comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatione. suꝑflua locutione. mordinata
cogitatione: cuias dispensatoꝵ ꝯfundunt.
Sepe autẽ qͥd sibi qͥd ꝓximis debeat at¬
tendit: nec ꝑ immoderationẽ sollicitu¬
uinis alioꝵ se negligit. nec ꝑ sui curam
qua subito causa emergit. que omnes
ccũspectiones obruit: ⁊ sic sola disc̾tio
tiet puer qui euasit: i. puritas disc̾tioĩs.
qͥd nuntiet m̃ti. Audi dãpna cameloꝵ:
⁊ casũ pueroꝵ. hi tapiuntur: illi mori.¬
unt᷑. auferunt᷑ enĩ cure dispensationũ.
dumꝑ negligentiã. ꝑit puritas cͥcũ spec¬
tionum. Gaudent multi claustraliũ.
cũ de regib fabulant᷑: dũ casꝰ militum
narrant: dum ꝓ illis locuntur a qͥbꝰ ñ
agnoscunt᷑: multoꝵ partes defendunt.
ꝓ multis irascuntur: ꝑ multis litigãt:
ignorant tamen. quod negant. aut af¬
firmant. Si aut̃ de regib sermo est.
docet lectio claustri. regũ certamina
casus ⁊ ꝯuentus belloꝵ: quomͦ moriat᷑

Expanded text:
cogitatione, superflua operatione, inordinata cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam,qua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio tiet puer, qui evasit, id est puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur
Abbreviated transcription (Latin):
rem: scientia ꝑignorantiã: pietas ꝑ du¬
riciam: timor ꝑ suꝑbiam. S abhac riu¬
na puer euadat. qui beato iob nuntiet:
id est discretio m̃tis que cũ aĩo agit.:
Hi funt rumores claustraliũ: ad qͦs ñ
morib ñ ext̾ioribꝰ. Uenerat ⁊ aliꝰ nuntiꝰ
ad beatũ iob qͥdicet. Chaldei fecert̃
tres t̾mas: ⁊inuaser ant camelos tuos : tulert̃
eos: nec non ⁊ puerosꝑcussert̃ gladio: ⁊ effugi
egosolus. ut nuntiarẽ tͥ. Chaldei feroces id
est demones: cameli. bonas t̾renoꝵ dispen
sationes. pueri custodes. sollicitas cͥcũspec¬
tiones: nuntiꝰ qͥ euadit. discretionẽ desig¬
nat animi. Camelꝰ partim mundũ aĩal.
quia ruminat: partĩ ĩmundũ qͥa ungulã
non diuidit: bonas t̾renoꝵ dispensationes
diẽ: qͣs diaboł modo torpenti. mͦ p̃cipita¬
ta actione ferit: mͦ pigͣ uel immoderata
locutione ꝯfundit: pene aut nimiis co¬
gitationib moͥ ͭͥb p̃mit. Sic gͥ chaldei.
trib tͣmis camelos rapiunt: qm̃ illicita

Expanded text:
scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, Hi sunt rumores claustralium, ad quos non moribus, non exterioribus. Venerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaseeos, necnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli, bonas terrenarum rerum dispensationes, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. Sic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari: immolari pecudes: thura ꝯcre¬
mari. Dõ siquidem uentͥ. tẽplũ ẽ coqͥna.
altare mensa: ministri coci: immolãte
pecudes cocte carnes: fumus incensoꝵ.o.
dor sapoꝵ. Hec iniherłm ñ ꝯstruunt᷑. sed
itibabylone: quia quoꝵ ds uent̃ ẽ. ⁊ gła

Expanded text:
ordinari, immolari pecudes, thura concreordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylone, quia quorum Deus venter est,
Abbreviated transcription (Latin):
religio quod requirit necessitas
nature: ꝓhibet tam̃ quod appetit suꝑ¬
fliutas gule. Causari ⁊ enĩ solent quida
citur: ⁊ tam eito glutitur. Nec minꝰ for¬
sitan causari debent qͥdam relgiosi qͥa
delicatioresposst̃ appellari. Qenĩ delicatiora
quert: delicatiores diei posst̃. Cũgͥ legas deliqͥs¬
se ionathã. ĩ gustumelł. esau ĩ edulio lẽtis sodomi¬
ta ĩ s atitate paniᷤ puta̾ ne piculo ẽe tot car¬
m um ferculis. tot pisciũ genibꝰ tot
frixurarum diu̾sitatib delectari: Non¬
ne sic differt palatiũ a refectorio. sicnit
egiptꝰ adeserto: Sigͥ in deserto sumus.
mirandũ ne est. si ollas carntũ suspira¬
mus: Ollas carmum suspirat: quẽ car¬
nis desidium temptat. Isti autẽ quare
uentri. ⁊ uent̾ escis: ds̃ autem : hunc. ꝙ
aliqua discerni ñ potest. i nẽsimili discer.¬
natur. ꝑsimilitudinem dõ uenter ꝯꝑat᷑
grum in confulione.Solent diis templa ꝯ¬
strui: altaria erigi: inmnistri ad seruiendum

Expanded text:
religio quod requirit necessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam citur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et aliqua discerni non potest, in consimili discernatur. Per similitudinem Deo venter comparatur, eorum in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
do ñ temeraria. Parliulꝰ gͦ cũ senib in
t̾ra fu̾roris iacet. qͣndo id etiã nr̃e cor¬
ruptionis: qͦd uindicta p̃uaricationis
intulit: carnał mens. ñ solũ sedm sen¬
sum: s etiam scd̾m iu̾diciũ. ⁊ appetitũ
sibi ad delectationem subst̾nit: ⁊ ibi se
putat reqͥesc̾e. uͥ ꝓiecta ẽ. uapulare. Se.¬
quit᷑. uͥgines mee̾ ⁊ iu̾uenes mei: ĩ gladio
ceciderunt. ꝑ iurgines castas cogitatioes:
ꝑ uuuienes.: fortitudinẽ. atq constantiã
animi: ꝑ gladiũ tẽptationẽ adu̾sarii.
acciꝑe ñ inꝯuenient̃ possumꝰ. Qͥa enim
etas iuuentutis ampliori robore uig&.
qͥd alũd fortitudo bene agendi.⁊ ꝑse¬
uerandi ꝯstantia. ꝙͣ qͥdã iuienes st̃. in
aĩo rational: Qͥa : adinchoandũ opus
ꝓmpte st̃: ⁊ incepto oꝑe sine defectu
ꝑsistunt. Recte gͦ pͥꝰ senes. in t̾ra iacuisse
dicuntur: acdemde uirgines. ⁊ iuuenes
ĩgladio cecidisse memorantur: qͥa ex
quo iudicium m̃tis. zappetitus t̾rena

Expanded text:
go cum senibus in terra furoris jacet, quando id etiam nostrae corruptionis, quod vindicta praevaricationis intulit; carnalis mens non solum secundum sensum, sed etiam secundum judicium, et appetitum sibi ad delectationem substernit, et ibi se putat requiescere, ubi projecta est vapulare. Sequitur: Virgines meae, et juvenes mei in gladio ceciderunt. Per virgines, castas cogitationes; per juvenes, fortitudinem atque constantiam animi; per gladium, tentationem adversarii accipere non inconvenienter possumus. Quia enim aetas juventutis ampliori robore viget, quid aliud fortitudo bene agendi et perseverandi constantia, quam quidam juvenes sunt in animo rationali? quia et ad inchoandum opus prompti sunt, et in coepto opere sine defectu persistunt. Recte ergo prius senes in terra jacuisse dicuntur, ac deinde virgines et juvenes in gladio cecidisse memorantur; quia ex quo judicium mentis et appetitus terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ualde bonis: quas apud se habebat.
forsitan cum audis qͦd induit eũ mat̾
sua uestib ualoe bonis: similit p̃ciofis
uestiri queris. Dũ legis tunicam ioseph.
fuisse talarem: conaris tu habe longio¬
gebant illis in figuram: An ignoras. qͥa
in ia cob fbagͣntia uestimentoꝵ famã
defignat uirtutum: in ioseph tumca
talaris. ꝑseuerantiam longanimita¬
tis: He sunt gͥ uestes qͣs apud se ha
ne qͥlibet benedictione ꝑfruat᷑. Int̾
illos etiã qͥ tumeis induuntur. uolup¬
tas pedẽ posuit: ñ quod camisiis u¬
tant᷑. s qͦdam delicato panno: q uul¬
go saia uocatur. In ostensione gͥ la¬
nee uestis. asꝑitatem ꝯu̾sionis osten¬
dunt: s in delectatione delicati pani
suauitatis mollieiem querunt᷑. Uidi ⁊ ego
nͥ fallor monachũ camisia uestitũ: iocantẽ:
dicentem. Carior est staminia quã camisia:
tunica uͦ uestiri magna est difficultas. Si.
forsitan dices: qm̃ infirmꝰ erat huiꝰmodi. Im¬

Expanded text:
valde bonis, quas apud se habebat . valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conaris et tu habere longiogebant illis in figura? An ignoras, quod in Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se hab in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, i
Abbreviated transcription (Latin):
lectulo gͥ. fluxe m̃tis. dum dilectus
queritur: ñ inuenitur. In hoc lectulo
iacet paraliticus. omni compage m̃broꝵ
dissolutꝰ: id est animus in omĩ actione
dissipat᷑. In lectulo iacob. ad caput
ponitur lapis: non pluma leuitatis. quȩ
uento suꝑbie. ad aquilonẽ rapitur. cũ dicit᷑.
Ponam sedem meã ad aqͥlonẽ: ⁊ ero simil
altissimo. Iacob initinere sub capite lapi¬
dem posuit. ⁊ dormiuit: scalam uidit.:
angłos ascendentes ⁊ descendentes: et
dominũ innixum scale. Initinere dor¬
quos ad coneupiscendr̃ aꝑuerat. ab ap¬
petitu scłarium elaudit. Uidet angłos.
quanto desidio suꝑ se ło inhereant:
quanto caritatis affectu nobis infir¬
mis condescendant. Uidet etiã dñm
innixum scale: ut uide at si est intel¬
ligens aut reqͥrens dm̃. Nec mirũ si
hec uideat: qͥ caput in lapile posu¬
it: id est mentem in xp̃o. Audistis de
lectulo: audite de uestim̃to. Et indu¬
it eum inquit mat̾ sua uestib es au

Expanded text:
lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non invenitur. In hoc lectulo jacet paralyticus omni compage membrorum dissolutus, id est, animus in omni actione dissipatus in lectulo Jacob ad caput ponitur lapis, non pluma levitatis quae vento superbiae ad aquilonem rapitur, cum dicitur: Ponam sedem meam ad aquilonem, similis ero Altissimo . Jacob in itinere sub capite lapidem posuit, et dormivit, scalam vidit, angelos ascendentes et descendentes, et Dominum innixum scalae . In itinere dorquos ad concupiscendum aperuerat ab appetitu saecularium claudit. Videt angelos, quanto desiderio super se Deo inhaereant, quanto charitatis affectu nobis infirmis condescendant. Videt etiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput in lapide posuit, id est, mentem in Christo. Audistis de lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau
Abbreviated transcription (Latin):
auctoutati: ut det̃ delicato quod suffici
km̃e: beatum augustinum. Non ꝯtĩgat
inquid detestanda ꝑuftas: ut in nona¬
sterio uͥ qͣntũ possunt fiunt diuites la¬
boriosi: fiant pauꝑes delicati. Mentior
si ñ uidi quosdam quoꝵ pauꝑtas talis erat.
quando foris erant. quod nec ip̃a necessa¬
ria potant inuenire: erigentes ceruicẽ.
nolurunt sociari eis ad quos foris accedẽ
ñ audebant: s egͥssi de pauꝑe eccła. cir¬
cuierunt ditiores ut ibidem reciꝑent᷑:
bere consueuerant: nunc semꝑ nouos
aut p̃ciosos hab̾e ꝯtendant: ⁊ qͥ ante ꝯu̾¬
sionem lectulũ pͥum nusquã habebani.
mine si forte uoluntas eis fu̾it eundi
alicubi: ornam̃ta lectuli secum portais.
Timeo autem ne in huiusmodi lectulis.
uideant᷑ sompnia uanitatis: ne incisdẽ
patiatur animꝰ illusionẽ carnis. Siẽ enĩ
in ext̾iori lectulo caro mollit̾ uolutat᷑:
sic ⁊ inuoluptatis lectulo aĩa spolia¬
ta. iiitutib eneruiter delectatur. In

Expanded text:
auctoritati, ut detur delicato quod sufficia tu, charissime, beatum Augustinum. « Non contingat, inquit, detestanda perversitas, et in monasterio ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi fiant pauperes delicati. » Mentior, si non vidi quosdam, quorum paupertas talis erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterant invenire. voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentubere consueverant, nunc semper novos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
mollib induuntur: indomib regũ st̃.
Loquor qͣliscũq canonicꝰ de monachis:
s qͥd dici debeat de qͥb dã nr̃i or
meis: linteis.: lodicib accurate ꝑant᷑:
catinis teguntur oꝑtoriis: qͦd si forte uide¬
res. Lectulum sponse que sponsam deside¬
rat. forsitan estimares. Cappa canonici.
⁊ euculla monachi. non differunt a pal¬
lio militis. ẜ ut a it quidã sapiens mlel
ꝯmonachus ex codem pamno partiuint᷑ sib
cueullam. ⁊ clamidem. Non multũ differt
habitꝰ canonici regularis: scłaris. s si for¬
te regularem uideas: archidiaconũ. uel
ep̃m. te uidisse contendas. S forsitan dices.
Delicatis delicata ꝯueniunt: ex regula tes¬
timoniũ ꝑferens. Ait enim beat᷑ aug̾tinꝰ.
Sieis qͥuenert̃ ex morib delicatiorib ad
monastium aliqͥd alimentoꝵ. uestimentoꝵ

Expanded text:
mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordmeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monasterium aliquid alimentorum, vestimen
Abbreviated transcription (Latin):
diligenti considatione ꝓuidetur. Tota uͦ
iusticia p̃dicte legis: pendet ex duob
p̃cedentib consiliariis. Ex his duob man.
ri potest. Nec potest tam̃ scruari ꝑfectio¬
nis integritas: nͥ diligatur pauꝑtas. Qͥ
enim diuitiis habundant: si cor appo.¬
nant. grauantur curis: implicantur ne¬
gociis.
religionis habitꝰ. Ait enim. Non inueste
p̃ciosa. Q molliciei mulierũ p̃ciosiorem
uestem denegat: putas ne monacho p̃ci¬
osiorem uestem concedat: Plꝰ amat spon¬
sus sponse castitatẽ. ꝙͣ speciosam uestẽ.
plꝰ simplicitatẽ. quam tortum crinem.
Sic immortalis sponsus. plꝰ amat interi¬
orem habitũ: quam extiorem. Molles mol¬
lia querunt: elati p̃ciosa: delicati specio¬
sa. Exterior zenm suꝑfluitas: animi
nuntiat uanitatem. Iuxta regłam quod
uilus occurrerit. non quod carius fuit.
emendum puto: ut sit diu̾sitas int̾ in¬
dumentum palatii⁊ monastĩi. Qͥ enim

Expanded text:
diligenti consideratione providetur. Tota vero diligenti consideratione providetur. Tota vero justitia praedictae legis pendet ex duobus praecedentibus consiliariis. Ex his duobus mandri potest. Nec tamen servari potest integritas, nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis abundant, si cor apponant, gravantur curis, implicantur negotiis. religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. Juxta Regulam: « Quod vilius occurrerit, non quod carius fuerit, emendum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
conqueritur apłs. quod fraudem pati
nolumus: quod iudiciis contendimus:
qͦd ira succensi nosmet ipsos uindica.¬
mus: dicens. ñ uosmet ipsos defenden
caritatis inuenietur fundamentũ: for¬
sitan inclaustralibꝰ qui se ipsos iudican¬
tes cotidie aceusant: sumim iudicis sen¬
tentiam formidant. dicentes. Non ĩtres
⁊ificabit᷑ in ꝯspectu tuo omnis uiuens.
Serutantur enĩ el australes iudicia
domini uera. ñ scłaria: legẽ dnĩ eusto.¬
diunt: uiuendo. meditando. amando.
Uiuendo puritas ꝯscientie⁊ meditan¬
do plenitudo seientie: amando carita¬
tis ꝑfectio solet adipisei. habet autẽ
lex claustralium. iudices.⁊ testes. at¬
ꝙ consiliarios suos. In lege ⁊enĩ dni duo
dices meditatio ⁊ scientia: duo ꝯsiliarii.¬
amor pxum⁊ amor di.Bonus testis. bona ui¬
ta: coram do testis est ꝯseientia: corã hoibꝰ
uita. Concordant autem iniudicio. scientia
⁊ meditatio: dum quod fit aut quod dicit᷑.

Expanded text:
conqueritur Apostolus, quod fraudem pati conqueritur Apostolus, quod fraudem pati nolumus, quod judiciis contendamus, quod ira succensi nosmetipsos vindicamus, dicens: Non nosmetipsos defendentcharitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant dicentes: Non intres tificabitur in conspectu tuo omnis vivenScrutantur enim claustrales judicia Dei vera, non saecularia. Legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vivendo, puritas conscientiae; meditando, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet etiam lex claustralium judices, et testes atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo dices, meditatio et scientia; duo amor proximi et amor Dei. Bonus testis bona vita. Coram Deo testis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum quod fit aut quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ filiarum scłi deforis est. In conuiuio
gͥ cũ herode sedeo: dum in delectatione
uitioꝵ uane głe fauorẽ quero: saltantem
conspicio filiam herodiadis: dum mͥ placet
uanitas curiositatis. Hec sunt illa duo q̃
auferunt caput iohis: sianitas scilicet &
curiositas. Ioħs: grã dĩ int̾pretatur. Huius
gͥ grẽ: ds̃ caput est. Caput gͥ a corꝑe seꝑa¬
tur: quando aliquis ñ do s sibi ascribit
bonũ quod oꝑatur. Tales apud dm̃ gra¬
tiam ñ inueniunt. quia nec querunt. suꝑ bi
em̃i ap̃ homines: apd dm̃ humiles grãm
querunt Uñ ⁊ paulꝰ. Gr̃a dĩsum id qͦd sũ.
grã eius in me uacua ñ fuit. Audit mo¬
nachꝰ causidicꝰ apłm dicentem. ne repe¬
tas: audit: det̾minat. Ne repetas inqͥt
cum litigio. iñ cũ molestia ꝑsequaris:
⁊tam̃ siqͥd ei auferat᷑. subire iudiciũ ñ
recusat: ꝑieulum ꝑuirii. cũ uel aliquis
ꝑ se ipso. uel ꝓ alio iuret. ñ euitat. In de

Expanded text:
vero filiarum saeculi deforis est. In convivio vero filiarum saeculi deforis est. In convivio igitur cum Herode sedeo, cum in delectatione vitiorum, vanae gloriae favorem quaero, saltantem conspicio filiam Herodis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Joannis, vanitas scilicet et curiositas. Joannes gratia Dei interpretatur. Hujus gratiae Deus caput est. Caput igitur a corpore separatur, quando aliquis non Deo, sed sibi ascribit bonum quod operatur. Tales apud Deum gratiam non inveniunt, quia nec quaerunt. Superbi enim apud homines, apud Deum humiles gratiam quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cum vel aliquis pro seipso vel pro alio juret, non evitat. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualeat: monachus causidicus it̾ parat.
ut qͦd alibi fieri ñ potuit. rome fiat. Pro
calorem patitur: qͥ pro magistro sp̃itali.
ratus cartulis. auctoritatib fult᷑ reu̾ti¬
tur: ponit diem cause: ꝑsonas induẽ.:
que si uelis parate sunt iurare. qͦd est.
⁊ si uelis iterum iurent. qͦd ñ ẽ. Hec st̃
qͥt tͥ hab̾e uxorẽ frĩs tui. Qͥd gͥ dicã:
Nonne magis amat monachꝰ causidicꝰ
ẽẽ desimiliter discumbentib cũ herode:
quã inuinculis ⁊ carcere teneri eũ io¬
hanne: Inqͦ ꝯuiuio licet ñ uideat ca
sangure adquiruntur:uaccã uidue.
porcum pauꝑis. In carcere pͥncipis pau¬
per moritur: ⁊ tamen de substantia
pauꝑis comedens monachꝰ pͥncipi blan
rode in conuiuio moralit discumbo.⁊
saltantẽ puellam considero: caput
loħis truncatum in disco ꝯspicio. Hero¬
des siquidem pellis grã int̾pretat᷑. Om¬
nis enim gła filiarũ syon abintus. gła

Expanded text:
non valeat, monachus causidicus tunc parat, non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut quod alibi fieri calorem patitur, qui pro magistro spiritualiratus cartulis, auctoritatibus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae, si velis, paratae sunt jurare quod est; et si velis, iterum jurent quod non est. Haec sunt quit, tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus causidicus us, de simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis, et carcere teneri cum Joanne? In quo convivio licet non videat capsanguine acquiruntur, vaccam viduae, et porcum pauperis. In carcere principis pauper moritur, et tamen de substantia pauperis comedens monachus principi blandrode in convivio moraliter discumbo, saltantem puellam considero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem pellis gloria interpretatur. Omnis enim gloria filiarum Sion ab intus ; gloria
Abbreviated transcription (Latin):
solet. ut monachi qui eurias fre¬
quentant. causas audiant: iudicia ꝑqͥ¬
rant: ⁊ si aliquando ꝓpͥe cause necessita¬
des occurrant: ad euriam securiores re¬
currant. Nec tantum suas.s alienas de¬
fendunt causas. hoc amant: hoc fre¬
q̃ntant. Amant decreta ꝯcilioꝵ: ñ se.¬
creta mystioꝵ. Dec reta ñpsalmos rumi¬
nant. fiunt oratores in causis: ⁊ rethori¬
cis utuntur coloribꝰ. Laudari appecunt.
quia ꝓmultis locuntur: s monachꝰ multũ
loquens. multis displicet. Coniugia copu¬
bant illicita: licita qͣnq dissoluunt: quoꝵ
non nouerunt patres: attauos nominant.
ꝯsanguinitatis ordinẽ narrant: hunc ex
illo descendisse confirmant: de incertis
iudicant: testantur sepissime qͦd igno¬
rant. Si uͦ aliquotiens illicita cõnubia c̃¬
uungunt. ꝯmunem utilitatẽ p̃tendunt:
eccłarum qͥ etẽ ꝓmittunt: pacem ppłi.
patͥe salutẽ. Siuͦ res sic ad effectũ ꝑuenire

Expanded text:
solet, ut monachi, qui curias fresolet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
num suꝑfluitatẽ ꝓducit. Que cesaries gͣ¬
uat mentẽ : dum depͥmit t̾rena inhabita¬
tio. sensũ multa cogitantem. Qͥ consus se¬
mel in anno. ducentis siclis cͥnes ponde¬
rat: qͣndo in omni spacio uite sue. cupidi¬
tatib suis semel renuntiat: ⁊ hoc in fine:
Tunc enim tantũ abhis quȩ possidet spo¬
liatur: qͣndo succisione mortis ultime. a
t̾renis seꝑat᷑. Ponderat autem plꝰ t̾ram
quam celũ: plus enĩ amat e̾e indomo lu¬
tea. quã indomo ñ manu facta q̃ ẽ. ĩ cęlis:
intͣnsitoria quã mȩt̾na: ⁊ hoc pondẽ pu¬
blico. ñ pondere scũarii. dudi pondꝰ scũa¬
rii: pondus pauli. Cupio inqͥt dissolui.
⁊ esse cum xpõ. Audi pondus publicum.
Uȩ habitantib int̾ra: ñ illis qͥ corꝑe habi¬
tant. s qͥcorde amant. Amet gͥ monachus
curialis ꝯfiliũ chusi. idest silentiũ clau¬
stri: respuat autem ꝯsiliũ achitofel: ut
ñ amet negotia pͥncipũ: nec scłariũ ua¬
gus querat accessum. Ui.

Expanded text:
ducit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat esse in domo lutea, quam in non manufacta, quae est in coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere publico, non pondere sanctuarii. Audi pondus sanctuarii, pondus Pauli: Cupio, inquit, dissolvi, et esse cum Christo . Audi pondus publicum: Vae habitantibus in terra , non illis qui corpore habitant, sed qui corde amant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est, silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
signantur.uoluit symon em̾e gr̾am: isti
obedientiã. Ananias ⁊ saphyra. absconder̃
partẽ substantie: isti u negotis ineũbunt.
adquirende pecunie. Hec est obedientia:
cũ symonia. Est ⁊alia species inobedientie. q̃
tam̃ obedientia uocatur: de qͣdicit᷑. Qͥa obe¬
disti uoci uxoris tue płꝰquã mee: maledicta
t̾ra in oꝑe tuo. Qͣtuor sunt aut̃ uoces: scili¬
cet uxoris. mundi. diaboli ⁊ di. Fudiã gͥ qͥd
loquat᷑ imme dñs ds: ñ qͥd loquat᷑ diabolꝰ.
ñ quid loqͣt᷑ caro. aut mundꝰ. uox uxoris. uox
carnis: uox autem carnis uoluptas uox mũ¬
ris. ad sũbiectos. de p̃latis dicens. Que diẽt
facite: que autem faciunt facere nolite.
Ut ꝑu̾sis obedias p̃latis innuit: qͥ etiã ma¬
le oꝑantib obedire iussit: ut sic ing̾dia¬
ris ⁊ egrediaris cũ dauid sub saule: ⁊ e
undẽ honores. licet reꝓbũ. cũ samuele.
in malis: nec ꝑu̾sis contͣdicas in bonum.

Expanded text:
signantur. Voluit emere Simon gratiam, isti signantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox munris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele .in malo, nec perversis contradicas in bono.
Abbreviated transcription (Latin):
cet qͥa cuncta solꝰ possidet: ⁊ sic fit. ut uo¬
cetur obedientia cũ ñ sit. Hanc obedienti¬
am multi desiderant: ut extra obedi¬
entiam esse queant. Multis autẽ modis
heç obedientia queri solet. id est auxilio.
consilio. ingenio: auxilio uidelicet pa¬
rentũ: ꝯsilio fr̃m: simulationis ingemo:
ut qͦd minus parentũ. uel exortationibꝰ
fr̃m. ñ potest obtini. saltẽ simulationis
ingenio possit adipisci. Hec aut̃ obedi¬
entia quȩ concedit᷑ alicui. parentũ ex ac¬
tione. seu fr̃m seductoria exortatione.
uel etiam boni oꝑis simulatoria ostensi¬
one: obedientie nomen habet. s re ca¬
ret. Adhanc etiã obedientiam. aliis mo¬
dis ꝑuenitur: ut qͦd illis tͥb p̃cedentib
ñ potest. ꝓmissione muni̾s obtineatur.
Sic adhuc cum pet sẏmon magus mora¬
tur in eccła: morat᷑ ⁊ saphyra. cũ ana¬
nia. ꝑpetrum boni p̃lati: ꝑ symonem.
ananiam ⁊ saphyram. mali subditi de¬

Expanded text:
cet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti de
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat incisionẽ: id est correctionẽ disci¬
pline. Est aut̃ tumor mollis. cũ mens in¬
flata delectatur uoluptuosis: dũ sectat᷑
otium. sommnolentia torpescit. Ex his gͥ lan¬
gor amme nascitur: quando duritia ob¬
stinationis p̃ssa uel mollitie dissoluta.
mens suꝑba neħ oꝑatur. Assumit sibi in¬
obedientia. qͣndoq nomen obedientie: ut
solo nomine głetur.S qͥa obedientia mul¬
tis modis dicitur: expedit ut sermo de ea
habitus altius ordiatur. Imponitur enĩ õ
bedientia. p̃cepto. facto. ⁊ loco: ut desig¬
net quod p̃cipit᷑: monstret qͦd agit᷑: no¬
minet locũ. in qͦ qͥs morat᷑. De p̃cepto enĩ
dicitur. iniungit ei obedientiã: de fac̾to
trumq se habet. Leue est enĩ p̃ciꝑe. sed
labor est implere: locꝰ uͦ aliquando pla¬
cet: aliquando displicet. Placet qͥb dam.
ñ quia habundet fr̃ib s piscibꝰ: placet
qͥa famulis habundet ⁊ fabulis⁊ pla¬

Expanded text:
cipiat incisionem, id est, correptionem discicipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, trumque se habet. Leve enim est praecipere, sed labor est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
emanat. Morb inobedientie: langor ẽ aĩe.
Qͥ enim oꝑari ñ uult ⁊ potest: uiuit. s lan¬
guet. Uiuit potestate: languet uolunta¬
te. Hoc morbo pͥmus hõ languit: qͥ cum
uiueret potestate.⁊ sanꝰ e̾et bona uolun¬
tate: bestiis t̾re p̃positus fuit: ꝑ mobedien¬
tie uͦ culpam suppositus etiã nc̃ muscis
⁊ culicib ꝑposteros seruit. Endo infir¬
mitas carnis adunatur intumor̾e: ꝯting̃t
qͣndoq ut generet languorem ⁊ mens enĩ
carnalis ꝑtumorem suꝑbie. incurrit se.¬
pissime languorem inobedientie. due
autẽ sunt tumoris species: dura uideli¬
cet ⁊ mollis. Duratumoris est ĩ earne: ob¬
stinatio carnaliũ in ꝯu̾satione. hec aut̃
tͥb modis. mederi solet. emplastro. scili¬
cet: unguento. ⁊ ferro: id est exẽplo boni
oꝑis: u̾bo cõmonitiomis: disciplina correc¬
tionis. Cũ enĩ mens ñ emittit saiuiem ꝑ
confessionẽ: uel ex cõmonitione ñ ꝑmit¬
tit emendationem. restat ut ferri re¬

Expanded text:
e languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri re
Abbreviated transcription (Latin):
modo p̃cedunt: uita ⁊ doctrina. Sic fice
unũ ouile: ⁊ unꝰ pastor. Pastor unꝰ debet
esse in se: ⁊ unꝰ cũ grege. Unꝰ in se: ut quod
docet u̾bis: impleat oꝑe ut ꝑ tracundiã
ñ mutetur a mansuetudine : ñ eleuetur
ꝓsꝑis. ñ frangatur adu̾sitate: s idem
ꝑmaneat pacientia ꝑseuerante. Ten&e
autẽ pastor untatem cũ grege: qͣndo
ñ diuiditur a subiectis ꝑp̃ciosiorem ha¬
bitum. uel ꝑ delicatorem oybũ: dũ fit u

Expanded text:
omodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet omodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per deli
Abbreviated transcription (Latin):
ficientia reddit amicũ. Oues uͦ pastor ꝯg¬
noscit: dum subditoꝵ mores ⁊ actꝰ dili¬
genter attendit. Uñ scͥptum est. Consi¬
dera diligenter uultũ peccoris tiũ. uul¬
tum peccoris considerat: qͥ qͥd singuli
subiectoꝵ possint non ignorat: cui ꝑ
confessionem corda. ꝑ circũspectionem
qͥd uelint. ratio manifestat. Et uocem
inqͥt meã audiunt. Tres sunt pastoris
uoces: suaiis scilicet: dulcis ⁊ alta
Suauis ad infirmum: ad morientẽ dul¬
cis: ad surdum ꝑtinet alta. Infirmat᷑
autem qui temptatur: moritur qͥ des¬
perat: surdus est qui ñ audit. Audiuis
autem: qui obediunt. Audit enĩ qͣndo¬
q infirmus. suauem uocẽ ꝯsolationis:
desperans dulcedinem obsecrationis. fur¬
dus asꝑitatem increpationis. Et sequun.¬
tur me mee. Oues pastorẽ secuntur. Qͤ:
Illum qui p̃cedit. Qͦ: aduitam sidiligẽs:
ad mortem si negligens p̃cedat. Si enĩ cecꝰ
cȩcum ducat: ambo in foueã cadunt. Qͦ¬

Expanded text:
ficentia reddit amicum. Oves vero pastor agficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum possint, non ignorat cui per confessionem corda, per circumspectionem quid velint, ratio manifestat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmus vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab ex̃citio boni oꝑis mertes torpent: qͥ per
cupiditatem at uoluptuosa distrahunt᷑.
ꝑ suꝑbiam humilib non condescendunt:
illos dico negligentia possidet: ⁊ eoꝵ dissol¬
uit actiones. ꝑ stulticiam intrat negligen¬
tia: ꝑ inerciam manet: cupiditatis defiłio
pascitur: ꝑ suꝑbiam regnat. Fudiat gͥ
negligens pastor: quid sibi ⁊ diligenti pa¬
stori dicatur. Sonꝰ pastor inqͥt: animã suã
giminis ascendens locum: clauso silentii
ostio: claustraliũ gregẽ in pace custodit.
cula exteriora negotia curans necessaria
da uirgia rei familiaris solus exit: qui
inter adulantiũ ac detrahentiũ lings.
medius incedit: qui ꝓ infirmis laborat.
⁊ laborantes pascit: consolatur pusil¬
lanimes: ⁊ cum suꝑbis increpando con¬
tendit. Talis pastor dic̾e potest. cognosco
meas: ⁊ cognoseunt me mee. Cognoscuns
oues pastorem. quẽ sepe uident p̃sentem:
quem subiectis familiaritas notũ. bene¬

Expanded text:
ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam suam giminis ascendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. cula exteriora negotia procurans, necessariada jurgia rei faminter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, bene
Abbreviated transcription (Latin):
preesse: si uelint ꝓ. dẽe caritatis est: ali¬
oquin suꝑbie. Qͥ enĩ sciunt ⁊ posst̃ s nolt̃.
humilitatis est qͦd renuunt: mercie uͦ cũ
sciant. si ommnino desistunt. Q aut̃ nec sei¬
unt. nec posfunt. ⁊ uolunt: cupiditatis ui¬
detur ẽẽ quod uolunt: stulticie si uelint
quod nec sciunt nec possunt. Illi si qͥdẽ qͥ
nec sciunt nec possunt. nec uolunt. pru¬
denter agunt. summa est enĩ discretio nol¬
le quod ñ potes : ꝓuidere quod nescis.
Quatuor exhis q̃ prediximus. idest. stul¬
ticia ⁊ inertia. cupiditas ⁊ suꝑbia. negli¬
dentiam siquidẽ ꝑtinet consiliũ: ad dis¬
eretionem iudicium: ad humilitatẽ cu¬
stodia: ad caritatẽ diligentia. Consiliũ
ꝓuidentie seꝑat abonis mala: iudiciũ
diserecionis eligit quȩ meliora sunt. huim¬
litatis eustodia uirtutum euitat dãp¬
num: diligentia ꝑiculum. In his negligen¬
tia: locum ñ habet. Illos uͦ qui ꝓuidentie
ocłos stulticie caligine eo oꝑtos habent: qͥ

Expanded text:
est, alioquin superbiae. Qui vero sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed volunt, ambitionis videtur esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quatuor ex his, quae praediximus, id est, stultitia et inertia, ambitio et superbia neglidentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
caui. delictum meũ ꝯgnitũ tͥ feci. ⁊ imꝰ¬
ticiam meã ñ abscondi: dixi ꝯfitebor ad¬
uersum me iniusticiã meã dnõ: ⁊ tu re.¬
misisti impietatem peccati mei. Iustũ pondꝰ
habundans mĩa: delictũ suum ꝯgnitũ faẽ.
confitetur iniusticia. ⁊ quo plꝰ peceatũ detegi¬
tur abeo: tanto plus tegitur adõ. Audi publi¬
cum pondꝰ chaim. Ait enĩ. Maior est innqͥtas
mea: quam ut ueniã merear. Plꝰ suã ma¬

Expanded text:
cavi: Delictum meum cognitum tibi feci, et injcavi: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . O justum pondus, abundans misericordia! Delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam; et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus tegitur a Deo. Audi publicum pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear . Iste
Abbreviated transcription (Latin):
tis ficlis pondere publico. Absalon pax
patͥs interp̃tatur: ipse est ⁊ iudas. Audi
pacem pat᷑s. Q mecũ inqͥt intingit manũ
inparapside : hͥ me traditurꝰ ẽ. Audi pa¬
cem filii. Quenicũq osculatus fuero:
ipse est tenete eum. Osculo pacem ꝑmit.¬
tit: ⁊ affligit. Comam nutͥebat. S qͦmͦ:
fur erat.⁊ loculos habebat. ⁊ semel ĩ anno
tonsus est: qͣndo semel tͥgnita argenteos
retulit: ⁊ intemplo ꝓieẽ. Crines ducentis
siclis ponderabat᷑. qͥ numerus est ĩmun¬
doꝵ: qͥa penitentia ductus ait. pecca¬
ui tradens sangͥnẽ iustũ. Si scir&e pon¬
deris iniusticiam. id est p̃ciũ sangnis.
ñ ad laqueũ curreret: s ad crucẽ diũ
humilis ꝓꝑaret. Ponderauit autẽ pon¬
dere publico. ñ pondere scũar ii: posu
it talentum plumbi. suꝑ qͦd sedet di¬
se: illo carebat. Et ido forsitan quia mise¬
reri noluit: miscdie ueniam querere
dubitauit. Audi pondus scũarii. Pec¬

Expanded text:
tis siclis pondere publico. Absalon pax tis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis ponderavit, qui numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tradens sanguinem justum . Si sciret ponderis justitiam, id est pretium sanguinis, non ad laqueum curreret, sed ad crucem Domini humilis properaret. Ponderavit autem pondere publico, non pondere sanctuarii . Posuit enim talentum plumbi, super quod sedet diat, illo carebat. Et ideo forsitan quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Pec
Abbreviated transcription (Latin):
mint̾itu. Si autẽ diligis uide dies bo¬
nos. ꝓhibe linguã tuam amalo: ⁊labia
tua ne loqͣntur dolũ. Hoc ẽ. ꝯsiliũ chu¬
si: illud achitofel. Lingͣ enĩ sedet in udo.
⁊ facile labitur: ⁊ in illa ruma fr̃m. In
silentio uͦ pax nutritur: seruat᷑ dauid
Obmutui inqͥt dauid. ⁊ humiliatus sũ:
⁊ silui a bonis. Sic enim fructũ silentii.
iustus amat. ut etiam aqͥb dã bonis
fileat. sic amat ꝯsiliũ chusi. ut ponat
centiam. Cantat dauid psalmũ ꝑ chu̾si:
uerbis. u̾ba chusi: aba silentii. Uerba silen¬
tii u̾bamnisterii. Tria sunt tamen silentia.
silentium oris. tranquillitas mentis: uelam̃
mysterii. U̾ba pͥmĩ silentii discreta: scđi se¬
creta: uba t̾cii silentii. manifestatio mis¬
terii. hystoriam nosti: nota mystiũ: assig¬
na moralitatem. ꝑ sequebat᷑ absalon da¬
uid: iudas xꝑm: appetitꝰ carnis animum.
estuabat absalon. amore regnandi. Hȩc
est radix omniũ maloꝵ cupiditas: ip̃a
est caput ex quo pendet uitioꝵ cesaries.

Expanded text:
igis videre dies bonos, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Hoc est, consilium Chusai, illud Achitophel. Lingua enim sedet in udo, et facile labitur. In illa, ruina fratrum, in silentio vero pax nutritur, servatur David vit eum? Obmutui, inquit David, et humiliatus sum, et silui a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat r nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: Verba Chusai, verba silentii, velamen mysterii . Tria sunt tamen silentia. Silemysterii. Verba primi silentii discreta, secunda secreta, verba tertii silentii manifestatio mysterii. Nosti historiam, nota mysterium, assigna moralitatem. Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis animum. Aestuabat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ipsa est caput, ex quo pendet omnium vitiorum c
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt hec omnia quȩ suꝑiꝰ diximꝰ
ordinari: ordinata seruari: nͥ ne¬
gligentia p̃latoꝵ p̃pediantur. Si enim
debilia. Cap̃t m̃bra sequuntur: ⁊ discipłi ma¬
gistrũ. Tria sunt autem capita: scilicet cor¬
ꝑis. cogitationis ⁊ mentis. In singłis siqͥdem
capitib: aures sunt ⁊ oculi. Habet enĩ p̃la¬
tus ocłos quoslib& fr̃s discretos: qui quod
in subiectis uidint renuntient. Habet ⁊
ratio m̃tis ocłos: actiuũ scilicet ⁊ ꝯtẽpla¬
tiuum. Oportet autem ne aliquo istorũ¬

Expanded text:
Possunt haec omnia, quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim mbra erunt debilia. Caput membra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum scilicet et contemplationum.
Abbreviated transcription (Latin):
nificatum est. cũ dictũ ẽ. sedert̃ int̾ra..
conticuerunt senes. s ⁊ dormier̃t: qͥa ia¬
cuert. ut ia scipsos nesciant: ⁊ omĩ rati¬
one sopita. un uenerunt ñ considerent.
aut qͦtendant. Qͥb ꝑ paulũ dicit᷑. Sur¬
ge qͥ dormis. ⁊ exurge amortͥuis: ⁊ illumina¬

Expanded text:
atum est, cum dictum est: sederunt in terra, conticuerunt senes, sed et dormierunt: quia jacuerunt, ut jam se ipsos nesciant: et omni ratione sopita unde venerint, non considerent, aut quo tendant. Quibus per Paulum dicitur: Surge, qui dormis: et exsurge a mortuis, et illumina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egressus eoꝵ dampnant. Causas igno¬
rant: ⁊ si cognoui̾nt turbant. Consilis
se ingerunt. cur. qͦmͦ. a quo factũ sit q̃¬
runt. Sic maria que in silentio deb̾et
esse marthe detrahit:⁊ que uiba dm̃ audire
consueuerat: u̾bositati seruit. Hec est falsa
maria. Est enim uera maria.⁊ falsa maria.
uera martha.⁊ falsa marthã. Uera maria
tacet. audit: lacͥmatur: falsa maria con¬
queritur quod non eg̾diat᷑: quod ext̾iora
non ordinet: quod sclarib ñ ammisceat᷑.
Uera maria entit unguentũ: frequentat se¬
pulchrum: ut unguat mortuum. Emit
precio boni oꝑis: freq̃ntat desidio deuo¬
tionis: ungit uerbo consolationis. falsa
maria uendit: freq̃ntat ñ sepulchrũ s fo¬
rum. Timeo autem ne cum redierit cũ fa¬
tuis uirginib clausã inueniat ianus̃. Ue¬
ra martha conq̃rit᷑ qͦd sola ministreet: qͦd
sollicitudine rei familiaris t᷑betur: qͦd
cũ sorore u̾ba dñi ñ audit. S qͥd dic̃ ei dñs:

Expanded text:
et egressus eorum damnant. Causas eorum ignoet egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familiaris turbetur, quod cum sorore verba Domini non audiat. Sed quid dicit ei Dominus?