comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re irasceris.  lrascituristepeccatis alienis: Quis non irascitur ui¬
dens homines confitentes oredm̃negantes moribus Quis nonira¬
scitur uidens homines saeculo uerbis : & non factis renuntiantes: Quis
est quinonirascatur uidens fratres. insidiantes fratribus. fidem non ser¬
uantes. osculo quod in fingunt in sacramentis dĩ : Et quis enumer& om̃a
quibus irascitur corpus xp̃i. quod intus uiuit despũ xp̃i. quod gemit
tamquam granum interpaleas ÷ Vixenim apparentisti. qui sicgemunt
ratur : Et quinescit quantespicȩ miss aesint. putat totum paleam esse:
Et ex hoctotum palea putatur. indemagna massa purgabitur : In his er¬
gonon apparentibus & gementibus irascitur qui dicit alio loco: Le¬
lus domus tuae comeditme: Dic& & alibi: quando quidem uidetmul¬
tos mala facientes: Tedium detenuit a peccatoribus relinquentibus le¬
gemtuam : Dicit alio loco : Vidiinsensatos & tabescebam : Haec autẽ
ira metuenda est. netanta sit. ut in o dium uertatur ⁊ Ira enim nondum

Expanded text:
re irasceris? Irascitur iste alienis peccatis. Quis non irascatur, videns homines confitentes ore Deum, negantes moribus? Quis non irascatur, videns homines saeculo verbis, et non factis renuntiantes? Quis est qui non irascatur, videns fratres insidiantes fratribus, fidem non servantes osculo quod infigunt in sacramentis Dei? Et quis enumeret omnia, quibus irascitur corpus Christi, quod intus vivit de spiritu Christi, quod gemit tanquam granum inter paleas? Vix enim apparent isti qui sic gemuntratur. Qui nescit quantae spicae missae sunt, putat totum paleam esse: et ex hoc quod totum palea putatur, inde magna massa purgabitur. In his ergo non apparentibus et gementibus irascitur, qui dicit alio loco: Zelus domus tuae comedit me . Dicit et alibi quando quidem videt multos mala facientes, Taedium detinuit me a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Dicit et alio loco, Vidi insensatos, et tabescebam . 4. Haec autem ira, metuendum est, ne tanta sit, ut in odium vertatur. Ira enim nondum
Abbreviated transcription (Latin):
confusionem perhorresco. quae ẽ in acternum : Nam est quȩdam confusio ter¬
poralis utilis ꝑturbatio animi. respicientis peccata sua respectione horrer¬
tis . horrore erubescentis. erubescendo corrigentis: Vndedicit & aposto¬
lus : Quam enimgloriam habiustis in his. in quibus nuncerubes citis
Ergo erubescereillos dicit. lamfideles. non deprȩsentibus donis. sed dep̃te¬
ritis peccatis : Hanc confusionem non formidetxp̃i anus. Immosi
hanc non habuerit. a eternam habebit: Quaeẽ aeterna confusio: quando
fi& illud quod dictum ẽ : Et traducenteos ex aduerso iniquitates eorum.

Expanded text:
confusionem perhorresco, quae est in aeternum. Nam est quaedam confusio temconfusionem perhorresco, quae est in aeternum. Nam est quaedam confusio temporalis utilis, perturbatio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescentia corrigentis; unde dicit et Apostolus: Quam enim gloriam habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis ? Ergo erubescere illos dicit jam fideles, non de praesentibus donis, sed de praeteritis peccatis. Hanc confusionem non formidet christianus: imo si hanc non habuerit, aeternam habebit. Quae est aeterna confusio? Quando fiet illud quod dictum est, Et traducent eos ex adverso iniquitates eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit: Sicut enim corpus unum & membrahab& multa. Omma autem
membra corporis cum sintmulta unumẽ corpus. sic & xp̃s membramulta
unum corpus: Ergosimulomnes nos cum capite nro xp̃o. sine capite pro
nihilualentes: Quare. Quianos cum capitenro : Uitis sinecapitenr̃o
quod absit. sarmenta precisa non alicui operi agricolarum. sed igni tantũ¬
mododestinata: Ideo &ipse in euangelio: Egosumuitis. uos estis palmites.
pater ineus agricola: Et sineme inquit nihil potestis facere: Dñe si sinete
nihil. totuminte: Et enim quicquid ille operatur pernos. Nos uidem uroꝑ¬
ari : Potestille multum & totums inenobis. nos nhil sineipso: Ergo inqua¬
cumq extasiloquatur. siue pauoris. siue excessus mentis. congruunt quȩ
dicuntur : dicamus in xp̃i corpore. dicamus Omnes quas iunus quia om̃s
unitas dicamus. Inte dñe speraui non confundar in acternum. Illam inquit

Expanded text:
im corpus unum, et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum est corpus; sic et Christus membra multa, unum corpus. Ergo simul omnes nos cum capite nostro Christo, sine capite nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis facere . Domine, si sine te nihil, totum in te. Etenim quidquid ille operatur per nos, nos videmur operari. Potest ille multum et totum sine nobis, nos nihil sine ipso. 5. vers. 2. Ergo in quacumque ecstasi loquatur, sive pavore, sive excessu mentis, congruunt quae dicuntur. Dicamus in Christi corpore, dicamus omnes quasi unus, quia omnes unitas, dicamus: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Illam, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
una : Sacram̃tum hoc magnumẽ : Ego autemdico in xp̃o. & in ecclesia:
Fitergotamquam exduabus un aquȩ dam ꝑsona. e capite & corpore.
& sponso & sponsa : Nam unitatem personȩ huius miram & excellentẽ.
commendat&iam esaias propheta: Nam loquens &iaminco Nr inꝓ
phetia ait: Sicut sponso alligauit mihimitram. & sicuts ponsamor nauitinẽ
ornam̃to : Sedixit sponsum sesponsam : Quaresesponsum. sesponsam. Nisi
qui aduoerunt in carneuna: Siduo in carneuna. curnonduo in uoce una:

Expanded text:
una: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia ? una: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia ? Fit ergo tanquam ex duobus una quaedam persona, ex capite et corpore, ex sponso et sponsa. Nam unitatem personae hujus miram et excellentem, commendat etiam Isaias propheta: nam loquens etiam in eo Christus in prophetia ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Se dixit sponsum, se sponsam: quare se sponsum, se sponsam, nisi quia erunt duo in carne una? Si duo in carne una, cur non duo in voce una?
Abbreviated transcription (Latin):
mitate. spes ex diuina promissione: quod pauertuum ẽ. quodsperas donum
dĩ estintẽ: & melius in pauoretuo agnoscistẽ. ut inliberationetua glorifices
qui fecitte : Paueat humana infirmitas. Non ineo pauore deficit diuinami¬
sericordia: Denique pauens iste indecoepit.
Ntẽ dñe speraui non confundar in aeternum: Videtis quia & pau& & spe¬
rat : Uidetis qui apauor iste. Nonest sinespẽ: &iam siest aliqua in humano
phetia. audeo dicere: AP̃r loquitur. dicturus ẽ quȩ damin hoc psalmo quȩ
quas i xp̃o uideantur non porse congruere: illi excellentia e capitis nr̃i: ma¬
ximeq: illi uerbo quodm principio erat dr̃ apud dm̃. Necei formȩ  fortas seui¬
dicitur xp̃s caput & corpus suum ipsedicit. cum de coniugio loqueretur: L¬
runtduo incarneuna : Igitur iamnonduo. sed una caro : Sed fortehocdicat de
quocunque coniugio: Audi apłmpaulum: Eteruntinquit duo in carne

Expanded text:
mitate, spes ex divina promissione. Quod paves tuum est, quod speras donum Dei est in te. Et melius in pavore tuo agnoscis te, ut in liberatione tua glorifices qui fecit te. Paveat humana infirmitas, non in eo pavore deficit divina misericordia. Denique pavens iste inde coepit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Videtis quia et pavet, et sperat: videtis quia pavor iste non est sine spe. Etiam si est aliqua in humano us in Propheta; audeo dicere, Christus loquitur. Dicturus est quaedam in hoc psalmo, quae quasi Christo videantur non posse congruere, illi excellentiae capitis nostri, maximeque illi Verbo quod in principio erat Deus apud Deum: nec ei in forma servi fortasse vidicitur Christus caput et corpus suum; ipse dicit cum de conjugio loqueretur: Erunt duo in carne una: igitur jam non duo, sed una caro . Sed forte hoc dicat de quocumque conjugio? Audi apostolum Paulum: Et erunt duo, inquit, in carne
Abbreviated transcription (Latin):
dit c̃scientia fisũ. Ergositutalis ñes soluses uidene peiorsit ista suꝑbia quã illaneqͥ¬
tia Noli solumte dicere. Nã & helias aliquando tediomultitudinis impiorũ ait
Prophetas tuos occiderunt. altaria tuic suffoderunt. &ego relictus sum solus & quae
runt animam meam: Sedquid dicit illi responsum diuinum : Reliquimihi sep¬
tem milia uirorum. qui non curuauerunt genua antebual Ergo fratres
interhaec scandala. unum est remedium : Nemale sentias defratre
tus non fuerunt: Suntus fuissent uidissent me. id est cognouissent corpus
xp̃i. cognouissent membra xp̃i. Cognouissent unitatem xp̃i ⁊ Illud est ma

Expanded text:
det conscientia: Non sum. Ergo si talis non es, solus es? Vide ne pejor sit ista superbia, quam illa nequidet conscientia: Non sum. Ergo si talis non es, solus es? Vide ne pejor sit ista superbia, quam illa nequitia. Noli solum te dicere. Nam et Elias aliquando taedio multitudinis impiorum ait: Prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffrunt animam meam. Sed quid dicit illi divinum responsum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua suinter haec scandala unum est remedium, ne male sentias de fratre tus non fuerunt: si intus enim fuissent, vidissent me, id est, cognovissent corpus Christi, cognovissent membra Christi, cognovissent unitatem Christi: illud est ma
Abbreviated transcription (Latin):
notis meis: Uicinis meis nimis ob probrium factus sum. id ÷ quimihi iã
propinquabantut credereñt. hoc estuicinimei nimiũ dec̃riti sunt: Mala
uitamalorum & falsorum xp̃i anorum: Quam multos enimputatis fr̃s
de qͥb bene sperabat᷑ inmultis malefactis inueritos. Tim & netales sin tom̃s¬
& quos putabat bonos & ueniunt insus pitionẽmalam propeom̃rboni: Qua¬
lisuir quomodo cecidit .  Quomodo inuentꝰ ẽ in illat᷑pitudine : in illoscelere
in illo factomalo putas rtales s̃ omnes : hoc c̃ timor notis meis ut & ipsis qͥb noti
sumꝰ plerumq indubium ueniamꝰ & nisite c̃soletur qđes sialiquides Ncredis
alterum eẽ. alterumtalẽ consolat᷑ hominẽ qͣ liscumq c̃scientia ut dicatsibi ho¬
mo quibeneuiuit: Otuquimodouereris netales sintomr. tutalis es: Respon¬

Expanded text:
notis meis? Vicinis meis nimium opprobrium factus sum, id est, qui mihi jam notis meis? Vicinis meis nimium opprobrium factus sum, id est, qui mihi jam appropinquabant ut crederent: hoc est, vicini mei nimium deterriti sunt, mala vita malorum et falsorum christianorum. Quam multos enim putatis, fratres de quibus bene sperabatur in multis malefactis inventos? Timet ne tales sint omnes quos putabat bonos, et veniunt in suspicionem malam prope omnes boni. Qualis vir? quomodo cecidit? quomodo inventus est in illa turpitudine, in illo scelere, in illo facto malo? putas non tales sunt omnes? Hoc est timor notis meis, ut et ipsis quibus noti sumus, plerumque in dubium veniamus. Et nisi te consoletur quod es, si aliquid es, non credis esse alterum talem. Consolatur hominem qualiscumque conscientia, ut dicat sibi homo qui bene vivit: O tu qui modo vereris ne tales sint omnes, tu talis es? Respon
Abbreviated transcription (Latin):
Latine aperte curnondicamus. uelquando psalmum exponimus. & si
aliis temporibus fortedicere Non audemus. saltem necessitas exponendi.
habeat libertatem corripiendi. Super omnes inimicos meos inquit¬
factus sum ob probrium.: Detalibus dicita postolus petrus : Facta suntil
lis posteriora. deteriora prioribus. Melius enimillis erat. Non cognos¬
cereuiam iustitiae. quam cognoscentibus. retrorsum reflecti: atradi¬
to sibi scõmandato: Cumdicit illis: Melius enim illis erat. non cognosce¬
reuiamiustitiae: Nonne iudicauit meliores esse inimicos foris positos.
quamintus uiuentibus male. quibus premitur & grauatur ecdesian
horribilirei eos comparauit : Contigit illis res ueripro uerbu: Canis re¬
uersus ẽ aduomitum suum: Istis itaq talibus. cum sint plenȩ a ecclesiae
non neueracit᷑ illic dicunt. pauci. immo ex paucoꝵ uoceipsa eclesia. Super
omnes inimicos meos factus sum ob probrium. & uicinis meisnimiũ. & timor

Expanded text:
Latine aperte cur non dicamus, vel quando psalmum exponimus? Et si Latine aperte cur non dicamus, vel quando psalmum exponimus? Et si aliis forte temporibus dicere non audemus, saltem necessitas exponendi habeat libertatem corripiendi. Super omnes, inquit, inimicos meos factus sum opprobrium. De talibus dicit apostolus Petrus: Facta slis posteriora deteriora prioribus. Melius enim illis erat non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retro flecti . Amandato. Cum dicit, Melius erat illis non cognoscere viam justitiae; nonne judicavit meliores esse inimicos foris positos, quam intus male viventes, quibus premitur et gravatur Ecclesia? horribili rei eos comparavit: Contingit illis res veri proverbii, Canis reversus ad suum vomitum . Istis itaque talibus cum sint plenae Ecclesiae, nonne veraciter illic dicunt pauci, imo ex paucorum voce ipsa Ecclesia: Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt malixpi aniꝰ: Detalibus dicit propheta ez echiel quia cõparan¬
tur sarmentis inutilibus poene parganos lignaesse siluatica Extra
ecclesiam adhuc potest indefieri aliquid. quomodo delignis fabrili¬
bus: Est lignum fabro aptum. & si adhuc nodo sum & curuũ
& corticosum tamen quoddoletur. ascietur. deplanetur. ut pos¬
sit uenire ad aliquem fabricam usus humani desarm̃tis p̃cisis fabrinihi
facere possunt ignis eas olus expectat. Atcendite fr̃r. cum siluati¬
coligno. ibiq praeponatur sarmentum. manens inuite. quia sarmentum
datfructum. illum lignum non dat fructum : Praecisotamen sarm̃to.
deuite. si comparetur ligno siluatico. intellegitureẽ melius. quiadeillo
faber facere aliquid potest: Hocautem non querit. nisi qui foco ministrat:
Attendens itaq multitudini maleuiuentium in ecclesia : Superomnes
in quit inimicos meos factus sumob probrium: Peius inquit uiuntm ali
insacramentis meis. quaem qui ad illa num quam acces serut

Expanded text:
vivant mali christiani? De talibus dicit propheta Ezechiel, quia comparantur sarmentis inutilibus . Pone Paganos ligna esse silvatica extra Ecclesiam, adhuc potest inde fieri aliquid; quomodo de lignis fabrilibus est lignum fabro aptum, et si adhuc nodosum et curvum et corticosum, tamen quod doletur, ascietur, deplanetur, et possit venire ad aliquam fabricam usus humani: de sarmentis autem praecisis fabri nihil facere possunt; ignis ea solus exspectat. Attendite, fratres. Cum silvatico ligno ubique praeponatur sarmentum manens in vite, quia sarmentum dat fructum, illud lignum non dat fructum: praeciso tamen sarmento de vite si comparetur lignum silvaticum, intelligitur esse melius; quia de illo faber aliquid facere potest; hoc autem non quaerit, nisi qui foco ministrat. Attendens itaque multitudinem male viventium in Ecclesia, Super omnes, inquit, inimicos meos factus sum opprobrium. Pejus, inquit, vivunt mali in sacramentis meis, quam qui ad illa nunquam accesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in dolore uitamea. & annimei ingemitibus: Infirmatus est inege¬
gestateuigormeus. & ossamea conturbata sunt. Anninr̃ĩ isti.
quos hic ducimus. ingemitibus s̃: Vnde & Quia abund auit iniqͥ¬
tas refrigesc& caritas multorum: Ingemitibus. Noninclaris uoci¬
bus.: Quando uid& ecclesia multos inperuersum ire. gemitus su¬
os deuorat apudse. ut dicatdõ. Cemitus meus non est abscon¬
ditus ate. In alio psalmodicitur. sed congruit huic. & hoc est di¬
cere gemitus meus & si absconditus est ab hominibus. atenon est
absconditus: Infirmatus ẽ inaegestate uigormeus. & ossamea cor¬
turbata sunt : De hacegestate supradiximus: Ossauero fortes intel¬
leguntur ecclesiae. qui &iam si non cor turbantur ꝑ secutionibus ali¬
enorum conturbantur tamen in iniquitatibus fr̾atrum: Super¬

Expanded text:
in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus: Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt? Anni nostri isti, quos hic ducimus, in gemitibus sunt. Unde? Quia abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum. In gemitibus, non in claris vocibus: quando videt Ecclesia multos in perversum ire, gemitus suos devorat apud se, ut dicat Deo, Gemitus meus non est absconditus a te : in alio psalmo dicitur, sed congruit huic; et hoc est dicere, Gemitus meus, etsi absconditus est ab hominibus, a te non est absconditus. Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt: de hac egestate supra diximus: ossa vero fortes intelliguntur Ecclesiae, qui etiam si non conturbantur persecutionibus alienorum, conturbantur tamen iniquitatibus fratrum.
Abbreviated transcription (Latin):
misisti. non fallens inpolli citationetua. dr̃ ueritatis: Odistiobser
Odistiobser¬
uantes uanitatem superuacue: Qui obseruat uanitatem. quitimendo mon
moritur. Timendo enim morimentitur. &moritur antequam moriatur :
Quiideo mentiebatur ut uiuer&. mentiriuis. nemoriaris. & mentieris. &
poteris. incidis induas: ut prius in anima. postea ncorpore moriaris:
Vnde hoc nisi obseruando uanitatem. quia dulcis ẽ tibi transiens dies qr
dulcia sunt tibi uolantia tempora. undenihiltenes. & insuper tutene¬
ris: Odistiomnes obseruantes uanitates superuacue.: Ego autem
quinonobseruonde uanitatem in dnõ speraui: Speras inpecuni :
obseruas uanitatem. Speras inhonore & sublimitate aliqua
potestatis humanȩ. obseruas uanitatem: Speras in aliquo¬
Speras in aliquo
amicopotenti. obseruas uanitatem : In his omnibus cũ speras
aut tuex piras. & eahicdimittis. aut cum uiuis omnia pereunt. Et in

Expanded text:
misisti, non fallens in pollicitatione tua, Deus veritatis. 12. vers. 7. misisti, non fallens in pollicitatione tua, Deus veritatis. 12. vers. 7. Odisti observantes vanitatem supervacue. Quis observat vanitatem? Qui timendo mori moritur: timendo enim mori mentitur, et moritur antequam moriatur, qui ideo mentiebatur ut viveret. Mentiri vis, ne moriaris: et mentiris, et auferre non poteris, incidis in duas, ut prius in anima, postea in corpore moriaris. Unde hoc, nisi observando vanitatem? Quia dulcis est tibi transiens dies, quia dulcia sunt tibi transvolantia tempora, unde nihil tenes, et insuper tu teneris. Odisti observantes vanitatem supervacue. Ego autem, qui non observo vanitatem, in Domino speravi. Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et sublimitate aliqua potestatis humanae, observas vanitatem: speras in aliquo amico potente, observas vanitatem. In his omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut cum vivis, omnia pereunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nus tuas commendo spm̃ meum : Certe cum uerba eius in euangelio de
isto psalmocognoscimus. ipsum hic locutum fuis senon dubitemus. Habes hoc
in euangelio. inmanus tuas commendo spm meum. Etinclinato capitetradi¬
dit spm̃: Non sine causa uoluituerba huius psalmi. suaesse: Nisi utteam¬
moner& selocutumesse. in hoc psalmo: ipsum hic quȩre. cogita quomo¬
do in illo psalmo. sequiuoluit. prosusceptione matutina: Foderunt
manus meas & pedes meos. dinumerauerunt
omnia ossamea:
Ipsiuero considerauerunt & conspexerunt me
diuis erunt sibiue¬
stimentamea & super uestimentum meummiserunt sortem: Ut tẽ
ammoner&. in sehocess e completum. inuoces ua posuit caputipsi¬
us psalmi : Ds dr̃ meus utquidme dereliquisti. & tamen uocem¬
corporis insecrans figurauit : Non enim unicum suum pater aliquan¬
dodereliquit : Redemistime dñe dr̃ ueritatis: Eaciens quod pro¬

Expanded text:
nus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de nus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de isto psalmo cognoscimus, ipsum hic locutum fuisse non dubitemus. Habes hoc in Evangelio, dixit, In manus tuas commendo spiritum meum : et inclinato capite tradidit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi sua esse, nisi ut te admoneret se locutum esse in hoc psalmo. Ipsum hic quaere; cogita quomodo in illo psalmo se quaeri voluit pro susceptione matutina: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea; ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem : ut te admoneret in se hoc esse completum, in voce sua posuit caput ipsius psalmi, Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? corporis in se transfiguravit; non enim Unicum suum Pater aliquando dereliquit. Redemisti me, Domine, Deus veritatis: faciens quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
ptationis : Qui sibi hocdicit pacem sibi promittit: Quisibi pacem pro¬
mittit. securus inuaditur : Totum ergo corpus xp̃i dicat: Educes me de
muscipula ista quȩ m occultauerunt mihi. quia eductum est &caput pr̃m
de muscipula quam absconderant illi : Quibus modo dicebatur.
Sin euangelio. quiadicturierant: Hicest heres. uenite occidamus eũ.
& nr̃a erit hereditas. & insesententiam dixerunt interrogati: Quid
faci& illepater familiar colonis malis: Malos maleperd& & uineam
suam locauit aliis agricolis. quident illud: Non legistis. Lapi¬
dem quem reprobauerunt aedificantes. hic factus est incaput
anguli :
Quidest enim reprobauerunt aedificantes. hoc
ait Eiecerunt extrauineam. & occiderunt. Ergoerutus
est &illecaput nr̃m : Sursumest liberumest : Hereamus illiꝑdilectio¬
nem ut melius postea conglutinemur ei perinmortalitatem. & dicamꝰ

Expanded text:
ntationis. Qui sibi hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem prontationis. Qui sibi hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem promittit, securus invaditur. Totum ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia eductum est et caput nostrum de muscipula, quam absconderunt illi, quibus modo dicebatur in Evangelio, quia dicturi erant: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et in se sententiam dixerunt interrogati: Quid faciet ille paterfamilias colonis malis? Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. Quid, et illud non legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Quod est enim, reprobaverunt aedificantes; hoc ait, Ejecerunt extra vineam, et occiderunt . Ergo erutus est et ille. Caput nostrum sursum est, liberum est. Haereamus illi per dilectionem, ut melius postea conglutinemur ei per immortalitatem; et dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus recessit abeo ad tempus : Quid est ad tempus. Tam quam reditu¬
rus. & temptaturus ianuam timoris. qui aclaus aminuenit ianuam cupi¬
ditatis : Totumergo corpus xpĩ temptatur usq infinem: Fratresmȩi quan
dictum erat inpsal¬
mo. tamquam cumulus arenȩ maris. inpulsus
sum ut cade rem &
dñs suscepitme: Atubi finita sunt illa. quae
totum corpus impingebant. ut cader&. coepit temptatio esse perpartes :
Temptatur corpus xp̃i. un aecdesia Non pati.tur persecutionem : Alia pa¬
titur : Nonpatitur furoremin peratoris. sed patitur furorem mali populi:
Quantȩ uastationes aplebibus. quanta mala ingesta sunt ecclesiae. ama¬
lis xp̃ianis. ab eis qui captuni Illo reticulo tammultiplicati sunt. ut supe¬
rent retia. premerent naues : piscatione: illa dnĩ ante passionem: Non
ergode sunt pressurȩ temptationis. Nemosibidicat. non est tempus tẽ¬

Expanded text:
diabolus recessit ab eo ad tempus . Quid est, ad tempus? Tanquam reditudiabolus recessit ab eo ad tempus . Quid est, ad tempus? Tanquam rediturus et tentaturus januam timoris, quia clausam invenit januam cupiditatis. Totum ergo corpus Christi tentatur usque in finem. Fratres mei, quandictum erat in psalmo: Tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . At ubi finita sunt illa quae totum corpus impingebant ut caderet, coepit tentatio esse per partes. Tentatur corpus Christi, una Ecclesia non patitur persecutionem, alia patitur. Non patitur furorem imperatoris, sed patitur furorem mali populi. Quantae vastationes a plebibus? Quanta mala ingesta sunt Ecclesiae a malis christianis, ab eis qui capti in illo retiaculo, tam multiplicati sunt, ut premerent naves in piscatione illa Domini ante passionem? Non ergo desunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: Non est tempus te
Abbreviated transcription (Latin):
& eximeme : Extensa est & parata mus cipula inimici. posuit inmuscipulã
errorem& terrorem : Errorem. quo inliceat. Terrorem quo frangat & ra
nuamtimoris. & educeris demuscipula huius modipugnȩ: Exemplum
ipsetibi imperatortuus qui propterte &iam temptari dignatus ẽ in se.
demonstrauit : Et primotemptatus : in lecebris. quia temptata est in illo i anua
cupiditatis . quando eum temptauit diabolus dicens: Diclapidib istis ut
panes fiant : Ad orame & dabotibi regna ista : Mitte tẽ deorsum. Nam
scriptumẽ : Qiia angelis suis manda uit dete. ut inmanib: tollantte. Ne
quando offendas adlapidem pedemtuum: Omnia hȩc per inlecebrã
cupiditatem temptat: A tubiclaus am inuenit ianuam cupiditatis in eo quitẽp¬
tabatur pronobis. conuertit se ad temptandam ianuamtimoris & praeparauit
illi passionem : Denique hocdicit euangelista: Et consummata temptatione

Expanded text:
erue me, et exime me. Extenta est et parata muscipula inimici. Posuit in muscipula erue me, et exime me. Extenta est et parata muscipula inimici. Posuit in muscipula errorem et terrorem: errorem quo illiciat, terrorem quo frangat, et ret educeris de muscipula. Hujusmodi pugnae exemplum ipse tibi Imperator tuus, qui propter te etiam tentari dignatus est, in se demonstravit. Et primo tentatus est illecebris; quia tentata est in illo janua cupiditatis, quando cum tentavit diabolus dicens: Dic lapidibus istis ut panes fiant. Adora me, et dabo tibi regna ista. Mitte te deorsum, quia scriptum est: Quia Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum . Omnis haec illecebra cupiditatem tentat. At ubi clausam januam invenit cupiditatis in eo qui tentabatur pro nobis, convertit se ad tentandam januam timoris, et praeparavit illi passionem. Denique hoc dicit Evangelista: Et consummata tentatione,
Abbreviated transcription (Latin):
Non propter meritummeum. sed propter nomentuum. ut tuglorificeris. Non
quia ego dignus sum dux mihieris. nea berrematẽ. & ni
sim ad manducandumescam quapascis angelos: Hicenimnos lacteputriuit
quibnobis caelestem cibum promisit. &usus est materna misericordia: Sicut
enimmater laccans eandem escam cui sumendȩ idoneus in fans non est. ꝑ
carnem traicit. & lac infundit. hocaccipit paruulus quod accepturus
erat admensam. Sed quod percarnem traicitur conuenit paruulo: Sic
dñs s̃ apientiam suam. ut lac nobis facer& carneindutus uenitadnos: Ergo
quam occultauerunt mihi: Nec sola illa passio est quapassus ẽ dñs nr̃ ihs
Ap̃r .: Muscipulam suam diabolus tetenditusq infinem. Etuȩilli quuinil¬
lammus cipulam cadit: Cadit autemomnis qui nonsperat indm̃. quinon
dicit. intedominesperaui. non confundar in acternum: Et intua iustierue

Expanded text:
non propter meritum meum, sed propter nomen tuum, ut tu glorificeris, non non propter meritum meum, sed propter nomen tuum, ut tu glorificeris, non quia ego dignus sum; dux mihi eris, ne aberrem a te; et enutries me, ut validus sim ad manducandum escam, qua pascis Angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, qui nobis coelestem cibum promisit; et usus est materna misericordia. Sicut enim mater lactans eamdem escam, cui sumendae idoneus infans non est, per carnem trajicit, et lac infundit hoc enim accipit parvulus quod accepturus erat ad mensam, sed quod per carnem trajicitur, congruit parvulo; sic Dominus sapientiam suam ut lac nobis faceret, carne indutus venit ad nos. Ergo quam occultaverunt mihi. Nec sola illa passio est, qua passus est Dominus noster Jesus Christus: muscipulam suam diabolus tetendit usque in finem. Et vae illi, qui in illam muscipulam cadit: cadit autem omnis qui non sperat in Deum; qui non dicit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum: et in tua justitia
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq seruus es fugis in caloca ubinonẽ dominustuus. ut euadas dominũ
fugeaddm : namnonẽ quofugias dm̃: Presto sunt omnia. & nuda oculir omni
modo fugio Saname & fugio adte: Namsime non sanas ambularer̃ pos¬
sum : Fugere quomodo potero ÷ Quoir&: quo fuger& & Si ambulare
non possit semiuius inuia sauciatus uulnerib: latronum quẽ transiens sacer¬
dos precerut. transiens leuita preterut. Transiens samaritanus misertus est
tatur : Et quis noscustodit siille deserit & merito cum iude conculcanter
dicerent Nonne uerum dicimus quia s a maritanus es & dȩmonium habes o
unumrespuit. alterum complexus c̃ : Ego inquit docmoniũ non habeo.
non sumsa maritanus : Nondixit. sic intellegi uolens. prm̃ seesse custodem:
Miseratus ergo accessit. curauit. ad stabulum perduxit. impleuit circaeum
miscri cordiam : Ille iam potest ambulare. potest effugere: Quo fu

Expanded text:
quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, quicumque servus es, fugis in ea loca ubi non est dominus tuus: ut evadas Deum, fuge ad Dominum. Nam non est quo fugias Deum. Praesto sunt omnia et nuda Omnipotentismodo fugio? Sana me, et fugio ad te. Nam si me non sanas, ambulare non possum, fugere quomodo potero? Quo iret, quo fugeret, si ambulare non posset, semivivus in via, sauciatus vulneribus latronum? Quem transiens sacerdos praeteriit, transiens Levita praeteriit, transiens Samaritanus miseratus estetatur. Et quis nos custodit, si ille deserit? Merito, cum Judaei conviciantes dicerent, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ? unum respuit, et unum tenuit: «Ego,» inquit, «daemonium non habeo» Non sum Samaritanus: sic intelligi volens nostrum se esse custodem. Miseratus ergo accessit, curavit, ad stabulum perduxit, implevit circa eum misericordiam: ille jam potest ambulare, potest et fugere. Quo fu
Abbreviated transcription (Latin):
quando enim periclitor. & uolo fugere : Quo fugio. adquemlocum tutus fu¬
gio. adquem montem . adquam speluncam adquȩ tecta munita. Quam
arcem teneam .: Quibus muris ambias.: Quocumq iero sequor me:
Quicquidenimuis potest fugerehomo. preterconscientiam suam : Intraindo¬
mum tuam. requiesce in lectotuo. intraininteriora interius habere nihil po¬
tes quo fugias a conscientiatua: Sirodunt tepeccatatua. quia uero dix̃
accelera ut eximas me. Et intua iustitia erueme. ut dimittas peccatamea
& aedifices in me iustitiam meam: Tumihieris domus refugii. ad te confu¬
gio Namate quo fugio e Irascitur tibi dr̃ quofugis: Audiquiddicat in alio
psalmo. limens iramdĩ: Quoibo aspũtuo. & quo a facietua fugiam. Si ascen
teinuenio : Etsi irasceris. ulturemte inuenio: Si placatus es. aduitorem: Nihil
emmmihi restat. nisi adtefugere nonate. ut euadas hominem dominium:

Expanded text:
quando enim periclitor, et volo fugere: quo fugio? ad quem locum tutus fuquando enim periclitor, et volo fugere: quo fugio? ad quem locum tutus fugio? ad quem montem? ad quam speluncam? ad quae tecta munita? Quam arcem teneam? quibus muris ambiar? Quocumque iero, sequor me. Quidquid enim vis potes fugere, homo, praeter conscientiam tuam. Intra in domum tuam, requiesce in lecto tuo, intra in interiora: interius habere nihil potes, quo fugias a conscientia tua, si rodunt te peccata tua. Quia vero dixit: Accelera ut eximas me, et in tua justitia erue me, ut dimittas peccata mea, et aedifices in me justitiam tuam: tu mihi eris domus refugii, ad te confugio. Nam a te quo fugiam? Irascitur tibi Deus, quo fugies? Audi quid dicat in alio psalmo, timens iram Dei: Quo ibo a spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascente invenio. Et si irasceris, ultorem te invenio; si placatus es, adjutorem. Nihil mihi ergo restat, nisi ad te fugere, non a te. Ut evadas hominem dominum
Abbreviated transcription (Latin):
rem suam adnos dr̃. miseri cordiam deponens supranõs: Quaemaior
misericordia. quam utunicum suum daretnobis nonuiuere nobis cum
sedmoripronobis: Inclinaadme auremtuam. accelera ut eximas me :
Ex auditur enimin hoc quod dicit accelera: Ad hocenim positum ẽ uerbũ
ut hoctotum quod nobis uidetur. quam diuuoluitur. & euoluit᷑ sȩculum.
intellegas punctum esse: Non est diuquod hab& extremum. ab &dam usq in
hodiernum diem peractum ẽ : Et multo utiq plus peractumẽ. quam restat ꝑ agex¬
dum: Si adhuc uiuer& adam. & hodie moreretur. quidei prodess& tam diuesse
tam diuuixisse . Ergo celeritas hȩc quare : quiatrans uolant tempora & qđ
tibi tardumẽ. in oculis dĩ breueẽ : Iam hancceleritatem isteintellex erat in extasi.
ccelera. ut eximas me : Estomihundm̃ protectorem & indomum re fugii. ut sal¬
uum mefacias : Domus refugutumihiesto. ds̃ protector. domus refugii: Ai¬

Expanded text:
rem suam ad nos Deus misericordiam deponens super nos. Quae major rem suam ad nos Deus misericordiam deponens super nos. Quae major misericordia, quam ut Unicum suum daret nobis, non vivere nobiscum, sed mori pro nobis? Inclina ad me aurem tuam. 8. Accelera ut eximas me: exauditur enim in hoc, cum dicit, Accelera. Ad hoc enim positum est verbum, ut hoc totum quod nobis diu videtur quamdiu volvitur saeculum, intelligas punctum esse. Non est diu quod habet extremum. Ab Adam usque ad hodiernam diem peractum est, et multo utique plus peractum est quam restat peragendum. Si adhuc viveret Adam, et hodie moreretur; quid ei prodesset tamdiu esse, tamdiu vixisse? Ergo celeritas haec quare? Quia transvolant tempora: et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Jam hanc celeritatem iste intellexerat in ecstasi. Accelera ut eximas me. Esto mihi in Deum protectorem et in domum refugii, ut salvum me facias. Domus refugii tu mihi esto, Deus protector, domus refugii. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
dñm nrm: Quaregratia. Quia gratis datur: Quare gratis datur .
Qui a merita tua non precesserunt. sed beneficiadĩ tepreuenerunt : Illiergo
speraui. non in me. Non confundar in aeternum . quia qui in eo sperat ñ confun¬
ditur : Intuaiustitia liberame & eximeme: Qui a non inuenistunme iustiti¬
ammeam. erueme intua: Hocẽ illud inceruat. quod meiustificat. quod
eximpio piumfacit. quod iniquo iustum. quod exceco uidentem. quod ex ca¬
dente surgentem. quod ex flentegaudentem : Hoc meliberat nonego. Intua
ei adultera mulier offerebatur punienda: Ille autẽ inclinauerat
se ad terram idẽ dr̃ ad hominem: Cuidictum ẽ: Terraes & int̃ram ibis :
Non enim quasi corporalib: locis dr̃ adnos inclinat auremsuam. autmẽbris
istis corporeis de t̾minatis finitus ẽ: Omni nonhilhorum cogitant huma¬
na fantas mata: ueritas ẽ dr̃: ueritas. Nec quadraẽ. nec rotunda. nec
longa ubiq prȩsens ẽ : sicordis oculus ad eam pateat : Inclinattam̃ au¬

Expanded text:
m . Quare gratia? Quia gratis datur. Quare gratis datur? Quia merita tua non praecesserunt, sed beneficia Dei te praevenerunt. Illi ergo  Domine, speravi, non in me: non confundar in aeternum, quia in eo spero qui non confundit. In tua justitia erue me, et exime me: quia non invenisti in me justitiam meam, erue me in tua; hoc est, illud me eruat quod me justificat, quod ex impio pium facit, quod ex iniquo justum, quod ex caeco videntem, quod ex cadente surgentem, quod ex flente gaudentem. Hoc me liberat, non ego. In ei adultera mulier offerebatur punienda. Ille autem inclinaverat se ad terram, id est, Deus ad hominem, cui dictum est, Terra es, et in terram ibis . Non enim quasi corporalibus locis Deus ad nos inclinat aurem suam, aut membris istis corporeis determinatis finitus est. Omnino nihil horum cogitent humana phantasmata. Veritas est Deus. Veritas nec quadra est, nec rotunda, nec longa. Ubique praesens est, si cordis oculus ad eam pateat. Inclinat tamen au
Abbreviated transcription (Latin):
terentur non dicer& a plr̃ ⁊ Si patitur unum membrum. compatiunt᷑
omnia membra : Et siglorificatur unum membrum. Congauder
omnia membra: Aliqua uerbi gratia patem habent. aliqua in
tribulationesunt. In istis quae pacem habent. inspatioso suntpedes.
Illa quae
intribulatione sunt. angustias patiuntur sed
discissionem. nisi dissensio: Caritas autem con
ges complectitur unitatem : Vnitas seruat caritatem : Caritas
peruenit adclaritatem:
Di catergo ex quibus dam membris:
Miscreremei domine quoniam tribulor: Conturbatus ẽ in ira ocu¬
lus meus. anima mea & uentermeus: Quaerimus undesit istatr¬
bulatio. qm̃ liberatus paulo ante gaudereuidebatur iustitia
quadam in fusa sibilar giter donodĩ. & indefactos patio pedibus

Expanded text:
terentur, non diceret Apostolus: Si patitur unum membrum, compatiuntur terentur, non diceret Apostolus: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Aliquae Ecclesiae, verbi gratia, pacem habent; aliquae in tribulatione sunt: in istis quae pacem habent, in spatioso sunt pedes; illae quae in tribulatione sunt, angustias patiuntur: sed discissionem nisi dissensio. Charitas autem compagem facit, compages complectitur unitatem, unitas servat charitatem, charitas pervenit ad claritatem. Dicat ergo ex quibusdam membris: Miserere mei, Domine, quoniam tribulor; conturbatus est in ira oculus meus, anima mea et venter meus. 2. Quaerimus unde sit ista tribulatio, quoniam liberatus paulo ante gaudere videbatur, justitia quadam infusa sibi largiter dono Dei, et inde facto spatio pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
mihi uidetur satis idoneis luculentisq firmaueram. itaut omninodu¬
bitari non possit. xpm̃ essecaput & corpus. sponsum& sponsam. filiũ
dĩ & ecclesiam: Filium dĩ factum filium hominis propteruos. utfilios
hominum facer& filios dĩ: Atq itaessent duo in carneuna insacra¬
mento magno. quia agnoscunt᷑ inprophetis duo inuoceuna: Gratu¬
latio superius expressa est ipsius dicentis .: Respexisti humilitatẽ
meam. saluam fecisti denecersitatibus animam meam : Nec condus isti
meinmanus immici. statiustunloco spatioso pedes meos : Gratulatio
est liberati hominis atribulatione liberatorum membrorumxp̃i ab
lor: intribulationeutiq angustiaẽ .: Quomodo ergo posiustun
spatioso pedes meos. Si adhuc tribulatur.
Quo modo inspatioso¬
sunt pedes. & Anforteunaquidem uox est
qui aunum quidẽ corpus
laborant intribulatione: Namsinon aliamembra illud. alia illud pa¬

Expanded text:
mihi videtur, satis idoneis luculentisque firmaveram; ita ut omnino dumihi videtur, satis idoneis luculentisque firmaveram; ita ut omnino dubitari non posset Christum esse caput et corpus, sponsum et sponsam, Filium Dei et Ecclesiam, Filium Dei factum filium hominis propter nos, ut filios hominum faceret filios Dei; atque ita essent duo in carne una in sacramento magno, qui agnoscuntur in Prophetis duo in voce una. Gratulatio superius expressa est ipsius dicentis: Respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici, statuisti in loco spatioso pedes meos: gratulatio est liberati hominis a tribulatione, liberatorum membrorum Christi ab lor. In tribulatione utique angustia est: quomodo ergo, Posuisti in spatioso pedes meos? Si adhuc tribulatur, quomodo sunt in spatioso pedes? An forte una quidem vox est, quia unum quidem corpus; laborant in tribulatione? Nam si non alia membra illud, alia illud pa
Abbreviated transcription (Latin):
erit quid in nobis teneatinimicus. ut concludat᷑ inmanus &ꝰ: Statiusti
in locospatiosopedes meos: Certe angusta uicest: laboranti angusta ẽ:
amanti lata est : Eadem quae angustac̃ : latasit : Inspatioso dicit posu¬
istipedes meos. neangustati pedes meiirent inse. & incurrendo insẽ.
deicerentme : Ergo quidait : Posuisti inspatioso pedes meos : Pla¬
nefecistimihi facilem iustitiam. quae mihierat aliquando difficilis:
Hoc est. Posuisti inspatioso pedes meos : mis ereremei dniẽ ꝗm̃ tribulor
cit in doloreuita mea & annimeingemitibus. Sufficiat caritatiurãe.
scamus. in uerbis prophetiae. qm̃ sinos inspexerimꝰ intempore
tribulationis. gaudebimus in tempore retributionis. Commeri da¬
ueram caritatiurȩ. cum primas partes psalmihuius exponerem.
quod xp̃s loquatur. & quomodo sitaccipiendus xp̃r. totus cũ capite
& corpore non tacueram .: Testimonus &iam scripturarum: quantũ

Expanded text:
erit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Sterit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Statuisti in spatioso pedes meos. Certe angusta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando difficilis: hoc est, Posuisti in spatioso pedes meos. 16. vers. 10, 11. Misercit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Sufficiat Charitati Vestrae, scamus in verbis Prophetae. Quoniam si nos inspexerimus in tempore tribulationis, gaudebimus in tempore retributionis. Commendaveram Charitati Vestrae, cum primas partes hujus psalmi exponerem, quod Christus loquatur; et quomodo sit accipiendus Christus totus cum capite et corpore, non tacueram: testimoniis etiam Scripturarum, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
litas tua nisi prius humiliareris Nonte exaudir&. quite anecessita¬
tibus liberar& : Humiliatus ẽ quidixit: Infelix egohomo quis me libe¬
rabit decorporemortis huius : Non sunt humiliatiqui ignorantes dĩ iusti
non eius cum quo militasti. aut eum lȩsisti. aut forte intua ciuitate.
in iuriam ei fecisti: Istienimtales sunt. proquibus oraredebemus: Aliũ
habemus in imicum diabolum. serpentem antiquum : Omnes morientes
sibenemoriamur. ab eius manibus liberamur: Quicumq emim ma¬
lemoriuntur insuis inquitatib:. in eius manibus concludunt᷑. ut cũ eom
finedamnentur : libera ergo nos dñe ds̃ nr̃ demanuinimici nostri.:
Iueenimnos percupiditates nostras uultcapere: Cupiditates autem
nostraeuadidae quando sunt. & eis quando seruimus necessitates uocat¬
tur : Liberante autem dõ animamnram̃ denecessitatibus nrĩs. quid

Expanded text:
ecta est humilitas tua? Nisi prius humiliareris, non te exaudiret, qui te a necessitaecta est humilitas tua? Nisi prius humiliareris, non te exaudiret, qui te a necessitatibus liberaret. Humiliatus est qui dixit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Non sunt humiliati, qui ignorantes Dei justnon ejus cum quo militasti et eum laesisti, aut forte in tua civitate injuriam ei fecisti; isti enim tales sunt pro quibus orare debemus. Alium habemus inimicum, diabolum, serpentem antiquum. Omnes morientes, si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque enim male moriuntur in suis iniquitatibus, in ejus manus concluduntur, ut cum illo in fine damnentur. Liberat ergo nos Dominus Deus noster de manu inimici nostri: ille enim nos per cupiditates nostras vult capere. Cupiditates autem nostrae quando validae sunt, et quando eis servimus, necessitates vocantur. Liberante autem Deo animam nostram de necessitatibus nostris, quid
Abbreviated transcription (Latin):
amur : Et enim quisumus in hachabitatione. ingemescimꝰ grauati. in quo
Nolumus expoliari. sed suꝑ uestiri . ut absorbeaturmortale auita: uo¬
lumus peruenire ad regnumdĩ. sed ꝑ mortem nolumus: Et tamendic̃
tibi necessitas. hacuenies. hac uenire dubitas. homo cum adte uene¬
rit dr̃.: Quae sunt&iam necessitates. uincendarum uetustissimarũ
cupiditatum. & annos harum malarum consuetudinum uincere. Cori¬
sue tudinem dura pugna nosti. uidequam malefacias. quamdetesta¬
biliter quamin feliciter & facistam̃: fecistiheri. facturus es hodie
sic tibi displic&. cum dis puto. quomodo tibidis plic& cum cogitas. Et¬
tamen factururer hoc. underaperis. quistecaptiuum trahit: An illa
lex in membris tuis repugnans legimentis tuae:
raui . Exultabo & iocundabor intuamiscricordia qui arespexistihumi¬
satemmeam. saluam fecistideneces sitatibus animammeam : Vndeen
ictaest. denecessitatibus animatua. nisiquia resp

Expanded text:
amur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati, in quo amur. Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati, in quo nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Volumus pervenire ad regnum Dei, sed per mortem nolumus: et tamen dicit tibi necessitas, Hac venies. Hac venire dubitas homo, cum hac ad te venerit Deus? Quae sunt etiam necessitates vincendarum vetustissimarum cupiditatum, et annosarum malarum consuetudinum? Vincere consuetudinem, dura pugna, nosti. Vides quam male facias, quam detestabiliter, quam infeliciter; et facis tamen: fecisti fieri, facturus es hodie. Si sic tibi displicet cum disputo, quomodo displictamen facturus es hoc. Unde raperis? quis te captivum trahit? An illa lex in membris tuis repugnans legi mentis tuae? ravi: exsultabo, et jucundabor in tua misericordia; quia respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam. Unde ena de necessitatibus anima tua, nisi quia resp
Abbreviated transcription (Latin):
sitates. unde uolumus saluam fierianimam Nrãm.
commend& .e Primo ingenerehumano duranecersitas nescirecor
alterius malesentire plerumq deamico fideli. Benesentire plerumq:
deamico infideli: O duranecessitas. & quid facis ut corda inspicias.
Quemoculum affers infirma & plangenda mortalitas. Quid facis ut
uideas hodiecor fratristui. non habes. quid facias: Alia maior neces¬
sitas nectuum uides . quale eritcras: Quid iamdicam deneces si tate
ipsius mortalitatis: morinecesse est . & nemouult. Nemouult quod
necesseest: nemouuit quoderit. uelis. nolis : Dura necessitas nolle.
quod non potest uitari : Namsi sic fieriposs&: nollemus utiq mori:
& efficiquod angeli uelimus. sed commutatione quadam. non morte:
Sicut dicita plr̃.: Aedificationem habemus exdõ. domum non manu factã
aecernam in cȩlis: Et enimin hoc ingemescimus. habitaculum nostrũ:
quod decȩloest. suꝑ induicupientes. sitamen induti. & ñ nudunueni¬

Expanded text:
sitates, unde volumus salvam heri animam nostracommendet? Primo in genere humano dura necessitas, nescire cor alterius, male sentire plerumque de amico fideli, bene sentire plerumque de amico infideli. O dura necessitas! Et quid facis ut corda inspicias? quem oculum affers, infirma et plangenda mortalitas? quid facis ut videas hodie cor fratris tui? Non habes quid facias. Alia major necessitas, nec tuum vides quale erit cras. Quid jam dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? Mori necesse est, et nemo vult. Nemo vult quod necesse est. Nemo vult, quod erit velit nolit. Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apostolus: Aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de coelo est, superindui cupientes; si tamen induti, et non nudi inveni
Abbreviated transcription (Latin):
peccatouenit. quinos peccatores inuenit: Hoc ait apłr: Om̃s enimpcc¬
cauerunt & egent gloriae dĩ: Quidest egent gloriȩdĩ. ut ipselibera¬
r& nontu. quiatu te liberare non potes . Indiges liberatorem: Quidẽ
quodtẽ iactas. Quidẽ quod delege & deiustitia praesumis: Nuides
quidintus confligat. Inte . dete. aduersustẽ : Non audis pugnantem & confiter¬
tem. & ad iutorium in pugna desiderantem : Non audis athlȩtam dñi. ab agoni¬
theta petentem adiutoriũ pugnȩ suue : Non enim sictẽ expectatđs certantem.
quomodo expectateditor: Si fortepugnes in amphiteatro. ille tibi proemium
darepotest si uiceris : Ad iuuare te pereditantem non potest. Non sic expectat
dr̃ : Videergo attende eum quidicit: Condelectorenim legi dĩ. secundum inte¬
riorem hominem:. Uideo aũt aliam legem in membris meis repugnantem legi

Expanded text:
peccato venit, qui nos peccatores invenit. Hoc ait Apostolus: Omnes enim pecpeccato venit, qui nos peccatores invenit. Hoc ait Apostolus: Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Quid est, egent gloria Dei? Ut ipse liberet, non tu: quia tu te liberare non potes, indiges liberatore. Quid est quod te jactas? Quid est quod de Lege et justitia praesumis? Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, attende eum qui dicit: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnante