comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nusiun ut ns nichil mali faciatis. non
a nas mobati parramus. sed ut uos qd
lmum est faciatis. Nos autem ut repro
hmus. Non enim possumus aliquidi
auiensus ueritatem. s pro uerritate. Gau¬
dnlis enim quoniam nos infurmi sumꝰ.
uos autem potentes estis. Hoe et oramus.
ustam consummationem. Ideo enim h
usens strĩbo. ut non presens diurius a
qm. setundum potestatem quam domi¬
ne dedit michi in edificationem. et non
nestructionem uestram. De cetero fratre.

Expanded text:
eum ut nihil mali faciatis; non ut nos probati parcamus, sed ut vos quod bonum est, faciatis. Nos autem ut reprobi simus. Non enim possumus aliquid adversus veritatem, sed pro veritate. Gaudemus enim quoniam nos infirmi sumus, vos autem potentes estis. Hoc et oramus vestram consummationem. Ideo enim haec absens scribo ut non praesens durius 201 agam secundum potestatem, quam Dominus dedit mihi in aedificationem, et non in destr
Abbreviated transcription (Latin):
domini nostri ihu xꝑi. pater mise¬
ricordiarum et deu̾s tocius conso¬
lations. qui consolatur nos i om¬
in trribulatione nostra. ut possim
et ipsi consolari eos. qui in omni
pressura sunt per exhortationem
qua exhortamur et ip̃i adeo. Quo¬
main sieut habuudant passiones
xp̃i in nobis. ita et per xp̃m habun¬

Expanded text:
i, pater misericordiarum, et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos, qui in omni pressura sunt per exhortationem, qua exhortamur et ipsi a Deo : quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita et per Christum abun
Abbreviated transcription (Latin):
moni di¬
lecto et
adiuito¬
et appie
sorori km̃e. et archyppo cõmili¬
tomi nostro. et eccle que in do¬
mo tua est gratia uobis et paꝵ
a deo patre nostro et domino
iħu xp̃o. Eratias ago deo meo
semper memoriam tui facies
inorationibz meis audiens ka¬
ritatem tuam et fidem quamn
habes in domino ih̾u et ĩ om̃s
sanctos ut cõmun catio fidei
due eundens fiat in agnitione
dium enim magnum habu
et consolationem in karitate
tua. quia iuscera scõrum req¬
euerunt perte frater. Prop¬
ten qued multam fiduciam habens.¬

Expanded text:
moni dilecto et adiutoet Appiae sorori et Archippo commilitoni nostro et ecclesiae quae in domo tua est gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo gratias ago Deo meo semper memoriam tui faciens in orationibus meis audiens caritatem tuam et fidem quam habes in Domino Iesu et in omnes sanctos ut communicatio fidei tuae evidens fiat in agnitione dium enim magnum habui et consolationem in caritate tua quia viscera sanctorum requieverunt per te frater propter quod multam fiduciam haben
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt deuerbo
uite. et uita manifẽ¬
stata est et udimus et testaminz et
annuntiamus uõbis uitam eternam
que erat apud patrem et apparanit no¬
bis. Quod ergo uidimus. et quod au¬
diuimus annuntiamus uobis. ut et
uos societatem habeatis nobiscum et
societas uestra sit cum deo patre. et filio
eius iesu xp̃o. Et hec scribimus uõbis

Expanded text:
erunt de verbo vite: et vita manifestata est nobis: et vidimus: et testamur: et annunciamus vobis vitam eternam: que erat apud Patrem: et apparuit nobis. Quod ergo vidimus: et audivimus adnunciamus vobis: ut et vos societatem habeatis nobiscum: et societas nostra sit cum Patre et Filio ejus Jesu Christo. Et hec scribimus vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
ones dei. In quinta mensis ipse est ami
quintus transinigrationis ioachim re¬
gis iuda. factum est uerbum domini
ad ezechyelem filium Buzi sacerdotem
interra chaldeorum iuxta flumen cho-¬
bar. Et facta est super eum ibi manus
domini. Et uidi. ⁊ ecce uentus turbinis
ueniebat ab aquilone. et nubes magna.
et ignis inuoluens. ⁊ splendor in cͣcuii

Expanded text:
Dei. In quinta mensis, ipse est annus quintus transmigrationis regis Joachin, Factum est verbum Domini ad Ezechielem filium Buzi sacerdotem in terra Chaldaeorum, juxta flumen Chobar: et facta est super eum ibi manus Domini. Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab aquilone; et nubes magna, et ignis invo
Abbreviated transcription (Latin):
cam. Et tradidit cdominus in manu
cuis uoachim regem iuide.⁊ partem ua¬
iorum domus ddei. et asportauit ea in
derram sennadr in domum dei sui. et
rasa tulit in domĩ thesauri dei sui.
Elat rex affaner p̃posito eunuchorũ
enoꝵ. at introduceret de filiis israhel
en as seamme regio.⁊ tyranior pueros.
il qulus nulla ess macula. detoros
homa st erulitos onmi sapiencia cas¬
los seencia.⁊ doctos disciplina. ⁊ qui
passent ga aollos suciplina. ⁊ qui

Expanded text:
adidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito eunuchorum suorum ut introduceret de filiis Israhel et de semine regio et tyrannorum pueros in quibus nulla esset macula decoros forma et eruditos omni sapientia cautos scientia et doctos disciplina et qui posse
Abbreviated transcription (Latin):
Et concepit ⁊ peperit ei filiun
xit. uoca nomen eius non ppls
quia non uos ppls meus. ⁊ ege
cro cleus uester. Et erit numer
orum isrl̃. quasi harena mari
sine mensura est. ⁊ non nuins
Et erit in loco ubi clicetur eis

Expanded text:
et concepit et peperit filium et dixit voca nomen eius Non populus meus quia vos non populus meus et ego non ero vester et erit numerus filiorum Israhel quasi harena maris quae sine mensura est et non numerabitur et erit in loco ubi dicetur eis
Abbreviated transcription (Latin):
pruicipio ante alia ẽẽ descripta. Cui ex¬
tra alsa que ordo euuangelice dispositio¬
ns ex poscit. ea maxime necessitas labo¬
ris fust. ut primum grecis fidelib cum
ꝓphatione uentura in carnem dei xp̃t
manifesta  humanitas ne uidaycis
fabulis actent insolo legis desiderio te

Expanded text:
pta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelibus omni prophetatione venturi in carnem Dei Christi manifestata humanitate, ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio te
Abbreviated transcription (Latin):
Olocenses et hii si¬
cut laodicenses st̾
asiani. et sp̃i pre¬
uenti erant a psey¬
do aplis. Nec ad
hos accessit apłs
iple. s hos per epistolam recorriit. Audi¬
erant enim uerbum abarchippo qui ⁊
ministerium in eos accepit. Ergo apls
iam ligatus seripsit eis ab epheso per
dlicum̃ dyaconem et onesiũ acolitũ.

