comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
respondẽ maledictis.
terentii quippiam
sustinens. ⁊ qͥ comedi¬
arũ ꝓlogos. in de fensionẽ sui scenis dabat. Ergebat enĩ
furẽ. poetã criminabat᷑. Hoc idẽ passus. ẽ: ab emulis.
& mantuanꝰ uates: ut cũ qͦsdã uersus homeri transtu¬
lisset ad uerbũ. cõpilator ueterũ diceret᷑. Q uibus
ille respondit. magnarũ. eẽ. uiriũ.⁊ clauam herculi
exdioanauere de manu. Sed & tulliꝰ. qui in arce eloqͥn
tie ieerit: rex oratorũ. & latinȩ linguę illustrator.
repetundarũ accusat᷑ agrecis. Non mirũ ergo. si
contͣ me paruũ homunc ulũ. immunde sues grun¬
niant. & pedib margaritas conculcent: cũ aduer¬
sũ doctissimos uiros. & qͥ gła inuidiã suꝑare debue¬
rant. luor exarserit. Terũ hoc illis merito acci¬
dit : quoꝵ in theatris. curia. contione. ꝓrostiris
eloquentia ꝑtonabat. Sẽꝑ enĩ in ꝓpatulo fonon¬
tudo eniulos ht̃ feriuntq sũmos fulgura mon¬

Expanded text:
respondere maledictis, Terentii quippiam sustinens, qui comoediarum prologos in defensionem sui scenis dabat. Urgebat enim poetam furem criminabatur. Hoc idem passus est ab aemulis et Mantuanus vates, ut cum quosdam versus Homeri transtulisset ad verbum, compilator veterum diceretur. Quibus ille respondit, magnarum esse virium, clavam Herculi extorquere de manu. Sed et Tullius, qui in arce eloquentiae Romanae stetit, rex oratorum, et Latinae linguae illustrator, repetundarum accusatur a Graecis. Non mirum ergo si contra me parvum homunculum immundae sues grunniant, et pedibus margaritas conculcent, cum adversus doctissimos viros, et qui gloria invidiam superare debuerant, livor exarserit. Verum hoc illis merito accidit, quorum in theatris, curia, concione, pro rostris eloquentia pertonabat. Semper enim in propatulo fortitudo aemulos habet, feriuntque summos Fulmina mon
Abbreviated transcription (Latin):
tatã. ł librariã . ł ceite sẏro noie formosam scephanum. normam uram.
temptario respicientis. ł securita s. Sarona. cautans cristiciam. Sidonũ.
uenatores. Seleutiã. collentẽ seinet ipsam .i. erꝑunentũ itineris. ł ereun¬
tẽ ad uocationẽ. Salamniã. ũbrã cõmotionis. aut fluctꝰ. ł saluationem
uidicii.Sergio. pͥicipi ualt. ł hortuli. Saul. erpecitꝰ. ł peticio Silam. imissus.
s yria. sublimis. iuita hebraicã ethinologiã. nam siria hebraice arã drͦ.

Expanded text:
ratam, aut librariam: vel certe Syro sermone, formosam. Stephanum, normam vestravel certe tentatio. saturitas. Sarona, cantans tristitiam. Sidonii, venatores. Seleuciam, tollentem semetipsam, sive experimentum itineris, vel exeuntem ad vocationem. Salaminam, umbra commotionis, aut fluctus, vel salutationem judicii. Sergio, principi vallis, sive hortuli. Saul, expetitus, sive petitio. Silam, missus. Syria, sublimis juxta Hebraeam etymologiam: nam Syria   Hebraice ARAM dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ. abut itinere suo ꝑ austrũ usq ad bethel. Ideirco
to reliquerat: sed ut ꝑ austrũ qu aqͥloni contrar sꝰ est
ueniret ad domũ dĩ ibi fuerat tab̾naculũ eiꝰ in medio
ginta int̾pretib additũ. ẽ. inconspectu dĩ. Si quidẽ
sodomoꝵ coloni. apud om̃s mali et peccatores erant Ille¬
autẽ dr̃ in conspectu dĩ peccator. qͥ potest apud ho¬
mines iustus uidĩ : quomͦ de tacharia et de elisabęth
in p̃conio ponit᷑. qđ fuerint iust i ͦ conspectu dĩ. Ꝙ in
psalterio dr̃. Non iust ificabit᷑ ii conspectu tuo omis
uiuens. Leua ocłos tuos & uide aloco in qͦ minc tues
ad aqͥlonẽ et austrũ. & ad orientẽ et ad mare. qr oninẽ
terrã quã tu uides. tibi eã dabo et semini tuo. Quat¬

Expanded text:
suo per Austrum usque Bethel. Idcirco to reliquerat: sed ut per Austrum, qui Aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi fuerat tabernaculum 326 ejus in medio ginta Interpretibus additum est, in conspectu Dei, siquidem Sodomorum coloni apud homautem dicitur in conspectu Dei peccator, qui potest hominibus justus videri, quomodo de Zacharia et de Elisabeth in praeconio ponitur quod fuerint justi ambo in conspectu Dei ; et in psalmo dicitur: Non justificabitur in conspectu tuo omnis iens oculis tuis uide a loco, in quo nunc tu es, ad aquilonem et Africum et orientem et mare, quia omnem terram, quam tu uides, tibi dabo eam et semini tuo u
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste sonare. qͥd dicat. In hebreo igit᷑ planiꝰ scribit᷑. Ne quȩso
irascaris duẽ : si locut fuero. Quia enĩ uidebat᷑ int̾rogans dñm
artare responso: tẽꝑat p̃fatione qđ querit. Et locutꝰ ẽ ad ge¬
neros suos qui acceꝑant filias eiꝰ. Quia postea duȩ filiȩ lotħ uir¬
gines fuisse dicunt᷑. de quib dudũ et ipse ad sodomeos dixerat. ec̃¬
ce duȩ filiȩ meȩ quȩ ñ. cognouerunt uirũ et nunc scriptura cõme¬
morat eũ habuisse generos : non nulli arbitrant᷑ illas quȩ uiros
habuerint. in sodomis remansisse. et cas exisse cũ patre quȩ uir¬
genes fueruit. Qđ cũ scriptura ñ dicat. ⁊ hebrea ueritas expo¬
nenda ẽ: in qua scribit᷑. Egressus . ẽ. loth. et locitꝰ. ẽ. ad sponsos
quo accepturi erant filias eiꝰ. Necdũ .gͦ. urgines filiȩ: matrimo¬
no fuerant copulatȩ. Et dix̃ ei. Ecce admirat sũ faciẽtuani.
Inhebreo habet ecce suscepi faciẽ tuã: idest ad quiesco p̃cib

Expanded text:
manifeste sonare quid dicat. In Hebraeo igitur planius scribitur: Ne, quaeso, irascaris, Domine, si locutus fuero. Quia enim videbatur interrogans, Dominum arctare responsione, temperat praefatione quod quaerit. Et locutus est ad generos suos, qui acceperant filias ejus. Quia postea duae filiae Lot virgines fuisse dicuntur de quibus et ipse dudum ad Sodomaeos dixerat: Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum , et nunc Scriptura commemorat eum habuisse generos; nonnulli arbitrantur illas, quae viros habuerunt, in Sodomis remansisse, et eas exisse cum patre, quae virgines fuerunt. Quod cum Scriptura non dicat, Hebraea veritas exponenda est, in qua scribitur: Egressus est Lot, et locutus est ad sponsos, qui accepturi erant filias ejus. Necdum igitur virgines filiae matrimonio fuerant copulatae. 334 Et dixit ei: Ecce admiratus sum faciem tuam. In Hebraeo habet: Ecce suscepi faciem tuam: id est, acquiesco precibus
Abbreviated transcription (Latin):
exiens & reuertens donec siccarent᷑ aquę de t̾ra. Et
erant filii noe qui egressi sunt de arca. sem. chã. iafeth.
Erequent᷑ septuaginta int̾pretes non ualentes heth litte¬
rã quȩ duplicẽ aspirationẽ sonat. in grecũ sermonẽ uer¬
tere. chi. litterã grecã addidunt. ut nos docerent in
istĩmodi uocabulis aspirare deb̾e. Unde & in p̃senti loco
chã traustulerunt ꝓ eo qđ . ẽ. ham. a quo & egiptꝰ usq
hodie egiptioꝵ lingua. ham dr̃. Dilatet dĩ iafeth¬

Expanded text:
exiens et revertens donec siccarentur aquae de terra. Et exiens et revertens donec siccarentur aquae de terra. Et erant filii Noe, qui egressi Frequenter Septuaginta interpretes non valentes heth litteram, quae duplicem aspirationem habet, in Graecum sermonem vertere, chi Graecam litteram addiderunt, ut nos docerent in istiusmodi vocabulis aspirare debere. Unde et in praesenti loco Cham transtulerunt, pro eo quod est Ham, quo et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Ham dicitur. Plantavit aut
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dõ ambulabat noe : hoc . ẽ. illiꝰ uestigia sequebat ur.
Fac tibi arcã de lignis quadratis. Pro quadratis lignis .bi.¬
tuminata legimꝰ in hebreo. Colligens facies arcã. et in cubito
consũmabis eã desuꝑ. Pro eo qd̃ ẽ colligens facies arcã. in
hebreo habet. meridianũ facies arcę. Qđ manifestius¬
int̃pretatꝰ .ẽ. symmachus dicens. Aia ꝙaN. & hoc . ẽ. dilu¬
cidũ facies arcę. uolens fenestrã intelligi. Et quieuit
reuelatis fontib: clausos & obturatos. om̃s int̾pretes
scriptũ.ẽ. Eit reuersȩ st̃ aquę de terra eiuites & re-¬
uertentes: secundũ ecclesiasten. qđ om̃s aquȩ atq torren¬
tes. ꝑ ocultas uenas ad matricem abyssũ reuertantur.
Post quad raginta dies aꝑuit noe ostiũ arcę. qđ fecit.
et emisit coruũ. Et egressus ñ rediit ad eũ donec sicca¬
renit᷑ aqua de terra. Pro ostio. fenestra scripta. ẽ: ui he¬
breo. Et de coruo. alit̃ dr̃. Emisit coruũ. et egressus. ẽ

Expanded text:
 ambulat Noe: hoc est illius vestigia sequebatur. Fac tibi arcam de lignis quadratis. Pro quadratis lignis, bituminata legimus in Hebraeo. Colligens, facies arcam, et in cubito consummabis eam desuper. Pro eo quod est, colligens facies arcam, in Hebrinterpretatus est Symmachus dicens: διαφανὲς, hoc est, dilucidum facies arcae, volens fenestram intelligi. Sequitur: Mrevelatis fontibus, clausos et obduratos omnes interpretes scriptum est, et reversae sunt aquae de terra, euntes et redeuntes . Nota secundum Ecclesiasten, quod omnes aquae atque torrentes, per occultas venas ad matricem abyssum  Al. abyssi. revertantur. Post quadraginta dies aperuit Noe ostium arcae quod fecit, et emisit corvum, et egressus non rediit ad eum, donec siccarentur aquae de terra. Pro ostio, fenestra scripta est in Hebraeo. Et de corvo aliter dicitur: Emisit corvum et egressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ generatione egressi st̃ filii israhel de t̾ra ȩgypti.
Suꝑ quo capitulo. parui uolum̃ edidimꝰ. Et ecce conclu¬
sit me dñs. ut ñ pariã. Ingredẽ gͦ ad ancillã meã. ut babeã
filios ex ea. Diligent̃ nota. qđ ꝓcreatio filioꝵ. inhebreo. edi¬
ficatio scripta. ẽ. Legit᷑ enĩ ibi. Ingrede ad ancillã meã.
si qͦmͦ edificer ex ea. Et ne forte hoc sit qđ in exodo dr̃

Expanded text:
autem generatione egressi sunt filii Israel de terra Aegypti . autem generatione egressi sunt filii Israel de terra Aegypti . Super quo capitulo parvum volumen edidimus. Ecce conclusit me Dominus, ut non pariam: ingredere ergo ad ancillam meam, ut habeam filios ex ea. Diligenter nota, quod procreatio filiorum, in Hebraeo aedificatio scripta est. Legitur enim ibi: Ingredere ad ancillam meam, si quo modo aedificer ex ea. Et vide, ne forte hoc sit, quod in Exodo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : hoc .ẽ. Eigo sine lib̾is morior. et filiꝰ ꝓcuratoris mei
uel uilici qͥ uniuersa dispeusat. et distribuit cibaria familiȩ
unt damascũ et conditã. et nuncupatã. Ego ds̃ qui eduxi
te de regione chaldeoꝵ. Hoc ẽ. qđ paulo ante diximꝰ in he¬
breo hab̾i. qui eduxi te de urcesdim idest de incendio chal¬
deoꝵ. Et posuit ea contra faciẽ in inuicẽ. Aues uͦ. ñ diui-¬
sit. Descendant aut̃ uolucres suꝑ cadauera. et suꝑ diuisiones
eoꝵ: et sedit cũ eis abrã. Nonꝑtinet ad p̃sens opusculũ:
hnuꝰ expositio sacramenti. Hoc tantũ dicinĩ. qi prohis quȩ
posiumꝰ. inhebreo habet. et descendunt uoluores suꝑ cada-¬
uera. & abegit eas abrã. Illiꝰ enĩ merito. sepe de angustia lib̾at
i. israhel. Ad occasũ autẽ solis. ene tacic cecidit suꝑ abrã.
quã supra uertimꝰ in soporẽ. Generatione autẽ quarta.
reuertent᷑ huc haut dubiũ quin hii qui de semine fue¬
runt abrahȩ. Quere igit᷑ qͦmͦ in exodo scriptũ sit. quinta

Expanded text:
dicit, hoc est: Ego sine liberis morior, et filius procuratoris mei, vel villici, qui universa dispensat et distribuit cibaria familiae unt Damascum et conditam, et nuncupatam. Ego Deus, qui eduxi te de regione Chaldaeorum. Hoc est, quod paulo ante diximus in Hebraeo haberi: qui eduxi te de UR CHESDIM, id est, de incendio Chaldaeorum. Et posuit ea contra faciem invicem: aves vero non divisit. Descenderunt autem volucres super cadavera et super divisiones eorum, et sedit cum eis Abram. Non pertinet ad praesens opusculum ejus expositio sacramenti. Hoc tantum dicimus, quia pro his, quae posuimus, 330 in Hebraeo habet: Et descenderunt volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Illius enim merito saepe de angustiis liberatus est Israel. Ad occasum autem solis ecstasis cecidit super Abram. quam supra vertimus in soporem. Generatione autem quarta revertentur huc. Haud dubium quin hi, qui de semine fuerint Abrahae. Quaeritur quomodo in Exodo scriptum sit: Quinta
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ aut̃. Reuertens ueniã ad te in tẽpore hoc in hord saale¬
bit filiũ sara. Pro hora uitã legunꝰ in hebreo: ut sit ordo ust
sensus. Reuertar ad te in tẽpore uitȩ: quasi dixerst si uixero.
si fuerit uita comitata. Hȩc autẽ. eNΕΡΩITOIT SΩC. qͥm
et cęcera. Risit uitẽ sara. in semet ipsa dicens. Necdũ m factũ
ẽ. usq nunc. et dñs mĩ senex .ẽ. Alit̃ multo legit᷑ inhebreo.
Et risit sara in semet ipsa dicens. Postquã adtrita sũ facta ẽ. m
uoluptas. Simul nota. qđ ubi nos posumus uoluptatẽ. eden
scriptũ .ẽ. in hebreo. Simmachus hunc locũ ita traustulit.
Postquã uetustate consenui. facta . ẽ . mͥ. adolescentia. Et dixit.
Nũ qͥd est dnẽ si loquar : Qed grece scriptũ .ẽ. MNTIRYpIΕ¬

Expanded text:
333 Dixit autem: Revertens veniam ad te in tempore hoc, et in hora, et habe333 Dixit autem: Revertens veniam ad te in tempore hoc, et in hora, et habebit filium Sara. Pro hora, vitam legimus in Hebraeo: ut sit ordo vel sensus: Revertar ad te in tempore vitae: quasi dixerit, si vixero, si fuerit vita comitata: haec autem ἀνθρωποπάθως, quomodo et caetera. Risit autem Sara in semetipsa, dicens: Necdum mihi factum est usque nunc, et dominus meus senex est. Aliter multo legitur in Hebraeo: Et risit Sara in semetipsa, dicens: Postquam attrita sum, et facta est mihi voluptas? Simul nota quod ubi nos posuimus, voluptatem EDEN scriptum est in Hebraeo. Symmachus hunc locum ita transtulit: Postquam vetustate consenui, facta est mihi adolescentia? Et dixit: Numquid est, Domine, si loquar? Quod Graece scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
post paululũ. Et uocabis nom̃ eiꝰ isaac. Diuersa opinio. sed
una e toxalo ausia : quare appellatꝰ sit isadc. Int̾pretat᷑
uenĩ risus. Alii dicunt qr sara riserit. idõ eũ risũ i ucatũ. eẽ.
qđ falsũ . e. alii qr riserit abrahã. qđ et nos ꝓbamꝰ. Postquã
enĩ ad risũ abrahȩ̨ uocatꝰ .ẽ. filiꝰ eiꝰ isaac: tunc legimꝰ risis¬
se et sarã. Sciendũ autẽ. qđ quat tuor in ueteri testa¬
mento. absq ullo uelaminȩ nominib suis antequã nasce¬
rent᷑. uocati st̃: Ismahel. ssaac. Salomon. et Iosias. Lege
scripturas. Et dixit ei. Festina tres mensuras. farinȩ scomis.¬
ce. Quia tres mensurał absolute hic dictę uident᷑. et ẽ.
incerta m̃sura. ꝓptered addidi qđ in hebreo tria sata
habeat. idest tres anforas. ut idẽ mysteriũ et hic et in
suanglio ubi mulier tru sata fermentare dr̃. cognoscamus.

Expanded text:
post paululum: Et vocabis nomen ejus Isaac. Diversa opinio, sed post paululum: Et vocabis nomen ejus Isaac. Diversa opinio, sed una est etymologia, quare appellatus sit Isaac. Interpretatur enim Isaac, risus. Alii dicunt, quod Sara riserit, ideo eum risum vocatum esse, quod falsum est. Alii vero quod riserit Abraham, quod et nos probamus. Postquam enim ad risum Abrahae, vocatus est filius ejus Isaac, tunc legimus risisse et Saram. Sciendum tamen quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine, nominibus suis antequam nascerentur, vocati sunt: Ismael, Isaac, Salomon, et Josias. Lege Scripturas. Et dixit ei: Festina, tres mensuras farinae similae commisce. Quia tres mensurae absolute hic dictae videntur, et est incerta mensura: propterea addidi, quod in Hebraeo tria sata habeat, id est tres amphoras: ut idem mysterium et hic, et in Evangelio, ubi mulier tria sata farinae fermentare dicitur, cognoscamus .
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. xii qđ antea. dicebat᷑ princeps mea. uniꝰ tantũmͦ domꝰ
mat̃. et familię. postea uͦ. dr̃ absolute princeps. idest apxo¬
yca. Sequit᷑ enĩ. Dibo tͥ. ex ea filiũ. et benedicã ei. et
erit uigentes. et reges popłoꝵ erunt ex ea. Signant̃q ñ ut
in greco legimꝰ. dixit ds̃ ad abraã sarai uxor tua. ñ uoca:¬
bit᷑ nomẽn eiꝰ sarai. in hebreo habet᷑ ñ uocabis nont̃ eiꝰ saras:
idẽ. ñ dices ei princeps meales. Omniũ qͥppe gentiũ. futura
iã princeps ẽ. Quidã pessime suspicant᷑. ante eã leprã fuis¬
se uocatã et postea principẽ : cũ lepra sarath dicat᷑. quę
et. res. et. taũ. qđ multũ a suꝑiorib trib litteris. id est
sin. res. et .e. qͥb sara scribit᷑. discrepare manifestũ . ẽ. Et
cecidit abrahã suꝑ faciẽ suã et risit. Et dix̃ in corde suo.
Si centenario nascet᷑ filiꝰ: et si sara nonagenaria pariet: Et

Expanded text:
haec est quod antea dicebatur princeps mea, unius tantummodo domus haec est quod antea dicebatur princeps mea, unius tantummodo domus materfamilias. Postea vero dicitur absolute princeps, id est, ἄρχουσα. Sequitur enim: Dabo tibi ex ea filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex eo. Signanterque non ut in Graeco legimus: Dixit Deus ad Abraam. Sarai uxor tua non vocabitur nomen ejus Sarai: in Hebraeo habetur: non vocabis nomen ejus Sarai, id est, non dices ei, princeps mea es: omnium quippe gentium futura jam princeps est. Quidam pessime suspicantur, ante eam lepram fuisse vocitatam, et postea principem: cum lepra SARATH   dicatur, et AIN, et THAU: quod multum a superioribus tribus litteris, id est, SIN, RES, et HE, quibus SARA scribitur, discrepare manifestum est. Et cecidit Abraam super faciem suam, et risit: et dixit in corde suo, Si centenario nascetur filius, et Sara nonagenaria pariet? Et
Abbreviated transcription (Latin):
sed subaudit᷑. Nec mirandũ. quare cũ apud grecos et nos.
.a. littera uideat᷑ addita. nos. e litterã hebreã additam
dixerimꝰ. Idioma enĩ linguȩ illiꝰ. ẽ. ꝑ .e. quidẽ scrib̾e. sed ꝑ¬
.a. legere: sicut e contrario.a. litterã. sepe ꝑ.e: pnunciant
sed sara erit nomen eiꝰ. Errant. qui putant primũ sarã per
unũ .r. scriptũ fuisse. et postea ei alterũ .r. additũ.
Et qr .r. apud grecos centenariꝰ numerus. ẽ: multas suꝑ
nomine eiꝰ ineptias suspicant᷑. cũ utiq utcũq uolunt ei
uocabulũ cõmutatũ. ñ grecã sed hebreã. debeat habe
rationẽ. cũ ipsũ nom̃ hebraicũ sit. Nemo autẽ altera
lingua quẽpiã uocans. E TOΥAAor iaM uocabuli sumit
ex altera. Sarai igit᷑ primũ uocata. ẽ.ꝑ. si. res. iod. Sub¬
lattꝰ g. iod. idẽ .i. elemento addita. ẽ. e. litrera. quȩ ꝑ. a
legitur. et uocata . ẽ. sara. Causa autẽ ita nominis immitati

Expanded text:
sed subauditur. Nec mirandum, quod apud Graecos et nos sed subauditur. Nec mirandum, quod apud Graecos et nos a littera videatur addita, et nos e litteram in Hebraeo additam dixerimus. Idioma enim lingua illius est per e quidem scribere, sed a legere; sicut econsed Sara erit nomen ejus. Hieronymus. - Errant qui putant primum Saram per unum r scriptam fuisse, et postea ei alterum r additum. Et quia r apud Graecos centenarius numerus est, multas super nomine ejus ineptias suspicantur, cum utcunque voluerint ei vocabulum commutatum, non Graecam, sed Hebraicam debeant habere rationem, cum ipsum nomen Hebraicum sit. Nemo autem in altera lingua quempiam vocans, etymologiam vocabuli sumit ex altera. Sarai igitur primum vocata est per sin, res, iod: sublato ergo iod, id est, i elemento, addita est he littera, quae per a legitur, et vocata est Saraa. Causa autem ita nominis immutati
Abbreviated transcription (Latin):
ire ȩgiptũ festinabat. Et uocauit nomen eius isma¬
hel : qr exaudiuit ds̃ humilitatẽ meã. Ismahel int̃pretatur
exauditio dĩ. Hic erit rusticus homo. Mauꝰ eiꝰ suꝑ om̃s. et ma¬
nu̾s omĩũ suꝑ eũ : et contra faciẽ omĩum fratrũ suoꝵ habitabit.
ger. Ugnificat autẽ semen eiꝰ habitaturũ in heremõ.
idest sarracenos uagos. incertisq sedib. qui uiuuersas gentes
quib desertũ ex latere iuingit᷑ incursantes. impugnant᷑ ab omĩb
multituduiis gentiũ. et ñ uocabit᷑ adhuc nom̃ tuũ abram.
sed erit nom̃ tuũ abrahã. qr patrẽ multarũ gentiuĩ posuite.
Notandũ qđ ubicũq ii greco testamentũ legimiꝰ. ibi in kebraicoser¬
mone sit foedus. siue pactũ. idest berith. Diciuit autẽ hebrei
qđ ex nomine suo dĩ qđ apud illos tetragrãmũ est .e. litterã
abrahȩ et sarȩ nomen addidit. Dicebat᷑ eiuĩ primũ abrã. qđ¬
pater multarũ. Nã qđ sequit᷑ gentiũ. ñ habet᷑ in nomine:

Expanded text:
it filium, et vocavit nomen ejus Ismael: quia exaudivit Deus humilitatem meam. Ismael interpretatur exauditio Dei, hic erit rusticus homo: manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, contra faciem omnium fratrum suorum habitabit. ger. Significat autem semen ejus habitaturum in eremo, id est, Saracenos vagos incertisque sedibus, qui universas gentes quibus desertum ex latere jungitur incursantes, impugnantur ab omnibus. multitudinis gentium, et non vocabitur ultra nomen tuum Abram, sed erit nomen tuum Abraam, quia patrem multarum gentium posui te. Notandum 331 quod ubicumque in Graeco, Testamentum legimus, ibi in Hebraeo sermone sit foedus, sive pactum, id est, BERITH  . Dicunt autem Hebraei, quod ex nomine suo, Deus, quod apud illos Tetragrammum est, HE litteram, Abraae et Sarae addiderit: dicebatur enim primum ABRAM arum gentium. Nam quod sequitur gentium, non habetur in nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
lit panes et uinũ. et ipse sacerdos dĩ excelsi. & benedix̃¬
ei. Quia semel opuscłm nr̃m. uel questionũ hebraicarũ
uel traditio cangregatio. ẽ ꝓpterea quid hebrei de
hoc sentiant uiferemꝰ. Aiunt hunc. ẽẽ. sem filiũ noe. et sup¬
putantes annos uitȩ ipstꝰ ostendunt eũ ad isaac usq uixis¬
se : om̃sq primogenitos. a noe donec sacerdotio fungeret᷑
aaron. fuisse pontifices. Porro salẽ rex iherusalẽ dr̃. quȩ
priꝰ salẽ appellabat᷑. Melchisedech aut ẽ beatꝰ apłs adhebre
menbra: eo qđ p̃puciũ habens. abrahȩ benedixerit circunciso¬
etele babentis p̃puciũ benedixisseͣ cucũciso sacerdotio suiago¬
Seled d aut ait tues sacerdos in et̾nit̃ scđm ordinẽ meichi¬
paneoot uuie onabilib uictinis ĩmolandis. seđ oblato
gane ẽi uiuo idest corpore diĩ iħu et sanguine Dne dt̃¬

Expanded text:
lit panes et uinum — erat autem sacerdos dei excelsi - benedixei. Quia semel opusculum nostrum, vel Quaestionum Hebraicarum, vel Traditionum congregatio est, propterea quid Hebraei de hoc sentiant, inferamus. Aiunt hunc esse Sem filium Noe: et supputantes annos vitae ipsius, ostendunt eum ad Isaac usque vixisse, omnesque primogenitos Noe donec sacerdotio fungeretur Aaron, fuisse pontifices. Porro Salem, rex Jerusalem dicitur, quae prius Salem appellabatur. Melchisedech autem beatus Apostolus ad membra, eo qEcclesiae habentis praeputium benedixisse circumciso sacerdotio Synagogae. Quia autem ait: « Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem MelchiAaron irrationalibus victimis immolandis, sed oblato pane et vino, id est, corpore Domini et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
et enim. terribiles & horrendi int̾pretant᷑. Pro quo septua¬
ginta seusũ magis quã uerbũ ex uerbo transferentes. gen¬
tes fortissimas transtulerunt. Porro bahem ꝓquo dixer̃
elementi similitudine: cũ ꝑ eth litterã seriptũ sit.

Expanded text:
et Emim terribiles et horrendi interpretantur, pro quo Septuaet Emim terribiles et horrendi interpretantur, pro quo Septuaginta, sensum magis quam verbum ex verbo transferentes, gentes fortissimas posuerunt. Porro BAEM, pro quo dixeelementi similitudine, cum per HETH scriptum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ ꝓ occidente poni: ab eo qđ palestinȩ regio ita sita
sit. ut mare in occidentẽ habeat. Et rex bale hec . ẽ. segor.
Om̃s hic conseuserunt. apud uallẽ salsã. hoc. ẽ. mare salis.
Bale lingua hebrea HataNToCIC idest deuoratio dr̃.
Tradunt igit᷑ hebrei. hanc eandẽ in alio scripturarũ loco
motu absorsta sit. et ex eo tẽpore quo sodoma et gomor¬
ra adama et seboim diuino igne subuersȩ sunt. illa
paruula nuncupet᷑. Siquidẽ segor transfert᷑ in paruã:
quȩ in liungua syra. zoara dicitur. Uallis autẽ salinarũ
sicut in hoc eodẽ libro scribit᷑ in qua fuerunt ante putei
nũ bituminis appellat᷑. Et concid̾uit gigantes in
astarot carnaim et gentes fortes simul cũ eis. & ommeos
in saue ciuitate. Autequã sodomã ꝑuenirent. quattuor
reges ꝓfecti de babilone int̾fecerunt gigantes hoc est
rafaim. robustos quosq arabiȩ. et Tuzim in hom & enim¬
ciitate sauhe. quȩ usq hodie sic uocat᷑. Suzim autẽ

Expanded text:
semper pro occidente poni: ab eo quod Palaestinae regio ita sita sit, ut mare in occidentis plaga habeat. Et rex Bale, haec est Segor. Omnes hi consenserunt apud vallem Salsam, hoc est, mare Salis. Bale lingua Hebraea, κατάποσις, id est, devoratio dicitur. Tradunt igitur Hebraei, hanc eamdem irrae absorpta sit, et ex eo terha, Adama et Seboim divino igne subversae sunt, illa parvula nuncupetur. Siquidem Segor transfertur in parvam, quae lingua Syra Zoara dicitur. Vallis autem Salinarum, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt ante putei num bituminis appellatur. Et condiderunt gigantes in Astaroth Carnaim, et gentes fortes simul cum eis: et Ominaeos in Save civitate, antequam Sodomam pervenirent. Quatuor reges profecti de Babylone, interfecerunt gigantes, hoc est RAcivitate Save, quae usque hodie sic vocatur. Zuzim autem
Abbreviated transcription (Latin):
illa adhuc uitacta ab eiꝰ concubitu ꝑmanente. Et ascen¬
dit abrã ex ȩgipto ipse et uxor eiꝰ. et omĩa quȩ illiꝰ erant
et loth cũ eõ in deserto. Erat autẽ abrã diues ualde
pecore. et argento. et auro. et abiit unde uenerat inde¬
serto usq bethel Iulc̾re de egipto lib̾atꝰ ascendisse dr̃
Sed occurrit huic sensus illud qđ sequit᷑ qͦmͦ potuerit exi¬
ens de egipto fuisse deues ualde. Qđͥ soluit᷑ illa hebraica
ueritate in qua feribit᷑. abrã grauis uehement̃. hoc. est

Expanded text:
illa adhuc intacta ab ejus concubitu permanente. Et ascenilla adhuc intacta ab ejus concubitu permanente. Et ascendit Abram ex Aegypto ipse et uxor ejus, et omnia quae illius erant: et Lot cum eo in desertum. Erat autem Abram dives valde in pecore, et argento, et auro: et abiit unde venit in desertum usque Bethel. Pulchre de Aegypto liberatus ascendisse dicitur. Sed occurrit huic sensui illud, quod sequitur: quomodo potuerit exiens de Aegypto fuisse dives valde? Quod solvitur illa Hebraica veritate, in qua scribitur: Abram gravis vehementer, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpbabit. Et ꝓficiscens abrahã abut indesertũ. & fames
add austrũ scriptũ. ẽ. in hebreo. Hoc igit᷑ notare debeniꝰ¬
Et uidu eã principes phara iom. ꝯis. et laudauer̃ ea
ad pliaraonem & introduxer̃ ra eã in domũ pharaonis
et abra bene fecit ꝓpt̾ eã. Et fuer̃ ei oues ȩt armenta
et asini. et serui et ancille mul et camel. Licet corpꝰ
searũ mulierũ. ñ uis maculet sed uoluntas. et excusa¬
n possit sarai qđ famis tẽpote sołs regi i ꝑegrinis locis
marito caiuuente resistere ne quiuerit: tamen potest et
alit̾ feda necessitas excusari: qđ iuxta librũ hester. quȩ cũq
mulierũ placuisset regi apud ueteres sex mensib un¬
guebat᷑ oleo myrteo. ⁊ et sex mensib in piginentis uariis
erat et curationib feminarũ: et sic demũ ingrediebat᷑
ad regẽ. Atq ita potest fieri. ut sarai postquã placuerat
regi. dũ ꝑ annũ. eius ad regẽ p̃parat᷑ introitꝰ : et abrahȩ

Expanded text:
t proficiscens Abraham abiit in desertum, et fames ad austrum scriptum est in Hebraeo. Hoc igitur notare debet eam principes Pharaonis, et laudaverunt eam apud Pharaonem, et introduxerunt eam in domum Pharaonis: et Abram benefecit propter eam: et fuerunt ei oves, et armenta, et asini, et servi, et ancillae, muli et cameli. Licet corpus sanctarum mulierum non vis maculet, 325 sed voluntas: et excusari possit Sarai, quod famis tempore sola regis in peregrinis locis, marito connivente, resistere nequiverit; tamen potest et aliter foeda necessitas excusari: quod juxta librum Esther quaecumque mulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrtino, et sex mensibus in pigmentis variis erat, et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Atque ita potest fieri, ut Sarai postquam placuerat regi, dum per annum ejus ad regem praepararetur introitus, et Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ: cęterȩ sex gentes ignotȩ nob̃ sunt. qr bello ȩthiopico
subuerse. usq ad obliuionẽ p̃teritoꝵ nominũ ꝑuenere.
Uossedunt autẽ terrã agaza: usq ad extremos fines

Expanded text:
dicimus, caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico dicimus, caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico subversae, usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenere. Possederunt 321 autem terram a Gaza usque ad extremos
Abbreviated transcription (Latin):
so nomine. a seleuco rege. ẽ. dicta seleucia. uel certe quȩ
nunc ħ Te CICoN appellat᷑. De t̾ra illa exiuit assur.
et edificauit nuieuen. et robooth ciuitatẽ. De hac t̃ra
assyrioꝵ pullulauit imꝑiũ. qͥ ex nomine nini belifilii.
ninũ condid̾unt urbẽ magnã. quã hebrei nineuen ap
pellant. Ad cuiꝰ uel rumã. uel penitentiã: tota ione per-¬
tinet ꝓphetia. Qđ autẽ ait nineuen & robooth ciuita¬
tẽ : non putenꝰ duas. ẽẽ. urbes. Sed qi robooth plateȩ
int̃pretant᷑. ita legendũ. ẽ. Et ȩdificauit nineuen. et
plateas ciuitatis. Et mesraim genuit ludim. et anamim. et
laabim & nep̾t hium. et ethrosim. et chesluim. e quib egres-¬
si sunt philistiim. et capthurim: Exceptis laabim. aquib ly̧bi¬
es postea nominati sunt. qui priꝰ futei uocabant᷑. et cheslum
qͥ deinceps phylistiim appellati st̃. qͦs nos corrupte palestinos

Expanded text:
so nomine a Seleuco rege est dicta Seleucia, vel certe quae so nomine a Seleuco rege est dicta Seleucia, vel certe quae nunc Κτησιφὼν appellatur. De terra illa exiit Assur, et aedificavit Ninivem, et Robooth civitatem. De terra hac Assyriorum pullulavit imperium, qui ex nomine Nini Beli filii, Ninum condiderunt, urbem magnam, quam Hebraei appellant NINIVEM. Ad cujus vel ruinam vel poenitentiam, tota Jonae pertinet prophetia. Quod autem ait: Ninivem et Rooboth civitatem, non putemus duas esse urbes: sed quia Rooboth plateae interpretantur, ita legendum est: Et aedificavit Niniven, et plateas civitatis. Et Mesraim genuit Ludim, et Anamim, et Laabim, et Nephtuim, et Phetrosim, et Chasloim, e quibus egressi sunt Philistiim et Caphthorim. Exceptis Laabim, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Phutaei vocabantur: et Chasloim, qui deinceps Philistiim appellati sunt, quos nos corrupte Palaestinos
Abbreviated transcription (Latin):
Filii rehema. saba et dadan. Hic saba ꝑ. sin. litterã seri¬
bit᷑: supra uͦ ꝑ sameh. aquo diximꝰ appellatos sabeos. Int̾¬
p̃tat᷑ gͦ. nunc arabia. Nã in septuagesimo primo psalmo ubi nos
habemꝰ reges arabũ & saba munera offerent: in hebreo
scriptũ.ẽ. reges saba & saba. Primũ nomen ꝑ. sui: seđm¬
ꝑ sameth. Hadan gens. ẽ. ȩthuiopię. in occidentali plaga Et
chus genuit nemrod. Iste cepit. eẽ. potens in terra. Et
post paululũ. Et fuit inquit caput regii ipsiꝰ babel et
arach. & achat. & chalanne in t̾ra sennaar. Nerod filiꝰ chus
arripuit insuetã primus in poplos tẏrannidẽ. Regnauitq
in babilone: quȩ ab eo qđ ibi confuse sunt linguę turrem
edificantiũ: babel appellata. ẽ. Babel enĩ int̾p̃tat᷑ con¬
fusio. Regnauit autẽ et in arech. hoc.ẽ. et in edessa. et
in achad. quȩ nunc dr̃ nisibis. et in calanne quę postea uer¬

Expanded text:
Filii Regma, Saba et Dadan. Hic Saba per SIN litteram scriFilii Regma, Saba et Dadan. Hic Saba per SIN litteram scribitur, supra vero per SAMECH  , a quo diximus appellatos Sabaeos. Interpretatur vero nunc Saba, Arabia, nam in septuagesimo primo psalmo, ubi nos habemus, Reges 320 Arabum et Saba munera offerent: in Hebraeo scriptum est, Reges Saba, et Saba: primum nomen per SIN, se SAMECH. Dadan gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Et Chus genuit Nemrod. Iste coepit esse potens in terra. Et post paululum: Et fuit, inquit, caput regni ipsius Babel et Arach, et Achad, et Chalanne in terra Sennaar. Nemrod, filius Chus, arripuit insuetam primus in populo tyrannidem, regnavitque in Babylone, quae ab eo, quod ibi confusae sunt linguae turrim aedificantium, BABEL   appellata est. Babel enim interpretatur confusio. Regnavit autem et in Arach, hoc est, in Edissa, et in Achad, quae nunc dicitur Nisibis: et in Chalanne, quae postea ver
Abbreviated transcription (Latin):
tas. qu ut supͣdiximꝰ ab amano et tauro montib omĩa mari¬
tima loca usq ad oceanũ possidẽ brittantsicũ. Filii cham
chus & mesraim. & fut. & chanaã. Cihus hodieq ab hebreis
et hiopia nuncupat᷑. Mesraum: egiptꝰ. Fut. libies. a quo et
mauritaniȩ fluiꝰ usq in p̃sens fut . dr̃. Omĩsq circa eũ regio
futensis. Multi scriptores tã greci quã latini: huiꝰ rei. tes¬
tes sunt. Quare autẽ in unaaicdimatis parte. antiqͥũ
libiȩ nom̃ resedit. et reliqua terra uocata sit affi iea
quã uidei deinceps posseđunt eiestis cananeis. Filii
chiis saba et euila. sabatha. et rehema. sabathaca.Saba
a quo sabei. De quib uigiliꝰ. Solis .ẽ. thurea uirga
getuli. in parte remotioris africę heremo coherentes.
Sabatha aquo sabatheni. qͥ nunc astabari nominant᷑.
Rehema uͦ. & sabathaca. paulatĩ antiqua uocabula
ꝑdidẽ: et quȩ nunc ꝓueterib habeant. ignorat᷑.

Expanded text:
tas, qui, ut supra diximus, ab Amano et Tauro montibus omnia maritas, qui, ut supra diximus, ab Amano et Tauro montibus omnia maritima loca usque ad Oceanum possederunt Britannicum. Filii Cham, Chus et Mesraim, Futh et Chanaan. Chus hodie ab Hebraeis Aethiopia nuncupatur: Mesraim, Aegyptus: Phuth, Libyes. A quo et Mauritaniae fluvius usque in praesens Phuth dicitur, omnisque circa eum regio Phutensis. Multi scriptores tam Graeci quam Latini, hujus rei testes sunt. Quare autem in una tantum climatis parte, antiquum Libyae nomen resederit, et reliqua terra vocata sit Africa, dquam Judaei deinceps possederunt, ejectis Chananaeis. Filii Chus, Saba, Aevila, Sabatha, Regma, et Sabathaca. Saba a quo Sabaei, de quibus Virgilius : Solis est thurea virga Getuli, in parte remotioris Africae eremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Regma vero et Sabathaca paulatim antiqua vocabula perdidere, et quae nunc pro veteribus habeant, ignoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
bach antiũ historiã retulisse. Qđ utrũ uerũ sit.
prȩlii ipsius fine monstrat᷑. Et certe gothos. om̃s retro
eruditi magis getas. quã gog. et magog appellare con¬
sueriuit. Hȩ itaq septẽ gentes quas de ufeth uenire
styrpe menioraui: ad aqͥlonis partẽ habitant. Filii gomer
ascana⁊ et rifan. et thogorma. Aschana ⁊ greci re¬
g inos uocant. Rifan : paflagonas. Thogormas frigas
Filii iauan. elisa & tharsis cethim et dodanim.
Ab his diusse sunt insulȩ nationũ in terris suis
&. quinta lingua greciȩ. eolis appellat᷑. quã illi neNta¬
AIA A EN Ton uocant. Tharsis iosephus cilicas arbitrat᷑
S. aspirationis lit terã uiciose aposteris in .T. fusse cor¬
ruptã. Unde & metropolis eorũ cuutas tharsus appel¬
urbrs cypri citiũ nominat᷑. Dodanĩ rodii: ita enĩ septua
libros. et siniui capitonis. et grecũ flegonta. cȩterosq
erudit issimos uiros: et uidebimiꝰ oms pene insulas. et to¬

Expanded text:
bacchantium historiam retulisse: quod utrum verum sit, bacchantium historiam retulisse: quod utrum verum sit, praelii ipsius fine monstrabitur. Et certe Gothos omnes retro eruditi magis Getas quam Gog et Magog appellare consueverunt. Hae itaque septem gentes quas de Japhet venire stirpe memoratus sum, ad Aquilonis partem habitant. Filii Gomer Assenez et Riphath et Thogorma. Assenez Graeci Reginos vocant: Riphath Paflagones: Thogorma Phryges. Filii autem Javan, Elisa et Tharsis, et Cethim et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae nationum in terris suis,et quinta lingua Graeciae, Aeolis appellatur, quam illi πέμπτην διάλεκτον vocant. Tharsis Josephus Cilicas arbitratur: θ aspirationis litteram, vitiose a posteris in τ dicens fuisse corruptam. Unde et metropolis eorum curbs Cypri Citium nominatur. Dodanin, Rhodii; ita enim Septuaglibros, et Sisinnii Capitonis, et Graecum Phlegonta, caeterosque eruditissimos viros, et videbimus omnes pene insulas et to
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ autẽ ait & habitet in tab̾nacłis sem. de
ginta anni. Ecce post diluuiũ trecentis qͥnquaginit᷑
annis uixit noe. Exqͦ ꝑspicuũ. ẽ. centũ uiginti annos
geuerationi illi ut supra dixiniꝰ ad pęnitentiã datos.
& ñ uitȩ mortaliũ constitutos. Filii iafeth. gomer. &
magog. et madai. et iaban. et tubal. et mosoch. et
thẏras. Iafeth filio noe nati sunt septẽ filii. qui posse¬
dunt t̾rã in asia ab a mano et tauro. et syrie coeles. et
ciliciȩ montib. usq ad fluuiũ tanaim. In eurõpa uero
usq ad gadara. nomina locis et gentib relinquentes
E quib postea ĩnutata st̃ plurima: cetera ꝑmanent¬
licet quidã italos suspicent᷑. mosoch capadoces. Unde &
urbs apud eos usq hodie ma recha dr̃. Porro septua¬
ginta int̾pretes. capturim. cappadocas arbitrant᷑.
Thyras. traces. Quorũ non satis immutatũ uocabu¬
lũ .ẽ. Scio quendã gog. et magog. tã de p̃senti
loco quã de ie zechihel ad gothorũ nuꝑ in t̾ra nr̃a

Expanded text:
Quod autem ait: Et habitet in tabernaculis Sem, de aginta anni. Ecce post diluvium trecentis quinquaginta annis vixit Noe. Ex quo perspicuum est, centum viginti annos generationi illi, ut supra diximus, ad poenitentiam datos, et non vitae mortalium constitutos. Filii Japheth, Gomer, et Magog et Madai, et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Japhet filio Noe, nati sunt septem filii, qui possederunt terram in Asia ab Amano et Tauro, Syriae Coeles et Ciliciae montibus, usque ad fluvium Tanain. In Europa vero usque ad Gadira, nomina de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera licet quidam Italos suspicentur. Mosoch, id est, Cappadoces, unde et urbs apud eos usque hodie Mazecha dicitur. Porro Septuaginta interpretes Caphthorim Cappadoces arbitrantur, Thiras Thraces, quorum non satis immutatum vocabulum est. Scio quemdam Gog et Magog, tam de praesenti loco quam de Ezechiel, ad Gothorum nuper in terra nostra
Abbreviated transcription (Latin):
post diluuiũ abraham uixerit᷑. centũ septuaginta .u.
et cȩteri ampliꝰ ducentis & trecentis anniis. Quia uͦ
pęnitentiã agere contẽpserant. noluit dĩ tẽpus ex¬
pectare decretũ. sed uiginti annoꝵ spaciis amputatis.
induxit adiliuiiũ anno centesimo agendȩ penitentiȩ
destinato. Gigantes aut̃ erant suꝑ trã in dieb illis. Et
post hȩc qͦmodo ingrediebant᷑ filii dĩ ad filias hominũ
et generabant eis. illi erant gigantes a sȩcło homines
nominati. In hebreo ita habet. Cadentes erant in t̃ra
in dieb illis: id est annafilim. Et post hȩc ut ingredi¬
ebant᷑ filii dõrũ ad filias hominũ et generabant eis.
hii erant fortes a principio uiri nominat. Pro caden¬
tib siue gigentib : uiolentis int̃pretatꝰ. ẽ: sẏmina¬
chus. Et angłis autẽ &scoꝵ libis : conuenit nom̃¬

Expanded text:
post diluvium Abraham vixerit annos centum septuaginta quinque, et caeteri amplius ducentis et trecentis annis. Quia vero poenitentiam agere contempserunt, noluit Deus tempus exspectare decretum: sed viginti annorum spatiis amputatis, induxit diluvium anno centesimo agendae poenitentiae destinato. Gigantes autem erant super terram in diebus illis, et post haec quomodo ingrediebantur filii Dei ad filias hominum, et generabant eis. Illi erant gigantes a saeculo homines nominati. In Hebraeo ita habet: Cadentes erant in terra in diebus illis, id est, ANNAPHILIM  . Et post haec ut ingrediebantur filii deorum ad filias hominum, et generabant eis: hi erant fortes a principio viri nominati. Pro cadentibus, sive gigantibus, violentos interpretatus est Symmachus. Et angelis autem et sanctorum liberis convenit nom
Abbreviated transcription (Latin):
O
pher. & hanc ceꝑit iħc rege illius interfecto
Iori. cuitas in tribu aser. Ophta. uia ophra ducensad
trã soal. huc usce ꝑ o breuẽ littetã legeriĩ ex in ꝑ eicensũ.
legamꝰ elementumn.
qͥn in hebraicis uoliminib non habet᷑ E recte. fiqͥdem ante¬
quã iacob ingͥdet᷑ in egitũ. erat extiucta iã cuntaᷤᷤ. que &e¬

Expanded text:
o Opher, hanc cepit Jesus, rege illius interfecto. Ooli, civitas in tribu Aser. Ophra, via Ophra, ducens ad terram Soal. Hucusque per O brevem litteram legimus: exin per extensum legamus elementum.bitrantur. Alioquin in Hebraicis voluminibus non habetur. Et recte: siquidem antequam Jacob ingrederetur Aegyptum, erat exstructa jam c
Abbreviated transcription (Latin):
essiab. hostile oꝑpidũ gabaa.
magilon. siue magron. ubi sedit saul. Massepha
uenit. Maseit᷑h. in qua sedit dd. nc̃ deseita. ꝓ quo aquila
incerp̃tatꝰ ẽ munitiones siminachꝰ refugia. theodocion spelim¬
cas. Masbath. ciuitas hostilis regis adratar. Mela .i. gemela.
quã aquila & simmachꝰ transfert᷑ in uallem salis. Diximꝰ de
hac & supͣ. Maacha. regio regis gesurĩ. Modem. uicus tinta
diosꝑolim. unde fuert machabei quoꝵ hodieq ibiden
reliqͥas eoꝵ ostendant. aut quo hoc certo auctore sit creditũ.
Mapsa tiri ꝓ qͦ aquila &e fiminachꝰ int̾pretaci funt munitura
tirũ. Magao. ur̃bs quã edificauit salomon. Meeber. ꝓ quo
umꝰ pͥncipis salomonis Mello: quitas quã edificatiit salomoti¬

Expanded text:
essab, hostile oppidum juxta Gaba. Magdon, sive Magron, ubi sedit Saul. Massepha, venit. Masereth, in qua sedit David, nunc deserta: pro quo Aquila interpretatur, munitiones: Symmachus, refugia: Theodotio, speluncas. Masbach, hostilis civitas regis Adrazar. Mela, id est, Gemela: quam Aquila et Symmachus transferunt, vallem Salis diximus de hac et supra. Maacha, regio regis Gesur. Modeim, vicus juxta Diospolim, unde fuerunt Macchabaei: quorum hodieque 250 ibidem . Mabsar Tyri: pro quo Aquila et Symmachus interpretantur, munitam Tyrum. Magau, urbs quam aedificavit Salomon. Meeber: pro quunius principum Salomonis. Mello, civitas quam aedificavit Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ septentrionẽ. a dan usq ad bersabee se tendeutes.
Meminit hꝰ isaias. Sita ẽ autẽ nixta paneadẽ. de qua ior¬
danis flitiiꝰ erumpit.
anathata add qu̾e locũ ionatha iacula dirigebat. ꝓ qͦ
aq̃la int̃ptatꝰ ẽ ad signũ. finimachꝰ ad condictiu̾m.
L. adabar. ũ erat m̃efiboseth. l.odababat. unde fuit machir
Libamis. mons phenicᷤᷤ altasimꝰ. Luith. huniꝰ meniite ua¬
ias. & ẽ usq hochie incꝰ nnt̾ areopolĩ & roarã nomine lurcha

Expanded text:
contra Septentrionem, a Dan usque ad Bersabee se tendentis. contra Septentrionem, a Dan usque ad Bersabee se tendentis. Meminit hujus et Isaias. Sita est autem juxta Paneadem, de qua Jordanis fluvius erumpit.atthara, ad quem locum Jonathan jacula dirigebat, pro quo Aquila interpretatur, ad signum: Symmachus, ad condictum. Ladabar, ubi erat Miphibosthe. Lodabar, unde fuit Machir. Libanus, mons Phoenicis altissimus. Luith, hujus meminit Isaias: et est usque hodie vicus inter Areopolim et Zoa
Abbreviated transcription (Latin):
achis. in t̾bu nida. S & hanc cepit iħc. rege eiꝰ int̾secto.
Meminit hꝰ isaias & ieremias. & nc̃ ẽ uilla in .xn. miliario
ab ełutopoli euntib daromam. Lebna. in tribu iula ci¬
uitas sacerdotał. quã tenuit ihc rege ipsius int̾fecto. nc̃
ẽ uilla in regione eleutopolitana. que appellat᷑ lobia. Scribit
de hac isaias .L. asaron. & hanc cepit iħc rege eiꝰ int̾fecto
Lafisboen: filioꝵ ruben. ẽ autẽ t̃minꝰ tͥb nide. Laboth. in
tribu tuda. Labaoth. in tribu fimeon. Labanath. in tribu
aser. Lacum. terminus neptalim.
sem. hanc filii dan ui captã. cognominauert̃ dan. Luta.
alt̾ra urita bethel in t̾ra cheã. quã conolidit ille qͥ
abierat de bethel. sic̃ narrat historia. Lechi. ꝓ qͦ aqͥla &
teodocion int̃p̃tatisunt maxillã. de qua iam supͣ diximꝰ.
Laisa. hanc filii dan captã mani possedunt cũ eẽnt ꝓcula
sidone. & uocauert̃ eam dan. fuit autẽ t̾minus iudee t̾rȩ¬

Expanded text:
chis, in tribu Juda: sed et hanc cepit Jesus, rege ipsius interfecto. Meminit hujus Isaias et Jeremias: et nunc est villa in septimo milliario ab Eleutheropoli euntibus Daromam. Lebna, in tribu Juda, civitas sacerdotalis, quam tenuit Jesus, rege illius interfecto: nunc est villa in regione Eleutheropolitana, quae appellatur Lobna. Scribit de hac et Isaias. Lasaron, et hanc cepit Jesus, rege illius interfecto. Lapis Boen, filiorum Ruben: est autem terminus tribus Judae. Laboth, in tribu Juda. Lamas, in tribu Juda. 239 Labaoth, in tribu Symeonis. Labanath, in tribu Aser. Lacum, terminus Nephtalim:sem: hanc filii Dan vi captam, cognominaverunt Dan. Luza altera, juxta Bethel, in terra Cetthim, quam condidit ille qui abierat de Bethel, sicut narrat historia. Lechi: pro quo Aquila et Theodotio interpretantur, maxillam de qua jam et supra diximus. Laisa, hanc filii Dan captam manu, possederunt, cum esset procul a Sidone, et vocaverunt eam Dan. Fuit autem terminus terrae Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
eela. de hac aliemgenas ⁊abulon neqͥuit eipellere.
est hodieq in regione batanea un¬
culus nomme neilça. Nabbe. fiue nobba. ad quã ascendic
gedeon. urbs sacerdotib sepata. quã pꝰ ea legimꝰ saulis furor
sihuersam. Nemra. cuntas trib ruben in terra galaad. est
N
& de boc in libris hebraicarũ questionũ diximꝰ. ⁊la¬
cdhon. area nachon ꝓ qͦ aqitila int̾p̃tatꝰ ẽ area p̃pata. Nefath
cnutas untus pͥncipum salomonis. Neriger & hanc eitrureit̃
in regione tuodee samaritam qͥ de babilonia funt ꝓfecti.
Nerab quã condideit̃ euei in t̾ra uidea. Hesapet. idolũ as¬

Expanded text:
genas Zabulon non valuit expellere. Est hodieque in regione Batanaea viculus nomine Neila. Nabbe, sive Nobba, ad quam ascendit Gedeon, urbs sacerdotibus separata, quam postea legimus Saulis furore subversam. Nemra, civitas tribus Ruben in terra Galaad: et net de hoc in libris Hebraicarum Quaestionum diximus. Nachon, area Nachon: pro quo Aquila interpretatur, area praeparata. Nephath, civitas unius principum Salomonis. Nerigel, et hanc exstruxerunt in regione Judaea Samaritani, qui de Babylonia sunt profecti. Nezab, quam condide
Abbreviated transcription (Latin):
exechiel & ieremias ꝓpħe recordant᷑. s & iudei qui cũ ietenna
de iherosolimis ꝓfugi exierant. habitauert̃ in menphis. Macha¬
as. in osee ꝓ quo aquila & siminachꝰ concupiscentias int̃pretati¬
sunt. Miletꝰ. ciuitas asie. de qua erechiel. scribit. Mariboch.
aquila lites.siminachꝰ nirgia ł contradictiones int̾pretati sc̃.
Motasti. unde suit micheas ꝓpħa. Est autẽ uicꝰ contͣ otientẽ
eleute ropoleos. Masagan. regio moabitarũ ut scribit iereniᷤ.
Misor. regio uixta ieremiã. Mofach. regio moabitarũ. sic̃ in
ierenna legimꝰ. Pofita ẽ autẽ & supͣ mefa. Maon. regio moa¬
bitarũ. ita ieremiã. Melchon. idolum ammanitarũ. sic̃ scri¬
bit ieremias. Magedan. ad cinꝰ fines matheus euugłista scripsit

Expanded text:
Ezechiel, et Jeremias, prophetae recordantur; sed et Judaei, qui cum Jeremia de Jerosolymis profugi exierant, habitaverunt in Memphis. Machaas, in Osee, pro quo Aquila et Symmachus, concupiscentias interpretantur. Miletus, civitas Asiae, de qua Ezechiel scribit. Mariboth, Aquila, lites: Symmachus, jurgia, vel contradictiones interpretantur. Morasthi, unde fuit Micheas propheta. Est autem vicus contra orientem Eleutheropoleos. Masagam, regio Moabitarum, ut scribit Jeremias. Misor, regio Moab, juxta Jeremiam. Mophath, regio Moabitarum: sicut in Jeremia legimus. Posita est autem et supra Memphrua. Maon, regio Moabitarum, juxta Jeremiam. Melchom, idolum Ammonitarum, sicut scribit Jeremias. Magedan, ad cujus fines Matthaeus 251 Evangelista scribit
Abbreviated transcription (Latin):
fontis in tribu beniamm. Naama. cuitas trib tudȩ. Nee¬
sib intribu tuda. que uocat᷑ nasibi. in un. miliatio. eleuce¬
topoleos ꝑgentib chebron. Napsam. urtͥbu tuda. ł aarath

Expanded text:
fontis in tribu Benjamin. Naama, civitas tribus Judae. Neefontis in tribu Benjamin. Naama, civitas tribus Judae. Neesib, in tribu Juda, quae nunc vocatur Nasibi, in septimo milliario Eleutheropoleos pergentibus Chebron. Nepsam in tribu Juda.
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit assur egrediens de t̾ra selmaar. Est au¬
tem et alia usq hodie eiuitas ndoꝵ nomine innue
mangulo arabiȩ. quã nc̃ corrupte niniuẽ uocant. Naa-¬
liel. urita arnoen. castra filioꝵ ifrł. Nabal. qđ hebraice
dr̃ nebo. mons suꝑ iordanẽ. contͣ ierichũ int̾ra moab.
ubi moyses moituus ẽ. & usꝙ hodie ostendit᷑. in. ui miligrio
inbis esb contͣ orientalem plagam. Nabo. cuutas filioꝵ ru¬
ben in regione galaad. cinꝰ meminit isaias inuisione contͣ
moab. & iheremias. est uͦ & cuiusdam uiri uocabulũ nabau.
distans a cuntate esb milib un. contͣ meridianam plagã
Nageb. auster apud hebreos nageb dr̃. qđ simmnachꝰ int̾p̃tatꝰ¬
ẽ meridie̾. Saendum autẽ qđ eadem plaga. apud hebreoᷤ trib
nocabuł appellat᷑. Nageb. theman. darom. quos nos pi possu-¬
ntus austrum. & affricum. & meridiem. siue eurũ int̾p̃tari.
maritimam. Dor. autẽ est oppidum iam descitum. nono
miliario cesaree ꝑgentib ptolomaidem. Napto. nomen

Expanded text:
edificavit Assur egrediens de terra Senaar. Est et alia usque hodie civitas Judaeorum nomine Nineve in angulo Arabiae quam nunc correpte Nineve vocant. Naaliel, juxta Arnonem castra filiorum Israel. Nabau quod Hebraice dicitur Nebo , mons supra Jordanem contra Jerichum in terra Moab, ubi Moses mortuus est: et usque hodie ostenditur in sexto milliario urbis Esbus contra orientalem plagam. Nabo, civitas filiorum Ruben in regione Galaad: cujus meminit Isaias in visione contra Moab, et Jeremias. Est vero et cujusdam viri vocabulum Nabau, distans a civitate Esbus millibus octo contra meridianam plagam. Negeb, Auster: apud Hebraeos Nageb dicitur, quod Symmachus interpretatur, meridiem. Sciendum autem quod eadem plaga apud Hebraeos tribus vocabulis appellatur, Nageb, Theman, Darom, quod nos possumus Austrum, Africum, et Meridiem, sive Eurum interpretari.maritimam; Dor autem est oppidum jam desertum in nono milliario Caesareae, pergentibus Ptolemaidem. Naftho, nomen