comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
labitur. sed in quo labitur
Aestiua sunt loca umbrosa. quib per
aestatem uitant pecora solis ardo¬
rem. Statius. & umbrosi patuere
aestiuͥa lycei.
Naualia sunt loca. ubi naues fabri¬
cantur. hoc & textrinum uocatur
Statio est ubi adtemp. stant naues.
portus ubi hiemant. Inportunum
aũ. in quo nullum refugium quasi
nullus portus.
Portus aũ locus est ab acces su uen¬
torum remotus. ubi hiberna oppo¬
nere solent. It portus dictus depor¬
tandis commerciis. hunc ueteres
abaio lan dis mercib baias uocabant
illa declinatio ab aiabaias. ut a fami¬
lia familias.
Litus est terra. aquae & mariuicina
& dictum litus. quia fluctib elidit᷑.
uel quod aqua adluitur cicero
intopicis litus ẽ aqua qua fluctus eludit.
irtum luuium locus. quem aqua
circum luit.
dluuium. consumptioriparũ ex aquis.
Margo ẽ pars. cuius lib& loci utputa¬
maris. unde & nomen accepit ari¬
tima. quasi maris intima.
Ostia ab ingressu & exitu fluminis

Expanded text:
labitur, sed in quo labitur. labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. StatiusTheb. 1, 363: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibmaris, unde et nomen accepit. Maritima, quasi maris intima. 43. Ostia ab ingressu et exitu fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
& lu porum cubilia sunt. unle&
lupa naria. lustra dicuntur. per
contrarium uidelic& qui a
parum in lustrantur.
Lucus ẽ locus densis arborib septus.
solis lucem detrahens. Potest & a
conlucendo crebris luminib dici
quȩ ibi propter religionem gen¬
tilium cultũq fiebant idolorum.
Desertu uocata quia non seruntur.
& ideo quasi deseruntur. ut sunt
loca siluarum & montium. contra¬
ria uberrimarum terrarum quae
sunt uberrimȩ glebae.
Ieuia sunt loca setretu & abditi.
quasi extrauiam. ipsa sunt & inuia
Inde & auiaria secretu loca. & a
uia remott. aut tantum adibilia
rubent auiaria bacis.
moena loca. uarro dicticait. eo
quod solum amorem prȩstant.¬
& adse amanda adliciant. ueri¬
us flaccus. quod sine munere
sint. Nec quic quam his officia
quasi amunia. hoc ẽ sine fructu.
unde nullus fructus ex soluitur.
Unde &iam nihil prestantes
immunes uocantur.
Aprica loca quȩsole gaudent quasi
aprico contraria.
bitur. & lubricum dicitur. non qđ

Expanded text:
et luporum cubilia sunt. Unde et et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia parum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia rubent aviaria bacis. Amoena loca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunia, hoc est sine fructu, unde nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes inmunes vocantur. Aprica loca quae sole gaudent, quasiaprico contraria. bitur; et lubricum dicitur non quod
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quod propin quitate sui
ungantur.
u mulus est mons breuis. quasitumens
tellus. Item tumulus terra congesta
ubi nulla memoria est.
Calles sunt humilialoca quasi uulsa.
hinc & conualles depressa loca
terrarum inter montes.
Campus est terrarum planicies. dic¬
tus aũ campus quodbreius sit̃ pedib
nec erectus ut mons. sed patens & spa¬
ciosuo porrectus & iacens. unde gre¬
ce pediondicitur. Sumpsit aũ nom̃
ex greca & himologia. Cami enim
grece breue dicitur.
Solum ẽ omne quod sustin&. a solidita¬
Saltus sunt uasta & sil uestria loca
ubi arbores exiliunt in altum
Fauces sunt aditus angustorum
locorum inter arduos montes. loca
angusta & breuia. dicta a faucium
similitudine quasi foces. Anfrages
loca inqua undiq uenticurrunt.
ac saxa frangunt. ut neiuius ait
in montes ubi uenti frangebant locũ.
Scabra sunt loca situ aspera. unde
& scabies dicitur. acorporis asperiate.
Lustra obscura latibula ferarum.

Expanded text:
sunt quod propinquitate sui sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et iacens; unde et Graece πεδίον dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia; χαμαὶ enim Graeci breve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliditaSaltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius aittrag. 58: In montes ubi venti frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
Solurius a singularitate dicitur
quod omnib ispaniȩ montib solus
altior uideatur. siue quod oriente
sole. anteradius eius in eo quam
ipse cernatus¬
alpes mons inultimis finib oceani
qui dirimit europã ab africa. quem
xthlantis finem essedicunt. De quo
lucanus. isperiae calpem sum mũq
impleuit athlantem. Athlans frater
promethei fuit &rexa fricȩ a quo
astrologiae atem prius dicunt
ex cogitatam. Ideoq dictus est susti¬
nuisse caelum. oberuditionem
igitur disciplinae & scientiã caeli.
nomen eius est. inmonte africae
diriuatum. qui nunc athlans cog¬
nominatur. qui propter altitudi¬
nem suam. quasicaeli machinam
atq astra sustentare uidetur.
Al pes aũ proprie montes galliaesunt.
Etdicendo aereas. uerbum ex pressit
auerbo. Nam gallorum lingua alpes
montes altiuocantur. hȩsunt qui
initalia murorũ exhibent uicem.
Colles sunt prominentiora iuga
montium quasi colla.
ugic aũ montium exeo appellatic

