comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prauo⁊ exempla catholicoꝵ: adsit docꝰ hcena
salutaris q̃ confortati. & sapient̃ male cloceuti¬
um uerba repellere. & sibi mala ingerentiunsi
patient᷑ possint facꝰta tolerare: adsit uita ipsoꝵ
cȩ lestis qua confirmati. & tacente lingua. qͣsi ui¬
ua semꝑler. tione utant᷑. Repellunt enĩsaga
s mbres: obsistunt ꝓcellis: arcent solis ardores.
cuncꝰta foris aduersantia fortit̾ abigunt. ut
decus cortinarum interius intemeratũs ꝑsi¬
stat: cũ augustinus omuia qͦ sidẽ t̾bare pote¬
rant. hereticoꝵ uenena euacuat: cũ gregorius ea
A mores bonos impuguant temptañita antiq̃ lio¬
stis explicat: cum cyprianus infirmos ne in inart¬
rio labant᷑ piisconfortat exhortationib. cũ ali
rant. longius tẽptam̃ta ꝓpellunt: &. q̃q euuisclem
sint ad salutẽ ꝓficua. sollerti indagine ꝓspiciunt.
qͣtinus undiq tuta conuersatio religiosa fidesi¬

Expanded text:
pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina salutaris, qua confortati, et sapienter male docentium verba repellere, et sibi mala ingerentium patienter possint facta tolerare. Adsit vita ipsorum coelestis, qua confirmati et tacente lingua, quasi viva semper lectione utantur. Repellunt enim saga imbres, obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversantia fortiter abigunt, ut decus cortinarum interius intemeratum persistat: cum Augustinus omnia quae fidem turbare poterant, haereticorum venena evacuat: cum Gquae mores bonos impugnant tentamenta antiqui hostis explicat; cum Cyprianus infirmos ne in martyrio labantur, piis confortat exhortationibus; cum alirant, longius tentamenta propellunt, et quae eisdem sint ad salutem proficua solerti indagine prospiciunt: quatenus undique tuta conversatio religiosa fideli
Abbreviated transcription (Latin):
poteruit. i. qͥa septenoꝵ erant cubitoꝵ. medi¬
um parietis i utramq partẽ duobus cubitis
icedebant. ac sibi inuicẽ suꝑpositȩ iungeban¬
tur: quod eodem mͦ ꝑ omnia etiam de orienta¬
li parte domus intelligendum esse putamus:
ideo q sup̃ p̃ceptum ut sextum sagum ĩ frdnte
tes li dupsicaret᷑. hȩc de re dificiima puc re¬
tis intellexisse uisi sumis. strictuu explicre
euratimus: parati ueriora in hus discere si qͥs uos
cdorer uoluerit. In qͥbus tam̃ ominib patet allego¬
et infra ce exomni latere ꝓtegebant deroit ole
uitiis lidera facie suȩ uenustatis fulgerent. hẽc
abomini eas iniuria tempestatum pliuilorũ
& cnmatum. foris imunes reddebant. qeuimi¬
rum ꝑfecti scẽ eccłȩ ppositi. ita uitari sidelouro
fibi comissor. sollerti solent cura circ uuspicerẽ
ut nec subsidia cariis. nec uitȩ spiritalis eisau¬
xilia desint. Absint & docinata hereticꝓtiet

Expanded text:
poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medipoterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utramque partem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus, ideoque supra praeceptum, ut sextum sagum in fronte tecti duplicaretur. Haec de re difficillima, prout nobis intellexisse visi sumus, striccuravimus, parati veriora in his discere, si quis nos docere voluerit. In quibus tamen omnibus patet allegoet infra, et ex omni latere protegebant: atque ut illae intus libera facie suae venustatis fulgerent, haec ab omni eas injuria tempestatum, pluviarum et caumatum foris immunes reddebant: quia nimirum perfecti sanctae Ecclesiae propositi, ita vitam fidelium sibi commissorum solerti solent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Absint et dogmata haereticorum et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq cubitos eiusdem occidentał parietis tege¬
bient: & tres relinquebant intactos. I hoc ẽqti nẽ¬
ilie t̃. Nuod urt̾e suꝑfuerit ui sagis qͦ parant᷑ tec t.
Nẽ utũ sagum qͦd amplius ẽ ex medietate eioꝑ
es posteriora tibnaciili. Medietas namq sagi in
iatitudine duo sunt cubiti. ex q̃ui delic&. incdie¬
rate coo prebant᷑ posteriora tab̾ nacili. iẽ cortua¬
rumt qu̾e pͥe tab̾naculum uocabant᷑. q cluobus
cubitis cas ut diximus ad inferiora tendens. saguus
solũ si cubitos occidentalus parietis cooꝑsebant:
nes eres ieliqͥ q̃ rem. anserant. usq ad teria nudi
tẽpesotum inturiis patelunt s. adcuie ns. abni¬
uise ab ułq latere sagis septenoꝵ cubito q deti¬
dontibus parietibus superant: hisposteriora
lonuis fir missime. ad t̾ram usq contegeb ant̃
Necq. aut hec tantũ adinuicẽ ꝑtingere. & instar
cortiarum sese i medio parietis contingere

Expanded text:
quinque cubitos ejusdem occidentalis parietis tegequinque cubitos ejusdem occidentalis parietis tegebant, et tres relinquebant intactos. Et hoc est it in sagis quae parantur tecto, id est, unum sagum, quod amplius ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. Medietas namque sagi, in latitudine duo sunt cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est cortinarum quae proprie tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebant: nec tamen tres reliqui, qui remanserant, usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant; sed adductis ab invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, et instar cortinarum sese in medio parietis contingere
Abbreviated transcription (Latin):
aap longitido sãgoꝵ cũ funiciao d domũine¬
tiebariꝰ in tnsuersu: sit ut sũmitas ecer aclteb¬
rawiuisq ꝑtingat. habebunt enim denos corbi¬
cosealscatis nt parietes de noseq ascensionis
suie descensionis in utq latere. &̃. hoc ẽ qd̾. dit
semptinra q cubitus ex una parte penderer
& alterex altera qͥ plus esset in sagoe longitit¬
dine utrumq latus tab̾naculi ꝓtegeri. uał¬
naciulum namq ꝓpͥe uocat ipsam cortinar ũ
fat᷑ turam siue cõnuncꝰ honẽ. qͣsuno itiq eu¬
bito tnsiebant saga. ab nustrali latere domis:
altero a septemtonali. Ideoq ad terram ꝑue
lȩ duo minus habebant. Itẽ mñsura sagoꝵ ꝑlor
uidelica. cubitos in eqͣlitate sns. a fronte domus
usq ad sũmitatẽ tabularum. in plaga occicler¬
pendentes in plaga occidentali. Sicꝙ fit ut men¬
sura sagoꝵ in occidentali latere duobus cubi¬
tis extenderet m̃suram cortinaꝵ: ꝙ nimnirum
cortinę desuꝑ uenientes sic̃ &. sup̃ cõmemorauimꝰ

