comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ qui dicitũr deus
potentia qua crea-¬
tor est uniuersoꝵ.
⁊ pater affectu .i. dul¬
cecline caritatis qͥ
dilexit nos traden¬
dofilium suum pro
nobis. unde subdit
nobis contra mise¬
riam huius scłit
infuturo. uł dedit
consolationem et̃.¬
nam promttendo
regnum eternum.
et dedit spem bon̾a
dit speramus ena¬
uł hec om̃ia declit
ñ merito nr̃os in
gr̃a sua ip̃e inqͣm
qui tot fecit ex hor¬
tetire corda ur̃a .i.
firmet contra m¬
pugnatores in oĩ
orate pro nob̃ut
gelium qd̃ declit
deus nobis. uelcd̾
de deo agit currat
sine impedimento
ad om̃s gentes ut
multi uelocit᷑ con¬
uertantur. ⁊ clari¬
ficetur. belarus ⁊
intelligibilis f̾iat
honunib. currat

Expanded text:
er, qui dicitur Deus, potentia qua Creator est universorum; et Pater, affectu, id est dulcedine charitatis, qui dilexit nos dando filium suum pro nobis. Unde subdit:nobis contra miseriam hujus saeculi, et in futuro. Vel, dedit consolationem aeternam promittendo regnum coelorum. Et dedit spem bonam,dit, speramus. Vel haec omnia dedit non merito nostro, sed in gratia sua. Ipse inquam qui jam tot fecit, exhortetur corda vestra, id firmet, contra impugnatores, in omni orate pro nobis, ut gelium quod dedit Deus nobis, vel quod de Deo agit, currat, sine impedimento ad omnes gentes ut multi velociter convertantur, et clarificetur, id est clarus et intelligibilis fiat hominibus. Currat
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet qͣlis eẽt¬
ad exẽplum alioꝵ.
s̃ enĩ temptauit
d̾s abraham qͣiqui
fidem eius ignora¬
ret. s ut ip̃e abraha
⁊ mundus fider eiꝰ
unitatẽ ⁊firmita¬
tẽ cognosceret. et¬
ingenitũ offere¬
bat qui surinquo¬

Expanded text:
ostenderet qualis ead exemplum aliorum. Non enim tentavit s Abraham, quasi qui fidem ejus ignorased ut ipse Abraham et mundus fidei unitatem et firmitatem cognosceret, igenitum offerebat, qui su
Abbreviated transcription (Latin):
latus qui dari po¬
terat si superatus.
ñ sibi fecit q̃onem
qiͣ de contrariis ⁊
sibi adu̾santib
uerbis dei promit¬
tentis filim nas¬
citurũ ⁊ postea di¬
centis occidem fi.¬
lium tiubs erat
incorde eius fides

Expanded text:
latus, qui dari potuit non speratus; non sibi fecit quaestionem quasi de contrariis, et sibi adversantibus verbis Dei promittentis filium nasciturum, et postea dicentis: Occide milium tuum. Sed erat in corde ejus fides
Abbreviated transcription (Latin):
dabatur amorte.⁊ eũ
resuscidare. ⁊ qr hoc tp̃e¬
mortalitatis fecitiqo
ergo post fͣaciet: mul¬
to maius. hasaũ pre¬
ces ⁊ supplicattones
optulit xp̃c immiñẽ¬

Expanded text:
cabatur, a morte, id resuscitare, et quia hoc temortalitatis fecit, quid ergo post faciet? to magis. Has autem preces et supplicationes obtulit Christus immine
Abbreviated transcription (Latin):
per synodochen accipitur. ubi eñĩ pars
maior est aut potior solet eius noĩe
⁊̃ illud comp̃hendi qd̾ ad ip̃m nom̃.
ñ pertinet. quałr illud dc̃m est. nõne
ego .xii. uos elegi cum tñ iudas de
electis ñ eẽt. ⁊ hic ita dr̃. hunc enim
tlligantur. s. xu. ñnulli codices hñt.¬

Expanded text:
per synecdochen accipitur. Ubi enim pars major est aut potior, solet ejus nomine etiam illud comprehendere quod ad ipsum nomen non pertinet, qualiter illud dictum est: Nonne ego vos duodecim elegi , cum tamen Judas de electis non esset: ita et hic dicitur. Hunc enim intelligantur, sed undecim nonnulli codices h
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paulus hic dittꝰ
abortiuus qr tar¬
dius natus est in
xp̃o qͣm debuisset.
uel silis abortruo
dr̃. qr minor aliis
ne p̃ceritistatus
uł tp̾e. Uñ subdit.
p̾ost om̃s apparu¬
it michi. qr ego . ii.¬

Expanded text:
 Paulus hic dictus est abortivus, quia tardius natus est in Christo quam debuisset. Vel similis abortivo dicitur, quia minor aliis ione praeteriti status, vel tempore. Unde subdit: post omnes apparuit mihi, quia ego
Abbreviated transcription (Latin):
uum unuficabitꝰ¬
nos. ⁊ in die tercio
resurgemus ⁊ iu¬
uemius in ꝯspectu
eiꝰ. Si aũ mortinis ⁊ sepultus resutre¬
xit. ne dubitetis ⁊ mortuos ⁊ sepultõ
resurge. et ⁊̃ tradidi qi ui ẽ post rr̃onẽ¬

Expanded text:
uum vivificabitnos, et in die tertio resurgemus, et vivemus in conspectus ejus . Si autem mortuus et sepultus resurrexit, ne dubitetis mortuos et sepultos resurgere. Et etiam tradidi, quia visus est, post re
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc desiderant istam iuta. cũ illis
ues̾it dies mortis patient᷑ tolerãt mor¬
tem. luctantur. aiu̾sum seut seqͣntur
uoluntate dei ⁊ hoc potius agant aĩo qd
elegit deus. ñ qd̾ elegit uoluntas hũa
⁊ ex desderio uite p̃sentis sit lusta cũ¬
morte. ⁊ adhibet pati̾am ⁊ fortitudĩt
it equo aĩo moriatur. iste patienter
moritur qui uere desiderat situt apłs
eni illi erat manere in tarne ⁊ ex du¬
ob patiebatur angorem alt̾m optr̃a
dicebat. nũ passioni appropinquãs

Expanded text:
adhuc desiderat vitam istam, cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cmorte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatur, iste patienter moritur. Qui vero desiderat sicut Apostolus enim illi erat manere in carne, et ex duobus patiebatur angorem. Alterum optimum ducebat, unde passioni appropinquans
Abbreviated transcription (Latin):
est sp̃e .i. sp̃ualis eẽntia ⁊ so dat legem
spc̃ per fidem in m̃te ⁊ ita facit sp̃ua¬
liter intlłre. uñ subdit. Ubi aũ ẽ sꝑc̃
scriptam. s per fidem animis inti¬
matͥam: ibi ẽ libertas. Nos uero¬

Expanded text:
est spiritalis essentia. Et ideo dat legem spiritus per fidem in mente, et ita facit spiritaliter intelligere. Unde subdit: Ubi autem Spiritscriptam, sed per fidem animis intimatam, ibi est libertas. Nos vero
Abbreviated transcription (Latin):
re uinũ intelliga¬
tur. om̃us eni pro¬
phetia ñ intellcõ
tuũ quiddam est
dixi per sp̃m sc̃m¬
ẽ. do .i. pot̾ operari cid uult.⁊ per
hor qͦs uuit illuminat. ⁊ quos uult inte¬
poream sub̃am: adiungit. ubi aũ .ꝙ.

Expanded text:
telligatur. Omnis enim prohetia non intellecto tuum quiddam est.dixi, per Spiritum scilid est potest operari quod vult: et per hoc quos vult illuminat, et quos vult in tepoream substantiam, adjungit: Ubi autem.
Abbreviated transcription (Latin):
siba q̃ est quicquid
ip̃e est. ñ pot̾ ⁊trista¬
ritum ip̃a sit et̾ua
⁊ incommutabił̃
b̾itudo. s quodam
locutionis tropo:
usus est apłs quo ea
que ñ attidurit deo
tanqͣm illiaccidãt
loqumur. sig̃itan¬
tes eum fatere ut
nobis actidant. ñer¬
go tenendũ est ali¬
quid tale actidere
mutabilis est. s it
scis habitatut eos
impleat caritate.
qua facit eos gau¬
dere de profectib
alioꝵ ⁊ tristari de¬

Expanded text:
ia qua est quidquid ipse est, non potest contristari cum ipsa sit aeterna et incommutabilis beatitudo; sed quodam locutionis 173 tropo usus est Apostolus, quo ea quae non accidunt Deo tanquam illi accidant, loquimur, figurantes eum facere ut nobis accidant. Non ergo tenendum est aliquid tale accidere mutabilis est, sed in sanctis habitat, ut eos impleat charitate, qua facit eos gaudere de profectibus aliorum, et contristari d
Abbreviated transcription (Latin):
cit in siuis cuius bono tã boni sunt ut eos
mestificent mali ⁊ hii maxĩe quos uł bo
fnisse uł nouerunt uł crediderunt. hoc lo¬
cutionis modo dt̃ deus stire cũ nos scrre fatit¬
qr nos facit requiescere tum bona fecerimꝰ.
opera futare cũ bene agimus gaudet in no¬
bis sp̃e scͣs datus nobis udens montta sua pro¬
ficere utilitatib nrĩs. gaudet ergo uħitator
manet in nobis si d̾o profieimus ało trista¬
tur .i deserit nos ñ enim sit tristatur ut pa¬
tiatur eum impassibilis sie. s tristaxiditi¬
tur qr a nob̃ recedit. sicut tristatur homo
cum de propria domo expellitur qũa sibi
edificanit. ita sp̃c sc̃s contristari dititur tũ
de hoĩe quem sibi mundauit in bap̃o per
praua opera eicitur in quo .q. noltte con¬

Expanded text:
acit in suis, cujus dono tam boni sunt ut eos moestificent mali, et hi maxime quos bonos fuisse vel noverunt, vel crediderunt. Hoc locutionis modo dicitur Deus scire, quando nos scire facitona, quia nos facit requiescere cum bona fecerimus.opera fugare: Cum bene agimus gaudet in nobis Spiritus sanctus, datus nobis, videns monita sua proficere utilitatibus nostris. Gaudet ergo, id est habitator manet in nobis, si de eo proficimus. Aliter tristatur, id est deserit nos. Non enim sic tristatur ut patiatur, cum impassibilis sit, sed tristari dicitur, quia a nobis recedit. Sicut contristatur homo cum de propria domo expellitur quam sibi aedificavit, ita Spiritus sanctus contristari dicitur cum de homine quem sibi mundavit in baptismo, per prava opera ejicitur, in quo. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
corde conceptus.
in dei namq seruo
oĩa bona debent ui¬
deri nec ex aliqua.
parte puritas euis
d procedere de ore.
inutiłr dicendus ẽ.
⁊ hoc est qd̾ alt. s si
quis sermo .ꝑo. est

Expanded text:
corde conceptus. In Dei namque servo omnia bona debent videri, nec ex aliqua parte puritas ejus debet procedere de ore, inutiliter dicendus est, et hoc est quod ait, sed si quis sermo bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̾e cõione ut si ꝑer iudiciũ auferri ñ
possunt tolerentur potius. nos enum a
coĩone q̃mqͣm prohibere nł possumus nͥ
aut sponte ꝯfessum. aut in aliquo iudi¬
cio uel etc̃astico uel sclari nominatum
ordine uicliciario atq integritate pro¬
fertur. nia si nominatio qͦl sufficit mł¬
ticlãpnandi ft̃ innocentes. qr sepe fal¬
so in quoqͣm eriminenommnantur

Expanded text:
Ecclesiae communione, et si per judicium auferre non possunt, tolerentur potius. Nos enim a communione quemque prohibere non possumus, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo judicio vel ecclesiastico, vel saeculari nominatum ordine judiciario, atque integritate profertur. Nam si nominatio quaelibet sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantur.
Abbreviated transcription (Latin):
qũo exterruit amatorem bomi iuisigĩs
gabilib tortorib dabitur. que tñ uera
ex eo ip̃o qd̵ desideras: tet̾ret aliud ẽti
Sitimore gehonne si facis malũ est
quid̃ inte fides qr tredis futurũ dei
suditiũ gaudeo fidertue. s adhue ti¬
meo malitietue. sit ergo in te paxisã¬
monia sine qua n uidebitur deus. N̾a
unde deũ iideamus ñ habebunus. si
contendendo in nobis ip̃m ocłm ex¬
tinxerimus. simus ꝑasitu ut agnos¬
camus filiũ. simus mundi corde ut
uideamus deũ. beati enĩ pacifici qr

Expanded text:
odo exterruit amatorem boni, id est, vgabilibus tortoribus dabitur quae tamen vera Ex eo ipso quod desideras, te terret. Si timore gehennae non facis malum, est quidem vitae fides, quia credis futurum Dei judicium. Gaudeo fidei tuae, sed adhuc timeo malitiae tuae. Sit ergo in te pax et sanctimonia, sine qua non videbitur Deus. Nam unde videamus Deum, non habebimus, si contundendo in nobis ipsum oculum exstinxerimus; simus pacifici, ut agnoscamur filii; simus mundi corde, ut videamus Deum. Beati enim pacifici, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
estimabant eñi ydolũ personam eẽ sub¬
mbris caput canis uł arietis formeti uł
in uno ħitu hominis duas facies. ⁊ h̾i.
facit enim qd̃ ñ ħt aliquid simile sui. s
qd̾ mens ociosa ⁊ curiosa reꝑit. sõ distric¬
te dcñ est in lege. ñ facies ydolsi n ꝯmisẽ

Expanded text:
istimabant enim idolum esse personam submembris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, et hujulum facit. Facit enim quod non habet aliud simile sui, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Ideo distincte dictum est in lege: Non facies idolum neque
Abbreviated transcription (Latin):
me unũ sunt. qr ibi naturarsi nulla est
diu̾sitas uolurtatũ siem̾ natura unum
eẽnt. ⁊ consensione ñ eẽnt. si sumine urũ
eẽnt. si uero in natura dispares eẽnt: unsi¬
ñ eent porro xp̃c una personaest gemine
persone dici pot̃ alioqui filius dei ante
creuit cũ homo cluuntatieus ascessit
unus in trib. Huius ergo trinitatisnec
tertia pars ẽ unus. nec maius aliq̃d õs qͣ
singłi tu nemrpe dixisti unũ deu̾ ex partibꝰ
ñ eẽ compositũ ⁊ hoc de pre uis intłłigi ille
iquit uirtus ẽ ingenita simplex. hurins
aũ uirtutis qsĩa simplicem dixisti ẽẽ. si qͥd
partes sunt. bonitas. sapĩa. clem̾tia. te ꝑo¬
tentiaͦ Si dixeris partes sunt. simplex er¬
go uirtus ex partib constat q̃ te diffimen¬
te unus ẽ deus ergo deu̾ ex parte cõpositũ
ẽẽ dicis. ñ dico inquis. si sunt ergo partess.:
Siergo in una pris persona ⁊ illa inueniꝰ
⁊ partes ñ iuenis. qͣntomagis pẽ ⁊. f. ⁊ .s.ẜ¬

Expanded text:
me unum sunt, quia ibi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntatum. Si enim natura unum essent, et consensione non essent, non summe unum essent. Si vero in natura dispares essent, un Christus una persona est geminae personae dici potest, alioquin Filius Dei, antecrevit, cum homo divinitati ejus accessit. uicunque unus in tribus? Hujus ergo Trinitatis, nec tertia pars est unus, nec majus aliquid omnes, quam singuli. Tu nempe dixisti unum Deum ex partibus non esse compositum, et hoc de patre vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita simplex. Hujus autem virtutis quam simplicem esse dixisti, nunquid partes sunt bonitas, sapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat, quae te diffiniente unus est Deus, ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt ergo partes. Si ergo in una Patris persona, et illa invenis, et partes non invenis; quanto magis Pater, et
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ originis sig̾itata ergo in stripturis
personarum inflłntia i distinctio innas¬
cibilitatis natiuitatr̃q sensu solitariuꝰ
deus ñest opmandus. nouit eccã unum¬
innastibilem dm̃. nouit unigenitũ fili¬
um cłi. ꝯfitetur prẽm ab origine liberũ
ꝯfitetur ⁊ filii origin̾e abinitio ñ ip̃m ab

Expanded text:
tis. Significata ergo in Scripturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Discinnascibilem Deum; novit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii originem ab initio, sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
lit timorẽ ⁊ dat amorẽ. quem d̾s solus oꝑa¬
tur in nobis. melius est enĩ iuistum ẽẽ ꝙ
hominem ẽe Si ergo homin̾e tefecit ds
⁊ iustũ te facit qd melius est ñ tu tes
sñ tetefecit. si enĩ aidhibiusti aliꝙ sen¬
sum ut te faceret. qui ergo fecit te sine
ex fide. quid ergo opus ẽ lege oĩo toũen¬
usticia ex fide ẽ ex deo ñ ex nobis ⁊ si fides
enum ex fide nata est: ita existeren habet
nisi in fide deĩ subdit comindationem
fidei per multa q̃ tacit. facit enĩ ⁊ malia
uita dm̃ cognostere perfce qui hic fĩde
bere societatem xp̃i in patiendo nisi em̃
per fidem: nemotanta pateretur. ⁊ ꝯfigu¬
ratione mortis eius. aut .s. moriamuꝵ ꝑ¬

Expanded text:
lit timorem et dat amorem, quam Deus solus operatur in nobis. Melius est enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, et justum te facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine ex fide, quid ergo opus est lege? Omnino tollentitia ex fide est ex Deo, non est ex nobis. Et si fides enim ex fide nata est, 184 ita existere non habet nisi in fide. Deinde subdit commendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte qui hic fide bere societatem Christi in patiendo; nisi enim per fidem nemo tanta pateretur. Et configurationem mortis ejus, ut, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo apłi ꝯsuetu¬
duus legẽ tenent.
⁊ ꝯtra ueritatẽ irro¬
nabilit̾ latrant et
zizalua erroꝵ super¬
serunt generoso se¬
frum̃ta enecant. et
uid̾ .i cognoscite sl¬
los eẽ ñ dico circun¬
sion̾e s contisionẽ.
concisi sunt qr axp̃o
cesi sunt. ⁊ alios ce¬

Expanded text:
pseudoapostoli consuetudinem legis tenent, et contra veritatem irrationabiliter latrant et zizania errorum superserunt generoso sefrumenta enecant. Videte, id est cognoscite illos esse, non dico circumcisionem, sed concisionem, concisi sunt, quia a Christo caesi sunt: et alios ca
Abbreviated transcription (Latin):
nes maxime exhor¬
tatus ẽ eos. de cetero
ꝯtra psendo apłos
monet ne legania
ab eis recipiant. s
fidem xp̃i solamsuf¬
ficere credant. ⁊ inti¬
pit hic ag̾e desince¬
ritate fid̾er q. de to¬
lerantia ⁊ quibusd̾a
aliis hucusq mo¬

Expanded text:
nes maxime exhortatus est eos, de caetero contra pseudoapostolos monet ne legalia ab eis recipiant, sed fidem Christi solam sufficere credant. Et incipit hic agere de sinceritate fidei quasi de tolerantia et quibusdam aliis. Hucusque mo
Abbreviated transcription (Latin):
sou creatori exhiben¬
da aliaẽ seruitꝰ qua¬
per caritatem ube¬
mur seruire inuitẽ¬
tuis. in gretis ueto
reperitur itascript̾.
de ĩ cur ñ dixerit noꝰ
hm̃s cirtuncisionẽ.

Expanded text:
soli Creatori exhibenda. Alia est servitus quper charitatem jubemur servire invice in Graecis vero reperitur ita scriptum, etiam cum non dixerit, nos habemus circumcisionem,
Abbreviated transcription (Latin):
tum in ministratõ¬
ne urde dolebatis
diceret cur mestus
maretur auditus
coꝵ magis ac mag
⁊ dolor augeretur
nisi cito adeosiret
⁊ hoc est qd̾ subdit
ex ũberatione s ex
egritucline. ⁊ hoc

Expanded text:
tum ministratione, unde dolebatis. diceret: Cur moestus maretur auditus eorum magis ac magis, et dolor augeretur, nisi cito ad eos veniret. Et hoc est quod subdit: ex verberatione, sed ex aegritudine. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
.ie .x. negligentes
enim erant dedisci¬
pliuna ⁊ ꝯu̾satione
fc̃m. ñ enim deuoto
aĩo ꝑredicabant. s
pp̃ propria lutra. hu
sunt mercennari
qui sunt tolerandi
qr eadera hñt inore
que ⁊̃ pastores qui
utiq sunt diligend.
fures uero ⁊ latro.¬
nes qui occiclurt s

Expanded text:
ius Negligentes enim erant de disciplina et conversatione fratrum. Non enim devoto animo praedicabant, sed propter propria lucra. Hi sunt mercenarii qui sunt tolerandi, quia eadem habent in ore quae et pastores, qui utique sunt diligendi. Fures vero et latrones qui occidunt, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ hoc cito. adeo nẽce
attentus ẽ ergauos.
eritis bono aĩo cog¬
ntis hiis q̃ circa me
sunt. iõ illum ⁊ ñ
aliũ uolo miitere

Expanded text:
Et hoc cito, adeo necessattentus est erga vos. eritis bono animo cognitis his quae circa me sunt. Ideo illum et non alium volo mittere
Abbreviated transcription (Latin):
domatur. carne eñĩ
serurt d̾o quide reb
carnalib sperat se
placere d̾o. tura uero
⁊ ip̃a caro ad bõa oꝑa
sp̃m subditurr. spu ser¬
uimus do quicarri̾e
domamus ut sp̃cob¬
temperet deo. sp̃e enĩ
regit caro regitiro.
nec sp̃c bene regit siñ

Expanded text:
mus. Carne enim servit Deo, qui de rebus carnalibus sperat se placere Deo. Cum vero et ipsa caro ad bona opera spiritui subditur, spiritu servimus Deo: quia carnem domamus, ut spiritus obtemperet Deo. Spiritus enim regit, caro regitur: nec spiritus bene regit, si non
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc au̾ sumus d̾o¬
aũ manifes¬
do. hoc enim pͣcli.¬
cabat apłs qd̾ dens
iusserae. spepoaũ.ꝙ.
d̾osumus approba¬
ẽ. in quoñ remanet
batos ⁊ in. ꝯsti i⁊¬

Expanded text:
In hoc autem sumus Deo manifesdo, hoc enim praedicabat Apostolus quod Deus jusserat. Spero autem. Deo sumus approbat, in quo non remanet, batos
Abbreviated transcription (Latin):
corpus i pertempꝰ
quo quisq uixit in
corpore. hic enun oẽ
m̃itum cõparat᷑ quo possit post haͥt uir¬
tam quispiam peleuari uł grauari. na
diffĩam utte qũa quisqͣm gessit incorꝑe¬

Expanded text:
corpus, id est per tempus quo quis vixit in corpore. Hic enim omne meritum comparatur quo possit post hanc vitam quispiam relevari vel gravari Namdifferentia vitae quam quisque gessit in cor
Abbreviated transcription (Latin):
łones sunt. quib aũ prosurit uł ad hoc pro¬
sunt ut sit plena remissio. uł certe ut tole¬
rabilior sit ip̾a dampnatio. om̃s ergo asta¬
alios gesserunt dum per eos credicerurt᷑
ri erant si cliu uinerent dicit eñi prõut
gessit in corpore si pront gesturus erat᷑¬
łi diu uiueret. Fritftra ergosibi homo post
hoc corpus promitcit qd̾ in hoc corpore cõ¬

Expanded text:
ones sunt. Quibus autem prosunt vel ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, vel certe ut tolerabilior fiat ipsa damnatio. Omnes ergo astaper alios gesserunt, dum per eos crediderunt ri erant, si diu viverent. Dicit enim: prout gessit in corpore, non ut gesturus erat si viveret, frustra ergo homo post hoc corpus sibi promittit, quod hic in corpore com
Abbreviated transcription (Latin):
rare potuit. quabr alicrus tuuandus ame¬
dito ill̃ meclici dicitur iftemus pot̃̾ ⁊̃ dei
hũa natura hoc accips qd̃ ait apls. qui p̃de.
p̃destinata e ista nature hũane tartaẽ ⁊ tã
excasa ⁊ subina fubiectio ut quo attolleret᷑
altius ñ hre̾t. sicut pro nobis ip̃a diuinttaᷤ
quous se deponeret hu̾ilius si hũit. quam
suscepta natura hõtocsi infrrmitate car¬

Expanded text:
rare potuit, qualiter aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc accipi, quod ait Apostolus, destinata est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quousque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate car
Abbreviated transcription (Latin):
liũ s ꝓprietate nos filii deisumus. s ñ talis
hic filius hidemũ uerus ⁊ ꝓprius ẽ filiꝰ origĩe
it adoptione ueritateñ sintupatine. nati¬
uitateñ creatione id natura filius ẽ qr ean¬
dem natura qũa ssle qui genuit ħt. dehoo¬
ẽ ꝙ unigenitꝰ est equalis prĩ ã est s grẽ n¬

Expanded text:
et proprietate. Nos filii Dei sumus, sed non talis hic Filius. Hic enim verus et proprius est Filius, origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione. Idem natura Filius est, quia eamdem naturam quam ille qui genuit henim Unigenitus est, aequalis Patri, non est gr
Abbreviated transcription (Latin):
bũ dei. deus apud deũ. utqruid eñ predesti¬
naretur. tũ iam ect qui sa erat sine mitio.
sñ termino sempit̾nus. illud añ predestina¬
dũ erat qd̃ sidum erat. ut sic suo tꝑe fieret
eret. Quisquis igitur tiliũ dei p̃destinatũ
uegat. hc̃ eudem filiũ hoĩs regat p̃des¬

Expanded text:
bum Dei, Deus apud Deum. Ut quid enim praedestinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino, sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieeret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem Filium hominis negat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
homo ut a uerbo pr̃i coeterro i mttatẽ
psone assumptus filius dei iigenitus
det uꝰ hoc meruit ꝙ eius bonũ queletũ
pcessit ut ad hanc ineffabilem excellentiã
perueniret fatiente ac suscipiente deo ubo.
ip̃e homo ex quo eẽ cepit filius deiirntuseẽ¬
natus estñ carnis cũpidines solo deiruunie
libera in illo uoluntas erat ⁊ tantomagis
m̃bra eiꝰ gra disfundit᷑ ita enũ abinitiofi¬
deisue homo quitũ gr̃a fit xp̾ianus sic̃
lo ut nillum hrẽt pccm qui fecit illum ho
minẽ sine ullis eius p̃cedentib meritis
nłm in qd̾ ei dimitteretur uł origine tra¬
here uł uoluntate perpetrare pccm ip̃e uł¬
lis eoꝵ precedentib meritis facit creden¬
tes u eum quib dimittat om̃e pccͣm qui
fecit illum talem utsiquam hu̾it ħiturusq
fit uoluntatẽ malam ip̃e fatit in m̃bris eius
ex mala uoluntate botsa ⁊ illũ ergo⁊ nos pre¬

Expanded text:
homo ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus enatus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, et tanto magis, membra ejus gratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo quicunque gratia fit Christianus, sicut lo ut nullum haberet peccatum. Qui fminem, sine ullis ejus praecedentibus meritis, nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nunquam habuerit habiturusque sit voluntatem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam.
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ porit. s clitit alt̾m ordinẽ cectiorẽ ⁊me¬
lierem sibi inderi uelałr pot̃ intelligi ut p̾desti¬
natus sicut p̾scitus accipiatur ⁊ refertur ħ
ad cognitione hominã ficut dillud ero illoꝵ
latebat in carne quideẽt p̃deftinatusẽ .i. p̃¬

Expanded text:
us ponit, sed dicit alterum ordinem certiorem et meliorem videri. Vel ita potest legi, ut praedestinatus sicut praescitus accipiatur et referatur hoc, ad cognitionem hominum, sicut et illud: Ero illorlatebat in carne quid esset, praesdestinatus est
Abbreviated transcription (Latin):
it quam negare quis ñualet recte intłbr¬
tium eloquia ueritatis. Hũa igitur m̾̃ita
ẜcetentia merita fragłaris illius gñatio
in x p̃m qui nobis fecit in qu̾e creclidinuᷤᷤ
xp̃m ille fatit in nobis principiũ fidei qͥ
fetit hoĩem principẽ fidei ⁊ ꝑfectorem iħm
Nullũ est igitin ittustrius predestinattoniꝰ

Expanded text:
it, quam negare quis non valet, recte intelligentium eloquia veritatis. Humana igitur merita praecedentia merita singularis illius generatiin Christum, qui nobis fecit in quem credimus Christum. Ille facit in nobis principium fidei, qui fecit hominem principem fidei et perfectorem Jesum. Nullum igitur est illustrius praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit hoĩem ꝙ eadẽ persc̃a q̃ prius eratĩ
muctata permansit unio eni suscipiente
⁊ suscepti unitatẽ persõe nec diuisit necna¬
riauit. ⁊ tẽ fcmest ut illa persõa q̃ añerat
assumptũ a u̾bocũ ille sit persca ⁊ ꝑñ sit
assumpta alibi quo exp̃ssiusid dicit quo
dicatur assũptus a ũibo. qr aĩa eiꝰ ⁊ caro in
quib subsistit ho ft̃ assumpta au̾bo. uad
ip̃ius hoĩs xp̃i natura respicias ñad pͣm
cum assumptũ dicis tt̃ q̃ri sol utrum ho
ille ceꝑit ee uł semper fu̾it. sient supłe¬

Expanded text:
suscepit hominem quod eadem persona quae prius erat, immutata permansit. Unio enim suscipientis et suscepti unitatem personae, nec divisit nec variavit: et tunc factum est, ut illa persona, quae ante erat assumptum a Verbo, cum ille sit persona, et persona non sit assumpta. Alibi quoque expressius idem dicit quo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad ipsius hominis Christi naturam respicias, non ad personam, cum assumptum dicis. Item, quaeri solet utrum homo ille coepit esse, vel semper fuerit, sicut s
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualtter. extre ue¬
ro est fatere qd̾ ꝑ¬
tinet ad correpti¬
onem maloꝵ qͣn¬
tum licet pro gra¬
du cuiusq sabua
ut nec ꝯsensum
cum eis habeatis
prius pro eis eratis. ⁊ hoc. di
dñs uob̾.q. ñ est hoc a me ⁊ ĩmundum .i.
carnales obseruarities ⁊ q̃libet alia illici
ẽ primus motus mortalis pcc̃i sp̃ualisre¬
⁊ñ corporis intlłndum est. displicere enĩ
malum ñ tangere est. ñ enim ꝓpħe qui
hoc clicebant ppłm suum dimiserunt. s
int̾ eos ħitabant quos increpabant.i
num templũ cum eis intrabant. eadẽ
satram̃ta celebrabant. hoc est exire ore
ñ partere s reclarguere. corripere mone¬
re hoc est separari contra eos stare hoc ẽ
ĩmiuidum ñ tangere uolurtate ñ ꝯsũ¬
tire hec om̃ia ꝓpħe fecerunt. spũaliter¬
separamus nos abonis pp̃ malos: qͣm
fugimus in coniunc̾tione maloꝵ fire¬
manentes .i. qͣm fit illud qd̾ fugimus fu
tat deus pcc̃a sua qr ñ fecit aliena ñ qr
ñ approbauit. sĩ negłigentiam qr si tatu¬

Expanded text:
spiritualiter. Exire vero est facere quod pertinet ad correctionem malorum, quantum licet, pro gradu cujusque salva ut nec consensum cum eis habeatis.prius pro eis eratis. Et hoc dicat: Non est hoc a me. Et immundum, id est carnales observantias, et quaelibet alia illicitest primus motus mortalis peccati. Spiritualis renon corporis intelligendum est. Displicere enim malum non tangere est. Non enim prophetae qui haec dicebant populum suum dimiserunt, sed inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est ergo exire, ore non parcere, sed redarguere, corripere, monere; hoc est separari, contra eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Haec omnia prophetae fecerunt. Spter separamus nos a bonis propter malos, quam fugimus in conjunctione malorum non remanentes, id est quam sit illud quod fugimus fugtat Deus peccata sua, quia non fecit; aliena non, quia non approbavit; non negligentiam, quia non tacu
Abbreviated transcription (Latin):
mus in ti. d̾i .i. si timore dei sequimur:
qr qui sine d̾o hoc agit. sc̃s mundi est ⁊
ñ dei ⁊ ad ħsi forma exempli nccĩa ẽ:
apite nos.

Expanded text:
mus in timore Dei, id est si timorem Dei sequimur. Quia qui sine Deo hoc agit, sanctus mundi est et non Dei. Et ad haec si forma exempli necessaria est, capite nos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicut płes antiquoꝵ ptm̃ rixores sigicauert̃
futuras ex om̃ib gentib ecc̃as unĩ iuiro sub¬
nto sĩgicat ex om̃ib gentib imitatẽ uni uiro
seriuire. sic ab uno uiro in alterius transire conu¬
bium ñ l. qr apostatare ab uno d̾o ⁊ ire malt̃¬
ius adulterina superstitione̾ semꝑ est malu
iõ ait unius ux̃. u in quo sꝑes ꝯtinentie ⁊ sac᷑
aut ñ. sub .i. nec saltem deluxuria accusatoᷤ.
uł sibi ñ subditos alioquin nec sꝑes est in
ed corrigendi alios. nec frortte habet ad ali¬
os taliũm eohabitator. Oportet eũ qͣ¬
Oportet eni
ep̃m sine cri¬
mine ẽẽ sicrit
cłi clispensa¬
torem. Con
superbum. si
iratunclum
si pertussorẽ.
ñ turpis lu¬
tri cupicsu
s hospitasẽ.
benignum.
sobrium. iu¬
continentẽ.
amplecten¬
tem eũ qui
sccłm doctri¬
nã est fidelẽ
sermone ut
potens sit ex

Expanded text:
 sicut plures antiquorum Patrum uxores significaverunt futuras ex omnibus gentibus ecclesias, uni viro subvir significat ex omnibus gentibus unitatem uni viro ibusve dominis servire, sic ab uno viro in alterius transire connubium non licet, quia apostatare ab uno Deo, et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. Et ideo ait: unius uxoris vir, in quo spes continentiae est tos, id est nec saltem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet eOportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non percussorem, non turpis lucri cupidum, sed hospitalem, benignum, sobrium, iucontinentem, amplectentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui sub nomine xp̃i
iudanare docebant.
renati enim in xp̃o ñ
puri erant xp̃iani q
partĩ legem partim
bant de quib subd̃.

Expanded text:
qui sub nomine Christi judaizare docebant. Renati enim in Christo non puri erant Christiani, quia partim legem, partim bant. De quibus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
ueratem ita ħ habeat
ut potens sit uita ⁊
scĩa ex hor scierites in
doctrina sua ⁊ redar¬
ritati obloqndo uel
male iuuendo otra-¬
dicerctes enimñ uno
modo infłłndi sunt.
pautissimi quipꝑe
do. s multi male ii¬
uita quos redargue¬
re bonũ opus est. gͣn¬
dis sarcina cluuisax¬

Expanded text:
eracem. Ita haec habeat, ut potens sit vita et scientia exhortari scientes in doctrina sana, et redarritati obloquendo, vel male vivendo. Contradicentes enim non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi quippe do, sed multi male vivita: quos redarguere magnum opus est, grandis sarcina, clivus ar
Abbreviated transcription (Latin):
ittatur. s qr in nobiꝰ
in hunis iute infre¬
mitate manentib
cotidie fierin quies¬
cunt q̃ fideliter oran¬
tib cotidie remittã¬
tirx q̃ml ualde iustũ
ñ est. S plane multi iusti dci sunt sine q̃re¬
la qd̃ intelligitur sũ crimine. nulla enim q̃¬
natione dignissimum ut homitidiũ. Ao¬
ulterium. aliqua immunditia forncõnis
minus uł paganus habu̾it alt̾am ordinand̃
ẽẽ censuerunt qr de satram̃to agitur s̃ de pcc̃o¬
na in bap̃o pcc̃a om̃ia cdimittuntur ⁊qͥ dixit
sinipserit uirgo ñ peocat: satis declarantt
post bap̃m iit̾ dei uirgines consecrari: ita ñ ab¬
surde uisum ẽ bigamum ñ peccasse s norm̃a¬
qͣndam saceam̃ti amisisse ñ ad utte bone meri

Expanded text:
ittatur, sed quia in nobis in hujus vitae infirmitate manentibus quotidie fieri non quiesquae fideliter orantibus quotidie remittantur. Quamlibet valde justum  Sed plane multi iusti dicti sunt sine querela, quod intelligendum sine crimine. Nulla enim qunatione dignissimum, ut homicidium, adulterium, aliqua immunditia fornicationmenus vel paganus habuit alteram, ordinandum esse censuerunt, quia de sacramento agitur Nam in baptismo peccata omnia dimittuntur, et qui dixit: Si nupserit virgo, non peccat, satis declaravit,post baptismum inter Dei virgines consecrari, ita non absurde visum est bigamum non peccasse, sed normam sacramenti amisisse non ad vitae meri
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ natus est abraham per legẽ .s. inmẽ¬
bris repugnantẽ legi mentis. ⁊ inuisibi¬
lem ꝯcupiscentiam. qͣmuis eam casta ⁊ bo¬
na uita nuptiarum ñ sinant ualere in¬
ro iñ ñ feruorem uulneris s mat̾iam me¬
dicantinis traxit. n̾a cum ip̃a decimatio
ad p̃ferendam metlicina pectinuerit
illud in abrahe carne decimabatur qd̾ cu¬
rabatur. ñ illud uñ curabatur. eadem enĩ
habebat ⁊ uulnus p̾uaricõnis ⁊ medica¬
m̃tum uulneris. uulmis p̃uaricõnis in
lege m̃broꝵ repugnat legi m̃tis q̃ ꝑ õem
iñ ꝓpaggatam carnem seminali rõne qͣsi
transcribitur. medicam̃tum añ uulnis
ineo qd̾ iñ sñ opere ꝯcupĩali insola ma¬
teria corporali per cdruina conceptionis
formationisq rõnem de uirgine assũp¬

Expanded text:
patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namquhabebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsum
Abbreviated transcription (Latin):
turus erat. tũ enim sit in seĩe ⁊ uisibilis
corprilentia. ⁊ inuisibilis rõ utrũq tutur¬
tit ex abrabam uel ĩ ex ip̃o adam us ad
corpus marie. qr ⁊ ip̃m eo modosceptũ ⁊
exortũ est. xp̃e aũ uisibilem carnis suba
de carne uirgiuis assũpsit. rõ uero ꝯcep¬
tionis euisn a seĩe uirili s songe afrac
ꝓit ⁊̃ in lumbis abrahe fuit. ille est ergo

Expanded text:
et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac pit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
operõne ꝑcc̃i qd̃ est ca mortis qd̃ s̃ potuit
tertia lex moysi. lex carnis ut predcm est
moysi scã ⁊ dei est q̃ ostendit malum sedñ
tollit. lex aũ sp̃c que est lex fider igre: ma¬
lum tollit. Sequitur.

Expanded text:
operatione peccati, quae est causa mortis: quod non potuit tertia lex Mosi. Lex carnis, ut praedictumMosi sancta et Dei est, quae ostendit malum, sed non tollit; lex autem spiritus, quae est lex fidei et gratiae, malum tollit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
tas tcͬ tum tp̃s
fuit ut isla auf¬
riret. nec unqͣm
sibi hec offerri potius qͣm offerentur
yͣdolis. imposuit q in seruitutem ñ
in iustificõnem ⁊ ut figura eẽt futirri
de quoꝵ reprobone addit ad huc dicens.
pac̃o fiebant q̃dam enim ñ pro pcc̃o fre¬
bant. illa inqͣm q̃ ceteris erant digniora
passionu in qua ẽ ꝯsu̾matio õmhostiaꝵ
deperunt slla displicere. ante ñquam ea
ris illis ueritas p̃munciabatur celebra¬
bant figuras future rei multi scientes
s płes ignorantes ꝙ cessare delebant
re exhibita unde

Expanded text:
tas, tunc tempus fuit ut illa aufiret. Nec unquamhaec sibi offerri, potius quam offerrentur idolis; imposuitque in servitutem, non in justificationem, et ut figura essent futuride quorum reprobatione adhuc addit, dicens: peccato fiebant. Quaedam enim non pro peccato fiebant. Illa, inquam, quae caeteris erant digniora, passionis, in qua consummatio omnium hostiarum, coeperunt illa displicere. Ante nunquam ea ris illis veritas praenuntiabatur. Celebrabant figuras futurae rei, multi scientes, sed plures ignorantes, quae cessare debebant re exhibita. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tta ueliquias in hoc
saluauit. sicut inte¬
pore helye multos
sibi reseruauit. cũ
de retur qui si igno¬

Expanded text:
ta reliquias in hoc salvavit; sicut tempore Eliae multos sibi reservavit, cum Elias deretur, qui si igno
Abbreviated transcription (Latin):
iuideos ⁊ insultare
possent gentiles di¬
centes eos ex toto re
pulsos ẽẽ ꝯtra quos
oẽm iscł diffidentẽ
dixisse putaretur:
ostendit deum si re¬
pulisse heretlitatẽ

Expanded text:
udaeos, insultare possent gentiles, dicentes eos ex pulsos esse, contra quos omnem Israel diffidentem dixisse putaretur, ostendit Deum non repulisse haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
grãm qua electi fõ.
eũ ut diligeret nos
na suam tredentes e
legit: elestos elegit.
per grãm salui fc ĩa

Expanded text:
gratiam qua electi sunt.eum, ut eligeret nos. Nam si credentes jam elegit, electos elegit. per gratiam salvari.
Abbreviated transcription (Latin):
sumus nec nimis
nec minus denob̾¬
arbitremini. s po¬
tius hõ quil sic ex¬
ministioꝵ hocio attapłs. qr¬
de eominus sentiebant. s sic homo¬
¶ sentiat ut ds qui eũ elegit. ⁊ sic existi¬

Expanded text:
sumus, nec nimis, nec minus de nobarbitremini, sed potius, homo quilibet sic exministros de eo minus sentiebant, sed sic homo sentiat ut Deus, qui eum elegit, et sic existi
Abbreviated transcription (Latin):
lunt᷑. pec. q uoluntarius est qui in aliquo
assiduus ẽ uolens quiad tp̃s. per hoc ergo
sig̾icat perseuerantes us in fiñe. uel ita¬
lotus scde hostie sicut in uet̾i lege datũ est
sepius offerri hostias pro pcc̃o. ñ erim it̃m¬
dp̃ tt̃m inmolandus ẽ pro pcc̃o. qd̃ semelfat¬

Expanded text:
bus, quia voluntarius est qui in aliquo assiduus est, volens qui ad tempus; per hoc ergo significat perseverantes usque in finem. locus secundae hostiae, sicut in veteri lege datum est saepius offerri hostias pro peccato. Non enim Christus iterum immolandus est pro peccato: quod semel fa
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ equalitas excepto tꝑe quo ꝓceclũt
parentes. qr deparente exprimitur ssi¬
tudo fili. ut rec̾te ymago dicatur. ⁊ po¬
test ẽẽ tanta ut recte licatur equalita
hoꝵ desit. ut ñ solum ymago eius sit qr¬

Expanded text:
do et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte dicatur aequalitahorum desit, ut non solum ejus i
Abbreviated transcription (Latin):
b̃nplacito dei ilł hoc
dico corã doo. u teste
d̾o cui nncħ occustũ
est cestimoniũ dei
implorat ut ueroł
ip̃i creclatur quo
actore p̾dicat. Atten¬
de apłm implere qd̃

Expanded text:
beneplacito Dei. Vel hoc dico, coram Deo, id est teste Deo, cui nihil occultum est. Testimonium Dei implorat, ut vel ipsi credatur quo auctore praedicat. Attende Apostolum implere quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus refertur. uinum ad aĩam qr utriũ
oꝑatur sangimĩe in quosedes aĩe a pħis ẽẽ
dicitur. iõ ergo in łuab spẽb celebratur
tur. iõ uero apporitur aqua ut ostendat᷑
nrã redemptio fcã per xp̃i passione̾. ⁊ eiuus
passio procurata pronra cdiłcone. aqua enĩ
sine ppłi cdiłcone. nisi em̃ nos lilig̾et: pro
nob̃ se mortiũ traderet. Post ħ uidenidum¬
ẽ utrum a bonis uł malis corpus xp̃i san¬
guis sumatur ueruintũ hoc osterioi oꝑt

Expanded text:
ad corpus refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur tur. Ideo vero apponitur aqua, ut ostendatur nostra redemptio facta per Christi passionem, et ejus passio procurata pro nostra dilectione. Aqua enim sine populi dilectione. Nisi enim nos diligeret, pro nobis se morti non traderet. Post haec videndum utrum a bonis et malis corpus Christi et sanguis sumatur. Verumtamen ante hoc ost
Abbreviated transcription (Latin):
panis uł unum a sc̃is ditatur ⁊ acune¬
t̾is fidelib creclatur transire i subam
corporis ⁊ sanguinis q̃ sit illa conuersio
formalis an subalis q̃ri solet. ꝙ aũ forma¬
lis ñ sit manifestũ est qr forma ꝑanis et
uini remanet. utrũ uero sit subalis ꝑspi¬
subam transire uł ꝯuerii ut ħ fiat ĩlla
illam transire uł conuerti. q sub illis
accidentib sub quib prius erat subapa
nis ⁊ uimi. post ꝯsetrationẽ est sub̃a cor¬
ex auctoritatib certũ est profitemur .s.¬
sionis ignorare ñ erubescimus fateri
lor. sapor. forma pondus q̃ priori sub̃e
atcedentia fu̾nt. que nec ip̃m xp̃i corpuᷤ
afficiunt. net ineo fundantur. Siuero q̃r
ubi fundantur lm̃s nob̃ potius uideri ꝙ

Expanded text:
dicatur, et a cunctis fidelibus credatur transire in substantiam corporis et sanguinis, quae sit illa conversio an formalis an substantialis quaeri solet. Quod autem formalis non sit manifestum est, quia forma panis et vini remanet. Utrum vero sit substantialis perspintiam transire et converti, ut haec fiat illa, illam transire et converti, quod sub illis accidentibus sub quibus prius erat substantia panis et vini, post consecrationem est substantia corex auctoritatibus certum est profitemur, scversionis ignolor, sapor, forma, pondus, quae prioris substantiae accidentia fuerunt, quae nec ipsum Christi corpus afficiunt, nec in eo fundantur. Si vero quaeritur ubi fundentur, dicimus nobis potius videri quod
Abbreviated transcription (Latin):
panis sub sp̃em suam reclustam post s¬
quid partes ille q̃ ibi uidentur fieri qͥd̾
xp̃i qd̾ iam surrexit monstrat. comesta¬
pars: ambulantẽ abhuc sẽ terrara
parsin altari us ad fin̾e remanens
misse: corpora scõꝵusq in finem scłi
in sepultris iacentia. Seq̃o Quoti¬
uotiens

Expanded text:
panis sub speciem suam reductam. Post haec partes illae quae ibi videntur fieri quid Christi quod jam resurrexit monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem remanens missae, corpora sanctorum usque in finem saeculi in sepulcris jacentia. VERS. 2uoties
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dixit. ñ hoc corpus qd̾ usdetis man¬
ducaturi estis ⁊ bibituri illũ sariguinẽ
quẽ fusuri sunt qui me crucifigent. s
satram̃tum aliqd̃ comiñclaui uobis
ex his uerb̃ calum priatores ueritatis
audatiam sumunt oblatrandi nobis
quib ne amodo errare liceat illud in¬
uolutłi euoluimus. ñ hos corpus ⁊c̃.i. ñ¬

Expanded text:
ritas dixit: Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent, sed sacramentum aliquod commendavi vobis. Ex his verbis calumniatores veritatis audaciam sumunt oblatrandi nobis, quibus ne amodo errare liceat, illud involutum evolvimus. Non hoc corpus, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
sit eauendum male accipere bonũ ecce enĩ
ftm̃ est malum clum male accipitur bo¬
nuru sic̃ econtra apłs. fcm̃ est bonũ: cũ
bene accipitur malũ.i. clum stimulnuᷤ
sathane ei datur. ⁊ patieriter portatur. Et¬
ce in his scõꝵ testimoniis liq̃t uerũ xp̃i
corpus ẽo in altari ⁊ ñ modo a boms uer.
⁊̃ a malis sirm. Hiis aũ q̃dam uidentur
repugnare q̃ silentio p̃tereunta ñ sunt̃
Ait enim augꝰ. Bonus accipit satramen¬
tum ⁊ tẽ sacramenti. malus uero satra¬

Expanded text:
sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum, sicut contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce ex his sanctorum testimoniis liquet verum Christi corpus esse in altari, et non modo a bonis, verum etiam a malis sumi. His autem quaedam videntur repugnare quae silentio praetereunda non sunt. Ait enim Augustinus: Bonus accipit sacramentum et rem sacramenti, malus vero sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ⁊̃ post alia declit ut mnemorte clisci¬
płoꝵ tenatus infig̾etur ⁊ abecc̃a dem¬
ceps freq̃ntaretur subalia uero sp̃e
i̾o tradidit. ⁊ a fidelib deinteps sumen¬
dum iustituit. ut fides hrẽt meritum
que ñ est de hiis q̃ iidentur q fidessi ħt
m̃tum. ⁊ ne abhorderet ocłs qd teneret
manus. ⁊ ne ab intredulis nob̃ insul¬
taretur. In hac aũ spẽ tradidit qrres hꝰ¬

Expanded text:
Ideoque etiam post alia dedit, ut memoriae disciIdeoque etiam post alia dedit, ut memoriae discipulorum tenacius infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sub alia vero specie ideo tradidit, et a fidelibus deinceps sumendum instituit, ut fides haberet meritum quae non est de his quae videntur, quia fides non habet sic . Et ne abhorreret oculus quod teneret manus, et ne ab incredulis nobis insultaretur; in hac enim specie tradidit 99
Abbreviated transcription (Latin):
ro xp̃i pro salute corporis. sanguis uero
pͥ anima ura sirmitur ⁊ effususẽ. situt
prefigurauit moyses dicens. caromqͥt
ꝑ corpore nr̃o offertur. sanguis uero pro
aĩa. ideoq ñ tuanducandum ẽẽ sãgui¬
nem lex p̃cepit. ⁊ qr de corpore clm ple¬
mor hic tractatus occuerit. G̃r que de
satram̃to corporis ⁊ sanginns scienda
marestatis transiturus. celebrato sa¬
cram̃to ueteris pasche. post typitum ag¬
num in ultimo corpus suũ ⁊ sangamẽ
in sꝑ̃e panis ⁊ ium tradidit discipulis¬
sius. ubi cliligent̾ animadũtentlum est
admisceatur. post. quid a bonis ⁊ quida
malis sumatur. deiñ q̃ ibiuidentur eẽ
ul fieri. utrum uere sint uelñ. Scien¬
lum igitire post celebratũ uetus pas¬
cha dñm corpus ⁊ sanguinẽ suum de¬
disse discipłis ut ostend̾et uet̾is legis
satram̾ta cessatura. int̃ que p̃cipuũ
erat agni paschalis satram̃tum. ⁊ uo¬
ue legis sacram̃ta substituenda. int̾
q̃ excellit clr̃ti corporis sacram̃tum

Expanded text:
risti pro salute corporis, sanguis vero pro anima nostra sumitur. Et effusus est sicut praefiguravit Moses, dicens: Caro, inquit, pro corpore nostro offertur; sanguis vero pro anima . Ideoque non manducandum esse sanguinem lex praecipit. Et quia de corpore Domini plenior hic tractatus occurrit, breviter quae de sacramento corporis et sanguinis scienda majestatis transiturus celebrato sacramento veteris Paschae, post typicum agnum in ultimo corpus suum et sanguinem in specie panis, vini tradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertendum est admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel non. Sciendum igitur ideo, post celebratum vetus Pascha, Dominum corpus et sanguinem suum dedisse discipulis, ut ostenderet veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacramenta instituenda inter quae excellit Dominici corporis sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
gius. tes ⁊ ñ sacram̃tum ẽ mystica xp̃i ca¬
ro. porro spes slla isibilis sacram̃tum ẽ
gemine rei contente .s. ⁊ sigcate sacram̃¬
dum uero ẽ satre rei signum ⁊ sp̃es illa u
tibis corpus reficit ⁊ sustentat ⁊ imum
homin̾e lenficat atq mebriat: sic ocrro
xp̃i interiore homise magis cetis gratu
spualit̾ reficit ⁊ saginat. qũe ⁊ sanguis
xp̃i sp̃ualiter letificatisic mebriat ut
sobriũ reddat. uñ. Calixtuus. me ꝙͣ .p̃. ẽ¬
q̃ est unitas fidelium. q siẽ ex raultis gͣ¬
ius confititur unus panis. ⁊ex płib aci¬
nis uinũ in unum confluit: sic exrat¬
tis fideliũ personis unitas ecc̃e ꝯstat:¬

Expanded text:
guis. Res et non sacramentum est mystica Christi caro. Porro species illa visibilis sacramentum est geminae rei, contentae scilicet ntum vero est sacrae rei signum, et species illa utcibis corpus reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat, quem et sanguis spiritualiter laetificat, et sic inebriat, ut sobrium reddat. Unde: Calix tuus ineae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur. sicut eñi ibi ft̃ atescentia sũ
subiecto. sic inirabiłr potest ibi ẽe fraftõ
in accidente. uł sũ oi re q̃ frangatur. ma¬
gnũ est ⁊ instrutabile istud iysteriũ
in xp̃i corpore cum ẜter naturã sit ip̃e
cłm partus ex uirgine: Cred̾e iubemur
cliscutere si permittimur. Sciendum ⁊̃¬

Expanded text:
frangitur. Sicut enim sunt ibi accidentia sine subjecto, sic mirabiliter potest ibi esse fractio in accidenti, et sine omni re quae frangatur. Magnum est enim et inscrutabile istud mysterium. in Christi corpore, cum praeter naturam fit ipse Domini partus ex Virgine, credere jubemur, discutere non permittimur. Sciendum