Expanded text:
16. Solorius a singularitate dicitur, 16. Solorius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur, sive quod, oriente sole, ante radius ejus in eo quam ipse cernatualpes mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Athlantis finem esse dicunt. De quo Lucanus1, 555: Hesperiam Calpem, summumque implevit Athlantem. Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus est sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur disciplinae et scientiam caeli nomen eius in montem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare videtur. Alpes autem proprie montes Galliae sunt.et dicendo aerias verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata
Abbreviated transcription (Latin):
iuga aduobus frĩb citeron. &elicon
appellantur. Nam elicon dictus ab
elicone fratre citeronis. Item cera¬
unii sunt montes epiri. ac rebris dic
penninus mons apellatus quasi al¬
pes pennicae. qui a unnibal ueni¬
ens aditaliam. easdem alpes ape¬
ruit. Unde &iirgilius. alpes in¬
mittit aꝑtas. Has enim anibal post
bella ispaniae acctorupit. Iuue¬
nalis. & montem ac&orupit. Et
in deloca ipsaq rupit. apenninae
alpes uocantur.
Ions & hna. exigni & sulphure
dictus. Unde & gehenna. constat
aũ hunc abed parte qua eurus &a¬
fricus flant. habere speluncas ple¬
nas sulphuris. usq admare deductas
quae speluncȩ recipientes in se fluc¬
tus. uentum creant. qui agitatus. ignẽ
gignit exsulphure. unde fit quod
uidetur incendium.
irineus & ipse acrebris fluminũ
ignib nuncupatus. Grece enim
ignis pirouocatur. Iste est qui in¬
tergalliam atq ispaniam quaside
industria munimentũ interiac&.

Expanded text:
juga a duobus fratribus Citheron, et Helicon juga a duobus fratribus Citheron, et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Citheronis. 12. Item Ceraunii sunt montes Epiri, a crebris dict 13. Apenninus mons appellatus, quasi Alpes Paeninae, quia Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit, unde et Virgilius: Alpes immittet apertas. Has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupit. Juvenalis: Et montem rupit aceto. Et inde loca ipsa quae rupit Paeninae Alpes vocantur. 14. Mons Aetna ex igne, et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte qua Eurus, et Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris, et usque ad mare deductas; quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure, unde fit quod videtur incendium. 15. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus. Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est, qui inter Galliam atque Hispaniam, quasi de industria, munimentum interjacet.
Abbreviated transcription (Latin):
antilibanus appellatur. idẽ contra
libanum
Nons armeniae ararath in quo arcã
historici post diluuium resedis se
testantur. unde &usq hodie ibi¬
dem lignorum eius uident᷑ uestigia.
Acrocera uniͥ montes. propter alti¬
tudinem & fluminum iactus uo¬
catisunt. Crece enim fulmen cera¬
unius dicit᷑. Sunt aũ inter arme¬
niam & iberiam. incipientes apor¬
tis caspus. usq ad fontem tigri¬
dis fluuii.
Iperborei montes scit hiae dicti
quod supra. idest ultra eos flat boreus.
Difcimontes in capite germaniȩ s
aperpetuo uentorum flatu nomi¬
nati. nam PΥPe .N. grece impetus.
Olmpus mons macedoniae. nimiũ
cessit olimpus. Dictus aũ olimpus.
quasi olampus id est quasi caelum.
hic mons macedoniã diuidit atratia.
Athos mons macedoniae. & ipse altior
nubib tantoq sublimis. ut inlemno
umbrae eus ꝑtendant. quae ab eo
Lxxui. milibus separatur.
Parnasus mons tesaliȩ iuxta bo&iam.
qui gemino uertice ẽcrectus incęlũ.
iugis colebantur apollo & liber. Haec

Expanded text:
Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armeniae, in quo arcam historici post diluvium sedisse testantur. Unde et usque hodie ibidem lignorum eius videntur vestigia. Acroceraunii montes propter altitudinem et fulminum iactus vocati sunt; Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae, dicti quod supra, id est ultra, eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati; nam ριφὴ Graece impetus Olympus mons Macedoniae nimium cessit Olympus. Dictus autem Olympus quasi Ololampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, nubibus, tantoque sublimis, ut in Lemnum umbra ejus pertendat, quae ab eo LXXVI millibus separatur. 11. Parnassus mons est Thessaliae juxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectus in coelum. jugis colebantur Apollo, et Liber. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
om̃mune est aũ insulis ut promine¬
ant unde & loc earum pro¬
montoria dicuntur. Sic sallustius.
desardinia in orientem quam occi¬
dentem latior promin&. Sigeums
promontorium asiȩ ubi ellespon¬
tus apertius dilatatur. Dictum
aũ sigeum propter herculis taci¬
turnitatem. quia prohibitus hos¬
pitio alao meodonte troianorum¬
rege. simulauit abscessum. & inde
contra troiam cum silentio uenit.
quod dicitur sege.
aleum promontorium greciȩ qđ
intrat mare. & permilia quinqua¬
guta protenditur. ubi unda ita sęua
est. ut ꝑ sequi nauigantes uideatur
hoc aũ promontorium amaleo rege
argiuorum nomen accepit.
Pelorum promontorium siciliȩ res¬
piciens aquilonem. secundum salustiũ.
dictum agubernatore annibalis illic
sepulto.
Pachinum promontorium siciliae
austrum expectans. ab acris crassitu¬
dine dictum. nam ΠAΥC est pin¬
guis & crassus. austro enĩ ꝑflatur.
Lilibeum promontorium siciliȩ
solis occasum intendens uocatum
ab eius dem nomine ciuitatis quae

