comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem. bene uiuentẽ: Iustitiam
uerbo p̃dicantẽ. opere de¬
monstrantẽ : doctorẽ mirabilẽ¬
fidelẽ dispensatorẽ : fama usq¬
quaq disseminabat: Quidã
diligebant. quidã inuidebaN
Nã ipse quodam loco ait deqͥb
tes inquit tribulationẽ susci¬
tari uinculis meis : Sed qͥd ait
Siue occasione. siue ueritate .

Expanded text:
tem, bene viventem, justitiam tem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctoreelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quites, inquit, tribulationem susctare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ut inde nos co¬
nemur loqui: Nũquid ido¬
nei sumus. : Aut hȩc audire
idonei estis. Nos quidem
idonei nonsumus: sedidone¬
us ẽ ille: qui ꝑnos dign&ur
dicere . quod uobis ꝑsit audi
dicit ipse: Sed ipse bonus odor
aliis e odor uitae inuitam: Ali
is odor mortis in mortẽ. lam̃
bonꝰ odor: Nũquid enim ait
alis sumꝰ bonꝰ odor inuitam.
aliis malus odor ad mortem
Bonũ odorem sedixit. non ma¬
lũ  Et eundem bonũ odorẽ.
aliis dixit aduitam. aliis ad
mortẽ : Felices quibono odore
uiuunt: Quid aũ infelicius il¬
lis. qui bono odore moriuntur
Et quis ẽ ait aliquis. quem
bonus odor occidit. Hocẽ
qđ ait apłs: Et ad hȩc quis
idoneus.
Quomodo ea fac̃
ds̃ nris modis. Ut hono odo¬
re & bon uiuan & mali moriant᷑.
Quomodo sit quantũ dñs in¬
spirare dignatur: Nam
fortassis ibi lateat altior intel¬
lectus. quia me ñ potest pene¬
trari : tamen quo usq penetra¬
re potuero. vobis non deb& de¬
negari : Paulũ apłm. bene agen¬

Expanded text:
Ergo ut inde nos conemur loqui, numquid idonei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audirest, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc od ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agen
Abbreviated transcription (Latin):
Nomus aũ repl&a ẽ odore
xp̃o faciunt: Dequalib dictũ
ẽ. qđ ꝑeos nomen dnĩ blasphe¬
m&ur: Uiꝑtales nomen dnĩ
blasphem&ur ꝑbonos nomen
ni loco: Dicitur & incanticis
canticorũ: Unguentũ effusũ¬

Expanded text:
omus autem impleta est odore;Christo faciunt: de qualibus dictum est quod per eos nomen Domini blasphematur . Si per tales nomen Dei blasphematur, per bonos nomen ni loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusu
Abbreviated transcription (Latin):
magnas patiuntur angustias
Etcũ timent qđ fieri non po¬
test: Nehumana carne ueri¬
tas in quin&ur: ueritatem di¬
cunt eẽ m̃titã: Etcũ ille p̃cepe¬
rit dicens. sit inore ur̃o. est est.
non non. & apłs clamet: non
erat in illo est & non: sed ẽ br il¬
lo erat: isti totũ corpus eius in¬
falsa carne fuisse contendunt
Vt non sibi uideantur imitari
xpm̃. si non suis auditorib m̃ti¬

Expanded text:
magnas patiuntur angustias magnas patiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam. et cum ille praeceperit dicens: sit in ore uestro: est, est; non, non, et apostolus clamet: non erat in illo est et non, sed est in illo erat, isti totum corpus eius falsam carnem fuisse contendunt, ut non sibi uideantur imitari Christum, si non suis auditoribus menti
Abbreviated transcription (Latin):
sũ euangelicam auctoritatẽ
uenire : Durũ &iam tibi ui¬
deatur. uenire aduersus apłm
dicentẽ Oma haec figurae
nr̃ae fuerunt: Item dicentẽ
dexpo: Quia non fuit &iam¬
& non: sed &iã illo erat: Quot¬
quot enim ꝓmissiones dĩ. In
illo &iam: Idest in illo exhi¬
bitae : in illo ad im pl&ȩ sunt
Iec eos audiamus. qui non
uerũ hominẽ suscepis se dicunt
filium dĩ Neq natum eẽ de
femina: sed falsam carnẽ & ima¬
ginẽ simulatam corporis hu¬
manã: oftendisse uidentib:
Nesciunt enim: quomodo sub¬
stantia dĩ. ad ministrans uni¬
uersam creaturam : Inquinari
omnino non possit : Et tamen
p̃dicant istũ uisibilem solem
radios suos ꝑ om̃s feces & sor¬
des corporum spargere: &
eos mundos & sinceros ubiq
seruare: Si ergo uisibilia mun¬
da usibilib inmundis con¬
tingi possunt. & Non inqui¬
nari : quanto magis in uisibi
corpus suscipiens. toto ho¬
mine assũpto : ab omnib eũ
in firmitatib nulla sua q̃ta¬
minatione liberauit. Itaq

Expanded text:
ritatem venire; durum etiam tibi videatur venire adversus Apostolum, dicentem, Omnia haec figurae nostrae fuerunt ; item dicentem de Christo, Quia non fuit Etiamt Non, sed Etiam in illo erat: quotquot enim promissiones Dei, in illo Etiam ; id est, in illo exhibitae, in illo adimpletae suntec eos audiamus, qui non uerum hominem suscepisse dicunt filium dei neque natum esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen praedicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilicorpus suscipiens toto homine adsumpto ab omnibus eum infirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uenissẽ
aũ troadem. propt̃ euange¬
liũ xpi: &ostium mihi aper¬
tũ ess& in dño: non habiui
requiem spũi meo: eo qđ ñ
inuenerim titũ fratrẽ meũ
in macedonia m.
Nuibus uale fecit : nisi eis
qui crediderunt: Inquorũ
scilic& cordib. euangeli Tan¬
ti aꝑtum est ostium.
notitiae suae manifestat ꝑ nos
in omn loco: Quia xpibonꝰ
odor sumus dõ: In his qui sal¬
ui fiunt. & in hs qui pereuN :
Alus quidẽ odor mortis in
mortẽ : aliis aũ odor uitae
Ecce unde grãsagit miles
a cerrimꝰ: & defensor inuicts¬
simus gratiae: Ecce unde grãs
agit: Quia xp̃i bonus odor
sunt apłi dõ: & in his qui salui fi¬
unt: gr̃a eius: & in hs qui pere¬
uN iudicio eius: Sed ut minus
suscenseatur. haec parũ intel¬
ligentih: Ipse admon&a cũ ad

