comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habente̾. hoc dico ut ⁊̃ sicłicatus titillat te desi¬
cłium: cdiscã qd̾ pꝰsis docere ⁊ rõalem bostiã offe
ras .xͦ. Nemiles ante quam tiro. ne pꝰ magist̃ sis
añ quam cdiscipłs. si ẽ humilitatiꝰmet neq m̾sure
iudicare de ct̃is ⁊ de ministirs eccłarum sinistrum
quippiã dicẽ. habeant illi ordinem ⁊ gradũ suũ.
potianũ liber docere te poterit. Nc̃ monachi incu¬
nabula morẽq discutimit.& ciꝰmonachi quiliba¬
lib studiis eruditꝰ madolescentia igum xͥ collo suo
re in grecliaus uiam quam nũquã ingresus es . sta¬
timq inpartem tͥ alteram declinandum sit. ⁊er¬
rori pateas. Ñ plꝰ aut inuius ambulẽ quam necẽẽ
ẽ. necurrẽs lasseris. morãq faciens obdormias.
lusolitudine cito subrep̃ suꝑbia. ⁊ siparũꝑ ieuina¬
uerit hominẽq ñuidit putat se alicꝰ cẽ mom̃ti.
q inurbib quam incella ẽ. ⁊ int̾ fr̃s simulat uẽ¬

Expanded text:
habentes. Haec dico, ut sihabentes. Haec dico, ut siderium, disce quod possis docere, et rationalem hostiam offer Christo. Ne sis miles antequam tiro: ne prius magister sis , quam discipulus. Non est humilitatis meae, neque mensurae, judicare de Clericis, et de ministris Ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem, et gradum suum, ditus ad Nepotianum liber , docere te poterit. Nunc monachi incunabula, moresque discutimus: et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia, jugum Christi collo suo re ingrediaris viam, quam nunquam ingressus es, statimque tibi in partem alteram declinandum sit, et errori pateas, plusque aut minus ambules, quam necesse est; ne aut currens lasseris, aut moram faciens, obdormias. In solitudine cito subrepit superbia: et si parumper jejunaverit, hominemque non viderit, putat se alicujus esse momenti: sque in urbibus quam in cellula est et inter fratres simulat uer
Abbreviated transcription (Latin):
cortuum ⁊ cum saluatore dixĩs. mat mea ⁊ fr̃s mei
his quifaciunt uoluntatẽ patͥs mei qͥ inceł ẽ: Cru¬
tͥ scm̃ filium custodire: optat ⁊ illa te uiuere. ñ
helem ñ sͥ s tab̾naculo genuit. filii ionadab qͥ ui¬
nũ ⁊ siceram ñ bibebant quihabitabant intẽptori¬
is ⁊ quas nor compulerat sedes habebãt. scͥbit᷑ in
psalino. qd pͥmi captiuitatẽ sustinuert quiabe¬
xercitu chaldeorum uastante iudeã urbes intͦire
compulsis. uidint quibalii sentiant. unꝰqͥsq n
suo sensuducit᷑. mͥ oppidum carcer ⁊ solitudo
ꝑadisus ẽ. quid desidamus urbium frequẽtiã
qͥ de suigłaritate censeinur: Moyses ut p̃ esset
ppłor uideoꝵ: quadraginta annis enulit᷑ in here¬
mo. pastor ouium: hominum factꝰ ẽ pastor. A¬
płi de piscatione lacꝰ genesar adpiscationẽ ho¬
muum transier᷑. tc̃ habebant patrẽ. rete. naui¬
culã. secuti dnm̃ ꝓtinꝰ oinnia reliquer᷑ portantẽ
cotidie crucem suam.: ⁊ ne uirgã quid̾ ĩ manu

Expanded text:
tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei? crue matri sanctum filium custodire? optat et illa te uiuere, nonhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses ut praeesset populo Judaeorum quadraginta annis eruditur in eremo; pastor ovium, hominum factus est pastor . Apostoli de piscatione lacus Genezareth ad piscationem hominum transierunt . Tunc habebant patrem, rete, naviculam; secuti Dominum protinus omnia reliquerunt, portantes quotidie crucem suam, et ne virgam quidem in manu
Abbreviated transcription (Latin):
rantem. illudq complet᷑. facti s̃ mͥ inarcum
prauum. ⁊alibi. quimittit in altũ lapidẽ re¬
cid suꝑ eum. ita detractor cum tͥstẽ faciem.
uicłit audientiᷤ. immo ne audientiᷤᷤ quid s
obturantiᷤᷤ aurẽ suas ne audiat iudiciũ san¬
guiniᷤᷤ ilico ⁊ticescit: pall̃ uultꝰ. herent labi
a. saliua siccatur. uñ idem uir sapiens cũ
detractorib inquit nemisceaus qm̃ repen¬

Expanded text:
rantem illudque conpletur: facti sunt mihi in arcum rantem illudque conpletur: facti sunt mihi in arcum prauum et alibi: qui mittit in altum lapidem, recidet in caput eius, ita detractator. cum tristem faciem uiderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, ilico conticescit, pallet uultus, ha, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens: Cum detractoribus, inquit, ne miscearis: quoniam repen
Abbreviated transcription (Latin):
nouãq bestiam dicerẽ ẽẽ ꝯpactã. iuxta illdpo.¬
eticum. pͥma leo. postrema draco. media ipsa
chymera. Num quã gͦ tales udeas nechꝰ sce
modi hõib appliceriᷤᷤ. nec decline̾ cor tuũ in uei¬
ba malitiȩ.⁊ audias. Sedens aduersus frẽm tu¬
um detrahebas ⁊ adueisus filium matͥs tuȩ
ponebas scandalum.x. iterum. filii homitx
dentes eoꝵ arma ⁊ sagittȩ. & alibi. Molliti s̃
sermones eius suꝑ oleum. ipsi aut̃ s̃ iacula.
.&. aꝑtius in eccłaste. Si mordeat serpens insi¬
lentio. sic quifrĩ suo occulte detrahit.S dice̾.
ipse ñ detrabo. aliis loquentib quib face pꝰ
sum : ad excus andas ex cusationes inpeccatis
detur. ille in cord nõuidemus infacie. Salomõ
loquit᷑ in ꝓũbiis. uentus aquilo dissipat nu¬
bes. ⁊ uultus tristis linguas detrahentiũ. Sic̃
enim sagita simittat᷑ cc̃ duram materiẽ nõ
nũquã ininittentẽ reũtit᷑ ⁊ uulnerat uulne¬

