comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me in tab̃nacło suo in die malorũ:
ꝓdexit me in abscondito tab̃naculi
sui. Dies maloꝵ p̃sens uita ẽ. in qua
fit malũ. Unde apłs ait. Redim̃tes
tp̃s. qm̃ dies mali st̃. Tab̾nacłm ẽ¬
p̃sens eccła. in qͣ militamꝰ. Accepit
de isto tab̃nacło carnem filiꝰ dĩ. &
factꝰ ẽ nob̃ absconditũ tab̃nacłi.
Abscondit nos in tab̃nacło ꝑ fidem:
ꝓtegit nos in xp̃o ad salutem. filii
di sumꝰ: s ñdum apparuit qd̃ erimꝰ.
ꝑfidem enĩ ambulamꝰ: ⁊ ñ ꝑ spẽm. Nor¬

Expanded text:
me in tabernaculo suo, in die malorum: protexit me in abscondito tabernaculi sui. Dies malorum praesens vita est, in qua fit malum. Unde Apostolus ait, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Tabernaculum esens, in qua militamus. Accepit de isto tabernaculo carnem Filius Dei, et factus est nobis absconditum tabernaculi. Abscondit nos in tabernaculo per fidem, protegit nos in Christo ad salutem: Filii Dei sumus, sed nondum apparet quod erimus . Per fidem enim ambulamus, et non per speciem. Mor
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͣm c̃firmabunt᷑ in regno do¬
nec saule deuicto. id ẽ don diabolosi¬
ꝑato penitꝰ. ⁊ morte destructa. E
hoc mͦ tid̃s iste pot̃ exponi. de ca¬
pite ⁊ m̃bris. Indendit ꝑfecta aĩa
in hoc pso suo exemplo imũ quẽq
in pͥncipio psimi enumerant᷑ ul
dicit. Dñs illuminatio mea. ⁊ cet̾a.
seipsum ꝯformando. pondꝰ dici ⁊
estus pia longanimitate sustine¬
at̃. Dicit itaq sic.
salus mea. quẽ timẽbo:
Dñs ꝓtector uite mee: a
quo trepidabo: Tria st̃
que dic̃. Illuminatio. salꝰ. ꝓtectio.
Ista tͥa redt intrepidũ hominẽ:
cont᷑ adu̾sa omĩa. Si enim eũ illu¬
minat d̾s. ud recta uideat. si sanat
ut recta quȩ uidit oꝑe compleat:
deinde si ꝓtegat ne tẽptatus cadat᷑:
qͥd restat qd̾ formidare debeat:
uenit lux uera q̃ illuminat om̃em
hoĩem ueniendem in hc̃ mundũ:
redemit aĩam meam. illuminauit:
ꝓtegit ne amittat:a qͦ trepidabo:
uideo hostes. iideo tẏrannos me̾rẽ¬

Expanded text:
gno, donec Saule devicto, id est, donec, diabolo superato penitus, et morte destructa. Et hoc modo titulus iste potest exponi de capite et membris. Intendit perfecta anima in hoc psalmo, suo exemplo unumquemque in principio psalmi enumerantur, ubi dicit, Dominus illuminatio mea, et caetera seipsum conformando, pondus diei et aestus pia longanimitate sustineat. Dicit itaque sic: salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Tria sunt quae dicit: illuminatio, salus, protectio. Ista tria reddunt intrepidum hominem contra adversa omnia. Si enim eum 117 illuminat Deus, ut recta videat: si sanat, ut recta quae viderit, opere compleat. Deinde si protegat, ne tentatus cadat: quid restat, quod formidare debeat? Venit lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Redemit animam meam, illuminavit, protegit ne amittat, a quo trepidabo? Video hostes, video tyrannos incurren
Abbreviated transcription (Latin):
societas omium ꝑditoꝵ ab oriente
usq in occidentẽ. ipsa hab& regnũ
t̃renum. Hec pͥma fuit mat̾ nr̃a. in
bac nati sumus. Cognouimꝰ alium
patrẽ dm̃. reliqͥmus diabolum. Cog
disumꝰ a mundo & diabolo: ⁊ assũ¬
psit nos dñs ut pat̾: quia condidit
qr uocat. qr iubet. qr regit: assũpsit
ut mat̾. qr fouet. qr nutrit. qr lactat.
qr continet. S assumptꝰ a dño. quid¬

Expanded text:
omnium perditorum, ab oriente usque in occidentem. Ipsa habet regnum terrenum. Haec prima fuit mater nostra: in hac nati sumus. Cognovimus alium patrem Deum , reliquimus diabolum. Cognrati sumus a mundo et diabolo. Assumsit nos Dominus ut Pater, quia condidit, quia vocat, quia jubet, quia regit. Assumsit ut mater, quia lovet, quia nutrit, quia lactat, quia continet. S
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ dd̃. pͥusqm liniret᷑ scd̾o.
Psalmꝰ iste ẽ ascͥbendꝰ dauid.
boc ẽ. ꝑfecte eccłȩ: psmus dico a¬
gens de eo negocio qd contig̃ pͥusꝙͣ
liniret᷑ sccła inunctiõe. legit᷑ dd̾
bis inunctus fuisseꝰ pͥmũ a samu¬
hele in domo patͥs. quȩ p̃sig̃auit
scdãm inunctionẽ dem̃ uͦ qͣndo
fint susceptꝰ a ppło. ⁊ rex ꝯstitutus
ñ corꝑali s sꝑitali unctiõe. Prim̃
cum ĩmunis a peccato fuit rexsu
uidaicũ ppłm ꝯstitutꝰ: Post resurre¬
ctionem uͦ fuit inunctꝰ. uidelic&.
cũ ĩmortał ⁊ impassibił fuit factꝰ.
⁊ fuit sibi datum nom̃ qd̾ ẽ suꝑ oe
nom̃. ut in noĩe iħu oẽ genu flectat᷑.
cȩlestium t̾restriũ ⁊ infernoꝵ. Pod̃m

Expanded text:
d, priusquam liniretur secundo. Psalmus iste est adscribendus David, hoc est, perfectae Ecclesiae. Psalmus dico agens de eo negotio, quod contigit priusquam liniretuzr secunda inunctione. Legitur David bis inunctus fuisse. Primum a Samuele in domo patris , quae praefiguravit secundam inunctionem. Deinde vero quando fuit susceptus a populo, et rex constitutus non corporali, sed spirituali unctione. Primum cum immunis a peccato, fuit Rex super Judaicum populum constitutus: post resurrectionem vero fuit inunctus, videlicet cum immortalis et impassibilis fuit factus. Et fuit sibi datum nomen quod est super omne nomen: ut in nomine Jesu omne genuflectatur coelestium, terrestrium et infernorum . Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ni corde. exultade in corꝑe: ñ in uob̃.
amatores: ñ peccatores. s uisti.
ił głamini om̃s recti corde. Nõ est
magnum głari in gaudiis: rectus
corde głatur ⁊̃ in tribulatioĩb Ui¬
de rec̾tum cor. Sciendes inqͥt qm̃

Expanded text:
n in vobis, amatores, non peccatores, sed justi. Et gloriamini omnes recti corde. Non est magnum gloriari in gaudiis. Rectus corde gloriatur etiam in tribulatione . Vide rectum cor. Scientes, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ficendum ẽ ininistͥs ecclȩ: qr nͥ c̃fide¬
rent᷑. ex sua in obedientia dam narent᷑.
Qđ ostensum ẽ in lararo: qͥ pꝰqͣm uiui¬
ficatꝰ ẽ. in diguit solui. ꝓ hac uidelic&
impietate peccati: orabit ad te omĩs
sc̃s. Inde orabit ad ce: qr dimisisti pec¬
cata. Nam si ñ dimitceres pecc̃a: nõ
eẽt ses qui ad te orar&. Orabit autẽ
in tp̃re oportuno. Modo ẽ oportunũ
tp̃s orandi. c̃fitendi peccata sua. ⁊ cor¬
de quo dic̃ apls: ecce nc̃ tp̃s acceptabi¬
le. ecce nẽ dies salutis. Modo possũt
appropinqͣre dõ qui uolt. si p̃tita ma¬
la puniant: si mores corrigant: si so¬
briȩ ⁊ iuste uiuant: erit pꝰmodũ tp̃s
iudicii. tp̃s uindicte: qͦ iam ñ apꝓpin¬
qͣbunt. qͥ mͦ apppinqͣre c̃demnunt.¬

Expanded text:
confitendum est ministris Eccleconfitendum est ministris Ecclerentur, ex sua inobedientia damnarentur. Quod ostensum est in Lazaro, qui postquam vivificatus est, indiguit solvi. 6. Pro hac, videlicet impietate peccati, orabit ad te omnis sanctus. Inde orabit ad te, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus, qui ad te oraret. Orabit autem In tempore opportuno. Modo est opportunum tempus orandi, confitendi peccata sua et corde quo dicit Apostolus, Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ; modo possunt appropinquare Deo, qui volunt, si praeterita mala puniant, si mores corrigant, si sobrie et juste vivant. Erit postmodum tempus judicii, tempus vindictae: quo jam non appropinquabunt, qui modo app
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Si aut̃ dicat feci. ꝓrsus peccatũ ẽ:
s d̾s hoc uoluit: qͥd ego feci: ꝓñciat
adu̾sus dm̃. Multi hoc dic̃t̃. Dicunt
ualiud. fatum mͥ fec̃: casus mͥ fecit.
& ita ꝑcircuitũ uolunt uenire ad ac¬
cusandum dm̃. Tollit gͦ penitens iste
dales occasiones in peccatis. ne declin&
cor suum in u̾ba maliciȩ: ⁊ c̃ficet᷑ adu̾¬
sum se: Accusans ⁊ increpans seme
ipsum. ñ aliun. Talẽ c̃fessionẽ seqr̃
uelor renussio. Idõ ait. E tu remisi¬
sti impietatem peccati mei. E notã¬
dum qd̃ ñ ait peccatum: s impieta¬
dem peccati. Cum enĩ agimꝰ malum
ł loquim᷑. uł cogitamꝰ: peccatũ qͥd̾e
ẽ. Cum autẽ idipsũ dõ abscondere
uolumꝰ: iã ñ solum peccm̃ ẽ. s etiã
impietas peccati. Ear his gͦ u̾bis os¬
dendit. qd̃ ex hoc qd̾ ꝯfiteri peceatũ
suum disposuit. ñ solũ ei ds qd̾ ma¬
le gessit. s ⁊̃ qd̾ impie abscondãt di¬
misit. Lic&e aut̃ ds dimittat pecc̃a
ex qͦ homo in uoluntate penit&:. dam̃

Expanded text:
m. Si autem dicat, Feci prorsus, peccatum est, sed Deus hoc voluit, quod ego feci, pronuntiat adversus Dominum. Multi hoc dicunt. Dicunt et aliud, Fatum mihi fecit, Casus mihi fecit. Et ita per circuitum volunt venire ad accusandum Deum. Tollit ergo poenitens iste tales occasiones in peccatis, ne declinet cor suum in verba malitiae, et confitetur adversum se? Actipsum, et non alium. Talem confessionem sequitur velox remissio. Ideo ait, Et tu remisisti impietatem peccati mei. Et notandum, quod non ait peccatum, sed impietatem peccati. Cum enim agimus malum, vel loquimur, vel cogitamus, peccatum quidem est. Cum autem idipsum Deo abscondere volumus, jam non solum peccatum est, sed etiam impietas peccati. Ex his ergo verbis ostendit, quod ex hoc, quod confiteri peccatum suum disposuit, non solum ei Deus, quod male gessit, sed etiam quod impie absconderat, dimisit. Licet autem Deus dimittat peccata, ex quo homo in voluntate poenitet: tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tales: Sequit᷑ ⁊ dic̃. In chamo ⁊ fre¬
no maxillas eoꝵ c̃stringe:qui ñ ap¬
ꝓximant ad te. Duris discipline uĩ¬
culis debent coerceri: crebͥs uerb̃ib
ora iactantia repͥmi: qr pͣue ⁊ indo¬
mite uiuunt: effrenate locuntur.
dm̃ fugiunt. in mortẽ currt̃. Deta¬
lib ñ ẽmirũ si adhibito freno. flagel¬
la secunt᷑. Unde subdit᷑. Multa fla¬
gella peccatoris. Indomitum animl
cẽ cupiebat. domat᷑ freno ⁊ flagel¬
lo: atq utinam ꝑdomet᷑. Uerendũe
enim. uenimuĩ resistendo dõ dñatd¬
ri relinqͥ mereat᷑. ⁊ ire in uagam suã
licentiam: ut dicat᷑ de illo. ꝓdiet q̃¬
si exadipe iniqͥtas eoꝵ: sic̃ de illis
quib mͦ sunt impunita peccata.
Ergo cum fiagellatur. corrigatur.
dometur: qr ⁊ ille sic se dix̃ edomicl̃
Equum ⁊ mulũ sedix̾at: qm̃ tacuit.

Expanded text:
tales, sequitur: et dicit, In chamo et fretales, sequitur: et dicit, In chamo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te. Duris disciplinae vinculis debent coerceri, crebris verberibus ora jactantia reprimi: quia prave et indomite vivunt, effrenate loquuntur, dum fugiunt, in mortem currunt. De talibus non est mirum, si adhibito freno flagella sequuntur. Unde subditur: 10. Multa flagella peccatoris. Indomitum animal esse cupiebat: domatur freno et flagello. Atque utinam perdometur. Verendum est enim, ne nimium resistendo Deo dominatori, relinqui mereatur, et ire in vagam suam licentiam: ut dicatur de illo, Prodiet quasi ex adipe iniquitas ejus : sicut de illis, quibus modo sunt impunita peccata. Ergo cum flagellatur, corrigatur, dometur: quia et ille sic se dixit edomitum. Equum et mulum se dixerat, quoniam tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
as. ubi iam ẽ spes. s res erit. E instru¬
am te armis iusticie: scientia. bonis
tutũ q̃ gradieris. firmabo suꝑte ocu¬
los meos. Suꝑ nos in uia nr̃a dñs o¬
cłos firmat: cum ꝓfectum nrm ꝑ
⁊ nos in eodẽ itinere ꝑseu̾ant̃ custo¬
dit. Neq enim suffic̾e in delłm da¬
re.⁊ bene uiuendo informare. nisiz
in his nos facere ꝑmanere. Post hc̃
intellectum ⁊ ptectionẽ suã. c̃uertit
se ad suꝑbos defendentes peccata
sua. ⁊ ostendit nob̃ quid sit intełłs.
Nolide fieri sic̃ equus ⁊ mulus: quib
ñ ẽ indelłs. Equus suꝑbos significat
⁊ luxuriosos. Mulus aut pigros:⁊ ĩ¬
fecundos. Tales sunt homines huiꝰ
scłi. in elatione se erigunt: carnali¬
bus uoluptatib deseruiunt: nullũ
animȩ fructũ faciunt. ⁊ dũ solis t̾re¬
nis inherent. bestialit̃ uiuentes sic̃
equus ⁊ mulus. intellectũ de cele¬
stib ñ habent. Qlt̃ tractandi st̃

Expanded text:
as: ubi jam non spes, sed res erit. Et instruas: ubi jam non spes, sed res erit. Et instruam te; Armis justitiae , scientia, bonis tutum, qua gradieris, firmabo super te oculos meos. Super nos in via nostra Dominus oculos firmat, cum profectum nostrum per  nos in eodem itinere perseveranter custodit. Neque enim sufficeret intellectum dare, et bene vivendo informare: nisi et in his nos faceret permanere. Post hunc intellectum et protectionem suam convertit se ad superbos defendentes peccata sua, et ostendit nobis, quid sit intellectus. 9. Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Equus superbos significat, et luxuriosos. Mulus autem pigros et infoecundos. Tales sunt homines hujus seculi: in elatione se erigunt, carnalibus voluptatibus deserviunt: nullum animae fructum faciunt. Et dum solis terrenis inhaerent, bestialiter viventes sicut equus et mulus, intellectum de coelestibus non habent. Qualiter tractandi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. ⁊ iam ꝓpe ñ erit. Multi fluictus
diluuioꝵ corda cõmouebt̃ pͣuorum:
meũ a tbulatione que cirẽd edit me
int̾ timores. & in alio psm̃o dicit᷑.
Multe tͥbuladiones iustoꝵ. Deniq
dota uita ista mortał seruis d̃i tribu¬
latio ẽ. S ab hac tͥbulatione qua
circumdat᷑ in hoc mundo:. ñ inuenit
homo tam tutũ resugium. qm ipsũ
dm̃. Refugiant alii ad uires suas: ad
munitiones suas: ad defensiones pec
ido erue me a circumdantib me. in¬
imicis & uiciis. Audio uocẽ gaudii.
exultatio mea: audio gemitum. redi¬
me me. Gaudes ⁊ gemis: Ita in qͥt.
Gaudeo inspe: gemo in re adhuc Spe
enim salui facti sumꝰ. Ecce unde gau¬
dium. Spes autẽ que uidecur. ñ est
spes. Si autẽ qd ñ uidemꝰ speramꝰ:
ꝑ patientiam expectamꝰ. Eccegeniit᷑.
Ido ait. erueme. Diapsalma. Respon¬
sio dĩ. Intellectum tͥ dabo ut cogno¬
scas te semꝑ: & semꝑ gaudeas ad d̃m
in spe. donec ad illam patͥam ꝑueni¬

Expanded text:
bitur, et jam prope non erit. Multi fluctus diluviorum corda commovebunt pravorum, meum, a tribulatione, quae circumdedit me.intus timores . Et in alio psalmo dicitur, Multae tribulationes justorum . Denique tota vita ista mortalis servis Dei tribulatio est . Sed ab hac tribulatione, qua circumdatur in hoc mundo, non invenit homo tam tutum refugium, quam ipsum Deum. Refugiant alii ad vires suas, ad munitiones suas, ad defensiones peccideo, Erue me a circumdantibus me: Inimicis et vitiis. Audio vocem gaudii, Exultatio mea. Audio gemitum, redime me. Gaudes et gemis? ita, inquit. Gaudeo in spe, gemo adhuc in re. Spe enim salvi facti sumus : ecce unde gaudium. Spes autem, quae videtur, non est spes. Si autem, quod non videmus, speramus: per patientiam expectamus . Ecce gemitus. Ideo ait, Erue me. 139 8. Diapsalma. Responsio Dei. Intellectum tibi dabo. Ut cognoscas te semper, et semper gaudeas ad Deum in spe, donec ad illam patriam perveni
Abbreviated transcription (Latin):
dadus ẽ nob̃. Ergo si iusti sumꝰ. si re¬
ctum cor habemus: lecemͣ in corde
in dño: exuldemus corpore: glemur
intribulatione.XXXII.

Expanded text:
datus est nobis . Ergo si justi sumus, si rectum cor habemus, 140 laetemur corde in Domino: exultemus corpore: gloriemur in tribulatione. TI
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Ecce uox sanguinis frĩs tui cla¬
mat ad me de t̾ra. Qͥa enim reqͥsitus
negauerat: ipsa fusio ad di clamor
erat. Qm̃ tacui inqͥt inuet̾auer ossa mea.
Siclamar& peccata sua. innouarentur
ossa eius. id ẽ dota uirtus eiꝰ robusta eẽt
in dño: qr in se inueniret᷑ infirmꝰ. Mo¬
do aũt quia in se uoluit esse
firmꝰ. factus ẽ infirmꝰ: ⁊ inue¬
terauer̃ ossa euis. Remansit
in uetustate: qui noluit c̃fitendo ama¬
re nouitatẽ. Qͥd ẽ dũ clamarẽ tota
die: Dum ꝑseu̾arẽ in defensione
peccati. & qr tacint:. uindicantem

Expanded text:
r, Ecce vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Quia enim requisitus negaverat, ipsa fusio ad Dominum clamor erat, Quoniam tacui inquit inveteraverunt ossa mea. Si clamaret peccata sua, innovarentur ossa ejus, idest, tota virtus ejus robusta esset in Domino; quia in se inveniretur infirmus. Modo autem, quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus: et inveteraverunt ossa ejus, remansit in vetustate, qui noluit confitendo amare novitatem. Quid est, Dum clamarem tota die? dum perseverarem in defensione peccati. Et quia tacuit, vindi
Abbreviated transcription (Latin):
nocꝰte. id ẽ assidue. gͣuata ẽ suꝑ me
manus tua. Suꝑ illum dñs manũ
gͣuat: quẽ exaltantẽ se humiliat.
Qui a c̾fessione humilitatis sue nolu¬
it humiliari. humiliatꝰ ẽ pond̾e
manus di. & id̃o subdit. Conu̾sꝰ
sum in erũna mea. idẽ in c̃sid̾adio¬
ne nieȩ miseriȩ. dũ ꝯfigitur spina.
dũ compungit᷑ c̃scientia. ꝑ ferien¬
tem manũ dñi sensit suꝑ se pondꝰ
flagelli: sensit intͣ se cõpunctionẽ
peccati: datꝰ ẽ ei sensus doloris : sic
inuenit suam infirmitatẽ qͥ dacue¬
rat ꝯfessionem. Unde ꝓtinꝰ ait. Deli¬
ctum meũ cognidũ tͥ feci. ⁊ in iusti¬
ciam meã ñ abscondi. ꝑ delictum

Expanded text:
nocte, idest, assidue gravata est super me manus tua. Super illum Dominus manum gravat, quem exaltantem se humiliat . Qui a confessione humilitatis suae noluit humiliari, humiliatus est pondere manus Dei. Et ideo subdit: Conversus sum in aerumna mea, id est, in consideratione meae miseriae, Dum configitur spina. Dum compungitur conscientia. Per ferientem manum Domini sensit super se pondus flagelli, sensit intra se compunctionem peccati. Datus est ei sensus doloris, et sic invenit suam infirmitatem, qui tacuerat confessionem. Unde protinus ait: 5. Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
N tellectus dd̃. Hec scͥpt᷑a edita ãda¬
uid. legentib intellectum gignit.
Hoc scilic&. ut unꝰ quisq intelligat
ñ posse saluari aliquẽ: nisi ꝑ peccõꝵ
remissionẽ. Prima intelligñtia est:
ut te noueris peccatorẽ. Conseqñs in¬
delligentia ẽ: ut cum ex fide ꝑ dilecti¬
onem bene ceꝑis oꝑari. nechoc uiri¬
lectu penitens. Qͥ cũ ande ignorass&
peccata sua: iam recognoscit. Ponit
⁊̃ illius c̃fessionem: deinde illius c̃fes
penitenti. Intendio ẽ illiuis pęnitñtis.
nos ãmonere. ad intellectum hꝰmodi
c̃fessionis:⁊ in pͥma parte ostendit se
peccata recognoscere. cum dicit.¬

Expanded text:
ntellectus David. Haec scriptura edita a David legentibus intellectum gignit. Hoc scilicet, ut quisque intelligat non posse salvari aliquem, nisi per peccatorum remissionem. Prima intelligentia est, ut te noveris peccatorem. Consequens intelligentia est, ut cum ex fide per dilectionem bene coeperis operari, ne hoc virilectu poenitens: qui cum ante ignorasset peccata sua, jam recognoscit. Ponit etiam illius confessionem: deinde illius confesusmodi poenitenti. Intentio illius poenitentis est, nos admonere ad intellectum hujusmodi confessionis. Et in prima parte ostendit se peccata recognoscere, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
iħu: qui ñ scd̃m carnẽ ambulant.
& dum iste uir sc̃s in hoc ñ se iustificat:
s peccatorẽ ꝯficet᷑. ⁊ se ipsum accusat. ñ
ẽ in spũ eius dolus. Qđ qr penitens iste
ñ fec̃. qͣle damnũ ꝑtułit. insinuat cũ

Expanded text:
, qui non secundum carnem ambulant. Et dum iste vir sanctus in hoc non se justificat, sed peccatorem confitetur, et seipsum accusat: non est in spiritu ejus dolus. Quod quia poenitens iste non fecit, quale damnum pertulerit, insinuat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
romane ec¬
clesie legatꝰ.
dilectissimo
consangui¬
neo suo Rob̃do insulano p̃posi¬
to. & uniu̾sis eiꝰdem eccłe cano¬
nicis in dño saludem. Cũ uob̾ẽ
dudum ap̃ insulam morarem᷑:
concanonicꝰ ur̃ heiscelinꝰ int̾ ce
tera u̾ba quȩ nob̾cum familiari¬
ter habuit: cepit diligñt᷑ inqͥre¬
re de florib psalmoꝵ qͦs a sc̃e me¬
morie lamb̃to olim canonico ur̃o
pꝰmodum scĩ Rufi abbate audie¬
rat exceptos. & inunum collectos.
Cui nos inqͣntum ex ipsa scͥptura
ꝑcepimꝰ qui & religionẽ & inten¬
tionem illiꝰ beati uiri nouim᷑. re¬
spondimꝰ animũ suũ in hoc oꝑe
fuisse: ut qd morib corrigendus
mag̃ eẽt eccł̃ie dĩ necessarium.
& in duob corporib noneret.
Magnam qͥppe & diffusam expo¬
sitionem suꝑ psalmos a beato au¬
gustino ȩditã nouerat. & cassio¬
doro: ⁊ reliqͥs eccłȩ di doctorib.
S qui dotꝰ igne diuni amoris

Expanded text:
Romanae Ecclesiae legatus, dilectissimo consanguineo suo ROBERTO Insulano praeposito, et universis ejusdem Ecclesiae canonicis, in Domino salutem. Cum vobiscum dudum apud Insulam moraremur, concanonicus vester Hescelinus, inter alia verba quae nobiscum familiariter habuit, coepit diligenter inquirere de Floribus Psalmorum, quos a sanctae memoriae Lietberto, olim canonico vestro, postmodum Sancti Rufi abbate, audierat exceptos et in unum collectos. Cui nos, in quantum ex ipsa scriptura percepimus, qui et religionem et intentionem illius beati viri novimus, respondimus animum suum iendis magis esset Ecclesiae Dei necessarium, et in duobus corporibus poneret. Magnam quippe et diffusam expositionem super Psalmos a beato Augustino editam noverat, et Cassiodoro, et reliquis Ecclesiae Dei doctoribus. Sed qui totus igne divini amoris
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imͦ pꝰpositis. tm̃ udendebat:
docum studium ⁊ ingenium suũ
ad hoc uertit. ut om̃ipotenti do si¬
ue scͥbendo. siue loqñdo. qͣs posset ani¬
mas acqͥrer&. Qđ studios lector ĩ eisdẽ flo¬
ribꝰ aĩadũt̾e pot̃. Audito itaq beatis¬
sum uiri studio. audita etiã utilita¬
tis illiꝰ lectione. cepit uehem̃t̾ idem
concanonicꝰ ur̃ p̃cib instare. ut si
quẽ locum familiaritati si qm grãm
ap̃nos obtinebat. aut dotum. aut
partem illiꝰ oꝑis ꝑ nos hr̃e mereret᷑:
ex ꝓmissione nr̃a. illd̃ psalmi repli¬

Expanded text:
bat, totum studium et ingenium suum ad hoc vertit ut omnipotenti Deo, sive scribendo, sive loquendo, quas posset animas acquireret, quod studiosus lector in eisdem Floribus animadvertere potest. Audito itaque beatissimi viri studio, audita etiam utilitate illius lectionis, coepit vehementer idem concanonicus vester precibus instare ut si quem locum familiaritatis, si quam gratiam apud nos obtinebat, aut totum aut partem illius operis per nos habere mereretur ex promissione nostra, illud psalmi fre
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦm spem d̾. Uerum nos occasione
cure pastoralis ⁊ nob̃ iniunctȩ lega¬
tionis. in multis & diu̾sis negocus
extc̃ occupati: desid̾ium & ꝓmissio¬
nẽ nr̃ãm implere hacꝰtenꝰ minime
qͣqͣm sinit eẽ ĩmemores. In duob gͥ
corporib sic̃ ab illo uiro sc̃o ide flores
excepti st̃ ⁊ diuisi. ñ singłarit̾ alicui

Expanded text:
i spem dedisti. Verum nos occasione curae pastoralis et nobis injunctae legationis in multis et diversis negotiis extunc occupati, desiderium et promissionem nostram implere hactenus minime uaquam sinit esse immemores. In duobus igitur corporibus, sicut ab illo sancto viro iidem Flores excepti sunt et divisi, non singulariter alicui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dñoglet. Iã ecce illa lat̃a aqͥlonis qͦmͦ ueniat̃ uidete.
Qm̃ ecce reges t̾rȩ cong̾gati sunt. Ecce
reges ⁊ podestates huuis scłi cong̾gati
sunt de multis locis: & de multis ppłis
conuener̃ in unũ lapidẽ angularẽ:
tam. sioconstructam. sic decorã. sic
firmã: admirati sc̃. Post admiratio
de peccatis suis: cõmoti st̃ ad peniden¬
diam: tremor app̃hnd̃ eos: ꝓtimore fu¬
ture ire. Notandꝰ ẽ ordo u̾boꝵ. Prius
uident: ⁊ uidendo admirant᷑. Deinde
ad se reu̾si contͣbant᷑. ⁊̃ contremiscunt.
& tu fac simiłr: aꝑiant᷑ ocłi cordis tui:
⁊ uide. ⁊ admirare głam huiꝰ ciuita

Expanded text:
 . Jam ecce illa latera Aquilonis quomodo veniant videte. 5. Quoniam ecce reges terrae congregati sunt. Ecce reges et potestates hujus seculi congregati sunt de multis locis, de multis populis: convenerunt in unum: lapidem angularem, tam, sic constructam, sic decoram, sic firmam: admirati sunt. Post admirationde peccatis suis: commoti sunt ad poenitentiam. Tremor apprehendit eos. Pro timore futurae irae. Notandus est ordo verborum. Prius vident, et videndo admirantur: deinde ad se reversi, conturbantur et contremiscunt. Et tu fac similiter. Aperiantur oculi cordis tui. Et vide et admirare g
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓptea uolunt dm̃ co¬
lere ut hic illis benesit:
qnͣdo uidint eos qͥdm nõ
colunt pollere. atq florere felicita¬
te t̾rena. se autẽ dm̃ colentes. labora¬
rem angustiis. in erũnis. eȩt̾isq dif¬
ficultatib mortalitatis humanȩ.
Cont᷑ hc̃ morbum sermo diuinus

Expanded text:
qui propterea volunt Deum colere, ut hic illis bene sit, quando viderint eos, qui Deum non colunt, pollere atque florere foelicitate terrena: se autem Deum colentes laborare in angustiis, jejuniis, caeterisque difficultatibus mortalitatis humanae. Contra hunc morbum se
Abbreviated transcription (Latin):
Odulce gaudium: in effabile donũ.
habuer̃ udei dm̃ cȩli. s ñ in ȩt̃num:
qͥa reppuler eum. Habuer̃ gc̃s deos
multos ercos. ligneos. lapideos. aure¬
os. s ñ inet̃num: qͥa de corruptibili
mat̾ia fuert̃. De quib scͥptũ ẽ. Du qͥ
celum ⁊ t̾ram ñ fecert̃. ꝑeant de t̾ra:
& de lns que sub cȩlost̃. Qm̃ omnes¬

Expanded text:
O dulce gaudium! ineffabile donum! habuerunt Judaei Deum caeli, sed non in aeternum: quia repulerunt eum. Habuerunt gentes Deos multos aereos, ligneos, lapideos, aureos: sed non in aeternum, quia de corruptibili materia fuerunt: de quibus scriptum est, Dii qui caelum et terram non fecerunt, pereant de terra, et de his, quae sub c
Abbreviated transcription (Latin):
tis magni regis: & concordantes in
angulo. eugłium dispensatione di¬
uiser̃. caritate uinxer̃. Distͥbuunt᷑
⁊̃ domus istiꝰ ꝑ diu̾sas regiones: per
diu̾sas cong̾gationes. ꝑ diu̾sos ordi¬
nos:. ꝑ diu̾sa merita. Que distͥbutio
domoꝵ habae in cęlo distinctionem
p̃mioꝵ. Unde saluator ait. In domo
patͥs mei mansiones multȩ st̃.Sic̃
mͦ diu̾se domꝰ gr̃e in una ciuitate.
ita tc̃ diu̾se er̃ mansiones glȩ in ead̾ȩ
o sc̃i apłi: ut enarretis in ꝓgenie al¬

Expanded text:
tis magni regis, et concordantes in tis magni regis, et concordantes in angulo, Evangelium dispensatione diviserunt, caritate vinxerunt. Distribuuntur etiam domus istius per diversas regiones, per diversas congregationes, per diversos ordines, per diversa merita. Quae distributio domorum habet in caelo distinctionem praemiorum. Unde Salvator ait, In domo patris mei mansiones multae sunt . Sicut modo diversae domus gratiae in una civitate, ita tunc diversae erunt mansiones gloriae in eadem o sancti Apostoli, ut enarretis in progenie al
Abbreviated transcription (Latin):
piditas. ñ suꝑbia. ñ ira. ñ inuidia. ñ
luxuria: ñ cęt̾a uicia. Caritas uicia
extinguit: uirtutes nutrit. Ipsaͤ dr
uirtudum uirtꝰ. t̃ut ita dicã anima
uirtutum. Quomͦ caro sine anima
uiuere ñ potest. sic reliquȩ uͥcudes
sine caritate figam hab̃e possunt:
ueritatẽ hab̃e ñ possunt. & qͦmodo
aiã corpꝰ animat: ita caritas cȩt̾as
uirtutes uiuificat. Nam ꝑ carita¬
dem uiget humilitas. splend& ca¬
stitas: ꝑ caritatẽ obedientia seruit :
pacientia uincit. Sicunaqueq
uirtus totam sp̃em suã. dotã fordi¬
tudinem suã ñ tͣhit aliunde nͥ a ca¬
ritate. Ponite gͦ corda ur̃a in uirtuce
eiꝰ. ⁊̃ distͥbuite domos eiꝰ. ut en arre¬
tis in ꝓgenie alt̾a. Domꝰ duȩ intel¬
ligendȩ sunt: una ex p̃putio. alia
domos istas. Cum uocat᷑ ess& saulꝰ
⁊ factus essa paulus. conueniens in
placitum: ut illi irent in cͥcũcisionẽ
iste in p̃pucium. Ista dispensatione
apłatus sui. distͥbuer̃ domos ciuita¬

Expanded text:
piditas, non superbia, non ira, non invidia, non luxuria, non caetera vitia. Caritas vitia extinguit , virtutes nutrit. Ipsa est virtutum virtus, et ut ita dicam anima virtutum. Quomodo caro sine anima vivere non potest, sic reliquae virtutes, sine caritate figuram habere possunt, veritatem habere non possunt. Et quomodo anima corpus animat, ita caritas caeteras virtutes vivificat. Nam per caritatem viget humilitas, splendet castitas: per caritatem obedientia servit, patientia vincit. Sic unaquaeque virtus totam speciem suam, totam fortitudinem suam non trahit aliunde, nisi a caritate. Ponite ergo corda vestra in virtute ejus: et distribuite domos ejus, ut enarretis in progenie altera. Domus duae intelligendae sunt: una ex praeputio, alia domos istas. Cum vocatus esset Saulus, et factus esset Paulus , conveniens in placitum, ut illi irent in circumcisionem: iste in praeputium . Ista dispensatione Apostolatus sui distribuerunt domos civita
Abbreviated transcription (Latin):
hitantum peccata dimitt̾e: miseri¬
cors xp̃ediciñ potuissae. S qr & culpas
dimisit. ⁊ insuꝑ ȩt̃nam uitã ĩmeri¬
tis dedit: ñ solum misericordẽ s ip¬
sam miscd̃iam digne appellauit. Q
recte in medio dr̃ positus. qͥa ad õs
eqͣlit̾ sehab&: t̾am ad nobiles qͣm ad
ignobiles. tam ad idiotas quã ad sa¬
pientes. sic̃ scͥptum ẽ. Quic̃q inuo¬
cauerit nom̃ dñi: saluus erit. E ite¬
rum. Qtͦqͦt audẽ receꝑunt eũ. ded̾

Expanded text:
Si tantum peccata dimitteret, misericors Christus dici potuisset. Sed quia et culpas dimisit, et insuper aeternam vitam immeritis dedit: non solum misericordem, sed ipsam misericordiam digne appellavit. Qui recte in medio dicitur positus, quia ad omnes aequaliter se habet, tam ad nobiles, quam ad ignobiles: tam ad idiotas, quam ad sapientes: sicut scriptum est, Quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Et iterum: Quotquot au
Abbreviated transcription (Latin):
subiunctũ ẽ. Scdm nom̃ tuũ ds̃. sic
⁊ laus tua in fines t̾re. Quomͦ nom̃
tuum ds̃ ubiq t̾raꝵ diffusum ẽ. sic
re multi er̃ iusti qui de laudabunt:
qͥa iusticia plena ẽ dext̾a tua: quia
ꝑ om̃ĩpotñtiam tuã multos uistos
iam conu̾tisti. Multi st̃ illi qui sta¬
bunt ad dext̾am tuam. Ñ solum
multi er̃ qͥ stabt̃ ad sinistrã: s ibi
erit plenitudo massȩ ad dext̾am
constitute. E id̾o lecet᷑ mons syon
iudea & gñtilitas. Unde. pter
iudicia tua dñe. Tu enim iudica¬
turus es uiuos ⁊ mortuos: & seꝑa¬
tus paleas a gͣnis. & si mͦ elec̾ti tui
patiunt᷑ multas molestias. ad huc
int̾ malos positi. qͥa ñ discernunt᷑
adhuc iudicia tua: tẽ ꝓfecto erit
plenum gaudiũ ⁊ ꝑfecta exultatio. qͣn¬
do pꝰ iudicia data audit᷑i sunt. Uenite
benedicti patͥs mei. ꝑcipite regnum
qd̾ uob̃ paratum ẽ ab origine mundi.

Expanded text:
m nomen tuum Deus, sic et laus tua in fines terrae. Quomodo nomen tuum Deus ubique terrarum diffusum est, sic re multi erunt justi, qui te laudabunt; quia justitia plena est dextera tua. Quia per omnipotentiam tuam multos justos jam convertisti. Multi sunt illi, qui stabunt ad dexteram tuam . Non solum multi erunt qui stabunt ad sinistram: sed ibi erit plenitudo massae ad dexteram constitutae: Et ideo 12. Laetetur mons Sion, udaea et Gentilitas. Unde? propter judicia tua, Domine. Tu enim judicaturus es vivos et mortuos, et separaturus paleas a granis : et si modo electi tui patiuntur multas molestias, adhuc inter malos positi, quia non discernuntur adhuc judicia tua: tunc profecto erit plenum gaudium, et perfecta exultatio, quando post judicia data audituri sunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi .
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ salomon ait. fordis ẽ ut mors di¬
lectio. Qͦ mͦ enim qndo uenit mors.
resisti ei ñ ual&e quib lib& artib. qͥb¬
lib& medicinis: sic contͣ uiolentiam
caritatis mundꝰ nicħ pocest. Hinc
paulus ait. Qͥs me separabit a cari¬
tate xp̃i : Tribulatio. au angustia.
an ꝑsecutio. anfames. annuditas. an

Expanded text:
de qua Salomon ait: Fortis est, ut mors dide qua Salomon ait: Fortis est, ut mors dilectio . Quomodo enim quando venit mors, resisti ei non valet quibuslibet artibus, quibuslibet medicinis; sic contra violentiam caritatis mundus nihil potest. Hinc Paulus ait: Quis nos separabit a caritate Christi? Tribulatio, an augustia, an persecutio, an fames, an nudi
Abbreviated transcription (Latin):
date syon ⁊ complectimini eã. Circũ¬
date eam ꝑfidem. ꝑ oꝑationẽ: ꝑ bonoᷤ̃
mores: ⁊ complectimini eã dulcissimis
circumdare. s caritate: ut qui bene
uiuunt in medio ur̃i eos imidemini:
incorporemini. Narrate in tͣrib eiꝰ:
id ẽ in altitudine munitionũ eius
constituti p̃dicate laudes eiꝰ. Hinc aliꝰ
ꝓpħa admon& dic̃s. Suꝑ montem
gecelsum ascende du qͥ euglizas syon.
Ñ enim u̾bum dĩ p̃dicare deb⁊: qui
adhuc pͣue uiuendo. in imis iaco.
Unde scͥptum ẽ in alio psalmo. Pecca¬
tori autẽ dix̃ ds: qͣre tu enarras iusti¬
cias meas. ⁊ assumis destam̃tũ meũ
ꝑostuum: Tuuͦ odisti disciplinam.¬
⁊ cet̾a. Ergo in tͣrib ⁊ in monte excel¬
so narrandꝰ ẽ duinꝰ sermo. iustum ẽ
ut alde iuiuat qͥ alta p̃dicat. ut cum
doctna concord& uita. Apte itaq sub¬
iunctum ẽ. Pomide corda ur̃a in u̾tu¬
de eiꝰ. uirtus huiꝰ ciuitatis. ĩpsa ẽ ius
caritatis. Nicħ ẽ fortius hac uirtute:

Expanded text:
on, et complectimini eam. Circumdate eam per fidem, per operationem, per bonos mores, et complectimini eam dulcissimis  scandalis circumdare, sed caritate, ut qui bene vivunt in medio vestri, eos imitemini: incorporemini . Narrate in turribus ejus. Id est, in altitudine munitionum ejus constituti, praedicate laudes ejus. Hinc alius propheta admonet dicens: Super montem excelsum ascende, tu qui evangelizas Sion . Non enim verbum Dei praedicare debet, qui adhuc prave vivendo in imis jacet. Unde scriptum est in alio psalmo: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Tu vero odisti disciplinam, etc. Ergo in turribus et in monte excelso narrandus est divinus sermo. Justum est, ut alte vivat, qui alta praedicat: ut cum doctrinis concordet vita. Apte itaque subjunctum est: 14. Ponite corda vestra in virtute ejus. Virtus hujus civitatis, ipsa est vis caritatis. Nihil est fortius hac virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
fuert̃ fructuosi. ñ ex suis fuit m̾itis. s
ex grã dĩ fuit. & ideo subdit᷑. In spũ
uehem̃ti cont̾es naues charsis. Scd̃m
iheronimũ tharsis idẽ ẽ qd̃ kartago.
nauigationib. Atq hinc ninium
suꝑba facta ẽ illa ciuitas:. ut digne
ꝑ eius naues intelligat᷑ suꝑbia genti¬
uni. p̃sumens in incertis tanqm in
flatib uentoꝵ. S in uehem̃ti spũ
cont̾ent᷑ naues charsis: qͥa in uͥtute
sp̃s scĩ destruunt᷑ om̃s elationes
huius mundi. Iste uehem̃s sp̃s õs
auras temptationũ expellit: om̃s
nebulas cogitationum diuidit:
omĩa in m̃te serenat. ubi uult spi¬
rat. & quẽ uult ĩmutat. uicia con¬
derit:uirtudes nutrit. Hȩc audẽ con¬
stitutio eccłȩ ñ ẽ imp̃meditate facta:

Expanded text:
itis, sed ex gratia Dei. Et ideo subditur: 8. In spiritu vehementi conteres naves Tharsis. Secundum Hieronymum, Tharsis idem est, quod Carthago. navigationibus. Atque hinc nimium superba facta est illa civitas, ut digne per ejus naves intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam in flatibus ventorum. Sed in vehementi spiritu conterentur naves Tharsis, quia in virtute Spiritus Sancti destruuntur omnes elationes hujus mundi. Iste vehemens spiritus omnes auras tentationum expellit, omnes nebulas cogitationum dividit. Omnia in mente serenat, ubi vult spirat , et quem vult, immutat: Vitia conterit, virtutes nutrit. Haec autem constitutio Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
& idõ subdit᷑. Sic̃ audiuimꝰ. sic uidi¬
mus in ciuitade dñi uirtutũ. Recte
dñs uirtutũ dr̃: qͥa angł̃is. archanglis
thronis. dnãtionib. & cunctis cȩloꝵ
agminib dñat᷑. E tantꝰ dñs qͥ reg

Expanded text:
Sicut audivimus, sic vidimus in civitate Domini virtutum. Recte Dominus virtutum dicitur, quia Angelis, Archangelis, Thronis, Dominationibus, et cunctis caelorum agminibus dominatur. Et tantus Dominus, qui regn
Abbreviated transcription (Latin):
one demonioꝵ. credendes in xp̃m.
collimati sunt illi ciuitadi. Occͣre¬
runt in angulo parietis. de circũ¬
cisione uenientis. ⁊ facti st̃ cuitas re¬
gis magni. qui fuerant lat̃a aqui¬
lonis. Quic̃q adherent diabolo:
lat̾a aquilonis sunt. Adhercant
xp̃o. ⁊ ert̃ de ciuitate regis magni.
In his magna gła ⁊ honor om̃potẽ¬
tis ẽ. Magna enim medici gła ẽ. qͣn¬
do ex desꝑatione conualescit egͦtꝰ
Sequit᷑ alia cõm̃datiõ. Ds̃ in domi¬
bus eius cognoscet᷑. cum suscipiet

Expanded text:
one daemoniorum, credentes in Christum one daemoniorum, credentes in Christum collimati sunt illi civitati. Occurrerunt in angulo parietis de circumcisione venientis . Et facti sunt civitas regis magni, qui fuerant latera Aquilonis. Quicumque adhaerent diabolo, latera Aquilonis sunt. Adhaereant Christo, et erunt de civitate regis magni. In his magna gloria et honor omnipotentis est. Magna enim medici gloria est, quando ex desperatione convalescit aegrotus. Sequitur alia commendatio: 4. Deus in domibus ejus cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Mons syon in qͦ caput regni uid̾oꝵ
erat. ipsos iudeos significat. Flat̃a
aquilonis. gñtes designant᷑. quȩ tor¬
pentes frigore infidelitatis. a diabolo
possidebant᷑. P eo qd̾ uentus aqͥlo
constringit in frigore. ñ incongrue
aqͥlonis nomine dorpor maligni sp̃s
accipit᷑. Qđ ẏsaias quoq destat᷑: qui
dixisse diabolum denuntiat dicens.
Sedebo in monte destam̃ti. in lat̾ibus
aqͥlonis. Malignus sp̃c montẽ destam̃¬
ti tenuit: qr iudaicum ppłm qui legẽ
acceꝑad sͥ in ꝑfidiam subiugauit.
adhuc monti destam̃ti p̃sida&: qnͣdo cor¬
da doctoꝵ denet. Qui ⁊̃ in lat̃ib aqui¬
lonis sedit: qr m̃tes gentilium frigi¬
das possedit. Unde ⁊ sponsi uoce in
canticis dr̃. Surge aquilo ⁊ ueni au¬
ster. ꝑfla ortum meum: ⁊ fluent aro¬
mata illius. Recedende enim aqui
qͣsi auster repl&. Qui dum calefaci¬
endo flauerit: statim de cordib fide¬
lium aromata fluunt uͥdudum. Ta
di homines ab infidelitate ⁊ suꝑstici¬

Expanded text:
in quo caput regni Judaeorum erat, ipsos Judaeos significat. Per latera Aquilonis Gentes designantur, quae torpentes frigore infidelitatis a diabolo possidebantur. Pro eo, quod ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus accipitur. Quod Isaias quoque testatur, qui dixisse diabolum denuntiat dicens: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjugavit. Adhuc monti testamenti praesidet, quando corda doctorum tenet: qui etiam in lateribus Aquilonis sedit, quia mentes Gentilium frigidas possedit. Unde et sponsi voce in Canticis dicitur, Surge Aquilo et veni Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Recedente enim Aquilctus mentes quasi Auster replet. Qui dum calefaciendo flaverit, statim de cordibus fidelium aromata fluunt virtutum. Tati homines ab infidelitate et superstiti
Abbreviated transcription (Latin):
na despiciat: qͣntis desidiis ad cȩle¬
stia anhel&: qnͣta in fut᷑o sit eiꝰ merces
⁊ beatitudo. Talia pensans. atq admi¬
rans. reu̾tere ad tem&e ipsum: plange
peccata tua: ꝑtimesce dist̾ctum iudi¬
cium di: contremisce inde ipso. ut pos¬
sis couniri huicbeato ppło de qͦ subdit᷑
Ibi dolores ut parturientis. In illa
contͣbatione & tremore fuer̃ dolores
fructuosi ut part᷑ientis. Uetus enim
homo peꝑit nouum. Mulier cum par¬
turit: tͥsticiam hab&. Cum aũt peꝑe¬
rit puerũ. iam ñ meminit p̃ssure
ꝓpt̾ gaudium: qͥa natꝰ ẽ homo inmũ¬
dum. Sic peccat̾x anima qnͣdo pęni¬
t&. magnum dolorẽ patit᷑: magnas
intͣse sentit angustias. S pꝰqm frucꝰ¬
tum pęnit̾ñtiȩ. id ẽ absolutionẽ pec¬

Expanded text:
na despiciat: quantis desideriis ad caelestia anhelet, quanta in futuro sit ejus merces et beatitudo. Talia pensans atque admirans, revertere ad temetipsum, plange peccata tua. Pertimesce districtum judicium Dei, contremisce in teipso, ut possis couniri huic beato populo, de quo subditur: Ibi dolores, ut parturientis. In illa conturbatione et tremore fuerunt dolores fructuosi, ut parturientis. Vetus enim homo peperit novum . Mulier cum parit, tristitiam habet. Cum autem peperit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum . Sic peccatrix anima quando poenitet, magnum dolorem patitur, magnas intra se sentit angustias. Sed postquam fructum poenitentiae, id est, absolutionem e
Abbreviated transcription (Latin):
um suũ: ut om̃is qui credit in ipsoñ
ꝑeat. s habeat uitam ȩt̃nã. & ipse
saluator factus ẽ miscd̾ia nr̃a: de quo
eid̾e dño ad laudem ipsius ȩccla dicit̃.
Suscepimꝰ ds miscd̾iam tuã: in medio
templi tui. Bene miscłia dĩ di. fili.¬

Expanded text:
 ut omnis qui credit in ipso, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Et ipse Salvator factus est misericordia nostra. De quo eidem Domino ad laudem ipsius Ecclesia dicit: 10. Suscepimus Deus misericordiam tuam in medio templi tui. Bene misericordia Dei dici
Abbreviated transcription (Latin):
rex nr̃ ẽ. ꝓtegit nos. qͥa ds ẽ nemoria¬
mur: Reget nos qͥa rex ẽ ne cadamꝰ.
Regendo aut̃ẽ nos: ñ frang̃ nos. Nã
quos ñ regit: frang̃ De his qͦs reg̃.
scͥptum ẽ. Reges eos inuirga fer:ca.
dehiis qͦs ñ regit: ꝓtinus subdit᷑. &
tanqm uas figuli confringes eos.

Expanded text:
rex noster est. Protegit nos, quia Deus est, ne moriamur. Reget nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos. Nam quos non regit, frangit. De his, quos regit, scriptum est; Reges eos in virga ferrea . De his, quos non regit, protinus subditur: Et ta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ magnus ⁊ laudabił sit. maxĩe
ppendit᷑ inciuitate dĩ nr̃i. idẽ in con¬
structione eccłȩ. quȩ ẽ munita uircu¬
tib: ampla caritade:. collecta ꝑ fidẽ.
ad iure uiuendum. Nec tal̃ ciuitas
ẽ babilonis. idẽ confusoꝵ aut hereti¬
coꝵ: s ẽ di nr̃i. Hinc cõm̃dat ȩccłam
ꝑartificem dm̃. Ciuitade dico posi¬
monde uͥtutum. uł constandie. Hȩc
ciuitas a tali dño ẽ possessa: ⁊ de huiꝰ¬
mondi lapidib ẽ constructa: id ẽ de
iudeis ⁊gentib. E hoc ẽ qd subdit.
fundat᷑ exultatione uniu̾sȩ t̾re. id est
firmit edificata ẽ de habitorib uniu̾¬
se t̾rȩ. exultantib de peccatoꝵ remis¬
sione. Uel fundat᷑ exultatione uni

Expanded text:
sit, maxime perpenditur, In civitate Dei nostri, id est, in constructione Ecclesiae, quae est munita virtutibus, ampla caritate, collecta per fidem 236 ad jure vivendum. Nec talis civitas est Babylonis, id est, confusorum, aut haereticorum: sed est Dei nostri. Hinc commendat Ecclesiam per artificem Deum. Civitate dico posimonte virtutum, vel constantiae. Haec civitas a tali domino est possessa. De hujusmodi lapidibus est constructa, id est, de Judaeis et Gentibus. Et hoc est, quod subdit: 3. Fundatur exultatione universae terrae. Id est, firmiter aedificata est de habitatoribus universae terrae exultantibus de peccatorum remissione: vel fundatur e
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ale auxilium. dasempit̾num.
& hoc ẽ qd̃ subdit. Da nob̃ auxiliũ
sempit̾num de tͥbulatione. id est
ꝓpt̃ tͥbulationem qmͣ hic sustinemꝰ.
& id̾o ñ pecimus hanc saludẽ huma¬
nam: qͥa uana ẽ ⁊ tͣnsitoria. Unde
ꝓtinus adiung̃. & uana salꝰ hoĩs.
hinc salomon ait. uanitas uanita¬
uidi cuncta quȩ fiunt sub sole: &
ecce uniu̾sa uanitas ⁊ afflictio sp̃s.
Merito gͦ subd̃it eccłã. In dõ faciemꝰ
urtutẽ: ñ ingladio. ñ in equis. ñ in
loricis. ñ in pocentu exercitus. ⁊ ipse
ad nichilum deduc& tͥbulandes nos.
res paciendo. ꝑscũando. indo fecer̃
uirtutẽ: ⁊ ipse fec̃ qd̾ sequit᷑. ad nchi¬
lum dedux̃ cͥbulantes nos. Uui st̃
ꝑ secutores: ubi st̃ qui fremebant.
tͣhebant. occidebant: Qͥs eoꝵ uel re¬
miniscit᷑: Adnichilata ẽ seuitia
ꝑsecudoꝵ: floret uirtꝰ ⁊ gła sc̃õrum.
faciemꝰ ⁊ nos uirtutem in dño: ut

Expanded text:
piternum. Et hoc est quod subdit: 13. Da nobis auxilium sempiternum de tribulatione, idest, propter tribulationem, quam hic sustinemus. Et ideo non petimus hanc salutem humanam, quia vana est et transitoria. Unde protinus adjungit: Et vana salus hominis. Hinc Salomon ait: Vanitas vanitaVidi cuncta quae fiunt sub sole, et ecce universa vanitas, et afflictio spiritus . Merito ergo subdit Ecclesia: 14. In Deo faciemus virtutem. Non in gladio, non in equis, non in loricis, non in potentatu exercitus: Et ipse ad nihilum deducet tribulantes nos. res patiendo, perseverando, in Deo fecerunt virtutem. Et ipse fecit quod sequitur. Ad nihilum deduxit tribulantes nos. Ubi sunt persecutores? Ubi sunt qui fremebant, trahebant, occidebant? Quis eorum vel reminiscitur? Adnihilata est saevitia persecutorum: floret virtus et gloria sanctorum. Faciemus et nos virtutem 299 in
Abbreviated transcription (Latin):
speciosi pedes eoꝵ qͥ am̃ciant pacẽ:
qui anñciant bona. & calciati
pedes in p̃paratione eugłn pacis.
Bulliat olla qͣntum pot̃: seuiat
mundꝰ qͣnͣtũ ual&: ego in ydume¬
am. id ẽ usq ad t̾renos ⁊ sanguine.¬
os extendam calciam̃tũ meum.
idẽ p̃dicationem meã. uel usq in
ydumeã calciam̃tũ extendit᷑ cum
di humanidas gt̃ib p̃dicat᷑. Carne
enim nr̃a mortali calciata ut itadicã
diuinitas fuit. mͥ alienigenȩ sub¬
diti sc̃. Etiam illi qͥ ñ ꝑtinent ad
genus meũ. ad hereditadẽ meam.
mͥ st̃ subdidi. Multi enm ueniũt
ad fidem. qͥ ñ ꝑtingunt ad heredi¬
tatem: sic̃ scͥptum ẽ. Multi st̃ uoca¬
ti: pauci uͦ electi. Qmͣ multi adorãt
& ne hoc uidẽtur uirib suis attͥ¬
buere: cõm̃dat grãm dĩ deducen¬
me inciuitatem munitã scĩs. idẽ
celestem irłem. qͥs deduc&e meusq
in ydumeã. id ẽ in gentilitatem.
ut multi ex gentib mͥ incorporẽ¬
dur. ⁊ societate m̃broꝵ ciuitas am¬

Expanded text:
speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Bulliat olla quantum potest, saeviat mundus quantum valet. Ego in Idumaeam, idest, usque ad terrenos et sanguineos extendam calceamentum meum, idest, praedicationem meam. Vel usque in Idumaeam calceamentum extenditur, cum Dei humanitas Gentibus praedicatur. Carne enim nostra mortali calceata ut ita dicam divinitas fuit. Mihi alienigenae subditi sunt. Etiam illi qui non pertinent ad genus meum, ad haereditatem meam, mihi sunt subditi. Multi enim 298 veniunt ad fidem, qui non pertingunt ad haereditatem, sicut scriptum est: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Quam multi adorant Et ne hoc videretur viribus suis attribuere, commendat gratime in civitatem munitam sanctis, idest, caelestem Jerusalem? Quis deducet me usque in Idumaeam? idest, in Gentilitatem, ut multi ex Gentibus mihi incorporentur, et societate membrorum civitas am
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ filiȩ loch. ñ legitime usȩ sunt
patre. Quomͦ aut̃ nascunt᷑ oꝑa
bona cum qͥsq bene lege utitur:
sic nascunt᷑ oꝑa mala eum qͥsq
malc lege utit᷑. ł in de ille maleu¬
tentes patre. idẽ maleutentes lege
sa in aqͥlone. Unde. nͥ a parte diabo¬
li qui dixit. ponã sedem mcã ad
aqͥlonem: Tribulationes gͦ maxi¬
me ñ oriunt᷑ adu̾sus ecclãm. nisi
abeis qui male lege utunt᷑. Sic̃ aũ
in olla cibi. sic in tͥbulatione ex cocti sc̃
scõꝵ uenit a tͥbulatione. apło des¬
tante qui ait. Tribulatio pacien¬
tiam oꝑatur: pacientia ꝓbationẽ:
ꝓbatio sꝑem. Ardae olla iniqͥtatis:
s maior ẽ flama caritatis. Nolide
dimere moabitas. id̃ oꝑa mala eoꝵ
qui lege male utunt᷑. Iuda rex tuꝰ
p̃cessit. Nescis iudos male utentes
lege. regem duum occidisse: Ergo
sꝑa. ⁊ qͣ rex tuus p̃cessit. sequere. In
hac olla tͥbulationũ c̃stituta. qnͣtã
spem habeat eccl̃a. audiamꝰ. Seqͥt᷑

Expanded text:
autem filiae Loth non legitime usae sunt autem filiae Loth non legitime usae sunt patre. Quomodo autem nascuntur opera bona, cum quisque bene lege utitur: sic nascuntur opera mala, cum quisque male lege utitur. Proinde illae male utentes patre, idest, male utentes lege,sa in Aquilone . Unde nisi a parte diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad Aquilonem ? Tribulationes ergo maxime non oriuntur adversus Ecclesiam, nisi ab eis qui male lege utuntur. Sicut autem in olla cibi, sic in tribulatione excocti sunt sanctorum venit a tribulatione, Apostolo testante, qui ait: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem . Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma caritatis. Noli timere Moabitas, idest, opera mala eorum qui lege male utuntur. Juda rex tuus praecessit. Nescis Judaeos male utentes lege, regem tuum occidisse? Ergo spera, et qua rex tuus praecessit, sequere. In hac olla tribulationum constituta, quantam spem habeat Ecclesia audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dr. Obliuisc̾e ppłm cuum ⁊
domum patͥs dui: ⁊ sic c̃cupisc&
rex decorem tuũ. Effrai dr fruc̃¬
tificatio. Hi qͥ bonos fructus faciunt:
capitis id ẽ xp̃i st̃ fortitudo. ꝑhos
maxime intelligunt᷑ doctores eccłe:
qͥ in se ipsis fructus faciunt ⁊ in aliis.
Talib dic̃ dñs in eugłio. Ego uosele¬
gi ut catis. ⁊ fructum afferatis. Isti
st̃ fortitudo capitis: qͥa xp̃i m̃bra ĩ¬
firmiora sustentãt. Iuda rexm̃s.
Peccata sua c̃ficendes. ⁊ seipsos spałr
regentes: mei sc̃. Iuda enim ĩterp̃tat᷑
c̃fessio. uel xp̃c qui ẽ de tͥbu iuda na¬
scitus ẽrit rex m̃s. Moab olla spei
mee. Moab intp̃tat᷑ ex padre: qͥa fu¬
it ex patre ⁊ filia. ꝑ moab intelligit᷑
gentium ppłs. natꝰ de peccato. de
filiab loth: que cum patre mebri¬
ado c̃cubuert̃. male udentes patre.
In hoc illi significant᷑: qui male u¬
tunt᷑ lege. Porro apłs dic̃. Bona ẽ
lex: si quis ea legitue utatur. Ille

Expanded text:
icitur: Obliviscere populum tuum et domum patris tui, et sic concupiscet rex decorem tuum . Ephraim dicitur fructificatio. Hi qui bonos fructus faciunt, capitis, idest, Christi sunt fortitudo. Per hos maxime intelliguntur doctores Ecclesiae, qui in seipsis fructus faciunt et in aliis. Talibus dicit Dominus in Evangelio: Ego vos elegi, ut eatis, et fructum afferatis . Isti sunt fortitudo capitis, quia Christi membra infirmiora sustentant. 10. Juda Rex meus. Peccata sua confitentes et seipsos spiritualiter regentes, mei sunt. Judas enim interpretatur confessio. Vel Christus, qui est de tribu Juda , nasciturus erit Rex meus. Moab olla spei meae. Moab interpretatur ex patre: quia fuit ex patre et filia. Per Moab intelligitur Gentium populus natus de peccato, de filiabus Loth, quae cum patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . In hoc illi significantur qui male utuntur lege. Porro Apostolus dicit: Bona est lex , si quis ea legitime utatur. Illae