comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi quaero abste heretice. curte extra culpam putes quod hasuo¬
ces audio quia nontu negas sed ille negat: si hab& culpam quine
facis docendo xp̃ianos. Quod faciebat minando paganos & quid
agis: num quid tollis quodhab& quia negauit quod hab & non fa¬
citꝰ ut non habeat sed ut ad poenam habeat.: Quod enim hab&.
hab&: baptismus ille tamquam caracter infixus est . ornabat mi

Expanded text:
Ubi quaero abs te, haeretice, cur te extra culpam putas? Quid hac voUbi quaero abs te, haeretice, cur te extra culpam putas? Quid hac voce audio? quia non tu negas, sed ille negat? Si habet culpam qui nefacis docendo christianus, quod faciebat minando paganus? Et quid agis? Numquid tollis quod habet, quia negavit quod habet? Non facis ut non habeat, sed ut ad poenam habeat. Quod enim habet, habet. Baptismus ille tanquam character infixus est: ornabat mi
Abbreviated transcription (Latin):
bantur enim ut negarent . xpm. & confitentes : xp̃m. coronabantur :
negare. xp̃m . quasi non sibi uid&ur recedere axp̃o modo enim
quiddicitur ab hereticis homini xpĩano. catholico. ueni. esto
xp̃ianus. Ad hoc dicitur esto ut dicat non sum: aliud erat. lon
ditur: applicat se lubricus draco occultis lapsibus serpens lenit¬
actu subrepens a stutos tu illo inmurmurans. sed non dicit nega
xp̃m. Nam eũ coronatis martrribus quis audir&. sed dicit esto
xp̃ianus & ille mirabili uoce percussus siñdum ueneno pen&ratus
est. Respond& plane .xp̃ianus sum. Siaũ mouetur &den
si non sum ueni : Sed cum interrogari coeperis ab episcopo. quisis.
noli dicere xpĩanus. aut fidelis sum. sed dic nonte eẽ ut possis esse:
Vt enim audierit confessionem xp̃iani fidelis rebaptizare non au
d&. Cum audierit cum nonsit dat illi tam quam quod non habe¬
bat. ut quasi ipse sit extraculpam. quia secundum uocem eius facit :

Expanded text:
bantur enim ut negarent Christum, et confitentes Christum coronabantur. Nnegare Christum, quasi non sibi videtur recedere a Christo. Modo enim quid dicitur ab haereticis hominibus christiano catholico? Veni, esto christianus. Ad hoc dicitur, Esto, ut dicat, Non sum? Aliud longe est,itur, a longe cavetur. Applicat se lubricus draco, occultis lapsibus serpens, leni tractu subrepens, astuto sibilo immurmurans, et non dicit, Nega Christum. Nam eum coronatis martyribus quis audiret? Sed dicit, Esto christianus. Et ille mirabili voce percussus, si nondum veneno penetratus est, respondet, Plane christianus sum. Si autem movetur, et dentsi non sum. Veni. Sed cum interrogari coeperis ab episcopo quis sis, noli dicere, Christianus sum, aut Fidelis sum, sed dic non te esse, ut possis esse. Cum enim audierit confessionem christiani fidelis, rebaptizare non audet: cum autem audierit quod non sit, dat illi tanquam quod non habebat; ut quasi ipse sit extra culpam, quia secundum vocem ejus facit.
Abbreviated transcription (Latin):
dracone. nos cautos faciens apostolus ait.: Optaui uos uni uiro
nitatem corrumpendam. non carnis. sed nr̃i cordis di inqui¬
rit: sicut᷑ adulter homo la&atur in nequitia sua. cum carnẽ
corrumpit : sic diabolus la&atur quando mentem corrumpit.
Sicut aut̃ patribus nr̃is aduersus leonem opus erat patientia:
sic nobis aduersus draconem uigilantia. Persecutio tamen
ergo ingerebat᷑ uiolentias : nunc insidias Videbatur tunc fre¬
mens lubricus: nunc oberrans difficile uidetur.: Quomodo
aut̃ tunc cogebat xpĩanos negarȩ xp̃m : apertum est: adtrahe

Expanded text:
dracone nos cautos faciens Apostolus ait: Aptavi vos uni viro vdracone nos cautos faciens Apostolus ait: Aptavi vos uni viro vnitatem corrumpendam, non carnis, sed cordis inquirit. Sicut autem adulter homo laetatur in nequitia sua, cum carnem corrumpit; sic et diabolus laetatur quando mentem corrumpit. Sicut autem patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Persecutio tamen ergo ingerebat violentias, nunc insidias: videbatur tunc fremens, lubricus nunc et oberrans difficile videtur. Quomodo autem tunc cogebat Christianos negare Christum, apertum est. Attrahe
Abbreviated transcription (Latin):
Si negauerimus . & ille nos negabit: si non credimus. ille fidelis
perman&. negare se ipsum non potest: prec&eris tamen fratres hoc
memento te breue & hoc tenete. quod modo ex euangelio omnes
audiuimus: Qui perseuerauerit usq infinem hic saluus erit. Iam
patres nr̃i traditi sunt in concilio. dixerunt causas apud inimi¬
cos quos diligebant: prestiterunt eis &quantam potuerunt
correptionem : & quantam maluerunt dilectionem. sparsus ẽ
sanguis iustus. & illo sanguine iusto tamquam seminatione
pertotum mundum facta seges surrexit aeclesiae: consequens
aũ tempus est scandalorum & temptationum. & simulationis
per eos quidicunt. ecce hic ẽ xp̃s. ecce illic hostis ille nr̃ tunc
leo fuit cum a perte seuiebat. modo draco est. cum occulte in¬
sidiatur: ille aũ cui dictum ẽ conculcabis leonem &draconem.
nrorum A perte seuientem & ad passionem martrres adtra¬
hentem. Ita modo draconem conculc & nenobis insidi & ur: deque

Expanded text:
mus, et ipse nos negabit: si non credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest . Prae caeteris tamen, fratres, hoc mementote breve, et hoc tenete quod modo ex Evangelio omnes audivimus. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Jam patres nostri traditi sunt in concilia, dixerunt causas apud inimicos quos diligebant; praestiterunt eis et quantam potuerunt correptionem, et quantam valuerunt dilectionem: et sparsus est sanguis justus, et illo sanguine, tanquam seminatione per totum mundum facta, seges surrexit Ecclesiae. Consequens autem tempus est scandalorum et simulationis et tentationum, per eos qui dicunt: Ecce hic est Christus, ecce illic . Hostis ille noster, tunc leo fuit, cum aperte saeviebat: modo draco est, cum occulte insidiatur. Ille autem cui dictum est, Conculcabis leonem et draconem ibus patrum nostrorum aperte saevientem, et ad passiones martyres attrahentem, ita modo draconem conculcet, ne nobis insidietur. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
Nondicunt bono animo attendi. benig¬
ne attendi. decaritate diuaspexi. Propo¬
nunt enimsibi casum dauid. Etadhoc illum uident magnum cecidisse . utparu no¬
unt uidere unde possint cadere. : Reprimunt enim oculos a petulantia. Nonse fa¬
cile adiungunt. non miscent mulieribus alienis. Non leuant oculos facilealien a moe¬
nia ad aliena solaria. ⁊ De longe enimuiditillaminqua captus est. Mulier longe
libi doppe: : Alibi erat quoduideret in illo unde cader&. Attendatergo haec infir¬
mitas carnis recordanda uerba a postoli. Nonergo reg n& peccatum in uestro mortidi
corpore : Nondixit non sit Sed ñ regnet : In est percatum cum delectaris . regnat

Expanded text:
non dicunt, Bono animo attendi, benignon dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua captus est. Mulier longe, libido prope. Alibi erat quod videret, in illo unde caderet. Attendenda est ergo haec infirmitas carnis, recordanda sunt verba Apostoli, Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit; sed, non regnet. Inest peccatum, cum delectaris; regnat,
Abbreviated transcription (Latin):
dientes & quer̃ sibi patrõnia peccandi. attendunt unde defendant quod
committere parauerunt : Nonunde caueant qđ commiserunt . : Et dicunt sibi:
Si dauidcurñetego . Indauid anima iniquor.⁊ Quaecum ꝓpterca fecerit quia dauid
fecit. Ideo pcius quamđd facit. ⁊ Dicam hocipsum si potero planius: Duid nullum sibi
ita ad exemplum proposuerat VXIU. ⁊ Cecideratlapsucupiditatis. Non patrocinio scĩ¬
tatis. : Tutibi tam quam scm̃ ꝓponis ut pecces . ⁊ Nonimitaris cius sc̃ĩtatem. sedimit aris
ruinam.: Hocama sindauid qđ inseodit dauid. Preparas te ad peccandum . dis¬
ponis peccare. Librum dĩ ut pecces inspicis. Scripturas dĩ adhoc audis ut fa¬
cias quod displicet dõ. ⁊ hoc ñfecit dauid. Correptus est ꝑꝓphetam. Non lapsus est
in propheta. ⁊ Aliiuero audientes salubriter. in casu fortis me tiuntur in firmitatem suã
cseipsosfaciunt deꝑuersa simplicitate securos.

Expanded text:
dientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod dientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per Prophetam, non lapsus est in propheta. Alii vero audientes salubriter, in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; c seipsos faciunt de perversa simplicitate securos,
Abbreviated transcription (Latin):
legitur : Vtraq scriptura canonica est : utriq sincullu dubitatione axp̃ianis
fides habenda est. Commissum atq conscriptum est. ⁊ huiusctiam maritum in
bello occidendum curauit : Homicido aux̃ adulterium: Et posthoc factum . mis¬
sus est adcum nathan propheta. Missus ad ño qui eumargueret detanto cõmisso:
Quid caueant homines dixeͥmꝰ. quiduero silapsi fuerint imitentur. audiamus :
multienim cadere uolunt cumđđ. Etnolunt surgere cumd auid ⁊ Nonergo caden¬
di exemplum propositũ ẽ. Sed sicecideris. resurgendi : Attende necadas non sit
delectatiominorum lapsusiaiorum. Sed casus maiorum. tremormi norum :
Ad hoc ꝓpositum est ad hoc scriptum. ad hoc in eccła sepelectum atque cantatum
audiant qui nonceciderunt. Nec cadant. audiant quicecider̃ ut surgant
Tantiuiri peccatũ nontacetur. predicatur in ȩcclesia: audiunt maleau¬

Expanded text:
legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis fides adhibenda est. Commissum atque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum David. Non ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia. Audiunt male au
Abbreviated transcription (Latin):
nostra. Nec saucios etlanguidos neglegatis. sedut facilius sanetis. Saniꝑmanere
debetis. : Corrigite arguendo. Consolamini alloquendo. Exemplum prebete
beneuiuendo aderit eis quiaffuit etuobis. ⁊ Nonenim uobisiam istu pericula pre¬
tegressis fons miseri cordiȩ dĩ praecisus est. Qu auenistisuenient. quatransistis. tran¬
sibunt : Molestum est quidem &nimium periculosum. Immo ꝑnitiosum. Etꝓcerto
exitabile qđ scientes peccant.⁊ Aliter enim adhasuanitates currit quiuocem xp̃icon¬
temnit. Aliter illequinouit quod fugit. : Sed nec detalibus desperare debere iste
uidem dicimus & tremore. sed tamen ds̃ noluit taceri quod
ens adtimorem : Huuis mulieris uxoris alienae pulcritũne captus rex & propheta
dauid: Excuus semine secundum carnem dñs uenturus erat : ad ulterauit eam.⁊
Hocinistopsalmoñlegitur. Sed intitulo eĩ appar&. In libro autem regnorum plenius

Expanded text:
vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere debetis. Corrigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis, fons misericordiae Dei praecisus est. Qua venistis, venient; qua transistis, transibunt. Molestum est quidem, et nimium periculosum, imo perniciosum, et pro certo exitiabile, quod scientes peccant. Aliter enim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperari debere, istequidem dicimus et tremore, sed tamen Deus noluit taceri quod ruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adulteravit eam. Hoc in isto psalmo non legitur, sed in titulo ejus apparet; in libro autem Regnorum plenius
Abbreviated transcription (Latin):
ULTITUDINIS HUIUS NIC FREQUENTIA FRUDANDA IST. NIC
infirmitas oranda. ⁊ Silentium petimus & quietem. utuox nostra post hes¬
ternum laborem possit aliquantis uiribus ꝑde̾rire. : Credendum est cari¬
tatem uestram. No n obaliud hodiernodie copiosius conuenisse. Nisi utoretis peis.¬
Neque deiudaeis. Sed dexp̃ianis. : Neque his ad huc caticuminis. sed multis etiam
baptizatis. aquorum lauacronihil distatis. Eteorum tamen cordi  similes estis:
Quam multos enim hodie fr̃s nostros cogitamus & plangimus. lre inuanita¬
tes & insanias mendaces. Neglegere quoduocati sunt : Quisi forte in ipsocir¬
culo aliqua excausa expauescant. C¬
escant. Coxtinuose signant. Etstant illicpor¬
tantes infronte unde abscederent: si hoc in corde portarent.: Dep̃canda est
misericordia dĩ ut donet intellectum adistadamnanda. & affectum ad fugienda
łtmniscri cordiama dignoscenda. : Oportune ergo depenitentia psalmus hodie
cantatus est. : Lo quamur &cum absentibus. Erit ad eos uox nostra memoria

Expanded text:
ultitudinis hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pneque de Judaeis, sed de Christianis; neque de his adhuc catechumenis, sed de multis etiam baptizatis, a quorum lavacro nihil distatis, et eorum tamen cordi dissimiles estis. Quam multos enim hodie fratres nostros cogitamus et plangimus ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent. Deprecanda est misericordia Dei, ut donet intellectum ad ista damnanda, et affectum ad fugienda, et misericordiam ad ignoscenda. Opportune ergo de poenitentia Psalmus hodie cantatus est. Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra memoria
Abbreviated transcription (Latin):
runt & putruerunt liuores mei: lam quiliuores hab& nonẽ sa¬
nus. ad dequia ipseliuor est: Conputeerunt & putruer̃ : Vndepu¬
tuerunt : quia conputruerunt : lam quomodo hoc explic&ur uita
humana quis hoc nouit. habeat aliquis sanum ol fatum animae
sentit quomodo puteant peccata: cui putori. peccatorum contra¬
rius erat odor ille. Dequo dicit apostolus. xp̃i bonus odorsumus
in omni loco his quisalui fiunt: Vnde nisi despe: unde nisi derecor¬
datione sabbati. aliudergo plangimus indac uita. Aliud presumi¬
mus : illauita qued plangitur put&. quad presumitur flagrat: er

Expanded text:
runt et putuerunt livores mei. Jam qui livores habet, non est sanus. Adde quia ipsi livores computruerunt et putuerunt. Unde putuerunt? Quia computruerunt. Jam quomodo hoc explicetur in vita humana quis hoc non novit? Habeat aliquis sanum olfactum animae, sentit quomodo puteant peccata. Cui putori peccatorum contrarius erat odor ille, de quo dicit Apostolus: Christi bonus odor sumus Deo, in omni loco, iis qui salvi fiunt . Sed unde, nisi de spe? Unde, nisi de recordatione sabbati? Aliud enim plangimus in hac vita, aliud praesumimus in illa vita. Quod plangitur, putet: quod praesumitur, fragrat. Er
Abbreviated transcription (Latin):
libri ec clesiastici. initium superbiae hominis apostatare a dõ Ille
qui primo noluit audire preceptũ. sustulit iniquitas ipsius caput
aduersus dm̃: Et quia iniquitates sustulerunt caput eius. Quidilli
fecit dr̃. Sicut fasces grauis grauatae sut super me: leuitatis ẽ erige¬
recaput quasi nihil portet quierigit caput: quia ergo leue ẽ quod
possit erigi. accipit pondus unde possit conprimi: Conuert&ur
enim labor eius caputeius & iniquitas eius inuerticem ipsius des

Expanded text:
libri Ecclesiastici, Initium superbiae hominis, apostatare a Deo . Ille libri Ecclesiastici, Initium superbiae hominis, apostatare a Deo . Ille qui prior noluit audire praeceptum, sustulit iniquitas ipsius caput adversus Deum. Et quia iniquitates sustulerunt caput ejus, quid illi fecit Deus? Sicut fascis gravis gravatae sunt super me. Levitatis est erigere caput, quasi nihil portat qui erigit caput. Quia ergo leve est quod potest erigi, accipit pondus unde possit comprimi. Convertitur enim labor ejus in caput ejus, et iniquitas ejus in verticem ejus des
Abbreviated transcription (Latin):
separ&is capud : neq cum capitis uoces audieritis. separ&is corpus.
quiaiam duo non sed una caro ẽ Non est sanitas in carne mea auultu
irae tuae: sed fortasse in iuste tibi ds̃ iratus est. Oadam. ogenus hu¬
manum. iniuste iratus est ds̃ Qui iam dixifti agnoscens ipsam poenã
accusare : sequere & dic unde iradnĩ : Non ẽ sanitas in carne mea
auultu irae tuae. non est pax ossibus meis : Repetiuit
id quod dixit. Non est sanitas in carne mea. Hoc ẽ
enim non ẽ pax ossibus meis Non aut̃ rep&iuit auultu
ira &ue. Sed causam dixit iraedĩ nonẽ pax inquit ossibus meis a faci
sicut fasces graues grauatȩ sunt superme: Ethic causam premisit.
& effectum subiecit. Quid unde contigerit : dix̃. iniquitates meesus¬
tulerunt caput meum : Nemo enim superbus nisi iniquus: qui sustol
litur qui erigit caput aduersus dm̃: audistis cum lectio leger&ur.

Expanded text:
separetis caput; separetis caput; quia jam non duo, sed una caro. 7. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Sed fortasse injuste tibi Deus iratus est, o Adam, o genus humanum, injuste iratus est Deus! quia dixisti jam agnoscens ipsam poenam accusare. Sequere, et dic unde ira Domini. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae: non est pax ossibus meis. Repetivit id quod dixit, Non est sanitas in carne mea: hoc est enim, non est pax ossibus meis. Non autem repetivit, a vultu irae tuae: sed causam dixit irae Dei, Non est pax, inquit, ossibus meis a facisicut fascis gravis gravatae sunt super me. Et hic causam praemisit, et effectum subjecit; quid unde contigerit dixit: Iniquitates meae sustulerunt caput meum. Nemo enim superbus, nisi iniquus, cui sustollitur caput. Sursum tollitur, qui erigit caput adversus Deum. Audistis cum lectio legeretur
Abbreviated transcription (Latin):
saluat corpus : Saluet caput adhibeat misericordiam corpus defle¬
at miseriam: caput ẽ adpurgandum. Corpus ad confitenda peccata.
una tamenuox : ubi non scriptum ẽ. Quando dicatcorpus. quando caput
sed nos in audiendo distinguimus: Ille aut̃ tam quam unus loquitur
Quare enim non dicat peccatorum meoꝵ. Dixit. esuriui & non¬
dedistis mihiman ducare : Sitiui & non dedistis mihi potum. Hos
tis me : Certe dñs non fuit incarceremꝰ. Quare non hoc dicer& cui
cum dictum est: Quan do te uidimus esurientem. et sitientem. aut
incarcere & non ministrauimus tibi : Respondit sic ex persona cor¬
a facie peccatorum meorum: qui dixit saulo. Saule. saule quid meꝑ
sequeris. Quiutiq incaelo iam neminem ꝑ secutorem patiebatur: sed
quomđ ibi caput loquebatur ꝓcorpore sic & hic caput dic̃ corporis
uoces & capitis uoces audi&is : sed necum corporis uoces audieritis.

Expanded text:
salvat, salvatur corpus. Caput exhibeat misericordiam, corpus deflesalvat, salvatur corpus. Caput exhibeat misericordiam, corpus defleat miseriam. Caput est ad purganda, corpus ad confitenda peccata: una tamen vox, ubi non scriptum est quando dicat corpus, quando caput; sed nos in audiendo distinguimus; ille autem tanquam unus loquitur. Quare enim non dicat, peccatorum meodedistis mihi manducare; sitiui, et dedistis mihi potum, et tis me? Certe Dominus non fuit in carcere. Quare non hoc diceret, cui cum dictum esset, Quando te vidimus esurientem et sitientem, aut in carcere, et non ministravimus tibi? respondit, sic ex persona cora facie peccatorum meorum, qui dixit Saulo, Saule, Saule, quid me persequeris ? Qui utique in coelo jam neminem persecutorem patiebatur. Sed quomodo ibi caput loquebatur pro corpore, sic et hic caput dicit corporis voces, cum et capitis voces auditis. Sed neque cum corporis voces audieritis,
Abbreviated transcription (Latin):
Non est dubium quia uox xp̃i ẽ: undeergo peccata : nisi de corpore
quod ẽ et clesia quia loquitur corpus xp̃i. & caput: Quare tam quai
unus loquitur quia erunt duo inquit incarne una: sacramentum
hoc magnum e ait apostolus: Ego aũt dico in xp̃o & in ecclesia: uncle
&iam cũ ipseloquer&ur. in euangelio respondens eis qui questionem
in tulerant. deuxore dimittenda. ait. Non legistis quod scriptũ ẽ
Quia dr̃ ab initio: masculum & feminam. fecit eos: Etrelinqu& homo
patrem & matrem & adherebit u xori suae. & erunt duo. in
carne una : Igitur iam non duo sed caro una est: Siergo ipse dix̃
iam non duo sed una caro ẽ. Quid mirũ siuna ẽ caro un alingna ea¬
dem uerba. tamquam unius carnis capitis. & corporis: sic audiam ustã¬
quam unũ sed tamen caput tam quã caput. & corpus tam quã corpus:
non diuiduntur personae. sed diftinguitur dignitas. quia caput

Expanded text:
non est dubium quia vox Christi est. Unde ergo peccata, nisi de corpore non est dubium quia vox Christi est. Unde ergo peccata, nisi de corpore quod est Ecclesia? Quia loquitur corpus Christi et caput. Quare tanquam unus loquitur? Quia erunt, inquit, duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Unde etiam cum ipse loqueretur in Evangelio, respondens eis qui quaestionem intulerant de uxore dimittenda, ait: Non legistis quod scriptum est, quod Deus ab initio masculum et feminam fecit eos, et relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una? Igitur jam non duo, sed una est caro . Si ergo ipse dixit, Jam non duo, sed una est caro; quid mirum si una caro, una lingua, eadem verba, tanquam unius carnis, capitis et corporis? Sic audiamus tanquam unum: sed tamen caput tanquam caput, et corpus tanquam corpus. Non dividuntur personae, sed distinguitur dignitas: quia caput
Abbreviated transcription (Latin):
maria uirgine: aliquando expersona corporis sui quod ẽ scã eccle¬
sia. diffusa toto orbe terrarum: & nos incorpore ipsius sumus. sita¬
men fides nr̃a sincera sit in illo. & spes certa. & caritas accensa. sum
bra sumus corporis eius: & multis locis dicit hoc apostolus: Nam sidixe¬
ba illa psalmi illius eẽ : & ualdedurum & contrarium ẽ ut illepsalmꝰ
non pertineat adxpm̃. Ubi habemus tam apertam passionem eius.
tam quam & euangelio recit&ur: Ibi enim habemus. Diuiserunt sibi
uestimenta mea : & super uestem meam miserunt sortem: Quid quod
ipse dñs incrucependens: primum uersum psalmi ipsius ore suo pro¬
tulit & dixit. Ds̃ m̃s ds̃ m̃s ut quid medereliquisti: Quid uoluit in¬
tellegi. Nisi illum psalmum totum ad sepertinere. Quia caput ipnus¬
inseipse pronuntiauit : Ibi aũt seq̃t : & dic̃ uerba delictorum meorũ.

Expanded text:
Maria virgine; aliquando ex persona corporis sui, quod est sancta EccleMaria virgine; aliquando ex persona corporis sui, quod est sancta Ecclesia, diffusa toto orbe terrarum. Et nos in corpore ipsius sumus, si tamen fides nostra sincera sit in illo, et spes certa, et charitas accensa: sumumbra sumus corporis ejus ; et multis locis dicit hoc Apostolus. Nam si dixeba illa Psalmi illius esse. Et valde durum et contrarium est, ut ille psalmus non pertineat ad Christum, ubi habemus tam apertam passionem ejus, tanquam ex Evangelio recitetur. Ibi enim habemus, Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem . Quid quod ipse Dominus in cruce pendens, primum versum psalmi ipsius ore suo protulit, et dixit: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Quid voluit intelligi, nisi illum psalmum totum ad se pertinere, quia caput ipsius ipse pronuntiavit? Ubi autem sequitur et dicit, Verba delictorum meorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& nondum retentro facit me nondum gaudere : & agnoscere necsanita¬
temes sein ipsacarne: quia comparo istam sanitatem illam sanitatem¬
quam habeo inrequie sempiterna. Ubi corruptibile hoc. indu&
incorruptionẽ. & mortale hoc indu& immortalitatẽ. Et uidequia
in illius sanitatis comparatione. istas anitas. morbus est. Non est pax
ossibus meis a faciepeccatorum meorum. Quaeris ol& cuius sit uox.
& aliqui accipiunt xp̃i. propter quaedam quae hic dicuntur depassione
xp̃i. ad quae paulo post ueniemus & nos agnoscimus quia de passio
nexp̃i dicuntur: Sed nonest pax ossibus meis a facie peccatorum m¬
orum: Quomđ dicer& quinullum peccatum habebat᷑: Coartat
ergo nos intellegendi necessitas. ad agnoscendum tam quã plenũ
& toti xp̃m id est caput & corpus : Cum enim xp̃s loquitur : aliquan¬
do expersona solius capitis loquitur. quodẽ ipse saluator. natus &x

Expanded text:
et nondum retentio, facit me nondum gaudere, et agnoscere nec sanitaet nondum retentio, facit me nondum gaudere, et agnoscere nec sanitatem esse in ipsa carne, neque quam habebo in requie sempiterna, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortalitatem ; et video quia in illius sanitatis comparatione, ista sanitas morbus est. 6. Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Quaeri solet cujus sit vox; et aliqui accipiunt Christi, propter quaedam quae hic dicuntur de passione Christi, ad quae paulo post veniemus, et nos agnoscemus quia de passione Christi dicuntur. Sed, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum, quomodo diceret qui nullum peccatum habebat ? Coarctat nos ergo intelligendi necessitas ad cognoscendum tanquam plenum et totum Christum, id est caput et corpus. Cum enim Christus loquitur, aliquando ex persona solius capitis loquitur, quod est ipse Salvator, natus ex
Abbreviated transcription (Latin):
sic dolbre : sic percuti .: Uerbadĩ tamquam sagittae excitant amorem.
non dolorem: anquia & ipseamor non potestesse sinedolore: Quicquid
enim amamus & non habemur . necesse est ut doleamus.: Namille amat
& non dol&. quihab& quod amat. Qui autemamatut dixi. & non dum
hab& quod amat : necesseest ut dolore gemat: Inde illud in personaecle¬
ie. sponsa e xp̃i incanticis canticorum : quoniam uulnerata caritate
egosum : uulneratã sedicit caritate: Amabat enim quiddam. & nondum
tenebat.. Dolebat. quia nondum habebat. Ergosidolebat. uulnerata
eratꝰ. sed hoc uulnus adueramsanitatem rapiebat: Qui hoc uulnere. ñ
fuerit uulneratus. adueram sanitatem non potest peruenire : Num¬
qui dergo uuineratur. sempererit in uulnere: Possumus itaq &iam sic
sagittas infixas accipere. idest uerbatua infixa cordimeo. & exipsis
uerbistuis factum utrecordarer sabbatum. & ipsarecor datios abbati

Expanded text:
sic dolere se percuti? Verba Dei tanquam sagittae excitant amorem, sic dolere se percuti? Verba Dei tanquam sagittae excitant amorem, non dolorem. An quia et ipse amor non potest esse sine dolore? Quidquid enim amamus et non habemus, necesse est ut doleamus. Nam ille et amat et non dolet, qui habet quod amat: qui autem amat, ut dixi, et nondum habet quod amat, necesse est ut in dolore gemat. Inde illud in persona Ecclesiae sponsa Christi in Cantico canticorum: Quoniam vulnerata charitate ego sum . Vulneratam se dixit charitate: amabat enim quiddam, et nondum tenebat; dolebat, quia nondum habebat. Ergo si dolebat, vulnerata erat: sed hoc vulnus ad veram sanitatem rapiebat. Qui hoc vulnere non fuerit vulneratus, ad veram sanitatem non potest pervenire. Numquid ergo vulneratus semper erit in vulnere? Possumus itaque etiam sic infixas sagittas accipere, id est, verba tua infixa sunt cordi meo, et ex ipsis verbis tuis factum est ut recordarer sabbatum; et ipsa recordatio sabbati,
Abbreviated transcription (Latin):
ries sitis interficit. si sub uentum nonerit: Medicamentum enĩ
famis ẽ cibus: & medi camentum sitis. ẽ potus. & medicam̃¬
tum fatigationis. ẽ somnus: Detrahe ista medicamenta.
Vide sinon inter ficiunt illa quae existunt: si sepositis istis non sunt
morbi: est sanitas .: si autem habes aliquid quod te possit interficere
nisimanducaueris. Noli gloriari desanitate. sed gemens expecta redem¬
ptionem corporistui : Gaudete redemptum. sed nondum. re. spẽ secu¬
rus es & enimsi nongemueris inspẽ. non per uenies adrem: Hocer¬
gononest sanitas : ait: Non est sani tas in carne mea auultuiraetuae
unde ergo ei sagittae infixae : ipsampoenam ipsam uindictam. Et for¬
tedolores quos hic necesseest pati: & animi & corporis. Ipsas dicat
sagittas.:: De his enim sagittis. & sc̃r iobfecit commemorationem: It
cum ers & in illis doloribus: dixit sagittas dĩ. infixas sibi: solemus
tamen & uerbadi sagittas accipere : sednumquid abhis possit iste

Expanded text:
ries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis istis non sunt morbi, est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere, nisi manducaveris; noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude te redemptum; sed nondum re, spe securus esto. Etenim si non gemueris in spe, non pervenies ad rem. Hoc ergo non est sanitas, ait: Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Unde ergo sagittae infixae? Ipsam poenam, ipsam vindictam, et forte dolores quos hic necesse est pati, et animi et corporis, ipsas dicit sagittas. De his enim sagittis et sanctus Job fecit commemorationem, et cum esset in illis doloribus, dixit sagittas Domini infixas sibi . Solemus tamen et verba Dei sagittas accipere: sed numquid ab his posset iste
Abbreviated transcription (Latin):
& in his libris nulla sunt. Immo uero anima illa ima transiliens. & in his delec¬
tata dicat. quia uerum dicit. & secura dicit. Narrauerunt mihi in iusti de¬
lectationes sed non sicut lex tua dnẽ: Veniat adhuc iste idithun transiliens

Expanded text:
 in his libris nulla sunt: imo vero anima illa ima transiliens, et in his delectata dicat, quia verum dicit et secura dicit, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua Domine . Veniat adhuc iste Idithun, transiliat
Abbreviated transcription (Latin):
quare quia uia illa lata est. finis eius in profundum inferi perducit
Via uero tua angusta est & pauci in grediuntur ꝑ eam Sed ad quã
latitudinem perueniant. debes cogitare nesub emul aeris eum
qui prosperatur inuia sua. in homine faciente iniquitatem: Desine ab
ira & derelinque indignationem : quid stomacharis. quid periracundiam & in
dignationem istam. aut blasphemas aut perblas phemas in homine faciente in iqui¬
tatem. Desine abira & relinq: indignationẽ: Nescis quo te prouoc& ira ista: ductu¬
rus esdõ quia iniquus est illuc pergit: Ecceille quarefelix est . & ille in felix est᷑. ui

Expanded text:
Quare? Quia via illa lata est, finis ejus in profundum inferni perducit. Quare? Quia via illa lata est, finis ejus in profundum inferni perducit. Via vero tua angusta est, et pauci ingrediuntur per eam : sed ad quam latitudinem perveniant debes cogitare. Ne subaemuleris qui prosperatur in via sua, et in hominem facientem iniquitatem. Desine ab ira, et derelinque indignationdignationem istam aut blasphemas, aut prope blasphemas? In homine faciente iniquitatem, desine ab ira, et derelinque furorem. Nescis quo te provocet ira ista? Dicturus es Deo quia iniquus est, illuc pergit. Ecce ille quare felix est, et ille infelix est? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
& e mercedem fidelis est quite adduxit aduineam: Subditus estodño
& obsecra eum: Eccefacio subditus sum & obsecr& eum: Sed quid tibi uideturꝰ. uici¬
nus iste nequam male agens & florens. furtacius adulteria eius rapinas eius ego
noui in omnibus elatus. superbus. per iniquitatem & altatus. non me dignatur agnos¬
cere: in his quo modo durabo morbus ille est bibe contra: Ne sub emuleris eum qui¬
prospera inuia sua : Prosperatur sed inuia : l aboras. sed inuia dĩ : Illi prosperitas
inuia est . inperuentione infelicitas: tibi labor inuia: inperuentione felicitas
quõ iter impiorum peribit: Nouit dñs̃ uiam iustorum. & iter impioꝵ
peribit : Has uias ambulas quas nouit dñs & si laboras in eis nontefallu.
uia uero impiorum : Felicitas transitoria : finita uia peracta felicitas:

Expanded text:
 finito die pete mercedem: fidelis est qui te adduxit ad vineam . Subditus esto Domino,  finito die pete mercedem: fidelis est qui te adduxit ad vineam . Subditus esto Domino, et obsecra eum. 9. Ecce facio; subditus sum Domino, et obsecro cum. Sed quid tibi videtur? Vicinus ille nequam, male agens et florens est; furta ejus, adulteria ejus, rapinas ejus ego novi; in omnibus elatus, superbus, per iniquitatem exaltatus non me dignatur agnoscere: in his quomodo durabo? Morbus ille est, bibe contra: Ne subaemuleris eum quiprosperatur in via sua. Prosperatur, sed in via sua: laboras, sed in via Dei. Illi prosperitas in via est, in perventione infelicitas: tibi labor in via, in perventione felicitas; quoniam iter impiorum peribit. Novit Dominus iras justorum, et iter impiorum peribit . Has vias ambulas quas novit Dominus; et si laboras in eis, non te fallunt. Via vero impiorum felicitas transitoria: finita via, peracta est felicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: & quale sit iudicium tuum ad huc non appar&. in isto scło quasi nox est: Quando
ergo educ& iudicium tuum uelud meridiem: Cum xp̃s apparuerit uit anrã
uidero fidemmeam᷑ Ergo modo quid angustiae & tribulationes & temptationes : &
beatus qui ꝑdurat: Quia qui ꝑ seuerauerit usq in finem: hic saluus erit: Nec cedat
insultatorib: ne eligat hic florere & e arbore foenum fiat : Quid igitur debeo: Quid
debes audi: Subditus esto dño & obsecra eum: hoc sit uitatua oboedire preceptis eius ⁊
hoc ẽ enim subditum illieẽ. & obsecrare donec d& quod promisit: per seuer& bonum opus.
peruer& oratio Oratio enim semꝑ orare & non deficere in quo appares subditus
faciendo quod iub&. sed mercedem nondum accipis forte quia capere nondum potes:
Iam enim ille potest dare. sed tu non potes capere: Xercere operibus. labora in uinea

Expanded text:
tuum: et quale sit judicium tuum, adhuc non apparet: in isto saeculo quasi nox est. Quando tuum: et quale sit judicium tuum, adhuc non apparet: in isto saeculo quasi nox est. Quando ergo educet judicium tuum velut meridiem? Cum Christus apparuerit vita nvidero fidem meam? Ergo modo quid? Angustiae, tribulationes et tentationes. Et beatus qui perdurat: quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec cedat insultatoribus, ne eligat hic florere ut ex arbore foenum fiat. 8. vers. 7-9. Quid igitur debeo? Quid debeas audi: Subditus esto Domino, et obsecra eam. Hoc sit vita tua, obedire praeceptis ejus. Hoc est enim subditum illi esse, et obsecrare, donec det quod promisit. Perseveret bonum opus, perseveret et oratio. Oportet enim semper orare, et non deficere . In quo appares subditus? Faciendo quod praecepit. Sed mercedem nondum accipis, forte quia capere nondum potes. Jam enim ille potest dare, sed tu non potes accipere. Exercere operibus, labora in vinea:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ coeperis uidere quod credidisti educ&urin lumen iustitia tua. quia iustitia
& iudicium tuum sicut meridiem: Hoc est clarum lumen: parum erat dicere¬
n: lumen enim iam dicimus & cum albescit: lumen dicimus.
titiam tuam sed erit iudicium tuum tamquam meridies: Modo enim iudica. se¬
qui xpm. hoc proposusti. hoc elegisti. hoc est iudicium tuum. nemo tibi ostendit
quod promisit: promissorem adhuc tenes e hibitorem autem expectas in iudicio:
Ergo fide tua elegisti sequi quod non uides: in abscondito ẽ iudicium tuum
adhuc reprehenditur & inrid&ur ab infidelibus: quid credidisti quid tibi xp̃s
promisit : quia in mortalis erif & dabit tibi uitam &ernam: Ubi est hocꝰ quando
dabit: quando fieri potest: indicas tamen tumagis sequi xpm̃ promitentem qđ
non uides : quam impium reprehendentem credidissete quod non uides: & hoc est iudicium

Expanded text:
autem coeperis videre quod credidisti, educetur in lumine justitia tua: quia justitia autem coeperis videre quod credidisti, educetur in lumine justitia tua: quia justitia tiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem: hoc est clarum lumen. Parum erat dicere, ut lumen. Lumen enim jam dicimus et cum albescit, lumen dicimus etitiam tuam, sed erit judicium tuum tanquam meridies. Modo enim judicas sequi Christum, hoc proposuisti, hoc elegisti, hoc est judicium tuum: nemo tibi ostendit quod promisit: promissorem adhuc tenes, exhibitorem autem exspectas: in judicio ergo fidei tuae elegisti sequi quod non vides. In abscondito est judicium tuum, adhuc reprehenditur et irridetur ab infidelibus: Quid credidisti? Quid tibi Christus promisit? Quia immortalis eris, et dabit tibi vitam aeternam? ubi est hoc? quando dabit? quando fieri potest? Judicas tamen tu magis sequi Christum promittentem quod non vides, quam impium reprehendentem credidisse te quod nondum vides. Et hoc est judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tesnec frustra dictu mest in quodampsalmo. Dscordis mei ibi enim sequitus & dicit
& pars mea ds̃ m̃s in scła : Verbi gratia caecus est corpore . rogat ut inlum in&ur: esto rog&
quia & ista ds̃ facit & ista ds̃ prestat: sed rogant haec &iam mali P&itio haec
lesibi reparari oculos utiq aduidendam istam lucem quae talibus oculis ui¬
deri potest : ita p&itio cordis ad aliam lucem pertin&: Beati enim mundi
uiam tuam & spera in eum & ipse faci&: indica illi quid paciaris indita illi quid
uelis : Quid enim pateris: caro concupiscit aduersus spm̃. & sps̃ aduersus carnẽ:
ipsefaci& cum reuelaueris ad eum uiam tuam: uidequid sequitur Gratia dĩ
dnm̃ uiam tuam & spera in eum & ipsefaci&: quid faci&. et educ& sicut lu¬
non dum inspecta. aliquid credis ut facias. nondum uides quod credis: Cum.

Expanded text:
tes. Nec frustra dictum est in quodam psalmo: Deus cordis mei. Ibi enim sequitur et dicit: tes. Nec frustra dictum est in quodam psalmo: Deus cordis mei. Ibi enim sequitur et dicit: Et pars mea Deus meus in saecula . Verbi gratia, caecus est corpore, rogat ut illuminetur. Ista roget, quia et ista Deus facit, et ista Deus praestat: sed rogant haec etiam mali. Petitio haec le sibi reparari oculos, utique ad videndam istam lucem, quae talibus oculis videri potest: ita petitio cordis ad aliam lucem pertinet. Beati enim mundi viam tuam, et spera in eum, et ipse faciet. Indica illi quid patiaris, indica illi quid velis. Quid enim pateris? Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversusipse faciet, cum revelaveris ad eum viam tuam, vide quid sequitur: Gratia Dei dominum uiam tuam et spera i n eum et ipse faciet et deducet uelut lunondum in specie. Aliquid credis ut facias, nondum vides quod credis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
& facbonitatem : Nolimalitiam quam respicis in illis maleflorentib: facbonita¬
tem: in habita terram Ne forte bonitatem ex tra inhabitationem terrae fa¬
cias. terra enim dnĩ ecła eius est. ipsam rigat ipsam colit. ille agricola pater:
Multi enim quasi eercent bona opera sed quia non habitant terram. non per¬
tinent ad agricolam: ergo fac bonitatem. non & tra sed in habita terram: & quic
habebo & pasceris indiuiciis eius Quȩ sunt diuitiae eius terrae diuitiae eius
dñs eius diuitiae eius ds̃ eius: Ipse est ille ciuidicitur. pars mea dnẽ ipse est il¬
le dequo dicitur. Dñs pars hededitatis meae & calicis mei: recenti sermone cõ¬
mendauimus caritati urae. & dm̃ eẽpossessionem nro & nos eẽ possessionem
habitare : Delectare inquit dño & dabit tibi petitiones cordistiu : Signate accipe petitio¬
nescordistui. Discerne p&itiones cordis a p&itro nibus carnis discerne quantum po¬

Expanded text:
 fac bonitatem. Noli malitiam, quam respicis in illis male florentibus: fac bonitatem, et inhabita terram. Ne forte bonitatem extra inhabitationem terrae facias. Terra enim Domini, Ecclesia ejus est: ipsam rigat, ipsam colit ille agricola Pater . Multi enim quasi exercent bona opera, sed quia non inhabitant terram, non pertinent ad agricolam. Ergo fac bonitatem, non extra terram, sed inhabita terram. Et quid habebo? Et pasceris in divitiis ejus. Quae sunt divitiae ejus terrae? Divitiae ejus Dominus ejus, divitiae ejus Deus ejus. Ipse est ille cui dicitur; Pars mea, Domine . Ipse est ille de quo dicitur: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Recenti sermone commendavimus Charitati Vestrae, et Deum esse possessionem nostram, et nos esse possessionem habitare; Delectare, inquit, in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. 5. Signanter accipe petitiones cordis tui. Discerne petitiones cordis tui a petitionibus carnis, discerne quantum po
Abbreviated transcription (Latin):
lem locum habeamus incordeurõ: Nolite pronobis certare aduersus illos:
quicquid de nobis dixerint. cito transite nelaborantes cura defensionis
nr̃ȩ dimittatis causam uram: Hoc enim agunt astute. nolentes & timentes.
ut deipsa causa dicamus ingerunt nobis quonos auocent. Utcum intendam
purgare nos sile amus ab ipsis conuincendis: non prorsus: quid mȩdicis ma¬
lum dico & ego alia innumerabilia. cito aufer demedio fini causam meã.
dere age ecclesiae causam: Attende ubi sis. uideueritas tibi undelib& lo¬
quatur esuriens accipe nenum quam ad teperueniat panis. dum semper
quid reprehendas inuasculo fastidiosus & calumniosus inquiris.¬

Expanded text:
lem locum habeatis in corde nostro. Nolite pro nobis certare adversus illos. lem locum habeatis in corde nostro. Nolite pro nobis certare adversus illos. Quidquid de nobis dixerint, cito transite: ne laborantes causa defensionis nostrae, dimittatis causam vestram. Hoc enim agunt astute: nolentes et timentes ut de ipsa causa dicamus, ingerunt nobis quo nos avocent; ut cum intendimus purgare nos, sileamus ab ipsis convincendis. Nam prorsus qui me dicis malum, dico et ego alia innumerabilia: cito aufer de medio, fini causam meam, de re age, Ecclesiae causam attende, ubi sis vide. Veritas tibi undelibet loquatur, esuriens accipe; ne nunquam ad te perveniat panis, dum semper quid reprehendas in vasculo fastidiosus et calumniosus inquiris.
Abbreviated transcription (Latin):
cessit cathedraxp̃i. sedent& mali : Et tamen dicendobona non obsuntau¬
Vbus. Qua retu propter malos ipsam cathedram
pacem. redi ad concordiam. quaete non offendit: sibonaloquor. & bo¬
nafacio. imitareme  : si autem non facio: qulddico : Habes consilium dñi
Quaedicofac. Qua eautem facio. noli facere. Tamenscathedra catholica
noli discedere : Ecce innomin exp̃iturisumus. & multa dicturi sunt:
quis finis cito contempnite caus am nram̃ : non illis dicatis nisi fr̃ adrẽres¬
ponde. augustinus ep̃s ẽ in ecclesia catholica. sarcinam suam portat rationẽ
redditurus est dõ: in bonis eum noui simalus ẽ ipsenouit : Sibonus est nec sic
spes mea. hoc ante omã didici incatholica. ut spes mea non sit in homine: Me¬
rito ergo uos homines reprehenditis: quia spem uram̃ in hominibus posus¬

Expanded text:
cessit cathedra Christi, sedent et mali: et tamen dicendo bona non obsunt aucessit cathedra Christi, sedent et mali: et tamen dicendo bona non obsunt auditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere. Ecce in nomine Christi ituri sumus, et multa dicturi sunt. Quis finis? Cito contemnite causam nostram. Non illis dicatis nisi, Fratres, ad rem respondete. Augustinus episcopus est in Ecclesia catholica, sarcinam suam portat, rationem redditurus est Deo: in bonis eum novi; si malus est, ipse novit; si bonus est, nec sic spes mea est. Hoc ante omnia didici in Catholica, ut spes mea non sit in homine. Merito ergo vos homines reprehenditis, quia spem vestram in homine posuis
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum tamen fratresmei. quideis dicam: suspicamint Quiꝰduultis de nob.
Si bonisumus in ecclesi axp̃i. frumenta sumus. Simalisumus in ecclestaxp̃i.
paleasumus. Tamen ab area non recedimus.: Tu qui uento temptationis foras
uolasti Quides. triticum non tollituentus exarea: Eneoergo ubies. agno¬
sce quides: Sedtuinquit quis es qui contranos dicas tanta. Quicũq
quoddicitur attende. Nona quodicitur.: sed peccatori inquit dicitdñs:
It quid tu assumis testamentum meum peros tuum. Dicathoc dñr pec
gem dĩ loquitur .: Num quid & auditorb: non prodest. Utrumq genus
quid dicunt. Imitatores meiestote sicut & egoxp̃i. Debonis quiddi¬
citur. sed formaesto fidelium. Hoc nos es selaboramus: quidaũt sum
illenouerit adquem gemimus. Demalis tamendictum est aliud. Su¬
percathedrã moysi sederunt scribae &pharisei.: Quaedicunt. facite.
qua eautem faciunt facerenolite .: Uides quia incathedramoysi cui suc¬

Expanded text:
erumtamen, fratres mei, quid eis dicam? Suspicamini quod vultis de nobis. Si boni sumus, in Ecclesia Christi frumenta sumus: si mali sumus, in Ecclesia Christi palea sumus, tamen ab area non recedimus. Tu qui vento tentationis foras volasti, quid es? Triticum non tollit ventus ex area. Ex eo ergo ubi es, agnosce quid es. 20. Sed tu, inquit, quis es qui contra nos dicis tanta? Quicumque sim, quod dicitur attende, non a quo dicitur. Sed peccatori, inquit, dicit Dominus: Utquid tu assumis testamentum meum per os tuum ? Dicat Dominus hocgem Dei loquitur. Numquid et auditoribus non prodest? Utrumque genusquid dicunt? Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . De bonis quid dicitur? Sed forma esto fidelium . Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite . Vides quia in cathedra Moysi, cui suc
Abbreviated transcription (Latin):
tum in uocatum estꝰ illius diuitis postea quando in ebri ab ants chomines. imme mo¬
riaipsius nec descendebatun agutta super linguam ipsius ardentem. Ventri
suo seruiunt homines non spiritibus suorum : Ad sp̃s mortuorum non peruenit
nisi quod secumuiui feceruut : Si autem non secum uiui fecerunt. admortuos
qui non intellexerunt quid facerent dediuitiis cumui uerent. ut putarenitse
beatos futuros si haberent memoriam marmoratam. quasi aeternam domum:
Etsisui quibus relii quissent. substantiamsuam. in uocarent nomina eorum in
terris ipsorum : Debuerunt autem contraprȩparare sibi a&ernã domum
In bonis operibus preparares ibiuitam in mortalem. mittere ante sesumptus id:¬
quiopera sua attendere comitem egentem dareei cum quo ambulabat. Non
contempnere xp̃m. anteianuam ulcerosum quidixit. Cum uni ex minimis
eis fecistis. mihi fecistis. : Qui a ergonon intellexit¬

Expanded text:
tum invocatum est nomen illius divitis postea, quando inebriabant se homines in memotum invocatum est nomen illius divitis postea, quando inebriabant se homines in memoria ipsius, nec descendebat una gutta super linguam ipsius ardentem ? Ventri suo serviunt homines, non spiritibus suorum. Ad spiritus mortuorum non pervenit, nisi quod secum vivi fecerunt: si autem vivi secum non fecerunt, ad mortuos qui non intellexerunt quid facerent de divitiis cum viverent, et putarunt se beatos futuros, si haberent memoriam marmoratam, quasi aeternam domum, et si sui, quibus reliquissent substantiam suam, invocarent nomina eorum in terris ipsorum. Debuerunt autem contra praeparare sibi domum aeternam in bonis operibus, praeparare sibi vitam immortalem, mittere ante se sumptus, sequi opera sua, attendere comitem egentem, dare ei cum quo ambulabant, non contemnere Christum ante januam ulcerosum, qui dixit: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Quia ergo non intellexit