comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set potestatẽ sibi retinuit qmͣ si
uellet pot̾at seruist dare. ut sernꝰ
daret baptismũ suũ tanꝙͣ uice su¬
a et põte statem᷑ suam ꝯstituere po¬
ut tanta uis eẽt in bato derii qͣnͣ
ta estͣ ĩ baptõ domim. set noluit.
dominus canꝙͣ potestarẽ hñs. qmͣ
mini erat. tot᷑ cent bap qt serui
ut sic̃ dictus ẽ baptismꝰ iohĩs: sic
dicet᷑ baptͥs petͥ uł pauli qd̾ ne fie¬
ret retinuit sibi dominꝰ potestatẽ
haptĩ. serins ã minist̾iũ dedit. Sigͦ
seriuis dicitꝰ se  bͣapͣtizare recte di¬
cit. set tauꝙͣ minister baptizat.
et iõ non differt siue bonus siue
malus baptizet. Inde ⁊̃ nemo di¬
cit baptismus meus. cũ tñ dicat
euũgeliũ meũ. pridencia mealic
hec sint a deo in quib diffr̃a est alius
enĩ alio meliꝰ oꝑait᷑ i euugeliz ando ⁊
Alius alio prudencior ẽ. aliꝰ alio ã ma¬
gis minus ue baptizatus dici ñ pot̃

Expanded text:
suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam pout tanta vis esset in baptismo servita est in Baptismo Domini; sed noluit, Dominus tanquam potestatem habens; quam mini erat, tot essent Baptismi quot servi; ut sicut dictus est baptismus Joannis, sic diceretur baptismus Petri vel Pauli. Quod ne fieret, retinuit sibi Dominus potestatem Baptismi, servis autem ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet haec a Deo in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve bapti
Abbreviated transcription (Latin):
um plane transiturũ potestatẽ
a dño in nemie set minist̾ium
ĩbonos et ĩ malos ñ exhorreat colũ¬
bli mist̾ium maloꝵ. Respiciat potes¬
tatem domim. quid facͥit  ibi mini¬
ster malus ubi bonus ẽ dominꝰ. ñe¬

Expanded text:
estatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat potestatem Domini. Quid facit ibi minister malus, ubi bonus est Dominus? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio nec uicissitudĩs obũ¬
bratio. et dauid. mutabis ea et
uiutabunt᷑. tuã id̾ ipẽ es. Ideo
qui ẽ mutabił solus. uñ recte
solus dẽ hre ĩmortalitatem
¶In oĩ eĩ mutabłi natura ut ait
aug̃. ꝯtͣ inaximinũ ñ ulła mors
est ip̃a mutatõ.qr facit aͥd ĩ
ca ñ esse qd̾ erat. uñ et ip̃a
aĩa hũana que iõ dr᷑ in mor

Expanded text:
mutatio, nec vicissitudinis obumbratio; et David, psal. 101: Mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse es. Ideo qui est immutabilis solus, unde recte solus dicitur habere immortalitatem. In omni enim mutabili natura, ut ait Aug. contra Maximinum, nonnulla mors est ipsa mutatio, quia fecit aliquid in ea non esse quod erat, unde et ipsa anima humana, quae ideo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑ iusticie. si pectatͥx erat. et
iustificat᷑. morit ᷑ pcc̃o ut alias es
mutationes tateã de quibus mͦ¬
longũ est disputare. et c̾aturau
natura celestiũ mori potuit qr
peccare potuit. Nam et angeli
peccauerũt ⁊ demones fcĩ sunt.
quoꝵ ẽ dyabolus pͥnceps. et qui
ñ peccauerũt pectare potucrũt.
et cuiꝯ c̾ature rõnabłi p̾stat᷑

Expanded text:
eccatrix erat et justificatur, moritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ de deo qd̾ fuit uł erit. nõ est
incelligend̾ ꝙ pret̾ierit uel fu¬
turus sit. s ꝙ existat simpłr sĩ
aliquo temporali motu. lic eĩ
u̾ba sustantiua diu̾soꝵ tempoꝵ
de deo dicantͤ ut fuit erit. est. e¬
rat. Non tñ cemporales motus

Expanded text:
r de Deo quod fuit vel erit, non est intelligendum quod praeterierit, vel futurus sit, sed quod existat simpliciter sine aliquo temporali motu. Licet enim verba substantiva diversorum temporum de Deo dicantur, ut fuit, erit, est, erat, non tamen temporales motus
Abbreviated transcription (Latin):
test ẽẽ filiꝰ ᷑ ita ⁊̃ estͤ uolũtas qͣ
pr̃ uult eẽ pat̾ ñ filiꝰ. et filius
uult ẽẽ filiꝰ non pat̾ et ead̾ est
uoluntas filii qua uult ẽẽ genit᷑
et prẽm genuisse. ⁊ prĩs q ult
eẽ genitor et finũ genitum.

Expanded text:
est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filius, non Pater; et eadem est voluntas Filii, qua vult esse genitus et Patrem genuisse; et Patris, qua vult esse genitor et Filium genitum
Abbreviated transcription (Latin):
usyam uocãt. Sic̾ enĩ ab eo qd̃¬
est qd̾ est saꝑe dicta est sapĩa. ⁊
ab eo qd̃ est scire dicta est sc̃ia.⁊ ta
ab eo qd̾ ẽ eẽ dicta est eẽncia. et
quis magis. ẽ. quͣ ille qui dixit fa¬
mulo suo moysi ego sũ qui sũ. et
dices filiis ystł qui ẽ misit me ad

Expanded text:
 vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad
Abbreviated transcription (Latin):
mortale et ĩmortale erat quia
pot̾at mori et non mori. aliud est
aũt ñ posse mori aliud posse ñ mo¬
ri. Iõ fcm̃ est pp̃ peccatũ mortuũ nõ
mortale qd̾ erat. set mortuũ qd̾ non
fieret nͥ peccaret. aĩale em̃ non est

Expanded text:
mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non mori. Ideo factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi pec
Abbreviated transcription (Latin):
tu pͥmo tĩ fuit .s. ꝙ possit nõ
corpus quid̾ mortinĩ est pp̃ ptc̃m
et c̃. prius de limo t̾re formatũ
est corpus aĩale non sp̃ale cum
quali resurgemꝰ. Renouabitur
enĩ a uetustate. nou ĩ corpꝰ aĩa¬
le quale fi̾t set ĩ melius .i. spũ¬

Expanded text:
ssit non Corpus quidem mortuum est propter peccatum, etc. Prius de limo terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animale quale fuit, in melius, id
Abbreviated transcription (Latin):
prius fuit qmͣ pccm̃ huĩt. non est
gͥ tał quas a deo c̾at᷑. creat᷑ enm
a deo ĩnocens et sine uicio ⁊ ñqraͣ
tał est. d quod dici pot̃ qr non
oiõ tał est qualem eã deus fecit. deꝰ
eiũ bonam fecit eã et bonitatẽ ei
sine corruptõne indidit. ⁊ dr̃ iua
naturalis bonitas. qmͣ in c̾atõne
a ꝯditore suscepit qula bonitatẽ¬
ꝑ pcc̃m peritus ñ amisit. set uiciatã
habuit: quam deus cam̃ sine uicio fe¬
cit. Si enim res tona non ẽẽt aĩa. in
ea malum eẽ nequiret cũ non pos¬
sit ẽẽ malũ nͥ in bono ut post dĩcet᷑
Non gͥ oĩo tał est aĩa qualis est a dõ
creata sicut quis pollutas hñs ma¬
nus tͥale hũit pomũ quale ego de¬
di mundis manib. ego enim dedi
mundum. Iaĩe ex ceatione sĩt
⁊ equales in donis naturandut.
naturalib donis. ut in eẽncia. ab¬
a aliis sit subtilior et ad intelligẽd̃
memorand̾ q habilior. ut pote ac¬
cum in angelis ita fuisse constz.

Expanded text:
prius fuit, quam peccatum habuit; non est ergo talis, qualis a Deo creatur. Creatur enim a Deo innocens, et sine vitio; et nunquam talis est. Ad quod dici potest, quia non omnino talis est qualem eam Deus fecit. Deus enim bonam eam fecit, et bonitatem ei sine corruptione indidit. Et dicitur illa naturalis bonitas, quam in creatione a conditore suscepit; quam bonitate peccatum penitus non amisit, sed vitiatam habuit; quam Deus tamen sine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post dicetur. Non ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. An animae ex creatione sint aequales in donis naturalibus.naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acum in angelis ita fuisse constet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qr̃ deus aĩam corporioũ git iti¬
i uoͥ qͥt᷑ cur deus qui fecit aĩam
ip̃am sine macula et scit eam
ex corporis ꝯiunctione maculã ꝑccĩ
contrah̾e et alñ ante bapm̃ se iũgi
ab ip̃o coepore et sic dampnari eam
corpori ꝯiungit. rendemus ex alti¬
tudine iudici oꝵ id dĩ ꝓuenire et
nec ĩiuste id a deo fi̾. ppẽ enim non
mꝯgrue humane ꝯdicõnis modum
qd̃ a pͥncipio insticuit lic pectata
hommũ int̾cesserut sine ĩmuta¬
tione sui ꝯtinue seruat. corpora de
mat̾ia a pͥncipio sine uicio facta
fingens aĩas de nicħo creans. eoꝵ¬
q ꝯiunctione hoiẽm ꝑficiẽs. cũ gͥ
utraq hoĩs natura a deo siue uicio
sit instituta lic a poc̃o sit uiciata
non iõ ĩmutabił deus hũane ꝯdcõ¬
nis pͥmariam legẽ mutare debu

Expanded text:
re Deus animam corpori jungit, quaeritur cur Deus qui fecit animam ipsam sine macula, et scit eam ex corporis conjunctione maculam peccati contrahere, et aliquando ante baptismum sejungi ab ipso corpore et sic damnari, eam corpori jungit; respondemus ex altitudine judiciorum Dei id provenire, et nec injuste id a Deo fieri. Ipse enim non incongrue humanae conditionis modum, quem a principio instituit, licet peccata hominum intercesserint, sine immutatione continue servat, corpora de materia a principio sine vitio facta fingens, animasque de nihilo creans, eorumque conjunctione hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo sine vitio sit instituta, licet a se peccato sit vitiata, non ideo immutabilis Deus humanae conditionis primariam
Abbreviated transcription (Latin):
eluderet ut ñ
subsistente cã
umuscuiusq
noĩs criplex
nũcupatõ opti¬
neret sub fal¬
sitate nomit̃
unionẽ et pr̃
solus atq unꝰ
idem et ip̃e herz¬

Expanded text:
eluderet: ut non subsistente causa uniuscujusque nominis, triplex nuncupatio obtineret sub falsitate nominum unionem, et Pater solus atque unus idem atque ipse h
Abbreviated transcription (Latin):
enum religiosa
unitas noĩs ex
indiffe̾ntis na¬
ture eẽntia cõ¬
stitutã ꝑsonã
geinte ademit
ca et singula
indisc̾te ĩ utͦq
nature ĩ dissimi

Expanded text:
enim religiosa unitas nominis, ex indifferentis naturae essentia constituta, personam genitae ademit ici ac singularindiscretae in utroque naturae indissimi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ s. diligat cum
dilig̾e idem sit dõ
qd̾ esfe.
ic oritur q̃¬
stio ex pre¬
dictis deducta. dic¬
tũ est enĩ supra
atq scõꝵ aucto¬

Expanded text:
UM DILIGAT, CUM DILIGERE IDEM DEO SIT QUOD ESSE. ic oritur quaestio ex praedictis deducta: dictum est enim supra, atque sanctorum aucto
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃em qũe uidet ñ diligit. S si eũ
qũe uidet hũano insu spũalicari¬
tate diligͥet uid̾et deũ qui est ipsa
caritas insu int̾iori quo uid̾i potest.
Qui gͥ frẽm que uidet ñ diligit de¬
um qui est dilectio qua caret qͥ fra¬
trẽ non diligit qũo pot̾ dilig̾e. Ex
uma enĩ eademq caritate deum et¬
ꝓrimũ diligius. Set deũ pp̃ deu̾.

Expanded text:
rem quem videt, non diligit. Sed si eum quem videt humano visu, spirituali charitate diligeret, videret Deum qui est ipsa charitas, visu interiori, quo videri potest. Qui ergo fratrem quem videt non diligit, Deum, qui est dilectio, qua caret qui fratrem non diligit, quomodo potest diligere? Ex una enim eademque charitate Deum proximumque diligimus; s
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. nec de nicħ̾o nec aliqͣ iã
fcã ꝯdita q mat̾ia s de se ip̃o id
qd̾ ip̃e ẽ. It̃ dens pat̾ qui uerissi¬
me se itdicare aminis cognitis
prem genuisse ild̾ qd̾ ip̃e est. ilud

Expanded text:
nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
corpus assumptũ ablatutus etat
ab oculis et illaturus syd̾ib ne¬
cesse erat ut die cene sacramen¬
tum corporis et sanguis ꝯsecra¬
st̾ium qd̾ semił offe̾bat᷑ ĩ peetiũ.

