comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ge gemitum suum: sed cum adhuc etiam ad¬
uersa in hac uita accidunt: manus plage eoꝵ
etiã suꝑgemitum grauatur. E rat eium
plage gemitus: etiam cum presentis uitȩ
aduersa deessent. Sed amaritudo primȩ
percussionis: etiam ex temptatione crescit
aduersitatis. Dicat ergo. & manus plage
meȩ aggrauata est super gemitum meum:
quia iustum quȩq aduersitas non lȩtum
perculit : sed in eo dolorem uulneris multi¬
plicauit. F it tamen miro omnipotentis
dci moderamine. ut cum in hoc mundo
mens iusti aduersitatib plus laborat: sui¬
auctoris contemplandam faciem amplius
siciat. Unde hic aperte subiungitur. Qͥs¬
michi tribuat ut cognoscam & iuueniam
illum ⁊ oer ueniam usq ad solium qus:
E lectus quisq nisi dñm cognouisset: utiq
non amaret. Sed aliud est cognoscere ꝑ
fidem ⁊ atq ahiud ꝑ syeciem: aliud inueni¬
re per credulitatem. ahud ꝑ cõtt̃plationẽ.
Ex qua re agitur. ut electi omnes eũ quen¬

Expanded text:
gae gemitum suum. Sed cum adhuc etiam adgae gemitum suum. Sed cum adhuc etiam adversa in hac vita accidunt, manus plagae eorum etiam super gemitum gravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae percussionis etiam ex tentatione crescit adversitatis. Dicit ergo: Et manus plagae meae aggravaque in hac vita adversitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentis Dei moderamine ut cum in hoc mundo mens justi adversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitiat. Unde hic apte subjungitur: mihi tribuat ut cognoscam et inveniam illum et veniam usque ad solium ejus? - Electus quisque nisi Dominum cognovisset, utique non amaret. Sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud per speciem, aliud invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur, ut electi omnes eum, que
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet inordinate consolationis in¬
tentio ꝑcussionem quam miniiere debuit
multiplicauit. In quib nimirum uerbis
ꝑtypum sc̃e ecclesiȩ. etiã fidelium dolor
exprimitur ⁊ qui eo amplius gemunt.
quo malos blandire conspiciunt: qͥa iuxta
etiam uerba ad considerandam subtilius
mentem fidelium recte referuntur ⁊ qui
esse sine amaritudine nesqiunt etiam si in
hoc mundo ꝓsperari uideantur: quibꝰ cum¬
& aduersitas euenit eum quem uuenit in¬
geminat dolorem. Unde recte dicitur. nunc
mens sine amaritudine & in ꝓsperitate non
fuerit. Dene autem dicitur. & manus pla.¬
ge meę aggrauata est suꝑ gemitum meum
Manus quippe plage est: fortitudo ꝑcussio¬
nis. Primam namq percussionem suam elec-¬
n considerant. quia a conditoris sui uisione
diuisi sunt: quia nequaquam illuminatio¬
nis intimȩ claritate perfruuntur ⁊ sed in pre.¬
sentĩ uitȩ exilio. quasi in cęcitatis loco religa¬
ti gemunt. Semꝑ ergo habent in hac manupla¬

Expanded text:
quia videlicet inordinatae consolationis intentio percussionem, quam minuere debuit, multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, quia juxta etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibut adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde recte dicitur: Nunc mens sine amaritudine et in prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, quia a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate perfruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco relegati gemunt. Semper ergo habent in hac manu pla
Abbreviated transcription (Latin):
a micoꝵ consolatione debuerat. S ed quia
consolatio ad blandimenta fallatiȩ erupit:
afflicti dolor inhorruit. Quia enim eliphas
spondere conuerso meliora non timuit:
quasi ex noxio medicamine uulnus creuit.
Unde recte dicitur. nunc quoq in amari-¬
tudine est sermo meus ⁊ &r manus plage

Expanded text:
amicorum consolatione debuerat; sed quia amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae
Abbreviated transcription (Latin):
dono ut innocens fiat: cum ad iudicium
ducitur ex merito remuneratur. Quȩ
cuncta eliphas sicut predictum est. & si recta
ꝓtulit ⁊ cui tamen ꝓferret ignorauit: quia
congruunt ÷ qui cum fideles quosq in pre-¬
senti uita asflictos inueniunt eos ex culpa per-¬
fidiȩ ꝑcussos arbitrantur: eisq si sua dognia¬
ta sequantur. salutem innocentiȩ ꝑ bonoꝵ.
operum munditiam ꝓmittunt. Sed meiis
fidehum tanto eos altius despicit: quãto
illos innocentiam non uident habere quam
pollicentur. Unde per salomonem dicitur.
Pennati quippe sunt bonoꝵ. spiritus ⁊ qui
dum ad altiora ꝑ sꝑem ueritatis euolant:
apposita prauoꝵ. hominum deceptionis reti-¬
acula decliuant. Sequitur. Respondeus
dine est sermo meus: e manus plage meş
aggrauata est super gemitum meum. More
suo beatus iob planiorib uerbis inchoat:
sed dicta sua alta misteriis ꝓsecunone con¬
sumat. Mederi quippe dolor afflicti ex

