comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regis unius. abhoc loco usq infinem huius prophetiae
trro prospera nuntiantur quod debrat agere penitentiam
& templum dĩ desolatum fuit tyri sub uersio maneat
ut cuius ruinis insultabat et ruinarum. eius tempus
lmitetur septuaginta autem annos unius regis multi
putant nabuchodonosor dici. quibus regnum gentis
assyriae inhierusalem permanserit. Alu generaliter
pronuntiatum quod longum regnandi tempus habu¬
erit septuaginta annos transire non possit. Post lxx
annos erit tyro quasi tanticum meretricis sume cytha¬
ram cirtui ciuitatem meretrix obliuioni tradita
benecane. frequenta canticum ut memoria tuisit
quia cum plurimis gentibus fornicata es & desolatam
te nudamq captiuitatis squalentem sordibus amatores
pristini contempserunt. ad sume nunc cythatam
congemina carmina cirrui ciuitatem plange lupanat
pristinum & antiqui ertoris uestigia lacrimis laua

Expanded text:
regis unius. Ab hoc loco usque in finem hujus prophetiae, regis unius. Ab hoc loco usque in finem hujus prophetiae, Tyro prospera nuntiantur, quod debeat agere poenitentiam, et templum Dei desolatum fuit, Tyri subversio maneat: ut cujus ruinis insultabat, et ruinarum ejus tempus imitetur. Septuaginta autem annos unius regis, multi putant Nabuchodonosor dici, quibus regnum gentis Assyriae in Jerusalem permanserit. Alii generaliter pronuntiatum, quod qui longum regnandi tempus habuerit, septuaginta annos transire non possit. 232 Post septuaginta autem annos erit Tyro quasi canticum meretricis. Sume citharam, circumi civitatem, meretrix oblivioni tradita, bene cane, frequenta canticum, ut memoria tui sit. Quia cum plurimis gentibus fornicata es, et desolatam te nudamque et captivitatis squalentem sordibus, amatores pristini contempserunt, assume nunc citharam, congemina carmina, circumi civitatem, plange lupanar pristinum, et antiqui erroris vestigia lacrymis lava,
Abbreviated transcription (Latin):
quar fuit populus tyrieorum qui fugerant & trans¬
fretauerant incetthim & eorum qui in urbe reman¬
serant. adutrumq loquitur dehis quifugerant
supra ait incetrhim consurgens transfreta. ibi quoq
nonerit requies tibi dehis qui remanserant & ducti sunt
incaptiuitatem ecce inquit accolae terrae chaldeorum
cuius potentiam nulli populi ante habuerint & que
ab assyrio fundata est trans duxerunt robustos trri
suffoderunt non solum muros sed & cuncta habitacula
ciuitatis posueruntq eam in ruinam quia igitur
aln fugerunt alii captisunt ululate naues uel maris
uel chartaginis. negotiatio enim & colonia uestra deleta
est Simulq considera quomodo laudauerit chaldeos
non dixit talis populus ultra nonerit potentius quippe
& durius regnum est romanorum sed ante non fuit
qui priora negauit concessit sequentia. Et erit indie
illa in obliuione eris otyre septuaginta annis sicut dies

Expanded text:
que fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transque fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitur. De his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, ululate, naves, vel maris, vel Carthaginis; negotiatio enim, et colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus ultra non erit: potentius quippe, et durius regnum est Romanorum; sed, ante non fuit. Qui priora negavit, concessit sequentia. Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies
Abbreviated transcription (Latin):
ibi quoq nonerit requies tibi. d̃s qui cogitauit᷑ detrahere suꝑ¬
biam omnis gloria ae quimandauit aduersus chanaan. ut
contereret fortes eius ipse dicit nequaquã ultra gloriaberis
& intua confides potentia. Ouirgo filia sidonis idest colonia
si donorum fugies quidem. nauibus ad insulas occidentis
ser inciprum & ceteras macedoniae gregiaeq terras. sed& ibi
aduersante dõ. requiem inuenire non poteris alioquin
omnis uagus atq in urbe peregrinus & incertarum
Isedium semper in angustia iugiter in mero est. Ecce terra
Ichaldeorum talis populus non fuit assur fundauit eam.
Iincaptiuitatem traduxerunt robustos eius suffoderunt
Idomus illius posuerunt eam in ruinam ululate naues
maris quia uastata est fortitudo uestra. Quia supra
dixerat ducent eam pedes sui longe ad peregrinandũ
et iterum transit terram tuam quasi flumen duplex¬

Expanded text:
ibi quoque non erit requies tibi. Deus, qui cogitavit detrahere supibi quoque non erit requies tibi. Deus, qui cogitavit detrahere superbiam omnis gloriae, qui mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus, ipse dicit, Nequaquam ultra gloriaberis, et in tua confides potentia. O virgo filia Sidonis, id est, colonia Sidoniorum, fugies quidem navibus ad insulas Occidentis, seu in Cyprum, et 231 caeteras Macedoniae Graeciaeque terras, sed et ibi, adversante Deo, requiem invenire non poteris. Alioquin, omnis vagus atque in orbe peregrinus, et incertarum sedium, semper in angustia, jugiter in moerore est. Ecce terra Chaldaeorum, talis populus non fuit: Assur fundavit eam in captivitatem, traduxerunt robustos ejus, suffoderunt domos illius, posuerunt eam in ruinam. Ululate, naves maris, quia devastata est fortitudo vestra. Quia supra dixerat: Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum: et iterum, Transi terram tuam quasi flumen, duplex
Abbreviated transcription (Latin):
regna. quis extendit manum haud dubium exipsa sermonis con¬
tinentia quin ds̃ dequo supradixit dñs exercituum cogitauit hoc
ut detraheret superbiam omnis gloriae extendit ergomanum suã
super omnia maria saeculum orbemq significans & conturbauit
uniuersas. gentes interquas & tutyre turbataes siue superma¬
re in quo proprie sicta es. Dñs mandauit aduersus chanaan
ut contereret fortes cius. ostendit quodsit mare super quod
extenderit dñs manum suam dicens mandauit contrachanaan
tyrus enim interra chanaan. condita est lege scripturas maxi¬
meq euangelium ubi syrophenissa in terpellans profilia
egreditur de terra chanaan & dicitur mulier chananea simulq
quia dixerat extendit manum suam neoperantem membris
& officio corporali crederes dm̃ adiecit mandauit ut dĩ fecisse
iussisse sit. Et dixit non adicies ultra ut glorieris calumniam
sustinens uirgo filia sidonis incetthim consurgens trans freta.

Expanded text:
regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae. Extendit ergo manum suam super omnia maria, saeculum orbemque significans, et conturbavit universas gentes, inter quas, et tu, Tyre, turbata es, sive super mare, in quo proprie sita es. Dominus mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus. Ostendit quod sit mare, super quod extenderit Dominus manum suam, dicens: Mandavit adversus Chanaan. Tyrus enim in terra Chanaan condita est. Lege Scripturas, maximeque Evangelium , ubi Syrophoenissa interpellans pro filia, egreditur de terra Chanaan, quae dicitur mulier Chananaea. Simulque quia dixerat: Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. Et dixit: Non adjicies ultra ut glorieris, calumniam sustinens, virgo filia Sidonis, in Cethim consurgens transfreta:
Abbreviated transcription (Latin):
tum inter praetantur. possit in hoc loco non septẽ signifi¬
care sed plures. hoc secundũ litterã. ceterũ in aduentu
dñi saluatoris. septẽ mulieres. idest septẽ gratiae sp̃s scĩ.
dequibus in consequentibus idem ꝓpheta dicturus est.
Exiet uirga deradice iesse etflos deradice conscendet.

Expanded text:
tum interpretantur, possit in hoc loco non septem signifitum interpretantur, possit in hoc loco non septem significare, sed plures. Hoc secundum litteram. Caeterum in adventu Domini Salvatoris, septem mulieres, id est, septem gratiae Spiritus sancti, de quibus in consequentibus idem Propheta dicturus est: Exiet virga de radice
Abbreviated transcription (Latin):
Cum pulcherrimi urbis hierusalem gladio ceciderint
et fortes perierint in proelio. etmeruerint luxerintq
portae eius. etipsa fuerit desolata obnimiam homi¬
num raritatem interfectis bellatoribus. Septem mu¬
lieres ad prebendent uirum unum. cupientes se habere
semen insion. etdomesticos inhierusalem. cibum et
uestimentum se habere dicentes. tantum ne absque
marito esse uideantur. et sub iacere illi maledicto
quod scriptum est. Meledicta sterilis et quae non fa¬
cis semen inisrł. Zacharias quoq huic congruit sensui.
in diebus illis adp̃hendent decem homines. exomnibus
lingus gentiũ fimbriã uiri iudaei dicentes: ibimus uo¬
biscum. audiuimus enim quõ ds̃ uobiscũ est. septenarius et
denarius numerus. ꝓpter sabbatũ etdecem precepta
legis iuda eis familiaris est. Etideo hoc frequenter abu¬
tuntur. lic& iuxta hebraei sermonis ambiguitatem qui
uerbum. saba. nunc septem. nunc plures. nunc iuramen¬

Expanded text:
Cum pulcherrimi urbis Jerusalem gladio ceciderint, Cum pulcherrimi urbis Jerusalem gladio ceciderint, et fortes perierint in praelio; et moeruerint, luxerintque portae ejus; et ipsa fuerit desolata ob nimiam hominum raritatem, interfectis bellatoribus, septem mulieres apprehendent unum virum, cupientes habere semen in Sion, et domesticos in Jerusalem: cibum et vestimentum se habere dicentes: tantum ne absque marito esse videantur, et subjacere illi maledicto, quod scriptum est: Maledicta sterilis, et quae non facit semen in Israel . Zacharias quoque huic congruit sensui: In diebus illis apprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium fimbriam viri Judaei dicentes: Ibimus vobiscum, audivimus enim quoniam Deus vobiscum est . Septenarius et denarius numerus propter sabbatum, et decem praecepta legis, Judaeis familiaris est: et ideo hoc frequenter abutuntur: licet juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, qui verbum SABA , nunc septem, nunc plures, nunc juramen
Abbreviated transcription (Latin):
dio conciderunt. et fortes quoq perisse in proelio.
quia iustitia iusti non liberauit eum in quacumq die¬
monibus docebimur non demulieribus ꝓphetiae esse
sermonem. quarum uiri in proelio corruerunt. sed de
urbibus iudeae quas filiassion appellauit . et quarum
bellatores ceciderunt incertamine. deniq de eadem
sion sequens uersiculus loquitur. etmerebunt atq.
lugebunt portae eius. etipsa urbs desolata sedebit in
terra. Quod usq hodie oculis cernimus. facilis secundum
tropologiã interp̃tatio est. quod quicũq locum dederit
diabolo. et non omni custodia seruauerit cor suũ. luge¬
ant portae eius. et absente sponso semꝑ inluctusit. ac de ex¬
celsis corruens interrae puluere sedeat.
ET AD PREHEN DENT SEPTEM MULIERES
uirum unũ indie illa dicentes. panẽ nr̃m comedemus. &¬
uestimentis nr̃is operiemur. tantum modo uocetur nomen
tuum suꝑ nos aufer obprobrium nostrum.

Expanded text:
dio conciderunt: et fortes quoque periisse in praelio, dio conciderunt: et fortes quoque periisse in praelio, ut iustitia iusti non liberabit eum in dic qumonibus docebimur, non de mulieribus prophetae esse sermonem, quarum viri in praelio corruerunt; sed de urbibus Judaeae, quas filias Sion appellavit, et quarum bellatores ceciderunt in certamine. Denique de eadem Sion sequens versiculus loquitur. Et maerebunt atque lugebunt portae ejus, et ipsa urbs desolata sedebit in terra. Quod usque hodie oculis cernimus. Facilis secundum tropologiam interpretatio est, quod quicumque locum dederit diabolo, et non omni custodia servaverit cor suum, lugeant portae ejus: et absente sponso, semper in luctu sit, ac de excelsis corruens, in terrae pulvere sedeat. Cap. IV Et apprehendent septem mulieres virum unum in die illa, dicentes: Panem nvestimentis nostris operiemur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos: aufer opprobrium nostrum.
Abbreviated transcription (Latin):
cea pectorali. et hieremias mystico sermone dicebat
si obliuisci potest sponsa ornamenti sui. aut uirgo fas¬
ceae pectoralis suae. etego obliuiscar tui dicit dñs.
uirgo qualem ex hibere xp̃o nos cupit apostolus.
tur mamillae eius. quae pectorali fascea conligatae
sunt. iungitur sponso. &cum cottidie uirtutũ filios
gener&. nequaquam uirgo esse desistit. quod si aliquan¬
do diuaricauerit pedes omni transeunti et secuta fuerit
amatores suos. etiuxta oseae uaticinium. saepierit dñs
uias eius etintercluserit semitas. reuertetur adui¬
rum suum priorem etaudi&. exuere uestimentis
luctus. et induere uestibus gloriae tuae
PULCIERRIMI QUOQUE GIRITUI GRADIO CADENT
et fortes tui in praelio. pro pulcherrimis uiris. Lxx. In¬
ter praetati sunt. etfilius tuus pulcherrimus quem
diligis gladio cad&. quod deanimae statu intellegi¬
mus. quae post uirtutes peccauerit. pulcherrimum
filium eius. bona accipiam us opera. quae hostili gla¬

Expanded text:
cia pectorali, et Jeremias mystico sermone dicebat: cia pectorali, et Jeremias mystico sermone dicebat: Si oblivisci potest sponsa ornatus sui, aut virgo fasciae pectoralis suae, et ego obliviscar tui, dicit Dominus . Virgo, qualem exhibere nos cupit Apostolus tur mamillae ejus, quae pectorali fascia colligatae sunt, jungitur sponso: et cum quotidie virtutum filios generet, nequaquam virgo esse desistit. Quod si aliquando divaricaverit pedes omni transuenti, et secuta fuerit amatores suos: et juxta Osee vaticinium, sepserit Dominus vias ejus, et intercluserit semitas, revertetur ad virum suum priorem, et audiet: Exue te vestimentis luctus, et induere vestibus gloriae tuae Pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent: et fortes tui in praelio. Pro pulcherrimis viris, LXX interpretati sunt, et filius tuus pulcherrimus, quem diligis, gladio cadet. Quod si de animae statu intelligimus, quae post virtutes peccaverit, pulcherrimum filium ejus, bona 64 accipiamus opera, quae hostili gla
Abbreviated transcription (Latin):
NA FUNICULIS. faetere peccata paenitens¬
loquitur. putruerunt etcorruptae sunt cicatri¬
ces meae a facie insipientiae meae. zona ac cingi
lumbos apostolus praecepit dicens. state accinti lum¬
bos uestros inueritate. et depeccatore legimus.
Funiculis peccatorum suorum unusquisque constrin¬
gitur. igitur probono odore uirtutum. filiae sion
habebunt putredinem peccatorum. et pro cingulo ueri¬
tatis. mendacii funiculis ligabuntur. quos habue¬
runt supra capita. qui cum pannis & sordibus uitam
regis syriae praecabantur
ET PRO FASCEA PECTORALI CILICIUM PROPASCEA
pectorali. quam interpraetatus est symmachus .Lxx.
tunicam. SE CΟΠ̃ ΟΡ ΦΥPΑÑ idest clauatam pur¬
puram. transtulerunt quod aliqua. cingillum exul¬
tationis ex pressit. theodotio. ipsum uerbum hebrai¬
cum. p̃thigil. posuit. quod genus ornamenti mulie¬
ris est. fascea pectus tegit. et eum possid& locum
infeminis. quem rationale inpontificibus. dehac fas¬

Expanded text:
na, funiculus. Fna, funiculus. Floquitur: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Zona accingi lumbos, Apostolus praecepit, dicens: State accincti lumbos vestros in veritate . Et de peccatore legimus: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur . Igitur pro bono odore virtutum, filiae Sion habebunt putredinem peccatorum: et pro cingulo veritatis, mendacii funiculis ligabuntur, quos habuerunt super capita qui cum pannis et sordibus vitam a rege Syriae precabantur. Et pro fascia pectorali cilicium. Pro fascia pectorali, quam interpretatus est Symmachus, LXX tunicam μεσοπορφύραν, id est, clavatam purpura transtulerunt: quod Aquila cingulum exultationis expressit. Theodotio ipsum verbum Hebraicum PHTHIGIL   posuit, quod genus ornamenti muliebris est. Fascia pectus tegit, et eum possidet locum in feminis, quem Rationale in Pontificibus. De hac fas
Abbreviated transcription (Latin):
palliola possumus appellare quo obuoluta est rebec¬
ca. ethodie quae arabiae. et mesopotamiae ope¬
riuntur feminae. quae hebraice dicuntur.
ardidim. Grece. gepictpã. ab eo quod in
Tepi. hoc est in aestate & caumate corpora
protegant feminarum. filiae ergo sion propter super¬
biam suam. perdiderunt acus. quibus omnium precepto¬
rum regula stringebatur. perdiderunt specula. quae
obtulerunt In exodo. manentes inforibus tabernaculi.
Mulieres adluterem dnĩ fabricandum. dequibus & pau¬
lus apostolus loquebatur. uidemus autem nunc per
speculum inenigmate. amiserunt sindones etuittas.
quibus operiebant umeros. et fluentem huc atque
illuc animum constringebant. et eepict pa
quo tu tissimo inaestibus tegebantur um braculo.
haec dicimus. ne omnino tropologiam huius loci fuge¬
re uideamur. ceterum laboris est. maximi insingu¬
lis immorari. etlatam explanationem quaerere
ET ERIT PROSUAUI ODORE FETOR. ET PROZO¬

Expanded text:
pallia possumus appellare: quo obvoluta est et Rebecpallia possumus appellare: quo obvoluta est et Rebecca. Et hodie quoque Arabiae et Mesopotamiae operiuntur feminae: quae Hebraice dicuntur ARDIDIM, Graece θέριστρα: ab eo quod inθέρει, hoc est, in aestate et caumate corpora protegant feminarum. Filiae ergo Sion propter superbiam suam perdiderunt acus, quibus omnium praeceptorum regula stringebatur. Perdiderunt specula, quae obtulerunt in Exodo manentes in foribus tabernaculi mulieres ad luterem Domini fabricandum : de quibus et apostolus Paulus loquebatur: Videmus autem nunc per speculum in aenigmate . Amiserunt sindones et vittas, quibus operiebant humeros, et fluentem huc atque illuc animum constringebant: et theristra, quo tutissimo in aestibus tegebantur umbraculo. Haec dicimus ne omnino tropologiam hujus loci fugere videamur. Caeterum laboris est maximi in singulis immorari, et latam explanationem quaerere. Et erit pro suavi odore, foetor: et pro zo
Abbreviated transcription (Latin):
transtulit. ANABO MAlã. ornamenta sunt uestium mu¬
liebrium: quibus umeri & pectora proteguntur muta¬
toria iuxta. ANAT ΩTΗÑ. illa sunt dequibus dicitur.
ibunt deuirtute inuirtutem. etlinteamina. ut loti in
dño delicus per fruamur . secundum illud quod inpsalmo
scriptum est. torrente uoluptatis tuae potabis eos. Haec
aũt omnia perdiderunt filiae sion. quia ambulauerunt
extento collo. & oculorum nutibus superbiam gestier̃
putantes suae esse potentiae quod habebant. et non dñi
gratiae. ETACVS . ET SPECULA . ET SIN DONES. & uittas.
ettheristra. habent acus mulieres. quibus ornatorũ cri¬
nium compago retinetur: Ne laxius fluant et inspar¬
sos dissipentur capillos. habent et specula quibus con¬
siderant uultum suum. etsiquid de esse uiderint ad¬
dunt ornatui. habent sindones quae uocantur amic¬
toria. etuittas quibus crines ligantur quas appel¬
lant. TAINIAC. habent ettheristra quae nos

Expanded text:
transtulit ἀναβολαια, ornamenta sunt vestium mutranstulit ἀναβολαια, ornamenta sunt vestium muliebrium, quibus humeri et pectora proteguntur. Mutatoria juxta anagogen illa sunt, de quibus Ibunt de virtute in virtutem . Et linteamina, ut lauti in Domino deliciis perfruamur, secundum illud quod in psalmis scriptum est: Torrente voluptatis tuae potabis eos . Haec autem omnia perdiderunt filiae Sion, quia ambulaverunt extento collo, et oculorum nutibus superbiam gestierunt, putantes suae esse potegratiae. Et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra. Habent acus mulieres, quibus ornatorum crinium compago retinetur, ne laxius fluant, et in sparsos dissipentur capillos. Habent et specula, quibus considerant vultum suum, et si quid deesse viderint, addunt ornatui. Habent sindones, quae vocantur amictoria: et vittas, quibus crines ligantur, quas appellant ταινίας. Habent et theristra, quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
nes cordium .qui dicit in euangelio. nolite iudicare vtnon
iucemini. cui sententiae congruens paulus apłus precipit.
tu quis es qui iudices alienũ seruum. suo domino stat aut
cad& stabit aũt potens ẽ enim ds̃ statuere illum
Et pascentur agni iuxta ordinem suum. et deserta inuberta¬
tem uersa aduenae comedent: ꝓpascentibus agnis iuxta
ordinem suum quod inbonam partem accipitur. nescio quid
uolentes .Lxx. transtulerunt. pascentur direpti quasi tauri.
pagnis tauros intellegentes. Etrur sum proaduenis inter¬
p̃tantes agnos. quando aũt dñs exaltatus fuerit in iudicio.
et sc̃s insua scĩficatus iustitia. vtmali agricolae male pere¬
ant. et exaltata cedrus securi dñi succidatur Tunc qui fue
rint deagnoix numero non hedorũ pascentur in ecclesiae
pratis . etdicent. dñs pascit me etnihil mihi deerit
Mutatoria aut̃ & pallia. quae significantius symmachus

Expanded text:
nes cordium , qui dicit in Evangelio: Nolite judicare, ut non nes cordium , qui dicit in Evangelio: Nolite judicare, ut non judicemini . Cui sententiae congruens Paulus apostolus praecepit: Tu quis es qui judicas alienum servum? suo Domino stat, aut cadit. Stabit autem: potens est enim Deus statuere illum . . Et pascentur agni juxta ordinem suum: et deserta in ubertatem versa, advenae comedent. Pro pascentibus agnis juxta ordinem suum, quod in bonam partem accipitur, nescio quid volentes LXX transtulerunt, pascentur direpti quasi tauri; pro agnis tauros intelligentes, et rursum pro advenis interpretantes agnos. Quando autem Dominus exaltatus fuerit in judicio, et sanctus in sua sanctificatus justitia, ut mali agricolae male pereant, et exaltata cedrus securi Drint de agnorum numero, non haedorum, pascentur in Ecclesiae pratis, et dicent: « Dominus pascit me et nihil mihi deerit Mutatoria autem et pallia, quae significantius Symmachus
Abbreviated transcription (Latin):
nent ethumilitatẽ utari . Et exaltabitur dñs exercituũ iniudicio.
etds̃ sc̃s scificabitur iniustitia. Cum captiuus fuerit populus¬
ductus qui non habuit scientiam. etinterierit fame. etsiti exaru¬
erit . et dilatauerit infernus animã suã etdescenderint fortes
atq sublimes gloriosiq in ꝓfundum. et incuruatus fuerit homo
ethumiliatus uir. etreceperint om̃s iuxta merita sua. tunc
ex altabitur dñs iniudicio cuius prius iniustum uidebatur eẽ
iudiciũ et ds̃ sc̃s abomnibus scĩficabitur iniustitia. vtimpleatur
illud quod in euangelio dicitur. Pater noster qui es incaelis.
scĩficetur nomen tuum. et pater iuste mundus te noncogno¬
uit. Vnde decauere debemus. ne praeueniamus iudicium dĩ
cuius iudicia magna sunt etine narrabilia. Etdequo apłus
loquitur. inscrutabilia iudicia eius etinuestigabiles uiae il¬
lius donec inlumin& occulta tenebrax. etaperiat cogitatio¬

Expanded text:
nent et humilitate mutari. Et exaltabitur Dominus exercituum in judicio: nent et humilitate mutari. Et exaltabitur Dominus exercituum in judicio: et Deus sanctus sanctificabitur in justitia. Cum captivus ductus fuerit populus, quia non habuit scientiam, et interierit fame, et siti exaruerit, et dilataverit infernus animam suam: et descenderint fortes atque sublimes gloriosique in profundum, et incurvatus fuerit homo, et humiliatus vir, et receperint omnes juxta merita sua: tunc exaltabitur Dominus in judicio, cujus prius injustum videbatur esse judicium, et Deus sanctus ab omnibus sanctificabiturillud quod in Evangelio dicitur: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum ; et: Pater juste, mundus te non cognovit . Unde cavere debemus ne praeveniamus judicium Dei, cujus judicia magna sunt, et inenarrabilia, et de quo Apostolus loquitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius , donec illuminet occulta tenebrarum, et aperiat cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
principes et populus et sublimes gloriosiq terrae uidae descende¬
rent ad eũ. ethumiliaretur om̃is suꝑbia. etoculi sublimiũ deprime¬
rentur intellegentium se eẽ mortales. etcuncta rebus expleta.
quae uentura ꝑꝓphetas dñs nuntiarat. Infernus aut animã ha¬
bere dicitur non quod animalsit iuxta errorẽ quorundam. sed
quod uerbis humanae consuetudinis rerx insensibilium exprima¬
mus affectũ. quod insatiabilis sit etnumquã mortuoix multitu¬
dine conpleatur. Quomodo etinmanu linguae mors dicitur. &
quicquid depopulo diximus iuda eorx. tropologice referri potest
adeos. qui scli deliciis occupati. nec respicientes opera dĩ captiui
ducuntur inpeccatũ. etnonhabent scientiã dĩ . etidcirco fame
etsiti pereunt. bonorũ operũ atq uirtutũ et detrahent᷑ ingeben¬
nã. ibiq aeternis cruciatib deputati. potentiã etsuꝑbiã. miseria cer¬

Expanded text:
principes et populus, et sublimes gloriosique terrae Judae descendeprincipes et populus, et sublimes gloriosique terrae Judae descenderent ad eum, et humiliaretur omnis superbia, et oculi sublimium deprimerentur, intelligentium se esse mortales; et cuncta rebus expleta, quae ventura per Prophetas Dominus nuntiarat. Infernus autem animam habere dicitur, non quod animal sit, juxta errorem quorumdam; sed quod verbis humanae consuetudinis, rerum insensibilium exprimamus affectum, quod insatiabilis sit, et numquam mortuorum multitudine compQuidquid de populo diximus Judaeorum, tropologice referri potest ad eos qui saeculi deliciis occupati, nec respicientes opera Dei, captivi ducuntur in peccatum, et non habent scientiam Dei: et idcirco fame et siti pereunt bonorum operum atque virtutum, et detrahentur in gehennam, ibique aeternis cruciatibus deputati, potentiam et superbiam miseria cer
Abbreviated transcription (Latin):
lus m̃s quia non habuit scientiã. et nobiles eius interierunt fame
etmultitudo eius siti exaruit. generaliter deinferis etgehenna
inter pretari uolunt. inqua punietur omnis qui dĩ non habuit
scientiam. Propterea dilatauit infernus animã suam etaperuit
ossuum absq ullo termino. et descendent fortes eius. et populus
eius etsablimes gloriosiq eius adeũ. etincuruabit homo ethumilia¬
bitur uir. etoculi sublimiũ depriment᷑. qui surrexer̃ mane ad sectan
delicus occupati. opus dñi respicere noluer̃. nec opera manuũ eius
contemplati sunt. Propterea ducti sunt incaptiuitatem quia
non habuerunt scientiã filii dĩ. dicente ipso adeos. nec me stitis nec
qui me misit . etinipsa captiuitate fame perier̃ etaruerunt siti.¬
Vnde etinfernus etmors dilatauit animã suã etoperuit ossuũ. etabsq
ullo numero et satietate deuorauit in ꝑpetuũ puniendos. ita ut

Expanded text:
lus meus, quia non habuit scientiam: et nobiles ejus interierunt flus meus, quia non habuit scientiam: et nobiles ejus interierunt fet multitudo ejus siti exaruit: » generaliter de inferno et de gehenna interpretari volunt, in qua patietur omnis qui Dei non habuit scientiam. « Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino et descendent fortes eius et populus eius et sublimes gloriosique eius ad eum et incurvabitur homo et humiliabitur vir et oculi sublimium deprimentur et deliciis occupati, opus Domini respicere noluerunt, nec opera manuum ejus contemplati sunt, propterea ducti sunt in captivitatem, quia non habuerunt scientiam Filii Dei, dicente ipso ad eos, Nec me scitis, nec qui me misit , et in ipsa captivitate fame perieruntUnde infernus et mors dilatavit animam suam, et aperuit os suum, et absque ullo numero, et satietate devoravit in perpetuum puniendos: ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria. quod quidem etsp̃italiter hodie quae patiuntur.
sustinentes non famem panis neq sitim aquae. sed famem
audiendi sermonis dĩ quia non respexerunt inopus dñi. nec con¬
siderauerunt opera manuũ eius. neq habuerunt eius scientiam
qui semꝑ locutus ẽ ꝑ ꝓphetas. unde etinpsalmis dicitur eis. con¬
uertentur aduesperam. et famem patientur ut canes. etcircui¬
bunt ciuitatem. Quod aũt omnis sermo doctrinae panis apel¬
letur etaqua. illud docet. euangelicum. noninpane solo uiuit
biberit deaqua quam ego dedero ei nonsiti& in aeternum. Etin
psalterio dicitur suꝑ aquas refectionis educauit me. Unde et
dñs nonuult esurientes inheremo dimittere. nelassentur et
corruant etinterficiantur fame. et deuiro iusto dicitur . iuue¬
nis fui etsenui. etnonuidi iustũ derelictũ neq semen eius quae¬
rens panẽ. Quidam hoc quod dicitur. captiuus ductus ẽ popu¬

Expanded text:
historia. Quod quidem et spiritualiter hodie quoque patiuntur, historia. Quod quidem et spiritualiter hodie quoque patiuntur, sustinentes non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi sermonis Dei: quia nec respexerunt opus Domini, nec consideraverunt opera manuum ejus, neque habuerunt ejus scientiam, qui semper locutus est per Prophetas . Unde et in Psalmis dicitur de eis: Convertentur ad vesperam, et famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem . Quod autem omnis sermo doctrinae, panis appelletur et aqua, illud docet Evangelicue aqua, quam ego dedero ei, non sitiet in aetpsalmo dicitur: Super aquas refectionis educavit me . Unde et Dominus non vult esurientes in eremo dimittere, ne lassentur; et corruant, et interficiantur fame . Et de justo viro dicitur: Juvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem . Quidam hoc quod dicitur: Captivus ductus est popu
Abbreviated transcription (Latin):
do uitia relinquimus inpueritia. etdicere possumus peccata
iuuentutis meae etignorantiae nememineris. ortoq nobis
sole iustitiae fugantur tenebrae. etstatim interficimus om̃s
cogitationes quae ad peccata nos ꝓuocant. et deciuitate men¬
tis nr̃ae illos disꝑdimus peccatores. dequibus saluator loqui¬
tur. decorde nr̃o exeunt cogitationes male: homicidia.
adulteria fornicationes. furta. falsa testimonia. plasphemiae.
etreliqua. infelicissimi aũt sunt qui demane usq ad uesperã
ebrietate. gula. et diuersis uoluptatib occupati non intelle¬
gunt inse opera dñi. nec considerant cur creati sunt.
Propterea captiuus ductus ẽ populus m̃s qui nonbabuit scientiã.
etnobiles eius interierunt fame. et multitudo eius siti exaru¬
it. Flaec iuxta litterã accidisse populo iudaeorx subuespasia¬
no ettito romanis principibus tam greca quã latina narrat

Expanded text:
do vitia relinquimus in pueritia, et dicere possumus: Peccata do vitia relinquimus in pueritia, et dicere possumus: Peccata juventutis meae et ignorantiae ne memineris . Ortoque nobis sole justitiae, fugantur tenebrae, et statim interficimus omnes cogitationes, quae ad peccata nos provocant, et de civitate mentis nostrae illos disperdimus peccatores, de quibus Salvator loquitur: De corde exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae , et reliqua. Infelicissimi autem sunt qui de mane usque ad vesperam ebrietate, gula et diversis voluptatibus occupati, non intelligunt in se opera Domini, nec considerant cur creati sunt. Propterea ductus est captivus populus meus, quia non habuit scientiam: et nobiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit. Haec juxta litteram 78 accidisse populo Judaeorum sub Vespasiano et Tito Romanis principibus, tam Graeca quam Latina narrat
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Nec audit dñm dicentem ad aaron. uinũ etsicerã nonbibetis
tu et filii tui quando ingrediaemini intabernaculũ testimonu
aut accedetis ad altare. hascrtharas etlyras. trmpanũq et tibi¬
as rex babylonius habuit. quib consonantib uniuersarũ genti¬
um populi ꝓsternabant᷑ interrã. etadorabant aureũ statuam.
quod aũt primũ tempus humanae sapientiae quando egredi¬
mur depueritia. etadrationabilẽ uenimus aetatẽ. mane in
scripturis intellegatur multa testimonia docere nos poter.
Dequibus exempli causa pauca ponenda s̃. mane mittebam pro¬
phetas . etmane exaudies orationẽ meã. mane asstabo tibi et
gilo. Etinmatutinis interficiebam om̃s peccatores terrae vt
disperderẽ deciuitate dñĩ om̃s qui operantur iniquitatem.
Etinalio loco. aduesperam demorabitur fletus . etinmatutinũ
laciitia. Etcetera hissimilia. consurgimus aũt demane quan¬

Expanded text:
tus , nec audit Dominum dicentem ad Aaron: Vinum et siceram non bibetis tus , nec audit Dominum dicentem ad Aaron: Vinum et siceram non bibetis tu et filii tui, quando ingredimini in tabernaculum testimonii, aut accedetis ad altare . Has citharas, et lyras, tympanumque, et tibias rex Babylonius habuit, quibus consonantibus, universarum gentium populi prosternebantur in terram, et adorabant auream statuam . Quod autem primum tempus humanae sapientiae, quando egredimur pueritiam, et ad rationalem venimus aetatem, mane in Scripturis intelligatur, multa testimonia docere nos poterunt: de quibus exempli causa ponenda sunt pauca: Mane mittebam Prophetas; et: Mane exaudies orationem meam. Mane assitam tibi, et gilo ; et: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem ; et in alio loco: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia, et caetera his similia. Consurgimus autem de mane, quan
Abbreviated transcription (Latin):
cuius rex iuuenis. et principes tui mane comedunt. Qui delicus
occupati excreaturis non intellegunt creatorem nec conside¬
rant. opera manuum eius. De quibus legimus . verbo dñi caeli
fundati sunt etspũ oris eius omnis uirtus eorx. Potest iuxta al¬
tiorem intellegentiã. om̃is animae ꝑturbatio ebrietas appella¬
ri . quae concipitur deuino furoris draconũ. et deueneno aspidum
insanabili. quod non nulli bibunt ab adulescentia usq in senectutẽ.
hoc ẽ demane usq ad uesperam. Alii uero hora tertia. sexta. uel
nona etundecima suscitantur deconuiuio. & dicitur adeos.
Expergescimini qui ebri estis auino. suꝑhoc uinũ et suꝑ huiusce¬
modi uuas ac uineas pluit dñs sulphur etignẽ ad ño. etquicũq
ex earx uino biberit. aestuat atq conburitur. Requirit cythe¬
ram etpsalterium. cuius repertor ẽ iubal deca instirpe genera¬

Expanded text:
cujus rex juvenis est, et principes tui mane comedunt . Qui deliciis cujus rex juvenis est, et principes tui mane comedunt . Qui deliciis occupati, ex creaturis non intelligunt Creatorem, nec considerant opera manuum ejus, de quibus legimus: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Potest juxta altiorem intelligentiam, omnis animae perturbatio ebrietas appellari, quae concipitur de vino furoris draconum, et de veneno aspidum insanabili, quod nonnulli bibunt ab adolescentia usque ad senectutem, hoc est, de mane usque ad vesperam . Alii vero hora tertia, sexta, vel nona, et undecima suscitantur de convivio, et dicitur ad eos: Expergiscimini qui ebrii 77 estis a vino. Super hoc vinum, et super hujuscemodi uvas ac vineas pluit Dominus sulphur et ignem a Domino: et quicumque ex earum vino biberit, aestuat atque comburitur. Requirit citharam et psalterium, cujus repertor est Jubal, de Cain stirpe genera
Abbreviated transcription (Latin):
usq aduesperam utuino aestuetis. cythara. & lyra. et timpanum.
et tibia. etuinũ inconuiuus ur̃is etopus dñi non respicitis. nec ope¬
ra manuum eius consideratis. Pro ebrietate.quam aquila ẽ in
terpretatus et symmachus. Lxx̃. ipsum hebraicum posuerunt.
sicera. quod omnem significat potionem. quae inebriare potest.
et statum mentis euertere. arguit aũt iuxta consequentiam coep¬
tae explanationis a gricolas uineae. qui inminente sterilitate et
uicino incendio quo uepres etspinae sunt conburendae. luxuriae
se etuoluptatibus tradiderunt. Nonsolum inuescendo etbibendo.
sed inaurium quoq oblectatione etindiuersis musicae astis generi¬
bus. qui cũ ista faciant. opus dñĩ non respiciunt. nec considerant
quae uentura sint. abutamur hoc testimonio aduersũ princi¬
pes ecclesiae qui demane consurgunt ad sectandum sicera etbiben¬
dum usq aduesperam. dequibius in alio loco dicitur. Uae tibi ciuitas

Expanded text:
usque ad uesperam, ut uino aestuetis cithara et lyra et tympanum usque ad uesperam, ut uino aestuetis cithara et lyra et tympanum et tibia et uinum in conuiuiis uestris: et opus domini non respicitis, nec opera manuum eius considterpretatus et Symmachus, LXX ipsum Hebraicum posuerunt SICERAM  , quod omnem significat potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere. Arguit autem juxta consequentiam coeptae explanationis agricolas vineae, qui imminente sterilitate, et vicino incendio, quo vepres et spinae sunt comburendae, luxuriae se et voluptatibus tradiderunt: non solum in vescendo et bibendo; sed in aurium quoque oblectatione, et in diversis musicae artis generibus. Qui cum ista faciunt, opus Domini non respiciunt, nec considerant quae ventura sint. Abutamur hoc testimonio adversum principes Ecclesiae, qui de mane consurgunt ad sectandam siceram, et bibendum usque ad vesperam: de quibus in alio loco dicitur: Vae tibi civitas,
Abbreviated transcription (Latin):
meri unione constringitur. Quod aũt aedificatio etagri cultu¬
ra referatur ad intellegentiã sp̃ĩtalem. etiam alio loco paulus
aplus doc& fundatos etradicatos in caritate credentes ẽẽ contes¬
tans. Unde etecclesiastes nonsolũ sibi aedificauit domos. sed planta¬
uit uineas. etfecit hortos. et pomaria. et instituit om̃s arbores pomi¬
feras. extruxitq piscinas vtinrigar& saltum. Porro heretici ima¬
ginem tantũ habentes umbramq uirtutũ. et nonipsam ueritatẽ
absq fructu operx. verborũ folia pollicentur. dequibus arborib
dicit dñs. Omnis plantatio quã non plantauit paterm̃s caelestis
eradicabitur. Deuinea enim sodomor uinea eorum. etꝓpago eo¬
rum degomorra. Uua eorx uua fellis . botrus a maritudinis eis.
furor draconum uinũ eorum . et furor aspidum insanabilis.
Uae qui consurgitis mane adebrietatem sectandam et potandum

Expanded text:
meri, unione constringitur. Quod autem aedificatio et agricultumeri, unione constringitur. Quod autem aedificatio et agricultura referatur ad intelligentiam spiritalem, etiam alio loco Paulus apostolus docet , fundatos et radicatos in charitate credentes esse contestans. Unde et Ecclesiastes , non solum sibi aedificavit domos, sed plantavit vineas, et fecit hortos et pomaria, et instituit omnes arbores pomiferas, exstruxitque piscinas, ut irrigaret saltum. Porro haeretici imaginem tantum absque fructu operum verborum folia pollicentur. De quibus arboribus dicit Dominus : « Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis eradicabitur. » De vinea autem Sodomorum vinea eorum, etrum de Gomorrha, Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis eis: furor draconum, vinum eorum: et furor aspidum insanabilis ae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam et potandum
Abbreviated transcription (Latin):
us mensurae erunt. vtcapiat decimã partem coro. batus . et decimã
partẽ cori.oephi. Iuxta mensuram cori erit aequalibratio eorũ.
quaerimus iuxta. ANAT ΩTΗN. Quomodo hereticorũ domus
grandes etpulchrae sint. quae cũ iudicii tempus aduenerit nullũ
habitatorẽ habeant. omnis enim pompa structuraq verborx. et
argumenta dialectica. redigentur adnihili. Etquia iuxta apl̃m
paulum. non solũ dĩ aedificatio sumus. sed etagri cultura. quã imi¬
tantes heretici suffodiuntur eteradicantur. abhieremia. id circo
decem iugera uinearx. siue ubi decem iuga boum operantur. fa¬
cient. batum. unũ. et triginta modii sementis facient. oephi.
Vtde denario numero qui inscripturis scĩs. mysticus atq ꝑfectus
est. et de tricenario inquo ꝓphetauit hiezechiel. Et dñs bapti¬
atus ẽ. redigant᷑ adoẽphi. qui ad conparationẽ multiplicis nu¬

Expanded text:
us mensurae erunt, ut capiat decimam partem cori batus, et decimam us mensurae erunt, ut capiat decimam partem cori batus, et decimam partem cori ephi: juxta mensuram cori erit aequa libratio eorum . Quaerimus juxta anagogen, quomodo haereticorum domus grandes et pulchrae sint, quae cum judicii tempus advenerit, nullum habitatorem habeant. Omnis enim pompa structuraque verborum, et argumenta dialectica redigentur ad nihili. Et quia juxta apostolum Paulum non solum Dei aedificatio sumus, sed et agricultura, quam imitantes haeretici suffodiuntur et eradicantur ab Jeremia: idcirco ubi decem jugera vinearum, sive ubi decem juga boum operantur, facient batum unum, et triginta modii sementis facient ephi , ut de denario numero, qui in Scripturis sanctis mysticus atque perfectus est: et de tricenario, in quo prophetavit Ezechiel , et Dominus baptizatus est , redigantur ad ephi, qui ad comparationem multiplicis nu
Abbreviated transcription (Latin):
magne atq pulcherrimae desertae futurae sint non haben¬
tes habitatorem. Decem enim uiga uinearum facient
langunculã unã. ettriginta modi sementis facient modios
tres. Pro languncula quam soli .lxx. transtuler omnes alii
batum. interp̃tati sunt. quod hebraice dicitur beth. etpro
triginta modiis. quos nos. ꝓcoro diximus. quod hebraice dicit᷑.
õmer .lxx. vester̃ artabas. sex. quae mensura. aegyptiaca est et fa¬
cit modios uiginti. insterilitate ergo nimia quae sequetur cap¬
tiuitatẽ. decem iuga uinearx facient. batum. idest tresampho¬
ras. & triginta modii seminis idest corus. faciet. epha. quod lxx.
tres mensuras. interp̃tati sunt. idest tres modios. batus. aũt in li¬
quidis speciebus dicitur. et: oephi. siue. epha. eiusdem mensurae
inaridis. Sicut in hiezechiel. iuxta hebraicum legimus. oephi
iustum. et. batus. iustus erit uobis. oẽphi. et. batus. aequalia etuni¬

Expanded text:
magnae atque pulcherrimae desertae futurae sint, non habenmagnae atque pulcherrimae desertae futurae sint, non habentes habitatorem. Decem enim jugera vinearum facient lagunculam unam, et triginta modii sementis facient modios tres. Pro laguncula, quam soli LXX transtulerunt, omnes alii batum interpretati sunt, quod Hebraice dicitur BETH . Et pro triginta modiis, quos nos pro coro posuimus, qui Hebraice dicitur OMER , LXX verterunt artabas sex: quae mensura Aegyptiaca est, et facit modios viginti. In sterilitate ergo nimia quae sequitur captivitatem, decem jugera vinearum facient batum, id est, tres amphoras: et triginta modii seminis, id est, corus, faciet ephi, quod LXX tres mensuras interpretati sunt, id est, tres modios. Batus autem in liquidis speciebus dicitur, et ephi, sive epha ejusdem mensurae in aridis. Sicut in Ezechiel juxta Hebraicum legimus: Ephi justum, et batus justus erit vobis. Ephi et batus aequalia et uni
Abbreviated transcription (Latin):
ba mea et non fecerit ea adsimilabitur uiro stulto qui aedifi
cauit domum suã suꝑ harenam. descendit pluuia. uenerunt
flumina. flauerunt uenti. etinpegerunt indomum illam
etcecidit. & fuit ruina domus illius magna. tamdiu autem
quaerunt haeretici noua ueteribus iungere. eteadem recen¬
tioribus inmutare. donec et sensus humanus et sermo deficiat.
Inauribus meis sunt haec dñi exercituum. nisi domos multae
desertae fuerint grandes etpulchre absq habitatore. Proeo
quod nos iuxta hebraicum uertimus. In auribus meis sunt
haec dñi exercituũ. idest uerba quae locutus est dñs adhuc
resonant in auribus meis .lxx. transtulerunt. audita s̃ haec
inauribus dñi sabaoth. no quo ꝓpheta uerba dñi audierit.
sed inauribus dñi audita sint quae ꝓpheta dicturus est. Cum
consequentius sit intellegere audisse prophetam quae dñs
sit locutus. dñs aũt locutus ẽ quod post captiuitatẽ domus

Expanded text:
ba mea, et non fecerit ea, assimilabitur viro sba mea, et non fecerit ea, assimilabitur viro scabit domum suam super harenam. descendit pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et inpegerunt in domum illam, et cecidit et facta est ruina domus ilquaerunt haeretici nova veteribus jungere, et eadem recentioribus immutare, donec et sensus humanus et sermo deficiat. In auribus meis sunt haec Domini exercituum: Nisi domus multae desertae fuerint, grandes et pulchrae absque habitatore. Pro eo quod nos juxta Hebraicum vertimus, In auribus meis sunt haec Domini exercituum, id est, verba quae locutus est Dominus, adhuc resonant in auribus meis: LXX transtulerunt, Audita sunt haec in auribus Domini sabaoth. Non quod Propheta verba Domini audierit, sed in auribus Domini audita sint quae Propheta dicturus est: cum consequentius sit intelligere, audisse Prophetam, quae Dominus sit locutus. Dominus autem locutus est, quod post captivitatem, domus
Abbreviated transcription (Latin):
sufficias. alteriusq necessitatem. tuã facere voluntatem.
iuxta tropologiam contra hereticos
quidã hocdic¬
tum arbitrant᷑ qui cũ mouerint pedes
suos deorien¬
te.ueniunt incampũ. sennaar. qui in
terp̃tatur ex¬
cussio dentiũ. etaedificant ciuitatẽ confusionis. turremq
superbiae. etaudiunt sub uerbis aliis. audite haec duces do¬
mus iacob. etresidui domus israhel. qui abominamini iudici¬
um etomã recta ꝑuertitis. qui aedificatis sion insanguinibus
ethierusalẽ ininiquitate. Isti domos domibus. idest dogma
ta coniungunt dogmatibus. quibus dicitur per micheam.
Nolite aedificare indomo derisuum. nesuꝑ fundamentum xp̃i
quod paulus apł̃s posuit. Etin quo debuerant aedificare. auix.
argentũ. lapides p̃tiosos. etontrario aedificent ligna. foe¬
num. stipulam. quorx finis incendium est. dehuiuscemodi do¬
mibus saluator in euangelio loquitur: om̃is qui audierit uer¬

Expanded text:
sufficias: alterius quoque necessitatem tuam facere voluntatem? sufficias: alterius quoque necessitatem tuam facere voluntatem? Juxta tropologiam, contra haereticos quidam hoc dictum arbitrantur. Qui cum moverint pedes suos de oriente, veniunt in campum terpretatur excussio dentium: et aedificant civitatem confusionis, turrimque superbiae, et audiunt sub verbis aliis: Audite haec, duces domus Jacob, et residui domus Israel, qui abominamini judicium, et omnia recta pervertitis, qui aedificatis Sion in sanguinibus, et Jerusalem in iniquitate . Isti domota conjungunt dogmatibus. Quibus dicitur per Michaeam: « Nolite aedificare in domo derisum , » ne super fundamentum Christi quod Paulus apostolus posuit , et in quo debuerant aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos, e contrario aedificent ligna, fenum, stipulam, quorum finis incendium est. De hujuscemodi domibus Salvator in Evangelio loquitur: « Omnis qui audierit ver
Abbreviated transcription (Latin):
nem fuderant. etsangius dominicae passionis clamabat ao
dñm. propterea clamorẽ ꝓiustitia reddider̃. iuxta illud qđ
ingenesi legimus. vox sanguinis abel fratris tui clamat ad me
Uae qui connngitis domũ addomũ. etagrũ ad agro copulatis
usq ad terminum loci. numquid habitabitis soli super terram.
Proeo quod nondiximus usq adterminũ loci .lxx. transtuler̃.
utauferatis proximo. symmachus ettheodotio. donec deficiat.
etnonsit locus. vtdeficiente terra nequaquã saturet᷑ auaritia.
quod quidem etneneraliter aduersum om̃s quibus nihil satis est
dictum puto. et specialiter contra uineã dñi. quae ꝓuuis fe¬
cit labruscas. idest proiudicio iniquitatem etpiustitia clamo¬
rem. quae ẽ enim sabies. cumtecta etagri. adde pellendos ym¬
bres. etad serendas fruges haberi debeant. ea habere cupere¬
inquibus cunctis habitare non possis. Etquae colere non

Expanded text:
nem fuderant, sanguis Dominicae passionis clamabat ad nem fuderant, sanguis Dominicae passionis clamabat ad Dominum: propterea clamorem pro justitia reddiderunt, juxta illud quod in Genesi legimus, Vox sanguinis Abel fratris tui clamat ad me . Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci: Numquid habitabitis soli vos super terram? Pro eo quod nos diximus, usque ad terminum loci, LXX transtulerunt, aut auferatis proximo: Symmachus et Theodotio: donec deficiat, vel non sit locus; ut deficiente terra, nequaquam saturetur avaritia. Quod quidem et generaliter adversum omnes, quidictum puto, et specialiter contra vineam Domini, quae pro uvis fecit labruscas, id est, pro judicio iniquitatem, pro justitia clamorem. Quae enim est rabies, cum tecta in agris ad depellendos imbres et ad serendas fruges haberi videantur, ea habere cupere, quibus conjunctis habitare non possis, et quae colere non