comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo eiꝰ deqͦ scͥptũ ẽ: qͥa rectͦ dñs ds̃ nr̃. et nẽ. iniqͥtas ĩ eo.¬
Ieracẽ qͦ & iustũ fec̃ eũ. sic̃ et ipẽ ui̾tas & iusticia ẽ. nec unitas
ipa posset disiungi. dũ sigilli hꝰ integritas ꝑmanẽt. Uerũ su¬
peruenit falsari. qͥ ĩ doctis sigillũ ꝓmittens meliꝰ: ue ue
fregit qͥ erat manu diuinitatis inpͥssũ. Eritis inqͥt sic̃ dii:
scientes bonum &. malũ. Omaliuole. o maligne: adqͥd eis hꝰ
similitudo scientiȩ  Sint c̾te sic̃ dii. recei usti: ueraces sint
sic̃ ds̃: inquẽ peccatum ñ cadit. hoc qͥppe sigillo stante: sta¬
bit unitas illa. Iã ex ꝑim᷑ miseri. qͥnobis ꝑsuaserit uersucra
diabolicȩ fraudis. fracto namq sigillo. seqͥtꝰ᷑ amarũ discidi¬
um: tͥste diuortium Ubi ẽ. qͥ dixisti neꝗͣ: neqͣquã moriemi¬
ni : Ecce enĩ morim᷑ om̃s. et ñ ẽ. hõ qͥ uiuat: & ñ uideat mor

Expanded text:
similitudo ejus, de quo scriptum est: Quia rectus Dominus Deus nsimilitudo ejus, de quo scriptum est: Quia rectus Dominus Deus nVeracem quoque et justum fecit eum, sicut et ipse veritas et justitia est: nec unitas ipsa posset disjungi, dum sigilli hujus integritas permaneret. Verum supervenit falsarius, qui indoctis sigillum promittens melius, vae, vae! fregit quod erat manu divinitatis impressum. Eritis, inquit, sicut dii, scientes bonum et malum . O malevole! o maligne! ad quid eis hujus similitudo scientiae? Sint certe sicut dii, recti, justi; veraces sint, sicut Deus, in quem peccatum non cadit. Hoc quippe sigillo stante, stabit unitas illa. Jam experimur miseri, quid nobis persuaserit versutia diobolicae fraudis. Fracto namque sigillo, sequitur amarum discidium, triste divortium. Ubi est quod dixisti, nequam, Nequaquam moriemini? Ecce enim morimur omnes, et non est homo qui vivat, et non vide
Abbreviated transcription (Latin):
inixtione: ñ adhoc sociasti spm̃ limo. sublimẽ humili: dignã
& excellentem creatam. abieetȩ & inutili masse. Qͥs ñ uideat
fr̃s qͣntũ corꝑi p̃stet aĩa : Numqͥt ñ truncꝰ ee̾t insensibilis caro
inanimata : Abai̾a enim pulchtudo. ab aĩa incrementũ: ab ai̾a
claritas uisus. & sonꝰ uocis. Deniq sensꝰ oĩs. ab aĩa. ẽ. Karitatẽ
mnͥ coniunctio ista cõm̃dat. karitatẽ inhac ip̃a condicionis
ꝓpͥȩ. p agina lego. Raritatẽ in ip̾o statĩ pͥncipio ñ solũ p̃dicat
s ingerit mͥ manꝰ benignissima creatoris. Es qͥd magna ħõ
iunctio dilectissumm: s si stabilis ꝑmansisset. Nõ aut̃ licet di¬
uino fuerit munita sigillo: ad imaginẽ qͥppe &. similitudinẽ
suã c̾auit hominẽ ds. heu diruptum ẽ. sigillũ: & unitas dissi¬
pata. accedens ille pessimꝰ latro. recens adhuc sigillũ fregit.:

Expanded text:
mistione; non ad hoc sociasti spiritum limo, sublimem humili, dignam mistione; non ad hoc sociasti spiritum limo, sublimem humili, dignam et excellentem creaturam abjectae et inutili massae. Quis non videat, fratres, quantum corpori praestet anima? Nunquid non truncus esset insensibilis caro inanimata? Ab anima enim pulchritudo, ab anima incrementum, ab anima claritas visus et sonus vocis: denique sensus omnis ab anima est. Charitatem mihi conjunctio ista commendat, charitatem in hac ipsa conditionis propriae pagina lego: charitatem in ipso statim principio non solum praedicat, sed ingerit mihi manus benignissima Creatoris. 3. Et quidem magna haec conjunctio, dilectissimi, sed si stabilis permansisset. Nunc autem licet divino 780 fuerit munita sigillo ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit Deus hominem, heu! diruptum est sigillum, et unitas dissipata. Accedens pessimus ille latro recens adhuc sigillum fregit:
Abbreviated transcription (Latin):
fieri m̃tionẽ. Primꝰ adã pelliceis uestitur tunicis: pannus scd̃s
obuoluitur. Nonẽ. tale iudiciũ mundi: aut iste fallit᷑. aut mun¬
dus errat. S diuinam falli impossibile ẽ. sapientiam. Merito
ꝓinde. & carnis prudentia mors: siquidẽ & ip̃a inimica ẽ. do. et
scłi qͦq prudentia. stulticia nominatur. Qͥd enim s xp̃c utiq
qui non fallitur: eligit qd̾ carm ẽ. molestius. Id gͦ meliꝰ. id. utilius.
id pociꝰ eligendum: &e qͥsqͥs aliud doceat uel suadeat: abeo tan¬
ꝗͣ aseductore cauendum. Iã uõ etiã nocte uoluit nasci. Ubi
st̃. qͥtam impudent̃ ostentare gestiunt semetipsos ͦ dxp̃c eligit
sapientiam filioꝵ ħ scli. uͥ sociantur suminis inferiora: p̃ualent
qui potestatẽ hrĩt. & humilioribꝰ utuntur ꝓlibitu suo. Conculcat
fortior minꝰ fortẽ: ridet sapiens indoctũ. simplicẽ fallit astutꝰ:
potens despicit in becillẽ. Nonsic. inoꝑe tuo ds̃. ñsie in tua com¬

Expanded text:
fieri mentionem. Primus Adam pelliceis vestitur tunicis, pannis secundus obvolvitur. Non est tale judicium mundi: aut iste fallitur, aut mundus errat. Sed divinam falli impossibile est sapientiam. Merito proinde et carnis prudentia mors siquidem et ipsa inimica est Deo ; et saeculi quoque prudentia stultitia nominatur . Quid enim? Christus utique, qui non fallitur, elegit quod carni molestius est. Id ergo melius, id utilius, id potius eligendum: et quisquis aliud doceat vel suadeat, ab eo tanquam a seductore cavendum. 2. Jam vero etiam nocte voluit nasci. Ubi sunt qui tam impudenter ostentare gestiunt semetipsos? Christus eligitsaeculi, ubi sociantur summis inferiora, praevalent qui potestatem habent, et humilioribus utuntur pro libito suo. Conculcat fortior minus fortem, ridet sapiens indoctum, simplicem fallit astutus, potens despicit imbecillem. Non sic in opere tuo, Deus, non sic in tua com
Abbreviated transcription (Latin):
namq dñs ꝑꝑ nos. ñ solũ redimendos sanguinis effusione: s et do¬
cendos uerbis & exemplis nicħominus instruendos. Sic̃ enĩ penitꝰ
erat inutile uiam scire si detine̾m incarc̾e̾: ita redimi ñ ꝓdeẽt siuiç
ignaros qͥ pͥmꝰ inueniret pͥmꝰ reducẽt in carce̾m retruducendos.
taq in maiori quidẽ etate pacientiȩ et humilitatis: et suꝑomĩa
caritatis. ceterũq uirtutũ. manifesta dedit saluator exẽpla: in
infantia figuris uelata. S anteꝗͣ adhȩc discutienda ueniamꝰ:
delectat aliqͥt pͥꝰ detunta & tã manifesta dignacione loqͥ. Habẽt
angłi glãm puram et ꝑfectã: s nec nos erimus sine głã. Uide¬
bentis. Omnes enĩ peccauert̃ ait apls̃. & egent glã dei. Eẜ alio
loco. Michi inqͥt ab sit głari nͥ in cruce d .n .i. lxp̃i. Qͥd enim¬
glõsius ꝗͣ qd tanti estimauit nos ds̃: Quȩ ue illi maiora gła
quam tanta dignatio & benignitas tanta eo utiq dulcissi¬

Expanded text:
 nos non solum redimendos sanguinis effusione, sed et docendos verbis, et exemplis nihilominus instruendos. Sicut enim penitus erat inutile viam scire, si detineremur in carcere, ita redimi non prodesset, si viae ignaros qui primus inveniret, primus reduceret in carcerem retrudendos. Itaque in majore quidem aetate, patientiae et humilitatis, et super omnia charitatis, caeterarumqu virtutum manifesta dedit Salvator exempla, in infantia vero figuris velata. 2. Sed antequam ad haec discutienda veniamus delectat aliquid prius de tanta et tam manifesta dignatione loqui. Habent angeli gloriam puram et perfectam; sed nec nos erimus sine gloria. Videbentis. Omnes enim peccaverunt, ait Apostolus, et egent gloria Dei . Et alio loco: Mihi, inquit, absit gloriari, nisi in cruce Dosius, quam quod tanti aestimavit nos Deus? Quaeve major illi gloria, quam tanta dignatio et tanta benignitas, eo utique dulcissi
Abbreviated transcription (Latin):
nempe saluandi. ꝗͣ saluatoris ẽẽ uidet᷑: & saluatorẽ circũcidẽ
decet ꝗͣ circumcidi. S agnosce mediatorẽ dĩ et hominũ. qͥ abipo̾
natiuitatis suȩ ex ordio diuinis humana sociat: ima sũmis. Nas¬
citur ex muliere. s cui fec̃ditatis fructꝰ sic accedat: ut ñ deci¬
dat flos uirginitatis. P̾annis inuoluitur. s pann ip̃i anglĩ¬
diante decelo. Sic et circumeisio ueritatẽ suscepte ꝓbat huma¬
nitatis: et nomen qd̃ ẽ. suꝑ omne nom̃ glam̃ indicat maiestatis.
enim ad instar pͥoꝵ m̾s iste ihc̃ nom̃ uacuũ aut inane portat.
on ẽ. ineo magni nominis umbra. s ueritas. Celitꝰ siqͥd̾ indi¬
tum nomen euuangłista testatur: qͥuocatũẽ. ab anglõ. pͥꝰ qͣm¬

Expanded text:
 quam Salvatoris esse videtur; et Salvatorem circumcidere decet, quam circumcidi. Sed agnosce mediatorem Dei et hominum, qui ab ipso nativitatis suae exordio divinis humana sociat, ima summis. Nascitur ex muliere, sed cui fecunditatis fructus sic accedat, ut non decidat flos virginitatis; pannis involvitur, sed panni ipsi angelidiante stella de coelo. Sic et circumcisio veritatem susceptae probat humanitatis; et nomen, quod est super omne nomen, gloriam indicat majestatis. ilius Dei. Neque enim ad instar priorum meus iste Jesus, nomen vacuum aut inane portat. Non est in eo magni nominis umbra, sed veritas. Coelitus siquidem inditum nomen evangelista testatur, quod vocatum est ab angelo, p
Abbreviated transcription (Latin):
nob dat᷑. tñ ip̃i nos p̃ueniunt. ipi nos ex hor tant᷑: ꝓbat hoc
angłs qui gaudium magnũ euuangłizat pastoribꝰ. et cũ eo facta ẽ.
multitudo celestis exercit̾. Nobis gͦ dicimꝰ filie syon. aĩe scłares. de¬
biles. delicate. filie et non filii: in quibꝰ nicħ ẽ. fortitudinis. nichil ui
rilis animi. Egredimini filiȩ syon. Egͥdimim de sensu catns ad ĩ¬
tellectum mentis. de seruitute carnalis concupiscentie: ad lib̾tatẽ
spũał intelligentie. Egͣdimini de t̾ra ura. et de cognatiõe uestra.

