comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. Puer aut̃ a puritate dictꝰ
ẽ: qr sine peccato fuit: qd̾ ĩ ħ ꝑsmo
liquido declarat᷑. in qͦ ostñdit᷑ pec¬
catorem omiã peccã sua ñ ado. s a
se hab̾e: iustum uͦ nicħ hab̾e iusti¬
cie. nͥ ex solius dĩ largitate. Mat̾ia
ẽ iustus.⁊ scdario impiꝰ. In pͥma par¬
te psini. impiũ cum sua accusatioẽ
describit. In scd̾a parte desc̾bit ui¬
stum: ñ cũ sua laude. s cum lauded̾i.
Intendit aut̃ nos admon̾e. ut uicia¬

Expanded text:
carnem. Puer autem a puritate dictus est, quia sine peccato fuit: quod in hoc psalmo liquido declaratur. In quo ostenditur peccatorum omnia peccata sua non Deo, sed a se habere. Justum vero nihil habere justitiae, nisi ex solius Dei largitate. Materia est justus, et secundario impius. In prima parte psalmi impium, cum sua accusatione describit. In secunda parte describit justum non cum sua laude, sed cum laude Dei. Intendit aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ibi cecider̃ qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ:
expulsi st̃. nec potuer̃ stare. Qͥ mͦ in¬
iqui st̃. pͥus in suꝑbia cecider̃. Prior
ille qui inu̾itate ñ stecit: deiñ ꝑ eũ
illi qͦs d̾s de paradyso dimisit. Ideo
cum cautã fac̾&e eccłam dñs: illa tu¬
um inqͥt. obseruabit capt̃: ⁊ tu eius
calcaneum. Serpens obseruat. ut
tͥ ueniat pes suꝑbie. ut duis affectꝰ
moueat᷑ a dõ: ⁊ itatedeiciat. Tu audẽ
caput eiꝰ obserua: iuiciũ enĩ om̃is pec¬
cati suꝑbia. Prima origo peccandiẽ
uoluntas deficiens a sũmo bono: ⁊
hec ẽ pes suꝑbie. Inde ꝓcedunt duo
uicia. scilic& ignorantia rer̃ agen¬
daꝵ. ⁊ c̃cupiscentia noxiaꝵ. Deinde
alia duo diriuant᷑: idẽ timor ⁊ amor.
Ex his audẽ omĩs maloꝵ seges gen̾a¬
tur. Sũmoꝑe gͥ cauendum ẽ. nepes
id ẽ affectus nr̃ moueat᷑ a sumo bo¬
no: ne labat᷑ ꝑ suꝑbiam᷑. R sic incidat
in manꝰ peccatoris.⁊ a beatitudine ex¬
cludat᷑. In qͣntum qͥsq minꝰ amat dm̃:

Expanded text:
 Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, nec potuerunt stare. Qui modo iniqui sunt, prius in superbia ceciderunt. Prior ille, qui in veritate non stetit : deinde per eum illi, quos Deus de paradiso dimisit . Ideo cum cautam faceret Ecclesiam Dominus: Illa tuum inquit observabit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens observat, ut tibi veniat pes superbiae, ut tuus affectus moveatur a Deo, et ita te dejiciat. Tu autem caput ejus observa, initium omnis peccati superbiam . Prima origo peccandi est voluntas deficiens a summo bono, et haec est pes superbiae. Inde procedunt duo vitia, scilicet ignorantia rerum agendarum, et concupiscentia noxiarum. Deinde alia duo derivantur: idest timor et amor. Ex his autem omnis malorum seges generatur. Summo opere igitur cavendum est, ne pes, idest affectus noster, moveatur a summo bono, ne labatur per superbiam: et sic incidat inter manus peccatoris, et a beatitudine excludatur. Inquantum quisque minus amat Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ: dem̃ cũ iam cor rectũ habere
ceꝑint. ut ea q̃ ds uult ⁊ ipsi uelint:
sic iusticiam dĩ c̃secunt᷑. ut de pecca¬
torib iusti efficiant᷑. S iam caue¬
ant ne suꝑõiant. unde orandũ ẽ:
dicendum. N ueniat mͥ pes suꝑbiȩ:
⁊ manꝰ peccatoris ñ moueat me. Ra
hoc dix̃. Ñ deerat pͥmo ade iusticia:
s ueñ illi pes suꝑbiȩ.⁊ mouit illum
manꝰ peccatoris: id c̃ temptatio dia¬
boli. Suꝑbia gͦ lapsi sumꝰ: ut ad istã
mortalitatẽ ꝑueniremꝰ. Suꝑbia deicc̃:

Expanded text:
um habere coeperint, ut ea quae Deus vult, et ipsi velint: sic justitiam Dei consequuntur, ut de peccatoribus justi efficiantur. Sed jam caveant, ne superbiant. Unde orandum est, et dicendum: 12. Non veniat mihi pes superbiae: et manus peccatoris non moveat me. Radhoc dixit. Non deerat primo Adae justitia, sed venit illi pes superbiae. Et movit illum manus peccatoris, idest, tentatio diaboli. Superbia ergo lapsi sumus, ut ad istam mortalitatem perveniremus.
Abbreviated transcription (Latin):
miscdia dĩ fac̃ hoĩes cȩlos. cum a t̾re¬
nis ad celestia subleuat᷑: ⁊ sic̃ ueri¬
tas dĩ fac̃ homines nubes. cum eos
ꝑ sapiãm suam illustrat: sic diui¬
na iusticia fac̃ hoĩes sic̃ montes di.
qnͣdo eos uircutib ⁊ oꝑib bonis.
exaltat ⁊ c̃firmat. & quomͦ qñ orit᷑
sol priꝰ luce montes uestit. ⁊ inde
lux ad humillima t̾raꝵ descend̾. sicue¬

Expanded text:
ordia Dei facit homines caelos, cum a terrenis ad caelestia sublevat: et sicut veritas Dei facit homines nubes, cum eos per sapientiam suam illustrat: sic divina justitia facit homines sicut montes Dei, quando eos virtutibus et operibus bonis exaltat et confirmat. Et quomodo, quando oritur sol, prius luce montes vestit, et inde lux ad humillima terrarum: sic
Abbreviated transcription (Latin):
uella. ñ peccaremꝰ. Qͣre hoc dic̃ in¬
iustus: Ñ ẽ timor dĩ ante ocłos eiꝰ
Si d̃m timere. ñ hoc dicere. ĩmo
accusar&e seipsum. ñ dm̃. Ubi ñ est
timor. ibi ẽ dissolutio animi. timor
aut̃ di frenum ẽ peccati. Qͥa gͦ tałe
sc uult ab scõdẽ do q̃ł ẽ. recte de illo
odium. Dolose ag̃ in c̃spectu dĩ:
qsqͥs uult ei abscondẽ peccm̃ suum.
& hȩc ẽ iniqͥtas qm̃ ds odit:⁊ uehem̃ ter
punit. Qñdo hõ peccat.⁊ deiñ pęnitos
⁊ recognosẽ se male egisse. nullũ alium
in c̃pans ł accusans nͥ sem& ipsũ: ⁊ inde
toto corde. toto gemitu c̃ũtit᷑ ad mĩã¬

