comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
honore religatus. romã retinere cepe¬
ris: qͥd meroris. qͥd amaritudinis ego
patiar agnosces. Ueniente autẽ iuro
magnifico domno maurentio char¬
tulario. ei queso in romane urbis ne¬
cesũtate concurrite: qͥa hostilib gla¬
dus foris sine cessatione confodimur:
s seditione militũ int̾no ꝑiculo gra¬
uius urgemur.
in ꝑrimi dilectione consistit: sisic dili¬
gere pximos sicut nos iubemur. qͥd ẽ
qͦd me beatitudo ur̃a ñ ita ut se dili¬
git: Qͥ enĩ ardore. quo studio episco¬
patus pondera fugere uoluerim scitis.
Et tam̃ hec eademepiscopatus pond̾a.
ne mͥ deberent imponi: ñ restitistis.
Constat gͦ. qͥa non me sicut uos diligi¬
tis.: qͥa illa me uoliustis onera susciꝑe.
que uobis imponi noluistis. S quia
uetustam naium uehementerq confrac᷑¬
tam. indignus infirmusq suscepi: un-¬
diq enĩ fluctus intrans. & cotidiana
ac ualida tempestate quassate. putri¬

Expanded text:
honore religatus Romae retineri coepehonore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romanae urbis necessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur, sed seditione militum interno periculo gravius urgemur. in proximi dilectione consistit, si sic diligere proximos sicut nos jubemur, quid est quod me beatitudo vestra non ita ut se diligit? Quo enim ardore, quo studio episcopatus pondera fugere voluerit scio; et tamen haec eadem episcopatus pondera ne mihi deberent imponi, non restitit. Constat ergo quia 490 non me sicut vos diligitis, qui illa me voluistis onera suscipere, quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim vehementerque confractam indignus ego infirmusqdique enim fluctus intrant, et quotidiana ac valida tempestate quassatae putri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ab om̃ĩb sũma sollicitudine que¬
reretur: indicio colũpnȩ fulgide suꝑ
se iugiter acȩlo dependentis agnosci
pontifex consecratur.
Erũ quia sunt ñ nulli lango.¬
bardorũ ꝑfidi. qui gregorium appetisse
pondus impoctabile penitus cauere uo¬
luisse: luce clarius manifestem. Ait
enĩ pene inpso consecrationis suȩ pͥn¬
cipio: in epła. paulo scolastico. Qͥequid
mͥ er onere sacerdotalis officii extranes
arrident. non ualde penso. De uobis
autẽ mͥ hac ex re arridentib ñ mini¬
me doleo: qͥ desideriũ meũ plenissi-¬
me scitis. & tam̃ ꝓfecisse me creditis.
Sũmus enĩ micħi ꝓfectus fuerat. si po¬
tiussem implere quod uolui: si uolun¬
tatẽ meã qũa dudũ cognitã habetis.
ꝑficere optate quietis ꝑceytione ualu¬
issem. At nunc quia honoris huiꝰ uin¬
culis in ciuitate teneor romana religa-¬
ne exconsule ueniente. uos insicilia re¬
manere ñ suspicor: & cũ ipse quoq tuo

Expanded text:
dum ab omnibus summa sollicitudine quaedum ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter a coelo dependentis, agnoscipontifex consecratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse pondus importabile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudum cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valuissem. At quia honoris nunc hujus vinculis in civitate teneor Romana religane exconsule veniente, vos in Sicilia remanere non suspicor; et cum ipse quoque tuo
Abbreviated transcription (Latin):
miani. Letania feminarũ coniugata¬
rũ: ab eccłia beati primi martyris
stepliani Letania induarum: ab eccłia¬
beati martyris uitalis. Le tania pauperũ
& inf̾antũ: ab eccłia beate martyris ce¬
lues ipsa iudicio diumo deseuit: ut in¬
tra unius hore spaciũ dũ uoces plebis
ad dñm supplicationis emitteret. octo¬
ginta homines ad terrã corruentes.
sp̃m exalarent. S neqͣquã destitit fa-¬
cimdissimus rector popło p̃dicare. ne
cũ adhuc futurus antistes putaret.
se pͥncipem a consensu conseciationis
sue penitus auertisse: cognouit tan¬
dem suas litteras agermano p̃fecto ur¬
bis interceptas fuisse. Cuiꝰ rei gr̃a impe¬
riale responsum qͦd uidelicet uolunta¬
ti suȩ contrariũ. querebatur p̃ueniens:
qͥa palã egredi portas ciuitatis ñ pote¬
rat. a negociatorib erponendũ se dis¬
simulato ut fertur habitu callidus
impetrauit : siluarũ saltus erpetiit.:
cauernarũ latibula requisiuit: in qͥbꝰ

Expanded text:
miani; litania feminarum conjugatamiani; litania feminarum conjugatarum ab ecclesia beati primi martyris Stephani; litania viduarum ab ecclesia martyris Vitalis; litania pauperum et infantium ab ecclesia beatae Caelues ipsa judicio divino desaevit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor populo praedicare, ne Enimvero, cum adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a Germano praefecto urbis interceptas fuisse. Cujus rei gratia imperiale responsum, quod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis tuȩ: eripiam te. & magni¬
ficabis me. Ipse ergo sibi testisẽ. quia
inuocantib misereri desiderat. qui
admonet ut inuocetur. Proinde fr̃s
hmm̃i. cũ contrito corde & correctis oꝑib
crastina die pͥmo diluculo ad septifor¬
mem letaniam uixta distributionem
inferius designatam: deuota cũ lacri¬
mis mente ueniamus. Nullus ur̃m
ad terrena oꝑa in agros exeat. Nullꝰ
qͦdlibet negociũ agere p̃sumat. qua¬
tinus ad scẽ genitricis eccłiam conue¬
nientes. qͥ simul om̃s peccauimus. si¬
mul om̃s mala quȩ fecimus deploremꝰ:
ut districtus uidex dũ culpas nr̃as nos
punisse considerat: ipse asententia ꝓ-¬
positȩ dampnationis parcat.
Etania clericorũ: exeat ab ec¬
cłia sci ioħis baptiste. Letania iuroꝵ:
ab ȩccłia scĩ martyris marcelli. Letania
monachorũ: ab eccłia scõrũ martyrũ
ioħis & pauli. Letania ancillarũ di:
ab eccłia beatorũ martyrũ cosme & da-¬

Expanded text:
bulationis tuae; eripiam te, et magnibulationis tuae; eripiam te, et magnificabis me . Ipse ergo sibi testis est quia invocantibus misereri desiderat, qui admonet ut invocetur. Proinde, fratres charissimi, contrito corde, et correctis operibus crastina die, primo diluculo, ad septiformem litaniam, juxta distributionem inferius designatam, devota cum lacrymis mente veniamus. Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat; nullus quodlibet negotium agere praesumat, quatenus ad sanctae genitricis Dei ecclesiam convenientes, qui simul omnes peccavimus, simul omnes mala quae fecimus deploremus, ut districtus Judex dum culpas nostras nos punisse considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. 42. « Litania clericorum exeat ab ecclesia sancti Joannis Baptistae; litania virorum ab ecclesia sancti martyris Marcelli; litania monachorum ab ecclesia sanctorum martyrum Joannis et Pauli; litania ancillarum Dei ab ecclesia beatorum martyrum Cosmae et Da
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Ad dm̃ qͥppe corda cũ manib leua¬
re ẽ. orationis nr̃e studium. cũ merito
bonȩ actionis erigere. Dat ꝓfecto dat tre¬
mori nr̃o fiduciam: qui ꝑ ꝓpħam clamat.
Nolo mortẽ peccatoris: s ut onuertatur
& iuuat. Nullus autẽ de iniquitatum
suarũ immanitate desperet. Ueter¬
nosas namq niniuitarũ culpas: tri¬
duana penitentia abstersit. Et conu̾¬
sus latro: iutȩ p̃mia etiam in ipsa sen¬
tentia suȩ mortis emeruit. Mutemus
igitur corda: & p̃sumamus nos iam
ꝑcepisse quod petimus. Enius ad pͣ¬
cem uidex flectitur: si a prauitate
sua petitor corrigatur. Imminente
ergo tante animaduersionis gladio.
nos importunis p̃cib insistamus. fa
namq quȩ inigrata ẽe̾ hominib imn-
portunitas solet. udicio ueritatis
placet: quia pius ac misericors deus.
uult ase p̃cib ueniã exigi: qui qͣn¬
tũ meremur ñ uult irasci. Huic & enĩ
ꝑ psalmistã dicit. Inuocam̃e in die tri¬

Expanded text:
Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levaDeum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet. Veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus solet importunitas, Judici veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se precibus veniam exigi, quia quantum meremur non vult irasci. Hinc etenim per Psalmistam dixit: Invoca me in die tri
Abbreviated transcription (Latin):
mur pena dissoluat. Ut enim ꝓpħa
teste predictũ ẽ: ꝑuenit gladius
usq ad animã. Ecce enĩ plebis cũc¬
ta celesti irę mucrone ꝑcintitur.:
& repentina snguli cȩde uastantur.
nec languor mortẽ p̃uenit. s lango¬
rismoras ut cernitu mors ipsa p̃cur¬
rit. Percussus quisq ante rapitur.
quã adlamenta penitentiȩ conuer¬
tatur. Pensate ergo qualis ante
conspectũ diftricti iudicis ꝑuenit.
cui non licet flere quod fecit. Et ha¬
bitatores quidem non exparid sub¬
trahuntur. s pariter corruunt. Do¬
mus uacuȩ rełiqu̾ere. filiorũ fimera pa¬
rentes aspitiunt: & sui eos ad interitũ
heredes p̃cedunt. Unusqͥsq ergo nr̃m
ad penitentiȩ lamenta confugiat. dũ
flere ante ꝑcussionem uacat. Reuo¬
cemus ante oculos mentis. quicquid
errando cõmisimus. &. qͦd nequiter egi¬
mus. flendo puniamus. Preueniamus
faciem eiꝰ inconfessione: & sicut ꝓpħa. Ad¬
monet leuemꝰ corda nr̃a cũ manib ad

