comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente usq inoccidentẽ: grandiˢ
egrotus: Ad sanandum grandem
uit se usq ad mortalem carnem:
tanqͣm usq ad lectum egrotantis:
Dat salutis p̾cepta: et contẽpnit᷑
Qui aucliunt: liberantur: Contẽp¬
nitur cũ dicunt amici potentes:
nicħ nouit :Si nichil nosset:po¬
tentia eiꝰ gentes nõ impleret: Si
teret: Nonne modo implentur q̃
ante p̾dicta sunt.Nonne ꝓbat me¬
dicus iste artis sue potentiam ꝓmis¬
sa complendos Nonne per totum
mundũ ꝑnitiosi euertuntur er¬
rores. et tritura mũdi domantur
cupiclitates: Nemo dicat antea
melior erat mundus: qͣminodo:
Ex quo cepit iste medicus artem
suam ex̾cere: mlta hic uidemus
horrenda Noli mirati: Anteqͣm
aliquis curaretur: munda a sã¬
guine statio medici uidebatirr:
Immo iam tu hoc uidens: excute
uanas delitias: ueni ad medicũ
Sanitatis tempus est: nõ uolup
tanqͣm frenetici seuiamus Nõ
ab eo tanqͣm letargici au̾tam᷑.

Expanded text:
ab oriente usque in occidentem grandis ab oriente usque in occidentem grandis aegrotus. Ad sanandum grandem vit se usque ad mortalem carnem, tanquam usque ad lectum aegrotantis. Dat salutis praecepta, contemnitur: qui audiunt, liberantur. Contemnitur, cum dicunt amici potentes, Nihil novit. Si nihil nosset, potentia ejus gentes non impleret. Si teret. Nonne modo implentur quae ante praedicta sunt? Nonne probat medicus iste artis suae potentiam promissa complendo? Nonne per totum mundum perniciosi evertuntur errores, et tritura mundi domantur cupiditates? Nemo dicat, Antea melior erat mundus quam modo: ex quo coepit iste medicus artem suam exercere, multa hic videmus horrenda. Noli mirari. Antequam aliquis curaretur, munda a sanguine statio medici videbatur: imo jam tu hoc videns excute vanas delicias, veni ad medicum; sanitatis tempus est, non volupttanquam phrenetici saeviamus, non ab eo tanquam lethargici avertamur.
Abbreviated transcription (Latin):
dum est Dimisit recia piscator. ac¬
cepit gr̃am piscator: et factus.ẽ. di¬
uinus orator. Ecce quid fecit dñs:
de quo dicit apłs: Infirma mũdi
elegit ds ut confundat fortia Et ig¬
nobilia mundi elegit ds̃: et ea que
nõ sunt tanqͣm que sint: ut ea q̃
sunt euacuentur Deniq legunt᷑
mͦ uerba piscatoꝵ: et colla subdun¬
tur oratoꝵ: Tollantur gͦ de medio
inanes uenti: tollatur de medio fu
mus crescendo euanescit: Protsus
qͣm in cuutate aliqua periculosa.
morbo corporis egrotaret.⁊ ẽẽt inci
dicerent amico suo. noli eũ ad hib̾e
nichil nouit. clic̾ent aut̃ non udi¬
cante animo. s inuidente: nonne
ille ꝓ salute sua remou̾et amicorũ
potentiũ fabulas: et ut paucis die¬
bus plus uiuere cum illoꝵ qualib
offensione pellendo sui corporis mor¬
bo. medicũ illum quẽ ꝑitissimum
humanũ genus. nõ morbis corporiᷤ.
s peccatis Iacet toto orbe terrarũ.

Expanded text:
dum est. Dimisit retia piscator, acdum est. Dimisit retia piscator, accepit gratiam peccator, et factus est divinus orator. Ecce quid fecit Dominus, de quo dicit Apostolus: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sint, nt ea quae sunt evacuentur . Denique leguntur modo verba piscatorum, et colla subduntur oratorum. Tollantur ergo de medio inanes venti; tollatur de medio fumus, qui crescendo evanescit; prorsus  in civitate aliquo periculoso morbo corporis aegrotaret, et esset in dicerent amico suo, Noli eum adhibere, nihil novit: dicerent autem, non judicante animo, sed invidente: nonne ille pro salute sua removeret amicorum potentium fabulas, et ut paucis diebus plus viveret, cum illorum qualibet offensione, pellendo sui corporis morbo medicum illum, quem peritissimum fama humanum genus, non morbis corporis, sed peccatis. Jacet toto orbe terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
as contẽpnamus: noluit pͥus eli¬
gere senatores: s piscatores: Mag¬
na artificis miscd̾ia Sciebat enĩ
quia si eligeret senatorem dice̾t
senator: Oignitas mea electa est:
Sieligeret diuitem: diceiet di¬
ues: Opulentia mea electa est: Si
prius eligeret imperatorem clic̾et
imperator Potestas mea: electa est.
Si eligeret oratorem pͥus: dic̾e̾t ora¬
tor. Eloq̃ntia mea electa est: Si eli¬
geret philosophum: dic̾et philoso¬
phus Sapientia mea electa est: In¬
terim inquit clifferantur suꝑbi
isti: młtum tument: Distat autem
inter magnitudinem et tumorem:
Utrumq grande est: s non utrũq
sanum est Differantur gͦ isti suꝑbi
Cunt Da m inquit pͥus istum pis¬
catorem Ueni tu pauper sequere
me Nuchil habes nicħ nosti: sequere
me Idiota pauper: sequere me: Nõ
est quod inte expauescatur: s mł¬
tium est qd̃ inte impleatur Tam
largo fonti: uas mane ad mouen¬

Expanded text:
as contemnamus, noluit prius elias contemnamus, noluit prius eligere senatores, sed piscatores. Magna artificis misericordia. Sciebat enim quia si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitas mea electa est. Si prius eligeret divitem, diceret dives: Opulentia mea electa est. Si prius eligeret imperatorem, diceret imperator: Potestas mea electa est. Si prius eligeret oratorem, diceret orator: Eloquentia mea electa est. Si eligeret philosophum, diceret philosophus: Sapientia mea electa est. Interim, inquit, differantur superbi isti, multum tument. Distat autem inter magnitudinem et tumorem: utrumque grande est; sed non utrumque sanum est. Differantur ergo, inquit, sunt. Da mihi, inquit, prius istum piscatorem. Veni tu, pauper, sequere me; nihil habes, nihil nosti, sequere me. Idiota pauper, sequere me. Non est quod in te expavescatur, sed multum est quod in te impleatur. Tam largo fonti vas inane admoven
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾ti ad dñm et ne dlifferas de
die indiem Subito enim ueniet
ira eius: et intempore uindicte dis¬
ꝑdet te Ergo noli clifferre: noli qd̾
patet contra te claudere: Etce ĩ dul¬
gentie clator: aperit tibi ostium
Quid moraris: Gaudere deberes:
pulsati ⁊ aperit: et foris remanes:
se gͦ clifferas: De misid̾ie operib:
quodam loco scriptura dicit: Ne
dixcris uade. ⁊ reu̾tere. cras dabo
ego. cum possis ꝯtinuo benefacere:
Non enim scis quid contingat se¬
quenti die Audistis p̾ceptum ñ
differendi ut inalium sis miseri¬
cors. ⁊ clifferendo inte es crudelis:
Non debes clifferre panem daturꝰ.
et cliffers indulgentiam accepturꝰ:
Si miserando alt̾um nõ cliffers:
miserere ⁊ anime tue placens deo:
Ex hibe ⁊ aĩe tue elemosinam: Non
dicimꝰ ut tu ei des: s ne repellas
mines inde sibi plutimũ nocent.
cum alios offendere timent: Mul¬
tum ualent boni amici ad bonũ:
et mali amici ad malũ Ideo dñs
ut ꝓsalute nr̃a potentiũ amicici¬

Expanded text:
ad Dominum, neque differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . Ergo noli differre, noli quod patet contra te claudere. Ecce indulgentiae dator aperit tibi ostium; quid moraris? Gaudere deberes, pulsasti, et aperit, et foris remanes? Ne ergo differas. De misericordiae operibus quodam loco Scriptura dicit, Ne dixeris, Vade et revertere, cras ego dabo; cum possis continuo bene facere : non enim scis quid contingat sequenti die. Audisti praeceptum non differendi ut in alium sis misericors, et differendo in te es crudelis? Non debes differre panem daturus, et et differs indulgentiam accepturus! Si miserando alterum non differs, miserere et animae tuae placens Deo . Exhibe et animae tuae eleemosynam. Non dicimus ut tu ei des, sed ne repellas mines inde sibi plurimum nocent, cum alios offendere timent. Multum valent et boni amici ad bonum, et mali amici ad malum. Ideo Dominus, ut pro salute nostra potentium amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
cauerũt.⁊ egent gł̾ia dei: ut qui
crediderit in eum nõ confundatur.
sicut et psalmus dicit: Accedite ad
eũ et illuminamini: et uultus nr̃i
nõ confundent᷑. Qui gͦ in se głia¬
tur: confunditur: Non enĩ sine
peccatis inuenietur: Itaq tantũ¬
mͦ non confunditur: qͥ in dño gła¬
tur: Om̃s enim peccauerũt: et e

Expanded text:
caverunt, et egent gloria Dei ; ut qui caverunt, et egent gloria Dei ; ut qui crediderit in eum, non confundatur : sicut et Psalmus dicit, Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non confundentur . Qui ergo in se gloriatur, confundetur: non enim sine peccatis invenietur. Ille itaque tantummodo non confundetur, qui in Domino gloriatur. O
Abbreviated transcription (Latin):
uno peccato ueluit mũdum argui
qd̃ nõ credunt in eũ. uidelicet quia
in eũ credendo cuncta peocata soluũ¬
tur: Hoc unum imputari uoluit:
quo cetera colligantur: Et qr credo
nascũtur ex deo.⁊ filii dei fiuint:
Dedit enim inquit illis potestatẽ
filios deifieri credentib in eũ: Qui
gͦ credit in filium dei. in qͣntum
ad hereret illi. ⁊ sit etiam ip̃e ꝑ ado¬
ptõnem filius ⁊heres dei. coheres
aut̃ xp̃i: in tantũ nõ peccat: Unde
dicit ioh̾es: Qui natus est ex deo:
nõ peccat Et id̾o peccatũ unde mũ¬
dus arguitur: hoc est. qd̾ ñ credũt
in eum Hoc peccato de quo idẽ dicit:
Si nõ uenirem: peccatũ nõ hab̾ent.
Nunquid enim alia innumera¬
bilia perara nõ habebant. S adrẽ¬
tu eius hoc unũ peccatũ accessit nõ
credentib: quo cetera tenerentur.
Incredentib aut̃ quia hoc unũ
defuit. factũ est. ut cuncta dimit¬
terentur credentib: Nec obaluid a¬
postolus paulus. om̃s inquit poc¬

Expanded text:
uno peccato voluit mundum argui, quod non credunt in eum: videlicet quia in eum credendo cuncta peccata solvuntur, hoc unum imputari voluit, quo caetera colligantur. Et quia credendo nascuntur ex Deo, et filii Dei fiunt: Dedit enim, inquit, illis potestatem filios Dei fieri, credentibus in eum . Qui ergo credit in Filium Dei, in quantum adhaeret illi, et fit etiam ipse per adoptionem filius et haeres Dei, cohaeres autem Christi, in tantum non peccat. Unde dicit Joannes: Qui natus est ex Deo, non peccat . Et ideo peccatum unde mundus arguitur hoc est, quod non credunt in eum. Hoc est peccatum de quo itidem dicit: Si non venissem, peccatum non haberent . Numquid enim alia innumerabilia peccata non habebant? Sed adventu ejus hoc unum peccatum accessit non credentibus, quo caetera tenerentur. In credentibus autem quia hoc unum defuit, factum est ut cuncta dimitterentur credentibus. Nec ob aliud apostolus Paulus, Omnes, inquit, pec
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃. est. ut habitaret in nob̾. corde
mũdato contẽplari meremur: et
si nõ manu tangendo. s corde credi¬
tur ad iusticiam: Recte de iusticia
nr̃a mũdus arguitur qui ñ uult
credere nͥ qd̾ uidet Ut aut̃ nos ha¬
beremꝰ iusticiam fidei. de qua mũ¬
dus argueretur incredulus: ꝓpt̾ea
dñs ait De iusticia qͥa ad patrem
uado: et iam nõ uidebitis me Tan¬
qͣm diceret: Hec erit iusticia ur̃a
ut credatio in me mediatorem quẽ
resuscitatũ ad patrem ip̃e certissimũ
habebitis qͣmius eum carnalit̾ non

Expanded text:
m est, ut habitaret in nobis, corde mundato contemplari mereremur. Et si non manu tangendo, sed corde creditur ad justitiam; recte de justitia nostra mundus arguitur, qui non vult credere nisi quod videt. Ut autem nos haberemus justitiam fidei, de qua mundus argueretur incredulus, propterea Dominus ait, De justitia, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Tanquam diceret: Haec erit justitia vestra, ut credatis in me mediatorem, quem resuscitatum ad Patrem isse certissime habebitis, quamvis eum carnaliter non
Abbreviated transcription (Latin):
et ds̃ meus: ait illi dñs: Quia
iudisti me credidisti: beati qui ñ
uident et credunt: Hanc beatitu¬
dinem sp̃s sanctus paraclitus
attulit: ut ab oculis carnis ser¬
ui forma remota. qͣm de uͥgineo
utero accepit. in ip̃am. dei formã.
in qua patri equatis. etiam cum
in carne clignatus est apparere per¬
mansit. purgata mentis acies ten¬
deretur: ut eodem sp̃u repletus
apłs diceret: Et si nõ noueramuᷤ
nouimus: Quia et carnem xp̃i.
nõ scd̾m carnem s scd̾m sp̃m sc̃m
nouit: qui uͥtutem resurrectõis
eius nõ palpando curiosus. s cre¬
dendo certus agnoscit: Non dice ᷤ
in corde suo quis ascendit incelũs
Hoc est xp̃m deducere: Aut quiᷤᷤ
descendit in abyssum: Hoc ẽxp̃m
amortius reducere. S ꝓpe est inqͥt

Expanded text:
et Deus meus! ait illi Dominus, Quia et Deus meus! ait illi Dominus, Quia vidisti me, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt . Hanc beatitudinem Spiritus sanctus paracletus attulit, ut ab oculis carnis servi forma remota, quam de virginis utero accepit, in ipsam Dei formam, in qua Patri aequalis etiam cum in carne apparere dignatus est permansit, purgata mentis acies tenderetur: ut eodem Spiritu repletus Apostolus diceret, Et si noveramus novimus . Quia et carnem Christi non secundum carnem, sed secundum spiritum novit, qui virtutem resurrectionis ejus, non palpando curiosus, sed credendo certus agnoscit: non dicens in corde suo, Quis ascendit in coelum? hoc est Christum deducere; aut, Quis descendit in abyssum? hoc est Christum a mortuis reducere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ illoꝵ fidem dĩ euacuauit:
Quomͦ enĩ diceret si quidã illoꝵ
peccauerũt. cum ip̃e dixerit. om̃s enĩ
peccauerũt: S ait. si quidã illoꝵꝵ
nõ crediderunt: Nunqͥd incredu¬
litas illoꝵ fidem dei euacuauit: Ut
hoc peccatũ exp̾ssius demonstraret
quo uno clauditur ad u̾sus cet̾a:
ne ꝑ dei gr̃ãm relaxentur: De qͦ
uno peccato ꝑ aduentũ sp̃c sancti.
hoc est ꝑ donum ip̃ius gr̃e qd̃
fidelib datur. mundus arguit᷑.
dicente dño de peccato. quia nõ cre¬
tum grande credentiũ. ⁊ beatitudo
głiosa: si semper dñs in resuscita¬
to corpore humanis oculis appa¬
reret S ꝑitus gͦ sc̃s hoc magnũ
muinus attulit credituris: ut eũ
quẽ carualib oculis nõ uiderẽt
a carnalib cupiditatib mente
sobria. ⁊ sꝑitalib desid̾iis ebria
suspirarent: Unde et ille discipło.
qui se dixerat nõ creditutũ. nͥ
cicatrices eius manu tetigisset:
cũ contrectato corpore dñi qua¬
si eiugilans exclamasset. dñs m̃s

Expanded text:
peccatum eorum fidem Dei evacuabit? Quomodo enim diceret, Si quidam illorum peccaverunt; cum ipse dixerit, Omnes enim peccaverunt? Sed ait, Si quidam illorum non crediderunt, numquid incredulitas eorum fidem Dei evacuabit ? Ut hoc peccatum expressius demonstraret, quo uno clauditur adversus caetera, ne per Dei gratiam relaxentur. De quo uno peccato per adventum Spiritus sancti, hoc est, per donum ipsius gratiae quod fidelibus datur, mundus arguitur, dicente Domino, De peccato quidem, quia non cretum grande credentium et beatitudo gloriosa, si semper Dominus in resuscitato corpore humanis oculis appareret. Spiritus ergo sanctus hoc magnum munus attulit credituris, ut eum quem carnalibus oculis non viderent, a carnalibus cupiditatibus mente sobria et spiritualibus desideriis ebria suspirarent. Unde et ille discipulus, qui se dixerat non crediturum, nisi cicatrices ejus manu tetigisset, cum contrectacto corpore Domini quasi evigilans exclamasset, Dominus meus
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est gͦ ꝑ quem factus ẽ mũ¬
iħc: s in aĩa sola Quis resurrec¬
turus triduo iacuit in sepulchro:
gͦ et in his singłis xp̃c uerũ hec
om̃ia nõ duo uł tres. s unus est
xp̃c: Ideo gͦ dixit: Si diligeretis
me gauderetis utiq quia uado
ad patrem: qr nature humane
gratulandũ est: eo qd̃ sic assũp¬
ta est a uerbo unigenito. ut ĩmor¬
talis constitueret᷑ in celo: atqi¬
ta fieret terra sublimis. ut ĩ cor¬
ruptibilis pulius sederet ad dex¬
teram patris: Hoc enim mͦ se i¬
turum dexit ad patrem: sam ꝓ¬
fecto ad illum ibat: qui cum illo
erat. S hoc erat ire ad illum.
et recedere a nobis: mutare atep ĩ¬
mortalem facere. quod mortale sus¬
cepit ex nobis. ⁊ leuare in celum
quod fuit interra ꝓ nob Quis
non hinc gaudeat qui sic cliligit
xp̃m. ut et suam naturam iam
q id se speret futurũ. esse. per xp̃m:
Obitiunt nob̾ arriani creaturã
dei filium: asserentes quidẽ quod

Expanded text:
Quis est ergo per quem factus est munQuis est ergo per quem factus est muned in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit in sepulcro? Cergo et in his singulis Christus; verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad euet recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut et suam naturam jam que id se speret futurum esse per Christum? Objiciunt nobis Ariani, creaturam Dei Filium asserentes: Quid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
et maior est. pater scd̃m id qd̃ uer¬
bum caro fc̃m. est Dicam etiam
quod arriani.⁊ eunomiani nega
siuis minor erat: qͣndo pͥus maiori¬
bus sicut scriptum est subditus
erat: Quid gͥ heretice cũ xp̃csit
ds̃ et homo. loquitur ut hõ ⁊ ca¬
lumpniaris deo: Ille in se natu¬
ram cõmendat humanam. tu
in illo audes deformare diuinams¬
Infidelis. ingrate. ideo ne tuminuiᷤ
eum qui fecit te.qura dicit ille qͥ
factus est ꝓpter te. Equalis enim
patri filius. per quẽ factus est hõ:
ut nunor ẽẽt patre factus est hõ:
Quod nͥ fieret quid est hõ: Dicat
plane dñs et magister nr: Si di¬
ligeretis me gauderetis utiq quia
uado ad patrem: quia pater maior
me est: Cum discipłis audiamꝰ uer¬
ba doctoris: non cum alienis astu¬
noscamus et geminam sub̾am
est. patri humanã qua maior. ẽ.
tas. nõ trinitas cłs Sicut enĩ
unus. est. hõ. anima rationalis et
caro: sic unus est xp̃c. ds̃ ⁊ homo:

Expanded text:
 major est Pater, secundum id quod Ver major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negarntibus suis minor erat, quando parvus majoribus, sicut scriptum est, subditus erat . Quid igitur, haeretice, cum ChristDeus et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam: tu in illo audes deformare divinamInfidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo: quod nisi fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequnoscamus geminam substanest Patri, humanam qua major est tas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus est Christus Deus et homo:
Abbreviated transcription (Latin):
crastinũ diem nemo tibi ꝓmisit.
Aut si forte ꝓmisit mathematicꝰ
longe aliud est. quẽ ds̃ Multos
mathematici fefellerunt: quia
et sibi plerumq lucia ꝓmiserũt:
et dampna inuenerũt. Ergo etrã
ꝓpt̾ istos male sꝑantes ꝓcedit pat̾¬
familias: quẽad mod̾ ꝓcessit ad
alios qui male desꝑauerant. ⁊ ꝑie¬
runt desperando. ⁊ reuocauit eos
inspe Sic ꝓcedit etiam ad istos. qͥ
male spando uolunt perire ⁊ clicit
eis ꝑ alium libetum Netatdes
conu̾ti ad dñm Quomͦ illis clixe¬
rat. inquacũq die iniquus conu̾¬
sus fu̾it a iua sia pessima. onnes
iniquitates eius obliuiscar. ⁊ tulit
eis despatõem qua iam dederant a¬
nimam suam ꝑdicioni: om̃i mͦ ĩ¬
dulgentiam desꝑantes: sic ꝓcedit
etiam ad istos. qui desꝑando ⁊ dif¬
ferendo uolunt ꝓire. et loquit᷑

Expanded text:
crastinum diem tibi nemo promisit. crastinum diem tibi nemo promisit. Aut si forte promisit mathematicus, longe aliud est quam Deus. Multos mathematici fefellerunt, quia et sibi plerumque lucra promiserunt, et damna invenerunt. Ergo etiam propter istos male sperantes, procedit paterfamilias. Quemadmodum processit ad illos qui male desperaverant, et perierant desperando, et revocavit eos in spem: sic procedit etiam ad istos qui male sperando volunt perire; et dicit eis per alium librum, Ne tardes converti ad Dominum. Quomodo illis dixerat, In quacumque die iniquus conversus fuerit a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar; et tulit eis desperationem, qua jam dederant animam suam perditioni, omni modo indulgentiam desperantes: sic procedit etiam ad istos qui sperando et differe
Abbreviated transcription (Latin):
a uia sua pessima: om̃s iniqͥtates
eiuis obliuiscar: Hac uoce audita
et credita. a desperatõne recreant᷑.
et ab illa altissima et ꝓfunda uo¬
ragine qua submersi fuerant e
ne in auam uoraginem incurrant:
et pu̾se spando moriantur. qui des¬
ꝑando mori nõ potuerũt. Mutant
incipiunt dicere. incordib suis:
Si quacũq clie conu̾sus fuero
a uia mea pessima. ds̃ misericors
sicut ueraciter ꝑ ꝓpħ̾am ꝓmisit.
om̃s iniquitates meas obliuiscit᷑
quare hodie conu̾tor. et nõn cras
et hodiernus dies sicut hesternus
sit in nequissima uoluptate sit.
flagitioꝵ gurgite uoluptetur.
inmortifera delectatõne: Cras con¬
uertar:et finis erit:Respondet᷑
tibi Cui rei finis dicis Iniqͥtatũ
meaꝵ Bene Gaude: quia crasti¬
no iniqͥtatum tuaꝵ erit finis:
Quid si ante crastinũ tius erit
finis: Ergo bene quidẽ gaudes
quia ꝓpt̾ iniquitates tuas ꝯu̾so
tibi indulgentiam dñs misit. s

Expanded text:
homo a via sua pessima, omnes iniquitates homo a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar . Hac voce audita et credita, a desperatione recreantur, et ab illa altissima et profunda voragine, qua submersi fuerant, ene in aliam voraginem incurrant, et perverse sperando moriantur, qui desperando mori non potuerunt. Mutant incipiunt dicere in cordibus suis: Si quacumque die conversus fuero a via mea pessima, Deus misericors, sicut veraciter per Prophetam promisit, omnes iniquitates meas obliviscitur, quare hodie convertor, et non crasEat hodiernus dies sicut hesternus, sit in nequissima voluptate, sit in flagitiorum gurgite, volutetur in mortifera delectatione: cras convertar, et finis est. Respondetur tibi: Cujus rei finis? Dicis: Iniquitatum mearum. Bene, gaude, quia crastino iniquitatum tuarum erit finis. Quid, si ante crastinum tuus erit finis? Ergo bene quidem gaudes, quia propter iniquitates tuas converso tibi indulgentiam Deus promisit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
pit ꝑu̾sa spes. Prius attendite quẽ¬
ad modum decipiat desperatõ Sed
hoĩes qui cũ cogitare ceperint. ma¬
la que fecerint: nõ sibi putant ig¬
nosci posse. Et dum ñ putant posse
sibi ignosci: dant animũ iam ꝑire.
Sesperatõe ꝑeunt dicentes incogi¬
tatõnib suis: Iam nlła nobis spes:
neq eium tanta illa que cõmisimꝰ
donati nob̾ aut ignosci possunt:
Quare gͦ non satis facimꝰ cupili¬
tatib nr̃is: Impleamꝰ saltim p̾sen¬
tis temporio uoluptatẽ: qͥa nłłam
habemus infuturo mercedem: Faci¬
amus quicqͥd libet. et si nõ licet. ut
habeamus suauitatẽ uł temporalẽ:
quia percipere nõ meremur et̾nam
Taua licentes desꝑando ꝑeunt. siue
ante qͣm om̃ino credant: sirie iam
xp̃iam. et inaliqua peccata. ⁊ scele¬
ra male iuuendo ꝓlapsi: et ꝓceclit
ad eos cdñs uinee.⁊ tanqͣm desꝑan¬
tes ⁊ uacantes et tergum dantes
In quacũq homo cdie. conu̾sus fu̾it

Expanded text:
pit perversa spes. Prius attendite quempit perversa spes. Prius attendite quemadmodum decipiat desperatio. Sunt homines qui cum cogitare coeperint mala quae fecerunt, non sibi putant ignosci posse; et dum non putant posse sibi ignosci, dant animam jam perire, desperatione pereunt, dicentes in cogitationibus suis: Jam nulla nobis spes est; neque enim tanta illa quae commisimus donari nobis aut ignosci possunt; quare ergo non satisfacimus cupiditatibus nostris? Impleamus saltem praesentis temporis voluptatem, quia nullam habemus in futuro mercedem. Faciamus quidquid libet, etsi non licet; ut habeamus suavitatem vel temporalem, quia percipere non meremur aeternam. Talia dicentes desperando pereunt, sive antequam omnino credant, sive jam christiani et in aliqua peccata et scelera male vivendo prolapsi. Procedit ad eos Dominus vineae, et tanquam desperantes et vocanti tergum dantes, In quacumque die conversus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes. Impleti illi sp̃u scõ: ceper̃t
loqui lingius õium gentium
Ex p̾ssa est uocatio. exiit ille con¬
Ducere. cepit enim potentia u̾ita¬
tis. om̃ib in notescere Nam tũc
etiam unꝰ. accepto sp̃u scõ. etiam
unus loquebatur oĩum gentiũ
lingus: Modo aut̃ in eccłia ip̃a
unitas: tanqͣm unus loquitur
oĩum gentiũ lingius: Ad qͣm lin¬
guam religio xp̃iana nõ ꝑuenit:
fld quos fines nõ ꝑtendit. Iam ñ
est.qui se abscondat a calore eius
Et ad huc fit mora ab eo qui stat
a uta sua. uł suꝑflua uł nequissĩa:
om̃ia illi p̾terita climictit. Et oĩno
tanqͣm donatis debitis. fiunt cum
illo tabuile nouez P̾rorsus omnia
dimitcũtur Nlemo sit sollicitus
qd̾ aliquid ei nõ dimittatur: Sed
iterum nemo ꝑu̾se sit securus: Ista
eium duo: occiclunt aĩas: Aut des¬
peratõ: aut ꝑu̾sa spes: Se his duobꝰ
malis: pauca attendite Nam sicut
liberat bona spes. recta spes: ita deci¬

Expanded text:
homines . Impleti illi Spiritu sancto, coeperunt homines . Impleti illi Spiritu sancto, coeperunt loqui linguis omnium gentium, expressa est vocatio, exiit ille conducere. Coepit enim veritatis potentia omnibus innotescere. Nam tunc etiam unus accepto Spiritu sancto, etiam unus loquebatur omnium gentium linguis. Modo autem in Ecclesia ipsa unitas tanquam unus loquitur omnium gentium linguis. Ad quam linguam religio christiana non pervenit? ad quos fines non pertendit? Jam non est qui se abscondat a calore ejus : et adhuc fit mora ab eo qui stat a via sua vel superflua vel nequissima, omnia illi praeterita dimittuntur, et omnino, tanquam donatis debitis, fiunt cum illo tabulae novae. Prorsus omnia dimittuntur. Nemo sit sollicitus, quod aliquid ei non dimittatur. Sed iterum nemo perverse sit securus. Ista enim duo occidunt animas, aut desperatio, aut perversa spes. De his duobus malis pauca audite. Nam sicut liberat bona spes, et recta spes; ita deci
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quecũq sunt sub celo cla¬
mant: Fuit irrisibilis quodam
modo ⁊ rep̾hensibilis inter uideo.
uisus. est. humilis. contẽptus est.
Occultabat enim maiestatẽ ꝓ m¬
ptam habebat infirmitatẽ. Con¬
ceptũ. est. in illo. qd̃ ꝓmptũ erat
nec cognitũ qd̃ occultũ erat: Si
enim cognouissent: nunquã
dnm̃ głie crucitixissent. Nũqͥd
ad huc contẽpnendus. est. sedens ĩ
celo. sicut contẽptus est cumpend̾ec
inligno: Agitauerũt caput. qͥ
eum crucifixerũt: et ante eiuscru
cem stantes. ⁊ tanqͣmad fructum
sue seuitie puenientes. insultan¬
tes dicebant. Si filius dei est: des
Hescendat de cruce: et credimus
in eum: Non descendebat: quia
latebat: Multo enim facilius
poterat de cruce descendere. qui
potuit de sepulchro resurgere:
Ad nt̃am informatd̃em demon¬
strabat patĩam differebat potẽ¬
tram: et nõ est agnitus Non enĩ
die resurrexit. demonstrauit se
discipłis. ascendit in celum: et
in uno conclaui centũ uiginti

Expanded text:
omnia quaecumque sunt sub coelo clamant. Fuit irrisibilis quodam modo et reprehensibilis inter Judaeos, visus est humilis, contemptus est. Occultabat enim majestatem, promptam habebat infirmitatem. Contemptum est in illo quod promptum erat, nec cognitum quod occultum erat. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Numquid adhuc contemnendus est sedens in coelo, si contemptus est cum penderet in ligno? Agitaverunt caput qui eum crucifixerunt, et ante crucem ejus stantes, et tanquam ad fructum suae saevitiae ps Descendat de cruce, et credimus in eum . Non descendebat, quia latebat. Multo enim facilius poterat de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Ad nostram informationem demonstrabat patientiam, differebat potentiam, et non est agnitus. Non enim die resurrexit, demonstravit se discipulis, ascendit in coelum, et in uno conclavi, centum viginti
Abbreviated transcription (Latin):
kñu merito idem dñs. ⁊ saluator nr̃
hoc unũ peccatũ dicit de quo argu¬
it mundũ sp̃s sanctus:quia non
credit in eum Ego inquit u̾itatẽ
dico uob̃ expedit uob̾ ut ego uadã:
Sienim nõ ab iero: paraclitus non
ueniet ad uos: Si aut̃ abiero: mit

Expanded text:
 merito idem Dominus et Salvator noster hoc unum peccatum dicit, de quo arguit mundum Spiritus sanctus, quia non credit in eum. Ego, inquit, veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Si enim ego non abiero, Paracletus non veniet ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
pͥores accepisse illos qui undecima¬
hora operati sunt.⁊ posteriores
illos qui pͥma: Si potuero sic dic̾e
ut ꝑueniat ad intellectũ ur̃m: dõ
gr̃as: Illi enim debetis agere gr̃a:
qui uob̃ ꝑ nos erogat: Non enĩ
de nr̃o erogamus Si interroges
cepit qui post unam horamac¬
cepit.an qui post undecimam:
perint. tam̃ quia alii acceperunt
post unam horam alii acceperũt
post duodecim horas: illi dicti st̃
pͥores accepisse. qui post modicũ
temporis acceperũt: Ptimi iusti
sicut abel. sicut noe. qͣi pͥma hora
uocati: felicitatẽ resurrectõis nob̾¬
cum accepturi sunt Alii iusti
post illos. abraham.ysaac. iacob.
et quicũq erant scłi ip̃oꝵ qͣiͣ ter¬
cia hora uocati felicitatẽ resurrec¬

Expanded text:
priores accepisse illos qui undecimpriores accepisse illos qui undecima operati sunt, et posteriores illos qui prima? Si potuero sic dicere, ut perveniat ad intellectum vestrum, Deo gratias. Illi enim debetis gratias agere, qui vobis per nos erogat: non enim de nostro erogamus. Si interroges cepit, qui post unam horam accepit, quam qui post duodecimam. en quia alii acceperunt post unam horam, alii acceperunt post duodecimam horam, illi dicti sunt priores accepisse, qui post modicum temporis acceperunt. Primi justi, sicut Abel, sicut Noe, quasi prima hora vocati, felicitatem resurrectionis nobiscum accepturi sunt. Alii justi post illos, Abraham, Isaac, Jacob, et quicumque erant saeculi ipsorum, quasi tertia hora vocati, felicitatem resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
dens uni eoꝵ: Sodalis: nõ tibi feci
iniuriam: hoc est nõ te fraudarii.
qd̃ placui rectlicli tibi Fraudemtͥ
nõ feci: quia qd̃ pactus sum rectłi¬
di: Huic nõ uolo reddere: s donare
Non licet mn facere qd̃ uolo de meo:
An oculus tuus neqͣm. est. quia
ego bonus sum: Sialicui tollerem
alienũ. recte repͥhenderer: qͣi frau¬
dator ⁊ negator alieni Cum uero
debitum reddo.⁊ cui uolo etiã dono:
nec cui debebam me potest rep̾hen¬
dere. ⁊ cui donaui debet ampliꝰ gau¬
dere: Non erat qd̃ responderecu. ⁊
equati sunt om̃s. et facti sunt¬
primi: qd̃ et nouissimi Quid ẽ
gͦ quod a nouissimis cepit recdlere:
Nonne om̃s sicut leguus simul ac¬
cepturi sũt Legimus enim in alio
loco euangłii: quia dicturus est eis
quos ponet ad dext̾am: uenite bñ¬
dicti patris mei ꝑcipite regnum:
quod uob̾ paratũ est. ab initio mũ¬
di Si ergo om̃s simul accepturi
sunt: quomodo hic intelligimꝰ

Expanded text:
dens uni eorum: Sodalis, non tibi feci dens uni eorum: Sodalis, non tibi feci injuriam; hoc est, non te fraudavi; quod placui reddidi tibi. Fraudem tibi non feci, quia quod pactus sum reddidi. Huic non volo reddere, sed donare. Non licet mihi facere quod volo de meo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Si alicui tollerem alienum, recte reprehenderer, quasi fraudator debitum reddo, et cui volo etiam dono, nec cui debebam me potest reprehendere, et cui donavi debet amplius gaudere. Non erat quod responderetur: et aequati sunt omnes, et facti sunt Quid est ergo, quod a novissimis coepit reddere? Nonne omnes, sicut legimus, simul accepturi sunt? Legimus enim in alio loco Evangelii, quia dicturus est eis quos ponet ad dexteram: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Si ergo omnes simul accepturi sunt, quomodo hic intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
cit: Exiit etiam horam undecima ꝓpe
ad finem diei. inuenit quosdam ua¬
cuos ⁊ stantes ⁊ ait illis: Quid hic fa¬
citis: Quate non operamini ĩ uinea ͤ
Responderunt: Quia nemo nos con¬
duxit: Nenite inquit ⁊ uos:⁊ quod
uistum iusum fu̾it. dabo uob̃:. Merce¬
dem denariũ placuit: Isti qui una
hora erant oꝑaturi: quomͦ sibi au¬
dirent sꝑare denatium: S tam̃ se
Adducti sunt ⁊ ip̃i ad unam horain.
finito clie uissit om̃ib recdli mercedẽ
nouissimis usq ad pͥmos: Inde cepit
rectlere ab eis qui hora undecima ue¬
nerunt: Iussit eis redlere denarium:
Ili qui pͥma hora uenerant. uidẽtes
illos accepisse denatium. quẽ cũ ip̃is
placuerat. spauetunt se plus aligꝙͥ
accepturos: Uentum ist. et ad ipsos:
et acceperunt denarium: Murmu¬
rauerũt ad uersus patrem famili¬
as clicentes: Etce nos qui sustinui¬
mus ardorem diei ⁊ estum equasti.
et pares fecisti illis qui una hora

Expanded text:
cit. Exiit etiam et hora undecima prope cit. Exiit etiam et hora undecima prope ad finem diei, invenit quosdam vacuos et stantes; et ait illis: Quid hic statis? quare non operamini in vinea? Responderunt: Quia nemo nos conduxit. Venite, inquit, et vos, et quod justum fuerit, dabo vobis. Mercedem denarium placuit. Isti qui una hora erant operaturi, quando sibi auderent sperare denarium? Sed tamen se Adducti sunt et ipsi ad unam horam. Finito die, jussit omnibus reddi mercedem, a novissimis usque ad primos. Inde coepit reddere ab eis qui hora undecima venerant, jussit eis dare denarium. Illi qui prima hora venerant, videntes illos accepisse denarium, quem cum ipsis placuerat, speraverunt se plus aliquid accepturos: ventum est et ad ipsos, et acceperunt denarium. Murmuraverunt adversus patremfamilias, dicentes: Ecce nos qui sustinuimus ardorem diei et aestum, aequasti et pares fecisti illis qui unam hora
Abbreviated transcription (Latin):
et plantator et locator uinee sue.
Mictam unicum filiũ meũ: forte
uł ip̃m reuerebuntur: Et misit
inquit etiam filium suũ: Dixer̃t
Responsumestz Malos male per¬
det. ⁊ uineam locabit aliis agricoł.
qui recblant ei fructũ intempore
suo. plantata est uinea: lege da¬
ta incordib uideoꝵ: Missi sunt
ꝓphete querentes fructũ bonam
uitam eoꝵ: Piophete ab eis con¬
tumelus affecti: ⁊ occisi sunt: Nlᷤ¬
sus est. et xp̃c unicus filius patris¬
familias. ⁊ ip̃m occiderunt heredem:
et ideo ꝑdiderunt hereclitatẽ: Incon¬
trarium eis u̾tit malum consilium.
Ut possiderent occiderunt. et quia oc¬
siłitudinem ex euangłio scõ. quia siłe
est regnum celoꝵ patrifamilias qui
exiit conducere oꝑarios iniuneam
suam Exiit mane. ⁊ quos inuenit
conduxit. et platuit eum eis mercedẽ
denariũ Exiit ad horam terciam: in¬
uenit alios ⁊ ad duxit ad opus uinee
Et sexta hora hoc fecit: et nona hocfe¬

Expanded text:
et plantator et locator vineae suae: et plantator et locator vineae suae: Mittam unicum filium meum; forte vel ipsum verebuntur. Et misit, inquit, etiam filium suum. Dixerunt Responsum est: Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis, qui reddant ei fructum in tempore suo . Plantata est vinea, lege data in cordibus Judaeorum. Missi sunt Prophetae, quaerentes fructum, bonam vitam eorum: Prophetae ab eis contumeliis affecti, et occisi sunt. Missus est et Christus unicus Filius patrisfamilias; et ipsum occiderunt haeredem, et ideo perdiderunt haereditatem. In contrarium eis vertit malum consilium. Ut possiderent, occiderunt: et quia ocsimilitudinem ex Evangelio sancto, quia simile est regnum coelorum patrifamilias, qui exiit conducere operarios ad vineam suam. Exiit mane, et quos invenit conduxit; et placuit cum eis mercedem denarium. Exiit et hora tertia, invenit alios, et adduxit ad opus vineae. Et sexta hora hoc fecit, et nona hoc fe
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ds̃ colit hoĩes: qͣi expauescit
auclitor. qͣndo audit. quia non est
in usu hominũ ut licatur qr cłs
colit hoĩes: s quia dm̃ colunt ho¬
mines: Debemus gͦ ꝓbare uob̾ qr
et ds̃ colit hoĩes. ne forte pitemur
uerbũ indisciplinatũ clixisse. ⁊ ali¬
quis incorde suo disputet ꝯtra nos.
et nesciens quid dix̾imus. rep̾hendat
nos: Hoc gͦ ꝯstitutũ. est. demonst᷑¬
re nob̾: quia ⁊ ds̃ colit nos: s iam
dixi sicut agrum. ut meliores noᷤ
faciat: Dñs dicit in euangłio: E¬
go sum uitis: uos estis sarmenta:
pater meus agricola: Quid facit
agricola: Interrogate uos qui agͥ¬
cole estis: qui facit agricola: Puto
quia agrum colit. Si gͦ ds̃ pater
agricola est: halet agrum et colit
uos suos: ut peterent mercedem
uinee: Illi autẽ contumeliis eos af¬
fecerunt. aliquos ⁊ occiderunt. et
fructũ suum recdlere contẽpserũt.
Misit alios talia ꝑpessi sunt: ł dic̃
ille pader familias cultor agri sui.

Expanded text:
Quia vero Deus colit homines, quasi expavescit Quia vero Deus colit homines, quasi expavescit auditor quando audit: quia non est in usu hominum ut dicatur quia Deus colit homines; sed quia Deum colunt homines. Debemus ergo probare vobis quia et Deus colit homines; ne forte putemur verbum indisciplinatum dixisse, et aliquis in corde suo disputet contra nos, et nesciens quid dixerimus reprehendat nos. Hoc ergo constitutum est demonstrare vobis; quia et Deus colit nos; sed jam dixi, sicut agrum, ut meliores nos faciat. Dominus dicit in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis sarmenta, ater meus est agricola . Quid facit agricola? Interrogo vos, qui agricolae estis; quid facit agricola? Puto quia agrum colit. Si ergo Pater Deus agricola est, habet agrum, et colit vos suos, ut peterent mercedem vineae. Illi autem contumeliis eos affecerunt, aliquos et occiderunt, et fructum reddere contempserunt. Misit alios; talia perpessi sunt. Et dixit ille pater familias, cultor agri sui,
Abbreviated transcription (Latin):
aucdistis: de his qui operantur. in
uinea: Est eciam mͦ tempus uinde¬
mie temporał Est autẽ et sꝑitalis
uindenia. ubi ds̃ gaudet ad fructũ
uinee sue. Colimus enim dm̃: et co¬
lit nos ds̃: S nos sic dm̃ colimus:
ut nõ eum meliorem faciamus Co¬
limus enim eũ adorando. nõ arando:
ille aut̃ colit nos tanqͣm agricola
agrum: Quod gͦ ille nos colit me¬
liores nos reddit. quia et agricola
agrum colendo facit meliorem. et
ip̃m fructũ in nob̃ querit ut eũ
colamus: Cultura ip̃ius. est. ĩ nob̾
qd̃ nõ cessat u̾bo suo extirpare
mala semina de cordib nr̃is. aꝑire
cor nr̃m. Tanqͣm aratro sermoniꝰ
plantare semina p̾ceptoꝵ: expecta¬
re fructũ pietatis: Cum enĩ istã
stimus in grati agricole nr̃o s fru¬
ctum reddimuis quo gaudeat: et
fructus ñr nõ illum ditiorem fac̃.
sicut clixi colit nos cłs: Namquia
nos colimus dm̃: non opus. est. ut
ꝓbetur a nob̾ Om̃is enim hõ hoc
habet inore: qr hoĩes colunt deum:

Expanded text:
i operantur in vinea. Est enim modo tempus vindemiae corporalis. Est autem et spiritualis vindemia, ubi Deus gaudet ad fructum vineae suae. Colimus enim Deum, et colis nos Deus. Sed non sic Deum colimus, ut nos eum meliorem colendo faciamus. Colimus enim eum adorando, non arando. Ille autem colit nos tanquam agricola agrum. Quod ergo nos ille colit, meliores nos reddit; quia et agricola agrum colendo facit meliorem: et ipsum fructum in nobis quaerit, ut eum colamus. Cultura ipsius est in nos, quod non cessat verbo suo exstirpare semina mala de cordibus notris, aperire cor nostrum tanquam aratro sermonis, plantare semina praeceptorum, exspectare fructum pietatis. Cum enim istam stimus ingrati agricolae nostro, sed fructum reddimus quo gaudeat. Et fructus noster non illum ditiorem facit, sicut dixi, colit nos Deus. Nam quia nos colimus Deum, non opus est ut probetur vobis. Omnis enim homo hoc habet in ore, quia homines colunt Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
anime uulnerum et una
ꝓpitiatio ꝓ delictis hominũ: cred̾e
ex adam traxit. in quo om̃s pecca¬
uerũt. et filii ire naturalit̾ facti
sũt. siue a peccatis que ip̃i nõ resis¬
tendo carnali concupiscentie. s eã
sequendo. eiq seruiendo. inflagiciis
et facinorib addiderunt nͥ ꝑ fidem
coadunentur.⁊ cõpaginentur corꝑi
eius. qui sine ulla illecebra carnali ⁊
mortifera delectatõe conceptus est:
Nec eũ indelictis mater in utero a¬
luit: et peccatũ nõ fecit nec inuentͦ
est. dolus in ore eius: In eum quippe
credentes filis dei fiunt qͥa ex dõ naᷤ¬
cuntur ꝑ adoptõis gr̃ãm. que est

Expanded text:
nimae vulnerum, et una propitiatio pro delictis hominum est, creex Adam traxit, in quo omnes peccaverunt, et filii irae naturaliter facti sunt; sive a peccatis quae ipsi non resistendo carnali concupiscentiae, sed eam sequendo, eique serviendo in flagitiis et facinoribus, addiderunt; nisi per fidem coadunentur et compaginentur corpori ejus, qui sine ulla illecebra carnali et mortifera delectatione conceptus est, nec eum in delictis mater in utero aluit, et peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . In eum quippe credentes, filii Dei fiunt; quia ex Deo nascuntur per adoptionis gratiam, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Laborare nõ ius: qui utrum
uiuas usq ad senectam nescis: Sex¬
ta hora uocaris: ueni Pater fami¬
lias tibi quidẽ etiam undecima ue¬
nienti denariũ ꝓmisit: s utrũ ui¬
uas usq ad septimam nemo tibi.
ꝓmisit: Non dico usq ad duodeci¬
mam: s usq ad septimam. Qua¬
re gͦ cliffers uocantem te certus de
mercede. incertus de clie: Hide ne for¬
te qd̃ tibi ille claturus est. ꝓmittẽ¬
do: tu tibi auferas lifferendo. Si
hoc recte de infantib clicitur: tan¬
qͣm ad horam primam ꝑtinenti¬
bus. si rete dicitur de puetis tan¬
magis decrepitis clicitur. ecce iam
hora undecima est.⁊ ad huc stas.
uenire piger es: An forte ñ exiit
ad te uocandũ pater familias:S
nõ exiit. quid est. qd̃ loquimur:
Nempe nos serui de familia ip̃ius
sumus: conducere operarios missi
sumus. Quid gͦ stas: Finisti iam
annoꝵ numerũ: festina ad denari¬
umz Hoc est. enim exire:patrem¬
familias innotescere Qm̃ qui in

Expanded text:
retur: Laborare non vis, qui utrum retur: Laborare non vis, qui utrum vivas usque ad senectam, nescis? Sexta hora vocaris, veni. Paterfamilias tibi quidem etiam undecima venienti denarium promisit: sed utrum vivas usque ad septimam, nemo tibi promisit. Non dico, usque ad undecimam, sed usque ad septimam. Quare ergo differs vocantem te, certus de mercede, incertus de die? Vide ne forte quod tibi ille daturus est promittendo, tu tibi auferas differendo. Si hoc recte dicitur de infantibus, tanquam ad horam primam pertinentibus; si recte dicitur de pueris, tanmagis recte de decrepitis dicitur, Ecce jam hora undecima est, et adhuc stas, venire piger es? CAPUT ad te vocandum paterfamilias? Si non exiit, quid est quod loquimur? Nempe nos servi de familia ipsius sumus, conducere operarios missi sumus. Quid ergo stas? Finisti jam annorum numerum, festina ad denarium. Hoc est enim exire patremfamilias, innotescere: quoniam qui in
Abbreviated transcription (Latin):
est Securus est quid̃ ip̃e denariuᷤᷤ
illi ꝓmiccitur. s differre nõ uibet᷑
Nunqͥd enim ⁊ illi qui sunt ad uine¬
am conducti. qͣndo ad illos exiebat
paterfamilias ut conduceret. quos
inuenit hora tertia ⁊ conduxit. u̾¬
bi gr̃a clixerunt illi. expecta. non
iluic unus nͥ hora sexta. auit quos
inuenit hora sexta: dixerunt. nõ
tantũdem daturus est. Quare nos
amplius fatigamiur: Quid ille da¬
turus sit. et quid facturus sit. peneᷤ
ip̃m consiliũ. est. Tu qͣndo uocaris:
ueni Merces enim cunctis equalis
ꝓmitatur: s de ip̃a hora operandi
magna questio est: Si enim illi u̾¬
bigr̃a qui uocati sunt hora sexta.
inhac etate corporis constituti. uͥ
iuueniles anni feruent. sicut ip̃a
hora sexta feruet. si clicerent illi iu¬
uenes uocati. expecta. audiuimuᷤ
enim in euangłio. quia om̃s unã
mercedem accepturi sũt. cũ senes
facti fuerimus. hora undecima ue¬
niemus tantũdem accepturi. qͣre
laboraturi: Responderetur ⁊ clice¬

Expanded text:
 quod ipse denarius illi promittitur; sed differre non jubetur. Numquid enim et illi qui sunt ad vineam conducti, quando ad illos exibat paterfamilias, ut conduceret quos invenit hora tertia, et conduxit, verbi gratia, dixerunt illi, Exspecta, non illuc imus nisi hora sexta? aut quos invenit hora sexta, dixerunt, Non tantumdem daturus est: quare nos amplius fatigamur? Quid ille daturus sit, et quid facturus sit, penes ipsum consilium est: tu quando vocaris, veni. Merces enim cunctis aequalis promittitur: sed de ipsa hora operandi, magna quaestio est. Si enim illi, verbi gratia, qui vocati sunt hora sexta, in hac aetate corporis constituti, ubi juveniles anni fervent, sicut ipsa hora sexta fervet; si dicerent illi juvenes vocati: Exspecta, audivimus enim in Evangelio, quia omnes unam mercedem accepturi sumus; cum senes facti fuerimus, hora undecima veniemus; tantumdem accepturi, quare laboraturi? Responderetur eis et dice
Abbreviated transcription (Latin):
qui recentes ab utero matris inci¬
piunt. ẽẽ. xp̃iani Quasi tertia pu¬
eri Quasi sexta nuien es: qͣi nona
uergentes insenium: qͣi undecima
om̃ino decrepiti: unum tam̃ uite e¬
terne denariũ om̃s accepturi sunt:

Expanded text:
qui recentes ab utero matris inciqui recentes ab utero matris incipiunt esse christiani; quasi tertia, pueri; quasi sexta, juvenes; quasi nona, vergentes in senium; quasi undecima, omnino decrepiti: unum tamen vitae aeternae denarium omnes accepturi.
Abbreviated transcription (Latin):
cum illis accepturi sunt: S ui¬
dece illos pͥmos post qͣntum tp̃c
accipiunt: Si gͦ illi pͥmi post
młtum tempus: nos post modi¬
cum tempus qͣmuis simul acci¬
piamus pͥores uidemur accepis¬
tanqͣm primi nouissimi. ⁊ nouis¬
simi primi. Quia denarius ille:
uita eterna est Et in uita et̾na:
om̃s equales erunt: Quamuis
enim meritoꝵ diu̾sitate fulgebt̃
alius maius alius minus: quod
Quod nõ habet finem: nec tibi
habebit. nec mͥ: alio mͦ ibi erit caˢ¬
titas conuigalis: alio modo ibi er̃
integritas uirginalis: Alio modo
ibi erit fructus boni operis: alio
modo corona passionis: Illud alio
modo tantũ qͣntum ꝑtinet ad ui¬
uere met̾num. nec ille plus uiuit
illo. nec ille plus illo: Pariter enĩ
sine fine uiuũt: cũ in siuis clari¬
tatib uiuant: Et ille denarius
uita eterna est: Non murmuret
gͦ qui post młtum tempus accipit:
contra eũ qui post modicũ tempus
simile aliquid ut excepta illa solu
et ip̃ius scłi uisti: Nona: ꝓphete ⁊ ip̃iꝰ

Expanded text:
mul accepturi sunt: sed videte illos primos, post quantum tempus accipiunt. Si ergo illi primi post multum tempus, nos post modicum tempus; quamvis simul accipiamus, priores videmur accepistanquam primi novissimi, et novissimi primi: quia denarius ille vita aeterna est, et in vita aeterna omnes aequales erunt. Quamvis enim meritorum diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus: quod quod non habet finem, nec tibi habebit, nec mihi. Alio modo ibi erit castitas conjugalis, alio modo ibi erit integritas virginalis: alio modo ibi erit fructus boni operis, alio modo corona passionis. Illud alio modo: illud alio modo: tamen quantum pertinet ad vivere in aeternum, nec ille plus vivet illo, nec ille plus illo. Pariter enim sine fine vivunt, cum in suis quisque claritatibus vivat: et ille denarius vita aeterna est. Non murmuret ergo qui post multum tempus accepit, contra eum qui post modicum tempus simile aliquid, et excepta illa solutet ipsius saeculi justi, nona Prophetae et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
nitate suscepta atq deitati unita
est: ut nõ auum atq alium. s unũ
eũdemq dm̃ et hoĩem dei filium. sẽ.
confitear: Beniq si hoĩem separa¬
ueris: a deo ut fotinus uł paulus
samosatenus: illi ego nunqͣm cre¬
do nec seruio. uelut siquis nr̃m
aut purpuram. aut diadema rega¬
le iacens inueniat: nũquid ea co¬
nabitur adorare: Cum u̾o ea rex
fuerit indutus ꝑiculum mortis
incutrit. si ea simul cũ rege adora¬
re quis contẽpserit: ita etiam ĩ xp̃o
dño humanitatẽ nõ solam aut nu¬
dam. s diuinitati sue unitã unũ
dei filium dm̃ uerum ⁊ hoĩem uerũ.
siquis adorare contẽpserit: et̾ne mor

Expanded text:
nitate suscepta, atque deitati unita nitate suscepta, atque deitati unita est: ut non alium atque alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Dei Filium esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, ut Photinus, vel Paulus Samosatenus; illi ego nunquam credo, nec servio. Velut si quis nostrum aut purpuram, aut diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero ea rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea simul cum rege quis adorare contempserit: ita etiam in Christo Domino humanitatem non solam aut nudam, sed divinitati suae unitam, unum Dei Filium, Deum verum, et hominem verum si quis adorare contempserit,