Expanded text:
corpus assumptum ablaturus erat ab oculis et illaturus sideribus, necessarium erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecrasterium, quod semel o
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ qũo oĩa dicant᷑ esse
in deo et deus in oĩb. qmͣ discep᷑¬
tionẽ qiͣ incident̾ suscepimus
qr id uidebat᷑ postulare res c̾ca
qmͣ nr̃ u̾sabat᷑ sermo dissere¬
bamus enĩ de scĩa siue sapĩa dĩ
et cum dic̾emus deũ scire oĩa q̃¬
situm est utrũ pp̃ cognitionera

Expanded text:
idetur quomodo omnia dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; et cum diceremus Deum scire omnia, quaesitum est utrum propter cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
ateamur itaq lo
diuinã naturã pro ĩmen¬
fitate sin nusqmͣ decẽ. eamq solã
dĩo inlocalem et incircũscripti¬
bilem nullo ꝯcludi loco s a fine
usq ad finem acting̾e̾ non tam̾
spaciosa magnitudĩe nec locali
motu set ĩmensitate atq ĩmo
diffundi sic̃ humus aut liꝑe ista
diffundit᷑. S potius sic̃ ĩ duob
est ĩ uno ꝙͣ in duob. Ita deus sũ
labore regens ⁊ ꝯtinẽs mundũ
ĩ celo totus est in cerra totus ẽ
et in utroq cotus. et nullo ꝯtentꝰ
loco set in se ip̃o ubiq totus. Idem
locali motu us ĩmobilitate sin. ue¬
lud si moles aliqua saxea impleat
aliqũe locũ dicit᷑ ꝙ attingit a fi¬
ne illius loci usq ad finem ẽ t ñ
alt̾um non deserat alt̾um occu¬
pando. Non gͦ habet motum lo¬
calem u̾bum illud et sapĩa illa
to loco alium occupat. qr loca
nem localem motũ et localem
cͥciseriptionẽ pocius dic̃ oĩa
ẽẽ in illo qmͣ ip̃m eẽ alicubi. n ͨ

Expanded text:
ateamur itaque divinam naturam, per immensitatem sui nusquam deesse, eamque solam omnino illocalem et incircumscriptibilem, nullo concludi loco, sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine, nec locali motu, sed immensitate atque immudiffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus  in uno quam in duobus Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est, in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus. Idem locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa to loco alium occupat, quia locnem localem motum, et localem cumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo quam ipsum esse alicubi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
creature que aute non erant ⁊¬
in eis deus est cum añ non esset
die incipiat eẽ in c̾aturis ĩ qui¬
bus ante non erat qr ille non e¬
rant . hoc camen fit sine sui
mutatione. quałr ĩ mundo ĩce¬
ante erat sine sun mutatione
nec ip̃e deserit locũ neset locus
desinit ẽẽ. Epilogus ubi expoie¬

Expanded text:
creaturae quae ante non erant, et in eis Deus est, cum ante non esset die incipiat esse in creaturis, in quibus ante non erat, quia illae non erant, hoc tamen fit sine sui mutatione, qualiter in mundo coeante erat sine sui mutatione; nec tamen ipse deserit locum, sed locus desinit esse. 16. Epilogus ubi expo
Abbreviated transcription (Latin):
sapiam quam genuit sapiens ẽ
pat̾ alioqum ñ est ip̃a ab illo s
uie ab ip̃a est. Si enĩ sapĩa quam
genuit. cã est illi ut sapiens sit.
nec genitͥcem nec conditͥcem prĩs:
uuo modo quisquł opc̾it sapĩam.
Quid est enũ insamus: g ͦ pat̾ ip̃a
sapĩa est qua sapiens est. filius uꝰ

Expanded text:
uit sapiens dicitur Pater; alioquin non ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim Sapientia quam genuit causa est illi ut sapiens sit, nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insanius? Ergo Pater ipsa Sapientia est qua s
Abbreviated transcription (Latin):
ichilinquit pr̃e minus habet
bille qui dicit oĩa que habet pr̃
mea sunt. siam si mimis ht̃ in potes¬
tate aliquid qmͣ pater. non sunt
oĩa que habet pater. tantam gͥ
ht̃ potestatẽ qnͣtam pater.equal¬

Expanded text:
ihil, inquit, Patre minus habet ille, qui dicit: Omnia quae habet Pater, mea sunt . Nam si minus habet in potestate aliquid quam Pater, non sunt ia quae habet Pater. Tantam igitur habet potestatem, quantam Pater, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cognost̾e de ordinib qͦt sũt
ãgłoꝵ quid scriptura tradat que ĩ
płib loc is. ix ͥ. eeͣ ordines angłoꝵ pro¬
cipatus. potestates. uͥtutes. dñati¬
ones. troni. cherubui. et seraphin.
et ĩueninut ᷑ in istis ordĩb cͥa tetnͣ
ee et isingulis tres ordines eẽ ut
tͥnitatis silĩtudo in eis insinuetur
imp̾ssa. uñ dyo tres ordines ange¬
loꝵ ẽẽ tradit. t̾nos in singłos po¬
nens. Sunt enĩ tres suꝑiores. tres
inferiores. tres medii. Suꝑiores se

Expanded text:
cognoscere de ordinibus angelorum quid Scriptura tradat. Quae in pluribus locis novem esse ordines angelorum procipatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: se
Abbreviated transcription (Latin):
intrent corpora eoꝵq m̃ab illa¬
bant᷑. an iõ intrare dicant᷑ quia
ꝑmissione oppͥmendo atq uetãto
eas. uł in pcc̃m ꝓ uoluntate sua tͣ¬
hendo. Ꝙ in hoĩes ĩctoeant atq ad
eis expulsi exeantꝰ e̾nugliũ aꝑte
declarat ꝯmemorans demomia in
quosdã ingressa et ꝑ xp̃m eiecta¬

Expanded text:
intrent corpora, eorumque animabus illabantur? An ideo intrare dicantur, quia permissione, opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant, atque ab eis expulsi exeant, Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in quosdam ingressa, et per C
Abbreviated transcription (Latin):
eeñcia dĩ qm̃ nullo modo mut᷑abi¬
lis ẽ nulio modo ꝑ se ip̃am potest¬
bus iuisa sunt cum dens illis p̾sen¬
taret᷑ ꝑ c̾aturam fcã eẽ maĩfestũ
est. Et si nos latet quõ ea m̃istris
angelis fec̾it deus. ꝑ angłos cũ eẽ¬

Expanded text:
niam nullo modo mutabilis est, nullo modo per seipsam visibus visa sunt, cum Deus illis praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Etsi nos latet quomodo ea ministris angelis fecerit Deus per angelos,
Abbreviated transcription (Latin):
labi aĩe s applicatõne et opp̾ssio¬
ne uuri. Illabi aũt m̃ti illi foli pos¬
sibile est qui c̾aint qui nat ura sb̃¬
sistens ĩgo: poreus capabił ẽ sue fac¬
sub̾ałr ñ illabunt ᷑ demones ux in¬
troeant corda hominũ. beda qͦd
ait auanie. Cur temptauit sat haras
cor tuum dicit᷑. Notand̾ ꝙ mentẽ ho¬
rationẽ et uoluntatis instinctĩ
aĩa de his q̃ sũt c̾ata implerͤ. M¬
plet u̾o sathanas cor alicuiꝰ non
quid̃ ingͥdiens in eũ et in sensum
eiꝰ n introiens additum cordis.
Si quid̃ potestas ħ solnis dĩ est sec
callida et frãdulenta deceptõne
aĩam in affcm̃ malicie trahẽs per
cogitationes et incentina uicioꝵ
quib plemus ẽ. impleuit gͦ satha¬
nas cor aname ñ intrando s mali¬
cie sue iures inserendo. Id̾ spẽ in
mũdus flama uͥtutũ de cordib
fideliũ ex pusuᷤ. doctorib i̾tatis

Expanded text:
labi animae: sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae facr non illabantur daemones vel introeant corda hominum. Beda quoquait Ananiae: Cur tentavit Satanas cor tuum? dicit notandum quod mentem horationem et voluntatis instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium expulsus, doctoribus veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
eeñcia It᷑a ab eo qd̃ est eẽ appel¬
ut deus dicat᷑ subsistere. hoc enĩ
de hiis reb recte intelligit᷑ in
quib subiectis sũt ea que ĩ ali¬
quo subiecto ẽẽ dicunt᷑. siẽ in¬

Expanded text:
ens: Sicut ab eo quod est esse, appelut Deus dicatur subsistere; hoc enim de his rebus recte intelligitur, in quibus subjectis sunt ea, quae in quo subjecto esse dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
scondite ab oculis nr̃is que de
futuro exponẽs ierx. ait. oblini¬
om tradent᷑ pͥora mala. qr forsi¬
tan in fututo pͥstine ꝯu̾satõnis
memoriã oĩo delebit ᷑ succedenti¬
b bonis et̾ins. ne sit ꝑs inaloꝵ
pͥoris angustie memorariss hec
et hiis siłia possunt accipi sic ut
ñ excludant memoriã p̾cedenci¬
um maloꝵ. set ex ea molestiã et
lesionẽ moueant. ñ .n. eoꝵ me¬
moria scõs ꝯtͥstabit uł eoꝵ bea¬
titudinẽ obfuscabit. s gracio¬
res deo reddadet. uiĩ suꝑ psm̃. lxx.
plena bĩtudo si memoria reatus mẽ¬
tem tangit. set sepe leti tͥstiũ me¬
minimus et sam doloꝵ meminimꝰ
sine dolore et inde ampliꝰ leti et
gratisumus. Exhis apparet ꝙ si
bunt in futuro: ñ erit tam̃ eis ad
penam or glorie derogationẽ set¬
ad gr̃aꝵ actionẽ /Si u̾o queritur
utrũ peccata que fec̾unt electi¬
mala dampnandoꝵ oĩb erũt nota.
non legimꝰ hoc exp̾ssum in sc̾ͥp¬
tura. unde non irtõnabiꝓncar

Expanded text:
sconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet. Unde super psalmum plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si ebunt in futuro, non eis tamen erit ad poenam ritur utrum peccata quae fecerunt electimala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾as nuptias oĩo licitas apłus
mou̾e qd̃nem. s quis audeat dif¬
finre qd̃ nec apłm indeo diffinis
Uñ ut dreuit̾ respondeã nec illasnup¬
cias de beo dampnare. nec eis uere¬
cundiã nim̾ositatis auferre nec
contͣ humane uerecũdie audeo
sensum dic̾e ut quociens uolue¬
rint nubant. nͨ ex meo corde pre¬
ter scͥpture auctoritatẽ quotasl
admod scd̾o marito nb̾e.
postolus tñ bigamos a sac̾do¬
tali honore excludit. set hoc
ñ facit ꝓ uiciobigamie. ĩmo ꝓ
sacram̃ti uͥtute. ut sit una uniꝰ
sic̃ unica uniti. Illud tũ cesari¬
at. quis erit p̾sbr̃ qui talib nup¬
cis possit p̾tere ꝯsensĩt set hoc
de illo intelligi pot̾ qui prime
uxori insidiatus putat᷑ defiderio
scd̾e / ur ꝓ signaculo sacram̃ti
nlud dr᷑ qd̾ in bigamo ñ seruat᷑.

Expanded text:
s movere quaestionem. Sed quis audeat diffinire, quod nec Apostolum audio diffiniss ut breviter respondeam, nec illas nuptias debeo condemnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre, nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde praeter Scripturae auctoritatem quantaslibet admodum secundo, marito nubere. Apostolus tamen bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud tamen Caesariat, quis erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae; vel pro signaculo sacramenti illud dicitur, quod in bigamo non servatur.
Abbreviated transcription (Latin):
onis mort uor erit eti¬
uox tube que ĩ aduentu uibe¬
dicis ab oĩb audier᷑ et cuiꝰ uir¬
tite excitabunt᷑ mortiu et de
monumentis resurgent. unde

Expanded text:
onis mortuorum erit vox tubae, quae in adventu judicis ab omnibus audietur; et cujus virtute excitabuntur mortui, et de monumentis resurgent. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uxor cũ uiro simul pue¬
debeat in bapo suscipe pu̾m/ De
hoc urbanus ita scͥbit. ꝙ uxor cũ
marito ĩ bap̃o simł non debent
suscipere pu̾m. nulla auctoritate
spͣalis pat̾nitatis ab oĩ labe et ĩ¬
famia ꝯseruetͤ ĩmunis. dec̾reti¬
mus ut utͥ usq simł ad ħ aspira¬
re ñ presumant. qr u̾o piacłare
flagiciũ ꝯmisit qui duab ꝯma¬
trib uelud sororib nupsit: mag¬

Expanded text:
uxor cum viro simul debeat in Baptismo suscipere puerum. De hoc Urbanus ait, ibid.: Quod uxor cum marito in Baptismo simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritatespiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, decrevimus ut utrique simul ad hoc aspirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nupsit, mag
Abbreviated transcription (Latin):
qõnib que de hac re moui assolẽt
satisfac̾e non ualeo. resurrectu¬
ram cam̃ carnem oĩum quiq
nati sunt atq nascent᷑ et mor¬
tui sunt atq morient᷑. nulla¬
tenus arbig̾e deb xp̃ranꝰ. a

Expanded text:
onibus quae de hac re moveri solent satisfacere non valeo: resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt atque nascentur, et mortui sunt et morientur, nullatenu
Abbreviated transcription (Latin):
qr erit manifesta .i. nouissima qr
post eam non erit alia. luꝰ ĩ le de
media not. cla. fc̃s est. et. sponsus
uenit .exi. ob .ei. tube noĩe aͥd e¬
uidens et p̾clarum signũ intlũ
te media¶Media au̾t nocte dicit ͭ
ueniet. Dies aũt domini sic̃ fur
in nocte ita ueniet. pͥotest tñ ñ
ĩꝯgrue intelligi medie noctis
tempore uenturus. qr ut ait cas¬

Expanded text:
 erit manifesta et novissima, quia post eam non erit alia. Haec tuba, utMedia nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Tubae nomine aliquod evidens et praeclarum signum intelliDe media nocte. Media autem nocte dicitur veniet. Dies enim Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Potest tamen non incongrue intelligi mediae noctis tempore venturus; quia, ut ait Cas
Abbreviated transcription (Latin):
paulatĩ ꝯsuetudo iusticie. et succe¬
dit mciał timor qũ incipit qd
durum erat amari. et sic ĩcipit
excludi. Seruił timor a caritate.
et succedit Deinde castus timor si¬
cardet. ne discedat. ne offendamꝰ.
ne eo careans. cimor iste de amo¬
re uenit. ille quid̾̃ seruił est ut ir

Expanded text:
paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, et succedit. Deinde castus timor,tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus, timor iste de amore venit. Ille quidem servilis, uti
Abbreviated transcription (Latin):
et in aĩab sc̃is felicit̾ inuentibus
et in nobis erunt in fut᷑o. set nõ
hẽbunt oĩa hos usus siue hec ofti¬
filiał mͦ facit timere ne offẽdam
que diligimꝰ et ne sp̃a eñ ab eo
facit ⁊̃ nos reuereri eundẽ. in
futuro u̾o faciet nos reueri.qũ
ñ timebimꝰ seꝑari ułoffend̾e. nõ
gͦ nietus seꝑationis uł offensio¬
ius nc̃ est ĩ angłis uł aĩab scĩs ne

Expanded text:
et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec offifilialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angelis
Abbreviated transcription (Latin):
sepius illustrałit᷑ qui in ꝓfunduma
m̾si misso ex orei io aquas sibi illu¬
strant que multorariores fuerũt
in pͥncipio qmͣ mͦ sint. qr nũdum
corae̾gate fuerant aq̃ in uno loco
facta est gͦ lux illa ucẽ et locũ
soł tenebat que motu suo cͥcum¬
agitata noctem diemq discerne¬
bat. Pbr gͦ pͥmo lucem apparinste
u̾ssiłe est ubi sol cotidiano cursi
cͥcũuectus apparet ut cod̾ tͣmite
lux cͥcũtutens ac pͥmo ad occasũ
descendens uesꝑam fac̾et. deinde
reuocata ad cetũ autorã .i. mane

Expanded text:
saepius illustrentur, qui in profundum saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in principio quam modo sunt, quia nondum congregatae fuerant in uno loco. Facta est ergo lux illa quae vicem et locum solis tenebat, quae motu suo circumagitata noctem diemque discernebat. Ibi ergo primum lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret; deinde revocata ad ortum, auroram, id est, mane
Abbreviated transcription (Latin):
cuius informitatis c̾atio suꝑns
significata est cũa dcm̃ est. In pͥn¬
cipio c̾auit deus ce. et ter. hic u̾o
eiꝰd̾ formatio ostendit᷑ cũ ait. fiat
lux et fcã est lux. ħ gͦ angelica
natura pͥus tenebre et postea lux
fuit. qr pͥus hu̾it informitatẽ et
imꝑfcõnem. deinde formatõnis pet¬
fectionẽ. ⁊ ita dunsit d̾s lucẽ a te¬
ante qmͣ formarer᷑ in amorem ꝯditoris.
lux illa qd̃ utiq ꝓbabłe est corpus
lucidum fuisse intelligit ᷑. ueld̾ uici¬
da nubes ꝗd̾ ñ de nicħ̾o s de p̾iacenti
mat̾ia formał̾r fem̃ est ut lix esset
et uim lucendi heet cum qua dier
pͥma exorta ẽ. qr ante lucẽ nec dies
finit nec nox licz tempus fuerit.
E lux illa fc̃ã est ubi solapparet q̃
inter aquas lucere poterat
la cũ abyͥssus oe̾m t̾re altitu¬
dinẽ ceg̾et. dicipot̾̃ in illis ꝑtibus¬
ẽẽ facta quas nunt illustrat soł oi¬
ułna lux. nec mirũ lucẽ in aquis
posse luc̾e cum ⁊̃ nautaꝵ oꝑatõne

Expanded text:
atis creatio superius significata est, ut dictum est: In principio creavit Deus coelum et terram. Hic vero ejusdem formatio ostenditur cum ait: Fiat lux, et facta est lux. Haec ergo angelica natura prius tenebrae, et postea lux fuit, quia prius habuit informitatem et imperfectionem, deinde formationis perfectionem; et ita divisit Deus lucem a teantequam formaretur in amore Conditoris. lux illa, quod utique probabile est, corpus lucidum fuisse intelligitur, velut lucida nubes; quod non de nihilo, sed de praejacenti materia formaliter factum est, ut lux esset, et vim lucendi haberet, cum qua dies prima exorta est, quia ante lucem nec dies fuit nec nox, licet tempus fuerit. 3. Quod lux illa facta est ubi sol apparet, quae in aquis lucere poterat. la, cum abyssus omnem terrae altitudinem tegeret, dici potest in illis partibus facta quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit et egit. set  ñ est ignorandũ
pcc̃m duob modis dici ẽẽ in aliquo:
et transire .s. actu et reatu. actu ẽ
in aliquo dũ ip̃m qd̃ pcc̃m est ut
actio uł uolũtas ĩ peccante ẽ teatu
uõ cum pro eo siue transierit siu̾assit
mens hoĩs polluta est et corrupta cotꝰ¬
q homo supplicus obligat᷑ ꝓpetuis.
nec umquͣ est in aliquo ꝑcc̃m actu
pret̾ origmale. quĩ sit ⁊̾ reatu. set est
reatu int̾dum postqiͣi cransit actu.
Quibus modis in seriptutis teatus

Expanded text:
voluit et egit. Sed non est ignorandum, peccatum duobus modis dici esse in aliquo, et transire, scilicet actu et reatu. Actu est in aliquo, dum ipsum quod peccatum est, ut actio vel voluntas, in peccante est; reatu vero, cum pro eo, sive transierit sive adsit, mens hominis polluta est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur perpetuis. Nec unquam est in aliquo peccatum actu, praeter originale, quin sit etiam reatu; sed est reatu intelligendum, postquam transiit actu. 5. Quibus modis dicitur in Scriptura reatus
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ cõmendat explanans aꝑciꝰ
qũo det᷑ in eod̾ li. Dilectio inquit
bis. Nullum ẽ isto dĩ dono excellẽ¬
ciꝰ. solũ est qd̾ diuidit int̾ filios
regni et filios ꝑdicõnis. dant᷑ et

Expanded text:
us commendat, explanans apertius quomodo detur in eodem libro. Dilectio, inquit, i datus est nobis . Nullum est isto Dei dono excellentius: solum est quod dividit inter filios regni, et filios perditionis. Dantur et
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenciam eeñcie facit. ⁊ tc̃
ad se dr᷑ et non relatiue. de pͥnci¬
renter. Nam pater dr pͥncipñ.

Expanded text:
intelligentiam facit; et tunc ad se dicitur, et non relative. DISTINCrenter. Nam Pater dicitur principium
Abbreviated transcription (Latin):
pora ungenitus tuus ex te na¬
ut qd̃ in regn̾ationis mee sẏmbo¬
lo ꝓfessus sum semꝑ optineã pa
trẽ .s. te et filiũ tuũ. una tecum
um et mitti ⁊ eẽ qd̃ non est Iu¬
telligend̾ qiͣ a pr̃e ꝑ filiũ mino¬
rem mittat ͨ. uł sit s qr ex pr̃e ⁊
filio ẽ ⁊ mittit᷑ ab utroq set hoc
ip̃m hab filiꝰ a pr̃e ut ab ip̃o et¬

Expanded text:
pora Unigenitus tuus ex te naut quod in regenerationis meae symbolo professus sum, semper obtineam: Te Patrem scilicet et Filium tuum una tecum um et mitti, et esse; quod non est intelligendum quasi a Patre per Filium minorem mittatur vel sit, sed quia ex Patre et Filio est et mittitur ab utroque, sed hoc ipsum habet Filius a Patre, ut ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ uirtutib sit tib
utend̾ an fruend̾ quibdã uidet᷑
ꝙ eis sit utend̾ et non fruendũ.
et hoc ꝯfirmat᷑ auctoritate
aug̃. qui ut p̾taxtu᷑ eͣst̾ dicit
non eẽ fruend̾ nͥ ĩ tͥnitate .i.
sũmo et iꝯmutabili bomo. Itẽ
dnͣt iõ ñ esse fruend̾ eis. qr pp̃¬

Expanded text:
utrum virtutibus sit utendum, an fruendum. Quibusdam videtur quod eis sit utendum, et non fruendum: et hoc confirmant auctoritate Aug. qui, ut praetaxatum est , dicit non esse fruendum nisi Trinitate, id est, summo et incommutabili bono. Item dicunt ideo non esse fruendum eis, q
Abbreviated transcription (Latin):
es qd̾ non est faciend̾ nͥ ĩ uia
tͥuitate .i. ⁊̃ sũmo et ĩꝯmut a¬
bili bono. utens̾ est gͦ uͥtuti¬
bus et ꝑ eas fruendꝰ sũmo
bono. ita et de uolinitate ho¬
na dicimꝰ. Uñ aug̃ ĩ libro .x. de
tͥm. dit. uoluntar est ꝑ quam
fruim᷑ Ita et ꝑ u̾tutes frunsi¬

Expanded text:
es; quod non est faciendum, nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bono. Utendum est ergo virtutibus, et per eas fruendum summo bono; ita et de voluntate bona dicimus, unde Aug. in lib. 10 de Trin. ait: Voluntas est per quam fruimur; ita et
Abbreviated transcription (Latin):
fruend. sec dicet aliqiuis frui ẽ
amore inħere alicui rei pp̃ se ip¬
sam ut p̾dcm̃ est. Si gͦ uirtutes
ip̾ se amande sut ⁊ eis fruend
est sid qd̾ dicnꝰ in ila descͥptio

Expanded text:
fruendum. Sed, dicet aliquis: Frui est amore inhaerere alicui rei propter se ipsam, ut praedictum est. Si ergo virtutes propter se amandae sunt, et eis fruendum est. Ad quod dicimus, in illa descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
sinus. et ĩ qnͣtum sutnꝰ bom
sumꝰ. Porro qr ⁊̃ iustus ẽ non
ĩpiie mali sumus. et ĩ qnͣtũ
mali sumꝰ ĩ tantũ ⁊̃ minus su¬
mus. Ille gͥ usus quo nobis ufi
deus non ad eiꝰ s ad nrãm u¬
tilitatẽ refert᷑. ad eius uͦ tm̃¬

Expanded text:
sumus; et in quantum sumus, boni sumus; et in quantum sumus, boni sumus . Porro etiam quia justus est, non impune mali sumus; et in quantum mali sumus, in tantum etiam minus sumus. Ille ergo usus, quo nobis utitur Deus, non ad ejus, sed ad nostram utilitatem refertur; ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iana. cnͣ deus diligat nos ut
frequent̾ scriptura dicit᷑. quͥe
eiꝰ dilectionẽ erga nos multũ
omendat. querit aug̃. quo di
ligit. an ut utens. an ut fruẽs
et ꝓcedit ita. si fruit᷑. eget bo¬
no nr̃o. qd̾ nemo sanus dix̾it.
ait enĩ ꝓpħa. bonoꝵ meoꝵ nõ¬
indiges. Om̃e enĩ bonũ nr̃m
uł ip̃e est uł ab ip̃o est. Noͣn gͦ
fruit᷑ nobis set utit᷑. si enim
nec fruit̾ nec utit᷑. non ĩue¬
no qũo diligat nos /nce tam̃
sicꝰ ut it᷑ nobis ut nos alus re¬
bus. sios enĩ res quib ut imiur
ad id referimꝰ ut dĩ bonitate
ꝑfruam᷑. Deus u̾o ad bonitatẽ¬
suã usum nr̃ in refert. ille eĩ
miseret ᷑ nr̃i pp̃ suã bonitatẽ.
nos ã nobis muicẽ pp̃ illiꝰ bomi¬
tatẽ. ille nr̃i miseret᷑ ut se per¬
seremur ut illo fruam᷑. cũ enĩ
nos alicinus miseremͣ᷑ et alicui
cõsulimꝰ ad eius quid̃ facimus
pendimus non reliquit deus
sine m̾cede. hec ã m̃ces sĩa ẽ
ut ip̃o ꝑfruam̃. It̃ qr bonuu  e

Expanded text:
 cum Deus diligat nos, ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos multum commendat, quaerit Aug. iligat: an ut utens, an ut fruens; et procedit ita: Si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Ait enim Propheta: Bonorum meorum non eges. Omne enim bonum nostrum vel ipse est, vel ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitatem; nos autem nobis invicem propter illius bonitatem. Ille nostri miseretur, ut se perseremur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus pendimus non relinquit Deus sine mercede. Haec autem merces summa est, ut ipso fruamur. Item quia bonus est,
Abbreviated transcription (Latin):
boͣnũ qͥdͭ ħt quis sibitͥbuit. Secũda
cũ credit a deo eẽ oatũ. s camen ꝓ
suis m̾tis. G̃ria cũ se iactat hr̃e qd̾
ñ habet. Quarta cͤet̾is ⁊ espectis sin¬
gularit̾ uult uidiꝰ. Meritogͥ ladixͣ

Expanded text:
bonum quod habet quis, sibi tribuit. Secunda, cum credit a Deo esse datum, sed tamen pro suis meritis. Tertia, cum se jactat habere quod non habet. Quarta, cum caeteris despectis singulariter vult videri. Merito ergo radix
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ea cum deus dr̃ trinus
non tñ debet dici criplex
ibi enĩ non est triplicitas. uibi sĩ¬
putandus ẽ. alioqͥn minor eẽt pr̃
dus ẽ deus. son emĩ pater cũ filio
et spũ scõ maior deus ẽ. qmͣ singłi
eoꝵ. qr non est quo crescat ilia per

Expanded text:
rea cum Deus dicatur trinus, non tamen debet dici triplex; ibi enim non est triplicitas, ubi sumputandus est; alioquin minor esset Pater dus est Deus. Non enim Pater cum Filio et Spiritu sancto, major Deus est quam singuli eorum, quia non est quo crescat illa per
Abbreviated transcription (Latin):
lic ñ fit scriptũ. sion gͦ tẽ illã formã
xp̃ pͥus tradidit cũ ad euugelizandũ
gentib misit. set qũa ante tradid̾at
uttẽs eos ĩ uiꝰde̾am. post it̾auit cũ ad
gentes misit. Cõmodius gꝰ dr̃ insti¬

Expanded text:
t scriptum. Non ergo tunc illam formam Christus prius tradidit, cum ad evangelizandum gentibus misit; sed quam ante tradiderat mittens eos in Judaeam, post iteravit cum ad gentes misit. Commodius ergo dicitur insti
Abbreviated transcription (Latin):
dũtaxat m̾gere semr lic ubi ꝯsue¬
tudo ecc̃e talis existit. Si quis uo̾ id
rep̾hensibilẽ se ꝯstituit. uñ haio.
ĩ suo sensu hab̾d abat cypͥanꝰ cum
semł i̾gebat in baptismo ꝑuulos.
qui qd̾ intelligebat. studiose imple
bat bonis oꝑib habundando licet
in hoc nescins delinquerz. set qr in
bomis oꝑib habundabat postea cor¬
rectus a deohabu̾dait alciori sẽ¬

Expanded text:
duntaxat immergere semel licet, ubi consuetudo Ecclesiae talis existit. Si quis vero idreprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studbat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret, sed quia bonis operibus abundabat, postea correctus ad nos abundavit altiori sen
Abbreviated transcription (Latin):
nosa ꝯcupĩa traducit᷑. ut supdic¬
tum ẽ. Nonͣ qr ex carne cont racta
ab adam ꝯcepti sumus Iõ pccm̃ tͣ¬
ximuis. qr et xp̃i corpus ex cad̾ car¬
ne formatn est que ab adam descẽ¬
dit. s eius ꝯceptus est celebratus

Expanded text:
nosa concupiscentia, traducitur, ut supra dictum est. Non enim quia ex carne tracta ab Adam concepti sumus, ideo peccatum traximus; quia et Christi corpus ex eadem carne formatum est, quae ab Adam descendit; sed ejus conceptus est celebratus
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit atq ꝓ hiꝰ negocio reue¬
renciatua p̾fatũ hoĩem a sua cõ¬
fĩ millatenꝰ debet. dicente scrip
tere uxdeẽ nͥ causa formcatõis
iubet. et nos tauta auctoritate
freci dñis dimittend̾ ẽẽ et ĩcul¬
pabile iudicand̾ qd̃ nctĩtas in¬
culit. Nam baptizandi opus la¬
icis fidelib si tñ ncc̃e fuerit Sooco
lib̾e concedit᷑. uñ si supradictꝰ hõ
filiũ morientẽ aspiciens ne ani¬
mam ꝓpetuo ꝑire dimict̾et un¬
da bap̃i lauit ut eum de potesta¬
te mortis eriperi. bũ fecisse lau¬
dat᷑. Iõq sue uxori sibi iã olim
legittune sociate impime dũ
uix̾it iudicamus mane ꝯiunc¬
tum nec ob hoc separi debege:
legictimam copulã alt̾ alt̾ius
filium de fonte leuat ĩ girma

Expanded text:
i negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua confieri nullatenus debet, dicente Scripttere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari deberelegitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensu in apłoꝵ pͥncipis ecclia ꝓ¬
hibentes talia rescripserunt ⁊ cõ¬
firmauerũt. ut nullo modo se cõ¬
diastolo tale uitiũ molest̾et. Itẽ
Si quis filiastrũ ur filiastrã suã
añ epm tenuerit ad ꝯfirmatõ¬
nenr᷑ separetur ab uxore sua et
cauend̾. ur de illis est intelligen¬
dñ qui prius filios suos uicissim
de fonte susteꝑunt: qmͣ fierẽt
ꝯiuges. pͥrͣ eͣmissis aũt auctorita¬
tib oĩo ꝯsenciend̾ est ut siũ ꝓpͥ¬
um seu tm̃ uiri filiũ mulier de
fonte susceperit ñ iõ a uiro sepa¬
retͤ. qd et de uiro siłr oport ĩtel¬
ligi. de copula spilal ad optinoꝵ

Expanded text:
sensu in Apostolorum principis Ecclesia praesidentes, talia rescripserunt et confirmaverunt: ut nullo modo se in condiabolo tale vitium invalescat. Item: Si quis filiastrum vel filiastram suam ante episcopum tenuerit ad Confirmationem, separetur ab uxore sua, etcavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sive pum viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi. 4. De copula spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ mulier que uiri filium ex
alia femina genitũ de sacro fon¬
te leuauit postmod̾ possit cum
eod̾ uito copulari. quos iõ ꝯum
nes sacros nͥ ambͦ ꝯsensu nilliꝰ
religionis optentu deb ꝯiunx

Expanded text:
utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo connes sacros, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux
Abbreviated transcription (Latin):
pũales filii sunt quos de
sacro fonte leuamꝰ. uł in
catheziations seu ꝯfi matbe
os sacro baptisiate tingũt. dr̾
et spũalis filia sac̾dotis que ei pec¬
cata sua ꝯfitent᷑. uñ simachꝰ pp.¬

Expanded text:
uales filii sunt quos de sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione os sacro Baptismate tingunt. Dicitur etiam spiritualis filia sacerdotis, quae ei peccata sua confitetur. Unde Symmachus p
Abbreviated transcription (Latin):
cientib uł sub tͥne m̾sionis uo¬
cabulo m̾gentib unda bãpĩ re¬
siluester ⁊ admonet ut ad suã
qr scͥptum ẽ. om̃s quos in peni¬
tentia accipimus ita nr̃i filii
sunt ut in bap̃o suscepti quoꝵ
oĩum flagiciosa ẽ ꝯmixtio.
filiolam suam dux̾it uxorem et
de eo qui cõcubuit cũ mr̃e spũ¬
ali et de eo qui filiũ siñ bapti¬
z auit et uxor cutꝰ eũ de fonte
suscepit hac cã ut discidiũ fie¬
ret ꝯiugii si post in tali copula
possunt ꝑmanere. Sic respon¬
dend̾ est. si filiolã aut ꝯmatrem
suam aliquis ĩ ꝯiugio dipẽit. se¬
pandos eẽ iudicamꝰ et gͥui puĩa¬

Expanded text:
 sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi reetiam admonet ut ad suam quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi p
Abbreviated transcription (Latin):
ad .t. et c̾. Ex concilio cabi onẽsi¬
Iat̾dictũ est nobis quasdã femi¬
nas desidiose quasdã frauꝰde frau¬
dulent̾ ut a uiris suis se parent᷑
apͥos filios suos coram epĩs ad cõ¬
firmand̃ tenuisse. uñ uos dignũ
dximꝰ. ut si qua mulier filiũ su¬
um desidia aut fraude aliqͣ corã
ep̃o tenuit ad confirmandũ ⁊p̃

Expanded text:
 uxorem. Ex concilio Cabilonensi. Dictum est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩnpti man̾e uolu̾int: bonũ
est.Sin aũti grauis penitẽtia
insidiatori ĩ iungat᷑ et simł mane¬
ant. et si preuaricator ꝯiugi suꝑ¬
apparet ꝙ aliquis filiolam suam
uł ꝯmatrem suam ñ potest sibi
copulare nupciałr. et si p̾sũptũ
fu̾it. se pandi sunt. qui ã legit¬

Expanded text:
pti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supapparet quod aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legi
Abbreviated transcription (Latin):
est de alio Iõ solus applsat᷑ ĩge¬
intus ñ quid̾ ĩ scͥpturis s ĩ cõ¬
suetudĩe disputanciũ et de re
tanta sermonẽ qualem ualue¬
rũt ꝓfenciũ. filiꝰ aũt de patre

Expanded text:
est de alio. Ideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint proferentium. Filius autem de Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ciaiti habuit homo ante ꝑcasũ ⁊ u¬
trum ꝑ eam potuit stare uł nõ. Sci¬
endum gͥ est ꝙ homini in c̾atione si¬
cut de angelis dixnnus. datum est
ꝑ gram aiꝑcilium. et collata poten
nare ab eo qd̾ acceperat. set non po¬
terat ꝓfic̾e in tantũ. ut ꝑ gratiã
creationis. sine alia: mereri salutẽ

Expanded text:
am habuerit homo ante casum; et utrum per eam potuerit stare vel non. Sciendum est ergo quod homini in creatione, sicut de angelis diximus, datum est per gratiam auxilium, et collata est ponare ab eo quod acceperat; sed non poterat proficere in tantum, ut per gratiam creationis sine alia mereri salutem
Abbreviated transcription (Latin):
quo non posset in ea man̾e̾ si uel¬
let. et ꝑ qd̾ posset. ut aũt hoc uell
ĩ eius diuit sit arbitͥo. ĩ eodꝰ acte¬
perat posse si uellet. set ñ habuit
uelle quo posset. Nam si habinisset
ꝑ seuerasset. hiisͤ testimonus eindẽ¬
ter monstrat᷑ ꝙ hõ rectitudinem
et bonam uoluntatẽ in creatõne
accepit atq auꝑcilium quo stare
pot̾at. alioquin non sua culpa ui¬
deret ᷑ cecidisse. Quar fuit illa rec¬
tituq ⁊ toitas uoł

Expanded text:
eo manere si vellet, et per quod posset. Ut tamen hoc vellet, in ejus dimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quo posset; nam si habuisset, perseverasset. His testimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creatione accepit, atque auxilium quo stare poterat; alioquin non sua culpa videretur cecidisse. 2. Qualis fuerit illa rectitudo et bonitas vo