comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sime a dulcis: si amara non mea Sinon mea. utiq aliena : Tenuerunt eum
ergo allophili ingeth. : Estquidem fratres quia inuenimus dauid ipsum fi¬
lium iesse. regemisrł peregrinatum eẽ apud allo philos Cumquereretur
a saule : et fuit inista ciuitate. Etapud regem ciuitatis huius : sed ibi reten¬
illius dauid: non solum tenuerunt : sed ettenent adhucallophili ingeth:
Ceth diximus quod ciuitassit .: Interrogata autem interp̃tatio huius nomi¬
nis indicat torcular. Xp̃s secundum quod caput est saluator corporis
illenatus exuirgine. crucifixus. quilam nobis exemplum resurrectionis
nraẽ in resurrectione suae carnis ostendit: Quisedet ad dexteram patris
et pronobis interpellat. Estethic sed incorporesuo quod est eclesia
corpus coniunctumẽ capiti suo: Caput procorpore clamat : Saule saule
quidme persequeris : Et corpus incapite suo est. secundum apostolum

Expanded text:
si mea, dulcis; si amara, non mea; si non mea, utique aliena. Tenuerunt ergo si mea, dulcis; si amara, non mea; si non mea, utique aliena. Tenuerunt ergo eum Allophyli in Geth. Invenimus quidem, fratres, David ipsum filium Jesse, regem Israel, peregrinatum esse apud Allophylos, cum quaereretur a Saüle ; et fuit in ista civitate et apud regem civitatis hujus: sed ibi retenillius David, non solum tenuerunt, sed et tenent adhuc Allophyli in Geth. Geth diximus quod civitas sit. Interrogata autem interpretatio hujus nominis, indicat Torcular. Christus secundum quod caput Salvator corporis, ille natus ex virgine crucifixus, qui jam nobis exemplum resurrectionis nostrae in resurrectione suae carnis ostendit, qui sedet ad dexteram Patris, et pro nobis interpellat, est et hic, sed in corpore suo quod est Ecclesia. Corpus conjunctum est capiti suo, caput pro corpore clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Et corpus in capite suo est secundum Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
temptationibus. et tribulationibus erudiri inisto sa
tribulari non possumus nisi abeis. qui longe fiunt a scĩs .: Longinquita¬
tem istam fratres intellegite cordis esse. non corporis: Fitenim plerũq
ut qui corpore longe peregrinatur ate coniunctus sit tibi . quia hoc am at
quodtu ⁊ Et fit plerumq ut stans iuxtate. Ex eo quia diligitmundum cũ¬
tudiligas dm̃. longe sitate .: Quidergo sibi uult quod adipsumtitulum ad¬
huc pertinet quia tenuerunteum allophili ingeth:: Geth ciuitas quaedã
erat allophilorum. Id est alienigenarum: Vtiq populi longeascĩs Ex eo
enim qui alienigenae  nonutiq propinquant scĩs. sed longe sunt ascis
Omnes qui recusant xpm̃ regem alienigene fiunt  quarealienigenae fi¬
unt : quia et illa uitis quamuis ab illo plantata amara facta: Quidaudiuit :
quare conuersaes in amaritudinẽ uitis alien&: Nondictumẽ uitis mea: quia

Expanded text:
tentationibus et tribulationibus erudiri in isto satentationibus et tribulationibus erudiri in isto saeculo; sed tribulari non possumus, nisi ab eis qui longe fiunt a sanctis. Longinquitatem istam, fratres, intelligite cordis esse, non corporis. Fit enim plerumque ut qui corpore longe peregrinatur a te, conjunctus sit tibi, quia hoc amat quod tu: et fit plerumque ut stans tu diligas Deum, longe sit a te. 3. Quid ergo sibi vult, quod ad ipsum titulum adhuc pertinet, quia tenuerunt eum Allophyli in Geth? Geth civitas quaedam erat Allophylorum, id est alienigenarum, utique populi longe a sanctis. Ex eo enim quod alienigenae, non utique appropinquant sanctis, sed longe sunt a sanctis. Omnes qui recusant Christum regem alienigenae fiunt. Quare alienigenae fiunt? Quia et illa vitis quamvis ab illo plantata, amara facta quid audivit? Quare conversa es in amaritudinem, vitis aliena Non dictum est, Vitis mea: quia
Abbreviated transcription (Latin):
quos non pateremur nisi nobis expediret.: Omnis enimtemptatio proba¬
tio ẽ . Et omnis probatio affectus. habet fructum suum.. Quia homo ple¬
rumq etiam sibi ipsi ignotusẽ quid fertat. quidue nonferat. ignorat.
Et aliquando praesumit seferre quod non potest. Et aliquando disperat
seposse ferre quod potest.⁊ accedit temptatio. quasi interrogatio.
Et inuenitur homo aseipso quia latebat et seipsum sedartificem non late¬
bat. Proinde petrus p̾sumsit nescio quid quod in illo nondum erat
usq ad mortem secum dnõihũ xp̃o esse perseueraturum, Uires suas pe¬
trus ignorabat. sed dñs nouerat . Respondit minus idoneum qui fabri¬
cabat. qui etiam fabricato a seuires idoneas daturus erat : Quinondum
dederat sciebat. Illequinecdum acceperat nesciebat. Accessit temptatio.
negauit. fleuit. accepit.: Cumergo nesciamus quid petamus tam quã
non habentes. Et unde gratias agamus tamquam accipientes. Opus ẽ

