comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interposito inter osloquentis &auriculas audientis & aliatalia
quae sibi animalesidemq carnales in cordib fabri cantur: quic¬
quid enimtale spiritalib: dedõ cogitantib: excorporũ consu& udine
occurrit negando atq respuendo tam quam inportunas muscas¬
ab interiorib oculis abigunt : Et sinceritatic̃i locis ad quiescunt¬
quateste ac iudice has ipsas imagines corporũ suis internis aspes¬
tib: in ruentes falsas omnino esse conuincunt hi possunt ut cũq
pellare patrem: In quantum autemn ds̃ẽ nos exaudire cũ patre
quodeum significasse arbitror ubiait & nondico uobis quia ego
rogabo patrem deuobis: ad hoc quippe intuendum quo modo ÷
rogat pater filium sedsimul ex audiunt rogantes paten& filius
non nisi spiritalis oculus mentis ascendit Ipse enim pater in quit
amat uos quia me a mastis:
ideo amatille qui a nos¬
a mamus An potius quia ille amat ideo nos a mamus : Ex e¬

Expanded text:
interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Ququid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscasab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescuntqua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt. Hi possunt utcumque is interpellare Patrem; in quantum autem Deus est, nos exaudire cum Patre. Quod eum significasse arbitror ubi ait, Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum quomodo non rogat Patrem Filius, sed simul exaudiunt rogantes Pater et Filius, nonnisi spiritualis oculus mentis ascendit. 5. Ipse enim Pater, inquit, amat vos, quia vos me amastis. Ideo amat ille, quia nosamamus; an potius, quia ille amat, ideo nos amamus? Ex E
Abbreviated transcription (Latin):
putat sed quia sic cogitat. quo modo qui pro uerbia solent au¬
dire neq Intellegere: Cum uero spiritalis cõeperit om̃a
di iudi care. ipse aut̃ anemine diuidicari &iã sun hac uita
adhuc uelut ꝑsp&ulum ex parte ꝑspicit. tam̃ non ullo car¬
poris sensumon ulla imaginaria cogitatione. quae capit aut
fingit qualium cumq similitudines corporũ sed mentis cer¬
tissima intellegentia dm̃ non corpus esse. sed spm̃ It a palã¬
de patre annuntiante filio ut eiusdem subst antiae conspiciatur¬
& ipse qui annuntiat: Tunc in eius nomine p&unt qui p&unt qͥa
in sono cius nominis non aliud quam res ipsaẽ quae hoc nomine
uocatur intellegunt N& animi uanitate uel infirmitate confin¬
gunt tam quã in alio loco patrem in alio filium ante patrem stantẽ
& ꝓ nobis rogantem spatia sua quaeq amborum occupantib mabi¬
lib & uerbum adcũ cuius ẽ uerbũ facere uerba pronobis interuallo

Expanded text:
putat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent auputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire, neque intelligere. Cum vero spiritalis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte perspicit, tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione, qua capit aut fingit qualescunque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, ita Deum non corpus esse, sed spiritum, ita palade Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciaturet ipse qui annuntiat. Tunc in ejus nomine petunt qui petunt; quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo
Abbreviated transcription (Latin):
nullaerit ubi ha& sacietas erit  Re linquit᷑ it aq quantum
dum tales quales erimus quando spiritale &iam corpus
habebimus. sed qualis erat qui dicebat. sapientiã loqͥ mur
interper f&tos. Et non potui uobis loqui quasi spiritalibus
sed qua si carnalib & non sp̃m huiu¬
mundi accepimꝰ
sed spm̃ quiex dõẽ ut sciamus
quae ado
donata sunt nobis. quae & loqͥ
non insapientiae humanedoctis
uerbis
sed doctrina sp̃s. Sp̃italib spiritalia con¬
pa¬
rantes animalis enim homomnon percipit quae sunt sp̃s
dĩ. Non ltaq ꝑcipiens quae sunt sp̃s dĩ homo animalis.
sic audit quae cumq: audit dedĩ natura. ut aliud quã corp
cogitare non possit quã lib& amplissimum uel inmensum.
quam lib& lucidum ac sp&ciosum corpus. tamen ldeo ꝓuer¬
bia illi sunt quae cumq: dicta sapientia e de inhe corporea in¬
mut abiliq substantia Non quod ea tam quam pro uerbia de¬

Expanded text:
nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum dum tales, quales erimus, quando spiritale etiam corpus habebimus, sed qualis erat, qui dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos ; et: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus ; et: Non spimundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis, quae et loquimur, non in sapientiae humanae doctis verbis, sed docti Spiritu, spiritalibus spiritalia comparentes. Animalis autem non percipit quae sunt Spiritus Dei . Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei, homo animalis, sic audit quaecunque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum corpus. Tamen ideo proverbia illi sunt quaecunque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia: non quod ea tanquam proverbia de
Abbreviated transcription (Latin):
ha& inquit in ꝓuerbis locutus sum uobis. uenit hora cum lam
non in ꝓuerbiis loquar uobis. sed palam de patre meo an nuntia¬
bo uobis. posse
dicere hancde qualo quitur horã.
futurum
oportere s&ulum intellegi
Ubi ui¬
debimus palam quod beatus
pau¬
lus dicit. facie ad faciem: ut quod
ait.
ha& in ꝓuerbus locutus sum uobis.
hoc sit quod ab eodem a postolo dictumẽ: uidemus nunc ꝑspe¬
culum in aenigmate:. Annuntiabo autemuobis. quia ꝑfiliũ
pater uidebitur: Iuxta illud quod alibi ait. neq patrem
qui cognosc& nisi filius. & cui uoluerit filius reuelare. Sed
istum sensum uid& inpedire quod sequit Illodie in nomine
meo p&ltis: infuturo enim seculo cum ꝑuenerimꝰ ad regnũ
ubi similes ei erimus. quõ uidebi mus eum sicutiẽ: quid pe¬
titurisumus quan do saciabit᷑ inbonis desiderium nrm. Ain¬
de & in alio psalmodicitur. saciabor cum manifestatur
gloriatua: p&itionamq alicuius ẽ indigentiae. quaeibi

