comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cius offertis munera. Istisunt omnes:
quibus dixit : uouete & reddite. Non
hercticis utiq nec paganis: sed cis qui al¬
tari eius munera reddere catholica
institutione festinant. Incircuitu quip¬
pe resagitur: cum munera fidelium
sacratissimis altaribus offeruntur
Nam quod ait terribili: specialiter
respicit ad deuotos: quibus &iam sua¬
uis eẽ dinoscitur sicut legitur seruite
dnõ intimore & exultateei intremore
Nam prauis & contemptoribus: terri¬
bilis non est Nam si dñm metuerent :
Adhuc magnificentiam dñĩ fidelis
Apredicator exponit dicit enim
moris. Etut conuersos deberes aduer¬
tere intulit apudreges terrȩ. Vtiq
qui corpus suum regere acmoderari:
dnĩ munere meruerunt. hicenim
superbiȩ spũ uacuatos reges intellega¬
mus non postate prȩtumentes: Quia
magis in ista parte miraculum est. qđ
superbia tumidi non sunt puniti : sed
potius indulta conuersione liberati:
Ecce ille a saph quuntitulo dictus . ẽ.

Expanded text:
ejus offertis munera. Isti sunt omnes ejus offertis munera. Isti sunt omnes quibus dixit: Vovete et reddite, non haereticis utique nec paganis, sed eis qui altari ejus munera reddere catholica institutione festinant. In circuitu quippe res agitur, cum munera fidelium sacratissimis altaribus offeruntur. Nam quod ait, terribili, specialiter respicit ad devotos, quibus etiam suavis esse dignoscitur, sicut legitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Nam pravis et contemptoribus terribilis non est; nam si Dominum metuerent, Adhuc magnificentiam Domini fidelis praedicator exponit. Dicit enim moris. Et ut conversos deberes advertere, intulit, apud reges terrae, utique qui corpus suum regere ac moderari Domini munere meruerunt. Hic enim superbiae spiritu vacuatos reges intelligamus, non potestate praetumentes, quia magis in ista parte miraculum est quod superbia tumidi non sunt puniti, sed potius indulta conversione liberati. Ecce ille Asaph, qui in titulo dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
um omnia praecepta dnĩ nosim¬
plere conueniat. sitque nobis
netesse uocem eius iussionis audire:
hicadmon& & asaph: ut primum uo¬
uere postea reddere debeamus. N
inmerito : quia sunt multa quȩ & iam
non promittentes debeamus exsolue¬
re utest illud : Non occides: non moe¬
chaberis. non furtum facies: & cetera
delicta: quacuetamur efficere. Alia
sunt quȩnisi uoueamus implere nulla
lege constringimur: ut uirginitatem
seruare: heremum petere: & cotidia¬
na nos maceratione ieiuniis constrin¬
gere Talia ergo inuitat promitti:
quaenisi polliceamur omnimodis non
debemus. Lic& enim & coniugium que¬
rere : & in scã eccłã commorari: & com¬
petenti refectione gaudere. Sed tamen
his meliora cum promissa fuerint: iu¬
b& eẽ reddenda : si cut dicit a postolus
Quimatrimonio iungit uirginem suã
benefacit. Et qui non iungit in elius
facit. Addidit dõ uestro: ut signific&.
fideles : qui culturȩ scȩ̃trinitatis exul¬
tant: Sequitur. Om̃s qui in circuitu

Expanded text:
um omnia praecepta Domini nos implere conveniat, sitque nobis necesse vocem ejus jussionis audire, hic admonet Asaph ut primum vovere, postea reddere debeamus. Non immerito, quia sunt multa quae etiam non promittentes debeamus exsolvere, ut est illud, Non occides, non moechaberis, non furtum facies , et caetera delicta quae vetamur efficere. Alia sunt quae nisi voveamus, implere nulla lege constringimur, ut virginitatem servare, eremum petere, et quotidiana nos maceratione jejunii constringere. Talia ergo invitat promitti, quae nisi polliceamur, omnimodis non debemus. Licet enim et conjugium quaerere, et in sancta Ecclesia commorari, et competenti refectione gaudere: sed tamen his meliora cum promissa fuerint, jubet esse reddenda, sicut dicit Apostolus: Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit . Addidit, Deo vestro, ut significet fideles, qui cultura sanctae Trinitatis exsultant. Sequitur, omnes qui in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
mestum: illic e&. sub ꝑpetuitate la&is¬
simum: & illud inspice. quod dicit
timor &uo: casto scilic&. atq ꝑ fectio
Quinon tantum hab& ante oculos
formidinem uin dicte. sed uehement̃
metuit amissionem gratiae inqua
fidelis uiuit. ꝑ quam omnis refectio
xp̃i anus. Seduideamꝰ quiclaui sunt :
quinos in illadnã crucifixione con¬
fingunt. Caritas utiq quaenos fa¬
cit & torm̃tanra neglegere : & mortis
ipsius pericula plus amare. Felix
quiclauoisto configitur : quitaliuul¬
nere sauciatiR. Ipso clauo trans fix
erat : quidicebat: Mihiu iuere Xp̃c ẽ
& mori lucrum. Ipsa conpunctione
foratus erat : quiorabat. N unc di¬
mitte seruum tuum inpace: quia
uiderunt oculimei saluta r&uum
Ad postremum in canticis canticoꝵ
eccła ꝓfit&irꝵ. uulnerata caritate
egosum Configiergo se tinoredñi
sc̃s populus dep̃catus : ut moriendo
uiuat. quiprius uiuendo io

Expanded text:
oestum, illic esset sub perpetuitate laetisoestum, illic esset sub perpetuitate laetissimum. Et illud inspice quod dicit: timore tuo; casto scilicet atque perfecto, qui non tantum habet ante oculos formidinem vindictae, sed vehementer metuit amissionem gratiae, in qua fidelis vivit, per quam omnis reficitur Christianus. Sed videamus qui clavi sunt, qui nos in illa Domini crucifixione configunt; charitas utique, quae nos facit et tormenta nostra negligere, et mortis ipsius pericula plus amare. Felix qui clavo isto configitur, qui tali vulnere sauciatur. Ipso clavo transfixus est qui dicebat: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Ipsa compunctione foratus est qui orabat: Nunc dimitte servum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Ad postremum in Canticis canticorum Ecclesia profitetur: Vulnerata charitate ego sum . Configi ergo se timore Domini sanctus populus deprecatur, ut moriendo vivat, qui prius vivendo mo
Abbreviated transcription (Latin):
nante tendebat Nam cum lex nos
addicat: sola gratia . ẽ. absoluta e
quaeliberat : ipsa qua econpeditos sol¬
uit: ipsa quaede seruis filios facit
Infige timor&uo carnes meas: aui¬
dicus enim tuis timui Sciensergo
congregatio spiritalium uirorum. unde
humano generi praeuaricatio legis
supra dicta ꝓuenerat : tamquam sae¬
uis simum latronem & indomabilem
feram carnẽ suam non solum religan¬
dam. sed &iam configendam noua atq
inusitata supplicatione dep̃catu y
Carnis enimuttia sunt t̾renadelicta
quaelegem trans gredifaciunt manda¬
torum: dum ad ppositum ueritatis ad¬
ducunt. Quam merito deprecatur
timoredñi debere configi nea beopos¬
sit noxia lib̾tate dissolui: sicuno uerbo
significatum ẽ: quem ammodũ caro
tractari debeat. xp̃iani. & qua pi¬
&ate contra corpꝰ suum nimiae acuio¬
lenter orar&. exposuit: timore sci¬
lic& futuri iudicii: ut hic mortificatũ
ibi reddatur & num. Hic tẽporalitȩ p¬

