comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere ⁊̃ cum armis si
oporteat ⁊ seꝓeis
tant qd̾ solo ũbo poi¬
fit hoꝰ libãre a morte
inustatenetur ũboᷤ
impedire. Credo ⁊̃ ꝙ¬

Expanded text:
dere, etiam cum armis si oporteat, et se pro eis tant quod solo verbo possint hominem liberare a morte iniusta, tenentur verbo impedire. Credo
Abbreviated transcription (Latin):
nel mater occidit:
scient̃ filiũ d ĩduci
ut intret aliqd̃ mo¬
nast̾ĩum eiusdem
ep̃atus. ubi pectata
ꝑpetua pñia deplo
ret. Si tñ ñ poterit
ad hoc pp̃ caris fra¬
gilitatem induci cõ¬
cedenda est ei lñia ꝯ¬
płib abutatꝰ᷑ impo¬

Expanded text:
el mater occidat scienter filium, debet induci ut intret aliquod monasterium eiusdem episcopatus, ubi peccata sua percepta deplotia. Si tamen non poterit ad hoc propter carnis fragilitatem induci, concedenda est ei licentia cpluribus abutatur, impo
Abbreviated transcription (Latin):
sallia p̃siuit in foro pnĩali ẽ tamoͬ prĩa¬
da sen homicida pro eo qd̾ hpĩem p̃serture
cui tanta tene᷑ nccitudĩe ꝑicislo mortil ex¬
ponit inspectis tñ cirtanstanciis ⁊ ateũ
ob hoc mors fui̾t subsequnta. ułñ erit

Expanded text:
alia presumit, in foro penitentiali est tamquam paricida seu homicida, pro eo quod hominem, presertim cui tanta tenetur necessitudine, periculo mortis exponit. Inspectis tamen circumstantiis et utrum ob hoc mors fuerit subsecuta, illis erit
Abbreviated transcription (Latin):
de illo d̾ito qui cũ lat᷑
turad iuidicem ꝑ locã
tib claudite ei osne
cdamet. Numquid ir¬
regłaris est si mors se¬
auatur.Ro. Credo qd̾
sit qd uinit ducenteᷤ
ui dando confilium
deducendo tante. Ced
de illo qui cum uidex
suam Rusionem
directam uł udi¬
restam aliud ĩtelli¬
gat qd̾ d eũ tali
pena punire ñ d
cãe sangunus nez
sanguinis. Nã cito
posset uicidere in¬

Expanded text:
de illo, qui, cum latro etur ad iudicem per locum tibus: claudite ei os ne clamet; numquid irregularis est si mors sequatur? Credo quod sic, quia iuvit ducentes in dando consilio, de ducendo caute. Quid de illo, qui, csuam responsionem directam vel indirectam, alius intelligat quod debeat eum tali pena punire. Non debet cause sanguinis neque sanguinis. Nam et cito posset inci
Abbreviated transcription (Latin):
si stiuit. Uelscire debu¬
it qd̾ talis ꝑsona q̃ re¬
ret᷑ ad penã sangiũs
irregłaris ẽ. Si autẽ
nescunt nec suspicat᷑ꝰ

Expanded text:
it vel scire debuit, quod talis persona quereretur ad penam sanguinis, irregularis est. Si autem non scivit nec suspicatus
Abbreviated transcription (Latin):
cultum fidei xpĩane. ⁊ suꝑ hoc facit eit̃a¬
cotidie remissiones magnas. ⁊ licet ibi
huic inde aliqui occidantur. ñ est hoc pre¬
lato siue eccẽ imputandũ ĩmo pectaret¬
si ñ oppon̾et se cͣcͣ tales. Poss .n. diti sibi

Expanded text:
cultum fidei christiane et super hoc facit eotidie remissiones magnas. Et licet ibi hinc inde aliqui occidantur, non est hoc preo sive ecclesie imputandum; immo peccaretsi oppone
Abbreviated transcription (Latin):
uel officialis seq̃ret᷑
furem. Uel homicidã
fugientem iudici.
Uel officialis querẽti
utrũ indisset talẽ.
uel talem ꝑsonam
transisse ꝑ locũ illũ¬

Expanded text:
el officialis sequeretur furem vel homicidam fugientem, iudici vel officiali querenti utrum vidisset talem vel talem personam transisse per illu
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑcutẽ ⁊ dum de¬
dino ictum ꝑcutit
aliũ ⁊ morit᷑. Item
as ferrat ungłam
equi. Ille qui est ĩ eqͦ¬

Expanded text:
me percutere et dum declino ictum, percutit alium et moritur. Item aliquis ferit ungulam equi, ille qui est in q
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ apꝑeret casus
defc̃o et interroga-
esset infligenda
pro furto.ho. ⁊ si
dicere talis. uł tał
scd̾m leges. De pa¬

Expanded text:
ubi non appareret casus de facto et interrogareesset infligenda pro furto homicidiodicere talis vel talis, secundum leges.
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ. Si añt teneat
furẽ ne fugiat c̃ reb
ñ p̃t. conͤ exhibeat eũ
indici. Uł innocetau¬
xiliũ eiꝰ ad res illasre¬
cuꝑandas. Credo ꝙ ñ

Expanded text:
. Si autem teneat furem, ne fugiat cum rebus non potest, donec exhibeat eum iudici, vel invocet auxilium eius ad res illas recuperandas, credo quod non
Abbreviated transcription (Latin):
onis est. Ut ille qui adoptatur ꝑ omina qi
filius habeatur ita ut ⁊̃ ab intestato sue¬
⁊ esꝰ filii. Uel nepõtes si quos ht̃ in sua pote
state transeunt in potestatem arrogan¬
tnł qd̾ ñ est in eo qui adoptettur. Itẽ ali&¬

Expanded text:
qui adoptatur, per omnia quasi filius habeatur, ita ut etiam ab intestato sucet eius filii vel nepotes, si quos in potestate habet, transeunt in potestatem arrogantis quod non est in eo qui adoptatur. Item arro
Abbreviated transcription (Latin):
sit nescire se mentiatur. Seꝑti¬
mum qd̾ nulli o best ⁊ prodest alitui ad eui¬
tauum est. qd̾ nulli obest ⁊ adħ prodest.
Ut ab inmundicia corꝑali alque teneat᷑
Ut si uolenti corrũꝑe urginem mentiat᷑
eam et̃ conuigatam. In hiis aũt tanto mi¬
nus quisq peccat e¬

Expanded text:
sit nescire se mentiatur. Septimum, quod et nulli obest et prodest alicui, velutavum est quod et nulli obest et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur, ut si volenti corrumpere virginem, mentiatur quis eam esse coniugatam. In his autem tanto minus quisque peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ticie conseruatõem qd̃
dico quia falsus testis
in causa criminali sue
contra reum siue ꝓ reo.
penam calumpnie.

Expanded text:
titie conservationem, quod dico, quia falsus testis in causa criminali sive contra reum sive pro reopenam calumnie.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜo slon attendit᷑ retes¬
sus iste qłitũ ad ordĩes
hic põitũ s qłitũ ad qͣ¬
litatẽ ⁊ detestatõm pri¬
ini mendatii qd est in
religione fidei. net dz¬

Expanded text:
 non attenditur recessus iste quantum ad ordinem hic positum, sed quantum ad qualitatem et detestationem primi mendacii, quod est in religionem fidei. Nec d
Abbreviated transcription (Latin):
dicata dicittir qd̾ finem cõ¬
trouetsiarutm promina¬
ationem uidicis acpit ꝙ
uł condempnatione uel ab¬
solutione. fit¬

Expanded text:
dicata dicitur, quae finem controuersiarum pronuntiatione iudicis accipit: quod uel condemnatione uel absolutione
Abbreviated transcription (Latin):
ctione ordinaria processerunt tenet pro reo
ñ pro astore sentencia nrsi in cau sa fauorabi¬
li. Puta matrimomo dote libertate seu testa¬
mento pro ipso fuerit promulgata. Si u̾o
ex delegata potestate utraq pendet᷑ sentẽ¬
cia ex arbitrio delegantis qd̾ si ex promis¬
so nentra debet habere iugorem. ex̃. de sen. ⁊¬

Expanded text:
ctione ordinaria processerunt, tenet pro reo, non pro actore sententia, nisi in causa favorabili, puta matrimonio, libertate, dote seu testamento, si pro ipso fuerit promulgata. Si vero ex delegata potestate, utrinque utraque pendet sententia ex arbitrio delegantis. Quod si ex compromisso, neutra debet habere vigorem . DE
Abbreviated transcription (Latin):
tu. terre sepultis auctoribus uiuis. ⁊ cetĩs
celesti igne consumptis ¶ Item .x. tribies¬
quta post mortem salomoiis relicto robo¬
am filio suo facientes scisma. adheserunt.¬
Iero boam demolunt. et dedit in clispersiõm¬

Expanded text:
tu terre, sepultis auctoribus vivis et celesti igne consumptis. Item X tribuspost mortem Salomonis, relicto Robam filio suo, facientes schisma adheseruntoboam, demolivit et dedit in dispersione
Abbreviated transcription (Latin):
sentire aꝑte qd̃ hoc pcc̃m sit gͣuius heresi.
et omni pectato. Ait enira ydolum fabri¬
catum atq adoratũs est ꝓphetitus liber
ita regis succensus ⁊ scisma temptatum
ydolatria gladio punita est exustio lo
bellica clade ⁊ peregrina captunitate. Scifma
uerit hoc esse sceleraturs coniissamt qd est gramtus iuclicatũ.¬
xxiiii.qi Non afferamus:
¶Sed contra heresis est maiꝰ
crimen. quia obtinet primunt
scisma habet hẽsim ad nexam
maxime ex quo ꝑseuerat. Utͣ
Uel adic: qd̃ licet heresis sit maiꝰ
crimen in sui natura ꝙͣ scisma.
li de quibus ait ier̃. Uidentur
fetisse scifma qmͣ alii ydolatͥã
gramus dicuntur pectasse. ⁊
scd̃m hoc illud scelacius crit
aduerbium. Ilam qͣnito maior
est contemptus tantomagis
scełate peccatur. ¶ Auidice
autem homine puniuntur spi¬

Expanded text:
sentire, quod hoc peccatum sit gravius heresi et omni peccato. Ait enim: idolum fabricatum atque adoratum est et propheticus liber ira regis succensus et scidololatria gladio punita est, exustio libri bellica caede et peregrina captiuitate, schisma uerit hoc esse sceleratius commissum quod est grauius uindicatuione I, non afferamus. Sed contra: Heresis est maius crimen, quia obtinet primum schisma habet heresim annexam, maxime ex quo perseverat, ut supra, vel dic quod licet heresis sit maius crimen in sui natura quam schisma, li, de quibus agit Hieronymus, videntur fecisse schisma, quam alii idolatriam, gravius dicuntur peccasse et secundum hoc illud sceleratius erit adverbium. Nam quanto maior est contemptus, tanto magis scelerate peccatur. A iudice autem homine hodie puniuntur spi
Abbreviated transcription (Latin):
laudabitur ⁊ tabnla radatur. Siñ tiat
pniteat. ⁊ lintheamin a q̃ retigit stilla
tribus ui cib minister ab soluat calite
si dot̃posito ⁊ aqua ablusionis sumatur in
iuxta altarecondatur. ¶De illo aũt qu

Expanded text:
lambetur, et tabula radetur. Si non fuerit poeniteat, et linteamina, quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat calice supposito, et aqua ablutionis sumatur, et juxta altare recondatur
Abbreviated transcription (Latin):
quis coactus ꝓ uita redi¬
menta. uel qualib causa
Se naressitate ꝑuirauerit
quid plus corpus qm ani¬
nos. ẜute Unũ ex hiis In
sqi fueriit ststiter pñiteãt

Expanded text:
quis coactus pro vita redimenda, vel pro qualibet causa vel necessitate perjurat, quia plus corpus quam aninos, unum ex his in scii fuerant, similiter poeniteant
Abbreviated transcription (Latin):
tus si testator ab uno heredũ legauĩt credi¬
tori hereditario opensandi aĩo tũt .n. hereᷤ
ille usq ad qͣntitatem legati onꝰ debit illiꝰ
in expensa fuñs nxoris q̃ ñ tm̃ astringit
xoris sue. ut puta ad eum ꝑuenerunt
c. ⁊ in hẽditate sũt oc. ip̃e uir tenetur ꝓ

Expanded text:
tus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius in expensa funeris uxoris que non tantum astringit xoris sive, ut puta ad eum venerunt centum et in hereditate sunt CC, ipse vir tenetur pro
Abbreviated transcription (Latin):
uel nichil distat a
quenteragenduul
uideamus igitur quid sit usura unde dicat᷑
que species. In quib casib usure ꝑmittã¬
tur. uel prohibeantur. quom usurariꝰ.
⁊ heres enis ad reddendas nstiras compellã¬
tur. ultimo de quibusdã dubitalib. Usu¬
ra est ex mutuo luct̃ pacto debłtũ. ua ex¬
actum ñ enim puto usuram comuitti si gͣ¬
tis oblatũ gratis accipiat᷑ ar xiiii. q. iiii.i

Expanded text:
vel nihil distat a quenter agendum est. Videamus igitur quid sit usura vel unde dicatur, que species, in quibus casibus usure permittantur vel prohibeantur, quomodo usurarius et heres eius ad reddendas usuras compellantur ultimo de quibusdam dubitabilibus. Usura est ex mutuo lucrum, pacto debitum vel exactum. Non enim puto usuram committi, si gratis oblatum gratis accipiatur. Nulla eni
Abbreviated transcription (Latin):
re qͣnt̾ uit̾ sit ecc̃e ꝑrochi¬
alis uideos hĩtare ĩ illa
ꝑrochia qͣitũ ad detĩas
ꝑsonales. Que ꝓuenũt
ex industria homĩs. Nei
compellendi sunt decĩas
⁊ ẽ.ẜ. Prouentꝰ alios quos
de ꝑrochianis fidelib si
ibi hĩtarent ꝯsequeretur
ibi nduit. lan. Hoc intel

Expanded text:
sit ecclesie parochiali Iudeos habitare in illa parochia, quantum ad decimas personales, que proveniunt ex industria hominis. Neccompellendi sunt ad decimas et omnes proventus alios quos de parochianis fidelibus, si ibi habitarent, consequeretur ibi notavit L
Abbreviated transcription (Latin):
I. NIon est putanda. Item celeftints .uiͦ. fidelis homo de om̃ibus¬
que licite potest acquirere sine murmuratõne decimas erogare
de postuł. Adh. Solutõ. Decĩaꝵ alie ꝑsonaies. Alie p̃diales. In ꝑsona¬
lib diftint. qr aut est translatũ dnium pͥciu̾e decimende inaccipient̃
⁊ ñ opetit repeticio. Ut in mẽtrice. ⁊ hystriõe
aut ñ U ĩ fureraptore. Sꝯͣco usurario In
re delictum eius. sicut. ⁊ qñ respuit etc̃a o¬
blatões aliquoꝵ ob detestõm cmĩs In quo
iacent. Ut puta notorie dissidentium. It̾¬

Expanded text:
ictione compellas . Celestinus III: Fidelis homo de omnibusque licite potest acquirere, decimas erogare Augustinus. Solutio: decimarum alie personales, alie prediales. In personalibus distinguitur, quia aut est translatum dominium pecunie decimande in accipientem et non competit repetitio, ut in meretrice et histrione, vel non, ut in fure, raptore, symoniaco, usurario. In re delictum eius. Sicut et quandoque respuit ecclesia oblationes aliquorum ob detestationem criminis in quo iacent, utputa notorie diffidentium,
Abbreviated transcription (Latin):
homo Uersetur añ oculoᷤ
ymago futuri uiditii ⁊
ascendat homo adu̾stm
se tribunal mentis sue
sutuat se ante fauẽ suã
atq constituto in corde
trix. cogitatio ⁊ testis
constĩa carnifextimor
Iude quidam sangus
lis sententia proferatꝰ
Ut se indignin hoĩem¬
udicet participatione
corꝑis ⁊ sanguĩs dñiq¬

Expanded text:
 Versetur ante oculos imago futuri judicii et ascendat homo adversus se tribunal mentis suae, et constituat se ante faciem suam atque, constituto in corde trix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguislis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Do
Abbreviated transcription (Latin):
¶Publitus latro ille
est qu agros militum
uel priuatoꝵ de nocte
populatur.⁊ itinera fre¬
qñtata .i. stratas pu¬
blicas que tũ loca sacra
hñr insidiis agressiõis
obsidet ⁊ talem potest
quilibet auctoritate
sua de eccłia exͣhere ⁊
prũtere. Sicut nouit

Expanded text:
utem latro ille est qui agros militum vel privatorum de nocte populatur et itinera frequentata, scilicet stratas publicas, que quasi loca sacra habentur, insidiis aggressionis obsidet et talem potest quilibet auctoritate sua de ecclesia extrahere et punire, sicut not
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ frangunt quia inue¬
niunt eam aꝑtam ⁊ nuil¬
lan resistentem qr põ
timorem eoꝵ inde fuge¬
in canonem licz intrẽt
⁊ aliquid usde as portẽt
ꝑtim ium inferre si e¬
liui resistẽnt ⁊ credo
qd effractor etc̃e uidicã¬
dus est qui colo maalo
aut ꝑ imuriam uiolent ꝑietem foderit aut suffode¬
rit aut uitream aut serraturam aut hostia aut
cardines aut uectes dum denent hostia firmata

Expanded text:
 frangant, quia inveniunt eam apertam et nullum resistentem, quia propter timorem eorum inde effugein canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegii scd̃m leges est decapitatio. Si persone ecͣcstice attrox in¬
reseruatur pro qrualitate persone rei temporis. Uel loci diuersi¬
canones dupplex est pena. Aua spiritualis. Alia peccumaria.
Spũalis preter penitentiam est extom¬
municatio. cum clistinctione tñ qr pro
sacriłio in ꝑsonam omisso est maior excõ.¬

Expanded text:
x inreservatur, pro qualitate persone, rei, temporis vel loci diversicanones duplex est pena: una spiritualis, alia pecuniaria. Spiritualis, preter penitentiam est excommunicatio, cum distinctione tamen, quia pro sacrilegio in persona commissa est maior exco
Abbreviated transcription (Latin):
quid de molendinis ad uẽ
prohibitam a prelatis
circa feriationem a ta¬
lipus in festis fi̾andis.
¶De molendums aũt
que trahutitur ꝑ um̃ta
aut iumentis ⁊ de fertratoribus eguorum Credo.
qs possunt extusari. si in festis feriandis hot faci¬
ant principeliter pp̃ necessitatem quibuo huiꝰmoͥ
opras impendunt. Si aũt principaliter proꝑt̾¬
questum aut cupiditatem improham lucrandi
hos fatuant. Non iudeo quomodo debeant extusar
Ii etiam qui facuint radi barbas suas aut equoᷤᷤ
dum ꝑ inturiam aut
reparet sepem que i
quadam sui parte rux¬
ta uel inclinata ẽ qnͣtũ
tũ laboris aut operis pꝰ¬
sit quis sine peccato
fatere die fi̾ando Non

Expanded text:
Quid de molendinis ad ventprohibitam a prelatis circa feriationem a talibus in festis feriandis. De molendinis autem que trahuntur per iumentaaut iumentis et de ferratoribus equorum, credo quod possunt excusari, si in festis feriandis hoc faciant, principaliter propter necessitatem eorum quibus huiusmodi operas impendunt. Si autem principaliter proquestum aut cupiditatem improbam lucrandi talia faciant, non video quomodo debeant excusari. Illi etiam qui faciunt radi barbas suas aut equos dum per incuriam aut repararet sepem, que in quadam sui parte rupta et inclinata est. Quantum tamen laboris aut operis possit quis sine peccato facere die feriando, no
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dr̃ ꝯntittere sacrilim ⁊ transg̾ssor uiris publici qd̾ ꝯsistit ĩ sacs¬
Item qui artitulos fidei .i. precepta. uel prohĩtões dei ⁊̃ negli¬
gendo. uel nesciendo iuolat ⁊ offendit. Item qui clisputat iuditio
principis uel uidicat. ⁊ hoc nisi eusdenter constaret illd̃ ẽẽ contͣ dm̃
Item qui publita officia ommittit uideis. Item quicũq rem datam
ect̃e retiu̾ it acceperit contra eius uoluntatem .xuii. q .iiii.s. Q¬

Expanded text:
ssor iuris publici, quod consistit in sacrItem qui articulos fidei, id est precepta vel prohibitiones dei, etiam negligendo vel nesciendo violat et offendit. Item qui disputat de iudicio principis vel iudicat et hoc nisi evidenter constaret illud esse contra deum. Item qui publica officia committit iudeis. Item quicunque rem datam ecclesie retinuerit vel acceperit contra eius voluntatem. Gratianus
Abbreviated transcription (Latin):
cłm hostiũ qͥ m alis
diebz capent uel oc¬
cide̾nt eos. Satis i̾
ꝙ tũc possit ecc̃a in¬
dulge̾ ill qͥ iustu
hñt bellũ ⁊ qͥ tãta
ncc̃itate artantur

Expanded text:
m hostium, qui in aliis diebus caperent vel occiderent eos? Satis videtur quod tunc possit ecclesia indulgere illis, qui iustum habent bellum et qui tanta necessitate arctantur,
Abbreviated transcription (Latin):
illũ slet añ potu̾nt suꝑ hiis affẽndis sibi ꝓusdere
extusari possũt ꝑ ncc̃itatem ał. non. Maxinie. si
hoc faciunt die testo. Ut uehitula sua ⁊ iumenta li¬
ad nundinas. uel lota remota. ⁊ unoꝵ que trans¬
portantut ad remota loca. Cum sine graui incom¬
modo non possint diebus festis uatare ab eundo ⁊
quadrigando. De barbariis aũt minutoribus.⁊
sabiles iti hoc. Atsi forte
arta netitas ad ħ eos cõ¬
pellat. Scolarib ⁊̃ ñ tre¬
do qd̾ liceat grande eliqͥd
scribere de qͥterno in qͣterñ
in diebus huiꝰmo. Lcõnes
tũ suas quaᷤ sine script᷑a
ñ possent memorre tõ mẽ¬
dare. uel sermoues quos
stilo ant plumbo notͣue
audiunt corrig̾e. locare
aut̃ aut condutẽ operas
suas uel alienas pp̃ cor¬
rigend̾ libros dieb hiꝰ ñ¬
teros corrũpãt. sĩ atido ex¬
cusare a mortali qͥ atĩt ĩ
iugłiis festiitatũ fĩan¬
daꝵ imittũt qͥdgas aute¬
ferrari in festis huiꝰmo
Cum ũ poterunt añ cõ¬

Expanded text:
dere, excusari possunt per necessitatem; alias non maxime si hoc faciant die festo, ut vehicula sua et iumenta, liad nundinas vel loca remota et vinorum que transportantur ad remota loca, cum sine gravi incommodo, non possint diebus festis vacare ab eundo et quadrigandosabiles in hoc, nisi forte arcta necessitas ad hoc eos compellat. Scholaribus etiam non credo quod liceat grande aliquid transcribere de quaterno in quaternum in diebus huiusmodi. Lectiones tamen suas, quas sine scriptura non possent memorie commendare, vel sermones quos stilo aut plumbo notaveraudiunt corrigere. Locare etiam aut conducere operas suas vel alienas propter corrigendos libros diebus huiusmoteros corrumpunt, non audeo excusare a mortali. Qui autem in vigiliis festivitatum feriendarum mittunt quadrigas aut eferrari in festis huiusmodi, cum non potuerunt ante com
Abbreviated transcription (Latin):
que debent uend̾e in tͣs¬
tinum in eñcato uel ui
statõib suis ⁊ cetĩ qui
p̃pant uittualia ĩ diebꝰ
festis. si die p̃cedenti ñ
pot̾unt ꝯmode p̃parare
aut p̃pata seruaresine
periculo. Nõ credo ꝙ pͦ
cent mortale̾ illi q̃ qͣ a
dñis suis ꝯpellunt᷑ oꝑa¬
ri in festis si iusto metu
iducti ħ facuĩt uidñt

Expanded text:
que debent vendere in crastinum in mercato vel in stationibus suis et ceteri qui preparant victualia in diebus festis, si die precedenti non potuerunt commode preparare aut parata servare sine periculo, non credo quod peccent mortaliter. Illi etiam qui a dominis suis compelluntur operari in festis, si iusto metu inducti hoc faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ alia est uiris aua fasti perplexitas
uiris cum aliquis cuxa sslud qd̾ sibi oceur¬
rit faciendum iraienit diu̾sas atiͣctes sib
rioꝵ concordiam est soluenda. Nam in nire
nusla est contrarietas realis sed superficiał
tm̃ Pplexitas stĩ est citm diaꝰ suggestiõe sua

Expanded text:
d alia est iuris, alia facti. Perplexitas iuris est, cum aliquis circa illud quod sibi occurrit faciendum, invenit diversas auctoritates sibi ariorum concordiam est solvenda. Nam in iure nulla est contrarietas realis, sed superficialis tantum. Perplexitas facti est, cum diabolus suggestione sua
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt eius missam facunt tontꝰ
constientiam que dictat eis contrari¬
um. Presertim contra prohibitionem
diat missam pdri quem scit contubinã
indubitanter habere. Si nõ ñ audiat si¬
militer temanet scrupulum in conscĩa
sit satramenta duna polluere que pur¬
gatoria cunctarum contagionũ existãt
Idcito precipitur qd̃ percipiatur cominu¬
no a sacerdote quantumtũq polluto us
hunc articulum latuis ꝓsequar qr tirra
cum occurrũt qmͣi plura dubia. Uñ no. ꝙ¬

Expanded text:
audiunt eius missam faciunt contra conscientiam, que dictat eis contrarium, presertim propter prohibitionem : Nullus audiat missam presbyteri, quem scit concubinam indubitanter habere. Si non audiant, similiter manet scrupulum in conscientsit, sacramenta divina polluere, que purgatoria cunctarum cogitationum existunt. Idcirco precipitur, quod percipiatur communio a sacerdote quantumcumque polluto, uHunc articulum latius prosequar, quia circa eum occurrunt plura dubia. DE
Abbreviated transcription (Latin):
do qd̃ pret̾missum est̃. Uinum tantũ apponatur
cum hostia noua ⁊ fiat itãtio uerboꝵ. Ate igitur
super hostiam de nouo appositam.⁊ super unuĩ
hostia alia si iam consecrata est in parter sepot¬
ta ita qd̾ suꝑ eam nich̾il

Expanded text:
 si pretermissum est vinum tantum, apponatur cum hostia nova et fiat reiteratio verborum a Te igitur, super hostiam de novo appositam et super vinum, hostia alia si iam consecrata est in partem seposita, ita quod s
Abbreviated transcription (Latin):
ntum eẽt minꝰ pcc̃m. ¶ Pone sacerdotem indutũ ad missam ⁊ ꝑ¬
uemo iam ad eqnoriẽ ad illa ñba. Hoc est corp
stĩe sue aliꝙ mor. Qid faciet si ꝓcedat p̾cat
mortalit̾ ꝯficiendo ⁊ sumendo. qͣuia uidicũ¬
suum mandicat. ⁊ bibit. Si nõ conficiat¬
⁊ fingat se conficere grauins p̾care indetur

Expanded text:
ndus de Pennaforte Pone sacerdotem indutum ad missam et pervenit iam ad canonem ad illa verba: Hoc est corptie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iusibi manducat et bibit. Si non conficiat fingat se conficere, gravius peccare videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ditur tum uentũ est ad
uerba qrab conficitur
sacramentũ corꝑił ap¬
sine scandalo ⁊ repecã¬
tur omnia a teIgnᵒ
super totum sũ niñ
uundur sit consctra¬
tum. Si autem aqua
sit pretermissa. ⁊ hoc
tõis apponatur a qua ⁊¬

Expanded text:
est ad verba quibus conficitur sacramentum corporis, apsine scandalo et repetantur omnia a te igitur super totum, cum vinum nondum sit consecratum. Si autem aqua sit pretermissa et hoc is, apponatur aqua
Abbreviated transcription (Latin):
um ditens. Est tam̃ qd̾ ad destruendas ue¬
hemoth uersutias subtiliter fiat. Ut cum
mens int̃ maxima ⁊ imnora pectata cons¬
euanur quia ⁊ qiu manoꝵ undiq ambitu ne fugiat clauditur
Ii se uisigam precipitat. ubi brenior murus ingeritur. Dicas gͦ¬
Q ueate inspecta nichi est perplexitas. nec potest aliquis esse
pplins init duo iala i. ncc̃itate astrictus ad alicid̃ malum ꝓp ͤ
trandum slugꝰ. Yasis ire numqmͣ deuł reddẽt interitum si non
spontancum inuemretur homo hr̃e pcc̃m. Item usq ad eo ꝑcẽiu

Expanded text:
§ 4. Est tamen, quod ad destruendas hemoth versutias subtiliter fiat, ut, dum mens inter minora et maxima peccata conseligantur; quia et qui murorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brequod veritate inspecta nihil est perplexitas, nec potest aliquis esse perplexus inter duo mala, id est necessitate astrictus ad aliquod malum perpetrandum. Augustinus: Vasis ire numquam deus redderet interitum, si non spontaneum inveniretur homo habere peccatum. Idem usque adeo peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
cun sorore sna ñ cõsensit¬
sooit mea sunt sorores me¬
enonsunt. cti gͦ tiiri cau¬
tela magna nobis debet
esse insteustio

Expanded text:
cum sorore habitare consensesorore mea sunt sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela magna nobis debet esse instructio
Abbreviated transcription (Latin):
cipio. Consentiens aũt
coaduiuando tenet᷑ in so¬
lidum l nicħ de fuito.
penes eum remansĩt in
quotñ cãn de quadam
equitate tolerari poss
qd̃ ñ teneretur ad resti¬
tutõem cũ sociis eius ⁊̃¬

Expanded text:
ibus. Consentiens autem coadiuvando, tenetur in solidum, licet nihil de furto penes eum remanserit. In quo tamen casu quadam equitate tolerari posset, quod non teneretur ad restitutionem cum socius eius
Abbreviated transcription (Latin):
aũt si deffendat futrẽ ant
dolo malo celat rem fut¬
tiuam tenetur in solidn
aut si ꝑ receptatõnẽ snã
impeditur rei furtinett

Expanded text:
autem, si defendat furem aut dolo malo celat rem furtivam, tenetur in solidum aut si per receptionem suam impeditur rei furtive re
Abbreviated transcription (Latin):
ticipat c̃ fure. uñ u̾sus.
Iussio ofiliũ ꝯsensus.
palpo recursus. uł rece¬
ptans qd̃ idem ẽ. Parti¬
cipans mutꝰ. ñ obstans
ñ manifestans. Et de h̾¬

Expanded text:
ticipat cum fure. Unde versus: Iussio, consilium, consensus, palpo, recursus, vel receptans, quod idem est. Participans, mutus, non obstans, non manifestans. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ex premissis liq¬
uet qd̃ qui accepit
equum. uł aliã rem
ad certum locũ. et
ip̃e ultra locum illũ
procedat cum illa re
comnuttit furtum
sibi adutend̾ tõces¬
sam alii conmoda¬
uit numquid com¬
mituit furtum. Uti¬
q quia ñ erat ei cõ¬
cessa ad usum istu. Item quia uidetur face
gracia sui lucri. Species enĩ lucri est exalis

Expanded text:
Ex premissis liquet, quod qui accepit equum vel aliam rem ad certum locum et ipse ultra locum illum procedat cum illa re, committit furtum,sibi ad utendum concessam, alii commodaverit; numquid committit furtum? Utiquia non erat ei concessa ad usum istum. Item quia videtur facere gratia sui lucri. Species enim lucri est ex alie
Abbreviated transcription (Latin):
nitõnis ¶ Item quid si res furtiua per¬
at casu fortuito Numquad tenebitur ad
restitutionem postea sur. utiq quia fuit
in mora restituend. Item ñ lib̾atur furred¬
dendo rem detĩorem. Item tenetur restitui¬
ere rem cum ominbns fructibus ⁊ si me¬
liorauit eam pastento forte equum uł por¬

Expanded text:
inis. Quid si res furtiva pereat quasi fortuito; numquid tenebitur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel por
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥ ꝑtẽ furti recipit mu¬
tꝰ qͥ dolose tacet cũ ud fu¬
rẽ ꝑatũ farari. ⁊ solo n̾bo
poss impedire sñ ꝑiculo
suo ñ obstans qui ñ resis¬
tit fc̃o cũ sñ ꝑiło possit
ñ manifestans ẽ. qͥ scit
uͥ sit res furtina. ⁊ ñ in¬
ditat maxĩe cum ab eo

Expanded text:
est qui partem furti recipit. Mutus, qui dolose tacet, cum videt furem paratum furari et solo verbo posset impedire sine periculo suo. Non obstans, qui non resistit facto, cum sine periculo posset. Non manifestans est, qui scit ubi est res furtiva et non indicat, maxime cum
Abbreviated transcription (Latin):
pta cum eẽt eoꝵ custodie
omendata. pticipans aũt
id solum teꝰ restitũe ꝙ ha¬
bens ⁊ consulens. ⁊ ⁊̃ pal¬
po. si pp̃iussionẽ osaiũ.
uł adulatõem furtum
fecit fur. ał ñ fcũrus. sic̾

Expanded text:
pta, esset eorum custodie commendata. Participans autem id solum tenetur restituere quod habens et consulens et etiam palpo, si propter iussionem, consilium vel adulationem furtum fecit f
Abbreviated transcription (Latin):
enda. qr ei tui res subrepta est dũ mͦ sua int̾¬
sit ex cã honesta rem ñ eẽ sb̾reptam. Ut pu¬
ta qd habebat in reuis pignoris. uel usum
esset ñ sibi sed dño esset restituenda. uł a¬
li qui prius fur subripuerat si fua interat
nt dcm est. ex causa honesta rem non sub¬
ripi cante tamen ita qd̾ non sciatur. ut¬
uel aliam religiosam personam suppres¬
so nomine furis de hiis omnibus et de
modo restituendi. R. ꝑ sy.S. de rapinis

Expanded text:
enda, dico quod ei cui surrepta est, dummodo sua intersit ex causa honesta rem non esse surreptam, utputa quia habebat in re ius pignoris vel usum esset fur, non sibi, sed domino esset restituenda vel illi cui prius fur surripuerat, si sua intererat, ut dictum est, ex causa honesta rem non surripi caute tamen, ita quod non sciatur, vel aliam religiosam personam, suppresso nomine furis, de his omnibus et de modo restituendi, rescripsi supra de rapinis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ cuulr̃ .i. ad penam pͦcm̃ariã. In pͥmo
cau ñ ẽfur. suspendandꝰ aut dem̃brandꝰ.
aut exoculand̾. s ałrarbtto uidicis pii¬
endꝰ iidel ut fustigetur. uł exilet᷑ uł alio i¬
modo ꝓut iidici uideat᷑. ⁊ ħ in simplici fure.

Expanded text:
 id est ad penam pecuniariam. In primo casu non est fur suspendendus aut demembrandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur vel exulet vel alio modo, prout iudici videatur et hoc in simplici fure.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis coniugem infidelem dimittat
dato sibi libello repridii. illa nubat alt̾
secundum ritum suum. si ille conuertatur ad fidem. ⁊ ipsa de¬
netur eum recipere non obstante qd̃ sit ab alio cognita cu
se conumxerat nisi aliter fuerit formcata. ut extra. de diuos¬

Expanded text:
fidelis coniugem infidelem dimittat dato sibi libello repudii et illa nubat alii secundum ritum suum; si ipsa convertatur ad fidem, ipse tenetur eam recipere, non obstante quod sit ab alio cognita cui se coniunxerit, nisi aliter fuerit fornicata. Sed po
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi uiramenta non sint obligatoria. no
imponenda sit penitentia pro transgressione
orum quasi pro mortali: Non expetlit tamen ꝑ
necessitatem tum ꝓpter reuerentiam sacramens
tum ꝓpter scandalum simplicum qui repital
sic incurrere periurium ⁊ inde incurrant in fall¬
litatera labendi in perurium ⁊ in detrastiener
Unde petenda est absoło
a superiori. qui huius¬
modi uiramenta debet
facile relaxare. uel poꝰ
ostend̾e sit uirantes non
fuisse obligatos ⁊ impo¬
nere pniam de temerarz
uram̃to Iet te moneat
cipitur ab om̃ibus qd̾ ibi
dicit. sed recitat opinionẽ
suam. sed net dicit qd hiꝰ
iuramenta suit obligato

Expanded text:
huiusmodi iuramenta non sint obligatoria. Nec huiusmodi iuramenta non sint obligatoria. Nec imponenda sit penitentia pro transgressione eorum tanquam pro mortali. Non expedit tamen aucntem necessitatem, tum propter reverentiam sacramenti, tum propter scandalum simplicium, qui reputant sic incurri periurium et inde incurrunt in facilitatem labendi in periurium et in detractionem, unde petenda est absolutio a superiori, qui huiusmodi iuramenta debet facile relaxare vel potius ostendere sic iurantes non fuisse obligatos et imponere penitentiam de temerario iuramento. Nec te moveat, cipitur ab omnibus quod ibi dicit, sed recitat opinionem suam. Sed nec dicit quod huiusmodi iuramenta sunt obligato
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ex circunstantia ef¬
ficit᷑ ueniale. uel morta¬
le. Ut dc̃m est supͣ. Tertio
Cum iaram̃tũ excludit
opus ex caritate facien¬
dum. Ut qñ uirat aliqͥs
qd̃ nichil dabit isti ex
caritate. uel qd̃ ñ col
deura. Quinto cum ex¬
clioit opus de genere
bonoꝵ. Ut cum quis ui.¬
monachus uel canõi¬
cus uel qd̾ ñ celebrab̾
usq ad mensem. Uł ꝙ¬
sius in pane ⁊ aqua
Itsi precipiatur e uł
nõ dicet psalteriũ. ueal
uii. psalmos. uel qd ñ
iuuabit illum in licitis
⁊ honestis. Usq ad tem¬
exeludit opus indiffẽns
pia intentione ꝓdeo al
proximo faciendumu
si quis uret qd̃ ñ loq̃t
martino. Uel nõ intͥoi
domum eius uel qd̃ ti¬
ad furnum eius uel ui¬
molet ad molendinũ.
precio qmͣ tali. Uel nõ
comedet ad eantẽ mensam cum eo. aut si uiret so
ñ debet declinare a talibus. Si ea uoluerit facal
pia intentione ⁊ ꝓpt̾ deum ⁊ salutem anime
contra. Sed imponenda est ei penitentia. dn
merario uiramento. In reliquis tribus qͥns

Expanded text:
d ex circumstantia efficitur veniale vel mortale, ut dictum est supra. Quarto cum iuramentum excludit opus ex charitate faciendum ut quando iurat aliquis quod nihil dabit isti ex charitate vel quod non colet deum. Quinto cum excludit opus de genere bonorum, ut cum quis iumonachus vel canonicus, vel quod non celebrabit usqsuis in pane et aqua nisi precipiatur ei, vel quod non dicet psalterium vel VII psalmos, vel quod non iuvabit istum in licitis et honestis usque ad cerexcludit opus indifferens, pia intentione pro deo aut proximo faciendum, ut si quis iurat quod non loquetur Martino vel non intrabit domum eius vel ad furnum eius vel molet ad molendinum epretio quam tali vel non comedet ad eandem mensam cum eo; aut si iuret aliquid di iuramentum non debet declinare a talibus, si ea velit facere pia intentione et propter deum et salutem anime sue ate propria venire contra, sed imponenda est ei penitentia de temerario iuramento. In reliquis tribus, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum fitint huius¬
mocli sacramenta
iocosa In his trib
statim conuirat
mum iuramentu
est mortale ⁊nullo
cundum similrmor¬
tale. S minus ⁊ oĩ¬

Expanded text:
cum fiunt huiusmodi iuramenta iocosa. In his tribus statim cum iurat mum iuramentum est mortale et nullo cundum similiter mortale, sed minus
Abbreviated transcription (Latin):
quid si aliquid uiret.
si necessitas urgeat ł
Numtm erit tleritus
uel monachus aut rͦbis
ramenta sunt seruãda
⁊ gen̾aliter Omĩa qͥb
Icem seritire gratianꝰ axii.q iiii.ẜ. ultĩo. arg̃r

Expanded text:
Quid si aliquis iuret si necessitas urgeat, vel nunquam erit clericus aut monachus aut regularamenta sunt servanda et generaliter omnia quibus idem sentir
Abbreviated transcription (Latin):
tis cotidianis que
fuint sine sollemp¬
cursu uerborum ex
quadam leuitate.⁊
consuetudine mala.
dere tamen licita.¬

Expanded text:
tis quotidianis, que fiunt sine solencursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re tamen licita
Abbreviated transcription (Latin):
dit uel ociose lotutus est
ale est. Sed quia transg̃¬
ditur illud preceptum ̃
malis promissis ⁊ t̾et̾a.¬
uenialiter. quia predãt

Expanded text:
dit et iocose locutus est. ale est, sed quia transgreditur illud preceptum, in malis promissis rescivenialiter, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ celatẽ dormientis ade quierat forma futur assũpta ẽ cofta
de qna forta ẽ eua. Ita dormunt xp̃c sõp
no mortis. ut de latẽ dormientis de quo ꝑ¬
fluxerunt sangͥs ⁊ aqua q̃ st̃ nr̃e redem¬
ptõĩs sacram̃ta formetꝰ sibi sponsa ecc̃a¬

Expanded text:
forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur ei sponsa Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Item in comuientua¬
libus etclesiis bim̃
horas canonicas
ualent legere pots¬
qmͣ cantare ianu¬
is clansis. Interdi¬
ctis exclusis ⁊ uo¬
te ita demissa qd̃
exterius non pos¬
sinit audiri. per ꝙ¬

Expanded text:
t in conventualibus ecclesiis duo horas canonicas valeant legere potiusquam cantare, januis clausis, interdictis exclusis et voce ita demissa quod exterius non possint audiri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmcũ nullus datus ẽ
tutor in testamento fi¬
lio qui pͥmo loco debe¬
at et succedẽab intesta¬
to tenent᷑ snsciꝑe tntelã
euis. It̾ datiia q̃ datur
a indite qñ ullo trtore
dato intestato ⁊ mullis
existentib osangͥneis¬
index de offõ suo dat tuto

Expanded text:
cum nullus datus est tutor in testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus consanguineisis, de officio suo dat tuto
Abbreviated transcription (Latin):
tesimus. Ego credo standum esse consuetu¬
dini. Ut quelibet etc̃a seruet consuetudĩem
suam. Si ht̃. Si ñ ht̃ returrat ad confuetu¬
dinem uitmnarum ecc̃aꝵ. Si inueniat ibi
cliu̾sas ꝯsuetucdines illam̃ seqͣtur q̃ mag
tentlit ad meciocritatẽ. Uel q̃ a płib obie¬

Expanded text:
tesimum. Ego credo standum esse consuetudini, ut quelibet ecclesia servet consuetudinem suam si habet. Si non habet recurrat ad consuetudinem vicinarum ecclesiarum. Si inveniat ibi diversas consuetudines, illam sequatur que magis tendit ad mediocritatem vel que a pluribus conse
Abbreviated transcription (Latin):
perum nel redem¬
ptõnem captino¬
rum et ħ in ulla.
uel si mlla nestit᷑
saltẽ in illa dyoce¬
s ubi rapina fc̃a ẽ
cum consilio ep̃i alliꝰ
dyxcesis uel capellãn
uille si discretus est

Expanded text:
perum vel redemptionem captivorum et hoc in villa, vel si villa nescitur, saltem in illa diocesi ubi rapina facta est, cum consilio episcopi illius diocesis vel capellani ville, si discretus est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ad ip̃m spectabat de¬
mobłib ⁊ debitis tunc
facienda est exequutori¬
u eius restitutõ ꝓ rata
et liberis eiꝰ. ꝓ rata ⁊ uxo¬
ri ꝓ rata si uxorẽ hebat
⁊ si liberi uł uxor debe¬
bant hr̃e in reb illisali¬
qmͣ portõem aut de iure
aut de dispõne testato¬
ris. Si aũt contempsit
fat̾e testamentũ faciẽ¬
da est restitutõ in solid̾
heredi uł illi qui alias
debet ei succedere ab in

Expanded text:
d ad ipsum spectabat deet debitis, tunc facienda est executoribus eius restitutio pro rata et liberis eius pro rata et uxori pro rata, si uxorem habebat, et si liberi vel uxor debebant habere in rebus illis aliquam portionem, aut de iure aut de dispositione testatoris. Si autem contempsit facere testamentum, facienda est restitutio in solidum heredi, vel illi qui debet alias ei succedere ab i
Abbreviated transcription (Latin):
est distingno. aut
sb̾erat ncc̃itas aut
ñ. In primotãu in¬
distincte ñ tenetur
qr tenebatur eum
pastere sarracentis
In scd̃o tenetur si in¬
ste. ⁊ ex tulpa sua de¬

Expanded text:
s, distinguo aut suberat necessitas, aut non: in primo casu distincte non tenetur, quia tenebatur eum pascere sarracenus. In secundo tenetur, si iuste et ex culpa sua de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hñt hiꝰ ius prĩe potes¬
tatis in lib̾is qmͣ hñt
romã scd̾m legẽ. Quid
seruũ uł ancillã domo
re clamcło parnulum
pagani ⁊ sic dimitt̾e.¬

Expanded text:
nt huiusmodi ius patrie potestatis in liberos, quod habent romani secundum leges. Quid servum vel ancillam in domo re clanculo parvulum pagani et sic dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
siumqͥd temꝑe treage pt᷑¬
ca u̾i licebit xp̃ianis eos
furari. Ro. Si trenga i¬
olenciam nͨ alio modo se
niucem auferre aut ss̾¬
ripere aliquid tunt ꝑct̃m
est temꝑe trenge furari
desola molentia ñ infe̾n¬
da credo qd̾ icite possunt

Expanded text:
umquid tempore treuge postea licebit christianis eos furari? Respondeo: si treuga iolentiam nec alio modo sibi invicem auferre aut surripere aliquid, tunc peccatum est tempore treuge furari de sola violentia non inferenda credo quod licite possunt
Abbreviated transcription (Latin):
S̾. Quid de nxore que
furatur uiro suo pͤ¬
tiatione. Item. noͣ.i
qd̃ iͣ. committitur
fuirtum in re ꝑua
sicut m remagna.
Iero. furtũ ñ solũ ĩ
maiorib. sed ⁊̃ ĩ mi

Expanded text:
 Quid de uxore, que furatur viro suo ptiatione. Item nota, quod ita committitur furtum in re parva, sicut in magna. Hieronymus: Furtum non solum in maioribus, se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa isti. qd̃ est temꝑe trenge. in quo
casu si sarracenus qĩ iuste tenebat eum ꝓ
dampno sibi illato. ⁊ qr rũpebat ei fidem ꝓ¬
missam ⁊ in hoc fuit captus ⁊ temꝑe treu¬
ge .iͤ. altus furatꝰ est illũ tenet᷑ ip̃i sarrace¬

Expanded text:
est promissa isti, quod est tempore treuge, in quo casu si sarracenus quasi iuste tenebat eum pro damno sibi illato, quia scilicet rumpebat ei fidem promissam et in hoc fuit captus et tempore treuge, iste alius, qui furatus est illum, tenetur ipsi sarrace
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. S. Quid de illo qͥ fura¬
tur de timas quas miles ł
laicꝰ ꝑaipiebat iniuste usͦ
meatur scandalm. uł ꝑt¬
cubum soluentis qd̾ restitri
at eite ge̾ndo negotiũ mi¬
litis qd̃ ip̃e cum sit młr
gestum raptũ hr̃e tenet᷑

Expanded text:
ensis Quid de illo qui furatur decimas, quas miles vel laicus percipiebat iniuste usurmeatur scandalum vel periculum solventis, quod restituat ecclesie, gerendo negotium militis quod ipse, cum scit utiliter gestu
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ si agris
nasis ita quis utatur ut ex eorum fructi¬
bus largas elemosinas ideo rapinam
quia ñ facit anmo lucrandi s ñ est ita
quia species lucri ẽ ex alieno largiri .R¬

Expanded text:
neque enim si agris uasis ita quisque utatur, ut ex eorum fructibus largas elemosynas faciat, ideo rapinam quia non facit animo lucrandi. Sed non est ita, quia species lucri est ex alieno largiri.
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ fur. restituendo cum
illis a quib ille nidens
uel nsurarius accepit n¬
suras. Distinguendnz
tñ est circa huiusmodi
peccuniam furtiuam
ant rem aliam furto sb̾¬
reptam. qr si adh exstat

Expanded text:
 fur, restituendo cum illis, a quibus ille iudeus vel usurarius accepit usuras. Distinguendum tamen est circa huiusmodi pecuniam furtivam aut rem aliam furto surreptam, quia si adhuc extat
Abbreviated transcription (Latin):
do rem aliam tũt locuz
se lib̾are soluẽdo illis a
rius de usura ei furto sb̾¬
ripiatur lib̾abit᷑ fur si
restitnat illisa qͥb nsu¬
rarius accepit. In hiꝰ tñ
cãib supͣdcĩs credo ꝙ li¬

Expanded text:
do rem aliam, tunc locum se liberare solvendo illis a rius de usura, ei furto surripiatur, liberabitur fur, si restituat illis a quibus usurarius accepit. In omnibus tamen casibus supradictis credo,
Abbreviated transcription (Latin):
trenge ⁊ maxie temꝑe¬
beli licet xp̃ianis fura
eos faciant baptizari.
Ro. Credo qd̾ si sola pia
intentõne ħ faciant
ñ peccant. ñ obstat si
dicatur qd̃ prĩb eorũ
fit inuria. pp̃ prĩam po¬
testatẽ. qmͣ hr̃e uident᷑
Sic sb̾trahit᷑ pagane p̾¬
candi occ̃o qui imbue¬
bat ul imbuere ꝓpone¬

Expanded text:
treuge et maxime tembelli licet christianis furareos faciant baptizari. Respondeo credo quod, si sola pia intentione faciant, non peccant nec obstat si dicatur quod patribus eorum fit iniuria, propter paternam potestatem quam habere videntur sic subtrahitur pagano peccandi occasio, qui imbuebat vel imbuere propone
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ mortalr pectant
torneatores cũ fatãt
ñ ec̃t prohibitũ ñ eẽt
pcc̃m corneare dum
tñ hoc fieret cã discẽdi
usum armarũ ad mi¬
pugnand̾ infideles. ⁊
optefensiont̃ prĩe ł rei pnͣ.¬

Expanded text:
d mortaliter peccant torneatores, cum faciant non esset prohibitum, non esset peccatum torneare, dum tamen hoc fieret causa discendi usum armorum ad impugnandum infideles et ob defensionem patrie vel reip
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pena pugnantiũ in duello ẽ depositio
dispensare. si ałr̾nct̾itas uł ntilitas ħ expo¬
ia duello sponte oblato uł sustepto ab ipo
admisisset ꝑtẽ digiti sed ñ tantã qui sñ
scandalo posset celebrare sollempnit põt
qnͣtũcũ granis sit excessus ep̃c cũ tali pꝰ
pactam pnĩam dispensare. exͣ.e.c.i. circa
laicos aũt qualt
in talib sit ꝓcedẽ¬

Expanded text:
 Pena pugnantium in duello est depositio,dispensare, si aliter necessitas vel utilitas hoc expoin duello sponte oblato vel suscepto ab ipso, amisisset partem digiti, sed non tantam quin sine scandalo posset celebrare solemniter, potest quantumcumque gravis sit excessus episcopus cum tali post peractam penitentiam dispensare. Circa laicos autem qualiter in talibus sit procede
Abbreviated transcription (Latin):
li inducend̾ est qd̾ id ero¬
get in pios usus. Si añt
nolit hanc pnĩani susci¬
ꝑe ñ credo qd̾ sit ꝯpellẽ¬
dus ad eam suscipiendã
sed alia d ei pnĩa in iugi
⁊ absolõ impendi nͨ exħ
solo qd̾ talr̾acquisitũ
ñ nult erogare ẽ in pcc̃o

Expanded text:
li inducendus, quod eroget in pios usus. Si autem nolit hanc penitentiam suscipere, non credo quod sit compellendus ad eam suscipiendam, sed alia debet ei penitentia iniungi et absolutio impendi, nec ex hoc solo, quod taliter acquisitum non vult erogare, est in peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalirs ut dicatur qd̾ in
pmo cãn licitũ sit susci¬
ꝑe duellum sĩ offerre. In
scd̃o cãn nͭ offerre ñ susci¬
pere licet tñ in temꝑali¬
bus debeat quis .q. poꝰꝙͣ¬
l dampiũ pati ꝙͣ sit du¬
ellum sustiꝑe. s cũ res
suas liceat laicoarmis
deffendere. ⁊ eas deffendẽ¬
do raptorẽ occide̾ si alt̃
defendere ñ possit. qrͦ sĩ
põteas tefendẽ in duel¬

Expanded text:
ut dicatur, quod in primo casu licitum sit suscipere duellum, non offerre. In secundo casu nec offerre nec suscipere licet, cum in temporalibus debeat quis potius quodlibet damnum pati quam sic duellum suscipere. Sed cum res suas liceat laico armis defendere et eas defendendo raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non potest eas defende
Abbreviated transcription (Latin):
dehiis qui cutuncidunt filios suos ꝓpt̃
metum. ueletiam se ip̃os circuntidi per¬
mutunt. quia licet peccent mortatiter
ñ tamen sunt ppter hoc apostate uł here¬
tici nisi alias habeant intentionem corruptam.
¶Citra apostasiam mobedientie queritur. Utrum quilibet
dericus. uel laicus teneatut indistincte obelire pretepto sus

Expanded text:
de his qui circuncidunt filios suos propter metum vel etiam seipsos circuncidi permittunt, quia licet peccent mortaliter, non tamen sunt propter hoc apostate vel heretici, nisi alias habeant intentionem corruptam.ca apostasiam inobedientie, queritur utrum quilibet clericus vel laicus teneatur indistincte obedire precepto sui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e de officio dĩtali qui
pauper est ⁊ parũ sitt̾at᷑
et magnam ht̃ fantili¬
am quam sustentare
ñ potest nisi imisceat
se negotiationi ⁊ huiꝰ¬

Expanded text:
vere de officio clericali, quia pauper est et parum literatus et magnam habet familiam quam sustentare non potest, nisi immisceat se negotiationi au
Abbreviated transcription (Latin):
Di.xixi sarracenum Rnco
Credo qd̃ ex rationabili
causa potest hoc fieri sicnt
beatus sebascianus sub
cdamide militari xp̃i mi
lntem gerebat absconditũ¬
⁊ sicut Ien si mailauit se
colere baal. Si autem a¬
liqd̃ signum. Uel aliquis
taracter esset institutus
principaliter ad distĩguẽ¬
dum. ⁊ dignostendum
professores aliturus ꝓdo¬
li. uel ydolatrie aut tuiꝰ¬
libet infidelitatis ñ licẽt
aut caratterem. Cum eo
ipso profiteretur se uifi¬
delitatis hiꝰ professorẽ
Et sic mentiretur ꝑ tei¬
le signum mendatio qd̾
consistit ct fidei ꝑfessio¬
nem. Sicut enim uerb̃
potest quis mentiri ita
⁊ signis Cum instituta
monachi in signis digi¬
toꝵ quibus utuntur ꝓ
uerbis mentiri possĩt.

Expanded text:
 sarracenum. Respondeo: credo quod rationabili causa potest hoc fieri, sicut beatus Sebastianus sub clamide militari, Christi militem gerebat absconditum, sicut Ihesu simulabat se velle colere Baal. Si autem aliquod signum vel aliquis character esset institutus principaliter ad distinguendum et dignoscendum professores alicuius idoli vel idolatrie aut cuiuslibet infidelitatis, non liceret aut characterem, cum eo ipso profiteretur se infidelitatis huiusmodi professorem et sic mentiretur per tale signum mendacio quod consistit circa fidei professionem. Sicut enim verbis potest quis mentiri, ita et signis que instituta monachi in signis digitorum quibus utuntur pro verbis, mentiri possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cant ⁊ sentiant uerbo uł signo
illos ꝑsidos mitios eẽ dliti quos
ostat hereticos ⁊ apostatas exti¬
tisse. ⁊ in
suili cãu

Expanded text:
cant et sentiant verbo vel signo illos perfidos nuncios esse dei, quos constat hereticos et apostatas extitisse. Et in simili casu