comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est in laude caritatis. non que¬
rit quȩ sua sunt. Nunc ergo quęxit᷑
quomͦ poterant homines ex parte dia¬
boli ꝑtinere ad eccłiam non habentẽ
maculam aut rugam aut aliquid
eiusmodi: de qua etiam dictum ẽ. una
ẽ columba mea. Quod si non possunt:
manifestũ est eam inter alienos geme-¬
re & intrinsecus insidiantes. & extrinse¬
cus oblatrantes. Tales tamen etiam in¬
tus &̃ accipiunt baptismum ꝙ̃ ha¬
bent. & tradunt scm̃ ꝑseipsum: nec
ulla ex parte illorum malignitate
uiolatur. in qua in finẽ usq ꝑdurañ.
Quo circa idem nos beatus ciprianꝰ
docet. ꝑ seipsum ẽẽ considerandum
baptismum uerbis euangłicis sicut
accepit ȩccłia consecratum: ñ adiun¬
cta neq ꝑmixta ulla ꝑuersitate atq
malitia siue accipientium. siue tra-¬
dentium. quando quide ipse utrũq
nos ammonet. & intus fuisse quosdã
non seruantes beniuolam caritatem.
sed in inuidia & maliuola dissensio¬

Expanded text:
ctum est in laude caritatis: non quaectum est in laude caritatis: non quaerit quae sua sunt. Nunc ergo quaeritur quomodo poterunt homines ex parte diaboli pertinere ad ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eiusmodi, de qua etiam dictum est: una est columba mea. quodsi non possunt, manifestum est eam inter alienos gemere et intrinsecus insidiantes et extrinsecus oblatrantes. tales tamen etiam intus et accipiunt baptismum et habent et tradunt sanctum per se ipsum nec ulla ex parte illorum malignitate uiolatur, in qua in finem usque perdurant. quocirca idem nos beatus Cyprianus docet per se ipsum esse considerandum baptismum uerbis euangelicis, sicut accepit ecclesia, consecratum, non adiuncta neque permixta ulla peruersitate adque malitia siue accipientium siue tradentium, quandoquidem ipse utrumque nos ammonet, et intus fuisse quosdam non seruantes beniuolam caritatem, sed in inuidia et maliuola dissensio
Abbreviated transcription (Latin):
Et si enim interiores mali facilius
possunt boni fieri: aliquando tam̃
& de numero exteriorum quidam
quosdam exteriores conuersione
p̃ueniunt. & illis in sterilitate ma¬
nentibus. unitati reconciliati. fructũ
afferunt cum tolerantia. siue trice-¬
num. siue sexagenum. siuie centenũ.
Aut si rirania ea sola dicenda sunt
quȩ usq in finẽ in maligno errore
ꝑdurant : ꝙ foris multa frumenta
sunt. & intus multa zizania. At enĩ
peiores sunt exteriores. quã interiores
mali. Magna quidem quęstio ẽ. utrũ
peior fuerit nicholaus iam exterior.
quam symon adhuc interior. quia
ille hereticus. iste magus. Quod si
ipsa diuisio quia iuolatȩ caritatis
certissimũ indicium ẽ grauiꝰ habet᷑
malum: concedo ita esse. Sed multi
amissa caritate ꝓpterea non exeunt
foras. quia scłaribus emolumentis
tenentur. & sua quȩxentes non quȩ
iNu xp̃i. non a xp̃i unitate. sed asuis
cõmodis nolunt recedere. Unde di¬

Expanded text:
etsi enim interiores mali facilius etsi enim interiores mali facilius possunt boni fieri, aliquando tamen et de numero exteriorum quidam quosdam interiores conuersione praeueniunt et illis in sterilitate manentibus unitati reconciliati fructum adferunt cum tolerantia siue tricenum siue sexagenum siue centenum. aut si zizania ea sola dicenda sunt quae usque in finem in maligno errore perdurant, et foris multa frumenta sunt et intus multa zizania. At enim peiores sunt exteriores quam interiores mali. magna quidem quaestio est, utrum peior fuerit Nicolaus iam exterior quam Simon adhuc interior, quia ille haereticus, iste magus. quodsi ipsa diuisio, quia uiolatae caritatis certissimum indicium est, grauius habetur malum, concedo ita esse. sed multi amissa caritate propterea non exeunt foras, quia saecularibus emolumentis tenentur et sua quaerentes, non quae Iesu Christi, non a Christi unitate, sed a suis commodis nolunt recedere. unde di
Abbreviated transcription (Latin):
cęli. Et exterioribus enim ꝙ interio¬
ribꝰ zizaniis cum ipso tritico ẽ plu¬
uia communis. quȩ cęlestis & dul¬
cis est: ipsa etiam si ex ea zizania ste¬
riliter crescunt. Sic & euangłicum
xp̃i sacramentum diuinum & fua¬
ue est: neq ꝓpter eorum sterilitatẽ qͦs
etiam foris compluit comꝓbandum.
Dixerit aliquis interiora ⁊kania faci¬
lius in frumentum conuerti: concedo
ita ess e. Sed quid hoc ꝑtinet ad bap¬
tismum iterandum᷑: Nũquid si forte
aliquis ab hereticis conuersus. con¬
uersionis suȩ tempore ac facilitate p̃-¬
uenerit eum qui tardius intꝰ a mali¬
tia corrigitur & mutat᷑. ei non ẽ ite¬
randum baptisma: ꝙ illi qui p̾̃uentꝰ
est abeo qui ex hereticis uenit. quia
tardius correctus ẽ iterandum ẽ. Ni¬
chil ergo ad rem ꝑtinet. de qua nunc
quȩstio ẽ. qui serius se tardiusue con¬
uertit a ꝓpria ꝑuersitate. ad rectitu¬
dinem fidei. uel spei uel caritatis.

Expanded text:
caeli. et exterioribus enim et interiocaeli. et exterioribus enim et interioribus zizaniis cum ipso tritico est pluuia communis, quae caelestis et dulcis est ipsa, etiamsi ex ea zizania steriliter crescunt. sic et euangelicum Christi sacramentum diuinum et suaue est neque propter eorum sterilitatem quos etiam foris conpluit inprobandum. Dixerit aliquis interiora zizania facilius in frumentum conuerti. concedo ita esse, sed quid hoc pertinet ad baptismum iterandum? numquid, si forte aliquis ab haereticis conuersus conuersionis suae tempore ac facilitate praeuenerit eum, qui tardius intus a malitia corrigitur et mutatur, ei non est iterandum baptisma, et illi qui praeuentus est ab eo qui ex haereticis uenit, quia tardius correctus est, iterandum est? nihil ergo ad rem pertinet de qua nunc quaestio est, quis serius se tardiusue conuertat a propria peruersitate ad rectitudinem fidei uel spei uel caritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nes: ꝙ ꝑmissus sit ꝓpter ipsuis excłiȩ
peregrinationẽ. ut requies illius pa¬
triȩ qua scĩ angłi ꝑfruunt᷑. desidera¬
ret᷑ ardentius. De sacramentis autẽ
hoc dici non potest. Sicut enim ea
possunt habere atq tractare non ad
salutẽ sed ad ꝑnidiem suã. in qua
igni destinata sunt interiora ⁊ita¬
nia: sic exteriora ntania quȩ ab in¬
terioribꝰ recedentibꝰ acceperunt. qͥa
recedentia non amiserunt. Quod si¬
nedubio manifestat᷑. cum redeunti¬
bus non restituit᷑: quando forte ali¬
qui ex eis ipsis qui recesserant reuer-
tuntur. Nec quisqũa dixerit: quid
enim frumenti habet zizania. Si enĩ
hoc ita est: ꝙ̾ intus & foris ad hoc
duntaxat par conditio est. Neq
enim in zizaniis exterioribus non
inueniuntur grana frumenti. ꝙ in
interioribus inueniunt᷑. De sacram̃¬
to autẽ cum queritur: non utrum
habeant aliquid frumenti ⁊irania
queritur. sed utrum habeant aliqͥd

