comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si. Curia : lege regitur cu¬
riȩ. nec ei aliquid ÷ cum rapi¬
nis: nisi ultio rapinarum.
Magnum hoc regis: magnum
sapientis initium. Sapientis
enim ẽ: nec in ꝓsperis efflue¬
re. nec in aduersis merore se¬
peliri. Statum quendam homi¬
ni natura parauit: quo semꝑ
eundem adutrumq se presta¬
ret euentum. Illum depone¬
re.⁊ ꝓhabitu. uariari for¬
tunarum: non natura. sed
naturȩ defectus ẽ. Omnis eni
natura bona: quoniam uidit
d s omnia quȩ fecerat. ⁊ erant.
ualde bona. Esse autem ma¬
fecisse naturam: nemo qui du¬
bitet. Et quidem priusquam
creatoris interdictum lȩtali sol¬
ueretur edulio: in erat homini
grã. uiuans ad bonum arbitrii
libertatem. Unde cunc apd̃
eum agebatur: ut quod offen¬
deret nichil. ẽe̾t. inanima.
nicħ incarne quod pudet. Om¬
nis affectus hominis: auelans
⁊ ꝓnus aduirtutem. Illicitus
⁊ indecens motus: longe ꝓr¬
sus a corpore. Totum homi¬
nem: obȩdientia sibi uͤ ndicabat

Expanded text:
si. Curia lege regitur cusi. Curia lege regitur curiae; nec ei aliquid est cum rapinis, nisi ultio rapinarum: magnum hoc regis, magnum sapientis indicium. Sapientia enim est, nec in prosperis effluere, nec in adversis moerore sepeliri. Statum quemdam homini natura paravit, quo semper eumdem ad utrumque se praestaret eventum; illum deponere, et pro habitu variari fortunarum, non natura, sed naturae defectus est. Omnis enim natura bona, quoniam vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Esse autem mafecisse naturam, nemo qui dubitet. Et quidem priusquam creatoris edictum lethali solveretur edulio, inerat homini gratia juvans ad bonam arbitrii libertatem; unde tunc apud eum agebatur, ut quod offenderet nihil esset in anima, nihil in carne quod puderet. Omnis affectus animi anhelans, et pronus ad virtutem. Illicitus et indecens motus longe prorsus a corpore. Totum hominem obedientia sibi vendicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
triumphasti. Ca: nichil in
alium tam hostiliter. tam
frustra conata est. De tot mis¬
silibus quȩ uictoriam illi acce¬
lerant. acutissimum elegit:¬
⁊ quo neminem recordor antea¬
uulneratum. Quod ne tanꝙͣ
laxius emissumsine uulnere
uulneraret : totis uirib col¬
lectis illud intorsit. non minꝰ
la certo confisa quam telo. Cȩ¬
terum nichil ea conatu: nicħ
acumine ꝓfecit. Cutem tan¬
tum signauit: ne qua quam ad
interiora ꝑueniens. O beue
munitum pectus: quo se
fortuna minorem erubescit. O
animum custodem sui : ⁊ igna¬
rum uel sapientem extorque¬
risibi. uel regem. Heuter
tibi ablatus ẽ : neuter un¬
minutus. Alter libertatem
mentis: alter statum regni
seruat incolumem. Dubium
ẽ: quis integrius apud te suũ
impleat officium. Quppe
nullis uerba rumpuntur
serenitas : ⁊ animi sollemp¬
nitatem risus indicat mode¬
ratus. Deniq non pendent
regni negotia: nec subsidiũ
frustra prȩstolantur oppreᷤ¬

Expanded text:
triumphasti Ea nihil in triumphasti Ea nihil in alium hostiliter, tam frustra conata est. De tot missilibus, quae victoriam illi accelerant, acutissimum elegit, et quo neminem antea recordor vulneratum. Quod ne tanquam laxius emissum sine vulnere vulneraret, totis viribus collectis illud intorsit, non minus lacerto confisa quam telo. Caeterum nihil ea conatu, nihil acumine profecit; cutem tantum signavit, nequaquam ad interiora perveniens. O bene munitum pectus, quo se fortuna minorem erubescit! O animum custodem sui, et ignarum, vel sapientem extorqueri sibi, vel regem! Neuter tibi ablatus est, neuter imminutus; alter libertatem mentis, alter statum regni servat incolumem. Dubium est quis integrius apud te suum expleat officium. Quippe nullis verba rumpuntur serenitas, et animi solemnitatem risus indicat moderatus. Denique non pendent regni negotia, nec subsidium frustra praestolantur oppres
Abbreviated transcription (Latin):
fratres: ex hortandi potius grã
quam docendi. Quȩ dum exa¬
rauimus. exorauimus scrutan¬
tem renes ⁊ corda. ne pateret᷑
uos uieam declinare opinionẽ.
ut ascriberetis iactantiȩ. qd̾
impensum ẽ.caritati. Hoc ex¬
cessu libera ÷ anuna mea: li¬
cet se grauiorib delictis. obno¬
xiam non audeat diffiteri Ui¬
cem michi rependetis: si diligi¬
tis me. ⁊oratis ꝓ me.
um bene multis iperes.
nulli melius imperas quã
tibi. Uaiori si quidem laude
pe tostaf exemplum ꝓmit.
quam gladium. Illud enim doc¬
trina lenis ẽ : ⁊ inquitatem
flagello reprimit incruento
Hic autem sepius odio edu¬
citur quam iudicio: furore
quam lege. Nosti ꝓfecto regis
ẽẽ: sibi primum. deinde popło
animo creiusti: quod aliquid
maͣnum de illo uultus hẏlaris
⁊ serenus eloquitur. Uultus
interpres animi ẽ: ⁊ qualis su¬
us homo sit interior. constan¬
tia melius quam uoce denun¬
tiat. De fortuna. si quid ta¬
men fortuna ÷: cȩleberrime

Expanded text:
fratres, exhortandi potius gratia, fratres, exhortandi potius gratia, quam docendi. Quae dum exaravimus, exoravimus scrutantem renes et corda, ne pateretur vos in eam declinare opinionem, ut ascriberetis jactantiae, quod impensum est charitati. Hoc excessu libera est anima mea, 132 licet se gravioribus delictis obnoxiam non audeat diffiteri. Vicem mihi rependetis, si diligitis me, et oratis pro me. Cum bene multis imperes, nulli melius imperas quam tibi. Majori siquidem laude potestas exemplum promit quam gladium. Illud enim doctrina lenis est, et iniquitatem flagello reprimit incruento. Hic autem odio saepius educitur, quam judicio; furore, quam lege. Nostis profecto regis esse sibi primum, deinde populo animo crevisti; quod aliquid magnum de illo vultus hilaris et serenus eloquitur. 39 Vultus interpres animi est, et quam liber suus homo sit interior, constantia melius quam voce denuntiat. De fortuna, si quid tamen fortuna est, celeberrime
Abbreviated transcription (Latin):
no cuius folium nou defluet.⁊ oĩa
quȩcũq faciet ꝓsperabunt᷑. Plan¬
tacio ħ plantacio letaliᷤᷤ. nec suo plani¬
tatori ꝑniciosior:ꝙͣ. ei cuiꝰ negligen¬
tia iã plantata coaluit. Non enĩ ĩmu¬
nis ÷ a malefacto: qͥsqͥs antecessoriᷤᷤ
malefactũ cum possit. non corri¬
git. De hoc enm papa hylari
us: sio ait. Quod quis commisit
illicitum. aut a decessorib suis
inuenit admissum: si propri¬
um uult uitare periculum.
dampnabit. Item idem. Hos
innullo uolumus seueritatem¬
ultionis exercere. s qui in
causis dei uel contumatia. uel
aliquo excessu deliquȩrat.
aut ipse quod per peram prȩ¬
decessor eius fecit abolere no¬
luerit: in se quic quid in aliaͦ
non resecauit inueniet.
orro si quis eradicatitem
manum uestram uel contuma¬
tia uel quolibet ausi quod
absit. reprimere temptauerit.
ipse debitam sacrilegi experi¬
etuR ultionem. De huiusmo¬
di namq pp̃ stephanus his
dos. Hec uob̾ scripsimus kĩi

Expanded text:
no cujus folium non defluet, et omnia no cujus folium non defluet, et omnia quaecunque faciet prosperabuntur . Plantatio haec, plantatio lethalis, nec suo plantatori perniciosior, quam ei cujus negligentia jam plantata coaluit. Non enim immunis est a malefacto, quisquis antecessoris sui malefactum, cum possit, non corrigit. De hoc enim Hilarius papa sic ait: « Quod quis commisit illicitum, aut a decessoribus suis invenit admissum, si proprium vult vitare periculum, damnabit. » Item idem: « Nos in nullo volumus severitatem exercere, sed qui in causis Dei, vel contumacia, vel aliquo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam praedecessor ejus fecit, abolere noluerit, in se, quidquid in alio non resecavit, inveniet. » Porro, si quis eradicantem manum vestram, vel contumacia, vel quolibet ausu quod absit! reprimere tentaverit, ipse debitam sacrilegii experietur ultionem. De hujusmodi namque papa Stephanus his dos. » Haec vobis scripsimus, charissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quia incensum in debite
obtulerunt: tra uuios absor¬
buit. Hereant ur̃is in mentib¬
dilectissimi frs sublata de in¬
cendio turibula: quȩ dominus
ne quis iuȩccłia sibi arrogaret
aliquid indebitum. altari prȩ¬
cepit affigi ad monimentum.
NIon enim minus ꝓdest: iniqui¬
tatis penam quam uirtutis prȩ¬
mia recenseri. Hinurum pena
tymorem generat: qui de seruo
facit ⁊ filium. Quod si filium:
⁊ heredem. Heredem quidem
dei: coheredem autem iħu xp̃i.
Hoc timore timere fr̃s mem¬
tote. quidum facitis forensem
de eccłia possessionem. debitũ
nioueritatis pluuia descendet.
uenient flumina. flabunrt
uenti. ⁊ irruent inȩdificium.
⁊ cadet. ⁊ erit riuna eiꝰ mag¬
na. Nolite filii: nolite partẽ
dĩ. Ds̃ ultionum intempestate
conturbabit illos. De uro qͦ
reuerentissime prȩsul. de
urõ inquam agitur ꝑiculo:
nisi explantare satagitis plautaci¬
onem. quam non plantauit pater
ur̃ cȩlestis. nec assumpta ÷ de lig¬

Expanded text:
tamen, quia incensum indebite tamen, quia incensum indebite obtulerunt, terra vivos absorbuit . Haereant vestris mentibus, charissimi fratres, sublata de incendio thuribula, quae Dominus, ne quis in Ecclesia sibi arrogaret aliquid indebitum, altari praecepit affigi ad monumentum. Non enim minus prodest iniquitatis poenam, quam virtutis 131 praemia recenseri. Nimirum poena timorem generat, qui de servo facit et filium. Quod si filium et haeredem; haeredem quidem Dei, cohaeredem autem Jesu Christi. Hoc timore timere, fratres, mementote, qui dum facitis forensem de Ecclesia possessionem, debitum nio Veritatis pluvia descendet, venient flumina, flabunt venti, et irruent in aedificium, et cadet, et erit ruina ejus magna . Nolite, filii, nolite ponere mpestate turbabit eos. De vestro quoque, reverendissime praesul, de vestro, inquam, agitur periculo, nisi explantare satagitis plantationem quam non plantavit Pater noster coelestis , nec assumpta est de lig
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati omnino ÷ post po¬
nenda. ⁊ usus qui ueritati :
contrarius: adolendus Y sydo¬
Usus. auctoritati cedat. Pra¬
uum usum: lex iratio iuncat.
Quia igitur
noriȩ consuetudini tam mul¬
ta resistit auctoritas. uobis
beatissimȩ prȩsul incombit
de domo domini hereditarium
amouere piaculum: in quo ne¬
gligenter agere pontificem.
pontifici cedit ad pęnam. Iu¬
dicialis enim excessus : in eccła
xpisti uel indebite aliquid p̃¬
sumere: uel quod prȩ sumptũ¬
eẽ. repperituR. in correctũ
derelitqui. Qa dum tituban¬
ti archȩ indebito sub ueniret
obsequio: ab angelo prȩfocatus
expitauit. Iladab. ⁊ abiu filioᷤᷤ
aaron. ignis egressus a facie do¬
mini ideo deuorauit : qm̃ tͥu¬
ribulis arreptis ignem alienũ
offerre prȩsumpserunt. O ⁊i¬
am quia summni sacerdotis prȩ¬
rogatiuam usurpauit: lepra ꝑcꝰ¬
sum sacra tradit hystoria. Cho¬
re ⁊ qui cum eo turibula scisma¬
tis assumpsere : de tribu leui
descendisse memorantur. Cos

Expanded text:
ponenda, et usus qui veritati est contrarius abolendus. » Isido« Usus auctoritati cedat. Pravum usum lex et ratio vincat. » Quia igitur noxiae consuetudini tam multa resistit auctoritas, vobis, beatissime praesul, incumbit de domo Domini haereditarium amovere piaculum. In quod negligenter agere pontificem, pontifici cedit ad poenam. Judicialis enim excessus est, in Ecclesia Christi, vel indebite aliquid praesumere, vel quod praesumptum reperitur, incorrectum derelinqui. Oza, dum titubanti arcae indebito subveniret obsequio, ab angelo praefocatus expiravit . Nadab et Abiu filios Aaron, ignis egressus a facie Domini ideo devoravit, quoniam thuribulis arreptis ignem alienum offerre praesumpserunt . Oziam, quia summi sacerdotis praerogativam usurpavit, lepra percussum sacra tradit historia . Core, et qui cum eo thuribula schismatis assumpsere, de tribu Levi descendisse memorantur; eos
Abbreviated transcription (Latin):
ualescunt: sententiam ñ timet
capitalem. Hos gͦ tͥ compares:
hos facias aduocatos. Quorum
mopiȩ: copiȩ tuȩ subueniant.
Illis egentib: egere xpm̃ cre¬
de. Qui te non uiderint: in
benedictionib tuis tuum uide¬
ant affectum. Uellera tibi sunt:
oꝑi nudum. Sub ostensione uesti¬
um quas dorcas uidius faciebat.
dorcam legimus oiante petro sus¬
citatam. Noli hospitalitatem
obliuisci. Loth. ⁊ abraham quia

Expanded text:
ntiam non timet capitalem. Hos ergo tibi compares, hos facias advocatos. Eorum inopiae, copiae tuae subveniant. Illis egentibus, egere Christum crede. Qui te non viderint, in benedictionibus suis tuum videant affectum. Vellera tibi sunt? operi nudum. Sub ostensione vestium, quas Dorcas viduis faciebat, Dorcam legimus orante Petro suscitatam . Noli hospitalitatem oblivisci. Lot et Abraham, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: nullus nominatus. Quaꝑꝑ
iudicatum est: decanũ si ñ ꝓ tu
cholao quib dam moratoriis cau¬
sis querente udicium differri. ꝓ
cũ. deb̾e purgari. atq in septima
ħbertus in ordine suo similẽ exibu¬
it purgationem. H iccirco uob̃ pa¬
t̃ sanc̾te scripsi: quatenus si quis
aliud sanctitati uestre de p̃fato
recułit negocio. uos ipsam cognoᷤᷤ.¬
catis ueritatem.

