comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quos deceptor suȩ heresi associant sed & in eis quos ꝑ impu¬
rissima sua facta & sacrificia ł mysteria e ecranda quȩ
faciunt in odig̃ xp̃iani nominis concitant. putantib impe¬
ritis om̃s icp̃ianos huius modi flagitus eẽmancipatos.
teritum tempꝰ signific& ñ cessat p̃sens. Nisi quia iamolt
semꝑ e crucians. nulloui quam finecessabit:
Si enĩ angelis pec cantibm̃ pe ꝑcit. Multihicuersiculi

Expanded text:
quos suae haeresi eductos associant, sed in eis quoque quos per impurissima sua facta et sacrificia, vel mysteria exsecranda quae faciunt, in odium Christiani nominis concitant, existimantibus imperitis omnes Christianos hujusmodi flagitiis esse mancipatos. aeteritum tempus significet, non cessat autem verbum semper excruciat, nullo unquam fine cessabit. Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit. Multi enim hic versiculi
Abbreviated transcription (Latin):
Et om̃s qui diligit eum &rłq Mira aree p̃dicationis
beatus ioħ. addilectionẽ ꝓximi accedere carauit:
Primo cõ me morans q om̃is qui ꝑ fecte credit &do
natus ẽ: De inde insinuans guistum sit ut qui dm̃
diligit diligat & eum qui exdõ natus est Siquis¬
tisest ut hominem ꝗhomoe¬

Expanded text:
t, diligit et eum, etc. Mira arte praedicationis beatus Joannes ad dilectionem proximi nos accendere curavit, primo commemorans quia omnis qui perfecte credit ex Deo sit natus, deinde insinuans quam justum sit ut qui Deum diligit diligat et eum qui ex Deo natus est. Si quistis est, ut hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ratione conpuncti suꝑnũ p&imꝰ auxilium adꝑ
cipienda bona quȩ ex nobis ipsis nequimus Et hor¬
more adcunta tria quȩ posuerat iungendum ẽ.
ꝗ & apostatas quis c cumq: argiut ac damnabiles
ostendit. Intimore deb& agere neforte sibi suis
quosdiligit aliquid teole contingat. Et quidem
cendio uiciorum alterum castiganseripit. Conside¬
rare deb& ne& ipse temptetur. & qui penitenti
miseret᷑ ꝓximo &iam illũ hoc necesse ẽcircũ specte
agere. Ne foste plusiusto ł seuerus &istat ł pius
lemꝰ agere. ut hoc in maculatum reddamus. Vt de car¬
nali sp̃itale mereatur effici. S qui nri arbitru potesta¬

Expanded text:
divina compuncti supernum petimus auxilium, ad percipienda bona quae ex nobis ipsis habere nemore ad cuncta tria quae proposuerat jungendum est. Quia et apostatas quisquis arguit ac damnabiles ostendit, in timore debet agere, ne forte sibi suisve quos diligit aliquid tale contingat. Et qui de incendio vitiorum alterum castigans eripuit, considerare se debet, ne et ipse tentetur. Et qui poenitenti miseretur proximo, etiam illum necesse est hoc circumspecte agere, ne forte plus justo vel severus existat vel pius.lemus agere, ut hoc immaculatum reddamus, ut de carnali spirituale mereatur effici. Quod quia non nost
Abbreviated transcription (Latin):
mitũ : Canis ergo cũ uomit: ꝓfeto cibũ qui petus
deprimebat ꝓicit : Sedcũ aduomitũ reuertitur
unde leuigatꝰ fuerat rursus oneratur. Sic qui ad¬
missa plangunt ꝓfectomentis ne quitiã dequa
male saturati fuerant & quȩ eos intus de primebat
ꝓiciunt confitendo qũa post confessionẽ dũre¬
p&unt resumunt: & sus lota in uolut abrolu
tiisus lota in uo lutabro lutidum lauatursor¬
didior red ditur. &qͥ ad missũ plangit nec tam̃
deserit : grauioricul pȩse subicit qͥ & ipsã ueniã
contemnit quã flendo imp&rare potuit & qua
in eis adquos epistolas scripsit: Noc primũ scientes¬

Expanded text:
i . Canis ergo cum vomit, profecto cibum, qui pectus deprimebat, projicit; sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Sic qui admissa plangunt, profecto mentis nequitiam, de qua male saturati fuerant, quae eos intus deprimebat, projiciunt confitendo; quam post confessionem, dum repetunt, resumunt. Sus lota in volutabro lut. Sus lota in volutabro luti, dum lavatur, sordidior redditur: et qui admissum plangit, nec tamen deserit, graviori culpae se subjicit, qui et ipsam veniam contemnit, quam flendo impetrare potuiin eis ad quos epistolas scribit. Venient in
Abbreviated transcription (Latin):
etam intulit nequis dicere auder&. &quid obstat
dicat. diligo imperatorem. sed odi leges eius. Nita
ait uerus dĩ amator. Seduide in quit ꝗ mandata
tua dilexi dñe & ideo confidenter adiungit. in tua
qui sic uiuit quomo do p̃cepit xp̃s. Nemo heretico

Expanded text:
tio est. Et ne quis dicere auderet: Et quid obstat dicat: Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? Non ita verus Dei amator, sed: Vide inquit quia mandata tua dilexi, Domine . Et ideo confidenter adjungit: In tua i sic vivit quomodo praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus ferimaris sunt ꝑuersi doctores insem& ip
nare noncessant. Sed tales recte dicundur
dispuma mantes suas confusiones. ꝗ in startum̃tiũ
undarum quanto se altius suꝑbientes at tollun.
Tanto amplius confusi quasi inspumas leuissimas
ne brũnalis dicendunt modo ad alta zone solstici¬
Sic nimirum sunt her&ici qui lucẽ ueritatis ꝓmit¬
tentes : Numquam in eodem statii dodendiꝑdurant¬

Expanded text:
Fluctus feri maris sunt perversi doctores, qui et innare non cessant. Sed tales recte dicuntur despumantes suas confusiones, quia, instar tumentium undarum, quanto altius se superbientes attollunt, tanto amplius confusi, quasi in spumas levissimas nae brumalis descendunt, modo ad alta zonae solstitiSic nimirum, sic sunt haeretici, qui lucem veritatis promittentes nunquam in eodem statu docendi
Abbreviated transcription (Latin):
hostib maicipariIdeoque illum angelus qui
populi ad uitor erat. increpabat & apopuli in iuria
diabolo contentionem habuerit  incertum habemus.
Attam̃ ñ desunt qui dicunt eundem dĩ populum
lo factum legerat recte de moysi corpore factum
dicere noluit sed modesto illum sermone cõercuit.
Quanto magis hominib: om̃is blas femia cauendaẽ
& maxime ne maiestatem creatoris. uerbo in disciplina¬
to offendant
ae illis qui uia camn abterunt. &c& Uta cain abeunt
qui ꝑꝑ inuidiam meliorum nomen sibi doctorum quo
qui ꝓamore terrestrium cõmodorum ueritatem quã
ipsi norunt inpugnant. Contra dictione chore. qui
ui uus ad inferna descendit. intereunt Quicumq
appetitu in debiti primatus sese ab unitate de se¬

Expanded text:
hostibus et gentibus mancipari; ideoque illum angelus qui populi adjutor erat, increpabat, atque ab injuria ediabolo Michael habuerit, incertum habemus. Attamen non desunt qui dicant eumdem Dei populum lo factum legerat, recte de Moysi corpore factum dicere noluit, sed modesto illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne majestatem Creatoris verbo indisciplinato offendant. Vae illis qui in via Cain abierunt, etc. Via Cain abeunt, qui propter invidiam meliorum nomen sibi doctorum quo i sunt, qui pro amore terrestrium commodorum, veritatem quam ipsi norunt impugnant. Contradictione Core, qui vivus ad inferna descendit, intereunt, quicunque appetitu indebiti primatus sese ab unitate s
Abbreviated transcription (Latin):
macula est ipsum scelus ꝙ operatorem suũ contaminat
Ideo her&icos quos arguit maculas appellat ꝙ non
solum ipsi pereunt in cõ messationibus & hebrietatibus¬
sine aqua her&iti qui posuerunt incȩlum ossuum
ꝑ uerba suꝑbiȩ. sed aqua sapientiȩ audientium corda
ñ in rigant. Auentis circum feruntur. ꝗad suggentio¬
nẽ sp̃ituum in uisibilium in diuer sos uitiorum rap¬
tantur errores: Arbores autum nales infructuosȩ
dicantur que eradicate eẽ ꝓbantur. De sc̃is enĩ dici¬
tur incaritate radicati & fundati. Quiuero se asoli¬
ditate caritatis eradicare non timent merito amit¬
tunt: siquid boni fructus habere uidentur. Autũ
nales dicuntur ut desperata eorum salus ostendatur.
Autum ni enĩ tẽpore non solũ poma nulla nasci sed
illi similantur qui fructus fidei ferre ipsi neglegunt

Expanded text:
macula est ipsum scelus quod operatorem suum contaminat. Et ideo haereticos quos arguit, maculas appellat; quia non solum in commessationibus et ebrietatibussine aqua haeretici, qui posuerunt in coelum os suum per verba superbiae; sed aqua sapientiae audientium corda non irrigant, qui a ventis circumferuntur, quasi ad suggestionem spirituum invisibilium, in diversos vitiorum raptantur errores. Arbores autumnales, infructuosae, arbores, quae eradicatae esse probantur. De sanctis enim dicitur: In charitate radicati, et fundati . Qui vero a charitatis soliditate se eradicare non timent, merito si quid boni fructus habere videntur, admittnalibus arboribus comparantur, ut desperata eorum salus ostendatur. Autumni enim tempore non solum poma nulla nasci; sedpori assimilantur hi qui et fructus fidei ferre ipsi negligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ dĩ patris illum ẽe cõmemorat. gratiamꝗq
dã testatur. ut eũ equalem patri & coet̾num demonstr&
cuius dona eadẽ quȩ patris designat. Iñ¬
it nunc rogote domina &c&. Arguit hoc ũ boher&i
scos qui nouã dogmata. relitis bis quȩ abapłs dice¬
& hortari ut antiqua fides in omib & carata
Nũo muliti sedustores &ierunt unmundum&̃
DV Hoo deber&icis potest intellegi qui confitent
fides confitetur negantes. Potest & de iudeis ac
guat eos m̃dacii. qut filium ł non eẽ ł posteriorẽ¬

Expanded text:
Filium Dei Patris esse commemorat. Gratiam qudam testatur, ut eum aequalem et coaeternum Patri demonstret, ejus dona eadem quae Patris esse designat, siicos, qui nova dogmata, relictis his quae ab apos solum hortari, ut antiqua fides in omnibus et charitas niam multi seductores exierunt in mundum, etc. Et de haereticis potest intelligi qui confitentufides confitetur negantes. Potest et de Judaeis accguat eos mendacii qui Filium vel non esse De
Abbreviated transcription (Latin):
deuitandis. que uerbis docuit factis ostendit.
Narrattenim de illo auditor eius sc̃s mart̃ policar
s& ingẽsus & uidiss& ibi homine cerinthum
idẽ &iam
policarpus marcion aliquando cũoccurriss&
dicenti sibi agnoscenos. respondit agnoscos agnosco
primogenitũ satanȩ Tanta enĩ cautela apłi. & eo¬

Expanded text:
detestandis, quae verbis docuit, etiam factis exercuit. Narrat enim de illo auditor ejus sanctissimus et marset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum, » Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eo
Abbreviated transcription (Latin):
querint. Ne ab. hoste maligno possint tangi defendit
Sciendũ ergo tam diunos ingeneratione xp̃i ꝑma nere.
quã diu non pec cauerimnus. Immo qui in generationedĩ
ꝑmanent pecare ñ possunt. Neq a maligno tangi ⁊¬
Scimnus quõ secdõ sumus & c& Nos gedõ sumus eiusgra¬
tua &inbaptisimo regenerati ꝑfidem &ut infide ꝓpdtot¬
res malignosunt osti subiecti: Enũ quam rogerationis unda
abeius soluti dominio ł pͥgratiam regerationis pecando

Expanded text:
querint, ne ab hoste maligno possint tangi, defendit. Item dicendum, tandiu nos in generatione Dei permanere, quandiu non peccaverimus; imo qui in generatione Dei perseverant peccare non possunt, neque a maligno conti sumus, etc. Nos ex Deo sumus ejus gratia et baptismo regenerati per fidem, et ut in fide pres sunt hosti subjecti, vel nunquam regenerationis unda ab ejus soluti dominio, vel post gratiam regenerationis denuo peccando
Abbreviated transcription (Latin):
Iudas ap̃st quẽ in euangelio suo matheus & mar
tatheum apellant. scribit contra eos dem fidei
corruptores quos & p&rus & iohannes in su¬
te dt̃ de illa scilic& quȩ il li& ipsi erat commu¬
nis : omniã namq: electorũ una& cominu¬
nis salus ẽ fides & dilectio xp̃i De precms¬
male egerunt in resur¬
rectionem iudicii. idẽdã

Expanded text:
Judas apostolus, quem in Evangelio Matthaeus et Marcus Thaddaeum appellant, scribit contra eosdem fidei corruptores, quos et Petrus et Joannes in sute dicit, de illa salute quae ipsi et illis erat communis. Omnium namque electorum una et communis cerunt in resurrectionem vi
Abbreviated transcription (Latin):
puniebat. Dns aũ laxata districtione legis. dedit
commissa ꝑpenitentiam & helemosine frustus. Sed hanc.
eius gratiam trans ferunt in luxoriam qui nunc tanto
licencius acliberius petcanti quanto seminus uident.
statim asperitate legis deã missis facinoribus &a¬

