comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n filia: eoq secũ uestẽ cius attulerat: ⁊ ecce pueri de do¬
mo cucurrerut. qͥ ei mortuã nuntiaret.S cũ orante illo
ab amicis eiꝰ exciperent᷑: ꝓhibuerunt eos illi dicere. ne ꝑ
qublicũ plangeret. Qͥ cũ domũ rediss. ⁊ ia suoꝵ euila¬
ub ꝑsonantẽ domũ audiss: ⁊ uestẽ filie qm ferebat suꝑ
cã ꝓieciss: reddita ẽ uite. Rursus ibidẽ apud nos: hyre¬
nei auuscda collectarii filius egͥtudine extinctus ẽ. Cumq
orpꝰ iaceret exanime: atq a lugentib ÷ lam̃tantib exeqͥe
pararent᷑: amicor eiꝰ quidã. int̾ alioꝵ consolantiũ uba sug¬
gessit. ut eiꝰdẽ martyris oleo corpꝰ ꝑungeret᷑. factũ ẽ: ⁊ re

Expanded text:
te filia, eoque secum vestem ejus attulerat: cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum, orante illo, ab amicis ejus exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset jam suorum ejulatibus personantem, et vestem filiae quam ferebat, super eam projecisset, reddita est vitae. 18. Rursus ibidem apud nos Irenaei, cujusdam collectarii filius, aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum ejus quidam inter aliorum consolantium verba sugg
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Nã sicut int̾rogatis generalit̾ oĩb. petrus respon¬
dit unꝰ ꝓ om̃ib. ita qd petͦ dñs respondit. in pet om̃ib
respondit. Ideo qͥd alui de se sentiant inquirit: ut expo¬
sitis pͥmo sententuis errantiũ: discipłi ꝓbarent᷑ ueritatem
sue confessionis. ñ de opinione uulgata. s de ipso ꝑ

Expanded text:
neret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus, Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quod alii de se sentiant inquirit, ut, expositis primo sententiis errantium, discipuli probarentur veritatem suae confessionis, non de opinione vul
Abbreviated transcription (Latin):
angl̾s eius ẽ. ꝑetrus aũ: ꝑseuerabat pulsaus. Cũ autem
apuissent: uidert̃ eũ ⁊ obstupuert̃. Annuens autem eis
manu. ut tacerẽt᷑: enarrauit qͦmͦ dñs eduxiss eũ de car¬
tre. Dixitq. N untiate iacobo ⁊ frib hec. Et egressus:
abut in alium locum.
acta aũ die: erat ñ parua ꝑturbatio int̾ milites. qͥd¬
nã de petro factũ eẽt. Hecodes aũ cũ requisiss eum
ñ inuenisset: inqͥsitione facta de custodib iussit cos
adduci. Descendensq a iudea in cesareã: ibi cõmoratꝰ est.
Erit aũ iratꝰ tirus ⁊ sydonus. At illi unanimes uenerũt

Expanded text:
angelus eius est Petrus autem perseverabat pulsans cum autem aperuissent viderunt eum et obstipuerunt annuens autem eis manu ut tacerent enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus t in alium locum facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset Herodes autem cum requisisset eum et non invenisset inquisitione facta de custodibus iussit eos duci descendensque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat autem iratus
Abbreviated transcription (Latin):
sca formosam reddidit: qͥa uitioꝵ nigredine exuit. ac uirtitn
decorauit ornatu: docet ipsũ euangłm. in qͦ scribendo noui
testam̃ti consecrauit exordiũ. Cui speciali pͥiulegio dona¬
tũ ẽ ut dñice incarnationis mysteria. que cuncti a scł̃o
ꝓphe futura p̃cinebant. ipse pͥmꝰ oĩĩ iã facta descͥpsert.⁊c
dentib legenda tͣnsmiserit: qd̃ uidelicet euangłni. adedi¬
ficandã fidẽ eccłie pͥmitiue. q̃ ex hebreoꝵ ppło maxime colle¬
cta ẽ. hebreo sermone cõposuit. Dilatata aũ ꝑ orbẽ eccłia ⁊ gre¬
cis ac barbaris ĩ eiꝰdẽ fidĩ unitatẽ cõfluentib: curauert̃ p̃su
diderut̃. mox in latinũ tn̾sfudẽre sermonẽ: qͣtinꝰ hec om̃s
ꝑ orbẽ nationes legere ⁊ intelligere possent. ł .ix̃. S matħm¬

Expanded text:
sca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum sca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scribendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praesuldiderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testat
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ illos uocauerit qͥ suã iustociã uolentes constitue¬
re iusticie dĩ ñ st̃ subiecti: s eos potius qͥ fragilitatis sue
õscientia. ñ crubescunt ꝓfiteri. quia ĩ multis offendimꝰ
om̃s. Siqͦs aũ ⁊ de illis qui fallacit sunt iusti. correctos ad¬
ueniã uocat: etiã ĩ illis implebit᷑ eiꝰ sermo. qͥa ñ uenerit
uocare iustos s peccatores: id ẽ ñ elatos s humiles: ñ de
ua iusticia inflatos: s ei qui iustificat impiũ deuota m̃te
iubtͣtos. Nã ⁊ tales ubi conu̾tunt᷑: nequaqͣm se iustos
peccatores necesse ẽ sincero corde testent᷑.u
matheum. quem de publicanis actib elegit. ut spem
remissionis peccatorib ampliaret adduxerit. Qͣus nãq
it factꝰ ipse apłoꝵ numerꝰ cui insertꝰ ẽ. docet: docet ⁊ ipsa¬
gens ethiopũ. qmͣ de finib tr̾e ultimis ad sc̃ẽ eccłie socie¬
tatẽ p̃dicando conu̾tit. ablutãq fonte baptismatis. de fr¬

Expanded text:
ituere, justitiae Dei non sunt subjecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii non erubescunt profiteri, quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est, non elatos, sed humiles; non de sua justitia inflatos, sed ei qui justificat impium devota mente substratos. Nam et tales ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores necesse est sincero corde testentur. us arcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsagens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fu
Abbreviated transcription (Latin):
lus hominis ñ uenit ministrari.s ministrare. ⁊ dare
animã suã redemptionẽ ꝓ multis: ⁊ hoc qͦ maiorib
eccłie p̃cipuũ ministrandi genus imitandũ ostendens:
ut ñ solũ misericordes elemosine. doctrine salutaris. spũ¬
alis exempli ministeria fr̃ibꝰ ĩpẽdamꝰ: uerẽtiã sicut ille
ꝯ nob̾ animã suã posuit. ita : nos ꝓ inuicẽ animas pe¬

Expanded text:
lius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare lius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos pro invicem animas p
Abbreviated transcription (Latin):
pnnunqͣm grauiꝰ delinquit᷑: si int̾ pusos plꝰ eqlita ᷤ
qͣm disciplina custodiat᷑. Qͥa enĩ falsa pietate supe¬
ratus. ferire heli delinquentes filios noluit: apud disttͥ¬
tũ iudicẽ. semetipsũ cũ filus. crudeli dampnatione pel¬
cussit. Unde necesse ẽ. ut rectorẽ subditis. ⁊ matrẽ pietas
patrẽ exhibeat disciplina: atq uit̾ hec sollicita circũ¬
spectione ꝓuidendũ: ne aut distritio rigida. aut pietas
st remissa. Nam quis maior ẽ. qͥ recumbit. an qͥ mini¬
sitat: Nonne qui recumbit: Ego aũ in medio ur̃m
sũ: sicut qui ministrat. Ad u̾ba exhortationis suimet
aidiungit exempla: q̃ iohes euangłista plenius cõme¬
morans. int̾ cetera scribit: si ego laui ur̃as pedes dñs:
magister. ⁊ uos debetis alt̾ alterius lauare pedes: qͣm¬
uis etiã u̾bo ministrandi possint omĩa q̃ ds̃ in carne
gessit intelligi. Nã ⁊ ipsũ sui sanguinis sacm̃tũ. ĩ mi¬
nistrandũ nob̾ se effundere significat. cũ dicit: sicut fi¬

Expanded text:
m gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur, quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circuspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam quis major est, qui recumbit an qui ministrat? Nonne qui recumbit? Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Fi
Abbreviated transcription (Latin):
istimoniũ p̃cursoris. cõtinuo dñm uidere ⁊ audire gaui¬
isunt. Qͦ mͦ gͦ ñ uenit uocare iustos s peccatores: nͥ qͥa
itut lucas hec referens aꝑtius dicit. ñ ueni uocare iustos
peccatores ĩ penitentiã:
nss electos ad regnũ celeste dñs uocat: s illos solũ
ad penitentiã uocar. qͦs peccatis gͣuiorib ĩuolutos
nuenit. Qͦs uͦ iusticie. oꝑib deditos repperit: ñ eos ad pe

Expanded text:
num videre et audire gavisi sunt. Quomodo ergo non venit vocare justos, sed peccatores, nisi quia, sicut Lucas haec referens apertius dicit, Non veni vocare jussos, sed peccatores in poenitentiam ? namque electos ad regnum coeleste Dominus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involutos inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tib medicũ se aduenisse testat᷑: auget spem optinende sa¬
uitatis ⁊ uite: eis qͥ de peccatoꝵ suor languore turbati. sal¬
uatoris ac iuuificatoris magisteriũ iã seqͥ deperãt. In eo aũ
qd ualentib ñ opꝰ esse medico dicit: illoꝵ temeritatẽ re¬
darguit. qͥ de sua iusticia p̃sum̃tes. gre celestis auxiliũ
querere detrectabãt. Qͥs nãq ita iustus eẽ poterit. ut diui¬
i opitulatione ñ egeat: cũ ille qͦ ĩ natis mulierũ ma¬
or nemo ẽ. de se iohannes aꝑtissime dicat: ñ potest homo
consiliũ correptionis ostendit. Ammonet nãq eos ut
dño placere confidãt. P roposuit aũ eis testimoniũ de
ꝓpħa. ⁊ hoc illos euntes discere iussit: euntes iudelicet a
temerctate stulte uituꝑationis. ad diligentiorẽ scͥpture
sacre meditationẽ: ut qui cũ peccatores suscipientẽ. cõtͣ
scͥpturarũ decreta facere calũpniabantꝰ: ipsi se potius in¬

Expanded text:
tibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae satibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabana opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulierum major nemo est, de se Joannes apertissime dicat: Non potest homoconsilium correctionis ostendit. Admonet namque eos ut Dominum placare confidant. Proposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit: euntes videlicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta facere calumniabantur, ipsi se potius in
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorib mandueat magister. ur̃: Duplici errore teues¬
bant᷑ pharisei. cum magistro ueritatis de susceptione
fistu a iusticia longe discesserãt:⁊ eos cͥminabant᷑ in iusto
qui resipiscendo a peccatis. ñ parũ iã iusticie ꝓpinqͣbant.
licanꝰerat matħs: publicani ⁊ peccõies erat multi alii. qͥ c̃ dño
iscũbebat: s meminisse nolebat. quia idem matheus
siut lucas scribit. relictis om̃ib que gerebat. secutꝰ ẽ eum.
. ⁊alui puplicani : peccatores eo aĩo cũ illo discubebãt.
qͥilli deinceps adherere disponebant Errabãt gͦ pharisei
qui nec aliena nͨ sua saltĩ coida nouerat̃: s qͥ nouit occul¬
ti cordis qͥ uenit querere ⁊ saluũ facere qd̵ perierat: ⁊ eos¬
qs iam penitentes susceperat amplius ĩ fide confortat:
cos qͦs adhuc suꝑbos tolerat. ⁊ impios. ad humilitatis
ac pietatis grãm ꝓuocat. Nã sequitur. Nonẽ opꝰ ualen¬
nb medicus: s male habentib. In eo aũ qđ male haben¬

Expanded text:
 manducat Magister vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei, cum magistro veritatis de susceptione fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis non parum jam justitiae propinquabablicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere qquos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et illos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis ac pietatis gratiam provocat. Nam Jesus audiens et pratibus medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male haben
Abbreviated transcription (Latin):
catorib manducaret rationẽ reddere ñ despexit:
ut uł sic eos a suꝑuacua murmuratione cohiberet: atq
ad sequenda pietatis sue dona ꝓuocaret. Neq enĩ in qͥt
ueni uocare iustos: s peccatores. Iccirco gͥ dñs peccatorũ
cõiuua frequentabat: ut inuitatores suos docendo ce¬
lestes inuitaret ad epulas. S mouet forte aliquẽ qͦmͦ di
dixerit. ñ se uenisse ad iustos. s magis ad peccatores uocai¬
dos: cum cunctis legentib constet. qd̃ etiã illos qͦs scđm
mosaice legis instituta iustos ĩuenit: ad euangłice ꝑe¬
ctionis culm̃ plurimos uocauit. Si enĩ solos peccatores ⁊ ñ
etiã iustos uocaret: neqͣqͣm nathanael discipulatꝰ illiꝰ on¬
sors existeret: quẽ ad se pͥmo uenientẽ tã ualde dignũ po¬
nuntiauit ut dicetet: ccte uere israhelite: in qͣ dolus ñ s̃

Expanded text:
catoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis instituta justos invenit, ad evangelicae perfectionis culmen plurimos vocavit. Si enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret, quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere Israelita, in q
Abbreviated transcription (Latin):
Son incredibile ẽ quia iuxta hoc qd̾̃ alibi p̃cipit᷑ disci¬
pulis. contendite intrare ꝑ angustã portã: honore
se muicẽ p̃ueniendo certarint. Uerũ qͣlibet ex causa cõten¬
derit: nos potius ñ carnales ad huc discipuli qͥd gesserint
s sp̃italis magist̾ quid usserit uideamꝰ. Dixit aũ eis.
Reges gentiũ dñant᷑ eoꝵ: ⁊ qui potestatẽ habent super

Expanded text:
uxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint. Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis magister quid jusserit videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potesta
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ euangłistam ꝓphete eẽ contrariũ : ut qd̃ ille impossi¬
bile dixit effatu. hic narrare incipiat: quia ibi de gene¬
atione diuinitatis. hic de incarnatione dictũ ẽ. A carna¬
lib aũ cepit: ut ꝑ hominẽ dm̃i discere incipiamꝰ. filii dõ¬
filii abraham. Ordo p̾posterꝰ: s necessarie cõmutatꝰ. Si
nĩ pͥmũ posuiss abraham. ⁊ postea dauid: rursus ei repe¬
tendus fuerat habrahã. ut generationis series texeretur.

Expanded text:
 Evangelium prophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dixit effatu, hic narrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum dirdo praeposterus, sed necessario commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David: rursus ei repetendus fuerat Abraham, ut generationis series texeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
xtat mari a uirgo cũ concipit: uirgo gͣuida. uirgo
cũ parit: ⁊ uirgo post partũ. Preclara gͦ illa uir¬
ginitas: ⁊ gloriosa fecunditas. Exultat maria. ⁊ ma
peꝑit innupta t̾ret᷑: s quia genuerit cũ exultatione
mirat᷑. Gaudeamꝰ gͦ ⁊ nos frẽs in die tante uirgius: que
dñ desponsaret᷑ fabro. celi nupsit architecto. ꝓmittit᷑
enĩ eifilius. ꝓ iusitationẽ scĩ sp̃s. Hec illa audiens gaui¬
det: cupitq effici mat᷑. Qͥd gͥ mirũ si sine corruptione
nascit᷑: ꝗͥ de sc̃ificatione cõcipit᷑: Non enĩ decebat ut ille
qͥ nob̾ afferebat salutẽ: matri p̃riperet integͥtatis digni¬
tatẽ. Nã qui t̾ra mari. celoq ñ capit᷑: uitͣ uniꝰ corpeuli
membra suscipit᷑. Hec ẽ illa nouitas: hieremie ꝓpħe u
ticinio p̃nuntiata. faciet inqͥt dñs nouũ suꝑ tetrã. fe¬
mina circũdabit uirũ. O femina suꝑ feminas bñdicta:

Expanded text:
cum concipit, virgo gravida, virgo cum parit, et virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Maria, et mapeperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Gaudeamus ergo et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto. Promittitur enim ei Filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: Non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutetatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta,
Abbreviated transcription (Latin):
sat᷑ herodes. qd̃ inuitus ⁊ nolens ꝓpt̾ iuram̃tũ homicidiũ
fecerit: qͥa ad hoc forte iurauit. ut future occisioni machi¬
nas p̃pararet. Auoqͥn si ob iusiurandũ fecisse se dicit: si pa¬
tris si mat̾s postulass interitũ: facturꝰ erat anñ: Qd̃ in
se repudiaturꝰ erat: contempnere debuit ⁊ in ꝓpħa. Que
cũ exiss: dixit matͥ sue. Qͥd petã: Et illa dixit. Caput¬
put iohis baptiste. Herodias timens ne herodes aliqͣndo
resipisceret. uł philippo frĩ amicꝰ fieret. atq illicite inep̃tie
repudio soluerent᷑: monet filiã ut in ip̃so statĩ cõuiuo
caput ioħis postulet: digno oꝑi saltationis. dignũ san¬

Expanded text:
satur Herodes quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occisioni machinas praeparet. Alioquin si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum facturus fuerat an non? quod in se repudiaturus fuit, contemnere debuit et in Propheta. Quae cum exisset, dixit matri suae: Quid petam? At illa dixitput Joannis Baptistae. Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo 102 fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio, caput Joannis postulet: digno operi saltationis, dignum san
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dũ humilit̾ fidẽ dedit. celi in se opificẽ corporauit. Im ple¬
iut ĩ ea dñs: qd̃ dudũ p̃dixerat. Obedientiã malo quam
sacͥficiũ: ⁊ scientiã dĩ plusqmͣ holocausta. Hec fuit uera
obedientia om̃i sacrificio gratior: hec uoluntas cunctis he¬
stus acceptior. Hinc ꝓmeruit głam: qm ipsa postmodũ
plausit. Ecce ait: ex hoc beatã me dicent om̃s generatões. R¬

Expanded text:
quae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implequae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postmodum plausit: Ecce, ait, ex hoc beatam me dicent omnes generationes.
Abbreviated transcription (Latin):
alutat angłs puellã. uiri salutationis ignarã: terce¬
tͣ uirgo nouitate u̾boꝵ. Ad qͣm angłs qd̾ suꝑiꝰ ꝓtuli¬
mus ait. Ne timeas maria: inuenisti enĩ grãm apud dm̃¬
Ne inqͥt a confpectu meo mat̃ dñi mei t̾rearis: ego cõcepti¬
on tue minist᷑ adueni: ñ ut uirginitatẽ amctteres int̾¬
ueni. Ipse me misit ad te: qͥ ẽ nasciturꝰ exte. Concipies
enĩ⁊ paries filiũ: ñ cuiꝰlibet meriti hominẽ: s totiꝰ scłi sal¬
uatorẽ. Recole maria ĩ libro ysaie ꝓpħe uirginẽ qm paris¬
turã legisti: ⁊ gaude atq exulta. quia tu esse meruisti. Tu
ibi p̃figurata es uirgo: tu ecce concipies ĩ utero: ñ de uiro
s de spũ scõ. Et grauida eris: ⁊ incorrupta manebis. Pari¬
es quidẽ filiũ: ⁊ uirginitatis ñ patieris detͥm̃tũ. Efficie¬
ris grauida: ⁊ eris mat̾ sẽꝑ ĩtacta. Senties pondera uenius.
fiat mn scdm u̾bũ tuũ. O felix obedientia: o insignis gratia:

Expanded text:
alutauit angelus puellam uiri salutationis ignaram. terretur uirgo nouitate uerborum, ad quam angelus: ne timeas, inquit, Maria, inuenisti enim gratiam apud dNe, inquit, a conspectu meo, mater Domini mei, terrearis: ego conceptionis tuae minister adveni, non ut virginitatem amitteres interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus ex te. Concipies enim et paries filium; non cujuslibet meriti hominem, sed totius saeculi Salvatorem. Recole, Maria, in libro Isaiae, prophetae virginem quam parituram legisti ; et gaude atque exsulta, quia tu esse meruisti. Tu ibi praefigurata es Virgo, tu ecce concipies in utero, non de viro, sed de Spiritu sancto: et gravida eris, et incorrupta permanebis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intactafiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit.: docuit iohannẽ. qd hic ẽ qui baptirat. Et bene de¬
suꝑ riuos aqͣrũ: quia suꝑ aqͣm refectionis educauerat eã
dñs ⁊ nutrierat. Ex qͣ multi deducti riui omnẽ irrigant
t̾ram deliciar̃. ⁊ infundũt ortũ uoluptatis: ex qͥb cotidie
lota: ꝑfusa beata dĩ genitͥx. ascendit hodierna die specio¬
sa ualde.⁊ amirabilis: cuiꝰ odor ĩestimabilis erat nimis:
⁊ idõ meffabilis.
leta decurrit. qͣm circũdant flores rosarũ. ⁊ lilia con¬
ualliũ: eo qd̃ om̃s anime martyrio rubricate eã et̃ne di¬
lectionis cõplectunt᷑ amplexib:⁊ uirginitatis splendore
candidate ac sililia in ualle humilitatis enutͥte cireum¬
dat̃ eam uenerationis grã obsequentes. Recte gͥ: qm̃beata¬
dĩ genitͥe ⁊ martyr ⁊ uirgo fuit: qm̃uis ĩ pace uitã fimietit
qͦ scĩ ⁊ si passi sunt ꝓ xp̃o ĩ carne: tam̃ ĩ aĩa qͥa ĩ mortalis
ẽ pati ñ potuerunt. Beata uͦ dĩ genite. quia ĩ ea parte pas¬

Expanded text:
et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper rivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, t ideo ineffabilis. laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Recte igitDei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. sancti, etsi passi sunt pro Christo in carne, tamen in anima, quae immortalis est, pati non potuerunt; beata vero Dei Genitrix, quia in ea parte pas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ amittas: filiũ ꝓferas ⁊ pꝰ partũ incorrupta ꝑ maneas.
sbeata maria: scłm om̃e captuiũ. tuũ dep̾catur assen¬
sũ. łe dña. mundꝰ sue fidei obsidem fecit. Noli morari
urgo: nuntio festinant᷑ responde u̾bũ: ⁊ suscipe filium.
Dafidẽ: ⁊ senti uirtutẽ. Ecce inqͥt accilla dñi: fiat mͥ scd̃m
ibũ. tuũ. Nec mora reu̾tit᷑ nuntius: ⁊ uirginalẽ thala¬
mũ ingreditur xp̃e. Efficit᷑ subito pregnans beata dei
genitͥe: ⁊ cuncta ꝑ scła p̃dicatur hec felix. Concepit mox
id credulitatẽ u̾bi: uirilis ignara cõsortii Iͥmplet᷑ uterus
nullo humano pollutꝰ amplexu. R hodie natae beata urgo

Expanded text:
perdas; filium proferas, et post partum incorrupta permaneas. O beata Maria, saeculum omne captivum tuum deprecatur assensum: te, Domina, mundus suae fidei obsidem fecit. Noli morari, Virgo: nuntio festinanter responde verbum, et suscipe filium; da fidem, et senti virtutem. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mora, revertitur nuntius, et virginalem thalamum ingreditur Christus. Efficitur subito praegnans beata Dei genitrix, et cuncta per saecula praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur uterus nullo humano pollutus amplexu. Exstat itaque virgo
Abbreviated transcription (Latin):
plendor pat̾ne głe de luce lucẽ ꝓferens lux lucis: fons
luminis dies dierũ illuminans. Uerusq sol illabere.
tis uocemꝰ ⁊ patrẽ patrẽ ꝑhennis gle patrẽ potentis gre cul¬
pã releget lubricã. Informet actus strenuos. dentẽ retundat.
inuidi casus secundet asperos donet gerendi grãm Mentẽ¬
gubernet ⁊ regat casto fideli corꝑe fidẽs calore ferueat. fran¬
dis uenena nesciat. X p̃cq nob̾ sit cibꝰ potusq nr̃ sit sidis

Expanded text:
plendor paternae gloriae, De luce lucem proferens, Lux lucis et fons luminis, Dies dierum illuminans, Verusque sol illabere tis vocemus et Patrem, Patrem perennis gloriae, Patrem potentis gratiae, Culpam releget lubricam. Informet actus strenuos, Dentes retundat invidi, Casus secundet asperos, Donet gerendi gratiam. Mentegubernet et regat, Casto fideli corpore, Fides calore ferveat, Fraudis venena ne
Abbreviated transcription (Latin):
udiens a dño petrus. qͥa diues difficile ĩtͣret ĩ regnũ ce¬
loꝵ. sciensꝙ secũ suiͦ disciplis ad untegrũ mundi
fallentis sp̃uisse delicias: uoluit agnoscere qͥd uł ipsi.
uł ceteri mundi cõtemptores. ꝓ maiori m̃tis uirtute. ma¬
ioris p̃mii sꝑare deberent: ⁊ respondens dño ait. Eoce
nos reliquimꝰ omĩa: ⁊ secuti sumꝰ te. Qͥd gͦ erit ngbis:

Expanded text:
no Petrus quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore mentis virtute majoris praemii sperare deberent. Et respondens Domino ait: Ecce nos
Abbreviated transcription (Latin):
es mira. ⁊ post petrũ apłm ĩusitata. Benedictione
etenũ postulata atq ꝑcepta. ad patͥs sui imꝑium.
concitꝰ prexit maurꝰ: atq usq ad eũ locũ qͦ ab unda du¬
ducebat᷑ puer. ꝑ t̾ram se ire existimans suꝑ aqͣm cucur¬
rit: eũq ꝑ capillos tenuit: rapidoq cursu redut. Q mox
ut trã tetigit ad se reus pꝰ tga respexit. ⁊ qͥa suꝑ aqͥs cu¬
curriss agnouit: ⁊ qd̾ p̃sume̾ ñ potuiss ut fieret mi¬

Expanded text:
es mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, mi
Abbreviated transcription (Latin):
cor a t̾renis cogitationib ñ qͣm leuare. St̃ nãq ñnulli. qͥ donũ
intelligentie ꝑcepert̃: s tñ sola q̃ carnis st̃ sapuit̃. De qͥb ꝑpro
plxtã dicit᷑. Sapienteᷤᷤ st̃ ut faciãt mala. bene aũ nesciunt face¬
re. S dñs qͥ talenta contulit rationẽ positurꝰ redit: qͥa is qͥ
nc̃ pie spiritalia dona tͥbuit: distͥcte in uidicio merita exqͥrit.
Qͥd qͥsq accepit considerat:⁊ qd̃ lucrũ de acceptis reportet pen

Expanded text:
cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sphetam dicitur : Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem nesciunt facere: sed Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet, pen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si intna ac mistica penetrare nescuit᷑: ꝓ intentione tñ suꝑ¬
ne patͥe docent recta qͦs posst̃: de ipsis exxtĩorib q̃ accepert̃.
Dũq se a carnis petulantia. a t̾renarũ rerũ ambitu atq¬
a uisibiliũ uoluptate custoduit: ab his etiã alios ãmonen-¬
do cõpescut᷑. Et st̃ ñ nulli qͥ qͣsi duob talentis ditati. intelle¬
ctũ atq oꝑationẽ ꝑcipiut᷑: subtilia de int̾nis intelligũt: mi¬
ra ĩ ext̾iorib oꝑant᷑. Cũꝙ ⁊ intelligendo ⁊ oꝑando aliis p̾dicat᷑.
qͣsi duplicatũ de negotio lucrũ reportant. .xii.
Dene alia qͥnq uł alia duo. ĩ lucrũ uenisse referunt᷑: qͥa dũ
Ntͥq sexui p̃dicatio impendit᷑: qͣsi accepta talenta gemi¬
nant᷑.S is qͥ unũ talentũ acceꝑat abiens fodit ĩ t̾rã: ⁊ abscor¬
dit pecuniã dñi sui. Talentũ in t̾ra abscondere ẽ: acceptũ in¬
geniũ in t̾renis actib implicare: lucrũ spiritale ñ querere:

Expanded text:
etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi d alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
recingunt᷑ gͥ fideliũ lũbi dũ cõcupiscentia mala.
cõpͥmit᷑: dũ iniqua cogitatio cohibet᷑. dũ libidini
resistit animꝰ: dũ lasciuie luxurie denegat᷑ a ffectꝰ: dum
calcat᷑ luxuria: dũ auaricia cõcempnit᷑ ⁊ rapina: dum
ꝓximi lesio deuitat᷑: dũ suꝑbia uncit᷑: dũ inuidia su¬
ꝑat᷑. Ardent uͦ lucerne fideliũ. dũ recte fidei regulã ser¬

Expanded text:
ecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, du
Abbreviated transcription (Latin):
rat: patientiã ñ exhibet s ostendit. Scͥptũ qͥppe ẽ. Cari¬
tas patiens ẽ: benigna.ẽ. P atiens nãq ẽ ut aliena mala
toleret: benigna uͦ e. ut ipsos etiã qͦs portat amet. hinc
nãq ꝑsemetipsã uitas dicit. Diligite inimicos ur̃as: bene¬
facite his qui uos oderũt: orate ꝓ ꝑsequentib ⁊ calũpni¬

Expanded text:
hibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate
Abbreviated transcription (Latin):
in pascha ĩ die festo: multi crediderunt in nomine eiꝰ. Qre
credidert̃: Sequit᷑ ⁊ dicit. Uidentes signa eius: que facie¬
bat. Et de nichodemo qͥd dicit᷑. Erat pͥnceps uideoꝵ: no¬
mine nichodemꝰ. Yenit ad eũ nocte: ⁊ ait illi. Rabbi: scimꝰ
qͥa a dõ uenisti magister. Et iste gͦ: crediderat ĩ nomine
eiꝰ. Et ipse unde crediderat: Seqͣ. Nemo enĩ potest hec signa
facere que tu facis: nͥ fuerit d̃s cũ eo. R̾ Nulce lignũ dulces

Expanded text:
esto, multi crediderunt in nomine ejus. Quare crediderunt? sequitur et dicit, videntes signa ejus quae faciebat. Et de Nicodemo quid dicit? Erat princeps Judaeorum, nomine Nicodemus: hic venit ad eum nocte, et ait illi, Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. Et iste ergo crediderat in nomine ejus. Et ipse unde crediderat? Sequitur, Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Si ergo Nicodemus
Abbreviated transcription (Latin):
opportet filiũ hoĩs: ut omĩs qui credit ĩ illũ ñ peat is
habeat uitã et̾riã. Magnũ sacram̃tũ: ⁊ qͥ legerunt nouert̃.
Deinde audiant ⁊ qui ñ legerunt: uł qͥ forte lectũ. siue
auditũ obliti sunt. ꝑ rosternebatur ĩ hereno ppłs isrł.
morsib serpentũ: fiebat iã magna strages multoꝵ mori¬
entiũ. ẜ laga enĩ erat d̾i: corripientis ⁊ flagellantis unt e¬
rudiret. Demonstratũ ẽ ibi: magnũ rei future satram̃tũ.¬

Expanded text:
is qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Magnum sacramentum, et qui legerunt, noverunt. Deinde audiant vel qui non legerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰsen a dño. ut faceret eneũ serpentẽ. ⁊ exaltaret ĩ ligno
in hetemo: ⁊ adnioneret ppłm isrł. ut siqͥs morsus esset¬
ess a serpente: illũ serpentem in ligno exaltatũ attende¬
ret. Factũꝙ ẽ. Mordebantur homines: intuebant᷑: sana¬
bant᷑. Qͥd st̃ serpentes mordentes: Peccata de mortalita¬
te caruis. Qͥd ẽ serpens exaltatus: Mors dũi. ineruce. Qa
enĩ a serpente mors: ꝑ serpentis effigiem. figurata ẽ mors.
Morsus serpentis letalis: mors dñi uitalis. Attendit᷑ serpẽs:
ut nichil ualeat serpens. Quid ẽ hoc: Attendit᷑ mors:
ut nicbil ualeat mors. S cuiꝰ mors: Mors uite. Si dici
potest mors uite : ĩmo qͥa dici potest. mirabilit̃ dicit᷑. S
ñqͥd ñ exit dicendũ: qd̾ fuit faciendũ: Ergo dubitẽ di¬
cere: qd̾ dñs ꝓ me dignatus ẽ facere: N onne uita xp̃e÷
Ettam̃ in cruce xp̃s. ⁊ Ionne uita xp̃s: Ettñ mortuus ẽ¬

Expanded text:
a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego dubitem dicere quod Dominus pro me dignatus est facere? Nonne vita Christus? et tamen in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
i nichodemꝰ de illis erat qui crediderãt in nomine it̃u:
iã in isto nichodemo attendamꝰ. quare iĩc ñ se crede¬
bat eis. Respondit itĩc : ⁊ dixit ei. Am̃ am̃ dico tͥ: nͥ qͥs
natus fuerit denuo ñ potest uidere regnũ dĩ. Ipsis gͦ
rẽ ꝑtinet. Ad dñm uenit: s nocte uenit. Ad lucẽ uenit:
s ĩ tenebs uenit. Renati aũ ex aqͣ ⁊ spũ scõ: qͥd audiũt
ab apło: fiustis aliqͣndo tenebre: nc̃ aũ lux ĩ dño: ut
filiĩ lucis ambulate. Et item. Nos aũ qui diei sumꝰ: so¬
bru sumꝰ. Qͥ gͦ renati st̃ noctis fuert̃. ⁊ diei st̃: tenebre

Expanded text:
 Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei.rem pertinet. Ad Dominum venit, et nocte venit: ad lucem venit, et in tenebris venit. Renati autem ex aqua et Spiritu, quid audiunt ab Apostolo? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sicut filii lucis ambulate : et iterum, Nos autem qui diei sumus, sobrii simus . Qui ergo renati sunt, noctis fuerunt, et diei sunt: tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
laboriosa t̾minant᷑. Seruate gͦ frẽs in mente patientiã.
eãq cũ res exigit exercete ĩ oꝑatione ⁊̃ oꝑatione. Nullũ
urm̃ ad odiũ ꝓximi cõtumeliosa u̾ba cõmoueat: nulla
ꝑiturarũ rerũ dãpua ꝑturbẽt. Si enĩ fixa mente mansu
ra dãpna ꝑtimescitiᷤ: dãpna rerũ tnseuntiũ grauia ñ
putatis. Si et̃ne retributionis głam conspicitis: de tẽ¬
porali inuitia ñ dolctis. Tolerate gͦ adu̾sarios ur̃os: s
ut frẽs diligite qͦs toleratis. E t̃na p̃mia: ꝓ dampnis
temꝑalib querite. Nec qͥsqm urm suis se uirib hanc
implere posse confidat: s optinete p̃cib ut ipse hac qͥ
imꝑat prestet. Et scimꝰ qͥa petentes libent̃ exaudiet: qnͣ¬
do hoc petitur largiri qd̵ iubet. Cũ cõtinue pulsatur
ĩ p̃ce: concite opitulat᷑ ĩ tẽptatione: ꝑ iũm xp̃m dnm¬

Expanded text:
laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rera damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis. Si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in tentatione, per
Abbreviated transcription (Latin):
his modis: uigilanti ocło semetipsã debet mens circũ spi¬
cere: ne cõtͣ mala ꝓximi ꝑtͣhatur ad retribitionẽ mali:
ne contͣ temptam̃ta ad u̾saru. seducat᷑ ad delectationẽ uł
cõsensũ delicti: neccontͣ flagella opificis ad excessũ ꝓruat
murmurationis. ꝑfecte enĩ adu̾sarius uincit᷑ͦ: qnͣdo mens
nrã ⁊ int̾ temptam̃ta eiꝰ ad delectationẽ atꝙ consensũ ñ¬
t᷑hit᷑: ⁊ int̾ cõtumelias ꝓximi custodit᷑ ab odio: ⁊ inter
flagella dĩ cõpescit᷑ a murmuratione. N ec hec agentes: re
ro labore patientie bona speranda st̃ sequentis uite:
ut tunc p̃miũ nr̃i laboris incipiat: qnͣdo omĩs iã

Expanded text:
his modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspihis modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione: nec haec agentes, ro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae; ut tunc praemium nostri laboris incipiat quando omnis jam
Abbreviated transcription (Latin):
Potestis bibere calicẽ quẽ ego bibiturꝰ sũ: Cui cũ ꝓtinꝰ
responderẽt. possumꝰ: ilico dñs respondit dicens. Calicem
quidẽ meũ bibetis. Qd enĩ ꝑ calicẽ. nͥ dolorẽ passionis acci¬
pimꝰ: De qͦ alias dicit. Pater. si fieri potest: tnseat a me
calix iste. Et zebedei filii. id ẽ iacobꝰ ⁊ iohannes. ñ uterꝙ
ꝑ martyriũ occubuit: itam̃ qd̾ utq calicẽ biberet audi¬
uit. Iohannes nãq neqͣqͣm ꝑ martyriũ uitã finiuit: s
tñ martyr excitit: quia passionẽ qm ñ suscepit ĩ corpore.
seruauit ĩmente. Et nos gͦ hoc exemplo sine ferro esse
maxtyres possumꝰ: si patientiã ueracit̾ ĩ aĩo custodimꝰ. R¬
tientie exerceri solet. Alia nãq: st̃ que a dõ: alia que
ab antiqͦ adu̾sario: alia q̃ a ꝓximo sustinemꝰ. Apximo
nãq ꝑsecutiones. dãpna. ⁊ cõtumelias: ab antiqͦ uͦ adu̾¬
sario. tẽptam̃ta. a dõ aũ flagella toleramꝰ. S ĩ om̃ib tͥb

Expanded text:
bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, illico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus? De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse possumus martyres, si patientiam veraciter in animo custodimus. tientia exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus
Abbreviated transcription (Latin):
uia uatale martyrũ hodierna die colimꝰ frẽs mei: ne¬
qͣqm nos a uirtute eoꝵ patientie estimare extͣneos
liud ĩ mente. simul: actione. Itaq esse martyres possu¬
mꝰ. etiã si nullo ferro ꝑcittientiũ trucidem᷑. Mori qͥppe a
ꝑsequente martyriũ ĩ aꝑto oꝑe ẽ: ferre uͦ cõtumelias. odi¬
entẽ diligere. martyriũ ẽ ĩ occulta cogitatione. R Ego sũ. ui¬
uia duo st̃ martyrii genera. unũ ĩ occulto oꝑe. aliud ĩ

Expanded text:
uia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneosliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, ali
Abbreviated transcription (Latin):
retribuere mala ñ possumꝰ. S qͥa iccirco malũ ñ retͥ¬
buit qͥa neqͣqm̃ ualet: ꝓculdubio ut p̃diximꝰ patiens ñ ẽ:
a patientia ñ in ostensione ĩqͥrit᷑. s ĩ corde. ꝑ impatien¬
tie aũ uitiũ: ipsa uirtutũ nittͥe doctrina dissipatur. Scͥp¬
tũ nãq ẽ. Doctriua uiri. ꝑpatientiã noscit᷑. Tanto gͦ
qͥsq minꝰ ostendit᷑ doctus: qnto cõuincitꝰ᷑ minꝰ patiens.

Expanded text:
qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto co
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ quẽ ad passionẽ misit. Electos uͦ apłos dñs ñ ad
mundũ mittit. Qͥa gͦ ⁊ filius amatur a patre. ⁊tam̃ ad
passionẽ mtttit᷑: ita i discipłi amant᷑ a dño: qͥ tam̃ ad
passionẽ mittunt᷑ in mundo. R Durrexit dñs d sepulcͦ. XIi.
Sicut misit me pat̾ ⁊ ego mutto uos: id ẽ ea caritate uos
diligo cũ int̃ scandala ꝑsecutoꝵ muto. qua me carita¬
te pat̾ diligit. quẽ uenire ad tolerandas passiones fecit.
quãius muti. etiã iuxta naturã diuinitatis possit in¬
telligi. Eo enĩ ipso a patre filius mitti dr̃: qͦ a patre ge¬
ñ cam̃ mearnatꝰ ẽ : idem se filius mittere phibet dicens
Cum uenerit parachtus: quẽ ego mittã uob̃ a patre.
Si enĩ mitti solũmͦ incarnari deberet intelligi: sc̃s ꝓcul
dubio sp̃s nullo mͦ diceret᷑ mitti. qͥ neqͣqm incaruatꝰ ẽ.
S eiꝰ missio: ipsa ꝓcessio ẽ. qͣ de patre ꝓcedit ⁊ filio. Sicut
mitti dicit᷑. qͥa generatur. Hoc cũ dixisset: insufflauit

Expanded text:
Filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominmundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur in mundSicut misit me Pater, et ego mitto vos , id est ea charitate vos diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre genon tamen incarnatus est; idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mitto vobis a Patre ; si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit
Abbreviated transcription (Latin):
unt nonnulli qui dum plus t̾renã substantiã qm
oues diligunt: merito nom̃ pastoris ꝑdunt. De qͥb
ꝓtinus subditur. Mercennarius autẽ ⁊ qui ñ ẽ pastor.
cuius ñ st̃ oues ꝓprie: uidet lupũ uenientẽ. ⁊ dimittit
oues: ⁊ fugit. Non pastor s mercennarius uocat᷑: qͥ ñ ꝓ
amore intimo oues dnicas. s ad temꝑales mercedes pa¬
scit. Mercennarius qͥppe ẽ: qͥ locũ qͥdem pastoris tenet.
s lucra animarũ ñ querit. Terrenis coͣmodis inhiat: ho¬
nore p̾lationis gaudet. Temꝑalib lucris pascit᷑: impensa

Expanded text:
unt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non soves, et fugit. « Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa
Abbreviated transcription (Latin):
ste st̃ mercedes mercennarii : ut ꝓ eo ipso qd̾ in regimine
laborat. hic qd̃ querit inueniat: ⁊ ab hereditate gregis
in posterũ alienus existat. Utrũ uͦ pastor an mercen¬
narius sit cognosci ueracit ñ potest: si occasio necessita¬
tis deest. Tranquillitatis enĩ tẽꝑe: plerũq ad gregis
custodiã. sicut uerus pastor. sic etiã mercennariꝰ stat.
S lupꝰ ueniens indicat: quo qͥsq animo suꝑ gregis cu¬
stodiã stabat. Lupꝰ etenĩ suꝑ oues uenit: cũ qͥlibet in¬
iustus ⁊ raptor fideles qͦsq atq humiles oppͥmit. S is
qͥ pastor esse uidebat᷑ ⁊ ñ erat. relinqͥt oues ⁊i fugit: qͥa
dũ sibi ab eo ꝑiculũ metuit: resistere eius iniusticie ñ
p̃siunit. Fugit aũ ñ mutando locũ: s subtrahendo so¬
latiũ. fugit. qͥa iniusticiã uidit ⁊ tacuit. fugit. qͥa se sul

Expanded text:
tenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptqui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo pericula metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando docum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit et tacuit. Fugit, quia sub
Abbreviated transcription (Latin):
S eiꝰ missio: ipsa ꝓcessio ẽ. qͣ de patre ꝓcedit ⁊ filio. Sicut
mitti dicit᷑. qͥa generatur. Hoc cũ dixisset: insufflauit
⁊ dicit eis. Accipite spm̃ scm̃. Querendũ nob̃ ẽ qͥd ẽ qd̃
spm̃ scm̃ dñs nr̃ ⁊ semel dedit in t̾ra cõsistens: ⁊ semel
celo p̃sulens. Neq eiũ alio loco datus sp̃s sc̃c̃ aꝑte mon

Expanded text:
Sed ejus missio Sed ejus missio mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nobis est, quid est quod s noster et semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco datus Spiritus san