Expanded text:
tus est, nullus nominatus. Quapropter tus est, nullus nominatus. Quapropter judicatum est decanum, si non pro Nicolao, quibusdam moratoriis causis quaerente, judicium differre, pro um debere purgari, atque in septima  judicio Herbertus in ordine suo similem exhibuit purgationem. Hoc idcirco vobis, Pater sancte, scripsi, quatenus si quis aliud sanctitati vestrae de praefato retulerit negotio, vos ipsam cognoscatis veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minarem. Omnes statuto die affu¬
erunt: õs ħ modo suã executi sunt ac¬
tionẽ. Qui gͥ ꝓ nicholao locutus est:
dixit nicholaum suggestione ⁊ ꝯsi¬
lio decani dem̃biatũ. ipsũ tam̃ iu¬
cholaum minime suscepturũ uidi¬
ciũ. Ad ħ decanus ñ mea inquit sug¬
gestione. nec mõ ꝯsilio. s neo nł mã
uoliuitate actum est ut uicholaus
abscideretur. Ut autem suꝑillato mͥ
scełe purgarer: meãq monstiarem
innocentiam : uocatus a meo archi¬
episcopo ꝯuentum p̃sentẽ ingressus
sũ. libñter executurus quicquid ca¬
nonice fuerit adũsum me iudica¬
cũ. Siue itaq nicholaus indicium
susciꝑe differat. seu omnino dirait¬
mõ quã sanctiones canotuce dictãt
offero purgationẽ. His dictis : alter
simili capitulo pulsatus simili res¬
ponsione suũ ꝓsecutus est negoti¬
um. Ꝙ qͥd quesitũ ÷: si quos tes¬
tes aduersus accusatos nicholaus
hab̾et. Cet̾m nullus omnino inuẽ¬

Expanded text:
terminarem. Omnes statuto die affuterminarem. Omnes statuto die affuerunt. Omnes hoc modo suam exercuerunt actionem. Qui pro Nicolao est locutus, dixit Nicolaum, suggestione et consilio decani, demembratum. Ipsum tamen Nicolaum minime suscepturum judicium. Ad haec decanus: « Non mea, inquit, suggestione, nec meo consilio, sed nec etiam mea voluntate actum est ut Nicolaus abscinderetur. Ut autem super illato mihi scelere purgarer, meamque monstrarem innocentiam, vocatus a meo archiepiscopo, conventum praesentem ingressus sum, libenter exsecuturus quidquid canonice fuerit adversum me judicatum. Sive itaque Nicolaus judicium suscipere differat, seu omnino dimitmeo, quam sanctiones canonicae dictant offero purgationem. His dictis, alter simili capitulo pulsatus, simili responsione suum persecutus est negotium. Et quidem quaesitum est si quos testes adversus accusatos Nicolaus haberet. Caeterum, nullus omnino inven
Abbreviated transcription (Latin):
simulq suffugio discipline. p̃scripti ca¬
nonici de sua egressi ecclesia. ad
regẽ francorũ cuiis irã aita de¬
oanũ nouerant inplacabilẽ trã¬
sierunt: ipsus indignationẽ qͥb
potuerunt delationib in eũ cu¬
mulantes. Cũ autẽ a rege eg̃s¬
si ẽẽnt: unus ex illis nomine ni¬
cholaus. a quodam fratre decani
captus est. ⁊ aliorũ auxilio tam
fratrũ eiusdẽ decini quã amico¬
rũ dem̃bratus. De quib cũ mͥ
fr̃ abscisus lacͥmabilẽ deponer&
clamorem: ad didit ut insuꝑ de¬
caro ꝓ clamaret di¬
cens. suggestione ⁊ ꝯsilio ipsius
mbrorũ se abscisione inminittũ.
quorũ iuolentia ipse tentus fu¬
te ⁊ abscisus. Alterum qͦ cano¬
nicũ ħbercum nomine. simili sus¬
pectione nicholaus de illata sibi pul¬
sauit inuiria. Pulsanti itaq ⁊ utͥq
pulsato. diẽ dedi ꝯpetentem : in quo
ascitis religiosis ⁊ sapientib personis.
causam iuiante deomino canonice

Expanded text:
simulque suffugio disciplinae, praescripti casimulque suffugio disciplinae, praescripti canonici de sua egressi Ecclesia, ad regem Francorum, cujus iram circa decanum noverant implacabilem, transierunt, ipsius indignatus  al. delationibus in eum cumulantes. Cum autem a rege egressi essent, unus ex eis, nomine Nicolaus, a quodam fratre decani captus est, et aliorum auxilio, tam fratrum ejusdem decani quam amicorum demembratus. De quibus cum mihi frater abscissus, lacrymabilem deponeret clamorem, addidit ut etiam super decano proclamaret, dicens: Suggestione et consilio ipsius, membrorum se abscissione minutum, cujus violentia ipse tentus fuit et abscissus. Alterum quoque canonicum Herbertum 144 nomine, simili suspicione Nicolaus de illata sibi pulsavit injuria. Pulsanti utrique, et utrique pulsato, diem dedi competentem, in quo, accitis religiosis et capacibus personis, causam, juvante Domino, canonice
Abbreviated transcription (Latin):
episcopus. debite uttegritatẽ
obedientie. Quantis tribula¬
cionũ tͣbinib curonensis agite¬
latere ñ credo scĩtatẽ. Adhuo .N.
francorũ rex innocentiam meã
canto ꝑsequitur odio: ut tra
ascripsit. Tota qͦ t̃ra ipsitis ita¬
mͥ ⁊ hi qͥ mecũ sunt in dño
nec ex regis p̃cepto disposui.
nec ei disponendi facultatẽ in¬
dulsi. Sciens enĩ qr oportet
mag̃ do obedire ꝗͣ hominib.
ꝑsonas elegi. que in erequẽ¬
dis ecłe negotiis. põdus diei
chidiaconatũ. alteri decaniã
dedi. Nullꝰ
sede collocatus. Omnes gra¬
tiam ipsuis habebant: õniũ ipse.
Sequetiti aũ tẽpore ꝯtigit: ito qͦs¬
dã canonicorũ qui sub uirga erãt.
ꝓpt̾ tͣpia eorũ uerba ⁊ repͥmdorũ enor¬
mitates operum. decanus ex of¬
ficio decanie ecdastica corrig̾e̾t
disciplina. Quã nimis gͣuit̃ iđ̃
canonici ferentes : adusus eũ in¬
ȩxorabili odio exapserunt. Cui
tata ex uerbis ad rixã usq ꝑ¬
uenit. Ex ocoasione huius mõi

Expanded text:
episcopus, debitae integritatem obedientiae. Quantis tribulationum turbinibus Turonensis agitelatere non credo sanctitatem. Adhuc enim Francorum rex innocentiam meam tanto persequitur studio, ut tradascripsit. Tota quoque terra ipsius, mihi, et his qui mecum sunt in domo, nec ex regis praecepto disposui, nec ei disponendi facultatem indulsi. Sciens enim quia oportet magis Deo obedire quam hominibus, prius elegi qui in exsequendis Ecclesiae negotiis, pondus diei archidiaconatum, alteri decaniam dedi. Nullus sede fuit collocatus. Omnes gratiam ipsius habebant, omnium ipse. Sequenti autem tempore contigit, ut quosdam canonicorum, qui sub virga erant propter turpia eorum verba, et reprimendorum enormitates operum, decanus, ex officio decaniae, ecclesiastica corrigeret disciplina. Quam nimis graviter iidem canonici ferentes, adversus eum inexorabili odio exarserunt. Cui tata, ex verbis ad rixam usque pervenit. Ex occasione hujusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
licui qui declamͤaret. que affectũ de ꝯ¬
tumelia filiȩ. patris pectus indue¬
rit. ħ ut merear scire: ad uos da
pͥncipio lecicie meȩ pono. Que gͥ
tã de rege quã de uob̃ amico sig¬
nificanda noueritis: mͥ p̃cor aperisi.

Expanded text:
iret, quive declararet quem affectum de contumelia filiae patris pectus induerit. Haec ut merear scire per vos, clprincipio laetitiae meae pono. Quae igitur tam de rege quam de vobis, amico significanda noverit
Abbreviated transcription (Latin):
dilatio cruciat expectantem. Cete¬
rũ uos ap̃ animũ ad iurcutẽ cõpo¬
sicum. hiᷤ ⁊ beneficiis integrã credi¬
mus ẽẽ gratiam. quib occurrit ne¬
cessitas differendi. hinc est quod
munusculo nr̃o. eius cui elaboratũ
ẽ fauorẽ speramus affuturũ. Neq
no᷑ uł ultro distulimꝰ bñficiũ. ł sta¬
diumꝰ hoĩ qͥ causas ingͣtitudinis ex¬

Expanded text:
ctantem. Caeterum nos apud animum ad virtutem compositum, his etiam beneficiis integram credimus esse gratiam, quibus occurrit necessitas differendi. Hinc est quod munusculo nostro, ejus, cui elaboratum est, favorem speramus adfuturum. Neque enim nos vel ultro distulimus beneficium, vel studuimus homini, qui causas ingratitudinis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ta dolio. natiuũ saporẽ p̃tendũt.
Eadẽ sepus de alio in aliud tran᷑¬
fusa: degenerant. Sic uberius me¬
ũ implet desideriũ. que cura uoᷤ
agunturꝰ agnoscere pagina uestia:
quã relatione aliena. Quicquid
enĩ de uob̾ accipiam. a uob̾ mͥ
ceitius futurum est: quã si ad
aures meas id ipsũ uulgi rumor
ꝑtulerit. Ex quo ꝯperi uentos

Expanded text:
ta dolio, nativum saporem praetendunt. Eadem de alio in aliud transfusa degenerant. Sic uberius meum implent desiderium, quae circa vos aguntur agnoscere pagina vestra quam relatione aliena. Quidquid enim a vobis accipiam de vobis, certius mihi futurum est quam si ad aures meas idipsum vulgi rumor protulerit. Ex quo igitur comperi ventos
Abbreviated transcription (Latin):
nem p̃ferre ueritati. Hec liber
ẽ. usus a culpa. cui uel auctori¬
tatem constat obsistere: uel ad¬
u̾sari rationem. Nouerat hoc
augustinus: in t̃cio libro de uni¬
co uaptismo his scribens uerbis.
Ueritate manifestata: cedat
consuetudo ueritati. Item. Ne¬
mo consuetudinem rationi ⁊ ue
ritati p̃ponat: quia consuetudi¬
cludit. Item in libro de baptismo.
Qui contempta ueritate p̃sumit
consuetudinem sequi: aut cir¬
ca fr̃s inuidus ÷ ⁊ malignus qͥb
ueritas reuelatur. aut circa dm̃
ingratus ÷ cuius inspiratione
inȩiangłio. Ego sum inquit
ueritas. hondixit: Ego sum
consuetudo. Item. Reuelatio
ne facta ueritatis. cedat error
ueritati: quia ⁊ petrus qui
circumcide bat. cessit paulo
ueritatem p̃dicanti. De eodem¬

Expanded text:
nem praeferre veritati, nec liber nem praeferre veritati, nec liber est usus a culpa, cui vel auctoritatem constat obsistere, vel adversari rationem. Noverat hoc Augustinus in tertio libro de unico baptismo, his scribens verbis: Veritate manifesta cedat consuetudo rationi: nemo consuetudinem veritati et rationi praeponat, quia consuetudicludit. Item in libro De baptismo: Qui contempta veritate praesumit consuetudinem sequi, circa fratres invidus est et malignus quibus veritas revelatur, aut circa Deum ingratus est, cujus inspiratione in Evangelio: « Ego sum, inquit, veritas ; » Non dixit: Ego sum consuetudo. Item: Revelatine facta ueritatis cedat error ueritati, quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. quȩ inter ceteras uirtutes
inuenuintur humanȩ redemp¬
tionis obtinuisse principatum.
Si diligenter̃ attendis: tota.
xp̃i uita nichil aliud int̾ris. ꝗͣ.
ȩxemplum ⁊ earum doctrina
fuit. In eis igitur dum ꝑserpen¬
tes deserti huius ⁊ innu̾meros
hostes ad ꝓmissam tendis ierłm.
mentis oculos habe: ut illud sa¬
lomonis uite compleatur. Ocu¬
li sapientis incapite eius. stultꝰ
autem intenebris ambulat. Uał.
beatitudini tue paginam¬
teor: s ueritus sum. ne rudi
stilo res legenti displiceret. Ra¬
tio hȩc diuturnum michi silen
nuntietur. in hoc gaudeo. s ⁊
quem approbatis errorem᷑. Pe¬
riculosȩ delicatus :: quisquis
nisi cum uenustas uerborum
demulceat. doctrinȩ p̃udicat
salutari. Quis exustus sitrob¬
latam fictilib aquam ꝓiecit:
Aut quis egrotare maiuit. ꝙͣ
nigra ⁊ horrenda manu ȩthiopũ
p̃paratam sumere potionem. &¬
In prunis igitur at tendas iudi¬
dialem ẽẽ. ꝑtinatiam: ꝯsuetudi¬

Expanded text:
tem, quae inter caeteras virtutes tem, quae inter caeteras virtutes inveniuntur humanae redemptionis obtinuisse principatum. Si diligenter attendis, tota Christi vita nihil aliud in terris quam exemplum et doctrina 11 earum fuit. In eis igitur dum per serpentes deserti hujus, et innumeros hostes ad promissam tendis Jerusalem, mentis oculos habe, ut illud Salomonis in te compleatur: Oculi Sapientis in capite ejus. Stultus autem in tenebris ambulat . beatitudini tuae paginamteor, sedveritus sum ne rudi stylo res legenti 97 displiceret. Ratio haec diuturnum mihi silentinuntietur, in hoc gaudeo, sed equem approbatis errorem. Periculose delicatus est, quisquis, nisi eum venustas verborum demulceat, doctrinae praejudicat salutari. Quis exustus siti oblatam fictilibus aquam projecit? aut quis aegrotare maluit quam nigra et horrenda manu Aethiopis praeparatam sumere potionem? Imprimis igitur attendas judicialem esse pertinaciam, consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
laudans deum ⁊ glorificans. cuiꝰ
t̃ram ꝓmi̾sionis iter assump¬
sisti. Confido autem indomino
faciet desiderium tuum. quod
ꝑficiet gressus tuos insemitis su¬
is. ut non moueantur uestigia
tua. & quidem ego credidi alia
uia filiam abrahȩ de egypto
egressuram: ẜ filia abrahe cõ¬
pendi osiorem uiam elegit. Cre¬
didi enum desidio desiderare¬
te sepulchrum saluatoris in¬
uisere. ⁊ nr̃ȩ redemptionis
officinas. obsequio uenerari
xpiano.Sciebam quod in eo¬
recte offerres: s ne recte eti¬
am diuideres dubitabam. Tu
autem ⁊ recte obtulisti: ⁊ rec¬
te diuisisti. Recte obtulisti:
quia ꝓꝓpõ omĩa reliquisti. Rec¬
te etiam duusisti: quia xpm̃i
sepultum. quam xpisti sepulchrũ
sequi malusti. Porro salutaris:
⁊ plena consilii. hȩc diuisio. Ut
enim efficiamur discipłi xp̃ĩ:
baiulare monemur ipsius crucẽ.
ñ querere sepulcrum. Quam sci¬
licet crucem. ut tu ⁊ portare ⁊
sequi xpm̃ possis : patientiam am¬
plectere. amplectere ⁊ humilita¬

Expanded text:
ns Deum et glorificans, quod terram promissionis iter assumpsisti. Confido autem in Domino faciet desiderium tuum, quod perficiet gressus tuos in semitis suis, ut non moveantar vestigia tua . Et quidem eo credidi alia via filiam Abrahae de Aegypto egressuram; sed filia Abrahae compendiosiorem viam elegit. Credidi enim te desiderio desiderare sepulcrum Salvatoris invisere, et nostrae Redemptionis officinas obsequio venerari Christiano. Sciebam quod offerres recte, sed ne recte etiam divideres dubitabam. Tu autem et recte obtulisti, et recte divisisti. Recte obtulisti, quia pro Christo omnia reliquisti. Recte etiam divisisti, quia Christum sepultum, quam Christi sepulcrum sequi maluisti. Porro salutaris haec et plena consilii divisio. Ut enim efficiamur discipuli Christi, bajulare monemur ipsius crucem, non quaerere sepulturam. Quam scilicet crucem, ut tu et portare et sequi Christum possis, patientiam amplectere, amplectere et humilita
Abbreviated transcription (Latin):
nos. nec nouere quid agatur
apud nos. Quia uidelicet sco¬
rum iniuria eo grauius aĩa
mea uulneratire: quod qui¬
busdam dixisse diceris. me id¬
ipsum sentire. id ipsum. tene¬
te ⁊ dosere. Incȩlo .e. uidex¬
nec uituentem fallere. neo
euadere possum iudicantem.
Coram eo loquor. Nouit ille
quia nonquam intautum eua¬
nui defectum. ut id uel dixe¬
rim. uel aliquando dixerim¬
senseru. quod insensate sen¬
titur. quod periculosȩ credi¬
tus: quod causaliter docetur
Legeram enim illud apostoli. Gł
nostra hec ÷. testimonium consci¬
entiȩ nostrȩ. Legeram ⁊ gregori¬
um sic ad palladiũ seri bentem
Inter uerba laudantium. uelui¬
tuperantium: ad mentem semꝑ¬
ẽ. recurrendum. Et sun ea
non inuenitur bonum quod de
nob̾ dicitur: magna tristicia
generari debet. Et rursum
si inea non inuenitur malum
quod de nob̾ homuies loquun¬
tur.: inmagnam debemus letiei¬
am ꝓsilire. Item. Si nobis
desfis ⁊ incęlo. si incorde: dinitte

Expanded text:
nos, nec novere quid agatur nos, nec novere quid agatur apud nos. Qua videlicet sanctorum injuria eo gravius anima 115 mea vulneratur, quod quibusdam dixisse diceris, me idipsum sentire, idipsum tenere et docere. In coelo est Judexnec intuentem fallere, nec evadere possum judicantem. Coram eo loquor. Novit ille, qui nunquam in tantum evanui defectum, ut id vel dixerim, vel aliquando senserim quod insensate sentitur, quod periculose creditur, quod casualiter docetur.Legeram enim illud Apostoli: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Legeram et Gregorium sic ad Palladium scribentem: « Inter verba laudantium sive vituperantium ad mentem semper recurrendum est; et si in ea non invenitur bonum quod de nobis dicitur, magna tristitia generari debet; » et rursum: « Si in ea non invenitur malum quod de nobis homines loquuntur, in magnam debemus laetitiam prosilire. » Item: « Si nobis testis est in coelo, testis in corde; » dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
stro communicare presump¬
serat. Si quid igitur apud
amicum prȩces amici possunt.
sentiat .G. ab animo uestr o
omnem omnino ꝓpulsatum
rancorem. quonuam qui potuit
offendere: potest ⁊ uult of¬
fensam deuotis redimere ob¬
sequiis. Uał.¬
rgno quidem nullus: in eruore
autem omĩs ho sibi consor¬
tem quęrit. Quodideo utiq
fit : quia cuilibet inuentio¬
ni hominum. consensu multi¬
tudinis auctoritas accedit. In
ortu suo arriana. suffocaret᷑
impietas: nisi tutores qui
natam educarent inueniret.
Donati scisma ꝑpetuo prȩme¬
retur silentio :. si ꝑ sonam infe¬
cisset. nonturbam. Tu quoq
tanquam doleas obliuione sup¬
prȩssam iugilantii ꝑuersita¬
tem. suscitare eam ꝑhiberis.
⁊ tibi socios adhib̾ȩ. quorum
cultu plantacio nom plan¬
tauit pater meus cȩlestis. sicca
dudum reuirescat. A is enim
ut aiunt. quid in ista gera¬
tur uita scõrum animas igno¬
tanas quib oramus ut ꝓnob̾
orent scĩ: quia nec audiuint

Expanded text:
stro communicare praesumpstro communicare praesumpserat. Si quid igitur apud amicum preces amici possunt, sentiat Guillelmus ab animo vestro omnem omnino propulsatum rancorem, quoniam qui potuit offendere, potest et vult offensam devotis redimere obsequiis. Varegno quidem nullus, in errore autem omnis homo sibi consortem quaerit. Quod ideo utique fit, quia cuilibet inventioni hominum, consensu multitudinis auctoritas accedit. In ortu suo Ariana suffocaretur impietas, nisi tutores, qui eam educarent, inveniret. Donati schisma perpetuo premeretur silentio, si personam infecisset, non turbam. Tu quoque tanquam doleas oblivione suppressam Vigilantii perversitatem, suscitare eam perhiberis, et tibi socios adhibere, quorum cultu plantatio, quam non plantavit Pater coelestis, sicca dudum revirescat. His enim, ut aiunt, quid in ista geratur vita sanctorum animas ignotanias, quibus oramus ut pro nobis orent sancti, quia nec audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis episcopaliter at tendens. Buil¬
lelino de lonlegio indulsit: qͥ
ꝓhugone uestro scilicet ex cominu¬
nicato. inengolismensi conscillo
agens. dum eius quereret gra¬
tiam : amisit urãm. In quã li¬
cet intercessione nr̃a redierit:
tamen quia semꝑ suspecta ẽ.
offensa potestas. ad huc ꝑ nos
deprȩcatur sibi in integrum
ignosci. Quod eum constabit
ad eptum: si ꝓuectui eius ꝑsona
quam offendit non obstit̾it.
absit autem ut sic ad ultionem
remisse reuoletis iniuriȩ: euuis
ẽ. in remittenda ex animo in¬
iuria. solem prȩ uenire oc¬
cidentem. Bis deo sacrificat.
offensus ⁊ clemens prȩsul.
A trranno parum differt sa¬
cerdos: illate memor iniuriȩ.
Prȩterea inmeritum ꝑ se quitur.
puniens quam remisit offensam
Remisistis autem. Et hoc uob̾
signum. E undem .G. nobis in
prȩfato cominisistis concilio:
precipientes ut ex de liberatio¬
ne nostra suꝑ hoc satis faceret
deo. quod ex comiunicato ue¬

Expanded text:
tis episcopaliter attendens Guiltis episcopaliter attendens Guillelmo de Longeio indulsit, qui pro Hugone, vestro scilicet excommunicato, in Engolimensi concilio agens, dum ejus quaereret gratiam, amisit vestram. In quam licet intercessione nostra redierit, tamen, quia semper suspecta est offensa potestas, adhuc per nos deprecatur 126 sibi in integrum ignosci. Quod eum constabit adeptum, si provectui ejus persona quam offendit non obstat. Absit autem ut sic ad ultionem remissae revoletis injuriae, cujus est, in remittenda ex animo injuria, solem praevenire occidentem. Bis Deo sacrificat offensus et clemens praesul. A tyranno parum differt sacerdos illatae memor injuriae. Praeterea immeritum persequitur puniens quam remisit offensam. Remisistis autem: Et hoc nobis signum: Guillelmum nobis in praefato commisistis concilio, praecipientes ut ex deliberatione nostra super hoc satisfaceret Deo, quod excommunicato ve
Abbreviated transcription (Latin):
sinito tibimet penitentie tem¬
pore. contrito corde ⁊ humiliato.
diguum offeras sacrifioium deo.
cere: quod gualguenus fidei
pollicitatione. ꝓmiserit se uisi
eorum licentia. decaptione nul¬
latenus exiturum. Quod si eti¬
am uerum sit: tamen nec usus
ht̃. nec ratio ꝑmittit. ut re¬
us de ȩccłia abstrahatur. Qͥ
etum dixit. reum de eccłia¬
nemo abstra here audeat. nul¬
lum omnino exclusit reum:
quem salcia liceret abstrahi u¬
sticia. Nosquoq consuetudi¬
nem sequentes quȩ nec rati¬
onem impugnat nec legem :
his etia qui iuolata fidei ꝓ¬
inisse reuerentia ad sinum ma¬
tris eccłiȩ confugiunt. inte¬
gram egrediendi uindicamus li¬
bertatem: aut raptores eccłiastica
punimus iusticia. Qui scilicet
raptores si aduersus liberatos
lese fidei causam mouerint:
neminem illorum lib̾atorum
oninino eccłiastica respondere
⁊ quod cepistis. strenue ꝑagite.
iurias ulcisci nolle cum
possit. Quod fraternitas ur̃ã sa¬

Expanded text:
finito tibimet poenitentiae temfinito tibimet poenitentiae tempore, contrito corde et humiliato, dignum offeras sacrificium Deo. quod Gualguenus fidei pollicitatione, promiserit se nisi eorum licentia de captione nullatenus exiturum. Quod si etiam verum sit, tamen nec usus habet, nec ratio permittit, ut reus de ecclesia abstrahatur. Qui enim dixit: Reum de ecclesia abstrahere non audeat, nullum omnino exclusit reum, quem salva liceret abstrahi justitia. Nos quoque consuetudinem sequentes, quae nec rationem impugnat, nec legem, his etiam, qui violenta fidei promissae reverentia, ad sinum matris ecclesiae confugiunt, integram egrediendi vindicamus libertatem, aut raptores ecclesiastica punimus disciplina. Qui scilicet raptores, si adversus liberatos laesae fidei causam moverint, neminem omnino liberatorum ecclesiastica respondere t quod coepistis, strenue peragite. jurias ulcisci nolle cum possit. Quod fraternitas vestra sa
Abbreviated transcription (Latin):
satis episcopaliter de sudasse.
ꝙ̧ terum qui ꝑseuerauerit
usq infitiem. hic saluus erit.
Credimus autem uos ꝑ seueratu¬
rum quoniam ⁊ honorem eccle¬
siȩ xpisti diligitis: ⁊ canonicaᷤ
non ignoratis sanctiones. Inhis
enim nouistis contineri: reum
ad eccł̃iam fugientem. nemo
abstrahere audeat. neq iide
donare adpenam. uel ad mortẽ.
ut houor ȩccłiarum conserue¬
tur. Augustinus quoq inter
illa quȩ fidei aduersantur.
hanc eccłie contumeliam po¬
uens: ad bonesacium comitem qui
de eccłia hominem abstraxerat.
sic scribens ait. Miror quomodo
subito fidĩ murum aries rupe¬
rit inimici. Houi enim qua
religione semꝑ sis ȩcclesiam ue¬
ueratus. Quo uistigante furore
hominem de ȩccłia rapuisti:¬
dem post pauca. Eccłiȩ igitur
illesum reuoca. quem ut irreli¬
giosus rapiusti. Oblatio uero domꝰ
tuȩ a clericis ne suscipiatur int¬
dixi. commnunicationemq tͥ int¬
dico: donec ꝑacto ꝓ ausib a me dif¬

Expanded text:
satis episcopaliter desudasse. satis episcopaliter desudasse. Caeterum, qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Credimus autem vos perseveraturum, quoniam et honorem Ecclesiae Christi diligitis, et canonicas non ignoratis sanctiones. In his enim 86 novistis contineri: Reum ad Ecclesiam confugientem, nemo abstrahere audeat, neque inde donare ad poenam, vel ad mortem, ut honor Ecclesiarum conservetur. Augustinus quoque inter illa quae fidei adversantur, hanc Ecclesiae contumeliam ponens, ad Bonifacium comitem, qui de ecclesia hominem abstraxerat, sic scribens, ait: « Miror quomodo subito fidei murum aries rupit inimici. Novi enim qua religione semper sis ecclesiam veneratus. Quo instigante furore, hominem de ecclesia rapuisti? » Idem post pauca: « Ecclesiae igitur illaesum revoca, quem ut irreligiosus rapuisti. Oblatio vero domus tuae, a clericis ne suscipiatur, interdixi, communionemque tibi interdico, donec peracto pro ausibus a me dif
Abbreviated transcription (Latin):
ei comparet uiteruentus. De¬
neficium uaniq ꝓalio remu¬
nerare quam ꝓse ipso: non
soluit. s obligat debitorẽ.
Sane ꝓdestinatis nobis seri¬
niis primo paginȩ nostrȩ
capitulo gratias ageremus.
nusi sicut iuanimo. sic ⁊̃ scͥp¬
to. p̾mum sibi locum regina
uindicaret. Sero enim regi¬
ne meminit: quisquis eius
post aliquid recordatur.Ex¬
ceptiones autem decretorum
quas inunum uolumen ordi¬
nare disposuimus: ad suum
siuem nondum ꝑductȩ sunt.
Opus enm hoc lib̾um curis
pectus desid̾at : cuius nos epc̃
immunes fecit. Donam tamen
iam ex pleuimus partem: atq
ad id ꝑagendum quod restat.
epĩ deponemus. Pactum. ur̃as
ueniet inmanus : nec opus erit
ut ꝓ eo de ferendo. uester legatꝰ
ad nos usq fatigemur. O fficii
nostri erit : uobis illud ꝑnirm̃
des tinari. U A leUs.
LI.
udiaͣmus ⁊ ualde lȩtati su¬
mus. fraternitatem tuam
ꝓeotum de liberatione qui de
eccł̃ia uiolenter abstracti sunt.

Expanded text:
ei comparet interventus. Beei comparet interventus. Beneficium namque pro alio remunerare, quam pro seipso, non solvit, sed obligat debitorem. Sane praedestinatis nobis scriniis primo paginae nostrae capitulo gratias ageremus, nisi sicut in animo, sic et in scripto primum sibi locum regina vindicaret. Sero enim reginae meminit, quisquis ejus, post aliquid, recordatur. Exceptiones autem Decretorumquas in unum volumen ordinare disposuimus, ad suum finem nondum perductae sunt. Opus enim hoc liberum curis pectus desiderat, cujus nos episcopos immunes fecit. Horum tamen jam explevimus partem, atque ad id peragendum quod restat, episcopum deponemus. Peractum vestras veniet in manus, nec opus erit ut pro eo deferendo vester legatus ad nos usque fatigetur. Officii nostri erit vobis illud per nostrum destinari. Vale.i. udivimus, et valde laetati sumus fraternitatem vestram pro eorum deliberatione, qui ab Ecclesia violenter abstracti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq fit : ut exprȩteri¬
tis euentum colligamus futu¬
rorum. Unde ⁊ nos uerani amici¬
ciam speramus in uob̾: quȩ amico
sepulto non sepelitur inuobis.
Hocet hoc animiurĩ circa regi¬
nam sc̃s ⁊ suꝑstes affectus. cui
ꝓ ea interuenire non fufficit:
nisi ei aliorum etiam impetret
interuentum. Oratis quidem
orari ꝓea: s credimus fam plus
posse suis nos aduiuare. quam
egere nostris prȩcib adiuuari.
fatcanua enu necesse e. eam
decessisse reginam: cui nichil ex
opulentiorib delictis. nichil ex
potestatis licentia. nichil ex
lenocinuo sexus. ad honestatis
ꝑiculum subrep̾it. Inea: prȩ¬
ter uir tutem nichil uir tus
inuenit. Quem uitȩ modũ
licet inter uentu post mortẽ
nonegere nouerimus. ur̃am
tamen prȩcessimus ȩxortatio¬
nem: ueriti iudicium. nisi ora¬
tionum sedulitatem quam a
nob̾ regina ꝓmeruit ⁊÷ sponta¬
nei potius quam rogati solue¬
remus. Ingratum coluit: nisi
colatur ⁊ ipsa ꝓse ipsa. Pre¬
si interuentum nr̃m alienus

Expanded text:
Plerumque fit ut ex praeteritis, eventum colligamus futurorum. Unde et nos veram amicitiam speramus ex vobis quae amico sepulto non sepelitur in vobis. Docet hoc animi vestri circa reginam sanctus, et superstes affectus, cui pro ea 124 intervenire non sufficit, nisi ei aliorum etiam impetret interventum. Oratis quidem orari pro ea, sed credimus eam plus posse suis nos adjuvare, quam egere nostris precibus adjuvari. Fateamur enim necesse est eam decessisse Reginam, cui nihil ex opulentioribus deliciis, nihil ex potestatis licentia, nihil ex lenocinio sexus, ad honestatis periculum subrepsit. In ea praeter virtutem, nihil virtus invenit. Quem vitae modum, licet interventu post mortem non egere noverimus, vestram tamen praecessimus exhortationem, veriti judicium, nisi orationum sedulitatem, quam a nobis Regina promeruit, spontanei potius, quam rogati solveremus. Ingratum coluit, nisi colatur et ipsa pro seipsa. Praesi interventum nostrum alienus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dixerim querunt ut
quȩrantur. Hos adiutores
ur̃is orationib quęrite: hos
protectores uestai reatus
inuenite.
is auctoritatib consultis.
negare non potes animaᷤ
bonorum uel scire quidagat᷑
a uiuis: uel cum oportet᷑ ⁊
expedit orare ꝓuiuis. Prȩte¬
rea nimis caligauerunt ocłi
tui: si non uides rationem qͦ¬
q  Ieronumi. atq gregoris
testimonio suffragari. HIul¬
li enim dubium: cȩteris uir¬
tutib eminere caritatem. In
caritate nimirum : tota lex
pendet ⁊ ꝓpħȩ. Cum iurta
paulum euacuentur ꝓpħiȩ.
cum litiguȩ cessent. cum sci¬
entia destruatur: carit as
num quam excidit. Cum te¬

Expanded text:
ut ita dixerim, quaerunt ut ut ita dixerim, quaerunt ut quaerantur. Hos adjutores vestrae orationi quaerite; hos protectores vestri reatus invenite. » His auctoritatibus consultis, negare non potes, animas bonorum, vel scire quid agatur a vivis, vel cum oportet et expedit, orare pro vivis. Praeterea nimis caligaverunt oculi tui, si non vides rationem quoque Hieronymi atque Gregorii testimonio suffragari. Nulli enim dubium caeteris virtutibus eminere charitatem. In charitate nimirum tota lex pendet et prophetae. Cum juxta Paulum evacuentur prophetiae, cum linguae cessent, cum scientia destruatur, charitas nunquam excidit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis. Dicis in libello tuo qđ
dum uumus mutuo orare poᷤs¬
sumus. postquam autem mor¬
tin fuerimus nullius ꝓ alio exau¬
dienda sit oratio. prȩsertim cũ
martỹres ultionem sui sangui¬
nis obsecrantes: impetrare ne¬
quiuerunt. Si apostoli ⁊ marty¬
res incorpore constituti. ad huc
possunt orare. ꝓceteris. quando ad¬
huc de se debent. eẽ. solliciti: qͣn
tomagis post coronas. uictorias.
⁊triumphosꝰ uinus homo moy¬
ses sȩxcentis milib armatorum
niuis unitator dei sui. ⁊ primus
ueniam deprȩcatur ÷ ⁊ post quam
lebunt.ꝰ Paulus apostolus
ccͣ septuaginta. Ui. sibi
dicĩ innaui animas condonatas.
⁊ postquam resolutus ceꝑit. eẽ.
ẽ ⁊ ꝓ his qui intoto orbe ad
suum ȩuamgelium crediderunt.
mutire non poterit uel aude¬
reterea gregorius inomelia.
suꝑ si quis uult uenire
post me. abneget semet ipsũ¬
tiam tuam his confutat uerbiᷤᷤ.
Assunt defensores uostri mar¬
tyres scĩ. rogari uolunt. atq:

