comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sticionis antiq̃ hĩtacõis: nẽ erant
mõachoꝵ: et ꝑtotam tiuitatẽ mł¬
to plura mõasti̾a ꝙͣ domꝰ uidebãt᷑.
Sũt ã ũp̃a urbe: quia ẽ ampla ual¬
de et ppłosa duodecim eccłie: ĩqͥbꝰ pb̃¬
licꝰ agit᷑ ppłi ꝯuentꝰ: exceptis moas¬
t̾iis inqͥbꝰ ꝑ singula orõnũ domꝰ s̃.
bed nec porte ip̃e net turres ciuita¬
tis aut ullꝰ oĩno angulꝰ eiꝰ mõachoꝵ
uitatis die ac nocte ymnos et lau¬
des dõ refẽntes: urbẽ totã qͣi unã
dei eccł̃iam faciẽt. nll̃s eĩ ibi ĩueĩt᷑

Expanded text:
ones nunc erant monachorum, et per totam civitatem multo plura monasteria quam domus videbantur. Sunt autem in ipsa urbe, quia est ampla valde et populosa, duodecim ecclesiae, in quibus publicus agitur populi conventus, exceptis monasteriis, in quibus per singula orationum domus ed nec portae ipsae, nec turres civitatis, aut ullus omnino angulus ejus monachorum vitatis, die ac nocte hymnos ac laudes Deo referentes, urbem totam, quasi unam Dei ecclesiam faciunt. Nullus enim ibi inve
Abbreviated transcription (Latin):
xani om̃s catholici. ut nichł oĩo
aut pͥncipales tiuitatis et reliqͥ ci-¬
ues ciuitatis studiose ꝑsinglãs ꝑ¬
tas statuũt qͥ obsu̾ent: ut sic u
huis aũt q̃ erga nos abip̃is pplis
gesta s̃ uidentibꝰ nos tͣnͣsire ꝑ ciui¬
tatẽ suã. ⁊ uelt̾ anglis occurẽtibꝰ
atq honorẽ defentibꝰ: qͦmͦ ea en arrẽ.

Expanded text:
ani, omnes Catholici, ut nihil omninet principales civitatis, et reliqui cives studiose per singulas portas shis autem qui erga nos, ab ipsis populis gesta sunt, videntibus transire nos per civitatem suam, et velut Angelis occurrentibus, atque honor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut adores me. et trãsfam te ut
heliã. S mõachꝰ hec audiẽs. dice¬
bat ĩcorde suo. q̃d est hoc : Cottidie
ego saluatorẽ qͥ ẽ rex m̃s adoro. hic
si eẽt ille. qͣm ame hoc posce̾t ꝙ ĩde¬
sinẽt̾ me fac̾e sciret: Et pꝰ h .4 ei.

Expanded text:
 ut adores me, et transferam te sicut Eliam. Sed monachus audiens dicebat in corde suo, Quid est hoc? Quotidie ego Salvatorem, qui est Rex meus, adoro: hic si esset ille, quomodo a me hoc exposceret, quod indesinenter me facere sciret? Et post haec re
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ lat̾es ꝯuehe. aut lutũ porrige̾.
aut aqmͣ ĩfũd̾e̾. aut ligna defr̾e. ubi
necessariis instructã tradebat fr̃i. Hͥ
⁊ ut uid̾et᷑ nudꝰ uestim̃ta sua occłtas¬
s. arguit eũ corã õibꝰ: et ĩmediũ qͥ

Expanded text:
convehere, aut lutum porrigere, aut aquam infundere, aut ligna deferre. Ubi necessariis instructam tradebat fratri. Hic et ut videretur nudus, vestimenta sua occultasset, argui
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o honoris uidebat᷑ anglici. ñ agĩta
iã agens etatis ãnos. barba ꝓlixa.
et claritatis canicie splẽdida uultu
et aspc̃u ita let᷑. ut plus aliqͥd hr̃e
qmͣ in hõibꝰ natura ẽ. uisio ip̃a uid̾e¬
t᷑. H pm̃ ĩultima he̾mo plurimis
abstinẽcie laboribꝰ exc̾itat᷑. pꝰtͤm̃ ĩuici¬
na urbe mõast̾i̾o ĩstituebat᷑. In ad-¬

Expanded text:
ipso, honoris videbatur 138 angelici, nonaginta jam agens aetatis annos, barba prolixa, et claritatis canitie splendida, vultu et aspectu ita laetus, ut plus aliquid habere quam in hominis natura est, visio ipsa videretur. Hic prius in ultima cremo plurimis abstinentiae laboribus exercitatus, postremo in vicino urbis monasterium instituit. In ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aspernat᷑ peto silentiũ: sidẽ tribuit: & iugi susurro int̃spẽ & metũ
medii fluctuamꝰ: Erant mͥ ĩ grege duo hirci mirȩ: magnitudinis: qͥbis
occissis utt facio. eorũq carnes uiatico p̾paro: & pͥmo uespere pi¬
tantib dominis nos secreto cubitare. ĩuadimꝰ it᷑ utres & partẽ car
niũ portantes Qũq ꝑuenissemꝰ ad fluuiũ: Nã .x. milib aberat. ĩflatis
& ascensis utrib aquis nos credidimꝰ. paulatĩ pedib subremigantes:
ut deorsũ flumine deferente . & multo longius ꝙ c̃scenderamꝰ ĩ alterã
nos exponente ripã uestigiũ sequentes ꝑderent Sed int̾hȩc ma.¬
defacte carnes & ex parte lapsȩ : iux triduo cibũ pollicebant᷑: Iibimꝰ
usq adsacietatẽ : futurȩ nos siti p̃parantes ꝓurrimꝰ pꝰt̾gũ sẽꝑ aspici¬

Expanded text:
non aspernatur. Peto silentium: fidem tribuit: et jugi susurro inter spem et metum non aspernatur. Peto silentium: fidem tribuit: et jugi susurro inter spem et metum medii fluctuamus. Erant mihi in grege duo hirci mirae magnitudinis, quibus occisis, utres facio, eorumque carnes viatico praeparo. Et primo vesperi, putantinium portantes. Cumque pervenissemus ad fluvium, nam decem millibus aberat; inflatis conscensisque utribus, aquis nos credimus, paulatim pedibus subremigantes, ut deorsum nos flumine deferente, et multo longius quam conscenderamus, in alteram nos exponente ripam, vestigium sequentes perderent. Sed inter haec madefactae carnes, et ex parte lapsae, vix tridui cibum pollicebantur. Bibimus usque ad satietatem, futurae nos siti praeparantes. Currim
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tubna recordari: maximeq uultus patris mei qͥme erudierat. tenuerat.
ꝑdiderat: Sicq cogitans. aspicio formicarũ gregẽ angusto calle feruere:
uideres onera maiora ꝗ corpora: Aliae herbarũ qͦdã semina forei pȩoriᷤ
trahebant: aliȩ gerebant humũ defoueis & aquarũ meatus aggerib
excludebant: illȩ uenturȩ hiemis memores ne madefacta humus ĩher¬
ba horrea ũteret: ĩ lata semina p̃cidebant: bȩ lictu celebri corpora de¬
functa portabant. qͦ magis mirũ ẽẽt ĩtanto agmine egrciliens ñ obsta¬
sitis humeris adiuuabant: Quid multa : pulchrũ mͥ spectaculũ dies illa
p̃buit Onde recordatꝰ salomonis ad formice solertiã nos mitten¬
tis. & pigras m̃tes subtali exẽplo suscitantis. cȩpi tedere captuutatis.
& monasterii cellulas qͣs uere hac fomicarũ illarũ sollicitudine de¬
dissimilare: rogat cur exanimatꝰ sim.: aidit causã: hortat᷑ ad fugã.

Expanded text:
cordari, maximeque vultum Patris mei, qui me erudierat, tenuerat, perdiderat. Sicque cogitans, aspicio formicarum gregem angusto calle fervere. Videres onera majora quam corpora. Aliae herbarum quaedam semina 46 forcipe oris trahebant; aliae egerebant humum de foveis; et aquarum meatus aggeribus excludebant. Illae venturae hiemis memores, ne madefacta humus in herbam horrea verteret, illata semina praecidebant; hae luctu celebri, corpora defuncta deportabant. Quodque magis mirum est in tanto agmine, egrediens non obstasitis humeris adjuvabant. Quid multa? pulchrum mihi spectaculum dies illa praebuit. Unde recordatus Salomonis , ad formicarum solertiam nos mittentis, et pigras mentes tali exemplo suscitantis, coepi taedere captivitatis, et monasterii cellulas quaerere, ac formicarum illarum dei. Rogat cur ita exanimatus sim. Audit causas: hortor ad fugam:
Abbreviated transcription (Latin):
ã oculorũ istiusmodi natura ẽ: ut pꝰ solẽ umbras ĩtrantib ceca s̃ omnia :
For ꝑantrũ sonat. exite miseri. exite morituri exite dõnꝰ uocat. Idhuc¬
loqͥbat᷑ & ecce ꝑtenebras aspicimꝰ leenã ĩuassisse hominẽ. & guature
tenebat gladiũ ad speluncã uenit: & clamore ualaedo serui ĩ crepat so¬
ut ante os nr̃m ꝓnob̾ bestia dimicaret: Sublato aũt illo. metus similis
ante oculos nr̃os u̾sabat᷑ ĩteritꝰ: Nisi qđ tutiꝰ fuerat leors rabiã ꝙ irã homi

Expanded text:
nam oculorum istiusmodi natura est, ut post solem umbras intrantibus, caeca sint omnia vox nam oculorum istiusmodi natura est, ut post solem umbras intrantibus, caeca sint omnia vox per antrum sonat: Exite, furciferi; exite, morituri: quid statis? quloquebatur, et ecce per tenebras aspicimus leaenam invasisse hominem, et gutture tenebat gladium ad speluncam 48 venit; et clamore rabido servi increpans sout ante os nostrum, bestia pro nobis dimicaret? Sublato autem illo metu, similis ante oculos nostros versabatur interitus; nisi quod potius erat rabiem leoni
Abbreviated transcription (Latin):
tra penetrans. Igit᷑ tim̃tes uenenata animalia: solent qͥppe iuperȩ
reguli & scorpiones cȩt̃aq huiꝰ modi feruorẽ solis declinantia u̾bras
petere: intramꝰ qͥdẽ speluncã ẜ staũ in ipso ĩtroitu sinistrȩ nos foueȩ
credidimꝰ neqͦꝗ ultra ꝓgredientes. ne dũ fugimꝰ mortẽ ĩcurrere mis
ĩmortẽ : ꝓlludq nob̃cũ reputantes: si iuuat dñs miseros habemꝰ salu¬
tẽ. si despicit peccatores habemꝰ sepulchrũ: Quid putas nob̃ fuisse
animi qͥd t̾roris: cũ ante specũ staret dñs & c̃seruus uestigio ĩdice iam¬
ad latebras ꝑuenisset: O multo grauior expectataꝙ ĩlata mors. sensus
cũ labore & timore lingua balbutiat & qͣsi clamante dño muttire ñ
audeo Mittit seruũ seuun ut nos despetu ꝑtrahat. ipse camelos tenet.
& euaginato gladio nr̃m expectabat aduentũ Enterea trib ferme
ł quatuor cubitis ĩ trogresso famulo: nob̃ exocculto t̃guͣ eiꝰ uplentibis:

Expanded text:
terram penetrans. Igitur timentes venenata animalia nam solent viperae, reguli, et scorpiones, caeteraque hujuscemodi, fervorem solis declinantia, umbras petere intravimus quidem speluncam; sed statim in ipso introitu, sinistrae nos foveae credidimus, nequaquam ultra progredientes, ne dum mortem fugimus, incurreremus in mortem; illudque nobiscum reputantes, si juvat Dominus miseros, habemus salutem; si despicit peccatores, habemus sepulcrum. Quid putas fuisse nobis animi, quid terroris, cuad latebras pervenissent? O multo gravior exspectata, quam illata mors! Rursus cum labore et timore lingua balbutit; et quasi clamante domino, mutire non audeo. Mittit servum, ut nos de specu trahat: ipse camelos tenet; et evaginato gladio, nostrum exspectat adventum. Interea tribus ferme vel quatuor cubitis introgresso famulo, nobis ex occulto tergum ejus videntibus
Abbreviated transcription (Latin):
cedit hospitio Ieq tam̃ satis creduli statĩ crũpimꝰ ẜ. expectam diu &c
gredi cogitantes illiꝰ nob̃ sẽꝑ figuramꝰ occursũ: Subtali gͦ t̾rore &
illa transacta die: eximꝰ aduesperã: uidimꝰq camdos qͦs obnimiã uelo¬
citatẽ dromedos uocant p̃teritos cibos urore uoluere: & ĩ aluos inmis
tandẽ die ad romana. ꝑdesertũ castra uenimꝰ: oblatiq tribunq: rei oridi¬
nẽ pandimꝰ: Inde transmissi ad sabinianũ mesopotamiae ducẽ cameloꝵ
nachis redddo hanc trado uirginib diligens cã ut soro fr̃. ntam̃ me eicre¬
dens ut sorori: Aex mͥ sener malchus ad olecentulo retulit. hȩc ego uob
int̃ gladios. int̃deserta & bestias pudicitiã nũꝗ ẽt̃ captiuã: & hominẽ axp̃o
deditũ posse mori. ñ posse separiri¬

Expanded text:
cedit hospitium. Neque tamen satis creduli, statim erumpimus: sed exspectantes diu, et egredi cogitantes, illius nobis figurabamus occursum. 10. Periculo illa transacta die, egredimur ad vesperam; vidimusque camelos, quos ob nimiam velocitatem dromedarios vocant, praeteritos cibos in ore volvere, et in alvum misstandem die ad Romana per desertum castra venimus. Oblatique tribuno, rem ordine pandimus: inde transmissi ad Sabianum Mesopotamiae ducem, camelornachis reddo, hanc trado virginibus, diligens eam ut sororem, non tamen ei me credens ut sorori. Haec mihi senex Malchus adolescentulo retulit. Haec ergo vobis inter gladios, et inter deserta et bestias, pudicitiam numquam esse captivam: et hominem Christo deditum posse mori, non posse superari
Abbreviated transcription (Latin):
de trib fontibꝰ sucor ꝑit̾ erupit. Eadẽ
hora acceper̃ cibos: lugentẽq matrẽ
cognoscentes. et bñdicentes sc̃i manꝰ¬
lateq ꝑcrepuit. certatim adeũ de sy¬
ria et egipto ppłi ꝯfluebant: ita ut
fiterent᷑. Hec dum enĩ tͦ monast̾i̾a
erant inpalestina: nec qͥsqmͣ mõac
hꝰ ante scm hylarionẽ insyria uene¬
rat. Ile fundator et eruditor huiꝰ
u̾sacõnis et studii in hac ꝓuincia
fuit. Hẽbat dñs ih̾s inegypto scm̃s¬
senem antoniũ palestina hylario¬

Expanded text:
de tribus fontibus sudor pariter erupit: eadem hora acceperunt cibos, lugentemque matrem cognoscentes, et benedicentes Deum, sanlateque percrebuit, certatim ad eum de Syria et Aegypto confluebant: ita ut rofiterentur. Necdum enim tunc monasteria erant in Palaestina, nec quisquam monachum 20 ante sanctum Hilarionem in Syria noverat. Ille fundator et eruditor hujus conversationis et studii in hac provincia fuit. Habebat Dominus Jesus in Aegypto senem Antonium; habebat in Pala
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsublimi eleuauit: et clamor ortꝰ ab
oĩbꝰ timebant eĩ ne ꝯfecta ieiuniis
tite. Ac sic reflexa suꝑ hum̾os. ma¬
nu caput eiꝰ tetigit: app̃hensoq cri¬
ne ante pedes suos adduxit: ꝯstͥn¬
gens religione ãbas manꝰ eiꝰ et plã¬
tas: utroq calcante pede. simulq

Expanded text:
in sublime levavit. Clamor ortus ab omnibus: timebant enim ne confecta jejuniis tite. Ac sic reflexa super humeros manu, caput ejus tetigit: apprehensoque crine, ante pedes adduxit: stringens e regione ambas manus ejus, et plantas utroque calcans pede, simulque
Abbreviated transcription (Latin):
annis ceca mulier ad ducta ẽ adbea¬
tũ hylariõe. allataq ei aft̾ibꝰ. iã eĩ
multi cũ eo monachi erant. õnẽ sb̾
stanciã expendisse ait ĩmedicos:
cis ꝑdidisti dedisses pauꝑibꝰ. curass
te uerus medicꝰ ih̾s. Clamante aũ il

Expanded text:
annis caeca mulier adducta est ad beatum Hilarionem: oblataque ei a fratribus jam enim multi cum eo Monachi erant omnem se substantiam expendisse ait in medicos. cis perdidisti, dedisses pauperibus, curasset te verus medicus Jesus. Clamante autem il
Abbreviated transcription (Latin):
mon passi sũt: Exꝵ alt̾ accepit p̾ci¬
um: alt̾ obtulit: ille ut uend̾et gͣci¬
am sp̃s sc̃i. hic ut mercaret᷑. Cũq¬
hylarion flens dic̾et. accipe et da par
ego qͥ mea reliqͥ: cur aliena appeta:
Multis eĩ nom̃ pauꝑũ occasio aua¬

Expanded text:
alter accepit precium, alter obtulit, ut ille uenderet gratiam Spiritus Sancti, hic mercaretur. Cumque Orion flens diceret: Accipe et da paupEgo, qui mea reliqui, cur aliena appetam? Multis nomen pauperum occasio aua
Abbreviated transcription (Latin):
plere psalmodiã suã Et dĩc ei senex: Ete c̃tigerit usq mane dor¬
mire. qͣndo eiugilas surge & claude ostiũ & fenestras tuas. & fac
opꝰ tuũ Scriptũ ẽ enĩ. Riuis ẽ dies & tua ẽ nox: In oĩ enĩ tẽpore¬
głorificat᷑ ds̃ Hĩc senex. qͥa oportet monachũ neq audito
rẽ obtrectantiũ ẽẽ neq obtrectari: neq scandalitari Pĩc sencr¬

Expanded text:
plere opus suum. Et dixit senex: Si te contigerit usque mane dorplere opus suum. Et dixit senex: Si te contigerit usque mane dormire, quando evigilas, surge, claude ostium et fenestras tuas, et fac opus tuum; scriptum est enim: Tuus est dies, et tua est nox ; in omni eniodicum. 102. Dixit senex: Quia oportet monachum neque auditorem esse obtrectantium, neque obtrectari, neque scandalizari. 103.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmos xii. simi¬
lit̾ & nocte Qũ aũt senex uigilaret: audiuit eos int̃ se loqͤnte ᷤᷤ¬
& dicentes: qͥa solitarii plus pausant ĩheremo quã nos in ẽ¬
gregatione Mane aut cũ ãbulaturi ẽent ad aliũ uicinũ
eius dĩx eis: Salutate eũ ꝓme Edicite ci: Non ad aques oltra:¬
Ille aũt cũ hoc audisset ĩtellexit ubũ: & tenuit eos usq ad uesperã
laborantes ieiunos Cũ aũt sero factũ ẽẽt. fecit ꝓlixũ opꝰ dĩ
iterũ: Eotidie qͥdẽ manducare ñ solemꝰ. s ꝓpt uos gustemꝰ
adimplere regulã nr̃am ut modice pausctis: qͥa ꝑegrini estis Mane
aũt facto. uolebant fugere: ille aut rogabat eos dic̃s Manete ali¬
qͣntũ tẽporis nob̾cũ: sin aliud. ł ꝓpt mandatũ tres dies scđm c̃suetu¬
dinẽ heremi facite nob̾cũ Illi aũt uidentes qͥa ñ relaxaret eoᷤ. suger̾:
transierit hora musteri mei. aĩa mea ꝓuerecundia iã ñ uult im¬

Expanded text:
psalmos, similiter et nocte; cum autem senex vigilaret, audivit eos inter se 607 dicentes: Quia solitarii viri plus repausant in eremo quam nos in congregatione. Mane autem cum ambulaturi essent ad alium vicinum ejus, dixit eis: Salutate eum pro me, et dicite ei: Non adaques oleraIlle autem cum hoc audisset, intellexit verbum, et tenuit eos usque sero laborantes jejunos. Cum autem sero factum esset, fecit prolixum opus Dei, iterum: Quotidie manducare non solemus, sed propter vos gustemus adimplere regulam nostram, ut modice pausetis, quia peregrini estis. Mane autem facto, volebant fugere: ille autem rogabat eos, dicens: Manete aliquantum temporis nobiscum; sin alias, vel propter mandatum, dies tres secundum consuetudinem eremi facite nobiscum. Illi autem videntes quia non relaxaret eos, fugerunttransierit hora ministerii mei; anima mea prae verecundia non vult im
Abbreviated transcription (Latin):
senib: Turbantib aũt se ad manducandũ egiptiis: unꝰ desenib tenu¬
it manus eorũ dic̃s Cũ disciplina manducate. qͦmͦ monachi Enis
uͦ eregiptiis repulit manũ eiꝰ dic̃s Dimitte me qͥa morior: tota eñi¬
ebdomada nihil coctũ comedi E dĩc ei senex: Si uos biduano ĩt¬
uallo iciunantes ita defecistis: quare ĩfr̃ib sc andalitati fiustis: qui
lis agere & dicere Ignoscite mͥ. qͥa ñ sũ solitariꝰ ẜutiũ monachi¬

Expanded text:
senibus. Turbantibus autem se ad manducandum Aegyptiis, unus de senibus tenuit manus eorum, dicens: Cum disciplina manducate, quomodo monachi. Unus autem ex Aegyptiis repulit manus ejus, dicens: Dimitte me quia morior, tota hebdomada nihil coctum comedi. Et dixit ei senex: Si vos biduo intervallo manducantes ita defecistis, quare in fratribus scandalizati estis, qui lis agere, et dicere: Ignoscite mihi, quia non sum solitarius sed adh
Abbreviated transcription (Latin):
sciamꝰ qͣle ꝑiculũ ẽ qͣndo aliqͥs siue cogitationes: siue actum
le utim̾ cogitationib fĩt enĩ ut & ꝑ cogitatiqnes naufragium
uidã fr̃ int̾rogauit senẽ dic̃s Quid faciã qͥa multȩ cogita¬
tiones sollicitant me: & nescio quomodo repugnẽ eis. Et ait
senex Non repugnes c̃tra om̃s: ẜ ẽtra unã Om̃s gͦ cogitationes
monachorũ: unũ habent caput Nexessariũ gͦ ẽ c̃siderare
quȩ & qualis sit & adũsus illã reniti. ita enĩ & residuȩ cogi¬
In his qͣ enumerasti & ĩdiscretione Dico em̃ tͥ qͥ multi ad flixer̃
carnẽ suã: & qͥa sine discretione hoc faciebant: abitr uacui
nihil habentes Ss nr̃m deieiunus fetet & lescripturaᷤ didicimꝰ.

Expanded text:
gitationis, sive actuumle utimur cogitationibus. Fit enim ut per cogitationes naufragium uidam interrogavit senem, dicens: Quid faciam, quia multae cogitationes sollicitant me, et nescio quomodo repugnem eis? Dixit senex: Non repugnes contra omnes, sed contra unam. Omnes enim cogitationes monachorum unum habent caput; necessarium ergo est considerare quae et qualis sit et adversus illam reniti; ita enim et residuae cogiIn his quae numerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et, quia sine discretione hoc faciebant, abierunt vacui nihil habentes. Os nostrum de jejunio fetet, scripturas omnes didicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
uo fr̃s carnales renuntiauer scło: qͦrũ unꝰ qͥ etate minor erat
uim: & uenit qͥ minor erat ętate ut lab̾aret pedes eiꝰ: Senex aũt
tenens manũ eiꝰ remouit eũ: & qͥ maior ętate erat. fecit impleri
fr̃s: Abba. ille minor. ĩcũ satione pͥmꝰ ẽ Respondit eis senex. ego
tollo pͥmatũ minoris. & trado ei qͥ etate p̃cedit Pixer senes

Expanded text:
uo fratres carnales renuntiaverunt saeculo, quorum unus, qui aetate minor erat,vim. Et venit qui minor erat aetate ut lavaret pedes seni, senex autem tenens manum ejus removit eum, et eum qui major aetate fuerat, fecit implere i astantes fratres: Abba, ille minor in conversatione primus est. Respondit eis senex: Et tollo primatum minoris, et trado ei qui aetate praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus ĩgraue peccatũ & c̃punctꝰ adpenitntiã abiit ĩdica¬
re hec seni cuudã: & ñ dĩx ei qđ fecerit. s qͣsi int̾rogauit dicᷤᷤ.
si aut ascendat cogitatio talis. habet salutẽ. Alle qͥ nc̾ciebat
discretionẽ . respondit ei Fdidisti animã tuã Ret audiens fr̃
ait Ergo si pii: uado ad scłm Egens aũt ille deliberauit ire.
& ĩdicare cogitationes suas abbati siluano Erat enĩ hic sib¬
alicui tales cogitationes habet salutẽ. Aperiens aũt abbas siluanꝰ
os suũ cepit descripturis dicere: ñ omnino iudiciũ ẽ. tantũ cogi¬

Expanded text:
ntiam, abiit indicare haec seni cuidam, et non dixit ei quod fecerat, sed quasi interrogavit, dicens: Si alicui ascendat cogitatio talis, habet salutem? Ille vero, quia nesciebat discretionem, respondit ei: Perdidisti animam tuam. Hoc audiens frater, dixit: Ergo si perii, vado ad saeculum. Pergens autem ille, deliberavit ire et indicare cogitationes suas abbati Silvano, erat enim hic Silalicui tales cogitationes, habet salutem? Aperiens autem abbas Silvanus os suum, coepit de Scripturis dicere ei: Non omnino judicium tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nestris otiosa Nr int̾rogauit abbatẽ arseniũ: ut audiret ab
eo sermonẽ Sic Aet senex Quanta cũq tͥ uirtus ẽ: conart ut ĩteriꝰ
opꝰ tuũ scđm dm̃ sit: & uincat exterioris hominis passiones¬
Quando aũt mortiłus ẽẽt memoratis
abbas agathon:tres dies mansit ĩmobilis aꝑtos oculos tenens sul¬
sauer̃ aũt eũ fr̃s dicentes: abba ubi es. E ille respondit ꝓͣc̃spectu
diuini iudici adsisto. Eecunt ei &taitimes abba: Et ille dĩx Ante¬
rim laboraui uirtute ꝗͣ potui ĩ custodiendis illis mandatis dĩ.
s. homo sũ. & nescio utrũ corã dõ placuerint opera mea Di
minũ: sũ aũt ad huc uellent eũ int̾rogare aliũ sermonẽ dic
cis Ostendite caritatẽ & nolite mecũ soqͥ qͥa occupatꝰ sũ: Quo
dicto: statim enusit sp̃m cũ gaudio: Eidebant eni eũ colligen¬
tẽ sp̃m: quẽ ad modũ qͥs salutet amicos suos dilectos: Nabut
aũt custodiã magnã in omnib & dicebat: qͥa sine custodia ad

Expanded text:
ere. 1. Frater interrogavit abbatem Arsenium, ut audiret ab eo sermonem. Dixit autem ei senex: Quantacunque tibi virtus est, conare ut interius opus tuum secundum Deum sit, et vincat exterioris hominis passionesQuando autem moriturus erat memoratus abbas Agatho, tres dies mansit immobilis, apertos oculos tenens. Pulsaverunt autem eum fratres, dicentes: Abba, ubi es? Et ille respondit: In conspectu divini judicii assisto. Dicunt ei: Et tu times? Et ille dixit: Interim laboravi virtute qua potui, in custodiendis mandatis Dei; ed homo sum, et nescio utrum placuerint opera mea coraminum. Cum autem vellent eum adhuc interrogare alium sermonem, dicit eis: Ostendite charitatem, et nolite mecum loqui, quia occupatus sum. Quo dicto, statim emisit spiritum cum gaudio. Videbant enim eum colligentem spiritum, quemadmodum si quis salutat amicos suos dilectos. Habuit autem custodiam magnam in omnibus, et dicebat: Quia sine custodia ad
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ die: &xii. similit᷑ ĩ nocte Sed ꝓpeccatis meis qͣ ante faciebã
modicã reqͥẽ exhibeo : paruũ &ĩutile ministeriũ dõ Ende
rogo te abba. ut ñ scandalizeris ꝓpt ĩfirmitatẽ meã Et hec
audiens egiptius: insemet ipsũ reu̾sus dĩx Tȩ mͥ qͥa ego de
multa tribulatione: & plurimo labore scłi : magis adrẽpau¬
sandũ inc̾u̾satione monachi ueni: & qđ ñ habebã tunc. mo¬
do habeo Tu aũt exmulta delectatione atq diuitus: uenisti¬

Expanded text:
in die, et duodecim in nocte. Sed et pro peccatis meis, quae ante faciebam, modo cum requie exhibeo parvum et inutile ministerium Deo. Vide ergo te, abba, ut non scandalizeris propter infirmitatem meam. Et haec audiens Aegyptius atque in semetipsum reversus, dixit, Vae mihi, quia ego de multa tribulatione et plurimo labore saeculi magis ad repausandum in conversationem monachi veni, et quod non habebam tunc, modo habeo; tu autem multa ex delectatione saeculi volunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo monachi decgrpto insciti.ut uiderent seniores loci illꝰ:
Et cũ uidissent eos
extenuatos fame denimia abstinentia
i moderate comedere. scandalizatis ĩeis Hoc aũt p̾spit᷑
agnoscens uoluit sanare eos: & ita dimittert Predicabat aũt¬
ĩ ecła plebi dic̃s Leiunate. & extendite abstinentiã urim fr̃s Io¬

Expanded text:
quando monachi de Aegypto in Scythi, ut viderent seniores loci illius. Et cum vidissent eos extenuatos fame, de nimia abstinentia impatienter comedere, scandalizati sunt in eis. Hoc autem presbyter agnoscens, voluit sanare eos, et ita dimittere, et praedicavit in ecclesia plebi, dicens: Jejunate et extendite abstinentiam vestram, frames. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
pater minis: qnͣtis mat̾ blandiciis
ꝑsetutis̃. ut pudicitiã ꝑd̾em. Hec
res sola inditio est: qd̾ domũ et ꝑẽ¬
tes fugi. et quia adorientẽ ire nõ
militũ cu̾̃stodiã. ad octidentẽ u̾ti
pedes pussillũ nelcio qͥd portans uia¬
titi. qd̃ me abinopia tm̃ defenderet
Quid multa: ꝑueni tandem ad he¬
mum talcidos. que inter imas et
ueream magis ad haustrũ sita est.
Ibi reꝑtis monachis eoꝵ magistio tͣ¬
didi manũ et labore uictũ q̃ritãs
lasciuiãq carnis refrenans utiuni

Expanded text:
pater minis, quantis mater blanditiis pater minis, quantis mater blanditiis persecuti sint, ut pudicitiam proderem, haec res sola indicio est, quod et domum et parentes fugi. Et quia ad Orientem ire non militum custodiam, ad Occidentem verti pedes, pauxillulum nescio quid portans viatici, quod me ab inopia tantum defensaret. Quid multa? Perveni tandem ad eremum Chalcidos, quae inter Immas et Beroam magis ad austrum sita est. Ibi repertis monachis, eorum me magisterio tradidi, manuum labore victum quaeritans, lasciviamque carnis refrenans
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. ferme milibꝰ abantiochia ur¬
be firie. haud grandis adoriẽtẽ dis¬
nl patronos. dum ego adolescentis
morarer insyria: ad pape euagrii
necessarii mei possessiõem deuolut
ẽ. Quem idirco nunc nominaui:
nt ostende̾m unde nossem ꝙ sc̃ͥpt᷑s
malchus. quẽ nos latine regẽ pos¬
sumus dic̾e. syrus nacõne et lĩgua.¬
et ut rebar eiusdẽ loti indigena. añ
quoq ĩ eiꝰ ꝯtub̾nio. ualde decrepita
etiam morti ꝓxima uisebat᷑ tam
studiosi ambo religiõis. sic ecclie li¬
men terentes ut zachariã et eliza¬
beth de eiangłio cred̾es. nͥ qd̃ iohes
ĩmedio nõ erat. De his tũ turiose
ab accolis q̃rerem q̃ nã eẽt eoꝵ copu¬
la: matrimonii an sanguinis an
titos. et mira nescio que responde¬
bant. Qua tupiditate ĩlectus: ad¬
ortus sum homĩem. et curiosius sti¬
colonus solus parentibꝰ fui. Qui
cũ me qiͣ stirpẽ gen̾is sui. et h̾edem
familie ad nuptias cog̾e̾nt. mõac¬
hum pocius uelle ẽẽ ꝑendi: qnͣtis

Expanded text:
 ferme millibus ab Antiochia urbe Syriae, haud grandis ad Orientem disnos, vel patronos, dum ego adolescentulus morarer in Syria, ad papae Evagrii necessarii mei possessionem devolutus est, quem idcirco nunc nominavi, ut ostenderem, unde nossem quid scriptMalchus, quem nos Latine regem possumus dicere, Syrus natione 42 et lingua, ut revera ejusdem loci indigena. Anus quoque in ejus contubernio valde decrepita, et jam morti proxima videbatur: tam studiose ambo religiosi, et sic Ecclesiae limen terentes, ut Zachariam et Elisabeth de Evangelio crederes, nisi quod Joannes in medio non erat. De his cum curiose ab accolis quaererem quaenam esset eorum copula: matrimonii, sanguinis, an et Deo placitos, et mira nescio quae respondebant. Qua cupiditate illectus, adorsus sum hominem, et curiosius scicolonus, solus parentibus fui. Qui cum me quasi stirpem generis sui, et haeredem familiae suae ad nuptias cogerent, monachum potius me velle esse respondi. Quantis
Abbreviated transcription (Latin):
ũ audierã ꝯsolarer iuduitatẽ eiꝰ
et exinde uenundata possessiuncula.
nast̾i̾um ꝯstruerẽ. Quid erubesco
ꝯfiteri infidelitatẽ mea: ꝑtẽ ĩsup̃tũ¬
qͥtundã solatio reseruarem. Clama¬
re hoc cepit abbas m̃s dẏabłi eẽ tẽp¬
taciõem: et sb̃ honeste rei occasiõe
antiqui hostis astutias. hoc eẽ reu¬
ti canẽ aduomitũ suũ: sic młtos
monachoꝵ eẽ deceptos. Aũqͣm dya¬
błm aꝑta fronte se ꝓde̾. p̃ponebat
m̃ exempla de scripturis qmͣ pluri¬
ma inter q̃ illud abinicõ ꝙ adam
qͦq et euam spe diuinitatis sb̃plã¬
tau̾it. Icum ꝑsuad̾e nõ posset ꝓco

Expanded text:
um audieram; solarer viduitatem ejus, et exinde venundata possessiuncula, nasterio constituerem; quid erubesco confiteri infidelitatem meam? partem in sumptuum meorum solatia reservarem. Clamare coepit abbas meus, diaboli esse tentationem, et sub honestae rei occasione, latere antiqui hostis insidias. Hoc esse, reverti canem ad vomitum suum. Sic multos monachorum esse deceptos, numquam diabolum aperta fronte se prodere. Proponebat mihi exempla de Scripturis plurima: inter quae illud, quod initio Adam quoque et Evam spe divinitatis supplantaverit. Et cum persuadere non posset, pro
Abbreviated transcription (Latin):
rant: dispoĩtumq ꝑtabulata mili¬
tẽ petenti gradu et labente uestigio
stare firmit̾ aduestũt: ut ꝙ ĩsimła¬
chro pugne didicint: inuero certa¬
mine nõ ꝑtimestant. Ita et ego qui
diu tatui silere quippe me fecit. cuiꝰ
sermo suppliciũ ẽ. p̾us ex̾ceri cupio
ĩpo oꝑe: et ueluti qnͣdam rubigie
lingue abstgere: ut ꝑuenire possim
tuperatores mei saltim fugientẽ me.
et clausum ꝑsequi desierint. ab aduẽ¬
tu saluatoris usq ad nram etatẽ. id̾¬

Expanded text:
rant, dispositumque per tabulata militem, pendente gradu, et labente vestigio stare firmiter assuescunt, ut quod in simulacro pugnae didicerint, in vero certamine non pertimescant. Ita et ego qui diu tacui silere quippe me fecit, cui meus sermo supplicium est, prius exerceri cupio in parvo opere, et veluti quamdam rubiginem linguae abstergere, ut venire possim tuperatores mei saltem fugientem me, et inclusum persequi desierint ab adventu Salvatoris usque ad nostram aetatem, id
Abbreviated transcription (Latin):
tatu meo uiri. femine. senes. iuue¬
nes. ꝑuuli. num̾o circit̾ septuagĩta.
Tecce sb̾ito eqͦꝵ cameloꝵq sessores is¬
mahelite inruer̃ crinitis uitatisq
capitibꝰ. ac seminudo corꝑe. pallia
et latas callitulas trahentes. Pende¬
bant exhumero pharatre: et laxos
arcus ubrantes. hͣstilia long a ꝑ¬
tabant. Nõ enim adpugnãdũ. ss ad

Expanded text:
tu meo viri, feminae, senes, juvenes, parvuli, numero circiter septuaginta. Et ecce subito equorum camelorumque sessores Ismaelitae irruunt, crinitis vittatisque capitibus, ac seminudo corpore, pallia et latas caligas trahentes: pendebant ex humero pharetrae; laxos arcus vibrantes, hastilia longa portabant; non enim ad pugnandum, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝑueimꝰ adint̾iorẽ solitudĩem. u¬
bi dnãm eiusq lib̾os exmore gẽtis
adorare ussi ceruites flectimꝰ. sic qͣi
clansus cartere mutato hĩu. id
nudus ambulare disco. Nãq aeis
os et consu̾os rarius uideo. iuidear m̃
aliquid hr̃e scĩ iacob recordabor moysi
qͥ et ip̃i inheremo pecorũ qndam fue¬
re pastores. uescebar recenti caseo et
lacte: orabamt iugit᷑ caneb̾am psal¬
mos. quos ĩmonast̾io didic̾am. delec¬
tabat me captiuitas mea. agebamq
do iudici gr̃as: qd monachũ quẽ ĩprĩa
fu̾am ꝑditus: ĩh̾emo inuen̾am. O¬

Expanded text:
tudinem, ubi dominam liberosque ex more gentis adorare jussi, cervices flectimus. Hic quasi clausus carcere, mutato habitu, id est, nudus ambulare disco. Nam aeris qos, et conservos rarius video. Videbar mihi aliquid habere sancti Jacob, recordabar Moysi, qui et ipsi in eremo quondam fuere pastores. Vescebar recenti caseo et lacte: orabam jugiter, canebam psalmos, quos in monasterio didiceram. Delectabat me captivitas mea; agebamque Dei judicio gratias, quod monachum, quem in patria fueram perditurus, in eremo inveneram.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis uir. humilitas qͦq inm̃sa.
et ĩ sibꝰ ꝓnichilo semetip̃m ducẽs. De¬
niq nob̾ ml̾tũ rogãtibꝰ ut aliquẽ smo¬
nẽ abco edificatõis audircmꝰ. uix ĩ¬
petͣre potiumꝰ ut pauta nb̃ de man-¬

Expanded text:
ordinis vir: humilitas quoque immensa, et in omnibus pro nihilo semetipsum ducens. Denique nobis multum rogantibus, ut aliquem sermonem ab eo aedificationis audiremus, vix impet
Abbreviated transcription (Latin):
bbas moses ad solitarios solebat ꝓferre sermonẽ dĩcs. Quatuor
As̃ pͥcipalia obseruantia. iđ tacendi. seruandi mandata di humi¬
liare semet ipsũ iangustia pauptatis: Pres aũt has uirtutes homo
difficile possidet: ut sẽꝑlugeat. & sẽp suorũ memor sit peccatorũ
& omni hora ponat sibi p̾oculis mortẽ: Heatꝰ antonius solebat di¬
cere ꝓatres antiqui egressi s̃ in deserto & ipsi sani effecti. factis
mediri: & reuersi alios sanauer̃ Er nob aũt siquẽ egredi c̃tin¬
geret ĩ deserto antequã ipsi sanem̃: curã aliis adhibemꝰ & reuer¬
titur ad nos insirmitas nr̃a: & fiunt ultima nr̃a peora pͥoribus:
Propt̃ qđ dicit᷑ nob medice. tibi prius curã impende Ec̃i pa

Expanded text:
bbas Moyses ad solitarios solebat proferre sermonem, dicens: Quatuor sunt principalia observantiae regularis, id est, tacendi, servandi mandata Dei, humliandi semetipsum, et angustia paupertatis . Tres autem has virtutes homo difficile possidet, ut semper lugeat, et semper suorum memor sit peccatorum, et omni hora ponat sibi prae oculis mortem. 2. Beatus Antonius solebat dicere: Patres antiqui egressi sunt in desertum, et ipsi 681 sani effecti, facti sunt medici: et reversi, alios sanaverunt; ex nobis autem si quem egredi contigerit in desertum, antequam ipsi sanemur, curam aliis adhibemus; et revertitur ad nos infirmitas nostra, et flunt ultima nostra pejora prioribus, propter quod dicitur nobis: O medice, prius tibi curam impende Luca
Abbreviated transcription (Latin):
senũ dicens. Qͦmͦ defid̾at aĩa m̃a
latrumas sic̾ audio senes lacͥmanteᷤᷤ
et nõ uẽiũt: et tribulatͦ aĩa mea:
ait senex. filii isrł pꝰt qͣdraginta
annos intrau̾nt ĩt̾rã reꝑmissiõis.

Expanded text:
senem, dicens: Quomodo desiderat anima mea lacrymas, sicut audio senes lacrymantes, et non veniunt, et tribulant animam meam? Et dixit senex: Filii Israel post quadraginta annos intraverant in terram repromissionis.
Abbreviated transcription (Latin):
re. et ce fr̃ibꝰ eius. qui hĩtabant ĩe¬
gypto: quia cum desid̾aret mat̾
eoꝵ uid̾e eos et nõ pot̾at. obscura¬
bat una die: et euntibꝰ illis ad ec¬
cłiam obtulit se eis. Illi aũ uidẽtẽ
eam xuerterũt se adcellã. et intnͣ¬
tes clauser̃ ostiũ infaciẽ eius. Mla
aũ ante ostiũ stans clamabat plo¬
rans cum nimia miseratõne. Au¬
diens aũt eam abbas anub ũtra¬
uit ad abbem pastorẽ dicẽs. qͥd fa¬
ciemꝰ uetule isti ante ostiũ flẽti:
Surgens aũ ab̃bas pastor ueĩt ad
ostiũ: et intro stans audiuͭ eam
plorantẽ miserabilr nimis ⁊ dic̃.
Qͥd sic clamas uetula: Alla aũt
cum uocẽ eiꝰ audiuit. mltomag̃ cla¬
mabat plorans et dicens. Nolo
uos uid̾e filii. Eꝑ enĩ ẽ si uid̾o̾ uos.

Expanded text:
ibus ejus, qui habitarent in Aegypto . Et cum desideraret mater eorum videre eos, et non posset, observavit una die; et euntibus illis ad ecclesiam, obtulit se eis. Illi autem videntes eam, converterunt se ad cellam, et intrantes clauserunt ostium in faciem ejus. Illa autem ad ostium stans, clamabat, plorans cum nimia miseratione. Audiens autem eam abbas Anub, intravit ad abbatem Pastorem, dicens: Quid faciemus vetulae isti, ita ante ostium flenti? Surgens autem abbas Pastor, venit ad ostium, et intro stans, audivit eam plorantem miserabiliter nimis; et dixit: Quid sic clamas, vetula? Illa autem cum vocem ejus audisset, multo magis clamabat, plorans et dicens: Volo vos videre, fil
Abbreviated transcription (Latin):
unca ⁊ ponens gonua mea interia
lis ꝑmansi. cõ laudans ⁊ obsectans dmm̃
dio stãtẽ ac dulcisona uote mirabilẽ
cantũ ꝑsonaꝵ tem uox aũt illius
uehenis⁊ fortis quasi mille hominu
audiebant᷑ cum uo iã melodiẽ celestis
cancũ explere repence uox insonuit¬

Expanded text:
unca, ponensque genua mea in terralis permansi loco, collaudans et obsecrans Deum, virgam, ac dulcisona voce mirabilem cantum personantem; vox autem illius vehemens et fortis, quasi mille hominum audiebatur. Cum vero jam melodiae coelestis cantici explerentur, repente vox
Abbreviated transcription (Latin):
quatenꝰ ⁊ mͥ penitencie norm ostender¬
et. ac leonis ip̃os redirre fecisset Nec
mora clemẽtissimꝰ pr̃ qͥ me ad penitem¬
ciam suare lioluit illos leones cõfestĩ
lũcã humũ pedib suis aduniꝰ statam
homĩs eg̾ebant. ego aut hꝰ inceligons
meate̾ fossa pegi Interen ingenti plu-¬
nia descẽdẽte rupta ẽ spelũcã. de suꝑ¬
cota capͭ meũ stabã ⁊ lucẽ uidi ⁊ foris
manꝰ emisi ħ̾bas que scutuitu suꝑcapͤ¬

Expanded text:
quatenus et mihi poenitentiae normam ostenderet, ac leones redire juberet. Nec mora, clementissimus Pater, qui me ad poenitentiam servare voluit, illos confestim luncam, humum pedibus suis ad unius staturam hominis aggerebant; ego autem haec intelligens,in eadem fossa peregi. Interea ingenti pluvia descendente, rupta est spelunca desuper caput meum ubi stabam, et lucem vidi, et foras manus emi
Abbreviated transcription (Latin):
tessat as̾us d̾i inuidia affuit Ham
septima speluncã foris egtessus. sole
fuescente resedi. Tunc subito subtile
ĩ ueritate eẽt fasciolum. oblitusq misi
mꝰ me signo Crutis munire. quoqͥde
cleuãs fasciolũ reꝑtaui ĩ spclucã Alt̾¬
a nichil ominꝰ die. egressus femine¬
os calceos repꝑi iacẽtes in t̾ra Sed nͨ
tunc misꝰ gͦ insidias dxabuli ad u̾tenᷤ
nͨ Ciutis uexillo me muniẽs. caceos
uinri Tertia aũt iã die it̾ũ exiens

Expanded text:
essat invidia, adfuit. Nam septima, e spelunca foras egressus, sole fervescente resedi: tunc subito subtile in veritate esset fasciolum, oblitusque ego miserrimus me signo crucis munire, quoniam levans fasciolum reportavi in speluncam. Altera nihilominus die egressus, calceos femineos reperi jacentes in terra: sed nec tunc miser ego insidias diaboli advertens, nec crucis vexillo me muniens, calceos junxi. 230 Tertia autem jam die iterum exiens,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o mirabili ñ sic qͥdẽ laqueos dyabo-¬
li recordãs nͨ aliq̃n me signãs s cre¬
dens u̾itate qͥa mulier eẽt aio ad illã
Uude uenistih aũt qͥs te ĩ hanc solicu¬
amarissime cepit Tut̃ ego misimꝰ
simł cũ illa ueluti ꝯpaciendo uale plo-¬
rans Posth illa respõdẽs dix̾ Ego
romani qͥ cũ me ĩuitã ac nolente de spõ¬
sasset uiuen i cuidã nobilissimo roma¬
no ac dies nupciaꝵ uenirent⁊ tha-¬
lamũ ac ꝯuiuium ordinarent int̾
mipetas ipsas sponsus m̃s disparuit
Cumq turbati om̃is huc illucq eũ
rendo nirbarentur ego gauisaef¬
di.clam exi ⁊ nocte eade iter arripiẽs
huc usq ꝑueni ⁊ et ergo cũ audis¬
sem ⁊ oĩa ita eẽ credibissem sitł. ⁊
stc̃sam meã fore sperans. ꝑ mauũ¬

Expanded text:
abilis nec sic quidem laqueos inimici recordans, nec aliquo modo me signans, sed credens in veritate quia mulier esset, aio ad illam: Unde huc advenisti? aut quis te in hanc adduamarissime coepit. Tunc ego misellus, simul cum illa veluti compatiendo valde ploravi. Post haec respondens dRomani; quae cum me invitam ac nolentem desponsasset juveni cuidam nobilissimo Romano, ac dies nuptiarum venirent, et thalamum ac convivium ordinarent, inter nuptias ipsas sponsus meus disparuit. Cumque turbati omnes, huc illucque eum inquirendo, turbarentur, ego gavisa effecta, clam exii; et nocte eadem iter arripiens, hucusque perveni. Haec ego cum audissem, et omnia ita esse credidissem, simul et sponsam meam fore sperans, per manu
Abbreviated transcription (Latin):
umbilcũ similitudinẽ hoĩs Pec¬
cus sicut pectus leonis. manꝰ
Ego itaq ħ audiens abangło am¬
ced̾e temꝑcaui Igͥ ego Theopbe¬
lus ⁊ itin̾is mei socii at ftẽs ista
ascõ audientes ꝓstato om̃i corꝑe
it nob̾. Frẽs mei dilectissimi exeun¬
tes foris cellulã expectate paululũ
hebeo enĩ leones duos qui ꝑ duos
foris ꝑmontes ambulantes. sero
ad me reu̾tut᷑. ne ip̃is uenientibꝰ
mali aliqd̃ patiamini abeis
obis gͦ cũ pauore foras paulu¬
lum exeuntibꝰ leonis rugiendo exm̃
Continuo nos aduocans dixit
Frẽs uenite ⁊ iã tim̾e nolite Hos
salutauimꝰ illũ. ⁊ uesꝑtina sinaxi

Expanded text:
umbilicum similitudinem hominis, pectus sicut pectus leonis, manumEgo itaque haec audiens ab angelo, amcedere tentavi. Igitur ego Theophilus, et itineris mei socii ac fratres, ista a sancto audientes, prostrato omni corpore, it nobis: Fratres mei dilectissimi, exite foras cellulam, et exspectate paululum; habeo enim leones duos, qui per diem foras ambulantes, sero ad me revertuntur, ne ipsis subito venientibus, mali aliquid patiamini ab eis. Nobis ergo cum pavore paululum exeuntibus, leones rugiendo extemis malum. Continuo nos advocans, dixit: Fratres, venite, et jam timere nolite. Nos salutavimus illum, et vespertina syna
Abbreviated transcription (Latin):
sine mora isqͥ antea disparuit.
cũ magͣ claritate apꝑuit et ita
affatus est me Noli t᷑bari dilectisse
aũt uiã tuã ꝓsꝑam fecit. loca
siqͥd̾e̾ tenebraꝵ. lota torm̃toꝵ. loca
penaꝵ ꝑtransisti. in luce uenisti
fontẽ aque uire ⁊ loca iustoꝵ
udisti. id cͥto nolitim̾e s surgens
ambulare cepi. ⁊ alonge intuit᷑

Expanded text:
sine mora is qui ante disparuit sine mora is qui ante disparuit cum magna claritate apparuit, et ita affatus est me: Noli turbari, dilectissiautem viam tuam prosperam fecit. Loca siquidem tenebrarum, loca tormentorum, loca poenarum pertransisti, in lucem venisti, fontem aquae vivae et loca justorum vidisti; idcirco noli timere, sed surgens, ambulare coepi, et a longe onagrum
Abbreviated transcription (Latin):
inregalli ciuitate natus sum ⁊ nu-¬
tritꝰ filits uiri Romani. qui indi
nupciarum Int̾ea chalamo ad ora¬
to cũ iã frequẽtia ppłi eẽt inuita¬
mͥ familaris intraui. ac septẽ dieᷤᷤ
cũ illa satitans ꝑ mansi ipsa aũt
ueniens cuncta mͥ replicans dixit
mueniret fleuit a marissime s
⁊ mat̾ ac tota familia
Ditaua exm̃ die idẽ nocte dñicas
muliere illã salutauit ⁊ egressus
inuiã publicã ĩ ueni uirũ quedã
tanitie uen̾abilẽ qͣi ad ambulandũ
ꝑãtũ stantes. quem ad orans dixi
hilari uoltu ame cõu̾sus dixit
Ubi tu ire desid̾as ⁊ ego tẽt̃ ire
dispono. eo qd ip̃a itinera michi
oppido sunt cõgnita Tunt ego cõ¬
fortatꝰ cepi homine seqͥ Perdemoneᷤᷤ¬
nem rogauimꝰ actiꝑe ⁊ accepimꝰ
ꝑpłimos aũt dies ambulantes.
sedentib nob̾ int̾ ip̃a mutua collo¬
quia repente socius disparuit Tũc̃
ego nimiũ turbatus et quo u̾t̾e¬
gressũ ignarꝰ cadens intaͣm plange¬
bam ualidissime Et ecte ꝯffestim

Expanded text:
in regali civitate natus et nutritus, filius viri Romani, qui inclynuptiarum. Interea thalamo adornato, cum jam frequentia populi fuisset invitam familiaris intravi, ac septem dies cum illa latitans permansi. 229 Ipsa autem bantur; et veniens, cuncta mihi replicans dixit. inveniret, flevit amarissime, sed et mater, ac tota familia. Octava exinde die, id est, nocte Dominica, mulierem illam salutavi, et egressus in publicam viam, inveni virum quemdam canitie venerabilem, quasi ad ambulandum paratum stantem. Quem adorans, dixi: hilari vultu ad me conversus, dixit: Quo tu ire desideras, ego tecum ire dispono, eo quod itinera ipsa mihi oppido sunt cognita. Tunc ego confortatus, coepi hominem sequi. Per domus vnem rogavimus acimos autem dies ambulantes, sedentibus nobis, inter ipsa mutua colloquia, repente socius meus disparuit. Tunc ego nimium turbatus, et quo me verterem, ignarus, cadens in terram, plangebam validissime. Et ecce confestim
Abbreviated transcription (Latin):
lassi resedimꝰ Et subito odore
suauissimo ꝑfusi obdormiui¬
exitati asummo. foris spelun¬
cam exiuimꝰ. ⁊ ꝯtra orientem
respeximꝰ. ⁊ ecce subito fig¬
am hominis alonge ꝓꝑancis
uidimꝰ. cuiꝰ capilli ad instar
mius candibissimi ⁊ quasi in

Expanded text:
lassi, resedimus, et subito odore suavissimo perfusi, obdormiviexcitati a somno, foras speluncam exivimus, et contra Orientem respeximus; et ecce subito figuram hominis a longe properantis vidimus, cujus capilli capitis, instar lactis candidissimi aut n
Abbreviated transcription (Latin):
pedum longe nmis barba
u̾o ⁊ capilli om̃e corpꝰ eius cir¬
cũded̾ant loquela illius exillis
⁊ qualide ꝓfunditate emissa.
cutis de facie eius quasi pelliꝰ

Expanded text:
pedum longae nimis, barba vero et capilli, corpus ejus omne circumdederunt: loquela illius exilis, et quasi de profunditate emissa; cutis faciei ejus quasi pellis
Abbreviated transcription (Latin):
uiã ꝑ qͣmambulẽ Ipẽ at̃ cõtite
acturtens ingressus est añ me semitã
quandã ꝑuilam ⁊ angustã: quẽ cͦ
sub setutus sum. sicq dies duos ꝯ ple-
uimꝰ. simł ambulãteᷤᷤ Die aũt t̾tia
cens declinauit ame t̾um soluꝰ¬
ego relictus angustiatus sum uiã
omnino nõ habens Tunt cõtra
ceruũ clamãs dixi Quia ad iu¬
semitã mͥ ostende Adhant uotim
ueluti animal domestitũ ad me
declinans angustum callem in gres
sus est post tergũ me semꝑ aspi¬
tiens. Sic ergo tres dies insimł
lapsus euasit Ego int̾i timore
ualido ꝑtulsus int̾ram cecidi. dem̃
cõfortatus in dño surexi at me sig¬
no C. scẽ Crucis muniens ad
draconẽ dixi Dm̃ om̃ĩpotentẽ
time ⁊ mͥ noli noc̾e Tunt ip̃e
t̾ribilit̾ dext̾a se erigens stetit ĩ
media uia ⁊ os suũ aꝑiẽs huma¬

Expanded text:
 ipse autem concite occurrens, ingressus est ante me per semitam quamdam parvulam et angustam. Quem ego subsecutus sum, sicque duos complevimus dies, simul ambulantes. Die autem tertia,cens, declinavit a me; iterum ego solus relictus, angustiatus sum, viam omnino non habens. Tunc contra cervum clamans, dixi: Quia adjusemitam mihi ostende. Ad hanc vocem veluti animal domesticum ad me declinans, angustum ingressus ad callem, post tergum me semper aspiciens. Sic ergo tres insimul ambuelapsus evasit. Ego interim timore valido perculsus, in terram cecidi; deinde confortatus in Domino, surrexi, ac me signo sanctae crucis muniens, ad draconem dixi: Deum omnipotentem time, et noli mihi nocere. Tunc ipse terribiliter de terra se erigens, humana me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑordinem responsus dedimus.
simł ac dicentes angustia ⁊ ꝑi
aꝑimꝰ Apse u̾o adhec respondẽs¬
dixit filioli mei km̃i audite me¬
uestitus Ego ecciã pct̃er exiguu
ualde in hat uoluntate laboraui.
cupiens ult̾ius ꝓcedere ubi finẽ
t̾re ac poli c̾nere qui uissem es
nocte quadam astitis̾ mͥ innisu
Deisto inqͥt loco uiginti miliari¬
a sunt usq ad paradisum ubi
adam ⁊ eua erant indelicus.¬

Expanded text:
, ei per ordinem responsum dedimus, simul dicentes angustias et p Ipse autem ad haec respondens, ait: Filioli mei charissimi, audite mevestitus. Ego enim peccator exiguus, valde in hac etiam voluntate laboravi, cupiens ultra procedere, ut finem terrae ac poli cernere quivissem, sed nocte quadam astitit mihi in visDe isto, inquit, loco viginti sunt milliaria usque ad paradisum, ubi Adam et Eva in delic
Abbreviated transcription (Latin):
leones catulos iacẽtes uidi. mat̾ aũt
illoꝵ iuxta illos mortua iacebat.
quã ego foris eitiens sepeliui. ⁊ dm̃n
cõlaudans głificaui. qͥ tanta mirabilia
fecit inme et detã gͣuib angustiis¬

Expanded text:
leonis catulos jacentes, mater autem illorum juxta illos mortua jacebat. Quam ego foras ejiciens, sepelivi, et Dominum collaudans, glorificavi, qui tanta in me mirabilia fecit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. ꝓtimꝰ ꝓiecit at rursum¬
se eleuans ad nos tali uoce¬
dlamamꝰ cepit. Si uos inquit
exde estis sc̃e̾ Eruicis sinaculo
noli turbarei. qͣm ⁊ nos s̾ui

Expanded text:
inus, ac rursum elevans se, ad nos ita clamare coepit: Si vos ex Deo estis, sanctae crucis signaculo noli turbari, quoniam et nos servi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgessi: & statĩ ille ꝓcerus aspectu int̾meidias manus euanuit: Ieiu¬
nanti etiã mͥ uisus ẽ ut monachus: & panes offerens ut uescerer: his
& humana fragilitate circũdaris Labor paululũ c̃qͥescat: ne egre¬
tudo subripiat Ilico luridã faciẽ serpentis agnoui: & cũ ad
Auri qͦq decipulã mͥ in deserto freqͣnt̃ tetendit: qđ ideo offe¬
fulgur cadentẽ decelo: Nec gͦ filioli apłici memor eloqͥ ĩ me
transformaui: ut ꝓpositũ meũ nec demonũ t̾ror: nec aliqͣ lasitu
ĩsipiens factꝰ sũ: & huiꝰ rei uob̃ ĩꝑtire cupio notionẽ ꝗ uerĩ ẽẽ
nullus ãbigat audientiũ Fuls auit aliqͣndo monasterii ostiũ:
faciunt: Duis enĩ freqͣnt̃ molestam᷑ ĩsidiis At ille ait Nihil ego
facio. ẜ se ipsi ĩuicẽ t᷑bant: Nã ego miserabilĩ factꝰ sũ: rogo. ñ le
gistis. qͥ a defecer̃ ĩ imici frameae ĩfinẽ. & ciuitates destruxisti.

Expanded text:
ingessi: et statim ille procerus aspectu inter medias manus exolevit. Jejuingessi: et statim ille procerus aspectu inter medias manus exolevit. Jejunanti etiam mihi visus est ut monachus; et panes offerens, his  humana fragilitate circumdaris; labor paululum conquiescat, ne aegritudo subripiat. Illico luridam faciem serpentis agnovi; et cum adAuri quoque decipulam mihi in deserto frequenter tetendit; quod ideo offefulgur cadentem de coelo. Haec ergo, filioli, apostolici memor eloquii, in me transformavi, ut propositum vestrum nec daemonum terror, nec aliqua lassitudinsipiens factus sum, et hujus rei vobis impertiri cupio notionem, quam veram esse nullus ambigat audientium. Pulsavit aliquando daemon monasterii ostium: faciunt, tuis enim frequenter molestantur insidiis. At ille ait: Nihil ego facio, sed ipsi se invicem turbant. Nam ego miserabilis factus sum. Rogo, nonne legisti: Quia defecerunt inimici frameae in finem, et civitates eorum destruxisti ?