comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inspe eẽ intelleguntur. Vndes & illud qd
ans aiscipłis aitꝰ. om̃ã quȩ audiui a patre
into uota fiti uobis. Quod usq. ad eo scđm spem
dictume futurorũ. ut eis postmodũ dicat.
multa habeo uobis dicere. sed non potestis illa¬
portire modo. Axtgͦ in quib adhue mortalib
habitat ipsã edificationẽ habitaculi sui. Quã¬
nouista. sed malia post liauo uitam ꝑficit.
quando absorbetur mors inuictoria. dicet᷑q
illi. Ubiẽ mors uictoria tua᷑ ubi÷ mors acu¬
leus tuus: Quid ÷ aut̃ mortis aculeus. nisi
peccatum : Propt̃ quod nunc & iam renati ex
a qua & spũ. om̃ibq. peccatis. siue originalis
ex adam. in quo om̃s peccauer᷑. siue factorum.
dictoꝵ. cogitationumq nr̃arum. in illius
lauacri mundatione delais. Tam̃ quia man¬
simus iuhac uita liuinaita. que & tẽptatio est
suꝑt̾rã. merito dicimus. Di mitte nobis de¬
bita nr̃a. Ethano orationẽ uniuersa dicit
xccła. quã mundat saluator. lauacro a quȩ

Expanded text:
esse intelligantur. Unde est et illud quod Dominus discipulis ait, Omnia quae audivi a Patre meo nota feci vobis : quod usque adeo secundum spem dictum est futurorum, ut eis postmodum dicat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Agit ergo in quibus mortalibus adhuc habitat, ipsaitam perficit, quando obsorbebitur mors in uictoriam diceturque illi: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est. mors, aculeus tuus? quid est autem mortis aculeus nisi peccatum? Propter quod nunc etiam renati ex aqua et spiritu omnibusque peccatis siue originis ex Adam, in quo omnes peccauerunt, siue factorum, dictorum cogitationumque nostra. rum in illius lauacri mundatione deletis tamen, quia mansimus in hac uita humana, quae temptatio est super terram, merito dicimus: Dimitte nobis debita nostra. et hanc orationem uniuersa dicit ecclesia. quam mundat saluator lauacro aquae
Abbreviated transcription (Latin):
inuorẽ: sed nonsolũ uniuer sittti ertaturȩ. ut
mi um cuiliba. partietus totus patit᷑ ad est.
Hiq abeo longe . et. dicunt᷑. quipeccando dissimileᷤ
factisunt. & hi ei ꝓpinquare. quiciꝰ similitadi nẽ
pieuiuendo recpiunt. sicut recte dicuntur oculi
tanto ec̃ abhac lucc longuis. quatto fuetinit
caciores. Rund enĩ tmi longes aluce quã cecras.
&eiam silux p̃stosit. atq oculos ꝑfuudat extiuctos.
ꝓ pniquate aut̃ lucimerito ꝑhubentur ocoli. quisinita¬
tis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porto autẽ
quod parũ distinete putauimus posso intellegi. cũdice¬
remus din ubiq eẽ totũ. nisi adderemus inscipso.
udeo diligentius expontndũ. Iuomͦ eñĩ ubiq. si

Expanded text:
orem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse intellegi, cum diceremus deum esse ubique totum, nisi adderemus in se ipso\', nideo diligentius exponendu
Abbreviated transcription (Latin):
uintuorib mbris. siceaT maiora Saniora. Cũuͦ ñita:
inm̃broꝵ molib. quantitas. s par: indisparib sani¬
tas. Cũgͦ sit corpus aliqua substantia. quantitas eiꝰ ẽ.
in magnituoine moles ci. sanitas uꝰcius ñ quantitas
s qualitas eiꝰs. Nongͦ potuit obtinere auantitas cor¬
pous. quod potuit qualitas. Namita distantib par¬
tib quesimul et. nonpossunt. qm̃sua queque spatia
locoꝵ tentut. minores iinora. ⁊ maiora maiores.
ñpotuit at. in singulis quibq. partib totauł tanta

Expanded text:
in maioribus membris, si essent maiora saniora. Cum uero non in maioribus membris, si essent maiora saniora. Cum uero non in membrorum molibus quantitas, sed par est in disparibus sanitas. Cum ergo sit corpus, aliqua substantia, quantitas eius est in, magnitudine molis eius. Sanitas uero eius non est quantitas, sed qualitas eius est. Non, ergo potuit obtinere quantitas corporis, quod potuit qualitas. Nam ita distantibus partibus, quae simul esse non possunt, quoniam sua quaeque spatia locorum tenent, minores minora et maiorcs maiora, non potuit esse in singulis quibusque partibus tota uel tanta
Abbreviated transcription (Latin):
resistendũ ÷ cogitationi. ⁊⁊ mens acorꝑis sensib auo¬
canda. nequasi spatiosa mnagnitudine opinemur
en dm̃ ꝑcuncta diffundi. sic̃ humius aut rumor. aut
atr. aut lux ista diffimaitur. Omis enĩ huiusceinodi
magnitudo minor: insu parte quã in toto. sedita
potius sic̃ ÷ inagna sapientia &ĩa in homine aũ corpẽ
piruũ. & si duost̃ sapientes quoꝵ sit alt̾ corpore gran¬
dior. neut̃ sapitntior. nẽ illa inntaiore maior
minor iuminore. aut minor inuno quã induobus.
sed in hoc tanta qͣnta in illo. ⁊ tanta inuno quoq qnta
mitoq Neq eñi siequalit̾ sunt omino sapientes
malitas corꝑis quȩ in xp̃i carne p̾cessit nob̾q in fine futu¬
scllic& corꝑalit̾ habeatur. incorporea quadã excellen¬
in iortaliora st̃ mñbra. sicuti nõ qnͣdo oñi exparte
equalib equalis: ipsa. quando ita breuior& grandio¬
rib conparantur. utqđ tam magnũcẽ n potest qũa ÷
aliud. possit tam̃ eẽ.ͫ sanũ. Ess& aut̃ imaior sanitas

Expanded text:
resistendum est cogitationi, et mens a corporis sensibus avocanda, ne quasi spatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus, aut humor, aut aer, aut lux ista diffunditur omnis enim hujuscemodi magnitudo minor est in sui parte quam in toto; sed ita potius sicuti est magna sapientia, etiam in homine cujus corpus est paruum. et, si duo sint sapientes, quorum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in uno quam in duobus, sed tanta in hoc quanta in illo et tanta in unoquoque quanta in utroque: neque enim. si aequaliter sunt omnino sapientes, talitas corporis, quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futused licet corporaliter habeatur, incorporea quaedam excellenimmortaliora sunt membra; sicuti nunc, quando omni ex parteaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur, ut, quod tam magnum esse non potest, quam est aliud, possit tamen esse tam sanum. Esset autem maior sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
Qualitas uͦ corꝑis quęsanitas dr̃. cũsinũ corpus totũ.
tinta inmaiorib. ÷ quanta inminorib partib
N on em̃ quȩminus magnest idõminus sanest̃. autque
litas creati corꝑis. ñ pos dit iuscipsa substantia crta¬
toris. Est gͦ ds̃ ꝑ cuncta diffusus. Ipso quippe ait
ꝑ propłum. Celũ tterrã ego unpleo. Etquod paulo
ante posui desapientiaciꝰ ad tiugit a fine usq ad
fine fortit̃ & disponit om̃a suauit̃. Itẽq scriptũ ÷¬

Expanded text:
qualitas uero cor- Pons, quae sanitas dicitur, cum sanum corpus est totum, tanta est in maioribus quanta in minoribus partibus: non enim quae minus magnae sunt, ideo minus sanae sunt aut quae litas creati corporis, non possit in se ipsa substantia creatoris. Est ergo deus per cuncta diffusus. ipse quippe ait per prophetam: Caelum et terram ego impleo, et quod paulo ante posui de sapientia eius: Adtingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter; itemque scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Est eniluxꝰ queluca & uam inte.¬
nebris. quã uis rã teuebit n comp̃¬
hendant. Est uirtus ⁊ saplentiadĩ.
dequa scriptũẽ. quod attiugat afine usq. ad finẽ
fortit̃. ⁊ disponat onĩa suauit. ⁊ attngat ubis.
propt̃ suã munditia. ⁊ uihil inqͥratũ in illã in¬

Expanded text:
est enim lux. quae lucet etiam in tenebris, quamuis eam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua scriptum est, quod adtingat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtingat ubique propter suam munditiam et nihil inq
Abbreviated transcription (Latin):
supserimus Cuigͥ quiubiq ẽ ñin om̃ib hbi¬
ta ia ram in quib habitit nequalit̾ habitat.
Na undes illud quod heliseus poposcit. utdupli
dantius habendo habitatorẽ dm̃: Quomͦ ergo
uerũ supra dtximus. qđ ds̃ ubiq sit totus. qndo
sualus ÷ amplius. in aliis minis: Sednone ne

Expanded text:
qui ubique est, non in omnibus habitet; etiam in quibus habitat, non aequaliter habitat. Nam unde est illud quod Elisaeus poposcit, ut duplidantius habendo habitatorem Deum? Quomodo ergo verum supra diximus, quod Deus ubique sit totus, quando in aliis est amplius, in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Memoritq recole ⁊ fidelit tene xpiana confes¬
sionẽ. quiresurrex amortius. ascendit incelũ.
sed& ad dexitrã patris. nec aliunde qua inde uen¬
turas ⁊ ud uiuos mortuosq uidicandos. & sicuen¬
turꝰe illa angłica uoce testante. quẽ admodũ ÷ tre
uisus incelũ id in eadẽ forma cariis atq. substan¬
tia. cui ꝓfecto inmortalitatẽ dedit. niturã nabstu¬
lit. Scđm hane formã. ñputindus⁊ ubiq diffusus.
Cauendũ ÷ enĩ. nelta diumitatẽ adstrumi hominis

Expanded text:
ecole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
satis faciste c̃tra paruitatẽ meã librũ romam
ñ misisse. hoc nec ego factũ audierã. sed epłe
cuiusdã quasi ad me scriptȩ ꝑfrem̃ nr̃m sisin
in qua hortaris me ut palinodian suꝑ quodã
apłi capitulo canam. & imiter sthesicoꝵ inter
uituꝑationẽ & laudis helenȩ fluctuantẽ. utqͥ
detrahendo oculos ꝑdiderat. laudando receꝑ̃it.
Ego simplicit̾ fateor dignationi tuȩ. lic& stilus

Expanded text:
us satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostruin qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ iudei& xp̃iani. nec iudei ncexp̃iani eẽ potuerunt.
Quoꝵ sententĩã mͥcauenoa quã uis in ea nũqua fuerĩ
tam̃ beniuolentissime ad monere dignat᷑es. incuiꝰ
sententie nc̃sensionẽ sed simulationẽ timore parus
inciderat. utde illo paulus uerissime scriber&. qđ
eiq uerissime dicer&. qđ gentes uidatare coger.t.
qđ paulus utiq ñ cogebat. obhoc illa uetera utracit
ubi opuse& obseruans. ut dimnanda nee monstrara.
p̾dicans tam̃ instint nobseruans cis sed reuelata grã
fidĩ saluos fieri fideles. neadea quaqus uelut neces¬
saria suscipienda cõpeller&. Sic aut credo apłm pau¬
lũ ueracit cuncta illa gessisse. sed tam̃ nan quẽ qua
ftictũ exirdto xp̃ianũ uł cogo uł sino talia uera¬
cit̃ celebrare. sicut nectu. cui uidet᷑ paulus ea simu¬
lasse: cogis istũ uł sinis talia simulare. Anuis. ut¬
& iam ego dicã hanc ee sũma questionis immo sen¬

Expanded text:
istiani esse potuerunt. quorum sententiam mihi cauendam, quamuis in ea numquam fuerim, tamen beniuolentissime admonere dignatus es. in cuius sententiae non consensionem sed simulationem timore Petrus inciderat, ut de illo Paulus uerissime scriberet, quod eique uerissime diceret, quod gentes iudaizare cogebat. quod Paulus utique non cogebat ob hoc illa uetera ueraciter, ubi opus esset, obseruans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanter non eis sed reuelata gratia fidei salnos fieri fideles, ne ad ea quemquam uelut necessaria suscipienda compelleret. sic autem credo apostolum Paulum ueraciter cuncta illa gessisse nec tamen nunc quemquam factum ex Iudaeo Christianum uel cogo uel sino talia ueraciter celebrare. sicut nec tu, cui uidetur Paulus ea simulasse, cogis istum uel sinis talia simulare. An uis, ut etiam ego dicam hanc esse summam quaestionis, immo sen
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit. ie iun& sabbato. excepto illo die pasdalis
remotiora dam nabimtus. ubi mos idẽ truetur & manae.
Si aut non ie iunare sabbato malũ putiuerimꝰ. tot
ȩcclas orientis & multo maiorẽ orbis xp̃iani
partẽ quatrineritate criminabimur: Placane
tibr ut mediũ qͥddã eẽ dicamꝰ: Quod tam̃ accepta¬
bile sit ei. qͥ hoc ñsimulate sed congnuenti socie¬
tate atii. obseruanta fecerit. & tim̃ ni hil inde
legimus in canonicis libris p̃ceptũ et̃ xp̃iaius:
qͣntu magis illud malũ dicere ñ audco. qđ dm̃ p̾ce¬
pisse ipsa xpiana fide negare m̃possũ. quadidici
Dico ergo cir cũcisionẽ p̃puti & cetera huius modi
pͥori popło ꝑtestamentũ qđ uitus dicitur diuinitus
impleri. Quibus aduenientib remansisse illa xp̃ĩa¬¬
ius legenda tantũ ad intellegentia p̾nusse ꝓpłe.
dũ ẽt ut uenir& fidei reuelatio. quȩ significabat᷑

