comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudem queras uocẽ tuã uendis. ⁊ facis
uocem tuam: habeto ⁊ animum: frangis
uocẽ. frange ⁊ uoluntatẽ.: seruas ꝯsonantiũ
uocum. serua ⁊ concordiam moꝵ: ut per
exemplũ concordes ꝓximo: ꝑuoluntatẽ
dõ. ꝑ obedientiam magistro. Hec est con¬
cordia moꝵ. Sunt etiã tres species sonoꝵ
que fiunt pulsu. flatu. ⁊ cantu. Ad eycha¬
ram ꝑtinet pulsus: ad organũ flatus.
ad uocem cantꝰ atͦn Assignari potest hec
consonantia sonoꝵ. concordie moꝵ:
si referatur ad pulsum. cythare manuũ
operatio: ad flatum organi. m̃tis deuo¬
tio: ad cantum uocis. sermonis exortatio.
ꝑeute gͥ cordas cythare. manu bone o¬
ꝑationis: ut concordes ꝓximoꝑ exemplũ
mortificate carnis. imple organũ cordis
dõ dulcem sonum pie deuotionis. Ut i¬
terũ concordes magistro. canta canti¬
cum nouũ. canticum obedientie: canti¬
sice. frangis ⁊ eleuas uocem: sic ꝑ ascensus
⁊ descensus uirtutum. frangas. ⁊ eleues

Expanded text:
laudem quaeras; vocem tuam vendis, et facis laudem quaeras; vocem tuam vendis, et facis ocem tuam, habeto et animum. Frangis vocem, frange et voluntatem. Servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum; ut per exemplum concordes proximo, per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedientisicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves
Abbreviated transcription (Latin):
nobis incorde fit: ꝑ quam ad iħm infine
ꝑuenitur. Sunt etiam alii uoce dissolu¬
ti: qui uocis sue modulatione głantur.
nec tantum gaudent de dono grẽ. s et¬
am alios sꝑnunt. tumentes elatione: a¬
liud cantant. quã libri habeant: ⁊ aliud
forsitan iterum dicturi. ut sint illud idẽo
cantaturi: tanta est leuitas uocis. forsi¬
tan ⁊ mentis. Cantant forsitan ut place¬
ant ppło. magis quã đo. Qui sic cantat
ñ cantant in choro. eũ maria sororȩ mo¬
ysi. s inpalatio cum herodiade: nt¬
placeant discumbentib uel herodi. Limeo
autem ne sicut delectantur altitudine uo¬
cis: delectentur etiam elatione mentis. Nemo
tamen altius cantat eo quẽ dominꝰ audire
ꝯsueuit. de monte sco suo: nemo dulcius.
quam cui inclinat dñs aurẽ suam. Uoce
mea inquit dauid ad dñm clamaui: et
exaudiuit me de monte sc̃o suo. Esto gͥ in
ualle humilitatis: ut inmonte sco au¬
diri merearis. Si sic cantas ut ab aliis

Expanded text:
nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, utplaceant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo dulcius quam cui Dominus inclinat aurem suam. Voce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis.
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ solum in ceteris officinarum
locis. uerũ etiã in omnibꝰ motibus
nrĩs. nich fiat. qͦd euiusdam offendat as.¬
pectum: congruum mͥ fore uidetur: ut ma¬
xime ineccła. cum ad opꝰ di uentũ fuerit.
humilitatis honestas diligentiꝰ obseruet᷑.
ut qͥ in eccła ante conspectum di ꝯuenimꝰ.
ne ibidem det̾iores simus. Sunt enĩ qͥdã
qͥ mente uagi. attoniti ocłis. habitu disso¬
luti. plana parietum ꝓspicientes ꝑlustrãt.
aluid cantant. ⁊ aliud cogitant. In choro
sunt corꝑe. s inforo mente: nunc intus st̃
nunc foris exeunt: nec tantũ intus disso¬
luti. s etiam cum exierint foras curiosi:
psalmodiȩ u̾ba ꝑferunt:. s psalmodie sen¬
sum non attendunt. Uñ beatus gregorus.
Uox inqͥt psalmodie. cum ꝑ intentionẽ
cordis agitur: ꝑ hanc omnipotenti dnõ
ad cor iter paratur: ut intente menti. uł
ꝓpħie mysteria. uel grã ꝯpunctionis
infundatur. Itẽ idẽ in eodẽ. Dũ inqͥt per
psalmodiam ꝯpunctio infunditur. uia

Expanded text:
um non solum in caeteris officinarum locis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec tantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria vel gratia compunctionis infundatur. » Idem in eodem: « Dum, inquit, per psalmodiam compunctio effunditur, via
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: longitudinem ꝑseuerantie. In pͥma
cruce crucior. ad scdam tendo: ꝓ tercia
suspiro. Primam timeo. scd̾am quero:
t̾ciam desido. In pͥma pena tantũ: in scd̾a.
pena cũ uenia: int̾cia gła. Ad erucẽ ma¬

Expanded text:
tatis, longitudinem perseverantiae. In prima tatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam desidero. In prima poena tantum, in secunda poena cum venia, in tertia gloria. Ad cruce
Abbreviated transcription (Latin):
dem: orant ⁊ exaudiuntur: aud iunt etiã
quod dicit᷑. hodie mecũ eris in paradiso.
Quando autem hoc audiunt: Cũ euũgłm
legentes dicunt. beati pauꝑes sp̃u: qm̃
subtrabentes se aꝑuerso oꝑe.abocioso ser¬
mone. abimmunda cogitatione: inquoꝵ
manib labor est assiduus: oratio in lingua:
puritas inm̃te: portantes aliena peccata.
Prima malicie: scda penitentie: tͥeia uis¬
ticie. Inuna quaq qͣtuor sunt. dimensio¬
nes. In cruce ⁊ em̃ĩ diaboli: altitudo qͣ ex¬
tollitur. suꝑ om̃e qͦd colit᷑: ꝓfundũ despe
qui latam ⁊ spatiosam uiam sequuntur:
longitudo uͦ ꝑtinatia. In cruce uͦ iusti.
ꝓfundum ẽ humilitatiᷤ. longitudo assi¬
duitas laboris: altitudo contẽplatiomiᷤ.:
latitudo orationis: que ñ tantũ latitu¬
dine sua amplectit᷑ amicũ. s etiã inimi¬
cum. Crux autẽ xp̃i. habet ꝓfundũ ti¬
moris: altitudinẽ spei: latitudinẽ cari¬

Expanded text:
tem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam tem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando autem hoc audiunt? Cum Evangelium legentes dicunt: Beati pauperes spiritu,subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda cogitatione, in quorum manibus labor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena peccata Prima malitiae, secunda poenitentiae, tertia justitiae. In unaquaque quatuor sunt dimensiones. In cruce etenim diaboli est altitudo, qua extollitur super omne quod colitur. Profundum est desperqui latam et spatiosam viam sequuntur. Longitudo vero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humilitas, longitudo assiduitas laboris; altitudo contemplatio; latitudo oratio quae non tantum latitudine sua complectitur amicum, sed etiam inimicum. Crux autem Christi habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem chari
Abbreviated transcription (Latin):
uar ĩ uñ ⁊ iu̾itas dic̃. Hist̃ qͥueniunt ad uõ
inuestim̃tis ouium: intͥnsecus autẽ st̃ lupi
rapaces. Ext̾s enim contegr ouis uelłe: intͦ
autem seuio eupiditate. Coram dño ꝯsisto
adaltare: extensis manibꝰ qͣsi cruci affixꝰ.
eruc̃e simulans: ⁊ tam̃ portans. Cuiꝰ eru.¬
cem: forsitan latͦnis s utm̃a illiꝰ eui dic¬
tum ẽ. hodie mecũ eris inꝑadiso. Tres st̃
siquidem eruces: pͥma latronis desꝑan¬
tis. scda orantis ⁊ dicentis. memĩto mei dñe
dum ueni̾s in regnũ tuũ: t̾cia autẽ xp̃i.
Pmus meruit erucẽ: s ñ ꝓfuit ei ad sa¬
lutem: scd̾s uͦ meruit. s tam̃ ad salutẽ ꝓ¬
fuit a t̾eiꝰ ñ meruit: portauit eã tam̃. sed
nob̾ ꝓfuit. his tͥb assimilari posst̃ tres
species hominũ: quoꝵ hi pͥmi st̃ qͥ portans
cruc̃ẽ. mortificando carnẽ: ⁊ tamen ñ pro¬
dest eis: qͥa ñ penitent. Sunt autẽ ⁊ alii
qͥ mortificant carnem. ⁊ ꝑdest eis ad salu¬

Expanded text:
ari. Unde et Veritas dicit: Hi sunt, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Exterius autem contegor ovis vellere, intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et dicentis: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum , tertia autem Christi. Primus meruit crucem, sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus assimilari possunt tres species hominum, quorum hi primi sunt, qui portant crucem mortificando carnem, et tamen non prodest eis, quia non poenitent. Sunt autem et alii, qui mortificant carnem, et prodest eis ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
pisces suos asꝑgant. habet enim tobias
mat̾i̾alem.  ep̃c misticũ: iustͦ moralẽ. Tobi¬
as gͥ non caret sale matiali. qͦ piscis con¬
diatur. sxp̃c sale sapientie. quo diabolus
caueatur: iustus sale doct᷑ne. qͦ nouit̃ ꝯu̾sus
doceatur. Affert ⁊ honoratus piscẽ de mon¬
te: exemplũ uidelicet sobͥetatis ⁊ absti¬
nentie affert ⁊ moyses diu̾sas ferculoꝵ

Expanded text:
pisces suos aspergant, habet enim Tobias pisces suos aspergant, habet enim Tobias materialem, Christus mysticum, justus moralem. Tobias igitur non caret sale materiali quo piscis condiatur; Christus sale sapientiae, quo diabolus caveatur; justus sale doctrinae, quo noviter conversus doceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum
Abbreviated transcription (Latin):
uita ⁊ morib imit̾andi. Imitandus ẽ. enĩ
cabilem se mauro p̃buit: uirtꝰ obedun¬
tie. ⁊ magistri m̾itum fuit. Qͣ d u̾ͥtutẽ mi¬
raculi magistro ascͥpsit: humilitatis of¬
ficium docuit. Afferunt et alios pis¬
ces. Afferunt enim pisces de mari. iacob
⁊ andreas: de flumine tobias: de mon¬
te honoratus. Iacob supplantator: andre¬
as. uirilis int̾pretat᷑. Qui enĩ uitia sup¬
plantant: qui uirilit̾ agunt: exemplo
bone oꝑationis. pisces de mari. id est scła¬
res. ad litus conuersionis trahunt. To¬
bias uero qui descendit ad flumen. xp̃c
est descendens ad mundũ: iustus ad la¬
erimal. Tobial ut lauaret pedes. xꝑe ut ab¬
lueret peccata: iustus ut carnales mundaree
affectus. Inuenit tobias piscem: p̃c diabo¬
lum: iustus quodlibet diaboli m̃brũ. Piscẽ
tobias extrahit: diabolum xp̃e eiẽe : iustus
impium conuertit. Exenterat tobias piscẽ.
pectoris eiciendo. Non isti carent sale: qͦ

Expanded text:
vita et moribus imitandi. Imitandus est enim vita et moribus imitandi. Imitandus est enim cabilem praebuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de monte Honoratus. Jacobus supplantator, Andreas virilis interpretatur. Qui enim vitia supplantant, id est, qui viriliter agunt, exemplo bonae operationis pisces de mari, id est, saeculares ad littus conversionis trahunt. Tobias vero, qui descendit ad flumen, Christus est descendens ad mundum, justus ad lacrymas. Tobias, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus ut carnales mundaret affectus. Invenit Tobias piscem, Christus diabolum, justus quodlibet diaboli membrum. Piscem Tobias extrahit, diabolum Christus ejecit, justus impium convertit. Exenterat Tobias piscem ipectoris ejiciendo. Non carent isti sale, quo
Abbreviated transcription (Latin):
lac p̃dicationis. Non sit autẽ in nobis
simplicitas sine foratudine. nec fortituio
sine lacte doctne. s simus sic̃ illi qͥut nubeᷤᷤ
uoꝰ ant: prudentes sicut serpentes. ⁊ sim¬
plices sicut columbe: ne sit nubes sine plu¬
uia: serpes sine prudentia: columba sine
simplicitate. s careat columba felle. ser.¬
pens ueneno. nubes siccitate: ut sit simpli¬
citas iusti sine amaritudie: prudentra sine
malignitate: doctrina sine uanitate. Post
carnium fercula. tres piscium diu̾sitates
apponunt᷑: scilicet pisces de mari. de flumi¬
ne de stagno. Pisces de mari scłares: de
flumine doctores: de stagno claustrales.
cis de mari. cornelius: de flumine paulꝰ. de
stagno. maurus. Apponit gͥ petrus ad m̃sã
cornelium: ananias paulũ. benedictus mau¬
rum. Cũ enĩ leguntur oꝑa cornelii. ꝯu̾sio
pauli. uita mauri: qͥd aliud agitur. quã
quod ex eoꝵ exemplis animus sagiat᷑:
Huiusmodi pisces sunt comedendi. idest

Expanded text:
lac praedicationis. Non sit autem in nobis lac praedicationis. Non sit autem in nobis simplicitas sine discretione, nec discretio sine lacte doctrinae, sed simus sicut illi, qui ut nubes volant, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. cis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio Pauli, vita Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis animus saginatur? Hujusmodi ergo pisces sunt comedendi, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Stepħs uinũ passum: ysaias aqͣ myxtũ.
loth. Noe requies: loth uͦ declinatio inter¬
p̃tatur. Est autem requies m̃tis: ⁊ẽ. reqͥes
carnis. Qͥ querunt requiem carnis: inebri¬
antur uino aqua mixto: qͥuͦ requiẽ m̃tis.
uino passo. Apponit paułꝰ olera: trespue¬
ri legumina ministrant. Paulꝰ infirmis
olera: tres pueri uͦ ꝑ legumina. delicatis.
dant exemplum seruande sobͥetatis. Se¬
quunt᷑ autẽ tͥa gñalia fercula: scilicet ag¬
nina ⁊ arietina. ⁊ uaccina. Abel agnũ: a¬
braham. arietẽ. moyses uaccã apponit. Ag¬
nus obmutescens. corã tondente. xp̃e est
humilis impassione: nos patientes intri¬
bulatione. Aries adherens int̾ uepres cor¬
nibus. xp̃e in cruce manib: nos obe¬
dientie oꝑib. Aries p̃cedens gregẽ. xp̃c
uita plebem: p̃lati exemplo congregati¬
onem. Uacca occisa extra castra. xꝑm extͣ
iherłm: nos extra mundi uanitatem. mor¬
tificari designat. In agno simplicitas
cordis: in ariete fortitudo oꝑis: in uacca.

Expanded text:
t vinum passum, Isaias aqua mistum. o. Noe requies, Loth vero declinatio interpretatur. Est autem requies mentis, et requies carnis. Qui quaerunt requiem carnis, inebriantur vino aqua misto; qui vero requiem mentis, vino passo. Apponit Paulus olera , tres pueri legumina ministrant . Paulus infirmis per olera, tres pueri vero per legumina delicatis dant exemplum servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet caro agnina, arietina et vaccina. Abel agnum, Abraham arietem, Josue vaccam apponit. Agnus obtumescens coram tondente, est Christus humilis in passione, nos patientes in tribulatione. Aries adhaerens inter vepres cornibus, Christus in cruce manibus, nos obedientiae operibus. Aries praecedens gregem, Christus vita plebem, praelati exemplo congregationem. Vacca occisa extra castra, Christum extra Hierusalem, nos extra mundi vanitatem mortificari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete fortitudo operis, in vacca
Abbreviated transcription (Latin):
ram cordis: licet mens aut minimas aut
nullas temptationum habeat umbras.
tam̃ eũ uidere plenitudinẽ diuinitatis
uirtutũ munimina manet constitutus.
Non ad carnis enim uoluptatẽ. ñ ad mun¬
di uanitatẽ. ñ ad odium ꝓximi: ñ ad ꝯ.¬
temptum di. In his quatuor claustri la
teribus: quatuor ordines columpnarũ
disponuntur. Ex ꝯtemptu ⁊ enĩ sui.xͤii.
columpnarũ ordo ꝓcedit. scilicet humi¬
liatio cordis: ⁊ afflictio carnis. sermo
humilis. abiectio uestis: cyb tenuis. pon¬
dus laboris: amor subiectionis. ꝯtẽptꝰ
honoris⁊ laudem fugẽ: alt̾iꝰ ꝯsiliũ suo
p̃ferre. subditis obedire: de se deficẽ.
He columpne secant᷑: seulpuntꝰ ⁊poliunt᷑.
Secantur: quando sica dise̾tionis. uͥtutes
auitiis seꝑantur. Sculpunt᷑. quando ea
q̃ mens cogitat. manus oꝑantur. Sic salo.¬
mon intemplo celaturas ꝓminentes fecis¬
se legit᷑ ꝓminent celature in tẽplo: dũ

Expanded text:
ram cordis, licet mens aut minimas, aut ram cordis, licet mens aut minimas, aut nullas habeat tentationum umbras, tamen cum videre plenitudinem Deitatis virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium proximi, non ad contemptum Dteribus quasi quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ corda frigida gelu desꝑationis ꝯtrita ẽ¬
siderat ⁊ quasi in lat̾e claustri sedet: qͦd
ad septẽtrionem spectat. Pt tenebras uero
ꝓfunde noctis. id est pꝰt cupiditatis.⁊ o¬
Dii cecitatem: aurora iusticie. suꝑni solis
radios expandens. m̃itis illuminat sec̾tũ:
fugit nubes temptationũ: torporem fri¬
goris expellit: dilectionis calorẽ nutrit:
inuitat adamorem ꝓximi. Sic̃ lucifer
p̃ccdit solem: sic amor ꝓximi amorẽ dĩ.
Hoc gͥ latꝰ claustri sp̃italis: ortum respi¬
eit caritatis. Tunc enim incipit d̾s diligi:
cum incipit diligi ⁊ ꝓximus. Et sicut
sol oriens ascendit adaustralem plagã: sic
ꝑ amorem ꝓximi. fit ascensus ad caritatẽ
dĩ. In late uͦ claustri qͦd ad meridiẽ res¬
picit. sumus: qndo ardente caritatis so¬
le. diuine maiestatis lum̃ p̃nimia clari¬
tate tenuiter uidemus. Licet enĩ radius
ꝯtemplationis. recto tramite illuminet t̾¬

Expanded text:
eorum corda frigida, gelu desperationis concreta coeorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. Post tenebras vero profundae noctis, id est, post cupiditatis et odii caecitatem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per amorem proximi fit ascensus ad charitatem Dei. In latere vero claustri, quod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet ter
Abbreviated transcription (Latin):
mens pꝰt lapsum resipiscit: uirtutũ collec¬
tis agminibus. ne iterũ capiat᷑. a carnalib
fponit. Sic gͥ in bethel ꝑuenit᷑: qͣndo cor cu¬
iuslib. domꝰ dĩ qͦd int̃ptatur bethel efficit.
In hac domo altare domino erigitur: in hac
icut ex quatuor latibꝰ claustri ma¬
terialis structura fieri solet: sic ĩqͣ¬
tuor uirtutib animi. quadratura claus¬
tri sp̃ĩtalis ꝑsimilitudinẽ assignari pot̾:
que sunt ꝯtemptꝰ sui. ꝯtemptus mundi:
nimus: dũ cotidianos usus anuni uide¬
mus: tunc quasi in late̾ claustri. qͦd ad oc¬
casum respicit sedemus. Qͥ d enim aliud
nͥ occasum consideramus: dũ innobis sub¬
tractis radiis. suꝑni solis. diem diuine ꝯg¬
nitionis deficere sentimus: Recedente so¬
le crescunt umbre. minuitur claritas:
sie recedente sole instieie misere mentis ad¬
uenit cecitas. Ille uero qui ꝑfundȩ noctis te¬
nebras. idest scłarium difficiles culpas. ⁊

Expanded text:
mens post lapsum resipiscit, virtutum collecmens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibussponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac icut ex quatuor lateribus claustri materialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quae sunt contemptus sui, contemptus mundi, nimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedente sole justitiae, miserae mentis caecitas advenit. Ille vero, qui profundae noctis tenebras, id est, saecularium difficiles culpas, et
Abbreviated transcription (Latin):
oculos uocat: qͣtinis utilitatem tͥsticie re¬
trahat: recte illic subiungitur: tͥstemq
blandiciis delimuit. Modo enim alioꝵ
facta grauiora: mͦ nil ẽe̾ quod ꝑpetratũ¬
sub sequens ad penitentiam pollicet᷑: ut
dum ꝑ hec decepta mens ducitur.⁊ ab in
sclarib implicata capitur. fr̃s̃ autẽ dine
sororem suam in aliena domo du morari ñ
ꝑmittunt: s int̾fecto sychem. eum reliquis
masculis. urbe de ppłata. sororem suã tollt̃:
uxores uero eoꝵ captiuas ducunt. Sororẽ su¬
am filii iacob cum reliquis masculis int̾fec¬
tosychem. reducunt: qn uiriles amine mo¬
tus. contra uitia luctantes. expulso diabo¬
lo ⁊ maiorib uitiis extirpatis: m̃tẽ acarna¬
li defiłio uiolatam. secum qͣsi quadã ui.
ab hostib ereptam. man̾e cog̃t. Mulieres uͦ
captiue ducuntur: dum delectationes animi
extra t̾ram carnis exulate: adesidiis carna¬
dĩ. a finib illis exeunt cum sorore: qr cum

Expanded text:
oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae suboculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat. Recte illic subditur: Tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perpetratusubsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intesaecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnaJacob a finibus illius exeunt cum sorore, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
bus. ad regulam iusticie qͣdrat᷑: uirtutũ
coadiacentib officinis munitur. Muro
bom oꝑis: claustri sepra forinsecus am¬
biuntur: q̃ olauso silentii ostio. uage m̃tis
gͥssus cohibent. Abhoc claustro egͥssa ẽ. di¬
na filia iacob: ut uideret mulieres regio¬
nis aliene. Qͣm cũ uidisset sichem filiꝰ
emor: adamaure ⁊ rapuit. ⁊ dormiuit cũ
illa.  conglutinata ẽ. anima eius cũ ea:
tͥstemq blandicuis deliniuit. Audi beatũ
ggoriũ. Dina inqͥt ut mulieres uideat re¬
gionis aliene. egditur: qͣndo una queq
mens. sua studia negligens. alienas act¬
ones curans. extra habitum atq extͣ or¬
dinem pͥum uagat᷑. quã sychem pͥnceps
t̾re oppriit: qr inuentam in curis ex¬
teriorib diabolꝰ corrũpit. Et conglutina¬
ta est anima eius cum ea: quia unitã sͥ
ꝑ iniquitatem. recip̃. S qͥa cũ mens acul¬
pa resipiscit. atq admissum flere conat᷑.
corruptor autem. spem ⁊ securitatẽ ante

Expanded text:
bus, ac regula justitiae quadratur, virtutum bus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemoilla, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem recipit. » Sed quia, cum mens a culpa resipiscit atque admissum flere conatur, corruptor et spem, et securitatem ante
Abbreviated transcription (Latin):
ditatur. separat᷑ a t̾renis: a t̾ba cogitati¬
onum carnalium longe ponit᷑: dulces
carnis refugit affectus: uagos sensuum
motꝰ restͥngit. in dño delectat᷑: angłica
fruit᷑ dulcedine: legit in libro uite: ꝓ
silentio pacem tenet: in choro uirtutũ.
seruat concordiã moꝵ. Sũm patͥs boni¬
tatem: angłice creature beatitudinem
contemplatur. Adtendit bonitatẽ. cui
nicħ deest: beatitudinem quȩ nullo ĩ¬
Digoe. Patͥs potentiam: filii sapientiã.
sp̃c scĩ benignitatem ꝯsiderat. Dũ hec
tͥa ꝯtemplatur: tͥb modis ꝯsolat᷑. Pec¬
camus enim contra patrẽ: peccamꝰ ꝯtra
filium: peccamus contra sp̃m sc̃m. Ex
infirmitate. contra patrem peccamus.
lat᷑ nos gͥpotentia patͥs. qua peccata puni¬
untuꝵ. ⁊ ut fortitudinem capiamꝰ cont᷑ car
benignitas spc̃ scĩ: ne subintret desꝑatio.
Huns el austri ambitus. uirtutũ colũp¬
nis decoratur: sustentatur pacientiȩ basi¬

Expanded text:
ditatur, separatur a terrenis, a turba cogitatiditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignitatem considerat. Dum haec tria contemplatur, tribus modis consolatur. Peccavimus enim contra Patrem, peccavimus contra Filium, peccavimus contra Spiritum sanctum. Ex infirmitate contra Patrem peccavimus, igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra frbenignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basi
Abbreviated transcription (Latin):
ea que de orclinatione elaustri
exceptis qͥb dam laicis. qͥ adhuc por¬
tant ⁊ murmurant: ⁊ tales qui in secło
pauꝑes uixerant ꝙͣ nunc uiuant.: ⁊ nũc
inmonastĩo querunt. quȩ nec foris ha¬
bere potuerunt. Sic cũ dauid ad de
quidam remanserunt ad sareuias. d sarei
ad bellum uͦ expediti ⁊ fortes. ire ñtiment. Qͥ
gͥ uestes. eybos. ⁊ quietem carnis diligunt.
ad debellandos amalechitas. idest ad des¬
truendas carnis delectationes ñ ꝓcedunt.
hoc enim int̾p̃tatur amalech: pͥpłs lam¬
bens. Sic filiigad. ⁊ filii ruben. ⁊ dimidia
tͥb manasse: reunuunt tͣnsire iordanen:
⁊ adbella cum frĩb ꝓcedere: s magis
amant t̾ram gessem. aptam nutͥendis a¬
biles indesideriis carnis pascunt. Nullus
in pͥmis fuit grauior: nẽ est gratior. P hoc
gͥ laborans. ut cum ipsis semꝑ qͥetus ii.¬
uam l⁊ cum ipsis in pace moriar. cũ ipsis ⁊
subipsis frat̾ ⁊ conseruus. Nc̃ aut̃ ad ea
dum se recipit aminus: sola celestia me¬

Expanded text:
ea, quae de ordinatione claustri exceptis quibusdam laicis, qui adhuc jugum portant et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae nec foris habere potuerunt. Sic, cum David ad debquidam remanserunt ad sarcinas . Ad sarcad bellum vero expediti et fortes ire non timent. Qui igitur vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transire Jordanem, et ad bella cum fratribus procedere; sed magis amant terram Jazer aptam nutriendis abiles in desideriis carnis pascunt. Nullus us prius fuit gravior, nunc est gratior. Pro hoc igitur laboro, ut cum ipsis semper quietus vivam, et cum ipsis in pace moriar, cum ipsis et sub ipsis frater et conservus. Nunc autem ad ea, dum se recipit animus, sola coelestia me
Abbreviated transcription (Latin):
deus loq̃retur tecum ⁊ apiret la¬
bia sua tibi. ut ostenderet tibi
secreta sapĩe. ⁊ qd̾ multiplex sit
lex eius. ⁊ intelligeres qd̾ młto
minora exigaris ab eo qm m̾e

Expanded text:
Deus loqueretur tecum, et aperiet labia sua tibi. Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex esset lex ejus: Et intelligeres quod multo minora exigaris a Deo  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
nitate libro .xiͦi. Ascendentibus ĩ
trorsus. quibdam gradib consi¬
deratõnis ꝑ anime ꝑtes: uñde
incipit aliquid occurre̾ quod ñ
sit nobis cõmune cũ bestiio. inde
incipit ratio. ubi iam hõ int̾ior

Expanded text:
NITATE XH. Ascendentibus itaque introrsus quibusdam gradibus considerationis per animae partes, unde incipit aliquid occurrere, quod non sit nobis commune cum bestiis, inde incipit ratio, ubi iam homo interior
Abbreviated transcription (Latin):
custodieris ⁊ fecĩs omĩa uerba
legis huius. que scripta sunt ĩ
hoc uolumine. ⁊ timueris nom̃
ens gloriosum ⁊ t̾ribile. ħ ẽ do¬
minũ dm tuum: augebit pla¬

Expanded text:
custodieris et feceris omnia verba legis huius quae scripta sunt in hoc volumine et timueris nomen eius gloriosum et terribile hoc est Dominum Deum tuum augebit
Abbreviated transcription (Latin):
lumpnias q̃ sub sole gerunt᷑. ⁊ lac̾¬
mas ĩnocentũ. ⁊ consolatorẽ nemi¬
tie. cunctorum auxilio destitutos.
Dicli impios sepultos: qui etiam
tum adhuc untent. ui loco sancto
erant. ⁊ laudabant᷑ in ciuitate. qͣt
iustorum operum. Tales sunt simu¬

Expanded text:
lumpnias que sub sole geruntur; vidi lacrimas innocentum et consolatorem nemiiorum cunctorum auxilio destitutos; idi impios sepultos, qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
lumpnias q̃ sub sole gerunt᷑. ⁊ lac̾¬
mas ĩnocentũ. ⁊ consolatorẽ nemi¬
tie. cunctorum auxilio destitutos.
Dicli impios sepultos: qui etiam
tum adhuc untent. ui loco sancto
erant. ⁊ laudabant᷑ in ciuitate. qͣt

Expanded text:
lumpnias que sub sole geruntur; vidi lacrimas innocentum et consolatorem nemiiorum cunctorum auxilio destitutos; idi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dine. uł in qua ciuitate xp̃i ꝯcep¬
tiosit celebrata: hic preter mis¬
sum: a luca ex ponitur.
Qd̾ iustus erat: ħ est tes¬
timonium castitatis marie. ut
qui seruat innocentem: iustus
dicattir. s ⁊ pius: dum nolet ꝓpa¬
lare exconscientia castitatis iustꝰ.
extimore: puis. sciebat illã ẽẽ in¬
culpabilem. s uñ. ł quid eẽt: igno¬
rabat. ⁊ iõ mediam elegit uiam
effugiendi. ut neq innocentem
ꝓderet: neꝙ rei incognite ꝯsenti¬
endo: se reum faceret coram d̾o.

Expanded text:
dine, vel in qua civitate Christi conceptio sit celebrata, hoc praetermissum a Luca exponitur.d justus erat, hoc est testimonium castitatis Mariae, ut qui servat innocentem, justus dicatur: sed et pius dum nollet propalare, ex conscientia castitatis justus, ex timore pius. Sciebat illam esse inculpabilem: sed unde vel quid esset ignorabat: et ideo mediam elegit viam effugiendi, ut neque innocentem proderet, neque rei incognitae consentiendo se reum faceret coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare. docens baptizatos demũ¬
do exire. ĩqͥete dõuacare. Sic filii istł
pꝰ tnssitũ maris rubͥ: ꝑ desertũ: ascẽ
dt̃. ⁊ manna comedt. donͤ ueniãt
ad t̾ram ꝓmissiõis.

Expanded text:
Ut mox doceat baptizatos de mundo exire, in quiete Deo vacare: sic filii Israel post transitum maris per desertum ascendunt, et manna comedunt donec veniant ad terram promissionis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Purgato ocło: posst̃ dispensa¬
tores eccde: alios castigare. s ñscm̃
canib dare. qr sic̃ ꝑicłosum ẽ ab¬
scõd̾e: ita pdigũ ẽ canib dare.
talib mystica ñ st̃ aꝑienda. s

Expanded text:
 Purgato oculo, possunt dispensatores Ecclesiae alios castigare, sed non sanctum canibus dare; quia sicut periculosum est abscondere, ita prodigum est canibus dare. Talibus mystica non sunt aperienda, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qr un remedium ẽ detãtis malis
erui. dinitte aliis ⁊ ꝯmodare.: si¬
c̃ uolumꝰ nob̾fi. Sexta intellectꝰ: ꝯ¬
ueñ mundis corde. qͥ purgato ocło:
motꝰ ẽ rebelł. s om̃a obtemꝑãt¬

Expanded text:
um remedium est de tantis malis exui, dimittere aliis et commodare, sicut volumus nobis fieri; sexta, intellectus convenit mundis corde, qui purgato oculo motus est rebellis, sed omnia obtem
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯditionis abduct̃ sic̃ de
nitore nestiũ iactãtia ẽ: sic
de ieumii squalore ⁊ maciẽ.¬
¶ Demoliri ẽ. qi dissipare. ⁊
redigere.

Expanded text:
nae conditionis obducunt. Sicut de nitore vestium jactantia est: sic de nimio squalore et macie. Demoliri est quasi dissipare: et redigere.
Abbreviated transcription (Latin):
lã uocatis ma. Remo¬
tis sac̾dorib ⁊ scbis. Timebat
etũ ne udi qi ex dĩ oracło
ꝓmissum occułent: si se nel¬
le eum ꝑimere sentirẽt. Iõ
⁊̃ ꝓmisit se adorare: ne qͥs
sentiret dolũ eiꝰ. S sine sus¬
picione: ob grãm fauoris:

Expanded text:
lam vocatis Magis. Remotis sacerdotibus et scribis; timebat enim ne Judaei quasi ex Dei oraculo promissum occultarent, si se velle eum perimere sentirent. Ideo etiam promisit se adorare, ne quis sentiret dolum ejus: sed sine suspicione ob gratiam favoris
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce impetu abiit totus
grex ꝑpreceps ininare: &
mortui sunt inaquis. Pas¬
tores autemfugerunt: &
uenientes inciuitatem: ñci¬
auerunt om̃a. & de his qui
demonia habuerant. Et
ecce tota ciuitas exiit ob

Expanded text:
et ecce impetu abiit totus grex per praeceps in mare et mortui sunt in aquis pastores autem fugerunt et venientes in civitatem nuntiaverunt omnia et de his qui daemonia habuerant et ecce tota civi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mamona. syra ling̃.
diuitie qͥb seriire: d̾m
negare est. N dic̃ h̃r̃e: qͥ
fieri lic⁊: ñ bñ dispens.
ħ nom̃ ẽẽ demonis. qͥ p̾¬

Expanded text:
 Mammona, Syra lingua, divitiae, quibus servire Deum negare est. Non dicit habere: quod fieri licet ut bene dispenset, hoc nomen esse daemonis q
Abbreviated transcription (Latin):
Od̃ sin dehis fidentes su¬
ꝑmodica fides ẽ: q̃ ñ de
minimis c̾ta ẽ. ĩo:⁊ de
et̾is ĩgerit fiduciã. ⁊
ꝯdẽpnat ĩfidelitatẽ.¬

Expanded text:
od si nec de his fidentes suPermodica fides est, quae nec de minimis certa est. Ideo et de aeternis ingerit fiduciam, et condemnat infidelitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dñ sp̃c̃ s. ĩcolũba: q̃ simplex
ẽ ⁊ mãsueta. descñd̾. ut ⁊ sue
nat᷑e simplicitatẽ. ⁊ eũ inq̃
in coluba figͣatis debẽt repleri.
Colũba. amalicia felł ẽ aliȩ¬
ore ł ungue ledit. in qͦnotat᷑
innocentia. nͨ minimas ĩ uad̾
nutͥunt. inqͦ p̾hibem᷑ a rapina.
Puro uesc̾t̾ grano: ĩ qͦ notat᷑
abstinentia.Alienos pullos:

Expanded text:
 in columba quae simplex et mansueta descendit, ut et suae naturae simplicitatem, et eum in quem in columba significatis debent repleri. Columba a malitia fellis est alieore vel unguibus laedit, in quo notatur innocentinutriunt: in quo prohibemur a rapina. Puro pascitur grano: in quo notatur abstinentia, alienos tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
dari tͥbutũ cesari.⁊ qͥ dic̾et se re¬
gẽ. Deregno pilatꝰ. qr nescit: ĩt̾ro¬
gat. Detributis qr audicrat eũ
respõdisse: reddite q̃ st̃ cesaris
erat ꝯueniẽtia eoꝵ testimonia.

Expanded text:
dari censum Caesari, et quod diceret se regem. De regno ergo Pilatus, quia nescit, interrogat. De tributis: quia audierat eum respondisse: Reddite quae sunt Caesaris era
Abbreviated transcription (Latin):
o corꝑa lauo. qr pecc̃a solue neq̃o. u̾sic̃
nascendo. p̃dicando p̾curro. sic ⁊ bap¬
tizando. ut penitñtes qͦs egoħsigna¬
dło abmpenitũtib discerno: ad bap¬
tism̃. xͥ dirigam.

Expanded text:
orpora lavo, quia peccata solvere nequeo, nascendo, praedicando, praecurro sic baptizando: ut poenitentes, quos egoulo ab impoenitentibus discerno, ad baptismum Christi dirigam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne bethleẽ. s ⁊ adiacentia
loca uastauit nͨ ullam mi¬
scd̾am etatis habu̾it. afilio
uniꝰ noctis: usq ad filium
duoꝵ annoꝵ: qnͥ om̃s occid̾.¬

Expanded text:
ne Bethlehem, sed adjacentia loca vastavit; nec ullam mordiam aetatis habuit a filio unius noctis usque ad filium duorum annorum, quin omnes occid
Abbreviated transcription (Latin):
ploratꝰ ⁊̃ ululatꝰ auditꝰ ẽ usq
rama. qui ẽ locꝰ uixta gaba
a .xiͦi. miliario a bechleem.
Audita ex aggerat. ut hyꝑs¬
bolice rachel iã mortua: do¬
lentis affectu filios flere di¬

Expanded text:
ploratus et ululatus auditus est usque Rama, qui est locus juxta Gabaa duodecimo milliario a Bethlehem. Audita. Exaggerat, ut hyperbolice Rachel jam mortua, dolentis affectu filios jam flere di
Abbreviated transcription (Latin):
publice p̾dicari maieᷤᷤ¬
tatẽ ppłis: qͥuisuri st̃
me multa pati. qͣtc̃
demũ licebit: c̃ resurrec¬
tio potñam d̾itatisos¬
tend̾it

Expanded text:
publice praedicari majestatem populis: qui visuri sunt me multa pati, quod tunc demum licebit, cum resurrectio potentiam Deitatis ostenderit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ecła: ĩ firmos statuboni
oꝑis: ꝯfortat. mortuos ĩ pec¬
catis: sine fide: suscitat. le¬
ꝓsos. errorib asꝑsos: mũdat.
demones. ꝑcrorcis mos fugat

Expanded text:
esia infirmos statu boni operis confortat, mortuos in peccatis, vel sine fide, suscitat; leprosos erroribus aspersos mundat, daemones per exorcismos fugat
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝓb̾oe tͥbulatiõis. ł sp̃ii. in
p̃senti abluit.pꝰ: si q̃ macła
subrep̃: igne purgatorio ad
b credendũ ẽ peccatis. ¶Unde
in leuitico. suꝑ altare semꝑ
ignis missus decelo ardebat.
qͣi rebaptrrat. ⁊ exurit care¬
nis eoꝵ uicia.

Expanded text:
ione tribulationis. Vel spiritu in praesenti abluit: post, si quae macula surrepit, igne purgatorio ad s credendum est peccatis. Unde in Levitico, super altare semper ignis missus de coelo ardebat, id quasi rebaptizat et exurit carnis eorum vitia.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Piscatores piscaturꝰ. ꝑ pis¬
catoria uad̾ loca. Mystice dũ
incarnatꝰ carnẽ suscepit: diui¬
nitꝰ uidit ĩ mari mundi spũ¬
ales piscatores.⁊ aliisqͥd eẽnt

Expanded text:
 Piscatores. Piscaturus per piscatoria vadit loca. Mystice. Cum incarnatus carnem suscepit, divinitus vidit in mari mundi spirituales piscatores: et aliis quid essent
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dedit eis sigñ. Putabat
signa q̃ uid̾at: ñ diuinitꝰ.
s magice fc̃a. ⁊ q̃ in mõ¬
te tͥnsformatũ audierat
timebat ne tali mͦ nc̃

Expanded text:
 Dedit eis signum. Putabat signa quae viderat non divinitus, sed magice facta: et quem in monte transformatum audierat, timebat ne tali modo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa q̃ immnu̾̃do hñt: abiciũt.
⁊ d̾o potiꝰ nudi famuliari:
ꝗ̃ h̾endo reb mũdi: mat̾iã
tẽptã di.⁊ ad̾o rruocãdi. dare
didicert̃. iuxta exẽplũ ioseph.
qͥ relicto adult̾e paslio: maly¬

Expanded text:
nt, abjiciunt; et Deo potius nudi famulari, quam habendo res mundi, materiam tentandi, et ab eo revocandi, dare didicerunt, juxta exemplum Joseph, qui relicto, adulterae pallio, malu
Abbreviated transcription (Latin):
ra infr̃e malt uituꝑare. ⁊ dãpnare.
ꝗ em̃dare. usi plem odio: ł inuidi
a ł malicia: dapñt in eo qͣ deliqͥt
ira: q̃ ẽ ut festuca. odiũ: ut tͥbes.
Iratꝰ alicui: uult eũ aliqñ corri¬
possibile dr̃: ut festucam fr̃ĩ
demat: qͥ trabẽ portat. Pꝰ gͦ t̾bs
odii. inuidie. simulationis. ⁊
totiꝰ malicie: eicienda ẽ: ũ mi¬

Expanded text:
are et damnare quam emendare. Ut si pleni odio vel invidia, vel malitia, damnent in eo quod delinquit ira; quae est ut festuca, odium, ut trabs. Iratus alicui vult aliquando eum corripossibile dicitur ut festucam fratri demat, qui trabem gestat; prius ergo trabs odii, invidiae, simulationis et totius malitiae rejicienda e
Abbreviated transcription (Latin):
semme. ut d̃s.⁊ homo: ꝑ gene
postea signis ⁊ ꝓdigiis mani¬
festat᷑. ut totus liberdm̃ ⁊ ho¬
minẽ natũ demõstret. qd̾ ẽ
c̾redend̾: ut possit ĩtelligi. h
em̃: sensus deficit humanꝰ. uͥ
ñ ẽ natura: s uirtꝰ. qͥ ñ credit:
ñ intellig̃. q uirgo peꝑit. q̃

Expanded text:
e postea signis et prodigiis manifestatur, ut totus liber Deum et hominem natum demonstret: quod est credendum ut possit intelligi. Hic enim sensus deficit humanus, ubi non est natura, sed virtus: qui non credit non intelligit quod virgo peperit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
In egypto: genuit phares esron. es
ron. aram. ⁊ atã aminadab. amina¬
dab: ason. tc̃ moyses eduxit eos. de
egypto: ⁊ naason fuit dux subꝰmoy¬
se: in tͥbu uda ꝑdesertũ. in qͦ genuit
spalmõ. Iste salmõ: fuit pͥnceps int̾¬
bu uida. qui c̃ iosue int̾ram ꝓmissiõĩs

Expanded text:
In Aegypto genuit Phares Esrom, et Esrom Aram, et Aram Aminadab, et Aminadab Naasson: et tunc Moyses eduxit eos de Aegypto. Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon fuit princeps in tribu Juda, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bolas eis occultate ĩt. ũ
obscure dicta ñ intłłexert̃.
iõ ñ credidert̃ ĩ eũ. ⁊ sic cru¬
cifixert̃. ⁊ sic pꝰrefurrectoẽ
miracłis t̾riti: maioris cͥm
cepta: ãpliori flagͣnt dilec
tõe. S ioħs hclocum ita¬
dic̃. ꝓpt̾ea ñ potant c̾dere:
qr it̾m dĩx ysaias. excecauit

Expanded text:
bolas eis occultatae sunt, ut obscure dicta non intellexerunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territbolas eis occultatae sunt, ut obscure dicta non intellexerunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territi
Abbreviated transcription (Latin):
altãm ut plures. se¬
qͥ intelligant᷑. Hi
sis uͦ tͥbis: domi rogã¬
tib discipłis: expo¬
tatẽ. ⁊ cautelã ⁊ pa¬
tientiã.⁊ discretio¬

Expanded text:
alteram, ut plures sequi intelligantur. Haec ssis turbis, domi rogantibus discipulis expotatem, et cautelam, et patientiam, et discretio
Abbreviated transcription (Latin):
at: ñ abluitur. uñ apte seq̃r
Baptizabant᷑ ab eo inyordane.
qui descentio int̾p̾tat᷑. qi de suꝑ¬
bia uet̾is hominis: ad humili¬
tatẽ ꝯfessionis ⁊ em̾dationis
descendebãt. Iã tẽ enim baptrrã¬
dis exemplũ dabat᷑: ꝯfitendi pec¬
cata. ⁊ ꝓmittñdi meliora.

Expanded text:
at, non abluitur. Unde apte sequitur: Baptizabantur ab eo in Jordane: qui descensio interpretatur, quia de superbia veteris hominis ad humilitatem confessionis et emendationis descendebant. Jam tunc enim baptizandis exemplum dabatur confitendi peccata et promittendi meliora.
Abbreviated transcription (Latin):
bona agere: ⁊ exhis d̾o place.
ñ simł incelo ⁊ ĩt̾ra: thesau¬
rizare: neq uiciis ⁊ uͥtutib:
de seruire. Qcqͥd facis: ł examo¬
re dĩ: ł exseruitute diãboli.

Expanded text:
bona agere, et ex his Deo placere. Non simul in coelo et in terra thesaurizare, nec et vitiis et virtutibus deservire. Quidquid facis, vel ex amore Dei, vel servitute diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
.N. extrib filiis noe natesunt: uẽ¬
tue ad fidem p̾signarint᷑. ł tot fu¬
erunt pͥncipes: qͥ młtos in suo co

Expanded text:
 ex tribus filiis Noe natae sunt, venturae ad fidem praefigurentur: vel tot fuerunt principes, qui multos du
Abbreviated transcription (Latin):
ducare. Responderunt ei. N
habemus bic nͥ quinq paneᷤ.
⁊duospisces. Qyi ait eiꝰ.¬
Afferte in illos huc. Et cum
iussiss turbam discumbe¬
suꝑfenum: acceptis .u. ꝑa¬

Expanded text:
n habemus hic nisi quinque panes, et duos pisces. Qui ait eimihi illos huc. Et cum jussisset turbam discumbefenum, acceptis qu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Secessit: ñ fug̾ timore:
s secessit. partẽs u̾micdᷤ.
uehomicidiũ homicidio
iũg̾ent. dans exẽplũ tii¬
tãde tem̾itatis. ł seces¬

Expanded text:
 Secessit. Non fugit timore, sed secessit parcens inimicis ne homicidium homicidio jungerent, dans exemplum vitandae temeritatis. Vel seces
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uenit ad eos. Martꝰ ait.
bati. s mox lib̾ati.ãpłiꝰstr¬
peãt. ⁊ gr̃as agãt. q idem
sepe fit. ĩ passiõib scõꝵ.
fit: ut c̾aliqͥ subito diuti¬
ne tͥbulationis orit᷑ seda¬
tio: ñ statim credat᷑ tiera
lib̾atio. Iõꝙ ꝑmanente
pͥori formidine: ĩ tensa ad
lib̾atoẽm dirigr̃ or̃o.¬

Expanded text:
 Venit ad eos. Marcus ait:rbati, sed mox liberati amplius stupeant, et gratias agant, quod idem saepe fit in passionibus fit ut cum aliqua subito diutinae tribulationis oritur sedatio, non statim creditur vera liberatio. Ideoque permanente priori formidine, intensa ad liberationem dirigatur o
Abbreviated transcription (Latin):
.ꝙ adqs ñ uenit ꝑp̾sentiam:
saluandas ꝑ u̾bum suũ.¬
¶ Et sanata ẽ. U̾ dat᷑ exẽ¬
plũ: chatezitandi. ⁊ bap¬
trzandi: infantes qͥnͦ saꝑe

Expanded text:
as non venit per praesentiam, salvandas per verbum suum. Et sanata est. Ubi datur exemplum catechizandi et baptizandi infantes, qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
Auctuosis sordib in qͥb t̃ iac
¶tãtia ẽ. ⁊ magis subsp̃e reli¬
gionis. decipit.¬
¶Dalestins mos erat. infestiᷤᷤ
caput ung̾e. Ergo caputũge.
.i. festiuũ. ⁊ hilarem te Exhibe.
⁊ m̃tem sp̃uali oleo refice. ⁊
de ieiumo ñ q̃ras laudes extiꝰ.
s qr sic ascło au̾teris: corã dõ
gaudeas. ⁊ sic faciẽ .i. cor mũ

Expanded text:
uctuosis sordibus in quibus etiam jactantia est: et magis sub specie religionis decipiPalaestinis mos erat in festis caput ungere: ergo caput unge, id est, festivum et hilarem te exhibe: et mentem spirituali oleo refice: et de jejunio non quaeras laudem exterius. Sed quia sic a saeculo averteris, coram Deo gaudeas: et sic faciem, id
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cur ñ ⁊ ioseph eũ maria in¬
picionis occasio daret᷑ gentib
q̃ pͥmitias suas statĩ nato sal¬
uatore: ad eũ adorandũ mise¬
runt.

Expanded text:
 Cur non et Joseph cum Maria inpicionis occasio daretur gentibus, quae primitias suas statim nato Salvatore ad eum adorandum miserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tientẽ. tͦticiã pane ũbire¬
ficit. ł potu sapientie re
Et qui errãtẽ ĩdomũ ma¬
tͥs eccłe reuocat. ⁊ qͥ ĩfir¬
mã ĩfide assumit. ⁊ qͥ tͥbu¬
latõe aliqua. seu carc̾ẽ
tͥsticie opp̾sso subuenit.
dilectõem. adĩplet.

Expanded text:
tientem justitiam, pane verbi reficit, vel potu sapientiae reEt qui errantem in domo matris Ecclesiae revocat, infirmum in fide assumit; et qui tribulatione aliqua seu carcere justitiae oppresso subvenit dilectionem adimplet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non exse orta ẽ tempesta.
s eius imꝑio. ut disciptili
magis timeant. ⁊ rogent.
⁊ rogantib ostendat poten¬
tiam.
dñs .i. fides dñi. cum neg¬
ligentius agimus ⁊ iõtẽ¬
pestas. sitͦ sidsresurgit: im

Expanded text:
 Non ex se orta est tempestas, sed ejus imperio: ut discipuli magis timeant et rogent: et rogantibus ostendat potentiam. , id est fides Domini, cum negligentius agimus, et ideo tempestas. Si vero fides resurgit, im
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ioh̾s: sigam tena legis. herodes:
niti. sociauit ĩ fidelitatẽ. qͥ qr uetat
cẽ dare ñ ꝑmittit᷑. Adultim̾ ĩnata¬
li herodis .i. ĩ expletiõe nat᷑alis uo¬
luptatis. saltat filia .i. exultat pͦ¬
ua uoluntas: ex nfidelitate orta.
⁊ pꝰtulat addi addelicias fuas: cap̃¬
uolũtatẽ satis fit infidelitati Q

Expanded text:
s figuram tenet legis. Herodes sniti sociavit infidelitatem, quam quia vetat cem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postulat addi ad delicias suas capvoluntatem satis fit infidelitati. Q