solus orare; quia ipse ascendit ad Patrem pro nobis interpellare. celso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣta sit. cũi corpori fũ ÷ data. cũad crepꝰ
uenit: qualis efficiat᷑. qͣlis cũ abscesserit.
S qm̃ quanta sit diligentissime. ac sb̾ti¬
lissime disputatũ ẽ. it eã si possemꝰ ostẽde¬
codẽ sibro illud ꝗ dixi. om̃s Artes aĩam sccũ
attusissemͥ inderi. nͨ ec aliud qͥcꝗͣ esse id

Expanded text:
quanta sit, cur corpori fuerit data, cum ad corpus venerit qualis efficiatur, qualis cum abscesserit. Sed quoniam quanta sit, diligentissime ac subtilissime disputatum est, ut eam, si possemus, ostendeIn quo libro illud quod dixi, omnes artes animam secum attulisse mihi videri;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ab ea nom̃ u̾itatis abiudicẽt. ⁊ cũ
quisdã libidĩe ⁊ uoluptate misabili.
ĩ suas tenebras: quas eoꝵ morib pa¬
ti pot̾. medicine maledicẽtes : rafugi¬
ant Uñ d̾ino afflatu ⁊ ꝓrsus ordĩa¬

Expanded text:
 ab ea nomen veritatis abjudicent: et cum quadam libidine et voluptate miserabili in suas tenebras, quas eorum morbus pati potest, medicinae maledicentes, refugiant. Unde divino afflatu et prorsus ordina
Abbreviated transcription (Latin):
hiis q̃ radicib fixa sũt ulła pot̾ ẽẽ ꝯ
iunio. Itendit se aĩa ĩ tactũ. ⁊ eo ca¬
lida. frigidiu asꝑa lenia dura. mollia
leuia gͣuia sentit atq disc̾nit. Dom̃
formaꝵ. gustãdo. olfaciẽdo. audiẽdo.

Expanded text:
his quae radicibus fixa sunt nulla potest esse communio. Intendit se anima in tactum, et eo calida, frigida, aspera, lenia, dura, mollia, levia, gravia sentit atque discernit. Deinde formarum, gustando, olfaciendo, audiendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙtos et eiũ semꝑ in pectore ferre est.
antiquoꝵ uitã siue int̾missiõe togita¬
re nam tñe sac̃dos irrep̾hensib ilis gͦdi¬
tur cũ exe̾pla patͣm p̃cedenciũ indesi¬
nẽt᷑ etintuet᷑. cũ scõy uestigia siue
cossacõne c̃osiderat et cogitõues
illicitas depͥmt nei extͣ ordiuis sui lim¬
dem operis pedem tend̾at/. Rursũ cũ me
ad cõsida̾nd̾a debita pastoris oꝑa cõfero
ꝓpendo ꝗͣta ĩtencõne curandũ est ut sit o¬
pera cõne p̃cipuus qͣtinus uite uiã sb̾di¬
tis denũciet. Et grex qui pastoris uocẽ
mores ꝙ sequitur ꝑ erempla melius ꝗͣ
ꝑ a̾ba gͣdiatur. Qⁱ .ni. loci sui exigitur¬
necessitate sũma dicere. Hͣc ead̾ necelsi¬
tate suma mostͣre. Illa nãq uox libẽ¬

Expanded text:
s semper in pectore ferre est, antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos inreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem operis tendat. Rursum cum me ad consideranda debita pastoris opera confero, perpendo quanta intentione curandum est ut sit operatione praecipuus, quatenus vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate com
Abbreviated transcription (Latin):
slũernd dormiti ño adiciat ut resurgat
quodam mͦ nat᷑alis. Mort̾e quippe horres
ub opĩo s n᷑ã nͨ mors hũana accederet
nͥ expena qͣ pͨcesserat culpa qͣ iꝑt̃ si aĩalia
q̃ ita cͤta sunt ut suo qͦ t̃pore moriẽt᷑.
mortẽ ẜiutiunt. diligunt uitam. qͣstomaq̃¬
hoqͥ sic fñerat catus. ut si uiuere sinẽ
pͤt ato noluisset. sine cͤmino uiueret.
hinc itaq necesse ẽ. ut tͥstes simus. qñ nos
moriendo desermt quos amamus. qa e¬
si nommus eos non met̃nũ relinq̃re nos
mansuros. s alꝗͣtidum pͤcedere seqͣturos
tñ mors ip̃a ꝗnatura refugit. cũ ocupat
dilectum. cont̾stat in nobis dilectõms
affectum.Iõ ño ãm onunt apłs ut nõ cõtͥste¬
niur. s non sicat cet̾i sĩo hñt. Const̾stam᷑
gͦnos in nr̃oꝵ mortib necessitate amitẽdi
s cñ spe recipiendi. Inde angunur. huic
consolamur.Iñ inf̾irmitas afficit. huic
fĩdes reficit. hñs dolet humanã c̃odic̃o.
huc sanat dunna ꝓmissio. ꝓinde põpa

