comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unica quidem silua plurib elephantis suffi¬
cit: taurus paucorum iugerum pascua querit. ho¬
mo u terris & mari pascitur. & hiis uariis m̾is.
Quid gͥ: Nacura nobis uentrem insaciabilem
dedit: ut cum modica corpora nobis dedisset. eda¬
citatem uastoꝵ animalium suꝑemus: Minime.
Non eium fames uents magno nob̾ constat: s am
bitio. Peccat᷑ &e in compositione uestium maxime.
Cum enim nat᷑a hominẽ abruto insigni ce honesto
caractere distinx̾it. qd natura homui denegauit.
seł caudam. ip̃e ꝑ artificium illud inueste cauda
ta usurpauit. habens & iñtem caudatam. Huiꝰ mod
bent inueste sua syrmiata & longas reuolutiones
uestium. se se post se in longa ueste trahentes. Qui
iñdacio staturam adiuuant. cum hos poeta gencilis
redarguat dicens. Ueste ꝓcul uite cenues. in sig.
uł suscitat. ad excecandum ocłos sequentium simi¬
les danis ce byrris. Unde milio caurmensis ep̃e
insermone suo. Nlon decet inquit matronas xp̃ianas

Expanded text:
Unica quidem silva pluribus elephantis sufficit, taurus paucorum jugerum pascua quaerit; homo vero terris et mari pascitur, et his variis modis. Quid igitur? An natura nobis ventrem insatiabilem dedit, ut cum nobis modica corporae dedisset, edacitatem vastissimorum animalium superemus? Minime. Non enim fames ventris magno nobis cobusum. Peccatur enim in compositione vestium maxime. Cum enim natura hominem a bruto, insigni et honesto charactere distinxerit, quod natura homini negavit, scilicet caudam, ipse per artificium illud in veste caudata sibi usurpat habens et mentem caudatam. Quia: Depveste sua habent syrmata et longas revolutiones vestium sese, post se, in longa veste trahentes, qui mendacio staturam adjuvant; cum hos poeta gentilis redarguat, dicens: Este procul villae tenues insigne pulverem trahit, vel suscitat, ad excaecandum oculos sequentium, similes Dariis et Byrrhiis. Unde Milo Terwanensis episcopus in sermone suo: Non decet, inquit, matronas christianas,
Abbreviated transcription (Latin):
abraham prima credendi uia incasulis tm̃ habita¬
u̾it: ñ habens passum pedis suꝑ t̾ram. Qui centoria
sua inter bechel & ay. sicut ꝑegrinus uiator. & non
mansor. ñ cuus. Qui inculmine tecti sui. hoc ẽ incasu¬
la cecta culmo. recepit angłos hospites. Helyseus¬
ñ ꝓpͥum s alienum hũit hospiciolum. qui a aiudua
quedam sͥ commodatum. In quo habebat cenacłm.
& in illo iñsulam. lectulum & caudelabrum. Hoc ã
nõ cominutabat diu̾tens ad aliud hospicium. ĩã me¬
mor de custos illius precepti eungłier. Inqm̃ cunq
ciuitatẽ introieritis: querite quis iea digniis sit
& apud eum manete. nec inde exeatis. Cum etiã fi¬
nes scłorum. & ꝯsuminatio inuos deuenuit. qnͣta de¬
m̃tia. qnͣtusq excessus ẽ. nos ita ẽẽ sollicitos cirra
molem. curiositatẽ & sumptuositatẽ. domorũ edi¬
ficandarum: quasi nunqm ꝑiturarum. Uñ quidã¬
nem habiturum. ñ tam alta moles usq inceliumne¬
rigeret᷑: ñ fundam̃ta usq intantam abyssum iqi¬

Expanded text:
Abraham prima credendi via in casulis tantum habitavit, non habens etiam passum pedis super terram. Qui tentoria sua fixit inter Bethel et Hai, sicut peregrinus viator et non mansor, non civis, qui in culmine tecti sui, hoc est in casula tecta culmo recepit angelos hospites . S alienum habuit hospitiolum, quia a vidua quadam sibi commodatum, in quo habebat coenaculum, et in illo mensulam, lectulum et candelabrum . Hoc etiam non commutabat divertens ad aliud hospitium, jam memor et custos illius praecepti evangelici: « In quamcunque civitatem introieritis, quaerite quis in ea dignus sit, et apud illum manete, nec inde exeatis . » Item: nes saeculorum, et consummatio in nos devenerint, quanta dementia, quantusque excessus est, nos ita esse sollicitos circa molem, et curiositatem, et sumptuositatem domorum aedificandarum; sic, quasi nunquam periturarum, et maxinem habiturum, non tam alta moles usque in coelum erigeretur, non fundamenta usque ad tantam abyssum ja
Abbreviated transcription (Latin):
cabo in domum latam. & cenacła spaciosa. Qui a¬
ꝑit c feuestras. & facit laque aria cedrina. pingit¬
inquit peuitentem. &e maxime claustralem mo¬
rari. ñ dico iidomib amplis. s ii domiciliis .i.
s similituclinem &e uestigium domorum hñtia: ut
coangustatus. se ip̃m recolligat. nec ad illicita se ex¬

Expanded text:
cabo mihi domum laetam, et coenacula spatiosa: qui acabo mihi domum laetam, et coenacula spatiosa: qui aperit sibi fenestras, facit laquearia cedrina, pingitinquit, poenitentem et maxime claustralem morari, non dico in domibus amplis, sed in domiciliis, sed similitudinem et vestigium domorum habentia, ut coangustatus seipsum recolligat, nec ad illicita ex
Abbreviated transcription (Latin):
Item p̃s. Respice intestam̃tum tuum: quia re¬
pleti sunt qui obscurati sunt t̾re domib mi¬
quitatum. ex rapinis. mñdaciis & furtis. ero¬
gandis q pauꝑib contractis. Icem iheronun
de exitu sc̃e paule. Nolebat inquit in his la¬
pidib pecuniam effunde. qui cum celo oe terra
transituri sunt. s inuus lapidib qui uoluunt᷑ su¬
speluncam: & illud presepe in quo saluator uagiix.
Silentio magis qm uifimo sermone honoranda sunt
ueruntam̃ ubi circa sunt heclate porticus. u aureata
laquearia. ubi domus miserorũ penis & dampna¬
corum labore uestite. uͥ ad instar palatii priuatorũ
extructe basilice. ut uile corpuscłm hominis p̃cio¬
sus mambulet: & quasi mundo quicqm possit
ẽẽ ornatius. tecta sua sita magis uelit aspic̾e qmͣ
tus astella. hic amagis adoratus ẽ. Item ihere¬
mias Ue qui edificat domum suam in iniusticia
&e cenacła sua ñ inidicio. Amicum suũ oppͥ met
frustra. & mercedem eiꝰ ñ reddet ei. Qui dicit edifi¬

