comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accusatus onuitui nobis priuata in cã magna et graui cũ
cepiss curio pr̃ rũderesubito assedit cũ sibi ueneius memo nã
arreptam dice̾ Quid ego de misationibz loquar quibus ego
lore assequebar que qualiacũqz in me sunt me ip̃m peniret p̃
ita doleuter uti selenius ut pueꝵ infantẽ in manib porãte
tencierumꝰ ut alia in cã ex citharedo nobili sublato etꝑfilio
puo plangore et lamentatione compleremꝯ foꝵ ¶S est faᵈ¬

Expanded text:
accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de miserationibus loquar? quibus eo lore adsequebar. Quae qualiacumque in me sunt—me enim ipsum paeniita dolenter uti solemus ut puerum infantem in manibus perorantes tenuerimus, ut alia in causa excitato reo nobili, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione complerimus forum—, sed est fa
Abbreviated transcription (Latin):
tatq smãm ut ꝓponat quid dicturꝰ sit ut cum transegerit
iam aliquid diffimcit ut seipẽ reuocet et quod dixit itekot
despondeat ut contra ac ditat accipiai sentiriqz uelit ut
dubitat eo quid potiꝯ a quõ dicat ut diuidat u ꝑtes ut aliꝙͥ
ret dinquabut negligat ut aute p̃mumat ut in eoip̃o In
quo ⁊ phenda᷑: culpani in adusariũ ꝯfat ut sepe cuui hus qui
audiũt nõiũꝙ etꝭ cum adusario a delibet ut hoĩ symonts
moresq destͥbat ut nuita quedã eloquentia iuducat ut ab
eo quod agit᷑ auctat aĩos ut sepe in hi la ͭ ͤ risii ue conu̾̃tat
cohiceat / ut aliquid reticere se oicat ut denũciet quid cautai
ut libiꝰ quid audiat ꝙͥ irasca etꝭut deiurget alũ ut dep̃te᷑
erseeret᷑ ut fiat hus apud quos dicat fauuliaris atq alias
dd ͦ subiciet oculis seꝑe supͣ feret ꝙͣ sun possit suguatio¬

Expanded text:
tque sententiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet; ut quod dixit iteret;interrogata sibi ipse respondeat; ut contra ac dicat accipi et sentiri velit; ut addubitet ecquid potius aut quo modo dicat; ut dividat in partis; ut aliquid relinquat ac neglegat; ut ante praemuniat; ut in eo ipso in quo reprehendatur culpam in adversarium conferat; ut saepe cum eis qui audiunt, non numquam etiam cum adversario quasi deliberet; ut hominum sermones moresque describat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur avertat animos; ut saepe in hilaritatem risumve convertat; coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid caveant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliquando; exsecretur; ut fiat eis apud quos dicet familiaris. atque aliadicendo subiciet oculis; saepe supra feret quam fieri possit; signi
Abbreviated transcription (Latin):
uidicasse uetant nouisse iubent et iudicauisse q nõ ut
sciauiꝰ In hoc gue̾ plenũ u̾bum recte dici et ĩminutũ
usitate Itaq ue̾sq terentiꝰ uti᷑ eho cognatũ tuũ non
noras posi idem stiliphonẽ inꝙͣ noua̾s si plenũ fir suie
ĩminutũ licet mutari ubrũq gͦ ibid ꝙͣcara suit q̃

Expanded text:
iudicasse vetant, novisse iubent et iudicavisse? quasi vero nesciamus in hoc genere et plenum verbum recte dici et imminutum usitate. Itaque utrumque Terentius: eho tu, cognatum tuom non noras? post idem Stilponem inquam noveras. Sient plenum est, sint imminutum; licet utare utroque. Ergo ibidem: qu
Abbreviated transcription (Latin):
sepe iam diximꝰ incitatior nũo ip̃o fertur. et labitur quoady
pedis aut equalem ẽe aitĩ par̃ti aͥ altã tãtũ aut sese seꝙp̃te
esse maioreui ĩta fit eguaus daptilꝰ. duplex iauib segi¬
quod efficitur nũcsum sit necesse est ¶D⁊ q̃ritur quo nuĩo
quibus potissin sit utendũ incide̾ nero oñis i arõm ecꝭ̃ ex o¬

Expanded text:
saepe iam diximus, incitatior numero ipso fertur et labitur, quoad pedis aut aequalem esse alteri parti aut altero tanto aut sesqui esse maiorem. Ita fit quod efficitur numerosum sit necesse est. sed quaeritur quo numero aut quibus potissimum sit utendum. Incidere vero omnis in orationem etiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
causa postrilat dich nũ ille magnꝰ naͣ et succesit ilte magtͦ
et maxies oratores hũt equales nos nõ nnuꝯ magiuũ sttissi
siquis potuissemꝰ quo contenderim puenire in eã uibe i qͣ
ui antoꝰdicẽ auditus est cloqueus uenio crat t aͥ si antonio
crassus eloqueus uisa non c̃ tibi ip̃e nũꝙͣ corta uisus ec̃t nũqͣ
silpieius nĩꝙͣ hortensiq. Nichil tm̃ ampe corta nichil leuuꝰ

Expanded text:
causa postulet dicere. Nam ille magnus et successit ipse magnis et maximos oratores habuit aequalis; nos minus. Magnum fecissemus, si quidem potuissemus quo contendimus pervenire in ea urbe in qua, ut ait Antonius, auditus eloquens nemo erat. atqui si Antonio Crassus eloquens visus non est aut sibi ipse, numquam Cotta visus esset, numquam Sulpicius, numquam Hortensius; nihil enim ample Co
Abbreviated transcription (Latin):
pauca tradita sunt equibus ducantur di plices loci uiu ex
rebus ipsis. alti assumpt Fractatio igitur reꝵ efficit ad¬
mirabilemi orõnẽ Nani ip̃a equid̾ ⁊es i ꝑfacili cognatos
u̾satur. ¶ Quod eñi Iami sequitur quod quid̃ artis at insi ordi¬
u orõz in qua aut consilietur auditor aut eligaͬ aut pa¬
ret se ad dicend̃ ⁊ em breuit expoue et probabilĩ et apte ut
quid agatur itelligi possit. sua confirmare aduersaru
eu̾t̾e atq effice non ꝑtiribatum s singulis argum̃tatoib
ita ꝯludendis ut efficiatur quid sit qñs hus que sumũtur
restinguẽtem ue gclude̾ ¶ Quia modatione ꝑfciũ oratorẽ

Expanded text:
pauca sunt. Traditi sunt e quibus ea ducantur duplices loci: uni e pauca sunt. Traditi sunt e quibus ea ducantur duplices loci: uni e rebus ipsis, alteri adsumpti. Tractatio igitur rerum efficit admirabilem orationem; nam ipsae quidem res in perfacili cognitione versantur. Quid enim iam sequitur, quod quidem artis sit, nisi ordiri orationem, in quo aut concilietur auditor aut erigatur aut paret se ad discendum; rem breviter exponere et probabiliter et aperte, ut quid agatur intellegi possit; sua confirmare, adversaria evertere, eaque efficere non perturbate, sed singulis argumentationibus ita concludendis, ut efficiatur quod sit consequens eis quae sumentur rest
Abbreviated transcription (Latin):
uolo profecto cum se a celestib reb refẽt ad humanas ercel¬
siꝯ magnificetuisq et dicet et sentiet cũ illa diuina cognot
Nolo iguoret nehec quid̃ humana. ius cruile teneat qus
egent cãc forepses cothidie auod ẽ eĩ turpius ꝙͣ legittia
et ciuiliũ cõtrou̾sia ⁊ pr̃ocinia sustiꝑe cũ sis leguui ⁊ cuulis
iurỹ ignarus ¶ognostat eciamt reruin gestaꝵ et memorit
tussis accidit id est semꝑ esse puerũ. ¶uid enĩ ẽ ttas hõinũ nͥ
ad causas quaꝵ habebit gua pͥmũ ipsa coguita / erit em̃i ꝑsp¬
tũ nichil amburi posse in quo noti a res controu̾siam facͭ
a uerba /⁊es a de uero/ a de recto a de uoie uerba aũt de ambi¬
guo aut de contrario llaii si qũ aliud in sentẽtia uidetur. ẽẽ
aliud inbbis genus est quoddam ambigiu quod ex p̃tito ueibo
fieri sol Iu quo quid̾ quod est ambiguo ꝵ ꝓp̾umi ⁊es duas sig

Expanded text:
volo. Omnia profecto, cum se a caelestibus rebus referet ad humanas, excelvolo. Omnia profecto, cum se a caelestibus rebus referet ad humanas, excelsius magnificentiusque et dicet et sentiet. cum illa divina cognoverit, nolo ignoret ne haec quidem humana. Ius civile teneat, quo egent causae forenses cotidie. Quid est enim turpius quam legitimarum et civilium controversiarum patrocinia suscipere, cum sis legum et civilis iuris ignarus? cognoscat etiam rerum gestarum et memoriae tus sis accident, id est semper esse puerum. Quid enim est aetas hominis, nisi ad causas, quarum habebit genera primum ipsa cognita. Erit enim ei perspectum nihil ambigi posse in quo non aut res controversiam faciat aut verba: res aut de vero aut de recto aut de nomine, verba aut de ambiguo aut de contrario. Nam si quando aliud in sententia videtur esse aliud in verbis, genus est quoddam ambigui quod ex praeterito verbo fieri solet, in quo quod est ambiguorum proprium res duas sig
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ est que sit eius guis suie forma siue ꝑtes ut ni ts t̾i¬
atur om̃is or̃o Erit gͦ hec facultas in eo quem boluꝯ ẽ
eloquẽtem ut diffuure reui possit nec id faciat tam presste
⁊ anguste ꝙͣ in illis eruditissins disputationib fieri solet
etur ac diuidet qñ a̾ id faciat a quõ nichil ad hoc tempus.
qũi ut supradixi iudicem ẽe me non doctorẽ dẽ uolo ¶igho
hatos locos nil eñ de religione/uil de more inil de pietateml
de caritate prĩe/ nil debonis reb aꝰ malis nichil de u̾tutib
ac uitris nichil de officus nil de dolore uel de uoluptatibus
nil de ꝑturbationib tũ et errorib que sepe cadunt ĩ cãsi
ample et copiose dici et explicari potes ¶ natura loqͦ
orõis eciã nũc non de ip̃o gũe dd ͬ uolo t̃i prius habeat ora¬
tor rem de qua dicat dignami aurib eruditis ꝙͣ cogiter l
excelsior ut deperisse dixi supͣ ue phisi.oꝵ quid̃ eẽ ignarũ

Expanded text:
dendum est quae sint eius generis sive formae sive partes, ut in eas tribuatur omnis oratio. erit igitur haec facultas in eo quem volumus esse eloquentem, ut definire rem possit nec id faciat tam presse et anguste quam in illis eruditissimis disputationibus fieri solet, etur ac dividet. Quando autem id faciat aut quo modo, nihil ad hoc tempus, quoniam, ut supra dixi, iudicem esse me, non doctorem volo. nec vero otos ac tractatos locos. Nihil enim de religione, nihil de morte, nihil de pietate, nihil de caritate patriae, nihil de bonis rebus aut malis, nihil de virtutibus aut vitiis, nihil de officio, nihil de dolore, nihil de voluptate, nihil de perturbationibus animi et erroribus, quae saepe cadunt in causasample copiose dici et explicari potest. de materia loquor orationis etiam nunc, non de ipso genere dicendi. Volo enim prius habeat orator rem de qua dicat, dignam auribus eruditis, quam cogitet quibus excelsior, ut de Pericle dixi supra, ne physicorum quidem esse ignarum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi uinꝰ crebriores i id̾cui gtꝰ oroĩs loquor eñi de illa
re ec sententiaꝵ late eruditeq disputationes ac eedem
explicabũ: etiã loci ꝯẽs et siue rẽtentione dicẽtur quid
multa ex phõr scolis tales fere euade̾nt et nͥ totã erit ꝯ¬
totum e sophistaꝵ fontib defluxit in foꝵ s sumptũ
a subtilib repulsum a grauib in ea de qua loquor
medioc̾tate consedit Cerciꝰ ẽ ille ampliꝯ et copio suis¬
grauis ornatus in quo profecto maxĩa uie est. hic est.
eĩ ciuiꝰ ornatum dd̾ et copiã admirate gentes eloꝙ᷑
gno sonituq ferretur quam sustiꝑent quã admira¬

Expanded text:
nusquam crebriores. in idem genus orationis—loquor enim de illa etiam sententiarum; latae eruditaeque disputationes ab eodem explicabuntur et loci communes sine contentione dicentur. Quid multa? e philosophorum scholis tales fere evadunt; et nisi coram erit ctotum e sophistarum fontibus defluxit in forum, sed spretum a subtilibus, repulsum a gravibus in ea de qua loquor mediocgravis ornatus. in quo profecto vis est maxima. Hic est enim, cuius ornatum dicendi et copiam admiratae gentes, eloqugno sonituque ferretur, quam suspicerent om
Abbreviated transcription (Latin):
occupauerur Ac sins dubio in onui re uĩat mutacionẽ
ueritasi S ea si satis in accõe effioe̾t ipã ꝑ sese arte pro¬
fecto non egeremꝰ ¶uerũ qr ãĩmi ꝑ motio q̃ maxĩe
ant declaranda aut mutanda est actione ꝑturbata se¬
pe. ita est ut obscuret᷑ ac pene obruat᷑ Discucienda
sur ea que obscurãt. et ea que sũt ennẽtia et prompta
simẽda Oĩs em̃ motus aĩmi suũ quẽdã a natura hẽt

Expanded text:
occupaverunt. Ac sine dubio in omni re vincit imitationem occupaverunt. Ac sine dubio in omni re vincit imitationem veritas, sed ea si satis in actione efficeret ipsa per sese, arte profecto non egeremus; verum quia animi permotio, quae maxime aut declaranda aut imitanda est actione, perturbata saepe ita est, ut obscuretur ac paene obruatur, discutienda sunt ea, quae obscurant, et ea, quae sunt eminentia et prompta, s
Abbreviated transcription (Latin):
fertur orõne ia egregia. quã in thesipontẽ contra
demostenem dixerati Qua ꝑ lecta petituõ ab eo est postdu
ut legẽt iaz eciã que erat contra a demoschene pro che¬
siplionte edita Quã cũ suauissiã ac mͣẽͣ roce legisse̾t
admirãtibꝰ oĩbus. quãto ĩquit magt nurareñ̃ si audis¬
setis ipm̃ Ei quo satis significan ͭ. quãtũ eet in actione
qui orõne eandẽ aliam fore putarit actore mutato.
Quid fuit ĩ gracho. quẽ tu melius catulle memiisti.
ꝙ uis puero cantope feretur quo me miser conferam :
quo me uertam : in capitoliũ ne ÷ ar fr̃is sangnie redũ¬
dar an domũ: meẽm ne ut misera lamẽtancemos uideã
et abiectã. que sic cib i ͦ ẽẽ acta constabat oculis uoce gestu
ĩmiciut lac̾mas cen̾s nõ possent ¶ Hec dico pluribus
ꝙ genꝰ hoc totum oratores qui sunt ueritatis ip̃ius ac¬
tores reliquerut imutatores autem peĩtatis histriones

Expanded text:
fertur orationem illam egregiam, quam in Ctesiphontem contra fertur orationem illam egregiam, quam in Ctesiphontem contra Demosthenem dixerat; qua perlecta petitum ab eo est postridie, ut legeret illam etiam, quae erat contra ab Demosthene pro Ctesiphonte dicta: quam cum suavissima et maxima voce legisset, admirantibus omnibus "quanto" inquit "magis miraremini, si audissetis ipsum!" ex quo satis significavit, quantum esset in actione, qui orationem eandem aliam fore putarit actore mutato. Quid fuit in Graccho, quem tu melius, Catule, meministi, quod me puero tanto opere ferretur? "Quo me miser conferam? Quo vertam? In Capitoliumne? At fratris sanguine madet. An domum? Matremne ut miseram lamentantem videam et abiectam?" Quae sic ab illo esse acta constabat oculis, voce, gestu, inimici ut lacrimas tenere non possent. Haec ideo dico pluribus, quod genus hoc totum oratores, qui sunt veritatis ipsius actores, reliquerunt; imitatores autem veritatis, histriones,
Abbreviated transcription (Latin):
et quales ipĩ qͣmi oratores qui sut etate. honore. aut¬
toritate debent uideri tempus pacis au belli. festinatõis
an ocii. itaq hoc loco nichil sane est quod precipi posse
uideat᷑: nisi ut figurã orõis plenioris aut tenuioris
et item illius mediocris ad id quod agemꝰ accomadatã
deligamꝰ ornamẽtis husdem uti fere licebt alias
cqntensius. alias sũmissius oĩq in re posse quod de¬
deat facere et artis et nature et scire quid quãdoo
doceat prudencie¬
inqͣm ĩdicendo una dñatur Sine hac sũmis¬
duo orator eẽ in mĩo ułlo mõ põt mediocris hac
ĩstructus sũmos sepe suꝑare ¶ huie pͥmas dedisse de mostenes
diat᷑ cũ rogaret᷑: quid ĩ dicendo eẽt p̾m huic secũdas huic
tercias quo in̾ melius eciã e̾ ab eschine dictĩ uider so¬
let qui cũ propt̾ ignonimã iudicii excessisset athemis
et se rhodum contulisset. rogatus a rhodus legisse

Expanded text:
et quales: ipsique oratores qua sint aetate, honore, aucet quales: ipsique oratores qua sint aetate, honore, auctoritate, debet videri; tempus, pacis an belli, festinationis an oti. Itaque hoc loco nihil sane est quod praecipi posse videatur, nisi ut figuram orationis plenioris et tenuioris et item illius mediocris ad id, quod agemus, accommodatam deligamus. Ornamentis eisdem uti fere licebit alias contentius, alias summissius; omnique in re posse quod deceat facere artis et naturae est, scire quid quandoque deceat prudentiainquam, in dicendo una dominatur; sine hac summus orator esse in numero nullo potest, mediocris hac instructus summos saepe superare. Huic primas dedisse Demosthenes dicitur, cum rogaretur, quid in dicendo esset primum; huic secundas, huic tertias; quo mihi melius etiam illud ab Aeschine dictum videri solet; qui cum propter ignominiam iudicii cessisset Athenis et se Rhodum contulisset, rogatus a Rhodiis legisse
Abbreviated transcription (Latin):
osse arbitrabar. s uoluntati pr̃m oĩui parui. Hiis
antẽ de rebus solus ille me admouuit. ut breuior eem̃
qui ip̃ẽ iam precipitãs me quoq hec precipitẽ pene
euoluers coegit E tñ huid generis de monstratio
ẽ doctͥna ip̃a mlgaris usus autẽ gͣuissia et ĩ hoc tote
dicendi scudio difficilamꝰ
oẽs pate facti. ac certe demõstrati loci. nũt quid
aptĩo sit. hoc est quod nrͣee deceat in oroẽ rideaꝰ
Quã qm id quidẽ ꝑ spicuũ ẽ nõ oĩ cause uͨ auditori nes
ꝑsone neq tempore cõgrue̾ oroĩs unũ genꝰ. Nam
et canse capitis aliũ quẽdã uerborũ somd̃ r̾quirũt
aliũ rerũ p̾uatarũ atꝙ paruarũ Et aliud dicendi
gena de liberaciones aliud laudationes Aliud indicia Aliud
sermo aliud consolatio. Aliud obiurgas Aliud disputa ᷤ
Aliud hiscoria desiderat Refert eciã qui audiant Seua¬
tus. au populus an iudices frequẽtes au panci an singli

Expanded text:
esse arbitrabesse arbitrabut brevior essem, qui ipse iam praecipitans me quoque haec praecipitem paene evolvere coegit. Sed tamen huius generis demonstratio est et doctrina ipsa vulgaris; usus autem gravissimus et in hoc toto dicendi studio difficillimut omnes, si non patefacti, at certe commonstrati loci, nunc quid aptum sit, hoc est, quid maxime deceat in oratione, videamus. Quamquam id quidem perspicuum est, non omni causae nec auditori neque personae neque tempori congruere orationis unum genus; nam et causae capitis alium quendam verborum sonum requirunt, alium rerum privatarum atque parvarum; et aliud dicendi genus deliberationes, aliud laudationes, aliud iudicia, aliud sermones, aliud consolatio, aliud obiurgatio, aliud disputatio, aliud historia desiderat. Refert etiam qui audiant, senatus an populus an iudices: frequentes an pauci an singuli,
Abbreviated transcription (Latin):
deferũt᷑ Aut que sũt int̾ se siliã Est eciã gradatio
quedã et conuersio et yͥborũ continuã. tr̃ ausgressio
et ꝯtrariũ et dissolutũ decliãd et reprehensio et ex¬
clama᷑ et ĩ muta ͦ et quod ĩ mltis casibus ponit᷑. Et
quod de singulis rebus propositis di ctũ refert᷑ ad singla
et ad propositũ delecta ratio Et item ĩ dist̾butis sup¬
posita ratio Et ꝑmssio Et rursu alia dubitaͦ Et ĩpro¬
nisu quiddã Et dimimerã Et alia correctio Et dispu¬
tatio Et quod ꝯtimatũ Et interruptũ et ymago et
sibi ipi responsid et ĩmutas Et disic̃tio Et ordo Et
transla ͨ Et digressio Et t̾cũscp̾d. hec em̃ sut̃ fere at
corũ silia uel plura eciã possũt que sentẽtiis orõne
uerborũꝙ ꝯformationibꝰ illĩent Que quidem te
diffraitionibus et sine exemplis defudisse ¶ Ego uero
ĩquit Erassus. ne illa quidẽ que supͣ dixi: uoua uobis

Expanded text:
o o quaedam et conversio et verborum concinna transgressio, et contrarium et dissolutum, et declinatio et reprehensio, et exclamatio et imminutio; et quod in multis casibus ponitur et quod de singulis rebus propositis ductum refertur ad singula, et ad propositum subiecta ratio et item in distributis supposita ratio; et permissio et rursus alia dubitatio et improvisum quiddam; et dinumeratio et alia correctio et dissipatio, et continuatam et interruptum, et imago et sibi ipsi responsio, et immutatio et diiunctio, et ordo et relatio, et digressio et circumscriptio. haec enim sunt fere atque horum similia vel plura etiam esse possunt, quae sententiis orationem verborumque conformationibus inluminent.' 'Quae quidem te,definitionibus et sine exemplis effudisse.' 'Ego vero' inquit Crassus 'ne illa quidem, quae supra dixi, nova vobis
Abbreviated transcription (Latin):
angendi descp̃s Erroris ĩductio Et in hylaritatẽ ĩpul¬
sio Aut occupaͦ tñ duo ia que max̾e mouẽt silitudo
et exemplũ. Sigestio. Interpellas. Contencio. Reticẽ¬
çia Cõmendad uor quedã libera at q etiã effrenatio
angendi causa. Iracũdia obiurgas espromssio/ De p̃caͦ
Obsecra᷑ declinaͦ breuis a proposito nõ ut supior ia
digressio. Purgas Conciliaͦ lesio Optatio at qr exetraͦ
hiis fere lumibus illustrãt oracionẽ sentẽtie ¶ Orõis
autẽ ip̃iꝯ tamquã armorũ est uel ad usũ ꝯminatio
et quasi peticio uel ad remstatẽ ipã tracta ͦ Ram
et genũad uerborũ. habet interdũ uini leporem
alias et paulũ ĩmutatũ uerbũ atq deflexum. Et
emisdem uerbi crebra tum a pͥmo repeticio tũ inex¬
tremũ cõuersio Et in eadem uerba impetus et quir¬
sio et adiuc̃tio et progressio et eiusdẽ yerbi crebrius
posita quedã distĩtꝰ et renocatio uerbi Et ia q̃ silit̾
desimĩt aut que cadut̃ silit̾ Aut que paribus paria

Expanded text:
endi; descriptio, erroris inductio, ad hilaritatem impulsio, anteoccupatio; tum duo illa, quae maxime movent, similitudo et exemplum; digestio, interpellatio, contentio, reticentia, commendatio; vox quaedam libera atque etiam effrenatio augendi causa; iracundia, obiurgatio, promissio, deprecatio, obsecratio, declinatio brevis a proposito, non ut superior illa digressio, purgatio, conciliatio, laesio, optatio atque exsecratio. His fere luminibus inlustrant orationem sententiae. Orationis autem ipsius tamquam armorum est vel ad usum comminatio et quasi petitio vel ad venustatem ipsam tractatio. Nam et geminatio verborum habet interdum vim, leporem alias, et paulum immutatum verbum atque deflexum et eiusdem verbi crebra tum a primo repetitio, tum in extremum conversio et in eadem verba impetus et concursio et adiunctio et progressio et eiusdem verbi crebrius positi quaedam distinctio et revocatio verbi et illa, quae similiter desinunt aut quae cadunt similiter aut quae pari
Abbreviated transcription (Latin):
hic eñi iniudiosquus iul afferi aliud uisi ut sit aptedb
comphensa sententia quod sit etꝭ ab autiquis s plerq
casu sepe et natura et que ualde laudant apud illes
ea fere quia sunt ꝯclusa laudantur et apud greros qd
Iã anni ꝓpe quadringenti sunt cũ h ͨ preba᷑ nos nrp co
gnouimꝰ Ergo enuio licuit uita continer dic̾e uersib
quos olimi fauin uatesq canebãt michi de autiquis eo

Expanded text:
im invidiosus numerus nihil adfert aliud nisi ut sit apte verbis comprehensa sententia; quod fit etiam ab antiquis, sed plerumque casu saepe natura; et quae valde laudantur apud illos, ea fere quia sunt conclusa laudantur. et apud Graecos quidem iam anni prope quadringenti sunt cum hoc probatur; nos nuper agnovimus. Ergo Ennio licuit vetera contemnenti dicere: versibus, quos olim Fauni va
Abbreviated transcription (Latin):
posiciod quid sit dicturus ẽt ab eo quod ẽ dictũ sonic¬
tio et reditus ad propositid Et itera Et racionis
apta conclusio Tum angendi mimiẽdi ne cansapert¬
tatis suꝑlacio atꝙ transiectio Et rogacio at hñic
fintima quasi ꝑ cũctas Eeposicioqs sentẽcie sue. Tum. a
que marͤ quasi irrepit in hõi mentes alia dicentis ac sig̃¬
correctio uel ante uel poscꝙͣ dixẽis. uel cũ aliquid a te ipõ
reicias premunicio eciã est ad id quod aggrediare et
dicas deliberad morũ ac uite mutas uelin ꝑsoĩs uel
siue illis magnũ quoddã ornamẽtũ orõis. et aptu¬

Expanded text:
positioque, quid sis dicturus, et ab eo quod est dictum seiuncpositioque, quid sis dicturus, et ab eo quod est dictum seiunctio, et reditus ad propositum et iteratio et rationis apta conclusio; tum augendi minuendive causa veritatis superlatio atque traiectio, et rogatio atque huic finitima quasi percontatio expositioque sententiae suae; tum illa, quae maxime quasi irrepit in hominum mentes, alia dicentis ac signcorrectio vel ante vel postquam dixeris vel cum aliquid a te ipso reicias; praemunitio etiam est ad id, quod adgrediare, et dicas, deliberatio; morum ac vitae imitatio vel in personis vel sine illis, magnum quoddam ornamentum orationis et aptu
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mntaneris sentenciarũ ꝑmanes ꝯͥbuscũꝙ u̾bis
uer elit Euos quideni yos et si facitis tauie cs qo¬
uendos spnco. ne quid ẽẽ aliud oratoris putetis quod
quides sit e gregĩ at mirabile nͥ ĩ sigulis uerbis
ia tria tonere. ut translatis utam᷑ foequentͥ ionter¬
tenueria. tñ est quasi lium̃ ba disciguẽda et frequẽ
una ini re. ꝑ młtid mouet Et illustris explana ͦ rerĩd
quasi gerantur sub aspectũ pene subiectio. que ĩor
exponẽda płim ualet et ad illustrãdio id quod expoĩt
et ad amplificandũ. ut hiis qui audient illud quod
angebimnꝰ quã effice̾ orõ potei̾t tantũ eẽ uideatur¬
¶ Et huic contraria sepe ꝑ cussio est et plus ad intelligendid
quã dixeris significas Et distinete concisa urenitas Et ex¬
tenna ͦ st huic adiuc̃ta diuisio ap̃ceptis cesaris non ab¬
horrens Et ab re nõ longa digressis in qua cũ fuerit delec¬
tacio nñ reditus ad rem aptus et cõtumꝰ ẽẽ debebit pro¬

Expanded text:
verba mutaris, sententiarum permanet, quibuscumque verbis uti velis. Quod quidem vos etsi facitis, tamen admonendos puto, ne quid esse aliud oratoris putetis, quod quidem sit egregium atque mirabile, nisi in singulis verbis illa tria tenere, ut translatis utamur frequenter, intertenuerimus, tum est quasi luminibus distinguenda et frequentuna in re permultum movet et illustris explanation rerumque, quasi gerantur, sub aspectum paene subiectio, quae et in exponenda re plurimum valet et ad illustrandum id quod exponitur et ad amplificandum, ut iis qui audient illud quod augebimus, quantum efficere oratio poterit, tantum esse videatur; et huic contraria saepe percursio est et plus ad intelligendum quam dixeris significatio et distincte concisa brevitas et extenuatio, et huic adiuncta illusio; a praeceptis Caesaris non abhorrens, et ab re digressio, in qua cum fuerit delectatio, tum reditas ad rem aptus et concinnus esse debebit; pro
Abbreviated transcription (Latin):
non loqui idem qdͣ dice̾. Actũ utrumq disẜ̾endũ est disputã¬
di rõ et loquendi dyalctitoꝵ sit. oratoꝵ enĩ dicendi et orͣandi
leuo quid ille a quo disciplina stoycoꝵ est. mauu demonstre
solebat quid inter has artes it̾ess nã cũ compshat digitos pu
dilatauat paliue illiꝯ silenĩ eloquentiã ẽẽ dicebat Atq triam
aute huuc arles principio artis rethorice dicit illam artẽ
ꝙ hͨ ratio ddͥ latior sit. illa loquendi contractioi ¶Uolo igr
huic sũmo hoĩ que ad ddͫ trahi possit loquendi ⁊ om ẽẽ notã
que quid̃ ⁊es ꝙ te hus artib eruditum mĩme fallit duplicẽ h dͥ¬

Expanded text:
 loqui esse quod dicere, ac tamen utrumque in disserendo est: disputandi ratio et loquendi dialecticorum sit, oratorum autem dicendi et ornandi. Zeno quidem ille, a quo disciplina Stoicorum est, manu demonstrare solebat quid inter has artis interesset; nam cum compresserat digitos pugdilataverat; palmae illius similem eloquentiam esse dicebat. atque etiam ante hunc Aristoteles principio aquod haec ratio dicendi latior sit, illa loquendi contractior. Volo igitur huic summo omnem quae ad dicendum trahi possit loquendi rationem esse notam; quae quidem res, quod te his artibus eruditum minime fallit, duplicem h
Abbreviated transcription (Latin):
barꝰ ad hiua gn̾is audiendi iicredibilia studia conu̾timꝰ
biuũt dum ressunt ut dice aiam de celo que aut ita mori¬
utur.
ut egtuur essa t̾rã non tangãt. Ita iactantur fluctib ut nũoͣ¬
abliatur ĩta postremo ticiuntur ut ut ad saxa quid̾ mortin ꝙ¬
questant et que sequũ: ¶ũiit eũi oĩa sic adolestenti nõ tam
re et maturitate ꝙͣ spe et expectatigne laudita/. Ib hac eriam¬
Ra indole illa iã matura uxor gne̾i nou̾ta filio filie pdex. Nes
utro hic erat unus ardoi In nobis ut huiõi oĩa dice̾niꝰ ip̃a n
silla pro rostio Inuenilis redundantia multa h actenuata que
Oleuio tñi orator tam nulta ne ĩ greco quid̾ ocio stripsit qͣnl
ta sunt nra ea q̃ sunt haucipãm habent quã probo uarretatt᷑
Du ego homeyo enmo. ⁊ eliquis poetis et maxie tragicrs couit¬
dem ut ne om̃ib locis ead̃ contentione utentur crebroq nuta¬
rent Nõnũpͣ eciaui ad cothidianũ genus ẜuioius accedent ip̃

Expanded text:
 dicendi audiendi incredibilia studia convertimus. vivunt, dum possunt, ut ducere animam de caelo non queant, ita moriuntur ut eorum ossa terra non tangaadluantur; ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant, et quae sequuntur; sunt enim omnia sic ut adulescentis non tam re et maturitate quam spe et exspectatione laudati. Ab hac etiam indole iam illa matura: vxor generi, noverca filii, filiae paelex. nec vero hic erat unus ardor in nobis ut hoc modo omnia diceremus. Ipsa enim illa pro Roscio iuvenilis redundantia multa habet attenuata, Nemo enim orator tam multa ne in Graeco quidem otio scripsit quam multa sunt nostra, eaque hanc ipsam habent quam probo varietatem. an ego Homero, Ennio, reliquis poetis et maxime tragicis concederem ut ne omnibus locis eadem contentione uterentur crebroque mutarent, non numquam etiam ad cotidianum genus sermonis accederent: ipse
Abbreviated transcription (Latin):
a ini uidem causis ppetuũ et enuid̾ spm̃ siue ulla ꝯuiutatiõt
oltinebis ¶ẽmostenes quid̃ cuiꝰ nuꝑ int̾ ymagi e̾s tuas aꝰ tuoꝵ
quod tũ credo amaꝵ cũ ad te in tusculanũ uenissẽ ymagie
ex ere uidi l nil iste subtili ͭ ͥ cedit nil argucus ⁊ acumc̾ hys¬
peridi nil lenitate esthiui et splendore u̾boꝵ. multe sĩt eius
tote orões subtiles et contra leptic̃e multe tote graues ut q̃d

Expanded text:
utatione obtinebis? demosthenes quidem, cuius nuper inter imagines tuas ac tuorum, quod eum credo amares, cum ad te in Tusculanum venissem, imaginem ex aere vidi, nil Lysiae subtilitate cedit, nihil argutiis et acumine Hyperidi, nil levitate Aeschini et splendore verborum. multae sunt eius totae orationes subtiles, ut contra Leptinem; multae t
Abbreviated transcription (Latin):
eciam s hĩtid orois et quasi colorẽ aliquẽ requititis
est ir plena quedã: s taniẽ teres Est et sexris quõ
sie neruis ac uiribus. et ea que particeps. ptusqrere¬
neris quadam medioc̾tate landatur. Hus tͥbꝯ figuris
isidere quidam uenustatis nõ fuco illicus s sangm̃e
distusa dẽbet color ¶enm demq hic nobis orator ita
ꝯformandus est et uerbis et sentẽtus quẽ admodur
ꝯserotũt᷑ armis. et palestra nõ solũ sibi uitandi aut
feriendi racionẽ eẽ habendã putẽt. s eciõ ra cã pẽ¬

Expanded text:
i colorem aliquem requiritis, est et plena quaedam, sed tamen teres, et tenuis, non sine nervis ac viribus, et ea, quae particeps utriusque generis quadam mediocritate laudatur. His tribus figuris insidere quidam venustatis non fuco inlitus, sed sanguine diffusus debet color. Tum denique hic nobis orator ita conformandus est et verbis et sententiis, ut, quem ad modum qui utuntur armis aut palaestra, non solum sibi vitandi aut feriendi rationem esse habendam putet, sed etiam, ut cum ven
Abbreviated transcription (Latin):
aptud ꝑfectũ ꝙ ceriuit̃. Itaq illi ueteres sicut hodie
eciã nõ mullos uidemꝰ. cũ c̾c̾ulũ et quasi orbem uerborũ
oufice nõ possent. Nam id quidem nꝑ uel posse uel
audstre cepinia tria ant uia ant non milli singła
ecud uerba dicebãt. qui i iͣ ĩfancia uaturale id quod

Expanded text:
aptum perfectumque cernunt. Itaque illi veteres, sicut hodie etiam non nullos videmus, cum circuitum et quasi orbem verborum conficere non possent, nam id quidem nuper vel posse vel audere coepimus, terna aut bina aut non nulli singula etiam verba dicebant; qui in i
Abbreviated transcription (Latin):
cxꝑtem itaq nõ solũ obis arte positis mouẽt᷑ om̃es.
ueris eciõ mĩis ic uocibus ¶ Euotus eñ quisꝙ est
qui teneat artem mior ac modor at in hns si paulã
modo offensꝰ ẽ uc aut contractõe bremus fie̾t. aut aut
productoe lõgius. cheatra tota reclamał Quid hoc
nõ idem fit ⁊̃ uocibꝯ ut amłcine ac populo nõ mõ
caterue at cõuentus s eciã ip̃i ribi sugti discrepã
sif uitier doctid et rudem. ꝙ nõ mlttĩ differas. ⁊̃ udt¬
cando Aos eñ cũ anatura profecta sit inisi a uatiã
moueatne deectet inchil sane egisle racar̃ a fuo¬
chil ẽ aute tã cognatũ mẽtibus nostris qmu aus¬

Expanded text:
tem. Itaque non solum verbis arte positis moventur omnes, verum etiam numeris ac vocibus. Quotus enim quisque est qui teneat artem numerorum ac modorum? At in eis si paulum modo offensum est, ut aut contractione brevius fieret aut productione longius, theatra tota reclamant. Quid, hoc non idem fit in vocibus, ut a multitudine et populo non modo catervae atque concentus, sed etiam ipsi sit inter doctum et rudem, quam non multum differat in iudicando. Ars enim cum a natura profecta sit, nisi natura moveat ac delectet, nihil sane egisse videatur; nihil est autem tam cognatum mentibus nostris qua
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qũtibus ut si et ferrs inter¬
fectus ille et innuicꝰ eius cum gladio cruento comphensd̃ in illo
ipo loco et uenie ibi p̃te te uisus est et cã nem̾i et tu ne semp
audax quid̃ quid de facmoe̾ dubitare possuꝰ
¶Ex ꝯsentaneis et ex p̃currentib et ex repug¬
nantibus ut crassꝰ adolestens ũ si opimiũ defendisti carbo idruco
ce isti bonũ eiuem putalau simulasse te et aliquid quesisse ꝑ¬
spieuũ est ꝙ tibern gracchi mortem s pe in contionibus de plora¬
listi ꝙ semper a boius discessisci
Ai causis aũt rerum sic auariciam si tellẽ nultis mat̾ eis
est tollenda luxuries

Expanded text:
equentibus: "si et ferro interfectus ille et tu inimicus eius cum gladio cruento comprehensus in illo ipso loco et nemo praeter te ibi visus est et causa nemini et tu semper audax, quid est quod de facinore dubitare possimus?" Ex consentaneis et ex praecurrentibus et ex repugnantibus, ut olim Crassus adulescens: "non si Opimium defendisti, Carbo, idcirco te isti bonum civem putabunt: simulasse te et aliquid quaesisse perspicuum est, quod Ti. Gracchi mortem saepe in contionibus deploralisti, quod semper a bonis dissedisti." Ex causis autem rerum sic: "avaritiam si tollere vultis, mater eius est tol
Abbreviated transcription (Latin):
guttis que int̾uallis discignũt : notae̾ possumꝰi ẽ
ami p̃cipitũte nõ possuꝰ ¶ Quod si ꝯtiruas uerboꝵ
hec ssoluta mtto est aptior ac iocũdior si ẽ artiaul
mẽbrisꝙ disemeta quã si ẽ ꝯtinuata ac produclo
urrba ia modificata ẽẽ debebũt. Que si extremo bi¬
uiora sũt ĩfringit᷑ r ͨ quasi uerborũ ambitus.
qu eni has oroẽs qu̾siões greci noĩante Et uare au
paria esse debent posteriora suꝑioriba et ext¬
ma p̾is aut quod acia ẽ meliꝰ et iocũdius long̃i¬
ora/ ¶Atq hec quidem ab ec̃ hiis phĩs quos tumẽ
diligis Catulle dicta sunt quod ego sepius testisicor
ut auctoribꝰ laudandis in eꝑciarũ c̾men effugĩa¬
erud hac re tandem ĩquit Catullius. aut qm̃d
disputacõe itꝰ affexri pot̃ elegautius. aut oĩo
dici subtiliꝰ ¶ At em̃ uereor ĩquit Erassus ne hes

Expanded text:
s distinguuntur, notare possumus, in amni praecipitante non possumus. Quod si continuatio verborum haec soluta multo est aptior atque iucundior, si est articulis membrisque distincta, quam si continuata ac producta, membra illa modificata esse debebunt; quae si in extremo breviora sunt, infringitur ille quasi verborum ambitus; sic enim has orationis conversiones Graeci nominant. Qua re aut paria esse debent posteriora superioribus, et extrema primis aut, quod etiam est melius et iucundius, longiora. Atque haec quidem ab eis philosophis, quos tu maxime diligis, Catule, dicta sunt; quod eo saepius testificor, ut auctoribus laudandis ineptiarum crimen effugiam.' 'Quarum tandem?' inquit Catulus 'aut quid disputatione ista adferri potest elegantius aut omnino dici subtilius?' 'At enim vereor,' inquit Crassus 'ne haec
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis. uel sepe eciã uenustatis. In columitatis ac sa¬
Iutis oĩ cansa uidemꝰ hñc statid es̃ huiꝰ cotius m̃di
atque nature rotũdũ. ut celũ terra ꝙ ĩ ut media
sit ea que sua ui nituq teneat᷑ Sol ut ccũferatur
ut accedat ad brumale sigͫ et inde sensũ ascendat
⁊ diuersam partem ut luua accessis et recessu suo
solis lumẽ accipiat ut eadẽ sapiã qũq scelle dispares
motu cursuq conficiãt. Hee tantã hñc uimi: ut pau¬
lũ ĩ mutata cohere̾ nõ possint tantã pulcritudinem
ut nulla species ne quidẽ possit cogitari ornatior fie¬
ferte nũt aĩ  ad hoĩ ͫ uel eciã ceterorũ animatiũ¬

Expanded text:
dignitatis vel saepe etiam venustatis. Incolumitatis ac salutis omnium causa videmus hunc statum esse huius totius mundi atque naturae, rotundum ut caelum terraque ut media sit eaque sua vi nutuque teneatur, sol ut eam circum feratur, ut accedat ad brumale signum et inde sensim ascendat in diversam partem; ut luna accessu et recessu suo solis lumen accipiat; ut eadem spatia quinque stellae dispari motu cursuque conficiant. Haec tantam habent vim, paulum ut immutata cohaerere non possint, tantam pulchritudinem, ut nulla species ne cogitari quidem possit ornatior. Referte nunc animum ad hominum vel etiam ceterarum animantiu
Abbreviated transcription (Latin):
Q uo sñt finitima ea minꝰ ornata: s tamẽ nõ igno¬
randa cũ intelligi uolumꝰ aliquid aut ex parte to¬
tĩ: ut pro edificiis: cũ parietes/ aut tecta dicimꝰ / au
aut ex uno plures: ut Romanꝰ hõ tamet si res bene
gesta ẽ corde suo trepidat / aut cũ ex pluribꝰ ĩ telligit
unũ nos sumꝰ romam qui fuimꝰ ante rutuli: aut quo¬
cũq mõ nõ ut dictũ est in es gn̾e ĩ telligit᷑ suł seusũ

Expanded text:
; cui sunt finitima illa minus ornata, sed tamen non igno; cui sunt finitima illa minus ornata, sed tamen non ignoranda, cum intellegi volumus aliquid aut ex parte totum, ut pro aedificiis cum parietes aut tecta dicimus; autRomani dicimus; aut ex uno pluris: at Romanus homo, tamenetsi res bene gesta est corde suo trepidat; aut cum ex pluribus intellegitur unum: nos sumus Romani, qui fuimus ante Rudini; aut quocumque modo, non ut dic
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutatio ĩuerbo quandã fabricationẽ h s in ordne
affrica terribili treuit horrida terra tumłtu . ꝓ affris
est sup̃ta affrica neꝙ fuctũ uerbũ ẽ. ut mar̾e saxi¬
fragis undis neq tranclatũ ut mollit᷑ mare. s ordi¬
nandi causa propͥũ ꝓp̾o quiutatũ desine Rroma tũoho
hostis Testes sut campi mͣgni Granis ẽ mõdus ĩ orua¬
noue oroĩs et sepe sumẽdus Ex quo gũe hec sũt Mar¬
tem belli eẽ quine cererem prosugibus Liberũ ap¬
pellare pro uino Reptuum pro mari Curiã pro
Senatu Campũ pro comicus cogam pro pate. Arma
ac tela pro bello Etno itẽ in gn̾e et uirtutes et uicia
pro ipĩs ĩ quibus ia sũt appellant᷑/ luxuri es ꝙͣ ĩ domũ
irrupͭ: et quo auaritia penetrauit : aut fides ualui
iustitia confetit : Uidetis profecto genꝰ hoc totũ cũ
in flexo cõmutatoq uerbo res cadẽ enũtiat᷑ ornatis¬

Expanded text:
immutatio in verbo quandam fabricationem habet sed in oratione: immutatio in verbo quandam fabricationem habet sed in oratione: Africa terribili tremit horrida terra tumultu; pro Afris est sumpta Africa, neque factum est verbum, ut "mare saxifragis undis"; neque translatum, ut "mollitur mare"; sed ornandi causa proprium proprio commutatum: desine, Roma, tuos hostis et testes sunt campi magni Gravis est modus in ornatu orationis et saepe sumendus; ex quo genere haec sunt, Martem belli esse communem, Cererem pro frugibus, Liberum appellare pro vino, Neptunum pro mari, curiam pro senatu, campum pro comitiis, togam pro pace, arma ac tela pro bello; quo item in genere et virtutes et vitia pro ipsis, in quibus illa sunt, appellantur: "luxuries quam in domum inrupit," et "quo avaritia penetravit"; aut "fides valuit, iustitia confecit." Videtis profecto genus hoc totum, cum inflexo immutatoque verbo res eadem enuntiatur ornatius
Abbreviated transcription (Latin):
ue obsit. atq eciã si uereare ne paulo durior tuͣsla
olimI Catone mortuo pupillũ senatũ qͥs relictũ
dirt: paulo durius Gm̃ ut ita dicã pupillũ aliquãdo
mitius  Et eñ ue̾cũda debet ẽẽ transla ͦ ut deducta
et ⁊̃ alienũ locũ nõ irriłisse. at ut pretario uõ int
uenisse uideat᷑ Modus autẽ nlłꝰ ẽ florentior ĩ singlis
ex hoc gn̾e peofluit nõ esi ĩ yno uerbo tranglato. s
ꝙ pluribꝰ ꝯtinatis ꝯuectit᷑  ut aliud dicat ᷑ aliud in¬
telligendid̃ sit. fieq me pacior iterũ ad unũ scopulũ
et telũ classem achiuoro offendẽ atq id erras isam¬
et exultantẽ te et presidents̃ tibi r̾primẽt ualide legi
habene atq imꝑii resistẽt iugo Sumpta re simili u̾ba
enis rei ꝓpͥa de inceps in rem aliã ut dixi trausferũtꝭ
Ese hoc magnũ ornamentũ orõĩs. in quo obscuritas
id est ĩ ꝯtinuade uerborũ nẽ ia quidẽ traductio atꝙ

Expanded text:
ve obsit Atque etiam, si vereare, ne paulo durior translave obsit Atque etiam, si vereare, ne paulo durior translaolim, M. Catone mortuo, "pupillum" senatum quis relictum diceret, paulo durius; sin, "ut ita dicam, pupillum," aliquanto mitius: etenim verecunda debet esse translatio, ut deducta esse in alienum locum, non inrupisse, atque ut precario, non vi, venisse videatur. Modus autem nullus est florentior in singulisex hoc genere profluit, non est in uno verbo translato, sed ex pluribus continuatis conectitur, ut aliud dicatur, aliud intellegendum sit: neque me patiar iterum ad unum scopulum ut olim classem Achivom offendere. atque illud, errasexsultantem te et praefidentem tibi repriment validae legum habenae atque imperi insistent iugo. Sumpta re simili verba illius rei propria deinceps in rem aliam, ut dixi, transferuntur. Est hoc magnum ornamentum orationis, in quo obscuritas id est, in continuatione verborum. Ne illa quidem traductio atque
Abbreviated transcription (Latin):
spera fornicis saitudo in ẽẽ nõ pot̃. Uiue ulixes duni
sicet oculis postremũ lumẽ radiatũ rape/ nõ dix ͭ cape
nõ pete. habẽt eni morã sperantis duicius ẽẽ uicturũ
dũ licet ¶ De inde uidendũ ẽ ne longe simile sit ductĩ
Sirtim pr̃ĩmonii. scopulũ libencius dixerim. carib¬
dim bonorũ uoragiuẽ pocius facilius em̃ ad ea qũ
uisa quã ad iaͣ que audita sut̃ mẽtis oculi ferutu
Et quomiã hec uel sũma laus est ĩuerbis transfere¬
dis ut sensum feriat id quod tranclatũ sit. sugiendadh
oĩs turpitudo carioꝰ reri ad quas corũ c̃mosq̃ audy
rem .p. frolo stercus curie dici glauciam ꝙͣuis sit siłe
tã est ĩ utroq deformis cogitãtio silitudinis ⁊ Rolo
eẽ aut manis quã ren postulat ut tempestas quus¬
abmtas. melius eẽt uetas prohibes. absterres. qũ
dixerat illico istic ne contagio mea boni umbra¬

Expanded text:
sphaera fornicis similitudo inesse non potest. Vive, Ulixes; dum sphaera fornicis similitudo inesse non potest. Vive, Ulixes; dum licet: oculis postremum lumen radiatum rape! non dixit "pete" non "cape,"—haberet enim moram sperantis diutius esse victurum—"dum licet." Deinde videndum est ne longe simile sit ductum: "Syrtim" patrimoni, "scopulum" libentius dixerim; "Charybdim" bonorum, "voraginem" potius; facilius enim ad ea, quae visa, quam ad illa, quae audita sunt, mentis oculi feruntur; et quoniam haec vel summa laus est in verbis transferendis, ut sensum feriat id, quod translatum sit, fugienda est omnis turpitudo earum rerum, ad quas eorum animos, qui rem publicam, nolo "stercus curiae" dici Glauciam; quamvis sit simile, tamen est in utroque deformis cogitatio similitudinis; nolo esse aut maius, quam res postulet: "tempestas comisabnutas? melius esset vetas, prohibes, absterres; quoniam ille dixerat: ilico istic, ne contagio mea bonis umbra
Abbreviated transcription (Latin):
gitatõe/ neq tñ ciberrat que mxͣ a ẽ delectaͦ pel qd̾
ĩ singulis uerbis res ac siuule totũ conficit᷑ maxͥm᷑
uel ꝙ oĩs tñsla ͦ que quidem sup̃ta rõue est ad sensus ip¬
sos admouet᷑. max̾s oculorũ qui ẽ seusa acerrimꝰ fiã
et odor urbanitatis et mollitudo rrbaitatis huaĩtatis
et murmur maris et dulcando orõis sũt ducta a cete¬
ris sensibꝰ ia uero oculorũ młto acriora que pene
ponũt᷑ ĩ conspectu ãĩmi que cerne̾ et ride̾ nõ possu¬
fuichil est eñ ĩrerũ natura cuiꝰ nos nõ ĩ aliis rebus
possi uti uocabulo et noĩe. unde enĩ simile duci pot̾
.potest autẽ ex oĩbus ĩidem uerbũ unũ quod scłitu¬
dinẽ contĩẽt translatũ lumẽ afferre orõd ¶ Quo in
gu̾e p̾ m ẽ fugienda dissiłido ut celi ĩgentes forniteb
ꝙ̃nis sperã ĩ scenã ut dicit᷑ actulerit Eumius. tñi

Expanded text:
gitatione neque tamen aberrat, quae maxima est delectatio; vel quod gitatione neque tamen aberrat, quae maxima est delectatio; vel quod in singulis verbis res ac totum simile conficitur; vel quod omnis translatio, quae quidem sumpta ratione est, ad sensus ipsos admovetur, maxime oculorum, qui est sensus acerrimus. Nam et odor urbanitatis et mollitudo humanitatis et murmur maris et dulcitudo orationis sunt ducta a ceteris sensibus; illa vero oculorum multo acriora, quae paene ponunt in conspectu animi, quae cernere et videre non possumus. Nihil est enim in rerum natura, cuius nos non in aliis rebus possimus uti vocabulo et nomine. Unde enim simile duci potest, potest autem ex omnibus, indidem verbum unum, quod similitudinem continet, translatum lumen adferet orationi. Quo in genere primum est fugienda dissimilitudo: "caeli ingentes fornices"; quamvis sphaeram in scaenam, ut dicitur, attulerit Ennius, tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
duplicant noctisꝙ et nimborũ obcecat moted filx̃m
uerbis dicta sut aut quo significet masius ałi ta
suie foctialiciuꝰ sie consilii aut rumeut pͥossir dos¬
translatis uerbis scłitudiẽ ipã iudicãt quando quidẽ iste
c̾cũnescit dictis sapit sedulo. nõ nũꝙͣ eciã breuitas trans¬
lacione cõficit᷑ ut iᵈ. Si telĩ manũ fugł inprudentiã te¬
li emissi bremus proprus uͥbis expod nõ potuit. quam
est uno significata translato ¶Hoc ĩ gu̾e persepe mͥ
delectant᷑ uerbis quã ꝓp̾us ac suis. Nam si res suun
nomen et ꝓpͥũ uocabulis nõ habet. ut spes ignami uut
nexũ quod̾ ꝑ librã agit᷑. ut ĩ uxõe ꝯmorcũ ncc̃itas co¬
git quod non hẽs aliundẽ sumie. S cur suorid̃ u̾boꝵ
ixͣ a coria tũ hoĩes aliena młto magis si sũt traus
lata rõue. delectant᷑ id actide̾ credõ ueł ꝙ ĩgenũ
spetimen ẽ quiddã transilire ante pedes positũ et
alia lõge repetita sume̾. uel qd is qͥ andł alio ducit. co¬

Expanded text:
tisque et nimbum occaecat nigror, flamma verbis dicta sunt; aut quo significatur magis res tota sive facti alicuius sive consili, ut ille, qui otranslatis verbis similitudine ipsa indicat: quandoquidem is se circum vestit dictis, saepit se dolo. Non numquam etiam brevitas translatione conficitur, ut illud "si telum manu fugit": imprudentia teli missi brevius propriis verbis exponi non potuit, quam est uno significata translato. Hoc in genere persaepe delectentur verbis quam propriis et suis. Nam si res suum nomen et vocabulum proprium non habet, ut pes in navi, ut nexum, quod per libram agitur, ut in uxore divortium, necessitas cogit, quod non habeas, aliunde sumere; sed in suorum verborum maxima copia tamen homines aliena multo magis, si sunt ratione translata, delectant. Id accidere credo, vel quod ingeni specimen est quoddam transilire ante pedes posita et alia longe repetita sumere; vel quod is, qui audit, alio ducitur co
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait ioem sut in oĩ locupleta orõe diffusai el sini¬
merosum ẽ id ĩ oĩbus somis alos uocibus quod hab.
quasiam impressiones et qued meliri possioꝰ it¬
uallis equaliba recte gena hos mĩor duño ue et̃
⁊ͣ docta putanda est ia sine int̾uallis loquacitas ꝑen¬
nis et profluẽs quid ẽ aliud canse cur repudiẽtur
nifi ꝙ hõmi aures uocẽ nature modulant᷑ ᷑ iyẽ qd
fiei nisi in est nuͣs ĩ uote nõ põt ¶ Nu̾s autẽ ĩ ꝯtĩao ͤ
nulliꝰ est discictionis Et equalut aut sepe uariors¬

Expanded text:
ut ait idem, sunt in omni locupleti oratione diffusa; et, si nuut ait idem, sunt in omni locupleti oratione diffusa; et, si numerosum est in omnibus sonis atque vocibus, quod habet quasdam impressiones et quod metiri possumus intervallis aequalibus, recte genus hoc numeimpolita putanda est illa sine intervallis loquacitas perennis et profluens, quid est aliud causae cur repudietur, nisi quod hominum auribus vocem natura modulatur ipsa? Quod fieri, nisi inest numerus in voce, non potest. Numerus autem in continuatione nullus est; distinctio et aequalium aut saepe varior
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsura quod ẽ acrius iudiciũ et cercius: par. fere
cretico qui ẽ ex longa et breni et longa/ ut quid
petã presidii. aut exequar. quo ue nũc / a qͦ ño¬
er orsus est ennius: si quiritas minꝰ aliꝰ hũc ille
clausulis apciorẽ putat. quas uult longa plerña
cogit/ et ipĩmi ac moĩ sic uerba uersu ĩclude̾. ut
nichil sit ne pũ quidẽ minimo bieuius. aut lon¬
gius quã nr̃e est liberior ẽ orõ et plane ut dicit:
sic et ẽ uere soluta nõ ut fugiat tñ ut exret. s ut
sine uincutis sibi ipã modẽtur ¶ Rã neqs ego iᵈ assentior
ẽ hcostrasco q̃ putat orõne que quidã sit polita al
fracta quodãs nõ astricte. s remissius numerosar cẽ
oportẽ Et em̃ sicur i ͤ suspicat᷑ ex illis modis quibꝰ
hic ufĩtatus uersus efficit ᷑ post mnapestitus proce¬
rior quidã ninerus efloruit. Iude i ͤ licentior
et duicior fluxit dyanibus cuia mẽbra et pedes

Expanded text:
mensura, quod est acrius iudicium et certius, par fere mensura, quod est acrius iudicium et certius, par fere cretico, qui est ex longa et breui et longa: ‘quid petam praesidi aut exequar? Quoue nunc‘; a quo numero exorsus est Fannius, ‛si, Quirites, minas illius’. Hunc ille clausulis aptiorem putat, quas uult longa plerumque cogit et ipsi numeri ac modi sic verba versu includere, ut nihil sit ne spiritu quidem minimo brevius aut longius, quam necesse est. Liberior est oratio et plane, ut dicitur, sic est vere soluta, non ut fugiat tamen aut erret, sed sine vinculis sibi ipsa moderetur. Namque ego illud adsentior Theophrasto, qui putat orationem, quae quidem sit polita atque facta quodam modo, non astricte, sed remissius numerosam esse oportere. Etenim, sicut ille suspicatur, et ex istis modis, quibus hic usitatus versus efficitur, post anapaestus, procerior quidam numerus, effloruit, inde ille licentior et divitior fluxit dithyrambus, cuius membra et pedes,