Expanded text:
t non adjiciet ut resurgat? quodammodo naturalis, mortem quippe horret non opinio, sed natura; nec mors homini accederet nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia, quae ita creata sunt ut suo quoque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam, quanto ma sic fuerat creatus, ut si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret? Hinc itaque necesse est ut tristes simus, quando nos moriendo deserunt quos amamus: quia etsi novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere secuturos; tamen mors ipsa quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Ideo non admonuit Apostolus, ut non contristemur; sed, non sicut cergo nos in nostrorum mortibus, necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi: inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Proinde pompa
Abbreviated transcription (Latin):
culas tergat. qma necesse ẽ ut esse mũ¬
da studeat esse manus que diluere sor
curat. ne tacta q̃ q̃ detͥnis ĩ qͥnet: si sor¬
dida in se fetens lutum tenet. scͥpt̃
semet ip̃m gͦ qͣtũ debeat mũd̾ari os̃¬
spiciat. qmi etͣitatis tẽpli uasa uĩuẽ¬
cia in sinu ꝓpͥe cõu̾sacõnis portat. hinic
diuiua uoce p̃cipitur ut in aaron
pectore rõnale idicii uittis ligan
r̃o sola constringat. nec indiscͤtũ qͥd
uel inutile cogitet.qui ad exẽplũ ala¬
is cõstitutus ex gͣuitate ute semꝑ do¬
bet ostendere quantã in pectore r õn

Expanded text:
cesse est ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat: ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc nasemetipsos ergo quantum debeant mundari conspiciat, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae conversationis portat. Hinc divina voce praecipitur, ut in Aaron pectore rationale judicii vittis liganteant, sed ratio sola constringat; nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ostendere quantam in pectore rationem
Abbreviated transcription (Latin):
petis: an non es dicturus. panenino
Dam̃ ex eo quod dedi tibi Quid enĩ
actulisti qͣndo uenisti: Om̃ia que
creaui: creatus hic inuenisti: Nichil
actulisti: nicħ hinc tolles: De meo
mͥ quare non donas: Quia tu plenꝰ
es: et pauper inanis est: Primordi
a ur̃a attendite: Ambo nudi nati
estis it tu gͦ nudus natus es :Multa
hic inuenisti. Nunqͥd tecum aliquid
actulisti: De meo quero: da ⁊ reddo:
Habiusti me largitorem: facito debi¬
torem: Parum est qd̃ dixi Habuis¬
ti me largicorem fac me debitorem.
Habeanite feneratorẽ Pauca michi
das: plura reddam Terrena mͥ dae:
celestia reddam: Temporalia mͥ das:
eterna restituam. Te ip̃m reddam:
qͣndo de mͥ reddidero Eplicit ser¬

Expanded text:
petis. An non es dicturus, Panem nospetis. An non es dicturus, Panem nosmihi ex eo quod dedi tibi. Quid enim attulisti, quando huc venisti? Omnia quae creavi, creatus hic invenisti: nihil attulisti, nihil hinc tolles. De meo mihi quare non donas? Quia tu plenus es, et pauper inanis est. Primordia vestra attendite: ambo nudi nati estis. Et tu ergo nudus natus es. Multa hic invenisti: numquid tecum aliquid attulisti? De meo quaero: da, et reddo. Habuisti me largitorem, fac cito debitorem. Parum est quod dixi, Habuisti me largitorem, fac me debitorem: habeam te feneratorem. Pauca mihi das, plura reddam. Terrena mihi das, coelestia reddam. Temporalia mihi das, aeterna restituam. Te ipsum tibi reddam, quando te mihi reddidero. SER
Abbreviated transcription (Latin):
ris Non diceret saule saule: nͥ quia
sursum erat Sursum eũ saulus ñ
ꝑsequebatur: Nondiceret quid me
ꝑsequeris. quia sursum erat: nͥ ẽẽt
et deorsum: Tuece xp̃m sursum:
agnoscite deorsum: Halete xp̃m sur¬
sum largientẽ: hic agnoscite indigẽ¬
tem: Hic pauper est: Ibi diues est:
Quod hic pauper est xp̃c ꝓ nobis. ip̃e
loquitur : Esuruii. sitiui. nuidus fui.
hospes fui. incarcere fui:. Et quibus¬
dam dixit ¶inistrastis mͥ: quibus
cit: Et hic ad ip̃as diuitias ꝑtinebat:
aquam in uinũ uertere Si cliues ẽ
qui halet uinum: qualis diues est qͥ
tam̃ hic pauper esurit: sitit. nudus
slulti clicunt in pauꝑ sum: ⁊ uerũ
dicunt Agnosco pauꝑem aliquid ha¬
bentẽ: agnosdo et indigentem S ht̃
quidam młtum auti ⁊ argenti. Ou
uis habeas quicũq cdiues es: dei mẽ¬
dicus es: uenitur adhoram oratõnis.
et ibi te ꝓbo: P̾etis: quomodo nõ pau¬
per es qui petis: pͥlus ad eo panem

Expanded text:
ris . Non diceret, Saule, Saule, nisi quia ris . Non diceret, Saule, Saule, nisi quia sursum erat. Sursum eum Saulus non persequebatur: non diceret, Quid me persequeris? qui sursum erat, nisi esset et deorsum. Timete Christum sursum, agnoscite deorsum. Habe Christum sursum largientem, hic agnosce indigentem. Hic pauper est, ibi dives est. Quod hic pauper est Christus, pro nobis ipse loquitur: Esurivi, sitivi, nudus fui, hospes fui, in carcere fui. Et quibusdam dixit, Ministrastis mihi: quibuscit? Et hic ad ipsas divitias pertinebat, ut aquam in vinum verteret. Si dives est qui habet vinum, qualis dives est qui tamen hic pauper esurit, sitit, nudus Multi mihi dicunt, Pauper sum: et verum dicunt. Agnosco pauperem aliquid habentem, agnosco et indigentem. Sed habet quidam multum auri et argenti. O si vis habeas quicumque dives es, Dei mendicus es. Venitur ad horam orationis, et ibi te probo. Petis. Quomodo non pauper es, qui petis? Plus addo, Panem
Abbreviated transcription (Latin):
est dormiuit comp̾hensus est. cesꝰ
est. crucifixus est. occisus est: Ista
est. uia. Ambula ꝑ humilitatem:
ut uenias ad et̾nitatem: Pt̃ xp̃s
Non recessit a patre: et uenit ad nos:
Ubera sugebat: et mundũ ꝯtinebat
Inpresepe iacebat: angłos pascebat.
Deus ⁊ hõ idem ds̃ qui homo. idest
hõ qui dõ: s nõ unde homo inde
carnem assumendo addendo quod
nõ erat. nõ perdendo qd̃ erat Ergo
et modo iam passus. ꝑ ip̃am humi¬
litatem iam mortuus. iam sepultꝰ
iam resurrexit. iam ascendit in ce¬
lum Ibi est et sedet ad dext̾am pa¬
tris et hic est egens in pauperib
sius Etiam hesternodie hoc com
uidebis Dico enim uob̾. udebitis
celum aꝑtum.⁊ angłos dei ascenden¬
tes. ⁊ descendentes ad filiũ hõis: ¶l
ti sumus: Nunqͥd ⁊ hodie eadem
replicare delemus÷ Qui ad fuerũt
in luis: Sursum apud patrem:
deorsum in nob̾: Unde ⁊ uox illa ad
saulum. Saule saule quid me ꝑseq̃¬

Expanded text:
est, dormivit, comprehensus est, caesus est, dormivit, comprehensus est, caesus est, crucifixus est, occisus est. Ista est via: ambula per humilitatem, ut venias ad aeternitatem. Deus Christus Non recessit a Patre, et venit ad nos. Ubera sugebat, et mundum continebat. In praesepi jacebat, et Angelos pascebat. Deus et homo, idem Deus qui homo, idem homo qui Deus. Sed non unde homo, indecarnem assumendo; addendo quod non erat, non perdendo quod erat. Ergo et modo jam passus per ipsam humilitatem, jam mortuus, jam sepultus, jam resurrexit, jam ascendit in coelum, ibi est et sedet ad dexteram Patris: et hic est egens in pauperibus suis. Etiam hesterno die hoc commvidebis. Dico enim vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis . ti sumus: numquid et hodie eadem replicare debemus? Qui adfuerunt in suis; sursum apud Patrem, deorsum in nobis. Unde et vox illa ad Saulum, Saule, Saule, quia me perseque
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs xp̃c: hoc ei suggessit diabol
Esuriuit enuim quia ⁊ hoc cagnatꝰ
est. quia ⁊ hoc ad utilitatẽ ꝑtinuit.
ħsuriuit panis: sicut defecit iua.
sicut uulnerata est sanitas. sicut
mortua est uita Cum gͦ esuriret
ut nostis: ait illi temptator: Si
filius dei es: dic lapidib istis. ut
panes fiant: ł respondens cẽpta¬
tora: docens te respondere tẽptatori
ad hoc enim pugnat imperatoR
ut milites discant: Quid respõdit:
Non in solo pane uiuit homo: s
in om̃i uerbo dei Et nõ fecit de la¬
pidibus panes: qui utiq sic potu¬
it facere: sicut de aqua uinum:
contẽpnatur: Et cum uiciss dia¬
bolum temptatorem: uenerunt
angłi ⁊ ministrabant ei Qui ergo
tantũ poterat. quare illud nõ fecit.
et hoc fecit: Lege immo recole qd̾
modo audisti qͣndo fecit hoc. id est
de aqua uinũ Quid addidit euã¬
gelista: Et crediderunt in eumdiᷤᷤ¬
cipuli eius: Nunqͥd diabolus fue¬
ta potuit esuriuit. sitiuit. fatigatꝰ