Expanded text:
nes, et permissus sit propter ipsius Ecclesiae nes, et permissus sit propter ipsius Ecclesiae peregrinationem, ut requies illius patriae qua sancti angeli perfruuntur, desideraretur ardentius. De Sacramentis autem hoc dici non potest. Sicut enim ea possunt habere atque tractare non ad salutem, sed ad perniciem suam, in qua igni destinata sunt interiora zizania, sic exteriora zizania, quae ab interioribus recedentibus acceperunt, quia recedentia non amiserunt. Quod sine dubio manifestatur, cum redeuntibus non restituitur, quando forte aliqui ex eis ipsis qui recetuntur. nec quisquam dixerit: quid enim frumenti habent zizania? si enim hoc ita est, et intus et foris ad hoc dumtaxat par condicio est. neque enim in zizaniis exterioribus non inueniuntur grana frumenti et in interioribus inueniuntur. de sacramento autem cum quaeritur, non utrum habeant aliquid frumenti zizania quaeritur, sed utrum habeant aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia diaboli mors intrauit in or¬
bem terrarum. & imitant᷑ illũ qui
funt ex parte ipsius. non ꝑ illud
quod a do creati sunt. sed ꝑ illud
quod a seipsis ꝑuersi sunt sicut cõ¬
memorat ipse ciprianus. Quia &̃
diabolus anteꝗͣ esset diabolus an¬
głs fuit & bonus fuit. unde non
sunt in unitate xp̃i. qui sunt ex par¬
te diaboli ꝓculdubio. sicut ipse dñs
ait. Inimicus homo hoc fłcit. qui
suꝑseminauit Mania. Sicut ergo
ꝙ̃ intus quod diaboli ẽ arguendũ
est. sic ꝙ foris quod xp̃i est. agnoscen¬
dum ẽ. An extra unitatẽ ȩcłiȩ non
habet sua xp̃c: & in unitate ȩccł̃iȩ
habet sua diabolus: Hoc fortasse
de hominibus dici potest: ut sic extra
ȩccłiȩ communionẽ non habeat ds̃
aliquem suorum. sicut inter angłos
scõs non habet diabolus aliquem
suorum. Eccłiȩ uero huic quȩ adhuc
carnis mortalitatẽ portat. qu̾a diu
peregrinat᷑ a dño. licuerit diabolo
miscere zizania. hoc ẽ malos homi¬

Expanded text:
inuidia diaboli mors intrauit in orinuidia diaboli mors intrauit in orbem terrarum et imitantur illum qui sunt ex parte ipsius, non per illud quod a deo creati sunt, sed per illud quod a se ipsis peruersi sunt, sicut commemorat ipse Cyprianus, quia et diabolus antequam esset diabolus angelus fuit et bonus fuit, unde. sunt in unitate Christi qui sunt ex parte diaboli? procul dubio, sicut ipse dominus ait, inimicus homo hoc fecit, qui superseminauit zizania. sicut ergo et intus quod diaboli est arguendum est, sic et foris quod Christi est agnoscendum est. an extra unitatem ecclesiae non habet sua Christus et in unitate ecclesiae habet sua diabolus? hoc fortasse de hominibus dici potest, ut sic extra ecclesiae communionem non habeat deus aliquem suorum. sicut inter angelos sanctos non habet diabsuorum. Ecclesiae vero huic, quae adhuc carnis mortalitatem portat, quandiu peregrinatur a Domino, licuerit diabolo miscere zizania, hoc est, malos homi
Abbreviated transcription (Latin):
nione manentibꝰ: in epła sua dicit.
Esurientibus in eccłia fr̃ibus habere
argentum largiter uelle. fundos insi¬
diosis fraudibus rapere: usuris multi¬
plicantibus fenus augere. Hic enun
nulla est quęstionis obscuritas: aꝑte s̃¬
ptura clamat. neq auari. neq rapaid
regnum dĩ possidebunt: & qui pam¬
cator ꝙ immundus. ꝙ auarus qͥd et
idolorum seruitꝰ non habet heredital
in regno xp̃i ꝙ dĩ. Tales ergo auaros
ille ut non solum sua cupidine thesau¬
rizarent. sed aliena fraudulent̃ eriꝑens
tales idolatras sicut ꝙ ipse intelligi
atq conuincit non utiq argueret ml̃
nosset. Neq enim aduersus coep̃os
suos falsum testimonium diceret:
mis mortuus est. ne ante tempus era-¬
dicatis zizaniis simul eradicaretur
ꝙͣ triticum. paternȩ & maternȩ cari¬
tatis uisceribus tolerauit: imitatus
utiq apłm paulum. qui maliuoloᷤᷤ
& inuidos sub eadẽ circa excłiam
caritate sustinuit. Sed tamen quia

Expanded text:
nione manentibus in epistula sua dicit: nione manentibus in epistula sua dicit: esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uelle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faenus augere. hic enim nulla est quaestionis obscuritas. aperte scriptura clamat: neque auari neque rapaces regnum dei possidebunt et: qui pecicator et inmundus et auarus, quod est idolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. tales ergo auaros ille, ut non solum sua cupide thensaurizarent, sed et aliena fraudulenter eriperent, tales idololatas, sicut et ipse intellegit adque conuincit, non utique argueret, nisi nosset; neque enim aduersus coepiscopos suos falsum testimonium diceret. mis mortuus est, ne ante tempus eradicatis zizaniis simul eradicaretur et triticum, paternae et maternae caritatis uisceribus tolerauit, imitatus utique apostolum Paulum, qui maliuolos et inuidos sibi eadem circa ecclesiam caritate sustinuit. Sed tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
tenemus: maxime cum & apłs dica
siquis autẽ putauerit contentiosust
nos talem consuetudinẽ non habeis
neq ȩccłia di. Seruatur a nobis pa¬
enter & leniter caritas animi. colla¬
gii honor. unculum fidei. concorda
sacerdotii. Propter hoc etiam libellui
nunc de bono patientiȩ quantũ uali¬
it nr̃a mediocritas ꝑmittente dño q
inspirante conscripsimus: qũe ad tr p
mutua dilectione transinisimus. Has
ille caritatis patientia tolerauit nonsi¬
lum in obscura quȩstione bonos cole¬
gas. non maliuole aliud sentientes. sic̃
& ipse toleratus ẽ donec ꝓcessu tẽpis
saluberrima consuetudo. quando ũ
uoluit etiam declarata ueritate st¬
nario concilio firmaretur: sed etiam
malos manifestos sibiq notissimos qͥ
non obscuritate questionis alit̃ sapie¬
bant. sed ꝑditȩ uitȩ moribus contta
quã p̃dicabant faciebant. sicut deilis
apłs dicit. Qui p̃dicas non furandiũ
furaris: De talibus enĩ & iste sui tẽpa¬
ris epĩs collegis suis. & secũ in cõmu¬