Expanded text:
ommune est insulis, ut promineant inde et loca earum promontoria dicuntur. Sic Sallustius de Sardinia: « In orientem quam occidentem latior prominet. » Sigaeum promontorium Asiae, ubi Hellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigaeum propter Herculis taciturnitatem: quia prohibitus hospitio a Laomerege, simulavit abscessum, et inde contra Troiam cum silentio venit, quod dicitur σιγή. Maleum promuntorium Graeciae, quod intrat mare, et per milia quinquaginta protenditur; ubi unda ita saeva est ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promuntorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. Pelorum promuntorium Siciliae respiciens Aquilonem, secundum SallustiumHist. 4, 39 dictum a gubernatore Hannibalis illic sepulto. Pachynum promuntorium Siciliae Austrum spectans, ab aeris crassitudine dictum, nam παχὺς est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum promuntorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab eiusdem nominis civitate, quae
Abbreviated transcription (Latin):
siminime fuerit ponderosum. & ma¬
xime fricabile colore pene purpureo
appellatur. Fit aut̃ nunc multis in
regionibus. Olim in ispania eputeis
ł stagnis idgenus aquę habentibus.
iaquam decoquebant & in piscinas
lineas fundebant. appendentes suꝑ

Expanded text:
si minime fuerit ponderosum, et masi minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo. appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant, et in piscinas ligneas fundebant, appendentes su
Abbreviated transcription (Latin):
pe omnis uictus delectatio. & sum mailari¬
tas. Hinc & salus nomen accepisse putat᷑.
Nihilenim utilius sale & sole. Deniq cor¬
nea ui dimus corpora nauticorum. Quin
etiam. pecudes. armentte. &iumentu.
maxime sale prouocantur ad partum
Multum largiores lacte multoq grati¬
ores casei dote. corpora &iam salad¬
stringit. sic cat & alligat. De functu
& iam aputrescendi labe uindicat
utlurent. Nitrum aloco sumpsit
uocabulum. Nascitur enim inoppido
ł regione egypti nitria. prunamq cir¬
cum ferens. ex quo & medicinę fiunt
& sordes corporum uestiumq lauant᷑.
Huius naturae non multum a sale distat
Hab& enimuirtutem salis. & si militer
oritur canescentib siccitate litorib
A fro nitrum grece. latine spuma nitri
ẽ. De quo quidam ait. Rusticus es
nescis quid greco nomine dicar. spuma
uocor nitri. grecus es a fronitro. Colligi¬
tur aũ inasia inspeluncis distillans.
De hinc siccatur sole. Optimum putat᷑

Expanded text:
pe omnis victus delectatio et summa hilaripe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur enim in oppido vel regione Aegypti Nitria, ex ria, ex quo et medicinae fiunt, et sordes corporum vestiumque lavantur. Hujus natura non multum a sale distat. Habet enim virtutem salis, et similiter oritur canescentibus si8. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur,
Abbreviated transcription (Latin):
reliquo subgelu fluente. alibi quoq de¬
tractis arenis colligitur. crescens cum
luna noctibus. Nam incirenea am¬
moniacus subarenis inuenitur.
Sunt & montes natiuisalis. inquib. ferro
ceditur ut lapis. renas cens mauis
Tantȩ alicubi duritiae. ut muros. do¬
mosq massis salis faciant. sicut in a¬
rabia. Innatura quoq salis diffe¬
rentia est. Namalibi suauis. alibi
salsissimus. Commune salinigne cre¬
pitat. Tragis eum. nec crepitat ingne
nec exilit. Agrigent̾ium sitiliae
flammis patiens. in aqua exilit. In ig¬
ne fluit contranaturam. Sunt & colo¬
rum differentia. Menfiticus rufus
est. in parte quadam siciliȩ ubi & hna
est. purpureus. Item in eadem sicilia
in pachino adeo splendidus & lucidus
utimagines reddit. Incapadotia croci¬
nus effoditur. Salis natura. neces saria
est ad omnem ȩscam. Pulmentis enim
saporem dat. Excitat aiuditatem. & ap¬
p&itum in omnib cybis facit. Exeo quip¬

Expanded text:
reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque dereliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosqrabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suavis, alibi salsissimus; commune sal in igne crepitat. Tragasaeum nec crepitat innec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quip
Abbreviated transcription (Latin):
itumen iniudea. as falti delacu emer¬
git. cuius glebas suꝑna tantes
nautȩ scafis ad propinquantes col
ligunt. In syri aũ limus ẽ passim ater¬
ra exaestuans. Spissat᷑ aũ utraq & den¬
sitate cocunt. & utraq grecispissa¬
as falton appellant. Natura cius ar¬
dens. & ignium cogniti. & neq aqua.¬
neq ferro rumpitur. nisi solis mulie¬
rib inquinamentis utilis ad conpages
nauium. Alumen uocatum alumine.
quod lumen colorib prestat tinguen
uis solibus maturatur. Huius species
duȩ sunt: liquidum & spissum. Sal
quidam dictum putant. quod inigne
eiliat. Fugit enim ignem dumsit igne
um. sed naturam sequit᷑. qui aignis
& aqua interse semꝑ inimica sunt. A lu
sal. asalo & sole uocatum existimant
Nam aquis maris sponte gignitur spu¬
ma in extremis litorib uel scopulis
derelictu. & sole decocta. Sunt & lacus
& flumina. & putei. equib hauritur.
Dehinc insalinis. ingesto sole siccatur.
s unt & flumina densant᷑ insale. amne

Expanded text:
itumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis adpropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans. Spissantur autem utraque, et densitate coeunt, et utraque Graeci πισσάσφαλτον appellant. Natura ejus ardens, et igni cognata, et nequaquam ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium. 2. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendtivis solibus maturatur. Hujus species duae sunt, liquidum et spissum. 3. Sal quidam dictum putant, quod in igne eum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne
Abbreviated transcription (Latin):
equis in ertes extant alani. nec ab est
gens pictorum nom̃ a corpore. quos
minutis opifex acus punctis & expres¬
sus natiui graminis sucus includit.
ut has ad sui specimen cicatrices ferat
pictis artub: maculosa nobilitas
hab& & sexus institutam speciem
habitus. ut inuiris tonsi capilli. inmu¬
li erib redundantia crinium quod
maxime uirginib insigne ẽ. quarũ
& ornatus ipse ꝓpriȩ sicẽ. ut toncumu¬
latus inuertice. ipsam capitis sui
arcem. ambitu criniũ contegat.¬
U. DE PALLEIS UIRO RUN

Expanded text:
equis inertes extant Alani; nec abest equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, specimen cicatrices ferat, pictis artubus maculosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui arcem ambitu crinium contegat. De palliis viroru
Abbreviated transcription (Latin):
dequib salustius. Germani intec¬
tum renonib corpi tegunt. Dictiaũ
renones. arheno germaniȩ flumine
ubi his frequent̃ utuntur. Mastruga
uestis sarda. expelliculis ferarum
Dequa cicero pscauro. Quempurpura
regalis non commouit. eum sardorũ
mastruga mutauit. Mastruga aũt
quasi monstruosa. coquod qui ea in¬
duuntur. quasi inferarum habitum
trans formantur. Di noscuntur
& gentes itahabitu. sicut & lingua
discordes. Persȩ brachia & crurtc
linia mentis. caput tyara tegunt
Eminent apicib fastigiatis alani
Horrent & male teci cũ latratorib
linguis scotta. Sagati sunt alamanni
aũ gentes. nonsolum inuestib sed¬
& incorpore aliqua si biꝓpria quasi
insignia uindicant. Vtuidimus cyrros
germanorũ granos. &cinnibara
gothorum : Stigmata brutonum cir¬
dunt arabes aures. flauent capitib
intextis getae. Nitent albani albentib
crinibus. mauros hab& tetra nox cor¬
porum. Gallos. candidacutis. Sine

Expanded text:
De quibus Sallustius: Germani intecDe quibus Sallustius: Germani intectum rhenonibus corpus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit. Mastruca autem dicta, quasi monstruosa, eo quod qui ea induuntur, quasi in ferarum habitum transfet gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura lineamentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni,autem gentes non solum in vestibus, sed in corpore, aliqua sibi propria quasi insignia vendicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Brdunt Arabes aures, flavent capitibus intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine
Abbreviated transcription (Latin):
& bracȩ quod sint breues. &uere¬
cunda corporis his uelentur.
Trubrucos uocatos. quod tibias bra¬
casq tegant. Trubr&ci quod ab racis
ad tibias usq ꝑueniant.
IIII DEPRO PRIO. QUARUNDA
GENI UN. HABITU.
uibi dam aũ nationibus suacuiq
pro pria uestis ẽ ut parthis
sarabarȩ gallis linnȩ. Germanis
renones. Is panis stringes. sardis
mastrugȩ. Sarabarȩ sunt fluxa
ac sinuosa uestimenta. dequibus
legit᷑ indani helo. Etsarabarȩ corũ
non sunt immutate. Etpublius
utquid ergo inuentre tuo parthi
sarabara suspenderunt. Apud
quosdam aũ sarabarȩ quȩ dam capi¬
tum tegmina nuncupantur. qua¬
lia uidemus incapitib magorũ picta.
Linna saga quadra & mollia sum.
Dequib. plautus. linna cooꝑta est
textrino gallia. Renones sunt
uelamina humerorum & pectoris
usq umbilicum. atq in tortis uillis
ad eo hispida. ut imbrem respuant
quos uulgo reptos uocant. eo quod
longitudo uillorũ quasi reptat.

Expanded text:
et bracae, quod sint breves et vereet bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos quod tibias bracasque tegant. Tibraci, quod a braciis ad tibias usque perveniant. § 23 De proprio quarundam gentium habitu. Quibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, mastrucae. 2. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum, quasi reptat.
Abbreviated transcription (Latin):
nis obsita. Co lobium dictũ qui alon¬
gum & sinem anicis. est: Antiquienĩ¬
hoc magis utebantur: Leuitoni ari¬
umest. colobium lineũ sine mani¬
cis quale e gyptu monachiutunt᷑.
Lum bare uocatur. quodlumbis religet᷑
ł qđ lumbis hereat. Hoc inegypto
& syria nontantum feminȩ sed & iuri
utuntur. Vnde & heremias trans
eufraten. tulit lumbare suũ. ibiq:
illud inforamine petrȩ abscondit.
& postea scissum repperit . Hoc
aquib dam & renaledicit᷑. qui a
in renib alligatur. Lamus ẽ uestis
ram limam idest flexuosam. unde
& nom en accepit. nam limum obli¬
quum dicimus. Licinum uocatum
qđ texura cius ligata sit intotum
quasi dicer& liginum .c. pro .g
littere commutata. Armo laus.
auulgo appellata quod ante & r&ro
diuisa atq. aꝑta est. in armos tantũ
clausa quasi armi clausa .c. lit¬
tera ablata. Camisias uocari . qđ
in his dormimus in camis. idest in
stratis nostris. Femoralia appel¬
lata. eo quod femora tegant. Ipse