Expanded text:
quos non pateremur, nisi nobis expediret. Omnis enim tentatio probaquos non pateremur, nisi nobis expediret. Omnis enim tentatio probatio est, et omnis probationis effectus habet fructum suum. Quia homo plerumque etiam sibi ipsi ignotus est: quid ferat, quidve non ferat, ignorat; et aliquando praesumit se ferre quod non potest, et aliquando desperat se posse ferre quod potest: accedit tentatio quasi interrogatio, et invenitur homo a seipso; quia latebat et seipsum, sed artificem non latebat. Proinde Petrus praesumpsit nescio quid quod in illo nondum erat, usque ad mortem se cum Domino Jesu Christo esse perseveraturum: vires suas Petrus ignorabat, sed Dominus noverat. Respondit minus idoneum qui fabricaverat, qui etiam fabricato a se vires idoneas daturus erat, quid nondum dederat, sciebat; ille qui nondum acceperat, nesciebat: accessit tentatio; negavit, flevit, accepit . Cum ergo nesciamus quid petamus tanquam non habentes, et unde gratias agamus tanquam accipientes, opus est
Abbreviated transcription (Latin):
noscunt et habere concupiscunt.: Longefiant ascĩs qui contradicentes
titulo. respuerunt regem dm̃. etelegerunt regem hominem:¬
Omnis ergo populus humano regno delectatus. respu
piditatibus suis: Omnis ergo populus talis longe est ascĩs : Nolite
itaq fratres in solis luda eis haec aduertere: Data sunt quidemillis
quasi primitiua exempla utin illo populo eluceret quod omnis homo
caueret: A perte illi regem xpm̃ recusauerunt. Etregem caesarem
eligerunt. Est quidam et caesar rex homo hominibus adhumana.
sed alius ẽ rex addiuina. Alius rex aduitam tem poralem. alius adae¬
go illi quidixerunt sehabere caesarem regem peccauerunt: sed quia regẽ
xpm̃ habere noluerunt.: Et modo multi xpm̃ regem in caelo sedentem. &
ubiq. regnantem habere nolunt. et ipsi sunt quitribulantnos: Contratales
iste psalmus confirmatnos  Necesseẽ enim uttales patiamur usq infinem.

Expanded text:
noscunt et habere concupiscunt: longe fiant a sanctis qui contradicentes noscunt et habere concupiscunt: longe fiant a sanctis qui contradicentes titulo respuerunt regem Deum, et elegerunt regem hominemOmnis ergo populus humano regno delectatus, respuepiditatibus suis, omnis ergo populus talis longe est a sanctis. Nolite itaque, fratres, in solis Judaeis hoc advertere. Data sunt quidem in illis quasi primitiva exempla, ut in illo populo eluceret quod omnis homo caveret. Aperte illi regem Christum recusaverunt, et regem Caesarem elegerunt. Est quidem et Caesar rex homo hominibus ad humana, sed alius rex est ad divina; alius rex ad vitam temporalem, alius ad aego illi quia dixerunt se habere Caesarem regem, peccaverunt; sed quia regem Christum habere noluerunt. Et modo multi Christum regem in coelo sedentem et ubique regnantem habere nolunt: et ipsi sunt qui tribulant nos. Contra tales iste psalmus confirmat nos. Necesse est enim ut tales patiamur usque in finem:
Abbreviated transcription (Latin):
istum . ⁊ Scriptus ẽ enim quidamtitulus indominica passione. quan do
dñs crucifixus ẽ .: Erat ibititulus scriptus. hebraicae. grece. et latine.
rex iuda eorum, Tribus linguis. tam quam tribus testibus titulus
ad probatus: quia inore duorum ueltrium testium stabit omne uer¬
bum. : Istum titulum cumlegissent iudaei indignatisunt setdixer̃
ad pilatum. : Noli scribere rex iudaeorum. sed quia ipsedixit seregẽ
esse iudaeorum.: Ipsum dixisse scribe dixerunt. non hoc esse quod
dixit: Sed quiauerumẽ in alio psalmo intituli inscriptionem necor¬
rumpas ꝓ respondit pilatus. quodscripsi scripsi.: Scripsit tam quã
dicens. non corrum po ueritatem: et siuos diligitis falsitatem.: q uia
ergo in maledicto isto indignati sunt iudaei dicentes. Nos non habe¬
mus regem nisi solum caesarem:
Detitulo offensionis longe factis̃
ascis  Propinquent scĩs etad glutinentur scõ qui regem xpm ag¬

Expanded text:
istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando Dominus crucifixus est: erat ibi titulus inscriptus, hebraice, graece, et latine, Rex Judaeorum; tribus linguis tanquam tribus testibus titulus approbatus, quia in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Istum titulum cum legissent Judaei, indignati sunt, et dixerunt ad Pilatum: Noli scribere, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Ipsum dixisse scribe, dixerunt; non hoc esse quod dixit. Sed quia verum est in alio psalmo, In tituli inscriptionem ne corrumpas , respondit Pilatus, Quod scripsi, scripsi: tanquam dicens, Non corrumpo veritatem, etsi vos diligitis falsitatem. Quia ergo in maledicto isto indignati sunt Judaei, dicentes, Nos non habemus regem nisi solum Caesarem , de tituli offensione longe facti sunt a sanctis. Propinquent sanctis, et agglutinentur sancto qui regem Christum ag
Abbreviated transcription (Latin):
lum qui
longe factus ẽ a scĩs. Intituli inscriptionem: pertinet
hocenim adipsum dauid. quem iam nostis intellegere spiritalit̃ ⁊
Neq enim commendatur nobis nisi ille dequodictum ẽ. finis le¬
gis xp̃sẽ adiustitiam omni credenti: Ergo infinem cum audis.
in xp̃m intende. neinuia remanendo. non peruenias adfinem.⁊
Quic quidemimẽ ubi infra steteris. antequam adxpm̃ peruenias.
Nihiltibi aliud sermo diuinus dicit. nisi accede: Nondum ẽ locus
ubi securitassit . Est quidam locus ubi statio fidissima conlocatur:
Estquedam petra ubi domus secura consurgit. ut non metuat imbrẽ
tempestatis: flumina inpeierunt enim indomum illam. et non ceci¬
dit. fundata enimerat supra petram: petra autem erat xp̃s.: Sub
nomine dauid figulariter quia deillo dictumẽ. quia factus ẽ exse¬
mine dauid secundum carnem: Qui est ergo populus. qui longe ascĩs
factus ẽ intituli inscriptione: Ipsetitulus. ostendatnobis populum

Expanded text:
lum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christum pervenias, nihil tibi aliud divinus sermo dicit, nisi, Accede, nondum est locus ubi securitas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram : Petra autem erat Christus . Sub nomine David Christus figuratur; quia de illo dictum est: qui factus est ex semine David secundum carnem . 2. Quis est ergo populus qui longe a sanctis factus est in tituli inscriptionem? Ipse titulus ostendat nobis populum
Abbreviated transcription (Latin):
inruamus quo non oportet : neq rursus timiditate reuocemur
abeo quoo portet intrare. : Tam quam ergo silegeremus his praedus
illius aut illius Ita insuper liminari psalmihuius habemus inscriptũ:
Infinem propopulo quiascĩs longe factusẽ. ipsi dauid intituli inscrip¬
tione cumtenuerunt eum allo phili ingech: Agnoscamus ergo popu

Expanded text:
irruamus quo non oportet, neque rursus timiditate revocemur irruamus quo non oportet, neque rursus timiditate revocemur ab eo quo oportet intrare: tanquam ergo si legeremus, Haec praedia illius aut illius; ita in superliminari psalmi hujus habemus inscriptum, In finem, pro populo qui a sanctis longe factus est, ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo popu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseẽ enim perdix ille. de quodictumẽ indimidio dierum eius. Dere¬
linquunt eum. et houissimis suis erit insipiens .: Proficiunt. sed adtemp:,
Quid enim ait apostolus: Maligni autem homines et seductores proficiunt
inpeius. Ipsierrantes. etalios inerrorem mittentes. Caecus autem caecũ
ducens. simul infoueam cadunt. Merito cadunt inputeum corruptionis .
Quid ergo ait : proficient in peius inontamendiu.: Nam paulo antedix̃
sed ultra non proficient : Hoc est non dimidiabunt dies suos: Sequatur
a postolus etdicat quare: Dementia enim eorum manifestaerit omnib:.
sicut et illorum fuit .: Viri sanguinum et dolositatis non dimidiabunt dies
suos : Ego autem intesperaui dñe. Merito illi non dimidiabunt dies suos.
qui a in homine sperauerunt : Ego autem adiebus temporalibus perueni
addiem aeternum : quare: quia in tesperacui dnẽ¬
sit. adquem pertineat. intitulo inspiciamus. Neforte inportune

Expanded text:
Ipse est enim perdix ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus dereIpse est enim perdix ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt, sed ad tempus. Quid enim ait Apostolus? Maligni autem homines et seductores proficient in pejus, ipsi errantes, et alios in errorem mittentes. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Viri sanguinum et dolositatis non dimidiabunt dies suos. Ego autem in te sperabo, Domine. Merito autem illi non dimidiabunt dies suos, quia in homine speraverunt. Ego autem a diebus temporalibus perveni ad diem aeternam. Quare? Quia in te speravi, Dosit et ad quem pertineat in titulo inspicimus, ne forte importune
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sanguinem. non quia et ipsi non fuderint. siesset talis multitudo
quae funderet: sed propter timiditatem paucitatis suae magis abeis ali¬
quid passi sunt : quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt : Ego interrogo
donatis tametdico consilio tuo posuisti demaximianistis. uel oces pedes eo¬
rum ad fundendum sanguinem.: Vnum mihi date: quem digito lȩserint
maximianistȩ : Quid mihi aliud responsurus ẽ nisi quod ego dico. quise se¬
parauerunt abunitate. etanimas seducendo interimunt : spiritaliter
non carnaliter sanguinem fundunt : Optime exposiusti. sed in expe
de dolositas. insimulatione. inseductione.: Quidergo illi ipsi. quidiuisi s̃
p̃ira uultus eius : Ipsi sunt uiri sanguinum etdolositatis: Sed quid deittis
ait: Non dimidiabunt diessuos : Qquid est non dimidiabunt dies suos.
Non proficiunt quantum putant . Intratempus quod sperant. peribt

Expanded text:
corporis sanguinem, non quia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo corporis sanguinem, non quia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in exposde dolositas, in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt dies suos? Non proficient quantum putant: intra tempus quod sperant, peribunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uisibiles mortes adtendamus : Viri sanguinum sunt. Adtende armatũ.
siuir pacisẽ et non sanguinis.: Si fustem salton solumferret. ferret fundi¬
balum fert securem. fertlapides. fertlanceas : Et ista portantes. ubiq qua
possunt euagantur. sanguinem in nocentium sitiunt. Ergo et deistis
uisibilibus mortibus suntuiri sanguinum: sed deillis dicamus : Vtinam so¬
las uisibiles facerent : Et animas non perimerent. Isti qui sunt uiri sangui¬
num et dolositatis: Neputent quia nos male sic intellegimus uiros sanguinũ
quia animas occidunt .: Ipsi maximi anistas suas sic intellexerunt: Nam cum
eos damnarent in ipsa sententia concilii sui. Ista uerba posuerunt: ueloces
pedes eorum a deffundendum sanguinem adnuntiatorum. Contribulatio¬
Contribulatio
et calamitas in uiis eorum etuiam pacis non cognouerunt : Hocdemaximia¬
nistis dixerunt. : Quaero autem ego abeis. quando maximianistae fuderunt

Expanded text:
visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem solum ferret; sed fert fundibulum, fert securim, fert lapides, fert lanceas: et ista portantes ubique qua possunt evagantur, sanguinem innocentium sitiunt. Ergo et de istis visibilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem annuntiatorum. Contribulatio et calamitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Hoc de Maximianistis dixerunt. Quaero autem ego ab eis quando Maximianistae fuderint
Abbreviated transcription (Latin):
teus corruptionis. tenebrae submersionis. Deduceseos inquit inpu¬
teum corruptionis. quia caecus caecum ducens ambo infoueam cadunt.
Deducitillosds̃ inputeum corruptionis: non quod ipsesit auctor cul¬
pae ipsorum. sed quod ipsesit iudex iniquitatum eorum : Tradiditenĩ
eos ds̃ in concupiscentus cordis eorum : a mauerunt enim tenebras etnon lu¬
tem. dilexerunt caecitatem non uisi onem.⁊ Nam eccedñs iħs eluxit uniũ¬
somundo: cantent inunitate cumto to mundo : Non enimẽ quise abscon¬
dat a caloreeius. Illiautem traducentes a toto ad partem: a corpore ad
inter fectiones dicit : atq utinam corporales et nonspiritales: Sanguis enĩ
decarne exiens uidetur ethorretur.: Quis uidet sanguinem cordis in re¬
baptizotos. ÷ Ille mortes alios oculos quaerunt : quam quam et deistis mor¬
tibus uisibilibus non quiescant armati ubiq circum celliones.: Et sustas

Expanded text:
teus corruptionis, tenebrae sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteus corruptionis, tenebrae sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteum corruptionis: quia caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Deducit illos Deus in puteum corruptionis, non quod ipse sit auctor culpae ipsorum, sed quod ipse sit judex iniquitatum eorum. Tradidit enim eos Deus in concupiscentias cordis eorum : amaverunt enim tenebras, et non lucem; dilexerunt caecitatem, so mundo; cantent in unitate cum toto mundo: Non enim est qui se abscondat a calore illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad ter interfectiones dicit; atque utinam corporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si istas
Abbreviated transcription (Latin):
uestram. Et ipseuos enutriet : Modo autem uult paruulss lactare curã
suam in dño. et occurrit nescio quis Et dicit ego excipio : tam quam naui
fluctuanti occurrit. et dicitego excipio ꝯresponde ectu portum quȩ¬
ro non saxum: Iacta indño curamtuam etipsete enutriet: Etuide quia
portus te excipit. Non dabis in aeternum fluctuationem iusto: Ni¬
deris fluctuari in mariisto. sed excipit teportus : Tutantum ante quã
intres inportum. ab anchora noli abrumpi. Fluctuat nobis in ancho
ris sed non longe a terra proicitur : Nec in aeternum fluctuabit Et si
ad tempus fluctuat .: Et enim ad fluctuationem pertinent uerba supe¬
riora. Contristatus sum in exercitatione et con turbatus sum. Expec¬
tabam eum qui mesaluum faceret. apusillanimitate ettem pestate.
Fluctuans loquitur . sed non in aeternum fluctuabit: Non anchorali¬
gatur : Anchora speseiusẽ : Nondabit in aeternum fluctuationem iusto
Illis autem quid: Tuuero ds̃ deduceseos inputeum corruptionis: Pu¬

Expanded text:
estram, et ipse vos enutriet? Modo autem vult parvulus jactare curam suam in Dominum, et occurrit nescio quis, et dicit: Ego excipio. Tanquam navi fluctuanti occurrit, et dicit: Ego excipio. Responde et tu: Portum quaero, non saxum. Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. Et vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora ris, sed non longe a terra projicitur, nec in aeternum fad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctuabit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Non dabit in aeternum fluctuationem justoIllis antem quid? Tu vero, Deus deduces eos in puteum corruptionis. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
ox quam cantauimus audienda magis nobis est. quam cla¬
manda. Omnibus enim tamquam in contentione ge¬
neris humani ueritasdamat.
Tiuere utiq iustitiam loquimini. recta ludicate filii hominum
Cuienim iniquo nondum facile est loqui iustitiam. Autqͥs¬
deiustitia interrogatus. quando non habetcausam non fa¬
causam. non fa¬
cile respondeat quid sit iustum : quando quidem manu formatoris nrĩ
in ipsis cordibus nostris ueritas scripsit. Quod tibi non uis fieri. nefa¬
cias alteri: hoc et antequam lex daretur. nemo ignorare permissus ẽ.
Vtesset unde iudicarentur : Et quibus lex non essecdata.:Sed nesibi
homines aliquid defuisse quaererentur. scriptum est et intabulis
quod incordibus non legebant. Non enim scriptum est non habe¬
bant. sedlegere nolebant.: Oppositum est oculis eorum
quod in con scientia uidere cogerentur. Et quasi forinsecus
ammonita uocedĩ. ad interiora sua homo conpulsus ẽ dicen¬

Expanded text:
. 1, 2. Vox quam cantavimus, audienda nobis magis est, quam cla. 1, 2. Vox quam cantavimus, audienda nobis magis est, quam clamanda. Omnibus enim tanquam in concione gris humani veritas clamat: Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Cui enim iniquo non facile est loqui justitiam? aude justitia interrogatus, quando non habet causam, non facile respondeat quid sit justum? Quandoquidem manu formatoris nostri in ipsis cordibus nostris veritas scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne facias alteri . Hoc et antequam Lex daretur nemo ignorare permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus admota voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad nubes ueritas tua . Veritas p̃pollet in angelis sed dedisti illã
et hominibus. et deduxisti illam usq ad nubes sursum.: Misericordia
uidentur angeli non indigere: sed quia homines miseros tumiserea¬
ris. Et praebendo illis miseri cordiam communicatione resurrecti¬
onis angelos facis usq ad caelos miseri cordiatua. gloria dnõ dõnrõ
Et misericordiae ipsius etueritati ipsius. quia nec deseruit nosmiã
facerebeatos pergratiam suam. Nec fraudauit nos ueritate.
quia primo ueritas carne cooperta uenit adnos. et sanauit per
carnem suam. oculum interiorem cordis nostri. Ut eum postea
facie ad faciem uidere possimus. agentes ergo illi gratias. di¬
camus cum ipso psalmo ultimos uersus. quos iam dudum etiam
dixi. Ex altare supercaelos ds̃ et super omnem terram gloria
tua.. Hocenimeidixit propheta antetot annos. hoc modo
uidemus nos. hocergo dicamus et nos.

Expanded text:
usque ad nubes veritas tua? Veritas praepollet in Angelis: sed dedisti illam usque ad nubes veritas tua? Veritas praepollet in Angelis: sed dedisti illam et hominibus, et deduxisti illam usque ad nubes. Sursum misericordia videntur Angeli non indigere; sed quia homines miseros tu miseraris, et praebendo illis misericordiam communicatione resurrectionis Angelos facis, usque ad coelos est misericordia tua. Gloria Domino nostro, et misericordiae ipsius, et veritati ipsius, quia nec deseruit nos misericordia facere beatos per gratiam suam, nec fraudavit nos veritate: quia primo veritas carne operta venit ad nos, et sanavit per carnem suam oculum interiorem cordis nostri, ut eam postea facie ad faciem videre possemus . Agentes ergo illi gratias, dicamus cum ipso Psalmo ultimos versus, quos jamdudum etiam dixit: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terram gloria tua. Hoc enim ei dixit Propheta ante tot annos: hoc modo videmus nos; hoc ergo dicamus et nos.
Abbreviated transcription (Latin):
ficataẽ usq ad caelos ueritastua. Etusq ad nubes miseri cordiatua
Nubes enim intellegimus praedicatores ueritatis: homines enim por¬
tantes istam carnẽ
caliginosam quodammodo. Sedundeds̃ et to¬
ruscat miraculis et tonat praeceptis. Et ipse sunt illenubes. de¬
quibus dicit esaias expersona dnĩ. increpans quandam uineam
malam. steri¬
lem spinosam mandabo nubibus meis nepluant
supeream im¬
brem. Id est mandabo apostolis meis. utdese¬
rant iudaeos. et non illis euangelitent. Sed euangelizent int̃ra
bona gentium. Vnde non spinȩ sed uuae procedant : Nouimus ergo
nubes dĩ esse praedicatores ueritatis. prophetas a postolas. Omnes
recte proferentes uerbum ueritatis. habentes inse lumen occultum.
sicut habent nubes undecoruscant. : homines ergo nubes: quid sibi
itaq uult: dñe quia magnificataẽ usq ad caelos miseri cordiatua. et

Expanded text:
ficata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. ficata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Nubes enim intelligimus praedicatores veritatis, homines portantes istam carnem caliginosam quodammodo, unde Deus et coruscat miraculis, et tonat praeceptis: et ipsi sunt illae nubes dicit Isaias ex persona Domini, increpans quamdam vineam malam, sterilem, spinosam, Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem : id est, mandabo Apostolis meis, ut deserant Judaeos, et non illis evangelizent, sed evangelizent in terra bona Gentium, unde non spinae, sed uvae procedant. Novimus ergo nubes Dei esse praedicatores veritatis, Prophetas, Apostolos, omnes recte proferentes verbum veritatis et habentes in se lumen occultum, sicut habent nubes unde coruscant: homines ergo nubes. Quid sibi itaque vult, Domine, Quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sbortibi inpopulis dñe. psallamtibi ingentibus. Quia magnifica¬
ta est usque ad caelos miseri cordiatua. etusque ad nubes ueritastua
Caeli supranubes. et nubes infracaelos. Et tamen ad hoc caelum
proximum pertinent nubes.: Sialiquando nubes recumbunt
suꝑ montibus. usq adeo in proximo aere glomerantur. Caelũ¬
autem sursum est habitationes. angelorum sedium. domina¬
tionum principatum. potestatum.: Illud ergo forte iudea¬
tur fuisse dicendum. Magnificata est usq ad caelos ueritastua
etusq ad nubes miseri cordiatua Et enim in caelo angeli lau¬
dant dm̃ uidentes ipsam speciem ueritatis sine ulla caligine
uisionis. sine interpellatione aliqua falsitatis uident. Dili¬
gunt laudant. non fatigantur. ibi ueritas. hicautem In nostra
miseria. utique miseria: misero enim praebenda est misericordia
Nonenim opus est misericordia sursum. ubi nullus est miser: hoc
propterea dixi quia uidetur congruentius dici potuisse. Magni¬

Expanded text:
bor tibi in populis, Domine, et psallam tibi in gentibus: quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua. Coeli supra nubes, et nubes infra coelos: et tamen ad hoc coelum proximum pertinent nubes. Sed aliquando nubes recumbunt in montibus, usque adeo in proximo aere conglomerantur. Coelutem sursum est, habitationes Angelorum, Sedium, Dominationum, Principatuum, Potestatum. Illud ergo forte videatur fuisse dicendum, Magnificata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Etenim in coelo Angeli laudant Deum, videntes ipsam speciem veritatis, sine ulla caligine visionis, sine interpolatione aliqua falsitatis: vident, diligunt, laudant, non fatigantur. Ibi veritas: hic autem in nostra miseria utique misericordia. Misero enim praebenda est misericordia. Non enim opus est misericordia sursum, ubi nullus est miser. Hoc propterea dixi, quia videtur congruentius dici potuisse, Magni
Abbreviated transcription (Latin):
lium reliquisse. Quid ei uelis atuo amico pręstari. Responde: Ludica¬
causam iudicis. tribunal est inmentetua. sed & ibi ds̃. Ad est accusa trix con¬
scientia. terror timor. In rebus humanis es. Insocietate humana detineris.
Cogita quid uelis prȩstare̾ filiotuo. ab amicotuo. Noui quid tibi respondeat
cogitatiotua. sic iudicas. sicut audis.: Iudica uoxerit.. Uox ueritatis non tac&
Non lubus clamat. uociferat᷑ excorde. ad hibe aurem: Ibi esto cumfilio amicitui
Vides &iam fostasse indigentem uacari. nescientem quid pater eius habuerit. ubi
posuerit. cui commenda uerit : Cogita & filium tuum. facillum uiuere. quem
contempnis mostuum. Te mostuum cogita & uiuas. Sed aliud iub& auaritia
iub& contradm̃ : Ds̃ aliud. a uaritia aliud. : Aliud in paradsso conditor noster:
Aliud de trans uerso seduetor serpens: Ueniat inmente prior casus tuus.

Expanded text:
lium reliquisse: quid ei velles a tuo amico praestari? Responde, judicacausam: judicis tribunal est in mente tua; sedet ibi Deus, adest accusatrix conscientia, tortor timor. In rebus humanis es, in societate humana detineris: cogita quid velles praestari filio tuo ab amico tuo. Novi quid tibi respondeat cogitatio tua: sic judica, sicut audis. Judica, vox erit. Vox veritatis non tacet; non labiis clamat, sed vociferatur ex corde: adhibe aurem; ibi esto cum filio amici tui. Vides fortasse etiam indigentem vagari, nescientem quid pater ejus habuerit, ubi posuerit, cui commendaverit: cogita et filium tuum, fac illum vivere quem contemnis mortuum, te mortuum cogita ut vivas. Sed aliud jubet avaritia, jubet contra Deum; Deus aliud, aliud avaritia; aliud in paradiso conditor noster, aliud de transverso seductor serpens. Veniat in mentem prior casus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi alius testis qui non uidetur. et uidet. Et illetibi aurum Insecreto
et in cubiculo tuo forte remotis omnibus arbitris commendauit.
Testis ẽ qui ad est Non in cubiculo ad est parietum. sed in cubi libus con¬
scientiarum uestrarum: Commendauitille atq discessit. Nulli su¬
orũ notum fecit. rediturum sesperans. et ab amico quod dede¬
rat recepturum Vt humanasunt. mortuus est. filiũ habet here¬
dem reliquit. Ignorat filius quid pater habuerit. quid tibi cõ¬
mendauerit.. H eiatu. redi. redi p̃uaricator ad cor. ubi scripta
lexest. quod tibi fieri nonuis. alii nefeceris.. Teipsum cogita
commendas se. Nulli tuorum dixisse : mortuum esse

Expanded text:
ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secreto ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secreto et in cubiculo tuo, forte remotis omnibus arbitris, commendavit; testis qui adest, non in cubiculo adest parietum, sed in cubilibus conscientiarum vestrarum. Commendavit ille atque discessit, nulli suorum notum fecit, rediturum se spernas, et ab amico quod dederat recepturum: ut humana sunt, mortuus est, habet haeredem, reliquit filium; ignorat filius quid pater habuerit, quid tibi commendaverit. Eia tu redi, redi, praevaricator, ad cor, ibi scripta lex est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Teipsum cogita commendasse, nulli tuorum dixisse, mortuum esse
Abbreviated transcription (Latin):
regrinum. etuideas quomodo possit tibi displicere. qui
tibi non prestiterit. quod tu in patria tua non uis pere¬
grino prȩstare.: Interrogo omnes. uera sunt haec uerba.
iusta sunt haec. Iusta.: Sed psalmum audite.
Ominum Non sit iustitia labiorum. sed et factorum: Si enĩ
aliter agis quam loqueris. bona loqueris et mala iudicas ⁊ Si
enim agis quomodo iudicas. Interrogatus quidsit melius. aurũ.
anfides Nonusq ad eo peruersus. sed deuius es ab omni ueritate. Vt
aurum melius esse respondeas.: Prȩponis ergo interrogatus auro
fidem locutus es iustitiam. Audi psalmum.: Si uero ergo iustitiã
loquimini. recta iudicate filii hominum : Et ubi probabo non telta
ut locutus es iudicare : lam teneo responsionem tuã p̃ponentẽ
auro fidem. Et cenescio unde amicus uenit. Et nullo teste aurum cõ¬
mendauit solus hoc nouit. et tu quantum ad homines attinet est

Expanded text:
regrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui regrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria tua non vis peregrino praestare. Interrogo omnes: Vera sunt haec? Vera. Justa sunt haec? Justa. 2. Sed Psalmum audite: icate, filii hominum. Non sit justitia labiorum, sed et factorum. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris, et male judicas. Si enim agis quomodo judicas? Interrogatus quid sit melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Et ubi probabo non te ita ut locutus es judicare? Jam teneo responsionem tuam praeponentem auro fidem. Ecce nescio unde amicus venit, et nullo teste aurum commendavit; solus hoc novit, et tu, quantum ad homines attinet. Est
Abbreviated transcription (Latin):
pateris intermanus alienas. Furtum bonum est Non. interrogo
Adulterium bonumẽ. Et omnes clamant. NoN Homicidium
bonum est. Omnes clamant de testarise. : Concupiscere rem
proximi. bonum est. NOΝ.. Voxomnium est Autsi ad huc
non confiteris. Accedit qui concupiscat rem tuam. Pla¬
ceat tibi. responde quod uis. Omnes ergo de his rebus
in terrogati. clamant haec bona non esse : Rursus debe¬
neficiis Non solum denonnocendo. Uerum etiam depres¬
tando atque tribuendo. In terrogatur omnis ani¬
ma esuriens. famem pateris. alius habet panem et
redundat ei ultra sufficientia. nouitte egere. non dat
dis plicet tibi esurienti. Displiceat et saciato cum alte¬
rum esurire cognoueris. Peregrinus tecto indi gens
uenit in patricm tuam. non suscipitur. Ille tunc clamat
inhumanam esse lllam ciuitatem. Facile apud barbaros
sibi esse potuisse refugium.: Sentit iniquitatem quia pa¬
titur. Tuforte nonsentis. sed oportet ut ette cogites pe¬

Expanded text:
pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: Adulterium bonum est? Omnes clamant: Non. Homicidium bonum est? Omnes clamant detestari se. Concupiscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites pe
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt. Data est etiam conscripta lex .: Non quia in cor¬
dibus scripta nonerat. sed quia tu fugitiuus eras cordis tui.
ab illo qui ubi que est conprehenderis. et adte ipsum intro reuo¬
caris. propterea scriptalex . quid clamateis. qui deseruerunt
legem scriptam Incordibus suis. Redite praeuaricatores adcor
Quis enim tedocuit nolle accedi abaltero aduxorem tuam. Quis te
uel particulariter dici potest.⁊ Multaȩ enim sunt dequibus singu¬
lis interrogati homines clara uoce respondeant nollese pati. Age
si nonuis pati ista: Numquid solus es homo: nonne insocietate ui¬
uis generis humani: quitecum factus ẽ . socius tuus est.: Et omnes facti
adimaginem dĩ. Nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille
formauit : Quodergotibi nonuis fieri noli alteri facere: Iudicas
enim malum eẽ. in eo quod pati non uis. et hocte cogit nosse lex
intima in ipso tuo corde conscripta.: faciebas et clamabatur
intermanus tuas: Quomodo cogeris. redire ad cortuum. cum hoc

Expanded text:
facti sunt, data est etiam conscripta lex: non quia in cordibus scripta non erat; sed quia tu fugitivus eras cordis tui, ab illo qui ubique est comprehenderis, et ad teipsum intro revocaris. Propterea scripta lex quid clamat eis qui deseruerunt legem scriptam in cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab altero ad uxorem tuam? quis te vel particulariter dici potest? Multa enim sunt, de quibus singulis interrogati homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc te cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Alligauit ergo fostem uinculis dominationis suae. Et uasa eius abripuit. ac uasa sua fecit.
Erant om̃s iniqui uasadiaboli. qui credentes facta sunt uasa xp̃i. quib aposto lus dic̃. fuistis enĩ
aliquando tenebrae. nunc autem lux indnõ: qui notas fac̃ diuitias suas. inuasa miseri cordiae :
Possunt ergo isti fostes intellegi. Sed sunt & in hominib quidam fostes. reprehensibili &dam¬
nabili fostitudine qui prȩsumunt quidem se de temporali felicitate.: Non uobis uid&ur
fuisse sostis diuesille. quinunc ex euangelio recitatus ẽ : qm̃ successit eiregio inopulextia fructu¬
um ꝑturbatus. consilium reconditionis inuenit. Vt destructis ueterib: a pothetis. Nouas
construer& ampliores. eisq compl&is animae suaediceret . habes multabona anima.

Expanded text:
. Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. . Alligavit ergo fortem vinculis dominationis suae; et vasa ejus arripuit, ac vasa sua fecit. Erant enim omnes iniqui vasa diaboli, qui credentes facti sunt vasa Christi: quibus Apostolus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , qui notas facit divitias suas in vasa misericordiae . Possunt ergo isti fortes intelligi. Sed sunt in hominibus quidam fortes reprehensibili et damnabili fortitudine, qui praesumunt quidem, sed de temporali felicitate. Non vobis videtur fuisse fortis dives iste, qui nunc ex Evangelio recitatus est, quoniam successit ei regio in opulentia fructuum? Perturbatus consilium reconditionis invenit, ut destructis veteribus apothecis, novas construeret ampliores, eisque completis, animae suae diceret: Habes multa bona, anima;
Abbreviated transcription (Latin):
lius pululauit: Eꝑ totum mundum sic̃ nunc conspicimus. occupauit.: Ab his ergouiris sangui¬
guinum: Nec uacat haecuox. auiris sanguinum saluum mefac: Quia ecce uenatisunt animam¬
meam .: Potuer̃ tenere. potuer̃ occidere. uenati sunt animam . Sedubiẽ disrupistiuincula
mea᷑. Vbiẽ muscipula comminuta. et nos erutisumus : Ubiẽ qđ benedicimus dm̃. qui non
dedit nos inuenatione dentib: eorum. : Illiquidem uenati sunt. sed inmanib uenantium non
N onutcumq transeundum ẽ. ab hos fostib: Diligenter insinuandumẽ. qui sint fostes in surge¬
tes : Fostes suꝑquos. nisi super infirmos. suꝑ inualidos. suꝑ non fostes : Et laudantur tam̃ in¬
firmi. et damnant᷑ fortes. : Si intellegant᷑ qui sunt fostes : Primo ipsum diabolum dñs fostẽdix
Nemo inquit potest intrare indomum fostis. etuasa eius eripere : Nisi prius alligauerit fostem

Expanded text:
lius pullulavit, et totum mundum, sicut nunc conspicimus, occupavit. Ab his ergo viris sanguilius pullulavit, et totum mundum, sicut nunc conspicimus, occupavit. Ab his ergo viris sanguiguinum; nec vacat haec vox, Et a viris sanguinum salvum me fac. 6. vers. 4. Quia. Potuerunt tenere, potuerunt occidere, venati sunt animam meam. Sed ubi est, Disrupisti vincula mea ? Ubi est, Muscipula comminuta est, et nos eruti sumus? Ubi est quod benedicimus Deum, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum ? Illi quidem venati sunt, sed in manibus venantium non utcumque transeundum est ab his fortibus: diligenter insinuandum est qui sint fortes insurgentes. Fortes, super quos, nisi super infirmos, super invalidos, super non fortes? Et laudantur tamen infirmi, et damnantur fortes. Si intelligantur qui sunt fortes, primo ipsum diabolum Dominus fortem dixit: Nemo, inquit, potest intrare in domum fortis, et vasa ejus eripere, nisi prius alligaverit fortem
Abbreviated transcription (Latin):
rantib: iniquitatem & auiris sanguinum suluum mefac.. Erant illiquidem uiris anguinum.
qui nistumoccider̃. In quonullam culpam inuenerunt: Erantilliuiri sanguinum. quia cum
sanguinum. quib: cum obicer&ur crimen sanguinis xp̃i. responder̃ propinantes posteris
suis sanguis eius suꝑnos. & suꝑfilios nrõs. Sed nec in eius corpus. uiri sanguinum ex surge
re cessauerunt : Nam & post resurrectionem ascensionemq xpĩ : Persecutionem passa est
ecdesia : Et illa quidem primoq effloruit degente iudeorum. dequa & a postolinostri
fuerunt. Ibi primo stephanus lapidatus ẽ. Et qđ uocat᷑ accepit : Stephanus enim coronadi¬
citur humiliter lapidatꝰ: sed sub limit̃ coronatus .: De inde ingentib: uere ex surrexer̃
ges terrae. Om̃s gentes seruient ei : Et fremuit imp&us regni illius. aduersus testes xp̃i: Effu¬
sus multus & magnus mastrrum sanguis: quo effuso tamquam seminata seges ecclesiae. festi¬