Expanded text:
nante tendebat. Nam cum lex nos nante tendebat. Nam cum lex nos addicat, sola gratia est absolute quae liberat, ipsa quae compeditos solvit, ipsa quae de servis filios facitinfige  timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui. Sciens congregatio spiritualium virorum, unde humano generi praevaricatio legis supradicta provenerat, tanquam saevissimum latronem et indomabilem feram, carnem suam non solum religandam, sed etiam configendam, nova atque inusitata supplicatione deprecatur. Carnis enim vitia sunt terrena delicta, quae nos legem transgredi faciunt mandatorum, dum a proposito veritatis abducunt. Quam merito deprecatur timore Domini debere configi, ne ab eo possit noxia libertate dissolvi! Sic uno verbo significatum est, quemadmodum caro tractari debeat Christiani, et qua pietate contra corpus suum nimie ac violenter oraret, exposuit; timore scilicet futuri judicii, ut hic mortificatum, ibi reddatur aeternum: hic temporaliter m
Abbreviated transcription (Latin):
tantum constitutione dicit apłs:
qu&abulis lapideis in monte sina
digito dñi probatur ad scripta
Nam &aliȩ leges sunt ꝑ quas po¬
poͣli diuinę sententię subiacebt̃
ut .e. illa preuaricatio adȩ : dequa
nisi xp̃i beneficio liber&uꝑ¬
humanum genus constat. eẽ. iudican¬
dum. Con stringuntur &iã gentes
& ꝑ naturalem legem. ne faciant
alteri. quod nolunt fieri sibi Unde
idem dicit apłs. Gentes quelegem
non habent: naturaliter quae legis
sunt facuint. Uides ergo meritam hic
dictum. praeuaricatores. oms. eẽ. qui
potuerunt. aliquo errore delinq: re:
nam siue trans gressȩ primum legis
siue quae ꝑ moy sendata .ẽ. omis prȩ¬
uaricator redditur : qm̃ ab his nullus
terrigena ꝓbatur exceptus Conse¬
quens autem erat. ut enixius diligen
testimonia dñi: qui praeuaricatorum
nomine . uisus. ẽ om̃s addicere pecca¬
tores. Per ipsa enim testimonia cre¬
debat subueniri posse remedium:
ꝑ quȩ ad xp̃i gratiam desiderio festi¬

Expanded text:
tantum constitutione dicit Apostolus, tantum constitutione dicit Apostolus, quae tabulis lapideis in monte Sina digito Domini probatur ascripta. Nam et aliae leges sunt, per quas populi divinae sententiae subjacebunt; ut est illa praevaricatio Adae, de qua nisi Christi beneficio liberethumanum genus constat esse judicandum. Constringuntur etiam gentes per naturalem legem, ne faciant alteri quod nolunt fieri sibi; unde idem dicit Apostolus: Gentes quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt . Vides ergo merito hic dictum praevaricatores omnes esse, qui potuerunt aliquo errore delinquere. Nam sive transgressae primum legis, sive quae per Moysen data est, omnis praevaricator redditur; quoniam ab his nullus terrigena probatur exceptus. Consequens autem erat ut enixius diligeret testimonia Domini, qui praevaricatorum nomine visus est omnes addicere peccatores. Per ipsa enim testimonia credebat sibi venire posse remedium, per quae ad Christi gratiam desiderio festi
Abbreviated transcription (Latin):
tatio eo Rum. ẽ Declaratum. ẽ.
cur as sumebatur iniustificationũ
dnĩ frequens assiduaq: meditatio
merito enim timorem mouebat
talis secutura sententia: qm̃ sper¬
nuntur adño. quiabeius iustifica¬
tione discedunt N am cum sit ius¬
tificatio peccatorum. m̃tis pura con¬
fessio: merito suꝑbi sꝑnuntur a
dño: quitalise remedio sanare
des piciunt Iniusta quippe ẽ.
eorum cogitatio. & uelle peccare
& iustis simo iudici. nolle satis fa¬
cere. Merito ergo tales absolutio¬
nis gratia sub mouentur : qui toties.
Haec sententia nisi diligentius ꝑ¬
quiratur : apło uid&ur: eẽ. contra¬
ria Illeenim dicit : qui sine lege
peccauerunt : sine lege peribunt.
Hic autem : om̃s peccatores terrȩ
prȩuaricatores eẽ testatur: : nãquo¬
modo potest aliquis eẽ. sine lege
siom̃s praeuaricatores. eẽ ere dendis
praeuaricari enimnon . ẽ. nisilegẽ
trans gredi constitutam: sedutruq
descendit: sinelege peribt̃. Deilla

Expanded text:
tatio eorum. Declaratum est tatio eorum. Declaratum est cur assumebatur justificationum Domini frequens assiduaque meditatio. Merito enim timorem movebat talis secutura sententia; quoniam spernuntur a Domino, qui ab ejus justificatione discedunt. Nam cum sit justificatio peccatorum mentis pura confessio, merito superbi spernuntur a Domino, qui tali se remedio sanare despiciunt. Injusta quippe est eorum cogitatio et velle peccare, et justissimo Judici nolle satisfacere. Merito ergo tales ab absolutionis gratia submoventur, qui toties Haec sententia nisi diligentius perquiratur, Apostolo videtur esse contraria. Ille enim dicit: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt ; hic autem omnes peccatores terrae praevaricatores esse testatur. Nam quomodo potest aliquis esse sine lege, si omnes praevaricatores esse credendi sunt? Praevaricari enim non est, nisi legem transgredi constitutam. Sed utrumqis fonte descendit. Sine lege peribunt, de illa
Abbreviated transcription (Latin):
meditari iustificationes semꝑ: salu¬
tem suam iugiter desiderat contine¬
ri. sic enim faciendo. locus tollitur
ab solute diabolo. Iustificationes
enim: duplicimo do pos sum acci¬
pere siue istas quas hic quotidię
in peccatorum nr̃orum confessione
ꝑagimus : ut .ẽ. illud euuan gelicũ
publicanus peccata sua confttens.
decem plo iustificatus exiuit
Dec& enim quam diu in isto scđo
sum: & apeccatis liberi. eẽ ñ pos¬
sumus: in ista nos semꝑ iusti fica¬
tione ꝓsternere S edquia sequitur
semp quod supra omne tẽpus cẽ.
dinoscitur: nontibiuideatur ifti
sacculo conuenire: sed aliquid te
delect& deilla &nitate concipere
Meditantur scĩ iustificationes dñi
semꝑ: quando angelorum choris
sua desideria sociabunt. quan¬
do laudes dñi ꝑ enni exultatione
cantabunt. Quando sicut dicit
apłs: corruptibile hoc induerit
in corruptionem. & mortale hoc
induerit inmortalitatẽ. SP Rȩuis
tioms dis ceden tes aius tifica¬
tonĩb tuis quia iniusta cogi¬

Expanded text:
meditari justificationes semper, salutem suam jugiter desiderat contineri; sic enim faciendo locus tollitur absolute diabolo. Justificationes enim duplici modo possumus accipere: sive istas quas hic quotidie in peccatorum nostrorum confessione peragimus, ut est illud Evangelii , cum publicanus peccata sua confitens, de templo justificatus exivit. Decet enim quandiu in isto saeculo sumus, et a peccatis liberi esse non possumus, in ista nos semper justificatione prosternere. Sed quia sequitur, semper, quod supra omne tempus esse dignoscitur; ne non tibi videatur isti saeculo convenire, sed aliquid te delectet de illa aeternitate concipere. Meditantur sancti justificationes Domini semper, quando angelorum choris sua desideria sociabunt; quando laudes Domini perenni exsultatione cantabunt; quando, sicut dicit Apostolus: Corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitati omnes discedentes a justificationibus tuis, quia injusta cogi
Abbreviated transcription (Latin):
re. & caritatis studio: eligit domini¬
cis iussionibus oboedire. Et nota
quod in hoc & in duobus aluis uersibus
quis ecuntur: pariter eorum. &ultio
psanunc allegorice dicuntur: quȩ
infuturo iudicio. sunt agenda cũ
perfidis Manum hic. uirtutem
operationemq significat. Quȩ tunc
fit. quando illa discretio bonorum
malorum que prouenerit. Subiun¬
git &iam. cur iudeos paena iustissima
consequatur : quia mandatadĩ pra¬
uis actibus polluerunt. Illeenim
testamentum dĩ quantum ad seest
contaminat : qui minime ipsius im¬
periis obsecundat. DIUISI SUNT

Expanded text:
re et charitatis studio eligit dominire et charitatis studio eligit dominicis jussionibus obedire. Et nota quod in hoc et in duobus aliis versibus qui sequuntur, pariter eorum et ultionjus. Ipsa nunc allegorice dicuntur, quae in futuro judicio sunt agenda cum perfidis. Manum hic virtutem operationemque significat, quae tunc fit, quando illa discretio bonorum malorumque provenerit. Subjungit etiam cur Judaeos poena justissima consequatur; quia mandata Domini pravis actibus polluerunt, testamentum Dei, quantum ad se est, contaminat, qui minime ipsius imperiis obsecundat. Vers. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
Desinat ergo arrianorum insana te¬
meritas. creatorem temporum predi¬
care subtempore : dum coeternus pa¬
tri. & consubstantialis cumscõspũ.
in commutabiliter unigenitus filius
perseuerat. NONEST ENIM ILLIS
COMMUTATIO. ETNONTI MUERDM
Inter iecto diapsalmate. uenit ad ter¬
tiam partem. Prius enim solita pie¬
tate. conuerti optauit errantes
Nunc uirtute diuinitatis suae futu¬
ra cognoscens. sensum esse dicit in¬
commutabilem perfidorum. qui a
duritia mentis. non poterat recipere
ueritatem Commutationem uero.
duplicimodo debemus accipere:
Siue istam. quaehic fit quando ad
confessionem piam. ab obstinata uo¬
luntate transitur. siue illam quam
dicit a postolus. om̃s resurgemus. sed
non om̃s inmutabimur : Quapropt̃
qui hic commutatus non fuerit: ibi
non potest immutari. Sed deistis
talibus quare non commutabuntur
causa subsequitur: quia nontimuer̃
dm̃ Nam quitim & dm̃. a sua per¬
fidia commutatur: dum iudicii pauo¬

Expanded text:
Desinat ergo Arianorum insana teDesinat ergo Arianorum insana temeritas, Creatorem temporum praedicare sub tempore; dum coaeternus Patri, et consubstantialis, cum sancto Spiritu incommutabiliter unigenitus Filius perseverat. Vers. 20. Non est enim illis commutatio, et non timuerunt Deum. Interjecto diapsalmate venit ad tertiam partem. Prius enim solita pietate converti optavit errantes: nunc virtute divinitatis suae futura cognoscens, sensum esse dicit incommutabilem perfidorum, quia duritia mentis non poterat recipere veritatem. Commutationem vero duplici modo debemus accipere, sive istam quae hic fit, quando ad confessionem piam ab obstinata voluntate transitur, sive illam quam dicit Apostolus: Omnes resurgemus, sed non omnes immutabimur . Quapropter qui hic commutatus non fuerit, ibi non potest immutari. Sed de istis talibus quare non commutabuntur, causa subsequitur: quia non timuerunt Deum. Nam qui timet Deum, a sua perfidia commutatur, dum judicii pavo
Abbreviated transcription (Latin):
uersiculo tam magnus actus ille nar¬
ratus ẽ : ut quod inilla latitudine
cognoscitur expositum. in hac breui¬
tate probaretur esse collectum.
QM INTER MULTOS ERANT MECUM
Ioc est quod superius exauditam
dicit uocem suam : ut resur recti¬
onis beneficio. eius anima liberaretus
inpace. Etaquibus liberaretus. con¬
sequenter exponit: Ab his scilic&.
qui ad ꝓpinquant mihi De illis dic̃
qui laudibus fictis reddere uidebantur
obsequium : & corde fauebant nihil¬
ominus in imicis: A quibus merito
animam suam dicit esse liberatam
Erat enim grauissimum inimicitiȩ
genus. esse corde aduersarios: & litu
tasunt Humiliabit eos. scilic&
ad credendum. Vt qui persuꝑbiam
fidem declinauerant xpĩanam Per
humilitatem iterum. lumen ueritatis
agnoscant. Nam quod additum est
qui est antescła. uerbum significatur
co aeternum patri. Neex tempore
aliquo extitisse uideretur. quis ȩđa
creauit uniuers& Tempus enim tunc
coepit: quando mundus sumpsit initiũ

Expanded text:
versiculo tam magnus actus ille narversiculo tam magnus actus ille narratus est, ut quod in illa latitudine cognoscitur expositum, in hac brevitate probaretur esse collectum. quoniam inter multos erant mecum. Hoc est quod superius exauditam dicit vocem suam, ut resurrectionis beneficio ejus anima liberaretur in pace. Et a quibus liberaretur consequenter exponit: ab his scilicet qui appropinquant mihi. De illis dicit qui laudibus fictis reddere videbantur obsequium, et corde favebant nihilominus inimicis, a quibus merito animam suam dicit esse liberatam. Erat enim gravissimum inimicitiae genus esse corde adversarios, et lingta sunt. Humiliabit eos, scilicet ad credendum; ut qui per superbiam fidem declinaverant Christianam, per humilitatem iterum lumen veritatis agnoscant. Nam quod additum est, qui est ante saecula, Verbum significatur coaeternum Patri: ne ex tempore aliquo exstitisse videretur qui saecula creavit universa. Tempus enim tunc coepit, quando mundus sumpsit initium.
Abbreviated transcription (Latin):
non poterat segregari. Quod schema
dicitur. prosphonesis latinȩ excla¬
matio : quoties interalia quaelo qui¬
mur: Addm̃ subito uerba conuertimꝰ¬
NARRABO ET ADNUNTIAGO ET EXAU¬
DILT UOCEM MEAM¬
ba. magna nobis sacramenta denun¬
tiant. Uespere significat tempus
traditionis: quando eum iudas co¬
hortibus noscitur prodidisse quȩren¬
tibus. Mane : cum ad pontium pilatũ
perductus est audiendus. Meridie:
quiahora sexta ut euuangelista dicit.
Incruce suspensus est. Meridies quip
pe dicta est: quasi medius dies. His
consequentia uerba redduntur
N arrabo pertin& aduesperam: qui¬
a omnia locutum constat. quae iu¬
das nequissimus facere disponebat
Ad nuntiabo ad mane respond&
quando dicente pilato. Tues rexiudȩ¬
orum: Adnuntiauit. In hoc natus sũ
& cetera quae ibi dicuntur ad nõ
luncxit &iam & exaudi& uocem meã:¬
qđ ad meridiem ꝑtin&. quando incruce
dixit: consum matum est : & emisit
spm̃. Omirabreuitas: In hoc uno

Expanded text:
non poterat segregari. Quod schema non poterat segregari. Quod schema dicitur prosphonesis, Latine exclamatio: quoties inter alia quae loquimur, ad Deum subito verba convertimnarrabo et annuntiabo, et exaudiet vocem mba magna nobis Sacramenta denuntiant. Vespere significat tempus traditionis, quando eum Judas cohortibus noscitur prodidisse se quaerentibus. Mane, cum ad Pontium Pilatum productus est audiendus. Meridie, quia hora sexta, ut Evangelista dicit, in cruce suspensus est. Narrabo, ppe dictus est, quasi medius dies. His consequentia verba redduntur. Narrabo pertinet ad vesperam: quia omnia locutum constat, quae Judas nequissimus facere disponebat. Annuntiabo, ad mane respondet, quando dicente Pilato: Tu es rex Judaeorum ; Annuntiavit: In hoc natus sum, et caetera quae ibi dicuntur a Domino. Junxit etiam, et exaudiet vocem meam; ad meridiem pertinet, quando in cruce dixit: Consummatum est; et emisit spiritum . O mira brevitas! In hoc uno
Abbreviated transcription (Latin):
Ininfernum autem descendunt uiuen¬
tes. sicut paruitati nostrę̧ uidetur. qui
cogitationes suas pessimas expauescunt :
Et ad melioris insatutionis tramitem.
diuina gratia transferuntur. Sicenĩ
quasi in infernum uiuentes descendim̃:
quando malorum nostrorum recor¬
datione terremur Tali siquidem in¬
tellectu: prȩdictam euadimus quȩsti¬
onem. Iuste quoq illos petit conuerti:
qui insuo pectore. quasi inquodam
hospitio nequitiam susceperunt. Et
benedixit hospitio : ut ostender& ma¬
litiam nonesse naturalem. sed aduen¬
titia quadam hospitalitate susceptã
Quod autem dixit inmedio: designat
precordiaeorum Vtpernetiosissi¬
ma cogitatio monstraretur. quaȩ cor
hominis obtinebat. EGOAUTEM AD
alorum increpationibus ut de¬
cebat premissis. ad sua deside¬
ria uotaq: remeauit: Exforma serui.
uerba de promens. Clam auit enim
iugiter addm̃: quise diuina conuer¬
satione tractauit. Et consequens erat
illum exaudiri: qui. amaiestates ua

Expanded text:
In infernum autem descendunt vivenIn infernum autem descendunt viventes, sicut parvitat nostrae videtur, qui cogitationes suas pessimas expavescunt, et ad melioris institutionis tramitem divina gratia transferuntur. Sic enim quasi in infernum viventes descendimus, quando malorum nostrorum re cordatione terremur. Tali siquidem intellectu praedictam evadimus quaestionem. Juste quoque illos petit converti, qui in suo pectore quasi in quodam hospitio nequitiam susceperunt. Et bene dixit, hospitio; ut ostenderet malitiam non esse naturalem, sed adventitia quadam hospitalitate susceptam. Quod autem dixit, in medio, designat praecordia eorum; ut perniciosissima cogitatio monstraretur, quae cor hominis obtinebat. Vers. 16. Eg exaudivit me. Malorum increpationibus, ut decebat, praemissis, ad sua desideria votaque remeavit, ex forma servi verba depromens. Clamavit enim jugiter ad Deum, qui se divina conversatione tractavit; et consequens erat illum exaudiri, qui a majestate sua
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimitano. ubi inter eius uidebat᷑
esse discipulos : Utsimul uocatus in¬
ceder&. simul eius colleria sequeretur.
Consensus enim ꝑfidi hominis. ad con¬
uenticula processionum pertin&:
Non ad propositi firmissimam scĩtatẽ
Etut nobis absoluta uerborũ
possit stare contextio: isti & supe¬
riori uersui iungendum est cur me
PITIIS EORUM. INMEDIO EORUM
umdeiuda superius singulari ter¬
sit locutus : nunc persententiam
communis paenȩ. conuertitur adiudȩos.
Sed mouere potest. quaredixerit ue¬
niat mors suꝑeos. & subiunx̃. Et des¬
cendant in infernum uiuentes Quod
utiq fieri non potest. ut & moriatur
aliquis & uiuus descendat ad inferos.
Sedhoc magis spiritaliter accipi endũ
est: quiamoresuo emendationem ma¬
gis. quam consumptionem. uenire pos¬
tulat inimicis. Morsenim dicitur:
uitȩ finis. Et qui in meli orem partem
conuertitur: occasum prioris conuer¬
sationis merito reperisse iudicatur.

