comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis allicit. inq illud amanoũ uenerãdũq
multus sum. quid putas: nullum ne tam
diuersis in rebus statius distrimen ⁊ adeo
ne pudor oñis euanuit: ego uero ut ex
me aliquid loquar Sicut primũ graue et
infaustum annui pondus estimo. Sic stdõ
uix quitquam reor esse felicius. qd si tibi
tentiam sequatur. Eest eñ ut nosti opinio¬
num ingẽs ueritas libertasq indicandi.¬
Augu. In rebus contrariis opimio diuersa.
ueritas autẽ una atq eadẽ semper est¬
Fran. Istud quidem ita esse fateor. Sed hoc
est ꝙ transuerses agit: opmionib antiquis
iheremus pertinaciter: nec facile diuelli¬
mur. Augu. Utinam tam recte de tota amoris
questione sentires: ut de hoc sentis articulo¬
Erau. Quid multa tam recte sentire michi
uideor ⁊ ut contra sentientes insanire non
dubitem. Augu. Inueteratũ mendaciũ pro
ueritate ducere. nouiterq cõpertam ueritat̃
estimare mendatũt. ut omins rerũ aucto¬

Expanded text:
tis allicit inque illud amandum venerandumque tis allicit inque illud amandum venerandumque multus sum, quid putas? Nullum ne tam diversis in rebus statuis discrimen? Adeo ne pudor omnis evanuit? Ego vero, ut ex me aliquid loquar, sicut primum grave et infaustum animi pondus extimo, sic secundo vix quicquam reor esse felicius. Quodsi tibi tentiam sequatur; est enim, ut nosti, opinionum ingens varietas libertasque iudicandi. In rebus contrariis opinio diversa; veritas autem una atque eadem semper est. Istud quidem ita esse fateor; sed hoc est quod transversos agit: opinionibus antiquis inheremus pertinaciter, nec facile divellimur Utinam tam recte de tota amoris questione sentires, ut de hoc sentis articulo. Quid multa? tam recte sentire michi videor, ut contra sentientes insanire non dubitem. Inveteratum mendacium pro veritate ducere, noviterque compertam veritatem extimare mendacium, ut omnis rerum auto
Abbreviated transcription (Latin):
et benebris clanuare perpetus: serenssi¬
mam amnu mei partem. Augu. Ha mise
an tibi phisica illa uox excidit: tum cõsu¬
matum fore miseriaꝵ cumulũ cum opini¬
omb falsis persuasio funesta succrescit:
ita fieri oportere. Eran. Aut quaquã ex¬
cidit. sed aproposio remota sentencia est
Cur en non ita fieri oportere arbitrer.
At qui nichil unquam rectiũs arbitratus
obicis affectus. Augu. Segregemus lnc
tãtisper: dũ remedus cõquirendis mlio.
ne dum huc illuc distrahor ⁊ fiagiliore iixe¬
tu ferar ad singula. Dit ergo quoniã prius
amoris mencis facta est. Nonne hãt om¬
mum extremã ducis insaniam. Fran. Ne¬
quid̃ ueritati subtraham pro diuersitate sub¬
iecti amorem: uel de terrimã amini passio¬
nem: uel nobilissimã actionẽ dici posse
censeo. Augu. Nle res egeat exemplo ali¬
quid in medium profer. Sran. Si infamen
curpenq mulierem ardeo in saissimue
ardor est si rerũ aliquod specimen uirtu¬

Expanded text:
et tenebris damnare perpetuis serenissiet tenebris damnare perpetuis serenissimam animi mei partem? O miser! an tibi philosophica illa vox excidit: tum consumatum fore miseriarum cumulum, cum opinionibus falsis persuasio funesta subcrescit ita fieri oportere? Haudquaquam excidit, sed a proposito remota sententia est. Cur enim non ita fieri oportere arbitrer? Atqui nichil unquam rectius arbitratus sobicis, affectus. Segregemus hec tantisper, dum remediis conquirendis inhio ne, dum huc illuc distrahor, fragiliore impetu ferar ad singula. Dic ergo – quoniam prius amoris mentio facta est –: nonne hanc omnium extremam ducis insaniam? Nequid veritati subtraham, pro diversitate suiecti amorem vel teterrimam animi passionem vel nobilissimam actionem dici posse censeo. Ne res egeat exemplo, aliquod in medium profer. Si infamem turpemque mulierem ardeo, insanissimus ardor est; si rarum aliquod specimen virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ẽarĩ pulcritudine delectatus: non ca¬
thenas sed diuicias arbitraris. euenitq tibe
ut smulitudine uersar in eadem: nõ aliter
quam si quis aureis manicis atq cõpedib
tentus ⁊ aurum letus aspiceret : sed laqueos
non uideret. Tu q nunt apertis oculis que
te uincunt uides. sed ocecitas ipsis ad mort᷑̃
trahentib uniculis delectaris. quedq est
omnium miserrimũ gloriaris. fran. Que¬
nã sunt quas memoras cathene. Augu.¬
Amor et gloria Fra. Proch superi quid
audio has tu ne cathenas uocas: has. q
si paciar extucies. Augu. hoc melior: sed
inicertus de euentu elique eñ oumeez
quibus tenebaris et fragiliores erant et
mamemores. Ideoq dum cõfangerem fauiste.
hee autem nocendo placent at fallunt
quadam spe decoris. Ideoq plus negorii
sub est. reluctabers eñ ceu suminis te¬
Ronis spoliare te uelum. aggrediar tamen.¬
spetio sissimas michi curas uelles eripere.

Expanded text:
sed, earum pulcritudine delectatus, non cased, earum pulcritudine delectatus, non cathenas sed divitias arbitraris; evenitque tibi, ut similitudine verser in eadem, non aliter quam siquis aureis manicis atque compedibus tentus, aurum letus aspiceret, sed laqueos non videret. Tu quoque nunc apertis oculis que te vinciunt vides, sed, o cecitas! ipsis ad mortem trahentibus vinculis delectaris, quodque est omnium miserrimum, gloriaris. Quenam sunt quas memoras cathene? Amor et gloria. Proh Superi, quid audio! Has ne tu cathenas vocas, hasque, si patiar, excuties? Hoc molior, sed incertus de eventu; relique enim omnes, quibus tenebaris, et fragiliores erant et inameniores; ideoque dum confringerem favisti; he autem nocendo placent ac fallunt specie quadam decoris, ideoque plus negotii subest; reluctaberis enim, ceu te summis bonis spoliare velim. Aggrediar tamespeciosissimas michi curas velles eripere,
Abbreviated transcription (Latin):
tis abiectisq uidero. Neq enĩ reor impossi¬
bile: sed profecto difficile. Alioquin fuistia
cirta impossibilia uersarer . Est autem ut
in adamante frangendo hirciũ dicunt sit
in humistemodi duricie curaꝵ mollienda.
Sangnis ille mirumimodum efficax: qui cũ
cor asperĩt contigerit: frangit ac penetrat.
Tamen id me tuo qñĩ in hãc re tua simul
opus est assensu. quẽ ne prestare possis.
sure ut dicam uerus: ne uelis mult̾ũ ue¬
reor ne ipse cathoenarũ circumradians atq
oculos mulcens fulgor impediat. ne forte
contingat quod euenturũ suspicor. Se
auarus quispiam aureis cathenis unirtusd̾
carcere teneretur : solui etiã uellet: sed ca¬
thenas nollet amittere. Tibi autẽ ea carceris
indicta lex est. ut insi cathenas abieteris:
solutus esse non possis. Fran. Heu michi
miserior eram quã putabam. due ne nũt
etiam illaqueant aniuũ cathene quas ego
non agnosto. Augu. Imo uero clarissime.

