comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
 cistercitñ hĩtũ caxuciatũ a scapulis exutraq ꝑte
depondentẽ. scapulare appellant  cassineñ id
scapulare sub brachus ccͣ mediũ corꝑis qͣi᷑ ad locũ
cĩgli Alnsꝰ sutũ et ad m̃c̃ẜam medii palius. de ꝯsuotudiẽ
claudunt qd scapuiare qñ oꝑant᷑. ne opus ĩxe¬
diat de super cuiguut sũ quõ ecꝭ scapulari uł su
cuculla mai̾tata non se sacris uestib ad epplenda
dĩna officia. Induere debont Istud in suꝑ staplare
Et ulira mõtani moͣchi : scapulare illũd tucullaut¬
⁊ appellant et desuper uestem maĩcatã sũ caxuto¬
⁊ gerunt quã uestẽ frocũ uulgarit dicunrsputo
aut̃ ꝙ cistercien: ad fonte̾ Recurrerũt cassuieñ. et ab
illo tam uocabbm̃ ꝙͣ figãm ut̾usq traperunt scapłaris

Expanded text:
ercienses habitum caputiatum a scapulis ex utraque parte dependentem scapulare appellant. Sed Cassinenses idem scapulare sub brachiis circa medium corporis, quasi ad locum cinguli sutum quasi ad mensuram medii palmi de consuetudine claudunt, quod scapulare quando operantur ne opus impediat desuper cingunt, sine quo etiam scapulari, vel sine cuculla manicata non se sacris vestibus ad explenda divina officia induere debent. Illud insuper scapulare et Ultramontani monachi scapulare illud cucullam appellant, et desuper vestem manicatam sine caputio gerunt, quam vestem frocum vulgariter dicunt. Puto autem quod Cistercienses ad fontem recurrerunt Cassinenses et ab i
Abbreviated transcription (Latin):
Ex antiꝯmorib. hireneũ lugdimẽsem. hlariũ arelatĩꝵr
genuadiũ massilieñ. Radulxhũ flamacẽsem. prosgers
et cassianũ. Ex recẽfioribus aut̃ p̾mo bernardus octrit
deinde hilderertus cenomãuẽsis. yus carnotẽsis. odilo.
hugo. et petrus. uenãbilis abbates cliacẽses. lyngo
demq et Ricardus canonice sancti angustur regnle

Expanded text:
ibus Irenaeum Lugdunensem, Hilarium Arelatensem, Gennadium Massiliensem, Radulphum Flaviacensem, Prosperum et Cassianum. Ex recentioribus autem primo Bernardus occurrit, deinde Ildebertus Coenomanensis, Ivo Carnotensis, Odilo, Hugo, et Petrus venerabilis abbates Cluniacenses, Hugo denique et Ricardus canonici sancti Augustini regulae
Abbreviated transcription (Latin):
spetulatorẽ dedi todomi iẜuel. et audies de oie ces bi.
et aundtiabis eis exme. Si dicẽte int ad Imyũ mõite mor¬
exie nõ ãmẽciaueris ei meq loutꝰ suiris ut au̾tat᷑ adia
sua uipia et uinat or̃e In̾pius en uñ qrtare sua mouet᷑.
sanchume᷑ aut̃ eins de mam bua regmoã. Et nõ modo intũ

Expanded text:
Speculatorem dedi te domui Israhel: et audies de ore meo uerbum, et annunciabis eis ex me. Si, dicente me ad impium: Morte morieris, non annunciaueris ei neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sangu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mapĩe meditari secũ oportet quo pacto adu̾sam exũpuãt
ferant: pericula oxilia. dampna. et siquit᷑ peregie redĩc
semper crgites aut filu pctm aut uxoris mortẽ ⁊ aut mer¬
bunfilie cc̃minã esse hec ⁊ fieri posse: It ne quid aunuo
sit nonũ: qͥnuũ preter fpem eneuirit. om̃e id doputare

Expanded text:
me. Meditari secum opertet, quo pacto adversam aerumnam ferant: Pericula, damna, exilia. peregre rediens semper cogitet, Aut filii peccatum, aut uxoris mortem, aut morbum filiae: Communia esse haec: fieri posse, ut nequid animo sit novum. Quidquid prater
Abbreviated transcription (Latin):
cgedram conscẽdisset. quasi harũ altera quã¬
tum in ea fuit et Crstũ et Criste nomẽ op¬
pressit. altera Cristi et nomen et uicarium
celebri ueneracione sustulerit: nullum sane
lociẽ odiosiorẽ illi quã Betgleem fuisse cõ¬
iecto. Tacuisse autẽ nomẽ illud hominem
seilicet indoctum : natiua taurẽ ingenii calła¬
Ditate uersutũ: ne inius apertas odiorum
causas expriniere uideretur: hactenis gratũ
michi et rectori nõ gratũ puto diuerticuliẽ
prebuerim.

Expanded text:
thedram conscendisset, quasi harum altera, quanthedram conscendisset, quasi harum altera, quantum in ea fuit, et Cristum et Cristi nomen oppresserit; altera Cristi et nomen et vicarium celebri veneratione sustulerit. Nullum sane locum odiosiorem illi quam Bethleem fuisse coniecto; tacuisse autem nomen illud, hominem licet indoctum, nativa tamen ingenii calliditate versutum, ne nimis apertas odiorum causas exprimere videretur. Hactenus gratum michi et lectori non ingratum puto diverticulum prebuerim.
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe peregisse. Nec dubito: et illas odisse
eũ: magistiũ uoluptatũ: et tocius obseue
libidinis intẽtorem illud auimũ tangit
unde uel amor Iherosolumne: uel Authio¬
ctrie odium.. Sed inducor ut suspicer : ciui¬
tatem ubi aduersariũ eius Cristũ : aduersa¬
riuẽ plane: quãiuis forte de ip̃o propter maie¬
statem et gloriã noĩs eius. palam obloqui
non auderet.tot contumelias: tot flagella
cã crudelẽ mortẽ pertulisse meninerat:
et gaudebat amasse iblũ quasi locũ: odii
sui in Castũ inuidieq participem: et se
amorẽ quẽ fermo in corde peperat: xpi
mors: eisdem resurrectio extixisse de¬
buerat. Sed illam homo in seusatus et
ipius et cecus regnande capidine nõ ui¬
debat. Authiochiam uero odisse ꝙ illit pri¬
mo cognomẽ Cristianitatis exortũ esset.
quod̾ apostolorũ actus indicãt. et petrus
apostolꝰ Custi amicus: et cristiane dux et
signiser cohortis: illic prima pontificii ra¬

Expanded text:
nomine peregisse; nec dubito et illas odisse nomine peregisse; nec dubito et illas odisse eum, magistrum voluptatum et totius obscene libidinis incentorem. Illud animum tangit unde vel amor Ierosolime vel Antiochie odium. Sed inducor ut suspicer, civitatem ubi adversarium eius Cristum — adversarium plane, quamvis forte de ipso propter maiestatem et gloriam nominis eius palam obloqui non auderet — tot contumelias, tot flagella, tam crudelem mortem pertulisse meminerat et gaudebat, amasse illum, quasi locum odii sui in Cristum invidieque participem; etsi amorem quem ferino in corde pepererat Cristi mors, eiusdem resurrectio extinxisse debuerit; sed illam homo insensatus et impius et cecus regnandi cupidine non videbat. Antiochiam vero odisse, quod illic primo cognomen Cristianitatis exortum esset, quod Apostolorum actus indicant, et Petrus apostolus, Cristi amicus et cristiane dux ac signifer cohortis, illic primam pontificii ca
Abbreviated transcription (Latin):
predo sepultꝰ est: luporũ coruorũq uisce¬
ribus dignior. Et iacet ille carnifex in
medio gentis sue. summo cultu at reuerẽtia
prorsus indigna. cũ tamẽ hendolor: Casti
cumulus irreuerẽter ab hoste possessus siue
graui periculo et infamie pensitatione tabuti
raro furtim a fidelibus adeatur. Ruisũ uero
quid muri est se nefande supersticione artifix:
suis artibus infestam almam urbẽ aspersam
sacro sanguine martirĩe emmentissimãq ar¬
tem religionis ac fidei odeit precipue me¬
tuens potissimũ uenato dogiati suo posse
uerisimiliter excidiũ prouenere. simullõ
recolens tot inde ruinas et graues casus.
diuersis iam tẽporibus. Persis. Medis.
Egiptis : et Caldeis: ac maioribus suis
Arabibus peruenire iustũ pene odũt sibi
conflauerãt metus et dolor. miror magis
si non Nilicacas solitudines odio habuit: ̃
quib audierat Anthomos atque Macharios
tot npacula : tot uireutes. selo Crist

Expanded text:
predo sepultus est, luporum corvorumque viscepredo sepultus est, luporum corvorumque visceribus dignior; et iacet ille carnifex in medio gentis sue, summo cultu ac reverentia prorsus indigna, cum tamen, heu dolor, Cristi tumulus irriverenter ab hoste possessus, non sine gravi periculo et infami pensitatione tributi raro furtim a fidelibus adeatur. Rursum vero quid miri est, si nefande superstitionis artifex suis artibus infestam almam urbem aspersam sacro sanguine martirum eminentissimamque arcem religionis ac fidei oderit, precipue metuens unde potissimum venenato dogmati suo posse verisimiliter excidium provenire, simul id recolens, tot inde ruinas et graves casus diversis iam temporibus Persis, Medis, Egiptus et Caldeis ac maioribus suis Arabibus provenisse? iustum pene odium sibi conflaverant metus et dolor. Miror magis, si non et Niliacas solitudines odio habuit, in quibus audierat Antonios atque Macharios tot miracula, tot virtutes solo Cristi
Abbreviated transcription (Latin):
Ostri autem principes duces clarise¬
sinu hominuẽ: in thalamo forciores
leonibus: in cãpo cerius tumdiores
ora uirilia : mulierib annuis de honestãt.
ad nocturna bella promptissum. nubelles
ad reliqua. et ad aliud ammosi ⁊ quã ad lu¬
xurie studiu: uirtutisque odiũ. quos nui
tari nequiñt quoque uel uenerare : uel
nutari saltẽ taciti debuerant : in sectant᷑
at speruunt. Nichil autem insolit est si
uirtutis exempla: uirtutis hostib sũt mo¬
lesta. Aut si Machumeti fautores: ut in
multis in quo qͣ secum senciũt. Ille quidẽ
ut scriptũ teneo Iecham ex urbibus a
Iherosolimiam benedicens : Romain et au-¬
ciochiam maledixit. Et qm̃ uiuat ĩpie¬
tatum suarũ cogitando causas querere in
Mecha. equidem et Roma nichil est quo
mouear. Quid enĩ noui est ⁊ si Mecham
urbem : mechꝰ et impurus homo dilexit:
profanũ omius impretatis habitaculũ.
dignũq cõmaculati et inceste sui corporis
hospiciũ. Ibi eñ̃ sceleratus et infanuis

Expanded text:
ri autem duces elatissimi hominum, in thalamo leonibus fortiores, in campo cervis timidiores, ora virilia muliebribus animis dehonestant; ad nocturna bella promptissimi, imbelles ad reliqua, et ad nil aliud animosi quam ad luxurie studium vitari nequeunt quosque ne venerari vel mirari saltem taciti debuerant, insectantur / ac spernunt. Nichil autem insoliti est, si virtutis exempla virtutis hostibus sunt molestia aut si Macometi fautores et in multis in hoc quoque senciunt secum. Ille quidem, ut scriptum teneo, Mecham ex urbibus ac Jherusalimam benedicens Romam et Aiochiam maledixit. Et quoniam iuvat impietatum suarum cogitando causas querere, in Mecha equidem et Roma nichil est quo movear. Quid enim novi est, si Mecham urbem mechus et impurus homo dilexit, profanum omnis impietatis habitaculum dignumque commaculati et incesti sui corporis hospitium? Ibi enim sceleratus et infamis
Abbreviated transcription (Latin):
restimonu nuliũ est. Crede igit᷑ michi
quisqs aut uirtutẽ seq̃ris: aut uiciũ fugis
ut hant teneas: ne ue ab illo tenearis: an¬
ceps tibi ĩ populis ẽ mora. Quid enĩ ibi
uideas insi cõtenciones. adulteria fraudes.
nuirias⁊ furta r apias. homicidia. hee te
artes exripiẽt primo urbis in luine. hec
rerũ nnagines circũnolabũt. hec exẽpla
tircũstrepẽt: difficilimũ erit : qui et si aliꝰ
fueris. quales cllcto ĩueneris talis fias.

Expanded text:
testimonium nullum est. Crede igitur michi: testimonium nullum est. Crede igitur michi: quisquis aut virtutem sequeris aut vitium fugis, ut hanc teneas neve ab illo tenearis, anceps tibi in populis est mora. Quid enim ibi videas nisi contentiones, adulteria, fraudes, iniurias, furta, rapinas, homicidia? He te artes excipient primo urbis in limine, he rerum imagines circumvolabunt, hec exempla circumstrepent, difficillimum erit quin, etsi alius fueris, quales cuntos inveneris talis fias.
Abbreviated transcription (Latin):
aspirat idem faciat. nec ad unũ terminũ dui̾sa
fe ⁊ uia: presertim cũ neq rectior neq cõpen:¬
diosior ulla sit. Et in mirũ a populis pro¬
posito atq opinione distãtes hant absonũ
uideri debet. si ut studioꝵ sic locoꝵ q distã¬
na uel dissimulitudie seꝑarenuir: diuersos
aminos diuersi habitꝰ decent: distincteq
mãsiones plerũq ꝯtraria ĩfoelicite mistẽt᷑
amada nobis et t̃familiaritatẽ admisteda
soritudo est. Pꝙ nõ honestatis tantum. sed̾
securitatis causa. Ut enĩ raris luxus in
siluis: sit ⁊ urbib prara modestiaͭ est
Quisnam uero racioni aut uirtuti locꝰ esse
potist᷑ ubi et ĩ exẽplis et ꝯsilus malis est
⁊perũ: ubi opinionib falsis orcuꝑata oia
t cõsuetudini datũ regnũ at prescriptus
crror. quasi inqͥt delectat et deceat. ubi
nõ querit᷑ qͥd ĩ re sit. sed quid age soleat
aut quid plurimis uideat᷑: quo fallacius

Expanded text:
aspirat, idem faciet; nec ad unum terminum diversa aspirat, idem faciet; nec ad unum terminum diversa feretur via, presertim cum neque rectior neque compendiosior ulla sit. Et nimirum a populis proposito atque opinione distantes, haud absonum videri debet, si ut studiorum, sic locorum quoque distantia vel dissimilitudine separemur. Diversos animos diversi habitus dia infeliciter miscentur; amanda nobis et in familiaritatem admittenda solitudo est, idque non honestatis tantum sed securitatis causa. Ut enim rarus luxus in silvis, sic in urbibus perrara modestia est; quisnam vero rationi aut virtuti locus esse potest, ubi et exemplis et consiliis malis est imperium, ubi opinionibus falsis occupata omnia, et consuetudini datum regnum, ac prescriptus error, quasi quicquid delectat et deceat? Ubi non queritur quid in re sit, sed quid agi soleat aut quid plurimis videatur, quo fallacius
Abbreviated transcription (Latin):
portune blandicias: et minas in solitudinem
fugere. et ex alto ꝯtemuere docerenuir. Quai
seuera oĩa. si testimoniis enãgelicis nora
sut. Dubitamꝰ ad huc xpĩane homines. qͥd
rcbis de solitudine senciendũ fit ⁊ De qua ua
Semsisse magistrũ et duc̃e et dñm nostiuos
stius. Cuius ut dictũ est p̃cursor abipso
primordio ẽ solitudinẽ uita egit. Sunus tot
amite idem uite genus et primut elegniõ iu
epostmedit clegerũt Cuius postremo nũ
urgo des gramda cõfesti ĩ mõtaua pre¬
uit. in solitudme autoq nasteret᷑ sagri ute¬
u beatissmũ ꝑondꝰ ferẽs⁊ cui profectõi
s pruitum sanctũ duceni fuisse fideliũ nul¬
lus hesitait
ns autẽ et si qua sũt eiusmodi. neq¬
cuucta cõcludere. Uel necessarium
fuit lis tã parua licuit: papiro ingẽs
et solitudis laus nest: et ad muitandũ stimulꝰ
ex ẽplũq profecto enĩ quisq hec audet si eodẽ

Expanded text:
fortune blanditias et minas in solitudinem fortune blanditias et minas in solitudinem fugere et ex alto contemnere doceremur. Que si vera omnia, si testimoniis evangelicis nota sunt, dubitamus adhuc, cristiani homines, quid nobis de solitudine sentiendum sit, de qua ita sensisse magistrum et ducem et dominum nostrum scimus? Cuius, ut dictum est, precursor ab ipso primordio in solitudine vitam egit; cuius tot amici idem vite genus et prius elegerant et postmodum elegerunt; cuius postremo mater virgo, Deo gravida, confestim in montana perrexit, in solitudinem antequam nasceretur sacri uteri beatissimum pondus ferens, cui profectioni Spiritum Sanctum ducem fuisse fidelium nullus hesitaverit. His autem et siqua sunt eiusmodi, nam nequcunta concludere vel necessarium fuit vel tam parva licuit papiro, ingens et solitudinis laus inest et ad imitandum stimulus exemplumque. Profecto enim quisquis hec audiet, si eodem
Abbreviated transcription (Latin):
nam tñ suã factis instrueret. in montẽ ora¬
turꝰ ascẽdit. solꝰ orauit. In solitudine ieui¬
nauit. In solitudine cẽptantẽ uicit aduer¬
sariũ. Post ĩ multitudine licet uoles ab ad¬
uersarus perimẽdqr in solitudine bis paruo
cõuuuo: et panculis panib. panciorib pisti¬
culisq mextimabilẽ at famelitã turbã pauit.
cũ saturitate mirabili: cũ nigẽti imꝑaculo
fragiãtoꝵ: in solitudiuẽ tanq̃ loco cõsolacõĩs¬
et pacis audita Iohãnis morte se cõtulit
Demq in loco tãpestri turbas docuit. In ex¬
celso mõte trãffiguratꝰ est. ubi supra eidi
uox eterm patris ĩtouunt. In mõte ecia per¬
noctauit orãs Et rursus in montẽ oratsrs
politariũ locũ quereret facto doces̃ uii ał
nos actis in reb solitudinẽ querenus ud̃
et osferendũ regm põdus respuẽs solus ⁊
montẽ fugit. et nondũ lẽpesture mortis
ꝑiculit nĩ solitudinẽ declmauit det nos em

Expanded text:
nam tamen suam factis astrueret, in montem oranam tamen suam factis astrueret, in montem oraturus ascendit. Solus oravit, in solitudine ieiunavit, in solitudine tentantem vicit adversarium, post in multitudine licet volens ab adversariis perimendus; in solitudine bis parvo convivio et pauculis panibus paucioribusque pisciculis inextimabilem ac famelicam turbam pavit, cum saturitate mirabili tum ingenti miraculo fragmentorum. In solitudinem tanquam locum consolationiset pacis, audita Iohannis morte, se contulit; denique in loco campestri turbas docuit, in excelso monte transfiguratus est, ubi supra eum vox eterni Patris intonuit; in monte etiam pernoctavit orans, et rursus in montem oraturussolitarium locum quereret, facto docens ut et nos arctis in rebus solitudinem quereremus. Idem et offerendum regni pondus respuens solus in montem fugit, et nondum tempestive mortis periculum in solitudine declinavit, ut nos et
Abbreviated transcription (Latin):
est. At nl tale fecit Mlarcha soror dicat
aliquis: et tñ sancta est. nõ inficior id ꝙͣe.
sed certe multo sanctior Maria quae id foecit.
Iure igit᷑ abillo sumo et ĩfallibili rer ex
c minatore de optime partis electione landa¬
ta est ut si uer est qd doctorũ hominũ ha¬
bet assercio : sũb duarũ soroꝵ integumento.
preter historie ueritatẽ duplicis eciam uit
ministeriũ cõtineri: nullus dubio reluiquat᷑
locus: quin ꝯtẽplatiua sollicite actuoseq uite
et Cristi iuidicio prelata sit: et electione
presertim Cristi fideliũ preferenda.¬
Uis ergo miret᷑ si peccator tot circũ¬
sessus ab hestib. tutas cupide fugit
in latebras. et imbetillitatis sue me¬
mor: et cot exẽplis admonitꝰ nõ humais
tantũ: sed diuins. Cũ eñi ualida omĩa.
eñ illuo inexpugnabile qd̵ ipse saluator fõs
omniũ salutariũ exẽploꝵ: quanqͣ nec egẽs
solitudis. nec frequẽtre metuẽs: ut doctri¬

Expanded text:
est. At nil tale fecit Martha soror, dicat est. At nil tale fecit Martha soror, dicat aliquis, et tamen sancta est. Non infitior id quidem, sed certe multo sanctior Maria que id fecit. Iure igitur, ab illo summo et infallibili rerum extimatore, de optime partis electione laudata est, ut si verum est quod doctorum hominum habet assertio, sub duarum sororum integumento preter historie veritatem duplicis etiam vite misterium contineri, nullus dubio relinquatur locus, quin contemplativa solicite actuoseque vite et Cristi iudicio prelata sit, et electione presertim Cristi fidelium preferenda.uis ergo miretur si peccator, tot circumsessus ab hostibus, tutas cupide fugit in latebras, et imbecillitatis sue memor, et tot exemplis admonitus non humanis tantum sed divinis? Cum enim valida omnia, tum illud inexpugnabile quod ipse Salvator, fons omnium salutarium exemplorum, quanquam nec egens solitudinis nec frequentie metuens, ut doctri
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus ab utero quẽ e sũmo celi fasti¬
gro. uẽturꝰ ad terrã Cristus. Ut rex nul̃cium.
ur pretonẽ iudex. ut amrorã dios. et luci¬
serũ sol. premisit non se tutũ credidit iusi
deseue ãtra tenera etate subisset ffecit ide
mlua post peccatũ nõ in populis longũ cõ¬
spici: aut habitare in palatus elegit ⁊ sed
patrã fugiẽs in has terras uelut in orbem
alterũ delata : ꝑsenerãter latuit hic ĩ fine
et pro domo hãbuit udam et contauã illam
rupẽ quã uidisse arbitror. Neq eñ procul
qut abest et lecꝰ est sacrio quodã horror e
urnerabilis: ac uisitari de lõguquo eciã nõ
mdignꝰ ubi ecĩa sepe me fuisse et tres ołi
nottes: totidẽq dies: nõ sine uoluptat
alia ꝙ̃r quae in urbibus capi solet ⁊ exegisse
menum. Illic dulcis ac felix Cuisti hospita:
nõ ornatacũ seruitio puellarũ. sed obsequẽ¬
tiũ ministerio angeloꝵ uiuẽs ac moriẽs usa

Expanded text:
sanctus ab utero, quem e summo celi fastisanctus ab utero, quem e summo celi fastigio venturus ad terram Cristus, ut rex nuntium, ut preconem iudex, ut auroram dies et Luciferum sol premisit, non se tutum credidit nisi deserti antra tenera etate subiisset. Fecit idem Maria post peccatum: non in populis longum conspici aut habitare in palatiis elegit, sed patriam fugiens in has terras velut in orbem alterum delata, perseveranter hic latuit in finem, et pro domo habuit nudam et concavam illam rupem, quam vidisse te arbitror; neque enim procul hinc abest, et locus est sacer, quodam horrore venerabilis, ac visitari de longinquo etiam non indignus; ubi et sepe me fuisse et tres olim noctes totidemque dies non sine voluptate, alia quam que in urbibus capi solet, exegisse memini. Illic dulcis ac felix Cristi hospita non ornatarum servitio puellarum, sed obsequentium ministerio angelorum vivens ac moriens usa
Abbreviated transcription (Latin):
bore sue solitudine. sure nretu. siue ollar
deniq molestia. In qua iul turpe: iul ĩpiũ.
nl miustũ habitat. quid nõ uel audere uel
adgredi iustũ esset: si qͥd pietatis aut uistitie
esset ĩ nobis. Iam uere ut petrꝰ a patria
sit ego lõgius ab incepto ꝑeregrmatus sũ.
hosq michi aunos uniu̾s solitarii seuis et¬
cuisus dedit. ut oriẽtale nostrũ obprobriũ:
occidẽtis principib ac populis exprobrare.
Qrua ĩ retã efficax utinã dextera mea sit
qz illiuis lingna fuit. qd frustra me optare
recte scio uereor magis importune niimium.
et aldacter hec locutꝰ uidear inter illos Iͥb
libectas amini: temeritas et ueritas furor
et adiuonicio omins inuiria est. utruq hes
accepta eat. Ego hus uerbis et digressione
hat leuatꝰ graui et molesto fast quecelarũ
io suscepte nariacionis iter alacrior redeo.¬
uid uero nunt minorib ĩmorer. Ille
inter natos mulierũ maximꝰ Iohãnes

Expanded text:
bore, sine solicitudine, sine metu, sine ulla bore, sine solicitudine, sine metu, sine ulla denique molestia, in qua nil turpe, nil impium, nil iniustum habitat, quid non vel audere vel aggredi iustum esset, siquid pietatis aut iustitie esset in nobis? Iam vere ut Petrus a patria, sic ego longius ab incepto peregrinatus sum, hosque michi animos unius solitarii senis occursus dedit, ut orientale nostrum obprobrium occidentis principibus ac populis exprobrarem. Qua in re tam efficax utinam dextera mea sit, quam illius lingua fuit! Quod frustra me optare certe scio; vereor magis ne importune nimium et audacter hec locutus videar inter illos, quibus libertas animi temeritas, et veritas furor, et admonitio omnis iniuria est. Utcunque res accepta erit, ego his verbis et digressione hac levatus gravi et molesto fasce querelarum, ad suscepte narrationis iter alacrior redeo.uid vero nunc minoribus immorer? Ille inter natos mulierum maximus Iohannes
Abbreviated transcription (Latin):
seruoꝵ sui furtũ dommno faciẽtes. quodq
grauissimũ furt genꝰ cultũ dei debitũ
eius hostib exhibẽtes. quae ni mirũ nuui¬
sticia multo est maior: qͣ si uicino fidus ami¬
tus aut mancipiũ raperer᷑᷑. Qui locus ab
Augustino ĩ sue celestis reipublice libris ex¬
niisꝰ curioseq tractatꝰ est. Quod uero si
quid nascẽdo patriã nactus iniustã malis
morib ⁊ quales fere nũt omnes uides. unde
pro tali sanguinẽ fudisse landabilẽ nichil
minus quippe : qui malis uiris: ĩprobis ti¬
uibus imꝑunitatẽ ꝓublicã faciorũ: ꝓpriã
morte quesierit. hñt tu michi laude dignũ
at memoria quã multis: es hant causam
ꝯtigisse quidẽ legnuꝰ. hũc tu michi per glo¬
rĩa. uiere dixeris. Ego et uite prodigũ
ammã : simul hãc uitã ꝓrecerit et eternã.
Contra aũtẽ ne lõgius uager pro celest Ihe¬
rusalen: pro patria illa ꝑꝑenia que beatum¬
ubbis spondet habitagulũ. sine fine. sine la¬

Expanded text:
tes, quodque gravissimum furti genus, cultus illi debitos eius hostibus exhibentes, que nimirum iniusticia multo est maior, quam si vicino fundus avitus aut mancipium raperetur. Qui locus ab Augustino in sue »Celestis rei publice« libris excussius curioseque tractatus est. Qui vero, si quis nascendo patriam nactus iniustam malis moribus, quales fere nunc omnes vides, unde pro tali sanguinem fudisse laudabitur? nichil minus, quippe qui malis viris, improbis civibus impunitatem publicam facinorum propria morte quesiverit. Hunc tu michi laude dignum ac memoria, quam multis ob hanc causam contigisse legimus, hunc tu michi per gloriam dixeris vivere? Ego et vite prodigum animam, simul hanc vitam proiecerit et eternam. Contra autem, ne longius vager, pro celesti Jherusalem, pro patria illa penobis spondet habitaculum, sine fine, sine la
Abbreviated transcription (Latin):
deret dũ memmisset olim ser non tiramio
impio : sed legittimo quidẽ regi: regnũ
simul et cõuigem et uitã abstulisse. ter¬
iasque illas ut Cleopatre dono daret
suo periculo domuisse non quero quamind
niste egerit. sed amim uim et acrimomiã
illam miror ac necessariã temꝑoribue⁊
nostris dico. Quam facile eñ fidelis ef¬
fectus : Custo suã restitueret. a quo sespi¬
utum accepisse et ecepnã gloriã acceptu¬
rum crederet. qui illud adultern precium
douauerit concubine. An si cesar Augustꝰ
Si uterque Scipio Affricanus: Si magaꝰ
pompeius ut nuille alios taceani : eiusde
trastiane fider sacris miciati: et in eadem
urbe reuiuisterent : pati possent ⁊ aut
primus in hispania ⁊ quam multis aute
seculis fluctuantem : noĩs sui maiestate
tomposuit. Aut secundi in Affrica ⁊ quã
tabutariã abter fecit: alter euertit. aut
terciuis sub archo et per orientem. ut tor
colla regum uniculis muexunit: Crist

Expanded text:
deret, dum meminisset olim se, non tyranno deret, dum meminisset olim se, non tyranno impio sed legitimo quidem regi regnum simul et coniugem et vitam abstulisse, terrasque illas ut Cleopatre dono daret suo periculo domuisse? Non quero quam id iuste egerit, sed animi vim et acrimoniam illam miror ac necessariam temporibus nostris dico. Quam facile enim fidelis effectus Cristo suum restitueret, a quo se spiritum accepisse et eternam gloriam accepturum crederet, qui illud adulterii precium donaverit concubine! An si Cesar Augustus, si uterque Scipio Africanus, si magnus Pompeius, ut mille alios taceam, eiusdem cristiane fidei sacris initiati et in eadem urbe reviviscerent, pati possent, aut primus in Hispania, quam multis ante seculis fluctuantem nominis sui maiestate composuit, aut secundus in Africa, quam tributariam alter fecit, alter evertit, aut tertius sub artho et per orientem, ubi tot colla regum vinculis innexuit, Cristi
Abbreviated transcription (Latin):
nostrũ dedecus : uel suas miurias patĩe
te ⁊ uel ut dictũ est forsan occulcuis une̾¬
Dicante. Et est in tot tam publicis malis
quisquam : qui ueterũ RRomanorũ glorie
Setrahere : ralibusque mẽdatus suñ os
inquinare audeat. Onos prorsus indi-¬
guos. quibus tanto celi feruore tã nullis
oumnino meritis sit cõsultum. O uere gra:¬
tuita dei doua. dit eñĩ quanto et estu
doloris et feuore amini rapior: et audax
dolor: et iudiguacio loquax est. et opi¬
ma materia querularum incidit.¬
It pater : libet equidem percuntari:
si hodie Iulius Cesar ab inferis
lemearet. animũ illũ potenciãque
referẽs: et Rome. hoc est an patria sua
uierens ut hant du bie faceret: Criste
nomẽ agnosceret: duicius ne passurum
credimꝰ ꝙ Egiprius latro: et pelusiati¬
tai mollis turba cauopi: ut ait iller non di¬
tam Iherosoluuã et Iudeã et Syriam: sed
ipsam Egiptum atque Aalexandrĩa possi¬

Expanded text:
nostrum dedecus vel sui iniurias pacinostrum dedecus vel sui iniurias pacite, vel, ut dictum est, forsan occultius vindicante. Et est in tot tam publicis malis quisquam, qui veterum Romanorum glorie detrahere, talibusque mendaciis suum os inquinare audeat! O nos prorsus indignos, quibus tanto celi favore tam nullis omnino meritis sit consultum! O vere gratuita Dei dona! Dic enim — quando et estu doloris et fervore animi rapior, et audax dolor, et indignatio loquax est, et opima materia querelarum inciditpater, libet equidem percuntari: si hodie Iulius Cesar ab inferis remearet, animum illum potentiamque suam referens, et Rome, hoc est in patria sua vivens, ut hauddubie faceret, Cristi nomen agnosceret, diutius ne passurum credimus, quod egiptius latro «et Pelusiacitam mollis turba Canopi», ut ait ille, non dicam Ierosolimam et Iudeam et Syriam, sed ipsam Egiptum atque Alexandriam possi
Abbreviated transcription (Latin):
oia pretereã sileaniq alias: quibus pr̃e
cipua par exitus ipsa uenerabilis urbs
Nicea: ubi apostolieũ fidei fundante ntũ
ab ibls ueri oꝑificib tor iam sacas senb
tanta racionũ compactũ calie atque ual¬
latum est: simul et tota Bithuna cuiꝰ
illa pars est: ab hostib fidei possident᷑
ita reguntur ea nostrs principibus reie
publite tura est. sit aliena concupistinus
ut nostra perdanius. uerginuit. Sed in
alus quidem facile megpsũ silencio aut
obliuuione consoler. Tibi quid dicã pro¬
dita aut deserta Iherusalem: hoc uulnus
assidue recẽs in oculis et in frõte gesta¬
mus. hoc regi dissimularique nuliatenꝰ¬
potest. aliquã quoque facilius damui sar¬
cinam fermius quam pudoris. Ceterum
hec salutis spes: hoc studũi glorie: sit
calcantur sacia. mẽbrisq languẽtibus
nostrũ caput impugne nũt ab Egiptiaco
cane discerpitur. et insultant pedes ã¬
pn sanctuario Ihesu custi. eodẽ ip̃o proptꝰ

Expanded text:
ora preteream sileamque alias, quibus idem ora preteream sileamque alias, quibus idem principium par exitus, ipsa venerabilis urbs interea, ubi apostolicum fidei fundamentum ab illis veris opificibus, tot tam sacris senibus, tanta racionum calce compactum / atque vallatum est, simul et tota Bitunica, cuius illa pars est, ab hostibus fidei possidentur. Ita regimur, ea nostris principibus rei publice cura est, sic aliena concupiscimus, ut nostra perdamus. Sed in aliis facili meipsum silencio aut oblivione consoler; tibi, quid dicam, perdita aut deserta Jherusalem? hoc vulnus assidue recens in oculis et in fronte gestamus, hoc tegi dissimularique nullatenpotest, aliquantoque facilius dampni sarcinam ferimus quam pudoris. Ceterum hec salutis spes, hoc studium glorie sic calcantur, sacramenta membrisque languentibus nostrum caput imprime nunc ab Egipciaco cane discerpitur et insultant pedes impii sanctuario Jesu Christi eodem ipso propter
Abbreviated transcription (Latin):
Europe. Romano enĩ imperio illi ãtiquo:
ut preclari testantur auctores nichil onn
defuit inisi modicũ Oriẽtis. nobis qeu
prope omnia desunt: insi modicũ occidẽtis.
Quibus tum ꝑ se singulis: tum simul oui¬
nibus in hac ip̃a quermonia ⁊ quanta
insit auctoritas at fides: neminem tam
infidelem tamq habentẽ puto esse. qui
non senciat. Euncquid tamẽ hn bumes
dicũt: et plꝯͣa principio per omes inquit
terra ꝑtes ⁊ quoͣs hommes incolunt satia
rustiana tradunt᷑. Dictũ breue: sed flebile
nobis et quo facile damui totius cunulũ
meciare. quanquã quid testunonis singre¬
loriẽ nitor / ecclesiastice relegantur historie
ꝙ ibi aute annos nille ratholicorũ noĩa
presuli a sept tuonre ultio uel ouente
ui austro. ad roborãdũ uulgandũq sacrũ
Tust dbgia coruuitũe occurrent obi hodie.
non dicam nullus Episcopus : sed ne Eui¬
stiauus quidem uir inhabitt. Et ut leui¬

