comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poss tam̃ hĩc extogitari cas¬
in quo non ess usura itltͣ
sortem acciꝑe. puta dũ ego
c̾tas m̃ces de pecunia ⁊ tu.
pp̃ nimiam instantiã fecisti
m̃eib si eas ilnc deferrem.
recipio tam̃ in me ꝑiculum
istud reciꝑet tanꝙͣ int̾eẽ ꝙ¬
Quid de illis qui emũs uł
dono forte occ̃one alituius
s̾ uncii p̃cedentis accipiunt
molarium siue usũfructuũ

Expanded text:
Posset tamen hic excogitari casin quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum ego certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti mercibus. Si eas illuc deferrem, recipio tamen in me periculum, iste recipiet tamquam inteQuid de illis qui emunt vel dono forte occasione alicuius servitii precedentis accipiunt molarium, sine usufructum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ex eo ꝙ modicũ est p¬
cium respectu ualoris rei
uicra sũmã receptã. pu¬
ta fiit uendita ꝓ .c. et
est in pacto ꝙ cũ rescinde.
uenditõ reddant᷑.c.xx.
It̃ ex eosemptor ꝯsuenit

Expanded text:
 ex eo quod modicum est pretium respectu valoris rei. ultra summam receptam, puta fuit vendita pro centum et est in pacto, quod cum rescindetur venditio, reddantur CXX. Item ex eo quod emptor consuevit
Abbreviated transcription (Latin):
m otͣctu mntui: Nũcͥy saltẽ
pena alla pot̾it ꝑeti absꝙ
ꝑitulo usares ad ħ dico
ꝙ si penia ẽ iudicialit .i. a
iudice impsita ⁊ fratuta
põ puni endã ꝯtumatiã de¬
uitoris qui cũ possit ꝯtemp¬
nit iut̾mino statato solũe
peccuniam e̾ditori: nõ et

Expanded text:
tui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? Ad hoc dico, quod si pena est iudicialis et a iudice imposita et statuta propter puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori, non est
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Si nero dedit uͭ animũ
iuditis sibi sb̾ sp̃e recti in¬
clinatet ⁊ ita indirecte ac
tacite intendebat ip̃m
corrumꝑe: non illi s pa¬
nꝑib ia illi in cuiꝰ ĩ iuriã
data fuit iuxͣ arbit̾um ect¬
restituenda est pecunia. nt

Expanded text:
. Si vero dedit ut animum iudicis sibi sub specie recti inclinaret et ita indirecte ac tacite intendebat ipsum corrumpere non illi, sed pauperibus vel illi in cuius iniuriam data fuerit, iuxta arbitrium eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ad omẽ int̾ẽe illi qui er
tali sũla lesus est nͥ forte
possent inducere illura
pto quo culonunt sñiam
ad plenariam restitutõẽ.
faciendam ei qui fint ie

Expanded text:
ad omne interesse illi qui ex tali sententia lesus est, nisi forte possent inducere illum pro quo tulerunt sententiam, ad plenariam restitutionem faciendam ei. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
hiis ⁊ similib ꝯmittit᷑ usu¬
tnͣfferatur non uidet᷑ in¬
ꝯgruũ si in casu ꝓpõrto in
ꝯpensatõem ꝑicidi in me
aliquid pot̾ accipi qr rei
cantẽ. Secus in re muruata
Aln u̾o notauerunt ꝯͣrium¬
cuũ ⁊ locatum: ponit cxia
pͥmũ: qr in mutuo tnͣfft̾¬
ꝑ icłm ĩ accipientẽ. secus ĩ
locato. Scd̾m qr pecunia
ñ tet̾ioratur ꝑ usum. secus
ĩdomo. uł equo. uł alia re
locata. Tercium: qr usus
petimie nułłm fructum nł
utrlitatem parit utenti. Setꝰ
in usu agͥ. ua domꝰ. uł ecrui
uł alt̃ius rea locate. lic gͦͤ
in cãu ꝓpd̃ito cess pͥmarõ¬
ultime. ⁊ idõ tutior ẽ hec
ultima occ̃o opinio maxĩe
qr tales semꝑ faciunt cale
inutuũ p̃p̃ spem lutri pe¬
cuniarii ꝙ ñ lic ut. S. 4.¬

Expanded text:
his et similibus committitur usutransferatur, non videtur incongruum si in casu proposito, in compensationem periculi in me aliquid potest accipi, quia rei cantem; secus est in re mutuata. Alii vero notaverunt tuum et locatum ponit tria: primum, quia in mutuo tm in accipientem, secus in locato; secundum, quia pecunia non deterioratur per usum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel alterius rei locate. Licet ergo in casu proposito cesset prultime. Et ideo tutior est hec ultima opinio maxime quia tales semper faciunt tale mutuum propter spem lucri pecuniarii, quod non licet,
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ sin głos m̃ses uł armnos
at usutariis solent spaliter
eẜceri. talia em̃ indutunt
semꝑ p̃lumptõem pͥma
facie: quod sit usura. In
aminarem. ꝯsclam suam.
tali ꝯditõne adiecta: ut
ist hr̃de med reabeam p̃¬
dium ego uł heres m eus:
uł qñcũq a septennio
us ad nouenniũ uł simile:
Nũ quid est usurariꝰ ꝯtͣt¬
tus: Ad hoc dico ꝙ si ẽ
nintusi. ⁊ emptor facit
frnct᷑ suos sine ꝑiculo
usure: ut uenditor iuxͣ
uenditõnis formã postea
gas nͥ in frandem usuraꝵ
sit ft̃a talis uonditõ qd̃

Expanded text:
si per singulos menses vel annos ab usurariis solent specialiter exerceri talia enim inducunt semper presumptionem prima facie quod sit usura. In aminarem conscientiam suam. tali conditione adiecta, quod vel herede meo, rehabeam predium ego vel heres meus vel quandocumque a septennio usque ad novennium vel simile; numquid est usurarius contractus? Ad hoc dico, quod mutuum et emptor facit fructus suos sine periculo usure, licet venditor iuxta venditionis formam postea gas, nisi in fraudem usurarum sit facta talis vend
Abbreviated transcription (Latin):
qui dolo malo. S petu¬
niam male acceptam sũ
siue tuillam: tenetur in¬
discincte restituere. ñ ei qͥ
tedit. cum curpit̾ ded̾it. s
ei in. cuiꝰ iniuriam rece¬

Expanded text:
alo. Si pecuniam male accepit, sive sive nullam, tenetur indistincte restituere, non ei qui dedit, cum turpiter dederit, sed ei in cuius iniuriam rece
Abbreviated transcription (Latin):
qm pro gͣuissimo cͥmĩe¬
tentiam: terietur scd̃m
leges leso in qͣntum bonũ
⁊ equũ uidebitur reli gi¬
iu dicio cam̃ anime cre¬
quod teneatur ad resti¬
cacõem: In crapa enĩ fuit
cum sciuit uł scire debuit
se insufficientem. ⁊ tam̃
iudicare talem cãm p̃ssiꝑ
sit ⁊ idem si erat sufficiẽs
quo ad scĩam si uoluiss
ubros reuolu̾e ⁊ studere
s qr fuit negligens ⁊ no¬
iuit stut̾e: quẽ debuit o

Expanded text:
m pro gravissimo crimidentiam, tenetur secundum leges leso, inquantum bonum et equum videbitur religiiudicio tamen anime crequod teneatur ad restitutionem. In culpa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Compellunt᷑ usurarii usu¬
aiure: qr si sunt publici u
recipi ad cõionem altaris.
pulturam. si in ħ pcc̃o te¬
rium cog̾e ad restituendaᷤᷤ
usuras si necte fũit ⁊̃ per
maior em excoĩcatõem oĩ
usurariꝰ repetat ab mo usu¬
ras: repellit᷑ ꝑ exceptõem
tonet ip̃e restituerit.
usuras quas ab aliis male
accepit uł saitem fec̾ĩt nł¬
hsdes usurarioꝵ sñ sint fi
ĩd ubitant̾ cenẽt᷑ tã usur¬
arii qmͣ hr̃des ad solidam
restitutõem oĩum usuraꝵ
quas illicits acteꝑĩt uel
plene restitu̾e.⁊ ꝓponãt in
aĩo restituͣe si ꝑ ueñit ad pĩ¬
guiorem fortiinã. ⁊ semꝑ pro¬

Expanded text:
Compelluntur usurarii restA iure, quia si sint publici usrecipi ad communionem altaris, pulturam si in hoc peccato derium cogere ad restituendas usuras, si necesse fuerit etiam per maiorem excommunicationem, omni usurarius repetat ab illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit heredes usurariindubitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solidam restitutionem omnium usurarum, quas illicite acceperunt vel plene restituere et proponant in animo restituere, si pervenerint ad pinguiorem fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
gendum cum isto qii
tum illo qͥ doio fecit
Quid si accepit index pe¬
Distingue aut recepit pe¬
cuniam ut uidicaret im¬

Expanded text:
gendum cum illo, quam cum illo qui dolo fecit. Quid si accepit iudex peDistingue, aut recepit pecuniam ut iudicaret
Abbreviated transcription (Latin):
cur cõit̾ inforo. lic uendat᷑
laici. neutros tam̃ dico hͥ
re tale lucrum ĩ usus pauꝑ¬
um. pot̾ ⁊̃ em̾e si timetur
caristia int̾ra. ⁊ idet uic¬
cualia exͣħi de t̾ra. dũ modo¬
ñ ut carius uendat. s negẽs
Ilos cꝯͣ c̾do tanqm nefandas
bellinas detestandos: qui ea
intentõne eiunt aureos
at alias monetas. nł res ue¬
nales. ⁊ p̃cipue uictualia.
ut de talib caristiam ĩdu¬

Expanded text:
licet vendatur laici: neutros tamen dico tere tale lucrum in usus pauperum. Potest enim emere si timetur caristia in terra et videt victualia extrahi de terra, dummodo non ut carius vendat, sed ne gens ra credo tamquam nefandas belluas detestandos, qui ea intentione emunt aureos vel alias monetas vel res venales et precipue victualia, ut de talibus caristiam indu
Abbreviated transcription (Latin):
ditõne monaft̾ist eẽt en¬
ormit̃ uł manifeste rece¬
ptum ue fũit para uen¬
ditio ⁊ recta intentõ ñ fuit
dolus adhibit᷑. ⁊ icõ excusat᷑
ab usura: cam̃ d remougre
deceptõem uł supplendo ius¬
tum p̃ciñ: uł resti tuendo
rem p̃cio ꝙ numanit sibi
tio deteptõnus nõ scd̾m t̃pͦ
psens in quo forte res młtũ
meliorata est. pg̾tim si ꝑ
indust̾am emptoris. s scd̃
tempꝰ in quo uenditõ ft̃a
si te᷑ fructus quos ꝑcepit
medio tp̃r ꝯputare ĩp̃cio.
⁊ iustum titulum ⁊ laborẽ.

Expanded text:
one monasterium esset enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo excusetur ab usura, tamen debet removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituendo rem, pretio quod numeravit sibi io deceptionis non secundum tempus presens, in quo forte res multum meliorata est, presertim si per industriam emptoris, sed secundum tempus in quo venditio facta netur fructus quos percepit medio tempore computare in pretio. et iustum titulum et laborem
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ suspitõem uitandã
nisi ꝯsid̾atis cͥcumstan¬
cus quas dixi supra de
delegatus pot̾ petere ex¬
pensas mod̾atas. ⁊ nicħ

Expanded text:
 suspectionem vitandam, nisi consideratis circumstantiis, quas dixi supra de delegatus potest petere expensas moderatas et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ind ices nõ tebent pet̾e¬
ibi expencas. cum ꝓpter
iusticiam tenendam suas
hãnt dignitates. ⁊ reddit᷑
assignatos. ad istos enĩ
extenditur ũbum. Io. bap.¬

Expanded text:
iudices non debent petere expensas, cum propter iustitiam tenendam suas habent dignitates et redditus assignatos. Ad istos enim extenditur verbum Ioha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsumunt tot homicidioꝵ
rel sunt quot pauꝑes
in locis ubi haditant fame
de focariis ⁊ h̾i. turpibus
ꝑ sonis ⁊ aluis supradc̃is q̃
sic pascint᷑ ist ditantur
de reb ecc̃e. Nũ quid ⁊ ip̃i
tenentur ad restitutõem

Expanded text:
consumunt quia tot homicidiorum rei sunt, quot pauperes in locis ubi habitant, fame de focariis et huiusmodi turpibus personis et aliis supradictis, que sic pascuntur vel ditantur de rebus ecclesie; numquid et ipse tenentur ad restitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
reddi possit ⁊ nõ redditꝰ.
pnĩa non agitꝰ᷑: s simula¬
tur. Si aut̃ ũacit̃ agit᷑
ñ remittur pcc̃m nͥ resti¬
cuatur ablatum S dif¬
ferent᷑. Nam curpes ꝑer¬
sone indistinte tenent᷑
reddere si possunt ut dic¬
tum est nͥ forte suit eis
datum causa elemosi¬
ne. cum ẽẽnt in necc̃rta

Expanded text:
reddi possit et non redditur, penitentia non agitur, sed simulatur. Si autem veraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum siferenter. Nam turpes persone indistincte tenentur reddere si possunt, nisi forte fuerit eis datum causa eleemosyne, cum essent in necessita
Abbreviated transcription (Latin):
cati hñtur in quib dam
ꝑtib ut in ceutonia rõe
ꝯsuetudinis qmͣ ppͣ scit ⁊ toir¬
at utrum aut̃ sola ꝯsuetudo
cere quod qͥs reu̾a sit exts̃ica¬
cus disputõni relinquo. It̃¬

Expanded text:
cati in quibusdam partibus, ut in Teutonia, ratione consuetudinis, quam papa scit et tolerat. Utrum autem sola consuetudo,cere quod quis revera sit excommunicatus, disputationi relinquo.
Abbreviated transcription (Latin):
defendendo se ꝯͣ cł̾icũ. ex¬
cessit modumi:ꝰ incidit ĩ
extoĩcatõnẽ. s illud fecit
eꝓꝓposito. alit̃ nõ. Set
qnͣtum ad aliam satiffac¬
tionem de excessu: uł etiã
qͣntũ ad pĩiam ⁊ irregła¬
ritatem. si forte pp̃ illã
reꝑcussionẽ mors secuta

Expanded text:
defendendo se contra clericum excessit modum, incidit in excommunicationem, si illud fecit ex proposito, alias non; sed quantum ad aliam satisfactionem, si excessit, vel etiam quantum ad penitentiam et irregularitatem, si forte propter illam repercussion
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm suoꝵ hoĩnum ał doñ
ipẽ hostis offerat ius uł
uelit satiffat̾e ip̃i. Subdi¬
tis aut̃ illos qui om̃ plus
qͥmͣ homines timentes¬
nolunt suo dño ĩ bello illici¬
to inpendere ꝯsiliũ. auxiliũ
ut fauorem: c̾do nlłagenus
spoliandos: ut in aliqͦ puni¬

Expanded text:
inum vel donec ipse hostis offerat ius vel velit satisfacere ipsi. Subditos autem illos, qui deum plus quam homines timentesnolunt suo domino in bello illicito impendere consilium, auxilium vel favorem, credo nullatenus spoliandos vel in aliquo puni
Abbreviated transcription (Latin):
cã sacͥs. Ille aut̃ qͥ sponte
suscipit. It̃ qui offert.
It̾ index qͥ defere uł p̃stat
auct̾tem. It̃ assessores
et qui dant ad hoc con¬
silium auxiliũ uł fauo¬
rem̃. It̃ sac̾dotes qͥ dant
bñdcõem. Isti oñs pͤcãt
longe gͣuius. Itẽ si con

Expanded text:
 rerum. Ille autem qui sponte suscipit, item qui offert, item iudex qui defert vel prestat auctoritatem, item assessores et qui dant ad hoc consilium, auxilium vel favorem, item sacerdotes qui dant benedictionem, isti homines peccant longe gravius. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ quis facit ob deffen¬
tionem suam uł tr suaꝵ
licitum iuditat᷑ si sit ⁊̃¬
cerfecisti. Ego Autem
saluo meliori iuditõ. pͥ¬

Expanded text:
m quis facit ob defensionem suam vel rerum suarum licitum iudicatur, si cerdos. Ego autem, salvo meliori iudicio,
Abbreviated transcription (Latin):
ria mulctari quos tũ ĩ uene¬
rit a teo enormit̾ exdessis¬
se: qd̾ mortẽ uł mẽbri de¬
tructõem tebeant sustin̾e
d reg̾uare punientos re¬
modis. Nam ꝑ do est qui
alios ĩiuste ꝯdat᷑. ut sunt
qui uiatorib auferunt
sua. Est ⁊ pdo miles qui
q̃rit ułtra stipendiũ sibi

Expanded text:
ria mulctari. Quos tamen invenerit adeo enormiter excessisse, quod mortem vel membri detruncationem debeant sustinere, debet reservare puniendos remodis. Nam predo est, qui alios iniuste predatur, ut sunt qui viatoribus auferunt sua. Et est predo miles, qui querit ultra stipendium sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quod alius est fornicatõ. a¬
liud stuprũ. Aliud aduic̾iũ
aliud incestꝰ. aliud raptus.
cuiꝰl illiciti coitꝰ qui fit oxͣ
ne utͥus uoluntate uͥgo

Expanded text:
quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. omnis illiciti coitus qui fit extra ne utriusque voluntate virgo
Abbreviated transcription (Latin):
riti fac̾e talem ꝓhibitõnem
uxorib absolute. ut sic tem¬
ꝑent eas si a toto s ab extes¬
su. q̃ suspicantur. põt ⁊̃ sibi
formare ꝯscĩam ex qualitate
⁊ miseria ꝑ auꝑis cogitans
q si marit᷑ illũ uide̾t omĩb¬
elemosina. Si ã omĩo ⁊ p̃¬
cise dictat isti uxori ꝯscĩa
illam si pot̾. Sin aut̃: nõ

Expanded text:
riti facere talem prohibitionem uxoribus absolute ut sic temperent eas, non a toto, sed ab excessu quem suspicantur. Potest etiam sibi formare conscientiam ex qualitate et miseria pauperis, cogitans quod si maritus illum videret, omnieleemosyna. Si autem omnino et precise dictat isti uxori conscieillam si potest: sin autem non
Abbreviated transcription (Latin):
guend̾. Utr̃ aͥs uoluntariꝰ ⁊ ex
cupiditate lusit. ⁊ tunc si
amisit nõ pot̾̃ repet̾e. si lu¬
cratus est. te᷑ ad restitutõnẽ
Saltẽ in uiditõ aĩe. an ĩ ui¬
tus ⁊ atcͣctus ⁊ ꝑ uim uel
nimiam alt̾ins ĩ portunita¬
cem ⁊ tũt si amisit pot̾ re¬
pet̾e. si lucͣcus ẽ: ñ tenet᷑ re¬
b erogare¶ Idem c̾do in ilo
qui ĩfirmus ut debilis cã
rec̾atõnis modicũ lusit.
ꝯcordari opiniones ⁊ iura

Expanded text:
guendum utrum aliquis voluntarius et ex cupiditate lusit, et tunc si amisit, non potest repetere; si lucratus est, tenetur ad restitutionem, saltem in iudicio anime. An invitus et astrictus et per vim vel nimiam alterius importunitatem, et tunc si amisit potest repetere; si lucratus est, non tenetur rebus erogare. Idem credo in illo qui infirmus vel debilis causa recreationis modicum lusit, concordari opiniones et iura.
Abbreviated transcription (Latin):
ministratore reꝵ eccasticaꝵ
que pauꝑm sund ⁊ similib
Nam cũ tał petunie admi¬
ꝑsonaꝵ ⁊ fc̃i sit culpabilis
⁊ uiciosa: resticuenda est
ñ dico illi qui arasit eã
in ludo: s tutori curatori.
dño. monast̾io. ꝑrĩ. mari¬

Expanded text:
ministratione rerum ecclesiasticarum, que pauperum sunt et similibus. Nam cum talis pecunie admirsonarum et facti sit culpabilis et vitiosa, restituenda est, non dico illi qui amisit eam in ludo, sed tutori, curatori, domino, monasterio, patri, mari
Abbreviated transcription (Latin):
que in calib ludis atten¬
duntur: pͥmũ: desid̾ ium
lucrandi. ecce cupiditas
que radix est oĩm maloꝵ
di ꝓrimũ. ecce rapina. Ter¬
cum ẽ młtiplicata menda¬
Qͥntum est blasphemia
ecte heresis. Sertum est
corrptõ młtipler ꝓnõꝵ¬

Expanded text:
que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que radix est omnium malorum. di proximum, ecce rapina. Terum est multiplicata mendaQuintum est blasphemia, ecce heresis. Sextum est corruptio multiplex pro
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Septimũ ẽ scandalũ
bonoꝵ. Octanũ ẽ ꝯtemptꝰ
ꝑhibitõnis scẽ matͥs ecc̃e.
Nonñ est omissio temporis
⁊ bonoꝵ que ĩ illo tp̃r te
tesient᷑ facẽ. It̃ de pena qͣ
tales legitur ĩ canõibꝰ apłoꝵ¬

Expanded text:
unt. Septimum est scandalum bonorum. Octavum est contemptus prohibitionis sancte matris ecclesie. Nonum est amissio temporis et bonorum que in illo tempore tenerentur facere. Item de pena contra tales legitur in canonibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnet᷑. cõione pͥuet᷑. Ex pͥmo
collige ꝙ si ñ ducit ĩꝯsuetu¬
dinem: ñ sustinebit penã pre
colligitur. quod ⁊̃ si duxt in
ꝯsuetadinẽ: d ãmon̾i ⁊ si ad¬
monit᷑ uult cessare eiutabit
ĩ uttoq casu ag̾e pñam de
pcc̃o. Ex duob ultimis colli¬
gitur ꝙ tale pct̾m sit mor¬
tale ⁊ gͣue. cum tales pene nͣ
sint ĩponende ꝓ leui cͥmm̃e¬

Expanded text:
damnetur, communione privetur. Ex primo collige quod si non duxit in consuetudinem, non sustinebit penam predcolligitur quod etiam si duxit in consuetudinem debet admoneri, et si admonitus vult cessare, evitabit in utroque casu agere penitentiam de peccato. Ex duobus ultimis colligitur, quod tale peccatum sit mortale et grave cum tales pene non sunt imponende pro levi crim
Abbreviated transcription (Latin):
quib ĩ distincte tenetur
quis restituͣe quicqͥ ab eis
iticratut est in alea uͭ fitri¬
osi. ꝓdigi. minores .ixu.
ãnis. ⁊ maxime ꝓupitii
It̃ mente capti. surdi.
nuiti. eoti. ⁊ qui morbo
ꝑꝑetus laborant. qr taies
rebus suis suꝑcẽ ñ post̾¬

Expanded text:
quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Nec obstat si dicat lu¬
sor. lic ego excupiditatẽ
lus̃ im ñ tam̃ foci ĩ iuriã
uo luntarius accessit. Ro
sit. It̃ cum iste iudus
sit tͦpis ⁊ reꝓbatꝰ ut pu¬
omĩa iura: ꝑ talẽ ludũ
Nullus pot aliquid ac

Expanded text:
a. Nec obstat si dicat lusor, licet ego ex cupiditate luserim, non tamen feci iniuriam voluntarius accessit? Ressit. Item cum iste ludus sit turpis et reprobatus, utpuomnia iura per talem ludum n
Abbreviated transcription (Latin):
uero comedunt uł bibũt
uł in usus necͣcios expen¬
dunt ut uxor uł cȩteri
familiares: tenent᷑ te
endo ⁊ inducendo ꝓ posse
ipm̾ raptorem ad restitu¬
tionem faciendam cũc
enĩ nõ cenentur. Nam
qui alt̾iis negocisĩ
antis ⁊̃ ab ie sentis li¬
cite recipit ex il pentas.
cuta utilitas: siue nou.
Uñ tatis ur᷑ per hoc qd̃
frẽs ẜdicator es qi eũt
ad raptores ut eos indu¬
cant ad pn̾iam ⁊ restitu¬
cionem facienidam: ex¬
cuscatꝰ si comedant ap̃
illos. marime si cõmo¬
de non post̾ asillos in¬

Expanded text:
e comedunt vel bibunt vel in usus necessarios expendunt, ut uxor vel ceteri familiares, tenentur deendo et inducendo pro posse ipsum raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium antis et absentis, licite recipit expensas rit utilitas sive non. Unde satis videtur per hoc, quod fratres predicatores, qui eunt ad raptores, ut eos inducant ad penitentiam et restitutionem faciendam, excusentur si comedant apud illos, maxime si commode non possunt apud alios in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯst̾. ⁊ hoc intelligas cũ
mod̾amine. uidelicet
si habebat᷑ spes pro¬
babilit̾ de correctione
sas ipĩ rapcori nõ sub¬
crahatur facultas resti¬
cuendi uł in coto uł in
magna parte. ar.ni.q.¬

Expanded text:
et hoc intelligas cum moderamine, videlicet si habeatur spes probabiliter de correctione sas ipsi raptori non subtrahatur facultas restituendi, vel in toto vel in magna parte.
Abbreviated transcription (Latin):
ditis pet̾e nͥ ea q̃ int̃ ipm̃
ut ipos añcessores eoꝵ pla¬
ne bona fide sine dolo ac
coactõne ꝯuenit sic̃ sol
siꝰ cum mansi uł uille ꝯ¬
ceduntur de nouo colonis
fł instra que ꝯtinent cẽ¬
sum aminũ ⁊ alias s̃ nitu¬
tes ⁊ pactõnes hĩt inde
omĩa gͦ iuxta hunt mo¬
dum posita ab incio. dñ
tam̃ nõ sunt turpia uł
ct dm̃ ⁊ peti possunt ⁊
soluenda sunt. Nam q̃¬
sib in craditõne rei sue
pot̾ posie segem quã

Expanded text:
ditis petere, nisi ea que inter ipsum vel ipsos antecessores eorum plane bona fide, sine dolo ac coactione convenit, sicut solet fieri cum mansi vel ville conceduntur de novo colonis nta, que continent censum annuum et alias servitutes et pactiones hinc inde. Omnia ergo iuxta hunc modum posita ab initio, dum tamen non fuerint turpia vel contra deum, peti possunt et solvenda sunt. Nam quilibet in traditione rei sue, potest ponere legem quam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intsłigas nͥ iusta cã
iptñ dñm ad talem ex¬
actõem faciendam iou¬
cucat. St̃ em̃ qued am
cause iuste. una ꝓ defẽ¬
sione pat̾e ⁊ maxime
sue ciuitatis cast᷑ ist iii¬
ie. ad hoc eñ cenẽt᷑ om̃s
ñ solum res suas ꝑtͥri s
unire se in castro. uł ci
ciuitate ⁊ uigilare ut̃
sic se ipõs ⁊ tes suas sal¬

Expanded text:
 intelligas, ubi iusta causa ipsum dominum ad talem exactionem faciendam inducat. Sunt enim quedam cause iuste, una pro defensione patrie et maxime sue civitatis, castri vel ville. Ad hoc enim tenentur omnes, non solum res suas partiri, sed unire se in castro vel civitate et vigilare, ut sic se ipsos et res suas sal
Abbreviated transcription (Latin):
de xͥanis qui accedentes
ad ciuitates paga noꝵ
sb̾trahunt paganis h
pedagium uł theloncũ
ad hoc dico si nadunt
illuc tp̃r treuge ⁊ nõ
portant mertes ꝓ hibi¬
ceni cenent eis fidem
defendendo eos in fuo
t̃ritorio ił maritima a la¬
tronib uł apiratis: de¬
uł pactum. ał. tenentur
eis ad restitutõem si p̃s

Expanded text:
de christianis, qui accedentes ad civitates paganorum, subtrahunt paganis huiusmodi pedagium vel teloneum. Ad hoc dico: si vadunt illuc tempore treuge et non portant merces prohibiceni tenent eis fidem, defendendo eos in suo territorio vel maritima, a latronibus vel piratis, devel pactum, alias tenentur eis ad restitutionem si pos
Abbreviated transcription (Latin):
S quid de quib̾dam qͥ
ncħ penitꝰ recipiunt ĩ sb̾¬
ditis nͥ tallias ⁊̃ questas:
Ad hoc distingno qr aut
ab antiquo sibi ⁊ añcesso¬
rib est soluta tallia. aũ
de nouo est ĩposita seu pe¬
tita. In pͥmo cãu si seccur
ex iusta cã ⁊̃ litite in posi¬
ta fuerit ⁊ soluta: potest
exigere: ita cam̃ q ⁊ ip̃e
ꝯpl eat. si quid ex ma¬

Expanded text:
 quid de quibusdam, qui nihil penitus recipiunt a subditis, nisi tallias vel questus. Ad hoc distinguo, quod aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur ex iusta causa et licite imposita fuerit et soluta, potest exigere, ita tamen quod et ipse compleat, si quid ex i
Abbreviated transcription (Latin):
ułtra ꝯuenta ⁊ statura
int̾ ip̃m ⁊ sb̾ditos aliqua
sponte olata nulla frau¬
de adhibita ut minis ut
indirecta recipiat: nõ
cenetur ad restitutõ en
s exacta ase ut a suis di¬
recte it in directe teneᷤ¬

Expanded text:
ultra conventa et statuta inter ipsum et subditos, aliqua sponte oblata, nulla fraude adhibita vel minis vel indirecta, recipiat, non tenetur ad restitutionem, sed exacta a se vel suis directe vel indirecte tene
Abbreviated transcription (Latin):
a sb̾ditis aunlul petere
mod̾atum. It̃ si ĩguerr¬
a uł bello iusto ex parte
sua: sit captus ab hos¬
cib nec p̃ soluere re¬
demptõem petitam ab
eo abs gͣui dampno It̃
si uellec ite ad p̾ncipẽ
pro obtinendo pͥuiiegio
⁊ ꝑro eis nec possit de
expensas ad hoc utiles
no facere. ⁊ si qua alia
causa similis em̃ getet.
dũ tam̃ semꝑ mod̾ate ⁊
caritate si exuiolentia

Expanded text:
a subditis auxilium petere moderatum. Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinendo privilegio et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles no, facere et si qua alia causa similis emergeret, dum tamen semper moderate et charitate, non ex violentia
Abbreviated transcription (Latin):
tale ũbum. collecta cal¬
lia questa. uł simile in¬
celligo quod d eam mo¬
d̾atam pet̾e: inspecto ho¬
nore ⁊ facultatib sb̃dit

Expanded text:
tale verbum, collecta, tallia, questa et simile, intelligo quod debet eam moderate accipere, inspecto onere et facultatibus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
te gurgitis pendulus. et int̾ obscuras aqͣs inquieti
maris. uictũ quem ñ habebat ocłis artificio require¬
bat. Nutabat suꝑ ambiguam undam: ut posset in¬
uenire capturam. uario fertur refert᷑q uestigio:
Stat mobilis: et mouet᷑ stabilis. Rimat᷑ int̾ cecos
marini germinis fluctꝰ. Sub obscura unda fugitiuã
insequitur p̃dam. Lc .iii.¬
aculosus paries fit ceco piscib in mari tustodia.
⁊ dum insidiat᷑ petrus gregib piscium in mari¬
equoris. ip̃e in rete incidit saluatoris. Fit de predone
preda. de piscatore piscatio: de pyrata captiuitas.
Uenite inquit post me: et faciam uos piscatores ho¬
minũ. At illi relictis retib suis: secuti sunt eum.
Dum uellet petrus in hamo querens conclude pis
istendebat petrus sinuosolim uolumine łe pͥma.¬
uacuam cortinam: et dum insequit᷑ grauis sem¬
Trahebat et trahebatur exercebat in equore iuolen¬
tiam: et patiebat᷑ in mente capturam. O aquigenũ

Expanded text:
te gurgitis pendulus, et inter obscuras aquas inquieti te gurgitis pendulus, et inter obscuras aquas inquieti maris, victum quem non habebat, artificio requirebat. Nutabat super ambiguam undam, ut posset indagare capturam. Vario fertur referturque vestigio, stat mobilis, et movetur stabilis. Rimatur inter caecos marini germinis fluctus, et sub obscura unda fugitivam insequitur praedam. Cnclusus et dum insidiatur Petrus gregibus aequoris, ipse in retia incidit Salvatoris. Fit de praedone praeda, de piscatore piscatio, de pirata captivitas. Venite, inquit, post me et faciam vos fieri piscatores hominum. At illi relictis retibus suis, secuti sunt eum. Dum enim Petrus in hamo quaerit concludere piscDistendebat Petrus sinuoso lini volumine vacuam cortinam: et dum insequitur gravidi semTrahebat, et trahebatur: exercebat in aequore violentiam, et patiebatur in mente capturam. O aquigenum
Abbreviated transcription (Latin):
tanto iam tolerabilius temptacionum certamina.
sustinent: quanto in d̃o altius cognouere qd̾ ament.
iscatoris ⁊ ꝑsecutoris sacratissimũ diem gemi¬
ne festiuitatis occursum deuotiõe p̃cipua hodie
celebremꝰ: ille qd̾ retia euasit scłi. iste qd̾ ex p̃done con¬
fessor factus ẽ xp̃i. Elegit ecce duos: unũ piscatorem.
alt̾um grassatorem. Illum uocat ex littore: illum cla¬
mat ex ethere. Illũ accersit ex ponto: istũ terret de
celo. Cũ gͥ petrus linea castra laxaret in freno. ꝓꝑc
cipulũ: petrus pisciculum. Et dũ circũdat gentẽ
squameam: ip̃e uenit in rete. Ptet̾iens inquit iħc
uidit duos fĩs symonẽ qui uocatur petrus. ⁊ andre¬
am frẽm eiꝰ. retia mittentes in mare: erant enum¬
piscatores. Quib xp̾̃c sic ait. Uenite inqͥt pꝰt me:
et faciam uos fieri piscatores hominũ. At illi relictiᷤ
retib suis: secuti sunt eũ. Stabat petrus mobilita¬

Expanded text:
tanto jam tolerabilius tentationum certamina tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament.Piscatoris et persecutoris sacratissimum diem, geminae festivitatis occursu, devotione praecipua hodie celebramus; ille quo retia evasit saeculi, iste quo ex praedone confessor factus est Christi. Eligit ecce duos, unum piscatorem, alterum grassatorem. Illum vocat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dum enim Petrus linea castra laxaret in freto, Christus Christus discipulum, Petrus pisciculum: et dum circumdat gentem squameam, ipse incidit in retia. Praeteriens, inquit, Jesus vidit duos fratres, Simonem qui dicitur Petrus, et Andream frnquit, post me, et faciam vos fieri piscatores hominum. At illi relictis retibus, secuti sunt eum . Stabat Petrus mobilita
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe conu̾si quiq in ip̃o adhuc aditu inchoationis
sue. uł tranquillitatẽ pacatissimam carnis. uł dona
ꝓꝓbetie uł documenta doctrine uł signoꝵ miracłã.
ualde liberos se esse crediderunt. Qđ diuine gr̃e
dispensatione agitur: ne in inchoatione sua tẽpta
tione tangantur: quia si eoꝵ initia amaritudo tẽp¬
tationis exciꝑet:tam facile ad ea que reliquerant
reu̾terentur. quã nec longus discesserunt. Namcon¬
temptis prius uitus: quasi iuxta positis replicant᷑.
Unde scͥptum ẽ. Cum emisisset pharao ppłm. non
eos duxit dns ꝑ uiam t̾re philistiim. que uicina
est:reputans ne forte peniteret eum.si uideret ad¬
uersum se bella consurgere: et reu̾teret᷑ in egyptũ.¬
quia derelinquentib scłm quedam pͥus tranquilli¬
tas ostenditur. ne in ip̃a sua teneritudine atq in¬
choatione turbati: ad hoc territi. redeant qd̃ euase¬
tunt. Prius gͦ suauitatẽ securitatis sentiunt. pͥus
pacis quiete nutruntur. Post cognitam uͭ dulcedinẽ

Expanded text:
saepe conversi quique in ipso adhuc aditu inchoationis suae, vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel donaedicamenta doctrinae, vel signorum miracula, cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne inchoatione sua tentationum asperitate frangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent, quam nec longis discesserant, nam contemptis prius vitiis quasi juxta positis replicarentur. Unde scriptum est: Cum dimisisset Pharao populum, non eos duxit Dominus per viam terrae Phiest: reputans ne forte peniteret eum: si vidisset adversum se bella consurgere: et reverteretur in Egyptuquia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur, post cognitam vero dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
Denuda turpitulinẽ tuam. discooꝑi humerum. re¬
uela crura: transi flumina. In amministratione
quippe oꝑis turpitudo denudat᷑: dum uilis mens
abiectaq in actionis ostentatione cognoscitur. que
quieta prius. magna putabatur. Humerum mens
discooꝑit: quando opus suum qd̾ ignorabat᷑ osten
mundi inhiet manifestat. flumina etiam transit:
quia actiones hunus seculi q̃ cotidie ad t̾minũ deflu¬
unt indesinent̾ appetit.Dumq alias relinquit ac se

Expanded text:
« Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, re« Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina. » « In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens abjectaque in operis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit quando opus suum, quod ignorabatur, ostendmundi inhiet, manifestat. Flumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit. Dumque alias relinquit, e
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra. Unde aꝑte subdit. Quia ultra non uocaberis
mollis et tenera. Tolle molam: mole farinam. Con¬
stat nimirũ quia tenere sue filie parentes parcunt:
nec duris atq seruilib hanc oꝑibus affligunt. Om-¬
ext̾iorib actib afficitur: ab int̾nis desideriis ob̃dure¬
tur. Sed chaldeoꝵ filia mollis et tenera non uocatur.
quia mens prauis desid̾iis dedita. in eo quem anxie ap¬
petit. huius seculi labore relinquit᷑: ut foris uelut an¬
cilla seruiat. que intus m ut filia nequaqͣm amat.¬
Unde et molam tollere: et farinam molere iubetur.
Mola in girum ducit᷑: et farina ꝓfertur. Unaqueq autẽ
actio mundi huiꝰ: mola ẽ. Que dum multas curas con¬
gerit humanas mentes quasi ꝑ girum u̾tit: atq ex ea
quasi uelut farinam ꝓicit: quia seducto cordi semꝑ
munitissimas cogitationes gignit. Nonnunqͣm uero
qui quietus alicuiꝰ ẽẽ meriti creditur: positus in qua¬
libet actione nudatur. Unde illic ꝓtinus subditur.

Expanded text:
  Unde apte illic subditur: Quia ultra non vocaberis mollis et tenera; tolle molam, et mole farinam . Constat nimirum quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec duris atque servilibus hanc operibus affligunt. Omexterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaqUnde et molam tollere, et farinam molere jubetur. « Mola in gyro ducitur, et farinam profert. Unaquaeque ergo mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinam projicit, quia seducto cordi semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquam vero, qui quietus alicujus esse meriti creditur, positus in qualibet actione denudatur. Unde protinus subinfertur:
Abbreviated transcription (Latin):
er ꝓpħam dicitur. Non ẽ soliũ filie chaldeorũ.
shaldei namq feroces int̾pretant᷑. ualde autem¬
sunt feroces: qui uoluntates ꝓprias sequentes. nͨ suis
parce mortib sciunt. Ferocia sunt desideria t̾rena: que
ñ solum contra p̃cepta conditoris. sed sepe etiam con¬
tra ꝑcussionũ uerbera. luram atq insensibilem
mentem redlunt. Sed filia ferociũ solĩ non habet:
quia mens q̃ ad amorem mundi ex prauis desid̾iis
nascitur. atq eisdem desid̾iis obduratur: in eo qd̾ se
t̾renis desideriis subicit. sedem iudicii amitut. nulliq
apud se solio p̃sidet. quia examine liscretionis caret:
et quasi a iudicii sui sessione repellitur: quia ꝑ exte¬
riores concupiscentias uagatur. Suꝑus lixerat

Expanded text:
ium filiae Chaldaeorum. Chaldaei namque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, qui voluntates proprias sequentes, nec suis parcere mortibus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera, duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit; nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret, et quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exteriores concupiscentias vagatur. Liquet
Abbreviated transcription (Latin):
Oidea ꝓpharum sanguine temulenta: nondũ sa¬
tiata es a sanguine abel usq ad sanguinẽ ⁊ acha¬
tie. Flumina tui sceleris spumant: et te adhucusq
nonsatiant: Ab origine mundi sanguinem bibis.
et adhuc sitis: necdum tui facinoris in xꝑo unda sicca¬
uit: ⁊ iam alueũ tui scełis sitis: Modo xꝑm patibulo
crucifixisti: ⁊ tam cito crudelitatẽ sanguinis horrui¬
insecłm retiatulum. circum fert paulus d̃nicũ inmun¬
do uexillum: et iste piscat᷑ homines. ⁊ ille titulat sig¬
no crucis gentiles. Currunt ut̾q ad palmã martyrii:

Expanded text:
O Judaea Prophetarum sanguine temulenta, necdum saO Judaea Prophetarum sanguine temulenta, necdum satiata es? A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae flumina tui sceleris spumant; et te adhuc usque non satiant? Ab origine mundi sanguinem bibis, et adhuc sitis? Necdum tui facinoris in Christo unda siccavit; et jam alveus tui sceleris sitit? Modo Christum patibulo confixisti; et tam cito cupiditate sanguinis aruiin salum retiaculum; circumfert Paulus dominicum in mundo vexillum. Et ille piscatur homines, et iste titulo Christi signat Gentiles. Currunt
Abbreviated transcription (Latin):
contra seuitiam Pauli. ꝓuintia conquerit᷑ celi: nisiut
qui ñ tredid̾at resurgentẽ: saltem crederet in celis se
chro mendatiũ: de celo uiuentis acciꝑet testimoniũ.
Saule inquit saule: quid me ꝑsequeris.: Subito gͥ ad
istam diuinã uocẽ increpationis. infixus in t̾ram: et
seuitiam ꝑdidit et semitam. Deponit feritatem. ⁊ in¬
currit oculoꝵ cecitatẽ: et cepit habere ducatores:
currebas: quando currebas: Eya nunc aberrans que¬
ris locum: et qui ꝑsequebaris xꝑm. cecus curris ad
manum. O saule rapax lupe comedis: sed exspecta
paululum digerens digeris. łc.nͭ.¬
redis gͦ saule in d̾o: Adhibes fidem ꝑfido: non
solent iste manus in sanguine pollii: nisi te
adhuc ab eis uid̾is cruciari. Parum erat generi tuo
qd̃ crucifixerat xꝑm: insuꝑ et manus mit̾e ñ for¬
midauit in celum. Expressit pabulum: posuit in
ostia sepulchri custodes. Iam xꝑc ascendit ad pa¬
trem: et adhuc generatio tua non caret feritate.

Expanded text:
a saevitiam Pauli provincia conqueritur coeli; nisi ut qui non crediderat resurgentem, saltem crederet in coelis sedcro mendacium, de coelo viventis acciperet testimonium? Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Subito igitur hasta divinae increpationis prostratus ad terram, et saevitiam perdit et semitam; deponit feritatem, et incurrit oculorum caecitatem; coepit habere ducatores, currebas, quando videbas? Ecce nunc oberrans quaeris locum; et qui persequebaris Christum, caecus curris ad manum. O Saule rapax lupe, comedisti: sed exspecta paululum, et digerens digereris. Credis ergo, o Saule, in Deo, adhibes fidem perfido? Non solent istae manus in sanguine pollui, si non te adhuc ab eis videris cruciari. Parum erat generi tuo, quod crucifixerat Christum; insuper et manus mittere non formidavit in coelum. Impressit patibulo carnem, posuit ad ostium sepulcri custodes. Jam Christus ascendit ad Patrem; et adhuc genitrix tua non caruit feritate.
Abbreviated transcription (Latin):
et germinantẽ fidei campum manu nefaria detrun¬
caret. Dum gͦ portat paulus funereũ contͣ milites
xꝑi gladium: fulmineũ de celo accepit testimoniũ.
to radio celestis luminis excecatur. et qui adu̾sus
Saule inquit saule: quid me ꝑsequeris. lc. iͣ¬

Expanded text:
et germinantem fidei campum manu nefaria detrunet germinantem fidei campum manu nefaria detruncaret. Dum ergo portat Saulus funereum contra milites Christi gladium, fulmineum de coelo accipit telum; to radio coelestis luminis caecatur: et qui sufflatoSaule, inquit, Saule, quid me persequeris ?
Abbreviated transcription (Latin):
De pisce inquam ad piscem. de rete ad eccłiam. de
mari ad fontem. de captore facta ẽ captura. Reli¬
quit enim saulum fluctuantem: et cepit ambula-¬
re post piscem. Similitudo artis inflammat dest¬
derium audientis: ut qui ante captorium iactabat
in salo: uerbi nunc retia spargat in mundo. Tunc enĩ
pisces induxit: nunc autẽ homines sagenis spirita
gnus: dum diceret᷑ saulus. syderee uocis tuba conter¬
ritus: cerce elisit audatiam. ut seminaret erectus in
mundo doctrinam. Saule inquit saule: quid me ꝑse¬
queris: Ibat gͥ saulus furiis sequi inuictus. dixi¬
pectoris effluebat incendiũ: sc̃oꝵq sanguinẽ sitiens.
membra lamaret in t̾ra. Le .iii.
it uana religione crudelis ut questionanꝰ. ⁊ inno¬
centiũ ꝑ campos sceleratissimi aggeris euagatus:
ut iudea que pridem se erexerat in capite: crudelitatẽ
exerceret in corpore. Acceꝑat enim saulus potestatẽ
a pͥncipib sacerdotũ. ut homines fidei nr̃e occideret:

Expanded text:
De pisce, inquam, ad piscem, de reti ad Ecclesiam, de mari ad fontem, de captore factus est captura. Reliquit enim salum fluctuans, et coepit ambulare post piscem. Similitudo artis inflammat desiderium audientis; ut qui ante captorium jaciebat in salo, verbi nunc retia spargat in mundo. Tunc enim pisces induxit; nunc autem homines sagenis spirituagnus, dum diceretur Saulus, sidereae vocis tuba conterritus, cadit elisus audacia, ut seminet erectus in mundo doctrinam. Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Ibat enim Saulus furiae equis invectus, diitiens, membra laniaret in terris. Fit vana religione crudelis et quaestionarius innocentium. Per campos sceleratissimi aggeris evagatur; ut Judaea quae jam primo saevierat in capite, crudelitatem exerceret in corpore. Acceperat enim Saulus potestatem a principibus sacerdotum, ut homines fidei nostrae occideret,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ saturari in palatio. qͣm consolari a luctu: sic maior
ẽ merces uisti. qͣm a malo separari. Que separatio ut
diximꝰ: in trib p̃cedentib notatur. Merito misericor¬
dib miscłia impendit᷑. ut plus recipiant qͣm meru¬
issent. Sicut in palatio regis alicuius cum satur sit¬
aliquis in trib uł quatuor ferculis. tamen suꝑaddũt
multa alia. similit̾ beati quidam cũ minor sit beati¬
tudo posset suffice: centuplũ tamen recipiunt. Et sicut
plus recipit qui ultra saturitatẽ qͣm ille qui tantũ ad
tium.Congrua merces datur mundis corde: ut qui
habent clarum oculum mentis. clare dm uideant
et intelligant. Maiorem isti habent̾ retributionem
qͣm pͥmi: sicut ille qui in curia regis non solũ pran¬
det: sed et regis faciemuidet. S ille est summus: qui
filius regis dicitur. Quam dignitatẽ habent pacisi¬
cr: et tamen om̃s beati. Beatus ẽ enim. qui nicbil ma¬

Expanded text:
est saturari in palatio, quam consolari a luctu, sic major est saturari in palatio, quam consolari a luctu, sic major est merces justi, quam a malo separari, quae separatio, ut diximus, in tribus praecedentibus notatur. Merito misericordibus misericordia impenditur, ut plus recipiant, quam meruissent. Sicut in palatio alicujus regis, cum satur aliquis sit in tribus vel quatuor ferculis, tamen superadduntur multa alia. Similiter quidam beati, cum minor beatitudo sufficere posset, centuplum tamen recipiunt; et sicut plus recipit, qui ultra saturitatem, quam ille, qui ad  quam praecedentium. Congrua merces datur mundis corde, ut qui habent clarum oculum mentis, claré Deum videant et intelligant. Majorem habent isti retributionem, quam primi, sicut ille qui in curia regis non solum prandet, sed etiam faciem regis videt. Sed ille est summus, qui filius regis dicitur: quam dignitatem, habent pacifici, et tamen omnes beati. Beatus enim est, qui nihil ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ regnũ celoꝵ iam in spe. Et si in purgatorio igne qui
se recepturos regnũ. Qui autẽ patiunt᷑ ꝑsecutionẽ
ideo legit᷑ ita: non quod utriq non recipiant in re:
ta differentia ẽ retri butionis illiꝰ qui patit᷑. ⁊ illius
qui ñ patitur. Mitib congruit possidere t̾ram: qd̾
potest uideri ꝑ contrarium. Immites non possident
seip̃os.p̃sertim res suas: s semꝑlitigant et semper
dissident. s mites qui seipõs possederunt. et tempta¬
uerunt: heditatem patris in futuro possidebunt.
Plus ẽ possidere: quam habere. Multa habemus:
que in crastino amittimꝰ. S maior ẽ recributio mi¬
tis: qͣm pauꝑis tantũ. Nota etiam qd̾ m̾ito pmitti.
unti celum. merito data sunt una. Lugentibus
conuenient᷑ ꝓmittit᷑ consolatio: ut qͥ tristatus ẽ in
p̃senti: gaudeat in futuro. Et sicut plus ẽ gaudere
in regno habito. qͣm habere ad horam. uł possidere re¬
detur esurienti iusticiã: iusticie saturatio. E sicut plus

Expanded text:
 regnum coelorum in spe, et si in purgatorio igne quidse recepturos regnum coelorum. Qui autem patiuntur persecutionem, ideo ita legitur, non quod utrique non recipiant in re rta differentia est retributionis illius qui non patitur, et illius qui patitur. Mitibus congruit possidere terram, quod potest videri per contrarium. Immites non possident seipsos, praesertim nec res suas, sed semper litigant, et semper dissident. Sed mites qui seipsos possederunt et tentarunt, haereditatem Patris in futuro possidebunt. Plus est possidere, quam habere. Multa habemus, quae in crastino amittimus. Sed major est retributio mitis, quam pauperis tantum. Nota etiam, quod promittituenti coelum, data sunt ima. Lugentibus convenienter promittitur consolatio, ut qui tristatus est in praesenti, gaudeat in futuro; et sicut plus est gaudere in regno habito, quam habere ad horam vel possidere redetur esurientibus justitiam, justitiae saturatio, quia sicut plus
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit᷑. sc̾ificet᷑ nom̃ tuũ. idest det᷑ nobis tuũ sc̃m
nomen. quo filii tui et dii appellem. Septe sunt uir¬
tutes q̃ faciunt beatos: octaua uͦ que agit de ꝑsecuti¬
one cõmunis ẽ. Nichil ẽ enimnisi ꝓbatio supra¬
ictaꝵ. Uerus enim pauꝑ in hac fornace ꝓbatur. ẽt
uerus mitis. et uerus iustus. et uerus misericors:
⁊ alii si sunt ueri. fortiores ⁊ puriores in igne fiunt.
Si falsi: deficiunt et resiluint. Et de singłis potest
dici. Alii qui patiunt᷑. alii qui ñ patiuntur. ⁊ in sin¬
gulis gradib qui patiuntur. meliores fiunt. Octa¬
ua nichil ẽ aluid: nisi pͥma repetita. Unde ⁊ ean¬
dem remunerationẽ habet cum pͥma. S aga mus
modo de remunerationib. Pauꝑib ꝑmittit regnũ
celoꝵ: quia minꝰ ñ potest habere qͣm illud qd̾ ẽ com¬

Expanded text:
cum dicitur: Sanctificetur nomen tuum, id est, detur nomen tuum sanctum cum dicitur: Sanctificetur nomen tuum, id est, detur nomen tuum sanctum in nobis, quod filii tui et dii appellemur. Septem sunt virtutes, quae faciunt beatos. Octava vero quae agit de persecutione, communis est. Nihil est enim nisi probatio supradictarum. Verus enim pauper in hac fornace probatur, et verus mitis et verus justus, et verus misericors, et alii si sint veri, fortiores et puriores fient in igne. Si falsi, deficiunt et resiliunt, et de singulis potest dici. Alii qui patiuntur, alii qui non patiuntur, et in singulis gradibus, qui patiuntur, meliores fiunt. Octava nihil est, nisi prima repetita. Unde et eamdem remunerationem habet cum prima. Sed agamus nunc de remunerationibus. Pauperibus promittitur regnum coelorum, quia m
Abbreviated transcription (Latin):
tia accepturus erat. Hec ẽ illa pax de qua apłs di¬
cit: et pax di q̃ exsuꝑat omẽm sensum. Hec ẽ uia
de qua dñs dicit. Pacem meã do uobis: pacem re
pax ñ potest haberi nisi in futuro: s tamen ali¬
que reliquie dant᷑ in p̃senti qd̾ potest uideri in
habet anuma requiem suam in hac uita. nec etiã con
eti sunt. et alios reconciliare laborant. Unde dicit᷑
Pax multa diligentib legem tuã: ñ tamen perfecta.
Illa ꝑfecta pax et sꝑc sapientie ñ differunt. Aliud ẽ in¬
telligentia: aliud sapientia. Intelligentia ẽ: quando
inuestigat᷑ res ⁊ discutit᷑. Sapientia ẽ. quando inuesti¬
gamꝰ.sediam sapientes sumus:et in ipso bono sapien¬
tie delectam᷑. Hoc idem ẽ illa pax. quando đm scruta¬
ri ñ laborabimꝰ. sed in eo cognito tantũ delectabim᷑: et
tunc filii di erimus. quia similes ei efficiem᷑. Qd orat᷑

Expanded text:
tia accepturus erat. Haec est pax illa, de qua Apostolus ditia accepturus erat. Haec est pax illa, de qua Apostolus dicit: Et pax Dei, quae exsuperat omnem sensum . Haec est illa, de qua Christus dicit: Pacem meam do vobis, pacem relpax non potest haberi, nisi in futuro, sed tamen aliquae reliquiae dantur in praesenti, quod potest videri in habet anima requiem suam in hac vita, nec etiam conteti sunt, et alios reconciliare laborant. Unde dicitur: Pax multa diligentibus legem tuam, non tamen perfecta. Illa perfecta pax et spiritus sapientiae non differunt. Aliud est intelligentia, aliud sapientia. Intelligentia est quando res investigatur et discutitur. Sapientia est quando non investigamus, sed jam sapientes sumus, et in ipso bono sapientiae delectamur. Haec eadem est illa pax, quando Deum scrutari non laborabimus, sed in eo tamen cognito delectabimur, et tunc erimus filii Dei, quia similes ei efficiemur. Quod oratur