comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ heresis manichac u&enc seruacuitibi quae ꝓph&is non suscipit: Meritode¬
albuta cernitur qua eutriusqs fulg& grã cestiementi: Responditei s ponsus: po¬
nome ut signaculũ in cortuũ ut sigillum in brachiumtuũ : Quae noua &uetera ser¬
uastimihi signaculũ mmes ad imaginẽ ma c̃ es & similitudinẽ fulg& inte immago
iustitiae: In mago sacpientiȩ. In mago uirtutis, & quia lmago dĩ incor de est tuo:
sit & in operib: tuis : Sit effigies euiengelii intius factis. utintiiis moribꝰ mea precepite
custodias: effigies euangelii erit inte: Si ꝑcutienti maxillã alterã prebeas: Sidi¬
ligics inimicumtuum: Si crucem tuã tollas & mesequaris: Ideocrucẽ ego ꝓuobis
ihs sibieđam copulabat: & quia considerantes magnitudinẽ uerbi Imparem tantis
nuptis aestimabant : no forte copulȩ pandus sustinere non poss&. excus antdicentes:
Soror nobis parua &ubera non hab & : Sicenĩ quiuolunt differrenuptias excusa¬

Expanded text:
dicit haeresis manichaea: Vetera servavi tibi, quae Prophetas non suscipit. Merito dealbata cernitur, quae utriusque fulget gratia Testamenti. 34. Respondit ei Sponsus: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum , quae nova et vetera servasti mihi. Signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. Fulget in te imago iustitiae, imago sapientiae, imago uirtutis. et quia imago dei in corde est tuo, sit - operibus tuis, sit effigies euangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. effigies euangelii erit in te, si percutienti maxillam alteram praebeas, si diligas inimicum tuum, si crucem tuam tollas et me sequaris. ideo crucem ego pro uobis iam dominus Iesus sibi ecclesiam copulabat et, quia considerantes magnitudinem uerbi imparem tantis nuptiis aestimabant. ne forte copulae pondus sustinere non posset, excusant dicentes: soror nobis parua et ubera non habet. sic enim qui uolunt differre nuptias excusa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanereirne magiheceslerum quamupluntariũ, Quomodo ergouiuitanima oꝑtim&ein
inuoliusd autque estuita quȩ inumbricest: In regicne umbremortis sumus: abidonditiẽ uita
nna non libene: erutni libentinregione uiuc: Inquac siduciã cemplacendi iustus cbidimit.
utplaceaatdño in regioneuiuoꝵ: Ibiergo uiuitaenimanrt ubi nihil mortide nihil in fernũ
A mictiesit nihil debitũ poene: Ibilicudibiedm̃ ub ideposito infirmaatis corpore. confor¬
mis ee axperit glorȩcorporuxp̃i: Namdum in pacato sumus plene lauda re qui lpossumꝑ
peccitorienĩ dix̃ di quaere tuenirraniustitua sineaes : Inumbri sumꝰ hieponti In umbrauium

Expanded text:
arne magis necessarium -quam uoluntarium. quomodo ergo uiuit anima operta mortis inuolucro aut quae est uita, quae in umbra est ? in regione umbrae mortis sumus, abscondita est uita nostra, non libera; erit enim libera in regione uiuorum, in qua fiduciam conplacendi iustus adsumit, ut placeat domino in regione uiuorum. ibi ergo uiuet anima nostra, ubi nihil mortale, nihil infirmum amicta sit. nihil debitum poenae.\' Ibi laudabit dominum, ubi deposito infirmitatis corpore conformis esse coeperit gloriae corporis Christi. nam dum in peccato sumus. plene laudare qui possumus ? peccatori enim dixit deus: quare tu enarras iustitias meas?in umbra sumus hic positi, in u
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit: Socest& sc incelligere manus dñi sicuidiciturinus lomagna est manus
illius regis hocest inagnus ecercitus &illius inferior est manus est : Vteaahio
incellagicmus fiat adiumentũcuũ atqs subsidium ut mittas angelostuosopemtuac̃
subsidic potentucetue. edlibenendum populumtuũ: hacc est manusdi dequa erp¬
tum est: non noom̃ s ministrisps quimictunt᷑ inminis terium ꝓpt̃ cosqui futu ricnoit
heredes siclutis: Quiergo olegit mandatadi utitur confidentia ut cum ccuctoritiae
& concupiscitusqid deposite senostutiscorporis huiusuitã ꝓducere : Alii frengunt᷑
acgritidinis infirmitute dequib: nemo potestdicerequum infirmor tunc potens

Expanded text:
servavit? Potest et sic intelligi manus Domini, sicut dicitur in usu: Magna est manus servavit? Potest et sic intelligi manus Domini, sicut dicitur in usu: Magna est manus illius regis; hoc est, magnus exercitus, et illius inferior est manus; ut etiam hic intelligamus: Fiat adjumentum tuum atque subsidium, ut mittas Angelos tuos, opem tuam, subsidia potentiae tuae ad liberandum populum tuum. Haec est manus Dei, de qua scriptum est: nonne omnes ministri spiritus qui mittuntur in ministerium propter eos, qui futuri erunt heredes salutis? qui ergo elegit mandata dei, utitur confidentia, ut cum auctoritate et concupiscit usque ad depositae finem senectutis corporis huius uitam producere. alii franguntur aegritudinis infirmitate, de quibus nemo potest dicere: cum infirmor, tunc potens
Abbreviated transcription (Latin):
&ideo sineiustitiaẽe nomposit̃ : Mandatumdi est utdiliga sdm̃tuum, Vndeli uu¬
lus : uienĩ diligit ꝓximũ suũꝰ legemim pleuit: Scriptum estenĩg ionua dulte rabis non
occides. non furaboris. non concupisces. &n quod est aliud mandatũ. in hoc uerbo ins¬
ticurictur : Suinipio uerbo instuuratur omne manducũ ꝗd uerbum iustitiuesti
Qui donim tiẽ iustũ utdiligic sdm̃tuũ & diligas fratrẽtuũ: Utq omiũ dimandata
fnarisuxorem utiq nondiligi fratrein furit᷑ . quiconcupis qst alienũ uinqͥnõ diligi eu¬
re quia manus dĩxp̃sest: Ipsum legime dexteñdĩ: Dequosui pricait: dextera
dñĩ fcc̃ iurtutẽ dextericdnĩ exadticuitme: Quu rergo hic manis dixẽnisi forte non
ex clicuit cum uirtute ⁊hicm anus ubi intelligio porteat. quod cum humilitate