Expanded text:
mur, poena dissolvat: ut enim propheta mur, poena dissolvat: ut enim propheta teste praedictum est, Pervenit gladius usque ad animabs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et, sicut propheta admonet, levemus corda nostra cum manibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
clamitabat: uidelicet metuens. ne
rinidi pompa quã prius abiecerat.
ei sub eccłiastici colore regiminis ali¬
quomͦ subripere potuisset
t ubi decretum generalitatis e¬
uadere nequiuit: consensurũ
sc tandem aliquando simulauit.
a. imperatori mauricio. cuiꝰ filiũ er
iauacro scõ susceperat. latenter lit¬
teras destinauit. adiurans & multa
p̃ee deposcens. ne umqũã assensum
germanus nomine: eius nuntiũ an¬
ticipauit. Comprehensumq ac dis¬
ruptis epłis: consensum quẽ popłs
fecerat. imperatori dixerat. At ille
gias agens do pamicitia diaconi. eo
quod locũ deferendi ei honoris ut cu¬
pierat repperisset.: data p̃ceptione
ipsum ordinari p̃cepit. Interim dũ
ab urbe regia impetatorius p̃stolare¬
tur assensus: & lues ipsa popłm ue¬
hementius deuastaret. uenerabilis
portet fr̃s dilectissimi. ut flagel¬
la di que metuere uentura debiumus.
saltem p̾sentia & erperta timeamꝰ.
Conuersionis nobis aditũ doloi aꝑiat:
& cordis nr̃i duritiam ipsa quã pati¬

Expanded text:
clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis fratres dilectissimi, ut flagella Dei quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa, quam pati
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicunt credo. sed fidos sine oꝑe
ũ saluat. O pus aute fidei ipsa dilectio
uel sibona idebant᷑ inania erant. Si
eium nulla erant. Sic eras quasi hõ
sine pedib. aut uerati s pedib ambłare
non ualens. Si aũt bona uidebant᷑ ante¬
qͣm crederes: currebas quidẽ sed p̃t̃ uiã
currendo errabas potiꝰ qmͣ ꝑueniebas.
Est gͦ nobis : currendum: ⁊ unuia cur¬
rendum: qui p̃t̾ uiam currit inanit̃
currit. imino adlaborẽ currit Canto
plus errat: quanto p̃t̾ uiam currit.
Quis est uia ꝑ quã currimus : xp̃c
dixit. Ego sum. muia. Que pa¬
tria. quacurrimus: xp̃c dix̃. Ego fũ
uitas. ꝑ illum currimꝰ: ad illũ curri¬
mus. iĩ. ipso requiescuus seo ut cur¬
remus ꝑ illum: excendit se usq ad noᷤ.
Longe enimeramꝰ:⁊ longe ꝑegrina¬

Expanded text:
enim dicunt: credo; sed fides sine operibus non salvat. Opus autem fidei ipsa dilectio vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant, sic eras quasi homo sine pedibus aut vexatis pedibus ambulare non valens. Si autem bona videbantur, antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currendo errabas potius quam perveniebas. Est ergo nobis et currendum et in via currendum. Qui praeter viam currit, inaniter currit, immo ad laborem currit; tanto plus errat, quanto praeter viam currit. Quae est via, per quam currimus? Cia. Quae patria, quo currimus? Christus dixit, Ego sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos: longe enim eramus, et longe peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
git filios dĩ: filium dĩ diligit. Et qͥ diligit
filium dĩ: patrem diligit. Hec pocest qͥs¬
qui diligit filium: diligit filios dĩ. Qs
filios di: menbia filii dĩ: Et̃ diligendo
fit⁊ ipse mebru: ⁊ fit ꝑdilectionẽ in cõ¬

Expanded text:
git filios Dei, filium Dei diligit, et qui diligit filium Dei, Patrem diligit, nec potest quisqui diligit Filium, diligit filios Dei. Quos filios Dei? Membra filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum et fit per dilectionem in com
Abbreviated transcription (Latin):
exerceant. istas autem lenia de mulcẽ
illõ parta plerumq leueritas amnnoni¬
tionis ad profcctiun dirigit. istos uͦ adine¬
liora opera dep̃catio blanda componit. Scͥp¬
tum quippe ẽ. Semorem ne increpaueris:
s obsecra ut patrem.LxXi.
L iex mopes alit̾ atq locupletes. Illiᷤ
uamq offerre consolationis solatiũ
contin tribulationem: istis uͦ inferre me
funderis. Cui ñ longe post blandieus dicit.
Pauꝑcula tempestate coniuilsa. Rursumq
hane consolatur dicens. E legi te incamino
pauꝑtatis. At contra paulꝰ. discipło de diui¬
tibꝰ dicit. Diuitibꝰ hinus scłi precipe. ñ suꝑ¬
Ubi notandumualde ẽ qͦd humilitatisdo¬
libꝰ gͦ rectum qͦd dr̃. tanto rec̾tius iubetur.
quanto: inrebꝰ transicorus. altitudine cogi¬
cationis intumescunt. De his in euuangłio¬

Expanded text:
exerceant, istas autem levia demulcendoillos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem . inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metre, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe nUbi notandum valde est, quod humilitatis dolibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. Nihil en
Abbreviated transcription (Latin):
iud ferire metuit: quia pie suboitoꝵ men¬
tes ab omnise peste obtrectationis abstinen¬
tes p̃positoꝵ uitam nullo lingue gladio ꝑcuti¬
unt. etͥam cũ de imꝑfectione rep̾hendunt.
Qui ⁊ siqñ promfirmitate se se abstnere
uix possunt: ut nonextrema q̃dam excͣior a
ĩpositor mala. s camen humilit̃ loqͣnt᷑. qͣ¬
si eram clamidis silent̃ incidunt: Quia ui¬
delicet dum p̃late dignitati. saltem innoxie
⁊ latent̃ de rogant: quasi recis suꝑpositi uestẽ
fedant. Sed tamen ad semet ipsos redeunt:
seq uehementissime ł de cenussima u̾bi
laceratione rep̃hendunt. Unde bene ⁊ illic
scriptum ẽ. ꝑ ost hec dauid ꝑcussit cor suũ:
eo qͦd abscidisset oramclamidis saul. Fac¬
ta quiꝑpe p̃positoꝵ oris gladio ferienda ñ
sunt: etiam cum recte rep̃hendenda uidi¬
cant᷑. Si qñ uͦ contra eos uel iuminimis lin¬