Expanded text:
cum uenissem, ait, Troadem propter euangelium Christi et ostium mihi apertum esset in domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non inuenerim Titum, fratrem meum, in Macedoniam. quibus uale fecit, nisi eis qui crediderant, in quorum scilicet cordibus euangelizanti apertum est ostium?  odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus deo in his qui salui fiunt et in his qui pereunt, quibusdam quidem odor mortis in mortem, quibusdam autem odor uitae ecce unde gratias agit miles acerrimus et defensor inuictissimus gratiae; ecce unde gratias agit: quia Christi bonus odor sunt apostoli deo et in his qui salui fiunt gratia eius et in his qui pereunt iudicio eius. sed ut minus suscenseatur haec parum intellegentibus, ipse admonet, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Lotum ergo fr̃s desiderium
adernã : Nemo sibi placeat . qua¬
si qui hic iuste iuxerit: & compa¬
r& se illis qui male uiuunt: se¬
cundũ pharisaeũ quise iustifica¬
bat: Qui non audierat apłm
uon quia lam acceperim. Aut lã
ꝑfectus sim Ergo ñ acceperat
ad huc: hoc quod desiderabat
Pignus acceperat : sic̃ diẽ: Qui
dedit nobis pignus spm̃: Cuius
rei pignus erat. adhoc ꝑuenire
cupiebat : Participatio quȩdã
distat: Alit̃ modo participamur
alit̃ tunc participabimur: Mo¬
do ꝑfide. ꝑ spem. In eodẽ spũ: Iunc¬
aũꝰ species erit : reserit : Ioem
autem sp̃s. idem ds̃. eadem ple¬
nitudo: Quiclamat absentib
exhbebit p̃sentih: Qui uocat
peregrinos : nutri& & al&

Expanded text:
o, fratres, desiderium aeternam. Nemo sibi placeat, quasi qui hic juste vixerit, et comparet se illis qui male vivunt, secundum Pharisaeum qui se justificabat , qui non audierat Apostolum, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Ergo non acceperat adhuc hoc quod desiderabat. Pignus acceperat, sic dixit: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Cujus rei pignus erat, ad hoc pervenire cupiebat: participatio quaedam, sed distat. Aliter modo participamus, aliter tunc participabimus. Modo per fidem, per spem, in eodem Spirituautem species erit, res erit; idem autem Spiritus, idem Deus, eadem plenitudo. Qui clamat absentibus, exhibebit praesentibus: qui vocat peregrinos, nutriet et alet
Abbreviated transcription (Latin):
Iuam diu sumus incorpore.
& peregrinamur adnõ: guste¬
mus saltim quã suauis ẽ dñs.
qui dedit nob pignus spm̃: In
quo sentiamus eius dulcedinẽ:
& desideremus ipsũ uitae fon¬
tẽ: ubi sobria ebri&ate inunde¬
mur: & irrigemur sic̃ lignũ
qđ plantatum ẽ secundum de¬
cursus aquarũ. &dat fructũ
Intempore suo. & folia eius
non decident: Dicit enim sp̃s
sc̃s: Filii aũ hominũ. Integmi¬
ne alarũ tuarũ sperabunt :
in ebriabuntur abubertate
domus tuae. & torrente uolup¬
tatis tuae potabis eos Quõ apud
te ẽ fons uitae: Ialis ebri&as. ñ
euertit m̃tem: sed tamen rapit
rursũ & obliuionẽ prȩstat om¬
niũ trenorũ: Sed si possumꝰ to¬
to affectu lam dicere: Quẽ ad mo¬
dũ desiderat ceruus ad fontes
aquarũ. Ita desiderat anima

Expanded text:
uamdiu sumus in corpore, et peregrinamur a Domino , gustemus saltem quam suavis est Dominus, quia dedit nobis pignus Spiritum , in quo sentiamus ejus dulcedinem: et desideremus ipsum vitae fontem, ubi sobria ebrietate inundemur et irrigemur, sicut lignum quod plantatum est secundum decursus aquarum, et dat fructum in tempore suo, et folia ejus non decident ? Dicit enim Spiritus sanctus: Filii autem hominum in tegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quoniam apud te est fons vitae . Talis ebrietas non evertit mentem, sed tamen rapit sursum, et oblivionem praestat omnium terrenorum: sed si possumus toto affectu jam dicere, Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima
Abbreviated transcription (Latin):
uat mandatum dĩ Aut quis
est quiseruat caftitatem.
dũ putat quia nemo ipse fit ne
qui in uobis p̃dicatus ẽ. ꝑme
& siluanũ & timotheũ: non
fuit in illo est & non. sedest in
illo fuit: Quot quot enim ꝑ¬
missiones dr̃sunt in illo est:
Ideo & ꝑ ipsũ. amen dõ: Adglo¬
riam nostram

Expanded text:
vat mandatum Dei? aut quis vat mandatum Dei? aut quis est qui servat castitatem? Dum putat quia nemo, ipse fit ner nos praedicatus est, per me et Silvanum et Timotheum non fuit in illo, est et non, sed est in illo fuit. Quotquot enim promissiones Dei sunt, in illo est. Ideo et per ipsum Amen Deo ad gloriam vestram
Abbreviated transcription (Latin):
tas ad huc: quȩ possunt forte¬
offendere oculos di. lauda
eũ qui tibi ista donauit. Iunc
ꝑficiet quod donauit: Propt̃ ea
cũ dixiss&. laetabuntur incu¬
bilib suis. Nequasi sibi placen¬
tes uiderentur. Ad iunxit sta¬
tim Exultationes dĩ infaucib
eorũ : Sic la&abuntur Incubi¬
lib suis. ut non sibi tribuant
qđ boni sunt. sed illũ laudent
a quo acceperunt quod sunt
A quo uocantur ut ꝑueniant
adid qđ ñdũ s: Et a quo sperant
ꝑfectionẽ : cui grãs agunt qͥa inchoauit
Nemo ẽ diabolo asstutior ad
fingendum: Nam &nunc. om̃a
falsa crimina: descĩs. ipse confin¬
git: Icit suas criminationes ua¬
lere ñposse Apud dm̃: Int̾ hon¬
nes illas spargit: Et hoc ei quid
sa crimina. nulla astutia con¬
fingit. Nouit quid inde ma¬
li agat. nisi ei resistat uigilan¬
tia fidei: Ideo enim & debonis
mala spargit: Ut infirn ñ putent
aliquos eẽ bonos : & tradant
se rapiendos libidinib & dissi¬
pandos: Dicentes apud se
ipsos: Quis est enim quiser¬

