comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grassetur contra babilonios regemq ꝑsarũ. Iam uͦ quȩ uo¬
uis applaudunt suꝑhis nobis aꝑite quȩ uͦ displicent in cõ¬
mune edicite. Adhec cõmunis sententia pͥncipũ respon¬
dit dicens. Nulli sapienti mirandũ ẽ si ad dñi nr̃i sepul¬
erũ cũ armis uenimꝰ gentẽq ur̃am ab istis finib elimi
soliti erant: turpi ludibrio in iuriabant᷑. & ignominiã con¬
tumeliarũ tolerantes. ad extremũ ꝑimebantur. Terra
autẽ gentis illoꝵ non ẽ licet dui possederint: qr nr̃oꝵ a
priscis temporib fuit eisq ꝓpter maliciã suã ur̃a gens
aduersa abstulit. Quȩ tamen ioͣ ur̃a non debet ẽẽ qr diu
teniustis: cȩlesti enĩ censura ncͣ est decretũ. ut miscđiter
pensabitur gladio francoꝵ. Et notũ ẽẽ poterit his qͥ
ignorant: qr ñ est hominũ euertere regna s ei ꝑ quẽ reges regnant.
pͦsi dicunt se uelle nobis indulgere. si in pera & baculo amͦ

Expanded text:
grassetur contra Babylonios, regemque Persarum. Jam vero quae vograssetur contra Babylonios, regemque Persarum. Jam vero quae vobis applaudunt super his, nobis aperite; quae vero displicent, in communi edicite. » Ad haec communis sententia principum respondit, dicens: « Nulla sapienti mirandum est, si ad Domini nostri sepulcrum cum armis venimus, gentemque vestram ab istis finibus elimisoliti erant, turpi ludibrio affecti sunt; et ignominiam contumeliarum tolerantes, ad extremum perimebantur. Terra autem gentis illorum non est, licet diu possederint, quia nostrorum a priscis temporibus fuit, eisque propter malitiam injuse tamen ideo vestra non debet esse, quia diu eam tenuistis. Coelesti enim censura nunc decretum est ut misericorditer pensabitur gladio Francorum. Et notum esse poterit, his qui ignorant, quod non est hominum evertere regna, sed ejus per quem reges regnant. Ipsi dicunt se velle nobis indulgere, si in pera et baculo amodo
Abbreviated transcription (Latin):
dio tripudiantes conspicarent᷑. m̾irati st̃. qmͣ relatio usq babilo¬
niam cucurrerat. qr & fame cruciabantur & pauore concu¬
tiebant᷑. Adduc̾ti gͥ ad principes st̃ ⁊ hec uerba retulert᷑. que
francoꝵ principib salutẽ ⁊ amicitiã: si eiꝰ sane uoluntati
uobis magnꝰ agregatꝰ est cõuentus. septẽq dieb ꝓtelatum
est consilium. qͥd eis super hoc ẽẽt agendũ M irantiir enim
ut qͥd sic armati queritis dñi ur̃i sepulcrũ gentẽ suam a
finib diu possessis exterminantes. immo qͦd nefariũ est pere¬
gͥnis in ore gladii trucidantes. Q uod si de cetero in pera
sbaculo uultis ire cũ honore maximo rerũq opulentia il
luc uos facient ꝑtransire. De peditib equites facient. qͥ pau¬
ꝑes stͣ in toto itinere nec in reditu ampliꝰ esurient. &t si ꝑ
mensem uobis ad sepulcrũ diuturnare placuerit. bonoꝵs

Expanded text:
dio tripudiantes conspicarentur, mirati sunt, quoniam relatio usque Babylodio tripudiantes conspicarentur, mirati sunt, quoniam relatio usque Babyloniam cucurrerat, quia et fame cruciabantur et pavore concutiebantur. Adducti igitur ante principes sunt; et in haec verba retulerunt, quaFrancorum principibus salutem et amicitiam, si ejus voluntati usa congregatus est conventus, septemque diebus protelatum est eonsilium, quidnam eis super hoc sit agendum. Mirantur enim ut quid sic armati quaeritis Domini vestri sepulcrum, gentem suam a finibus diu possessis exterminantes, imo, quod nefarium est peregrinis, in ore gladii trucidantes. Quod si posthac in pera et baculo vultis ire, cum honore maximo rerumque opulentia vos illuc facient pertransire; de peditibus equites facient; qui pauperes sunt, in toto itinere nec in reditu amplius esurient. Et si per mensem ad sepulcrum vobis diurnare placuerit, bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunt inuocare s machomꝰ non potuit restaurare: quo
qui nuncios pͥncipis babiloniȩ in crastinũ p̾cona¬
Etur aduenire & a pͥncipib castroꝵs fiduciam que¬
rit ueniendi secure Q libenter annuunt seseq eoꝵ sus¬
ceptioni sollẽpniter p̃muniunt Tentoria uariis orna¬
mentors generib generib uenustant᷑. terre infixis sudi¬
b scuta apponuntur quib in crastinũ quintane ludꝰ
scilicet equestris exerceretur. Alee. scaci. ueloces cursꝰ
equoꝵ flexis in girũ frenis ñ defuert̃ & militares
impetus hastarũq uibrationes in alterutrũ ibi cęlebra¬
tȩ sunt. In quib actib monstrabatur. qr nullo pauo¬
re trepidabant. qui talia oꝑabantur. T alia qͥppe iu¬
uentꝰ excolebat: s etate sensuq seniores in unum con¬
sederant. causasq consilii & prudentiȩ conferebant
nterĩ babilonienses nuncii cũ adpximarent tantosq tanto gau¬

Expanded text:
perunt invocare. Sed Machomus non potuit restaurare, quosperunt invocare. Sed Machomus non potuit restaurare, quosios principis Babyloniae in crastinum praeconabatur advenire, et a principibus castrorum fiduciam quaerit veniendi secure. Qui libenter annuunt, seque eorum susceptioni solemniter praemuniunt. Tentoria variis ornamentorum generibus venustantur; terrae infixis sudibus scuta apponuntur, quibus in crastinum Quintanae ludus, scilicet equestris, exerceretur. Aleae, scaci, veloces cursus equorum flexis in gyrum frenis non defuerunt, et militares impetus, hastarumque vibrationes in alterutrum ibi celebratae sunt. In quibus actibus monstrabatur, quod nullo pavore trepidabant, qui talia operabantur. Talia quippe juventus excolebat, sed aetate sensuque seniores in unum consederant, causasque consilii et prudentiae conferebant. Interim Babylonienses nuntii cum approximarent, tantosque tanto gau
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃ illi uͦ obseratis ianius intra urbẽ se receꝑunt. In
crastinũ ut pͥmũ lux matutina ꝓcessit turci de cruitate¬
rt̃. & sepulturȩ tradidert᷑ Q uod̾ xp̃iani exercitꝰ uiuenes
ut audiert᷑ multi in unũ conglobati ad cimiteriũ cucur¬
rert᷑: & quȩ illi eũ multo honore humauerant. cũ mag¬
no dedecore foras extraxert᷑ S ubterrauerant quippe illa
inuoluerant & bizanceos aureos. arma. arcus. ⁊ sagittas. &
alia multa cũ eis reposuerant. Sic enĩ est eoꝵ consuetudo.
sepelire: nr̃oꝵ uͦ est ea libentissime tollere Abstractis itaq
corꝑib uniuersis capita cicidert scire cupientes numerũ
illoꝵ qui ad ripã fluminis necati st̃ Truncata siqͥdẽ capi
liquert̃ Q uod ab altis menib & turrib excelsis ꝓspici¬
entes uehementer indoluert᷑: & genas scindentes crinesq
uellentes. machomũ preceptorẽ suũ in auxilium sui ce¬