Expanded text:
olossenses sunt et hi, sicut Laodicenses, Asiani. Et ipsi praeventi erant a pseudoapostolis. Nec ad eos accessit ipse Apostolus; sed hos per Epistolam recorrigit. Audierant enim verbum ab Archippo, qui et ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus scribit eis ab Epheso per Tichicum diaconem, et Onesimum acolythum.
Abbreviated transcription (Latin):
Udas ih̃u xp̃i seruuis. frat
autem iacobi . hiis qui sũt
in deo patre dilectis et axp̃o
ih̃u conseruatis et uocatis.
misericordia uobis et pax
et karitas ad impleatur.
kini. omnem sollicituinẽ
faciens. serbendiuobis de
commun uestra salute. ne¬
cesse habui serabere uõbis.
deprecans super certani se¬
mel tradice a sanctis fidei.
Subintroierunt enim quidam ho¬
mines qui olun prescripti sunt in
hoc iudicio. impii. dei nostri gratiam

Expanded text:
i servus, frater autem Jacobi, his qui sunt in Deo Patre dilectis, et Christo Jesu conversatis, et vocatis. Misericordia vobis, et pax, et charitas adimpleatur. Charissimi, omnem sollicitudinem faciens scribendi vobis de communi vestra salute, necesse habui scribere vobis: deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei. Subintroierunt enim quidam homines qui olim praescripti sunt in hoc judicium impii, Dei nostri gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
pilib obrutus ppło¬
octubuit. Iacet uero
in eo loco sepultus.
quo dudum pharao rex habitauerat.
et quoniam postulatione sua lefuga¬
tis. ab eodem loco serpentib egyptios
atactu aspidum ferit esse quietos. magĩ
eum religione ibi ggyptii uenerantun.

Expanded text:
pidibus obrutus occubuit. Jacet vero in eo loco sepultus, quo dudum Pharao rex habitaverat. Et quoniam postulatione sua defugatis ab eodem loco serpentibus, Aegyptios a tactu aspidum facit esse securos, magna eum ibi religione Aegyptii venerantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ant per eum calciati.Ferit uia resi¬
duo ppłõ meo. qui relinquetur ab
assyriis. sicut fuit israhel in die qͥ
ascendit deterra egypti. Et dices
am iratus es michi: conuersꝰ
est furor tuus. ⁊consolatus es me.
Ecce deus saluator meus. fiduci¬
aliter agam ⁊non timebo. Quia

Expanded text:
ant per eum calceati. Et erit via residuo populo meo, qui relinquetur ab Assyriis: sicut fuit Israeli in die, qua ascendit de terra Aegypti. Et dices am iratus es mihi: conversus est furor tuus, et consolatus es me. Ecce Deus salvator meus: fiducialiter agam
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. Stultas autem questiones et
genealogias et conuentiones et pugnaᷤ
legis deuita. Sunt enim inutiles et
uane. Hereticum hominem post unal
et sedam correptionem deuita. sciens
quia subuersus est. que eius modi ẽ
tus. Cum misero ad te arthemiamaut
Tythicum. festina adme uenire nycho¬
polym. Ibi enim statui hyemare. ⁊e¬
nam legis ꝑitum: appollo sollicite p̃¬
mitte. ut nichil illis desit. Discant au¬
tem et nostri bonis operib pre ẽẽ.
adusus necessarios ut ñ sint infrruc¬
tuosi. Salutant te qui mecũ sunt õs
Saluta omnes qui nos amant ĩfide.

Expanded text:
hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmtus. Cum misero ad te Artemam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim: ibi enim statui hyemare. Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad usus necessarios, ut non sint infructuosi. Salutant te qui mecum sunt omnes: saluta
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus ser¬
uus dei
spem uite ecerne. quam ꝓmisit
qui non mentitur deus. ante tẽ¬
pora secularia. manifestaiit

Expanded text:
aulus servus Dei,spem vitae aeternae, quam promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia; manifestavit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃õ. qui dedit semet ipsum pro
peceatis nostrris. ut eriperet noᷤ
de presenti seculo nequam. scdm
uoluntatem dei et parris nost¬
tui est honos et gloria insela se¬
culorum amen. Miror quod
sic tam cito trans feremu ab
eo qui uos uocauit ingratiam
non estaliud nisi sint aliqui.

Expanded text:
isto, qui dedit semetipsum pro peccatis nostris, ut eriperet nos de praesenti saeculo nequam, secundum voluntatem Dei et Patris nostri, cui est gloria in saecula saeculorum: Amen. Miror quod sic tam cito transferimini, ab eo qui vos vocavit in gratiam non est al
Abbreviated transcription (Latin):
tatem
teus fra
et fide
agimus deo et patru domini
nostri ihu xp̃i semper prouo¬
bis orantes. audientes fidem
uestram inxp̃o ihu et dilecti¬
onem qͥam habetis insanctos
omnes. ꝓpter spem que reposi¬
ta est uobis in celis. quam an¬
te audistis in uerbo ueritatis
euuangelii quod peruenit ad
do est. et frructificat et crescit.
sicut inuobis. ex ea die qua¬
audistis et cognouistis grãm
nostrum. Scientes frres dilectissi¬
mi a domino electionem uestram
quia ewangelium nostrum non
fuit ad uos inseimone tantum.
sed et inuitute et inspiritu scõ.
et inpleintudine multa. sicut sei¬
ihũ spei nostre. Tsymocheo di¬
lecto sus filio infide. gratia et¬
mĩa. et pax adeo patre. et ih̃u x¬
domino nostrro. Sicuti regaui
te ut remaneres ephesi. eum i¬
rem macedoniam ut denuntia¬
res quibusdam ne aliter doce¬
rent neq intenderent fabulis
et genealogiis interminatis
queq questiones prant magĩ
louqm edificationem iusticie

Expanded text:
tatem heus fratet fidelagimus Deo, et Patri Domini nostri Iesu Christi semper pro uobis deprecantes, audientes fidem uestram in Christo Iesu et dilectionem quam habetis in omnes sanctos propter spem quae reposita est uobis in caelis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii quod peruenit in do est fructificans et crescens sicut et in uobis, ex qua die audistis et cognouistis gratiam nostrum: scientes, fratres dilecti a Deo, electionem vestram: quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in sermone tantum, sed et in virtute, et in Spiritu sancto, et in plenitudine multa, sicut sciu spei nostrae, Timotheo germano filio in fide. Gratia, misericordia, et pax a Deo Patre nostro, Domino nostro. Sicut rogavi te, ut remaneres Ephesi cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis, et genealogiis interminatis: quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem De
Abbreviated transcription (Latin):
nus est. In quo euuangelio utile est desct¬
rantib deum sic prima uel media uelꝑ
opus euuangelii et dilectionem dei i er¬
ne nascentis ꝑuniuersa legentes in ceill¬
gant. acqz id̃ in eo in quo apprehensi sit¬