Expanded text:
t adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in cubilibus suis;» ne quasi sibi placentes viderentur, adjunxit statim, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui gratias agunt, quia inchoavitNemo est diabolo astutior ad fingendum. Nam et nunc omnia falsa crimina de sanctis ipse confingit. Sic suas criminationes valere non posse apud Deum, inter homines illas spargit. Et hoc ei quid sa crimina nulla astutia confingit? Novit quid inde mali agat, nisi ei resistat vigilantia fidei. Ideo enim et de bonis mala spargit, ut infirmi non putent aliquos esse bonos, et tradant se rapiendos libidinibus et dissipandos, dicentes apud se ipsos: Quis est enim qui ser
Abbreviated transcription (Latin):
Amat paulus diciano¬
bis peccata sua: ut glo¬
rificetur ille: qui talem
morbum sanauit : Magni¬
tudinem enim uulneris. ma¬
nus medici secuit & sanauit:
Uox illa decaelo: prostrauit
persecutorem. &erexit p̃di¬
catorem: Occidit saulum.
& ui uificauit paulum: Iaul
enim persecutor erat scĩ
uiri dl. Inde nomen habe¬
bat ifte : quando perseque¬
batur xpiãnos: Postea.
desaulo factus ẽ paulus:
Quid est paulus . Modicus:
Ergo quando saulus: suꝑb.
elatus. Quando paulus.
humilis. modicus:: Ideo sic
loquimur Paulo post ui¬
debo te: Idest. post mo¬
dicum. Audi quia modi¬
fxluãc cus factus est. Igo enim
sum minimus apłorum:
Et mihi minimo omnium
scõrum. dicit alio loco:
Sic erat int̃ apłos. tam quã
fimbria uestim̃ti: Sed teti¬
git eccła gentium. tamquã
fluxum patiens. & sanata ẽ:¬
Nostrae: Superba ani¬
ma. In conspectu hominum
uult placere: Humilis ani¬
ma. In occulto ubi os uid&.
uult placere: Ut si placue¬
rit hominib debono opere.

Expanded text:
Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum minimus Apostolorum ; et, Mihi minimo omnium sanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentium tanquam fluxum patiens, et sanata etuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere,
Abbreviated transcription (Latin):
ihm̃ xpm̃: sit anathema
mara natha
Simul graeco siroutitur uerbo:
Siquis inquid non amat dnm: sit
anathema maranatha. Anathe¬
ma grȩco sermone dixit: condẽ¬
natus. Maranatha definiuit :

Expanded text:
 . Sit anathema, maranatha. Simul Graeco et Syro utitur verbo. Si quis, inquit, non amat Dominum, sit anathema, maranatha. Anathema Graeco sermone dixit, condemnatus. Maranatha definivit,
Abbreviated transcription (Latin):
stantia: effeminatus ẽ ꝑdidit
uigorem : Hoc uiri hoc feminȩ
audiant: Quia in ipao uiro. uir
& feminȩ  talis Inxp̃o nec mas¬
culus nec femina est: Om̃a ura incarita¬
Cum dicit õmnia uestra cum
caritate fiant: satis ostendit.¬
& iam ipsas correptiones quas
asperas & amaras sentiunt
qui corripiuntur : cum carita¬
te esse faciendas: Unde &¬
alibi cum dixiss&. corripite
inqui&os. conso lamini pu¬
sillanim es. suscipite infirmos.
patientes estote ad
omnes. mox ad lunxcit
Uid&e nequis malũ
pro mala alicui reddat.
Ergo & quando corripiuntur
inqui&i: non malum pro
mala sed potius bonum
redditur
Hȩc autem omnia: quȩ nisi
caritas operatur:¬

Expanded text:
nentiam, effeminatus est, perdidit vigorem. Hoc viri, hoc feminae audiant, quia in uno viro vir et femina. Talis in Christo nec masculus nec femina est . Sustincum dicit, Omnia vestra cum charitate fiant ; satis ostendit, etiam ipsas correptiones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunxit, ne quis malum pro malo alicui reddat . Ergo et quando corripiuntur inquieti, non malum pro malo, sed potius bonum redditur. Haec autem omnia quae nisi charitas operatur
Abbreviated transcription (Latin):
Permanebo autem ephesi usq
adpente costen: ostium enĩ mihi
apertum est magnum. & euidens.
& ad uersarii multi:
Cuidhic aliud potest intellegi
nisi prȩdicatio ibi per eum primi¬
tus euangelio: credidisse multos.
& multos eiusdẽ fidei aduersa¬
rios extitisse : Secundum illud
dñi: Nemouenit adme: nisi
datum fuerit ei apatre meo:
Et uobis datum est nosse myste¬
rium regni cȩlorum. illis autẽ
non est datum. Ostium ergo
apertum est in eis quibus da¬
tum est. Ad uersarii autem
multi: ex eis quibus non est da¬

Expanded text:
permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, et aduersarii multi. quid hic aliud potest intellegi nisi praedicato ibi per eum primitus euangelio credidisse multos et multos eiusdem fidei aduersarios extitisse secundum illud domini: nemo uenit ad me, nisi cui datum fuerit a patre meo, et: uobis datum est nosse mysterium regni caelorum, illis autem non est datum? ostium ergo apertum est in eis quibus datum est, aduersarii autem multi ex eis quibus non est da
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quȩso qͦd ex ardescimus
cum audimus & legimus.
eccenune tempus acceptabile. ec¬
cenunc diessalutis. Nullã In
quoquã dantes offensionẽ: ut
non rep̃hendatur ministerium
nr̃m Sed in omnib commendan¬
tes nos m& ipsos. ut dĩ ministros
Inmulta patientia. intribulati