Expanded text:
et ideo sine iustitia esse non possunt. mandatum dei est, ut diligas deum tuum. unde ait Pauet ideo sine iustitia esse non possunt. mandatum dei est, ut diligas deum tuum. unde ait Paulus: qui Enim diligit proximum suum legem impleuit. scriptum est enim: non adulterabis, non occides, non furaberis, non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc uerbo instauratur. si in ipso uerbo instauratur omne mandatum quod uerbum iustitia est - quid enim tam iustum quam ut diligas deum tuum et diligas fratrem tuum? -, utique omnia dei mandata dulterat fratris uxorem utique non diligit fratrem. qui furatur. qui concupiscit alienum utique non diligit eure; quia manus Dei Christus est. Ipsum legimus dexteram Dei, de quo supra ait: Dextera Domini fecit virtutem: dextetera Domini exaltavit me . Cur ergo hic manum dixit; nisi forte non exaltavit eum virtute; hic manus, ubi intelligi oporteat, quod eum humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
sopues nolo quacris: Sod qđ pcius est cirtumdataest linguatua spinis quacam pungunt
& uul nerienit loquentẽ qua emundiit̃: Ideo caduersicrius e iumorientibꝰ. fraquent̃
słiaresoffundqe cogitationes: Sicrgonon debom acudire cliena ułsupflua quanto
magis non debemus obloqui cumdicatunicuiquȩ nrmscriptura uene nabilis Argen
tum &icurum tuum alliga. &oricuo faciugũ & pondus: Alligi sensutuũ fide tacitur¬
nitite alligi sermonestuos. in poneliugumorituo ncindomita uerboꝵ ceruice re
uact&: in pone pondus utcauto omĩca quȩlo quimur tru tinemus examine. Quil
tacmen spinis ut suepias icurostuasscripturatibidic̃ inisi contrico corde & timore iudiui
Siclubricer is ticgonpungicnt : stimulant istic non uulnerant: Lac& & uulnericuti¬
lue sunt a mici Omũc inquit mandatiedi iustiticest: quia sunt mandata iustitiuo

Expanded text:
saepias, ne loquaris! sed. quod peius est, circumdata est lingua tua spinis, quae conpungunt saepias, ne loquaris! sed. quod peius est, circumdata est lingua tua spinis, quae conpungunt et uulnerant loquentem quae mundi sunt. ideo aduersarius etiam orantibus frequenter saeculares offundit cogitationes. si ergo non debemus audire aliena uel superflua, quanto magis non debemus obloqui, cum dicat unicuique nostrum scriptura uenerabilis: argen- tum et aurumtuum alliga et ori tuo fac iugum et pondus! alliga sensum tuum fida taciturnitate, alliga sermones tuos, inpone iugum ori tuo, ne indomita uerborum ceruice se iactet, inpone pondus, ut cauto omnia quae loquimur trutinemus examine. quibus tamen spinis ut saepias aures tuas scriptura tibi dicit nisi contrito corde et timore iudicii ? salubriter ista conpungunt, stimulant ista, non uulnerant, licet et uulnera utilia sint amici. Omnia, inquit, mandata dei iustitia est. quia sunt mandata iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitiatis erumnas & tuergo odescripturerum caelestium cibos & deuꝑmaneient
tibimnuites aet rran & edecotidie utno nesurices edeutreplagris ed eutuerboꝵ celestium
epul tes leginã sũ lisopule : f ionobessesolent sad pdec̃sutiutis Ideoq reploriuolebat
ꝑpho&iequidicit:  Replact᷑ o sinm̃ licudetua ute antegliam tuc̃ Quicantut digłiam ym¬
mum d̃ocsa eius eructuat. Sequitur GeRSQS .IIII. LOCVETUR LINEVLAIEA QER
buMCIOAAEIVSUEDAIIA MANDATATVAIQSTITAESIQuididicerit iustitusidĩ
loquitur uerumdi & qui uerbũ di loquitur otiosum uerbum non loquitur. Otio sũ
ponenim medioere periculumest quum habaestanta elo quiudi & diopenequue sec
ingenenfec inecodo fecitin lcuiticõnumeris. deutero nomio hiesu naue ludicum libid
rogrorum ad q̃ hcidnae libris fecitineiuengelio uelactibꝰ apłoꝵ: illis prescrinuins lol¬

Expanded text:
captiuitatis aerumnas. Et tu ergo ede scripturarum caelestium cibos et ede, ut permaneant captiuitatis aerumnas. Et tu ergo ede scripturarum caelestium cibos et ede, ut permaneant tibi in uitam aeternam, et ede cotidie, ut non esurias, ede ut replearis, ede ut uerborum caelestium eructes saginam. spiritales epulae non obesse solent, sed prodesse satiatis, ideoque repleri uolebat propheta, qui dicit: repleatur os meum laude tua, ut cantem gloriam tuam. qui cantat dei gloriam, hymnum domino cor eius eructat. Sequituia mandata tua ius titia . qui didicerit iustitias dei, loquitur uerbum dei, et qui uerbum dei loquitur, otiosum uerbum non loquitur. otiosum non enim mediocre periculum est, ut, cum habeas tanta eloquia dei et dei opera quae fecit in Genesi, fecit in Exodo, fecit in Leuitico Numeris Deuteronomio, Iesu Naue, Iudicum libro, Regnorum atque Esdrae libris. fecit in euangelio uel Actibus apostolorum, illis
Abbreviated transcription (Latin):
& siucuia prac̃coptiedñi gusticuerit. Eructuat. ymnũ queructicuerit uerbum p
Seniqs &dicuidiantieruaticuit uerbum bonum. hiceructuat ymnũ: Bonumem̃ panẽ
sucuuores ut iunt psalmi & canticacanticoꝵ: Cructuabunt hymnum ecłie uelami¬
mapia cuidi cebat ds uerbum In sinuamihi uocẽtuã quiccuox tua suacuis est eructua.¬
bat ymnumcuidi cebat fuuum distillant labi atua d̾ sponsa mel & lac sublingua
tua: Sad nom potest quisante eructuare ymnũ nisididicerit iustitie sdĩ & didicerit.
ab ipio dnodo suo: Idas hoc spaulit de. uidp&it uta c̃ docecedẽ Audieraetemĩ &cogno¬
uerat in spui quic u nus magisterest: & ideo ubi qͥ ipsũ doctore fieri postulab at utab
ip so discer& iustificationesciuis: ⁊uomodo enĩcantcre potest in m&uposicus tut¬
repcenarũ Quomodo canticre patesi gnauiumsib consciusdeliccoꝵ nisipriui fut
ueniesocurus: deniq in postonorib habos quomodo cantidimꝰ canticũdñ mira