Expanded text:
ngitudo sagorum cum funiculo quo domum metiebaris in transversum, fitque ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera, qui plus est et in sagorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. Tabernaculum namque proprie vocat ipsam cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque ad terram perinis, illae duo minus habebant. Item mensura sagorum pervidelicet cubitos in aequalitate habens, a fronte domus usque ad summitatem tabularum in plaga occidenseptem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum; quia nimirum cortinae desuper venientes, sicut et supra commemoravimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tores ꝑobseruantiam decalogi legis. add pfecꝰ fone
ut imaginẽ ruse fuiconditoris ac irgis q̃ iis. nliper¬
caente p̃lideriuit. ipso donante restdurent iela pe¬
men ei qͥd peccanulo amiserant. rec te uiie ncdoree¬
pbant. Solet namq in deuario regis nom ⁊ emn iee

Expanded text:
tores per observantiam decalogi legis ad perfectionem ut imaginem in se sui Conditoris ac regis, quam Adam peccante perdiderunt, ipso donante restaurent, ut nomen ejus, quod peccando amiserant, recte vivendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen et imago
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ uelum cȩli uirtutes angłoꝵ. sinȩ claritatis
sunt gr̾a uestitȩ. Capita habent aurea: ꝙ m̃tem
qua regunt᷑. habent p̾sentia diuinę cogitationis
ac uisionis illustratam. Habent & bases argenteas:
qr omius eoꝵ natiira in hoc q̃si fundam̃to specia¬
lit̾ subsistit: ut laudes ymnoꝵ suo conditori decan¬
tent: ut uoluntatẽ eiusdẽ conditoris nob̾ adhuc
in t̾ra ꝑegͥnantibus. qͣsi ext̃ uelũ positis. suisoci¬
uibus narrent. Ulnde: ipsi de t̾ra ꝯgͣtulantes
eoꝵ laudibus. sedula qͣsi uoce exhortatoria di¬
cere solemus. Benedicite dñim om̃s angłi eius.
potentes uirtute : qͥ facitis uoluntatẽ eius. du¬
ronamq sepe in scͥpturis sapieutiȩ splendor.¬

Expanded text:
intra velum coeli virtutes angelorum, summae claritatis intra velum coeli virtutes angelorum, summae claritatis sunt gratia vestitae. Capita habent aurea, quia mentem qua reguntur, habent praesentia divinae cognitionis ac visionis illustratam. Habent et bases argenteas; quia omnis eorum natura in hoc, quasi fundamento, specialiter subsistit, ut laudes hymnorum suo Conditori decantet, ut voluntatem ejusdem Conditoris, nobis adhuc in terra peregrinantibus, quasi extra velum positis, suis concivibus narrent. Unde et ipsi de terra congratulantes eorum laudibus sedulo, quasi voce exhortatoria, dicere solemus: Benedicite Dominum, omnes angeli ejus, potentes virtute, qui facitis voluntatem ejus . Auro namque saepe in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ qͥdẽ ututes. alit̾ in laboribus: erumpnis uitę
huiꝰ anobis: altt̾ in cȩlis seruant᷑ ab angłis: anima¬
bus scĩs. Ibinamq regnantia. p̃sens uidet᷑ et̃ subcli¬
tum iusticiȩ. Est⁊ ħ ĩmortalis omnino iusticie nul
firmisi me coherere fortitudinis. nullo de frucꝰti
noxio delecꝰ tari: temꝑantiȩ. hic aut̃ qđ ait iusticia
in subueniendo miseris. qͦd prudentia in p̾cauendis
infidiss. qđ fortitudo in ꝑferendis molestiis. qđ tẽ¬
ꝑantia in cohercenctis delecꝰ tationibꝰ p̃ius. ñ ibi erit:
ubi nichil erit omnino mali. Bene aut̾ hȩ colũne
de lignis sechim sunt facꝰte: uel q sp̃e angeliei
incorruptibiles natura. ⁊ ĩmortales sunt ꝯditi᷑
ł q absq peccato conditi. intemeratã suȩ ꝯditio¬
nis puritatẽ semꝑ custodiunt. De qͥbꝰ apte subdit
Quȩ quidẽ ipse deauratȩ erunt: habebunt capi¬
ta aurca⁊ bases argenteas. Deauratȩ qͥppe sunt¬
columnȩ ante qͣs appenderet᷑ uelum: ꝙr posite

Expanded text:
aboribus et aerumnis vitae hujus a nobis, aliter in coelis servantur ab angelis et animabus sanctis. Ibi namque regnantia praesens videtur esse subditum justitiae. Est et hoc immortalis omnino justitiae; nulfirmissime cohaerere, fortitudinis: nullo defectu noxio delectari. nunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delectationibus ubi nihil erit omnino mali. Bene autem hae columnae de lignis sethim sunt factae, vel quia spiritus angelici incorruptibiles natura et immortales sunt conditi, vel quia absque peccato conditi, intemeratam suae conditionis puritatem semper custodiunt. De quibus apte subditur: Quae ipsae quidem deauratae erunt, et habebunt capita aurea, sed et bases argenteas. Deauratae qcolumnae, ante quas appenderetur velum; quia positae
Abbreviated transcription (Latin):
rem locum .x. uͦ ꝑtinerent ad secundũ: qđ per
omnia m̃suris templi qđ pꝰea facꝰ tum ẽ asalo.¬
longitudinis. ⁊ xx. latitudinis. t̾ciam longitu¬
dinis partẽ idẽ uiginti cubitos ad int̾ĩorẽ domũ
h est sc̃m sc̃oꝵ habebat separatam: ita ut longitudo
& latitudo eiusd̃ domus int̾ioris una cẽt. Sic qͦ esset ta¬
b̾naclĩ pars interior: ut longitudinẽ ⁊ latitudinẽ. si¬
milem ħest denoꝵ hab̾et᷑ cubitoꝵ. Quid aut̃ icłe
uelum figuralit̃ expͥmat. apłs ad hebreos manifeste
declarit . u ħ parit exponit. ad sensum allegoricũ.
quare ui poriqͥdẽ tab̾naculo semꝑ infirent᷑ saceito¬
tes sacficioꝵ ministeria consũmantes.nsedõ aut̾¬

Expanded text:
em vero pertinerent ad secundam. Quod per omnia mensuris templi quod postea factum est, a Salolongitudinis, et viginti latitudinis, tertiam longitudinis partem, id est, viginti cubitos ad interiorem domum, c est sanctum sanctorum habebat separatam: ita ut longitudo et latitudo ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior longitudinem et latitudinem similem, hoc est denorum habebat cubitorum. Quid autem idem velum figuraliter exprimat, Apostolus ad Hebraeos manifeste declarat, ubi et hoc pariter exponit ad sensum allegoricum: quare in priore quidem tabernaculo semper introirent sacerdotes, sacrificiorum officia consu
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ iħu xp̃i ex mortius. Dicit de imitatione
ansulas in o̾ra sagi unius. ut coniungi cũ altero
queat: &. qͥnq̃guta ansas in o̾ra sagi alterius. ut
lit sup̃ exposiumus. etiam hic intelligi possunt. qͣd u¬
delic&. recordatio suꝑnȩ reqͥei. qͦ numero qͥnq̃genario
solet expͥmi. corda scõꝵ unculo pacis adunet. Aut
si noui aliqͥd audire delecꝰtat. qm saga humilit.atẽ
sublimium designant uiroꝵ. ꝙ magis suoꝵ memi¬
nisse delictoꝵ quã uirtutes p̃dicasse suas cupiunt
amplius deeis qͣs. apphendere ñdũ possunt uirtut¬
bus cõpungi. ꝙͣ de illis qͥs iã app̾henderant student
gloriari: p̃otest numero ansax siue fibulaꝵ qͥnqͥge¬
nario. ipsa cõpuncꝰtionis eoꝵ humilitas designar
Qiunq̃gesimꝰ namq penitentiȩ psalmus ẽ: Precte
qr donũ penitentiȩ ñ nisi sꝑu sc̃o largiente concedit.¬

Expanded text:
e imitatione ansulas in ora sagi unius, ut conjungi cum altero queat; et quinquaginta ansas in ora sagi alterius, ut is exposuimus, etiam hic intelligi possunt; quia videlicet recordatio supernae requiei, quae numero quinquagenario solet exprimi, corda sanctorum vinculo pacis adunet. Aut si novi aliquid audire delectet, quoniam saga humilitatem sublimium designant virorum; quia magis suorum meminisse delictorum, quam virtutes praedicasse suas cupiunt, amplius de eis quas apprehendere nondum possunt virtutibus compungi, quam de illis quas jam apprehenderunt, student gloriari. Potest numero ansarum sive fibularum quinquagenario, ipsa compunctionis eorum humilitas designari. Quinquagesimus namque poenitentiae psalmus est. Et recte; quia donum p
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ in dm̃ dilectioni. huinȩ laudationi. unani¬
ini paci. sincerȩ castitati. cȩt̾isq huiꝰmodi uͥtuti¬
bus. in terra uacare mereremͣ. in cęlis eoꝵ eẽ con¬
sortes. iuxta ꝓmissum dñi dicentis. Iui aut̃ qͥdig

Expanded text:
tuae in Deum dilectioni, divinae laudationi, unanituae in Deum dilectioni, divinae laudationi, unanimae paci, sincerae castitati, caeterisque hujusmodi virtutibus in terra vacaremus, mereremur et in coelis eorum esse consorte
Abbreviated transcription (Latin):
tisma ad apostasiam decicdunt: ramus oliuȩ ꝑ colũ¬
bam illatꝰ in archam. eos qͥ foris qͥdẽ hẽ ut̾ hereticos
scĩsp̾c in unitatẽ catholicam merent᷑ intͦduci: colũ¬
ba de archa eg̾ssa nec ultͣ reu̾sa. eos qͥ carne soluti ad
liba̾m lucẽ pat̾ȩ cȩlestis ꝑuolant. neqͣꝙͣ ampliꝰ ad
labores t̾renȩ ꝑegͥnationis redituri sirciundant᷑
itaq auro uectes lignoꝵ sethim: cũ firmissima sc̃ip
turȩ sacrȩ testunonia ꝑ int̾p̃tationẽ nisticã his et
cida. Et eriges tab̾naculum iusta exemplũ qd̃
ł in monte monstratum ẽ. Exemplum tab̾nacłi moy¬
si ui monte monstratũ ẽ: ꝙ cõmoratus in secreto
cum dño. uidit subliniẽ angłicȩ puritatis: ĩmor¬
talitatis uitam. ad cuiꝰ instar humanã ĩ t̾ra ꝯuer¬
sationẽ. in qͣntum mortalibꝰ imitari possibile fu
it. instituere iubebat᷑: ut cum exemplo eoꝵ mu¬

Expanded text:
tisma ad apostasiam decidunt; ramus olivae per columtisma ad apostasiam decidunt; ramus olivae per columbam illatus in arcam, eos qui foris quidem, hoc est itus in unita tem catholicam merentur introduci. Columba de arca egressa, neque ultra reversa eos qui carne soluti, ad liberam lucem patriae coelestis pervolant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis redituri. Circumdantur itaque auro vectes lignorum sethim, cum firmissima sacrae Scripturae testimonia per interpretationem mysticam his et cida. Et eriges tabernaculum juxta exemplum, quod tibi in monte monstratum est. Exemplum tabernaculi Moysi in monte monstratum est, quia commoratus est in secreto cum Domino, vidit sublimem angelicae puritatis et immortalitatis vitam. Ad cujus instar, humanam in terra conversationem, in quantum mortalibus imitari possibit, instituere jubebatur, ut cum exemplo eorum mu
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ : eum u̾bis diuinȩ legis ꝗͦ eẽ iuxta littẽ sesum for¬
tia uident᷑. atq ad ꝯfirmandã uitam fideliũ aptis¬
sima÷: suꝑior intellecꝰtus idẽ ȩuangelica claritate
p̾fulgidus inẽẽ monst̾bit᷑. It enim exempli gra unũ
tcestioniũ ponam: cũ legimꝰ historiam sc̃i noe. qͦmͦ
diluinum qđ impios deleuit. mirabilit̾ cũ suis ĩ archa
seruatꝰ eu aserit: pat&. omnibꝰ in ea. qđ ds̃ diligens iu¬
sticiam ⁊ odio habensiniqͥtatẽ. pios nouerit de tẽp
tatione eriꝑe: impios uͦ iusta direc hone punire. Idoq
talis lec̾tio instar uecꝰ hum imputͥbiliũ. tab̾nacłm
dni ꝯtinet: qr m̃tes fidelium uerbis inficꝰtȩ uerita¬
tis ab incursu temptationũ p̾munit. Uerũ qͣsi uec
babtisinum significare dinoscit᷑: munda ⁊ inmunda
animalia. spiritales : carnales qͦsq in eccła: ligna ar¬
chȩ leuigata: bituminata. docꝰ tores gr̃a fidei robo¬
ratos : coruus de archa egressus nec reu̾sus. eos qͥ pꝰbap¬

Expanded text:
m verbis divinae legis, quae esse juxta litterae sensum fortia videntur, atque ad confirmandam vitam fidelium aptissima, superior intellectus, id est, evangelica claritate praefulgidus inesse monstrabitur. Ut enim, exempli gratia, unum testimonium ponam: cum legimus historiam sancti Noe, quomodo diluvium, quod impios delevit, mirabiliter cum suis in arca servatus evaserit; patet omnibus in eo quod Deus diligens justitiamtatione eripere, impios vero justa districtione punire: ideoque talis lectio, instar vectium imputribilium, tabernaculum Domini continet, quia mentes fidelium verbis infictae veritatis, ab incursu tentationum praemunit. Verum quasi vectbaptismum significare dignoscitur, munda et immunda animalia, spirituales et carnales quosque in Ecclesia, ligna arcae levigata et bituminata, doctores gratiae fidei roboratos. Corvus de arca egressus nec reversus eos qui post bap
Abbreviated transcription (Latin):
nistrante tͥbuit᷑. & bene qͥnqͣgene anse uẽi sibulȩ
saga inuicem nec̾ tunt: qr nulla magis uirtus ꝙͣ
hũmilitas. fideles in unã caritatis cõpulam ligat.
Nam qͣnto se qͥsq amplius infirmũ esse ꝓpendit᷑: tan¬
to studiosius auxiliũ ꝓximi qͦ confortet᷑ inqͥrit. Et
benc fibulȩ sunt eneȩ. qr mnultum uocale constat
esse metallum: ꝙ nimirum magnam apud deũ
habet uocẽ. humilis conscientiã iustoꝵ. Ilude .&. ille
pauꝑ dauiticus cũ anxiatus esset. & ñ ĩ auribꝰ hõi¬
num uociferaret᷑ .s in conspec tu dni effunderet
orationẽ suam: dñe exaudi orationẽ meã inqͥ.
eraamoricus ad te ꝑueniat. Quod autẽ
su ꝑfuerit in sagis qͥ parant᷑ tecto. ilẽ umal sago
quod amplius e : ex medietate eius opies posteriori¬

Expanded text:
nistrante tribuitur. Et bene quinquagenae ansae vel fibulae saga invicem nectunt, quia nulla magis virtus quam humilitas, fideles in unam charitatis copulam ligat. Nam quanto se quisque amplius infirmum esse perpendit, tanto studiosius auxilium proximi quo confirmetur, inquirit. Et bene fibulae sunt aeneae, quod multum vocale constat esse metallum, quia nimirum magnam apud Deum habet vocem humilis conscientia justorum. Unde et pauper ille Davidicus, cum anxiatus esset et non in auribus hominum vociferaretur, sed in conspectu Domini effunderet orationem suam, Domine, exaudi orationem meam, inquit, et clamor meus ad te veniat . Quod autem superfuerit in sagis quae praeparantur tecto, id est, unum sagum quod amplius est, ex medietate ejus ope
Abbreviated transcription (Latin):
plum gͦ nob̾ moyses angłicȩ ꝯu̾sationis. ꝗͣ in
monte ꝯtemplationis uidit. p̾ceptis legalibꝰ
ostendit: ꝑ quoꝵ obseruantiam : ipsi det̾ra
editi ad consortium angłoꝵ in cęlis ꝑuenuire pos¬
simus. Exemplum ide nob uite ꝑfectiorus . bea¬
te retbutionis infigura tab̾naculi: ministeriisa¬

Expanded text:
tionis, quam in monte contemplationis vidit, praeceptis legalibus ostendit, per quorum observantiam et ipsi de terra editi, ad consortium angelorum in coelis pervenire possimus. Exemplar idem nobis vitae perfectioris et beatae retributionis in figura tabernaculi et ministerii sa
Abbreviated transcription (Latin):
sationi ꝑfidem spẽ caritatẽ fir missiuse conexari
immo idõ stabis inc̃cussa p̃sens uitai ꝯuersitio ꝑdu¬
rat: qr futurȩ dona reibutionis credit. sꝑat. diligit.
q crebro suꝑnoꝵ eiuium adiutorio. ne flatibꝰ turbu¬
lentis ĩmundoꝵ spũum decidẽ possit. ꝯtinet.
heȩ aut̃ tabulȩ. q uel ꝑfecꝰtionĩs bone nr̃e acꝰ lionis¬

Expanded text:
firmissime connexa est: imo ideo stabilis et inconcussa praesens nostra conversatio perdurat, quia futurae dona retributionis credit, sperat, diligit; quia crebro supernorum civium adjutorio, ne flatibus turbulentis immundorum spirituum decidere possit, continetur. Et hae autem tabulae, quae vel perfectionem bon
Abbreviated transcription (Latin):
fuoreis pactum di: cum etiam gentibus add
fidem uocatis. noui grã testam̃tĩ in cordibus
elec toei fir me radice plantata ẽ. comedimus q
uedustisima ueterum cũ mandatius uetass qa ass
initio datum ẽ generi humano dulci cordis me
mosaieȩ statuta. uxta litteram seruare cẽssa
lipsi. Et dix̃ qͥ sedebat in throno. scce noua fa¬
cio orua. ẜmunc toria aut̃ qͥbus hȩc ageban¬
tur. ipsa sunt uerba sacͥ eloqͥ qͥbꝰ manifeste
designat̃. litterã legis in plurimis soluendã :
et eãm spiritali solũmͦ sensu esse seruandam.
niis hostiaꝵ legaliũ. ȩuangelicȩ grẽ sunt obau¬
ire p̃cepti: & qd̾ apłs ad hebreos exponens uer¬
siculũ psal mi. ait suꝑius dicens. qr hostias. et
oblationes. & holoc austomata ꝓpeccato noliusti.

Expanded text:
gentibus, ad fidem vocatis, Novi gratia Testamenti in cordibus electorum firma radice plantata est. Comedimusque vetustissima veterum, cum mandatum vetus, quod ab initio datum est generi humano, dulci cordis memMosaicae statuta juxta litteram servare cessamulypsi, Et dixit qui sedebat in throno, Ecce facio omnia nova . Emunctoria autem, quibus haec agebantur, ipsa sunt verba sacri eloquii, quibus manifeste designatur litteram legis in plurimis solvendam, et cum spirituali solummodo sensu esse servandam. niis hostiarum legalium evangelicae gratiae sunt obedire praecepti. Et quod Apostolus ad Hebraeos exponens versiculum psalmi, ait, superius dicens: Quia hostias et oblationes et holocaustomata pro peccato noluisti,
Abbreviated transcription (Latin):
cium dt̾ habitus penitentiȩ est: psalmista teste. qui
dicit.Ego autẽ dum in molesti essent. induebã ine
aut etiam mitigarẽ assumsi. Ham si caprȩ semꝑ
aut pili siue pelles caprarum. fetorẽ peccantiũ.
& nͥ aliqͦties humilitatẽ penitentium significa¬
rent: neqͣꝙͣ ipsum aninal int̾ munda cõpu¬
taret᷑: neq in laude sponsȩ dicerẽt: capilli tui
sicut grex capraꝵ. Saga gͦ quȩ scõs p̃dicatores sig
da purificant. eo plura in qͥbus seipsos rep̃hen¬
lant inueniunt. Unde humilit̃ fatent᷑. qͥa
ii multis offeudimus om̃s. & sidixerimus qͥa
peccatum ñ habemus. nos ipsos seducimus:
et ueritas in nob̃ ñ est. Quoꝵ tam corda. Ante suit
ꝑfectionis sequentia uerba mystice declaiant.
ꝯbus cdr. Longitudo sagi unius. habebit łqui¬
ta cubitos. &. iatitudo iiii. Ecce hic longitudinis
t undenariũ. s. denarium habens numeriu & he

Expanded text:
cinum quoque habitus poenitentium est, psalmista teste, qui cinum quoque habitus poenitentium est, psalmista teste, qui dicit: Ego autem, dum mihi molesti essent, induebam me aut etiam mitigarem, assumpsi. Nam si caprae semper, aut pili, sive pelles caprarum foetorem peccantium, et non aliquoties humilitatem poenitentium significarent, nequaquam ipsum animal inter munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex rda purificant, eo plura in quibus seipsos reprehendant, inveniunt. Unde humiliter fatentur, quia in multis offendimus omnes. Et si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quorum tamen corda quantae sint perfectionis, sequentia verba mystice declarant, quibus dicitur: Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos, et latitudo quatuor. Ecce hic longitudinis non undenarium, sed denarium habes numerum, et hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationũ iuuolentias accingunt: tanto am¬
pliorẽ subditis dño seriuendi lib̾tatẽ tͥbuunt:
et qͣsi intus fulgendi copiam cortinis p̾stant:
dum instar sagoꝵ ipsi foręs tempestates. afflicꝰti¬
onum tolerant. Recꝰ te autẽ saga & cilicina. si¬
ue de pilis capraꝵ. &.xͦiͫ. facꝰta esse referunt᷑: q
nimirum scĩ p̃dicatores. qͦ altiores merito: eo
humiliores esse debent animo: iuxta illuduri
sapientis. Quanto magnus es: humilia te in
omnibus. Undecim qͥppe qͥ denariũ transeunt.
neq. ad duo denarium hest. adapłicum nume¬
ruin ꝑueniunt. transgressionẽ decalogi legis sig¬
ificant .x. in .xͦi. psalmo ꝓpħa defecissẽ scõs & fili¬
os homiũ ueritates uanitatibus ac dolis mnu¬
naus. qd̾ huius modi homines dupliciᷤ linguȩ et
cordis. neq legalia decalogi p̃cepta custodiant:
neq apłicam euangelii ꝑciꝑe gram possint. Cili¬

Expanded text:
tentationum violentias accingunt, tanto amtentationum violentias accingunt, tanto ampliorem subditis Domino serviendi libertatem tribuunt; et quasi intus fulgendi copiam cortinis praestant, dum instar sagorum ipsi foris tempestates afflictionum tolerant. Recte autem eadem saga et cilicina de pilis caprarum, et undecim facta esse referuntur; quia nimirum sancti praedicatores, quo altiores merito, eo humiliores esse debent animo, juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, humilia te in omnibus . Undecim quippe, qui denarium transeunt, neque ad duodenarium, hoc est apostolicum numerum perveniunt, trangressionem decalogi legis significant. Et in undecimo psalmo Propheta defecisse sanctos, et filios hominum veritates vanitatibus ac dolis munans, quod hujusmodi homines duplicis linguae et cordis, neque legalia decalogi praecepta custodiant, neque apostolicam Evangelii percipere gratiam possint. Cili
Abbreviated transcription (Latin):
tinar ansas. & fieret unũ tab̃naculũ. Quinq̃ge¬
narius gͦ numerus: uerã in sꝑu sc̃o reqͥem desis¬
nat.S q circulus nec initium iudẽt nec habere
tminum. aurum uͦ p̃sui claritate. ceteris p̃ciosĩ¬
est metallis: qͥd in qͥnq̃ginta circulis aureis. nisi
ꝑpetua claritas & clara ꝑpetuitas sũmȩ qͥetis ex¬
pͥmit᷑. Mordent q cortin.a. ansas curuli. ut unũ
ex omnibꝰ tab̾nacłm fiat: cum suꝑnagłaneg
i puris fidelium mientib sese dignant᷑ infu¬
dit: ut tali glutino salutifere inspuationis.
t̃abnaciili. Hic locis in sequentibus ita repetit᷑.
fecit &. saga undecim de pilis caprax. ad opien
labore decus eiusdẽ eccłe ꝓtegit᷑. atq incessibili
cura munit᷑: ne iuidelic& uita fidesq ȩlec toꝵ
heretica seducꝰtione corrũpi: ne falsoꝵ chatho¬
licoꝵ imꝓbitate fedari: nec tẽptantium uicioꝵ
possit ad tͥsticiam deduci. Qui qͣnto se attentius
ad sustinendas siue repellendas irruentium

Expanded text:
nsas, ut fieret unum tabernaculum. Quinquagenarius ergo numerus, veram in Spiritu sancto requiem designat. Et quia circulus nec initium videtur habere nec terminum, aurum vero prae sui claritate caeteris est pretiosius metallis, quid in quinquaginta circulis aureis, nisi perpetua claritas, et clara perpetuitas, summae quietis exprimitur? Mordentque cortinarum ansas circuli, ut unum ex omnibus tabernaculum fiat, cum superni gloria regni, puris fidelium mentibus, sese dignanter infundit: ut tali glutine salutiferae inspirationis, tabernaculi. Hic locus in sequentibus ita repetitur: Fecit et saga undecim de pilis caprarum, ad operlabore decus ejusdem Ecclesiae protegitur, atque incessabili cura munitur, ne videlicet vita fidesque electorum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitate foedari, ne tentantium vitiorum possit ad tristitiam deduci. Qui quanto se attentius ad sustinendas sive repellendas irruentium
Abbreviated transcription (Latin):
tabulȩ testam̃ti. ita fuerat̃ decalogo legis con¬
scriptȩ: ut ut̾q tabula etiam qͥña uerba conti¬
ueret. Uncde apte etiã cortinȩ.x. qͥ pulcritudi¬
nẽ tab̾naculi uincꝰ te cõplebat. ita tẽpore con¬
gruo disuingebant᷑. ut qͥnȩ in utͣq parte simul
ꝑmanerent᷑. qͣtinus hec intuentes ministri scõꝵ
cũ ppłõ cłi admonerent᷑ sẽꝑ obseruande legis. qͦ .x.
qͥdem uerba induabꝰ tabulisessent cõphensa᷑ s¬

Expanded text:
tabulae Testamenti ita fuerint decalogo legis conscriptae, ut utraque tabula etiam quina verba contineret. Unde apte etiam cortinae decem, quae pulchritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent, quatenus haec intuentes ministri sanctorum cum populo Dei admonerentur, semper observandae legis, quae decem quidem verbis in duabus tabulis esse
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͥ secuti sunt: õbuiis sincerȩ pietatis ulius am¬
plectamͣ. &. illos qͥ noserudiebant in xp̃o. & qͦs ip
faciẽ nr̃i cieatoris bene uiuendo ꝓpare. ut curren¬
tem nobiscum nequaꝗͣ. deseramus ꝓximum: s una
sum ipso ate conspecꝰtum diuine głȩ ꝑuenire
studeamus. ꝙ & cortinȩ singulȩ ita ꝑ aminicu¬
la tabulaꝵ ad suꝑiora tendebant. ita intus in
supioribꝰ uariato suȩ pic ture flore refulgebant
ut neqͣꝙ eas qͦ secum parit̾ uel in altũ ferebant᷑
uel in.iltum posite fulgebant cortinas desere¬
rent. Quarum iustar nos decet & ꝓficientes no¬
biscum ui dĩ seruitio fideles monitis exemplisq
iuuareeas in q̾cumq uirtute ꝓficere potiumꝰ
similit eiusden uirtitis consortes digna ue
ut altera alteri possit aptari: cũ uisti adiniucẽ
Cucoidi ac parili uirtutũ qͣlitate. federant᷑
acies & dͥnqͣginta cuxulos aureos. qͥbꝰ cor tinaꝵ

