comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulto quiꝑpe libeius erit arbutiu. qñ oĩoñ
poterit ẜmir peccato. ꝯdeq aut uoluntas
no ẽ. aut libera dicenda ñ ẽ qua beati eẽ sic
uolumus. ut ẽẽ miẜi ñ solum nolimus:
ała nr̃a ⁊̃ nunc ħt nolle infellicitat̾e. ita
nolle iniquitate sẽꝑ ħitura ẽ. S̾ ordo ẜ̃¬
uandus fuit. quo d̾s uoluit ostendere. qͣ

Expanded text:
ulto quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato, neque aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, quia sic beati esse volumus, ut esse miseri, non solum nolimus, anima nostra nunc habet nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere quam
Abbreviated transcription (Latin):
quo peccare ñ potent. ⁊ nũc inangłis ẽ.⁊ ĩ
scĩs qui cum dño s̃. Et tanto utiq lib̾ius:
quanto apeccato ĩ mũiꝰ ⁊ ad bonu̾ ꝓnius.
Quo enĩ quisq ab illa peccati ẜuitute de
peccati longins absistit. tanto in eligẽdo
bonu lib̃ns h̃t iuditiu. uñ si diligenter
inspitiatur. lib̾m nr̃ dici arbutiu. quia si¬
ne coactõe ⁊ necessitte ualet appetere ulł

Expanded text:
quo peccare non poterit; et nunc in angelis est, et in sanctis qui cum Domino sunt; et tanto utique liberius, quanto a peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim quisque ab illa peccati servitute, depeccati, longius absistit, tanto in eligendo bonum liberius habet judicium. Unde si diligenter inspiciatur, liberum videtur dici arbitrium, quia sine
Abbreviated transcription (Latin):
.s. Orabãt quippe ut ueniret in cos. quib ma¬
nu imponebant. nõ ip̃i eum dabant. Qu̾e̾
morem in suis p̃põitis ⁊̃ nũc ẜuat eccłia. de¬
niq ⁊ symon magus offerens apłs peccina
ñ ait. T̾ate ⁊ michi hanc potestate. ut dem

Expanded text:
. Orabant quippe ut veniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant. Quem morem in suis praepositis etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon Magus offerens Apostolis pecuniam, non ait, Date et mihi hanc potestatem, ut dem
Abbreviated transcription (Latin):
amborum siue sc̃itas siue caritas. manife
ꝯiungitirr quo genitus agignente diliga¬
tur genitorem q suum diligat. sunt q pã¬
ticipat̾de s eẽntia sua. n dono suꝑioris ali¬
auus. s suo ꝓprio ẜuantes unitatem sp̃c.
ĩuinculo pacis. ¶ Ecce hic habes sp̃m stͣa
eẽ quo filius diligitur apatre. ⁊ pat̃ diligat
afilio. ⁊ quo illi duo ẜuant unitatem paci.

Expanded text:
amborum siue sanctitas siue caritas, siue idconiungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremque suum diligat, sintque non participatione, sed essentia sua, neque dono superioris alicuius, sed suo proprio seruantes unitatem sin vinculo pacis. Ecce hic habes Spiritum sanctum esse quo Filius diligitur a Patre, et Pater a Filio, et quo illi duo servant unitatem pacis.
Abbreviated transcription (Latin):
solu pecc̾m uenia mereri ñ põt. Et ier̃. ꝙ tałr
dicit. ut ñ ꝑ eo oret quis: quia qui sic peccat.
orat᷑onib accł̃ie hic uł infuturo uiuari ñ põt.
hñs cor indunitu tunquã lapis. sicut de dia¬
bolo legitur. Post hanc uita qui uald̾ mali
sunt. meritis eccłie iuuari ñ possunt. G
accipitur peccatu in sp̃m sanctu.

Expanded text:
 mereri non potest; et Hier. quod taliter dicit: Ut non pro eo oret quis; quia qui sic peccat, orationibus Ecclesiae hic vel in futuro juvari non potest, habens cor induratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesiae juvari non possunt. 3. accipitur peccatum in Spiritum sanctum.
Abbreviated transcription (Latin):
cisio inppło d̾i que eint tunc signaculu in¬
sticie fidei. adpurgatõe ualebat magnis ⁊ pa¬
uia originał uetcrisq peccati. sicũt baptis¬
mus exillo ualere cepit adinnonatõe hõis.
exquo institutus ẽ. Item beda. Id̾ salmifere
cumtõnis auxiliu crrtunicisio in lege ꝯͣ ori¬
ginał pecrati uulnus agebat: ꝙ baptismus
agere reuelate grẽ a tempore ꝯsueuit. ex¬
cepto ꝙ regni celestis ianua nec dum utn¬
it poterant. mn insinu habrahe post morte
beata requie ꝯsolati. suꝑne pacis ingressu
spe felici expectabant. His aꝑte traditur ꝑ¬
cirtuncisioem ex quo instituta fuit. remũ¬
sione peccati originał. ⁊ actuał paruuł et
maiorib a do p̾stitam fuisse. situt nunc per
baptismu datur.
D̾ uiris qui fuerũt añt
cutumcision̾e ⁊ d̾feminis q̃ fuer̾t añt. ⁊ pꝰ.

Expanded text:
cisio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod Baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit; excepto quod regni coelestis januam nondum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur. 7. De viris qui fuerunt ante circumcisionem, et de feminis quae fuerunt ante et p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t .s. ñ ẽ. cum doꝰ dicat in lege. quecumq
terigerit ĩmundrs ĩ ralunda erunt: Quis
põt dare. ꝙ ip̃e ñ h̃c. H oc nõ exignorantia
eum dixisse añg ĩnuit dicens. ĩ ł. d̾uni
ꝗ apud ħ̾rticos uł scismaticos datu bap̃t no¬
iebat cogno scere. du eos qui num detesta¬
retur. tanta eius nierita usq atriuph̃u
martimi secuti sut.⁊ ut cantatis. aua excel¬
lebant luce obu̾bratõ illa fugaretur. ⁊ sid̃
purgandu erat passionis falce tolleret̃
ores sumus sicut nec petro. quia gt̾s iudai¬

Expanded text:
s non est? cum Dominus dicat in lege: Quaecumque tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Martyrem i apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. ores sumus, sicut nec Petro, quia gentes judai
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm accipiant.⁊ insignum detestatõis
hr̃ticorum¬
unt tñ ñ nulli doctorum ucipriamis ⁊ alui
qui dicere uidentur abħrticis nõ possẽ tͣcli
uap̃t. et eos ẽẽ re baꝑticandos c̃ ueniunt

Expanded text:
sanctum accipiant, et in signum detestationis haereticorumen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos
Abbreviated transcription (Latin):
Euł nõ qui abhrticis baptica̾ntur utru
re uapticandi sunt queri solet. adꝙ breur
dicimus. quia quitumq sit qui baptizet.
si ẜuatur forma axp̃o tradita: uenim bap¬
tã dat.⁊ io qui illum suiit. nõ d rebap¬
uiͦ. siue scismanitus. siue faciorosus ꝗ̃s

Expanded text:
i ab haereticis baptizantur utrum rebaptizandi sint, quaeri solet. Ad quod breviter dicimus quia quicumque sit qui baptizet, si servatur forma a Christo tradita, verum baptismum dat; et ideo qui illum sumit non debet rebap sive schismaticus, sive facinorosu
Abbreviated transcription (Latin):
pea. Quamuis ⁊ illa que ñ uoluntaria per¬
cata. ñ inmerto dñr. quia uł anesientib
uł coactis ꝑpetrantur ñ om̃i m̾o posst̃ sĩ¬
ne uolu̾tate ꝯmitti. qm̃ ⁊ ille qui peccat i
ciendu ñ sit. putat e̾e faciendu. Et ille qui
ꝯcupiscente adu̾sus sp̃m carne. ñ en q̃ uult
facit. ꝯ cuꝑiscit quide nolẽs ⁊ ineo ñ facit

Expanded text:
poena. Quamvis et illa quae non voluntaria peccata non immerito dicuntur, quia vel a nescientibus vel a coactis perpetrantur, non omni modo possunt sine voluntate committi; quoniam et ille qui peccat igciendum non sit, putat esse faciendum: et ille qui, concupiscente adversus spiritum carne, non ea quae vult facit, concupiscit quide
Abbreviated transcription (Latin):
ordiries ꝓmoneri ualeat. sino tał spon¬
sa futss interquã ⁊ sponsu eius ꝯsens¬
ꝯingał dep̾senti intercesiss eo mortuo
audua remansiss. cui copulatus ĩ ꝯui¬
gio ulterius ad sacros ord̾ine ñ accedẽt
quĩ solus dep̾senti ꝯsensus ꝯuigin effi¬

Expanded text:
t. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, quia solus de praesenti consensus
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. Erit aũt lamina aurea semper
infronte sacerdotis. Hec inquid signi¬
ficat fidutia uone uite. Qm qui uẽ ꝑfec¬
teq ñ significatd̾e s uentate sacerids h̃t.
solus põt peccata anferce. It̃ gͣg. Inirao
tatu euangłiorum. Illi soli hñt inhac
mul cum doctrina tenent. It̾e exdictis
orig̾. Hec potestates soli petro ꝯcessa ẽt¬
⁊ ĩ mittatorib petri. Nam quicumq ue¬
itigia petti ĩmittantur. hñt recte ligan¬
di ⁊ soluendi potestate. His aliisq testi¬
moniis inicuntur qui affunt potesta

Expanded text:
legitur: Erat autem lamina aurea semper in fronte sacerdotis: Haec, inquit, significat fiduciam bonae vitae, quam qui vere perfecteque, non significatione, sed veritate sacerdos habet, solus potest ct. evang. hom. 27: Illi soli habent in hac mul cum doctrina tenent. Item ex dictis Origen.: Haec potestas soli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam quicumque vestigia Petri imitantur, habent recte ligandi et solvendi potestatem. His aliisque testimo
Abbreviated transcription (Latin):
liu adoptiuoꝵ ⁊ naniraliu filiorum.
uod aũt sp̃nales. uł ad optiui filii natu¬
ralib copulari nequeant. nicholaus ppad¬
fonte. sicut patrem. Ite qnter parentes
fr̾es.⁊ filios sp̃uales. grtuita. ⁊ scã cõmuni¬
o ẽ. que dicenda ñ ẽ ꝯsanguinitas. s ha
benda spũał ꝓximitas. unde inter eosar
monia contrahi ñ ꝑossinittunt. Item.
ad opt̃o ꝯiungit. quanto mag̾ acarna¬
li oportet interse contub̾nio cessare. qͦs

Expanded text:
l adoptivorum, vel naturalium filiorum. Quod autem spirituales vel adoptivi filii naturalibus copulari nequeant, Nicolaus pafonte, sicut patrem. Inter fratres et filios spirituales gratuita et sancta communio est, qubenda spiritualis proximitas. Unde inter eos armonia contrahi non permittunt. Item: adoptio jungit, quanto magis a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̾missis aũt em̾̃git q̃o
plurimũ continens utilitatis: s miniu̾
difficuliaais. atq ꝑplexitatis. Cum enim c̾o¬
stent exp̾dictis ⁊ exiliis pliuib testimonus
omĩs q catholici unanunit̾ fateantur dm̃ eẽ
filius di factus ẽ filius hominis. d̾s ẽ hõ. ⁊ hõ ẽ
d̾s. dicatur d̾s factus eẽ aliquid. uł cẽ aliqued.
uł aliquid dicatur eẽ d̾s. ⁊ an ita conueniat
dici hõ factus ẽ d̾s. ⁊ filius hominis factus ẽ fi¬
lius dĩ. sicut econu̾so dicitur. Et si his locuti¬
omb. ñ dicitur d̾s factus eẽ aliquid. uł ẽẽ ali¬
quid que sit intelligentia hanim locutonũ.

Expanded text:
missis autem emergit quaestio plurimum continens utilitatis, sed nimium difficultatis atque perplexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimiter fateantur, Deum faFilius Dei factus est filius hominis: Deus est homo, et homo est Deus, dicatur Deus factus esse aliquid, vel esse aliquid, vel aliquid dicatur esse Deus; et an ita conveniat dici: Homo factus est Deus, et filius hominis factus est Filius Dei, sicut, e converso, dicitur; et, si ex his locutionibus non dicitur Deus factus esse aliquid, vel esse aliquid, quae sit intelligentia h
Abbreviated transcription (Latin):
Erũtñ ħ distinct̾o licet reꝓbabił penitus ñ ui¬
deatur quia d̾ medio mon̾tiu .i. auctoritatib
scõrum ũ manat: congruentius in p̃o hoĩc ima¬
go ⁊ similituto dĩ q̃renda ẽ.⁊ consideranda.
factus ẽ ergo hõ. adimagine ⁊ siłitudnie̾ d̾i ẜ¬

Expanded text:
ec distinctio, licet reprobabilis penitus non videatur, quia de medio montium, id est, auctoritatibus sanctorum non manat, congruentius in ipso homine imago et similitudo Dei quaerenda est et consideranda. Factus est ergo homo ad imaginem Dei et si
Abbreviated transcription (Latin):
teri restam̃ti. Dictum ẽ adno innuis. ad
moisen ⁊ aaron saceriotes. uos imponite
nom̃ meu suꝑ filios isrł. ego dominus
bñdicam eos ut graniam. traditõ ꝑmi
nisteriu ordinati tansfundit hõib. nec
uoluntas sacerdotis ob ẽẽ uł ꝓdee̾ pos¬
sit. s meritum bñdictam pꝰscentis. Qũa¬
ta aũt dignitas sit sacerdotał offiui ⁊ or
dinis: hinc adu̾tamus. Dictum ẽ dene
quissimo carpha intercetera. Hoc uite¬

Expanded text:
enique dictum est a deo in Numeris ad Moysen et Aaron sacerdotes: uos autem ponite nomen meum super filios Israhel; ego dominus benedicam eos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus nec uoluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem digdinis, hinc advertamus. Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvat
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtat benelictõnis plenitudine tubue¬
re dũr: ñ quia soli illi tranffundãt gr̃
s quia illi soli licite ⁊ digne idagunt.
glec subditos mala uita sacerdotis ledit:
si bõa faciunt que ille dicit. uñ gͣg. super¬
malachiam. Multi du plus uita sac̾dotũ
qua suam disscutiũt: meroris foueam
dilabuntur minus ꝯsiderantes. ꝙ ñ eos
uita sacertotu lederet si humiłr᷑ bonisᷤ
sacerdotu amonitonib aure accomoda

Expanded text:
itat, benedictionis plenitudinem tribuere dicuntur, non quia soli illi transfundant gratiam, sed quia illi soli licite et digne id agunt. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si bona faciunt quae ille dicit. Unde Gregorius: Multi, dum plus vitam sacerdotum quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommoda
Abbreviated transcription (Latin):
suirq his intertent thec logorum s̃petulat̾õ
siudiosa aiq moresta: dirura scuiꝑtura for¬
ma p̃scapia intcctrina tenere au̾ret. Aehiᷤ
cigo nob̾ aditum.⁊ adres diuinas aliquatenu
intelugendas. roduce aꝑire uolentib disyt̃¬
ꝯum c. ⁊ ꝯꝑiiun de reb. postea d̾signis dis¬
seremus. olereb quib fiuend̾ ẽ utendu.

Expanded text:
erit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremu
Abbreviated transcription (Latin):
Eteris ac noue legis ꝯtinenti
tum cuta res uł signa p̾cipu¬
e u̾sari. U enim egregius dor¬
Om̃is dectuna. ł rerum ẽ. ux signoru. s res
pellantur. que n̾ad signifcandu aliquidad¬
hibentur. Signa uõ. quorum usus ẽ insi¬
gruficanto. Eorum aũt aliqua sunt. quoꝵ
om̃is usus ẽ atũgnificanto. ñ ĩ iustific̾ado.¬
a. Quib ñ utranur msi aliquid significandi

Expanded text:
eteris ac novae legis continentiatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius docomnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res pellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi
Abbreviated transcription (Latin):
tum illud. quo frueridur ẽ: aias. abuti ẽ.
ñ uti. ꝙlam usus illicitus. abusus ł abusio
nominari debet. Res igitur quib fruend̾
nom̃. ꝙ tante excellentie ꝯueniat: nisi ꝙ
melius dr᷑ trinitas ħ. unus d̃s.

Expanded text:
dum illud quo fruendum est; alias abuti est, non uti: nam usus illicitus, abusus vel abusio nominari debet. Res igitur quibus fruendunomen quod tantae excellentiae conveniat, nisi quod melius dicitur Trinitas haec unus Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut d̾s: ñ tam̃ credidit id fieti posse. ⁊ ĩo fal¬
sum ẽẽ ꝙ diabolus ꝓmittebat cognouit. Et
ucet diuinitatis equalitat̾e ꝯ cupiuĩt. ñ
tam̃ ado exarsit. nec tanta ẽ affectus ãbiti¬
d̾e sicut ⁊ mulier. que illud fieri posse pu¬
tauit. ⁊ io mag̾ illud ambiendo suꝑbuit.
uiru aũt aliqua forte ambitioi̾s subrep¬
tõ mouit: s ñ ita ut illud putaret neꝵ¬
uł possibile fore.¬

Expanded text:
sicut Deus, non tamen crediderit id fieri posse; et ideo falsum esse quod diabolus promittebat cognovit. Et licet divinitatis aequalitatem concupierit, non tamen adeo exarsit, nec tanta est affectus ambitione sicut mulier, quae illud fieri posse putavit, et ideo magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio movit; sed non ita, ut illud verum vel possibile fore
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾d̾ qui inhac nita ñ fecent. ħ̾ebit quid
penitentia ĩ futuro scło de mał suis. s
indulgentiam inconspectu d̾i ñ inueĩ¬
nis. nulla ibi erit corpect̃o uoluntatis.
atalib enim ita culpabitur iniquitas
sua ut nullatenus pofsit abeis. uł di¬
ligi. uł desiderari ursticia. uoluntas eͥ co¬
rum tał erit ut hãt urse semꝑ malig
tatis sue suppliciu. nũquam tam̾ reci¬
ꝑe possuit uonitatis effectisũ. Quia sic̃
illi qui aimi xp̾o regnabunt nullaᷤ ĩse
male uoluntatis reliquias habebunt.
ita illi qui erurt supplicio iguis et̾nui ẽ
diabolo ⁊ angłis eius deputati. sicut nł¬
lam habebunt ulterius rquie. sic hoña
nullatenus poterunt hr̃e uoluntatem.
mulabit ip̃a malignitas penam. qñ
exteriorib deputati tenebris nullo illu¬
strabuntur interiori lumine uentatis.
no teẜant.⁊ illa maligna uoluntas est
eis adcumulu pene ꝑ quam tñ ñ mne¬
rebuntur. quia nullus mercur insi in
hac uita. Qre dñr tenebre exteriores.

Expanded text:
t quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveninis, nulla ibi erit correctio voluntatis: a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se seis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt in supplicio aeterni ignis cum diabolo et angelis ejus deputati, sicut nullam habebunt ulterius requiem, sic bonam nullatenus poterunt habere voluntatem. mulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae, per quam tamen non merebuntur, quia nullus meretur nisi in hac vita. 2. Quare dicuntur tenebrae exteriores.
Abbreviated transcription (Latin):
ius eẽt: uãt eu. quia om̃s unu patrez
haũs inceł. una lex ent uiro. ⁊ femine.
Cum dr sciens illu ẜuu. datur intelli¬
gi ꝙ si nescient illũ ẜuũ eẽ. ñ cogitur
mane cũ ip̃o. Si enim ꝯdictõis dolurꝑa¬
titur. ñ cogitur ad herere illi cuiꝰ fraude de¬
cepta ẽ. Siaũt sciuent uir ꝯdictõem iu

Expanded text:
rvus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
ita statutum ẽ. Inconcilio cabilloncsi.
dam p̾sũptc̃e dirimant. no ad tenden
inuno ꝯiugio ꝑmanentes dominis ser¬
attende finem huius capituli ubi uide̾¬
tur ĩnui. p̾ter uoluntate dñoru inter
Enu ⁊ ancillam ñ posse contrahi ꝯiugi

Expanded text:
io Cabilonensi. dam praesumptione dirimant, non attendentin uno conjugio permanentes dominis sertem dominorum. Attende finem hujus capituli, ubi videtur innui praeter voluntatem dominorum inter servum et ancillam non posse contra
Abbreviated transcription (Latin):
rem̃ ĩ matrimoi̾o acceꝑit. ñ hãt licenti¬
am dimigtere eam si ꝯsensu amboru
ꝯuincti sũt. nisi ob fornicatoe̾m. de uꝑ
guntur.
itur. De copła ẜui ⁊ ancille diuersoꝵ

Expanded text:
m in matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittendi eam, si consensu amborum conjuncti sunt, nisi ob fornicationem. De illis junguntur. 2. De copula servi et ancill
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedat. sicut ꝓtedit depatre. ab ip̃o ht parre
Qua ꝑꝑ qui põt intelligere in eo ꝙ ait fi¬
nus. sicut ħ̾t pater uitam insemetip̾̃o sic
dedit filio hr̃e uitam insemetip̃o. nõ sine
uita existenti iam filio iutam ꝑatrez de¬
disse. s ita eum sine tp̃r gemuise. uita quã
pater filio gignendo dedit: coet̾na sit ite
patris qui dedit. intelligat ⁊ sicut ħt pater
filio. ut ⁊̃ de illo ꝓcedat ⁊idem sp̃t .s. ⁊ utrũg¬

Expanded text:
procedat, sicut procedit de Patre, ab ipso habet Patre. Quapropter qui potest intelligere in eo quod ait Filius: Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso , non sine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita, quam Pater Filio gignendo dedit, coaeterna sit vitae Patris qui dedit: intelligat, sicut habet Pater Filio ut de illo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce his u̾b̾ ostendit anͣs ꝙ genant̾o filu
semꝑ ẽ. nec p̃terit. nec t̾utura ẽ. quia eter¬
na e̾. Io enim dixit genui ne nouum
putaretur .s. ne uiteretur incepisse. hodie̾
dixit. ne stenta genent̾o uitc̃tur. Exhis

Expanded text:
s ostendit Aug. quod generatio Filii semper est, nec praeteriit, nec futura est, quia aeterna est. Ideo dixit genui, ne novum putaretur, scilicet ne videretur incoepisse; hodie dixit, ne praeterita generatio videretur. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
Ic quentur cum gnͣat̾o filu apanr nac pͥn¬
çipium hat nec finem. quia ei̾na ẽ. utiu
telrat dici filius semꝑ gignitur. uł sẽꝑ
genitus ẽ uł semꝑ gignetur. Qe ħ gg. sr̃¬
ad̾i ẽ de patre añt tp̃ra natus ẽ. uł pocius
quia nec cepit nasci ner desiu. dicamus ue¬
rius. semꝑ natus. Non aũt possumus dicẽ
semꝑ nascitur. ne inꝑfectus eẽ̾ uideatur.
at ergo ut eĩnus designari ualeat. ⁊ ꝑfĩs¬

Expanded text:
i potest, cum generatio Filii a Patre nec principium habeat nec finem, quia aeterna est, utrum debeat dici: Filius semper gignitur, vel semper genitus est, vel semper gignetur? De hoc Gra Dei est, de Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semper nascitur', ne imperfectus esse uideatur. At uero ut aeternus designari ualeat
Abbreviated transcription (Latin):
de rapina ꝙ si scit uenditorẽ ⁊ exiusto bel¬
lo hũisse licite põt em̃e. u ͨ tẽ restitũe du
rante bona fide. qui ũo nesciebat deiusto bel¬
lo lic̾debat ꝓbabilit̾. uara oũis uitini sui
aut maior pars uł adiinꝰ sapiẽtes crede¬

Expanded text:
m, quia si scit venditorem iuste et iusto bello habuisse, licite potest emere nec tenetur ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus sapientes ita crede
Abbreviated transcription (Latin):
Spes aũt ñ nisi bonaru rerum ẽ. nec nrsi
futuraru reru ⁊ ad eu ꝑtinentiu. quia ea¬
rum sp̃e gerere ꝑhidetur. adp̃r

Expanded text:
Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. 3. Redit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu̾sa sentiant. ñ sunt unum ĩ qu̾atu
diu̾sa semuit. Cũ ergo sic or unũ ui ñ adda¬
tur quid unũ. ⁊ pła nnũ dñr ead̾ natura
atiu eẽntia ñ ditb̃dens neq dissentiens si
homines erant ⁊ item senticbant. unũ ce
iũ sunt. Cum uõ ad̾ditur quid unu. ꝑͥ
aliquid significar expłib iniu factu qͣ¬
nis du̾sis natura. sic ⁊ anima corpus ñ pͥ¬
nit utiq dici iniu. Quio enim ta du̾sum.
nisi ad datur uł sub intelligatur. quid unu̾¬

Expanded text:
 diversa sentiunt, non sunt unum in quantum diversa sentiunt. Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia, non dissidens neque dissentiens sighomines erant et idem sentiebant, unum esse icatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia illi ꝑ uiolentia nocere uenit.¬
ñ poterat. ad fraude se conu̾rit. ut dolo hoĩe
supplantaret. que uirtute suꝑare nequiẽt.
ꝯle aũt fraus illius nimis manifestaretũ.
ĩ sua spe ñ uenit. ne aꝑte cognosceretur. ⁊ ita
repelleretur. Itͣm ne nimis occulta foret
fraus eius aue caiĩ ñ pots. ⁊ hõ simul ui¬
deretur inuria pati. si talit̾ curũuenii per¬
mittẽt eum d̾s. ut p̾cauere ñ poss. inaliẽa
quite forma uenire ꝑmissus ẽ diab. s in

Expanded text:
ed quia illi per violentiam nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret fraus ejus quae caveri non posset, et homo simul videretur injuriam pati, si taliter circumveniri permitteret eum Deus ut praecavere non posset, in aliena quidem forma venire permissus est d
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua factu ẽ. ut aũt forma sue mali¬
cie congruenti ueniret. diuinitus factũs
ẽ. uenit igitur ad hoi̾em urẜpente: qui for¬
te siꝑmitteretur. incolu̾be sp̃e uenire ma¬
luiss. S ñ erat dignu.ut sp̾c malignus i¬
iam forma hõi hodiosam faceret. inqua sp̃c
sc̃s. appariturus erat. ꝯlõ ergo nisi ꝑẜpen¬
tem temptare ꝑmissus fuit diabolus. ut
ꝑillud ꝙ foris erat. astutia tempt̾atis a¬
nimaduertere faninaquiẽt. Diabolus e

Expanded text:
autem in forma suae malitiae congruenti veniret, divinitus factum est. Venit ergo ad hominem in serpente, qui forte, si permitteretur, in columbae specie venire maluisset. Sed non erat dignum ut spiritus malignus illam formam homini odiosam faceret, in qua Spiritus sanctus appariturus erat. Non ergo nisi per serpentem tentare permissus fuit diabolus, ut per illud quod foris erat astutiam tentantis animadvertere femina quiret, diabolus enim
Abbreviated transcription (Latin):
imoniace aũt ħrsis triꝑtita ẽ distincto. Alii
enim simoniace asimoniacis ordin̾atur.
moniacis simoniace ordinatorib uł ordĩa¬
tis.⁊ desimoniacis simoniace a ñ simoniacis.
⁊ si moniacis ñ simoniace. asimoniacis. Si¬
moniaci simoniace ordinati. ł ordinato
moniaci. ⁊ simomoniace. añ si moniacis
moniacos uõ ñ simoniace. asimoniacis or¬
dinatos. miẜicorditet ꝑmanus ĩ põitone
dinantur a simoniatis ignorantes eos eẽ si

Expanded text:
imoniacae autem haeresis tripartita est distinctio, Alii enim simoniace a simoniacis ordinantur; moniacis, Simoniace ordinatoribus vel ordinatis, et de Simoniacis Simoniace a non Simoniacis, et Simoniacis non Simoniace a Simoniacis. Simoniaci Simoniace ordinati vel ordinatomoniaci quoque Simoniace a non Simoniacis moniacos autem non Simoniace a Simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem dinantur a Simoniacis Simoniace, austerissim
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quantum inse ẽ. ⁊ oꝑani dedetit. qr exi¬
gitur apatrino diligens cuca elim ꝓ quo
respondit. sollicituto. De ħ aũg. adcatecu¬
iimos cͥtissimam emiststis caucce. quare¬
nũciare ponpis diauoli spopondistis. u

Expanded text:
tur, quantum in se est, operam dederit, quia exitur, quantum in se est, operam dederit, quia exigitur a patrino, ut sit diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
Snõ queritur ex quo sensu ꝓpariilo dita¬
tar credo. uł fidem peto. dĩs de satinm̃to si¬
dei id ẽẽ intlligendum ꝙ respontetur pe¬
quam fide here. ⁊ ideo tum respondetur cre¬
dere parmilu qui fidei nõdu ut̃ affectu.
cramentu.
Et adhuc qr exquo sensu ꝓparuulo rende¬
atur. crrdo udm̃ parre.⁊ in iħm xp̃m.⁊ ĩ
sp̃m sc̃m. xlumquit de sacram̾̃to. fidei. an d̾
fide m̃tis. ibi agitur: si desacram̾to. tur
nominati distraguntur ꝑsone: S fuo̾ d̾
fid̾i affecmu. qũõ uerum ẽ cu eo cartat par¬
nulus: an illud facturus pariilus spon¬
detur cum creuerit. sicut ⁊ om̃iu ponpis
diaroli respondetur abrenũtiare: Qd̾ si
ñ ẜuauerit. Factus adulius tenebitur
ip̃e uł sponsorͦ. Sane dici põt ibi responde¬
rit et ponpis diaboli renuminabn d̃sanã
fide tenebit auus tunt sacran̾itu recipit.
hanc aũt sponsionc parulu̾s ꝓ quo fit
teneuitur ñ sponsor. si tñ u̾t castio inplea¬

Expanded text:
o quaeritur ex quo sensu pro parvulo dicatur: Credo, vel: Fidem peto, dicimus de sacramento fidei id esse intelligendum, quod respondetur pequam fidem habere: et ideo cum respondetur credere parvulus, qui fidei nondum effectum habet, cramentum. itur ex quo sensu pro parvulo respondeatursanctum. Numquid de sacramento fidei, an de fide mentis ibi agitur? Si de sacramento, cur nominatim distinguuntur personae? Si vero de fidei affectu, quomodo verum est, cum ea parvulus careat? An illud facturus parvulus spondetur cum creverit, sicut et omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici potest ibi sponderit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio implea
Abbreviated transcription (Latin):
buriensi. Siquis sponsam filii opp̾fsĩt ⁊ nꝰ
filius eius eam duxenit. pater enis pꝰcã
ñ hãt uxorem. nec mułr uiru. Filius ꝗ
parris facimis ignorauit. aliam ducat.
mitteretur sponsus alia duceͣ. Mechis
ut alii terreantur. ¶It excod̾ concilio.
Quidam desponsauit uxore ⁊ dotanit ⁊ cũ
ea coire ñ potuit. qũa clanculo fr̃ eiꝰ corru¬
pit. ⁊ grauida reddidit. decretu ẽ ut quã
ele illa desponsatr̃e intelligi debet: ubi
ũ fuit ꝯsensus ꝯiugał dep̾senti. Alioqu
nõ licẽt eis alia sortiri coniugia. E hoc
no. Statutum ẽ insacro comientu. ut
siquis sponsam alterius rapuerit peni
tentia publita mulctetur. ⁊ si ñ spẽ con¬
iugii maneat.⁊ si ip̃a eide crimini cõ¬
sentiens nõ fuͣt. licentia nubendi alii
ñ negetur. apparet hanc fuisse despon¬
satum sine paccõe ꝯ iugali dep̾senti.⁊
ido nõ fuisse ꝯinge. cum uuente sp̃o¬
so alteri nubendi licentia ñ negatur.
Sunt enĩ quedam nuptialia parta de

Expanded text:
Si quis sponsam filii oppresserit, et post filius ejus eam duxerit, pater postea non habeat uxorem, nec mulier virum; filius qui patris facinus ignoravit, aliam ducat. , non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quaDe illa desponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin non liceret eis alia sortiri conjugia. Secundno: Statutum est a sacro conventu, ut si quis spoenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii n negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de
Abbreviated transcription (Latin):
mutabiłr uiua. et̾na stabilitate ĩ se¬
ip̃o manens: totus ad ẽ reb oĩb: ⁊ sin¬
gulis totus. S inquib hĩtut. hñt eum
ꝓ sue capatitaris diu̾sitate. Aliĩ ampliᷤ
alii minus: quos ip̃e sͥ dilectussimu
templũ gr̾a sue boniratis ecdificat.Ula¬

Expanded text:
mutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus, sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii plus, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ intrasse: quia ⁊̃ peccante mulierr siuir
n̾ peocass. humañ genus minime pcc̃is
corruptu ꝑiret. Minus gͦ peccauit uir ꝙͣ

Expanded text:
r intrasse, quia etiam peccante muliere si vir non peccasset, humanum genus minime peccatis corruptum periret. Minus ergo peccavit vir quam
Abbreviated transcription (Latin):
raphael desuꝑieri ordine fuisse. Michael in¬
t̃pretatur quis ut d̾s. Gabriel fortit duto dei.
Raphael medicina d̾i. ꝯlec sunt ista nõta
ordinu s sp̃uu. Et dicũt quida singulũ
nate. s nũc huius ñc illius ẽẽ nom̃. ẜm¬

Expanded text:
Raphael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinum, sed spirituum, et dicunt quidam singulum nate, sed nunc hujus, nunc illius esse nom
Abbreviated transcription (Latin):
chaos inter malos ⁊ ronos. nisĩ hinc
inicia iñ iniquitas. que nullatenus
scciari ualent. Adeo enim sc̃ĩ d̾i iusticie
additi sunt. ut nulla ꝯ passiõe ad repro¬
bos tiisire ualeant. nulla ꝓeis inter
scõs fiat intercessio. Qũo ergo mn uolt
aliqui transurr adillos si ñ possunt. Sa
si di irsticia ad mitteret ñ fieret cis mo¬
lesta lib̾at̾o illorum. uł ita dicuntur
uelle ⁊ ñ posse. nõ quia ueluit ⁊ ñ pꝰ¬
sint. s quia ⁊ siuellent ñ possunt cos

Expanded text:
chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle et non posse, non quia velint et non possint, sed quia etsi vellent
Abbreviated transcription (Latin):
quisq dicatur eẽntia: sic illis cõmune Ẽ
ꝑsone uocabulum. quid ergo restat. Ut
fateamur loquendi necessitate agretis
⁊ latinis parta ħ uocabulo adu̾sus insi¬
dias uł hetrores hrncorum. Cumq canta¬
retur humania mopia. loquendo ꝓferre
ad lominu senrsus ꝙ insectatano m̃tis
de dõ renet. siue ꝑ piam fidem. siue ꝓqua¬
lemcumq intelligentia timuit dicerr
tres ce̾ntias ne intelligeretur ĩ illa su¬
ma equalitate ulla draisitas. Uensimi
non peterat dicere: nõ ẽẽ tria queda. & qr
dixit sabellius mħrsi lapsus ẽ. que sunt
ergo quid ma dicent. ⁊ dixit ires ꝑsonas si¬
Sicut nos dñis ts

Expanded text:
quisque dicatur essentia, sic illis commune est personae vocabulum. Quid igitur restat, nisi ut fateamur loquendi necessitate a Graecis et Latinis parta haec vocabula adversus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat dicere non esse tria quaedam, quod quia dixit Sabellius, in haeresim lapsus est. Quaesivit ergo quid tria diceret, et dixit tres personas, sis
Abbreviated transcription (Latin):
Teni opponitur. Cum fames sit pena pec̾ci:
sĩ ñ peccarent. fame ñ sentirent. S sitie
fume. suꝑfluu uideretur ꝯmedere. uñ pu¬
tant quidam eos cibiñ indiguisse añt pec¬
catu. quia ñ poterant esiire. si nõ peccas
titus edendi. cui ñ subiacuiss hõ si nõ paccaᷤᷤ¬
set. S ꝓculdubio peccaret. nisi hc defectũ
cibo preueniret. Habebat enu naturale ap¬
petitũ. ⁊ moderatu. cui ita satiffaciend̾ erat.
ne defectus famis sentiretur. Si¬

Expanded text:
tem opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quidam eos cibis non indiguisse ante peccatum, quia non poterant esurire si non peccasstitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret.
Abbreviated transcription (Latin):
tutes angenti. uñ aqua refectõnis dicit᷑
que aritos fecunat. ⁊ iam fructificantes
ampliori ub̾tate donat. Quia quantum¬
cũq ꝑfide ⁊ caritute añt ħĩtam aliquis
iustus at bap̃m accedit. uberiore̾ ibi retip̃
fide iam iustificati signatulu gñ fuit. in¬

Expanded text:
tutes augentur. Unde aqua refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: quia quantumcumque per fidem et charitatem ante habitam aliquis justus ad Baptismum accedit, uberiorem ibi recipit fidem jam justificato signaculum
Abbreviated transcription (Latin):
Et grauiꝰ ẽ infirmitate peccare. qu̾ã ignorã¬
cia. grauiusq indurstria qua ĩ sirmitate. E¬
ua aũt uidetur exignorantia peccasse: quia
seducta fuit. Ada uõ. exindustria. quia nõ
fuit seductus. ut apłs ait. ¶ Ad quod dm̃s
quia licet eua in hx ꝑignorantia deliquerit
.s. ꝙ putauit ueru ẽe. ꝙ diabolus suadebat.
ñ tam u hix quin nouiͣt illud d̾i ẽẽ manda¬
tu. ⁊ peccatu ẽẽ contra age̾.⁊ ĩo excusari ap̾¬
cato ꝑ ignorantia ñ poruit. Qd̾ ignorana ᷤ¬
alia excusat alia non excusat.

Expanded text:
avius infirmitate peccare quam ignorantia, graviusque industria quam infirmitate. Eva autem videtur ex ignorantia peccasse, quia seducta fuit. Adam vero ex industria, quia non fuit seductus, ut Apostolus ait. §. Ad quod dicimus quia, licet Eva in hoc per ignorantiam deliquerit, quod putavit verum esse quod diabolus suadebat, non tamen in hoc quin noverit illud Dei esse mandatum, et peccatum esse contra agere. Et ideo excusari a peccato per ignorantiam non potuit. 9. Quod ignorantia alia excusat, alia non. Est
Abbreviated transcription (Latin):
ut unitas eẽntie ostentatur. pꝰ nomina
tua que supposuit. iros c̾e̾ ꝑsonas declara¬
uit. Ip̾r ⁊̃ ait ego⁊ pater uuum sumus. U¬
num dixit. ut ait amb̾r. in eodem: ne fiat
discret̾o potestati s uł nature ⁊ ad dͭ sumus.
⁊ ꝙ pater ⁊ filius unum sint. nõ confusiõe
ait. Inprincipio erat u̾bum ⁊ u̾bum erat
apud dm̃. ⁊ d̾s erat u̾bum. uͥ aꝑte oilen¬

Expanded text:
ut unitas essentiae ostendatur. Per nomina tria quae supposuit, tres esse personas declaravit. Ipse etiam ait: Ego et Pater unum sumus; unum dixit, ut ait Ambr. in eodem, ne fiat discretio potestatis naturae; et addidit, sumus, et quod Pater et Filius unum sint, non confusione ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; ubi aperte osten
Abbreviated transcription (Latin):
timp̃is. nec ait ip̃is gła. s ip̃i insinuauĩt hãc
tunitatem. unũ dñm dm̃ ee̾. S quia singłe
pene sillabe noui testam̃ti. hanc in effubił
unitatis. atq trinitatis uiͣtate ꝯcorditer ĩ¬
sinuant: inductõi testimonioꝵ suꝑ hancit
suꝑ sedeamus. ⁊ ratonib congrinsq siłitudi¬
nib ita ẽẽ ꝓut infurmitas nr̃a ualet. ostẽ

Expanded text:
a, sed ipsi, insinuavit hanc Trinitatem unum Deum esse. Sed quia singulae pene syllabae novi Testamenti hanc ineffabilis unitatis atque Trinitatis veritatem concorditer insinuant, inductioni testimoniorum super hac re supersedeamus, et rationibus congruisque similitudinibus ita esse, prout infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
referatur. Hoc enim uidetur exp̾dictis pꝰ se
ꝓbari. Sienim ꝙ datur refertur ad eum ꝗ
p̾dictum ẽ. eigo refertur ad se ip̃m. yuius
questionis determinatõem in posteru diffrͤ¬
uimus donec tractemus de his que relatiue
dicutur de dõ extp̃r. inquib datum. ⁊ dõa¬
tum ꝯtinetur.

Expanded text:
referatur: hoc enim videtur ex praedictis posse probari. Si enim quod datur refertur ad eum qui praedictum est, ergo refertur ad seipsum. Hujus quaestionis determinationem in posterum differimus, donec tractemus de his quae relative dicuntur de Deo ex tempore, in quibus datum et donatum continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
relatiue dĩ ⁊ ad patrem ⁊ adfiliu. ⁊ hoc sexpi¬
donum accipitur eo m̾o quo sp̃e sc̃s. domũ
tantum patris ⁊ filii dr̃ ñ hominis. ita ⁊ fili
subhac appellatioe̾ ñ põt dici nr. ut dicam̃
filius nr. sicut nec dicitur .s. sc̾s. n̾r. Et tam̾¬
nis. quia nos reficit nob̾ datus. iste ñr sp̃c.
quia nob̾ inspiritur apatreri filio. ⁊ in nob̾
spirat sicut uult. m̃i aug. ĩ .u.ł. detri. ait ꝙ
de patre natum ẽ. ad patre solum refertur
cum dr̃ filius.⁊ iõ filius patris ẽ ⁊ ñ n̾r. dm̾s

Expanded text:
relative dicitur ad Patrem et ad Filium, et hoc sempidonum accipitur eo modo quo Spiritus sanctus donum Patris et Filii dicitur, non hominis; ita et Filius sub hac appellatione non potest dici noster, ut dicatur filius noster, sicut nec dicitur spiritus sanis, quia nos reficit nobis datus; iste noster spiritus, quia nobis inspiratur a Patre et Filio, et in nobis spirat sicut vult. Unde Aug. in lib. 5 de Trin. ait: Quod de Patre natum est, ad Patrem solum refertur cum dicitur Filius. Et ideo Filius Patris est, et non nos
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝯpassio miẜie ñ crit. minuere bea¬
torum letitiam ñ ualebit. ⁊ licet ui¬
stis sua gandia sufficiant. ad maio¬
rem tñ głam uident penas malorũ.
di claritate nitent. nicħ increatur
ĩmortales reꝓbos uideant mentis
dicutur ei electi nͥ loco s intellige̾¬
qia uł uisio̾e manifesta aduidendũ
ĩꝑiorum cruciatus. quos uidentes
ñ dolore afficientur. s ieticia sacia¬
uuntur agentes gn̾is desna ub̾ati¬
oe iisa imꝑioru ĩ effabili calami¬
tate. Uñ ysaias ĩpiorum torn̾ĩta
describes ⁊ ex eorum uisice̾ leticiam
ronorum exprimens .ait. Egrecliẽ¬

Expanded text:
io misericordiae non erit, minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident poenas malorum, tur immortales reprobos videant mentis dientur ergo electi, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum exprimens, ait c. ult.: Egredien
Abbreviated transcription (Latin):
dium spci. s ⁊ rei. qr iam delectatur ineo q̃¬
dilig̾. ⁊ ita iam rem aliquatenus tenz. Cõstat
qua efficimur ueati. ceteris uõ utendum. Ire¬
q̃ter tam̾̃ dr̃ fini. cũ d̾loctatt̾e uni. Cumeni
adẽ ꝙ diligitur. ⁊̃ delectatõem sccum gerit. sim̃
ꝑ eam transieris ⁊ ad illud ubi ꝑmanendumẽ

Expanded text:
dium spei, sed etiam rei, quia jam delectatur in eo qdiligit, et ita jam rem aliquatenus tenet. Constat qua efficimur beati; caeteris vero utendum . Frequenter tamen dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum gerit: si tamen per eam transieris, et ad illud ubi permanendum est
Abbreviated transcription (Latin):
liorum dĩ ẽ istud. quo quide se debat om̃ĩs
fideł extendere. ⁊ humanu aĩum ad hunc af¬
fectum orando dñm. secumiq agento. lut̾a¬
doq ꝓcedere. tam̃ quia ħ ta magnu uonu.
tante̾ multitudinis ñ ẽ. quanta crecdums¬

Expanded text:
liorum Dei est istud, quo quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum orando Deum, secumque agendo luctandoque perducere, tamen quia hoc tam magnum bonum tantae multitudinis non e
Abbreviated transcription (Latin):
çius sit płeris q meniti. diligere amicos.
ꝯferatur dilectõ amicorum tantu dilectõi aĩoꝵ¬
miooꝵ ⁊ inimicoꝵ. ꝑ spicua ẽ absoluto. S si
inaliquo uno homine qui dilig̾ simul ami¬
cu ⁊ inimicu quid horu pocius sit pocius q̃¬
ratur: obscura ẽ responsio. quia demotu m̃¬
tis agitur. dequo ñ ẽ nob̾ facile iuditiu an
unus ⁊ id̾ motus sit erga amicu ⁊ inimicũ.
s erga amicu int̾esior: an duo unus eiga mi¬
micu.qui dicitur difficilior alt̾ erga amicu.
qui uidetur feru̾etior. ꝯlec incongrus puta¬
tur melioꝵ qui ẽ feruentior. uł siunus id̃¬
q ẽ. m̃ pocior ubi ẽ ardentior ñ inꝓle estima¬
inimicu qua amicu. Qd̾ ꝑfectoꝵ e̾e dicit᷑.
dilige̾ inimicos ⁊ bene face̾ eis. ꝯleq ħ at̾a¬
ta multitudine ĩpłi. quanta exauditur ora¬
impłi. qui ñ dum diligunt inunicos.ait. e̾¬
Illud multo gundius. ⁊ magnificentissime
uonitatis ẽ. ut tuũ quoq inmicu diligas.

Expanded text:
ius sit plurisque meriti, diligere amicos, est. Si enim conferatur dilectio amicorum tantum dilectioni amicoretiam inimicorum, perspicua est absolutio. Sed si in aliquo uno homine qui diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicum, sed erga amicum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter erga amicum, qui videtur ferventior; nec incongrue putatur melior qui est ferventior. Vel si unus idemque est, idem potior ubi est ardentior, non improbe existimaamicum, quia perfectorum esse dicit diligere inimicos, et benefacere eis; neque hoc a tanta multitudine impleri, quanta exauditur in oraimpleri, qui nondum diligunt inimicos. Ait ellud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas,
Abbreviated transcription (Latin):
nte .n. ⁊c̾. uͥ datur intelligi ꝙ alicui at̾o di¬
mittuntur peccata ñ diligenti inimicũ. si
tam̃ fr̃i iganti qui inse peccauit dimuitit.
S cum peccatu ñ dimittãtur alicui adulto
insi caritate hãt. sequitur ut cantate hãt
qui ñ dilig̾̃ mimicu. Qũo ergo nomine ꝓ¬
ximi omĩs uo intelligitur ĩ illo mandato. di
ẽ. oib p̃cipitur. oñs homines diligere ⁊ imi
micos. Quida ꝙ hic dicitur simpliciter tene᷑
uolentes. illud p̾ceptu det̾minant dicente᷑.
Illic ꝑfectis dan inp̾ceptu. diligere om̃e ho
cenut eis.⁊ inimicos ñ odire. S melius ẽ
ut intelligatur oĩb illo mandato p̾cipi.cãc¬
tos diligere. ⁊ inimicos. cui sensui attestan
tõ dilect̃onis ñ ẽ tante multitudinis. qu̾ãta
exauditur iu oratc̃e dominica. Et ħ ieuer

Expanded text:
tc., ubi dat intelligi quod alicui a Deo dimittuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cum peccata non dimittantur alicui adulto, nisi charitatem habeat, sequitur ut charitatem habeat qui non diligit inimicum. Quomodo ergo nomine proximi omnis homo intelligitur in illo mandato: Dilest omnibus, praecipitur omnes homines diligere, etiam inimicos. Quidam quod hic dicitur simpliciter tenere volentes, illud praeceptum determinant, dicentes illic perfectis dari in praeceptum diligere omnem homcerunt eis, et inimicos non odire. Sed melius est ut intelligatur omnibus illo mandato praecipi cunctos diligere etiam inimicos; cui sensui attestanttio dilectionis non est tantae multitudinis, quanta exauditur in oratione Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ diligat inimicu. tam̃ qñ regatur ab hoĩe
qui panuut ineu ut ei dimittat. dimitit
excorde. qui ⁊̃ sibi roganti uult dimitti excor
nõ rogat homine inque peccanit. si pecta¬
to suo mouetur ut roget. ñ ẽ ad huc deput̾a¬
dufa inimicus ut eum dilige̾ sit difficele.
sicut erat qñ inimicus ex̾cebat. Qiusquis
uõ reganti ⁊ penitenti ñ dimittit. ñ extim
ad no sua pacata dimitti. quia m̃tiri ueri¬
tas ñ põt. q̃ cum docuiss oratõe. hãc ĩ eã

Expanded text:
iligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum ut ei dimittat, dimittit ex corde, qui etiam sibi roganti vult dimitti, cum ous. Quicumque vero rogat hominem in quem peccavit, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut erat quando inimicitias exercebat. Quisquis vero roganti et poenitenti non dimittit, non existimet a Domino sua peccata dimitti, quia mentiri Veritas non potest; quae cum docuisset orationem, hanc in ea positam
Abbreviated transcription (Latin):
quo d̾s sub̾aliter insit oĩb reb. ⁊ corporali¬
um sordiu inquinatõib ñ cõtingãtur.
Qd̾ ta friuolu ẽ ut nec ipnsioe̾ sit dig¬
num. cu ⁊̃ sp̃r crratus. sordib corporeis ÷
lepsi uł quantu cũq polluti ĩ quinari ñ
po̾fsit. Sol quoq radios sine sui pollutõe
effundit suꝑ laca ⁊ corpora. nõ solum mũ¬
da s ĩ munda. ac sordib fetentia. quorũ cõ¬
tactu hoĩes ac quedam alie res inficiũtur.
soł uõ radii ĩ polluti ⁊ ĩ ꝯtaminati ea con¬
tingentes existunt. &lõ ẽ igitur mirant̾
sice̾ntia diuina õĩo sĩplex ⁊ ĩ ꝯmutabił.
oĩa replet loca ⁊ oĩb c̾atinis cẽntialit̾ inẽ¬
nec tam̃ cuiusqua rei sordib ꝯtamine¬
tur uł tingatur. uñ au̾s mł. denatum
sapiã que atting̾ afine usq ad finem
fortiter. dicitur. Attĩgit oĩa ꝑꝑ sua mun¬
ditiam ⁊ nicħ inquinatu meam ĩ currit.¬

Expanded text:
ubstantialiter insit omnibus rebus, et corporalium sordium inquinationibus non contingatur? Quod tam frivolum est, ut nec responsione sit dignum: cum etiam spiritus creatus sordibus corporis etiam leprosi, vel quantumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetida, quorum contactu homines, et quaedam aliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca et omnibus creaturis essentialiter inesnec tamen cujusquam rei sordibus contaminetur vel contingatur. Unde beatus ia quae attingit a fine usque ad finem fortiter, dicitur: Attingit omnia, propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit