comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł carnem tm̃ assumpsisset ñ fuiss
uerus hõ. set pp̃utͥusq assumptio¬
nẽ uerus homo fuit. Sic gͦ ubi car¬
nem et aĩam sibi untam ñ habebat:
uerus homo ibi nõ erat. s tempore
mortis nũqmͣ illa duo unita hẽbat
qr nec in sepulcro nec ĩ inferno n ͨ

Expanded text:
 carnem tantum assumpsisset, non fuisset verus homo, sed propter utriusque assumptionem verus homo fuit. Sic ergo ubi carnem et animam sibi unitam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, nec in inferno, nec
Abbreviated transcription (Latin):
in ta̾tum. et in inferno erat hõ qr
humaintati unitus sec ñ toti quia
tus erat. gͦ nec in inferno unitus e¬
erat aĩe ĩ iferno et carm ĩ sepulcͦ
et sic erat illis duob tc̃ seꝑatis uni¬

Expanded text:
ni tantum; et in inferno erat homo, quia humanitati unitus, sed non toti, quia unitus erat: ergo nec in inferno unitus eerat animae in inferno, et carni in sepulcro. Et sic erat illis duobus tunc separatis uni
Abbreviated transcription (Latin):
in deo potencia. sapĩa. bonitas. ⁊̃
sacratamen seriptura frequent᷑
solent ħ nomina distiucte ad ꝑ¬
sonas referti. ut patri potencia.
ciosum inquitere.

Expanded text:
in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri potentia, iosum inquirere.
Abbreviated transcription (Latin):
corporea. Illa u̾o tͥa naturales ꝓpͥ¬
etates seu uires sunt ip̃iꝰ mẽtis.
et a se inuicẽ differũt. qr memo¬
ria non ẽ intelligẽtia. uł uolũ¬
tas. nec intelligẽcia uolũta. siu̾

Expanded text:
corporea. Illa vero tria, naturales proprietates seu vires sunt ipsius mentis, et a se invicem differunt; quia memoria non est intelligentia vel voluntas, nec intelligentia voluntas si
Abbreviated transcription (Latin):
mea cotã intlłigenciã tas¬
totãq memoriã meam capit.
mini. Cum itaq ĩuicẽ a singłis
et oĩa et tota capiantͤ. equalia
st̃ tota singula. totis singulis.
et tota singula simł oĩb cotis.
⁊ ħ tͥa unũ. una uita. una mẽs
una eẽncia Ecce illsꝰ sũme at¬

Expanded text:
mea totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, mini. Cum itaque invicem a singulis et omnia tota capiantur; aequalia sunt tota singula totis singulis; et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius summa
Abbreviated transcription (Latin):
filius sp̃t sanctus et sit filius uͥgĩt
cũ et de illo et de illa sit natus. diffi¬
de illo ut de pre si ͨaũt de us dicat᷑.
illa ut de mr̃e natus ẽ. Non est ã¬
ꝯcedend̾ quicquid de aliqua re nas¬
cit᷑ ꝯtinuo einsd̾ rei filuĩ nũcupan¬

Expanded text:
filius Spiritus sancti, et sit filius virginis Mariae, cum et de illo et de illa sit natus, de illo ut de patre; sic autem de illa ut de matre natus es CAPUT est, quidquid de aliqua re nascatur, continuo ejusdem rei filium nuncupan
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ oleũ. non it̾at᷑ sacramentũ
cũ in iuria. set dicit quis sit ⁊
baptismꝰ non iterat᷑ et aliquis fre¬
quent̾ baptizaret᷑ dumead̾ aqua
tion it̾m bñdicat᷑. set aliud ẽ in¬
et olei. Potest enĩ bap̃s celebrari
in aqua ⁊̃ non bñdicta. qr illabũ¬
dictio ꝓ reu̾encia cm̃ sit et decare
tĩ u̾ͥtute satram̃teset corpus xp̃i

Expanded text:
idem oleum, non iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inet olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non virtute sacramenti. Sed corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea qͣueri soletꝰ cur deus
hoiẽm temptari ꝑmiserit.
quem decipiend̾ ẽẽ p̾sciebat. set non
tura posse. et in potestate hrẽt uelle
non consentire suadenti deo iuuan¬
te. et est gloriosiꝰ ũ ꝯsentire ꝙͣ tẽp¬
tari non posse. couenc  ⁊ quidam
dicentes. cur creauit deus quos futu¬
ros malos p̾sciebat: qr p̾uidit quid
bonum de malis eẽt facturus. Sic
enĩ eos fecit ut relinqueret eis uñ
aliquid fac̾ent  et si culpabilit᷑ aͥd
fac̾ent. illum de se laudabiłr oꝑaa¬
cem inuenirent. a se bñt uolunta¬
tem malam et ab illo uaturã bonã.

Expanded text:
rea quaeri solet cur Deus hominem tentari permiserit, quem decipiendum fore praesciebat. Sed non t, cum in natura posse, et in potestate habere vellet non consentire suadenti, Deo juvante; et est gloriosius non consentire quam tentari non posse. Moventur etiam quidam dicentes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab illo naturam bona
Abbreviated transcription (Latin):
cum cũ adhuc salutis utẽ mist̾i¬
um ueltet᷑. iusti officio ꝓpaͫ auꝰ
Nupcias ꝯtrahebant. ñ uicti libr¬
dine s ducti pietate qui młto
faciliꝰ contiu̾e possent ⁊ uellẽt.

Expanded text:
bus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate, qui multo facilius continere possent et vellent.
Abbreviated transcription (Latin):
ne familie successio erat officii.
ñ gͥ. abraha ur iacob deliquit. q
le debitum fecunditate̾ in aliqua
ratus usus ꝯiugii nr̃i temporis¬
iustis non fuit pccm̃ qd̾̃ płib fe¬
minis utebant᷑. n contͣ uaturã
hoc faciebant cum ñ lasciuien¬
di causa set gignendi fac̾ent. nec
contͣ morem qr eo tempore ea fa¬
ciebant. nec contͣ preceptum qr
rat. Sic patͥarche ꝯiugib exci¬
pientib semen suũ miscebant᷑¬

Expanded text:
ne familiae successio est officii. ne familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, qu praeter conjugale debitum fecunditatem in aliqua ratus usus conjugii nostri temporisjustis non fuit peccatum, quod pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia rat. Sic patriarchae conjugibus excipientibus semen suum miscebant
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ erant alie mulieres uł uiri
quib ade uł filii uł filie ꝯiungͥen¬
tur. pͥrimus honiniũ lamech duas
eo arguit᷑. qr ꝓ expletione carna¬
lis uoluptatis id fecisse ꝑhibetut.
postea u̾õ cũ iam pene oẽs hoĩes
fassis diis seruirent. pautis ĩ cul¬
tu dei ꝑmanentib ꝯsiatũ est a dõ
plures ĩ matͥmoniũ copła¬
t̃e sibi ne illis paucis deficiẽtib
cultus et noticia dei defic̾et. uñ
abraham iuiuente ucore ad ancil¬
lani ĩtrauit et ex ea genuit. Ia¬
cob ⁊̃ lib̾is et ancillis se copłauit.
et filie loth pre ebrio use sũt. Cũ
enĩ cet̾is in ydolatͥa relictis abrahã
et filios esꝰ in peculiarẽ sibi popu
lũ dominus delegisset rite mul¬
taꝵ feciuditate mulieꝵ ppłi dei
multiplicatio querebat᷑. qr ĩ suc¬
cessionẽ sangu̾is erat successio
religionis. unde ⁊ in lege male¬
dicta erat sterił que ñ relinq̃bat
sem̃ suꝑ terrã. hinc ⁊̃ sac̃ dotibus
dec̾ta sunt ꝯiugia qr ĩ successio¬

Expanded text:
n erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiarem populum sibi Dominus elegisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibusdecreta sunt, quia in successio
Abbreviated transcription (Latin):
cupiat dissolm et ẽẽcum xp̃o.
tam̃ sumit alimentũ ñ cupi¬
ditate uiuendi set officio ꝯsu¬
re nuptiaꝵ officiosũ fuit scĩs
uiris non libidinosũ. Qd̾ enim
ẽ cibus ad salutẽ hoĩs ħ est ꝯcu¬
bitus ad salutẽ hũam gũis et
utrũq ñ sine delectatione car¬
nali ẽ que tñ modificata. et re¬
frenante temꝑantia ĩ usũ na¬
turalẽ redacta. libido eẽ non pot̾.
aeni

Expanded text:
cupiat dissolvi et esse cum Christo , tamen sumit alimentum non cupiditate vivendi, sed officio consure nuptiarum, officiosum fuit sanctis viris non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali, quae tamen modificata et refrenante temperantia in usum naturalem redacta libido esse non potest. a
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse in hoĩe pͥmo Om̃e qd̾ ĩ hũa¬
nis corporib naͣtutalr est. descen¬
dit q a pͥmo ꝑente lege ꝓpaga¬
cõnis et in se aͥcͥtũ et multiplica¬
tũ est: nulla ext̾iori suba in id
transeunte et ip̃m in futuro resurg.
fomentum quid̃ habet a cibis set nõ
ꝯu̾tunt᷑ cibi in humanam sub̾am q̃

Expanded text:
fuisse in primo homine omne quod in humanis corporibus naturaliter est, descenditque a primo parente lege propagationis, et in se auctum et multiplicatum est, nulla exteriori substantia in id transeunte, et ipsum in futuro resurget. Fomentum quidem habet a cibis, sed non convertuntur cibi in humanam substantia
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse om̃s hoiẽs quidam
a̾boꝵ sectatores sic obiciunt dice̾¬
tes. Non oĩs cars que ab adã tra¬
ducta ẽ in eo simul exist̾e potuit
qr multo maioris qnͣtitatis ẽ qmͣ
fu̾it corpus ade ĩ quo nec cot ⁊̃ at
tomi fuerunt quot ab eo hoiẽs
descend̾unt quocͥca u̾m non eẽ
affenserũt sub̾am uniust iriusq

Expanded text:
omnes homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descenderunt. Quocirca verum non esse asserunt substantiam uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
Decte ip̃e deꝰ tͥnitas
intelligit᷑. beatus et solus
põtens. Ecce qmͣ ex p̃sse dixit ip̃e
deus tͥnitas ut ostend̾et ⁊ ip̃m
deũ esse tͥnitatẽ ⁊ tͥnitatẽ ip̃m
deit̃ It̃ in eod̾ in u̾bis inquit i¬
lis apli quib de aduentu xp̃i a

Expanded text:
ecte ipse Deus Trinitas intelligitur, beatus et solus potens. Ecce quam expresse dixit ipse Deus Trinitas, ut ostenderet, et ipsum Deum esse Trinitatem, et Trinitatem ipsum Deum. Item in eodem: In verbis, inquit, illis Apostoli qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m scm̃ suamefficit carnem ⁊
sanguniẽ. It̃ gg. ꝓͥutant᷑ qiñda nõc¬
ꝯmunionẽ corporis minus ẽẽ scĩfica¬
tum. siilioꝵ fiat officio: quor inta eo¬
rum oculis uidet᷑ iguobił. heu ĩqm
magnum laqueum incidũt. ut di¬
uuia et occulta misteria plus ab
aliis scĩficata posse fiericredant.

Expanded text:
m sanctum suam efficit carnem et sanguinem. Item Gregor.: Putant quidam communionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant,
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ dispensatoꝵ mentis ampli¬
at ͤ. nec ialoꝵ actenuat᷑. hoc de
corpore domini. hoc ⁊̃ de bap̃ate
et cͥsmate sciend̾ est et tenend̾
et dĩna solmͦ est hec uͥtus sue
potestas ñ humane efficãtiẽ.Il¬
liu̾o qui excoĩcati st̃ ur de heresi
sint. qr nemo dicet ĩ ip̃a ꝯsecͣtõ¬
ne offero set offerimus qiͣ ex ꝑ¬
sona ectẽ. et iõ cum alia sacram̃¬
ta extra eccłiam possint celebra
et adu̾tite u̾itatẽ. missa enĩ of¬
eo qd̃ celestis missus ad ꝯsecrãd̾¬
et uiuificand̾ corpus adueniat
iuxta dcm̃ sac̾dotis dicentis. Oĩ¬
tui in sublime altare tuil pore xͥ¬
et c̾. Idcͥto nͥ angelus uen̾it: mis
ausus usur pare angelũ de celis

Expanded text:
norum dispensatorum meritis ampliatur, nec malorum attenuatur. Hoc de corpore Domini, hoc et de Baptismate et Chrismate dicendum est et tenendum; et divina solummodo est haec virtus sive potestas, non humanae efficaciae. Illi vero qui excommunicati sunt, vel de haeresi sint, quia nemo dicit in ipsa consecratione: Offero, sed: Offerimus, quasi ex persona Ecclesiae. Et ideo cum alia sacramenta extra Ecclesiam possint celebraret advertite veritatem. Missa enim eo quod coelestis missus ad consecrandum vivificum corpus adveniat, juxta dictum sacerdotis dicentis: Omntui in sublime altare tuum, et caetera. Idcirco, nisi angelus venerit, missausus usurpare, angelum de coelis
Abbreviated transcription (Latin):
uo.q. sacrũ fcm̃. qr prece mistica
consectatu ꝓ nobis ĩ memoriam
dominice passionis. Sacrament ũ
est in aliqua celebratione cum res
itafit ut aliquid significate rei
accipiantꝰ. sacꝑamenta sunt bap̃a.

Expanded text:
prece mystica consecratur pro nobis in memoriam dominicae passionis. Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res ita re fit, ut aliquid significatae rei accipiamus. Sacramenta sunt Baptisma,
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊̃ queri utrũ prauisa¬
cerdotes ħ sacramentũ ꝯfi¬
to et si non uita. qr ũ in m̾ito ꝯse¬
cranitis set in u̾bo efficit᷑ creato¬
ris . uii ingꝰ  nͣ de corpore xp̃i¬

Expanded text:
etiam quaeri utrum pravi sacerdotes hoc sacramentum confinto, etsi non vita; quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris; u
Abbreviated transcription (Latin):
iõq mulctat᷑ peciũa ñ redditur
aĩa ꝓ aĩa. set iam formato corpori.
aĩa datur. ñ in ꝯceptu corporis
uascit᷑ cũ semine deriuata. Nã si
cum semine et aĩa extitit de aĩa
tunt ⁊ multe aĩe cotidie ꝑeunt
cum semen fluxũ non ꝓficit na¬
tiuitati. pͥmũ opoetet domũ cõ¬
paginarr et sic hĩtatorem ĩduci.
cum gͦ lineam̃ta ꝯpacta non fu¬
ut̾o et tanidiu ñ reputat᷑ ho¬
tncidium donec elem̃ta confec¬
ta suas ymagnes menbraq su¬
scipiant. Ex hiis apparet tũc
homicidas eẽ qui abortũ procu¬
rant. cũ formatũ est ⁊ aĩatum
puerꝑium. de excusatõne coitͤ¬
ꝯiugio simul ꝯcurũt ad excu¬
sationẽ coitus carnalis ualent.
qnͣ enĩ seruata side thori causa
plis ꝯiuges ꝯueniũt. sic excusatur
coitꝰ ut culpam ñ babeat. Qñ u̾o de¬
ficiente bono ꝓlis. fide tam̃ seruata
ꝯueniunt cã iꝯtinentie. non sic
excusatur ut non habeat culpam

Expanded text:
oque mulctatur pecunia, non redditur anima pro anima. Sed jam formato corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de anima, tunc et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum ergo lineamenta compacta non fuutero; et tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant. Hic apparet tunc eos homicidas esse, qui abortum procurant cum formatum est et animatum puerperium. 6. De excusatione coitjugio simul concurrunt, ad excusationem coitus carnalis valent. Quando etiam servata fide thori causa prolis conjuges conveniunt, sic excusatur coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente bono prolis, fide tamen servata, conveniunt causa incontinentiae, non sic excusatur ut non habeat culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
de .n. et c̾. ubi aũt hec bona desũt
a crimine. unde in sentenciolis
iugem.ñ affectli. non regnat in
eo impetus uoluptatis nec p̾ceps
fert᷑ ad coitũ. Nicħ est fediꝰ quiͣ
uxorẽ amare qł adult̾am. qui di

Expanded text:
. 6. Ubi autem haec bona desunt,a crimine. Unde in sententiolis jugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui di
Abbreviated transcription (Latin):
orem  hoiem ꝑtinere. Son enĩ sor
set adiuncta quadam ĩlicasul qiał
ꝯpages corporis et omnes sensus
uigent. quib instructus est ad ex¬
teriora sencienda. aͥscendentious
gradibz ꝯsid̃ationis ꝑ aĩe it¬
ptes u nicipit aliquid occurrere
qd̾ non sit nobis ꝯue cũ bestus i¬
bi incipit tõ uͥ homo mt̾ior iam
possit agnosti. de ꝑti¬
aconis aut ͤ ꝑs suꝑior et̾ nis
dis adh̾esecit. porcio inferior adtẽ

Expanded text:
orem hominem pertinere. Non enim solum sed adjuncta quadam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda: quorum sensgradibus considerationis per anime partes, ubi incipit aliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiis, ibi incipit ratio; ubi homo interior iam possit agnosci. Rationis autem pars superior eternis dis adherescit, p
Abbreviated transcription (Latin):
cͣat᷑nał aũt ur sensuał aĩe motus qui
in corporis sensus intendit ᷑ nob̃ peco¬
qualis in primis hominibus.

Expanded text:
Carnalis autem vel sensualis animae motus, qui in corporis sensus intenditur, nobis pecoqualis fuit in primis hominibus.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit enĩ qͣsᷤ ꝑfcm̃ est et euacuatũ
est qd̃ ex ꝑce est. uenit gͦ cogni¬
tio et euacuata est fides uei̾t spẽs:
et desit spes. Ita et xp̃c in quo fue¬
rũt bona prĩe credidit quid̾ ⁊ spe¬
rauit resurrectionẽ in t̾cio die fu¬
turã. ꝓ qua et pr̃em togauit. nec
q ñ eiigmaticã et specular emi
pret̾itam ꝙͣ inteliexit futurã. spauit
speraui nec tam̃ fidem uł spem uir¬
tutem habuit. qr ꝑ spẽm uidebat
ea que credebat. Si iusti a pd̾ ĩferos¬

Expanded text:
enim eis quod perfectum est, et evacuatum est quod ex parte est. Venit enim cognitio, et evacuata est fides. Venit species, et desiit spes. Ita et Christus, in quo fuerunt bona patriae, credidit quidem et speravit resurrectionem tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec quia non aenigmaticam et specularem, praeteritam, quam intellexit futuram. Speravisperavi; nec tamen fidem vel spem virtutem habuit, quia per speciem videbat ea quae credebat. De antiquis vero
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e. gͦ ea ꝯsũmata post iudiciũ siłr
et fidem hr̃e credunt᷑ qr credent eã
pret̾itam. set sicut tt̃ credent nec
eingiatica set ꝑ spẽm. ita et mͦ cre¬
dunt et sperant resurrͦnem nͨ cñ¬

Expanded text:
ergo ea consummata post judicium similiter et fidem habere dicentur, qui credent eam praeternam. Sed sicut tunc credent, necaenigmatica, sed per speciem; ita et modo credunt et sperant resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
gare utrum fides et spes ĩ xp̃o
fuerint unde tractatus iste sumpsit
exordiũ. quibdam tñ non ĩ docte ui¬
det᷑ fidem. uͥtututem et spem ĩ eo nõ
fuisse sicut in scĩs iam bĩficatis ur
in angłis non sunt. ec tñ scĩ c̾dunt
et sperant resurrectionẽ futurã et
plando fruunt᷑ et in dei u̾bo resur¬
rectionẽ futurã siue uidiciũ nõ ꝑ
speculũ in eigiate set p̾clarissĩe

Expanded text:
gare utrum fides et spes in Christo fuerint; unde tractatus iste sumpsit exordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, sicut in sanctis jam beatificatis, vel in angelis non sunt, et tamen sancti credunt et sperant resurrectionem futuram, et speciem contemplando fruuntur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissime
Abbreviated transcription (Latin):
est intelligend̾ qrͣ non fuisset hõ
factus si non peccasset angelus. sec
nulla causa extitit. Nr̃ a gͥ sũt suꝑi¬
ora et equalia. nr̃a ⁊̃ sunt infĩora
qr ad serinend̾ nob̾ fc̃a. ¶r¬

Expanded text:
est intelligendum quasi non fuisset homo factus si non peccasset angelus, sed nulla causa extitit. Nostra ergo sunt superiora et aequalia. Nostra etiam sunt inferiora, quia ad serviendum nobis facta.
Abbreviated transcription (Latin):
positus est hõ in medio ut ei serui¬
ret᷑ et ip̃e seruiret ut acciperet
utriq et reflueret. cotũ ad bomĩ
hõis et qd̃ accepit obsequiũ ⁊ qd
impendit. Ita enĩ uoluit deus sibi
ab hoĩe seruiri ut ea seruitute ñ
deus set homo seruens uiuaret᷑
et uoluit ut mundus seruirz hoĩ
inferiora. Suporã quid nu s̾t
ad ꝑftuend̾ ut deus tͥnitas. eqͣlia¬
suꝑiores nobis mͣ futuro erũt equa¬
les qui et mͦ nr̃i sunt qr ad usũ no¬
biscũ sunt sic̃ tes dũoꝵ dicunt᷑ eẽ
famuloꝵ ñ domin̾o s qr sũt ad usũ

Expanded text:
Positus est ergo homo in medio ut et ei serviretur, et ipse serviret; ut acciperet utrumque, et reflueret totum ad bonum hominis, et quod accepit obsequium, et quod impendit. Ita enim voluit Deus sibi ab homine serviri, ut ea servitute, non Deus, sed homo serviens juvaretur: et voluit ut mundus serviret homini, inferiora. Superiora quidem nostad perfruendum, ut Deus Trinitas; aequaliasuperiores sint, in futuro erunt aequales; qui et modo nostri sunt, quia ad usum nobis sunt, sicut res dominorum dicuntur esse famulorum, non dominio, sed quia a
Abbreviated transcription (Latin):
ita et coequales tres ꝑsonas asse¬
rit. equał est enĩ i oĩb patri
riens qũo intelligatur equalitas
docet. Nullus hoꝵ alium aut prece¬
dit et̾nitate. aut excedit magnitu¬
dine: aut superat potestate: qr nec
tura pr̃is filiiq procedit. ob hoc gͦ
tres unum recte credimus ⁊ dm̃s
deum. qr una prorsus et̾nitas. una
tudine aut potestate. ꝙet̾nitas¬

Expanded text:
ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis est enim in omnibus Patri riens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus hodit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec tura Patris Filiique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una tudine, aut potestate. 2. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
et dicit uͥm eẽ et iurat tãꝙͣ uerũ
sit: qd scit fłm eẽ uidetis qmͣ ista¬
sit decestanda belua fac alium qui
gas pluit in illo loco Int̾rogas ho¬
mniẽ et dicit pluisse et tẽ cũ płit
ibiset putat ñ pluisse: ꝑ iurus est.
Intͥest q̃admod̾ u̾bũ ꝓcedat ex a¬
nimo. ream lingũa non facit. nisi
dũ ur sciens fłm iurat. uł putans

Expanded text:
t falsum esse, et jurat tanquam verum sit quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua. Fac alium qui , ut intelligatis: Pluit in illo loco; interrogas hominem, et dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non facit, nisi dum vel sciens falsum jurat, vel putans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ młierẽ transiret ad nitũ. i mu¬
uere uo que rõnar erat. ñ est ip̃e
locutus. ut in serpente s ꝑsuasio
eiꝰ ꝙͣuis instinctu adiuuaret ĩt̾iꝰ.
qd̃ per serpentem getebat exte¬

Expanded text:
mulierem transiret ad virum. In muliere vero quae rationalis erat, non est ipse locutus ut in serpente, sed persuasio ejus, quamvis instinctu adjuvaret interius, quod per serpentem gerebat exte
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo quedam elatio cõprimenda ut
ꝑ huimsitatẽ peccati sciret ꝙͥ fło
de se presimpserit. et ꝙ non bñ .t.
se ht̃ natura si a fatiente recese
crederet mulier. deũ et se a re bona
et utili ꝓhibuisseͥ nͥ ĩesset eiꝰ menti
amnor ille ꝓpͥe potestatis. et de se suꝑba
p̾sũptio. que cemptationẽ fuerat
ꝯuincenda aut ꝑimenda. Deniq ñ
contẽpta suasione serpentis aspex̃
lignũ bonum esu. decorũ aspectu.
nec credens se inde posse mori. for¬
te putauit deũ alicinꝰ cã significa¬
tionis illa dixisse. iõ manducaut
et dedit᷑ ui̾ro suo. fortassis cũ aliqͣ
suasione. quam scriptura intelligen¬
dam reliquit. uł forte non fuit
suaderi nccẽ: cũ eam mortuam eẽ
illo cibo non uideret᷑  ałt loci

Expanded text:
in eo quaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se praesumpserit, et quod non bene se habet natura si a faciente recessecrederet mulier, dum se a re bona et utili prohibuisset, nisi inesset ejus menti amor ille propriae potestatis, et de se superba praesumptio, quae per tentationem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus causa significationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret vir. Si
Abbreviated transcription (Latin):
gñatione ꝓlis de carne pat̾na sub¬
stancialit̾ trahit᷑ caro: Ita ⁊̃ degig¬
nentis aĩa. aĩa geniti eeñcialiter
seunnat᷑: Ita ⁊̃ de aĩa peceat᷑ ce aĩa
peccatrix corruptõne originali ĩ¬
fecta ab illis crabi dicitur. pres¬
ot᷑ aũt fides catholica res

Expanded text:
generatione prolis de carne paterna substantialiter caro trahitur, ita de gignentis anima, anima geniti essentialseminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dicitur. 2. Praedautem fides catholica resp
Abbreviated transcription (Latin):
sĩguloꝵ. ñ singula geneꝵ utͣq locu¬
tione ĩcludi intelligantͤ. nullum
quippe genus peccatĩ qd̾ int̾dũ est¬
ex cupiditate alũ non descendat.
sunt enĩ non nulti hominũ qui ex
cupiditate fiũt superbi et aliqͥ qui
ex suꝑbia funt cupidi. est enĩut
mor ꝓpͥe excellencie ex cupiditate.

Expanded text:
singulorum, non singula generum utraque locutione includi intelligantur; nullum quippe genus peccati est, quod interdum ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ust, amor excellentiae, ex cupiditate.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ cimi de cͥor dee huano ñ sit
ab surdũ us iqueniens hoc es¬
tumare queri solet utrũ de sensu
aĩe et cognitõne ueritatis eodem
onem sensus et cognitõnis ꝑciperẽt

Expanded text:
t cum de corpore humano non sit absurdum vel inconveniens hoc existimare, quaeri solet utrum de sensu animae et cognitione veritatis eodem onem sensus et cognitionis perciperent
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. set utrũ mox nati ꝑfectio¬
nem stature et menbroꝵ usũ hrẽnt.
an ꝑuuliet ĩ minori etate ꝯstituti.
uti possent m̃broꝵ officus. an ꝑ int̾¬
ualla tenoꝵ. eo modo quo nũc fit.
ꝑfectionem stature᷑ usum men¬
broꝵ recepturi eẽnt. de auctoritati¬
bus diffinitũ ñ hisis. Imbigna aug̾¬
peccassent. utrũ tales filios eent ha¬
bituri qui nec lingua nec manib
exigua ꝑs corporis sit costa/ ñ tamẽ / cũ
et eius filios pot̾at oĩpotencia cre¬
atoris mox natos grandes facere.
set ut ħ omittam. pot̾at c̾te eis
pͥstate qd̃ multis asib p̾stitit. quor
pulli qmius sint ꝑuuli tã mox ut
des ydonei sunt. nec manus saltẽ
ad scalpandũ habiles. et uꝑcta se
inãmis positisaacentes. mag̃ pos¬
sunt esurientes flere ꝙ̃ sugg̾e.
ꝓpͥeq infirmitati mentis ꝯgru¬
it hec infirmitas carmis. hus u̾bis

Expanded text:
tatem; sed utrum mox nati perfectionem staturae et membrorum usum haberent, an parvuli et in minore aetate constituti uti possent membrorum officiis, an per intervalla temporum eo modo quo nunc fit perfectionem staturae et usum membrorum recepturi essent, de auctoritatibus definitum non habemus. 5. Ambigua Augpeccassent, utrum tales filios essent habituri, qui nec lingua, nec manibuexigua pars corporis sit costa, non tamen propter et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certe eis praestare quod multis animalibus praestitit, quorum pulli, quamvis sint parvuli, tamen mox ut des idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis possunt esurientes flere quam sugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. His verbis
Abbreviated transcription (Latin):
opponũt dicentes Si mox nati nõ
hrẽnt ꝑfcõnem sensus et intelligẽ¬
cie: iguorantia ĩ eis eẽt. Iguoran¬
cia au̾t: peccati est pena. set qui ħ
dicunt. non satis diligent̾ ꝯsid̾ant
qr non oĩs qui aliqͥd nescit uł miniꝰ
ꝑfecte aliquid sciestatim ignoran¬
ciam hre siue ignorancia ẽẽ dicen¬
dus ẽ. qr ignorancia non de.tͥ cũid¬

Expanded text:
i mox nati non haberent perfectionem sensus et intelligentiae, ignorantia in eis esset: ignorantia autem peccati est poena. Sed qui hoc dicunt non satis diligenter considerant quia non omnis qui aliquid nescit vel minus perfecte aliquid scit, statim ignorantiam habere sive in ignorantia esse dicendus est, quia ignorantia non dici
Abbreviated transcription (Latin):
Atem opponit᷑ cũ fames sit pena
ꝑatt si no̾ peccatent famem no
sentirent. set sime fame et eliro¬
uidetes scine comedere. unde putãt
pandam cibis cos non mdiguisse ante
cassent. ad qd̾ dici potest ꝙ famer
ue defectus est et pena pectati. ẽ eni
bmoderatus apetitus edenorcunõ
subnacuiset homosi non peccasset.
set ꝓcul dudio peccareten hunc de¬
fectum cibo pͥuenret. hẽbat enĩ
naturalem appetitũ et modatũ cui÷
sat ilfaciend̾ erat: ne defectum fa¬
mis sentiret. Sie nonsunt fu¬

Expanded text:
tem opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame supervideretur comedere: unde putant quidam eos cibis non indiguisse ante cassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
e cerfuno uo temporis quo
ñ cradit et iõ ambiguũ est utr̃
pentes genitis filiis ꝑfecta q hũa¬
i officii iusticia. ad meliorẽ sta¬
cum traniterent᷑. non ꝑ mortẽ
in aliquo statu u̾ite manerent. lig¬
no uite utentes. donec faii ad eũdẽ
statum ꝑuenirent. et sic impleto

Expanded text:
e termino vero temporis quo non tradit. Et ideo ambiguum est utrum parentes, genitis filiis, perfectaque humani officii justitia, ad meliorem statum transferrentur, non per mortem, in aliquo statu vitae manerent ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent; et sic, impleto
Abbreviated transcription (Latin):
ta inquiens. Potuerunt pͥmi hoũr
in ꝑadiso filios gignere ñ ut mo¬
rientib prĩb succed̾ent filii. s mn
aliquo forme statu manentib. ⁊
de ligno uite ingorẽ sinnentibus.
donec impleto nũo sine morte
ałia corpora ĩ aliam qͣuasitate trã¬
sirent. in qua oĩo tegenti spũ de¬
seruirent et solo spũ unuficante
sinẽ corporeis alim̃tis uiu̾ent Dt
potuetint pentes faliis ced̾e ut
ꝑ successiones mĩs impleret᷑. qui
genitis filiis ꝑfectaq hsiam offi¬
ci iusticia ad melora transfͤent᷑.
tionem. E ccͣe hic hñis de trãsi¬
tu hoĩs ad meliora. set incertum
nobis relinquit᷑ utrũ simul trãs¬
fẽrent᷑ an ꝑ successiones. Quntes
ꝓcreassent filios utrũ ꝑfectam¬

Expanded text:
ta inquiens: Potuerunt primi homines in paradiso filios gignererientibus patribus succederent filii, sed in aliquo forme statu manentibus, et de ligno vite vigorem sumentibus, tum, donec, impleto numero, sine morte animalia corpora qualitatem transirent, in qua omnis regenti spiritu deserviret, et solo spiritu vivificante sine copotuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justitia, ad meliora transferrentur, tionem. Ecce hic habemus de transitu hominis ad meliora, sed incertum nobis relinquitur utrum simul transferrentur, an per successiones. 4. Quales procrearent filios; utrum perfect
Abbreviated transcription (Latin):
nabilit̾ qͥiubrdai placuit primor
pentum filios nascituros ꝑuos ac
dem̃ ꝑ interualla cempoꝵ ead lege
qua et nunc natuntatẽ himianã
ordinatam c̾mimuis nature incie¬

Expanded text:
nabiliter quibusdam placuit primorum parentum filios nascituros parvos, ac deinde per intervalla temporum eadem lege qua et nunc nativitatem humanam ordinatam cernimus
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ uo qͥr quales si ñ peccasset
hõ filios gemsset ut rum
turam corporis et usus menbroꝵ
ꝑfectus mox conditus extitit. i¬
ta ⁊̃ eiꝰ filii in ip̃o natuntatis ex¬
ordio ꝑfecti exif̾ent qui ambu¬
lare et loqui et cuncta fac̾e possent.¬

Expanded text:
casset, homo filios genuisset; utrum naturam corporis et usum membrorum perfectus mox conditus extitit, ita etiam ejus filii in ipso nativitatis exordio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent
Abbreviated transcription (Latin):
et est aliqua tͥum ꝑsonaꝵ. pars
haꝵuerus et plenus deus ẽ: ⁊ tota ⁊¬
tota et plena dĩna een̾cia ẽ et id̾o
nulla istaꝵ in tͥnitate ꝑs ẽ. uñ aug̃.
in li .ii. contͣ maximinũ h̾eticũ sic

Expanded text:
ec est aliqua trium personarum pars harum verus et plenus Deus est, et tota et plena divina essentia est; et ideo nulla istarum in Trinitate pars est. Unde Aug. in lib. 3 contra Maximinum haereticum sic
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse. times enĩ ne pat̾ sit pars
nius dei qui constet ex cribz. noli
hoc cim̾e̾. siulla enĩ fic ꝑciũ in di¬
uinitatis unitate dĩo. unus ẽ deus
pr̃ et filius et sp̃t .s .i. ip̃a tͥnitas u

Expanded text:
on posse, times enim ne Pater sit pars unius Dei, qui constet ex tribus; noli hoc timere, nulla enim fit partium in deitatis unitate divisio; unus est Deus Pater, et F
Abbreviated transcription (Latin):
est uoluntatũ. Si enĩ natura unũ
eẽnt . et ꝯsenpione non eeñt: non
sũme unũ essent. Si u̾o natura
dispares een̾t. uitũ non eeñt. hii gͦ
tres qui unũ sunt pp̃ meffabilem
ꝯuinctionem diuimtat is qua in¬
effabilit̾ copsantͤ unus deus ẽ. ꝑs

Expanded text:
s voluntatum. Si autem natura unum essent, et consensione non essent, non summe unum essent: si vero natura dispares essent, unum non essent. Hi ergo tres, qui unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis, qua ineffabiliter copulantur, unus Deus es
Abbreviated transcription (Latin):
dabit᷑ ꝑfectio gr̃e ad eternam
głiam. ita ꝯsortib
Adiaboli cu mailabit illa¬
& malignitas penam qũ ext̾io¬
rib deputati tenebris nullo illu¬
strabum ᷑ int̾iori lumme u̾itatis.
Qx hiis apparet reprotos ĩ inf̾uo
uã uoluntatẽ ũ deserant. et illa
maligna uoluntas erit eis ad cu¬
mulũ pene ꝑ quã tni non mere
est in cecitate m̃tis cũ dantur
mali ĩ reꝓbũ sensũ. ibi ext̾iores
tenebre erunt. qr t̾e rccores pe¬
nitus erũt extͣ deũ. Quid est eĩ¬

Expanded text:
ternam gloriam, ita consortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in infernovam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae, per quam tamen non merebest in caecitate mentis, cum dantur mali in reprobum sensum. Ibi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penitus erunt extra Deum. Quid est e
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. et bom malos. et mali bo¬
nos uident.usq ad iudiciũ. Post
iudiciũ u̾o don uidebunt malos.
diẽ iudicii fideles sr̃ se in requie
atrendunt. quoꝵ gaudia post

Expanded text:
dunt, et boni malos, et mali bonos vident usque ad judicium. Post judicium vero boni videbunt malos, diem judicii fideles super se in requie attendunt, quorum gaudia post
Abbreviated transcription (Latin):
hic pña fructuosa e̾. qr pot̾ hic
homo depoĩti malicia bñ uiuere
deo placeant. ꝙ qui in hac uita
ñ fecerit. habebit quid̃ pn̾am
n futuro secło de malis suis. set
indugentiã in conspectu dei ñ
ĩueniet. qr et si erit ibi stimurꝰ
culpadit᷑ iniquitas sua. ut nlła¬
tenus ab eis possit uł diligi uł
desid̾ari iusticia. uoluntas enĩ eoꝵ
tal erit ut hẽat in se semꝑ ma¬
lignitatis sue sipliciũ. nũqmͣͣ
t ñ recipere possit bonitatis effec¬
tum. qr sic̃ illi qui cũ xp̃o regea¬
bunt nullas in se male uolũta¬
tis reliquias habebunt: ita illi
qui erunt ĩ supplicio ignis et̾¬
in cũ diabolo et eiꝰ angelis depu¬

Expanded text:
ia fructuosa est, quia potest hic homo deposita malitia bene vivere,ae placeant Deo. Quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet: quia 517 etsi erit ibi stimulusculpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt in supplicio ignis aeterni cum diabolo et ejus angelis depu
Abbreviated transcription (Latin):
explicanis. ex ꝑte u̾o insoluta̾ re¬
luiquens ait enĩ querit aͥc an ul¬
lus dolor tangat mortuos de hus
que in sins post mortẽ ꝯtingũt.
uł qũo ea que cͥca nos aguntͤ no¬
uerint spt̃ defũctoꝵ. cui Rendeo
magnã eẽ qõnem nec ĩ presenti
disserendã. Emptũ breuit᷑ dici
pot̃ ꝙ ẽ cura mortius de sins caris
oculos ad abrahã. et int̾ alia di¬
curã de uirs quos sciũt u̾u̾e qr
nec ĩ locis penaꝵ uidẽt eos. ubi di¬
ues sine fr̃ib erat. nec ĩ requie
beatoꝵ ubi lazarũ et abrahã ꝙͣuis¬
Quꝯ modo accipienda sunt q̃¬
qd de lazaro et diuit᷑ legit᷑. au¬
diat augustim responsum dicentis
locis corporalid contnũ cum sint
sine corpore ñ du deerunt qui fa¬
ueant. et diuitem scͥientẽ in loco¬
fuisse corporali ꝯtendant. ip̃am q
aĩam corporeã preparasse lingu̾a.
et stillam de lazari digito cupisse.
set meliꝰ est dubitare de occultis
qmͣ litigare de inc̾tis. diuitem
ĩ supplicio pauꝑem in refrig̾io

Expanded text:
explicans, ex parte vero insolutam relinquens, ait enim: Quaeret aliquis an ullus dolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur noverint spiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse quaestionem, nec in praesenti disserendam. Verumtamen breviter dici potest quod est cura mortuis de suis charis,oculos ad Abraham, et intcuram de vivis quos bene sciunt vivernec in locis poenarum vident eos, ubi dives sine fratribus erat; nec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham, quaQuomodo accipienda sunt qd de Lazaro et divite legitur, audiat Augustini responsum dicentis,locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in loco corporali fuisse contendant, ipsamque animam corpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio
Abbreviated transcription (Latin):
malis ĩ inferno dãpnatis et bo¬
nis in celo glorificatis. dixit. ꝙ
net bonis uoluntas. nec malis fa¬
cultas peccandi ẽẽ pot̾it. etͣ bonis
qui eccccoo quid̾ ꝯstat. set de malis
a quib uoluntatẽ malã ñ remo¬
uet. querit ᷑ qũo uͥm sit eos nõ
posse peccare. ĩnio qũo ẜm sit eos
tatẽ. Quidã autumiãt illã ma¬
lam uoluntatẽ non eẽ pccm̃ set
suppliciũ tm̃. alii u̾o pccm̃ esse
fatentu. set ꝑ iliud
eos non mereti alꝙͣp pe¬
nam. qr non est ibi locus me¬
meritũ supplicu set supplicium
inali meriti qd̃ in hac uita pre¬

Expanded text:
malis in inferno damnatis, et bonis in coelo glorificatis, dixit quod nec bonis voluntas, nec malis facultas esse peccandi poterit. Et de bonis quidem constat, sed de malis a quibus voluntatem malam non removet, quaeritur quomodo sit verum eos non posse peccare; imo, quomodo verum sit eos tatem. Quidam autumant illam voluntatem non esse peccatum, sed supplicium tantum. Alii vero peccatum esse fatentur, sed per illud eos non mereri aliquam poenam, quia non est ibi locus memeritum supplicii, sed supplicium mali meriti, quod in hac vita prae
Abbreviated transcription (Latin):
tur a cogitatõne dĩ qui nec ꝑ¬
dit appetitũ beatitudĩs ⁊ qnͣdã
boni amorẽ naturalit̾ ht̃ rõał
fudissimas q tenebras reꝓbos
ꝑpessuros post indiciũ dic̃ aug̃.
opponẽs de illo diuite qui ĩ infer¬
uo poitus elenans oculos uidit
abraham et ĩ suui eiꝰ lazarum

Expanded text:
tur a cogitatione Dei, quia nec ptur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam boni amorem quem naturaliter habet fundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et
Abbreviated transcription (Latin):
cem ĩaccessibilẽ. hee ã tenebre
hic iam incipiunt ĩ peccãte cũ
ab int̾iori dei luce secludit᷑. set
ũ penitus. dum in hac uita est.
set quodã modo ĩtelligenda est
illa seclusio: in qr ñ indebunt deñ
deũ ꝑ spẽm. an ꝑ dissili̾tudinem
qua facit peccatũ int̾ deũ ⁊ ho¬
mine᷑. set et hic młti ꝑ grauia
pcc̃a elongant᷑ a deo. an qr deu̾
odiunt ita ut uelint eũ non ẽẽ:
Set et hic multi deũ od̾unt de
ores tenebre ĩtelligi possunt q̃¬
dam malignitas odii et uolũta¬
tis que tc̃ excrescet ĩ mentib
reꝓboꝵ et quedã oblimio dei qr
corm̃toꝵ int̾ioꝵ et ext̾ioꝵ dolo¬
rib adeo afficient᷑ et turbabũ¬
turut ab illis ad cogitand̾ aͥ d
tẽ reuocent. uͭqͥ nimio pondere
p̾mũt᷑ a deo stupescũt ⁊ tu. bã¬
tur: ut int̾im ĩ alia cogitatõne
ñ extendant. s illuc tendat im¬
petus cogitationis ubi sentit᷑
uis doloris. set ĩ hac uita nullus
adeo malus ẽ ut penitꝰ secluda¬

Expanded text:
ebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non videbunt Deum Deum per speciem. An per disquam facit peccatum inter Deum et hominem? sed et hic multi per gravia peccata elongantur a Deo. An quia Deum odiunt, ita ut velint Deum non esse? sed et hic multi Deum oderunt; dores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interiorum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid tem revocent. Ut qui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secluda
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ qui datus est nobis qui
cũ sit maccessibił natura. recepti¬
ꝯplens uͥt ute oĩa. s qui soliꝰ ꝑtici¬
pat ᷑ iustis simplex sub̾a opulens
u̾tutib unicuiq p̾sens. oiuidẽt
de suo singłis et ubiq totus. s̃cir¬
cũscͥptus gͥ et infinitus spẽ .s. qui
discipuloꝵ sensus seꝑatoꝵ inf̾udit
quẽ nicħ̾ potest faliere. angłi ad
paucos mittebant᷑. spc̃ aũt .s. ppłis

Expanded text:
sanctum, qui datus est nobis? Qui cum sit inaccessibilis natura, recepticomplens virtute omnia; sed qui solis participetur justis. Simplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubique totus. Incircumscriptus discipulorum sensus separatorum infudit, quem nihil potest fallere. Angeli ad paucos mittebantur, Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
tri. Nion aliquis discipulori xp̃i
imponebant ñ ip̃i eũ dabant.
que mort̾ in sins p̾poĩtis ⁊̃ nũc
seruat eccã. demq et syimon
quit imposuero manũ accipi¬

Expanded text:
t: Non aliquis discipulorum Chriimponebant, non ipsi eum dabant: quem morem in suis praepositis, etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon quit, imposuero manus, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
diceuant utilem eẽ pnĩam. Ita ad¬
huc instant ꝑfidi qui sapiũt plꝰ¬
qmͣ oportet. non sobrie set excedẽ¬
tes mensurã dñt et si semł peccã¬
tam̃ sepe peccantib ꝓd̾it iterata
ñlioqͥn demissio ad pcc̾m eẽt ĩci¬
tantõ. dicunt enĩquis ñ semper
pectaret si semꝑ redire posset. di¬
cunt enĩ dominũ incitatorẽ ma¬
li si semꝑ pectant ib subuenit. et
ei placere pocã: quib semꝑ presto
est gr̃a. errant aũt. ẽonstat᷑ ei mł¬
ẽ ea destruere. si ea amaret non ca
semper destrueret. Illud̃ ad macedo

Expanded text:
dicebant utilem esse Poenitentiam, ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si semel peccantamen saepe peccantibus proderit iterata; alioquin remissio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim, Quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Deum incitatorem mali, si semper poenitentibus subvenit: et ei placere peccata, quibus semper praesto est gratia. Errant autem. Imo constat ei peest ea destruere. Si enim ea amaret, non ita semper destrueret, sed co
Abbreviated transcription (Latin):
a lapsu peccantes frequent̾ sur¬
gere difficent᷑. Ita eud̾ illoꝵ opĩo
elidit᷑. qui płib irretitũ peccatis
asserunt de uno ue penit̾e esdẽ¬
q ueniam a dũc ꝯsequi poste si¬

Expanded text:
a lapsu peccantes frequenter surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asserunt de uno vere poenitere, ejusdemque veniam a Domino consequi posse si
Abbreviated transcription (Latin):
alii tnͣstułu̾nt ñ ꝯsurget duplex
t̾bulatio. Si gͦ inquiũt illi aliqͥs
sacerdoti fin̾t ꝯfessur unũ de duo¬
bus uł plib pcc̃is. et de illo ĩiunc
illo pcc̃o ampliꝰ iudicandus ẽ de qͦ
sacisfecit ad arbit̾um sac̾dotis qui
it̃m iudicet᷑. bis in id ip̃m iudicat

Expanded text:
duplex tribulatio. Si ergo, inquiunt illi, aliquis sacerdoti fuerit confessus unum de duobus vel pluribus peccatis, et de illo injunctillo peccato amplius judicandus est, de quo satisfecit ad arbitrium sacerdotis qui iterum judicetur, bis in idipsum judicat
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. dicite utͣrũ aliquid mͥ ꝓsit
ad uitã et̾nam futurã si ĩ ista uita
illetebrosissime uoluptatis blãdi¬
menta ꝯtempsero si me peniten¬
do uehemenciꝰ ꝙͣ pͥus excruciau̾o.
si salubrius fleueto. si meliꝰ uixero.
si pauꝑes largñis sustentauero.
si caritate ardencł flagauero: Quis
ur̃m ita degipit ut huic hoĩ dicat.
aicħ tibi ista in posterũ ꝓd̾unt. ua¬
de saltem huiꝰ uite suauitat᷑e fru¬
ere. au̾tat deus tam ĩmanẽ sacrile
ꝑatione lapsitalis m crede. talis¬
tentiã si ei sincere et simpłr offe¬
rat᷑. ⁊̃ si ad sũmũ ꝑueniat maloꝵ
et inde tñ uelit reu̾ti ad uͥtutit
uiam suscipit litent̾ et amplecti
tur. et facit oĩa quatinꝰ ad pri¬
orem reuocet statũ. qd̾q est ad¬
huc p̾stantius et emũenciꝰ. ⁊̃ si
ñ potuerit quis expiere omnẽ
satisfaciendi ordinem. qnͣtulãq¬

Expanded text:
 aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrileg de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talistentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur; et si ad summum quis perueniat malorum et inde tamen uelit reuerti ad uirtutis uiam, suscipit, libenter ampltur, et facit omnia quatenus ad priorem revocet statum. Quodque est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem satisfaciendi ordinem, quantula
Abbreviated transcription (Latin):
id astrui potest. dauid em ꝑ te
enumatione ꝙ ꝓpsi mstitudo ꝓ¬
strata ostendit. Ilnid aũt mit a e¬
bile ẽ ꝙͣ angelo feriente plebẽ.
fecit. fiat mauꝰ tua ĩ me et ĩ do¬
dignꝰ iudicatus ẽ qui absoluti¬
oue estintabat᷑ indignus. nec
moyses offẽndo st ꝓ plebis er ro¬
re pectata diꝰlu̾erit. hiis alus q¬
ꝑ pnĩam non sena tm̃ set sepius

Expanded text:
idem astrui potest. David enim, peenumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem sfecit? Fiat manus tua in me, et in dodignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His aliisqiam non semel tantum, sed saepius,
Abbreviated transcription (Latin):
post altaris recõciliationẽ. uł siłio¬
ra uł grauiora cõmittant. et tñ
nec minꝰ tͥbuit ꝙͣ ante tͥbuerat
largissima mun̾a uite ac salutis.
et ꝙͣuis eis ĩ ecc̃a locꝰ ille ꝑm̃e nͥꝙ¬

Expanded text:
post altaris reconciliationem vel similia vel graviora committant. Et tamen nec minus tribuit quam ante tribuerat, largissima munera vitae ac salutis. Et quamvis eis in Ecclesia locus ille poen
Abbreviated transcription (Latin):
quid appellet᷑ ordo. dem̃ utr̃
ab ip̃a c̾atione fu̾it ip̃a distinctio
illoꝵ ordinũ. Ordo angłoꝵ dr̃ mlti¬
tudo celestiũ spu̾um qui int̾ se ali¬
quo munere gr̃e simsant᷑ sic̃ et
ꝯueniũt ut u̾bi gr̃a. seraphin dñt᷑
qui p̾alus ardent caritate. Seraphĩ.n.¬

Expanded text:
quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et veniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui pra