Expanded text:
rantibus iniquitatem, et de viris sanguinum salvum me fac. Erant illi quidem viri sanguinum, qui justum occiderunt, in quo nullam culpam invenerunt: erant illi viri sanguinum, quia cum sanguinum, quibus cum jam objiceretur crimen sanguinis Christi, responderunt, propinantes posteris suis, Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Sed nec in ejus corpus exsurge persecutiones passa est Ecclesia; et illa quidem primo quae effloruit de gente Judaeorum, de qua et Apostoli nostri fuerunt. Ibi primo Stephanus lapidatus est , et quod vocabatur accepit. Stephanus enim Corona dicitur. Humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Deinde in Gentibus exsurrexerunt regeges terrae; omnes gentes servient ei : et fremuit impetus regni illius adversus testes Christi; effusus est magnus et multus martyrum sanguis: quo effuso, tanquam seminata seges Ecclesiae ferti
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulchro.: Quisi dormiebant undescierunt᷑. Siuigilabant fures quare non tenuerunt᷑.
Dicat ergo quod sequitur.
Factum est hoc in carnexp̃i
Et deceptionib. suggestionib temptationibus. & quib cumq laqueis ir&ire. cum interra

Expanded text:
in sepulcro. Qui si dormiebant, unde scierunt? Si vigilabant, fures quare non tenuerunt? in sepulcro. Qui si dormiebant, unde scierunt? Si vigilabant, fures quare non tenuerunt? Dicat ergo quod sequitur. Factum est hoc in carne et deceptionibus, suggestionibus, tentationibus quibuscunque laqueis irretire, cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
addomum ut custodir&ur. et ille interficer&ur .: Quomodoergo ad hoccustoditaẽ domus
si dauid figurabat xpm. ut xp̃s interficer&ur. quando in sepultura xp̃s positus ẽ. nisi in cruce¬
interfectus .: Refer hoc ergo ad corpus xpi. quia interficerexpm̃ erat. tollere nomen xp̃i.
interficere nomenresurrectionis eius extinguere. ut mendatium euangelio ꝑr fer&ur.
Sed quomodo illud non effic̃saul ut interficer& dauid. sic & hoc potuit regnum iudȩorum
efficere. ut plus ualer& testimonium custodum dormientium: quam a postolorum uigilun¬
tium: Quid enim edoctisunt custodes ut dicerent. damus uobis inquiunt quantum uultis
pecuniae et dicite. quia cum dormistis uenerunt discipuli eius etubstulerunt cum.: Ecce
quales testes mendacii contra ueritatem. Et resurrectionem xp̃i in imicieius per saulfigu¬
rati ꝓduxerunt: Interroga infidelitas testes dormientes. responderat tibi quid actumsit

Expanded text:
ad domum ut custodiretur, et ille interficeretur? Quomodo ergo ad hoc custodita est domus, ad domum ut custodiretur, et ille interficeretur? Quomodo ergo ad hoc custodita est domus, si Dace sit interfectus? Refertur ergo hoc ad corpus Christi: quia interficere Christum, erat tollere nomen Christinterficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed quomodo illud non effecit Saül, ut interficeret David; sic hoc nec potuit regnum Judaeorum efficere, ut plus valeret testimonium custodum dormientium, quam Apostolorum vigilantium. Quid enim edocti sunt custodes ut dicerent? Damus vobis, inquiunt, quantum vultis pecuniae; et dicite quia cum dormiretis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Ecce quales testes mendacii contra veritatem et resurrectionem Christi inimici ejus per Saül figurati produxerunt. Interroga, infidelitas, testes dormientes; respondeant tibi quid actum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ba qua e non apta sint corpori. Et tamen xp̃s loquit᷑. ibinontimendum est neerr&
qui isq: cito enimꝑgit. ut capiti apt&. quod uid& corpori non conuenire.: Ipse deniq
quistĩ: Non enim dereliquerat xp̃m a quo derelictus nonẽ.: Aut uero sic ad nos uenit
ut illum deser &. aut sic illum dimisit ut abillo disceder& . Sed quia homo desestus adõ
adamille peccans. qui cum soler& gaudere adfaciem dĩ. Conscientia peccatis deterritus.
fugit agaudio suo: Et uere dereliquid illum ds̃. quia ipse deseruit dm̃ .⁊ Ex qo adam xp̃s
cum carne accepiss&. hoc exꝑsona ipsius carnis ait. Quia uetus homo noster simul cruci
mum ut eum interficer&.: Hocnon ad crucem dñĩ. sed tamen ad passionem dñĩ ꝑtin&.
Crucifixus enim xp̃s. et mostuus et sepultus ẽ ., Erat ergo illa sepultura tam quam domus.
adquam custodiendum misit regnum iudȩorum. quando custodes adhibiti sunt sepulchrox p̃i
Est quidam storia inscriptura regnorum. quandomisit saul ad custodiendam domum ut in

Expanded text:
ba quae non apta sunt corpori, et Christus tamen loquitur. Ibi non timendum est ne erret quisque; cito enim pergit ut capiti aptet quod videt corpori non convenire. Ipse denique are me dereliquisti ? Non enim dereliquerat Christum, a quo derelictus non est. Aut vero sic ad nos venit, ut illum desereret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed quia homo desertus est a Deo, Adam ille peccans, qui cum soleret gaudere ad faciem Dei, conscientia peccati deterritus fugit a gaudio suo ; et vere dereliquit illum Deus, quia ipse deseruit Deum: ex quo Adam Christus cum carnem accepisset, hoc ex persona ipsius carnis a ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet; crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tamquam domus, ad quam tamquam ad custodiendum misit regnum Judaeorum, quando custEst quidem historia in Scriptura Regnorum, quando misit Saül ad custodiendam domum, ut in