comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b. s qm rõ loci ac rõtemꝑis. quas hictenus p¬
mul ꝓsressas endem nestrigiis unna potuit ĩda¬
gure ꝑsecucõ. hic abĩucem digredientes dup¬
ta cõem uidentur du̾isis qͣi fug̾e an fractib su¬
gulatim suis ĩuestig ent᷑. diccussionib. inmũ
gꝰ iudeatut si sĩna natura tota possit ẽẽ ĩ sigi¬
lis locis. aut simł. aut ꝑ diu̾sa tempa. demde
id ip̃m ĩ temꝑib inquirat᷑. Si gͥ totaest simul
ĩ singuł locis. ꝑ singla loca sũt singule toto. sic̃
enĩ locus a loco distinguitur ut singula loca lĩt.
ita id ꝙ totũ est ĩuno loco ab eo ꝙ eodem tp̃
totũest ĩ alio loco disting̾tut ut singula tota
snit. Nam ꝙ totũ est ĩ aliquo loco: incħ eiꝰ est
ꝙ nõ sit ĩ ipõ loco. At de quo nicħ est ꝙ ñ sit ĩ
aliquo loco: nicħ est de eo ꝙ sat codem tempe
extra gũdem locũ. ꝙ gͥ totũ est ĩ aliquo loco.¬

Expanded text:
 temporis, quas hactenus simul progressas eisdem vestigiis una potuit indagare prosecutio, hic ab invicem digredientes disputationem videntur diversis quasi fugere anfractibus, singillatim suis investigentur discussionibus. Primum ergo videatur si summa natura tota possit esse in singulis locis, aut simul aut per diversa tempora. Deinde idipsum in temporibus inquiratur. Si igitur tota est simul in singulis locis, per singula loca sunt singulae totae. Sicut enim locus a loco distinguitur ut singula loca sint, ita id quod totum est in uno loco, ab eo quod eodem tempore totum est in alio loco distinguitur, ut singula tota sint. Nam quod totum est in aliquo loco, nihil ejus est quod non sit in ipso loco. At de quo nihil est quod non sit in aliquo loco, nihil est de eo quod sit eodem tempore extra eumdem locum. Quod igitu
Abbreviated transcription (Latin):
cõem seu ꝑ rõnem cupit ueracit̾ cogitare.
eus utiq siłitudinem qnͣtũ ualet ĩ iꝑa sui co¬
gitacõne conatur expͥmere. Qd̾ qnͣtouenius
facit. tanto uerius ip̃am remcogitat. et hoc
quidem cũ cogitat aliquid aluid ꝙ ip̃ã ñ est.
⁊ maxime cũ aliꝙ cogitat corpꝰ clarus ꝑ spici¬
tut. Cũ enĩ cogito notũ mͥ hominẽ absentẽ.
formatur acies cogita tõnis mee. ĩ talẽ ima¬
ginem euis quaiem illam ꝑ uisu oculoꝵ ĩ
memoriam actraxi. q̃ unago ĩ cogitacõne u̾¬

Expanded text:
onem seu per rationem cupit veraciter cogitare, ejus utique similitudinem, quantum valet, in ipsa sua cogitatione conatur exprimere. Quod quanto verius facit, tanto rem ipsam verius cogitat; et hoc quidem, cum cogitat aliquid aliud quod ipsa non est, et maxime cum aliquod cogitat corpus. clarius perspicitur. Cum enim cogito notum mihi hominem absentem, formatur acies cogitationis meae in talem imaginem ejus qualem illam per visum oculorum in memoriam attraxi; quae i
Abbreviated transcription (Latin):
nem suã ex sonatam .i. cogitacõem sin ad suã
siłl tudinẽ. qͥĩ sua ĩp̾ssione formatã: ꝙͣuis ip̃
se a sua imagmeñ uisi rõne sola seꝑare pos¬
sit. q inago eius u̾bũ eiuse̾. Hoc itaq in odo
quis neget sũmã sapiẽtiã cũ sedicendo in¬
tlłigit gignere ꝯsb̾alem sibi siłitudinẽ suã
.i. u̾bum suũ: qd̾ u̾bum licet dere tã singłarit᷑
enumenti ꝓpͥe aliquid satis ꝯuenient̾ dici nõ

Expanded text:
m suam ex se natam, id est cogitationem sui ad suam similitudinem, quasi sua impressione formatam, quamvis ipsa se a sua imagine, non nisi ratione sola, separare possit, quae imago ejus verbum ejus est. Hoc itaque modo, quis neget summam sapientiam, cum se dicendo intelligit, gignere consubstantialem sibi similitudinem suam, id est Verbum suum? Quod Verbum, licet de re tam singulariter eminenti proprie aliquid satis convenienter dici non
Abbreviated transcription (Latin):
patrem qm̃ qd̾ est filius. et cũ ita sit alius uie⁊
alius ille. ut oĩo pateat ꝙ duo sint sic tñ unũ
⁊ id ipm̃ est id ꝙ est ille ⁊ ille. ut penitus lateat
& duo snit. Namsit est. alius pat̾ alius filit᷑ ut
cũ ambos dix̾m. iudeam me ambos dixiste.
⁊ sic est id ip̃m ꝙ eit ⁊ pat̾ ⁊ filius. ut ñ ĩtuigã
quid duos dix̾mm. qm̃ius namꝑ singllis pat̾

Expanded text:
Patrem, quam quod est Filius. Et cum ita sit alius ille, et alius ille, ut omnino pateat quod duo sint; sic tamen unum et idem ipsum est, id quod est ille et ille, ut penitus lateat qui duo sint. Nam sic est alius Pater, alius Filius, ut, cum ambos dixerim, videam me duos dixisse; et sic est idipsum quod est, et Pater et Filius, ut non intelligam quid duos dixerim. Quamvis namque singulus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bu nõ est. s utiq u̾bum quose dicit sũma
sapĩa. quementissimo dici pot u̾bumeius scd̾m
suꝑiorem rõnem. qr euis ꝑfectam tenet siai¬
dinem siam nlła rõne negari pot̃. cũ mens
rõnalis seip̃am cogitando intlłigit. ymagi¬
nem ip̃ius nasci ĩ sua cogitacõne. ⁊̃ moip̃am
cogitarõem sui ẽẽ suam imagniẽ ad suam¬

Expanded text:
bum, quo se dicit summa sapientia, convenientissime dici potest Verbum ejus secundum superiorem rationem, quia ejus perfectam tenet similitudinem. Nam nulla ratione negari potest, cum mens rationalis seipsam cogitando intelligit imaginem ipsius nasci in sua cogitatione: imo ipsam cogitationem sui e
Abbreviated transcription (Latin):
stã sũt. U̾m forsitan nicħ remanebit ambigu¬
itatis. si q̃admodũ ĩuiuo homine. u̾itas homĩt
eẽ dicitur. in picto u̾o siłitudo. siue ymago illẽ
u̾itatis. sic existendi u̾itat intlłigatur ĩ u̾bo
cuĩ eẽncia sic sũme est. ut quodã modo illa sola

Expanded text:
ta sunt? Verum forsitan nihil hujus remanebit ambiguitatis, si 16 quemadmodum in vivo homine veritas hominis esse dicitur, in picto vero similitudo sive imago illius veritatis, sic existendi veritas intelligitur in Verbo, cujus essentia sic summe est, ut quodammodo illa sola
Abbreviated transcription (Latin):
cõem. fortasse quodã modo eit sũma naturaĩ
gulis locis uł temꝑib. ut tñ ñ stut płes tore
s una sola tota. nec eius etas q̃ nõ est. nisi uera
et̾uitas nõ sic diaͥbuta ĩ p̾t̾itum pͥ̾sens ⁊ fu¬
turum. Non enĩ uidẽtur hac lege loci actẽpis
cogi nis ea q̃ sic sũt ĩ loco ut tempo. ut ioct ipa¬
cĩ aut tempis diuturnitatẽ nõ excedant. qr̃

Expanded text:
onem? Fortasse quodam modo est summa natura ingulis locis vel temporibus, ut tamen non sint plures totae, sed una sola tota; nec ejus aetas, quae non est nisi vera aeternitas, non sit distributa in praeteritum, praesens et futurum. Non enim videntur hac lege loci ac temporis cogi, nisi ea quae sic sunt in loco vel tempore, ut loci spatium vel temporis diuturnitatem non exceda
Abbreviated transcription (Latin):
est oĩb aliis naturis. et ꝙ illuit dusim ett. ali
iudeatur actid̾e. s quid repugnant quopdã que
attidentia dicunt᷑ susceptibilitas ⁊ naturar ne¬
cuntur. alia nõ msi cũ aliqua ꝑticipntis uaria¬
cõnis adeẽ ⁊ abeẽ posso intiligunt᷑. ut õs coloris
alia nuam oĩo uł accedendo ut recedendo muta¬
nasciture nec maio net mino nec eqͣue l̃ nẽt
snnilis om̃es aut̃ relatões utiq caũ natus fuit fñ
palam itaq fit. qr eoꝵ q̃ accidencia dñr q̃dam
aliq̃tenus attrabant ꝯmutabłitate. q̃ dam uo
tlłatemis io̾trabant ĩ mutabilitete᷑. Sicutio
sũma natura actidentib mutacõem estitient¬
bus nũqm ĩ sua simpłitate locum t teni
aliqͣud eius eentie. uñ ip̃a uariabilis intiliqi
possit nõ accidit. uñ ħ quo ꝯcludi pot. apisa

Expanded text:
est omnibus aliis naturis, et quod illis dissimilis est, illi videatur accidere? Sed quid repugnant quorumdam, quae accidentia dicuntur, susceptibilitas, et naturalis inccuntur, alia non nisi cum aliqua participantis variatione adesse et abesse posse intelliguntur, ut omnes colores, alia omnino nullam vel accidendo vel recedendo mutanascituro, nec major, nec minor, nec aequalis sim, nec similis. Omnes autem relationes has, utique cum natus fuerit, sine Palam itaque fit quia eorum quae accidentia dicuntur, quaedam aliquatenus attrahant commutabilitatem, quaedam vero nullatenus subtrahant incommutabilitatem. Sicut igitur summa natura accidentibus mutationem efficientibus nunquam in sua simplicitate locum tribuitaliquid ejus essentiae, unde ipsa variabilis intelligi possit, non accid
Abbreviated transcription (Latin):
ed ecte q̃renti mͥ deu̾bo quocreator dicit
dĩa q̃ fit obtulit se n̾bum quo se ip̃mdͭ
qui osa fecit. an g ͦ ano n̾bo dicit se ip̃m et
alio ea q̃ facit. aut pocius eodem ip̃o u̾bo quo
dicit se ip̃m dicit q̃tũq facit. Nam ħ quoꝵ
ñbum quo se ipm̃n dicit.nitẽ est id ip̃m eñe

Expanded text:
Creator dicit omnia quae facit, obtulit se Verbum quo seipsum dicit qui omnia facit. An ergo alio verbo dicit seipsum, et alio ea quae facit; aut potius eodem ipso Verbo quo dicit seipsum, dicit quaecunque facit? Nam hoc quoque Verbum, quo seipsum dicit, necesse est idipsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sensu quid u qualis uł qnͣta sit ꝑcipitut. qnͣ¬
to muior eẽt si eẽt aliquid eoꝵ q̃ corpen den¬
sib sb̾iacent. tanto melior eẽt quã quol eoꝵ
penitus enĩ ipã sĩm eeͣ tacenda est eẽ aliquid
eoꝵ. quib est aliqͥd ad̾ ñ est ꝙ ip̃a sunt suꝑius.
⁊ est orõ sicut rõ docet dicenda qd̾h eoꝵ quib¬

Expanded text:
u quid, vel qualis, vel quanta sit percipitur; quanto minor esset, si esset aliquid eorum quae corporeis sensibus subjacent, tanto major est, quam quodlibet eorum. Penitus enim ipsa summa essentia tacenda est esse aliquid eorum, quibus est aliquid, quod non est quod ipsa sunt, superius: et est omnino, sicut ratio docet, dicend
Abbreviated transcription (Latin):
ad tein ꝯgnoscendam. ⁊ ubi ista eẽ nõ possunt
nlłm aliud ẽ utile ad rem ostendendã. Possũt
⁊̃ nõ absurde dici tanto ueriora: qnͣto magie
reb quaꝵ sunt u̾bu similia sunt. ⁊ eas exp̾ssius
signant. Exceptis namꝙ reb ilis quib ip̃is
utimur ꝓnomĩb siuis ad casdem sigͥfitandas
ut sũt q̃dam uoces uelut .a. ii ocalis exceptis¬

Expanded text:
ad rem cognoscendam; et ubi ista esse non possunt, nullum aliud est utile ad rem ostendendam. Possunt etiam non absurde dici tanto veriora, quanto magis rebus, quarum sunt verba, similia sunt, et eas expressius significant, exceptis namque rebus illis, quibus ipsis utimur pro nominibus suis ad easdem significandas, ut sunt quaedam voces, velut A
Abbreviated transcription (Latin):
gmando conciꝑe. Nisi id qd̾ aut totũ simł. aut
ꝑ ꝑtes ex aliquib rob aliquo modo iam didicit
nec opus m̃te ꝯceptum ꝑfic̾t. si desitaut mat̾ia
aut aliquid sñ quo oput p̾cogitatũ fi nõ possit
qmͣ qmͣ enĩ homo tale aliqd̾ aĩal possit cogitan¬
exreb alias cognitis ĩ memoriam attrarit. qt
i boc differunt ab ĩuicom ille ĩ craatͥte sb̾a ⁊ĩ¬

Expanded text:
ando, nisi id quod aut totum simul, aut per partes, ex aliquibus rebus aliquo modo jam didicit; nec opus mente conceptum perficere, si desit aut materia, aut aliquid, sine quo opus praecogitatum fieri non possit: quanquam enim homo tale aliquod animal possit cogitanex rebus alias cognitis in memoriam attraxit. Quare in hoc differunt ab invicem illae in creatrice substanti
Abbreviated transcription (Latin):
deligent̃ singula intuetur. quicquid est p̾t reia¬
tiua. aut taleest ut ip̃m oĩo mesuis sit qm ñ pp̃m
aut tale ut nõ ip̃m ĩ aligͦ meliꝰ sit qm ip̃m. ⁊ꝓpm
um. corꝰ ñ corꝰ ⁊ siłia. Melius quidem est oiõ aliquid
ñ ip̃in ut sapiens qmͣ nõ ip̃m sapiens .i. moliꝰ est
sapions qmͣ nõ sapiens. Qmͣius enĩ iistus nõ sapi¬
ens melior iudeatur qmͣ nõ iustus saꝑiens ñ tñ¬
ꝑe nõ sapiens simpłr ĩ qnͣtũ nõ sapiens ẽ: minꝰ¬
est ꝙͣ sapiens. qr omẽ nõ sapiẽs meliꝰ oẽt si eẽt sa¬
piens. sumiłr oĩo meliꝰ estbm qmͣ nõ ip̃m .i. qmͣ

Expanded text:
diligenter intueatur, quidquid est praeter relativa, aut tale est, ut ipsum omnino melius sit, quam non ipsum; aut tale, ut non ipsum in aliquo melius sit, quam ipsum. Ipsum um  ut, sapiens quam non ipsum sapiens, id est, melius est sapiens quam non sapiens. Quamvis enim justus non sapiens melior videatur, quam non justus sapiens, non tanim non sapiens, simpliciter inquantum non sapiens, est minus quam sapiens; quia omne non sapiens melius esset, si esset sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto siłius est illi qd̾ sũme est. ⁊ sũme magñ
est. Hinc et enĩ fortasse. ĩmo nõ fortasse sed
ꝓ cecto. hinc oĩs melsectus uidicat naturas q¬
lib modo iuuentes p̾stare nõ iuẽtib sencien¬
tes nõ sencientib. rõnales irrõnalib. qm̃ enĩ

Expanded text:
anto similius est illi quod summe est, et summe magnum est. Hinc etenim fortasse, imo non fortasse, sed pro certo, hinc omnis intellectus judicat naturas quolibet modo viventes praestare non viventibus, sentientes non sentientibus, rationales irrationalibus. Quon
Abbreviated transcription (Latin):
de uich̾o. Ocdꝰ gͥ hunc sensũ. si intiłigatur ꝙ supͣ cõ¬
clusũ ẽ qr p̾t̾ sũmã eẽnciam cũcta q̃sũt ab eadem
ex intħ̾o fcã sũt .i. nõ ex aliquo. sicut ipłi ꝯclisio p̾ce¬
deucia ꝯuemient᷑ ꝯseq̃tur. Ita ex eadem ꝯłone
ne. id est qui prius erat pauꝑ. mĩc est diues: ꝙan
tatẽ qmͣ antea ñ hẽbat. hoc gͥ modo nõ ĩꝯentet¬

Expanded text:
itur hunc sensum si intelligatur, quod supra conclusum est, quia praeter summam essentiam cuncta, quae sunt ab eadem, ex nihilo facta sunt, id est, non ex aliquo: sicut ipsa conclusio praecedentia convenienter consequetur, ita ex eadem conclusione ne: id est, qui prius pauper erat, nunc est dives, quod tatem q
Abbreviated transcription (Latin):
namꝙ dico hoĩem cũ eũ hoc nomine qd est homo
significo alit̾ cũ idem nom̃ tacens cogito. ałr
cũ eum ip̃m hoĩem inens aut ꝑ corꝑis ymaginẽ
aut ꝑ rõnem intuetur. ꝑ corꝑis quidem ymagi¬
nem. ut cũ eius sonsibils̃ figuram ymaginatur.¬

Expanded text:
namque hominem dico, cum eum hoc nomine, quod est, homo, significo; aliter cum idem nomen tacens cogito; aliter cum eum ipsum hominem mens, aut per corporis imaginem, aut per rationem intuetur; per corporis quidem imaginem, ut cum ejus sensibilem figuram imaginatur
Abbreviated transcription (Latin):
q nicħo. qr ꝓ seapam ⁊ ex se ipa ea quicquid
est. qũo g ͦ tandem ẽẽ intlłigendaest ꝑ se ⁊ ex
se. sic nec ip̃a se fecit. nec ip̃a sibi mat̾ia exti¬
tit. nec ip̃a se quol modo. ut ꝙ nõ erat eẽ adiu¬
uit: Nisi forte eo modo intlłigend̃ iadet᷑. quo

Expanded text:
quia per seipsam, et ex seipsa est quidquid est. Quomodo ergo tandem esse intelligenda est per se et ex se; sic nec ipsa se fecit, nec ipsa sibi materia exstitit, nec ipsa se quolibet modo, ut quod non erat esset, adjuvit, nisi forte eo modo intelligendum videtur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ma natura ulłatenꝰ est ꝑ aliud. nec est post̾tor aut
ninor se ip̃a. aut aliqͣ ano re. Quare sũma na¬
tura nec a se nec abalio si potuit. nec ipa sibiis
aliud aliquid illa mat̾ia uñ fi̾et fuit. aut ip̃a
faciente autex qua mat̾ia aut quib adium̃tis
adcẽ ꝑuen̾it id uidetur aut eẽ nicħ aut sia¬

Expanded text:
ma natura nullatenus est per aliud; nec est posterior, aut minor seipsa, aut aliqua alia re. Quare summa natura nec a se, nec ab alio fieri potuit; nec ipsa sibi, nec aliquid aliud illi materia, unde fieret, fuit; nec ipsa faciente, aut ex qua materia, aut quibus adjumentis ad esse pervenerit, id videtur aut esse nihil; aut, si a
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ usłatenus ẽ bonũ ꝙ est ĩꝯueniens. stt¬
uelut ex inͣ ex su̾ma eõnaa. nec ex sens ex
quidẽ ꝑ sũm ã eẽnciam est. nec ꝑ ip̃im aliud
aliquid eẽ pot̃. nisi ea aut faciente.aut ma
fat̾e potuit ꝑ aliud uł instr̃m uł aduum̃tũ¬

Expanded text:
bonum, nullatenus est bonum; quod est inconveniens. Nulvelut ex materia, ex summa essentia, nec ex se, nec ex quid est per summam essentiam est, nec per ipsam aliquid aliud esse potest nisi ea aut faciente aut matfacere potuit per aliud, vel instrumentu
Abbreviated transcription (Latin):
hẽat se suꝑiorẽ. si .n. hiꝰ graduũ distinctõ. sices
inł̾mita ut ulłus ibi sit gradꝰ suꝑior quo suꝑior
alius ñ ĩueniatur: ad ħ rõ deducitur ut ipaꝵ mł¬
titudo natutaꝵ nullo fine claudat᷑. ħ aut̃ nemo
nõ putat ab surdũ. nisi qui nituꝰ est absurdꝰ. Estgͥ
ex ncc̃itate aliqua natura q̃ sic est alicuiuł aliqͥb
suꝑior: ut nulla sit cui ordinet᷑ ĩfi̾or. Hecu̾onatã
q̃ talis ẽ: aut sola est aut ples hꝰ ⁊equales sũt. u̾m¬

Expanded text:
istinctio sic est infinita, ut nullus sit ibi gradus superior, quo superior alius non inveniatur; ad hoc ratio deducitur, ut ipsarum multitudo naturarum nullo fine claudatur. Hoc autem nemo non putat absurdum, nisi qui nimis est absurdus. Est igitur ex necessitate aliqua natura, quae sic est alicui vel aliquibus superior, ut nulla sit cui ordinetur inferior. Haec vero natura quae talis est, aut sola est, aut plures hujusm
Abbreviated transcription (Latin):
eet nature si eẽc aur̃. ⁊ plũbũ tanto iulius ẽ qͣto
p̾ciosuis eẽt si aut̃ ẽẽt. patet aut̃ ex eo ꝙ sũm a ñ
sic inelligi pot̃ nõ sũma. ut nec sũmũ oĩo melius
sit qm̃ nõ sũmũ. it nõ sũmũ alicui melꝰ ꝙͣ sĩmit
miata relatiua eõ q̃ neqͣqm hac ꝯtineatur diuisi¬
one. utr̃ u̾o aliqua ꝯtineant᷑. in quit̾e suꝑsedeo:
cũ ad ꝓposiũ sufficiat ꝙ de illis notũ est. slłm
qmͣ ip̃m. Sicut nefas est putare. ut sb̾a supͥnie¬

Expanded text:
et, si esset aurum: et plumbum tanto vilius est quanto pretiosius esset, si aurum esset. Patet autem ex eo quod summa natura sic intelligi potest non summa, ut nec summum omnino melius sit quam non summum; nec non summum alicui melius quam summum: multa relativa esse, quae nequaquam hac contineantur divisione. Utrum autem aliqua contineantur, inquirere supersedeo, cum ad propositum sufficiat quod de illis notum est, nulluquam ipsum: sicut nefas est putare quod substa
Abbreviated transcription (Latin):
cħ ñ fuit aa sũmã tẽnciam. nec postiliam. qmͣ
dũ locus datur añ uł post itiam uicho. ꝑ niehn
nitllettus. qr añ sũmam eẽticiã nõ fuit aliquid
cuit me uolare ⁊ erit fłm. aut qr ñ me docuit
aliquid uolare ꝙ est u̾m. por itaq sensus est
quẽ sequitur supia tractata ĩcõueniẽtia ioĩ
orib ꝑfecta coh̾et ꝯuemiencia ⁊ tota coriꝯtea¬

Expanded text:
n fuit ante summam essentiam, nec erit post illam; quam, cum locus datur ante vel post illam nihilo, per nihilum intellectus, quia ante summam essentiam non fuit aliquid, cuit me volare; et erit falsum: aut quia non me docuit aliquid volare, quod est verum. Prior itaque sensus est, quem sequitur supra tractata inconvenientia, et ooribus perfecta cohaeret convenientia et tota i
Abbreviated transcription (Latin):
sũt q̃ oĩa fła sũt. It̃ omne ꝓ ex matia est ex
ip̃o. uł po st̃ius se ip̃o. ꝯsẽquitur ut tuch sitma¬
t̾ialit̾ ex se ip̃o. at si ex sũmo nature mat̾ia
pot̃ eẽ aliquid minꝰ ipa : sũmũ bonũ mutari
⁊ cors̃pi põt. ꝙ netas est dic̾e. Qua pp̃ qm̃ oẽ

Expanded text:
sunt falsa. Item, omne quod ex materia est, ex ipso, vel posterius seipso, consequitur ut nihil sit materialiter ex seipso. At si ex summae naturae materia potest esse aliquid minus ipsa, summum bonum mutari et corumpi potest: quod nefas est di
Abbreviated transcription (Latin):
sacõnis eligons monast̾iũ scĩ martini. sb̾ ca¬
rissimo amico meo dõtio pͥore ursone ĩgisus
fuas ⁊ ualde detanto bono anuci mei letat᷑
ui retraxit. ⁊ eͥstis fc̃s sũ et qm̃ honestatem
tuã de tuiꝰ dilectõne certus sũ. sñ fignĩto di¬
lexi ⁊ diligo. Repͥhendit mo mea ꝯscĩa si te
to ꝑiculo tibi ꝯsulere taritature nõ studeo.
timeo .i. no diabłi calliditas aĩam tuamdi¬
lectam inͥ deciptat. no tibi qm̃ ui abstrahens
et nolẽs a scõ ꝓpoĩto: posse ĩ cłicatu licito ⁊ sñ
culꝑa ut olĩ ꝑman̾e ꝑsuadeat. Certus esto ca¬
rissime. qr nlło modo ħ pot̃ ac̃a tua sñ siure

Expanded text:
sationis eligens, monasterii Sancti Martini sub karissimo amico meo domno Ursone ingressus fueras, et valde de tanto bono amici mei letatus vi retraxerit, et tristis factus sum. Et quum Honestatem tuam, de cujus dilectione certus sum, sine figmento dilexi et diligo, reprehendit me mea consciencia si te to periculo tibi consulere caritative non studeo. Timeo enim ne Diaboli calliditas animam tuam, dilectam mihi, decipiat ne tibi, quum vi abstraheris et nolens a sancto proposito, posse in clericatu licite et sine culpa, ut olim, permanere persuadet. Certus esto, karissime, quod nullo modo hoc potest anima tua sine su
Abbreviated transcription (Latin):
gencia descendisse. s ex ea nc̃citate. qr nõost hõ
qui nõ pectet. monstinstis. Uñ uospbatis ꝓ certo
ĩ cautela prudoncõres ⁊ ĩ dilectõns fenencõres. ꝗ
qnͣto uetius intueor: tanto rettius lesionẽ cordu
ut̃i cor meũ led̾e deb̾e confiteor. Cimgͥ m iuitiꝰ
cordi ur̃o ĩfixum obdilectõem mei que timuuistis
uos offendisse scͥpsistis nõ dissimile uuluꝰ cordimeo¬
iaut aliꝗ inflixistis. qnͣto .n. uos dolero studio
inei amoris cognoui. tm̃ qr doliustis. recteet
ego dotu. s anato gͦ uuluꝰ ur̃m ne doleat
sic̾ uultis sanaro meũ. ne ꝯdoleat. saluã eĩ
eit ꝙ ꝑditũ es̃ timuistis. et hõmus ꝙ ĩ tuto lo¬
co resiquistis. satutato reuend̾ ⁊ ditectissũ
nob dõnũ albem radulfũ. ⁊ duectos ftẽs tĩros
sibi ꝯmisos. m usitam qmͣ petitis: a cadomensi¬

Expanded text:
gentia descendisse, sed ex ea necessitate, quia non est homo qui non peccet, monstrastis. Unde vos probatis pro certo in cautela prudentiores, et in dilectione ferventiores. Quod quanto verius intueor, tanto rectius laesionem cordis vestri cor meum laedere debere confiteor. Cum ergo mihi vulnus cordi vestro infixum ob dilectionem mei, quem timuistis vos offendisse, scripsistis; non dissimile vulnus cordi meo inflixistis. Quantum enim vos dolore studio mei amo ris cognovi, tantumque doluistis, recte et ego dolui. Sanate ergo vulnus vestrum ne doleat; sicut vultis sanare meum, ne condoleat. Salvum enim est, quod perditum esse timuistis, et habemus, quod in tuto reliquistis. Salutate reverendum et dilectissimum nobis domnum abbatem Rodulfum, et dilectos fratres nostros sibi commissos. Musi
Abbreviated transcription (Latin):
Crõne noĩs mali qua meputabã posse ꝓba¬
re malũ eẽ aliquid. satisfecisti. Restat ne u
tm̃ intllig̾e. s osa simł memoͣ qͣi id̾ uno intuitu col
ĩ aliquo tardior ꝙͣ uelis extitero: sĩ te me expecta¬
re pigeat. ꝓut uid̾is tarditatẽ meã expectare.ꝙ.
Ponamꝰ gͥ d̾m sic fac̾e augłm quẽ uelit fat̾e beatũ.

Expanded text:
one nominis mali, qua me putabam posse probare malum esse aliquid, satisfecisti. CAPUT XII. tantum intelligere, sed omnia simul memoria quasi sub uno intuitu collumtamen si in aliquo tardior quam velis exstitero, non te me exspectare pigeat, prout videris tarditatem meam expetere. MAG. Ponamus ergo Deum nunc facere angelum, quem velit facere beatum;
Abbreviated transcription (Latin):
chͣ uestigia sui reliquit. d̾elicta eadem iusticia. so
honestate iusticie fuisse decorata. q ħ satis iustũ ẽ.
ut qd̾ semł accepit iustictam sꝑeam debeat nisi
iuolent̾ amsi̾t. et certe multũ dignior natura
aliqn ꝯgnoscitur.n. bene ꝯsid̾as s adde huic tue
tur laudabilior tanto ꝑsona q̃ nõ ht̃ iꝑd ꝯuincitur¬

Expanded text:
chra vestigia sui reliquit derelicta eadem justitia. Eo honestate justitiae fuisse decorata. Sed et hoc satis justum est, ut quod semel accepit justitiam, eam semper debeat, nisi violenter amiserit. Et certe multum dignior natura aliquando cognoscitur. MAG. Bene consideras: sed adde huic tuaetur laudabilior, tanto persona, quae non habet qu
Abbreviated transcription (Latin):
bebat uelle ⁊ nõ uelle ẜ iusticiam.d. nõ debe¬
aut̃ accepit nõ dubitas deb̾e nisi aliqua uiolenciã
amittat᷑. D. semꝑ eam huic debito alligatã pu¬
to. siue teneat ꝙ accep̃. siue sponte deserat.m. Recte
iudicas. A quid si uolũtas eadem iusticiã tam ittiłt
⁊tam sapient additam sibi nulla ĩ digencia ⁊ milla
luolencia cogente deserit. utendo sponte sua potest
te .i. plus uolendo ꝙͣ debeat: an remanebit aliquid

Expanded text:
ustitiam? DISC. Non debeautem accepit: non dubitas debere, nisi aliqua violentia amittat? DISC. Semper eam huic debito alligatam puto, sive teneat quod accepit sive sponte deserat. MAG. Recte judicas. Sed quid, si voluntas eadem justitiam tam utiliter et tam sapienter additam sibi, nulla indigentia et nulla violentia cogente, deserat, utendo sponte sua potestate, id est plus volendo quam debeat? An remanebit aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
est. q quero anpossit deserere hanc uolũtatem
⁊ mou̾e se de uelle ad nõ uene bĩtudinẽ.D. si qͥ¬
manifm̃ puto. qr ulłatenus pot̃ ꝑ se n uelle id
ꝙ solũ accep̃ uelle. . bñ intlłigis s maide michi
adhuc si pot̃ nõ ueno bĩtudinẽ. ꝙͣ tomaiorem
eam intlłiget. qui ncħ insi bĩ tudinẽ ułt ⁊ nõ
pot̃ nõ uelle bĩtudinẽ. D. si nõ tanto magͥuell

Expanded text:
ed quaero an possit deserere hanc voluntatem, et movere se de velle ad non velle beatitudinem? DISC. Siquimanifestum puto quia nullatenus potest per se non velle id quod solum accepit velle. MAG. Bene intelligis. Sed responde mihi adhuc: Si potest non velle beatitudinem, quanto majorem eam intelliget qui nihil nisi beatitudinem vult et non potest non velle beatitudinem? DISC. Si non tanto magis vellet
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ aliqiid. oẽm rem penitus. ⁊ omne ꝗd̾ ẽ aliquid
intisectu remouend̾. necoĩoullãrem. aut penie
D̾ aliquidsit ĩnttllectu retmnend. sua sigͥfitatõne
ostituit. Q qm̃ remocto alicuiꝰ rei ugficari młateᷤᷤ¬
pot nisi cũ sigͥficatõne eiꝰ ip̃ius cuiꝰ sigficat᷑ remo¬
uox q̃ est nõ aliquid destruendo idꝙ est alquid.
ligificet aliquid. Qm̃ uͥo aufendo ꝙ ẽ dẽ aliquid

Expanded text:
non aliquid', omnem rem penitus et omne quod est aliquid in intellectu remouendum, nec omnino ullam rem aut penitus quod aliquid sit in intellectu retinendum sua significatione constituit. Sed quoniam remotio alicuius rei ficatione ejus ipsius, cujus significatur removox quae est, non aliquid, destruendo id quod est aliquid, significet aliquid. Quoniam vero auferendo omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ Dico aut̃ nc̃ bĩtudinẽ nõ bĩtudinẽ cũ iusticia.
s qm̃ uolũt om̃s ĩ ĩ iusti. Om̃s quippeuolunt bene sibi
eẽ. Oxcepto namq hoc ꝙ oũ natura bona d̾r: duo be¬
na ⁊ duo huc ꝯͣria. mala usu dicuntur. Unũ boñ ẽ qd̾
dicitur iusticia: cii ꝯͣrisi est malũ ĩ iusticia. Alterũ
bonũ est ꝙ michi uidetur possoditi cõmod̾. ⁊ huic malũ

Expanded text:
 Dico autem nunc beatitudinem, non beatitudinem cum justitia, sed quam volunt omnes, etiam injusti. Omnes quippe volunt bene sibi esse. Excepto namque hoc, quod omnis natura bona dicitur; duo bona et duo his contraria mala usu dicuntur: unum bonum est, quod dicitur justitia, cui contrarium malum est, injustitia; alterum bonum est, quod mihi vid
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate portari. aut si forte nõ iuueris: ꝑ ali¬
quẽ deur̃is lict̾atum mixti deposco. Que
si rõ noĩs mei exeg̾it. ĩ tocius ꝯitentꝰ audien¬
cia legantur. sui aut̃ nõ erit opus. ut oñdã¬
tur. Ualet ur¬

Expanded text:
sanctitate portari; aut si forte non iveritis, per alisanctitate portari; aut si forte non iveritis, per aliquem de vestris litterarum mitti deposco. Quae, si ratio nominis mei exegerit, in totius conventus audientia legantur; sin autem, non erit opus ut legantur. Valet
Abbreviated transcription (Latin):
corde credo. ⁊ ore ꝯfiteor. ut c̾tus sim. qr quic̃ꝙ
hoꝵ aliquid negare uoiu̾it. et nominatĩ quic̃q
blasphemiã qmͣ supͣposui me audisse a roscesi¬
no dic ꝓ u̾itate asseru̾it. siuo hõ siue angłus
Anathaest. et ꝯfirmando ditam qmͣ diu ĩ hac ꝑ¬
tinatia ꝑstru̾t a natħa sit. Oiõ enĩ xͥanus nõ est.
ꝙ si baptizatus ⁊ int̾ xͥanos est ntͥtus. nullo
modo audiondꝰ est. nec ulla rõ aut sui erroris
ost ab illo exigenda aut nr̃e u̾itatis. illi est
exhibenda. s moꝵ ut eiꝰ ꝑfidia absq dubicta¬
te ĩnotu̾it. aut̃ anath̾atizet uenonũ ꝙ ꝑfe¬
rendo euoniuit. aut a natħatizaret᷑ ab oĩb cu
petm. solidissime fundatũ est. in nutantiũ qõ¬
minis honore gaud̾e fatentur. Ab hũs .n. iuste
exigendũ est. ut caucõem ĩ bapãte fc̃am in¬
dem acced̾e. aut si nitlłig̾e nõ ualet: a fide
reced̾e. s cũ ad intlłcui ualet ꝑ ting̾e delec¬
tatur. cũ u̾o nequit: ꝙ caꝑe nõ pot᷑ uenera¬

Expanded text:
teor ut certus sim quia quicunque horum aliquid negare voluerit, et nominatim quicunque blasphemiam, quam supra posui me audisse a Roscelino dici, pro veritate asseruerit, sive homo, sive angelus, anathema est; et confirmando dicam, quandiu in hac a sit. Omnino enim Christianus non est. Quod si baptizatus et inter Christianos est nutritus, nullo modo audiendus est; nec ulla ratio aut sui erroris est ab illo exigenda, aut nostrae veritatis illi est exhibenda; si mox, ut ejus perfidia absque dubietate innotuerit, aut anathematizet venenum quod proferendo evomupetram solidissime fundatum est, in nutantium quenominis honore gaudere fatentur. Ab his enim juste exigendum est ut cautionem in baptismate factam indem accedere; aut si intelligere non valet, a fide recedere. Sed cum ad intellectum valet pertingere, delectatur; cum vero nequit, quod capere non potest, venera
Abbreviated transcription (Latin):
rouendo epõ. boluacensi fulcomi. fr̃ anselinꝰ
dictus alb. becti salutem. Audio ꝙ tñ absꝙ dubi¬
otate cred̾e nõ possis qr rocelinus cłlcã dicit
mñ deo tres ꝑsonas eẽ tros res abs̃uitẽ sepatas
tres deos u̾e posse dici si usus admict̾et. In qua
sm̃a asserit uen̾abilis memorie aiͥ ep̃m san¬
ꝑ me ond̾e debeat si rõ exegerit. Arcbiep̃m¬
uita eius młtir religiosis ⁊ sapientib iurit
nota. qr de ro nũꝙͣ aliquid tale sonuitr ab
hoc cͥmine satis extusat. ⁊ absencia ⁊ mors
eius: omnẽ de ẽo nouã accusacõem recu¬
sat. de me aut̃ hanc uerã õi hoses hr̃e uolo sẽ¬
tentiam. Sic teneo ea qͥ cõfitem ⁊̃ symbolocũ
dicimꝰ. credo ĩ d̾m patrem oĩpotentẽ c̾atorẽ celi

Expanded text:
rendo episcopo Belvacensi FULCONI frater ANSELMUS dictus abbas Becci, salutem. Audio quod tamen absque dubietate credere non possum quia Roscelinus clericus dicit in Deo tres personas esse tres rtres deos vere posse dici si usus admitteret. In qua sententia asserit venerabilis memoriae archiepiscopum Lanpro me respondere debeat, si ratio exegerit archiepvita ejus, multis religiosis et sapientibus viris nota, quia de eo nunquam aliquid tale sonuit, ab hoc crimine satis excusat et absentia et mors ejus omnem de eo novam accusationem recusat. De me autem hanc veram omnes homines habere volo sententiam. Sic teneo ea quae confitemur in Symbolo, cum dicimus: Credo in Deum Patrem omnipotentem, creatorem coeli
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nobłitas urã ħ nõ patitur octultari. sẽt
longe lateq facit p ublicari. In q̃re pͥmũ
grãs ago deo aquo est oẽ bonũ. qui et dem
nibo ur̃o dedit tanta constancia tp̃a lem
t̾bulatõnes ꝓtuenda castitate. tam uiriłt
suff̾io. Ita tñ ut ille ĩ ip̃o mũdi cõtemptu
nõ plus diligat se ip̃m qmͣ uos. nec uobaui¬
quid ĩ ħ mũdo. sit carius illo serte ambo ĩ
hoc do ⁊ bonis homĩb amabiles. ambo estis
laudabues. Utq ĩ tanta ⁊ tamuera mu¬
tua ur̃a dilectõne. nõ tam corpaurã dilig̾e
credendi estis qm̃ auimas. oorꝑa namq
ura nlła cura nuo mutuo amoro potontisa
stis ad quir̾e. Quid gͦ est femina reu̾enda fe¬
mina ꝓbate castitatis. quid est ꝙ te cogit
ĩpedut iurĩ tua ne ꝑfcẽ querat salutem
tonus enĩ uł cogitand̾ est. ut ħ facias pp̃ ui¬
lom carnis delectacõem qmͣ tm̃ postꝙͣ ip̃e
ate discessit cõtemꝑsisti. ut ne uir altin susci¬
ꝑes. cit himc hr̃e nõ possos multas passasis

Expanded text:
m nobilitas vestra non hoc patitur occultari, sed longe lateque facit publicari. In qua re primum gratias ago Deo, a quo est omne bonum, qui eidem viro vestro dedit tanta constantia temporalem tribulationes pro tuenda castitate tam viriliter sufferre: ita tamen ut ille in ipso mundi contemptu non plus diligat seipsum quam vos, nec vobis aliquid in hoc mundo sit clarius illo. Certe ambo in hoc Deo et bonis hominibus amabiles, ambo estis laudabiles, utique in tanta et tam vera mutua vestra dilectione non tam corpora vestra diligere credendi estis quam animas. Corpora namque vestra nulla cura, nullo mutuo amore potestis astis acquirere. Quid ergo est, femina reverenda, femina probatae castitatis, quid est quod te cogit impedire virum tuum, ne perfecte quaerat salutem tenus enim vel cogitandum est ut hoc facias propter vilem carnis delectationem, quam tantum, postquam ipse a te discessit, contempsisti: ut ne virum alterum susciperes, cum hunc habere non posses, multas passa sis
Abbreviated transcription (Latin):
pauit portos extraneos. nec desid̾auit saturan
siliquis quas porci manducant. s nõds̃ ex hau
post multos m̃dami maris discursus tandẽ
applicuit. qui qmͣuis obreatus sui ꝯscĩam se¬
u̾itatẽ iustitie sibi timeat. apło dicente. N¬
mo imꝙͣ carnem suam odto habuit. tam̃ ĩtͣ
gregem ĩ quo lactatus ⁊ mitͥtus est. oĩ modo
recolligicupit. Et qm̃ nõ se dignũ luocarisi¬
rat. famulo quo suo quẽ ip̃e ad ꝯsensĩ ⁊ obse¬
quiũ sui deuctiattrax̃. tanto mag̾ ꝙͣ carm
sue timet. qnͣto si ille aliqua uindicta pum¬
atur. iusto iudicõ ab aĩa sua exigend̾. idet.
De pecuma ⁊̃ aliena sb̾ pacto reddicõnis accepta
qm̃ ĩ caute ꝑ altenã fallaciam expendit. Ita
sollicitus est. ut nisi ꝑ largitatis nr̃e auxilium
⁊ ꝑ licenciam ut undecumq pot̾at se adiuua¬
ri postulet. ab eo debito ꝯtig̾it eũ oxonerati
nũ ꝙͣ speret cor suũ ex hac n̾etandia posse ꝯ¬
soiari. S qm̃ ad tot ⁊ tantas res p̾ces fuas ꝯsi¬

Expanded text:
pavit porcos extraneos, nec desideravit saturari siliquiis quas porci manducant: sed nondum exhauspost multos mundani maris discursus tandem applicuit. Qui, quamvis ob reatus sui conscientiam severitatem justitiae sibi timeat Apostolo dicente: Nemo unquam carnem suam odio habuit : tamen intra gregem, in quo lactatus et nutritus est omni modo recolligi cupit. Et quoniam non se dignum vocari firat: famulo quoque suo, quem ipse ad consensum et obsequium sui dilecti attraxit, tanto magis quam carni suae timet, quanto si ille aliqua vindicta puniatur justo judicio, ab anima sua exigendum videt. De pecunia etiam alliena sub pacto redditionis accepta, quam incaute per alienam fallaciam expendit, ita sollicitus est ut nisi per largitatis vestrae auxilium, et per licentiam ut undecunque poterit se adjuvari postulet, ab eo debito contigerit eum exonerari, nunquam speret cor suum ex hac verecundia posse consolari. Sed quoniam ad tot et tantas res preces suas consi
Abbreviated transcription (Latin):
os meit eẽ urã sciat dilectõ. Si quis gͦ ur̃m
ẽ ĩ quẽ aliqnͣdo sponte pettaui. pͥmus ĩ illo
ꝓ p̾dicta culpa peuem meam ꝑtutiat. et
os meũ atibo ꝓbibeat. Post hanc u̾o culam
ponom moã frĩ moysi studiosissime ꝯm̃d
adeo ad parcendũ. Nam si eius culpa pellis
mea lesa aut grauiꝰ excussa fu̾it ab ilioexi¬
gam. si quis aut᷑ ei peꝑcerit ili gr̃as agam.
De famulo u̾o eius. scitotoq aliam pellẽ ñ hẽo.
qm̃ salus eiꝰ salus mea. aiã eius aĩa mea est. qm̃i
aut̃ ꝙ de argento postulat ẽ ad faciend̾ facile.
lũtatom nr̃am ꝑ lict̾as urãs desidamꝰ audire.
nõ qr ipẽ recuset. suubetis ⁊̃ ad torm̃ta ꝓpera

Expanded text:
se vestra sciat dilectio. Si quis ergo vestrum est in quem aliquando sponte peccavi, primus in illo pro praedicta culpa pellem meam percutiat, et os meum a cibo prohibeat. Post hanc vero culpam pellem meam fratri Moysi studiosissime commendo, tem, non adeo ad parcendum. Nam si ejus culpa pellis mea laesa aut gravius excussa fuerit, ab illo exigam; si quis autem ei pepercerit, illi gratias agam. De famulo vero ejus scitote quia aliam pellem non habeo, quoniam salus ejus salus mea; anima ejus, anima mea est. Quoniam autem quid de argento postulat, est ad faciendum facile; luntatem vestram per litteras vestras desideramus audire. Non quia ipse recuset, si jubetis, etiam ad torm
Abbreviated transcription (Latin):
cõno ꝓuentũ. ut sustin̾e possitis. Cũ g ͦ ex tͥ¬
bułone tot nob̾ bona uoracit̾ ꝓmittant᷑ it
fraugi nec desꝑare. nec a bono ꝓpoĩto ullo modo
defic̾e. ꝓ ulla t̾bulacõne debemus. s tanco ma¬
gis ĩ ꝓpoĩto bone uolũtatis scd̾ siłi tudinem
grani siñapis feruere. qnͣto magis tͥbulacõũ
adearate actrim̃ sonfidite gͦ qr ãnuente do¬

Expanded text:
ntum, ut sustinere possitis . Cum ergo ex tribulatione tot nobis bona veraciter promittantur; nec frangi, nec desperare, nec a bono proposito ullo modo deficere pro ulla tribulatione debemus: sed tanto magis in proposito bonae voluntatis secundum similitudinem grani sinapis fervere , quanto magis tribulationem adversitate atterimur. Confidite ergo quia, annuente D
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾mandastis. et fr̾mtatem hanc me uene ior¬
nẽ apd nos manet uultis apparere. such utiq
uob̾ minꝰ de illo faciemus. qmͣ a ura canitateno¬
bis fi postularemꝰ ocitoto namq qm̃ apd̾nos pus¬
qmͣ apd̾ uos potitiem ⁊ uotũ monachi fecit. siqo
ꝑ hoc uos putatis iuste iua posso reuocare. quis
postius hanc petitõem. ⁊ hoc uotũ iportunitatẽ
p̾cantũ uitus fetit. młtꝰ iustius possumꝰ nosaisi
retinere. quib hoc pͥus de longe uemens. sponta¬
nea uolatate nõ ulla nr̃a ꝑsuasione coattus fe¬
cit. Ille quo inłto magis est dobitor seruare. u̾i¬
tatem. ipͥma ⁊ liba ꝓmissione. qm̃ ĩ eiusd̃ pͥme

Expanded text:
mandastis, et fraternitatem hanc me velle sernunc apud nos manet, vultis apparere; nihil utique vobis minus de illo faciemus, quam a vestra charitate nobis fieri postularemus. Scitote namque quoniam apud nos priusquam apud vos petitionem et votum monachi fecit. Si ergo per hoc vos putatis juste illum posse revocare, quibus posterius hanc petitionem et hoc votum, importunitate precantium victus fecit; multo justius possumus nos illum retinere, quibus hoc prius de longe veniens spontanea voluntate, non ulla vestra persuasione coactus, fecit ille: quo multo magis est debitor servare veritatem in prima et libera promissione quam in e
Abbreviated transcription (Latin):
gac amorentuũ. qmͣ nõ rette d iligar disiet¬
tem te uirũ tuũ Qmdsiillũ cogua lise¬
rat ꝯsiliũ aĩe sue ꝓ uolũtate tuã. et tũt me¬
tetita uł ulius octurrente. aut aliottilus iie
sotet iruente. Ilo nõ ꝓsit tibi. et tu nocras
illi. utiq si noces aĩe iuꝰ. noces aĩe tue. oᷤ qñte
melius melius reuenda dña. qnͣto fauedabur

Expanded text:
m non recte diligas diligentem te virum tuum. Quid si illum cogis ut desiderat consilium animae suae pro voluntate tua; et tunc morte tua vel illius occurrente; aut alio casu, sicut solet, irruente, ille non prosit tibi, et tu noceas illi; atique si noces animae illius, noces animae tuae. O quanto melius, reverenda domina, quanto la
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑas posse retin̾e. qũo diligis aĩam illam cuĩ
certo ⁊ etͥno ꝯmodo. dubia. iulia. ⁊ trnsi to¬
ria tua ppones comoda: aut qua rõno postes
abeo exig̾e. ut ip̃o etna bona aĩe tue ponat
t̃poralib bonis corꝑis tui. situ bona copprta

Expanded text:
as posse retinere: quomodo diligis animam illam, cujus certo et aeterno commodo dubia, vilia et transitoria tua praeponis commoda? Aut qua ratione potes ab eo exigere, ut ipse aeterna bona animae suae postponat temporalibus bonis corporis tui; si tu bona corporis
Abbreviated transcription (Latin):
meam paruitatẽ dignatur ꝯsulere. ue¬
lem exempla ⁊ auctitates ꝓponere. heuis
nci ignorat prudencia. qr sicut uie quabo¬
nũ opus facere uolons phi. et postoa go¬
det sẽ face nõ potiusse. ꝙ bñ uoluitꝰ a et

Expanded text:
meam parvitatem dignatur consulere, vellem exempla et auctoritates proponere: sed ejus lici ignorat prudentia quia sicut ille qui bonum opus facere volens prohibetur, et postea gaudet se facere non potuisse qu
Abbreviated transcription (Latin):
doos uult ꝯstitilo. aut nõ in tiłit ꝙ dicit. Ad
oñdendũ quid senciam desentencia pͥfata
Ist a intͥma dilectõni uie sufficiant. Q d̾
aut̃ petitis metũ ꝯilsari añ qm romam
ꝓficistamini: scitote qr qnͣtum ad dier¬
cõnem honestatis utẽ ꝑtinet᷑ libent̾ uei¬
lem. s inqnͣtũ intlłigo. et iob par̃ eẽt u¬
tile pp̃ multas occupatõnos meas. et ĩpo¬

Expanded text:
deos vult constituere; aut non intelligit quod dicit. Ad ostendendum quid sentiam de sententia praefata, ista interim dilectioni vestrae sufficiant. Quod autem petitis mecum conservari, antequam Romam proficiscamini, scitote quia quantum ad dilectionem honestatis vestrae pertinet, libenter vellem. Sed inquantum intelligo, et vobis parum esset utile propter multas occupationes meas, et impe
Abbreviated transcription (Latin):
lacõnes dicit tres res ẽẽ. suꝑ flue boc dicit q¬
lus enĩ negat hoc modo tres pͣs es̃. tirem
iacõnes dicantur res. et cuiꝰ modi irs.⁊s
deatur nõ mtlłigo hoc modo tres res quas dt
lũtatem. aut pot̃atẽ. Naitres ꝓpẽꝓsonenõ¬

Expanded text:
lationes dicit tres res esse, superflue hoc dicit. Nullus enim negat hoc modo tres personas esse tlationes dicantur res, et cujusmodi res; etdeatur non intelligere hoc modo tres res, quas dicit: luntatem, aut potestatem. Nam tres ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃am epłam suscepi. nõ mͥ licuit: intnni
de bremit̾ Ꝙrndeo. In futuro u̾o si deus da
oportunrtatẽ dignabit᷑ uolũtatẽ hẽo copio¬
sius in de tractaro. qd̾ gͦ diẽ tres ꝑsonas tte
res. aut uult itlłi scd̾ tres relacõnes .i. s¬

Expanded text:
am vestram suscepi, non mihi licuit, interim inde breviter respondeo; in futuro vero, si Deus dare opportunitatem dignabitur, voluntatem habeo copiosius inde tractare. Quod ergo dicit tres personas tres res, aut vult intelligi secundum tres relationes, id
Abbreviated transcription (Latin):
de monachice uite alitudme ⁊ certitudi¬
ne. de quiete ⁊ iocunditate diee possem. sie¬
pła modũ nõ excedet. Feitma g . ad canun
bonũ qr nlło bono efficatiꝰ uenies ad sũms̃
bonũ. płer uidi ħ ꝓmittenter ⁊ diffe̾ntet aͥs
quos ita mors tulit. ut nec ħ ꝑfic̾ent quose

Expanded text:
de monachicae vitae altitudine et certitudine, de quiete et jucunditate dicere possem, si epistola modum non excederet: festina ergo ad tantum bonum, quia nullo bono efficacius venies ad summum bonum. Plures vidi hoc promittentes et differentes, quos ita mors tulit ut nec hoc perficerent quo se
Abbreviated transcription (Latin):
humañ aupilut dimittitis. tanto famlars
⁊ securiꝰ uos diuine ꝓtectõni ꝯmittiti. sõ¬
fidatg ͦ ĩd̾o prudens nrã fortitudo etfortis
prudencia. et sicut si mortuus eẽt ur ulo ab¬
sentiam eiꝰ suffrotis notendo sñ ulio es ⁊ ur̃a p¬

Expanded text:
humanum auxilium dimittitis, tanto familiarius et securius vos divinae protectioni committitis. Confidat ergo in Deo prudens vestra fortitudo, et fortis prudentia: et sicut, si mortuus esset vir ille, absentiam ejus sufferretis nolendo, sine ullo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et pores suscepimꝰ e ius ꝓmissionẽ. Deniq ur̃am
nõ iatet prudenciam qr qnͣto temꝑonointiuit ĩ i¬
colimitate sui spõte petens monachitã ꝯu̾sati¬
oneni. ĩ monastio ꝯu̾satur añ ꝓfessionẽ scd̾m
regulam ur̃am differtur. pp̃ stabilitatis ꝓbatio¬
nom. Noc int̾im eũ ullus cog̾e pot̃. ad remanẽt̾
Q lib̾a ei conceditur pot̃as ad discedend̾. Nõ dico
ꝙ nõ peccet si atteptam bonã uolũtatẽ deserat.
et ꝙ sepius ore bone ꝓanisit. diabolita ꝑ suasi¬
ono deciptus exhorreat: Q dico q qm̃ius coram

Expanded text:
res suscepimus ejus promissionem. Denique vestram non latet prudentiam quia quanto tempore novitius in incolumitate sui sponte petens monachicam conversionem, in monasterio conversatur ante professionem, secundum regulam nostram differtur propter stabilitatis probationem. Nec interim eum ullus cogere potest ad remanendum, sed libera ei conceditur potestas ad discedendum. Non dico quod non peccet, si acceptam bonam voluntatem deserat; et quod saepius ore bene promisit, diabolica persuasione deceptus exhorreat sed dico quia quamvis coram
Abbreviated transcription (Latin):
magno ei ⁊ urõ pͥmio. Concedite ut ułe pa¬
ciat ꝙ desidat. qͣtinus cũ illo ꝑticipetis mecae
Si enĩ deus curam gerit de iudius q̃nõ pp̃ elia
suo amore uidebit sponte iuduami. qd si õ¬
tig̾it. qd̾ forsitan nõ erit. ut t̾renũ ꝑdatis ho¬
norem: nolite dolere.qr ĩ celo recipietis meho¬
rem. Et c̾te ꝙ ameliorib ⁊ sapiencõ ⁊ib iup¬
tum ꝯtõpnit᷑. nõ est miutũ dolene si ꝑditur
Put altquid uellem consuleres nõ audegora¬
ee tũ nõ timeo. oĩpẽ ⁊ misicors dous ita det
tibi mũdi ꝯt̃ptũ. sic̃ dedit uirotuo ut ĩ celesti
regno par sis iuro tuo. soror ⁊ dña ĩdo dilecta

Expanded text:
 et vestro praemio. Concedite ut libere faciat quod desiderat, quatenus 357 cum illo participetis mercedem. Si enim Deus curam gerit de viduis quae non proptesuo amore videbit sponte viduam. Quod si contigerit quod forsitan non erit ut terrenum perdatis honorem, nolite dolere, quia in coelo recipietis meliorem. Et certe quod a melioribus et sapientioribus multum contemnitur, non est multum dolendum, si perditur. Plus aliquid vellem consulere, sed non audeo; orare tamen non timeo. Omnipotens et misericors Deus ita det tibi mundi contemptum, sicut dedit viro tuo; ut in coelesti regno par sis viro tuo soror et Domina in Deo dilecta
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. ⁊ illũ quẽ grã a p̾cipicio seru ans
oꝑis ĩ bonã uolũtatẽ restituit ꝙultũ gͥ ei
cͥminandꝰ ille. quiꝑit ulis cͥmen conatur
ĩꝑnig̾e. quoꝵ prauas uolũtates dm̃ a sapĩa
tam diu̾se noluit dispon̾e. Ille namq noie
facmnoris notand̾ est. qui aut ĩactũ lãbitur
qui nec ĩ opus mancie p̾cipitatur ⁊ a pasaĩ¬
tencõne eruit᷑ hic .n. ĩ pocseruatus uñ gaudẽ¬
do grãs possit ag̾e. ille ĩ ħ desertus est unde
dolendo ueniam nitẽ sit pot̾e. De ħ certũeit

Expanded text:
a praecipitio servans operis in bonam voluntatem restituit. Multum igitur est criminandus ille qui pariter illis crimen conatur impingere, quorum pravas voluntates divina sapientia tam diverse voluit disponere. Ille namque nomine facinoris notandus est, qui aut in actum labitur nec in opus malitiae praecipitatur, et a perversa intentione eruitur. Hic enim in hoc servatus est, unde gaudendo gratias possit agere; ille in hoc desertus est, unde dolendo veniam necesse sit petere. De hoc certum est
Abbreviated transcription (Latin):
u̾mest qm̃du est ĩ petrato. S certe beuigmꝰ
fanuliariꝰ suscipit deus monachũ penitontõ
⁊ ad suã ꝓpositũ redit. qmͣ nõ monachũ qui
ad idem ꝓpoĩtum nõuenit. plus namq platet
post simile pottatũ uult ꝓpon̾e quo menus
est Ad uitam monachicã uenite ⁊ redne ꝙ

Expanded text:
verum est, quandiu est in peccato. Sed certe benignius et verum est, quandiu est in peccato. Sed certe benignius et familiarius suscipit Deus monachum poenitentem, si ad suum propositum rediit, quam non monachum qui ad idem propositum non venit. Plus namque placetpost simile peccatum, vult proponere, quo melius est ad vitam monac
Abbreviated transcription (Latin):
ũ iam spem magnã exufis sermonibus
ciat. pauca tñ qr ñ nescienti loquor. ꝓ hoc ip̃o a¬
mica familiaritate ꝯmemoro. Pensa gͥ dul¬
cis amice qnͣtal mũdi gła pocius fu̾is. quis
Si dicis ñ soni monachi ad salutẽ ꝑueniunt.
um est s qui c̾tius. qui aleius. iltiqui solum
d̾m conãturamare. an illi qui a morẽ dei ⁊
amorem scłi simnł uolunt copidare s forsi¬
tan dicet aliquis. qr ⁊ ĩ ordinemonachoꝵẽ
ꝑiculum. O hõ qui hoc dicit. qt nõ ꝯsid̾at qͥo
dicit: o rõnat natura. an ẽ hoc rõn abłe ꝯsi¬
liũ. ut qr ubiq est ꝑiculũ ibi eligas man̾e
titur amare. seruat poositũ usq ĩ finẽ. cer¬
ta ẽ salus. si u̾o ille qui mũdã mit amare.
nõ desorit suũ ꝓpositũ asi finem. aut mlła aut̾
dubia. aut minor ẽ salus. Et certe satis plut
qr nlłatenus aut paꝵ aiꝙ bonũ diligit᷑ qui
illd̾ ubi certuis ⁊ meluit cognoscit nõ oligit.
nacho qm̃ alii. qr de ꝓposito alciori cadit. hoc

Expanded text:
unde jam spem magnam ex vestris sermonibus ciat, pauca tamen, quia non nescienti loquor, pro hoc ipso amica familiaritate commemoro. Pensa igitur, dulcis amice, quantalibet mundi gloria potitus fueris, quis Si dicis, non soli monachi ad salutem perveniunt, verum est. Sed qui certius, qui altius illi qui solum Deum conantur amare; an illi qui amo rem Dei et amorem saeculi simul volunt copulare? Sed forsitan dicet aliquis quia et in ordine monachorum est periculum. O homo qui hoc dicit, quare non considerat quid dicit! O rationalis natura! an est hoc rationabile consilium, ut quia ubique est periculum, ibi eligas manere titur amare servat propositum usque in finem, certa est salus. Si vero ille qui mundum vult amare, non deserit suum propositum ante finem, aut nulla, aut dubia, aut minor est salus. Et certe satis probat quia nullatenus, aut parum aliquod bonum diligit, qui illud ubi certius et melius cognoscit, non elegit. nacho quam alii, quia de proposito altiori cadit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicote ex nccitat: loqui quia ioqueris. Cũ
eiñ l dico significo nicħ fac̾eposse. ut dũ loq̃ns
uͥ loquaris. nõ ꝙ aliquid tecogat ad loquend̾.
siam iuolentia naturat. ꝯdicõnis cogit celũ
uolui. te uo nulia nctitas facit loqui. s ubi¬
cumq ẽ p̾cedens. ncc̃itas ẽ ⁊ seqñs. ñ aut̃ ubi
seqͣns ibi statim ⁊ p̾cedens. Possmnꝰ namq di¬

Expanded text:
cum dico te ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim hoc dico, significo nihil facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum volvi; te vero nulla necessitas facit loqui. Sed ubicunque est praecedens necessitas, est et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim et praecedens. Possumus namque di