Expanded text:
nim est, quaeso, quod exardescimus, cum audimus et legimus: ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis, nullam in quoquam dantes offensionem, ut non reprehendatur ministerium nostrum, sed in omnibus commendantes nosmet ipsos ut dei ministros, in multa patientia, in tribula
Abbreviated transcription (Latin):
Initiũ xp̃c De inde qui sunt
xp̃i : Decorpores enĩ resur¬
rectione. illo loco agebatur:
Propt̃ quã &iã dicit tranfi¬
gurabit corpus humilitatis
nr̃e : conforme corpori glori¬
ae suae.
uid putabimus eẽ domum dĩ.
nisi templũ dĩ: Quod aũ sit.
interrog&ur apłs & respon¬
deat: Templũ dĩ scm ẽ. quod
estis uos: Hoc ẽ &iã regnũ
dĩ. qđ filius traditurus pͥa
tri: Inde dicit idẽ apłs:
Initiũ xp̃c: Deln de qui sunt
xp̃i. inp̃sentia eiꝰ: De inde
finis: cũ tradiderit regnũ dõ
& patri Idẽ quos redemit
sangune suo. tradiderit
contemplandos &iã patri
suo: Hoc ẽ regnũ cę̧lorũ de
quo dr Simile ẽ regnũ cȩ¬
lorũ. homini seminanti bo¬
nũ semen inagro suo: Bonũ
aũ semen. hisunt filii regni:
Qui & sinune hab& ꝑmixta
hirania mit t& Infine rea
ipse angelos: & colligent de
regno eiꝰ om̃a scandala: Tunc

Expanded text:
istus, deinde qui sunt Christi. de corporis enim resurrectione illo loco agebatur, propter quam etiam dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae.uid putabimus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quid autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, unde dicit idesunt Christi in praesentia ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scand
Abbreviated transcription (Latin):
& potestatum. siue cȩlestiũ siue
terrestrium ꝑse habuisse ali¬
quid principatus & potestatis.
sed ab illo ex quo sunt omnia
Non solũ ut sint. uerũ &iã ut
ordinata sint: In illa enĩ ma¬
nifestatione: nulli spes aliqua
remanebit Inquoquã principe.
aut In quoquã homine: Quod
ẽ sperare in dño. quã sperare
in principibus. Ut ista medita¬
tione. anima lam in regnũ pa¬
tris assurgat: nec cuius quã po¬
testatẽ: p̃ter illum magnifaci¬
ens. nec sua sibi ipse pernitio¬
sissime blandiens : Trad&
speciem cognosc&ur pater: Reg¬
nũ enĩ eiꝰ sunt: In quib nunc reg¬
nat ꝑfidem: Aliter enĩ dicit
ra subiecta ẽ. & aliter regnũ
tem fidei quȩ in illo ẽ
Seđm qđ orat qui dicit. Posside
nos: Neq enĩ non ipse possid&
Cũ serui ess&is peccati. liberiera¬
tis lustitiȩ: Euacuabit ergo
omnẽ principatũ. & omnẽ po¬
testatẽ. & uir tutẽ: ut nulli
patrẽ intuenti ꝑ filiũ. opus

Expanded text:
et potestatum, sive coelestium, sive et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestatis: sed ab illo, ex quo sunt omnia, non solum ut sint, verum etiam ut ordinata sint. In illa enim manifestatiremanebit in quoquam principe, vel in quoquam homine. Quod est sperare in Domino, quam sperare in principibus : ut ista meditatione anima jam in regnum Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magni faciens, nec sua sibi ipsi perniciosissime blandiens. Tradet speciem cognoscetur Pater. Regnum enim ejus sunt in quibus nunc regnat per fidem. Aliter enim dicitura subjecta est; et aliter regnum tem fidei quae in illo est, secundum quod orat qui dicit: Posside nos. Neque enim non ipse possidet Cum servi essetis peccati, liberi eratis justitiae. Evacuabit ergo omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus
Abbreviated transcription (Latin):
t& eũ regnare. donec ponat.
om̃s inimicos suos subpedibus
sus Quasi postea non sit reg¬
naturus: & ad hoc ualeat qđ
supra dictũ ẽ: de inde finis:
Quod sacrilega oppinione he¬
retici accipiunt. quasi finem¬
nonerit finis : Postremo qđ dic¬
tũ ẽ: cũ aũ ei om̃a subiecta fue¬
rint : tunc & ipse filius subiectus
erit ei qui illi sub lecit om̃a sic
uolunt Intellegi: quasi nunc.
aut aliquid filio non sit sublec¬
tum: aut patri nonsit ipse sub¬
iectus: Genere igitur locutio¬
nis soluitur quȩstio: Sic enĩ
plerumq scriptura loquitur
ut qđ semꝑ ẽ. tunc fieri dicatur
inaliquo: cũ abeo cognosci coe¬
perit : Ita enĩ dicimus inora
Ita quoq cũ tradiderit regnũ
dõ & patri . idẽ cũ patrẽ regna¬
re monstrauerit: Ut ꝑspeciẽ
manifestationẽq clarescat: qđ
nunc a fidelib creditur: & ab
infideb non putatur: Euacu¬
abit aũ omnẽ principatũ & po¬
testatẽ. manifestando utique
regnum patris. Vt omnibus
notumsit. nullum principum

