comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uede trimentum creditur: non cotidie profice¬
re : ibi uero summa uirturẽ non perire: Ideo¬
que si ad huc tenuer ac pauperes sumus: hic ali¬
quid consequi el aborem us: Siaut aliquid conse¬
cutisumus hic illud reseruare curemus: hoc so
uixeris: qui quamdiu hic consistimus in arbi¬
trio nostroest: cum uelis ad sȩculum declinare:
cũautem declinaueris: iam difsicile ac pene in¬
possibile erit ad locum istum uel cogitatione
rerpicere: quod sialiquis id eo securum seputet
de hoc loco aliquando possediscetlere: quo d hic
bene cucurrit: quod hic multum labora uerit:
hictalis hocagit quomodo nialiquis oneratam
mercibus nauem deportu soluat. & tempes¬
tatibur tradat & ad scopulos at que ad sax ade¬
tor queat: quanto itaque labo ramus amplius:
tanto cautiorer eẽ debemus: proficientibus
enim insidiatur inimicus: &ubiuid et aliquã
spem. aut aliquã gratiam: ibi tamquã leo rugi¬
ens & circuens ad in uadendam predam totur

Expanded text:
ve detrimentum creditur, non quotidie proficeve detrimentum creditur, non quotidie proficere: ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi elaboremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare curemus. Hoc solvixeris, quia quandiu hic consistimus, in arbitrio est cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat, de hoc loco aliquando posse discedere quod hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hie talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atque ad saxa detorqueat. Quanto itaque laboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem, aliquam gratiam, ibi tamquam leo rugiens et circumiens ad invadendum praedam totus
Abbreviated transcription (Latin):
decipiat: quid mihi proderit siuinea spem
omnem inflore promittat : Quel ferarum in¬
cursio. uel uastitas grandinis spemomnem in
consummatione subducat: Ideoq: omnis prospe¬
ritas. omnis que laborum felicitas infine con¬
sistit : Cumaut &a illisdolendum sit. qui hinc
post multa laborum stipendia : postaliquantũ
annorum profectum aliquibur derideriir abs¬
trauntur : quid deillis erit qui hic quattuor
aut quin que annis longir simum tempus credum
&omnem relique uitae tractum in saeculi ua¬
nitate. consumunt: Cum &iam unus annus sae¬
culi : labores nortros inheremo ad quisitorita
possit ad sumere : quo modosimare magnum
paruissimum intraseriuolum recipiat & ab¬
sorbeat : atque ei nec nomen relinquat: Nescio
ad quae lucra uelimus in saeculo illo uiuere:
Nam cum hic grande putetur damnum non co¬
tidie aliquid ad quirere: illicgrandir quertus ẽ
putandus uel ad quisita non ꝑdere : Hic in quagra¬

Expanded text:
decipiat? quid mihi proderit, si vinea spem decipiat? quid mihi proderit, si vinea spem omnem in flore promittat, vel ferarum incursio, vel vastitas grandinis spem omnem in consummationem  in consummatione  subducat? Ideoque omnis prosperitas omnisque laborum felicitas, in fine consistit. Cum autem etiam illis dolendum sit qui hinc post multa laborum stipendia, post aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quid de illis erit qui hic quatuor aut quinque annos longissimum tempus credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra velimus in saeculo vivere: nam cum hic grande putetur damnum non quotidie aliquid acquirere, illic grandis quaestus est putandus vel acquisita non perdere. Hic, inquam, gra
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinem felici consum matione ꝑueniat:
Nec hoc nobis sufficere putemus ad plena salu¬
tem: quod inter seruos dĩ uel habitatione cen¬
semur uel nomine conputamur: quod in in¬
sula uiuere : atque intermonachos psallere
uidemur: Clamat eñĩ nobis dñr noster : Non
omner quidicunt mihi dñe dñe : in trabunt
in regnum caeloru: Et hoc quare : quia non au¬
ditorer legir iusti sunt apud dm̃ sed sttores
legis iusti ficabuntur : unde &uã sibene uiximus:
cursum nos trumstabilitate & ꝑ seuerantia cõ¬
inpendis semus: cuiutiq: totum nos Pmus debere¬
esse quodiuuimus: & satis unu̾ annu ageremus
in sȩculo: inesti mabi le es set quantum nobis
de aeter: nae uitae gaudus frauda remus:
Quia spes nostrȩ omnes in consummatione
atque in fine consistunt: Quid mihi prodest.
simihi satis uiridantia in herbis spemmer sis
ostendatu & me subipso falcir tempone subita:
uelaeris intemperier uel pluuiarum inundatio

Expanded text:
ad finem felici consummatione perveniat. ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam salutem, quod inter servos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur: quod in insula vivere, atque inter monachos pollere videamur. Clamat enim nobis Deus noster: Non omnes qui dicunt mihi: Domine, Domine, intrabunt in regnum coelorum . Hoc quare? Quia non auditores legis justi sunt apud legis justificabuntur . Unde etiam si bene vixerimus, cursum nostrum stabilitate et perseverantia comimpendissemus, cui utique totum nos scimus debere quod vivimus, et ut satis unum annum ageremus in saeculo, inaestimabile esset quantum nobis de aeternae vitae gaudiis fraudaremus, quia spes nostrae omnes in consummatione atque fine consistunt. Quid mihi prodest si mihi sata viridantia in herbis spem messis ostendant, et me sub ipso falcis tempore subita vel aeris intemperies, vel pluviarum inundatio
Abbreviated transcription (Latin):
meri hoftes obseruant &custodiunt iter nr̃m
dif ficultates inter iacent inter nos & finem
nos trum: uia ipsa quae ꝑse arta & ardua est.
tantis spiritalium latronum insidur obsederunt
cesse ẽ : &ignoro quid eueniat ante quãm¬
anchoram optato in litore conlocemur: Et pu¬
tamus nos dep̃teritis debere esse securor.
& sine cotidiana cura sinecotidiano timore &¬
quis transiens suꝑ alicuius profundi fluminis
partir simi pontis angustias &iã simaiorem par¬
tem in offenso trans miserit pede: iamperi culũ
euasis se sec redat: cum inultimi pontis spatio
si paulolum titubauerit : casum quẽ in mediospa¬
tio timebat incurrit: Sic nos &iam si magna pars
uitae istius prospere uideatur fuis se transacta
nonideo fidutiam prȩsumamus: cum ad huc pe¬
riculum pars extrema minetur: quir inacie
positus ante finẽ certaminis aut ante uicto¬
riae securitatem arma de ponat: Nemo ergo
securum se debere esse iudicet : ante quam

Expanded text:
meri hostes observant et custodiunt iter nostrmeri hostes observant et custodiunt iter nostrdifficultates interjacent inter nos et finem nostrum. Via ipsa quae per se arcta et ardua est, tantis spiritualium latronum insidiis obsessa escesse est, ut ignoremus quid eveniat antequaanchoram optato in littore collocemus. Et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sineQuis transiens super alicujus profunda fluminis per arctissimi pontis angustius, etiamsi majorem partem inoffenso transmiserit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimi pontis spatio, si paululum titubaverit casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere esse se judicet, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
respiciamus ad penas: Quantum eninun patiens ẽ
dr̃ noster insustinendis delictis nos tris: tantũ
seuerus erit indiscutiendis actibus nostris :
et sic̃ in esti mabilem parabit in probis penam:
ita in enar rabilem iustis conlaturus ẽ gloriam:
ergo suppliciorum acerbi tatem : econttrio depre
miorum ipsorum magnitudine colligamus:
quia qui nouit remunera rȩ merita : nouit pu¬
nire delicta : Saluberrima ergo ẽ acmultum
neces saria: futuri iudicui recordatio : & p̃terito¬
rum commemoratio uel deploratio delictorum:
quod siquis ẽ qui sibi dep̃teritis in lesȩ uitae me¬
ritis blandiatur : &ad huc in nocentemse tran¬
securum : iste talis respiciat quam in certi&.
quam lubri cisun exitur uitȩ dequa dicitur:
Nelau daueris hominem inuita sua: etcũ ꝑspex.
lugeat defuturo inueniat quod timeat: Nemo
ergo dep̃ teritis sec urussit. tanti laquei obiec¬
tisunt ante pedes animae nos trae : tam innu

Expanded text:
respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discutiendis actibus nostris; et sicut inaestimabilem paravit improbis poenam, ita inenarrabilem justis collaturus est gloriam. Ergo suppmiorum ipsorum magnitudine colligamus. Quia qui novit remunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transecurum, iste talis respiciat quam, incerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: Ne laudaveris hominem in vita sua ; et cum hoc plugeat, de futuro inveniet habere quod timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae n
Abbreviated transcription (Latin):
mus tam facile remitti posse in iustasemel crimi¬
na: & profundo uulnere in animam ipsius in prer¬
sa uisceribus : Multum opus fletum. multum gemi
tum multȩ contritioner corporis. ad sanandor ip¬
sius cordis dolorer: tota incũbendum ẽ spꝰr conpunc¬
tione : ut uetus ta mala tam qua sagit tȩquȩdam
de conscientiae uisceribur euallantur: Non sufficit
summis labus dicere : pec caui. parce. &remitte :
et sauldicebat. pec caui : sed non obtinuit illã ue¬
niam: quã dauid una penitentiae uoce promeruit:
Et hoc quare: qui a confes sionem illam nudam ma¬
gis quam ueri gemitus ex primebat: quia non con¬
pensabat cum magnitudine criminis: lenta hu
tione : ut debita illa redimantur : quibus mors
aeterna debetur : Non transitoria opus ẽ satis¬
factione promalis illis : propt̃ quae paratus ẽ
ignis ȩternus: Siuo lumurs intel legere quã gra¬
ues apud sefaciat iudex norter hominũ culpas:

Expanded text:
mus tam facile remitti posse inusta semel crimimus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa vitus, multae contritiones corporis ad sanandos ipsos dolores cordis. Tota incumbendum est spiritus compunctione, ut vetusta mala tanquam sagittae quaedam de conscientiae visceribus evellantur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce et remitte. Et Saul dicebat, Peccavi; sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit . Et hoc quare? Quia confessionem illam nudam magis quam veri gemitus exprimebat; quia non compensabatur cum magnitudine criminis levis humitione, ut debita illa redimantur, quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione, pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex noster hominum culpas,
Abbreviated transcription (Latin):
itade futuris periculis ꝑuigili sollicitudine
contremercit: Quidep̃teritis anxius ẽ: & secũ
cogitat ac reuol uit nefor te parum defleue¬
rit p̃terita. neforte non dum satis fecerit
pro innu merabilibus debitissuis : Ne forte ma
uulnera : ne suꝑ antiquas conscienciȩ macular
uersionis nom̃ ad hoc ad sum serit ut grauius
sufficere nobis putamus quod secretum istud
conscendimus: quod locum habituque mutauimꝰ
quod hic ali quantum temporis duximus. Spem
omnem in annorum numerum conlocanter Ac
sic ꝑniciosa nos met ipsos ꝑsuasione fallantes
euanuerint : Et quianos illa oblitisumur: cre¬
dimus quoddemoria diuinae seueritatis lapsa
sint sed nonita ẽ: Omnia apud illum collecta.
omnia apud illum reposita. atque signatasunt :
Audiamus quid dicit ille quicum ipro diabolo
manu ad manum singulari cer tamine dimi¬
cabat beatus iob: Signastiquasi in saculo pec¬
ta sunt : & signata intherauris meis : Non pute¬

Expanded text:
ita de futuris periculis pervigili sollicitudine ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit. Qui de praeteritis anxius est, et secum cogitat ac revolvit, ne forte parum defleverit praeterita, ne forte nondum satisfecerit pro innumerabilibus debitis suis, ne forte magposuerit vulnera, ne super antiquas conscientiae maculas rsationis  conversionis  nomen ad hoc assumpserit, ut gravius  sufficconscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes,evanuerint: et quia illa nos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo pecta sunt, et signata in thesauris meis ? Non pute
Abbreviated transcription (Latin):
ulterus rapinis ꝑ iurus. sacrilegiis nor dr̃ libe¬
rauerit: et tunc uidebimus quantum &ia dep̃¬
sentibus beneficus dño debeamus: Sinunc in sae¬
culo essemus quid aliud ageremus. quam con¬
uol ueremur in malis nos tris : &animas nos tras
cotidianis uiolaremus maculis: Cotidianis con¬
foderimus uulneribus : itaut nec senti re pos¬
simus: habet hoc infelix consuetudo peccandi
ut quantum amplius unus quisque pec cauerit :
tantominus peccata ipsa intellegat: & tanto eu
plus pec care delec tet etueniet illud quod
propheta pec catoribus clamat: nonẽ dr̃ in con¬
spectu eius : auferuntur iudiciatua a fatie eius:
Et eñi quando subripit pec candi delectatio:
sta tim futuri iudicu diem abscondit obliuio:
econtra aut quantum quisque sollicitior cir¬
case fuerit : tantum plus metuit: Sicut ait
scriptura: Sapiens timendo : declinat a malo
Sapienrergo semꝑ in conpunctione & semper

Expanded text:
ulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis, nos Dominus libeulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis, nos Dominus liberaverit; et tunc videbimus quantum etiam de praesentibus beneficiis Domino debeamus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud ageremus quam convolveremur in malis nostris, et animas nostras quotidianis violaremus pollueremus maculis, quotidianis confoderemus vulneribus, ita ut nec sentire possemus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quanto amplius unusquisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa intelligat; et tanto eam plus peccare delectet, et veniat illud quod propheta peccatoribus clamat: Non est Deus in conspectu ejus, auferuntur judicia tua a facie ejus . Etenim quando subrepit peccandi delectatio, statim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo declinat a malo. Sapiens ergo semper in compunctione, et semper
Abbreviated transcription (Latin):
cimus quidem spirita limilitiae cuinos
mancipa mus magnã ẽe infuturo repositã
remunerationem: Sed sibene recipiamus in hoc
ipso opere quod gerimus quodam modo &iam
plane magnus uitae fructur ẽ saeculim potu¬
is se despireꝰ dõ seruire coepisse: Euaris se
uitiorum infelicis simum dominatum: & fu¬
gir segulȩ at que luxdriȩ fedit ssima seruitu¬
tem: Quidergo : non iam magna pars premii est.
nihil com mune habere cum mundo uanarum
rerum cupiditatibus non exercitari. sceleribur
non admis ceri. & cum innocentia diem trans agere
Beatȩ carti tate operam dare : Gloriosȩ pauꝑ¬
tatis suf fitientiã cumtimore dñi possidere :
Dequa lo quitur sapientia: Melior ẽ exigua
portio cumtimoredñi : quam ther auri magni
sine timore eius: Intellegamus itaque quantu
nobis dñspia uocatione contulerit : nume¬
remus sipossumus ex illo tempore ex quo hic
conuersariuidebimur quanta peccata lucri¬
fecerimus: Dequantis fraudibus dequantis ad¬

Expanded text:
cimus quidem spiritali militiae cui nos mancipavimus, magnam esse in futurum repositam remunerationem. Sed si bene respiciamus in hoc ipso plane magnus vitae fructus est, saeculum potuisse despicere et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atque luxuriae foedissimam servitutem. Quid ergo? non jam magna pars praemii est, nihil commune habere cum mundo, vanarum rerum cupiditatibus non exercitari excruciari, sceleribus non admisceri, et cum innocentia diem transigere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? De qua loquitur Sapientia: Melior est exigua portio cum timore Domini, quam thesauri magni sine timore ejus . Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit. Numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo hic conversari videmur, quanta peccata lucrifecerimus, de quantis fraudibus, de quantis ad
Abbreviated transcription (Latin):
heremi quȩ iux siriam saracinir iungitur &
uidis se me monachum & uidere E quibus unur
triginta ium ꝑ annor clausur ordeaco pane
& lutulentu aqua uiuit: Alter incirter nac
ue teri quã gentili sermone siri cubam uo¬
cant : quinq caricir ꝑ singulor dier sustenta¬
tur: Haec incredibilia uidentur eis. qui non
credi derint omnia porsbilia eẽ credenib

Expanded text:
parte, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, et parte, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, et vidisse me monachos, et videre, e quibus unus per triginta annos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos dies sustentabatur. Haec igitur incredibilia videbuntur his, qui non credunt omn
Abbreviated transcription (Latin):
cidens dolorir magnitudo comprersit: Peridẽ¬
ergo tempur quotalia gerebantur : apud infe¬
riorem tebaidem. Cum sorore iã uiro tradi
te locu pleti paulur relictur ẽ annorum
circiter sedecim. Lit teris tam grecir quum
rat: Non illum uxorir lacrimae : ñ commu¬
nio sanguinir: non expectans cuncta exalto
crudelitate qua si pi&ate utebatur:
lexit : ad montium deserta confugienr : dum
sepi ur fuciens. repperit sax eũ montem :
Ad cuiur radicer. haud grandir spelunca
lapide dicudebatur: Quore moto. ut ẽcupi
lum: quoꝰ aperto desupercaelo: patulir dif¬
fusu rumis. u& usta pulma contexenet:
tem. haud pauca habitacula : inquibus scabrȩ
ium incuder. & mallei quibur pecunioc si¬
gnatur. uidebantur : Hunc locum aegiptiorũ
lit terae ferunt. furtiuu mon& ꝑofficina fu¬
is se : eatem pes tate. quacleo patrȩ iunctur
oratiomibur & sollicitudine. duxit
ȩtatem. Cibum Q uestimentum palma
p̃bebat: Quod necui in posnbile uideatur.

Expanded text:
cedens doloris magnitudo superavit cedens doloris magnitudo superavit ergo tempus quo talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore jam viro traditte locupleti, Paulus relictus est annorum circiter sexdecim, litteris tam Graecis quamrat. Non illum uxoris lacrymae, ut assolet: non communio sanguinis, non spectans cuncta ex altodelitate quasi pietate utebatur. lexit, ad montium deserta confugiens, dum saepius faciens, tamdem reperit saxeum montem, ad cujus radices haud grandis spelunca, lapide claudebatur. Quo remoto ut est cuplum, quod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis vetus palma contexerat, tem haud pauca habitacula, in quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae junctus est orationibus, et solitudine duxit aetatem. Cibum et vestimentum ei palma praebebat. Quod ne cui impossibile videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
scribere: magis quiarer omis suerat. q uã
fretus ingenio: Quomodo aut̃ in medic ȩta¬
te uixerit. aut quas sat anae per tulerit.
ins̃ diur. nulli hominum compertum habet᷑:
tempore corneliur roma & prianr cartha¬
tarda ad mor tem supplicioc conquirenr
animas cupiebat iugulare. ñ corpont Etut
ipse qui abeo parrurẽ csprianur ait. uolentib
mori: non ꝑmit tebatur occidi: Cuius ut cru¬
delitur notior fiat: duo memoriae causca
mar tyre. & inter equulei laminas uictore.
sar taginer ante tolerarset: Alium iuuenuli
aetate florentẽ: in amoe nissimos ortulor¬
iusnt adduci: Ibique inter candentia lilia.¬
& rubenter rorar. cum leni iuxta murmu
retitum relinqui Cum aũ recedentibus cun¬
ctis. meretrix spetiora ueniset. coepit dilica¬
Vt corpore in libidinẽ concitato. semeretrix
superabat uoluptur Tundem caelitur inspi¬
raturs p̃cisũ mordicur linguũ. In osculantis
faciem exspuit: acnc libidinis sensum. suc¬

Expanded text:
disposui: magis quia res omissa erat, quam disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compertum habetur.tempore Cornelius Romae, Cyprianus Cartharum hostis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memoriae causa eMartyrem, et inter eculeos laminasque victorem, sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortuloi abduci. 4 Ibique inter lilia candentia et rubentes rosas, cum leni juxta murmurretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicaut corpore in libidinem concitato, se victrix superabat voluptas. Tandem coelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum suc
Abbreviated transcription (Latin):
Ntermultos sepe dubitatum est: a quo potissi¬
mã monachorum heremus habitari coeptasit :
quidam enĩ altiur repetenter : ab eato helia &
Quorũ helias. plus nobir fuis se ui deturquũ
mona chur: & iohanner ante prophetare
coepisse quã natus: Alii aũt in quã opim¬
onẽ uulgus omne consentit: arserunt antoniũ
huius pro positi caput : quod ex parte uerumẽ:
Non enĩ tam ipse anteom̃s fuit: quã ab eo omniũ
incitatasunt studia Amathiar uero & ma¬
charius discipuli antonii equibur superior
magis tricorpur sepeliuit: Ꝙiam nunc ad fir¬
mant paulum quendam thebeum principem
istiur rei fuisse nominis.: quã opinionem nor
quoque probamur: Non nulli haec &alia pro¬
ut uoluntas tulit: iactitant. subterraneo
ta quae ꝓ sequi otiosum ẽ. incredibilia figenter
quorũ quia impudenr mendacium fuit. haec
re pellaenda quidem sententia uidetur:
gitur quia deantonio . tam greco quam romano
sermone. diligenter memoriae traditum est :
Pauca de pauli principio & fine disposui

Expanded text:
nter multos saepe dubitatum est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim altius repetentes, a beato Elia et quorum et Elias plus nobis videtur fuisse, quam Monachus: et Joannes 2 ante prophetare coepisse, quam natus sit. Alii autem, in quam opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magistri corpus sepelivit, etiam nunc affirmant, Paulum quemdam Thebaeum principem istius rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo e, et multa quae persequi otiosum est incredibilia fingentes. Quorum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere
Abbreviated transcription (Latin):
ture consueuerant: Non ne sinos uideret homo
ille debitum sibiofficium inuito atque extor¬
to ammo &iam cum quoda fastidio ex hibe¬
re : nonne magis sibi factam in iuria iudicaret:
& ex honerari sepotius quã ex coli pronuntiaret :
Et huius modi negligenti atque in deuoto: of¬
fensam potius crederet referenda erse quam¬
gratiam: Si ergo cultus hominis deuotionem.

Expanded text:
tare consueverunt nonne si nos videret homo ille, debitum sibi officiam invito atque extorto animo, et etiam cum quodam fastidio exhibere, nonne magis sibi factam injuriam judicaret, et exhonorari se potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet referendam esse quamgratiam? Si ergo cultus nominis, devotionem
Abbreviated transcription (Latin):
eorum non fuirset ablu¬
tic: nam simentior:
Cur nobir sathanu
par cir. qui ubique dir¬
currirꝰ : Cur qui nullo clauderir loco
aduer sumte uiuentium. & dis putan¬
tium. non potes labe ficeresententiã:
Ced for tur se diligirs: quor cottidie cona¬
ris obruere: Aut credibile ẽ. te eẽ boni¬
tutir magis trum: ut fouere magis opter
quũ nocere Et quid ucm carum tibipo
test eẽ quũ lȩdere: maxime eos quituir
sceleribur uiriliter repugnant: Secun¬
dum quod scriptumẽ: quia ab homina¬
tio ẽ pietur peccatori. Quirtum fecun¬

Expanded text:
eorum non fuisset ablaeorum non fuisset ablata. Nam si mentior, cur nobis, Satanas, parcis, qui ubique discurris? cur, qui nullo clauderis loco, adversum te bene viventium et disputantium non potes labefactare constantiam? Sed fortasse nos diligis, quos quotidie conaris obruere; aut credibile est te esse bonitatis magistrum, et favere magis optimis quam nocere? Et quid tam charum tibi esse potest quam laedere, maxime eos qui tuis sceleribus viriliter repugnant, secundum quod scriptum est: Quia abominatio est pietas peccatori . Quis tam secun
Abbreviated transcription (Latin):
plicanda sunt latiur: qui a non medio¬
crem a łfert repetitio caute lam:
Adueniente dño. destruc turẽ inimicur.
Qomne eiur ꝑgenitur robor elanguit:
pp̃t quod prirtinȩ uirtutir memor:
quu rirannur senescens. cumriurse
seuideat: inperneti. emgrar ratur huma¬
nã Nec tmen potest firmũ dõ pectur
cogitationum. &c&erarum fraudium
arte peruertere : Nã lucesluriur est.
quid̃ aduer surii nr̃i. cumnec humana
carne sint septi: ut sausuri uuleant
idcirco nor are non pos se superari :
leant: Et reuera. si furrent hoc fra¬
gili corpore conligicti: obserato intro¬
iti. isdem negiretur accernr: Cum
aut᷑ ut diximur. hoc impedimento sint
liberi. & obstructu pene trent : at que
inom nilicente uolitent aere: munifes¬
tumẽ. obneruictione eorum. perma¬
nere ecłae corpur inlęsum: Deniq
sictelliter impii. cum principe suodia¬
bolo: quem sal uictor in euangelio.
tiae fuir se firmabat : Nobis aduer¬
mo¬
do cersirsent: si potestur

Expanded text:
plicanda sunt latius, quia non medioplicanda sunt latius, quia non mediocrem affert repetitio cautelam. Adveniente Domino, destructus est inimicus, et omne penitus ejus robur elanguit. Propter quod pristinae virtutis memor, quasi tyrannus jam senescens, cum ruisse se videat, in perniciem grassatur humanam; nec tamen potest firmum Deo pectus cogitationum et caeterarum fraudum arte pervertere. Nam luce clarius est quoniam adversarii nostri, cum nec humana carne sint septi, ut causari valeant, idcirco nos a se non posse superari, qleant. Et revera si fuissent hoc fragili corpore colligati, observato introitu, iisdem negaretur accessus. Cum autem ut diximus hoc impedimento sint liberi, et obstructa penetrent, atque in omni licenter volitent aere, manifestum est ob enervationem eorum permanere ecclesiae corpus illaesum. Denique satellites impii cum principe suo diabolo, quem Salvator in Evangelio nitio fuisse firmat , nobis advermodo cessissent, si potestas
Abbreviated transcription (Latin):
hendunt sibilunt insipienter: camnunt:
ut uel inpuncto peccati xp̃ianũ pectur in¬
tro eant: Cum que abunuersir fuerint
repuln: cadextremum. debilitatem suũ
lum̃tatione tertantur Etdnr quidem
quasi dr̃. & suae consciur maiestictis: ob¬
muter cere his imperabat: Noraũt scõrũ
uium: Quime moratũ subtiliur fallutuc̃
ꝑuidenter. canebant. Cum consister& adũ¬
sus me peccator obmutui. &humilitur sũ
& silui debonis: Et iterum. ego uero tum¬
quũ surdus. non audiebam: & tũ quũ mu¬
tus. non aperienr õrsuum: Factur sum
perauit ut dñr: Nor nihil credamur
& uincimur: Si oncre compellunt: sue¬
iunia suudent: non eorum nos monitir :
sedex nortra consuetudine dirigumur:
Oenique &iamsi irruenter mortem nob
intentare uideantur: ridendi r̃ ꝓotius.
quam timendi: Quia cum sint debiler.
minantur cunct nec faciunt. Et¬
quidem de istir iumtransito ri e dixisse¬
me memini Attumen eadem nunc ex¬

Expanded text:
hendunt, sibilant, insipienter cachinnant, hendunt, sibilant, insipienter cachinnant, ut vel in puncto peccati Christianum pectus introeant. Cumque ab universis fuerint repulsi, ad extremum debilitatem suam lamentatione testantur. Et Dominus quidem quasi Deus, et suae conscius majestatis, obmutescere his imperabat; nos autem vestigviam, qui memoratas subtilius fallacias pervidentes, canebant: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis . Et iterum: Ego vero tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum; et factus sum peravit, nos diabolo nihil credamus, et vincemus. Si orare compellunt, si jejunia suadent, non ex eorum nos monitis, sed ex nostra consuetudine id agamus. Denique etiam si irruentes mortem nobis intentare videantur, ridendi potius sunt quam timendi, quia cum sint debiles, minantur cuncta, nec faciunt. Equidem de istis jam transitorie me dixisse memini, tamen eadem nunc ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe quod coeptum ẽ: ex derperatione te¬
dium: & extedio suc cedat ignauice Idcirco
propheta mis sur adño. luc tuor co de¬
nuntiam: sublimi uoce dicebat: Uae qui
potat proximum suum. subuer none tur¬
bidac: Huiur modi enim exortum̃ta depra¬
uatoria sunt itinerir. quod ducit ad caelũ:
per uerntatisuenena miscerent: Etut
nos eiur exemplo. &ium sipro futuric suu¬
derent: innullo hir commo dicremur as¬
sensum. Quia profecto non con gruit. post
libertutem ad nõ concerram: &scriptura¬
rum pręcepite uituliu. adiubolo uiuendica¬
pere consilia: Quisuum dererens ordinẽ.
scc crum xp̃i temerauit imperium. Prop¬
ter ea. &iccmdñr eum descripturir loquen¬
tem iubebat tucere: Qui pec catori dixit
ds quare tuenurnar ius tiiar mear &
assumis tertamentũ meũ per õs tuum:
Omnia dęmoner ñmulant: coñ loquunt᷑
sepe cum fratribur: sȩpe conturbunt: &¬
in conditos excitunt sonitos: Manur a. Pp̃¬

Expanded text:
etur quod coeptum est, ex desperatione taeetur quod coeptum est, ex desperatione taedium, et ex taedio succedat ignavia. Idcirco propheta missus a Domino, luctuosa denuntians, sublimi voce dicebat: Vae qui potat proximum suum subversione turbida . Hujusmodi enim exhortamenta, depravatoria sunt itineris, quod ducit ad coelum. perversitatis venena miscerent; et ut nos ejus exemplo, etiamsi profutura suaderent, in nullo his commodaremus assensum, quia profecto non congruit nos post libertatem a Domino concessam, et Scripturarum praecepta vitalia, a diabolo vivendi capere consilia, qui suum deserens ordinem, sacrum Christi temeravit imperium. Propterea etiam Dominus eum de Scripturis loquentem jubebat tacere, quia peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Omnia daemones simulant, colloquuntur saepe cum fratribus, saepe cum turba inconditos excitant sonitus, manus appre
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur: ecceme aduer sum se prohibe¬
re non pot est dis putantem.: Contem¬
nen dic ẽ filioli penitur. cum inanibur uer¬
bis. superbiae iactatio: fulgor ille quoluce¬
re se simulat non uerisplendor ẽ luminir.
sed quibur arsurur ẽ indicat flummar:
Num dicto citiur recedenr suurum secũ
refert si mula cra poenurum: Solent &iã
cũ modu latione non apparentes psallere: ꝓ
elo quia meditantur: Fre quenter legen¬
tibur uobis. quan echo. ad ex tremoc uer¬
bec rerpondent: Dor mienter quoque ex¬
citunt adorandum: ut totiur noctir somnũ
nic quibur consci sunt pec catu inputunt:
sed spernendȩ sunt eorum increpationer:
& ad monitioner ieiunundi . Uigiliurum
quoque fraudolentu sug gestio: Obid
enim familiarer nobir specier assumunt:
ut affinitite uirtutũ. nocenr faciliur uirur
inter serant: E tinno center quorque. per
spetiem honer tutir elidunt : In pos sibile
postea durum que hoc studium p̃di¬
canter: ut dum honero sum uide tur¬

Expanded text:
vincitur, ecce me adversum se prohibevincitur, ecce me adversum se prohibere non potest disputantem. Contemnda est, filioli, penitus cum inanibus verbis superba jactantia; fulgor ille, qui lucere se simulat, non veri splendor est luminis, sed quibus arsurus est indicat flammas. Nam dicto citius recedens, suarum secum refert simulacra poenarum. Solent etiam cum modulatione nonnunquam apparentes psallere, preloquia meditantur. Frequenter enim legentibus nobis, quasi Echo ad extrema verba 43 respondent. Dormientes quoque excitant ad orandum, ut totius noctis somnum na, quibus conscii sunt, peccata imputant; sed spernendae sunt eorum increpationes, et admonitiones jejunandi, vigiliarum quoque fraudulenta suggestio. Ob id enim familiares nobis species assumunt, ut affinitate virtutum nocentes, facilius virus interserant, et innocentes quosque per speciem honestatis elidant. Impossibile postea durumque hoc studium praedicant, ut dum onerosum esse vid
Abbreviated transcription (Latin):
mauit: Abyrsum deambu lutorium :¬
Per prophe tum aut. increpat dicenr.
or bemter rarum. munumeu ut nidum
obtinebo: Qutouu derelicta auferum.¬
Cic iniquus funereus euomens uocer.
bene uiuentium aliquor frequenter in¬
lic quȩut ⁊ Sednor nec pol licitatio nibur¬
eiur credere: nec minur formidure debe¬
mus : Fallit enĩ semper: nihilq uerum
promittit : Sinon mendictia cunctu loque¬
retur: quomodo tuliic. & tum infinitu
promit tens: &amo crucis utdruco adun¬
catur ad nõ ẽ: &capis tro ligutur utiumen¬
tum: & quu nmancipium fugitiuum. uin¬
ctur circulo: & armilla licbiu per forutur:
nul lum omnino fidelium deuonere per¬
mit titur : Nunc mise rubilis. ut pas ser
adludum in retitur axp̃o ẽ: Nunc comi¬
tes suos. quusi scor pioner & serpenter.
calcaneo xp̃iunorum substrator gemit.:
Ille qui unuer sec marico are deletee pluu¬
debut : Ille qui orbem terrarum micnu
Nuu tenere pollicebutur : Ecce auobir

Expanded text:
mavit, abyssum ut deambulatoriummavit, abyssum ut deambulatoriumPer porbem terrarum manu mea ut nidum obtinebo, et ut ova derelicta auferamomens voces, bene viventium aliquos frequenter illaqueat, sed nos nec ejus pollicitationibus credere, nec minas formidare debemus; fallit enim frequenter, nihilque verum promittit. Nam si non mendacia cuncta loqueretur, quomodo talia et tam infinita promittens, hamo crucis ut draco aduncatus a Domino est, et capistro ligatus ut jumentum, et quasi mancipium fugitivum vinctus circulo, et armilla labia perforatus , nullum omnino fidelium devorare permittitur? Nunc miserabilis ut passer, ad ludum irretitus a Christo est, nunc comites suos quasi scorpiones et serpentes, calcaneo Christianorum substratos gemit. Ille qui universa maria a se deleta plaudebat, ille qui orbem terrarum manu sua teneri pollicebatur, ecce a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ caput. infinitur spetier. & militum
cateruus.: Quae om̃a ad primum quoq
signum crucir eanercunt. His quoque
agnitir fallatiurum modir. incipiunt
p̃sagure & futurorum dierum euentur
uelle predicere : Cum que & in his contems¬
pti fuerint: ipsũ iã neqͥtieprincipem. acto.¬
tiur mali summatem: ad subñ dium sui
certuminir uocant.: Crebro denique anto¬
niur are uisum diubolum asserabut: quu¬
lem & iob beatur dño reuelante cognoue¬
rat: Oc uli eiur. acñ speuer luciferi: ex
ore eiur procedunt lampuder incense :
crines que incendur spurguntur: &ex
naribur eiur fumus egreditur: quan
fornacir aestuantis ardore carbonum ⁊
Anima eiur ut pru nue. flicma uero exo¬
re eiur glomeratur.: Cum huius modi
mit tens: impi&atir suae de far& lin¬
gua magniloquu. Dequu dñr triumpha¬
uit. ad iob dicens:: Arbitratur enim fer¬
rum ut palear: aerumentum ut lignum
putridum: mariu ut epasa. tarturum
pro fundi. tum quiem captiuum aesti¬

Expanded text:
ctum caput, infinitas species et militum ctum caput, infinitas species et militum catervas. Quae omnia ad primum quodque crucis signum evanescunt. His quoque agnitis fallaciarum modis, incipiunt praesagire, et futurorum dierum eventus velle praedicere. Cumque et in his contempti fuerint, ipsum jam suae nequitiae principem ac totius mali summitatem, ad subsidium sui certaminis vocant. CAP. XVI.--Crebro denique Antonius talem a se visum diabolum asserebat, qualem et beatus Job, Domino revelante, cognoverat . Oculi ejus ac si species Luciferi, ex ore ejus procedunt lampades incensae. Crines quoque incendiis sparguntur, et ex naribus ejus fumus egreditur, quasi fornacis aestuantis ardore carbonum. Anima ejus ut pruna, flamma vero ex ore ejus glomeratur. Cum hujusmodi mittens, impietatis suae defurit lingua magniloqua. De qua Dominus triumphavit, ad Job dicens : Arbitratur enim ferrum ut paleas, aeramentum ut lignum putridum, maria ut terram, tartarum profundi tanquam captivum aesti
Abbreviated transcription (Latin):
Id cir co neces surium ẽ. donum spirituũ
discernendorum a dño petere: ut pos simur
tum frauder eorum. quum studia periu¬
denter: aduersum dirparem pugnum.
unum dominice crucir leuccre uexillũ:
Hoc munere paulur ac cepto: docebat di¬
cenr: Non enimeiur ignoramur astutiar:
Ad cuiur exemplum. &iam nos oport&
ex his quȩ par n sumur: mutur nos iniui¬
cem instituere rermonibur. hostile illis
contra omner xp̃iunos: maxime uero
semitilaqueor protendunt: eorum men¬
tem impur at que obscenir cogitationib
nituntur euertere. Sednihil uobir in
hoc. terrorir incutiat ⁊ fidelibur enim.
oratione atque ieuinur addnm intentir
stictim corruunt. Nectam̃ si paule lum
eẽ uic toricm. Solent saucui grauiur as¬
sur gere. &mututa arte pugnandicum
in cogitatione nihilegerint: pauo¬
ribur terrent: Assumenter nunc mu¬
lierum: nunc bertiurum & serpentium
formur: nec non ingentiu quȩdum
corporco. &usque adtectum porre¬

Expanded text:
Idcirco necessarium est donum spirituum Idcirco necessarium est donum spirituum discernendorum a Domino petere , ut possimus tam fraudes eorum quam studia pervidentes, adversus disparem pugnam unum Dominicae crucis elevare vexillum. Hoc munere Paulus accepto, docebat dicens: Non enim ejus ignoramus astutias . Ad cujus exemplum etiam nos oportet ex his quae passi sumus, mutuis nos invicem instruere sermonibus. Hostile illis contra omnes Christianos, maxime vero semitis laqueos praetendunt, eorum mentes impiis atque obscoenis cogitationibus nituntur evertere; sed nihil vobis in hoc terroris incutiant. Fidelium enim orationibus atque jejuniis ad Dominum statim corruunt; nec tamen si paululum esse victoriam. Solent etiam saucii gravius assurgere, et mutata arte pugnandi, cum in cogitatione nihil egerint, pavoribus terrent, assumentes nunc mulierum, nunc bestiarum, nunc serpentium formas, necnon et ingentia quaedam corpora, et usque ad tectum domus porre
Abbreviated transcription (Latin):
ui dir currit ⁊ diuer ntatem quidem
eorum : ñ me & paruitatir exponere: Sed
hanc maioribus concedo rationem: Quod
aut̃ in promptũ ẽ: &ignonire non expe¬
dit: dolor scilic& aduersumnor conpo¬
sitor. breuiter indicabo: Hoc primum
mentibur debemur a Ffigere: nihil dm̃ fe¬
cis se quod malumẽ: nec ab eiur constitu¬
tione. demonum coepirse principium.
Peruer situristi. non naturae: seduolun¬
tutir ẽ uitiũ. Bonieni ut pate adõ conditi:¬
sed ex proprio mentir arbitrio. ad terrar ruere
decaelir: Ibi que incenir sor dibur uo¬
lutati: gentilitatis impiar instituere tul¬
turcr. Et nunc nr̃i torquentur inuidia.
at que uniuersi com mouere noncersant:
ne pristinir eorum sedibur suc cedamus:
Diuerr aut eorum. & partita nequitiu est:
Qui dum enim ad sum mum nocendiuer.¬
ticem peruentre: Alii ex compunctione
peiorum. uidentur eẽ leuiores. at que om̃r
propos sibi litute uirium: diuira contric
sin gulas causar. sumsere certumina

Expanded text:
va discurrit. Et diversitatem quidem va discurrit. Et diversitatem quidem eorum non est meae parvitatis exponere, sed hanc majoribus concedo rationem. Quod autem in promptu est, et ignorare non expeit, dolos scilicet eorum adversum nos compositos breviter indicabo. Hoc primum debemus mentibus affigere, nihil Deum fecisse quod malum est, nec ab ejus institutione daemonum coepisse principia: perversitas ista, non naturae, sed voluntatis est vitium. Boni etenim, utpote a Deo conditi, ex proprio mentis arbitrio ad terras ruere de coelis; ibique in coeni sordibus volutati, gentilitatis impias constituere culturas; et nunc de nobis torquentur invidia, atque universa mala commovere non cessant, ne pristinis eorum sedibus succedamus. Diversa autem eorum et partita nequitia est. Quidam enim ad summum nocendi verticem pervenere, alii ex comparatione pejorum videntur esse leviores; atque omnes pro possibilitate virium, diversa contra singulas sumpsere certamina.
Abbreviated transcription (Latin):
rim muta uerit: per uerna tunc dicitur
si conditio seruetur. uir tur est: : animã
nrium cõmendauit nobir dr̃: Seruemur
depositum. quale accepimur: Nemo Cccu¬
sari potest extrinse cur situm. quod in se
nusciturI facturam suum qui fecit a¬
nos catꝰ. Opus sium inueniat ut creauit:
Sus ficit nobir. natura lir ornic tus: Ne
de turper homo: quodtibi largit io diuina
conces sit: Opera dĩ in muture uelle: pol¬
luere ẽ: Illud &ium sollicite ꝓrouidere
debemus: ut tłrnnicam irꝑsuperemur in¬
sanium: quia scriptũ est: incundiu iuiri
iustitiam dĩ non operatur: Etiterum :
desiderium concipiens peccatum ⁊ quo
profecto morr gignitur . Diuinȩ prȩceptum¬
quor nobir. secundum apostolicam conte¬
Non est nobir coñluctatio aduersur car¬
nem &ranguinem: sed aduer sur princi¬
patur & potes tater huiur mundi. Aduer¬
sur spiritaliu ne quitiae incaeles tibur: In¬
gens eorum turba per istum uolittt
aerem: Non procul anobir hos tium ca ten¬

Expanded text:
tunc dicitur; si bona conditio servetur, et virtus est. Animam nostram commendavit nobis Dominus, servemus depositum quale accepimus. Nemo causari potest extrinsecus situm, quod in se nascitur; facturam suam qui fecit agnoscat, opus suum inveniat ut creavit. Sufficit nobis naturalis ornatus; ne deturpes, homo, quod tibi largitio divina concessit. Opera Dei immutare velle, polluere est. Illud etiam sollicite providere debemus, ut tyrannicam irae superemus insaniam, quia scriptum est: Iracundia viri justitiam Dei non operatur . Et iterum: Desiderium concupiscens parit peccatum, quo perfecto, mors gignitur . Divinae vocis praeceptumquos nobis, secundum apostolicam conteNon est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestates hujus mundi, adversus spiritalia nequitiae in coelestibus . Ingens eorum turba istum pervolat aerem, non procul a nobis hostium cater
Abbreviated transcription (Latin):
ni insertu nutura est. &eius modi rer ẽ quę
nrũm taentum expectut uoluntutem Crae¬
cistudia tranrmarinu sec tentur: & in
alieno orbe costitutor. inanium lit terarũ
quȩrunt magirtror. Nobir nulla proficir¬
cendi: nullic trans fretandi fluctur necer¬
situr inmin&: In omni sede terrarum. con¬
sti tuta sunt regnu caelorum: Vnde & dñr
Qui enim dubium ẽ. quedna turalir animae
puritur: sinulla fuerit extrinsecur sor¬
de pollutu: fons sit &origo uir tutum :
bonum eam necer se ẽ : creauerit bonur au¬
ctor: Quod ñ forte cunctabimur: audia¬
mur inm̃ filium naue. populo dicentẽ:

Expanded text:
ni inserta natura est, et ejusmodi res est, quae ni inserta natura est, et ejusmodi res est, quae nostram tantummodo exspectat voluntatem. Graeci studia transmarina sectentur, et in alieno orbe constitutos, inanium litterarum quaerant magistros; nobis vero nulla proficcendi, nulla transfretandi fluctus necessitas imminet, in omni sede terrarum constituta sunt regna coelorum. Unde et Domiui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus sorde polluta, fons sit et origo omnium virtutum? Bonam eam necesse est creaverit bonus Creator. Quod si forte cunctabimur, audiamus Jesum filium Nave populo dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
non linquimur: aut aliquu frcgili cupiditate
raptabimur: sed nec inicimur quidem aduer¬
sus aliquem: nec terrenor congregare thesauror
ambiemur. Quinpotiur m&u cottidiuni re¬
cersus & seiun gendi corporis iugi Expe¬
ctutione: omni caduca calcabimur: Cerrabit
mulierum amor. libidiis extinguetur incen¬
dium : inuicem nobis debita nr̃t donubimur
Ante oculor semperhabenter ultimę retribu¬
tionis aduentum: quiu maior formido: & poe¬
ad finem propositi. omnilubore tendumur:
Nemo postergum respicienr: loh imite tur
uxorem: Prae sertim. cum dñr dixerit. nul¬
lum ponentem manum super aratrum. &
respicientem re trorsum. dignũ eõ regno
aliud ẽ: quc̃c in eo poeniteri quod coeperir:
& mundi rursur denderur obligari: Noli¬
te quae so. uirtutir tamquum lipor nbile
nomen pauere: nec pere ginum nobis autꝓ
cul positum uideatur hoc studium: quod ex
nor tropependet arbitrio : huius operis homi¬

Expanded text:
non delinquemus, aut aliqua fragili cupiditate non delinquemus, aut aliqua fragili cupiditate raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congregare thesauros ambiemus: quin potius metu quotidiani recessus, et sejungendi corporis jugi meditatione, omnia caduca calcabimus. Cessabit mulierum amor, libidinis exstinguetur incendium, invicem nobis debita nostra donabimus, ante oculos semper habentes ultimae retributionis adventum: quia major formido judicii et poead finem propositi omni labore tendamus . Nemo post tergum respiciens Lot imitetur uxorem , praesertim cum Dominus dixerit nullum ponentem manum super aratrum et respicientem retrorsum, dignum esse regnoaliud est quam in eo poenitere quod coeperis, et mundanis rursus desideriis obligari. Nolite, quaeso, virtutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet arbitrio. Hujus operis homi
Abbreviated transcription (Latin):
latus: p̃ senr aut futurum non contemp̾nit
imperium: Nec audietadserere. quod ex
locbore truns acto. instuntir operir habe¬
re debeat liber tatem: Qed ean dem semꝑ¬
ex hib& seruitutem. ut dom plucere possit:
& m &um lucretur & uerberi :. Sic & nos
diuinis congruit parere p̃ceptis. Stienter
quod ae quur ille retributor:
phetica. per exechiel uoce ter tatur: Nicm&
infelix uidu. propter unius noctir impietu¬
tem : omni p̃teriti temporis lubore priutur
est: Idcirco tenendur est continuur insti¬
tuti rigor: habenter dñm auxiliatorem.
dum apostoli p̃ceptu replicemur: quibur se
mori cottidie. tertubatur: Similiter &nor.
humunȩ conditionis utam ancipi. tem
retractantes. non pec cabimus: Cumenim &¬
ex cititi a somno: aduerpenim nos perueni¬
redubitemur: &qui &icor por concedenter.
delucir non con fidicmur aduentu. &ubiq
naturȩ acuitae incerte memorer: dĩ nos intel¬
legicmus prouidentia gubernari. Non modo

Expanded text:
latus, praesens aut futurum non contemnit latus, praesens aut futurum non contemnit imperium, nec audet asserere quod ex labore transacto instantis operis habere debeat libertatem, sed jugi sexhibet servitutem, ut et Domino placere possit, et ne metum lucretur et verbera; sic et nos divinis congruit parere praeceptis, scientes quod aequus ille retributor, phetica per Ezechielem voce testatur . Nam et infelix Judas propter unius noctis impietatem, omni praeteriti temporis labore privatus est. Idcirco tenendus est continuus instituti rigor, habentibus Deum auxiliatorem, dam, Apostoli praecepta replicemus, quibus se mori quotidie testabatur : similiter et nos humanae conditionis vitam ancipitem retractantes, non peccabimus. Cum enim excitati a somno, ad vesperam nos pervenire dubitemus, et quieti corpora concedentes, de lucis non confidamus adventu, et ubique naturae ac vitae incertae memores, Dei nos intelligamus providentia gubernari; hoc modo