Expanded text:
nis. Igitur in Evangelio perutile est desiderantibus Deum, sic prima vel media vel opus Evangelii, et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi s
Abbreviated transcription (Latin):
alimonium. quia ꝑ quatuo mundi ꝑ¬
tio fidem nunbant trzinitatis. Et sunt
qali quatuor rote. in quadriga domi¬
i que uehit eum per p̃dicationem. eirq̃¬
eli. et genus humanum quadrifida
noite per emptum. eorum erat predi¬
atione uiii ficandum. unde ⁊ aliorũ
niuangelia deciderunt. nec recepta sũt
ua nolebant ꝑfinitum numerum
isari ꝓpter uirtutem sacrament. De¬
gantuiz etiam euuangeliste quatuor
uis que non sunt deceptorie sz iocũ
lmysterii sibi conscie. Mach̾s in ho¬
aue in telligituz. quia circa humani¬
ten xp̃i principaliteiz in moratur.
aucus in leone. quia agit de resurteg¬
ine. Lucas inuitulo. agens de sacerdoi
Iobannes in aquila. scribens sacra¬
uisla diuinitatis. xp̃c uero quem de¬
lliuit homo fuit. deuirgine nacus.
ulllis in ymmnulatione. leo in resiurz¬
il aquila mascensione. uel in bo
lhumanitas. inuitulo sacerdotiũ
ene regium. in aquila ex primituꝵ¬

Expanded text:
imonium: quia per quatuor mundi partes fidem nuntiant Trinitatis, et sunt quasi quatuor rotae in quadriga Domini, quae vehit eum per praedicationem Evangelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde et aliorum evangelia deciderunt, nec recepta sunt: quia nolebant praefinitum numerum cessari propter virtutem sacramenti. Designantur etiam evangelistae quatuor figuris, quae non sunt deceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. Christus vero quem describunt, homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitu
Abbreviated transcription (Latin):
michi est deus. eui seruio in spũ meo.
in euuangelio filii eius. quod sine ĩ¬
ter missione memoriam uestri facio
sempeiz morationib meis. obsecrans
si quomodo tandem aliquando prospe¬
rum iterz habeam inuoluntate dei ue-¬
niendi uos. Desidero enim uidere uos
ut aliquid impertiarz nobis gatie
spũalis ad confurmandos uos. dest
simul consolari inuobis. ꝑeam que i¬

Expanded text:
hi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis: obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. Desidero enim videre vos, ut aliquid impertiar vobis gratiae spiritualis ad confirmandos vos: id est, simul consolari in vobis, per eam quae i
Abbreviated transcription (Latin):
bus pro nomine eius. inquibz estis et
uos uocati ihũ xp̃i. omnib qui sunt
rome. dilectis dei uocatis sanctis. gra¬
tia uobis et pax adeo patre nostrio.et
domino ih̾u xp̃o. Pnimum quidem
gratias ago deo meo per ib̃m xp̃m ꝓ¬

Expanded text:
us pro nomine eius in quibus estis et vos vocati Iesu Christi omnibus qui sunt Romae dilectis Dei vocatis sanctis gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo primum quidem gratias ago Deo meo per Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
Pũbiorum lib̾ ñ ut sim¬
pͥlices arbitrantur pater¬
aurui minice nucle¬
us inhyrfritis castane¬
aꝵ oꝑculis absconclitꝰ
fructus inqͥritur meis¬

Expanded text:
biorum liber, non ut simplices arbitrantur, patenaurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur: it
Abbreviated transcription (Latin):
tori mortis sermunt eo gra¬
uius uite largitorem often
emm respiciendo placare
quem contingit stulte lo¬
quendo offendisse.

Expanded text:
tori mortis serviunt, eo gravius vitae largitorem offendenim resipiscendo Deum placare, quem contigit eum stulte loquendo offendisse.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lace cõtẽdant ⁊ que dona ab illo nł ipresenti accipiant uł msuturs erspocteut i qli affedõ¬
ne sponsius eccłiam diligat cam landans i anmonẽs ⁊ cofortans finis est clulectõ dei. A neaei ã
e ea alia asponio. abia dñt aspomsa non milła. a irnencilis qͥ dam asodalib sponsi cõgtnũ quipe
Ent il mipcis sit adolescentulatum multitudo cũ sponsa niuenum tarba cũ sponlo sponsum
xp̃m̃ inteslige sponsam ecellam stne macula nuga angsos łi ieos qui pertiemunt luuin¬
ꝑtem̃ intellige amncos sponsi adolescentale sunt sponsarũ nicipienciũ tutla uxta madñ
quendam sastem adepte ex hoc aut̃ libro gentiles sibi eprthilatuũ nendicarant intei gũi

Expanded text:
ccipiant, vel in futuro exspectent, et quali affectione sponsus Ecclesiam diligat, eam laudans, et admonens, et confortans. Finis est dilectio Dei. Quatuor mihcum ea. Alia a sponso, alia dicuntur a sponsa: nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est ut in initiis sit adolescentularum multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Sponsum, Christum intellige, sponsam Ecclesiam sine macula et ruga. Angelos vero, et eos quitum, intellige amicos sponsi. Adolescentulae, sunt sponsarum incipientium turbae, juxta modum quemdam salutem adeptae. Ex hoc autem libro Gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et i
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ erat allacitatus ⁊ cong̾gaturiis eccłiam iuxta nu̾m uocbnloꝵ tres forit
om̃i suas ponut prmmum echicam. docent. pꝰ ea phisicã i quĩc mbis ꝓfocisse uuident adtheorneã ul
s ꝑducunt.