Expanded text:
vid ferire noluit, quia piae subditorum menvid ferire noluit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt ut non extrema quaedam, apraepositorum mala, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram clamidis silenter incidunt, videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxiae et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime de tenuissimi verbi laceratione reprehendunt. Unde bene illic scriptum est: « Post haec David percussit cor suum eo quod abscidisset oram chlamidis Saul . » Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lin
Abbreviated transcription (Latin):
elationis impipfundum impulsũ. in profun¬
diora mergant᷑. Ammonendi sunt: ne cũ
culpas prepositoꝵ suoꝵ consid̾ant. contraeoᷤ
audatiores fiant. Sed sic si qua ualde sũt
coꝵ praua aput semet ip̃os diuidicent. uit
tamen diuino timore constricti ferre sub
eis iugum reuerentie ñ recusent. Qͦdmelius
ostendimꝰ. si dauio factum in medium reduca¬
mus.Sauil quippe ꝑsecutor cũ adpurgand̾
uentiem speluncam fuisset ing̾ssus. illiccũ
uiris dauid inerat. qi iam tam lengo temꝑe
ꝑ secutionis eius mala colerabat. Cumq
Cum uiri sui adferiendum eum accẽd̾ent.
rexit: oram clamidis eiꝰ abscidit. Quidenĩ
ꝑ saul nsi mali rectores. quid ꝑ dauid in¬
si bom subͣcͥi designant᷑: Saul gͥ uentrem
puagare e prauos ptepostos coneptã
incorde inalitiam ulq adͥoꝑam mileri odo¬
ris extendere.⁊ cogitata aput se noxia factis
excerioribꝰ exeq̃ndo monstrare. Quẽ tam̃ da¬

Expanded text:
elationis impulsum in profunelationis impulsum in profundiora mergantur. Admonenculpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic quae valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat; cumque eum viri sui ad feriendum Saul incenderent, rexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul nisi mali rectores? Quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptain corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen Da
Abbreviated transcription (Latin):
nec corrig̾e. Nonaũt dormire s dormitare est:
que qͥdem rep̃hendenda sunt cognoscẽ. s tam̃
propt̃ mentis tedium dignis ea mereuitionibꝰ
n emendare. Dormitando uͦ ocłs. ad plenissi¬
qui preest malũ qͦo cognoscit ñ resecat. adħ
qñq negligñtie sue merico ꝑuenit: ut qͦs a
subiectis delinquit̾. neccognoscat. Ammonẽ¬
di sunt itaq qui p̾sunt. ut ꝑ circum specc̾iomi
studium: ocłos ꝑuigiles intus⁊ incireuitu
habeant. celi animalia fieri ꝯtẽdãt. Ostẽsa
qͥpbe celi aĩatia inc̾euttu ⁊ int̾ ocłis plena debĩct᷑. gciũ
ocłos habeant. quatinus ⁊ int̾no uidici inse¬
met ipsis place studeant. ⁊ exempla uite exte¬
rius pbentes: ca etiam q̃ inaliis sunt corrigẽ¬
da dephendant. Ammonendi sunt subditi.
ne prepositoꝵ suoꝵ uitam temere iudicent:
siquid cos forcas se agere reprehensibilit̃ ui¬
dent. ne unde recte mala redarguunt. iñ ꝑ

Expanded text:
nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissiqui praeest, malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque negligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquitur nec cognoscat. Admonendi sunt itaque qui praesunt, ut per circumspectionis studium oculos pervigiles intus et in circuitu habeant, et coeli animalia fieri contendant. . Ostensa quippe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse gerere reprehensibiliter vident, ne unde recte mala redarguunt, inde per
Abbreviated transcription (Latin):
get᷑. tanta inoꝑe ex solũe: qͣnta eum constat
aliis uoce p̃cepisse. lbi ⁊ bene mor exorta¬
tio subdit᷑ ut dicatua. Fac gͦ qͦd dico filimi.
⁊ temet ip̃m lib̾a: qr incidisti in manũ ꝓri¬
mi tui. discurre. festina. suscita amicum
tuum. ne dederis sompnum ocłis tuis:
ne dormitent palpebre tue. Quisqͥs enĩ ad
iu  endum aliis in exemplo p̃ponit᷑. ñ solũ
ut ipse uigilet: s etiamut amicũ suscitet
ammonetur. Si namq uigilare bene ui¬
uendo ñ sufficit᷑. si ñ ⁊ illum cui preẽ a poc¬
cati corpore disiungit. Bene aũt dicit᷑. ne
dederis sompnum ocłis cuis: ne dormicent
palpebre tue. Sompnum quippe ocłis da¬
re ẽ: intentione cessante subditor curam
omnino negligẽ. ꝑ alpebre uͦ dormitant. c̃
cogitationes nr̃e ea que insuboitis arguẽda
coguoscunt. p̃igiectine depinent e dilsumilat
Plane enun dorimie ẽ: cominissoꝵ act̾a nescire.