Expanded text:
erunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se receperunt. In erunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se receperunt. In crastinum ut primum lux matutina runt et sepulturae tradiderunt. Quod Christiani exercitus juvenes ut audierunt, multi in unum conglobati ad coemiterium cucurrerunt, et quae illi cum magno honore sepelierant, cum magno dedecore foras projecerunt. Subterraverant quippe illa involverant, et byzanteos aureos, arcus, et sagittas et alia multa cum eis reposuerant. Sic enim est eorum consuetudo sepelire; nostrorum vero est libentissime ea tollere. Extractis itaque corporibus universis, capita absciderunt, scire cupientes numerum illorum qui ad ripam fluminis necati sunt. Truncata siquidem capiliquerunt. Quod ab altis moenibus et turribus excelsis prospicientes, vehementer indoluerunt, et genas scindentes et crines vellentes, Machomum praeceptorem suum in auxilium sui coe
Abbreviated transcription (Latin):
minis impediebat cursũ: & retrogrado incessu ire cõgeba
rare potuit. qͦt mucro deseuiens p̃cipiti saltu in flumen
mergi cõpulit.  In illo conflctu occisus est cassiani magni re
citib miserat ad ferenda suffragiã regi antiochiȩ. Et enĩͣ qͦs
admiraldos uocant reges st̃ qui ꝓuinciis regionũ presunt
uincia quidẽ est quȩ unũ habet᷑ metropolitanũ xiͣ seu¬
.xu. ep̃os a x consules. ⁊ unũ regẽ E x tot itaq ꝓiunciis
conuenert᷑ quot admiraldi ibi mortu st̃ Et qui ĩbi cap¬
ti ft̃. in septẽ milib cõputati st̃ Uestiũ. armoꝵ. ceteriq
cultꝰ głam. nemo retinere potuit ꝑ ullã memoriã. Sic
inceps garrula uox eoꝵ. stridor dentiũ. & cotidianoꝵ cla¬
mositas conuitioꝵ. Iam uͦ dimissis uultib ibant & pleriq
om̃ino diffidentes furtĩ de ciuitate exibant & fugiebant.
Iox suꝑueniens litem diremit & nr̃i uictores ad castra redi¬

Expanded text:
minis impediebat cursum, et retrogrado incessu ire cogebat minis impediebat cursum, et retrogrado incessu ire cogebat rare potuit quot mucro desaeviens praecipiti saltu in amnem mergi compulit? In illo conflictu occisus est Cassiani magni regcitibus miserat ad ferenda auxilia regi Antiochiae. Et quos Admiraldos vocant, reges sunt, qui provinciis regionum praesunt. Provincia quidem est, quae unum habet metropolitanum, duodecim consules et unum regem. Ex tot itaque provinciis convenerunt, quot ibi Admiraldi fuerunt mortui. Et qui ibi capti sunt, pro septem millibus computati sunt. Vestium, armorum, caeterique cultus adparatum nemo retinere potuit per ullam memoriam. Sic inceps garrula vox eorum, atque stridor dentium, et quotidianorum clamositas conviciorum. Jam vero demissis vultibus ibant, et plerique omnino diffidentes, furtim de civitate exeuntes, fugiebant. Nox superveniens litem diremit, et nostri victores ad castra redi
Abbreviated transcription (Latin):
tere integrũ sui famulatꝰ prestitit obseqͥũ Et cuiꝰ cor
eructuarẽ euiꝰ lingua enarrare. cuiꝰ manꝰ scribere. quȩ pa¬
gina ualet susciꝑe alioꝵ facta pͥncipũ qͥ ei cõpares fuert᷑
in om̃ib uictoriis prelioꝵ Uictoria ducis p̾ceteris enitu¬
it qm pars dimidiati corporis que remansit testimoniũ lau¬
dis fuit f luctus uͦ qui occisors corpora absorbuit : alioꝵ
mirabiles actus occuluit. qr sicut uentꝰ turbinis annose ar¬
boris confringit branchia sic incisa cadebant morientiũ
menbra. In hoc prelio persecutꝰ est unꝰ mille & duo fuga¬
uert᷑ decem milia. Qͥ in flumen rapido saltu se inmerge¬
bant : emergentes ligneas pontis colũpnas amplexabantur.
s nr̃i desuꝑ illos lanceis ꝑforabant & sic ꝑimebant Cruor
effusꝰ sanguineũ flumini dabat colorem: cunctisq cernentib
magnũ incutiebat horrorem. Quippe densitas corpoꝵ flu¬

Expanded text:
terae sui famulatus impendit obsequium. Et cujus cor terae sui famulatus impendit obsequium. Et cujus cor eructare, cujus lingua enarrare, cujus manus scribere, quae pagina valet suscipere aliorum facta principum, qui illi compares fuerunt in omnibus victoriis praeliorum? Victoria ducis prae caeteris enituit, quoniam pars dimidiati corporis quae remansit, testimonium laudis fuit; fluctus vero qui occisorum corpora absorbuit, aliorum ictus mirabiles occuluit. Sed sicut ventus turbinis annosae, arboris constringit brachia, sic incisa cadebant morientium membra. In hoc praelio persecutus est unus mille, et duo fugaverunt decem millia . Qui in flumen rapido cursu immergebantur, emergentes pontis ligneas columnas amplexabantur, sed nostri desuper illos lanceis perforabant et perimebant. Cruor effusus sanguineum flumini dabat colorem, cunctisque cernentibus magnum incutiebat horrorem. Quippe densitas corporum flu
Abbreviated transcription (Latin):
sicq lubricꝰ ensis suꝑ crus dextrũ integer exiit. Sicq ca¬
put integrũ cũ dextera parte corporis inmersit gurgiti¬
& partẽ quȩ equo p̃sidebat remisit ciuitati. Ad quodhor¬
rendũ spectaculũ om̃s qͥ in ciuitate erant confluunt.
& uidentes sic admirati st̃. conturbati st̃ conmoti st̃. tremor
apprehendit eos. Ibi dolores ut parturientis: ibi uoces euilan¬
tium qr ille unꝰ fuerat ex admiraldis eoꝵ. Tunc euagina¬
uert̃ gladios suos intendert᷑ arcus suos. parauert᷑ sagitas
suas in pharetra. ut sagitarent ducẽ cupientes si eis ꝑmisis¬
set dñs tantam miliciȩ xp̃ianȩ extinguere lucẽ. S ds̃
eoꝵ̾ prauȩ uoluntati ñ consensit qr dux̃ retͦcessit sustinere
enĩ teloꝵ & sagitarũ grandinẽ di nͣ potuit. O p̾dicabilis
dextera ducis inuicti. & animosi pectoris robur excellens
Laudandꝰ & ensis: qui in sua sollditate ꝑseuerans. uibranti dex¬

Expanded text:
sic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque casic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque caput integrum cum dextra parte corporis immersit gurgiti, partemque quae equo praesidebat remisit civitati. Ad quod horrendum spectaculum omnes qui in civitate erant confluunt, et videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos: ibi dolores ut parturientis , ibi voces ejulantium, quia ille unus fuerat ex Admiraldis eorum. Tunc evaginaverunt gladios suos, intenderunt arcus suos, paraverunt sagittas suas in pharetra , ut sagittarent ducem, cupientes, si eis permissum esset, tantam militiae Christianae exstinguere lucem. Sed Deus eorum pravae voluntati non consensit, quia dux retrocessit; sustinere enim telorum ac sagittarum grandinem diu non potuit. O praedicabilis! o invicta ducis dextra et animosi pectoris robur eximium! Laudandus et ensis, quod in sua integritate perseverans, vibranti dex
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uitare non poterant. Ille exertis brachiis. ense nuda¬
to eoꝵs ceruices amputabat illi minime renitentes. nuda
corpora inuiti offerebant. Ibi locꝰ ira gladiꝰ ualidaq ma¬
nꝰ pugnabat & hoc totum in menbris miseroꝵ redun¬
dabat c ũq unꝰ ex eis audacior ceteris & mole corꝑis pres¬
tantior & uirib ut alter golias robustior. uideret ducẽ
urget equũ aduersꝰ illum & mucrone in altũ sublato
totũ suꝑ uerticẽ ducis transuerberat scutũ. Et nisi dux ictui
umbonem expandisset. & se in partẽ alterã inclinasset. mor¬
tis debitũ persoluisset S ds̃ militem suum custodiuit: euͣq
scuto suę defensionis muniuit Dux tra uehementi succensꝰ. pa¬
rat rependere uicẽ eiꝰq tali mͦ appetit xeꝑt ceruicẽ E nsem
eleuat. eũq a sinistra parte scapularũ tante̾ uirtute extor¬
sit qͦd pectꝰ medium disiunx̾̃ spinã & uitalia interrupit.

Expanded text:
tamen vitare non poterant. Ille exsertis brachiis, ense nudatamen vitare non poterant. Ille exsertis brachiis, ense nudato, eorum cervices amputabat; illi minime renitentes, nuda corpora inviti offerebant. Ibi ira, locus, gladius, validaque manus pugnabat, et hoc totum in membris miserorum redundabat. Cumque unus ex eis audacior caeteris, et mole corporis praestantior, et viribus, ut alter Goliath, robustior, videret ducem urget equum adversus illum, et mucrone in altum sublato, totum super verticem ducis transverberat scutum, et nisi ictui umbonem dux expandisset, et se in alteram partem inclinasset, mortis debitum persolvisset. Sed Deus militem suum custodivit, eumque scuto suae defensionis munivit. Dux ira succensus vehementi, parat rependere vicem, ejusque tali modo amputat cervicem. Ensem elevat, eumque a sinistra parte scapularum tanta virtute intorsit, quod pectus medium disjunxit, spinam et vitalia interrupit, et
Abbreviated transcription (Latin):
enses & tela aliarum gentiũ turcoꝵ sanguine s qr francige¬
narũ erant nec obtundi poterant nec repleri cruore H ri
tantũ pugnabant. illi patiebant᷑ nr̃i ꝑcutiebant. illi moriebant᷑
Iec tantũ infatigata manꝰ dilaniare poterat quantũ qͦd la¬
niaret repꝑiebat. Inter uiuos mortui stabant qr suffulti
densitate iiuoꝵ cadere non poterant & tanta eos calami
tas oppresserat qr alter alterũ ad mortẽ oppͥmebat. Tantꝰ illos
timor inuaserat: qr subsequens precedentẽ ne fugere posset
ꝓsternebat Dux itaq Godefridꝰ milicie decus egregiũ ut
uidit qr illos nemo ferire poterat nisi post dorsũ equo uo¬
litans cęleri. anticipauit pontis introitũ E t quȩ lingua ua¬
let explicare quantas strages dux solus illic dederit. suꝑ
corꝑib gentis iniq Illi fugere ceꝑant armaq sua in ter¬
ram piecerant gladiũ ducis ut mortẽ expauescebant &

Expanded text:
enses et tela aliarum gentium Turcorum sanguine, sed quia Francigeenses et tela aliarum gentium Turcorum sanguine, sed quia Francigenarum erant, nec obtundi poterant, nec repleri cruore. Nostri tantum pugnabant, illi patiebantur; nostri percutiebant, illi moriebantur. Nec tantum infatigata manus dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. Inter vivos mortui stabant, quia suffulti densitate vivorum, cadere non poterant; et calamitas tanta eos oppresserat quod alter alterum in mortem opprimebat. Tantus illos timor invaserat, quod subsequens praecedentem, ut fugere posset, impellebat. Dux itaque Godefridus militiae decus egregium, ut vidit quod nemo illos ferire potuit, nisi post dorsum, equo celeri volitans anticipavit pontis introitum. Et quae lingua valet explicare quantas strages dux solus illic dederit super corporibus gentis iniquae? Illi fugere coeperant, armaque sua in terram projecerant, gladium ducis ut mortem expavescebant, et
Abbreviated transcription (Latin):
diuntur: s nrͣis toto corde tota uirtute in deũ confidentib
postquã pedites nrͣi eqͥtib consociati st̃ in breui suꝑantur.
Iam ut uidert̃ illos qͦs ad montana confugere pepulerant
accurrere. nroꝵq agmina fortiter crescere. & crescendo
fortiꝰ insistere terga uertert᷑ & uersꝰ pontẽ fuge uiã
arriplunt. S uald̾e impediuit difficultas itineris an¬
gusti: qr nec fugere usquã poterant nec conuerti. Retro
uerti fas non erat qr hostis urgebat. dextra leuaq con¬
uerti impossibilitas angusti it̾ineris ꝓhibebat p̃ire ueta¬
bat densa multtudo fugientiũ. Sicq eis diuino nutu contigerat
qr nec fugere nec pugnare licebat Ibi turco nec toxicata sa¬
guta ꝓficiebat. nec uelocitas eqͥ subueniebat. Ibi maiorem
stragem pedites egert̃ quã qͥ equis pͣsidebant. qm̃ seriati ut
falcator prata uel messem detruncabant. Illic satiari possent

Expanded text:
diuntur; sed nostris toto corde tota virtute confidentibus, diuntur; sed nostris toto corde tota virtute confidentibus, postquam pedites nostri equitibus consociati sunt, in brevi supernantur. Nam ut viderunt illos quos ad montana fugere compulerant accurrere, nostrorumque agmina fortiter crescere, et crescendo fortius insistere, terga vertunt, et versus pontem fugae viam arripiunt. Sed valde impedivit difficultas itineris angusti, quia nec fugere usquam poterant, nec converti. Reverti retro fas non erat, quia hostis urgebat; dextra laevaque diverti, impossibilitas angusti itineris prohibebat, praeire, vetabat densa multitudo fugientium. Sicque eis divino nutu contigerat, ut nec fugere, nec pugnare licuerit. Ibi Turco nec toxicata sagitta proficiebat, nec equi velocitas subveniebat. Ibi majorem stragem pedites egerunt quam qui equis insidebant, quoniam certatim, ut falcator prata vel messem, detruncabant. Illic satiari potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
ceps nullꝰ eoꝵ exire ꝑ pontẽ ausꝰ est Et qr oꝑarii castrenses
ad hoc ꝑagendũ opus non sufficiebant: boamundꝰ & scĩ egidii
conductos adducere studuert̃. Quos cũ adducerent turcos
qui nocte illa de cuitate exierant in insidiis positos inuene¬
rt᷑ qui subitaneo cursu tam fortiter nr̃os inuasert᷑ quoadusq
illos qui contra equites erant absq ulla certaminis reuerbera¬
tione in montana fugauert̃ Pedites qui fugere non potuert᷑
t qͥibi mortui st̃ fere mille fuert. s occidentes nͣ du inde
gauisi st̃ Relatio enĩ huiꝰ occisionis ad castra ꝑuenit cunc¬
tosq pͥncipes ꝓceresq cõmouit Qͥ eqͥs ꝓsilientes. ad ulciscendã
mortẽ suoꝵ ordinatis agminib ꝑuolant inueniuntq eos ad¬
huc in campo occisoꝵ capita detruncantes. Illi uͦ nequaꝗͣ.
ꝑterriti in sua confidentes muttitudine ad pugnã congre¬

Expanded text:
ceps nullus eorum exire per pontem ausus fuit. Et tunc quia castrenses ceps nullus eorum exire per pontem ausus fuit. Et tunc quia castrenses ad hoc peragendum opus non sufficiebant, Boamundus et comes sanco adducere studuerunt. Quos cum adducerent, Turcos qui nocte illa de civitate exierant, in insidiis positos invenerunt, qui subitaneo incursu tam fortiter nostros invaserunt, quoadusque illos qui equites erant absque ulla certaminis reverberatione in montana fugaverunt. Pedites qui fugere non potuerunt, Et qui ibi mortui sunt, fere mille fuerunt, sed occidentes diu gavisi non sunt. Relatio enim hujus occisionis ad castra pervenit, tantosque principes proceresque commovit. Qui equis prosilientes ad ulciscendam mortem suorum ordinatis agminibus pervolant, inveniuntque eos adhuc in campo, occisorum capita detruncantes. Illi vero nequaquam perterriti, in sua confidentes multitudine ad pugnam congre
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ sunul attulertͣ quȩ ante portã ciuitatis posuert̃. ubi le
gati admiraldi babiloniȩ habebant hospiciũ. Recepert᷑ illos
cũ sũma leticia socii qͥ in castris erant. quiq tota die cũ ciuib
qui egressi st̃ de urbe pugnauerant. palmãq triumphi reportai
Tc̃ geminata leticia duplicis uictoriȩ festiuũ tempꝰ effecit. & eos
qui egestatis merore pene consupti fuerant refecit Iam uͦ su
rani & armenii uictꝰ ad castra ferebant: & de felici nr̃oꝵ euentu
congaudebant. Sed illi de ciuitate egrediebant᷑ & inter saxa
montiũ latebant. insidiabant᷑q illis qͥ uictꝰ afferebant. & qͦtqͦt
conp̾hendere poterant occidebant. Q uod ualde mestificauit
ꝓceres et suꝑ hoc consiliũ iniert᷑. remediũq hoc calamitati
repperert̃. Castrũ gͥ constituert ante portã ciuitatis suꝑ
pontẽ iuxta machumariã qͦd illos ualde ꝑdomuit. qm dein¬

Expanded text:
mortuorum simul attulerunt, quae ante portam civitatis posuerunt, mortuorum simul attulerunt, quae ante portam civitatis posuerunt, ubi Admiraldi Babyloniae habebant hospitium. Receperunt illos cum summa laetitia socii qui in castris erant, quique tota die cum civibus qui egressi sunt de urbe pugnaverant, palmamque victoriae reportarant. CAPUT V. Tunc geminata laetitia duplicis victoriae, festivum tempus effecit, et eos qui egestatis moerore consumpti pene erant, refecit. Jam vero Armenii et Surani, victum ad castra ferebant, et de felici nostrorum eventu congaudebant. Sic illi de civitate egrediebantur, et inter saxa montium latitabant, insidiabanturque illis qui victum afferebant, et quotquot comprehendere poterant occidebant. Quod valde moestificavit proceres, et super hoc consilium inierunt, remediumque huic calamitati repererunt. Castrum construxerunt ante portam civitatis, super pontem juxta Machumariam, quod illos valde perdomuit, quoniam dein
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s pons recepit: qͥa quãplures in flumen precipitant᷑. & qͦs
unda tenebat cęleri rotatu inuolutos absorbebat Et cur
ꝑ singła morarer: Maior pars ꝑiit quã euaserit plures
occisiꝰ st̃ quã uiui remanserit. Q remansert᷑ & euasert᷑ ad
castrũ suũ qͦd suꝑiꝰ nominauimꝰ confugert᷑ s in eo non
du remansert᷑. predatũ enĩ uacuũ dimisert̃. & fugien¬
tes abiert̃. Rrͣi uͦ illud accepert᷑ & custodes qui illud
custodirent & pontẽ posuert̃. Armenii quoq & surani fugi¬
entes insecuti st̃: & arta loca anticipando multos occidert᷑
pluresq captiuos detinuert᷑. Sicq filii diaboli scđm suũ me¬
ritũ de riuna in rumã receꝑit interitũ. Hr̃i uero cuͣ
ingenti gaucio ad castra remearunt adducentes secũ
equos & mulos & mulas. & spolia plurima: & multa¬
alix quȩ indigentib sociis erant necessaria. Multoꝵ etiam capita

Expanded text:
omnes pons recepit. Hinc quam plures in flumen praecipitantur, et quos omnes pons recepit. Hinc quam plures in flumen praecipitantur, et quos unda tenebat, celeri rotatu involutos absorbebat. Et cur per singula morarer? Major pars periit quam evaserit. Plures occisi sunt quam vivi remanserint. Qui evaserunt, ad castrum suum quod superius nominavimus, confugerunt, sed in eo non diu permanserunt. Praedatum enim, vacuum dimiserunt, et fugientes abierunt. Nostri vero illud accipiunt, et custodes qui illud custodirent, et pontem posuerunt. Armenii quoque et Surani fugientes insecuti sunt, et arcta loca anticipando multos occiderunt pluresque captivos detinuerunt. Sicque filii diaboli secundum suum meritum, de ruina in ruinam recegaudio ingenti ad castra remearunt, adducentes secum equos et mulos et mulas, et spolia plurima, et multalia quae indigentibus sociis valde erant necessaria. Multorum etiam capita
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsi circũuolant ymbresqͦ sagittarũ uenenatarũ emit¬
clypeis. loricis & galeis. eoꝵ immissuras uilipendebant. S
impetu nr̃os inuasert᷑ qͦd modice in fugam uersi sunt Qͦd
ut uidit boamundꝰ qͥ postremo obseruabat custodiã: cũ sua
prupit in mediũ. sociosq recolligens: in imicos conduxit ad
interitũ. Illi nãq ut uidert᷑ nrͣoꝵs uexilla suꝑ uertices su¬
os dependentia: nrͣosq more leonũ rugientiũ in medio hos¬
tes circũferri. om̃sq circa se laniari pauent & conturbant᷑
uersisq retro habenis equoꝵ ad ponte̾ farreũ quã celeriꝰ¬
possunt repedantur s quid mͦ franci facerent. nisi cõminꝰ
ense ferirent: Sternitur uia corꝑib morientiũ: impletur aer
uocib eiulantiũ. tellus madefacta cruore: ꝑforatur pedib
conculcantiũ equoꝵ.Ut uenitur ad ponte̾ uia artatur. & nͣ

Expanded text:
dispersi circumvolant, imbresque venenatarum emitdispersi circumvolant, imbresque venenatarum emitclypeis, loricis, galeis, eorum immissuras vilipendebant. Sedimpetu nostros invaserunt, quod modice in fugam versi sunt. Quod ut vidit Boamundus, qui postremo observabat custodiam, cum sua acie prorupit in medium, sociosque recolligens, inimicos perduxit ad interitum. Illi namque ut viderunt nostrorum vexilla super vertices suos dependentia, nostrosque more leonum rugientium, in medios hostes circumferri, omnesque circa se laniari, pavent et conturbantur, versisque retro habenis equorum, ad Pontem Ferreum quam celerrime repedantur. Sed quid modo Franci facerent nisi cominus ense ferirent? Sternitur via corporibus morientium, impletur aer vocibus ejulantium. Tellus madefacta cruore morientium, perforatur pedibus conculcantium equorum. Ut venitur ad pontem, via arctatur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ri quã escarũ inopia cruciari. Tc̃ ꝓceres exercitꝰ ac¬
cepert̃ consiliũ quod pars una om̃iũ in castris remane¬
ret ad custodiendũ pars altera obiuiã uenientib iret
in preliũ. Qͥ de nocte ecastris egredientes in insidiis
positi st̃ precedentiũ p̃stolantes occursũ. iacuert̃q in¬
ter flumen & lacũ. S ũmo itaq diluculo aurora lum̃
terris referente misert᷑ exploratores qͥ illoꝵ agmina uiderent. &
ẽẽ eoꝵꝰ sibi renuntiarent E xploratores renunciant tot illoꝵ mi¬
lia in simul se nũꝗͣ. uidisse & ex parte fluminis duas acies se¬
ꝑatas a multitudine eqͥs uelociorib accurrere. Tẽ nrͣi in
quodam cliuo positi crucis signo cũ armis se p̃muniunt &
manꝰ in cęlũ ꝓtendunt dõq se cõmittunt & eiꝰ flagitant
auxiliũ. Qox nrͣi illos suꝑuenientes excipiunt & in ictu
pungentis qͦqͦt obuiant. solo ꝓsternunt. Alii per campum

Expanded text:
ri quam escarum inopia cruciari. Tunc proceres exercitus acri quam escarum inopia cruciari. Tunc proceres exercitus acceperunt consilium, ut pars una omnium in castris remaneret ad custodiendum; pars altera obviam venientibus iret ad praelium. Qui de castris nocte egredientes, in insidiis positi sunt, praetereuntium praestolantes occursum jacueruntque inter flumen et lacum. Summo itaque diluculo, aurora lumen terris deferente, miserunt exploratores, qui illorum agmina viderent, et esse eorum renuntiarent, Exploratores renuntiant tot illorum millia insimul se nunquam vidisse. Et ex parte fluminis duas acies separatas a multitudine equis velocioribus accurrere. Tunc nostri in quodam clivo positi, crucis signo cum armis se praemuniunt, et manus in coelum protendunt, Deoque se committunt, ejusque flagitant auxilium. Mox nostri supervenientes illos excipiunt, et ictu pungentes quotquot obviant, solo prosternunt. Alii per campum
Abbreviated transcription (Latin):
tarentur. & omis humana spes om̃ino deficeret plurima
pars uniuersi exercitꝰ retͦ eundi licentiã a principib acce
pert̃. & ipsi unanimiter flentes eis concessert᷑. Ut qͥd enĩ re¬
tinerent. quos consolari non poterant. Et dũ sic inualid.
desolatio pullularet in castris. & nullũ haberet consiliũ. mi¬
seratio diuina solitũ eis prestitit solaciũ Affuit nunciꝰ qͥ
innumera turcoꝵs milia ꝓpe ẽẽ retulit & in castro eis ꝓxi
it Qͥ iõ latenter ⁊ in magno silentio ueniebant: ut ipara¬
tos in castris inuenirent. hoc dictũ cunctis in notuit & qͦs
somno pigritie torpentes inuenit ex citatos ⁊ uigiles redd¬
dit. Salit ac tripudiat qui nuꝑ ambulare nequibat Re¬
uixit sp̃e illoꝵ: quos sopierat indigentia ciboꝵ. E rectis
in cęlũ manib dm̃ laudant & quasi iam uicerint bellũ
manib applaudunt Malebant enĩ in bello honeste mo¬

Expanded text:
c arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima c arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima pars exercitus retro eundi licentiam a principibus petierunt, et ipsi unanimiter flentes eis concesserunt. Ut quid enim retinerent, quos consolari non poterant? Dum sic invalide desolatio pullularet in castris, et nullus ullum haberet consilium, miseratio divina solitum eis praestitit auxilium. Affuit nuntiinum millia prope adesse retulit, et in castro eis proxit. Qui ideo latenter et in magno silentio veniebant, ut imparatos in castris invenirent. Hoc dictum cunctis innotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos reddidit. Salit et tripudiat, qui antea ambulare nequibat. Revixit spiritus illorum, quos sopierat indigentia ciborum. Erectis in coelum manibus Deum laudant, et quasi jam vicerint, manibus applaudunt. Malebant enim honeste in bello mo
Abbreviated transcription (Latin):
cerent tot uictorus belloꝵ. opprimebat eos graui inedia ci¬
ac nominatissimꝰ in romaniȩ partib bene notꝰ palliato nugacit.¬
tis tegmine uelatꝰ. Hic uenit ad pͥncip s. & ait illis. Nt qͥd ita
ꝑgã. et inde uobis in fidelitate imꝑatoris copiosũ mercatũ addu¬
cam. N aues onustas om̃i mercimonio. frum̃to. uino. oleo. ordeo
carne farina. caseis. ꝑ mare adduci faciã & eqͦs. mulos. ac mulas
ꝑ terrã. & ne ullã de me spẽ diffidentie habeatis. papiliones
meos & om̃ia bona mea derelinquã. hoc solũ excepto qd mecũ
ferã. Et si adhuc mͥ decreu̾itis. uirabo qr quãcitiꝰ potero ad
uos redibo. ꝑ rincipes mendacib uerbis illiꝰ credidert᷑. s sa
eramentũ recepert᷑ S ipse nec sacramentũ tenuit nec uer¬
bors sponsionem impleuit hec ioͣ de his duob militib apci¬
mꝰ ut quisq percipiat quanta egestas in castris erat. quę

Expanded text:
cerent tot victoriis bellorum, opprimebat eos gravi inedia jecerent tot victoriis bellorum, opprimebat eos gravi inedia jeet nominatissimus, in Romaniae partibus bene notus, palliato nugacitatis tegmine velatus. Hic venit ad principes, et ait illis: « Ut quid hic pergam, et inde in fidelitate imperatoris copiosum mercatum adducam; naves onustas omnibus rebus, frumento, vino, oleo, hordeo, carne, farina, caseis, per mare adduci faciam, et equos, mulos, mulasque per terram. Et ne ullam de me spem diffidentiae habeatis, papiliones meos et omnia bona mea derelinquam, hoc solum excepto quod mecum feram. Et si adhuc mihi decreditis, jurabo quod citius ad vos redibo. » Principes mendacibus verbis illius crediderunt, sed et sacramentum receperunt. Ipse autem nec sacramentum tenuit, nec verborum sponsionem implevit. Hoc ideo de his duobus militibus refero, ut quisque percipiat quanta egestas in castris fuerit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dũ si passꝰ est uerecundiam: qui nullo fugante inierat fugã
Dolebant plurimi qͥ eũ agnouerant conuiciabant᷑ om̃s qͥ qualis
extiterit ignorabant Tandem multis lacessitꝰ iniuiriis ꝓ reue¬
rentia hugonis magni cuiꝰ consanguineus erat & qr ĩam cũ
ipsis in retͦactis certaminib honeste pugnauerat pacẽ obtinu¬
it. s numquã se ampliꝰ ita discessurũ coram om̃ib uirauit
s tamen sacramentũ du non custodiuit. qr qͣntotiꝰ potuit clã
discessit. Hanc itaq famis acerbitatẽ ut suos ꝓbaret euenire
ꝑmisit dñs & ut terror suͥs fieret in uniuersis nationib.
Iam & suos p̃mebat ieiunio. & uicinas nationes eoꝵ distermi¬
nabat gladio. Cadebant mille a latere uniꝰ & dece̾ milia a
dextris alteriꝰ. Et idõ mĩꝗͣ est a tali dño desꝑandũ qr oĩa
quȩcũq agit diligentib se cooꝑatur in bonũ. Ne illi insoles¬

Expanded text:
est si passus est verecundiam, qui nullo fugante inierat fugam. est si passus est verecundiam, qui nullo fugante inierat fugam. Dolebant plurimi qui eum agnoverant; convitiabantur omnes qui qualis exstiterat ignorabant. Tandem multis lacessitus injuriis, pro reverentia Hugonis Magni, cujus consanguineus erat, et quia jam cum ipsis in retroactis certaminibus honeste pugnaverat, pacem obtinuit, sed nunquam se amplius ita discessurum coram omnibus juravit. Sed tamen diu sacramePUT IV. Hanc itaque famis asperitatem, ut suos probaret, evenire permisit Deus, et ut terror ejus fieret in universis nationibus. Nam et suos premebat jejunio, et vicinas nationes eorum disterminabat gladio. Cadebant mille a latere unius, et decem millia a dextris alterius. Et ideo nunquam est a Domino tali desperandum, quia quaecunque agit, diligentibus se cooperantur in bonum . Ne illi insoles
Abbreviated transcription (Latin):
rent non habuert᷑. c epit itaq oriri inter eos magna animoꝵ
su in fugã uersi st̃. & a sancta fideliũ dei societate disiuncti
st̃. De uuillelmo uͦ qͥs fuerit dicamꝰ: qmͣ de petͦ suꝑiꝰ menti¬
onẽ fecimꝰ. Guilelmꝰ de regali ꝓsapia ortus fuit ac uice¬
comes cuiꝰdã regii castelli quod milidunũ dr̃ olim extitit. Q
idõ carpentariꝰ cepit cognominari: qr in bello nullꝰ uolebat
illi occursari. Nulla enĩ lorica erat galea uel clipeus. qͥ duros
lancee illiꝰ siue mucronis sustineret᷑ ictus. Unde mirandũ ̾
cũ admiratione dolendũ: qͦmͦ in tantũ ac talem uirũ tanta
mentis hebitudo incesserit. quod tam turpiter a castris uiroꝵ
illustrium recesserit. S hoc non metu p̃lioꝵ ut sꝑamꝰ fecerat.
um ut tancredꝰ miles fortis & integer animo cognouit: ue¬
hement̃ condolens insecutꝰ est illos & cõprehendit. ac cũ dede¬
core reuerti coegit & ad tentoria boamundi addux̃. Non dicen

Expanded text:
rent, non habuerunt. Coepit itaque oriri inter eos magna inconstsu in fugam versi sunt, et a sacra fidelium Dei societate disjuncti sunt. De Willelmo vero qui fuerit, dicamus, quoniam de Petro superius mentionem fecimus. Willelmus de regali prosapia ortus fuit, et vicecomes cujusdam regii castelli, quod Milidunum dicitur, olim exstitit: qui ideo Carpentarius coepit cognominari, quia in bello nullus volebat ei occursari. Nulla enim lorica erat, galea vel clypeus, qui duros lanceae illius sive mucronis sustineret ictus. Unde mirandum, et cum admiratione dolendum, quod in talem ac tantum virum tanta mentis hebetudo incesserit, quod tam turpiter a castris virorum illustrium recesserit. Sed hoc non metu praeliorum, ut speramus, um ut Tancredus miles fortis et integer animo cognovit, vehementer condolens, insecutus est illos et comprehendit, et cum dedecore reverti coegit, et ad domum Boamundi adduxit. Non dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
oes erant ceper̃ a ferocitate sua quantulũqͣ mansuescere.¬
.t ab ea quam pris habuerant animositate torpescere. S qe
stultoꝵs infinitus est numerꝰ nr̃osq ad pͣliũ concitabant nec
die nec nocte requiescebant: placuit seniorib murũ inter
se ⁊ int̾ illos constituere ut uł sic liceret ad modicũ respi¬
rare. Una enĩ die tam acriter in nrͣos irruert qd tres
qui erant in una turri quȩ erat ante castellũ inlusert̃
⁊ quib duo uulnerati de turri exire conpulsi sunt &. ca¬
pͥite plexi st̃: unꝯ uͦ ex ipsis usq in uesꝑũ fortiter resistens¬
duos ex illis occidit. ⁊ sic deinceps gladio uitã finiuit. Qͥb
re: qr illos non tantũ hostis urgebat quantum ualida fames
opprimebat. Unde iratus ignẽ poni p̃cepit in domib
quȩ erant ab illa parte ubi estꝰ palaciũ cassiani. ut. qui exi¬
re sponte nolebant exire cõpellerentur inurti. Tc̃ cũ ig¬

Expanded text:
ores erant, coeperunt a ferocitate sua quantulumcunque mansuescere, eores erant, coeperunt a ferocitate sua quantulumcunque mansuescere, et ab ea quam prius habuerant animositate torpescere. Sed quia stultorum infinitus erat numerus, nostrosque ad praelium concitabant, nec die nec nocte requiescebant, placuit senioribus murum inter se et illos construere, ut vel sic liceret ad modicum respirare. Una die enim tam acriter in nostros irruerunt ut tres in una turre quae erat ante castellum incluserint; ex quibus duo vulnerati de turre exire compulsi, et capite plexi sunt; unus ue ex illis occidit, et sic deinceps gladio vitam finivit. Quibure, quia illos non tantum hostis urgebat, quantum valida fames opprimebat: Unde iratus ignem poni praecepit in domibus quae erant ab illa parte, ubi et palatium Cassiani erat ut qui exire sponte nolebant, saltem exire compellerentur inviti. Tunc cum ig
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt dñm: qui dignabatur consolari dolores ipsop.
Statim uero cucurrert ad eccłam beati petri: cupientes lo¬
cum uidere uͥ debebat lancea inueniri. F odert̃ ibi .xiii.
homines a mane usq ad uesꝑam. sicq eam dño disponente
reppererunt. fuitq magna leticia in om̃i popło. magnisq uo¬
morte fugeret nec ab incepto itinere scĩ sepulcri. discederet
m̃is itaq plebeia multitudo gauisa est: postquã sacramen¬
tũ hoc iurauert̃ maiores. E tͦ alter alterũ in uirile xobur
suadebat E de diuino adiutorio q̃d fiducialiter unqͥsq
prestolabatur applaudebat. N octe gͥ insecuta gnos de celo
ueniens ab occidente apparuit: & int̾ra turcoꝵ exerenũ corru
uatiemari cȩpert̃. qd̾ postea contigit q ignis de celo ueniens
ira cei erat qr uero ab occidente uenerat fiancoꝵ agmina desig¬
ꝑ qͥs ire sue adnimaduersionẽ exercebat. Iam uͥ tures qux seni¬

Expanded text:
caverunt Deum, qui dignabatur consolari dolores ipsorum. caverunt Deum, qui dignabatur consolari dolores ipsorum. Statim vero cucurrerunt ad ecclesiam Beati Petri cupientes locum videre, ubi debebat lancea inveniri, foderunt autem ibi tredecim homines, a mane usque ad vesperam, sicque eam, Domino disponente repererunt; fuitque magna laetitia in omni populo, magnisque vo tribulationem seu mortem fugeret, nec ab incepto itinere sancti sepulcri discederet. Omnis itaque plebeia multitudo gavisa est, cum sacramentum hoc jurarent majores; et alter alterum ad virile robur hortabatur, et de divino adjutorio, quod fiducialiter unusquisque praestolabatur, applaudebat. Nocte igitur insecuta ignis de coelo veniens ab occidente apparuit, et inter Turcorum exercitum corruivaticinari coeperunt, quod postea contigit, quia « ignis de coelo descendens, ira Dei erat,  quos irae suae animadversionem exercebat. Jam vero qui seni
Abbreviated transcription (Latin):
diuina bonitas bona bonis accumularet suosq lugubres
seruos magis magisq letificaret affuit ibi quidam ͦ ꝑegri¬
nꝰ nomineͦ petrus. qui & hanc uisionẽ retulit corã omib
udite popłs dñi ⁊ serui dei excelsi uocẽ meam. & ser moni¬
b meis inclinate aurem ur̃ãm. Dũ in obsidione huiꝰ urbis
ẽẽmꝰ. quadam nocte astitit mͥ in uisione sc̃s andreas apłs
dicens. B one uir audi & intellige me E t dixi ad eũ. Tu qͥs
beati petri cęleriter uade. et in locũ quẽ monstrauero tibi
dicere: existimans me uanam uisionẽ uidisse N c̃ uero in¬
ista nocte apparuit mͥ dicens. Ueni. & ostendam tibi lo¬
cũ ubi lancea abscondita est: sicut promisi tibi F estina
& uidete et inde eam extrahite mecũ. Cumq om̃s ad eccłam
beati petri currere uellent adiecit adhuc ⁊ ait M andat
uobis sc̃s andreas apłs ne timeatis. s confitemini ⁊ peni¬

Expanded text:
 est. Et ut divina bonitas bona bonis accumularet, suosque lugubres  est. Et ut divina bonitas bona bonis accumularet, suosque lugubres servos magis magisque laetificaret; affuit ibi quidam peregrinus, nomine Petrus, qui hanc visionem retulit coram omnibus: « Audite, populus Domini et servi Dei excelsi, vocem meam, et sermonibus meis inclinate aurem vestram. Dum in obsidione hujus civitatis eramus, quadam nocte astitit mihi in visione sanctus Andreas apostolus, dicens: Bone vir, audi et intellige me. « Et aio ad eum: » Tu quis Beati Petri celeriter vade, et in loco quem monstravero tibi, indicare, existimans me vanam visionem vidisse. Nunc vero ista nocte iterum apparuit mihi dicens: » Veni et ostendam tibi locum ubi lancea abscondita est, sicut promisi tibi. Festina ite et videte, et inde eam mecum extrahite. » Cumque omnes ad ecclesiam Beati Petri currere vellent, adjecit adhuc, et ait: Mandat vobis sanctus Andreas apostolus: Ne timeatis sed confitemini et poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Congregat st̃ inimici nr̃i & głantur in uirtute sua totũ
cũ uersu. Hac ita uisione completa honorabilis presbit
somno excitus. eiugilauit: expansisq ad dm̃ manib orauit
ꝓ ut sp̃c sc̃s dabat eloqui illi. In die illa hora tercia me¬
diante ad principes exercitus ꝑrexit: inuenitq eos sursũ
ante castellũ p̃liantes contra inimicos. & mouentes in inu¬
cem bellum. Quib conuocatis. leto & hylari uultu dixit
O.belligeratores altissimi dei adnuntio uobis ex parte nr̃i¬
saluatoris gaudiũ ⁊ exultationẽ suamq transmisit uobis
benedictionẽ & si ei obedieritis consequemini & gr̃am
unc om̃ib attente audientib & undiq circũfluẽntib.
om̃ẽm seriatim exposuit uisionem Q ua exposita subiecit¬
& ait. Si huic decreditis uisioni falsamq eam suspicami¬
ni: qr uera est faciam uobis quod libuerit exꝑimentũ: &
si mendax inueniar. om̃i inuria afficite corpus meũ. Tẽ

Expanded text:
Congregati sunt inimici nostri et gloriantur in virtute sua: totum Congregati sunt inimici nostri et gloriantur in virtute sua: totum cum versu. » Hac ita visione completa, venerabilis presbyter somno excitatus surrexit, expansisque manibus oravitdie hora tertia immediate ad principes exercitus perrexit, invenitque eos sursum ante castellum praeliantes contra inimicos, et moventes invicem bellum. Quibus convocatis, laeto et hilari vultu dixit: « O belligeratores Regis aeterni, annuntio vobis ex parte Salvatoris nostri gaudium et exsultationem; suamque quam transmittit vobis benedictionem, et si ei obedieritis, consequimini et gratiam. » Tunc omnibus attente audientibus et undique confluentibus, omnem seriatim exposuit visionem. Qua exposita, subjecit et ait: « Si huic decreditis visioni, falsamque eam suspicamini, quia vera est faciam vobis quod libuerit experimentum, et si mendax inveniar, omni injuria afficite corpus meum. » Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
crux cepit apparere. Cui iterũ dñs. Adhiic agnoscis me: lte¬
rũ sacerdos respondet. Non aliter agnosco te nisi q erucẽ
in capite tuo uideo. sicut in imaginib quę firnt in hono
sum. s acerdos uero ut audiuit qr dñs est statim ꝓstr̾auit
se ad pedes eiꝰ suppliciter obsecrans ut suis xp̃ianis subue¬
niret. fame ⁊ hostiũ impressione laborantib. Cui ait.
lonne tͥ uidet᷑ qd bene eos huc usq adiuuerim. qr illis &
uincere feci.: In obsidione antiochiȩ eoꝵ miseriȩ con¬
dolui. nẽ uero ad extremũ ciuitatis ingressũ tribui. Om̃s
tribulationes & impetus uel impedimenta quȩ passi st̃
anis mulierib et paganis: quȩ ualde displicent in oc¬
petrus cecidert ad pedes eiꝰ rogantes ut popłi sui misere¬
tuors dediti. quã ꝓpter maliciam inhabitantiũ in ea
apłi. tui. T unc dñs ait suo sacerdoti. Sade ⁊ dic popło

Expanded text:
crux coepit apparere. Cui iterum Dominus: « Jam ne agnoscis me? » Itecrux coepit apparere. Cui iterum Dominus: « Jam ne agnoscis me? » Iterum sacerdos respondit: « Non aliter agnosco te, nisi quia crucem in capite tuo video, sicut in imaginibus, quae sunt in honosum. » Sacerdos vero ut audivit quod Dominus est, statim prosternebat se ad pedes ejus, suppliciter obsecrans ut suis Christianis subveniret, fame et hostium oppressione laborantibus. Cui ait: « Non tibi videtur quod bene eoincere feci? In obsidione Antiochiae eorum miseriae condolui; nunc vero ad extremum, civitatis ingressum tribui; omnes tribulationes et impedimenta, quae passi sunt, anis mulieribus et paganis, quae valde displicent in ocirgo et beatus Petrus ceciderunt ad pedes ejus rogantes ut populi sui miseretuorum dedisti, quam propter malitiam inhabitantium in ea apostoli. » Tunc Dominus ait sacerdoti suo: « Vade, dic populo
Abbreviated transcription (Latin):
teris rehabere. Imperator quidẽ consilio illiꝰ noluit assen¬
sũ prebere. s uerbis nugacis comitis nimiũ credulꝰ retro decre¬
uit abire. bulgariȩq loca precepit deuastare ut si turci in
partes illas deuenirent nichil penitꝰ inuenirent Cũ illo pa¬
riter ⁊ ipse uyido & illi qui cũ ipso ꝓ imꝑatore uenerant¬
gladio ⁊ penuria indesinenter decertauerunt. Explicit
uuperria pietas humano destitutis auxilionisi pręui¬
disset: ex francigenis iam ciuib antiochenis nullus
suꝑ eẽt. S cũ iam uita diffiderent. om̃iaq eis mortẽ
intentarent: placuit saluatori do regi regũ iħu
xp̃o. ut cuidam sacerdoti suo appareret. dũ quadam nocꝰte
ipsa uirgo mater maria & beatus petrꝯ apłs. cui pastoratũ
ouiũ suarũ dedit ipse dñs. Cui et ait Agnoscis me Cui
ait sacerdos. Non. Tu quis es dñe Tẽ in capite saluatoris

Expanded text:
recipere poteris. » Imperator consilio illius noluit assenrecipere poteris. » Imperator consilio illius noluit assensum praebere, verbis nugacis, fugitivique comitis nimium credulus, sed retro destinavit abire, Bulgariaeque loca praecepit devastare, ut si Turci in partes illas pervenirent, nihil penitus invenirent. Cum ipso pariter et ipse Wido, et illi qui cum ipso imet fame, cum gladio et penuria indesinenter decertaverunt. EXPLICIT CAPUT PRIMUM. Superna pietas humano destitutis auxilio nisi praevidisset, ex Francigenis, jam civibus Antiochenis, nullus superesset. Sed cum jam vita diffiderent omniaque mortem intentarent, placuit Deo Salvatori Regi regum Jesu Christo, ut cuidam sacerdoti suo appareret, dum quadam nocte iipsa Mater et Virgo Maria, et beatus Petrus apostolus, cui pastoratum ovium suarum dedit ipse Dominus. Cui et ait: « Agnoscis me? » Cui sacerdos: « Non. Tu qui es, Domine? » Tunc in capite Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ miles tuꝰ. aut ꝑegͥnꝰ tuꝰ : O. boamunde honor alioꝵ̃
tale infortuniũ contigit qd turcoꝵ ludibrio subiaceres: he
grata quȩ species amena quȩ gła delectabilis quȩ uita io¬
cunda te minime suꝑstite.: O dͦs immo si ds̃. si uerum ẽ qͣd
iste nugacissimꝰ⁊ fugitiuꝰ comes attulit quid ampliꝰ erit
dñm serui tui .: O boamunde ubi est illa fides & ficducia
quã semper habuisti in saluatore tuo iħu xp̃o.: O imꝑa
funera lugełs. quis ꝑfecte credẽ potest q̃d tanta milicia
sic ꝑierit ꝑro certo si in medio campo ab om̃i orienta¬
li popło fiussent circumsepti. non ante om̃s occiderentur
quam ulciscerentur. Nc̃ uero ⁊ ciuitatem habebant inqua
se defendere poterant & ita ꝑempti st̃.: o. imꝑator cer¬
tissime scias qr si turci nr̃os occidert̃ pauci de ipsis re¬
manserunt. ꝓpterea ne paueas illuc ire qr antiochiã po¬

Expanded text:
nquam miles tuus aut peregrinus? O Boamunde, honor aliorum nquam miles tuus aut peregrinus? O Boamunde, honor aliorum tale infortunium contigit, ut Turcorum ludibrio subjaceres? Heugrata, quae species amoena, quae gloria delectabilis, quae vita jucunda, te minime superstite? O Deus, si verum est quod iste nugacissimus et fugitivus comes attulit, quid amplius erit m non haberent servi tui? O Boamunde, ubi est illa fides tua, quam semper habuisti in Salvatore tuo Domino nostro Jesufunera lugetis, quis perfecte credere potest, quod tanta militia sic perierit? Pro certo si in medio campo ab omni orientali populo circumsepti fuissent, non ante omnes occiderentur quam ulciscerentur. Nunc autem et civitatem habebant, in qua se defendere poterant, et ita interempti sunt? O imperator, certissime scias, quia si Turci nostros occiderunt, pauci de ipsis remanserunt. Propterea ne paveas illuc ire, quia Antiochiam
Abbreviated transcription (Latin):
mera turcoꝵ agmina eos deforis obsident: et qui in castello
sunt intus obpugnant d. qͥd super his restat. nisi qr aut iam
ꝑator si nr̃o credis consilio ulteriꝰ nͣ ꝓgredieris. s ad urbem
tuam reuerteris. Nichil est quod eis humana potestas ulla¬
ualeat subuenire. S si illuc ieris. cũ tuo exercitu interire
quidã miles nom ine uuido qui per miliciam sibi cęlebre
nomen adquisierat multũq boamundo familiaris extitera
Qui cum hoc audiss ita indoluit: ac si mortuꝰ ẽẽt in ter¬
ram corruit & cũ resũpto sp̃u ab illa mentis alienatio¬
ne reuerteretur flere immoderate cepit. genasq unguib:
sulcando. c̾rines manib decerpendo. om̃s cõgebat ad luctũ
hoc fieri consensisti: Nonne erant l milites tui & ꝑegͥni.
Qiuis umquã rex aut imꝑator aut potens dñs familiam suã
ita permisit occidi. si uniquã potuit auxiliari: Qs erit ui¬

Expanded text:
mera Turcorum agmina eos de foris obsident, et qui in castello mera Turcorum agmina eos de foris obsident, et qui in castello sunt intus oppugnant. Sed quid super his restat, nisi quia aut moperator, si nostro credis consilio, ulterius non progredieris, sed ad urbem tuam reverteris. Nam non potest humana eis potestas ulla subvenire; sed si illuc ieris cum tuo exercitu poteris iquidam miles, nomine Wido, qui per militiam celebre sibi nomen acquisierat, multumque Boamundo familiaris exstiterat. Qui cum hoc audisset, ita indoluit, quod ac si mortuus esset, in terra corruit. Et cum resumpto spiritu ab illa mentis alienatione reverteretur, flere immoderate coepit, genasque unguibus sulcando, crines manibus decerpendo, omnes cogebat ad luctum,haec fieri consensisti? nonne erant et milites tui et peregrini? Quis unquam rex, aut imperator, aut potens Dominus familiam suam ita permisit occidi, si ullo modo potuit adjuvare? Quis erit u