comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dientia cohabitatrixẽ angłorum: obedientia sc̃orũ
om̃iũ cibus c̃: Ex hac enim ablactati: sunt: & ꝑ hac̃
aque scłi amatorib cara sunt: sci uelut ad uer¬
sa refugiunt: Plusq aduersitatibus mundi
gaudent: quam prosꝑitatib oelectentur. A¬
lienos esse a deo: quib hoc scłm ad om̃e cõmodum ꝓ¬
sꝑatur. Serius aut̃ dĩ. cuncta huius mundi contra¬
ria sunt: ut dum ista aduersa sentiunt: ad cȩleste
desiderium ardentius excitentur. Magna apud
dm̃ refulget gr̃a: qui huic mundo contemptibilis
fuerit. Nam re uera necesse ẽ. ut quẽ mundus odit:
diligatur a dõ. Scĩ iri ideo contempnere cupiũt
mundũ. & motum mentis ad suꝑna reuocare:
ut ibi se recoͥligant. unde defluxerunt: et in de
se subtrahant. ubi disꝑsi sunt. Qui post renunti¬
ationẽ mundi ad suꝑnam patriam scĩs desideriis
inhiat : abhac terrena intentione. quasi quib dã
pennis subleuatus erigitur: Et in quo lapsus erat

Expanded text:
dientia cohabitatrix est angelorum. Obedientia sanctorum dientia cohabitatrix est angelorum. Obedientia sanctorum omnium cibus est. Ex hac enim ablactati sunt, et per hanEa quae saeculi amatoribus chara sunt, sancti velut adversa refugiunt, plusque adversitatibus mundi gaudent, quam prosperitatibus delectentur. Alienos constat esse a Deo, quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde dispersi sunt. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pennis sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Et tenens eum pater suus. iactauit infurnũ ardentẽ:
& statim factus ẽ furnus. uelut ros Ex quo facto ac¬
quisiuit sibi głam intempore illo: quemad modũ
abraham patriarcha. Dixit senex. quia fr̃ qui ad
obedientiã patris spiritalis animum dederit: maio¬
rem mercedem habet: quam ille qui in heremo solus
retesserit. Qiua hi qui se in heremo relegant: arbi¬
trio suo de scło recesserunt: hic aut̃ ordo. qui se ad
obediendum dedit: om̃s uoluntates suas abiciens
pendit ad dm̃ & aduissionẽ spiritalis patris: ꝓptẽa
& maiorem głam aliis habet. Qua ꝓpt̃ ofisii bona
ẽ. o bedientia: quȩ ꝓpt̃ dm̃ fit: Intendite gͦ ofilii.
uirtutis huiꝰ aliquod ex parte uestigiũ. Obedientia
salus ẽ om̃ium fideliũ: obȩdientia. genitrix ẽ õĩũ
uirtutũ. Obedientia. regni cęlorum inuentrix est:
obedientia cȩlũ aꝑit: & hominẽ de terra eleuat Obȩ¬

Expanded text:
Et tenens eum pater suus, jactavit in furnum ardentem, Et tenens eum pater suus, jactavit in furnum ardentem, et statim factus est furnus velut ros. Ex quo facto acquisivit sibi gloriam in tempore illo, quemadmodum Abraham patriarcha. Dixit senex: Quia frater qui ad obedientiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesserit: quia ii qui se in eremum relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad Deum et ad jussionem spiritualis patris, propterea et majorem gloriam ab aliis habet. Quapropter, o filii, bona est obedientia, quae propter Deum fit. Intendite ergo, filii, virtutis hujus aliqua ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium. Obedientia genitrix est omnium virtutum. Obedientia regni coelorum inventrix est. Obedientia coelum aperiens, et hominem de terra elevans. Obe
Abbreviated transcription (Latin):
seruus : sicut filius hominis ñ uenit ministrari.
s ministrare: Plantauit quidã senex lignũ aridũ
in heremo: & uolens obȩdientiam frĩs ꝓbare. dixit
ei ꝑsingłos dies riga lignũ istud: donec fructum
faciat Erat aut̃ longe abeis aqua. ita ut uespere¬
tres annos: lignum illud uiride factumẽ: & fru¬
cꝰtum attulit. Sumens aut̃ exfrucͦtu euis senex. detu¬
lit adeccłam: & dixit fr̃ĩb. Accipite. & manducate
obedientiȩ fructũ: Dicebat senex. quia nichil sic q̃¬
rit d̃s ab his qui initiũ habẽt conuersionis: quomͣ
obedientiȩ laborem: Quidam scłaris renuntiauit
scło: & uenit in monasterio. Adducens secũ filium
suum. paruulũ Quem abbas tenens infantulum.
osculabatur eum: & dixit patri eius. Amas hunc:
Et ille respondit. etiam: Et iterum dixit illi. Diligis eũ:
Et respondit: Etiam Postea dixit illi abbas Tolleg̃
si amaseum .: & mute illum infurnum ardentem.

Expanded text:
servus: sicut filius hominis non venit ministrari, servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies riga lignum istud, faciat. Erat vero longe ab eis aqua, ut a sero pergeretres annos, lignum illud viride factum est, et fructum attulit. Sumens autem ex fructu ejus senex, detulit ad Ecclesiam, et dixit fratribus: Accipite et manducate obedientiae fructum. Dicebat senex, quod nihil sic quaerit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eum? Et respondit, Etiam. Postea dixit illi Abbas: Tolle ergo si amas eum, et mitte illum in furnum ardentem.
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. nunquam ꝑ obedientiã malum fieri: ali¬
quando autem debet per obȩdientiã bonũ quod
agitur intermitti: Neq enim inparadiso mala ar¬
bor extitit: quam ds̃ homini ne contingeret. int̃ dixit:
Sed ut ꝑ melius obedientie meritum homo bene con¬
ditus cresceret: dignum fuerat. ut hunc etiã a bo
no ꝑhiberet: quatinus tanto ueruis. hoc quod age¬
ret urtus esset: quanto & abono cessans. auctori
suo se subditum humiluis exhiberet: Scriptum est eñi.
Melior ẽ obȩdientia. quam uictime: Obȩdientia quippe.
uictimis uire p̃ponitur: quia ꝑuictimas. aliena caro.
ꝑobȩdientiam uõ. uoluntas propria mactatur. Tanto
igitur quisq dm̃ citus placat: quanto ante eius
oculos repressa arbitrii sui suꝑbia. gladio precepti
mͦ sibi inuicem fr̃s obedire deberent: respondit. sic̃
serui dm̃. scđ̾m quod precepit dñs: quia qui uult
in uob̃ esse magnus. fiat om niũ nouissimus. et

Expanded text:
dum vero est nunquam per obedientiam malum fieri. Alidum vero est nunquam per obedientiam malum fieri. Aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit; sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceno prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans, auctori suo se subditum humilius exhiberet. Scriptum est enim, Melior est obedientia quam victimae . Obedientia quictimis iure preponitur, quia per uictimas aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eius oculos, repressa arbitrii sua superbia, gladio precepti res obedire deberent, respondit: Sicut servi Domini, secundum quod praecepit Dominus: Quia qui vult in vobis esse magnus, fiat omnium novissimus et
Abbreviated transcription (Latin):
sperate in eam quȩ offertur uob̾ grãm in reuela¬
tione iħuxp̃i: quasi fulii obedientiȩ:. Recte filios
o bedientiȩ uult illos existere: quos in p̃facione. inobedi
Debet gͦ obedientia. & in aduersis ex suo aliquid habere:
& rursum in ꝓsꝑis ex suo aliquid omnimodo ñ habere:
quatinus & in aduersis: tanto sit uerior: quanto a
presenti ipsa. quã diuinitus ꝑciꝑit gła. funditus ex
mente separatur. Ab omnipotente domino obȩdien¬
tia usq ad mortem seruanda precipit᷑: sicut ueritas
ait: Non possum ego a me ipso facere quicquam.
s sicut audio iudico. Ipse sicut audit iudicat: quia¬
tunc etiam obedit patri: cũ uidex huius scłi uenerit.
Ne nob̾ usq ad presentis uite terminum obȩdientia
laboriosa appareat. redẽptor nr̃ iudicat: qui hanc
etiam cũ uidex uenerit seruat. Quid gͦ mirum si pec
cator homo obȩdientiȩ in presenti uitȩ breuuitate se
subicit: quando hanc mediator d̃ĩ & hominum. et
cum obedientes remunerat. non relinquit: Seien¬

Expanded text:
sperate in eam quae offertur vobis gratiam, in revelatione Jesu Christi, quasi filii obedientiae . Recte filios obedientiae vult illos existere, quos in praefatione, in sanDebet ergo obedientia et in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omni modo non habere, quatenus et in adversis tanto sit verior, quanto a praesenti ipsa quam divinitus percipit gloria, funditus ex mente separatur. Ab omnipotente Domino obedientia usque ad mortem servanda praecipitur, sicut Veritas ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Ipse sicut audit, judicat. Tunc etiam obediet patri, cujus judex hujus venerit saeculi. Ne nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat, qui hanc etiam cum judex venerit, servat. Quid ergo mirum, si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc Mediator Dei et hominum, et cum obedientes remunerat, non relinquit? Scien
Abbreviated transcription (Latin):
um non diligit quem udet: dm̃ quem non uidet
quomͦ potest diligere : Amemus & amplectamur
ꝓximum. qui iuxta nos ẽ: ut peruenire ualeamᷤ
ad amorem ulius. qui supͣra nos ẽ. Meditetur mẽs
inpximo quodexhibeat dõ: ut ꝑfecte mereamur
Indo gaudere cum ꝑximo Tunc enim ad ulam
Ad ilectionẽ dĩ & ꝓrimi. toto amore tendamus.
Om̃e mandatũ de sola dilectione est. & omĩa unũ
precaptum sunt: quia quic quid precipitur: in sola
caritati soli datur. Precepta gͥ dñca. & multa st̃
& unũ: multa ꝑ diuersitatem oꝑis: unum i radice

Expanded text:
um non diligit quem videt, Deum, quem non videt, um non diligit quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere ? Amemus et amplectamur proximum, qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illamad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Praecepta ergo Dominica, et multa sunt, et unum. Mult
Abbreviated transcription (Latin):
ctum crescendo ꝑmutat᷑. Sepe omĩps ds̃. ut qͣntũ
quisq a caritate di & ꝑximi longe sit. uelinea qua¬
tum ꝓfecent in notescat: miro ordine cuncta dis¬
pensans. alios flagellis deprimit: alios successib fulcit.
Et dum quos dam tem poralit̃ deserit: in quorumdam
cordib quod malum latet. ostendit: Nam plerumq ip¬
si nos miseros insecuntur: qui felices sine comꝑatio¬
ne coluerunt: In offenso pede iter nr̃m in terra agitur.
si ds & ꝑximiis. integra mente diliga rur Neq enĩ
ds̃ uerediligitur sine ꝓximo: nec ꝑximus uere di¬
ligitur sine dõ. Sp̃s sc̃s sedõ legitur discipłis datꝰ
prius ad nõ in terra degente: postmodum adomino.
celo presidente: In terra quippe datur sꝑc̃. ut diligat᷑
proximus: e cȩlo uero. ut diligatur ds̃. Sed cur priꝰ
in terra. postmodum e cęlo: nisi quod pate nter dat᷑
intelligi. quia uixta iohannis uocem. qui fr̃em su¬

Expanded text:
ctum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum ctum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a charitate ejus et proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. Nec Deus enim vere diligitur sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Spiritus sprius a Domino in terra degente , postmodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Din terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi: ꝑ que nos sacrȩ scripture dicta uiuificant: qͥa
dilectionẽ dĩ & ꝓximi capimus in eloquiis diuinis.
Iamorem dĩ amor ꝑximi gignitur: & ꝑamorẽ ꝓximi
amor di nutritur. Nam qui amare dm̃ negligit.
ꝓfecto diligere ꝓximum nescit: Tunc plenus indĩ
dilcctione ꝓficimus: sim eius dem dilectionis gremio
prius ꝓximi caritate lactamur. Quia gͦ amor dĩ. a¬
morem ꝑximi generat. dicturus ꝑlegem dñs. dili¬
ges ꝓximum tuũ premisit dicens. diliges dñm dm̃
tuum: ut uidelicet in terra pectoris nr̃i. prius amo¬
ris sui radicẽ figeret: quatinus post ramos postmo¬
dum dilectio fraterna germinaret. Amor d̃ĩ ẽ pro¬
ximi amore cͤalescit: sicut testatur ioħs. qui quosdã
increpat dicens Qui ñ diligit frẽm suim quem uidet
dm̃ quẽ non uidet quomͦ potest diligere: Que ta¬
men diuina dilectio ꝑtimorem nascitur: s in affe¬

Expanded text:
proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum, praemisit dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut videlicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei ex proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere ? Quae tamen divina dilectio per timorem nascitur, sed in affe
Abbreviated transcription (Latin):
đm diligere : qui noscitur inꝑrimi dilectione errare:
onis: nullum habent in crem̃tũ uirtutis. Nam sicuit a¬
płs ait. Si tradidero corpus meum ita ut ardeã: cari
tatem ñ habuero: nichil michi ꝓdest. Sine caritatis a¬
more. quamuis unus quisq recte credat. ad beatitu¬
dinem ꝑuenire ñ potest: quia tanta est caritatis uirtꝰ:
ut etiam ꝓpħia & martyrium. sine illa nichil esse cre¬
dantur. Nullum premiũ. caritati pensatur. Caritas
enĩ: uirtutum omnium obtinet principatum Unde
& iunculũ ꝑfectionis caritas ab apło dicitur: eo quod
uniuersȩ untutes eiis iunculo religentur: Prima uirtꝰ
obȩcdientie. in caritate ẽ Que uidelicet caritas in duob
preceptis distinguitur.: uit ds̃ & ꝑximus diligat᷑. & re¬
cta oꝑatio ex de calogi completione ꝑficiatur: ut cum
bona agi ceperint. mala iam nulla ꝑpetrentur: Quo
sunt p̃cepta caritatis. dilectio uidelicet dĩ. & dilectio

Expanded text:
Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. itate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
& enim petrus ait. Cui benefacits intendentes. quasi
lucerne lucenti in caliginoso loco: Cum legenti cuilibet
sermo scripture sacrȩ tepidus iuidetur: sensus diuini
eloquii. eius mentẽ nonexcitat: & incogitatione sua
nullo intellectu luminis eneat. At uero si bene uiuedi
ordines querat : & ꝑ gressum cordis inueniat. quẽ ad mo¬
dum pedem boni operis ponat: tantum in sacro eloquio
ꝓfectum inuenit. qͣntũ apud illũ ipse ꝓfecerit: Plerumq.
fit. ut scripturȩ sacrę uerba esse mistica quisq sentiat:
si accinsus suꝑnȩ contemplationis grã. semetipsũ ad cȩ¬
lestia suspendat. Mira enĩ atq in esfabilis sacri eloquii
uirtus agnoscitur: cum suꝑno amore legentis ammꝰ
aritas. indilectione dĩ & ꝓrimi constat: seruat
autem in se dilectionẽ dĩ: qui a caritate non di¬
uiditur ꝓximi: Qui a frna societate secernitur.:
a diuine caritatis participatione priuatur: Nec poterit

Expanded text:
 enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi  enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae tepidus videtur, sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectu luminis emicat. At vero si bene vivendi ordines quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio profectum invenit, quantum apud illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad coelestia suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animuximi. Charitas in dilectione Dei et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit
Abbreviated transcription (Latin):
amplectenda cor legentis immiitat. dictisq obscuriori¬
b exercet fortes. & paruulos humili sermone blanditur:
&usu legendi fastidium tollit lectoris: quia nimirum
uerbis humilib adiuuat. sublimibus leuat Scriptura
sacra. aliquo modo. cum legentib creseit: arudib le¬
ctorib quasi recognoscitur: & tam̃ a doctis semꝑ noua
reppitur: Ad iezechielem ꝓpħam. dicitur. Fili horinis:
quod cumq inueneris. cõmede. Quic quid enim insacra
scriptura. inuenitur. edendum ẽ : quia & eius parua sĩ¬
plicem componunt uitam: & eius magna. subtilem edifi¬
cant intelligentiam: Precepta scripture sacrȩ legendo. re-¬
iuiuiscimus: qui mortui inculpa iacebamꝰ Unde om̃ĩpo¬
tenti dño. ꝑ psalmistam dicit᷑. In et̃num non obliuis ear
sermones tuos: quia in ipsis uiuificastime. Scã scriptura:
intenebris uitȩ presentis. facta ẽ nob̃ lum̃ itineris: hinc¬

Expanded text:
amplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioriamplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioribus exercet, et parvulis humili sermone blanditur: et usu legendi fastidium tollit lectori. Quia nimirum quos verbis humilibus adjuvat, sublimibus levat. Scriptura sacra aliquo modo cum legentibus crescit, a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen a doctis semper nova reperitur. Ad Ezechieiem prophetam dicitur: Fili hominis, quodcunque inveneris comede . Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scripturae sacrae legendo, reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde Omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar sermones tuos: quia in ipsis vivificasti me . Sancta Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est nobis lumen itineris. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uult cum dõ semꝑ esse : frequenter debet orare.
frequenter & legere: Nam cum oramus. ipsi cum deo
loquimur: cum uero legimus. ds̃ nob̃cum loquitur
Omins ꝓfectus : ex lectione. & meditatione ꝓcedit. Que
enim nescimus. lectione discimus: Que autem didi¬
cimus. meditationib conseruamus Gemiũũ confert
donũ. lectio scãrum scripturanum: siue quia intelle¬
ctiun mentis erudit: seu quod a mundi uanitatibus
abstractum hominem. ad amorem dĩ ꝑdiicit. Genu
numẽ. lectionis studium. Primum quomꝰ scripture
cantur. Nam rationabilit̃ erit quisq prius prõptus
ad incelligendum quȩ legit: deinde i doneus ad ꝓferendũ
quȩ didicit: Lex enim dĩ: & premiũ habet. & pęnam. le¬
gentibus eam: Premium his qui eam beneuiuendo. cu¬
stodiunt: penam uero his. qui eam male uiuendo. contẽp¬
nunt. Scriptura sacra lectoris sui animum ad cȩlestem
patriam uocat atq aterrenis desideriis ad superna

Expanded text:
Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus: quae autem didicimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quomodo intellige dicantur. Nam rationabiliter erit quisque prius promptus ad intelligendum quae legit, deinde idoneus ad proferendum quae didicit. Lex enim Dei, et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium, in iis qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero, in iis qui eam male vivendo contemnunt. Scriptura sacra lectoris sui animum ad coelestem patriam vocat, atque a terrenis desideriis ad superna
Abbreviated transcription (Latin):
sursum eum angłis canere uideat᷑. hĩe & apłs ait. Loqͣn¬
tes uob̾metipsis. psalmis. hymnis. & eanticis spiritalib:
cantantes. & psallentes in cordibus ur̃is. Et canere igaur
& psallere. & laudare dominum. Magis animo quam uoce de¬
bemis. Hoc ẽ quippe quod dicitur: cantantes & psallẽtes
incordib ur̃is. Uex & enim psalmodie. cum ꝑintentionẽ
cordis agitur: ꝑ hanc om̃ĩpotenti domino ad cor iter
paratur : ut intente menti. uel ꝓphetie nusteria. uel con-¬
punctionis grãm in fundat. Unde scriptum est: Sa crifi¬
cium laudis honorificabit me: & illic iter ẽ. quo ostñdã
uli salutare dĩ. Et illud Cantate dño: psalmum dicite
nomini euis: it̃ facite ei quiascendit suꝑ occasum: dominus
resurgendo calcauit: Cui dum eantamus. iter facimus.
ut ad nr̃m cor ueniat: & sui nos amoris grã accendat:
ceat. Si non liceat: meluis ẽ orare. quam legere:

Expanded text:
sursum cum Angelis canere videatur. Hinc et Apostosursum cum Angelis canere videatur. Hinc et Apostos vosmetipsos, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus: cantantes in cordibus vestris Deo . Et canere igitur, et psallere, et laudare Dominum magis animo, quam voce debemus. Hoc est quippe quod dicitur cantantes in cordibus vestris. Vox etenim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Et illud: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei, qui ascendit super occasum: Dominus resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia accendatceat: si non liceat, melius orare quam legere.
Abbreviated transcription (Latin):
effectum pietatis. animum eorum inflectit. Dũ xꝑ̃ianũ
non uocis modulatio. sed tantum uerba diuina que ibi
dicuntur. debeant cominouere: nescio quo tam̃ pacto.
modulatione canentis. maior nascitur compunctio cor¬
dis. Multi enim repperiuntur qui cantus suaustate
commoti. sua crimina plangunt: atq ex ea parte magii
flectuntur ad lacrimas: ex qua psallentis insonuerit
dulcedo suauissima. Oratio in p̃senti tantum: ꝓ remedio
peccatorum effundit᷑. Psalmorum aut̃ decatitatio. per¬
petuam d̃i laudem demonstrat ingłam sempit̾nã: sicut
scriptũ ẽ Beati qui habitant in domo tua dnĩe: in scła¬
scłorum laudabunt te: Cuiꝰ oꝑis ministerium. quic̃q
fidelit intentaq m̃te ex sequitur: quodam mͦ angelis so¬
ciatur: Unde & in alio loco. id̾e pfalmographiis ait.
In conspectu angłorum. psallam tibi. Psalmodie hic uirtꝰ
ostencditur: ut qui puro corde int̾ homines canit: etiam

Expanded text:
affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Chriaffectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Christianum non vocis modulatio, sed tantum verba divina quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, quodammodo Angelis sociatur. Unde et in alio loco idem Psalmographus ait: In conspectu Angelorum psallam tibi . Psalmodiae hic virtus ostenditur, ut qui puro corde inter homines psallit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus cibis gustus. quo dinoscitur. cuius saporis sit̃
hoc est. & in uerbis sc̃ȩ scripturȩ. prudentia. & sensus.
Siquis gͦ ita animum suum intendat in singula uerba
psalmodie. sicut gustus ẽ intentus indiscretionẽ saporis
ciborum: iste est qui compleuit quod dictiur. psallite
sapienter: Bonum ẽ. corde seniꝑ orare: bonum euam¬
& sono uocis. dm̃ syũalib hymnis głificate. Nichil est sola
uoce cãnere. sine cordis intentione. Sed sicut ait apł̃s. can¬
tantes incordibus uris. hoc ẽ ñ solum uoce: sed᷑ corde psal¬
lentes. Unde & alibi: Psallam spĩi: psallam & mente. Sic̃
orationibus regimur: ita psalmorum studiis delectamur.
sallendi enim utilitas tristia corda consolatur: gratiore
mentes facit fastidiosos oblectat: mentes ex suscitat : pec¬
catores ad lam̃ta inuitat. Nam quamius dura sint car¬
nalia corda: statim ut dulcedo psalmi insoniierit: ad

Expanded text:
omnibus cibis gustus, quo dignoscitur cujus saporis sit, omnibus cibis gustus, quo dignoscitur cujus saporis sit, hoc est et in verbis sanctae Scripturae, prudentia et sensus. Si quis ergo ita animam suam intendat in singula verba psalmodiae, sicut gustus intentus est in discretione saporis ciborum: iste es qui complevit quod dicitur, Psallite sapienter . Bonum est corde semper orare, bonum etiam sono vocis, Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione; sed, sicut ait Apostolus: Cantantes in cordibus vestris , hoc est, non solum voce, sed et corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . 31. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tmentes facit, fastidiosos oblectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
scendit. Nam & proinde tardius iustorũ ȩxaudiuntur
orationes: ut dum differuntur. maioribus p̃mus cu¬
mulentur. Oratio namq pura. tunc in locis oportunius
funditur: dum dõ tantum teste de promit᷑. Neq enĩ concibiat
dm̃. multiplȩc orantis sermo: sed ꝑ ura sinceraq orationis
intentio. Iterrogauerunt quidam. abbatẽ macharium.
dicentes Quom᷑ bebemus orare: Et dixit eis senex.
Non opus ẽ multum loqui in oratione. sed extendere freqñ
ter manus. & dicere. Dñe sicut uis. & sicut scis: miserere
mei: hinc beatus benetlictus ait. Non inmultiloquio.
sed impuritate cordis. & compunctione lacrimarũ: nos
exaudiri sciamus. Et ideo breuis debet esse & pura
oratio: nisi forte ex affectui inspirationis diuine gr̃e.
protendatur. In conuentu tamen: omnino breuetur
ammonet dicens ꝑsallite sapienter: idest non
queramus sonum auris. secllum̃ cordis: et
agi: qui quod operatur. non intelligit. Quod enim in

Expanded text:
coelo descendit. Nam et proinde tardius justorum exaudiuntur coelo descendit. Nam et proinde tardius justorum exaudiuntur orationes: ut dum differuntur, majoribus praemiis cumulentur. Oratio namque privatis locis opportunius funditur, dum Deo tantum teste depromitur. Neque enim conciliat Deum multiplex orantis sermo: sed plura, sinceraque orationis intentio. Interrogaverunt quidam Abbatem Macharium dicentes: Quomodo debemus orare? Et dixit eis senex: Non opus est multum loqui in oratione, sed extendere manus frequenter, et dicere: Domine, sicut vis, et sicut scis, miserere mei. Hinc beatus Benedictus ait: Non in mutiloquio, sed in puritate cordis, et compunctione lacrymarum, nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino bre vieturadmonet dicens: Psallite sapienter , id est, nquaeramus sonum auris, sed lumen cordis: etagit, qui quod operatur non intelligit. Quod enim est in
Abbreviated transcription (Latin):
tentius: Uis autem scire. quia ita est: Ueni. stemus pa¬
riter ad orationem: Et extendens in celum manus. orauit.
& statim pluuia descendit: Quod cum uidisset fr̃ ille.
timuit: & ꝓcidens. adorauit senem: Nam & dñs disciplis
ait: Habete fidem:. Am̃ dico uob̃: quia quicunq huic
monti dixerit. tolle te. & mitte te in mare: & non he¬
sitauerit in corde suo: quod cumq dixerit. fiet ei: qͦd
& factum precibus beati patris gregorii ne ocesariensis
legimus Quicum uolens edificare eccłam. in loco apto
uideret eum angustiorem esse quam res exigebat: uenit
nocte ad locum: & genibus flexis orauit ad dominum.
ut montem longis. uixta fidem petentis ageret. Et
mane facto reuersus. inuenit montem tantum spacii
reliquisse structoribus ȩcclȩsiȩ: quantum opus habe¬
bant: Nam & scã sco lastiea. manus ad caput in mensa.
posuit. & ut plueret orauit: & statim pluuia suꝑ illos de

Expanded text:
tentius. Vis autem scire quia ita est? Veni, stemus patentius. Vis autem scire quia ita est? Veni, stemus pariter ad orationem. Et extendens in coelum manus oravit, et statim plavia descendit. Quod cum vidisset frater ille, timuit; et procidens adoravit senem Nam et Dominus discipulis ait: Habete fidem. Amen dico vobis, quia quicunque huic monti dixerit, tollere et mittere in mare, et non haesitaverit in corde suo, quodcunque dixerit, fiet ei . Quod et factum precibus beati Patris Gregorii Neocaesariensis legimus. Qui cum volens aedificare Ecclesiam in loco apto, videretque eum angustiorem esse quam res exigebat, venit nocte ad locum, et genibus flexis oravit Dominum, ut montem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto, reversus invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus Ecclesiae, quantum opus habebat. Nam et sancta Scholastica manus et caput in mensam posuit, et ut plueret, oravit: et statim pluvia super illos de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit oratio illius. cuius adhuc dolor in mentt. uel o¬
dium manet in pectort. Libentius sacrificiũ orationis
accipitur: quod inconspectu misericordis iudicis ꝓximi dile¬
ctione conditur. Quod tunc ueracit̃ quisq cumulat: si hoc
etiam ꝓaduersariis impendat: Tantiis debet esse orantis
erga dm̃ affectus: ut non desperet precis effectum In anũ
autem oramus: si spei fiduciam non habemus Petat gͦ¬
ait apłs unusquisq in fide: nichil dubitans Et dñs
Omnia quicquid pecieritis in oratione credentes. accipieti
Uenit quidam senex aliquando in monte synai: & cum exi¬
ret inde. occurrit ei frat̃ in uia: & ingemiscens. dicebat
seni. Affligimur abba ꝓpter siccitatem: quia nob̾ non
pluit. & dixitei senex: Quare non oratis. & rogatis dm̃:
Et ille respondit & oramus. & dep̃camur assiduẽ dm̃:
& non pluit: Q dixit senex. Credo: quia non oratis at¬

Expanded text:
proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel oproficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. Libentius sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis, proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Tantus esse debet orantis erga Deum affectus; ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo unusquisque in fide, nihil dubitans . Et Dominus, Omnia quaecunque petitis in oratione, credentes accipietis . Venit quidam senex aliquando in montem Sinai, et cum exiret inde, occurrit ei frater in via, et ingemiscens dicebat seni: Affligimur, Abba, propter siccitatem, quia nobis non pluit. Et dixit ei senex: Quare non oratis et rogatis Deum? Et ille respondit: Et oramus et deprecamur assidue Deum, et non pluit. Et dixit senex: Credo quia non oratis at
Abbreviated transcription (Latin):
nuo committitur. unde iam uenia postu latur Ille nãq
desideratum effectum sine dubio ꝑcipit: qui quod orando
ablui postulat: delinquendo non iterat. Tunc ergo ueracut̃
oramus: quando aliunde non cogitamus Nam re uera
tunc impetranda diuina munera credimus: quando simpli¬
ti affectu assistimus cum oramuis Quando autem stamꝰ
ad orationem. uigilare & incombere ad pretes toto corde
debemus: ut cogitatio omĩs carnalis & scłaris abscedat:¬
& nec quic quam tunc aliud animus quam id solũ cogitet.¬
quod precatur. Ideo & sacerdos. fratrum p̃parat m̃tes.
dicendo sursum corda: ut dum respondet plebs. habemꝰ
ad dũm: ammoneat᷑ nichil aliud se quan dominum co¬
gitare debere: Qui leditur: non desistat orare pro se le¬
dentib. Alioquin. iuxta dei sententiam peccat: qui
proinimicis non orat: Sicut nullum ꝓficit in iuuilne¬
re medicamentium. si ad huc in eo ferrum sit: ita nichil

Expanded text:
nuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis nuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat, delinquendo non iterat. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Nam revera, tunc impetranda divina munera credimus; quando simplici affectu assistimus, cum oramus. Quando autem stamus ad orationem, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus, ut cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat: nec quidquam tunc aliud cogitet animus, quam id solum quod precatur. Ideo et sacerdos fratrum praeparat mentes dicendo: Sursum corda, ut dum plebs respondet: Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum si adhuc in eo ferrum sit, ita nihil
Abbreviated transcription (Latin):
res dei non facuint uerba nr̃a: sed desideria. E ternam¬
& enim uitam si ore petimus. nec tam̃ corde desideramus:
clamarites tacemus. Si uero desideramus ex corde: etiã
cum ore contices cimus. tacentes clamamus. Hinc ẽ quod
tu uerborum tacet. & tamen silens aure diuine pie¬
tatis audit᷑. cui dicitur: Quid cdamas ad me: Intus ẽ gͦ in
desiderio clamor secretus: qui adhumanas aures ñ ꝑuenit:
& tam̃ auditum conditoris replet. Nunquam ẽ sine gemitu
orandum: Nam peccatorum recordatio: merorem gignit. Nũ
enim oramus. ad memoriam culpam reducimꝰ : & magis
reos tunc nõs esse conspicimus. Idõq cum dõ assistimꝰ.
gemere & flere debemus: reminiscentes quam grauia sint
scelera. quȩ cominisimus: quamq dira inferni supplitia.
quȩ timemus Mens qualemse in oratione offert:. talem
post orationem conseruet:. Nam nichil ꝓficit oratio: si de¬

Expanded text:
res Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternamres Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etiam vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est quodtu verborum tacet: et tamen silens, aure divinae pietatis auditur. Cui dicitur: Quid clamas ad me ? Intus est ergo in desiderio clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Nunquam est sine gemitu orandum. Nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dam enim oramus, ad memoriam culpam reducimus: et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si de
Abbreviated transcription (Latin):
gitur uitio. tocies ad orationem se sub¬
dat: quia frequens oratio. uitiorum. im¬
pugnationem extinguit: Tam ꝑseueran¬
ter intendere oportet animum nostrum
orando atq pulsando: quo usq impor¬
timas desideriorum carnalium. suggesti¬
ones quȩ nr̃is obstrepunt sensibus. fortissima intentio¬
ne suꝑemus: ac tandui insistere. quo usq ꝑsistendo
uincamus. Nam negligentes orationes: nec abipso ho¬
mine impetrare ualent quod uolunt. Quando quisq
orat: scm̃ ad se spm̃ aduoeat. At ubi uenerit: confestim
temptam̃ta dȩmoniorum quȩ se mentib humanis im-¬
mergunt: presentiam eius ferre non sustinentes. effuguit.
Oratio cordis ẽ: non labiorum: Neq enim uerba p̃cantis
d̃s intendit : sed orantis cor aspicit. Quod si cor tacite
oret. & uox sileat: quamuis hominib lateat. dõ latere
non potest: qui conscientie presens est. Meluis est aũt
cum silentio orare corde. sine sono uocis: quam solis
uerbis. sine intuitu mentis. Uotes apud secretissimas au¬

Expanded text:
gitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sanctum ad se spiritum advocat: at ubi venerit, confestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibus humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit: sed orantis cor aspicit. Quod si cor tacite oret, et vox sileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intentu mentis. Voces apud secretissimas au
Abbreviated transcription (Latin):
nulltꝰ prauȩ actionis clamorib ꝑstrepunt᷑. Nullo
cupiditatũ temporaliũ. turbulento appetitu Iapi¬
unt᷑: s nimirum curis p̃sentis uite necessariis. ĩmo¬
deratius occupare refugiunt:. Sepe bona agentes
monachi. pat̾na ad huc flagella sentiunt: ut tanto
ꝑfectiores ad hereditatem ueniant: quanto eos pie fe¬
rientis disciplina cotidie. &iam deminimis purgat:
Ueri monachi fiinditus scło renuntiantes. ita huio
mundo moriuntur. ut soli dõ uiuere delectentur
quantoq ab huus scłi conuersatione se subtra ht̃:
tanto internȩ mentis acie p̃sentiam dĩ. & angłorũ¬

Expanded text:
nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, sed curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Veri monachi funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et ang
Abbreviated transcription (Latin):
primebat confitendo proiciunt: Quam post confes¬
sionẽ. dum repetunt. resumunt. Siis uero in uolu¬
tabro luti dum lauatur: sordidior redditur: Et
qui ad missum plangit peccatũ. nec tam̃ deserit:
penȩ grauioris culpe se subicit: qui & ipsam quã
flendo impetrare potuit. ueniam contempnit. Et qͣsi
in lutosa aqua semet ipsũ uoluit. quia dum
fletib suis. uitȩ munditiã subtrahit. ante d̃i oculos.¬
sordidas. ipsas etiam lacrimas facit: Se iuta & con
monachus. ut reuerentiã habitus sui. in a¬
ctu. in locutione. incogitatione sua. semꝑ cͥ¬
cum spitiat: atq ea que mundi sunt ꝑfecte deserat.
Et quod ostendit humanis oculis habitu:. hoc ante
dĩ oculos morib pretendat: E lecti namq monachi
cum eis transitoria ꝓsꝑitas arridet: fauorem mũdi
quasi nescientes dissimulãt: & forti gressu interius
unde exterius subleuant᷑. calcant: E lecꝰti monachi.

Expanded text:
primebat, confitendo projiciunt; quam dum post confesprimebat, confitendo projiciunt; quam dum post confessionem repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur. Et qui admissum plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit, quia et ipsam quam flendo impin lutosa aqua semetipsum involvit, quia dum suis lacrymis vitae munditiam subtrahit, ante Dsordidas ipsas etiam lacrymas facit . CAPUT XX. De nendus est monachus, ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi
Abbreviated transcription (Latin):
mis iterans uias tuas. Quis quis gͦ culpas preteritas
plorat: hunc necesse ẽ. modum tencat. ut sic admis¬
sa defleat. ne flenda cominittat. Scriptum est in libro
ecclastico: Qui baptizatur amortuo. & iterum tangit
illũ: quid proficit lauatio eius. Post lauacrũ mun¬
dus esse negligit: quisquis post lacrimas uitȩ inno¬
centiã non custodit. Lauantur enim. & nequaquam
mundi sunt: qui cominissa flere ñdesinunt. sed rursũ
flenda cõmitunt. Baptizatur scilicet a mortuo: qui mũ¬
datur fletib apeccato. Sed post baptisma mortuũ tan¬
git: qui culpã post lacrimas rep etit. hino salomõ
ait Sicut canis qui reuertitur aduomitũ suũ: ita¬
stultus qui iterat stultitiam suam Canis gͦ cũ uomit.
aduomitũ reuertit᷑ : unde leuigatus fuerat. rursus o¬
nerat᷑ Et qui ad missa plangunt: ꝓfecto nequitiam
de qua male saciati fuerant. & quȩ mentis intima. de¬

Expanded text:
mis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas mis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortuo, qui mundatur fletibus a peccato, sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas appetit. Hinc Salomon ait: Sicut canis qui iterat stultitiam suam stultus qui iterat stultitiam suam . Et addidit de suo: ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, eo rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima de
Abbreviated transcription (Latin):
krisor est non penitens. qui ad huc agit quod peni¬
tet . nec uidetur dm̃ poscere subditus. sed subsan¬
nare suꝑbus: Canis reuersus aduomitũ: & penitẽs
ad peccatum: Multienĩ lacrimas indesinenter fundt̃.
& peccare ñ desinunt: Quidam accipiunt lacrimas
ad penitentiam. & affectum penitentiȩ non ha bent:
quia in constantia mentis. nunc recordatione peccati
lacrimas fundt̃: nunc uero reuui scenti usu. ea quȩ
fleuerunt. iterando cõmitunt. Qui & preterita mlt
plangere. & actionib scł̃arib in cumb̾e: iste munda¬
tionem ñ habet: qm̃ ad huc agit quȩ penttendo deflere
possit. Isaias peccatorib dicit:. Lauamini: mundi
estote:. Lauatur itaq & mundus est: qui & preterita
plangit. & flenda iterum ñ admitit: Lauatur & ñ ẽ
mundus: qui plangit quȩ gessit nec deserit: & pꝰt
lacrimas ea quȩ flenerat. rẽpetit:. Beniq &e alibi a¬
nimã penitentem. atq iterum delinquentẽ. sermo di¬
uinus increpat: dicens Quam uilis effecta es: ni¬

Expanded text:
risor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et affectum poenitentiae non habere constat, quia inconstantia mentis nunc recordatione lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur et non est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta ni
Abbreviated transcription (Latin):
me ad salutem. Et uenit ei uox. dicens: Arseni: fuge
homines. tace. quiesce. & saluus eris. Dixit abbas
moyses: homo fugiens homines: similis ẽ uuȩ ma¬
turȩ. Qui autem cum hominib conuersatur: sicut
uua acerba erit: Dixit abbas nilus. Impetͣrabilis manet.
asagutis inimici: qui amat quietem. Qui autem
Umiscetur multinidini: crebra suscipiet uulnera.
Infine scłi. De electis omnia relinquentibus.
udicantur: Tunc eorum lux. tanto latius emicat:
quanto eos nẽ manus persequentium duruis an-¬
gustat. Tunc reproborum oculis pateseit: quod cele¬
sti potestate subnixi sunt. qui tefena om̃ia sponte reliquer᷑.
Quia quis quis sti ⁊ mulo diuini a moris excitatus. hic
possessa reliquerton: illuc proculdubio culm̃ uidici¬
ariȩ pocestatis obtinebit: ut simul tunc uidex. cum
uidice ueniat: qui nc̃ consideratione uiditii. se se spon¬
tanea uoluntatẽ castigat: Redemptor nr̃ uidicii sẽ¬

Expanded text:
me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: Homo fugiens homines, similis est uvae maturae: qui autem cum hominibus conversatur, sicut uva acerba erit. Dixit abbas Nilus: Impenetrabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem; qui autem miscetur multitudini, crebra suscipiet vulnera. CAPUT XXII. De electis omnia relinquentibus. nc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redemptor nester judicii sen