Expanded text:
dono ut innocens fiat, cum ad judicium dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia ssionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: m Prov. I, 17. Pennati quippe sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant. Sequitur: CAPUT XXVI dine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex
Abbreviated transcription (Latin):
Superna ergo pietas prius agit in nobis
aliquid sine nobis ⁊ ut subsequente quoq nr̃o
libero arbitrio. bonum quod iam appetimus
agat nobiscum: quod tamen ꝑ impensam
grãm in extremo iudicio ita remuneret iu
nobis. ac si solis ꝓcessisset ex nobis. Quia enĩ
uenit: paulus ait. Gratia autem dei sum
id quod sum. Et quia eandem gr̾am nr̃m
liberum arbitrium sequitur: adiungit. Et
gratia eius in me uacua non fuit: sed habun¬
dantus illis om̃ĩb laboraui. Qui dum se de se
nichil conspiceret: ait. Non autem ego. Et
tamen quia se esse aliquid cum gratia inuenit:
adiunxit. sed gratia dei mecum. Non enim
diceret mecum : si cum prcueniente gratia
subsequens liberum arbitriũ ñ haberet. Ut gͦ
se sine gratia uichil esse ostenderet ait: ñ ego.
Ut uero se cum gratia operatum esse ꝑ liberũ
arbitrium demonstraret: adiuixit. sed gr̃a
dei mecum. Aundicia itaq manuum suaꝵꝵ
innocens saluabitur ⁊ quia qui hic p̃uenit᷑

Expanded text:
Superna ergo pietas prius agit in nobis Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut, subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex nobis.  Vet. XIIvenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Qui dum se de se nihil esse conspiceret, ait: Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego. Ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur
Abbreviated transcription (Latin):
delitatem adhesit scriptum est. G eneratio¬
qus cuius excelsi sunt oculi: & palpeb re
qius in alta subrectȩ. Oculos ergo inclinare
est. nullum respiciendo despicrre: sed se mi¬
uorem & inparem cunctis quos aspicit esti¬
mare. Sal uabitur itaq qui oculos in¬
dinat ⁊ quia qui falsum suꝑbiȩ uerticem
deserit: ueritatis altitudinem ascndit.
scilicet sententia si de celestis regni retributione
promitur. ueritate fulcitur ÷ quia cum de
deo scriptum sit. qui reddet unicuiq iuxta
opera eius: illum in examine extremo rusti-¬
cia eterni iudicis saluat ⁊ quem hic eius
pictas ab immundis operib liberat. Siuu
uero adhac saluari quisq hic mundicia ma¬
nuum suarum creditur. ut suis uiribus
iiuocens fiat ⁊ ꝓcuildubio erratur: quia si
superna gratia nocentem non preuenit ⁊
nũquam ꝓfecto inueniet queni remuneret
innocentem. Unde ueridica moysi uoce
dicitur. Nullusq apud te ꝑse innocens est.

Expanded text:
delitatem adhaesit scriptum est: Generatiodelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Oculos ergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. scilicet sententia si de coelestis regni retributione promitur, veritate fulcitur, quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddit unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque hic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur, 512 quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est .
Abbreviated transcription (Latin):
per inira opera uirtutum signa suȩ clarita¬
ni aspergere ⁊ ut quaqua ꝑ intentionem per-¬
gunt ab intuentium cordib peccati noctem¬
cicutiant : o exemplo sui operis ui eis iusti¬
cię lumen fundant. Sed quantalibet
sit iusticia operis. apud internum iudicem
nulla est: si hanc eleuat tumor mentis.
fuerit erit in gloria: o qui inclinauerit
oculos suos ipse saluabitur. Quȩ nimirũ
sententia a ueritatis ore non discrepat dicentis.
Omuis qui se exaltat humiliabitur: &
qui se humiliat exaltabitur. Unde oe ꝑ
salonionem dicitur. Ante quam conterat᷑
gcaltatur cor hominis: c ante quam
gorictur humiliatur. Recte autem dicitur.
qui inclinauerit oculos suos ipse saluabitur.
quia quantum ꝑ menbroꝵ. ministerium
acprehendi potest. prima superbiȩ ostensio
esse ii oculis solet. Hinc enim scriptum est.
Et oculos suꝑboꝵ humiliabis. Hinc de
ipso suꝑbientum capite dicitur. O in ne
sublime uidet. Hinc de illa quȩ ei ꝑ infi-¬

Expanded text:
per mira operum virtutum signa suae claritaper mira operum virtutum signa suae claritatis aspergere, ut quocunque per intentionem pergunt, ab intuentium cordibexcutiant, et exemplo sui operis in eis justitiae lumen fundant. Sed quasit justitia operis apud internum judicem nulla est, si hanc elevat tumor mentis.fuerit, erit in gloria, et qui inclinaverit oculos, ipse salvabitur. - Quae nimirum sententia a veritatis ore non discrepat, dicentis: « Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . » Unde per Salomonem dicitur: « Antequam conteratur, exaltatur cor hominis, et antequam glorietur, humiliatur . » Recte autem diciQui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infi
Abbreviated transcription (Latin):
uouit. sed hec pre infirmitate soluere non
ualet: ei ex peccati pena agitur. ut uolenti
bonum posse subtrahatur. Cum uero i
conspectu intuni iudicis ea quȩ obsistit cul¬
pa detergitur: fit protinus ut uotum
possibilitas sequatur. Sequitur. Decemẽ
firmantium iudicum solet ⁊ ut tanto quẽ¬
piam existiment iustum. quanto hunc
adipisci conspiqunt omne quod appetit:
cum uidelicet nouerimus non nũquã bona
terrena iustis subtrahi quȩ largo miinere
cribuuntur iniustis: quia & desperatis egris
medici quicquid poposcerint dari precipiũt:
& eos quos rediici posse ad salutem. preuident
quȩ appetunt dari contradicunt. S ed si dicta
hec eliphaz de donis spiritualib intulit ⁊ ici
endum quod res decernitur &e uenit: cũ
uirtus quȩ ex desiderio appetitur largiente
deo etiam affectu ꝓsperatur. Unde adhuc
subditur. Et in uiis tuis splendebit lumen.
In uiis quippe iustoꝵ lumen splendere est:

Expanded text:
vovit, sed haec per infirmitatem solvere non vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit protinus ut votum possibilitas sequatur. Sequitur: VERS. 28firmantium solet, ut tantum quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit, cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, quae largo munere tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. Sed si dicta hendum quod res decernitur et venit, cum virtus quae ex desiderio expetitur, largiente Deo etiam affectum prosperatur. Unde et adhuc subditur: Et in viis tuis splendebit lumen. - In viis quippe justorum lumen resplendere est,
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. ut plangenda minime perpetrentur:
magna menti fidutia nascitur ⁊ &e ad conspi¬
cienda suꝑne retributionis gaudia cordis nr̃i
facies leuatur. Sed hec cliphaz recte diceret:
si infirmum moneret. Cum uero iustũ uirũ
ꝓpter flagella despicit ⁊ quid aliud quã uer¬
ba scientiȩ nescienꝰ fundit. Quȩ nimirum
dicta si ad hereticoꝵ. tipum ducimus: ipsi
falsis ꝓmissionib ad dm̃ nos facien leuare
pollicentur. Acsi fideli populo patenter di¬
cant. Quam diu predicationem nr̃am non
sequeris: cor in iufunis premis. Quia uero
eliphaz beatum iob ad dĩ reuerti ãmonuit:
a quo uidelicet isdem uir beatus nũquam
minum sed exaudiri minime merentur:
qui iubentis dñi precepta contempniuirt.
Unde scriptum est. Qui declinat aurem
suam ne audiat legem: oratio eius erit ere¬
crabilis. Quam diu ergo cliphaz beatũ iob
non exaudiri credidit: hunc nimirum in
suo opere errasse iudicauit. Unde &e adhuc

Expanded text:
guntur, ut plangenda minime perpetrentur, guntur, ut plangenda minime perpetrentur, magna menti fiducia nascitur, et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infirmis premis. Quia vero Eliphaz beatum Job ad Deum reverti admonuit, a quo videlicet idem vir beatus nunquam minum, sed exaudiri minime merentur, qui jubentis Domini praecepta contemnunt. Unde scriptum est: Qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quandiu ergo Eliphaz beatum Job non exaudiri credidit, hinc nimirum in suo opere errasse judicavit. Unde et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
it & ascendit ⁊ quia dum misticis intelligen¬
tiis pascitut: ad superna cotidie contemplãda
subleuatur. Hinc etiam psalmista ait ÷ or nox
illuminatio mea in deliciis meis: quia dum ꝑ
intellectum misticum studiose mens reficitur.
iam in ea uite presentis obscuritas fulgore dici
subsequentis illumiuatur ÷ ut etiam in huius
corruptionis caligine in intellectum illius uis
futuri luminis erumpat: & uerboꝵ adiciis
pasta pregustando discat. quid de pabulo ue¬
ritatis esũriat. Sequitur. Et eleuabis ad¬
cor ad sublunia inuestiganda attollere. Nam
sicut ꝑ corporis faciem homini: ita ꝑ interi¬
orem umnaginem deo uoti atq conspicabiles
sumus. Cum uero rtatu culyȩ deprimimur:¬
ad dm̃ leuare cordis nr̃i faciem ueremur. Dum
enim nulla bonoꝵ. operum confidentia fulcit᷑⁊
intueri sũma mens trepidat: quia ipsa se
conscientia acciisat. Cum uero iam penitentie
lamentis culpa diluitur ⁊ & sic ꝑpetrata plan-¬

Expanded text:
it et ascendit, quia dum mysticis intelligenit et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotsublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mysticum studiosa mens reficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subsequentis illuminatur, ut etiam in hujus corruptionis caligine in intellectum illius vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. Sequitur: CAPUT XX. IBIDcor ad sublimia investiganda attollere. Nam sicut per corporis faciem homini, ita per interiorem imaginem Deo noti atque conspicabiles sumus. Cum vero reatu culpae deprimimur,Deum levare cordis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata plan
Abbreviated transcription (Latin):
lata medullitus nos reficiat moralis alle¬
goria: modo ad altiora suspendat cõtempla¬
tio. inter presentis uitȩ tenebras iam de
lumine ȩternitatis interinicans. Et scien¬
dum quod quisquis deliciis affluit. in qua¬
dam sui remissione soluitur ÷ atq a laboris
studio quasi ex lassitudine relaxatur: quia
nimirum anuna cum interns deliciis habun¬
dare ceperit. terrenis iam operib incubare
miniine consentit ⁊ sed amore conditoris cap¬
ta. o sua captiuitate iam libera. ad cõtemplan¬
dam eius speciem deficiendo suspirat:
quasi lassescendo conualesscit ⁊ quia dum
sordida onera portare iam non ualet: ad illũ
ꝑ quietem ꝓperat quem uitus amat. Hinc
etiam in ammiratione sponsȩ scriptum est.
Quȩ est ista quȩ ascendit de descrto deliciis afflu¬
ens d Quia nimirum sc̃a ecclesia nisi uerboꝵ.
deliciis afflueret: de deserto uitȩ presentis ascen¬
dere ad superiora non posset. D eliciis ergo afflu¬

Expanded text:
lata medullitus nos reficiat moralis allelata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis 510 intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciis affluit in quadam sui remissione solvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima cum internis deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit; sed amore conditoris capta, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus speciem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem intus amat. Hinc etiam in admiratione sponsae scriptum est: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluensdeliciis afflueret, de deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergo afflu
Abbreviated transcription (Latin):
designari. qui puteos quos Usaãc foderat.
terrę congerie replebant. Nos enim nos nimi-¬
rum puteos fodimus: cum in scripture sacrȩ
abditis sensib alta penetrainus. Quos tamen
occulte replent allophili ⁊ quando nobis ad
alta tendentib immundi spiritus terrenas
cogitationes iugerunt: oe quasi inuentum
diuine scientiȩ aquam tollunt. Sed quia
nemo hos hostes sua uirtute superat: ꝑ liphaz
dicitur. E ritq omnipotens contra hostes tuos:
&e argentum coaceruabitur tibi. Aesi aperte
diceritur. Dum malignos spiritus dominus
sua a te uirtute repulerit: aiuiui iitus eloquii
talentum lucidum excrescit. Sequitur. Tũc
suꝑ ommipotentem deliciis afflues. S uper
omiipotentem aelicuis affluere est: in amore
illius sacrę scripturȩ ẽpulis saciari. In cuius
nimirum uerbis tot delicias inueniius.
quot ad ꝓuectum nostrȩ intelligentiȩ diuer-¬
sitates accipimus ⁊ ut modo nuda nos
pascat hystoria : modo sub textu litterȩ ue¬

Expanded text:
designari, qui puteos quos Isaac foderat designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant . Hos enim nos nimirum puteos fodimus cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophyli quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae scientiae aquam tollunt. Sed quia nemo hos hostes sua virtute superat, per Eliphaz dicitur: Eritque Omnipotens contra hostes tuos, et argentum coacervabitur tibi. Ac si aperte diceretur: Dum malignos spiritus Dominus a te sua virtute repulerit, divini intus eloquii talentum lucidum excrescit. Sequitur: Csuper omnipotentem deliciis afflues. Super omnipotentem deiciis affluere, est, in amore illius Scripturae sacrae epulis satiari. In cuius nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accpascat historia, modo sub textu litterae ve
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine torrentes aurei defluant: quia
in ore bene uiuentium doctrinȩ claritas in¬
tibi. Quos maius alios hostes patimur ⁊ quã
malignos spiritus qui in nostris cogitationib
obsident. ut ciuitatem ualeant nr̃e mentis
irrumpere ⁊ eamq sub sui iugo dominii cap-¬
tam tenere. E Argenti autem nomine sacra
eloquia designari testatur psalmista: qui ait.
E loquia domini eloquia casta: argentum igne
examinatum terrȩ. Et sepe cum eloquiis sacris
intendimus malignoꝵ. spirituum insidias
grauius toleramus ⁊ quia menti nr̃ȩ terrenaꝵ
cogitationum puluerem aspergunt: ut inten-¬
tionis nr̃ȩ oculos a liice intune uisionis obscu¬
rent. Quod nimirum psaliista ꝑtulerat
cum dicebat ÷ declinate ame maligni oe scru¬
tabor mandata dei inei: uidelicet patenter
insinuans. quia mandata dei scrutari non
poterat. cum inalignoꝵ spirituum insidias
in mente tolerabat. Quod etiam in ysaac
opere sub allophiloꝵ prauitate cognoscimus

Expanded text:
fortitudine torrentes aurei defluant, quia fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas int. --Quos magis alios hostes patimur quam malignos spiritus, qui in nostris nos cogitationibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod nimirum Psalmista pertulerat, cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrutari non poterat cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere sub Allophylorum pravitate cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
uidit : eiq si reuersus ad omnipotentem
suerit pollicctur dicens. longe facies iniqui¬
tatera a taberuaculo tuo. Acsi patenter di¬
cat. Quis quis ad dm̃ post errata reuertitur
in cogitatione simul o in opere: mindatur.
nisi iunfirmitas actionis  Quid ꝑduritiam
silicis uisi fortitudo signatur. Quid ꝑ torren¬
tes aureos nisi doctrinam intinȩ daritatis
accipimus : ᷤ Oinnipotens autem ds̃ ad se
conuersis ꝓ terra dat silicem : quia ꝓ infir¬
ma actione fortitudinem tribuit robusti opcris.
Dat etiam ꝑ silice torrentes aureos ⁊ quia ꝓ
robusto opcre doctriuam multiplicat clare
predicationis : ut peccator quisq conuersus.
ce ex infirmo fortis existere ualeat ⁊ o in
sua fortitudine usq ad ꝓferenda uerba intimȩ
daritatis cxurgat : quatinus in eo o infir-¬
mitas actionis in qua uelut terra soluitur.
bene uiuendi fortitudine solidetur ÷ &
rursus cum sensus ex uita trahitur. ex ipsa

Expanded text:
vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, pollicetur dicens: Longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: Quisquis ad Deum post errata revertitur, in cogitatione simul et in opere mundatur. nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accipimus? Omnipotens autem Deus ad se conversis pro terra dat silicem, quia pro infirma actione fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
culo tuo. F idelem populum heretici a deo
disscesisse existimant: quia eum suis predica¬
torib resistentem uident. Quem cum ma¬
lis presentib afflictum conspiciunt: quasi
ꝑ admonitionem ad conditoris grãm trahere
conantur dicentes. Si reuersus fueris ad
omnipotentem edificaberis. Acsi aperte dicãt.
Quia nostris dogmatib resistendo  rͦeceslisti:
id circo a iusticie edificatione destructus es.
Taberuaculum uero aliquando accipimus
habitaculum corporis: aliquando uero habr¬
raculum cordis. Nam sicut anima habita-¬
mus in corpore: ita ꝑ cogitationem habita-¬
mus in mente. Iniquitas ergo in tabernacu¬
lum mentis est: peruersa iitentio in studio
cogitationis. Iniquitas ergo in tabernaculũ
corporis: ꝑ expletionem operis actio carnalis.
E liphaz itaq oe quia amicus beati uiri ex¬
titit quȩdam uera sentiens. or tamen in his
quib a rectitudine deuat hereticoꝵ speciem
tenens. beatum iob ex uirtutibꝰ flagillatum
nesciens errasse credidit quem percussum

Expanded text:
Fidelem populum haeretici a Deo discessisse existimant, quia eum suis praedicationibus resistentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum speciem tenens, beatum Job ex virtutibus flagellatum nesciens 509 errasse credidit, quem percussum
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ex suoꝵ compassione inenbroꝵ: &
ipse nos ꝑhoc quod capud nr̃m est adiuuat ⁊
qui ꝑ nr̃a bona opera in suis menbris achuuat᷑.
Adhuc acdiungit eliphaz quod nullus ignorat
sentiat. quod dominus ex timore uos arguat ⁊
oe ex metu iudicium contra nos suum ꝓponat. S¬
Sed qui uerba sua metiri nesciunt ⁊ ꝓculdu¬
bio ad ociosa dicta delabuntur: in quib si se
minie reprchendunt. statim ad noxia oe contu¬
meliosa prosiliunt. Unde diphaz qui ociosa in¬
corde. ad uerba uenit ociosa: ab ociosis etiam uer¬
bis ꝑ crimcu fallaciȩ ad contumelias exarsit. Isti
quippe sunt casus culpȩ crescentis ⁊ ut lingua
cum nou restringitur. nequaquam ubi ceciderit
iaceat: sed semper ad deteriora descendat. E a
uero quȩ subiuncta sunt. quia ualde iuxta hy¬
storiam patent: expouenda ad litttram non sũt.
Sed quia amicos beati iob hereticoꝵ. speciem te¬
nere diximus ⁊ ipsum uero significationem scẽ

Expanded text:
loquitur ex suorum compassione membrorum. Et loquitur ex suorum compassione membrorum. Et ipse nos per hoc quod caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera in suis membris adjuvatur. Adhuc adjungit Eliphaz, quod nullus ignorat,sentiat, quod Dominus ex timore nos arguat, et ex metu judicium contra nos suum proponat? Sed qui verba sua metiri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa incorde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxta historiam patent, exponenda ad litteram non sunt. 5. Sed quia amicos beati Job haereticorum speciem tenere diximus , ipsum vero significationem sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
TRA UE¬
RTAUS
uerba
I allegatione deficiunt: sepe etiam nota repli-¬
cant: ne tacendo uicti uideantur. Unde liphat
beati iob sẽmonib pressus: ea dicit quȩ uullus
Ex dei namq participatione sãpimus: non cõpa¬
tione. Quid gͦ mirum cum illud quasi ꝑ doctri-¬
nani dicitur ⁊ quod sciri potuit etiam si tace¬
retur . S Qui adhuc dei potentiam quasi defen¬
dendo subiungit. Quid prodest deo si iustus¬
fueris ⁊ aut quid ei confcrs si in maculata fuerit
uita tua. S In omue quippe quod bene agimus:
nos metipsos non autem dm̃ iuuamus. Qnde¬
ci per psalmistam̃ dicitur. Dixi dño d̃s meus es
tu: quoniam bonoꝵ. meoꝵ non indiges. Ipse
enim uere nobis dominus ⁊ quia & utiq ds
est qui bono non indiget seruientis. sed bonita¬
tem confert quam recipit: ut oblata bouitas
non ipsi. sed prius accipientib. & post redden¬
tib prosit. Nam o si in iudiqum dñs ueniens
dicit. quam diu fecistis uni de his fratribus
meis ininimis michi fecistis ⁊ mira hoc pietate

Expanded text:
tra veritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphazbeati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus Ex Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defendendo subjungit: fueris, aut quid ei confers, si immaculata fuerit vita tua? - In omni quippe quod bene agimus, nosmetipsos, non autem Dominum juvamus. Undeet per Psalmistam dicitur: Dixi Domino: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non indiges . Ipse enim vere nobis Dominus, quia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipientibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis , mira hoc pietate
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatur: quia nimirum & electi hic elationem
non habent: oe in bonis carnis reprobi leti
tument. Hinc ad ur̃ahel dicit dñs. Si elegeriᷤ
unum de populo terre & constitueris suꝑ te¬
principem: non faciet sibi equos &e ęquites.
Et tamen primus rex ab eodem poyulo electus
repente ut culmen potestatis attigit. tͥa milia
sibuet equites elegit : in elatione protinus
prodiit ⁊ ad edificationem percepti culminis
erupit: quia foris restringere sub equitate non
poterat. quod intus animus super cęteros
tumebat. Quasi munitum s̃ibi diues ille ta¬
bernaculum construxerat: qui dicebat. Ani¬
ma habes multa bona reposita in annos mul¬
tos: requiesce. comede ⁊ bibe: ꝙulare. Sed
quia eius tabernaculum in ueritatis fundam̃to
non substitit ilico audiuit. Stulte hac nocte
repetunt animam tuam abste quȩ preparasti
cuius erunt: s Bene ergo dicitur. tabernaculũ
impioꝵ. non subsistit : quia uite fugientis ama¬

Expanded text:
elevatur, quia nimirum et electi hic elationem elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de populo terrae, et constitueris principem super te, non faciet sibi equos et equites . Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico audivit: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam abs te; quae praeparasti, cujus erunt ? Bene ergo dicitur: Tabernaculum impiorum non subsistet, quia vitae fugientis ama
Abbreviated transcription (Latin):
nacula conatur. Iusti itaq hic se construere ne¬
gligunt: ubi peregrinos se &e hospites nouerunt.
Quia enim in ꝓpriis se gaudere desiderant: esse
in alieno felices reciisant. In iusti autem quanto
longiuis ab ȩterne patriȩ hereditate duisi sunt:
tanto interra altius fundamenta cogitationis
sigunt. H inc est quod ab ipso humane conditio-¬
niĩ exordio in electa prole enohe septimus nasci¬
tur. Hinc est quod caim primum filium enohe
uocat: atq ex eius nomine quitatem quam
condidit appellat. E noch quippe dedicatio di¬
citur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant ⁊
quia in hac uita quȩ est ante cordis radicem plau¬
tant. ut hic ad uotum floreant: & asequenti
patria funditus arescant. Iustis uero enoch
septimus oritur: quia eorum uitȩ festa dedi¬
catio infine seruatur. Hinc est quod attestante
uin sequens humiliter graditur ⁊ atq huic isau
obuiam ueniens tumultu multiplicis comitatus

Expanded text:
naculum conatur . Justi itaque hic se construere nenaculum conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante um sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus
Abbreviated transcription (Latin):
nec illata mala ualde pertimeicunt: sedoe
cum bonis presentib utuntur. uentura inala
metuunt ⁊ & dum a malis presentib gemũt
bonoꝵ sequentium amore consolantur. Sicq
temporali refouentur iubsidio: sicut uiator
in stipula utitur lecto. Pausat: & recedere fe¬
stinat. Qinescit corpore: sed alio tendit
mente. Nonnumquam uero & aduersa ꝑpeti
appetunt : in transitorus prosperari refiugiũt:
ne delectatione itineris apatrię peruentione tar¬
dentur÷ ne gressum cordis in uia ycregrinati-¬
onis figant: & quandoq ad conspectum cele¬
stis patriȩ sine remuneratione ꝑueniant. Gau¬
dent despici: nec dolent se necessitatib affligi.
Qui ergo contra presentia se aduersa non mu¬
niunt: quali contra estus oe pluuias habere taber¬
naculum nolunt. Unde &e petrus iure reprchen¬
ditur: quia nec dum mentis perfectione roboratꝰ
ueritatis claritate cognita. in terra figere taber¬

Expanded text:
nec illata mala valde pertimescunt. Sed et nec illata mala valde pertimescunt. Sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et cum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto: pausat, et recedere festinat; quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt, ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur, ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui ergo contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in terra figere taber
Abbreviated transcription (Latin):
presentis uitȩ necessitatib quasi ab estu & imbri-¬
bus defendant. Honorib namq ambiunt excre
ĩcere: ne despecti uideantur. Terrena aggregan¬
do exaggerant: ne iopie frigore tabescant.
Contempnunt curare quid sequitur: & tota
intentione satagunt ne quid in presentib desit
Student nomen dilatare: ne lateant. Et
si cuncta ad desiderium suppetant: munitos
se in omnib & felices putant. Ubi ergo m̃tis
habitationem construunt: ibi ꝓculdubio ta-¬
bernacula fixerunt. Aduersa impatienter per¬
ferunt: remisse in prosperis lȩtautur. Sola
quȩ adĩunt cogitant: nec ad affectum celestis
patriȩ ulla recordatione respirant. G audent
sibi suppetere bona quȩ cupunt ⁊ atq ubi
carne requiescunt. ibi & mentem extinguen-¬
do iepeliunt: quia secularis cure telo truci-¬
dati terrenarum rerum aggerem quem foriꝰ
ex quirendo multiplicant ⁊ hunc semper inte¬
rius per cogitationem portant. At contra

Expanded text:
praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbripraesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem portant. 92.
Abbreviated transcription (Latin):
fusione. Iustoꝵ hostes in extremo examine
confusione induit ⁊ quia cum transacta ma-¬
la redundare sibi ante oculos mentis aspe
xerint: suui eoĩ undiq deprimens reatus
uestit. Ad pęnam quippe tunc factoꝵ suoꝵ
memoriam tolerant: qui nunc quasi a sen-¬
su rationis extranei peccant gaudentes. Ibi uidẽt
quantum debuerant fugere quod amauerunt.
Ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod
nunc in culpa gratulantur. Tunc animam
reatus obnubilat: & recordationis sue iacu¬
lis ipsa se conscientia impugnat. Quis gͥ
digne penset iniquoꝵ. confusio quanta tunc
erit: quaudo & foris internus iudex cerni¬
tur. & intus ante oculos culpa uersatur:
Qui adhȩc idcirco ꝑueniunt: quia sola hie
transeuntia dilexerunt. Unde &e apte mox
ut ab estu corpus & frigore defendatur. Qͥd
itaq hoc loco tabernaculi nomine nisi edifica¬
tio terrenȩ felicitatis exprimitur :d Per quam
super se reprobi casura multiplicant: ut se a

Expanded text:
fusione. - Justorum hostes in extremo examine fusione. - Justorum hostes in extremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis asxerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ corda conculcet: in qua nimirum con¬
stat. quia ĩubicetis hostib sine fine or posteri¬
so dicitur: de non cognouit eam donec pe¬
perit filium suum primogenitum: non qͦd
hanc post natiuitatem dei cognouerit : sed qͦd
nequaquam illam contigit. etiam cum con¬
ditoris̃ iui matrem esse nesciuit. Nam quia
redemptionis nr̃ȩ ex erus utero celebrari miste¬
tium agnouit ⁊ de illo profecto tempore neces¬
se erat ut cuuangelista testimonium ferret:
de quo ꝓpter ioseph ignorantiam dubitari po-¬
tuisset. S ic itaq nunc dicitur. ds non proi¬
cit simplicem. nec porrigit nalignis donec
imnpleatur risu os tuum & labia tua iubilo:
acsi aperte diceretur. Uitam simplitum nec
ante iuditium deserit: & malitiosoꝵ mentes
descrendo ꝑcutere nec prius quam appareat
pretermittit. Nani quia sine fine reprobos
cruciet ⁊ & electi eius inꝑpetuum postquã
apparuerit regnẽt: profecto dubium non est.

Expanded text:
suorum corda conculcet, in qua nimirum consuorum corda conculcet, in qua nimirum constat quia subjectis hostibus sine fine, et posteriso dicitur: Et non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum ; non quo hanc post nativitatem Domini cognoverit, sed quo nequaquam illam contigit, etiam cum conditoris sui matrem esse nescivit. Nam quia redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat ut evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubitari potuisset. Sic itaque nunc dicitur: Deus non projiciet simplicem, nec porriget manum malignis, donec impleatur risu os tuum, et labia tua jubilo. Ac si aperte diceretur: Vitam simplicium nec ante judicium deserit et malitiosorum mentes deserendo percutere, nec prius quam appareat praetermittit. Nam quia sine fine reprobos cruciet, et electi ejus in perpetuum postquam apparuerit regnent, profecto dubium non est.
Abbreviated transcription (Latin):
os risu impleri dicitur. labia iubilo ⁊ qͥa
in illa ȩterua patria cum iustoꝵ mens in
exultatione rapitur: lingua in cantu laudis
eleuatur. Qui quoniam tantum uident
quantum dicere non ualent in risu iubilant:
quia non explendo resonant quod amant.
d̾s eousq malignos non subleuat. quousq
electos suos in iubilationis gaudia assumat:
acsi post apeua eripiat quos ante in culpa
deserens dampnat: sed quod hoc nequaquã
uel ante iuditium faciat ⁊ cum dubium ho¬
minib uideri possit anfiat. Nam post le¬
toꝵ suoꝵ iubilum quia malignis manũ
non porrigat: ex ipsa iam districtione ulti¬
ini examinis constat. Sic namq & perꝰ
psalmistam dicitur. Dixit dñs dũo meo.
sede adextris meis: donee ponam inimicos
tuos scabellum pedum tuoꝵ. Non quod
a dextris dñi nequaquam dñs sedeat post¬
quam inimicos illius feriens eius potestati
lubsterner ⁊ ied quo in eterna cunctis beati¬
tudine presidet: ox prius quam rebellum

Expanded text:
os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quoniam tantum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo resonant quod amant. Deus eousque malignos non sublevat, quousque electos suos in jubilationis gaudia assumat, ac si post a poena eripiat quos ante in culpa deserens damnat; sed quo hoc nequaquam vel ante 286 judicium faciat, cum dubium hominibus videri possit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis manum non porrigat, ex ipsa jam districtione ultimi examinis constat. Sic namque et per Psalmistam dicitur: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos sa dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens, ejus potestati substernit, sed quod in aeterna cunctis beatitudine praesidet, et priusquam rebellium
Abbreviated transcription (Latin):
tua iubilo. Os quipƿe iustoꝵ tunc risu
replebitur: cum eoꝵ corda finitis peregri¬
nationis fletib ȩternȩ letitiȩ exultatione sa¬
tiabuntur. De hoc risu dnscipulis ueritas¬
dicit. Mundus aũt gaudebit : & uos tri¬
stes eritis: sed tristitia ur̃a ingaudium con¬
uertit᷑. Et rursum. Uidebo uos & gau¬
debit cor ur̃m: oe gaudium ur̃m nemo
auferet a uobis. De hoc risusc̃ȩ ecclesiȩ sa¬
lomon ait. Ridebit in die nouissimo. De hoc
iterum dicit. Timenti dnm̃ bene erit in
extremis. Nunc autem risus est corporis:
ied tuncͣrssus cordis. Ruius eniin nune corpo¬
ris est de lasciuia dissolutionis: nam risus
cordis tunc de lȩtitia nascitur securitatis
Cum ergo electi omnes implentur gaudio
manifeste cõtemplationis: quasi ad hUlaritatẽ
risus exiliũt in ore mentis. Iubilum uero
dicimus: cum tantam lȩtitiam corde conci-¬
punus: quantam sermonis efficatia non ex¬
ylemus. Et tamen mentis exultatio hoc qͦd
sermone non explicat: uoce sonat. B ene aũt

Expanded text:
termittit. Os quippe justorum tunc risu replebitur, cum eodem corda finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiantur. De hoc risu discipulis Dominusdicit: « Mundus autem gaudebit, et vos tristes eritis, sed tristitia vestra in gaudium con. Et rursum: Videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . De hoc risu sanctae Ecclesiae Salomon ait: Ridebit in die novissimo . De hoc iterum dicitur: Timenti Dominum, bene erit in extremis . Non autem tunc risus erit corporis, sed risus cordis. Risus enim nunc corporis de lascivia dissolutionis, nam risus cordis tunc de laetitia nascetur securitatis. Cum ergo electi omnes implentur gaudio manifestae contemplationis, quasi ad hilaritatem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus, cum tantam laetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
quamlibet recta uideantur esse quȩ agũt:
hos ad gaudia superna non prouehit. U̾el
certe ideo maligni appellant᷑ hẏ pocrite:
quia benignitatem erga proximos osten-¬
dunt: & dolos iuȩ iniquitatis operiunt.
ꝑomne namq quod uel faciunt uel locun¬
tur. simplicitatem exterius exhibent: sed
Puritatem suꝑficie simulant: ĩed semper
malitiam sub spetie puritatis occultant
Quos contra bene ꝑ moysen ostenditur: cũ¬
dicitur. Non induas uestem ex lana linoq
contextam. Per lanam quippe simplicitas:
ꝑ linum uero subtilitas designatur. Et ni¬
inirum uestis quȩ ex lanalinoq conficitur:.
linum interius celat: Lanam in suꝑficie de¬
monstrat. Uestem ergo ex laua linoq con¬
textam induit ⁊ qui iulocutione uel accio¬
ne qua utitur. intus iubtilitatem malitiȩ
operit: & simplicitatem forĩ iunocentiȩ osten¬
dit. Quia enim sub puritatis imagine de¬
prehendi calliditas non ualet: quan sub

Expanded text:
quamlibet recta videantur esse quae agunt, quamlibet recta videantur esse quae agunt, hos ad gaudia superna non provehit. Vel certe ideo maligni appellantur hypocritae, quia benignitatem erga proximos ostendunt, et dolos suae iniquitatis operiunt. Per omne namque quod vel faciunt, vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant. Quos contra bene per Moysen dicitur: Non indues vestem ex lana linoque contextam . Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub