comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si diceret.
Inunici quidẽ
semper ad no¬
cendum pa¬
rati sunt:s
tamen ni si
uocentur. ue¬
nire ñ posst̃.
Non gͥ arguit
s honorat
dm̃ iste. qui
nichil uirib
inimicoꝵ tri¬
buit: s diui¬
nam poten¬
tiam. etiam
in sua opp̃s¬
sione extol¬
lit. Uocasti
inquit. Qua¬
si diceret.
Coꝵ fuit uel¬
le tuũ con.¬
liberare. Uocasti quasi ad
diem lollempnem. id est qͣ¬
si ad diem leticie & gaudii:
non quod bonitas tua. innr̃ã
miseria delectata sit: s quia
malicia eoꝵ in hoc exultauit.
ut idipsum ad miserendum
ꝓuocet: & citius nobis com¬
patiaris dum eos iniq suꝑ
nos gaudere conspicis. Qui
terrerent me de circuitu.
Qui me undiq arcerent: ne
clamore feras in retia compel¬
lunt. siotat tempus illud
quando uideis fugientibus
babylonios finitime natio¬
nes. circumquaq eis fuge
presidium obstruxerunt:
ne euaderent manus inmi¬
corum: quando sedechias
cum exercitu bellatoꝵ fugi¬
ens incampo iherico compre¬
hensus est. & reductus in

Expanded text:
Ac si diceret: Inimici quidem semper ad nocendum parati sunt; sed tamen, nisi vocentur, venire non possunt. Non igitur arguit, sed honorat Deum iste, qui nihil viribus inimicorum tribuit, sed divinam potentiam etiam in sui oppressione extollit. Vocasti, inquit. Quasi diceret: Eorum fuit velle, tuum conliberare. Vocasti quasi ad diem solemnem, id est ad diem laetitiae et gaudii: non quod bonitas tua in nostra miseria delectata sit, sed quia malitia eorum in hoc exsultavit, ut idipsum te ad miserendum provocet, et citius nobis compatiaris, dum eos inique super nos gaudere conspicis. Qui terrerent me de circuitu. Qui me undique arcerent, ne clamore feras in retia compellunt. Notat tempus illud quando Judaeis fugientibus Babylonios finitimae nationes circumquaque eis fugae praesidium obstruxerunt, ne evaderent manus inimicorum quando Sedechias cum exercitu bellatorum fugiens in campo Hiericonteo comprehensus est, et reductus in
Abbreviated transcription (Latin):
datur dierum
preuaricationis
nr̃e. atq afflicti¬
onum quibus¬
impugnamur
ab hostib:. uide
tur quantus im¬
mineat luc̃tus
& gemitus. Cũ
ergo alius ꝑ suꝑ
biam. alius per

Expanded text:
datur dierum praevaricationis trae atque afflictionum, quibusimpugnamur ab hostibus, quid tur quantus immineat luctus c gemitus? Cum ergo alius per biam, alius per
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Quod ualde mona¬
chis precauendum.
uel his qui seculi actib uacare
uidentur. ne forte uanis occu¬
Epentur studiis: & eoꝵ sabbata
non solum ab interno reꝑbent᷑
iudice: uerum derideantur
ab hostib. Nam unaqueq ani¬
ma. quo remota ab externis acti¬
onib seruire deo creditur: eo
magis eoꝵ tyrannidi cogitan
do illicita famulatur. Quõd si
de uanis cogitationib nr̃a sab¬
bata deridentur. ꝑtimescendũ
ualde quid de his agendum qͥ
sub ipso uitȩ ocio etiam uaria
flagitia committunt. Unde si
uacare uolumus: soli deo uace¬
mus. iuxta illũd. Uacate &e ui¬
oete qm suauis est dñs: beatus
homo qui sꝑat in eo. Peccatũ

Expanded text:
. Quid valde monachis praecavendum est, vel his qui saeculi actibus vacare videntur, ne forte vanis occupentur studiis, et eorum Sabbata non solum ab interno reprobentur judice, verum derideantur ab hostibus. Nam unaquaeque anima quae remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famulatur. Quod si de vanis cogitationibus nostra Sabbata deridentur, pertimescendum valde quid de his agendum, qui sub ipso vitae spatio, etiam varia flagitia committunt. Unde si vacare volumus, soli Deo vacemus juxta illud: Vacate et videte quoniam suavis est Dominus beatus vir qui sperat in eo . HET
Abbreviated transcription (Latin):
minum tollitur. sic appło isto
quia a fructu boni oꝑis sterilis
est: custodia diuina auferet᷑.
ut sit indissipationem & in di¬
reptionem inimicoꝵ suoꝵ. Uel
ꝑ ortum locum uoluptatis &
luxurie. intelligere possumus.
unde ꝑ legem ꝓhibitum est.¬
ne lucus inatriis domim plan¬
taretur: quia & idoloꝵ eultores
sub frondosis arborib & in locis
uirentib sacrificare solebant
aleuue e uoluptati leruentes.
Dicat ergo dissipauit quasi ortũ
tentorium suum. Ac si diceret.
Quia in locum sanctitatis im¬
pudicicia & uoluptas introiit:
ideo dissipatio & desolatio ueñ.
Sequitur. Obliuioni tradidit

Expanded text:
minum tollitur, sic a populo isto, minum tollitur, sic a populo isto, quia a fructu boni operis sterilis est, custodia divina auferetur, ut sit in dissipationem et direptionem inimicorum suorum. Vel, per hortum, locum voluptatis et luxuriae intelligere possumus. Unde per legem prohibitum ne lucus in atriis Domini plantaretur, quia et idolorum cultores sub frondosis arboribus et in locis virentibus sacrificare solebant, lasciviae et voluptati servientes. Dicit ergo, dissipavit quasi hortum tentorium suum, ac si diceret: Quia in locum sanctitatis impudicitia, et voluptas introiit, ideo dissipatio et desolatio venit. Sequitur: Oblivioni tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
tus filii isrł. primum indeserto¬
ae postmnocumn in holo adl cuftã
dei tentorio & tabernaculo funge¬
bantur. Ceterum tentorium ꝓpͥe¬
dicitur: ubi cortine funib adpa¬
los terrȩ affixos extenduntur.
Tabernaculum autem quibusdã
tabulatis construitur. sicut de
tabernaculo federis scriptũ
est. quod moyses indeserto ex¬
truxit: cui extrinsecus uela op¬
pansa sunt: & cortine ex omĩ la¬
tere distente. Dicitur ergo de
subuersione templi dissipauit
tentorium suum: demolitus est
tabernaculum suum. Secundũ
litteram autem congrua sunt
uerba. ut id quod expansum
est dissipetur: id quod terrȩ fi¬
xum est. quadam quasi suffos¬
sione demoliatur. Quasi ortum
inquit dissipauit tentoriũ suũ.
Quod ysaias his uerbis ante p̃¬
dixerat: derelinquetur filia sy¬
on quasi umbraculum inuinea.
& sicut tugurium in eueume¬
rario. Ac si diceret. Sieut ab or¬
to & a uinea. postquam collec¬
ti fuerint fructus. custodia ho¬

