comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retralnt: ⁊huc dducit. quẽ aliunde subducit
Sie nimirum sic redemptor nr incollectione
hominum facit: dum alios asius iniqͥ¬
tatib educit: alios insua iniquitate de¬
reliquit. Inhis enim quos colligere dig¬
natus est: occulte mensurȩ funiculum
trarit. Et abhis quos relinquendos esse
urdicauit. quid aliud nisi funculum
retraxit. ut iboni intra mensuram cȩ¬
lestis fabricȩ teneantur. et mali extra fa¬
bricam inquib bona que existimentur
non sunt quasi sine mensura remanean
ninc funiculum ⁊ mensurȩ calamum
in manu sua redẽptor nr̃ tenuit: cum
paulum apłm ꝑ apparente in uirum ma¬
cedonem ammonere dignatus est: ita
ut Nr de mmacedo uir diceret transiens ad¬
uiuanos. Et tamen uolentib apłis ad p̃di¬
fortasse ꝑgere noncogitabant: ⁊ illuc ubi
desiderabant ire prohibentur. nisi quia
occulti i dicũ funiculus ⁊ mensurȩ ca¬
lamus tenetur inmanu. ut ⁊alu uerba

Expanded text:
retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimantur non sunt, qHunc funiculum et mensurae calamum in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est: ita ut isdem Macedo vir diceret. Transiens adjuva nos , et tamen volentibus apostolis ad praedifortasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba
Abbreviated transcription (Latin):
tor igitur nr̃ quia uerba que dixit etiam
ꝑdoctoꝵ studium scribi largitus ẽ. in
mantu calamum tenuit. Qui calamus
mensure dicitur:quia ipsa doctoꝵ studia
sub quadam occulti uidicii dispensatione
retinentur. ut ⁊ aliis legentib prosint.⁊
alus legentib ꝓdesse nom possint. Unde
sci apłi cum magistrum ueritatis sibi aꝑ¬
tiuis loquentem requirerent. cur turbis
in parabolis loqueretur: aucdierunt. quia
uobis datum est nosse mysterium regni
ceson. alis autẽ non. Uel certe calamus men¬
sure est quia in ipso sacro euis eloquio quod
nobis conseriptum est: occultas ẽẽ dispensa¬
tiones eius agnoscimus. Nam ꝑuicompre¬
hensibile eius iudicium. ⁊ alter intra men¬
suram electoꝵ mittitur.: ⁊ alter foris relin¬
quitur: ut nullo modo ad elec torum nue¬
rum ꝑtinere mereatur. Habet ergo funi¬
eulum. habet in manu calamum mensu¬
re. Quienim funieulo locum aliquem
metit᷑ alibi funiculum trahit. aliunde

Expanded text:
tor igitur noster quia verba quae dixit etiam tor igitur noster quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est in manu calamum tenuit: qui calamus mensurae dicitur quia ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dispensatione retinentur, ut et aliis legentibus prosint, et aliis legentibus prodesse non possint. Unde sancti apostoli cum magistrum veritatem sibi apertius loquentem requirerent, cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso sacro ejus eloquio, quod nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes ejus agnoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, 1316 alibi funiculum trahit, aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et quia ipsa que dixit etiam scripture
tradidit. ut ad posteros mandarentur:
recte subiungitur. Et calamus mensu
calami ⁊ uinci. Quod in loco alio exposius¬
se me memini: ut ꝑcalamum scriptores
ꝑuincum uero debeant auditores intelli¬
gi. Sed quia adhumorem aque et iuncꝰ
⁊i calamus nasci solet. ⁊ ex una eadẽq aqͣ
utraq proficiunt. et calamus quidem
ad scribendum assumitur. cum unco uͦ
scribi non potest. qͥd iniunco ⁊ calamo
accipere debemus. nisi quod una ẽ doct᷑na
u̾tatis. que multos auditores irrigat:
S ed irrigati ad hoc usq alii uu̾bo di profici¬
unt. ut etiam scͥptores fiant. iudelicet tan¬
quam calami alii uero uerbum uite audi¬
unt. bone spei irectorum oꝑum uiridita¬
tem tenent. sed tamen adscͥbendum profice¬
re nullatenus possunt. Hi quid inaqua dĩ
nisi quidam ut ita dicam uincisunt. qui
quidem uiri descendo proficiunt sed litte¬
ras exprimere nequaquam ualent: Redẽp¬

Expanded text:
re . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae re . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae tradidit, ut ad posteros mandarentur, recte subjungitur: IBID.-- Et calamus mensurcalami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini , ut per calaper juncum vero debeant auditores intelligi; sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt: et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest; quid in junco et calamo accipere debemus, nisi quod una est doctrina veritatis quae multos auditores irrigat? Sed irrigati alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent: sed tamen ad scribendum proficere nullatenus nisi quidam ut ita dicam junci sunt? Qui quidem viri discendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam valent. Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
quod funiculiis lineus subtilior est. quã
funiculi qui fuint aliunde. Et quidin
funiculo lineo. nisi subtiliorem predicati¬
onem.idẽ spalem debemus accipere: Cen¬
sura et enim legis fumculus fuit. sed line̾
non fuit. quia rudem populum ñ subtili
non peccata cogitationis sed oꝑis reseca¬
uit. At postquam ꝑsemet ipsum dñs ⁊̃
cogitationes homintim predicando religa¬
uit. ipeccatum eẽ ꝑfectum etiam in cor¬
de innotuit. funiculum lineum in
manu tenuit. Ait enim. dudistis qͥa
dictum est antiquis. non mechaberis. Ego
autem dico uobis. quia qui uiderit mulierẽ
ad concupiscendum eam. iam mechatus est
eam incorde suo. Funculus ergo ẽ lineus
p̃dicatio subtilis. que mentem audientis li¬
gat. ne seuel in misera cogitatione dis¬
soluat. Et notandum quod dicitur. quia ei
funiculus inimanii ẽ: idẽ p̃dicatio in oꝑati¬
one. In se emm ostendit omne quod docuit.
sicut scriptum ẽ. que cepit iħc facere ⁊ doce¬

Expanded text:
quod funiculus lineus subtilior est quam si quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit, quia rudem populum non subtili ntentiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit. At postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum prvit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: « Audistis quia dictum est antiquis, non moechaberis. Ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Funiculus ergo lineus praedicatio est subtilis, quae mentem audientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu est, id est praedicatio in operatione. In se enim ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et doce
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie construitur fabrica scõrum :¬
nfuniculo autem cementariorum hoc agi solet.
ut cognosci equalitas uel rectitudo surgen¬
tis parietis ualeat. Et si lapis intus ẽ: foras
eicitur. si exterius prominet: int̾ius reuo¬
catur. uii Et certe lioc cotidie agit p̃dicatio
doctoꝵ. ut una queq anima cui regiminis
onera suscipere fortasse non expedit. etiam¬
si fors apparere appetat. intus reuocetur.
t rursum que latere uult. et sui tantũinodo
euram gerere. si sibi ac multis ẽẽ utilis
potest.etiam cum latere desiderat exteriꝰ
producatur ut appareat. Sicq fit ut scõꝵ
lapidum ordo teneatur. duunsepe et uo¬
lens adhonorem uenire repellitur. ⁊ ho¬
norem fugiens. in sacri ordinis arce sub¬
leuatur. S quia sicut ꝑint̾pretem nrm̃
didicumis. hebreoꝵ hẏstoria non habet
cementariorum s funculus lineus in
manu eius: hoc quod aput nos cerciꝰ habe¬
tur exponere debemus. Scunuis autem

Expanded text:
quotidie construitur fabrica sanctorum? Iquotidie construitur fabrica sanctorum? In funiculo autem caementariorum hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis valeat; et si lapis intus est, foras ejiciatur; si exterius prominet, interius revocetur. Et certe quotidie hoc agit praedicatio doctorum, ut unaquaeque anima, cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foris apparere appetat, interius revocetur; et rursum quae latere vult et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat. Sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce sublevatur. Sed quia, ut per interpretem nostrum didicimus, Hebraeorum historia non habet caementariorum, 1315 sed funiculus lineus in manu ejus, hoc quod apud nos certius habetur, exponere debemus. Scimus autem
Abbreviated transcription (Latin):
femur uero: ꝓpagatio carnis ẽ. Quia ergo
ꝑ propagationem generis humani. sieut ge¬
tibus describuntur. in hunc mundum ue¬
nit exiirgine. ⁊ ꝑ incarnationis sue mys¬
terium. quia rex eẽt ⁊ dñs. cunctis ubiq
gentib indicauit: in uestimento et in¬
femore scriptum habuit. rexregum et
dñs dominantium. nde enim in mun¬
do innotuit: ibi de se lectionis scientia
infixit. Predicatio eius ergo excarne:
quasi quidam sonitus ex ere ẽ. Dicatus
qͥ recte. Cuius species quasi species eris.
Sequitur. Et funiculus lineus in maiui
eius. In septuaginta aut̃ int̃p̃tibus
funculus lineus non habet᷑. sed funi¬
culus cementarioꝵ. Quoꝵ si in hoc
uersu translationem ad exponendum
tenemus. quid aliud cementarios quam scõs
doctores accipimus. quiloquendo sp̃alia ad
cȩleste edificium uiuos lapides. id ẽ. elec toꝵ
animas componunt : Quicquid enim antiqͥ
it quam composicio lapidum in hac que

Expanded text:
femur vero propagatio carnis est. Quia ergo femur vero propagatio carnis est. Quia ergo per propagationem generis humani, sicut getibus describuntur, in hunc mundum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infixit. Praedicatio ergo ejus ex carne, quasi quidam sonitus ex aere est. Dicatur igitur recte: Cujus species quasi species aeris. Sequitur: IBID.-- Et funiculus lineus in manu ejus. 10. In Septuaginta interpretibus funiculus lineus non habetur, sed funiculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium vivos lapides, id est electorum animas, componunt? Quidquid enim antiquiit quam compositio lapidum in hac quae
Abbreviated transcription (Latin):
abebat inuestimento et infemore suo scͥptum.
rex regum et dñs dominantiũ. Quod enum
uestimentum euis ẽ. nisi corpus quod sũpsit
ex iurgine: Nec tamen aliud uestimentũ eiꝰ ẽ.
atq aliud ipse. Nam nr̃m quoq uestimentũ
caro dicitur. sed tam̃ ipsi nos sumus caro qua
uestimur. Hoc autẽ uestimentum illius
longe ante ysaias aspiciens ꝑ crucem passio¬
nis sanguine cruentatum: dixit. Quare ru¬
brum ẽ indumentũ tuum. iuestimenta
tua quasi calcantium intorculari: Ciu ipse
respondit. Torcular calcaui solus. et de gen¬
tib non ẽ uir mecum. Solus enim torcu¬
lar. in quo calcatus est calcauit. qui sua po¬
tentia eam quam ꝑtulit passionẽ uicit.
Nam qui usq ad mortem crucis passus ẽ. de
morte eum gła surrexit. Bene aut̃ et degen
ti uenerat passionis eius ẽẽ participes de¬
bebant. Qui ꝓeo quod illo tempore necdũ
credid̾ant. de ipsis in passione queritur.
quoꝵ uita illa passione querebatur. Per

Expanded text:
Habebat in vestimento et in femore suo scriptum: Habebat in vestimento et in femore suo scriptum: Rex regum, et Dominus dominaest vestimentum ejus, nisi corpus quod accepit ex Virgine? Nec tamen aliud est vestimentum ejus, et aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos sumus caro, qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur:ti venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quorum vita in illa passione quaerebatur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ostium. pastor ẽ ouium. Et panlo post.
Egosum hostiũ. Atq iterũ post parica subiũ¬
git. Egosum pastor bonus. Si igitur ipse
non hoc inloco ⁊ ipse mons ⁊ ipse uir intelli¬
gitur qui edificium metitur in monte:
Sed querendum nobis ẽ: cur de hoc uiro dr̃
cuius species erat quasi eris. Cuncti autẽ no¬
uimus fr̃s metallum eris ualde ẽẽ dura¬
bile atq ominino sonorum. Quid ẽ gͦ quod
aspectis mediatoris dĩ et hominum spe¬
ciei comparatur eris. nisi hoc quod aꝑte
nouimus. quia unigenitus formam ser¬
ui accipiens. fragilitatẽ carnis humane
Nam furgens amortius iam non moritur.¬
et mors illi ultra non dñabit᷑. Quid ẽ autem
quod ipsa eius incarnatio sonoro metallo
comparatur. nisi quod ꝑeandem assumpti¬
onem humanitatis nr̃e insonuit omnib
gła maiestatis sue: Et quasi aspectum
eris habet incorpore. quia ds̃ mundo in¬
notuit ex carne. Unde iꝑiohannẽ dicit᷑.

Expanded text:
per ostium, pastor est ovium . Et paulo post: per ostium, pastor est ovium . Et paulo post: Ego sum ostium . Atque iterum post pauca subjungit: Ego sum pastor bonus . Si igitur ipse non hoc loco et ipse mons, et ipse vir intelligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed quaerendum nobis est cur de hoc viro dicitur, Cujus species erat quasi species aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei comparatur aeris, nisi hoc quod aperte novimus, quia unigenitus Filius, formam servi accipiens, fragilitatem carnis humanaeNam surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Quid est autem, quod ipsa ejus incarnatio sonoro metallo comparatur, nisi 1314 quod per eamdem assumptionem humanitatis nostrae insonuit omnibus gloria majestatis suae? Et quasi aspectum aeris habet in corpore, quia Deus mundo innotuit ex carne. Unde et per Joannem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum conugatoꝵ utta. aut inaree con¬
tinentium: iomnia quȩ sunt huius mun¬
di derelinquentium. aut etiam inp̃dican¬
tium suminitate proficiat. iam eiuitatis
inmontẽ posite edificium intrauit. Nam
iam ciuitatis inmonte posite edifieium
intrarit. Nam qui considerare meliorũ
uitam ut proficiat negligit adhuc extra
fabricam stat. Et si honorẽ quẽ iam sc̃a
eccłia inmundo habet ad nuratur. qua¬
si edificium foris conspicit: i obstupescit. Et
quia exteriorib solis intentus ẽ. intus ñ ẽ¬
ingressus. Sequitur. Et ecce uir cuius erat
species quasi species eris. Ipse signatur in
iuro. qui figuratur in monte. Uir aut̃ iste
metiri edificium dicit᷑. Et recte dñs ꝑuirũ
signatur ⁊ montem. quia ⁊ipse omnia intͣ
scãm eccłam uidicando disponit: i ipse eandẽ
scãm eccłam portat. ⁊ portando ad celestia
subleuat. Sic inscõ quoq euuangłio idem
redemptor nr̃ loquitur dicens. Qui intrat

Expanded text:
bonorum conjugatorum vita, aut in arce conbonorum conjugatorum vita, aut in arce continentium et omnia quae sunt hujus mundi derelinquentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam civitatis in monte positae aedificium intravit. Namjam civitatis in montem positae aedificium intravit. Nam qui considerare meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat: et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur quasi aedificium foris conspicit et obstupescit: et quia exterioribus solis intentus est, intus ingressus non est. « Et ecce vir cujus erat species quasi species aeris. » Ipse signatur in viro, qui figuratur in monte. Vir autem iste metiri aedificium dicitur. Et recte Dominus per virum signatur et montem, quia et ipse omnia intra sanctam Ecclesiam judicando disponit, et ipse eamdem sanctam Ecclesiam portat, et portando ad coelestia sublevat. Sic in sancto quoque Evangelio idem Redemptor noster loquitur, dicens: Qui intrat
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta que sunt mundi deseruit nil euis
habere appetit. soluis contemplationis exer¬
citatione pascitur. spe p̃miorum celestiũ
cumfletib letat᷑. transcendit ipsa etiam
quȩ haberi concessafunt: Cotidianum cũ
dño habere secretum quȩrit. nulla eius ani¬
mum p̃tereuntis mundi cura ꝑturbat.
mentem semꝑ in expectatione celestium
gaudioꝵ dilatat. Alius uero huius mundi
cuncta deseruit. eiusq mens incontem¬
platione celestium subleuatur. sed tam̃
pro edificatione multoꝵ. locum regimi¬
nis tenens. qui rebus pretereintib ex de¬
sidio non succumbit ad eas aliquando ꝓpt̃
proximoꝵ compassionem reflectitur: ut
ex earum cura indigentib misereatur.
erbum uite auditorib predicat. animab
simul ⁊ corporib necessaria ministrat. Et
qui ꝓpt̃ se ad celeste desid̾ium iam ꝑcon¬
templationem euolat: adhuc tamen pro
profectu ⁊ utilitate ꝓximoꝵ. in reb tem¬
poralib desudat. Quisquis ergo in sc̃a

Expanded text:
cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Domino habere secretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, ejusque mens in contemplationem coelestium sublevatur; sed tamen pro aedificatione multorum, locum regiminis tenens, qui rebus praetereuntibus ex desiderio non succumbit, ad eas aliquando propter proximorum compassionem reflectitur, ut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum vitae auditoribus praedicat, animabus simul et corporibus necessaria ministrat. Et qui propter se ad coeleste desiderium jam per contemplationem evolat, adhuc tamen pro provectu et utilitate proximorum in rebus temporalibus desudat. Quisquis ergo in sanct
Abbreviated transcription (Latin):
re. Hec gͦ ciuitas ad austrum uergere dicit᷑.
esi aꝑte diceretur. quod prior illa curtas scili¬
cet synagogi in infidelib suis ad aquilone
stetit.quȩ infrigore ꝑfidiȩ manere cuauuit.
eã uero eccłia quȩ caritatem fiqĩ concepit:
ꝑcalorem adaustrum uergit. et quasi cali¬
do uento innititur: quia non insiu fidudia
sed in dono sp̃ãlis grẽ letatur. Sequitur. ia
ficium ille intrat. qui in sc̃ã ȩccła bonoꝵ
uias imitando considerat. Intrare quippe ẽ
edificium suꝑ montem electos sc̃ẽ eccłiȩ in uir¬
tutum culmine constitutos. qualiter indño
proficiant amando considerare. Iste enum ui¬
tam conuigio ligatam ducit: ꝓpriis rebus
contemptus est. aliena non diripit. de suo qͥe¬
quid p̃ualet indigentib largitur. peccata
sine quib cotidiana uita aconiugatis duci
non potest. flere non negligit. Pro eo enu
quod ipsa familiaris cura animum contur¬
bat. se se ad lacrimas excitat. Ille uero iam

Expanded text:
re. Haec ergo civitas ad Austrum vergere dicitur, re. Haec ergo civitas ad Austrum vergere dicitur, ac si aperte diceretur quod prior illa civitas, scilicet Synagoga, in infidelibus suis ad Aquilonem stetit, quae in frigore perfidiae duravit. Sancta vero Ecclesia, quae charitatem fidei concepit, per calorem ad Austrum vergit, et quasi calido vento innititur, quia non in sui fiducia, sed in dono spiritalis gratiae laetatur. Sequitur: VERficium ille intrat, qui in sancta Ecclesia bonorum vias imitando considerat. Intrare quippe est aedificium super montem, electos sanctae Ecclesiae in virtutum culmine constitutos qualiter in Domino proficiant amando considerare. Iste enim vitam conjugio ligatam ducit, 1313 propriis rebus contentus est, aliena non diripit, de suo quidquid praevalet indigentibus largitur, peccata sine quibus quotidiana vita a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam
Abbreviated transcription (Latin):
rem dĩ. Unde ⁊ nunc dr̃ quod ciuutas que in
monte ẽ constituta adaustrum uergit. quia
electorum eccła cogitationes suas in afflatu
descendens in deo cui credit amous calorem
concipit: ut nichil ei libeat nisi eius gr̃e sub¬
cale fieri. bius afflatus semꝑ munere repleri.
Unde ⁊ ualido amore suecensus contemplator
dicebat. Anima mea exultabit in dño: et de¬
lec tabitur suꝑ salutari eius. Qui enim lati¬
ne salutaris. ipse hebraice iħc dr̃. Propheta
igitur quia uias eius atq miracula redẽꝑ¬
tionis quoq nr̃e mysterium ꝑ prophetiȩ
spm comemplabatur: exultare se indño et
delectari suꝑ iħu ꝑhibuit. quia inde gaudi¬
um in mente conceꝑat. unde ꝑ amorem for¬
titer ardebat. Pensemus itaq si mentes sp̃ali¬
um patrum in illo delectate sunt qui necdũ
uenerat sed p̃uidebatur cuius reatus sit eius
uias. eiꝰ exempla. eius monita postquan
uentt.⁊ redemptionem exhibuit non ama¬

Expanded text:
rem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in rem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in monte constituta est ad Austrum vergit, quia electorum Ecclesia cogitationes suas in afflatu suae vertice descendens, in Deo, cui credit, amoris calorem concipit, ut nihil ei libeat, nisi ejus grcalefieri, ejus afflatus semper munere repleri. Unde et valido amore succensus contemplator dicebat: Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . Qui enim Latine salutaris, ipse Hebraice Jesus dicitur. Propheta igitur quia vias ejus atque miracula redemptionis quoque nostrae mysterium per prophetiae spiritum contemplabatur, exsultare se in Domino et delectari super Jesu perhibet, quia inde gaudium in mente conceperat unde per amorem fortiter ardebat. Pensemus itaque si mentes spiritalium patrum in illo delectatae sunt qui necdum venerat, sed praevidebatur, cujus reatus sit ejus vias, ejus exempla, ejus monita, postquam venit et redemptionem exhibuit, non ama
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. Et notandum quod eandem ciurtatẽ
quami ꝓpħa conspexit. ad austrum uergent̃
uidit. Auster enum uentus quia inscĩ sp̃e
typo poni soleat: In qui insacra eloquio fu¬
diosi sunt recognoscunt. Sicut econtrario
ꝑaquilonem sepediabolus designatur. qͥd
⁊ille relaxat in calore. et hic restringit infri¬
gore. Et u̾itas dicit. Habundabit iniqui¬
tas. refrigescet caritas multorum. Prophe¬
ta quoq de uidea asserit dicens. Sicut
frigidam facit eisterna aquam: sic frigi¬
dam fecit maliciam suam. Hinc enim
di abolus proph̃a eodem at testante dixcise
phibetur. Sedebo inmonte testamenti. in la¬
terib aquilonis. At contra hec cuutas ad au¬
stralem partem uergit: ꝗtua torporem mentis
domine captuitatem nrãm. sicut torrens in
austro. Captiuitas enun nr̃a que torporis fri¬
gore ad sequendum dm̃ pigra remanserat:
ꝑsalorem sc̃i sp̃c relaxatur. ut currat in amo¬

Expanded text:
vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster enim ventus quia in sancti Spiritus typo poni soleat, hi qui in sacro eloquio studiosi sunt recognoscunt; sicut e contrario per Aquilonem saepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calore, et iste constringit in frigore. Et Veritas dicit: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoque de Judaea asserit, dicens: Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus, propheta eodem attestante, dixisse perhibetur: Sedebo in monte Testamenti, in lateribus Aquilonis . At contra haec civitas ad Australem partem vergit, quia torporem mentis Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deum pigra remanserat, per calorem sancti Spiritus relaxatur, ut currat in amo
Abbreviated transcription (Latin):
ut eoꝵmores ad bona oꝑa componantur.
Sedcum non eos secuntur qui ꝑ illos profi¬
ciant: nullos suꝑse fidelis fabrice iam la¬
pides portant. Hunc itaq alii portantur
a nobis. nos uero portatisumꝰ ab aliis. Omne
autẽ pondus fabrice fundamentum por¬
tat: quia mores simul omĩum solus redẽp¬
toi ñr tolerat. Dequo paulus ait. Fundam̃
lapides ⁊ alapidib non portat᷑. quia redep¬
toi nr̃ omina nr̃a tolerat. s inipso malum
non fuit quod tolerari debuisset. Unde
bene nunc dicitur. Dimisit me suꝑ montẽ
excelsum nimis. suꝑquem erat quasi e difici¬
um ciuitatis. Quia mores et culpas m̃as
solus ille sustinet: qui totam sc̃ȩ eecłe fa¬
bricam portat. qui ꝑpropħȩ uocem deꝑu̾se
adhuc iuuentib dicit. Laboraui susti¬
nens. Non autẽ dñs sustinendo laborat.
ciuis diuinitatis potentiam nulla fati¬
gatio contingit. sed uerbis humanis loqueis
ipsam suam circa nos pacientiam laborem

Expanded text:
ut eorum mores ad bona opera componantur; ut eorum mores ad bona opera componantur; sed cum non eos sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis. Omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat. De quo Paulus ait: Fundamenlapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi 1312 aedificium civitatis, quia mores et culpas nostras solus ille sustinet, qui totam sanctae Ecclesiae fabricam portat. Qui per prophetae vocem de perverse adhuc viventibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem
Abbreviated transcription (Latin):
tero. Namuicissim proxuni tolerant. ut
ꝑ ros edificium caritatis surgat. Hinc
enm paulus admnonet dicens. In uicẽ
onera ur̃a portate: isic adimplebitis
legem xp̃i. Cuius legis urtutem denũ¬
tians ait. Plenitudo legis caritas. Si
enim ego uos portare negligo inmori¬
b ur̃is ⁊ uos me tolerare contempnitis
um unde surget quos uicaria dilectio
ꝑpacientiam nonconiungit: In edi¬
ficio autem ut p̃diximus lapis qui por¬
tat portatur. quia sicut ego iam eoꝵ
mores tolero qui adhuc in conu̾satio¬
ne bom oꝑis rudes sunt:ita ego quoq
abillis toleratus sum qui me intimore
dñi p̃cesserunt et portauerunt. ut por¬
tatus poitare discerem. Sed ipsi quoq a
maiorib sius poitati sunt. Lapides uero
qui insummitate atq extremitate fabri¬
ce ponuntur. ipsi quidem portantur ab alias
sed alios nequaquam portant. quia ⁊ hii qui
infine eccłȩ. idẽ in extremitate mundi nas¬
cituri sunt: tolerantur quidem amaiorib

Expanded text:
tero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut tero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc enim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Cujus legis virtutem denuntians, ait: Plenitudo legis charitas . Si enim ego vos portare negligo in moribus vestris, et vos me tolerare contemnitis nos unde surgit, quos vicaria dilectio per patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat portatur, quia sicut ego jam mores eorum tolero qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt, ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus suis portati sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios nequaquam portant, quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
uergentis ad austrum. Notandum quod ñ
dr̃. suꝑ quem erat edificium: sed quasi edi¬
ficium ut iudelicet ostenderetur quodñ¬
de corporalis sed sp̃alis ciuitatis edificio. eunc¬
ta dicerent᷑. Qui enim ñ se edificium sed qͣsi
edificium uidisse phibet. cor audientium ad
sp̃alem fabricam mittit. sicut ꝑsalmistam
et enim illa int̾ne pacis uisio. ex sc̃oꝵ eiuiũ
congregatione construit᷑. ierłm celestis ut
cuttas edificatur. Que tam̃ in hac ꝑegrina¬
tionis terra cdum flagellis ꝑcutitur. tribu¬
lationib tunditur. eius lapides cotidie
quadrantur. Etipsa ẽ etuitas scilicet sc̃a
eccła. que regnatura incelo adhuc laborat
interra. cuius ciuib petrus dicit. Et uos
tanquam lapides uiui suꝑ edificamini.
Et parilus ait. Dei agricultura dĩ edifica¬
tio estis. Que uidelicet cuitas habet hic
inscõrum morib magnum iam edifici¬
umsium. In edifi cio quippe: lapis la¬
pidem portat. quia lapis suꝑ lapidem
ponitur: ⁊ qui portat alterum porta¬

Expanded text:
quod non dicitur super quem erat aedificium, sed « quasi aedificium, » ut videlicet ostenderetur quod non corporalis, sed spiritalis civitatis aedificio cuncta dicerentur, qui enim non se aedificium, sed quasi aedificium vidisse perhibet. Cor audientium ad alem fabricam mittit, sicut per Psalmisetenim illa internae pacis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur. Quae tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur; et qui portat alterum, porta
Abbreviated transcription (Latin):
si tacuerit reputatur. Est gͦ qͦd faciat : ut
etiã moriente subdito se liberũ reddat. Sur¬
gat. inuigilet. malis actib contradicat: sic̃
scͥptii:. Discurre. festina. suscita anueũ
tuũ: ne dederis somnũ ocłis tuis: nec dor

Expanded text:
si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oculis t
Abbreviated transcription (Latin):
conuenimꝰ. nos constringimꝰ. nos rei eẽ os¬
tendim ꝗͥ sacerdotes uocamur. qͥ suꝑ ea
mala q̃ ꝓpria habemus. alienas quoꝙ mor¬
tes adicimꝰ: quia tot occidimꝰ. qͦt ad mor¬
tẽ ire cotidiȩ tepidi & tacentes uidemus.
Cũ uͦ dicit᷑. sanguinẽ aũt eiꝰ de manu tua
requirã: si hoc in hoc loco sanguinis no
mine mors corꝑis designatur. ualde nobis
de nr̃o silentio augetur metus. Quia si in
subiectis sius is qͥ platus ad specłandũ est
etiã de morte corꝑis qͣndoq morituri tam
grauit̃ reus tenetur. qͦ reatu de morte ani¬
me subiectoꝵ constringitur. q̃ potuisser
sẽꝑ mu̾e. si u̾ba correptiõis audiss: Sed
meliꝰ possunt sangͥnis noĩe pecc̃a signari.
Uride quidã c̃ pec̃ca carnis defleret diarit.
Libera nic de sangumib d ds salutis mec
Sanguis gͦ morientis de manu specłatoris
reqͥritur: qr pece̾m subditi culpe p̃positi

Expanded text:
convincimur, nos constringimur, nos rei esse osconvincimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, quia sacerdotes vocamur, qui super ea mala, quae proprie habemus, alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi et tacentes videmus. Cum vero dicitur: « Sanguinem ejus de manu tua requiram, » si in hoc loco sanguinis mine mors corporis designatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus; quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est, etiam de morte corporis quandoque morituri, tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere, si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam, cum peccata carnis defleret, dixit; Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae praepositi,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eñ tacendo morti ꝓdidit. In quib ut̾sq
pensandũ est qͣntũ coneara sibi sunt peccea
subitoꝵ atq p̃positoꝵ: qͥa ubi subiectus
er sua culpa moritur. ibi is qͥ p̃ est qm̃ tacuit
reus mortis ttnecur. Pensate g fr̃s hũ pen
etũ exr ur̃a culpa ÷ quib tales p̃lati sumiis.
E si qͣndo uos ad iniquitatẽ defiuitis: etiã
ex nr̃o hoc reatu. ẽ: quos obsistentes atq
reclamantes in puis desideriis ñ habetis:
uobis gͦ & nobis parcitis: si a prauo oꝑe ces¬
satis. Nobis & nobis parcimꝰ: quando hoc
qͥd displicet ñ tacemus. O quã liber a cõmis¬
or sibi sanguine fuerat p̃dicator egregius
qͥ dicebat. mundus sũ a sanguie om̃ium.
Non enĩ subc̃fugi: quo minꝰ annuntiarẽ
ꝯm̃e consiliũ dĩ uobis. Si enĩ ñ annuntias¬
set: mundus a sanguine ñ ẽet.S quib
om̃e consiliũ dĩ annuntiare studuit: ab
eoꝵ sanguine mundꝰ fuit. In qua uoce nos

Expanded text:
quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest, quoniam tacuit, reus mortis tenetur. Pensate ergo, fratres cetiam ex vestra culpa est, quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntiareomne consilium Dei vobis. Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset, sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos
Abbreviated transcription (Latin):
cat: priꝰ sicut dictũ ÷ aurẽ cordis locutio¬
iIIintimȩ mnelinet: ut pꝰmodũ os corꝑis
in ꝓpositione admonitionis aꝑiat. Secã.
Si dicente me adimpiũ morte morieris ñ
annuntiaueris nec loquutꝰ fueris ut aũ
catur a uia sua impia & uuiat: ipse un¬
piꝰ in iniqͥtate sua moriet᷑. sanguinẽ aũt
eiꝰ de manu tua requnã. In quib uerbis qͥd
nobis notandũ ÷ qͥd sollicite cogitandum.
nͥ quia nec subiectus ea culpa ppositi mo¬
ritur. nec p̃positus sine culpa ÷ qͣndo u̾ba
uite ñ audiens ex sua culpa moritur sub¬
iectus: Impio etenĩ mors debetur: s ei ab
scculatore uia uite nuntianda ÷ & eiꝰ ĩpie¬
cas increpanda S i uͦi specłator taceat. ipse in¬
sua piꝰ in iniquitate morietur: qr impidates
ui meritũ fuit ut dignꝰ ñ eẽt. ad quẽ specła¬
toris sermo fieret. S sanguinẽ eiꝰ dñs de ma¬
nu specłatoris requirit: qr ipse hunc occidit.

Expanded text:
cat, prius, sicut dictum est, aurem cordis locutiocat, prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intime inclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. « Si dicente me ad impium, Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris, utat; ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nasus & sicut turris eẽ et libani ddicitur
qr uidelicet p̃positoꝵ discretio & inunita
semꝑ debet ẽẽ ex circũspectione. & in alti¬
tudine uite consistere. id ÷ in ualle infir¬
mi oꝑis ñ iacere. Sic̃ enĩ turris in monte
iccireo ad specłandũ ponit᷑. ut hostes qui
ueniunt longiꝰ uideantur: sic p̃dicatoris
uita semꝑ in alto debet fira ꝑmanere. ut
more nariũ discernar fetores uitioꝵ. odo¬
resq uirtutũ. Incursus malignoꝵ sp̃uum
longe ꝓspiciat: &. cõmissas sibi animas ꝑ
suã ꝓuidentiã cautas reddat. Sealtyꝵ. Et
audies ex ore meo uerbũ: ꝙ aununtiabis
eis ex me. Ecce iterũ monetur ꝓpħa ne p̃su¬
mat loqͥ qͦd ñ auddierit: s priꝰ aurẽ cordis
aꝑiat uocicreatoris. & pꝰmodũ os sui corꝑis
aꝑiat aurib plebis. Unde ꝓpħa aliꝰ ddieit.
Inclinabo ad similitudinẽ aur̃e meã: apiã
in psaltio ꝓpositionẽ meã. Q enĩ recte p̃di¬

Expanded text:
nasus et sicut turris esse, et Libani dicitur, nasus et sicut turris esse, et Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio et munita semper debet esse circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa permanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitaudies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. » Ecce iterum admonetur propheta ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: « Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . » Qui enim recte praedi
Abbreviated transcription (Latin):
amore in eiꝰ eloquio nec mͥ parco. Esse gͣ
suecłatoris uita. & alta debet semꝑ &. cucũ¬
specta. Ne eñ t̾renarũ rerũ amorisuccubat
Alta sit. ne ocusti hostiuiacłis ferit᷑ tx õĩ lat̾ocit¬
eñspecta: Feq hoc speculatori suffic̾ ut alte uiat:
nͥ ut loquedo assidue ad alta auditores suo ꝑtͣhat
S ed tunc recte hec agit: cum ligua
eiꝰ ex uita arserit. Nlam lucerna q̃ in semet¬
ipsa ñ ardet: eã rẽ cui supponit᷑ ñ accendit.
Hinc eiuĩ de ioħe ueritas dicit. Iue erat lu¬
cerna ardens & lucens. Ardens indelicet
ꝑ cȩleste desid̾ium : lucens ꝑ uerbũ. Ut gͦ
seruetur u̾itas p̃dicandi: teneatur necẽe
.e. &. altitudo uiuendi. Unde recte quoq
scẽ ecclie sponsi uoce in cantico canticoꝵ
dicituꝵ. Nasus tuus sicuc turris libani.
comparetur. S qr ꝑ nasũ semꝑ odores
fecoresq discernimꝰ. quid ꝑ nasũ nisi specu¬
latoꝵ discretio designatus : Qui nimirũ

Expanded text:
amore in ejus eloquio nec mihi parco. 7. Esse ergo amore in ejus eloquio nec mihi parco. 7. Esse ergo speculatoris vita et alta debet semper, et circumspecta. Ne enim terrenarum rerum amori succumbat, alta sit; ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere circumspecta. Neque hoc speculatori sufficit, ut altum vivat, nisi et loquendo assidue ad alta auditores suos pertraSed tunc haec recte agit, cum lingua ejus ex vita arserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet per coeleste desiservetur veritas praedicandi, teneatur necesse est altitudo vivendi. Unde recte quoque sanctae Ecclesiae sponsi voce in Canticis Canticorum dicitur, Nasus tuus sicut turris Libani. comparetur? Sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
dio  caritatis obuiare. Cũ itaq ad tot et tan¬
ta cogitanda. scissa ac dilaniata mens ducit᷑:
qͣndo ad semetipsã redeat. ut totã se in p̃¬
dicatione colligat. & a ꝓferendi uerbi mi¬
nisterio ñ recedat: Quia aũt necessitate
loci sepe uiris scłarib uingor: ñ nunꝗͣ mn
lingue disciplinã relaxo. Namsi in assiduo
censure meȩ uigore ie teneo: scio quia
ab infirmiorib fugior. eosq ad hoc qͦd ap¬
peto nunꝗͣ traho. Unde fit: ut eoꝵ sepe
s otiosa patient̃ audiã. S quia ipse quoq
infirmꝰ sũ: in otiosis sermonib paulisperꝰ
tructus. libent̃ iã ea loqͥ incipio q̃ audire
cepam iuitus. ut ubi tedebat cadere. lib&
ucere. Qs gͦ ego uł qualis specłator sũ. qui
ñ in mõtẽ oꝑissto s adhuc in ualle ĩfir mi¬
tatis iaceo : Potens uͦ ÷ humani generis
treator & redẽptor indigno mn s uite alti¬
tudinẽ s linguȩ efficatiã donare. ꝓ cui

Expanded text:
dio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tandio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis speculator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et redemptor indigno mihi et vitae altitudinem, 1284 et linguae efficaciam donare, pro cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ad configendũ cor ꝓarimi transeat. Dicã
dicã: ut etiã contra me sermo dĩ sonet ꝑme.
Ego me reũ cẽ ũ abnego: torporẽ meũ atq
negligentiã uideo. Er̾it fortasse apd̾ piũ
iudicem impetracio uenie ipsa cognitio cul¬
pe. Et quidẽ in monastio posicus. ualebam
& ab ociosis linguã restringere : & in inten¬
cione orationis pene continue mentẽ tene¬
re. At pꝰ quã cordis humerũ sarcinę pastorali
supposui: colligere se ad semetipsũ assidue
ñ pet̾ aniinꝰ. qͥa ad multa partitur. Cogor
nanq modo eccłiarum. mͦ monasteriorũ
causas discritere: sepe singłoꝵ uitas actꝰq
pensare. Modo quedã ciuiũ negotia sustin̾e.
modo de irruentib barbaroꝵ gladiis gem̾e.
.&. cõmisso gregi insidiantes lupos timere.
Modo rerũ curã sumere. ne desint subsidia
eis ipsis quib discrolinȩ regła tenetua: mͦ
raptores qͦsdã eq̃nimit̃ ꝑpeti. mͦ eis sub stu¬

Expanded text:
ad configendum cor proximi transeat. Dicam, ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, quia ad multa partitur. Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub stu
Abbreviated transcription (Latin):
lacorẽ admonet dicens. Suꝑ montẽ excel¬
sũ ascende tu qui eũgłizas syon: Ut uide¬
licet qui p̃dicationis locũ suscipit. ad alti¬
tudinẽ bone ascendat actionis. Ad excelsa
transeat. ꝙ. eoꝵ qͥ sibi cõmissi sunt oꝑa tͥns¬
cendat: quatinꝰ subiectoꝵ uitã tanto sub¬
tilius uideat. qͣnto & t̾renis reb quas des¬
picit animũ ñ supponit. O quã dura st̃
mͥ ista q̃ loquor: qr memetipsũ loquendo
ferio. Cuiꝰ neq lingua ut dignũ : p̃dicati¬
onẽ tenet: neq in qͣntũ tenere sufficit.
uita sequit᷑ linguã. Qui ociosis uerbis
sepe implicor: & ab exortacione atq ȩdi¬
ficatione ꝓcrimoꝵ. torpens & negligens
cesso. Qui in conspectu dĩ factus sũ mutꝰ.
uerbõsus: mutꝰ in necessariis. uerbosus in
ociosis. S ecce sermo dĩ : de specłatoris
uita compellit ut loquar. T̃acere ñ possũ.
& tñ loqñdo me ferire ꝑtimesco. dicam.
dicã: & uerbi dĩ gladiꝰ. etiã ꝑ memetipsũ

Expanded text:
cens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
quia quicquid de illo modo conspicitur: ad¬
huc ñ ẽ ipse sed subipso est. Sic iacob angłm
uidet. ⁊uidisse se dñm fatetur: qr ⁊ cũ my¬
steria euis conspicimus iam multum ẽ. qd̾
suꝑ nos metipsos eleuamur. Notandũ uͦ
Ut si adhuc mauis non potest: iam tam̃ mi¬
nus quod uidet admiretur. Ea gͦ que sub
eo sunt impletit templum: quia sicut dic¬
tum ẽ ⁊ cum mens in contemplatione ꝓfecerit

Expanded text:
quia quidquid de illo modo conspicitur, adquia quidquid de illo modo conspicitur, adhuc non est ipse, sed sub ipso est. Sic Jacob angelum vidit, et vidisse se Dominum fatetur , quia cum ministeria ejus conspicimus, jam multum est super nosipsos levamur. Notandum verut si adhuc majus non potest, jam tamen minus quod videt admiretur. Ea vero quae sub ipso sunt, implent templum, quia sicut dictum est, et cum mens in contemplatione profecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias cum se dm̃ uidisse fateretur dũ.
anno quo mortuus est rex orias. iuoide¬
minũ sedentem suꝑ soliũ excelsum.
eleuatum. protinus ad unxit: et ea al
subipso erant in plebant templum aũ
otias rex suꝑbus ac p̃sumptor montũ
dñs uidetur. quia cum mundi buuls
elatio a desidio mentis occiditur. tu
ipsa mens dĩ głam contemplatur. u
notandum quod dñs suꝑ soliũ excessie
et olenatum sedet. Quid naq ẽ euiꝰ
lium insi creatura anglica uel husꝰ¬
na. cui ꝑ intellectum quem dedit presidet:
Q uod uidelicet solim excelsum et eleuatũ
dicitur: quia et natura humana ad celes
tem eleuata proficit. et creatura angłica
dum multis sp̃ib cadentib iam solida¬
ta est incelo ne cadat. inde eleuata est
unde confirmata. Templum uero eius
hoc est quod soliũ: quia ẽt̃nus rex ibi habitat.
ubi sedet. Nos ergo templum illius sumꝰ:
inquorum mentib habitare dignatur. Sed
ea que sub eo erant iplebant templum.

Expanded text:
Isaias cum se Dominum vidisse fateretur, dicens: Isaias cum se Dominum vidisse fateretur, dicens: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelst: Et ea quae sub eo erant implebant templum . Quando Ozias rex superbus ac praesumptor moritur, Dominus videtur, quia cum mundi hujus elatio a desiderio mentis occiditur, tunc ipsa mens Dei gloriam contemplatur. Et notandum quod Dominus super solium excelsum et elevatum sedet. Quid namque est ejus solium, nisi creatura angelica vel humana, cui per intellectum quem dedit praesidet? Quod videlicet solium excelsum et elevatum dicitur, quia et natura humana ad coelestem gloriam elevata proficit, et creatura angelica dum multis spiritibus cadentibus jam solidata est in coelo ne cadat, inde elevata est unde et confirmata. Templum vero ejus hoc est quod solium, quia aeternus Rex ibi habitat ubi sedet. 1329 Nos ergo templum illius sumus, in quorum mentibus habitare dignatur. Sed ea quae sub eo erant implebant templum,