Expanded text:
eos qui secuti sunt, obviis sincerae pietatis ulnis ameos qui secuti sunt, obviis sincerae pietatis ulnis amplectamur; et illos qui nos erudiebant in Christo, et quofaciem nostri Creatoris bene vivendo properare, ut currentem nobiscum nequaquam deseramus proximum, sed una cum ipso ante conspectum divinae gloriae pervenire studeamus: quia et cortinae singulae ita per adminicula tabularum ad superiora tendebant, ita intus in superioribus variato suae picturae flore refulgebant, ut nequaquam eas quae secum pariter vel in altum ferebantur, vel in alto positae fulgebant, cortinas desererent: quarum instar nos decet et proficientes nobiscum in Dei servitio fideles monitis exemplisque juvare, et in quacunque virtute proficere potuimus, similiter ejusdem virtutis consortes digna virut altera alteri possit aptari, cum justi ad invicem concordi ac parili virtutum qualitate foederantur. Facies et quinquaginta circulos aureo
Abbreviated transcription (Latin):
so labore terrȩ quiesceret. & omnium debita
solui deberent: & in nouo testam̃to scimius.
grãm sp̃c scĩ die pentecoste. hoc ẽ qͥnq̃gesim a
dñicȩ resurrectionis in apłos suꝑuenisse: atq
inicia nascentis eccłe suo consec̃sse aduentu. Uñ
constat eo numero. uel grãm sp̃e. uel suturȩ gau
et in cuiꝰ ꝑceptione sola ueracit᷑ reqͥescit. atq gau¬
det: recꝰte posse figurari. & apte qͥnq̃genas ansas
culum ꝑfecꝰtiõnis. sibim&. inuicẽ copulent᷑ ȩlecꝰti:
ñ alia ꝙͣ futura spes ac memoria societatis ac pacis.
esse. discrẽtos in hac uita tẽporibꝰ siue locis xp̃i famu¬
los. una facit pietate concordes. Bene etiam dicit᷑
qͦd ansas cortine in utͣq parte haberent: ut uide¬
lic& ꝓximas ex utͦq latere cortinas. singulȩ
queq cortinȩ qͣsi extensis huic & inde brachiis
amplecᷤꝰ terentur. ꝙ nimirum necesse ẽ ut om̃s
fideles & eos uidelic& qͥ nos in xp̃o p̃cesserunt. et

Expanded text:
so labore terrae quiesceret, et omnium debita solvi deberent. Et in Novo Testamento scimus gratiam Spiritus sancti Pentecoste, hoc est quinquagesima Dominicae resurrectionis in apostolos supervenisse , atque initia nascentis Ecclesiae suo consecrasse adventu. Unde constat eo numero, vel gratiam sancti Spirituet in cujus perceptione sola veraciter requiescitur atque gaudetur, recte posse figurari. Et apte quinquagenas ansas culum perfectionis, sibimet invicem copulentur electi. Non alia enim quam futurae spes ac memoria societatis ac pacis esse discretos in hac vita, temporibus sive locis Christi famulos, una facit pietate concordes. Bene etiam dicitur quod ansas cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque latere cortinas singulae quaeque cortinae, quasi extensis hinc et inde brachiis amplecterentur. Qua nimirum necesse est, ut omnes fideles, et eos videlicet qui nos in Christo praecesserunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
onoetabnaeulum an condecorat. d bpsic¬
caribacinctuas in lateribus ac sũmitatib faci
tũ carxunus qm̃ aerii coloris ẽ: celestiũ honꝗꝵ
siguificationi congruere. Ansulis ꝓ iacire ui¬
ns cortine sibi inuicẽ copulant᷑. seuraca spee
upns bertitudinis. omnia porbem corda elee¬
topsnuna cadẽq deuotione coniunon i. sate
ide licaransilȩ aptȩ dicint. q ñ solum ibate¬
ribus cortinaꝵ. uerumetiã insũmtatibꝰ. hocẽ
extremis anguloꝵ t̾minis. fieri deberent. heq

Expanded text:
o tabernaculum Domini condecorat. Ansulas hyacinthinas in lateribus ac summitatibus, mus, quoniam aerii coloris est, coelestium bonorum significationi congruere. Ansulis ergo hyacinthinis cortinae invicem copulantur, cum unica spes supernae beatitudinis omnia per orbem corda electorum in una eademque devotione conjungit. Quae videlicet ansulae apte dicuntur, quia non solum iribus cortinarum, verum etiam in summitatibus, hoc est extremis angulorum terminis, fieri deberent. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ &. oꝑa bona. ad reqͥem tendat scłe ficturi.
Bene autẽ sequit᷑.: linius mensure fient uniuer¬
sa tentoria: si enĩ uariante picꝰ tura cortine ab
muice differebant: ima tam̃ om̃s erant longs¬
tudinis & latitudinis mensura tẽꝑatę.ꝙ &̃ si
donationes habent ȩlecti. scđm grãm q ua
ta ẽ ilis differentes: unis tam̃ dñs. una fides.¬

Expanded text:
per opera bona, ad requiem tendat saeculi futuri. Bene autem sequitur: Unius mensurae fient universa tentoria. Etsi enim variante pictura, cortinae ad invicem differebant, una tamen omnes erant longitudinis et latitudinis mensura temperatae: quia et si donationes habent electi secundum gratiam quae data e
Abbreviated transcription (Latin):
Hec nsibis tinguit᷑ cũ amore dĩ a& ꝓxumni
flãmascit: etum illũ ex toto corde. tota ani¬
ma fora uirtute : hunc sic̃ nosipsos diligi
torta caro castitate renitens in iaciae. Ho gens
supna ddesiderans: in piupura . me pissicer¬
bus sabiaceus: in coceo bistincto miene iteo
pisiones i& ꝓximi auectione p̃fulenes. u¬
unipsitudo ex pͥmit᷑ caritatis. Sͦne sorĩremde nte
spm & pximuim redamare:s edieute ior sei celue¬
seamin. er panso suȩ dulcedinis gͥmio. eoone eren
exeipe suos q ꝑ secutores flexis i oratione gens¬
uuspano comendar dicens bñe ne stateast ellb
hoc peccatium. Quȩ latitudo apte.inͣreit cubi

Expanded text:
ec quasi bis tingitur, cum amore Dei et proximi flammescit: cum illum ex toto corde, tota anima, tota virtute, hunc sicut nos ipsos diligimtorta, caro castitate renitens. In hyacintho, mens superna desiderans. In purpura, caro passionibus subjacens. In cocco bis tincta, mens inter passiones Dei et proximi dilectione praefulgens. Lamplitudo exprimitur charitatis. Quae latitudo apteproximum redamare: sed et odientem se adversarium expanso suae dulcedinis gremio consuevit excipere, suosque persecutores flexis in oratione genibus, Domino commendare, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae latitudo apte quatuor erat cubi
Abbreviated transcription (Latin):
ta. llerum nos pret̾ hanc sententiam. possumus
de numero cortinaꝵ bis qͥnario. etiam ita disse¬
rere: quod seqͣces ui utͦq testamento diuinȩ sig¬
naueriuit.U pͥores qͥdem qͥnq qͦ froutẽ qͥdem
ac pͥmam tab̾naculi partẽ ꝓtegebant siue facie¬
bant. antiqͥ di ppłi typum gesserunt: qͥ decreta
legis in sac̾mento cireũcisionis & hostiax &. uaria
cẽrimoniaꝵ obseruantia. scłm litteram imple
nos designauerunt. qͥ pꝰ adũentum dñi in carne
nati. libros ac sac̃ment a legis spiritalit. ipso re¬
uelante ac donante seruamus. Eqde om̃scorti¬
nȩ iuus oꝑis. eiuscłẽq erant depicte colorib᷑.
ẜ quȩ sibinet mutuo coniuncꝰ tȩ q om̃s itusqͥ
testam̃ti cultores. in unum eũdemq dm̃ crede¬
bant : uuius eiusdẽq pietatis e castitatis oꝑib
seruiebant: s. in celebratione sacm̃toꝵ. suas ut̃q
ppłs discretim partes agebat. Nam passionis cdin
incarne ac sangͥne uicꝰtimaꝵ: nos in oblatione

Expanded text:
t. Verum nos propter hanc sententiam possumus de numero cortinarum bis quinario etiam ita disserere, quod sequaces in utroque Testamento divinae signaverint. Et priores quidem quinque, quae frontem ac primam tabernaculi partem protegebant sive faciebant, antiqui Dei populi typum gesserunt, qui decreta legis in sacramento circumcisionis, et hostiarum, et variam caeremoniarum observantiam secundum litteram implebnos designaverunt, qui post adventum Domini in carne nati, libros ac sacramenta legis spiritualiter ipso revelante ac donante servamus. Et quidem omnes cortinae unius operis, eisdemque erant depictae coloribus, sed quinae sibimet mutuo conjunctae; quia omnes utriusque testamenti cultores in unum eumdemque Deum credebant, unius ejusdemque pietatis et castitatis operibus serviebant, sed in celebratione sacramentorum suas uterque populus discretus partes agebant. Nam passionis dominin carne ac sanguine victimarum, nos in oblatione
Abbreviated transcription (Latin):
de ptorismi ereplis ac uerbis. alter eadẽ epata
fortitudo iusticia. prudentia: nteuideliod
incorrupta indo carnas atq integ ecotadiat
Qiodẽ teniꝑantiȩ : nullis frangat᷑ ineomiat¬
dis. quod est fortitudinis: null ali seriuat
qͥdẽ iusticie: uigilet in discernendis rebis. ue
fallatia dolus ue paulatim surripiat. oded
prudentie. Longitudo. autẽ cortenar as senit
erat cubitoꝵ. qͥ est numerus q̃ternarius sep¬
ties ducꝰ tus. Septenario autẽ nunero: ꝓpterdiẽ
aut cortinax inq̃ter septenos extendit᷑ cubitos. qͥa ꝑ
ficdẽ & custodiã docꝰ trinȩ euaingelice ꝑq exerelta
spiritalium deqͥbꝰ diximus uirtutũ. ꝑatientia lon

Expanded text:
demptoris nostri exemplis ac verbis qualiter eadem charitas fortitudo, justitia, prudentia: videlicet incorrupta in Deo charitas, atque integra custodiatur, quod est temperantiae; nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis; nulli alii serviat, quod est justitiae; vigilet in discernendis rebus, ne fallacia dolusve paulatim surripiat, quod est prudentiae. Longitudo autem cortinarum viginti octo erat cubitorum, qui est numerus quaternarius septies ductus, septenario autem numero propter diem ergo cortinarum, in quater septenos extenditur cubitos; quia per fidem et custodiam doctrinae evangelicae, perque exercitia spiritualium, de quibus di
Abbreviated transcription (Latin):
tum designet. testat᷑ in apocalipsi iołis dicens:
quia uenerunt nuptiȩ agni. & uxorerꝰ ipara¬
uit se: &. datum ẽ illi ut cõoꝑiat se byssino sple¬
dente candido. Bissinũ enĩ. iustificationes sunt
scoꝵ. Dicit de eadẽ uxore agni. id ẽ ȩccła xp̃ĩ salo¬
mon.Byssus & purpura: indum̃tum etꝰ. Uerumi
iohs unius coloris figurã exponens: cetos & figura¬
liter interp̃tandos insinuat. Byssus gͦ qͣ de terra
qͥdem oritur. s eruta de terra longo exercitio
siccandi. tundendi. purgandi. coquendi & nen¬
ꝑe colorẽ: corpora designat. caiitatis uidicla
decore. Quȩ cũ carnis quidẽ illecebris nascentia
maguo continentiȩ labore qͣsi natiuũ exudant
huinorẽ ÷ atq ad decorẽ łõ dignę puritatis. sol¬
lerti ieiuuoꝵ & uigiliaꝵ. orãtionũ & lec̾ tio¬
nis. patientię. & hunilitatis instantia. ꝑ uena

Expanded text:
psi Joannes, dicens: Quia venerunt nuptiae Agni, et uxor ejus praeparavit se, et datum est illi ut cooperiat se byssino splendenti candido : byssinum enim, justificationes sunt sanctorum. Dicit de eadem uxore Agni, id est, Ecclesia Christi, Salomon: Byssus et purpura indumentum ejus . Verum Joannes unius coloris figuram exponens. caeteros etiam figuraliter interpretandos insinuat. Byssus ergo, quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra, longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi, et nenpere colorem, corpora designat castitatis nitida decore. Quae cum carnis quidem illecebris nascentia, magno continentiae labore quasi nativum exsudant humorem, atque ad decorem Deo digne puritatis solerti jejuniorum et vigiliarum, orationum et lectionis, patientiae et humilitatis instantia
Abbreviated transcription (Latin):
dni. ea utiq intentione ponentium. ut tͣnsacꝰ ło
sabbato. ibidẽ ꝑsex dies oꝑandi manerent: his qͦ:
transmissis altero suꝑueniente sabbato. in refecꝰtio¬
nẽ sũmi sacerdotis &. filioꝵ eiꝰ consũmarent᷑. qͥa
nimirum in pͥmordio nob do deuotȩ conuersa¬
tionis. accipienda reqͥes . &. iuta ȩt̾na ꝓmitit᷑:
ea tam̃ conditione. ut ꝑ labores &. oꝑa bona
uitȩ temporalis ad cã ꝑtinere debeamus. Qua
autẽ ratione hoc quod sumus sacerdos & filii
eius panes ꝓpositionis comedebant. ad ingres¬
sum uitȩ cȩlestis ꝑtineat: in expositione seqͦn¬
tis uersic uli. aꝑtius suo loco dicet᷑. Suscipieban¬
tur aut̃ panes idẽ a filiis isrł. qͥa de cetu spirita¬
lium di famuloꝵ. eligi atq ordinari debent.

Expanded text:
Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto Domini, ea utique intentione ponentium, ut transacto sabbato ibidem per sex dies operandi manerent: his quoque transmissis altero superveniente sabbato, in refectionem summi sacerdotis et filiorum ejus consumerentur: quia nimirum in primordio nobis Deo devotae conversationis accipienda requies, et vita aeterna promittitur, ea tamen conditione, ut per labores et opera bona vitae temporalis ad eam pertinere debeamus. Qua autem ratione hoc quod summus sacerdos et filii ejus panes propositionis comedebant, ad ingressum vitae coelestis pertineat, in expositione versiculi sequentis aptius suo loco dicetur. Suscipiebantur autem panes iidem a filiis Isreel, quia de coetu spiritualium Dei famulorum elig
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłm illa hora qͦ panes septimanȩ p̃cedentis
sublati erant de m̃sa dñi. ut ponerent᷑ panes no¬
ui qͥ pͥdie fuerant cocꝰti: sicq panes sc̃os accepit:
ut ne ad mom̃tum qͥdem horȩ. m̃sa dni sine pa¬
ne maneret. Unde sollertius adhuc considerare
tur: namq ita mutabant᷑. ut singłi eoꝵ &. sab¬
bato ĩponerent᷑ in misam. & sabbat᷑o rursũ ab¬
lati. in esum ꝓficerent sacerdotum: &. sex qͥdẽ diebꝰ
oꝑum in mensa ꝓpositi apparerent: s in die sabbati
id ẽ requiei. impositi in mensa: rursumq die alte¬
ro sabbati de mensa sublati. In cuiꝰ ordine positionis
qͥd nob aliud mistice intelligendum ẽ. nisi quod scĩ
doctores. ĩmo om̃s iusti. &. pꝰ oꝑa bona qͥbus in ȩccła
claruerunt. ad reqͥem ꝑueniunt: & ut bona delec¬
tent᷑ oꝑari. spe futurȩ qͥetis ac beatitudinis accen¬
diint᷑: Imponebant᷑ gͣ panes sabbato in mensa

Expanded text:
tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis tabernaculum illa hora, qua panes septimanae praecedentis sublati erant de mensa Domini, ut ponerentur panes novi, qui pridie fuerant cocti: sicque panes sanctos accepit, ut ne ad momentum quidem horae mensa Domini sine pane maneret. Unde solertius adhuc considerare tur: namque ita mutabantur, ut singuli eorum et sabbato imponerentur in mensam, et sabbato rursum ablati in esum proficerent sacerdotum: et sex quidem diebus operum in mensa propositi apparerent, sed in die sabbati, id est, requiei, impositi in mensa, rursumque die altero sabbati de mensa sublati. In cujus ordine positionis quid nobis aliud mystice intelligendum est, nisi quod sancti doctores, imo omnes justi, et post opera bona, quibus in Ecclesia claruerunt ad requiem perveniunt, et ut bona delectentur operari, spe futurae quietis ac beatitudinis accenduntur? Imponebantur ergo panes sabbato in mensa
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi: aliisq: cedentibꝰ succedunt ĩ suo ordiue. alii.
scriptura autẽ saera nufł abolenda ꝑeuum tempori¬
bus constat. usq dum in fine mundi apparente dno.
nec scripturis ult̾ nec interp̃tibꝰ eoꝵ opus habemus:
inpleta illa exoptatissima ꝓmissione dni qͦ dr. Et ñ doce¬
nore usq ad maiorẽ eoꝵ. Coquebant᷑ autẽ panes ante
sabbatum ut iosephus scͥbit. duodeci: diuisi ante sab¬
batũ. &. sabbato mane oblati suꝑ sac̾m m̃sam pone¬
bant᷑ seni ad alterutͦs conuersi. duabꝰ pateris aureis
suꝑpositis. thure plenis. qͥ ꝑmanebant ad aliud sab¬
batum: &. tc̃ ꝓ illis alii deportabant᷑. illi uͦ sacerdoti¬
bus exhibebant᷑: & thure incenso in igne sacro. in qͦ
omnia holocausta fiebant. aliud thus suꝑ alios pa¬
nes adiciebat᷑. Quoͦq in libro regum scriptũ est.
qͥa dd̃ tab̾nacłm ingressus panẽs scõs a sacerdotibꝰ
acceꝑit: sabbato mane factum est. Uenit enĩ ad

Expanded text:
verbi, aliisque cedentibus succedunt suo in ordine alii: verbi, aliisque cedentibus succedunt suo in ordine alii: Scriptura autem sacra nullis abolenda per aevum temporibus constat, usque dum in fine mundi apparente Domino, nec Scripturis ultra, nec interpretibus eorum opus habebimus, impleta illa exoptatissima prophetia Domini, qua dicit: Enore usque ad majorem eorum . Coquebantur autem panes ante sabbatum, ut Josephus scribit , duo et duo divisi ante sabbatum: et sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis, thure plenis, quae permanebant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur: et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus super alios panes adjiciebatur, quodque in libro Regum scriptum est, quia David tabernaculum ingressus, panes sanctos a sacerdotibus acceperit, sabbato mane factum est. Venit enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
oratio mea sic̃ incensum in conspecꝰtu tuo. & thiis
lucidissimũ suꝑ panes ponit᷑ in monim̃tum oblatio¬
nis đni: qͣndo pie scõꝵ actioni ac doctͥnę. oratio pu¬
ra suꝑaddit᷑: qͦ ꝑ hec ut᷑q rite sociata. semꝑ memoria
sacre oblationis. in conspecꝰtu sũmi arbitͥs appareat.
Bene autẽ ꝑ singła sabbata. panes corã dno mutari
mandant᷑. Panes namq qͥ ꝑsex dies oꝑandi in mensa
cȩlis quiete remunerant᷑: & alios pꝰ se mide opus
laborandi in uerbo. sub eiuscłẽ spe retͥbutionis relin
ueat. Uerũ mox uno fublato pane. alius loco eiꝰ suo¬
stituat᷑: dũ succedentibꝰ sibi ꝑ ordinẽ iniustͥs uerbi.
ñq eccłẽ desunt qͥ apłicȩ siue fidẽ pietatis seu mun¬
diciã ac tionis . &. uerbis ostendant & factis: semꝑ
manente pulcherrima illa sententia. qͥ in laucle
nacło dñi dicerẽt. Pro panibus tius uetustis para¬
ti sunt tͥ noui: constitues eos in refecꝰtionẽ cordi
culo stabat: quia abeunt &. redeunt docꝰtores

Expanded text:
oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Et thus lucidissimum super panes ponitur in monimentum oblationis Domini, quando piae sanctorum actioni ac doctrinae oratio pura superadditur, quo per haec utraque rite sociata, semper memoria sacrae oblationis in conspectu summi arbitri appareat. Bene autem per singula sabbata panes coram Domino mutari mandantur; panes namque qui per sex dies operandi in mensa coelis quiete remunerantur, et alios post se in idem opus laborandi in verbo, sub ejusdem spe retributionis relinqneat, verum mox uno sublato pane, alius loco ejus substituatur, dum succedentibus sibi per ordinem ministris verbi, nunquam Ecclesiae desunt, qui apostolice, sive fidem pietatis, seu munditiam actionis, et verbis ostendant et factis: semper manente pulcherrima illa sententia, qua in laude naculo Domini diceretur: Pro panibus tuis vetustis parati sunt tibi novi, constitues eos in refectionem cordiuculo stabat, quia abeunt et veniunt doctores
Abbreviated transcription (Latin):
ue. ad parietis. aterius sũmitate : Qui petis¬
Ae eaboraeuli & tectum incubuere:
ubi
& tentorium erat qͥnq colunis uer¬
pensũ.
Tegebat᷑ aut̃ domus &. desuꝑ &. iundiq cortius
mira uarietate contexnis: quod ꝓpͥe tab̾naculũ¬

Expanded text:
que ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira varietate contextis