Expanded text:
nobis datus, tamen ipsi nos praeveniunt, ipsi nos exhortantur. Probat hoc nobis datus, tamen ipsi nos praeveniunt, ipsi nos exhortantur. Probat hoc angelus, qui gaudium magnum exangelizat pastoribus, et quae cum eo facta est multitudo coelestis exercitus . Vobis ergo dicimus, filiae Sion, animae saeculares, debiles, delicatae filiae, et non filii, in quibus nihil est fortitudinis, nihil est virilis animi: Egredimini, filiae Sion. Egredimini de sensu carnis ad intellectum mentis, de servitute carnalis concupiscentiae ad libertatem spiritualis intelligentiae. Egredimini de terra vestra, et de cognatione vestr
Abbreviated transcription (Latin):
in auro. Et mnhis non latet eos magnũ pietatis sacram̃tũ. ũn et mir
sugenti malsubera. S uͥ ẽ. omagi ᷝͥ ẽ. purpura regis huiusͦ Nũ¬
qͥo uiles panni isti qͥb ẽ. inuolut᷑ s Sirex c̃. diadema eiꝰ uͥẽ ᷤ S
uos eum ue uidetis indiademate. qͦcoronaitit eũ mat̾ sua in
sacco mortalitatis de qͦ restirgens ait: qͥa concidisti saccũ meũ.
et circũdedisti me leticia. Egredimini filiȩ syon. & uidete re¬
gem salomonẽ. indiademate qͦcoronauit eũ mat̃ sua: & cetã.
Egredimini uirtutes angelics incolȩ ciuitatis suꝑnȩ. Ecce rex
tis sublimitatẽ eiꝰ: s humilitatẽ ñ uidistis. E gͥdimini gͥ & ui dete
hortacione: qñ ip̃ĩ sunt. qͥdesida̾nt in illũ ꝓspice̾. Illis enim
qͣnto sublimitas nocior: tanto humilitas p̃ciosior &. amabi¬
lior ẽ. Uñ licet nob̃̾ maior sit causa leticiȩ. nob̃ enĩ natꝰ ẽ. et

Expanded text:
in auro. Et in his non latet eos magnum pietatis sacramentum: 800 unde ein auro. Et in his non latet eos magnum pietatis sacramentum: 800 unde esugenti matris ubera. Sed ubi est, o Magi, ubi est purpura regis hujus? Nunquid viles panni isti, quibus est involutus? Si rex est, diadema ejus ubi est? Sed vos eum vere videtis in diademate, quo coronavit eum Mater sua, in sacco mortalitatis, de quo resurgens ait: Quia conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia . Egredimini, filiae Sion, et videte regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua, etc. Egredimini, virtutes angelicae, incolae civitatis supernae. Ecce rex tis sublimitatem ejus, sed humilitatem ejus non vidistis. Egredimini igitur, et videte hortatione, quoniam ipsi sunt qui desiderant in illum prospicere. Illis enim quanto sublimitas notior, tanto humilitas pretiosior et amabilior est. Unde, licet nobis major sit causa laetitiae: nobis enim natus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Inuitatꝰ enm adnuptias diis. uino deficiente cõpassus eoꝵ uere:¬
eundie aꝗͣ mutauit inuinũ. hoo etiã sic̃ ait euuangłista. signors
esꝰ inicium fuit. Itaq in pͥma apparicione hõ uerꝰ innotuit: ubi
inter ubera mat̾s infans apparuit. In sc̃da u̾o uerũ ẽe dĩ filiũ
patͥs indicat testimoniũ. Int̾cia uo uerus e̾e ds̃ monstrat᷑. ad
cuiꝰ imꝑium nata mutat᷑. Tot testimoniis hodie confirinat᷑
fides nr̃ã. tot indiciss roborat᷑ spes nr̃a. tot incentiuis inflãmat᷑
caritas nostra.
res appariciones domini leginꝰ una quidẽ die. s ñ uno tẽpe
factas. Et quidẽ mirabilis scda: mirabilis t̾cia. s pͥma appari¬
eio mirabilius admiranda. Mirabilis aquarũ mutatio mirabilis
iohĩs et columbȩ parit̾ ac pat̾nȩ uocis attestatio. s illud mirabile
magis. ꝙ agnit᷑ ẽ. a mag̾. Nã q̃ dm̃ agnoseant indicat adoratio: ĩn¬
dicat thuris oblatio. Nec solum dm̃. s et regẽ agnoset. q̃ designatur

Expanded text:
ias Dominus, vino deficiente, compassus eorum verecundiae, aquam mutavit in vinum. Hoc etiam, sicut ait evangelista, signorum ejus fuit initium . Itaque in prima apparitione homo verus innotuit, ubi inter ubera matris infans apparuit; in secunda vero, verum esse Dei Filium Patris indicat testimonium; in tertia vero, verus esse Deus demonstratur, ad cujus imperium natura mutatur. Tot testimoniis hodie confirmatur fides nostra, tot indiciis roboratur spes nostra, tot incentivis inflammatur charitas nostra.res apparitiones Domini legimus: una quidem die, sed non uno tempore factas. Et quidem mirabilis secunda, mirabilis tertia; sed prima apparitio mirabilius admiranda. Mirabilis aquarum mutatio, mirabilis Joannis et columbae pariter et paternae vocis attestatio; sed illud mirabile magis, quod agnitus est a Magis. Nam quod Deum agnoscant, indicat adoratio, indicat thuris oblatio. Nec solum Deum, sed et regem agnoscunt, quod designatur
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotẽ. sordidis oꝑtum uestibꝰ: dũ alt̾caret᷑ cũ diabolo. Seientibꝰ scͥp¬
ta̾s loquor: & quibꝰ non ignota ꝓpħica uisio zacharis. Ubi uͦ exaltatũ
ẽ. caput nr̃m suꝑ inimicos nr̃os. ex hoc plane mutauit uestẽ. decorẽ
induit.: amictus ẽ. lumine sic̃ uestim̃to. Exeplũ dedit nob̃:. ut nos
eadẽ faciamus. Utilior siqͥdẽ in conflictu lorica ferrea. ꝗͣ stola linea:
licet oneri illa sit. ħ honori. Erit cum et m̃bͣ seq̃nt᷑ caput: ut corpͤ
iam uniũsum uno psallat spũ & dicat. Concidisti saccũ meũ: et
niri: qͥa semꝑ grã dat᷑ humilibꝰ. Inuener̃ gͦ mariã & iosepħ. et .i. f.¬

