comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non est. s ingenitus. atq infectus.
pater non est: quia patris est. et ĩ
patre est. processionem habet ex pa-¬
tre. ⁊ ñ natiuitatem. filius nõ est.
quia genitus ñ est. Ecce hiis uer¬

Expanded text:
non est, sed ingenitus atque infectus. Pater non est, quia Patris est, et in Patre est: processionem habet ex Patre, et non nativitatem. Filius autem non est, quia genitus non est. Ecce his ver
Abbreviated transcription (Latin):
tio ess natura hominis. unde
consensus mali ꝓresserit. Ad
bitrio uoluntatis fuit. et in ip̃o
enim ⁊ mn alio cã extitit ut fier
deterior. In alio: quia in diabo¬
lo qui suasit. In ipo. qr uolun¬
tate liberi arbitrii consensit. ⁊
cum liberum arbitrium sit bo¬
num. ex re utiq bona malus
ille consensus ꝓuenit. ⁊ ita ex
bono malum manauit. de ħ
autem in sequenti plemus tcͣ¬
tabunus. cum origo mali. et
in qua re coalescat. ĩuestigabͤ.¬
An uoluntas

Expanded text:
tio esset natura hominis, unde consensus mali processerit. Ad bitrio propriae voluntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium sit bonum, ex re utique bona malus ille consensus provenit, et ita ex bono malum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo mali, et in qua re coalescat, investigabAn voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
Ora ergo ad deum. ut auferat a
nobis serpentem. ñ ait serpentes
quos patiebatur ppłs. et econũ¬
so. per pluralem significatur sin¬
gularis numerus. ut in euͣnͣgłio.
tuus est. cum loqueretur de h̾ode
et in exodo. fecerunt deos aureos:
cum unum fecerit uitulum. de qͦ
dixerunt. Isti sunt dii tui isrł. ita
et illud originale unum płi nu̾o
tizari. et inꝑeccatis uł iniquitati¬
bus concipi.
An actuale pccm̃

Expanded text:
Ora ergo ad Deum, ut auferat a Ora ergo ad Deum, ut auferat a nobis serpentem, non ait serpentes, quos patiebatur populus; et e converso per pluralem significatur singularis numerus, ut in Evangelio, tuus est, cum loqueretur de Herode. Et in Exodo, c. 32: Fecerunt deos aureos, cum unum fecerint vitulum; de quo dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel. Ita et illud originale unum plurali ntizari, et in peccatis vel iniquitatibus concipi. 6. An actuale pec
Abbreviated transcription (Latin):
ditere ostenderetur. qui in tiret.
penam dicit esse paruulorum.
qui originali tm̃ tenentur pcc̃o
biis u̾bis. mittissima sane pe¬
na eorum erit: qui preter pec¬
catum ꝙ originaliter contraxe¬
runt. nullum insuper addider̃t
et in ceteris qui ad diderunt tã¬
to quisq illic tolerabiliorem ha¬
bebit dampnationem:. quanto¬
hic iminorem habuerit iniqui¬
tatem. Ecce hic aꝑte dicit ꝑ¬
uulorum penam om̃niũ aliaꝵ
penarum esse leuissimam .Q. dͦ
si est: ñ igitur peccatis patrum
precedentium obligantur: nisi
et pro suo originali. ñ iam minꝰ
s forte mag̃ quam ip̃orum pa¬
rentes punirentur. Non igit᷑
pro pccĩs parentum actualibus
nec etiam pro pcc̃is actualibus
primi parentis. s ꝓ originali ꝙ
a parentibus trahitur: pariuili
dampnabunt᷑. ꝓ eo nullam aliã
igns matialis uel conscĩe u̾mis
penam sensuri: nͥ ꝙ de uisione ca
tates in paruulis aliq̃n scriptã
singularem numerũ płalis ny¬
merus sepe sig̾rari sol. ut ibi.

Expanded text:
dicere ostenderetur, qui in eodem am dicit esse poenam parvulorum, qui originali tantum tenentur peccato, his verbis: Mitissima sane poena eorum erit, qui praeter peccatum quod originale contraxerunt, nullum insuper addiderunt; et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto minorem habuerit iniquitatem. Ecce hic aperte dicit parvulorum poenam omnium aliarum poenarum esse levissimam. Quod si est, non ergo peccatis patrum praecedentium obligantur, nisi et pro suo originali, non jam minus, sed forte magis quam ipsorum parentes punirentur. Non ergo pro peccatis parentum actualibus, nec etiam pro actualibus primi parentis, sed pro originali quod a parentibus trahitur, parvuli damnabuntur; pro eo nullam aliam ignis materialis vel conscientiae vermis poenam sensuri, nisi quod Dei visione caritates in parvulis aliquando Scriptura singularem numerum pluralis numerus saepe significari solet, ut Num. 21:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uoluit. qr ip̃a noluit. s potiꝰ
illa quidem filios suos ab ipso
colligi noluit. qua tamen nolẽ¬
te filios eus collegit ip̃e om̃es
quos uoluit. quia in celo ⁊ int̾¬
ra. ñ q̃dam uoluit ⁊ fecit. quedã

Expanded text:
quod voluit quia ipsa noluerit, sed potius ipsa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, qua tamen nolente, filios ejus collegit ipse omnes quos voluit; quia in coelo et in terra non quaedam voluit et fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
añ qͣm in xp̃m cred̾et. net tñ sñ fide
aliqua donabat.⁊ orabat. Nã quõ
inuccoabat ĩ ꝙ̃ ñ credebat. S si pos¬
mitteret᷑ architestus ecc̃e petrus.
Attende ꝙ ait. sine fide xͥ ñ posse esse
salutem. ⁊ tĩ corneliũ exauditum
tum inꝙ̃ credebat in misterio. De

Expanded text:
m crederet; nec tamen sine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invocabat, in quem non credebat? Sed si posmitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi non posse esse salutem; et tamen Cornelium exauditum tum, in quem credebat in mysterio. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de padiso in istum miseriarũ
gͦ ne forte mttat manum suam
⁊ sumat de ligno uite ⁊ comedat.
⁊ iuuat in et̾num: Emisit eum d̾s
de ꝑadiso uoluptatis. Hiis u̾¬
b insinuare uidetur ꝙ ñ quam
moreretur: si postea de illo sump¬
illd̾. ne suãt

Expanded text:
est de paradiso in istum miseriarum ergo ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum, emisit eum Deus de paradiso voluptatis Illis verbis insinuari videtur quod nunquam moreretur, si postea de illo ligno sumpillud: Ne sumat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est bonum facienti. ut cum
pp̃ deun aucui ñ obedienti p̃di¬
catur. ⁊ ad in se ⁊ facienti. ⁊ cui
mortis in mortem. Est autem
ti nocet ⁊ dampnat nisi peniteat.
ut malum. ualet tam̃ ad aliqͥd
nec summe nec equatr̃. nec im
mutabilit̾ uona. s tam̃ bona ⁊̃
singula. Simul uero uniu̾sa uoã
uaite. Quia ex omnib ꝯsistit
uniu̾sitatis adimrabilis pulcͥ¬
dr: bene ordinatum ⁊ loco suoi
positum eminentiꝰ ꝯmendat bõa
ut mag̾ placeant ⁊ iaudabiliora
sint dum comꝑant᷑ malis. O¬

Expanded text:
n est bonum facienti, ut cum propter Deum alicui non obedienti praedicatur. Et aliquid in se et facienti et ei cui mortis. Est autem ti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid.nec summe nec immutmutabiliter bona, sed tamen bona etiam singula: simul vero universa valde bona ; quia ex omnibus consistit universitatis admirabilis pulcm dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona, ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis.
Abbreviated transcription (Latin):
dem unitate sub̾e.⁊ equalitate cõ¬
sistit. Siue enim sit unitas ã¬
boꝵ sũ sanctitas siue caritas ma
est. quo ut̾q ꝯungitur. quo ge¬
nitus a gignente diligatur. ge¬
nitoremq suum diligat. Sint q
ñ participatõe: s eẽntia sua. neq
dono suꝑioris aucuiꝰ. s suo ꝓprio
s̾uantes unitatem sp̃c in uincło¬
patris ⁊ filii quicquid illud est.
ac ip̃a cõmunio consub̾alis et coe¬
t̾na est. Que si amicitia conueni
deus sub̾a est. ⁊ deus caritas est. tͤs
gͦ sunt ⁊ ñ amplus. unus dili¬
git eum qui te illo est. ⁊ unꝰ dili¬
gens eum de quo est. ⁊ ipsa dilec¬
tio que si nichil est. quomͦ d̾s diłc

Expanded text:
dem unitate substantiae et aequalitate consistit. siue enim sit unitas amborum siue sanctitas siue caritas, siest quo uterque coniungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremque suum diligat, sintque non participatione, sed essentia sua, neque dono superioris alicuius, sed suo proprio seruantes unitatem spPatris et Filii, quidquid illud est. At ipsa communio, consubstantialis et coaeterna est; quae si amicitia convenieDeus substantia est, et Deus charitas, est. Tria ergo sunt, et non amplius: unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio, quae si nihil est, quomodo Deus
Abbreviated transcription (Latin):
alia lib̾tas non uera male seruitu¬
tl adiuncta. que est ad malum fa¬
ciendum: ubi rõ dissentit a uolũ¬
tate iudicans ñ cẽ faciendum ꝙ
uoluntas appetit. Ad bonum u̾o
faciendum: concordat ratõ uolũ¬
tati. ⁊ iõ ibi uera libertas est ⁊ pia.
De lib̾tate autem ad malum et
seruitute mala: ait as. in ench̾.

Expanded text:
alia libertas non vera, malae servituti adjuncta, quae est ad malum faciendum, ubi ratio dissentit a voluntate, judicans non esse faciendum quod voluntas appetit; ad bonum vero faciendum concordat ratio voluntati; et ideo ibi vera libertas est et pia. De libertate autem ad malum, et servitute mala, ait Aug. in Ench.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos tͣnsire ñ possint. neq iñ huc mnᷤ¬
meare. Quid ẽ illd̾ cabos int̾ronos
⁊ malos. nͥ hinit iusticia. Inde iniqui¬
tas. q̃ ulłatenꝰ sociari ualent: a dõ eĩ
sc̃ĩ dei uisticie addcĩ st̃: ut nlła ꝯpassõe
ad reꝓbos tnͣsire ualeant. nlła ꝓ eis
int̾ scos fiat int̾cessio. Qũo gͦ in uo¬
lestia libãtio illoꝵ. uł illa dñr uelle
si uellẽt ñ possẽt eos iuuare. de hociͣ
gͥgͣ. ait. Situt reꝓbi a penis ad glori¬
łiͣ iusti ꝑ mĩam m̃te ire uolũt ad po¬
sitos in tormentis. ut eos libẽnt. sed

Expanded text:
ad vos non possint, neque inde huc transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle etsi vellent, n. Sicut reprobi a poenis ad gloriper misericordiam mente ire volunt ad positos in tormentis, ut eos liberent; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie diugis ⁊ lauacri pificatõm
querere. ⁊ ab ing̾ssu ecc̃e paululũ
temꝑare. Nec ħ ditentes cuipam
deputamꝰ ẽẽ ꝯiugium. s qr ip̃a li¬
cita admixtio ꝯuigis sñ uolupta¬
te carnis fĩ ñ pot̾. a sacri ioci ingͥssu
ẽ abstinend̃. qr uoluptas ip̃a sñ cui¬

Expanded text:
priae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare. Nec hoc dicentes culpam deputamus esse conjugium: sed quia ipsa licita admixtio conjugis sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu est abstinendum, quia voluptas ipsa s
Abbreviated transcription (Latin):
hñt xͥani qualitas mentis ẽ s in¬
formis qr sine caritate ẽ. Nlam et
malos sidẽ hr̃e cũ tñ caritate care¬
nũ dei dici pot̾. qr ⁊ in mał quedã
dei dona sunt.
An illa informis

Expanded text:
nt, qualitas mentis est, sed informis, quia sine charitate est. Nam et malos fidem habere, cum tamen charitate carenum Dei dici potest, quia et in malis quaedam Dei dona sunt. 5. An illa informis
Abbreviated transcription (Latin):
deo. aliud ẽ cred̾e deum. Cred̾e deo
ñ in hoĩem. Cred̾e deum ẽ c̾dere ꝙ ip̃e
sit deus. ꝙ ⁊̃ mali faciunt. Credere
in dm̃ est: credendo amare. c̾dendo de
um inire. credendo ei adhere.⁊ eus
m̃bris incorpari. ꝑ hanc fidem iusti¬
ficatur impius. ut deinde ip̃a fides
incipiat ꝑ dilcõm᷑ oꝑari: ⁊̃ ea solabo¬
na oꝑa dicenda sunt que fiunt

Expanded text:
Deo, aliud credere Deum. Credere Deonon in hominem. Credere Deum, est credere quod ipse sit Deus, quod etiam mali faciunt. Credere in Deum, est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei adhaerere et ejus membris incorporari. Per hanc fidem justificatur impius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari. Ea enim sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tudine illud preceptum caritatis
implebr̃. Diliges domm̃ deũ tuũ
ex toto corde tuo ⁊c̾. Tunt erit iustꝰ
sũ pcc̃o. qr nulla erit lex repugnãs
m̃ti. t̃c ꝓrsus toto corde. tota aĩa. to¬
ta mente diliges dm̃ ꝙ ẽ sũmum
preceptum
Questio de p̃ceptõe.

Expanded text:
um charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, etc. Tunc erit justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges Deum, quod est summum praeceptum. 7. Quaestio de praece
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝙ uidit. Cernebat enim ⁊ tange¬
bat carnẽ uiuẽtẽ ꝙͣ uid̾at morientẽ.
et c̃tebat dm in carne ipã latentem.¬
Credebat gͦ mente ꝙ ñ uidebat per
h ꝙ sensib corꝑis appebat. Si u̾o di¬
tunt᷑ credi q̃ uidentur. sit̃ dic̃ unus¬
quisq cculis suis secredidisse: non¬

Expanded text:
dit quod vidit. Cernebat enim et tangebat carnem viventem, quam viderat morientem, et credebat Deum in carne ipsa latentem.Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Si vero dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis. s reb ip̃is presentib c̾ditur.
ꝙ erit cum ꝑ spẽm maĩfestam se cõ¬
seat iustus in fidẽ rerũ.
.Si petrus

Expanded text:
bis, sed rebus ipsis praesentibus creditur, quod erit, cum per speciem manifestam se connseat justus in fidem rerum. 2. Si Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
bonarum q̃ ad nos ꝑtine̾t cãm
ñ ẽt̃: nͥ bonitatem dec. Malarũ
iͦr ab ĩmutabili bono deficientẽ
boni mutabilis uoluntatem. pͥꝰ
angłi pꝰea hominis. ħ pͥmum ẽ
creature rõnalis malum .i. pri¬
ma priuatio boni. Ecce habes
peimam uoluntatem boni mu-¬
tabilis .i. angłi uł hominis te¬
ficientem ab immutabili bono
.i. a deo: cãm ẽẽ malarum rerum
ad nos ꝑtinentium . qr cã ẽ tam
pcc̃orum: quam penarum. qui¬
b p̃muur humana natura. pͥ¬
ma gͥ origo ⁊ cã pcci bonum fu¬
bono.

Expanded text:
bonarum quae ad nos pertinent, causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero, ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, postea hominis; hoc primum est creaturae rationalis malum, id est, prima privatio boni. Ecce habes primam voluntatem boni mutabilis, id est, angeli et hominis, deficientem ab immutabili bono, id est, a Deo, causam esse malarum rerum ad nos pertinentium, quia causa est tam peccatorum, quam poenarum quibus premitur humana natura. Prima ergo origo et causa peccati, bonum fubono.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. S cum non sit aliud sp̃m sc̃m
filio. etiam in hoc in eandem nobis¬
cum fidei snĩam conuenire uident᷑.
licet u̾bis dissentiant.
Auctoritati

Expanded text:
tis. Sed cum non sit aliud Spiritum sFilio, etiam in hoc in eamdem nobiscum fidei sententiam convenire videntur, licet in verbis dissentiant. 5. Auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
adulanturq eis ad nichilum po¬
tari licet uͥ corꝑis dnici ⁊ sangͥnis
mistĩa geruntur sr̃norũ ciuium
adesse conuentꝰ. In hꝰ ã mistĩi expie¬
tõe sicut forͣm seruari. ita ordinem

Expanded text:
nihilum potari licet, ubi corporis dominici et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adesse conventus. In hujus autem mysterii expletione, sicut formam servari, ita ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
iuficat. Nec bonorum dispensatorũ
nũtis ampliatur: nec malorũ atte¬
nuatur. hoc de corpore domini. ħ ⁊̃ de
bapãte ⁊ crismate sciendum ẽ ⁊ te¬
nendum. quia uirtus diuina secre¬
tius oꝑatur in eis. ⁊ diuina solummͦ
ẽ ħ uirtus sũ pt̃as ñ hũane efficatie.
Illi uõ qui excõmuicati sunt uł de
h̾esi manifeste notati: uident᷑ hoc sa¬
cͣmentum ñ posse confic̾e. licet sacer¬
dotes sint. qr nemo dicit in ip̃a ꝯsetͣ¬
tione offero. s offerimus. qͣi ex ꝑ᷑ et
clesie. ⁊ iõ tum alia sacͣmenta extra
Recolite nom̃: ⁊ adũtite uĩtatem

Expanded text:
ificat; nec bonorum dispensatorum meritis ampliatur, nec malorum attenuatur. Hoc de corpore Domini, hoc et de Baptismate et Chrismate dicendum est et tenendum; quia virtus divina secretius operatur in eis, et divina solummodo est haec virtus sive potestas, non humanae efficaciae. Illi vero qui excommunicati sunt, vel de haeresi manifeste notati, non videntur hoc sacramentum posse conficere, licet sacerdotes sint, quia nemo dicit in ipsa consecratione: Offero, sed: Offerimus, quasi ex persona Ecclesiae. Et ideo cum alia sacramenta extra Recolite nomen, et advertite veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur intentio. ⁊ si intentio ñ dica¬
tur de eẽ confiriendi illud mistĩum:
tñ ex quo intñdit ea dr̃e ⁊ age̾ q̃ ab
cat: deus nouit. De hoc celesti mnistio
aliqua ꝑstrinximus a catholitis fi¬
deliter tenenda. Qui enĩ hiis con¬
tradicit hereticus iudicatun. Qͥd

Expanded text:
hibetur intentio, et si intentio dicatur deesse conficiendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea dicere et agere quae ab cat? Deus novit hoc. De hoc coelesti mysterio aliqua perstrinximus, a Catholicis fideliter tenenda. Qui enim his contradicit, haereticus judicatur. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
naturam corꝑis t̾renr ⁊ immor¬
talis fuit quodãmͦ scd̃m aliquid
qr potuit ñ mori. ⁊ mortalis qͦdã
modo. quia potuit mori. In il¬
io namq primo statu: hũit pos¬
se mori. ⁊ posse ñ mori. et hec fu¬
it prima humani corꝑis ĩmorta
statu moriendi est necessitas.
In t̾cio statu hẽbit posse ñ mori.
⁊ ñ posse mori. qr ad illum statũ
ꝑtinz moriendi impossibilitas
ꝙ ex grã erit: ñ ex natura. In
primo statu fuit orpus homĩs
anmale .i. egens alimoniis ci-
mam corꝰ sensi ficantem. quod
adhuc erat animale. ñ spiritua¬
ie. qd̃ egebat cibis. ut ꝑ aĩam ui¬
ueret. Fãctus est igitur in animã
tñ ꝑ sustentam̃ta ciboꝵ. ⁊ tũc e¬
rat corpus mortaie ⁊ immorta¬
le. quia pot̾at mori ⁊ poterat ñ

Expanded text:
naturam corporis terreni, immortalis fuit quodam modo secundum aliquid, quia potuit non mori; et mortalis quodam modo, quia potuit mori. In illo namque primo statu habuit posse mori, et non posse mori. Et haec fuit prima humani corporis immortstatu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimoniis cibomam corpus sensificantem, quod adhuc erat animale, non spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. Factus est ergo in animam tamen per sustentamenta ciborum; et tunc erat corpus mortale et immortale, quia poterat mori, et poterat non
Abbreviated transcription (Latin):
in anima. mortał: an ĩmor an.¬
talis. passibilis: an impassibilis
de t̾mino infi̾oris uite. ⁊ de tran¬
situ ad suꝑiorem. de modo ꝓpaga¬
tõnis filioꝵ. ⁊ aua multa que ñ
inutiliter sciuntur. licet aliqͣndo
curiositate querantur. Et priꝰ¬
quam ad amimi qualitatem ꝑti¬
nentia ꝓsequam᷑. de eiꝰ qualitate

Expanded text:
in anima: mortalis an immortalis, passibilis an impassibilis; de termino inferioris vitae, et transitu ad superiorem; de modo propagationis filiorum, et alia multa, quae non inutiliter sciuntur, licet aliquando curiositate quaerantur. At priusquam ad animi qualitatem pertinentia prosequamur, de qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
us de limo t̾re formatum ẽ corpꝰ
animale. ñ spũale cum qualire¬
surgemus. Et renouabitur eĩ
adam:. nisi mortem corꝑis alis
pecrando meruiss. Non ait apꝰ.
Corpus mortale est pp̃ pcc̃m: s
mortuum. Illud enim ante
pccm̃ mortale ⁊ immortale erat.
quia pot̾at mori ⁊ ñ mori. Aliud
est aut̃ ñ posse mori aliud posse
ret nisi peccaret. Animale enim
ñ est ħ corpus. sicut primi hoĩs
fuit. s iam detius est. ht̃ enim ne¬
cessitatem moriendi. Ecce hic
tione. de hoc eodem beda super ge¬
nesim ait. Non est credendum
ante peccatum ita fuisse mortua
licet fuissent animalia ñdum
spũalia. ñ tam̃ mortua. que . s.¬

Expanded text:
us de limo terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus: Corpus mortale est propter peccatum, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse ret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hicctione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua licet fuissent animalia, nondum spiritualia, non tamen mortua, quae, s
Abbreviated transcription (Latin):
bera sine fide opante ꝑ dilcoẽm.
⁊ illa sufficienter ⁊uere bona ẽ.
Non enim ẽ fructus bonus: qͥ
de caritatis radice non surgit.
Si uero assit fides oꝑans ꝑ dilec¬
tionem: fit delectatio boni. De¬
illa cogitatõe boni

Expanded text:
bera, sine fide operante per dilectionem; et illa sufficienter et vere bona est. Non est enim fructus bonus, qui de charitatis radice non surgit. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. illa cogitatione boni
Abbreviated transcription (Latin):
sine fide ⁊ caritate ñ est. Nam uͥͭ
ait. ab̃. ad anastasium. Sine spͣi¬
ritu ñ est uoluntas hominis li¬
bera. cum cupiditatib uincatur.
Non ẽ libera ad bonum: nͥ libãta
fuĩt. Non autem libãtur: nisi ꝑ¬

Expanded text:
sine fide et charitate non est. Nam, ut sine fide et charitate non est. Nam, ut ait Aug. ad Anastasium, ritu non est voluntas hominis libera, Gal. 5, cum cupiditatibus vincatur; non est libera ad bonum, nisi liberata fuerit. Non autem liberatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
entes simus cegitare atiquid ex¬
nob̾ quasi ex nobis. Attendant
inquid hic. ⁊ u̾ba ista ꝑpendant.
qui putant ex nob̾ esse. fidei p̃¬
ceptum. ⁊ ex deo ẽẽ fidei supple¬
mentum. Commendans enĩ
istam grãm q̃ ñ datur scd̃m a¬
liqua nĩta s efficit omnia bõa
merita: inquit. ñ ꝙ sunus suf¬
ficientes cogitare aliquid boni .s.¬
ex nob̾. Quis autem ñ uideat priꝰ
ẽẽ cogitare quam c̾dere. Nullus
quippe cͥdit aliquid nͥ prius cogi¬
cauerit ẽẽ cͥdendum. Si gͦ cogita¬
re bonum ñ est ex nob̾ ut hic apꝰ
tradit. nec tred̾e. quamꝙͣ. ⁊ ip̃m cre¬
dere nithil est aluid quam cum as¬
sensione mentis cogitare. hic insi¬
nuare uidetur ꝙ cogitatio bona
p̃cedat fidem. ⁊ ita bona uoluntas
p̃ueniat fidem: ñ p̃ueniatur. ꝙ p̃
dcĩs adũsari uidetur. Ad hocaũ
dicmus ꝙ aliqñ cogitatio bona
siue uoluntas preuenit fidem. s
ñ ẽ bona illa uoluntas uł cogita¬
tio qua recte uiuitur. Illa enm

Expanded text:
entes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Coistam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inquit, nunquam sufficientes simus cogitare aliquid, etc. Quis enim non videat prius esse cogitare quam credere? Nulquippe credit aliquid, nisi prius cogitaverit esse credendum. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, ut hic Apostolus tradit, nec credere; quanquam et ipsum credere nihil est aliud, quam cum assensione mentis cogitare. Hic videtur insinuare quod cogitatio bona praecedat fidem, et ita bona voluntas praeveniat fidem, non praeveniatur; quod praedictis adversari videtur. Ad hoc autem dicimus, quod aliquando cegitatio bona sive voluntas praevenit fidem; sed non est illa bona voluntas vel cogitatio qua recte vivitur. Illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
aliis spm̃ scm. quem si aliis dãt
cum eius donatio supradicta sit
ꝓcessio. uidetur ab eis procedere sp̃c
sanctus uł mitti. S creator a c̾a¬
tura non ꝓcedit uel mittitur.
Restat ergo ut ipsi non dent spi¬
ritum sc̃m. nec dare possint. uñ. ãs.¬
manum imponebant. ñ ip̃i eum
dabant. Quem morem in suis pre¬
positis etiam nunc seruat eccłia. De¬
niq ⁊ symon magus offerens apo¬
stolis pecuniam non ait. date mi
chi et hanc potestatem: ut dem spi
quia nec scriptura superius dixe
positionem manuum apłorum

Expanded text:
aliis Spiritum sanctum? Quem, si aliis dant, cum ejus donatio supra sit dicta processio, videtur ab eis procedere Spiritus sanctus vel mitti; sed Creator a creatura non procedit, nec mittitur; restat ergo ut ipsi non dent Spiritum sanctum, sed nec dare possint. Unde manum imponebant, non ipsi eum dabant: quem morem in suis praepositis, etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon Magus offerens apostolis pecuniam, non ait: Date et mihi hanc potestatem, ut dem Spirritum sanctum . Quia nec Scriptura superius dixerpositionem manus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui mocculto ẽ fc̃s. Ꝙ si ip̃i qui in
occulto sibi consenser̃t. eñd̃ cõsensũ
uolũtarie in manifesto ꝓfiteantur.
uoluntas igitur u̾bis expressa ĩ
occulto ad hoc suffragatur ut fiat
ꝯiugium. manifeste u̾o exp̃ssa suf¬
fragatur. ut sanctiat ⁊ roboret ac
ub̃m fiat ecc̃e de hoc uidicare si
expedierit.
De qua re sit ꝯsensus

Expanded text:
qui in occulto est factus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenserunt, eumdem consensum voluntate in manifesto profiteantur, Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus
Abbreviated transcription (Latin):
hĩt᷑m. uł si in oratorio tale satͣmẽ¬
tũ dedĩt. sit illi łima uxor. qͣmuis
nulla dos: nulla alia scͥptura int̾¬
posita sit. s ħ ostenditur quid fi̾ ł
ramento hoc dcm̃ nitlligi: ubi de
presenti consentiunt. ac se inuicẽ
ꝯtraire ꝙ euaristus. pͣpͣ. ait. Aliter
simũ ñ fit ꝯiugium: nisi ab hiis qͥ

Expanded text:
iam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri ramento hoc dictum intelligi, ubi de praesenti consentiunt, ac se invicem obviare quod Evaristus papa ait: Aliter imus, non fit coniugium, nisi ab his qui
Abbreviated transcription (Latin):
tam. In huiꝰ enim sacͣmenti celebra¬
tione sicut in alus q̃dam sunt ꝑtinẽ¬
tia ad subam sac̃ment: ut conssus
de p̃senti. qui solus suffic̃ ad oͣbend̃
⁊ sallempnitatem sacͣmenti: ut pa¬
qͣntum ad uirtutem: ñ qͣnͣtum ad
hõestatem sacͣmenti. Sine hiis gͦ
exp̃ssus. cõuigiũ fac̾. lic ñ sit ibi ho¬

Expanded text:
enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahet solemnitatem sacramenti, ut paquantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergoexpressus, conjugium facit, licet non sit ibi ho
Abbreviated transcription (Latin):
et etate ⁊ grã apd̃ deum ⁊ homines.
sienum ꝓficiebat sapĩa ⁊ grã: ñ uide¬
tura conceptõe hũisse plenitudinẽ
gr̃e sñ mensura. Ad ꝙ sane dici pt̃¬
sapĩa et grã ꝓficiebant. dum eis sa

Expanded text:
aetate, et gratia apud Deum et homines . Si enim proficiebat sapientia et gratia, non videtur a conceptione habuisse plenitudinem gratiae sine mensura. Ad quod sane dici psapientia et gratia proficiebant, dum eis sap
Abbreviated transcription (Latin):
caro dñi in utero uirginis ⁊ corpꝰ
dicit fc̃m: ñ natum. Aud̃ ẽ enim se¬
mine admixto ⁊ sangͥnis coagło
generare: Alid̾ est ñ ꝑmixtione s
uirtute ꝓtreare. possunt hoĩes ge-¬
nerare filios homines: s ñ facere.
cum fcm̃ diceret: apłs addidit. ex sẽ¬
mine dauid. qr ⁊ si non int̾ressisset
semen hominis in conceptione uͥ¬
ginis: tñ quia ex ea carne pp̃c for¬
matus est que constat exsemine:
recte d̾r quia fr̃s est.

Expanded text:
caro Domini in utero Virginis, et corpus dicit factum, non natum; aliud est enim semine admixto et sanguine coagulato generare; aliud est non permixtione, sed virtute procreare; possunt enim homines generare filios, sed non facere. cum factum diceret Apostolus, addidit ex semine David, quia etsi non intercessit semen hominis in conceptione Virginis, tamen quia ex ea carne Christus formatus est quae constat ex semine, recte dicitur quia factus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. In iniquitatib conceptus
sum. et in peccatis. ꝯce. me. mat̾
mea. Nondicit in miquitate
et peccato. unde putant non tm̃
et alia parentum pecrata: ꝑuulis
ĩputari.
Qr in illo uno pcc̃o pri

Expanded text:
 In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea; non dicit in iniquitate el peccato. Unde putant non tantet alia parentum peccata parvulis imputari. 4. Quod in illo uno primo p
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o influere uideamur sacͥs aucto¬
ritatib ꝙ dcm̃ est:. corroboremus.
ut ipãm precipue dilectionem
diligat. deus autem dilectio est.
conseq̃ns gͦ est: ut p̃cipue dm̃ di¬
ligat. Item in eodem. deus  dilẽctõ
celoꝵ. ⁊ uma terrarum. querentes
eum qui estapud nos. si nos ueli-¬
mus cẽ apud eum. Nemo dicat
ñ noui quid diligam. diligat fra¬
trem ⁊ diligat eandem dilcõem. Ma¬
gis enĩ nouit dilccẽm qua dilig̃:
quã frẽm quem diligit. ecce iam
pot̾ notiorem deum hr̃e. quam fͣ¬
trem. plane notiorem: quia pre¬
orem. Amplect̾e: dilccẽm dm̃. ⁊ di¬
letcẽm amplect̾e d̾m. Ip̃a est diłc¬
tio que om̃s bonos angłos. ⁊ om¬
tanto sumus dilectione plenio¬
res. ⁊ quo nͥ deo plenus est: qͥ ple¬
nus est dilectione. Hiis u̾bis sat̃¬

Expanded text:
ro influere videamur, sacris auctoritatibus, quod dictum est, corroboremus. ut ipsam praecipue dilectionem diligat. Deus autem dilectio est: consequens ergo est, ut praecipue Deum diligat. Item in eodem: Deus dilectio escoelorum et ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat Non novi quid diligam. Diligat fratrem, et diliget eamdem dilectionem. Magis enim novit dilectionem qua diligit, quam fratrem quem diligit. Ecce jam potest notiorem Deum habere quam fratrem: plane notiorem, quia praeorem. Amplectere dilectionem Deum, et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omtanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui plenus est dilectione? at enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s est. Et tñ uidet᷑ dilc̾cẽd̾i tacuis¬
se. ꝙ ñ quam face̾t. nͥ qr in ip̃a frat̃¬
na dilcõe uult intlłigi deum. Aper
dicit ita. Dilectissimi: diligamus
inuicẽ. qr dilectio ex deo est. ⁊ om̃is
qui diligit ex deo natus est. ⁊ cogno
uit deum. Qͥ ñ diligit ñ cognouit
deum. qr d̾s dilectio est. Ista ꝯtexti¬
o sat̾ aꝑte declarat eandem ipãm fr̃¬
fr̃na dilectio est. qua diligimus in¬
uicem. ñ solum ex deo: s ⁊̃ dm̃ esse.
pot̾ ut eandẽ dilccẽm ñ p̃cipue di¬
ligamus: qua frẽm diligimus.
q̃m deus dilectio est. Item. Qui
ñ diligit frẽm: nec est in dilectõne.
⁊ qui nõ est in dilcõe. ñ est in deo. qͥ¬
a deus dilectio est. Ecce aꝑtissime
dixit fr̃nam dacõem deum esse.
um ã fr̾na¬

Expanded text:
st. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse; quod nunquam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertpost, cap. 4, ait ita: Dilectissimi, diligamus invicem, quia dilectio ex Deo est, et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum; qui non diligit, non cognovit Deum, quia Deus dilectio est . Ista contexio satis aperte declarat, eamdem ipsam fraerna dilectio est qua diligimus invicem non solum ex Deo, sed etiam Deum esse tpotest ut eamdem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus, quoniam Deus dilectio est. Item: Qui non diligit fratrem, non est in dilectione; et qui non est in dilectione, non est in Deo, quia Deus dilectio est. Ecce aperte dicit fraternam dilectionem Deum esse. Cum autem fra
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ⁊ uitam mortuo impetrat. nõ
forte tanta sit uebem̃tia gemitis
et contritõuis que suffitiat ad de¬
licti punitionem. Licet gͦ sit diffi¬
bra. ⁊ dolor sensum opprimit. ut uix
hõ aliquid cogitare ualeat: Melior
est tñ sera quam nulla. pnĩa enĩ
si in extremo uite hyatu aduenit:
sanat ⁊ liberat. M łtum sera fuit la
tia. S ucet iatro ueniam meruiss
in fine ce omni trimine: non tamẽ
cedit luꝑtizatis pettandi ⁊ perseue¬
randi auctoritatem

Expanded text:
rat, et vitam mortuo impetrat; non forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit diffimembra ligat et dolor sensum opprimit, ut vix homo aliquid cogitare valeat, melior est tamen sera quam nulla. Poenitentia enim etsi in extremo vitae hiatu advenit, sanat et liberat. Multum sera fuit lattia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
silio maturiore ꝑficit᷑. as̃. tñ de pe¬
nitenctã diffẽntib ita scribit. Si
mox reconcil iabitur. ⁊ hinc uadit:
fateor uob̃ ñ illi negamus ꝙ petit.
s ñ p̃sumimꝰ qr bñ hinc exit. si se¬
curꝰ hinc exierit: ego nestio. peni¬
tentiam dare possumꝰ: securitatem
uõ ñ. Nunquid dico dampnabit᷑:
S nec dico lib̾abr̾. uis gͦ a dubio li¬
b̾ari: age pnĩam dum sanus es.
sunt. aut ignoscitur tibi: aut ñ
ignoscitur. Quid hoꝵ tͥ sit fut᷑m:
nescio. gͦ tene c̾tum dimitte incer¬
q̃ in fineagitur: in psalmo appel¬
letur sacrificium uesꝑtinum qd̃
erat atreptabiliꝰ in lege. Et inqͣ¬
cumq die muccet᷑ d̾s: assit. Et qͣ¬

Expanded text:
silio maturiore perficitur. Aug. tamen de poenitentiam differentibus ita scribit: Si mox reconciliatur, et hinc vadit, fateor vobis, non illi negamus quod petit; sed non praesumimus quia bene hinc exit. Si securus hinc exierit, ego nescio. Poenitentiam dare possumus, securitatem non. Numquid dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo dubio liberari? age poenitentiam dum sanus es. sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene certum, et dimitte inceritentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tm̃ timorem. qr ñ in solo timore
conu̾sio si contigerit alitui ⁊̃ infi¬
ne. desꝑaudum ñ ẽ de eius remissõe.
s qm̃ uix uł raro est tam iusta cõ¬
ũsio: timendum est de penitente se¬
ro. maxime cum filii qͦs illicite
duexit sint presentes. uxor ⁊ mũ¬
dus ad se uocet. Multos solet sero¬
tina pñia decipere. S qm̃ d̾s sem¬
per potens ẽ. semper ⁊̃ in morte
iuare ualet: quib placet. Cum
gͥ opus sit non hominis sed fidel
tructifera penitencia in spirare cã
potest. quandecumꝙ uult sua mĩa.
et remunerare ex sua mĩa. qͦs camp¬
nare pot̾ ex iusticta. S qm̃ multa
sunt que impediunt. ⁊ languentẽ
retrahunt. ꝑiculosissimũ est ⁊ inti̾¬
tunc inspirat siquis ẽ uam ꝓnam.¬
õem penam. Nam prus pͣgandut
ẽ igne pͣgationis qui in aliud scłm
distulit fructum conu̾sionis. hic ã
ignis ⁊ si et̾nus non sit: miro modo
grauis ẽ. Excellit enim omuempe¬
nam quam unquam passus est
aliquis in bac uita. Nunquam

Expanded text:
ntum timorem, quia non in solo timore conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poenitentia decipere. Sed quoniam Deus semper potens est, semper etiam in morte juvare valet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera poenitentia, inspirare eam potest quandoque vult sua misericordia, et remunerare ex misericordia, quos damnare potest ex justitia. Sed quoniam multa sunt, quae impediunt et languentem retrahunt, periculosissimum est, et intertunc inspirat. Si quis est omnem penam: nam prius purgandus est igne purgationis qui in aliud seculum distulit fructum conversionis. Hic autem ignis, etsi eternus non sit, tamen miro modo gravis enam quam unquam passus est aliquis in hac vita. Nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est per e̾entiam. ꝙ nec spaciosa
magnitudine diffunditur. nec u¬
no deserto loco alium occupat. qr
lcralem motum ñ h̃t̃. Ideoq ãs. uo¬
iens precidere a dei puritate om¬
uem localem motum ⁊ locaiem
circumscriptõem: potiꝰ dicit om̃ĩa
ẽẽ in illo: quam ipm ẽẽ alicubi. nͨ
tñ ip̃m ẽẽ locum qui ñ est in loco.
in .li. lxxxiiii. q̃ oñ. ita inquiens.
D̾s ñ alicubi est. ꝙ alitubi ẽ conti¬
netur loco. ꝙ loco continet᷑ corpus
est. D̾s aũ non est corpus. ñ gͥ aur
cubi est. ⁊ tam̃ quia est. ⁊ in loco ñ
est. in illo sunt potius omnia ꝙͣ
sit locus. Lcrus enim in spatio ẽ
ꝙ longitudine ⁊ latitudine ⁊ alti¬
tudine corporis occupatͤ. nec deus
aliquid tale est. ⁊ omnia gͥ in ip̃o

Expanded text:
 per essentiam, quod nec spatiosa  per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, quia localem motum non habet. Ideoque August., volens praescindere a Dei puritate omnem localem motum et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum esse locum, qui non est in loco; in lib. 83 Quaest., q. 20, ita inquiens: Deus non alicubi est; quod alicubi est continetur loco; quod conest. deus autem non est corpus. non igitur alicubi est. et tamen, quia est et in loco non est, in illo sunt potius omnia quasit locus. locus enim in spatio est, quod longitudine, latitudine, altitudine corporis occupatur; nec deus tale aliquid est: et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine. nec locali motu.
opinemur d̾m ꝑ cuncta diffũdi.
sicut humꝰ. ⁊ lux ista diffundit᷑
s pociꝰ sicut in duob sapientibus
quorum alter altõ corpore grandi¬
or est. s sapientior ñ est. una sapi¬
entia est. nec est maior in maiore.
nec minor in minore. nec etiam¬
mĩor. est in uno quam induobus
ira deus sine labore regens et conti¬
nens mundum in celo totus est.
int̾ra totus. ⁊ in utroq totus. ⁊ nł¬
lo contentus loco. s in seip̃o ubiq
totus. Idem qͦ super p̃sm. ait. ad
u̾bum dei ꝑtinet non ẽẽ in ꝑte. s
uͥq eẽ. per seipsum. hec est enim
sapĩa que attingit a fine usq ad
finem fortiter. ñ tam̃ locali motu
s immobilitate sui ueld̃ si moles
aliqua saxea. impleat aliquem
locum: dr̃ ꝙ attingit a fine illius
loci usq ad finem: Cum tũ alt̾m
ñ deserat altm̃n actupando. Non gͦ
ht̃ motum localem ũbum istud.
⁊ sapĩa ista solida ẽ ⁊ ubiq. Ex
predc̃is innotescit ꝙ deus ita ubi

Expanded text:
magnitudine, nec locali motu, opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est, una sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est; in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus. Idem quoque ait: Ad verbum Dei pertinet non esse in parte, sed ubique esse per seipsum: haec est enim sapientia Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter , nec tamen locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique. Ex praedictis i
Abbreviated transcription (Latin):
ci tres personas. quia cõmũe ꝑͣs¬
est eis id ꝙ est persona. ut sit tał
patris. alia filii. Et hoc ⁊̃ ita uo
alius est filius. id tñ ꝯmune ha¬
bentes: ꝙ est ꝑsona. ⁊ hoc confir¬
mant auctoritate ab̃i. qui in
dem essentie. uł tres personas u¬
nam essentiam dicimus. tres at
personas ex eadem essentia non
dicimus. qiͣ aliud ibi sit: ꝙ es¬
sentia est. aliud ꝙ persona. hac
asserere in predictis locutionib
nomen ꝑsone eẽntiam sig̾care.
S quid r̾ndebuntad id ꝙ ip̃e
as̃. in li. de fide ad petrum ait .s.

Expanded text:
ci tres personas, quia commune est eis id quod est persona, ut sit taliPatris, alia Filii? Et hoc etiam ita alius est Filius, id tamen commune habentes quod est persona. Et hoc confirmant auctoritate Aug., qui in sdem essentiae, vel tres personas unam essentiam dicimus: tres autem personas ex eadem essentia non dicimus; quasi aliud ibi sit quod essentia est, aliud quod persona. » asserere in praedictis locutionibus nomen personae essentiam significare. Sed quid respondebunt ad id quod ipse Aug. in lib. de Fide ad Petrum dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum intelligentiam facit. Ideo
nob̾ uidet᷑ alit̾ hec posse dici congͦ¬
entius uixͣ catholicoꝵ doctoꝵ auc¬
toritates.

Expanded text:
tum intelligentiam facit? Ideo nobis videtur aliter hoc posse dici congruentius juxta catholicorum doctorum auctoritates.
Abbreviated transcription (Latin):
eis sanctifico meipsum. Item q̃¬
ro quomͦ inter eum tradidit: si¬
ip̃e se tradidit. utrumq enĩ legit᷑.
Creco rendebit si ꝓbe sapit. quia u¬
na uoluntas est᷑ prĩs ⁊ filii ⁊ inseꝑa¬
bilis oꝑatio. Sic igitur intelligat il¬
lam incarnatc̃em ex uirgine nati¬
uitatem. in qua filius intlłigitur
Non enim missus ẽ mutando
locum: quia in mundo erat. Qͣ¬
ꝓpter pater inuisibilis una cum
filio secum inuisibili eũdẽ filiũ
uisibilem faciendo misisse eũ dõs
est. qͥ si ita uisibił fieret. ut cũ pr̃e
ĩuisibilis esse desisteret .i. si sb̾a ĩui
missus a patre intlłigeret᷑ filius
ut tm̃ missus. nõ etiam cum pre
mittens inueniret᷑. Cum u̾o sic
accepta est forma sui. ut manet
ĩcommutabił forma dei. manife¬
stum ẽ ꝙ a patre ⁊ filio ñ apparen¬
tib fcm sit ꝙ appareret in filio .i.
ab ĩuisibili patre cũ ĩuisibili filio
dem ip̃e filus uisibss mittetur

Expanded text:
eis sanctifico meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, sipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una voluntas est Patris, et Filii, et inseparabilis operatio. Sic igitur intelligat, illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Qpter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substamissus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitter
Abbreviated transcription (Latin):
dorum inc̾m̃torũ prebent occa¬
siones. Sz nec bom hec nisi quã¬
tum deus iubet. nec mali ħ mniu-¬
ste faciunt: nͥ quantũ uiste ipse
ꝑmittit. Nam iniqui malicia
uoluntadem suam ht̃ inuistã.
pot̾atem aũ ñ nͥ iuste accipit. sũ
ad suam penam. sũ ad aliorũ.

Expanded text:
dorum incrementorum praebent occadorum incrementorum praebent occasiones. Sed nec boni haec, nisi quantum Deus jubet, nec mali haec injuste faciunt, nisi quantum juste ipse permittit. Nam iniqui malitia voluntatem suam habet injustam; potestatem autem non nisi juste accipit, sive ad poenam suam, sive ad alior
Abbreviated transcription (Latin):
gi ranas ⁊ serpentes fecer̃t.rt̃ s¬
Non enum ip̃i eas creauerũt. solꝰ¬
Omnium quippe earum rerũ d̾s.
q̃ coͣrͣlit̾ uisibilit̾q nascunt᷑. occł¬
ta quedam semina in corporeis
mundi huiꝰ elementis lacent q̃
deus originalit̾ eis indidit. Ip̃e
tor est inuisibilium seminum:
Quia q̃ cumq nascendo ad ccłos
nr̃os exeunt: ex occultis semĩb
accipiunt ꝓgrediendi hic pͥmor¬
dia. et intrẽmenta debite mag-¬
nitudinis: distinctiones q for¬
marum ab orignnalib ũt ita
dicam regłis sumunt. Sic gͦ¬
nec parentes dicimus c̾atores
hoĩm. nec agricolas creatores
frugum. qͣmius eorum extͥnse¬
cus adhĩtis motib: ista crean¬
da dei uirtus int̾ius operetur.
ita ñ solum malos. s nec bonos
angelos fas est putare treatores.
S ꝓ subtilitate sui sensus ⁊ cor¬
poris semina istarum rr̃ nobis
occultiora nouerunt. ⁊ ea que per
congruas temꝑationes elem̃to¬
rum latenter spargunt. atq ita
gignendarum rerum. ⁊ accelerã¬

Expanded text:
gi ranas et serpentes fecerunt; non enim ipsi eas creaverunt. Omnium quippe rerum quae corporaliter visibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in corporeis mundi hujus elementis latent, quae Deus originaliter eis indidit. Ipse tor est invisibilium seminum; quia quaecumque nascendo ad oculos nostros exeunt, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque formarum ab originalibus, ut ita dicam, regnec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos Angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis, semina rerum istarum nobis occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque ita gignendarum rerum et acceleran
Abbreviated transcription (Latin):
que erant suꝑ firmam̃tũ. Scien¬
dum ẽ ꝙ illuis celi descͥbitur c̾atõ
sic̃ ait beda sr̃ gn̾: in quo fixa sũt
sydera. cui supposite sunt aque.
in aere. ⁊ in terra ⁊ suꝑposite sũt
alie. de quib dr. Qui tegis aqͥs
suꝑiora euis. In medio ergo fir
tas ⁊ ꝑspituitas de aquis fc̃s ẽ.
Si quem uo̾ mouet quõ aque a
natura fluide. ⁊ ĩ ima labłes suꝑ
celum possint ꝯsistere. de deo scͥp¬
tum ẽe meminerit. Qui ligat
aquas in nubib suis. Qui eĩ
infra celum ligat aquas. ad tẽ¬
pus uaporib nubiũ retentas
aquas supendere ne labantur.
Quales aut̃ ⁊ ad quid condite
sint: ip̃e nouit qui condidit. Ec¬
ce ostensum est hiis ũbis ꝙ celũ

Expanded text:
firmamentum. Sciendum est quod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis aquis superiora ejus. In medio ergo firmtas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas,aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his verbis quod coelum
Abbreviated transcription (Latin):
bili uinculo seuidens. Ex predc̃is
dccet᷑ ñ ẽẽ concedendum ꝙ d̾s uolũ¬
tate uł ncc̃itate. uł uolens uel no¬
iens: sit deus. Item ꝙ uoluntate
nuerit filium.
Questio contra p̃

Expanded text:
se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus voluntate vel necessitate, vel volens vel nolens, sit Deus. Item, quod voluntate nuerit Filium. 2. Oppositio contra p
Abbreviated transcription (Latin):
orosius ad ab̃. ita ait. uoluntate
genuit pr filium uel nc̃citate. nͨ
uoluntate nec ncc̃itate. qr ncc̃itas
in deo nõ ẽ. preire uoluntas sapi¬
entiam non pot̾. Quo circa ut
dyaletica ennomii. a quo euno-¬
miani hẽtici orti sunt. Qͥ cum ñ
potuiss intlłigere nec credere uo¬
luiss. unigenitũ dei u̾bum filiũ
nitum. ñ nature uł sub̃e dixit ẽẽ
filium. s filium uoluntatis dei.
uolens asserere accedentem do uo-¬
luntatem qua gigneret flium.
sit̃ nos auquid aliqͣn uolumus ꝙ
antea ñ uolebamus. ꝓpt̾ ꝙ mu¬
tabilis intelligitur natura nr̃a
ꝙ ab sit. ut in deo ẽẽ credamus. di¬
ñ uoluntate. ut docet ãb. in .xu. li.
tico iendentẽ ꝯmendat dicens.
Acute sane quidam rendit h̾eti¬
co u̾sutissime int̾roganti. utrum
deus filium uolens an nolens: ge¬
nuit. ut si diceret nolens: absur¬
dissima dei misi̾a seq̃retur. Si ãt
cluderet. s. ñ nature filium: sed
uoluntatis. At ille uigilantissi¬
me uicissim quesiuit ab eo utr̃

Expanded text:
Orosius ad Aug. ita ait: Voluntate genuit Pater Filium vel necessitate? Sed nec voluntate nec necessitate; quia necessitas in Deo non est, praeire voluntas sapientiam non potuit; quocirca, ut dialectica Eunomii, a quo eunomiani haeretici orti sunt; qui cum non potuisset intelligere, nec credere voluisset unigenitum Dei Filium Verbum nitum, non naturae vel substantiae dixit esse Filium, sed Filium voluntatis Dei; volens asserere accedentem Deo voluntatem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus quod antea non volebamus, propter quod mutabilis intelligitur nostra natura; quod absit ut in Deo esse credamus. Dinon voluntate, ut docet Aug. in lib. 15 dretico respondentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem cluderet, non naturae esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum