comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Icia. auice dicitur hͨ nicia.cie. quoddã genus legumiĩs
quia uice panis utũtur ea in quibusdã lecis. uł uicia. q
uiciosa quia mala est uł uicia dr̃ a uictoria quã antiq̃
uiciã dicebant. Inde uicia .q. uictorialis qr uictores olim
en solebant coronari. Dñde biciosus. sa. sum. Inuenitr᷑

Expanded text:
 vicia -e, quoddam genus leguminis, quia vice panis ea utantur in quibusdam locis, vel vicia quasi vitiosa, quia mala est; vel vicia dicitur a victoria, quam antiqui viciam dicebant, inde vicia quasi victorialis, quia victores olim ea solebant coronari, unde viciosus -a -um. Item
Abbreviated transcription (Latin):
rorscrui sidic̃o dicet ut scriptum cut. est ent̃ plena fcaudie
fera mñ infertur in formes ut̾o ꝑtus ed̾e. s natos guas
lingere ati in spẽm sui sibͥtudinẽq formaare. non mite¬
ris infera tam pii oris officia cuius pietas natiam
exp̾init. Ulursa igit᷑ partus suos ad suã et fingit siłitu¬
dinẽ tu filios tuos instiniere siłes tui nõ potes. ab ursus¬

Expanded text:
rsa insidians licet, ut scriptura ait - est enim plena fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. non miraris in fera tam pii oris officia, cuius pietas naturam exprimit ? ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tibi non potes? qu
Abbreviated transcription (Latin):
compoĩtũ quia ui pariat nam creꝑat dũ uenter eius
ad ꝑtum in genu̾t catiui non expectantes ma¬
t̾am nature soluconẽ corrosis eius lat̾ib ui crũpunt
lemẽ expuat. Illa autẽ ex uoluptate libidinis in rribiem u̾sa
capiñ masculi ore ieceptum precidat ita fit ut parens ut̾r
peat mascłus dum coit femĩa dum ꝑturit. Q fertut sine

Expanded text:
um, quia vi pariat, nam, cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, vi erumpunt semen expuat, illa autem, ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum precidat: ita fit ut parens uterque pereat, masculus dum coit, femina dum parturit, que fertur esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uesperuigõ. ginus. nomĩa sunt unius et eiusdem
stelle que in nocte post solenz apparet et ĩ marie aitte
solem. Unde in mane ante solem dr̃ lactfer uł foffo
cedat. s hoc ꝯtingit in diu̾sis tẽporib. Alii autẽ dicũt
ꝙ m̾curius et uenus cum sint satellites solis qñq
ante solem s quia ille due stelle sunt ꝯsimiles ĩsplea
solem. et ĩ mane ante solem. Allaus aut phãntibus
placuit ꝙ una et eadẽ stella sit. s. benus que in sero se¬
ad occasũ qr uenus est alcior diuciꝰ urͣ in sero ꝙͣ sol
exemplũ nãm cicius uidemus ascendencia remota
ergo uenus in sero hesperus et uesperus et uesꝑugo¬

Expanded text:
hec Vesperugo nomina sunt unius et eiusdem stelle, que in nocte post solem apparet et in mane ante solem, unde, in mane, dicitur Lucifer vel Fosforcedat, sed hoc contingit in diversis temporibus. Alii dicunt quod Mercurius et Venus, cum sint satellites solis, quandante solem; sed, quia ille due stelle sunt similes et in quasolem et in mane ante solem. Altius vero philosofantibus quod una et eadem sit stella, scilicet Venus, que in sero sead occasum, quia Venus est altior, diutius videtur in sero quam sol exemplum: nam citius videmus ascendentia remota ergo Venus in sero Esperus et Vesperus et Ves
Abbreviated transcription (Latin):
Onde dr̃ ĩ uehit in illum .I. uituꝑat illum et rep̃hendit
drunt tñ quia ꝓpͥe utuꝑare est maleftm̃ alicuiꝰ. Iocose
narrare. ¶Quod facit. Oratius in odiis. rep̾hendere
et malefcm̃ alituius sub spẽ correccõnis euarrare. quod
facit oratius in ẜmonib. s in uehere est malefcã alicuiꝰ
maligno aĩo. et lingua detractoria rep̾sentare. quod
oramis ur̃ fac̾e in epodo s nori fant. Unde ĩuectuuis. ua.
nũ. detractorius maligiuis et hͦ in uectinũ. et hec ru¬

Expanded text:
e invehitur in illum’, idest vituperat, illum reprehendit: differunt tamen, quia proprie vituperare est malefacta alicuius iocose narrare, quod facit Oratius in Odis; reprehendere est malefacta alicuius sub specie correctionis enarrare, quod facit Oratius in Sermonibus, sed invehi est malefacta alicuius maligno animo et lingua detractoria representare, quod Oratius videtur facere in Epodon, sed non facit. Unde invectivus -a -um, detractorius, malignus, et hoc invectivum, et hec in
Abbreviated transcription (Latin):
minatus uocatur nã ꝓmagnitudine corporis p̃petes
ultures. Indulg̾e concubitui et ꝯiugali quodã usũ
impcialis q copule sorte. nusc̾i atq ita sine uldo. mascło¬
iũ concipere semĩe et sine quiccõne gen̾are natosq
ex hiis in multã etatẽ longe uite procede̾ ut usq ad
centũ annos uite eoꝵ series producat᷑ nec facile eos¬

Expanded text:
minata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes ultures indulgere concubitu et coniugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione generare natosque ex his in multam aetatem longaeuitate procedere, ut usque ad centu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt b̾mes ãt t̾re ut scorpio aut aque. ut sanguissuga
aut aeris ut aranea. tuit frondiũ ut eruca. cuit sĩgnoꝵ
ut teredo. aut uestuentoꝵ ut tinea. aut carmũ ut enu¬
graneꝰ lumbricꝰ escarie costi pediculi pulices. lendes tar
ut serpens aꝑtis passib. s sqͣmarũ uisib reperit qr
non est illi spine rigor. s indirtm̃ corpustuli sui ꝑtes
gradatu porrigendo contractas cõtrahendo porrectas
motũ explicat sicq agitatus uerrendo prolabitur uł

Expanded text:
sunt vermes aut terre ut scorpio, cantarida et similes, aut aque ut sanguisuga, aut aeris ut aranea, aut frondium ut eruca, aut lignorum ut teredo, aut vestimentorum ut tinea, aut carnium ut emigraneus, lumbricus, ascaride, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spine rigor, sed indirectum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus verrendo prolabitur;
Abbreviated transcription (Latin):
subuenio. nis. sutturre. Denio et eius compoĩta sunt¬
neutra. p̃t̃ ista qñq. anteuenio. cirãuenio ãuenio pro
alloqui. uł exig̾e̾. uł aduuare uł adplacitũ uocare. Inue¬
nio et p̾uenio. que sunt actiua. et omĩa facĩt p̾titũ in
ueni et supinũ inuentũ. et om̃ĩa corr̾ hanc silłam. ue