Expanded text:
cuturus, et congregaturus Ecclesiam. Juxta numerum vocabulorum, tres fecit iones suas ponunt. Primum ethicam docent, postea physicam, et quem in his profecisse vident, ad theoricam usque perducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Pũbiorum lib̾ ñ ut sim¬
pͥlices arbitrantur pater
aurui minice nucle¬
us inhyrfritis castane¬
aꝵ oꝑculis absconclitꝰ
fructus inqͥritur meis¬

Expanded text:
biorum librum non, ut simplices arbitrantur, patentia aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur, it
Abbreviated transcription (Latin):
na musicoꝵ. huic tam̃ organo rocabulũ qd̾ ꝑsalteriũ
appellat᷑ aptaiut Desuꝑiorib michi uidet᷑ in spirata
ei gr̃a ꝑ spm̃ stm̃ docenẽ. qũo quidẽ hoc solũ organtin
musicoꝵ. sonos desuꝑiorib hr̃e fertur Cythara nãq
uł lyra. ex inferiori ꝑte es uł tympanũ hñs. resultat
ac resonat ad plectium ꝑ salceriũ uo armonias de su¬
ꝑiorib hr̃e refert᷑ aptatas. et sonoꝵ causas de suꝑ date.
quo scil eciam ꝑh nos doceanur. que sursum sunt.
et que suꝑiora attendere. et que infirma. id est uicia
carlia de clmate Sed illud arbitror ꝓfundius nobis
ꝓphetica hac in dicari rõne. ac ꝑform̃ nos organi istiꝰ
edocen. qd̾ hii qui diligentes et apti moderati sirt¬
ꝙ morib. facile ꝑuium ad suꝑiora iter habeant.
S uideamus tandem. quid esiam ip̃a ꝑsalmorum

Expanded text:
na musicorum, huic tamen organo quod Psalterium na musicorum, huic tamen organo quod Psalterium appellatur, aptavit; de superioribus, ut mihi videtur, inspiratam docens. Quoniam quidem hoc solum organum musicorum sonos de superioribus habere fertur. Cithara namque, vel lyra, ex inferiori parte aes vel tympanum habens, resultat ac resonat ad plectrum: psalterium vero harmonias de superioribus habere refertur aptatas, et sonorum causas desuper dare. Quo scilicet etiam per hoc nos doceamur, quae sursum sunt et quae superiora attendere; et quae infima, id est, vitia carnalia declinare. Sed illud arbitror profundius nobis prophetica hac indicari ratione, ac per formam nos organi istius edoceri, quod hi qui diligentes et apti, moderatique sunt moribus, facile pervium ad superiora iter habeant. Sed videamus tandem, quid etiam ipsa Psalmorum
Abbreviated transcription (Latin):
est ex ercicum celestiũ. spũale tiama Ouiere amini¬
randi magistri sapiens in stitutũ. ut simul ⁊ cantare
uideam. et qd̾ adytilitatem aĩe ꝑtinet doceam᷑. ꝑ qd̾
mag̃ ncc̃aria doct̾na nũs mentib informat᷑. ꝓ eo ut
si qua ꝑ uim et difficultatẽ aliꝙͣ animis nĩs fuerine
in serta. continuo dilabunt᷑. ea uoͣ que cũ gr̃a ⁊ dilcõe
suscepiuꝰ. nescio quo pacto ng̃ residere in mentib. ac
memorie uident in herere Q ud aũt est. qd̾ nõ discatͥ
expsalmis Nõ omĩs magnitudo uirtutis. nõ norma
isticie. nõ pudicicie decor. nõ pudencie cõsimiacio.
nõ paciencie regula. nõ om̃e quidꝙͣ pt dici bonum
uenturi. et cõmunis rrõnis spes̃. supplicõꝵ metus.
głie pollicita ͦ mistenoꝵ reuelacõ. omĩa proisus ĩ hus
uelud magno quodam ⁊ ꝯmũi th̾auro. recondita atq
conferta sunt bona Quẽ librum ꝓph̾a multa sint orga¬

Expanded text:
est, exercituum coelestium, spirituale thymiama. O vere admiest, exercituum coelestium, spirituale thymiama. O vere admirandi magistri sapiens institutum, ut simul et cantare videamur, et quod ad utilitatem animae pertinet, doceamur! Per quod magis necessaria doctrina nostris mentibus informatur: pro eo quod si qua per vim et difficultatem aliquam animis nostris fuerint inserta, continuo dilabuntur; ea vero quae cum gratia et dilectione suscepimus, nescio quo pacto magis residere in mentibus, ac memoriae videntur inhaerere. Quid autem est, quod non discatur in Psalmis? Non omnis magnitudo virtutjustitiae, non pudicitiae decor, non prudentiae consummatio, non patientiae regula, non omne quidquid potest dici bonum?ti in carne venturi, et communis resurrectionis spes, suppliciorum metus, gloriae pollicitatio, mysteriorum revelatio: omnia prorsus in his velut magno quodam et communi thesauro, recondita atque conferta sunt bona. Quem librum Propheta, cum multa sint orga
Abbreviated transcription (Latin):
Iracundiam rep̾mens. lurum repellens. sobrietatem
suggerens. amiciciam congregans. ad ducens in cõcor¬
diam discrepantes. reconcilians miinicos Quis enĩ
om̃i bonoꝵ maximũ est. caritatem psalmus inscaurat
cõiunccõm quandam ꝑ cõsonanciã uocis efficiens ⁊ di¬
u̾sum ppłm̃ uinus chori ꝑconcordiam consona mo¬
dulacõne consocians Psalmus demones fugat. an¬
glos ad adiucoriũ inricat Saitum eiũ in nocturnis
cerrorib. diurnoꝵ requies est laboꝵ. tutela ꝑueris
Iuuenib ornamentum. solamen senibus. nuiliẽib
aptissimus decor De sertas hĩcare fucit urbes. sob̾e¬
tatem docet Incipientib ⁊ mũ efficit᷑ elementũ. pro¬
ficientib in crementum ⁊ ꝑfãs stubile firmamẽtũ
tocuis ecc̃ie uor una salmius sollempintates acore
ꝑsalmus tristiciam que ꝓpt̾ dm̃ est moluie. ꝓsalmus ⁊̃
excorde sapideo lacrimas mouet. psalmus angłoꝵ opus

Expanded text:
iracundiam reprimens, luxum repellens, sobrietatem iracundiam reprimens, luxum repellens, sobrietatem suggerens, amicitiam congregans, adducens in concordiam discrepantes, reconcilians inimicos. Quis enimomnium bonorum maximum est, charitatem Psalmus instaurat, conjunctionem quamdam per consonantiam vocis efficiens, et diversum populum unius chori per concordiam consona modulatione consocians. Psalmus daemones fugat, Angelos ad adjutorium invitat. Scutum enim in nocturnis terroribus, diurnorumque requies est laborum, tutela pueris, juvenibus ornamentum, solamen senibus, mulieribus aptissimus decor. Desertas habitare facit urbes, sobrietatem docet: incipientibus primum efficitur elementum, proficientibus incrementum, perfectis stabile firmamentum, totius Ecclesiae vox una. Psalmus solemnitates decorat: Psalmus tristitiam quae propter Deum est, mollit: Psalmus etiam ex corde lapideo lacrymas movet. Psalmus Angelorum opus
Abbreviated transcription (Latin):
austeriora medicamenta egrs offerre mortalibus
ne eger utilitatẽ p̃austeritate refugiat. ora ac sũ¬
mitates poculi quo remediũ poriigune. melle c̾rum¬
liniunt Proptea gͦ psalmoꝵ nobis ꝑ modulos
aptata sunc carmina. ut uł etate puerili. uł qui ado¬
lescentes sunc moub. qr cantilena quadã psallẽtes
de lectan uideãt᷑ feuera em̃ anmas illũianc ac mẽtẽ
Slurimi em̃ exhiis qui mecc̃ia commeant. iiͦ apłi̾ca¬
p̃cepta facile possunt neq ꝓphetica uł aliqñ discere.
uel cum didicerint retinere. psalmoꝵ uo̾ responsa.
Et intra domos interdum eciam in ppło publice canũt
et sicibi quis quãuis fero ac rabidissimo furore rap¬
cetur. Si forte fui̾t psalmi. ut ita dixerim carm̃ibus
in cantatus. cõtinuo om̃is rabies ferocitatis eius
abscedit Psalmus trãquillitas est animaꝵ. signifer
pacis. ⁊ ꝑ turbacõnes uel fluctus cogitacõnũ cohibẽs.

Expanded text:
austeriora medicamenta aegris offerant mortalibus; austeriora medicamenta aegris offerant mortalibus; ne aeger utilitatem prae austeritate refugiat, ora ac summitates poculi quo remedium porrigunt, melle circumlinunt. Propterea ergo Psalmorum nobis per modulos apta sunt carmina, ut qui vel aetate puerili, vel adolescentes sunt moribus, quasi cantilena quadam psallentes delectari videantur. Revera enim animas illuminant ac mentem. Plurimi enim ex his qui icepta facile possunt, neque prophetica vel liquido discere, vel cum didicerint retinere; Psalmorum vero responsa et intra domos, interdum etiam in publico canunt: et sicubi quis quamvis fero ac rabidissimo furore raptetur, si forte fuerit Psalmi, ut ita dixerim, carminibus incantatus, continuo omnis rabies ferocitatis ejus abscedit. Psalmus tranquillitas animorum est, signifer pacis, perturbationes vel fluctus cogitationum cohibens,
Abbreviated transcription (Latin):
unis scripcitra dianitus inspira¬
ta rotilis addocendum. Hac ip̃a de
causa a spuitu stõ conscripta est.
us ueluti ex cõmum quodã sanita¬
tis fonte. om̃s nobis ex hac re¬
med̾ia ꝓpriis passionib assumamꝰ
Sanitas enĩ inquit. conpescit pec¬
futura p̃dicat. ueteꝵ gesta cõmemorat. legem ui¬
uentib tribuib. gerendoꝵ statuit modum. et ut b ͤ¬
uiter dicam. cõmunis quidam bone doctrine the¬
saurus est. aꝑta singulis ncc̃aria subinistrans Uete¬
rib namq anmaꝵ uluerib nouit mederi. s ⁊ re¬
centib uelocissimũ solet adhibere remedii. atq
uariis humanas animas angunt Et h fic modu¬
ad uirtutis uiam humani gni̾s animũ ⁊̃ delc̃acões
uite huiꝰ magis in clinari. quã ad u̾tutis rectum
iter erigi. de lc̃abilib modulis cantilene uim sue doi¬
trie ꝑmiscunt. ut dum suauicate carm̃is mulcet
auditus. diuini sermonis ꝑit utilitas iisceatur.
scdm̃ sapientes medicos. qui si qñ usus poposcerit.

Expanded text:
nis Scriptura divinitus inspirata, utilis est ad docendum . Hac ipsa de causa a Spiritu sancto conscripta est, id est, ut veluti ex communi quodam sanitatis fonte, omnes nobis ex hac remedia propriis passionibus assumamus. Sanitas enim, inquit, compescit pecFutura praedicit, veterum gesta commemorat, legem viventibus tribuit, gerendorum statuit modum: et ut breviter dicam, communis quidam bonae doctrinae thesaurus est, apte singulis necessaria subministrans. Veteribus namque animarum vulneribus novit mederi, sed et recentibuionibus variis humanas animas angunt. Et hoc sub modua virtutis via humani generis animum, et ad delectationes vitae magis inclinari, quam ad virtutis rectum iter erigi, delectabilibus modulis cantilenae vim suae doctrinae permiscuit; ut dum suavitate carminis mulcetur auditus, divini sermonis pariter utilitas inseratur: secundum sapientes medicos, qui si quando usus poposcerit ut
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus quid sit melius auꝵ̾ an fides. nõusq
adeo ꝑuersus es. seu de uius abom̃i uentate ue
aurum melius ẽẽ respondeas Preponis Q intas¬
gatus auro fidem. locutus es iusticiã. audisti ple¬
mum. Si u̾e̾ gͦ iusticiam loquimĩ. recta uidictitẽ¬

Expanded text:
rogatus quid sit melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate
Abbreviated transcription (Latin):
ninis scriptura diuinitus in spira-¬
ta rotilis addocendum. Hac ip̃a de
causa aspiritu stõ conscripta est.
ut ueluti excõmum quodã sanita¬
tis fonte. om̃s nobis ex hac re¬
media ꝓpriis passionib assumamꝰ
Sanitas enĩ inquit. conpescit pec-¬
cata magna Alia namq sũt que
ꝓphete cradunt . alia que hystoĩci
lex quoq alia ꝓuerbioꝵ eciam alia cõmonit

Expanded text:
nis Scriptura divinitus inspirata, utilis est ad docendum . Hac ipsa de causa a Spiritu sancto conscripta est, id est, ut veluti ex communi quodam sanitatis fonte, omnes nobis ex hac remedia propriis passionibus assumamus. Sanitas enim, inquit, compescit peccata magna. Alia namque sunt quae Prophetae tradunt, alia quae historici, lex quoque alia, proverbiorum etiam admonit
Abbreviated transcription (Latin):
udica inquit domine nocentes
me expingna impugnates mẽ
Si deus pronob quis contra nos. Et
uonde hoc nobis prestat deus. Appre¬
mnadiutorium michi. Magnũ spectacłin
est. uidere deũ armatũ ꝓte Et qͦd ẽ eiꝰ scutũ ͨ
Que arma ͨ dñe inquit alio loco homo iste
qui et hic loquit᷑. ut scuto bone uoluntatis
tue coronasti nos Arma aũt quib nõ solũ¬

Expanded text:
udica, inquit, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Et unde hoc nobis praestat Deus? Appreadjutorium mihi. Magnum spectaculum est, videre Deum armatum pro te. Et quod ejus scutum? quae arma? Domine, inquit alio loco homo iste qui et hic loquitur, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Arma autem eju
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus uir qui non abiit in cõ¬
uir qui nõ abiit inconsiꝰ impioꝵ. sic̃
homo t̾renus. qui urori consensit de¬
cepte a serpente. ue dei p̃cepta p̃terir
I ina pͥcc̃atorum non stetit᷑
Quia uemit quidem in uia pcc̃atoꝵ¬