Expanded text:
I: « Respice in testamentum tuum, quia repleti sunt, qui obscurati sunt terrae domibus iniquitatum, » et rapinis, mendaciis, et furtis, erogandisque pauperibus constructis. Item Hieronymus de exitu sanctae Paulae : Nolebat, inquit, in his lapidibus pecuniam effundere, qui cum terra et saeculo transituri sunt, sed in vivis lapidibus, qui volvuntur suspeluncam, et illud praesepe, in quo infantulus vagiit? Silentio magis quam infimo sermone honoranda sunt. Verumtamen ubi circa haec sunt latae porticus? Ubi aurata laquearia? Ubi domus miserorum poenis, et damnatorum labore vestitae? Ubi ad instar palatii privatorum exstructae basilicae ut vile corpusculum hominis pretiosius inambulet, et quasi mundo quidquam possit esse ornatius, tecta sua magis velit aspicere quatus a stella, hic a magis adoratus . Item Jereae qui aedificat domum suam in injustitia, et coenacula sua non in judicio; amicum suum opprimet frustra, et mercedem ejus non reddet ei. Qui dicit: Aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
quia uolo & isti licut tͥ benefacere. Necessitas &̃¬
attendit᷑. ut necessaria dent᷑. ñ suꝑflua. ñ lauta
dat ob uerecondiam uł impbitatẽ. int̾pellantis
uitandam. & rem. & m̾itum ꝑdit. Solo enun dĩ
intuitu. ñ alicuius rei extrinsece ut p̃cium &
huius modi. danda ẽ elemosina. Pietas aũ dan¬
tis condit elemosinam: ñ qnͣtitas dati. It̃ om̃is
d̃ño. Item filii isrł mente deuota: uoluntaria do¬
naobtulerunt in fabrica tabernacłi dñi. De modo¬
s requus frustum habundantem inr̃one ur̃a
fecundat᷑. Uñ & dłis in eungło. Non dicit sum¬
plicit᷑. qui recipit iustum: s addit innomine i̾ti.
Reciꝑe iustum. datum ẽ: in nomine iusti. frue¬
tum. Helyam pauisse legunt᷑. coruus & uidua
S coruus qui nori ẽ in nomine iusti. pauit dato.
iuidua aut̃ in nomine iusti pauit fructu. Hunc
g fructum: magis qmͣ datum requiro. Qͥ erum
dant & ñ debita causa. uł debito fine uł inuitił
iustum postponentes: sulles sunt corus. mi¬

Expanded text:
 Volo isti, sicut et tibi benefacere. » Necessitas, ut necessaria dentur, non superflua; non lauta ndiam, vel improbitatem interpellantis vitandam, et rem et meritum perdit. 258 Solo enim intuitu Dei, non alicujus rei extrinsecae, ut pretium et hujusmodi, danda est eleemosyna. Pietas autem dantis condit eleemosynam, non quantitas dati. Item ExodiDomino. » Item: Filii Israel mente devota, voluntaria, donaria obtulerunt Domino in fabricam tabernacd requiro fructum abundantem in ratione vefecundatur. Unde Dominus in Evangelio, non dicit singulariter: « Qui recipit justum, » sed addit: « In nomine justi. Recipere justum, datum est; in nomine justi, fructus . » Heliam pavisse legitur corvus et vidua . Sed corvus, qui non in nomine justi, pavit « dato; » vidua, quae in nomine justi, pavit « fructu. Hunc igitur fructum magis quam datum requiro . » Qui enim dant, et non debita causa, et non debito fine; vel inviti, vel justum postponentes, similes sunt corvo; mi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e suꝑaddidit. qui ñ cm̃ sua s se ip̃m uendidit.
inseruitutem ꝑ lib̾ando filio uidue a carcere &
captiuitate. Nos uͦ uehanc equalitatẽ lm dis¬
tribuendarum rerum pauꝑib nec dimidi atio¬
contradicinꝰ. intendentes nos om̃ia possidere. ⁊

Expanded text:
idit in servitutem pro liberando filio viduae a carcere, et captivitate. Nos vero, nec hanc aequalitatem Apostoli distribuendarum rerum pauperibus, nec dimidiatiocontradicimus, intendentes nos omnia posse possidere, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e sc̃s ineccłiastico ait. Absconde elemosi¬
nam insenu pauꝑis & ip̃a orabit ꝓce. ad
dominũ. ut delib̾et te ab om̃i malo. Est enĩ ele¬
mosina una alarũ orationis. ieuinium altera.
Et item. Sicut aqua extinguit ignẽ: ita elemo¬

Expanded text:
iastico cap. XXIX. « Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro te ad Dominum, ut libereris ab omni malo. » Est enim eleemosyna una alarum orationis, et jejunium altera. Et item: « Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
possidet. Qui habet duas cunicas. det ñ habenti.
& qui ħt escas similit̾ facrat. De duab cunicis et
escis similit̾ diidendis congrue & signant̾. datur
p̃ceptum: qr siuna liuidat᷑ nemo ea uestit᷑. Indi¬
midia enim tunica. nudus remanet qui accipit
& qui dedit. Necessaria enim gͦ. retene tͥ & samilie
tue. Que uͦ suꝑsunt pauꝑib distribrie. oẽ ex necessi¬
tate ꝓloco. & tempore. Alioquin raptor eris. Hane
equalitatem bonorum suꝑerogando excessit mar
Quem fẽm deformem. ꝓtruncato habitu. alii cepe¬
runt deridere. alii altius gemere. eoquod nicħ si¬
mile eis unqͣm contigiss. S & unicam cunicam

Expanded text:
it: « Qui habet duas tunicas, det unam non habenti, et qui habet escas similiter faciat. » De duabus tunicis et escis similiter dividendis congrue et signanter datur praeceptum ; quia si una dividatur, nemo ea vestitur. In dimidia enim tunica, et nudus remanet qui accipit et qui dedit. Necessaria ergo retine tibi et familiae tuae, quae vero supersunt pauperibus distribue, etiam ex necessitate, proaequalitatem bonorum supererogando excessit MartQuem factum deformem pro truncato habitu, alii coeperunt deridere, alii altius gemere, eo quod nihil simile unquam eis contigisset. Sed et unicam tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
pectare feci. Si comedi bucellam meam so¬
lus: & ñ comedit pupillus ex ea. Quia ab in¬
fantia mea creuit mecum miseratio. ce de u¬
cero matris miee egressa ẽ mecum. Si despe¬
ri precereuntem eo quod non haberet indum̃¬
cum. & absq oꝑĩto paaꝑem. Si ñ bñdixerunt
m latera eus. & de uellerib ouium meartuy ca
lefactus est. Si foris & extra tabernacłm meũ
mansit ꝑegrinus. si ostium meũ uiatori pa
hoc. & hoc ñ feci. om̃ium misertꝰ. ñ misereatur

Expanded text:
pectare feci. si comedi bucellam meam solus et non comedit pupillus ex ea, quia ab infantia mea creuit mecum miseratio et de utero matris meae egressa est mecum. si despexi pereuntem, eo quod non habuerit uestimentum, et absque operimento pauperem. si non benedixerunt mihi latera eius, et de uelleribus oulefactus est; si foris, et extra tabernaculum meum mansit peregrinus; si ostium meum viatori non aec, et haec non feci omnium mi
Abbreviated transcription (Latin):
gunem. Quia nec tardus lingua erat. & ꝓficebat᷑ se
aut̃ qnͣtum ad egyptios sonore uocis. & eloquencie
incomparabilis. s se reputabat ad hoc officium in¬
sufficientem. Qui aut̃ eredit se sufficientẽ ẽẽ: in suf¬
ficiens ẽ. Qui putat oe credit se ẽẽ insufficientem
sufficiens ẽ. &e beneplacens ce humiles ut annurnti

Expanded text:
summa, quia nec tardus lingua erat, nec se autem, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis, sed se reputabat ad hoc officium insufficientem. Qui autem credit se esse sufficientem, insufficiens est; et qui putat et credit se esse insufficientem, sufficiens est, et benepatiens, et humilis, ut annunti
Abbreviated transcription (Latin):
NIon p̃cedit arm̃tum degener caurus .s qui magni¬
tudiue & choris alios suꝑat. Elefantorum gregem:
elefas ducit excellentissimus Ad eo aut̃ humana
uatura desipuit. quod uertens tergum suum ad so¬
lem iusticie declinans. iuditium statuens. dedit ocu
ligendo ducem uł rectorem earum. quod fit in bru¬
tis animalib ꝓ salute temporali. natura duce. It
salonion. Sicũt qui mittit lapidem inaceruum
mercurii: sic qui dat honorem insipienti. Item
debet ẽẽ ecclia sicut castrorum acies ordinata. uit
fortissumi scł eus. & discreciores ponant᷑ infronte.
& extremitate cunei: imbelles in medio. Alioquin n
terribilis erit uł ordinata: s porce inferi p̃ualebt̃
oratii. inderisione ꝓ motoꝵ indignoꝵ aic in poetͥa.
Ludere qui nescit᷑. campestrib abstinet armis. A
medicorum ẽ ꝓmittunt medici. tractant fabrili¬
a fabri. Scribimus indocti. dactiq poemata passĩ.
S&e m curtimꝰ docti ee indocti ad regim̃ animaꝵ

Expanded text:
Non praecedit armentum degener taurus, sed qui magnitudine et toris alios superat. Elephantorum gregem elephas ducit excellentissimus. Adeo autem humana natura desipuit, quod vertens tergum suum ad solem justitiae, « declinans judicium, statuens declinare oligendo ducem et rectorem earum, quod fit in brutis pro salute corporali natura duce. Item Salomon: « Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, sic qui dat honorem insipienti . » Item: Debet Ecclesia esse « sicut castrorum acies ordinata ; » ut fortissimi scilicet ejus, et discretiores ponantur in fronte, et in extremitate cunei, imbelles in medio. Alioquin nec terribilis erit, nec ordinata, sed portae inferi praevalebunt Horatii in derisionem promotorum indignorum ait: Ludere qui nescit campestribus abstinet armis. . medicorum est, Promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Sic et modo currimus docti, indoctique ad regimen animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
hortatus q ẽ ppłm ꝑ cotam uiam. denec uenirent
incerram uida & ascendent in moucem syon cum
gauclio & leticia. & offerrent. holocausta. eo qd̾
nemo exeis cecidisset. donec reuerterent᷑ inꝑa
bet ex officio congregare debiles infirmos de ei¬
cłia. hortariq eos ꝑ totam uiam huius uite. ui¬
gilant̾o ce strenue cos custodire. & rege̾m quo¬
usq ascendant inmontem dñi celestem ierłm.
auditis uerbis legis dñi. ꝑlecto eoram eo deut̾o¬
nomio. ꝑterritum habuit cor. scindens uestim̃¬
ca sua. humiliatusq sedens inpuluerem. & flens
alis prelatus. ad cuius ꝑtinet officium p̃dica¬
re in eccłia dĩ. curare debet & ñ neglig̾e. uł qͥsi
surda aure transire ad conitrua. & uerba do¬
mini ñ eiugilare. Item dns totam galileam¬
circiubat p̃dicans. & curans languores ppłorum.
docens in hoc officium prelati. in quo exercendo de¬
bet ẽe iugilans: utilis. sollicitus. impiger. & stre
ꝑ incuriam pastorum. Dominatores eus inique

Expanded text:
iam, donec venirent in terram Juda, et ascenderent in montem Sion cum gaudio et laetitia, et offerrent holocausta, eo quod nemo ex eis cecidisset, donec reverteretur in pabet ex officio congregare debiles et infirmos de Ecclesia, et hortari per totam viam hujus vitae, vigilanterque et strenue eos custodire et regere, quousque ascendant in montem Domini coelestem Jerusalem, auditis verbis legis Domini, perlecto coram eo Deuteronomio, perterritum habuit cor, « scindens vestimenta sua, » humiliatus sedens et flens alis praelatus ad cujus pertinet officium in praedicta Ecclesia Dei curare debet, et non negligere, vel quasi surda aure transire, ad tonitrua et verba Domini non evigilans? Item circuibat praedicans, et curans languores populorum, docens in hoc officium praelati, in quo exercendo debet esse vigilans, utilis, sollicitus, impiger et strenus meus gratis, » per incuriam pastorum: « Dominatores ejus inique
Abbreviated transcription (Latin):
impatientia: eiq in ale subiecte imꝑat. & quod illa
sentit potestas facile exequit᷑. S scĩ prelati plus se
incerius patientie iugo subiciunt. qm foris hõib
presunt. Et idõ plus aliquorum sediciosoꝵ tumultꝰ
colerant. quo se dehis ulcisci ampliꝰ possunt. Et ne
unqͣm ad illicita transeant. plerumq etiam ꝓse
morem increpant. qͦs ꝑ mansuetudinẽ portant.
etiam docere non cessant. scientes scriptum ẽẽ. Doc

Expanded text:
impatientia, eique male subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas facile exsequitur. Sed sancti praelati plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt. Et ideo plus aliquorum seditiosorum tumultus tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt, et ne unquam ad illicita transeant, plerumque etiam nolmorem increpant, quos per mansuetudinem portant, etiam docere non cessant; scientes scriptum esse: « Doc
Abbreviated transcription (Latin):
&e negligentia errauistis. Sacerdos &e ꝓpħa nescier̃t
pre ebrietate. absorti sunt auino. Luxuria ce iocundi¬
cate. & dilectione temporalium. Errauerunt in ebrie¬
tate indiscretione & suꝑfluitate. aliosq errare fece¬
runt. Nescierunt uidentem. ignorauerunt iuidiciũ.
Oñs enuum mense replece sunt uonitu. sordium q
itaut ñ ẽẽt ultra locus. Usq enim ad os repleta ẽ
eccła inprelatis. stercorib temporalium desidia oe a¬
uaricia. ad eo ut laicis locum in his ñ relinquat. Itẽ¬

Expanded text:
erdos et propheta nescierunt, prae ebrietate absorpti sunt a vino, » luxuria et jucunditate, et delectatione temporalium. « Erraverunt in ebrietate, » indiscretione et superfluitate, aliosque errare fecerunt. « Nescierunt videntem, ignoraverunt judicium. Omnes enim mensae repletae sunt vomitu sordibusque, ita ut non esset ultra locus. » Usque enim ad os repleta est Ecclesia in praelatis stercoribus temporalium, desidia, avaritia, adeo ut laicis locum in his non relinquant, se
Abbreviated transcription (Latin):
nis neq sitim aque. s audiendi ubum dni. Qui a
pariuili petierunt panem. & ñ erat qui frang̾et eis.
Immno ad est qui panem spũalem uerbo & exemplo¬
&e corporalem etiam rapina auferat. Ecce quod pati de
bet prelatus ppło. ut ei conueniat: & anteqmͣ ei ueni¬
at uerbis quod p̃licet eis. Eloquium dni inflãma¬
uit eum. quia qui non ardet ñ incendit. Ignitume¬
loquium: non capit frigidum pectus. Spc̃ sẽs igne
ab ore euis. Et sebastiano p̃dicante angłs uidebia¬
tur ei tenere librum de quo uniu̾sa eius p̃clicatio ꝓ¬
cedebat. Post hec aut̃ misit rex ce soluit eum: prui¬
xps ppłorum &e dimisit eum. Constituit eum ce
cetera: usq Conuercit coreius. Postquem misit mo¬
ysen seruum suum: aaron quem elegit ip̃m. Ne¬
mo enum sumit sibi honorem: s qui uocat᷑ adeo tan¬
qmͣ aaron. Qui enum gladium acceꝑit: gladio ꝑi¬

Expanded text:
 sitim aquae, sed audiendi verbum Dei. » Quia parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . » Imo adest qui panem spiritualem verbo et exemplo, corporalem etiam rapina auferat. Unde et bet pro populo, ut ei veniat, et antequam ei veniat, verbum quod praedicet eis. « Eloquium Domini inflammavit eum , » quia qui non ardet, non incendit: « Ignitum eloquium » non capit frigidum pectus. Spiritus sanctude ore ejus; et Sebastiano praedicante angelus videbatur ei tenere librum, de quo universa ejus praedicatio procedebat. Post hoc autem: « Misit rex, et solvit eum princeps populorum, et dimisiMoysen servum suum, Aaron quem elegit ipsum . » Nemo assumit sibi honorem, sed qui vocatus est a Deo tanquam Aaron . Qui enim gladium acceperit, gladio peri
Abbreviated transcription (Latin):
enim p̃latum ẽẽ iustum. fortem. temꝑatum. pru¬
dentem: qui ẽ currus dĩ & eccłie. ñ pharaonis. Ha¬
bet enim eam regere. portare. &e sustentare. exemplo
ga eccłie. sibilum & cantum. & alia lenimina debre
habere. quib demulecat & consolet᷑ eam. Unicum
&̃ aculeum inmanu: ut boues raro cum recalei¬
trent stimulet & flagellet. ut composito gradu
dio rege. punge ꝑ unum. Attralx sustenta. stimu¬

Expanded text:
enim praelatum esse justum, fortem, temperatum, prudentem, qui est currus Dei et Ecclesiae, non Pharaonis. Habet enim eam regere, portare et sustentare exemplo sga Ecclesiae, sibilum, et cantum, et alia lenimenta habere debet, quibus demulceat et consoletur eam. Unicum etiam aculeum in manu, ut boves id est caro cum recalcitrant, stimulet et flagellet; ut composito gradu dio rege, punge per imum. Attrahe, sustenta, stimu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i & subditos. qui successit in locum ce ministĩ¬
um helye. Cui cum igneo curru insistenti. iii
rotis raꝑetur incelum. ait helyseus. Pater mi pa¬
ter mi. currus isrł & auriga eius. Genunatio dic¬
tionis nocat pat̾num affectum. &e officium exbi¬

Expanded text:
in subditos, qui tamen successit in locum et ministerium Eliae. Cui cum igneo curru insistente quatuor rotis raperetur in coelum, ait Eliseus: « Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus . Geminatio dictionis notat paternum affectum, et officium
Abbreviated transcription (Latin):
dos ulissime. monete. ꝓbuto tam̃ primo quod nules
& quod captiuatus ẽẽt: inquit. Michi ludibrioso &
sine contradietione & ꝓb̃atione dedisti tantam sum¬
mami:. uiro aũt ingenuoso eiusdem conditionis eus
&tu. streniuori & utiliori forte iei publice qmͣ tu si
in apice regiminis constitutus eẽc. dedisti tam mo¬
dicam summam cum indigeat. nec siue ꝓb̃one. In¬
dignatusq dedit militi .xu. libras. quas apocente¬
cura apum que explodunt burdones: moustrant ta

Expanded text:
dos vilissimae monetae, probato tamen primo, quod miles, et quod captivatus esset, inquit: Mihi ludibrioso, et sine contradictione, et probatione dedisti tantam summam, viro autem ingenuo ejusdem conditionis, cujus et tu, strenuiori te et utiliori forte Reipublicae si in apice regiminis esset constitutus, dedisti tam modicam summam cum indigeat, nec sine probatione? indignatusque dedit militi quindecim libras quas accepe apum, quae explodit burdones, monstrat tal
Abbreviated transcription (Latin):
re mi fr̃. quia nunc corpore separabimur oro
te ut in pace. & salua uoluntate cua si ẽẽ po¬
cerit. ftatum cuum post mortem mͥ reueles.
Cui oranti post mortem su am moracło secre¬
to coram altari: apparuit inuisione anima
gautridi dicens. Ecce adsum gaufridꝰ fr̃ cuꝰ.
Tiuille ooicare. quomͦ ẽ cibi : Qui ait. Bñ.
S ieuelatum ẽ mnͥ a sca trinitate. qd̾ si ꝓmotꝰ¬

Expanded text:
it: Chare mi frater, quia nunc corpore separabimur, oro it: Chare mi frater, quia nunc corpore separabimur, oro te ut in pace et salva voluntate Dei, si esse poterit, statum tuum post mortem mihi reveles. Cui oranti post mortem 142 ejus in oraculo secreto coram altari, apparuit ei in visione anima Galfridi dicens: Ecce, inquit, adsum Galfridus frater tuus. Cui ille: Mi chare, quomodo est tibi? Qui ait: Bene. Sed revelatum est mihi a sancta Trinitate, quod si pro
Abbreviated transcription (Latin):
nistrat. Qui gͦ pre est pocius subẽe debet. iusi qͦ ad qͣn¬
exhibendam. Item gregorius inpastorali pollens uͥ¬
qͥntitatem uirium suarum: & ꝓurib sius susciꝑe
curam animarum. neduin głatur in loco głe. sit
aliis causa ruine. Uñ ñ uelit ẽẽ uidex alioꝵ. qͥ mor¬
detur conscientia facinoꝵ suoꝵ. Idem. ꝯfirmat po¬
etadicens. Sumite materiam. ur̃is qua scͥbitis
eqͣm uirib. & uersate dui quid ferre recusent. Ed
quorum remiseritis pecc̃a remittunt᷑ eis: ⁊ qͦꝵ
detinu̾itis detenta sunt. Quasi dicat. Quomͦ sac¬
menta sp̃e scĩ aliis ministrabitis: nisi ip̃m pͥus
receꝑitis: Uł quomͦ dona eius aliis conferetis:
nisi ea habueritis: Item multi ꝓmoci inextremis
cum lacrunis penituerunt desusceptis honorib. q
cum maximo ꝑicło acquirunt᷑. cum marori possi¬
dus ꝑouensis pͥor elareuallis electus incornacen¬
do cogeret᷑ onus ep̃atus subire. ꝓstratus ad pe¬
ranti in excremis assidens quidam monacħ¬

Expanded text:
nistrat. » Qui ergo praeest potius subesse debet, nisi quoad quaam 141 ei exhibendam. Item Gregorius in Pastorali : Pollens viquantitatem virium suarum, et pro viribus suis suscipere curam animarum, ne, dum gloriatur, in loco gloriae sit aliis causa ruinae. Unde nec velit esse judex aliorum, qui mordetur conscientia facinorum suorum. Idem confirmat poeta dicens: Sumite materiam vestris qui scribitis aequam Viribus, et versate diu quid ferre recusent, Quid quorum remiseritis peccata, remissa sunt; et quorum detinueritis, detenta sunt . » Quasi diceret: Quomodo sacramenta Spiritus sancti aliis ministrabitis, nisi ipsum prius receperitis? Vel: Quomodo dona ejus aliis conferetis nisi ea habueritis? Item: Multi promoti, in extremis cum lacrymis poenituerunt de susceptis honoribus, quia, cum maximo periculo acquiruntur, cum majori possidus Peronensis prior Clarevallensis, electus in Tornacendo cogeretur onus episcopatus subire, ranti in ex
Abbreviated transcription (Latin):
misit rex pharao & soluit eum. Si gͦ ioseph ñ nrisi ꝓ¬
tur regimini egypti temporali: quantomagis nõ
nisi ꝑbata sapientia. & uita debet prefici dit̃io et
nisi post trinam confessionem clilectionis dñi pe¬
tro commissus ẽ pͥncipatus apłatus: quasi dicõe
Quia diligis me plus his. diligis sel me plus
qui tuos. Diligis etiam me plus qmi tua diligis
etiam me plus qmͣ te. Pasce oues meas: pasce ag¬
miles immo peiores phylisteis pouunt archam
ãni uixta dagon. eccłiam cominittentes surdo ydo¬
lo. & muto & debili. cum cõmittenda ẽẽt archã hi¬
is qui eam portare eẽnt ydonei: cegere ce reuela¬
re eam ꝑ sacram̃torum eccłie dignam aminuris¬
trationem. Idem tim̃dum ẽ hodie. ne accidat qd̃¬
ie sciret lanceam uł gladium: usq ad acuileum
bouis. Qui etiam nune de est: quia ñ ẽ qui excitet
timent eis uti. facli muti eanes. non audentes latra¬
re uł mutire coram principib ne sarcinas inutiles a¬

Expanded text:
 Joseph, non nisi pegimini Aegypti temporali, quanto magis non nisi probatae sapientiae et vitae, dominio et nisi post trinam confessionem dilectionis Domini, Petro commissus est principatus apostolatus. Quasi diceretgimini: « Quia diligis me plus his. » Diligis me scilicet plus quam tuos, diligis etiam me plus quam tua: diligis etiam me plus quam te: « Pasce oves meas, pasce agmiles, imo pejores Philisthaeis, ponunt arcam Domini juxta Dagon, Ecclesiam committentes idolo surdo, et muto, et debili, cum committenda esset arca his, qui eam portare essent idonei, regere et revelare eam per sacramentorum Ecclesiae dignam administrationem. Unde re sciret lanceam vel gladium usque ad aculeum bovis , qui etiam nunc deest, quia non est qui excitet timent eis uti, facti « muti canes non audentes latrare » vel mutire coram principibus, ne sarcinas inutiles a
Abbreviated transcription (Latin):
deat dns ds̃ spũum uniuerse carnis uirum qui sit
suꝑ multitudinem hanc. & possit intrare & exire ante
eos. Exire. ut pastor ꝓ ipĩs contra hostes uisibiles ce
inuisibiles. intrare tabernacłm &e eccłiam ut ꝓ eis
oret. Et ducere eos ad bellum. contͣ spũales nequici
as. uerbo & exemplo sicut dux eoꝵ. Et introducẽ eos

Expanded text:
Deus spirituum omnis carnis, virum qui sit super multitudinem hanc, et possit exire, et intrare ante eos. » Exire, ut pastor, pro ipsis contra hostes visibiles et invisibiles; intrare, tabernaculum et ecclesiam, ut pro eis oret. « Et ducere illos, » ad bellum « contra spiritales nequitias , » verbo et exemplo, sicut dux eorum; « et introducere eos,
Abbreviated transcription (Latin):
res. habetis me iuste iudicare. Item aduoeat᷑ uł aduo¬
cat intuitu dĩ. uł gr̃a amici. uł causa lucri. S qui
intuitu di: hodie rarus inuenit᷑. Ob qm causam si
ad uocaret: lite ce meritorie poss hoc facere. Uñ d̃ns.
Causa uidue intret ad te. Iobõet ad uocatꝰ fuit pau¬

Expanded text:
res, habetis me juste judicare. Item: Advocatus, vel advores, habetis me juste judicare. Item: Advocatus, vel advocat intuitu Dei, vel gratia amici, vel causa lucri, sed qui intuitu Dei hodie rarus invenitur; ob quam causam, si advocaret, licite et meritorie hoc posset facere. Unde Dominus: « Causa viduae intret ad te , »
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicit᷑ intragedia quadam senece. uisumẽ cui¬
dam quod uideret neronem apud inferos balneantẽ
niuustrosq circa eum aurum feruens infundere
dicentemq eum uideret chorum ad uocatoꝵ ad se ue¬
nientem. Huc inquit uenale genus hominum. o ad¬
uocati amici mer accedite. ut in hoc uase balneatis.¬
iussimis suis maxime inueniunt᷑ sapientes: turpi¬
ꝙ morte auita discedentes. Quidam enun qr lin¬
guam uenalem habent: muti & elingues mortem
antecesserunt. Cuidam ꝙ̃ morienti uisa ẽ lingua ce¬
lerius moueri: quasi dic̾et. Grauit̾ &e de facili sicut
harundo uento agitat᷑:. peccaui in lingua. Cuidam
uisum ẽ: inferus labium citius inoueri labro coco¬
drilli. Quidani oe cum offerret᷑ ei eucharistia in ex¬
tremis. ait. Iudicet᷑ pruis. utrum sit rectum quod
accipiam. Cui circunstantes. Nos quidem & rectum
xiustum iudicamus. Quib ille. Non ẽ inqͣm hoc rec¬
tum udicium. & uistum. Nõ enim cum ñ sitis mͥ pa¬

Expanded text:
Sicut legitur in tragoedia quadam Senecae: Visum est cuidam quod videret Neronem apud inferos balneantem, ministrosque circa eum aurum fervens infundere, dicentemque, cum videret chorum advocatorum ad se venientem: Huc, inquit, venale genus hominum. O advocati amici mei accedite, ut mecum in hoc vase balneetisvissimis suis maxime inveniuntur insipientes, turpique morte decedentes. Quidam enim quia linguam venalem habuerunt, muti et elingues mortem antecesserunt. Cuidam etiam morienti visa est lingua celerius aura moveri, quasi diceret: Graviter et de facili, sicut arundo vento agitatur, peccavi in lingua. Cuidam visum est inferius labium moveri citius labio crocodili. Quidam etiam cum offerretur eucharistia in extremis, ait: Judicetur prius utrum rectum sit quod accipiam. Cui astantes: Nos quidem et rectum et justum judicamus. Quibus ille: Non est, inquam, rectum judicium. Non enim, cum non sitis mihi pa
Abbreviated transcription (Latin):
de contingentib officium tuũ ꝑicuriam ut igno¬
rantiam emisso. & ꝑ singłis intquitatib subditorũ
diligentem. discretam & diutinam examinatiouẽ¬
lentie non sedit. Nec appetiit siue scłarem. si ue
eccłiasticam dignitatem. & cemporalem doctͥnam
incathedra. Que sieut pestilentia &e morbus ser¬
irrident &e fallunt. Unde hic ueritas hebraica habec.
Beatus uir qui non sedit in cathedra derisorum. Qͥb
qm̃ dep̃daberis. Item ep̃e cenomannensis. Plurima
cum soleant hominum corrumꝑe mores. Fortius e¬
uͥtunt. femina. census. honor. Luxuria. seł siue. car¬
nalis delectatio. amor pecunie. uł auri. sacͥ fames
nec femina possunt. Uincere: subiugat ambitio. It̃¬

Expanded text:
de contingentibus officium tuum, per incuriam, vel ignorantiam omisso, quia pro singulis iniquitatibus subditorum diligentem, discretam et diutinam examinationelentiae non sedit : » nec appetiit sive saecularem, sive ecclesiasticam dignitatem et temporalem, vel doctrinam in cathedra, quae sicut pestilentia et morbus serirrident, et fallunt. Unde Hebraica veritas habet: « Beatus qui non sedit in cathedra derisorum, » quiquoniam depraedaberis . » Item episcopus Cenomanensis: Plurima cum soleant hominum corrumpere mores, Fortius evertunt femina, census, honos. Luxuria scilicet, seu carnalis delectatio, amor pecuniae, « vel auri sacra fames nec femina vincere possunt, Subjugat ambitio. It
Abbreviated transcription (Latin):
ii. ñ ꝓpter se & delectationem temporalem. s ꝓpt̾
cominunem om̃ium utilitatem. Icem beatus augꝰ¬
tinus fugiebat ab onĩiciuitate que ñ habebat ep̃m.
ni ad remum: positus sum ad appalustre regiminis
uxit. Intra fortunam debet quisq mnanere suam.
uiue cibi qnͣtumq poces p̃lust̾a uita. Quia qͣnco
gradus altior: tanto casus grauior. Est uͥ contemptus
nimius uiuat. Item mortuo syxto papa dui papatꝰ
uacauit. nec inuentus ẽ qui onus illud subiret. qñ
ñ habuit ecclia diuitias. & pompam scłarem. aut uine¬

Expanded text:
n propter se et delectationem temporalem, sed propter communem omnium utilitatem. Item : Augustinus fugiebat ab omni civitate quae non habebat episcopni ad remum, positus sum ad amplustre regiminis vixit, et infra Fortunam debet quisque manere suam. Vive tibi, quantunque potest praelustria vita. Quia quanto gradus altior, tanto casus gravior est. Est ubi contemptus nimius juvat. Item: Mortuo Sixto papa, diu vacavit papatus, nec inventus est qui onus illud subiret, quando non habuit divitias et pompam saecularem adjun
Abbreviated transcription (Latin):
cathedram honoris: & penes regem noli uideri sapiens.
Noli querere fieri iudex nisi ualeas iurtute tͥ data &
sapientia irrumꝑe iniquitates ppłr. ne forte excunes¬
cas faciem potentis. & ponas scandalum in agilitate
tua & officio: nec pecces in multitudine eiutatis. N
de unmittas inppłm: nec alliges &e colligas tͥ duppli¬
a pec̃ca: ita quod nec uiuno eris inmius. Ienmo qd̾
inppło ñ inueniet᷑ aliquod pecc̃m a quosis inimunis.

Expanded text:
honoris, et penes regem noli velle videri sapiens. Noli quaerere fieri judex, nisi valeas virtute tibi data et sapientia, irrumpere iniquitates populi; ne forte extimescas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua » et officio. « Non pecces in multitudine civitatis, nec te immittas in populum; nec alliges » et colligas « tibi duplicia peccata, ita quod nec in uno eris immunis. Primum quod in populo non invenitur aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a. Ulus peccat fecierator qmͣ fur. qui tm̃ de nocte
& clam hominem suis bonis spoliat. Uł latro. qͥde
die & manifeste. Hic enim continuat maleficium
& artem rapiendi bona ꝓximorum. illi uͦ ñ. Icem ꝑ
inualuit. Antiquitus enim: in tota ciuitate uix u¬
nus fenerator inueniebat᷑. Et ille quidem occultus
nec fenerabatur nisi pauꝑib: nec tunc nisi elam. &
nea. puteris. ager diabole &e deinceps. Osctin pacis
ñ dabat᷑ ei inmissa: ignis auicinis indomo eiꝰ ñ su
bat. Queri etiam ad eius occursum expauescebant
& alterutrum eum digito demonstrabant. Ad eo
enim detestabile fuit tunc temporis uitiũ usure.
Nunc aut̃ fece temporum nr̃orum fuint ista palã
cupiunt oemacta referri. Proh dolor homines cam¬
decestabiles nunc sunt cubicłarii principum. ce pre¬
latorum. filios quorum pecunia funebri int̾ueniente
inprincipes & prelatos eccłie ꝓmouerunt: ut sedeart
cum om̃ia suggeruit euomunt infiscum. ut dicere
possit princeps ad sanguisugam talem. Macra ca¬

Expanded text:
tor plus peccat quam fur, qui tantum de nocte, vel clam hominem suis bonis spoliat, vel latro, qui de die et manifeste. Hic enim continuat maleficium et artem rapiendi bona proximorum; illi vero non. Itemtifer invaluit. Antiquitus enim in tota civitate vix unus fenerator inveniebatur, et ille quidem occultus, nec fenerabatur nisi pauperibus, nec tunc nisi clam, et nea, puteus, ager diaboli, et deinceps osculum pacis non dabatur ei in missa. Ignis a vicinis in domo ejus non pium habebat. Pueri etiam ad ejus occursum expavescebant, et alteruter eum digito monstrabat. Adeo enim detestabile tum temporis fuit vitium usurae. Nunc autem faece temporum nostrorum: Fiunt jam ista palam, cupiunt detestabiles, nunc fiunt cubicularii principum, et praelatorum; quorum filios, pecunia fenebri interveniente, in principes et praelatos Ecclesiae promoverunt, « ut sedeant cum omnia suxerint, evomunt in fiscum, ut possit dicere princeps ad sanguisugam talem: Macra ca
Abbreviated transcription (Latin):
uulpes: ad irascendum tygres. ad seuiendũ cauri.
ad ꝯsum̃dum inuotauri. Quorum si nares confla¬
ueruit rubiginosi. aura marsupii. quod si dolosi spes
refulgeat numini: mox uidebis & ocłos argi. & spine¬
os ungues. ce briarei manus: & ꝑuiria laomedontis.¬

Expanded text:
vulpes, ad irascendum tigres, ad saeviendum tauri, vulpes, ad irascendum tigres, ad saeviendum tauri, ad consumendum minotauri. Quorum si nares afflaverit uspiam rubiginosi aura marsupii, quod si dolosi species refulgeat nummi, mox videbis et oculos Argi, et Sphingum ungues, et Briarii manus, et perjuria Laomedontis
Abbreviated transcription (Latin):
Prudentiores uͦ. predicationi. lectioni. ꝯcemplati¬
oni. &e orationi uacent. Item ad hoc poeta. Si fortu
timent cẽ qui tumeut᷑. Hii sunc qui soliti sunt inferre
calumpias. afferre minas. auferre sub̃as. Hii sũt
qui causas morant᷑. ad missi. impediunt pretermis¬
si. fastidiunt ammoniti obluuscunt᷑ potati: dedig¬
nantur locupletati. Hii sunt qui emunt lites: uen¬
aut intercessiones: udicanda dictant. dictata con¬
uellunt. attrahunt litigaturos: ꝑ trahunt audi¬
endos. trahunt adductos: retrahunt transigentes
retractant cransactiones. Hui sunt qui inuident re¬
uerentiam clericis: originem nobilib. ꝯseissum pri¬
orib congressum equalib cunctis uira. discretis pͥ¬
uilegia scolas instituendis. honorarium instituen¬
tib. honorem institutis. Hii sunt in ex actionib arpie
incollocutionib statue. inquestionib bestie. ad uitel¬
ligendum saxei. ad iudicandum ligner ad succeden¬
dum flaminei: ad ignoscendum ferrei: ad fallendũ

Expanded text:
enii, praedicationi, lectioni, contemplationi et orationi vacent. Item ad haec poeta: Si fortuntiment etiam qui timentur; hi sunt, qui soliti sunt inferre calumnias, afferre minas, auferre substantias. Hi sunt, qui causas morantur admissi, impediunt praetermissi, fastidiunt admoniti, obliviscuntur potati, dedignantur locupletati. Hi sunt qui emunt lites, vendunt intercessiones judicanda dictant, dictata convellunt, attrahunt litigaturos, pertrahunt audiendos, trahunt addictos, retrahunt transigentes, retractant transactiones. Hi sunt qui invident reverentiam clericis, originem nobilibus, concessum prioribus, congressum aequalibus, cinctis jura, discinctis privilegia, scholas instituendis, honorarium instituentibus, honorem institutis. Hi sunt in exactionibus harpyiae, in collationibus statuae, in quaestionibus bestiae; ad intelligendum sapei, ad judicandum lignei, ad succendendum flammei, ad ignoscendum ferrei, ad fallendum
Abbreviated transcription (Latin):
calem ẽẽ ignorabat. sicut in legenda eius legit᷑.
cator ce ñ soluit: ita ad uocatus gratis calentum
nature & calentum scientie & gr̃e adõ accipit.¬
& nullum gratis soluit: s linguam uenalem fac̃.¬
quia aduocatus uendit iustum patrocinu. &
uirisꝑitus uerum consilium. Siuidex es: uideas
ut habeas unde uiuas. uendere enim uidicium
etiam si indigeas. cum uidicium inuinotum sit
officio uidicis & iusticie. symoniacum ẽ. Sipatro¬
nus es. & salarium habes ab eccłia. ecclie stipen¬
diis militas. Uł si ñ indiges. ñ licet tͥ uende patro¬
cinium: quod gratis tunc ẽ conferendum. Sreges:
dignus ẽ oꝑarius mercede sua. moderata tam̃
p̃hendendum ẽ. de cupiditate & negligentia sua
Omissis enm artib liberalib celestib q discipli¬
uis. onĩs codicem legunt. & forensia querunt. ubi
foris &e in exteriorib appareant. sibiq głam ce lu¬
crum mendicent. Hos apłs de ulitate officii re¬

Expanded text:
talem esse ignorabat, sicut in legenda ejus legitur.talem esse ignorabat, sicut in legenda ejus legitur.cator, et non solvet ,, » sic advocatus gratis talentum naturae, talentum scientiae et gratiae a Deo accipit, et nullum gratis solvit, sed linguam venalem facquia advocatus vendit justum patrocinium, et jurisperitus verum consilium. Si judex es, vide ut habeas unde vivas. Vendere enim judicium, etiamsi indigeas, cum judicium adjunctum sit officio judicis et justitiae, Simoniacum est. Si patronus es, et salarium habes ab ecclesia, ecclesiae stipendiis milites; vel si non eges, non licet tibi vendere patrocinium, quod gratis tunc est conferendum. Si eges, « dignus est operarius mercede sua , » moderata tamen, um est, de cupiditate et negligentia sui. Omissis enim artibus liberalibus, coelestibusque disciplinis, omnes codicem legunt, et forensia quaerunt ut foris et in exterioribus appareant, sicque gloriam et lucrum mendicent. Hos Apostolus de vilitate officii re
Abbreviated transcription (Latin):
piens. Hec ẽ enun pͥma pena. que maner tales. Uix
hereditas talium cransit intercium heredem. sicut
plurima exempla docuerunt. Et quod ñ habet euen¬
tus sordida preda bonos. & que male parta sunt. ma¬
le dilabiuitur. Scd̾a pena eorum ẽ: quod uix pot̾unt
ablata restituere. A deo enim hoc peccatum: suꝑ oĩa
alia uitia iuscosum ẽ & tenax. Uł si habent unde pos¬
sint restituere. datores malunt ẽẽ qm ablatorum
restitutores. Tercia pena erit eis in iehenna. quod
ante bulliens suꝑ ip̃os entes cum nerone effundet᷑
habinnidanter. & ex om̃i parte. Quarta pena. qd̾ pat̾
qui feneratus ẽ ꝓfilio. & filius qui in rapinam eius
es mortuo introiit. sibi inuicem indialogo imꝑꝑabt̃.¬
maxime. ne ab illis accipiamus munera. quos
nouimus uiuere de lacrimis pauꝑum. ne dicat᷑
nobis. si uidebas furem currebas cum eo. Exem¬
plo brati fursei macła lepre uł morphee ꝑcussi.
eo quod afeneratore acceꝑat cunicam. Quem tñ

Expanded text:
piens. Haec est enim prima poena, quae manet tales. Vix 133 haereditas talium transit in tertium haeredem, sicut plurima exempla docuerunt. Et quia Non habet eventus sordida praeda bonos, et quae male parta sunt, male dilabuntur. Secunda poena eorum est, quod vix poterunt ablata restituere. Adeo enim hoc peccatum super omnia alia vitiosum est et tenax, vel si habent unde restituere possint, donatores malunt esse quam ablatorum restitutores. Tertia poena erit eis in gehenna: quod aurum bulliens super ipsos entes cum Nerone effundetur abundanter, et ex omni parte. Quarta poena , quod pater, qui male feneratus est pro filio, et filius, qui in rapinam ejus eo mortuo introiit, sibi in dialogo immaxime, ne ab illis accipiamus munera, quos novimus vivere de lacrymis pauperum, ne dicatur nobis: « Si videbas furem, currebas cum eo . » Exemplo etiam B. Fursei macula leprae, vel morpheae percussi, eo quod a feneratore acceperat tunicam, quem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
te. uł notandum sententia denuntiate. & ne com¬
iuisceamini cum illo. In conuictu ut confundat᷑ &
erubescat abiectꝰ. Et ranĩ nolite quasi inunieũ es¬
rittͥ gła multa. Da bono. & ne receꝑis peccatorem.
Benefac humili: & ne dederis impio. ꝓhibe panes illi
uis malum occuepatus homo. & bonis suis obsess.
qm quod amicos sibi putat quib ip̃e nonẽ. Qd̃
beneficia sua efficatia uidicat ad conciliandos a¬
iumos: cum quidam quo plus debent magis od̾ut.
Lecicie es. alienum debitorem facit grauem iimi¬
cum. Quid gͦ Beneficia ñ parant amicicias: Parart:
si acceptores licuerit eligere. si collata. ñ sparsa st̃.
Icaq dum sane mentis es. hoc consilio saprentum
utere utmagis ad rem existunes ꝑtinere quis qͣm
quid acceꝑit. Iheronuus. Paria sunt: hystrionib
dare. & demonib immobare. Siquia hystrionib

Expanded text:
te, vel notatum sententia denuntiate. Et ne commisceamini cum illo » in convictu, « ut confundatum, » erubescat abjectus, « et tamen nolite quasi inimicum exiserit tibi gratia 129 multa. Da bono, et ne receperis peccatorem. Bene fac humili, et ne dederis impio, prohibe panes illi jus malum occupatus homo, et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est; quod beneficia sua efficacia judicat ad conciliandos amicos, cum quidam, quo plus debent, magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit; grave, inimicum. Quid ergo? Beneficia non parant amicitias? parant si accepturos licuit eligere. Si collata, non sparsa sunt. Itaque dum sanae mentis es, hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem existimes pertinere quis, quam quid acceperit. Item Hieronymus: Paria sunt histrionibus dare, et daemonibus immolare, si quia histriones sunt
Abbreviated transcription (Latin):
retorqueat᷑ ad ascellas Item cum eccłia traditur
Heu translata ẽ gła dñi de isrł. quia capta ẽ ar¬
cha dĩ. Philistiim asportauerunt eam alapide ad¬
rem phutifari eunucho. cum ecclia & sacramenta
eccliastica eunuichis mollib & sterilib & indoctis dis¬
pensanda cominittunt᷑. Hoc idem deflet iherenuias
intreuis dicens. Egressus ẽ a filia syon om̃is decor
eius: facti sunt om̃s principes uelut arietes nõ in¬
uenientes pascua. & abierunt absq forcitudine an

Expanded text:
et esto robustus . » Item: Cum Ecclesia traditur « Heu! translata est gloria Domini de Israel, quia capta est arca Domini. Philisthiim enim asportaverunt eam a lapide adrem Putiphari eunucho, , cum Ecclesia et sacramenta ecclesiastica eunuchis mollibus, sterilibus et indoctis dispensanda committuntur. Hoc idem deflet Jeremias in Threnis, dicens : « Egressus est a filia Sion omnis decor ejus. Facti sunt omnes principes velut arietes non invenientes pas
Abbreviated transcription (Latin):
Talentum gͦ nature. &e talentum gre precipit nos
multiplicare dns: dando ad usuram. Idõ ut centuplũ
Miser homo: cur feneraris homini: Fenerare dõ. & cen¬
cuplum accipies. & uitam eternam possidebis. Ne
sis seruus neqmͣ abscondens calencum dñi tur sicut
aduocatus linguam uł scientiam uendeus. qd̾ peuis
ẽ qmͣ abscondere. Si enim adno seruus increpatur
&e pecunie. sicut calentum culpe ꝓhibae d̃ns dari ad
cum plus exigit᷑ inpena. qmͣ cõmissum sit inculpa.
Ex usuris autẽ pene ce culpe redunet dns animas
corum. qui redemerunt anunas suas ꝑ abstinenti¬
am abusuris. pecunie. & pene supͣ qualitatem culpe
illate. A quib qui ñ abstinu̾it. diabolo assimilabit᷑.
Sicut eium diabolus homini mox orto dat peccatũ
centiam non diluit᷑. suo pondere ad alia t̾hic. sic ho¬
fenerator talentum pecunie dat ad usuram. ut ali¬
quid recipiat. Et sicut diabolus talentum peccati ñ
uult sibi reddi. quia quanto duitius decinet᷑. tanto

Expanded text:
Talentum naturae, et talentum gratiae praecipit Dominus multiplicare, dando illud ad usuram , et ideo, ut centuplum gustinus : Miser homo, cur feneraris homini? Fenerare Deo et centuplum accipies, et vitam aeternam possidebis. Ne sis servus nequam abscondens talentum Domini tui, sicut advocatus linguam, vel scientiam suam vendens, quod pejus est, quam abscondere. Si enim servus increpaturvel pecuniae, sicut et talentum culpae, prohibet Dominus dari ad cum plus exigitur in poena, quam commissum sit in culpa. Ex usuris autem poenae et culpae « redimet Dominus animas eorum , » qui redemerint animas suas per abstinentiam ab usuris pecuniae, et poenae supra quantitatem culpae illatae: a quibus qui non abstinuerint, diabolo assimilantur. Sicut enim diabolus homini mutuo dat peccatum, entiam, 131 suo pondere ad aliud trahit; sic hofenerator talentum pecuniae dat ad usuram , ut aliud recipiat. Et sicut diabolus talentum peccati non vult sibi reddi quia quanto diutius detinetur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
tales uerum &̃ fautores eorum ꝓmoueri. ꝓhibet
dicens. Heri inforo. hodie in choro. Heri fautor ho¬
strionum: hodie consecrator uirginum. Immo qͦd¬
hystrionum. & consecrator uirginum. Quidam hys¬
ꝑ flua comparauit. uidens hoc uictitans de constan
hospicio receꝑis. Lautiores & suꝑfluos cibos querimꝰ
supra id quod sat ẽ. Nobis & familie tue compara
nobis. Qui respondit. In hoc cognoui. qd̾ ganea ce leca¬
corsis. Et expulit eum a domo. suꝑ humeros eius car¬
nes emptas iactans. Qui recedens benedixit ei di¬
cens: se uon nisi unum hospitem uirum inuenisse

Expanded text:
tales, verum fautores eorum promoveri prohibet, uiens: Heri in foro, hodie in choro; heri fautor histrionum, hodie consecrator virginum. Imo hodhistrionum et consecrator virginum. Item: Hperfluam comparavit. Videns hoc victitans de constanthospitium receperis. Lautiores et superfluos cibos quaerimus, supra id quod sat est nobis, et familiae tuae, compara nobis. Qui respondit: In hoc cognovi quod ganeo et leccator es. Et expulit eum, super humeros ejus carnes emptas jactans. Qui recedens benedixit ei, dicens, se nonnisi unum hospitem virum invenisse
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidet᷑ hac regła. Ubi turpitudo ẽ ex utraq
parte. potior ẽ pars possidentis. quia ñ cõpetit
tibi repecicio. si hystrioni uł meretrici dederis.
cum sciens ce prudeus dederis. quia tur pius
agis dando. qmͣ illi accipiendo. Asimili. ubi tur¬
picudo ẽ cm̃ ex alcera parte. potior ẽ pars reliq̃
partis. Si ignorans dedi sic mendicanci. reci¬
restituere. Hec enu curpitudo ẽ ex parte acci¬

Expanded text:
ur ex hac regula : Ubi turpitudo est ex utraque parte, potior pars est possidentis, quia non competit tibi repetitio, si histrioni, vel meretrici dederis, cum sciens et prudens dederis, quia turpius agis dando, quam illi accipiendo. A simili: Ubi turpitudo est tantum ex altera parte, potior est pars reliquae partis. Si ignorans dedi sic mendicanti, recirestituere. Hic enim turpitudo est tantum ex parte acci