Expanded text:
verbis: « Dicis in libello tuo quod verbis: « Dicis in libello tuo quod dum vivimus mutuo orare possumus: postquam autem mortui fuerimus, nullius sit pro alio exaudienda oratio, praesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare nequiverint. Si apostoli et martyres in corpore constituti, adhuc possunt orare pro caeteris, quando adhuc to magis post coronas et victorias et triumphos? Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum nus imitator Dei sui et primus veniam deprecatur; postquam lebunt? Paulus apostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit in navi animas condonatas, et postquam resolutus, esse coeperest, et pro his qui in toto orbe ad suum Evangelium crediderunt, mutire non poterit? Peterea Gregorius in Homilia super: Si quis vult post me venire, abneget semetipsutiam tuam his confutat verbis: « Adsunt defensores nostri martyres sancti; rogari volunt, atque,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nesciunt: qui scientem om¬
nia. sciunt. Corum itaq scien¬
tia comparatione nr̃a ualde
dilatata ÷:s tamen compara¬
tione diuinȩ scientie angusta:
sic̃ ⁊ spc mortuoꝵ comparatio¬
ne quidem nr̃orum corporum.
spc̃ sunt s comparatione sum¬
mni ⁊ incircumscripti spẽ. corpꝰ.
Lost hanc itaq gregorii asser¬
tionem. qua temeritate dicis
spc̃ iustorum omnino ignorare
quid in hac agatur uita: nisi
maiori dementia dixeris. quia
spiritib iustorum nulla post
hanc omnino sit uitaͤ Quod
de illis ⁊ sentire impium ẽ: ⁊ he¬
reticum at testari. In hanc enĩ
plabi in saniam. spem cȩlestiũ
euacuat prȩmiorum: ⁊ei mise¬
riȩ addicit. de qua sic apłs ait.
Si tantum inhac uita in xp õ¬
sperantes sumus. miserabilio¬
res sumus om̃ib hominibus.
Porro quod ꝓ interpellantibus
eodem anię interpellent: ad
uigilanciũ cuius pedissequã
fecisti arumam tuam. iheronimꝰ
scribens his eum redarguit

Expanded text:
sunt nesciunt, qui scientem omsunt nesciunt, qui scientem omnia sciunt? Eorum itaque scientia, comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen comparatione divinae scientiae angusta; sicut et spiritus mortuorum comparatione quidem nostrorum corporum spiritus sunt, sed comparatione summi et incirost hanc itaque Gregorii assertionem, qua temeritate dices spiritus justorum omnino ignorare quid in hac agatur vita, nisi majori dementia dixeris, quia spiritus justorum nulla post hanc omnino sit vita? Quod de illis, et sentire impium et haereticum attestari. In hanc enim prolabi insaniam, spem coelestium evacuat praemiorum, et ei miseriae addicit, de qua sic Apostolus ait: Si tantum in hac vita sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Porro, quod pro interpellantibus eaedem animae interpellent, ad Vigilantium, cujus pedissequam fecisti animam tuam, Hieronymus scribens, his eum redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
tio.⁊ dico scõrum animas iã
cum xpisto regnantes. scire
quid agatur a nob̾: ⁊ easdẽ
cum oportet ⁊ expedit ora¬
re ꝓnob. HIon loquor ex spũ
meo. Infirinum ⁊ debile. e.¬
testimonium: quisq sibi.
habeo mecum plenas aucto¬
ritatis animas. quas ⁊ me¬
ritum pastores animarum fe¬
cit: ⁊ spc̃ dei omnem docu¬
it ueritatem. Decepit me
bro suꝑ moralia his scriben¬
tem uerbis. Sicut hi qui
ad huc uiuentes sunt mor¬
tuorum animas quo loco ha¬
beantur igaorant : it a mor¬
tui. uita iicarne uiuenti¬
um postea qualiter dispo¬
natu nesciunt : quia ui¬
ta spc̃ longe ÷ a uita car¬
nis. & sicut corporea atq
incorporea diuersa sunt
genere : ita ẽẽ. distinct a
cogitatione. Quod tam̃
de animab scĩs sentiendũ
non est: quia quȩ irtus om¬
iupotentis dei claritatem ui¬
dent nullo modo credendum
ẽ. quia siforis aliquid quod
ignorent.
fontem scientiȩ contemplant᷑.
Quid enim de his quȩ scienda

Expanded text:
tio et dico sanctorum animas jam tio et dico sanctorum animas jam cum Christo regnantes scire quid agatur a nobis et easdem, cum oportet et expedit, orare pro nobis. Non loquor ex spiritu meo. Infirmum et debile testimonium quisque sibi. Habeo mecum plures auctoritatis animas, quas et meritum pastores animarum fecit, et Spiritus Dei omnem docuit veritatem. Decepit me b. super Moralia his scribentem verbis: « Sicut hi qui adhuc viventes sunt, mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui, vita in carne viventium post eos qualiter disponantur nesciunt, quia vita spiritus longe est a vita carnis. Et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cogitatione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident, nullomodo credendum est, quia sit foris aliquid, quod ignorent. fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda
Abbreviated transcription (Latin):
gata : ueritati omnino ẽ. post¬
ponenda.usii qui ueritati
.ẽ. contrarius. abolendus.
Acum ueritati consuetudo
concurrit. exhibendam con¬
suetudini ꝑhibeo reuerenti¬
am: ⁊oportere longiorem usu
imobilem custodiri. De qͦ
sic augustinus. in quarto li¬
plane uerum ÷. quia ratio
⁊ ueritas consuetudine̾ pre¬
ponenda ẽ: s cum consuetu¬
diꝰ ueritas suffragatur.ni¬
chil oportet firmis recinere.
se tempora: atq apłicum
illud uite completum. Si qͥd
aliter sapitis: id quoq deus
uob̾ reuelabit. Felix: qui so¬
lus ęccłiȩ factus es cȩlestiũ
interprȩs secretroꝵ. Cre¬
de bam tantum modo paulũ
raptuin inparadisum. ⁊ au¬
disse archana uerba que
non licet homini loqui .S
tu forsan raptus es illuc:⁊
inde hȩc attulisti u̾ba. quȩ
ñ licet homini loqui.S
quod signum ostendis nob̾
ut credamus tͥ Quis scõꝵ
tuȩ huic astipulatur doctri¬
nȩ Numquid ẽ. tibi auc¬
toriras. qua michi silentium
imponas.ꝰ Sentio enim sen¬

Expanded text:
t omnino postponenda, et usus qui veritati est contrarius abolendus. cum veritati consuetudo concurrit, exhibendam consuetudini perhibeo reverentiam, et oportere longiorem usum immobilem custodiri. De quo sic Augustinus in IV liplane uerum est, quia ratio et ueritas consuetudini praeponenda est. sed cum consuetudini ueritas suffragatur, nihil oportet firmius retineri. se tempora, atque Apostolicum illud in te completum: Si quid aliter sapitis, id quoque Deus vobis revelavit . Felix, qui solus Ecclesiae factus es coelestium interpres secretorum! Credebam tantummodo Paulum raptum in paradisum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui. Sed et tu forsan raptus es illuc, et inde haec attulisti verba, quae non licet homini loqui. Sed quod signum ostendis nobis ut credamus tibi? Quis sanctorum tuae huic astipulatur doctrinae? Nunquid est tibi auctoritas, qua mihi silentium imponas? Sentio enim, sen