Expanded text:
gitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat gitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Unde bene mox exhortatio subditur et dicitur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredinePlene enim dormire est commissorum acta nescire
Abbreviated transcription (Latin):
cura non implicat. isti uͦ ut sic alior curam
expleant. quatinꝰ ⁊ sua agere ñ desistant. Et
sic impropͥa sollicitudine ferueant: ut a cõ¬
missoꝵ custodia minime torpescant. Illi enĩ
sibimce uaccantidr̃. uade adformicam opi¬
ger ⁊ considã uias eiꝰ ⁊ disce sapientiam. iste
spospondis proamico tuo. defixisti ap̃extra¬
neum anima tuã Ilaq̃atꝰ es ũbis oris cui:
captus propriis sermonibꝰ. Spondẽ nãq¬
proamico ẽ. alienam animã inꝑicło sue
conũsationis acciꝑe. Unde⁊ aput extrane¬
um manus defigit᷑: qr aput curam sollici¬
tudinis que añ deerat mensligat᷑. Uerbis
uͦ oris sui illa q̃atꝰ ẽ. ac propis sermonibꝰ cap¬
tus: qi dum commissis sibibona cogit᷑ dicẽ.
ip̃m prius nec ẽẽ que dix̃it custodire. Illaq̃a¬
tusgͥ ũbis oris sui dum ratione exigente con¬
stringit᷑: ne eiꝰ uita ad aliud qm admonet
relaxet᷑. Unde aput distric̃tum iudicem co¬

Expanded text:
cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo qpro amico est, alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus deligitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus, quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit, custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet, relaxetur. Unde et apud districtum judicem co
Abbreviated transcription (Latin):
atq p̃lati. Illos ne subiectio conterat:
istos ne locus suꝑior excollat. Illi ne mims
que iubent᷑ impleant: isti ne plus iusto u¬
beant q̃ compleant᷑. Illi ut humilit̾ subia¬
ceant: isti ut temꝑant̃ p̾sint. Nam qͦd in¬
tellizi ⁊ figumlit̾ potest: illis or̃. filii obedi¬
te parentibꝰ ur̃is in dño: istis uero p̃cipit᷑..
patres nolite a diracundiam ꝓuocare filioᷤ
urõs. Illi discant qͦmͦ añ occulti arbiti
ocłos sua int̾iora componant: istietiam.
bene uiuendi ext̾ius p̃beant. Scire ⁊ enĩ
p̃lati debent: quia si ꝑu̾sa unqͣm ꝑpetͣnte
tot mortibꝰ dignisunt. quot adsubditos
suos ꝑditionis exempla crainsinittunt.
U nde necẽe̾ ẽ ut canto se cautiꝰ a culpa
custodiant: qͣnto ꝑ ꝑu̾sa que fatiunt nõ
cric̾tius pumiant᷑ si absoluti reꝑimi neqͥuerĩt.
saltem dese: Iei ne de subditoꝵ erratib nidi¬
cent᷑: &̃ si se iã de se securoᷤ ĩuenuit. Illi ut
tanto cucase sollitiꝰ uiuant. qͣnto eos aliena

Expanded text:
aelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non trictius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ommi specie corporea oculos cordis auertere
nequid sibi in illa corporale animiis fingat.
que ubiq tota ⁊ ubiq incircũ scͥpta ẽ. Nos
ac resurrectionem atq ad celos ascensionẽ.
gandia et̃na didicimus. qui intestimo¬
mo diuinitatis eius apparuisse exterius ci¬
ues nr̃os angłos illius scimus. concupisca¬
mus regem desideremiis ciues quos cogno¬
iumus. atq in hoc sc̃ę eccłe ȩdificio stantes
oculos inporta teneamus. Demus terga
mentis hinc corruptioni uitȩ temporalis:
intendamus cordis faciem adcelestis patrie
libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt: que
nos de cura utte corruptibilis premunt.
Quia ergo perfec te exire non possumus. sal¬
tem in spelunce nr̃e hostio stemus: exitu¬
ri quandoq prospere ꝑ grãm redemptoris :
Qui uiuit et regnat cumpatre in unitate

Expanded text:
omni specie corporea oculos cordis avertere, omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta est. Nos ac resurrectionem, atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoque prospere per gratiam Redemptoris nostri, qui vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
quod helyas cum uocem din secum loquen¬
tis audiret. inspeliuice suȩ hostio stetisse
describitur:⁊ faciem uelasse: quia cũ per
contemplationis grãm uox suꝑne intel¬
ligentiş fit inmente. totus homo
iam intra speluncam non ẽ: quia animum
carnis cura non possidet. sed stat inhostio qͥa
mortalitatis angustias exire meditatur.
Sed iam qui in hostio spelunce consistit et
uerba dñi in aure cordis ꝑcipit. necesse est
ut faciem uelet. quia dum ꝑsuꝑnam grãm
ad altiora intelligenda ducimur. quanto
subtilius leuamur. tanto semꝑ ꝑ humili¬
tatem nos met ipsos inintellectu nr̃o pre¬
mere debemus ne conemur plus sapere qͣ
oportet sapere: sed sapere ad sobrietatem.
Nedum nimis in uisibilia discutimus ab er¬
remus. ne inilla natura in corporea corpore⁊
liiminis aliquid querannuis. Aurẽ enim in¬
tendere et faciem oꝑire ẽ: uocem interioris
substantie audire permentem. ⁊ tamen ab