Expanded text:
uenerit, ieiunet sabbato excepto illo die paschalis uenerit, ieiunet sabbato excepto illo die paschalis remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. si autem non ieiunare sabbato malum puta-B uerimus, tot ecclesias orientis et multo maiorem orbis Christiani partem qua temeritate criminabimur! placetne tibi, ut medium quiddam essedicamus, quod tamen acceptabile sit ei, qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque obseruantia fecerit ? et tamen nihil inde legimus in canonicis libris praeceptum esse Christianis. quanto magis illud malum dicere non audeo, quod deum praecepisse ipsa Christiana fide negare non possum, qua didici Dico ergo circumcisionem praeputii et cetera huius modi priori populo per testamentum, quod uetus dicitur, diuinitus um oportebat inpleri. quibus aduenientibus remansisse illa Christianis legenda tantum ad intellegentiam praemissae prdum esset, ut ueniret fidei reuelatio, quae his significabatur
Abbreviated transcription (Latin):
quando uilli insua disputatione uert aliqͥd dicunt.
qua forensiuĩ ad uocatoꝵ. qua in alienarĩ causarum
actioñe intiuntur. Quoꝵ similitudo sumipsa expo¬
sitione epłȩ adgalathus ad ẽfir mandã simulationem
pari & pauli putataẽ decent̃ induci. qđ ego apudte
timeã nom̃phylo sophoꝵ. quiñ ꝑptea iunisunt qͥa
om̃a stdsa dicunt. sed quia & ftlsis plerique c̃fidunt
alienisunt : Curaut̃ ndicã p̃cepta illa ueterũ sacra¬
mñtoꝵ. necbona cẽ quia nineis homines isti ficant᷑.
umbrȩ sunt enĩ p̃nuntianteᷤᷤ gram qua iustificamur
nectam̃ mala. qͥa diunitꝰ p̃ceptast̃ tẽpri ꝑsonisꝙ
c̃gruentia. cũme ad uiu& &iam ꝓpħica senten¬
tia quadio ds seilli popło dedisse p̾cep¬
ta nonbona. Forte eñi ꝓpttã non dixit mala
sed tantũ ñbona. iđ ntalia. ut illis homines
bonifiant. aut sine illis boninfiant. Uellẽ
me doceret benigna sinceritas tua.
utrũ simulate quisquã scs oruentalis cũ rontã

Expanded text:
quando et illi in sua disputatione ueri aliquid dicunt, quam forensium aduocatorum, quando in alienarum causarum actione mentiuntur. quorum similitudo si in ipsa expositione epistulae ad Galatas ad confirmandam simulationem Ptimeam nomen philosophorum, qui non propterea vani sunt, quia omnia falsa dicunt; sed quia et falsis plerisque confidunt, alieni sunt ? Cur autem non dicam praecepta illa ueterum sacramentorum nec bona esse, quia non eis homines iustificantur — umbrae sunt enim praenuntiantes gratiam, qua iustificamur —, nec tamen mala, quia diuinitus praecepta sunt tempori personisque congruentia, cum me adiuuet etiam prophetica sententia, qua dicit deus se illi populo dedisse praecepta non bona? forte enim propterea non dixit mala, sed tantum non bona, id est non talia, ut illis homines boni fiant aut sine illis boni non fiant. uellem me doceret benigna sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis, cum Romam
Abbreviated transcription (Latin):
hebionis uł toꝵ quos uulgo natareos uuncupant
uł qua lib& alia uetere. sed innescio quã nonã dela¬
bimur. que sit eo ꝑniciosior. quoneo errore sed ꝓpo¬
sito e acuoluntate stillaci. Qđ si respondłs utte
ab hac purges sententta. tunc apłis istt laudabi¬
lit̃ si mulassẽ nescandalitarent᷑ infirmi. qͥex iudeis
multi crediderant & ea respuenda ñdũ intellege¬
bant. nc uͦ cfirmata ꝑtot gentes doctrin& grȩ xpia
& ꝓpħarũ: qđ modo hȩc initellegenda nobserun¬
da recitent᷑. quisquis ea Simulando agere uoluent
insanire. cur mͥ nlic& dicere apłm paulũ & alios
recte fidei xpranos tc̃ illa uetera sacramta paululũ
obseruando ueracit cõm̃dire debuisse. neputarent᷑
ille ꝓpħicȩ significationis obseruationes apiissimis
patrib custodite tãqua sacrilegia diabolica aposteris
detistut: Lam enũ cũ utniss& fides quȩ prius illis

Expanded text:
Hebionis uel eorum, quos uulgo Nazaraeos nuncupant, uel quamlibet aliam ueterem sed in nescio quam nouam delabimur, quae sit eo perniciosior, quo non errore sed proposito est ac uoluntate fallaci. quod si respondes, ut te ab hac purges sententia. tunc apostolos ista laudabiliter simulasse. ne scandalizarentur infirmi, qui ex Iudaeis multi crediderant et ea respuenda nondum intellegebant, nunc uero confirmata per tot gentes doctrina gratiae Chet prophetarum, quo modo haec intellegenda, non obseruanda recitentur, quisquis ea simulando agere uoluerit, insanire, cur mihi non licet dicere apostolum Paulum et alios rectae fidei Christianos tunc illa uetera sacramenta paululum obseruando ueraciter commendare debuisse, ne putarentur illae propheticae significationis obseruationes a piissimis patribus custoditae tamquam sacrilegia diabolica a posteris detestatae? iam enim cum uenisset fides, quae prius illis
Abbreviated transcription (Latin):
t mom̃ib gentib usq infinẽ sci. quã dĩ
contra in credulitatẽ uram cũ iuratione ꝓmisit :
ł teũ essetis infelicissimi situnc quando ꝓmittibatur
resister& is. nunc & iam cũredditus contradicitis.
Sea historicus doctus magnũ aliquid inurnisti qđ
contra di testimonia ꝓserendũ. putares. dicis enim.
Quantũ adeotius mundi ꝑtin& partes enoilica est.
pars. in compensatione totius mundi. inqua xpiana
fides nominatur. Nec uis adtendere autte nosse
dissimitlas. in quã iãmultas barbaras nationes tã
peruo tempr̃e uenerit eugm. & nec inimiciap̃i
dubitare iãpossint. breui tẽpre futurũ quod di¬
scipłis respondit descdi fine quȩ rentib. Etp̃dica¬
bitur hoc eugm in uniuerso orbe intestimonium

