comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ambulauerit inuiis meis ut fac̾et iusti¬
ciam coram mne. M precepta mea. & iudicta
sic̃ dd̾ p̃r eius. Nec auferam om̃e regnũ de
manu eiꝰ. s ducẽ ponan eum cunctis dieb
uite sue. ꝓpt̾ dd̾ seruũ meũ quem elegi. qͥ
custodiuit mandata mea. & precepta mea.
Auferam aũ regnũ de manu filii etꝰ. & dabo
tibi decem trib. Eilio aũ eiꝰ dabo tribum
iniam. ut remaneat lucerna dd̾ seruo moo
cutctis dieb coram me in ierłm ciuitate
qͣm elogi. ut esset nom̃ meũ ibi. Te autẽ
assumam & regnabis suꝑ om̃ia q̃ desid̾a̾t
aĩa tua erisq rex suꝑ isrł. Si gͥ audieris¬

Expanded text:
n ambulaverint in viis meis ut facerent iustitiam coram me et praecepta mea et iudicia sicut David pater eius nec auferam omne regnum de manu eius sed ducem ponam eum cunctis diebus vitae suae propter David servum meum quem elegi qui custodivit mandata mea et praecepta mea auferam autem regnum de manu filii eius et dabo tibi decem tribus filio autem eius dabo tribum unam ut remaneat lucerna David servo meo cunctis diebus coram me in Hierusalem civitatem quam elegi ut esset nomen meum ibi te autem adsumam et regnabis super omnia quae desiderat anima tua erisque rex super Israhel si
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾is qd̾ rectũ est corã me custodiens mandara
mea & p̃cepta mea sic̃ fec̃ dd̾ seruꝰm̃s. ero tetũ &
edificabo tibi domũ fidelem qͦmͦ edificaui dd̾. &
tradam tibi isrł. Et affligam sesñ dd̾ suꝑ hoc: ue¬
rũptũ non cũctis dieb. Uoluit gͦ salomon uit̾¬
ficere ieroboam: qͥ surrex̃ & aufugit in egyptũ¬

Expanded text:
culis meis, custodiens mandata mea et praecepta mea, sicut fecit David servus meus: ero tecum, et aedificabo tibi domum fidelem, quomodo aedificavi David, et tradam tibi Israel, et affligam semen David super hoc, verumtamen non cunctis diebus. Voluit ergo Salomon interficere Jeroboam: qui surrex
Abbreviated transcription (Latin):
cũ strauissent & ille abiss inuenit cadauer
eiꝰ ꝑiectum in uia. & asinũ & leonẽ stantes
uixta cadauer. Non comedit leo de cadauere
nec lesit asinum. Tulit gͦ ꝓpħes cadauer ui¬
ri dei. & posuit illd̾ suꝑ asinum. & reu̾sus in¬
tulit intulit in ciuitatem ppħa senex ut plã¬
g̾ent eum. Et posuit cadauer eius iu sepulcͦ
suo. ꝙ planxert eum. Heu. heu. fr̃. Cũq plan-¬
xissent eum: dix̃ ad filios suos. Cũ mortuus
fuero. sepelite me u sepulcro in qͦ uir dei sepl¬
tus est. uixta ossa eiꝰ ponite ossa mea. ꝑfecto e¬
na excelsoꝵ q̃ sunt in urbib samarie. Post

Expanded text:
stravissent et ille abisset invenit cadaver eius proiectum in via et asinum et leonem stantes iuxta cadaver non comedit leo de cadavere nec laesit asinum tulit ergo prophetes cadaver viri Dei et posuit illud super asinum et reversus intulit in civitatem pgerent eum, et posuit cadaver ejus in sepulcro suo: et planxerunt eum: Heu, heu, mi frater. Cumque planxissent eum, dixit ad filios suos: Cum mortuus fuero, sepelite me in sepulcro in quo vir Dei sepultus est: juxta ossa ejus ponite ossa mea. Profecto ena excelsorum, quae sunt in urbibus Samariae. T
Abbreviated transcription (Latin):
diemint ad eas. neq de illis ingredient᷑ ad ur̃as.
Certissimo enim auertent torda ur̃a ut seqͣmini
deos eaꝵ. Hiis itaq copulatꝰ ẽ salomon ardentis¬
simo amore. Fuertq ei uxores qͣi regine septin¬
gente. & concubine trecente. & au̾tert mulie

Expanded text:
diemini ad eas neque de illis ingredientur ad vestras certissimo enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum his itaque copulatus est Salomon ardentissimo amore fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥsqͣ domũ dd̾. p̃ter tribum uida solam. Ue¬
nit aũ roboam ierłm & congregauit uni¬
uersam domũ uida. & tribũ beniamin. cen
roboam filio salomonis. Et̃s ẽ uͦ sermo dsu
ad semeiam uirũ dei dicens. Loquere ad ro¬
boam filium salomonis regem iuida. ꝙ ad
oẽm domũ iuda ꝙ beniamin ꝙ. reliqͦs de ppło
dicens. Hec dic̃ dꝰ. Non ascendetes nec bellabi¬
tis contͣ fr̃s ur̃os filios isrł. reuertat᷑ uir in
domũ suam. Ame etũ fc̃m est uerbum hoc.
Audier̃t sermonem dñi & reu̾si sunt de in¬
uere sic̃ eis p̃ceperat dñs. Edificauit autẽ
ieroboam sichem in monte ephraim & ħita

Expanded text:
d praeter tribum Iuda solam venit autem Roboam Hierusalem et congregavit universam domum Iuda et tribum Beniamin centuRoboam filio Salomonis factus est vero sermo Domini ad Semeiam virum Dei dicens loquere ad Roboam filium Salomonis regem Iuda et ad omnem domum Iuda et Beniamin et reliquos de populo dicens haec dicit Dominus non ascendetis nec bellabitis contra fratres vestros filios Israhel revertatur vir in domum suam a me enim factum est verbum hoc audierunt sermonem Domini et reversi sunt de itinere sicut eis praeceperat Dominus aedificavit autem Hieroboam S
Abbreviated transcription (Latin):
Et despunit ocłs m̃s eos: qͥ insidiant᷑ in.
De hiis qͥ insurg̃t adu̾sũ me malignantibꝰ:
audit᷑ auris mea. Iustꝰ ut palina florebit.
ut cedrꝰ in libano mltiplicabit᷑. Transplã¬
tati in domo dñi: in atriis dei nt̃i g̾minab̃t.

Expanded text:
 insidiantes mihi, de his qui consurgunt adversum me malignantibus audiet auris mea. Justus ut palma florebit, ut cedrus Libano multiplicabitur. Transplantati in domo Domini: in atriis Dei nostri germinabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
it hos qͥ eisdẽ uisi erant iniusti: seuissimis af¬
flixert̃ dolorib. ꝑcussi ã st̃ cecitate. sĩc̃ illi in
forib uisti. Cũ subitaneis cooꝑti essent teneb̾s.
unqͥsq hostii sui tͣnsitũ q̃rebat. In se enĩ elem̃ta
dũ comtunt᷑ suc̃ in organo qͣlitas sonꝰ immutat᷑.
ꝙ oĩa suũ sonũ custodiunt. Unde ẽ estimare ꝙ
ex ip̃o certo nisu. Agstia enĩ in aquatica conu̾te¬
bant᷑. ꝙ q̃tũq erant natantia in t̾rã tͣnsibant.
Ignis in aqua ualehat supͣ suam uirtutẽ. & aqͣ
extinguentis nate obliuiscebat᷑. Slãme econt᷑¬
rio corruptibiliũ aĩalium ñ uexauert̃ carnes
coambulantium. nec dissoluebant illã q̃ facile
dissoluehat᷑ sic̃ glacies bonam escam. In oĩb enim
dñe magnificasti ppłm ticũ & honorasti. ꝙ ñ despex¬
isti in om̃i tempore & in ot̃i loco assistens eis E¬

Expanded text:
hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loco adsistens eis
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. s ea q̃ magr̃m audierat ꝑ̃dicantem
uuxͣ fidẽ mag̾ gestoꝵ narraũ ꝙͣ ordinem:
Terciꝰ lucas medicꝰ natione syrꝰ antiochensis
cuiꝰ laus in euͣgłio ẽ. qͥ & ipe discipłs apłi pau¬
li. in achaie bithineq partib uolum̃ ꝯdidit.
q̃dã altiꝰ repetens. & ut ip̃e in ꝑemio ꝯfitet᷑.
audita mag̃ ꝙͣ iusa describens. Ultunꝰ iołs
fluenta potriũ. & qͥ solus de cruce meruit
audire. ecce m̃r tua. Is cũ ess in asia etiã
tẽ h̾eticoꝵ semina pullularent cerinthi he¬
bionis & cet̾oꝵ qͥ negant xp̃m incarne ue¬

Expanded text:
audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joanfluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christu
Abbreviated transcription (Latin):
saĩdote sũpsisse uutiũ p̃figͣat. Qota io¬
haniẽ eugelistã qͥ assuptis penius aqͥle. ⁊
ad altiora festinans de nerbo dei disputat.
Cet̾a q̃ sequnt᷑ in euudẽ sensũ ꝑficiunt.
in medio discurrentes. & rota in rotã. ꝙ
in singłis qͣtrior facies. Uñ & apocalipsis
ioħis post expositõem iugniti qͣtuor senioꝵ
agnũ dei. introdũt fulga ꝙ tonitrua qs
septẽ sp̃s discurrentes & mare uitheũ &
qͣtuor aĩalia plena ocłis dicens. Anmal

Expanded text:
sse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plen
Abbreviated transcription (Latin):
diã mandata dei mei. Confirma me scd̾ ũbũ
tuũ & iiuã ꝙ noli me ꝯfund̾e ab expͥtatõe mei
Auxiliare mͥ ꝙ saluꝰ ero. ꝙ delectabor in p̃ceptis
tuis iugit̾. Abietisti õs qͥ adu̾sant᷑ p̃cepta tua. q
indax cogitato eoꝵ. ¶st scoriã cõputasti õs ĩpios
t̾re ꝓpt̾ea dilexi testĩoia tua.Corripilaũ a timo¬
re tuo carom̾a ad iudicia tua timur.
iũpnient᷑ me sibi Ecłi mei defecert in salutare
tuũ ꝙ ĩ eloqͥũ iticie tue. Eat c̃ su̾o tuo uixͣ mĩam

Expanded text:
rma me secundum verbum tuum, et vivam: et noli me confundere ab exspectatione mea. Auxiliare mihi, et salvus ero: et delectabor in praeceptis tuis jugiter. Abjecisti omnes qui aversantur praecepta tua: quia mendax cogitatio eorum. Quasi scoriam computasti omnes impios terrae: propterea dilexi testimonia tua. Horripilavit a timore tuo caro mea, et judicia tua timui. lumnientur me superbi. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eloquium justitiae tuae. Fac cu
Abbreviated transcription (Latin):
uerse facultates nr̃e atq familie in ꝯspectutuo
sunt. sint oĩa sub lege tua. Nos tam & filii
nr̃i serui tui sumꝰ. Ueni nob̾ pacisicꝰ dñs. et
utere seruitia nr̃a sic̃ placu̾it tibi. Tc̃ descen¬
dit de montib cũ eqͥtib in uirtute magna.
ꝙ optuuit oẽm citatẽ. & oẽm inħitantẽ
terram. De uniu̾sis aũ urbib assũpsit sibi au¬
xiliarios uiros fortes & electos adbellũ. Tan¬
tusq metus ꝓuinciis illiꝰ incubuit. ut uni¬
uersaꝵ urbium hitatores pͥncipes ꝙ hono¬
rati sunł cũ ppłis exirent in obiuam ueni¬
enti. excipientes eũ cũ coronus ꝙ lampadi¬
b. ducentes choros in tibiis ꝙ tympanis.
Nec ista tñ facientes. ferocitatẽ eiꝰ pectoris

Expanded text:
versae facultates nostrae, atque familiae, in conspectu tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit ouniversis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
esse chaldaitꝰ. Et ut uere fatear. usq ad p̃sen¬
tẽ diem mag̾ possũ sermonẽ chaldaitũ leg̾e
ꝙ intellig̾e ꝙͣ sonare. Hec idcirco ut difficł¬
tatẽ uob̃ danieł ostend̾em. qͥ ap̃ hebreos nec
susanne ħt historiam. nec hẏmnũ triũ pu¬
eroꝵ. nec belis draconisq fabulas. Qs nos
qr in toto orbe disꝑse st̃. ueru ante posito
eas iugulante subiecimꝰ. ne usd̾emͣ aput
imperitos magnã partẽ uoluminis detrũ¬
casse. Audiui ego q̃ndam de p̃ceptorib uide¬
oꝵ. cũ susanue derideret historiam. ꝙ agre¬
co nescio qͦ dic̾et ẽẽ ꝯfictam. illd̾ oppon̾e qd̃
origeni qͦ affricanꝰ opposuit. ethimologias

Expanded text:
esse Chaldaicus. Et ut verum fatear, usque ad praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare. Haec idcirco, ut difficultatem vobis Danielis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
noi. prisai. de greco sermone descend̾e. cui¬
nos rei uitelligentiam nr̃is hanc possumꝰ
dare ut u̾bi gr̃a dicamꝰ ab arbore ilice. dix¬
isse eũ ilico pereas. Et a lentisco. in lentẽ te
cõminuat angłs. uel ñ lente pereas aut len¬
tus .i. flexihil ducapis ao morte siue ali¬

Expanded text:
 πρίσαι, de Graeco sermone descendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive ali
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rite ab eo ubi scͥꝑta st̃. Cũq ꝓferre ñ potu̾it:
uos legite de hiis exemplareb q̃ nuꝑ a nobis
edita maledicoꝵ cotidie lingitis confodiunt᷑.
S t̾ ad cõpendiũ ueniam certe qd̃ illat᷑s sum
eqͥssimũ est. Edidi aliqd qd̾ ñ ħetur in g̃co uel
ałr ħ̾et᷑ qd̾ a me u̾sum est. Qͥd int̾pretẽ laui¬
ant int̾rogent hebreos: ꝙ ip̃is auctorib¬

Expanded text:
rite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant? interrogent Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe lib̾a aiam meam alabiis iniqͥs ꝙ a sĩ¬
gua dolosa. Terciꝰ annus est qd̾ sẽꝑ scribitiᷤ
atq rescribitis ut ez re librũ ⁊ hest uob̾ de hebͤo
tͣnsfetam. qͣi non habeatis greca ꝙ latina
uolumina aut qͥcqͣd illud est qsd̾ a uob̾ u̾tit᷑

Expanded text:
 libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod a nobis vertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ odiũ q̃rere extreme dementie ẽ. Itaq ob¬
secro uos mi dominion & rogatiane Rñi.
ut pͥuata lectione contenti librũ ñ effera¬
tis in publicũ. nec fastidiosis inferatis ci¬
bos. uitetisq eoꝵ suꝑciliũ qͥ uidicare tm̃
de aliis ꝙ ip̃i fac̾e nicħ uoluert̃. Siqͥ aũ
fr̃m sunt qͥb nña ñ displecent. hiis tribu¬
atis exemplar. Ammonentes ut hebrea
nõia quoꝵ gͣndis in hoc uolũie copia est
distincte & ꝑ int̾ualla tnͣscribant. Nicħ
eiũ ꝓderit em̃dasse librũ nisi emendatõ
librarioꝵ diligentia conseruet᷑. Nec quẽ¬
qͣm moueat qd̃ unus a nob̾ editus liber ẽ.

Expanded text:
uaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro vos, mi Domnion et Rogatiane charissimi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vitetisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum suntatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber
Abbreviated transcription (Latin):
Trum difficilius sit fac̾e̾ qd̾
poscitis an negare: necd̾ sta¬
aute sub fasce ruend̾ sit ꝯͣm leuand̾. Acceot̃
Ad hoc inuidoꝵ studia qͥ õe qd̾ scribimꝰ repre¬
hendend̾ putant. & uiterdũ contͣ se ꝯscĩa re¬

Expanded text:
trum difficilius sit, facere quod poscitis, an negare, necdum staante sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant:
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ in illa die iustꝰ uidex. Non solũ ã mͥ. s ꝙ his
qͥ diligt̃ aduentũ eiꝰ. Sestiua uenire ad me ci¬
to. Deras enũ me d̾eliqͥt. diligens hoc scłm.
ꝙ abiit thessalonicam. Crescens in galatiam.
titus indalmatiã. lucas mecũ ẽ solꝰ. Mircũ
assume & addut tetũ. ẽ enũ mͥ utił in m̃ist̾iũ.
tithicũ ã nusi ephesũ. Penulam quã reliqͥ¬
maxĩe aũ membrana. Alexand̾ erariꝰ młta
mala mͥ ostendit. reddet illi dꝰ scd̾ oꝑa eius.¬

Expanded text:
 in illa die iustus iudex non solum autem mihi sed et his qui diligunt adventum eius festina venire ad me cito Demas enim me dereliquit diligens hoc saeculum et abiit Thessalonicam Crescens in Galliam Titus in Dalmatiam Lucas est mecum solus Marcum adsume et adduc tecum est enim mihi utilis in ministerium Tychicumaxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostendit: reddet illi Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cõposuit qͣtuor editionũ. e regione singła uer¬
ba describens. ut uiiꝰ dissentiens statim ceteris
int̾ se consentientib arguat᷑. S qd̾ maioris
audatie est. in editõe seꝑtuaginta theodotõis
editõem miscuit. astericis designans q̃ minꝰ¬
fu̾int. & uirgulis q̃ ex suꝑfluo uideant᷑ appo¬
sita. Si gͥ aliis licuit non tenere qd̾ semel sus¬
ceꝑant. & post septuaguita cellulas q̃ uulgo
in eccłiis legitut qd̾ septuaginta nescierunt
cur me non fuscipiant latini mei qͥmiiola
ta simulata coitione ueterl ita noua condi¬
di. ut laborem meũ hebreis. ꝙ qd̾ maiꝰ ẽ apłis
auctorib probem: Scripsi nuꝑ librũ deopti¬
mo genere int̾pretandi. ostendens illa de euu¬
gelio. ex egypto uocaui filium meũ. ꝙ q̃in na¬
zareꝰ uocabit᷑. ꝙ uideb̾t in quẽ cõpunxer̃t. &¬

Expanded text:
composuit quatuor editionum, e regione singula vercomposuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens statim, caeteris inter se consentientibus, araudaciae est, in Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miscuit, asteriscis designans quae minfuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulin Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Heauctoribus probem? Scripsi nuper librum de Optimo genere interpretandi, ostendens illa de Evangelio, Ex Aegypto vocavi filium meum ; et Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et, Videbunt in que
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ septuaginta int̾pretum pura
ꝙ ut ab eis in grecũ u̾sa est editio
ꝑtnaneret. suꝑflue mi chromati
pelleres. ut hebrea uolumuna latino sermo¬
ne tnsferrem. Qd̾ enim semel aures hominũ
occupauerat. & nascentis eccłie roborauerat fi¬
dem iustũ erat ꝙ̃ nr̃o silentio cõꝑbari. N̾c ue
ro cũ ꝓ uarietate regionũ diuersa ferant᷑ ex¬
emplaria. & g̾mana illa antiquaq tͣnsło cor¬
rupta sit acq uiolata. nr̃t arbitrii putas
aut e plurib indicare qͥd uerum sit. Aut no¬
uũ opus in uet̾i oꝑe cond̾e̾. illudentib udeis cor¬
nicũ ut dicit ocłis configere. Alexandria ꝙ e¬
gyptus in septuaginta suis esichium laudat
auctorem. Constantiuopolis usq anciochiam
luciani marcires exemplaria ꝓpbat. Medie
int̾ has ꝑuincie palestinos cedices legt̃ qͦs ab o¬
rigene elaboratos eusebiꝰ & pamplulus utilga¬
uert̃. totusq orbis hac inter se tͥfaria uerita¬
te cõpugnat. Et certe orgenis ñ solũ exempla

Expanded text:
i Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi CHROMATI pelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobariro, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septauctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exempla
Abbreviated transcription (Latin):
aspicite. ut possitis agnosc̾e me nicħ etiã
augñtasse addendo. s fideli restimonio sim¬
plicit̾ sic̃ in hebreo habet᷑. hystoriam hebra¬
lcam latine lingue tusdidisse. Nec affectamꝰ
laudes hõun. nec uituꝑatões expauescimus.
Deo enim placere curantes. minas hominũ

Expanded text:
aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙħicauert̃ cũ eo. Abiit añ uidas cũ symes¬
ne fr̃e suo ꝙ ꝑcusser̃t sumal chanauest qui
h̾itabat in sephath: int̾fecep̃t eum. Uoca¬
tumq ẽ nom̃ urbis horma .i. anathema
Cepites uidas garam cũ finib siuis. ꝙ asa¬
loneni ate accaron cum t̾minis suis. fi¬
ito dñs cũ uida. & montana possedit. ñ
potuit delere ħitatores uallis q falcatis

Expanded text:
itaverunt cum eo abiit autem Iudas cum Symeone fratre suo et percusserunt simul Chananeum qui habitabat in Sephath et interfecerunt eum vocatumque est nomen urbis Horma id est anathema cepitque Iudas Gazam cum finibus suis et Ascalonem atque Accaron cum terminis suis fuitque Dominus cum Iuda et montana possedit nec potuit delere habitatores vallis quia falcati
Abbreviated transcription (Latin):
cariathsepher. ꝙucastau̾it eam: dabo ei
axam filiam meam uxorem. Cũq cepilhe
othonihei filius cener fr̃ caleb minor.
dedit ei filiam suam coniugem. Quamꝑ
gentem in itin̾e̾ monuit uit suꝰ: ut pes¬
Ret a pr̃e suo agrum. Que cũ suspirasser
sedens in asio: dixit ei caleb. Qͥd habes: Al
alla radit. Da nichi bñdictionẽ. Qa t̾ram
arentem dedisti michi: da ꝙ irriguam aip

Expanded text:
Sepher, et vastaverit eum, dabo ei Axam filiam meam uxorem. Cumque cepisset eam Othoniel, filius Cenez, frater Chaleb minor, dedit ei Axam filiam suam conjugem, quam pergentem in itinere monuit vir suus, ut peteret a patre suo agrum. Quae cum suspirasset sedens in asino, dixit ei Chaleb: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem, quia terram arentem dedisti mihi
Abbreviated transcription (Latin):
excelsum. Precepito salo¬
mon uniuerso isrłi. tribu¬
nis ꝙ centionib ꝙ ducib
q iudicib. om̃i ifrł & pͥncipib familiarum.
Et abiit cũ uniu̾sa multitudĩe in excelsum
gabaon. ubi erat tabernacłm federis dei. qd̃ fe¬
cit moyses famulus dei in solitudĩe. Archam
aũ dei addux̾at dd̾ de cariathiarim. in locũ quẽ
p̃parau̾at ei. ubi fix̾at illi tabernacłm hoc est
in ierłm. Altare qͦ eneum qd̃ fabricatꝰ fu̾at
beseleel filiꝰ uri filii ur. ibi erat coram taber

Expanded text:
itque Salomon universo Israheli tribunis et centurionibus et ducibus et iudicibus omnis Israhel et principibus familiarum et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon ubi erat tabernaculum foederis Dei quod fecit Moses famulus Dei in solitudine arcam autem Dei adduxerat David de Cariathiarim in locum quem paraverat ei et ubi fixerat illi tabernaculum hoc est in Hierusalem altare quoque aeneum quod fabricatus fuerat Beselehel filius Uri filii Ur ibi erat coram taber
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotium ĩmo carta ñ diuidat qͥs xͥ nestit a¬
mor. Cõm̃tarios in osee. Amos. Zachariam
malachiamq q̃ poscitis siripsissem. si licu¬
iss p̃ ualitudĩe. Mutitis solatia sũptuum.
notarios ur̃os & librarios sustentatis. ut
uob̃ potissimũ nr̃m sudet ingeuiũ. Et ecce
ex lat̾e freqñs tͣba diu̾sa poscentiũ. qͣi aut

Expanded text:
sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam, Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ requir̃t: maxime cũ & apud latinos tot
sint exemplaria qͦt codices. & unusqͥsq ꝓ
arbitrio suo uel addiderit uel subtraxerit
qsd̾ ei uisum est:  utiq non possit uerum
esse qd̾ dissonat. Unde cesset arcuato uuln̾e
contͣ nos insurg̾e scorpius. & sc̃m opus uene¬
nata carꝑe lingua desistat: uel suspiciens

Expanded text:
d requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipie
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e in illis in qͥb uidebim᷑ seq̃ntes imaguniẽ
sap̃ie. ꝙ defic̾e in u̾boꝵ cõpositõe. Nam deficiunt
ꝙ u̾ba hebraica. qn tͣnllata fu̾int ad alterã
linguã. Non solũ aũ hec s & tp̃a lex ꝯ ꝓpħe ce
dicunt᷑. Nam in octauo & tͥcesino anno tẽꝑib
ꝑtolomei euergetis regis postꝙͣ ꝑueni in egyp¬

Expanded text:
habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae  Nam in octauo et tricensimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis  Euerg
Abbreviated transcription (Latin):
confug̾at. Manebitos ibi donec sai̾dos mag¬
nus qͥ oleo sc̃o unctus ẽ moriatur. Si int̾ fec¬
tor excrafines urbium q̃ exulib deputate
st̃ fu̾it inuentꝰ. ꝙ ꝑcussus ab eo qͥ ultor est
sanguinis absq noxa erit qͥ eũ occiderit.
Bebuerat enĩ ꝓfugus usq ad mortẽ pontifi¬
ois in urbe relidere. Postꝙͣ aũ ille obierit

Expanded text:
fugerat manebitque ibi donec sacerdos magnus qui oleo sancto unctus est moriatur si interfector extra fines urbium quae exulibus deputatae sunt fuerit inventus et percussus ab eo qui ultor est sanguinis absque noxa erit qui eum occiderit debuerat enim profugus usque ad mortem pontificis in urbe residere pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent. Lege gͦ pͥmũ samuel & malachĩ.
meum meum. inqͣm meum. Qͥcqͥd enim
crebrius uertendo ꝙ eindando sollicitius
cum intellexeris qd̾ antea nesciebas. uel
init̾pretem me estimato si gratꝰ es: uel pa¬

Expanded text:
prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestimato, si gratus es, vel πα
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑s est. Hic ꝓlogꝰ script᷑aꝵ qͣi galeatum
pucipium. om̃ib libris quos de hebreo uier¬
timus in lauinum conuenire pͣ. ut scire uale¬
anus qͥcqͥd extra hos est int̾ apocryfa esse
ponendum. Igit᷑ sapientia q̃ uulgo salomo¬
nis inscribitur. ꝙ ihesu filii syrach liber.
ꝙ iudith. q tobias & pastor. ñ sunt iu cano¬
ne. Machabeoꝵ pͥmũ librum hebraicum
reppeti. scd̃s grecus ẽ: qd̾ ex ip̃a frasin ꝓba¬
ri potest. Que cũ ita se habeant. obsecro te
lector ne laborem meum reprehensionem
esties antiquoꝵ. In tabernaculo dei offert
ꝙ lapides p̃ciosos. alii byssum ꝙ purpuram
coccũq offer̃t ꝙ iacinctum. nobiscũ bene agit᷑
si optułimꝰ pelles ꝙ capraꝵ pilos. Et tamen
apłs contemptibiliora nr̃a. magis necessaria
iudicat. Unde & tota illa tabernacłi pulcͥ¬
tudo. & ꝑ singłas sp̃es eccłie p̃sentis futureq
distinctio. pellib tegit᷑ ꝙ ciliciis. ardoreme
solis. ꝙ iniuriam imbriũ ea q̃ uiliora st̃

Expanded text:
us est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa quoque ri potest. Quae cum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et iacinctum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria iudicat. Unde et tota illa tabernaculi pulcrritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uit sapientes qͥ ex more regio semꝑ ei aderant.
& illoꝵ faciebat cuncta consilio scientiũ leges
ac ura maioꝵ. Erant ã pmi & ꝓximi. char¬
sena. & sechar. & admatha. & tharsis. & ma¬
res. & marsana. & maninuicha. septem
duor ꝑsaꝵ atq medoꝵ. qͥ uidebant faciem
regis. & pͥmi post eũ residere soliti erant. cui
sententie uasthi regina subiaceret. que assu
eri regis imꝑium qd̃ ꝑ eunuchos mandau̾at
facere noluisset. Editq mamuchan audien¬
te rege atos pͥncipib. Non solum regẽ lesit¬
regina uasthi. s õs pͥncipes & ppłos qui sunt
in ꝓuintiis regis assueri. Egrediet᷑ ergoser¬

Expanded text:
gio semper ei aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant autem primi et proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententieri regis imperium, quod per eunuchos mandaverat, facere noluisset. Responditque Mamuchan, audiente rege ac principibus; Non solum regem laesit Vasthi, sed omnes principes et populos, qui sunt in cu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuium feminaꝵ in palatio ubi rex assue¬
rus manere ꝯsueu̾at. Itaq die septimo cũ
rex esset hylarior. & post nimiam potionẽ
incaliuss mero. precepit mauman ꝙ bara¬
tha. & arbona. & bagatha. & abgatha. &
zarath. & charchas septem eunuchis qui
in conspectu eius ministrabant. ut introdu¬
cerent reginam uasthi coram rege. posito
suꝑ caput eiꝰ diademate. ꝙ ostend̾et cunctis
ppłis ꝙ pͥncipib illiꝰ pulcritudinem. etat ent̃

Expanded text:
feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat
Abbreviated transcription (Latin):
Inde circ̃ legentes deuenunꝰ regiũ. Et pꝰt unũ
diẽ flante austro. ẜa die uenimꝰ ꝑuteolos. Ubi
inuentis fr̃ib rogati sumꝰ ibi manere ap̃ eos
pit fiduciã. Cũ ã uenissemꝰ romã ꝑmissũ ẽ pau¬
lo manere sibimet cũ ctodiente se mulite. Post
dicebat eis. Ego uiri fr̃s ãdu̾sus plebẽ nicħ fa¬
tꝰ sũ un manꝰ romanoꝵ. Qł c̃ int̾rogõem de me
hũissent: uoluer̃t dimit̾e me eo qd̾ nulla
esset cã mortis in me. Contͣdicentib ã iude¬
is. coactꝰ sũ appellare cesarem. ñ qͣi gentem
meã hũs aliquid acc̾are. Opt̾ hãc gͥ cãm ro¬
gaui uos uidere ⁊ alloqͥ. ꝓpt̾ spem em̃ isrł
cathena hac circũdatꝰ sũ. At illi dixert̃ ad eũl

Expanded text:
Inde circumlegentes devenimus Rhegium: et post unum diem flante austro, secunda die venimus Puteolos: ubi inventis fratribus rogati sumus manere apud eos pit fiduciam. Cum autem venissemus Romam, permissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite. Post dicebat eis: Egotus sum in manus Romanorum: qui cum interrogationem de me habuissent, voluerunt me dimittere, eo quod nulla esset causa mortis in me. Contradicentibus autem Judaeis, coactus sum appellare Caesarem, non quasi gentem meam habens aliquid accusare. Propter hanc igitur causam rogavi vos videre, et alloqui. Propter spem enim Israel, catena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plena ocłis.ꝙ scintille ac lampades
medio discurrentes. & rota in rotã. ꝙ
lingłis qͣtnor facies. Uñ & apocalipsis
ns post expositõem iuiginti qͣtuor senioꝵ.
euentes cytharas ꝙ phialas adorant¬

Expanded text:
ntillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes citharas et phialas, adora
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. s inqͥnate st̃ eoꝵ ꝙ mens ꝙ ꝯscientia.
Confitent᷑ ã se nosse deũ ꝙ factis negant.
cũ suit obhominati ꝙ incredibiles. & ãd oẽ
Dopus bonum reprobi.
sani fide. dilectõe patĩa. Anus siłr in hitu
sc̃o. ñ criminatces. ñ uiuo młto seruientes.
Bene docentes. ut prudenttam doceant. Ado

Expanded text:
ntia. confitentur de nosse deum, factis autem negant, cum sint abominati et incredibiles, . et ad omne opus bonum reprobi. sani fide, dilectione, patientia. anus similiter in habitu sancto, non criminatrices, non uino multo seruientes, bene docentes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Hec loquere & ex¬
hortare. & argue cũ oĩ imꝑio.
emo te contempnat. Ammone illos
pͥncipib & potestatib subditos esse
dicto obedire. Ad oẽ opꝰ bonũ paratos esse.
nemiẽ blasphemate. ñ litigiosos esse. s
modestos. oẽm ostendentes manscietudiniẽ
pientes ⁊ increduli. etrantes. seruiente

Expanded text:
ere, et exhortare, et argue cum omni imperio; nemo te contemnat. Admone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos omnem ostendentes mansuetudinem piente
Abbreviated transcription (Latin):
tas domꝰ sue. ꝙ panem otiosa non comedit.
Coph. Surrexer̃t filii eiꝰ. ꝙ beatissimã predi¬
cauer̃t. & uir eiꝰ laudauit eam.Res. Multe
filie congregauer̃t diuitias tu suꝑg̃ssa es uni¬
uersas. S in. Fallax gr̃a & uana ẽ pulchri¬
tudo. młr timens dñm ip̃a laudabit᷑. O hau.
Date ei de fructu manuũ suaꝵ. & laudent eã

Expanded text:
tas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eldaa. Os hii filii cheture. Genemuit autẽ a¬
hraham ysaac. cuiꝰ fuert̃ fllii esau. ꝙ tuł. Ei
lii esau: olifaz. rahuel. iaus. ialam. chore.
Eilii elyfar: thoman. omer. sepphi gethem. ce¬
uez. thanina. amalech. Filii rahuhel. naad.
zara. sama. mara. Filii ses̃r: lothan. sobai
sebeon. ana. dison. eser disan. Eilii lothan:
horri. huma. Soror aũ lothan: fuit thamia.
Filii sobal: alian. & manaath. &. ebal. sephi. ꝙ
ouam. Filii sebeon: aia. ꝙ ana. Filii ana. di¬
son. Filii dison. hamaran. & eseban. & lechran.
ꝙ charan. Eilii eser balaan. ꝙ sauan ꝙ iacan.¬

Expanded text:
lii Cetthurae generavit autem Abraham Isaac cuius fuerunt filii Esau et Israhel filii Esau Eliphaz Rauhel Iaus Ialam Core filii Eliphaz Theman Omer Sepphu Gethem Cenez Thamna Amalech filii Rauhel Naath Zara Samma Maza filii Seir Lothan Sobal Sebeon Ana Dison Eser Disan filii Lothan Horri Humam soror autem Lothan fuit Thamna filii Sobal Alian et Manaath et Ebal et Sepphi et Onam filii Sebeon Aia et Ana filii Ana Dison filii Dison Amaran et Eseban et Iethran et Charan filii Eser Balaan et Zaban et Iacan
Abbreviated transcription (Latin):
aradium qͦ & samareum. & amatheum. Fa¬
lii sem: elam & assur. & arfaxath. ꝙ lud. ꝙ
aram. ꝙ hus. ꝙ hul. ꝙ gothor ꝙ mosoch. Ar¬
faxath aũ gen̾ sela. qui ꝙ ip̃e gen̾ heber. Porro
heber natist̃ duo filii. nom̃ uni phaleg q in
dieb eiꝰ diuisa ẽ terra. ꝙ nom̃ fr̃is eiꝰ iectan.
Iectan aũ g̾ͥ helmodad. & saleph. ꝙ asermoth.
bimabel. ꝙ saba. uecñ & ophit. & eiula ꝙ io¬
bab. Os isti filii iectan. Sem. arphaxath. sale.
hebet. phaleg. ragau. saruch. uachor. thare.
abram iste est abraham. Silii aũ abraham.
ysaacꝰ ysinahel. Et hee gu̾atões eoꝵ. P rimo¬
genit᷑ ysmaheł. nabaioth & cedar. ꝙ adbel. ꝙ

Expanded text:
Samareum et Ematheum filii Sem Aelam et Assur et Arfaxad et Lud et Aram et Us et Hul et Gothor et Mosoch Arfaxad autem genuit Sala qui et ipse genuit Heber porro Heber nati sunt duo filii nomen uni Phaleg quia in diebus eius divisa est terra et nomen fratris eius Iectan Iectan autem genuit Helmodad et Saleph et Asermoth Abimahelbab; omnes isti filii Jectan. Sem, Arphaxad, Sala, Heber, Phaleg, Ragau, Serug, Nahor, Thare, Abram, iste est Abraham. Filii autem Abraham, Isaac et Ismael. Et hae generationes eorum. Primogenitus Ismaelis, Nabajoth, e
Abbreviated transcription (Latin):
it hos qͥ eisdẽ uisi erant iniusti: seuissimis af¬
flixert̃ dolorib. ꝑcussi ã st̃ cecitate. sĩc̃ illi in
forib uisti. Cũ subitaneis cooꝑti essent teneb̾s.
dũ comtunt᷑ suc̃ in organo qͣlitas sonꝰ immutat᷑.
ꝙ oĩa suũ sonũ custodiunt. Unde ẽ estimare ꝙ
ex ip̃o certo nisu. Agstia enĩ in aquatica conu̾te¬
bant᷑. ꝙ q̃tũq erant natantia in t̾rã tͣnsibant.
Ignis in aqua ualehat supͣ suam uirtutẽ. & aqͣ
extinguentis nate obliuiscebat᷑. Slãme econt᷑¬
rio corruptibiliũ aĩalium ñ uexauert̃ carnes
coambulantium. nec dissoluebant illã q̃ facile
dissoluehat᷑ sic̃ glacies bonam escam. In oĩb enim
dñe magnificasti ppłm ticũ & honorasti. ꝙ ñ despex¬
isti in om̃i tempore & in ot̃i loco assistens eis E¬

Expanded text:
hos qui eisdem usi erant justitiis, saevissimis afflixerunt doloribus. Percussi sunt autem caecitate: sicut illi in foribus justi, cum subitaneis cooperti essent tenebris, dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loco adsistens eis
Abbreviated transcription (Latin):
nabug̃ rex olofernem pͥntips̃ mlicie sue
ꝙ dix ei. Eg̃dere adu̾sus õe regnũ occiden¬
tis. ꝙ contra eos p̃cipue qͥ contẽpser̃t im¬
ꝑium meum. Non parcet ocło tuꝰ ulli
regno om̃eiq urbem munitam subiuiga¬
bis m. Tunc olofernis uocauit duces et
magr̃atus uirtutis assyrioꝵ. & dinm̾aũ
iros in expeditõe sic̃ p̃cepit ei rex. centum
.xx. milia peditũ pugnatoꝵ. & eqͥtes saguta¬

Expanded text:
e suae, et dixit ei: Egredere adversus omne regnum Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum viginti millia peditum pugnatorum, et equitum sagit
Abbreviated transcription (Latin):
lychi. p̃dauitq õs filios tharsis. ꝙ filios hisma¬
hel qͥerant contͣ faciem deserti. & ad austrũ t̾re
cheleon. Et tnͣsiit eufraten ꝙuenit ad mesopo¬
tamiam. & freg̃ õs cuuitates excelsas q̃ erant
ibi. a torrente mambre usq qͦ ꝑueniat᷑ ad ma¬
re. Et occupauit t̾minos eius. a cilicia usq
ad fines iafech qͥ st̃ ad austrũ. Abdux̃qꝙ õs filios
madian ac p̃dauit oẽm locupletatõem eorum.
Os q resistentes sibi occidit in ore gladii. Et
post hec descendit in campos damasci in dieb
messis. & succendit oĩa sata. õsq arbores ac
uineas fecit iicidi. Et cecidit timor illiꝰ suꝑ

Expanded text:
s filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas f
Abbreviated transcription (Latin):
õs colles ꝙ montes & campi arm̃ta boum. gre¬
ges ouiũ capiaꝵq. equoꝵ rameloꝵq. ꝙ uni¬
uerse facultates nr̃e atq familie in ꝯspectutuo
sunt. sint oĩa sub lege tua. Nos tam & filii
nr̃i serui tui sumꝰ. Ueni nob̾ pacisicꝰ dñs. et
utere seruitia nr̃a sic̃ placu̾it tibi. Tc̃ descen¬
dit de montib cũ eqͥtib in uirtute magna.
ꝙ optuuit oẽm citatẽ. & oẽm inħitantẽ
terram. De uniu̾sis aũ urbib assũpsit sibi au¬
xiliarios uiros fortes & electos adbellũ. Tan¬
tusq metus ꝓuinciis illiꝰ incubuit. ut uni¬
uersaꝵ urbium hitatores pͥncipes ꝙ hono¬
rati sunł cũ ppłis exirent in obiuam ueni¬
enti. excipientes eũ cũ coronus ꝙ lampadi¬
b. ducentes choros in tibiis ꝙ tympanis.
Nec ista tñ facientes. ferocitatẽ eiꝰ pectoris

Expanded text:
ta boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit ouniversis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
Dãpuamꝰ uet̾es: Minime. S post pͥoꝵ studia
in domo dñi qd̾ possumus laboramus. Illi int̾pre¬
ꝓtulere sententiis. Nos post passionẽ ꝙ rescit¬
rectõem eius. ñ tam ꝓpħiam ꝙͣ historiamscri¬
binus. Ałr enĩ audita ałi utsa narrant᷑. Qd̃¬

Expanded text:
damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpreprotulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, alit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cancellos cenaculi sui
qsd̃ habebat in samaria. ꝙ
egrotauit. Misitq nun¬
tios dicens ad eos. Ite consulite beekzebub
deum accaron. utrsi uiuere queam de infir¬
mitate mea hac. Angłs aũ dñi locutꝰ est ad
helyam tͥesbiten. Surge ascende in occursũ
uitntioꝵ regis samarie & dices ad eos. Nũqͥd
ñ est ds̃ in isrł ut eatis ad consulend̾ beelzebub

Expanded text:
sui quod habebat in Samaria et aegrotavit misitque nuntios dicens ad eos ite consulite Beelzebub deum Accaron utrum vivere queam de infirmitate mea hac angelus autem Domini locutus est ad Heliam Thesbiten surge ascende in occursum nuntiorum regis Samariae et dices ad eos numquid non est Deus in Israhel ut eatis ad cons
Abbreviated transcription (Latin):
Tu aũ repulisti & ꝓiecisti: iratꝰ es adu̾sũ xp̃m
titũ. Attenuasti pactum serui tui: ꝓphanasti
õs qͥ tnseunt ꝑ uiam. fõs ẽ opprobriũ uicinis
suis. Eleuasti dext̾am hostiũ eiꝰ: letificasti õs
dies adolescentie eiꝰ: oꝑusti eũ ignominia sẽ¬
ꝓtt̾na: Usqͦ diĩe absconderis in finem
succendetur qͣi ignis indignatõ tua. Meinto
met de ꝓfuesdo: alioqn qͣ frustra creasti filios
hõim. Qͥs ẽ iur qͥ uiuat ꝙñ uideat mortem:
saluans aiãm suam de manu inferm. Ubi

Expanded text:
Tu autem repulisti, et projecisti: iratus es adversus Christum tuum. Attenuasti pactum servi tui: profanasti omnes qui transeunt per viam, factus est opprobrium vicinis suis. Elevasti dexteram hostium ejus: laetificasti omnes dies adolescentiae ejus: operuisti eum ignominia. SEMPER. Usquequo, Domine, absconderis in finem: succendetur quasi ignis indignatio tua. Memento mei de profundo: alioquin quare frustra creasti filios hominum. Quis est vir, qui vivat, et non videat mortem: salvans animam suam de manu inferi
Abbreviated transcription (Latin):
tribu & cognatõe sua: & cuncte femine mari¬
tos de eadem tribu accipient. ut h̾editas ꝑma¬
ueat in familiis. nec sibi misceant᷑ trib. Si ta
inaneant ut a dño separate sunt. Secer̃tq
fcue salphaad: ut fuenit unperatum. Et nup¬
sert̃ maala. & thersa. & egla. & melcha. &
noha. filiis patrui sui de familia manasse
qui fuit filius toseph: ꝙ possõ q̃ illis fuerat
atrributa. mansit intribi & familia pr̃is

Expanded text:
tribu et cognatione sua: et cunctae feminae maritos de eadem tribu accipient, ut haereditas permaneat in familiis: nec sibi misceantur tribus, sed ita maneant, ut a Domino separatae sunt. Feceruntque filiae Salphaad, ut fuerat imperatum: et nupserunt, Maala, et Thersa, et Egla, et Melcha, et Noha, filiis patrui sui de familia Manasse, qui fuit filius Joseph: et possessio, quae illis fuerat attributa, mansit in
Abbreviated transcription (Latin):
manu ꝑcussit ꝙ ille mortuꝰ fu̾it: ꝑcussoꝵ
homieidii reus erit. Cognatꝰ occisi: statim
ut uiuen̾ĩt eũ iugulabit. Qr si fortuitu &
absq odio & iuimicitiis qͥcꝙ hoꝵ fecerit.
ꝙ hoc audiente ppło fu̾it cõꝑbatũ. atq unt̾
ꝑtussorẽ & ꝓpinqũ sanguinis q̃stio uenti

Expanded text:
cusserit et ille mortuus fuerit percussor homicidii reus erit cognatus occisi statim ut invenerit eum iugulabit quod si fortuito et absque odio et inimicitiis quicquam horum fecerit et hoc audiente populo fuerit conprobatum atque inter percussorem et propinquum sanguinis quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
Accesser̃t aũ ꝙ pͥncipes familiarum
galaad: filii machir filii manasse destirpe
filioꝵ iosepħ: locutiq sunt moysi corã puici
filiab salphaad fr̃is nr̃i dares possessionẽ de¬
bitam pr̃i. Quas si alt̾ius trib hõies uxores
acceꝑint. sequetut possessio sua: q tͣnslata ad
aliam tribum de nr̃a h̾editate minuetur.
Atq ita fiet: ut cũ iubeleus .i. qͥnqͣgesimꝰ¬

Expanded text:
t autem et principes familiarum Galaad, filii Machir, filii Manasse, de stirpe filiorum Joseph, locutique sunt Moysi coram princifiliabus Salphaad fratris nostri dares possessionem debitam patri. Quas si alterius tribus homines uxores acceperint, sequetur possessio sua, et translata ad aliam tribum, de nostra haereditate minuetur. Atque ita fiet ut cum jubilaeus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
t̾na & legitima erit in cunctis habitatõib
ur̃is. Homicida: sub testib puniet᷑. Ad uniꝰ
testimonium: nullus condempnabit᷑. Non
accipiecis precium ab eo qͥ reus ẽ sanguinis:
statim & ip̃e morietur. Exules & ꝓfugi añ
mortẽ pontificis nullo modo in urbes suas
reu̾ti poter̃t. Ne polluatis t̾ram hitatõis
ur̃e. que insontiũ sangiũe maculat᷑. nec
alit̃ expiari potest nͥ ꝑ eius sanguinem qͥ¬

Expanded text:
legitima in cunctis habitationibus vestris homicida sub testibus punietur ad unius testimonium nullus condemnabitur non accipietis pretium ab eo qui reus est sanguinis statim et ipse morietur exules et profugi ante mortem pontificis nullo modo in urbes suas reverti poterunt ne polluatis terram habitationis vestrae quae insontium cruore maculatur nec alit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam dei. & capuuantes oẽm intellc̃m ad
obediend̾ xr̃o: & parati subiugare cunctã
inobedĩam. Ad timotheum scribit ab infan¬
tia sairis litt̾is eruditum. & hortat᷑ ad stũdi¬
um lectionis ue negligat grãm q̃ data est

Expanded text:
s al. captivantem  omnem intellectum, ad obediendum Christo: et parati subjugare cunctam inobedientiam » . Ad Timotheum scribit, ab infantia sacris litteris eruditum; et hortatur ad studium lectionis, ne negligat gratiam, quae data sit
Abbreviated transcription (Latin):
anres discipłi de anctoris ore tͣusfusa fortiꝰ
sonat. Uñ ꝙ eschines cũ rodi exularet ꝙ le¬
g̾et᷑ illa demostenis or̃o qͣm adu̾sus eum
habuerat: mirantib cunctis atꝙ laudan¬
tib suspirans ait. Qͥd si ip̃am audissetis
bestiam sua uerba resonantem:
ec hoc dico qd̾ sit aliqͥd in me tale qd̃
uel possis me audire uł uelis dist̾e: s
quo ardortuus ꝙ discendi studium ꝙ̃ absq
nob̾ ꝑ se ꝓbari debeat. Ingeniũ docile &. sine

Expanded text:
re transfusa fortius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat;
Abbreviated transcription (Latin):
post damascũ arabiamo lustratã ascend̾it
ierosolimam ut uideret petrũ ⁊ maneret
aprit eum dieb qͥndecim. Hoc enim mist̾io
ebdoadis ꝙ ogdoadis futs gentium p̃dica¬
tor instruendꝰ erat. Rursũq post annos

Expanded text:
postDamascum Arabiamque lustratam ascenderit Hierosolymam, ut uideret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim — hoc enim magisterio ebdomadis et ogdoadis futurus gentium praedicator instruendus erat — rursumque post annos