comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mex natum itte baptiran pꝰse cumsius qͥb¬
dam coepĩs censuit. s contra eypͥam aliquã
opinionem ubi qđ iudendum fuit fortãse
cam manifestissimam fidem nemo sentrat
qui ex unius delicto omnes incondempnati¬
onem duci p̃clicat ex qua condempnatione
imo om̃s iuiusicant᷑ quic̃q iuiusicant᷑. Con¬
tra eccłȩ fundatissimum moremnemo senti¬
at uͥ ad baptismum sippt̃ pariuilorum sola
corꝑa. cucurrẽt᷑ baptitandi osferrent᷑: mor¬
tuu. quȩ cumita sint querenda causa ẽatq
redclenda qr̃ dampnentur animȩ q̃ noue
sisic decorꝑe exiennt ⁊ scã scͥptura ⁊ scã ẽ testĩ ec¬
cła. Uñ ⁊ illa de animanim nouarũ creatioẽ
sententia si hanc fidem fundatissimã ñ oppug̾t
sit ⁊ mea. si oppugnat: ñ sit itua. Nolo mͥ dicat᷑
ꝓpt̃ hanc sententiã deb̾e accipiꝙ scͥptum ẽ. qͥfi
x sp̃m hominis inipeo ⁊ quifur singillatĩ corda.

Expanded text:
mox natum rite baptizari posse cum suis quibusmox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi. quod uidendum fuit. fortasse cam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat. ex qua condemnatione uno omnes uiuificantur, quicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae si sic de corpore exierint, et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: quim hominis in ipso, et qui fingit singillatim corda
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificabunt᷑. quiautem male egenint in resur¬
rectionẽ uiditii. quid ħ gͥ deillis infantib in¬
telligendum ẽ qui prius quam p̾s̃ agẽ ł bene
ł malȩ sine baptismo corꝑe exuis̃ : Nicħ h de
talib dictum ẽ. s si caro eorumideo ñres uiget
quia nec boni aliquid fecennt nec mali. nec illo¬
rum resurrectura ẽ qui ꝑcepta baptismi grã in
s̃ nisi intereos qui maleegenunt nealiquas hu¬
manas animas credaius corꝑa sua ñ receptu¬
ras siue in resurrectionẽ uite sine mit surree¬
tionem uditii : quȩ sententia priusquã re¬
fellatur ipsa nouitate iamdisplicr. Deinbe
quis ferat sicredant seilli qui ad baptisminn
cum suis paruulis curint ꝓpt̾eames eorum
ñ ꝓpt̃ animas currere: Beatus quidem cipꝰ¬
anus ñ aliquod decretum condens nouum
s eccłȩ fidem fumissimam seruans. ad corii¬
gendos eos quiputabant ante octauũ diẽ
natiuitatis ñ eẽ panuilum baptitandum
ñ carnem s animam dix̃ ñ eẽ ꝑdendam .x.

Expanded text:
uiuificabuntur —, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et
Abbreviated transcription (Latin):
cłus hab̾eat facultatẽ. ne si se aꝑta luce ꝓdicdłit.
digne gradiunt᷑. sp̃alit᷑q salutant beatitudinẽ
tuam. omĩs qͦ frũitaᷤ qui nob̾cum dño saluatori
ob remeaꝵ rauennã ⁊ in de maffucam siciliãq
duerimus quem putamus in africȩ partib ꝯmo-¬
rari. Scõs tuo adherente̾ lateri ut meo ob sequio
Grandem latini seimonis in ista ꝓuĩtia notari¬
a notanoꝵ patimꝰ penurã.⁊ iccco p̃ceptis tius
riscis uenbq distincta ẽ. Płaq enim priori la¬
boriꝰ fraude cꝰdã amisimꝰ.¬

Expanded text:
clesiis habeat facultatem, ne, si aperta se luce prodiderit, clesiis habeat facultatem, ne, si aperta se luce prodiderit, digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori ob rem earum Rauennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio pa. Grandem latini sermonis in ista prouincia notariorum patimur penuriam et idcirco praeceptis tuis riscis ueribusque distincta est; pleraque enim prioris laboris ob fraudem cuiusdam amisim
Abbreviated transcription (Latin):
cdignationiꝰ tuȩ orosiũ pb̃m ⁊ suimĩto ⁊ te uiben¬
te suscepi. s incidit tp̃s difficillimũ qñ mͥ tact᷑
meliꝰ fuit quã leqͥ. ita ut nra studia cessarẽt̃. &
uixta appiũ canina exerceret᷑ facundia. ltaq du¬
s quia uixta beatum apłm unusquisq in suo sẽ¬
su habund. alius quidem sic alius aut̃ sic. Cer¬
te quicquid dici potuit ⁊ sublumm ingenio descͥp
ẽ. d queso reuerentiã tuã parum ꝑ patianꝰ me
tuũ laudare ingeniũ. Nõ em̃ int̃ noꝰ eruditiõis causa
dissermus. Ceterimemuli ⁊ maximȩ b̾etici sidiuer¬
sas inter nõ sententiaᷤ uidint. de animi calũpnia¬
buntur rancore descend̾e. ꝙͥ aut̃ statitũ ẽ te ama¬
re. susciꝑe. cołe. mirari. tuaq dicta quasi mea de¬
fendere. Certe ⁊ indialogo quem nuꝑ edidi tuȩ be¬
atitudinis ut dignum fuerat recordatꝰ sum. Ma¬
gisq demus oꝑam ut ꝑnitiosissum hesis de eccła
auferat᷑ q̃ semꝑ simulat penitẽtiã ut docẽdi inec¬

Expanded text:
to et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia. itaque dused quia iuxta beatum apostolum unusquisque in suo sensu abundet alius quidem sic alius autem sic. certe quicquid dici potuit et tam sublimi ingenio de scriest. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ec
Abbreviated transcription (Latin):
pliora. quaꝑꝑ si anima corpꝰ eẽ clicenda ẽ. ũ
ẽ certe corpꝰ quale t̾renum ẽ nec quale humi¬
dum aut acreum aut ethereum. Ommaiqꝑ
talia maiora s̃ in maiorib locis ⁊ minora m
minorib ⁊ nich eorum in aliqua sui parte
totum adẽ s ut s̃ parte̾ locorum ita occupant᷑
partib corꝑum. Unde intelligitur anima siue
corpꝰ siut incorꝑea dicenda sit pͥam quandã hã¬
be naturã om̃ib his mundanȩ moł elementis
excellentiore substantia creata quę ueraciter
ñ p̾sit inaliqua phantasia corꝑalium imaginũ
quas ꝑcarnis sensus ꝑcipimꝰ cogitar s mñte m¬
telligi uitaq sentiri. Neq hec ꝓinde loquor ut
te quȩ tͥnota sunt doceam s ut aꝑiam quid fu¬
missime de anima teneam ne me quisquã cũ
ad ea uenero quȩ requiro nicħ de anima ł sciẽ¬
ta ł fide tenere arbitret᷑. Certꝰ ÷ sum animã nł¬

Expanded text:
pliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non pliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nu
Abbreviated transcription (Latin):
rigit᷑. Nã ꝑ onĩs eius particłas tota simł adẽ
nec minor in minorib ⁊ inmaiorib maior s
alicubi intentius alicubi remissiꝰ ⁊ in omĩb
guo puncto incame uiua aliꝗd tang̾ quã¬
uis locus ille ñ solum totius corꝑis ñsit s uix
incorꝑe uideatur. animãm̃ totam ñ latet᷑ ne¬
q id qd̾ sentitur ꝑ corꝑis cuncta discurrt s
pirantum sentitur ubi fit Uñgͦ ad totammor
ꝑuenit qd ũ in toto fit uisiquiaribitota ẽ u̾
fit. nec ut tota ibi sit cetera deserit. Uiuint u
ella ea p̾sente ubi nich̾tale factum ẽ. qd si
fieret autumq simul fieret: sunul utimq
totam parit᷑ ñ lateret. E ũ ⁊ in om̃ib simis
⁊ insingulis paruculis corporis suitota simul
eẽ ñ poss siꝑ illas ita diffunderetur ut uide¬
us corꝑa diffusa ꝑ spatia locorum ininorib
sius partib ininora occupare ⁊ ampliorib am¬

Expanded text:
rigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest rigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus guo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus am
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe. quidint᷑ ẽ uñ egrotet q̃ sieẽt inc̾mu¬
incõmutabile ⁊ incorruptibile ẽ nulliuᷤᷤ
rei accessu commutan ł corrumpi pot̃.
alio quin ñ achillea tantum sic̃ fabulȩ
fer᷑ s omnis caro eẽt inuulnerabił sinul¬
lus ei casus accidiss. Non ẽ itaq ut̃a in cõ¬
inutabił quȩ aliqͦ mͦ aliqua causa aliqua
parte mutabilis ẽ deum aũt nefas ẽ
ñ uere sumineq ui ꝯinutabilẽ crede. Ñẽ
gͥ anima par̾ dĩ. In corꝑeam qͦ eẽ animã ⁊ sidif¬
ofaciam ł mĩto patiar qmcum dereconstat
ñ ẽo pꝰcertaredenomine si corpꝰ ẽ omĩs substã¬
tia łeentia ł siquid aptius nuncupat᷑ id qd̾ali
qͦm̃ ẽ inscipso corpꝰ ẽ anima. item sieam solãi¬
corꝑeam placz appellare natuiã q̃ sum mȩ in
cium aliqua longitudine latitudine alti¬
tudine ita sistitur ł mouet᷑ ut maiore supar¬
te maiorem locum occupr ⁊ breuiore breuio¬
diffusione s quadamuitali intentione por¬

Expanded text:
et incommuincommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari vel corrumpi potest: alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset invulnerabilis, si nullus ei casus accideret. Non est itaque natura incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parte mutabilis est: Deum autem nefas est, nisi vere summeque incommutabilem credere. Non  anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incomquod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiodiffusione, sed quadam uitali intentione por
Abbreviated transcription (Latin):
quantum ad eius ipsius affectiones ꝑtu.
quam uͦ aliter se habeat ñ opꝰ ẽ extrinsecꝰ
testimonio quisquis seipsum ad uertita¬
gnoscit. fruistra autem dicitur ab eis
qui animam dĩ partem eẽ uolunt hanc
eius labem ac turpitudinem quam ui¬
deinꝰ innequissimis hõib. hanc deniq
infumitatẽ ⁊ egntudinem quã sentimꝰ¬

Expanded text:
quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentim
Abbreviated transcription (Latin):
erptꝰ sum eum ipsum eẽ qualẽ aduõ petebã
acdisserere ñ grauens. questio de anima mł¬
tos mou inquib ⁊ me ẽẽ confiteor. Nam qͥd
de anima fumissime teneam ñ tacebo. deiñ¬
subuingã quid mͥ adhuc expedinuelim. A¬
nuina hominis immortał ẽ sccłm quendam
modum suũ. Non enim om̃im᷑ sic̃ ds̃ de qͦdic¬
tum ẽ quia solus habeat umortalitatẽ. Nã
de animȩ mortib scã scͥptura in ulta ꝯme¬
morat unde illud ẽ. Si ne mortuos sepelire
mortuos suos. S qd̾ ita morit᷑ alienata aui¬
tadi ut tam̃ innatura suauiuere ñ om̃ino
desistat. ita mortał exaliqua causa inueni¬
t᷑ ut ⁊̃ immortał ñ sineratione dicat᷑. s̃ ẽ
pars dĩ auima. Si enim ħ̃ eẽt omimͦ incõ¬
inutabił atq incormptibilis eẽt. qd si eẽt:
nec deficeret in detenus. nec ꝓficeret ĩ meliꝰ
nec aliquid in semetipsa ł inciꝑ: hab̾e qd̾
non habebat ł desiueret hab̾e ꝙ habebat.

Expanded text:
expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneamsubjungam quid mihi adhuc expediri velim. Anima hominis immortalis est, secundum quemdam modum suum. Non enim omni modo sicut Deus, de quo dictum est quia solus habet immortalitatem . Nam de animae mortibus sancta Scriptura multa commemorat; unde illud est, Sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non habebat, uel desineret habere, quod habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
mini cẽ desicłans ad refellendã falsas ꝑnitio¬
sasq doctͥnas quȩ aminos hyspanorum mul.¬
to infelicins quam corꝑa barbancꝰ gladius tru¬
cidarunt. saminde adnosusq ab oceanilitto
re ꝓꝑauit fama excitꝰ qd̾ a mepꝰs debis q̃ sci¬
re uell quid uellz audire. Neq nullũ cep̃ ad¬
uentus sui fructũ. pͥmo ne de me multũ fa¬
me crecħ. deinde docui hominem qđ potui. ꝙ
aut̃ ñ potui. unde discere pꝰs anmonui atq
ut ad te iret hortatus sum. quainre c̃silium
ł p̃ceptum meum cum libent᷑ ⁊ obedient᷑ acei¬
ꝑr.rogaui eumut abs te ueniens ꝑ nos ad ꝓͥa
renicaret. quã eiꝰ pollicitationẽ tenẽs occasio¬
nemm credidi ad omino eẽ concessam qua tͥ
scͥberem dehis q̃ ꝑte scire cupio. querebã ũ
quem ad temitterẽ nec mͥ facile occurrebat i¬
doneus ⁊ fide agentli⁊ a lacritate obediendi ⁊
exercitatione ꝑegͥnandi. uͥ gͦ istumiuuenẽ

Expanded text:
mini esse desiderans ad refellendas falsas perniciomini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani littore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem
Abbreviated transcription (Latin):
eum nr̃m qui nos uocauit ĩ
suum regnum & głam ꝙ.
rogaui .&x. rogo ut hoc qd̾ ab te
scͥbo sc̃ẽ fr̃ ieronime consulẽs
te de bis quȩ nescio fructuo¬
sum eẽ nob̾ uelit. quamquam eium temłto
quam ego sum etate maiorẽ: tamen ⁊̃ ipse iã
sener consulo. S ad discendum qd opꝰẽ nulla
m etas sera uidĩ pot̃. quia ⁊ sisene̾r inag̃ decet
docẽ quamdiscere. magis tamen discere quã
quidꝰ doceant ignorare. Nicħ equidem molestiꝰ
fero momib añgustiis meis quas patior indiffi¬
cillimis questionib quam intam longinqͦ tuȩ
cantatis ab sentiam ut uix pꝰsim meas dare iuixr
reciꝑe litterã tuaᷤ ꝑ int̾ualla ñ dicrum ñm̃siũ
s aliqͦt annoꝵ cum si fien pꝰset cotidie p̃sen¬
tem te hab̾e uellem. cum qͦ loquerer qͥ cqͥd uel¬
lem. Necideo tñ ñ debui facere qd̾ potui siñ
potui totum qd uolui. Ecce uenit ad me religi¬
eloquio flagrans studio. utile uas in domo do¬

Expanded text:
eum nostrum, qui nos uocauit in suum regnum et gloriam, et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium, sed aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religieloquio, flagrans studio, utile uas in domo do
Abbreviated transcription (Latin):
clixit ꝙ ixͦ uinificabunt᷑ ⁊̃ pariuili quisine
sacram̃ti euis participatione de uita exeunt.
totam condempnat eccłam uͥ ꝓpterea cum
luptizandi paniulis festinatur ⁊ curatur.
quia sine dubio creditur᷑ alit̃ eos intͦ inui
uulos nasci ⁊ omnnis credit eccła ut ipse contra
iouinianum disputans ⁊ exponensionam pħã
sic̃ paulo. añ ꝯmemoraui fide ueracisima. dt¬
finisti. credorinaliis locis opusculoꝵ tuoꝵ
tionis inparuulos causam. requiro qr neq a¬
nmarum si noue fiunt singulis singulȩ uide¬
o ẽẽ ullum in illa etate peccatum. nec adõ dap¬
nar aliquamcredo quamuich uullum hab̾e
peccatum. Anforte dicendumẽ in paniulo car¬
nem solamẽẽ pectati nouam uͦ illi animã fie¬
n qua scłm dĩ p̃cepta uniente in aduto¬
sit incormptionis mĩtum comparari. s qr ĩ
adquint᷑ qd̾ ilius morib nondum potuit.
si autem sineillo sacram̃to animapueri exi¬
ent ipsa quideminȩt̾na uita ent uñ eam
nullum peccatum ponut separare. caro uͦ

Expanded text:
Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine duuulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuotionis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutossit incorruptionis meritum comparari ? sed quia in adquiritur, quod illius moribus nondum potuit; si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uer
Abbreviated transcription (Latin):
le aliquid etiam nescientes patuint᷑ ł sacͣmto
atori liłan adampnatione ñ pꝰsunt ut pꝰsit
eis ⁊̃ ꝓ illis malis quȩ bicinduiersis afflictiõib
Iꝑtulenint compensanioilla p̾stan. Nunc arĩt
cum ista questioñ pos sit ab solui nisi ⁊̃ debis
paruulis respondeatur quipꝰ grauissimos eni¬
ciatus sine sacramento rͥanȩ societatis expirãt
quȩ cra eos compensano cogitanda ẽ quib insu¬
ꝑ i dampnatio p̃parata ẽ: Nam⁊ debaptĩmo
panuilorum meodemlibro ñ quidem suffitiẽ¬
ter s quantu milli oꝑisatis ẽẽ uidebat̃ inc̃q
respondi. qd̾ ÷ nescientib⁊ fidem suam ñdum
babentib ꝓdẽ. ñ tamen dedampnatione eorũ
paniulorum quisine illo ex hac urta emigrant
agebatur. S ut omittamus : contempnamꝰ
ea q̃ breuitꝑe patiuntur nec transacta reuocat᷑.
niunquid suniliter contempnere pꝰsumꝰ ꝙ ꝑ¬
sic ⁊ inx om̃s uinificabunt᷑: Phanc enimapłicã
diuinã claramq sententiã satis euidenter elu

Expanded text:
le aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacraatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est ? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter sed, quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant,agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore patiuntur nec transacta reuocantur, numquid similiter contemnere possumus, sto omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter eluc
Abbreviated transcription (Latin):
S nunc qd̾ dicitur amimas ñ innescio qͥ fonte
iam existentes mutere nec de scipso tanquã suas
particulas irorare. nec de illauna origimaliter
trabe. uec ꝓdelictis ante carnem commis eiꝰ car¬
ueis unculis compedire. s nouas creare sĩglaᷤᷤ
nem adimaginemsuam. ꝙ uiq scdm aninã¬

Expanded text:
Sed nunc quod dicitur animas non in nescio quo fonte Sed nunc quod dicitur animas non in nescio quo fonte jam existentes mittere, nec de seipso tanquam suas particulas irrorare, nec de illa una originaliter trahere, nec pro delictis ante carnem commissis carneis vinculis compedire, sed novas creare singulas nem ad imaginem suam; quod uti
Abbreviated transcription (Latin):
eum scͥptum ẽ requieuisse utiq acreandi noniꝰ
crratuns intelligendum ẽ ñ agub̾nandis. qrt̃
ea quȩ ñ eraut fecit a quib faciendis requieu.
quia consuminauerat omnia quȩ ante quam
eent uiditeẽ facienda ut deinceps ñ ea que n erĩ
s exhis quȩ iamerant crearet ⁊ faceret quiqquis
facerent. ita utrumq uerum cẽ monstratur. qd
dictum ẽ requicuit aboꝑib sius ⁊ qd̾ dictumẽ
contranum. Uerum his qui hec ideo dieunt ne
ciedatur m̃ ds̃ sic̃ illamunam nouas auimas q̃
ñ erant facere s:. ex illa una quȩ iamerat eas creare
cas inintẽ. facile respondetur ⁊ illis sex diebus ms¬
ta deuincreadoe ex his natiꝰ quasiam creauat
sicureraquis alites ⁊ pisces. ext̾ra aũt arbores
fenum animalia. s. quod ea quȩ ñ erant iune fe¬
cent mamfestum ẽ. Nulla enim erat auis mar
piscis nulla arbor nullum animal. & bene iutt¬
lignur ab his creatis requieiisse quȩ ñ erant:

Expanded text:
eum scriptum est requieuisse, utique a creandis nouis creaturis intellegendum est, non a gubernandis, quia tunc ea, quae non erant, fecit, a quibus faciendis requieuit, quia consummauerat omnia, quae, antequam essent, uidit esse facienda, ut deinceps non ea, quae non erant, sed ex his, quae iam erant, crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur, et quod dictum est: requieuit ab operibuscontrarium. Uerum his, qui haec ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant, facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa Deum creasse ex his naturis quas jam creaverat, sicut ex aquis alites et pisces; ex terra autem arbores, fenum, animalia: sed quod ea quae non erant, tunc fecerit, manifestum est. Nulla enim erat avis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal: et bene intelligitur ab his creatis requievisse, quae non erant
Abbreviated transcription (Latin):
reseiuet ds̃: qmquãquam ncħ rectȩ feccunt. tñ
net peccantes aliquid ista ꝑpeosis̃. Nonenim fiustra
in fantes illos quicum dominus nr̃ iħe xͦ necandus
ab hero de queretur: occisisunt: inbonore martini
receptos commendat eccła. ħ tunc dixi. cumhanc
ipsam de quanuncagit᷑ uellẽ ꝯmunire sententiã.
Sic emmpaulo ante cõmemoraui quȩcq: illaꝵ de
animȩ in carnatione quattuor opinionũ uera
eatorum societate remotissimã nitebar ostencłẽ:
x ideo quecumq illartimuitate p̾s conuinci:
repudiau. ad curam intentioniꝰmȩȩ quã tc̃habe¬
bramñꝑtinebat. quaudo quidem cunciꝰ diligen¬
tiori disputanione discłis quec̃q illarum recte ui¬
Nc̃ uͦ unamuolo si pꝰsim rationemrectam eligerr et
tentius intuens ualidam fumamq ñ udeo. Nã
uelut fumaitum eius ulud ẽ qd ibi dixi. quis
autemnouit quid panulis dequorũ cruciatib
duntiamaiorum contundit᷑ autexercet᷑ fides

Expanded text:
quamquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista perpessi sunt? non enim frustra etiam infantes illos, qui, cum dominus Iesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum receptos commendat ecclesia. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera rum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quandoquidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex tentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut firmamentum eius illud est, quod ibi dixi: quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruciatibus duritia maiorum contunditur aut exercetur fides
Abbreviated transcription (Latin):
eunctos eccłe magistros p̃sertim ꝑ dluds peñ¬
guedinis libro augustinum udelict neroni¬
mũ assistenteᷤᷤ aureo dextra leuaq candelabro
instar duorum celi luminarum. cognitior.
ad liquidum tradidi. dequam płimis eoꝵ o
pculis sua ei sollerti iugilantia ⁊ sagaci ꝓqͥsi¬
tione inuestigata restituens dicta. loqui ue¬
luti p̃sentes alt̾nis uicib feci. quid tam ree¬
tum quid tam uertĩ quidtam catholicum
quid sole clarius ad instractionẽ om̃iũ mag̃
utile. ł contra ħeticõcerte qui mumca abuti¬
sum nõ m̃te descuiunt quid taminre p̃hen¬
sibue: Uo̾ gͦ catholicoꝵ iuroꝵ p̃cepta tenaci¬
t̃ assequendo iustiheredes s ⁊ necessani inue¬
niemini qͥ latiari eloquio pollentes sapienti¬
ipfatione comp̃hencdi quam munbatu flu¬
uiorum ubtate ngati redundetis luctis sar

Expanded text:
sertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum assistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli luminarium cognitioni ad liquidum tradidi: de quamplurimis eorum opusculis, sua eis solerti vigilantia, et sagaci perquisitione investigata restituens dicta, loqui veluti praesentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum, quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra haereticos certe, qui inimica adversum nos mente desaeviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum praecepta tenaciter assequendo, justi haeredes, sed et necessarii inveniemini: qui Latiali eloquio pollentes, sapientipraefatione comprehendi, quam inundantium fluviorum
Abbreviated transcription (Latin):
factorem nͥ quieiꝰ eloquiis aꝑtissimȩ refragat᷑
nem flatumego feci animas uidelic intellie
uolens.
ieronimꝰ.
G ominꝰ meugłio. uidete inquit ne cõtẽs¬
natis unumexhis pusillis. dico enĩuo¬
bis quia angłi eorum semꝑuident faciem pa¬
tns mei qui incelis ẽ. Magna dignitas anima¬
rum ut unaqueq habeat abortu natiuitatis
incustodiam su angłm delegatum. suffitiat
nob̾ memorata credulitas ꝙ. nrã taus funat᷑
oratio. Ecce fauente dõ feci qs flagita¬
stis immo qd̾ potui rationẽ animȩ uirta erẽ¬
plum pͥmi hominiꝰ ⁊ uerbum saliatoris adnõ
dõ cotidie fier. iamq foriato corꝑi dau. to

Expanded text:
Deum, nisi qui ejus eloquiis apertissime refragatur? ixit: Omnem flatum ego feci, animas scilicet intelligi volens. Hieronymus. Dominus in Evangelio: Videte, inquit, ne contemnatis unum ex his pusillis. Dico enim vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum designatum. Sufficiat nobis memorata credulitas: et nostra tandem finiatur oratio. Ecce, Deo favente, feci quod flagitasti, immo quod potui: rationem animae juxta exemplum primi hominis, et verbum Salvatoris a Domino Deo quotidie fieri jamque formato co
Abbreviated transcription (Latin):
solum saclegi s ⁊ fatiu iudicandi quirẽ uilisimũ
⁊ cinere di soluto in senco ⁊ uase aureo portauer: Stul¬
tiomium eccłaꝵ ppłi qui occurrer̃ scĩs reliquii. ⁊ tãta
letitia quasi p̃sentem uiuentẽq cemierent susceper̾¬

Expanded text:
solum sacrilegi; sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam solum sacrilegi; sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam et cineres dissolutos in serico et vase aureo portaverunt? Stulti omnium Ecclesiarum populi, qui occurerrunt sanctis reliquiis: et tanta laetitia, quasi praesentem, viven
Abbreviated transcription (Latin):
qñmartire adorauit: quis hominẽ putauit dm̃:
s qͦ sub gentilitatis errore honor eis dõdebitus de¬
ferretur. qd ide petͦ legimus qui cornelium se ad¬
orare cupientem manu subleuauit ⁊ dix̃. Surge.
inmodico uasculo transferendo colis: qͥd ẽ illud ne¬
scio qͥd: scire desidero. Expone manifestiꝰut tota
lib̾tate blasphemes. suliusculum inqͥt inmodi¬
couasculo p̾cioso linteamine cͥcunidato. dol: mar¬
tirum reliquias p̃cioso oꝑir uelamine. ⁊ ñ ł panniꝰ
⁊ cilicio collocan ł ꝓici insterquilinium. ut solus
uigilantius ebrius ⁊ dormiens adoret᷑. G̃ sacͥlegisu¬
cȩ ⁊ timothei transtulit constantino polĩ ap̃quas
demonẽ iugiunt ⁊ habitatore ingilantii illoꝵ se
sentire p̃sentiam confitent᷑ : Saclegus dicenduꝰ ẽ
⁊ nẽ augustus archadius quiossa beati samuheł
lõgo pꝰ tp̃e de uidea trãs tulit traciã : Om̃s epĩ ñ

Expanded text:
quando martyres adoravit? quis hominem putavit Deum? quando martyres adoravit? quis hominem putavit Deum? sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et dixit: Surgin modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertate blasphemes, pulvisculum nescio quod in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. » Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine: et non vel pannis, vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium; ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoretur. Ergo sacrilegi sucae, et Timothei transtulit Constantinopolim, apud quas daemones rugiunt, et inhabitatores Vigilantii illorum se sentire praesentiam confitentur? Sacrilegus dicendus est, et nunc Augustus Arcadius, qui ossa beati Samuelis longo post tempore de Judaea transtulit in Thraciam? Omnes episcopi non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inorientis partib ut cilicib ⁊isaunꝰ pyratis latͦ¬
nibq suꝑatis sui nominis int̾ciliciam ⁊ isauriam¬
edħ cuutatem .S. bxcurbs bodie seniat sata maiox¬
⁊nulłꝰ inea ortꝰ ẽ dormitantiꝰ. Gallie uemnacłm ho¬
stem sustinent. ⁊ hominẽ moti capitiᷤ atq hypoc̃tis
uincłis alligandum sedentẽ ceinunt ĩ eccła. & inter
ct᷑a uerbabłaphemiȩ ista qͦ dicentem. quid necẽẽ ẽ tã¬
to honore ñsolum honorare s ĩ adorare. illud nescio
quid qd inmodico uasculo trausferendo colis: & rur¬
sumineod libͦ. quid puluerem lĩtteamine cͥcũdatũ
adorando osculariᷤ: ꝙ inconsequentib. ꝓpe ritum
gentilium uidemus sub p̃tertu religiois intͦductũ
ineccłiis sole ad buc fulgente moles cereoꝵ accendi
ut uͥcq puluisculum nescio qd inmodicouasculo p̾ci¬
oso linteamine cͥcumdato osculante adorent. Ma¬
gnum honoremp̃bent hꝰmodi homines beatisimis
martirib qͦs putant deuilissimiꝰ cereolis illustrãdõ

Expanded text:
etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nomi civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majoet nullus in ea ortus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritum gentilium videmus sub praetextu religionis introductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgente, moles cereorum accendi, et ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant. Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos;
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens eẽ quis potent: & uirginitaᷤ ñ ent ap¬
ꝓbanda. Si enim om̃s uirgines fuennt: nuptiȩ
ñer̃. Intenbit enim bumanũ genꝰ infantes in
cunis ñuagient. obstetrices absq mercedibus
m̃ dicabunt ⁊ grauissimo frigore solus atq con
uirtꝰ nec apłib appetit᷑. atq utinã b ẽẽnt qd̾ par¬

Expanded text:
sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit apsapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus  Al. solvirtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. Bcatus qui intellig̃ suꝑ egenum ⁊ pau¬
ꝑem in die mala lib̾abit eumdiis. Inuulgi pauꝑib¬
sustentandis nequaquã intellectus s elemosina
o pꝰẽ. inscĩs pauꝑib beatitudo ẽ intelligentiȩ ut
ei tͥbuas quierubescit acciꝑe. ⁊ cum acceꝑit dolet
metens carnalia ⁊ seminans spitalia. qd̾ aut̃ asse¬
rit meluis eos facere quiutant᷑ reb suis : paula
ant̃. ñ ame ei s ad nõ respondebit᷑. Siuis ꝑfectꝰ¬
eẽ uade uende omĩa quȩ habe̾ ⁊ dapauꝑib ⁊ ue
nisequere me. Ad eum loquit᷑ quiuult ẽẽ ꝑfectꝰ
quicum apłis. patrem. nauiculã ⁊ rete dimittit.
Iste quem tulaudaᷤ. scb̾s aut t̃tius gradus ẽ quẽ
⁊noꝰ recipimꝰ dum mͦ sciamꝰ pͥma sccłis ⁊ t̾tiis p̃fe¬
renda. Nec asuo studio monachi det̾rendis a te
linguis iuꝑeis ⁊ morsib seuissimis. quib argu¬
m̃taris ⁊ dicis. Si om̃s se recluserint ⁊ fuerint
ĩ solitudine quis celebrabit eccłas: quis scłare

Expanded text:
scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in die mala liberabit eumquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paulatuntur, non a me ei , sed a Domino respondebitur: Si vis e vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni sequere me. Ad eum loquitur, qui vult esse perfectus, qui cum apostolis patrem, naviculam et recte dimittit. Iste quem tu laudas, secundus aut tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo sciamus prima secundis et tertiis praeferenda. linguis vipereis et morsibus saevissimis, quibus argumentaris et dicis: Si omnes se recluserint et fuerint in solitudine, quis celebrabit ecclesias, quis saeculares
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tampia quam audaci temeritate ꝯ fingut̃.
Tudicis mariam uirginẽ ñ ꝑmansisse. ego mͥ
plꝰ uendico ⁊̃ ipsumioseph uirginem fuisse ꝑ¬
mariam. ut ex uirginali coniugio: uirgo fi¬
lius nasceret᷑. Sieniminuirum scm̃ fornicõ
ñcadit.⁊ aliameum uxorem habuisse ñscri¬
bit᷑. mariȩ autem quamputatꝰ ẽ habuisse
custos fuit potius quam maritꝰ. relinquit᷑¬
eum uirguiem fuisse cum maria qui pat̃ dñĩ
roꝰ ne me putent nuptiis detraxisse in uirginum
⁊ hos quia complexu mulierũ penitꝰ recesserũt.
uerũ ꝓconditione tempoꝵ aliȩ eos tc̃ subiacuis¬
se sententiȩ. ⁊ auȩ nos in quos fines scłorum decu¬
currer̃. quandiulex illa ꝑmansit. crescite ⁊ mul¬
tiplicamim ⁊ replete t̾ram.⁊ maledicta sfiłꝰ q̃ nõ
part sem̃ inisrł. nubebant omnes i nubebant᷑.¬

Expanded text:
n tam pia, quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non mansisse; ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur, Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos fuit potius quam maritus, relinquitur virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Dros ne me putent nuptiis detraxisse in virginum re conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa tiplicamini, et replete terram; et: Maledicta sterilis, quae non facit semen in Israel , nubebant omnes, et nubebant
Abbreviated transcription (Latin):
tentiosus es: iamnc̃ tuam̃te suꝑabis. Nolo mͥ ali¬
qd̾ int̃ partum ⁊ coitum tp̃s int̾seras. Nolodicas.
mulier quȩ c̃q conceꝑit ⁊ peꝑent masculum
immũda erit septem dieb: scđm dies secessio
bit in sanguine puro. ⁊ om̃ẽ scm ñ tanget. ⁊ reli¬
qua. S tatim eam inuadat iosepb. statim audi¬
at ꝑieremiã. E qui in sauientẽ infeminã facti
c̃ mͥ. unꝰ quisq aduxorem ꝑrimisui hinniebat.
guta rursum dieb tanto tp̃e dilata libido dif.¬
lum uagientem. maritus lassam teneat uxorẽ.
Sic incipiant nuptiȩ ne eũglista ĩtitꝰ sit .S
ab sit ut b de mat᷑ saluatori ⁊ uiro usto sit estimã¬
dum. Nulla ibi obstetux. nulla mulierculaꝵ sedu¬
litã int̾ces sit. ipsa pannis inuoluit in fantẽ. ipsa
imat᷑ ⁊ ob stetͥr fuit. & couocauit eũ inqͥt ĩp̃se¬
pio qi ñ erat ei locꝰ indiu̾sorio. quȩ sententiat
apoc foꝵ deliram̃ta conuinẽ. elummaria ipsa

Expanded text:
tentiosus es, jam nunc tua mente superaberis. Nolo mihi alitentiosus es, jam nunc tua mente superaberis. Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier quaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, secundum dies secessionbit in sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat .ginta rursum diebus tanto tempore dilata libido difipiant parvulum vagientem: maritus lassam teneat uxorem. Sic incipiant nuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas intercessit. Ipsa pannis involvit infantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocavit eum, inquit, in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. qui simeonem iustum int̃ amplȩxꝰ pariui
rodẽ. angłos uicdat. qui inquã miracła tantaco¬
gnouerãt. dĩ templum sp̃c scĩ sedem diũ sui ma¬
trem audebat attingere: .x. certe mara conserua¬
bat omnia uerba ħ conferẽs in corde suo. Ac ne im
lucas pat̾ illius ⁊ mat᷑ adiirantes suꝑbis q̃ dice¬
bantur deeo. lici tu mira impudentia h̃ ingrecĩ
coclicib falsata contendas. q̃ ñ solum oiñs penȩ
greciȩ tractatores in sius uoluminib reliquer̾
ser̃. Necneccẽ ẽ S exeplanoꝵ uarictate tractare. cũ
omẽ ⁊ ueteris ⁊ nouȩ scͥpturȩ instrum̃tũ iu lati¬
uum sermonẽ ex inde trans latum sit. ⁊ multo
purior manare credenda sit fontis unda quã
quid ñ potuit scͥptura dicere ⁊ accep̃ uxorẽ suã
⁊ñ fuit amplius ausus contingẽ eã. sic̃ dethamar
dix̃ ⁊ uda : aut defuer̃ matheo uerba. quib id
guitionẽ ad partum usq distulerat. Sitã con¬

Expanded text:
tatis: qui Simeonem justum inter amplexus parvultatis: qui Simeonem justum inter amplexus parvulrodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracula tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti sedem, Domini sui matrem audebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Ac ne impLucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecis codicibus falsata contendas, quae non solum omnes pene Graeciae Tractatores in suis voluminibus reliquerunt; arietate tractare, cum omne et veteris et novae Scripturae instrumentum in Latinum sermonem exinde translatum sit, et multo purior manare credenda sit fontis unda, quamquid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus contingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut defuerunt Matthaeo verba quibus id tam con
Abbreviated transcription (Latin):
abstinuit cum de uisione poterat fluctuare. ad
summam illud requiro quare se abstinuent io¬
sephusq ad partꝰ diem respondebit utiq qr au
l oseph fili dauid ne timeas mariam acciꝑe urorẽ
tuã. ꝓ hibitum ei fuerat ne relinqueret nead¬
ulteram estiiaret uxorem. Nunquid ⁊ acon¬
gressuconuigis seꝑatus fuãt. cum utiq ne se¬
pararet᷑ mag̃ fuiss ammonitꝰ. ⁊ audebat ĩqͥt
uir iustus dĩ inutero audiens filium deuroriꝰ
coitu cogitare : Pulchiȩ. quigͦ somio tĩncͣ
didit ut uxorẽ ñ aud attingere. is pꝰquã pa.¬
stoꝵ uoce cog̾uerat angłi dnĩ uenisse de celis
⁊ dixisse ad eos nolite tunere. ecce eugliro uob̾
gaudium inagnũ ꝙ erit omĩ ppło. q uatus ẽ uo¬
b hodie saluator qͥ ẽ xp̃c dñs incuutate dõ.⁊
cum colaudes militiȩ conciniusse celestis gła ĩ
excels ĩ dõ. ⁊ suꝑt̾ram par in hominib bõe uolũ¬

Expanded text:
abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, quiaJoseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvatorcum eo laudes militiae concinuisse coelestis: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax hominibus bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽ infine deutero nori. & defunctꝰ ẽ moy ses
seruusd nĩ int̾ra moab ꝑuerbum dnĩ ⁊ sepelier᷑
eum ingeth ꝓpe domum phegor. ⁊ nemo scit se¬
puchrũ eius usq indiem istum. certe hodiemꝰ
dies illius tpĩs estimandꝰ ẽ qͦ hystoria ipsa ꝯtexta
ẽ. S iue inoysendicẽ uoluens auctorẽ pentateu
illam referaturȩ tatem qͣ libriediti siue ꝯscͥpti s̃.
Doccat gͥ pꝰ illam diem tot iamannoꝵ usq ad nos
uoluminib exactis aut ydola quȩ sub terebito
condita fuint reꝑta aut moysi tumulum ĩ ue¬
stigatum qi obnixe assent pꝰ donec ⁊ usq eẽ ĩciꝑe
ꝙ taindiuñ fuit quandui usq compłet᷑ ⁊ donec.
hiꝰ qui uderant moysen sepulcbrum eiꝰ potuit
igrari: multomag̃ tot scłis p̃tercuntib. luxta
qd̾ ⁊ illud intelligit᷑ de ioseph eugłistam idindicaᷤᷤ¬
se de qͦ scandalum poterat mouen. ñ eam cognitã
eẽ a uiro suo usq ad partum ut multomag̾ in tel¬
ligeremꝰ cognitam ñ fuisse pꝰ paitum aqua tr̃ se

Expanded text:
ne Deuteronomii: Et defunctus est Moyses servus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipen fuit quamdiu usque compleretur et donec. his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se
Abbreviated transcription (Latin):
tens omnia. ꝙ. quidiam huic talidõcredendũ ẽ
pe b̾ sempitnus ds̃ erat quiloquebatur iom̃ib
scĩs.⁊ legem dedit moysi inmonte syra. ⁊omĩa po¬
tens ⁊ omnia sciens ⁊ ade inꝑadiso uisus ẽ.⁊ in p̃¬
destinatione carnali futura enuimas ei ⁊ cũia¬
cobluctatꝰ ẽ. ⁊ quemadmodum humana fragili¬
tas caꝑe potãt cõ descendens insumitatib õiuĩ
diuersoꝵ gnẽ approbat. aliisingła. iimoriꝰ õĩũ
causa. aliis in humilitate.eminẽti eiꝰ bonitati
agͦscende. Sigͦ sempit̾nꝰ filius de paire ẽ genitꝰ.
quippe ⁊ omiuasciens. omni a potens ⁊ omĩasal¬
uans oĩã ꝯtinens. oiã iudicãs. creãs cum pat᷑
rꝰ ñ pot̃ eẽ neq creatura creaturã saluare di¬

Expanded text:
tens omnia. Et quid jam huic tali Deo credendum est, pe hic sempiternus Deus erat, qui loquebatur in omnibus sanctis, et legem dedit Moysi in monte Sina, et omnia potens, et omnia sciens, et Adae in paradiso visus est, et in praedestinatione carnali futura enuntians ei, et cum Jacob luctatus est: et quemadmodum humana fragilitas capere poterat, condescendens infirmitatibus omnium, diversorum genera approbat, aliis in gloria, timoris omnium causa, aliis in humilitate, eminentis ejus bonitatis agnoscendae. Si ergo sempiternus Filius de Patre est genitus, quippe et omnia sciens, omnia potens, et omnia salvans, omnia continens, judicans, creans cum Patre n potest esse, neque creatura creaturas salvare, di
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Sicenim dic̃ despũ scõ saluator. Illeui¬
dicabit mundũ ⁊ conuinẽ. ⁊ docebit de peccõ q
de uistitia⁊ de iuditio. de peccõ quid̃ qd̾ ñ cͤdide¬
cat. sese aununtiat dignant̃ omĩ creature ui¬
sibili⁊ inui sibili. ñ ualente dignant᷑ aut nar¬
rare aut mirar aut ꝯp̃hendẽ aut inuestiga¬
re. aut quẽadmodum ẽ humanis eã sensib
occupare. Constat gͥ infumari hominẽ sc̃ẽ uene¬
causã humana potentis qͥ ñ solum quidsit ds̃ in
gͦ intͥnitate subitaneum. nicħ nuꝑrimũ. nicħ
tp̃ale nicħ impotens. nicħ minꝰ nicħ in equale.
tͥnitas ueneranda. dep̃canda. tͥnitas inenarrãta
inĩuestiganda. inẽp̃hendenda. & qd̾ inuisibiliũ
rerum fides ẽ nob̾: dic̃ apłs. ẽ aũt fides sꝑandaꝵ¬

Expanded text:
Filius. Sic enim dicit de Spiritu Salvator: Ille judicabit mundum et convincet, et docebit de peccato et de justitia, et de judicio. De peccato quidem, quod non credidecat, sese annuntiat dignanter omni creaturae, visibili et invisibili, non valenti dignanter, aut narrare, aut mirari, aut comprehendere, aut investigare, aut quemadmodum est humanis eam sensibus occupare. Constat igitur infirmari hominem, sanctae venecausam humanam ponere: qui non solum quid sit Deus non ergo in Trinitate subitaneum, nihil nuperrimum, nihil temporale, nihil impotens, nihil minus, nihil inaequale: Trinitas veneranda, deprecanda, Trinitas inenarranda, investiganda, incomprehendenda. Et quod invisibilium rerum fides est, nob
Abbreviated transcription (Latin):
lato sacerdotio legiꝰ qͦ mutatio fuit. ut neq̃ꝗͣ
de agar ancilla ⁊ monte syna. s de sara liba :
arre syon egrediatur uerbum dnĩ ⁊ lexdĩ de
icrłm. ⁊ difficultatem rei p̃mio eraggerat di¬
cens. Suꝑ qͦ multus nob̾ sermo ẽ ⁊ int̃p̃tabilis.

Expanded text:
dotio legis quoque mutatio fiat, ut nequaquam de Agar ancilla et monte Sina, sed de Sarra libera et arce Sion egrediatur uerbum domini et lex dei de Hierusalem. et difficultatem rei prooemio exaggerat dicens: super quo multus nobis sermo est et ininterpretabilis.