Expanded text:
nis obsita. Colobium dictum, quia lonnis obsita. Colobium dictum, quia longum est, et sine manicis. Antiqui enim magis um est colobium lineum sine manicis, quale Aegyptii monachi utuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam et renale dicitur, quia in renibus alligatur. Limus est vestis ram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Armilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora tegant. Ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
& dicta linostema. quia in stamine
linum. intrama lanam hab&. Recta
dicitur uestis quamsursũ uersum
stantesq texerunt. Sec mentaꝵ o¬
nis quib dam & quasi precisamentis
ornata. Nam & particulas cuiuscũq
materiȩ abscisas. praesegminas uocant
Leuidensis. quod raro uilissit. leuit̃q
densccta. Pauitensis contraria lcui¬
densi. dicta quod grauiter pressac
atque calcatasit. Citrosa quasi
concrispa adsimilitudinem citri
Exotica uestis peregrina & defo¬
ris ueniens. ut in spaniam agrecis.
Polim& a multi coloris. Polimetũ enĩ
textus multorum colorum est
Acupita uestis ẽ. acutexilis ł acu
ornata. eadem && frigia. Huius enĩ
artis periti . frigu omnes dicunt᷑.
Siue quia infrigia inuentaẽ. Unde
& artifices qui id faciunt. frigiones
& simplex & biplex̃. Ralla quae¬
uulgo rasilis dicitur. Interpola
uestis illa uocatur. quȩ dumuctus.
ad nouã speciem recurrit. Pannutia
nuncupata. quod sit diuersis pan¬

Expanded text:
et dicta linostema quia in stamine et dicta linostema quia in stamine linum, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi concrispa ad similitudinem citri.Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita multicoloris; polymitus enim textus multorum colorum est. Acupicta vestis acu textilis vel acu ornata. Eadem et Phrygia; huius enim artis periti Phrygii omnes dicuntur, sive quia in Phrygia inventa est; unde et artifices, qui id faciunt, Phrygiones et simplex et bivulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. 24. Pannutia nuncupata, quod sit diversis pan
Abbreviated transcription (Latin):
de &iam rosati uocabant᷑. Solebant¬
&iam pridie. quam dimic andũ eẽt
ante principiaꝓponi. quasi ammoni¬
tio & indicium futurȩ pugnȩ. Lacu¬
leta ẽ quȩ lacus quadratos quosclam
cumpictura hab& intextos. aut ad¬
ditos acu. Iacinctina uestis est acrio
colore resplendens. Molocimia
quȩ emaluarum stamine conficitur.
quam alii molocinam uocant. alii
maluellam. Hombicina ab ombice
uermiculo qui longissima exsefila
generat. quorum textura bombici¬
num dicitur. Conficiturq in insula
choo. Apocalania. Serica ascrico
dicta. ł quod eam seres primimiserꝰ.
O lo serica. tota serica. olo enĩ totũ est.
Tramo serica. stamine lineo. trama
exserico. Olophora. tota expurpura.
Bissina candida confecta. ex quodam
genere lini grossioris. Sunt qui & genus
quod dam lini. byssinũ eẽ ex istimani.
Fibrina trama. defibrilanahabens.
Caprina. mesticina. eomena
Linea quia ex solo linofit. Linostema
uestis est exlanalinoq contextu.

Expanded text:
de etiam russati vocabantur. Solebant etde etiam russati vocabantur. Solebant etiam pridie quam dimicandum esset ante principiatio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum esse existimant. Fibrina tramam de fibri lana habens. Caprina. Masticina et mena. Linea, quia ex solo lino fit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta:
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant᷑. Pro eo quod eisdem iuue
nes qui nudi exercent᷑ incampo. pu¬
denda operiunt. Tonica uestis anti¬
quissima appellata. quia in motu
incedentis sonũ facit. Tonus enim
sonus est. Primum aũ fuere tonicȩ
pelliciȩ. quib post offensam &eiec¬
tionem de paradyso adam & eua
induti sunt. Talaris tonica dictu
eo quod ad talos usq descendat¬
& ad pedes defluat. sicut pectoralis.
quia apud antiquos breuis erat
uttantum pectus operir&. lic& nunc
ꝓfusiorsit. Manucleata tonica
idest manicata eo quod habeat ma¬
nicas quam ciroditam greci uocant.
Dalmatica uestis primum in dalmatia
prouincia greciȩ textaẽ. tonica sa¬
cerdotalis. candila cũ clauis expur¬
pura. Rosata quã greci fenice am
uocant. nos coccineam. reꝑta a lace¬
demoniis adcelandum colorem simi¬
litu dine sanguinis. quotiens quis
in acie uulneraret᷑ ne contemplastione
aduersario animo augescer&. Hac sub
consulib romaniusi sunt milites. un¬

Expanded text:
nuncupantur prnuncupantur prnes qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. 6. Tunica vestis antiquissima appellata, quia in motu incedentis sonum facit. Tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliceae tunicae, quibus post offensam et ejectionem de paradiso Adam et Eva induti sunt. 7. Talaris tunica dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis quia apud antiquos brevis erat, ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior sit. 8. Manicleata tunica, id est, manicata, eo quod habeat manicas, quam χειριδωτὸν Graeci vocant. 449 9. Dalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Graeciae texta est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. 10. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccineam, reperta a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem, quoties quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hac sub consulibus Romani usi sunt milites, un
Abbreviated transcription (Latin):
iuersitas uestimentorum. tegm̃
tegumen. indumentum. uesti¬
mentum & reliqua. Tegm̃ dic¬
tum eo quod tegat membra. sicut
tegumen tecta quȩ tegunt corport.
ꝑtendit᷑. quasi uestigimentum.
ut ẽ tonicatalaris. Sed & hoc con¬
su&udo sermonis auctorũ confundit.
Indum̃tum quod intus ad corp. indu¬
itur. quasi intus amictũ. Discernit᷑
aũ uestitus acultu. quõ lautius
intellegitur cultus. Item cultus ab
habitu. Nam habitus adnaturã ꝑtn&.
cultus adhomines. Pleriq aũ uestiũ
aut tempore quomaxime in usu suni
appellant᷑. aut a locis ubi primum
confectȩ̃. ł maxime uidebantur.
aut a genere coloris. ł a nomine re¬
ꝑtorum. Uestis antiquissima homi¬
num fuit ꝑizomatum. id est succinc¬
torium. quotantum genitalia conte¬
guntur. Hoc primum primi mortales
efoliis arborum sibi fecerunt. quando
post preuaricationẽ crubescentes
pudenda uelarunt. Cuius usum quȩ¬
dam barbarȩ gentes. dum sint nudȩ
usq hodietenent. Haec & campestria

Expanded text:
iversitas vestimentorum, tegmen, tegumen, indumentum, vestimentum, et reliqua. Tegmen dictum, eo quod tegat membra, sicut tegumen, tecta, quae tegunt corpora. pertenditur, quasi vestigimentum, ut est tunica talaris. Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Amictus. Discernitur autem vestitus a cultu, quoniam latius intellegitur cultus. Item cultus ab habitu; nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. Plerique autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestis antiquissima hominum fuit perizomatum, id est subcinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, qupost praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cujus usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria
Abbreviated transcription (Latin):
cuspite insequente operir&. inpli¬
citũq uirib superar&. Quȩ arma¬
tura pugnabat neptuno tridentis causa
dictus. Cestabat enim cuspidem &
massam plumbeam quȩ aduersaru
iaculũ impedir&. ut ante qũa ille
fcrir& rete. iste superar&. Haec
armaturic sacrati erat uulcano
ignis enim aquam semꝑ insequit᷑. Ideoq
cum reciario conponebat᷑. quia ig¬
nis & aqua semꝑinse inimica sunt.
aque ariorum pugna erat. fugien¬
tes in ludo homines. in iectola queo
impeditos consequutosq ꝓstare.
amicto sum bone pellicio.
clitum pugna erat. ut ultro citroq
tela obiectarent. frat enĩ corũ
uaria pugna & spectantib gratior
quã reliqua. uelites aũ nuncupatos¬

Expanded text:
cuspide insequente operiret, implicuspide insequente operiret, implicitumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa.dictus. Gestabat enim 408 cuspidem, et massam plumbeam, quae adversarii jaculum impediret, ut antequam ille feriret reti, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim semper aquam insequitur, ideoque cum retiario componebatur, quia ignis et aqua semper inter se inimica suntLaqueariorum pugna erat fugientes in ludo homines iniecto laqueo inpeditos consecutosque prostrare amictos umbone pellicio. De velitibus. Velitum pugna erat ut ultro citroque tela obiectarent. Erat enim eorum varia pugna et spectantibus gratior quam reliqua: velites au
Abbreviated transcription (Latin):
mphiteatrum locus ẽ spectaculii
ubi pugnant gladiatores. Etinde
ludum gladiatorium dictum.
qđ in eo iuuenes usum armorũ diũ so
motu condiscant. Etmodo int̃se aut¬
gladiis autpugnis certantes. modo
contra bestias incedentes. Ubinono¬
dio. sed premio illecti. sub eunt ferale
theatris sit factum. Nã amphiteatrũ
rotundum est. theatrum uero
exmedio amphiteatro ẽ semicirculi
figuram habens.
enera gladiatorũ plura. quorum ii.¬
primus ludus equestriũ. Duo enim
equites p̃cedentib prius signis militac¬
rib unus aportu orientis. alter ab
occidentis ꝓcedebant in equis albis.
cum aurcis galeis minorib & habiliorib
armis. Sicq. atrociꝑseuerantia ꝓurtu¬
tesua inibant pugnã. dimicantes quo¬
usq alter in alterius mortempsi lire
ut haber& quicader& casũ. gloriam
qui ꝑimer&. quȩ armatura pugnabat
martis duelli causa.
ingladiatorio ludo contra alterũ
pugnante occulte ferebat rete. quod
iaculũ appellat᷑. ut aduersarium

Expanded text:
mphitheatrum locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores. Et inde ludum gladiatorium dictum quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant, et modo intgladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subeunt ferale eo quod ex duobus theatris sit factum, nam amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habens. enera gladiatorum plura sunt; quorum primum ludus equestrium: equites, praecedentibus prius signis militaribus, unus a porta Orientis, alter ab Occidentis, procedebant in equis albis cum aureis galeis, minoribus et habilioribus armis, sicque atroci perseverantia pro virtute sua inibant pugnam, dimicantes, quousque alter in alterius mortem prosiliret, ut haberet qui caderet casum, gloriam qui perimeret. Quae armatura pugnabat Marti duelli causa. in gladiatorio ludo contra alterum pugnantem occulte ferebat rete quod jaculum appellatur, ut adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
qua uel a sustinent᷑. malus aũ dictus
quia hab& instrcrmali in sum mita¬
te. ł qui a quasi quib dam malleolis¬
ligneis cingit᷑ quorũ uolubilitate
uela facilius eleuant᷑. Modius ẽ
cui arbor insistit. obsimilitudinem
mensuralis uasis dictus. Carteria
sunt. in acumine arboris trodeae
quasi .F. littera ꝑ quas funes trahunt᷑
cinna. lucida confulgent alti car¬
ceria mali. Iro cleȩ aũ uocatȩ quod
rotulas habeant. Tro cos enimgrece
rota dicit᷑. arastate stipites sunt
pares stantes. quib arbor contin&
iunctȩ. Clauus est quoregiturgu
bernaculũ. De quo ennius. uttlauũ
rectum teneã nauemq gubernem.
Porticulus malleus in manu portat᷑
quo modus signũq dat᷑ nauigantib
cendum tute habes porticulum.
onsilla uncinus ferrtus ł ligneus
sapiunt configunt litus aduncas
Anchora. dens ferreus agreca & himo¬
logi a nomenducit quod quasi homi¬
nes manus conp̃hendat. ł scopulos

Expanded text:
qua vela sustinentur, dictus qua vela sustinentur, dictus quia habet instar mali in summitate, vel quia quasi quibligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Modius est cui arbor insistit, ob similitudinem mensuralis vasis dictus. Carchesia sunt in cacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites sunt pares stantes quibus arbor sustinetvinctae.' Clavus est quo regitur gubernaculum. De quo Ennius Ann. 483: Ut clavum rectum teneam navemque gubernem. Porticulus malleus in manu portatus, quo modo signum datur remigantibus. cendum tute habes porticulum. Tonsilla uncinus ferreus vel ligneus s apiunt, configunt litus, aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit, quod quasi hominis manus conprehendat vel scopulos
Abbreviated transcription (Latin):
uppis posterior pars nauis est
quasi postprora. anterior qua¬
si priora. umbalocus imus nauis ẽ
quod aquis incumbat
Carince
acurrendo dicit᷑ quacũrina. Fori
nauium latera concaua. a ferendo
onera sunt dicta siue tabulata nauiũ
quȩ sternunt᷑. dicta ab eo qđ inces¬
sus ferant łforis emineant. De quib
insummis laterib nauium locacon¬
caua. ꝑquȩ eminentremi. Dictacre¬
do quod sint similia latibulis colum¬
barum. in quib: nidificant. Agia
uia sunt loca in naui ꝑquȩ adremiges
hortator accedit. De quib ennius.
Multa foro pon& & agia longareplet᷑.
Transtra sunt tabulȩ ubi sedent re¬
miges. qđ intrans uerso sint dictic.
dicti. sicut tonsores a tondendis.
& decũ endis capillis. Palmula est¬
extrema lxtudoremi. a palma dicta
quamare impellitur. Antem nȩ¬
aũ dictȩ quasi ante amnem sint
positȩ prȩter fiuit enim cas amnis
Cornua extremȩ partes antemnarũ
sunt. dicta ꝑtropũ ab animali ad
in animale. Malus ẽ arbor nauis

Expanded text:
uppis posterior pars navis est, quasi post; prora anterior, quasi priora. Cumba locus imus navis, quod aquis incumbat. Carina a currendo dicta, quasi currina. Fori navium latera concava, a ferendo onere dicta; sive tabulata navium quae sternuntur, dicta ab eo quod incessus ferant vel foris emineant. De quibusin summis lateribus navium loca concava per qua eminent remi; dicta, credo, quod sint similia latibulis columbarum in quibus nidificant. Agea viae sunt, loca in navi per qua ad remiges hortator accedit. De qua Ennius Ann. 492: Multa foro ponet, et agea longa repletur. Transtra sunt tabulae ubi sedent remiges, quod in transverso sint dicta; qdicti, sicut tonsores a tondendis et decuextrema latitudo remi, a palma dicta qua mare impellit. Antenne dicte, quod ante amnem sint posite: preterfluit enim eas amnis. Cornua extreme partes antennarum sunt, dicta per tropum ab animali ad inanimale. Malus est arbor navis
Abbreviated transcription (Latin):
anquina regat stabilem fortissi¬
macursum. Remulcum funis
quo deligata nauis trahit᷑ uice . remi.
Dequa ualgius. Hic mea melongo
succedens pra remulco. laetantem
gratis. sistit inhospicus. Struppi.
uincula loro. Elino facta. quib remi
ad scalmos alligant᷑. Dequib liuius.
Tunc que remos iussit religare strup¬
pis. Cataporatis. linea cum massa
plumbea. quamaris altitudo temp¬
tatur. Lucilius. Hanc catiporatem
puer eodem defore tunceum. plum¬
bi paucillum rudis lenaq mataxa.¬

Expanded text:
anquina regat stabilem fortissianquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius 10: Tumque remos iussit religare struppis. Catapirates plumbea, quâ maris altitudo tentatur, unde Lucius: Hanc cathasiararem cum eodem devoret unctum, plumbi paxillum, rudis lineae et na
Abbreviated transcription (Latin):
unes dicti. quod ante in usum
luminis fuerint. circum dati
cera. unde & funalia. Restes sunt
siueqđ rates contineant. seuqđ in his
retia tendant᷑. Rudentes sꝰ funes
nauium. exnimio stridore itadicti.
Spire sunt funes quib intempesta¬
tib utuntur quas nautici suomore
cucurbas uocant. Ipire aũ abspar¬
to uocatȩ. Propes funis funis quo
pes ueli alligat᷑ quasi ꝓpe pedes. De
quo turpilius. Quasi cum uentus fest
nauem inmari secundus. sec undus
siquis ꝓpedonmisit siuelis sinistrũ.
Tormentũ funis innauib longus
quapra adpłppim extenditur
quomagis c̃stringat᷑. Tormenta
aũ atorto dicta. Restes. funesq
Safon funis in pra positus. Dequo
cicilius. Uenerio cursu ueni plato
pede . usq ad safonem. Opisfora.
funis quȩ cornib antemnȩ dextra
sinistraq tendunt᷑. retro uerso
Pros nesium funis quonauis in lit
tore religatur ad palum. Mi¬
tra funis quo naus media uincitur.
Anquina qua admalũ antemnco
constringitur. Dequacinna. Atq:¬

Expanded text:
unes dicti quod antea in usum luminis fuerunt circumdati cera: unde et funalia. Restes sunt, sive quod rates contineant, seu quod his retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. Spirae funes quae in tempestatibus utuntur; quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem ab sparto vocatae. Propes funis quo pes veli alligatur, quasi pro pedes. De quo Turpilius 215: Quasi quum ventus fert navem in mare secundus, si quis propedon misit †si veli sinistrum†. Tormentum funis in navibus longus, qui a prora ad puppim extenditur quo magis constringantur. Tormenta autem a tortu dicta, restes funesque. Scaphon funis in prora positus. De quo Caecilius 256: Venerio cursu veni, prolato pede usque ad scaphonem. Opisphora funes quae cornibus antemsinistraque tenduntur retroverso. Prosinesium funis quo navis itore religatur ad palum. Mitra funis quo navis media vincitur. 7. Anquina, quod ad malum antenna constringitur. De qua Cinna: Atq
Abbreviated transcription (Latin):
Sul phoris tantauis est. ut morbos epi¬
lempticos commitiales de prehendat
nidoresuo. in positus ignibus ex ardes¬
cens incalice uini prunaq subditu
circum ferens. ex ardescentib reꝑcusso.
pallorẽ dirum uelut defunctorum
effundit
DEGLEBIS EXAQUIS. .II

Expanded text:
Sulphuris tanta vis est ut morbos Sulphuris tanta vis est ut morbos ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum velut defunctorum effundit. De glebis ex aqua . Bi
Abbreviated transcription (Latin):
insuladicta. glũtinosa & candida. & lin¬
guae lenis. medicamentis & uasculis
nec essaria .: Puluis puteolanus. inpu¬
teolanis italiȩ colligitur collibus.
Opponiturq ad sustinenda maria. fluc¬
tus: frangendos. Nam mersus aquis.
protinus lapissit. Undisq cottidie
fortior effectus. in saxum mutatur. Sic̃
argilla. igne in lapidem uertitur .:
Sulphor uocatum. quia igni accenditur.
Ur enim ignis est. Nam uis eius. &ina
quis feruentib sentitur. neq alia res
facilius accenditur. Nascitur in in su¬
lis coleis intersiciliam & italiam. quas
artlere dicunt. Inuenitur & in aliis lo¬
cis esfossum. Huius genera sunt qua¬
tuor. Uiuum. qđ fodit᷑ trans luc&q
& uir&. quod solum ex omnib gene¬
rib medici utuntur. Alterum quod
appellant glebam. usib tantum ful¬
lonum familiare. Tertium liquor.ẽ
U sus eius adlanas sulfindas. quod can¬
dorem molliciemq prestat. Quartũ
adlicinia conficienda maxime aptũ.

Expanded text:
insula dicta, glutinosa et candida et lininsula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulteolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria, fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidie fortior effectus in saxum mutatur, sicut argilla igne in lapidem vertitur. 9. Sulphur vocatum, quia igne accenditur: Ur eniquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Huius genera quattuor. Vivum, quod foditur, translucetque et viret, quem solum ex omnibus generibus medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
uenti. Tollitur enim eius flatu. nec
quod lenis sit. Cenum est uora goluti.
Cinis. ex incendo dicitur. ab eo enim fit
fauilla. quod ꝑignem effectusit. Nam
fos. ignis est. Cleba quod sit globus
pulueris enim collectione conpingitur
& in uno clomere adunatur. Terra aũt
ligata glebaẽ. soluta puluis. Labina.
eo quod ambulantib lapsum inferat
dicta ꝑdiriuationem alabe. Lutum uo¬
catum quidam ꝑ antifrasin putant. qđ
non sit mundum. Namomne lotum mun¬
dum est. Uolutabra appellata qđ ibi
a priuo lutentur. Vligo sordes limi
ł aq. sunt. Sabulum. leuissimum
terrȩgenus. Argilla. ab argis uocata
aput quos primum ex eauasa confecta
sunt. Creta. ab insula cretic ubime
sula cimia italie dicta. Quarum alte¬
ra uestimentorum preciosos colores
emollit. & confricato sulphore quo¬
damnitore exilarat. Altera gemmis
nitorem prestat. Creta argentaria.
& ipsecandida appellati. eo quod
nitorem argento reddat. altera nitorẽ¬
irgento reddat. Terra samiia as amo

Expanded text:
latur. Tollitur enim eius flatu nec quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putant, quod non sit mundum; nam omne lotum mundum est. Volutabra appellata quod ibi apri volutentur. Uligo sordes limi vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, maea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata eo quod nitorem argento reddat. Terrargento reddat. Terra Samia a Samo