comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentis accincti hoc est in amni
proelio uiriliter prȩparati & abom¬
nibus curis seculi expediti. quod
iuxta membra carnis & corporis
omnia mẽbra animȩ inscripturis
uocentur nulli dubium est. dequi
bus unũ puto esse nunc mẽbrum
lumbos quos ut accingamus aue¬
ritate precipitur. Sint lumbi uri
precincti &lucerne ardentes. hoc
idem reor & illud significare quod
iohannes zonã pelliciã habebat
circa lumbos suos & nonerat de
in iundis qui propter fluxum
seminis extra castra proiecti cũ¬
arca dñi habitare non possunt: &
secundũ id quidem quod ueritate
prȩcinetus est id est xp̃o non faci¬
le sed salsitatis dogiata deducetꝰ¬
triduite lanica iusticiȩ.
Sicut lorica multis curriculis
intexitur sic & iustitia diuersis
uirtutũ conectitur speciebus in
unitate non solũ pectoris consci¬
entia sed &uentris continentia
nec non ad semorũ usque pertin¬
git libidinẽ cohercendam. qui eñi
circum datur multiplici ueste

Expanded text:
mentis succincti, hoc est, in omni mentis succincti, hoc est, in omni praelio viriliter praeparati, et ab omnibus curis saeculi expediti. Quod juxta membra carnis et corporis, omnia membra animae in Scripturis vocentur nulli dubus unum puto esse, nunc membrum lumbos, quos ut accingamus a Veritate praecipitur: Sint lumbi vestri praecincti et lucernae ardentes , hoc idem reor et illud significare, quod Joannes zonam pelliceam habebat circum lumbos suos, et non erat de immundis, qui propter fluxum seminis extra castra projecti tare non possunt , et secundum id quidem quod veritate praecinctus est, id est Christo, non facile ad falsitatis dogmata deducetur. Induti loricam justitiae. Sicut lorica multis circulis intexitur, sic et justitia diversis virtutum connectitur speciebus, in unitate non solum pectoris conscientia, sed et ventris continentia, nec non ad femorum usque pertingit libidinem coercendam. Qui enim circumdatur multiplici veste
Abbreviated transcription (Latin):
Simpliciter ephe sios ad futu¬
ras temptationes & ꝑsecutiones
quas eis paulus apostolus post
hanc epistolam prophexie uide¬
bat spu ꝓuenire coaptatur &
mon& ut omina saciant perq
possint infide stare euangelii
nec inꝑsecutione corruere. di¬
ostendit de quo supra dixerat:
Redinentes tempus quo diei
mali sunt. Propter angustiam
&inte huius labores quia nou
absque sudore &certamine ꝑ¬
ueniamus ad palinã. aut certe
consũmationis atque iudicii de
quo iohel. prope ost dies tene¬
brarũ & turbidinis dies nebule
possit quis in hao die diabolo re¬
sistere quia ipse est accusator
fratrũ nostrorũ ad su mat om¬
nia armatura dĩ. hoc enim sonat.
no simpliciter arma trans lata t̃:
& omnibus telis armisque suc¬
cinctins. De quibus insequentib:
explicatur. Sciat tunc se stare
posse si unĩ uersa fuerit operatus
ut plenus cunctis uirtudib stabi¬
lem figat gradum & non moueat᷑
deaciȩ. Sgratre engo succinc¬
gi lunsos uesgios inue¬
ritate: Persecti state lumbis

Expanded text:
Simpliciter Ephesios ad futuras tentationes et persecutiones, quas eis Paulus apostolus post hanc epistolam prophetiae videbat spiritu provenire coarctatur et monet ut omnia faciant, per quae possint in fide stare Evangelii, nec in persecutione corruere. Diostendit, de quo supra dixerat: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt, propter angustiam et vitae hujus labores, quia non absque sudore et certamine perveniamus ad palmam, aut certe consummationis atque judicii, de quo Joel: Prope est dies tenebrarum et turbinis, dies nebulae possit quis in hac die diabolo resistere: quia ipse est accusator fratrum nostrorum, assumat omnia arma Dno simpliciter arma translata sunt, et omnibus telis armisque succinctus, de quibus in sequentibus explicatur: Sciat tunc se stare posse, si universa fuerit operatus, ut plenus cunctis virtutibus stabilem figat gradum, et non moveatur de acie. State ergo succincti lumbos vestros in veritate. Perfecti estote l
Abbreviated transcription (Latin):
ficat se sic ut & ille sc̃s est Estote
ergo sci quia & ego sc̃ssum dic̃ dñs¬
doteis Scribis &phariseis
calũniatorib: de relictis : trans¬
gredit᷑ in partes trri & sidonis
ut trrios sidonios: curar&
culuer autẽ chanatea
pecret sanitactẽ Obserua¬
qđ inquinto decimo loco. filiȩ cha¬
nanee sanatur miserere.
meidr̃e pili dauid pihia
mea male ademoria uexat᷑
Inde uero nouit uocare filium
dauid quia egressa iam fuerat
definib: suis &errorẽ trrorum
ac si doniorũ loci ac fidei commu¬
tationẽ dimiserat filia mea male
ad emonio uexatur. Ego filiam eo¬
clesiam puto animas esse credentiũ
que male ademonio uexabantur
ignorantes creatorẽ & ad orantes
lapidem Qui x respondit ei

Expanded text:
ficat se, sicut et ille sanctus est. Estote ficat se, sicut et ille sanctus est. Estote ergo sancti, quia et ego sanctus sum, dicit Dei. Scribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios, Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea petret sanitatequod in quinto decimo loco, filia Chananaea sanatur. Miserere mei, Domine, fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Inde vero novit vocare filium David, quae egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyrorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male daemonio vexatur. Ego filiam Ecclesiae puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei
Abbreviated transcription (Latin):
monia nemo uidebit đm
dẽ in passione desideru
Sic̃ ei Genges q icno¬
Radet dm̃ Ac si dicer& ui¬
dexe ne & uos nimie & inmo¬
derate libi dini seruientes:
similes gentib: sitis que đm
amatorẽ castitatis ignorant:
Ac si dicat nequis ur̃m post
deuotũ ex consensu continen¬
tiã pari suo aliqua circum¬
uentioneuim inferre nitat᷑
siue quo libens ne gotio quis
alterũ fraud& quõ uiadex
p̃dixim: uob & testipicati
sumus Non solũ deforni¬
catione & ƿublica turpitu¬
dine. sed &iam de trans gres¬
sione omnis boni prepositi
uindex est ds̃ quia melius ẽ
non uouere: quã post uotum
ꝓmissa non reddere. Ron enuĩ
uocauit mos ds̃ in iamun¬
ditias sed ites c̃ipicationẽ¬
Etiam nimia in continentia po¬
test inmunditiȩ inputari que
corpus xp̃i audenter accipi ñ ꝑ¬
mittit qđ autẽ dicit sed in scifi¬
cationẽ in xp̃o iħu. ac si dicat
si uocati estis ut exemplo xp̃i
uiuatis qui enim hanc spem sc̃ĩ¬

Expanded text:
monia nemo videbit Deum. monia nemo videbit Deum. Non in passione desiderii, sicut et gentes quae ignorabant Deum. Ac si diceret: Videte ne et vos nimiae et immoderatae libidini servientes, similes gentibus sitis, quae Deum amatorem castitatis ignorant. uum. Ac si dicat, ne quis vestrum post devotam ex consensu continentiam pari suo, aliqua circumventione vim inferre nitatur, sive quolibet negotio, quis alterum fraudet. Quoniam vindex praediximus et testificati sumus. Non solum de fornicatione et publica turpitudine, sed etiam de transgressione omnis boni praepositi vindex est Deus. Quia melius est non vovere, quam post votum promissa non reddere. Non enim vocavit nos Deus in immunditia, sed in sanctificatioEtiam nimia incontinentia potest immunditiae imputari, quae corpus Christi audenter accipi non permittit. Quod autem dicit, sed in sanctificatione in Christo Jesu, ac si dicat: Sic vocati estis, ut exemplo Christi vivatis, qui enim habet hanc spem sancti
Abbreviated transcription (Latin):
a porxicatione. Sc̃ificatio
enim ab omni in continentia
reuocat xp̃ianũ In continen¬
tia autẽ non expedit scm̃
xp̃i corpus at tingere ma¬
xime cũ & moyses iudeos
scĩficare uolens populum
totũ ab omni femina prece¬
perit continere qui enim
a fornicatione se abstin&.
amultis se đõ adiuuante ui¬
tiis retrahit̃ defornicatione
namq & turpiloquia & scu¬
rilitas & ludibra & multa
stulti loquia nascuntur est¬
& alia fornicatio pessima.
dequa nos omnimodis con¬
uenit abstinere. illa scilic&
dequa psalmista ait perdi disti
om̃s qui fornicant᷑ abste for¬
ulterinis cogitationib ab ei:
amore casto: deuiamus. & luxti¬
riã scłi preponentes precep¬
torũ cȩlestiũ non recipim:
disciplinã & quic quid pros¬
tremo contra catholicam fidẽ
creditur: pollutis sensib forni¬
catur ut sciat unus quisq
Suũ uas possidere it
sc̃ipicatione & honore
PUas idest corpus suũ unus¬
quisq castũ seruando đo scĩfi¬
c& & honor& quia sine casti¬

Expanded text:
a fornicatione. Sanctificatio enim ab omni incontinentia revocat Christianum. Incontinentia autem non expedit sanctum Christi corpus adtingere, maxime cum et Moyses Judaeos sanctificare volens, populum totum ab omni femina praeceperit continere. Qui enim a fornicatione se abstinet, a multis se Deo adjuvante vitiis retrahit. De fornicatione namque, et turpiloquia et scurrilitas et ludicra et multa stultiloquia nascuntur. Est et alia fornicatio pessima, de qua nos omni modo convenit abstinere. Illa scilicet, de qua Psalmista ait: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Forulterinis cogitationibus ab ejus amore casto deviamus, et luxuriam saeculi praeponentes, praeceptorum coelestium non recipimus disciplinam, et quidquid postremo contra catholicam fidem creditur polluti sensibus fornicatur. Ut sciat unusquisque suum vas possidere in sanctificatione et honore. Vas, id est, corpus suum unusquisque castum servando Deo sanctificet et honoret. Quia sine casti
Abbreviated transcription (Latin):
Iam erat fama quod resurrexerat
ilis ab illis mulieribus facta Ex asi¬
mone petro cui iam apparuerat.
Hoc enĩ isti duo inuener̃ loquen¬
tes ad quos hierusalẽ uener̃ fieri
itaque potest ut timore prius
inuia noluerit dicere quod eũ
audierant resurrexisse quando
tantũ modo angelos dixor̃ ui sus
eise mulieribus. Ignorantes enĩ
cũ quo loquerent̾ merito possent
esse solliciti. nequid passim de xp̃i
resurrectione i actantos inman:
uirorũ primo apparuisse intelli¬
gitur petro ex his dũtaxat omnib:¬
quo e uangoliste quatuor & paulus
apostolus cõmiemorauer̃. L.oquit᷑
enĩ ad corinthios dedño paulus. quia
sepultus est & quia resurrex̃ t̃cia
die secundũ scripturas. & quia ap¬
paruit cephae & postea undecim.
et ipsi marrabant que qes¬
ta enanit ininia eꝗcoqno

Expanded text:
 erat fama, quod resurrexerat Iesus ab illis mulieribus facta et a Simone Petro, cui iam apparuerat; hoc etenim isti duo inuenerunt loquentes, ad quos in Hierusalem uenerunt. fieri itaque potest, ut timore prius in uia noluerint dicere, quod eum audierant resurrexisse, quando tantum modo angelos dixerunt uisos esse mulieribus; ignorantes enim, cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione iactantes in manus uirorum primo apparuisse intellegitur Petro, ex his duquos evangelistae quatuor et Paulus apostolus commemoraverunt. Loquitur enim ad Corinthios de Domino Paulus: Quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas, et quia apparuit Cephae, et postea undecim . Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
Inhoc
xp̃i dilectio suꝑ emin& innos q
uenit ut animã suã poner& ꝓ
inimicis suis ad hoc tam̃ ut ex
inimicis facer& amicos sed non
omniũ ẽ. martrriũ. tam̃ omniũ
beneficiũ ẽ. infratres: quiuerã subs¬
tanciã suã fratre innecessitate
postot ñ tribuit: quomodo animã
suã in ꝑsecutione daturus. ẽ. p̃ro
fratre suo. Uirtus uero hui: cari¬
tatis ẽ. inpace. sua distribuere ꝓ
xp̃i amore ut possit in ꝑturbatio¬
ne. se ipsũ tradere ꝓnomine ei:
uos amicienei estissipe¬