Expanded text:
um regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est, Deinde finis. Quod sacrilega opinione sic accipiunt, quasi finemjus non erit finis . Postremo quod dictum est, Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui ivolunt intelligi, quasi nunc aut aliquid Filio non sit subjectum, aut Patri non sit ipse subjectus. Genere igitur locutionis solvitur quaestio: sic enim plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est, tunc fieri dicatur in aliquo, cum ab eo cognosci coeperit. Ita enim dicimus in oraita quoque cum tradiderit regnum Deo et Patri, id est, cum Patrem regnare monstraverit, ut per speciem manifestationemque clarescat, quod nunc a fidelibus creditur, et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum, et potestatem, manifestando utique regnum Patris: ut omnibus notum sit, nullum principum
Abbreviated transcription (Latin):
Quam diu sumus incorpore : pe¬
regrinamur ad nõ. non dũ sumꝰ
inpatria: Quando erimus in
patria quando triumphamus.
deuicto inimico diabolo Quan¬
do mors. nouissima inimica
destru&ur: Tunc fi& sermo
qui scriptus ẽ: Absorta ẽ mors
inuictoria: Ubi ẽ contentio tua.
Vbiẽ mors aculeus tuus : Tunc
ergo nulla erit mortis conten¬
tio. quoe modo ẽ: & facit nos
gemere: ex defectu. ex muta¬
bilitate rerum. ex fragilitate
carnis humanȩ : Contendunt eñ¬
nobis cũ cottidie tẽptationes:
Contendunt cottidie delectati¬
ones : Et si non consentimus
tamen molestiã patimur &
contendimus : Et magnũ pe¬
riculum ẽ. nequi contendit
uincantur: Siaũ non consen¬
tiendo uincimus. molestiã
tamen patimur. resistendo
delectionib:: Noncessat᷑ &
nonmoritur. hostis nisi inresur¬
rectione mortuorũ¬

Expanded text:
Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino» . Nondum sumus in patria: quando erimus in patria? Quando triumphabimus devicto inimico diabolo, quando «mors novissima inimica destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victorubi est, mors, aculeus tuus» ? Quando ergo nulla erit mortis contentio, quae modo est, et facit nos gemere ex defectu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationes, contendunt quotidie delectationes: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuoru
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergo tradiderit regnũ dõ &
patri . idẽ cũ credentes & ui¬
uentes exfide : ꝓ quib nunc
mediator interpellat ꝑ duxe¬
rit ad contẽplationẽ: cui ꝑ¬
cipiendȩ suspiramus & gemi¬
mus : & transierit labor & ge¬
mitus : lam non int̃pellabit
ꝓnobis : tradito regnodõ &¬
patri: Fideles quippe eiꝰ quos
redemit sanguine suo. dic¬
ti sunt regnũ eiꝰ: ꝓquib nunc
inter pellat : Tunc aũ illic
eos sibi faciens inhȩrereo.
ubi ȩqualis ẽ patri : non lam
rogabit patrẽ ꝓeis: Ipse
enĩ inquit pater amat uos
Ex hoc enĩ rogat: quominor
ẽ patre : Quo uero ȩqualis
dĩ formã : in qua ȩqualis ẽ pa¬
tri : ꝓcul dubio impii non uide¬
bunt: Non enĩ sunt mundi¬
corde: Beatienĩ mundicor¬
des: quõ ipsi dm̃ uidebunt:
Et ipsit uisio ẽ facie ad faciẽ:
quȩ summũ p̃mium ꝓmittitur
iustis : Et ipsa fi& : cum tradi¬
derit regnum dõ & patri:
In quo & suȩ formȩ uisionẽ
uult intellegi. Sub iecta dõ
uniuersa creatura: & ipsa

Expanded text:
Cum ergo tradiderit regnum Deo et Patri, id est cum credentes et viventes ex fide, pro quibus nunc mediator interpellat, perduxerit ad contemplationem, cui percipiendae suspiramus et gemimus, et transierit labor et gemitus, jam non interpellabit pro nobis tradito regno Patri. Fideles quippe ejus, quos redemit sanguine suo, dicti sunt regnum ejus, pro quibus nunc interpellat. Tunc autem illic eos sibi faciens inhaerere, ubi aequalis est Patri, non jam rogabit Patrem pro eis: Ipse enim, inquit, Pater amat vos. Ex hoc enim rogat, quo minor est Patre, quo vero aequalis ei formam in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. Non enim sunt mundicordes: Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Et ipsa visio est facie ad faciem , quae summum praemium promittitur justis; et ipsa fiet, cum tradet regnum Deo et Patri; in quo et suae formae visionem vult intelligi, subjecta Deo universa creatura, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est: Sede addextris meis.
donec ponã om̃s inimicos tuos
subpedibus tius : Non enĩ cum
fuerit inimici subpedib positi
desin& ille sedere ad dexte¬
om̃s inimicos subpedib suis. sem

Expanded text:
dictum est, Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis ; non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere ad dexteomnes
Abbreviated transcription (Latin):
sifines terrȩ: Et adorabunt
inconspectu eiꝰ. uniuersȩ pa¬
triȩ gentium. Quõ dñiẽ reg¬
num : & ipse dominabitur
gentium: Ille irrisus. ille cru¬
cifixus. ille derelictus. hoc
regnum adquirit: & trad&
infine dõ & patri Non ut
ipse amittat : sed qđ infide
seminauit. cũ uenit minor
patre. hoc ꝑ ducat. adspeciẽ.
inqua ȩqualis non recessit.
apatre:¬

Expanded text:
 et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum et ipse dominabitur gentium. ille inrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum adquirit et tradet in fine deo et patri, non ut ipse amittat, sed, quod in fide seminauit, cum uenit minor patre, hoc perducat ad speciem, in qua aequalis non recessit a patre
Abbreviated transcription (Latin):
Oport& enĩ illũ inquit regna¬
re. donec ponat. om̃s inimicos
suos subpedib suis: Tam quam
cũ posuerit: nonsit regnatu¬
rus: Nec intellegunt ita dic¬
tum : sicuti ẽ illud Confirma¬
tum ẽ cor eius: non commoue¬
stũbitur. donec uideat suꝑ in i

Expanded text:
oportet enim illum regnare, donec ponat inimicos sub pedibus suis, tamquam cum posuerit non sit regnaturus, nec intellegunt ita dictum, sicut est illud: confirmatum est cor eius; non commouebitur, donec uide
Abbreviated transcription (Latin):
cutiẽ: Quod dix̃ famulo suo
moysi. egosum quisum: & di¬
ces itaq filus isrł. quiẽ misit
me aduos. hoc contemplabi¬
mur: cũ uiuemus in &ernum:
Ita quippe ait. Hȩc ẽ aũ uita
&erna: ut cognoscant te
unũ uerũ. dm̃. & quẽ misisti
rit dñs. & in luminauerit oc¬
culta tenebrarum: Cũ tene¬
bre mortalitatis huius cor¬
ruptionisꝙ transierint.
lunc erit mane nr̃m. de quo
inpsalmo dicit: Mane astabo
tibi & contemplabor: De hac eñ¬

Expanded text:
Quod enim dixit famulo suo Moysi, Ego sum qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos ; hoc contemplabimur cum vivemus in aeternum. Ita quippe ait: Haec autem est vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum; et quem misistirit dominus et inluminauerit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: mane adstabo tibi et contemplabor. de hac
Abbreviated transcription (Latin):
paruerit. uita nr̃a : tunc &
uos cũ ipso apparebitis ingła:
Qđ ante quã fiat. uidemus nunc
ꝑspecculũ inenigmate. hoc est
insimilitudinib: tunc aũ facie
ad faciem: Hlec nobis enĩ contẽ¬
platio ꝓmittitꝰ: actionũ om¬
niũ finis. atq & erna ꝑfectio

Expanded text:
paruerit, uita uestra, tunc et uos cum ipso apparebitis in gloria. quod antequam fiat, uidemus nunc per speculum in aenigmate — hoc est in similitudinibus — tunc autem facie ad faciem. Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium fini
Abbreviated transcription (Latin):
IFrit ergo regnum xp̃ianorũ.
qđ modo colligitur : qđ modo
cõparatur. qđ modo emitur
sanguine xp̃i: Erit aliquan¬
do manifestũ regnũ eiꝰ: quan¬
doerit aꝑta claritas scõrũ eiꝰ.
post iudiciũ abeo factũ¬

Expanded text:
rit ergo regnum Christianorum, quod modo colligitur, quod modo comparatur, quod modo emitur sanguine Christi: erit aliquando manifestum regnum, quando erit aperta claritas sanctorum ejus propter judicium ab eo factu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sic arbitremur xp̃m reg
adimat sibi : Nam & hoc qui¬
dã uani loqui crediderunt
Cũ enĩ dicit: tradederit reg¬
nũ dõ & patri: non separatur
ipse : quia simul. cũ patre unꝰ¬
derit regnũ dõ & patri quasi
modo ñ habeat regnũ ds̃ & pa¬
ter: Sed quia om̃s iustos.
in quib nunc regnat ex fide
duc turus c̃adspeciem : quã ui¬
sionẽ dicit idem apłs. facie
ad faciem : Ita dictũ ẽ : cũ tra¬
dȩderit regnũ dõ &patri : ac
si dicer&ur: Cũ ꝑ duxerit
credentes. ad contemplati¬
onẽ dĩ & patris: Sicut enĩ
dicit : om̃a mihi tradita suNT
apatre meo: & nemo nouit
filiũ nisi pater : neq patrẽ
uoluerit. filius reuelare:
sic tunc reuelabitur a filiopat̃.
Cũ euacuauerit. õmẽ principa¬
tum . & omnem potestatẽ.
& uir tutẽ:Idẽ ut neces¬
saria nonsit dispensatiosi¬
militudinũ. ꝑ angelos. prin¬
testates : Ex quarũ ꝑsona
ñ in c̃ uenienter intellegitꝰ.
dici incantico canticorũ ad
sponsam Similitudines auri

Expanded text:
Nec sic arbitremur Christum adimat sibi. Nam et hoc quidam vaniloqui crediderunt. Cum enim dicitur, Tradiderit regnum Deo et Patri, non separatur ipse, quia simul cum Patre underit regnum Deo et Patri? quasi modo non habeat regnum Deus et Pater? Sed quia omnes justos, in quibus nunc regnat ex fide ducturus est ad speciem, quam visionem dicit idem apostolus, Facie ad faciem ; ita dictum est, Cum tradiderit regnum Deo et Patri, ac si diceretur, Cum perduxerit credentes ad contemplationem Dei et Patris. Sic enim dicit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo: et neilium, nisi Pater; et nemo novit voluerit Filius revelare . Tunc revelabitur a Filio Pater, cum evacuaverit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem; id est, ut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos prinvirtutes. Ex quarum persona non inconvenienter intelligitur dici in Cantico canticorum ad sponsam, Similitudines auri
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uiiuificabunt: Qui aut̃
male egerunt. Inresurrectio¬
nem ludicii: Quidergo de il¬
lis infantib intellegendum
ẽ : qui prius quã possent agere
uel bene. uel male. sine bap¬
tismo corpore exuti sunt:
Nihibne hic detalib dictũ ẽ:
Sedsicaro eorũ Ideo non resur¬
g& : quia nec boni aliquid
egerunt. nec mali . nec illorum
resurrectura ẽ: qui ꝑcepta bap¬
tismi grã. in illa & ate defunc¬
qui bene egerunt: inter quos
& illi resurrec turi sunt: nsi
inter eos qui male egerunt:
Nec aliquas humanas animas .¬
credamus corpora sua non
recepturas. siue In resurrec¬
tionẽ uitȩ. siue in resurrec¬
tionẽ ludicii: Quȩ sententia.
prius quã refellatũr: ipsa no¬
uitate lã displic&:¬

Expanded text:
omnes uiuificabuntur —, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncqui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displic
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi ꝓpterea cũ baptibandis
paruulis. festinatur & cur¬
ritur : quia sine dubio.
creditur : aliter eos Inxp̃oui¬
uificari omnino non posse:
Qui aũ non uiuificantur in
xp̃o restat ut in ea condemna¬
tione maneant : dequa dicit
homines adẽ demnationem:
Cui delicto obnoxios paruu¬
los nasci: & omnis credit eccła¬
Plane audiui & credidi: ꝓpt̃
qđ & locutus sum: quia ue¬
ni& hora: quando om̃s qui
sunt inmonumentis. audient
uocemeius & ꝓcedunt. Qui
bona fecerunt. In resurrecti¬
onẽ uitȩ: Ipsa ͤ dequa dicit:¬

Expanded text:
bi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit eccplane audiui et credidi, propter quod et locutus sum, quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent, qui bona fecerunt, in resurrectionem uitae — ipsa est, de qua dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tientiã expectamꝰ. quo adusq
rex inrecubitu suo ẽ: Tunc erit
qđ scriptum ẽ : ad implebis me
lȩtitia cũ uultu tuo: Illa lȩ¬
titia nihil amplius requir&:
quia nec erit . quid amplius

Expanded text:
pectamus , quoadusque rex in recubitu suo est. Tunc erit quod scriptum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . Illa laetitia nihil amplius requiretur; quia nec erit quod amplius
Abbreviated transcription (Latin):
Cđ xp̃i corpus. ñ dissolutũ tabe.
atq putredine. die tertioresurrex:
nr̃a uero post longũ tẽpus ex qua¬
dã qua soluta discesserint c̃ lapsi¬
one reparabunt᷑. humanȩ facultati
utrũq inpossibile ẽ : Diuinȩ aũ
potestati.: utrũq facillimũ: It enĩ
radius oculi nr̃i: ñ citius ꝑuenit
adppinquiora : tardius ad longin¬
quiora: sed utraq int̾ ualla pa¬
rili cerelitate contingit. Ita
cũ inictu oculi. sic̃ apłs dic̃ fit
resurrectio motuorũ. omnipo¬
tentiȩ dĩ & in effabili nutui tã facile
ẽ quȩꝙ recencia : quã diuturno
tẽpore. dilapsa cadauera suscita¬
re: Incredibilia sunt hȩc quib¬
dã quia in exꝑta : Cũ omnis natura
rerũ tã sit plena miraculis. ut
sed uidendi consu& udine mira
ñ sint: Quȩ obhoc nec conside¬
racione. nec: inquisitione digna
uident᷑: Nã ego : & mecũ quicũꝙ¬
inuisibilia dĩ ꝑea quȩ facta s̃ intel
lecta c̃spiciunt: aut ñ minus aut am¬

Expanded text:
Christi corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicuminuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciunt, aut non minus aut am
Abbreviated transcription (Latin):
lius habemus euangeliũ quã cibũ:
Et erit bonũ lam nrm inmandu¬
cando: necessarium aũ in euan¬
gelitando: Quod &iam apłs
phib&. cũ dicit licere sibi quidẽ
sed& ꝑ missũ eẽ adnõ: ut qui euan¬
geliũ adnuntiant: deegło uiuant
loest deeuangło habeant eaquȩ¬
huic uitȩ s̃ necessaria: s tam̃ se ñ
eẽ abusũ hac potestate: Erant
enim multi : qui bocasionẽ habere
cupiebant adꝗͥrendi. & uenden¬
di euangłiũ : Quib eam uolens
amputare apłs: manib: suis.
uictũ suũ tolerauit: Dehis enĩ
alio loco dicit:. Ut am putẽ occa¬
sionẽ. his qͥquer occasione : Quã¬
quã &ia sic̃ c&eri & boni apłi.¬
ꝑmissũ dnĩ deeuangło uiueret.
ñ in eo uictu c̃ftituer& finẽ euan¬
geli landi: s magis ipsius uictꝰ
sui finẽ. in euangło collotar&:
Idest ut superius dixi : ñ ideo euan¬
geli Lar& ut ꝑuenir& adcibũ: &
siquas̃ alia necessaria: s ideo ifta
sumer& ut illud impler&: Ne ñ

Expanded text:
lius habemus Evangelium quam cibum; lius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evanghuic vitae sunt necessaria, sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi, qui occasionem habere cupiebant acquirendi, et vendendi Evangelium, quibus eam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit. De his enim alio loco dicit: Ut amputem occasionem, qui quaerunt occasionem. Quanquam etiam sicut caeteri boni apmissu Domini de Evangelio viveret, non ideo in eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collocaret: id est, ut superius dixi, non ideo evangelizaret, ut perveniret ad cibum, et si qua sunt alia necessaria; sed ideo ista sum
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ꝑhibetur : ad eum dilec¬
tionẽ tendimus. ut ꝑuenendo
qui escamus : Ideo beati. quia illo
nũ quod app&endũ ẽ. & neces¬
sariũ qđ sum̃ dũ ẽ: hao senten¬
tia decla rauit cũ ait Quaerite
primũ regnũ dĩ & iusticiam eius.
& haec om̃a adicientur uobis
Regnũ ergo & iufticia dĩbonum
nostrũ ẽ: Et hoc app&endum
ẽ & ibi finis constituendus. ꝓp̃t᷑
qđ om̃a faciãmus quae cũꝙ facimꝰ:
ed quia in hacuita militamus. ut
ad illud regnũ ꝑuenire possimꝰ.
quae uita sine his necessariis agi
inquit : sed uos regnũ dĩ & iusti¬
tiam eius primũ quaerite: Cũ
enĩ dixit illud primũ: significauit.
quia hoc posterius quȩrendũ ẽ.
Non tempore sed dignitate: Il¬
lud tãquã bonũ nrũm: hoc tãquã
necessariũ nr̃m : Necessarium
aũ ꝓp̃ter illud bonũ: Neque
enim uerbi gr̃a Ideo debemus
euangeli zare ut manducemus :
sedideo manduca reut euange¬
litemus : Nam si ꝓp̃terea euan¬
geli ⁊amus ut mandu cemus : ui¬

Expanded text:
dicta perhibetur, ad eum dilectione tendimus, ut perveniendo quiescamus: ideo beati, quia illo num quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum ait: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis. Regnum ergo et justitia Dei bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi inquit, « sed vos regnum Dei et justitiam ejus primum quaerite. » Cum enim dixit illud « primum, » significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate: illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum; necessarium autem propter illud bonum. 54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ixit apłs cũ inde loquerdur
caro & sanguis regnũ dĩ ñ possi¬
bt̃: Sed quisquis ea sic accipit.
ut existim& ita corp̃ terrenũ qua¬
mutari. ut nec membra ista: nec
carnis sit futura substantia: ꝓcul
dubio corrigendus ẽ: Commontus
decorpore dñi . qui post resurrectio¬
nẽ ln eisdẽ membris. ñ solũ c̃spicien¬
dus occulis. uerũ &iã manib tan¬
gendus apparuit. Carnẽ que se ha¬
bere &iã sermone firmauit dicens :
Palpate & uid&e quia sp̃s carnẽ dossa
ñ hab&. sic̃ me uid&is habere : Vnde
c̃stat apłm ñ carnis substantiã ne¬
gasse in dĩ regno futurã. saut hon¬
nes qui secđm carnẽ uiuunt carns
& sanguinis nomne num cupasse:
Aut ipsã carnis corruptionẽ : quȩ
tunc utiq nulla erit : Nã cũ dixis¬
s&: caro & sanguis regnũ dĩ ñ possi¬
debt̃ bene intellegitur tãquam
exponendo quid dixerit : continuo
subdidisse: neꝙ corruptio incor¬
ruptionem possi debit:¬

Expanded text:
ixit apostolus, cum inde loqueretur: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum, quamutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore Domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, verum etiam manibus tangendus apparuit, carnemque se habere etiam sermone firmavit dicens : palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque corruptio incorruptionem possidebit
Abbreviated transcription (Latin):
apperire cũ uolunt : Durius aũ:
qđ ibi dm̃ quisquis oculos clause¬
rit: non uidebit : Si enim pro¬
ph&a heliseus. puerũ suũgezi
absens corpore. uidit accipien¬
tem munera quȩ dedit ei nea¬
man syrus. quanto magis in il¬
lo corpore spiritali: uidebunt
scĩ omnia: Non solũ sioculos
claudant. uerũ &iã unde suN
corpore absentes: Et post ali
ait apłs. facie ad faciẽ. non cogit
ut dm̃ ꝑhanc faciẽ corporalẽ.
ubi sunt oculi corporales. nos ui¬
suros eẽ credamus: quẽ sp̃ũ sine
intermissione uidebimus: Nisi
enim ẽ& &iam Interioris homi¬
nis facies: non dicer& idẽ apł̃s.
Nos autẽ reuelata facie gloriã
dñi speculantes. In eandẽ ima¬
ginẽ transformamur. degloria
ingloriã : tam quã a dñispiritu:
cũ uiderimus facie ad faciem
Quia & hoc promittitur nobis:
Nam quis auder& sperare: qđ
ds non dignatus ẽ&. uel polli¬
ceri. uel dare
idebimus facie ad faciẽ: Apł̃s
dicit: Nunc scio expaste: nunc
in enigmate per speculum: tunc

Expanded text:
aperire, cum nolent; durius autem, quod ibi deum quisquis oculos clauserit non uidebit. si enim propheta Heliseus puerum suum Giezi absens corpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Neman Syrus, quemlo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, uerum etiam unde sunt corpore absentes. tunc eniait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformamur, de gloria in gloriam, tamquam a Domini spiritu; cum viderimus facie ad faciem; quia et hoc promittitur nobis. Nam quis auderet sperare quod Deus non dignatus esset vel polliceri vel dare? Videbimus facie ad faciem. Apostolus dicit: Nunc scio ex parte, nunc in aenigmate per speculum, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
seri cordiam saluos nos fecit. per
lauacrum regenerationis: It
iterum. Qui prius fui blasphe¬
mus & ꝑsecutor & Iniuriosus.
sed misericordiã consecutus sum:
quia ignorans feci in increduli¬
tate : Et iterum: Consilium aũ
do tamquã misericordiam con¬
secutus adñõ ut fidelis essem
Hoc ẽ ut uiuerem : quia iustus
exfide uiuit: Mostuus ergo e¬
rat prius ꝑsuam iustitiam An¬
te quam uiuer& per dĩ gratiã:
Ipsam porro suã mostem sic con¬
fit&ur : Adueniente aũ inquit
mandato : peccatũ reuixit : ego
aũ mostuus sum: Et inuentum
ẽ mihi mandatum quod erat in
uitam hoc eẽ in mostem : Retri¬
buit ergo illi dsbonum ꝓmalo:
Hoc ẽ uitam promoste:¬

Expanded text:
sericordiam salvos nos fecit per sericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis» . Et iterum: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate» . Et iterum: «Consilium autem do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut fidelis essem : hoc est, ut viverem; quia justus ex fide vivit. Mortuus ergo erat prius per suam injustitiam, antequam viveret per Dei gratiam. Ipsam porro suam mortem sic confitetur: «Adveniente autem,» inquit, «mandato, peccatum revixit, ego autem mortuus sum, et inventum est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in in mortem» . Retribuit ergo illi Deus bonum pro malo, hoc est, vitam pro morte
Abbreviated transcription (Latin):
doceant coniugatos & coniuga¬
tas non ire in adulterium: Illi
faciunt plus quam lic&. illȩ ñ
faciunt quod lic&¬
Misericordiam inquit consecu¬
tus sum ut fidelis essem.
Non ait quia fidelis eram: Fide¬
li ergo datur quidẽm: sed data
est etiam ut ess& fidelis
Quatuor enim retributiones¬
sunt : Aut mala proma¬
lis retribuuntur. sicut ds̃ ignẽ
a& ernum r&ributurus est im¬
piis: Aut bona ꝓbonis. sicut
regnum a &ernum retributurus
est iustis: Aut bona promalis.
sicut xp̃e ꝑ gratiam iustificat
impium : Aut mala probonis.
sicut iuidas ꝑmalitiam ꝑ secu
retributionum. duȩ priores ꝑ¬
tinent adiustitiam: ut retribu¬
antur mala promalis. bona ꝓ
bonis Tertia ꝑtin& admiseri¬
cordiã : ut retribuantur bon a
promalis : Quartam d̃s nescit
Nulli enim malum probono
retribuit: Hac autem quam
essent quibus retribuer& bona
probonis: Uide illum saulum.
postea paulum: Non exope¬
ribus inquit iustitiae quae nos
fecimus. sed secundum suam mi¬

Expanded text:
doceant conjugatos et conjugadoceant conjugatos et conjugatas, non ire in adulterium. Illae faciunt plus quam licet; illi non faciant quod Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem : non ait, Quia fidelis eram. Fideli ergo datur quidem, sed data est etiam ut esset fidelisunt enim retributiones: aut mala pro malis retribuuntur, sicut Deus ignem aeternum retributurus est impiis; aut bona pro bonis, sicut regnum aeternum retributurus est iustis; aut bona pro malis, sicut Christus per gratiam iustificat impium; aut mala pro bonis, sicut Iudaei per malitiam persecuti retributionum duae priores pertinent ad iustitiam ut retribuantur mala pro malis, bona pro bonis; tertia pertinet ad misericordiam ut retribuantur bona pro malis; quartam Deus nescit nulli enim malum pro bono retribuit. Haec autem, quam essent quibus retribueret bona pro bonis. 2. Vide illum Saulum, postea Paulum: «Non ex operibus,» inquit, «justitiae quae nos fecimus, sed secundum suam mi