Expanded text:
novamque bestiam diceres esse conpactum iuxta illud ponovamque bestiam diceres esse conpactum iuxta illud poeticum: Prima leo, postrema draco, media ipsa chimaera. Numquam ergo tales videas nec huiusce modi hominibus adpliceris, ne declines cor tuum in verba malitiae et audias: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, et iterum: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et alibi: Molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula, et apertius in Ecclesiaste: Si mordeat serpens in silentio, sic, qui fratri suo occulte detrahit. Sed dicis: Ipse non detraho, aliis loquentibus facere sum ? Ad excusandas excusationes in peccatis detur: ille in corde, non videmus in facie . Salomon loquitur in Proverbiis: Ventus Aquilo dissipat nubes, et vultus tristis linguas detrahentium . Sicut enim sagitta si mittatur numquam in mittentem reuertitur et uulnerat uulne
Abbreviated transcription (Latin):
metipsoᷤᷤ diserti: innrã uitia inuehimꝰ᷑. mutid̃
eloquẽtib udicanteᷤ. cestudineo giunniꝰ in¬
celebat ad loquendum gradu. ⁊ ꝑ int̾ualla q̃dã
uix pauca uerba carpebat. ut eumputare sin¬
gultire ñ ploqui. & tñ cumiñsa posita libroꝵ
exposunss struem. adducto suꝑcilio cc̃tisq
nanb ac fronte rugata duob digitulis c̃cre¬
pabat. ħ signo ad audiendum discipłos ꝓuo¬
cans. tẽiugas meras funcĩe ⁊ aduersũ sĩgłos
declamare. Creticum dicere eẽ longinũ censorẽ¬
q romanȩ facũdiȩ notare quẽ uelli. ⁊ de sena¬
tu doctorem exclude. ħ bñ numinatꝰ: plꝰ place¬
bat inprandiis. Necmirũ qui multo̾ increpa¬
re solitꝰ. multũ inescã resolutus erar. factõq
ciineo cͥcuistrepentiũ garruloꝵ: ꝓcedebat in
publicum. intꝰ nero. foriꝰ cato. totꝰ ambiguuᷤ.
ut ex contrariis diuersiq naturiᷤ. unũ mõstrũ.

Expanded text:
met ipsos diserti in nostra uitia inuehimur muti de met ipsos diserti in nostra uitia inuehimur muti de eloquentibus iudicantes. testudineo Grunnius incedebat ad loquendum gradu et per interualla quaedam uix pauca uerba capiebat, ut eum putares singultire, non proloqui. et tamen, cum mensa posita librorum exposuisset struem, adducto supercilio contractisque naribus ac fronte rugata duobus digitulis concrepabat hoc signo ad audiendum discipulos prouocans. tunc nugas meras fundere et aduersum singulos declamare: criticum diceres esse Longinum censoremque Romanae facundiae notare, quem uellet, et de senatu doctorum excludere. hic bene nummatus plus placebat in prandiis. nec mirum, qui multos inescare solitus erat cuneo circumstrepentium garrulorum procedebat in publicum intus Nero, foris Cato, totus ambiguus, ut ex contrariis diversisque naturis unum monstrum
Abbreviated transcription (Latin):
op̾culo ñ decłicis disputare. s monachum ĩstru¬
ere. Scĩ s̃ cłici ⁊ om̃ium uita laudabilẽ. Ita gͦa
ge ⁊ uiue inmonastio ut cłicus ẽẽ mercari. ut ado¬
lescentiam tuam nulla sorde ꝯmacules. ut adal¬
tare xͥ quasi de thalamo uirgo ꝓcedas. ⁊ habeas
deforis bonum testimoniũ. fenunȩ q̃ nom̃tuũ
nouĩnt. uultum nesciant. Cum ad ꝑfectã ȩta¬
one ⁊ gradu: optiminuxtas̃ pessima. Ne ad
scͥbendum cito ꝓsilias ⁊ leuiducauiꝰ insauia.
Multo tp̃e dice qd̾ doceas. neccredas laudatorib
tuis unmoimisorib aurem ne libent᷑ accõmo¬
d̾e. qui cumte abulatiõib fouũit. ⁊ qͦdamin in¬
potemiñtis effecerurt sisubito respexeriᷤ. aut ci-¬
conia o ep̃hẽdĩ pꝰ te colla curuari. aut manu au¬
nculã agitari asini. aut estuantẽ canis ꝓtẽdi
linguã. Nulli detraha. nec in eo te scm putes si
cetero lacereᷤ. Accusaius sepe qd̵ facimꝰ. ⁊ cẽ nõ¬

Expanded text:
opusculo non de clericis disputare, sed monachum instituopusculo non de clericis disputare, sed monachum instituere. sancti sunt clerici et omnium uita laudabilis. ita ergo age et uiue in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi de thalamo uirgo procedas et habeas de foris bonum testimonium feminaeque nomen tuum nouerint, uultum nesciant. cum ad perfectam aetaone et gradu optimis mixta sunt pessima. Ne ad scribendum cito prosilias et leui ducaris insania. multo tempore disce, quod doceas. ne credas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter adcommodes, qui cum te adulationibus fouerint et quodam modo inpotem mentis effecerint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendas post te colla curuari aut manu auriculas agitari asini aut aestuantem canis protendi linguam. nulli detrahas nec in eo te sanctum putes, si ceteros laceres. accusamus saepe, quod facimus, et contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
s maiora quam scłi hões emolum̃ta sectanteᷤ :
greci appellant. uendentium cobercebat᷑ rabies.
nec erat impune peccatũ. Nc̃ aut̃ sub religiois
titulo exercentur iniusta ꝯpendia. ⁊ honor noĩs
dedecus. publicȩ extendẽtes manus pannis aurũ
tegunus. ⁊ cc̃ omnium opinionẽ plenis sacculis
morimꝰ diuites qͥ quasi pauꝑe̾ uiximus. tͥcũ in
monasterio fuers. ħ facere ñlicebit. ⁊ inolescẽte
paulatim ꝯsuetudine. qd pͥmum cogebariᷤᷤ uelle
incipies.⁊ delectabit telabor tuus: oblit᷑q. p̃tox
imali faciant: s qͥd bonitufacere debea̾. sleq uͦ
peccantium ducarꝰ multitudine. ⁊ te ꝑeiuntiũ tur¬
ba sollicitet ut tacitꝰ cogites. qͥd gͦ: Omnes ꝑibunt
quiinurbib habitant : Ecce illi fniuntur suis reb
ministrant eccłuis. adeunt balneas. unguenta ñ sꝑ¬
nunt. ⁊ tñ inomĩum flore uersant᷑. ad qd ⁊ añ re¬
spondi. ⁊ nunc breuiter respõdebo me inp̾senti

Expanded text:
 maiora quam saeculi homines emolumenta sectantes. et Graeci appellant, uendentium cohercebatur rabies nec erat inpune peccatum, nunc autem sub religionis titulo exercentur iniusta conpendia et honor nominis dedecus, publice extendentes manus pannis aurum tegimus et contra omnium opinionem plenis sacculis morimur diuites, qui quasi pauperes uiximus. tibi, cum in monasterio fueris, haec facere non licebit et inolescente paulatim consuetudine, quod primum cogebaris, uelle incipies et delectabit te labor tuus oblitusque praetei mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Neque uero peccantium ducaris multitudine et te pereurtium turba sollicitet, ut tacitus cogites: quid ? ergo omnes peribunt, qui in urbibus habitant? ecce illi fruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balneas, unguenta non spernunt et tamen in omnium flore uersantur. ad quod et ante respondi et nunc breuiter respondebo: me in praesenti
Abbreviated transcription (French):
alios.⁊ ore pallente ieuiniis fame torquet᷑ alie¬
na: omẽmq substantiã xͥ.xͥ uiscerib erogauit.
Nicb illo ditiꝰ qui corpꝰdiĩ canistro uminco san¬
guinemportat iniutro. qͥ auaritiam ꝓiec̃ de tẽ¬
plo. qͥ abq funicło r increpatiõe uendẽtium colũ
exicum habraam de patria ⁊ decognatiõe tua ⁊ ꝑ¬
ge qͦ nescis. Si habes substantiam uende : da pan¬
ꝑib. Si ñ habes. grandi onere lib̾atus es. Nudũ
xp̃m nudus sequere. durum grande. difficile.

Expanded text:
alios et ore pallente ieiuniis fame torquetur aliealios et ore pallente ieiuniis fame torquetur aliena omnemque substantiam Christi uisceribus erogauit. nihil illo ditius, qui corpus domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione uenexi cum Abraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. si habes substantiam, uende et da pauperibus, si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. durum, grande, difficile,
Abbreviated transcription (Latin):
scãmq tamiñte quam corpe ne solo uõe głetur
⁊ absq oleo bonorum oꝑum extincta lampade ex¬
cludat᷑ a sponso. habes ibi sc̃m doctissimũq pen¬
tificem ꝓculũ quiuiua ⁊ p̃senti uoce nrãs sce¬
dulaᷤ supr. cotidianisq tractatib it̃ tuũ diri¬
gat. nec paciat᷑ te in partem alterã declinãdo
uiam relinquere regiã ꝑ quamisrł abt̾rã re¬
ꝓmissioĩs ꝓꝑans se transiturum eẽ ꝓmittit atq
utiuam exaudiat᷑ uox eccłȩ implorantiᷤᷤ. dnẽ pa¬
cemdanob̾. omĩa enim dedistinob. xtinam qd̾
renuntiamꝰ scło uoluntas sit ñ necess ita̾. ⁊ pau¬
ꝑtas hãt expetita głam. ñ ulata cruciatũ. Cete¬
rum uxta miserias hꝰ temporis ⁊uͥq gladios se¬
uientes satis diuesẽ qui pane ñ indiget. Nimi¬
um potẽs ẽ qui seruire ñ cogit᷑. Sc̃s euꝑius tolo¬
sȩ ep̃c uiduę sareptenȩ imitator esuriens pasẽ

Expanded text:
sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum operum extincta lampade excludatur ab sponso. habes ibi sanctum doctissimumque pontificem Proculum, qui uiua et praesenti uoce nostras scidulas superet cotidianisque tractatibus iter tuum dirigat nec patiatur te in partem alteram declinando uiam relinquere regiam, per quam Israhelad terram repromissionis properans se transiturum esse promittit. atque utinam exaudiatur uox ecclesiae conplorantis: domine, pacem da nobis; omnia enim reddidisti nobis. utinam, quod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat expetita gloriam, non inlata cruciatum. ceterum iuxta miserias huius temporis et ubique gladios saeuientes satis diues est, qui pane non indiget, nimium potens, qui seruire non cogitur. sanctus Exuperius, Tolosae episcopus, uiduae Saraptensis imitator, esuriens pascit
Abbreviated transcription (Latin):
motheo dr̃. aduersꝰ pb̃rm accusationẽ cito nõ
receꝑis. Peccantẽ aũt corã oĩb argue. ut ⁊cetĩ
metũ hãnt. sẽ facile de ꝑfecta etate credẽdũ
quã ⁊ uita p̃tenta defendit. ⁊bonorat uocabulũ
maturitatẽ pueroꝵ uitus labim̃: sime iu̾ corri¬
gi delinquentẽ aꝑte increpa. tantũ ue occulte
me. oleuiaũt peccõris ñ unpingui cap̃meũ. qͣm
n dilig̃ dñs corripit. castigat aut omnem filium
sime nesciente peccatis meis inimo detractionib
tius aliumuulneres.⁊ cũcertatim oĩb narres sic
singłis loquarꝰ quasinulli alter dixĩs : ħ ẽ ñine
em̃dare s uitio tuo satisfacere. Pcep̃ dĩs innos
peccante arguideb̾e secreto. ł adhibito testȩ.⁊
si audire noluint referri adeccłam. habedõq ĩ
malo ꝑtinaces quasi ethincos ⁊ publicano. ħ̃
ex p̃ssius loquor: ut adolescentẽ meum ⁊ linguȩ
⁊ aurium prurigine liberẽ. ut renatum ixͦ sine
riiga ⁊ macula quasi pudicam uirginẽ exbibetĩ

Expanded text:
ionem cito ne receperis. peccantem autem coram omnibus argue, ut et ceteri metum habeant. non est facile de perfecta aetate credendum, quam et uita praeterita defendit et honorat uocabulum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me ugi deliquentem, aperte increpa, tantum ne occulte oris non inpinguet caput meum. quem enim diligit dominus, corripit, flagellat autem omnem filium, si me nesciente peccatis meis, immo detractationibus tuis alium uulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris ? hoc est non me emendare, sed uitio tuo satisfacere. praecepit dominus peccantes in nos argui debere secreto uel adhibito teste et, si audire noluerint, referri ad ecclesiam habendosque in malo pertinaces quasi ethnicos et publicanos. Haec expressius loquor, ut adulescentem meum et linguae et aurium prurigine liberem, ut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudicam uirginem exhibeam
Abbreviated transcription (Latin):
no. p̃staunam cartnscedulam cantati. Int̾ deli¬
tias patriȩ ⁊ cominunes quas habuimꝰ ꝑegrnatio¬
si ainici litteras ł indignantis accipiam.
monachum.Lxui.
icħ ẽ xͥano felicius cui ꝓmittunt᷑
regna çeloꝵ: nicħ laboriosius qui
cotdie de uita ꝑiclitat᷑. Nicħ for¬
tiꝰ eo qui iuncit diabolum. nichil
uilius illo qui acarne suꝑatur.umusq rei exem¬
plas̾ pluruna. latro credit incruce ⁊ statĩmeruit
audire. am̃ am̃ dico tͥ hodie mecum ensmꝑadiso.
ludas de apłatus fastigio inꝓditionis tartanĩ la¬
bitur. ⁊ nec familiantate ꝯ uiuii. nec intinetioẽ
bucellȩ. nec oscłi grã frangitur. nequasi hoẽm
tradat quemfilium dĩnouerat. quid samari¬
tanaiuluis : Ñsolum ipsa credidit. ⁊ pꝰ.ui. ui¬
roꝰ unuminueñ dnm messiamq cogͦscit ad fõ¬

Expanded text:
no, praesta unam chartae schedulam caritati. Inter delino, praesta unam chartae schedulam caritati. Inter delicias patriae, et communes quas habuimus peregrinatiosi amici litteras, vel indignantis accipiam. MONACHUM. Nihil Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro credidit in cruce et statim meretur audire:amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. ludas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fon
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quȩ homine ab sentes p̃sẽteᷤ
faciat. Nec falsam dedit quã
in se nouerat sentenuã. quid enim ẽ ut ita di¬
cam tamp̃sens int̾ absentes quã ꝑ epłas ⁊ alloqͥ
⁊ audire qͦs cliligas : slam ⁊ rud̾e illi italiȩ hões
qͦs cassos ennius appellat. qͥ sͥ ut in rethoriciᷤ cice¬
ro ait. uictu fenno uiram ꝓpagabãt. añ carce ⁊
m̃branaꝵ usum. aut iñ dolatis ex ligno codicel¬
lis. aut in corticib arboꝵ mutua epłaꝵ alleqͥco
missitabant. Uñ ⁊ portitorẽ eaꝵ tabellanoᷤ. ⁊ scͥp¬
tores alibris arboꝵ librauo᷑ uocauere. quanto
manitatem qͦdammꝰ uesciebant. Ecce beatus
chromatius cum scõ eusebio ñ płꝰ natura quã moꝵ
s̃ equalitate germano: litterano me ꝓuocauit of¬
fitio. Tum a nob̾ abiciens recentem amicrtiã scin¬
cdis potiꝰ quamdissius. qd̾ prudent᷑ leliꝰ uetat. nͥ for¬
te ita tͥ exosus ẽ oriens ut luteras qͦ tuas hucuem¬
re formides. Ex ꝑgiscere exꝑgiscere. euigila desom¬

Expanded text:
 quae homines absentes praesentes faciat\'. nec falsam dedit, quamquam in re non uera, sententiam. quid enim est, ut ita dicam, tam praesens inter absentes, quam per epistulas et adloqui et audire quos diligas? nam et rudes illi Italiae homines, quos cascos Ennius appellat, qui sibi, ut in Rhetoricis Cicero ait, uictu fero uitam requirebant, ante chartae et membranarum usum aut in dedolatis ex ligno codicellis aut in corticibus arborum mutua epistularum adloquia missitabant; unde et portitores earum tabellarios et scriptores a libris arborum librarios uocauere. quanto manitatem quodammodo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter Laelius uetatte ita tibi exosus est Oriens, ut litteras 22 quoque tuas huc venire formides. Expergiscere, expergiscere, evigila de som
Abbreviated transcription (Latin):
cellulã ꝓꝑadiso uana septuraiũ poma decerpe. bi
utere delitiis harum fitiere complȩxii. Siscandalizat
te ocłs. pes. manꝰ tua. ꝓice ea. Nullipareaᷤ ut soli par¬
cas animȩ tuȩ. qͥ uidĩt mulierẽ ad ꝯcupiscendũ:
iam mechatꝰ ẽ eamincorde suo. quis głabitur castr̃
sc hab̾e cor : astrañs̃ munda in conspectudni. qͣn¬
tomag̃ homine̾ quorum uita temptatio ẽ : re no¬
b qͥ quotienscq cõcupiscimꝰ. totiens fornicaiur.
inebriatꝰ ẽ inquit gladius ineus incelo. multo ã¬
plius int̾ra quȩ spinas ⁊ͥbulos guãt. uas electioĩs
incꝰ ore xͦ resonat. macerat corpꝰ suum ⁊ subic̃ ser¬
uituti. ⁊ tñcernit nt̃alẽ carmiꝰardorẽ suȩ repugna¬
re sententiȩ ut qd̾ ñ uult hagere compellat᷑: quasi
uim patiens uociferat᷑ ⁊dic̃. Miser ego hꝰ quiᷤ me li

Expanded text:
cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. quis gloriabitur castum se habere cor? astra non sunt munda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis ore sonabat, macerat corpus suum et subicit servituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non vult, hoc agere conpellatur, et quasi vim patiens vociferatur et dicit: Miser ego homo, quis me
Abbreviated transcription (Latin):
sermoq dissentiãt. Balneaꝵ fom̃ta ñ queraᷤᷤ. qͥ
moderata sint. nenimia debilitent stomachũ ꝙ
maiorẽ refectionem poscentia erum pant ĩcrudi¬
tatem q̃ parens libidinũ ẽ. Modicꝰ actemꝑatꝰ cib
⁊caum ⁊ animȩ utilis ẽ. Matrem ita uide ne ꝑillã
aliã uide coneiᷤᷤ quaꝵ uultꝰ cordi tuo hereant. ⁊ ta¬
citum uinat sub pectore uulnꝰ. Ancillulaꝰ quȩ illũ
ditio: tanto facilior runa ẽ. & ioħ̃s baptistascãm
matrem habuit pontificiꝰq filius erat. ⁊ tñ necima¬
triꝰ affectii necpatͥs opib uincebat᷑. ne inbomo pa¬
rentum eum ꝑicło uiueret castitatiꝰ. uiuebat ĩ he¬
remo. ⁊ ocłis desiderantib xp̃m nich aliud digna¬
bat᷑ aspicere. uestis asꝑa zona pellicea. cibus lo¬
custȩ. melq siluestre oiã uictuti ⁊ continẽtie p̃pa
stib uietitabant. quã dui ui patͥa maes. babeto

Expanded text:
sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in ditio, tanto facilior est ruina. Et Joannes Baptista sanctam matrem habuit, Pontificisque filius erat; et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparstibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filioꝰ querere sꝑitale. paulatiq pudore suꝑato ꝑ fec¬
tamatrum nõa erumꝑe inlicentiã maittalẽ. aliiso¬
inpatientia inbex animi nullã recip̃ excusationem.
⁊ cassa pudicitiȩ uelam̃ta quasi araneoꝵ fila du̾ũ¬
pit.Uideaᷤᷤ ñ nullos accinctis renib pulla tunica
barba ꝓlixa amulierib ñ pꝰse discede sub eod ma¬
nere tecto. simul inire coniunia. anullaᷤ uiueneᷤ
bab̾e inininisfio. ⁊ p̃t̃ nocabula nuptiaiũ om̃ĩa
mulator religionis inuitio sit. quin immo ꝯ fu¬
sio gentilium cum ea udeant eccłus displicere.
quȩ hominib boniꝰ ñ placr̃. T̃uuꝰ simonachꝰ eẽ ui.
ũuidi. habeto curã ũ rei familiariꝰ cuirenũtiãdo
ħ ec̃ cepisti. s animȩ tuȩ. Sorde̾ uestium canditȩ
intis indicia suit. u ilis tunica contẽptũ scłi ꝓ¬
br. ita duntaxat neanimꝰ tumeat. ne habituᷤ

Expanded text:
et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficet filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii soinpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia mulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus
Abbreviated transcription (Latin):
sam habe te matrẽ multoꝵ annoꝵ uiduã q̃ aluit
q̃ erudiuit infantem.⁊ pꝰstudia galliaꝵ q̃ ł flo¬
rentissimas. misit romam ñ parcẽs sup̃tib ⁊ab¬
sentiam filii spe sustinens futuroꝵ ut ub̾tatẽ gal¬
lici nitorẽq sermoniꝰ grauitaᷤᷤ romana c̃diret. nec
calcarib inte s frenis uteretur. qd̾ ⁊ in dissertissi¬
miꝰ uiriꝰ greciȩ legimꝰ qͥ asianum tumor ẽ attico sic¬
cabant saie. ⁊ lirurantẽ flagellis uineas falcib
repͥmebant. ut eloquentiȩ torcularia ñ uerborũ
pampituis s sensuum quasi uuaꝵ. exp̃ssib re¬
dundarent. Hanc tu suscipe ut parentem. anra
ut nutricẽ. uenerare ut scãm. nec alioꝵ imiterise¬
xemplum qͥ relinquunt suas ⁊ alienas appetunt.
quoꝵ dedecꝰ iuꝓpatulo ẽ sub nõe pietatiꝰᷤ querentiũ
suspecta consortia. No ui ego quasdã iã maturio¬
nꝰ etatiꝰ ⁊ pleraq gnĩs lib̾tini adolescentib delectari

Expanded text:
sam habere te matrem, multorum annorum viduam, quae aluit, sam habere te matrem, multorum annorum viduam, quae aluit, quae erudivit infantem et post studia Galliarum, quae vel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis gravitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis viris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabat sale et luxuriantes flagellis vineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae toreularia non verborum pampinis, sed sensuum quasi uvarum expressionibus redundarent. Hanc tu suscipe ut parentem, ama ut nutricem, venerare ut sanetam. Nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. Novi ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑueniant ꝑiturãq diuitias ⁊ seruent cũ aĩȩ
discrunine q̃ multis ꝑiculis quesier᷑. quid xͥ negon¬
atori faciendum ẽ quiuenditis om̃ib querit p̾cio¬
sissimam margaitã. qui totis substantiȩ suȩ opi¬
b emit agruminqͦ repꝑiat thesaurũ quẽ nec fur
effocłe nec latꝰ pꝰsit auferre : Sciome offensurũ eẽ
quã płimos. quignaiem dediuitiis disputationẽ
insuã refer̃ contiuneliam: dumm irascunt᷑ suã
indicant conscientiam. muitoq peius de seqͣm de¬
me iudicant. Ego enimneminẽ nõabo. uecueteriᷤ
comecuiȩ licentia certã ꝑsoãs eligam atq ꝑstrĩgã.
Pnidentis uin ẽ ac prudentiũ feminaꝵ dissimula¬
re immo em̃bare qd̾ inse intelligant ⁊ indignari
sͥ magis quammͥ. nec inmonitorẽ maleclieta cõ¬
gerere. qui ut inisdẽ teneat᷑ cͥminib certe meo
inelior ẽ qd̾ sua eunala ñ placent. Audio religio¬

Expanded text:
tas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae tas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam multoque peius de seme iudicant. Ego enim neminem nominabo nec veteris comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium feminarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi magis quam mihi nee in monitorem maledicta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio religio
Abbreviated transcription (Latin):
bitant ferocissimȩ. semꝑ solliciti. semꝑ armati.¬
totiꝰ anni uebunt cibaria. latentib saxi uadiq
dunꝰsimis. Plena s̃ omna. ita ut speculator ⁊ d¬
ctor insumma mali arbore sedeat.: ⁊ inde regen¬
de ⁊ cͥcum flectendȩ nais dictata p̃dicat. felix
cursus ẽ sipꝰ sex m̃ses supradictȩ urb̾portũ tene¬
at̃ aqͦ se incipiat aꝑire oceanꝰ. ꝑ quẽ uix anno
ꝑpetuo ad indiam ꝑuenit᷑. ⁊ ad gangen fluui
cuit omnem t̾rã euulat ⁊ multagnã pigintoꝵ depa¬
radisi dr̃ fonte oeuehere. Ibi nascitur carbunculꝰ
⁊smaragdus ⁊ itargarita candentia. ⁊ iunonẽ qͥb
nobilium feminaꝵ ard: ambitio. Montesq aurei
quõsadire ꝓpt̾ braconẽ ⁊ griphes ⁊ iniñsoꝵ corpoꝵ
monstra hominib impꝰsibile ẽ ut ostendat᷑ nob̾ qua¬
les custodes hab auantia. Cur sint ista ꝑspicuũ
ẽ. Siuegotiatores scłi tanta sustinent ut ad incer¬

Expanded text:
bitant ferocissimae. Semper solliciti, sembitant ferocissimae. Semper solliciti, semtotius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad Indiam peruenitur et ad Gangen fluuiu—, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propter dracones et gryphas et inmensorum corporum monstra hominibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quales custodes habeat auaritia. Quorsum ista ? perspicuum est. si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incer
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s hoẽs p̾se saluari. nirsumq qd uiderat ĩ spẽ
candidissimi linteamini insuꝑna transfert᷑.⁊ cre¬
dentium turbam de t̃ris in celum rap̃ ut pollicitatio
dñ compleat᷑. Beatim undo corde qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. cotum qd app̾hensa manu insinuare tͥcu
pio. qu̾ quasi doctꝰ nauta pꝰ multa naufragia ri¬
dem conor iustruere uectorẽ: illud ẽ ut in qͦ lutore
pudicitiȩ piratȩ suit nouenis uͥ caribdis ⁊ radix
om̃ium maloꝵ auantia. uͥ scillei obtrectatoꝵ ca¬
nes dequib apłs loquitur. ne mordente inuicem
mutuo ꝯsumamini qͦmͦ inmedia trãquillitate
secuii libiciꝰ intdum uitioꝵ sirtib obruam̃. qͥd
uenenatoꝵ animantiũ desertum hꝰ scłi nutriat.
Naniganteᷤ nbrum mare in qͦ optandũ nobẽ.
ut uerꝰ pharao cũ suo mergat᷑ exercitur multiꝰ
difficultatib ac ꝑicłis ad urbem maximã ꝑue¬
uiunt. Utͦq littoregentes uage. immo beluȩ ba¬

Expanded text:
omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auanes, de quibus apostolus loquitur: Ne mordentes invicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum vitiorum Syrtibus obruamur, quid venenatorum animantium desertum huium mare, in quo optandum nobis est, ut verus Pharao mergatur cum suo exercitu: multis difficultatibus atque periculis ad urbem maximam perveniunt; utroque littore gentes vagae immo belluae ha
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sinfatuatur: foris ꝓicitur. urtantũq per¬
dit nominis dignitatẽ ut insterquilinio quid
utile sit qͦ solent credentium ania condiri.:
sterile animarum solum pinguescere. h̃ dici¬
mꝰ. ut pͥma te fili rustice fronte doceamus¬
magna cepisse. excelsa. sectari. ⁊ adolescentis
unmo pud̾tatis incentiua calcantẽ. ꝑfectȩ q¬
eratiꝰ gradum scande. s. lubricumit᷑ eẽ ꝑ qd̾ ing̾̃
riuulus nec laborandũ ut ostendam tͥ uarioꝵ pul¬
cͥtudinem florum. quid in se lilia habeant pun¬
tatis. quid rosarum uerundia. pꝰsideat. quid ui¬
olȩ purpura ꝓmittat in regno: qͥd rutilantiũ spõ¬
deat pictura geninaꝵ. lam enim ꝓpitio dño sti¬
uam tenes. iam intectum atq solariũ cum pet̾
apło conscendisti. qͥ esunens inuideis cornelũ sa¬
turat᷑ fide. ⁊ faiem in creclulitatis eoꝵ gentuĩ
uersione restinguit. atq inuase eũgłioꝵ quadrã¬
gulo qd̾ decelo descendit adt̾ras. docetur ⁊ diseit

Expanded text:
 infatuatur, foras projicitur , in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinium quidem utile sit, quo solent credentium arva condiri, et sterile animarum solum pinguescere. Haec dicimus, ut prima te, fili Rusticemagna coepisse, et excelsa sectari, et adolescentiae immo pubertatis incentiva calcantem, perfectae aetatis gradum scandere. rivulus: nec laborandum, ut ostendam tibi variorum pulchritudinem florum: quid in se lilia habeant putatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit
Abbreviated transcription (Latin):
obrotꝰ ambratiota inplatonis libro socrate dis¬
putante didicerat. qui homicida s eẽ ñ timuit
ac se altissimo p̃cipitauit muro dum: nullũ pꝰ
mortẽ autumat restare iudiciũ ⁊ sine discͥmine
aliqͦ meritorum om̃s animas pꝰ corꝑa. equaliter
fem arbitrat᷑ ad çelũ. ꝙ ad eo ꝓ uͦ tenuer̃. ⁊ sic illo
ut ⁊ ipse tam laudabił ut putant doctor homi
cidii ipsum se pͥuatun ne publice occidẽt᷑ occi¬
dit. Sic qͦ cato lecto innocte ad lucernas plato¬
nis libͦ quũ mortalitatẽ animȩ cloe stricto gla¬
dio reuelatũ manu pectꝰ semel iterumq ꝑ cuᷤ

Expanded text:
ombrotius Ambraciota in Platonis libro, Socrate disombrotius Ambraciota in Platonis libro, Socrate disputante, didicerat: qui homicida sibi esse non timuit, ac se de altissimo praecipitavit muro, dum et nullum post mortem autumat restare judicium, et sine discrimine aliquo meritorum, omnes animas post corpora aequaliter ferri arbitratur ad coelum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos ut et ipse tam laudabilis, ut putcidae, ipsum se privatim ne publice occideretur, occiderit. Sic quoque Cato, lecto in nocte ad lucernas Platonis libro, qui immortalitatem animae docet, stricto gladio revelatum manu pectus semel iterumque percussit.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ animalia cta ex solo semine oriunt᷑: ita ⁊̃ debo¬
iinib sentimꝰ ut cum corꝑe simul in cos semi¬
ne ⁊ anima defendat᷑. quid dicimus de his qͥ i m¬
na sint suscepta dcꝑcunt in quib sine dubio in¬
uenit᷑ qd simult̃ ille que ntãli rõc seminib inser¬
tȩ erant animȩ extuiete sint pant̃ ⁊ cormupte. S̾i¬
sorumrationẽ. Aut enumnicħ oĩo ex rõabili atq
immortali anima participaũ illud ꝙ adhuc in
uentre corruptum ẽ ⁊ repulsa ẽ. illa rõ que affir¬
mat eam in seminis traduce simł cum corꝑib se¬
minatam aut siparticipat: necessitaᷤᷤ inmim cõ¬
fiten mortalem. eẽ animã. qd fides nrã utiq nõ
recip̃ domino declarante defunctoꝵ animã ⁊ col¬
loquium ap̃ inferoᷤ habuisse ⁊ lazanĩ scł inbea¬
torũ sedib ouantẽ ⁊ diuitẽ flagrantẽ incendiis.
cẽ namq animas immortales. ñ tantũ diuini:
s ⁊ philosophorum plem sunt libͥ. ꝙ talit̾ eẽ the¬

Expanded text:
mine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus de his qui impna sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione seminibus insertae erant animae, exstinctae sint pariter et corruptae. V. Sisorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in seminis traducere simul cum corporibus seminatam: aut si participat, necessitas imminet confiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante, defunctorum animas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovantem, et divitis flagrantem in incendiis. VI. Esse namque animas immortales, non tantum divini, sed et philosophorum pleni sunt libri. Quod taliter esse Cle
Abbreviated transcription (Latin):
anima cerre qi spc̃ ẽ insicco habitare ñ pot̃.
idõ insanguine ferc̃. Cũ gͦcorꝑis liniam̃ta
compacta ñfiũnt: uͥent anima: Anforaᷤᷤ
uagat᷑ quãdiu immittat᷑ cumratio tradat
sic dari eam ut anima in corpꝰ ñ otiosa uage¬
t᷑: S ex qͦ detur. dicant qui aluid putant.
tam ⁊ animã qd multis rationib infirma¬
ił docuimꝰ. u ñ forte uideatur dari exfemi¬
na maxime ꝓpt̃ saluatorẽ quẽ scimꝰ sine
complexu carni de spuscõ natum ȩx femina.
qd si arbitrantur: plus dant femuns. Aucto¬
ritatem enim ur mutant infeminam. Cũ
dicant: conuertunt se ut id qd̾ potius ẽ ex
sculo .i. corpꝰ. cum manifestũ sit ordinẽ exẽ¬
pli adõ traditum immutan ñ pꝰse. qͥgͦ aĩãs

Expanded text:
Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur. Cum ergo corporis lineamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? An foris vagatur, quamdiu immittatur; cum ratio tradat sic dari eam ut animet corpus, non ut otiosa vagetur? Sed ex quo detur, dicant qui aliud putant; tam et animam: quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem, quem scimus sine complexu carnis de Spiritu sancto natum ex femina. Quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri immutant in feminam. Cum dicant, convertunt se ut id quod potius est, ex sculo, id est, corpus: cum manifestum sit ordinem exempli a Deo traditi immutari non posse. XXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit sine essigie missa tam̃ inuas figurata
uidet᷑. ita ⁊ anima cum sit natura incorꝑea.
⁊ simplex formatur in corꝑe singła m̃bra
uiuificans. qd̾ quid̃ moyses manifestiꝰ tra¬
didit dicens. Siquis ꝑcꝰsert mulierẽ inutõ
habentẽ ⁊ abortiuent: si formatum fuĩt. di
animam ꝓanima. si aut̃ informatũ fuĩt.
inuitet᷑ pecunia ut ꝓbaret ñ eẽ animã ante
formam. ltaq suamforinato corꝑi datur.
ñinconceptu corꝑis nascitur cũ semine de¬
riuata. Nlamsicum semine ⁊ anima existit¬
exaiã. multe aĩȩ cotidiȩ ꝑeunt. cum sem̃
fluru qͦdam ñ ꝓfic̃ natiuitati. S sipriꝰ repi¬
ciamus uidebimus quid sequi debeamus.
Contemplem̃ facturam adȩ. In adam enĩ
eremplũ datum ẽ ut ex eo intelligat᷑ qr iã
formatum corpꝰaccep̃ animã. ñ potuerat ani¬
mam limo t̃rȩ admiscẽ ⁊ sic formare corpus.
mum compaginar ⁊ sichabitatorẽ ĩ duci.

Expanded text:
sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata uidetur, ita et anima, cum sit natura incorporea et simplex, quasi formatur in corpus singula membra uiuificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit dicens: si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine deriuata. nex anima, multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae. In Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intelligatur, quia jam formatum corpus accepit animam. Nam potuerat animam limo terrae admiscere, et sic formare corpus. mum compaginari, et sic habitatorem induci.
Abbreviated transcription (Latin):
animã cum corporib generari ut anima. na¬
scat᷑ ex anima. qd̾ nec anune ipsi ꝯpetit. Aut
sicercȩ singulȩ celesti potestate factȩ s̃
⁊ ex ipsis ceterȩ natę sunt. pot̃ ex una abe aĩa
credibile uidĩ ceterãnasci. S ñ conuenit qr so¬
li dõ b̃ pꝰsibile fuit ut simplex gnaret nec cete¬
riꝰ ꝯcederet᷑. qd tam misticum ẽ incausa salua¬
toris ut ñ solum a soł gentilib ł iuideis uerũ
etiam abipsis quixͥanos sedicunt ineͤdibile
putet᷑. fotiniani enĩ hanc fidem spernunt.
ũ credunt dm̃ generasse. Namsieo tp̃r quose
in inat᷑̃ corpꝰ⁊ anima gnãtur ex aĩa. de adã co¬
stam sublatam legimꝰ ñ tam̃ animã natã ex
anima. S si costa secum. habuit animã iã
d pħa enim rachanaᷤ intercetera. qͥ plãmaᷤ in¬
quit animãs hominiꝰ ineũ. uec ysayas abhi
dissentiens ait. Sicdic̃ dominꝰ ds quifec̃ te:
fix̃ te inutero. Sigͦ mutero fingit᷑ iamfor¬
mato corꝑitͥbuitur. Cum enim omĩa m̃bra

Expanded text:
animae cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi competit: aut si certe singulae coelestes potestates factae sunt, et ex ipsis caeterae natae sunt, potest ex una Adae anima credibile videri caeteras nasci: sed non convenit, quia soli Deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret, nec caeteris concederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis: verum etiam ab ipsis qui Christianos se dicunt, incredibile putetur. Photiniani enim hanc fidem spernunt, non credunt Deum generasse. Nam si eo tempore quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus: non tamen animam natam ex anima. Sed si costa secum habuit animam: jam a enim Zacharias inter cetera: qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. nec Eseias ab his dissentiens ait: sic dicit dominus deus qui fecit te et finxit te in utero. si ergo in utero fingitur, iam formato corpori tribuitur. cum enim omnia membra
Abbreviated transcription (Latin):
iaminuentre mulienim deformatiq corꝑib
nire ꝯ firmant ⁊ simul corꝑali eas semine se¬
ininan siquidem ut quidam ipsorum affir
factuie mundi ds̃ insufflas se dr̃ in adã de
ipã dĩ eẽ eã substantia ꝓfitentes qͦmͦ ñ istiui¬
debuntur qͥdamm᷑ hȩc p̃t̃ scͥpture regłam
⁊rationem pietatis asserere qd̾ substantia.
dĩ ẽ quȩ peccat si anima quȩ de substantia dĩ
peccõ : S ⁊ illud se qd̾ ꝑ absurdum ẽ incurre¬
re ũuident quia neceẽ eã sił cum corpore
mori ⁊ cẽ mortalẽ si simulcum corꝑe ł semi¬

Expanded text:
jam in ventre mulierum, deformatisque corporibus, venire confirmant, et simul corporali eas semine seminari: siquidem, ut quidam ipsorum affirmfacturae mundi, Deus insufflasse dicitur in Adam, de ipsa Dei esse eam substantia profitentes: quomodo non isti videbuntur quodammodo haec praeter Scripturae regulam et rationem pietatis asserere, quod substantia Dei est quae peccat, si anima quae de substantia Dei peccato. Sed et illud se quod absurdum est, incurrere non vident: quia necesse est eam simul cum corpore mori, et esse mortalem, si simul cum corpore, vel semi
Abbreviated transcription (Latin):
gustinus hanc opionem inocto ad modũ
uoluminib uerb̾ tuen cemit᷑ s cum origina¬
le peccatũ penaq paniuloꝵ quisinebapti¬
mate moriunt᷑ declararenitit᷑. adõ factã in
adam ⁊ ex ipsa om̃ium hominũ animã existe¬
re tam suis argum̃tiᷤ quam scͥpturaꝵ testimo¬
niis ut ẽ ilud. animȩ quȩ ingressȩ s̃ cũ iacob
egiptum ⁊ egress ȩ de femore illius amplecti ꝓ

Expanded text:
octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum poenasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, et ex ipsa omnium hominum animas existere, tam suis argumentis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud: Animae quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et egressae de femore illius, amplecti p
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit ꝑ easdem disputatioĩs reũti line¬
as. hoc enim longa dissertione cõcuss uin. ẽ.
in paruulos causam requiro qr neq a¬
nimaruim sinoue fiunt singłis singłe uideo
ẽẽ ullum inilla ȩtate peccatũ nec adõ bampna¬
ri aliquam credo quam uid nullum hab̾e pec¬
catum. An forte dicendum ẽ inparuulo car¬
nem solam ẽẽ peccati. nouamuͦ illi animã fie¬
n qua scđm dĩ p̃cepta uiuente ĩ adiutorio

Expanded text:
tum sit, per easdem disputationis reverti lineas: hoc enim longa dissertione discussum est. Aunis in parvulos causam requiro: quia neque animarum, si novae fiunt singulis singulae, video esse ullum in hac aetate peccatum, nec a Deo damnari aliquam credo, quam videt nullum habere peccatum. An forte dicendum est, in parvulo carnem solam esse peccati: novam vero illi animam fieri, qua secundum Dei praecepta vivente in adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
flagellum ñ appropinquare tab̾nacło eoꝵ. nec
eos cum hominib uerb̾ari.⁊ iccͥco supbire cẽ dm̃
⁊transire usq ad celum os eorum. cumecc̃riosã¬
ctos uiros sciamꝰ egrotationib iniseriis. ⁊egesta¬
te tor queri. qui forsitandicunt gͦ frustra scĩfi¬
caui animã meã ⁊ laui inter in nocentes manꝰ me¬
as. Statĩq se rep̾hendentes auint. Sinarrauero
sic. ecce nationem filiorum tuoꝵ repbaui. Si ceci¬
tatis causamputas ẽẽ peccatum. ⁊ id dĩinferre :¬
ram qd̾ crebro medici remediantur insimula¬
bis ysaac quiintantũ lucis istius erpeis fuit. ũ
⁊̃ cui noll deceptus errore benediceret. Referes
caneret de stupe regia eẽ uenturum effiaum:
manasse uid̾e ñ poterat. quid inter reges iosi¬
a sanctius: egiptio mucrone int̃fectus ẽ. quid
petͦ pauloq sublimuis: nero. nanum gla¬
dium eruentar̃. &. ut de bominib taceam: dĩ
filius sustinuit igͦminiam crucis.⁊ tubeatos

Expanded text:
flagellum non adpropinquare tabernaculo eorum nec flagellum non adpropinquare tabernaculo eorum nec eos cum hominibus uerberari et idcirco superbire contra deum et transire usque ad caelum os eorum. cum e contrario sanctos uiros sciamus aegrotationibus, miseriis. egestate torqueri, qui forsitan dicunt: ergo frustra s.anctificaui animam meam et laui inter innocentes manus meas statimque se reprehendentes aiunt: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum reprobaui. si caecitatis causam putas esse peccatum et id dei inferre iram, quod crebro medici remediantur, insimulabis Isaac, qui in tantum lucis istius expers fuit, ut etiam, cui nollet, deceptus errore benediceret, referes caneret de tribu regia esse uenturum, Effraim et Manasse uidere non poterat. quid inter reges Iosia sanctius? Aegyptio mucrone confossus est. quid Petro Pauloque sublimius? Neronianum gladium cruentarunt. et — ut de hominibus taceam — dei filius sustinuit ignominiam crucis: et tu beatos