Expanded text:
In hoc Christi dilectio supereminet in nos, quia venit ut animam suam poneret pro inimicis suis; ad hoc tamen ut ex inimicis faceret amicos. Sed non omnium est martyrium, tamen omnium beneficium est in fratres. Qui vero substantiam suam fratri in necessitate posito non tribuit, quomodo animam suam in persecutione daturus est pro fratre suo? Virtus vero hujus charitatis est, in pace sua distribuere pro Christi amore, ut possit in perturbatione seipsum tradere pro nomine ejus. Vos amici mei estis, si fe
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ad superiora respictt. ubi
c̃ecũ acceco duci. id ẽ. peccatorẽ apecca¬
tore castigare ñ posse p̃monuit.
ria. uł auaricia. uł alio quo lib& cri¬
mine p̃uenti. leuia haec aut nulla
iudicantes a cerrimae corripunt
eos quos subita uiderint ira t̾batos
oculũ m̃tis a solito puritatis statu.
quasi festuca inruente mutasse.
adq in memores dominici p̃cepti
quo ait nolite condẽpnare & non
condẽpnabimini magis amant uitu¬
perare &đapnare: quã emendare
atꝗ corrigere: eer quocnõdo po¬
ges dicene prragri guo. pira

Expanded text:
Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. ρία, vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, levia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos, quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu quasi festuca irruente mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo
Abbreviated transcription (Latin):
hanres. Quia ergo dñs¬
iłis xp̃s sic erat homo ut later&
in illo ds missus est ante illum
magnus homo ꝑ cuius testimo¬
niũ inuenirexur plus quam ho¬
mo & quis est hic fuit homo &
quomodo poss& iste uero deđo
audi hic uerit ur gesti¬
moriũ ut tes timoniũ
ꝑhiperet delucnine
ut oc̃s crederent

Expanded text:
annes. Quia ergo Domihristus sic erat homo, ut lateret in illo Deus, missus ante illum magnus homo, per cujus testimonium inveniretur plusquam homo. Et quis est hic? fuit homo: et quomodo possit iste verbum de Deo audi. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent
Abbreviated transcription (Latin):
tus est stimulus carnis. aut admn¬
tellegenda & corrigenda peccata
nostra. sicut paralrticus iste de
quo tractamus: qui non nisi dimis¬
sis primo peccatis potuit ab infir¬
mitade curari aut ad gloriã dĩ
saluantis siue ꝑipsum siue per
famulos suos. sicut cecus natus
ineuangelio sicut lazarus cũius
infirmitas non fuit ad mordem
sed ꝓgloriam dĩ ut glorificaretur
filius dĩ pereum. aut ad inchoa¬
tionem dampnationis &ernȩ
quod reproborum est sicut an¬
tiochus & herodes. qui quod tor¬
mentirum ingehenna ꝑ p&ua
passuri essent praesentium ad¬
flictionũ miseria cunctis osten¬
debant. quibus congruit illud
ꝓphieȩ & duplici contritione
contere eos unde necesse est
ut in omnibus quȩ tempora¬
liter ad uersa patimur cum
humilita de dño gratias aga¬
mus & infirmitatis nostrȩ cons¬
cii. de conla tis nobis remedus
gratulenur¬
catta. Idem ipse &ds̃ &filius

Expanded text:
tus est stimulus carnis . Aut ad intus est stimulus carnis . Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra, sicut paralyticus iste, de quo tractamus, qui non nisi dimissis primo peccatis, potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvandis, sive per seipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio , sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed propter gloriam Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eum . Aut ad inchoationem damnationis aeternae, quod reproborum est, sicut Antiochus et Herodes, qui quod tormentorum in gehenna perpetua passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant, quibus congruit illud Prophetae: Et duplici contritione contere eos; unde necesse est, ut in omnibus, quae temporaliter adversa patimur cum humilitate, Domino gratias agamus, et infirmitatis nostrae conscii, de collatis nobis remediis gratulemuretc. Idem ips
Abbreviated transcription (Latin):
uer quid coqrratis malia in
cordibus uesgris. Oste¬
Osten¬
Ndit se dm̃. qui potest cordis occul¬
ta cognoscere. & quod amodo ta¬
cens loquitur. eadem maiestate
& potentia qua cogitationes ues¬
tras intueor possum & homini¬
bus delicta dimittere ex uobis
intelligite quid paraliticus con¬
sequatur. quid esg pacilius
bi peccata anidicere sirr¬
qe e ampula. Inter dicere
& facere multa distantia est : utrũ
sint paralitico peccata dimis sa
solus nouerat qui dimittebat. Sur¬
ge autem &ambula: tamille qui
surgebat quã hi qui surgentem
uidebant ad probare poterant:
pitigitur carnale signum . ut pro¬
betur spiritale. Datur nobis intel¬
legentia: propter peccata. plerasq
euenire corporum debilita¬
tes: quinquȩ enim sunt differen¬
da ꝑpacientiam iusti corporis
infirmitate grauentur ut bea¬
tus iob &tobias. aut adcustodiã
uirtutum praeceptorum nesuꝑ¬
bia temptante dispereant sicut
apostolus paulus cui nemagnitu¬
dine reuelationẽ excollitur da¬

Expanded text:
Utquid cogitatis mala in cordibus vestris? Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere, et quodammodo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid facilius bi peccata, aut dicere, Surge et ambula? Inter dicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam is qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque evenire corporum debilitates. Quinque enim sunt differenda per patientiam justi corporis infirmitate gravantur, ut beatus Job et Tobias. Aut ad custodiam virtutum, praeceptorum, ne superbia tentante dispereant sicut apostolus Paulus, cui, ne magnitudine revelationum extolleretur, da
Abbreviated transcription (Latin):
tabilitatis obtineant: ñ hoc ꝑsuã na¬
turã. sed ꝑcreatoris sui pardicipati
onẽ &gratiã consecunt᷑. Quod uero
dicit quanto magis pat̃ uest̃ decelo
dabit sp̃m bonũ petentib se. proquo
matheus posuit dabit bona peten¬
tib se. ostendit sp̃m sc̃m plenitudi¬
nẽ esse bonorũ dĩ & eaq diuinitus
administrant᷑. ñ alia absq ea subsis¬
tere quia om̃s ut ilitates ꝗ exdonorũ
dĩ gratia suscipiunt᷑ existe fonte omͣa.

Expanded text:
tabilitatis obtineant, non hoc per suam natabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per Creatoris sui particet gratiam consequuntur. Quod vero dicitur, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se, pro quo Matthaeus posuit, dabit bona petentibus se, ostendit Spiritum sanctum plenitudinem esse bonorum Dei, et ea quae divinitus administrantur, non alia absque ea subsistere, quia omnes utilitates quae ex donorum Dei gratia suscipiuntur, ex isto fonte ema
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo malidant bona: sed ma¬
Llos appellaũ dilectores adhuc scłi
huius &x peccatores. bona uero ꝗd ant
secđm eorũ sensu bona dicenda ĩ. qe¬
hȩc ꝓbonis habent. quãquã & in
rerũ natura ista bona sint sed tẽpo¬
ralia: & ad istã uitã infirma ꝑtinentia
& quisquis ea malusdat ñ desuodat.
Dñi enĩ est t̾ra & plenitudo ei: qui
fec̃ celũ & t̃rã mare &om̃a que in eis s̃.
quantũ ergo sperandũ ẽ daturũ dm̃
nob bona petentib: nec nos posse de¬
oipi. ut accipiam: aliut ꝓalio cũ ab ipso
petim : quando nos &iã cũ sum: mali
nouim: id dare qđ petimur. Hon enĩ
decipim: filios nrõs. Et qualia cũq
bona dam: ñde nr̃o sed deipsius dam:
alit̃ a postoli quie lectionis merito bo¬
nitatẽ generis humani excesserant:
mod suꝑnae bonitatis intuitu mali
esse dicunt᷑ quia nihil ẽ ꝑ semetip¬
sũ stabile. nihil inmutabile nihil bo¬
nũ nisi deitas sola Om̃s uero creature
ut beatitudinẽ aet̃nitatis uł in mu¬

Expanded text:
uomodo mali dant bona? Sed malos appellauit dilectores seculi huius et peccatores. Bona uero que dant secundum eorum sensum bona dicendi  bonis habent. Quanquam et in rerum natura ista bona sint, sed temporalia et ad istam vitam infirmam pertinentia: et quisquis ea malus dat, non de suo dat; Domini est enim terra et plenitudo ejus qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt . Quantum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi ut accipiamus aliud pro alio cum ab ipso petimus, quando nos etiam cum simus mali novimus id dare quod petimur! Non enim decipimus filios nostros, et qualiacunque bona damus, non de nostro, sed de ipsius damus. Aliter: Apostoli qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, supernae bonitatis intuitu mali esse dicuntur, quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum, nisi Deitas sola. Omnes vero creaturae ut beatitudinem aeternitatis vel immu
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ faci& uł serinonũ. date
& dabit᷑ uob̾ dicit dñs. Qui eñi
ꝓdõ. siue p̃dicationis uerbũ siue
misericordiȩ dederit alim̃tũ.
& hic & infuturo acoipi& illud
multiplicatũ
ex augesie in¬
cie unre. Increm̃tũ frugũ ius¬
titiȩ dicito: siue facultates rerũ
siue doctrinã sermonũ. De fruc¬
tu eñĩ labioꝵ suoꝵ ait salomon.
satiabit᷑ sapiens. Sẽq̃ sc̃i euar¬

Expanded text:
 sermonum: Date et dabitur vobis, dicit Dominus, qui enim pro Deo sive praedicationis verbum, sive misericordiae dederit alimentum, et hic et in futuro accipiet illud multiplicatum. Et augebit intiae vestrae. Incrementum frugum justitiae dicit, sive facultates rerum, sive doctrinam sermonum, de fructu enim labiorum suorum, ait Salomon, satiabitur sapiens. EVANGELIU
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc eñi de uerbi
seniine dictũ. in scõ intelleginius
euangelio: ubi dñr expanens dis¬
cipulis parabołã seminis. ait. Sem̃.
ẽ uerbũ dĩ. ac sip̃dicatorib apłr
dicer&. Ds̃ qui uob dedit officiũ
docendi. escã ñ subtralit corporis.
Siue qui uob dispensandi tribuit
facultatẽ: uos minime paciet᷑
esurire. et mulmplacab se

Expanded text:
Hoc enim de verbi semine dictum in sancto intelligimus Evangelio, ubi Dominus exponens discipulis parabolam seminis ait: Semen est verbum Dei . Ac si praedicatoribus Apostolus diceret: Deus qui vobis dedit officium docendi, escam non subtrahit corporis. Sive qui vobis dispensando tribuit facultatem, vos minime patietur esurire. Et multiplicavit se
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃d lucã. Estote ergo misericor¬
des. Sicut & pat̃. uiti miseri¬
cons est Misericors ẽ ds̃ suꝑ
ingratos & malos. uel multiplici
scilie& sua miserieordia qua &riã
ium̃ta saluat tẽporalia bona lar¬
giendo uł celestia dona singulari
gratia ꝗ electos solũ glorificat ins¬
pirando. Sed siue hoc. siue illud. siue
utrũ ꝗ intellegas. magna dĩ bonita¬
te fit ꝗ nob̵ imitanda precipitur
si filii dĩ esse uolumus. molag¬

Expanded text:
 misericordes, sicut et Pater vester misericors est. Misericors est Deus super ingratos, et majore vel multiplici scilicet sua misericordia, qua etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo vel coelestia bona singulari gratia, qua electos solum glorificat inspirando. Sed sive hoc sive illud sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus, glor
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rã ñ mare ñ aliqua in rationabi¬
lis creatura. sed angeli qui sicut
gaudent suꝑ penitentiã agentes
ita dolent suꝑ conuerti nolentes
Siue &iã omnis creatura ꝓmisy¬
cui ecclesiae fideliũ populi intelle¬
gunt ut illud p̃dicate euangeliũ
omni creaturae: Nori solũ augrẽ
ililia. Id ẽ. angelica ꝗ nob benignior ẽ.
uel illa hominũ ꝗ plebeia est & in¬
docta. sed &iã nos ipsi discipali xp̃i
quisum primitix ad quisitianis
& p̃clara charismata uel ut pri¬
mitiae sp̃s unde mundũ ditarem
accepim: expecgamnus tredẽp¬
gioriẽ conporis mios grui.
Idẽ. totius ecclesiae ꝗ meterniũ¬

Expanded text:
ra, non mare, non aliqua irrationabilis creatura, sed angeli, qui sicut gaudent super poenitentiam agentes, ita dolent super converti nolentes. Sive etiam omnis creatura promiscui Ecclesiae fidelium populi intelliguntur, ut illud: Praedicate Evangelium omni creaturae. Non solum autem illa. Id est, angelica, quae nobis benignior est, vel illa hominum quae plebeia est et indocta, sed etiam nos ipsi discipuli Christi, qui sumus primitiae adquisitionis, et praeclara charismata, velut primitiae spiritus, unde mundum ditaremus, accepimus, exspectat redemptionem corporis nostri, id est totius Ecclesiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit sp̃s & filiũ qr filn quoquȩ ẽ
sp̃s nuncupasti. Vnde ut orationi
copulee auctoritas inspũ quoq recte
babtizarinos posse scriptura indicat
dicente dño. uos aũ babtiz amini
inspũ sc̃o. Et apłs ait . om̃s enĩ inpso
corpore in unũ sp̃m babtizatisum:
alit̃. precipue congruit nos in no
sic̃ apłs ait. quicũq babtizati estis:

Expanded text:
itus, et Filium quia Filii quoque est Spiritus, nuncupasti. Unde ut rationi copuletur auctoritas, in Spiritu quoque recte baptizari nos posse Scriptura indicat, dicente Domino: Vos autem baptizabimini itu sancto, et Apostolus ait: Omnes enim in ipso corpore in unum Spiritum baptizati sumus. Aliter praecipue congruit nos in nomsicut Apostolus ait: Quicunque baptizati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ecclesiae regulasit fideles inno¬
mine scẽ trinitatis. babtizari que¬
rie quomodo lucas ꝑ totũ huius libelli
textũ ñ alit̃ quã in nomine iliũ xpĩ
babtismũ dari testet. Quod ita beatus
ãbrosius soluit: qđ ꝑunitatẽ nominis
implecũ misteriũ sit: Quia siue xp̃m
dicas. & dñm patrẽ a quo unctus est

Expanded text:
Cum Ecclesiae regula sit fideles in nomine sanctae Trinitatis baptizari, quaeritur quomodo Lucas per totum libelli hujus textum non aliter quam in nomine Jesu Christi baptismum dari testetur? Quod ita beatus Ambrosius solvit, quod per unitatem nominis impletum mysterium sit. Quia sive Christum dicas, et Deum Patrem, a quo unctus
Abbreviated transcription (Latin):
es & spiritaliter ut reges
corpore ambulent insplendo¬
re. nascentis ecclesie siue meo
qui ortus est in ecclesia & ueri
reges xp̃i fidei colla summit¬
tant quod cotidie uidemus
impleri quando idolatrie
errore sublato ad fidem xp̃i
romani principes transeunt
Leua icircutu oculos
tuox et uide oc̃o isticoꝵ

Expanded text:
et carnaliter, ut reges n mortali corpore, ambulent in splendore nascentis Ecclesiae, sive in eo qui ortus est in Ecclesia, et veri Regis Christi fidei colla submittant, quod quotidie videmus impleri, quando idololatriae errore sublato, ad fidem Christi Romani principes transeunt. Leva in circuito oculos tuos et vide omnes isti co
Abbreviated transcription (Latin):
ne crucis suppliciũ subire non
timui qđ tu ꝓmei confessione
nominis crucẽ pati formidas
qui eo gloriosi ore martiru
palma glorificaberis: quo in hac
ꝓmerenda magistriiter sequeris

Expanded text:
ne, crucis supplicium subire non timui, quid tu pro mei confessione nominis crucem pati formidas? qui eo gloriosiore martyrii palma glorificaberis, quo in hac promerenda magistri iter sequeris.
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur in uob: Ille quippe testimo¬
niũ ꝑ hibens & cestos fortissimos
faciens uob abstulit xp̃i amicis
timorẽ & inimicorũ odiũ con¬
uertit inamiorẽ heo inquid lo¬
cutus sũ uob ut ñscandali z emini
cũ eñ caritas diffunditur incor
diligentib: legẽ dĩ ut ñ sit eis scan¬
dalũ Deinde que passuri essent
iã exprimens ait extra sina gogas.
facient uos. Quid aũ mali erant
apostolis expelli deiudaicis sr̃na¬
gogis quasi ñ inde se fuerant sepa
raturi. &iã sieos nullus expeller&.
sed nimirũ hoc uoluit denunciare.
quia iudei xp̃m ñ fuerant recep¬
turi a quo isti ñ fuerant recessuri:
& ideo futurũ erat ut foras mit¬
cerentur cũ illo ab eisquiesi& nol¬
l& in illo qui esse ñ possent sine illo
Seduert bora ut omius
qui interpicit uos anBi¬

Expanded text:
dabitur in vohis. Ille quippe testimonium perhibens, et testes fortissimos faciens, vobis abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum odium convertit in amorem. Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Cum enim charitas diffunditur in cordiligentibus legem Dei, ut non sit in eis scandalum. Deinde quae passuri essent jam exprimens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem mali erat apostolis expelli de Judaicis synagogis, quasi raturi, etiamsi nullus eos expelleret? Sed nimirum hoc voluit denuntiare, quia Judaei Christum non fuerant recepturi, a quo isti non fuerant recessuri, et ideo futurum erat ut foras mitterentur, cum illo ab eis, qui esse nollent in illo, hi, quia esse non possent sine illo. Sed venit hora ut omnis qui interficit vos arbi
Abbreviated transcription (Latin):
Tam dicer& odio me habuor̃ & oc¬
ciderunt uidentes sed tale de me
paraclitus cestimoniũ ꝑhibebit.
ut eos faciat in me credere non iiden¬
tes. Et uos inquid testimoniũ ꝑ hi¬

Expanded text:
am diceret, Odio me habuerunt et occiderunt videntes, sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non videntes. Et vos, inquit, testimonium perhi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic utiquae hoc dixit magistro dis¬
cipulus. & dño seruus. tamquã sequi
paratus. propterea quippe dñs qui
eius animũ uidit quare hoc intor¬
rogauerit: sic ei respondebit. Quo
ego uado ñ potestis me sequi modo.
quid festinas petrae: nondũ tesuo
spũ solidauit petra noli extolli prae¬
sum̃do ñ potes modo. noli deici dis¬
perando sequeris postea Et pecrus.
quare ñ possũ sequite modo animã
dico uobis non cantauit gallus do¬
ne me cer neges. Ecce quomodo
dibi cito apparebis qui magna lo¬
queris &ece paruulũ nescis qui mihi
ꝓmittis mortẽ tuã denegabis uitã¬

Expanded text:
Sic utique hoc dixit magistro discipulus, et Domino servus, tanquam sequi paratus, propterea quippe Dominus, qui ejus animum vidit, quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado non potes me sequi modo. Quid festinas, Petre? Nondum te suo spiritu solidavit petra, noli extolli praesumendo, non potes modo, noli dejici desperando, sequeris postea. Et Petrus: Quare te non possum sequi modo? animam dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter me negabis vita
Abbreviated transcription (Latin):
Idest cum ad huc essem incarne mor¬
tali inqua esbis & uos. Tunc enim in
postea quã resurrexita fuit quadrã¬
ginta diebus ut legitur. ex ibitione
corporalis p̃sentiae sed noncũ illis fuit
consortio infirmitatis humane.
quo mecesse es impl.ei
ocoana quaes criptasunt inlece
corsi et ꝓƿhetis etƿsał. decne.¬
Vide quomodo tulit om̃r ambages
uisus est . tactus ẽ inanducauit ipse
certe erat. Tamen nemaliquo sensus
humanos ludificasse uideretur misit
manus ad scripturas. Dicant pagani quic¬
quid uolunt magus suit. potuit se
sic ostendere. Numquid magus ante¬
quam natus potuit se sic prophetare
dascripturas quia quod uidetis ante
ꝓunisum est quod cernitis ante p̃dictũ
est: audi filia &uide. audi praedicta.
uide completa
gunc aperuit illas
Senisũ ut ingelliqerene serip

Expanded text:
Id est, cum adhuc essem in carne mortali in qua estis et vos. Tunc enim in posteaquam resurrexit fuit quadraginta diebus ut legitur exhibitione corporalis praesentiae, sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis deVide quomodo tulit omnes ambages, visus est, tactus est, manducavit, ipse certe erat. Tamen ne in aliquo sensus humanos ludificasse videretur, misit manus ad scripturas. Dicant pagani quidquid volunt, magus fuit, potuit sic se ostendere. Nunquid magus antequam natus, potuit sic se prophetare? Da scripturas, quia quod videtis, ante provisum est, quod cernitis, ante praedictum est: Audi filia et vide, audi praedicta, vide completa. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Erat hocno expharis eis
Michodanus nocnne
piunceps iudeorũ hic
Princeps scilic& iudeorũ ue¬
nit ad ihm̃ nocte. cupiens se¬
creta eius ad locutione plenius
discere misteria fidei cuius aꝑta
ostensione signorũ aliquaten :
iã rudim̃ta ꝑceperat. qui quõ
prudent̃ ea qu abillo fieri uide¬

Expanded text:
Erat homo ex Pharisaeis Nicodemus nomine, princeps Judaeorum, hic Princeps scilicet Judaeorum, venit ad Jesum nocte, cupiens secreta ejus allocutione, plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum, aliquatenus jam rudimenta perceperat, qui quoniam prudenter ea quae ab illo quaere
Abbreviated transcription (Latin):
Inimalib ꝑsonantib: laudẽ idẽ
euuangelistis p̃dicantib: xp̃i dis¬
pensationẽ. omnis ecclosiaꝗ in p̃¬
positis constat & populis. hoc enĩ
geminatus duo denarius numerus
significat : statim cadens in faciẽ
ad orat uiuentẽ in scła scłorum.
et mit cebant coronas suas ante
thronũ. Dõ uidelic& ad signantes:

Expanded text:
nimalibus personantibus laudem, id est, Evangelistis praedicantibus Christi dispensationem, omnis Ecclesia, quae in praepositis constat et populis hoc enim geminatus duodenarius numerus significat, statim cadens in faciem, adorat viventem in saecula saeculorum. Et mittebant coronas suas ante thronum. Duo videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur & prudenter responi
sum ut cum delatum fuerit
apostolis se put & & honoratũ.
adiecit non illo sui merito sed
magistri honore suscipiendos.
qui augem scardalaza¬
uerut unum depus il.¬
lis istis. qui iracne ere¬
dune Nota quod qui scan¬
daliratur. paruulus est maio¬
res enm scandala non recipi¬
unt. Notandum sane quod in
nostro bono opere aliquando
cauendũ est scandalũ proximi.
aliquando uero ꝓnihilo contẽp¬
nendum. Inquantũ enim sine
peccato possumus. uitare ꝓxi¬
morũ scandalum debemus. Si
autẽ deueritate scandalum su¬
mitur: ut ilius ꝑmittitur scan¬
dalum nasci quã ueritas relin¬
quatur.
expedia ei uesus¬

Expanded text:
cipitur. Et prudenter temperat cipitur. Et prudenter temperat responsum, ut cum delatum fuerit apostolis se putent honoratum, adjecit, non illos sui merito, sed magistri honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt. Nota quod qui scandalizatur parvulus est, majores enim scandala non recipiunt. Notandum sane quod in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquatur. Expedit ei ut sus
Abbreviated transcription (Latin):
ingrabidis inreqnium
celorum Non precipitur
a postolis ut &atẽ habeant par¬
uulorũ sed ut in nocendiã & qđ
illi ꝑannos possident possident
ꝑ industriã ut malitia non sapi¬
entiȩ paruuli sint. quicumq
ergo huanla auerit se
Sicut paruulauisgehic
esg maior iareqno ce¬
horum. Sicut iste paruulos
cuius uobis exemplo tribuo.
non ꝑseuerat iniracundia non
lesus meminit non uidens pul
chra mulierẽ delectatur. Non
aliud cogitat & aliud loquitur
sic &uos nisi tałã habueritis
innocentiã & animi puritatẽ
regno celorũ non poteritis iu.
trare. Siue aliter quicumq
humiliauerit se sicut paruu¬
lus iste. hic est maior in regno
caelorũ. qui imitatus me sue.
rit & se in exemplũ mei humi¬
liauerit ut tantũ sedeiciao
quantũ ego deieci formã sor¬
ui accipiens hic intrabit in reg¬
num caelorum et qui susca¬
pit unum paruulumm
galetii inniomine meo
me suscepit: Quitalis sue¬
rit ut xp̃i imitetur humilita¬
tom & innocendiã. in eo xp̃s sus¬

Expanded text:
intrabitis in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non perseverat in iracundia, non lchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis itrare. Sive aliter, quicunque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum: qui imitatus me fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum ego dejeci formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus sus
Abbreviated transcription (Latin):
bona adnuntiatio dicitur
natiuitatis scilic& xp̃i. passionis
& resurrectionis & incęlũ ascen¬
sionis in aliis locis: euangeliũ xp̃i
dicitur marcus enim ait Initiũ
euangelii iħu xp̃i Uerum quia
xp̃s uerbum est & in principio
erat apud đm &ds erat uerbum.
unum atq: idem dicitur. Ego &¬
pater unum sumus & ƿater loqui¬
tur dicens omnia mea tua sunt.
& tua mea &ideo euangeliuri pa¬
tris: euangeliũ filii est:
Quoo
arete ꝓmisit ꝑ puophe¬
tas suos tascripguris

Expanded text:
bona annuntiatio dicitur, nativitatis scilicet Christi, passionis et resurrectionis et in coelum ascensionis. In aliis locis Evangelium Christi dicitur. Marcus enim ait: Initium Evangelii Jesu Christi. Verum, quia Christus Verbum est, et in principio erat apud Deum, et Deus erat Verbum , unumPater unum sumus , et pater loquitur dicens: Omnia mea tua sunt, et tua mea, et ideo Evangelium Patris, Evangelium Filii est . Quod ante promisit per Prophetas suos, in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
Cena ergo facca dictum est iam
parata & ad conuiuentiũ mensã usũ¬
quae ꝑducta non transacta noquae fi¬
nita Siquȩris quid miserit diabo¬
lus in corde iude hoc utiq ut tra¬
der& eũ missio ista nonfit ꝑ aurẽ
sed ꝑ cogitacionẽ iam talis uenerat
ad conuiuiũ explorator pastoris.
insidiator saluatoris. uenditor redẽp¬
toris
Scienis quia och̃a de¬
dit ei pater itcnanus eg
quia adõ exiuit et ad drãm

Expanded text:
ena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivantium mensam usumque perducta, non transacta neque finita. Si quaeris, quid miserit diabolus in cor Judae, hoc utique, ut traderet eum. Missio ista non fit per aurem, sed per cogitationem. Jam talis venerat ad convivium explorator pastoris, insidiator Salvatoris, venditor Redemptoris. Sciens, quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Illi quidẽ fecer̃ alia uo¬
luntate ut ẽnũ impiecatis suȩ relin¬
querent. ex agri ẽptione monumtũ
ceterũ nos qui peregrini eram̃ alege
& ꝓph&is praua eorũ studia suscepim:
insalutẽ : & in p̃tio sanguinis ei: requies¬
cimꝰ figuli au ager appellatꝰ q figulus

Expanded text:
Illi quidem fecerunt alia voluntate, ut aeternum impietatis suae relinquerent ex agri emptione monimentum. Caeterum nos, qui peregrini eramus a Lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem: et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager appellatur, quia figulus
Abbreviated transcription (Latin):
Illũ scilicex timorẽ dequo dicitur
initium sapientie timor dñi. quo
tim& quisq incipiens opera iusticie
ne ueniat iusticie districtus iudex
& seminus castigatũ inueniens dãp¬
n& illa caritas pellit foras que pro
merito iusticiȩ fiduciã liab& in
die iudicii. Sed & p̃sentiũ aduersi¬
tatũ timorẽ ꝑ fecta caritas eicit
exanimo qũa habere querebat qui
dño supplicans ait. Atimore immici
eripe anniã meã quã habebat qui
dixit : quis nos separauit a caritate
xp̃i tribulatio an angustia anꝑse¬
cutio an fames. an nuditas anperi¬
culũ. angladius. &cetera:¬

Expanded text:
Illum scilicet timorem, de quo dicitur: « Initium sapientiae timor Domini . » Quo timet quisque, incipiens opera justitiae, ne veniat justitiae districtus judex, et se minus castigatum inveniens damnet. Illa charitas pellit foras timoito justitiae fiduciam habet in die judicii. Sed et praesentium adversitatum timorem perfecta charitas ejicit ex animo, quam habere quaerebat, qui Domino supplicans, ait: « A timore inimici eripe animam meam , » quam habebat qui dixit: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculu
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ eos prȩcedebat colũna¬
ꝗ figuralit̃ xp̃m significat nob̶
tus & firmus & fulciens infir¬
mitatẽ nr̃am ꝑ noetẽ lucens:
ꝑdiem ñ lucens ut qui non ui¬
dent uideant & qui uident
cȩcifiant et oc̃s mare man¬
Sieñ et ocõs inmor ser bap¬

Expanded text:
columnafiguraliter Christum significabat. Nobis rectus et firmus, et fulciens infirmitatem nostram, per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Et omnes in mare transierunt, et omnes in Moysen bap
Abbreviated transcription (Latin):
Nuidens. er̃c. Quia dñm ñcredi¬
derat ttia die mortẽ resurgendo
uicisse suo iã instruit̾ exẽplo qͥ tene¬
bras triduanas lucere ueria mutaret.
ego enui os geridã ildi quaniga

Expanded text:
idens. Quia Dominum non crediderat tertia die mortem resurgendo vicisse, suo jam instruitur exemplo, qui tenebras triduanas luce reversa mutaret. Ego enim ostendam illi quanta
Abbreviated transcription (Latin):
catorib lex milii dĩc. ñ adulte¬
rabis. ñ occides. ñ falsũ testimoniũ
dices. & cetera. Si hȩc om̃a carita¬
te inme regnante ꝗẽ. fructus
sp̃s ñ fecero suꝑ flua s̃. milii p̃cep¬
ta legis. Ergo qui fructus sp̃s spi¬
ritalit̃ impl&. sub ueteri testamto
nẽ suã crucipixeꝵ cũ

Expanded text:
Lex mihi dicit: Non adulterabis, non occides, non falsum testimonium dices, etc. ; si haec omnia charitate in me regnante, quae est fructus spiritus, non fecero, superflua sunt mihi praecepta legis. Ergo qui fructus spiritus spiritualiter implet, sub Veteri Testamento nem suam crucifixe
Abbreviated transcription (Latin):
Quar
p̃tari huic contraria ẽ. pusilla¬
nimitas qui uero paciens. ẽ. &
uniuersa sustentat uir sapiens
prudentia. Bonitas. Quit¬
tus fructus sp̃s .ẽ. bonitas & de
hac sauͤti ita definiunt bonitas
.ẽ. uirtus sponte adbene faci¬
endũ exposita. Sectato res quoꝗ
fructus . ẽ. sp̃s benignitas siue
suauitas q apud grecos xpra¬
ẽ. lenis blanda tranquilla & om¬
niũ bonoꝵ abta consortio inui¬
tans ad familiaritatẽ sui dulcis
aloquio morib tẽperata. mari¬
Suegudo. Septim fructus
irae rixȩ dissensionib & nũquã
asin contraria ꝓuocat̾. ꝑhanc
famulus dĩ morses testimoniũ
meruit accipere. Scriptura
dicente. Morses mansu&us.
erat plus quã om̃s homines suꝑ
terrã pides Octauus ip̃s est

Expanded text:
Quartterpretari. Huic contraria est pusillanimitas, qui vero patiens est et universa sustentat, vir sapiens, prudentia . Bonitas. Quitus fructus spiritus est bonitas, et de hac Stoici ita definiunt: Bonitas est virtus sponte ad benefaciendum exposita; sectatores quoque fructus spiritus est benignitas sive suavitas. Quia apud Graecos χest lenis, blanda, tranquilla, et omnium bonorum apta consortio, invitans ad familiaritatem sui, dulcis alloquio, moribus temperata. Mansuetudo. Septimus fructus irae, rixae, dissensionibus, et nunquam ad sui contraria provocatur, per hanc famulus Dei Moses testimonium meruit accipere Scripturae dicentis: Moses mansuetus erat, plusquam omnes homines super terram. Fides. Octavus fruct
Abbreviated transcription (Latin):
conginencia. Necim: fruc¬
tus sp̃s ẽ. continentia quã non
solũ incastitate debem: accipere
sed &iã in crbo & potu in eloquio
inira quoq &uexatione mendis
&d&rahendi libidine. casritas
Vndecim: fructus sp̃s.ẽ. casti¬
tas. castitas eñi & in uirginib:
ẽ. & in continentib & inuiduis¬

Expanded text:
Decimus fructus spiritus est continentia, quam non solum in castitate debemus accipere, sed etiam in cibo et potu, in eloquio, in ira quoque et vexatione mentis, et detrahendi libidine. Castitas. Undecimus fructus spiritus est castitas. Castitas enim et in virginibus est, et in continentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam mihi aꝑta est uia ad hiuc
na celorũ aspicio cȩlos istos
a peruerunt mihi lapides ur̃i
ꝑ secutione ur̃a: a peruistis
mihi cęlos usq ad huc cęlos
aꝑtos non uiderã sanguis m̃s
clauis cȩlorũ est ac sidicer&
deponite lapides: confitemini
iłim & uos uidebitis eglos aꝑ¬
stantẽ dĩ sed illi lapides tenen

Expanded text:
am mihi aperta est via; adhuc um regna aspicio; coelos istos aperuerunt mihi lapides vestri, persecutione vestra aperuistis mihi coelos, usque adhuc coelos apertos non videram, sanguis meus clavis coelorum est. Ac si diceret: Deponite lapides, confitemini Jesum, et vos videbitis coelos apdextris Dei, sed illi lapides t
Abbreviated transcription (Latin):
Luxuria sedicopletints
Sp̃u. Quomodo nos possum:
duoibus domini seruire dõ &
manimone sic non possumus.
ip̃u impleri pariter &uino qui
enim sp̃ũ implotur. hab& pru¬
dentiam mansu&udinem ue¬
recundiam castitatem qui uino
hab& insipientiani furorẽ pro¬
catitatem libidinem hoc quip¬
pe aestimo uno uerbo significa
draconum uinũ eorũ & furor
aspidum in sanabilis quod om̃s
qui sȩculi istius cogitationes ã.
ges uoras mecripsis psal.¬
Spinigalasus canitani¬
ges ea ꝑsaldieates icor

Expanded text:
luxuria, sed impleamini spiritu. Quomodo nos non possumus duobus dominis servire Deo et mammonae, sic non possumus spiritu impleri pariter et vino. Qui enim spiritu impletur, habet prudentiam, mansuetudinem, verecundiam, castitatem; qui vino, habet insipientiam, furorem, procacitatem, libidinem, hoc quippe aestimo uno verbo significardraconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis, quod omnis qui saeculi istius cogitationes ebrites vobismetipsis, psalspiritualibus, cantantes et psallentes in cor
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑. qr sicut septenario sepe
numero ꝓpter sabbatũ u&us
testamentũ sic nouũ aliquoties
octonario ꝓpt̃ sacram̃tũ resur¬
rectionis exprimit̾. Vnde quia
ñ alit̃ quã ꝑ obseruantiã ut riusq
testam̃ti regni calestis aula pe¬
netratur: recce & intẽplo salo¬
monis misticus quindeẽi graduũ
ascensus fuisse narrat᷑:
et uxor
eius depil.iabus a aion

Expanded text:
nascitur, quia sicut septenario saepe nascitur, quia sicut septenario saepe numero propter sabbatum vetus Testamentum, sic Novum tum resurrectionis exprimitur; unde quia non aliter quam per observantiam utriusque testamenti regni coelestis aula penetratur, recte et in templo Salomonis mysticus quindecim graduum ascensus fuisse narratur. Et uxor ejus de filiabus Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ecclesia dĩ agri cultura estis.
Multi hunc locũ supra ꝑsonã
terp̃tat᷑ excelsus dñi. qui destrux̃
regnũ diaboliq sibi in excelio
monte ostenderat. aduersarias
ꝑdidit potestates delens cr̃ro¬
grapħũ errarũ incruce de quib
& inpsalino post historiae uerita¬
tẽ tropice loquit᷑. Quare fre¬
muer̃ gentes. & populi medita¬
diã. in ania. ad ititer̃ reges t̃rae
& principes conuener̃ in unũ
Prohis euulsis destructis ꝑdi¬
tis & in inferiora detractis. edi¬
ficat᷑ ad plantatꝰ aecclesia dĩ¬
Euit in dieb: herodis regis iudas
sacerdas quidã mocine
zacharias. Sacro scã prae
tus illius fide ñ subita in spira¬
tione conceptã uerũ abita magis
ꝓpagatione susceptã liberius
p̃dicar& deuice abia.
ti quattuor desacerdotib: or¬
dines inministerio dom dm̃ sor¬
te asalomone .s̃. diuisi. in quib
abia familia dequa zacharias
ortus .ẽ. sors contigit octaua.
Non frustra prine noui testa¬
m̃ti praeco in octaue sortis uice

Expanded text:
dificatio, Dei agricultura estis . Multi hunc locum super persona terpretatur excelsus Domini, qui destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso monte ostenderat, adversarias perdidit potestates, delens chirographum errorum in cruce, de quibus et in Psalmo post historiae veritatem τροπικῶς loquitur: Quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum. pro his euulsis, destructis, perditis et in inferiora detractis aedificatur atque plantatur ecclesia dFuit in diebus Herodis, regis Judaeae, sacerdos quidam nomine Zacharias. Sacrosancta praecutus illius fidem non subita inspiratione conceptam, verum habita magis propagatione susceptam liberius praedicaret. De vice Abia. ti quatuor de sacerdotibus ordines in ministerio domus Domini sorte a Salomone sunt divisi, in quibus Abia familiae, de qua Zacharias ortus est, sors contigit octava. Non frustra primus Novi Testamenti praeco in octavae sortis vice
Abbreviated transcription (Latin):
dedige. Non qđ ante concep¬
tionẽ ut hereses suspicat fuerit.
hieremias: sed qđ praȩscierit eũ
futurũ dñs cui necdũ facta iam
facta .s̃. Scđni illud qđ apostolus
loquit᷑. Qui uocat ea ꝗ non erant
quasi eaq essent. Quidã hunc¬
locũ suꝑ saluatore intellegunt.
qui ꝓpriae ꝓphiea ẽ. gentiũ &
ꝑapostolus uocauit om̃s nationes
Iste eñĩ uere prius quã inute¬
ro formaret uirginali & ante¬
quã exirex deuulua matris. sci¬
ficatus inut ero ẽ & notus patri
quippe qui semꝑ inpatre & in
quo semꝑ pater. et dixiaa a.¬

Expanded text:
dedi te. Non quo ante conceptionem, ut heresis suspicatur, fuerit Hieremias, sed quo praescierit eum futurum dominus, cui necdum facta iam facta sunt, secundum illud quod apostolus loquitur: qui uocauit ea quae non erant quasi ea quae essent. quod aulocum super salvatore intelligunt, qui proprie propheta est gentium, et per apostolos vocavit omnes nationes. Iste enim vere priusquam in utero formaretur virginali, et antequam exiret de vulva matris, sanctificatus in utero est, et notus patri, quippe qui semper in patre, et in quo semper pater. Et dixit, a