comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putant᷑. Nã st̃ pleriq qͥ parua capiũt: s tñ hec eadẽ par¬
ua pie annuntiare frib ñ desistunt. Isti itaq: in angłoꝵ
numerũ currũt. Et sũt nonnulli: qͥ diuine largitatis
munere referti. secretoꝵ celestiũ sũma ⁊ capere p̃ualent
⁊niuitiare. Qͦ gͦ isti. nͥ int̃ archangłoꝵ. numerũ deputamꝰ¬

Expanded text:
tentur. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi inter archangelorum numerum deputa
Abbreviated transcription (Latin):
ima sectet᷑. Qͥcunq uult frẽm p̃uenire regnando: pͥus illũ
p̃ueniat obsequendo: sic̃ ait apłs. honore ĩuicẽ p̃uenien¬
tes. Uincat eũ officiis: ut possit uincere sc̃ĩtate. Si enim.
te ñ lesit frater: obseqͥũ meret᷑ ut diligas. Qͦd si forsitan
lesit: magis obseqͥũ meret᷑ ut uincas. R Docebo te q̃ uentoᷤ¬

Expanded text:
regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim no
Abbreviated transcription (Latin):
tione ñ duudit. Qͥ aũ semꝑ cũ dõ mente st̃. solliciti serua¬
re unitatẽ sp̃s in uinculo pacis: ñꝙͣ. ab et̃na lege dissen
tiunt: fideli oratione dicentes. fiat uoluntas tua: sicut
in celo ⁊ ĩ t̾ra. Hi st̃ pacifici: hi bene unanimes. stẽq cõcor¬
merebit᷑ dilectio dĩ ⁊ dilectio ꝓximi. ut nullas iã adu̾sita¬
tes sentiat. nulla scandala ꝑtimescat: s finito om̃iũ tẽp¬
tationũ certamine. ĩ tͣnqͥllissima di pace requiescat: ꝑ¬

Expanded text:
tione non dividit. Qui autem semper cum Deo mente sunt solliciti servatione non dividit. Qui autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in vinculotiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concormerebitur dilectio Dei et dilectio proximi, ut nullas jam adversitates sentiat, nulla scandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei pace requiescat,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: ⁊ qd̾ oculꝰ ñ uidit. nec auris audiuit. nec ĩ cor hõis
ascendit. ꝑ ineffabile gaudiũ et̃ne cõtẽplationis optineat.
Merito hec beatitudo: cordis ꝓmittit᷑ puritati. Splendo¬
rẽ enĩ luminis ueri. sordida acies uidere ñ poterit: ⁊ qd̃
erit iocunditas mentib nitidis: hoc erit pena matulosis.
Declinent᷑ gͦ t̾renarũ caligines uanitatũ: ⁊ ab om̃i squalo
tanta dĩ uisione pascatꝰ.¬
eati pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑. Beatitudo ista di¬
lectissimi ñ cuilibet consensionis. nec qͣliscunq con
⁊ ñ ẽ illis scandalũ. Hanc pacem etiã artissima amicitia¬
rũ uincula. ⁊ indiscrete similitudines animoꝵ. ñ ueracit᷑
sͥ uendicãt: si ñ cũ dĩ uoluntate concordant. Extͣ digni¬
tatẽ huiꝰ pacis st̃. imꝓbarũ parilitates cupiditatũ: federa
scelerũ: ⁊ pacta uicioꝵ. Amor mundi cũ dĩ amore ñ cõgru¬
it: nec ad societatẽ filioꝵ dei ꝑuenit. qͥ se a carnali genera¬

Expanded text:
 vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalortanta Dei visione pascatBeati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Beatitudo ista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque conon est illis scandalum Ps. CXVIII, 16. Hanc pacem etiam arctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali genera
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: sardius. toparius. ⁊ iaspis: crisolitus. onix.⁊ berilł:
saphirus. carbunculus. ⁊ ⁊maragdus. Ecce nouẽ dixit
nomina lapidũ: qͥa ꝓfecto nouẽ sunt ordines angłorũ¬
Qͥb nimirũ ordinib ille pͥmꝰ angłs ideo ornatꝰ ⁊ oꝑtus ex¬
titit: quia dum cuiictis agminib angłoꝵ p̃latꝰ ẽ. ex cors

Expanded text:
tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx, et beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorumQuibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus es
Abbreviated transcription (Latin):
sone sine nominib sciri ñ possint: s cũ ad nos aliqͥd mi¬
nistraturi ueniunt: apud nos etiã noĩa a ministeriis tra¬
hunt. Michael nãq quis ut ds̃: gabriel aũ fortitudo di:
raphael uͦ dr̃ medicina dĩ Et qͦtiens mire uirtutis aliqͥd agi¬
tͫ michael mitti ꝑhibetur. ut ex ipso actu: noĩe det᷑ m

Expanded text:
sone <sine> nominibus sciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutis aliquid agitur, Michael mitti
Abbreviated transcription (Latin):
tiones uͦ pͥncipatꝰ ac potestates: iã ad ephesios loquens
tescͥpserat. S ea qͦ colosensib dicturus p̃misit thronos.
de qͥb necclũ qͥcqm fuerat ephesus locutꝰ. Dũ gͦ illis qͣtuor
q̃ ad ephesios dixit. id est pͥncipatib. potestatib. uirtutib
atꝙ dñationib conuingunt᷑ throni: qͥnꝙ st̃ ordines qͥ¬

Expanded text:
d Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus, praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios dixit, id est principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut p̃fati sumꝰ cherubin pleuitudo scientie dr̃: ⁊ paulo
dicente didicimꝰ. qͥa plenitudo legis ẽ caritas: om̃s qͥ dĩ ⁊
yximi caritate ceteris amplius pleni st̃. meritoꝵ suoꝵ sortẽ
int̾ cherubin numeros ꝑcepert̃. Et st̃ ñnulli qui suꝑne
cõtemplationis facib accensi. ĩ solo conditoris sui desiderio
anhelant: nil iã ĩ hoc mundo cupuit̃: solo et̾nitatis amo¬
re pascuntꝰ: t̾rena q̃q abiciunt: cuncta tẽꝑalia m̃te tͣnscen¬
dunt. Amant ⁊ ardent: atq ĩ ipso suo ardore requiescũt.
Amando ardent: loquendo ⁊ alios accendt̃. Et qͦs u̾bo tan¬
gũt: ardere ꝓtinus ĩ dei amore faciunt. Qͥd gͦ istos. nͥ¬

Expanded text:
r, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯab ictero mat̾no ꝓdeuntẽ int̾ ipsa lucis exordia. mestis
cõcrepare uagitib: solus baptista dñi ultra legem
nascentiũ. natiuitatẽ suã leticie exultatione p̃uenit. Et
quã decuit frẽs. ut de matre sterili nasceretur: qͥ fecundi¬
tatẽ uirginis reuelabat: qͣtinꝰ mirabilẽ partũ mirabilit̃
natꝰ ostenderet. Illud etiã quã stupendũ qͣmq magnif
cu: qd tacharias sacerdos pat̃ futurꝰ ꝓpħe. quia hõe ip sũ
qd̃ gerebatur angło loquenti ñ credidit. usũ loquendi
amisit: donec ꝓmissione cõpleta. natus noui hoĩs p̃co.
pat̾ne lingue uncula relaxaret. Os enĩ qd̃ angłs clause¬

Expanded text:
ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illuicum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clause
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei. Beatꝰ es symon bariona: qͥa caro ⁊ sangius ñ re¬
uelauit tͥ: s pat̾ m̃s qui ẽ in celis. Testimonio de se apłi
reddidit uicẽ. Petrus dixerat. tu es xp̃s filius dñ uiui: met¬
cedem recepit uera confessio. Beatꝰ es symon bariona.
Quare: Qͥa ñ reuelauit tͥ caro ⁊ sanguis: s pat̾. Qd̃ car

Expanded text:
t ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Testimonio de se Apostoli reddit vicem. Petrus dixerat: Tu es Christus Filius Dei vivi; mercedem recepit vera confessio: Beatus es, Simon Barjona. Quare? quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed r
Abbreviated transcription (Latin):
am ueniamꝰ ad beatissimũ paulũ: cuiꝰ tanta ẽ nichilomi¬
nꝰ fidei plenitudo: ut peculiarẽ qͦdãmͦ eũ sͥ ducẽ ad illu¬
minanda gentiũ corda. cunctoꝵ p̃scuis saluator eligeret
Erat enĩ tã p̃cipuus in doctrina: animi uirtute tã potenᷤ.
innocentia ⁊ integritate tã sc̃s: ut uno eodẽq tempore.
hĩc eũ sacerdotes ac pͥncipes uideoꝵ ꝑ emulationẽ legis
antique. data in xp̃ianos ꝑsequendi auctoritate dirige¬
rẽt: hĩc illũ ad eccłie solatiũ. atq om̃iũ credentiũ firma¬
mentũ. xp̃c uocaret e celo. Cuius ob hoc sunt adño ce¬
cati oculi: ut suscepta gr̃a u̾itatis celesti acie ⁊ lumine
ceps futurus. xp̃m quẽ ꝑsequebatur cecandi illuminandis

Expanded text:
issimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Chrit; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumineominis princeps futurus Christum, quem persequebatur, caecandi illuminandique
Abbreviated transcription (Latin):
hilippꝰ ẽ iste frater herodis de quo supͣdiximꝰ tetrarcha
ituree ⁊ traconitidis regionũ qͥ in honorẽ tyberi
cesaris. cesareã philippi q̃ nc̃ paneas dr̃ appellauit. ⁊ ẽ in
ꝓuincia phenicis: imitatus herodẽ patrem. qͥ ĩ honorem¬
augusti cesaris. appellauit cesareã q̃ prius tͣris stratonis
uocabat᷑: ⁊ ex nomine filie eius lebiadem tnͣs iordanẽ ex¬
truxit. Iste locus ẽ cesaree philippi. uͥ iordanis ad radices
libani orit᷑: ⁊ habet duos fontes. unũ noĩe ior ⁊ alterũ dan:
qͥ simul mixti. iordanis nom̃ efficuit. Et int̾rogabat disci¬

Expanded text:
hilippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus. Tetrarcha Ithureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream, quae nunc Paneas dicitur appellatum, et est in provincia PhAugusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae ejus Libyadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis ad radices oritur Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat i
Abbreviated transcription (Latin):
recur soris dñi natiuitas. sicut sactissima lectionis euan¬
gelice ꝓdit hystoria. multa miracłoꝵ sublimitate re¬
fulget: quia nimirũ decebat. ut ille qͦ maior int̾ natos
mulierũ nemo surrexit: maiore p̃ ceteris scĩs in ipso mox
ortu. uirtutũ iubare claresceret. Senes ac diu infecundi pa¬
rentes. dono nobilissime ꝓlis exultãt: ipsi patͥ quẽ incre¬
dulitas mutũ reddiderat: ad salutandũ noue p̃conẽ grẽ.

Expanded text:
i nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutand
Abbreviated transcription (Latin):
giuis ñ reuelauit tͥ. apłice narrationi cõpara. in qͣ ait. cõ¬
tinuo ñ acquieui carni ⁊ sanguii: carnẽ ibi ⁊ sanguĩ
iudeos significans: ut hic quoq sub alio sensu demonstͤ
Qa tu mͥ dixisti. tu es xp̃c filius dĩ uiur: ⁊ ego dico tibi
ñ sermone casso. ⁊ nullũ habente opꝰ: s dico tͥ. qͥa ieum
drasse fecisse ẽ: qͥa tu es petrus. ⁊ suꝑ hãc petrã edificabo ec¬

Expanded text:
rrationi comparatur, in qua ait: Continuo non acquievi carni et sanguini , carnem ibi et sanguinem, Judaeos significans, ut hic quoque sub alio sensu demonstreQuia tu mihi dixisti: Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, non sermone casso, et nullum habente opus, sed dico tibi: quia meum dixisse, fecisse est. Quia tu es Petrus, et super hanc petra
Abbreviated transcription (Latin):
petrus ⁊ paulus uident᷑ p̃cet̾is peculiari qͣdã in saluatoris
fidei uirtute p̃cellere. Qd quidẽ: ex ipsus dñi iudicio pos¬
sumꝰ approbare. Nã petͦ sic̃ bouo dispensatori clauẽ reg¬
ni celestis dedit: paulo tanqͣm idoneo doctori. magiste¬
rũ eccłiastice instititionis inunxit: scilicet ut qͦs iste
erudierit ad salutẽ: ille suscipiat ad qͥetẽ: ⁊ quoꝵ corda
paulus patefecerit doctͥna u̾boꝵ: eoꝵ animab petrꝰ aꝑiat

Expanded text:
s peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat
Abbreviated transcription (Latin):
qui equales sũt passione: ⁊ simili eos fidi deuotione ui¬
xisse: qͦs sumul uidemꝰ ad martyrũ głam ꝑuenisse. Non
enĩ sine causa factũ putemꝰ: qd̃ una die. uno ĩ loco. unius
tyranui tolerauere sententiã. Una die passi sũt: ut ad xp̃m
parit᷑ ꝑuenirẽt. Uno in loco: ne alteri roma deesset. Sub
uno ꝑsecutore: ut eqͣlis crudelitas utrũq cõstringeret. Dies
gͦ ꝓ merito: locus ꝓ gła: ꝑsecutor decretus ẽ ꝓ uirtute Et
in quo tandẽ loco martyriũ ꝑtulert̃: In urbe roma que
pͥncipatũ ⁊ caput obtinet nationũ. scilicet ut ubi capist
suꝑstitionis erat. illic caput quiesceret scĩtatis: ⁊ ubi gen¬
possumꝰ intelligere: qd̃ dñs oricutis regionẽ ꝓpͥa illu¬
strauerit passione: occidentis plagã neqͥd minꝰ ess. ui

Expanded text:
devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae principatum et caput obtinet nationum: scilicet, ut ubi caput perstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi Genpossumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid min
Abbreviated transcription (Latin):
ohes multos filioꝵ isrł ad dñm suo tempore x ii ¶llullꝰ.¬
p̃dicando conũtit: dñs multos cotidie de uniu̾sis ꝑ orbe
nationib ad suã fidẽ ⁊ caritatẽ interius illustrando con¬
u̾tere ñ desistit. Hic in spũ ⁊ uirtute helie p̃cessit ante illũ:
ut plebẽ eiꝰ aqua baptizans. ad suscipiendũ eũ ubi appare¬
ret. doceret esse ꝑfectam: hiuic successit ille in spũ ⁊ uirtute
tulabant᷑ uitini ⁊ cognati genitͥci illius: quia magnifica¬
uit dñs miscdiam suã cũ illa: dño nato cõgratulabant᷑
expectãt: qͥ ⁊ hyinnũ głe dõ canendo. qͥd illa ꝑ orbẽ ess actu¬
ra. pores ipsi de celis cõmonebãt. Recte gͥ natiuitas celebratꝰ
illiꝰ : qui talis potentia magnitudinis. dñicis ꝓpinqͣbat

Expanded text:
e multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute tulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur exspectant qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat
Abbreviated transcription (Latin):
dixert̃. Alii iohannẽ baptistã : alii heliã: alii uͦ iheremiã:
aut unũ ex ꝓpħis. Miror qͦsda int̾p̃tes. causas erroꝵ in¬
quirere singłoꝵ: ⁊ disputationẽ longissimã texere. quare
dñm nrm itm xpͣm. alii iohannẽ putauerit. alii helyã.
alii uͦ iheremiã. aut unũ ex ꝓpħis: cũ sic errare potuerĩt¬
inhelya. ⁊ iheremia: quomͦ herodes errauit ĩ iohanne di¬
cens. Quẽ ego decollaui iohem. ipse surrexit amortius:⁊¬

Expanded text:
t: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Miror quosdam interpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, quare dominum nostrum Jesum, alii Joannem putaverunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis, cuin Elia, aut in Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ab excelso oculi om̃iũ ꝑuderet᷑. Hec gͥ ẽ iniquitatis elat¬
o. ut in altũ se ferat: in sublune se erigat. S scã oratio
omuẽ humiliat suꝑbiã: uniu̾sã deicit uanitatẽ. R Runc

Expanded text:
de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatde excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitatem. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
de acris uacuo. p̃cipiti ruma ꝓstrauerit᷑. Cũ enĩ idẽ symo
se xp̃m diceret. ⁊ tanqͣm filiũ ad patrẽ assereret uolando
se posse conscendere: atq elatus subito magicis artib
dñm mratio. qm uolatus: ⁊ ante ꝑuenit iusta petitio. qͣm
iniqͣ p̃sumptio. Ante inqmͣ petrus ĩ t̾ris positꝰ obtinuit
qd̃ petebat: qͣm symon ꝑueniret ad celestia qͦ tendebat.
Tũc gͥ petrus uelut unictũ illũ de sublimi aere deposu¬
it:i qͦdã p̾cipitio in saxo elidens eiꝰ crura confregit: ⁊ hoc
ĩ obꝓbriũ facti illiꝰ: ut qui pauloante uolare tẽptauerat.
subito ambulare ñ poss: ⁊ qͥ pennas assũpserat plantas
amitteret. S ne forte hoc mirũ uideat᷑. qd magꝰ ille p̃sen¬
te apło ꝑ aerẽ aliqͣndu uolarit: hoc patientia petͥ fecit.
Pmisit enĩ illũ sublimius ascendere. ut altius caderet: uo¬
luit cũ in excelsũ leuari ad conspectũ om̃iũ: ut ruentẽ illũ

Expanded text:
cipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum
Abbreviated transcription (Latin):
þalã rationabili manifestatione ꝓducit᷑. Clauis in quã ẽ.
que ⁊ conscientiã ad confessionẽ peccati aꝑit: ⁊ gr̃am ad
et̃uitatẽ mysterii salutaris includit. Ambo gͥ: claues a dñ
ꝑcepert̃. Scientie iste: ille potentie. Diuitias ĩmortalitatis
ille dispensat: scientie thesauros iste largit᷑. St̃ enĩ scientie

Expanded text:
avis, inquam, est quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt; scientiae iste, ille potentiae. Divitias immortalitatis ille dispensat; scientiae thesauros iste largitur. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
lem faciũt: unũ illud qd̵ ad om̃s eius sufficit lau¬
des. qͥs ualeat estimare qͣnte sit głe: qd̾ cũ int̃ hoĩes
degeret. speciali qͣdiã diuinitatis grã. ⁊ paradisus illi pene¬
trabilis. ⁊ celũ ꝑuiũ fuit: Qd gͦ frẽs hoc doctore ꝑfectiꝰ
i pauli stupenda mĩta: ꝑ hec incedentes miracula apłatũ
suũ dño ac dõ nr̃o. effusione deuoti sanguinis consecrart̃¬

Expanded text:
lem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, lorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrar
Abbreviated transcription (Latin):
uid fr̃s mei magnificentius petro: qͥ tante confessionis
merito. cũ corruptibili adhuc ess ĩ corꝑe. ⁊ necdũ ipse
ascendiss in celũ. regnũ illi celeste ⁊ claudere ⁊ aꝑire ꝑmis¬
humane conditionis oblitus. uiã sͥ in fluctib dari. ⁊ po¬
poscit i ꝓmeruit: Tanta mentis eiꝰ confidentia fuit: ut
crederet se posse ꝑ fidẽ: qd sciebat homini impossibile
ꝑ uaturã. N ã qͥa postea mergebatur. ut mͥ uidet᷑ neces¬
sariũ fuit: ne tanti sublimitate miraculi ĩ ꝑniciẽ forte
sui. equata xp̃o caruis fragilitas suꝑbiret. Fuerit certe
infirmitatis corporee. qd paulopost timuit: qͥs tam̃ ambi¬
gat immitabilis fuisse fidei. qd eũ descendentẽ de naui.
tremula ⁊i ĩconcussa humanis gressib maris unda susti¬

Expanded text:
uid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permishumanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda susti
Abbreviated transcription (Latin):
ere dignus beatus ioħes cuiꝰ ꝓphetica ess natiuitas: qͥ
u illis de parentib quoꝵ ess despata posteritas dũ mu¬
nere nasceretur. Nã tanta auctoritate. tantoq docendi pẽ¬
dere in uocẽ scẽ p̃dicationis erupit: ut instantẽ dñi nũ
tiaret aduentũ: et in semitas rectas male uiuentiũ dir
tis carus respuens uoluptates. toto m̃tis sue spũ ad dm̃¬
suspensus. uigore se castitatis accingit. Optimã parat dũ
uiã. qͥ cogitationes suas auaritie fluctib estuantes sereri

Expanded text:
ere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instabeatus Joannes qui in semitas rectas male viventium diritis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i ppło gaudiũ euangłizat᷑: in hꝰ autẽ tanqm in p̃cur¬
soris dñi. in serui dĩ eximi. in lucerne ardentis ⁊ lucentis
ille int̾ peccatores conu̾satus. peccati omĩs ĩmunis ꝑmansit
Hic adhuc ex utero matris spũ scõ repletꝰ ẽ: in illo habitat
omis plenitudo diuinitatis corꝑalit̃: qͥ dono sui sp̃e. sedem

Expanded text:
udium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis ille inter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, qu
Abbreviated transcription (Latin):
t uenerandꝰ baptista muto patri aꝑuit linguã: ita au¬
res hominũ salutaris gratie innouauit auditu. Clanra¬
bat aũ in deserto: uͥ ad p̃dicationẽ eiꝰ nͨ insolens turba
ꝑstreperet. nec infidelis rideret auditor: s hi tantũ au¬
dire possẽt. qͥ p̃dicantẽ eũ u̾ba salitis cura tantũ diuini
cultus expeterẽt: ⁊ aduterẽt eũ uera annuntiare de xp̃o.
qͥ ꝑ assertione iusticie. ut illicitas herodis nuptias incre¬
paret. nec regem timuiss offendere: nec squalorẽ carceris
declinass. nec tiranni gladio refugiss occidi. Audiamꝰ ad¬
huc paruulũ frẽs: qͥd ad ꝓfectũ om̃iũ nr̃m. saluatoris nũ¬
tius p̃dicabat. Parate inqtͥ uã dñi: rectas facite semitaᷤᷤ¬

Expanded text:
 venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semita
Abbreviated transcription (Latin):
In tantũ specialis in beato ioħe p̃fulsit electio: ut ante me¬
reret᷑ annuntiare dnm̃: quã nascendi initiũ. uł lingm
que nuntiare possit accperet. Deniq elizabeth illa uetus
mulier ⁊ noua mat̾. q̃ ante partũ suũ de futuri filii
lecabat᷑ officio: uenienti ad se beate marie in ipso salutadio¬

Expanded text:
um autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio,
Abbreviated transcription (Latin):
siã dũo parat: qui idoloꝵ uana atq om̃iũ suꝑstitio¬
nũ figm̃ta cõculcans: unũ uiui dĩ cultũ. ⁊ fidẽ u̾ttar
inquirit. Qͥ cũq uͦ uoluptuosis scłi hꝰ languet illecebris::
cupioitatib auaricie feruentis insanit. ⁊ in fr̃na odia fe¬
ralis ĩudie facib ĩ ardescit. atq ad cõtum eliã dĩ om̃ipoten¬
tis ꝑ anfractas demonũ semitas erraticꝰ iuator ĩcedit: ñ
paiat dño uiã: s inimico miser suo. exitiabtilem ĩ seme¬
ipso patefacit ingressũ Hi mores. ⁊ uita huimodi: ari¬
pla itinera. ⁊ largissimas itias. barbaris nationib ĩ exitiũ
cõmunis salutis aꝑiut̃. Hi mores plebẽ d̃i inimicis gentib
iugo misere captiuitatis addicũt: hi mores. armatos dissi¬
pãt ppłos: ⁊ munitas diruũt ciuitates. Et qͥd plura caris¬
simi: Qͥoqͥd potentie. qͥcqͥd uiriũ uidemꝰ ĩ hostib: corrupti¬
one uite nr̃e nr̃aq infidelitate nutritur. Et inde ẽ qd nichil

Expanded text:
iam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi apla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃sentis occasus ⁊ suscepta ab eis ꝓ xp̃i nomine pas¬
sio consecrauit. Midtimoda nãꝙ ueterũ relatione didi¬
cimꝰ. nonnullos marcyrũ ꝓstratos gladio: igni alios cõ¬
crematos: qmplures bestiarũ dilaceratos dentib: ĩnu¬
meros etiã uariis torm̃toꝵ cruciatib affectos: spreta
sui corꝑis morte. xpĩane fidei testimoniũ reddidisse.
lestia mundo gaudia. sterili ab utero hodie natus inue¬
xit. Et illi quidẽ indubitata iã gła regnantẽ cõfessi st̃
dĩ filiũ: hic aũ ⁊ nasciturũ dnm̃ ꝓphetales spc̃ illumi

Expanded text:
sentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. aetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic
Abbreviated transcription (Latin):
dubitaret ult᷑ celitꝰ illũ uł ꝓmissũ fuisse uł uatũ: cuiꝰ
causa se ⁊ amisisse ꝓbabat. ⁊ recepisse sermonẽ. Qd hac
frẽs religione gloriosius. ꝗͥd hac insigniꝰ fide. in qͣ sterilis
concipit: uirgo parturit: mutiis loquit᷑: ⁊ in secreto ma¬
t̃noꝵ uiscerũ pariuuili totiꝰ mundi gaudia futa p̃ludt̃
Nec enĩ poterat uetĩ sub lege ordinẽ suũ mortalis serua¬
re natura: qͣndo ꝑ nouã diuinitatis grãm. nouũ saluta

Expanded text:
 promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti
Abbreviated transcription (Latin):
habere se in utero blizabeth testaret᷑ infantẽ. qͥ nedum
semetipsũ sentiens dñicũ iã sentiret aduentũ: Uere
hic om̃iũ beatissimꝰ paruuloꝵ: qͥ intͣ uiscera adhuc matꝰ¬
na cõclusus:÷ adesse saluatorẽ mundi. quia necdũ sermo¬
ne poterat ꝓphetico gaudio reuelauit. R Elizabeth ⁊acha¬

Expanded text:
um semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ictum ẽ ⁊ de ioħe quia erit magnus: s ille quasi
homo magnus ⁊ hic qͣsi ds̃ magnus. Ille enĩ mag¬
nus corã dño: hic autem exit magnus inqͥt. ⁊ filius
altissimi uocabit᷑. Idem filiꝰ altissimi qͥ in utero uirgi¬
nali conceptus ⁊ uatus ẽ: idẽ homo ĩ temꝑe creatus
ex matre: qui ds̃ ẽ ante tẽꝑa natus ex patre. R ¶irgo¬

Expanded text:
ictum est et de Joanne quod erit magnus, sed ille quasi homo magnus, hic quasi Deus magnus. Ille enim magnus coram Domino, hic autem erit magnus, inquit, et Filius altissimi vocabitur. Idem ergo filius Altissimi qui in utero virginali conceptus et natus est. Idem homo in tempore, creatus ex matre, qui Deus est ante tempora natus ex Patre. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uid uideis qͥd herodi poss ascribi: si uatũ uiderent᷑
ex adult̾io ꝑsecuti: Quẽadmodũ aũ ipse diceret. ñ
ueni legẽ soluere s adimplere. si uideret᷑ cepisse alegis
inuiria: cũ partus ĩnupte lege dampuet᷑. Qͥnetiã lo¬
cupletior testis pudoris mnaritꝰ adhibetur: qͥ poss ⁊ dole¬
re ĩiuriã ⁊ iundicare obꝓbriũ. si ñ agnosceret sacͣm̃tũ.

Expanded text:
si natum uiderentur ex adulterio persecuti? quemadmodum autem ipse diceret: non ueni legem soluere, sed inplere, si uideretur coepisse a legis iniuria, cum partus innuptae lege damnetur? quin etiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat dñs tenerã esse uirginis uerecũdiã ⁊i lu .xͣi.¬
bricã famã pudoris: Nec putauit ortꝰ sui fidẽ. ma
re integra: ita inuiolabilis opinione uirginitas. O por¬
tet eiuĩ scõs: ⁊ ab his testimoniũ habere qui foris st̃.
Nec decuit sinistra uirginib opinione uiuentib. ue¬
lam̃ excusationis relinqui: qđ infamata qͦ mater dñi¬

Expanded text:
ciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matre integra ita inuiolabilis opinione uirginitas; oportet enim sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata mater
Abbreviated transcription (Latin):
Dene utrumq posuit scͥpͥtura: ut ⁊ desposa xͣ.¶ Cuiꝰ¬
ta ess ⁊ uirgo. Uirgo: ut expers uirilis cõsortu ui¬
deretur. Desponsata: ne temerate uirginitatis adurere¬
t᷑ infamia: cui gͣus aliuius corruptele uiteret᷑ insigne
p̃ferre. Maluit aũ dñs aliqͦs de suo ortu: qͣm de matͥs

Expanded text:
bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris
Abbreviated transcription (Latin):
candem grãm. ÷ astruit plemus: ⁊ uberius explicat
dicens. Eoce concipies in utero ⁊ paries filiũ: ⁊ uocabis
nom̃ eius ĩm. Iñc saluator siue salutaris int̃p̃tatur.
Cui sacram̃tũ nominis alloquẽs ioseph angłs exposu¬
it: ipse enĩ inquiens saluũ faciet ppłm suũ a peceatis
coꝵ. R Descendet dñs sic̃ pluuia ĩ uellꝰ Oriet᷑ ĩ dieb eiꝰ iusticia
⁊ abundantia paçis. alła. u̾ Et adorabt̃ eũ om̃s reges om̃s gentes
seruiẽt̃ ei. Oriet᷑.¬

Expanded text:
iam et astruit plenius, et uberius explicat, dicens: Ecce concipies in utero, paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Jesus salvator sive salutaris interpretatur: cujus sacramentum nominis alloquens Joseph angelus exposuit: Ipse enim, inquiens, salvum faciet populum suum a peccaastruit plenius, et uberius explicat, dicens: Ecce concipies in utero, paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Jesus salvator sive salutaris interpretatur: cujus sacramentum nominis alloquens Joseph angelus exposu
Abbreviated transcription (Latin):
iscant mulieres: ꝓpositum pudoris imitari. iii.
Sola in penetrabilib: qm nemo uiroꝵ uideret: so¬
lus angłs reperiret. Sola sine comite: sola sine teste.
ne quo degeneri deprauaretur affatu. ab angło salittat᷑.
Disce uirgo ubor uitare lascuuã: Maria etiã salutatio¬

Expanded text:
iscant mulieres propositum pudoris imitari. sola in penetralibus, quam nemo uirorum uideret, solus angelus repperiret: sola sine comite, sola sine teste, ne quo degeneri deprauaretur adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, uerborum uitare lasciuiam; Maria etiam salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
atent diuina mysteria: nͨ facile iuxta ꝓpheticũ diclũ.
qͥsꝙͣ hominũ potest scire cõsiliũ dĩ. S tam̃ ex ceteris
factis. atq p̃ceptis dñi saluatoris possumꝰ intellegere.
⁊ hoc ꝓpensioris fuisse consilii qd̃ ea potissimũ electa ẽ
ut dnm pareret: que erat desponsata uiro. Cur aũ ñ an¬
teꝙͣ desponsaretur ĩpleta ẽ: fortasse ne diceret᷑ qd̃ cõceꝑat

Expanded text:
dem diuina mysteria nec facile iuxta propheticum dictum quisquam hominum potest scire consilium dei, sed tamen ex ceteris factis atque praeceptis domini salutaris possumus intellegere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata uiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat
Abbreviated transcription (Latin):
excelso: nauicula tͦbat᷑ fluctib in ꝓfundo: qͥa infurgĩ
fluctus. Potest ista nauicula turbari: s qͥa xp̃e orat ĩ
potest mergi.
hoc scłm. Qnͣdo aliqͥs impie uoluntatis maximi
potestatis ꝑsecutionẽ indicit eccłie: ⁊ qͣnͣtũ in ip̃so ẽ.
xp̃ianũ nom̃ conat᷑ extinguere: suꝑ nauiculã xp̃i ga¬
dis unda consurgit. S in his tẽptationib erigat᷑
tempna: ut suspensa arbori erucẽ figuret. Hanc xp̃i¬
nꝰ respiciat. ⁊ ñ deficiat: quia sicut dicit apłs petrus
ꝓ nob̃ animã posuit: sic ⁊ nos debemꝰ ꝓ fr̃ib animas
ponere. Huic gͦ antempne. id ẽ cruci xp̃i simplex con¬
uersatio.⁊ pura cõfessio tanqm candentia uela religo¬
t ͫ: ⁊ hec uela nr̃a fluctib abluant᷑: uestisq tenbat᷑.
ut sine macula ⁊ ruga ĩueniant᷑. Qntũ libet mare seus¬
at: uentus incumbat: int̾ fluctus ⁊ fluctus nauis ista
turbetꝰ᷑ : tantũ ne m̃gatꝰ.

Expanded text:
excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi. hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiat: quia sicut dicit apostolus m suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere . Huic ergo antennae, id est, cruci Christi, simplex conversatio et pura confessio tanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saevat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis ista turbetur: tantum non mergat
Abbreviated transcription (Latin):
traderentur: Aut quantũ in apłatus sui minist̾io cõ¬
placusse xp̃o credimꝰ paulũ: qͥ tantũ place̾ potuit ꝑse¬
cutor: Placuit enĩ: quia ñ iniqui pectoris studio .s.
simplicis ignorantie. incauta deuotione certabat. De¬
niq ut pͥmũ sensib eus sp̃s ueritatis infusus ẽ: osten¬
dit cõtinuo ñ se xp̃i seuisse odio: s amore patñe legis¬

Expanded text:
traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio comtraderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, s
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. passionẽq germanã om̃i nos deuotione
frẽs necesse ẽ celebrare: qͥa ⁊ laudabilis eos uita. ad gło¬
sissimũ ꝑduxit occasũ: ⁊ mirificus obitus. ꝑpetuã tnͣs¬
misit ad uitã. Et licet in petro fides emineat. in paulo
doctrina p̃cellat: magisteriũ tñ pauli. fidei plenitudo ẽ:
⁊ credulitas petͥ doctrine est fundam̃tũ. Qͦs tanta ce¬
lestis electionis dignatio uisitauit: ut hic fieret de pi¬
scatore doctor: ille de ꝑsecitore defensor S in hoc om̃ipo¬
tentis dĩ attollenda maiestas ẽ: qͥ inspiratione mira¬
bili docendi grãm tͥbuit imperito: ⁊ inimicũ fecit a¬
mare qd̃ oderat : ⁊ fidẽ qm impugnabat asserere. Illiꝰ
piscationẽ ñ ab stulit s mutauit: huiꝰ cecauit oculos:
ut purgatiore recepto lumine. clarissime m̃tis acie. ultͤ
humanũ uidere posset aspectũ.
uanti gͥ meriti apud dm̃ suũ petrus erat: ut ei post
nauicule parue remigiũ. totius eccłie gubnacłã

Expanded text:
fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. tum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula
Abbreviated transcription (Latin):
innuntiare maiestatẽ cuperet: uerecundius qd in se
pestũ ẽ confitetur: Ut enĩ uelut de altero qͦdã: scio
tum in paradysum: ⁊ audiuit archana u̾ba. que ñ
licet homini loqui.
uid paulo apło magnificentiꝰ: cui in medio mortali¬
ũ constituto:i supͣ celos ire datum.⁊ ad terras re¬
dire concessum ẽ: Qͥd hoc beatius uiro: qui int̃ secreta
paradisi ediscere meruit. qd̾ nͦ lingua hoĩs loqͥ poss. nͦ
quisqm mereretur audire: Et cum tante sint subli¬
mitatis illa q̃ docuit. ut cõp̃hentlere ea humana mens

Expanded text:
nnuntiare majestatem, verecundius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio in paradisum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana
Abbreviated transcription (Latin):
usq ũbis cogitatio latebat: s homines. Non latebat
angłos: immo ñ latebat eũ qui loquebatur ĩ angłis.
Postremo nascit᷑ iohannes ubi iã minuit᷑ lux. ⁊ nox
incipit crescere: nascitur xp̃e uͥ nox accip̃ detͥm̃tũ. ⁊ dies
augm̃tũ. Et tanqmͣ hoc signũ natiuitatis amboꝵ. io¬
hannes ipse respiciens: dicit. Illũ oportet crescere: me

Expanded text:
iusque verbis cogitatio latebat; sed homines, non angelum iusque verbis cogitatio latebat; sed homines, non angelum latebat: imo non latebat eum qui loquebatur per angelum. Postremo nascitur Joannes, dum jam lux minuitur, et nox incipit crescere: nascitur Christus, dum nox accipit detrimentum, et dies augmentum. Et tanquam hoc signum nativitatis amborum Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
Ecredit᷑ xp̃c ⁊ fide concipit᷑. fit pͥus aduentꝰ fidi ĩ cor
uirginis: ⁊ sequit᷑ fecunditas in uterũ matͥs. Ettam̃ ead
pene u̾ba sunt zacharie dicentis. cum angłs iohannem
nuntiaret: ꝑ quid cognoscam hoc. ego enĩ sum senex.
uxor mea ꝑcessit in dieb suis: ⁊ marie sc̃e u̾ba angło nũ¬
tiante partũ eius futurũ. Qͦ mͦ inqt fiet istud. qm̃ uirũ
ñ cognosco: ꝑene eadem u̾ba. Illi dicitur. Et ecce eris ta¬
cens: ñ poteris loqui quousq fiant hec: ꝓpter hoc qd̾
ñ credidisti u̾bis meis. que adimplebunt᷑ in tempore
suo. Isti autẽ. Sp̃s sc̃s suꝑueniet in te: ⁊ uirtus altissi¬
mi obumbrabit tͥ. ꝑ ropterea qd̃ nascetur ex te scm̃: uo¬
cabitur filius dĩ. Ille corripit᷑: ista instruitur. Illi dicit᷑
qͣre ñ credidisti: isti dicit᷑. accipe qd̃ quesisti. Propemo¬
dũ cadem u̾ba sũt. ꝑ quid cognoscã hoc. ⁊ qͦm fiet istud.
s cũ qui u̾ba audiebat. ⁊ cor iudebat. ñ latebat. In utͥ¬

Expanded text:
et fide concipitur. Fit prius adventus fidei in cor virginis, et sequitur fecunditas in utero matris. Et tamen prope eadem verba sunt Zachariae dicentis, cum angelus Joannem nuntiaret, Per quid cognoscam hoc? Ego enim sum senex, et uxor mea jam processit in diebus suis: et Mariae sanctae angelo nuntiante partum ejus futurum, « Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? » pene eadem verba. Illi dicitur: « Ecce eris tacens, nec potens loqui, quousque fiant haec, propter quod on credidisti verbis meis, quae adimplebuntur tempore suo. » Illi autemi obumbrabit tibi; propterea quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. » Ille corripitur, illa instruitur. Illi dicitur, Quia non credidisti: illi dicitur, Accipe quod quaesisti. Propemodum eadem verba sunt, Per quid cognoscam hoc? et, Quomodo fiet istud? Sed eum qui verba audiebat et cor videbat, non latebat. In utr
Abbreviated transcription (Latin):
cũi dño: ꝑcunctanti qͥs eẽ ab hominib putaret᷑. Tu es
nqͥt xp̃e: filiꝰ dĩ uiui. Qͥs ñ responsionis plenitudinẽ. pi¬
scatorẽ ꝓculisse miret᷑ : ꝗͣ in compendio breuissime cõfessi¬
taq sũt eccłiarũ colũpne. peteus: paulus: qͦs ⁊ uita
scissima uenerabilẽ ꝑduxit ad mortem: ⁊ głosus occasus
frtit ẽẽ ꝑpetuos. Qͦs ñ solũ honoramꝰ ut martyres : s
ut magistros patresq martyrũ ueneram᷑ : qͥ eccłiã di
celestis p̃dicatione doctrine. ⁊ pi sanguinis effusione

Expanded text:
enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu esenim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu estus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessitaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satione populari. ⁊ cõmunione urbiũ segregatꝰ. uitã
int̃ fluctus agebat. ĩnocuã: ⁊ uictũ de simpliettate q̃it¬
bat. Quẽ tam̃ ita dixerim pauꝑem. ut cõpetens ei substã¬
tia ñ deess: quẽ bene merentẽ de deo. copiosi maris di¬
ues unda pascebat. Electus gͦ ẽ ad p̃dicationẽ salutans
ũbi: ut mutata uice. celestis misterio sacram̃ti: qͥ cap
si animi seuiebat: s sub nube ignorantie nouã ñ ꝑspi
ciens gram amore antique deuotionis errabat. Ideo de¬
niq ab oculis eius ueteris umbre caligo det̾sa ẽ: ut
uerũ illud lum̃ qd de celestib choruscabat. ⁊ s acqͥreret.
⁊ om̃ib reuelaret. Cecatus illuminatꝰq ẽ: ñ alia dispen¬
satione. nͥ ut clausis carnalib oculis. spiritalis ei alpe¬
ctus ad inspiciendã dĩ głam formaret᷑. Accepit ⁊ fidelissi¬
filiũ eẽ dĩ uiui. spc̃ scĩ radio illuminatꝰ inspexit Ait

Expanded text:
versatione populari, et communione urbium segregatus, vitam versatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui casi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissiFilium esse Dei vivi Spiritus sancti radio illuminatus inspexit; ait