Expanded text:
cerdotem sordidis opertum vestibus, dum altercaretur cum diabolo. Scientibus Scripcerdotem sordidis opertum vestibus, dum altercaretur cum diabolo. Scientibus Scripturas loquor, et quibus non ignota est prophetica visio Zachariae . Ubi vero exaltatum est caput nostrum super inimicos nostros, ex hoc plane mutavit vestem, decorem induit, amictus lumine sicut vestimento, exemplum dedit nobis, ut et nos eadem faciamus, Utilior siquidem in conflictu lorica ferrea quam stola linea, licet oneri sit illa, haec honori. Erit cum et membra sequentur caput, ut corpus jam universum uno psallat spiritu, et dicat: Conscidisti saccum meum, et niri, quia semper gratia datur humilibus. Invenerunt ergo Mariam, et Joseph, et inf
Abbreviated transcription (Latin):
arũ. S ꝗͣ multa hodie gẽmis & auro fulgent altaria. qͣnti uͥq
palliis parietes ad ornãt᷑. Putas adħ diuertent anglĩ: et pan¬
nosos hoĩes declinabunt: Si ita ẽ. eur pastoribꝰ ouiũ magis
apparuere. ꝗ̃ t̾rȩ regib̾. ꝗͣ sacerdotibꝰ tẽpli : Cur &e ip̃e saluator. d̾ẽ.
aurum parit & argentũ sacrã in suo corꝑe dedicat pauꝑtatẽ : aut
certe cur pauꝑtas ip̃a tã sollicite enarratur abanglõᷤ Neq em̃ sine cer¬
ti ratio̾e mistii pannis saluator obuoluit᷑. & ponit᷑ inp̃sepio: qñ id ina¬
nifeste insignum nobis cõm̃dat᷑ ab angło. Hinqͥtͥ uob̃ signũ. Inuenie¬
tis infantẽ pannis inuolutũ. Insignũ positi sc̾. panni tui dñe. ihũ. s
insignum cui amultis hodie usq contradicit᷑. Multi qͥppe uocati. s
ñ multi electi. & ideo nec signati. Agnosco c̾te agnosco ihm̃ magnũ sa¬

Expanded text:
arum. Sed quam multa hodie gemmis et auro fulgent altaria! quanti ubique arum. Sed quam multa hodie gemmis et auro fulgent altaria! quanti ubique palliis parietes adornantur! Putas ad haec divertent angeli, et pannosos homines declinabunt? Si ita est, cur pastoribus ovium magis apparuere, quam terrae regibus, quam sacerdotibus templi? Cur et ipse Salvator, cujus est aurum pariter et argentum, sacram in corpore suo dedicat paupertatem? Aut certe, cur paupertas ipsa tam sollicite enarratur ab angelo? Neque enim sine certi ratione mysterii pannis Salvator obvolvitur, et ponitur in praesepio, quando id manifeste in signum nobis commendatur ab angelo. Hoc, inquit, vobis signum: invenietis infantem pannis involutum . In signum positi sunt panni tui, Domine Jesu; sed in signum, cui a multis usque hodie contradicitur. Multi quippe vocati, sed non multi electi, et ideo nec signati. Agnosco certe, agnosco Jesum magnum sa
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ oꝑam nr̃a aut duricia. aut negligentia c̃tingat euacuari: au̾
gnoscite fr̃s dilectissimi. qͣnta sit hodierna
sollempnitas: cui & dies breuis. & t̾re angusta ẽ. latitudo. Loco pa¬
riter et temꝑe dilatat᷑. Noctem p̃occupat. celum replet: anteqͣm
t̾ram. Hox enim ut dies illuminata ẽ: cũ intẽpeste noctis hora
pastores circũfulsit noua decelo. Et ut noueritis qͦinloco sollẽp¬
nitatis ħ ceꝑint gaudia celebrari: qͥiã angłis erat. futm̃ oĩ ppło
gaudium euuangłizat᷑. S et confestĩ adẽ. diuinis ꝑsonans lau¬
dibꝰ: celestis exercit᷑ multitudo. Hĩc ẽ. qͥ sollẽpnis ductt᷑ nox ista p̃
cet̾is in psalmis hymnis et canticis sꝑalibꝰ. & his potissimũ in ui¬
giliuis sine ulla hesitacione c̾dendum ẽ. cęlestes illos pͥncipes p̃ue¬
nire. coniunctos psallentibꝰ. inmedio iuuencularũ. tỹpanistri¬