Expanded text:
dicat: Si quis autem putatur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei . Servatur a nobis patienter et leniter charitas animi, collegii honor, vinculum fidei, et concordia sacerdotii. Propter hoc etiam libellum nunc de Bono Patientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente Domino et inspirante, conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. Hac ille caritatis patientia tolerauit non solum in obscura quaestione bonos collegas non maliuole aliud sentientes, sicut et ipse toleratus est, donec processu temporis saluberrima consuetudo, quando deus uoluit, etiam declarata ueritate plenario concilio firmaretur, sed etiam malos manifestos sibique notissimos, qui non obscuritate quaestionis aliter sapiebant, sed perditae uitae moribus contra quam praedicabant faciebant, sicut de illis apostolus dicit: qui praedicas non furandum furaris. de talibus enim et iste sui temporis episcopis collegis suis et secum in commu
Abbreviated transcription (Latin):
o si daiid mentiar: idest nequaquam
dauid mentiar. Solet enmsic loqui serip¬
tura. Quid autẽ non mentiatur: ad iun-
git & dicit. Semen eius in eternum ma¬
nebit: & sedes eius sicut sol inconspectu
meo. & sicut luna ꝑfecta inȩternum:

Expanded text:
o, si Dauid mentiar; id est, nequaquam o, si Dauid mentiar; id est, nequaquam Dauid mentiar. Solet enim sic loqui scriptura. Quid autem non mentiatur, adiungit et dicit: Semen eius in aeternum manet; et sedes eius sicut sol in con-. spectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
data mea non custodierint. uisitabo in
uirga iniquitates eorũ & inflagellis de¬
licta eorum: miscdiam autẽ meam non
dispergam ab eo. Non dixit ab eis. cũ
loqueretur de filiis eius. non de ipso:
sed diarit ab eo. quod bene intellectum
tantundem ualet. Non enĩ xp̃i ipsius
quod est caput ecclesiȩ possunt inueniri
ulla peccata. que opus ẽẽt humanis cor¬
rectionib seruata miscdia diuinitus co¬
erceri : sed in eius corpore ac membris
quod popłs eius est. Ido in libro regnoꝵ
iniquitas eius dicitur. in psalmo autẽ
filiorũ eius : ut intelligamus de ipso di¬
ci quodamodo quod de eius corpore di¬
citur. Propter quod etiam ipse de cęlo cũ
corpus eius quod sunt fideles eius. sau-¬
lus ꝑsequeretur: saule inquit saule.
quid me ꝑsequeris: Deinde in conse¬
quentib psalmi: neq nocebo inquit in
ueritate mea. neq ꝓfanabo testamentũ
meum: & que procedunt de labiis meis
non reprobabo. Se mel uiraui insc̃o me¬

Expanded text:
data mea non custodierint: uisitabo in data mea non custodierint: uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis delicta eorum; misericordiam autem meam non dispergam ab eo. Non dixit ab eis\\ cum loqueretur de filiis eius, non de ipso; sed dixit ab eo, quod bene intellectum tantundem ualet. Non enim Christi ipsius, quod est caput ecclesiae, possent inueniri ulla peccata, quae opus esset humanis correptionibus seruata misericordia diuinitus coherceri; sed in eius corpore ac membris, quod populus eius est. Ideo in libro regnorum: Iniquitas eius dicitur; in psalmo autem: Filiorum eius; ut intellegamus de ipso dici quodam modo, quod de eius corpore dicitur. Propter quod etiam ipse de caelo, cum corpus eius, quod sunt fideles eius, Saulus persequeretur: Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Deinde in consequentibus psalmi: Neque nocebo, inquit, in ueritate mea, neque profanabo testamentum meum, et quae procedunt de labiis meis non reprobabo. Semel iuraui in sancto me
Abbreviated transcription (Latin):
Et ponam inscłm scłi semen eiꝰ: & thro¬
num eius ficut dies cęli. Quȩ omĩa
de dño ittu intelliguntur. quando rec
te intelliguntur sub nomine dauid. ꝓp¬
ter formam serui quã de semine dauid
idem mediator assumpsit ex uirgine.
Continuo etiam dicitur de peccatis fi¬
liorũ enis tale aliquid quale in regnoꝵ
libro positum est: & quasi de salomone
procliuius accipitur. Ibi namq hoc. ẽ.
in regnorũ libro: & si uenerit inquit
iniquitas eius redarguam illum in uir¬
ga uirorum & intactib filioꝵ hominũ:
miscdiam autẽ meam non amoueam
ab eo: tactib significans plagas correc¬
tionis. Unde illudest. Ne tetigeritis
xp̃os meos. Quod quid est aliud. qͣm
ne leseritis: In psalmo uero cum age¬
ret tanquã de dauid. ut quidd̃a eius
modi etiam ibi diceret: si derelique¬
rint inquit filii eius legem meam. &
in iudiciis meis non ambulauerint. si ui¬
stificationes meas ꝓphanauerint & man¬

Expanded text:
Et ponam in saeculum saeculi semen eius, et throEt ponam in saeculum saeculi semen eius, et thronum eius sicut dies caeli. Quae omnia de Domino Iesu intelleguntute intelliguntur, sub nomine David, propter formam servi, quam de semine David idem Mediator assumpsit ex virgine. Continuo etiam dicitur de peccatis filiorum ejus tale aliquid, quale in Regnorum libro positum est, et quasi de Salomone proclivius accipitur. Ibi namque, hoc est in Regnorum libro, Et si venerit, inquit, iniquitas ega virorum, et in plagis filiorum hominum. Misericordiam autem meam non amab eo; tactibus significans plagas correptionis. Unde illud est: Ne tetigeritis christos meos. Quod quid est aliud, quam De laeseritis\'? In psalmo uero cum ageret tamquam de Dauid, ut quiddam eius modi etiam ibi diceret: Si dereliquerint, inquit, filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint; si iustificationes meas profanauerint et man
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ethaii ifrahelitȩ. cominemorant᷑
ꝓͥmisiones dĩ factȩ regi dauid: & istis
quȩ in libro regnorũ sunt posita quȩda
ibi similia dicuntur: sicut est. Iuraui
dauid seruo meo: usq in ȩternum prepa¬
rabo semen tuum. Et iterũ. Iunc locu¬
tus es in aspectu filiis tuis: & dixxisti.
Posui adiutorium suꝑ potentem: & ex¬
altaui electum de popło meo. Inueni
dauid seruum meum: in oleo scõ meo
unxi eum. Manus enim mea auxilia¬
bitur ei : & brachium meum confirma¬
bit eum. Non proficiet mimicus in eo:
& filius iniquitatis non apponet nocere
ei. Et concidam inimicos eius a facie eiꝰ:
& eos qui oderunt eum fugabo. Et ue¬
ritas mea & miscd̃ia mea cũm ipso: & in
nomine meo ecraltabitur cornu eius.
Et ponam in mari manum eius: & in
fluminib dexteram eius. Ipse inuoca¬
bit me pater m̃s estu: ds m̃s & suscep¬
tor salutis meȩ. Et ego primogenitum
ponam eum: excelsum apud reges
terre. Ineternum seruabo ei misc̾diam
meam: & testamentum meũ fidele ipsi.

Expanded text:
commemorantur promissiones Dei factae regi Dauid, et istis, quae in libro regnorum sunt posita, quaedam ibi similia dicuntur, sicut est: Iuraui Dauid seruo meo: Usque in aeternum praeparabo semen tuum; et iterum: Tunc locutus es in adspectu filiis tuis et dixisti: Posui adiutorium super potentem, exaltaui electum de populo meo. Inueni Dauid seruum meum, in oleo sancto meo unxi eum. Manus enim mea auxiliabitur ei et bracchium meum confortabit eum. Non proficiet inimicus in eo et filius iniquitatis non adponet nocere ei. Et concidam inimicos eius a facie eius, et eos, qui oderunt eum, fugabo. Et ueritas mea et misericordia mea cum ipso, et in nomine meo exaltabitur cornu eius. Et ponam in mari manum eius et in fluminibus dexteram eius. Ipse inuocabit me: Pater meus es tu, Deus meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam eum, excelsum aput reges terrae. In aeternum seruabo ei misericordiam meam et testamentum meum fidele ipsi.
Abbreviated transcription (Latin):
ud contra nos dicere iuideat᷑. Non au¬
tẽ ideo ad nos ueniunt heretici qr
foris nichil acceperunt: sed ut eis esse
utile incipiat. quod acceperunt. Hoc
enĩ foris nullom᷑ potest. Uictor ab
octauano dixit. Quod & ipsi scitis.
non oli sum ep̃c constitutꝰ: & ideo
expectabam p̃cessoꝵ consilium. Hoc
itaq existimo: ut quicũq ex heresi
uenerint. sine dubio baptizent᷑. Quod
ergo illis quos expectabat responsũ ẽ.
a mascula dixit. Manifesta est senten
tis. ꝙ ipsis solis potestatẽ a patre sibi
datam ꝑmittentis: quibꝰ nos successi¬
mꝰ eadem potestate ȩccl̃am dñi guber-¬
nantes. ꝙ credentiuni fidẽ baptizantes.
Et ideo heretici qui nec potestatẽ foris
nec ȩccłiam xp̃i habent: neminẽ ba¬
ptizare baptismo eiꝰ possunt. Nũqͥd
& impii homicidȩ apłis successerunt:
Cur gͦ baptizant: An quia non sunt
foris:Sed a petro foris sunt. cui claues
dñs dedit: & ubi se ȩdificaturum

Expanded text:
ud contra nos dicere uideatur. non auud contra nos dicere uideatur. non autem ideo ad nos ueniunt haeretici, quia foris nihil acceperunt, sed ut eis esse utile incipiat quod acceperunt. hoc enim foris nullo modo potest. Uictor ab Octauo dixit: Quod et ipsi scitis, non olim sum episcopus constitutus, et ideo expectabam praecessorum consilium. hoc itaque existimo ut quicumque er haerese nenerint sine dubio baptizentur. Quoergo illis quos exspectabat, responsum esta Mascula dixit: Manifesta est sententtis, et ipsis solis potestatem a Patre sibi datam permittentis, quibus nos successimus, eadem potestate Ecclesiam Domini gubernantes, et credentium fidem baptizantes: et ideo haeretici, qui nec potestatem foris, nec Ecclesiam Christi habent, neminem baptizare Baptismo ejus possunt. 85. Numquid et impii homicidae Apostolis successerunt? Cur ergo baptizant? An quia non sunt foris? Sed a petra foris sunt, cui claves Dominus dedit et ubi se aedificaturum
Abbreviated transcription (Latin):
sequebatur. Nam simulatio etiam in
catholica potest esse. in his utiq qui scł̃o
uerbis & non factis renuntiant: nec ta¬
men ẽ catholica simulatio. Sicut gͦ est
in catholica quod non est catholicũ:
catholicum. Saluianus a gazaufa¬
la dixit. Hereticos nichil habere con¬
stat: ꝙ ideo ad nos ueniunt. ut possui
accipere quod non habebant. Respon-¬
demꝰ. Non sunt ergo heretici ipsi qui
hereses c̃didert̃. qͥ ab ȩccłia recessert̃ ꝙ utiq
habebant quod ibi acceperunt. Quod
si absurdũ ẽ dicere ut illi non sint he¬
retici ꝑ quos cȩteri funt heretici: potest
fieri ut hereticꝰ habeat. quod male
utendo dispereat. Honoratus a tuc¬
ca dixit. Cum xp̃c ueritas fit: magis
ueritatẽ quam consuetudinẽ sequi
debemꝰ: ut hereticos qui ideo ad nos
ueniunt quia foris nichil accipere
potuerunt eccłȩ baptismo scĩficemꝰ.
Et iste attestator ẽ consuetudinis: ubi
nos plurimum adiuuat. quicqͥd ali¬

Expanded text:
sequebatur . Nam simulatio etiam in sequebatur . Nam simulatio etiam in Catholica esse potest, in his utique qui saeculo verbis et non factis renuntiant, nec tamen est catholica simulatio. Sicut ergo est in Catholica quod non est catholicum, catholicum. CAPUT XL.--78. Salvianus a Gazaufala dixit: Haereticos nihil habere constat; et ideo ad nos veniunt, ut possint accipere quod non habebant. 79 Respondemus: Non sunt ergo haeretici ipsi qui haereses condiderunt, quia ab Ecclesia recesserunt, et utique habebant quod ibi acceperunt. Quod si absurdum est dicere, ut illi non sint haeretici, per quos caeteri fiunt haeretici; potest fieri ut haereticus habeat, quo male utendo dispereat. CAPUT ca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus, ut haereticos qui ideo ad nos ueniunt, quia foris nihil accipere potuerunt, ecclesiae baptismo sanctificemus. Et iste adtestator est consuetudinis, ubi nos plurimum adiuuat, quidquid ali
Abbreviated transcription (Latin):
cipiant habere ad salutẽ. quod illici¬
te habebant ad ꝑniciem: quia sub eo¬
dem baptismo iustificat᷑ cum se quisq
ad dm̃ ueraci corde conuerterit. sub
quo iudicabat᷑ quando id accipiens
scło uerbis solis. ꝙ non factis renun¬
tiauerat. Pusillus alamasba dixit.
Ego credo baptisma salutare non esse.
nisi in ȩccłia catholica. Quicquid ab ᷤ¬
sq catholica fuerit. simulatio ẽ. Hoc
quidem uerum ẽ. quod baptisma sa¬
lutare non nisi in ęccłia catholica ẽ.
Potest enim ipsum esse extra catholicã.
sed salutare ibi non ẽ. quia non ibi
non est utiq salutaris in his qui pe¬
reunt. non suo uitio sed illorum: Si¬
mulatio ẽ autẽ quicquid extra catho¬
licam fuerit. sed inquantum non ẽ¬
catholicum. Potest autẽ aliquid catho¬
licum esse extra catholicam: sicut po¬
tuit nomen xp̃i esse extra congrega¬
tionẽ xp̃i. in quo nomine pellebat
dȩmonia ille qui cum discipłis non

Expanded text:
cipiant habere ad salutem quod inlicicipiant habere ad salutem quod inlicite habebant ad perniciem, quia sub eodem baptismo iustificatur, cum se quisque ad deum ueraci corde conuerterit, sub quo iudicabatur, quando id accipiens saeculo uerbis solis et non factis renuntiauerat. Pusillus a Lamasba dixit: Ego credo baptisma salutare non esse nisi in ecclesia catholica. quidquid absque catholica fuerit simulatio est. Hoc quidem uerum est quod baptisma salutare non nisi in ecclesia catholica est. potest enim ipsum esse et extra catholicam, sed salutare ibi non est, quia ibi non non est utique salutaris in his qui pereunt non suo uitio sed illorum. simulatio est autem quidquid extra catholicam fuerit, sed incatholicum. Potest autem aliquid catholicum esse extra Catholicam, sicut potuit nomen Christi esse extra congregationem Christi, in quo nomine pellebat daemonia ille qui cum discipulis non
Abbreviated transcription (Latin):
illi cum recederent non amiserunt.
tem alius lucius ab ausafa dixit. Scbm
motum animi mei ꝙ sp̃s scĩ: cum sit
unum debet ẽẽ baptisma. Et ideo di¬
co: ut si quid apud hereticos motum
aut factũ fuerit recindi debere. & eos
qui ex inde ueniunt in ȩccł̃ia baptiran¬
dos esse. Resemdat᷑ ergo quod baptran
qui audiunt uerbum di & non facũt
cum ab iniquitate ad iustitiã. hocẽ
ab harena ad petrã migrare cȩperim.
Quod si non fit: quia ꝙ̃ in ipsis quod
xp̃i erat. eoꝵ iniquitatibꝰ non uolaba¬
t᷑ hoc etiam de hereticis intelligat᷑. Nã
nec eade spes illis ẽ. quandiu in harena
sunt: quȩ illis qui suꝑ petram sunt la¬
men idem baptisma ẽ in utrisq: qũaus
sicut spes una. ita unũ baptisma dictõ
sit. E elix a gurgitibꝰ dixit. Ego censeo
baptizatos ab hereticis illicite extra
ȩccłam. si ad ȩccłam fugere uoluerint.
grãm baptisim ubi licite datur conse¬
quantur. Respondet᷑. Immo licite in¬

Expanded text:
illi cum recederent non amiserunt. illi cum recederent non amiserunt. Item alius Lucius ab Ausafa dixit: Secundum motum animi mei et spiritus sancti, eum sit unum debet esse et baptisma. et ideo dico ut si quid apud haereticos motum aut factum fuerit, rescindi debere, et eos qui exinde ueniunt in ecclesia baptizandos esse. Rescindatur ergo, quod baptizant qui audiunt uerba dei et non faciunt, cum ab iniquitate ad iustitiam, hoc est ab harena ad petram migrare coeperint. quod si non fit, quia et in ipsis quod Christi erat eorum iniquitatibus non uiolabatur, hoc etiam de haereticis intellegatur. nam nec eadem spes illis est, quamdiu in harena sunt, quae illis qui super petram sunt; tamen idem baptisma est in utrisque, quamuis sicut spes una ita et unum baptisma dictum sit. Felix a Gurgitibus dixit: Ego censeo,baptizatos ab haereticis inlicite extra ecclesiam, si ad ecclesiam confugere uoluerint, gratiam baptismi ubi licite datur consequantur. Respondetur: Immo licite in
Abbreviated transcription (Latin):
dare posse quia putabant᷑ non habe¬
re: intelligant᷑ iam dare posse quia in¬
telligunt᷑ ꝙ habere. Prudentianꝰ acui-¬
culi dixit. Nouitas ep̃atus effecit fr̃s
dilectissimi: ut sustinerẽ quod maiores
iudicarent. Nam hereses nichil habe¬
re nec posse manifestum ẽ atq ita si
qui ex eis uenerint: baptizari ȩquissi¬
me statutũ ẽ. Sicut ergo suꝑioribꝰ re¬
sponsum ẽ. quos hic sustinebat quid
iudicarent: sic & huic ipsi responsũ
ẽẽ intelligat᷑. Petrus ab yppone ⁊a¬
rito dixit. Cum baptisma unum sit
in catholica ęccłia: manifestum ẽ ñ
posse extra ȩccłiam baptizari. Et id̾o
in heresi tinctos. siue in scismate: ue¬
nientes ad ȩccłiam censeo baptirzari
oportere. Sic ẽ unum baptisma in eccl̃a
catholica: ut cum ex inde aliqui exie¬
rint. in his qui exeunt non faciant duo.
sed idem unum maneat. Quod ergo
in redeuntibꝰ agnoscitur. hoc & in eis
qui a recedentibꝰ acceperunt. quod

Expanded text:
non posse, quia putabantur non habenon posse, quia putabantur non habere, intellegantur iam dare posse, quia intelleguntur et habere. Pudentianus a Cuiculi dixit: Nouitas episcopatus effecit, fratres dilectissimi, ut sustinerem quid maiores iudicarent. nam haereses nihil habere nec posse manifestum est. adque ita si qui ex eis uenerint baptixari aequissime statutum est. Sicut ergo superioribus responsum est, quos hic sustinebat quid iudicarent, sic et huic ipsi responsum esse intellegatur. Petrus ab Hippone Zarito dixit: Cum baptisma unum sit in catholica ecclesia, manifestum est non posse extra ecclesiam baptixari. et ideo in haeresi tinctos siu-e in schismate uenientes ad ecclesiam censeo baptixari oportere. Sic est unum baptisma in ecclesia catholica, ut, cum exinde aliqui exierint, in his qui exeunt non fiant duo, sed idem unum maneat. quod ergo in redeuntibus agnoscitur, hoc et in eis qui a recedentibus acceperunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
male utentibꝰ. Tenox ab horreis ce¬
liȩ dixit. Baptisma unum ẽ. sed ȩc¬
cłiȩ. Ubi ȩccłia non ẽ. baptisma illic
ẽẽ non potest. Huic respondemus.
Quare gͦ potest. ubi petra non ẽ. sed
harena ẽ: cum ȩccłia in petra non in ha¬
rena sit: Alius uictor ab assuris dix̃.
Quomodo illic baptirari aliquis
Donatulus acapse dixit. Et ego semꝑ
hoc sensi: ut heretici qui nichil foris
consecuti sunt. quando ad eccłiam
conuertuntur ut baptizent᷑. Ad hoc
respondetur. Nichil quid̃e foris con¬
secuti sunt: sed ad salutẽ non ad sa¬
cramentum. Salus enim ꝓpria est
bonis: sacramenta uero cõmunia
bonis & malis. Uerulus a russicade
dixit. Homo hereticus. dare ñ potest
quod non habet. Multomagis scisma-¬
ticus. qui quod habuit amisit. lam
ostendimus eos habere qui non amit-
tunt cum recedunt: non enĩ recipi¬
unt cum redeunt. Quappter si ꝓpt̾ea
uidebant᷑ dare non posse. quia puta¬
bantur non habere: intelligant᷑ iam

Expanded text:
male utentibus. Tenax ab Horreis Caemale utentibus. Tenax ab Horreis Caeliae dixit: Baptisma unum est, sed ecclesiae. ubi ecclesia non est, baptisma illic esse non potest. Huic respondemus: Quare ergo potest ubi petra non est, sed harena est, cum ecclesia in petra, non in harena sit ? Alius Uictor ah Assuris dixit:sma unum; quomodo illic baptizari aliquis Donatulus n Capse dixit: Et ego semper hoc sensi, ut haeretici qui nihil foris consecuti sunt, quando ad ecclesiam conuertuntur, bapti\\entur. Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad sacramentum. salus enim propria est bonis, sacramenta uero communia bonis et malis. Uerulus a Rusiccade dixit: Homo haereticus dare non potest quod non habet; multo magis schismaticus qui quod habuit amisit. lam ostendimus eos habere, quia notunt, cum recedunt. Non enim recipiunt, cum redeunt. Quapropter, si propterea videbantur dare non posse, quia putabantur non habere; intelligantur jam
Abbreviated transcription (Latin):
test homicida dare alicui grãm xp̃i:
possunt & qui frẽs oderunt baptirare.
qui appellati sunt homicidȩ Nempe
quasi uerum dicere uideretur. O ta¬
men possunt. Sic ergo & heretici. Qntꝰ
abagiua dixit. Ille potist dare aliquid.
qui aliquid habet. Heretici autẽ qͥd
possunt dare. quos constat nichil ha-¬
bere: Huic respondetur: Si ergo potest
dare aliquid qui aliquid habet: mani¬
festum ẽ posse dare hereticos baptismỹ.
quia cũ ab ęccla recedunt. habent la¬
uachri facramentũ quod ibi accepe¬
rant. Nam redeuntes non recipiunt:
quia non amiserunt cum recessert̃.
Aliꝰ iulianꝰ a marcelliana dixit. Si po¬
test homo duobꝰ dñis seruire do et
mãmone: potest & baptisma duobꝰ ser-¬
uire xp̃iano & heretico. Immo sipot̃
continenti & auaro. sobrio & ebrioso.
pio ꝙ homicidȩ. cur non etiã xp̃ia¬
no ꝙ heretico: Quibꝰ quidem non
seruit: sed ministrat᷑ illis. uel ab illis.
ad salutẽ bene utentibꝰ: & iudiciũ

Expanded text:
test homicida dare alicui gratiam Christi, test homicida dare alicui gratiam Christi, possunt et qui fratres oderunt baptizare qui appellati sunt homicidae\'? nempe quasi uerum dicere uideretur, et tamen possunt; sic ergo et haeretici. Quintus ab Agguia dixit: Ille potest dare aliquid qui aliquid habet. haeretici autem quid possunt dare, quos constat nihil habere? Huic respondetur: Si ergo potest dare aliquid qui aliquid habet, manifestum est posse dare haereticos baptismum, quia cum ab ecclesia recedunt habent lauacri sacramentum -quod ibi acceperant. nam redeuntes non recipiunt, quia non amiserant cum recesserunt. Alius Iulianus a Marcclliana dixit: Si potest homo duobus dominis seruire, deo et mamonae, potest et baptisma duobus seruire, christiano et haeretico. Immo si potest continenti et auaro, sobrio et ebrioso, pio et homicidae, cur non etiam christiano et haeretico? quibus quidem non seruit, sed ministratur illis uel ab illis ad salutem bene utentibus et ad iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
micidis ꝓbat. Sed quia isti ex hoc con¬
cilio nobis p̃scribere quid sentire debea¬
mꝰ affectant: ipsi priores ei consentiant.
Ecce iudȩ traditori sunt comparati: qui
dicebant hereticos quauis in heresi ba¬
ptizatos. non debere iterum baptirari.
Talibꝰ autẽ cyprianꝰ cõmunicabat qui
dixit neminẽ iudicantes. aut ã iure
cõmunionis aliquẽ si diuersum sense¬
rit amouentes. Tales etiam antea fuisse
in ȩccl̃ia. ꝑ illam sententiã manifestantur.
ubi ait: Sed dicit aliquis. Quid ergo fi¬
et de his qui in prȩteritum in ȩccłiam
sine baptismo admissi sunt: Talem fu
concilium faciunt. sepe cõmemorant.
Si ergo nichil aliud quicũq hoc facit
ne confiteris: Recte igitur consuetu¬
dinẽ teneremus plenario contilio po-¬
steriore firmatã: etiamsi ueritas adhuc
lateret. quã credimꝰ iam esse manifestatã.
& heretici baptitare. qui appellati sunt
antxp̃i. Quid si alius diceret. si po¬

Expanded text:
micidis probat; sed quia isti ex hoc conmicidis probat; sed quia isti ex hoc concilio nobis praescribere quid sentire debeamus adfectant, ipsi priores ei consentiant. ecce Iudae traditori sunt conparati, qui dicebant haereticos quamuis in haeresi baptizatos non debere iterum baptizari. talibus autem Cyprianus communicabat qui dixit: neminem iudicantes aut <t iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. tales etiam antea fuisse in ecclesia per illam sententiam manifestantur ubi ait: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum in ecclesiam sine baptismo admissi sunt? talem fuiconcilium faciunt saepe commemorant. si ergo nihil aliud quicumque hoc facit ne confiteris. Recte igitur consuetudinem teneremus plenario concilio posteriore firmatam, etiam si veritas adhuc lateret, quam credimus jam esse manifestatam. et haeretici baptizare qui appellati sunt antichristi. Quid si alius diceret: \'si po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inuidos diabolus: ideo non potest
dixit. Qui hereticis eccłiȩ baptismũ
concedit & ꝓdit quid aliud ꝗ̃ sponsȩ
xp̃i uidas existit: O magna conuictio
scismaticorum: qui se ab hereditate xp̃i
toto orbe diffusa. nefario sacrilegio se-¬
pararunt. Si cyprianꝰ talib cõmuni-¬
cabat qualis uidas fuit ꝓditor. õ
tamen ab eis non maculabatus. aut
si maculabat᷑. tunc uidȩ facti sunt:
ergo & modo uidȩ sunt om̃s. aut si
non sũt. non ergo ꝑtinent ad posteros
facinora eoꝵ priorum. qu̾aus ex ea¬
dẽ cõmunione ꝓpagatos.Cur ergo
nobis traditores obiciunt quos non
conuicerunt: ꝙ sibi iudam non obici¬
unt. cui cẏprianꝰ & collegȩ eius cõmu¬
nicaueruntꝰ Ecce concilium de quo so¬
lent isti głari. Nos quidẽ dicimꝰ. quia
sic non ꝓdit hereticis ȩccłiȩ baptismũ.
qui baptismum xp̃i &̃ in hereticis ꝓ¬
bat: sicut non ꝓdit homicidis ȩccłiȩ
baptismũ. qui baptismũ xp̃i & in ho¬

Expanded text:
et invidos diabolus, ideo non potest et invidos diabolus, ideo non potest dixit: Qui haereticis ecclesiae baptismum concedit et prodit quid aliud quam sponsae Christi Iudas exsistit? 0 magna conuictio schismaticorum, qui se ab hereditate Christi toto orbe diffusa nefario sacrilegio separarunt, si Cyprianus talibus communicabat, qualis ludas traditor fuit, et tamen ab eis non maculabatur! aut si maculabatur, tunc Iudae facti sunt omnes; ergo et modo Iudae sunt omnes, aut si non sunt, non ergo pertinent ad posteros facinora priorum quamuis ex eadem communione propagatos. cur ergo nobis traditores obiciunt quos non conuicerunt, et sibi ludam non obiciunt cui Cyprianus et collegae eius communicauerunt? ecce concilium de quo solent isti gloriari: nos quidem dicimus, quia sic non prodit haereticis ecclesiae baptismum qui baptismum Christi et in haereticis probat, sicut non prodit homicidis ecclesiae baptismum qui baptismum Christi et in ho
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ qui hereticis patrocinant᷑. Qui
ꝓ hereticis eccłiastico baptismo int̾te¬
dit. illos xp̃ianos& nos hercticos fac̃ huis
respondetur. Si quisqũa dicat eum
qui cũ baptismũ acciperet. quia odi¬
um fr̃num tenebat in corde. non acis¬
perat remissionẽ peccatorum. ñ cum
iterũ baptizandum. quando illud
odium de corde dimittit: nũquid ȩc-
dit. aut illos iustos & nos homicidas
non possunt. Et ideo quod semel de
tur quosdam de collegis suis diuersa
sensisse. unde etiam atq etiã confirma¬
tur amor unitatis. quod ab inuicẽ nul¬
lo scismate separati sunt. donec alteris
eorum siquid aliter saperent d̃s reuela¬
ret. Sed huic respondetur. collegas eiꝰ
non sibi hereticos p̃posuisse: sed baptis-¬
mũ xp̃i sicut agnoscit᷑ in auaris. frauda¬
toribꝰ raptoribꝰ. homicidis. sic etiã in he¬
bolus. Quom᷑ potest habere baptismũ
xp̃i synagoga sathanȩ: Huic responde-¬
t̃ Nũquid quia pios xp̃e constituit.

Expanded text:
antur qui haereticis patrocinantur. qui antur qui haereticis patrocinantur. qui pro haereticis ecclesiastico baptismo intercedit illos christianos et nos haereticos facit, Huic requi cum Baptismum acciperet, quia odium fraternum tenebat in corde, non acceperat remissionem peccatorum, non esse iterum baptizandum, quando illud odium de corde dimittit; numquid eccledis, aut illos justos, et nos homicidas non possunt: et ideo quod semel decpertissime quosdam de collegis suis diversa sensisse: unde etiam atque etiam confirmatur amor unitatis, quod ab invicem nullo schismate separati sunt, donec alteris eorum si quid aliter saperent Deus revelaret . Sed huic respondetur, collegas ejus non sibi haereticos praeposuisse; sed Baptismum Christi, sicut agnoscitur in avaris, fraudatoribus, raptoribus, homicidis, sic etiam in haebolus: quomodo potest habere Baptismum Christi synagoga satanae? 47. Huic respondetur: Numquid quia pios Christus instituit,
Abbreviated transcription (Latin):
a tarassa dixit. Reuelatione facta ue¬
ritatis. cedat error ueritati: quia ꝙ
petrus qui prius circũcidebat cessit
paulo ueritatẽ prȩdicanti. Potest
etiam nr̃a esse ista sententia: ꝙ ita fa¬
cꝰtum ẽ in hac de baptismo quȩstio¬
ne. Nam ueritate postea liquidius
reuelata. cessit error ueritati: cum
illa saluberrima consuetudo. etiam
plenarii concilii auctoritate firmata
ẽ. Bene tamen. quod totiens memi
isse alit̾ sapere qũa ueritas postula¬
bat: quod accidisse etiã cypriano int
ulla eius contuinelia credimꝰ quicũꝙ
diligimus cyprianum: quia ñ eũ fas
ẽ diligi maiore Raritate qũa petrum
ulianus a telepte dixit Scriptum ẽ
Nemo potest accipere aliquid. nisi da¬
tum illi fuerit de cęlo. Si heresis de
cȩ̨lo ẽ. potest baptisma dare. Audiat
ꝙ alium dicentẽ: Si auaritia de qlo
ẽ potest baptisma dare. Et tam̃ dant
auari. Sic ergo ꝙ̃ heretici. Faustus
a timida regia dixit. Non sibi blandi¬

Expanded text:
a Tharassa dixit: Reuelatione facta uea Tharassa dixit: Reuelatione facta ueritatis cedat error ueritati, quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem pretiam nostra esse ista sententia et ita factum est in hac de baptismo quaestione. nam ueritate postea liquidius reuelata cessit error ueritati, cum illa saluberrima consuetudo etiam plenarii concilii auctoritate firmata est. bene tamen quod totiens meminisse aliter sapere quam ueritas postulabat. quod accidisse etiam Cypriano sine ulla eius contumelia credimus quicumque diligimus Cyprianum, quia non eum fas est diligi maiore caritate quam Petrum. Iulianus,,, a Telepte dixit: Scriptum est: nemo potest accipere aliquid, uisi datum illi fuerit de caelo. si haeresis de caelo est, potest baptisma dare. Audiat et alium dicentem: \'si auaritia de caelo est, potest baptisma dare.\' et tamen dant auari; sic ergo et haeretici. Faustus a Timida Regia dixit: Non sibi blandi
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Hireneus abululis dixit. Si
ideo ȩccłia hereticum non baptizat
quod dicatur iam baptizatꝰ esse he¬
resis maior ẽ. Hoc modo dici potest.
Si ideo ęccłia auarum non baptirat
quod dicat᷑ iam baptizatus esse aua¬
ritia maior ẽ. Hoc autẽ falsũ ẽ. Ita
gͦ ꝙ illud. Donatꝰ a cybaliana dixit.
Ego unam ȩccłiã &̃ unum baptismũ
eius noui. Si est qui dicat ẽẽ apud
hereticos baptismi grãm: ante ẽ ut
ostendat. & ꝓbet illic esse eccłiam.
Huic respondetur. Si baptismi grãm
hoc esse dicis quod est baptismꝰ. c̃ ap̃
hereticos. Si autẽ baptismꝰ sacram̃tũ
ẽ grẽ. ipsa uero grã abolitio peccatoꝵ
ẽ. non est apud hereticos baptismi
gr̃a. Sic ẽ autẽ unũ baptisma & una
eccłia: queadmodum ẽ una spes. Sic̃
ergo boni & mali non habentes uñã
sp̃e. possunt tam̃ habere unũ baptis¬
ma: ita quibꝰ non ẽ cõmunis eccł̃ia.
potest baptisma esse cõmune. Tosimꝰ¬

Expanded text:
rum. Irenaeus ab Ululis dixit: Si rum. Irenaeus ab Ululis dixit: Si ideo ecclesia haereticum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, haeresis maior est. Hoc modo dici potest: Si ideo ecclesia auarum non baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, auaritia maior est. hoc autem falsum est; ita ergo et illud. Donatus a Cibaliana dixit: Ego unam pael.esiam et unum baptismum eius noui. si est qui dicat esse aput haereticos baptismi gratiam, ante est ut ostendat et probet esse illic ecclesiam. Huic resphoc esse dicis quod est Baptismus, est apud haereticos: si autem Baptismus sacramentum est gratiae, ipsa vero gratia abolitio peccatorum est, non est apud haereticos Baptismi gratia. Sic est autem unum Baptisma et una Ecclesia, quemadmodum est una spes. Sicut ergo boni et mali, non habentes unam spem, possunt tamen habere unum Baptisma; ita quibus non est communis Ecclesia, potest Baptisma esse commune.
Abbreviated transcription (Latin):
niret ꝑuersum emendaret. siquid de¬
fuisset daret: Sic & in marcionista
heretico. agnosceret baptismi integri¬
tatẽ: corrigeret eius ꝑuersitatẽ. doce¬
ret catholicã ueritatẽ Marcellus
a dama dixit. Cum peccata non nisi¬
in eccłiȩ baptismo remittant᷑ qui
hereticum non baptizat. peccatori
cõmunicat. Quid ille qui hoc faci¬
enti cõmunicat: nonne peccatori cõ¬
municat: Quid autẽ aliud faciebañ
om̃s uidicantes neminẽ: aut a uire
cõmunionis amouentes. diuersa
sentientẽ : Ubi ẽ ergo eccłia. An pati¬
entibꝰ ꝙ̃ ne triticum eradicet᷑ cum
arania tolerantibꝰ ista non obsunt:
Discant ergo isti qͥ se ab orbe terrarum
frustra separando. sacrilegium scisma¬
tis admiserunt: eam quã habent in
ore cypriani sententiã uersant. Huc
de baptismo & de remissione pecca¬
toꝵ supra dicta sunt: scilicet quod¬
om̃i posset esse baptismꝰ in homine.
qũauis in eo non sit remissio peccato¬

Expanded text:
niret peruersum emendaret, si quid deniret peruersum emendaret, si quid defuisset daret. sic et in Marcionista haeretico agnosceret baptismi integritatem, corrigeret eius peruersitatem, doceret catholicam ueritatem. Marcellus a in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum non baptizat peccatori communicat. Quid? ille -qui hoc facienti communicat nonne peccatori communicat? quid autem aliud faciebant omnes iudicantes neminem aut a iure communionis amouentes diuersa sentientem? ubi est ergo ecclesia? an patientibus et ne triticum eradicetur zizania tolerantibus ista non obsunt? discant ergo isti qui se ab orbe terrarum frustra separando sacrilegium schismatis admiserunt. ut quid habent in ore Cypriani sententiam qui non habende baptismo et de remissione peccatorum supra dicta sunt, quomodo possit esse baptismus in homine, quamuis in eo non sit remissio peccato
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Et qui dum non erubescunt
marcionis baptismũ ꝓbare: quomͦ
tales sacerdotes sacerdotium di aut
seruant aut uindicant. qui hostes
dĩ non baptizant. & sic illis cõmuni¬
cant: Nimirum cum talia dicunt᷑
excedit᷑ modus: nec considerat᷑ quia
& ipsi talibꝰ cõmunicabant neminẽ
iudicantes. aut a iure cõmunionis
aliquem si diuersum senserit amo¬
uentes. Sed habet iste in hac ipsa
sententia sua unde amoueri posset.
si aduerteret id in quoq corrigendũ
eẽ quod prauũ est: quod autẽ re¬
ctum ẽ approbandum: quando qui-¬
dem ait gentiles qũauis idola colant
tamen sũmũ dm̃ patrẽ creatorem co¬
gnoscunt & confitent᷑. Siquis ergo
ad eum talis gentilis ueniret: nũ¬
quid uellet in eo corrigere atq mu¬
tare quod dm̃ patrem creatorem
confitebatur & nouerat: sed em̃daret
in eo idolatriam quod malum ha¬
bebat & traderet sacramenta xp̃iana
quȩ non habebat. ꝙ̃ siquid rectum
nosset in eo approbaret. si quid inue¬

Expanded text:
mat, et quidam non erubescunt mat, et quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quo, modo tales sacerdotes sacerdotium dei aut seruant aut uindicant qui hostes dei non baptixant et sic illis communicant? Nimirum cum talia dicuntur exceditur modus nec consideratur, quia et ipsi talibus communicabant neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum sentiebat amouentes. sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde ammoneri posset, si aduerteret id in quoque corrigendum esse quod prauum est, quod autem rectum est adprobandum, quandoquidem ait: gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. si quis ergo ad eum talis gentilis ueniret, numquid uellet in eo corrigere adque mutare quod deum patrem creatorem confitebatur et nouerat? sed emendaret in eo idololatriam quod malum habebat et traderet sacramenta christiana quae non habebat, et si quid rectum nosset in eo adprobaret, si quid inue
Abbreviated transcription (Latin):
stamentum meum ꝑ os tuũ. Huic irtiq
dixit. si uidebas furem concurrebas ei.
Quanto ergo illi peiores. qui ñ cũ furi¬
bꝰ concurrebant: sed ipsi fundos insi¬
diosis fraudibus rapiebant: Sed non
eis concurrebat cyprianꝰ: qũauis eos
in catholica segete toleraret. ne simul
eradicaretur ꝙ triticum. Et tamen eti¬
am ipsi quem dabant idem ipse bap¬
tisimus erat: quia non ipsoꝵ sed xp̃i
erat. Sicut ergo isti qũauis in eis xp̃i
baptisinus agnoscat᷑ non sunt tamen
excusati &̃ defensi illicita facientes. &
recte illos xp̃c aduersarios suos appel¬
lat. quia in talibus ꝑseuerantes. audi¬
turi sunt. recedite a me qui oꝑamini
iniquitatẽ. unde antixp̃i appellantur
quia xp̃o contrarii sunt. dum contra
quod p̃cipit uiuunt: ita & heretici.
lius saturninꝰ atucca dixit. Gentiles
qũauis idola colant. tamen sũmum
dm̃ patrẽ creatorem cognoscunt. &
confitent᷑. In hunc marcion blasphe¬

Expanded text:
stamentum meum per os tuum? huic utique stamentum meum per os tuum? huic utique \' dixit: si uidebas furem, concurrebas ei. quanto ergo illi peiores qui non cum furibus concurrebant, sed ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant! sed non eis concurrebat Cyprianus, quamuis eos in catholica segete toleraret, ne simul eradicaretur et triticum. et tamen etiam ipsi quem dabant idem ipse baptismus erat, quia non ipsorum sed Christi erat. sicut ergo isti, quamuis in eis Christi baptismus agnoscatur, non sunt tamen excusati et defensi inlicita facientes et recte illos Christus aduersarios suos appellat, quia in talibus perseuerantes audituri sunt: recedite a me qui operamini iniquitatem — unde antichristi appellantur, quia Christo contrarii sunt, dum contra quod praecipit uiuunt —, ita et haeretici. Alius Saturninus a Tucca dixit: Gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphe