comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mone quem nos iam cõꝑtum habemꝰ
Abel siue harberto. quos ꝑ unãquã¬
isti. hos ꝑ tuũ destimoĩm confirma¬
mus. ⁊ pallia dirigimꝰ ad eoꝵ firmã
stabilitatem. ⁊ eccłie dei augmenutum.
ut ita meliori ꝓficiat statu: Q ualit
eumi mor palli sit uel quomͦ fidẽ
suam expone debeant: in qui pallu
u tilicencia conceduntur. eis direr¬
ius. informantes eos. ut scrant
predicare salutis. ut eccłiastica dis¬
ciplina ineccłns eoꝵ ĩmutilate ser¬
uetur. ⁊ mancat ĩconcussa ⁊ sacer¬
dotum quod in eis fu̾it nõ pollut̃.
ut anten fuit. sed mũdum ⁊ ac¬
ceptum deo esse possit ꝙ dum hu
reꝑiri possit sacris deuiare canõi¬
bus ⁊ sacrificiũ mũdum coꝵ ab ei ᷤᷤ
ĩmolecur. ita ut deus in eoꝵ pla¬
cetur munerib. ⁊ ppłs dei purfi¬
catis mentib. ex om̃i scalore sin¬
cerum exhibere ualeaat xpisti¬
ane religionis officiũ. Sed ⁊ barte
iprus epĩ reꝑiũtur noĩe titulate

Expanded text:
imone, quem nos jam compertum habemus, imone, quem nos jam compertum habemus, Abel, sive Hariberto, quos per unamquamisti, hoc per tuum testimonium confirmamus, et pallia dirigimus ad eorum firmissimam stabilitatem, et Ecclesiae Dei augmentum, ut in meliori proficiant statu. Qualiter enim mos pallii sit, vel quomodo fidem suam exponere debeant hi qui pallio uti conceduntur, eis direximus, infpraedicare salutis, ut ecclesiastica disciplina in ecclesiis eorum immutilate servetur, et maneat inconcussa: et sacerdotum, quod in eis fuerit non pollutum, ut antea fuit, sed mundum, et acceptum Deo esse possit, quantum reperiri possit sacris deviare canonibus, et sacrificium mundum eorum ab eis immoletur; ita ut Deus in eorum placetur muneribus, et populis Dei purificatus mentibus ex omni squalore sincerum exhibere valeant Christianae religionis officium. » Sed ei reperiuntur. nomine titulatae.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs indicauit: Nec longũ post hec
urbi remoꝵ sacra membra reuotã¬
tur. ⁊ ecclia sc̃i dionisu extra murũ
ciuitatis. canoicoꝵ rem̃sium studio
sumptib que restructa. ibidem cũ
bĩ teodulfi pignerib. honorifice ue¬
quidam coepm̃ tantũ fuisse tra¬
dant. Pontificem tamen illuiu
extitisse diuersis ĩueuimus asser¬
ciomib ⁊ maxime in epłis racha¬
rie pape ad scm bonefaciũ directis.
in quarum uria cõmemorat indi¬
casse predc̃a bñi bonefacium suislit¬
teris inter cet̾a. ꝙ tres epõs per sui¬
gulas metropolitauas urbes ordina¬
set. id est gnmnonem ni cuutate q̃
niq harbertun. in cuutate q̃ dicit᷑¬
senonis. Qui ⁊ apudnos inqͥens fu¬
it ⁊ cua nobis ꝑiter ⁊ karlomani
atq pippim deculit scripta per que
suggeststi ⁊ tria pallia udem tribus
p̃noĩatis in etropolitams dirigere dei¬
beremus. Quod ⁊ largiti sumꝰ pro
ad unatõne ⁊ reformatõne ecclesiaꝵ

Expanded text:
Dominus, indicavit. Nec longum post haec Dominus, indicavit. Nec longum post haec urbi Remorum sacra membra revocarunt, et ecclesia sancti Dionysii extra murum civitatis canonicorum Remensium studio, sumptibusque restructa, ibidem cum beati Theodulfi pignoribus honorifice vequidam corepiscopum tantum fuisse tradant. Pontificem tamen illum exstitisse diversis invenimus assertionibus, et maxime in epistolis Zachariae papae ad sanctum Bonifacium directis , in quarum una commemorat, indicasse praedictum beatum Bonifacium suis litteris inter caetera, quod tres episcopos per singulas metropolitanas urbes ordinasset, id est, Grimonem in civitate quae nique Hartbertum in civitate quae dicitSenonis: « Qui et apud nos, inquiens, fuit, et tua nobis pariter, et Karlomanni atque Pippini detulit scripta, per quae suggessisti, ut tria pallia iisdem tribus praenominatis metropolitanis dirigere deberemus, quod et largiti sumus pro adunatione et reformatione Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
Auriliũ sͥ ferre clamaus ĩuocat ⁊t¬
ost aliꝙͣtulum tꝑis. defen̾tur
huiꝰ scĩ uni pignera in pagum
uero mandissem ad uillam nenũ¬
cum. quam odabricus comes eccłie
remensi tunt tꝑis contulat ⁊ fol¬
to p̃sul. canõĩcoꝵ iuctin deputa¬
uat᷑. Nbi quidam cõmanebat in
gno cruciebatur deuciũ dolore
Hic audieus hec p̃ciosa illuc de¬
lata munera. qm̃ uctus egritudine
impe diebatur adire. candelã illo
studint tnͣsuttere: Aclicet ab sẽs
corpore p̃cib tanen ⁊ lacrimis sauctũ
dñi ugobertum non distulit exora¬
re. quatmi ꝑ ipñis int̾uentũ mede¬
lam mereretur accrꝑ: Qui mor
ut mimusculũ eius ad sã loculũper¬
uenit. medicũ celestensͥ adesse re¬
cepta sauitate. sentire ꝓmeruit.
Et confestim ad locũ sacri medica¬
toris ꝓfectus est. docũq se in lacri¬
mis aude ipĩus effundens memo¬
riam grãs reculit .⁊. quãta sibi per
hinꝰ inuocationem patris fecerit.

Expanded text:
auxiliuauxiliuPost aliquantum temporis deferuntur hujus sancti viri pignora in pagum Veromandensem ad villam Nemincum, quam Odalricus comes ecclesiae Remensi tunc temporis contulerat, et Fulco praesul canonicorum victui deputarat, ubi quidam commanebat in gno cruciabatur dentium dolore. Hic audiens haec pretiosa illuc delata membra, quoniam victus aegritudine impediebatur adire, candelam illo studuit transmittere. Ac licet absens corpore, precibus tamen et lacrymis sanctum Domini Rigobertum non distulit exorare, quatenus per ipsius interventum medelam meretur accipere. Qui mox ut munusculum ejus ad sancti loculum pervenit, medicum coelestem sibi adesse, recepta sanitate, sentire promeruit. Et confestim ad locum sacri medicatoris profectus est, totumque se in lacrymis ante ipsius effundens memoriam, gratias retulit, et quanta sibi per ejus invocationem Patris fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui taliqͦ modo se retulit acter¬
situm. Noctu siqͥdem in diu̾sorio
qmescendem. ꝑsona qͥdem incog
Sensit ille tangentem. s nõ audi¬
uit ut pote surdus nocantem:
Audierunt tamen qui setũ aderãt
in domo. uocem. ad scm̃ rigob̾tum
ire qnͣtotius eũ admonentem. hoec
inderuit nemineur. Qui cõfestĩ
abut. ⁊ saludem diu desideratam
necessitate muri ciuitatis ob in¬
festatõnem paganoꝵ oftiuendi e¬
uerte bantur. folco presul postino¬
Duui iitulit. ⁊ in medio eccłie bẽ¬
marie dei genitͥcis post altare sc̃e
cricis collocauit: Ubi plures etiã
cum fide acte dentes oꝑtatã repe¬
bere medelam: Hu⁊ fere diebus
monachus quidã ceuobu bĩssinn
remign noĩe sigloardus ualidissi¬
ma febre correptum. impos quoq
mentis effici indebatur: Qui dũ
quadam nocte cubitũ ꝑrerist. ince¬
natus tamen. ⁊ qͥesc̾e millatenꝰ sine¬
recur: artauis undiq bm̃ ⁊igob̾tũ

Expanded text:
qui tali quoque modo se retulit accerqui tali quoque modo se retulit accersitum. Noctu siquidem in diversorio quiescentem persona quaedam incognSensit ille tangentem, sed non audivit, utpote surdus, vocantem. Audierunt tamen qui secum aderant in domo vocem ad sanctum Rigobertum ire quantocius eum admonentem, licet viderint neminem. Qui confestim abiit, et salutem diu desideratam necessitate muri civitatis, ob infestationem paganorum construendi, evertebatur, Fulco praesul urbi postmodum intulit, et in medio ecclesiae beatae Dei genitricis Mariae post altare sanctae crucis collocavit; ubi plures etiam cum fide accedentes optatam reperere medelam. His fere diebus monachus quidam coenobii beatissimi Remigii, nomine Sigloardus, validissima febre correptus, impos quoque mentis effici videbatur. Qui dum quadam nocte cubitum perrexisset, incoenatus tamen, et quiescere nullatenus sineretur, arctatus undique, beatum Rigobertum
Abbreviated transcription (Latin):
um inftitint. cõcinue aliam ist¬
aurans candelam hinꝰ alini inridũ¬
taxat uenatiomi dicatam: Bemẽs¬
qr ad lotu designatũ. imiusculum
obtulit. ⁊ aute quesita sci dei pign̾a
post orouem dormunt euigilansq
desid̾atam se sospitatem recepisse
hunis bĩ presulis ossa remoꝵ
ꝑferuntu in urbem. ⁊ in basilicasc̃
Dionisn honore dicata locentut:
ubi canoĩcor sepultura remensũ
tunc hẽbatur. Erat tunc q̃ dã muli¬
er ceca in uilla quã uocant alamã
facis. Cur iaces. erastina die pon¬
tifer hĩcinarus ⁊ canõĩci renienses
scm̃ tñsferent rigob̾tum. Uade ad
einuir. ⁊ ille de adiuiabit. At illa
Diluculo consurgens. accelaint cã¬
delani secũ defferens aduenire. Q¬
mor ut ad loculũ bĩ pignis acces¬
sit. linẽ olim amissim recipere
nieriut. Sindꝰ etiam quidam tnͣs¬
la cõms hinꝰ eque die ueniens ut
locellum sacri corporis banilum ce¬
tigit: auditum statim recepit.

Expanded text:
um instituit. Continuo aliam instum instituit. Continuo aliam instaurans candelam, hujus almi viri duntaxat venerationi dicatam, veniensque ad locum designatum, munusculum obtulit; et ante quaesita sancti Dei pignora post orationem dormivit, evigilansque desideratam se sospitatem recepisse hujus beati praesulis ossa Remorum perferuntur in urbem, et in basilica sancti Dionysii honore dicata locantur, ubi canonicorum sepultura Remensium tunc habebatur. Erat tunc quaedam mulier caeca, in villa quam vocant Alamannfacis? cur jaces? Crastina die pontifex Hincmarus et canonici Remenses sanctum transferent Rigobertum. Vade ad illum, et ille te adjuvabit. At illa diluculo consurgens acceleravit, candelam secum deferens, advenire. Quae mox ad loculum beati pignoris accessit, lumen olim amissum recipere meruit. Surdus etiam quidam translationis hujus aeque die veniens, ut locellum sacri corporis bajulum tetigit, auditum statim recepit,
Abbreviated transcription (Latin):
co. hic inclitus dm̃i cõfessor .au.¬
płib clanficatus signis renitoet.
dõnus p̃sul remensis hincinarꝰ
hunc eum cũftulit ⁊ ad cenobiur
sci th̃oderici deculit: ac secus ppĩu ᷤ
bĩ uni tumbam posint: Nbi dim
aliqͦt ãnis uen̾atur plura ꝑ eum
dñs mira pacrat᷑e dignatus est
Multi quidẽ febrib uerati uel do¬
lore dencium fatigati ens hicqͦ
cum side pecentes auriliũ dĩnum.
gauisi sunt. adepti remedium
Ex quib mulier q̃dam noĩe au¬
dinga. de quadani ꝓrima mõste¬
rio inlla noĩe colmelecta. s brib
acrita. hec apudse suꝑ recu ꝑanda
si bi sanitate fetisse traditur ex¬
ꝑmienta: Tres enĩ cande lac iͥi¬
nius fetit ꝙ otatis. quaꝵ uma
noĩe scĩ thoderici. altam sc̃ thodulfi. ter¬
ciam sc̃ rigob̾ti constatint. Quas filͥ
accendens. que suꝑaret ardendo ꝓ¬
bare disposint. Quo fc̃õ dũ superdu¬
rat flagrando que bĩ fu̾at noĩe sant¬
ti rigob̾ti. mulier ad reputans deo
placitum. eidem sco fieri uotũ su¬

Expanded text:
hic inclytus Domini confessor pluribus clarificatus signis reniteret, domnus praesul Remensis Hincmarus hinc eum transtulit, et ad coenobium sancti Theoderici detulit, ac secus ipsius beati viri tumbam posuit. Ubi dum aliquod annis veneratur, plura per eum Dominus mira patrare dignatus est. Multi siquidem febribus vexati, vel dolore dentium fatigati, ejus hic quoque cum fide petentes auxilium, divinum gavisi sunt adepti remedium. Ex quibus mulier quaedam, nomine Audinga, de quadam proxima monasterio villa, nomine Colmelecta, febribus attrita, haec apud se super recuperanda sibi sanitate fecisse traditur experimenta. Tres enim candelas unius fecit quantitatis, quarum unam nomine sancti Theoderici, alteram sancti Theodulfi, tertiam sancti Rigoberti constituit; quas simul accendens, quae superaret ardendo, probare disposuit. Quo facto, dum superdurat flagrando quae beati fuerat nomine Rigoberti, mulier id reputans Deo placitum, eidem sancto fieri votum su
Abbreviated transcription (Latin):
añcessores eiꝰ. eidem cõcesserant et¬
clefie ꝑpetualiter uale̾t habere in¬
dulta. Post ea qͦ aliam eideni regis.
de om̃i deloneoꝵ remissione impe¬
trauit p̃ceptõnem: Item aliain de
ponde baisonensi. Item de cartis
concrematis quaꝵ tunc temꝑis
ꝑ negligenciam aitiderat exustio.¬
. ut res ⁊ facultates etcłie. quas co
tempe possidebat. ita ꝑmanent.
absq dimiutõe cõfernate ip̃e et¬
desie ꝑ regiam enis auctoritatẽ:
Idem de militib qui inu uilla mu¬
miaco residendes erant. suꝑ terrã
remifsaq ip̃is om̃i quam debebãt
eractõne milicie. Item aliud de huᷤᷤ
qui in crucimaco turba uilla uel
in om̃i pago tardonisse infra ter¬
ram remẽsis eccłie residebant. De¬
dic etiam idem carlomãms rex sub
hoc pontifice. ꝑ cartaꝵ instrum̃ta
ꝓ loco sepulture uel remedio sĩe
sue ullam nouilliacũ. in pago
urtiuse sitam cũ om̃ib t̾minis
gritade ad basilicam uel monast̾i¬

Expanded text:
antecessores ejus eidem concesserant ecantecessores ejus eidem concesserant ecclesiae, perpetualiter haquoque aliam ejusdem regis de omnium teloneorum remissione impetravit praeceptionem; item, aliam de ponte Baisonensi; item de chartis concrematis, quarum tunc temporis per negligentiam acciderat exustio, ut res, et facultates ecclesiae, quas eo tempore possidebat, ita permanerent absque diminutione confirmatae ipsi ecclesiae per regiam ejus auctoritatem; item de militibus, qui in villa Juviniaco residentes erant super terram remissaque ipsis omni quam debebant exactione militiae. Item, aliud de his qui in Cruciniano, Curba villa, vel in omni pago Tardonensi infra terram Remensis ecclesiae residebant. Dedit etiam idem Karlomannus rex sub hoc pontifice per chartarum instrumenta, pro loco sepulturae vel remedio animae suae, villam Novilliacum in pago Urtinse sitam, cum omnibus torminis gritate, ad basilicam vel monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio coemptis. res aurisse presul
iste reꝑitur eccłie: Nõ nullaꝵ quo
nira uillaꝵ. dispositis ordinasse
colonus. S̾ed ⁊ sacraꝵ codicib scrip¬
turaꝵ. quib adhuc aliquib quoq
utimur: Hanc instruxit ecclam
In cenobio deniq sc̃ĩ remigni mõa¬
chos ordinasse. ac monastica uita
eos traditur rastituisse: Dũ canoi¬
topͥus idem cenobium a cemꝑe
gibehardi albĩs. qui eandema con¬
gregatõnem ob amore dei ⁊ sci
remigu reꝑitur aggregasse:
ad hoc usq tempus habuisse fe¬
ratur: Immuitatis deniq p̃cep¬
tum a carlomãto rege filio ppppi¬
n primo mor. regni eisdem amie
etcłie reniensi ꝯbirunt. ad exemplar
regis huic contulant etcłie. quarũ
ostend̾e̾ qͦ curauit ei momimenta
ut m illus scilic udex publicus ra
huiꝰ eccłie terras auderet in gredi.
ad mansiones paraudũ. uelque¬
libet nidicia facere: aut penitus
Rema nubi require̾. s quecumq

Expanded text:
pretio coemptis, res auxisse praesul pretio coemptis, res auxisse praesul iste reperitur ecclesiae; nonnullarum quoque jura villarum dispositis ordinasse coloniis. Sed et sacrarum codicibus Scripturarum, quibus adhuc aliquibus quoque utimur, hanc instruxit Ecclesiam. In coenobio denique sancti Remigii monachos ordinasse, ac monastica vita eos traditur instituisse, cum canonicos prius idem coenobium a tempore Gibehardi abbatis, qui eamdem congregationem, ob amorem Dei et sancti Remigii reperitur aggregasse, ad hoc usque tempus habuisse feratur. Immunitatis denique praeceptum a Karlomanno rege filio Pippini, primo mox regni ejusdem anno, ecclesiae Remensi obtinuit, ad exemplar s reges huic contulerant ecclesiae: quarum ostendere quoque curavit ei monimenta; ut nullus scilicet judex publicus in hujus ecclesiae terras auderet ingredi ad mansiones parandum, vel quaelibet judicia facere, aut penitus xenia ibi requirere. Sed quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
doctimam illiꝰ atq cõuersatõnem
⁊ mores ac uitam inuestiges. ut
si eꝓtus fuit ⁊ dignus ad ep̃alea
cachedram gubnamdam. expositã
⁊ conscͥptam ⁊ uami sua ꝓpria sub¬
scͥptam. catholicam ⁊ orthodoxam
fidem ꝓ missos suos cum licteris
ac testimoĩo tuo seu alioꝵ ep̃orũ
quos tecũ esse mandauimꝰ. ad nos di¬
rigat. ut pallium illi scdm̃ cõsuetu¬
dinem tnͣsmttamꝰ ⁊ ordinatõnem
illius firmã iudicemus. ⁊ m eadẽ scã
eccł̃ia mogontina archiep̃m constitu¬
tum esse faciamꝰ bene uale. Qui p̃¬
sul res eccł̃ie dircei sa ꝑ loca direptaa
.tam ꝑse apud regiam magestatẽ
ꝙͣ ꝑ actores eccł̃ie diu̾sos apud idi¬
ces legib obtimut. ⁊ etclastico iuri
restituit: Marimeq ꝑ quemdam
achalbum . qui tam in fñcia ꝙͣ eciã
tñsligerim ꝓ reb ectłie reuocandiᷤᷤ
oꝑose laborauit: Et tam predia qm̃
mancipia mlta legib eiindicata
eccłie reformauit: Possessiombr
qͦ uel mancipus a quibdam dato

Expanded text:
doctrinam illius, atque conversationem, et mores ac vitam investiges: ut si aptus fuerit et dignus ad episcopalem cathedram gubernandam, expositam et conscriptam, et manu sua propria subscriptam, catholicam et orthodoxam fidem per missos suos cum litteris ac testimoquos tecum esse mandavimus, ad nos dirigat, ut pallium illi secundum consuetudinem transmittamus, et ordinationem illius firmam judicemus, et in eadem sancta ecclesia Moguntina archiepiscopum constitutum esse faciamus. Bene vale. » Qui praesul res ecclesiae diversa per loca direptas, tam per se apud regiam majestatem, quam per auctores ecclesiae, diversos apud judices legibus obtinuit, et ecclesiastico juri restituit; maximeque per quemdam Achabbum, qui tam in Francia, quam etiam trans Ligerim pro rebus ecclesiae revocandis operose laboravit, et tam praedia quam mancipia multa legibus evindicata Ecclesiae reformavit. Possessionibus quoque vel mancipiis a quibusdam dato
Abbreviated transcription (Latin):
ab eciam rege. nuta p̃cedencium
exemplana regũ remẽsi ecclie. idẽ.
presul impetͣint. Item aliud pre¬
ceptum de militib pagitardiẽ¬
sis: iuxta cessionem germaui fu
carlomanm regis: Item de cartis cõ¬
crematis: Item de cõfirmatõne tradi¬
tõius p̃fati gͥmani sui regis. qua no¬
uilliacum ⁊ bribiliacum iullas. idem
rex ad basilicam sci remign cõdona¬
unt . Preterea multi sub huiꝰ p̃suł
Qui presul defunctꝰ est. amio suie¬
piscopatus. xlunͦ Sins corpus ad
pedes sc̃ĩ remign tumulatum. hꝰ mõi
cernitur: habere ticulum
ac requiescit humo tilpiiꝰ p̃sul
honcris: Uniere cui xp̃t uita et
obire fuit: Hunc remi ppło marca
dyonisius aliꝰ: Pastorem uigilẽ
misit i esse patrem. Quã pascens
quadragonis est amplius amus: be¬
ste senectutis despoliatus abit Qr¬
tas cum nouas mensis september
habere: Mortua qũ fuit. mors sibi
inta manet. Et qm̃ locꝰ atq gradꝰ
hos iuux̾at. huiciar. Hinc fecit
tumłm composuit tidalum: De

Expanded text:
ab hoc etiam rege, juxta praecedentium exemplaria regum, Remensi ecclesiae idem praesul impetravit; item, aliud praeceptum de militibus pagi Tardonensis, juxta cessionem germani sui Karlomanni regis; item, de chartis concrematis; item, de confirmatione traditionis praefati germani sui regis, qua Novilliacum, et Bebriacum villas idem rex ad basilicam sancti Remigii condonavit. Praeterea multi sub hujus praesQui praesul defunctus est anno sui episcopatus 47; cujus corpus ad pedes sancti Remigii tumulatum, hujusmodi cernitur habere titulum Hac requiescit humo Tilpinus praesul honoris, Vivere qui Christus vita et obire fuit. Hunc Remi populo martyr Dionysius almus Pastorem vigilem misit, et esse Patrem. Quem pascens quadragenis est amplius annis. Veste senectutis despoliatus abit. Quartas cum Nonas mensis September haberet, Mortua quando fuit mors sibi vita manet. Et quoniam locus atque gradus hos junxerat, Hincmar Huic fecit tumulum, composuit titulum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
remissos in epãtu sequitur cil¬
puius. ex monasterio sanc¬
ti dionisii asssiptꝰ. cui magnus
ira incipit. Adrianus ep̃c seruuᷤ
seri or dei. reuentissimo ⁊ scissimo
confũ ur̃o tilpino eccłie remẽsis
archiep̃o. Quia ad petitõnem spi¬
ritalis filu nr̃i ⁊ gloriosi regis fu¬
coꝵ karoli. prebente tibibonum
destinioium de sc̃ĩtate ⁊ doct̾na
fulrado amabilissimo alb̾e fran¬
cie arthipdr̃o. pallium scdm ꝯsu¬
etudinem tibi tũsisse. cũ p̃uile¬
gio ut metropolis remesis eccłia
ni suo stacu manet bene meio¬
rauiꝰ: Et post aliꝙ̃ta que de scõ ri¬
gobto ⁊ ab el suꝑus iam ꝓmissa
sunt cũ de rebus ecclie remensis
ablatis loqueretur: Et tua inquit
fraterintas iam ex magna ꝑte ipsas
res apud głosum filium nr̃m karolũ¬
⁊ in epĩs ⁊ in aliis scdm̃ canoĩtam
⁊ sc̃e sedis romane auctoritacem di¬
rectum habes ꝓpterea petisti a nobiᷤᷤ
tibi ⁊ eccł̃ie tue fieri p̃uilegiũ. ex aut¬
toritate bĩ petri pͥncipis apłoꝵ. et

Expanded text:
emissos in episcopatu sequitur Tilpinus, ex monasterio sancti Dionysii assumptus, cui magnus ita incipit: « ADRIANUS episcopus, servus servorum Dei, reverendissimo et sanctissimo confratri nostro TILPINO Ecclesiae Remensis archiepiscopo. « Quia ad petitionem spiritalis filii nostri et gloriosi regis Francorum Karoli, praebente tibi bonum testimonium de sanctitate et doctrina Fulrando amabilissimo abbate, Franciae archipresbytero, pallium secundum consuetudinem tibi transmisisse nos cum privilegio ut metropolis Ecclesia Remensis in suo statu maneret, eramus: » Et post aliquanta, quae de sancto Rigoberto, et Abel superius jam praemissa sunt, cum de rebus ecclesiae Remensis ablatis loqueretur: « Et tua, inquit, fraternitas jam ex magna parte ipsas res apud get in episcopis et in aliis secundum canonicam et sanctae sedis Romanae auctoritatem directum habes. Propterea petisti a nobis tibi et ecclesiae tuae fieri privilegium ex auctoritate beati Petri principis apost
Abbreviated transcription (Latin):
geus pippinus a sompno. largitus
est omẽm quẽ cͥcuitu suo cõc̾iusãt
locum. ad iudiciũ uero memor błe
suꝑ hoc itin̾is sui uernancior omi
demꝑe: quam inoetis cirtalocis
uisitur herba iurere: Est ⁊ aliud
nõ contempuende rei miraculum
qd̾ ꝓculdubio mitis ipius constant
eisdem reb a dño p̾rogatũ: Siqͥdẽ
postꝙ̃ eius cessere dño fercure¬
as nũꝙ lesisse dempestas nec ce
cupiditatis ĩpecrauit obtencu. sed
etcł̃ie sue in cũctis cõsulens utilida¬
tib illam cõsticu chedeui. P̾lure
eciam reꝵ suaꝵ ꝑticipes frui eccle¬
siae ut uarus carcaꝵ docem᷑ nstͣ¬
mentis Sub ipñie epãtu. dedit
ado quidam albas ad eccłam sc̃e
marie rem̃sem kes suas sitas ĩ
pago lugdimẽsi in uico qͥdicitur
pratie silie pascius aquis aqͣꝵ¬
ue decursib ⁊ om̃ib appendicus
Item ad mat̾culam scĩ re mgn.
res quasdã in pagocadones ĩ iuil¬
la corneciato consticutas: D m̾se

Expanded text:
gens Pippinus a somno, largitus gens Pippinus a somno, largitus est omnem quem circuitu suo concluserat locum. Ad indicium vero memorabile super hoc itineris sui vernantior omni tempore, quam in caeteris circa locis, visitur herba virere. Est et aliud non contemnendae rei miraculum, quod procul dubio meritis ipsius constat eisdem rebus a Domino praerogatum. Siquidem postquam ejus cessere dominio, fertur eas nunquam laesisse tempestas, nec ceccupiditatis impetravit obtentu; sed ecclesiae suae in cunctis consulens utilitatibus, illam constituit haeredem. Plures etiam rerum suarum participes fecit ecclesias, ut variis chartarum docemur instrumentis. Sub ipsius episcopatu dedit Ado quidam abbas ad ecclesiam sanctae Mariae Remensis res suas sitas in pago Laudunensi, in vico, qui dicitur pratis, silvis, piscinis, aquis, aquarumve decursibus, et omnibus appendiciis. Item ad matriculam sancti Remigii res quasdam in pago Tardonensi, in villa Corneciaco constitutas. Diversa
Abbreviated transcription (Latin):
rohoracõne. ⁊ si cercis sui temporiᷤᷤ
regib ĩminitacis at teloneorũ
remissionis p̃cepta eccłie sue obti¬
nint obcmere. Item cendenici re¬
gis sp̃aliter ꝓ uilla calunciato quã
grimaldus uir illustris eccłie re¬
mensi cõculat. Quaꝵ adhuc rega¬
lium momm̃ta p̃ceponum in archi¬
uo sancte huiꝰ remẽsis cõseruantur
it uen̾abilis p̃sul. pippinũ mai¬
rem dom regie tradicur ami¬
cissuũ habuisse: cui eulogias pro
bñdictione crebro solebat nutte:
Ad quen colloticurꝰ dũ uenisset it¬
l quando cepit idem pͥnceꝵ reqͥr̾e qͥd
Nuic sco patri gratũ potuiss offerre
Morabatur aũt tunc aꝑtid geru¬
acam cortem: Quã iuillam eidemob¬
lacam ubi gtam haben bõ pontifie
comꝑit: offe ei. ut qnͣtum uellet
dũ ille mendie quiesce̾t. Beatus
itaq ngob̾tus exemplũ beacissu
re mign sequtus ꝑ fines qͥmamfestis¬
sime parent ꝑgens. passim sun io
neris linicem pom p̃cepit. ut litr̃
discemet armsz Cui regresso sur¬

Expanded text:
oris regibus, immunitatis, ac teloneorum remissionis praecepta ecclesiae suae studuit obtinere. Item, Theoderici regis specialiter pro villa Calmiciaco, quam Grimoaldus vir illustris ecclesiae Remensi contulerat. Quarum adhuc regalium monimenta praeceptionum in archivo sanctae hujus Remensis conservantur Hic venerabilis praesul Pippinum majorem domus regiae traditur amicissimum habuisse; cui eulogias pro benedictione crebro solebat mittere. Ad quem collocuturus, dum venisset aliquando, coepit idem princeps requirere, quid huic sancto Patri gratum potuisset offerre. Morabatur autem tunc apud Gerniacam cortem, quam villam eidem oblatam, ubi gratam haberi beato pontifici comperit, offert ei, ut quantum vellet dum ille meridie quiesceret. Beatus itaque Rigobertus, exemplum beatissimi Remigii secutus, per fines qui manifestissime patent, pergens, passim itineris sui limitem poni praecepit, ut litem discerneret arvis. Cui regresso sur
Abbreviated transcription (Latin):
agens. Morisq fint ei cruitatẽ
renor frequenter iuisere: ⁊ m
aram be marie missas ut oꝑta¬
uerat celebrare: Tum ꝑeccliam
scĩ mauricii ad scm reungiͣ orãdi
gr̃a ꝑgere. inde sc̃i teodici mona¬
steriũ uisitare. ac ꝑeccłiam sanc¬

Expanded text:
agens. Morisque fuit ei, civitatem Remorum frequenter invisere, et in ara beatae Mariae missas, ut optaverat, celebrare. Tum per ecclesiam sancti Mauritii ad sanctum Remigium orandi gratia pergere. Inde sancti Theoderici monasterium visitare
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ. Adicientes illi suꝑ noue rei
soscicantur euentũ. cur sclicet ĩ¬
pulsa eoꝵ cõsuete nõ resonant si¬
gna. At ille duopandit sͥ de qͣdam
eccłia sua surtim ab lata: arbitriq
se ne forte sint ea. Quib sͥ oste.¬
altissone rõboancib uera dixisse
cõꝓbatur. ita cũctis suꝑ huitemõi
siᵈͣ stupentib sue sibi nole reddũt
⁊ ip̃e tam admiratõne ꝙ uen̾atõne
dignus hẽtur. Que pͥmo dũ in fñci¬
am relade. ⁊ eccłie germace tortis st¬
se datũ fuat a karolo functꝰ legacõ¬
ne apud uascones in hac regio
dum ep̃nim spopondisse. Quire¬
gressus pecitur a milone ut res
quas eccłie iam delegau̾at in nis
ꝓprimmi sͥtrade̾t. Quod eo millace¬
ms assenciente ⁊ milone sede pol¬
licitatõne mucante. altare tan¬
cum uir dei fibi iogat concedi.
sc̃e dei genitͥcis marie: ut scilicet
in eo missas liceat celebrarez
Quo demũ obtento. hĩtauit in
germacacorte tꝑre non pauco:
uitam in hũilitate. partitate

Expanded text:
ctum. Adjicientes illi, super novae rei sciscitantur eventum; cur scilicet impulsa eorum consuete non resonent signa. At ille duo pandit sibi de quadam ecclesia sua furtim ablata, arbitrarique se, ne forte sint ea. Quibus sibi ostenaltisone reboantibus, vera dixisse comprobatur. Ita cunctis super hujuscemodi facto stupentibus, suae sibi nolae redduntur; et ipse tam admiratione quam veneratione dignus habetur, quae postmodum in Franciam relatae, et ecclesiae Gerniacae cortis sse datum fuerat a Karolo functus legatione apud Vascones in hac regiondum episcopum spopondisse. Qui regressus petitur a Milone, ut res quas ecclesiae jam delegaverat, in jus proprium sibi traderet; quod eo nullatenus assentiente, et Milone se de pollicitatione mutante, altare tantum vir Dei sibi rogat concedi sanctae Dei genitricis Mariae, ut scilicet in eo missas sibi liceat celebrare. Quo demum obtento, habitavit in Gerniaca corte tempore non pauco, vitam in humilitate, parcitate,
Abbreviated transcription (Latin):
te solita. dũ crurtatem adibatãt
redibat hui bĩ p̃sulis. adrianuᷤᷤ ⁊ d¬
sedis aplice pontifex menuunit
epła sua tilpĩo post ep̃o remensi¬
scribens in hũc modũ: Tua fr̃mteᷤᷤ
nobis retulit. qͥa faciende discor¬
dia int̾ sñcos archiep̃s reniensis
noie rigob̾tus a sede contͣ canoẽs
deiectus ⁊ expulsus fuit sine ullo
sie ullo apłice sedis consensu uł
int̾rogatõne: Sed sol mͦ qd̾ antea
non consentit ĩ ꝑte illi. qui post¬
ea ꝑtem de illo reguo in potesta¬
de sua accepit. in qua ꝑte rem̃sis
ciuitas est. ⁊ donacus acq mag̾
usinpatus contͣ deũ ⁊ enis aucto¬
ritatem fint ille ep̃acus. simul
cum alio ep̃atu. ⁊ aliis eccłus a se¬
cularib pocestatib milom cuidã
sola tonsura cłico. nichil sapienti
de ordine eccl̃astico: Et aln epãtu
de ip̃a remensi dyocesi. dn̾iso mͦ
essent diuisi ⁊ alui qui ex magna
tiones aliqũ accipientes erant:

Expanded text:
re solita, dum civitatem adibat, aut re solita, dum civitatem adibat, aut redibat. Hujus beati praesulis Adrianus, sedis apostolicae pontifex, meminit epistola sua Tilpino, post episcopo Remenscribens in hunc modum: Tua fraternitas nobis retulit, quia, faciente discordia inter Francos, archiepiscopus Remensis nomine Rigobertus a sede contra canones deiectus et expulsus fuit sine ullo sine ullo apostolicae sedis consensu vel interrogatione, sed solummodo quia antea non consensit in parte illius, qui postea partem de illo regno in sua potestate accepit, in qua parte Remensis civitas est; et donatus atque magis usurpatus contra Deum et eius auctoritatem fuit ille episcopatus simul cum alio episcopatu et aliis ecclesiis et saecularibus potestatibus Miloni cuidam sola tonsura clerico, nichil sapienti de ordine ecclesiastico, et alii episcopatus de ipsa Remensi diocesi diverso modo essent divisi, et aliqui ex magna tiones aliquando accipientes erant
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad scm̃ cyricum ora .xiii.¬
tum uenisset in culmiscia cum
loqutũ eum cũ echonomo rem̃¬
sis eccl̃ie qui aderat. rogatusq ad
praudiũ. retusauit. ut pote mis¬
sas actinꝰ ad scm̃ pecrũ. In t̾eamu¬
lier quedam a ncerem at̃culit u¬
cedño. Que nille offerens epo.
petuit. ut nibeat recipi. secumq
deferri. Quem puer uiri dei su¬
scipiens ferebat. cũ subito de ma¬
nbi enis euadens a uolainit. spõq
resumendi puero abstulit. At
peter scũs pueꝵ uehem̃cer aux¬
iatum cõspiciens. blande seuira
mittissimꝰ consolacur docens de
tempalium amssione rerum
nequaꝙͣ flendũ uel ꝯtristandũ
qnimo semꝑ in dño. qui dat oĩb
affluent sꝑandum. Et ecce post
aliquod spacium. auis ultro re¬
uolans. ad t̾ram coram sc̃o p̃sult
descendit. eũq quasi p̃dur pre¬
iens. misꝙ a tranute demnat do¬
uec ad geriuacam cretem quo
ibant. ꝑuenit. Quani uir dui¬
nõ passus occidi p̃uiam habebat
it meris fertur enĩ aude se cursita¬

Expanded text:
ad sanctum Cyricum oratum venisset in Culmiciacum, locutum eum cum oeconomo Remensis ecclesiae qui aderat: rogatusque ad prandium, recusavit, utpote missas acturus ad sanctum Petrum. Interea mulier quaedam anserem attulit vicedomino, quem ille offerens episcopo, petit ut jubeat recipi, secumque deferri. Quem puer viri Dei suscipiens ferebat, cum subito de manibus ejus evadens avolavit, spemque resumendi puero abstulit. At Pater sanctus puerum vehementer anxiatum conspiciens, blande, ceu vir mitissimus, consolatur, docens de temporalium amissione rerum nequaquam flendum vel contristandum; quinimo semper in Domino, qui dat omnibus affluenter , sperandum. Et ecce post aliquod spatium, avis ultro revolans, ad terram coram sancto praesule descendit, eumque quasi praedux praeiens, nusquam a tramite deviat, donec ad Gerniacam cortem quo ibant, pervenit. Quam vir Dnon passus occidi, praeviam habebat itineris. Fertur enim ante se cursita
Abbreviated transcription (Latin):
lius pes iudolint. morq claudus ef¬
fcũs. officiũ pedis ipñs amifit
Quo compto p̃sb̾r. cancellos ibi
cuta tũbam nequis ignarus simi¬
le quidpetẽtur fieri ꝓcurauit In
eadem basilica noces dante dulcedi¬
is post eiis sepulturamn. sepuis
audire narrantur. ut nonusi an¬
gelice compbantur. Lur qͦ tante
claritatis medus ibi noctib emi¬
cuit. ut solis fulgorem incisse ui¬
derecur. Que magno etiam qͦndẽ
nibare. sac̾dotis cõtignam pentint
ediculam. Quo iuso. tantus timor
ĩuasit ꝓbr̃m ut ab inde maiorẽ huit
loco reuenciam exhibuerit. ꝙͣ ante¬
a solitus fuit. Ad hoc uni du sepł¬
chrium diu̾sis ab egͥtudinib mul¬
ti turantur infirm. frigoritice
quidam uẽĩentes candelam in uo¬
tis offerũt. ⁊ abrasum sepulc pul¬
uerem fuiũt. quem aque iixcũ
bibunt ⁊ sanitatem huiꝰ sc̃ ni̾ci ᷤ
adipiscũtur: Denciũ uo doloribus

Expanded text:
oluit; moxque claudus effectus, officium pedis unius amisit. Quo comperto, presbyter cancellos inibi circa tumbam, ne quis ignarus simile quid pateretur, fieri procuravit. In eadem basilica voces tantae dulcedinis post ejus sepulturam saepius auditae narrantur, ut nonnisi angelicae comprobentur. Lux quoque tantae claritatis mediis inibi noctibus emicuit, ut solis fulgorem vicisse videretur, quae magno etiam quondam jubare, sacerdotis contiguam penetravit aediculam. Quo viso tantus timor invasit presbyterum, ut abinde majorum huic loco reverentiam exhibuit, quam antea solitus fuerit. Ad hoc viri Dei sepulcrum diversis ab aegritudinibus multi curantur infirmi. Frigoritici quidam cum fide venientes, candelam in votis offerunt, et abrasum sepulcri pulverem sumunt, quem aquae mistum bibunt et sanitatem hujus sancti meritis adipiscuntur. Dentium vero do
Abbreviated transcription (Latin):
mis exustum. De p̃fato denq milo¬
ne. Zacharias papa romanus preuo
iportime predica. Si acqͥeuerũt ad¬
moitionib tus saluabunt aiãs su¬
as S inuero: ip̃i ꝑibunt obuoluti ĩ
peccatis suis: Tu aũt qͥ recte p̃dicaᷤᷤ.
non ꝑdes m̾cedem tuam

Expanded text:
mis exustum. De praefato denique Milomis exustum. De praefato denique Milone Zacharias papa Romanus, praenimportune, praedica . Si acquieverint admonitionibus tuis, salvabunt animas suas; sin vero, ipsi peribunt obvoluti in peccatis suis; tu autem, qui recte praedicas, non perdes mercedem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
cõsũmataq irilit pñtis uite mi¬
licia. decessit pͥdem noũ ianuarii
Hĩcinarus est sũt uenabiliter asac̾doti¬
b in prefata uilla. in qͣ morari sole¬
hat in ecclia scĩ petri ad australem
plagan. altarie. Qui młtis hic post
scam depõnem suam refulgens nura¬
culis qnͣti sit apud deũ mĩti patent
innotint: Que tamen mira. ob incu¬
nam uel scriptoꝵ ranitatem. non fu¬
ere descripta:
res siquidem claudi ab incolis eiꝰ¬
dem loci memorantur mibi fins¬
se curati Gunꝰ redibite sanitatis indi¬
cia bacilli indelicet at scabella in ead̾
eccħia dni sunt reseruata. Donet ex¬
inde hã enis sunt piguera tnslata
Quedamqͦz mulier ceca noĩe ansil¬
dis. ipñis locihĩtatrix. ibi pͥstimim
ñtis huiꝰ prõciuantib. lumen rece¬
ꝑit ocłoꝵ Puer quidam scolanb a¬
pud loci pbrm studus deditus. lasciuie
quondem ludend. suꝑ cumlm enis
subsilire cepit. non dans houorem
deo. neq scõ ipñis ibidem sepulte:

Expanded text:
consummataque viriliter praesentis vitae militia, decessit pridie Nonas Januarii. Humatus est autem venerabiliter a sacerdotibus in praefata villa, in qua morari solebat, in ecclesia sancti Petri, ad australem plagam altaris. Qui multis hic post sanctam depositionem suam refulgens miraculis, quanti sit apud Deum meriti, patenter innotuit; quae tamen mira ob incuriam, vel scriptorum raritatem, non fuere descripta. Tres siquidem claudi ab incolis ejusdem loci memorantur inibi fuisse curati. Cujus redhibitae sanitatis indicia bacilli videlicet ac scabella, in eadem ecclesia diu sunt reservata, donec exinde beata ejus sunt pignora translata. Quaedam quoque mulier caeca, noi pristinum meritis hujus patrocinantibus lumen recepit oculorum. Puer quidem, scholaribus apud loci presbyterum studiis deditus, lascive quondam Iudendo supra tumulum ejus subsilire coepit, non dans honorem Deo, neque sancto ipsius ibidem sepulto.
Abbreviated transcription (Latin):
tentõnem ꝓ reb p̃missi sc̃i inuar¬
di epĩ cum goudeb̾to regis oꝑti¬
mate. ip̃ius dõm inuardi fr̃e ger¬
mano: dicente gondeb̾to ꝙ uille g̾¬
mam sui unuonis epĩ. tam de pater
relinq̃rat ip̃i iure legittimo de be̾n¬
tur: At contra dõms reolus. uel a¬
gentes sui dicebant. ꝙ dominus in¬
uardus omẽm remsuam pro añne
sue remedio: ad loca scõꝵ per sua ĩ¬
strum̃ta contulisset. Scilic ad eitle¬
siam sc̃e marie ⁊ sc̃i remign. atq ad
monasti̾um alt̾uillare: netnon et
inriciacum. ubi dõnus basolus in

Expanded text:
tentionem, pro rebus praemissi sancti Nivardi episcopi, cum Gundeberto regis optimate, ipsius domni Nivardi fratre germano, dicente Gundeberto quod villae germani sui Nivonis episcopi, tam de paternreliquerat, ipsi jure legitimo deberentur. At contra domnus Reolus vel agentes sui dicebant, quod domnus Nivardus omnem rem suam, pro animae suae remedio, ad loca sanctorum per sua instrumenta contulisset, scilicet ad ecclesiam sanctae Mariae, et sancti Remigii, atque ad monasterium Altumvillare, necnon et Viriziacum, u
Abbreviated transcription (Latin):
sura cłico quod setum ꝓcesserat
ad belluni. dedit episcopiũ hoc
Hic karolus ex ancille stupro natũ.
ut magnalib regũ de eo legitur
.ceti̾s qui aude se fu̾ant siudacior
regib. nõ solũ istũ sed etiamalios
epãtus regui sñcoꝵ laicis hõibus
⁊ coĩtib dedit. ita ut epĩs inchil
podestatis in reb eccłaꝵ ꝑmnte̾t.¬

Expanded text:
uod  i, qui secum processerat ad bellum, dedit hoc episcopium. Hic Karolus ex ancillae stupro natus, ut in annalibus regum de eo legitur, caeteris qui ante se fuerant audacior regibus, non solum istum, sed etiam alios episcopatus regni Francorum laicis hominibus et comitibus dedit; ita ut episcopis nihil potestatis in rebus eccle
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cet̾io adiucẽtib. Rodoniarꝰ res
Cuas sitas in uico in pago caftͥ¬
censi. Item austrebtꝰ suas in
eadem iulla. Quaꝵ adhuc ex¬
emplaria tradicõm apud nos
condida reseruantur: Deex
eca deui pulsione ip̃ius. ca
regem chibꝑicũ ⁊ karolũ p̃faci
pippini filium iuaioremq domꝰ
rage nifudũ: Rarolus iste ꝓpe
urbem tnͣsiens remoꝵ. clamaᷤ¬
se fertur ad bm̃ rigob̾tum su¬
pra portam ciuitatis situm. ut
ei niberet eandã portam aꝑiri.
quatinꝰ ad eclam sc̃e. dei gem¬
encis oratũ poss abire: Sin crebs

Expanded text:
et caeteris adjacentiis. Rodemarus res suas sitas in vico Castricensi. Item Austrebertus suas in eadem villa. Quarum adhuc exemplaria traditionum apud nos condita reservantur. CAPUT XII. De expulsione ipsius aregem Chilpericum et Karolum praefati Pippini filium, majoremque domus Ragemfridum, Karolus iste prope urbem transiens Remorum, clamasse fertur ad beatum Rigobertum supra portam civitatis situm, ut ei juberet eamdem portam aperiri, quatenus ad ecclesiam sanctae Dei Genricis oratum posset abire. Cui cr
Abbreviated transcription (Latin):
gestiena : ea mimẽ sa̾lut mou̾e:
at aispidrr hec magia  uõtificat
Q in toncitua ꝑg̾eno thesaurum
ꝑaindus appͥhensiemm. imento si¬
ne grauitondnderi⁊ imposiut. cum
eiset infior repulso uirib corꝑie:
Confessus est autem idem nuni¬
ster. nocturno se pollutũ fuisse
sompnio: Benientes ad rapidis¬
simum flumũ taram cira illũ
non audent ingredi ꝓpter ualidu¬
simũ eiꝰ impecum aĩal sacro titũ
mun̾e. sponte descenditiu flu¬
mine: Quẽ sequtꝰ alter a sellus
ferens presbem. licz undis pene
ide̾cur ĩmersus tnͣsiit tamen
flinuũ: cum lat̾a fluctib non
timisse ꝓbaretur alin pigneris
banilus: Item dũ suꝑant alpiũ

Expanded text:
luit movere. At stupidus haec magistro notificat; qui concitus pergens, thesaurum pavidus apprehensum jumento sine gravitate ponderis imposuit, cum esset inferior repulso viribus corporis. Confessus est autem idem minister nocturno se pollutum fuisse somnio. Venientes ad rapidissimum fluvium Taram, cum illum non auderent ingredi, propter validissimum ipsius impetum, animal, sacro tutum munere, sponte descendit in flumine. Quem secutus alter asellus ferens presbyterum, licet undis pene videretur immersus, transiit tamen fluvium, cum latera fluctibus non tinxisse probaretur almi pignoris bajulus. Item dum superant Alpium
Abbreviated transcription (Latin):
munitate om̃i temꝑe possent man̾e
Sicqͦꝵ ut nullus udex publitꝰ ĩ ipãs
terras aude̾t ingredi. ut mãsioneᷤ
intrando face̾t aut quelib̃ iudicia
uel xema ibidem exige̾ ullatenus
p̃simiet Sed quocũq a p̃de cessori¬
b sins regib eccłie remensi uel
basilice sciremign fuu̾t concessum.

Expanded text:
munitate omni tempore possent manere. Sic quoque ut nullus judex publicus in ipsas terras auderet ingredi, ut mansiones intrando faceret, aut quaelibet judicia, vel xenia ibidem exigere ullatenus praesumeret; sed quodcunque a praedecessoribus suis regibus ecclesiae Remensi vel basilicae sancti Remi
Abbreviated transcription (Latin):
temigii cetoꝵ q orandi grã solitꝰ
petri eccłam descendere morem
fecat orõis amore: Quod oraco
dem. donec ludouicꝰ imꝑacor idẽ
scĩ petri monastium. ad paidi filie
sue dedit. Emꝰ mulieris nt noĩe
bego p̃fatum dirui iussit oracori¬
um: Quia scilic gͣdam die. capu̾
nec ad int̾eu dum seipm hũibi¬
aui̾t. Precendeus ꝙ fenestiam
obmiberet eccłie pre sui celsicu¬
dine: Quod camen or acorun
ut cepit euerti. mox ille corripitur
a demone: ut erat in pago laudie¬
nensi. ꝓcul ab urbe remensi. Por¬
ro ꝑ huiꝰ porte mam. pulius ⁊ uẽ.¬
ta mirtim ferebantur. unde et
denebre urbi indebantur illate:
nec ꝑ enndem uam facile ualebã
quisꝙ nnicede̾. Hoc aũt oratorium
mnͦ reꝑatumi ⁊ in p̃memoraco bĩ¬
inichaelis uenatur honore resti
lus ut pͥncipatũ bello adeptũ
est. hunc mrũ dĩ rigobertum
prõnui suũ. qͥ ut tradicur eum
De lauacro sc̃o susceꝑat. epãcu de¬

Expanded text:
olitusPetri ecclesiam descendere morem fecerat orationis amore. Quod oratordem, donec Ludovicus imperator idem sancti Petri monasterium Alpaidi filiae suae dedit. Cujus mulieris vir, nomine Bego, praefatum dirui jussit oratorium; quia scilicet quadam die caput inec ad introeundum seipsum humiliaverit: praetendens quod fenestram obnuberet ecclesiae prae sui celsitudine. Quod tamen oratorium ut coepit everti, mox ille corripitur a daemone, ut erat in pago Laudunensi, procul ab urbe Remensi. Porro per hujus portae viam pulvis et venti mistim ferebantur, unde et tenebrae urbi videbantur illatae: nec per eamdem viam facile valebat quisquam incedere. Hoc autem oratorium modo reparatum, et in praememorato beati Michaelis veneratur honore restitutum. lus ut principatum bello adeptus est, hunc virum Domini Rigobertum patronum suum, qui, ut traditur, cum de lavacro sancto susceperat, episc
Abbreviated transcription (Latin):
no reolo. bentus Rigob̾tus suc¬
cessit in ep̃atu enis. ut tradicur
⁊ iam carne ꝓpinqͥ in regione ri
patre siqͥdem ex eodem pago no¬
mine cõstantino. matre uo expor¬
ciensi oruida territorio. Uir ꝓn̾
morib instructus ⁊ u̾tutũ insig¬
nib adornacus: Qii nõnulla in
ep̃ĩo collapsa reꝑiens reꝑauit.
s ⁊ cauoĩcam cłicis religionem res¬
titint. ac sufficiencia inctualia cõ¬
stituit ⁊ p̃dia quedam illis cõtulit.
netuõ erariũ ꝯmine usib eorum
nstituit: Ad qd̾ has iullas delega
eccliam qͤ sci hylari cũ sub urbio
ad eum ꝑtinenti scilicet ut in ãnua
tnsitus sin die. sufficieus eis inde
refectio pararecur. que suꝑessent
ppĩs coĩter dindenda cederent:
l amiles quoq ⁊ eoꝵ colonias ad ne¬
fieri destinait: Haꝵ uõ sũma reꝵ¬
ni .xl. uel ampliꝰ mansos colligitu¬
.nõ nullas etiam episcopũ uillas
copm̃ auxit. quasdaui dato p̃cio
cõparaiit. uc uillam noĩe tarob¬
ram in pagotar donmise. a gom¬

Expanded text:
no Reolo beatus Rigobertus successit in episcopatu, ejus, ut traditur, etiam carne propinquus in regione Ribpatre siquidem ex eodem pago, nomine Constantino, matre vero ex Porcensi oriunda territorio; vir piis moribus instructus, et virtutum insignibus adornatus. Qui nonnulla in episcopio collapsa reperiens, reparavit. Sed canonicam clericis religionem restituit ac sufficientia victualia constituit, et praedia quaedam illis contulit, necnon aerarium commune usibus eorum instituit. Ad quod has villas delegavecclesiam quoque S. Hilarii, cum suburbio ad eam pertinente, scilicet ut in annua transitus sui die sufficiens eis inde refectio pararetur; quae superessent, ipsis communiter dividenda cederent. Famulos quoque, et eorum colonias ad nefieri destinavit. Harum vero summa rerum in 40 vel amplius mansos colligitur. Nonnullas etiam episcopii villas,copium auxit quasdam dato pretio comparavit, ut villam, nomine Cartobram, in pago Tardonensi, a Gom
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse: Quasdã qͦ res tnͣsligerim
nõ modico auri dato põd̾e reꝑit̃
emisse. Quedam qͦ cũ aliqͥb ꝑso¬
nis ĩuenitur cõmutasse ꝑ ꝑciũ
scilic opportuitate. A dagobto
eidem regi qualit̾ ip̃a eccłia sub
Domm reungn ⁊ elo douei regis qcͤa
pp̃e baptisaiit. ab oĩ functõnũ
publicuꝵ nigo lib̾rina semꝑ ex¬
titerit: Qui p̃facus rex hoc bñfici¬
um cosu muare uel ĩnouare dispo¬
uens cũ consilio ꝓcerum suoꝵ sta¬
tuit ad p̃deressoꝵ sormã regũ pre¬
cipiens ut ouus ipnis sc̃e dei eccłie
res tam ui campaina ⁊ infra urbẽ

Expanded text:
dedisse. Quasdam quoque res trans Ligerim non modico auri dato pondere reperitur emisse. Quaedam quoque cum aliquibus personis invenitur commutasse, pro partium scilicet opportunitate. A Dagoberteidem regi, qualiter ipsa ecclesia sub domni Remigii et Clodovei regis, quem ipse baptizavit, ab omni functionum publicarum jugo liberrima semper exstiterit. Qui praefatus rex hoc beneficium confirmare vel innovare disponens, cum consilio procerum suorum statuit, ad praedecessorum formam regum, praecipiens ut omnes ipsius sanctae Dei ecclesiae res, tam in Campania, et infra urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Dicis se nd religionem sociare nõ au¬
deant. Siqͥs fugitinũ ab eccłia abs
eccłie bñficio lib̾atur a morte. non
pͥus egrediendi accipiat libertatem
ꝙͣ peitẽtiam se pro scełe actuꝵ
esse ꝑmttat. ⁊ qd̾ ip̃i canoĩce im¬
ponecur impleturũ: De incestis
ꝯñctionib si quis infra p̃scrptũ
cauõib gradũ ĩcestuoso ordine. cũ
hus ꝑsonis quib a dĩnis reglis
ꝓhibetur se cõuinxerit. insi peĩ¬
tenciam sequest. atõne destentu
ꝯmunione pͥuẽtur ⁊ neq npa¬
lacio miliciam. neꝙ agẽdaꝵ cau¬

Expanded text:
dicis, se ad religionem sociare non audicis, se ad religionem sociare non audeant. 8. Si quis fugitivum ab ecclesia absque Ecclesiae beneficio liberatur a morte, non prius egrediendi accipiat libertatem, quam poenitentiam se pro scelere acturum esse promittat, et quod ipsi canonice imponetur impleturum. 10. De incestis conjunctionibus, si quis infra praescriptum canonibus gradum incestuoso ordine cum his personis, quibus a divinis regulis prohibetur, se conjunxerit, nisi poenitentiam sequestratione testentur, communione priventur, et neque in palatio militiam
Abbreviated transcription (Latin):
n nus ꝓprũ ufmpentur ⁊ eccłie de¬
fraudentur: De cł̾icis. siqͥs rebellio¬
nis ausu sacͣmentisse aut scͥpture
ep̃o suo callida allegatõne cõfet̾u̾it.
ut si admoiiti em̃dare ꝯtẽpsint
gradu ꝓpͥo oĩo pͥuentur. Ut capicła
canonum ꝑ ifius acta in gu̾ali sy¬
nodo. hafilica sci pecri lotharn regis
studio cõgregata omifirintate cus¬
todiantur. Ut si qͥ h̾etici adhuc esse
ĩuenti ad fidem catholicã reuocent᷑.
catus eristurat seĩuste dãpnatũ
ĩ ꝓrima synodo hẽat licentiam recla¬
mandi ⁊ si ñuste dãpuatꝰ fuerit
absoluatur: S̾mautem iuste. nupo¬
cis acboĩb inclinare p̃sumpserit:
aut ꝓ quiblibet causis absqr cõsci¬
encia ⁊ ꝑmissu epĩ distingere: aut
tõtumelus uel ĩnirus afficere p̃sipp¬
sent. cõnumone pͥuetur: Episco¬
pus tamẽ de reputatis ꝯdcõnibus
cłicoꝵ negligẽtias enĩdare uõ tar¬
det. Hii u̾o quos publicus census
spectat. sine ꝑmissu pͥncipis uel iu¬

Expanded text:
n jus proprium usurpentur, et ecclesiae defraudentur. 2. De clericis, si qui rebellionis ausu sacramentis se, aut scripturae episcopo suo callida allegatione confecerint, ut si admoniti emendare contempserint, gradu proprio omnino priventur. 3. Ut capitula canonum Parisiis acta in generali synodo, in basilica sancti Petri, Lotharii regis studio congregata, omni firmitate custodiantur. 4. Ut si qui haeretici adhuc esse iter fuerint inventi, ad fidem catholicam revocentur. catus existimat se injuste damnatum, in proxima synodo habeat licentiam reclamandi: et si injuste damnatus fuerit, absolvatur; sin autem juste, impocis actionibus inclinare praesumpserit, aut pro quibuslibet causis, absque conscientia et permissu episcopi distringere, aut contumeliis, vel injuriis afficere praesumpserit, communione privetur. Episcopus tamen de reputatis conditionibus clericorum negligentias emendare non tardet. 7. Hi vero, quos publicus census spectat, sine permissu principis, vel ju