Expanded text:
et suauia praecepta domini gustauerit. eructat hymnum qui eructauerit uerbum. denique et Dauid ante eructauit uerbum bonum, hic eructat hymnum. bonum enim panem suauiores, ut sunt psalmi et Cantica canticorum. eructabat hymnum ecclesia uel anima pia, cui dicebat deus uerbum: i nsinua mihi uocem tuam, quia uox tua suauis est. eructabat hymnum, cui dicebat: fauum destillant labia tua, o sponsa; mel et lac sub lingua tua. Sed non potest quis ante eructare hymnum, nisi didicerit iustitias dei et didicerit ab ipso domino deo suo. ideo hoc specialiter Dauid petit, ut eum doceat deus; audierat enim et cognouerat in spiritu, quia unus magister est, et ideo ubique ipsum doctorem fieri postulabat, ut ab ipso disceret iustificationes eius. quomodo enim cantare potest in metu positus et timore poenarum? quomodo cantare potest grauium sibi conscius delictorum, nisi prius fiat ueniae securus ? denique in posterioribus habes: quomodo cantabimus canticum domini
Abbreviated transcription (Latin):
litem intulerit. &hoc nr̃e claritudinis firmitatis
pactũ firmũ ac stabile ꝑfutura maneat tẽpora pre¬
camur successores nr̃os ut sicut sua que legitime
statucrint. firma eẽ a sequentib uoluerint. ita & hec que
a nob̾ modo corroborantur firma & inconuulsa ꝑpetua

Expanded text:
leri t. Et ut hoc nostre claritudinis firmitatis pactum firmum ac stabile per futura maneat tempora, precamur successores nostros ut, sicut sua que legitime statuerint firma esse a sequentibus voluerint, ita et hec que a nobis modo corroborantur fir
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: Sua monĩ magis salutẽ qua sicluta redĩ quaert̃. medicis potiusquã serip¬
tori s oboedientes: Conencricaut̃ studiosssunt diuinȩ cognitionis. prȩcepta
medicinȩ : Aieiunic reuocant lucubrare nonsinunt: Ab omniintentione me¬
a &eniit̃ quȩ renscum hoccorpore conseru&ur, Quiaut̃ sa lutemdĩ quue rit die
unqs & noctemedicetur in lego, Iiugisillimnedititio est diuinoꝵ decr&orum, Nas
aliqua cura corporis huius uuertitur astudiodiscipline, Sequit᷑ ueasus vii¬

Expanded text:
 suam enim magis salutem quam salutare dei quaerunt, medicis potius quam scripturis oboedientes. contraria autem studiosis diuinae cognitionis praecepta medicinae sunt; a ieiunio reuocant, lucubrare non sinunt, ab omni intentione meaeterna sunt quaerens, cum hoc in corpore conuersetur. qui autem salutem dei quaerit, die utique et nocte meditatur in lege. iugis illi meditatio est diuinorum decretorum neque aliqua cura corporis huius auertitur a studio disciplinae. Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
didues accepit irgniceloꝵ quiiui pramare imbulauit: oport& dicat : trensiuimꝰ pig
nẽ & aquã induxistinos inrefrigeriu: Sed iohannilcitouersabitͥ igneus gludiuquia
noninuenit᷑ in aumquitaesquem dilex equitts : Si quidineouitii humani fuit laarica
iliuinae dexox̃ . Algem̃cius ncut ideignis quihic hicbuerit caricutis ignẽ Ilie
ignõgludii time re non poteritꝰ Ipi p&ro quitotiens mortẽ nue ꝓ xp̃o ofculit liet q¬

Expanded text:
claues accepit regni caelorum, qui supra mare ambulauit, oportet ut dicat: transiuimus per ignem et aquam et induxisti nos in refrigerium. sed Iohanni cito uersabitur igneus gladius, quia non inuenitur in eo iniquitas quem dilexit aequitas. si quid in eo uitii humani fuit. caritas diuina decoxit; alae enim eius sicut alae ignis. Qui hic habuerit caritatis ignem, illic ignem gladii timere non poterit. ipsi Petro, qui totiens mortem suam pro Christ
Abbreviated transcription (Latin):
condebat cam necem fraris in affectu habemꝰ ab stondere non inessattum, plenaabs¬
condentis ꝑfidia & siapud dm̃ nullasit liuebra : Idoo eccła incantior suacisar&ic
mensinebãtdicens :. Assum mãte &ducamie indomũ mitrismee in secr&u eius quac con¬
cepitme : Num & sids omiã uidenat conlis occultae bonũ ta menest utunusquisquȩ animã
suam ei ceporiat & expaendat. & it̃ qui lumini uelaclori eius occurrat: Nec lm me¬
rico głatur ecđa dicns, Ego e nami noculis cius tuquã in ueniens pace qmuiaessuaes

Expanded text:
condebat Cain necem fratris. In affectu habemus abscondere, non in effectu. Plena abscondebat Cain necem fratris. In affectu habemus abscondere, non in effectu. Plena abscondentis perfidia, etsi apud Deum nulla sit latebra. Ideo Ecclesia in Canticis sua ei secreta monstrabat, dicens: Assumam te, et inducam te in domum matris meae, et in secretum ejus quae concepit me . Nam etsi Deus omnia videat cordis occulta; bonum tamen est ut unusquisque animam suam ei aperiat et expandat, et tamquam lumini vel calori ejus occurrat. Nec immer
Abbreviated transcription (Latin):
credit quomodo turbari potest cuispes regnicaelestis adsurgit : Soqĩ uersus Vui
expectabamsalu tare tuum dñe & praecepta tua frei. Quiex poctat sperat
caritatem: Ergo spes pracadit sequitur salus: Spesigitur pricccurrit pracurrit effectum:
Ideo qui ex paticuit si clutẽ adnõ praccepuc dñi fecit: Vnde& dnsamicos appellat in eu angelio
non seruos qui suce praeceptifacer: Quidiligitenĩ facit. & qui fecerit merito dilectionis remune¬
illanimis : Plusenediligere quamcustodire. & supradiximꝰ. quia custodire incerdum
necessituti s est ueltimoris Diligere cariuctis: Id oohiccumdixisi& custodiui aediccitdilexi
ur custodia a mandtus fuerit nontimentis:. Quinimium diligit nimiumcustodit: Sigũ uiui
suas om̃sactussuos:. Abscondebut adamuia suã abscondebut cua postculpam abs¬