Expanded text:
stus, hoc ei suggessit diabolus. Esurivit enim, quia et hoc dignatus est, quia et hoc ad humilitatem pertinuit. Esurivit panis, sicut defecit via, sicut vulnerata est sanitas, sicut mortua est vita. Cum ergo esuriret, ut nostis, ait illi tentator: Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant. Et respondit tentatori, docens te respondere tentatori. Ad hoc enim pugnat imperator, ut milites discant. Quid respondit? Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Et non fecit de lapidibus panes, qui utique sic potuit facere, sicut de aqua vinum. contemnatur. Et cum vicisset diabolum tentatorem, venerunt Angeli, et ministrabant ei . Qui ergo tantum poterat, quare illud non fecit, et hoc fecit? Lege, imo recole, quod modo audisti, quando fecit hoc, id est, de aqua vinum: quid addidit Evangelista? Et crediderunt in eum discipuli ejus. Numquid tunc diabolus fueta potuit, esurivit, sitivit, fatigatus
Abbreviated transcription (Latin):
homines uindicari qͣndo leduntur:
suꝑbia facit. qm̃ humiliari dedig¬
nantur: uindicari uolunt: quasi
pena cuiq ꝓdesse possit aliena: Lesus
et iniuriam passus: uindicari uult:
De aliena pena: querit sibi medicam̃¬
tum: et ad quirit grande torm̃tum:
ter cetera filius uͥgins uenit ad nup¬
tias: qui cum apud patrem esset. in¬
sticuit nuptias Quomͦ facta est pͥ¬
ia mulier ꝑ qͣm uenit peccatum de
uiro sine femna. sic uir ꝑ quem
deletũ est peccatũ de femina sine uiro:
Per illum sumus: per hũc surgimꝰ:
Et quid inipsis fecit nuptiis: De a¬
qua uinum Quid potentius: Qui
poterat talia facere: dignatus. est. ĩ¬
digere Qui fecit de aqua uinum:
potuit facere ⁊ de lapidib panem:
Eadem potentia erat: S tunc dia¬
bolus temptaiut: ideo xp̃c non fecit:¬

Expanded text:
homines vindicari quando laeduntur, homines vindicari quando laeduntur, superbia facit. Cum humiliari dedignantur, vindicari volunt: quasi poena cuique prodesse possit aliena. Laesus et injuriam passus, vindicam vult: de aliena poena sibi quaerit medicamentum, et acquirit grande tormentum. ter caetera Filius virginis venit ad nuptias: qui cum apud Patrem esset, instituit nuptias. Quomodo facta est prima mulier, per quam venit peccatum, de viro sine femina: sic vir, per quem deletum est peccatum, de femina sine viro. Per illum ruimus, per hunc surgimus. Et quid in ipsis nuptiis fecit? De aqua vinum. Quid potentius? Qui poterat talia facere, dignatus est indigere. Qui fecit de aqua vinum, potuit facere et de lapidibus panem. Eadem potentia erat: sed tunc diabolus tentavit, ideo Christus non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderat: Nunquid paulus in celũ¬
dos. trahebat: et ip̃os ubic latenteᷤᷤ
querebat Ipsis inuenitis: nulla ratẽe
lez Unde clamat: De celo: Ergo sur¬
sum est: Quid me ꝑsequeris: Ergo
deorsum est: Om̃ia et si breuiter ut po¬
tui exposui: caritati ur̃e erogaui qd̃
ad me ꝑtinet: Quod autẽ ad uos ꝑti¬
net: pauperes cogitate conu̾si ad dñm:
kĩii in xp̃m enim credentes
didicistis. et assidue etiam nos minis¬
terio nr̃o cõniendaiumꝰ uobis: quod
medicina tumentis hõis humilitas
est xp̃i: slon enim ꝑisset homo: nisi sr̃¬
biam suscepisset: Inicium enĩ sicut
scriptura dicit om̃is peccati: suꝑbia:
sontra intium perati. inittium us¬
ticie necessarium fuit: Si gͦ initiũ
om̃is peccati. suꝑbia: unde sanaret᷑
tumor suꝑbie: nisi dñs dignatus
eẽt. humilis fieri ͤ Erubescat hõ. eẽ.
suꝑbus: qm̃ factus est humilis ds̃.
Nam qͣndo dicitur homini ut hu¬
miliet se: dedignatur: ł ut uelint

Expanded text:
ascenderat? Numquid Paulus ascenderat? Numquid Paulus dos trahebat, ipsos ubique latentes quaerebat, ipsis inventis nulla ratione e, Saule. Unde clamat? De coelo. Ergo sursum est. Quid me persequeris? Ergo deorsum est. Omnia, etsi breviter, ut potui, exposui Charitati vestrae. Erogavi quod ad me pertinet: quod autem ad vos pertinet, pauperes cogitate. Conversi ad Dominum, Christum enim credentes didicistis, et assidue etiam nos ministerio nostro commendamus vobis; quod medicina tumoris hominis, humilitas est Christi. Non enim perisset homo, nisi superbia tumuisset. Initium enim, sicut Scriptura dicit, omnis peccati, superbia . Contra initium peccati, initium justitiae necessarium fuit. Si ergo initium omnis peccati superbia; unde sanaretur tumor superbiae, nisi Deus dignatus esset humilis fieri? Erubescat homo esse superbus; quoniam factus est humilis Deus. Nam quando dicitur homini ut humiliet se, dedignatur: et ut velint
Abbreviated transcription (Latin):
pertum. ⁊ angłos dei ascendentes ⁊ de¬
cendentes ad filium hõis: Ette quod
uidit iacob ecce quare ꝑfridit lapidẽ
oleo iacob: ecce quare xp̃m ꝓphetam
significauit et figurauit iacob Iud
dire intelligo: Dicam ⁊ hoc breuiter:
ut dñs donat: Ascendentes ⁊ descen¬
dentes angłos ad filium hõis. qͦmͦ
si descendunt ad illum. hic. est. si as¬
cendunt ad illũ sursum est: Si ã
ad illum ascendunt. ad illũ descen¬
dunt: et sursum. est. ⁊ hic est: Nul¬
lo pacto fieri potest ut ad ip̃m ascen¬
dant. et ad illum descendant: nisi ⁊
ibi sit quo ascendunt. ⁊ hic sit qͦ
descendunt: Quomodo ꝓbamus
et illic eu messe. ⁊ hic eum esse : Respon¬
deat nobis paulus qui pͥmo saulus:
Exꝑtus est illud ip̃e: qͣndo prius erat
ꝑsecutor et postea factus est p̾dicator.
Prius iacob: postea isrł qui erat et
orsum. Primo ip̃a dñi uox de celo
hoc ostendit: Saule saule qͥd me ꝑ¬
sequeris: Nunquid paulus incelum

