comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
territi hostes nouo morris piculo
terribilem dissoluere compagẽ.
ex inde in fugam uersi. ꝑ quin¬
quaginta milia passuum insa¬
ciabilit̃ cesi sunt. Neq conici nu¬
merus potuit germanorum. uel
quantus pugnȩ affuerit. uł quan¬
tus fuerit oceisorum. Post hȩc belgi¬
corum gens quȩ pars galliarum ẽ
aduersus cȩsarem exarsit. quoꝵ¬
quorum distributa coyia hȩc
fuit. Bellouagi qui ceteris nume¬
ro & uirtuce prestare uiderent᷑
habere lectissima xl. milia ar¬
matorum. Sit essones exduodecim
oppidis quinquaginta milia. ner¬
uii quorum adeo indomita feritas
predicabatur. ut nunquam in id
temporis mercatores ad se ad mise¬
r int uina ceteraq uenalia defer¬
re. quib inducta iocunditas tor¬
porem uirtutis afferret. habue
U. milia. menapi nouem milia:
cerosi. cemani. qui uno nomine
germani uocantur: xl. milia. Ita
fuisse referuntur .ccl .xxii. mił
armatorum lectissima. Hisre.¬
pente silua erumpentib exercitꝰ

Expanded text:
territi hostes novo mortis periculo territi hostes novo mortis periculo terribilem dissolvere compagem. Exinde in fugam versi per quinquaginta millia passuum insatiabiliter caesi sunt. Neque conjici numerus potuit Germanorum, vel quantus pugnae adfuerit, vel quantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars Galliarum est, adversus Caesarem exarsit. Quoquorum distributim copia haec fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexaginta milia armatorum; Suessones ex duodecim oppidis quinquaginta milia; Neruii, quorum adeo indomita feritas praedicabatur, ut numquam in id temporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus inducta iucunditas torporem uirtutis adferret, habuernti quinque milia, Menapii nouem milia, Caerosi Caemani, qui uno nomine Germani uocantur, quadraginta milia. ita fuisse referuntur CCLXXII milia armatorum lectissima. his repente silua erumpentibus exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
tera in terras ꝓprias remissa sunt.
Postea uero cesar contra ariobistũ
regem. excitantem inuehentemq
secum incredibiles germanorũ co¬
pias. quib nuꝑ uniuersos galli¬
arum populos se subegisse iacta-¬
bat. apud sequanos uicit: cũ du
exercitus cȩsaris germanorum
mulcitudine & uirtute ꝑterrit᷑
pugnam detractasset. Ariobistus
in germaniam arrepta nauicula
renum transuectus effugit. Uxo¬
res eius due totidemq filiȩ cap¬
te sunt. fuerunt autem in exer
citu ariobisti. arudes. marco¬
mannestri.boci. uangiones. ne¬
metes. edures. & sueui. Pugna ma¬
xime graui se falange germanoꝵ
quam coacto in unum agmine
scutisq supra capita contextis.
ad irrũpendam romanorũ aciẽ
tuti undiq prestruxerant. Sed
postquam aliqui romanorum
militum agilitate audatiaq in¬
signes supra obductam saliere
testudinem. scutisq singillatĩ
uelut squamis reuulsis desuꝑ
nudos deprehensorum detrac¬
torumq humeros ꝑfoderunt:

Expanded text:
tera in terras proprias remissa sunt. tera in terras proprias remissa sunt. Postea Caesar contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat, apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germanorum multitudine et uirtute perterritus pugnam detrectasset. statim Ariouistus in Germaniam, arrepta nauicula Rhenum transuectus, effugit, uxores eius duae totidemque filiae captae sunt. fueruncitu Ariobisti Arudes, Marcomannes, Triboci, Wangiones, Nemetes, Edures et Suevi. Pugna maxima gravis phalangae Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine, scutisque supra capita contextis, ad irrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. Sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam saliere testudinem, scutisque singillatim, velut squamis revulsis, desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iuntie cum legionib septem in qͥn¬
quennium date. gallia transalpi¬
na. & cisalpina. & illyricus galli¬
am galliam uero comatam po¬
stea senatus adiecit. Eluitiorum ergo
animos fortissime gallorum omnili
gentis. ea uel maxime causa quod
ꝑpetuo pene cum germanis bello
altercabantur. a quib reno tantum
quidam princeps gentis. spe totas
inuadendi gallias in arma accen¬
derat. Quem cęteri optimates
correptum & admortem coactũ:
cohibere tamen semel animatas
inpredam plebes nequiuerunt. Q
coniuratione facta ac die dicta. ex¬
ustis uicis ac domib suis. ne quod
desiderium ex spe reuertendi foret:
ꝓfecti sunt. Quos cum apud roda¬
num flumen obiuios cȩsar habuisset:
magno difficiliq bello bis uicit. ui¬
ctosq ad deditionem coegit. Horum
fuit cum primum progressa ẽ omĩs
multitudo. eluitioꝵ. tulingorũ. lato¬
brogiorum. rauracorum. & boiorũ
hominum. Ex his quadraginta &
septem milia in bello seciderunt: ce¬

Expanded text:
rovinciae cum legionibus septem in quinrovinciae cum legionibus septem in quinquennium datae: Gallia Transalpina, et Cisalpina, et Illyricus. Galliam vero Comatam postea senatus adjecit. Elvitiorum ergo animos, fortissimae Gallorum omnium gentis, ea vel maxime causa quod perpetuo pene cum Germanis bello altercabantur, a quibus Rheno tantum quidam, princeps gentis, spe totas invadendi Gallias, in arma accenderat. Quem caeteri optimates correptum et ad mortem coactum, cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiverunt. Qui, conjuratione facta ac die dicta, exustis vicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe revertendi foret, profecti sunt. Quos cum apud Rhodanum flumen obvios Caesar habuisset, magno difficilique bello bis vix vicit victosque ad deditionem coegit. Horum, fuit cum multitudo Heluetiorum Tulingorum Latobogiorum Rauracorum et Boiorum hominum. ex his quadraginta et septem milia in bello ceciderunt, ce
Abbreviated transcription (Latin):
uocem a liberis suis audiat. Statĩq
descendens aduxores pelices. acti¬
lias suas uenenum omnib dedit. Qd
cum ipse nouissimus hausisset. uec¬
tamen ꝓpter remedia quibus uita¬
lia sua aduersus noxios sucos sepe
abstruserat. nec ueneno con fici
posset: gallum quendam militem
iam fracto muro discurrentem inui¬
rauit. eiq iugulum prebuit. Hunc
exitum uite mitridates habuit. Pom¬
peius nanq occisi mitridatis nuntio
accepto. syriam celem & fenicem.
bello aggressus. ityreos primũ ara¬
basq ꝑdomuit. urbemq eorum
quam petram nominant. cepit. Hinc
ut p̃misimus adiudeos ꝓperauit.
iherosolimamq euerti. soloq coeqͣ¬
ri imꝑauit. E cum aliquantos pͥn¬
cipes uideorum securi ꝑcussisset:
hyrcano sacerdotium resticuit a¬
ristobolum captiuum romãdux̃.
Hoc bellum orientis. eumuiginti &
duob regib sese gesfisse. ipse pom¬
peuis ꝓ concione narrauit.
Nterea iulio cesari consuli. tres ꝓ¬

Expanded text:
uocem a liberis suis audiat. statimque uocem a liberis suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices ac filias suae uenenum omnibus dedit. quod cum ipse notamen, propter remedia quibus vitalia sua adversus noxios succos saepe obstruxerat, veneno confici posset, Gallum quemdam militem jam fracto muro discurrentem, invitavit, eique jugulum praebuit. Hunc exitum vitae Mitridates habuit. Pompeius namque, occisi Mitridatis nuntio accepto, Syriam Coelen et Phoenicem bello aggressus, Itureos primum Arabasque perdomuit, urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit. Hinc, ut praemisimus, ad Judaeos properavit, Hierosolymam everti soloque coaequari imperavit. Et cum aliquantos principes Judaeorum securi percussisset, Hircano sacerdotium restituit, Aristobolum captivum Romam duxit. Hoc bellum Orientis cum viginti et duobus regibus sese gessisse ipse Pompeius pro concione narravit.Interea C. Caesari consuli tres p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmouens de ponto in partiam. hacg
bathaniam urbem. caput partici re-¬
gni quinquagesimo die uenit. Tc̃¬
in bosforo mitridate cerealia sacra
celebrante. terremotus adeo gͣuis
repente exortus ẽ.: ut magna clades
ex eo urbium atq agrors secuta nar¬
retur. Fodem tempore castor mi¬
tridatis prefectus qui panagorio
precrat. inter fectis amicis regiis
arcem occupauit. & quatuor mi¬
tridatis filios. ad presidia romana
transmisit. Mitridates accensus
ira. in scelera exarsit. Nam cõplu¬
restunc amicos suos & exipodram
filium suum inter fecit: cum ante
cidasset. Sarnaces alter filius eius.
exemplo fr̃m territus. exercitum
ad ꝑsequendum se se missum sibi c̃¬
ciliauit. & mox aduer sus patrem
duxit. Alitridates dui exaltissimo
muro filium frustra precatus. ubi
ineorabilem uidit: moriturus excla¬
masse fertur. Qm̃ sarnacesinquit
mori iubet. uossi estis dii patrii. pre¬
cor ut quandocumq & ipse hanc

Expanded text:
promouens de Ponto in Parthiam ad promouens de Ponto in Parthiam ad Ecbatanam urbem caput Parthici regni quinquagensimo die uenit. In Bosporo Mithridate Cerealia sacra cerepente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narraretur. Eodem tempore Castor Mitridatis praefectus, qui Panagorio praeerat, interfectis amicis regiis, arcem occupavit, et quatuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mitridates, accensus ira, in scelera exarsit. Nam complures tunc amicos suos, et Exipodram filium suum interfecit, cum ante cidasset; Pharnaces alter filius eius exemplo fratrum territus exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliauit et mox aduersus patrem duxit. Mithridates diu ex altissimo muro filium frustra precatus ubi inexorabilem uidit, moriturus exclamasse fertur: Quoniam Pharnaces, inquit, mori iubet, nos, si estis, di patrii, precor, ut quandocumque et ipse hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ni ueluti iner mes postea aggressi:
sine labore uicerunt.Namq de
exercitu regio quadragrnta milia
cesa uel capta sunt: romani uulne¬
rati mille. uix autem .xl. interfecti.
Rex inter tumultus belli fuga lap¬
sus. adiuiꝰ aũ beneficio sublustris
noctis euasit. relictusq ab omnib
amicis. phylosophis. scͥptorib rerum
uł carminum. ac medicis. solus ꝑ de¬
uia equum manu trahens. atq oͣs
nocturnos strepitus trepidans. iN
quoddam castellum diuertit. atq iñ
in armeniam ꝑrexit. Pompeiis regẽ
insecuturus. inter duo flumina quȩ
ab uno monte diuersis specub ex ori¬
untur. hoc ẽ eufraten & araxen. uR¬
bem nicopolim senib lixis & egris
uolentib condidit. Oranti tigrano
ueniam dedit. Exercitum herodis al
cietate libenter accepit. Aitacẽ regẽ
hiberiȩ bello fudit. totamq hiberiã
indeditionem accȩpit. In de cũ reb¬
armeniam. colchos. capadotiam. &
syriam. ordinatisreb composuisset:

Expanded text:
ni, veluti inermes postea aggressi, ni, veluti inermes postea aggressi, sine labore vicerunt. Namque de exercitu regio quadraginta millia caesa vel capta sunt, Romani vulnerati mille, vix autem quadraginta interfecti. Rex inter tumultus belli fuga elapsus, adjutus etiam beneficio sublustris noctis evasit: relictusque ab omnibus amicis, philosophis, scriptoribus rerum vel carminum, ac medicis, solus per devia equum manu trahens, atque ad omnes nocturnos strepitus trepidans, in quoddam castellum devertit, atque inde in Armeniam perrexit. Pompeius regem insecuturus, inter duo flumina, quae ab uno monte diversis specubus exoriuntur, hoc est, Euphratem et Araxem, urbem Nicopolim, senibus lassis et aegris volentibus, condidit; oranti Tigrani veniam dedit; exercitum Orodis Albcietate libenter accepit. Artacem regem Hiberiae bello fudit, totamque Hiberiam in deditionem accepit. Inde cum Armeniam Colchos Cappadociam et Syriam ordinatis rebus conposuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ab idumeis latronib captus
admodum puer. permansit
cum predonib: ꝓ eo quod pat᷑ eius¬
rei familiaris inopia filium redi¬
mere non ualeret. Uerum puer
latronum uita & morib insti¬
tutus. postmodum hyrcano eiu¬
dam iudeorum pontifici familia¬
ris efficitur. ex quo nascitur hero¬
des hic. qui saluatoris temporibus
fuit. Hec affricanus. uii¬
Gitur eo tempore apudromanos hec
agebantur. Lucullus postquam mi¬
tridatem & tigranem reges uicerat.
maximãq partẽ orientis romane
ditiõi subegerat successorẽ ħuit põpeiũ:
Gͦ pompeius inminore armaenia iuxta
montem dastracum castra regis
mitridatis obsidione conclusit. Rex
cum omnib copiis eruptione ꝑ no¬
ctem facta: insuꝑ etiam ꝑsequentẽ
bello repellere statuit. Pompeus
fugientes ꝑsequi intendit. Itaq
bellum nocte commissumẽ. Luna
tunc orta a tergo romanis erat. Re¬
gii in longitudinem umbrarum
ꝓximitatem hostium rati: cuncta
inirritum tela fuderunt. Roma¬

Expanded text:
ab Idumaeis latronibus captus ab Idumaeis latronibus captus admodum puer, permansit cum praedonibus, pro eo quod pater ejus familiaris inopia filium redimere non valeret. Verum puer latronum vita et moribus institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui Salvatoris temporibus fuit. Haec Africanus. gitur eo tempore apud Romanos haec agebantur. Lucullus postquam Mitridatem et Tigranem reges vicerat, maximamque partem Orientis Romanae ditioni subegerat, successorem habuit Pompeium. Ergo Pompeius in minore Armenia, juxta montem Dastracum castra regis Mitridatis obsidione concludit. Rex cum omnibus copiis eruptione per noctem facta, insuper etiam persequentem bello repellere statuit. Pompeius fugientes persequi intendit. Itaque bellum nocte commissum est. Luna tunc orta a tergo Romanis erat. Regiam Regii longitudinem umbrarum ximitatem hostium rati, 379 cuncta in irritum tela fuderunt. Roma
Abbreviated transcription (Latin):
iussit. Neq expers consilii eius an¬
tipater fuit. ut emulum potentiȩ ꝗͣ
maxime excludet. Igitur antipater
is cognouit uxorem cui nom̃ cipris.
splendidissimo inter arabiȩ feminas
loco ortam: atq ex ea suscepit libe¬
ros quatuor sextis uirilis. & unam
feminam. Uiroo huiusmodi uoca¬
bula erant. Primus faselus. sequens
herodes uocati. tercius iosephus.
quartus feroras. & salomeȩ filia u¬
nica. Qui cum gabini fauorem
muuerib atq obsequiis maxime
ꝓmeruisset: cassii etiam familia¬
ritatem adeptus. causa quippe
tantorum filioꝵ uir egregius ẽ fa¬
ctus. ademerendam munerib atq
amicitia societatem potentium.
Pro ceteris uero regis sibi arabum
conciliauerat grãm: quia delocis
arabiȩ uxoris accepte pretendebat
necessita tem. Hec de iosephi excer¬
psimus dictis. Affricanus uero qͥ
& inse precipuus in historiogͣphis
het᷑ aiunt inqͥt qͥ de eo diligentsꝰ
explorart̃. antipatrũ q̃dã patrẽ eẽ

Expanded text:
jussit. Neque expers consilii ejus Anjussit. Neque expers consilii ejus Antipater fuit, ut aemulum potentiae quam maxime excluderet. Igitur Antipater is cognovit uxorem: cui nomen Cypris, splendidissimo inter Arabiae feminas loco ortam, atque ex ea suscepit liberos quatuor sexus virilis, et unam feminam. Virorum hujusmodi vocabula erant: Primus Phaselus, sequens Herodes vocati, tertius Josephus, quartus Ferora, et Salome filia unica. Qui cum Gabini favorem muneribus atque obsequiis maxime promeruisset, Cassii etiam familiaritatem adeptus est. Causa quippe tantorum filiorum vir egregius est factus, ad emendam muneribus atque amicitia societatem potentum. Prae caeteris vero regis sibi Arabum conciliaverat gratiam, quia de locis Arabiae uxoris acceptae praetendebat necessitudinem. Haec de Josephi excerpsimus dictis. Africanus vero, qui et ipse praecipuus in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo diligentius explorarunt, Antipatrum quemdam patrem esse H
Abbreviated transcription (Latin):
is atq aliis ita gestis. interea
crasstis gabinii successor. du¬
catum syriȩ suscepit. Qui ꝓfect᷑us¬
ad parthicum bellum. omne quod
erat iherosolinis in templo aurum
abstulit: & preterea duo milia talen
ta detrahi iussit de interiore tẽpli.
quȩ pompeuis intacta reliquerat.
Nec longum letatus. ubi trãsmisit
eufraten. exercitum amisit maxi¬
mum: & ipse a copiis ꝑsarum ex¬
tinctus ẽ. Eo successu parthi elatio¬
res. transeundum insiriam credi¬
derunt. Quos strenue insidiis
excepit cassius: & commisse sibi
ꝓuintiȩ finib reppulit. non sine
graui detrim̃to hostium cum ef¬
fuse uenientes quod neminem sibi
obsistere ausurũ arbitrarentuR.
loca preuentus angusta occupasset
Deniq fusis fortium plurib bellum
deseruere parthi. Cassius repulio ho¬
ste. securus prouintia in iudeam ir¬
ruit: & taricheis deletis triginta mi¬
lia iudeorum in seruitutem uendidit.
Phitolaum quoq suspectum doli qͦd
partes aristoboli fulciret: ugulari

Expanded text:
is atque aliis ita gestis, interea Crassus, Gabinii successor, ducatum Syriae suscepit: qui profectad Parthicum bellum omne quod erat Hierosolymis in templo aurum abstulit et prta detrahi jussit de interiore templi, quae Pompeius intacta reliquerat. Nec longum laetatus: ubi transivit Euphratem, exercitum amisit maximum, et ipse a copiis Persarum exstinctus est. Eo successu Parthi elatiores, transeundum in Syriam crediderunt. Quos strenue insidiis excepit Cassius, et commissae sibi provinciae finibus repulit, non sine gravi detrimento hostium, cum effuse venientes quod neminem sibi obsistere ausurum arbitrarentur, loca praeventus angustia occupavisset. Denique fusis fortium plurimis, bellum deseruere Parthi. Cassius repulso hoste, securus provincia, in Judaeam irruit, et Tharicheis deletis triginta millia Judaeorum in servitutem vendidit: Phitalaum quoque, suspectum doli, quod partes Aristoboli fulciret, jugulari
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo defenditur abrahã
mulgata erat unius uxoris euan¬
gelica lex. habuit quoq ꝓmis¬
sionẽ a deo multiplicandi seminiᷤ
sui: fed necͦ sciebat ex quauxore.
cui postea dictũ ẽ de saraa ha¬
bere filiũ. Nam ꝓpte̾a sic ꝓpa.¬
gandi uoluntas pia fuit: s concũ
Etiam & saraa ꝑlem quã de se
hr̃e ñ potuit: de ancilla habere
uoluit. Cum sentiebat uterq
infacto: quia ut̃q saraam ste
agar suꝑ fontem aquȩ in deser

Expanded text:
uomodo defenditur Abraham mulgata erat unius uxoris lex evangelica. Habebat quoque promissionem a Deo multiplicandi seminis sui, sed necdum sciebat, ex qua uxore, quia postea dictum est ei, de Sarra habere filium. Nam propterea sic propagandi voluntas pia fuit, quia concuEtiam et Sarra, cum prolem de se habere non potuit, de ancilla habere voluit. Consentiebat uterque in facto, quia uterque Sarram steAgar super fontem aquae in deser
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce testamentũ meũ tecũ. &
eris pat̃ multitudinis gentium.
& ñ uocabit᷑ nom̃ tuũ abr ã
s erit nom̃ tuum abrahã: qͥa
dicunt aut̃ hebrei. quod ex no¬
mine suo ds̃ qd apd̾ illos tetra
excelsus. & postea uocatus ẽ a¬
bram: pat̾ multarũ. Namgen¬
tium non habet᷑ in nomine. sed
subaudit᷑. Nec mirandũ cum
apud grecos & quosdã alittera uideat̃
addita: nos. e. litteram hebreã additã
dixerimus. Idioma enim lingue hebreȩ
ẽ. per .e. quidẽ scribere. s ꝑ .a. legere: sic̃
econtra .a. litteram. sepe ꝑ .e. ꝓnunti
fuisse. & postea ei alterũ.r. additum:
quia.i. apud grecos centenarius nu¬

Expanded text:
estamentum meum tecum, et eris pater multitudinis gentium, et non vocabitur nomen tuum Abram; sed erit nomen tuum Abraham, quiaDicunt autem Hebraei quod Deus ex nomine suo, quod apud illos tetragexcelsus; et postea 321 vocatus est Abraham, pater multarum. Nam gentium non habetur in nomine, sed subauditur. Nec mirandum quare, cum apud Graecos et quosdam alios a littera videatur addita, nos  Ms., e litteram Hebraeam additam dixerimus; idioma enim linguae illius est per  Ms., e quidem scribere, sed per a legere; sicut e contra a litteram saepe per e pronuntiafuisse, et postea ei alterum r additum, quia r apud Graecos centenarius nu
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ omnib gentib benedic¬
dio futura eẽt. & incuius neporio
castitatis & sobrietatis unicũ man¬
sisset exemplar.unde et mea parte
corꝑis signũ fide accepit. unde filiꝰ
fidei non carnis nasciturus erat. nec
truncata corꝑis parte deformior:
s fidei indm̃ signo gloriosior. Igit᷑
ca abrahã fidei suȩ signũ accipiẽs:
non deformatus ẽ s melioratus. Si
enim adam pact̾ũ dĩ custodisset:
non abrahã hoc pactũ accepisset.
S quia ille inhoc menbro culpã in¬
obedientiȩ primo agnouit: decuit
ut iste in hoc menbro signũ obedi¬
entiȩ scd̃o accepisset: ut ostenderet᷑
obedientes quandoq generasse fili¬
os aduitam. dũ olim p̃uaricatores
generarunt admortẽ. liii

Expanded text:
nerationem omnibus gentibus benedictio futura esset, et in cujus nepotibus castitatis et sobrietatis unicum mansisset exemplar. Unde et in ea parte corporis signum fidei accepit, unde filius fidei, non carnis, nascitutruncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur Ita Abraham fidei suae signum accipiens, non deformatus est, sed melioratus. Si enim Adam pactum Dei custodisset, non Abraham hoc pactum accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut iste in hoc membro signum obedientiae seeundo accepisset, ut ostenderetur obedientes quandoque generasse filios ad vitam, dum olim praevaricatores generarunt ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiusismahel: quia exaudi¬
uit dñs humilitatẽ eiꝰ. Ismahel.
int̃pretat᷑ exauditio dĩ. hic erit
ferus homo. Alanꝰ eius suꝑ om̃s.
faciem omĩum frm suoꝵ habita
lut. Significat aut̃. sem̃ habita¬
turũ in heremo. id est sarracenoᷤ
uagos. incertisq sedib. qͥ uniuer¬
sas gentes quib desertũ ex latere
ungit᷑ incursantes. impugnabã¬

Expanded text:
nomen ejus Ismael; quia exaudivit Dominus humilitatem ejus. Ismael interpretatur exauditio Dei. Hic erit ferus homo; manus ejus super omnes, faciem omnium fratrum suorum habita. Significat autem semen ejus habitaturum in eremo, id est, Saracenos vagos incertisque sedibus, qui universas gentes, quibus desertum ex latere jungitur incursantes, impugnan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misimus. in trib p̃liis contigit.
Inquarto uero. ubi hector poli¬
betem occidit regem. & dum lo¬
ricam eius auream detraheret.
achilles mopmatus adueniens
hectorem spoliss inhiantẽ incautũ
repꝑiens occidit: ꝑemptorũ uero
aliorum numerum eo prelio ñ rep¬
peri. Hinc troilus se armauit ut
frĩs mortẽ hectoris ulcisceretur.
& ipse duob p̃liis ꝑactis fortissi¬
mum se declarauit. In pͥmo enim
polyppus grecorum rex cecidit.
cum duob pͥncipib. & de reliqͦ

Expanded text:
praemisimus, in tribus praeliis contigit, praemisimus, in tribus praeliis contigit, in quarto vero ubi Hector Palamedem occidit regem, et dum loricam ejus auream detrahere, Achilles inopinatus adveniens, Hectorem spoliis inhiantem, incautum reperiens occidit. Peremptorum vero aliorum numerum eo praelio non reperi. Hinc Troilus se armavit, ut fratris mortem Hectoris ulcisceretur: et ipse duobus praeliis peractis, fortissimum se declaravit. In primo enim Polypus Graecorum rex cecidit cum duobus principibus et de reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
tantes mare. ilium petierunt. ro¬
gantes ut redderetur helena &
recederent. Troiani aut̃ nequaqͣ
se hoc facturos. nisi prius esionã
regis priami sororem recepissent.
Quam obrem utrisq indignantibꝰ.
cdecẽ annorum bella grauissima
gesserunt. Frant igitur filii pri¬
ami regis ex matrona nomine hec¬
cuba pͥmogenitus hector ele¬
gantissimꝰ & pugnator fortissi¬
mus scd̃s alexander. qui rapuit
elenam. t̃cius troilus. quartusde¬
iphebus. quintus achimachus.
Filias enim habebat duas. poly¬
xenam atq cassandram. ualde
decoras. Ergo quindecim reges
grecorum contra priamũ regẽ.
& filios ac populũ dimicantes eiꝰ.
acerrime ex utrisq partib con¬
flixerunt. Quatuor aut̃ bella ꝑe¬
git hector troianorũ fortissimꝰ
cum populo suo. contra grecoꝵ
reges & eorum populũ. in quib
preliis ut in darete legimꝰ cecide
xxii. De regib aut̃ grecorum.
arix cum trib principib ceci¬
dit. Tanta nanq int̾fectio quã

Expanded text:
tantes mare Ilium, petierunt, rotantes mare Ilium, petierunt, rogantes ut redderetur Helena, et recederent. Trojani autem responderunt nequaquam se hoc facturos, nisi prius Esionam regis Priami sororem recepissent. Quam ob rem utrisque indignantibus, decem annorum bella gravissima gesserunt. Erant igitur filii Priami regis, ex matrona nomine Hecuba, primogenitus Hector elegantissimus et pugnator fortissimus. Secundus Alexander, qui rapuit Helenam, tertius Troilus, quartus Deiphoebus, quintus Achimachus. Filias autem habebat duas Polyxinam atque Cassandram valde decoras. Ergo quindecim reges Graecorum contra Priamum regem et filios ac populum ejus dimicantes, acerrime ex utrisque partibus conflixerunt. Quatuor autem bella peregit Hector Trojanorum fortissimus cum populo suo contra Graecorum reges et eorum populum: in quibus praeliis, ut in Darete legimus, cecid. De regibus autem Graecorum Ajax cum tribus principibus cecidit. Tanta namque interfectio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ia son nepos eiris. agamennon&
mennon fr̃ eius aiax. & palame¬
des. achilles. & triptolemus. mene¬
laus. atq polippus. castor itaq¬
& pollux. alea qui primus tabu¬
larum lusum repꝑit. & ceteri re¬
gesminores ad diem festũ conue¬
nerant p̃dictũ sacrificare ioui.
Ludiens hȩc alexander filius p̾ami
troia progressus multitudinẽ ex¬
ercitus sumens naues magnas ascen¬
dit. ꝑ mediterraneũ mare ad insu¬
lam regis mennonis ueniens& ad
palatium eius accessit: ubi hele¬
na regina illiusuxor. deȩ miner¬
ue diem festum exibebat. Alex¬
ander autem filius priami p̃dictã
helenam reginam speciosã ualde
ilicoinuadens. rapuit: cũ thesau¬
tis eius omnib acuiri sui. obum¬
dictam amitȩ sue esionȩ. quam
greci captuiam tenebant. & no¬
lebant reddere. Qdut cognoue¬
runt grecorum reges: nmium
grauiter ferentes.inito consilio
cumomĩ apparatu undiq c̃flux¬
erunt. instrucra classi transfre¬

Expanded text:
Jason nepos ejus. Agamemnon et Jason nepos ejus. Agamemnon et Memnon frater ejus Ajax et Palamedes, Achilles, Triptolemus, Menelaus atque Polypus, Castor et Pollux, Alea, qui primus tabularum lusum reperit, et caeteri reges minores ad diem festum convenerunt praedictum, sacrificare Jovi. Audiens haec Alexander filius Priami, Troja progressus, multitudinem exercitus sumens, naves magnas ascendit, per Mediterraneum mare, ad insulam regis Agamemnonis veniens, ad palatium ejus accessit, ubi Helena regina illius uxor deae Minervae diem festum exhibebat. Alexander autem filius Priami praedictam Helenam reginam speciosam valde illico invadens, rapuit cum thesauris ejus omnibus ac viri sui, ob vindictam amitae suae Esionae, quam Graeci captivam tenebant et nolebant reddere. Quod ut cognoverunt Graecorum reges, nimium graviter ferentes, inito consilio, cum omni apparatu undique confluxerunt, instructaque classe transfre
Abbreviated transcription (Latin):
incolcos. illosq imꝑatos atq
inscios reppererunt. Ia soti
nanq irruit suꝑ eos cũ suo ex¬
ercitu: tam̃ principes aui sui
pelee ante se adpugnã ire cõ¬
pulit. Colchos aut̃ ꝓstrauit.
atq deuicit. cuitatesq eorũ cȩꝑit
atq uastauit: pellẽq in auratamq
inuenit. & auo suo cum p̃da mag¬
na in greciã deportauit. Peleus aut̃
rex ut cognouit qualia exercitus
eius a troianis eẽt passus. indignatꝰ
ẽ: missaq manu ualida ut regnũ
laomedontis afflig̾et. Ignorantib¬
uͦ troianis. suꝑuenerunt greci. ter¬
ramq eorum late uastauerunt. fi¬
liam etiam laomedontis regis esio¬
nam nomine pulchram acdecorã
nimis. captiuam cum spoliis mul¬
tis secum in greciam deduxerunt.
Igitur post aliquod int̾uallum in
macedoniã eorum metropolim c̃¬
fluxerunt reges scilicet grecorũ
ad diem festum quendam. & hi
erant qui de cunctis partib gre¬
ciȩ illuc conuenerant. Peleus &

Expanded text:
in Colchos, illosque imparatos atque in Colchos, illosque imparatos atque inscios repererunt. Jason namque irruit super eos cum suo exercitu, tamen principes avi sui Peliae ante se ad pugnam ire compulit. Colchos autem prostravit atque devicit, civitates eorum cepit atque vastavit pellemque inauratam invenit, et avo suo cum praeda magna in Graeciam deportavit. Pelias autem rex, ut cognovit qualia exercitus ejus a Trojanis esset passus, indignatus est, missaque manu valida, ut regnum Laomedontis affligeret, ignorantibus Trojanis supervenerunt Graeci, terramque eorum late vastaverunt, filiam etiam Laomedontis regis Esionam nomine, pulchram ac decoram nimis, captivam cum spoliis multis secum in Graeciam deduxerunt. Igitur post aliquod intervallum in Macedoniam eorum metropolim confluxerunt reges scilicet Graecorum ad diem festum quemdam, et ibi erant qui de cunctis partibus Graeciae illuc convenerunt: Pelias et
Abbreviated transcription (Latin):
si pellẽ inauratã quã nouerat
habere colchos. illis deuictis
ei deferret. ipsum regni sui
successorem faceret. Sedit aut̃
consilium principib suis. ut
ia son primus cum suis sodalib
ad bellum ꝓcederet. illi uero
relicto iasone in ꝑiculo mortis
recederent nauali euectione. Sed
nos dolos: iason ut erat uersu¬
tissimus cognouit. Nam collec¬
do exercitu cum trierib & ma¬
gno apparati nauium. mare
magnum ingressus ẽ flante
a quilone. a recto recessit itine.
& ꝑuenit ad portũ troianoꝵ
ubi simoes fluuus ingreditur¬
in mare. Quod audiens lao¬
medon rex troianorum. gre¬
corũ exercitũ fines suos atti¬
gisse. contra ipsos pͥamum fi¬
lium suum cum ualida manu
direxit. Ia son uero p̃cabatur
ut iter ei preberet᷑ absq con¬
flictu suorum ꝑ illorũ regio¬
nem eundi grã in colcos. Illi
aut̃ nolueit adquiescere: sed
reppulerunt eum cũ in uiria.
grandi a suis finib. Greci uͦ
recuꝑato uento. ꝑuenerunt

Expanded text:
si pellem inauratam quam noverat si pellem inauratam quam noverat habere Colchos, illis devictis, ei deferret, ipsum regni sui successorem faceret. Dedit autem consilium principibus suis ut Jason primus cum suis sodalibus ad bellum procederet, illi vero, relicto Jasone in periculo mortis, recederent navali evectione. Sed hos dolos Jason, ut erat versutissimus, cognovit. Nam, collecto exercitu, cum triremibus et magno apparatu navium, mare magnum ingressus, flante Aquilone, a recto recessit itinere, et pervenit ad portum Trojanorum, ubi Simois fluvius ingreditur mare. Quod audiens Loamedon rex Trojanorum, Graecorum exercitum fines suos attigisse, contra ipsos Priamum filium suum cum valida manu direxit. Jason vero precabatur ut iter ei praeberetur absque conflictu suorum per illorum regionem eundi gratia in Colchos. Illi autem noluerunt acquiescere, sed repulerunt eum cum injuria grandi a suis finibus. Graeci vero recuperato vento pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
purgatus ẽ athenis in sacriscere¬
ris. & post int̾fectionem ipphyti
quem ꝑegrinũ & amicũ iniuste
perimit hercules in cidit in mor¬
bum pestilentem. Qui obreme¬
dium doloris se iecit in flãmas
inmonde qui uocatur octa.
dum plura fortit᷑ ac mirabilit̃
ꝑpetrasset: & sic morte finitꝰ ẽ
herculi: xii. insignia inter eius
ingenia numerant facta. Ergo
pͥncipibus predictis existentib
alexander priami filius rapuit
nelenam: troianum decennale
oritur bellum. ac demũ euersa
capitur troia. Quodita con¬
tigisse. hystoria daretis atq a¬
uorum legimꝰ. Peleus rex ma-¬
ximus eo tempore int̾ reges gre¬
corum habeba tur: cuiuscon¬
silus ceteri obtemꝑabant. Q
nepotem habens nomine ia¬
son filium frĩs sui: quẽ ut no¬
uit ferocem animo. prudentẽ
consilio. corpore strenuũ. in¬
uidit. Quam obrem. ad col¬
chos gentem fortissimã ac bel¬
licosissimã ipsum cum exerci¬
tu direxit: promittens ei ut