Expanded text:
tus filii Israel primum in deserttus filii Israel primum in desertac postmodum in Silo ad cultum Dei tentorio, et tabernaculo fungebantur. Caeterum tentorium dicitur proprie, ubi cortinae funibus ad palos terrae affixos extenduntur. Tabernaculum autem quibusdam tabulatis construitur, sicut de tabernaculo foederis scriptum est, quod Moyses in deserto exstruxit, cui extrinsecus vela oppansa sunt et cortinae ex omni latere distentae. Dicitur ergo de subversione templi, dissipavit tentorium suum. Demolitus est tabernaculum suum. Secundum litteram autem congrua sunt verba, ut id quod expansum est, dissipetur; id quod terrae fixum est, quadam quasi suffossione demoliatur. Quasi hortum, inquit, dissipavit tentorium suum. Quod Isaias his verbis ante praedixerat: Derelinquetur filia Sion quasi umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario . Ac si diceret: Sicut ab horto et a vinea, postquam collecti fuerint fructus, custodia ho
Abbreviated transcription (Latin):
tum & humi¬
liatam. De¬
seripta deso¬
latione regi¬
onis & ciuita¬
tis: quasi ad
utramq res¬
pondens in¬
fert. Et reple¬
uit infilia
iuda. idest
ingente uidea quam qualifi¬
liam paterno affectu dilexerat.
humiliatum & humiliatam. Hoc
est utriusq sexus humiliatis il¬
lam repleuit: ut humiliatis
id est deiectis plena sit. Uel ꝑ
humiliatum. ordinem prela¬
torum acciꝑe possumus. ꝑ hu¬
miliatam plebem subiect̾am.
Contra quod suꝑius inuastatio¬
ne regionis dixerat: polluit reg¬
num & principes enis: ut idẽ
ꝑ regnum quod ꝑ humiliatã:
idem ꝑ principes. quod ꝑ hu¬
miliatum intelligamus Et
dissipauit qua¬
si ortum tento¬
suum. Nunc
addestructio¬
nem sacrarum
edium deploran¬
dam accedit.
Et quantum ad¬
litteram spestat.
ꝑ tentorium &¬
tabernaculum
significat tem¬
plum domini.
quod erat inihe¬
rusalem: quod
primum a chal¬
deis: deinde a
sum est. Ideo autem templũ
tentoriũ. siue tabernaculum
uocat. quia uice illius antiq¬

Expanded text:
tum et humiliatam. Descripta desolatione regonis, et civitatis quasi ad utramque respondens infert: Et replevit in filia Juda, id est gente Judaea, quam quasi filiam paterno effectu dilexerat, humiliatum et humiliatam, hoc est utriusque sexus humiliatis illam replevit, ut humiliatis, id est dejectis plena sit. Vel per humiliatum, ordinem praelatorum accipere possumus; per humiliatam, plebem subjectam. Contra quod superius in vastatione regionis dixerat: Polluit regnum et principes ejus, ut idem per regnum quod per humiliatam, idem per principes quod per humiliatum intelligamus. Et dissipavit quahortum tentosuum. Nunc ad destructionem sacrarum aedium deplorandam accedit. Et quantum adlitteram spectat, per tentorium tabernaculum significat templum Domini, quod erat in Jerusalem, quod primum a Chaleis, deinde a Romanis subversum est. Ideo autem templum tentorium sive tabernaculum vocat, quia vice illius antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
nis constituti. potius secularia
desideria. quam mandatorum
uestigia sectantes: non solum
se. s &e alios. suis exemplis & ne¬
gligentia ꝑemerunt᷑. A quib
rationale iudicium deꝑit: ue¬
stimentoꝵ głia prauis actibus
obfuscatur. Sic &e anima malis
illecta morib decorem suum
reliquit: quando ꝑ incuriam
cogitationum suarum. uirtu¬
tum ꝑdidit ornamentum. Nec
ei subueniunt principes sui. ra¬
cionabiles sui animi motus.
uel scãrum script᷑arum doctri¬
nȩ tractatus. in quib debuit re
sistere ꝑsequentib se inimicis.
ac minantibus: uerum magis
defecto uirtutum robore. suis
astricta delictoꝵ nexibus. ꝓpel¬
litur in foueam ȩternȩ ꝯfusionĩ.¬
ecordata
est ierłm die¬
rum afflicti

Expanded text:
nis constituti, potius saecularia nis constituti, potius saecularia desideria, quam mandatorum vestigia sectantes, non solum se quam et alios suis exemplis et negligentia peremerunt. A quibus ratione judicii deperit, vestimentorum gloria pravis actibus obfuscatur. Sic et anima illecta malis moribus decorem suum reliquit, quando per incuriam cogitationum suarum, virtutum perdidit ornamentum, nec ei subveniunt principes sui, rationales scilicet animi sui motus, vel sanctarum Scripturarum doctrinae tractatus, in quibus resistere debuit persequentibus se inimicis ac minantibus: verum magis defecto virtutum robore, suis astricta delictorum nexibus, propellitur in foveam aeternae confusionis.recordata est Jerusalem dierum affli
Abbreviated transcription (Latin):
intrinlecus reb
exspoliatis: tem¬
ploq ac sacerdo¬
tio destructo: i psa¬
q fame. ac pestz¬
lentia laborans:
nullius ope susten¬
tabatur. eo quod
principes eius. &
rectores. dissolutiᷤ
uiribus. uti moy¬
ses ex presagio in
suis maledictis¬
Npremiserat: pa¬
uido corde. non¬
Ts. defensionem cuuum:
s fugam. non haben
ti torpore meditabantur. Omnis
nanq decor in uniuerso est ordi¬
ne eccłiastico: maxime tamen
in sacerdotib xp̃i: & in ministri
sacri altaris. Necnon & in uirgi
pulchritudo uel decor uitȩ plan¬
gitur. quando non minus re¬
ctores ouium. & ministri earũ:
quam &e uirginitas fide: quȩ
ꝑ dilectionem oꝑatur. intus fo¬
risue expoliantur. nullam gen¬
tes curam ꝑcultu pietatis: nul¬
lam sollicitudinem. scãrum uir¬
tutum ex meditatione diuine
legis. s luxu uoluptatum sua¬
rum. ꝑ uaria scelerum suorum
desideria: iuxta suggestionem
cogentis hostis abducuntur.
Cuius ꝑiculi malum eos maxi¬
me relpicit: qui in loco regimi¬

Expanded text:
intrinsecus rebus exspoliatis, temploque ac sacerdotio destructo, ipsaque fame ac pestilentia laborans, nullius ope sustentabatur, ex eo quod principes ejus et rectores dissolutis viribus, ut Moyses ex praesagio in suis maledictipraemiserat, pavido corde non defensionem civium,  fugam, non habentti torpore meditabantur. Mys est in universo ordine ecclesiastico, maxime tamen in sacerdotibus Christi, et ministris sacri altaris necnon et in virginpulchritudo vel decor jure plangitur, quando non minus rectores ovium, et ministri earum, quam et virginitas fide quae per dilectionem operatur , intus forisve exspoliantur, nullam gerentes curam pro cultu pietatis, 1326 nullamque sollicitudinem sanctarum virtutum ex meditatione divinae legis, sed luxu voluptatum suarum, per varia scelerum suorum desideria, juxta suggestionem cogentis hostis, abducuntur. Cujus periculi malum eos maxime respicit, qui in loco regimi
Abbreviated transcription (Latin):
ta mensuaret:
& unicuiq scd̾m
opera sua redde¬
ret. Uel terendit
fumeulum. id
est penam qua
peecatores liga¬
res protraxit.
diuꝑpacienti¬
am expectans.
s tanto grauius
tandem feriens.
Propter quod
sequitur. Non
dissipatus est.
Ita ambigue
positum est
pariter. ut
adutrumq
referri posse
uideatur.
uidelicet qͦd
uel ante mu¬
rale. pariter
ꝑ murum autem intelligere
custodiam angeloꝵ: quȩ utraq
apopulo iudeoꝵ. iusto dei iudi¬
cio ablata est: ut nec homines
foris. nec angeli intus. ab instan¬
ti tribulatione populum a dõ
derelictum defendere possent.
secundum quam acceptionẽ
conueniens est distinctio: quod
ante murale luxisse. & murũ
dissipatum esse deplorat: ut
uidelicet illos. idest bonos pre¬
latos. etiam subuersione ppłi
sui ꝑ compassionem tribula¬
tos. istos uero idest angelos. ab
eoꝵ eustodia sublatos osten¬
dat. De fixe sunt interra por
de eius perdidit
& contruut uec¬
tes eius. regem
eius & princi¬
pes eius ingen
tibus. Non est

Expanded text:
ta mensuraret, et unicuique secundum opera sua redderet. Vel tetendit funiculum, id est poenam. qua peccatores ligaret, protraxit diu per patientiam exspectans; sed tanto gravius tandem feriens, propter quod sequitur: Non dissipatus est. Ita ambigue positum est pariter, ut ad utrumque referri posse videatur, videlicet quod vel antemurale pariter murum autem intelligere custodiam angelorum, quae utraque a populo Judaeorum justo Dei judicio ablata est, ut nec homines foris, nec angeli intus ab instanti tribulatione populum, a Deo derelictum defendere possent, secundum quam acceptionem conveniens est distinctio quod antemurale luxisse et murum dissipatum esse deplorat, ut videlicet illos, id est, bonos praelatos etiam subversione populi sui per compassionem tribulatos, istos vero, id est, angelos ab eorum custodia sublatos ostendat. Defixae sunt in terra portae eius perdidit et contrivit vectes eius regem eius et principes eius in tibus non est
Abbreviated transcription (Latin):
possunt.: s intrinsecus adhuc ꝑ
grãm eiusdem sp̃s nutriuntur.
ut crescant ce robustȩ fiant: qͥd
alũd quam paruuli quidam in
domo patris educantur: donec
ad legitimam ȩtatem ꝑueniant:
sum ergo ad ꝑfectum uenerint
incrementum: & solido quodam
sapientiȩ cibo uti ceꝑint: tunc
tris nutriri indigent. s quasi
quidam populus in ciuitate
sub lege imꝑatoris sui uiuere
debent. S cum deus intus presi¬
dens nos regit: tune caro subie¬
cta seruit. &e quanto humilius
intus ei subdimur : tanto robu¬
stius foris principamur. Sic er¬
go anima nr̃a intus plena popło
uirtutum. quando regem deum
habuit. extra etiam dña gentiũ.
hoc est carnalium desideriorum.
& ꝓunciarum. hoc est sensuum
corporis princeps fuit. Nunc au¬
tem sola: quia regem ꝑdidit. ui¬
oua: quia maritum amisit. tri¬
butaria: quia uiciis subiecta

Expanded text:
possunt, sed intrinsecus adhuc per possunt, sed intrinsecus adhuc per gratiam ejusdem Spiritus nutriuntur, ut crescant et robustae fiant, quid aliud quam parvuli quidam in domo patris educantur, donec ad legitimam aetatem perveniant? Cum vero ad perfectum venerint incrementum, et solido quodam sapientiae cibo uti coeperint, tunc  nutriri indigent, sed quasi ut quidam populus in civitate sub lege imperatoris sui vivere debent. Sed cum Deus intus praesidens nos regit, tunc caro subjecta foris servit; et quanto humilius ei intus subdimur, tanto robustius foris principamur. Si ergo anima nostra intus plena populo virtutum, quando regem Deum habuit; extra etiam domina gentium, hoc est carnalium desideriorum, et provinciarum, hoc est sensuum corporis, princeps fuit. Nunc autem sola, quia regem perdidit; vidua, quia maritum amisit; tributaria, quia vitiis subjecta
Abbreviated transcription (Latin):
necesse habent. ut in illis exstir¬
pandis: homo esse studeat destri¬
ctus. in istis moderandis & eusto¬
diendis discretus. S fit nounun¬
quam ut dum homo illicitis car¬
nis suȩ desideriis resistere. & mo¬
tus sensuum suoꝵ custodire ne¬
gligit. ita tandem praua consue¬
tudine illigetur. ut postinõdum
etiam uolens: eis dem resistere
non possit. Quando ergo uiciis
seruire cogitur. quib prius spon¬
te consensit: quid aliud quam
prauȩ consuetudini tributum
soluit ⁊ Tria ergo animȩ bona.
&e tria mala enumerauit.bona.
ciuitas plena populo. dña gentiũ.
princeps ꝓuinciarum. mala: so¬
la. uidua. tributaria.S udeamꝰ
primum quando bona optineat.
postea quando ad mala descendat.
Priusquam sp̃s sc̃s ueniat ad cor
nr̃m: sterilis est anima nr̃a. cum
autem uenerit: fecundat eam ut
pariat. & nascuntur uirtutes in
ea. Quȩ uidelicet uirtutes quan¬
oiu adhuc umꝑfecte sunt. &e inci¬
pientes. necdum &e foras ꝑdire

Expanded text:
necesse habent, ut in illis exstirnecesse habent, ut in illis exstirpandis homo esse studeat districtus, in istis moderandis et custodiendis discretus. Sed fit nonnunquam ut, dum homo licitis carnis suae desideriis resistere et motus sensuum suorum custodire negligit, ita tandem prava consuetudine alligetur, ut postmodum etiam volens eisdem resistere non possit. Quando ergo vitiis servire cogitur, quibus prius sponte consensit, quid aliud quam pravae consuetudini tributum solvit? Tria ergo bona et tria mala enumeravit. Bona sunt: civitas plena populo, domina gentium, princeps provinciarum; mala: sola, vidua, tributaria. Sed videamus primum quomodo bona obtineat, postea quomodo ad mala descendat. Priusquam Spiritus sanctus veniat ad cor nostrum, sterilis est anima nostra; cum autem venerit, fecundat eam, ut pariat et nascantur virtutes in ea. Quae videlicet virtutes, quandiu adhuc inperfectae sunt et incipientes, et necdum foras prodire
Abbreviated transcription (Latin):
multi sunt homines: ita quisq
sensuum: diuersos motus. &e di¬
uersas oꝑationes ꝑ quas foris in
uisibilib diffunditur. Et dum
singuloꝵ sensuum appetitus ad
nutum rationis mouentur. qua¬
si quib dam ꝓuinciis atlima pͥn¬
cipatur. Si ergo anima suo infe¬
riori. hoc ẽ sensualitati. princi¬
pari desiderat: necesse ẽ. ut in suo
suꝑiori. hoc ẽ deo se subiciat. qͥa
nequaquam subtus se asuo infe¬
riori turbari poterit: dum supͣ
se rectorem deum habebit. Siue¬
ro oblita timoris dñi secuta fue¬
rit concupiscentias suas: aufert
deus grãm suam ab ea. Et tunc ex
necessitate desideriis carnis sue¬
eneruiter suecumbit. quȩ prius
geretur: suoꝵ sensuum appetitꝰ
ad imꝑium rationis potenter
strixit. Et nota quod dixit. dña:
non princeps gentium. & pͥnceps:
non dña ꝓuinciarum. quia uicia
quȩ naturalia non sunt: compͥmi
oebent. Sensus enum quia natu¬
rales sunt: non comprimi s regi

Expanded text:
multi sunt homines, ita quisque multi sunt homines, ita quisque sensuum diversos habet motus, et diversas operationes, per quas foris in visibilibus diffunditur; et dum singulorum sensuum appetitus ad nutum rationis moventur, quasi quibusdam provinciis anima principatur. Si ergo anima suo inferiori, hoc est sensualitati principari desiderat, necesse est ut suo superiori, hoc est Deo, se subjiciat, quia nequaquam subtus se a suo inferiori turbari poterit, dum supra se rectorem Deum habebit. Si vero oblita timoris Domini secuta sit concupiscentias suas, aufert Deus gratiam suam ab ea, et tunc ex necessitate desideriis enerviter succumbit, quae prius geretur suorum sensuum appetitus ad imperium rationis potenter strinxit. Et nota, quod dicit domina, non princeps gentium, et princeps, non domina provinciarum; quia vitia, quae naturalia non sunt, comprimi debent; sensus enim quia naturales sunt non comprimi, sed regi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlena autem populo uirtutum:
quando a deo inhabitatur. Si
autem ciuitatem inuenimusͤ.
cuius desolatio plangitur: ubi
ieremias inuenitur: unusqͥsq
nr̃m debet esse ieremias. & plan¬
gere desolationem suam. quem¬
ad modum ille plangebat deso¬
anonem hetusilen st gete sie
ille siplangebat ruinam lapidũ:
multomagis plangere debemus
desolationem animarum nr̃arũ.
& dicere unusquisq. Quomodo se¬
det sola ciuitas plena populo:
Quomõdo anima nr̃a desolata ẽ⁊
sluomodo bonum illum habitato¬
reni ꝑdidit. quo presente olim
plena populo uirtutum fuit
facta est quasi uĩdua dña gen¬
tium. Gentes sunt: desideria
carnis. quȩ nobis secundum cor¬
ruptionem primȩ natiuitatis
ingenita sunt. & legi mentis con¬
tradicunt. quib tunc bene ani¬
ma dñatur. quaudo deo ꝑfecte
subicitur. Erinceps ꝓuinciarũ:
facta est sub tributoᷤ. Per ꝓunci¬
as: acciꝑe possumus sensus cor¬
poreos. quia sicut in una ꝓuincia

Expanded text:
plena autem populo virtutum, plena autem populo virtutum, quando a Deo inhabitatur. Si autem civitatem invenimus, cujus desolatio plangitur, ubi Jeremias invenitur? Unusquisque nostrum debet esse Jeremias, et plangere desolationem sui quemadmodum ille plangebat desolationem Jerusalem. Et certe si ille sic plangebat ruinam lapidum; nos multo magis plangere debemus desolationem animarum nostrarum, et dicere unusquisque: Quomodo sedet sola civitas plena populo? Quomodo anima mea desolata est? Quomodo bonum illum habitatorem perdidit, quo praesente olim plena populo virtutum fuit? Facta est quasi vidua domina gentium. Gentes sunt desideria carnis, quae nobis secundum corruptionem primae nativitatis ingenita sunt, et legi mentis contradicunt: quibus tunc bene anima dominatur, quando Deo perfecte subjicitur. Princeps provinciarum facta est sub tributo. Per provincias accipere possumus sensus corporeos, quia, sicut in una provincia
Abbreviated transcription (Latin):
recte accipunus caruales quosq
intra eccłiam positos. Per ꝓuinci¬
as uero: quoscunq extra eccłiam
constitutos. sicut pagani sunt:
udei &e heretici. Tunc ergo scã ec¬
clesia: dña ẽ gentium. quando
carnales quosq intus positos. ꝑ
discipline rigorem ãd seruiendũ
subicit. Princeps ꝓuinciarum ẽ:
quando extrapositos infideles.
ꝑ potentiam ne nocere possint:
repellit. S si quando peccatis exi¬
gentibus: a deo derelinquitur.
quatinus nec eos qui intus tur¬
bant. cohibere ualeat: nec ab his
qui se foris impugnant defende.
Tunc dña gentium: quasi uidua
relinquitur: & princeps ꝓuincia¬
rum efficitur tributaria. Quan¬
do enim fideles. uel ab hereticis
deceptos. uel a potestatib huius
mundi premio siue terrore fra¬
ctos. ad infidelitatem trahi con¬
spicit iuid aliud quam alieni¬
genis tributum soluit ⁊ Secun¬
dum intellectum moralem: ciui¬
tas significat animam. quȩ so¬
la sedet. quando a deo derelinqͥt᷑.

Expanded text:
recte accipimus carnales quosque recte accipimus carnales quosque intra Ecclesiam positos; per provincias vero quoscunque extra Ecclesiam constitutos, sicut sunt pagani, Judaei et haeretici. Tunc ergo sancta Ecclesia domina est gentium, quando carnales quosque intus positos per disciplinae rigorem ad serviendum subjicit: Princeps provinciarum est, quando extra positos infideles per potentiam, ne nocere possint, repellit. Sed si forte quando peccatis exigentibus a Deo derelinquitur, quatenus nec eos qui intus turbant, cohibere valeat, nec ab iis qui se foris impugnant, defendere: tunc domina gentium quasi vidua relinquitur, et princeps provinciarum efficitur tributaria. Quando enim fideles, vel ab haereticis deceptos, vel a potestatibus hujus mundi premio, sive terrore fractos ad infidelitatem trahi conspicit, quid aliud quam alienigenis tributum solvit? Secundum intellectum moralem civitas significat animam quae sola sedet, quando a Deo derelinquitur;
Abbreviated transcription (Latin):
&e premente se populo: uenit
mulier fluens sanguine. & ac¬
cedens retro tetigit fimbriam.
uestunenti eius. Et ille confestĩ.
Quis inquit tetigit me: Tetigit
me aliquis. Quia qui muliere
fimbriam contingente: quasi
nouum aliquid passus: interro¬
gat. quis me tetigit. ꝓfecto decla¬
rat. quod prius quanuis cunctis
impingentib & prementib tac̃¬
tus non fuerit. Sicut ergo xp̃c tur¬
ba premente intactus ꝑmanet:
ita eccłia corpus xp̃i: inter multoᷤ
sola sedet. quia fides catholica: ꝓfes¬
sores multos habet. imitatores
paucos. sicut & tunc qui dño ꝓ
pe erant ꝑ presentiam corporalẽ:
non eum contingere poterant.
quia longe erant ꝑ ficdem ce di¬
lectionem. Plangit ergo spirita¬
lis ieremias: ce dicit. Quomodo
sedet sola ciuitas plenã populo:
quia ubicunq serui dei sunt:
line olore e gtancu he udere
non possunt. Facta ẽ quasi iudua
dña gentium. Princeps ꝑuinciaꝵ:
facta est sub tributo. ser gentes:

Expanded text:
et premente se populo: Venit et premente se populo: Venit mulier fluens sanguine; et accedens retro tetigit fimbriam vestimenti ejus: et ille confestim: Quis, inquit, tetigit me? Tetigit me aliquis? Quia, qui muliere fimbriam contingente, quasi novum aliquid passus interrogat, quis me tetigit, profecto declarat quod prius quamvis cunctis pungentibus et prementibus tactus non fuerit. Sicut ergo Christus turba premente intactus permanet, ita Ecclesia corpus Christi inter multos sola sedet; quia fides catholica professores multos habet, imitatores paucos, sicut et tunc, qui Domino prope erant per praesentiam corporalem, non eum contingere poterant; quia longe erant per fidem et dilelectionem. Plangit ergo spiritualis Jeremias, et dicit: Quomodo sedet sola civitas plena populo? Quia ubicunque servi Dei sunt sine dolore et gemitu, haec videre non possunt. Facta est quasi vidua domina gentium; princeps provinciarum facta est sub tributo. Per gentes
Abbreviated transcription (Latin):
rinceps ꝓuin¬
ciarum: facta est
sub tributo. Sie¬
erat olim quõd
gentes alienige¬
narum seriue¬
bant iudeis. ce¬
ꝓuinciȩ natio¬
num subditȩ¬
erant illis. nunc
uero ipsi a deo de¬
relicti: tributarii facti sunt natio¬
nibus.Commemoratio igitur pri¬
oris gloriȩ : presentis miserie est
exaggeratio. Secundum allegoriȩ
sensum: ieremias in ȩccłia quos¬
libet spiritales uiros designat.
qui cum uideant multitudinẽ
hominum ad fidem confluxisse:
& nomen xp̃i ꝑ totum pene mun¬
dum dilatatum esse. nullos autẽ.
uel admodum paucos inueniant
qui in ueritate xp̃m sequantur.
& sincere fidem eius teneant. om¬
nib quȩ sua sunt querentibus.
uolentes & gementes dicunt. Quo¬
modo sedet sola ciuitas plena po¬
pulo: Ut quid tantum in ecclesia
populum cernimus. & tamen
solam esse eccłiam uidemus
Quia uix aliquem qui uere cum
eccłia sit: inuenire possumus.
Simile quiddam in euangelio
repꝑimus. Constituto in turba
uomino. undiq circunuallante

Expanded text:
rinceps prociarum facta est sub tributo. Sierat olim, quod gentes alienigenarum serviebant Judaeis, eovinciae nationum subderant illis; nunc vero ipsi a Deo derelicti tributarii facti sunt nationibus. Commemoratio igitur prioris gloriae, praesentis miseriae est exaggeratio. Secundum allegoriae sensum Jeremias in Ecclesia quoslibet spiritales viros designat: qui cum videant multitudinem hominum ad fidem confluxisse, et nomen Christi per totum pene mundum dilatatum esse, nullos autem vel admodum paucos inveniant, qui in veritate Christum sequantur et sincere fidem ejus teneant, omnibus quae sua sunt quaerentibus, dolentes et gementes dicunt: Quomodo sedet sola civitas plena populo? Ut quid tantum in Ecclesia populum cernimus, et tamen solam esse Ecclesiam videmus? quia vix aliquem, qui vere cum esia sit, invenire possumus. Simile quiddam in Evangelio reperi, constituto in turba Domino undique circumvallante,
Abbreviated transcription (Latin):
meos: interim
ut legitur. quod
sepe in toto orbe
terrarum pau¬
ci remanserunT
episcoporum
magnifici uel
sacerdotum.
qui doctrina
sana recte de¬
tholicam fidẽ.¬

Expanded text:
meos; in tantum ut legatur quod saepe in toto orbe terrarum pauci remanserint episcoporum, magnifici vel sacerdotum, qui doctrina sana recttholicam defend
Abbreviated transcription (Latin):
uitutem. qua
affligebatur
anationibus.
lerabilius sibi
fore si uni gen¬
ti seruiret in
terra aliena:
quam si omnibus gentibus
uit inter gen¬
tes: nec inue¬
nit requiem.

Expanded text:
itutem, qua affligebatur nationibus, lerabilius sibi fore, si uni genti serviret in terra aliena, quam si omnibus gentibus vit inter gentes, nec invenit requiem.
Abbreviated transcription (Latin):
mia eos abomnib fraudibus
suis. ne fructum de me capian.
sicut ⁊ me uindemiasti. quan¬
do & tua michi dona. furore cõ¬
motus subtraxisti: & inpresen¬
tiarum gaudium ꝑfecte uite.
propter onmes iniquitates
meas abstulisti: ut & michi
illis de sua irreuocabili erude¬
litate supplicia excrescant. Et
hec sunt signa: propter quȩ
omnia signorum facta sunt
miracula. Unde dauid inpsal¬
mo. Dedisti metuentib te signifi¬
cationem: ut fugiant a facie ar¬
cus. Quȩ qui noluerunt pre¬
cauere: deueniunt ad ea quȩ
consonanter scripture sacrȩ de¬
monstrant. Hinc quoq & sapi¬
entia. ad extremum oculum in¬
tendens: innoua signa inquit.¬
&& immuta mirabilia. glorifi¬
ca manum & brachiũ dextrũ:
ereta furorem: e estimde rã

Expanded text:
mia eos ab omnibus fraudibus mia eos ab omnibus fraudibus suis, ne fructum de me capiant; sicut et me vindemiasti, quando et tua mihi dona furore commotus subtraxisti, et impraesentiarum gaudium perfectae vitae propter omnes iniquitates meas abstulisti; ut et mihi illis de sua irrevocabili crudelitate supplicia excrescant. Et haec sunt signa propter quae omnia signorum facta sunt miracula. Unde David in psalmo: Dedisti metuentibus te significationes, ut fugiant a facie arcus . Quas qui noluerint praecavere, deveniant ad ea quae consonanter Scripturae sanctae praemonstrant. Hinc quoque et sapientia ad extremum oculum intendens: Innova signa, inquit, immuta mirabilia. Glorifica manum et brachium dextrum. Excita furorem, et effunde ira
Abbreviated transcription (Latin):
ulti e
gemitus mei.
& cor meũ me
rens. Si quid ẽ
quia multi ex¬
cessus: multi
& gemitus.¬
Et quia multꝰ
dolor. multus¬
& cordis meror
si quomodo¬
tandem que.¬
at dicere dño
miserante. secundum multi¬
tudinem dolorum meorum
incorde meo: consolationes tue
letificauerunt animam meã.
S licet hic multitudo dolorũ
meoꝵ in spiritu. spe intus inter¬
dum consoletur: alibi uero con¬
solationis erit remuneratio.
Et ideo donec ueniãt quę futu¬
ra sunt: plenius edocta. de
dicit. Multi gemitus mei: &
cor meum merens. Quȩ mimi¬
rum anima etiam moraliter
expansa coram domino: rogat
dicens. Ingrediatur omne malũ
eorum coram te. Quod malum
ingrediatur coramte: ut reum¬
cas et enerues: quia meis nequeo
uirib euadere. Nam ubicumq
me uerto: nonnisi eoꝵ malorũ¬
mala uideo: & quod grauius est
etiam in memetipsa fabricata
supra dorsum reꝑio. Iecirco fig¬
mentum agnoscis. Ingrediatur.
exurat. & tu uincas cum udica¬
ris talia non curare. Deuinde¬

Expanded text:
ulti enim gemitus mei, et cor meum rens. Siquidem, quia multi excessus, multi et gemitust quia multus dolor, multust cordis moeror. Si quo modotandem queat dicere, Domino miserante: Secundum multitudinem dolorum mearum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Sed hic multitudo dolorum, licet in spiritu spe intus interdum consoletur, alibi vero consolationis erit remuneratio. Et ideo donec venient quae ventura sunt, plenius 1360 edocta de oncta: Multi gemitus mei et cor meum moerens. Quae nimirum anima etiam moraliter expensa coram Domino rogat, dicens: Ingrediatur omne malum eorum coram te. Quod malum ingrediatur coram te, ut revincas et enerves; quia meis nequeo viribus evadere. Nam ubicunque me verto, non nisi mala eorum video, et quod gravius est, etiam in memetipsa fabricata supra dorsum reperio . Idcirco quia figmentum agnoscis, ingrediatur exuar, et tu vincas cum judicaris , talia non curare. Vinde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea in¬
stabilis
facta est.
Omnes
qui glo¬
rificabatͭ
eam spre¬
uerunt
illam: quo¬
derunt
ignomi¬
niam eius.
Ipsa autẽ
gemens:
& conuer¬
sa retror¬
sum.¬

Expanded text:
pterea stabilis facta est omnes qui glorificabant eam spreverunt illam quderunt ignominiam eius ipsa autem gemens et conversa retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
catum peccasse
impietatis plam¬
gitur: qͥa multi
sum ad eum in gemiscens. mox
eum in lege. quẽ mortuũ estima¬
bat inuenit. Q uͦ ad dexterã eiꝰ¬
die hue illueq instabiles: acsi
cain portant ignomimam sue
signum. ⁊ semꝑ captiui. ad ba¬
bylonem scilicoe ad confusionẽ
trahuntur. Uñde uelim agas
anima: tandem exꝑgiscere. No¬
li queso licoe in ꝑfundo maloꝵ
demersa contempnere. Retror¬
sum ad ea que omiseras uirtu¬
tum oꝑa suspirans: memento
unde cecideris. Quod si queris
unde: sane de celo. ubi nostra
conuersatio esse legitur. Unde
paulus. Nostra inquit conuer¬
satio incelis est. Memento quod
nomen tuum dederas. quando
scribendum transmiseras. Quod
si cecidisse de recognoscis: nom̃q¬
titum deletum tuis ingruentibꝰ
malis existimas: si nichil aliud
quam tenebras mortemq hacte¬
nus intendis: retrorsum conspi¬
ce conuersa. & audi uocẽ post
tergum monentis: gemens fa.¬
deor. quod mox uitam tibi. iħm
scilic&e adstantem inuenies. Qũe

Expanded text:
catum peccasse impietatis plangitur: quia multi sum ad eum ingemiscens, mox 1331 eum in lege quem mortuum aestimabat, invenit. Qui vero ad dexteras die illuc, huc illucque instabiles, ac sic cum Cain portant ignominiae suae signum , et semper captivi ad Babylonem scilicet in confusionem trahuntur. Unde velim agas anima tandem expergiscere. Noli quaeso, licet in profundo malorum demersa, contemnere, retrorsum ad ea quae omiseras virtutum opera suspirans memento unde cecideras. Quod si quaeris, Unde? sane de coelo, ubi nostra conversatio esse legitur. Unde Paulus: Nostra inquit conversatio in coelis est . Memento quo nomen tuum, quando scribendum transmiseras. Quod si cecidisse te recognoscis, nomenque deletum, tuis ingruentibus malis, existimas, si nihil aliud quam tenebras mortemque hactenus intendis, retrorsum respice conversus, et audi vocem te post tergum monentis gemens : fateor, quod mox vitam tibi, Jesum scilicet astantem, invenies. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
autem aliquõd
peccatum. quo
tenentur omnia
peccata: quõdu
nusquisq si non
habeat: dimit¬
tuntur ei omnia
peccata sua: hoc
est plane pecca¬
tum incredulita¬
tis. quo gens illa
semꝑfuit deten¬
ta. ydola colendo:
dere noluerunt.
qui ꝓpterea uenit
ut crederent in
eum. Quõd plane
peocatum: si non

Expanded text:
autem 1329 aliquod peccatum quo tenentur omnia peccata, quod si unusquisque non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est plane peccatum incredulitatis, quo gens illa semper fuit detenta, idola colendo: dere noluerunt, qui propterea venit, ut crederetur in eum. Quod sane peccatum, si non
Abbreviated transcription (Latin):
Deinceps post
increpatione¬
consolationẽ
subiungit di¬
cens: Fecit
dominus que¬
cogitauit. ⁊ cͥ.
Primũ conso¬
latur merentes
dicis: deinde
ꝑ maliciã hos¬
t̾is. ꝑ iusticiã
iudicis: ne do¬
leant de pre¬
liciam hostis.
ne desꝑent¬
de futuro.
Magna enim¬
est. afflictis
consolatio:¬
quod ab illo
pena illata¬
est: eui mus¬
ticia placere¬
non potest.

Expanded text:
Deinceps post increpationeconsolationem subjungit, dicens: Fecit Dominus qucogitavit, etc. Primum consolatur moerentes dicis; deinde per malitiam hos. Per justitiam judicis, ne doleant de praelitiam hostis, ne despede futuro. Magna enimest afflictis consolatio,quod ab illo poena illataest cui injustitia placernon potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ris multis irretitus laqueis:
nec ab his deflecti. aut cessare
queas ante faciem tribulantis:
quȩ male cepisti. Uides nanq
quo duceris interdum: & sentis
a quib minaris. Nec tamen
reluctari preuales. nec resistere:
donec miserante dirumpant᷑
cunq infirmatur se talibus
irrexitum uinculis: eũ uolens
se nec possit ex

Expanded text:
ris multis irretitus laqueis, ris multis irretitus laqueis, ne ab his deflecti aut cessare queas ante faciem tribulantis, quae male coepisti. Vides namque quo duceris interdum, et sentis a quibus minaris, nec tamen reluctari praevales, nec resistere, donec miserante Deo disrumpcunque infirmatus talibus irretitur vinculis, cum volet se nec valet ex
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã
captiuitas:
quando etiã¬
& ei hostes st̃
in capite. li¬
bertate xp̃i¬
amissa: & ini¬
mici. malig¬
ni uidelicet
locupletati¬
uirib fortio¬
res. Unde pie¬
monetur. Si
sp̃s inquit
icriptura potestatem habentis
ascenderit suꝑ te. Locum tuũ
ne dimiseris. Alioquin: si non
nima eius prius audisset hoste̾.
nequaquam in capite essent.
Deinde paulatim usu uitiorũ
excrescente: de nris iam malis
actib contra nos ipsi aduersarii
locupletiores. fortioresq funt:
ita ut non nisi auxilio dei effu¬
gere ualeamus.S quomodo
effugere possimus: cum pius
dñs. nr̃is irritatus malis. iam
ppter pęnam peccati. & iniqui¬
tatum nr̃arum uindictam. ista
locutus sit. qui semel loquitur
iuxta iob. idiplun Ne on repe¬
tit ⁊ ueruntamen non a deo de¬
sꝑandum. neq a colluctatione
cessandum: quia non nisi par¬
uuli. aut imbecilles. certe aut
negli gentes itatenus captiuan¬
tur:&ue nimirum captiuitaᷤᷤ
ualde horrenda: cum & trahe¬

Expanded text:
intelligentiam, captivitas, quando jat ei hostes sunt in capite, libertate Chriamissa, et inimici maligni videlicet locupletatviribus fortiores. Unde piemonemur: Si spiritus, inquit, scriptam potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Alioquin si non prius audisset hostes, nequaquam in capite essent. Deinde paulatim usu vitiorum ex crescente, de nostris jam malis actibus, contra nos ipsi adversarii locupletiores fortioresque fiunt, ita ut nisi auxilio Dei effugere non valeamus. Sed quomodo effugere possimus, cum pius Dominus nostris irritatus malis, jam propter poenam peccati, et iniquitatum nostrarum vindictam ista locutus sit, qui semel loquitur juxta Job et idipsum non repetit? . Verumtamen non adeo desperandum neque a colluctatione cessandum: quia non nisi parvuli aut imbecilles, certe aut negligentes ista tenus capiuntur. Quae nimirum captivitas valde horrenda, cum et trahe
Abbreviated transcription (Latin):
care uolebat.
Quod nune¬
plene impletũ¬
gr̃e teneantur. amplius deũ
ad iracundiam ꝓuocant. Se¬
quitur: C radidit in manus
immiei mu¬
ros turrium
eius: idest scĩ¬
ficationis eius.
Ut enim osten¬
deret se ampli¬
us priora illa
sacrificia non¬
recipere: ipsũ
locum in quo
offerri consue¬
uerant. tunditus euerti ꝑmiuit
quatinus ex hoc liquido eunctis
patesceret: quod desolato pͥore
loco ritus prior cessare deberce.
Quod autem dicit muros turriũ
quantum ad literam sic intel¬
ligendum est: ac si diceret tur¬
res muratas intransitiue. hoc ẽ

Expanded text:
care prius solebant. Quod nunplane impletugratiae teneantur, amplius Deum ad iracundiam provocent. Sequitur: Tradidit in manus imici muros turrium ejus. Id est sanctificationis; ut enim ostenderet se amplius priora illa sacrificia nonrecipere, ipsum locum in quo offerri consueverant, funditus everti permisit, quatenus ex hoc liquido cunctis patesceret quod desolato priore loco, ritus prior cessare deberet. Quod autem dicit, muros turrium, quantum ad litteram sic intelligendum est ac si diceret, turres munitas ejus intransitive, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
uos omnes qui
transitis per
uiam: atten.¬
dite ꝙ uidete.
si est dolor si¬
lor meus: quo¬
niam uinde.¬
miauit me ut
locutus est¬

Expanded text:
s omnes qui transitis per viam, attendite, et videte si est dolor lor meus. Quoniam vindemiavit me, et locutus es
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ. hoc uidetur sepe adiumen¬
tum sui erroris: quod ille ingͦ
spem habuerat consolationis¬
sue. differt opem ferrȩ & auxilii
solatium. hinc & maximum ei
merorem indicit: quod eam
inimiei derideant. scilicet hos¬
tes uisibiles: qui prius intus ma¬
le blandiebantur. Et non solũ
hi. uerum & propria conscien.¬
dia grauius accusando insul¬
tant: ipsaq uitia que dudũ
dulcia uidebantur: atrociora
se ostendunt & amara. Ingre

Expanded text:
tae hoc videtur saepe augmentae hoc videtur saepe augmentum sui moeroris, 1357 quod ille, in quem spem habuerat, suae consolationis differt opem ferre et auxilii solatium. Hinc et maximum ei moerorem indidit, quod eam inimici derideant, scilicet et hostes invisibiles, qui prius intus male blandiebantur, et non solum hi, verum et propria conscientia gravius accusando insultat, ipsaque vitia quae dudum dulcia videbantur, atrociora se ostendunt et amara.
Abbreviated transcription (Latin):
a & si est semper
presens. qui nus¬
quam & nunquã
ab est ꝑ maiestatẽ.
quam frequenter
tamen multis ex
causis dimittit
sponsam temp¬
tari: sine conso¬
latione: ut uide¬
tur sui auxilii.
cut ipse dieit per
prophetam ali¬
bi. Ego dominus
ereans malum.
ud fieri. Ad duxisti ait
diem consolatio¬
nis: & fient si mi¬
les mei. Hȩc ma¬
gis eccle congru¬
unt: quia nulla
consolatio restat
iudeorum capti¬
uitatis extreme.
Und̾e paulus ait.
ustum est inquit
apud deum. retri¬
buere retributionẽ
dantis uindictã
hil qu nomouetunt lcmi e¬
qui non obediunt ȩuuangelio
solationis dies. quam ommes e¬
lecti dei in spem habent: pro ꝗͣ
patienter omnia inpresentiaru
sustinent: quod & oppressorib
supplicia. & scĩs premia sit datu¬
rus. qui reddet uncuiq iuxta
opera sua. Secundum tropologi¬
am uero: plorat anma quod
audierint inuici quia in gemis¬
cit offenso deo: exaggerat mala
que tolerat: presertim quia
anxiatȩ anime. & dolorib afflic.¬

Expanded text:
a, etsi adest semper praesens, qui nusquam et nunquam abest per majestatem, quam frequenter tamen multis ex causis dimittit sponsam tentari sine consolatione, ut videtur, sui auxilii, cut ipse dicit per prophetam alibi: Ego Dominus creans malum, ud fieri. Adduxisti, ait, diem consolationis, et fient similes mei. Haec magis Ecclesiae congruunt, quia nulla consolatio restat Judaeorum captivitatis extremae. Unde Paulus apostolus: Justum est, inquit, apud Deum retribuere tribulationem dantis vindictam his qui non noverunt Deum, enon obediunt Evangelio solationis dies quam omnes electi Dei in spe habent, pro qua tam patienter omnia impraesentiarum sustinent, quod et oppressoribus supplicia, et sanctis praemia sit daturus, qui reddet unicuique juxta opera sua . Secundum tropologiam vero plorat anima, quod audierint inimici quia ingemiscit offenso Deo, et exaggerat mala quae tolerat; praesertim quia anxianti animae et doloribus afflic
Abbreviated transcription (Latin):
paradysus anima uecabatur.
Cuius numirum uiȩ lugent:
affectus uidelicet. quia non
sunt ingruentib malis: qui
ueniant ad sollempnia diui¬
ne contemplationis: eo quod
porte. quinq scilicet sensuũ
districtȩ iacent. Nam sicut
lunt porte mnoicio ita ustieis.
De quib sanȩ portis: aꝑite mi¬
chi psalmus inquit portas iusti¬
ciȩ: & ingressus in eas. deinde
Quas dum angeli aꝑuint: non
ille uideoꝵ abiectus intrat popu
le nr̃m gemit sacerdotium: dũ
replemur ꝑintus uirtutibus
amaritudine delictoꝵ. Et ideo
primum egrediamur de portis
mortis: quȩ preualere non pos¬
sunt. aduersus apłm. Deinde
portas ꝑ quas mors introiit. sen¬
sus uidelicet nrõs. rursus edifi¬
cemus: interrogantes quȩ sit
cta. quia sunt uiȩ quȩ uident᷑
hominib rectȩ: quarum nouis¬
sima detrahunt in ꝑfundum
inferni. Iocuco & si multe sunt
uiȩ. multȩ ianue: una semper
un capite teneatur: ꝑ quam so¬
lum modo iusti ingrediuntur

Expanded text:
paradisus anima vocabatur. paradisus anima vocabatur. Cujus nimirum viae lugent, effectus videlicet, quia non sunt, ingruentibus malis, qui veniant ad solemnia divinae contemplationis, eo quod et portae, quinque scilicet sensuum, destructae jacent: nam sicut sunt portae mortis, ita et justitiae. De quibus sane portis: Aperite mihi psalmus inquit portas justitiae, et ingressus in eas, deinde Quas dum angeli aperiunt, non ille Judaeorum abjectus 1322 intrat populle nostrum gemit sacerdotium, dum replemur pro virtutibus vitiis amaritudine delictorum. Et ideo primum egrediamur de portis mortis, quae praevalere nequeunt adversus Apostolum. Deinde portas per quas mors introiit, sensus videlicet nostros, rursus aedificemus interrogantes quae sit ini: quia sunt viae quae videntur hominibus bonae, quarum novissima demergunt in profondum inferni. Idcirco et si multae sunt viae, multaeque januae, una semper in capite teneatur, per quam solummodo justi ingrediuntur
Abbreviated transcription (Latin):
pressa amari ambulate
ambulate
in ea.Nec
tudine. igitur ĩmerito¬
dixerim uias
eos appellari. ꝑ quos ad unam
ueramq ꝑuenitur uiam: ut
dam poetarum: prima creden¬
diuia abraham appellatur.
Quȩ sane uie quociens defici¬
unt: & non sunt qui ueni̾ant
ad sollempnia cȩlestis patriȩ.
lugent &e gemunt: presertim
tur. introeant: nec alios intro¬
ire ꝑmittant. Eisdemq malis.
moraliter anima repleta luget.
Ingemiscunt olim babitȩ uir¬
tutes: quia non sunt qui ue¬
niant ad sollempnitatem eiꝰ:
sponso sibi sublato. Sponsus
autem animȩ mox ostendit᷑:
cum anima de arce suꝑnȩ in¬
tentionis ad exteriores post
lapsum actiones deiecerit se.
Unde uolens more solito affe¬
ctus prioris uite susciꝑe: ut
ad interna gaudia celebranda
occurrat: sentiat. quod non
sint qui ueniant ad eius uoti¬
ue sollempnitatis gaudia. Sol¬
lempnitas ergo ipsius est. inti¬
ma cȩlestis uite intuitio: ad
quam ꝑ contemplationem priꝰ
ingressa: non mõdo syon.ĩmo

Expanded text:
e ambulare in ea. c igitur immeritodixerim eos jure appellari, per quos ad unam veramque pervenitur viam; ut dam poetarum , prima credendi via Abraham appellatur. Quae sane viae quoties deficiunt, et non sunt qui veniunt ad solemnia coelestis patriae, lugent et gemunt, 1321 praesertim esse introeant, nec alios introire permittant. Ululat moraliter anima repleta luget, ingemiscunt olim habitae virtutes, quia non sunt qui veniant ad solemnitatem ejus sponso sibi sublato. Sponsus autem animae mox offenditur, cum anima de arce supernae intentionis ad exteriores post lapsum actiones se dejecerit. Unde volens more solito effectus prioris vitae recipere, ut ad interna gaudia celebranda occurrant, sentiet quod non sint qui veniant ad ejus votivae solemnitatis gaudia. Solemnitas ergo ipsius est intima coelestis vitae fruitio, ad quam per contemplationem prius ingressa digna non modo Sion, verum
Abbreviated transcription (Latin):
uertentemq
aduocet para
clytum sp̃m.¬
diu offenso dõ
erigitur inimi¬
eus & extolli¬
tur. filii qui
necdum sunt
foueantur & consolentur spi¬
ritu. Tropologice uero. ani¬
me uirtutib infecunde. et
bonis oꝑib uacue. nec fidei
fructum gignenti. toreular
dominus caleat. quando eã
ꝑ sterilitate sua & ociositate.
mimica: penas condigne uin¬
dicte luere cogit. Hinc quoq
secundum superioris inter¬
minabilem lamenti luctũ.
oculus quam districte dedu¬
cit aquam: cum sentit se amis¬
so consolatore. corde inpeni¬
tenti. adeam ruere indesinen¬
ter. quo fletus oculoꝵ & stri¬
dor dentium pnuntiatur:
ex quo fletus ingens anime
dolentis deseribitur. ut scrat
quod post uanam leticiam
huius mundi: omnis consola¬
tio presentis uite. illi est aufe¬
scilicet operum dissipabitur.
& solus imimieus inter tormen¬
ta uaria illius dominabitur.

Expanded text:
emque advocet 1348 cletum Spdiu, offenso Deo, erigitur inimicus et extollitur: filii qui necdum sunt foveantur et consolentur Spiritu. Tropologice vero, animae virtutibus infecundae, et bonis operibus vacuae, nec fidei fructum gignenti, Dominus torcular calcat, quando eam pro sterilitate sua et otiositate inimica poenas condignae vindictae luere cogit. Hinc quoque secundum superioris interminabilem lamenti luctum, oculus quam districte deducit aquam, consensit se, amisso consolatore, corde impoenitenti ad ea ruere indesinenter, quo fletus oculorum et stridor dentium pronuntiatur. Ex quo fletus ingens animae dolentis describitur, ut sciat quod post vanam laetitiam hujus mundi, omnis consolatio praesentis vitae illi est aufescilicet operum, dissipabitur, et solus inimicus inter tormenta varia illius dominabitur.