Expanded text:
pertum, et Angelos Dei ascendentes et depertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Fiob: ecce quare perfudit lapidem oleo Jacob; ecce quare Christum propheta significavit et figuravit Jacob. Illud dire, intelligo. Dicam et hoc breviter, ut Dominus donat: Ascendentes et descendentes Angelos ad Filium hominis. Quomodo si descendunt ad illum, hic est: si ascendunt ad illum, sursum est? Si autem ad illum ascendunt, ad illum descendunt, et sursum est, et hic est. Nullo pacto fieri potest ut ad illum ascendant, et ad illum descendant; nisi et ibi sit quo ascendunt, et hic sit quo descendunt. Quomodo probamus et illic eum esse, et hic eum esse? Respondeat nobis Paulus, qui primo Saulus. Expertus est illud ipse, quando prius erat persecutor, et postea factus est praedicator: prius Jacob, postea Israel: qui erat et orsum. Primo ipsa Domini vox de coelo hoc ostendit: Saule, Saule, quid me persequeris ? Numquid Paulus in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. ⁊ licet Etce uir israelita: in qͦ
dolus non est: Quando auclis ecce uͥ
isrłita: ueniat tibi inmentẽ isrł Cũ
uenerit tibi inmentẽ isrł. ueniet
tibi inmentẽ somnium illius: In som¬
nio scalam uidit: aterra usq ad ce¬
lum dñm suꝑ incumbentẽ. angłoᷤᷤ
dei ascendentes ⁊ descendentes: Hoc
somnium iacob uidit : Post hoc aũ
appellatus. est. usrł idem: post parlũ
ueniens de mesopotamia ⁊ agensitͥ
Si ergo iacob iudit scalam qui est
et isrł appellatus: est aut̃ ⁊ nathana¬
el iste iur isrłita in quo dolus non
est Ideo cum miratus eẽt. quia dix̃
ei dñs. sub arbore fici iudi te: dixit
ei Mauis his uidebit: Et itemdix
somniũ iacob Cui dixit ⁊ ẜi quẽ
appellauit isrłitam: in quo dolus ñ
esset. Quasi diceret: Cuiꝰ nomine te
appeslaui: ip̃uis somniũ in te appa¬
rebit: Noli festinare mirati: maio¬
ra horum uideb̾ Uidebitis celum a¬

Expanded text:
Dominus, et dicet, Ecce vere Israelita, in quo Dominus, et dicet, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Quando audis, Ecce vere Israelita; veniat tibi in mentem Israel: cum venerit tibi in mentem Israel, veniat tibi in mentem somnium illius, in quo somnio scalam vidit a terra usque ad coelum, Dominum superincumbentem, Angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc somnium Jacob vidit. Post hoc autem appellatus est Israel: id est, post paululum veniens de Mesopotamia et agens iter. Si ergo Jacob vidit scalam, qui est et Israel appellatus; est autem et Nathanael iste vere Israelita, in quo dolus non est: ideo cum miratus esset quia dixit ei Dominus, Sub arbore fici vidi te; dixit ei, Majus his videbis. Et item dixit ei somnium Jacob. Cui dixit? Ei quem appellavit Israelitam, in quo dolus non esset. Quasi qui diceret: Cujus nomine te appellavi, ipsius somnium in te apparebit; noli festinare mirari, majora horum videbis. Videbitis coelum a
Abbreviated transcription (Latin):
geretur:sangius ille p̾ciosus non
funderetur: Si sangius ille nõ fun¬
deretur: orbis terrarũ non redi¬
meretur: Quia gͦ nobis ꝓficit ce¬
citas eoꝵ. ideo aminore fratre.
maior supplantatus est. ⁊ appellatꝰ
est. minor supplantator S qͣm
finis scłi et credet totus isrł Non
illi qui modo sunt: s filii ip̃orũ
qui tunc erunt: Nam mͦ isti per
uias istas ambulantes. ibunt ad
loca sua: transibũt ad dampnatõ¬
nem ꝑpetuam. Quando aut̃ factꝰ
fuerit unus popłs totus: fiet illd̃
qd̃ canimus: Saturabor dũ mani¬
festabitur głia tua Dum uenerit
ꝓmissio que nob̾ ꝓmictit᷑. ut uide¬
amus facie ad fatiem: mͦ uidemus
per speculum inenigmate ⁊ ex parte.
Quando autẽ uterq popłs iam pur¬
gatus. iam resuscitatus. iam corona¬
tus. iam ĩmortalem formam et in ĩ¬
corrupdõem ꝑpetuam cõmutatus. iu¬
debit dm̃ facie ad faciem: ⁊iam ñ
erit iacob. s solus erit isrł Tunc ĩ

Expanded text:
geretur sanguis ille pretiosus non geretur sanguis ille pretiosus non funderetur: si sanguis ille non funderetur, orbis terrarum non redimeretur. Quia ergo nobis profuit caecitas illorum, ideo a minore fratre major supplantatus est, et appellatus est minor Supplantator. Sed quafinis saeculi, et credet totus Israel: non illi qui modo sunt, sed filii ipsorum qui tunc erunt. Nam modo isti per vias suas ambulantes ibunt ad loca sua, transibunt ad damnationem perpetuam. Quando autem factus fuerit unus totus populus, fiet illud quod canimus: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Dum venerit promissio, quae nobis promittitur, ut videamus facie ad faciem. Modo videmus per speculum in aenigmate et ex parte: quando autem uterque populus jam purgatus, jam resuscitatus, jam coronatus, jam in immortalem formam et in incorruptionem perpetuam commutatus, videbit Deum facie ad faciem, et jam non erit Jacob, sed solus erit Israel; tunc e
Abbreviated transcription (Latin):
Non uocaberis abram: s abraham
Ex illo: nõ est uocatus abram Qri¬
te inscripturis ⁊ uidebitis: Suꝑiꝰ
anteqͣm acciperet illud nom̃: non
est uocatus nisi abram Postea qͣm
accepit: non est. uocatus nͥabrahã:
Iste autẽ iacob qͣndo accepit aliud
nomen: eadem uerba aucdiuit. Nõ
uocaberis lacob: s uocaberis isrł:
Querite scripturas et uidete:quia
utrumq semper uocatus est. ⁊ iacob
et istł Accepto alio nomine abrahã
uocatus est et isrł Nom̃ abrahe in
hoc scło explicandũ fuit: Hic est enĩ
factus pater młtarum gentiũ: unde
nomen accepit: Nom̃ autẽ isrł ad al¬
terum scłm ꝑtinet: ubi uidebimus
in hoc tempore: et iacob est. ⁊ isrł. Ia¬
cob in re: iscł in spe: Supplantator
enum fr̃is: dicitur popłs minor ppłi
maioris: Nunqͥd nos supplantauimꝰ
uideos: S supplantatores illorũ
dicimur quia nr̃i causa sunt supo¬
lantati. Nisi excecati ẽẽnt: xp̃c non
crucifigeretur: Si xp̃c non crucifi¬

Expanded text:
Non vocaberis Abram, sed Abraham , ex illo non est vocatus Abram. Quaerite in Scripturis, et videbitis superius antequam acciperet aliud nomen, non est vocatus nisi Abram: posteaquam accepit, non est vocatus nisi Abraham. Iste autem Jacob, quando accepit aliud nomen, eadem verba audivit, Non vocaberis Jacob, sed vocaberis Israel. Quaerite Scripturas, et videte quia utrumque semper vocatus est, et Jacob et Israel. Accepto alio nomine Abram, nvocatus est, et Israel. Nomen Abrahae in hoc saeculo explicandum fuit: hic est enim factus pater multarum gentium, unde nomen accepit. Nomen autem Israel ad alterum saeculum pertinet, ubi videbimus in hoc tempore et Jacob est et Israel; Jacob in re, Israel in spe. Supplantator enim fratris dicitur populus minor populi majoris. Numquid nos supplantavimus Judaeos? Sed supplantatores dicimur illorum, quia nostri causa sunt supplantati. Nisi excaecati essent, Christus non crucifigeretur: si Christus non crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
cuit cibi ciuod ciusq peccanit: non te¬
tigisti ĩmundum. Redarguisti. corripui¬
sti. monuisti. adhibiusti. etiam si res ex¬
egit congruam ⁊ ciue unitatem non
niolet oisciplinam: existi inde. Attendi¬
te ini facta sanctoꝵ ne forte nr̃a iundeat᷑
int̾pretato. Quomodo hec uerba intel¬
lexerunt sancti: sic utiq intelligenda
sunt. Exite inde dicit ꝓpħa. Prius ufi¬
tata ip̃ius uerbi consuetudine assero
istam sententiam ⁊ post ea ostendo nõ
meam. Plerumq accusant᷑ homines:
et cum accusati fuerint defendunt se.
sum autem se ille qui accusatur homo
rõnabiliter uisteq defendit qui audi¬
unt oicunt. Exiit inde. Manens loco exi

Expanded text:
cuit tibi quod quisque peccavit; non tecuit tibi quod quisque peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque defenderit, qui audiunt, dicunt, Exiit inde. Quo inde exi
Abbreviated transcription (Latin):
Utraq gͦ crescunt usq ad messem: ⁊ su¬
as sententias inscripturis hñt zizana
uel palee. Si autem frumenta que
non intelligunt confundũt ⁊ confũ¬
dantur: atq ita ꝑ strepunt ceca cupi¬
oitate ut noluit obmutescere. uł pa¬
tefacta ueritate. Ecce inquiũt dicit
ꝓpħa. Recedite ⁊ exite nice: ⁊ ĩmundũ
ne tetig̾itis. Qũo gͦ malos pro pace to¬
ierabimuis a quibus pro pace exire &
recedert uibemur ne tangamus im¬
mindũ: Nos istam recessionem spiri¬
taliter intelligimus: illi corꝑaliter
Nam ⁊ ego clamabo cum ꝓpħa ⁊ qͣlia¬
cunq sumus uasa utitur nobis d̾s
in disponsatõne ur̃a. Clamamus et
nos ⁊ dicimus uobis recedite ⁊ exite
inde: ⁊ ĩ mũdum ne tetigͥitis: s con¬
tactu cordis non corporis. Quid est em̃
tangere ĩmũdum: nisi consentire
peccatis: Quid est autem inde nisi facere
quod ꝑtinet ad corrept̾onem malorum
cinantum pro unius cuiusqs gradu at¬
que ꝑsona salua pace fieri potest: Displi¬

Expanded text:
Utraque ergo crescunt usque ad messem; et suas sententias in Scripturis habent zizania vel paleae, suas autem frumenta. Quas qui non intelligunt, confundunt, et confunduntur; atque ita perstrepunt caeca cupiditate, ut nolint obmutescere vel patefacta vePropheta: Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis. Quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter. Nam et ego clamo cum Propheta; et qualiacunque sumus vasa, utitur nobis Deus in dispensatione vestra. Clamamus et nos, et dicimus vobis, recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactu cordis, non corporis. Quid est enim tangere immundum, nisi consentire peccatis? Quid est autem exire inde, nisi facere quod pertinet ad correptionem malorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona salva pace fieri potest? Displi
Abbreviated transcription (Latin):
est ad dm̃. Euscipis hospitem. cuiꝰ
et tu es comes inuia: quia om̃es
peregrini sumus: Ip̃e est xp̃ianus
est. Ibi hospites non erimus: Nam
unusquisq hic et in domo sua hoᷤᷤ¬
pes est. Si non est hospes: nõ inde
transeat. Si transiturus est: hos¬
pes est Non se fallat: hospes est:
Uelit nolit: hospes est: S dimit¬
tat illam domũ filiis sius: hospes
hospitib: Quare et instabulo si ẽẽs:
non alio uenient discederes: Hoc fa¬
cis in domo tua: Cessit tibi locum
patertuus: cessurus es locũ filiis
tius: Nec mansurus manes: Nec
mansurus relinques: Si om̃s tͥn¬
simus. aliquid qd̾ transire ñ potest
operemur: ut cum tͣnfierimus et
illo uenerimus. unde nõ transeamꝰ:
opera nr̃a bona ibi inueniamꝰ: Custoᷤ
est xp̃c: qui times ne ꝑdas ꝙ erogas:

Expanded text:
est ad Deum. Suscipis hospitem, cujus est ad Deum. Suscipis hospitem, cujus et tu es comes in via: quia omnes peregrini sumus. Ipse est christianus, est; ibi hospites non erimus. Nam unusquisque hic, et in domo sua hospes est. Si non est hospes, non inde transeat. Si transiturus est, hospes est. Non se fallat, hospes est: velit nolit, hospes est. Sed dimittit illam domum filiis suis, hospes hospitibus. Quare? Et in stabulo si esses, non alio veniente discederes? Hoc facis et in domo tua. Cessit tibi locum pater tuus, cessurus es locum filiis tuis. Nec mansurus manes, nec mansuris relinques. Si omnes transimus, aliquid quod transire non potest operemur: ut cum transierimus, et illo venerimus unde non transeamus, opera nostra bona ibi inveniamus. Custos est Christus, quid times ne perdas quod erogas?
Abbreviated transcription (Latin):
calipsis hoc habet scriptum: Post
hec uidi ex om̃i lingua ⁊ gente. et
tribu. uenientes cum stolis albis. et
palmis. młtitudinem qͣm dinume¬
rare nemo potest: Hec est massa sãc¬
toꝵ: Quanto clariore uoce dictura
est area uentilata a turba impioꝵ
gata.ad ignes eternos separatis
his qui p̾munt non tangunt
Mulier enim quedam fimbriam
tangebat: turba xp̃m p̾mebat: Se¬
gregatis om̃ib dampnandis. mas¬
sa purgata stans ad dext̾am. nlłm
sibi timens misceri maloꝵ. nlłm
timens ꝑdere bonoꝵ regnatura cũ
xp̃o qͣnta fiducia dictũ est. ego cog¬
noui qr magnus est dñs: Siergo
fr̃s mei granis loquor. si agnos¬
cunt quod dico p̾destinati ĩ uitã
et̾nam operib loqͣntur non uocibus:
Cogimur loqui uob̃ quod nõ debui¬
mis. Inuenire eium in uob̾ debiimꝰ
quod laudatemus: non querere qd̃
aminonerenus. Etce tam̃ breuiter
dico: non immoror Agnoscite hoᷤ¬
pitalitatem Per hanc ꝑuentum

Expanded text:
simi. Apocalypsis hoc habet scriptum: Post simi. Apocalypsis hoc habet scriptum: Post haec vidi ex omni lingua et gente et tribu venientes cum stolis albis et palmis, multitudinem quam nemo dinumerare potest . Haec est massa sanctorum. Quanto clariore voce dictura est area ventilata, a turba impiorugata, ad ignes aeternos separatis his qui premunt, non tangunt: mulier enim quaedam fimbriam tangebat, turba Christum premebat : segregatis ergo omnibus damnandis, massa purgata stans ad dexteram, nullum sibi timens misceri malorum, nullum timens perdere bonorum, regnatura cum Christo, quanta fiducia dictura est, Ego cognovi quia magnus est Dofratres mei, granis loquor, si agnoscunt quod dico, praedestinati in vitam ernam, operibus loquantur, non vocibus. Cogimur loqui vobis quod non debuimus. Invenire enim in vobis debuimus quod laudaremus, non quaerere quod admoneremus. Ecce tamen breviter dico, non immoror. Agnoscite hospitalitatem, per hanc perventum
Abbreviated transcription (Latin):
lant per illam: Quid gaudent ad ml'¬
titudines: Audite me pauci: scio qr
multi auditis: pauci obauditis: Are¬
am uideo: grana quero: Et uix uiden¬
tur grana. quando area trituratur:
s futurum est ut uentiletur Pauci
gͦ qui saluantur: in comꝑatiõe mł¬
toꝵ ꝑituroꝵ: Nam ipsi pauci mag¬
nam massam facturi sunt Cũ uen̾it
uentilator: ferens uentilabrum in
manu sua mundabit aream suam.
Frumenta recondet inhorreum: pale¬
am autẽ comburet igni in extingui¬
bili. Non subsannet palea granum.
hoc uerum loquitur: neminem fal¬
lit: Estote gͦ inter młtos młti. s in
comꝑatione quoꝵdam młtoꝵ pauci.
Tauta massa ꝓcessura est: de hac area:
ut impleat horreum celi Non enim
et ꝯtra sibi esset qui alio loco dixit.
multi aboriente ⁊ occidente uenient.
Mulci cerce pauci: et pauci multiz
alii ergo pauci: alii mła. Non.S
ipsi pauci qui młti Pauci in com¬
paratõe młtoꝵ ꝑdicoꝵ: multi in

Expanded text:
lant per illam . Quid gaudemus ad mullant per illam . Quid gaudemus ad multitudines? Audite me, pauci. Scio quia multi auditis, et pauci obauditis. Aream video, grana quaero. Et vix, videntur grana, quando aera trituratur: sed futurum est ut ventiletur. Pauci ergo qui salvantur in comparatione multorum periturorum. Nam ipsi pauci magnam massam facturi sunt. Cum venerit ventilator ferens ventilabrum in manu sua, mundabit aream suam: frumenta recondet in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili . Non subsannet palea granum: hoc verum loquitur, neminem fallit. Estote ergo inter multos multi, sed in comparatione quorumdam multorum pauci. Tanta massa processura est de hac area, ut impleat horreum coeli. Non enim contrarius sibi esset, qui alio loco dixit, Multi ab oriente et occidente venient . Multi certe pauci: et pauci, et multi. Alii ergo pauci, alii multi? Non. Sed ipsi pauci qui multi: pauci in comparatione perditorum, multi in
Abbreviated transcription (Latin):
ria sata farine de quib dñs
loquebatur. genus huma¬
num est. Recolite diluuium.unde
ceter repararentur: tres remanser̃t.
Tres filios habebat noe: de ip̃is repa¬
ratum est genus humanũ: Mulier
illa sancta que abscondit fermentũ.
sapientia est Etce clamat orbis totuᷤ
in eccłia dei. Ego cognoui tid̾ magnꝰ
est dominus:Certe pauti sunt qui sal¬
uantur: Recolitis questionem. ex euã¬
gelio nob̃ modo ꝓpositam: Dño clictũ
est.si pauci sunt qui saluantrr. Dñs
ad hoc quid: Non ait non pauci. s
multi sunt qui saluantur. Non hoc
dixit: S quid dixit: Cum audisset
si pauci sunt qui saluantur: conten¬
dite inquit intrare per angustam
portam: Quando audis. gͦ pauci sũt
qui saluantur: confirmatur dñs ꝙ
audiuit. Per angustam portam pau¬
ci intrant: AAlio loco: ip̃e hocait: Arta
uia est et angusta que clucit ad uitã
et paucisunt qui ingrediunt᷑ ꝑ eam.
Iata autẽ et spatiosa uia est q̃ ducit
ad intentum et mlti sunt qui ambu¬

Expanded text:
ria sata farinae, de quibus Dominus loquebatur, genus humanum est. Recolite diluvium: unde caeteri repararentur, tres remanserunt. Tres filios habebat Noe, de ipsis reparatum est genus humanum. Mulier illa sancta quae abscondit fermentum, sapientia est. Ecce clamat orbis totus in Ecclesia Dei: Ego cognovi quia magnus est Dominus . Certe pauci sunt qui salvantur. Recolitis quaestionem ex Evangelio nobis modo propositam: Domine, dictum est, si pauci sunt qui salvantur? Dominus ad hoc quid? Non ait, Non pauci, sed multi sunt qui salvantur. Non hoc dixit. Sed quid dixit, cum audisset, Si pauci sunt qui salvantur? Contendite intrare per angustam portam. Quando audis ergo, Pauci sunt qui salvantur, confirmavit Dominus quod audivit. Per angustam portam pauci intrant. Alio loco ipse ait: Arcta via est et angusta quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per illam: lata autem et spatiosa est via quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambu