comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ad meritum. premũ. Item. quib placuit ex
consensu abusu caruał continencie i̾ ꝑpetuum
ta secum gerunt q̃ carius concordiusq seruan¬
da sunt non uoluptariĩs corporum nexib s uo¬
luntariis animorum affestib. Et attende qd̾
tertum bonur. conuigũ dicit᷑ sacranrentum

Expanded text:
non ad meritum praemii . Item: Quibus placuit ex non ad meritum praemii . Item: Quibus placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum ta secum gerunt, quae charius concordiusque servanda sunt, non voluptariis corporum nexibus, sed voluntatis animorum affectibus . Et attende quod tertium bonum conjugii dicitur sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
cramento ut coniugium. nõ separet᷑ ⁊ dimistꝰ
uł dinussa nec causa proł alt̾i comũgat᷑. ĩeꝑa¬
cõ autem gemina est corꝑał scilicet ⁊̃ sacra¬
nientał. corporalit̾ possunt separars ca forni
tacõnis uł ex cõmuni consensu cã religioniꝰ
sue ad tempꝰ siue ad finem. Sacramentalit̾
uero separari neq̃unt dum uiuunt si legitĩẽ
ꝑsone sint. stanet enim uinculum coniuga¬
le int̾ eos eciam si aliis a se discedentes adhe¬
uentes semel inita uira. nupciarum ut poꝰ
sint int̾ se comuges eciam separati qͣn cum.
alsis quib adi adheserunt. Item. Manet i t̾
uiuentes qd̃dam coniugale unculum. ꝙ nͨ
separacõ nec c̾ alt̾o copulacõ possit aufetre¬
Sicut apostata anima uelut de coniugso ꝓs̃i re¬
cedens eciam fide ꝑdita. sacramentum fid̾i nõ ad¬
mittet qd̃ lauatro regeneracõnis accepit̃. Red¬
deretur enim redeunti si amisiss abscedens ht̃
autem hoc qui recesẜit ad cumulum. supplicii

Expanded text:
cramento vero, ut conjugium non separetur, et dimissus vel dimissa nec causa prolis alteri conjugatur. Separatio autem gemina est, corporalis scilicet et sacramentalis. Corporaliter possunt separari, scicationis, vel ex communi consensu causa religionis, sive ad tempus sive usque in finem Sacramentaliter vero separari non possunt dum vivunt, si legitimae personae sint. Manet enim vinculum conjugale inter eos, etiamsi aliis a se discedentes adhaeventes semel inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges, etiam separati, quam cum aliis quibus adhaeserunt. Item: Manet inter viventes quoddam conjugale vinculum, quod nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferreicut apostata anima velut de conjugio Christi recedens, etiam fide perdita, sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim redeunti, si amisisset abscedens. Habet autem hoc qui recesserit ad cumulum supplicii,
Abbreviated transcription (Latin):
uolui emere auricalcum nͨ gꝰ iͥ illd̾ consen¬
si qr consensus nõ nͥ uoluntatis est. Sicut gͦ
ercor materie excludit consensum ita ⁊ iͭ
supposita ei alia. numqͥd ertor ꝑsone exclu¬
sit comugnu cum in eam s ĩ rachel consen¬
serit:ͣ s ꝙ ibi factum est iͥ minist̾io gestũ
non improbe craditur. ibi tamen ⁊ si non.
p̾cest: secutꝰ est consen sus nec ex illo con¬
cubitu quidem concessum p̾cessit fornicarĩ¬

Expanded text:
volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consenvolui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus nonnisi voluntatis est. Sicut ergo error materiae excludit consensum, ita et isupposita est ei Lia, numquid error personae exclusit conjugium, cum non in eam, sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicari
Abbreviated transcription (Latin):
consensum s eciam etror llon aut̃ oĩs
ercor consenstim iupedit. Est enim error:
alius ꝑsone aliꝰ fortune. aliꝰ condcõnis aliꝰ
qͣlitatis. Ftror ꝑsone quando. hic putatus
eẽ ille homo ad est alius error fortune qũ pu¬
tat᷑ eẽ diues qui pauꝑ est uł econu̾so. error
condcõnis qñ putat᷑ eẽ lib̾ seruus est. error
qualitatis putat᷑ eẽ bonus qui malꝰ est. er¬
ror fortune &̃ qualitatis conugii consensu̾
nõ excludit. error u̾o condcdnis coniugalem
consensum euacuat de qͣ condc̃one pꝰ modũ
tractabimꝰ. Frror qͦ ꝑsone consensum cõuiga¬
lemi uon admittit ut ñ quis feminam nobi¬
lem iͥ conuguim petat ⁊ pro ea alia igno¬
bił tradatur eiͥ nõ est ĩt̾ eos conugium qr
nõ consensit uir iͥ istam s iꝰ alism. ut siqͥs¬
se promut̾et mͥ se uenditurum aurum. Auro
offert nicħ auricalcum ⁊ ita me deciꝑet nũqͥd
diceret consensisse i̾ auricalcum: muuqͣm

Expanded text:
consensum sed etiam error. Non autem omnis consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae, quando hic putatur esse homo ille, et est alius. Error fortunae, quando putatur esse dives qui pauper est, vel e converso. Error conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque personae consensum conjugalem non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se veofferret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ipo iordane sacramentum quo constent ħ in
dicta sunt accipiat ⁊ nos canonum ⁊ legñ
scͥpta sequentes deiceps nõ ꝓhibemus qdui
alĩ uiro si uolu̾it predca silia eius tantum i̾
domino nubaat.Exhiis apparet comugnun
fĩ: int̾ consencientes ⁊ spontaneos nõ int̾
tetinentes. & inuitos. Uetumptamen ͥ inuits
⁊ coacti comũcti sunt si postea ab aliquo tpr̃s¬
spacõ sine contradigõe ⁊ querimonia coħita¬
uetunt facultate descendi uł reclamandi.
hĩta consentire uident᷑ ⁊ consensus ille con¬
sequens supplet qd̃ precedens coactõ tulerat
onsentire aut̃ ꝓbatur In li. p¬
qui eiuident̾ nõ contrudicit scd̾m illd̾
it sponsalib eorum consensus exigendus
est qnorum ĩ nupciis desideratur. Intellig
tamen semꝑ filia pat̾ͥ consentire il euident̾
dissenciat. Item sponsalia sic̾ niuptie concł
fiunt ccͣhencium ⁊ id̾o sic̾ ĩ nus s ita a̾ in spõ¬
salib filiam consentire opportet q̃ si pat̾s¬

Expanded text:
ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et invitos. Verumtamen qui inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tuleratonsentire autem probatur, qui evidenter non contradicit: secundum illud: In sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalib
Abbreviated transcription (Latin):
portet autem consensum comugalemuig
liberum ẽẽ a coaccõne coactꝰ enun consensꝰ
qui nͨ consensus appellari debet: coniugium
non facit sicut testatur urbanus pp . scribens sanc¬
cõ regi arogorum in ħ uerba. De neptis tue
coniugio qͣm te cuidam militi datutum neccĩ¬
tatis instante artitulo sub fidei pollicitatõe sir¬
masti: hoc equitate dictante decreuimꝰ᷑: ut
si illa uirum. illum onino ut dr᷑ renuit q
in eadem uoluntatis auctoritate ꝑsistit. ut
uiro se prorsus deneget nupturam uecaqͣ. ea
inuitam ac reruientem enisdem uiti cogas con¬
ꝓ uitib rencientem minasdo desponsau̾it:
cm̃ legum &. canonum auctoritas talia spõ¬
salia non approbat ne ignorantib leges ⁊ ca¬
uones nimis durum uideat᷑: Ita sentenciã
temꝑamꝰ ut si pͥnceps cum asensu filie id qd̾¬
inceptum eͥ ꝑficere uolu̾it concedamꝰ. din au̾
legatꝰ noster utrasq ꝑtes audiat ⁊ si nicħ
fu̾it ex ꝑte rainaldi ꝑ ampliꝰ impediat ab

Expanded text:
portet autem consensum conjugalem liberum esse a coactione. Coactus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, Conjugium non facit, sicut testatur Urbanus papa 31, q. 2, cap. De neptis, scribens sancto regi Arragonum in haec verba: De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur renuit, et in eadem voluntate persistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas con viribus renitentem, Raynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi quod amplius impediat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ maritalem concensit copilam q uirgus¬
tatem ẜuare uolebat ẜ id̾o nõ alit̾ consensi¬
s ĩ conuigalem societatem nisi familie dei
uotum. ĩ corde s ipm̃ uotum nõ exp̾sserit
ł̾ ore subiecit se diuine dispõni ꝓposuit se¬

Expanded text:
ritalem consensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatem, nisi familiare Dei in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae dispo
Abbreviated transcription (Latin):
conthrahitur ut uirs mulieris pulc̾tudo q̃ animõ
amore inflanatos: sepe impeslit iuure coniugiũ
ut ualeant suum expłe desiderium. Questꝰ ꝙͦ ⁊
diuiciarum possessiõ: frequent̾ est causa cõngu
& alia multa q̃ cuiq diligenciam idhibenti faci¬
le est discern̾e nec est assenciendum ill: qͥ dicunt
nõ eẽ coniugium qd̃ ꝓpt̾ has causas minꝰ hones¬
tas contrahit᷑. Constat eium ex premissis: con¬
iugium fi̾ ex comuni consensu u̾b̾ de presenti ex¬
presso: qͣmuis amor: ad hoc contrax̾it. cꝰ rei do¬
cumentum prestet iacob: qui rachel decoram fa
ait̃. seruiam tͥ. ꝓ rachel ꝑ .uii. annos. In deut̾o¬
nõmio legit᷑ eciam. Si uideris ĩ medio captinoꝵ
mulierem pulcuam ⁊ amauens eam: a uolu̾is q
uxorem hr̃e introduces eam ĩ domum tuam. ꝙ
tis mouet animum conuigium tñ nat sacͣm̃¬

Expanded text:
ntrahitur, ut viri mulierisque pulchritudo, quae animos amore inflammatos saepe impellit inire conjugium, ut valeant suum explere desiderium. Quaestus quoque et divitiarum possessio frequenter est conjugii causa, et alia multa quae cuique diligentiam adhibenti facile est discernere. Nec est assentiendum illis qui dicunt non esse conjugium quod propter has causas minus honestas contrahitur. Constat enim ex praemissis conjugium fieri ex communi consensu verbis de praesenti expresso, quamvis amor ad hoc attraxerit. Cujus rei documentum praestat Jacob, qui Rachel decoram facait: Serviam tibi pro Rachel septem annis. In Deuteronomio etiam legitur: Si videris in medio captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam voluerisque uxorem habere, introduces eam in domum tuam, ettis movet animum, conjugium tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tima uota suctuitunt ad sancciendum coniũ
gium ꝙ pͥus occulte su̾at contrastum. ualun¬
tas gͥ uerd̃ expressa᷑ occulto: ad ħ suffragatur
ut fiat couiuguim manifeste u̾o exp̾ssa suffra¬
gatur ut sauciat ⁊ toboret ac lib̾m fiat eccłie
de h uidicare si expedierit mactio ereluont

Expanded text:
tima tima gium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit ad ccͣhendum mat̾moniũ. q̃dam.
u̾o ꝑtẽnencia ad decorem ⁊ sollempnutate̾¬
sactam enti ut parentum tradiccõ sacerdotum
benedicis & huiusmod i sine quib legitune
fit coniugium qͣntum ad untutem ñ qͣntum
ad honestadem sacumenti. Sine huis gͥ nĩ qͣsi
legitimi coniuges s quasi adulteri uł fornica¬
tores conuenunt ut illi qͥ clanculo nubunt
ꝙ utiq fornicatores eẽnt nisi eis suffragaret᷑
uoluitas nbis expressa de presents q̃ legitimũ
uit̾ eos facit matͥignium nam ⁊ consensus
occultus de presenti᷑ u̾ba expressrꝰ conuguim
facit: licet nõ sit ibi honestꝰ ꝯtradtꝰ s matri¬
monium nͨ sancit consensus qͥ iꝰ occulto fueut̃
si euĩ alt̾ alt̾m duuiserit n̾ cogit᷑ uidicõ eccłie
ꝓ bari testib contractꝰ qui ĩ occulto ẽ factus
ꝙ si ipĩ qͥ ĩ occulto sibi consenserunt euudẽ.
consensum uoluntarie in manifesto ꝓ fiteant᷑
tunc utiq uoluitas ꝓpͥa suffragatu ⁊ legi¬

Expanded text:
matrimonium; quaedam vero pertinentia ad decorem et solemnitatsacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, nprobari testibus contractus, qui in occulto est factus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenserunt, eumdem consensum voluntate in manifesto profiteantur, tunc utique propria voluntas suffragatur, et legi
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑ conuigium tunt non fuit s futurum ꝓmit¬
titur. Siuero ille post uxorem duxit. ⁊ illa
marito nupsit coniugium conuigium utrũq
fuit ⁊ non potest dissolui precedensgͥ men¬
dacium uł ꝑiutium penitencia ẽ corrigendũ

Expanded text:
quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promitquod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marito nupsit, conjugium utrinque fuit, et non potest dissolvi. Praecedens ergo mendacium vel perjurium, poenitentia e
Abbreviated transcription (Latin):
¶cõmixtio illic sequatur: ad pͥorẽ copulam re¬
fututo addito eciam iuiraments. ⁊at ꝯui¬
comugium efficiat. ut si quis ꝓmittat
uł eciam iiuet alicui se usq ad tempus ꝑa pla¬
cctum illam ductutum ⁊ illa promittat uł iu¬
tet se illi nupturam numquid tał sponsĩo eõ
coniuges fecit: s mutato põite alt̾ uł
ut̾q ad alienam tapułam. eraułt̃ numqͥd
qr longe aliud est promittͥe & aliud facere¬
Qui prouittit nondum facit. Qui gͦ ꝓ misit
se inuporem ducturum aliqͣm nond̾ eam duxͣ
ĩ ugorem & que spopondit se nupturam nũ¬
dum nupsit. quomodo gꝰ conuiges appellari
possunt qͥ nũdim contrahunt s i̾ suturo
se contracturo iurando promittunt. Item si
ex ui iuramenti ad futurum ꝑtinentis mox
efficiunt᷑ comuges: cur iurant iͥ futuro se fac¬
turos qd̃ inpresenti efficumt. Item si excuio.
iurant mox efficuntur comuges. tu nc hanc
rem efficiunt qͣndo iurant se facturos. Id̾o dico

Expanded text:
commixtio illic sequatur, ad priorem copulam recommixtio illic sequatur, ad priorem copulam refuturo, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ge aliud est promittere atque Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico
Abbreviated transcription (Latin):
est ut iam pacte sponse n̾ statim tradantur
ue iulem hãnt maritꝰ datam qͣm suspirauit¬
tuo sponso ñ remanet idua q̃ nõ fu̾at iur
euis. unde si quis eam dux̾it᷑ ad sacros ordĩes
concend̾e non ꝓ hibetur qr non duxit uiduaᷤ
undue enim maritꝰ eque sicut bigamus sa¬
cerdos fĩ prohibetur. Ex tali au̾t copula:
nullus arcet᷑ a sacͥs ordimbris¬
Ecundumi hoc intelligendum est quod
ait. pelagiꝰ. ipͣ de illo qͥ mortuo qͥ altim¬
sponso eiuis sponsam ducit in spõcã eo morduo¬
qͣntum ad hunc articulum. attin accede põt¬
qd̾ ei obtinet de tanonicis iustitutis qͥn
ad sacros ordines ꝓmon̾i ualeat. Si u̾o tał
sponsa fuiss init̾ quam a sponsum eis con¬
sensus de psenti iutͥcessiss. eo mortua uidua.
remansiss cͥ copulatus in comugio ult̾ius
ad satros ordines non acced̾et cum uiduaᷤᷤ
duxerit. Non eꝰ gͥ ambiguum qͥn solꝰ depre¬
senti consensus conuigium efficiat ⁊ ex inde
sensu si quis aliĩ se coyulau̾t eciã si t̾luz

Expanded text:
pactae sponsae non statim tradantur, ne vilem habeat maritus datam, quam suspiratuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordiniecundum hoc intelligendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam ducit in uquantum ad hunc articulum attinet, quod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde nsensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uidicantur. Cuni ille maritali affectum. eam
cognou̾it ⁊ illa uxorio affectu debitum ꝑsolu̾it
putans lege pͥmo genitarum ⁊ paternis im̃pe¬
ris se illi uire copulatam. excusantur eciaᷤ
quia dei consilio minist̾io ita aictum est.
hodie etiam excusaret᷑ ille cui inscio uxoris
soror lectulum euis ingressa: se subiceret q̃
cum siue spe comugui ꝑpetuo man̾e censeat᷑
ille tamen qui cognouit eam ꝑ ignoranciaˢ
bonies non est ercor ꝑicłosꝰ: quod autem uir
esle eciam in illam mulierem non consenẜit᷑
ex sunili ostendr᷑. Si quis ħetitꝰ nomine aꝑg̾.
uł ambrosii alicui catholico seofferret cũ¬
q ad sue fidei ĩmitacõem uocaret si ille as
sisse : nõ in h̃eticorum sectam s egͥtudinẽ
integͥram fidi̾ quam ile hetitꝰ se mencie¬
batur hab̾e. Error fortune consensum nõ
exoludit q̃ enĩ nubit pauꝑi pitans illum¬

Expanded text:
udicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiabonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille asssisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fidei, quam ille haereticus se mentiebatur habere. Error vero fortunae consensum non ex
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aut̃ sic est qñ iuramentum coniugũ pre¬
sentis consensus aitestat̾ce: firmauit quia pꝰ
talem consensum si quis alii se copulau̾it at̾¬
si prolem procreau̾it irritum d fi̾ ⁊ ipẽ ad pͥo¬
leges trad unt. Diquis tactis diui¬
uis scͥpturis iurau̾it mnułr se eam le¬
gitimam uxorem hĩturum uł eciam siiꝰ ora¬
torio tale sacramentum dederit: si illi le¬
gituma uxor qͣmuis nulla dos nulla alia
scͥptura int̾posita sit. S ħ ostendit᷑ ꝙ fĩ uł¬
eẽ debeat numquid tunc fiat. nõ enĩ ꝑ illd̾
intelligi uͥ de p̾senti consenciunt ac se iui¬
cem suscipiunt. ¶ illi eciam sentãe qua
dcm̃ est solum cõsenssum. face̾ conugium
ter legitimum non sit coniugitm nͥ ab hũ
ꝙ sĩ feminam. dominacõem hr̃e uidentur a
a quib custoditur uxor pecat᷑ ⁊ a parentib
sponsetur. & legib decetur c̃ a sacerdote ut
mos e̾ benedicatur ⁊ a paranimphis custo¬
Item. Ita legitima scitote eẽ coniubia alit̾

Expanded text:
Non autem sic est, quando juramentum conjugii praesentis consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis alii se copulaverit, etiamsi prolem procreaverit, irritum debet fieri et ipse ad prioleges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid e debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud intelligi, ubi de praesenti consentiunt, ac se invicem suscipiunt. Illi etiam sententiae qua dictum est, solum consensum facere conjugium, ter legitimum non fit conjugium, nisi ab his qui super feminam dominationem habere videntur, et a quibus custoditur. Uxor petatur, et a parentibus sponsetur, et legibus dotetur, et a sacerdote ut mos est benedicatur, et a paranymphis custoeracta legitima scitote esse conjugia. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
sustineant licita uero eis coniugia ñ negent᷑¬
E illa desponsacõne hoc intelligi
nt si quis sponsam alteruis rapu̾it publica
penitentia multetur ⁊ sine spe comugñ ma¬
neat ⁊ si ipã e idem cͥmini consensiens nũ
fui̾t licencia nubendi alũ non negetur
apparet hauc fuisse desponsatam sine paccĩe
conuigał de presenti ⁊ id̾o non fuisse coniuge
cui uiuente sponso alt̾i nubendi licencia nõ
uegatur Sunt enim quedam nupcialia pic¬
ta de futuro: ex quib sponsi ⁊ sponse uocant᷑
net ex iude comuges sunt ⁊ est quedam pac

Expanded text:
sustineant, licita vero eis conjugia non negene illa desponsatione hoc intelligi ut si quis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus sponsi et sponsae vocantur, nec exinde conjuges sunt. Et est pac
Abbreviated transcription (Latin):
ille non una ꝑsona. illa enim tͥa nõ homo st̾
s hominis sunt uł iꝰ homine sũt. S nũquid
possumꝰ dic̾e̾ tͥnitatem. sic ẽẽ in deo ut aliqͥd
dei sit nec ip̃a sit deus: absit ut hoc credamꝰ
Dicamꝰ gꝰ in mente nr̃a yͥmaginis t̾uitatem
sed exiguam ⁊ qualencumq ẽẽ que sũme tͥ¬
nitatis ita gerit similitudinem ut ex maxi̾a
tantum ymago dei ẽ qr sui meraut mens
⁊ intelligit ac diligit se: sed qr potest eciã
neminisse intellig̾e ⁊ amari illum. A quo

Expanded text:
enim tria non homo sunt, sed hominis sunt, vel in homine sunt. Sed numquid possumus dicere Trinitatem sic esse in Deo, ut aliquid Dei sit, nec ipsa sit Deus? Absit ut hoc credamus! Dicamus ergo in mente nostra imaginem Trinitatis, sed exiguam, et qualemcumque esse; quae summae Trinitatis ita gerit similitudinem, ut ex maxima tantum imago Dei est, quia sui meminit mens, et intelligit, ac diligit se; sed quia potest etiam meminisse, et intelligere, et amare illum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse nõ potest. iusi etiam nou̾it se.
modo: tͥa ista inseparabilia sunt a semet ip̃is
⁊tñ eorum singulum ⁊̃ simul om̃ia una
eẽncia ẽ ⁊ cum relatiue dicant᷑ ad ĩuicem
Etd iam uidendum est quomodo
an ip̃a mente uł aĩa substanciałr existunt. ñ
sic̃ actidencia in subiestis que possunt adesse
⁊ abesse. unde aug̾. in li .ix. de tͥ. ait. ad mo¬
substanciałr non tamqͣm in subiesto ut color
incorpore qr ⁊ si relatiue dicunt᷑ ad muicem sin¬
gula tamen substantałr funt ĩ sua sub̃a ec¬
ce ex quo sensu illa t̾a dicant᷑ ẽẽ unrim uł
sn mente naturałr diuinitꝰ instituta quisqͥs
uiuact̾ ꝑspicit ⁊ qͣm magnum sit in ea. unde
potest etiam sempit̾na ĩ mutabił q natura
recoli. conspici. concupiscs reminiscit᷑ enim¬
ꝑ memouiam intuet᷑ ꝑ intelligenciam am¬
plectitur ꝑ dileciõem: ꝑfesto reperit illius
sũme cͥuitatis ẏmaginem
Erumptu caueat ne hanc̃.
ẏmaginem ab eadem tͥni licu¬

Expanded text:
meminisse non potest, nisi etiam noverit se. modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis; et tamen eorum singula et simul omnia una essentia est, cum etiam relative dicantur ad invicem. Sed jam videndum est, quomodoa vel mente substantialiter existunt, non sicut accidentia in subjectis, quae possunt adesse vel abesse; unde Aug. in lib. 9 de Trin., substantialiter, non tanquam in subjecto, ut color in corpore; quia, etsi relative dicuntur ad invicem, singula tamen substantialiter sunt in sua substantia. Ecce ex quo sensu illa tria dicantur unum esse, vel  mente naturaliter divinitus instituta quisquis vivaciter perspicit, et quam magnum sit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, concupisci, reminiscitur per memoriam, intuetur per intelligentiam, amplectitur per dilectionem, profecto reperit illius summae Trinitatis imaginemerumtamen caveat ne hanc imaginem ab eadem Trini
Abbreviated transcription (Latin):
fottis .i. ĩ cora nr̃a iͥi diabolũ hitabat᷑
alligauit fortem .i. a seducdõne ꝯpestint
fidelium ut demptacõnẽ q̃ ei adhuc per¬
mittitur ñ sequatur seductõ itaq iñ
xpĩ sangͥne quisoluit ã ũ rapuit redẽꝑ¬

Expanded text:
t, in corda nostra, ubi diabolus habitabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaque in Christi sanguine, qui solvit quae non rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
inusibiles potestates. nͥ nintatur ĩni¬
sibiles cupiditates. fusdͥ nr sangne sine
culpa. oĩum culpaꝵ ꝙ̃tog᷑ pha deleta
sunt quib debitoret qui ĩ enin c̾dinit ⁊
diabolo añ tenebantur. Ur̃ qui ꝓmulta

Expanded text:
invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis
Abbreviated transcription (Latin):
sicat stpͥtum est ordĩauit ĩ me caritatẽ pꝰ
tur et mat̃ et filius. et filia fr̃ et soror.am
boꝵ quoq diligenda eꝓpͥmens ordĩcm. sr̃
illud canticoꝵ. or dinauit ĩ me caritatẽ
ait̃. Multoꝵ cauitas ĩ ordinata ẽ ꝙ ĩpͥmo est
ponunt t̃ciũ ł quartum pͥmo d̾c dsfigẽdꝰ
ẽ. Scd̾o parentes. I silii post dmestui qui
si boni sunt mał fiłus p̃ponendi sunt. ẜ¬

Expanded text:
scriptum est: Ordinate in me charitatem , post tur et mater; filibrosius quoque diligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
excedit. mͥgͦ labes est ĩ sensu. ⁊ ĩ tens¬
gencia. stupor ẽ ĩ sermone ũo sĩ iam ĩ¬
firmitatẽ s silenciũ ꝓficebot ꝑien¬
losum ẽ de reb tantis ac dam reꝯdins
aliauid uloca p̃s ꝓͥti celeste ꝙ farer
ut ultea p̃sinicõnem dĩ c̾mo dedeo sit̃
formaᷤ dĩcata ẽ. Non gͦ aliquid addend̾
ẽ. s mod̾ ꝯstituendus audacie ꝙ̃ ꝙͥ unltͤ¬

Expanded text:
excedit. Michi ergo labes est in sensu, in intelligencia stupor, in sermone non iam infirmitatem, sed silencium confitebor. Pe de rebus tantis et tantum reconditis aliquid ultra prescriptum celeste proferre, ut ultra prefinicionem dei sermo de deo sit. Forma dei certa est; non ergo addendum est, sed modus constituendus audacie; qu
Abbreviated transcription (Latin):
dimuttetur tͥ. sed ego prius dimissi dimit¬
te uł postea. Nam si noti dimiseris reus¬
cabo te ⁊ quicquid dimiseram replicabotͥ
Item qui diuini benefficii oblitus. suas iuste
uindicare inuirias uon solum de futuris p̾¬
catis ueniam nõ merebr᷑ sed eciam p̾ter¬
ita: que iam dimissa credebat: ad undc̃am
ei replicabuntur. Item bedd  rͣeu̾tar ĩ do¬
mum meam ⁊ c̾ timendꝰ est iste u̾siculꝰ
non exponendus ne culpa qͣm in nob̃. exdĩc¬
tam. credebamus ꝑ incuriam nos uocantes
compͥmat. Item qued cumq enm pꝰ bap̃ma
siue praua fit heretica seu mundana cupidi¬
tas artipuerit mox oĩm prosternet ĩ una uuĩ¬
non est apertusime dominꝰ in eungelio doc
in illo sermo a quo domunꝰ dimissum pccłu¬
debitum petũt eo qd̵ ille consermo suo de¬

Expanded text:
dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non merebitur, sed etiam praeterita quae jam sibi dimissa credebat ad vindictam ei replicabuntur. Item Beda: Revertar in domum meam, etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sive pravitas haeretica, seu cupiditas mundana arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitnon est, apertissime Dominus in evangelio docet in illo servo, a quo Dominus dimissum debitum petivit, eo quod ille conservo suo de
Abbreviated transcription (Latin):
si post cordis contͥcõem conateri contemp¬
Rit uł in pccm̃ idem uł simile recidert:
an pccã dimissa redeunt cꝰ questionis
solupcõ. Obscum ẽ ⁊ ꝑplexa alus asseren¬
tib alũ contͣ negantib pcrata semeł.
dimissa. interuis replicari ad penam. qui
uero dicunt pcc̃m dimissa redire subditis
quindeus repetit dimisa. Si enim in hus̃
contemptus fu̾it sine dubio reuocabit se¬
tenciam. ꝑ qͣm isericordiam decerat sic̃
in euͣngelio de seruo teqͣm legr̃. qui i con¬
seruum suuma impius deprehensus est. Itẽ
rabamis neqͣm seruum tradidit deꝰ cortorib¬
quo adusq redd̾ unu̾sum debitum qr

Expanded text:
si post cordis contritionem confiteri contempsi post cordis contritionem confiteri contempserit, vel in peccatum idem vel simile ceciderit, an peccata dimissa redeant. Cujus quaestionis solutio obscura est et perplexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari ad poenam. Qui vero dicunt peccata dimissa redire, subditis quin Deus repetit dimissa. Si enim in his contemptus fuerit, sine dubio revocabit sententiam per quam misericordiam dederat; sicut in Evangelio de servo nequam legitur, qui in conservum suum impius deprehensus est. Item Rabanus: Nequam servum tradidit Deus tortoribquoadusque redderet universum debit
Abbreviated transcription (Latin):
aliis prodat. alioquin: deponat᷑
ne de hiis qui ei confitent᷑ pect̃a sua ali¬
cui reticet ñ ꝓpuiquis. non exͣneis. nec
ꝙ abfit ꝓ aliquo scandalo. Namsi hoc
fecerit: deponat᷑ ⁊ om̃ib dieb uite suer
ignominiosꝰ ꝑegͥnando ꝑgat. Qr u dictũ
est ut penitens eligat sacerdotem scien¬
tem. ligare uł solu̾e: uidetur ccͣium ei
tempn̾e ꝙ canones ꝓhibent. aliud cecũ¬
uitare. Q uod urbanus fatere monet ne
si retꝰ cetum᷑ du̾cat ambo in foueam ca¬
dunt. ait enim urbanus .i.i. placuit ut
nulli sacerdotum deinceps liceat quemlib
cõmisum. alt̾i sacerdoti: ad petutenciam
susciꝑe. sine eius consensu: cui se priꝰ comi¬
sit nisi ꝓ ignoralicia illuis cui ꝓprius cõ¬
fessus est. qui uero contra hoc facere tẽp¬
tau̾it gradiis sui ꝑiculo subiacebit si pocõ¬
bmq multis auctoritatib dimissa
supra sit assertum uerissima. cor mt¬
dis constriccõne. peccata dimitti añ con
aliqͣndo incͥmine relapsurꝰ e. queritur

Expanded text:
aliis prodat; alioquin deponatur.ne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat. Quod vero dictum est, ut poenitens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, videtur contrarium ei temnere, quod canones prohibent; aliud cvitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. Ait enim Urbanus II, 16, q. 1: Placuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit. mque multis auctoritatibus supra sit assertum, in vera cordis contritione peccata dimitti ante orialiquando in crimen relapsus est, quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficienda erat aĩam corꝑis ĩdim̃itis ⁊ t̃re¬
nis mansionib copulauit. luteamq ma¬
t̃iam. fecit ad iute sensum. negetare. lit
sciret hõ qr si potuit deus. tam disꝑem
rat᷑am corꝑis et aĩe. ĩfedatõnem unam
ĩpossibłe ei futimmi. uõabił c̃ature ln

Expanded text:
perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae in foederationem unam ei impossibi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ũbum. assũpsit .s. corpus et aĩamr.
ĩ alłectualem et boꝵ ⁊ Aỹomata totũ.
.m. totus assumpsit me ut tot u̾i salu¬
tem gratifitaret .ꝙ .m. in assummptebłe
carnem̃ mͣcoiante aĩa.

Expanded text:
Deus, Verbum assumpsit, scilicet corpus et animam intellectualem, et horum idiomata. Totus enim totum assumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile carnis mediante anima.
Abbreviated transcription (Latin):
animo et de quibus rebus quisq men¬
ciatur. Non .ii. sic peccat qui consulendi
ut qui nocendi uolmitate mentatmr ii
tĩ noc qui iatorem menoendo ĩ dnĩ¬
so itrneremittit quant̃ aui uam uite
niendatio deprauat p orit om̃e menda¬
cium. iõ dicend̾ est eẽ ptĩm qr hoc deb

Expanded text:
animo et de quibus rebus quisque mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, ut qui nocendi voluntate mentitur; nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in diverso itinere mittit, quantum qui viam vitae mentiendo depravat. Porro omne mendacium id
Abbreviated transcription (Latin):
mentitur qui dicit ũm quod putat
semi. qutantum .ii. ad aĩimim euis atti¬
net. non ũm dicĩt qma ñ quod sentit
Nlec ille lib̾ est amendacio qui ore
nestĩens loquitur ũm. sciens autẽ
uobatate m̃titur. Hic q̃ri solet E¬

Expanded text:
mentitur qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, non verum dicit; quia non quod sentit Nec ille liber est a mendacio, qui ore nesciens loquitur verum, sciens autem voluntate mentitur. Hic quaeri solet
Abbreviated transcription (Latin):
quod mentitur ocadit. ñ am. uͨ om̃e
llud eciara
sciendim est quod inquibs dam rebus
magno mało inqnibdam ꝑno raqui¬
bncoam nuillo fallimur. Inquib reb
bich uit̃ est ad capescendu dĩ regiã
tur au fła siue sint. siue non. In hus¬

Expanded text:
quod mentitur occidit animam . Sunt Illud etiam sciendum est quod in quibusdam rebus magno malo, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, tur an fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe fuge. quia mendatiũ non ẽ a dõ.
ic idend̾ est quid
sit m̃dacium et quid sit dagum¬
mentiri. de uĩ utr̃ õc m̃daciũ sit pͦ a¬
catuui. et quare mendaaũ est ut ait
angꝰ fła significatõ uocum cũ ĩten¬
cione fallemiat gͦ mendaciũ sit. ne¬
cesse est ut fłm proferatur ⁊ c̃ ĩtẽcõe
fallendi. hoc. enim malum ẽ ꝓpͥumn nẽ¬
tientis. aliuo habere clausum ĩcorde ali¬
ud ꝓmptum ĩ litigita. qud mentiri.
entiti ño est soqui ccͣ ħ ꝙ aĩo

Expanded text:
e fuge, quia omne mendacium non est a Deo. ic videndum est quid sit mendacium et quid sit mentiri. Deinde utrum omne mendacium sit peccatum et quare. Mendacium est, ut ait August., falsa significatio vocis cum intentione fallendi; ut ergo mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud habere clausum in corde, aliud promptum in lingua. 3. Quid sit mentiri. Mentiri vero est loqui contra ho
Abbreviated transcription (Latin):
miłli ob est et ꝓdest alicui ut si qͥs peccu¬
niam alicꝰ iniuste collendam sciens ubi
sit. se nescire menciitur. septimũ ꝙ et nł¬
li obest et prodest alicui ut siquis nolẽs
hominem ad mortem q̃ sicũ ꝓdere men¬
ciatur. Octanũ ꝯnod nulli obest et ad
hoc ꝓdest ut ab inmũdicia. corporal
aliquem tueatur. Inhiis ã tanto miniꝰ
peccat quisq cum ir̃titur quͣto ma¬
sis apͥmo recedit quid quid ño aliqd̾
genus mendacĩ eẽ quod pocatum nõ

Expanded text:
il obest, et prodest alicui: ut si quis pecuniam alicujus injuste esse tollendam sciens, ubi sit nescire se mentiatur; septimum, quod et nulli obest, et prodest alicui: ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat quisque dum mentitur, quanto magis a primo recedit. Quisquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
uiinis et quia ñ legebat ĩcorde it̃aint̃ ĩtali¬
buc. ut uoce forniseras ad mota nduet.
cor et ĩ ĩ uem̃r̃et quod extͣ logẽt. hanc gͥ si¬
li p̃natitrr indentur ĩ illo facro. alĩs fa¬
cientes quod nolebant sibi fc̃. s iͥ sũbin
bis sunoem ehb̾e debemus. ⁊ unttum

Expanded text:
et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in illo facto, aliis facientes quod nolebant sibi fieri. Sed ibi intbis invicem exhibere debemus Quintum
Abbreviated transcription (Latin):
ale pcc̃mi. s ne pucet quisq ĩcet̃is p᷑¬
catis. si pp̃ lib̾atonem hominum fiãt
ita posse ꝯcedi ueniam. nustta .i. ma¬
la decestanda talem secintur enorẽ
possimꝰ .ii. et futando alicui ꝓ deõ si

Expanded text:
ale peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si
Abbreviated transcription (Latin):
reat quod mendaciũ sĩt ueniale et
qnod dampuabile. pͥmũ capitale ẽ
m̃dacumi. longeq fugiend̾. quod
tale est ut nlli ꝓsit s obsit akon
t̃ciũ quod ita prodest. alicui ut ob¬
sit alt̾i. quartum sola menciendi fal¬
lendiq libiaĩe quod minum m̃daciũ
ẽ. Qntum ꝗnd sit placenda cupidita¬
te. de suani loquio. hiis omĩb euica

Expanded text:
reat quod mendacium sit veniale, et quod damnabile. Primum capitale est mendacium longeque fugiendum, quod tale est ut nulli prosit, sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest alteri ut alteri obsit; quartum, sola mentiendi fallendique libidine, quod maximum mendacium est; quintum, quod fit placendi cupiditate de suavil
Abbreviated transcription (Latin):
num. ut ad tante altitudĩs ĩałigñgam
uix aliauatenus aspiret.
placuerunt er cum fcã sunt. s et aũqu
sierent. ĩmo abet̃no om̃a placuerunt ei
os mums dilig̃o dĩ᷑ nou mutabilitatẽ cati¬
tatis enis sig̃cat. s quod alios. ad maiora
bona. alios ad minora. dilexit. ałros ad
meliores ullis alios ad minus bonosioĩa
.ii. bonanr̃a ex emis dilectõne nob̾ ꝓueiũt
electoꝵ ũo alios mag̃. alios uimis oilex̃
abet̾no et diligat. ⁊̃ nũc qr aliic maiora a¬
lũs mĩnora. exdilectõne sua p̃ꝑauit bo¬
na. aliicq maiora et aliis minota bona.¬

Expanded text:
num, ut ad tantae altitudinis intelligentiam vix aliquatenus aspiret hplacuerunt ei cum facta sunt, scilicet antequam fierent, imo ab aeterno omnia placuerunt ei,os minus diligere dicitur, non mutabilitatem charitatis ejus significat, sed quod alios ad majora bona, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis proveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑicnlo ercoris fortitudo sñ molestia
tosandoꝵ maloꝵ. T̃ emporancia. sñ repi¬
guacõne libidinũ erunt ulla felicitate
ut pͣradenciẽ iͥ sit nullum bonũ dõ p̃poñe
uł ocmare. fortitudĩs ei fimissime cołie¬
re. temꝑancie miillo defectu nono delec¬
tañ quod ũo ninc agit uifticia ĩ subue¬
riendo misis quod prudencia ĩ ꝑ̃cauen¬
dis insidũs quod foraitudo ĩꝑfe̾ndis.
ruolestũc quod temporauca ĩ coħ ẽdts
delectatõib pranis. Non ex̃ iͥ oĩo u̾ nich

Expanded text:
is, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate; ut prudentiae ibi sit, nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Quod vero nunc agit justitia in subveniendo miseris, quod prudentia in praecavendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in coercendis d
Abbreviated transcription (Latin):
sunt excellẽcõres oĩb bestiis pp̃ emĩ¬
s spũ diabolico possit sapientissimus
dici. Non gͦ mirꝑm sidibolus spũ suo
ĩplens s̃pentẽ. sic̃ uates ĩplebat sapi¬
entissimum reddid̾at oĩum bestiaꝵ ꝙ̃

Expanded text:
sunt excellentiores omnibus bestiis propter emised spiritu diabolico possit sapientissimus dici. Non ergo mirum si diabolus spiritu suo implens serpentem, sicut vates implebat, sapientissimum reddiderat omnium bestiarum; quem
Abbreviated transcription (Latin):
te exẽo. morieris. dem̃. mulier dixĩt
Ne forte morramur. Nonissi me ĩpens
dixit. nequaquam morienim̃ d̾s anfrr̃¬
mauit mulier. quasi ambigendo il¬
lud dix̃ diabolus negauit. q̃ gͥ dubita¬
uit ab affirmante recessit ⁊ neganti ap¬
ꝑcopĩquauit.
sĩonẽ ꝓleuit̃ sufulci¬
endam .a. ut ialũ quod ĩten¬
debat lib̾e ꝑsuad̾et ⁊ malũ q d̾
mulier timuit negando remount et
ꝓmisstonẽ addidit et ut eiꝰ ꝑsuasio croeꝰ
reccꝑetur ꝓmissionẽ dupplicauit. Unã
namq ꝯmestionẽ suadens duo ĩp̃mĩo
ꝓposuit siłitudĩem dĩ scĩam qr boni et
Inq̃cũq die ꝯmed̾itis ĩ anĩ głia ĩ ꝓmic̃¬
sione dĩtatis. cum dip̃ eritis. sic̃ diĩ.

Expanded text:
te moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. sionem pleniter suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et in quacumque die comederitis; inani gloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii;
Abbreviated transcription (Latin):
Ertansferenaus est erat cũ
⁊uniũsa post̾itate sua. ad melio¬
teni dignioremq statã. u̾ cel esti ⁊
etuo bono in celis sibi parato frue¬
retur. sicit .ii. ꝙ duplici natura ꝯpac¬
tus est homo. ita illi dno bona con¬
ditor a pͥncipio p̃paranit̃ uũ tẽ¬
potale. Altum et̃mĩ. Unũ usibłe al

Expanded text:
transferendus erat cum universa posteritate sua, ad meliorem dignioremque statum, ubi coelesti et aeterno bono in coelis sibi parato frueretur. Sicut enim ex duplici natura compactus est homo, ita illi duo bona Conditor a principio praeparavit: unum temporale, alterum aeternum; unum visibile, al
Abbreviated transcription (Latin):
nonit. eius .ii. malicia. ad temptandam
uͥ debilior indebat᷑ agg̃ssa ẽ ut si forde
illic aliquatenus p̃uaset pꝰ mod̾ fidu¬
cialius. ad alt̾am q̃ robustior fuit pul¬
sandari ł pociꝰ subiciaͣndã accedet. pͥ¬
mũ gͥsolitaniã femmã explorauit ut
ĩ ea pͥmũ oĩem slie dẽptacõis uini¬
ed qr illi ꝑuiolẽcam noc̃e
ñ pot̃at ad frandem se ꝯsitit ut
dolo hoĩem supplãtaret quẽ uͥtute
sr̃are siauiret neqͥret. Neã fraus illiꝰ
nimis manifestaret᷑. in sua spẽ sĩ ue¬
nit ne aꝑte ꝯgnosceretur ⁊ ita repel¬
letur. Itum ne ninus occłta foret

Expanded text:
ad tentandam ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae Sed quia illi per violentiam nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret
Abbreviated transcription (Latin):
on potes meliꝰ erplanare
istos tunores qmͣ si ponas
duas mislieres maritatas. quaꝵ muli
unã ꝯstituas uolẽtẽ fac̃e adult̃ium.s
timz ne damꝑnet᷑ amardo. tun mari¬
tum qr adhuc amat neqͥciam. huic ñ¬
ẽ gcata. s honerosa. mariti p̃sẽcia
et si forte uiuit nequit᷑ tum maritũ
ne ueniat cales sunt qui timent diẽ
iudicii. fac alt̃am amare uirũ. debe
ili castos amplexꝰ miilla se adutt̃iua
ĩuiũdicia macłare ulłe. ista optat p̃¬
sencam uiri. Illa tim. et illa timet
Iam gͦ ĩ t̾rogentur qrͣ tueant. illa di
tie deserat. pone hoc ĩ animo ĩuenis
timorẽ ꝙ̃ foras ruittit caritas et aliũ timorẽ¬
timotẽ castũ ꝑmanẽtẽ ĩ scłm scłi. illũ tno¬
ren ꝑfecta cautas foras nͣitit. qt ille tĩor

Expanded text:
on potes melius explanare istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam: huic non grata est, sed onerosa mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sũt cautas. tnĩ dec̃stit iste timor. qnͣt
ñ possit dici de s̃uli. qr ut ip̃e supͣdixit. s̃¬
uilis timor ñ reman ueniente cantate
nͦ ĩ tͣt caritas. nͥ pͥus illetimor epeat. nͨ ĩ
illo timore aͥs ẽdit ĩ dĩ. et si c̃dit dõ nõ

Expanded text:
cit charitas, tantum decrescit iste timor, quantnon posset dici de servili, quia, ut ipse supra dixit, servilis timor non remanet veniente charitate, nec intrat charitas nisi prius ille timor exeat; nec in illo timore aliquis credit in Deum, etsi credat Deo; nec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iustificacõ. est iͥ ꝙ titillat m̃tẽ. ꝙ pũgat
tim aĩa. ne dompnet᷑. Ista de tuuore tf
tunz auima. ne deseratur ille ẽ timorꝙ̃
caritas excludit. ille ẽ timor qͥ ꝑ mauet
inscłm scͥri. Ecce ĩ hũs ũbis p̃diets aꝑ

Expanded text:
 justificatio. Est ibi quod titillet mentem, quod pungat, timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ille est timor qui permanet in seculum seculi. Ecce in his verbis p
Abbreviated transcription (Latin):
bomis ẽ iste timor ⁊ utibͥlic insufficiõt
ꝑ ꝙ̃ fit paulatĩ ꝯsuetudo istioe ⁊ suc¬
codit iniciał timor qñ ĩ cipit. ꝙ dicrũ
erat amari et sic ĩcipit excludi seruilis
sus tardet. ne discedat. ne offeridamꝰ. ne
to careauuis. timor iste de amore uoĩt

Expanded text:
icet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis sus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣͣ l oc̃ p̃parait cratati.c̃ aut̃ ceꝑit catitas
hĩtare pellitur timor qͥ ei p̃parauit lo
cantas. mĩuor tinior. nuiuor caritas. ma¬
ior timor.Si ã nuilluc ẽtuuor. ñ ẽ quo
ĩ tret catitas. sic̃ uidemꝰ ꝑ setã ĩ tͦonci ꝑ¬

Expanded text:
asi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit loccharitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas, sicut videmus per setam introduci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ .uñ. illa dona et ĩ angłis modo sunt et
in animab sc̃ĩs felias nĩnentib ⁊ ĩnob̾
erunt infuturo s ñ hẽbunt om̃ia. hos
gr̃a. timor filialis modo facit tim̃e ne
offendamꝰ ꝙ̃ diligimꝰ et ne separeniur
faciet nos reuereri. qñ ñ timebimꝰ sepa¬
rar uł offendere. Non gͦ metꝰ seꝑatõis
ł offensionis nunt ẽ inangłs ł aĩa¬

Expanded text:
 illa dona et in angelis modo sunt et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos gratia: timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angeli