Expanded text:
ur; Dominus, laxata districtione legis, dedit commissa per poenitentiam et eleemosynae fructus. Sed hanc ejus gratiam transferunt in luxuriam, qui nunc tanto licentius ac liberius peccant, quanto minus se vident statim asperitate legis de admissis facinoribus exa
Abbreviated transcription (Latin):
bemus excitare neipsi pereant : ita ꝑsuam malitĩ
excitas debemus equanimit tolerare ut nob̃
meritum crescat: Aliquando aũ cosnpescere
nectũ de nõb mala dissoninant. eoram corda qui:¬
adhona audire poterant in nocentium corrupioit¬
Hinc est quod ioħ obtrectatorissui linguam redar.¬
guiti ne eius p̃dicatione non audirent qui audire
poterant & in prauis moribus remanerent Iniu¬
Hunc ergo gaio imitandum ꝓponit ut simili omnium
laude possit &ipsedignus &isters P¬
ax tibi: salutant te amici &rłq. Amicis gratia
pacis mandat & salutis. ut ꝑ hoc diotrepen c&erosq
ueritatis inimicos a salute uera & pace monstret ectra¬
uiȩ ueritatis itain format ut inlicitum ee dissert&
desubiugo semelerutos serututis. denuo operibus

Expanded text:
bemus excitare, ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat. Aliquando etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant, innocentium corda coHinc est quod Joannes detractoris sui linguam redarguit, ne suam praedicationem non audirent qui audire poterant, et in pravis moribus remanerent. Chate sustentaret. Hunc ergo Gaio imitandum proponit, ut similiter omnium laude possit et ipse dignus existere. Pax tibi. Salutant te amici, etc. Amicis gratiam pacis mandat, et salutis, ut per haec Diotrephen caeterosque veritatis inimicos, a salute et pace vestra monstret extraviae veritatis ita informat, ut illicitum esse dissertet de sub jugo semel erutos servitutis denuo operam s
Abbreviated transcription (Latin):
nusẽ ꝑ molestũ qđ prius in hebã mollissimã pubescit sedub
adulta &ate calluerit ramusculos ꝓducit acum in ancctospꝰ
eaque eius sudes durescunt in arboream firmitatẽ
¶accriaẽ. saxorũ sicca constructio quȩ sinȩ aliquo
leuigamine. inpense in altũ lucte cõponitur: lmpan¬
limpanũ
ẽ qđ tensocorio quasi sp̃ra duas utita dixerĩ m&as. tibi ab acuta
parte copulatas sol& resonare ꝑcussũ sic̃ hominũ corpus dũ
ꝓdño tribulatione quatit̾ ad suꝑna mandata dulcuis tempe¬
rat Aspidum in mane genus ẽ serpentiũ ꝙ nattirali
obstinatione ũba in cantiũ ñ ꝑhib&ur admittere qrne ũba

Expanded text:
nus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit; sed ubi nus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit; sed ubi adulta aetate calluerit, ramusculos producit acuminatos, postea ejus sudes durescunt in arboream firmitatem. Maceria est saxorum sicca constructio, quae sine aliquo legamine impensae in altum ducta componitur. Tympanum est quod tenso corio quasi supra duas, ut ita dixerim, metas tibi ab acuta parte copulatas solet resonare percussum, sicut hominum corpus dum pro Domino tribulatione quatitur, ad superna mandata dulcius temperatur. Aspidum immane genus est serpentum, quod naturali obstinatione verba incantantium non perhibetur admittere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dishumani scũ p̃dicatione dissolluit: Cassi aquȩ anist̃
fistula dr̃ redempteo generis humani ꝑ aquã baptismatis indi¬
catur quo hoc herbe genus a quosis locis dicituf in uenirihis
reb & odor in est suauis ut merito scẽ incarnationi & iurtus
herbarũ &odoris suauitas conpar&ur. bur ñ ad solcesdiuiti¬
as intellegamus aptatũ sed quõ elesans cuius hecossa sunt ni¬
miȩ castitatis asseritur qui int̃quadurupedia & sensu pluri¬
moual& & tẽperant̃ misc&ur feminȩ suȩ & coniuge secunda
ñ utitur. hoc pudicis feminisue decent̃ aptatũ ẽ Eł iscpus quã¬
uis sit herba pariussima radicib saxorũ fertur uiscera penetrare:
Hȩc & int̃nis hominũ sauciatis ꝓbatur accommodec &mi libro
leuitico immolato sanguine intinsta supra lepsi corpussep¬
ties solebat aspargi. Significans p̃tiososangiune dñi sauatoris

Expanded text:
dis humani sancta praedicatione dissolvit. Cassia, quae a nostris dis humani sancta praedicatione dissolvit. Cassia, quae a nostris fistula dicitur, redemptio generis humani per aquam baptismatis indicatur, quoniam hoc herbae genus aquosis locis dicitur inveniri. His rebus et odor inest suavis, ut merito sanctae Incarnationi et virtus herbarum et odoris suavitas comparetur. Ebur non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas cujus haec ossa sunt nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimo valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur; hoc pudicis feminis decenter aptatum est. Hyssopus, quamvis sit herba minima radicibus suis, saxorum fertur viscera penetrare. Haec et internis hominum sauciatis probatur accommoda, et in libro Levitico immolato sanguine intincta supra leprosi corpus septies solebat aspergi, significans pretioso sanguine Domini Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
dictiorgani suꝑnã nob cognoscitur. Indicare uirtutẽ::
F ramea modo contũ modo loricam modogladiũ significat
bis acutũ ał arnobius framea inquit humanȩ litiere
spetialit̃ dicñ lanceã regis. nosaũ frameã genera lit̃ gladiũ
inscripturis sc̃s accipim: Cinara quidem e x. cordis coartatã
hec plectroꝑcutitur: Nabila uero ixii sonus halens digitis
tangitur Cedrus nonest utilis nisi succisco fuerit: Nollos
enĩ in sua radice manens ꝓficuos generat fructus sic̃
necelatio: Nermon pariuus mons iuxta iordanen esepositus
sicut deuteromi lectione cognoscit᷑ Accepimꝰ inquit t̃rã
demanib: duorũ regũ a morreorũ qui erant transiorda¬
nen atorrente arnon usq: ad montẽ hemon. Murra mortẽ
significat. quã ꝓhominũ salute meliator suscepit. Gutta
quetdicit ãmoniata duritias carat aliqua necessitate. contpic¬
tas quȩ pulchre in carnationidñi comparat .q duriciã cor¬

Expanded text:
dicti organi, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem. dicti organi, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem. Framea modo contum, modo loricam, modo gladium significat bis acutum. Aliter Arnobius: « Frameam, inquit, humanae litterae specialiter dicunt lanceam regis. Nos autem frameam generaliter gladium in Scripturis sanctis accipimus. » Cinyra quidem est decem chordis coarctata: haec plectro percutitur; nabla vero, duodecim sonos habens, digitis tangitur. Cedrus non est utilis nisi succisa fuerit. Nullos enim in sua radice manens proficuos generat fructus, sicut nec elatio. Hermon parvus mons juxta Jordanem est positus, sicut ex Deuteronomii lectione cognoans Jordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon. Myrrha mortem significat, quam pro hominum salute Mediator suscepit. Gutta quae dicitur Ammoniaca, duritias curat aliqua necessitate contractas, quae pulchre Incarnationi Domini comparatur, quia duritiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussa sua uissimã dicunt reddere cantilenã. Huic cyha¬
repositio uidetureẽ contraria. dũ qđ ista inimo contin&.
illud conũsauite gestat in capite. Hoc aũ genus organica¬
norũ atq singułe aptatur corporidnĩ saluatoris quõ sic̃
istud dealtiorib sonat. sic illud gloriose institutionis suꝑna
concelebrat hocapud hebreos dr̃ nablũ ipsum uero psal¬
mũ grecũ constat eẽ uocalũ quẽ distũ quidẽ uolunt
Apo iup saum. hocẽ a tangendo: Nam& psalterias eytha¬
redas uocamus docto pollice modolationes musicas &prim¬
tes: ꝑsalmus ẽ cũ exipso sclo instrum̃to musico psaltero
modulatio queda dulcis & canora ꝓfunditur : Canticue.
quando quis libtate ꝓpriȩ uocis utitꝰ. Nec loquacci instru¬
m̃to ccuguã musico consona modulatione sociatur. Psalmus ẽ
hrmnis alicius m&rilege cõpositus qui ad similitudinẽ p̃¬

Expanded text:
percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic cithapercussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio videtur esse contraria, dum quod ista in imo continet, illud conversa vice gestat in capite. Hoc autem genus organi canorum, atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris, quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic illud gloriosae institutionis superna concelebrat. Hoc apud Hebraeos dicitur nablum, ipsum vero psalmum Graecum constat esse vocabulum, quem dictum quidam volunt ψάλλειν, hoc est, a tangendo. Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice modulationes musicas exprimentes. Psalmus est ex ipso secundo instrumento musico, id est, psalterio modulatio quaedam dulcis et canora profunditur. Canticum est, quando quis libertate propriae vocis utitur, nec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Psalmus est hymnus alicujus metri lege compositus, qui, ad similitudinem prae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui credit in filiumdĩ &c& Qui ita credit infilium di
ut gerceat operando ꝙcredit. hab& & testimonium dĩ
inise. Illud utique ꝙ ipse quoquo innumero filiorum dĩiure
xp̃m ł ñ eẽ filiũ dĩ ł nonẽẽ similem patri contendune
men dacẽ f faciunt pat̾em ꝙ ñ credunt intestimo¬
nio ꝙtestistificatus ẽ ds̃ defilio suo. in illo ꝙ supra memini¬
cabo Verum se dm̃ patrem significans in caelis. Illius
qui ut uerus homo mortem erat passurus in tra. Et hoc
dedit nob uitã &nam: Sedita dedit nob̵ uita &nã. sic̃ de

Expanded text:
um Dei in se. Qui ita credit in Filium Dei, ut exerceat operando quod credit, habet testimonium Dei in se, illud utique, quia ipse quoque in filiorum Dei numero jure  non esse Filium Dei, vel non esse similem Patris contendunt, mendacem profecto faciunt Patrem, quia non credunt in testimonio quod testificatus est de Filio suo: in illo videlicabo , verum se Deum Patrem esse significans in coelis illius qui ut verus homo mortem passurus erat in terra. Et hoc dedit no
Abbreviated transcription (Latin):
qui carnem maculauerunt. Sic̃ populus non credens
angeli quidominationem sui creatoris spernebant
non facile pat&. sed tantum sciendum quia simile
his aliquifl in achararo ꝓpheta reperimus ipse
rusalẽ. Sed hoc in loco facillime intellegitur.¬

Expanded text:
qui carnem maculaverunt, sicut populus non credens qui carnem maculaverunt, sicut populus non credens angeli qui dominationem sui Creatoris spernebant.non facile patet. Sed tamen sciendum quia simile his aliquid in Zacharia propheta reperimus. Ipse  elegit Jerusalem . Sed hoc in loco facillime intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
Tarchana fidei scientes. & ñopus habentesre¬
centia quasi sanctiori a nouis audire maustris.
filium naue sed dnm nostrum dicit.
Ostendens primũ
principiũ habuit. sed iux¬
ta mysterium sui nominis ad saluationẽ cre¬
dentium ds̃ &ernus etitit: De inde in sincans
quodita credentes saluat ꝓpitius. ut & iustus dam¬
ne incredulos. ita enĩ clamantes adsede afflicti¬
one aegiptia saluauit humiles. Nt secundo mur mu¬
rantes contrase inheremo ꝓsternese superbos.
quod ideo inculcat ut meminerimus illũ ꝑbaptis¬
Alt̃ secundo eos qui ñ creduderunt ꝑdidit ꝙ iustus
iudex ñnullos culpis eigentib &nune & pt̃ mo¬
ad sequentia ꝑducunt: Angelosuero qui non
suꝑbientes angelos sta sub caligine aeris huius dã¬
nacit. ut eosdem indiem iudicii grauiores seru& ad
poenas. Etideo iure sunt damnandi. qui iħm xp̃m
lis peocantibus non pepercit Nec hominibus parcꝵ
rint suũ domicilium idẽ ełȩ unitatem inqua dõ
Uplum damnationis in eos qui solum dominatorẽ

Expanded text:
t arcana fidei scientes, et non opus habentes recentia quasi sanctiora a novis audire magistris.filium Nave, sed Dominum nostrum dicit, ostendens primum principium habuit, sed juxta mysterium sui nominis ad salvationem credentium Deus aeternus exstitit; deinde insinuans quod ita credentes salvat propitius, ut etiam justus damnet incredulos. Ita enim clamantes ad se de afflictione Aegyptia primo salvavit humiles, ut secundo murmurantes contra se in eremo prosterneret superbos. Quod ideo inculcat, ut e Secundo eos qui non crediderunt perdidit, quia justus judex nonnullos culpis exigentibus, et nunc et postmoad sequentia perducunt. Angelos vero qui non superbientes angelos ita sub caligine aeris hujus damnavit, ut eosdem in die judicii graviores reservaret ad poenas. Et ideo jure sunt damnandi qui Christum Jesum lis peccantibus non pepercit, nec hominibus parcetrint suum domicilium, id est Ecclesiae unitatem, in qua Deo  dederat exemplum damnationis in eos qui solum Dominatorem
Abbreviated transcription (Latin):
o .t.e. quo modo ñ &iam cum illo om̃a nob donauit:
nã ad hocnos dilexit ut diligamus eum: Giratia quippe
hominẽ p̃uenit ut diligat dm̃. quadilectione operetur bona
Vnde psalmista osm̃s inquit misericordiaeuis p̃ueni&me :
& misit filiũ suum ꝓpitiationem pec̃e. I& Ethocẽ maximũ¬

Expanded text:
 quomodo non etiam cum illo nobis omnia donavit ? Nam ad hoc dilexit nos, ut diligamus eum. Gratia quippe hominem praevenit, ut diligat Deum, qua dilectione operetur bona. Unde psalmista: Deus meus, inquit, misericordia ejus praeveniet me . Et misit Filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
murmuratores &rł̃q: Tanto ãplius quisq murmu
& queritur dep̃sentib ecłȩ laborib quanto minus
Tanto contemptim transitoria qui uidentur aduersa
dispiciunt PUIgant a sorte iustorum Ideo sunt
anima les idẽ ꝓprias animesue concupiscenti sequentes.
quia sp̃m unitatis quo ecła congregatur quospĩtalis
efficitur. habere non meruerunt: Ideo diffluunt¬
fundamentum scẽ fidei. Ita nos adedomusdĩ quȩ ẽ

Expanded text:
rulosi, etc. Tanto amplius quisque murmurat, et queritur de praesentibus Ecclesiae laboribus, quanto minus tantum contemptius transitoria cuncta quae videntur adversa despiciunt. Hianimales, id est, proprias animae suae concupiscentias sequentes, quoniam Spiritum unitatis quo Ecclesia congregatur, quo spiritualis efficitur, habere non meruerunt. Ideo diffluuntfundamentum sanctae fidei, ita nos ad domus Dei, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
ex illonatus est. Natiuitas illa deiecit ad mortẽ : Natiuitas secun¬
da liberat apeccatis. Ideo uenit xp̃s homo ut soluer& pecata homi¬
Dilestio sola discernit int̃filios dĩ & filios diaboba qui habent
caritatẽ namnatisunt & dõ. qui ñ habent : ñ funt natt edõ
quicquid uis habe hoc solũ ñ habeas nihiltibi ꝓdest aliasi
ñ habes hoc solũ habe &im plesti legẽ. qui eni diligit proximũ

Expanded text:
enuit qualis erat. Nativitas illa dejecit ad mortem; nativitas secunda liberat a peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peccata homiio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo. Qui non habent, non sunt nati ex Deo. Quidquid vis habe, hoc solum si non habeas, nihil tibi prodest. Alia si non habeas, hoc habe, et implesti legem. Qui enim diligit proximum,
Abbreviated transcription (Latin):
temporis sẽꝑ manens sine tẽpore mansura semꝑ mansurt:
Filioli custodite uos a simulacris, Idẽ ad otrinis hera¬
glori c̃c̃ incorruptibilis dĩ prauis dogmatibus insimilitu¬
diniẽ corruptibilium rerum inmutant. Custoditeuor
ab auaritia quȩ ẽ simulacrorũ seruitus: Obseruate ne
qua mundi in lecebras conditoris amori p̃ponatis. Nã&
hoc̃ int̃ simulacra reputabitur

Expanded text:
temporis semper manens, sine termino semper mansura. Filioli, custodite vos a simulacris. Qui vegloriam incorruptibilis Dei pravis dogmatibus in similitudinem corruptibilium rerum immutant . Custodite vos a philargyria, quae est simulacrorum servitus. Observate, ne quas mundi illecebras Conditoris amori praeponatis. Nam et hoc inter simulacra reputabitur
Abbreviated transcription (Latin):
qui priusn in iustitic̃c nr̃am ꝑ lacrimas
seruiebamus: Et ipse est ꝓpiticctioꝓpet catis
nris ⁊ quiꝑ humilitatem int̃ pellat ꝓnob
a put patrem : idest ꝑdiuin tatem ꝓpitire¬
tur nobis cum patre: Nonꝓ nrs autẽ

Expanded text:
crymas saevit? Et ipse est propitiatio pro peccatis, qui per humilitatem interpellat pro nobis apud Patrem: Id est, per divinitatem propitiatur nobis cum Patre. Non pro nostris autem
Abbreviated transcription (Latin):
ae. tẽpus ꝓp incentiucq xarms lubrienest.
sed ꝑprobur &atis certamini habile :
luptatum carnaliũ uerbidĩ amore ince¬
runt: Scribit &eis qui maiore ꝑfectio¬
ne in latis ꝑ̃ꝑ uerbũ dĩ ꝑsecutionb: cunc¬
tas malignĩ hostis machinas fortis ger
con tempserunt Dcribo uobis patres quo
Commendat hoc & repetit. mementote uos
patres ẽe : Siobliuis cimini qui ab initio ẽꝑ di¬
estis: pugnate utuicatis: uincincite ut co¬
ronemini. humiles estote nein pugnacada
mudo sunt : Omnibus haec generaliter

Expanded text:
ae tempus propter incentiva carnis lubricum est, sed propter robur aetatis certamini habile. Uluptatum carnalium verbi Dei amore vicerunt. Scribit et eis qui majore perfectione, illatis propter verbum Dei persecutionibus, cunctas maligni hostis machinas fortiter contempserunt. Scribo vobis, infantes, quoCommendat hoc et repetit: Mementote vos patres esse. Si obliviscimini eum qui ab initio est, perdiestis, pugnate ut vincatis, vincite ut coronemini. Humiles estote, ne in pugna cadatis. tc. Omnibus haec generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ut & palus ait & carnis cur̃a nefeceritis
in concupis centus. : Siquis diligit mundũ¬
dñs ait non potestis duob dominis seruire.
et iterũ non potestis dõ seruire &mc̃emo¬
nae : Sicut enĩ caritces patris fons est
omnium &origo uirtutum: ita dilectio
mundi cunctorũ radix & fontes uitiorũ
uis carne ambulent in terra : Or
bulis omnia genera uitiorum conp̃¬
nefarus i in contemplandis spectaculis
tupibus ł suꝑ uacuis: In ad quiren dis
rebus temporalibus indinoscendis &¬
carpendis prox imorum uitus:: Suꝑbia

Expanded text:
ut et Paulus ait: Et carnis curam ne feceritis in desideriis . Si quis diligit munduDominus ait: Nemo potest duobus dominis servire ; et iterum: Non potestis Deo servire et mammonae . Sicut enim charitas Patris fons est omnium et origo virtutum, ita dilectio mundi cunctorum est radix ac fomes vitiorum. vis carne ambulent in terra. Omne bulis omnia vitiorum gennefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis carpendis proximorum vitiis; superbia
Abbreviated transcription (Latin):
huius amore quem creatori p̃tulimus
nob accidisseꝓbatur :F. ecit eñi ds̃ homines
rectos & ipsise miscuerunt infinitis questio¬
nibus ut salomon testatur: Vnde&iacob
in meliorem mutabitur figurã ut õti tem
ultra nonerit in illa die ꝑib oce .t¬

Expanded text:
us amore, quem Creatori praetulimus, nobis accidisse probatur. Fecit enim Deus homines rectos, et ipsi se miscuerunt infinitis quaestionibus, ut Salomon testatur. Unde et Jacobus in meliorem mutabitur figuram, ut sit coelultra non erit. In illa enim die
Abbreviated transcription (Latin):
Sribo uobpatres ⁊c&: Patres non &ate sed sapi¬
entic: matores acmaturos appellat :
Senectus acĩ uenerabilis ñ annorum numero¬
computcctur.: Cani sunt enim sensus
hominis : & a&as senectutis uita in macu¬
latec: Patrum nãque ẽ antiqua memi¬
nisse. & nos secetque hȩcminorib pandere¬
Inde scriptũ est interroga patres tuosant:
sc̃o nosse & suis auditoribus p̃diorere didi¬

Expanded text:
io est. Patres non aetate, sed sapientia majores ac maturos appellat. Senectus enim venerabilis est, non diuturomputata. Cani sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Patrum namque est antiqua meminisse, ac nosse, et haec minoribus pandereUnde scriptum est: Interroga patres tuos, et sancto nosse, et suis auditoribus fideli
Abbreviated transcription (Latin):
catis cadere quȩ ꝑ sermonem ꝑcogitati¬
onem ꝑ igno ranticem ꝑ obli uionem ꝑne
cessitactẽ ꝑ uoluntactem ꝑ subreptio
desistunt : ꝗ citius arecctu dño iuuante
qui prus nos sine peccato esse non posse
dicebat. ⁊ Nunc ideo scribere senobis dĩe¬
consequentef. hor tictur. siomni cul¬
pec carere nequimus.: Tam̃ qucentum

Expanded text:
catis, quae per sermonem, per cogitationem, per ignorantiam, per oblivionem, per necessitatedesistunt, quia citius a reatu, Domino opitulante,qui supra nos sine peccato vivere non posse perhibebat, nunc autem ideo scribere se nobis diciconsequenter hortatur, ut si omni culpa carere nequimus, demus tam
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris eictis desiderium nouȩ lucis infundit:
ꝗ tenebre adu&erẽ hominem. luxuero ad nouũ
hominem ꝑtin&⁊ Denique dic apostolus paulus
ex uitȩ ueterem homininẽ. & induite nouum
Et iterum fuistis aliquando tenebre: nuntaũ
lux indño

Expanded text:
tenebris ejectis, desiderium novae lucis infundit. quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum hominem pertinet. Denique dicit apostolus Paulus: Exuite veterem hominem et induite novum. Et iterum: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Do
Abbreviated transcription (Latin):
& fluim ipse filius supplicans ait : Pater
sc̃ȩ serucc eos innomine tuo quos dedisti
mihi ut sint unum sicut &nos: Et paubo
post. ⁊ Non prohis rogo tantum sed ꝓeis
qui credituri sunt ꝑ uerbum eorum in me
aut om̃s uni suit sicut tu pater in me
et ego inte. ut & ipsi innobis unũ sint :
doc torum fit plenum cum multos p̃di¬
cando ad sc̃ę ecłȩ soci&atem: atque eius
ꝑ quem ecła roboratur. & crescit dĩ patris

Expanded text:
 Filio, ipse Filius Patri supplicans ait: Pater sancte, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos . Et paulo post: Non pro his autem rogo tantum, sed pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint . doctorum fit plenum, cum multos praedicando ad sanctae Ecclesiae societatem, atque ad ejus per quem Ecclesia roboratur et crescit, Dei Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙꝓmisit ut nos odorandum uiuacius &ecit& sed
derat adrogandũ ueniamus. qđ est habere fidẽq ꝑdi
lectionem operatur. & ante om̃a meminisse illius
euangelici madati. Cũ stabitis ad orandum dimitite
siquid habetis adũsus aliquẽ ut pu dupu: Quiscit

Expanded text:
 ut nos ad orandum vivacius excitet. Sed derat ad rogandum veniamus. Quod est habere fidem quae per dilectionem operatur , et ante omnia meminisse illius evangelici mandati: Et cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vest
Abbreviated transcription (Latin):
hab& dilectionẽ spui sc̃o in se manenti testinonium ꝑ¬
hib&: hoc eñĩ agit sp̃s ses in homine ut sit in illo caritees¬
ad ꝓpiant fede lacerando contaminant: Sic̃ e contra
fructus bonorum caritas scilic&. gaudium pax. inspũ
sio nẽ hoc loco ñsolum catholice fidei. sed & operatio¬
nis bonȩ quȩ fit ꝑcaritatẽ requirit. Caritces quippe¬
dĩ filiũ ad iunxit ad carnẽ: &ideo iquis quis ñ hab&
caritatẽ : negat illum in carne uenisse : Ipse sp̃s autẽ dĩ¬

Expanded text:
haritatem, Spiritui sancto in se manenti testimonium perhibet. Hoc enim agit Spiritus sanctus in homine, ut sit in illo charitasappropiant, foede lacerando contaminant; sicut econtrafructus bonorum, charitas, scilicet, gaudium, pax in Spir hoc loco non solum catholicae fidei, sed et operationis bonae quae fit per charitatem, intelligitur. AlioquiDei Filium adduxit ad carnem. Et ideo quisquis non habet charitatem, negat illum in carne venisse, talisque spiritum ex D
Abbreviated transcription (Latin):
Rationem uerbi. et qđ ds̃ ipse sit caritas
mani festat: etsusur ro nes. fr̃m: nec de
ẽe nec pios fieri posse adeo usque disestat.
ut esse compro b& homieidecs eoque odiu̾
sit int̃fectionis occasto
Hanc episto lam beatus. apostolus io¬
hannis. defidei & caritatis ꝑfectio¬
ne concripsit : laudanr deuotionem eor̃u.
quiin unitate eclȩ ꝑ seuerabent: Porro
illorum im piecatem co argiens qui
ecłȩ pacem uesane dogmate turbabant:
Co rin thii maximȩ & marcionis. qui
xpmante macricem non fuisse con¬
tendebant . propter quos &iccm euan¬
gelium suum scripsit⁊ Ibi quidem &suis
& ipsius dñi uerbis con sub stanti alem
patri filium ad firmans : hic aũt
quȩ adño didicit proptus sermoni¬
bus depro mens : & hereti corum scuł¬
titicem apostoliea auctoritate refel¬
lens.: Un de mox incapite ȩpisto lȩ
signeet dicens. : Quod fuit ab initio: qđ¬
lioͭ latius explitauit. : Nam qđ hic ait
quod fuit abmitio.: hoc est quod in euange¬

Expanded text:
Rationem verbi, et quod Deus ipse sit charitas, manifestat, et susurrones fratrum nec Deum scire, nec pios fieri posse eousque dissertat, ut esse comprobet homicidas, eo quod odium sit interfectionis occasioHanc Epistolam beatus Apostolus Joannes de fidei et charitatis perfectione conscripsit, laudans devotionem eorum qui in unitate Ecclesiae perseverabant; porro illorum impietatem coarguens, qui Ecclesiae pacem vesano dogmate turbabant, Cerinthi maxime et Marcionis, qui Christum ante Mariam non fuisse contendebant. Propter quos etiam Evangelium suum scripsit, ibi quidem et suis et ipsius Domini verbis consubstantialem Patri Filium affirmans, hic autem quae a Domino didicit propriis sermonibus depromens, et haereticorum stultitiam apostolica auctoritate refellens. Unde mox in capite Epistolae diti designat dicens: Quod fuit ab initio, qlio latius explicavit. Nam quod hic ait: Quod fuit ab initio, hoc est quod in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
mimicos intuitu amoris frt̃ni debemus diligere ⁊ Uideli¬
c& ut non semꝑ inimici remaneant. sed resipis cant adiaboli
laqueis nob̵q germano fȩdere socientur :
nerit quisq quia idem filius dĩ qui uenit initis ut salua¬
sus fuerit &c& : Perfectã cordis confessionẽ dt̃ quȩ
nec male suadentium hereticorum possit fraude cor
nalium frm &emplis. nec ꝓpriȩ ffagilitatis segnitia
titubare. Sunt etiam qui uerbis negant xpͣm quorũ¬

Expanded text:
inimicos fraterni amoris intuitu diligere debemus, videlicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis nobisque germano foedere socientur: nerit quisque, quod idem filius Dei, qui venit mitis ut salvaDei, etc. Perfectam cordis confessionem dicit, quae nec male suadentium haereticorum possit fraude corrnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim qui etiam verbis negant Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
tissime ad obseruan dadi mandata corꝙ implet
addidit deomnibus. quo modo in euangelio dñs de
sermo doctoris : Nec tam̃ doctor cessaredeb& quin
quod ual& faciat uxta quod paulusait. egoplantaut
datiũ ic&r ⁊ Sollertius crebra iteratione indul¬
cat ueraẽe Aquȩ p̃dicat & ab õni falsitatis sorde
m̃ dissima ut eos quia lit p̃dicare p̃sũpserant coher¬

Expanded text:
tissime ad observanda Dei mandata cor quod implet addidit de omnibus, quomodo in Evangelio Dominus de m laborat. Nec tamen doctor cessare debet, quin quod valet faciat, juxta id quod Paulus ait: « Ego plantavi, dacium. Solertius crebra iteratione inculcat vera esse quae praedicat, et ab omni falsitatis sorde mundissima, ut eos qui aliter praedicare praesumpserint coer
Abbreviated transcription (Latin):
norum : qui confitentur se nosse dm̃ factis aũ nogant.
Hic est anticnstus quinegant patrem & filium: Hac sen¬
eos frustra dm̃ patraẽ confiteri qui filiũ negant.:
tur filiũ & patre. hab&. Confessionẽ hic
uocis cordis & operis inquirit : qualẽ quere
os qui audistis ab in itio in uobꝑmane¬
at &c&. Ellam in quit fidem. illa dogmata
enĩ st̃ sola queuos diuinȩ gratiȩ participes
sicut ipse filius dixit. nemouenit ad patremnisi
ꝑme. : Nullus duine cellsitudinis gloriã uide
filiũ minorẽ patri ẽẽ credendũ ꝗ nus quã
ante patrem nominatus inueatur .: Et haec ẽ
dem: & diceres ecce in me quođ ab initio audio
custodio obtẽpero ꝑicula. labores tẽptatio

Expanded text:
: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hic est Antichristus, qui negat Patrem et Filium. Hac seneos frustra Deum Patrem confiteri, qui Filium negant. gat Filium, nec Patrem habet, etc. Confessionem hic cordis, vocis et operis inquirit, qualem quaerebos quod audistis ab initio, in vobis permaneat, etc. Illam, inquit, fidem, illa dogmata sunt enim sola quae vos divinae gratiae participes sicut ipse Filius dicit: Nemo venit ad Patrem nisi per Filium ; nullus divinae celsitudinis gloriam videbFilium minorem Patre propterea credendum, quia nunquam ante Patrem nominatus inveniatur. Et haec est dem, et diceres: Ecce me, quod ab initio audivi, custodio, obtempero: pericula, labores, tentation
Abbreviated transcription (Latin):
licent anima sinstabiles qui eas maledocendo errone¬
isuariorum dogmatũ sectis q̃ si c̃stu prantiũ luxib: subdunt̃:
tici tam stulta dogmata & tam execranda ꝓferunt
sacram̃ta ut &iã habitũ sensam paganorũ quiq & qui
ratione diuinȩ agnitionis carent d&estentꝰ &redar
licorũ intantũ mercedẽ amant piquitatis. ut &iã doc¬
tiab in doctis alaicis clerici merito lacerentꝰ: quiiure
conparantꝰ ꝓph&e qui uerbis asinȩcorripitꝰ nec¬

Expanded text:
 animas instabiles, qui eas male docendo erroneis variorum dogmatum sectis quasi constuprantium luxibus subdunt. Stici tam stulta dogmata, tam exsecranda proferunt sacramenta, ut etiam hebetum sensus, et paganorum, et qui ratione divinae cognitiolicorum in tantum mercedem amant iniquitatis ut etiam docti ab indoctis, a laicis clerici merito lacerentur; qui, jure comparantur prophetae qui verbis asinae contra n
Abbreviated transcription (Latin):
inquit quasi fontes scientiã quia quã ñ habent docti¬
uelut nabes ꝓpheciȩ ad quas ꝑuenit ueritas dĩ &tus¬
binib ec agitantur demonã atq uitiorũ: Suꝑbia¬
enĩ cianitatis loquentes &rł: Loquuntꝰ grandia &
totꝰ eorũ sermo suꝑbia ẽ in mundusẽ aũ om̃is qͥ & al¬
tat corsuũ ut qͥ paululũ refugerint a pec catis ad
suũ reuertantꝰ errosem & student in luxoriacybo¬
rum carnisq dilitiIs quis enĩ ñ libent̃ audat manda¬

Expanded text:
enim quasi fontes scientiae, qui, quum aquam non habeant doctrivelut nubes propheticae, ad quas perveniat veritas Dei, et turbinibus exagitantur daemonum atque vitiorum. untur grandia, et totus eorum sermo superbia est. Immundus est autem omnis qui exaltat cor suum, ut qui paululum refugerint a peccatis, ad suum revertantur errorem, et studeant luxuriae ciborum carnisque deliciis. Quis enim non libenter audiat: Mandu
Abbreviated transcription (Latin):
bo ꝗ diuina dis positione uenis aquarũ intrin¬
secus plena ẽ tota. sic̃ corpus animantis uenis re
ficer& si aquarũ inrigatio cessas&. Iperut
ꝑquȩ ꝑcȩlos & terram dt̃ quȩ prius nom in auerat:
ꝑhanc enĩ ꝑdita mundus qui in his constiterat peri
aeris huius. & creuit enĩ aqua ut sc̃s augustinꝰait
& totã istã capacitatẽ ubiaues uolitant occa pauit.

Expanded text:
ia divina dispositione venis aquarum tota intrinsecus plena est, sicut corpus animantis redundat ficeret, si aquarum irrigatio cessaretper coelos et terram dicit, quae prius nominaverat. Per haec enim perdita mundus qui in his constiterat periiaeris hujus. « Excrevit enim aqua, ut sanctus Augustinus ait, et totam istam capacitatem ubi aves volitant occupavit. »
Abbreviated transcription (Latin):
tionabilib: animantib naturale ẽ ꝑ ꝑ escã sepius in
captionẽ & in ꝑniciem ignoranter incidese. itaberti¬
ci compara ꝗiumentis insipientib obapp&itum suȩ
corruptionis eplendũ in corruptã & sanã catholi¬
cȩ ecłȩ doc trinã ac uitã blas phemantes sempiter
mem andrianos basilidianos nicolaitas. hebioni¬

Expanded text:
tionabilibus animantibus naturale est causa pabuli saepius in captionem et perniciem ignoranter incidere, ita haeretici, comparati jumentis insipientibus, ob appetitum suae corruptionis explendum, incorruptam sanamque catholicae EcMenandrianos, Basilidianos, Nicolaitas, Ebioni
Abbreviated transcription (Latin):
ectas non m&uunt facereblas phemantes &rł q¬
Her&icos dt̃ quiblas phemantes uitã uel fidẽ
orthodox orũ sectas sui nominis l.hereses inducunt:
qui & ipsi cũ prioribi audiant. quia fortiorib fortior
instat cruciatio:

Expanded text:
non metuunt introducere, blasphemantes. Haereticos dicit, qui blasphemantes fidem vel vitam orthodoxorum, sectas sui nominis, id est, haereses, inducunt, qui et ipsi cum prioribus audiant, quia fortioribus fortior instat cruciatio.
Abbreviated transcription (Latin):
faciem ex edentib aquis inmutataẽ: Sed oc tauũ¬
noe : constat omnib: ꝙ noe decima ab adã generati¬
onenatꝰ ẽ: sed octa ũu eũ nominat ꝙ uiii homines
diluuium eu a serunt. e quib illeunus erat : Ideir¬
co aũ octaui numeri facit mentionẽ ut occulte

Expanded text:
faciem excedentibus aquis immutata. Nam et Constat omnibus quia Noe decima ab Adam generatione natus est, sed octavum eum nominat, quia octo homines diluvium evaserunt, e quibus ille unus erat. Idcirco autem octavi numeri facit mentionem, ut occulte
Abbreviated transcription (Latin):
Dellicentes animas instabiles &rł : pellices appellari
solent merbtrices. sumpto uocabulo apollutione siue
apellis suȩ formositate. quaincautosinliciant. Del

Expanded text:
ellicientes animas instabiles. Pellices appellari solent meretrices, sumpto vocabulo a pollutione, vel a pellis suae formositate qua incautos illiciunt. Pel
Abbreviated transcription (Latin):
dum est: qui a primo ꝑ incendium eas cum adiaten¬
tibus terris incinerem redigit: &cum loca incen¬
dii post modum mor tuomare conte erit ser¬
uare adhuc uoluit circũ positã regionem
pris cȩspeciem penȩ : Nascuntꝰ enĩ poma pul¬
cherrima quȩ sicarpas fatescunt . Rincinerẽ¬
sodomitas semel punit. ostendit patenter qđ im¬
piisine fine sunt passuri: & ꝙ terra eorũ fumũ fructũ¬

Expanded text:
debet. Quia et primo per incendium eas cum adjacentibus terris in cinerem redegit, et cum loca incendii postmodum mortui maris undis contexerit, servare adhuc voluit circumpositam regionem priscae speciem poenae. Nascuntur enim poma pulcherrima, quae Sodomitas semel punivit, significat quod impii sine fine sunt passuri. Quod terra fumigabu
Abbreviated transcription (Latin):
inferni. appellat ipsã suꝑbiȩ iactantiã : qua ange¬
licus sp̃scontra conditorem scum intumuit. Ruden¬
tes enĩ dicuntꝰ funes quib: nautȩ uela sus pendunt.
ut uento flante portus tranquillitatẽ relin
er̃t ipsi selationis suȩ conatib: in abrssiꝓfunda sraptis

Expanded text:
inferni appellat ipsam superbiae jactantiam, qua angeli ejus spiritus contra Conditorem intumuit. Rudentes quippe dicuntur funes, quibus nautae vela suspendunt, ut flante aura portus tranquillitatem relinqitorem erexerunt, ipsis elationis suae conatibus in abyssi profunda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec iussis eorũ flagitiis nec auditis in aliquo sciȩ men¬
tis fus cabat in tuitũ sed in defessa intentione ceptis
cernebant & audi ebant eloquia Ninil de illo ꝑ absen¬
sc̃m̃ iniqua proximorũ facta parit̃ & uerba quȩ cot¬
tidie cernens nullaten corrigere ualebat: Iniquos
ti ec corpore penas ñ luant: gedquia eos indiciogra¬
uiora tormenta e pectant : quando & incorpore

Expanded text:
nec visis eorum flagitiis, nec auditis, in aliquo castae suae mentis fuscaret intuitum, sed indefessa intentione coeptiscernebant et audiebant eloquia, nihil fama de illo per absenvirum iniqua proximorum facta pariter et verba; quae quotidie cernens nullatenus corrigere valebat; sti corpore poenas luunt, et in judicio graviora exspectant, quando corpore
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ armatus aduenit : Nest iste uersus facile transeun¬
dus p̃fulgore una pars orationis est id est nominati
dictum ẽ predicatores diuini uerbi intellegendi sunt¬
& sensustales ẽ ille nubes quȩ a quã c̃tineni di idẽ elo¬
quia diuina sunt inhaere tenebrose hoc ẽ obscurae uiden¬
turita in conspectudi p̃fulgore sunt Vbi semꝑ ueritas pa¬
t& n& p̃posicionibus & quiritur nec parabulis tegitur
quae manifestaluce declaratur. iste ergo nubes idẽ
predicatores adest ad gentes relicto hisra elitico populo
transier̃ : Et reuelata sunt usq: dñe : Manifestauit

Expanded text:
B. Cassiodorus: non est iste versus facile transeundus. Prae fulgore una pars orationis est, id est nominatidictum est, praedicatores divini verbi intelligendi suntEt sensus talis est: illae nubes quae aquam continent Dei, id est eloquia divina, sicut in hoc aere tenebrosae, hoc est obscurae videntur, ita in conspectu Dei praefulgorae sunt, ubi semper veritas patet. Nec praepositionibus exquiritur, nec parabolis tegitur, quod manifesta luce declaratur. Istae ergo nubes, id est praedicatores, ad gentes relicto Israelitico populo transierunt