Expanded text:
Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Possem dicere hanc, de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem , ut quod ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit, quod ab eodem Apostolo dictum est: Videmus nunc per speculum in aenigmate . Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
illo loco a postolus. ubi dicit: Otimothee depositum
custodi: deuitans profanas uocum nouitates: & contra¬
dictiones falsi nominis scientiae : quam quidam pro¬
mittentes. circa fidem exciderunt: Nihil etũ sic amant
isti. quam scientiam promittere : & fidem rerum uerarum quas
credere paruuli p̃cipi untur. uelut inperitiã deridere: Dicit
aliquis: Nihul ne spiritales uiri habent indoctrina. quod car¬
nalibus taceant : & spiritalibus eloquantur: Sirespondero.
non habent: Continuo mihi dicetur exepistola adcorinthios.
a postoli pauli: Non potui uobis loqui quasi spiritalibus. sed qua¬
si carnalibus. quasi paruulis in xpo. lac uobis potum dedi. nonescã:¬
Nandum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis: Adhuc
enim carnales estis: Et illud. sapientiam loquimur interperfec¬
tos: Et illud. Spiritalibus spiritalia comparantes: Animalesaũ
homo. non percipit ea que sunt sp̃s dĩ: Stulticia ẽ illi emm: hoc

Expanded text:
illo loco Apostolus ubi dicit: « O Timothee, depositum illo loco Apostolus ubi dicit: « O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, et contradictiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes, circa fidem exciderunt » . Nihil enim sic amant isti quam scientiam promittere; et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur, velut imperitiam deridere. 5. Dicet aliquis: Nihilne spirituales viri habent in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus eloquantur? Si respondero, Non habent, continuo mihi dicetur ex Epistola ad Corinthios apostoli Pauli: « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ; et illud, « Sapientiam loquimur inter perfectos; » et illud « Spiritualibus spiritualia comparantes: animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stult
Abbreviated transcription (Latin):
perit : scriptũ est: Inanthiocia eñĩ primum postascen¬
sionẽ dñi. appellati sunt discipulixp̃iani sicut legitur
inactibus apostolorum. Et xeno docia & monaste¬
ria. postea sunt appellata nouis nominibus : restamen
ipsȩ & ante nomina sua erant : & religionis ueritate
firmantur. qua etiam contra improbos defenduntur
Aduersus inpietatem quoque arrianorum heretico¬
rum. nouum nomen patres homo usion condiderunt.
sed non remnouam talinomine signauerunt.
Hoc enim uocatur homo usion quod est. ego & pater unũ
sumus. unius uidelic& eiusdemq substantiae : Nam
si omnis nouitas profana esset. nec adnõ diceretur
mandatum nouum do uobis : nec testamentum ap¬
pellaretur nouum : nec cantar& uniuersa terra canti¬
cumnouum : Sed profanȩ sunt uerborum nouitates:
ubi dicit mulier sipiens & audax: Panes occultos liben¬
ter attingite : &aquae furtiuae dulcedinem :
Ab hac pollicitatione falsae scientiae: prohib& &iam

Expanded text:
perit, scriptum est. In Antiochia enim primum post ascenperit, scriptum est. In Antiochia enim primum post ascensionem Domini appellati sunt discipuli Christiani, sicut legitur in Actibus Apostolorum : et xenodochia et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et religionis veritate firmantur, qua etiam contra improbos defenduntur. Adversus impietatem quoque Arianorum haereticorum novum nomen Patris Homousion condiderunt: sed non rem novam tali nomine signaverunt; hoc enim vocatur Homousion, quod est, Ego et Pater unum sumus , unius videlicet ejusdemque substantiae. Nam si omnis novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae scientiae prohibet etiam
Abbreviated transcription (Latin):
audacia . xp̃i erubescit : Imnmundos hos. a postolus in spũ
scõ p̃uidens ait.: Erit enĩ tempus. quos anam doctrinã
non sustinebunt. sed secundũ desideria sua magistros
sibi coacer uabunt. prurientes auditu.: & aueritate
quidem auditum suum auertentes. ad fabulas autẽ
conuertentur: Illa enĩ secreti furtiq: comine moratio.
qua dicitur : Panes occultos libenter attingite : & aquae
furtiuae dulcedinem : pruritum facit audientibus.
in auribus spiritaliter fornicantibus: sicut quodam
pruritu libi dinis. &iam in carne corrumpitur inte¬
gritas castitatis: Audite itaq apostolũ talia p̃uiden¬
tem : et ea uitanda salubriter ad monentẽ : Profanas
in quiđ uerborum nouitates euita. multũ eñi proficiunt
adimpietatẽ. & ser moeorum sicut cancer serpit :
Et nonait uerborum nouitas: sed addidit profanas
Sunt eñi & doctrinȩ religionis congruentes uerborũ
nouitas: sicut ipsum nom̃ xp̃ianorũ quando dici coe¬

Expanded text:
audacia, spiritus erubescit immundus. 4. Hos Apostolus in Spiritu sancto praevidens ait: « Erit enim tempus quo sanam doctrinam non sustinebunt, sed secundum desideria sua magistros sibi coacervabunt prurientes auditu: et a veritate quidem auditum suum avertent, ad fabulas autem convertentur » . Illa enim secreti furtique commemoratio qua dicitur, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem, pruritum facit audientibus in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu quodam libidinis etiam in carne corrumpitur integritas castitatis. Audite itaque Apostolum talia praevidentem, et ea vitanda salubriter admonentem: Profanas, inquit, verborum novitates evita: multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit . Et non ait, verborum novitates; sed addidit, profanas. Sunt enim et doctrinae religionis congruentes verborum novitates, sicut ipsum nomen Christianorum quando dici coe
Abbreviated transcription (Latin):
derunt uere. Id est quo modo credendum ẽ in concussa.
firme. stabiliter. fortiter.: Nontam in propriu redi¬
turi. & xp̃m relicturi: Ad huc ergo discipuli non erant
tales quales cos dicit. uerbis preteriti temporis quasi
iam essent p̃nuntians quales futuri essent: Accepto
scilicet spũ scõ qui eos sicut promis sum est doceret omniu
quem prius quam acciperent. quomodo seruauerunt cius
sermonem quod de illis quasi feterint dixit.: Quando
primus corum ter eum negauit. cum exore ei us audisset
quid futurum esset homini qui eum coram hominibus¬

Expanded text:
derunt vere, id est quomodo credendum est, inconcusse, derunt vere, id est quomodo credendum est, inconcusse, firme, stabiliter, fortiter; non jam in propria redituri, et Christum relicturi. Adhuc ergo discipuli non erant tales, quales eos dicit verbis praeteriti temporis, quasi jam essent, praenuntians quales futuri essent, accepto scilicet Spiritu sancto, qui eos, sicut promissum est, doceret omnia. Quem priusquam acciperent quomodo servaverunt ejus sermonem, quod de illis quasi fecerint, dixit; quando primus eorum ter eum negavit , cum ex ore ejus audisset quid futurum esset homini qui eum coram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
niu quae de disti mihi abstesunt. Id est cognouerunt
quiu abste sum.⁊ Simul enim pater dedit omnice
cum genuit qui haberet omniu, Quiauerba in quit quae
dedisti mihi dedi eis. & ipsi acceperunt. Idest intel lexerunt
atq tenuerunt., Tuncenim uerbum accipitur quan do
mente pescipitur.⁊ Et cognouerunt inquit uere. quiu
ate exiui &crediderunt quiu tume misisti Et hic
sub audiendum est uere.: Quod enim dixit. cognouerunt
uere. &x ponere uoluit adiungendo & crediderunt.
Hoc itaq crediderunt uere. quod cognouerunt uere.
Idenim est ate exii. quod est tume misisti.: Cũ ergo dixis¬
set cognouerunt uere. Nequis quam putaret istam cog¬
nitionem lam per speciem factam non per fidem. expo¬
nendo addidit. & trediderunt. Vt sub audiamus uere .:ł.¬
Non eo modo significauit paulo ante cum dixit. modo
creditis. uenit hora &iam uenit ut dispergamini unus¬
quisq in propriu & mesolum relinquatis.: Sed credi¬

Expanded text:
nia quae dedisti mihi, abs te sunt: id est, cognoverunt nia quae dedisti mihi, abs te sunt: id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater dedit omnia, cum genuit qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt: id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere: quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo, et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est a te exivi, quod est, tu me misisti. Cum ergo dixisset, cognoverunt vere, ne quisquam putaret istam cognitionem jam per speciem factam, non per fidem; exponendo addidit, et crediderunt, ut subaudiamus verenon eo modo quem significavit paulo ante, cum dixit, Modo creditis? Venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis . Sed credi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab illo eos acceperit. quõ exipso est quicquid est
De quo est. &iam ipse sibi eos dedit. hoc est tum patre
Denique qui hoc lotodicit. Tui eran
Ego uos elegi demundo.: Conteratur hic cogitatio car¬
nalis. atq dispereat demundo: sibi apatre dicit.
filius datos homines quibus alio loco dicit. Ego uos
demundo elegi: quos dr̃ filius demundo elegit cum
patre. Idem ipse homo filius demundo eos accepit apa¬
tre: Nonenim pater illos filio de disset. nisi elegis¬
set.: Ac per hoc filius sicut non ut inde separauit pa¬
trem quando dixit. Ego uos demundo elegi quõ simul
cos elegit & pater Sic noninde separauit. & sequando
dixit .⁊ Tui erant. quia & ipsius filii pariter erant.
Nunc autem homo idem ipse filius accepit eos quȩ non
erant ipsius. quia & formam serui accepit ds̃. Idem
quae non erat ipsius. Sequitur acdicit. & sermonem
tuum seruauerunt. Nunc cogno uerunt quiu om¬

Expanded text:
ut ab eo illos acceperit quoniam ex ipso est quidquid est ut ab eo illos acceperit quoniam ex ipso est quidquid est de quo est; etiam ipse sibi eos dedit, hoc est, cum Patrededit. Denique qui hoc loco dicit, Tui erantEgo vos de mundo elegi . Conteratur hic cogitatio carnalis, atque dispereat. De mundo sibi a Patre dicit Filius datos homines quibus alio loco dicit, Ego vos elegi de mundo. Quos Deus Filius de mundo elegit cum Patre, idem ipse homo Filius de mundo eos accepit a Patre: non enim Pater illos Filio dedisset, nisi elegisset. Ac per hoc Filius sicut non inde separavit Patrem, quando dixit, Ego vos de mundo elegi, quoniam simul eos elegit et Pater: sic non inde separavit et se, quando dixit, Tui erant, quia et ipsius Filii pariter erant. Nunc autem homo idem ipse Filius accepit eos qui non erant ipsius, quia et formam servi accepit Deus idem quae non erat ipsius. 6. Sequitur ac dicit, Et sermonem tuum servaverunt: nunc cognoverunt quia om
Abbreviated transcription (Latin):
quod potest. a quo est ipse qui potest. aquo enim habet
ut sit ab illo. habet ut possit. & simul utrumq sem per
habuit. quia numquam fuit & non potuit. quo circa
quicquid potuit pater. semper cum illo filius potuit.
Q uõ ille quinum quam fuit & non potuit. num quam
sine patre fuit. Num quam sine illo pater fuit.
Acper hoc sicut pater aeternus omni potens. Ita filius co¬
ȩternus omnipotens. & si omni potens utiq omnipo¬
tens. Id enim potius uerbum euerbo inter pretamur
Si propriae uolumus dicere quod agretis dicitur
PAN TO CRA TOR quod nostra non sic inter pre¬
tarentur ut omni potens dicerent. cum sit panto¬
gator. omni tenens. nisi tantundem ualere sen¬
tirent. Quid ergo habere umquam potuit aeter¬
nus omni tenens. quod non simul habuerit coaeter
minem se accepisse hanc potestatem. ut eos haberet ostendit.
quo qui semper omni potens fuit. Nonsem per homo fu¬
it.: Quam obrem cum patri potius tribuisse uideatur.

Expanded text:
quod potest, a quo est ipse qui potest. A quo enim habet quod potest, a quo est ipse qui potest. A quo enim habet ut sit, ab illo habet ut possit; et simul utrumque semper habuit, quia nunquam fuit et non potuit. Quocirca quidquid potuit Pater, semper cum illo Filius potuit; quoniam ille qui nunquam fuit et non potuit, nunquam sine Patre fuit, nunquam sine illo Pater fuit. Ac per hoc sicut Pater aeternus omnipotens, ita Filius coaeternus omnipotens; et si omnipotens, utique omnitenens. Id enim potius verbum e verbo interpretamur, si proprie volumus dicere, quod a Graecis dicitur παντοκράτωρ: quod nostri non sic interpretarentur, ut omnipotens dicerent, cum sit παντοκράτωρ omnitenens, nisi tantumdem valere sentirent. Quid ergo unquam habere potuit aeternus omnitenens, quod non simul habuerit coaeternminem se accepisse hanc potestatem ut eos haberet, ostendit; quoniam qui semper omnipotens fuit, non semper homo fuit. Quamobrem, cum Patri potius tribuisse videatur
Abbreviated transcription (Latin):
nondum palam dixit . Proinde sicintelle gendumẽ.
protempore futuro. praeteritũ positum quem am¬
modum dum illud omnia quae audiui a patre me o
nota uobis feti.: Quod non dum feterat. Sed loque¬
batur quasi fecisset quod immo biliter eẽ p̃ fixum
sciebat ut faceret. Quid est aut̃ quos dedisti mihi
demundo: Dictum ẽ enim de illis quod non dũ eent
demundo. Sed hocess regeneratio prestitit non generatio.
Quid est etiam quod sequitur: Tui erunt. & mi hi eos dedisti
An aliquando erant patris. quando nonerant unigeniti filii
eius & habuit aliquando pater aliquid sine filio :⁊
Absit.⁊ Uerum tamen habuit aliquid aliquando ds̃
filius. quod non dum habuit idem ipse homo filius. quiu
nondum erat homo factus exmatre. quando tamen ha¬
bebat uniuersa cum patre.⁊ Qua propter quod dixit
ant non se inde separauit dĩ filius sine quonihil
um quam pater habuit. Sed sol& ei tribuere omne

Expanded text:
nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est, nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est, pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset, quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. 5. Quid est autem, Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non esset de mundo. Sed hoc illis regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam quod sequitur, Tui erant et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus; et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit. Verumtamen habuit aliquid aliquando Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius; quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre. Quapropter quod dixit, Tui erant, non inde se separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere omne
Abbreviated transcription (Latin):
ta est uniuersum genus humanum dm̃ mundi huius
fatetur auctorem.⁊ In hoc ergo quod fecit hunc mun¬
dũ caelo terraq conspicuum. & ante quam inbuerentur in
fide xp̃i. Notus omnibus gentib ds̃. In hoc autem quod
non est in uiris suis & cum dus falsis colendis. Notus in
iudeu dĩ In hoc uero quod pates est huius xp̃i per
quem tollit pectatum mundi. hoc nomen ẽ eius prius
occultum omnibus. Nunc manifestauit cis quos dedit
ei pater. ipse demundo. Sed quomodo manifestauit.O
Si nondum uenit hora: dequa superius dixerat quod
ueniret hora. cum iam non in prouerbis inquit loquas
uobis sed palam depatre meo adnuntiabo uobis. An
uero adnuntiatio manifesta putabitur inpro uerbiis.
cur ergo dictum ẽ palam adnuntiabo uobis  Nisi quiu
in prouerbus non est palum.: Quod aut non pro uerbiis
occultatur. serl uerbis manifestatur. procul dubio
palum dicitur.⁊ Quomodo ergo manifestauit quod

Expanded text:
ta est, universum genus humanum Deum mundi hujus ta est, universum genus humanum Deum mundi hujus fatetur auctorem. In hoc ergo quod fecit hunc mundum coelo terraque conspicuum, et antequam imbuerentur in fide Christi, notus omnibus gentibus Deus. In hoc autem quod non est injuriis suis cum diis falsis colendus, notus in Judaea Deus. In hoc vero quod Pater est hujus Christi, per quem tollit peccatum mundi, hoc nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, Palam annuntiabo vobis, nisi quia in proverbiis non est palam? quod autem non in proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit quod
Abbreviated transcription (Latin):
ei det eis uitam aeternam. Sed utiq: de omnibus
quib: in eum credentib uita aeterna datur. lam
nunc ergo uideamus quid deillis aquibus tunc
audiebatur discipulis suis dicat. Manifesta¬
ui inquit nomen tuum hominibus quod dedisti mihi.
Monergo nouerant di nomen cum essent iuidaei.: Et ubi
est quod legitur: Notus iniudea ds̃ inissa hel magnum
nomen eius ⁊ Ergo manifestaui nomen tuum hominibus
istis quos de disti tathi demundo.⁊ Qui me audiunt
haec ditentem. Non illud nomen tuum quo uocaris ds̃.
sed illud quo uocaris pater meus. quod nomen manifes¬
tari sine ipsius filu manifestatione non posset.: Nam
quod ds̃ dicitur uniuersae creaturae. &iam omnibus
gentibus: ante quam in xpm̃ crederent. non omni mo¬
do eẽ potuit. hoc nomen ignotum. Haec est enim uis
uere diuinitatis. ut creaturae rationali iam rationẽ
utenti. Non omnino acpenitus possit abscondi. ⁊¬
Exceptis enim paucis Inquib natura nimium depreua¬

Expanded text:
ei, det eis vitam aeternam, sed utique de omnibus ei, det eis vitam aeternam, sed utique de omnibus quibus in eum credentibus vita aeterna donatur. Jam nunc ergo videamus quid de illis a quibus tunc audiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? Et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem: non illud nomen tuum quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus; quod nomen manifestari sine ipsius Filii manifestatione non posset. Nam quod Deus dicitur universae creaturae, etiam omnibus gentibus antequam in Christum crederent, non omni modo esse potuit hoc nomen ignotum. Haec est enim vis verae divinitatis, ut creaturae rationali jam ratione utenti, non omnino ac penitus possit abscondi. Exceptis enim paucis in quibus natura nimium deprava
Abbreviated transcription (Latin):
ficet te  usq ad illud quod paulo post ait. & nunc
clarificame tu pater apud temet ipsum. claritate
quam habui prius quam mundus esset apud te ::
Omnes suos uolebat intellegi. quibus notum facien¬
do patrem darificat eum.⁊ Cum enim dixis set
ut filius tuus darificette. Mox quem ãdmꝰdum id
fieret demonstrauit dicens: Sicut dedisti cipo¬
testatem omnis aarnis. ut omne quod de disti ei det
eis uitam aeternam.⁊ Haec est aut uita aeternu
ut cognoscant te solum uerum dm̃ & quem mi sisti
ihm xpm̃.⁊ Non enim potest cognitione hominum
darificari pater. nisi & ille cognoscatur perquem
clarificatur id est perquem populus In notestit :
Haec est glorificatio patris quae non circa so los
illos apostolos facta est. Sed circa omnes homines fit.
quibus suis mebris caput est xp̃s. Neq enim de
solis apostolis potest intellegi.⁊ Sicut dedisti ei
potestatem omnis carnis. Ut omne quod de disti

Expanded text:
ficet te, usque ad illud quod paulo post ait: Et nunc ficet te, usque ad illud quod paulo post ait: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te; omnes suos volebat intelligi, quibus notum faciendo Patrem, clarificat eum. Cum enim dixisset, ut Filius tuus clarificet te; mox quemadmodum id fieret, demonstravit dicens, Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternum: haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Non enim potest cognitione hominum clarificari Pater, nisi et ille cognoscatur per quem clarificatur, id est, per quem populis innotescit. Haec est gloriillos apostolos facta est, sed circa omnes homines fit, quibus suis membris caput est Christus. Neque enim de solis apostolis potest intelligi: Sicut dedisti eis potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
idem corporali secundum fidei regulam sanamq:
doctrinam.: Nam p̃sentiu spiritali cum eis erat
utiq futurus postascensionem suam & cum tota
ecclesiu
sua in hoc mundo usq in consum mationem sae¬
culi:
Nonitaque recte intelleguntur dequibus dix¬
erit. ⁊ Cum essem cum eis. ego seruabam illos. Nisi hi quos
inse credentes seruare iam coeperant p̃sentiu corporali.
& quos relicturus fuerat absentiu corporali. ut eos cum
patre seruaret p̃sentia spiritali.: Postuero ad iungit
& ceteros suos ubi dicit.: Non pro his autem rogotantũ
sed & pro eis qui crediturisunt peruerbum eorum
inme.⁊ Ubi mani festius ostendit quod non de omni¬
bus ad cum pertinentib superius loqueretur. ab
eo loco ubi ait.: Manifestaui nomentuum hominib:
quos dedisti mihi. sed de his tantum quieum cum illu
diceret audiebant. Ab ipso itaq orationis cius
exordio ubi subleuatis oculis incaelum dixit.: Pãt̃
uenit hora clarifica filium tuum ut filius. cđari¬

Expanded text:
idem corporali, secundum fidei regulam sanamque idem corporali, secundum fidei regulam sanamque doctrinam: nam praesentia spirituali cum eis erat utique futurus post ascensionem suam, et cum tota Ecclesia sua in hoc mundo usque in consummationem saeculi . Non itaque recte intelliguntur de quibus dixerit, Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, aexordio, ubi, sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clari
Abbreviated transcription (Latin):
quia uerba quae dedisti mihi dedi eis. & ipsi acceperunt
& cognouerunt uere quia ate exii. & crediderunt qui¬
a tu me misisti.⁊ Quam quam & haec omnia de omnib
futuris fidelib dici potuerunt. specie per fecta cum
adhuc essent futura Sed ut de his solis quos tunc
habebał discipulis haec loqui. intellegatur illud ma¬
gis urguet quod paulo post ait: Cum essemꝰ cum eis.
ego seruabam eos innomine tuo quos dedisti mihi.
Custodiui & nemo exeis periit. nisi filius perditionis
ut scriptura impleatur. Iudam significans quitradi¬
dit eum.: Existo quippe duo denario numero apos¬
tolorum solus periit. deinde sub iungit.: Nunc aut
adte uenio. Unde manifestum est eum decorporali
sua dixisse prȩsentiu. cum essem cum eis. ego seruabã
eos ueluti iam cum eis ea presentia non esset. Eo modo
enim significare uoluit ascensionem suam mox fu¬
turam dequa dixit. Nunc autem adte uenio
turus itaq addexteram patris. Unde uenturus
est aduiuos & mortuos iudicandos. p̃sentia ait¬

Expanded text:
psi acceperunt et cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura: sed ut de his solis quos tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget quod paulo post ait, Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo: quos dedisti mihi custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo modo enim significare voluit ascensionem suam mox futuram, de qua dixit, Nunc autem ad te venio: iturus utique ad dexteram Patris; unde venturus est ad vivos et mortuos judicandos praesentia it
Abbreviated transcription (Latin):
ab initto creationis suae: quando uerbum factus est caro.
quia una persona facta est uerbum & homo: Tuncergo
scĩficauit se inse. hoc est hominem se in uerbo. Sed quicc
unus xp̃s uerbum & homo scĩ ficans hominem inuerbo
propter sua uero membra. & proeis inquit ego. idest.
quod prosit &iam ipsis. quiu &ipsi sunt ego. sicut
mihi profuit in me quia homosum sine ipsis &ego sci¬
fico me ipsum hoc est ipsos in me tam quam meipsum
scĩ fico ego Qũo in me &iam ipsi sunt ego. ut sint
modum. ego inueritate
quod ipsum ego Deinde iam
non solum deapostolis sed &iam desius taeteris membris
incipit dicere quod donante ipso alio sermone tractan¬
IIS AU TEM ROGO TANTUM. SED ETDRO

Expanded text:
ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro, ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro, quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint modum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractanhis autem
Abbreviated transcription (Latin):
apostolo. atq dicente. Desemine abrale.: Si autem
uos xp̃i. ergo abra hae semen estis.⁊ Cum dixisset supe¬
rius. nondicit &seminibus tamquam inmultis. sed
tam quam inuno & semini tuo quod est xp̃s. Si ergo
semen abra hae hoc est xp̃s. quid aliud dictum est qui¬
bus dictum est. ergo abrahae semen estis. nisi ergo
xp̃i estis. inde est quod alio loco idem ipse apostolus
ait: Nunc gaudeo inpassionibus prouobis & adim¬
pleo eu quae desunt pressurarum xp̃i in carne meu
Mon dixit. pressurarum mearum sed xp̃i. quiu mem
ras tius prosuu portione adimplebat.⁊ Quod ut hoc
&iam loco certum sit. attende sequentiu. Cum enim
isset. & pro cis ego sci fico meipsum
ut intelle geremus
hoc eum dixisse quos eos sci ficaret
ipse mox addidit ut
sint & ipsi sci ficati inueritate. quod. quid est aliud¬
quam in me secundum id quod ueritas est uerbum illud
In principio ds̃ in quo & ipse filius hominis scĩficatus est

Expanded text:
Apostolo atque dicente de semine Abrahae, Si autem Apostolo atque dicente de semine Abrahae, Si autem vos Christi, ergo semen Abrahae estis; cum dixisset superius, Non dicit, Et seminibus tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semini tuo, quod est Christus . Si ergo semen Abrahae, hoc est Christus, quid aliud dictum est quibus dictum est, Ergo semen Abrahae estis, nisi, ergo Christus estis? Inde est quod alio loco idem ipse apostolus ait: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desunt pressurarum Christi, in carne mea . Non dixit, pressurarum mearum, sed, Christi: quia membras ejus pro sua portione adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia. Cum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est alquam, in me, secundum id quod veritas est Vein principio, Deus, in quo et ipse Filius hominis sanctificatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Ingreco aũt sine ulla uarietate. &ibi &hic logos est
Scĩficat ltaq pater inueritate. Id est inuerbo sũo. In
unigenito suo. suos heredes. eiusq coheredes. Sed
nunc adhuc deapostolis loquitur. Nam secutus
ad iungit. Sicut me misisti inmundum. & ego misi
eos inmundum Quos misit nisi apostolos suos. Nam &ip¬
sum nomen apostolorum. quõ grecum est nihil nisi
missos significat in latino. Misit ergo ds̃ filium suum
non in carne peccati sed insimilitudine carnis peccati
Etmisit filuius eius eos quos natos in carne pectati scĩfi¬
cauit alabe petcati.: Sed quõ perhoc quod mediator
dĩ & hominum homo xp̃s ihs̃. factus est caput eccle¬
siae: Illi membra sunt eius. Ideo ait. quod sequitur.¬
& pro eis e go sci ficome ipsum. Quid est enim. & ꝓ
ipsi sint ego Quõ dequibus hoc ait. &dixi mem¬
bru sunt eius. & unus est xp̃s caput &corpus. docente

Expanded text:
In graeco autem sine ulla varietate, et ibi et hic λόγος est. In graeco autem sine ulla varietate, et ibi et hic λόγος est. Sanctificat itaque Pater in veritate, id est, in Verbo suo, in Unigenito suo, suos haeredes ejusque cohaeredes. 4. Sed nunc adhuc de Apostolis loquitur; nam secutus adjungit, Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Quos misit, nisi Apostolos suos? Nam sum nomen Apostolorum, quoniam graecum est, nihil nisi missos significat in latino. Misit ergo Deus Filium suum non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati ; et misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe peccati. 5. Sed quoniam per hoc quod mediator Dei et hominum homo Christus Jesus factus est caput Ecclesiae, illi membra sunt ejus; ideo ait quod sequitur,pro eis ego sanctifico meipsum. Quid est enim, Et pipsi sint ego? Quoniam de quibus hoc ait, ut dixi, membra sunt ejus, et unus est Christus caput et corpus: docente
Abbreviated transcription (Latin):
noui cuius ueritatis umbrae fuerunt. sci ficationes ue¬
teris testamenti & cum scificantur inueritate utiq
scĩficantur in xp̃o. qui ueraciter dixit.: Ego sum
uia &ueritas &uita. Item quando ait. ueritas libe¬
rabut uos. paulo post exponens quid dixerit. Siuos
inquit filius liberauerit. tunc uere liberi eritis Ut
ostender& hoc seprius dixisse ueritatem quod post
Scĩ fica eos inueritate. nisi scĩ ficaeos in me. Deniq:
sequitur & hoc apertius insinuare nondesinit. Sermo tu¬
us inquit ueritas est. Quid aliud dixit quam ego ue¬
ritas sum. grecum quippe euangelium logos hab&.
quod &iam ibi legitur ubi dictum est In principio erat
uerbum & uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum
& utiq Ipsum uerbum nouimus unigenitum dĩ filium
quod caro factum est & habita uit innobis. Vnde &
hic poni potuit & in quibus dam codicibus positum ẽ
uerbum tuum ueritas. Sicut inquibus dam codicib:
&iam ibi scriptum est in principio erat sermo.

Expanded text:
ificationes veteris testamenti. Et cum sanctificantur in veritate, utique sanctificantur in Christo, qui veraciter dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Item quando ait: Veritas liberabit vos , paulo post exponens quid dixerit: Si vos, inquit, Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Ut ostenderet hoc prius dixisse Veritatem, quod postSanctifica eos in veritate, nisi: Sanctifica eos in me? Denique sequitur, et hoc apertius insinuare non desinit. Sermo tuus, inquit, veritas est. Quid aliud dixit quam: Ego veritas sum? Graecum quippe Evangelium Λόγος habet, quod etiam ibi legitur ubi dictum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et utique Verbum ipsum novimus unigenitum Dei Filium, quod caro factum est, et habitavit in nobis . Unde et hic poni potuit, et in quibusdam codicibus positum est, Verbum tuum veritas est; sicut in quibusdam codicibus etiam ibi scriptum est In principio erat sermo.
Abbreviated transcription (Latin):
do Esse tamen demundo repetit eandem sen¬
tentium. demundo inquit nonsunt. sicut &
ego non sum demundo. Sc̃ificaeos inueritate.
Sic enim seruantur ex malo quod superius orauit
ut fit̾ret: Quaeri autem potest quomodo demun¬
do iam non erant. Si scĩficati inueritate non dum
erant: Aut siiam erant cur poscat ut sint.
Anquia & scificati. In eadem proficiunt stĩtate :
fiuntq sc̃iores. Neq hoc sine adiutorio gratiae
dĩ. Sed illo eorum sci ficante prouectum qui
sc̃ĩ ficauit inceptum.: Vnde apostolus dicit
qui in uobus opus bonum coepit perfici& usq indiem xp̃i

Expanded text:
do, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sendo, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sententiam. De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate. Sic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret. Quaeri autem potest quomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant? aut si jam erant, cur poscat ut sint? An quia et sanctificati, in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores, neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante profectum, qui sanctificavit incoeptum? Unde et Apostolus dicit: Qui in vobis opus bonum coepit, perficiet usque in diem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
OQUE NSAD HUCDNSAD
patrem &orans prodis cipulis suis dicit. Ego
dedi eis sermonem tuum & mundus odio eos habuit
Nondum id experti fuerant passionib suis quae il¬
los postea sunt secutae. sed more suo dicit istu.¬
uerbis preteriti temporis futura prenuntians. Deinde
tausam subiciens. cureos oderit mundus. quia non sunt
inquit demundo. sicut & ego non sum demundo
Hoc eis regeneratione conlatum est. Nam generatione.
de mundo erant. Propter quod iam eis dixerat
Ego uos demundo elegi. Donatum est ergo eis ut si¬
cut ipse necipsi eent demundo eos ipso liberante
demundo Ipse atem demundo numquam fuit.
quiu &iam secundum formam serui despũ sco. Ipse
natus est dequo illi renati. Nam si propter eu illi
iam non demundo quia renatisunt despũ scõ. prop¬
ter eu ille num quam demundo quia natus est
despũ scõ.: Non rogo inquit ut tollas eos demun¬
do sed ut seruaes eos exmalo. Ad huc enim neces¬
sarium habebant. quam uis iam non eent demun¬

Expanded text:
quens adhuc Dominus ad Patrem, et orans pro discipulis suis, dicit: Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus odio eos habuit. Nondum id experti fuerant passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit istverbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos odio habuit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est. Nam generatione de mundo erant: propter quod jam eis dixerat: Ego vos de mundo elegi. Donatum est ergo eis, ut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit, qui etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi jam non de mundo, quia renati sunt de Spiritu sancto, propterea ille nunquam de mundo, quia natus est de Spiritu sancto: Non rogo, inquit, ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos ex malo. Adhuc enim necessarium habebant, quamvis jam non essent de mun
Abbreviated transcription (Latin):
negauisset Dedit eis uerbu sicut dixit. quae dedit ei¬
pater. Sed quando illa nonforis Inauribus sed intus
incordibus spiritaliter acceperunt. Tunc uere acceperunt
quiu tunc uere cognouerunt.⁊ Uere autem cognouerunt
Ipsi autem filio quomo do pa¬
ter ea uerbu dederit. qui bus uerbis homo poterit
explicare: facilios sane quaestio uidetur. Si secundum
id quod filius est hominis accepisse a patre illa uer¬
bu credatus. quam quam natus ex urgine quando
& quo modo ea didicerit quis enarrabit :: Quando
etiam ipsam quaede uirgine factaẽ.⁊ Generatio¬
nem eius quis enarrabit᷑. Ĩ Siuero secundum ied qđ
ẽ depatre genitus. patriq: coęternus. accepis se
a patre ista uerbu cogitatur: nihil ibi temporis cogi¬
tetur: quasi prius fuerit. qui ea non habuerti.
atq ut haberet quae non habebat acceperit. Quõ
quicquid ds pater dõ filio dedit gignendo dedit
Ita enim dedit filio pater sine quib filius eẽ non
posset. sicut cidedit uteet. Nam quomodo alit̃

Expanded text:
em. Dedit eis verba, sicut dixit, quae dedit eiPater, sed quando illa non foris in auribus sed intus in cordibus spiritaliter acceperunt. Tunc vere acceperunt, quia tunc vere cognoverunt; vere autem cognoverunt, Ipsi autem Filio quomodo Pater ea verba dederit, quibus verbis homo poterit explicare? Facilior sane quaestio videtur, si secundum id quod filius est hominis, accepisse a Patre illa verba credatur. Quanquam natus ex Virgine quando et quomodo ea didicerit, quis enarrabit; quando etiam ipsam quae de Virgine facta est, generationem ejus quis enarrabit? Si vero secundum id quod est de Patre genitus Patrique coaeternus, accepisse a Patre ista verba cogitatur, nihil ibi temporis cogitetur quasi prius fuerit qui ea non habuerit, atque ut haberet quae non habebat acceperit; quoniam quidquid Deus Pater Deo Filio dedit, gignendo dedit. Ita enim dedit Filio Pater, sine quibus Filius esse non posset, sicut ei dedit ut esset. Nam quomodo aliter
Abbreviated transcription (Latin):
filio non sine dõ eodem ipso utique filio. Sequitur
ergo filius & dicit. quos dedisti mihi custodiui. &
nemo ex his peniit nisi filius perditionis utscriptura
impleatur. ⁊ Filius perditio s dictus est traditor xpĩ.¬
per ditioni predistinatus secundum scripturam quae de illo in
psalmo centesimo & octauo maxime prophetatur. Nunc
aut̃ inquit uenio adte. & haec loquor inmundo ut habeant
gaudium meum impletum insemetipsis. Ecce inmundo
loqui sedicit qui paulo ante dixerat iam non sum in
mundo: Quod quur dixerit ibi exposuimus. Immo
ipsum id exposuisse docuimus. Ergo &quia nondũ
abterat hic adhuc erat. & quia mox fuerat abiturus hic
quodam modo iam nonerat Quod sit autem hoc gau¬
dium dequo ait. ut habeant gaudium meum imple¬
tum insemet ipsis. lam supertus expressum est. ubi
ait. ut sint unum sicut &nos.: Hoc gaudium suũ.
ldest a se in eis conlatum in eis dicit inplendum. prop¬

Expanded text:
Filio, non sine Deo eodem ipso utique Filio. 7. Sequitur Filio, non sine Deo eodem ipso utique Filio. 7. Sequitur ergo Filius, et dicit: Quos dedisti mihi, custodivi: et nemo ex his periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Filius perditionis dictus est traditor perditioni praedestinatus, secundum Scripturam, quia de illo in psalmo centesimo octavo maxime prophetatur. Nunc autem, inquit, ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Ecce in mundo se loqui dicit, qui paulo ante dixerat: Jam non sum in mundo. Quod cur dixerit, ibi exposuimus, imo ipsum id exposuisse docuimus. Ergo et quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia mox fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quod sit autem hoc gaudium, de quo ait: Ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait: Ut sint unum, sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum, prop
Abbreviated transcription (Latin):
filii petentes exaudiebat. His quippe idem filius dix¬
erat Amen amen dito uobis. Siquid petieritis patrem
In nomine meo dabit uobis. Neque hoçtam̃ carnaliter
debemus accipere uelut uicissim nosseruent pater &fi¬
lius: Amborum in nobis custodiendis alternante cus¬
todia. quasi succedat alius quando discesserit alius.
nisi des cendat adnos. sed sicut uerbum caro factum des¬
cendit ut leuaret: non cecidit ut iaceret .⁊ Si des cen¬
dentem cognouimus cum leuante surgamus &intelle¬
gamus cum ita loquitur personas eum distinguere
non separare naturas.: Quando ergo seruabat᷑ discipu¬
los suos filius praesentiu corporali. Non expectabat
pater ad custodiendum succedere filio discedenti.
sed eos ambo seruabant potentiu spiritali .⁊ Et quando
ab eis abstulit filius pręsentiam corporalem. tenuit
cum patre custodiam spiritalem
dit. Non dedit sine ipso cuidedit. sed dedit homini

Expanded text:
Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixFilii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: nisi descendat ad nos: sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti; sed eos ambo servabant potentia spirituali: et quando ab eis abstulit Filius praesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualemdit, non dedit sine ipso cui dedit; sed dedit homini