Expanded text:
enio -is, succurrere. Venio et eius composita neutra sunt preter ista V: antevenio, circumvenio, convenio pro alloqui vel exigere vel adunare vel ad placitum vocare, invenio et prevenio, que sunt activa, et omnia faciunt preteritum in veni et supinum in ventum, et omnia corripiunt hanc sillabam ve-
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾. mnuta inquit pła pcc̃a si negligãtar occidũt. mi¬
nute st̃ gutte que flũia implẽt. minuta st̃ graua ti-¬
rene. s si multa arena ĩponatur pͥmit atq appͥmitꝭ
ħ facit sentina neglecta ꝙ facit fluctus uruens pau¬
latim sensitura intrat. s diu intrando. et non ex hauriãdo

Expanded text:
peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Anda ab eo .is. dr̃ hec unda. de. et est unda suꝑior pars
aque. suꝑior li quor qui semꝑ ĩ motu est s aqua est
statiua et sine motu equalis. Unde a qua .q. equa. sed¬
unda ꝑse non est aqua. s a qua in quodã motu et agita
frequens. undis. et comꝑat᷑. Unde hec undositas. tatis
Item ab unda. undo. das. qd̾ non est in usu. s ab eo

Expanded text:
 ab eo hec unda -e, et est unda superior pars aque, superior liquor qui semper in motu est, sed aqua est stativa et sine motu equalis; sed unda per se non est aqua, sed aqua in quodam motu et agitatfrequens undis et comparatur; et inde hec undositas -tis. Item ab unda undo -as quod non est in usu, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat enĩ in hĩcõne triũphi tripler uidciũ prius enĩ consulelat̾
ex̾citus. scd̃o senatus. t̾no ppłs et si assentirent hĩtum erat iudi

Expanded text:
Fiebat enim in exibitione triumphi triplex iudicium: prius enim consulebatur Fiebat enim in exibitione triumphi triplex iudicium: prius enim consulebatur exercitus, secundo senatus, tertio populus, et si assentirent habitum erat tri
Abbreviated transcription (Latin):
Triũphus. tres uł tris. componit᷑ cũ ꝑ honos driio.
triplex leticia.q. trinus sonus .I. triplex gaudiũ. qd̾ fiebat
alicui pro subingõne ciuitatis uł regionis. Nam reu̾tenti
solelat totus ppłs exlre. obuiã uictori cũ magna exultacõne
et cũ magno grdro et hoc erat. una leticia. Allia erat quia
nica iouis ledebat in curru quẽ trahebãt .iiiiͦ. equi albi. Uñ¬
nebatur quidã ẜuus una cũ eo incurru. et semꝑ collaphi¬
zabat fere t̾umphantẽ: ne ip̾e minis suꝑbiret. Et eciã ideo
honore: In illa die licebat tu cuil dicẽ in ꝑsonã triũphãtis.
quitqͥd uellet. Unde cesari triũphanti fertur quidã dixisse
cũ dełet in duci ĩ ciuttatẽ. Aꝑite portas regi caluo regine
bitune. uolens sig̃re ꝙ caluus erat et succuba extiterat
tacõne eius. au triũphꝰ dalatur sicut dictũ est: uł triãbos
dr᷑ triplex iudiciũ. Inde triũphus.q. a triplici iudicio fie

Expanded text:
tris componitur cum phone, quod triplex letitia, quasi trinus sonus, idest triplex gaudium quod fiebat alicui pro subiugatione civitatis vel regionis. Nam revertenti solebat totus populus exire obviam victori cum magna exsultatione et cum magno gaudio, et hec erat una letitia; alia erat quia nica Iovis, sedebat in curru quem trahebant IIII equi albi, nebatur quidam servus una cum eo in curru et semper colaphizabat triumphantem ne ipse nimis superbiret, et etiam ideo honore’. Et in illa die licebat unicuique dicere in personam triumphantis quicquid vellet, unde Cesari triumphanti fertur quidam dixisse, cum deberet induci in civitatem: ‘aperite portas regi calvo, regine Bitinie’, volens significare quod calvus erat et quod succuba extiterat ltatione eius cui triumphus dabatur, sicut dictum est; vel triambos dicitur triplex iudicium, inde triumphus quasi a triplici iudicio.
Abbreviated transcription (Latin):
reprobare est. sicut nescire mentiri. uir uerax dr̃ qui
labi ꝑmendaciũ de dignat᷑ nũꝙͣ si mentiri uelit nesciat
S qd̾ fla loqui u̾itatis amore contẽnas. Quid est ergo
ad sathan. Unde uenis dr̃e nisi uias illius .q. in cognitas
reprobare u̾itatis orgo lumẽ tenebras quas reprobat igno¬
rat. et sathane itin̾a .q. iudicans dampnat dignũ est ut
q uosciens requirat. hinc est ꝙ ade pccanti conditoris

Expanded text:
iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ab hoste in fugam conu̾so freptũ et tropheũ uitoriã
de hoste in fugã conu̾so et exultacõ et leticia siue honor
qui dalatur alicui ꝓpt̾ hostem in fugũ ꝯu̾sum et erat
talis honor qd̾ totus ppłus exibat ei obiuã et cũ leticia
eum in troducebant. in aiuitatẽ. Et prod̾. phe. Unde qͥdã

Expanded text:
lium ab hoste in fugam converso ereptum; et tropheum, victoria de hoste in fugam converso, et exultatio et letitia et honor qui dabatur alicui propter hostem in fugam conversum, et erat talis honor, quod totus populus ei exibat obviam et cum letitia eum introducebant in civitatem. Et hinc trophus, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
turtur cũ pare uno contenta ẽ quo amllo alt̾in rã non
adiitat. pluositatẽ in homĩb nupciaꝵ redarguens. nã
et si forsitã culpa ꝓpt incontiuenciã iuuenał est. ip̃a tũ
tanta incontinencia tupis est. pudet ad negociũ hone¬
statis rõm non posse in homĩe. ꝙ non posrat inuoluae
opus stremue atq in fatigabłt exeꝙ̃tẽ. uideas ubiq
singłarẽ ubiq gemẽtẽ cudias nec unꝙͣ in iuridi ramo
residentẽ ꝓspicias ut tu ab eo discas uoluptatũ uirencia
utrulenta utate. Adde ꝙ in iuigis monciũ. et in sũmi¬
midiacie debet doceat nos frena despice. et amare celestis
ex quib colligitur ꝙ uox sit turturis in p̾dicatio casti¬
tatis. neq enĩ a p̾ncipio uox ista in t̾ris audita est. d
magͭ illa crescite et multiplicanũ et replete f̾ram.¬