Expanded text:
credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur uersus sextus: credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur uersus sextus: expectabam salutare tuum, domine, et praecepta tua feci. qui expectat sperat caritatem ergo spes praecedit, sequitur salus. spes igitur praecurrit effectum. ideo qui expectauit salutem a domino, praecepta domini fecit. unde et dominus amicos appellat in euangelio, non seruos qui sua praecepta fecerunt. qui diligit enim facit et qui fecerit merito dilectionis remune tua et dilexit illa nimis. plus esse diligere quam custodire et supra diximus, quia custodire interdum necessitatis est uel timoris diligere caritatis. ideo hic cum dixisset \'custodiui\', adiecit \'dilexi\', ut custodia amantis fuerit, non timentis. qui nimium diligit, nimium custodit. Sequitur suas, omnes actus suos: abscondebat Adam viam suam, abscondebat Eva post culpam, abs
Abbreviated transcription (Latin):
picẽ mẽ douobis: Id eo q diligentib: non est scandalũ:. Accipeudit̃: Crux dnt̃iudiceis
scandaclum. Grocisstultitccest: Scaendiclũ ost ꝑfido quia die iudacus dergo hiedĩest.
qui homouisus est  hic dr̃ estqui iciunauit. hicdĩ est quiuapulauit : hicds estqui cruci¬
fixusest quide truce descendere & seliberiere non potuit:  Deniq hocdicebant tẽpore
dominigpassionis: Descendat decruce& credimꝰei: Confid& indõ liber& nunc siuult
cum: Non teis ticcemptent. non teistiꝑturbent. Nonina nimũ tuũ huius modi scinserent
cogitiationes: Tubi paex est & multiqux Ibi crix xp̃ĩ non opspbrio sed sicluti est : s Non fuit
ꝓbrium ꝑfido: fideli aut̃ gñt. fid dirademptio. fideliresurractio est: Quia ꝓnobis pasnus ẽ
dns̃ quia illonos redemit sanguine. Illa ad paradysũ resurrectione reuocaeuit : Qui hec

Expanded text:
pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Graecis stultitia est. scandalum est perfido, quia dicit Iudaeus: \'ergo hic deus est qui homo uisus est, hic deus est qui ieiunauit, hic deus est qui uapulauit, hic deus est qui crucifixus est, qui de cruce descendere et se liberare non potuit?\' denique hoc dicebant tempore dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum, si uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuit obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine. illa ad paradisum resurrectione reuocauit. qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
tom iniustumꝰ tempticris: Siuoncȩ folicȩ quaentiluquei. & quo d estgricuius qui plurinos
slningulent : In sodomitanacurbe uixunus loht. qui non temptier&᷑ inuentus est: Cu¬
iusticmen &iamigxor nom pocuida queos temptiationis euadere: hebraoꝵ populus ma¬
riut nansuit sad nompotuit temptacmentatrenire: Temptatiom̃s prȩterihm̃ &c aleps
quiideo derenioribꝰ teric̃ repmissionis introire merucrunt quia fuer̃ tẽptationis ceptes
Ner aa ronintroĩ it nec mariae. quia & ipsitẽptiaust̃: Nec moꝵ ses intdiuit quiaedaxerit
populi quitem pcubatur: T ypus logis que ex duderetem pram̃ tie non pocerat. non
poterut internic̃ rriurrationis inducere: quiacisticeiuangelio gratue decebatur
inancipitibellorumest: Hieiuiscũt maueplebisicnimos ꝓfunda acecom põsuit ⁊¬
uĩquis ub lege est agicur incertis : uis ubeuangelio auditdicentẽ : s acemrelin quo uobis

Expanded text:
tem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos tem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non poterat. non poterat in terram resurrectionis inducere, quia ista euangelio gratia debebatur. in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
cumq si andiditacuerit unu in depusillinstis minimis Nsolũ pusilos sed &t ã minimos
dr quos purbant sc andula: &icdoogn au obnoxius poenteest utlegisti quicũq turba¬
uerit in firmȩ mentisnfantiã: Si cutenĩgrauore dignus supplicoest. quiꝑ suieserit
ifimen infantulo & in aicuta precipiticrit a &itẽ lt cqui inualidũ & insipientis &sꝑ
usdum circumicripserit & ꝑ sucsionẽ erroris acutexugitutione cordis effectũ Aussa¬
no qua m in firm sit quiscandiebi utur. non manducabo in quit carnem nefruatrẽ scanda¬
lizem :. Qiuicnticinfirmitics & quacdiã in fiantia animi uteũ &iaẽ esca friatris exiagit& : en¬
donon potesi hominieẽ precipicium quando &icho. c periculũ : & quo d peius est infirm¬
ties huius modi serpit in multos Uides inopemiustũ temptaeris uidesdiui teminiquũ tepte¬
nis undes hineliberis sect n: tempticris. Auider liberis honorib licudib sđicrib: habundon¬

Expanded text:
cumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, sed etiam minimos dixit quos perturbant scandala, et ideo graui obnoxius poenae est, ut legisti, Quicumque turbauerit infirmae mentis infantiam. sicut enim grauiore supplicio est. qui persuaserit crimen infantulo et incautam praecipitarit aetatem. ita, qui inualidum et insipientem et inprouidum circumscripserit persuasione erroris aut exagitatione cordis affectuire quam infirmus sit qui scandalizatur? Non manducabo, inquit, carnem . . . ne fratrem meum scandalizem . Quanta infirmitas, et quaedam infantia animi; ut eum etiam esca fratris exagitet! Unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides sine liberis sanctum, temptaris; uides liberis honoribus laudibus saecularibus abundan
Abbreviated transcription (Latin):
loso fiac neqrs fide mnnc̃m ꝑ olementio mundihuius traensducat augdꝰ Ncquis es¬
sertionen rc̃m ꝑphie losorhiam depral& : Sicenĩ cerriunos in ꝑfidum russe

Expanded text:
losophia, ne quis fidem nostram per elementa mundi huius transducat a uero, ne quis adlosophia, ne quis fidem nostram per elementa mundi huius transducat a uero, ne quis adsertionem nostram per philosophiam depraedetur. sic enim Arnanos in perfidiam ruisse
Abbreviated transcription (Latin):
puliter di sedintelles tum seđm uerbumdĩi. estenĩ intelletus ad mor telsieut
est ꝑtudontia a dinteritũ: ilihuiussełi prudentiores t̃ quae filii lucis. la has
genene tione : S ed prudentuc ista quȩ sdi estsieduitã non suffrugatͥ a &ernar
Cerra honorem: ciria lucellam est quȩstibꝰ prbacerbundis in centahon meritis
canpanindis : s ostromabirtac lomenta mundi esti fiderata magis quie uera sa piet
nics Niese phie losot fia omitquȩ alionie quiceriti quum sua nosciat: Serutictur
caolipłiga simundis patiu rimaturquae sibi prodẽẽ nihil possuntd m̃ ignorit
Quomiolum deber&inquirere : Id eouerus siepiensdic̃ : Si quis uidegt᷑ sipiensoẽ
intoruo s n hoc scłos tulcisfiatutsit sicpuens Sie pienticcenĩ huiusmundisstultitia
ess u puddm̃: E labo pin dumestigiturditin hoc scło stultisi musnihil nobiscũ plit¬