Expanded text:
in omnibus gentibus usque in finem saeculi, quam deus in omnibus gentibus usque in finem saeculi, quam deus contra incredulitatem uestram cum iuratione promisit! et cum essetis infelicissimi, si tunc, quando promittebatur, resisteretis, nunc etiam, cum redditur, contradicitis. Sed historicus doctus magnum aliquid inuenisti, quod contra dei testimonia proferendum putares. dicis enim: \'Quantum ad totius mundi pertinet partes, modica pars est in compensatione totius mundi, in qua fides Christiana nominatur\', nec uis adtendere aut te nosse dissimulas, in quam multas iam barbaras nationes tam paruo tempore uenerit euangelium, ut nec inimici Christi dubitare iam possint breui tempore futurum, quod discipulis respondit de saeculi fine quaerentibus: Et praedicabitur hoc euangelium in uniue
Abbreviated transcription (Latin):
& samaria & usq adultimum terrę. Quia in om̃em
tertam eaxut sonus eoꝵ. & infines orbis terre uerba
torum: & tu contradicis diuinis testimoniis tanta
fir mitate roboratis. tanta luce. manifestis. & adistã
ꝓscriptiont̃ ap̃i hereditatẽ ꝑducere conaris. utcũ
ineiꝰ nomine sicut dixit p̃dic&̃ poenitentia in om̃ib
gentibus. Quis quis hacfuerit p̾dicatione cõmotus
inqualib& paste orbis tertarũ. nisi quȩ sierit & in¬
uenerit latentẽ in mauntania cesariensi carten¬
nensẽ. uincentiũ aut alique exxcius nout̃ aut
decẽ consortib dimitti ei peccata nom possint:
Quid nen audeat typus morticinȩ pellicule. quo non
se pcuita p̃sumptio catnis & sanguinis: hoccine:
bonum opus tuum. propterquod nontimeas
potestat̃s. Tantum scandalũ ponis aduersus filiũ
matris tuę. paruulum scilic& & infirmũ propter
sud adbuc mat̾no lacte nutriendum. Et hylari mͥ¬
ii dibrõs opponis. uti neges accłam crescentt̃

Expanded text:
 fines terrae, quia in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. et tu contradicis diuinis testimoniis tanta firmitate roboratis, tanta luce manifestis et ad istam proscriptionem Christi hereditatem perducere conaris, ut, cum in eius nomine, sicut dixit, praedicetur paenitentia in omnibus gentibus, quisquis hac fuerit praedicatione commotus, in qualibet parte orbis terrarum, nisi quaesierit et inuenerit latentem in Mauretania Caesariensi Cartennensem Vincentium aut aliquem ex eius nouem aut decem consortibus, dimitti ei peccata non possint. quid non audeat typhus morticinae pelliculae? quo non se praecipitet praesumptio carnis et sanguinis? hocine est bonum opus tuum, propter quod non timeas potestatem? tantum scandalum ponis aduersus filium matris tuae paruulum scilicet et infirmum, propter sed adhuc materno lacte nutriendum et Hilarii mihi libros opponis, uti neges ecclesiam crescentem
Abbreviated transcription (Latin):
rari dignus inuentusẽ. Uioes gͦ adhuc qua longe
sis aiusticia. ꝓrsus donec adseptẽ remantas
quib tibi tusis octauus. Iustum te cẽ ñdicimꝰ.
sitam nonistã iusticiã sicut dicebã p̃ripuit aliqͥs
ante partẽ donati. & cũsius sepit᷑ iusta aliaua
causa commotus se longe alibi separauit. etꝰ
amundi huiꝰ diluuio lib̾auit. Quodcũ ignore¬
tis anftictumsit. atq ita uob inauditũ sicut
multis popłis xp̃ranoꝵ in longinqͥs t̾ris cstitu¬
toꝵ nom̃ donati inauditume. Incesti estis ubi
sit afccta. Ibienĩ erit. ubi pͥmo forsitan factum ÷
qđ postta uos fecist&. Si potuit eẽ ulla usta cau¬
sa. quauos a cõmunione omĩumgentiũ separare
possais. Nos aut idõ certisumꝰ nemine sea com¬
munione omium gentiũ iuste separare potuisse.
quia ñ quisq nrm̃ in sua iustitia. sed inscripturis
diuinis querit aeccłam. & ut ꝓmissaẽ reddi
conspicit. Ipsaẽ enĩ dequa nc̃ dicitur. Sicut

Expanded text:
rari dignus inuentus est. uides ergo, adhuc quam longe rari dignus inuentus est. uides ergo, adhuc quam longe sis a iustitia? prorsus donec ad septem remaneas, quibus tu sis octauus, iustum te esse non dicimus, si tamen non istam iustitiam, sicut dicebam, praeripuit aliquis ante partem Donati et cum suis septem iusta aliqua causa commotus se longe alibi separauit et a mundi huius diluuio liberauit. quod cum ignoretis an factum sit atque ita uobis inauditum, sicut multis populis Christianorum in longinquis terris constitutorum nomen Donati inauditum est. incerti estis, ubi sit ecclesia. ibi enim erit, ubi primum forsitan factum est, quod postea uos fecistis, si potuit esse ulla iusta causa, qua uos a communione omnium gentium separare possetis. Nos autem ideo certi sumus neminem se a communione omnium gentiuquia non quisque nostrum in justitia sua, sed in Scripturis divinis quaerit Ecclesiam, et ut promissa est, reddi conspicit. Ipsa est enim de qua dicitur, Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
delere uoluerit illas duas tribus & dimꝑdiam quȩ ultra
iordanẽ tetras acceꝑant. quando eas putautr᷑ ab uni¬
tate sui popłi separasse. Pagani uͦ magis nos blasphe
imptratores tuler̃. & ttm̃ imꝑa eoctis multi correti
& addm̃ uiuum uerumq conuersi sunt. & cotidie
conuertentur. Sed plane & iude & pagani sitã paucos
et̃ ꝑ hib& is neoblas phemarenos dignarent᷑. sed nũ qũa
tumẽ. letare sterilis quȩ nonparis. trupe & exda¬
ma quȩ non parturis. qm̃ multi filii defercȩ magis
qua eius quȩ hab& uirũ. p̃ponens multitadinẽ
paucitas urã. hoccine ulis dicturiestis. Idõ magis
iusti sumus. quia pauci sumus: nec ad tenditis eos
responsuros. quodlib& uos eẽ dicato. ntam̃ estis
ili dequib dictumẽ: multifilii desesde. sitã taigui
numero remansistis. Hic tu oppositurus es excẽplũ
ulius iusti in iuditio. quicũ domo sua solus libe¬

Expanded text:
delere uoluerit duas illas tribus et dimidiam, quae ultra delere uoluerit duas illas tribus et dimidiam, quae ultra Iordanen terras acceperant, quando eas putauerunt se ab unitate sui populi separasse. pagani uero magis nos blasphemimperatores tulerunt, et tamen ex eis multi correcti et ad deum uiuum uerumque conuersi sunt et cotidie conuertuntur. sed plane et Iudaei et pagani si tam paucos esse perhibetis, nec blasphemare nos dignarentur, sed numquam tumest:Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis, quoniam multi filii desertae, magis quam eius, quae habet uirum, praeponens multitudinem paucitas uestra\'? hocine illis dicturi estis: Ideo magis iusti sumus, quia pauci sumus\', nec adtenditis eos responsuros: \'Quotlibet uos esse dicatis, non tamen estis illi, de quibus dictum est: Multi filii desertae. si tam exigui numero remansistis\'? Hic tu oppositurus es exemplum iusti illius in, diluuio, qui cum domo sua solus libe
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc contigisset nos latere nom poss&. cũ in affrica ipsa
um quot partes factesint. ex tanto sibi uident᷑ qui hoc
sticiunt iustiores. quanto fuerint pauciores. & utique
tanto sunt latentiores. acꝑhoc incesti estis. neforte
aliqui pauci uisti. & idõ minime noti Alicubi longe
contra affricę mendiẽ antequã pars donati iustitiã
suã aceterorũ hominũ iniquitate se cerner&: se pri¬
initus causa aequissima separauerint in latere aqͥlonis.
& ipsa sit potius aecła dĩ tamqua syon spũalis. quȩ uos
om̃i iusti separatione puenit. multoq p̃suptius prose
int̃pretet᷑ quod scriptũ ÷. Monssyon latera aquilonis
ciutas regis magni: Quam ꝓse int̾pr&eatur pars donati
ubipascis ubi cubas inmendie. & tim̃ utreris necũ im¬
perialib legibus ad unitatẽ cogimini
N omendĩ auideis & paganis diuitius blasphemaur.
quasi nesciant quẽ ad modũ pͥmus popłs asrł oeiam bello

Expanded text:
c si hoc contigisset, nos latere non posset,\' cum, in Africa ipsa c si hoc contigisset, nos latere non posset,\' cum, in Africa ipsa quot iam partes factae sint ex faciunt, iustiores, quanto fuerint pauciores, et utique tanto sunt latentiores. ac per hoc incerti estis, ne forte aliqui pauci iusti et ideo minime noti alicubi longe contra Africae meridiem, antequam pars Donati iustitiam suam a ceterorum hominum iniquitate secerneret, se primitus causa aequissima separauerint in latere aquilonis et ipsa sit potius ecclesia dei tamquam Sion spiritalis, quae uos omnes iusta separatione praeuenit, multoque praesumptius pro se interpretetur, quod scriptum est: Mons Sion, latera aquilonis, ciuitas regis magni, quam pro se interpretatur pars Donati: Ubi pascis, ubi cubas in meridie? Et tanpen uereris, ne, cum imperialibus legibus ad unitatem cogimini, nomen dei a Iudaeis et paganis diutius blasphemetur, quasi nesciant Iudaei, quem ad modum primus populus Israhel etiam bello
Abbreviated transcription (Latin):
rogatibreuissimum fructũ. defructu maiore p̾cisũe :
Quis aut̃ non imꝑudentissime nitatur aliquia in
allegoria positũ ꝓse int̾praari. nisi habuat et
manifesta testimonia quoꝵ lumine illustrentur
obscura: Qđ aut̃ om̃ib donatistis dicere solemꝰ
quanto fortius uobis dicim: si possunt qđ fieri npo
test. aliquid hab̾e causã iustã. qua cõmunionem
suam separent a communione orbis trarũ. eamq
societate ta longe lateq diffusa. neforte anteꝗ uos
separar& is. iam se aliqui iusta causa feparauerant
in longissimis terris. Unde aduos eoꝵ iustitiae.
fama ñ potuerit ꝑuinure. Quomꝰ in uob potestat̃.
aeccta potius quã inillis quise. pͥores forte separauer :
Itafit. cum hoc nescitis. incerti uobis m& ipsis sitis. Quod
necesse: contingat om̃ibus. quoͥ prosua societate utunt᷑
testimonio nondiuino sedsuo. Neq enĩ potestis dicere

Expanded text:
Rogati breuissimum frustum de frusto maiore praecisum est? Rogati breuissimum frustum de frusto maiore praecisum est? quis autem non inpudentissime nitatur aliquid in allegoria positum pro se interpretari, nisi habeat et manifesta testimonia, quorum lumine inlustrentur obscura? Quod autem omnibus Donatistis dicere solemus, quanto fortius uobis dicimus: si possunt, quod fieri non potest, aliqui habere causam iustam, qua communionem suam separent a communione orbis terrarum eamqusocietate tam longe lateque diffusa ne forte, antequam uos separaretis, iam se aliqui iusta causa separauerant in longinquissimis terris, unde ad uos eorum iustitiae fama non potuerit peruenire? quo modo in uobis potest esse ecclesia potius quam in illis, qui se priores forte separauerunt? ita fit, ut, cum hoc nescitis, incerti uobismet ipsis sitis, quod necesse est contingat omnibus. qui pro sua societate utuntur testimonio non diuino sed suo. neque enim potestis dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
it c̃sequent̃ accepimus. & p̃dicari in nomine eius
pęnitentiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑom̃s gentes
incipientib abierłm. & in concusse tentre debemꝰ.
Quis quis uob̾ annuntiauerit p̃terqua quod accepistis
anathema sit. Sieni uniuersos donatistas naudimꝰ
dediuinis libris proferunt quod id doceant. quanto
minus rogote rogatistas audire debemus. quineo
ulud ꝓse int̾pr&ari conabuntus. qđ seriptum est
ubi pascis. ubi cubas inmeridit: Siem̃ hoc loco scrip¬
turarũ meridies affrica intellegendae in parte
donati quod sub cęli feruentiore plagaẽ: oms uos
maximia nistę suꝑabunt. quoꝵ scisma inbizacio
& intripoli exarsit. Sed confligiͥant cũcis arruges.
& hoc magis adseꝑtintre contendant. Mauri¬
tania tam̃ cȩsariensis occidentali quã meridiani
parti uicinior. quando nec affncã seuudt dici. ͦd
modo demeridie glabitur. Nondico aduersus
orbemterrarũ. sed aduersus partẽ aonati. unde pars

Expanded text:
te consequenter accepimte consequenter accepimenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem et inconcusse tenere debemus: Quis quis uobis adnuntiauerit, praeterquam quod accepistis, anathema sit. Si autem uniuersos Donatistas non audide diuinis libris proferunt, quo id doceant, quanto minus, rogo te, Rogatistas audire debemus, qui nec illud pro se interpretari conabuntur, quod scriptum est: Ubi pascis, ubi cubas in meridie? si enim hoc loco scripturarum meridies Africa intellegenda est in parte Donati, quod sub caeli feruentiore plaga est, omnes uos Maximianistae superabunt, quorum schisma in Byzantio et in Tripoli exarsit. sed confligant cum eis Arzuges et hoc magis ad se pertinere contendant. Mauretania tamen Caesariensis occidentali quam meridianae parti uicinior, quando nec Africam se uult dici, quo modo de meridie gloriabitur, non dico aduersus orbem terrarum sed aduersus ipsam partem Donati, unde pars
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat fidem cũuenerit filius hominis. Daut¬
nium. Noncredimus. Lica eium & hoc audeas for¬
sitan dicere. ut in uob possit inueniri fides. quã se
intena nonmnutnturũ ans dixit. nonuos initrra
seđd inclo cẽ. acputinaos. Nos tam̃ apłs ita cautos
reddidit. ut &um angłm decdo nob̾ aliud euange¬
litantẽ prec̾quã quod accopimus. anathema. eẽ
debere p̃cepent. Quomodo aut̃ fidimus exdiui¬
nis literes accepisse nos xp̃m manifestũ. si non
inde accepimꝰ & ȩcctam manifestã : Quas lib&
quisque ansas & uncos aduerlus simplicitatẽ
uentatis intexat. quaslib&: nebulas callidȩ stelsi¬
iatis offendat. sicut anathemaerit qui adnuntia¬
uerit oxp̾m neq passũ et̃. neq tertia die resurre¬
xisse. qm̃ inuiritate euangłica accepimus.
Oporta xp̃m pati. & resurgere amostuis itia die
Dicent anathema. quisquis annuntiauerit acdã
p̃ter cõmunionẽ omium gentiũ. quia eaĩdẽ uerita¬

Expanded text:
ueniat fidem, cum uenerit filius hominis. da ueueniat fidem, cum uenerit filius hominis. da ueniam, non credimus. licet enim et hoc audeas forsitan dicere, ut in uobis possit inueniri fides, quam se in terra non inuenturum dominus dixit, non uos in terra sed in caelo esse deputandos, nos tamen apostolus ita cautos reddidit, ut etiam angelum de caelo nobis aliud euangelizantem, praeterquam quod accepimus, anathema esse debere praeceperit. quo modo autem fidimus ex diuinis litteris accepisse nos Christum manifestum, si non inde accepimus et ecclesiam manifestam? quaslibet quisque ansas et uncos aduersus simplicitatem ueritatis intexat, quaslibet nebulas eallidae falsitatis offundat, sicut anathema erit, qui adnuntiauerit Christum neque passum esse neque tertio die resurrexisse, quoniam in ueritate euangelica accepimus: Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die, sic erit anathema, quisquis adnuntiauerit ecclesiam praeter communionem omnium gentium, quia eadem uerita
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi quisquis hoc audierit. cartennas uenerit. uł
inuiciłã cartennensium. mundari adelictissuis
om̃ino non poterit: itã nesicaueris ista uoce
riderieo mauis & cuea non cares. ferete nonius:
Acutũ aũt aliquid uideris dicere. cũ catholicae.
nom̃ nonde atatius orbis cõmunione intpreta¬
ris. sed ex obseruationt p̃ceptoꝵ dom̃ium du¬
noꝵ adq om̃ium sacram̃toꝵ. quasi nos &iami¬
si forte hinesit apellata catholica quototumm.
uera cetera teneat.
Cuius ueritaus non nullę paraiculȩ &iam in diuer¬
sis inueniuntur heresibus. huius nominis testi¬
monio nitͣmur adde monsttandã ȩccłam in om̃ib
gentib & nom ꝓmissis dĩ & iam multis. tamquam
manifestis oraculis ipsius ueritatis. Sed nẽpe hoc ÷
totũ. quod nob̾ ꝑsuadert conaris. solos remansisst
rogatistas. qui catholici rectȩ appellandisint ex
obsiruatione p̃ccptoꝵ om̃iũ diuinoꝵ atque
om̃ium sacramentꝵ. & uoscẽ. solos. inquibus in¬

Expanded text:
nisi, quisquis hoc audierit, Cartennas uenerit uel in uiciniam Cartennensium, mundari a delictis suis omnino non poterit. itane si carueris ista uoce, rideri te metuis et, cum ea non cares, flere te non uis? Acutum autem aliquid uideris dicere, cum canomen non ex totius orbis communione interpretaris, sed ex observatione praeceptorum omnium divinorum, atque omnium Sacramentorum: quasi nos, etiamsi forte hinc sit aueraciter teneat, tis nonnullae particulae etiam in diuersis inueniuntur haeresibus. huius nominis testimonio nitimur ad demonstrandam ecclesiam in omnibus gentibus et non promissis dei et tam multis tamque manifestis oraculis ipsius ueritatis. sed nempe hoc est totum. quod nobis persuadere conaris, solos remansisse Rogatistas. qui catholici recte appellandi sint ex obseruatione praeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramentorum, et uos esse solos, in quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
uł ueritati uł pacis cendendum. cẽ. duatrunt.
Quidaut aliud stituer& constantinus ad uers
cecilia nũs & socios tius. sicent ur̃is maioribus.
accusantib uicti. quã quod statuit in eos ipsos.
qui cũ ultro accusasent. nec ea quȩ intendebant¬
III Iꝓbare᷑ potiussent. noluer ueritati consen¬
tire neo uicti. Ille quippe iroꝑator primꝰ consti¬
tuit in hac causa. ut res conuictoꝵ & unitati ꝑ
u icacit᷑ resistentium fisco ułndicarentur:. Seã ui¬
delic& siuris maiorib accusantib atir suꝑm¬
tib contrã communionẽ cecilan imꝑator tale
aliquid decitius sa. ꝓuisores aeccłȩ. defensores
pacis & unitatis nominari uelletis Cuuero in
eos qui ultra accusantes nihil ꝓbare potuerunt
nec oblatto sibi gremio pacis quo correcti excipe¬
rentus consentut uoluer̃ ab imꝑatorib: calia
decer nuntur In oignum facinꝰ clamitatur
nenunẽ ad unitatẽ. eẽ. cogendũ. in alũ ꝓmalo

Expanded text:
uel ueritati uel paci cedendum esse duxerunt. uel ueritati uel paci cedendum esse duxerunt. Quid autem aliud statueret Constantinus aduersus Caecilianum et socios eius, si essent uestris maioribus accusantibus uicti, quam quod statuit in eos ipsos, qui cum ultro accusassent nec ea, quae intendebant, probare potuissent. noluerunt ueritati consentire nec uicti? ille quippe imperator primus constituit in hac causa, ut res conuictorum et unitati f peruicaciter resistentium fisco uindicarentur. sed uidelicet si uestris maioribus accusantibus atque superantibus contra communionem Caeciliani imperator tale aliquid decreuisset. prouisores ecclesiae, defensores pacis et unitatis nominari uelletis. cum uero in eos, qui ultro accusantes nihil probare potuerunt nec oblato sibi gremio pacis, quo correcti exciperentur. consentire uoluerunt, ab imperatoribus talia decernuntur, indignum facinus clamitatur, neminem ad unitatem esse cogendum, malum pro malo
Abbreviated transcription (Latin):
niose appecierunt. Quo qͥd scelemtius abtis fieripo¬
cutt: Siaut̃ sicut sulso arbitramini. uere etimi¬
nosũ iudicindũ tirrenis potestatib tradiderunt
quio nob̵ obicitis. quod uioꝵ p̃sũptio pͥmitus frcit :
quod eos non argutremꝰ quia feccrunt. siñ animo
inuido & nogno sus emendandi & corrigendi uo¬
lus amaorib ur̃is anulino ꝓ consuli datur. con¬
stintino imꝑatori mittendus. ita suprascriptios
libellus acdȩ catholicȩ criminũ ceciliani traditus
a parte inaueꝙ. Inillos autõ hino magis arguimus.
quia cũ apua imꝑatorẽ ultro eecilianũ accusas¬
sent. quẽ primo atiq apud collegos transmarinos
contuncre debuer. ipso imꝑatoro longe ordi¬
natiꝰ agente ut tp̃oꝵ causam adsedelatã adepos
mitcer&. Nec inet paco̾ cũfrib habere uoluer
sed rursus ad eundẽ imꝑatore uener̃. Rursus
neceo ipso int̾partes cognoscente atq iudicante

Expanded text:
niose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri poniose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? si autem, sicut falso arbitramini, uere criminosum iudicandum terrenis potestatibus tradiderunt, quid nobis obicitis, quod uestrorum praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus, quia fecerunt, si non animo inuido et noxio sed emendandi et corrigendi uolus a maioribus uestris Anulino proconsuli datus Constantino imperatori mittendus ita suprascriptus sit: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\'. illos autem hinc magis arguimus, quia, cum apud imperatorem ultro Caecilianum accusassent, quem primo utique apud collegas ti-ansmarinos conuincere debuerunt, ipso imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam ad episcopos mitteret. nec uicti pacem cum fratribus habere uoluerunt, sed rursus ad eundem imperatorem uenerunt, rursus rem appellauerunt nec eo ipso inter partes cognoscente atque iudicante
Abbreviated transcription (Latin):
separati estis. quando uiliano imꝑitori insua piticione
ditrunt quod apuid tum solaiusticia locũ habera.
quẽ cerit apostatũ noutrant & idolaitrus deditũ
siciudelunt. ut aut iusticimeẽ idolatrũ faterent᷑
aut se seltiate m̃titos negitre nom possent. ut
apuo eum dicerent solam hab̾e locũ iustitiam
apuo quẽ magnum locũ cernere ͣ dolatriam habe :¬
sed futrit trror in utrbo. Deipsosticto quiddi.¬
citis : Siml iustũ ab imperatore p&endumest.
cur Aiuliano paitũẽ quod iustũ putatum est
Anꝑhoc p&enoumẽ. ut sua quisq. recupera:
non ut aliquẽ qͦ ab imperatore coherceat᷑ accusa
Interim &. insuitũ rerũ accipiendarũ r& inendarũ q
ab apłis exemplis taceditur. quia hoc fecisse.
cate noluri. apud principe constantinim
ꝑ anulimũ ꝓ consulẽ accusauerunt. Nonressuas
amissas repaeiuer. sed in nocentẽ sicut eaistima¬
mus. & ficut ipse iudicioe exitus docuit. calũ¬

Expanded text:
separati eratis, quando Iuliano imperatori in sua petitione separati eratis, quando Iuliano imperatori in sua petitione dixerunt, quod apud eum sola iustitia locum haberet, quem certe apostatam nouerant et idolatriis deditum sic uidebant, ut aut iustitiam esse idolatriam faterentur aut se scelerate mentitos negare non possent, ut apud eum dicerent solam locum habere iustitiam, apud quem magnum locum cernerent habere idolatriam. sed fuerit error in uerbo. de ipso facto quid dicis? si nihil iustum ab imperatore petendum est, cur a Iuliano petitum est, quod iustum putatum est? An per hoc petendum est, ut sua quisque recuperet, non ut aliquem, quo ab imperatore coherceatur, accuset? interim et in suarum rerum recipiendarum repetitione ab apostolicis exemplis receditur, quia hoc fecisse ncare noluerunt, apud principem Constantinum per Anulinum proconsulem accusauerunt, non res suas amissas repetiuerunt, sed innocentem, sicut existimamus et sicut ipse iudiciorum exitus docuit, calum
Abbreviated transcription (Latin):
mere potestate: bonu suc. & habebis laude ex illa.
Siue eñ potestas ueritati fauens aliquẽ corrigat. lau¬
dẽ hab& ex illa quifuerit em̃datus. siue inimica
utritateͥ in aliquẽ seuiat. laudẽ hab& ex illa
qui uictor fuent coronatus. Iuaut̃ nonbonum sticis
uttimere non debeas potestatẽ. nisi forte bonumẽ
sedere. & non aduersus fr̃em detrahere. sed aduers
ortu solis usq ad occasum: sacrificium mundum
offertur nomini meo. am̃ glorificatumẽ nom̃
dicit donatus. aut rogatus. aut uincentius. aut
hylarius. aut ambrosus. aut augustinus
sedes cartennis. & cũ decẽ rogatistis quireman¬
sistis dicis. Nonfiat nonfiat. Audis loqui eugłm
O portebat impleri om̃a quȩ scripta sunt in lege

Expanded text:
mere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. mere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. siue enim potestas ueritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem habet ex illa, qui uictor fuerit coronatus. tu autem non bonum facis, ut timere non debeas potestatem, nisi forte bonum est sedere et non aduersus fratrem detrahere sed aduersusortu solis usque ad occasum sacrificium mundum offertur nominimeo, quoniam glorificatum est nomen dicit Donatus aut Rogatus aut Vincentius aut Hilarius aut Ambrosius aut Augustinus sedes Cartennis et cum decem Rogatistis, qui remansistis, dicis: Non fiat, non fiat. Audis loqui euangelium: Oportebat impleri omnia, quae scripta sunt in lege
Abbreviated transcription (Latin):
mini inexiliũ & de regno sanguinis sui amari
usq ad mare & a flumint usq ad t̃minos orbis
tre xp̃m exulẽ stcere conare mini lmmo uero
seruant reges terrȩ & iam leges ferendo ꝓaep̃o
Maiotes uri cȩcilianũ & sotios eiꝰ regib terra
pumendos. falsqͥs criminib obiectrunt. Con¬
uirtantur leones ad cõminuenda ossa calũni¬
antium. Nec danihe ipse int̾cedat in nocens
comꝓbatus. & delacu auo illi pereunt liberatꝰ.
Quirtum parat ꝓoximosuo foutam: ipse iustius
cad& intim. Eripete fr̃ dũ in hac carne uius
ab ira quȩuentura : ꝑtinaubus. & suꝑbis. Ttr
ror temporaliũ potestatũ quando s uentaitem
mis periculosa temptatio. Q uando aut̃ uen¬
tatẽ p̃dicit errantib cordatis. humilibus ad¬
monitioẽ. insensetis inutilis afflictio est.
Non est camen potestas nisi adõ. Quiaut̃ resistit
potestati. di ordinationi resistit. Prinapes enĩ
non sunt timoriboni oprris. sed maloͥ. Uis aut̃ nonti¬

Expanded text:
mini et de regno sanguinis sui a mari mini et de regno sanguinis sui a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae Christum. exulem facere conaremini? immo uero seruiant reges terrae Christo etiam leges ferendo proMaiores vestri Cecilianum et socios eius regibus terrae puniendos falsis criminibus obiecerunt. Convertantur leones ad comminuenda ossa caluantium nec Danihel ipse intercedat innocens comprobatus et de lacu, quo illi pereunt, liberatus; qui enim parat proximo suo foueam, ipse iustius cadet in eam. Eripe te, frater, dum in hac carne uiuis, ab ira, quae uentura est pertinacibus et superbis. tr temporalium potestatum quando veritatem mis periculosa tentatio: quando autem veritatem praedicat, errantibus cordatis utilis admonitio est, et insensa is inutilis afflictio. Non est tamen potestas nisi a Deo; qui autem resistit potestati, Dei ordinationi resistit: principes enim non sunt timori bono operi sed malo. uis autem non ti
Abbreviated transcription (Latin):
auctores hutus heresis criminatisunt. quando
posteri eoꝵ tamfalla & peiora finxerunt
Alii dicant. putabamꝰ nos quidẽ nuhil inter. eẽ.
ubi fidẽ xp̃i teneremꝰ. Sed gras dño. quinos adi¬
uisione collegit. & hoc unido congruere ut
in unitate colatur ostendit: His gͦ dominicis
lucris impediendis ad contra dicendũ me op¬
ponerẽ collegis meis. ne in montib & collib
er rantes inpacis ouile colligerent᷑. ubiẽ
umus grex & unus pastor. Ita sane huic proui¬
sioni contradicere debui. neres quas dicitis ur̃as
no testam̃ta conder&is. & uire diuino patribus
conditũ testamentũ ubi scriptũ ẽ. insemine tuo
benedicentur om̃s gs. calup̃niosis criminationib
rumperetis. ut in emptionib & uenditionibus
uberos contractus habera&is. & uobis diuidere qđ
&xp̃s emit uenditus auderais. ut quod quis que
urm cuiqua donass& ualer&. & quod donauit
ds̃ dorũ asolis ortu usq ad occasum. uocatis

Expanded text:
auctores huius haeresis criminati sunt, quando auctores huius haeresis criminati sunt, quando posteri eorum tam falsa et peiora finxerunt\\ alii dicant: Putabamus quidem nihil interesse, ubi fidem Christi teneremus; sed gratias domino, qui nos a diuisione collegit et hoc uni deo congruere, ut in unitate colatur, ostendit\'. His ego dominicis lucris impediendis ad contradicendum me opponerem collegis meis, ne in montibus et colliberrantes in pacis ouile colligerentur, ubi est unus grex et unus pastor? ita sane huic prouisioni contradicere debui, ne res, quas dicitis uestrano testamenta conderetis et iure diuino patribus conditum testamentum, ubi scriptum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes, calumniosis criminationibus rumperetis? ut in emptionibus et uenditionibus liberos contractus haberetis et uobis diuidere, quod Christus emit uenditus, auderetis? ut, quod quisque uestrum cuiquam donasset, ualeret et, quod donauit deus deorum a solis ortu usque ad occasum uocatis
Abbreviated transcription (Latin):
dõ grãs qui nobis occasionẽ p̃buit. ianiq factendi
& dilationũ morulas amputauit. Alii dicant. hoc
tẽ uerum iamsciebamus. sed nescio qua consue¬
tudine tenebamur. Gras año. qui uincula nr̃a
disrupit. & nos ad pacis uinculũ transtulit
Alii dicant. nesciebamꝰ hic eẽ uertatẽ. nec tam
discere uolebamus. sed nos ad eã cognoscendam
metꝰ fecit tẽ intentos. quotimuimꝰ neforte sine
ullis rerũ aet̾narũ lucris dãpno rerũ tẽpora¬
liũ feriremur. Gras dño. quineglegentiam nram
stimulo terroris excussit. ut saltdm solliciti
quȩ reremus. quod securi nũquã nosse curauimꝰ:
Alii dicint. nos stlsis rumorib t̾rebam̃ intiare.
quos stlsos cẽ. nesciremꝰ. nisi intraremꝰ. nec intra¬
remus nisi cogeremͣ. Gras dño. quitrepidationẽ
nrãm flagello abstulit. exꝑtos docuit. quam
uana & inania de accła sua mendax fama ias¬
tiuerit. Hinc um credimus & illa salsa ẽẽ. quȩ

Expanded text:
deo gratias, qui nobis occasionem praebuit iam iamque faciendi deo gratias, qui nobis occasionem praebuit iam iamque faciendi et dilationum morulas amputauit\', alii dicant: Hoc esse uerum iam sciebamus, sed nescio qua consuetudine tenebamur; gratias domino, qui uincula nostra disrupit et nos ad pacis uinculum transtulit\', alii dicant: \'Nesciebamus hic esse ueritatem nec eam discere uolebamus; sed nos ad eam cognoscendam metus fecit intentos, quo timuimus, ne forte sine ullis rerum aeternarum lucris damno rerum temporalium feriremur; gratias domino, qui neglegentiam nostram stimulo terroris excussit, ut saltem solliciti quaereremus, quod securi numquam nosse curauimus, alii dicant: \'Nos falsis rumoribus terrebamur intrare, quos falsos esse nesciremus, nisi intraremus, nec intraremus, nisi cogeremur; gratias domino, qui trepidationem nostram flagello abstulit, expertos docuit, quam uana et inania de ecclesia sua mendax fama iactauerit; . hinc iam credimus et illa falsa esse, quae
Abbreviated transcription (Latin):
itutrendo cotidie differeñobant Quim multos non
ueritis quanũquã p̃sumpsisto. seđ obduratȩ consue¬
tudinis graue uinculum colligabat. ut ineis cõple¬
retur illa diuna sentintia. Uerbis non em̃dabitur
seruus durus. Sitiim & intellexerit. non obedi&.
Quam multi propterea putibant utram aeccłam tẽ.
partem doniti. quia toᷤ ad cognoscendim catholicam
ueritatt̃ secuntas turpidos. fastidiosos. pigrosque
fticiebat. Quã multis aditũ intrandi obserabant
rumores maledicoꝵ. quinescio quid aliud nos in alta¬
re dĩ ponere iactitabant. Quã multi nihil int eẽ
credentes inqua quisq parte xp̃ianus fit. ideo
ꝑmanebant in parte donati. quia ibi natierant. et
cos indo discedere atq ad catholicã transut nemo
cagebat. His om̃ib harũ legũ terror quib ꝓmul¬
gandis reges dño seruiunt intimore ita ꝓfuit.
ut nunc ali dicant. um lam hoc uolebamus. sed

Expanded text:
reuerendo cotidie differebant! quam multos non reuerendo cotidie differebant! quam multos non ueritas, qua numquam praesumpsistis, sed obduratae consuetudinis graue uinculum conligabat, ut in eis compleretur diuina illa sententia: Verbis non emendabitur seruus durus; si enim et intellexerit, non oboediet! quam multi propterea putabant ueram ecclesiam esse partem Donati, quia eos ad cognoscendam catholicam ueritatem securitas torpidos, fastidiosos pigrosque faciebat! quam multis aditum intrandi obserabant rumores maledicorum, qui nescio quid aliud nos in altare dei ponere iactitabant! quam multi nihil interesse credentes, in qua quisque parte Christianus sit, ideo permanebant in parte Donati. quia ibi nati erant et eos inde discedere atque ad catholicam transire nemo cogebat! His omnibus harum legum terror, quibus promulgandis reges domino seruiunt in timore, ita profuit, ut nunc alii dicant: clam hoc uolebamus; sed