comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na homuub. Quid est captiuauit
captiuitatẽ: Uicit mortem: Quid ẽ
captiuauit captiuitatẽ: Mortem
ꝓcurauit cdiabolus: et ip̃e cliabolus
de morte xp̃i. est. captiiuis ascendes
inaltum Quid altius celo nouimꝰ
fiudenter. et ante ocłos discipłoꝵ suoꝵ.
ascendit in celum: Hoc scimus. hoc
Qui tale dat donum. qualis ip̃e est.
¶agna est aut̃ miscd̾ra dei. Donũ
Dat equale sibi: quia donũ eis spc
sanctus est Et unus d̾̃s tota trinitaᷤ.
ritas dei cdiffusa est in coedib nc̃is
Unde tdi omenoie cartas dei disfu¬
sa est. incorde tuo: Quid autẽ in qͣ
caritas dei cliffusa. est. in corde hũa¬
no: Habemus inquit thesaurũ
istum. in uasis fictilib: Quare ĩ
uasis fictilib : Ut eminentia uͥtu¬
tis sit dei: Deniq cum lixiss. cari¬
tas dei diffusa est in cordib nostris:
ne putaret quisq a se sibi. ẽẽ. quod
id est ad amorem suũ moueat te. ac¬
cendat te. illuminet ce. excitet te.
diu uiuimꝰ pugnamꝰ: quandiu pu¬

Expanded text:
Quid est, captivavit captivitatem? Vicit mortem. Quid est, captivavit captivitatem? Mortem procuravit diabolus, et ipse diabolus de morte Christi est captivatus. Ascendit in altum. Quid altius coelo novimus? Evidenter et ante oculos discipulorum suorum ascendit in coelum . Hoc scimus, hoc Qui tale dat donum, qualis ipse est? Magna est enim misericordia Dei: donum dat aequale sibi; quia donum ejus Spiritus sanctus est, et unus Deus tota Trinitas, ritas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris. Unde tibi, o mendice, charitas Dei diffusa est in corde tuo? Quid, aut in quo charitas Dei diffusa est in corde humano? Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus. Quare in vasis fictilibus? Ut eminentia virtutis sit Dei . Denique cum dixisset, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris; ne putaret quisque a se sibi esse quod id est, ad amorem suum moveat te, accendat te, illuminet te, excitet te. amdiu vivimus, pugnamus; quamdiu pu
Abbreviated transcription (Latin):
runt nescimus: respondit eis iħs:
sec ego dicam uobis: in qua poteᷤ¬
tate ista facio. Et confusi sunt: et
impletũ est: Paraui lucernam ⁊p̃o
meo: Inimicos eius induam confu¬
sione. ¶artyres nonne testes sũt
xp̃i. et testimoniũ ꝑhibent u̾ita¬
ti S si diligentius cogitemꝰ qͣndo
illi mart̾yres ꝑhibent testimoriũ
ipse sibi ꝑhibet testimoniũ. Ixe enim
habitat in martyrib: ut ꝑhibeant
testimoniũ ueritati Audi unũ ex
martyrib: ip̃m apłm paulum:
Nlunqͥd experimentũ uultis accipere
eius qui in me loquitur xp̃e. Dum
phibet gͦ testimoniũ ioħhes: xp̃csibi
perhibet testimoniũ qui habitat in
ioh̾e Phibeat testimoniũ petrus phi
beat stephanus: ip̃e sibi ꝑhibet tes¬
timoniũ qui habitat inom̃ib. Ip̃e enĩ
fine illis: ds̃ est. Illi sine illo quid sũt.¬

Expanded text:
runt, Nescimus: respondit eis Jesus, runt, Nescimus: respondit eis Jesus, Nec ego dicam vobis in qua potestate ista facio . Et confusi sunt, et impletum est, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione. CAChristi, et testimonium perhibent veritati? Sed si diligentius cogitemus, quando illi martyres perhibent testimonium, ipse sibi perhibet testimonium. Ipse enim habitat in martyribus, ut perhibeant testimonium veritati. Audi unum ex martyribus, ipsum apostolum Paulum: Numquid experimentum vultis accipere ejus qui in me loquitur Christus ? Dum perhibet perhibet testimonium, qui habitat in Joanne. Perhibeat testimonium Petrus, perhibbeat Stephanus; ipse sibi perhibet testimonium, qui habitat in omnibus. Ipse enim sine illis Deus est; illi sine illo quid sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bit sanctificatõ mea: Deniq sicut
confusi quodam loco ꝑ ip̃m ioħem
qͣndo dixerunt clño uidei. in qua
potestate hec facis. dic nob̾. quib
respondit. Dicite m̃ ⁊ utos: Bap¬
tismum ioħis de celo. est. an ex hõr¬
bus: Audierunt et tacuerũt sogi¬
tauerũt enim apud se cito Si clixe¬
rimus ab hominib lapidabit nos
populus: quia ꝓpħam halent iob̾oꝰ
Si dixerimꝰ de celo: dicturus est no¬
bis: Quare gͦ non credidistis ei :
Quia ioħes xp̃o ꝑhibuit testimoi¬
um Angustati in cordib sius
questionib sus. ⁊ illaqueati laqͥs
suis: responderũt: Nescimus: Que
potuit alia uox. ẽẽ. tenebraꝵ: Rec¬
tum est. quidẽ homini ut qͣndo
nescit: dicat nescio Quando autẽ
scit et dicit nescio: testis est ꝯtra
se. Utiq nouerant excellentiã iohis
et quia de celo erat baptismũ eius.
s nolebant ad quiescere cui testĩo¬
nium ꝑhibuit ioh̾es: At ubi dixe¬

Expanded text:
bit sanctificatio mea . Denique hinc sunt bit sanctificatio mea . Denique hinc sunt confusi quodam loco per ipsum Joannem, quando dixerunt Domino Judaei: In qua potestate ista facis? dic nobis. Quibus respondit: Dicite mihi et vos, Baptismum Joannis de coelo est, an ex hominibus? Audierunt, et tacuerunt. Cogitaverunt enim apud se cito, Si dixerimus, Ab hominibus, lapidabit nos populus: quia prophetam habent Joannem. Si dixerimus, De coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis ei? Quia Joannes perhibuit Christo testimonium. Angustati in cordibus suis quaestionibus suis, et illaqueati laqueis suis, responderunt, Nescimus. Quae potuit alia vox esse tenebrarum? Rectum est quidem homini, ut quando nescit, dicat, Nescio. Quando autem scit, et dicit, Nescio; testis est contra se. Utique noverant excellentiam Joannis, et quia de coelo erat baptismum ejus: sed nolebant acquiescere cui testimonium perhibuit Joannes. At ubi dixe
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ perhibeo de me: testimo¬
nium meũ non est uierum: Quo¬
modo gͦ non est uerum testimoniũ
ueritatis: Nonne ip̃e est qui dixit.
ego sum uia u̾itas. ⁊ uita : Cu gͦ
credendum est. si ueritati non est.
credendum: ꝓfecto enim nõ uult
credere nͥ falsitati: qui non eligit
credere u̾itati: Dictum est gͦ hoc se¬
cundum ipõs ut sic intelligas. et
ex his uerbis hunc sensum concipi¬
as: Si ego testimoniũ ꝑhileo de me:
testimoniũ meum nõ est uerum .l.
sicut putatis: Ille enim nouerat
uerum eẽ. de se testimoniũ suũ:sed
ꝓpter infirmos. ꝓpt̾ incredulos. pp̃
non intelligentes. sol luceruas q̃re¬
bat Fulgorem quippe solis lippitu
uenistis ad ioh̾em: Ille erat lucerna
ardens et lucens. ⁊ uos uoliustis ex¬
ultaie ad horam in lumine eius:
Lucerna ista. ad illoꝵ confusionem
tempus inpsalmis: P̾araui lucer¬
nam xp̃o meo Ut qui lucernam
soli: Ut iimicos eius induam
confusione: Suꝑ ip̃m auce esflore¬

Expanded text:
monium perhibeo de me, testimonium meum non est verum. Quomodo ergo non est verum testimonium veritatis? Nonne ipse est qui dixit: Ego sum via, et veritas, et vita ? Cui ergo credendum est, si veritati non est credendum? Profecto enim non vult credere nisi falsitati, qui non eligit credere veritati. Dictum est ergo hoc secundum ipsos, ut sic intelligas, et ex his verbis hunc sensum concipias: Si ego testimonium perhibeo de me, testimonium meum non est verum, id est, sicut putatis. Ille enim noverat verum esse de se testimonium suum: sed propter infirmos, propter incredulos, propter non intelligentes, sol lucernas quaerebat. Fulgorem quippe solis lippitudvenistis ad Joannem. Ille erat lucerna ardens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in lumine ejus. Lucerna ista ad illorum confusionem nte tantum tempus in Psalmis: Paravi lucernam Christo meo. Utquid lucernam soli? Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem flore
Abbreviated transcription (Latin):
aut erat ista pugna. ubi pax erat
sola. s facta transgressione postea¬
qͣm homo noluit seriuire deo.⁊ dona¬
tus sibi. nec sic donatus sibi ut possit
saltem possidere:s abeo possessus a
quo deceptus: cepit caro ꝯcupiscere
adu̾sus sp̃m.⁊ hoc in bonis concu¬
piscit ad u̾sus sp̃m Nam in malis
nõ habet ꝯtra quẽ concupisceret:
Ibi enim concupiscit ad uersus sp̃m:
sus carnem: noli putare sꝑitui hõi
tantũ datum: Sp̃s dei est qͥ pugnat
inte. aduersum te: adu̾sus illud qd̾
est inte ꝯtra te: Noliusti enĩ stare
ante dñm: cecidisti. fractus es qͦmͦ
uas. qͣndo de manu hõis cadit in
t̾ram fractũ est: Et quia fractus es:
ideo adu̾sus tibi. ideo es ꝯtrate: Nli¬
chil sit inte contra te: et integer

Expanded text:
aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi; nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere adversus spiritum. Et hoc in bonis concupiscit adversus spiritum: nam in malis non habet contra quem concupiscere. Ibi enim concupiscit adversus spiritum, tus adversus carnem, noli putare spiritui hominis tantum datum. Spiritus Dei est qui pugnat in te adversus te, adversus illud quod est in te contra te. Noluisti enim stare ad Dominum; cecidisti, fractus es; quomodo vas quando de manu hominis cadit in terram, fractus es. Et quia fractus es, ideo adversus es tibi, ideo es contra te. Nihil sit in te contra te, et integer
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s adu̾sus carnem. luctam uideo.
uictum nõ uideo: pugna est: Concu¬
ꝑistit caro adu̾sus sp̃m: Delectat ad¬
ulterũi Fateor quia delectat: s sp̃s
concupiscit aduersus: Delectat te
castitas. Ergo iuncat sp̃s carnem:
aut certe nõ uincatur a carne: Ad¬
ulterium tenebras querit: Castitas
sic uiue: Qm̃ qui fecit te: et itene¬
bris uidet te Quare laudatur casti¬
tas pubłioe ab om̃ib: Quare non
laudant ad ult̾ium nec ad ulterie Qͥ
gͦ querit ueritatẽ: uenit ad lucem
S deletat ⁊ adultetiũ contradicat᷑
resistatur. repugnetur: Non enim
nõ habes unde pugnos: Deus tuus
est inte: sp̃s bonus datus est tibi:
et tam̃ ꝑmittit᷑ ipsa caro concapi¬
cere aduersus sp̃m Suggestioni¬
bus prauis. de delectatõib geniuni
tiat qd̾ ait apłs: son regnet pãm
inuro mortali corpore: Non dixit.
non sit nõ iam est ibi Quod ideo
peratũ uoatut: quia merto pet¬
cati contigit: Non enim in paradiso
caro concupiscebat aduersus sp̃m.

Expanded text:
 adversus carnem, luctam video, victum non video, pugna est. Concupiscit caro adversus spiritum: delectat adulterium. Fateor quia delectat. Sed spiritus concupiscit adversus carnem: delectat et castitas. Ergo vincat spiritus carnem: aut certe non vincatur a carne. Adulterium tenebras quaerit, castitas sic vive; quoniam qui fecit te, et in tenebris vid et te. Quare laudatur castitas publice ab hominibus? Quare non laudant adulterium nec adulteri? Qui ergo quaerit veritatem, venit ad lucem delectat adulterium. Contradicatur, resistatur, repugnetur. Non enim non habes unde pugnes. Deus tuus est in te, Spiritus bonus datus est tibi. Et tamen permittitur ipsa caro concupiscere adversus spiritum, suggestionibus pravis et delectationibus genuinis. Fiat quod ait Apostolus, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit. Jam est ibi. Quod ideo peccatum vocatur, quia merito peccati contigit. Non enim in paradiso caro concupiscebat adversus spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
it: si xp̃c in carne mutabilis diceretur:
Nunc aut̃ cõmendat tibi uer̾itas im
erat apud dm̃. Non qd̃ sonaret et
transiret: quia ds̃ erat uerbum: Ma¬
net gͦ ds̃ tuus immutabilis: O uerax
pietas: manet deus tiuis: Noli timere
nõ perit: et per ip̃m nec tu petis: Mla¬
net. nascitur ex femina. s in carne:
Uerbum aut̃ ⁊ matrem fecit: qui erat
ante qͣm fieret: fecit sibi in qua fi̾et:
Infans fuit: s in carne: Suxit. creu̾.
alimenta sumpsit. ꝑ etates cucurrit
ad inuentam ꝑuenit: s in carnes Fa¬
tigatus dormiuit: s in carnez Esuri¬
em sitimq passus est: s in carne. Cõ¬
pͥhensus: ligatus: flagellatus: contu¬
meliis affectus: postremo crucifixus
dr̃ manet inet̾num: Qui respuit
istam dei humilitatẽ: non uult sibi
a mortifero tumore suꝑbie sanitatẽ:¬

Expanded text:
it, si Christus in carne mutabilis diceretur. it, si Christus in carne mutabilis diceretur. Nunc autem commendat tibi veritas immuerat apud Deum: non quod sonaret, et transiret; quia Deus erat Verbum Manet ergo Deus tuus immutabilis. O verax pietas: manet Deus tuus: noli timere, non perit; et per ipsum nec tu peris. Manet, nascitur ex femina; sed in carne. Verbum autem et matrem fecit. Qui erat antequam fieret, fecit sibi in qua fieret. Infans fuit; sed in carne. Suxit, crevit, alimenta sumpsit, per aetates cucurrit, ad juventam pervenit; sed in carne. Fatigatus dormivit; sed in carne. Esuriem sitimque passus est; sed in carne. Comprehensus, ligatus, flagellatus, contumeliis affectus, postremo crucifixus,Domini manet in aeternum. Qui respuit istam Dei humilitatem, non vult sibi a mortifero tumore superbiae sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
qde nob̾ p̾stitit ut uerbũ caro fi̾et:
susciptens carnem. nõ mutatũ ĩ car¬
ne: sanens et assumens: Manens
qd̾ erat: assumens qd̾ nonerat hoc
gͦ quod nod̾ pͥsticit: etiam piscina
illa significat: Breiiter dico: Aqͣ¬
illa: iudaicus popłs erat: Quinq
porticus: lix: Quinq enim libros
scripsit moyses: Ergo aqua qͥ nq
porticib cingebatur: sicut ille ppłs
lege coherebatur Aque ꝑturba¬
tio: inillo ppło est dñi passio: Qui
descendebat sanabatir:. Non nͥ unꝰ:
quia ip̃a est unitas: Quibuscumq
ista displicet xp̃i passio: suꝑbi sunt:
Nolunt descendere: non sananture.
Et ego crediturus sum dm̃ incarne.
dm̃ natum ex femina. dm̃ crucifi¬
xum. flagellatũ mortuũ. ulnera¬
tum. sepultuns Absitut hoc credã
de deo: Indignum est: sor loquatur:
non ceruix: Suꝑbo uidetur indig¬
na dñi humilitas: ideo a talib longe
fit sauitas: Noli excollere siuis sana¬
ri: descende. Expauescere pietas debu¬

Expanded text:
quod nobis praestitit, ut Verbum caro fieret, quod nobis praestitit, ut Verbum caro fieret, suscipiens carnem, non mutatum in carnem; manens et assumens, manens quod erat, assumens quod non erat: hoc ergo quod nobis praestitit, etiam piscina illa significat. illa, Judaicus populus erat; quinque porticus, Lex. Quinque enim libros scripsit Moyses. Ergo aqua quinque porticibus cingebatur, sicut ille populus Lege coercebatur. Aquae perturbatio, in illo populo est Domini passio. Qui descendebat sanabatur, nonnisi unus: quia ipsa est unitas. Quibuscumque ista displicet Christi passio, superbi sunt: nolunt descendere, non sanantur. Et ego, inquit, crediturus sum Deum in carne, Deum natum ex femina, Deum crucifixum, flagellatum, mortuum, vulneratum, sepultum? Absit ut hoc credam de Deo; indignum est. Cor loquatur, non cervix. Superbo videtur indigna Domini humilitas, ideo a talibus longe fit sanitas. Noli te extollere: si vis sanari, descende. Expavescere pietas debu
Abbreviated transcription (Latin):
Dat enim ⁊ carni inmortalitatẽ:¬
s prius transit tr̾ibulatõ iute huiꝰ:
de qua nobis p̾stat auxiliũ cui dici¬
mus: Da nobis auxilium de tribu¬
latione: Tota quippe ista uita in¬
telligentib tribulatio est Sunt enĩ
duo tortores anime nõ sumul tor¬
q̃ntes: s cruciatu alternantes: Hoꝵ
duoꝵ tortoꝵ sunt noĩa: timor et
dolor . Quando tibi bene est times.
qͣndo male est. doles: Scl̃i huiꝰ quẽ
non decipit ꝓsperitas. nõ frangit
adu̾sitas: Tenenda est in hoc feno.
et in dieb fen ua tutior: uerbum dĩ
sum enim dictum esset. om̃is caro
fenum. ⁊ om̃is honor carnis ut floᷤ
queramus. que feno spes. que flori
me uerbum dñi: Uerbum caro fẽm
est et habitauit in nob̾ uerbũ enĩ
domini tͥ dicat: Noli respuere ꝓmis¬
sum meũ: quia nõ respui fenũ tuũ
Hac gͦ est qd̾ nobis p̾sticit uerbum
dñi: ut ad ip̃m nos teneremꝰ. ne cũ
Nore feni nos transiremꝰ: Hocergo