Expanded text:
n peccaremus. Quare hoc dicit injustus? Non est timor Dei ante oculos ejus. Si Deum timeret, non hoc diceret: imo accusaret seipsum, non Deum. Ubi non est timor, ibi est dissolutio animi. Timor autem Dei fraenum est peccati. Quia ergo talem se vult abscondere Deo, qualis est, recte de illo odium. Dolose agit in conspectu Dei, quisquis vult ei abscondere peccatum suum. Et haec est iniquitas, quam Deus odit, et vehementer punit. Quando homo peccat, et deinde poenitet, et recognoscit se male egisse, nullum alium increpans, vel accusans, nisi semetipsum:, et inde toto corde, toto gemitu convertitur ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
Uba oris eiꝰ iniqͥtas ⁊ dolus. Iniqͥtadem
ꝑ partes exeqͥtur: ostũdens eã in cogi¬
tatione. in actu. in u̾bo. Multi dolose
agunt. ut inueniant iniqͥtatẽ suã:
id ẽ ñ ex animo agt̃. ut eam possint in¬
uenire ⁊ odisse. Inuenirent si uellent:
nolt̃ autẽ: ut sic se defendẽ ⁊ excusare
ualeat. & sic̃ dolus ẽ in inqͥsitioe: sic
⁊̃ in defensioẽ. Nam si cui eoꝵ dicis.
qͣre hoc malum facis: respond& tibi.
Quã multi hoc faciunt. Nunqͥd õs
⁊ male se tegñs. inuenit᷑ in ore eiꝰ mi¬
qͥtas ⁊ dolus. Noluit intelligere ut

Expanded text:
ba oris ejus iniquitas et dolus. Iniquitatem per partes exequitur, ostendens eam in cognitione, in actu, in verbo. Multi dolose agunt, ut inveniant iniquitatem suam: id est, non ex animo agunt, ut eam possint invenire et odisse. Invenirent, si vellent. Nolunt autem, ut sic se defendere et excusare valeant. Et sicut dolus est in inquisitione, sic etiam in defensione. Nam si cui eorum dicis, Quare hoc malum facis? respondet tibi? Quam multi hoc faciunt. Nunquid omnes et male se tegens, invenitur in ore ejus iniquitas et do
Abbreviated transcription (Latin):
lum hoĩes ro̾ales. s ⁊̃ brutos ⁊ idiotaᷤᷤ
saluauit. u̾ enim abundauit pecc̃m:
sr̃abundauit gr̃a. filii aũ hoĩnum.
idẽ dota eccła continuata usq ad fi¬
nem scłi. in degmine alax tuaꝵ sꝑa¬
bunt: id ẽ in ꝓtectione duoꝵ p̃ceptoꝵ:
caritatis dĩ uidelic&. ⁊ ꝓximi. Sub
istis alis qͥsqͥs ñ ꝓtegitur: uicioꝵ esti¬
pꝰea filios hominũ: possumꝰ intelli¬
gere ꝑ hoĩes antiqͦs patres. qͥ legem
quidẽ ñ habuer. s ipsi sͥ fuer̃ lex: ⁊¬

Expanded text:
diotas salvavit. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit gratia . Filii autem hominum, id est, tota Ecclesia continuata usque ad finem saeculi, In tegmine alarum tuarum sperabunt. Idest, in protectione duorum praeceptorum, caritatis Dei videlicet, et proximi . Sub istis alis quisquis non protegitur, vitiorum aestines, et postea filios hominum, possumus intelligere per homines, antiquos patres, qui legem quidem non habuerunt, sed ipsi sibi fuer
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ hos eleg̃.⁊ hos repbauit. ideo
ꝓtinus addidit. Iusticia tua abyss
multa. Tante. ꝓfunditatis st̃. qd̾ a
nullo inuestigari posst̃. Uł ꝑ abyssũ
pot̾̃ intelligi malicia reꝓboꝵ. Unde
scͥptum ẽ. Peccator cum ueni̾t in ꝓ¬
fundũ maloꝵ. contẽnit. Postqͣm gͦ
dix̃ de electis. c̃tinuo adiunx̃ de re

Expanded text:
potius hos elegit et hos reprobavit: ideo protinus addidit: Judicia tua abyssus multa. Tantae profunditatis sunt, quod a nullo investigari possunt . Vel per abyssum potest intelligi malitia 161 reproborum. Unde scriptum est, Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Postquam ergo dixit de e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qr difficile ẽ. s qr uoluntas au̾saẽ.
& illd̾ quid̾e infirmitas ẽ. hoc autẽ
sũma iniqͥtas. illd̾ inualitudo. hoc
delib̾atio. S adhuc de illo in iusto
qͥd subiungat audiamꝰ. Iniqͥtadem
meditatus ẽ in cubili suo: id ẽ in
sec̾tario cordis sui. Astitit omi uie
ñ bone: id ẽ ꝑseu̾ant̃ peccauit. Ma¬
liciam aut̃ ñ odiit. Ibi ẽ fructus.
ibi finis. Ñ podes ñ hab̃̾e maliciam:
ł odis illam. Cum enim odisti illã:
uix tͥ surrep̃ ut aliqͥd mali facias.
Est enim peccm̃ in mortali corꝑe. S
mortali corꝑe: ad obediendũ desid̃iis
eiꝰ. Aliud ẽ enim ñ pugnare.⁊ eẽ in
pace uera atq ꝑpetua: aliud pugnare ⁊
uinc̾e: aliud pugnare ⁊ uĩci: aluidtiec pugnare. schi:
St̃ enim hoiẽs ꝓrsus qͥ ñ pugnant. qͣł
ẽ iste de qͦ loquit᷑. Cum enĩ dix̃ mali¬

Expanded text:
ficile est, sed quia voluntas adversa est. Et illud quidem infirmitas est: hoc autem summa iniquitas. Illud invalitudo, hoc deliberatio. Sed adhuc de illo injusto, quid subjungat, audiamus. 5. Iniquitatem meditatus est in cubili suo. Id est, in secretario cordis sui. Astitit omni viae non bonae. Id est , perseveranter peccavit. Malitiam autem non odivit. Ibi est fructus, ibi finis. Non potes, non habere malitiam? vel oderis illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit, ut aliquid mali facias. Est enim peccatum in mortali corpore. Sed mortali corpore, ad obediendum dis. Aliud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua, aliud pugnare et vincere; aliud pugnare et vinci; aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur: cum enim dicit, Mali
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit᷑. Dñs pars ħeditatis mee
ipsum dñm. Eligant sibi alu partes.
quib fruant᷑ t̾renas ⁊ tp̃rales: portio
tiferas uoluptates: portio calicis mei
erat apd̾ te pͥusqͣm mundꝰ fiere:. De¬
structa erat heditas diũi: qͣndo hu¬
mana nat᷑a ⁊ uicus corrupta.:⁊ a
diabolo tenebat᷑ possessa. Missus ẽ
saluator deleta st̃ peccata. restitutũ
ẽ lib̾um arbitriũ. eiectus ẽ pͥnceps
mundi huiꝰ foras: sanata ẽ infirmi¬
tas. resticuta ẽ ħeditas. Unde ⁊ subdi¬
tur. funes cecider̃ mͥ in p̃claris:⁊ enĩ
ħeditas mea p̃clara ẽ mͥ. Sic̃ nos di¬
cuit cȩlestis claritas qͣm t̾rena: sp̾ales
uͥtutes plus ꝗ tp̃rales honores. Multi
in hoc mundo diuiciis florent: poten¬
tia p̃minent: honorib gaudent: gła
tp̃rali fulgent. Habñt claritatẽ. s ñ
ꝑmanentẽ. Qͥ autẽ trena despiciunt:
qui suꝑnã głam appetunt: qͥ ad gaudia

Expanded text:
nus pars haereditatis meae, ipsum Dominum. Eligant sibi alii partes quibus fruantur, terrenas et temporales: portio tiferas volerat apud te, priusquam mundus fieret. Destructa erat haereditas Domini, quando humana natura et vitiis corrupta, et a diabolo tenebatur possessa. Missus est Salvator, deleta sunt peccata, restitutum est liberum arbitrium, ejectus est princeps hujus mundi foras, sanata est infirmitas, restituta haereditas. Unde et subditur: 6. Funes ceciderunt mihi in praeclaris: etenim haereditas mea praeclara est mihi. Sicut nos dicuit coelestis claritas, quam terrena: spirituales virtutes plusquam temporales honores. Multi in hoc mundo divitiis florent, potentia praeminent, honoribus gaudent, gloria temporali fulgent: habent claritatem, sed non permanentem. Qui autem terrena despiciunt, qui supernam gloriam appetunt, qui ad gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
idem sp̃s diuidens singłis. ꝓut uult.
&e qr sic ditat ds t̾ram suan: dicat᷑
recte. multiplicasti locupletare eã.
Hc̃ autẽ multiformis gr̃e spm̃ de¬
cdarat: cum subiung̃. Flum̃ deire¬
pletum ẽ aqͥs. Qd ꝑdĩ flum̃ intel¬
ligi debeat. lpsc dñs nob̃ insinual
ubi ait. Qui credit in me. sic̃ dic̃

Expanded text:
idem spiritus dividens singulis prout vult . Et quia sic ditat Deus terram suam dicatur recte: Multiplicasti locupletare eam. Hunc autem multiformis gratiae spiritum declarat, cum subjungit: Flumen Dei repletum est aquis. Quid per Dei flumen intelligi debeat, ipse Dominus nobis insinuat, ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ dicturꝰ ẽ. Uenite bñdicti pa¬
tͥs mei ꝑcipite regnum qd uob̃ para¬
tum ẽ ab origine mundi. & ideo
posuit benignitatis. ut grãdi cõm̃¬
detur: ut nemo de suis meritis głiȩ¬
tur. Hanc aut̃ bñdictionem coro¬
nȩ qmͣ p̃misit exequit᷑ ꝑ partes. cũ
subiung̃. & campi tui replebunt᷑
ub̾tate. Pinguescent speciosa deser¬
ti.⁊ exultatione colles accingentur.

Expanded text:
de et dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Et ideo posuit benignitatis, ut gratia Dei commendetur, ut nemo de suis meritis glorietur. Hanc autem benedictionem coronae, quam praemisit, exequitur per partes, cum subjungit: Et campi tui replebuntur ubertate. 13. Pinguescent speciosa deserti: et exultatio
Abbreviated transcription (Latin):
inet̃na pace. Qͣsi qͦddam indum̃¬
tum illis exultatio erit. qnͣdo iam
nulla pars molestiȩ. neq in anima
neq in corpore remanebit. Abst̃g&e
enum dñs omẽm lacͥmam ab ocłis
scõꝵ. ⁊ mors ñ erit amplius. neq lu¬
ctus. neq clamor. s nec ullus dolor.¬

Expanded text:
in aeterna pace. Quasi quoddam indumenin aeterna pace. Quasi quoddam indumentum illis exultatio erit, quando jam nulla pars molestiae neque in anima, neque in corpore remanebit. Absterget enim Dominus omnem lacrymam ab oculis sanctorum: et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, s
Abbreviated transcription (Latin):
uit peccatum. suꝑ abundet & grã.
&e notandum qd ñ aic̃ pinguesca
desertum. s speciosa deserti: qi nõ
dotam massam peccatͥcem saluabit
d̾s. s eos tantum qui a sordib exe¬
unt uicioꝵ. ⁊ speciosi fiunt fide
moꝵ. honestate ⁊ decore uirtudũ.
uel ꝑ speciosa deserti. eccle gñtiũ
possunt figͣari: que tc̃ pinguescẽt.
uirtuce p̃minent passionis. Hist̃
qui uener̃ ex magna tͥbuladione.
ido merito accingent᷑. id ẽ ex oĩ
parte tam in aiã qmͣ u corpore cir¬
cumdabunt᷑ exultatione. Qͣ si qd̃¬
dam cingłm erit eis. sempic̃num
gaudium: undiq circ̃dans eos. un¬
diq continens. inseꝑabilit adħens.
Hinc quibdam dñs ait. It̃m uide¬
bo uos. ⁊ gaudebit cor urm̃.: ⁊ gau¬
dium urm̃ nemo toll&e a uobis.
qnͣdo circumdati ⁊ repleci fuerĩ
ipsa diuinitate. Tc̃ quoq indueb
dñs stola iocunditatis ⁊ ueste ĩm&¬
talitatis arieces ouium. id ẽ duces
animaꝵ. Uel induti er̃ exultatiõe:
qr simł cum g̾ge suo gaudebunt.

Expanded text:
catum, superabundet gratia . Et notandum, quod non ait, Pinguescet desertum, sed speciosa deserti: quia non totam massam peccatricem salvabit Deus, sed eos tantum qui a sordibus exeunt vitiorum; et speciosi fiunt fide, morum honestate, et decore virtutum. Vel per speciosa deserti Ecclesiae gentium possunt figurari, quae tunc pinguescent, virtute praeeminent passionis. Hi sunt, qui venerunt ex magna tribulatione . Ideo merito accingentur, id est, ex omni parte, tam in anima, quam in corpore circumdabuntur exultatione. Quasi quoddam cingulum erit eis sempiternum gaudium, undique circumdans eos, undique continens, inseparabiliter adhaerens. Hinc quibusdam Dominus ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . ircumdati et repleti fuerint ipsa divinitate. Tunc quoque induet Dominus stola jocunditatis et veste immortalitatis arietes ovium, id est, duces animarum. Vel induti erunt exultatione, quia simul cum grege suo gaudebunt
Abbreviated transcription (Latin):
cibus nob̃ paratus a dño: qͦ cotidie
reficimur. ne deficiamꝰ in hꝰ ꝑegͥ¬
nationis deserto. Unde scͥptumẽ.
Nõ in solo pane uiuit hõ. s in om̃i
u̾bo qd̾ ꝓcedit de ore d̾i. Eece para¬
tus ẽ cibus. ecce paratum ẽ flumen:
s hec fragił homo ñ ual& susciꝑe
nͥ suꝑna bonitas dignet᷑ adiuuare.
Ideo exorat dic̃s̃. Riuos ciꝰ inebriais
multiplica genimina eiꝰ. Riuos eiꝰ
fluminis apłos ⁊ doctores dic̃. ꝑ qͦs
sum qnͣdo apłi receꝑunt: tanta eiꝰ
plenidudine imbuti sc̃: ut cum lin¬
guis uariis di magnalia loq̃rentur.
a quibdam ebrii putarentur. Cere
fideles multiplicat. Multiplica in¬
qͥt genimina eiꝰ. Genimina dñr hi.
inebriatus riuus ait. neq qͥplantat
tia. s ipsa ⁊̃ tenuis ⁊ parua doctͥna:
recte subdit᷑. in stilliciduis eiꝰ lȩtabit᷑
mis stillant᷑ quȩdam de sacmentis.
qr ñ possunt caꝑe plenitudinem
ueritatis. Audi quomͦ stillat paulꝰ
stillicidiis gͦ germinans lȩtat᷑. qñ

Expanded text:
cibus nobis paratus a Domino, quo quotidie reficimus, ne deficiamus in hujus peregrinationis deserto. Unde scriptum est: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit ex ore Dei . Ecce paratus est cibus, 317 ecce paratum est flumen: sed haec fragilis homo non valet suscipere, nisi superna bonitas dignetur adjuvare. Ideo exorat dicens: 11. Rivos ejus inebrians, multiplica genimina ejus. Rivos ejus fluminis Apostolos et doctores dicit, per sum quando Apostoli receperunt, tanta ejus plenitudine imbuti sunt, ut cum linguis variis Dei magnalia loquerentur, a quibusdam ebrii putarentur . Et rfideles multiplicat. Multiplica inquit genimina ejus. Genimina dicuntur hi, inebriatus rivus ait: Neque qui planttia, sed ipsa etiam tenuis et parva doctrina, recte subditur: In stillicidiis ejus laetabitur mis stillantur quaedam de sacramentis, quia non possunt capere plenitudinem veritatis. Audi quomodo stillat Paulusstillicidiis ergo germinans laetatur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
to. Ipse dñs eric frum̃tum eorum:
ipse c̃ enim uerꝰ cibꝰ animaꝵ. & ibi
strepidu qm cordis affectu in lȩticia
in effabili clamabt̃.: ⁊ eoꝵ clamorñ
nͥ laus di erit. Ido subdit. & enim
hymnũ dicent. Un de alibi dicit᷑.
beaci qͥ habitant in domo dua ane:
in scła scłoꝵ laudabunt de. Ergo in¬
ream᷑ in fut᷑o. Qui enĩ mͦ ñĩcipit.

Expanded text:
um. Ipse est enim verus cibus animarum . Et ibi strepitu, quam cordis affectu, in laetitia ineffabili, Clamabunt. Et eorum clamor non nisi laus Dei erit. Ideo subdit: Etenim hymnum dicent. Unde alibi dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in secula seculorum laudabunt te . Ergo inreamur in futuro. Qui enim modo non incipit
Abbreviated transcription (Latin):
bundabt̃ frum̃do. Quid ꝑ campos:
nͥ fructificandes iustos: quid ꝑ de¬
sertum. nͥ st̾iles peccatores uolint
designare: Qͦsdam iustos insinuat
qͣsi campos eẽ paulꝰ ubi ait: di agͥ¬
respuit peccatores. Illos replebit
ub̾cate. idẽ et̾na refectione. sic̃ iã
p̃missum ẽ in ebraabunt᷑ ab ub̃ta
te domus tuȩ: istos pinguesc̾e facia

Expanded text:
campos, nisi fructificantes justos? Quid per desertum, nisi steriles peccatores voluit designare? Quosdam justos insinuat, quasi campos esse Paulus, ubi ait: Dei agrrespuit peccatores. Illos replebit ubertate, id est, aeterna refectione, sicut jam praemissum est: Inebriabuntur ab ubertate 318 domus tuae. Istos ping
Abbreviated transcription (Latin):
futut᷑o quidꝰ Sequit᷑ ⁊ dic̃. Bñdi¬
ces corone anni benignitatis tuȩ:
id ẽ scõs tuos remim̾abis. qui uc co¬
rona palme atq uictorie circa de
stabt̃. ⁊ tͥ uictorie signum er̃. uel ałr.
Coronam uͥ audis: gła uictorie desig¬
natur. uince diabolum: ⁊ habebis
coronam. Annꝰ uͦ qͥa ꝑfectum tp̃s
ẽ: spacium uite sigñcat et̾nę. Coro¬

Expanded text:
quid? sequitur et dicit: 12. Benedices coronae anni benignitatis tuae. Idest, sanctos tuos remunerabis, qui ut corona palmae atque victoriae circa te stabunt, et tibi victoriae signum erunt. Vel aliter: Coronam ubi audis, gloria victoriae designatur. Vince diabolum, et habebis coronam. Annus vero quia perfectum tempus est, spatium vitae significat aeternae. Coro
Abbreviated transcription (Latin):
uae in et̃num. Quomͦ hc̃ cibum
parauit nob: Qͥa u̾bum carofac̃¬
tum ẽ:⁊ habitaũ in nob̃. Bene aũ
dr̃. parasti: qr multo studio egit.⁊
multo labore. qͣtinus electoꝵ m̃des
de se ipso possae reficere. Unde c̃ue¬

Expanded text:
c cibum paravit nobis? Quia verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Bene autem dicitur, Parasti, quia multo studio egit, et multo labore, quatenus electorum mentes de seipso posset reficere. Unde conve
Abbreviated transcription (Latin):
dat mendẽ qmͣ infundit. Id̃o aqua
qr mentẽ potat: eamq ab estu desi¬
d̾ioꝵ carnalium refrig̾at. S qr de
potu audiuimꝰ: nc̃ de cibo aĩȩ quid
subiungat audiamꝰ. Parasti cibũ

Expanded text:
dat mentem quam infundit. Ideo aqua, quia mentem potat, eamque ab aestu desideriorum carnalium refrigerat. Sed quia de potu audivimus, nunc de cibo animae quid subjungat, audiamus: Parasti cibum
Abbreviated transcription (Latin):
tium mutari. Hinc ẽ. qd̾ de electis
alibi dr. mebriabunt᷑ ab ub̃tate do¬
mus tuȩ: qr tanto omp̃tis di amore
repleti sunt. ut m̃te mutata sibim&¬
ipsis extͣnei eẽ uideant᷑. Quȩdam
enim qͣsi ebrietas uidet᷑. ꝯtemptis
diuitiis pauꝑtatem amare. scip̃m
ꝯtẽptui hab̾e. tͥhulationib gaudẽ.
mortem mag̃ qm uitã diligere. ad
ca que ñ apparent totis desid̾iis ane¬
helare. Hoc mͦ meb̾atat̾ra ñ potest
eẽ st̾ilis: multiplicit̃ locupletatur
ad̾o. sꝑ̾alib donis. Hinc paulꝰ ait.

Expanded text:
tium mutari. Hinc est quod de electis tium mutari. Hinc est quod de electis alibi dicitur: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae : quia tanto omnipotentis Dei amore repleti sunt, ut mente mutata sibimetipsis extranei esse videantur. Quaedam enim quasi ebrietas videtur, contemtis divitiis paupertatem amare, seipsum contemtui habere, tribulationibus gaudere, mortem magis quam vitam diligere, ad ea quae non apparent, totis desideriis anhelare. Hoc modo inebriata terra non potest sterilis esse. Multipliciter locupletatur a Deo spiritualibus donis: Hinc Paulus a
Abbreviated transcription (Latin):
finem tendt̃. Tał erat paulus cum
dicet: cupio dissolui. ⁊ ẽẽ cum xp̃o.
Notandus ẽ aut̃ ordo u̾boꝵ. Prius po¬
nit᷑ ꝑt᷑batio timoris: deinde delecta¬
tio amoris. Timor excludit uicia: ca¬
ritas contẽnit t̾rena. Magnifice gͦ
posuit delectab̃ exitus: si enim ñ
delectat te. ñ laboras exirẽ. Delecta¬
re in dño: ⁊ fastidio erit tͥ mundꝰ.
Ad hoc autẽ qd̾ p̃missum ẽ. p̃parans
montes in uircute tua: respic̾e uid̾r
u̾sus iste qui subiungit᷑. Uisitasti t̃¬
ram ⁊ ineb̾asti eam: młtiplicasti lo¬
cupletare eam. Misisti nubes tuas
ut pluerent p̃dicationẽ ueritatis:
in ebriata ẽ t̾ra. idẽ repleta st̃ corda
t̾rena celesti imbre sapientiȩ. ad ꝓft¬
rendum młtiplicr̃ fructũ uidȩ.
Omp̃s ds t̾ram uisitat. qͦtiens pecca¬
torem ꝑ suam grãm aspirat: in ebri¬
at uͦ. cum tanto eiꝰ amore repletur
ut uita ⁊ morib ad meliora ĩmutet᷑.
Solet enim ꝑ ebrictatẽ sensus bibñ¬

Expanded text:
at Paulus, cum diceret: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Notandus est autem ordo verborum: Prius ponitur perturbatio timoris, deinde delectatio amoris. Timor excludit vitia: caritas contemnit terrena. Magnifice ergo posuit, Delectabit exitus. Si enim 316 non delectat te, non laboras exire. Delectare in Domino, et fastidio erit tibi mundus. Ad hoc autem quod praemissum est, Praeparans montes in virtute tua, respicere videtur versus iste, qui subjungitur: 10. Visitasti terram et inebriasti eam: multiplicasti locupletare eam. Misisti nubes tuas, ut pluerent praedicationem veritatis. Inebriata est terra, idest, repleta sunt corda terrena caelesti imbre sapientiae, ad proferendum multipliciter fructum vitae. Omnipotens Deus terram visitat, quotiens peccatorem per suam gratiam aspirat. Inebriat vero, cum tanto ejus amore repletur, ut vita et moribus ad meliora immutetur. Solet enim per ebrietatem sensus biben
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ hoĩes.: ⁊ uos facite illis. In hisdu¬
ob p̃ceptis. ẽ equitas atq uisticia.
Qnͣdo hec obseruant iustiuiri. qui
sc̃ domꝰ ⁊ templũ di. mirabiles appa¬
rent inȩqͥtate. in iusticia. in scĩta¬
te. in morib. in actionib. in uͥtu¬
tibus. Ad hanc gͦ impetͣndam ȩqͥ¬
tatem. humilit exorat dic̃s. Exau¬
di nos ds. salutaris nr̃. Cũ dix̃ ds
continuo adiunx̃ salucaris: ut
quem dm̃ dic̾ae.aꝑtius declarar&.
Ipse mediator di ⁊ hominũ int̃pel¬
lat ꝓ nob̃. ut homo: ⁊ exaudit nos
ut ds̾. In do ẽ salus nr̃a ⁊ spes nr̃a:
ñ uniꝰ anguli. ñ solius uidee. ñ ori¬
entis tantũ mͦ aut occidñtis.: s syes
om̃ium fimũ t̾re. In illo enĩ sꝑant
⁊̃ illi quim ultimis t̾re partib ha¬
bitant. Nec tantũ hi sꝑant in eo.
quim solida t̃ra st̃. s ⁊ illi qͥ mnre¬
motissimis insuł c̃sistunt. Hocẽ
qr᷑ subdit: ⁊ in mari longe. Quomͦ
aut̃ tam longe factus sit spes: ostñ¬

Expanded text:
ribus, non in tectis deauratis, sed in aequitate. Quae est aequitas? Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Et quae vultis, ut sunt domus et templum Dei, mirabiles apparent in aequitate, in justitia, in sanctitate, in moribus, in actionibus, in virtutibus. Ad hanc ergo impetrandam aequitatem humiliter exorat dicens: Exaudi nos Deus salutaris noster. Cum dixit Deus, continuo adjunxit, Salutaris, ut quem Deum diceret, apertius declararet. Ipse mediator Dei et hominum interpellat pro nobis , ut homo, et exaudit nos, ut Deus. In Deo est salus nostra et spes nostra. Non unius anguli non solum Judaeae, non Orientis tantummodo, aut Occidentis: sed Spes omnium finium terrae. In illo enim sperant etiam illi, qui in ultimis terrae partibus habitant. Nec tantum hi sperant in eo, qui non solida terra sunt, sed et illi, qui in remotissimis insulis consistunt. Hoc est, quod subdit: Et in mari longe. Quomodo autem tam longe sit factus, spes osten
Abbreviated transcription (Latin):
tatis in corde. ñ illa omiã ꝓcełent ad¬
uersus xp̃m. fundũ con̾bauit forde:
ut fundũ ex haurir&. Nlam ĩ malis
quibzdam exhausit mare a fundo. ⁊
posuit mare in desertum. Dic̃ illud
alius p̃s: qui c̃uertit mare in aridã.
Oñs impii ⁊ pagani qui credider̃. ma¬
re erant. t̾ra facti sunt: salsis fluctib
pͥmosteriles: postea iusticie fluctu
fecundi. Contͣbat sonum fluctuum
qnͣdo minas dissipat suꝑboꝵ. Uelso¬
num fluctiĩ contͣbat: qndo tumł¬
tus cogitationum in cordib impioꝵ
ds excitat. Ascendt̃ in corde cogita¬
diones: qnͣdo suas ad memoriã redu¬
cunt pͣuitates. Contͣbat᷑ mare. qͣa
contremiscit amaritudo pęnitẽtie:
⁊ qd̾ inimo ẽ ad sũmũ reducit᷑. qnͣdo
malũ qd̾ in corde iacebat. ore c̃fessioĩs
aꝑit᷑. Quis hoc agit in corde peccato¬
ris. nͥ pia podentia redẽptoris: De qͣ
ad huc subdit᷑. Turbabunt᷑ gentes
⁊ timebt̃. qui habitant c̃minos asig¬
nis tuis. Idõ enim dñs ⁊ discipłi eiꝰ

Expanded text:
illa omnia procederent adversus Christum. Fundum conturbavit, forte ut fundum exhauriret: nam in malis quibusdam exhausit mare a fundo, et posuit mare in desertum. Dicit illud alius psalmus: Qui convertit mare in aridam . Omnes impii ut pagani qui crediderunt, mare erant: terra facti sunt: salsis fructibus primo steriles, postea justitiae fructu faecundi. Conturbat sonum fluctuum, quando minas dissipat superborum. Vel sonum fluctuum couturbat, quando tumultus cogitationum in cordibus impiorum Deus excitat. Ascendunt in corde cogitationes, quando suas ad memoriam reducunt pravitates. Conturbatur mare, quia contremiscit amaritudo poenitentiae: et quod in imo est, ad summum reducitur, quando malum quod in corde jacebat, ore confessionis aperitur. Quis hoc agit in corde peccatoris, nisi pia potentia Redemtoris. De qua adhuc subditur: 9. Turbabuntur gentes, et timebunt qui habitant terminos, a signis tuis. Ideo enim Dominus et Discipuli ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩparauit ⁊ p̃parat. uocando. iusti¬
ficando: grã. doctna. ⁊ morib in¬
formando. & bene potes cos p̃pa¬
re: qr tu es accinctꝰ potentia. Dñs
ac redẽptor nr̃ scdm humanitatẽ
accintus potñtia dictus ẽ. Une
illi psalmista alibi ait. Accingere
gladio uio suꝑ semͣ cuũ potentissi¬
me. & it̾m. Indutus ẽ dñs fortitu¬
ẽ ap̃ patrem. neq induit᷑ fortitu¬
dine. neq accingit᷑ potñtia: ĩ mo
ipse c̃ fortitudo. ⁊ uͥtus. ⁊ sapiẽtia.
Incarnatus gͦ dñs. qi diuinitate
sua undiq cͥcumdat᷑. undiq muni¬
dur: ñ immierito accinctus potñcia
ꝑhibet᷑. Accinctus aut̃ tanꝗͣ parat̾
ad pugnam contͣ diabolũ ⁊ mundũ.
Unde ꝓtinus addit: qui c̃turbas ꝓfũ

Expanded text:
paravit, et praeparat vocando, justificando, gratia, doctrina et moribus informando. Et bene potes eos praeparare, quia tu es accinctus potentia. Dominus ac Redemtor noster secundum humanitatem Accinctus potentia dictus est. Unde illi Psalmista alibi ait: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime . Et iterum: Indutus est Dominus fortituest apud Patrem, neque induitur fortitudine, neque accingitur potentia. Imo ipse est fortitudo et virtus et sapientia . Incarnatus ergo Dominus quia divinitate sua undique circumdatur, undique munitur, non immerito accinctus potentia perhibetur. Accinctus autem, tanquam paratus ad pugnam contra diabolum et mundum. Unde protinus addi
Abbreviated transcription (Latin):
est ut exaudiatur: cum ait. U̾ba in¬
iquoꝵ id ẽ diaboli ⁊ eue. qui ꝑsuase¬
rt̃ ade. p̃ualuer̃ suꝑ nos. qr nos in
peccatum demerser̃: ⁊ tam̃ tu dñe
ꝓpiciab̃is impictatib nris. cõdonã¬
do eas. Primũ peccatũ ꝑ u̾bũ factũ
ẽ.⁊ ꝑ u̾bum mala multa cotidie fi¬
unt. Hinc apłs malũ lingue descͥ¬
bens ait. Lingua inqͥetum malũ:
plena ueneno mortifero. & alibidr.
In manib linguȩ uita & mors. Ca¬
uendum ẽ gͥ malũ lingue. ne loqͣ¬
mur qd̃ noceat. nec a u̾bis impioꝵ
depͣuem᷑. & si in hoc deliqͥmꝰ. corrigam᷑.
toꝵ seg̾gasti. conu̾tendo ad fidẽ. ⁊ as¬
sũpsisti ad dignitatem. Idõ b̃aera t̃.
qui habitabit in atͥis cuis. id ẽ cxlesti¬

Expanded text:
t exaudiatur, cum ait: 4. Verba iniquorum, id est, diaboli et Evae qui persuaserunt Adae, praevaluerunt super nos. Quia nos in peccatum demerserunt. Et tamen tu Domine propitiaberis impietatibus nostris. Condonando eas. Primum peccatum per verbum factum est: et per verbum mala multa quotidie fiunt. Hinc apostolus, malum linguae describens ait: Lingua inquietum malum, plena veneno 314 mortifero . Et alibi dicitur: In manibus linguae vita et mors . Cavendum est igitur malum linguae, ne loquamur, quod noceat, nec a verbis impiorum depravemur. Et si in hoc delinquimus, corrigamur. torum segregasti, convertendo ad fidem. Et assumpsisti ad dignitatem. Ideo beatus, quia habitabit in atriis tuis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. nec auris audiuit. nec in cor
hoĩs ascendit. ĩparauit diligñtib
se. Oportas gͥ ea nc̃ esurire ⁊ sidire ut
tantis pꝰ modum bonis repleri merca¬
mur. Ecce magna st̃ bona dom̃ꝰ dei:
⁊ beatum ẽ bonis illius adimpleri. iã
audiamꝰ quȩ sit hec domꝰ. Scm̃ẽ inqͥt

Expanded text:
auris audivit, nec in cor hominis ascendit, praeparavit Deus diligentibus se . Oportet igitur ea nunc esurire, et sitire, ut tantis postmodum bonis repleri mereamur. Ecce magna sunt bona domus Dei, et beatum est bonis illius adimpleri. Jam audiamus, quae sit haec domus. 6. Sanct
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus cum illa c̃cupiscere ñ possit.
Hoc uolumꝰ. quotiens ꝑfectionẽ usti¬
ciȩ desid̾am᷑. Idõ dictum ẽ. uelle ad¬
iacce mͥ. S qr hoc in ista corruptioẽ
nullatenꝰ adimplet᷑: ꝓpt̃ea mox sub¬
dic̾. ꝑfic̾e autem bonũ ñ inuenio.
Est enim ꝑfectio boni: uͥ nulla ẽ c̃cu¬
piscentia mali. Tc̃ gͦ reddet᷑ in illa
cȩlesti pace: qnͣdo iam nullũ malũ
erit. s sũmũ bonũ. lbi erimꝰ totum
idẽ integri: ñ solum aĩa. s caro ipã

Expanded text:
ssit . Hoc volumus quotiens perfectionem justitiae desideramus. Ideo dictum est: Velle adjacet mihi. Sed quia hoc in ista corruptione nullatenus adimpletur, propterea mox subditur: Perficere autem bonum non invenio. Est enim perfectio boni, ubi nulla est concupiscentia mali. Tunc ergo reddetur in illa caelesti pace, quando jam nullum malum erit, sed summum bonum. Ibi erimus totum, idest, integri, non solum anima, sed caro
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ceꝑit qͥsq in nouari.⁊ m̃te ad
celestia erigi: tẽ pͥmum decoe ut dm̃
laud&. & qr sic dm̃ laudare debem̾
ut nos ipsos ei uoueamus. incipiẽtes
hoc in nouitate uitȩ. s complentes
in ȩt̃na ꝑace: recte subdit᷑. & tibi red¬
detur uotum in ierłm: id ẽ in uisioe
pacis. hic in ista syon. ubi uidemus
ꝑ specłm ⁊ in enigmate. ñdũ autẽ
facie ad faciem. uotum dõ incipimꝰ
agere. s illud ñ possumꝰ ex coto adim

Expanded text:
sque innovari, et mente ad caelestia erigi: tunc primum decet, ut Deum laudet. Et quia sic Deum laudare debemus, ut nos ipsos ei voveamus, incipientes hoc in novitate vitae , sed complentes in aeterna pace: recte subditur: Et tibi reddetur votum in Jerusalem, id est, in visione pacis. Hic in ista Sion, ubi videmus per speculum et in aenigmate, nondum autem facie ad faciem , votum Deo incipimus agere: s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħatur. ⁊ cͥ reddet᷑ uotum in ierłm.
Ad hoc suspirat eccła: unde supplicr̃¬
exorat. ddic̃s. Exaudi ds orationem
meam. ut in illa cȩlesti ierłm uotũ
meum ꝑsoluam: scio enim qr ñ so¬

Expanded text:
atur. Et tibi reddetur votum in Jerusalem. Ad hoc suspirat Ecclesia: unde et suppliciter orat, dicens: 3. Exaudi Deus orationem meam. Ut in illa caelesti Jerusalem votum meum persolvam. Scio enim, quia non so
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ audiant: ego nullis subtͣhoser¬
monem meum.Terrigena ẽ: audiat
ꝓpt̾iudicium. filiꝰ hominis ẽ: audi¬
at ꝓpt̾ regnum. Simul inunũ diues
⁊ pauꝑ. Iterũ ipsa st̃ repetita. Qd̃ ait
diues. ad t̾rigenas ꝑtin&e: qđ aittẽ
pauꝑ. ad filios hominũ. Diuites in¬
dellige suꝑbos: pauꝑes humiles.
Habeat multas facultates pecum¬
arum: si in eis ñ extollit᷑ pauꝑ est.
Ñ habeat aliqͥd. cupiat. ⁊ infletͣ. int̾
diuites reꝓbos deputat eum deus.
& diuites & pauꝑes intorde int̾ro¬
gat ds. Nõ parua seꝓpħa dicturũ
insinuat: cum tantã omium fa¬
ciat aduocationem. E ponit cau
sam qͣre debeat audiri: cum sub¬

Expanded text:
ego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper. Iterum ipsa sunt repetita. Quod ait Dives, ad terrigenas pertinet. Quod autem Pauper, ad filios hominum. Divites intellige superbos: pauperes humiles. Habeat 242 multas facultates pecuniarum, si in eis non extollitur, pauper est. Non habeat aliquid, cupiat et infletur, Inter divites reprobos deputat eum Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Dominus. Non parva se Propheta dicturum insinuat, cum tantam omnium faciat advocationem. Et ponit cau sam, quare debeat audiri cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
salmus iste qui seqͥt᷑. hoc
mͦ inticulat᷑. In finẽ ne cor¬
rumpas. p̃s cantici asaph.
Dz iste qui ẽ nob̃ causa cantici. id
c̃ magnę. iocunditatis. ⁊ delecta¬
tionis. quia humilib remunera¬
tionẽ beatitudinis et̃ne ꝓmittit:
ꝓponit᷑. ponit᷑ asaph. id ẽ in fideli
synagoge. adhoc ut dendat in fi¬
nem. id ẽ in xp̃i c̃formicatẽ. ꝓpo¬
nit᷑ dico asaph. xp̃o eam synago¬
gam exhortande. ne corrumpas de.
Idẽ suꝑbias. Sic̃ enim humilitas cu¬
stos ẽ om̃ium uirtutũ: ita econtͣrio
suꝑbia corruptio. Mat̾ia ẽ in hoc
tatur sẏnagoga. Loquit᷑ autẽ mͦ
hortans adhumilitatẽ. & hoc fac̃
ꝓponendo eis dãnationẽ qmͣ suꝑbi
in fut᷑o st̃ habit᷑i: & exaltationem
qm humiles sc̃ assecuturi. Inten¬
dio ẽ. om̃s ad humilitadẽ inuitare:
ut sic omp̃tis dĩ dist̾ctum iudici¬
um ualeant euitare. Unde sc ipm
in exemplum ꝓponit: atq ex uoce

Expanded text:
salmus iste, qui sequitur, hoc modo intitulatur: In finem, ne corrumpas, Psalmus cantici Asaph Psalmus iste, qui est nobis caussa cantici, id est, magnae jocunditatis et delectationis quia humilibus remunerationem beatitudinis aeternae promittit proponitur Asaph, id est, infideli Synagogae, ad hoc, ut tendat in finem, id est, in Christi conformitatem. Proponitur, dico, Asaph, Christo eam Synagogam exhortante, ne corrumpas te, id est, superbias. Sicut enim humilitas custos est omnium virtutum, ita econtrario superbia corruptio. Materia est in hoc tatur, Synagoga. Loquuntur autem modo hortans ad humilitatem. Et hoc facit proponendo eis damnationem, quam superbi in futuro sunt habituri, et exaltationem, quam humiles sunt assecuturi. Intentio est, omnes ad humilitatem invitare, ut sic omnipotentis Dei districtum judicium valeant evitare. Unde et seipsum in exemplum proponit, atque ex voce
Abbreviated transcription (Latin):
nima ꝑfecta quȩ iam digna ẽ nosse
secretum dĩ. ꝓuerb̃ chusi. id ẽ ꝓ cogni¬
tione eiusdẽ secreti: qd̃ secretum dex¬
ter ds. id ẽ fauens atq ꝓpiciꝰ ei oꝑat᷑
est. Est aut̃ intentio huiꝰ ꝑfecti catho¬
lici. qͦsq fideles exhortari. ut spem suã
in dnõ ponant̾: i sic ꝑfecte uiuant.
quatinꝰ diẽ iudicii expec̾tare ualcat̃.

Expanded text:
fecta, quae jam digna est nosse secretum Dei pro Verbis Chusi, id est, pro cognitione ejusdem secreti, quod secretum dexter Deus, id est, favens atque propitius, ei operatus est. Est autem intentio hujus perfecti catholici, quosque fideles exhortari, ut spem suam in Domino ponant et sic perfecte vivant, quatenus diem judicii expectare securi
Abbreviated transcription (Latin):
In finem p̃s dauid: quẽ canta¬
uit dño ꝓ u̾bis chusi filii gemi¬
ni. Hic mittim᷑ ad hystoriam
illam in regnoꝵ libro scd̃o. uͥ chusi
amicus dauid tͣnsiuit in partes ab¬
salon filii eiꝰ ad exploranda consilia.
⁊ renuncianda que adu̾sꝰ patrẽ ille
moliebat᷑ auctore acbitofel. qui de¬
fecerat ab amicitia dauid: ⁊ filium
eiꝰ adu̾sus patrẽ consiliis quib possae
instruebat. Sꝑaliter nob̾ chusi. int̾¬
p̃tatur silentium. Gemini autẽ dext̃.
Achitofel. frĩs riuna. ꝑ chusi qd̾ silen¬
dium int̾p̃tat᷑. recte accipit᷑ adu̾sus
casse: quo silentio sac̾mentũ uene¬
rabilis passionis occultans. uoluntariã
ruinam frĩs. id ẽ nefarium sceł tͣdito¬
ris sui. in suȩ miscdiȩ atq prudentiȩ
ordinem conu̾tit: ut qd̃ ille ad ꝑniciẽ
unius hominis ꝑu̾sa m̃te faceret:. iste

Expanded text:
In finem psalmus David, quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Jemini. Hic mittimur ad historiam illam in Regum libro secundo: ubi Chusi amicus David transivit in partes Absalom filii ejus, ad exploranda consilia et renuncianda, quae adversus patrem ille moliebatur auctore Achitofel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem, consiliis, quibus posset, instruebat. Spiritualiter nobis Chusi interpretatur silentium; Jemini autem dextra, Achitofel fratris ruina: Per Chusi, quod silentium interpretatur, recte accipitur, adversus casse, quo silentio sacramentum venerabilis passionis occultans, voluntariam ruinam fratris, id est, nefarium scelus traditoris sui in suae misericordiae atque prudentiae ordinem convertit: ut quod ille ad perniciem unius hominis perversa mente fa
Abbreviated transcription (Latin):
ranti ea quȩ in finc tp̃rm erant
uent᷑a. Ps̃ iste idõ ẽ cantiei. qr ta¬
onis. E nanq ps̃ iste refertus eugłi¬
cis sacͣm̃tis. Loquit᷑ enĩ de passione
surrectione. ubi dr. Exurgat ds. De
ascensione. uͥ dr̃. Ascendisti in altũ.
De emissione sp̃s scĩ. ubi dr̃. confir
na ds hoc qd̾ oꝑatus es in nob̃. De
incarnatione. ubi dr. Manda ds uir¬
tuti cue. Quȩ omĩa debent nob̃ eẽ
cantica ⁊ exultatio. Mat̾ia ẽ. xp̃c ex¬
altatus. ⁊ exaltans ȩccłam. Indentio
ẽ nos ãmonere ad xp̃i exaltationẽ
ut cantemꝰ xp̃o. & exaldemus eũ.
Hec quidẽ intentio nodat᷑ in ꝑsm̃o

Expanded text:
ranti ea, quae in fine temporum erant ventura. Psalmus iste ideo est cantici, quia taonis. Est namque psalmus iste refertus Evangelicis sacramentis. Loquitur enim de passione,surrectione, ubi dicitur: Exurgat Deus. De ascensione, ubi dicitur: Ascendisti in altum. De emissione Spiritus Sancti, ubi dicima Deus hoc quod operatus es in nobis. De incarnatione, ubi dicitur: Manda Deus virtuti tuae. Quae omnia debent nobis esse cantica et exultatio. Materia est Christus exaltatus, et exaltans Ecclesiam. Intentio est nos admonere ad Christi exaltationem, ut cantemus Christo, et exaltemus eum. Haec quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
tͥna in ꝑsonis. ⁊ una credit᷑ in sub̾a.
& metuant in qͥt cum om̃s fines
t̃re. Sic abundant̃ in noĩe. xp̃i bñ¬
dicat nos ds. ut filiis suis impleat
uniu̾sam faciem t̾re adoptatis in
regnum suũ: coħedib uingeniti fi¬
lii sui. Benc aut̃ ait. ⁊ metuant eũ:
qr nulla in mundo uera secͣitas.
Beatus homo qui semꝑ ẽ pauidus.
Nescit homo diem neq horã qnͣdo
tnscat: nescit utrum odio an amo¬
re dignus sit. Timeamꝰ gͦ dm̃. ti¬
meamꝰ iudicium eiꝰ: ut postea se¬
curi esse ualcamus.¶LXUII.¬

Expanded text:
n personis, et una creditur in substantia. Et metuant inquit eum omnes fines terrae. Sic abundanter in nomine Christi benedicat nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus unigeniti Filii sui . Bene autem ait: Et metuant eum, quia nulla in hoc mundo vera securitas. Beatus homo, qui semper est pavidus . Nescit homo diem, neque horam, quando transeat . Nescit utrum odio an amore dignus sit . Timeamus ergo Deum. Timeamus judicium ejus: ut postea securi esse valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. ⁊ bndicat nob̾. id ẽ
młtiplic& nos ⁊ numero ⁊
uirtude: hoc uidelic& ordine. ut il¬
lumin& uultũ suũ suꝑ nos. id est
in suꝑiori parce nr̃ĩ. in m̃de nr̃a splẽ¬
dere faciat filium suũ sapientiam
suam. qui ẽ uultꝰ ⁊ imago eius. Per
filium enim rep̃sentat᷑ pat̃. sic̃ ipse
ait: qui ud& me. uidae ⁊ patrẽ. De¬
in de subiung̃. qd p̃miserat. ⁊ mise

Expanded text:
peccata. Et benedicat nobis, id est, multiplicet nos et numero et virtute: hoc videlicet ordine, ut illuminet vultum suum super nos. Id est, in superiori parte nostri, in mente nostra splendere faciat Filium suum, sapientiam suam, qui est vultus, et imago ejus. Per Filium enim repraesentatur Pater, sicut ipse ait: Qui videt me, videt et Patrem . Deinde subjungit, quod praemiserat: Et mise
Abbreviated transcription (Latin):
luminatione sapĩȩ. Scdã miscdia
ẽ. uel bona quȩ largitur d̃s. ut iam
in nob̃ c̃seruare dignet᷑. utrũq hor¬
tant᷑ psalmi. ut nos bndicat d̾s.⁊
ut nos bñdicamꝰ dm̃. Cum bñdic̃
nos ds. nos crescimus:⁊ cum bñdici¬
mus dm̃. nos crescimꝰ. utrũq nob̃
ꝓdest. Prior ẽ in nob̃ bndictio dñi.
⁊ c̃sequens ẽ. ut nos bñdicamꝰ dñm.
Illa pluuia. istẽ fructus ẽ. Iilumin&e
inqͥt uultum suum suꝑ nos. Tum̃
suũ nob̾̃ imp̃ssum. ꝑ nos obscuratũ.
⁊ fere extinctum ẽ ꝑ peccatũ. Ipsegͦ
peccatum collat. ⁊ illumin&: mit¬
tat radium sapientiȩ suȩ. deneb̃s
nras expellat: ut in nob̾ imago eiꝰ
fulgeat. Qre ᷤ: conu̾tit se ad dĩ fami¬
liarem locutionẽ. ⁊ dic̃. Ut cognosca¬
mus in t̾ra uiam tuã. In qͣ t̾ra: In
om̃ib gentib. Quam uiã: Salu¬
tare tuum. id ẽ filiũ duũ qͦ salucm᷑.

Expanded text:
. Secunda misericordia est, vel bona, quae largitur Deus, ut jam in nobis conservare dignetur. Utrumque hortantur psalmi, ut nos benedicat Deus, et ut nos benedicamus Deum. Cum benedicit nos Deus, nos crescimus. Et cum benedicimus Deum, nos crescimus. Utrumque nobis prodest. Prior est in nobis benedictio Domini, et consequens est, ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste fructus est : illuminet inquit vultum suum super nos: lumen suum nobis impressum, per nos obscuratum, et fere extinctum est per peccatum. Ipse ergo peccatum tollat et illuminet. Mittat radium sapientiae suae. Tenebras nostras expellat, ut in nobis imago ejus fulgeat. Quare convertit se ad Dei familiarem locutionem, et dicit: 3. Ut cognoscamus in terra viam tuam. In qua terra? In omnibus gentibus. Quam viam? Salutare
Abbreviated transcription (Latin):
nes iusitar&. onĩs dãnarent᷑. ideo
adiecit. ⁊ gc̃s in t̾ra dirigis. subau¬
dis ut recte ambulent uiuendo.
distortȩ erant gc̃s. uenit manꝰ dei.
tȩ st̃ gc̃s. ambulant in fide gauden¬
des indõ suo: pia oꝑa faciendes. Repe¬
dit gͦ eundem u̾sum ĩ exhortatione
quẽ p̃misit. s aliam causã subdit.

Expanded text:
nes visitaret, omnes damnarentur, ideo adjecit: Et gentes in terra dirigis: subaudis, ut recte vivendo ambulent. Distortae erant gentes: venit manus Dei: tae sunt gentes: ambulant in fide, gaudentes in Deo suo, pia opera facientes. Repetit ergo eundem versum in exhortatione, quam praemisit: sed aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Bñdicat nos ds̾ ds nr̃. bñdicat nos
ds̃. ⁊ metuant eum om̃s fines t̾rę.
&e iã atq multiplicit̃ bñdicendo.
Bñdictio enim ĩ młtiplicatione so¬
let maxime ⁊ ꝓpͥe intelligi: qđ̃ in
genesi manifcstũ ẽ. Nam qđ̾ fecit
ds̃ lucẽ.⁊ diuisit a denebͥs. ⁊ fec̃ fir¬
mam̃tum.⁊ discreuit mare abari¬
da: nusqm ibi dictum ẽ. bñdix̃ d̃s.
uentum c̃ ad ea quȩ fȩcunditatis
habit᷑a erant sem̃.⁊ b̃ndix eis dic̃s.

Expanded text:
ster, benedicat nos Deus: et metuant eum omnes fines terrae. Etiam atque multipliciter benedicendo. Benedictio enim in multiplicatione solet maxime et proprie intelligi: quod in Genesi manifestum est. Nam quod fecit Deus lucem, et divisit a tenebris: et fecit firmamentum, et discrevit mare ab arida: nusquam ibi dictum est: Benedixit Deus. Ventum est ad ea, quae fecunditatis habitura erant semen: et benedixit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus finẽ ꝑsalmi subinfert᷑. Reg¬
na t̾re cantade do. om̃imoda iocũ¬
ditate in dño exuldent̃. & notan¬
dum qd sic̃ sepe dictũ ẽ. ut magis
affectum suũ more ꝓpħico expͥmat.
loquit᷑ in ꝑsalmi pͥncipio sub figͣa
optantis. tam̃ uixta sendentiã eñ¬
ciatiue orationis. sic incipiens.

Expanded text:
egna terrae cantate Deo  omnimoda jocunditate in Domino exultent. Et notandum quod, sicut saepe dictum est, ut magis affectum suum more prophetico exprimat, loquitur in psalmi principio sub figura optantis: tamen juxta sententiam enunciativae orationis, sic incipiens.
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ nob. rp̃c uia. Eugłista dicat:
u̾bum caro factum ẽ.⁊ habitauit in
nob̾. In eo gͦ qd̾ d̾s factus ẽ homo: da¬
ta ẽ nob̃ fiducia. ut homo possit fieri
ds̃. & quia nr̃am carnẽ fec̃ ĩ mortałe:
dedit nob̃ c̾titudinẽ. mortalem pos¬
se ꝑtingere ad ĩmortalitadem. Hec

Expanded text:
sta dicat: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . In eo ergo, quod Deus factus est homo, data est nobis fiducia, ut homo possit fieri Deus. Et quia nostram carnem fecit immortalem, dedit nobis certitudinem, mortalem posse pertingere ad immortalitatem. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fiteant᷑ pͣeccata sua: c̃fiteant᷑ & lau¬
dem tuam. & ñ unꝰ ppłs tantũ. s po¬
płi om̃s: qr ad grãm inuicant᷑ om̃s.
Prius se accusent. pͥus se condẽnent:
ut sic pꝰmodũ digne. de laudent. Qͥd
times c̃fiteri ohomo. qui ñ c̃ficendo
ñ potes eẽ occultus: Damnabis taci¬
tus: qͥ põses lib̾ari c̃fessus. Ad hoc exi¬
git ds c̃fessionem: ut lib&e humiłe.
& qͥa ista c̃fessio ñ ad suppliciũ duc̃.
s ad gaudium: sequit᷑ ⁊ dic̃. lecent᷑
ĩ exultent gc̃s. lȩticia refert᷑ ad aĩa:
exultatio ad corpꝰ. Cum gͦ saluent᷑¬

Expanded text:
cata sua. Confiteantur et laudem tuam. Et non unus populus tantum, sed populi omnes: quia ad gratiam invitantur omnes. Prius se accusent: prius se condemnent, ut sic postmodum digne te laudent. Quid times confiteri, o homo, qui non confitendo esse non potes occultus? Damnaberis tacitus, qui posses liberari confessus. Ad hoc exigit Deus confessionem, ut liberet humilem. Et quia ista confessio non ad supplicium ducit, sed ad gaudium: sequitur et dicit: 5. Laetentur et exultent gentes. Laetitia refertur ad animam: exultatio ad corpus. Cum ergo salvent
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ tͥbulationes multas & malas. Ostñ¬
sum ẽ enim malũ homini ꝑ exꝑim̃¬
dum. Unde scͥptum ẽ. & aꝑti st̃ ocli
eoꝵ. cognouer enim se peccasse. Clau¬
si st̃ ocłi inc̾iores quib uidebant sꝑa¬
le bonum. & aꝑti sc̃ ocłi ext̾iores ad
expiendum malũ. Qͥs aut̃ podest
dicere aut cogitare. qͣntas & qͣm mł¬
tas d̾bulationes. & anxietates uideat.

Expanded text:
multas! Ostensum est enim malum homini per experimentum. Unde scriptum est: Et aperti sunt oculi eorum . Cognoverunt enim se peccasse. Clausi sunt oculi interiores quibus videbant spirituale bonum: et aperti sunt oculi exteriores ad experiendum malum. Quis autem potest dicere aut excogitare, quantas et quam multas tribulationes et anxietates