comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: nulli dubitandum reliquit: Quid
sit autem dicere dĩ. fiathȩc. uel il la
creatura: iam supra dictum est: Dixit enĩ
ut fieret: cum in coȩ terno sibi uerbo.
unigenito uidelicet filio. cuncta creanda
disposuit: Cumergo audiuimus. dixit ds̃.
fiat firmamentum in medio aquarũ
& liuidat aquas abaquis: Intellegamus
quod in uerbo clĩ erat utfieret. in quo
facien dum intus ante omne tem pus prȩ¬
uidit: Quic quiel foras extempore ds̃ fecit
Cum uero audimus & fecit ds̃ firmamentũ.
diuisitq aquas quȩ eranz sub firmamen
to. abhis quȩ erant super firmamentũ.
& factum ẽ ita: Intellegamus facꝰ¬
tam cęli aquarumq creationẽ
ac dispositionem. non ex cessis se
prȩ scriptos sibi in uerbo łi terminos: Iux¬
ta illud psal miftȩ. preceptum posuit
& non prȩteribit : Quodaeque decreatu¬
ris quȩ se quentib quatuor diebus fac¬
tae referuntur. intelle gandum est Ubi
uõ adiunctum audimus. & uidit ds̃ quod

Expanded text:
dixit, nulli dubitandum reliquit. Quid dixit, nulli dubitandum reliquit. Quid sit autem dicere Dei fiat haec vel illa creatura, jam supra dictum est. Dixit enim ut fieret, cum in coaeterno sibi Verbo, unigenito videlicet Filio, cuncta creando disposuit. Cum ergo audimus: Dixit Deus: Fiat firmamentum in medio aquarum, et dividat aquas ab aquis, intelligamus quod in Verbo Dei erat ut fieret, in quo faciendum intus, ante omne tempus, praevidit quidquid foras Deus ex tempore fecit. Cum vero audivimus: Et fecit Deus firmamentum, et divisitto ab his quae erant super firmamentum, et factum est ita, intelligamus factam coeli aquarumque creationem, ac dispositionem non excessisse praescriptos sibi in verbo Dei terminos, juxta illud Psalmistae: Praeceptum posuit, et non praeteribit . Quod aeque de creaturis quae sequentibus quatuor diebus factae referuntur intelligendum est. Ubi vero adjunctum audimus: Et vidit Deus quod
Abbreviated transcription (Latin):
sine cuius rotunda uidetur eẽ figura:
meminerit scripturae dicentis dedõ: Qui
ligat aquas innubib suis: ut non erũ pant
pariter de orsum: Etintellegat: quia quunfra
cȩlum ligat aquas ad tempus. cum uul subs
non pariter decidan: nullo firmioris substar¬
tiae crepidine sustentatas: sed uaporib solum¬
modo nubium retentas. Ipse etiam potuit a¬
quas suꝑ rotundam caeli speram neumquã
delabantur : non uaporali tenuitate: sed soli¬
ditate suspendaere glatiali: Sed & siliquen¬
tes ibi aquas sistere uolunt: nm quid maio¬
ris hocmiraculi est : quam quod ipsam terra̧
molem ut scriptura dicit appendit
innihilo: Nam &undę siue rubri
Maris. seu fluuii iordanis. cum
adtransitum isra heliticȩ plebis inaltum
erecte. murorum instar figuntur: non ne
euidens dant inditium. quod etiam supra
rotunditatem cęli uolubilem. fixa possinr
statione manere: Cane quales ibi aquȩ
sint eẽ tantum eas ibi quod scriptura scã¬

Expanded text:
sint, cum ejus rotunda videtur esse figura, sint, cum ejus rotunda videtur esse figura, meminerit Scripturae dicentis de Deo: Qui ligat aquas in nubibus suis, ut non erumpant pariter deorsum ; et intelligat quia qui infra coelum ligat aquas ad tempus, cum vult, ut non pariter decidant, nullo firmioris substantiae crepidine sustentatas, sed vaporibus solummodo nubium retentas: ipse etiam potuit aquas super rotundam coeli sphaeram, ne unquam delabantur, non vaporali tenuitate, sed soliditate suspendere glaciali. Sed etsi liquentes ibi aquas sistere voluit, nunquid majoris hoc miraculi est, quam quod ipsam terrae molem ut Scriptura dicit appendit in nihilo? Nam et undae, sive Rubri maris, sive fluvii Jordanis, cum ad transitum Israeliticae plebis in altum erectae murorum instar figuntur, nonne evidens dant indicium, quod etiam supra rotunditatem coeli volubilem, fixa possint statione manere? Sane qualescunque ibi aquae sint, esse tamen eas ibi, quod Scriptura sa
Abbreviated transcription (Latin):
Ssuꝑ firmamentum: Et factũ ẽ ita: Uoca¬
S uitq ds̃ firmam̃tum cȩlum Et factũ est
Suespere & mane dies secundus: Hic nostn
cȩli in quosuntfixa sidera creatio de¬
scribitur : quod in me clio constat firmamentũ
ẽẽ aquarum: Nam suł positas ei eẽ aquas & ipsi
inaere terrisq uidemus: Suꝑpositas autem.
non solum huius scripture auctoritate. sed¬
& prophetȩ uerbis edocemur: qui ait: Exten¬
dens cȩlum sicut pollem: qui tegis in aquis
superiora eius: In medio ergo aquarum. fir¬
matum eẽ constat sidereum cęlum:
Neque aliquid prohibet. ut ẽẽ deaquis factũ
credatur: Quienim chris tallini lapidis quan¬
ta firmitas: quae sit per spicuitas acpuritas
nouimus : quem de aquarum concretione cer¬
tum ẽ esseꝓcreatum. Quid obstat credi.
quod idem dispositor naturarum: In firma¬
mentum caeli. substantiam solidecret aqua¬
rum: Siquem uero mouet. quomodo aquȩ
quarum natura est fluitare semꝑ atqͣ
adima delabi: super cȩlum consistere pos¬

Expanded text:
mamentum. Et factum est ita. Vocavitque Deus firmamentum coelum, et factum est vespere et mane dies secundus. Hic nostri coeli, in quo fixa sunt sidera, creatio dscribitur; quod in medio constat firmatum esse aquarum. Nam suppositas ei esse aquas, et ipsi aere terrisque videmus; superpositas autem non solum hujus Scripturae auctoritate, sed prophetae verbis edocemur, qui ait: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . In medio ergo aquarum firmatum esse constat sidereum coelum, neque aliquid prohibet ut etiam de aquis factum esse credatur; qui enim cristallini lapidis quanta firmitas, quae sit perspicuitas ac puritas novimus, quem de aquarum concretione certum est esse procreatum, quid obstat credi quod idem dispositor naturarum in firmamento coeli substantiam solidarit aquarum? Si quem vero movet quomodo aquae, quarum nad ima delabi, super coelum consistere pos
Abbreviated transcription (Latin):
quia desion egredietur lex & uerbum dñi detherusalem.
& ludicabit populos multos & corripi& gentes fortes usq
in longinquo: nouissimi dies hisunt inquibus saluatoris re¬
splenduit fides. Prepatus autem mons suꝑuer ticem mon¬
tium. xp̃s est. quia ipse est caput apostolđm & propheta¬
rum. Domus uero dñi eclesia xp̃iest super eundem stabili¬
tͥa adquamgentium congregatur diuersitas. Lex autem
desion&iit & uerbum dñi deiherusalem sue ut ueniret
ingentibus. relictis ob incredulitatẽ iudeis. siue quia in eadem
plebe positus iħs dixit discipulis lte docete omnes gentes
ltem z acharias deedesia gentium sic dicit. lauda & letare
filia sion quia ecce ego uenio & habitabo in mediotui diciidñs
& adplica buntus gentes multe ad dñm indie illa &erunt
mihi bipopulum & habitabo in mediotui & scies quia dñs¬

Expanded text:
quia de Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem, et quia de Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem, et 70 judicabit populos multos, et corripiet gentes fortes, usque in longinquo . 13. Novissimi dies hi sunt, in quibus Salvatoris resplenduit fides. Praeparatus autem mons super verticem montium Christus est, quia ipse est caput apostolorum et prophetarum. Domus vero Domini ecclesia Christi est, super eumdem stabilita, ad quam gentium congregatur diversitas. Lex autem de Sion exiit, et verbum Domini de Jerusalem, sive ut veniret in gentes, relictis ob incredulitatem Judaeis, sive quia in eadem plebe positus Jesus dixit discipulis suis: Ite, docete omnes gentes . 14. Item Zacharias de Ecclesia gentium sic dicit: « Lauda, et laetare, filia Sion quia ecce ego venio et habitabo in medio tui ait Dominus et adplicabuntur gentes multae ad Dominum in die illa et erunt mihi in populum et habitabo in medio tui et scies quia D
Abbreviated transcription (Latin):
Etdicam non populo meo populus meus estu: Etdicit. dñs meus estu:
Eterit in loco ubi dictum estei: non plebs mea uos. Ibi uocabuntꝰ
filii dĩ uiui: item insofonia: quiatunc reddam populis electum
labium utuocent omnes in nomine dñi & seruiant ei humero
uno. & posthec ad orabunt eum uir deloco suo omnes insulegen¬
tium: in quo &iam loco uocatio gentium prophetatur: nec lam locũ
orationis unum in quocarnalis populus dm̃ quodam modo uide¬
batur indudere. sed per omnem mundum locum esseorati¬
onis ostendit cum dicit. Ad orabit eum uir deloco suo: micheas
quoq congregari omnes gentes prenuntiat ut fidei disciplinã
percipiant. Ita. Eterit inquit innouissimo dierum mons dñi
& fluent ad eum populi & properabunt gentes multȩ & di¬
cent. uenite &ascendamus ad montem dñi & ad domum
dĩ lacob & docebit nos deuus suis &ibimus insemitis eius.

Expanded text:
et dicam non populo meo: Populus meus es tu, et ipse dicet: Deus meus es tu; et dicam non populo meo: Populus meus es tu, et ipse dicet: Deus meus es tu; et erit, in loco ubi dictum est ei, Non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi . Item in Sophonia: Quia tunc reddam populis labium electum, ut vocent omnes in nomine Domini, et serviant ei humero uno . Et post haec: Adorabit eum vir de loco suo, omnes insulae gentium . In quo etiam loco vocatio gentium prophetatur; nec jam locum orationis unum, in quo carnalis populus Deum quodammodo videbatur includere, sed pro uno omnem locum esse orationis ostendit, dum dicit: Adorabit eum vir de loco suo. 12. Michaeas quoque congregari omnes gentes praenuntiat, ut fidei disciplinam percipiant, ita: Et erit, inquit, in novissimo dierum mons domus super colles; et fluent ad eum populi, et properabunt gentes multae, et dicent: Venite, ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob, et docebit nos de viis suis, et ibimus in semitis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quesierunt me quiante non inter rogabant: Inuenerunt. qui
non que sierunt me. dixi ecce ego . ecce ego ad gentem que
die ad populum incredulum: Item idem ipse. Domus mea¬
domus orationis uocabitur. cunctis populis ait dñs
Adulti mum sicait. Uenio ut congregem cum omnibus
gentibus & linguis &uenient & uidebunt gloriam meam
& ponam in eis signum. & mit tam &eis qui saluati suesnꝰ
adgentes inmari. in africam. in lidiam tenentes sagit
tas . NEC E SAIAS Ihere mias autem gentium conꝑmis¬
sionem si costendit. et congre gabuntur oñs gentes in
iniuditio & henedicent eum gentes ipsumq laudabunt: Item
ipse deuocatione gentium Dñs inquit forti tudo mea. ad te
gertes uenient ceb& tre mis terre &dicent. uere men¬
ditium possederunt patres nr̃i: Item idem ihere mias ad po¬
pulum isrł Audite uocem tubȩ. & dixerunt: non audiemus: propter
hoc audite gentes: Item inoseȩ. Et miserebor eius qui fuit sinemsc rđia

Expanded text:
Quaesierunt me qui ante non interrogabant, invenerunt qui non quaesierunt me: dixi: Ecce ego, ecce ego ad gentem, quadie ad populum incredulum, quidomus orationis vocabitur cunctis populis, ait Dominus ationes eorum, venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis: et venient et videbunt gloriam meam, et ponam in eis signum. Et mittam ex eis qui salvati fuerint, ad gentes, in mari, itam . Haec Isaias. 10. Jeremias autem gentium compromissionem sic ostendit. 69 Et congregabuntur omnes gentes in in judicio, et benedicent eum gentes, ipsumque laudabunt . Item idem ipse de vocatione gentium: Domine, inquit, fortitudo mea, ad te gentes venient ab extremis terrae, et dicent: Vere mendacium possederunt patres nostri . Item idem Jeremias ad populum Israeliticum: Audite vocem tubae, et dixerunt: Non audiemus. Propter hoc audite gentes . 11. Item in Osee: Et miserebor ejus, qui fuit sine misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
ro uda&hierusalem: Nouate uobis nouale & nolite
serere.spinis Circum cidimini dño dõ ur̃o. & auferte
preputia cordium uestrorum: uiri uda & habitatores
hierusalem: neforte ingrediatur ut ignis indignatio
tua. & succendatur & nonerit qui ex tinguat: Quib
uerbis ammonetur isrł aue tustate circum cisionis & le¬
gis. quae spinis comparantur etuepris. ad gratiamt
noui transire testamenti: Et ꝑfidem euangelii cordis
circum cisionem tenere. Non carnis: Iuxta qđ legimus
petro apostolo dicente Eide purificans corda eorum:
quam similiter fidem iam non ꝑ prisca signacula car
noua faciam quaenuncorientur & cognoscetis ecc
tut ostenderet quae ipsa essent noua: subiecit :
Taciam in deserto aquas & flumina in loco in inaquoso.
adaquare genus meum electum: &plebem meam
tis purificationẽ futuram p̃dixit. in qua noniam ue¬
tusta circum cisio carnis quisque signatur. sed sola
incircum cisus est corde: Nam qđ & ab hie suduce secun¬

Expanded text:
ro Judeae et Jerusalem: Novate vobis novale, et nolite serere in spinis; circumcidimini Domino Deo vestro, et auferte praeputia cordium vestrorum, viri Juda et Jerusalem, ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat . Quibus verbis admonetur Isragis, quae spinis comparatur, et vepribus, ad gratiam Novi transire Testamenti, et per fidem Evangelii cordis circumcisionem tenere, non carnis, juxta quod legimus, Petro apostolo dicente: Fide purificans corda eorum . Quam similiter fidem, jam non per prisca signacula carnnova faciam, quae nunc orientur, et cognoscetis ea; et ut ostenderet quae essent ipsa nova, subjecit: Faciam in deserto viam, et flumina in loco inaquoso, adaquare genus meum electum, et plebem meam,tis purificationem futuram? in qua non jam vetusta circumcisione carnis quisque signatur, sed sola circumcisus est corde . 6. Nam quod et a Jesu duce secun
Abbreviated transcription (Latin):
urbis ruinã. posteua cuatis obseruantus &celebrationũ¬
cunctarum gentium benedictio fuit repromissa.
& ab abraham usque aclxpm multa erant secu lec
postfutura: Preuidens ds̃ genus abrahe. nereli¬
quis gentibus misceretur. ne paulatim ꝓpago

Expanded text:
um observantias et celebratiocunctarum gentium fuerat benedictio repromissa, et ab Abraham usque ad Christum multa erant saecula post futura, praevidens Deus ne genus Abraham reliquis gentibus misceretur, et paulatim pro
Abbreviated transcription (Latin):
populum nomine & circum cisionis signo notauit:
Ituenientes inter aegyptios. syrios & babilonios
siue chaldeos. hoc signaculo. a predictis gentibus¬
uela ceteris nationibus distingueretur: Denique¬
ꝑ annos quadraginta in heremo nullus ẽ circum
cisus Soli quippe sinegentis alterius cammyxci¬
one uiuebant: Atubi iordanis alueum populus
ifraheliticus trans meauit atque interram rep¬
circumcisionis signum percipit: nedam nosa con¬
tã quo usque nasceretur xp̃s. qui ex semine a¬
brahe fuerat repromissus: Quinoniam ꝑcircũ¬
cisionem carnis. sed ꝑ amputationem uiciorum
mundaret corda omnium gentium: Quoni am

Expanded text:
populum Judaicum circumcisionis signo notavit, ut videret inter Aegyptios, Assyrios, inter Babylones, sive Chaldaeos, hoc signaculo ab his sive a caeteris gentibus, quod distingueretur. Denique per quadraginta annos in eremo nullus est circisus, soli quippe sine gentis alterius commistione vivebant. At ubi Jordanis alveum populus Israeliticus transmeavit, atque in 98 terram repcircumcisionis futurquousque nasceretur Christus, qui ex semine Abrahae fuerat repromissus, quod non jam per circumcisionem carnis, sed per amputationem vitiorum mundaret corda omnium gentium. Unde M
Abbreviated transcription (Latin):
q sic infert ꝑditionem: Dic̃ enim. Facta estmihi hereditas mea quasileo
insilua dedit c̃trame uocẽ ideo odiuieum: Numquid auis discolor
hereditas mea mihi. nũ quidauis tincta ꝑtotũ: uenite congregaminiom̃s bestie
t̃re. ꝓperate aaddeuorandũ c̃gregamini : Dix̃ uener̃ enm bestie agri hocẽ fero¬
ces principes tre. &tradite sunt illis ad deuorandũ principes lude&. ꝓeo qđ ẽtra¬

Expanded text:
am in manu inimicorum eius facta est mihi hereditas mea quasi leo in silva dedit contra me vocem ideo odivi eam numquid avis discolor hereditas mea mihi numquid avis tincta per totum venite congregamini omnes bestiae terrae properate ad devorandum ces principes gentium, et traditi sunt illis ad devorandum populi Judaeor
Abbreviated transcription (Latin):
indignationem furorissui. & forte bellũ & conbus sit eũ incis cuitu & ñ cog¬
nouit & succendit eũ. & ñ intellex̃: quoꝵ interitũ merens iheremias p̃phea
Etiterũ. quoseducaui & nutriui. inimicus meus consũpsit eos:

Expanded text:
um in circuitu, et non cognovit, et succendit eum, et non intellexit . Quorum interitum moerens Jeremias propheta Et iterum: Quos educavi et nutrivi, inimicus meus consumpsit eos
Abbreviated transcription (Latin):
de suo intellegant &cũtentꝰ & sanemillos: Et alio in loco. Totadie
&x pandimanus meas ad populũ ñ credentẽ & ẽtradicentẽ qui ambu¬
lant uias ñbonas: quib uelieremias. Audite hec populus stultus &
sine corde õculi sunt illis & nuident aures s̃ illis & ñ audient. Aut
me ñ timebitis dic̃ dñs. aut a facie mea ñ fos midabitis quic̃stitur t̃minos
maris arenã in periũ &ernum & nontrans greditur illud & turbabit᷑
& ñ poterit & resonabunt fluctus eius & ñ trans greditur illud:
Populo aũ huic factũ est cor in oboediens & incedulũ: Etalibi idẽipse

Expanded text:
ie expandi manus meas ad populum non credentem, et contradicentem, qui ambulant vias non bonas . 5. Quibus Jeremias: « Audi haec, popule stulte et sine corde, oculi sunt illis, et non vident, aures sunt illis, et non audiunt; aut me non timebitis, dicit Dominus, aut a facie mea non formidabitis? qui constitui terminum maris arenam, imperium aeternum, et non transgredietur illud, et turbabitur, et non poteritPopulo autem huic factum
Abbreviated transcription (Latin):
ante ñ intes rogabant.
populũ incredulũ. quesier̃ nunc gentes quiante ñ int̃rogabant
Eter̃ campestria incaulas gregũ. & uallis achor incubilear m̃torũ popu¬
lomeo quirequisierunt me. &uos reliquistis dñm numerabo uos gladio
& oñs incedecorruetis: cuius ergo populi sunt iste ꝓmissio nesnisi
gentiũ quirequisier̃ dm̃. dequib superius ait. quesier̃ mequiante ñ int̃ro¬
ait. Ex pandi manus meas ad populũ incredulũ: ẽtra hunc s̃que secuntꝰ.

Expanded text:
ante non interrogabant. populum incredulum, qui erunt campestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armme, 82 et vos, qui reliquistis Deum, numerabo vos gladio, et omnes in caede corruetis . 9. Cujus ergo populi sunt istae repromissiones, nisi gentium, qui requisierunt Deum? de quibus superius ait: Quaesierunt me, qui ante non interroait: Expandi manus meas ad populum incredulum. Contra hunc sunt
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ. Extendunt lin¬
guam suã quasi arcũ m̃datu & ñueritatis :
uox enĩ ista xp̃i est
qui in solitudinegentiũ diũ soriũ idẽ edesũ
constituit. Inquacũ¬
tentur errantes derelinquens populũ
chiã dic̃. ñ ẽ ultram h uoluntas in uob dic̃ dñs.¬

Expanded text:
t extendunt linguam suam, quasi arcum mendacii, et non veritatis » . Vox enim ista Christi est, qui in solitudine gentium diversorium, id est, Ecclesiam constituit, in qua converterentur errantes, derelinquens populum chiam dicit: « Non est ultra mihi voluntas in vobis, d
Abbreviated transcription (Latin):
adhieremiam: Et conteres lagunculam In oculis eorũ.
qui ibunt tecum: & dices ad eos: Haec dicit dñs & erci¬
tuum. sic conteram populum istum & ciuitatem istam.
sicut conteritur uas figuli. quod non poterit ultra re¬
staurari: Sophonias aut̃ aeternam de sertionem ipsius
ciuitatis sic predicat: Haec est inquit ciuitas gloriosa
habitans in confidentia quae dicebat incorde suo:
E gosum extrame nonest alia neque eritam plius: quomo¬
do factaer in desertum. cubi lebestiarum: Omnis
quitransit ꝑ eam. sibilauit ore. & mouebit caput suũ :
Uere prouocatrix & reclempta ciuitas. columba non au

Expanded text:
ad Jeremiam: « Et conteres lagunculam in oculis eorum, ad Jeremiam: « Et conteres lagunculam in oculis eorum, qui ibunt tecum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus exercituum: Sic conteram populum istum, et civitatem istam, sicut conteritur vas figuli, quod non poterit ultra restaurari . 5. Sophonias autem aeternam desertionem ipsius civitatis sic praedicat: « Haec est, inquit, civitas gloriosa, habitans in confidentia; 90 quae dicebat in corde suo: Ego sum, et extra me non est alia amplius; quomodo facta est in desertum cubile bestiae? omnis qui transit per eam sibilabit, et movebit manum suam. Vae provocatrix et rede
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatbcens: Dñe ds̃ m̃s estu ex altabote. confitebor
nomini tuo qũo fecisti mirabilia. cogitationes antiquas
fideles amen: Quioperusti ciuitatem intumulum. urbem
fortẽ in ruinam. domum alienorum ut nonsit ciuitas: & in
sempiternum non aedificetur: Suꝑ hoc laula bitte populus
fortis. ciuitas gentium robustarum timebitte. quia factus
es fortitudo pauperi. fortitudo egeno intribulatione succ.
spes a turbine: umbraculum ab estu: spiritus enim robustorũ
quasi turbo inpellens pariȩtem: Sicut aestus insititumul
tum alienorum humiliabis. & quasi coloram subnube intor¬
rente: Propagines forcium marcescere facies Et faciet
dñs exercitusum omnibus populis in montehoc conuiuium pin¬
demonstrans futuram claritatem ecclesiae &xgentibus con¬
uersae : Adterrenam hierusalem uertit sententiam
oraculi dicens: Innihilum redigamte &noneris. et
quesita. non inuenieris ultra in sempiternum: De hui¬
us quoque urbis ruinac ꝑpetua sic etiam dñs dicit

Expanded text:
eus meus es tu exaltabo te confitebor nomini tuo quoniam fecisti mirabilia cogitationes antiquas fideles amen quia posuisti civitatem in tumulum urbem fortem in ruinam domum alienorum ut non sit civitas et in sempiternum non aedificetur super hoc laudabit te populus fortis civitas gentium robustarum timebit te quia factus es fortitudo pauperi fortitudo egeno in tribulatione sua spes a turbine umbraculum ab aestu spiritus enim robustorum quasi turbo inpellens patum alienorum humiliabis; et quasi calore sub nube torrente, propagines fortium marcescere facies. Et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium pindemonstrans futuram Ecclesiae ex gentibus claritatem, ad terrenam Jerusalem vertit sententiam oraculi, dicens: In nihilum redigam te, et non eris, et quaesita non invenieris ultra in sempiternum. De hujus quoque urbis ruina perpetua sic etiam dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
nouo: Nam sicut tabernaculum non sui causa sed uindemie
fit: Ita &uetus populus non suae causȩ salutis: sed xp̃ianȩ
extitit ueritatis: Item ipse: Suꝑhumum inquit populimei
spine &uepres ascenderunt: quanto magis suꝑ omnes do¬
mos gaudii. ciuitatis. &x ultationis: Domus enim inquit
dimissa est multitudo urbͥs relictaest: Tenebre & palpatio¬
factaesunt suꝑspe luncas in aeternum: Item idẽ esaias¬

Expanded text:
 Nam sicut tabernaculum non sui causa, sed vindemiae fit, ita et vetus populus, non suae causa salutis, sed Christianae exstitit veritatis. 2. Item ipse: Super humum, inquit, populi mei spinae, et vepres ascenderunt . Quanto magis super omnes domos gaudii, civitatis exsultationis? « Domus enim, inquit, dimissa est, multitudo urbis relicta est, tenebrae et palpatiofactae sunt super speluncas usque in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
sed non intel leguns. quia omnia suns signata illis: propheta testante.
Eterua ser mo nes libri huius sicut ser mones libri signati: quemsiquis
dederit homini nescienti literas. & dicat lege . illeres pondeat nes¬
cio literas. Etrur sumdet alteri literas scienti. & dicat lege. ille
uero respondeat non possum. signatus est liber: Hec sunt tefta
menta ueteris signa cula. que filius & heres resignauit. oculis
cordis nr̃i in luminans sicut scrip tum est. Liga testimonium.
signa legem Indiscipulis meis: habemus enim ad intellegen¬
dum xp̃m ducem legem. Testes prophetas. & quibus diuinita¬
tem eius & nomen gentem quoq & genus. patriam. natiuita¬
tem. uir tutes. & curationes. conpre hensiones. palmas & flagella
consputationes. sus pensionem. fellis & agetpotationem.
mortem sagit tam. sepulcrum. infernũ. in corruptionem¬
cor paris. re surrectionem carnis. ascensionem incelis. r egnumatq
iuditium declarauimus.
I Quia addĩ cultum omnes gentes uocentur.

Expanded text:
sed non intelligunt. Quia omnia signata sunt illis, propheta testante: Et erunt sermones libri hujus, sicut sermones libri signati, quem si quis dederit homini nescienti litteras, et dicat Lege, respondeat Nescio litteras, et 65 rursum det alteri scienti litteras, et dicat Lege; ille vero respondeat Non possum, signatus est enim liber . 2. Haec sunt Testamenti Veteris signacula, quae filius et haeres resignavit, cordis nostri oculos illuminans, sicut scriptum est: Liga testimonium, signa legem in discipulis meis. Habemus enim, ad intelligendum Christum, ducem legem, testes prophetas, ex quibus divinitatem ejus et nomen, gentem quoque, et genus, patriam, nativitatem, virtutes et curationes, comprehensiones, palmas, flagella, consputationes, fellis et aceti potationem, mortem, sagittam, sepulcrum, infernum, incorruptionemcorporis, resurrectionem carnis, ascensionem ejus in coelum, regnum atque judicium declaravimus.  Quia
Abbreviated transcription (Latin):
occur sus eius usque ad sum mũ eius Ueniens enim decelo usq ad
inferos descendit. Regressusq repetit mansionemsuam: Ascen¬
dens & sedens ad dex te rampatris. De quo ante solus eciuit.
Cuius as census incelum uel introitus quibus gaudus dela retur
psal migraphus indicat. Uidentes enim potestates ethereȩ car¬
nemxp̃i ascendentem in nubibus. & portas celi ingredientem:
dixerunt. Tollite portas principes ur̃as usq dñs po tens in

Expanded text:
occursus ejus usque ad summum ejus . Veniens enim de coelo, usque ad inferos descendit; regressusque, repetiit mansionem suam, ascendens et sedens ad dexteram Patris, de quo antea solus exivit. 3. Cujus ascensus in coelum, vel introitus, quibus gaudiis declaretur, Psalmographus indicat. Videntes enim potestates aethereae carnem Christi ascendentem in nubibus, et portas coeli ingredientem, dixerunt: Tollite portas, principes, vestras, et elevamin
Abbreviated transcription (Latin):
celi quasi filius hominis ueniebat: &usq: aduetustum dierum
ꝑuenit. & in conspectueus ꝑ latus est. & ipsi datus est principatus
& honor & regnum & omnis populus tribus & linguȩ ipsiser¬
uient ei potestas eius potestas eterna quȩ non auferetur. & reg
num eius quod noncor rumpitus: Quotestimonio ostenditꝰ.
ita accepisse xp̃m ab omnipotentidõ dominationem & regnum.
ut potestas eius eternasit & regnum eius sineullo corruptionis
fine ꝑ maneat Et iterum idem daniel. Indiebus illis suscitabit
dñs celiregem qui ineternum non commouebitur: Et reg¬
num eius populo altero non dabitur Percutiet & conteret
uniuer saregna &ipsud stabit ineter num: Et esaias ꝓpheta
deeodem. Multiplicabitur eius imperium & pacis nonerit
finis: Et inpsalmis legitur sic. Orietur indiebus eius iuftitia
& habundantia pacis doneo & tollatur luna. Et dominec¬

Expanded text:
caeli ut filius hominis ueniens erat; et usque ad uetustum dierum peruenit, et in conspectu eius praelatus est; et ipsi datus est principatus et honor et regnum, et omnes populi, tribus, linguae ipsi seruient. Potestas eius ponum ejus, quod non corrumpetur » . 2. Quo testimonio ostenditur ita accepisse Christum ab omnipotente Deo dominationem et regnum, ut potestas ejus aeterna sit, et regnum ejus sine ullo corruptionis fine permaneat. Et iterum idem Daniel: « In diebus illis suscitabit Dominus coeli regem, qui in aeternum non commovebitur, et regnum ejus populo alteri non tradetur. Percutiet et conteret universa regna, et ipsum stabit in aeternum . 3. Et Isaias propheta de eodem: Multiplicabitur, inquit, ejus imperium, et pacis non erit finis . Et in psalmis sic legitur: Orietur in diebus ejus justitia, et abundantia pacis, donec extollatur luna ; i
Abbreviated transcription (Latin):
bunt gloriam meam. Et ponam in eis signum: utiq cru
cis Etmittam ex eis quisal uati fuerint ad gentes et in
mare etin affre cam et inlibiam tenentes sagittam. idest
uelocem predicationis sermonem . Initaliam quippe
et greciam etqui ad insulas longe et ad eos quinon audi¬
erunt deme. et nonuiderum gloriam meam: inqua
sententia specialiter missi a postoli prophetant᷑
mulq et quod pertotum mundum predica uerunt
euangelium. idipsum prophetȩ nonta cuerunt: dequib:
&iam et in psalmis ante predictum est. Non sunt lo¬
quelle neq sermones quorum non audientur uoces eoꝵ
in omnem terrã exiuit sonus eorũ etinfinis orbis terre

Expanded text:
bunt gloriam meam. Et ponam in eis signum, et bunt gloriam meam. Et ponam in eis signum, et cis; et mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et Lybiam, tenentes sagittam, id est, velocem praedicationis sermonem, in Italiam quippe et Graeciam, et ad insulas longe, et ad eos qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam ; in qua sententia specialiter missi apostoli prophetantur. 4. Simulque et quod per totum mundum praedicaverunt Evangelium, id ipsum prophetae non tacuerunt; de quibus etiam in Psalmis ante praedictum est: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram exivit sonus eorum, et in fin
Abbreviated transcription (Latin):
XP̃S PISCATORIBUS APPARUIT. ET PRE¬
DI CARE GENIBUS MISIT
Ser hieremiam ante sic meminit dicens. Egom
Egomittam pis¬
catores multos. dicit dñs etpis cabuntur eos Diniq¬
uidit petrumꝰ & andream fratrem eius. mittentes retia
inmare: quibus dixit. Venite postme . & faciam uos
hannem fratrem eius. dum uidisset inna uicula cum pa¬
tre ⁊ebetheo texentes retia. ꝑ ro uocans eos depiscato¬
ribus piscium. piscatores reddidit hominum: scilicet
et predicatonis rete. cunctos credentes deprofundo
seculi huius extraherent. Post hos piscatores seq
et muto uenator es. et uenabuntur eos demontibus
et collibus. et deca uernis petrarum . Quod spetialiter
ad con uersionem pertinet gentium. quos undiq aposto li
capi erunt. qui super ad sumptionem constituti sunt
animarum: Quos quia post głoriam resurrectionem
suae dñs ad predicandum ingentibus mitteret. Et per
esaiam sic prelocutus est dicens Ueni inquit ut congre
gem cum omnibus gentibus etlinguis. etuenient et uide¬

Expanded text:
s piscatoribus apparuit, et praedicare eos gentibus misit, per Jeremiam ante sic meminit, dicens: Ego mittam piscatores multos, dicit Dominus, et piscabuntur eos . Deniqvidit Petrum et Andream mittentes retia in mare, quibus ait: Venite post me et faciam vos annem fratrem ejus, dum vidisset in navicula cum patre Zebedaeo texentes retia, provocans eos, de piscatoribus piscium piscatores 58 reddidit hominum, scilicet, ut praedicationis reti cunctos credentes de profundo saeculi hujus extraherent. Post hos piscatores sequitur: Et mittam venatores et venabuntur eos de montibus, et de collibus, et de cavernis petrarum ; quod specialiter ad conversionem pertinet gentium, quas undique apostoli ceperunt, qui super assumptionem constituti sunt animarum. 3. Quos quia post gloriam resurrectionis suae Dominus ad praedicandum in gentibus mitteret, et per Isaiam sic praelocutus est, dicens: Venio, inquit, ut cogem cum omnibus gentibus et linguis: et venient et vide
Abbreviated transcription (Latin):
tandum & dõ iudici quiuenturus est iudicareuiuos eimortuos presentandum.
prophetica auctoritate pronuntiatdicens: Credoenim quod redomptorins
uiuet ctinno uissimo deterraresurrecturus sim: E trursum cirtum dabo pelle
mea & in carnemea uid ebo dm̃e quem dm̃ni siqui uidendus est iniudicio sicut
legimus Uider̃ inquem conpunxerunt: Quem quidem dicunt in eo loco iidi¬
caturum impios ubiipse est iudi catus. lohel propheta testante. Eesur¬
gunt quidem inquid &ascen dant omnes gentes inuallem losaphat.
lbi sedebo ut ludicem om nes gentes in cir cuitu: Nam pleriq ibi
asseruNT futurum es se luditium ubi passus est dñs. Esaia pro¬
bante. consũmationem & eleuationem dñs ds̃ &cercituum faci¬
et in medio orbis terrȩ Que consum matio & adbreuia tio
processura: quȩ potest esseꝰ nisi iuditi futuri: sed ubi sit medium terre.
ile fidele depassione testi monium dđ ostendit quidicit . Ds autem rex nr̃¬

Expanded text:
tandum, et Deo judici, qui venturus est judicare vivos et mortuos, praesentandum, tandum, et Deo judici, qui venturus est judicare vivos et mortuos, praesentandum, prophetica auctoritate pronuntiat dicens: Credo enim quod redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum, et rursum circumdabor pelle mea, et in legimus: Videbunt in quem confixerunt . 8. Quem quidam dicunt in eo loco judicaturum impios, ubi ipse est judicatus, Joele propheta testante: Exsurgant, inquit, et ascendant omnes gentes in valle Josaphat, ibi sedebo, ut judicem omnes gentes in circuitu . Nam plerique ibi asserunt futurum judicium, ubi passus est Dominus, Isaia probante: Consummationem, et abbreviationem Dominus Deus exercituum faciet in medio orbis terrae . 9. Quae consummatio et abbreviatio praecessura quae potest esse, nisi judicii futuri? Sed ubi sit medium terrae illud, fidele de passione Domini testimonium David ostendit, qui dicit: Deus autem rex n
Abbreviated transcription (Latin):
adiudicandum uenturus est. Decuius iterum iuditio idem
proph&a sic ait : Consurge sicut indiebus antiquis ingeneratio¬
gat inuiditium adseparationem bonorum & malorum. quauir tute
sur rexit ingenerationibus scłorum: Hoc est in principio quando ꝑ¬
cus rit suꝑbum. id est diabolum sepa rando eum abonorum consortio:
Audite colles iuditium dñi . & fortia funda menta terre quia
luditium dm̃ cum populo suo & cum isrł iudicabitur dicens.
popule meus quid feci & quid molestus sui tibi responde mihi.
ł uncenim luxta malachiam. Videbunt. Inquem confixerun.
Etplangent cum planctu quasi super unigenitum. et dolebunt super eum
ut dolerisolet inmorte primogeniti: Dolebunt enim eum a secruci fixum
cum uiderint iudicantem &inpatris acinsua maiestate manentem atq regnan¬
tem: Iob quoq antelegõ euangelicis uirtutibus dlarus redimendum se etresusci¬

Expanded text:
ad judicandum venturus est. De cujus iterum judicio idem ad judicandum venturus est. De cujus iterum judicio idem propheta sic dicit: Consurge, sicut in diebus antiquis, in generatiogat ad judicium, ad separationem bonorum atque malorum, qua virtute surrexit in generationibus saeculorum. Hoc est in principio, quando percussit superbum, id est, diabolum, separando eum a bonorum consortio Audite, colles, judicium Domini, et fortia fundamenta terrae, quia judicium Domini cum populo suo et cum Israel dijudicabitur, dicens: Popule meus, quid feci tibi, aut quid molestus fui tibi? responde mihi . 7. Tunc enim, juxta Zachariam, Videbunt, in quem confixerunt, et plangent eum planctu, quasi super unigenitum, et dolebunt super eum, ut doleri solet in morte primogeniti . Dolebunt enim 64 a se crucifixum, cum viderint judicantem, et in Patris ac sua majestate regnantem, Job quoque, ante legem evangelicis virtutibus clarus, redimendum se, et resusci
Abbreviated transcription (Latin):
repente qua si paries corruens suos hostes est oppressurus:
ad uentu tacuit iudicatus: in scđo dum manifestus uenesit
ut ludicet : nonta cebit: sed cla mabit ut reddat singulis scđm ope¬
tem pestas ualida: ignis ante eum ardebit: Quiut lignum fenum
stipula delinquentium consumpturus est opera. Ac sicut aurum
argentum lapidesq preciosos iustorum ꝓbaturos erit gesta. qui
dicturisunt. Transiuimus ꝑignem &aquam & induxistinos inre¬
frigerium: Aduocauit celumꝰ desursum. &ter ram discernere¬
populum suum: Congregate ili scõs eius quior dinaueruq tes¬
tamen tum eius super sa crifitia. Et ad nuntiabunt cali iustitiam eius
quo cds iudex est. Etesaias Auditam inquid faci& dñs gloriam uocis
suȩ & terrorem brachii sui ostendit in conminationem furoris & flam¬
maignis deuorantis allid& intur bine & in lapides grandinis.
brachium enim dñi xp̃s est. qui inflam ma & terrore tempestatis

Expanded text:
repente, quasi paries corruens, suos hostes est oppressurus. repente, quasi paries corruens, suos hostes est oppressurus. adventu tacuit judicatus, in secundo, dum manifestus venerit, ut judicet, non tacebit, sed clamabit, ut reddat singulis secundum opeequitur: Ignis ante eum ardebit, quia, ut ligna, fenum, stipulam, delinquentium consumpturus est opera, ac, sicut aurum, argentum lapidesque pretiosos, justorum probaturus est gesta . Qui dicturi sunt: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium. Advocabit coelum desursum et pulum suum. colligite illi iustos eius, eos qui disponunt testamentum eius in sacrificiis. et nuntiabunt caeli iustitiam eius, quoniam Deus iudex est. et Essuae, et terrorem brachii sui ostendet in comminatione furoris, et flamma ignis devorantis. Allidet in turbine et in lapide grandinis . Brachium enim Dei Christus est, qui in flamma et terrore tempestatis
Abbreviated transcription (Latin):
LIQuIa a postoli sp̃u sc̃o Refꝑ rn liv Guis uniueꝵsaꝵ
GENTI UM LOCUTISUN MAOUALIA DI
Hoc ante pre nuntiatum est dicente psalmista. Non sunt loquelle¬
neq ser mones
quorum non audientur uoces
eorum
QUOD AUTEM UENTURUU XP̃MDECELIS IUDICE SDERAMUS
Zechiel ita dicit hec dicit dñs ds̃. Aufer citharim. tolle coronam
Nonne hic est qui hu miles subleuabit & subli mes humiliabit
iniquita tem iniquita tem iniquitatem non ponam eam Et hoc
nunc factumest. donec ueniat cuius est luditium & tradamei:¬
dequo esa ias. Dñs sicut fortis egredietur. sicut uir prȩliator
sus cita uit zelum. uocife rauit & clamauit. & suꝑ inimi cos suos
confor tubitur. Iacui semper silui. paciens fui. sicut pariens
loquor dissipabo & obsor babo simul: Hoc ad scđm aduentum
ad tin& In quo non humilis ut iudicetur. sed ut iudicet. fot¬
tis egre dietur neq: tacebit: quod inpriori ad¬
uentu fecit Aut patiens erit sicut fuit inpassione
carnis. sed iudicans uocife ra uit. Loquitur ut paries. Qiua

Expanded text:
Quia apostoli Spiritu sancto repleti, linguis universarum gentium locuti sunt magnalia Dei, et hoc ante praenuntiatum est, dicente Psalmista: « Non sunt loquelaeneque sermones, quorum non audiantur voces eorums is praefinita haec dicit Dominus Deus aufer cidarim tolle coronam nonne haec est quae humilem sublevavit et sublimem humiliavit iniquitatem iniquitatem iniquitatem ponam eam et hoc nunc factum est donec veniret cuius est iudicium et tradam eiDominus sicut fortis egredietur: et sicut vir preliator suscitabit zelum. Vociferabitur et clamabit: et super inimicos suos confortabitur. Tacui semper silui patiens fui: sicut pariens loquar, dissipabo, et absorbebo simul » . Hoc ad secundum adventum attinet, in quo non humilis, ut judicetur, sed ut judex fortis egredietur; neque tacebit, quod in priori adventu fecit, aut patiens erit, sicut fuit in passione carnis, sed judicans vociferabitur, loquetur ut paries, quia
Abbreviated transcription (Latin):
&x altabor incelo nunc sublimabor in regno: Vnde & alibi
ipse esaias. Ecce intellegit seruus meus &altabitur
&eleuabitur & sublimis erit ualde. Quodutiq: ad ascensi¬
onem celi & adgloriam pertinet regni: CAP̃. Lui.
meis Donec ponam inimicos tuos scabellum pedũ tuorum:
Inquiru ent enim iudei cuidictum sit  adño sede adextis
meis : Num quid ar changelo: non opinor neq: angelo neq: pro¬
phete : nam nullus horum in ea gloria est : Sedille quem digno
consensusuo in uisibilis ds̃ habet. hic sedet add exteram pa¬
tris. Quisicut consei sudĩ dignus est. Ita & natura dignus & no

Expanded text:
exaltabor in coelum, nunc sublimabor in regno. Unde et alibi exaltabor in coelum, nunc sublimabor in regno. Unde et alibi ipse Isaias: Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, et elevabitur, et sublimis erit valde . Quod utique ad ascensionem coeli et ad gloriam pertinet regni. CAPUT LVII. meis; donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Inquirant ergo Judaei cui dictum est a Domino Sede a dextris meis. Nunquid archangelo? non opinor, neque angelo, neque prophetae. Nam nullus eorum in ea gloria est, sed ille quem dignum consessu suo invisibilis Deus habet, hic sedet ad dexteram Patris. 2. Qui sicut consessu Dei dignus est, ita et natura dignus est,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fuiss& in terra nondicere tur ascendere: sed quid est cap¬
tiuam duxit captiuitatem: Nisiquia deuicta morte ipsam
carnem quam eterris ad sumpserat. quasi captiuam incȩlum
ducebat: Vnde & posthec propheta or tatui omnes gen tes
ꝓuocans eas ad laudem xp̃i eundemq ascensum eis dem
iterum sic pronuntians: R egna terrȩ .c. dõps.dq. a. su.¬
.C.c. adorientem: Et bene adiecit adorientem : Quiaidem locus
inorientibus est ubixp̃s resur rexit . & unde incelum
ascendit: & post hec addidit. uisisunT ingressus tuids̃
ingres sus dĩ mei regis: Videntibus omnibus apostolis
supra montes transiliens supra colles: Etamosdicit. edi¬
fica uit dñs incȩlo ascensum suum & pollicitationem
in terra fir mauit: Sed & illud quod ꝑesaiam dñs dicit:
N unc consurgam nunc & altabor nunc sublimabor.
Pesti monium refurrestionis & ascensionis dñidedarat.
Quasi aperte diceret. Nunc & surgam amortuis. nunc

Expanded text:
nisi fuisset in terra, non diceretur ascendere. Sed quid est captivam duxit captivitatem, nisi quia, devicta morte, ipsam carnem, quam e terris assumpserat, quasi captivam in coelum ducebat? 5. Unde et post haec propheta hortatur omnes gentes, provocans eas ad laudem Dei, eumdemque ascensum Christi eisdem iterum sic praenuntians, ait: Regna terrae, cantate Deo, ps ad Orientem. Et bene adjecit, ad Orientem, quia idem locus in Orientis partibus est, ubi Christus resurrexit, et unde in coelum ascendit. Et post haec subdidit: Visi sunt ingressus tui, Deus, ingressus Dei mei regis . Videntibus enim omnibus apostolis supra montes, transiliens supra colles . Et Amos dicit: Aedificavit Dominus in coelo ascensum suum, et pollicitationem in terra firmavit . Sed et illud, quod per Isaiam Dominus dicit: Nunc exsurgam, nunc exaltabor, nunc sublimabor , testimonium resurrectionis et ascensionis Christi declarat, quasi aperte diceret: Nunc exsurgam a mortuis, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
in pace quiescere: sed¬
confixus est: manus
nisieius qui in ligno sus
tem in canticis canticorum. manus mee¬
distilla uer
Quod specialiter dixit
erat . ita premisir idem desemetipso dñs dicens
inquit homo dm̃ qui a uos configitis me : e dixistis inque confi¬
gitesme & dixistis in quo configimus te : Et subiecit dĩ post hace
illis meuos configistis genstota: quod pertinet admf. Nerium
dominicȩ passionis. inqua uidei xpm̃ crucifixorunt. quando
sceleratas manus iniecerunt do.: quod &iam per zachariam
iterum ds̃ sic memorat dicens. Et aspiaent adme quemconfre
erunt. &plangent eum planctu qua si super unigenitum &
dolent super cum. ut doleri solet in morte primogeniti: hoceni
factum dep̃hendimus in iu. quem confixerunt udei incruee.
quem dolebunt a secruci fixum inuidiciidie : Cumuiderint cu
inpatris acsua maiestate regnantem:

Expanded text:
in pace quiescere. in pace quiescere. confixus est; manus nisi ejus qui in ligno suspenditur. Item in Canticis canticorum: Manus medistillaverunt Quod specialiter dixierat, ita praemisit idem de semetipso Dominus, dicens: inquit, homo Deum, quia vos configitis me, et dixistis: In quo confiximus te ? Et subjecit Deus post haec illis: Me vos configitis gens tota, quod pertinet ad mysterium dominicae passionis, in qua Judaei Christum crucifixerunt, quando sceleratas manus injecerunt in eum. 4. Quod etiam per Zachariam iterum Deus sic memorat, dicens: Et aspicienerunt et plangent eum planctu quasi super unigenitum, et dolebunt super eum, ut doleri solet in morte prfactum deprehendimus in Jesu, quem confixerunt Judaei in cruce, quem dolebunt a se crucifixum in judicii die, cum viderint eum in Patris ac sua m
Abbreviated transcription (Latin):
peccata nra: apud esaiam quoq: decrucis eius predicatione it a descri¬
bitur : Eterit principatus eius super humerum cius. Id est uixillũ
scãe crucis. quod suis pertulit humeris. Iuxta uaticinium đđ ꝓphetę
quidicit Dñs regnauit aligno: Ambacuc quoq passionem crucis
xp̃ĩ itapronuntiat. cornua imanibus eius sunt: hoc aliud quid
est nisi tropheum cruc is : ltem ipse de ascensione crucis in quo
exaltatus omnia traxit ad seipsum: ita dicit. Dñs fortitudo
mea. constituit pedes meos in consummatione. super excelsa
in ponet me. ut uncam indaritate eius:¬
Per dauid ipseloquitur dicens: Foderunt manus meas & pedes
łmeos dinumera uerunt omnia ossa mea: Ipsi uero considera uer
& conspexerunt me : Quibus utiq uerbis. incruce corpus
significauit extentum. manibus pedibusq: confixis. &clauorum
trans uerberatione confossis: Quod dauid passus non est. quisine
illa corporis passione legitur¬

Expanded text:
peccata nostra. 3. Apud Isaiam quoque de crucis ejus praedicatione ita scripeccata nostra. 3. Apud Isaiam quoque de crucis ejus praedicatione ita scribitur: Et erit principatus ejus super humeros ejus , id est, vexillum suae crucis, quod suis praetulit humeris, juxta vaticinium David prophetae, qui dicit: Dominus regnavit a ligno. Habacuc quoque passiavit, dicens: Cornua in manibus ejus sunt . Quod quid est aliud, nisi tropaeum crucis? Item ipse de ascensione crucis, in qua exaltatus omnia traxit ad seipsum, ita dicit: Dominus, fortitudo mea, constiinponet me, ut uincam in cantico eiusper David ipse loquitur, dicens: Foderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea, ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me. Quibus utique verbis in cruce corpus significat extentum, manibus pedibusque confixis, et clavorum transverberatione confossis. Quod David passus non est, qui sine ulla corporis passione legitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quia lignam. CRuCIS SUS PENSUS EST ATQ ADfIXuS.
qui portatur adiuetimam & non cognoui quia suporme cogitauer
consilia dicens: Mittamus lignum in panem eius. eteradamus cum
deterra uiuentium: Hec enim quae passurus erat dñs aiudeis.
quasi sibi facta fuissent propheta coomendat: Nam cui est lignũ
in panem missumnis i xp̃i ad fixio carnis in lignum. Panem enim cos¬
pus eius cognoscimus: Lignum in pane eẽ fides nostra guee mae¬
noscet in corpore Quia uita corporis: panis est Scriptumẽ
enim: Erit uita tua pendens ante oculos tuos. &timebis die ac
nocte & non crede s uitactuae: Sed in psalmis iterum quia ex
tendit manussuas incruce. sic dicit. Eleuatio manuum mearum
sacrificium ues pertinum: Siue quod ueniente quasimundi
uespere : Siue quod declinante iam sole ante uesperam dñs in cruce
animam posuit. el euans manus suas in eandem lignamꝰ crucis. atq offe¬
rens scipsum dõ pronobis sacrificium . utper illud sacrificium delerent

Expanded text:
Quia ligno crucis suspensus est, atque suffixuqui portatur ad victimam, et non cognovi, quia super me cogitaverunt consilia, dicentes: Mittamus lignum in panem ejus, 45 et eradamus eum de terra viventium. Haec enim quae passurus erat Dominus a Judaeis, quasi si jam facta fuissent, propheta commendat. 2. Nam quid est lignum in pane missum, nisi Christi affixio carnis in ligno? Panem enim corpus ejus agnoscimus; lignum in pane esse, fides nostra crucem agnoscit in corpore. Quia vita corporis sui panis est. Scriptum est et erit uita tua pendens ante oculos tuos, et timebis die ac nocte et non credes uitae tuae. item in tendit manus suas in cruce, sic dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Sive quod veniente quasi mundi vespera, sive quod declinante jam sole ad vesperam, Dominus in cruce animam posuit, elevans manus suas in eodem crucis ligno, atque offerens se ipsum Deo pro nobis sacrificium, ut per illud sacrificium delerentur
Abbreviated transcription (Latin):
& requeui. ex surrexi quia dñs suscepitme. Ubi quid aliud
indicat propheta quid dormierit & resurrexerit : nisisomnus
iste mors ẽet. & euigilatio resurrectio quod inqua dragesima
sicrequieuit. ut confestim postmortẽ resurger&. Item per esaia
deeadem resurrectione sua Sicclamat : Nunc ex surgam dicit
dñs nunc ex altabor nunc sub leuabor: ubi aꝑte testimonium resur¬
rectionis . & as censionis ostenditur ⁊ Unde &ibi zelum uideorum sub¬
TERTIA DIE RESUR CeNS¬

Expanded text:
et requievi, et resurrexi, quia Dominus suscitavit me. 2. Ubi quid aliud et requievi, et resurrexi, quia Dominus suscitavit me. 2. Ubi quid aliud indicat propheta, quod dormierit, et resurrexit, nisi quod somnus iste mors esset, et evigilatio resurrectio? quod in quadragesimo sic requievit, ut confestim post mortem resurgeret. 3. Item per Isaiam de eadem resurrectione sua sic clamat: Nunc exsurgam, dicit Dominus, nunc exaltabor, et nunc sublevabor . Ubi aperte testimonium resurrectionis et ascensionis ejus ostenditur. Unde et ibi zelum Judaeorum subtertia die resurre