Expanded text:
dat enim et carni immortalitatedat enim et carni immortalitateSed prius transit tribulatio vitae hujus, de qua nobis praestat auxilium, cui diximus: Da nobis auxilium de tribulatione . Tota quippe ista vita intelligentibus tribulatio est. Sunt enim duo tortores animae, non simul torquentes, sed cruciatum alternantes. Horum duorum tortorum nomina sunt, timor et dolor. Quando tibi bene est, times: quando male est, doles. Saeculi hujus quem non decipit prosperitas, non frangit adversitas? Tenenda est in hoc feno et in diebus feni via tutior, Verbum Dei. Cum enim dictum esset, Omnis caro fenum, et omnis honor carnis ut fluaeramus, Quae feno spes? quae flori me Verbum Domini? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Verbum enim Domini tibi dicit: Noli respuere promissum meum, quia non respui fenum tuum. Hoc ergo quod nobis praestitit Verbum Domini, ut ad ipsum nos teneremus, ne cum flore feni transiremus: hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Euerentissima
maurib nostris sonuit e¬
uangłica lectio. ⁊ ad cognoscendũ
quid sibi uellent que lecta sunt fec̃
atcentos. Hoc de me expectari arbitr¬
or Hoc me ꝓuirib expositurũ: dño
adiuuante polliceor: Proculoubio
enim non frustra fiebant illa mi¬
racula: et aliquid nob̾ ꝓ eterna sa¬
lute figurabant: Nam salus corꝑiᷤ
que reddita. est homini qͣnti tp̃riᷤ
fuit: Que est enim uita ur̃a dicit
sancta scriptura:uapor est inquit
ad modicũ apparens: de inceps ext̾¬
minabitur Quod gͦ illius hõis cor¬
pori ad tempus reddita est sanitas:
reclita est nõ nulla intempore diu¬
turnitas: Non itaq ꝓ magno illd̾
habendũ. est. uana salus hois: Et
illud recolite fr̃s. illud ꝓpħicum. et
euangłicum. qd̃ in euangłio legitur:
hoc est testimoniũ Om̃is caro fe¬
num: et om̃is honor carnis ut floᷤᷤ
feni. Fenum arit flos decidit:
uerbum aut̃ dñi manet inet̾num:
Uerbum dñi etiam feno dat hono¬
rem: et honorem nõ tiansitorium:

Expanded text:
ecentissima auribus nostris sonuit evangelica lectio, et ad cognoscendum quid sibi vellent quae lecta sunt, fecit attentos. Hoc de me exspectari arbitror, hoc me pro viribus expositurum, Domino adjuvante, polliceor. Procul dubio enim non frustra fiebant illa miracula, et aliquid nobis pro aeterna salute figurabant. Nam salus corporis quae reddita est homini, quanti temporis fuit? Quae est enim vita vestra, dicit sancta Scriptura? Vapor est, inquit, ad modicum apparens; deinceps exterminabitur . Quod ergo illius hominis corpori ad tempus reddita est sanitas, reddita est nonnulla vapori diuturnitas. Non itaque pro magno illud habendum est: Vana salus hominis . Et illud recolite, fratres, illud propheticum et evangelicum, quia in Evangelio legitur hoc testimonium: Omnis caro fenum, feni: fenum aruit, flos decidit; Verbum Domini manet in aeternum . Verbum Domini etiam feno dat honorem, et honorem non transitorium:
Abbreviated transcription (Latin):
bundat: resurgere et inet̾num uiu̾e
non hic erat: Inuenit hic uiles m̾ces
rectõem: Dedit tibi auxiliũ de tribu¬
latione sua: nam uana remanserat
salus tua: Salutem in hoc mundo
ꝑegrinam. id est. sempit̾nam fratres
agnoscamus. ⁊ diligamus: et ĩ hoc
mundo tanqͣm ꝑegrini uiuamus:
Transire nos cogitemus: ⁊ minꝰ pecca¬
bimus Agamus pocius cdño dõ no¬
stro gr̃as: quia huiꝰ uite ultimũ
diem ⁊ breuem. ẽẽ uoluit. ⁊ incertũ
Apͥma infantia usq ad decrepitam
senectutẽ: breue spacium est Quod
tam diu uixerat quid ei ꝓfuisset.
si adam hodie mortuus eẽt: Quid
diu est ubi finis est: Hesternũ cliẽ
nemo reuocat: hodiernus crastino
urgetur ut transeat: Ip̃o paruo spa¬
tio bene uiuamꝰ. ut illo eamus. unde
non transeamꝰ:. Et modo cum loqui
mur utiq transimus: Uerba cur¬
runt:⁊hore uolant: Sic etas nr̃a.
sic actus nr̃i. sic honores nr̃i. sic my¬
nist̾ia nr̃a. sic infelicitas nr̃a: totũ
transit: S non expauescamꝰ: uer

Expanded text:
. Resurgere, et in aeternum vivere, non hic erat. Invenit hic viles mercesrectionem. Dedit tibi auxilium de tribulatione sua: nam vana remanserat salus tua. Salutem itaque in hoc mundo peregrinam, hoc est, sempiternam, fratres, agnoscamus et diligamus, et in hoc mundo tanquam peregrini vivamus. Transire nos cogitemus, et minus peccabimus. Agamus potius Domino Deo nostro gratias, quia hujus vitae ultimum diem et brevem esse voluit et incertum. A prima infantia usque ad decrepitam senectutem breve spatium est. Qui tamdiu vixerat, quid ei profuisset si Adam hodie mortuus esset? Quid diu est, ubi finis est? Hesternum diem nemo revocat: hodiernus a crastino urgetur, ut transeat. Ipso parvo spatio bene vivamus, et illo eamus, unde non transeamus. mur, utique transimus. Verba currunt, et horae volant: sic aetas nostra, sic actus nostri, sic honores nostri, sic miseria nostra, sic ista felicitas nostra. Totum transit: sed non expavescamus: Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
facta carnis mortificau̾itis: iuue¬
tisz In his uerbis iam se extolle¬
bat hõ: quasi sp̃u suo facta carniᷤ
possit mortificare: Si scd̾i carnẽ
iuxeritis: moriemini: Si aut̃ sp̃u
facta earns mortificau̾tis: uiue¬
Habet enim ⁊ homo sp̃m. ad natu¬
ram ꝓpͥam ꝑtinentẽ: qd̃ homo est
Homo enim constat ex corpore et
sp̃u: et de ip̃o sp̃u eius dictũ est: Ne¬
mo scit que sunt hõis: nͥ sp̃u hõiᷤ¬
qui in ip̃o est : uideo gͦ ⁊ ip̃m homi¬
nem halere sp̃m suum. ꝑtinentẽ
ad naturam suam:⁊ audio te dicẽ¬
tem: Si autẽ sp̃u facta carnis mor¬
tificau̾itis: iuuetis: Quero quo
sp̃u Meo andei : Audio enĩ u̾ba
tua: et ad huc ambiguitate ꝑmo¬
ueor Sp̃s enim cum licitur et
hoĩs est aliqͣndo. ⁊ peccoris clicitur
sp̃s: Sicut scriptũ est ꝑ diluuium¬

Expanded text:
facta carnis mortificaveritis, vivetis. In his verbis jam extollebat se homo, quasi spiritu suo facta carnis possit mortificare. Si secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, viveHabet enim et homo spiritum ad naturam propriam pertinentem, quo homo est. Homo enim constat ex corpore et spiritu. Et de ipso spiritu hominis dictum est: Nemo scit quae sunt hominis, niqui in ipso est . Video ergo et ipsum hominem habere spiritum suum pertinentem ad naturam suam, et audio te dicentem, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quaero quo spiritu: meo, an Dei? Audio enim verba tua, et adhuc ambiguitate promoveor. Spiritus enim cum dicitur, et hominis est aliquando, et pecoris spiritus dicitur; sicut scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
carnem Et quid̾ ut nõ ea q̃ uulti
faciatis. Hic enim ꝑicłm est. mali
incellectoris. sit nunc officiũ qualiꝰ¬
cumq expositoris: Ut nõ ea que
uultis faciatis: Attendite scĩ qui¬
cumq pugnatis: p̾liantib loquor
Incelligunt qui pugnant. ñ me
intelligit qui nõ pugnat: Nam
qui pugnat: non dico intelligit
me: s pͥuenit me Quid uult hõ
castus: Ut nulla om̃ino surgat
in membris eius concupiscentia
aduersarta castitati: Pacem uult:
s nondũ habet: Quando enimad
illud uentũ fuerit. ubi nulla oĩ¬
no exitrgat concupiscenta adu̾¬
sanda. nullus erit hostis cum quo
luctemur: nec expectatur ibi uicto.¬
ria. quia de hoste iam iucto triũpha¬
tur. Audi ip̃am uitoriam ipoapło
dicente: O portet corruptibłe hec in¬
duere incorruptõem: ⁊ mortale hot
induere immortalitatẽ: Cum auce
corruptibłẽ hoc induerit incorrus

Expanded text:
carnem. Et quid est, Ut non ea quae vultis, carnem. Et quid est, Ut non ea quae vultis, faciatis? Hic enim periculum est mali intellectoris. Sit nunc officium qualiscumque expositoris. Ut non ea quae vultis, faciatis. Attendite, sancti quicumque pugnatis. Praeliantibus loquor. Intelligunt qui pugnant: non me intelligit qui non pugnat. Nam qui pugnat, non dico intelligit me, sed praevenit me. Quid vult homo castus? Ut nulla omnino surgat in membris ejus concupiscentia adversaria castitati. Pacem vult, sed nondum habet. Quando enim ad illud ventum fuerit, ubi nulla omnino exsurgat concupiscentia adversanda, nullus erit hostis cum quo luctemur; nec exspectatur ibi victoria, quia de hoste jam victo triumphatur. Audi ipsam victoriam, ipso Apostolo dicente, Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Cum autem corrup
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ młtis modis dicatur sp̃s.
quo sp̃u dixisti o apłe facta carniᷤᷤ
mortificanda: meo an dei: Audi
qd̃ sequitur: et intellige: Subla¬
ta est questio seq̃mib uerbis: Cũ
enun dixisset. si autẽ spũ facta
carnis mortificau̾itis uiuetis: cõ¬
tinuo aclidit. Quotquot enim
sp̃u deiaguntur: hii filii sunt dĩ.
Agis si agaris et bene agis si a
bono agaris. Eigo quod dixit
tibi. si sp̃u facta carnis mortisica¬
ueritis uiuetis: et ambigiunt
erat de quo sp̃u dixerit: in seq̃n¬
tibus uerbis intellige p̾ceptorem.
agnosce redemptorem Et enim ille
redemptor tibi sp̃m dedit: quo mor¬
tifices facta carnis: Quotquot eñ
ip̃u dei aguntur: hii filii sunt dei
Non sunt filii dei: s non agunt᷑
sp̃u dei Si autẽ sp̃u aguntur pu¬
gnent. quia magnũ habent. ad¬
uitorem Non enim d̾s̃ sic nos ex¬
pectat pugnantes: quomͦ expecta
popłs uenatores: Popłs uenatori
fauere potest: ꝑiclitantẽ adiuuia¬
re nõ potest. Sit gͦ et hic caro con

Expanded text:
Cum ergo multis modis dicatur spiritus, quo spiritu dixisti, o Apostole, facta carnis mortificanda? meo, an Dei? Audi quod sequitur, et intellige. Sublata est quaestio sequentibus verbis. Cum enim dixisset, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; continuo addidit, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Agis, si agaris; et bene agis, si a bono agaris. Ergo quod dixit tibi, Si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; et ambiguum tibi erat de quo spiritu dixerat, in sequentibus verbis intellige praeceptorem, agnosce Redemptorem. Etenim ille Redemptor tibi Spiritum dedit, quo mortifices facta carnis. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non sunt filii Dei, si non aguntur Spiritu Dei. Si autem Spiritu Dei aguntur, pugnant: quia magnum habent adjutorem. Non enim Deus sic nos spectat pugnantes, quomodo spectat populus venatores. Populus venatori favere potest, periclitantem adjuvare non potest. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ti Sacat nob̾ matutina cepimus
hora prandii. non urget ad istũ
diem. id est. sabbatum maxime hii
assolent conuenire qui esuriunt
libum dei. Audite attendite: dicã
qͣntum potero diligent̾: Quid est.
hic gͦꝰ qd̾ dixi : Piculose auditira.
si nõ intelligatur Multi con¬
cupiscentiis carnalib ⁊ dampna¬
bilibus uicti cõmittunt quoꝙ
facinora atq flagitia. ⁊ inininũ¬
diciis tam pessimis uoluptantur.
que turpe est: etiam dicere ⁊ dicũt
scbi ista uerba apłi: Uide quid dix̃
apłs: Ut nõ ea que uultis illa fa¬
ciatis Nolo faceie. cogor. compel¬
lor. iuncor. facio. que nolo. sicut
ait apłs: quia caro concupiscit

Expanded text:
ti. Vacat nobis, matutina coepimus, hora prandii non urget: ad istum diem, id est sabbatum, maxime hi assolent convenire, qui esuriunt verbum Dei. Audite et attendite; dicam quantum potero diligenter.hoc ergo quod dixi, Periculose auditur, si non intelligatur? Multi concupiscentiis carnalibus et damnabilibus victi, committunt quaeque facinora atque flagitia, et immunditiis tam pessimis volutantur, quae turpe est etiam dicere; et dicunt sibi ista verba Apostoli. Vide quid dixit Apostolus, Ut non ea quae vultis, illa faciatis. Nolo facere, cogor, compellor, vincor, facio quae nolo, sicut ait Apostolus : Quia caro concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est nichil. Numquid hoc uerbum
uideus crucifigeret: nũquid huic u̾bo
impus insultaret: nunqͥd hoc uerbũ
colaphis cederetur: nunqͥd hoc uerbũ
spinic coronaretur: Ut autem ista pace¬
retur: uerbum caro fc̃m est. Et ista pas¬
sus: resurgendo uicit. Ergo nobis nicit
quibus securitatem resurrectionis ostẽ¬
oit. Dicis ergo deo. Miserere mei oñe:
am̃ conculcauit me homo. Tu ce noli
ꝯculcare: et non te uracit homo. Ecce eĩ
potens homo cerret ce.Unde ce terret.
Sipolio. dampno. torqueo. occido. ⁊ cla¬
mas tu. Miserere mei dñe: qm̃ concul¬
cauit me homo. Si uerum dicis ce ip¬
sum attendis: quia times minas ho¬
minis. Mortuus te conculcat ⁊ qi nõ
timeres nisi esses homo: conculcat te
homo. Quod gͦ remediũ: O homo he¬
re deo: a quo fcus est homo. Illi adhers.
in ip̃o p̾sume. Ip̃m inuoca: uirtꝰ cua
sit ipse. Dic illi. In ce dñe: uircus mea.
Et a cõminat̾onib hominũ cantabis

Expanded text:
factum est nihil. Numquid hoc Verbum factum est nihil. Numquid hoc Verbum Judaeus crucifigeret? numquid huic Verbo impius insultaret? numquid hoc Verbum colaphis caederetur? numquid hoc Verbum spinis coronaretur? Ut autem ista pateretur, Verbum caro factum est : et ista passus resurgendo vicit. Ergo nobis vicit, quibus securitatem resurrectionis ostendit. Dicis ergo Deo, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo. Tu te noli conculcare, et non te vincit homo. Ecce enim homo potens terret te. Unde te terret? Spolio, damno, torqueo, occido. Et clamas tu, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo. Si verum dicis, te ipsum attendis: quia times minas hominis, mortuus te conculcat; et quia non timeres, nisi esses homo, conculcat te homo. Quod est ergo remedium? O homo, haere Deo, a quo factus es homo: illi adhaere, in ipso praesume, ipsum invoca, virtus tua ipse sit. Dic illi: In te, Domine, virtus mea. Et a comminationibus hominum cantabis;
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatem. Sed quod post ca haberet hͥ
elegit: & quod ibi messuit hic semina¬
uit. Ideo cum uuumus uigilare debe¬
mus: et eligere debemus quid infut᷑o
mit amatores suos non eos ad bonum
ad ducit. Laborandum est meo pocuis
ne capiat quam timendũ est ne cadat.
Ecce cadit mundus: stat xp̃ianus quia
non cadit xͦ. Nam quare dicit dominꝰ
gaudete qr ego uici mundum: Res¬
pondeamus ei. Si placet gaudece: sed
tu. Si cu uicisti: tu gaude. Quare nos
Quare nobis dicit gaudete. nͥ qi nob̾
uicit nobis pugnauit: Ubi em̃ pug¬
nauit: Quia hominẽ suscepie. Tolle q
de uirgine natus: tolle qd̾ semetip̃m
exmaniuit formam serui accipiens
in similitudinem hominũ factus et
habitu inuentus ut homo. Tolle hoc
ubi luctamen ubi certamen. uͥ temp¬
tat̾o ubi uictoria. quam non p̾cessit pu¬
gna: In pͥncipio erat uerbum. ⁊ uer¬
bum erat apud deum: Q deus erat uer¬
bum. Hoc erat in pͥncipio apud dm̃i.
Omia per ip̃m facti sunt: & sine ipso

Expanded text:
sanitatem . Sed quod postea haberet hic sanitatem . Sed quod postea haberet hic elegit; et quod ibi messuit, hic seminavit. Ideo cum vivimus, vigilare debemus, et eligere debemus quod in futurmit amatores suos, non eos ad bonum adducit. Laborandum est in eo potius ne capiat, quam timendum ne cadat. Ecce cadit mundus; stat christianus, quia non cadit Christus. Nam quare dicit Dominus, Gaudete, quia ego vici mundum ? Respondeamus ei, si placet: Gaude, sed tu. Si tu vicisti, tu gaude. Quare nos? Quare nobis dicit, Gaudete; nisi quia nobis vicit, nobis pugnavit? Ubi enim pugnavit? Quia hominem suscepit. Tolle quod de virgine natus, tolle quod semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo : tolle hoc, ubi luctamen? ubi certamen? ubi tentatio? ubi victoria, quam non praecessit pugna? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cit. force senescit: forte non senescit.
foite duies erit: forte pauꝑ. forte ho¬
noratus: forte humiliatus. forte ha¬
bebit filios: forte non habebit. Force
ducet uxorem: forte non oucet. Qinc¬
quid aliud noĩaueris in bonis respi¬
ce ⁊ ad mala. forte egrotat: forte nõ
egrotat. forte a serpente ꝑcutit᷑ forte
non ꝑcutteur. soite a bestia deuoratur
forte non ceuoratur. Et respice onĩa
mala. Ubiq est: forte erit: forte nõ erit.
Numquid potest dicere forte moritur
forte non moritur: qũo medici quando
inspexerint ualitudinem ⁊ mortiferã
esse cognouerint hoc pronũciant mo¬
ritur. inde non euadit: Ex quo nasci¬
tur homo oicendum est non euadit.
Quando natus est egrotare cepit qũa¬
co mortius fuerit finit quidem egͥ¬
tudinem s nescit utrum ꝑgat in peio¬
rem. sinerat diues ille egritudinem
deliciosam uenit ad cortuosam: pau¬
per uͦ ille finit egritudinẽ. ⁊ ꝑuenit ad

Expanded text:
cit: forte senescit, forte non senescit: cit: forte senescit, forte non senescit: forte dives erit, forte pauper: forte honoratus, forte humiliatus: forte habebit filios, forte non habebit: forte ducet uxorem, forte non ducet: et quidquid aliud nominaveris in bonis. Respice et ad mala: forte aegrotat, forte non aegrotat: forte a serpente percutitur, forte non percutitur: forte a bestia devoratur, forte non devoratur. Et respice omnia mala: ubique est, Forte erit, forte non erit. Numquid potes dicere, Forte moritur, forte non moritur? Quomodo medici quando inspexerint valetudinem, et mortiferam esse cognoverint, hoc pronuntiant: Moritur, inde non evadit. Ex quo nascitur homo, dicendum est, Non evadit. Quando natus est, aegrotare coepit. Quando mortuus fuerit, finit quidem aegritudinem: sed nescit utrum pergat in pejorem. Finierat dives ille aegritudinem deliciosam, venit ad tortuosam. Pauper vero ille finiit aegritudinem, et pervenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
dies nouusimus penalis seruatur ĩ
finem: tamen: mortem quam nos pa¬
timur ille non pacitur. Audiuit autem
homo moite morieris: ntatur bene pe¬
na sua. Quid est quod dixl utatur be¬
ne pena sua: non inde erat ad suꝑbiam
unde accepit penam. Agnoscat se mor¬
talem. ⁊ frangat elationem: auoiat si¬
bi oici. Quid suꝑbit terra ⁊ cinis: Etiã¬
si superbit oiabłs:non est cerra ⁊ cinis
Ideo dc̃m est uos autem ut hommes
moriemini ⁊ sicite unus de pͥncipibus
cadetis. sion attenditis qr mortales estis
et sicut diabolus suꝑbi estis: Utatur gͦ
homo pena sua fr̃es: bene utatur ma¬
lo suo. ut proficiat bono suo. Qius nescͥ
quia pena est neccesse esse ut moria¬
mur. ⁊ quod est grauuis quando nesci¬
mus: Pena certa est: hora incerta. Q
de ista pena sola: cerci sumus. In reb
certa sunt: sola mors certa est. Quid
est quod oico: sonceptus est puer. for¬
de nascitur. forte aborsum facie: ita ĩ¬
certum est foite crescit. forte non cres¬

Expanded text:
dies novissimus poenalis servatur in finem: tamen mortem quam nos patimur, ille non patitur. Audivit autem homo, Morte morieris . Utatur bene poena sua. Quid est quod dixi, Utatur bene poena sua. Non inde eat ad superbiam, unde accepit poenam; agnoscat se mortalem, et frangat elationem. Audiat sibi dici, Quid superbit terra et cinis ? Etiamsi superbit diabolus, non est terra et cinieo dictum est, Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis. Non attenditis quia mortales estis, et sicut diabolus superbi estis. Utatur ergo homo poena sua, fratres: bene utatur malo suo, ut proficiat bono suo. Quis nescit quia poena est, necesse esse ut moriamur; et quod est gravius, quando nescimus? Poena certa est, hora incerta: et de ista poena sola certi sumus in rebus certa sunt: sola mors certa est. Quid est quod dico? Conceptus est puer, forte nascitur, forte aborsum facit. Ita incertum est: forte crescit, forte non cres
Abbreviated transcription (Latin):
cordis innocentia in ñ nullis suis actib infirmi uide¬
ant᷑. Quidã uõ iã quedã ante humanos oculos robusta
exerceant. sed tam̃ erga alioꝵ bona int̾ in idię pe¬
stilentia tabescant. Bene ergo dicit᷑. Uita carniũ sanitas
cordis. ꝗa sim̃tis innocentia custodit᷑. etiã siqua foris
infirma sunt. quandoꝙ roborant᷑. et rec te illic subdit᷑.
Putredo ossuũ inuidia. ꝗa pliboris uitiũ ante di ocu¬
los percunt ętiã que humanis oculis fortia uidentur.
ossa ꝗꝓpe ꝑ inuidiã putrescere est quȩdã ętiã robusta
deperire

Expanded text:
cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videcordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis; quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infPutredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt etiam quae humanis oculis fortia videntur: ossa quippe per invidiam putrescere, est quaedam etiam robusta deperire
Abbreviated transcription (Latin):
nendi sunt inuidi ut cognoscant quantis lapsib suc¬
crescentis rune sub iaceant. Quia dũ liborẽ acorde
ñ ꝓiciunt. adꝑtas operũ neꝗ tias deuol uuntur.
Nisi enĩ cam in uidisset acceptã fr̃ĩb hostiã minime
ꝑuenisset ad ex tinguendã uitã. Unde scriptũ est.
Et respecorit dñs ad abel. et ad munera eiꝰ. ad cain uõ
et ad munera eiꝰ ñ respecaxit. Iratꝰ ꝙ est cai uehem̃t̃
et concidit uult̾ eiꝰ. Libor itaq sacrificii fricidii se¬
minariũ fuit. Nã quẽ meliorẽ se esse doluit neut cũq
esset amputauit. Dicendũ est inuidis ꝗa dũ se ista
intrinsecꝰ peste consumunt. etiã ꝗeꝗd inse ali uo bo¬
ni habere uident᷑ interimunt. Unde scriptũ est. uita
carniũ sanitas cordis. putredo ossuũ inuidia. Quid enĩ
ꝑ carnes nisi infirma quȩdã actenera. Et ꝗo ꝑossa nisi
fortia acta signant᷑. Et plerũꝙ contigit ut ꝗdã cum

Expanded text:
nendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus sucnendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime pervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus; ad Cain vero et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. Undefit ut pes ꝑ oculũ uideat. et ꝑpedes ꝗculi
gradi ant᷑. ori audit̾ auriũ seruiat. et ad usu suũ aurib
oris lingua concurrat. Suffraget̾ manib uent̃: uentri
operetur manꝰ. In ipsa igit̃ corporis positione acci¬
pimꝰ qõ inactione seruemꝰ. Nimis itaꝙ turpeest non
imitari qd sumꝰ. nr̃a sunt nimirũ quȩ et si imitari ñ
possum amamꝰ in ali is. et amantium fiunt queq aman¬
tur in nob. H inc ergo pensent in uidi caritas quante
uirtutis est. quȩ alieni laboris opera mnr̃a sine labo¬
re facit. Dicen dũ itaq est inuidis ꝗa dũ se alibore
minime custodiunt in antiqu̾a uersuti hostis neꝗ¬
tiã demergunt᷑. De illo nãꝙ scriptũ est. Inuidia dia¬
boli mors intrauit in orbõ terra. Quia enĩ ipse cȩ¬
lũ ꝑdidit. condito hoc homini in uidit. et dapnatio¬
nẽ suã ꝑdit̾. adhuc alios ꝑ dendo cimulauit. Amo¬

Expanded text:
fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admo
Abbreviated transcription (Latin):
quales illas conspiciunt esse quolaudant. mirant eos pla¬
cita egisse: sed tam̃ similiter deuitant placere. Sicen
cor redeant. et de alienis actib ñ p̃sumant. nebona
laudent et agere recusent. Grauiter ꝗppe extrema
ultione feri endisunt: ꝗb placuit qd imitari noluer̃.¬
Ammonen disunt inuidi: ut ꝑpendant quante ceciiatis
sunt. ꝗ alieno ꝓuectu deficiunt. aliena exultacione¬
contabescunt. Quante infelicitatis sunt. ꝗ melioratio¬
ne ꝓorimi de terioRes fiunt. Dũq augm̃ta aliene ꝓ¬
speritatis aspiciunt.: aput semetipsos ancaie afflicti
cordis sui peste moriunt᷑. Quto istis infelicius quosdũ
conspecta felicitas afficit pena neꝗores reddit. Clioꝵ
nõ bona que habere ñ possunt si diligerent sua fecissent.
Sic ꝗꝓpesunt uniuersꝗ consistentes infide. sicut mul¬
ta menbra uno continent̾ incorpore. que ꝑ officium
ꝗdẽ diuersasunt. sed quosibi uicissim congruunt unũ

Expanded text:
quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos plaquales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendcor redeant, et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari noluerAdmonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultationecontabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum
Abbreviated transcription (Latin):
inuidi. Ammonendi nãq sunt beniuoli. ut sic a¬
lienis bonis congaudeant: quatenꝰ habere et ꝓpͥa
concupiscant. sic ꝓximoꝵ facta diligendo laudent:
ut ea etiã imitando multiplicent: Nesi in hoc p̃sentis
uite stadio. xocertam̃ alienũ deuoti fautores. sed pigri
spectatores assistant: eo post certam̃ sine brauio rema¬
neant. quonunc incertamine ñ laborant: et tunc eon
palmas afflicti respiciant. in quoꝵ nc̃ laborib otiosi
ꝙ ꝑdurant. Ualde ꝗꝓpe peccamꝰ si aliena bene gesta non
diligimꝰ. Sed nil mercedis agimꝰ: si ea que diligimus
in quantũ possumꝰ ñ imitam̃. Dicendũ itaq est beniuo¬
lis. ꝗa si imitari bona minime festinant. que laudantes
apꝓbant: sic eis uirtũ sc̃ĩ tas. sicut stultis spectatorib¬
ludicrarũ arciũ uanitas plaçet. Illi naꝙ aurigarum
acystrionũ gesta fauorib effer̃. Nec tam̃ tales esse desidesan

Expanded text:
invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic ainvidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes apludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã seducit. Cuncta queq sibi inlata sunt ue¬
hement̃ eragerans intollerabilia ostendit. Iantoꝙ iñtẽ
merore cont̾bat. ut plerũq uir patiens. illa se equa ni¬
mit̃ tollerasse post uictoriã capti uus erubescat. seque
non redisse contumelias doleat. Et de teriora rependere
sioccasio p̾beat᷑ qu&  erat. Quib ergo istisunt similes. ni¬
si his ꝗ ꝑfortitudinẽ in cãpo uictoressunt. sed ꝑ neglegen¬
nã post modũ intra urb claustra capiunt̃. Enib sunt si¬
miles nsiliis quos inruens grauis languor auita ñ sub¬
trahit. sed leuit̃ ueniens recidiua febris occidit. Ammonen¬
disunt igit̃ patientes ut cor post uictoriã muniat. ut
hostẽ publico bello superatũ insidiari moeniis m̃tis in¬
tendat. ut languorẽ plus reserpente timeant. nehostis
callidus eo in deceptione postmodũ maiori exultatione
gaudeat. quo illa dudũ contrase erigida colla uic

Expanded text:
ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vead memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla vict
Abbreviated transcription (Latin):
te succurrit̾: si quesit huius ꝑ mutationis causa pandat᷑
Callidus nãq aduersarius bellũ contra duos mouet. unũ
uidelicet inflãmans. ut con tumelias pͥor inferat. alterũ
ꝓuocans. ut contu melias lesus reddat. Sed plerũq dũ huiꝰ
ĩa uictor est ꝗ in iuriã ꝑsuasus in rogat. Ab illo uincitur.
ꝗ inlatã sibi aequa nimit̾ portat. Unius ergo uictor
quẽ cõmouendo sub iugauit. tota contra alterũ uirtu¬
te se erigit. eũq obsistentẽ fortit̃. et uincentẽ dolet.
Quẽ ꝗa cõmouere in ipsa contumeliarũ iaculatione
ñ potuit : Ib aꝑto certamine interĩ ꝗescens. et secre tã
suggeslionẽ cogitationẽ lacessiens ap̃tũ deceptionis
tẽpꝰ inꝗrit. Quia enĩ pblico bello ꝑdidit. adexercendas
occulte insidias exardescit. Quietis nãq ia tẽpore. Ad uic¬
tons aninũ redit. et uel rerũ dãpna. uł in iuriarũ iacula

Expanded text:
te succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. te succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula
Abbreviated transcription (Latin):
tientiȩ festuca est: malitia uõ in corde trabes inoculo.
Illã nãq aura tẽptationis agitat. Hanc aũt consuma¬
ta neꝗtia penę immobilit̾ portat. Recte uõ illic
sub iungit̃. Ypochrita eice pͥmũ trabẽ de oculo
tuo. et tunc uideb eicere festucã de oculo frĩs tui
lcsi dicat᷑ menti iniq interius dolenti. et sanctã
se ex terius ꝑ patientiã demonstranti. Prius ade
molẽ malitiȩ excute: et tunc alios deinpatientie leuita¬
te rep̃ hende. Nedũ ñstudes simulationẽ uincere. peius
tientib solet. ut eo ꝗdẽ tẽpore qͦuel aduersa patiunt᷑
uł contumelias audiunt. nullo dolore pulsent᷑: Et sic pa¬
tientiã exhibeant. ut custodire etiã cordis innocentiã
ñ omit tant. Sed cũ post paululũ hec ipsa que ꝑtulerint
ad memoriã reuocãt. igne se doloris inflãmant. argum̃ ta
ultionis in ꝗr̃. et mansue tudinẽ quã tolerantes habu¬
er̃. retrac tantes malitiã uertunt. Quib citius ap̾dican¬

Expanded text:
tiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute: et tunc alios de impatientiae levitate reprehende; ne dum non studes simulationem vincere, pejus tientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedican
Abbreviated transcription (Latin):
celiq certi secreta rimat̃. et tam̃ illa minnisibiliũ con¬
tẽplatione suspensas. ad cubile carnaliũ m̃tis aciem re¬
uocat: atq in occul tis suis qualit̃ debeant conuersari.
ouspensat dicens. Ipter fornicationẽs aũt unꝰ ꝗsꝙ suã uro¬
rẽ habeat: et una queq suũ uirũ habeat. Uxrori uir debitũ

Expanded text:
coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium concoelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat