comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tolatu inuenire potueris: infirmabis mͥ
cacholicoꝵ auccoritatẽ. qͥ iubent ut cibi
ñ credã. Qua infirmata ũ nec ȩuan¬
gelio credere potero. qͥa ꝑ eos illi cre¬
diderã. ¶Ta nihil apud me ualebͥt.
qͥcqͥd inde ꝓtuleris. Sua ꝓpt̃ si nichil
minifestũ de manichei apostolatu
in ȩuangelio reperit᷑: catholicis po¬
tius credã quã cibi. Si aliqͥd inde
manifestũ ꝓ manicheo legeris: nec
illis. nec tͥ Allis : qͥ de te mͥ m̃titi st̃.
Dibi aũ: qͥa eã scripturã mͥ ꝓfers.
cui ꝑ illos crediderã. qͥ mͥ m̃titi sunt.
Srad absit ut ȩuangłio egͦ ñ credã.
lli enĩ ñ credens: ñ inuenio qͦmͦ do
possim & iã cibi credere. Aploꝵ enĩ
nomina quȩ ibi legunt᷑: ñ int̾ se cõ¬
tinent nom̃ manichei. Alocũ aũ
actib legimꝰ. Nui libro necess e . t̃.
me credere. si credo ȩuang elio:
qm̃ utrĩq scripturã similit᷑ mihi
catholica cõm̃dat auctoritas. Neo¬

Expanded text:
tolatu inuenire potueris, infirmabis mihi tolatu inuenire potueris, infirmabis mihi catholicorum auctoritatem, qui iubent, ut tibi non credam: qua infirmata iam nec euangelio credere potero. quia per eos illi credideram. ita nihil apud me ualebit, quicquid inde protuleris. quapropter si nihil manifestum de Manichaei apostolatu in euangelio reperitur, catholicis potius credam quam tibi. si autem aliquid inde manifestum pro Manichaeo legeris, nec illis nec tibi: illis, quia de te mihi mentiti sunt; tibi autem. quia eam scripturam mihi profers, cui per illos credideram, qui mihi mentiti sunt. sed absit. ut euangelio ego non credam. illi enim credens non inuenio, quomodo possim etiam tibi credere; apostolorum enim nomina, quae ibi leguntur. non inter se continent nomen Manichaei. in locum autem actibus legimus: cui libro necesse est me credere, si credo euangelio. quoniam utramque scripturam similiter mihi catholica commendat auctoritas. in eo
Abbreviated transcription (Latin):
noli credere manicheis: E.lige qͥd uelis
Sdixeris crede catholicis: ipsi me mo¬
uent. ut nullã fidẽ accõmodẽ uob̃. Uia¬
ꝓpt̃ ñ possũ illis credens. nisi cibi ñ crede¬
re. Si dixeris. noli catholicis credere. ñ
recte facies ꝑ ȩuangłm me cogere admͥ¬
nichri fidẽ: qͥa ipsi ȩuangłio catholicis p̃¬
dicantib credidi. Saũ dixxeris. recte
credidisti catholicis laudantib ȩuangłm.
sed ñ recte illis credidisti uicuperantib
manicheũ : usq adeo me stultũ putas.
ut nulla reddita ratione. qđ uis credã.
qd̃ ñ uis ñ credã Sũ stulto enĩ iustius
atii cautiꝰ facio: si catholicis qm̃ semel
credidi ad te ñ transeo. nisi me ñ credere
usseris. fed aꝑtissime ac manifestissine
scire aliqͥd feceris. Od circa si mͥ rationẽ
p̃ciprentib euangłio credidi. & his iuben
tib  ͥmino ñ credĩ. ¶M si forte in euan¬
głio aliqͥd aꝑcissimũ de manichei apos¬

Expanded text:
Noli credere Manichaeis? Elige quid velis. Noli credere Manichaeis? Elige quid velis. Si dixeris, Crede Catholicis; ipsi me monent ut nullam fidem accommodem vobis: quapropter non possum illis credens, nisi tibi non credere. Si dixeris, Noli Catholicis credere; non recte facies per Evangelium me cogere ad Manichaei fidem, quia ipsi Evangelio Catholicis praedicantibus credidi. Si autem dixeris, Recte credidisti Catholicis laudantibus Evangelium; sed non recte illis credidisti vituperantibus Manichaeum: usque adeo me stultum putas, ut nulla reddita ratione quod vis credam, quod non vis non credam? Multo enim justius atque cautius facio, si Catholicis quoniam semel credidi, ad te iusseris, sed apertissime ac manifestissime scire aliquid feceris. quocirca si mihi rationem praecipientibus euangelio credidi, et his iubentibus tibi omnino non credam. quodsi forte in euangelio aliquid apertissimum de Manichaei apos
Abbreviated transcription (Latin):
ideamꝰ igit᷑ qͥd me doceat car̃g¬
manicheuꝰ: & potissimũ illũ c̃sideremꝰ li¬
brũ. quã fundam̃ti epłam dicitis. ubi to¬
tũ pene qđ creditis c̃tinet᷑ Ipsã enĩ nob̾
illo cẽpore miseris. quando lecta. ẽ. inclinͣ¬
ti docebam᷑ a uob̃. ENT sic incipit. ¶M¬
S sunt salubria uerba de ꝑhenni ac uuͦ
fonte. Iam cũ bona pacientia si placor
dicere incipiatis. E Benĩ me statuisse.
nichil auob ꝓlatũ cemere credere.
łila gͦ qͥs sit iste manicheus. R pon
cas aut facias. ñ habebis. B̾ꝰ mictebas enĩ
scientiã ueritatis : & nc̃ quid nescio cogis
ut credã. Quangłm mͥ fortasse lectur
es: & inde manichei ꝑsonã cẽptabis asse¬
rere. Sergͦ inuenires aliquẽ. qui
euangłio ñdũ credit. qͥd faceres dicenti
ł ñ credo Eigͦ uͦ euanglĩo ñ crederẽ:
nisi me catholicȩ ȩccłȩ cõmouer&. aucto¬
ricas. Qs gͦ obtẽperaui dicentib crede
ȩuangłio cur eis ñ obtẽperẽ dicentib mͥ.

Expanded text:
deamus igitur, quid me doceat Manichaeus, et potissimum illum consideremus librum, quem Fundamenti epistulam dicitis, ubi totum paene, quod creditis, continetur. ipsa enim nobis illo tempore miseris quando lecta est, inluminati dicebamur a uobis. certe sic incipit: MaHaec sunt salubria verba, de perenni ac vivo fonte. Jam cum bona patientia, si placetdicere incipiatis. Nostis enim me statuisse, nihil a vobis prolatum temere credere. Quaero ergo quis sit iste Manichaeus? Respondcas aut facias, non habebis; promittebas enim scientiam veritatis, et nunc quod nescio cogis ut credam. Evangelium mihi fortasse lecturus es, et inde Manichaei personam tentabis asserere. Si ergo invenires aliquem, qui Evangelio nondum credit, quid faceres dicenti tibi, Non credo? Ego vero Evangelio non crederem, nisi me catholicae Ecclesiae commoveret auctoritas. Quibus ergo obtemperavi dicentibus, Crede Evangelio; cur eis non obtemperem dicentibus mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ susceptũ a spũ scõ manicheũ ñ pu¬
tat᷑ curpe. natũ exutroq sexu p̃dicare
hominẽ aũ susceptũ ab unigenita sapien¬
cia dĩ. natũ de uirgine credere formͥda¬
tis. Si caro humana. si concubitos uiri.
at᷑. necesse. ẽ. nob̃ c̃cedat: aut missũ se
paracliti se apłm dicat. Si susceptus: c̃ce¬
dat ei homini matrẽ quẽ suscepit unige
dĩ.ñ. ẽẽ. pollutũ. si concubitu parentũ su
hortat᷑. Quod si dixericis ñ inutero
uelante uterũ sed ũ natũ manicheũ¬

Expanded text:
sceptum ab spiritu sancto Manichaeum non putatis turpe natum ex utroque sexu praedicare, hominem autem susceptum ab unigenita sapientia dei natum de uirgine credere formidatis? si caro humana, si concubitus uiri, atur. necesse est uobis concedat aut missum se paracleti se apostolum dicat; si susceptus, concedat ei hominem matrem, quem suscepit unigendei non esse pollutum, si concubitu parentum suohortatur. quodsi dixeritis non in utero uel ante uterum, sed iam natum Manichaeu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ubro enĩ memorato sic Scrip¬
Ror̃ quidẽ sermonẽ feci de om̃i¬
b o ceophile quȩ cȩpit iħc facere
in multis argum̃tis dierũ uisus. ẽ. eis ꝑ
dies quadraginta. & docens de regnͦdĩ.
Et qͦmͦ c̃uersatꝰ sit cũ illis & p̃ceperit
eis ne discederent abiherusolimis. sed
sustinerent pollicitationẽ patris quã
audistis inqͥt ex ore meo. qm̃ ioħ̃s qͥdẽ¬

Expanded text:
ipm quidem sermonem fecimus de omnibus. o Theophile, quae coepit Iesus facere in multis argumentis dierum, uisus est eis per dies quadraginta et docens de regno dei, quomodo conuersatus sit cum illis et praeceperit eis, ne discederent ab Hierosolymis, sed sustinerent pollicitationem patris, quam audistis, inquit ex ore meo\' quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝑ quẽ factastẽ. omĩa missꝰ. ẽ: sedita
susceptꝰ scđm catholicã fidẽ. ut ipse er̾t
dĩ filiꝰ. id . ẽ. in ipso dĩ sapientia sanandis
peccatorib apparer&. sic se ille uoluit
ceptũ : ut cũ audimꝰ manicheũ. spm̃ sc̃m

Expanded text:
missus est, sed ita susceptus secundum catholir-am fidem, ut ipse esset dei filius, id est in illo ipso dei sapientia sanandis peccatoribus adpareret: sic se ille uoluit ceptum. ut iam cum audimus Manichaeum spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse carnẽ de uiro & femina ꝓcreatã.
¶x enĩ uos ñ timeatis dicere. uiscera & san¬
gumiẽ manichei de humano concubitu ue¬
nientẽ. & in cestina fimͦ plena quȩ illa
caro gestabat. & his om̃ib ñ credatis conta
ceptũ. ẽẽ. creditis. cur egͦ uterũ uirgina¬
lẽ & intacta genitalia ita reforindẽ. & ñ
potiꝰ credã sapientiã dĩ in ipsis mat̾nis uis
missũ siur susceptũ a paraclito se maniche
uis ur̃ affirm&r. nihil hoꝵ poterit obtine¬
re. egͦ ũ cautior neq missũ eũ credo. ne¬
q susceptũ. N qđ addidit dicens. ꝓuidiꝰ¬
tia dĩ patris. qͥd aliud ambiuit iħu xp̃o
ꝓuidentia missũ se dicit. afilio. nisi ut

Expanded text:
buisse carnem de uiro et femina procreatam. cum enim uos non timeatis uiscera et sanguinem Manichaei de humano concubitu uenientem et intestina fimo plena, quae illa caro /jestabat, et his omnibus non credatis contamnem susceptum esse creditis: cur ego uterum uirginalem et intacta genitalia reformidem et non potius credam sapientiam dei in ipsis maternis uismissum siue susceptum a paracleto se Manichaeus uester adfirmet, nihil horum poterit obtinere, ego iam cautior neque missum eum credo neque susceptum. Nam quod addidit dicens: prouidentia dei patris, quid aliud ambiuit Iesu Christo tre, cuius prouidentia missum se dicit a filio, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
bri. Sed idõ sic meruit uo.¬
qͥa uniuersitas scłi a capite
ad finẽ quasi breuis aliq
narrari. Quȩ om̃is narratio ñ:
sed figurate explicat᷑: ut exeri
gotio a negociis carnalib auoc&¬

Expanded text:
bri: sed ideo sic meruit vouia universi saeculi a capite usque ad finem quasi brevis quaedam narrari. Quae omnis narratio non aperte, sed figurate explicatur, ut exercspirituali negotio a negotiis carnalibus avoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitent᷑. sed qͣlis sit ipsa ꝓfessio.
Quoꝵ egͦ utrũq eũ ammisero. quã¬
quã nec illos fidos mandatorũ obfer¬
uatores demonstrare. neq ipsa he¬
resim a cot &tantis nugis atq scleri¬
b purgare possicis. illud tam̃ a uob̾
magnopere reqͥrã. cur maledictis
infeccamini xp̃ianos catholici nomt¬
nis qͦrũdã intuentes ꝑditã uitã: cũ
de ur̃is hominib haberi qͦstionẽ aut
impudent recusetis. aut impudentiꝰ
ñ recusetis: uelitisq intelligi. intan¬
ta ur̃a paucitate latere nescio. qͦs qͥ
sua p̾cepta custodiunt. & in canta
catholicȩ multitudine ñ uelitis.¬

Expanded text:
fitentur, sed qualis sit ipsa professio. Quorum ego utrumque cum admisero quanquam nec illos fidos mandatorum observatores demonstrare, nec ipsam haeresim a tot et tantis nugis atque sceleribus purgare possitis, illud tamen a vobis magnopere requiram, cur maledictis insectemini Christianos catholici nominis, quorumdam intuentes perditam vitam; cum de vestris hominibus haberi quaestionem, aut impudenter recusetis, aut impudentius non recusetis, velitisque intelligi in tanta vestra paucitate latere nescio quos, qui sua praecepta custodiunt, et in tanta Catholicae multitudine non velitis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ miscclĩa disruptis & de relictis maniche¬
oꝵ laqueis. tande me catholice restitutũ
libet considãre nunc saltim. ac deplorare illã
miseriam meam. Multa enĩ erant que
facere debui. netam facile ac diebus paucis

Expanded text:
isericordia, disruptis et derelictis Manichaeorum laqueis, tandem Catholicae gremio restitutum libet considerare nunc saltem ac deplorare illam meam miseriam. Multa enim erant, quae facere debui, ne tam facile ac diebus paucis
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec cõtẽplanda saucũ & hebetẽ
nugatori is opinionib: & priuate uo¬
lũtatis aciẽ m̃tis adferimꝰ : monem᷑
quantũ possumꝰ ad qualẽcũq tantȩ
rei notitiã ꝑuenire pede tẽptĩ atq
caute: ñ ut uidentes. Sed ut palpantes
solent quȩrere. Sepe atq adeo pȩne
sẽꝑ manichei abhis qͥb heresumm
urãm ꝑ suadere molimini reqͥritis.
unde sit malũ. Tutate me nc̃ primitꝰ
m uos incidisse. Impetrẽ aliqͥd auob̃
si plac&: ut &ĩ uos deposita paulisꝑ
opinione qͣuos ista Scire opinamini.
rẽ cantã mecũ tanqͣ rudes indagare
tep̃tetis. ꝑcunctemini me: unde sit
malũ. At egͦ uicissim ꝑ cunctor uos.
qͥd sit malũ. Quius .ẽ. iustior inqͥsitio:

Expanded text:
ad haec contemplanda sauciam et hebetem ad haec contemplanda sauciam et hebetem nugatoriis opinionibus et pravitate voluntatis aciem mentis afferimus; conemur, quantum possumus, ad qualemcumque tantae rei notitiam pervenire pedetentim atque caute, non ut videntes, sed ut palpantes solent quaerere. CAPUT semper, Manichaei, ab iis quibus haeresim vestram persuadere molimini, requiritis unde sit malum. Putate me nunc primitus in vos incidisse; impetrem aliquid a vobis, si placet, ut etiam vos deposita paulisper opinione, qua vos ista scir opinamini, rem tantam mecum tanquam rudes indagare tentetis. Percunctamini me unde sit malum; at ego vicissim percunctor vos quid sit malum. Cujus est justior inquisitio?
Abbreviated transcription (Latin):
DSRMERSAMUR
Quĩ obrẽ uellẽ quidẽ. ut tã serenĩ m̃tis
aciẽ homines ad hec inuestigandi defer¬
rent: ut possent uidere illud sũmũ bo¬
nũ quo ñ ẽ. qͥcquã meliꝰ & superiꝰ cui ra¬
tionilis anima pura & ꝑfecti subiungit᷑.
Hoc enĩ intellecto atq ꝑspecto simul uide¬
rent ad eẽ.: qͦd sũme ac primitꝰ e̾e. rectis¬
sime dicit᷑. Noc enĩ maxime. r̾ẽ. dicendũ
ẽ: qđ sẽꝑ eodẽ modo sese hab&. qđ om̃ mͦ¬
do sui Simile. ẽ: qđ nulla ex parte corrũpi
ac mutari potest. qđ ñ subiac& tr̃pori. qđ
alit̾ nc̃ se habere qͣm habebat antea ñ potest.
d enĩ.ẽ. qđ ẽẽ urrissime dicit᷑. Si. ẽ. enĩ
hiuic uerbo manentis inse atq incõmu¬
tabilit̾ sese habentis naturȩ : & signifi¬
catio. Hanc nichil aliud: qͣm dm̃
possumus dicere. Cui si contrariũ
recte queras. nihil om̃ino. ẽ. EsSe enĩ
contrariũ ñ hab&: nisi ñ .ẽe. Hulla
ẽ. gͦ dõ natura contraria. Sed qm̃

Expanded text:
versamur. Quamobrem vellem quidem, ut tam serenam mentis aciem homines ad haec investiganda deferrent, ut possent videre illud summum bonum, quo non est quidquam melius aut superius, cui rationalis anima pura et perfecta subjungitur. Hoc enim intellecto atque perfecto, simul viderent id esse quod summe ac primitus esse rectissime dicitur. Hoc enim maxime esse dicendum est, quod semper eodem modo sese habet, quod omnimodo sui simile est, quod nulla ex parte corrumpi ac mutari potest, quod non subjacet tempori, quod aliter nunc se habere quam habebat antea, non potest. Id enim est quod esse verissime dicitur. Subest enim huic verbo manentis in se atque incommutabiliter sese habentis naturae significatio. Hanc nihil aliud quam Deum possumus dicere, cui si contrarium recte quaeras, nihil omnino est. Esse enim contrarium non habet, nisi non esse. Nulla est ergo Deo natura contraria. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
RMAquestio
est fr̃ dilectissime
pollenti harũ quas
ad me scribens tan¬
quã consulendo tͣc¬
his aut̃ qͥ sunt in con¬
iugio p̃cipio ñ egoͫs dñs mulierẽ ñ discedere A uir¬
qđ si n discesserit manere iniuptã aut uiro suo re¬
sine causa fornicationis discessit a uiro idsentis.
an sic̃ ego scripsi ineis libris quos ante plurimos an-¬
nos de sermone euangłico scripsi quẽ scđ̃m ma¬
thoũ habuit saluator in monte. illas innuptas
manere p̃ceperit quȩ auiris suis ea causa reces-¬
seruint: que sola ꝑmissa ẽ id ẽ. fornicationis.

Expanded text:
ma quaestio est, frater dilectissime Pollenti, earum quas ad me scribens, tanquam consulendo tracHis autem qui sunt in conjugio praecipio, non ego, sed Dominus, mulierem a viro uodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo resine causa fornicationis discessit a uiro — id enim sentis an, sicut ego sensi in eis libris, quos ante plurimos annos de sermone euangelico scripsi, quem secundum Matthaeum habuit saluator in monte, illas innuptas manere praeceperit, quae a uiris suis ea causa recesserint, quae sola permissa est, id est fornicationis.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ illi & doctos litteris & in doctos er¬
rore suo ꝑseqͣnt᷑. & cũ ꝓmittunt ueritatẽ
aueritate conent᷑ auertere: ñ ornato
politoq sermone. sed reb manifestis c̃¬
uicenda. ẽ. uanitas eoꝵ. Placuit enĩ mͥ
qrũdã uere xp̃ianoꝵ sententia: qͥ cũ
sint eruditi liberalib litteris. tam̃ alios
libros nr̃os qͦs aduersus manicheos edidimꝰ
cũ legissent: uidert̃ eos ab imperitiorib
aut ñ aut difficile in telligi. & me bene¬
uolentissime mouer̃. ut cõmunẽ loqͤndi c̃¬
scetudine̾ ñ deferere̾. Si errores illos cã
ꝑniciosos ab animis &iã imperitoꝵ expel¬
lere cogitart̾. Hunc enĩ sermonẽ usita¬
tũ & simplicẽ &iã docti incelligunt: Illĩ
aũ in docti ñ intelligunt. ETNIT

Expanded text:
cum vero illi et doctos litteris, et indoctos errore suo persequantur, et cum promittunt veritatem, a veritate conentur avertere; non ornato politoque sermone, sed rebus manifestis convincenda est vanitas eorum. Placuit enim mihi quorumdam vere christianorum sententia, qui cum sint eruditi liberalibus litteris, tamen alios libros nostros, quos adversus Manichaeos edidimus, cum legissent, viderunt eos ab imperitioribus, aut non aut difficile intelligi, et me benevolentissime monuerunt ut communem loquendi consuetudinem non desererem, si errores illos tam perniciosos ab animis etiam imperitorum expellere cogitarem. Hunc enim sermonem usitatum et simplicem etiam docti intelligunt, illum autem indocti non int
Abbreviated transcription (Latin):
quas ñ nouert̃ uitupe¬
rare. & ea uitupera¬
tione in firmͦs & par¬
uulos nr̃os ñ inuenientes qͦ mͦ sibi respon¬
deant irridere atq decipere: qͥa nulla
Scriptura.ẽ. quȩ ñ apud eos qͥ illã ñ intel¬
ligunt facile possit rep̃hendi. Sed ideo
diuina ꝓuidentia multos diuersi erro¬
Iris hereticos. e̾ẽ. ꝑmictit.: ut cũ insultant

Expanded text:
quas non noverunt, vituperare, et ea vituperatione infirmos et parvulos nostros, non invenientes quomodo sibi respondeant, irridere atque decipere: quia nulla Scriptura est, quae non apud eos qui illam non intelligunt, facile possit reprehendi. Sed ideo divina providentia multos diversi erroris haereticos esse permittit, ut cum insultant
Abbreviated transcription (Latin):
cleut in hac die
ad nullũ declinemus
mortale peccatum. nͨͦ
ullum incurramus
dam omnis nostrai
actõ tuo moderami¬
ne dirigatur. ꝑ.¬

Expanded text:
ut in hac die ad nullum declinem mortale peccatum, ne ullum incurram pedam omnis mea actio tuo moderamine dirigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
apłĩ tui petri
fide ⁊noĩe consecra¬
sti quiq illi beatũ
paulum ad p̾dican¬
dum gentib gliam
tuam sociare digna¬
tus es. concede ut

Expanded text:
i tui Petri fide et nomine consecrasti, quique beatum illi Paulum ad praedicandum gentibus gloriam tuam sociare dignatus es, concede ut
Abbreviated transcription (Latin):
mres confessores uͥ¬
gines atq om̃s scĩ
quoꝵ reliquie in
ista continentur
ti suffragio tranquil

Expanded text:
res, confessores, virgines atque omnes sancti, quorum reliquiae in ista continentur ti suffragio tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
rotege q̃s do¬
mine famu¬
los tuos subsidiis
pacis et beate ma¬
patrociniis confi¬
tentes: a cuuctis
hostibus redde
secu ros. Per. do

Expanded text:
rotege, Domine, famulos tuos subsidiis pacis et beatapatrociniis confitentes a cunctis hostibus redde securos. Per Do
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui de corde
tistitis quasi de tẽplo
tuo fidei responsa dedisti
concede propicius: ut erꝰ¬
intercessionibz asꝑitali
hoste plebem protegas
obsecrantẽ ut auiꝰ solẽ¬
ma tripudiat eius sit
prece deffensa. pd̾.¬

Expanded text:
us in corde tistitis, quasi de tuo templo fidei responsa dedisti, concede propitius, ut intercessione ab spiritali hoste plebem protegas obsecrantem, ut cujus solemnitate tripudiat, ejus sit fida prece defensa.
Abbreviated transcription (Latin):
rã q̃s misericor
ds̃ ut ad susci¬
piendũ filii tui sigu¬
lare natiuitatis nuste¬
rium ⁊mentes creden¬
tium preparentur et
non credentiũ corda

Expanded text:
Praesta, misericors Deus, ut ad suscipiendum Filii tui singulare Nativitatis mysterium, et mentes credentium praeparentur, et non credentium corda
Abbreviated transcription (Latin):
cipes tenebraꝵ. et
agnosce depositum
fidele qd̃ tuum est.
Suscipe dñe creatu¬
ram tuam non ex
diis alienis creatã.
⁊ uero. quia non ẽ¬
alius deus preter
te dñe. ⁊ non est se¬
cundum oꝑa tua.

Expanded text:
cipes tenebrarum; agnosce depositum fidele quod tuum est. Suscipe, Domine, creaturam tuam, non ex diis alienis creatam, et vivo, quia non est Deus praeter te solum, et non est sec
Abbreviated transcription (Latin):
sidecii. Licet enim
peccauerit tam̃ te
non negauit. sed sig¬
no fidei insignitus
te qui omĩa ⁊ eum
inter omnia fecisti
fidelit̾ adorauit¬

Expanded text:
itur. Licet enim peccaverint, tamen te non negaverunt, sed signo fidei insigniti, te qui omnia, et eos inter omnia fecisti, fideliter adora
Abbreviated transcription (Latin):
reũrentẽ blande le¬
nt q suscipias.
⁊ quas illa ex
contraxit maculas.
tu deus inolita bo¬
nitate clement̾ de

Expanded text:
revertentem blande leniterque suscipias; et si quas illa ex atione contraxit maculas, tu, Deus, inoleta bonitate clementer de
Abbreviated transcription (Latin):
indulgenciam eis¬
tribuas peccatoꝵ.
ritate eos repleas
mentes eoꝵ ad cele¬
stia desideria erigas
et ab omni aduer¬
sitate defendas et
ad bonam ꝑseuerã¬
ciam ꝑducas.ꝑ..¬

Expanded text:
indulgentiam tribuas peccatorumritate eum repleas; mentem ejus ad coelestia desideria erigas, et ab omni diversitate eum defendas, et ad bonam perseverantiam perducas.
Abbreviated transcription (Latin):
rectorib nris
cedas. infirmis sa¬
lutem. lapsis recu¬
perationem aeris
cõmoditatẽ. nauigã¬
fidelib prospeꝵ ac
bulatis gaudium.
oppressis releuatio¬

Expanded text:
rectoribus nostris, cedas: infirmis salutem, lapsis reparationem, aerum commoditatem, naviganfidelibus prosperum iter ac bulatis gaudium, oppressis relevatio
Abbreviated transcription (Latin):
seratione custodia
quam beatissimus
confessor ⁊sacerdos
cuus ih̾ronimꝰ. a
cunctis te presidi
ante purgauit he
tis om̃ib adiuua

Expanded text:
iseratione custodi: et quam beatissimus confessor et sacerdos tuus Iheronimus a cunctis, te presidiante, purgavit herntis omnibus adiuva
Abbreviated transcription (Latin):
nior gestorum testificationib ꝗͣ u̾borũ.
sponsionib exhibet᷑ eo q̃ tunc in peccorib
iudeoꝵ uelut obscurata lege mutabat. ip¬
so spectacło dominicȩ crucis: ⁊ pleno re¬
surrectionis testimonio panderetur. Qd¬

Expanded text:
nissima gestorum testificationibus exhibetur.sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimonio panderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
UIdeo ne emulemi¬
ni simulatores. quia
ꝓfecto ueniet tempꝰ
in die indicii. inqͦ⁊
ypocrisis om̃ib re¬
uelabit᷑. Uñ sequit᷑.¬

Expanded text:
Ideo ne aemulemini simulatores, quia profecto veniet tempus in die judicii in quo et hypocrisis omnibus revelabitur, unde sequit
Abbreviated transcription (Latin):
satur. hinc datur intelligi. quia iam non
conuemebant int̾ se coneubitu coniigali.
Neq enĩ ea q̃ senilem ñ erubesceret coitũ:
erubesceret partum.¬
¶ Gesta sunt ħ inquit ioħes crisosthomꝰ.
mense septembri. octo kł octobris. luna
scenophegiȩ: in ȩquinoctio. qñ incipit
nox crescere. quia ille concipiebatur qui
dixit. Me oportet minui. illum aũ crescẽ.
Mmorata enim fuerat lux atenebris. cũ
secundum legem dõ sacrificia offerrent᷑.
q̃ iam cessare debent cum baptista concipi¬
sacrificia sacerdotalia cessare. ueniente sa¬
cendote qui ꝓ peccatis omĩm se offerret.
In die ienuniotum conceptio ioħ is p̃dicitur.
quia ꝑ ipsum afflictio penitentiȩ erat pre¬
¶ Mulier a d iabolo seducta mortẽ intulit.
contra mulier ab angło edocta: salutem
edidit.

Expanded text:
atem. unde intellegi potest quia iam non conueniebant inter se concubitu coniugali; neque enim ea quae senilem non erubesceret coitum erubesceret partum inquit Joannes Chrysostomus, mense Septembri, VIII Kalendas Octobris, luna scenopegiae in aequinoctio, quando incipit dies minui, quia ille concipiebatur, qui dixit: Me oportet minui, illum autem crescere . Minorata etenim fuerat lux a tenebris, cum secundum legem Deo sacrificia offerrentur, quae jam cessare oportebat, cum Baptista concipsacrificia sacerdotalia, veniente sacerdote, qui pro peccatis omnium se offerret. In die jejuniorum conceptio Joannis praedicitur, quia per ipsum afflictio poenitentiae erat prae Mulier a diabolo seducta mortem intulit: contra mulier ab angelo edocta salutem edidit.
Abbreviated transcription (Latin):
innuit. quia nec rõnem attendit sacrificio¬
rum. nec curat scire dicta ꝓpħarum.
¶Muto ꝑmanente zacharia concipit elisa¬
beth iohannem. quia licet pontifices ⁊ phari¬
beth quinq m̃sib occultat. siue qi moises
legifer. quinq libris mist̾ia xp̃i parabolatĩ

Expanded text:
nnuit; quia nec rationem attendit sacrificiorum, nec curat scire dicta prophetarum. Muto Zacharia, concipit Elisabeth Joannem; quia, licet pontifices et Pharibeth quinque mensibus occultat, sive quia ipse legifer Moyses quinque libris mysteria Christi parabolatim
Abbreviated transcription (Latin):
sima mist̾ium cȩlestium. foris orat multitu¬
do. quia dum mistica penetrare nequit. ne-
Dum altari thimiama imponit. nasciturum¬
ioħem agnoscit quia dum doctores altiori
medulla. quasi de nulua elisabech ꝓditã rep

Expanded text:
per intellectum. Foris orat multitudo; quia, dum mystica penetrare nequit, nece. Dum altari thJoannem cognoscit; quia dum doctores ampliori medulla, quasi de vulva Elisabeth, p
Abbreviated transcription (Latin):
negabant. ꝓqua sectitione postea regnum
⁊ tota patria destructa sut.
dit. s non desuo dedit. s mundo redlidit.
ꝙ erat mundi. ⁊ tu sinon uisẽẽ obnoxius
cesari. noli habere que sunt mundi.Si
habes diuitias. obnoxius es cesari. Si nus
treno regi nicħ debere. omĩa tua relinque.
⁊ xp̃m sequerẽ l bñ prius que cesaris st̃
reddenda decreuit. non potest quis eẽ do¬
mini. nisi prius mundo renunciauerit.

Expanded text:
negabant, pro qua seditione postea regnum et tota patria destructa sunt.dit? Non de suo dedit, sed mundo reddidit quae erant mundi. Et tu si non vis esse obnoxius Caesari, noli habere quae sunt mundi. Si habes divitias, obnoxius es Caesari. Si vis terreno regi nihil debere, omnia tua relinque et Christum sequere. Et bene prius quae Caesaris sunt reddenda decernit. Non enim potest quis esse Domini, nisi prius mundo renuntiaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ fodit in altum.
quia p̃ceꝑtis humi¬
litatis t̃rena omĩa de
suoꝵ cordib funditꝰ
eruit. ne ꝓpt̃ aliqd̾
fluxibile dõ seruiant.
ut inconcussã in eis
habeat mansionẽ.
alibi portas inferi
modis qr temptatur

Expanded text:
 Fodit in altum qui praeceptis humilitatis terrena omnia de suorum cordibus funditus eruit, ne propter aliquod fluxibile Deo serviat, ut inconcussam in eis habeat mansionem. alibi portas inferi modis fit, quia tentatur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pulchie ubi p̃cepta compleuit. formã do¬
cet suorum exequi p̃ceptoꝵ. Nam statim gen¬
tilis centurionis seruus domino sanandus

Expanded text:
 Pulchre ubi praecepta complevit, formam docet suorum exsequendi praeceptorum. Nam statim gentilis centurionis servus Domino sanandus
Abbreviated transcription (Latin):
sionis uos germinare iactatis. qui nub¬
los boni oꝑis fruct᷑ostenditis: omĩs qui.¬
Postquã de aꝑte malis. ł aꝑte mał. de u̾e¬
⁊ simulate bonis dui disputauit. bonos
auditores u̾bi sibi ipsi. malos diabolo
uariis uircutib suꝑnã sibi mansionẽ edi¬
ficat. in futuro cum xp̃o de dedicatione le-¬
taturus: i sic̃ diabolus obedientes sibi. de celis
sine fundo p̃cipitatꝰ. ñ inuenit uͥ se recineat.
s cum uen̾it in ꝓfundum maloꝵ ꝯtẽpnit.¬
¶fundam̃ta płr: doctores. singularit̃ fun¬
dam̃tum. doctor doctorum xp̃c. Moraliter
fundam̃ta domus. intentiones bonȩ con¬
u̾sationis. quas ꝑ humilitatem xp̃ĩanam
ex haustis suꝑuacuorum cogitationum
ru ꝑfectꝰ auditor in se inserit. hoc

Expanded text:
sionis vos germinare jactatis, qui nullos boni operis fructus ostenditis? Ex Postquam de aperte malis, de vere et simulatis bonis diu disputavit, bonos auditores verbi sibi ipsis, malos diabolo variis virtutibus supernam sibi mansionem aedificat in futuro cum Christo de dedicatione laetaturus. Et sicut diabolus obedientes sibi de coelis sine fundo praecipitatus, non invenit ubi se retineat, sed cum venerit in profundum malorum, contpluraliter, doctores; singulariter fundamentum, doctor doctorum Christus. Moraliter. Fundamenta domus, intentiones bonae conversationis, quas per humilitatem Christianam exhaustis supervacuarum cogitationum ruderibus perfectus auditor in se inserit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
teris hominis consuetudine p̃ssa. potest
quidẽ simulare. s ñ ferre fructꝰ noui ho¬
minis. Qd si qñ facta ł dicta maloꝵ ꝓsunt
petenti tribuit. ⁊ huiꝰ modi. ꝓferc malum
odit amicũ. aufert aliena. ñ dat sua. &

Expanded text:
teris pressa consuetudine, potest quidem simulare, sed non ferre fructum novi hominis. Quod si quando facta vel dicta malorum prosunt petenti tribuit, et hujusmodi. Profert malum, etc. Odit amicum, aufert aliena, non dat sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Diabolus mundum qui in maligno po¬
situs ẽ suꝑ t̃ram edificat. qr ad t̾renorum
amorẽ trahit. sine fundam̃to edificat qr
sine fundo. Sic̃ gͦ quim puceum m̃git᷑ pu¬
tei fundo retinet᷑. sicanima lapsa quasi
in fundi quodã loco consistit. si in aliqua
peccĩ m̃sura cõntinet se. s cum pecc̃o in qͣ
labit᷑ ñ potest eẽ ꝯtemptadũ ad det̾ĩora co¬
tudie deicit᷑. quasi inputeo qͦ cecidit funduĩ
dm̃ ñ ꝑmanet in temptationib ñ ualet
ꝑsiste̾. ⁊ tanto plus agit᷑ qnͣto plus in quȩ
iindi sunt a suꝑiorib disiungit᷑. ⁊ ũe

Expanded text:
 Diabolus mundum qui in maligno positus est super terram aedificat, quia ad terrenorum amorem trahit. Sine fundamento aedificat, quia est sine fundo. Sicut ergo qui in puteo mergitur, putei in fundo retinetur, sic anima lapsa quasi in quodam loco fundi consistit, si in aliqua peccati mensura se retinet. Sed cum peccato in quo labitur non potest esse contenta, dum ad deteriora quotidie ducitur, quasi in puteo quo concidit fundum qDeum non permanet, in tentationibus non valet persistere, et tanto plus agitur, quanto plus in illis quae mundi sunt a superioribus disjungitur. E
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. Edificando sepulchra. accusant
nitantur scelera patrum: ⁊ sententiam
dampnationis quam in patres ꝓferebant.
inscipsos retorquent.
sicatis. quasi exhorreatis scelera eorum. s ip¬
sooꝑe ostenditis quia ꝑfidie eorum con¬
sentitis.¬

Expanded text:
tantur, aedificando sepulcra, accusant  apostolos imitantur scelera patrum, et sententiam damnationis quam in patres proferebant, in seipsos retorquent. favorem captandum aedificatis, quasi exhorreatis scelera eorum, sed ipso opere ostenditis, quod perfidiae eorum, consentitis
Abbreviated transcription (Latin):
co redemptoris. ambo in deserto. ambo uictu
parci. uestitu inculti. ambo regum insamã
tolerant. ille iordanem cȩlum petiturꝰ diuisit.
hic ad lauacrum salutare quo cȩlũ petitur
conũtit. hic cum domino conu̾satur in ter¬
ris. ille cum eo manifestat᷑ ingła.¬

Expanded text:
 quia ambo in deserto, ambo victu parci, vestitu inculti, ambo regum insaniam tolerant. Ille Jordanem, chic ad lavacrum salutare quo coelum petatur, convertit. Hic cum Domino versatur in terris, ille cum eo manifestatur in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Alleg̃. ꝑz achariam sac̾dotium uideorũ.
ꝑelisabeth lex signatur q sac̃dotum doctrimᷤ
exercita. quasi uirili auxilio spũales filios¬
dõ gigne debebat. s quasi sterił erat: quia
celi apiebat: Ambo crant uisti: qr lex bona

Expanded text:
er Zachariam, sacerdotium Judaeorum; per Elisabeth, lex signatur, quae sacerdotum doctrinis exercitata, quasi virili auxilio, spirituales Deo filios gignere debeat. Sed quasi sterilis erat, quia coeli aperiebat. Ambo erant justi, quia et bona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ibñ in templo. ⁊ iuxta altare: ⁊ adextris appare
qñ ꝑstringimur suꝑioris potestatis occursu.
s sic̃ humani defectꝰ ẽ t̃reri. ita angłicȩ beni¬
gnitatis ẽ pauentẽ de suo aspectu blandiendo
solari. contra demones. si quos suap̃sentia
t̃ritos senserint: ampliori horiore ꝯcutiunt
IExaudita ẽ mag̃ qͣm petisti. rogasti ꝓ libua¬
tione pleb̾: idonatꝰ ẽ tibi p̃cursor.
mum dep̃cationis fructus. dem̃ sterił partus
cumleticia płimorum: ⁊ magnitudo uirtu¬
fidentia: pleccitur pena silentii.¬

Expanded text:
 et in templo et juxta altare, et a dextris apparetquando perstringimur superioris potestatis occursu. Sed sicut humani defectus est terreri, ita angelicae benignitatis est paventem suo aspectu blandiendo solari; contra, dterritos senserint, ampliori horrore concutiunt. Exaudita est magis quam petisti. Rogasti pro liberatione plebis, et donatus est tibi praecursor. mum, deprecationis fructus, deinde sterilis partus. Tum laetitia plurimorum, et magnitudo virtufidentiae poena silenti
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Duo gladii sufficiunt ad testimonium.
sponte passi saluatoris. unus qui iaplis au¬
daciã certandi ꝓ domino. ⁊ euulsa ictu eiꝰ
auricła. dño ĩ morituro pietatẽ uirtutẽq
medicandimẽẽ doceret. alt̾ qui nequaquã
goemptus uagia. ostendet eos ñ totum
⁊ ꝙ potuerunt ꝓ eiꝰ defensione fac̾e ꝑmissos.
¶Tradendus a discipło dominus consuetũ
locum adit. ubi facile posset inueniri. ne
mortem putarecur timuisse: ⁊ bñ discipłoᷤ
sanguinis ⁊ corporis sui misteriis imbutoᷤᷤ
inmontẽ oliuarum educit. ut om̃s in mor¬
te ipsius baptizatos designaret. altissi¬
mo scĩspc̃ carismate confirmandos.

Expanded text:
 Duo gladii sufficiunt ad testimonium sponte passi Salvatoris. Unus qui et apostolis audaciam certandi pro Domino et evulsa ictu ensis auricula Domino etiam morituro pietatem virtutemque medicandi inesse doceret. Alter qui nequaquam exemptus vagina, ostenderet eos non totum quod potuere, pro ejus defensione facere permissosTradendus a discipulo Dominus consuetum locum adit, ubi facile posset inveniri, ne mortem putaretur timuisse. Et bene discipulos sanguinis et corporis sui mysteriis imbutos, in montem Oliveti educit ut omnes in morte ipsius baptizatos designaret, altissimo sancti Spiritus charismate confirmandos.
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit enm tristiciã meã. ut mͥlargirẽt᷑
suam leticiã. Confident̃ gͦ tristiciã nomi¬
no. qui crucem p̃dico.
tium uocem itimorẽ ut abstraheret: in
se suscepit: ⁊ rursus ꝑ obedientiã fortitu¬
dinemm̃tis ostendit. ut cũ nob̃ imminet
ꝙ fieri nolumꝰ sic ꝑ infirmitatem pecimꝰ

Expanded text:
Suscepit enim tristitiam meam ut mihi largiretur suam laetitiam. Confidenter ergo tristitiam nomino, qui crucem praedicotium vocem et timorem ut abstraheret, in se suscepit: et rursus per obedientiam fortitudinem mentis ostendit, ut cum nobis imminet quod fieri nolumus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
IEt ipse auulsus. In hoc mistice innuit.
ut in ipsum dirigant lapidem .i. usq ad
ipsum ꝑducant intentionẽ legis. q̃ scri¬
pta erat in lapide. Usq ad illum enim pot̃
ꝑuenire ille lapis. qm̃ finis ẽ legis xp̃c oĩ¬

Expanded text:
idis, etc. In hoc mystice innuit, ut in idipsum dirigant lapidem, id est usque ad ipsum perducant intentionem legis, quae scripta erat lapide: usque ad illum enim potest pervenire ille lapis, quoniam finis legis est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Homoiste genus humanum sig̾cat. in
fecunditate boni oꝑis arefactum. eius ma¬
nu inprimo parente ad pomum extensa.
quamsanat manus innocens in cruce ex¬
tensa: ibene manus in synagoga erat
arida. quia ubi maius donum scientee.
disciplis arguebant ꝓbabili magist̃ ex¬
cusauerat exemplo: inunc ipsum obser¬
uando magistrum calumpniari uolunt.
ut si non curet. crudelitatis. sicuret:
transgressionis arguant.
parabant. arguit eos qui p̃cepta legis ma

Expanded text:
homo iste humanum genus significat in fecunditate boni operis arefactum, per manum in primo parente ad lignum extensam, quam sanat manus innocens in cruce extensa. Et bene manus in Synagoga erat arida, quia ubi majus donum scientiae,discipulis arguebant, probabili magistri excusavit exemplo, nunc ipsum observando magistrum, calumniari volunt, ut si non curet, crudelitatis vel imbecillitatis, si curet, transgressionis arguant. paraba
Abbreviated transcription (Latin):
iħc dixit ad eos. Nec hoc
legistis qđ fecit clauid cũ
esurisset ipse & qui cũ co
erant. quomͦ intrauit in
domum dĩ. & panes ꝓpo¬
sitionis sumpsit & man-¬
ducauit. & dedit his qͥ

Expanded text:
 dixit ad eos: Nec hoc legistis quod fecit David cum esurisset ipse et qui cum eo erant, quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis sumpsit et manducavit, et d
Abbreviated transcription (Latin):
galli cantus ẽ domini resurrectio. in seipso. se¬
cundus eiusdem in corpore eccł̃iȩ.¬
¶Et uiri qui. Impleta ẽ ꝓpħia. in uirga ꝑcu¬
tient maxillam uidicis tribꝰ. Iitem. dedima¬
xillam meam alapis. S qui tunc cedebatur co¬
laphis udeorum. nunc ceditur blasphemiis
moisi fecerunt gr̃am cognitionis eiꝰ abscon¬
dant. Si enum credent moisi: credent ⁊ dñõ.
hoc uelam̃ usq hodie manet suꝑ corda eoꝵ.
s credentib ẽ ablatum. cum illo moriente.
uelum templi ẽ scissum.¬
actib exacerbant. dumsuas cogitationes
& oꝑa tenebrarum ab illo uideri ñ putant.
quas aludentes auint ꝓpħ̃ra. quis ẽ qui
te ꝑcussit.¬

Expanded text:
galli cantus est Domini resurrectio in seipso; secundus, ejusdem in corpore Ecclet, etc. Impleta est prophetia: In virga percutietur maxilla judicis Israel. Et item: Dedi maxillam meam alapis. Sed qui tunc caedebatur colaphis Judaeorum, nunc caeditur blasphemiis Moysi fecerunt gratiam cognitionis ejus abscondant: Si enim crederent Moysi, crederent et Domino . Hoc velamen usque hodie manet super corda eorum, sed credentibus est ablatum: cum illo moriente velum templi scissumactibus eum exacerbant, dum suas cogitationes et opera tenebrarum ab illo, videri non putant, quasi illudentes aiunt: Prophetiza, quis est qui te percussit
Abbreviated transcription (Latin):
pit. qui cum tribulationes ꝓ dõ sentuint.
ab amore inĩnȩ dulcedinis sĩrecedunt. qͥ
hic assantur illic uera dulcedine satra
manducauit.: ine in aliquo sensus huma¬
nos ludificasse uideret᷑. mittit manꝰ ad¬
scripturas. ut ⁊ si magicis artib uideat᷑
potuisse ꝙ uoluit sicut dicunt pagani.¬

Expanded text:
pit, qui cum tribulationes pro Deo sentiunt, pit, qui cum tribulationes pro Deo sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Qui hic assantur, illic vera dulcedine satiabmanducavit, et ne in aliquo sensus humanos ludificasse videretur, mittit maScripturas, ut etsi magicis artibus videatur potuisse quod voluit, sicut dicunt pagani
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Multis docum̃tis ꝑ suadet resurrettionẽ.
p̃bendo se ⁊ oclis uidendum. ⁊ manib con¬
trectandum. qui dum palpanda ossa car¬
nemq monstrat. statum suȩ ł nr̃e resurre¬
ctionis sig̃tat. in qua corpus nr̃m ⁊ subtile
erit ꝑ effectum spũał potentiȩ. ⁊ palpa¬
bile ꝑueritatem nature.
¶ Ut ostensa uulnerum cicatrice infidelita¬
tis uulmis sanaret. quas cicatrices ⁊ tunc
sanauit.⁊ in uidicio seruaturus ẽ. Eximo
ad fidem resurrectione instruendã. ddem̃ ut
patriꝓ nob supplicans. quale genꝰ mortis
ꝓ homine ꝑtulit. semꝑ ostendat. Tercio:
ut sua morte redemptis. quã miscłit̃ sint
adniti. ꝓpositis eiusdem mortis innonet
incdiciis. Costremo: ut in iudicio ꝗͣ iuste
dampnentur impii denunciet. ostensa
quam ab illis accepit cicatrice.
¶biscis assus. ipse mediator passus. in
aquis humani genetis captus laqueo
mortis. assatus tempore passionis. Ipse in
illos incorpore suo ad ȩcñam quietem susci¬

Expanded text:
ue documentis persuadet resurrectionem, praebendo se et oculis videndum et manibus contrectandum. Qui dum palpanda ossa carnemque monstrat, statum suae vel nostrae resurrectionis significat, in qua corpus nostrum et subtile erit per effectum spiritualis potentiae, et palpabile per veritatem naturae. Ut ostensa vulnerum cicatrice infidelitatis vulnus sanaret, quas cicatrices et tunc servavit, et in judicio servaturus est. Primo ad fidem resurrectionis astruendam: deinde ut Patri pro nobis supplicans, quale genus mortis pro homine pertulerit semper ostendat: tertio, ut sua morte redemptis quam misericorditer sint adjuti, propositis ejusdem mortis insinuat indiciis. Sed postremo, ut in judicio quam juste damnentur impii denuntiet, ostensa quam ab illis accepit cicatrice.Piscis assus, ipse mediator passus, in aquis humani generis captus laqueo mortis, assatus tempore passionis. Ipse et tur, quia illos in corpore suo ad aeternam quietem susci
Abbreviated transcription (Latin):
I Publicanus humilit orans. ad illos
ꝑtinet de quib dr̃. ds̃ non faciet uindi-¬
ctam electorum ad seclamantium. Pa-¬
riseus m̾ita iactans: ad illos de quib sub

Expanded text:
 Publicanus humiliter orans ad illos pertinet de quibus dicitur: Deus non faciet vindictam electorum ad se clamantium. Pharisaeus merita jactans, ad illos de quibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iõ int̾rogant qr
sic̃ lucas inferiꝰ aput
estimabant ꝙ ueni¬
ente dño ierosolimã
ꝯfestim regnum eiꝰ
manifestaret᷑ ita ut¬

Expanded text:
o interrogant, quia, sicut Lucas inferius aperuit, existimabant quod, veniente Domino Hierosolymam, confestim regnum ejus manifestaretu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uł sic̃ pot̃accipi responsio dm̃. regnum
dĩ uitra uos ẽ. Qui q̃nq uenturus uidex
om̃ium. nunc etiam regnat in cordib
fidelium. Sic̃ hereticiturbant eccłiam pͣ¬
uis dogmatib. desidarent fideles ut do¬
minus ł una die ad t̃ras rediens si fieri
posset u̾itatem fideuntimaret. s ñ iuide¬
bunt. ꝙ ꝙ semel ubiq eũglico fulgore
ẽ exhibitum. ñ ẽ opꝰ corporali dnĩ uisione
hoc exilio mundi ingemiscentes desudabi¬
tis me uide in głamea. q̃ uoluntas lau¬
danda. ñ tñ in hoc mundo implenda.

Expanded text:
 sic potest accipi responsio Domini: Regnum Dei intra vos est, qui quandoque venturus Judex omnium, nunc etiam regnat in cordibus fidelium. Sed cum haeretici turbant Ecclesiam pravis dogmatibus, desiderant fideles ut Dominus, una die ad terras rediens, si fieri posset, veritatem fidei intimaret. Sed non videbunt, quia quod semel Evangelico fulgore est exhibitum, non est opus corporali visione Domini hoc exsilio mundi ingemiscentes desiderabitis me videre in gloria mea, quae voluntas laudanda, non tamen in hoc mundo implenda.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum obseruatione. quia qn ueniat. neq
ab angłis neq ab hominib pot̃ obseruari.
sic̃ ddominice incarnationis tempus ⁊ pro¬
pħarum uaticiniis p̃fixum⁊ iangłoꝵ est
p̃conis manifestatum. ad eo ut conceptꝰ
natus. baptitatus. p̃dicans. moriens. re¬
sinrgens. ad cȩlos ascendens. comitantib
miraculorum sit declaratus inditiis. No¬
negaret. ait scdm alium eu̾głistã. de die
autem ⁊ hora nemo scit. neq angłi. neq¬

Expanded text:
 neque ab angelis, neque ab hominibus potest observari, sicut Dominicae incarnationis tempus, et prophetarum vaticiniis praefixum, et angelorum est praeconiis manifestatum, adeo ut conceptus est, natus, baptizatus, praedicans, moriens, resurgens, ad coelos ascendens, comitantibusmiraculorum sit declaratus indiciis. negaret, ait in alio libro: De die autem et hora nemo scit, neque ange
Abbreviated transcription (Latin):
quia rep̃hensis suꝑstitio¬
nis cogitationib ꝗ sit infirmus uidẽt. i¬
chil uututis sibi tribuit. bona q̃ agit de
erubescit. ibi enim cadit homo uͥ ꝯfundit᷑.
lib. ut ad inuisibilia erigantur: mali re¬
tro cadunt. quia cadunt in inusibilib
ubiñ uident quid eos sequatur.

Expanded text:
quia repressis praesumptionis cogitationibus, quam sit infirmus videt, nihil virtutis sibi tribuit; bona quae agit de erubescit. Ibi enim cadit homo, ubi confundilibus, ut ad invisibilia erigantur; mali retro cadunt, quia cadunt in invisibilibus, ubi non vident quid eos sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Leꝓsi sunt. qui quasi uarios colores ha¬
bentes in codem corpore uarias sectas. nc̃
falsitatis. nunc u̾itatis ꝑmiscent in eał
clamore int̃pellent. Uñ seqt̃. Quistecer:¬
¶Insuꝑiori parabola decetnit᷑ fide̾ ꝑhu
militatem deb̾e aug̃i. mista reb ipsis ma¬
iifeste ostendit᷑. ñ fidei tantum agnitã rõ¬
nem. s fidei executam oꝑacionẽ eẽ. q̃ ĩal¬
uum faciat credentẽ.
¶ Qui in u̾bis saluatoris se errasse cogno¬
scunt. saluandi p̃ceptorẽ uocant: ⁊ ꝑ cogni¬
tiouem p̃ceptoris redeunt ad formam
salutis

Expanded text:
etici, qui quasi varios colores habentes in eodem corpore, varias sectas, nunc falsitatis, nunc veritatis, permiscent in eadeclamore interpellent. Qui steterIn superiori parabola decernitur fidem per humilitatem debere augeri. In ista rebus ipsis manifeste ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed fidei exsecutam operationem esse, quae salvum faciat credentem. Quia in verbis Salvatoris se errasse cognoscunt, salvandi praeceptorem vocant, et per cognitionem praeceptoris redeunt ad formam salutis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si homo ab homine seruo ñ uniforme
s multiplex minist̾ium exigit. nec grãm
ht̃. quantomagis uos quisine me nichil
potestis face̾ ñ unius usum. oꝑis ł laboris
exercere debetis: s semꝑ nouis studiis au¬
¶ Postquam ad ꝑfectionẽ fidei exhortatꝰ ẽ
ꝑ quam fiunt mirabibia oꝑa. ĩ contͣ᷑ rerum
tanto conscientia sit intꝰ humilior. qr dño
iure debemꝰ obsequium.

Expanded text:
. Si homo ab homine servo non uniforme, sed multiplex ministerium exigit, nec gratiam habet, quanto magis vos qui sine me nihil potestis, non unius usum operis vel laboris exercere debetis, sed semper novis studiis au. Postquam ad perfectionem fidei exhortatus est, per quam fiunt mirabilia opera, etiam contra rerum tanto conscientia intus sit humilior, quia Domino jure debemus obsequium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Notaꝙ omĩscreatura sentit creatorẽ.
imꝑat. increpat. sentiunt imꝑantẽ. ñ qd
scdm heresim quorundã sint animantia.
s maiestati ꝯditoris sunt sensibilia. q̃ ap̃
nos sunt insensibilra.
¶Airius contendit eẽ creaturã quẽ de¬
mon confitetur eẽ filium dĩ. Indei dicunt.
in principe demonioꝵ eicit demones. quẽ
demonia negant aliquid secum cõmu¬
¶ Torm̃tum ẽ diaboli ab hominuis cessare
lesione. ⁊ quantum duituis possed̃at. tan¬
to difficilius dimittit. Caueat gͦ aliquis
lesus adiabolo ut cito eius ugum difrũ¬
gentium leges. quib ⁊ in eorum. re publica
cohibebantur peccata. his tamen legibus
ruptis ab ea scelera cupiditate ducebantur.
quȩ uulgarẽ consuetudinẽ exced̾ent.

Expanded text:
od omnis creatura sentit Creatorem. Imperat, increpat, sentiunt imperantem, non quod secundum haeresim quorumdam sint animantia, sed majestati conditoris sunt sensibilia, quae apud nos sunt insensibilia.Arius contendit esse creaturam, quem daemon confitetur esse Filium Dei. Judaei dicunt: In principe daemoniorum ejicit daemonia, quem daemonia negant aliquid secum communtum est diaboli ab hominis laesione cessare, et quantum diutius possederat, tantum difficilius dimittit. Caveat ergo aliquis laesus a diabolo, ut cito ejus jugum dirumgentium leges, quibus, et in eorum republica cohibebantur peccata. His tamen legibus ruptis, ad ea scelera cupiditate ducebantur, quae vulgarem consuetudinem excedebant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non discipłi s nautȩ: ⁊ ali qui inaui
erant mirantur. Uñ matħs. Porro homines
illi mirati sunt dicentes. Quał ẽhic: Qd̾
m̃ito ⁊ psi homines sunt appellati.
laad. intribu manasse. ñ longe astagno
gerasa. siue gergesi colonum eiciens.idia¬
bolum. aquȩ priꝰ incolebat᷑. ł aduena ꝓpin¬

Expanded text:
 Non discipuli, sed nautae et alii qui in navi erant mirantur. Unde Matthaeus: Porro homines illi mirati sunt, dicentes: Qualis est hic? Quod merito et ipsi homines sunt appellati. laad in tribu Manasse, non longe a stagno Gerasa sive Gergesi colonum ejiciens, id est diabolum a quo prius incolebatur vel advena propin