Expanded text:
purgatus est Athenis in sacris Cerepurgatus est Athenis in sacris Cereris, et post interfectionem, Ipphiti, quem peregrinum et amicum injuste peremit, Hercules incidit in morbum pestilentem, qui ob remedium doloris se jecit in flammas, in monte qui vocatur Oeta, dum plura fortiter ac mirabiliter perpetrasset, et sic morte finitus esHerculi duodecim insignia inter ejus ingentia numerant facta. Ergo principibus praedictis existentibus, Alexander Priami filius rapuit Helenam. Trojanum decennale oritur bellum, ac demum eversa capitur Troja. Quod ita contigisse in historia Daretis atque aliorum legimus. Pelias rex maximus, eo tempore inter reges Graecorum habebatur, cujus consiliis caeteri obtemperabant. Qui nepotem habuit nomine Jasonem filium fratris sui. Quem ut novit ferocem esse animo, prudentem consilio, corpore strenuum, invidit. Quamobrem ad Colchos gentem fortissimam ac bellicosissimam ipsum cum exercitu direxit, promittens ei ut
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ex tribu manasse. hebreoꝵ
iudicabat populũ qui eisp̃fuit
ditionem suam redigunt hebreos
ammanite annis.xuiii. qui cum
temporib postiorum iudicũ copu¬
lantur: id est iepthe qui annissex.
esebon autem septẽ. labdon uero
rexisse popłm annis decẽ: qui ñ
habentur apud .lxx. int̾pretes.
Syciones aut̃ ad rastus regebat. cui
succedit polipedes. imicenarum
uero agamennon rexerat athe-¬
nensium nãq menesteus. His.¬
dem nanq temporib minoes le¬
ges ac iura constituit. Qui tan¬
dem in sicilia aduersum dedalũ
arma capiensa filiabus uocali
occiditur. Carthago ãdidone
in affrica condita ẽ. Tunc etiã
hercules agonem olimpiacum
constituit: a quo usq ad primã
olimpiadẽ supputant᷑ anni. cccc.
xxx. Isdem enim hercules in li¬
bia occidit antheum. Dicit᷑ aut̃
antheus terre filius: quia palestͥcȩ
artis certaminũ quȩ in t̾ra exeR¬
centur scientissimus erat. & ob
iduidebatur ã terra matre ad¬
iuuari. Post necẽ uero filii aqͣ

Expanded text:
ex tribu Manasse Hebraeorum judicavit populum, qui eis praefuit deditionem suam redigunt Hebraeos Ammonitae, annis 8 et 10, qui cum temporibus posteriorum judicum copulantur, id est, Jepthae, qui annis 6, Essebon autem 7, Lapdon vero rexisse populum annis 10, qui non habentur apud LXX interpretes. Syciones autem Adrastus regebat, cui succedit Polipedes. Micenarum vero Agamemnon rex erat, Atheniensium autem Menestheus. Iisdem temporibus Minos leges ac jura constituit, qui tandem in Sicilia adversus Daedalum arma capiens, a filiabus Cocali occiditur. Carthago a Didone in Aphrica condita est. Tunc etiam Hercules agonem olympiacum constituit, a quo usque ad primam olympiadem supputantur anni 430. Iisdem enim Hercules in Libya occidit Antaeum. Dicitur autem Antaeus Terrae filius, quia palaestricae artis et certaminum, quae in terra exercentur, scientissimus erat: et ob id videbatur a Terra matre adjuvari. Post necem vero filii, aqua
Abbreviated transcription (Latin):
eneas germani fuerunt. Eneas
in latio. & frigas in frigia regna¬
uerunt. Post eneam uero asca¬
nͥ us derelicto nouercȩ sue la¬
uime regno. albam longã con¬
didit: & siluium posthumum
frẽm suum enee ex lamiuia filiũ.
cum summa pietate educauit.
A scanius aut̃ iulum filiũ procreauit.
a quo familia iuliorum orta. sed
regni reliquit heredem. De friga¬
namq progenies egressa ẽ. quȩ
ꝑmultas regiones uagando cũ
uxorib & uberis. eligentes regẽ
ex se francionem nomine. ex quo
franci uocantur. eo quod fortis¬
simus ipse francio in bello fuisse
fertur. & dum gentib cum plu¬
rimis pugnasset. in europam
iter suum dirigens. inter re¬
num & danubium consedit.
ibiq mortuo francione prelia
multa gesserunt. quib attriti
parua ex ipsis manus remansit.
Hinc duces ex se constituert̃.
attamen uigũ alterius semꝑ
negantes ferre: dñõ aut̃ annu¬
ente. de hisin sequenti opere
plenius enarrare cupimus.

Expanded text:
eneas germani fuerunt, Aeneas eneas germani fuerunt, Aeneas in Latio et Phrygas in Phrygia regnaverunt. Post Aeneam vero Ascanius, derelicto novercae suae Laviniae regno, Albam longam condidit, et Sylvium posthumum fratrem suum, Aeneae ex Lavinia filium, cum summa pietate educavit. Ascanius deinde Iulum filium procreavit, a quo familia Juliorum exorta estregni reliquit haeredem. Sinamque progenies progressa est, quae per multas regiones vagando cum uxoribus et liberis, eligentes regem ex se Francionem nomine, ex quo Franci vocantur, eo quod fortissimus ipse Francio in bello fuisse fertur. Et dum gentibus cum plurimis pugnasset, in Europam iter suum dirigens inter Rhenum et Danubium consedit. Ibique mortuo Francione, praelia multa gesserunt: quibus attriti parva ex ipsis manus remansit. Hinc duces ex se constituerunt, attamen jugum alterius semper negantes ferre. Haec ente de his in sequenti opere plenius enarrare cupimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta fide uero a gretis. nocte media
signum inauditum in similitu¬
dinẽ capitis ȩqui excogitantes
supra murum posuerunt. Quoꝵ
fraude greci urbem intrauerunt
& suꝑ priamũ acliberos eius irru¬
erunt: nec ulli ex eispeꝑcerunt.
Helenam nãq receꝑunt. Eneas
gͦ abscondit in turri urbis polixe¬
nam. atq cassandram. Triptolo¬
meus autem requisiuit polixe¬
nam: pro qua illius pat̃ achilles
mortuus fuerat. Seddum eam
eneas se nesctre testaretur. & in
hoc dep̃hensus eẽt mendatio: a
frigia deiectus ẽ. Agamennon
autem polixenam triptolemo tͣ¬
didit: ille eam suꝑ tumulũ patͥs¬
sui trucidauit. Ergo igni ferroq
funditus euersa ẽ troia: eneas
cum omnib siuis a finibus tro¬
ianorum depulsus. alias queren¬
do sedes latium uenit ibiq ha¬
bitauit. Qui dum seuissimus
eẽt ac crudelissimus belligera¬
tor. & nulli parceret: & ob tantã
impietatem adeo. ictu fulminis
ꝑcussus interiit. Item ut alii. fri¬