Expanded text:
rosolymitano, ubi inter ejus videbatur rosolymitano, ubi inter ejus videbatur esse discipulos; ut simul vocatus incederet, simul ejus collegia sequeretur. Consensus enim perfidi hominis ad conventicula processionum pertinet, non ad propositi firmissimam sanctitatem. Et ut nobis absoluta verborum possit stare contextio, isti et superiori versui jungendum est, cur me pitiis eorum, in medio ipsorum. Cum de Juda superius singularitersit locutus, nunc per sententiam communis poenae convertitur ad Judaeos. Sed movere potest quare dixerit: Veniat mors super cendant in infernum viventes, quod utique fieri non potest, ut et moriatur aliquis, et vivus descendat ad inferos. Sed hoc magis spiritualiter accipiendum est; quia more suo emendationem magis quam consumptionem venire postulat inimicis. Mors enim dicitur vitae finis; et qui in meliorem partem convertitur, occasum prioris conversationis merito reperisse judicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui futunis hostis. & crudelissimus tra¬
ditor peromnia noscebatur. Un ani¬
mis adillud ꝑtin&. quia inter a posto¬
los fuit Dux qm̃ aduicos & castella
praemissus est. ut praedicatione uerbi
rudes animos imbuiss&. Ducem uero
bene dicimus: It ineris praccursorem
Notus autem ad illud pertin& : quod
eius proditio fuisse non probatur abs¬
condita: quando xp̃s dñs traditorem
reputantur eximia : : Quod sche¬
madicitur. emfasis: Nam quaeuis ma¬
lignitas. ciborum semꝑ commestione
mitescit. Nec sol& esse saeuus : qui
dulcis mensȩ. gratificatione delinit᷑:
Congrue siquidem corporales cibos
stulto homini cognoscimus imputatos:
quos ille tantum dulces poterat aestima¬
re. Namsi dogmaticoscibos. quos
ante ꝑceperat retinere uoluiss&: ad
tantum sacrilegium non ueniss&
Dequibus cibis fidelibus dictum est:
gustate &uidete qm̃ suauis est dñs
Sequitur. Indomodĩ ambulauimus
cum consensu Id est intemplo hie¬

Expanded text:
qui futurus hostis, et crudelissimus traqui futurus hostis, et crudelissimus traditor per omnia noscebatur. Unanimis ad illud pertinet, quia inter apostolos fuit; dux, quoniam ad vicos et castella praemissus est, ut praedicatione verbi rudes animos imbuisset. Ducem vero bene dicimus itineris praecursorem. Notus autem ad illud pertinet, quod ejus proditio fuisse non probatur abscondita, quando Christus Dominus traditorem reputantur eximia. Quod schema dicitur emphasis. Nam quaevis malignitas ciborum semper comestione mitescit; nec solet esse saevus, qui dulcis mensae gratificatione delinitur. Congrue siquidem corporales cibos stulto homini cognoscimus imputatos, quos ille tantum dulces poterat aestimare. Nam si dogmaticos cibos, quos ante perceperat, retinere voluisset, ad tantum sacrilegium non veniret: de quibus cibis fidelibus dictum est: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Sequitur, in domo Dei ambulavimus cum consensu, id est in templo Je
Abbreviated transcription (Latin):
quam humili uerbo usus est. ut dicer&
subportassem : quod consuetudo hu¬
manis calciamentis. nomen in posuit
Non est ergo insolitũ. utille dicer& sub¬
portassem Qui se&iam scarabeis. &
uermibus comparauit Quaefigura
sicut saepe mem oratum est: dicitur
Metriasmos. id est medio critas. Se¬
quitur. Et sus qui oderat me super
me magna locutus fuiss&. absconde¬
remme utiq abeo. Hincquoq mi¬
rabile patientiȩ monstratur exemplũ
ut inimicis magna. Id est superba lo¬
quentibus. Non in contentiones erum¬
per& aut aliqua alter catione resis¬
ter&. sed locum uerbis dar& insanis:
Et ne adhuc scam̃ mentem maliuolorũ
sermosequeretur: sed ix̃ abscondere:
ut procacitas necessario desiner&:
cum aduersarium non uider &¬
TUUERO HOMO UN ANIMIS DUX
MEUS. ETNOTUS MEUS
Iic & sequens uersus: increpatiue
quidem legendisunt: sed conside¬
remus subqua patientia: adhuc un¬
animis. adhucdux adhuc notus dicit᷑:

Expanded text:
quam humili verbo usus est, ut diceret, quam humili verbo usus est, ut diceret, supportassem; quod consuetudo humanis calceamentis nomen imposuit. Non est ergo insolitum, ut ille diceret, supportassem, qui se etiam scarabaeis et vermibus comparavit. Quae figura, sicut saepe memoratum est, dicitur metriasmos, id est mediocritas. Sequitur, et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo. Hinc quoque mirabilis patientiae monstratur exemplum; ut inimicis magna, id est superba loquentibus non in contentiones erumperet, aut aliqua altercatione resisteret, sed locum verbis daret insanis. Et ne adhuc sanctam mentem malevolorum sermo sequeretur, se dixit abscondere; ut procacitas necessario desineret, cum adversarium non viderTu vero homo unanimis: dux meus, et notus meus. Hic et sequens versus increpative quidem legendi sunt. Sed consideremus sub qua patientia: adhuc unanimis, adhuc dux, adhuc notus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
De usura enim dictum est. qui pecuni am
suam nondedit adusuram: Dedolo aut̃
& labiatua neloquantur dolum: Haec
non occultȩ gessit : sed quodam modo libe¬
ra iniquitate commisit. Omne enim
malum. ex secrabilius redditur: quando
publica praesumtione tractatur
Memento autem illius schematis: quod
a parte significat totum: Multi enim
illic inuentisunt: quisacras prȩdicati¬
ones deuotis mentibus acceperunt.
QA SI INEMICUS MEUS MALE DIXIS¬
SET MIHI. SUBPORTASSEM UITA
ET SIIS QUI ODERATME SUPERME
MAGNA LOCUTUS EUISSET. ABSCON¬
DISSEMME UTIQ ABEO¬
INISTO UERSU ET OUOSUS ALIIS
qui secuntur. iudas ꝑfidus ex probra¬
tur : Quia caueri potuit. sipublicus
fuiss& inimicus. Nam quomodo eũ
haber & suspectum. qui ui debatur esse¬
cus meus maledixiss& mihi. sub portas¬
sem utiq Quia reuera ueniss& aduer¬
sus. adiurgia iaculanda. Et deb&
patienter accipi: quod inopinatum
non proba: tur assũmi: Et intellege

Expanded text:
De usura enim dictum est: Qui pecuniam De usura enim dictum est: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . De dolo autem: Et labia tua, ne loquantur dolum . Haec non occulte gessit, sed quodammodo libera iniquitate commisit. Omne enim malum exsecrabilius redditur, quando publica praesumptione tractatur. Memento autem illius schematis quod a parte significat totum. Multi enim illic inventi sunt qui sacras praedicationes devotis mentibus acceperunt. si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique, et si is qui oderat me super me magna locutus fuisset, abscondissem me utiqIn isto versu et duobus aliis qui sequuntur, Judas perfidus exprobratur, quia caveri potuisset, si publicus fuisset inimicus. Nam quomodo eum haberet suspectum, qui vicus meus maledixisset mihi, supportassem utique: quia revera venisset adversus ad jurgia jaculanda; et debet patienter accipi quod inopinatum non probatur assumi. Et intellige
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat : quos iniquos fore in sacri¬
legis congregationibus praes ciebat.
Et merito solitudines expetut: qnm̃
ini quitatem inciuitate eorum esse
DEPLATEISEIUS USURA ETDO LUS
In duobus istis uersibus hierus alem
pristinȩ : triplicimodo mores pessimi
rationabiliter accusantur. Dicit enim
dabit eam supermuros eius iniquitas:
in altum potuit crescere. multo magis
ibidem militia seproterua. distender&
Sequitur Eclabor in mediocius & iniustita
Prius muros dixit. ut cunctos habita¬
tores includer& : Nuncdicit. &mediũ
ciuitatis. designans nobilissimos. & pri¬
mates: qui honorabiles seuideri uolunt
semper in medio constituti Hos nolex
nonratio: sed labor & iniustitia
possidebat. Labor respicit. ad exer¬
cendas oppressiones. iniustitia pertin&
ad nefanda iudicia Subiungit tertiũ
modum : & non defecit deplateis eius.
usura & dolus. Intendamus: quod non
dixit occulte. sed in plateis talia fuisse
commissa quaelex superna dam nauit

Expanded text:
postulabat, quos iniquos fore in sacripostulabat, quos iniquos fore in sacrilegis congregationibus praesciebat. Et merito solitudines expetiit, quoniam iniquitatem in civitate eorum esse de plateis ejus usura et dolus. In duobus istis versibus Jerusalem pristinae, triplici modo mores pessimi rationabiliter accusantur. Dicit enim: dabit eam super muros ejus iniquitas; in altum potuit crescere, multo magisibidem malitia se proterva distenderet. Sequitur: Et labor in medio ejus, et injustitia. Prius muros dixit, ut cunctos habitatores includeret; nunc dicit, et medium civitatis, designans nobilissimos et primates, qui honorabili sede videri volunt semper in medio constituti. Hos non lex, non ratio, sed labor et injustitia possidebat. Labor respicit ad exercendas oppressiones, injustitia pertinet ad nefanda judicia. Subjungit tertium modum: Et non defecit de plateis ejus usura, et dolus. Intendamus quod non dixit, occulte, sed in plateis talia fuisse commissa, quae lex superna damnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pusillum enim apugillo dictum est.
parum aliquid atq breuissimũ: quan¬
tum unius manus capacitas. constric¬
ta possit includere Tempestatem
uero dicit. procellas seditionum.
quas iudai praecipites. similes fluc
prȩcatur. ut diuisione linguarũ
malitiȩ suȩ non impler& effectum:
Sicut inturrulla factum est. quam
metu recentis diluuii. in altum homi¬
nes extendere temptauerunt ubi
primo linguarum facta est confusa diui¬
sio: Anteenim mundus. hebraeis tantũ
sicut putamus sermonibus utebatur.
Sedspecialiter mente condendum est:
Quia iratus linguas diuisit. propitius
autem insuis apostolis adunauit
Ibi nesuperflua uota complerent :
hic ut uniuersae gentes. perpropriam
linguam praedicationem ueritatis
agnoscerent. Praecipita dixit. ne
muniant cogitationes suas machina¬
tione ꝑuersa: Diuide. neinpernetio¬
sam. confluant unitatem Sequitur
Qm̃ uidi iniqui tatem. & contradictio¬
nem inciuitate. Digne illos diuidi

Expanded text:
Pusillum enim a pugillo dictum est, Pusillum enim a pugillo dictum est, parvum aliquid atque brevissimum, quantum unius manus capacitas constricta possit includere. Tempestatem vero dicit procellas seditionum, quas Judaei praecipites, similes fluctprecatur, ut divisione linguarum malitiae suae non impleret effectum: sicut in turri illa factum est quam metu recentis diluvii in altum homines extendere tentaverunt, ubi primo linguarum facta est confusa divisio . Ante enim mundus Hebraeis tantum, sicut putamus, sermonibus utebatur. Sed specialiter mente condendum est, quia iratus linguas divisit, propitius autem in suis apostolis adunavit: ibi ne superflua vota complerent, hic ut universae gentes per propriam linguam praedicationem veritatis agnoscerent. Praecipita dixit, ne muniant cogitationes suas machinatione perversa. Divide, ne in perniciosam confluant unitatem. Sequitur, quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate. Digne illos dividi
Abbreviated transcription (Latin):
mimur. insecreto conscientię qui esce¬
re debeamus: Siue illud potest
intellegi : qm̃ aiuda eis perfidis rece¬
dens: in solitudine gentium mansit ꝑ
Solitudinem uero gentes appellari :¬
propheta testatur dicens: Lȩtare
desertum sitiens & exult& desertum.
& floreat tam quam lilium & flore¬
ant. & exultent deserta iordanis :¬
TEMEIS TATEI
enit ad secundam partem: Inter¬
cedente enim diapsalmate : muta¬
uit & causam Dixerat quippe re¬
qui euisse se insolitudine: Nuncautẽ
pronuntiat patrisse expectare prae¬
sidium. qui eum poterat acorporea
securum factum solitudine putauit :
qui adhuc prȩsidia paterna sustinu¬
it: prebens nobis saluberrime insti¬
tutionis exemplum. ut non in adiuto¬
rio cuius quam alterius. sed in ipsius
tantum liberatione praesum amus:
Etquia dixerat se superius ꝑturbatũ:
ideo nunc modici animi sefuisse testa¬
tur. Haecenim & hissimilia: ad
humanitatissunt referenda naturã

Expanded text:
mimur, in secreto conscientiae quiescemimur, in secreto conscientiae quiescere debeamus. Sive illud potest intelligi: quoniam a Judaeis perfidis recedens, in solitudine gentium mansit. Solitudinem vero gentes appellari propheta testatur dicens: Laetare, desertum sitiens, et exsultet desertum, et floreat tanquam lilium, et floreant et exsultent deserta Jordanis tempestate. Venit ad secundam partem. Intercedente enim diapsalmate mutavit et causam. Dixerat quippe requievisse se in solitudine: nunc autem pronuntiat Patris se exspectare praesidium, qui eum poterat a corporea securum factum solitudine putavit, qui adhuc praesidia paterna sustinuit; praebens nobis saluberrimae institutionis exemplum, ut non in adjutorio cujusquam alterius, sed in ipsius tantum liberatione praesumamus. Et quia dixerat se superius perturbatum, ideo nunc modici animi se fuisse testatur. Haec enim et his similia ad humanitatis sunt referenda naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus cȩlerius uolant sibi dari
postulat : sed columbȩ: Columba
enim dicta est. quasi cellȩ alumna:
quae uitam sinealterius grauamine
ꝑͥagit Auis in nocens mansueta
quae innullum animalfellita uolun¬
tate consurgit: nec aescis sordidis.
ullatenus ad quiescit : Merito ergo
Etuolabo & requi escam: Uolabo:
idest celerrima. me uelocitate trans¬
ponã : Significat enim quando mo¬
lestias iudeorũ uitauit: ut ab eorũ
quando crebris miraculis seditio¬
nes sibi concitauit. omnimodis per¬
fidorum : Ait enim marcus: Et dilu¬
culo ualde surgens. abiit indesertũ
locum : ibiq orabat : Et paulopost
sequitur : Ita ut iam non poss& ma¬
nifeste inciuitatem introire : sed foris
in desertis locisesse : Clongauit
enim apersequentib ut occasionem
iracundiae. Insanis mentibus abro¬
gar&: Mansit insolitudine : ut in¬
peruarbati secreti puritate frueret᷑ :
Tali facto nos commonens: ut quan¬
do iniquitatis alicuius fasce depri¬

Expanded text:
omnibus celerius volant, sibi dari omnibus celerius volant, sibi dari postulat, sed columbae. Columba enim dicta est quasi cellae alumna, quae vitam sine alterius gravamine peragit. Avis innocens, mansueta, quae in nullum animal fellita voluntate consurgit, nec escis sordidis ullatenus acquiescit. Merito ergo Et volabo, et requiescam. Volabo, id est celerrima me velocitate transponam. Significat enim quando molestias Judaeorum vitavit, ut ab eorum quando crebris miraculis seditiones sibi concitavit omnimodis perfidorum. Ait enim Marcus: Et diluculo valde surgens, egressus abiit in desertum locum, ibique orabat ; et paulo post sequitur, ita ut jam non posset manifeste in civitatem introire, sed foris in desertis locis esset. Elongavit enim a persequentibus, ut occasionem iracundiae insanis mentibus abrogaret; mansit in solitudine, ut imperturbati secreti puritate frueretur: tali facto nos commonens, ut quando iniquitatis alicujus fasce depri
Abbreviated transcription (Latin):
TIMOR ET IREMOR UENERUNT
SUPIRME ET CONT IXERUNT ME
TENE BRE
xitus nostri morem: certissima
propriȩ tate describit: Mortem
enĩ prius timemus. deinde contre¬
miscimus: Quia seperatio ista corpo¬
ris anima qu esine contur batione
maxima non potest euenire : Sequitur:
& contexerunt me tenebrȩ : Uicinia
mortis tenebrarũ praemittebat aspec¬
tum: quia frequenter illa conspicim
animo. dequibus nos uentura sol&
conturbare formido: ET DIXI. QUIS
DABIT MIHI PENNAS SICUT COLUM¬
BAE ET UO LABO ETRE QUIES CAM
Post conturbationes mortiferas.
&uerissime humanitatis indigen¬
tiam : necesse fuit liberationem expe¬
tere. quam sibi nouerat conferendam:
Ait enim: Quis dabit mihi. scilic&
nisi tupater. Qui humanam naturã
usq caelorum regna perducens.
ad tuam dexteram collocabis ͦ Pennȩ
apendendo dictȩ sunt: quaecorpus
auium in auras aetherias sublimi
leuitate suspendunt : Sed inspice.
quod pennas non aquilȩ. non accĩ¬
pitris. non hrrũndinis. quaehis

Expanded text:
Timor et tremor venerunt super me: et contexerunt me tenebrae. Exitus nostri morem certissima proprietate describit. Mortem enim prius timemus, deinde contremiscimus; quia separatio ista corporis animaeque sine conturbatione maxima non potest evenire. Sequitur, et contexerunt me tenebrae. Vicinia mortis tenebrarum praemittebat aspectum, quia frequenter illa conspicimus animo, de quibus nos ventura solet conturbare formido. Vers. 6. Et dixi: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Post conturbationes mortiferas, et verissimae humanitatis indigentiam, necesse fuit liberationem expetere, quam sibi noverat conferendam. Ait enim: Quis dabit mihi, scilicet nisi tu, Pater, qui humanam naturam usque ad coelorum regna perducens, ad tuam dexteram collocabis? Pennae a pendendo dictae sunt, quae corpus avium in auras aethereas sublimi levitate suspendunt. Sed inspice quod pennas non aquilae, non accipitris, non hirundinis, quae his
Abbreviated transcription (Latin):
uaticinia prophetarũ. huius tituli.
emendaretur inscriptio: nolens suum
regem dici. quem in sanis mentibus res¬
puebat. Quaeuoluntas. eos longe
fecit ascis : quando fideles xpm̃ suum
regem dici totamentis intentione
festinant: Cum tenuerunt eum allo¬
phili ing& h. hoc est quod regum
textus en arrat: quia dauid asaulis
insecutione perterritus: Inciuitate
geth apud allo philos. secredidit
occulendũ Sed quia diximus hȩc
oma misticis similitudinibus expo¬
nenda gech significattorcular
id est pressuram quam omnis patit᷑
xpĩanus Sed tunc fructum reddit
uberrimum : cum tribulationum fu¬
erit fasce depressus. Etideo intali
super scriptione loqui. rationabili¬
ter aptatur eccła: quae allo philorũ.
Idest alieni genarum. persecutionib
ingrauata: tam quam nectareos li¬
quores merita scõrum copiosa uber¬
tate profundit. BIUISIOESALMI

Expanded text:
vaticinia prophetarum hujus tituli vaticinia prophetarum hujus tituli emendaretur inscriptio: nolens suum Regem dici, quem insanis mentibus respuebat. Quae voluntas eos longe fecit a sanctis, quando fideles Christum suum Regem dici tota mentis intentione festinant. Cum tenuerunt eum allophyli in Geth; hoc est quod Regum textus enarrat : quia David Saulis insecutione perterritus, in civitate Geth apud allophylos se credidit occulendum. Sed quia diximus haec omnia mysticis similitudinibus exponenda, Geth significat torcular, id est pressuram, quam omnis patitur Christianus. Sed tunc fructum reddit uberrimum, cum tribulationum fuerit fasce depressus. Et ideo in tali superscriptione loqui rationabiliter aptatur Ecclesia, quae allophylorum, id est alienigenarum persecutionibus ingravata, tanquam nectareos liquores merita sanctorum copiosa libertate profundit. Divisio psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
omnes sepulti. omnessunt &iam suscita¬
ti. Praesta pussimeds̃. utqui in assump¬
ta carne ꝓnobis dignatus es pati: regni
tui nobis consortia largiaris. Memo¬
ria quoq tenendum est. quod hic psal¬
mus tertius est eorum: qui de passio¬
ne & resurrectione dnĩ. latius sunt
locuTI EXPLICIT PSALMUS
INEINEM PROEOPULO QUIASC̃S
LONGE FACTUS EST DAUIT INTITULI
IN SCRIETIONE. CUMTENUERUNIT IŨ
ALLO EHILI IN GETH
itulus hic duplicia contin& sa¬
cramenta. Una pars est euange¬
lii. usq ad illud quodait. Intituli
inscriptione. alia ueteris testamenti.
usq ad terminum tituli Primo dicit
infinem. quodxpm̃ significare frequen¬
ter expositum est Deinde propopulo
qui ascĩs lon gefactus. ẽ. dauid intitu¬
li inscriptione Tituli inscriptionẽ
diximus in passionednĩ Ideo non fu¬
isse deletam: qui a longe ante fuerat
prophetatum: necorrum pas tituli
inscriptionem. Sed pontio pilato.
iudaicus populus imminebat. ut contra

Expanded text:
omnes sepulti, omnes sunt etiam suscitaomnes sepulti, omnes sunt etiam suscitati. Praesta, piissime Deus, ut qui in assumpta carne pro nobis dignatus es pati, regni tui consortia nobis largiaris. Memoria quoque tenendum est quod hic psalmus tertius est eorum qui de passione et resurrectione Domini latius sunt locuti. EXPOSITIO IN PSALMUM inem, pro populo, qui a sanctis longe factus est, David in tituli inscriptione, quando tenuerunt eum allophyli in Geth. Titulus hic duplicia continet sacramenta. Una pars est Evangelii usque ad illud quod ait, in tituli inscriptione; alia Veteris Testamenti usque ad ferminum tituli. Primo dicit In finem, quod Christum significare frequenter expositum est. Deinde pro populo, qui a sanctis longe factus est, David in tituli inscriptione. Tituli inscriptionem diximus in Passione Domini ideo non fuisse deletam, quia longe ante fuerat prophetatum: Ne corrumpas tituli inscriptionem. Sed Pontio Pilato Judaicus populus imminebat, ut contra
Abbreviated transcription (Latin):
quod redemit genus humanum. Oho¬
lo caustum quod nobis praestitit aeter¬
nas flam mas euadere. Interitus. qui
tulit exitium : finis. quidedit bonum
sine fine mansurum Nam cumpro.¬
uenit: in nocenti mortis aculeus: factũ
est utiure perder&. quos tenebat ob¬
noxios. Deglut tiuit enim infernus
more piscium exitium suum: & quise
capere prȩdam credidit. praedatorẽ
suum. potius deceptus excepit. Vnd
papaleo. sedissuȩ compar: pulchre
locutus est dicens. Quamuis multorũ
martyrum in conspectudĩ pretiosa
mors fuerit. nullius tamen infontis
occisio. fuit redemptio peccatorum
Acceperunt enimiusti. non dederunt
coronas: Etde fortitudine fidelium.
exem pla nata sunt patientiae non do¬
na iustitię. Singula res quippe insin¬
gulis. mortes fuerunt: n ec alterius
quisquam debitum. suofine persoluit
Interfilios autem hominũ. unus solus
extitit xp̃s. quiuere erat agnus immacu¬
latus : In quo om̃s crucifixi. om̃s mortui.

Expanded text:
quod redemit genus humanum! O hoquod redemit genus humanum! O holocaustum, quod nobis praestitit aeternas flammas evadere! Interitus, qui tulit exitium; finis, qui dedit bonum sine fine mansurum. Nam cum provenit in innocentem mortis aculeus, factum est ut jure perderet quos tenebat obnoxios. Deglutivit enim infernus more piscium exitium suum; et qui se capere praedam credidit, praedatorem suum potius deceptus excepit. Unde papa Leo sedis suae compar, pulchre locutus est dicens : Quamvis multorum martyrum in conspectu Domini pretiosa mors fuerit, nullius tamen insontis occisio fuit redemptio peccatorum. Acceperunt enim justi, non dederunt coronas; et de fortitudine fidelium exempla nata sunt patientiae, non dona justitiae. Singulares quippe in singulis mortes fuerunt, nec alterius quisquam debitum suo fine persolvit. Inter filios autem hominum unus solus exstitit Christus, qui vere erat Agnus immaculatus, in quo omnes crucifixi, omnes mortui,
Abbreviated transcription (Latin):
finis. In se sperasse non dubium est
Dnm̃ autem saluatorem. cuius haec
uerba sunt ex formaserui. inpatrem
sperasse manifestum est. Passionis
psalmum. solito more concludens
Sedicit sperasse in dnm̃: ut significa¬
r& corda fidelium. inspednĩ semper
esse defixa Frequenter enim caput
loquitur : quod membris aptare debe¬
amus: Quapropter &huius hrmni
modum. sicut intricesimo .iiii. psalmo
iam dictum est: debemus exquirere
persona prolatus. ẽ.: deinde inchoauit
ab oratione. Tertio passionis domini¬
cȩ gesta memorauit. Quarto uerbis
eu angelicis. as sona ueritate consensit.
Quinto. inspe fidelium magna finitus est:
ut dubium nonsit. & presentem psalmũ
prac scriptis regulis conuenisse
udiuimus uiuificatorem creatu¬
rarum. animam suam posuisse
pro salute mortalium: Audiuimus
in passibilemdm̃. Carne suscepisse pro
peccatoribus passionem. Audiuimus
patri coaeternum. mortis subisse sup¬
plicium: O inaesti mabilȩ praetium.

Expanded text:
finis, in se sperasse non dubium est. finis, in se sperasse non dubium est. Dominum autem Salvatorem, cujus haec verba sunt, ex forma servi in Patrem sperasse manifestum est: Passionis psalmum solito more concludens, se dicit sperasse in Dominum, ut significaret corda fidelium in spe Domini semper esse defixa. Frequenter enim caput loquitur, quod membris aptare debeamus. Quapropter et hujus hymni modum, sicut in trigesimo quarto psalmo jam dictum est, debemus exquirere  est. Deinde, inchoavit ab oratione. Tertio dominicae passionis gesta memoravit. Quarto, verbis evangelicis assona veritate consensit. Quinto, in spe fidelium magna finitus est; ut dubium non sit praesentem psalmum praescriptis regulis convenisse. Audivimus vivificatorem creaturarum animam suam posuisse pro salute mortalium. Audivimus impassibilem Deum carne suscepisse pro peccatoribus passionem. Audivimus Patri coaeternum mortis subiisse supplicium. O inaestimabile pretium,