Expanded text:
ue compare uno contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens. Nam etsi forsitan culpa propter incontinentiam venialis est, ipsa tamen tanta incontinentia turpis est. Pudet ad negotium honestatis rationem non posse in homine, quod natura opus strenue atque infatigabiliter exsequentem. Videas ubique singularem, ubique gementem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut tu ab eo discas voluptatum virentia virulenta vitare. Adde quod in jugis montium et in summipudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiam praedicatio castitatis. Neque enim a principio vox ista in terris audita fuit, sed magis illa: Crescite, et multiplicamini, et replete terram
Abbreviated transcription (Latin):
sicut qͥ pr̃em. uł mr̃em in t̾ficit uł comedit filiũ uł eꝯͦ
gnãd̾. Et inde tingedus. da. dũ. et ħ tragedꝰ .di. penult
prod̾. tragedie scriptor. Et hinc trageditus .cr. cũ. Item
⁊ magnatũ. Item comedia huili stilo describr̃. trage¬
diã ałto. Item comedia atristib ĩcipit. s cũ letis desint
tragedia eꝯͣrio. Unde in salutacõne solemꝰ nuttere et
aptare tragicũ pͥncipiũ et comicũ finẽ. et produat penst

Expanded text:
sicut qui patrem et matrem interficit vel comedit filium, vel e gnandum. Et inde tragedus -a -um et hic tragedus -di, tragedie scriptor, et hinc tragedicus -a -um. Item et magnatum. Item comedia humili stilo describitur, tragedia alto. Item comedia a tristibus incipit sed cum letis desinit, tragedia e optare tragicum principium et comicum finem, idest bonum et
Abbreviated transcription (Latin):
.I. bos .q. uacilla et debilis. respectu
tauri. uł uacca a bos .q. boacca sicͥ¬
aleo leena et adraco dracena.
carius. et ħ uaccarla. custos uat¬
caꝵ et hͨ uacra quedã ciuitas hy¬
spanie. ab abundancia uaccaꝵ.
ita dictu uacca euiã quelã ciuitas ĩ india. Unde uacceus.

Expanded text:
quasi vacilla et debilis respectu tauri; vel vacca a bos, quasi boacca, sicua leo leena et a draco dracena, carius et hec vaccaria, custos vaccarum. Et hec Vacca, quedam civitas Hyspanie ab abundantia vaccarum ita dicta, Vacca etiam quedam civitas in Numidia; unde vacceus
Abbreviated transcription (Latin):
ualeto. tote. ualere. ꝙ olim solebat diai mortuis pꝰ ꝑ actã
sepulturã ab amicis ꝙ erat signũ ꝙ ampliꝰ non deleãt
eos uid̾e̾ et quia tale. Uale erat signũ doloris. et trifticie
et meroris: Inde tractũ est itt ualeo ponatur ꝓ ꝑire uł
componit᷑ cõualeo. les. simł ualẽ. sanariad sanitatẽ
rodire. cresc̾e. indicare. Unde cõualesco. scis. Etualeo. les
ualde uałe. Inualeo. les. ualde uałe. cresc̾e. abundare

Expanded text:
lim solebat dici mortuis post peractam sepulturam ab amicis, quod erat signum quod amplius non debebant eos videre; et quia tale ‘vale’ signum erat doloris et tristitie et meroris, inde tractum est ut valeo ponatur pro perire vel componitur convaleo, simul valere, sanari, ad sanitatem redire, crescere, radicare, unde convalesco -scis, evaleo -es, valde valere, invaleo -es, valde valere, crescere, abundare
Abbreviated transcription (Latin):
nutrire. et tollere .I. portare uł sustin̾e et caret p̃t̾ito
et supnio. s accipit nutuo. tuli uł sustudi. Alntiqui enĩ
dicebant. tulo .lis. tuli. uł tetuli tultũ. Et inide compo¬
nelatur sustulo . lis. sustuli. qd̾ modo non ẽ in usu.
in pñti et ideo datum est eius p̃t̾itum huic tolto. qd̾¬

Expanded text:
 portare vel sufferre, et caret preterito et supino, sed accipit mutuo tuli vel sustuli. Antiqui etiam dicebant tulo -is tuli vel tetuli, et inde componebatur sustulo -lis sustuli, quod modo non est in usu in presenti et ideo datum est eius preteritum huic verbo
Abbreviated transcription (Latin):
Tgris medi. et ꝑse uocant tignũ sagittam ¶ cio¬
unde ħ tigris tigris. uł tigridis. ẜpens dicta est ꝓpter
uelocitatẽ. et siłr quidã fluuiꝰ dictus est tigris. uł ti
refletit nam ulii uacuũ rapte sobolis cubłe reppit. ili¬
touestigus raptoris in sistit atq ille ꝙͣuis equo uectus
fugaci. uidens tñ uelocitate fere se posse preueniri riec
euadendi ullũ suppet̾e sib posse subsidiũ thecam hulꝰ
fraude molitur uba se contiguũ uiderit speraiu deuitro
spe retenta. totis. se ad comp̾hendend̃ equitatẽ uirib
fundit et iracundie stimulo uelocior fugienti ĩ nu̾et
It̾m ille spere obiectu seꝙ̃tem retardat nec inde seduli¬
tatẽ niris media frandis excludit cassam u̾sat yma¬
giiẽ et quasi lactatura fetꝰ residet sic pietatis sue-¬
audo decepta et uindictã amittit et prolẽ. ¶ De na¬
quit uocata ꝓpti uelocem fugũ. Ita enĩ nominãt
ꝑse et greti. et medi sagittam est enĩ bestia uarii s

Expanded text:
GRIM Medi et Perse vocant sagittam, unde hec tigris -gris vel -gridis serpens dicta est propter velocitatem, et similiter quidam fluvius dictus est Tigris -gris reflectit. Namque ubi vacuum raptae sobolis cubile repererit, illico vestigiis raptoris insistit. At ille quamvis equo vectus fugaci, videns tamen velocitate ferae se posse praeverti, nec evadendi ullum suppetere sibi posse subsidium, technam hujusmodi fraude molitur. Ubi 121 se contiguum viderit, sphaeram de vitspecie retenta totis se ad comprehendendum equitem viribus fundit et iracundiae stimulo velocior fugienti imminet. Ille iterum sphaerae objectu sequentem retardat; nec tamen sedulitatem matris memoria fraudis excludit: cassam versat imaginem, et quasi lactatura fetstudio decepta et vindictam amittit et prolem. CAP. vocata propter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis
Abbreviated transcription (Latin):
detudi. desũ. ualde tund̾e. uł deorsũ. extundo. dis. extudi.
extusũ .I. extra tund̾e. uł tundendo extraħe. Intundo. dix.¬
intudi. in tusũ. intus. uł ualde tund̾e. ꝑtundo. dis. ꝑtudi.
obturare. in angustia lande. uł pro hẽre. obsecare. ob sur¬
compõita u̾o ab eo omĩa amittũt gemĩacõni in p̾ti̾to

Expanded text:
detusum, valde tundere vel deorsum; extundo extudi extusum, idest extra tundere vel tundendo extrahere; intundo intudi intusum, intus vel valde tundere, pertundo pertudi obturare, in angustia claudere vel prohibere, obcecare, obsurcomposita vero ab eo omnia amittunt
Abbreviated transcription (Latin):
formacõm ħ testiculus.li. dimi. testituli eciã in uiro di¬
cũiur. quia testantut hoĩem mare ẽẽ. uł ideo dicũtur.
a testibus quia duo sũt et testuũ nũs aduob ĩcipit.
n̾ã uox uniꝰ nox nullius. unde hic et hec testitularis¬
.i. tum. qui maguos ħe testiculos. et testiculo. las. testiculos
dare. ꝑ testiculos ꝑcut̾e. Et componitur de testiculo. las. et ete¬

Expanded text:
hic testiculus diminutivum; testiculi etiam in viro dicuntur quia testantur hominem marem esse vel ideo dicuntur a testibus, quia duo sunt et testium numerus a duobus incipit, nam vox unius, vox nullius. Unde testicularis-a -um, qui magnos habet testiculos, et testiculo -as, testiculos dare vel testiculis percutere; et componitur detesticulo -as, et ete
Abbreviated transcription (Latin):
Trena. a teneo. nes. dr̃ hͨ irena. ne. lauiẽtacio. Siat .n.
hymnꝰ ẽ canticũ leticie et laudis. itai trena est canticũ
lamenti et fun̾is. unde trenus. na .nũ. lamentabulis
et trenosus. sa. sum .I. lamentosus. Et utrũq cõꝑatur.
roꝵ. mons siue uallis ubi descensus est adinferos. et sepe
ponit᷑ pro ip̃o descensu ad inferos et pio inferno. ubi nõ
est nͥ fletus et lamentacio. unde trenarius. ria. riũ. Et
scias ꝙ quidã dicũt pro eod̾ monte. ħ trenariꝰ s male. et

Expanded text:
 lamentatio: sicut enim ymnus est canticum letitie et laudis, ita trena est canticum lamenti et funeris; unde trenus -a -um, lamentabilis, et trenosus -a -um, lamentosus, et utrumque comparatur; -rorum, mons sive vallis ubi est descensus ad inferos, et sepe ponitur pro ipso descensu ad inferos et pro ipso inferno, ubi non est nisi fletus et lamentatio, unde trenarius -a -um. Et nota quod quidam dicunt pro eodem monte hic Tenarius, sed male. It
Abbreviated transcription (Latin):
unde et dr̃ tormentũ .q. torquens mentẽ. Et est ethĩa
sa. sum. qd̾ et tormentosus dr᷑ et compatur. Et nota q
tormenta eclam dicũtur in sir̃a bellica ad d̾iuendã oppi¬
da et ciuitates. uł quia torq̃ant int̾us resistentes uł
quia torqueant lapides et tela¬

Expanded text:
unde et dicitur tormentum quasi torquens mentem, et est ethimol-a -um, quod et tormentosus dicitur, et comparatur; et nota quod tormenta etiam dicuntur instrumenta bellica ad diruenda oppida et civitates, vel quia torqueant interius resistentes, vel quia torqueant lapides et tela
Abbreviated transcription (Latin):
cea. ceũ. uascones et baccei. Idẽ ppłi sũt dcĩ a uacca
ciuita hyspanie uxͣ pireneũ montẽ: a qua hũerũt
pͥncipiũ: uł ꝙͣ olim possederũt. et dicũt᷑ uascones.
.I. uaccones .c. mutata in .s. Unde h uasconia. nie.
regio eoꝵ. et hinc bascorius. na .nũ. et uascomiꝰ.
et hec uasco. conis. Ansculũ . li. di. ꝑnũ. uas.

Expanded text:
iidem populi sunt dicti a Vacca civitate Hyspanie iuxta Pireneum montem, a qua habuere principium vel quam olim possederunt, et dicuntur Vascones quasi Vaccones, c mutata in s, unde hec Vasconia -e, regio eorum, et hinc vasconius -a -um, et hic et hec Vasconis. U
Abbreviated transcription (Latin):
ignis in nube. Tono. nas. nui. tonitũ tonitruũ fac̾e ⁊
cõuenit soli deo. unde solum in t̾cia ꝑsona d̃ ĩueniri ĩ¬
translacõe. ut tono .I. sorio. uł fortit᷑ clamo et ꝑ apostro¬
compoĩta neutra sunt p̾ter attono ꝙ est actiuũ et cõtra
faclũt p̾t̾itũ in nui. et sup̾. in atum. licet qñq ĩueniat᷑.¬

Expanded text:
io. T 137 TONO -as -nui tonitum, tonitruum facere, et convenit soli deo, unde solum in tertia persona deberet inveniri; intranslationecomposita neutra sunt preter attono, quod est activum, et omnia fac
Abbreviated transcription (Latin):
tenentes umbras et est efhĩa. unde tenebrosus. sa. sum.
et comꝑatur. bnde ħ tenebrositas. tatis. et tenebro. bae¬
.I. obscurare. tenebro sũ fat̾e. Et componit᷑ contenebro.
bras. obtenebro. bras. et huic inchoa. tenebrasco. scdle¬
contenebrasco. obtenebrasco. Tenebro et eius compor̃ta

Expanded text:
tenentes umbras, et est ethimologia, unde tenebrosus -a -um, et comparatur, unde hec tenebrositas. Item a tenebre tenebro -as, obscurare, tenebrosum facere, et componitur contenebro -as, obtenebro -as, et hinc inchoativa tenebrasco, contenebrasco, obtenebrasco; tenebro et eius composita
Abbreviated transcription (Latin):
a qua ueniens cum impetu et nubib repentina ma¬
gnũ hñs intrementũ. ss adueniente estate calore
solis torrescit et arescit et de sicratur. unde et sic dcũs
est quia pliuua crescit siccitate in estate torrescit. I.
arescit. tͥ gred. abhyeme nomẽ dederũt nos ab estate
Illi ai tempore quo cresat. nos a tempore quo sicratur

Expanded text:
etu imbribus repentina, magnum habens incrementum, sed adveniente estate calore solis torrescit, idest arescit et desiccatur, unde et sic dictus est quia pluvia crescit, siccitate in estate torrescit, idest arescit; cui Greci ab yeme nomen dederunt, nos ab estate, illi a tempore quo crescit, nos a tempore quo siccatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nafer ualde componit᷑ cum affer. et dr̃ bafer. fra. frũ.
calidus et ĩgeniosus uersis pellis multiforiis et dr̃
uafer .q. ualde affer .I. ualde calidꝰ nam affri ualde so¬
lent dolosi ẽẽ et fraudulenti. uł uafer cõponit᷑ a uarius
et f Inde uafer .q. uaria fõns. sicut hõ caritus qui

Expanded text:
Item valde componitur cum affer et dicitur vafer -a -um, callidus et ingeniosus, versipellis, multiformis; et dicitur vafer quasi valde afer, idest valde callidus, nam Afri valde solent dolosi esse et fraudulenti. Vel vafer componitur a varius et ferens, inde vafer quasi varia ferens, sicut homo cautus
Abbreviated transcription (Latin):
cin. crũ .I. turpiter hicrũ faciens. Unde h lurpalucrũ. cri. a¬
nare tinrtem fac̾e. unde tiupeo. pes. turpui .I. ẽẽ uł fieri tut¬
pem. et hinc turpesco. sas. inchoa. Curpo componit᷑ detirr¬
turres .q. fetes. quia longe sint et recte et pocul rotunde ui¬
dentur. licet qñq sut quadrate uł late. uł dicũt᷑ a tueor. q

Expanded text:
-a -um, turpiter lucrum faciens, unde hoc turpilucrium, turnare, turpem facere, unde turpeo -es -ui, idest esse vel fieri turpem, et hinc turpesco inchoativum. Turpo componitur deturturres quasi teretes, quia longe sunt et recte et procul rotunde videntur, licet quandoque sint quadrate vel late, vel dicuntur a tueor, quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Irãnus. a tyro ꝙ est fortis dr̃ hic tlrãnus au .I.
bnde fortes. reges tyranni uocabãtur. s postea accidrit
tirannos uocari pessimos et improbos reges luxuilose
dñacõnis cupiditatẽ et crudelissimã dñacõnem ĩ ppłis
ex̾centes. a tiro ꝙ est augustia. quia augustiat uel cru¬

Expanded text:
Item a tiro quod est fortis hic tirannus -ni, rentiam, unde fortes reges tiranni vocabantur; sed postea accidit tirannos vocari pessimos et improbos reges, luxuriose dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes, a tiro quod est angustia quia angustiat et cru
Abbreviated transcription (Latin):
cia illũiat uł titulus dicit᷑ atito luno qui primꝰ librum
suũ ꝑ distinccõnes diuisit et singulis titulũ apposurt
frontib dampnatoꝵ ĩ pͥmebatur sicut enĩ in illa figura
reddobatur homo noscibilis sic ꝑtitulũ liber cognoscitur.
nota q̃ criusa breuitatis apponit᷑ dcõnib titulus eciã d

Expanded text:
 vel titulus a Tito Livio, qui primus librum suum per distinctionem divisit et singulis titulum apposuit;frontibus damnatorum imprimebatur; sicut enim illa figura reddebatur homo noscibilis, sic per titulum liber cognoscitur, nota que, causa brevitatis, apponitur dictionibus; titulus etiam d
Abbreviated transcription (Latin):
cũq .t. ponitur aute .I. pura
I abellio. onis. ma. ge .I. publicꝰ scriptoꝵ a portandis
tabullis in quib scribibebatur ante usum carte. Id̾ et ta¬
bellarius et publicus. scriba quia ea tiñ que gestis pu¬
blicant᷑ scribit. Et tabellio eciã uł tabulariꝰ uł tabella¬
rius diatur qui freꝙ̃t. uuidit cum tabulis. et mobilitꝭ

Expanded text:
cumque t ponitur ante i puram, hic tabellio -nis, publicus scriptor a portandis tabellis in quibus scribebatur ante usum carte, idem et tabellarius, scriba publicus quia ea tantum que gestis publicantur scribit. Tabellio etiam vel tabellarius vel tabularius dicitur qui frequenter ludit cum tabulis, et mobiliter
Abbreviated transcription (Latin):
gitacõnis ĩtumescit. et dum ad usum cinta subia¬
cent. dum aduotũ uelocit᷑ iussa complent᷑ dñ om̃s
ib̾dc̃ si qua bene gesta sunt laudib effuerũt malege¬
stis autẽ in illa auc̃te contradicũt dum płium lau¬
dant eciã ꝙ reprobare debuerũt. ss seductus abhiis
in menso fauore artũdatirr ĩtus u̾itate uatuatur.
atq solitus sui ĩuoces se sꝑgit alienas. talẽ se que
credit qualẽ se foris audit. nã qualẽ in tus diserñe
debuit. subrectos despicit eos q equales sibi nec ordĩe
non agnoscit. et quos sorte ꝑtatis exraserit manscen¬
disse se eciã uite iu̾ttis credit cunctis. se existimat amplius

Expanded text:
is intumescit; et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur; atque oblitus sui, in voces se spargit alicredit, qualem se foris audit, non qualem intus descernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius
Abbreviated transcription (Latin):
phismaticus .ca. tum. qui loquitur ꝑ sophismata ul
ad sop hisma ꝓtinens. Et hinc sophisiaticcs. ca. tũ.
Sophista. a sophus. qd̾ est sapiens dr̃ ħ sophista. ste.
iu loꝙ̃do deceptor n̾boꝵ in tricator. apꝑens sapiens s nõ
existens. unde sophisticus .ca. cum. penult̾. corẽ. frau¬
dudentus. deceptorius. unde sophistico. tas. decipere

Expanded text:
phismaticus -a -um, qui loquitur per sophismata vel ad sophismata pertinens, et hinc sophismatico -as, sophus -phi, idest sapiens; unde hic sophista -te, in loquendo deceptor, verborum intricator, apparens sapiens sed non existens, unde sophisticus -a -um, fraudulentus, deceptorius, unde sophistico -as, decipere
Abbreviated transcription (Latin):
arboris insistens radici. truncꝰ hom̃is est media ꝑs corpis.
a collo ad ũgumẽ. Uonde igidius. caput collo uehitur
truncꝰ sustinetur coxis. et genib et crurib. Unde nũiat
ta. tũ. diminutꝰ semi p̃cilus sine capite. et triuico. cas.
caput auferre. diminu̾e. debilitare. et ẽ actinũ c̃ sius cõ¬

Expanded text:
arboris insistens radici; truncus hominis est media pars corporis a collo ad inguen, unde Nigidius ‘caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus et cruribus’. Unde truncus -a -um, diminutus, semiprecisus, sine capite, et trunco -as, caput auferre, diminuere, debilitare; unde trucido
Abbreviated transcription (Latin):
.ccis. in censare uł in censũ fac̾e uł sacrificare. unde hic
et hec thurifex. ficis. sacerdos uł in censator. unde ħ thu¬
rificũ sac̾dociũ. et ħ thurificua . ne. locus ubi thus effi¬
dr᷑ ħ thus gen̾is neuiti et quedã man̾ies eius apud nos
dr̃ mascłi quia sit non rotund̃ in mod̾ testiauloꝵ. reliqñ
u̾o planũ et pene scabrosũ miꝰ optiũ. et dr̃ thus atheos.
quia in sacrificuis deoꝵ adolet̾ et sacrtficatur. et scd̃m. ħ ht
aspiraciõm. uł thus thuris. dr̃ a tundendo. quia tunditur
uł quia hĩle est ad tundend̾ et scd̾m ħ caret aspiracõne.
ħ et libauũ dr̃ amonte libano ubi colligitur et in de thure¬

Expanded text:
-as, incensare vel incensum facere vel sacrificare, unde hic et hec thurifex -cis, sacerdos vel incensator, unde hoc thurificium, sacerdotium, et hec thurificina -e, locus ubi effidicitur thus, et quedam maneries eius apud nos dicitur masculum quia sit natura rotundum in modum testiculorum, reliquum vero planum et pene scabrosum, minus optimum; et dicitur thus a theos quia in sacrificiis deorum adoletur et sacrificatur, et secundum hoc habet aspirationem. Vel tus dicitur a tundendo, quia tunditur vel quia habile est ad tundendum, et secundum hoc caret aspiratione; hoc et libanum dicitur a monte Libano ubi colligitur. Et hoc thu
Abbreviated transcription (Latin):
Theorena. a theoro dr̃ ħ theorena. matis. eligans
et diligens n̾boꝵ aꝑta ꝑ scripcio uł regła. unde regule
geometrice dicũtur theoremata .q. aꝑciones quia a¬
ꝑunt et illuminãt mentẽ lcõris.: Id̾ theodorisinci. Et prod̾.
budetheoria theorie uł theorica scĩa que tractat de ĩ uisi¬
sibilib uł uita contemplatĩa. unde theoritus .ca. cũ

Expanded text:
tem a theoro hoc theorema -tis, elegans et diligens verborum prescriptio vel regula, unde regule geometrie dicuntur theoremata, quasi apertiones, quia aperiunt et illuminant mentem lectoris, idem et theorisma -tis. hec theorica -ce vel theoria, scientia que tractat de invisibilibus vel vita con
Abbreviated transcription (Latin):
¶tipos. pos. componitur cũ tris. et dr̃ hic tripos. tripodis¬
.I. mensa uł scãnũ uł aliud instr̃m tres hñs pedes. Si eñĩ
quatuor hẽat pedes in ꝓprie dr̃ tripos. Item scd̾m remigiũ.
tripos est quedam spẽs lauri sic dicta qua irifida hecct
folia. uł quia trib indiab ad heat t̾re. et est cõseanta
appolini dõ d̾nicicõnis. quia suppoĩta capitib dormienciũ. uem¬

Expanded text:
tur. Pos componitur cum tris et dicitur hic tripos -dis, mensa vel scannum vel aliud instrumentum tres habens pedes; si enim quattuor habeat pedes improprie dicitur tripos. Item secundum Remigium tripos est quedam species lauri, sic dicta quia trifida habeat folia vel quia tribus radicibus adheret terre, et est consecrata Apollini, d
Abbreviated transcription (Latin):
nome est genale pro locis enĩ quibuscũq magnis. antiq̃
templa dicebant. ee templa dita.q. tecta ampla. s eti
locus designatꝰ ad orientẽ ad contemꝑlacõm templũ dicebatur
cuius ꝑtes quatuor erant antica ad ortũ postica ad occasũ
sinistra ad sepfetrionẽ dext̾a ad m̾idrẽ spectans. Q autẽ

Expanded text:
nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
testis. quia testat᷑. uł quia testacõni.I. confirinacõn te¬
stamenti solet ad hiberi.
et testati .I. testificari. testimoniũ dare. et testari .I. iuraxe
uł cõiuare uł intestem adduc̾e uł rogare. testor compo¬
obtestor. obtostaris. undiq uł ob aliquid uł contra te¬
stari. Testor deponẽs ẽ cũ sus compõitis.
ammal quia tegiine teste sit ad oꝑta et sicut quatuor
gen̾a t̾restros maritĩe lucarie.I. inceno et paludibus
uchencia. unde testudo. dr̃ cam̃a templi obliqua et
curua. quia in modũ testitudĩs uet̾es templox tecta
facielant ut celi ymaginẽ redd̾ent. ꝙ constat ẽc con¬
nexum tał curuatum dicitur et lacuuar .ꝙͦ solebant
facere antiqui. subtignis et suꝑ car̾as et suꝑ alia loca

Expanded text:
testis -tis, quia testatur vel quia testationi, idest confirmationi testamenti, solet adhiberi, et testari idest testificari, testimonium dare, et testari idest iurare vel coniurare vel in testem adducere vel rogare; uobtestor -aris, undique vel ob aliquid vel contra testari. Testor deponens est cum suis compositis. animal, quia tegmine teste sit adoperta; et sunt IIII genera: terrestres, maritime, lutarie, idest in ceno et paludibus vehentia. Unde testudo dicitur camera templi obliqua et curva, quia in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant ideo ut celi ymaginem redderent, quod constat esse convexum; talis curvatura dicitur et lacunar, quod solebant facere antiqui sub tignis et super cameras et super alia loca
Abbreviated transcription (Latin):
est pauliũ purũ. et forma rotunda et in fu siore et qͣsi
mũdante sinu. et erat olim coĩs uestis rornanoꝵ. unde
rogatus .ta. tura. toga in dritus uł totã hñs. unde et
togate dicebant᷑ quedã comedie deuilibus ꝑsonis
a romanis fte. que nulliꝰ erant precii. quia toga ue¬
michi recitau̾it ille togatas
componi a toga et ferio.

Expanded text:
est pallium purum et forma rotunda, et fusiore et quasi inundante sinu, et erat olim communis vestis Romanorum; undetogatus -a -um, toga indutus vel togam habens, unde et togate dicebantur quedam comedie de vilibus personis a Romanis facte, que nullius pretii erant, quia toga vemichi recitaverit ille togatas’componi a toga et ferio.
Abbreviated transcription (Latin):
faciei c̾nimꝰ et corda nescintꝰ ss si familiari ei loqucõe
quĩgimur usu colloquii eoꝵ et cogitacõnes indaglimã.
Ita cũ in sacro eloquis sola historia aspicitur nichil
aliud ꝙͣ facies urͣ. S si huic assiduo usu ꝯiugimur
eius nimirũ mentẽ .q. excolloqucõnis familiaritate pe¬
netramꝰ unde eĩ alia ex aliis colligimꝰ facile in eius

Expanded text:
facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sat dicitur tepere siłr. an a frigore transit ad celorrẽ
ꝓprie ẽẽ inter calorẽ et frigiditatẽ temꝑatũ. Unde ħ
tepor. teporis. et tepesto. sas. in choa. et tepidꝰ .da. dr̃.
et comꝑatur. unde ħ tepeditas. tatis. et tepidulus. la.¬
lum. aliꝙͣtulũ tepidꝰ. et tepido. das. tepid̾ fat̾e. et
tepefio. fis. Tepeo componit᷑ contepeo. pes. distepeo. pes.¬
in tepeo. pes. Cepeo. et eius compoĩta neutra sunti. ct
ꝯarent. sup̃. et corripiũt hanc silłam. te.¬

Expanded text:
sat dicitur tepere, similiter cum a frigore transit ad calorem dproprie esse inter calorem et frigiditatem temperatum. Unde hic tepor -ris, et tepesco -scis inchoativum, et tepidus -a -um, et comparatur; unde hec tepiditas -tis, et tepidulus, aliquantulum tepidus, et tepido -as, tepidum facere, et et tepefio -fis; tepeo componitur contepeo, distepeo, intepeo. Tepeo et eius composita neutra sunt et carent supino et corripiunt hanc sillabam te
Abbreviated transcription (Latin):
subt̾nũtur m̾cibus. Et est ꝓpxie domũcula inqua panis.
et uinũ et carnes cocte uendũtur. Et tab̾na dicũtur
quia olini tales edicule ex lignis et tabulis erant.
Tab̾naculũ .li. est tentoriũ in expedicõne et dr̃ a tab̾na
que est domus non naturalis immoad tempꝰ durat .s.
non ꝓpria et naturalis est. sicut tentoria et castra militũ
mentio inexodo. erat domus deo ditata quadrata et ob¬
longa tribius clansa parietib aquilonari meridiano et
octidentali liber puelat introitus ab oriente. ut sole oriẽte
distinctũ. Int̾ior ꝑs ad occidentẽ .x. cubrtis protendebatur
et ita quadrata erat in lougũ.s. et in latum et in altũ

Expanded text:
substernuntur mercibus, et est proprie domuncula in qua panis et vinum et carnes cocte venduntur; et taberne dicuntur quia olim tales edicule ex lignis et tabulis erant tabernaculum, tentorium in expeditione, et dicitur a taberna que est domus non naturalis, immo ad tempus durat, srnaculum mansio que non propria et naturalis est, sicut tentoria et castra militum bernaculum erat domus Deo dicata quadrata, et oblonga, tribus clausa parietibus, aquilonari, meridiano, occidentali; liber patebat introitus ab oriente, ut sole oriente Posterior pars ad occidentem decem cubitis protendebatur, et ita quadra erat, in longum scilicet, et in latum, et in altum
Abbreviated transcription (Latin):
omis qui suppliat uł daminat᷑. nã qui damuatur sup¬
plex est eł hu̾ilis. unde supplicit̾ adu̾biũ. Et hec suppli¬
Moris enĩ erat antiquitus uł de rebus supplicũ .I. dãp¬
natotũ. donaria.I. templa dooꝵ ampiliarent. et Ideo
sipplicia poruĩtur ppo supplicacõibus. unde et supꝑplicũ ꝓprie
dicitur sum quis ita damnatur ut bona eius consecrentur
et in publicũ ad opus templox uł fisci redigantur. uide ini¬
cas supplicaui. care .q. subtus seplicare et hũiliare adro¬
gandũ. Et construitur in hoc sensu tum datĩo et accõ.
ut supplico t̾. et supplico. te. unde ħ supplicacio. huił de

Expanded text:
is, qui supplicat, vel damnatus: nam qui damnatus est supplex est et humilis; unde suppliciter et hec supplierat antiquitus ut de rebus supplicum, idest damnatorum, donaria, idest templa, deorum ampliarentur, et ideo supplicia ponuntur pro supplicationibus, unde et supplicium proprie dicitur cum quis ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publicum ad opus templorum vel fisci redigantur; tris; supplico -as, subtus se plicare et humiliare ad rogandum, et construitur in eodem sensu cum dativo et accusativo, ut ‘supplico tibi’ et ‘supplico te’, unde hic et he
Abbreviated transcription (Latin):
TIrsus t̾ra componit᷑ cum sursũ. et dr̃ tirsus. si.
gen̾aliter oĩm olerũ uł ħbaꝵ medius frutex. sic dcũs
quia a t̾ra sursũ conscendit. tirsus eciã dr̃ baculus
uł raniũ cum frondib quo utũtur in sacrificiis bachi¬
uł trsue gtuus cmbali in modũ quadrate figure trm ꝙ cib

Expanded text:
terra componitur cum sursum et dicitur hic tirsus -si, generaliter omnium olerum vel herbarum medius frutex, sic dictus quia a terra sursum conscendat; tirsus etiam dicitur baculus vel ramus cum frondibus, quo utuntur in sacrificiis Bacchitirsus genus cimbali in modum quadrate figure fac
Abbreviated transcription (Latin):
surtus. Surtulus eciã dictus est stacius .q. sursũ caners.
quia post uirgiliũ inter ceteros poetas pͥacippatũ obti¬
nuit. Et a surculus. sirriulo. las .I. surtulos putare p̃pa
post abscisionẽ arboris uł surtus ramꝰ qui ab arbore ab¬
a sordibus humorum auribus acceptis. ꝙuis multis
casibus accidat nomen tñ eg̾ ex p̾dcõ uicio retinet. Et
comꝑatur. bnde hic et hec surditas. tatis. Et surdulus
.la. lum. Et surdast̾ ambo dimnuctĩa. Et sudo. das .I. fac̾e
deo. surdesco. scis. Surdeo cum suis compoĩtis neuttũ ẽ.

Expanded text:
tivum. Surculus etiam dictus est Statius, quasi sursum canens, quia post Virgilium inter ceteros poetas principatum obtinuit. Et a surculus surculo -as, idest surculos putare, prepapost abscissionem arboris vel siccus ramus qui ab arbore aba sordibus humorum auribus conceptis, et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen eger ex predicto vitio retinet, et comparatur; unde hec surditas -tis, et surdulus -a -um et surdaster, ambo diminutiva. Et surdo -as, idest facere deo surdesco. Surdeo cum suis compositis neutrum est,
Abbreviated transcription (Latin):
lilent᷑ facit stitnuã .s. largus cdarus. strenis. impig̾ uti¬
lis. ittus. fortis. Et comꝑatur ꝑ suppletõnẽ. streniius. ma¬
gis. strenuus. sfnuissimꝰ unde st̾nuitas. Et strenitur
.ia. cum .I. strenis. uł strenaꝵ cupidus.
strepo. pis. obstrepo. pis. Et est nentrũ strepo cum suis com¬
psitis. et facit p̾t̾i̾tum in. pui. et sup̃. in pitũ. penult᷑. core¬

Expanded text:
libenter facit strenam, scilicet largus, clarus, strenis impiger, utilis, fortis, citus, et comparatur per suppletionem: strenuus, magis strenuus, strenuissimus; unde hec strenuitas, et strenicus -a -um, id est strenuus vel strenarum cupidus. erstrepo -is, obstrepo -is, et est neutrum cum suis compositis et facit preteritum in -pui et supinum in -pitum,
Abbreviated transcription (Latin):
dispensa uł actus uł passio sumendi. unde sumptuosus
.sa. sum. sumptus plenus.s. multũ sumptũ exigens ul
fticiers. Et comꝑatur. unde sumptuose. sius. niẽ. adũbiũ.
Et ħ sumptuositas. tatis.
Sunamitis captiua uł despecta uiterp̃tatur et prod̾¬
assuo. is. suendo. adiung̾e unam rem alii. Absuo. ig.
suere. Consuo.is. simul suere. ꝯũg̾e. unde consutilis. le

Expanded text:
io sumendi, unde sumptuosus -a -um, sumptu plenus, scilicet multum sumptum exigens vel faciens, et comparatur, unde sumptuose -ius -me adverbium, et hec sumptuositas -tis; suassuo -is, suendo iungere unam rem alii, absuo -is, dissuere; consuo -is, simul suere, coniungere, unde consutilis -le,
Abbreviated transcription (Latin):
Super adu̾bium loci. unde supra in suꝑa dicebant an¬
tiqui. Inde suꝑ ꝑ apocopam. et sup̃. ꝑ syncopam. s differũt
quia suꝑ est qd̾ ĩminet. sup̃ qd̾ sub se aliqruad ht stratũ
Item supra construit᷑ cm solo. accõ suꝑ u̾o qñq cũ accõ
uiridi fronde . I. in uridi fronde. Aliter construitur cun
acto. Item supra ponitur ꝓpositiuo. Et compatur. supia¬
suꝑior supremꝰ uł sũmꝰ unde suꝑius. sup̾me uł sũme
adubiuum. Et ħ sup̾mitas. tatis. et supetus. ra. rum. q

Expanded text:
SUPER, adverbium loci; inde supra vel supera dicebant antiqui, inde super per apocopam et supra per sincopam, et differunt quia super est quod imminet, supra quod sub se aliquid habet stratum; item supra construitur cum solo accusativo, super vero viridi fronde’, idest in viridi fronde, aliter vero construitur cum accusativo. Item supra ponitur pro positivo, et comparatur superior supremus vel summus, unde superius supreme vel summe adverbium, e
Abbreviated transcription (Latin):
plenus. hñidus. uł imbutus. Iuł. Qui sucida nollet
lana pati .I. tincta suco alicuiꝰ cororis.
quã greci uecant electrũ .s. fului et terulei coloris
uocatur arpaga. ab arꝑa qd̾ est rapete. quia atritu. di¬
gitoꝵ accepta coloris aĩa folia ⁊ uestm̃ fiuibrias.
et paleas sicut magnes ferrũ rapiat. s ħ sucanũ
etia dicitur piscis. asuco ibi reposito. Inuenalis

Expanded text:
plenus, humidus vel imbutus; Iuvenalis ‘quod succida nollet lana pati’, idest tincta succo alicuius coloris; quam Greci vocant electrum, scilicet fulvi et cerulei coloris; a quibusdam arpaga ab arpo, quod est rapere, quia, attritu digitorum accepta caloris anima, folia et vestium fimbrias et paleas, sicut magnes ferrum, rapiat. Sed hoc succinum etiam dicitur pixis a succo ibi reposito; Iuvenalis
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. Quis ergo fuit timo ille qͦ pena timuit p̃t
timor ille dici naturalis sũ humanus qui om̃ibus
homib in efi. qͣ horretur more. ac formidetur pena
et dicltur timor aspe natiualis. non quia acresbit hom̃i
ex natura. S ꝙ natura prius fuit in stituta quia non
fuit iste concreatus hom̃ nec de bonis natuulib.

Expanded text:
isto. Quis ergo fuit timor iste quo poenam timuit? Potest timor ille dici naturalis vel humanus, qui omnibus hominibus inest, quo horretur mors ac formidatur poena. Et dicitur timor iste naturalis, non quia accesserit homini ex natura secundum quod prius fuit instituta, quia non fuit iste timor concretus homini, nec de bonis naturalibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ronitur absueo. ex. ab sueui. uł absuetus. sum .I. dis¬
ualde suere. unde ħ assuetudo. dinis. Consueo es. con¬
sueui uł consuetus. sum. unde consuetum. et confue¬
tudo. Et hinc. Consuetudinariꝰ. ria. riũ. desuco.co. de
suere. uł non suere. desuere. unde h Iu suetudo. ꝑ suss. es
ualde uł ꝑfecte suere. Et ab omib istis descendũt inhos¬
scis. Dissuesco. scis: Insuesco. ꝑsuesco. sueo et eius com¬
posita nentra sunt et hñt ꝑticipiũ p̾tĩti temporis
seruantib non sunt in frequenti usu. unde dedmnandõ
est tũ procul dubio in choatiuũ. Item nota ꝙ consuestu
bona: Insuescimꝰ mala. assuescimꝰ utraq. ita uult u¬

Expanded text:
ponitur absueo -es -evi vel absuetus sum, idest disvalde suere, unde hec assuetudo -nis; consueo -es -evi vel -etus sum, unde consuetim, et consuetudo -nis, et hinc consuetudinarius -a -um; desueo -es suere vel non suere, desuere, unde hec insuetudo; persueo -es, valde, perfecte suere. Et ab omnibus predictis descendunt inchoasuesco, dissuesco, insuesco, persuesco. Sueo et eius compositaservantibus, non sunt in frequenti usu. Vnde, declinando est tamen procul dubio inchoativum. Item nota quod consuescimus bona, insuescimus mala, assuescimus utraque. S 211
Abbreviated transcription (Latin):
componitur monostrophos. distrophos. et tetur strophos
unde ĩuenitur. Hec oda est monono strop hos. ħ distro¬
phos. ħ totrastrophos. monostrophos. droda illi
que tm̃ unã metri uarietatẽ ht. s distrophos dr̃¬
oda illa que semꝑ in scdo̾ u̾su reꝑit urietatẽ metri.
fimidalor. et ħ stropha phe. retorta siña. arguinentacio ua¬
pharius.ria. riũ. fraudulentꝰ callidus. ĩpostor u̾sutus.
Item stropha dicitur comu̾sio. simplex in cantilenis et
componitur antistropha .I. contra conu̾sioriẽ simplicẽ
stropha est cum sit mutacio de B̾nsorio adu̾sum ubi est
quedã conu̾sio urntate melodie prioris. Antistropha est
quando finito uͥsu. reincipitur ip̃m. Ensoriũ uł medietas
eius.uł cantus ymnoꝵ ĩuentus est. ꝑ stropham. et anti¬
tropami ad sonũ fumamenti nõnd̃ et planetax qui ꝯtra
ẽt quos uacabant. trophos. unde macrobiꝰ in ip̃is eciã
hymnis. deoꝵ ꝑstropham et antistropham metra cario¬

Expanded text:
citur monostrophos, distrophos, tetrastrophos, unde invenitur 'hec oda est monostrophos, hec distrophos, hec tetrastrophos': monostrophos dicitur oda illa que tantum unam metri varietatem habet, sed distrophos dicitur illa oda que semper in secundo versu repetit metri fraudator, et hec stropha -phe, retorta sententia, argumentatio vapharius -a -um, fraudulentus, callidus, impostor, versutus. Item stropha dicitur conversio simplex in cantilenis, et componitur antistropha, idest contra conversionem simplicem: stropha est cum fit mutatio de responsorio ad versum ubi est quedam conversio mutate melodie prioris; antistropha est quando, finito versu, reincipitur ipsum responsorium vel eius medietas. Unde cantus ymnorum inventus est per stropham et antistropham ad sonum firmamenti notandum et planetarum, qui contra  quos vocabant trophos; unde Macrobius 'In ipsis etiam ymnis deorum per stropham et antistropham metra cano
Abbreviated transcription (Latin):
restupo. pas. Et est stuꝑd. actiuũ. cum suis compoĩtis ꝙ
tim̾e. eẽ ui fieri stupid̾ .q. sine sensu. unde stupidus. di
dum. sepus stupens. Et comꝑatur. unde stupido. das.
stupefio. fis. stupefactus. Item stupeo componet᷑ astupeo q
ualde stupere. uł ad aliquid stuꝑe. extupeo. pes. ualde siuꝑe
uł a stupore cessare. kberari. In stupeo. pes. uadde stupere.
obstupeo. pes. undiq uł ob aliquid stupere. restupeo. pes. et

Expanded text:
 cum suis compositis. S 326 esse vel fieri stupidum et quasi sine sensu, unde stupidus -a -um, sepius stupens, et comparatur, unde stupido -as, stupefio -is, stupefactus; item stupeo componitur astupeo -es, valde stupere vel ad aliquid stupere, exstupeo -es, valde stupere vel a stupore cessare, liberari, instupeo -es, valde stupere, obstupeo -es, undique vel ob aliquid stupere, restupeo -es, et