comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nemo hominũ uidit nec uidere potest᷑. Ancũ dor¬
miunt homines. tunc ñ sunt homines : Aut qui forma¬
re similitudinẽ corporis potest ad se significandũ ꝑuifa
somniantiũ ñ potest formare ipsa corporeã creaturam
Adse significandũ oculis uigilantiũ: Cũ ei ipsa substantia
quȩ ẽ ipse qͦd ẽ nulla corporis similitudine dormienti.

Expanded text:
Quem nemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dorQuem nemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ipsam corpoream creaturam ad se significandum oculis vigilantium? cum ejus ipsa substantia qua est ipse quod est, nulla corporis similitudin
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ. Et omnis populus tribus ac linguȩ ipsi seruiea:
Potestas eiꝰ potestas a&erna. quȩ ñ pr&eribit. & regnũ eius
ñ corrum p&ur: Ecce pater dans & filius accipiens regnũ
sempiternũ. Et sunt ambo inconspectu ꝓph&antis. uisibili
specie: Non ergo inconuenienter creditur: &iam ds̃ pa
ter eo modo solere apparere mortalib: Misi forte aliquis
dic&. Ideononẽẽ uisibilẽ patrẽ. quia In conspectu somni¬
moyses illa om̃a uigilans uidit : Quasi uero uerbũ & sapr¬
entiã dĩ. uidit moyses carnalib oculis Aut uideri sp̃s
Uel humanus potest. qui carnẽ istã uiuificat: Uel ipse
corporeus quiuentus dicitur : Quantominus ille sp̃s dĩ.
qui omniũ hominũ & angelorũ mentes. in effabili excel¬
lentia diuinȩ substantiȩ supergreditur. Aut quisquã
tali p̃cipit&ur errore. ut audeat dicere. filiũ & sp̃m
nisi somniantib: Quo modo ergo de solo patre accipiunt

Expanded text:
regnum; et omnes populi, tribus, et linguae ipsi servient. regnum; et omnes populi, tribus, et linguae ipsi servient. Potestas ejus, potestas aeterna, quae non praeteribit, et regnum ejus non corrumpetur . Ecce Pater dans, et Filius accipiens regnum sempiternum, et sunt ambo in conspectu prophetantis visibili. specie. Non ergo inconvenienter creditur etiam Pater Deus eo modo solere apparere mortalibus. 34. Nisi forte aliquis dicet, ideo non esse visibilem Patrem, quia in conspectu somniMoyses illa omnia vigilans vidit. Quasi vero Verbum et Sapientiam Dei viderit Moyses carnalibus oculis, aut videri spiritus vel humanus possit qui carnem istam vivificat, vel ipse corporeus qui ventus dicitur; quanto minus ille Spiritus Dei qui omnium hominum et Angelorum mentes ineffabili excellentia divinae substantiae supergreditur? aut quisquam tali praecipitetur errore, ut audeat dicere Filium et Spirinisi somniantibus? Quomodo ergo de Patre solo accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dib eiꝰ: Siergo danieli & pater dans regnũ. & filius ac¬
cipiens apparuerunt inspecie corporali: quomõdo isti
dicunt. patrẽ numquã uisumeẽ ꝓph&is. Et ideo solũ
debere intelligi in uisibilem : quẽ nemo hominũ uidit
nec uidere potest : Ita enim narrauit danihel: Aspi¬
ciebam inquit. donec troni positi sunt : & uetustus die¬
rũ sedebat : et indum̃tum eiꝰ quasi nix albũ: & ca pillus ca¬
pitis eiꝰ quasi lũna munda : Thronus eĩ flamma ignis.
Rotae eiꝰ ignis flagrans : It flum̃ ignis trahebat᷑ in con¬
spectu eĩ : Et mille milia deseruiebant ei : & dena milia
denũ miliũ assistebant ei : Et iudiciũ collocauit. & libri
apertisunt. &c& Et paulo post: Aspiciebã inquit
inuisione noctis. &ecce cũ cȩli nubib quasi filius homi¬
nis ueniens erat . Et usq ad u&erem dierũ ꝑuenit : &
oblatus ẽ ei : Et ipsi datus ẽ principatus. & honor &

Expanded text:
dibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius acdibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius accipiens, apparuerunt in specie corporali; quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse Prophetis, et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt, etc. Et paulo post: Aspiciebam, inquit, in visione noctis: et ecce cum coeli nubibus, quasi Filius hominis veniens erat, et usque ad Veterem dierum pervenit, et oblatus est ei. Et ipsi datus est principatus et honor et
Abbreviated transcription (Latin):
Suinillis uocib quȩ fiebant in exodo : &illis omnib: corpora
numquã tali aliqua specie patrib uisus sit : Multa enim
talia uisa sacta sunt illis temporib: neuidenter nomin¬
ciis existentib. Ut nimis temerariũ sit dicertꝰ dm̃ patrẽ
numquã patrib aut ꝓph&is ꝑaliquas usibiles formas
apparuis sẽ : Hlanc enĩ opinionẽ illi pepererunt. qui ñ po¬
tuerunt inunitate trinitatis intelligere qd̾ dictũ est:
Regi aũ sȩculoꝵ immortali inuisibili soli dõ: Et quẽ nemo
hominũ uidit. Nec uidere potest: Quod de ipsa substan¬
tia summa. summeq: diuina. & in commutabili: ubi & pa
legitur : Visiones aũ illȩ ꝑcreaturã commutabilem
dõ in commutabili sub ditã factȩ sunt : Non ꝓprie sicuti
ẽ sed significatiue : sicut ꝓrerũ causis & temporib: opor¬
telligitur regnũ: Ab illo scilic&. qui ei dicit in psalms.¬
tibigentes. hereditatẽ tuã: Et quia om̃a subiecit sub pe¬

Expanded text:
in illis vocibus quae fiebant in Exodo, et illis omnibus corporalnunquam tali aliqua specie Patribus visus sit. Multa enim talia visa facta sunt illis temporibus, non evidenter nominciis existentibus, ut nimis temerarium sit dicere, Deum Patrem nunquam Patribus aut Prophetis per aliquas visibiles formas apparuisse. Hanc enim opinionem illi pepererunt, qui non potuerunt in unitate Trinitatis intelligere quod dictum est, Regi autem saeculorum immortali, invisibili soli Deo ; et, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest . Quod de ipsa substantia summa summeque divina et incommutabili, ubi et Panam fidem intelligitur. Visiones autem illae per creaturam commutabilem Deo incommutabili subditam factae sunt, non proprie sicuti est, sed significative sicut pro rerum causis et temporibus oporlligitur regnum, sed ab illo scilicet qui ei dicit: tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia subjecit sub pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatur : Nunc inista quȩstione. ñ immerito potest mo¬
uere: quomodo de solo dõ. qui ẽ ipse trinitas dictũ sit : In ui¬
sibili soli dõ cũ sit etiã quȩ̃dã inuisibilis creatura Propter qd
dictũ est de xx̃o. quia in ipso condita sunt om̃a uisibilia &
in uisibilia: Qiua ergosunt dui falsi uisibiles. Ideodictũ ẽ¬
nuisibili soli dõ honor &gloria : Et enim ẽ creatura inui

Expanded text:
itur. Nunc in ista quaestione non immerito potest movere, quomodo de solo Deo, qui est ipsa Trinitas, dictum sit, Invisibili soli Deo: cum sit etiam quaedam invisibilis creatura; propter quod dictum est de Christo, quia in ipso condita sunt omnia, visibilia et invisibilia . Quia ergo sunt dii falsi visibiles, ideo dictum evisibili soli Deo honor et gloria. Etsi enim est creatura invi
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgã uirtutis tuȩ emitt& dñs exsion: Appar& fr̃s. ẽuiden¬
tissime appar&. non de illo regnoxp̃i ꝓph&am loqui quosem¬
per regnat. apud patrẽ rerũ dnm. quȩ ꝑ illũ creata sunt:
Quando enĩ non regnat in principio uerbũ ds̃apud dm̃: Dr̃
enim. Regiaũ sȩculorũ inuisibili incorruptibili solidõ ho¬

Expanded text:
irgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Apparet, fratres, evidentissime apparet non de illo regno Christi Prophetam loqui, quo regnat semper apud Patrem, rerum Dominum quae per illum creatae sunt: quando enim non regnat in principio Verbum Deus apud Deum? Dicitur enim: «Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, soli Deo ho
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuni cantici uox ẽ. Quȩrite dñm. & uiu& anima ur̃a.
Queramus inueniendum. quęramus inuentum. Ut inueni¬
endus queratur . occultus ẽ . Vt inuentus quȩratur . Im¬
mensus ẽ. Vnde alibi dicitur. Quęrite faciem eius sem¬
per: Satiat enim quȩrentẽ. Inquantum capit : & inue¬
nientem capaciorẽ facit : ut rursus quȩrat impleri ubi
plus capere coeperit: Non ergo ita dictum ẽ. querite

Expanded text:
i cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo ita dictum est, Quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbat᷑ qđ fuit : Nã & in ipsis quȩ sunmꝰ alim̃tis usq
ad eo lactiñ ẽ contrarius solidus cib. Vt ipse lactescat.
quo possit eẽ aptꝰ infantib: Ad qͦs ꝑ matris uel nutricis
ꝑuent carnẽ : Sicut fecit &iã mater ipsa sapientia
Quȩ cũ sit in excelsis angelorũ solidus cib dignata ẽ
quodã modo lactescere paruulis cũ uerbũ carofactũ ẽ.
& habitabit in nobis : Sed ipse homo xp̃c: qͥuera carne.
uera cruce. uera morte. uera resurrectione. sincerũ
lac dicit᷑ paruulorũ : cũ bene abspiritalib: capit᷑ Inue¬
nt᷑ dñs angeloꝵ : Proinde nec sic paruulis lactandi
ut semꝑ ñ intelligant dm xp̃m: Nec sic ab lactandi
Vt deserant hominẽ xp̃m: Quo alio modo idipsũ ita
dici potest: Nec sic lactandis. ut creatorẽ nũ quã
intelligant xp̃m : Nec sic ablactandi ut mediatorẽ

Expanded text:
improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae sumimus alimentis, usque improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae sumimus alimentis, usque adeo non est lacti contrarius solidus cibus, ut ipse lactescat, quo possit esse aptus infantibus, ad quos per matris vel nutricis pervenit carnem: sicut fecit etiam mater ipsa sapientia, quae cum sit in excelsis Angelorum solidus cibus, dignata est quodammodo lactescere parvulis, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Sed ipse homo Christus, qui vera carne, vera cruce, vera morte, vera resurrectione sincerum lac dicitur parvulorum, cum bene ab spiritualibus capitur, invenitur Dominus Angelorum. Proinde nec sic parvuli sunt lactandi, ut semper non intelligant Deum Christum; nec sic ablactandi, ut deserant hominem Christum. Quod alio modo idipsum ita dici potest: nec sic lactandi sunt, ut creatorem nunquam intelligant Christum; nec sic ablactandi, ut mediatore
Abbreviated transcription (Latin):
primũ cathe tizati : VUt lacte alerentur ñ solido cibo:
Cuius lactis adhebreos. cõmemorat᷑ ubertas eis. quos
uolebat cibi soliditate iã pascere: ꝓpt̃ qđ ait Ideoq
renttentes in itii xp̃i uerbũ. In consummationẽ respi¬
ciamus : Non iterũ iacientes fundam̃tũ penitentiȩ
amortiuus operib: & fidei in dm : lauacri doctrinȩ. Im¬
positiones manus resurrectionis mortuorũ &iã. &iu¬
dici &erni: Hlȩc ẽ lactis ubertas : Sine quo ñ uiuunt.
qui iã qͥdẽ ratione utunt᷑ ut possint credere : sed bo¬
nũ amalo ñ credendo tantũ. uerũ &iã intelligendo.
qđ ꝑtin& ad solidũ cibũ separare ñ possunt : Qd aũ
inlactis cõmemoratione posuit & doctrinã Ipsa ẽ quȩ
ꝑ symbolũ tradit᷑ & orationẽ donncã : Sed huic lacti
absit. ut sit contrarius cib rerũ spiritaliũ. firma intel¬
ligentia capiendus : qͥ colosensib: & thesa lonicensib defuit.
& supplendus fuit: Quando enĩ suppl& qđ de fuit Ñ

Expanded text:
primum catechizati, ut lacte alerentur, non solido cibo: cujus lactis ad Hebraeos commemoratur ubertas eis quos volebat cibi soliditate jam pascere. Propter quod ait: « Ideoque remittentes initii Christi verbum, in consummationem respiciamus; non iterum jacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis, et fidei in Deum, lavacri doctrinae, et impositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum, et judicii aeterni » . Haec est lactis ubertas, sine quo non vivunt qui jam quidem ratione utuntur ut possint credere, sed bonum a malo, non credendo tantum, verum etiam intelligendo quod pertinet ad solidum cibum separare non possunt. Quod autem in lactis commemoratione posuit et doctrinam, ipsa est quae per symbolum traditur et orationem dominicam. 6. Sed huic lacti absit ut sit contrarius cibus rerum spiritualium firma intelligentia capiendus, qui Colossensibus et Thessalonicensibus defuit, et supplendus, fuit. Quando enim suppletur quod defuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
uersis significationb scripturȩ diuinȩ. spm nominant
s de quo nuncagimꝰ quo ratiocinamur. Intelligimꝰ sapimus
sit uniuersa anima sed aliquod eius: Lamen animã &iam
spm̃ eẽ si ꝓp̃terea negas : Quia eius intellegentia diftincte

Expanded text:
significationibus scripturae diuinae spiritum nominant —, sed de quo nunc agimus, quo ratiocinamur, intellegimus, sapimus, sit uniuersa anima, sed aliquid eius. tamen animam etiam spiritum esse si propterea negas, quia eius intellegentia distincte
Abbreviated transcription (Latin):
apłm paulũ & alios recte fidei xp̃ianos: Iunc illa u&era
sacram̃ta paulolũ olseruando ueracit̃. commendare debuisse :
custodite tamquã sacrilegia diabolica aposteris d&es¬
tandȩ Iam enĩ cũ uenss& fides. quȩ prius illis obserua¬
tionb ꝓnuntiata. post mostẽ & resurrectionẽ dñi reuelata
ẽ. amserant tam quã uitã officii sui. Uerum tam̃. sicut de¬
functa corpora necessario deducenda erant quodã modo
Adsepulturã Nec simulate sed religiose : Non aut̃ dese¬
renda continuo vel inincorũ obtrectationb tam quã ca¬
nũ morsib: ꝓicienda : Pro inde nunc quisquis xp̃ianorũ
quã uis sit ex iudȩis simlit̃ ea celebrare voluerit tã quã
sopitos cineres eruens: Nonerit pius deductor uel ba¬
iulus corporis: sed impius sepulturȩ uiolator

Expanded text:
m Paulum, et alios recte fidei Christianos, tunc illa vetera sacramenta paululum observando veraciter commendare debuisse, ncustoditae, tanquam sacrilegia diabolica a posteris detestandae? Jam enim cum venisset fides quae prius illis observationibus praenuntiata post mortem et resurrectionem domini reuelata est, amiserant tamquam uitam officii sui. uerum tamen sicut defuncta corpora necessariorum deducenda erant quodam modo ad sepulturam nec simulate sed religiose, non autem deserenda continuo uel inimicorum obtrectationibus tamquam canum morsibus proicienda. proinde nunc quisquis Christianorum, quamuis sit ex Iudaeis, similiter ea celebrare uoluerit, tamquam sopitos cineres eruens non erit pius deductor uel baiulus corporis sed impius sepulturae uiolator
Abbreviated transcription (Latin):
Quib: aduenentib: remanserunt illa xp̃ians. legenda
cessario facienda : quasi ad huc ex pectandũ e&. ut ue¬
nr& dĩ reuelatio : quȩ hs significabat᷑ eẽ uentura : Sed
quamuis gentib: imponenda ñ eẽnt: ñ tam̃ sic debuis¬
se auferri a consu&udine iudȩorũ tã quã d&estata
atqi damnata: Sensimꝓinde atq paulatĩ feruente
sana p̃dicatione gratiȩ xp̃i. qua sola nossent credentes
se iustificari saluosq fieri ñ in illis umbris rerũ antea
futurarũ tunciã uenentiũ atq p̃sentiũ. Ut in illoru
iudȩorũ uocatione : quos p̃sentia carnis dm̃. & a posto¬
lica tẽpora sic inuenerant. om̃is illa actio consumma¬
r&ur umbrarũ Hoc ei suffecisse ad cõmendationẽ
ut ñ tamquã d& estanda & similis idolatriȩ uitar&ur
ultra uero ñ haber& ꝓgressũ: Neputar&ur necesfa¬
ria. tam quã uel ab illa salus e&. uelsine illa ẽẽ ñ poss&
Qđ putauerunt her&ici qͥ dũ uolunt & iudei ẽẽ & xp̃ian¬

Expanded text:
quibus aduenientibus remansisse illa Christiani:o; legenda em necessario facienda, quasi adhuc expectandum esset, ut ueniret fidei reuelatio, quae his significabatur esse uentura. sed quamuis gentibus inponenda non essent, non tamen sic debuisse auferri a consuetudine Iudaeorum tamquam detestanda atque damnanda. sensim proinde atque paulatim feruente sane praedicatione gratiae Christi, qua sola nossent credentes se iustificari saluosque fieri, non illis umbris rerum ante futurarum tunc iam uenientium atque praesentium, ut in illorum Iudaeorum uocatione, quos praesentia carnis domini et apostolica tempora sic inuenerant, omnis illa actio consumeretur umbrarum, hoc ei suffecisse ad commendationem, ut non tamquam detestanda et similis idolatriae uitaretur, ultra uero non haberet progressum, ne putaretur necessaria, tamquam uel ab illa salus esset uel sine illa esse non posset, quod putauerunt haeretici, qui dum uolunt et Iudaei esse et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
hocẽ eũ mutare uoluisse sacerdotiũ. qđ constituerat
scđm ordinẽ aaron: Sicut deutroq uidemus impl&ũ
N am &aaron sacerdotiũ. lã nullũ ẽ in aliquo templo:
Etxp̃i sacerdotiũ. & ernũ perseuerat incelo:

Expanded text:
hoc est cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat hoc est cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat secundum ordinem Aaron, sicut de utroque videmus impletum. Nam et Aaron sacerdotium jam nullum est in aliquo templo, et Christi sacerdotium aeternum perseverat in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
do israhel. Non abuna gente vr̃a decuius manb ñ se ac¬
cepturũ p̃dixit : sed ab omnzb gentib quȩ dicunt. uente
ascendamus inmontẽ dñi Nec inuno loco. sicut p̃ceptẽ
erat interrena hierus alẽ sed in omn loco usq in ipsa
hiprusalẽ : Nec scđm ordinẽ aaron sed scđm ordinẽ
melchi sedehcs. AXp̃o enĩ dictũ ẽ. & de xp̃o tantu ante
p̃dictũ Iurauit dñs & ñ pentebit eũ. tues sacerdos
in&ernũ scđm ordinẽ melchi sedech: Quid ẽ iurauit
dñs. Nisi in concussa ueritate firmauit: Et quidẽ
non pentebit eũ : Nisi hoc sacerdotiũ. nulla omnno
rationẽ mutabit : Neq enĩ sicut homnẽ poent&
dm̃. Sed dĩ dicit᷑ poententia. quã uis ab illo institute
rei cuiusq: mutatio. quȩ credebat᷑ mansura : Prolnde
cũ dicit. Nonpentebit eũ tues sacerdos in&ernũ
scđm ordinẽ melchsedech: Satis ostendit eũ poentuisse:

Expanded text:
Deo Israel; non ab una gente vestra, de cujus manibus non se acDeo Israel; non ab una gente vestra, de cujus manibus non se accepturum praedixit; sed ab omnibus gentibus, quae dicunt, Venite, ascendamus in montem Domini . Nec in uno loco, sicut vobis praeceptum erat in terrena Jerusalem; sed in omni loco, usque in ipsam Jerusalem. Nec secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melt: Juravit Dominus et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Quid est juravit Dominus, nisi inconcussa veritate firmavit? Et quid est non poenitebit eum, nisi hoc sacerdotium nulla alia ratione mutabit? neque enim sicut hominem poenitet Deum, sed Dei dicitur poenitentia quaevis ab illo institutae rei cujusque mutatio, quae credebatur esse mansura, proinde cum dicit non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, satis ostendit eum poenituisse,
Abbreviated transcription (Latin):
qui bonorũ nr̃orũ nullius indig& : Iam̃ quia sine
sacrificio ñ ẽ qđ ñ illi sed nobis utile ẽ : Ad iungit &
dicit : Quia aboriente sole usq in occidentẽ : nom̃ meũ
clarũ factũ ẽ in omiib gentib Et in omi loco sacrifi
ciũ offestur non:n meo sacrificiũ mundũ : quo magnũ
nomen meũ ingentib: dicit dñs omp̃s : Quid adhȩc
respond&is : Aperite oculos tandẽ aliquando : & uid&e
ab oriente sole vsq in occidentẽ . Non inuno sicut vobis
fuerat c̃stitutũ. sed inom loco offerrisacrificiũ xp̃ian&
Non cuilib& dõ. sed ei qͥ ista p̃dixit dõ isrhł: Unde alibi
dicit eccłȩ suȩ: Et qͥ eruit te ipse ds̃ isrhł unuersȩ
terrȩ vocabit᷑ : Scrutam scripturas. in qͥb putatisuos
habere uitã &ernã : & ꝓfecto haber&is six p̃m in eis
Intelliger&is. & tener&is . Sed ꝑscrutamm eas & ipsȩ
testimonũ ꝑhbent de hoc sacrificiomundo qđ offestur

Expanded text:
qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio non est, quod non illi, sed nobis utile est, adjungit et dicit, Quia ab oriente sole usque in occidentem nomen meum clarum est factum in ni meo, sacrificium mundum: quoniam magnum nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens. Quid ad haec respondetis? Aperite oculos tandem aliquando, et videte, ab oriente sole usque in occidentem, non in uno, sicut vobis fuerat constitutum, sed in omni loco offerri sacrificium Christianorum; non cuilibet deo, sed ei qui ista praedixit, Deo Israel. Unde et alibi dicit Ecclesiae suae: Et qui eruit te, ipse Deus Israel, universae terrae vocabitur . Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos habere vitam aeternam . Et profecto haberetis, si Christum in eis intelligeretis, et teneretis. Sed perscrutamini eas: ipsae testimonium perhibent de hoc sacrificio mundo, quod offertur
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs omp̃s dicit. Non ẽ i huo luntas in uobis. & sacrifi¬
ciũ ñ accipiã demanb ur̃is: Ceste hc negare ñ potestis¬
Oiudȩi ñ solũ illũ non accipere sacrificiũ demanb ur̃is
sed nec uos illi offerre manb: ur̃is Locus enĩ unus ẽ lege
dñi confatutus. ubi manb ur̃is sacrificia iussit offerri
in locis offerre aliis ñ aud&is : Ecce omnimodo impl&ũ ẽ
qđ ait ꝓph&a. Et sacrificiũ ñ accipiã demanb vr̃ĩs:
Na si interrena hierusalẽ maner& uob templũ & altare
poss&is dicere. In eis hoc eẽ cõpl&ũ. quorũ iniquorũ
Interuos constitutorũ sacrificia dñs non acceptat:
Aliorũ vero ex uob̵ atq in nob̵ acceptare sacrificia
qui dĩ p̃cepta custodiu̾nt: Hoc ñ ẽ curpossit dici. Ubi
corde & ore offerimꝰ laudẽ : Scđm illud in psalmo
mmola dõ sacrificiũ laudis : Etiã hnc enĩ contra dicit
vobis qͥ dicit Nonẽ nh volunta sinuobis : De inde ne
existi m&is xon offerentib uob̵. Nec illo accipiente de

Expanded text:
 sacrificium non accipiam de manibus vestris. Certe hic negare non potestis, non solum illum non accipere sacrificium de manibus vestris, sed nec vos illi offerre manibus vestris. Locus enim unus est lege Domini constitutus, ubi manibus vestris sacrificia jussit offerri, in locis offerre aliis non audetis. Ecce omnino impletum est quod ait Propheta, Et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Nam si in terrena Jerusalem maneret vobis templum et altare, possetis dicere in eis hoc esse completum, quorum iniquorum inter vos constitutorum sacrificia Dominus non acceptat; aliorum vero ex vobis atque in vobis acceptare sacrificia, qui Dei praecepta custodiunt. Hoc non est cur possit dici, ubi corde et ore offerimus laudem, secundum illud in Psalmo: Immola Deo sacrificium laudis . Etiam hinc contradicit vobis, qui dicit, Non est mihi voluntas in vobis. 13. Deinde ne existimetis, non offerentibus vobis, nec illo accipiente de
Abbreviated transcription (Latin):
cit semel se offerendo: Lex enĩ hom nes c̃stituit sacer¬
dotes. Infirnztatẽ habentes Sermoaũt iurisiurandi. qui
post legem est. filium in a&ernũ perfectum
uident̃ scriptura testat᷑. eminenti iustitia fuisse racha¬
riã in principib sacerdotũ. adofferenda v&eris testa¬
menti sacrificia ꝑtinentiũ : Legimus aũt in hac epła
tũ. qui non haber& necessitatẽ. sicut illi quisacerdotũ
principes dicebant᷑ sacrificiũ ꝓsuis primũ offerre pec¬
catis cottidie. deinde ꝓpopulo : Ialẽ enĩ decebat inquit
habere nos principẽ sacerdotũ lustũ. sine macula. bn¬
contam natũi. separatũ a peccatorib altiorẽ cȩlis factũ

Expanded text:
 Ms. se offerendo. Lex enim homines constituit sacerdotes infirmitatem habentes: sermo autem jurisjurandi, qui post legem est, Filium in aeternum perfectumuidenter scriptura testatur eminenti iustitia fuisse Zachariam in principibus sacerdotum ad offerenda ueteris testamenti sacrificia pertinentium ? legimus autem in epistola, tum, qui non haberet necessitatem, sicut illi qui sacerdotum principes dicebantur, sacrificium pro suis primum offerre peccatis quotidie, deinde pro populi. Talem enim decebat, inquit, habere nos principem sacerdotum, justum, sine malitia, incontaminatum, separatum a peccatoribus, altiorem
Abbreviated transcription (Latin):
fiat̃ inquo enĩ hȩc dicunt᷑ dealia tribu ẽ. dequa nullus
altario prȩsto fuit Manifestũ enĩ qđ exiuda ortus sit dñs
nr: Dequa tribu. nihil desacerdotib morses locutus ẽ¬
Oportebat enĩ ut euacuaturus sacrificia quȩ scđm ordi¬
nẽ a aron . in leuitico sacerdotio fiebant. pon eẽt d&ribu
leui. Neadipsũ tribũ & adipsũ sacerdotiũ. qđ tẽporalit᷑
umbra erat futuri ꝑtinere vider&ur. mundatio pec¬
cxtorũ. Quã dñs oblatione olocausti sui. qđ in u&eri
sacerdotio figurabat᷑. impleuit: Ctolo causti eiꝰ imagi¬
nẽ. ad memoriã passions suȩ in ecła celebrandã dedit

Expanded text:
In quo enim haec dicuntur, de alia tribu est, de quo nullus altario praesto fuit. Manifestum est enim quod ex Juda ortus est Dominus noster: in qua tribu nihil de sacerdotibus Moyses locutus eOportebat enim ut evacuaturus sacrificia, quae secundum ordinem Aaron in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
simul habebat : & uulnus p̃uaricationis & medicamentũ
uulneris : Vulnus p̃uaricationis. inlege mẽbrorũ repugnan¬
te legimentis Quȩ ꝑ omnẽ inde ꝓpagat᷑a carnẽ seminali
ratione quasi transscribitur: Medicamentũ aũt uulne¬
ris. in eo qđ inde sine opere concupiscenttali . Insola ma¬
teria corporali ꝑdiuinã conceptions formationisq
rationẽ : deuirgine assũptũ ẽ Propt̃ mortis sine ini¬
quitate c̃sortiũ & sine falsitate . resurrections exemplũ¬

Expanded text:
simul habebat et vulnus praevaricationis et medicamentum simul habebat et vulnus praevaricationis et medicamentum vulneris: vulnus praevaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem vulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali, in sola materia corporali, per divinam conceptionis formationisque rationem de Virgine assumptum est, propter mortis sine iniquitate consortium, et sine falsitate resurrectionis exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m interpellent: Sicut iftisteterunt a longe : &
leue uerunt uocẽ dicentes : Ihũ preceptor. miserere
nr̃i : Nam & quod preceptorẽ uocant : quo nomine
Nescio utrũ quisquã dnm̃ in terpella uerit ꝓmedicina
corporali: satis pdto significare : Lepr̃a falsã eẽ Doc¬
trinã quã bonus p̃ceptor ab sterg& : Peripsũ ergo

Expanded text:
nt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Nam et quod praeceptorem vocant, quo nomine nescio, utrum quisquam Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bonus praeceptor abstergit. Sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
principes & rectores mundi. tenebrarũ harũ Idẽ
rectores in quorũ mundũ istũ diligentiũ & ꝓpter¬
nequitiȩ. Incęlestib. Idẽ diabolũ & angelos eius:
Quẽ diabolũ. alio loco dicit principẽ potestatis aeris
huius: Audi ergo qđ sequit᷑. Dñs mh adiutor.
& ego dispitiã inm cos meos: Ex quolib& genere
inmci exurgant : siue exnumero mlorũ homnũ.
siue exnumero m loꝵ angeloꝵ. In dñ ad iutorio despitient᷑:

Expanded text:
incipes et rectores mundi tenebrarum harum:» id est, rectores iniquorum, mundum istum diligentium, et propte«nequitiae in coelestibus» : id est, diabolum et angelos ejus; quem diabolum alio loco dicit principem potestatis aeris hujus . Audi ergo quod sequitur: «Dominus mihi adjutor, et ego despiciam inimicos meos.» Ex quolibet genere inimici exsurgant, sive ex numero malorum hominum, sive ex numero malorum angelorum; in Domini adjut
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ quos p̃ualere ꝑmisit: ꝑtego qui dem bea
lerarẽ ł bons fruer& : Sed in peditũ ẽ desideriũ meũ.
ꝑtotas lã hs pana hoste diffuso: Veritꝰ ne & sca lo caretinquens

Expanded text:
tudinem, quos praevalere permisit. Et ego quidem, beattudinem, quos praevalere permisit. Et ego quidem, beatlerarem, vel bonis fruerer: sed impeditum est desiderium meum, per totas jam Hispanias hoste diffuso. Veritus enim sum, ne et s
Abbreviated transcription (Latin):
cum gaudio : Nisiquando uidemus proficere ho¬
rat operarius in agro : Quando adtendit arborẽ
& fructum uid& Quando adtendit segetem:.
& fluctuare prospicit dbertatem : Nonsine causa la¬
borauit : Nonsine causa dorsũ curuauit : Non sine cau¬
sa manus ađ triuit : Nonsine causa frigus & estus to¬
lerauit: Hoc est qđ ait Ut cum gaudio hoc faciant
& non cum tristitia: Non enim expedit uobis : Nũ¬
quid dixit: Non illis expedit᷑ dixit non expedit:
sed uobis : Nã illi p̃positi : Quando contristantur
demalȩs ur̃is : Expedit illis ipsa tristitia & prodest
nico agro bonum. operemur: Utsimul demercede
conio atq uniuerso clero & plebi scae ecclesie braccha
ualeo : in scis locis memoriam ur̃i habere non cesso:
Tribulationib: uris meo dolore conpatiens : & pro
discidio patriae ur̃ȩ. in locis scĩs incessabiles lacri¬
mas fundens: Vt & uobis dñs restituat libertatem
quos am̃monere uoluit : Aut illis tribuat mansue¬

Expanded text:
cum gaudio? Quando videmus homines procum gaudio? Quando videmus homines pro operarius in agro? Quando attendit arborem, et fructum videt; quando attendit segetem, et frugum in area prospicit ubertatem: non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus et aestum toleravit. Hoc est quod ait, Ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis. Numquid dixit, Non illis expedit.  vobis. Nam illi praepositi quando contristantur de malis vestris, expedit illis; ipsa tristitia prodest ico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede o, atque universo clero et plebi Ecclesiae Bracharvaleo, memoriam vestri habere non cesso, tribulationibus vestris meo dolore compatiens, et pro discidio patriae vestrae in locis sanctis incessabiles lacrymas fundens: ut aut vobis Dominus restituat libertatem, quos admonere voluit; aut illis tribuat mansue
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod ab hominib appellat᷑ sacrificiũ: Signũ
ẽ uerisa crificii : Porroaũ misericordia : uerũ sacri
ficiũ ẽ : Vnde dictumẽ : Quod paulo ante cõmemo¬
raui : Talib: enĩ sacrificiis placet᷑ dõ: Quȩcũq eñ
inministerio tabernaculi. Siue templi: multis mo¬
dis desacrificiis. leguntur diuinitus eẽ precepta.
Ad dilectionem dĩ & proximi significando referuntur:
Inhis enim duob p̾cęptis ut scriptum est: tota lex pen
d& & ꝓphete: Obedite p̃positis ur̃is & subiac& e ess
Ipsi enim peruigilant: quasi rationẽ proanimab: urs
reddituri : ut cũ gaudio hoc faciant: & non gementes:
Hoc enim non expedit uobis:¬
Audistis fr̃s mei cũ epistola adebreos cumlegeretur.
Obedite prepositis uris & subditi estote  Quia ipsi ui¬
gilant ꝓanimab: ur̃is : Tam quam rationem redditu¬
ri prouobis : Vt cum gaudio hoc faciant & noncũ tris¬
titia: Non enim expedit uobis: Quãdo facimus ifta

Expanded text:
illud quod ab hominibus appellatur sacrificium, signum illud quod ab hominibus appellatur sacrificium, signum est veri sacrificii. Porro autem miserificium est; unde dictum est, quod paulo ante commemoraui: Talibus enim sacrificiis placetur Deo. Quaecumque igitur in ministerio tabernaculi siue templi multis modis de sacrificiis leguntur diuinitus esse praecepta, ad dilectionem Dei et proximi significando referuntur. In his enim duobus praeceptis, ut scriptum est, tota lex pendeus. oboedite praepositis uestris et subiacete eis: ipsi enim peruigilant, quasi rationem pro anima..bas uestris reddituri, ut cum gaudio hoc faciant et non gementes: hoc enim non expedit uobisAudistis, fratres mei, cum Epistola ad Hebraeos legeretur: Obedite praepositis vestris, et subditi estote; quia ipsi vigilant pro animabus vestris, tanquam rationem reddituri pro vobis: ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis . Quando facimus ista
Abbreviated transcription (Latin):
toq iam tempore: Neipsi dõ desiderabilia. uel cer¬
te in nobis acceptabilia ac non potius quȩ hissig¬
nificata sunt:crederentur: Item apud alium pro
dm̃ meum excelsum : Si app̃hendã illum inholocaus¬
tis inuitulis anniculis : Si acceptauerit dñs inmilibus
ari&um : Aut indenis milib hyrc&r pinguium: Side¬
dero primo genita mea ꝑ ĩmpi&atis. fructum uentris
mer ꝓpeccato amme meȩ: Si an̾nuntia tum ẽ tibi
homo bonum aut quid dñs exquirat ate: Nisi face
declaratũ. Illa sacrificia ꝑseipsa non requirere
dm̃ : quib significantur hȩc sacrificia : quȩ requirit
ds̃ : In epła quȩ scribitur ad ebreos bene facere
& communicatores eẽ : Nolite obliuisci : Ialib:
enim sacrificiis. placet᷑ dõ: ac ꝑ hoc ubi scriptũẽ.
Misericordiã uolo quã sacrificium : Nihil aliud
quã sacrificiũ sacrificio p̃latũ õposta intellegi. Qua¬

Expanded text:
toque iam tempore, ne ipsi Deo desiderabilia uel certoque iam tempore, ne ipsi Deo desiderabilia uel certe in nobis acceptabilia, ac non potius quae his significata sunt crederentur. Hinc et alio loco adsumam Deum meum excelsum? Si adprehendam illum in holocaustis, in uitulis anniculis? Si acceptauerit Dominus in milibus arietum aut in denis milibus hircorum pinguium? Si dedero primogenita mea inpietatis, fructum uentris mei pro peccato animae meae? Si adnuntiatum est tibi, homo, bonum? Aut quid Dominus exquirat a te nisi facerdeclaratum illa sacrificia per se ipsa non requirere Deum, quibus significantur haec sacrificia, quae requirit Deus. In epistula, quae inscribitur ad Hebr communicatores esse nolite obliuisci; talibus enim sacrificiis placetur Deo. Ac per hoc ubi scriptum est: Misericordiam uolo quam sacrificium nihil aliud quam sacrificium sacrificio praelatum oportet intellegi; qu
Abbreviated transcription (Latin):
Sacrifitium uisibile : in uisibilis sacrificii sacramen¬
tũ idem sacrum signum ẽ: Vnde ille pęnitens
a pud ꝓphetam. ł ipse ꝓpheta querens dm̃ peccatis suis ha¬
bere ꝓpitium : Siuo luisses : sacrificium dedissem Utiq
holo canstis. ñ delectaberis : Sacrificium dõ sp̃s contritꝰ:¬
cor contritum ethumiliatum. ds nonspernet: Intueamꝰ
quẽ admodum ubi ds dixit : nolle sacrificium ibidm̃
ostendit uelle sacrificium: Non uult ergo sacrificium
trucidati pe coris : et uult sacrificium contriti cordis:
llo igit᷑ quo deum nolle dix̃. Hoc significat᷑ qđ eum
uelle subiecit: Sic itaq illa eum nolle dixit: Quomodo
ab stults ea uelle credit᷑. Uelit sua egrata uoliptatis: Nam
siea sacrificia quȩ uult. Quoꝵ hoc unum ẽ Cor contritum
ethumiliatum dolore pęnitendi Nollet eis sacrificus sig¬
nificari : quȩ uelut sibi delectabilia desiderare
putatus est: Non utiq dehis offerendis inlegeue¬
teri p̃cepiss& Et ideo mutan da erant: oportu nocer¬

Expanded text:
Sacrificium ergo uisibile inuisibilis sacrificii sacramentum, id est sacrum signum est. Unde ille paenitens aput prophetam uel ipse propheta quaerens Deum peccatis suis habere propitium: Si uoluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique; holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contricor contritum et humiliatum Deus non spernet. Intueamur quem ad modum, ubi Deum dixit nolle sacrificium. ibi Deum ostendit uelle sacrificium. Non uult ergo sacrificium trucidati pecoris, sed uult sacrificium contriti cordis. Illo igitur quod eum nolle dixit, hoc significatur, quod eum uelle subiecit. Sic itaque illa Deum nolle dixit, quo modo ab stultis ea uelle creditur, uelut suae gratia uoluptatis. Nam si ea sacrificia quae uult quorum hoc unum est: cor contritum et humiliatum dolore paenitendi nollet eis sacrificiis significari, quae uelut sibi delectabilia desiderare putatus est: non utique de his offerendis in lege uetere praecepisset. Et ideo mutanda erant opportuno cer
Abbreviated transcription (Latin):
Sulnꝰ hõc ẽ mostiferum: Quod ali quando qui cõmittunt.
nescio ꝗͥ a ꝑuersitate contendunt: et nescio unde sibi testi¬
monia. nulla etuana conquirunt : dicentes : Peccata carnis
adulteros iudicabit ds: Ecce qđ attendas : quis quis ta¬
li morbo laboras: Quoddicit dr̃ audia : Non quod tibi
dicit fauens peccatis tuis animus tuus aut eadem
tecũ iniquitatis catena ligatus amicus tuus. uł po¬
tius inimicus & tuus & suus : Honorabiles inquit
te in scri bat inimicus. & non times nete iudȩ c&
Sed unius cuiusq hominis dies ultimus. longe eẽ
non potest et quia breius ẽ uita : & quia ipsa
breuitas semper incerta: Quando sit dies ulti
mus tuus nescis: Corrigete hodie propt᷑ cras:
Prosit tibi & modo : insecreto correptio

Expanded text:
ulnus esse mortiferum: quod aliquando qui committunt, nescio qua perversitate contemnunt; et nescio unde sibi testimonia nulla et vana conquirunt, dicentes, Peccata carnis adulteros judicat Deus? Ecce attende, quisquis tali morbo laboras. Quod dicit Deus audi: non quod tibi dicit favens peccatis tuis animus tuus, aut eadem tecum iniquitatis catena ligatus amicus tuus, vel potius inimicus tuus et suus. Audi ergo quod te inscribat inimicus; et non times ne te judicet sed uniuscujusque hominis dies ultimus longe esse non potest; quia brevis est vita. Et quia ipsa brevitas semper incerta, quando sit dies tuus ultimus, nescis. Corrige te hodie, propter cras. Prosit tibi et modo in secreto correptio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ absurde intellegunt᷑: qui scientiã uerȩ fidei ñ ha¬
bentes : Uarias doctrinas ꝓfitent᷑ erroris : Non
enĩ ł abscondunt imperitiã suã. sed ꝓsũm peritia ꝓ¬
ferunt inlucẽ & iactantiã sermons ostentant: Nulla
porro falsa doctrinaẽ : quȩ ñ aliqua uera inter¬
msceat : Uera ergo falsis in ordinate ꝑnixta : In
una disputationẽ ł narratione homns. tã quã in
unus corporis colore apparentia: significant leprã:

Expanded text:
unt, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantia sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta, in una disputatione vel narratione hominis, tanquam in unius corporis colore appare
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ infantẽ symeonsenex cum agnouis set inspũ : Eumq
sumpsis set inmanus . Nunc dimittit inquit dñe
seruum tuum : secundum uerbum tuum inpace:
Quõ uiderunt oculi mei. salutare tuum:¬

Expanded text:
quem infantem Symeon senex cum agnouisset in spiritu eumque quem infantem Symeon senex cum agnouisset in spiritu eumque sumpsisset in manus: Nunc dimittis. inquit, domine, seruum tuum secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum
Abbreviated transcription (Latin):
laudate eum: Vt dm̃ non seruiliter. sed libere colatis:
A mare discite que timetis & poteritis laudare quoda¬
matis : limentes enĩ dm̃ homines u&eris testamenti
ꝓp̃t̃ literã terrentẽ & occidentẽ : Nondũ habentes
spũm uiiuficantem. Currebant cũ sacrifit᷑us ad tem¬
plum: & quauis infigurã futuri sanguinis quo redem p¬
tisumus : Tam̃ nescientes quid ꝑeos ꝑ̃figurar&ur : cru¬
entas uictimas Immolabant: Nunc uero ingrã testa¬
menti noui : qui timetis dnm̃. laudate eum: Ipse
quippe in alio psalmo : mutanda illa p̃nuntians.
quȩtunc inumbra futuri offerebantur: Non acci¬
piam inquit demanu tua uitulos. ñeq degregibus tuis hyrcos:
Et paulo post. Vt ostendes & sacrificiuim noui testamenti:
Quando illa fuerant cessatura: immola inquit dõ sacrisi¬
ciũ laudis etredde altissimo uota tua: Et infine eiusdem
psalmi : sacrificiũ inquit laudis glorificabit me : & illic uia
ẽ qua ostendam illi salutare mem: Salutare di xp̃c ẽ:

Expanded text:
laudate eum. ut deum non seruiliter sed libere colatis, amare discite, quem timetis, et poteritis laudare, quod amatis. timentes enim deum homines ueteris testamenti propter litteram terrentem et occidentem nondum habentes spiritum uiuificantem currebant cum sacrificiis ad templum et quamuis in figuram futuri sanguinis, quo redempti sumus, tamen nescientes, quid per eas praefiguraretur, cruentas uictimas immolabant. nunc uero in gratia testamenti noui qui timetis dominum. laudate eum. ipse quippe in alio psalmo mutanda illa praenuntians, quae tunc in umbra futuri offerebantur: Non accipiam, inquit, de manu tua uitulos neque de gregibus tuis hircos. et paulo post, ut ostenderet sacrificium noui testamenti, quando illa fuerant cessatura: Immola, inquit, deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. et in fine eiusdem psalmi: Sacrificium, inquit, laudis glorificabit me et illic uia est, qua ostendam illi salutare meum. salutare dei Christus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tiurȩ p̃mttẽre. Vtipse p̃sens : ad uocat᷑ & patronꝰ
obsequentiũ sibi p&itionb digne̾t᷑ assistere: Quicũ
c̃gruentẽ ordinntis dĩ dispositionẽ uidens. ꝓmt fui
pors ꝓmereri: Quã festinto exp&itã . secretoq: ꝑcep¬

Expanded text:
trae praemittere, ut ipse praesens advocatus et patronus obsequentium sibi petitionibus dignetur assistere, qui, cum congruentem ordinantis Dei dispositionem videns, promptus fui poris promereri, quam festinato expetitam secretoque percep
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quihonorat patremsuum ui¬
ta ui uit longiore. & qui oboedit
patri. refrigerauit matrem. Qui
tim& dm̃ honorat parentes & qua¬
si dominis serui & quise genera¬
uerunt in opere & sermone & omni
patientia Honora patremtuum
ut superueniat tibi benedictio adõ
& benedictio illius innouissimo ma
matris er adicat fundamenta
Neglorieris in contumelia patristui
non est enimtibi gloria. sed confusio
cloria enim hominis exhonore pa¬
trissui & de decus filiis pater s ine
honore. Fili suscipe senecta patris
tui. & necontristes eum inuita illius
& si defecerit sensus ueniam da. &
nespernas eum intua uirtute. Ele¬
mosina enim patris nonerit in obli¬
uione. Nam probono facto matris
restitu&ur tibi bonum. & iustitia
aedificabitur tibi Indie tribula¬
tionis commemorabitur tui
sicut insereno glaties soluentur
tua pec cata.¬
ui

Expanded text:
. qui honorat patrem suum, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superueniat tibi benet benedictio illius in novissimo manmatris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccatqui
Abbreviated transcription (Latin):
De eo quiuxorem hab& si concubinam habuerit
non communic&. C&erum is quinon hab&
uxorem & prouxore concubinam hab& a com¬
munione non repellatur. tantum aut unius
mulieris. aut uxoris aut concubine ut eipla¬
cuerit sit coniunctione contentus alias uero uiuers
abiciatur donec desinat aut adpenitentiam

Expanded text:
De eo qui uxorem habet, si concubinam habuerit, non communicet. Ceterum autem is qui non habet uxorem, et pro uxore concubinam habet, a communione non pellatur, tantum aut unius mulieris, aut uxoris aut concubinae, ut ei placuerit, sit conjunctione contentus. Alias vero vivens, abiciatur, donec desinat aut ad penitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qualitas negotiantem aut excusat autarguit.
quia est honestus questus & turpis. Uerum tamen
paenitenti utilius est dispendia pati quã periculis
negotiatianis adstringi. Quia difficeleest in ter
ementis uindentisque commertiũ ñ inter uenire pec¬
Quod ad militiam saccularem post
paenitentiam redire non debeant:¬
Nontrarium est omnino. ecclesiasticae regulis
post paenitentiae actionem redire ad militiam
saecularem cum a postolus dicat. Nemo militans dõ
implicat se negotiis saccularibus. Vnde non est liber
alaqueis diaboli qui semilitiam mundanam uoluerit
implicare.

Expanded text:
Qualitas negotiantem aut excusat, aut arguit, quia est honestus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis astringi.Quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire pecQuod ad militiam saecularem post poenitentiam redire non debeantContrarium est omnino ecclesiasticis regulis, post poenitentiae actionem redire ad msaecularem, cum Apostolus dicat: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Unde non est liber a laqueis diaboli, qui se in militia saeculari voluerit implicare. »
Abbreviated transcription (Latin):
Quõ multi subregula constituti auaritiam.
& turpia lucra sectantur. oblitique diuinae
scripturae dicentis qui pecuniam suam non
dedit adusuram : Mutuum dantes centesimor
exigunt. Iuste censuit scã & magna sydonus.
Vt siquis inuentus fuerit post hanc definitio¬
nẽ usuras accipiens aut exinuentione aliqua
uel quolib& modo negotium transiens. Aut
haemiolia idẽ sescupla exiens. uel aliquid
tale prorsus excogitans turpi lucri gratia
EXISTAT ITCLERICIABSTINENT SEABUSURIS¬
res biteri & diaconi non sint condustores aut
procuratores. Neque ullo turpi negotio: &
inhonesto uistum quaerant quia respicere
debent scriptum esse: Nullus militans dõ
implicat᷑ negotiis saecularibus. Siquis cõmo¬
dauerit pecuniam paecuniam accipiat
Si speciem eandem speciem quantum dederat¬
XI accipiat

Expanded text:
 multi sub regula constituti, avaritiam et turpia lucra sectantur: oblitique divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes, centesimos exigunt: juste censuit sancta et magna synodus ut, si quis inventus fuerit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex inventione aliqua vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia,existat, et clerici abstineant se ab usurisPresbyteri et diaconi non sint conductores, aut procuratores, neque ullo turpi negotio et inhonesto victum quaerant, quia respicere debent scriptum esse: Nullus militans Deo, implicat se negotiis saecularibus. Si quis commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat; si speciem, eamdem speciem quam dederat, accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
os quirapiunt mulieres sub nomine simul habi¬
tandi cooperantes aut conhibentes raptoribus
decreuit scã sydonus ut siquidẽ clericis decidant

Expanded text:
os qui rapiunt mulieres, sub nomine simul habitandi cooperantes, aut conviventes raptoribus, decrevit sancta synodus ut, si quidem clerici sint, decidant
Abbreviated transcription (Latin):
sponte distribuendum est
Omnia enim quaeuidentur tem¬
poralia sunt. quae autem non
uidentur a&erna. quam diunãq:
temporales sumus. temporali¬
bus temporalia deseruiunt¬
& cumhinc transierimus
a&ernis a&erna solacia
prestabuntur. Idcirco dilige¬
re non debemus ea quae non

Expanded text:
sponte distribuendum est. sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna. quamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deseruiunt et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solacia praestabuntur. idcirco diligere non debemus ea quae non
Abbreviated transcription (Latin):
UARTUS ABUSIONIS GRADUSEST
diues sine elemosina. quis uperflua
quae que custodienda in posterum
recondens indigentibus & nihil
habentibus non distribuit. prop¬
ter quod efficitur. ut dum inter¬
ra quesita diligentia cura custo¬
dit. Cȩlestis patriae per enne¬
thesaurum amittit. Adquem the¬
saurum dñs ihs adulescentem di¬
uitem illum qui eum deperfectio¬
ne interrogauerat. Itarespon¬
dens inuitauit. Siuis perfectus
esse uade uende omnia quaehabes
& da pauperibus & uenis equere
me & habebis thesaurum incaelo.
Quemthes aurum nullus um quam
hominum habere potest. nisi qui
pauperibus solacia prestat aut
persem& ipsum pauperest. Non
ergo dormiat inthesauris tuis qđ
namque quae congregauerit
his frui solus nequaquã poterit
unius hominis uictum &uestitũ
totam regni caelestis perennẽ
iocunditatem perdere. & a&er¬
nos inferni cruciatus absque¬
ulla consolationis prestolatione
subire. Quodergo aliquando
pernecessitatem amittendum ẽ
pro a&erna remuneratione

Expanded text:
uartus abusionis gradus est diues sine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennethesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui eum de perfectione interrogauerat ita respondens inuitauit: si si perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et ueni sequere me, et habebis thesaurum caelo. quem thesaurum nullus umquam. hominum habere potest, nisi qui pauperibus solacia praestat aut per semet ipsum pauper est. non ergo dormiat in thesauris tuis, quod quae congregauerit, his frui solus nequaquam poterit unius hominis uictum et uestitum totam regni caelestis perennem iocunditatem perdere et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire ? quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est pro aeterna remuneratione