comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gñate filie sylo noĩant᷑. Dicit ergo.
Si uidi̾tis filias sẏlo ad deducendos cho¬
ros ex more ꝓcedere. ⁊ c̾. Iuid in cho¬
ro nͥ huiꝰ mundi uita uolubilis de¬
signat᷑: Hec ÷ ierechieł rota. cura
qm aĩalia scã uoluebant᷑. qͣm desig-¬
nant̾ describit. ubi ait. In uisione
dei uidi. ⁊ ecce uentꝰ curbinis ueni¬
ebat ab aquilone. ⁊ nubes magna
⁊ ignis in uoluens. s splendoi incir¬
cuitu eiꝰ. Iuatuor in uisione dei se
uidisse ꝓposuit. duo ꝯtͣ duo. uentũ
frigidum ꝯtͣ calorẽ ignis. ꝯtͣ splen¬
dorem densitatẽ nubis. uentũ ⁊ nu¬
bem ne ꝓsꝑa nimis eleuent. ignẽ
⁊ splendorem ne adu̾sa peemant.
uentꝰ enĩ ab aqͥlone ueniens ẽ turbo
tẽptationis ex m̃tis frigiditate pro¬
cedens. nubes aũt. cecitas m̃tis ex tẽp¬
tatõe ꝓueniens S ignis feruoris.
utrumq inuoluit. qr ⁊ cor frigidum
accendit. ꝙ cecitatem illuminat. S oĩa
splendor circuit. qr bone uoluntatis hy¬

Expanded text:
e Silo nominantur. Dicit ergo: Si videritis filias Silo ad deducendes choros ex more procedere, etc. . Quid in choro, nisi hujus mundi vita volubilis designatur? Haec est Ezechielis rota, circa quam animalia sancta volvebantur, quam designanter describit, ubi ait: In visione Dei vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, et splendor in circuitu ejus . Quatuor in visione Dei se vidisse proposuit, duo contra duo; ventum frigidum contra calorem ignis, contra splendorem densitatem nubis. Ventum et nubem, ne prospera nimis elevent; ignem et splendorem, ne adversa premant. Ventus enim ab aquilone veniens, est turbo tentationis ex mentis frigiditate procedens: nubes autem, caecitas mentis ex tentatione proveniens. Sed ignis fervor utrumque involvit, quia et cor frigidum accendit, et caecitatem illuminat. Sed omnia splendor circuit, quia bonae voluntatis hi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ istud facit bis. Nam t̾cio fa¬
cit hoc id̾e de crismate. Dem̃ .xii.
cruces cͥsmant᷑ in parietib. ⁊
tand̾e igne accenso de thure.
mediũ altaris ⁊ iiiͦiͦ. cornua
accendunt᷑. ⁊ sic altare albis
qua tñ breuit᷑ de hiis om̃ib¬
exponamꝰ. Domꝰ dedicanda. ẽ
aĩa scĩficanda. Aqͣ. pnĩa pur¬
gans a sorde peccõꝵ. Sal ratio
mentẽ ꝯdiens insipidam. Duo¬
decĩ luminaria doctrina apłoꝵ
mundũ illuminans. Pontisex
xp̃c. uirga potestas. Trina suꝑ¬
liminaris ꝑcussio. celi ⁊ t̾re. ⁊
inferni dñatio. Int̾rogatio ĩclu¬
si ignorantia ppłi. Aꝑtio ostii
sublatio peccĩ. Domũ ingressꝰ
tio alphabeti. simplex doctͥna fi¬
dei. Qd̾̃ utr̃q alphabetũ in mo¬
dũ crucis inscribit᷑. illd̾ ÷ qd̾ ut̾q¬

Expanded text:
et istud facit bis. Nam tertio faet istud facit bis. Nam tertio facit hoc idem de chrismate. Deinde duodecim cruces chrismantur in parietibus, et tandem, igne accenso de thure, medium altaris, et quatuor cornua accenduntur: et sic altare albis qua tamen breviter de iis omnibexponamus. Domus dedicanda est anima sanctificanda; aqua, poenitentia purgans a sorde peccatorum; sal, ratio mentem condiens insipidam; duodecim luminaria, doctrina apostolorum, mundum illuminans; pontifex, Christus; virga, potestas; trina superliminaris percussio, coeli, terrae et inferni dominatio, interrogatio inclusi, ignorantia populi; apertio ostii, sublatio peccati, domum ingressus tio alphabeti, simplex doctrina fidei. Quod utrumque alphabetum in modum crucis inscribitur, illud est, q
Abbreviated transcription (Latin):
Tercio aũ. ostio reserato intrat ep̃s
dicens. pax huic domui. Iꝓst̾nit᷑
ad orationem. A qͣ ꝯsurgens hor¬
tat᷑ cunc̾tos ad orand̾. sine dñs
uobiscũ. Postea uͦ grecũ alpha¬
betũ scribit in pauim̃to a sini¬
stra parce eccłie incipiens ab o¬
riente. ⁊ ꝓcedens ad dextãm q̃
ẽ in occidente. Postea latinũ
alphabetũ. incipiens adext̃a
ueniens incipit. Ds̃ in adiuto¬
c̃gła. sine alła. Tunc aqͣm typi¬
cam hñdicit admiscens salem¬
⁊ cinem. Que pꝰqͣm mixta fu¬
erint ad dit᷑ c̃ eis uinũ. Post hec
digitũ tingit aqͣ crucem faciers
ꝑ altaris mediũ. ⁊ ꝑ .iiiiͦ. cornua.
Post hec ip̃m altare circuit sep¬
ties aqͣ spargens asꝑsorio fcõ de
ysopo. ⁊ pꝰea ter eccłiam clericis
cantantib antiphonas ordi¬
natas. Tunc pontifex orõe p̾¬
missa altare linteo abstergit
pꝰ hec thurificat c̃ incenso. pꝰ¬
ea crucẽ facit in medio altariᷤ.
⁊ ꝑ .iiiiʳ. cornua de oleo scĩficato.

Expanded text:
Tertio autem, ostio reserato, intrat episcopus dicens: Pax huic domui, et prosternitur ad orationem, a qua consurgens, hortatur cunctos ad orandum, sine Dominus vobiscum. Postea vero Graecum alphabetum scribit in pavimento, a sinistra parte Ecclesiae incipiens ab oriente, et procedens ad dexteram, quae est in occidente; postea Latinum alphabetum, incipiens a dexterveniens incipit, Deus in adjutocum Gloria sine Alleluia. Tunc aquam typicam benedicit, admiscens sal et cinerem. Quae postquam mista fuerint, additur cum eis vinum. Post haec digitum tingit aqua, crucem faciens per altaris medium, et per quatuor cornua. Post haec altare ipsum circuit septies, aquam spargens aspersorio facto de hyssopo, et postea ter ecclesiam, clericis cantantibus antiphonas ordinatas. Tunc pontifex, oratione praemissa, altare linteo abstergit, post haec thurificat cum incenso, postea crucem facit in medio altaris: et per quatuor cornua de oleo sanctificato,
Abbreviated transcription (Latin):
testis scĩficatũ dei tabernacłm
fieri. nͥ prius sapt̃e sale uos ꝯdi¬
atis. aqͣmundicie lauetis.iii¬
nũ ꝯpunctõis potetis. pnĩe ei
nere capd̃ asꝑgatis. nisi etiam
iũtatis cognitio m̃tem illu¬
minet. ungat oleũ caritatis.
ꝑseu̾antia ꝯstans inscribat.
ut candem diuina remune¬
ratio bñdicat. ꝑ dñm nr̃m iħm¬

Expanded text:
icatum Dei tabernaculum fieri; nisi prius sapientiae sale vos condiatis, aqua munditiae lavetis, vinum compunctionis potetis; poenitentiae cinere caput aspergatis. Nisi etiam veritatis cognitio mentem illuminet, ungat oleum charitatis, perseverantia constans inscribat, ut tandem divina renumeratio benedicat: per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ñ miretur p̾ctositatẽ uestium
uarietatẽ suꝑlectiliũ. copiam
epłar̃. In domo si qͥd̾e rõnali uesti¬
unt᷑ ꝯtemplat̾. suꝑhumerali ac¬
tiui. Iacinctino doctores. lino uir¬
gines. purpura mr̃es. bisso retor¬
ta ꝯfessores. Uarietas qͦq suꝑlecti¬
lium. craticła in mortificatõe
carnis. lebetes ad cineres suscipi¬
endos in memoria ꝑpetͣte iniqui¬
tatis. forcipes in uirtute discreti¬
onis. crater cornatił ĩ amore lecto̾is.
fuscinule ad igniũ receptacula.
in illuminatione ⁊ ardore m̃tis
Qnͣta aũt sit copia epular̃. testi¬
moniũ ꝑhibet hõ qui nuptias
faciens filio suo. ad cauros ad
altilia ⁊ omĩa ꝑata ꝯuocat inui¬
tatos. Que sunt oĩa. Illa sine qͥb
duci cena ñ potuit.⁊ in quib ot̃a
cibi sp̃alis fercula ꝯcluduntur.
medulla scił tritici. ⁊ sanguis u¬
ue meracissimꝰ. In sp̃ãli si qͥd̾e cibo
dñs taur̃ ꝑauit. in passione. al¬
tilia resurgendo ł in ascensione.

Expanded text:
 vestium, varietatem supellectilium, copiam epularum? In domo siquidem rationali vestiuntur contemplativi; superhumerali activi, hyacinthino doctores, lino virgines, purpura martyres, bysso retorta confessores. Varietas quoque supellectilium, craticula in mortificatione carnis; lebetes ad cineres suscipiendos, in memoria perpetratae iniquitatis; forcipes in virtute discretionis, crater tornatilis in amore lectionis, fuscinulae ad ignium receptacula, in illuminatione et ardore mentis. Quanta autem sit copia epularum, testimonium perhibet homo, qui nuptias faciens filio suo, ad tauros, ad altilia, et omnia parata convocat invitatos . Quae sunt omnia? Illa sine quibus dici coena non potuit; et in quibus omnia cibi spiritualis fercula concluduntur, medulla scilicet tritici, et sanguis uvae meracissimus. In spirituali siquidem cibo Dominus taurum paravit in passione; altilia resurgendo, vel in ascensione;
Abbreviated transcription (Latin):
tare xp̃c ⁊. suꝑ que munera de¬
uotionis offerimꝰ. Linteũ caro
eiꝰ q̃ tunsioĩb passionũ ad can¬
dorẽ incorruptionis ⁊ ꝑducta.
mã. altare bis inungit᷑. qr ad
remissiõem tã pecc̃ qͣm delicti

Expanded text:
unera devotionis offerimus; linteum caro ejus, quae tunsionibus passionum ad candorem incorruptionis est perducta. mam, altare bis inungitur, quia ad remissionem tam peccati quam delicti,
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis diuine. que signata ÷
in funda ⁊ lapide. Seq̃r de uigilan¬
tia custodũ. Testimoniũ ꝑhibet
eis sponsa qd̾ nemini nocte gradi¬
enti parcunt. Nam c̃ip̃a dilectũ
suũ nocte quereret ⁊ ñ inueniret.
inuenerunt eam custodes muroꝵ.
ꝑcusserunt. uulnerauer̃t. tulert̃¬
q palliũ eiꝰ. Custodes qͥd̾e sunt p̾¬
lati. qui u̾bo p̾dicatõis aĩam adħͦ¬
retice prauitatis d̾m tanqͣm ĩ noc¬
te q̃rentem. ꝑcutiunt ꝯpunctiõe
uuln̾ant caritate. denudant sub¬
tatores ꝯsida̾ntes aquar habun¬
dantiam. muroꝵ fortitudinem.
armoꝵ gña. p̾latoꝵ sollicitudi¬
nẽ. secitate sua eccłie gaudium
amplificant ⁊ dicunt. Quis nos
seꝑabit a caritatȩ xp̃i : Icet̾a. Si¬
milit̾ a lege ꝯmuni gaud̾e̾ debet
eccłia d̾i. qr qͥcquid in ea ꝯstitutũ
⁊ dignũ ⁊ iustũ ÷. siue iustifica¬
tio sit siue udiciũ. siue ꝓhibitio
siue p̾ceptũ. siue ãmonitio sit
siue ꝯsiliũ. Non ⁊ ibi pondus ⁊

Expanded text:
fortitudinis divinae, quae figurata est in funda et lapide. Sequitur de vigilantia custodum. Testimonium perhibet eis sponsa, quod nemini nocte gradienti parcunt Nam cum ipsa dilectum suum nocte quaereret, et non inveniret, invenerunt eam custodes murorum, percusserunt, vulneraverunt, tuleruntque pallium ejus. Custodes quidem sunt praelati, qui verbo preticae pravitatis Deum tanquam in nocte quaerentem, percutiunt compunctione, vulnerant charitate denudant errtatores considerantes aquarum abundantiam, murorum fortitutudinem, armorum genera, praelatorum sollicitudinem, securitate sua Ecclesiae gaudium amplificant, et dicunt: Quis nos separabit a charitate Christi? . Similiter a lege communi gaudere debet Ecclesia Dei; quia quidquid in ea constitutum est dignum et justum est, sive justificatio sit, sive judicium, sive prohibitio, sive praeceptum, sive admonitio sit, sive consilium. Non est ibi pondus et
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatione. uideamꝰ qͣntũ gau¬
diũ in illoꝵ sit cabernacłoꝵ scĩ¬
tate. hoc ⁊̃ in sacͣmento rei. Scĩfi¬
catio qͥppe in dedicatõis sacͥmento
figuratur. ⁊ c̃ sc̃ificatio eiꝰ in qͥn¬
q t̾minet᷑. in asꝑsione. unctione.
illuminatõe. bñdictiõe. insc̾pti¬
tio ad oꝑationẽ. Qͥntũ aũt .i. in¬
scͥtio. ad ꝯfirmationẽ. In quib
satis intelligi dat᷑. qr nemo fieri
⁊ ysopo. In dedicatione nãq ec¬
cłie. pͥmo pontifex aqͣm bñdicit.
sal admiscens. dem̃ eccłiam ter
girando extͥnsecus asꝑgit. In tͥnse¬
cus uͦ .xii. luminaria inti̾i ac¬
cendunt᷑. Circuiens aũ ep̃c eccłiã¬

Expanded text:
ideamus quantum gaudium in illorum sit tabernaculorum sanctitate, hoc est in sacramento rei. Sanctificatio quippe in dedicationis sacramento figuratur, et cum sanctificatio ejus in quinque terminetur in aspersione, unctione, illuminatione, benedictione, inscriptitio ad operationem: quintum autem, itio ad confirmationem. In quibus satis datur intelligi, quia nemo fieri et hyssopo. In dedicatione namque ecclesiae, primo pontifex aquam benedicit, sal admiscens, deinde ecclesiam ter gyrando extrinsecus aspergit, intrinsecus vero duodecim luminaria interim accenduntur. Circuiens autem epis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mecaberis. ñ occides. ñ furtum
facies. Nam pret̾ ista scd̾m diu̾¬
sas ordinũ ꝓfessiones. diu̾se qͣt
iira ciuilia sunt obseruatiões.
Nam alie st̃ obseruatões cisterci¬
ensis ordinis. alie p̾monstraten¬
sis. alie cluniacensis. totũ tñ u

Expanded text:
n moechaberis: Non occides: Non furtum facies . Nam praeter ista, secundum diversas ordinum professiones diversae, quasi jura civilia, sunt observationes. Nam aliae sunt observationes Cisterciensis ordinis, aliae Praemonstrantensis, aliae Cluniacen
Abbreviated transcription (Latin):
finalit̾ aĩam cuiꝰlibet iur uelis
intellige̾. satis aꝑte uidẽbit᷑. quo¬
mͦ gaudium illd̾ qd̾ plenũ pła¬
ne monstratũ ÷ nemo tollet aci¬
uitate dei. Quis enĩ tollere pot̾
uarte .i. illiꝰ qui crucifixus ÷ in
scribit᷑ u re sacm̃ti. hoc ÷̃ in taber¬

Expanded text:
aliter animam cujuslibet viri, velis intelligere, satis aperte videbitur, quomodo gaudium illud, quod plenum plane monstratum est, nemo tollet a civitate Dei. Quis enim tollere potest variae, id est illius qui crucifixus est in scribitur in re sacramenti,
Abbreviated transcription (Latin):
notat᷑. His gͥ edificata ÷ ciuitas d̾i
qr de irrefragabili lapide patĩe
seu ꝑseuãntie ꝓ ut sapĩa dictat. o¬
ꝑatur fortitudo. m̃surat tẽꝑan¬
tia. iusticia ꝯsũmat: doctores ec¬
clesie in edificio illo latitudinem
cordiũ in caritate edificant. altitu¬
dinem in spe. ꝓfundũ in humłita¬
te tanqͣm sapientes architect. Seq̃r
degnĩb armoꝵ. Ibi enĩ scutũ bone
uoluntatis. lorica fid̾i. salutis ga
gitte potentis acute in u̾bo p̾dica¬
tionis. carbones in exemplis. lapis
in funda pastoris. mandibula asi¬
ni ꝯtͣhostes sansonis. ꝯfractio lage¬
nar̃ iuxta uictoriam gedeonis.
In his siqͥde armis scĩ pugnant ⁊ su¬

Expanded text:
notatur. His igitur aedificata est civitas Dei: notatur. His igitur aedificata est civitas Dei: quia de irrefragabili lapide patieseverantiae, prout sapientia dictat, operatur fortitudo, mensurat temperantia, justitia consummat. Doctores Ecclesiae in aedificio illo latitudinem cordium in charitate aedificant, altitudinem in spe, profundum in humilitate, tanquam sapientes architecti. Sequitur de generibus armorum. Ibi enim scutum bonae voluntatis, lorica fidei, salutis galgittae potentis acutae, in verbo praedicationis; carbones in exemplis, lapis in funda Pastoris; mandibula asini contra hostes Samsonis, confractio lagenarum, juxta victoriam Gedeonis. In his siquidem armis sancti pugnant et su
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi puteꝰ humłitatis altꝰ ꝑ qũe ydrra
samarttane sterił ĩpregnat᷑. ibi
ꝑ riuulos elym c̃ĩpetu defluentes
amaritudo marach dulcorat᷑. Ibi
aqͣ sapĩe salutaris potantib ꝓpi¬
nat᷑. ibi de puteo latitudinis. fois
eminentior caritatis emanat.
Si miłr a muroꝵ fortitudine. de¬
bet nichilominꝰ exultare. qr fun¬
dam̃ta eiꝰ in montib scĩs. ⁊ in fũ¬
dam̃tis põĩtus ÷ lapis preciosꝰ an¬
głaris. lapis in qͣm qui c̃bitumi¬
ne caritatis sustentat lapides sr̃¬
edificatos. Lapides enĩ suꝑedifi¬
cari debent. ñ ligna ñ fenũ ñ sti¬
pula. ne forte corruant a uento
uanitatis. a turbine ꝑturbatõis.
ab ariete ypocrisis. ab aliquo tre¬
m̃ti gne pene gehennał. uñ de la¬
pidib uiuis muniri debet. fortitu¬
do muroꝵ. ex sardio ꝑ humłitatẽ.
ex smaragdo ꝑ fidei uirorẽ. ex topa¬
tio ꝑ sapĩe claritatẽ. Clarꝰ en ĩ lap̃
ẽ ⁊ auro simił. in qͦ sapĩe claritas an¬

Expanded text:
Ibi puteus humilitatis altus: per quem hydria Samaritanae sterilis impraegnatur . Ibi per rivulos Elim cum impetu defluentes amaritudo Mara dulcoratur ; ibi aqua sapientiae salutaris potantibus propinatur; ibi de puteo latitudinis, fons eminentior charitatis emanat. Similiter a murorum fortitudine debet nihilominus exsultare; quia fundamenta ejus in montibus sanctis: et in fundamentis positus est lapis pretiosus angularis; lapis, inquam, qui cum bitumine charitatis sustentat lapides superaedificatos. Lapides enim superaedificari debent: non ligna, non fenum, non stipula, ne forte corruant a vento vanitatis, a turbine perturbationis, ab ariete hypocrisis, ab aliquo trementi genere poenae gehennalis. Unde de lapidibus vivis muniri debet fortitudo murorum; ex sardio per humilitatem, ex smaragdo per fidei virorem, ex topazio per sapientiae claritatem. Clarus enim lapis est, et auro similis: in quo sapientiae claritas an
Abbreviated transcription (Latin):
gitõne ⁊ auiditate in illa et̾na
patͥa ꝯu̾sat᷑. medullam tͥtici et
uue sanguinẽ. c̃ se sacroscõ uia¬
tico munit. Tauros gͦ comẽdit
ꝑ exerticiũ laboris. altilia uͦ per
altitudinẽ deuotõis. Medullam
tͥtici ⁊ uue sanguinẽ. ꝑ sacͣmen¬
tũ altaris. Eece fĩs in qnͣtis ⁊ in¬

Expanded text:
ione et aviditate in illa aeterna patria conversatur; medullam tritici et uvae sanguinem, cum se sacrosancto viatico munit. Tauros ergo comedit per exercitium laboris; altilia vero per altitudinem devotionis; medullam tritici et uvae sanguinem, per sacramentum altaris. Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
Non ĩmĩto gaudet. cuius
gaudium plenũ est. ⁊ gaudiũ
suũ nemo tollet ab eo. ⁊ ideo gar¬
dere debes. qr głosa dicta sunt de te
ciuitas d̾i. que nemo tolletate. qr
uite scĩficauit tab̾nacłm suũ altis¬
simꝰ. Scĩficauit ñ illa que adhuc
qui qͣmius renouati sint in iusti¬
cia ⁊ sc̃ĩtate ueritatis. sentiunt
tñ adhuc pulsum diabolice sug¬
gestionis. infirmitatẽ carnis. ⁊
indigent p̾mio diuine ꝓmissioĩs
iuxta illd̾. Miserẽ mei qm̃ sc̃s sũ.¬

Expanded text:
Non immerito gaudet, cujus gaudium plenum est, et gaudium suum nemo tollet ab eo. Et ideo gaudere debes, quia gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei , quae nemo tollet a te, quia in te sanctificavit tabernaculum suum Altissimus . Sanctificavit, non illa, quae adhuc qui quamvis renovati sunt in justitia et sanctitate veritatis, sentiunt tamen adhuc pulsum diabolicae suggestionis, infirmitatem carnis; et indigent praemio divinae promissionis, juxta illud: Miserere mei. quoniam s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit᷑ dñs securꝰ erit seruus :ᷤ
Natat elephans. qͦmͦ ꝑtͣnsibit
agnꝰ ͤ Iisq ad capd̾ redundant
aque. quis poti̾t tͣnsuadare:
Hee forte sunt aq̃. quas ꝓpba ꝑtͣn¬
sire exo̾iruit. ẽ eas que usq ad
talos. ad renes. ad genua ꝑtinge¬
bant: tͣnsierit. Neq enĩ cimen¬
dum ÷ si eas que usq ad talos ad
renes ad genua redundant opor¬
teat ꝑtransire. s eas sine formi¬
dine ⁊ ꝑicło ñ intramꝰ. quas ca¬
piti suꝑemine̾ uidemꝰ. Aque iste
tẽptationes sunt. de qͥb d̾r ꝑ ꝓ¬
pħam. Saluũ me fac d̾s qm in¬
trauerunt aq̃ usq ad anim̃a me¬
ani. Aue usq ad talos eccłie re¬
dundant. c̃ maligni spẽ. illos
qui inferiores ⁊ subditi ii eccłia
sunt tẽptare festinant. Scĩ enĩ
ludibria ⁊ uerbera xeꝑti. in suꝑ¬

Expanded text:
cutitur Dominus securus erit servus? Natat elephas, quomodo pertransibit agnus? Usque ad caput redundant aquae: quis poterit transvadare? Hae forte sunt aquae quas psire exhorruit, cum eas quae usque ad talos et renes, et genua pertingebant, transierit . Neque enim timendum est, si eas quae usque ad talos, ad renes, ad genua redundant, oporteat pertransire: sed eas sine formidine et periculo non intramus, quas capiti supereminere videmus. Aquae certe tentationes sunt; de quibus am: Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Quae usque ad talos Ecclesiae redundant, cum maligni spiritus, illos qui inferiores et subditi in Ecclesia sunt, tentare festinant. Sancti enim ludibria, et verbera experti insu
Abbreviated transcription (Latin):
fundatum. de pecc̃is suis in ꝯsida̾¬
ta sollicitudo facit pauidum. ita
qd̵ ꝑ cogit̾onem desꝑat ostiaria
caẏphe ꝓfecto petrum frigescen¬
tem cireumuenit. Si uͦ ꝑ sollicitu¬
dinem in ꝯflictu uincis. ⁊ ex iu¬
ctoria presũptu osꝰ efficeris: tan¬
qͣm eleatar matachie filius. ab
elephante quem occidis occideris.
Occidis enĩ hostem ẽ sollicitudine
ñ piger prauam suꝑas cogitõem
S c̃ de uictoria suꝑbis. qͣi sub ca¬
dente cadis. Dico enĩ qr pler̃q me
liꝰ est uicio succ̃bere ut iñ humłi¬
b efficiaris. Cum enĩ ꝑ opus
uicii diabło succiibis ⁊ postea hu¬
młiaris. qiͣ sanson cecus ⁊ moriers
hostes occidis. Uñ dcm ẽ. Melior
ẽ iniquitas uiri qm bñfaciens
mulier. O felicẽ illam dico sama¬
ritanam. que dñm iħ̾m suꝑ pu¬
teũ sedentem inuenit. ⁊ de pu¬
teo aque salientis in uitam et̾nã.
sterilem hydriam fecundauit.
Samaritana si qͥdem custodia dr

Expanded text:
fundatum de peccatis suis inconsiderfundatum de peccatis suis inconsiderata sollicitudo flacit pavidum, ita quod per cogitationem desperat, ostiaria Caiphae profecto Petrum frigescentem circumvenit . Si vero per sollicitudinem in conflictu vincis, et ex victoria praesumptuosus efficeris, tanquam Eleazar Mathathiae filius ab elephante quem occidis, occideris . Occidis enim hostem, cum sollicitudine non piger pravam superas cogitationem. Sed cum de victoria superbis; quasi sub cadentlius est vitio succumbere, ut inde humilierbus efficiaris. Cum enim per opus vitii diabolo succumbis, et postea humiliaris, quasi Samson caecus, et moriens hostes occidis. Unde dictum est: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . O felicem illam, dico Samaritanam, quae Dominum Jesum super puteum sedentem invenit: et de puteo aquae salientis in vitam aeternam sterilem hydriam fecundavit . Samaritana siquidem custodia dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil enĩ ẽ qd̾ hosti antiquo re¬
sistere possit. si custodia m̃tis ꝑ
negligentiam dormit. Hec ÷
enĩ ostiaria que triticũ purgat
c̃ uͥtutes ⁊ uicia tanqͣm grana
⁊ paltas ꝑ discretionem exami¬
nat. Ne gͥ mouam᷑ c hisbosech
in stratu nrõ. uigilet hostiaria
domꝰ in tͥcici purgam̃to. Si enĩ
in examinatione uͥtutũ ⁊ uici¬
oꝵ negligentes fuerimꝰ. oportet
ut occidat animũ ꝑ cogitatiõem
hostis autiqꝰ. In ip̃a cñ sollicitu¬
dine nobis cauendũ ẽ. qr ꝑ incõ¬
sideratam sollicitudinem ĩmo¬
deratus ꝯflictus sollicitũ pusilla¬
nimem reddit ⁊ pauidum. uel
cẽptationis uic̃toria ꝑ sollicitu¬
dinem ĩpetrata. presũptuosum.
Quomͦ resistere petrus potuit. uͥ
eum calefacientem ad prunas
ostiaria cayphe cͥcũuenit. In fri¬
gore si qͥd̾e pauor. inostiaria ca¬
ẏphe incõsiderata sollicitudo fig᷑a¬
tur. Cũ gͥ animũ suꝑ fidĩ petra

Expanded text:
Nihil enim est quod hosti antiquo reNihil enim est quod hosti antiquo resistere possit, si custodia mentis per negligentiam dormit. Haec est enim ostiaria, quae triticum purgat, cum virtutes a vitiis, tanquam grana a paleis, per discretionem examinat. Ne igitur moriamur cum Isboseth in stratu nostro , vigilet ostiaria domus in tritici purgamento. Si enim in examinatione virtutum et vitiorum negligentes fuerimus, oportet ut occidat animum per cogitationem hostis antiquus. In ipsa tamen sollicitudine nobis cavendum est, quia per inconsideratam sollicitudinem immoderatus conflictus sollicitum pusillanimem reddit et pavidum; vel tentationis victoria per sollicitudinem impetrata praesumptuosum. Quomodo resistere Petrus potuit, ubi eum calefacientem ad prunas ostiaria Caiphae circumvenit? In frigore siquidem pavor; in ostiaria Caiphae inconsiderata sollicitudo figuratur. Cum igitur animum super fidei petra
Abbreviated transcription (Latin):
pam ꝑpetratam diluere debere.
S c̃ usq ad capd̃ eccłie aquas suc¬
crescere uideret. tͣnsuadare ñ po¬
tuit. qr hũa rõne cãm ante tẽpus
inuestigare ñ ualuit. quare xp̃c
tẽptatus ẽ. qui d̾s erat ⁊ peccm̃
ñ fecit. Sciebat forte qr sic oporte¬
bat fieri. ⁊ hoc ẽ qd̾ ad aquã ꝑueñ.
S hec de deo mirabłit̾ expauescets
nulla sͥ. s omĩa uoluntati ꝯmi¬
sit. Ideo dictum ẽ. qd̾ aquas nol
tͣnsuadauit. Illa forte tͥa diffi¬
cilia fuerunt sibi. s qͣrtum pe¬
nitꝰ m̃te ꝯprehendere difficili¬
mum fuit. Quia gͦ sñ tẽptati¬
onib eẽ ñ possumus. c̃ tẽptatꝰ
fu̾it ip̃e xp̃c. cͥca tẽptationes ne¬
cesse ẽ uigilemꝰ. qr nichil ẽ qd̾
saluare nos possit. si sollicitudo¬
ñ aderit. Quis semiuiuũ sana¬
bit si samaritanus ꝑtͣnsit᷑. Qes
resistet berochite filiis. si pur¬
gans tͥcicũ ostiaria dormit:
tano. nͥ custos animi sollicitudo:
Samaritanꝰ enĩ custos int̾pretat᷑.

Expanded text:
pam perpetratam diluere debere. Sed cum usque ad caput Ecclesiae aquas succrescere videret, transvadare non potuit: quia humana ratione causam ante tempus investigare non valuit, quare Christus tentatus est, qui Deus erat, et peccatum non fecit. Sciebat forte quia sic oportebat fieri: et hoc est quod ad aquam pervenit: sed haec de Deo mirabiliter expavescens, nulla sibi, sed omnia voluntati Dei commisit. Ideo dictum est quod aquas non transvadavit. Illa forte tria difficilia fuerunt sibi: sed quartum penitus mente comprehendere difficillimum fuit. Quia ergo sine tentationibus esse non possumus, cum tentatus fuerit ipse Christus , circa tentationes necesse est vigilemus, quia nihil est, quod salvare nos possit, si sollicitudo non aderit. Quis semivivum sanabit; si Samaritanus pertransit? Quis resistet Berothitis filiis; si purgans triticum ostiaria dormit? tano, nisi custos animi sollicitudo? Samaritanus enim custos interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inducas in tẽptationẽ. Inducas
ñ ducas. ꝑ icłosum enĩ ẽ induei.
s ñ ꝑicłosum duci. Ductus ẽ enĩ
iħc in desertũ a spũ. ut tẽptaret᷑
a diabolo. Ductus ⁊ ñ inductus.
Alii ducunt᷑ alii inducunt᷑. alii
ꝑducunt᷑. Ducunt᷑ ꝑ suggestiõem.
inducunt᷑ ꝑ ꝯsensum ⁊ dcliberati¬
onem. ꝑducunt᷑ ꝑ oꝑis ꝑpetratio

Expanded text:
inducas in tentationem . Inducas, inducas in tentationem . Inducas, non ducas. Periculosum enim est induci, sed non periculosum duci. Ductus est enim Jesus in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo . Ductus est, non inductus. Alii ducuntur, alii inducuntur, alii perducuntur. Ducuntur per suggestionem, inducuntur per consensum, et deliberationem;
Abbreviated transcription (Latin):
tis emanent. ẽ de aliquo tͥum isto¬
rum cẽptaris ⁊ pugnas. ñ ad ri¬
uum s ad fontem ia cob ꝑuenisti.
Si uͦ ꝯtra totam simł cupiditatẽ.
ꝯfligis in hydria cordis de fonte
iacob deuotionis aquã deportare
uenis. Cum gͥ mentem custodis
qͣr samaritana es. Qñ pugnas
am replet aqͣ sapĩe salutaris. Ut
gͥ tali sollicitudine cautiores si¬
tii. uigilate ⁊ orate ne in tẽpta¬
tionem incretis. Sic̃ enĩ suꝑiꝰ
uisit iordanis fluuiũ. ⁊ uirga
moysi mare rubrum. Hiis ⁊ enĩ
diob cota cẽptationis aqͣ diui¬
dit᷑ ⁊ dissipat᷑. Scitis qr ad hoc fĩ
solet pallium. ut uentis ⁊ plu¬
uiis exponat᷑. Sñ itaq ꝑ palliũ
patientia. ꝑ uirgani moysi lex
um aq̃ diuidunt᷑. qr cum lex dñi
ĩmacłata ꝯuertit aĩas. ⁊ ꝑ pati¬
entiam possidemꝰ ꝯu̾sas. om̃s ri¬
ui tẽptationis exsiceant᷑. Ideo ora¬
ce ne intretis. ne inducamini in
cẽptationem. Sic enĩ magister
sa pĩe nos docurt orare. Ine nos

Expanded text:
t, cum de aliquo trium istorum tentaris et pugnas; non ad rivum, sed ad fontem Jacob pervenisti. Si vero contra totam simul cupiditatem confligis, in hydria cordis de fonte Jacob devotionis aquam deportare venis. Cum igitur mentem custodis, quasi Samaritana es. Quando pugnas am replet aqua sapientiae salutaris. Ut igitur tali sollicitudine cautiores sitis, vigilate et orate, ne in tentationem intretis. Sicut enim superius visit Jordanis fluvium : et virga Moysi, mare Rubrum: his etenim duobus tota tentationis aqua dividitur et dissipatur . Scitis, quia ad hoc fieri solet pallium, ut ventis et pluviis exponatur. Bene itaque per pallium patientia, per virgam Moysi, lex duntur, quia cum lex Domini immaculata convertit animas, et per patientiam possidemus conversas, omnes rivuli tentationis exsiccantur. Ideo orate, ne intretis, ne inducamini in tentationem. Sic enim magister sapientiae nos docuit orare. Et ne nos
Abbreviated transcription (Latin):
li intentio male uoluntatis.
fert enĩ uentꝰ uanitatis ⁊ intł¬
lectus rõnis. qr uͥ unꝰ inspirat
alt̾ expirat. Conueniunt aũt
uotionis. Ab hoc gͥ qudruplici
gnã desertoꝵ. Primũ ÷ celestis
patria. uñ ⁊ pastor bonꝰ nona¬
ginta nouẽ ouib in deserto re¬
lictis ad illam q̃ errauerat des¬
cendit. Scd̾m ⁊ iuita religiosa
de qua scriptũ est. Que ẽ ista
que ascendit ꝑ desertum. Terciũ
uero mundus ẽ de quo dictũ ÷.
Que ÷ ista q̃ ascendit de deserto.
Quartum desertũ infernꝰ est.
Uñ ⁊ hircꝰ emissarius in desertũ
scd̾m legem moysi nutti uibet᷑.
Q uoc̃q gͦ uadis. ab aliquo supͣ¬
dictorũ spũum duceris. Tendis
ad celum inspirat benignitas
deuotionis. expirat intentio ma¬
le uoluntatis. Tendis ad infernũ
inspirat intentio male uolun¬
tatis. Desideras loc̃ religiosum.
suspirat intlłs rõnis. inspirat
benignitas deuotionis. Tendis
ad mundum. aspirat uentꝰ ua¬
nitatis. inspirat intentio ma¬

Expanded text:
li, intentio malae voluntatis. ferunt enim ventus vanitatis et intellectus rationis, quia ubi unus inspirat alter expirat; conveniunt autemvotionis. Ab hoc igitur quadruplici genera desertorum. Primum est coelestis patria: unde et Pastor bonus nonaginta novem ovibus in deserto relictis, ad illam quae erraverat, descendit. Secundum est vita religiosa: de qua scriptum est: Quae est ista quae ascendit per desertum? Tertium vero mundus est, de quo dictum est: Quae est ista quae ascendit de deserto? Quartum desertum, infernus est. Unde et hircus emissarius in desertum secundum legem Moysi mitti jubetur. Quocunque ergo vadis, ab aliquo supradictorum spirituum duceris. Tendis ad coelum, inspirat benignitas devotionis, exspirat intentio malae voluntatis; tendis ad infernum, inspirat intentio malae voluntatis. Desideras locum religiosum, suspirat intellectus rationis, inspirat benignitas devotionis; tendis ad mundum, aspirat ventus vanitatis, inspirat intentio ma
Abbreviated transcription (Latin):
cautela faciatis. ne ꝑ hoc qd̾ a uo¬
bis rectum gerit᷑. fauor aut hũa
grã requirat᷑. Qunq enĩ earũ
fuerunt fatue. qr ꝑ appecitum
laudis fcẽ sunt steriles a uͥgmi¬
tatis m̾cede. Ideo dico uobis fr̃
uigilate ⁊ orate ne intretis in
tẽptationem. Uigłate c̃ sollicitu¬
dine. oiate c̃ deuotione. Quis enĩ¬

Expanded text:
cautela faciatis, ne per hoc, quod a vocautela faciatis, ne per hoc, quod a vobis rectum geritur, favor, aut humana gratia requiratur. » Quinque enim earum fuerunt fatuae, quia per appetitum laudis factae sunt steriles a virginitatis mercede. Ideo dico vobis, fratres, vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Vigilate cum sollicitudine, orate cum de
Abbreviated transcription (Latin):
suala ꝑ ꝓuidentie iuircutẽ debe¬
mus preuenire. collat̾alia ꝑ cͥc̃¬
spec̃tionẽ. ipãm uero uirtutũ
oꝑationem. ꝑ discretionis cau¬
telam. Plerq enĩ c̃ escrutari cõ¬
sciãni. mentẽ q discut̾e satagi¬
mꝰ. ut uirtutes a uiciis separemꝰ
nͥ cauti bñ fuuimꝰ ip̃e discu̾sioni
labor discutientis corr̃pit ꝯscĩãm
Egressa ẽ dina ut uideret mu¬
lieres alienigenas.⁊ corrupit eã
sichem. blandiciis ut ait script᷑a
dr̃. c̃ ad uicia discutienda luctat᷑.
Iacob enĩ luctator int̾pretat᷑. hec
enĩ uidere mulieres alienigenas
egredit᷑. c̃ ad mala q̃ fecit agnos¬
cenda extͣ se ꝑ cogitationem eua¬
gat᷑. S c̃ ex ip̃o discussionis la¬
bore uana gła subripit eo qd̾ se
cautam ẽẽ cognoscit. blandici¬
is sẏchem uͥginẽ coir̃pit. Nam
quid in sychem qui int̾pretatur
dierna sc̃ĩ eu᷑głii. lectione ꝯpellor
dice̾. ut bona q̃ agitis ẽ magna

Expanded text:
mala per providentiae virtutem debemala per providentiae virtutem debemus praevenire; collateralia per circumspectionem: ipsam vero virtutum operationem per discretionis cautelam. Plerumque enim cum scrutari conscientiam mentemque discutere satagimus, ut virtutes a vitiis separemus, nisi cauti bene fuerimus, ipse discussionis labor discutientis corrumpit conscientiam. Egressa est Dina, ut videret mulieres alienigenas; et corrupit eam Sichem, blanditiis, ut ait Scriptura, dicitur, cum ad vitia discutienda luctatur; Jacob enim luctator interpretatur. Haec enim videre mulieres alienigenas egreditur, cum ad mala quae fecit agnoscenda, extra se per cogitationem evagatur. Sed cum ex ipso discussionis labore vana gloria subripit, eo quod se cautam esse agnoscit, blanditiis Sichem virginem corrumpit. Nam quid in Sichem qui interpretatur dierna sancti Evangelii lectione compellor dicere, ut bona quae agitis, cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
delitatem sub iusticie feruore ce¬
labat. Si uero nec sic se posse pre¬
ualere ꝑspexĩt. tunc qͣi a tergo
insurgit. ẽ in ip̃ã uirtutis opera¬
tione fraudulent̾ a modo. a loco
a tp̃r aꝑsona facit eũ exced̾e quẽ
ꝑsequitur. Nam ip̃a uirtꝰ ꝓ uicio
debet reputari. si modus. si locus
si tp̃s si ꝑsona sollicite ñ ꝯfideret᷑.
Uñ ⁊ in lege prectpit᷑. ut artꝰ hostie
suꝑ struem lignoꝵ ordinent᷑. Si
enĩ recte offeras. recte aũ ñ diui
das. peccasti. Si offere munꝰ cuũ
ad altare. ⁊ recordatꝰ fui̾t qd̾ fr̃ tuꝰ
habet aliquid adũsum te.⁊ ñ rec̃¬
ciliaris ei. si offerz. nichil tua tͥ
ꝓdest oblatio. ⁊ si bonum sit of¬
ferre deo. Debuisti enĩ munꝰ tu¬
um dimitẽ ⁊ rec̃ciliari frĩ tuo.
Quia gͦ tempus ñ obseruasti:
peccasti. Cecc qͣnte ꝓuidentie qͣn¬
te circ̃spectionis ⁊ cautele necessa¬
ria. ẽ nobis docilitas. Aꝑte siqͥdẽ

Expanded text:
delitatem sub justitiae fervore cedelitatem sub justitiae fervore celabat. Si vero nec sic se posse praevalere perspexerit; tunc quasi a tergo insurgit, cum in ipsa virtutis operatione fraudulenter, a modo, a loco, a tempore, a persona facit eum excedere, quem persequitur. Nam ipsa virtus pro vitio debet reputari, si modus, si locus, si tempus, si persona, sollicite non consideretur. Unde et in lege praecipitur, ut artus hostiae super struem lignorum ordinentur. Si enim rectti. Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quod frater tuus habet aliquid adversum te , et non reconciliaris ei; sic offerens, nihil tua tibi prodest oblatio: etsi bonum sit offerre Deo. Debuisti enim munus tuum dimittere, et reconciliari fratri tuo. Quia ergo tempus non observasti, peccasti. Ecce quantae providentiae, quantae circumspectionis et cautelae, necessaria est nobis docilitas. Aperte siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
Miscd̾ia enĩ inter truculentiã ⁊
segnitiem poĩta ÷. ita qd̾ ei tru¬
culentia opposita ẽ. collateralis
uͦ segnities ÷. Simłr fortitudo in¬
cer pusillanimitatẽ ⁊ obstinatio¬
nem. ita qd̾ pusillanimitas ei op¬
ponit᷑ colla teralit aũ obstinatio
comitat᷑. Isic de uͥtutib uniu̾sis
diuosce difficile ñerit. Cũ gͥ ho¬
stis antiqꝰ aliquẽ uͥtute preditũ
affligẽ molitur. nichil q suam
ꝑ oppoĩtum uitiũ preualere ui¬
det industriam. s se deprehen¬
sum ⁊ expulsum ẽẽ cognoscit. ñ
ideo refugit. aut minꝰ instat. s ad
callidiora collaterał arma uitii.
se ip̃m ꝯuertit. Quod bñ figura¬
tur in zelo pauli quẽ utiq babe¬
bat s ñ scd̾m sciãm. c̃ acceptis lit¬
teris ueniret damascum. ut siqͦs
iue ueritatis uiros inueniret:
occideret. Dũmam si qͥdem reli¬
gionem extimabat ꝑsequi eccłi¬
ignorantia fecit. Ecce quomͦ¬
a latẽ diabolus inicedebat. qr cru¬

Expanded text:
Misericordia enim inter truculentiam et Misericordia enim inter truculentiam et segnitiem posita est: ita quod truculentia opposita est, collateralis vero segnities est. Similiter fortitudo inter pusillanimitatem et obstinationem, ita quod pusillanimitas ei opponitur, collateraliter autem obstinatio comitatur: et sic de virtutibus universis cognoscere difficile non erit. Cum igitur hostis antiquus aliquem virtute praeditum affligere molitur, nihilque suam per oppositum vitium praevalere, videt industriam, sed se deprehensum, et expulsum esse cognoscit; non ideo refugit, aut minus instat; sed ad callidiora collateralis arma vitii se ipsum convertit. Quod bene figuratur in zelo Pauli; quem utique habebat, sed non secundum scientiam, cum acceptis litteris veniret Damascum, ut si quos viae veritatis viros inveniret, occideret . Summam siquidem religionem aestimabat, persequi Eccignorantia fecit. Ecce quoma latere diabolus incedebat, quia cru
Abbreviated transcription (Latin):
sionis. qr nos ita. pler̃q ꝯfundt̃
ut nobis uidentib ⁊ scientib uͥ¬
tutes que qͣi filii de matre rõne
debent ꝓpagari. destruant ⁊ extĩ¬
guant. Pler̃q enĩ scis qr peccas.
qr male facis. qr dm̃ offendis. ⁊
ita tñ preuaricatꝰ es. ut iã ce ꝯti¬
nere ñ possis. Sic peccauit adã.
cognouit. ⁊ tñ ne euam offende̾t:
de manu illius fructum uetitum
accepit ⁊ comedit. Uñ c̃ pecem̃ tͥb
modis fieri soleat. ex infirmitate
ut peocm̃ petͥ. ex ignorantia ut pau¬
li. ex industria ut hoc pecc̃m adã.
tanto grauiori pena puniri de¬
buit. qͣnto corã deo pulpa graui¬
or fuit. Seruus enĩ qui scit uolun¬
tatem dnĩ sui. ⁊ ñ facit eam. uapu¬
labit multis. Qui uͦ uescit. uapła¬
bit paucis. Alatẽ uͦ comitat᷑. c̃ hoĩ¬
nem ex uitio collaterali ꝑseq̃r.
Omĩs siqͥdem uirtꝰ int̾ duo uitia
coartatur. Unũ qd̾ oppoĩtum ẽ
uͥtuti. altm̃n uͦ qd̾ ẽ collaterale ei.

Expanded text:
sionis; quia nos ita plerumque confundunt, sionis; quia nos ita plerumque confundunt, ut nobis videntibus et scientibus, virtutes, quae quasi filii de matre ratione debent propagari, destruant, et exstinguant. Plerumque enim scis quia peccas, quia male facis, quia Dominum offendis: et ita tamen praevaricator es, ut jam te continere non possis. Sic peccavit Adam; cognovit: et tamen ne Evam offenderet, de manu illius fructum vetitum accepit et comedit. Unde cum peccatum tribus modis fieri soleat, ex infirmitate, ut peccatum Petri; ex ignorantia, ut Pauli; ex industria, ut hoc peccatum, Adam tanto graviori poena puniri debuit, quanto coram Deo culpa gravior fuit. Servus enim qui scit voluntatem Domini sui et non facit, plagis vapulabit multis. Qui vero nescit, vapulabit paucis . A latere vero comitatur, cum hominem ex vitio collaterali persequitur. Omnis siquidem virtus inter duo vitia coarctatur. Unum quod oppositum est virtuti, alterum vero quod est collaterale ei.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eoꝵ curam ꝑuigilem ñ formid:
Ip̃i plures ⁊ nos pauq. nos mer¬
mes ip̃i armat. Ipĩ ex antiqͣ acie
iam instructi. nos ex religionis fer¬
uore nouitio multum instruendr.
Non gͤ głietꝰ᷑ miles accinctus eque
ut discinctus. qr qͣmdiu uiuimꝰ
sñ ꝑiculo eẽ ñ ualemꝰ. Milicia eñ
ẽ uita hominis suꝑ t̾ram. Nũqͣm
exeludi potuit a filiis isrł chananeꝰ.
multũ fuit si fieri potuit tͥbuta¬
rius. Hostis siqͥd̾e antiqꝰ.⁊ si nob̾
utt̾dum cedit. a nobis tñ ñqͣm re¬
pedit. s semꝑ nob̾c̃ incedit. Si enĩ
ñ precedit nos ut ip̃e uideat᷑. a la¬
tere cñ fit mendax sp̃c ut hoĩem
cautiꝰ ꝑsequat᷑. uł certe a ĩgo seqͥ¬
tur ut penitꝰ ñ agnoscat᷑. Prece¬
dit enĩ nos. ẽ ꝑ aꝑtam ⁊ uiolentã
maliciam nos ꝑuercit. qd̾ bene
in sedechiam prefiguratũ ẽ. cuiiꝰ
filios babilonii coram ocłis eius
int̾fecerunt. Babilonii enĩ sunĩ
maligni sp̃c qui filii sunt ꝯfu¬

Expanded text:
am pervigilem non formidet? Ipsi plures, et nos pauci: nos inermes, ipsi armati. Ipsi ex antiqua acie jam instructi; nos ex religionis fervore novitio multum instruendi. Non ergo glorietur miles accinctus, aeque, ut discinctus; quia quandiu vivimus, sine periculo esse non valemus. Militia enim est vita hominis super terram . Nunquam excludi potuit a filiis Israel Chananaeus; multum fuit, si fieri potuit tributarius. Hostis siquidem antiquus, etsi nobis interdum cedit, a nobis tamen nunquam recedit; sed semper nobiscum incedit. Si enim non praecedit nos, ut ipse videatur: a latere tamen fit mendax spiritus, ut hominem cautius persequatur, vel certe a tergo sequitur, ut penitus non cognoscatur. Praecedit enim nos, cum per apertam et violentam malitiam nos pervertit. Quod bene in Sedecia praefiguratum est: cujus filios Babylonii coram oculis ejus interfecerunt . Babylonii enim sunt maligni spiritus, qui filii sunt confu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝑueniunt. c̃ illis molestias in¬
getunt. qui ꝑ disciplinã sciunt
eetendi. ⁊ ꝑ fr̃ne passionis ꝯpas¬
sionẽ incuruari. Usq ad renes
crescunt. c̃ doctores eccłe qui u̾bo
p̃dicationis filios ex ea gignunt
molestiis incessant̾ affligunt.
Cum gͥ hec omĩa fut᷑a in eccłia
ꝑsecutionem ꝑati debe̾nt subditi.¬

Expanded text:
estias ingerunt, qui per disciplinam sciunt extendi, et per fraternae passionis compassionem incurvari. Usque ad renes crescunt, cum doctores Ecclesiae, qui verbo praedicationis filios ex ea gignunt, molestiis incessanter affligunt. Cum igitur haec omnia futura in Ecclesia persecutionem pati deberent subditi
Abbreviated transcription (Latin):
subuersum. Hec sunt cause luetꝰ
⁊ ieiunioꝵ. Talib gͦ ieuiniis ec¬
cłia imitat᷑ scõs patres. S quod
loco qͥnti ponit eccłia ieiuniũ
pͥmi. fit ꝑ sig̾cõnem. Primo enĩ
necessarium ⁊ nobis. ut nrãm co¬
hibeamꝰ sensualitatẽ que qͥnq
sensib subsistit. deinde carnis
mentis. t̾cio necc̃ẽ ẽ ut cohibeamꝰ
sp̃ales affectus. qui septem efflu¬
unt uiciis sp̃alib. Cohibere etiã nos
debemus a uanitatib mundi. qͥb
in obedientes fuimꝰ mandatis q̃
sub denario decalogi ꝯtinentur.
Uermo in quadragesima.
lictus ẽ iħc in desertum aspũ.
⁊c̃. Qͣm diu in agone ꝯten¬
dimꝰ. ⁊ int̾ ꝑicła naufragamꝰ.
magn̾a nob̾. sollicitudine opus ÷
fr̃s mei. Quis enĩ int̾ tot ꝑicła
ex carne. ꝑicła ex mundo. ꝑicła
ex cogitatione. fortitudinẽ mł

Expanded text:
m. Hae sunt causae luctus et jejuniorum. Talibus ergo jejuniis Ecclesia imitatur sanctos Patres. Sed quod loco quinti ponit Ecclesia jejunium primi, fit per significationem. Primo enim necessarium est nobis, ut nostram cohibeamus sensualitatem, quae quinque sensibus subsistit: deinde carnis mentis: tertio necesse est, ut cohibeamus spirituales affectus, qui septem effluunt vitiis spiritualibus. Cohibere etiam nos debeamus a vanitatibus mundi, quibus inobedientes fuimus mandatis, quae sub denario decalogi continentur SERMO XIV. IN QUADRAGESIMA. Ductus est Jesus in desertum a Spiritu , etc. Quandiu in agone contendimus, et inter pericula naufragamus, magna nobis sollicitudine opus est, fratres mei. Quis enim inter tot pericula ex carne, pericula ex mundo, pericula ex cogitatione,
Abbreviated transcription (Latin):
tradunt hebrei qd̵ .iiͦii. mense. ui¬
dłe. ulio. moyses de monte descñ¬
deus tabulas fregit. ⁊ uixta ihe¬
remiam tunc muri ciuitatis
pͥmo rupti sunt. In qͥnto .i. in
augusto ꝓpt̾ exploratores t̾re scẽ
in ppło orta ÷ seditio. ⁊ uissi sunt
sue morerentur in eo om̃s. In h
etiam mense pͥus nabugodonosor
pꝰca titus cẽplum in iherosolimis
destruxit. ⁊ urbem bethel cepit.
ad qͣm multa milia iud̾oꝵ ꝯfu¬
gerant.⁊ ip̃m tẽplum aratũ est.
In .uiiͦ. occisus ẽ godolyas. ⁊ tͥbus¬

Expanded text:
tradunt Hebraei quod quarto mense, videlicet Julio, Moyses de monte descendens tabulas fregit , et juxta Jeremiam tunc muri civitatis primo rupti sunt. In quinto, id est in Augusto, propter exploratores terrae sanctae in populo orta est seditio, et jussi sunt sue, morerentur in eo omnes. In hoc etiam mense prius Nabuchodonosor, postea Titus, templum in Jerosolymis destruxit, et urbem Bethel cepit, ad quam multa millia Judaeorum confugerant: et ipsum templum aratum est. In septimo occisus est Godolias, et
Abbreviated transcription (Latin):
decimatis. ut uoliit augꝰtinus
in uigłia pasche missa de nocte ce
bens in hunc modũ. Bñdic̃to frĩ
⁊ coepõ. Ieuiniũ qd̾ cer in anno
apd̾ nos fieri didicisti ꝯuenientiꝰ
nunc ꝑ .iiiiͦ. tꝑra fieri decernimꝰ.

Expanded text:
decimatis, ut voluit Augustinus, decimatis, ut voluit Augustinus, in vigilia Paschae missa de nocte celbens in hunc modum: « Benedicto fratri et coepiscopo jejunium, quod ter in anno apud nos fieri didicisti, convenientius nunc per quatuor tempora fieri decernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cte int̾fectis. Uñ fetorem mor¬
tuoꝵ rex sennacherib ferre non
ualens. c̃ .x. cm̃ militib fugit in ni
cisus ẽ. S ⁊ iona predicante ꝑ ie¬
iuniũ uenia pr̃ãtur niniuitis.
s ⁊ iosue filius naue ꝑ ieiuniũ so¬
lis ⁊ lune cursum temꝑauit. ⁊ ga¬
baonitas suꝑauit. Notand̾ qd̾ ie¬
iunium aliud corporis siue carnis.
aliud mentis. Carnis qñ qͥs absti¬
net a cibis. ne nimis caro pingues¬
cat. s ñ ÷ uͥtutis. Mentis. qñ qͥs
ieuinat a uitiis. uł ne caro pin¬
guescat luxuriis. It. Aliud ieiuni¬
um institutioĩs. aliud deuotioĩs.
aliuid paritati aliud dispensati¬
onis. It̃. ieiuniũ aliud rõnale. ali¬
ud urõnale. It̃ ieuiniũ aliud qͣli¬
aliud sũme exactionis. aliud al¬
tĩtatis. aliud soliꝰ caritatis. ali¬
ud soluis necessitatis. aliud ua¬
ceri si qͥd̾e lege sancti patres deci¬
mas ⁊ primitias de omĩb reb su¬
is dño offerebant. Inos similit̾
debemꝰ decimas deo offerre. ñ so

Expanded text:
cte interfectis: unde fetorem mortuorum rex Sennacherib ferre non valens cum decem tantum militibus fugit in Nincisus est . Sed et Jona praedicante per jejunium venia praestatur Ninivitis. Sed et Josue filius Nave per jejunium solis et lunae cursum temperavit, et Gabaonitas superavit. Notandum quod jejunium aliud corporis, sive carnis, aliud mentis. Carnis, quando quis abstinet a cibis, ne nimis caro pinguescat, sed non est virtutis. Mentis, quando quis jejunat a vitiis, vel ne caro pinguescat luxuriis. Item aliud jejunium institutionis, aliud devotionis; aliud parcitatis, aliud dispensationis. Item, jejunium aliud rationale, aliud irrationale. Item, jejunium aliud qaliud summae exactionis, aliud alteritatis. Aliud solius charitatis, aliud solius necessitatisteri siquidem lege sancti Patres decimas et primitias de omnibus rebus suis Domino offerebant. Et nos similiter debemus decimas Deo offerre, non sol
Abbreviated transcription (Latin):
peccõre. Solius aũ uoluntatis
fuit pena saluatoris qui pecc̃m
enĩ int̾pretat᷑ colũba. q̃ c̃ fel in
corde ñ habeat. nͨ dentes in rostͦ.
uł ungues in pedib uñ ledat.
solo uocis strepitu patefacit ir̃ã.
hostem cͥc̃uenit in ꝯminatioe.
Hec ÷ ira ione. q̃ sic subu̾tendã
predicat niniue. Uł ira colũbe.
q̃ clausis in archa ramũ presen¬
tat oliue. Nerba forte uident᷑
uitas sanguinũ. plena uitiis. di¬
Hoc desiit ẽẽ. qr presentauit eis
num fecit a quo declinauerat.
S qñ: Post qͣdraginta dies. Sic
enĩ scriptum ⁊. Adhuc. xl. dies¬

Expanded text:
peccatore. Solius autem voluntatis peccatore. Solius autem voluntatis fuit poena Salvatoris, qui peccatenim interpretatur columba: quae cum fel in corde non habeat, nec dentes in rostro, vel ungues in pedibus unde laedat, solo vocis strepitu patefacit iram, hostem circumvenit in comminatione. Haec est ira Jonae, quae subvertendam praedicat Ninive; vel ira columbae, quae clausis in arca ramum praesentat olivae. Verba forte videntur vitas sanguinum, plena vitiis, diHoc desiit esse, quia praesentavit eis num fecit, a quo declinaverat. Sed quando? Post quadraginta dies. Sic enim scriptum est: Adhuc quad
Abbreviated transcription (Latin):
lutari mortem occidisti. O felix
culpa que tantũ ac talem meru¬
it habere redẽptorem. O necessa
qua sic d̾i filius mortẽ ꝑtulit.
ut grãm ꝓ pena redderet. ⁊ ꝑ gr̃a
nobis głiam ãpliaret. Hoc gͥ dolo¬
re coidis tac̾tus intͥnsecꝰ. prum pa¬
tris. ⁊ ñ dirum affectũ magistͥ.
nobis d̾s ostendens ait. Penitz
me fecisse hominẽ. Ac si dicat.
Uideo oẽm hoĩem uiam suam
corrupisse. subiectũ q diabłice
uolũtati. nͨ eripi posse nͥ me pe
Id̾o me penitet.⁊ mĩto. feci enĩ il¬
lum. S que pena illi incũbit ui¬
deamꝰ. Pena natiuitatis. pena
laboris pena mortis. Hec enĩ tͥa
ꝑ culꝑam homo meruerat. scił c̃
labore nasci. laborare.⁊mori. Iin
hiis tͥb filius hominis diabolũ
uicit. qr ut sua daret. nr̃a susce¬
pit. Openitentia pia. ñ crudeł.
fructuosa ñ sterił. uoluntaria
ñ necessitatis. Crudeł enĩ fuit
in iuda scariothe.sterił in esau
⁊ saule. necessaria uͦ ẽ in quolib

Expanded text:
lutari mortem occidisti. « O felix lutari mortem occidisti. « O felix culpa, quae tantum ac talem meruit habere Redemptorem. O necessarqua sic Dei Filius mortem pertulit, ut gratiam pro poena redderet, et per gratiam nobis gloriam ampliaret. Hoc igitur dolore cordis tactus intrinsecus, pium patris, et non dirum affectum magistri nobis Deus ostendens, ait: Poenitet me fecisse hominem . Ac si dicat: Video omnem hominem viam suam corrupisse, subjectumque diabolicae voluntati; nec eripi posse, nisi me Ideo me poenitet, et merito: feci enim illum. Sed quae poena illi incumbat, videamus. Poena nativitatis, poena laboris, poena mortis. Haec enim tria per culpam homo meruerat; scilicet cum labore nasci, laborare, et mori: et in his tribus filius hominis diabolum vicit, quia ut sua daret, nostra suscepit. O poenitentia pia, non crudelis; fructuosa, non sterilis; voluntaria, non necessitatis. Crudelis enim fuit in Juda Iscariote, sterilis in Esau et Saule, necessaria vero est in quolibet