Expanded text:
tis abiectisque, videro. Neque enim reor impossitis abiectisque, videro. Neque enim reor impossibile, sed profecto difficile; alioquin frustra circa impossibilia versarer. Est autem, ut in adamante frangendo hircinum dicunt, sic in huiuscemodi duritie curarum mollienda sanguis ille mirum in modum efficax, qui, cum cor asperum tetigerit, frangit ac penetrat. Tamen id metuo, quoniam in hac re tuo simul opus est assensu, quem ne prestare possis sive, ut dicam verius, ne velis; multum vereor ne ipse cathenarum circumradians atque oculos mulcens fulgor impediat; neu forte contingat quod eventurum suspicor, si avarus quispiam aureis cathenis vinctus in carcere teneretur: solvi enim vellet, sed cathenas nollet amittere. Tibi autem ea carceris indicta lex est, ut nisi cathenas abieceris solutus esse non possis. Hei mi! miserior eram quam putabam! Due ne nunc etiam illaqueant animum cathene quas ego non agnosco? Imo vero clarissime,
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus. Si quid hactenus ser¬
mo tibi meus contulit. oro ob¬
testorq: ut te facilem hauriẽdis
que supersunt prebeas. Conten¬
ciosumq et reluctantem amnũ deponas.¬
frau. factum puto. Sencio enĩ me tuis mo¬
intis magna sollicitudinũ meaꝵ per te
liberatum. eoq paracior ad reliqua audiẽ¬
da trãsgredior. Augu. Nondum intractabi¬
lia et infixa uisterib: uulnera tua cõtigi.
et contingere metuo. Recolens quantum al¬
tritacionis et querelar leuior contactus
expresserit. Epero autem ex aduerso collet¬
tis uiribus aniinũ forciorẽ asperiora de¬
inceps equanimius laturum. Iran. Nil
metuas. Iam assueut et morborũ meore
nomen audirs. et medici manus auxr¬
lium pati. Augu. Duabus adhuc adamã¬
tiuis dextera leuaq premeris cathenis.
que neqz de morte neq de uita siunt co¬
gitare. has̃ semꝑ extumut : nete int̾eritũ
ageret: nec dũ quidẽ securus sum : nec
pͥus ero: quã te solutũ at liberũ illis effrat¬

Expanded text:
TIUS Siquid hactenus sermo. tibi meus contulit, oro obtestorque ut te facilem hauriendis que supersunt prebeas, contentiosumque et reluctantem animum deponas. Factum puta. Sentio enim me tuis monitis magna solicitudinum mearum parte liberatum, eoque paratior ad reliqua audienda transgredior. Nondum intractabilia et infixa visceribus vulnera tua contigi et contingere metuo, recolens quantum altercationis et querelarum levior contactus expresserit. Spero autem ex adverso, collectis viribus, animum fortiorem asperiora deinceps equanimius laturum. Nil metuas: iam assuevi et morborum meorum nomen audire et medice manus auxilium pati. Duabus adhuc adamantinis dextra levaque premeris cathenis, que nec de morte neque de vita sinunt cogitare. Has semper timui ne te in interitum agerent; necdum quidem securus sum, nec prius ero quam te solutum ac liberum, illis effra
Abbreviated transcription (Latin):
aliud forte cẽpus: ac locus aliter fuit dicẽdi
quod uero ad inceptũ attinet: eonsii michi
profuit admonicio tua ut meipm̃̃ cũ maiore
parte hominũ conferente non tam miser. ut
solebat/ status mens appareat. Augu. Gau¬
Deo si quid tibi profui cupioq prodesse cumu¬
lacius. Sed qm̃ satis hodieruũ colloquiũ pro¬
cessit: poteris ne que restant in diẽ tercium
differri. atq ibi finẽ statu. Eran. Ego uero
nimerũ ip̃m triariũ tota mente cõplector.
Non tam quia tres ego gratie cõtinent᷑ : quã
quia diinitate amnicissimũ esse constat : ꝙ nõ
tibi solũ: alusq uere religionis professorib¬

Expanded text:
aliud forte tempus ac locus alter fuerit dicendi. aliud forte tempus ac locus alter fuerit dicendi. Quod vero ad inceptum attinet, eousque michi profuit admonitio tua, ut me ipsum cum maiore parte hominum conferenti non tam miser, ut solebat, status meus appareat. Gaudeo siquid tibi profui cupioque prodesse cumulatius. Sed quoniam satis hodiernum colloquium processit, pateris ne que restant in diem tertium differri atque ibi finem statui? Ego vero numerum ipsum ternarium tota mente complector; non tam quia tres eo Gratie continentur, quam quia divinitati amicissimum esse constat. Quod non tibi solum aliisq
Abbreviated transcription (Latin):
lienis periculis collata securitas. Ex quib
omnẽ amini tristiciã te iariam depositurum
esse confido. Fran. Quanquã multa me
uellicẽt. atq illud inprimis: ꝙ urbes reliu¬
quere quasi rem facilem mei tenses arbitrn.
tamen quia in multis me racione suꝑastie
uolo et hic priusquã deiciar⁊ arma dẽponere¬
Augu. Potes ego iam tristicia relegata cũ
fortuna tua in graciã redire fran. Possum
utiq si modo aliquid est fortuna. nap̃ot uides.
inter Graum et nostrũ poetam: hac de re
tanta dissensio est. ut cũ ille fortunã in ope¬
ribus suis nisq nominare dignatus sit.
quasi nl eã esse crederet. hic noster et
sepe eã nommnet : et quodã in loco omni¬
potentem eã eciã uocet. Cui sentencie et
historicus ille nobilis fauet: et orator egre¬
gus. Nam et Crispus Salustius dominari
profecto ait in re qualibet fortunã. E
Marcus Tullius humanaꝵ rerã dominã
asseuerare nõ tuuit. Ego autẽ quid sentiã.

Expanded text:
lienis periculis collata, securitas. Ex quibus lienis periculis collata, securitas. Ex quibus omnem animi tristitiam te iamiam depositurum esse confido. Quanquam multa me vellicent, atque illud in primis quod urbes relinquere quasi rem facilem mei censes arbitrii, tamen, quia in multis me ratione superasti, volo et hic, prius quam deiciar, arma deponere. Potes ergo, iam tristitia relegata, cum fortuna tua in gratiam redire? Possum utique, si modo aliquid esset fortuna. Nam ut vides, inter graium et nostrum poetam hac de re tanta dissensio est ut, cum ille fortunam in operibus suis nusquam nominare dignatus sit, quasi nichil eam esse crederet, hic noster et sepe eam nominet et quodam in loco omnipotentem etiam vocet. Cui sententie et historicus ille nobilis favet et orator egregius. Nam et Crispus Salustius dominari profecto ait in re qualibet fortunam; et M. Tullius humanarum rerum dominam asseverare non timuit. Ego autem quid sentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nnter turbas querulorum atq gemenciũ con.¬
solandi gaudendiq materiam prestare
queant. Nam in co ꝙ tibi nondum uixisse
quereris : ꝙ ne tumultus urbium stomatorũ.
et maximoꝵ hominũ simulis querela et
illa cogitatio. Ee tua sponte in hos incideris
ainfractus. tuaq sponte: si omuino uelle ce¬
peris possis emergere. non parum tibi cõfer¬
rent solamẽ ubi et cõsuetudo longior pro¬
fuerit. Si strepitum populorũ uelud caden¬
tis aque som̃tũ aures tuas edomeris ⁊ cum
delectatõe percipere. Id autẽ / ut dixi fa¬
cillime consequeris: si tus prim̃ mentit
cõpescueris tumultus. pectus enĩ serenum
et tranquillũ frustra uel peregrine circue¬
unt nibes. uel circumtonat ẽxternus fra¬
gor Itaq uelud insistens sicco litore tutue de
aliorũ nanfragiũ spectabis: et miserabiles
fluitanciũ uõces tatitus excipies. quantũre
tibi turbidum spectaculũ cõpassiones attu¬
lerit: tantũ gaudii afferet proprie sortis a¬

Expanded text:
nter turbas querulorum atque gementium consolandi gaudendique materiam prestare queant. Nam in eo quod tibi nondum te vixisse quereris quod ve tumultus urbium stomacharis, et maximorum hominum similis querela, et illa cogitatio quod tua sponte in hos incideris anfractus tuaque sponte, si omnino velle ceperis, possis emergere, non parvum tibi conferent solamen. Ubi et consuetudo longior profuerit, si strepitum populorum velut cadentis aque sonitum aures tuas edocueris cum delectatione percipere. Id autem, ut dixi, facillime consequeris si tue primum mentis compescueris tumultus; pectus enim serenum et tranquillum frustra vel peregrine circumeunt nubes vel circumtonat externus fragor. Itaque velut insistens sicco litori tutus, aliorum naufragium spectabis et miserabiles fluitantium voces tacitus excipies; quantum ve tibi turbidum spectaculum compassionis attulerit, tantum gaudii afferet proprie sortis, a
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is eciã genciũ philosophis a quib tradit
ute nos hoc munero ĩ ꝯsetratõib deor. quod
nec Pirgiliꝰ mens ignorasse uidet᷑. ubi ait
Numero deus impare gandet. De bernario eñ
loqui eũ p̾cedencia manifestãt. Cerciã igitur
deinceps de mambus tuis partem huius
tripertiti muneris expecto.¬

Expanded text:
is, a quibus traditur uti eos hoc numero in consecrationibus deorum: quod nec Virgilius meus ignorasse videtur ubi ait: numero Deus impare gaudet. De ternario enim loqui eum precedentia manifestant. Tertiam igitur deinceps de manibus tuis partem huius tripartiti muneris expecto.
Abbreviated transcription (Latin):
quod a quibusdam de alus intellectũ nuiror.
Euorũ primius ex quo uirilem togã sup̃sit.
ut est apud liuiũ nullo die prius ullã pu¬
Aicam preuatamq rem egit quã in capito¬
lũ net. Ingressusqz edem consederet et
plerũ tempus solus in secretũ ibi terreret
hic mos ꝑ onirẽ uitam seruabat᷑. Ita ille

Expanded text:
quod a quibusdam de aliis intellectum miror. quod a quibusdam de aliis intellectum miror. Quorum primus, ex quo virilem togam sumpsit, ut est apud Livium, «nullo die prius ullam publicam privatamque rem egit, quam in Capitolium iret, ingressusque edem consederet, et plerunque tempus solus in secretum ibi tereret». Hic mos per omnem vitam servabatur. Ita ille
Abbreviated transcription (Latin):
Rdencior atq acrior successore suo Ro¬
mulꝰ et ipse cum in siluis inq pasto¬
rali casa tantis a suefecit anmum
rebus: ut sl̃mi imperii fũdamento nõ insi
solitarius architector idoneꝰ haberetur . Co¬
gitatu ardnũ. Solitudo omniũ asperrima
Regine urbiũ: et materiã et nomẽ: et area
prebuit : et autorem. Achillem in solitudie
didicisse legnuis: ꝙ eũ mox ex urbibus
asie tetabilem et grecie clar fecit. Ipse
Trercules in solitudine sanũ illud consilium
bit cepit: cnuis libro priore mencionem
feti quãdo uelut in bio diu: multũq
hesitas ad postremũ spreta uoluptatis uia
semitam uirtutis arripuit quam indefesse
hradiens: non ad humãe modo glorie uer¬
ditem. sẽd ad opimionem diuinitatis euectꝰ
est. quauiliber alte lateq ramos porrigat
uire fama siradicem queras ad solitudinem
erit ammo recurrendum¬
Uos autẽ illos lõge ducũ maxiõs¬
ubi dimittimus. Affricanos uero
duo fulmina belle ut Maro ait

Expanded text:
rdentior atque acrior successore suo Romulus, et ipse tamen in silvis inque pastorali casa tantis assuefecit animum rebus, ut summi imperii fundamento nonnisi solitarius architector ydoneus haberetur. Cogitatu arduum: solitudo omnium asperrima regine urbium et materiam et nomen et aream prebuit et auctorem. Achillem in solitudine didicisse legimus, quod eum mox et urbibus Asie terribilem et Grecie clarum fecit. Ipse Hercules in solitudine sanum illud consilium vite cepit, cuius libro priore mentionem feci, quando velut in bivio diu multumque hesitans, ad postremum spreta voluptatis via semitam virtutis arripuit, quam indefesse gradiens, non ad humane modo glorie verticem sed ad opinionem divinitatis evectus est. Quamlibet alte lateque ramos porrigat viri fama, si radicem queras, ad solitudinem erit animo recurrendumuos autem illos longe ducum maximosubi dimittimus Africanos? Vere «duo fulmina belli», ut Maro ait,
Abbreviated transcription (Latin):
cenda sãt referani. Perum quia nõ om̃ib
est datum. uel sauctitate᷑ lateris excelle
preclaroq ocio posteritatis amorez at no¬
ticiã promereri. Ut nec presens gloria
net sequẽtis eui fama solicitet : ꝑro qua
multi uitam uolũtarie profuderut. et ob
ie ipsum clari sũt habiti. quanti facias
ut iam tandem ad propositum reuertar
hoc quãtuulibet uite tempus: cuiꝰ cum
semel esfluxerit/ recolligendi reperãdiq
spes milla reliuquetur: tnũ esse. Quodq
mibli mediocrit̾ erudito uetitũ ẽ cogitadõ
saltẽ legendoq placidis fotum curis: et
rerum uintulis explicitu᷑ animũ habere
deo. et raciom subditũ. retera liberũ. Cor¬
pus quoq graui iugo eductum: ammoq
soli seruiens. Et si quando per insolentiã
rebellarit: mox imperata facturũ: ereptũ
nulle laboribus: mille ꝑeritulis ⁊ nulle
ludibrus: posse ire pro libito sedere cõsistere.
loqui⁊ cõticestere : meditari non interpel¬

Expanded text:
cenda sunt referam. Verum quia non omnibus cenda sunt referam. Verum quia non omnibus est datum vel sanctitate vel literis excellere, preclaroque otio posteritatis amorem ac notitiam promereri, ut nec presens gloria nec sequentis evi fama solicitet, pro qua multi vitam voluntarie profuderunt et ob id ipsum clari sunt habiti, quanti facias, ut iantandem ad propositum revertar, hoc quantulumcunque vite tempus, cuius cum semel effluxerit recolligendi reparandique spes nulla relinquitur, tuum esse? quodque nulli mediocriter erudito vetitum est, cogitando saltem legendoque placidis fotum curis et rerum vinculis explicitum animum habere, Deo et rationi subditum, cetera liberum; corpus quoque gravi iugo eductum animoque soli serviens et, siquando per insolentiam rebellaret, mox imperata facturum? ereptum mille laboribus, mille periculis, mille ludibriis, posse ire pro libito, sedere, consistere, loqui, conticescere, meditari, non interpel
Abbreviated transcription (Latin):
omnia: sic ipsẽt solitudinem cum amitie ⁊¬
parciar. nllius bomi sure socio iocũdam
possessionem ⁊ humanius ab eodem Senera
dictum credens. solitudinem uero magnum
et dulce bonũ esse non dubitans. Abea aũt
non stelestos modo sed inertes et ignauos
arceam. Et enum tibern solitudo ociosa est.
qua Capreas insulam iimeritam ꝓpetua
cõmaculauit infanna. ubi seuitie at libidis
officiunam nstituit : ferus et fedus seuex.
Sit seruilii nacie solitudo ridicula est. Om
non procul inde Neapolitano in littore pre¬
pe Campaine Cumas latens senuit/ ocio
famosus nutile: et initra uillule sue sep¬
tum non tam habitans quam sepultus Eg
qua multos esse credimus ubiq seruilios.
Sed hit aute alios occurrit quem irrisor
nobilis notum fecit et prestitit. ne ĩferre
roetaneis nostris: ueritatis ĩuiriam : exõe¬
pliq molestiam cogeremur. Iam intelligis
ad quos quecũq dẽ solitudine dicta seu di¬

Expanded text:
omnia sic ipsam solitudinem cum amicis omnia sic ipsam solitudinem cum amicis partiar, nullius boni sine socio iucundam possessionem humanius ab eodem Seneca dictum credens, solitudinem vero magnum et dulce bonum esse non dubitans. Ab ea autem non scelestos modo sed inertes et ignavos arceam. Ut enim Tiberii solitudo odiosa est, qua Capreas insulam immeritam perpetua commaculavit infamia, ubi sevitie ac libidinis officinam instituit ferus et fedus senex; sic Servilii Vatie solitudo ridicula est, qui non procul inde Neapolitano in litore prope Campanie Cumas latens senuit, otio famosus inutili, et intra villule sue septum non tam habitans quam sepultus. Et quam multos esse credimus ubique Servilios? sed hic ante alios occurrit, quem irrisor nobilis notum fecit et prestitit ne inferre coetaneis nostris veritatis iniuriam exemplique molestiam cogeremur. Iam intelligis ad quos quecunque de solitudine dicta seu di
Abbreviated transcription (Latin):
quid mitibus et humanitate preditis uideri
debet. Ꝙ si amicicie ignaris collocutor unꝰ
tantum solatii afferre creditur. quid ueuis
amicicie cultorib fidelis amici conuersacõ
allatura sit / in quo sese uideant. ex quo
uerum audiant eũ quomdo ut Cicerio ait.
sit ommia loqui audeant t secĩt. de quo
iilla suspicio: sub quo nulla fraus. pro quo
nullus labor non suauis: sine quo nulla
sit dulcis quies: a quo demũ et aduerse p̃¬
idia et prosperioris fortune proueniani
ornamenta ⁊hunt ego se a solitudure secla¬
dendum arbitrer: durus sune nec uero michi
unquã amici presencia interrũpi solitudo
uidebit᷑ sed ornari ad postremũ si alterutͦ
carendum sit : solitudine ip̃a priuari ma¬
luerim: quam amico. Sit itaq solitudinẽ
amplector. ut amiciciam nõ repellam. neq
fugiaz etiam unũ : insi forsan is ipse sit
riuꝰ mores: etiam in urbibus fugrendes:
uite tranquillitas non negligenda suadeat.
Tota res igitur ad hoc redit. ut sicut cerã

Expanded text:
quid mitibus et humanitate preditis videri debet? Quod si amicitie ignaris collocutor unus tantum solatii afferre creditur, quid veris amicitie cultoribus fidelis amici conversatio allatura sit, in quo se se videant, ex quo verum audiant, cum quo, ut Cicero idem ait, sic omnia loqui audeant ut secum, de quo nulla suspicio, sub quo nulla fraus, pro quo nullus labor non suavis, sine quo nulla sit dulcis quies, a quo demum et adverse presidia et prosperioris fortune proveniant ornamenta? Hunc ego si a solitudine secludendum arbitrer, durus sim; nec vero michi unquam amici presentia interrumpi solitudo videbitur sed ornari. Ad postremum si alterutro carendum sit, solitudine ipsa privari maluerim quam amico. Sic itaque solitudinem amplector, ut amicitiam non repellam, neque fugiam etiam unum, nisi forsan is ipse sit, cuius mores etiam in urbibus fugiendos vite tranquillitas non negligenda suadeat. Tota res igitur ad hoc redit, ut sicut cetera
Abbreviated transcription (Latin):
et in bnuo ubi ad leuã mors erat. dextior¬
sum tenuisse. eoq magis quo in partem al¬
ceram deliberacis promor fuit. habet eñ
hoc natura ut ubi neauis presencuisq dis¬
rrimen fuisse recolitur. ibi de preterito plus
gaudii sit Quod̾ꝭ ita esse ñquam clarius ⁊¬
quam post ãtlapes egritudines. post horrẽ¬
da naufragia : post hostilez carcerem forme¬
dataq bella poipenditur. Itaq sauitati red̾¬
ditos. portũq tenentes: et ex inisperato uẽ¬
culis elapsos: aut uictores crebro audias
pereculorĩe historias suorũ cum gandio ^rẽ¬
narrantes. Quan : uero suauiter in aunũ
redent. uel sprete mũdi blandicicie. uel
cõtempti houores: uel bene sparse duucie.
uel despecte uoluꝑtates: neglecteq mine.
uel alto animo caltata calamitas. uel qͦt¬
quid omnino fallere potuit: nec fefellit.
ded cũ potissimũ hec delectant. cũ prorsꝯ
euaseris: ut nullus iam perituli metus

Expanded text:
et in bivio, ubi ad levam mors erat, dextroret in bivio, ubi ad levam mors erat, dextrorsum tenuisse, eoque magis quo in partem alteram deliberatio pronior fuit! Habet enim hoc natura ut, ubi maius presentiusque discrimen fuisse recolitur, ibi de preterito plus gaudii sit. Quod ita esse nunquam clarius quam post ancipites egritudines, post horrenda naufragia, post hostilem carcerem formidataque bella perpenditur. Itaque sanitati redditos portumque tenentes et ex insperato vinculis elapsos aut victores crebro audias periculorum historias suorum cum gaudio renarrantes. Quam vero suaviter in animum redeunt, vel sprete mundi blanditie, vel contempti honores, vel bene sparse divitie, vel despecte voluptates neglecteque mine, vel alto animo calcata calamitas, vel quicquid omnino fallere potuit nec fefellit! Sed tamen potissimum hec delectant cum prorsus evaseris, ut nullus iam periculi metus
Abbreviated transcription (Latin):
Uid de preterito gaudium dicã quod uelut
atergo ueiit. Est quidem illud uir¬
gilii notissimũ forsan et hec olim
memnisse iuabit: nec illud ignotũ iiuat
euasisse tot urbes. Agricolas: mediosq
fugã Renuisse ꝑ hostes. Apud eundem poe¬
tam duo hec diuersa uerboruẽ sono. s eadẽ
spectancia : unus idemq loquitur Eueas
audis. ut propͥe inter labores futuri temꝑis
uerbo usus illis exactis presenti utitur. Et
ubi dixerat. Inuabit meminisse muat in¬
quit euasisse. Sit est em̃ dulce non nĩ¬
quam est amara recordari. de mulcentqz ain¬
mũ trausmissa pericula. quãlibet in partẽ.
habet enm et prosperitas pericula sua: nec
panciora. nec lemora ⁊ et profecto fallaniora
quã aduersitas qͣ metur : neqͣs libie tibi regna
norerent. Apud ipsum Uirgilut auxius filio
pater ait. Quanta ergo delectatio quanta
securitas solitudinis metuenda. quelibet
emẽse. et a tergͥo procul sua mala nume¬
rãtis. Quã delectat illesum trãsisse pestifera

Expanded text:
uid de preterito gaudium dicam, quod velut a tergo venit? Est quidem illud Virgilii notissimum forsan et hec olim meminisse iuvabit; nec illud ignotum ... iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes. Apud eundem poetam duo hec, diversa verborum sono sed eodem spectantia, unus idemque loquitur Eneas. Audis ut proprie inter labores futuri temporis verbo usus, illis exactis presenti utitur, et ubi dixerat «iuvabit meminisse», «iuvat» inquit «evasisse». Sic est enim: dulce nonnunquam est amara recordari, demulcentque animum transmissa pericula quamlibet in partem habet enim et prosperitas pericula sua, nec pauciora certe, nec leviora, et profecto fallaciora quam adversitas: «Quam metui nequid Lybie tibi regna nocerent» apud ipsum Virgilium anxius filio pater ait. Quanta ergo delectatio, quanta securitas solitudinis, metuenda quelibet emense et a tergo procul sua mala numes! Quam delectat illesum transisse pestifera
Abbreviated transcription (Latin):
Tut mimima eciam que uidentur¬
actingã parum ne tibi uidetur cotti¬
diano illo tedio caruisse. quo uix ha-¬
bitator urbiũ nũquam caret : ꝙ stiliter nõ
tantũ homini homo. sed sibi eciam egra
mens parit secum ipsa distordãs. Occuriẽt
tibi passim ex plateis urbim stultoꝵ greges :¬

Expanded text:
Et ut minima etiam que videnturattingam, parum ne tibi videtur quotidiano illo tedio caruisse, quo vix habitator urbium unquam caret, quod scilicet non homini tantum homo sed sibi etiam egra mens parit, secum ipsa discordans? Occurrent tibi passim in plateis urbium stultorum greges
Abbreviated transcription (Latin):
et ad gͣciã sanitatũ turbis egroꝵ ꝯfluẽ¬
tib bedio affectꝰ et metuẽs: ne tãta illa
celebritas ⁊ aut sibi mains gloris e aut
alicui erroris ex false cuiispĩa de se opi¬
monis materia esse posset. dum paucis
pauibus pro uiatico assumptis: ad ripã
Rliuiũs sederet fugam cogitãs : uox ad eiẽ
de celo facta ẽ. Que nã uero uox illa for.¬
sitan⁊ fuge solitudinem. urbes cole locus
ħit tednĩ. Ille gaudii locus et quietis alle¬
xãdriã pete. In patria tũã redi: et non
potiꝰ illa uox fuit. Si quiestere cupier
dentoni Uade nñt ad ĩterrꝰ desertũ ⁊ cur
mox obtẽperãs oblato diuinitus uiaꝵ duce
profectꝰ ẽ. ut ĩ deserto manẽs et semper
racie armatꝰ oẽs demoiit uicit ĩsultus.
ut philosophia mũdiq sapiẽtia tantimn¬
dũ nomẽ ab hoͣmili et illiterato senitulo
ualidissimis atq clarissimis rõmb ꝯfutata
atq ꝯcultata ẽ. Uiieũ romãt imꝑatores

Expanded text:
et ad gratiam sanitatum turbis egrorum confluenet ad gratiam sanitatum turbis egrorum confluentibus, tedio affectus, et metuens ne tanta illa celebritas aut sibi inanis glorie, aut alicui erroris et false cuiuspiam de se opinionis materia esse posset, dum paucis panibus pro viatico assumptis, ad ripam fluminis sederet fugam cogitans, vox ad eum de celo facta est. Quenam vero vox? Illa forsitan: «Fuge solitudinem, urbes cole; locus hic tedii, ille gaudii locus et quietis; Alexandriam pete, in patriam tuam redi»? Et non potius illa vox fuit: «Si quiescere cupis, Antoni, vade nunc ad interius desertum»? Cui mox obtemperans, oblato divinitus viarum duce, profectus est. Ut in deserto manens, et semper in acie armatus, omnes demonum vicit insultus; ut philosophia mundique sapientia, tumidum nomen, ab humili et illiterato seniculo validissimis atque clarissimis rationibus confutata atque calcata est. Ut eum romani imperatores,
Abbreviated transcription (Latin):
zelus e speluncis in uibes medias eduxit
imperatori ipio respõsurũ promorda¬
cir atq acriter. Seu ysaat mouachĩe:.
illius impietatẽ diuine cõminacione ui¬
dicii retũdentẽ Seu Macedomũ iugi sil¬
uestris habitatorẽ uirũ ĩfunte simplier¬
tatis atq cõstantie ad frenãdum pni qds.
sed nrati princiꝑis impetr̃ mõtis euer¬
tice descendentẽ. Nõ Accepsenã sexagẽta
ãnis ĩ cella reconditiẽ semꝑ tacitit ullt nulli
uisiẽ. Non ceu Macium aut Didimũ.
ambos cecos illustres: eciã uidenciũ ac
piorũ omne munus implẽtes. Alterum
uero insuper et litteris clarũ. Nõ denq
ĩnumerabiles alios: quoꝵ uel nomma
nõ capiũt libri. Postremo et sũma eciã
quia ꝑuulgata lrat omisisse me noueris
nõ nisista eloqui ut ad huc ĩ hospitã ac
pene solis heremũ notã feus ⁊ orrengalũt
atq orienciũ monachorũ princeps Autoꝵ¬
mus penetraiit. ut raebrescente fama noĩs

Expanded text:
zelus e speluncis in urbes medias eduxit, zelus e speluncis in urbes medias eduxit, imperatori impio responsurum premordaciter atque acriter; seu Isaac monachum, illius impietatem divini comminatione iudicii retundentem; seu Macedonium iugi silvestris habitatorem, virum infinite simplicitatis atque constantie, ad frenandum pii quidem sed irati principis impetum montis e vertice descendentem. Non Acepsenam sexaginta annis in cella reconditum, semper tacitum, nulli visum. Non Ceumatium aut Didimum, ambos cecos illustres, et videntium ac piorum omne munus implentes, alterum vero insuper et literis clarum; non denique innumerabiles alios, quorum vel nomina non capiunt libri. Postremo ut summa etiam, quia pervulgata erant, omisisse me noveris, non insistam eloqui ut adhuc inhospitam ac pene solis heremum notam feris, orientalium atque orientium monachorum princeps, Antonius penetravit; ut, crebrescente fama nominis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuisit. Atq ĩ eo dulti qͣdam tãti uiri me-¬
moria ꝓcubuit ꝓpsũ recẽti uelut Autonii
accubitu calentẽ sepe ꝓplactẽs atq deo.¬
sculans quodq nõ tam lectione qͣ opini¬
one fretꝰ addideã alienũ stratũ suis la¬
erudicione mirabilem. Non theba idis nnico¬
lam Appollinem qui q̃draguita amus in
nigina solitudine abditus: nec sic latint
nuraculoꝵ fulgore tandẽ proditus. Nõ
Bemamm sene idropicũ / morbo clarũ: et
cũ interim egrotantes sibi adductos exi¬
mie curaret : de sua enormi: licet egritu¬
diue non curantẽ : solantẽq alios atq
orãtem: ut ꝓ amnna orarẽt sua nõ pro
corꝑe addito uerbo illo memoria bili. Cor¬
pus emi hoc aiebat et dum sanũ esset
mchil michi profuit. Nõ Epiphamũ quĩ
famosũ prius heremicolã solitudo epis¬
topit Cipro dedit. nõ senẽ s iffrate ĩope
at pãnosum seniculiẽ quẽ pietas fideiq

Expanded text:
invisit, atque in eo dulci quadam tanti viri meinvisit, atque in eo dulci quadam tanti viri memoria procubuit, ipsum recenti velut Antonii accubitu calentem sepe complectens atque deosculans, quodque non tam lectione quam opinione fretus addiderim, alienum stratum suis laeruditione mirabilem; non Thebaidis incolam Apollinem, qui quadraginta annis in intima solitudine abditus, nec sic latuit, miraculorum fulgore tandem proditus; non Beniamin senem ydropicum, morbo clarum, et cum interim egrotantes sibi adductos eximie curaret, de sua enormi licet egritudine non curantem, solantemque alios atque orantem ut pro anima orarent sua non pro corpore; addito verbo illo memorabili: «Corpus enim hoc» aiebat «et dum sanum esset, nichil michi profuit». Non Epiphanium quem famosum prius heremicolam, solitudo epyscopum Cypro dedit; non seu Afratem inopem ac pannosum seniculum, quem pietas fideique
Abbreviated transcription (Latin):
me, gallie: italie: illirico. Ipsi eciam
q̃ uebium caput ẽ rome ut ĩ exordio ꝓ¬
miserat : demõstrarit. Nõ exequar ut in
sobitudinẽ qͣ fugit hilarĩo Authoun uiz¬
tutũ nobilis enuilꝰ⁊ fama uiri primũ
moꝵ bimẽstri obẜuatione uite eiꝰ M
monitis presentiq ꝯcitus exemplo ubi
as adolestẽtia ĩsenium ꝑseuerãs. brume
primũ et estatis ĩ temꝑiẽ: ãgustotu¬
gunolo: post aut̾ cella nichil ãgristiore.
neq tã domus qͣ sepulchri specie habẽte
submouit. Ut inde dum ad uiri nomẽ.
tuib coruntib: et solitudĩe una: młtaꝵ
urbuẽ inquieta negotus: fugã medita¬
ret᷑ re ꝯgnita : decẽ et es amꝑlius ho¬
minũ nulia it̾ eiꝰ imꝑedire. Quo dolore.
cum : qui paulo ãte tãto uaciuis habita¬
tore remãsat ꝑuemẽs atq ibi discipul
eiꝰ ĩuentis: auditu flebile : ꝑũi dictu ⁊
auidisse cũcta ꝑ quirẽs ortulũ eiꝰ et let¬
tuliã. uñ ad relũ felix ille ꝯdescẽderat

Expanded text:
e, Gallie, Italie, Illirico, ipsi etiam que urbium caput est Rome, ut in exordio promiserat», demonstrarit. Non exequar ut in solitudinem quoque fugit Hilarion, Antonii virtutum nobilis emulus, fama viri primum, mox bimestri observatione vite eius ac monitis presentique concitus exemplo, ubi ab adolescentia in senium perseverans, brume primum et estatis intemperiem angusto tuguriolo, post autem cella nichil augustiore neque tam domus quam sepulchri speciem habente, submovit. Ut inde dum, ad viri nomen turbis coeuntibus et solitudine una multarum urbium inquieta negotiis, fugam meditaretur, re cognita, decem et eo amplius hominum milia iter eius impediere. Quo dolore ccum, qui paulo ante tanto vacuus habitatore remanserat, perveniens atque ibi discipulis eius inventis — auditu flebile, pium dictu — avidissime cunta perquirens, ortulum eius et lectulum unde ad celum felix ille conscenderat
Abbreviated transcription (Latin):
rruius rigas. Unde inde alias atq alias
solitudines perẽs ꝙ optatã sibi idens
quietẽ: semꝑ eũ suã fama precurieret ĩ¬
cerdũ ecĩa ad barbaras nacioes clã de¬
creuerit ꝓficisti. ubi nec ĩtellectꝰ nec

Expanded text:
rimis rigans. Ut inde alias atque alias solitudines petens, quod exoptatam sibi invidens quietem semper eum sua fama precurreret, interdum etiam ad barbaras nationes clam decreverit proficisci, ubi nec intellectus nec
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ tñ una ruꝑes.duro uiri ꝓposito quẽrret
uobi locũ nactꝰ tubilẽ ualde ut scuptoris
pconisq sui Ieronimi uerbum ponã ac sec
motiũ subsistit. Et ut cũctis eũ ne fur
illum nõ posse subsistere publite ꝑsuasuẽ
eat ⁊ ibidẽ laboꝵ uite fure habuit quẽ in
terus mutatus fuerat ad celos secutus
ꝯmemoracõe preteritis ut si
dicã atq sepositis et reliquis si¬
lencio obrutis: qͦtquet sunt id
genus : quib sola herenu celum fuit in
pris . q̃ copiosa et amena et uaria et
penetrabilis atq ignea lectio est. et que
preciose materie filũ habens ac magnis
rexta ingenus natura pariter atqz arte
delectet. Aliquet exempla minus trita
ꝑ secreciores scaipturaꝵ recessas sparsa¬
recolligam

Expanded text:
cuius tamen una rupes duro viri proposito conveniret, ubi locum nactus «terribilem valde», ut scriptoris preconisque sui Ieronimi verbum ponam, ac «semotum» substitit. Et ut, cuntis eum ne furtillum non posse subsistere publice persuasum erat, ibidem laborum vite finem habuit, quem in terris imitatus fuerat ad celos secutus mmemoratione preteritis, ut sic dicam, atque sepositis et reliquis silentio obrutis, quotquot sunt id genus, quibus sola heremus celum fuit in terris — que copiosa et amena et varia et penetrabilis atque ignea lectio est et que, preciose materie filum habens ac magnis texta ingeniis, natura pariter atque arte delectet —, aliquot exempla minus trita, per secretiores scripturarum recessus sparsarecolligam.
Abbreviated transcription (Latin):
sõnãtem salutifera. et caritatẽ celico igne
ẜlamãtem ac proxunos accẽsuram. Que
si deuote postulat iam habet multĩe. in¬
hoc mentis ardore quã quolibet auri seu
gẽmarĩ splendore feliciorinde autẽ pede¬
tentim sua relegens uestigia standente
iã ẽ altum. et qui mane nouum illustra¬
uerat. meridiem accẽdente solis radio nil¬
pocius quam extĩgui flammans litium
quas certatim flãtu et fomentis alter susci¬
tat. et quo ille cupide peruritur hic omne
malarum cupidinum calorem nopiũ au¬
ferri flagitat. Demq qd unum pceta Sa¬
trricus sine poriculo posci docet. In corpore
sano mẽrem sanam orat Quis horã qrͦ
hattenꝰ horas suas expẽdit honestiꝰ.

Expanded text:
sonantem salutifera, et caritatem celico igne sonantem salutifera, et caritatem celico igne flammantem ac proximos accensuram. Que si devote postulat iam habet, multum hoc mentis ardore quam quolibet auri seu gemmarum splendore felicior. Inde autem pedetentim sua relegens vestigia, scandente iam in altum et qui mane novum illustraverat meridiem accendente solis radio, nilpotius quam extingui flammas litium, quas certatim flatu et fomentis alter suscitat, et quo ille cupide peruritur, hic omnem malarum cupidinum calorem noxium auferri flagitat. Denique quod unum poeta satyricus sine periculo posci docet, in corpore sano mentem sanam orat. Quis horum, oro, hactenus horas suas expendit honestius?
Abbreviated transcription (Latin):
le ferens plemisq ruboris aut palloris :
seq uicissim increpitãs: ꝙ nõ potiꝰ deserti
faniẽ quã diserti famã cõcupierit. et
arator quã oratoresse maluerit. Raptĩ =̃¬
fecto negocio domũ redit et turꝑibus le¬
tebris non magis hostiũ quã clietiũ suoꝵ
se furatur aspectib. Iste ubi primũ floreũ
sedile : salubrẽq nactus collẽ constitit
iubare lanq solis exorto in diurnas dei
laudes. pio letus ore prorũpens eoq sua¬
uius si deuotis forte suspirus leue mur¬
mur promi gurgitis aut dulces auiu con-¬
cmant querele. inuocenciã in primies.
ligne frenũ. litis nescũt. uisus tegnien ua¬
intatibus cbrectum. puritatem cordis: ue¬
cordie absencia et domitricẽ carius absti¬
nẽciam deprecatur. Nec multo post ter¬
cus in laudib e̾ciã ĩ trinitate personam
ueneratur. et sancti spiritus postit aduẽtũ.
lignain quoqz et mentem confessione per-¬

Expanded text:
referens, plenusque ruboris aut palloris, referens, plenusque ruboris aut palloris, seque vicissim increpitans, quod non potius deserti famem quam diserti famam concupierit, et arator quam orator esse maluerit, raptim infecto negotio domum redit, et turpibus latebris, non magis hostium quam clientium suorum se furatur aspectibus. Iste ubi primum floreum sedile salubremque nactus collem constitit, iubare iam solis exorto, in diurnas Dei laudes pio letus ore prorumpens eoque suavius si devotis forte suspiriis lene murmur proni gurgitis aut dulces avium concinnant querele, innocentiam in primis, lingue frenum litis nescium, visus tegmen vanitatibus obiectum, puritatem cordis, vecordie absentiam et domitricem carnis abstinentiam deprecatur. Nec multo post, tertiis in laudibus, tertiam in Trinitate personam veneratur, et Sancti Spiritus poscit adventum, linguam quoque et mentem confessione per
Abbreviated transcription (Latin):
amenissimis : multa cum pace anumi uẽ¬
ture lucis micium prestolatur
iersis uotis expectata lux adest.
Ille uel hostibus uel amicis luuen
obsessum habet salutatur. posct᷑.
actrahitur. Nruditur. argnitur. laceratur.
Euit uatuũ luuen et libertas in luuine ma¬
uendi se eundiq quotũq fert auimus
Wadit ille mestus in forũ plemis querela¬
ruiii. plẽꝰ negotioꝵ: et mimitis diei pri-¬
mordium alitibus auspicatur. Uadit iste
alater in uicinam siluã plenꝰ ocii pleuꝰq
silencii. et cum gaudio fastũ luuen serene
lucis ĩgreditur Ille ut ad potentũ suꝑba
palacia : siue ad forundata iudicium sub¬
sellia uentum est. ueris falsa permistẽs.
aut iusticiã ꝑremit ĩsontis: aut nocẽtis
rei paseit audatiam: aut prorsus aliquid.
uel in proprue dedecus. uel in alienam
peruitiem molitur. mordente animũ tou-¬
stiencia: sepe metu eciam uerba rumpente. et
sepe uera promendacus ueba pro uerbis

Expanded text:
amenissimis, multa cum pace animi venamenissimis, multa cum pace animi venture lucis initium prestolatur. versis votis expectata lux adest. Ille hostibus amicis limen obsessum habet, salutatur, poscitur, attrahitur, truditur, arguitur, laceratur. Huic vacuum limen et libertas in limine manendi scilicet eundique quocunque fert animus. Vadit ille mestus in forum, plenus querelarum plenusque negotiorum, et imminentis diei primordium alitibus auspicatur. Vadit iste alacer in vicinam silvam, plenus otii plenusque silentii, et cum gaudio faustum limen serene lucis ingreditur. Ille, ut ad potentium superba palatia sive ad formidata iudicum subsellia ventum est, veris falsa permiscens, aut iustitiam premit insontis, aut nocentis rei pascit audaciam, aut prorsus aliquid vel in proprium dedecus vel in alienam perniciem molitur, mordente animum conscientia, sepe metu etiam verba rumpente; et sepe vera pro mendaciis, verbera pro verbis
Abbreviated transcription (Latin):
egressuris inde matutims laudib aperiat
deuotus exposcit: et cordis sui dominũ
in adintoriu suũ uocat. nichilq ĩam uirib
suis fidens et inmuinenciũ conscius: metuẽsq
distriminũ: ut festiuet et obseciat. nullis
texendis fraudib intentus. sed dei gloriã
et sanctorũ laudes: non in dies tantũ: sed
in horas: et in defesso luigne famulatie
et pio mentis obsequio: repetens. Neqñ
forsitan ingrato amio diumoꝵ munerũ
memoria euanestat. Et sepe ĩterea/ mi¬
rum dictu. secieri tiuoris ac spei plẽnus.
prouides / leco. Dolore / et felicibus la trinus
habũdat. Quem statum nulla uoluptas or¬
cupator : nulle unquam urbane de licie ⁊
nulli regnoꝵ fastus equauerunt. Inde suẜ¬
piciens celum at stellas : et illit habitantẽ
dñm dẽũ suũ. tota mente suspirans et
parriam cogitãs: de exilii sui loco protinꝰ
ad honeste cuiꝰ piam iccundeq lectioĩs stu¬
dium conuertitur : atq ita cibis pastrias

Expanded text:
egressuris inde matutinis laudibus aperiat egressuris inde matutinis laudibus aperiat devotus exposcit, et cordis sui dominum in adiutorium suum vocat, nichilque iam viribus suis fidens et imminentium conscius metuensque discriminum ut festinet obsecrat: nullis texendis fraudibus intentus, sed Dei gloriam et sanctorum laudes non in dies tantum, sed in horas, et indefesso lingue famulatu et pio mentis obsequio repetens, nequando forsitan ingrato animo divinorum munerum memoria evanescat. Et sepe interea mirum dictu securi timoris ac trepide spei plenus providens, leto dolore et felicibus lacrimis abundat. Quem statum nulla voluptas occupatorum, nulle unquam urbane delitie, nulli regnorum fastus equaverint. Inde suspiciens celum ac stellas, et illic habitantem Dominum Deum suum tota mente suspirans, et patriam cogitans, de exilii sui loco, protinus ad honeste cuiuspiam iocundeque lectionis studium convertitur: atque ita cibis pastus
Abbreviated transcription (Latin):
urgit occupatus infelix habitator
urbuẽ nocte media. sonmo uel sius
curis uel clientium uocibus inter¬
rupto: eciam seꝑe lucis metu: sept noe¬
turnis uisis perterritus. mox i felici stãp¬
no corpus applicat. anmũ mendatus: in
ulłis est totus: seu illis mercib precium
facere: seu socium seu ꝓupillum fallere.
seu uicii couigem pudicicia ornatã / q¬
pũgnare blandicus : seu litigio miusto iusticie
uelum fando preandere: seu demiq publuri
priuatiq aliquid corrũpere meditatur. uñt
ira preceps: nunt ardens desiderio : nunt
desperacione gelatus: Ita pessimus artifex
aute lucem durm telam negori orditur.
qua sese atqz alios ĩuoluat.
Urgit solitarius atq ociosus felix:¬
modica quiete recreatus. sonmoq
breui: non fracto. ses expleto. et
interdum pernoctantis philomene cãtibus
experrectus: Choroqz uix dum leuiter ex ⁊hors¬
cussus: pulsisq torporibus quietis. ꝑsallere
incipiens: ianitorem labiorũ suorũ. ut

Expanded text:
urgit occupatus infelix habitator urbium nocte media, somno vel suis curis vel clientium vocibus interrupto; sepe etiam lucis metu, sepe nocturnis visis exterritus. Mox infelici scamno corpus applicat, animum mendaciis: in illis est totus, seu ille mercibus precium facere, seu sotium, seu pupillum fallere, seu vicini coniugem pudicitia armatam pugnare blanditiis, seu litigio iniusto iustitie velum fando pretendere, seu denique publici privatique aliquid corrumpere meditatur. Nunc ira preceps, nunc ardens desiderio, nunc desperatione gelatus: ita pessimus artifex ante lucem diurni telam negotii orditur, qua se se atque alios involvat. urgit solitarius atque otiosus, felix,modica quiete recreatus, somnoque brevi non fracto sed expleto, et interdum pernoctantis philomene cantibus experrectus, thoroque vixdum leniter excussus, pulsisque torporibus quietis horis psallere incipiens, ianitorem labiorum suorum ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis et per segnitiem illa luce depereat
ne ue ullus torpor mali cõsiln fecundam
aminã optatis fuistretur effectibus. ut la¬
tentes doli aute crepusculum erumpuãt.
Est em̃ hoc fere malis conatibus adiunt¬
tum. ut precipites ecĩa suit ũqua mens.
impaciens est more : quicquid optauerit

Expanded text:
nequid ei per segnitiem illa luce depereat, nequid ei per segnitiem illa luce depereat, neve ullus torpor mali consilii fecundam animam optatis frustretur effectibus, ut latentes doli ante crepusculum erumpant. Est enim hoc fere malis conatibus adiunctum, ut precipites etiam sint. Iniqua mens impatiens est more et, quicquid optaverit
Abbreviated transcription (Latin):
aptior odor colorq optinus. iudex
morum testisq modestie: mensa pacifica
luctus ac tumultus nestiar gule domĩtrix
expers minũdicie. ubi gaudia in habitẽt
unde uoluptas feda exulet. ubi sit regnia
sobrietas Cubile castiem et quietuni: con.¬
stiencia paradisus. Surgit ille igitur uel
ebrius: uel indignãs. Iste trãquillus et
sobrius. Ille de morbo dubuis ac pauens
Iste fragilitatis siba constius/ ommiũq qͥb
qũanum corpus subiacet securus. Ille
uel nastitur uel ludit. hic utrũq decli¬
naus deo gracias agit. Tota de huic
illa dies inter luxũriam soninũq et curas
aupias et dura negoria dilabitur. huic
inter landes dei et libera lia studia/ et
nouars muencionem rerit̾ at ueterum
memorĩa et necessariõ quietem et ho¬
nesta solacia nichil aut modicũ perit¬
Ain cele medium sol tenet. quando¬
ille estuat. angitur. accelerat. diã
fallaciarũ mãchinamẽta ꝯgeminat.

Expanded text:
aptior, odor colorque optimus, index aptior, odor colorque optimus, index morum testisque modestie, mensa pacifica luxus ac tumultus nescia, gule domitrix, expers immunditie. Ubi gaudia inhabitent, unde voluptas feda exulet, ubi sit regina sobrietas, cubile castum et quietum conscientia paradisus. Surgit ille igitur vel ebrius, vel indignans; iste tranquillus et sobrius. Ille de morbo dubius ac pavens; iste frugalitatis sibi conscius, omniumque quibus humanum corpus subiacet securus. Ille vel irascitur vel ludit, hic utrunque declinans Deo gratias agit. Tota dehinc illi dies inter luxuriam somnumque et curas anxias et dura negotia dilabitur; huic inter laudes Dei et liberalia studia et novarum inventionem rerum ac veterum memoriam, et necessariam quietem et honesta solatia nichil aut modicum pam celi medium sol tenet quandoille estuat, angitur, accelerat, omnia fallaciarum machinamenta congeminat,