Expanded text:
quod Elias, cum vocem Domini secum loquenquod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animam carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur. 18. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos 1320 in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem ; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus; ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et faciem operire est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora illa atq cęlestia ut cũq inenigma¬
te conspicit. iam de claustrsͦ habitationis
corporee ꝑsubleuatam cogitationem exit.
atq illum humiliter adorat. cuiuis et siui¬
dere substantiam non ualet: iam tamen
eiis potentiam. ꝑ illuminationẽ sp̃c ri
matur: Et cum moyses tabnaculum ing̾¬
ditur. eius terga populus aspicit.:⁊ inpapili¬
onum suoꝵ hostiis consistit: quia cũ sc̃s
quisq p̃dicator alta de deo loquitur. suꝑne
habitationis iam ut eumq tab̾naculum
ingreditur. Ciuus p̃dicationis infirmi
quiq ⁊ si urtutẽ plene pensare non possĩ.
tamen uelut terga aspiciunt: quia postre¬
ma que p̃ualent. ꝑ intellectum secuntur
ed in ipsis quoq minimis que capere suffici¬
unt: iam de suis papilionib quasi exeunt.
atq in hostiis stant: quia ⁊habitacula car¬
nis relinquere i adilla et̃ne uite gaudia
que audiunt ꝓgrediantur. Hinc ẽ etiam

Expanded text:
superiora illa atque coelestia utcunque in aenigmasuperiora illa atque coelestia utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exit, atque illum humiliter adorat, 1319 cujus etsi videre substantiam non valet, jam tamen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur? Et cum Moyses tabernaculum ingreditur, ejus terga populus aspicit, et in papilionum suorum ostiis consistit, quia cum sanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, supernae habitationis jam utcunque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re de ȩt̃na illa lib̾tate quam oculus non
uidit nec auris audiuit aliquid ꝑquan¬
dam imaginẽ .U. letetur. Sed tamen dũ
mortalitatis ponderes uerberatu:
adima relabit̃ a quibusoam pene
sue uinculis ligatus tenetur. Portae igit᷑
uitendit. qui uere libertatis gaudium cons¬
picit. Iamq exire concupiscit. sed ad huc
non ualet. Hinc ẽ quod hebraicus popłs
de egiptia seruitute liberatus. cũ loquente
deo columnam nubis cerneret. unus qͥsq
in tab̾naculi sui forib stabat ladorabat.
Dequibus paulo suꝑuis dr̃. Cum egrederetur
inoyses a tab̾naculo. surgebat uniu̾sa plebs
istabat unus quisq inhostio papilionis sui.
Ibi et enim stamus: ubi mentis oculoᷤ fig¬
mus. Unde helias ait. Uiuit dñs ui cuius
conspecta sto. Ibidem utiq stabat: ubi cor
fixerat. Quid est autem populum colunnã
nubis aspicere ⁊ intabernacuili sui foribus
stare. ⁊ ad orare. nisi qd̾ humana mens cũ

Expanded text:
re de aeterna illa libertate quam oculus non re de aeterna illa libertate quam oculus non vidit, nec auris audivit , aliquid per quamdam imaginem laetetur; sed tamen, mortalitatis suae pondere reverberatus , ad ima relabitur, et quibusdam poenae suae vinculis ligatus tenetur. Portae igitur intendit, qui verae libertatis suae gaudia conspicit, jamque exire concupiscit, sed adhuc non valet. Hinc est quod Hebraicus populus, de Aegypti servitute liberatus, cum loquente Deo columnam nubis cerneret, unusquisque in tabernaculi sui foribus stabat, et adorabat . De quibus paulo superius dicitur: Cum egrederetur Moyses ad tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis sui . Ibi etenim stamus, ubi mentis oculos figimus. Unde Elias ait: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Ibi utique stabat, ubi cor fixerat. Quid est autem populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi quod humana mens cum
Abbreviated transcription (Latin):
credunt ad portam semꝑ aspiciant: ⁊ pas¬
sionem enis sollicita consideratione pen¬
santes a suo quoq exitu cordis oculos
non auertant. Nos quoq cum iam clau-¬
stra carnis despicere mortalitatis nr̃e an-¬
gustias ꝑ inmortalitatis desiderium transi¬
re: in suꝑne lucis lib̾tatem tendere. ad celes¬
tis patrie gaudia anhelare ceꝑimus. ad por¬
tam oculos tenemus. quia dum a sacram̃tis
temꝑalibus transire adet̾na cupimus. qua¬
si iam p̃senti uite terga dedimus: ⁊ cordis faci¬
em in desiderio exitus nr̃i habemus. Scͥptũ¬
quippe ẽ : corpus quod corrumpit᷑ ad grauat
animan. ⁊depͥmit terrena in habitatio sen¬
sum multa cogitantem. Si itaq ꝑ contem¬
plationem iam mente extra carnis angus¬
tias tendimus: adhuc tam̃ insacramentis
que cognouimus. ipsa ca rnali angustia.
intra portam tenem᷑.
Sepe namq
anumis ita indiui¬
na contẽpla¬
tione suspenditur.
ut iam se ꝑcipe¬

Expanded text:
credunt, ad portam semper aspiciant, et pascredunt, ad portam semper aspiciant, et passionem ejus sollicita consideratione pensantes, a suo quoque exitu cordis oculos non avertant. Nos quoque cum jam claustra carnis despicere mortalitatis nostrae angustias per mortalitatis desiderium transire, in supernae lucis libertatem tendere, ad coelestis patriae gaudia anhelare coeperimus, ad portam oculos tenemus: quia dum a sacramentis temporalibus transire ad aeterna cupimus, quasi jam praesenti vitae terga dedimus, et cordis faciem in desiderio exitus nostri habemus. quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sic itaque per contemplationem jam mente extra carnis angustias tendimus, adhuc tamen in sacramentis quae cognovimus ipsa carnali angustia intra portam tenemur. 17. Saepe namque animus ita in divina contemplatione suspenditur, ut jam se percipe
Abbreviated transcription (Latin):
gredietur ⁊ egredietur. et pascua inuemiet.
ngredietur IAuidelicet adfidem:
egredietur ueser autẽ ad siecie
Pascua uero in łͦ es. uemet inet̃na saci¬
etate. Hinc etiã ᷝ ͭ psalmista. ait. Dũs
eustodiat introitum tũ et exitum
quo intrat ad
quo exit ad
speciem. ut neq intrans eccłiam errorib
supplantetur. neq ab hac temporali uita ad¬
eternam exiens. ab antiqio hoste rapiatur.
ropt̃ hunc nero egressum nr̃m quem cotidie
debemus mente meditari. de redemptore
nr̃o paulus loquitur dicens. Ut scĩficaret
ꝑsuum sanguinem populum: extra portã
passus est. Exeamus igitur ad eum extra
castra in proꝑium eius portantes. Non
enim hic habemus manentem ciuitatẽ:
s futuram inquirimus. Uir itaq qui
apparuit inporta stetit. atq ita locutus
est: qu̾a mediator dĩ ⁊hominum xp̃c iħc:¬
in ipso quoq passionis sue tempore precep¬
ta uite discipulis iledit. Ut hu qui mneũ

Expanded text:
gredietur et egredietur, et pascua inveniet . gredietur et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur videlicet ad fidem, egredietur autem ad speciem, pascua vero inveniet in aeterna satietate. Hinc etiam Psalmista ait: Dominus custodiat introitum tuum, et exitum quo intrat ad quo exit ad speciem, ut neque intrans Ecclesiam, erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum, quem quotidie debemus mente meditari, de Redemptore nostro Paulus quoque loquitur, dicens: Ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est. Exeamus igitur ad eum extra castra, improperium ejus portantes. Non enim hic habemus manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Vir itaque qui apparuit in porta stetit, atque ita locutus est, quia Mediator Dei et hominum Chriin ipso quoque passionis suae tempore, praecepta vitae discipulis dedit: ut hi qui in eum
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulopost deeodem iuro subditur. Stabat
ducto ꝓpħȩ inedificium stans in porta locutꝰ
est: profecto constat. quia facie interuis ⁊ tergo
exterius stetit. Sed intraductus ꝓpheta eui uir
stans inporta locutus ẽ. ꝓeuldubio faciem ad
portam tenebat unde loquentis u̾ba audie¬
bat. Quid est gͦ quod iur interius aspicit. pro¬
pħa foris: Quid est quod euis iuri facies ade
quod unigenitus patris idcirco incarnatus ẽ
ut nos ad spiritale edificium idẽ ad scẽ ecctie
fidem introduceret: Cuius ocuili edificium
suum semꝑ aspiciunt. quia quantũcũq in
uirtutibus proficiat in desmenter adtendt̃.
ropheta uero adportam respieit. quia qui
uerbũ dĩ audit. semꝑ oculos cordis ponere
ad exitũ debet: isine cessatione meditari
quando apresenti uita exeat. atq ad et̃na
gaudia ꝑtingat. Propter hoc quiype in¬
carnatus est deus ut nos introduceret ad
Per me siquis introierit saluabitur. et in¬

Expanded text:
Et paulo post de eodem viro subditur: Stabat Et paulo post de eodem viro subditur: Stabat ducto prophetae in aedificium stans in porta locutus est, profecto constat quia facie interius, et tergo exterius stetit. Sed introductus propheta, cui vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis audiebat. Quid est ergo, quod vir interius aspicit, propheta foris? Quid est quod ejusdem viri facies ad aquod Unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicit, quia qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introducat ad Per me si quis introierit, salvabitur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
espiciens ꝑfenestram. prospiciens ꝑ cancellos.
uisquis en̾im ꝑcancellos. uel ꝑfenestias res¬
picit. nec totus uidetur. nec totus non ide¬
tur. Sic sic nimirum redemptor mr̃ ante
dubitantium oculos factus est: quia mira¬
eula faciens si incħ ꝑtulisset ut homo
plene eis apparusset deus. Et rursum
humana paciens. si nulla fecisset ut deus.
purus putaretur hono. S quia et diu¬
na fecit. ⁊ humana ꝑtulit: quasi ꝑfenes¬
tras uel ꝑcancellos ad homines prospexit.
ut deus appareret exmiraculis. et lateret
expassionib ⁊ homo cerneretur expassio
agnosceretur. Sed quia ur iste in porta stare dr̃.¬
querendum nobis ẽ utrum facie interus et t̾ço
exterius. an tergo interuis. ⁊ facie exterius stecit.
ua inre si ea que sunt premissa et subuincta
conspirimus. eitius qualit̃ steterit inuenimus.
rius enim dr̃. erat quasi edificium ciuitatis
uergentis ad austrum. ⁊ introduxit me illue:

Expanded text:
Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Quisquis enim picit, nec totus latet, nec totus videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passioagnosceretur. Sed quia quaerendum nobis est utrum facie interius, et tergo exterius stetit. Stat ergo interius, et facie exterius stetit. Qua in re si ea quae sunt praemissa et subjuncta conspicimus citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur: Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum, et introduxit me illuc.
Abbreviated transcription (Latin):
bantur dm̃ credere. quei carne mortalẽ
uidebant. Unde factum ẽ: ut de eius eog¬
nitione dubitarent. Uidebant enim e¬
surientem. sicientem. comedentem. biben¬
tem. lasescentem. dorimentem: ⁊ purum
hunc hominem esse estimabant. Uideban̾
mortuos suscitantem. leprosos mundantẽ.
cecos illuminantem. demonia eicientem:
et ẽẽ hunc ultra homines sentiebant.
Sed ipsa eius mmracula ineoꝵ corda cogita¬
ta humanitas ꝑturbabat. Unde scã ee¬
cła subsponse uoce hunc aꝑte iam uidere
desid̾ans ait. En ipse stat post parierẽ
nr̃i. Qui enim humanis oculis hoe quod
de mortali natura assũpsit ostendit. et inse¬
ipso inuisibilis ꝑmansit. in aꝑto se uidere
querentib post parie tem quasi sterit. ꝙr
iudendum se manifestata maiestate non
prebuit. Quasi enim post parietem stetit.
qui humanitatis naturam quam assũpsit
ostendit.: ⁊ diuinitatis naturam humanis
oculis occultauit. Unde. uillic subditur.

Expanded text:
bantur Deum credere, quem carne mortalem bantur Deum credere, quem carne mortalem videbant; unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purum hunc hominem esse aestimabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant. Sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat. Unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans, ait: En ipse stat post parietem nostrum . Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali natura assumpsit ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus quasi post parietem stetit, quia videndum se manifestata majestate non praebuit. Quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam quam assumpsit ostendit, et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
li uirtute proficit. uel quantum abons
que p̃cepta sunt longe disuinctus remai¬
sit. quantum iam adsurgat adbona faci¬
enda quantũe adhue inprauis actibus
prostratus iaceat. Sequitur. Stabat aut̃
inporta. Duisquis in porta stat exquad̾
pate uitis ẽ: exquadam foris: Qiuia alus
eiꝰ foris aspicitur. aliud uero intus absa¬
oculos quasi in porta stetit. quia ꝑhu
manitatem uisibilis apparuit: ⁊ sese in¬
uisibilem indiuuinitate seruauit. Hinis
enini uidei qui hunc exꝑpħarum pronis¬
sione sustinuerant. ꝑfidie sue confusions
curbati funt: quia eum quẽ ad erepti¬
onem suam uenire credid̾ant. morta¬
lem uidebant. Quigͥ in porta stat. sici
suiuis dictiune: exquadam parte feris
exquadam uero parte intus uidetur. Unde
nec ipsa uideoꝵ ꝑfidia: sine diuine uirtutis¬
est ostensione derelicta. Hammiraeula eiꝰ
uidentes trahebantur ut crederent. sedrur¬
sum passiones illius ꝑpendentes dedigna¬

Expanded text:
tali virtute proficit, vel quantum a bonis tali virtute proficit, vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit; quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis actibus prostratus jaceat. Sequitur: IBID.-- Stabat autem in porta. 15. Quisquis in porta stat, ex quadam parte intus est, ex quadam vero foris, quia aliud ejus foris aspicitur, aliud intus absconumanos oculos quasi in porta stetit, quia et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei qui hunc ex prophetarum promissione sustinuerant perfidiae suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad ereptionem suam venire crediderant, mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero 1317 parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum perfidia sine divinae virtutis ostensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed rursum passiones illius perpendentes, dedigna
Abbreviated transcription (Latin):
uite audiant. ⁊ alũ nullatenis audi¬
re mereantu: Funiculus ergo mensu¬
re ẽ. qui alio tractus ẽ aliunde retractus. Sic
quoꝙ euuangłio teste didicimus: quod ue¬
nt qui diceret. Magister sequar te: quo¬
eñq ieris. Cui responsum ẽ. Uulpes foue¬
as habent et uolucres celi nidos: flius aut
homins non habet ubi caput sĩ redi¬
net enit alter qui diceret. Magister
sine me primum ire ⁊ sepelire patrem
meum. Cui dr̃. Sine mortuos sepeliant
mortnos suos: tu autẽ sequere me: ⁊ ad¬
mantia regnum di. Quid est quod ille pro¬
mittit se ire ideseritur iste domr̃o uult
recire et tamen ut sequi debeatͫuibet᷑:
lle non suscipitur. iste nec adhore̾ mom̃tũ
ab obsequio relaxatur. Int̾raergo occulti
quitur. ut celesta fabrica non sine pio et
iusto ex amine construatur. Pot̃ eriam
calamitis mensure seriptura sacra pro eo
intelligi. quod quisquis hancͥ egit inea
semettosum metitur. uel quantum in sp̃i¬

Expanded text:
vitae audiant, et alii nullatenus audivitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Venit alter qui diceret: Magister, sine me primum ire, et sepelire patrem meum. Cui dicitur: Sine mortuos, sepeliant mortuos suos, tu autem me sequere, et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur; iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat jubetur? Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatur. Interna ergo occulti nquitur, ut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. 14. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spiri