Expanded text:
Europe. Romano enim imperio illi antiquo Europe. Romano enim imperio illi antiquo et preclaro, testantur auctores, nichil omnium defuit nisi modicum orientis – nobis, heu, prope omnia desunt nisi modicum occidentis! Quibus, cum per se singulis, tum simul omnibus in hac ipsa querimonia quanta insit auctoritas ac fides, neminem tam infidelem tamque hebetem puto esse, qui non senciat. Quidquid tamen hii omnes dicunt et plus ali«terrarum partes, quas homines incolunt, sacra cristiana traduntur». Dictum breve, sed flebile nobis, et quo facile damni totius cumulum metiare. Quanquam quid testimoniis singulorum nitor? Ecclesiastice relegantur historie. quod ibi ante annos mille catholicorum nomen presulum a septemtrione ultimo vel oriente vel austro ad roborandum vulgandumque sacrum Christi dogma cohabencium occurrent, ubi hodie, non dicam, nullus episcopus, sed ne christianus vir inhabitat, et ut levi
Abbreviated transcription (Latin):
et Macedomia : et uiiuersa simul hellãdia
Iusuꝑ et uniuersa affuca Panphilia licia
Isauria: et in omni Egipto: et libia et
Ponto; totoque oriente : preter paucos
Arrn sectatores ad Iourmanũ augustum
iuissa fidelies Athanasn testatũr epistola
nõ famiã sequẽtis :̃ sed comꝑta referẽtis.
et ut ip̃e ait. experuẽto sententiã oñ
cognostentis. et litterarũ pignus homi¬
itũq noticiam habentis. Sin pluribus
testib res eget Ambrosius secũdo uotacoĩs
stiaue fider laciores. quam Romani impe¬
in fines ponũt. nec peruenire potuisse:
uigum populi ferro regnãtis: quo reglã¬
tĩs a ligno peruenerit fides Cristi. ¶d se
de uero imperio loqui eos constat non de
isto: quod iam nõ iperut. sed imago que¬
dam et imperii umbra est. Utinã nostris
quoq temporibus uerũ esset. profecto non
eota insaiiret Affrca. non persis. non
Siria. non Egiptus. non Asia fere omnns
nõ demq qd est grauuis maxima pars

Expanded text:
et Macedonia et universa simul Belladia, et Macedonia et universa simul Belladia, insuper et universa Affrica, Pamfilia, Lysia, Ysania et in omni Egipto et Libia et Ponto totoque oriente preter paucos Arii sectatores ad Romanum augustum missa fidelis Attanasii testatur epistola, non famam sequentis, sed comperta referentis et, ut ipse ait, experimento sentenciam omnium cognoscentis et litterarum pignus hominumque noticiam habentis. Sin forte pluribus testibus res eget, Ambrosius secundo Vocacionisstiane fidei latiores, quam Romani imperii fines ponunt, nec pervenire potuisse iugum populi ferro regiminis quo regnantis a ligno pervenerit fides Christi. Id si de vero imperio loqui eos constat, non de isto, quod iam non imperium, sed ymago quedam et imperii umbra est, utinam nostris quoque temporibus verum esset! Profecto non tanta insaniret Affrica, non Persis non Siria non Egiptus, non Asia fere omnis, non denique, quod est gravius, maxima pars
Abbreviated transcription (Latin):
Dit. Sed ut recencius testimomiũ nostr de¬
decoris attugam. Nonne Gregorius quo¬
dam loco grãtulatur et exultãt : ꝙ sua eta¬
te Asia tota iam crederet. Nũt heu ut a
bena Tanais usq ad dexterã Nili ripã.
pe Eoi littoris amplissimos flexus. ã¬
biẽdo peruenias. et quicquid illos longe
distantes mundi bepminos : nostriq maris
equor interiaret. siue terarũ sius homi
excutias. quãus ad huc forie aliquis ibi
sit qui Cristi nomen an ore habeat. qui
tamen uerã Cristi fidem habeat in corde:
iusi ex eodem genere qui peregrinatõe.
merce e uel carcere teneantur⁊ nullus ut
arrbitror est ibi. Sed ut notissime ueritati¬
quartus nũt ecia testis accedat Certe
in hant uerã Cristi religionẽ suis tempor¬
ribus concordasse omnes ecclesias; non
solum in hyspania et Bitãma ut in¬
cipiamꝰ ab ultimis necnon Galliis : Italia.
Sardima : Cipro: Creta et Dalmaris cõ¬
stitutas. sed in Capadocia etiam et Nlisia

Expanded text:
dit. Sed ut recentius testimonium nostri dedit. Sed ut recentius testimonium nostri dedecoris attingam, nonne Gregorius quodam loco gratulatur et exultat quod sua etate Asia tota iam crederet? Nunc, heu, ut a leva Tanais usque ad dexteram Nili ripam per Eoi litoris amplissimos flexus ambiendo pervenias, et quicquid illos longe distantes mundi terminos nostrique maris equor interiacet sive terrarum sive hominum excutias, quamvis adhuc forte aliquis ibi sit qui Cristi nomen in ore tamen veram Christi fidem habeat in corde, nisi ab eodem genere, qui peregrinacione, merce vel carcere teneatur, nullus, ut arquartus nunc etiam testis accedat, certe in hanc veram Cristi religionem suis temporibus concordasse omnes eccsolum Hyspaniam et Britaniam, ut incipiamus ab ultimis, necnon Galliis, Italia, Sardinia, Cypro, Creta et Dalmaticiis constitutas, sed et Capadocia et Misia
Abbreviated transcription (Latin):
Am de regibus aliis acterrarũ dñĩs¬
de que pontificibus nostris loqui
superuacuus labor: uulgata sũt oĩa.
Et hit quidẽ Europe status: piget huit
longis proficisti. sed attingẽda sũt uuluã.
quanquam procus a capite et uitalibus
membris : situ tñ et longa segnicre putrue¬
rũt. Augustinus quidẽ orĩdus ex affrica
in cõfessionib suis: homeri librũ sibi diffi¬
cilẽ dicit ꝙ ex teruis. Uirgilii facilem/. qd
suis hoc est latims litteris scriptus est.
det qui nũt affacã metire: et a Nili alueo
ad athlãticũ occeam̃: uoluca meditacioẽ
perambula. Puto nullũ ibi ⁊eperies : qui
litteras nostras norit : aut diligat: inisi ꝑe¬
nus forte uel mercator uel captuus sir
Ierominus ad Euandoum scribens : post Gal¬
las atque Britãmas prouincias nostri orbis
Affricã. et persidem et orientem et qudiam
omneq barbariẽ unũ Cristum adorare cõ¬
fipinat. unam seruare regulam ueritatis.
Id quã uerũ hodie sit: nẽ dici quidem exꝑe¬

Expanded text:
am de regibus aliis ac terrarum dominisdeque pontificibus nostris loqui supervacuus labor, vulgata sunt omnia. Et hic quidem Europe status. Piget hinc longius proficisci, sed attingenda sunt vulnera que, quanquam procul a capite et vitalibus membris, situ tamen et longa segnitie putruerunt. Augustinus quidem oriundus ex Africa in Confessionibus suis Homeri librum sibi difficilem dicit quod externis, Virgilii facilem quod suis, hoc est latinis literis, scriptus est. Atqui nunc Africam metire, et a Nili alveo ad Atlanticum occeanum volucri meditatione perambula, puto nullum ibi reperies qui literas nostras norit aut diligat, nisi peregrinus forte vel mercator vel captivus sit. Ieronimus ad Evandrum scribens, post Gallias atque Britannias provincias nostri orbis, Africam et Persidem et Orientem et Indiam omnemque barbariem unum Cristum adorare confirmat, unam servare regulam veritatis. Id quam verum hodie sit, ne dici quidem expe
Abbreviated transcription (Latin):
uunt. quale aliquo tempore fuisse rẽ ꝓublicã
de quo imprimis arriter copioseq dispu¬
tat Cicero in hus libris quos de republica
stripsit. quib facile consentirẽ: ut tũt eciã
dũ toti orbi uni faceret: et uiolẽtissima
uideret᷑ iusta esset: qui hus ipsis qui coge¬
bantur expediret cogi. et unu idq non¬
iusi optimũ et excellens rerũ caput esse.
mudolicet asperũ certe necessariũ foret.
isi ꝙ dicã huit sentẽtre uehemẽter obsta¬
ret: quod scilicet et si inter homines iusticiã
seruaret: cuiq ius suũ tribuẽdo: et illis
pomianis artibus a porta descriptis pati
mors iiponendo: parcendo subiectis: et
superbos debellando. quãus ut preclare
ait Ciccio idem alibi Imperiũ populi Ro.¬
mani bñficus teneret᷑ : non inuirus bella
aut pro socus: aut de ĩperio gererent. ex¬
itꝰ belloꝵ essent ⁊ aut mites aut neceffarñ
caipere studẽcent : si ꝓũcias. si socios equi¬

Expanded text:
vivit. Qualem aliquo tempore fuisse rem publicam vivit. Qualem aliquo tempore fuisse rem publicam de quo imprimis acriter copioseque disputat Cicero in hiis libris, quos »De re publica« scripsit. Quibus facile consentirem, ut nunc eciam, dum toti orbi vim faceret et violentissima videretur, que iusta esset, quod hiis ipsis, qui cogebantur, expediret cogi et unum idque nonnisi optimum et excellens verum caput esse mundo, licet gusto aspersum, certe necessarium foret, nisi, quod dicam, huic sentencie vehementer obstaret. Quod scilicet, etsi inter homines iusticiam servarent, cuique ius suum tribuendo et illis Romanis artibus a poeta descriptis paci morem imponendo, parcendo subiectis et superbos debellando, quamvis, ut preclare ait Cicero idem alibi: Imperium populi Romani beneficiis teneretur, non iniuriis; bella aut pro sociis aut de imperio generentur, exitus bellorum essent aut mites aut necessarii;capere studerent, si provincias, si socios equi
Abbreviated transcription (Latin):
ommia. quanquã qui ausi sunt ⁊ nul¬
tis ad celum laudib efferant᷑. Lauda¬
dar est nostris Brutus. Laudatur Muteruis.
Caudatur Cursiꝰ laudantur Decii fabii. Cor¬
nelñ ꝙ sanguurẽ suũ pro patria effuderũt.
Paudantur et exteri. Siilis em̃ uirtus. nõ
dissmulẽ laudẽ meretur. Codrum at Ce¬
muistoclen Arheue laudant. Lacedemon Le¬
duyclam Epaniuendam Thebe. Carthago
philenes fratres. Alieque uibes cures alios:
De quib omnib si quid sencies queris. Celestgs
amanda res publita est: quam nõ tumultꝰ
tabunicii. non successinos plebis: nõ senatꝰ
inselencia : non muidia simultatũ : nõ bella
ciuilia: non extrenia perturbãt : pro qua
quisquis sangunẽ suũ dedit bonꝰ ciuis: et
prenin cectꝰ. Non ꝙ ideo hant temporalẽ
terrenãq patriã deserendũ rear ⁊ pro qua
si res exigat pugnare iubenuir. Sed
ita demũ: si iusticia regit᷑ et legib equis

Expanded text:
omnia, quanquam qui ausi sunt, mulomnia, quanquam qui ausi sunt, multis ad celum laudibus afferantur. Laudatur ex nostris Brutus, laudatur Mutius, laudatur Curtius, laudantur Decii, Fabii, Cornelii, qui sanguinem suum pro patria effuderunt. Laudantur et exteri; simulis enim virtus non dissimilem laudem meretur. Codrum ac Themistoclen Athene laudant, Lacedemon Leonidam, Epaminondam Thebe, Carthago Philenos fratres, alieque urbes cives alios. De quibus omnibus si quid sentiam queris: celestis amanda respublica est, quam non tumultus tribunitii, non secessiones plebis, non senatus insolentia, non invidia simultatum, non bella civilia, non externa perturbant, pro qua quisquis sanguinem suum dedit, bonus civis et premii certus est. Non ideo, quod temporalem terrenamque patriam deserendam rear, pro qua, si res exigat, pugnare et iubemur, sed ita demum, si iusticia regitur et legibus equis
Abbreviated transcription (Latin):
Empus est unde discessimus reuer¬
taniur. Ego itaque mesticie stiuuilis
impulsus: qd̵ potui candenti et igni¬
ta literarũ acie: indebilẽ hanc infame
notam: populis atque principibus nostris
intrisserimi: qui tot inuitilib: ymino damnosis
et nmipus curis implicite: honestam haut et
deuitã precipuãq̃ cura patrie negligunt
patrie inquam eterne nostreqz Iherusalem.
nõ uhuis quae in terris⁊ sed quae supsũ est¬
in celis matris nostre: unde nũt exulanus.
cuius magniem erec importat. quae si ꝑ
seipsam extumetur: nec patria est nostra
et meritũ rassũ passa et grauore odi di¬
gna est quippe : quae deũ suũ qui sub ueste
huniłi eam salutare destẽderat: multisliet
it magnis de nube carius inipaculorũ ful¬
goribus corustãtem ⁊ ausu sacrilegis et ton¬
sensi nefario trucifioit. Ea quãtus nu¬
pretas siba pestilens mũdo utilis forer. dũ
in trutem actum. quasi de loco altiori adorã¬
dum gentibus demonstrauit.¬
On pro patria qualibet audienda sũt

Expanded text:
Tempus est ut unde discessimus revertamur. Ego itaque mestitie stimulis impulsus, quod solum potui, candenti et ignita literarum acie indelebilem hanc infamie notam populis ac principibus nostris incusserim qui, tot inutilibus imo damnosis et impiis curis impliciti, honestam hanc et debitam precipuamque curam patrie negligunt: patrie, inquam, eterne nostreque Ierusalem, non huius que in terris, sed que sursum estin celis, matris nostre, unde nunc exulamus, cuius imaginem hec importat. Que si per se ipsam extimetur, nec patria est nostra, et meritum casum passa et graviore odio digna est, quippe que Deum suum, qui sub veste humili eam salvare descenderat, multis licet et magnis de nube carnis miraculorum fulgoribus coruscantem, ausu sacrilego et consensu nefario crucifixit. Ea quamvis impietas, sibi pestilens, mundo utilis foret, dum in crucem actum quasi de loco altiore adorandum gentibus demonstravit.on pro patria qualibet audenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est quod me tacito res loquatur. Qnĩ qui
habitatorẽ urbi eripit: aratorem si posset
induceret. quod quã iuste uelit uiderit.
Germania nl aliud studet qͣz stipẽdiarios
latrones in rei publice exicũt armare. et
e sius nubib in nostras terras ferreũ imbrẽ
pluit. dignũ non inficior. quia uolentibus
accidit ⁊ Italia siuis ip̃a se uirib conficit. et
se quando respirat auri amor Cristi amore
potençior alos occupat. et per omẽs terras
ac maria distrahit. Grrecia uel suis errorib.
uel nostris aduersa superbus: ouile pristi.¬
nũ et i pastua nostra contenunt.

Expanded text:
 quod me tacito res loquatur, quoniam qui  quod me tacito res loquatur, quoniam qui habitatorem urbi eripit, aratatorem, si posset, induceret – quidquid iuste velit, viderit. Germania nil aliud studet, quam stipendiarios et latrones in rei publice excidium armare et e suis nubibus in nostras terras iugem ferreum ymbrem pluit, dignum vero, fateor, quia volentibus accidit, Italia suis ipsa se iuribus conficit et, si quando respirat, auri amor Christi amore potencior animos occupat et per omnes terras ac maria distrahit. Grecia vel suis erroribus vel nostris ad versa superbiis ovile pristinum et pascua nostra contempnit.
Abbreviated transcription (Latin):
obsorduit ut de tam longniquo suspiria
nostra nõ audiat. et ĩ occidẽte ultnuo se¬
pultus : quid agat oriens non curat¬
Esar hic noster raptos dyademate
in Germamain abut: patrus late:¬
bris: et in nomme conten tus m¬
perii. cuius extrema mẽbra cõplectitur caput
spernens. quẽ ⁊ ecuperaturũ perdita spe¬
rabanus suũ seruare non audet. nullbq
fugiens perseqẽte spõte sagros amplexus
et᷑ pultre faciẽ horret Ytalie: tanquã sub celo¬
non aliquid sit pulcrius. Arguit eũ fateor
illa callens et temeraria fides mea⁊ que
sumina eciã perfleie nõ metuit. Excusat
R et ecclesie uierasse se uirat: ne ampliꝰ
qͣ unũ diem Rome ageret. Omfamem diẽ.
Sipudendũ fedus. Osuperi. En iusuiran¬
dum. En religio. En pietas. Romanus põ¬
tifex ita Romau suã deseruit: ut eã nolit
a balio frequentari. et de hoc cũ Romano
imperatore pacistitur. Quid loquar: nes-¬
cio. et si stirem: tacere consiliũ est. Duum¬

Expanded text:
obsurduit, ut de tam longinquo suspiria obsurduit, ut de tam longinquo suspiria nostra non audiat, et in occidente ultimo sepultus, quid agat oriens, non curatesar hic noster rapto dyademate in Germaniam abiit patriis latebris et nomine contentus imperii, cuius extrema membra complectitur caput spernens. Quem recuperaturum perdita sperabamus, suum servare non audet nulloque fugiens prosequente sponte sacros amplexus et pulcre faciem horret Italie, tamquam sub celo aliquid sit pulcrius. Arguit eum, fateor, illa calens et temeraria fides in ea, que summaque perflare non metuit; excusat se et ecclesie iurasse se iurat, ne amplius quam unum diem Rome ageret. O infamem diem, o pudendum fedus, o superi! en iusiurandum et religio, en pietas: Romanus pontifex ita Romam suam deseruit, ut eam nolit ab alio frequentari et de hoc cum Romano imperatore paciscitur! Quid loquar, nescio et, si scirem, tacerem; consilium est unum
Abbreviated transcription (Latin):
iam ferrũ utrmiq lẽcestat᷑: nichil ferrei ani¬
mi molluiut᷑. nec dum ymber sanguinens
tantas nrarũ leuit ardores. Itaq tam et si
ditũ erat. hunc modo longe nostrorũ regũ
maxinũ multo impar hostis in uincula
traxerit. nec fortuna amplius tanti regni
pondus ferre potuerit. Nullus tamen ideo
rerũ fius/ primogenito capti regis arma
retentante. Unde ut uides ñt maxime
bellũ touat. nũt exintegro regu corant
exercitꝰ. et Cristo refundẽdus sangnis
ntuidie consequitur hyyspanus ille maior
heret. et per ignamã sunt intͣ suos fines¬
fraties proch pudor angusto in scopulo ma¬
iestatẽ Cristi nefarie blasphemari. Hic
uero qui littora nostri maris incolit. inl p¬
de aurũ uenetorum: at sanguiẽ Iamen¬
sium sicit. et cogitat auaritie imperio illoꝵ¬
Iatelles. horum hostis: abillis auro uiuictus.
ab hus fero uinctus. Ille autẽ extremus
egum . sonoris at refluis Occeam fluctib

Expanded text:
iam ferrum utrinque lentescat, nichil ferrei aniiam ferrum utrinque lentescat, nichil ferrei animi molliuntur, necdum imber sanguineus tantos irarum lenit ardores. Itaque tametsi, qoavos inauditum erat, hunc modo longe nostrorum regum maximum multo impar hostis in vincula traxerit, nec fortuna amplius tanti regni pondus ferre potuerit, nullus tamen ideo rerum finis, primogenito capti regis arma retentante. Unde ut vides nunc maxime bellum tonat, nunc ex integro regii coeunt exercitus, et Cristo refundendus sanguis invidie consecratur. Hispanus ille maior heret et per ignaviam sinit infra suos fines, proh pudor, angusto in scopulo maiestatem Cristi nefarie blasfemari; hic vero, qui litora nostri maris incolit, nil preter aurum Venetorum ac sanguinem Ianuensium sitit et cogitat, avaritie imperio illosatelles, horum hostis, ab illis auro victus, ab hiis ferro victus; ille autem extremus regum sonoris ac reflui Occeani fluctibus