comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ecce defunctus effere¬
batur. filius unicus
matris suc De furctus
hic qui extra portã ciui¬
tatis multis ẽ intuen¬
tib clatus signifidat
hoĩem letali cruminũ
fumere soporatum. eñ¬
demqz in super anune
mortem. non cordis ad¬
huc cubili tegentem.
sed ad multoꝵ notitiã
ꝑ locucionem operisue
indiciũ. quasi per sue
cuntatis ostia propa¬
uuicus matris sue fu¬
isse phibetur: quia li¬
cet emultis collecta per
sonis. una sit ꝑfecta ⁊
ĩmaculata uirgo ma¬
ter ecclĩa. singuli qui¬
qz tamen fidelium. u¬
niuersalis se ecclĩe fili¬
os rectissime fatentur.
Nam ⁊ electus quilibet.
quando ad fidẽ imbui¬
tur filius est: quando
alios nubuit mater.
An non mat̾uo erga
paruulos. angebatur
affectu. qui ait̃. filioli
mei quos iterum par¬
turio. donec formetur
Prtam ciuitatis
qua defunctus effereba¬
tur: puto aliquẽ de sensi¬
b ẽẽ corporeis. Qui enun
seminat inter frẽs discor¬
dias. qui miquitatẽ in
excelso loquitur: ꝑ auris

Expanded text:
cit. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propamatris suae fuisse perhibetur, quia licet e multis cosonis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur rtam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris
Abbreviated transcription (Latin):
Tsarai inquit
luxorem tuã nõ
uocabis sarai. sed saram.
pem meã sed principem:
uidelicet aꝑte docens. ut
cani que tante fidei
particeps ⁊ socia facta ẽ.
non proprie principẽ sue
domus: sed absolute prĩ¬
tem. Unde beatus aplũs
petrus credẽtes de gentib
feminas ad hũilitatis.
castitatis ⁊ modestie uir¬
tutem prouocans: eiusõ
matri nr̃e sare. debita
cum laude meiniuit.
Sicut sara inquit obe

Expanded text:
t Sarai, inquit, uxorem tuam. non vocabis Sarai, sed Saram, pem meam, sed principem: videlicet aperte docens ut eam quae tantae fidei particeps et socia facta est, non proprie principem suae domus, sed absolute printem. Unde beatus apostolus Petrus credentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude meminit. Sicut Sara, inquit, obe
Abbreviated transcription (Latin):
quedam siue sub
prĩs siue sub filii siue sb sp̃s
scĩ appellacione promũ¬
tur: ut confessio fideliũ
in trinitate non erret.
Que cũ sit in separabi¬
lis. nũquã intelligeret᷑
trinitas esse. si seinper
in separabilit diceretur
Bene ergo ipã difficul¬
tas loquendi. cor nr̃m
ad intelligenciã trahit.
⁊ ꝑ infirmitatẽ nr̃ãm
celestis doctrina nos ad¬
iuuat: ut quia ĩdeitate
patris et filii ⁊ spũs scĩ.
nec singularitas ẽ nec
diuersitas cogitanda.
uera unitas ⁊ uera tri¬
nitas possit quidem
sed non possit simnul
ore proferri

Expanded text:
uaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur Trinitas esse, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat: ut quia in deitate Patris, Filii et Spiritus sancti nec singularitas est nec diversitas cogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem sed non possit simul ore proferri
Abbreviated transcription (Latin):
Ediator dei et ho¬
minum homo
xp̃s ihus qui pro huma¬
ni generis salute passu¬
rus de celo descenderat ad
terras. appropinquante
hora passionis. ut eciam¬
ꝑ hoc claresceret. quia nõ
inuitus sed sponte pate¬
retur. inasmo uenire.⁊
a turbis rex appellari. ac
laudari uoluit: ut eciã
ꝑ hoc eruditus quisq co
quem sic illo uenturũ
prophetia olim p̾missa
signauerat. Ante quĩq
dies pasche uenire uoluit.
sicut ex iohĩs euangelio
didicimus: ut eciam ꝑ
hoc ostenderet se agnum

Expanded text:
ediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, qui pro humani generis salute passurus de coelo descenderat ad terras, appropinquante hora passionis, aper hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc eruditus quisque agquem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se
Abbreviated transcription (Latin):
manifestius di¬
ceret. Qui in presenti
meis iussis obsequit᷑
et mea in quantũ suf¬
ficit exempla imitatur.
in futuro non timebit
tenebras et̾ne damnacio¬
nis. sed lumine uite eter¬
ne ꝑfruetur: ubi sublato
mẽtu mortis. de sola da¬
bitur pheminitate gaude.
L .x sunt metuẽde tenebre
omni nocte tetriores. nõ
exterioꝵ oculoꝵ quibus
alba ⁊ nigra uidemus.
sed interioꝵ quib iusta
et iniusta discernimus.
quibz non corporcas et
inuisibiles formas aspi¬
cimus. sed ipãm uerita¬
tem intelligibiliter con

Expanded text:
manifestius diceret: Qui in praesenti meis jussis obsequitur, et mea in quantum sufficit exempla imitatur, in futuro non timebit tenebras aeternae damnationis, sed lumine vitae aeternae perfruetur, ubi sublato metu mortis, de sola dabitur perennitate gaudere. Hae sunt metuendae tenebrae omni nocte tetriores, nec oculis exterioribus quibus alba et nigra videmus, sed interioribus quibus justa et injusta discernimus, quibus non corporeas et visibiles formas aspicimus, sed veritatem intelligibiliter con
Abbreviated transcription (Latin):
Iergo nicledem
de his multis erat.
qui crediderant n noĩe
eius: iau in isto nicho¬
demo attendamus. qua¬
re ilis non se credebat eis.
Respondit ihs̃ ⁊ dixit ei.
Amen amen dico tibi.
nisi quis renatus fuĩt
demo. nõ potest uidere
regnum dei. Ipsis ergo
se credit ibesus qui na¬
ti fucriut denno. Ecce illi
crediderant nr eũ. ⁊ imũs
non se credebat in eis.
Tales sũt õs catecumini.
Ipĩ iam credunt in no

Expanded text:
ergo Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Ipsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi crediderant in eum, et Jesus non se credebat eis. Tales sunt omnes catechumeni: ipsi jam credunt in no
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quiduatus sũ uide̾
contritionem populi
mei. ⁊ contritionẽ ciu¬
tatis sancte. ⁊ sedere illie
cum dantur ĩ manib
nnmicoꝵ sancta. In ma¬
nu extrancoꝵ facta sũt.
Templum cius: sicut
homo iguobilis. Na sa
glĩc eius captiua abduc¬
ta sunt. Trucidati sunt
senes eius in plateis: et
uuenes eius ceciderunt¬
in gladio inimicorum.
Que gens non heredi¬
taint regnũ eius. ⁊ non
obtinuit spolia cius:
Omnis composicio eius
ablata est. Que erat libera:
facta ẽ ancilla. Et ecce scã
nr̃a et pulchritudo nr̃a. ⁊
claritas nr̃a desolata est:¬

Expanded text:
Ut quid natus sum videre contritionem populi mei, et contritionem civitatis sanctae, et sedere illic, cum datur in manibus inimicorum? Sancta in manu extraneorum facta sunt, templum ejus sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius et non obtinuit spolia eius omnis conpositio eius ablata est quae erat libera facta est ancilla et ecce sancta nostra et pulchritudo nostra et claritas n
Abbreviated transcription (Latin):
rexit mathathiaᷤ
filius iohĩs filii symeo¬
nis. sacerdos ex filiis ioa¬
rim ab ihrlm̃: et corse¬
dit in monte modin.
Et huic erãt filii quĩq.
Iohannan. qui cogno¬
minabatur gaddis. ⁊ sy¬
meon qui cognomina¬
batur thasi. ⁊ uidas qui
chabeus. ⁊ eleazarus qui
cognomĩabatur abaron:
et ionathas qui cogno¬
inabatur alphus hn
uiderunt mala que fie¬
bant in pplõ uida: et in
ilerusalem.

Expanded text:
it Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui cchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
Ec dicit dñs. In¬
ferrogate gentes:
quis audinit talia hor¬
rbilia que fecit minis
uirgo israel. Nũ quid
deficiet de petra agri. ix
libani. aut euelti possũt
aque crumpentes frigide.
et defluentes. quia oblitꝰ
est mei populus meus.
frustra libantes ⁊ ĩpin¬
gentes in uns suis. in se¬
mitis seculi. ut ambu¬
larent ꝑ eas in itinere
non trito. ut fieret terra
eos:coram ninico. Dor¬
sum ⁊ non faciẽ ostendã
eis: in die ꝑdicionis eoꝵ
Et dixerunt. Uenite et
cogitemus cõtra iustũ
cogitaciones. Non enĩ
peribit lex a sacerdote. ne¬
qz consiliuĩ a sapiente:
nec sermo a propheta.
tendamus ad uniu̾sos
sermones eius. Attende
dnĩc ad me. ⁊ audi uocẽ
aducrsarioꝵ meoꝵ. Nũ¬
quid redditur pro bono

Expanded text:
ec dicit Dominus: Inerrogate gentes: Quis audivit talia horribilia, quae fecit nimis virgo Israel? Numquid deficiet de petra agri nix Libani? aut evelli possunt aquae erumpentes frigidae, et defluentes? Quia oblitus est mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in semitis saeculi, ut ambularent per eas in itinere non trito: Ut fieret terra eos coram inimico, dorsum, et non faciem ostendam eis in die perditionis eorum. Et dixerunt: Venite, et cogitemus contra Jeremiam cogitationes Non enim peribit lex a sacerdote, neque consilium a sapiente, nec sermo a Propheta: tendamus ad universos sermones ejus. Attende, Domine, ad me. et audi vocem adversariorum meorum. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
os ad salutandũ beata
maria. repleta est spũ
sancto eliz abeth: repletus
est ⁊ iohannes. Atq uno
edemq spũ anibo edoc¬
si. illa salutantẽ que
esset agnouit. ⁊ ut matiẽ
dĩ siũ. debita cum bene¬
dictione uenerata est. ille
lingua necdũ ualuit. a¬
nino exultãte salutauit.
officiũq sue p̾cursionuis
iuuenis ẽet impleturus.
et antequã nasceretur
aduemiente dño quibus
ualebat indiciis intima¬
uit. Aderat nãq tempus.
quo impleretur angeli
sermo quẽ dixerat. quia
spũ scõ replebitur adhuc
ex utero matris sue. Re¬
pleta est ergo spũ sancto
eliz abeth. ⁊ exclamauit
uoce magna. Recte uoce
magna: quia magna
dei dõna cognouit. Recte
uoce magna: quia illũ
quẽ ubiqz presentem no¬
uerat. eciam corporaliter
adesse sentiebat. Magna
etenun uoce: non tam cla¬
mosa quã deuota intelli¬
gendum est. Neq enim¬

Expanded text:
os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione venerata est, ille lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis juvenis esset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
in moutana subiit: que¬
degustata suanitate su-¬
pernoꝵ ciuiũ. humilita¬
tis se gressib ad iurtutũ
alta transtulit. Intrat
ergo domũ zacharie. atq
elizabeth quã scruum
ac p̾cursorem diũ pari¬
turã nouerat salutat:
non quasi dubia de ora¬
culo qd̃ acceperat. sedut
congratulatura de dono
qd̃ cõnseruam accepisse
didicerat. Non ut uerbũ
angeli mulieris attesta¬
cione probairt: sed ut
mulieri prouecte etatis
uirgo iuuencula. mi¬
insteriũ sedula ĩpẽderet.
audunt saluta¬
cionem marie eliz abeth:

Expanded text:
in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. autem salutationem M
Abbreviated transcription (Latin):
diebz cans sue. preces
supplicacionesq effu
possit illũ a morte face
cum clamore ualido
⁊ lacrimis offerens: et
exauditus est pro sua
reuerencia. Et quidem
cum esset filius didicit
exhis que passus ẽ obe¬
dienciã. ⁊ consũmatu ᷤ
factus c̃ omĩb obtem¬
perantib sibi. causa

Expanded text:
s supplicationesque salvum illum a morte facere cum clamore valido et lacrimis offerens et exauditus pro sua reverentia et quidem cum esset Filius didicit ex his quae passus est oboedientiam et consummatus factus est omnibus obtemperantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Icruditi didicerĩt
uias populi mei.
ut uirent in noĩe meo
uiut dñs. sicut docuerũt
populũ meum iurare
baali: edificabuntur in
medio populi mei. Quod
si non audierint: euellã
gentẽ illam euulsione
⁊ ꝑdicione. ait dñs. Hec
dicit dũs ad me. Dade et
posside tibi lumbare li
per lumbos tuos: ⁊ ĩ aquã
bum dni. ⁊ posui circa
lumbos meos.

Expanded text:
eruditi didicerint vias populi mei ut iurent in nomine meo vivit Dominus sicut docuerunt populum meum iurare in Baal aedificabuntur in medio populi mei quod si non audierint evellam gentem illam evulsione et perditione ait Dominus haec dicit Dominus ad me vade et possper lumbos tuos et in aquam bum domini et posui circa lumbos meos.
Abbreviated transcription (Latin):
tur festiuitas. dedicacio¬
nis templi. quã pplũs
iudeoꝵ ex antiquoꝵ pa¬
tium consuetudine ꝑ
annos singulos cele¬
brare solebat. Encenia¬
ie nanq grece: iniciare
uel inchoare dicitur. Ue¬
rum non abre esse cre¬
dendum ẽ. quod sãctus
euangelista tempus
quo ista dedicacio facta
est. iniciare curait dicẽs.
Er hoc quippe oftẽ¬
dit quod hec ence¬
ma non ad primã ten¬
pli dedicacionẽ: sed ad cã
que ultima fuit ꝑtinet.
Tercio nanq templum
ipm̃ dedicatum in scĩs
litteris inuenimus. pri¬
ma si quidẽ dedicacio a
salomone in magna

Expanded text:
as dedicationis templi, quam populus Judaeorum ex antiqua patrum consuetudine per annos singulos celebrare solebat. Encaeniare namque Graece initiare, vel inchoare Latine dicitur. Verum non ab re esse credendum est, quod sanctus evangelista tempus quoque quo ista dedicatio facta est, intimare curavit, dicens: er hoc quippe ostendit, quod haec encaenia non ad primam templi dedicationem, sed ad eam quae ultima fuit pertineret, ter namque templum ipsum dedicatum in sanctis litteris invenimus. Prima siquidem ejus dedicatio a Salomone, magna
Abbreviated transcription (Latin):
nlebẽ uallauit
Dicular altare.¬
quia sicut in tor¬
culari uue exprimũtur.
ita in altari deo hostie ĩ¬
molantur. Lec sũt illa
torcularia: quoꝵ titulo
tres psalin p̾notant᷑
ita. in finẽ pro torcula¬
rib. Edificauit turrĩ
templũ scilicet. locauit
las principes uideor dicit.
quibz deus.urbem. tem¬
plebẽ tradidit gubernã¬
dam. Et peregre profec¬
tus est. Profectus est
peregre. non loci muta
impleo. Cum autem
tempus fructuũ appro¬
puiquasset. Tempus
fructuũ fuit: ex quo ĩ¬
terfectis hostib terram
repromissionis securi¬

Expanded text:
lebem vallavit. Torcular, altarequia sicut in torculari uvae exprimuntur, ita in altari Deo hostiae immolantur. Haec sunt illa torcularia, quorum titulo tres Psalmi praenotantur, ita: In fine pro torcularibus. Aedificavit turrim, templum scilicet. Haec las principes Judaeorum dicit, quibus Deus urbem templebem tradidit gubernandam. Et peregre profectus est. Profectus est peregre, arbitrio. Cum autem tempus fructuum appropinquasset. Tempus fructuum fuit, ex quo interfectis hostibus terram promissionis secur
Abbreviated transcription (Latin):
Elicie igitur nr̃e
sint oꝑa pictatiᷤ
et uuis cibis qui nes ad
eternitatem nutriant
impleamur. Letemur
in refectionib paupen.
saciauerit. Iocũdemur
in uestitu eoꝵ: propter¬
quoꝵ nuditatem indu¬
mentis necessaris nos¬
exuerunus. Sentiant
humaitatem nr̃am
egritudines decubanciũ.
imbecillitates debil.iũ.
labores exulum. desti
mo est qui non aliquã
possit exequi beniuolẽ¬
cie porcionem. Nulli enĩ
paruus ẽ census. cui ma¬
gnus est ammus: nec de
rei familiaris modo¬
ra mediociũ: sed nõ dis¬
crepat fructus operum.
ubi idem est affectus ope¬
rantium.

Expanded text:
eliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitmo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modora mediocrum; sed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus operantium.
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitũ. Et panis
eum inuoluit. ⁊ posuit
in presepio: quia nõ erat¬
ei locus in diuersorio. Bre¬
uiter scũs lucas. et quo¬
modo. ⁊ quo tempore. et
quo loco. scdm̃ carnem
xps̃ natus sit: explicauit
At uero de xpĩ generacio¬
ne si queris. lege euange¬
lium sc̃ĩ iohĩs. qui a cele¬
stib exorsus ad terrena
descendit. Illic muenies.
et quando erat.⁊ quo mo¬
do erat. ⁊ quid erat. ⁊ quid
egerat. ⁊ quid agebat. et
ubi erat. ⁊ quo uenerit.
quomodo uenerit. quo tẽ¬
pore uenerit:qua causa
uenerit. In principio in¬
quit erat uerbun. Habes
quando erat. Et uerbũ
erat apud deni. Habes
quomodo erat.Iabes etiã
quid erat. Et deus ĩquit
erat uerbum. Ouid ege¬
ratiomĩa pẽo ipm̃ facta
sunt. Quid agebat: erat
lux uera. que illumiiat
omnem hoĩem uenientẽ
in hunc mundum. Et
ubi erat: in hoc mundo
erat. Quo uenerit. ĩ sua
propria uenit. Quomo¬
do uenerit: uerbũ caro
factum est. Quando ue¬
uerit: iohẽs testimoniũ
phibet de ipõ dicens. Hic

Expanded text:
primogenitum et pannis eum inuoluit et posuit in praesaepio, quia non erat locus in eo deuersorio. breuiter sanctus Lucas et quomodo et quo tempore et quo loco secundum carnem Christus natus sit explicauit. at uero de caelesti generatione si quaeris, lege euangelium sancti Iohannis, qui a caelestibus exorsus ad terrena descendit. illic inuenies et quando erat et quomodo erat et quid erat, quid egerat, quid agebat et ubi erat et quo uenerit, quomodo uenerit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: habes quomodo erat. habes etiam quid erat: et deus inquit erat uerbum, quid egerat: omnia per ipsum facta sunt, quid agebat: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, et ubi erat: in hoc mundo erat, quo uenerit: in sua propria uenit, quomodo uenerit: uerbum caro factum est. quando uenerit Iohannes testimonium perhibet de ipso dicens: hic
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Amẽ amẽdico
uobis: qui non intrat
p ostiũ in ouile ouiũ.
sed ascendit aliũde. ille
fur est ⁊ latro. Dixerũt
eniu se cecos non esse
Uidere eni tunc possẽt.
si oues xp̃i essent.
nde sibi usurꝑa¬
bant lumẽ: qui
furebant contra diem.
Propter illor ergo ua¬
nam et suꝑbain et in¬
sanabilẽ arroganciã.
dũs ih̃s ista contexuit.
ii quib nos salubrit᷑
si adũtamus admo¬
nuit. Multi enĩ sunt
qui scdm̃ quandã uite
huius consuetudinẽ
dicuntur boni hoĩes. uo¬
ni uiri. bone femine.
iuocentes. ⁊ quasi ob¬
seruantes ea que ĩ lege
pcepta sunt. deferentes
honorẽ parentib sus.
non mechantes. non
homicidiũ ꝑpetrantes.
non furtũ facientes.
non falsum aduersus
quẽquam testimoniũ
phibentes. ⁊ cetera que
in lege mandata sunt¬

Expanded text:
2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferenhonorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera quae in lege mandata
Abbreviated transcription (Latin):
E illuminato il¬
lo qui natus est
cecus: sermo ad iudeos
diñ exorsus est. Huic
itaq lectioni. hodiernã
esse contextamn: scire de¬
buit ⁊ cõmoneri caritas
ur̃a. Cum enim dñs
dixisset. in iudiciũ enĩ
ego in hunc mundum¬
ueni. ut qui nõ uident
uideant. ⁊ qui uident

Expanded text:
e illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident
Abbreviated transcription (Latin):
quid ⁊ nos ceci sumus:
Quia uero ista omĩa
que facuint. ⁊ nescuĩt
ad quẽ finem referant
maniter faciunt: dñs
de grege suo et de ostio
quo intratur ad ouile.
sulitudine proposuit
ĩ hodierna lectione.ł n¬

Expanded text:
quid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione.
Abbreviated transcription (Latin):
Exiit edictum a
cesare augusto: ut descri¬
leretur uiuuersus orbis.
E ortu saluatoris
dicturi: non pu¬
tainus alienũ. ut quo
natus sit tempore requi¬
ramus. Quid em̃ pro¬
fessio seculariũ ad gene¬
rationẽ diũ ꝑtineret.
insi ut aduertamus
hoc quoqz diuinum ẽẽ
misterium. quia dũ
professio singularis o¬
stenditur. spũalis ĩple¬
tur. non terrarũ regi
dicenda. sed celi. Profes¬
sio ista: census fidei. cen¬
sus anmoꝵ est. Aboli¬
to enim sỹnagoge cẽsu
ietusto nouus census
ecclie parabatur: qui tor¬
menta non exigeret. sed
auferret. Et spũaliter in
typo plebs sua iam xpõ
nomina conferebat. Nõ
hic spacia terrarum: sed
mentiũ ammoꝵq cen¬
sentur. Non describũtur
milites: sed proferuntur.
Nec etas ulla distingui¬
tur: sed omĩs ascribitur.
Nullus enĩ abhoc ĩmu¬
nis est censu: quia oĩs
etas munifica xpõ est.
Quẽ uagientes pueri
martirio confitentur:
quẽ intra uterũ positi.
exultacione testãtur. Ni¬
chil in hoc censu uereare

Expanded text:
exiuit edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur uniuersus orbis e ortu saluatoris dicturi non putamus alienum ut quo natus sit tempore requiramus. quid enim professio saecularium ad generationem domini pertinet nisi ut aduertamus hoc quoque diuinum esse mysterium, quia. dum professio saecularis optenditur, spiritalis inpletur, non terrarum regi dicenda, sed caeli? professio ista fidei census animorum est; abolito enim synagogae censu uetusto nouus census ecclesiae parabatur, qui tormenta non exigeret, sed auferret, et spiritaliter in typo plebis sua iam Christo nomina conferebat. non hic spatia terrarum, sed mentium animorumque censentur nec describuntur limites, sed proferuntur, nec aetas ulla distinguitur, sed omnis adscribitur; nullus enim ab hoc inmunis est censu, quia omnis aetas munifica Christo est, quem uagientes pueri martyrio confitentur, quem intra uterum positi exsultatione testantur. nihil in hoc censu uerearis
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore.
Abeuntes pharisei. cõ¬
silium mierũt:ut ca¬
perent ihm̃ in sermo¬
ne. Et reliqua. Lcõ ir̃.
Uper sub cesare
augusto iudea
subiecta esse romanis.
quando in toto orbe est
celebrata descriptio stipẽ¬
diaria facta fuerat. Et
erat in populo magna
sedicio: dicentib aliis pro
romani pro oĩb milita¬
rent debere tributa psol¬
iii. phariseis uero qui
sibi applaudebant de iu¬
sticia econtrario inten¬
tib non debere populũ
dei. qui decimas solueret
et primitiua daret. ⁊ cete¬
ra que in lege scripta

Expanded text:
n illo tempore, abeuntes Pharisaei consilium inierunt, ut caperent Jesum in sermone. Et reliqua. Inc.uper sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi: Pharisaeis vero, qui sibi applaudebant de justitia, econtrario dicentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in Lege scripta
Abbreviated transcription (Latin):
et tenuerint fedus meũ:
dabo eis in domo mea. et
in muris meis locum ⁊
nomen melius a filiis
et filiabz nomen sempi¬
ternum dabo cis qd̃ non
peribit. Et filios aduene
qui adherent dño. ut co¬
lant cum ⁊ diligant no¬
men eius: ut sint ei ĩ ser¬
uos. Omnẽ custedientem
sabbatũ ne polluat illud:
et teuentẽ fedus meum
adducam cos in montem
sanctum meũ: ⁊ letifica¬
bo eos in domo orationis
mee. Holocausta eorum ⁊
uictue corum. placebũt
michi suꝑ altari meo: qͥa
domus mea domus or̃oniᷤ
uocabitur cunctis populis
ait dũs deus: qui cõgregat
disꝑsos israes Adhuc con¬
gregabo ad eum congre¬
gatos eius. Omnes bestie
agri uenite ad deuorandũ
unuerse uestie saltus. Spe¬
culatores cius ceci omnes
nescierunt unuu̾si canes
muti non ualentes latra¬
re uidentes uana. dormuẽ¬
tes et amantes somma.
⁊ canes impudẽtissimi
nescierunt saturitatem.
Ipĩ pastores ignorauerũt
intelligenciam. Onĩs¬
in uiani suam declina¬
uerunt: unusquisq ad

Expanded text:
dus meum: Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus: Nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant nomen ejus, ut sint ei in servos: Omnem custodientem sabbatum ne polluat illud, et tenentem foedus meum: Adducam eos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae; Holocausta eorum, et victimae eorum, placebunt mihi super altari meo: quia domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis. Ait Dominus Deus, qui congregat dispersos Israel: Adhuc congregabo ad eum congregatos ejus. Omnes bestiae agri, venite ad devorandum, universae bestiae saltus. Speculatores ejus cnescierunt universi, canes muti, non valentes latrare, videntes vana, dormientes et amantes sommia. Et canes imprudentissimi nescierunt saturitatem. Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam. Oin viam suam declinaverunt, unusquisque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Custodite iudiciũ
et facite iusticiã: quia
iuxta ẽ salus mea ut ue¬
mat. ⁊ iusticia mea ut
reueletur. Beatus uir
qui facit hoc: ⁊ filius hõis
qui app̾hendet illud. Cu¬
stodiens sabbatum ne
polluat illud: custodiẽs
manus suas. ne faciat
omne malũ. Et nõ di

Expanded text:
custodite iudicium et facite iustitiam: quia iuxta est salus mea ut ueniat, et iustitia mea ut reueletur. beatus uir, qui facit hoc, et filius hominis, qui adprehendit istud: custodiens sabbatum ne polluat illud, custodiens manus suas ne faciat omne malum. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
ta argumenta monstra¬
ta est. Que dum nos le¬
gentes agnoscinus. qͥd
aluid quã de illoꝵ dubi¬
tacione solidamur. Mi¬
nus enĩ michi maria
magdalene p̾stitit. que
cicius credidit: quã tho¬
mas qui du dubita¬
uit. Ille eteñ dubitan¬
do uulnerum cicatrices
tetigit: ⁊ de nr̃o pectore. du

Expanded text:
ta argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore du
Abbreviated transcription (Latin):
actencius: renati nõ ex
semine corruptibili. sed
incorruptibili. ꝑuerbũ
dei uiui ⁊ ꝑmanentis ĩ
cternum. Quia omĩs
caro fenuin: ⁊ oĩs gloria
eius tanquã flos fem.
Exaruit fenum et flos
eius decidit: uerbũ autẽ
diũ manet in eternum.
Toc ẽ autem uerbii: qd̃
euangelizatum est in

Expanded text:
attentius: renati non ex semine corruptibili, sed incorruptibili per verbum Dei vivi, et permanentis in aeternum. Quia omnis caro ut fenum: et omnis gloria ejus tamquam flos feni: exaruit fenum, et flos ejus decidit. Verbum autem Domini manet in aeternum. Hoc est autem verbum, quod evangelizatum est in
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi exultemu
gaudiis. ⁊ pia gr̃arum
actione leteniũr. Hodie
enim non solũ paradi¬
si possessores firmati
sumus. sed eciã celoꝵ
mus: ampliora adepti
per ineffabilẽ xp̃ĩ grãm.
quã ꝑ diaboli amisera¬
mus inuidiã. Nã quos
uirulentus municus
pruni habitaculi felici¬
tate deiecit. eos sibi con¬
corporatos dei filius ad
prĩs dexterã collocauit:¬

Expanded text:
dilectissimi, exsultemus dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelornetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram collocavit
Abbreviated transcription (Latin):
Eromnc ergo hoc¬
tempus dilectissi¬
ini qd̃ inter resurrectio¬
nem din ⁊ ascensionem
eius exactum est. hoc pro¬
uidencia dei curauit. hoc
docuit. hoc suoꝵ ⁊ oculis
insinuauit ⁊ cordibus:
agnosceretur resuscita¬
tus. qui uere erat et na¬
tus. ⁊ passus ⁊ mortuus.
dia de fide resurrectioni
ambigui. ita sunt ueri¬
tate perspicua roborati.
nulla afficerentur tri¬
sticia: sed eciã magno
gaudio replerentur. Et
reuera magna ⁊ ĩeffa¬
bilis erat causa gaudẽ¬
di. cum in conspectu
scẽ multitudinis supͥ
oĩm creaturaꝵ celestiũ
dignitatem. humani
gencris natura conscẽ¬
deret: suꝑgressura an¬
gelicos ordines. ⁊ ultra
archangelorũ altitudi¬
nes eleuanda. neculliᷤ
sublimitatib modũ
sue prouectionis habi¬
tura. isi eterm patris
recepta concessu. illius
glie sociaretur ĩ throno
cuius nature copula¬
batur in filio. Qa igr̃
xpĩ ascensio nr̃a prouec¬
tio est. et quo precessit
glĩa capitis. eo spes uoca¬
tur et corporis. dignis

Expanded text:
er omne ergo hoctempus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuavit et cordibus,  vere agnosceretur resuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. di, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitudinis super omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscederet, supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis,
Abbreviated transcription (Latin):
et intellectus. Quod ergo
hec uirga nuces produxit:
y̾mago diũci corporis
fuit. Nux enun trinam
habet in suo corpore sub¬
stancie unionẽ: corium
testam et nudeũ. Incorio
caro. intesta ossa: in nu¬
leo interior aĩa compa¬
ratur. Incorio nucis car¬
nem significat saluato¬
ris: que habuit ĩ se asperi¬
tatem uel amaritudinẽ
passionis. In nucleo ĩte¬
riore declarat dulcedinẽ
deitatis: que tribint pa¬
stum. et luminis sũmi¬
instrat officium. Intesta
lignũ inserens crucis.
quod non discreuit id qd̃
foris et intus fuit: sed q̃
terrena ⁊ celestia fuerant
mediatoris ligna interpo¬
sicione sociaũt: dicente

Expanded text:
t intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
Solis radus specular
penitrat: ⁊ soliditatem
eius insensibili subtili¬
tate ꝑtraicit. Et talis
uidetur intrinsecus. qͦ¬
lis extrinsecus. Itaq frẽs
nec cũ ingreditur iuolat
nec cũ egreditur dissipat:
quia in ĩgressu eius et
egressu specular ĩtegrũ
ꝑseuerat. Specular ergo
non rumpit radius so¬
lis: integritatẽ ugiis
ingressus aut egressus¬
nũquid uiciare poterat
deitatis: Sed quidulte
ficiat in fide redemptus.
et ille deficiat ĩduratus.
Uirga illa unde aieba¬
mnus daron. uirgo ma¬
ria fuit: que nobis xp̃m¬
uerum sacerdotem conce¬
pit ⁊ peperit. De quo da¬
ud cecunt dicens. Tu es
sacerdos meternũ: scdm̃
ordinem melchisedech.
Su periore nanqz uersu
iam dixerat. uirgã uir¬
tutis tue emittet dñs ex

Expanded text:
Solis radius specular Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, quia in ingressu et egressu ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulteficiat in fide redemptus, ille autem deficiat induratus. Virga illa unde aiebamus Aaronis virgo Maria fuit, quae verum nobis Christum sacerdotem concepit, et peperit, de quo David cecinit dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Superiore namque versu jam dixerat: Virgam virtutis suae emittet Dominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
Contra iudeus.
Contra naturã
inquit. parere uirgo ma¬
ria non potuit. Et detestã¬
dus manicheus. Si caro
erat: uirgo ẽẽ nõ potuit.
ria ueteris testamenti
necessariũ exemplum.
contra uideum. Quo
sunt duodecun uirge. in¬
ter quas una erat. que
airon fuerat sacerdotis.
Posite sunt a scõ moyse.
in tab̾naculo testimonii.
Uirga autẽ aaron post
alterũ diem inuenitur
produrisse floreᷤ⁊ frondes:
et peperisse muces. Delectat
hoc misteriũ cũ caritate
ur̃a contra ꝑfidiam iu¬
xime figura interueuit
sacramenti. Uirga hec
protulit qd̃ ante non ha-¬
buit: non radicata plã¬
tacione. non defossa sar¬
culo. nõ animata suco.
nec fecundata seminario.
Et cum illic deessent uni¬
uersa iura nature: pro¬
tulit uirga qd̃ nec semi¬
ne suggeri potuit nec ra¬
dice. Sirga ergo potuit
buit tẽpora pariendi:
natura non habuit.
Deus enĩ qui ĩnumeris
rant signum ostendit.¬
ut asina loqueretur:
ipẽ mirabilius facere
uersutus ille maincheuͤ
aliud sacramentum.

Expanded text:
contra Judaeus, Contra naturam, inquit, parere virgo non potuit: et detestandus Manichaeus, Si caro erat, virgo esse non potuit; ria Veteris Testamenti necessarium exemplum contra Judaeum, quod sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate vestra contra perfidiam Juxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit regit tempora pariendi: natura non habuit Deus enim qui in Numeris signum ostenditut asina loqueretur , ipse mirabilius facere versutus ille Manichaeus aliud sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ractus lõga mo¬
lestia stomachus.
diu ine caritati ur̃e de
lectionis euangelite lo¬
qui exposicione prohi¬
buit. Uox nanq ipã a
clamoris uirtute succu¬
buit. Et quia a multis
audiri non ualeo. loq
fateor int̾ multos eru¬
besco. Sed hanc in me
uerecundiã. et ipẽ repre¬
hendo. Quid enim. Nũ¬
quid si multis prodesse
nequeo. nec paucis cu

Expanded text:
ractus longa molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis cu
Abbreviated transcription (Latin):
Tcongregauit uir¬
futem exercitum
fortem nunis: et exalta¬
tũ ẽ ⁊ cleuatũ cor eius.
Et obtinuit regiones gẽ¬
tium ⁊ tyrannos. ⁊ facti
sunt illi in tributum.
Et post hec decidit ĩ lectũ:
⁊ cognouit quia moreret
Et uocauit pueros suos
nobiles. qui secũ erant

Expanded text:
congregavit virtutem exercituum fortem nimis et exaltatum est et elevatum cor eius et obtinuit regiones gentium et tyrannos et facti sunt illi in tributum et post haec decidit in lectum et cognovit quia moritur et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant
Abbreviated transcription (Latin):
Quia abscisus est de t̾ra
uiuentium. Propter sce¬
lus pplĩ mei ꝑcussit eos.
Et dabit impios prose¬
pultura. ⁊ diuitem pro
morte sua. Eo qd̃ iniqͣ¬
tatem non fecerit: neq
dolus fuerit in ore euis.
Et dũs uoluit eũ conte¬
rere in infirmitate. Si
posuerit pro ꝓccõ aĩam
suan: uidebit semen
longeuũ. et uoluntas
diñ in manu cius diri

Expanded text:
s est de terra viventium: 38 propter scelus populi mei percussi eum. Et dabit impios pro sepultura, et divitem pro morte sua, eo quod iniquitatem non fecerit, nec dolus fuerit in ore ejus, et Dominus voluit eum conterere in infirmitate. Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum; et voluntas Domini in manu ejus di
Abbreviated transcription (Latin):
iscricordie Heth.
non sumus consũpti:
quia non defecerũt mi¬
seraciones eius. Noui
diluculo: multa ẽ fides
tua. Pars nca dũs di¬
xit anima mca: ꝓpterea
expectabo cum. Teth. Bo¬
nus est dũs sperantib ĩ
eum: aĩe querenti illũ.
Bonũ est prestolari cũ
silentio salutare diũ.
Bonum ẽ uiro cũ porta¬
uerit iugum ab adoles¬
cencia sua. Ioth. Sede¬
bit solitarius ⁊ tacebit:
Pouet ĩ puluere os suũ:
si forte sit spes. Dabit per¬
cucienti se maxillam:
saturabitur opprõbriis.
Caphr Quia nõ repel¬
let in sempiternũ dñs.
Quia si abiccit⁊ mise¬
rebitur scom̃ multitu¬
diuẽ mĩarum suarum.
Non enĩ humiliant
ex corde suo. ⁊ abiecit filioᷤ
honius.Lamed. Ut con¬
tercret sub pedibus sius:
om̃s uinctos terre. Ut de¬
amaret iudicium uiti:
in conspectu uultus al¬
tissimni. Ut puerteret ho¬
minẽ in iudicio suo. dñ
iguorauit. Mem. Quis
est iste qui dixit ut fieret
dño non iubente: Ex ore
altissimi nõ cgrediẽtur

Expanded text:
isericordiae non sumus consumpti: quia non defecerunt miserationes ejus. Novi diluculo, multa est fides tua. Pars mea Dominus, dixit anima mea: propterea exspectabo eum.  Teth.  Bonus est Dominus sperantibus in eum animae quaerenti illum TETH bonum est praestolari cum silentio salutare Domini TETH bonum est viro cum portaverit iugum ab adulescentia sua IOTH sedebit solitarius et tacebit ponet in pulvere os suum si forte sit spes IOTH dabit percutienti se maxillam saturabitur obprobriis CAPH quia non repellet in sempiternum Dominus CAPH quia si abiecit et miserebitur secundum multitudinem miserNon enim humiliavit ex corde suo, et abjecit filios hominum.  Lamed.  Ut contereret sub pedibus suis omnes vinctos terrae. Ut declinaret judicium viri in conspectu vultus Altissimi. Ut perverteret hominem in judicio suo, Dominus ignoravit.  Mem.  Quis est iste, qui dixit ut fieret, Domino non jubente? Ex ore Altissimi non egredientur
Abbreviated transcription (Latin):
modo audiuimus. et
uixta litteram gaudio
plena refulget. quia tri¬
umphũ redemptoris
nri. simul ⁊ redẽptionis
nr̃e dona plano sermõe
describit:⁊ si hanc enude¬
acius ꝑtractare uelimuᷤs.
gratiorem ĩ littera fruc¬
tum spũalis sensus in¬
ditum ẽẽ comperimus.
Serino etenĩ dei aroma¬
tum more quo subtili¬
us quasi terendo ⁊ siernẽ¬
do discutitur: eo maiorẽ
num nãq est et dulce
adaudiendũ piis. qd̃
discipuli abierunt in
galileam in montem
ubi constituerat illis ihs̃.
et uidentes eum adora

Expanded text:
modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem num namque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et vidente
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatoꝵ. pugnemus
adu̾sus eum. ⁊ non mo¬
riamurom̃s sĩt mortur
sunt frẽs nr̃i in occultis.
Tunc congregata est ad
eos synagoga iudeorum
fortis uiribz ex iscł. omĩs
uoluntarius in lege. Et
om̃s qui fugiebãt a ma¬
lis additi sunt ad eos: et
facti sunt illis ad firma¬
mentũ. Et collegerũt exer¬
citum. ⁊ ꝑtusserunt pctõ¬
res in ira sua. ⁊ uiros im¬
quos ĩ indignacione sua
⁊ ceteri fugerunt ad na¬
ciones. ut euaderent. Et
circuunt mathathias ⁊
amiti eius. ⁊ destruxerũt
aras. Et cutunciderunt

Expanded text:
sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Rima lectioiis
huius euagelice questio
anuũ pulsat: quomo¬
do post resurrectionem
corpus diũcum uerũ
fuit. qd̃ clausis ianius
ad discipulos ingredi
potuit. Sed sciendum
nobis est. qd̃ diuina
opacio si racione com¬
prehenditur. non ẽ ad¬
mirabilis. nec fides ha¬
bet meritum. cui hũa

Expanded text:
rima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides hab
Abbreviated transcription (Latin):
ino igitur duo¬
decimo regni sui.
nabuchodonosor rex
assyrioꝵ qui regnabat
mn niniue ciuitate ma¬
gna. pugnauit contra
arfaxat: ⁊ obtinuit eũ
ini campo magno qui
appellatur ragau.circa
eufraten. et tigrin et
iadason in cãpo erioch
regis elycorum.¬

Expanded text:
no igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabat in Nineve civitate magna, pugnavit contra Arfaxath et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau, circa Eufraten et Tigrin et Hiadas, in campo Erioch regis Elicorum
Abbreviated transcription (Latin):
cam cas de populis: ⁊ con¬
gregabo cas de terris. Et
inducã eas in terram
suam. ⁊ pascam cas ni
montibz israel: in riuis
⁊ in cunctis sedib t̾re.
In pascuis uberrimis
montibz excelsis israel
erunt pascue eaꝵ. Ibi re¬
quiescent ĩ herbis uirẽ¬
tib. ⁊ ĩ pascuis pĩguib
pascentur super mon¬
tes israel. Lectio uͣ.

Expanded text:
as de populis et congregabo eas de terris, et inducam eas in terram suam, et pascam eas in montibus Israel in rivis et in cunctis sedibus terrae. In pascuis uberrimis montibus excelsis Israel erunt pascuae earum. Ibi requiescent in herbis virentibus et in pascuis pinguibus pascentur super montes Israe
Abbreviated transcription (Latin):
bantur indigni. Egesta
et miseria. Et mande
bant herbas ⁊ arboꝵ corti¬
ces. ⁊ radix iumperorum
erat ribus eoꝵ. Qui de cõ¬
uallib ista rapientes:
cũ singula repperissent:
ad ca cum clamore cur¬
rebant.¬
N desertis habita¬
bant torrencium
i in cauernis terre: uel
suꝑ glaream. Qui inter
et esse subsentib deliciaᷤ
computabant. Ffilii stul¬
toꝵ ⁊ ignobilium: ⁊ ĩ t̾ra
penitus non parentes.
uerentur. ffaretram enĩ
suam aperuit ⁊ afflixit
me: ⁊ frenũ posuit ĩ os
meum. Ad dexterã orien¬
tis calanutatis mee. ili¬
co surrexerũt.¬

Expanded text:
bantur indigni, egestatet mbant herbas et arborum cortices et radix iuniperorum erat cibus eorum qui de convallibus ista rapientes cum singula repperissent ad ea cum clamore currebann desertis habitabant torrentium et in cavernis tersuper glaream. Qui inter et esse sub sentibus delicias computabant, Filii stultorum et ignobilium, in terra penitus non parentes. verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum posuit in os meum. Ad dexteram orientis calamitates meae illico surrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis uos: mundus autẽ
gaudebit. Uos autẽ con¬
tristabimini: sed tristina¬
Et hoc sic accipi potest: qͥa
contristati sunt discipu¬
li de morte diũ. et confe¬
stun de resurrectione leta¬
ti. Mundus autẽ quo
noĩe significati sunt ĩ
discipuli contristati
Mundi quippe noĩe. ma¬
licia potest mũdi huius
intelligi: idest hominũ
mũdi huius amicorũ.
Unde iacobus in epl̃a

Expanded text:
tis vos; mundus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristiEt hoc sic accipi potest, quia contristati sunt discipuli de morte Domini, et confestim de resurrectione laetati: mundus autem, quo nomine significati sunt inimidiscipuli contristati. Mundi quippe nomine, malitia potest mundi hujus intelligi, id est hominum mundi hujus amicorum. Unde Jacobus a
Abbreviated transcription (Latin):
et sedentẽ suꝑ eum dñm
ihm̃i: supposuerunt uesti¬
menta sua. ⁊ strauerunt
uiam ramis arboꝵ. Cũq
opera cuncta fecissent:uo¬
cis quoq tribuunt testi¬
moniũ. Et precedentes ac
sequentes non breui et si¬
lenti confessione. sed cla¬
more plenissimo resonãt:
osanna filio dauid bene¬
dictus qui uenit in noĩe
domim.¬

Expanded text:
et sedentem super eum Dominum et sedentem super eum Dominum Jesum, supposuerunt vestimenta sua, et straverunt viam ramis arborum. Cumque opere cuncta fecissent, vocis quoque tribuunt testimonium: et praecedentes atque sequentes non brevi atque silenti confessione, sed clamore plenissimo resonant: Osanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ turba: stra¬
uerunt uestimẽta sua
in uia. Uidete differen¬
ciam unuiscuiusq ꝑso¬
ne. Aplĩ uestimẽta sũa
super asinum ponunt:
turba que uilior est sub¬
sterint pedibz asim. ne¬
ubi offendat in lapidẽ.
ne calcet spinã. ne laba¬
tur in foucã. Alii autẽ
cedebant ramos de arbo¬
rib: ⁊ sternebant ĩ iua.
De arborib frugiferis.
quibz mons oluicti cõ¬
situs est. cedebãt ramos
sternebantqz in uia. ut
praua recta facerent. et
equarent in equalia:
quo rectius atq securiuᷤ
in corde credenciũ. xpũs
demonũ atq uiciorum
uictor incederet. Turbe aut̃
que precedebant et que seq̃¬
bantur: clamabãt dicẽtes.
Osanna filio dauid. bene¬
dictus qui uenturus est
in noĩe diñ: osanna in ex¬
celsis. Quia manifesta ẽ
historia: spũalem sequa¬
mur ordinem disserendi.
Turbe que egresse fuerant
de iherito. ⁊ secute saluato¬
rem ac discipulos eius.
postquã pullum asine
solutum uiderunt. qui
ante ligatus fuerat. et

Expanded text:
autem turba straverunt vestimenta sua in via. Videte differentiam uniuscujusque personae. Apostoli vestimenta sua super asinum ponunt, turba quae vilior est, substernit pedibus asini; necubi offendat in lapidem, ne calcet spinam, ne labatur in foveam. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. De arboribus frugiferis, quibus mons Oliveti consitus est, caedebant ramos, sternebantque in via: ut prava recta facerent, et aequarent inaequalia: quo rectius atque securius in corde credentium, Christus, daemonum atque vitiorum victor incederet. Turbae autem quae praecedebant, et quae sequebantur, clamabant, dicentes: Osanna filio David: benedictus qui venit in nomine Domini; osanna in excelsis. Quia manifesta est historia, spiritualem sequamur ordinem disserendi. Turbae quae egressae fuerant de Jericho, et secutae sunt Salvatorem ac discipulos ejus, postquam pullum asinae solutum viderunt qui ante ligatus fuerat et