Expanded text:
ta vero fide a Graecis, nocte media ta vero fide a Graecis, nocte media signum inauditum in similitudinem equini capitis excogitantes, supra murum posuerunt. Quorum fraude Graeci urbem intraverunt, et super Priamum ac liberos ejus irruerunt, nec ulli ex eis pepercerunt: Helenam autem receperunt. Aeneas vero abscondit in turri urbis Polyxenam atque Cassandram. Triptolemeus autem requisivit Polyxenam, pro qua illius pater Achilles mortuus fuerat. Sed dum eam Aeneas se nescire testaretur, et in hoc deprehensus esset mendacio, a Phrygia dejectus est. Agamemnon autem Polyxenam Triptolemeo tradidit, ille eam super tumulum patris trucidavit. Ergo igni, ferroque funditus eversa Troja, Aeneas cum omnibus suis, a finibus Trojanorum depulsus, alias quaerendo sedes, Latium venit ibique habitavit. Qui dum saevissimus esset, ac crudelissimus belligerator, et nulli parceret, ob tantam impietatem, a Deo ictu fulminis percussus interiit. Item ut alii
Abbreviated transcription (Latin):
cognita achillis morte: iterum
hortabatur popłm cum magno
clamore recedere ã frigia. Cui re¬
stitit triptholemus dicens. Uuiꝰ
hinc ñ recedam: nisi necem patris
uindicauero. Itemq ortum ẽ pre¬
lium. Deiphebus quippe cũ troia¬
nis agmini grecorum occurrit.
Inqua pugna cecidert̃ de grecis
centi tres. & populus recensuit.
Uulneratus ẽ ab hostib deipheb.
& mox ut inciuitatẽ reuersus
mortuus ẽ. Tunc domestici re¬
gis eneas & ulixes dñõ suo pͥa¬
recederent ab eis hostes. qm̃ se
imminutos acpene uctos cer¬
nebant. Quod audiens aga¬
mennon libent᷑ prebuit assensũ.
Alexander nanq helenam redd̾e
nolens. frater autem illius achima¬
chus magis populum ad bellum
excitabat. Quod eneas & ulixes
audientes indignati sunt. clam
mittentes ad reges grecorum ini¬
erunt fedus cum eis. ut ipsispar¬
cerent & omnib quȩ ad eos ꝑti¬
nere uidebantur: & ipsi ciuitatẽ
manib eorum traderent. Accep¬

Expanded text:
cognita Achillis morte, iterum cognita Achillis morte, iterum hortabatur populum cum magno clamore recedere a Phrygia, cui restitit Triptolemeus, dicens: Vivus hinc non recedam nisi necem patris vindicavero. Iterumque ortum est praelium. Deiphoebus quippe cum Trojanis agmine Graecorum occurrit: in qua pugna ceciderunt de Graecisut populus recensuit. Vulneratus est ab hostibus Deiphoebus, et mox in civitatem reversus mortuus est. Tunc domestici regis, Aeneas et Ulysses, domino suo Priarecederent ab eis hostes, quoniam se imminutos ac pene victos cernebant. Quod audiens Agamemnon libenter praebuit assensum. Alexander autem Helenam reddere noluit, frater quoque illius Achimagus magis populum ad bellum excitabat. Quod Aeneas et Antennor audientes, indignati sunt, et clam mittentes ad reges Graecorum inierunt foedus cum eis, ut ipsis parcerent et omnibus quae ad eos pertinere videbantur, et ipsi civitatem manibus eorum traderent. Accep
Abbreviated transcription (Latin):
agamennon ceteris sapientioR
regib. infecto negotio reuertere
tur in greciam nisi ei achilles re¬
sisteret: qui magis mori elegerat
quam sine undicta suorũ & absq
uictoria recedere. Igitur iterum
cohortant᷑ ad bellum. Cũ troianis
troilus occurrit. Quib fortider
trib dieb ac noctib continue
decertantib: innumerabilis
multitudo exutraq parte ceci¬
& troilus ab achille ꝑcussusmor¬
tuus ẽ. Cuius corpus achilles cͥca
ciuitatẽ trahens. maximũ luctũ
troianis intulit. Quod heccuba ma¬
ter troili cernens. multo redime¬
re auro cupiens. ut sepulture tͣ¬
deret. achilles autẽ polixenã pri¬
ami filiam petens in matrimoniũ.
quod si ei daretur & corpus mortui
redd̾et. & grecos a troia recedere
faceret. Sed dum illi eẽt repmissa:
troili cadauer parentib reddidit.
Achilles uero dum templũ diane
adiret. quasi polixenam ibi accep¬
turus iuxta placitũ constitutũ.
insidiasalexandri circumuentus.
occisus ẽ. Agamennon autem

Expanded text:
Agamemnon, caeteris sapientior regibus, infecto negotio reversurus erat in Graeciam, nisi ei Achilles restitisset, qui magis mori elegerat, quam sine vindicta suorum et absque victoria recedere. Igitur iterum cohortantur se ad bellum, cum Trojanis Troilus occurrit. Quibus fortiter tribus diebus ac noctibus continuo decertantibus innumerabilis multitudo ex utraque parte ceciTroilus ab Achille percussus mortuus est. Cujus corpus Achilles circa civitatem trahens, maximum luctum Trojanis intulit. Quod Hecuba Troili mater cernens, multo redimere auro cupivit, ut sepulturae traderet. Achilles autem Polyxenam Priami filiam petens in matrimonium, dixit, si ei daretur, et corpus mortui redderet, et Graecos a Troja recedere faceret. Sed dum illi esset repromissa, Troili cadaver parentibus reddidit. Achilles vero dum templum Dianae adiret, quasi Polyxenam ibi accepturus, juxta palatium constitutus, insidiis Alexandri circumventus occisus est. Agamemnon autem,
Abbreviated transcription (Latin):
mortisq famose socrates. reliquit
plurimos suȩ philosophiȩ secta¬
tores. quorum certatim studi¬
um fuit. in questionum mora¬
lium disceptatione uersari. uͥ
agit᷑ de summo bono. sine quo
fieri homo beatꝰ non potest.
Igitur plato int̃ om̃s socratis dis¬
cipulos. gła & famza eminenti¬
or fuit. Nec ĩmerito cum decer¬
mitiasset finem bom ẽẽ. scdđm
uirtutem uiuere. & ei soli eue¬
nire posse. qui noticiam unius
dei habeat & imitationem: nec
ẽẽ aliam ob causam beatum.
Quiplato cum apud suos honesto
natus eẽt loco athenis. ingenio
mirabili longe suos condiscipu

Expanded text:
mortisque fama Socrates reliquit mortisque fama Socrates reliquit plurimos suae philosophiae sectatores. Quorum certatim studium fuit in quaestionum moralium disceptatione versari, ubi agitur de summo bono, sine quo fieri homo beatus non potest. Igitur Plato inter omnes Socratis discipulos gloria et fama eminentior fuit; nec immerito, cum determinasset finem boni esse secundum virtutem vivere, et ei soli evenire posse qui notitiam unius Dei habeat et imitationem, nec esse aliam ob causam beatum. Qui Plato cum apud suos honesto natus esset loco Athenis, ingenioque mirabili longe suos condiscipu
Abbreviated transcription (Latin):
docuit. Nolebat itaq immũ¬
dos terrenis cupiditatib an¬
mos extendere. indiuina. & co¬
nari: quando quidem ab eis
causas rerum uidebat inquiri.
bat. Unde non eas putabat nͥ
munda mende posse comp̃hen¬
di. & iõ puͣgandȩ bonismoribꝰ
uitȩ censebat instandum. ut
deprimentib libidinib ẽone¬
ratus animus. naturali uigo¬
re in ȩtna se ad tolleret: natu¬
ramq incorporei & in com¬
mutabilis luminis. uͥ cause
omĩum factarum naturarũ
stabilit̾ uuunt. intelligẽ¬
tiȩ puritate conspiceret Imꝑi¬
torum tamen inuidia excitati
athenienses. calumpniosa crimi¬
natione dampnatus morte mul¬
tatus ẽ. s postea eum illa ipsa
quȩ publice dampnauerat athe¬
niensium ciuitas publice lux In duos
accusatores eius cisq ad eo popłi
indignatio conuersa ẽ: ut unus
eorum oppressus ui multitudi¬
nis interiret. exilio autem uolun¬
tario atq ꝑpetuo penã similẽ
alt̃ euad̾et. Tam preclarȩ gͥ uitȩ

Expanded text:
docuit. Nolebat itaque immundocuit. Nolebat itaque immundos terrenis cupiditatibus animos extendere in divina et conari quandoquidem ab eis causas rerum videbat inquiri, bat. Unde non eas putabat, nisi munda mente posse comprehendi, et ideo purgandae bonis moribus vitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus, naturali vigore in aeterna se attolleret: naturamque incorporei et incommutabilis luminis ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter vivunt, intelligentiae puritate conspiceret. Imperitorum tamen invidia excitatis Atheniensibus, calumniosa criminatione damnatus, morte mulctatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnaverat, Atheniensium civitas publice luxit. In duos ejus accusatores usque adeo populi indignatio conversa est, ut unus eorum oppressus vi multitudinis interiret, exsilio autem voluntario atque perpetuo poenam similem alter evaderet. Tam praeclara igitur vitae
Abbreviated transcription (Latin):
paciscuntur: non quo apud gal¬
los roma parui nominis fue¬
rit: s quo illam siciam ante de¬
triuerint. ut amplius tunc
ualere nonposset. Exeuntibus
gallis. remanserat. in illo quon
dam urbis ambitu informium
ruinarum obscena congeries:
& undiq ꝑ impedimenta errã¬
tium & inter sua ignotorum
offensȩ uocis imago respondens.
trepidos suspendebat auditus.
Horror quatiebat animos. silen
sis. Hinc illis mutare sedes. aliud
incolere oppidum. altero etiã
censeri nomine. cogitatum pla
tas. pausanitas. argeus. itẽ
amintas. sibi inuicem succedentes.
regnabant apud macedones. In
sicilia uero: dionisitis dyrannidẽ
exercet. Socrates etiam apud
athenienses tunc claruit. ma¬
gister platonis. Socrates gͦ pͥmꝰ
uniuersam phylosophiam ad
corrigendos componendosq
meres flexisse memoiatur: cum
ande illum omnes magis phisi¬
cis id ẽ naturalib reb ꝑscru¬
tandis oꝑam maximam ĩpen¬
derint. finemq bonum fieri
non posse nisi bene uiuendo

Expanded text:
paciscuntur, non quo apud Gallos Roma parui nominis fuerit, sed quo illam sic iam ante detriuerint, ut amplius tunc ualere non posset. exeuntibus Gallis remadam Urbis ambitu informium ruinarum obscena congeries, et undique per impedimenta errantium, et inter sua ignotorum offensae vocis imago respondens, trepidos suspendebat auditus. Horror quatiebat animos, silentsis. Hinc illis mutare sedes, aliud incolere oppidum, altero etiam censeri nomine cogitatum, plactas, Pausanias, Argeus, item Amintas, sibi invicem succedentes, regnabant apud Macedones. In Sicilia vero Dionysius tyrannidem exercet. Socrates etiam apud Athenienses tunc claruit magister Platonis. Socrates ergo primus universam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur, cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus rebus perscrutandis operam maximam impenderunt, finemque bonum fieri non posse, nisi bene vivendo,
Abbreviated transcription (Latin):
de hac archa atq hoc diluino gentiũ
hystoriographi sapientesq eorũ scͥpse¬
runt. paucis innotescere curabo. Quo¬
rum unus berosus chaldeus. narrans
de diluiuo. talit̃ est affatus. Dicitur
aut̃ & naus eiusquȩ in armeniã ue¬
nit. circa montem cardy eum. & aliqͣ
adhuc parsẽẽ. & quosclã bitum̃ ex¬
inde tollere: quo maxime homines
ad expiationes utuntur. Meminit
aut̃ horum ce iheronimus egyptiꝰ:
qui antiquitatẽ phenice noscitur
conscͥpsisse. Sed & manasseas damas¬
cenus. innonagesimo sexto historia¬
rum libro. ita de hoc dilurio dicit.
Est & suꝑ muniadã excelsus mons
in armeniã qui baris appellat᷑. in qͦ
multos fugientes sermo ẽ diliuui
tempore liberatos. & quendã sunul
in archa deuectum. in socile montis
uenisse summitatẽ. lignorũq reli¬
quias multo tempore ibi conserua¬
tas ferunt. fuit aut̃ iste. quẽ etiam
moyses uideorum legislator scͥpsit.

Expanded text:
de hac arca atque hoc diluvio gentium de hac arca atque hoc diluvio gentium historiographi sapientesque eorum scripserint, paucis referre curabo. Quorum unus Berosus Chaldaeus, narrans de diluvio, taliter est effatus: Dicitur autem et navis ejus, quae in Armeniam venit, circa montem Cardicum, et adhuc aliqua pars est, et quosdam bitumen exinde tollere, quo maxime homines ad expiationes utuntur. Meminit autem horum et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem Phoenicae noscitur conscripsisse. Sed et Manaseas Damascenus in nonagesimo sexto historiarum libro ita de hoc diluvio dicit: Est et super muniadam excelsus mons in Armenia, qui Baris appellatur, in quo multos fugientes sermo est diluvii tempore liberatos, et quemdam simul in arca devectum, in Siciliae montis venisse summitatem, lignorumque reliquias multo tempore ibi conservatas ferunt. Fuit autem ista arca quam etiam Moses Judaeorum legislator scripsit.