comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crucis accepit. Hicautem conpetenter
exposcit : utanimaeius adesideriis luteis.
id est huius mundi cupiditatib reddatur
aliena. Quod bene suscipitur a parte
membrorũ: quia ille luto inherere non po¬
terat qui peccatimaculam non habebat
Liberame exodientibus me. Istud adiudai¬
cum populum manifestum .ẽ. pertinere :
quia res urgentexpõ eorum odia frus trata
euanuer Nam quod dixit deprofundo
aquarũ: ad populum ipsum non est dubiũ
ꝑtinere. qui & profundus erat maligni
tate consilii. & seditionibus turbulentus
NER OBSORBEAT ME PROFUNDVM NEQ
URCEAT SUPERME EUIEUS OSSUUM
Simili modo &iste uersus ponitur quẽ¬
ad modum &ille superior. Dicitenim
insecundo uersupsalmi: Veni in altitudi¬
ne maris & tempestas demersitme. Et.
hicrogat nedemergatur a fluctibus. id.ẽ.
asȩtuli istius tempestate seuissima. quȩ
inmodum maris animas obruit. quando
ea suitio prauitatis inuoluerit Deniq
Neq cibsorbeatme profundum Profun¬

Expanded text:
crucis accepit. Hic autem competenter crucis accepit. Hic autem competenter exposcit ut anima ejus a desideriis luteis, id est hujus mundi cupiditatibus reddatur aliena. Quod bene suscipitur a parte membrorum, quia ille luto inhaerere non poterat, qui peccati maculam non habebat. Libera me ex odientibus me. Istud ad Judaicum populum manifestum est pertinere, quia resurgente Christo eorum odia frustrata evanuerunt. Nam quod dicit: De profundo aquarum, ad populum ipsum non est dubium pertinere, qui et profundus erat malignitate consilii, et seditionibus turbulentus.neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum. Simili modo et iste versus ponitur, quemadmodum et ille superior. Dicit enim in secundo versu psalmi: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me; et hic rogat ne demergatur a fluctibus, id est a saeculi istius tempestate saevissima, quae in modum maris animas obruit, quando eas vitio pravitatis involverit. Denique Neque absorbeat me profundum. Profun
Abbreviated transcription (Latin):
tia peccata superauit. Multitudo qui¬
dem fuit delicti. sed multo num erosior
miseri cordiailla quęuicit. Sicut &in quin¬
quagesimo psalmodictum . ẽ. Etsecundũ
multitudinem miserationum tuarum
dele iniquitatem meam EXAUDIME
ommemorat.o tempore misericor¬
diȩ quopassionesuas alutem mundo
prȩstitit: Consequens fuit ut &resurrectio¬
nem sibi euenire precaretur: quam in ue¬
ritate pollicitus fuerat perprophetas
ꝑrecatur ergopatrem nonnatura deitatis.
quae ei semper equalis ẽ: sed infirmitas
LIBERAME EXODIENTIBUSME EIDI
PROFUNDO AQUARUM
erad sumptȩ carnis infirmitatem:
inqua miseria iaceat genus humanũ
patenter exponitur. Docemurenim ut
in hisdem uerbis & nos dm̃ rogemus quib
caput nrm̃ exorasse cognoscimus hoc
plane subtiliter perscrutandum . ẽ qua¬
re sesuperius infixum limo dixerit. &hic
nemipso hę̧rere possit exorat Infixus
utiq limofuit. qm̃ susceptȩ carnis infir¬
mitate tenebatur. unde&iam mortem

Expanded text:
tia peccata superavit. Multitudo quitia peccata superavit. Multitudo quidem fuit delicti; sed multo numerosior misericordia illa quae vicit; sicut et in quinquagesimo psalmo dictum est: Et secundum multitudinem misericordiarum tuarum, dem, memorato tempore misericordiae quae passionis salutem mundo praestitit, consequens fuit ut et resurrectionem sibi venire precaretur, quam in veritate pollicitus fuerat per prophetas. Precatur ergo Patrem non natura deitatis, qua ei semper aequalis est, sed infirmitas libera me ex odientibus me, et de profundo aquarum. Per assumptae carnis infirmitatem, in qua miseria jaceat genus humanum, potenter exponitur. Docemur enim ut in iisdem verbis et nos Deum rogemus, quibus caput nostrum exorasse cognoscimus. Hoc plane subtiliter perscrutandum est, quare se superius infixum limo dixerit, et hic ne in ipso haerere possit exorat. Infixus utique limo fuit, quoniam susceptae carnis infirmitate tenebatur, unde etiam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
denecednĩ temulentissĩme garriebant
ECOUERO ORATIONEMMEAMADTIONE
TEMEUS BENI ELACITIDS. IN MULTITN¬
DINE MI SERI CORDIAE TUAL
enit ad tertium caput. ubi contra
maledicta iudȩorum orationis suse
posuit scĩ tatem caelestis doctor. insinu¬
ans iurgus hominum. non inflammatis
rixis sed piis orationibus obuiandum:
uideamus nunc qui dñt tempus bene¬
placiti: Illud tempus est beneplaciti: quan¬
do incarnationis suȩ beneficio peridi¬
tantem mundum. ab inminenti liberauit
exitio. Hoctempus. ẽ. beneplaciti de
quo &apostolusait. Ecaenunc tempus
Acceptabile : ec cenuncdies salutis. Lem¬
pus quoduicit omã sȩcula: tempus quod
mundum reparauit labentem: Tempus
quod aeternitatem contulit &salutem.
Sedhoc tempus quomodo prouenerit :¬
decenter exponit. Aitenim inmultitu¬
dine miscricordiactuȩ Namsi multitu¬
dinis miseri cordia non fuiss& nequaquã
redimi poteramus obnoxii. Nonenim
parua miseri cordia fuit. quaetam ingen¬

Expanded text:
de nece Domini temulentissime garriebantde nece Domini temulentissime garriebantEgo vero orationem meam ad te, Domine: tempus beneplaciti, Deus, in multitudine misericordiae tuae. Venit ad tertium caput, ubi contra maledicta Judaeorum orationis suae exposuit sanctitatem coelestis Doctor, insinuans jurgiis hominum non inflammatis rixis, sed piis orationibus obviandum. Videamus nunc quid sid tempus beneplaciti. Illud tempus est beneplaciti, quando incarnationis suae beneficio periclitantem mundum ab imminenti liberavit exitio. Hoc tempus est beneplaciti, de quo et Apostolus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Tempus quod vicit omnia saecula; tempus quod mundum reparavit labentem; tempus quod aeternitatem contulit et salutem. Sed hoc tempus quomodo provenerit decenter exponit; ait enim: In multitidine misericordiae tuae. Nam si multitudo misericordiae non fuisset, nequaquam redimi poteramus 229 obnoxii. Non enim parva misericordia fuit, quae tam ingen
Abbreviated transcription (Latin):
alienus Testis est huius causȩ illelocus
euangelii. ubi cleophas ad nõ necdum
reuclato in terrogatus .ẽ. &ille respondit
Tusolus peregrinus es inhierusalem & ñ
cognouisti quȩ factas in eaindiebus his
omnes enim ciues eandem fabulã ha¬
buisse monstrantur. quando peregrinꝰ
dicitur. quihuius causȩ putabatur ig¬
narus : deob probrus a conuitiis iudȩo¬
rum actenus. ẽ locutus. nuncquantũ
mihiui detur defidelibus dicit. Et in
me psullebant quibibebant uinum
indõ psullunt qui actione probabili
diriguntur: & operibus reddunt quȩ mo¬
nitis cȩlestia mandata suscipiunt. Nã
uthoc defidelibus intellegere deberem:
ait Quibibebant uinum uinum non
ebrictatis: sed illum spiritalem dequole¬
gitur poculum tuum in ebrias. quam prę¬
clarum .ẽ Ipsi enimpsallebant. qui per
intellegentiam supernam salutari necta¬
ripotabantur: aliihociudȩi sapplicant
perfidis: quiquasi impleta cogitationes ua

Expanded text:
alienus. Testis est hujus causae ille locus alienus. Testis est hujus causae ille locus Evangelii ubi Cleophas a Domino necdum revelato interrogatus est, et ille respondit: Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in ea in diebus his ? Omnes enim cives eamdem fabulam habuisse monstrantur, quando peregrinus dicitur, qui hujus causae putabatur ignarus. De opprobriis ac conviciis Judaeorum hactenus est locutus; nunc, quantum mihi videtur, de fidelibus dicit. Et in me psallebant qui bibebant vinum. In Deum psallunt qui actione probabili diriguntur, et operibus reddunt quae monitis coelestia mandata suscipiunt. Nam ut hoc de fidelibus intelligere deberemus, ait: Qui bibebant vinum. Vinum non ebrietatis, sed illud spirituale de quo legitur: Poculum tuum inebrians quam praeclarum est ! Ipsi enim psallebant, qui per intelligentiam supernam salutari nectare potabantur. Alii hoc Judaeis perfidis
Abbreviated transcription (Latin):
FEEACEUS SUMILLIS INPARABOLAM
Percilicium tristitia significatur &
lacrimȩ : quando dns humani generis
inbecillitate permotus. suscitaturus la
similitudines quasdam. carnalem popu
lum docere uidebatur Sicut in euange¬
lio legitur. dixit dñs parabolam adtur¬
bam. & in alio psalmo. Aperiam in para¬
bolis osmeum. Parabola estenim natura
dis crepantium rerũ subaliqua similita¬
dine facta conparatio. more prouidentiȩ
suȩ: ut qui caelestia capere non poterant
perterrenas similitudines audita per¬
SEDEBANE INPORTA ETINMEESALLEBANT
QUIBIBEBANT UINUM
Inportis sedent: qui conuentibus homi¬
num sedu lacuriositate miscentur
Namsicut prȩtereuntium & redeuntiũ
turbas excipit ltadiuersa triu̾ia uel pla¬
teaepopulorum numerositate conplent᷑
Porta quippedicta . ẽ. quod inde portent᷑
omã: dicit enim passionem suã gentis
iudaicę fuisse fubulam: utnullus excipe¬
retur quiatali conlocutione redderetur

Expanded text:
Et factus sum illis in parabolam. C Et factus sum illis in parabolam. C Per cilicium tristitia significatur et lacrymae, quando Dominus humani generis imbecillitate permotus, suscitaturus Lazsimilitudinelum docere videbatur, sicut in Evangelio legitur: Dixit Dominus parabolam ad turbam; et in alio psalmo: Aperiam in parabolis os meum. Parabola est enim natura discrepantium rerum, sub aliqua similitudine, facta comparatio, more providentiae suae, ut qui coelestia capere non poterant, per terrenas similitudines audita persedebant in porta; et in me psallebant qui bibebant vinum. In portis sedent qui conventibus hominum sedula curiositate miscentur. Nam sicut porta euntium ac redeuntium turbas excipit, ita diversa trivia, vel plateae populorum numerositate complentur. Porta quippe dicta est quod inde portentur omnia. Dicit enim passionem suam gentis Judaicae fuisse fabulam, ut nullus exciperetur qui a tali collocutione redderetur
Abbreviated transcription (Latin):
Ieunium dicimus. quotiens acibis carna¬
libus abstinemus: necesuriem nram̃ ali¬
qua comestione satiamus. Ad quam simi¬
litu dinemi eiunasse sedicit dñs xp̃s : quia
hominum fidem quam ualde esuriebat
minime poterat in uenire : Sicut & intri
cesimo quarto psalmo iam dictum .ẽ. Ego
autem cum mihi molesti essent in duebã
me cilicio: & humiliabam iniciunio ani¬
mammeam Eodem modo &sitire sed ix̃
quando ad samaritanam uenit & aquã
petut dicens: Sitio: damihi bibere: id est
utfidem ab eaquam quȩrebat agnos cer&:
Sed qui a istudieiunium abhumana in¬
deuotione trahebatur: Operui dixit
animammeam quasi aliquo pallio tris¬
titiȩ cirtum dedi: Sequitur. Et factum . ẽ.
mihi in opprobrium. Semperboni. ma¬
us ob probriosunt : quiaminime eorum
sceleribus ad qui escuntdum illis studiose
detrahunt quibus nulla societate iungun¬
tur. Testantur enimista obprobria. a la¬
pas flagella consputa : quȩ d ñs saluator
ab insana plebeperpessus est
ETEOSUI VESTIMINIUMMEVCILICIU

Expanded text:
unium dicimus quoties a cibis carnalibus abstinemus, nec esuriem nostram aliqua comestione satiamus. Ad quam similitudinem jejunasse dicit Dominus Christus, quia hominum fidem, quam valde esuriebat, minime poterat invenire. Operui, dimo dictum est: Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . Eodem modo et sitire se dixit, quando ad Samaritanam venit, et aquam petiit, dicens: Sitio, da mihi bibere ; id est, ut fidem ab ea quam quaerebat agnosceret. Sed quia jejunium istud ab humana indevotione trahebatur, operui, dixit, animam meam, quasi aliquo pallio tristitiae circumdedi. Sequitur, et factum est mihi in opprobrium. Semper boni malis opprobrio sunt, quia minime eorum sceleribus acquiescunt, dum illis studiose detrahunt, quibus nulla societate junguntur. Testantur enim ista opprobria, alapas, flagella, consputa, quae Dominus Salvator ab insana plebe perpessus estposui vestimentum meum cilicium:
Abbreviated transcription (Latin):
Addidit ueniin altitudine maris & tem¬
pestas demersitme. Illequi supermaria
fixis gressibus ambulauit. qui petro dex¬
teram nemergetur extendit. quem ad¬
modum setempestate dicit eẽ. dem ersũ :
hicaltitudom uris. copiosa populi signi¬
ficatur insania. Item tem pestas est. sedi¬
tio concitata dementium. Ipsa enim de¬
mersitdnm̃ suluatorem. quando eum ꝑ¬
uenire fecit ad crucem. LABORAUI CLA¬

Expanded text:
Addidit, veni in altitudinem maris, et temAddidit, veni in altitudinem maris, et tempestas dfixis gressibus ambulavit, qui Petro dexteram, ne mergeretur, extendit, quemadmodum se tempestate dicit esse demersum? Hic altitudo maris copiosa populi significatur insania. Item tempestas est seditio concitata dementium. Ipsa enim demersit Dominum Salvatorem, quando eum pervenire fecit ad crucem. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
profundi: quando &originali & cotidia¬
nis peccatis tenentur ob noxii. Perhunc
limum profundi infixus .ẽ. dñs: quando
dementium turba iudȩorum clamabat:
crucifige crucifige. Quorum caro origi¬
nali peccato dedita limus erat: sed scelera¬
tacalliditas. profundi. sibi nomen adiece¬
rat. Limus enimdictus . ẽ: quasiligans
humum. Sequitur. Etnon est substantia.
Omne malum substantiale non.ẽ: quia
substantia dicinon potest. quȩ ad nõ cre¬
atanonest. Non enim subsistit. sed acci¬
dit: Nec extrinsecus man&. sed tantum
uidetureẽ. dumprouenit Ueraciter
ergo negat fuis sesubstantiam. uitiatã
naturam : quam a senouerat non crea¬
tam. Sic&in alio psalmo legitur. Et
substantiam ea tamquam nihil ante
teest Non illa utiq quam dr̃ creare
potuit: sedquȩ diabalo suadente ui¬
tiata subcubuit. Siueillud simplicit̃
debemus aduertere: crucifix̾um ini¬
quitate iudȩorum. & non est carnis
uirtus. euadendi mortifcram passionẽ

Expanded text:
profundi, quando et originali et quotidiaprofundi, quando et originali et quotidianis peccatis tenentur obnoxii. Per hunc limum profundi infixus est Dominus, quando dementium turba Judaeorum clamabat: Crucifige, crucifige . Quorum caro originali peccato dedita limus erat; sed scelerata calliditas profundi sibi nomen adjecerat. Limus enim dictus est, quasi ligans humum. Sequitur, et non est substantia. Omne malum substantia non est, quia substantia dici non potest, quae a Domino creata non est; non enim subsistit, sed accidit, nec extrinsecus manet, sed tantum videtur esse dum provenit. Veraciter ergo negat fuisse substantiam vitiatam naturam, quam a se noverat non creatam. Sic et in alio psalmo legitur: Et substantia mea tanquam nihil ante te est ; non illa utique quam Deus creare potuit, sed quae, diabolo suadente, vitiata succubuit. Sive illud simpliciter debemus advertere: Crucifixus sum iniquitate Judaeorum, et non est carnis virtus evadendi mortiferam passionem
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerunt aq: usq: ad animam meam.
Aquas. proseditio hibus plebis. motuq
populorum deberesuscipi. saepius scrip¬
tura diuina testatur Sicutest illudifor¬
sitan uelut aqua absorbuis s&nos: Et sequi¬
tur. Torrentem pertransiuit animanrã
forsitan pertransiss& anima nr̃a. aquã
intolerabilem. Qua propter populus
ille iudaicus usq ad animam dnĩ salua¬
toris intrauit : quando eum crucifigere.
sceleratamente praesumpsit:¬
INFIXUS SUM INLEMUM PROEUNDI
EINON EST SUBSTANTIA: UENI INALTITI¬
OINEM MARISITTEEESTAS OEMIEASINIE
Primo sciendum est schema ce. caracte¬
rismos: qudatine informatio ueldes¬
criptionuncupatur. Passionem quip¬
pe suam futurã: quibusdam allusi onib
dnĩ describere comprobatur: Sedhunc
uersum subtiliter inquiramus. qui a
non paruȩ profunditas eẽ dinoscitur
In illa conditionererum. delimo quidẽ
terrȩ hominem ds̃ creauit: sed non depro¬
fundo. lacti sunt autem homines limũ

Expanded text:
intraverunt aquae usque ad animam meam. intraverunt aquae usque ad animam meam. Aquas pro seditionibus plebis motuque populorum debere suscipi saepius Scriptura divina testatur, sicut est illud: Forsitan velut aqua absorbuissent nos . Et sequitur, Torrentem pertransivit anima nostra: forsitan pertransisset anima nostra aquam intolerabilem. Quaproptille Judaicus usque ad animam Domini Salvatoris intravit, quando eum crucifigere scelerata mente praesumpsitInfixus sum in limum profundi, et non est substantia; veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Primo sciendum est schema esse characterismos, quae Latine informatio vel descriptio nuncupatur; passionem quippe suam futuram quibusdam allusionibus Dominus describere comprabatur. Sed hunc versum subtiliter inquiramus, quia non parvae profunditatis esse dignoscitur. In illa conditione rerum de limo quidem terrae hominem Deus creavit, sed non de profundo. Facti sunt autem homines limus
Abbreviated transcription (Latin):
appetatur insidus: utusq ad passionis
exitum. machinato discrimine perue¬
nir&. Quarto uirtute prescientiȩ suȩ
quae contigere poterant inimicis uentu¬
ra pronuntiat. Quinto a forma serui
sepauperem profitetur. unde & laud es¬
sedicit redditurũ paternę clementiae.
hortans fideles utindnõ debeant confi¬
dere qui ecđãm suam demundustius ad¬
uersitate liberauit. & scĩs suis in caperenni
felicitate prospexit. SALUUMMIEAC
citatemxpĩ inpassibilem. cuncta
mentis sanitas confitetur: sed ad sũp¬
sit infirmitatem nram̃. quae subiacere
potuiss& exitio. Exipsanunc dispensa¬
tione clamat: saluum mefacds̃: utquia
mortem refugere nondebuit quamuo¬
luntarie sustinebat. resurrectionis auxi
potuiss&. Passus est enimille quiauolu¬
it: patiuntur martyres &nolentes. Sic
enim ips edñs petrodixitapostolo Cum
senueris: alius te precing&. & duc& quo
tunonuis. Nunccausa redditur quare
se saluum fieri postulubat: scilic& qnin

Expanded text:
appetatur insidiis, usque ad passionis appetatur insidiis, usque ad passionis exitum machinato discrimine perveniret. Quarto virtute praescientiae suae, quae contingere poterant inimicis ventura pronuntiat. Quinto a forma servi se pauperem profitetur, unde et laudse dicit redditurum paternae clementiae: hortans fideles ut in Domino debeant confidere, qui Ecclesiam suam de mundi istius adversitate liberavit, et sanctis suis in ea perenni felicitate prospexit. Expositio Deitatem Christi impassibilem cuncta mentis sanitas confitetur; sed assumpsit infirmitatem nostram, quae subjacere posset exitio. Ex ipsa nunc dispensatione clamat: Salvum me fac, Deus, ut quia mortem refugere non debuit quam voluntarie sustinebat, resurrectionis auxilpotuisset. Passus est enim ille quia voluit, patiuntur martyres et nolentes; sic enim ipse Dominus Petro dixit apostolo: Cum senueris, alius te praecinget, et ducet quo tu non vis . Nunc causa redditur quare se salvum fieri postulabat: scilicet, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
egosum. a. &.u. initium & finis. Sic
totius psalmi uirtus. titulihuius dispo¬
sitione declaratur. Memento autem
quartum hunc eẽ psalmum: qui passio¬
nem resurrectionemq dominicam. lati¬
us eloquuntur. DIUISIO PSAIMI
actenus diapsalmatum beneficio.
diuisiones intrepidus ad notaui.
sciens segregationem ibi merito poni
ubi silentia diuina prouenerunt.
Nuncautem oremus dnm̃: utqui donat
interrauiam. ipse in abyssis cauta prȩs¬
t& itenera. Pertotum psalmum sicut
diximus: ex forma serui loquitur xp̃s
Primo capite depretatur utsaliiis fiat
apatre. qm̃ gratis aiuidȩis multas tribu¬
lationes insetutionesq perpessus est.
Secundo capite postulat a parte mem¬
brorum: nedecipiatur spesfidelium.
in eius resurrectione confisaꝰ Omnia
sedicens ȩquanimiter sustinuis se: quȩ
iniqui uidebantur ingerere. Tertio
prȩcatur utipsius exccudiatur oratio:
quatinus deluto istius saeculi. eius con¬
uersatio inmaculata liberetur. Scire
namq: dicit dm̃quantis inimicorum

Expanded text:
ega, initium et finis . Sic totius psalmi virtus tituli hujus dispositione declaratur. Memento autem quartum hunc esse psalmorum qui passionem resurrectionemque dominicam latius eloquuntur. Divisio psalmi. Hactenus diapsalmatum beneficio divisiones intrepidus adnotavi, sciens segregationem ibi merito poni, ubi silentia divina provenerunt. Nunc autem oremus Dominum ut qui donat in terra viam, ipse in abyssis cauta praestet itinera. Per totum psalmum sicut diximus ex forma servi loquitur Christus. Primo capite deprecatur ut salvus fiat a Patre, quoniam gratis a Judaeis multas tribulationes insecutionesque perpessus est. Secundo capite postulat a parte membrorum ne decipiatur spes fidelium in ejus resurrectione confisa: omnia se dicens aequanimiter sustinuisse quae iniqui videbantur ingerere. Tertio precatur ut ipsius exaudiatur oratio, quatversatio immaculata liberetur scire, dicens Dominum quantis inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi: quaerendum est quaredicat patri
exprobratum. dumnonlegamus aiudȩis
tempore passionis dnĩ xpĩ talealiquid
bant : hui sunt diitui isrł qui teeduxerunt.
deterra egrpti: unde nuncrecte xp̃s dñs
dicit cetidisse suprase obprobria. quan
do patri anterioribus temporibus expro¬
brabant : ut ex consuetudine magis impia
quam hoc nouiter aliquid putares effec¬
tum. Sequitur ceciderunt superme :
uteffectũ mortis ostender&. quem crucis
dignatione suscepit: Tuncenim cadunt
supernosmala quando ea uitare non pos

Expanded text:
tibi, quaerendum est quare dicat Patri tibi, quaerendum est quare dicat Patri exprobratum, dum non legamus a Judaeis tempore passionis Domini Christi tale aliquid bant: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti . Unde nunc recte Christus Dominus dicit cecidisse supra se opprobria, quae Deo Patri anterioribus temporibus exprobrabant, ut ex consuetudine magis impia, quam hoc noviter aliquid putares effectum. Sequitur, ceciderunt super me, ut effectum mortis ostenderet, quem crucis dignatione suscepit. Tunc enim cadunt super nos mala, quando ea vitare non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ut hospitem habuissent. sedut fratrem
ETOPPROBRIA IX EROBRANTIUMTBI
CECIDERUNT SUPERME
psaest sententia quaor euangelistae
commemorant: Qua propitr nullus am¬
bigat huncpsalmum passionis domini ȩ
predicere ueritatem: quando & incarna¬
tus dĩfilius ipsa uerba locutus .ẽ Come¬
debat enimcum telus domus dĩ: quando
funiculo facto cathedras uendentium
columbas &nummulariorum mensas
euertitꝰ Docens: aliudest templum scm̃:
aliud negociationis officium: Sedistum
telum quidfuerit consecutum : patenter
adiungitur. &opprobria exprobran¬
tium tibi cetiderunt superme. Nam post¬
quam indigni salutaribus monitis in¬
crepabantur : ob probria supracum qua¬
si conferta telamiscrunt. ut pro ad mo¬
nitionibusscĩs uicissitudinem red dereNT
iurgiorum dicebantenim. Non nehic
filius mariȩ est &ioseph: &inalio loco
Huncautem nescimus undesit : & hissi¬
milia quȩ in sana iudȩorum turba loque¬
batur: Sed quoddicit ex probrantium

Expanded text:
ut hospitem habuissent, sed ut fratrem ut hospitem habuissent, sed ut fratrem et opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Ipsa est sententia quam evangelistae commemorant. Quapropter nullus ambigat hunc psalmum passionis dominicae praedicere veritatem, quando et incarnatus Dei Filius ipsa verba locutus est. Comedebat enim eum zelus domus Dei, quando funiculo facto cathedras vendentium columbas, et nummulariorum mensas evertit , docens aliud esse templum sanctum, aliud negotiationis officium. Sed istum zelum quid fuerit consecutum patenter adjungitur, et opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Nam postquam indigni salutaribus monitis increpabantur, opprobria supra eum quasi conferta tela miserunt, ut pro admonitionibus sanctis vicissitudinem redderent jurgiorum. Dicebant enim: Nonne hic est filius Mariae et Joseph . Et in alio loco: Hunc autem nescimus unde sit ; et his similia quae insana Judaeorum turba loquebatur. Sed quod dicit, exprobrantium
Abbreviated transcription (Latin):
num cumulum congregamus. Sub¬
portauit enim in properiũ: cumci dice¬
batur aiudȩis: In bel tebub eicis demo¬
& hissimilia. Sequitur illud quod solo
euenire inbononegotio laceratis: quos
tanto amplius constat ad tempus tristes
effici quanto in se cognouerunt inqua
Iudeos hic appellat fratres: quierant ci
sanguinis uicinitate coniuncti : quibus
extraneus factus est quandoci credere
noluerunt: nam cum ipse ess& desemine
habraham secundum carnem : illimalis
operibus abdicati a patri archȩsunt ori¬
gine segregati sicut ait in euangelio: sifi¬
lii habrahȩ essetis. operahabranȩ fecis¬
setis. Adiecit & hospesfiliis matris mee :
hospitem dicimus quem lib& domum nram
ad tempus habitantem : qui non nomine
consanguinitatis. sed tam quam peregri¬
nus excipitur. Matrem uero suam sina¬
gogam dicit : dequaortus est dum iniude¬
am gentem nascidignatus .ẽ. Filios ergo
matris ipsos dicit : quos superius dixit᷑
& fratres: sed isti filii si fuissent ueri: non

Expanded text:
mulum congregamus. Supportavit enim improperium, cum ei dicebatur a Judaeis: In Belzebuth ejicis daemoet his similia. Sequitur illud quod solet evenire in bono negotio laceratis, quos tanto amplius constat ad tempus tristes effici, quanto in se cognoverint iniqua iis matris meae. Judaeos hic appellat fratres, qui erant ei sanguinis vicinitate conjuncti: quibus extraneus factus est, quando ei credere noluerunt. Nam cum ipse esset de semine Abraham secundum carnem, illi malis operibus abdicati, a patriarchae sunt origine segregati, sicut ait in Evangelio: Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae fecissetis . Adjecit, et hospes filiis matris meae. Hospitem dicimus quemlibet domum nostram ad tempus habitantem, qui non nomine consanguinitatis, sed tanquam peregrinus excipitur. Matrem vero suam Synagogam dicit, de qua ortus est, dum in Judaea gente nasci dignatus est. Filios ergo matris ipsos dicit, quos superius dixit et fratres. Sed isti filii, si fuissent veri, non
Abbreviated transcription (Latin):
coram ipsis in laqueum: & in retributio¬
nem &inscandalũ: obscurentur oculi
corum neuideant. & dorsum illorum
semper incurua. Quos uersus hicposi¬
tos memor lector inuenies: unde quis
dubitare possit huncpsalmum passioni
dominicȩ conuenire. cuitalis actanta
in hunc intellectum suffragatur aucto¬
ritas : Sequitur: prohis qui commuta¬
buntur. Istaigitur commutatio: signi¬
ficat populos xp̃ianos. qui ueteris homi¬
nis prauitate deposita. innoue regenera¬
tionis sunt munere commutati. Prohis
autem quod dictum est: intellegendũ. ẽ
qm̃ reuera passiodnĩ procunctis fidelib

Expanded text:
coram ipsis in laqueum, et in retributiocoram ipsis in laqueum, et in retributionem, et in scandalum; obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Quos versus hic positos, memor lector, invenies. Unde quis dubitare possit hunc psalmum passioni dominicae convenire, cui talis ac tanta in hunc intellectum suffragatur auctoritas? Sequitur, pro his qui commutabuntur. Ista igitur commutatio significat populos Christianos, qui, veteris hominis pravitate deposita, in novae regenerationis sunt munere commutati. Pro his autem quod dictum est, intelligendum est quoniam revera passio Domini pro cunctis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
us quisine aliquohumore semꝑ irri¬
guus ẽ : purossensus in ebrians : & pec¬
catis ebrios. ad sobriȩtatem mentis
adducens Aqua quaesimulsitim
tollit & famem : quȩ non degestionibus
effunditur. sed percepta semper augetur
Oremus: utistenos fluuius. sine inter¬
missione possideat. Non erimus hare¬
na steri lis. sed agerfecundus: sibenefici
odnĩ alueus eius nossemꝑ teneat occu¬
patos: Memento tamen quod hicpsalmꝰ
ascensi onem dnĩ mirabili preccteris
fulgore descripsit EXELICIT ESALM¬
LXUII. IN EIEPSALMUS IX UIII INFIN
PROHIS QUICOAIMUIABUNE DAUIO
Infinem ad dnm̃ respicere saluatorẽ
Inullus ignorat: qui in hoc psalmo
suam narraturus est passionem: It aut
cius uerba euangelica testatur auctori¬
tas. & deeo apostolus sumere doceat᷑
exemplum. Legitur enim in euan¬
gelio: & dederunt in es camm eam fel. &
insitimea potauerunt me aceto. Et alibi
Zelus domustue commedit me. Apos¬
tolus quoq paulus ait. Fiat mensaeorũ

Expanded text:
us qui sine aliquo humore semper irrius qui sine aliquo humore semper irriguus est, puros sensus inebrians, et peccatis ebrios ad sobrietatem mentis adducens. Aqua quae simul sitim tollit et famem, quae non digestionibus 226 effunditur, sed percepta semper augetur. Oremus ut iste nos fluvius sine intermissione possideat. Non erimus arena sterilis, sed ager fecundus, si beneficio Domini alveus ejus nos semper teneat occupatos. Memento tamen quod hic psalmus ascensionem Domini mirabili prae caeteris fulgore descripsit. EXPOSITIO IN PSALMUM LXVIII. In finem, pro his qui commutabuntur, David. In finem ad Dominum respicere Salvatorem nullus ignorat, qui in hoc psalmo suam narraturus est passionem; ita ut ejus verba et evangelica testetur auctoritas, et de eo Apostolus sumere doceatur exemplum. Legitur enim in Evangelio: Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto ; et alibi: Zelus domus tuae comedit me. Apostolus quoque Paulus ait: Fiat mensa eorum
Abbreviated transcription (Latin):
fider&. necse creder& adtanta prę¬
mia peruenire : ueraci promissione fir¬
matur. qui ad ns̃ dabit fidelib suis uirtutẽ
patientiȩ. & fidei fortitudinem. utpos¬
sint ad aeterna prȩmia peruenire. Et
ut designar& euidentius. qui possit dare
quȩ superius dixit: addidit benedictus
ds̃. Id est qui omnium ore. semperq de¬
beat benedici : Vtsicut num quam bene¬
ficiis cessat. ita& benedictiones semper
accipiat. Non enim duobus uerbis. lau¬
dem eius credqͥmus breuiter explican¬
dam. Nam & quiscripturas eius
meditatus benedicit dnm̃: & quiiussa
ipsius scã operatione conpleuerit. bene¬
dicitdnm̃ Et qui ei fideliter confitetur.
benedicit dnm̃. Sicfit utbreuis ista lauda¬
tio. totius uitȩ nostrȩ tempore. subassi¬
duitate soluatur. CONUVSIO
ucurrit copiosus psalmus. ingentiũ
more fluuiorum: Quiquantũ plus
terras occupant. tanto amplius agros
fecundant. Fluuius qui non ore. sed
magis auribus hauriatur : Fluuius
qui potetur mente non corpore. Fluui¬

Expanded text:
fideret, nec se crederet ad tanta praemia pervenire, veraci promissione firmatur, quia Dominus dabit fidelibus suis virtutem patientiae, et fidei fortitudinem, ut possint ad aeterna praemia pervenire. Et ut designaret evidentius qui possit dare quae superius dixit, addidit, benedictus Deus, id est, qui omnium ore semperque debeat benedici, ut sicut nunquam beneficiis cessat, ita et benedictiones semper accipiat. Non enim duobus verbis laudem ejus credamus breviter explicandam; nam et qui Scripturas ejus meditatur, benedicit Dominum; et qui jussa ipsius sancta operatione compleverit, benedicit Dominum; et qui ei fideliter confitetur, benedicit Dominum. Sic fit ut brevis ista laudatio, totius vitae nostrae tempore sub assiduitate solvatur. Conclusio psalmi. Cucurrit copiosus psalmus ingentium more fluviorum, qui quantum plus terras occupant, tanto amplius agros fecundant. Fluvius qui non ore, sed magis auribus hauriatur; fluvius qui potetur mente, non corpore; fluvi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui uirtutibus imperat iamnon. c̃
quod non prosua uoluntate perficiat
Etintende quemad modum ad resurrec¬
tionis mysterium transferatur. Dicit
enim: non reuereantur superme: quire¬
quirunt teds̃ israhel: Id est non hum anas
insultationes diutius demeadormitione
sustineant: quite requirtre comproban¬
tur. Etbene addidit ds̃israhei: Vt qui
diuinitatem eius poterant in tueri. non
seducerentur infirmitate carnali
QALEROETERIE SUBPORTAUI INERO¬
EERUM: OEIRUIT REUERENTA FACIEMEA
Dedit ad personam suam: perhossex
Quersus poene usq ad finem diui¬
sionis. enumerans diuersa conuitia
quȩ ꝑtulit aiudȩis. Quod schemadicit᷑
synatrismos. latinȩ congregatio ubi

Expanded text:
Nam qui virtutibus imperat, non est Nam qui virtutibus imperat, non est quod non pro sua voluntate perficiat. Et intende quemadmodum ad resurrectionis mysterium transferatur. Dicit enim: Non revereantur super me qui requirunt te, Deus Israel; id est, non humanas insultationes diutius de mea dormitione sustineant, qui te requirere comprobantur. Et bene addidit, Deus Israel, ut qui divinitatem ejus poterant intueri, non seducerentur infirmitate carnaliropter te supportavi improperium: operuit reverentia faciem meam. Redit ad personam suam per hos sex versus pene usque ad finem divisionis, enumerans diversa convicia quae pertulit a Judaeis. Quod schema dicitur synathroismos, Latine congregatio, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ceps mundi huius. & non inueni& in me
quicquam. Dequo & esaias dicit. Peccatũ
non fecit. nec dolus inuentus ẽ in oreeius:
Sed magis sicutdicit a postolus. eum qui
non nouerat peccatũ. pronobis peccatũ
fecit: Id est pater filium suũ hostiam pro
peccatis constituit immolandũ. Quod
pater augustinus inlibro e chiridion
subtiliter compręhendit atq disseruit
Qua propter insipientiam uel delicta.
a parte membrorum posita debemus
accipere Quae figura dicitur tapinosis
idest humiliatio. cum uerbis humilli¬
mis. rei minuitur magnitudo
dictum quod superius ait. Precatur
resurrationem eius glorioso desiderio
sustinebant: quam carnalibus oculis
non poterant in tueri : Sicut ipsednis dixẽ
Multi prophetę & iusti cupierunt uide¬
re queuos uidetis: & audire quac auditis
Petitergo infirmitas carnis nealiter eue¬
Cum enim dicit dnẽds̃ uirtutum ostendit
in possi bile nihilet̃. omnipotentiȩ ipsius.

Expanded text:
ceps mundi hujus, et non inveniet in me ceps mundi hujus, et non inveniet in me quidquam ; de quo et Isaias dicit: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus : sed magis, sicut dicit Apostolus: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit ; id est, Pater Filium suum hostiam pro peccatis constituit immolandum. Quod Pater Augustinus in libro Enchiridion subtiliter comprehendit atque disseruit. Quapropter insipientiam vel delicta a parte membrorum posita debemus accipere. Quae figura dicitur tapinosis, id est humiliatio, cum verbis humillimis rei minuitur magnitudo.dictum quod superius ait. Precatur resurrectionem ejus gloriose desiderio sustinebant, quam carnalibus oculis non poterant intueri; sicut ipse Dominus dixit: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et audire quae vos auditis . Petit ergo infirmitas carnis, ne aliter eveCum enim dicit: Domine Deus virtutum, ostendit impossibile nihil esse omnipotentiae ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
UICTA MEAATE NONSUNT ABSCONDITA
Uenit ad secundum caput: ubiiam lo¬
quitur proparte membrorũ. Insipi¬
ens enim eẽ. non potestxps de quodicit
apostolus. dĩ uirtutem & dĩ scpientiam
Sedinsipientiam habere proillis dicitur.
quisicut ait titulus. commutati eẽ. noscuÑ
Deinsi pientibus enim facti sunt uere sa¬
pientes : quirectę religionis gratiam. post
magna crimina perceperunt. Dequibus
idem dicit apostolus quȩstulta s unt huius
Similimodo prosuo corpore caput loqui¬
tur xp̃s dicens delictam ea ate non sunt
abscondita. Certum est enim qui adõ
manifesta sunt cuncta quȩ gerimus: &
nobis plerumq: ignota sunt. quaeculpis
subripientibus perpetramus. Dehuma¬
na quippe ignorantia dictum. ẽ: delicta
quis intellegit: Meritoergo ad illos re¬
ferenda sunt delictaista: qui absoluendis
debitissuis. Dñs autem xp̃s peccata non
habuit: sicut ipsedicit: Ecce ueni& prin¬

Expanded text:
licta mea a te non sunt abscondita. licta mea a te non sunt abscondita. Venit ad secundum caput, ubi jam loquitur pro parte membrorum. Insipiens enim esse non potest Christus, de quo dicit Apostolus: Dei virtutem, et Dei sapientiam . Sed insipientiam habere pro illis dicitur, qui, sicut ait titulus, commutati esse noscuntur. De insipientibus enim facti sunt vere sapientes, quia rectae religionis gratiam post magna crimina perceperunt; de quibus idem dicit apostolus: Quae stulta sunt hujus mIbidem, 27. Simili modo pro suo corpore Caput loquitur Christus dicens: Delicta mea a te non sunt abscondita. Certum est enim quia Deo manifesta sunt cuncta quae gerimus, et nobis plerumque ignota sunt quae culpis surripientibus perpetramus. De humana quippe ignorantia dictum est: Delicta quis intelligit ? Merito ergo ad illos referenda sunt delicta ista, qui absolvendi sunt debitis suis. Dominus autem Christus peccata non habuit, sicut ipse dicit: Ecce veniet prin
Abbreviated transcription (Latin):
IUSTI QUENONRAEUI TUNC ERSOLUEBAM
Cuperius dixit super capillos capitis
Omulti plicatos inimicos. & ne crederes
tantum eos innum eros non &iam noxios
fuisse: addiditconfortatisunt. quando
id quod conabantur efficere. probantur
implesse. Etut illos in imicos suaculpa cog¬
nosceres excitatos: adiecit: quime perse¬
cuntur iniuste. hocest quod superius dix̃
gratis: reuera iniustum fuit: ut quiuene¬
rat adiudaicos populos saluandos. eos poti¬
us inueniss & inimicos. Subiunx̃: quę ñ
rapui tunc exsoluebam. Rapuit ad am
suasus adiabolo: quando hoc quod illi prȩ¬
ceptum inhibuerat. pręsumpsit attingere
Et merito morte damnatus . ẽ: quia uitȩ
delegit contemnere prȩceptorem Xp̃s
autem peccata non rapuit. delicta nesciuit:¬
& tam en crucem quasi ali quod delictum
perpetrass& excepit : & soluit pronobis
quod prose iuste non ꝑtulit: Etut nostrȩ
mortis crrografum uacuar&. ipse totius
culpȩ persoluit debitam quantitem¬
DS̃ TU SCIS INSIPIENTIAMMEAM: ETDE¬

Expanded text:
uste; quae non rapui, tunc exsolvebam. Superius dixit: Super capillos capitis multiplicatos inimicos; et ne crederes tantum eos numerosos, non etiam noxios fuisse, addidit, confortati sunt, quando id quod conabantur efficere, probantur implesse. Et ut illos inimicos sua culpa cognosceres excitatos, adjecit, qui me persequuntur injuste; hoc est, quod superius dixit, gratis. Revera injustum fuit ut qui venerat ad Judaicos populos salvandos, eos potius invenisset inimicos. Subjunxit, quae non rapui, tunc exsolvebam. Rapuit Adam suasus a diabolo, quando hoc quod illi praeceptum inhibuerat, praesumpsit attingere. Et merito morte damnatus est, quia vitae delegit contemnere Praeceptorem. Christus autem peccata non rapuit, delicta nescivit, et tamen crucem, quasi aliquod delictum perpetrasset, excepit, et solvit pro nobis quod pro se juste non pertulit; et ut nostrae mortis chirographum vacuaret, ipse totius culpae persolvit debitam quantittu scis insipientiam meam, et de
Abbreviated transcription (Latin):
ergodicit fauces suas rauc s ec̃ factas:
quiadictacius. nequaquã sacrilegus po¬
pulus audiebat. Adiecit. Defecerunt
oculimeidum spero indm̃ meum. Oculos
istos carnales. defecisse credamus dñõ.
quimorte conclusisunt: Quia cordis ocu¬
los insuadeitate semper intentos habuit:
quinum quam carnis lege peccauit
cimus capillos nrõs addecorem capi¬
tis eẽ. concessos. Sic ecłȩ a postolis
tributi: utsicut cesaries ornat caput. Ita
& om̃s fideles decorare probentur eccłam
Ergo utostender& plus eẽ. numerum in¬
fidelium quam deuotorum. dicit multi¬
plicatos eẽ perfidos iudeos. supra nume¬
rum capillorum. idest recte credentiũ.
Quodsi adlitteram uelis accipere : per
auxesin dictum .ẽ. ut perhoc turbã iuda¬
ice multitudinis indicar&. Sequitur:
quioderunt megratis. Gratis plane :
quando illum persetutis quem propitiũ
optare debuerunt. Gratis enim tunc
odisse dicimus. quando quempiam sine

Expanded text:
ergo dicit fauces suas raucus esse factas, ergo dicit fauces suas raucus esse factas, quia dicta ejus nequaquam sacrilegus populus audiebat. Adjecit, defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Oculos istos carnales defecisse credamus Domino, qui morte conclusi sunt, quia cordis oculos in sua deitate semper intentos habuit, qui nunquam carnis lege peccavit.cimus capillos nostros ad decorem capitis esse concessos: sic Ecclesiae apostoli sunt tributi, ut, sicut caesaries ornat caput, ita et omnes fideles decorare probentur Ecclesiam. Ergo ut ostenderet plus esse numerum infidelium quam devotorum, dicit multiplicatos esse perfidos Judaeos supra numerum capillorum, id est, recte credentium. Quod si ad litteram velis accipere, per auxesin dictum est, ut per hoc turbam Judaicae multitudinis indicaret. Sequitur, qui oderunt me gratis. Gratis plane, quando illum persecuti sunt, quem propitium optare debuerunt. Gratis enim tunc odisse dicimur, quando quempiam sine
Abbreviated transcription (Latin):
uaerendum est quem ad modum
hicdicit. labora uiclamans: dum
legatur. in euangelio. non respondebat
ouis ad occisionem ductus. ẽ: & sicut agñ
coram tundentese. sicnon aperuit ossuũ.
utrumq uerũ. utrumq completũ est
Nam & tacuit cumtraderetur. uteius
dispositio admundi salutarem terminũ
peruenir&: Etomnino clamabat cum di¬
cebat: pater iuste mundus te non cogno¬
uit. uelillud pater sifieri potest transe¬
at a me calixiste. Etiterum. pater ignos¬
& illis. quia nesciunt quid faciunt. Nã
& illo tempore laborans clamauit quan¬
do dicebat: Veuobis scribȩ & pharisci
uemundo abscandalis & his similia.
labor abat ergo clamans. quando non
audiebatur aperfidis. labor inauditũ
significat clamorem: Quia laborare
illos nondicimus. quos uotum suum im¬
plesse testamur Deniq sicsequitur.
raucȩ factes faucesmeç. Raucȩdo. quan¬
dofauces nrãs possid&: uerbanrã ad ali¬
enas aures confusa ꝑueniunt. Merito

Expanded text:
uaerendum est quemadmodum hic dicit, Laboravi clamans, dum legatur in Evangelio: Non respondebat 227 ouis ad uictimam ductus est et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum.Utrumque verum, utrumque completum est; nam et tacuit cum traderetur, ut ejus dispositio ad mundi salutarem terminum perveniret, et omnino clamabat cum dicebat: Pater juste, mundus te non cognovit ; vel illud: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste ; et iterum: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nam et illo tempore laborans clamavit, quando dicebat: Vae vobis, scribae et pharisaei; vae mundo ab scandalis , et his similia. Laborabat ergo clamans, quando non audiebatur a perfidis. Labor enim inauditum significat clamorem, quia laborare illos non dicimus, quos votum suum implevisse testamur. Denique sic sequitur, raucae factae sunt fauces meae. Raucedo quando fauces nostras possidet, verba nostra ad alienas aures confusa perveniunt. Merito
Abbreviated transcription (Latin):
non deitate deb& applicari : sed ꝓmysterio
sc̃ȩ incarnationis intellegi quaratione
tractata in offense cognoscim diuina
Primo modo depausatione & resur¬
rectione ꝓpria uerba facit ad patrem
om̃s cogitationes suas illidicens. eẽ no¬
tissimas: scđo modo potentiã paterne
diuinitatis exponit. Quia in idquod
homo ẽ. nulloloco. nulla longitudine
ab eiꝰ notitia sepossit abscondere :
Ad dens qm̃ abutero matris suȩ ipso ꝓte¬
gente seruatꝰ .ẽ : quimundiuitia glori&ȩ
Cuius opera in eum potens & mirabilis. eẽ.
monstrata ẽ: p̃dicationes quoq suas &
scõrũ omniũ uoluntates: dicens illi eẽ.
notis simas. Quartomodo confirmatũ
as serit beatoꝵ omnium principatum iu¬
bens ase impios obstinatos que discedere.
quitam̃ nulla erant penitudinis humili¬
tate saluandi. Hunc autẽ psalmum multo
sollicitius arbitror audiendũ: ẽ. t yfte

Expanded text:
non deitati debet applicari, sed pro mysterio non deitati debet applicari, sed pro mysterio sanctae incarnationis intelligi. Qua ratione tractata, inoffense cognoscimus divinus Christus. Primo modo de pausatione et resurrectione propria verba facit ad Patrem, omnes cogitationes suas illi dicens esse notissimas. Secundo modo, potentiam paternae divinitatis exponit, quia in id quod homo est, nullo loco, nulla longitudine ab ejus notitia se possit abscondere: addens quoniam ab utero Matris suae ipso protegente servatus est, qui mundi vitia gloriosa rofitetur, cujus opera in eum potens et mirabilis esse monstrata est, praedicationes quoque suas et sanctorum omnium voluntates dicens illi esse notissimas. Quarto modo, confirmatum asserit beatorum omnium principatum, jubens a se impios obstinatosque discedere, qui tamen nulla erant poenitudinis humilitate salvandi. Hunc autem psalmum multo sollicitius arbitror audiendum, est e
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur Proxima ẽ obliuiont pro¬
tracta lonꝰquitas in finẽ dixim dupli¬
citer dici Est unus iste mortalis occa¬
sus actermin aliquarũ rerũ: qui huma¬
nȩ conditionȩ simillimꝰ spatio ꝑ acto
conduditur.. Alter uero ꝑ fectusatq
occasum respicit. sed ad totius integri¬
tatis clm̃ adtendit: Namcũ ad illum
ꝑuentũ fuerit. non ẽ ultra qđ q̃rere
debeam̾: qm̃ipse ad omnia sufficit
in quo .ẽ. maiestatis cuncta ꝑfectio & õ¬
niumꝓlenitudo uirtutum : Qua ꝓpteruni¬
uersus hic psalmꝰ sicut & patridoctissimo
sedne humilitas eiꝰ. quẽ quã turbare ac con¬
fundere uideatur : adillã regulam redeat
catholicae discipline: Vtduas naturas
unĩtas atq ꝑfectas in dño xp̃o. eẽ. me¬
minerit. Vna quad s̃ & coaeternꝰ ẽ. patriꝰ
Altera qua exmaria uirgine nat᷑ : unus
atq idem intẽpore homo fieri ꝓ nr̃a salute
dignatus. ẽ: &ideo qđ humilit̃ loquit᷑.

Expanded text:
videatur. Proxima est enim oblivioni provideatur. Proxima est enim oblivioni protracta longinquitas. In finem diximus dupliciter dici. Est unus iste mortalis occasus ac terminus aliquarum rerum, qui humanae conditioni simillimus spatio peracto concluditur. Alter vero perfectus atque occasum respicit, sed ad totius integritatis culmen attendit. Nam cum ad illum perventum fuerit, non est ultra quod quaerere debeamus: quoniam ipse ad omnia sufficit, in quo est majestatis cuncta perfectio et omnium plenitudo virtutum. Quapropter universus hic psalmus, sicut et Patri doctissimo icendus est. Sed ne humilitas ejus quemquam turbare ac confundere videatur, ad illam regulam redeat catholicae disciplinae, ut duas naturas unitas atque perfectas in Domino Christo esse meminerit: una qua Deus et coaeternus est Patri; altera qua ex Maria Virgine natus, unus atque idem in tempore homo fieri pro nostra salute dignatus est. Et ideo quod humiliter loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a facta omninoꝑ uersa sunt: Qua¬
ꝓpter miser&. cũ: suã respicit creaturã
Damnat autẽ cũ nr̃as operas intu&ur
Brcuiter ergo cauteq oratum ẽ quod
& pietatẽ dep̃ cantis ostender& &illos
conuertendos cẽ monstrar& CONCLV¬
Intendamꝰ qualinos p̃dicatione Si o¬
Ipopulus sc̃s inbuerit: quanto instinctu
pietatis orauerit. Namut omne nobis
contra inimicos zelum cordis excluder&
Ipsos rogauit sibi fieri socios quos habere
uidebatur aduersos. Sequam̃ sententiã
piam. amem̾potius affligentes ñ debem
inimicos aestimare qui ꝓsunt. Namsi
aquo animo ꝑferant᷑. frequent̃ nob talia
conferunt qualia dulcis simi amici
preftare nonpos sunt: Istienim sȩpenos
auir tute blandendo deducunt. Illi
uero incadem affligendo constituunt :
qua ꝓpt̃ ama patientiam & plus inuenis
in inimico quod diligas Ea blicit ꝓsal¬
CXXXUIII. Intin psalo do¬
Post tot psalmꝰ istud in fine repe¬
Ititur ut merito iterũ exponidebere

Expanded text:
nostra facta omnino perversa sunt. Quanostra facta omnino perversa sunt. Quapropter miseretur cum suam respicit creaturam; damnat autem cum nostras operas intuetur. Breviter ergo cauteque oratum est, quod et pietatem deprecantis ostenderet, et illos convertendos esse monstraret. ConclIntendamus quali nos praedicatione populus sanctus imbuerit, quanto instinctu pietatis oraverit. Nam ut omnem contra inimicos zelum cordis excluderet, ipsos rogavit sibi fieri socios, quos habere videbatur adversos. Sequamur sententiam piam, amemus potius affligentes. Non debemus inimicos aestimare qui prosunt; nam si aequo animo perferantur, frequenter nobis talia conferunt, qualia dulcissimi amici praestare non possunt. Isti enim saepe nos a virtute blandiendo deducunt; illi vero in eadem affligendo constituunt. Quapropter ama patientiam, et plus invenis in inimico quod diligas. PSALXXXVIII. In finem, psalPost tot psalmos istud In finem repetitur, ut merito iterum exponi debere