Expanded text:
raliter dixit, sed intellectum secundum uerbum dei;; est enim intellectus ad mortem, sicut raliter dixit, sed intellectum secundum uerbum dei;; est enim intellectus ad mortem, sicut est prudentia ad interitum: filii huius saeculi prudentiores sunt quam filii lucis in hac generatione. sed prudentia ista quae saeculi est ad uitam non suffragatur aeternam. circa honorem, circa lucella est, quaestibus coaceruandis intenta, non meritis conparandis. postremo circa element philosophia omnis, quae aliena quaerit, cum sua nesciat, scrutatur caeli plagas, mundi spatia rimatur quae sibi prodesse nihil possunt, deum ignorat quem solum deberet inquirere. Ideo uerus sapiens dicit: si quis uidetur sapiens esse inter uos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens; sapientia enim huius mundi stultitia est apud deum. elaborandum est igitur, ut in hoc saeculo stulti simus, nihil nobis sit cum phi
Abbreviated transcription (Latin):
cundia non sem&ipilim sadontionẽiuam ddud ꝓpinqua repostulat. utuidentur ordo¬
quidũ cẽ distinctus: uod hiqui ꝑ fectiorer it̃ ipslud ꝓpinquenidõ: Sequentis aut
drdinisiustiuiri satis habeant saoꝵ d ꝓpinqu& oratio. Exusuaut̃ sermonisnrĩ con¬
siderem quid sicaed ꝓpinquare Constituemagistrũ utq discipulum: Sidiscipulus
studiosius magistri uel hidusit ingenium uł pracipto incendit: Itcutico similitioi¬
totes imn eie stoit si cut & ogox pĩ: Sidolum nesciaesmondacium oderis uericuctẽ saqua¬
quino uitłeuceremanus sluas dirigitoratione suã in consp& tudĩ: Sicut in frulgis¬
di dio igaitur oratio mecsicut inceniũ in conspatutuo. eleuatiomanuũ macrũ
dm̃di rigitur sedimpercatũ, Ideo ꝗ intellege quae p&ies: Scđm inquit uer¬
bum tuum sincollestum tribuemihi : Ad uerte quit postul&: pon incollestũ geno¬

Expanded text:
cundia non semetipsum, sed orationem suam Deo apcundia non semetipsum, sed orationem suam Deo apquidam esse distinctus, quo hi qui perfectiores sunt ipsi adpropinquent deo, sequentis autem ordinis iusti uiri satis habeant, si eorum adpropinquet oratio. Ex usu autem sermonis nostri consideremus quid sit adpropinquare. constitue magistrum atque discipulum. si discipulus studiosius magistri uel hausit ingenium uel praecepto intendit, ita ut ad similituditores mei estote sicut et ego Christi, si dolum nescias, mendacium oderis, ueritatem sequaqui nouit leuare manus suas, dirigit orationem suam in conspectu dei, sicut infra legisti: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo, edeum dirigitur, sed in peccatum, ideoque intellege quae petas. Secundum um, inquit, uerbum tuum intellectum tribue mihi. aduerte quid postulet. non \'intellectum\' gene
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectud ñ salua torisdansilli flabraiustitiȩ sicpientiȩ flamina remigia deuctionis
& fideun nocentiȩ puitutis que subsidia: peccato enĩ gncuescitorino & longradofit:
tunto aut̃ plus grauatur quaenco in ꝓbior uiticest dep̃cants: In noconuum iũt ascendit
oritio & gemitus conpatientis affectus: Siegyptium lutumoderint & operuriter¬
Comius & uox ascendorit ad dnm dim̃perũm. ascendit enimoratio: quia& siopenibant᷑
condebat deuotio:. Aicendebat iticqs non corporiditer Neqs eni ꝓphe&e tantus pre¬
di cationẽ siuẽ p&ebat corporilit̃ ad ꝓpinquares Nã quitt putat utiq isdm̃ certo
palicoloco acsedecondudit: Vidiffusiorem locum in quods sit crbitr& Cũutiqs
inuisibilis in efficbilis in conprehensibilisimplet om̃ia & diuimitutis ina habit&s
plenitudo: Logimnor sen ud ꝓpinquas se docum legom acceporit: S adioliti dau iduero

Expanded text:
in conspectu domini saluatoris dans illi flabra iustitiae, sapientiae flamina, remigia deuotionis in conspectu domini saluatoris dans illi flabra iustitiae, sapientiae flamina, remigia deuotionis et fidei, innocentiae puritatisque subsidia; peccato enim grauescit oratio et longe a deo fit. tanto autem plus grauatur, quanto inprobior uita est deprecantis. innocentium autem ascendit oratio et gemitus conpatientis affectus, si Aegyptium lutum oderint et operari tergeneris et uox ascenderit ad dominum deum nostram. ascendit enim oratio. quia, etsi operabantur, um ad deum ascendebat deuotio. Ascendebat itaque non corporaliter; neque enim propheta tantus precationem suam petebat corporalitin aliquo loco ac sede concludit, ut diffusiorem locum in quo Deus sit arbitretur; cum utique invisibilis, ineffabilis, incomprehensibilis impleat omnia, et divinitatis in eo habitet plenitudo. Legi Moysen appropinquasse Deo , cum Legem acciperet: sed solita David
Abbreviated transcription (Latin):
timentũ uitu serroris incextum : in lauacri regeneratione depositũ: nesit quo modo possit
induere : Studio enĩ correctionisdnoleueratobliuio peccatoꝵ: Touaus consumatȩ em̃¬
& ic̃ siuelit non possit admictere quia de sueuerit usũ norse peccandi : &iũ dehuius lictere
interp̃tatione satis dictũ aerbitror : Nunc cognoscam ex subditis quȩ sit uiri consumatisen¬
tentia Incqs sicait: .I. ADPROSIN SUET ORATOMEAINCONSEECIVIVDDNE SCÕNI
QERBUIVṼ IN TELLECIU TRIBVEAUHI: Uola reficit orationẽ bonauitio &datalas
Miximesi corde contrito compatiens eic̃ commendat affectus: Consũmaticũtui łriistio.
ost confidentia: Deniq ipsadicuid in superioribꝰ istius psid milucernã suis podibs requirebat
consumato uiandimunere totus dsurgit & orationẽ suã dirigit in cxlestia: Mitateam

Expanded text:
timentum vitiis erroris intextum, in lavacri regeneratione depositum nescit quomodo possit timentum vitiis erroris intextum, in lavacri regeneratione depositum nescit quomodo possit induere; studio enim correctionis inoleverat oblivio peccatorum. Tanta vis consummatae emet, crimen etiamsi velit, non possit admittere; quia desueverit usum nosse peccandi. Et jam de hujus litterae interpretatione satis dictum arbitror: nunc cognoscamus ex subditis, quae sit viri consummati sententia. 5. Itaque sic ait: Appropinquet oratio mea in conspectu tuo, Domiuerbum tuum intellectum tribue mihi uolare facit orationem bona uita et dat alas maxime si corde contrito compatiens eam commendet affectus. consummati autem uiri ista est confidentia. denique ipse Dauid in superioribus istius psalmi lucernam suis pedibus requirebat, s et processu consummato uiandi munere totus adsurgit et orationem suam dirigit in caelestia, mittit eam
Abbreviated transcription (Latin):
potestucis: Deniꝙinuentic̃ pastor ouem uimeris in ponitilus: Agnoscisutiꝗ inysteriuen
quomodo ouis lanra reficitur quao nom potest alit huimana condiciolasa pegroaxi
nilla onseruet in firmictetesnrũs portiauit utibiomnium pacata uacuar& : Nerles
gicudent ingeliquia his quierruit iam nonerrat lamiliumest oblitus errorem: Noner¬
porigit᷑ sad consũ matio est utidcere doc& int̃pra&atio: Consũ matioicũt ꝑ fectio discipline
est : Qnde & hicremias insuis chrenis sub haclicteraait Defrat iniquitastua filiasyom.
nonicalici&te expellere aclhuc Vinitauit ini quitatestuas filiuc adom.reuelauitsuꝑ peccatatua:
Aduertisd m̃ iniquitis nom pocuit si nedĩ uisitatione deficerẽ: Necplenaes se corrationis ꝑgra
quomodo induccmeĩ: licui pedes icos quomodo in quinabo eos : V&erisigit᷑ hominis ues¬

Expanded text:
potestatis. denique inuentam pastor ouem umeris inponit suis. agnoscis utique mysterium. potestatis. denique inuentam pastor ouem umeris inponit suis. agnoscis utique mysterium. quomodo ouis lassa reficiatur, quia non potest aliter humana condicio lassa recreari ngaudent angeli; quia is qui erravit, jam non errat, jam suum est oblitus errorem. 4. Non error igitur, sed consummatio est ut altera docet interpretatio. Consummatio autem, perfectio disciplinae est. Unde et Hieremias in suis Threnis sub hac littera ait: Defecit iniquitas tua, filia Sion: non adjiciet te expellere adhuc. Visitavit iniquitates tuas, filia Edom: revelavit super peccata tua . Advertis quoniam iniquitas non potuit sine Dei visitatione deficere, nec plena esse correctio, nisi pquomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo eos . Veteris igitur hominis ves
Abbreviated transcription (Latin):
benignts & humanita sapp aruit saluatorisnrĩ nonexoperibꝰ iustitiȩ quȩ suimus
nosaed secđm suã miscłiam saluosnos firit ꝑ lauacrũ regenerinonis & renouationẽ ip̃s sũ.
exrim enĩ aliquando erruntes: Videsergaquia errori renuntiaes semonuiti ial pser¬
tus est  postremo ipse todoceat dñsihiẽ a humae nisconsilus uel sententiu nom puties ce
credendums . Nu ꝙ in cuangelio suo ipse edie ruit qđ paestorreliquid non aghitto &
nouemoues & unam requirit quȩerncuit: Conte iima ouis est qua indiciteriunie. ꝑ sarꝰ¬
to & plenitudo numen ipsate instruat & in form&, Nonin mnerito c&oris antesertur:
quia plus est auitiose reuocasie quic ꝓpeuuitia ipsaonesdirie: In butosenĩuitus animos
Qxuere freniscupiditactũ atꝗ emendiene. non solum ꝑ fate uirtutis sad&ie uielesus
si ira tie iomendiarrꝵ &iemi sutura attentionis humanȩ est preerit domare diuine est

Expanded text:
benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus benignitas et humanitas apparuit saluatoris nostri, non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis et reramus enim a aliquando errantes. uides ergo, quia errori renuntiasse non uitii, sed profectus est. Postremo ipse te doceat dominus Iesus, si humanis consiliis uel sententiis non putas esse credendum. namque in euangelio suo ipse adseruit. quod pastor reliquit nonaginta et nouem oues et unam requirit quae errauit. centesima ouis est quam dicit errasse; perfectio et plenitudo numeri ipsa te instruat et informet. non inmerito ceteris antefertur, quia plus est a uitio se reuocasse quam prope uitia Ipsa nescisse. inbutos enim uitiis animos exuere frenis cupiditatum atque emendasse non solum perfectae uirtutis, sed etiam caelestis est gratiae. emendare etenim futura attentionis humanae est. praeterita donare diuinae est
Abbreviated transcription (Latin):
tatione significat errauit. Alia inter precatio hab& coniũma uit
eruditus de poner& om nẽ in exertitatementis infantium adiũ mer&iut u& ranicon¬
sil scientiom & prudentice senilis u&utem: Ubucũt erpor est cul pangniatur: hnc
saderrauit ernente pr&criciest temporis erncre prȩsentis: Quiernauie deniuiternoro
Q uetorem condempnat errorem: De co enuimdicitur errcuit. qui i nerrore lamnon
sit  Namhisqui adhuc inerroro ꝑmmaneat nonernosialicit᷑ saderrire : Ernereenim:
pmanenti& nuitioestĩ errci seltor rigentis est lapium, Deniq emendictor morubuit:
egru musenĩ aliquando insi pienteia nereduli: errenits indesidierus & uolu ptictibus
Nondixisi& iu q coffricmus. cliquando insipientes: pisiquia depcusess& postere sicpuen¬
tio disciplinã: Neq dixis&e pramerrcnteidniiii periore deposuiss& errorẽ: Denuis
ut icholitum lapsum docere& nec ullumoffeniionis resedisse uestigiumsut: Cum aut̃

Expanded text:
etatione significat \'errauit\'; alia interpretatio habet \'consummauit\'. eruditus deponeret omnem inexercitatae mentis infantiam, adsumeret autem ueterani consilii scientiam et prudentiae senilis aetatem. ubi autem-> error est, culpa signatur. hic sed \'errauit\'. errasse praeteriti est temporis, errare praesentis; qui errauit desiuit errare et ueterem condemnat errorem. de eo enim dicitur \'errauit\', qui in errore iam non sit. nam is, qui adhuc in errore permaneat, non errasse dicitur, sed errare; errare enim permanentis in uitio est, errasse corrigentis est lapsum. DeniqueEramus enim aliquando insipientes, increduli, errantes in desideriis, et voluptatibus . Non dixisset utique: Eramus aliquando insipientes, nisi qui adeptus esset postea sapientiae disciplinam, neque dixisset: eramus errantes, nisi superiorem deposuisset errorem. denique ut abolitum lapsum doceret nec ullum offensionis resedisse uestigium, ait: cum - autem
Abbreviated transcription (Latin):
losliura sausprur illudaltis nonuiby erito ꝓ prũ oruorisingressi : Illt ergo lexdiligenot
In quacuerus hiebixus libero bomni seruitute uitioꝵ est: Inquie mnagnũ sabbiatũ. diros¬
foquianequies de functror Iin quic mor tiuipopulise men renuditut Noncõruneuonereo
pensinplionse frutmar Secđmhancergo logom ho dio habe it̃ in iustituẽ. Peoniniustun
murdep tiesinde licudem dixitibi supiudicia ius titie tuaes al goushe¬
sꝰ quidemstudium scãe douonioni s ex primitur: Salputo magis qł purus & quee ustio
uacius ahomiu honieye dobestos declar& asfectus u n neulloi nacundie in pre catio

Expanded text:
elestium sacrarium illud altissimum merito proprii cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, elestium sacrarium illud altissimum merito proprii cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus Hebraeus liber ab omni seruitute uitiorum est, in qua magnum sabbatum et inoffensa requies defunctorum, in qua mortui populi semen resuscitatur non conmixtione, sed redemptione fraterna. secundum hanc ergo legem odio habet sanctus iniustitiam, Septies in die laudem dixi tibi, super judicia justitiae tuae. Et numero quidem studium sanctae devotionis exprimitur: sed puto magis quod purus, et quietus, ac vacuus ab omni onere delictorum declaretur affectus; ut sine ullo iracundae imprec
Abbreviated transcription (Latin):
tuinunare nemine potest: Mons nemininoc& uti na uitae non nouent Consegunq¬
en conluuonis conortiaminiquitutisest. Quomodo ergo contiaminare porest quim
quus oelum sion potest᷑ Cum&it̃ s fut taom̃ eẽ desiuit. Fugrergo iniquitiutẽ nenetonp¬
hendut  geiniustitiãt qua guiuente siaed hucmor tuos ficeit. Sednem o fugit iniquita¬
tem hisi quidiligit equitiaẽ  exidcouit: Lgemaut tiuãdilexi In lage quitias est. si spũlẽ
Nonul t ere torrenum a quo dostili populatione destrus tũest Si ill huerłm spetcen daue
inenelo esti nonistut que i appło usosoꝵ frequentibict in terris: Nu aeppt in colaerã ꝑfidus
id mano x ertitit rium phata. in iecto fligncuit incendios Sumueurus uilla prmupẽ
eidendotun diequoseriptũ est: habentesituq magnum sacerlotem gres sũitae decelo
iliñ filiumd̃ a qnolemuscon fessione fidele sꝰ quio ẽ q̃tidie ud uocutus ꝓnobestu ped
deutiadonentur : Illargo prinagos solu sest sacordocũ uiud stunt pusacerdaceienda¬

Expanded text:
taminare neminem potest! mors nemini nocet; utinam uita non noceat! contagium conluuionis consortium iniquitatis est. quomodo ergo contaminare potest qui iniquus esse iam non potest, cum, etiamsi fuit, tamen esse desiuit ? fuge ergo iniquitatem, ne te conprehendat, fuge iniustitiam, quae uiuentes adhuc mortuos facit. Sed nemo fugit iniquitatem nisi qui diligit aequitatem, et ideo ait: legem autem tuam dilexi. in lege aequitas est. si spiritalem non altare terrenum, quod hostili populatione destructum est; si illam Hierusalem spectes quae in caelo est, non istam quae a populo Iudaeorum frequentabatur in terris, quae propter incolarum perfidiam a Romano exercitu triumphata iniecto flagrauit incendio; si intuearis in illum principem sacerdotum de quo scriptum est: habentes itaque magnum sacerdotem egressum de caelis. Iesum filium dei, teneamus confessionem fidelem. qui cotidie aduocatudelicta donentur ? ille ergo princeps solus est sacerdotum, cui adstant pii sacerdotes in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ibireliquid Contempnit pleruq imipsu eccła quiuahiuestẽ denuit. Siuitseriprum est Side¬
derituir om̃s facultiaes sua sincaritae. contemptu conteptuserit: Nonergo mnoueitan
no neni meraedem huiussedi ne gñam. Sadiuituero oquesuit. &ernuepgu induigutur

Expanded text:
sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si desibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur,
Abbreviated transcription (Latin):
inente tranquilla ĩ s ñ cõmenticus poduirum fabulis. iubricusturb & asfatus. Sũmusfi¬
nisiusticieest: utiniquitus mentemiusti mouere nom possit: Virtuus totius. hicfinis. Rcor¬
poreicipsius fortitudinis & confato bello pacem reform&, suuergo &ipsa plerũqs mi¬
litiat fortitudobellandi: Nemoergo pacificum turb& asfectũ: Multigenenint᷑ ud per¬
turbationem hominis &uxor plerumq deceptie serpentis insidus unimu uiri exuguuri
conutur: & piter fidem filii frequenter in rid& &uiriue ton iugis menie tepuat obpbriis
Sedin hisomnib supenat iustus &diat quis nosse paricuuit uta ritutexp̃i t ribulatio an angus
tue. autꝑsdutio. quo uies bene factiariminiduntur. Quoties inrius obphria ducitur:
quo uesipsa ingrauest gnã : Uendidii iustusfaculaa tes suas dispensiauit pauperibs nihil

Expanded text:
mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus fimente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angusecutio ? Quoties ipsa benefacta crimini dantur? Quoties virtus opprobrio ducitur? Quoties ipsa ingrata est gratia? Vendidit justus facultates suas, dispensavit pauperibus, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mina non inundabẽto: Adestiustis suis semꝑ. quum aliquib: terunt᷑ aduersis: Situm̃
trunseant mente constanti non dubi tanti non sidei turbent᷑ incerio: Transiergo & tufidelis
unimi direione sidiuinũ uistibi adeẽ priesentuẽ: PSi non solũ pax. sed &iã multupax sit
in unimotuo: Nullate peluadi uersae cupiditutis mnpugnent: Noninacundiae stimul&.
non libido: & nest pugnadtumen foris non intussit: Prodiare udueriui ꝓsequentes :lic&
&ipilssilentio sȩpecedendum sit. quiactibiuincunt. Illoꝵ potenuae tiucest uictorue. Iunc
deniqꝰ triumphant᷑ cum se uicis secrediderint: Nonergo tempugn& auarituc. noncupi¬
ditus exugit&. non iristitia deiciat. Non inflã mn & libido. non resupin& supbie. non curh&
siđmupli sententiã: quonihil pulchrius dici potuits Sumenĩ rapientię finisest : utsimur

Expanded text:
mina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen mina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur incerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ndum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus
Abbreviated transcription (Latin):
xccutione deflatit: Iustific &iemꝑ iustitiadĩ tranquillo animono notioferiato. Saquit᷑
Supncdiximꝰ quicaritias exdudit timorẽ: Nuncdicimꝰ quiac exdudit omnẽ ꝑturbationem
x cludere non poterit caritatẽ & flumina non inundabt̃ ciẽ : Multicaquaa diuersurũ est
pussionũ & flumina sđa rium cupiditatũ corpondib motibꝰ incitata: Ideoq caritute
fundatus dicit. Torrentẽ ꝑ traansi uit animanrũ: Nũ quid aquamaris excludore moysi
potuit lacritatẽ, Vt & scđm litterũ tibipsiclmoꝵ series iuffrug&: Nempaliligens dm̃ tu¬
tum sibi cradit Itercẽ ꝑmaria, Quiũt nondilexer dm̃ hi dimerni fluctibꝰ dignũ sacrilegus
suis exitum ꝑtulerunt hdia sutꝙ heliscus lorilanentrans iserant pode. & haee fuit ni¬
miemertes & grũ carittis: hilgit᷑ ut transirent icquas fluuii iordanis pussionũ fluenta
nr̃c rũ mentis prius uestigio transiert̃, Dehacaquadic̃ dñs. Si trenscas paquã tecũ sũ & flu¬

Expanded text:
cutione deflectat. iustificetur semper iustitia dei tranquillo animo, non otio feriato. Sequitusupra diximus, quia caritas excludit timorem, nunc dicimus, quia excludit omnem perturbationem. excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt eam. multa aqua diuersarum est passionum et flumina saecularium cupiditfundatus dicit: torrentem pertransiuit anima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flu
Abbreviated transcription (Latin):
& integra nullo contra dicente a p̃senti die &e deinceps
ad propͥũ arbitriũ & liberã uoluntatẽ faciendi ex.
eis quecũq uolueritis. Siquis aut̃ diabolico exagi¬
titus instinctu: tã ego quã aliqͥs ex heredib meis.
seu quis lib& aliꝰ contra huiꝰ uenditionĩ cartulam.
uenire p̃sũpserit. frustratus ab hoc qđ repetit. fis¬
co pͣlibato decẽ libras auri ꝑsoluat. Actũ. fontanas
uuilla publice. Sigñ Berilli qͥhunc eandem uonditi.¬
onẽ feci & firmarr rogaui. Siguꝰ erm̃ri̾ci. Sigñ rage¬
nardi. Sigñ alberici. Sigñ eldeb̾ti. Sigñ erfredi
Sigñ gamb̾ti. Signꝰ erm̃gaudi. Tatũ in men̾se m̃aio

Expanded text:
et integra, nullo contradicente a presenti die et deinceps et integra, nullo contradicente a presenti die et deinceps ad proprium arbitrium et liberam voluntatem faciendi ex eis quecumque volueritis. Siquis autem diabolico exagitatus instinctu, tam ego quam aliquis ex heredibus meis seu quislibet alius, contra huius venditionis cartulam venire presumpserit, frustratus ab hoc quod repetit fisco prelibato decem libras auri persolvat. Actum Fontanas villa publice. Signum Berilli qui hanc eandem venditionem feci et firmari rogavi. Signum Ermenrici. Signum Ragenardi. Signum Alberici. Signum Eldeberti. Signum Erfredi. Signum Gamberti. Signum Ermengaudi. Datum in mense Maio
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine sce̾ & in diudue triutatis. magnifico frĩ
gerardo in lustri uiro comiti. & con̾iugi sue bertae
emptoril ego berillus ua nomimagirĩę. s in degra
fide & plenissima uoluntatẽ. uendo qͥuasdã res meas
in iugo aualense & ur̃o fontanensi fiseo sitas. Hane igͥ
uenditionẽ & nomina rerũ uł loca in qͥb sue sunt.
tã futuriᷤᷤ. quã p̃sentib ꝓ p̾sentẽꝰ cantulã notificari
uolo. Uendo itaq uob̾ cassaniã. & subrus illã intren¬
bledo quantũ cũq habeonł uisus sum habere. Ꝙ in
pooleo ancingam uñ. Infraͦ bas treninationes
& mensiras ancingas quinq qrł nos rusticani rustica¬
noꝵ tenaturas uocamꝰ. Hee omĩa supius. de nominata
de meo iuro. tralisstra s int urara dobinationẽ ceꝑo.¬
testatẽ trans fundo absq alicutꝰ retinaculo. Dato itaq
& acccpto p̾cio qđ conuenit ad iniuicẽ duo decĩ tude¬
licia sola adplenũ ualente habeatis ca omĩa sanax

Expanded text:
n nomine sancte et individue Trinitatis. Magnifico fratri Gerardi inlustri viro comiti et coniugi sue Bertae emptoribus ego Berillus iam non imaginarie sed integra fide et plenissima voluntate vendo quasdam res meas in pago Avalense et vestro Fontanensi fisco sitas. Hanc igitur venditionem et nomina rerum vel loca in quibus site sunt tam futuris quam presentibus per presentem cartulam notificari volo. Vendo itaque vobis cassaniam et subtus illam in Trenbledo quantumcumque habeo vel visus sum habere. Et in Pooleo ancingam unam. Infra vero has terminationes et mensuras ancingas quinque, quod nos rusticani rusticanorum taenaturas vocamus. Hec omnia superius denominata de meo iure transfero et in vestram dominationem et potestatem transfundo absque alicuius retinaculo. Dato itaque et accepto precio quod convenit adinvicem, duodecim videlicet solidorum, ad plenum valente, habeatis ea omnia sana
Abbreviated transcription (Latin):
iuratemerures : & tim̃ conteplatione caelestiũ preceptoꝵ: opẽmagis ferendiut̃ qua inse¬
rendũ iniuriã iudicesti. testisei xp̃i: Demiq tades uult testei xp̃rufsistere. scđ mquod

Expanded text:
iura temerares, et tamen contemplatione caelestium praeceptorum opem magis ferendam quam infeiura temerares, et tamen contemplatione caelestium praeceptorum opem magis ferendam quam inferendam iniuriam iudicasti: testis es Christi. denique tales uult testes Christus ad