Expanded text:
eatus vir qui non abiit in convir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non stetit: quia venit quidem in via pec
Abbreviated transcription (Latin):
uolutas eius. et in lege eius medicabitũr
die as nocte Iusto lex posita est no. dicit aplus
Sed aliud est ẽẽ in lege. a liud sublege. Qui est in
lege scd̃m legem agit. qui est sublege scdm̃ legem
agitut Ille gͦ liber est iste seriis Dmde aliud ẽ
lex que scribi umponit᷑ sermenti. aliud lex q̃ m̃te
conspicit᷑. abes qui nõ indiget litteris Meditabit
Die ac nocte. aut sine intermissione intlligendũ est.¬

Expanded text:
voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Justo non est lex posita, ut dicit Apostolus ; sed aliud est esse in lege, aliud sub lege: qui est in lege, secundum legem agit; qui est sub lege, secundum legem agitur. Ille ergo liber est, iste servus. Deinde aliud est lex quae scribitur, et imponitur servienti; aliud lex quae mente conspicitur, ab eo qui non indiget litteris. Meditabitur die ac nocte: aut sine intermissione intelligendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ipo .i. hoie dnico accipiendum est. btũs
uir qui nõ abiit in consĩ intꝑioꝵ. sic̃
homo t̾renus. qui urori consensit de
nascendo sicuc ꝑcc̃atores. s nõ scetit.
quia eum nõ tenint illecebra scłaris et in cathe¬
dra pestilencie nõ sedit moluit regnũ t̾rem̃
cũ suꝑbia. que cathedra pestilencie ideo rõe ĩ tlłigit
quia nõ fere quisꝙͣ est qui careat amore domĩandi.
et hũanam nõ appetat gliam Pestilencia est em̃
morbus late ꝑuagatus. et om̃s pene in uoluens.¬
quã qm accomõdatius accipiat᷑ cathedra pestilencie
ꝑnicõsa doctrina. cuiꝰ sermo ut cancer serpit Derñ
considerandus est ordo u̾coꝵ . abiit. stetit. sedit. Abi¬
it em̃ ille cũ recessit adeo. stetit cum delectatus est
peccato. sedit cum ssuꝑbia sua confirmatus redie
nõ potuit insi ꝑeum lib̾atus. qui ne q abiit in con-¬
silio impioꝵ nec in uia ꝑcc̃atoꝵ stetit nͨ in cathe¬
dra pestilencie sedi: Sed in lege domini finit

Expanded text:
ine Dominico, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit decnascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum superbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte intelligitur, quia non fere quisquam est qui careat amore dominandi et humanam non appetat gloriam; pestilentia est enim morbus late pervagatus, et omnes aut penQuanquam accommodatius accipiatur cathedra pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verborum, abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum liberatus, qui neque abiit in consilio impiorum, nec in via peccatorum stetit, nec in cathedra pestilentiae sedit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
uenturi. et cõmunis rrõnis spes supplicõꝵ metus.
glie pollicita᷑ misterioꝵ reuelacõ. omia prorsus ĩ hiis
uelud magno quodani ⁊ ꝯmũi thauro. recondita atq
conferta sint bona Quẽ librum ꝓph̾a multa sint orga¬
na musicoꝵ huic tam̃ organd rocabulũ qd psalteriũ
appellat᷑ aptaiut Desuꝑiorib michi uidetͤ inspirata
ei gr̃a ꝑ spm̃ stm̃ docens. qũo quidẽ hoc solũ orgaruum
musicoꝵ. sonos desuꝑiorib hr̃e fertur Cythara nãq
uł lỹra. ex inferior ꝑte es uł tympanũ hñs. resultat
ac resonat adplectium ꝑ salceriũ uo armonias de su¬
ꝑiorib hr̃e refert᷑ aptatas. et sonoꝵ causas de suꝑ dare
quo scil eciam ꝑh nos doceamut. que sursum sunt.
et que suꝑiora attendere. et que infirma. idest uicia
carlia de cĩmare Sed illud arbitror ꝓfundius nobis
ꝓphetica hac in dicari rõne. ac ꝑform̃ nos organi istiꝰ

Expanded text:
 in carne venturi, et communis resurrectionis spes, suppliciorum metus,  in carne venturi, et communis resurrectionis spes, suppliciorum metus, gloriae pollicitatio, mysteriorum revelatio: omnia prorsus in his velut magno quodam et communi thesauro, recondita atque conferta sunt bona. Quem librum Propheta, cum multa sint organa musicorum, huic tamen organo quod Psalterium appellatur, aptavit; de superioribus, ut mihi videtur, inspiratam Deimusicorum sonos de superioribus habere fertur. Cithara namque, vel lyra, ex inferiori parte aes vel tympanum habens, resultat ac resonat ad plectrum: psalterium vero harmonias de superioribus habere refertur aptatas, et sonorum causas desuper dare. Quo scilicet etiam per hoc nos doceamur, quae sursum sunt et quae superiora attendere; et quae infima, id est, vitia carnalia declinare. Sed illud arbitror profundius nobis prophetica hac indicari ratione, ac per formam nos organi istius
Abbreviated transcription (Latin):
ficientib incrementu ⁊ ꝑfc̃s scabile firmaniẽtũ
tocius eccie uox una salmus sollempnitates ãcoa
psalmus tristiciam que ꝓpt̾ dm̃ est mollie. psalmus ⁊̃
ercorde sapideo lacrimas mouet. psalmus angłoꝵ opus
est. ex ercicium celestiũ. spñale timyama Qaiere atimu¬
randi magistri sapiens institutũ. ut simul ⁊ cantare
uideam. et qd̾ adytilitatem aĩe ꝑtinet doceam᷑. ꝑ qd̾.
mag̃ ncc̃aua doct̾na nrĩs mentib informat᷑. ꝓ eo ut
si qua ꝑ uim et difficultatẽ aliꝙͣ animis nrĩs fuerint
in serta. continuo dilabunt᷑. ea uo que cũ gr̃a ⁊ dilcõe
suscepimꝰ. uescio quo pacto ng̃ residere in mentib. at
memorie uident᷑ in herere Q ud aũe est. qd̾ nõ discat᷑
expsalms Nõ omĩs magnitudo uirtutis nõ norma
iusticie. nõ pudicicie decor. nõ piudencie cõsumacio
nõ paciencie regula. nõ om̃e quidꝙ̾ p̃t dici bonum

Expanded text:
ficientibus incrementum, perfectis stabile firmamentum, ficientibus incrementum, perfectis stabile firmamentum, totius Ecclesiae vox una. Psalmus solemnitates decorat: Psalmus tristitiam quae propter Deum est, mollit: Psalmus etiam ex corde lapideo lacrymas movet. Psalmus Angelorum opus est, exercituum coelestium, spirituale thymiama. O vere admirandi magistri sapiens institutum, ut simul et cantare videamur, et quod ad utilitatem animae pertinet, doceamur! Per quod magis necessaria doctrina nostris mentibus informatur: pro eo quod si qua per vim et difficultatem aliquam animis nostris fuerint inserta, continuo dilabuntur; ea vero quae cum gratia et dilectione suscepimus, nescio quo pacto magis residere in mentibus, ac memoriae videntur inhaerere. Quid autem est, quod non discatur in Psalmis? Non omnis magnitudo virtutjustitiae, non pudicitiae decor, non prudentiae consummatio, non patientiae regula, non omne quidquid potest dici bonum?
Abbreviated transcription (Latin):
et sicubi quis quãuis fero ac rabidissimo furore rap¬
cetur. si foite fuit psalmi ut ita dixerim carm̃tibus
incantatus. cõtinuo om̃is rabies ferocitatis eiug
Iracundiam rep̾mens. lurum repellens. sobrietatem
suggerens. amiciciam congregans. ad ducens in cõcor¬
diam discrepantes. reconcilians mimicos Quis enĩ
ultra mimicum dicat ei. cum quo unam ad deum
psalim emiserie uocem᷑ Exquo in telligit᷑. quia quod
oĩm bonoꝵ maximũ est. caritatem psalmus instaura
cõiunccõm quandam ꝑ cõsonanciã uoas efficiens. ⁊ di¬
u̾sum pplm̃ uinus chori ꝑ concordiam consona me¬
dulacõne consocians Psalmus demones fugat. an¬
głos ad adiutoriũ iruitat Scutimi eñ in nocturnis
terrorib. diurnoꝵ requies est laboꝵ. tutela pueris
iuuenib ornamentum. solamen senibus. mulie̾ib
aptissimus decor De sertas hĩcare fucit urbes. so be¬
tatem docet Incipientib p̾mũ efficit᷑ elementũ. pro¬

Expanded text:
et sicubi quis quamvis fero ac rabidissimo furore rapet sicubi quis quamvis fero ac rabidissimo furore raptetur, si forte fuerit Psalmi, ut ita dixerim, carminibus incantatus, continuo omnis rabies ferocitatis ejus iracundiam reprimens, luxum repellens, sobrietatem suggerens, amicitiam congregans, adducens in concordiam discrepantes, reconcilians inimicos. Quis enim ultra inimicum dicat eum, cum quo unam ad Deum Psalmi emiserit vocem? Ex quo intelligitur, quia, quod omnium bonorum maximum est, charitatem Psalmus instaurat, conjunctionem quamdam per consonantiam vocis efficiens, et diversum populum unius chori per concordiam consona modulatione consocians. Psalmus daemones fugat, Angelos ad adjutorium invitat. Scutum enim in nocturnis terroribus, diurnorumque requies est laborum, tutela pueris, juvenibus ornamentum, solamen senibus, mulieribus aptissimus decor. Desertas habitare facit urbes, sobrietatem docet: incipientibus primum efficitur elementum, pro
Abbreviated transcription (Latin):
uariis humanas anmas angunt Et h fit modu¬
ad uirtutis miam humani gni̾s animũ ⁊ͥ delc̃acões
uite quiꝰ magis in clinari. quã ad u̾tutis rectum
iter erigi. de lc̃a bilib modulis cantilene uim sue doi¬
tr̾me ꝑmiscuit. ut dum suauicate carm̃is mulcet
audicus. diumi sermonis ꝑit̾ utilitas misceatur.
scdm̃ sapientes medicos. qui si qñ usus poposcerit.
austeriora medicamenta egris offerre mortalibui
ne eger utilitatẽ p̃austeritate refugiat. ora ac su¬
mitates poculi quo remediũ porigune. melle c̾rimmi¬
liniunt Proptea gͦ psalmoꝵ nobis ꝑ modulos
aptata sunt carmina. ue uł etate puerili. uł qui ado¬
lescentes sunc morib. qiͣ cantilena quadã psallẽtes
de lectan uideãt ͤ feuera em̃ ammnas illũianc ac mẽtẽ
Slurumm em̃ exhiis qui mecc̃ia commeant. ii apłica¬
p̃cepta facile possurt neq ꝓphetica uł aliqñ discere
uel cum didicerit retinere. ꝑsalmoꝵ uo̾ responsa.
et intra domos interdum eciam in ppło publice canũt

Expanded text:
ionibus variis humanas animas angunt. Et hoc sub modua virtutis via humani generis animum, et ad delectationes vitae magis inclinari, quam ad virtutis rectum iter erigi, delectabilibus modulis cantilenae vim suae doctrinae permiscuit; ut dum suavitate carminis mulcetur auditus, divini sermonis pariter utilitas inseratur: secundum sapientes medicos, qui si quando usus poposcerit ut austeriora medicamenta aegris offerant mortalibus; ne aeger utilitatem prae austeritate refugiat, ora ac summitates poculi quo remedium porrigunt, melle circumlinunt. Propterea ergo Psalmorum nobis per modulos apta sunt carmina, ut qui vel aetate puerili, vel adolescentes sunt moribus, quasi cantilena quadam psallentes delectari videantur. Revera enim animas illuminant ac mentem. Plurimi enim ex his qui in Ecccepta facile possunt, neque prophetica vel liquido discere, vel cum didicerint retinere; Psalmorum vero responsa et intra domos, interdum etiam in publico canunt:
Abbreviated transcription (Latin):
silio impioꝵ nec in uia ꝑcc̃atoꝵ stetit. nͨ in cathi¬
dra pestilencie se di: Bed in lege domini fint¬
yolutas eius. et in lege eius medicabitur
lege scdm legem agit. qui est sublege scdm̃ legem
agitur Ille g ͦ liber est iste sermis Dinde aliudẽ
conspicit᷑. abes qui nõ indiget litteris meditabit᷑
Die ac nocte. aut sine intermissione intlligendũ est.¬

Expanded text:
silio impiorum, nec in via peccatorum stetit, nec in cathesilio impiorum, nec in via peccatorum stetit, nec in cathedra pestilentiae sedit. n lege ejus meditabitur lege, secundum legem agit; qui est sub lege, secundum legem agitur. Ille ergo liber est, iste servus. Deinde aliud esconspicitur, ab eo qui non indiget litteris. Meditabitur die ac nocte: aut sine intermissione intelligendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ipo .i. hole dnico accipiendum est. btus
uir qui nõ abiis inconsiꝰ ipioꝵ. sic̃
homo t̾renus. qui urori consensit de¬
cepte a serpente. ue dei p̃cepta p̃tern¬
Im ma pcc̃atorum non stetit
Quia uemit quidem in uia ꝑcc̃atoꝵ
nascendo sicuc pcc̃atores. s nõ stetit
quia eum nõ tenuit illecebra scłaris et incãthe¬
dra pestilencie nõ sedit moluit regnũ trem̃
cũ suꝑbia. que cathedra pestilencie ideo rõe ĩ tlłigit᷑
quia nõ fere quisꝙͣ est qui carent amore domĩandi
et hũanam nõ appetat głiam Pestilencia est enĩ
morbus late ꝑuagatus. et om̃s pene in uoluens.¬
quã qm̃ accomodatius accipiat᷑ cathedra pestilencie
ꝑnicõsa doctrina. cułꝰ sermo ue cancer serpit Dem̃
considerandus est oido yboꝵ. abiit. stetit. sedit. Abi¬
It em̃ ille cũ recessit adeo. stetit cum delectatas est
peccato. sedit cum suꝑbia sua confirmatus redie
nõ potuit. insi ꝑeum lib̾atus. qui neq abiit in con¬

Expanded text:
ine Dominico, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta prvia peccatorum non stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum superbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte intelligitur, quia non fere quisquam est qui careat amore dominandi et humanam non appetat gloriam; pestilentia est enim morbus late pervagatus, et omnes aut penQuanquam accommodatius accipiatur cathedra pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verborum, abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum liberatus, qui neque abiit in con
Abbreviated transcription (Latin):
nimus scripcara duuntus inspira¬
ta rotilis addocendum. Hac ip̃a de
causa a spnitu stõ conscripta iest.
uo ueluti excõmum quodã sanita¬
tis fonte. om̃s nobis ex hac re¬
media ꝓpriis passionib assuman᷑
Sanitas enĩ in quit. conpescit pec¬
futura p̃dicat. ueteꝵ gesta cõmemorat. legem ui¬
uentib tribuib. gerendoꝵ sratius modum. et ut b ͤ¬
uiter dicam. cõmums quidam bone doctrine the¬
saurus esi. apta singulis ncc̃aria submistrans Uete¬
rib namq anmaꝵ uoluerib nouit mederi. s ⁊ re

Expanded text:
nis Scriptura divinitus inspirata, utilis est ad docendum . Hac ipsa de causa a Spiritu sancto conscripta est, id est, ut veluti ex communi quodam sanitatis fonte, omnes nobis ex hac remedia propriis passionibus assumamus. Sanitas enim, inquit, compescit pecFutura praedicit, veterum gesta commemorat, legem viventibus tribuit, gerendorum statuit modum: et ut breviter dicam, communis quidam bonae doctrinae thesaurus est, apte singulis necessaria subministrans. Veteribus namque animarum vulneribus novi
Abbreviated transcription (Latin):
nominaui debellatos ẽẽ adauid. i dest
Mesopotamiã. Sirlam. ⁊ Syriam so¬
bal. et Ioab Edõm facta sũt ista. ⁊ quẽ¬
padmodũ facta sũt. ita ibi scripta sũt. ita legunt᷑
Slegat qui wlt Uerũtamẽ sicut soles uliet cua sñ¬

Expanded text:
nominavit, debellatos esse a David, id est Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Joab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conscripta sunt, ita leguntur: legat qui vult. Verumtamen sicut solet propheticus s
Abbreviated transcription (Latin):
au ucte
cõfes sor et patrone noster egi¬
dipro tũ ius meri tis deum glo¬
put illũ prono¬
bis te interce de resenci¬

Expanded text:
ancte confessor et patrone noster Aegidi, per cujus merita Dominum glopud illum pro nobis te intercedere senti
Abbreviated transcription (Latin):
diusoifcribantur itlecro.
alphabeto. Et iame lorã¬
taciones et oratis cus.
saloinoius quoq ĩfuie
ait initlierem fortẽ a̾s
iuuemet. eisdem alfa¬
betis ił intisiontbe sup¬
putantur. porro .u lre

Expanded text:
so scribantur metro, alphabeto. Et Jeremiae Lamentationes, et Oratio ejus: Salomonis quoque in fine ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro qu
Abbreviated transcription (Latin):
ettlia. ad hebreos igitur
ren̾tendum est. unde et
cominꝰ loquitur ⁊ disci¬
puli exempla ꝑr esu¬
mũt. Nec pace ueterũ
oquor. et obtrectatorib¬

Expanded text:
esia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatorib
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ dicosceterũ apuc latmnos. gnͣde sueu¬
cũ est pret sancte memorie martuem
uictorinũ qui cum apło dice poterat. et¬
si inperitus smone. nõ tam̃e sciencia.
Scripsit eñĩ in hunc ꝓpħam iuxta edicẽ¬
nes quatuor. usqr ad diuisiones qͣdru¬
pedũ in deserto. Prigenes triginita no¬
linña. E quibꝰ incesimꝰ sextus lib. ño
iuenitur. qeruut᷑ ⁊ alii. sb̃ nomine eiꝰ
libri. qui psendo graphi ꝑutantur: ⁊ i¬
uas excerpta possumꝰ apellare. Quse¬
bius quoq pamphili iuxta historrcani
explanacaue. qudetim edidit uolum̃ta.
fine uolum̃s. decẽ ⁊ octo edidit tomos.
Apolmaris aute more suo sic expouit
omma. ut unuisa tnͣscurrat et punctis
quibusdam atq int̾uallis. nurci cãpendio¬
is gnͣdis uie spatia. pret̾ uolet. Ut non
tam cõuentariꝙᷤ. quã iudites capitulorũ.
nos lege credamus. Exquo animadũ¬
lis. qnͣte difficultatis sit Ii ad intelligen q̃¬

Expanded text:
eterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus libri, qui pseudographi putantur; et vinos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latin
Abbreviated transcription (Latin):
xpletis lango iux
tempore. in duodecĩ
ꝓphetas . iuguiti ex¬
planacõnũ libris.
et in damelem con¬
mentariis cogis me
uirgo xp̃i enstochi¬
um transire adysaiam. Et qd̾ sc̃e matri

Expanded text:
xpletis longo vix tempore in duodecim Prophetas viginti explanationum libris, et in Danielem Commentariis, cogis me, virgo Christi Eustochium, transire ad Isaiam: et quod sanctae matri
Abbreviated transcription (Latin):
tuagiita. de ebraito disputaui. illuo ĩ
cansa ẽ. qd̾ ant eadem. aut similia siuit
pleraq. cum cet̾is. ⁊ duplici edicõne pro¬
posita. nolui libros explanacõnis extẽ¬
dere. qui ecia in simplii exposicõe. mo¬
dum bremacomis excedũt. Sed iam pra¬
positũ prosequar. Explitit prologus.

Expanded text:
 de Hebraico disputavi, illud in causa est quod aut eadem, aut similia sunt pleraque cum caeteris, et duplici editione proposita, nolui libros explanationis extendere, qui etiam in simplici explanatione modum brevitatis excedunt. Sed jam propositum