Expanded text:
ejus operam nostra aut duritia aut negligejus operam nostra aut duritia aut negliggnoscite, fratres dilectissimi, quanta sit hodierna solemnitas, cui et dies brevis, et terrae angusta est latitudo. Loco pariter et tempore dilatatur. Noctem praeoccupat, coelum replet antequam terram. Nox enim ut dies illuminata est, cum intempestae noctis hora pastores circumfulsit lux nova de coelo. Et ut noveritis quo in loco solemnitatis hujus coeperint gaudia celebrari: quod jam angelis erat, futurum omni populo gaudium evangelizatur: sed et confestim adest divinis nis ducitur nox ista prae caeteris, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus: et his potissimum in vigiliis sine ulla haesitatione credendum est, coelestes illos principes praevenire conjunctos psallentibus, in medio juvencularum tympanistri
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles scdm oarnẽ. ꝗ̃ multi potentes. ꝗͣ multi sapientes. ħ scli ho¬
ra illa instͣtis mollibꝰ quiesçebant & nemo eoꝵ dignus habit᷑ ẽ. nouam
uidẽ lucẽ. scire magnũ illud gaudium. anglõs audire cantantes. glã
ri abangłis ñmerentur. agnoscant ꝗͣ placeat suꝑnis ciuibꝰ labor cutꝰ
sp̾alis intentio ẽ. qñqͥdẽ & eos qui ꝓuictu corꝑis corꝑali urgente neces¬
sitate laborant. suo dignantur alloqͥo. & alloqͥo tã felici. Himirũ
uultꝰ sui uescat᷑ adã pane suo. Obseero uos dilectissimi. considerate
omĩ acceptione digis. sermo non tã oris ꝗͣ oꝑis. Putatis frẽs. parũ
aliqͣ utilitate deꝑire in cordib urĩs nossẽ:  Et qͥs sũ ego. aut qͥs ẽ.
ħ sermomis  Si hc̃ tantillũ uocis laborẽ inutilẽ ẽẽ doleret homo
pusillus. ĩmo et nichili ꝗͣ iustiꝰ indignabit᷑ dñs maiestatis. si tantã

Expanded text:
nobiles secundum carnem, quam multi potentes, quam multi sapientes hujus saeculi, honobiles secundum carnem, quam multi potentes, quam multi sapientes hujus saeculi, hora illa in stratis mollibus quiescebant; et nemo eorum dignus habitus est novam videre lucem, scire magnum illud gaudium, angelos audire cantantes: Gloriri ab angelis non merentur. Agnoscant quam placeat supernis civibus labor cujus spiritualis intentio est, quandoquidem et eos qui pro victu corporis, corporali urgente necessitate, laborant, suo dignantur alloquio, et alloquio tam felici. Nimirum vultus sui vescatur Adam pane suo . 6. Obsecro vos, dilectissimi, considerate omni acceptione dignus; sermo non tam oris quam operis. Putatis, fratres, paraliqua utilitate deperire in cordibus vestris nossem? Et quis sum ego, aut quis est hic sermo meus? Si hunc tantillum vocis laborem inutilem esse doleret homo pusillus, imo et nihili, quam justius indignabitur Dominus majestatis, si tantam
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ. Cõ patitꝰ filius dĩ & plorat̾. hõ patit᷑ & ridebit. Sic
et medicine estimatio: & doloris mͥ & timoris ex aggeratio ẽ.
Uerũ sidiligent᷑ obseruẽ p̃cepta medici: erit etiã c̃solacionis occa¬
sio. Sic̃ enĩ grauẽ agnosco morbũ. cui tanta apponit᷑ medicma:
fic & hoc ipo ñ incurabilẽ ẽẽ coniector. Neq enĩ p̃ciosissimas
species frustra insumẽt medicꝰ sapiens: und ip̃a sapĩa. Porro
frustra in sumi constat non solũ si absq eis facilis eẽt cͥuratio.
s multomag̾ si &e cũ eis sit impossibilis. fnimat itaq ad pe¬
nitentiã: & accendit uehem̃tiꝰ. desideriũ: spes concepta. Sane
accẽdit ad consolationẽ ip̃a qͦ q̃ pastoribꝰ uigilantibꝰ exibita ẽ.
uisitatio & allocutio: angłoꝵ. Ue uobis diuites. qͥ habetis con¬
solationẽ urãm: t ĩa ñ mereatum hr̃ȩ celestẽ. Qx̃ multi enĩ

Expanded text:
passionem. Compatitur Filius Dei, et plorat: homo patitur, et ridebit? Sic passionem. Compatitur Filius Dei, et plorat: homo patitur, et ridebit? Sic et medicinae aestimatio, et doloris mihi et timoris exaggeratio est. 5. Verum si diligenter observem praecepta medici, erit etiam consolationis occasio. Sicut enim gravem agnosco morbum, cui tanta apponitur medicina; sic et ex hoc ipso non incurabilem esse conjector. Neque enim pretiosissimas species frustra insumeret medicus sapiens, imo sapientia ipsa. Porro frustra insumi constat, non solum si absque eis facilis esset curatio, sed multo magis et si cum eis sit impossibilis. Animat itaque ad poenitentiam, et accendit vehementius desiderium spes concepta. Sane accedit ad consolationem ipsa quoque, quae pastoribus vigilantibus exhibita est, visitatio et allocutio angelorum. Vae vobis, divites, qui habetis consolationem vestram, ut jam non mereamini habere coelestem! Quam multi enim
Abbreviated transcription (Latin):
A uferam inqͥt a uobcor lapideũ: & dabo uob̾ oor carneũ. fratres.
platea. & in secreto regalis cubiculi: suꝑme ferebatur iudiciũ
mortis. Audiuit hoc. unigenitus eł: exiit posito diademate. sacco
uestitꝰ. asꝑsus emẽ caput: nudus pedes. flens. et eiulans. qͥ morte
dampnat᷑ eet seruulus eiꝰ. Intueor illũ subito procedentẽ. stupeo
nouitate: causã ꝑcunctor & audio. Quid facturꝰ sũ: adhuc ne
ludam. & deludã lacͥmas eius. Plane si insanus sũ. & m̃tis inops.
ñ sequat eum:. nec simul eũ lugente lugebo. Ecce. unde pudor
dolor. & timor unde: IItiq qͥa exconsid̾atiõe remedii ꝑiculi
mei estuno qͣntitatẽ. Hesoiebã. sanꝰ mͥ uidebar. & ecce mittit᷑
uirginis filius. filius dĩ altissimi. & iubetur occidi: ut uulne¬
rib meis p̃cioso sanguinis illiꝰ balsamo medeat᷑. Agnosce o
mulare passionẽ: oui tantã a maiestate tanta exiberi uideo cõ¬

Expanded text:
Auferam, inquit, a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum . 4. Fratres, Auferam, inquit, a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum . 4. Fratres, platea, et in secreto regalis cubiculi super me ferebatur judicium mortis. Audivit hoc Unigenitus ejus: exiit posito diademate, sacco vestitus, aspersus cinere caput, nudus pedes, flens et ejulans, quod morte damnatus esset servulus ejus. Intueor illum subito procedentem, stupeo novitatem, causam percontor et audio. Quid facturus sum? adhucne ludam, et deludam lacrymas ejus? Plane si insanus sum et mentis inops, non sequar eum, nec simul cum lugente lugebo. Ecce unde pudor? Dolor et timor unde? Utique quia ex consideratione remedii, periculi mei aestimo quantitatem. Nesciebam, sanus mihi videbar: et ecce mittitur Virginis Filius, Filius Dei altissimi, et jubetur occidi; ut vulneribus meis pretioso sanguinis illius balsamo medeatur. Agnosce, mulare passionem; cui tantam a majestate tanta exhiberi video com
Abbreviated transcription (Latin):
capiat & carnalis: qͥa factũ ẽ caro. Si nichil p̃t̃ carnẽ nouit au¬
dire: ecce uerbum caro factũ ẽ. audiat illud uel in carne. Ohõ
in carne tͥ exibet᷑ sapi̾a illa quondã occulta: ecce iã ipsis sese in¬
gerit sensibꝰ carnis tuȩ. Carnalit̾ ut ita dixerĩ p̃dicatur tͥ. fuge
uoluptatẽ: quia moͣs posita ẽ. secꝰ introitũ delectationis: age pe¬
nitentiam. qr ꝑhanc. appropinquat regnũ. Hoc tͥ p̃dicat stabu¬
sicut cet̾i:. aut certe ñ quare ceteri solent. In abis sensus: in xͦ
p̃ualebat affectus. Paciuntur illi ñ agunt: ut pote nec ipse
ad huc usum uoluntatis hñtes. Iui ex passione lugent: & pc̃
ex compassione. Iili iugum gͣue qͦd ẽ. suꝑ onĩs filios ade: xpc̃ filioꝵ
ade peccata deplorat. Et c̾te ꝓ qͥbꝰ nunc lacrimas fundit. pt ea fun¬
dec et sangͥnẽ. Oduricia cordis mei. Utinam dñe sic̃ u̾bũ caro fac¬
tum ẽ. ita & cor meũ carneum fiat: Siqͥdẽ ⁊ ħ pollicit᷑ es. ꝑ ꝓpħãm.

Expanded text:
factum est caro. Si nihil praeter carnem novit audire, ecce Verbum caro factum est: audiat illud vel in carne. O homo, in carne tibi exhibetur Sapientia: illa quondam occulta, ecce jam trahitur de occultis, et ipsis sese ingerit sensibus carnis tuae. Carnaliter, ut ita dixerim, praedicatur tibi: Fuge voluptatem, quia posita est mors secus introitum delectationis; age poenitentiam, quia per hanc appropinquat regnum Dei . Hoc tibi praedicat stabued non sicut caeteri, aut certe non quare caeteri solent. In aliis sensus, in Christo praevalebat affectus. Patiuntur illi, non agunt, utpote nec ipsius adhuc usum voluntatis habentes. 783 Illi ex passione lugent, Christus ex compassione. Illi jugum grave, quod est super omnes filios Adae: Christus filiorum Adae peccata deplorat. Et certe pro quibus nunc lacrymas fundit, postea fundet et sanguinem. O duritia cordis mei! Utinam, Domine, sicut Verbum caro factum est, ita et cor meum carneum fiat! siquidem et hoc pollicitus es per prophetam:
Abbreviated transcription (Latin):
tor. S dicas. Qͥoni susciꝑet parilus: Immo uo̾ qͥdni fusciꝑet
humilis et mansuet᷑ ᷤ Qͥd ni obmutescẽt coram circũcidente. qui
cotam tondente obmutuit: corã erucifigente siluit:  alioqͥn non
illi erat difficile carnẽ suã integrã conseruare. ne scindet᷑: qͥ fece¬
rat ne uirginalis uteri porta. in exitu suo aꝑiret᷑. Nonerat dis¬
ficile paruulo ꝓhib̾e̾. ne caro illa cͥcumeidẽt ͥ. qñ nec mortuo fuit

Expanded text:
torum. Sed dicas: Quidni susciperet parvulus? Imo vero, quidni susciperet torum. Sed dicas: Quidni susciperet parvulus? Imo vero, quidni susciperet humilis et mansuetus? Quidni obmutesceret coram circumcidente, qui coram tondente obmutuit, coram crucifigente siluit? Alioquin non erat illi difficile carnem suam integram conservare ne scinderetur, qui fecerat ne virginalis uteri porta in exitu suo aperiretur. Non erat difficile parvulo prohibere ne caro illa circumcideretur, quando nec mortuo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
neris hñs: alligaturã uulneris ñ refugit. Hon sic. impii ñsic. ñ
sic agit ꝑuersitas elationis humanȩ. Grubescimus uulnerũ
ligaturam: qͥ de uulneribꝰ int̾dũ etiã gloriamur. Qͦ nemo po¬
test arguere de pecc̾o. ip̃e pecci remediũ & uerecundũ partc̃
& austerum. sine ulla necessitate suscep̃: nec reppulit cultrũ
lapideũ. in quo solo uetus illa quȩ eraderet᷑ rubigo ñ fuit.
Nos econt᷑ inuerecundi. ad obeeitatẽ culpe. erribescunus
age̾ penitentiam.: qͥ extreie dementie ẽ. male ꝓni in uulna. peuis in re¬
media ue̾cundi. Qui pecc̾m non fec̃. ñ dedignatꝰ ẽ. se peccatorẽ. teputa¬
ti: nos et ẽẽ uolumus. & noluinus estimari. Ita ne sano opꝰ ẽ. medicinaᷤ
& non male hñtibꝰ.  Immo u̾o ita ne eget medicamine. ñ eger s me¬
dicus  Qͥs hominum tantȩ sibi ñdicã glẽ. s uel innocentię consciꝰ.

Expanded text:
neris habens, alligaturam non refugit vulneris. Non sic impii, non sic; non neris habens, alligaturam non refugit vulneris. Non sic impii, non sic; non sic agit perversitas elationis humanae. Erubescimus vulnerum ligaturam, qui de vulneribus interdum etiam gloriamur. Quem nemo potest arguere de peccato, ipse peccati remedium, et verecundum pariter et austerum, sine ulla necessitate suscepit; nec repulit cultrum lapideum, in quo solo vetus illa quae eraderetur rubigo non fuit. Nos e contra inverecundi ad obscenitatem culpae, erubescimus agere poenitentiam; quod extremae dementiae est: male proni in vulnera, pejus in remedia verecundi. Qui peccatum non fecit, non dedignatus est peccatorem reputari: nos et esse volumus, et nolumus aestimari. Itane sano opus est medicina, et non male habentibus? imo vero itane eget medicamine non aeger, sed medicus? Quis hominum tantae sibi non dicam gloriae, sed vel innocentiae conscius,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum. Aridiuimus congruã lectionẽ uerbo adbreuiato. qͥ fec̃
dominꝰ suꝑ t̾ram. Ad breuiatum enĩ in carne: ãpliꝰ adbreuiatur
suscepta etiã carnis circũcisione. Minoratꝰ paulonimꝰ ab anglis. dĩ
filiꝰ naturã humanã induit:. s iã ne ip̃m respuens remediũ hu.¬
mane corruptionis : plane multo minorat᷑ ab eis. Habes hio mag
num docum̃tũ fidi̾: habes et manifestũ humilitatis exẽplũ. Ad
qͥd enĩ circ̃cisio necessaria. qͥ peccatũ nec cõmisisti nec contraxisti:
Qd̾ ip̃e ñ feceris etas ip̃a manifestat: qͥ ñ contͣxeris multo cerciꝰ
ꝓbat patͥs diuinitas. integͥtas matͥs. Sũmꝰ sacerdos es. quẽ nec
suꝑ matre nec suꝑ patre contaminandũ. ꝓphatũ inlege ẽ. poctꝰ¬
Est. & mat̾ extemꝑe s uirgo. nec parere potuit incorruptio cor¬
ruptelam. Suꝑhȩc omnia circũcidit᷑ puer. Agnus sine macula:
& si noneguit tñ uoluit circumcidi. Nec uestigiũ qͥđ ullũ uul¬

Expanded text:
ruam lectionem Verbo abbreviato quod fecit Dominus super terram. Abbreviatum enim in carne, amplius abbreviatur suscepta etiam carnis circumcisione. Minoratus paulo minus ab angelis Dei Filius, humanam naturam induit; sed jam nec ipsum respuens remedium humanae corruptionis, plane multo minoratus ab eis. Habes igitur hic magnum fidei documentum, habes et manifestum humilitatis exemplum. Ad quid enim tibi circumcisio necessaria, qui peccatum non commisisti nec contraxisti? Quod ipse non feceris, aetas manifestat; quod non contraxeris, multo certius probat Patris divinitas, integritas matris. Summus sacerdos es, quem nec super patre, nec super matre contaminandum, prophetatum est in lege pott mater ex tempore, sed virgo; nec parere potuit incorruptio corruptelam. Super haec omnia circumciditur Puer, Agnus sine macula: etsi non eguit, tamen voluit circumcidi. Nec vestigium quidem ullum vul
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ octaua potissimũ dies ptꝰ sollempnitates p̃cipuas cele¬
bratur. & in sermone dñi pͥmȩ beatitudim oopulat᷑ octaua.
ut celestis regni demũ iterata proinissio euident̃ nob coronam
saluator uocatur. qd uidelicet ex hoc iamceꝑit oꝑari salutẽ nr̃am: ĩ.¬
maculatũ illum ꝓnobis sanguinem fundens. Neq enĩ ĩa querere ẽ.
ec inpecco genit᷑. nec apeccato eircumeisus. nec mortiuis ẽ. pro
peccõ suo. magis autem ꝑꝑ delicta nr̃a. Qt uocatũ ẽ. inqͥt ab angło:

Expanded text:
quod octava potissimum dies post solemnitates praecipuas celequod octava potissimum dies post solemnitates praecipuas celebratur; et in sermone Domini, primae beatitudini copulatur octava , ut coelestis regni demum iterata promissio, evidenter nobis coronam Salvator vocatur; quod videlicet ex hoc jam coeperit operari salutem nostram, immaculatum illum pro nobis sanguinem fundens. Neque enim jam quaerere est Nec in peccato genitus, nec a peccato circumcisus, nec mortuus est pro peccato suo, magis autem propter delicta nostra. Quod vocatum est, inquit, ab angelo
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ sane. qͥncetã qͦ humani corꝑis m̃bra addicam̃tũ illud
leuiatan occuparet: uenenum scilicet concupiscentiȩ & ĩ modãtȩ
atq in ordinate. illecebra uoluptatis. ut gnał quedã abscisio oĩb
carnis fragilitas & infantilis etatis infirmitas. nullatenꝰ susti¬
neret: pio moderamine disposicio suꝑna ꝓuidit: ut in ea potis¬
simũ parte concupiscentia castigaret᷑. inqͣ uehementiꝰ eã seuire
constabat & uiolentius malignari. In omĩ siqͥdẽ contradicentiũ
spũi rebellione m̃broꝵ solũ illud usq adeo. contumax. inuenit᷑.
ut contra omem̃ uoluntatis delib̾ationẽ. ad in honestos & solli¬
citos motꝰ assurgat. Namq̃ ħ circũcisio. octaua fiebat die:
sp̃e cõmendabat᷑ regni cȩlestis. qͦd uidelicet ad pͥmũ reflexꝰ
dierũ circulus. p̃ferre quandã corone speciẽ uidẽt᷑. hĩc ẽ.

Expanded text:
dubium sane quin caetera quoque humani corporis membra additamentum illud dubium sane quin caetera quoque humani corporis membra additamentum illud Leviathan occuparet, venenum scilicet concupiscentiae, et immoderatae atque inordinatae illecebra voluptatis, ut generalis quaedam abscissio omnibus carnis fragilitas, et infantilis aetatis infirmitas nullatenus sustineret, pio moderamine dispositio superna providit ut in ea potissimum parte concupiscentia castigaretur in qua vehementius eam saevire constabat et violentius malignari. In omni siquidem contradicentium spiritui rebellione membrorum, solum illud usque adeo contumax invenitur, ut contra omnem voluntatis deliberationem ad inhonestos et illicitos motus assurgat. Nam quod haec circumcisio octava die fiebat, spem commendabat regni coelestis, quod videlicet ad primum reflexus dierum circulus praeferre quamdam coronae speciem videretur. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
dies octo. ut oircũcidẽt᷑ puer: uocatũ ẽ. nom̃ eius ihs̃. ab inicio
ds̃ modũ acceptat: & nichil unꝗͣ modatũ illi placuit equitati. Hĩo
fuit qd non modo inpondẽ & mensura & numo̾ condidit uniu̾sa.
Ex omni ligno ꝑadisi comedes. de ligno aut̃ soientiȩ boni et mali
ne comedas. Leuissimum plane mandatũ: & larga omnino rñ¬
sura. S tͣnsgressus ẽ. hõ p̾scͥptũ sibi modũ. & constititũ sibi t̾mi¬
num p̃tergressus. Uñ & aũitens abeo faciẽ suã ds̃. ix tandẽ in
diebꝰ abrahe amici sui placabilis fi eri incipiens. rursus modũ
instituit. promulgauit lege̾.: s ñ pͥori similẽ usqueqͦq. Ea siqͥdẽ
ad cantelam fuerat. ħ admedelã. Ibi ꝓhibitio factane suꝑfluitas
subintraret. hic iam indicta abscisio ẽ. ut sac̾menti remedio. quȩ
sub intrauerat tolleret᷑. postremo illa quidẽ in arbore data e̾. ne
fructi eius uesce̾tur: ħ in ppͥo corꝑe. ut caro p̃pucii scinderet᷑. Hec

Expanded text:
Puer, vocatum est nomen ejus Jesus . Ab initio Deus modum acceptat, et nihil unquam Immoderatum illi placuit aequitati. Hinc fuit quod non modo in pondere et mensura et numero condidit universa,Ex omni ligno paradisi comedes, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas . Levissimum plane mandatum, et larga omnino mensura! Sed transgressus est homo praescriptum sibi modum, et constitutum sibi terminum praetergressus. Unde et avertens ab eo faciem suam Deus, vix tandem in diebus 791 Abrahae amici sui placabilis fieri incipiens, rursus modum instituit, promulgavit legem, sed non priori similem usquequaque. Ea siquidem ad cautelam fuerat, haec ad medelam; ibi prohibitio, facta, ne superfluitas subintraret; hic jam indicta abscissio est, ut Sacramenti remedio, quae subintraverat, tolleretur; postremo illa quidem in arbore data est lex, ne fructu ejus vesceretur; haec in proprio corpore, ut caro praeputii scinderetur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ expiuamtr in ex pugnancio impugnantes nos. ne ab eisõe
rursum concupiscentiis suꝑemur: & fiant nouissima nostra. deqora
hoc satis si non etiã pͥnceps pacis p̃teriti nos rexiliaret᷑. eui tradi¬
turus ẽ. regnum ne forte sic̃ filii ꝑdicionis utiq non salutis:. re¬
surrecturi uidẽmur ad penam. Multiplicabitur sane eius imꝑi¬
um ut merito saluator dicat᷑ etiã ꝓmultitudine saluandoꝵ. et
pacis non erit finis. ut ueram noueris ẽe salutẽ. q̃ ñ possit time¬
re defectum.¬

Expanded text:
quoque experiamur in expugnando impugnantes nos; ne ab eisdem quoque experiamur in expugnando impugnantes nos; ne ab eisdem rursum concupiscentiis superemur, et fiant novissima nostra pejora hoc satis, si non etiam princeps pacis Patri nos reconciliaret, cui traditurus est regnum, ne forte sicut filii perditionis utique, non salutis, resurrecturi videremur ad poenam. Multiplicabitur sane ejus imperium, ut merito Salvator dicatur etiam pro multitudine salvandorum; et pacis non erit finis, ut veram noveris esse salutem, quae non possit timere defectum.
Abbreviated transcription (Latin):
omnibꝰ unũ illud inuenies. s exp̃ssũ qͦdãm᷑ &effusũ. Nẽ pe ip̃m ẽ.
deqͦ sponsa incantico amoris: oleũ inqͥt effusum nom̃tuũ. Habes
gͦ unum in his omĩbꝰ appellationibꝰ ihm̃. nec omĩno aut uocari pos¬
set. aut eẽ. saluator. si forte hoꝵ qͥppiã defuisset. Numqͥd ñ u̾e admi¬
rabilẽ eũ singuli sumꝰ exꝑti. inmutacione atq uoluntatũ nr̃a¬
rũ: hoc nẽpe ẽ. saluacionis nr̃ȩ pͥncipiũ cũ incipimꝰ respuere
qd̃ diligebamus. dolere uñ letabamur. amplecti qͥtimebamꝰ.
sequi qd̃ sugiebamus: optare qd̾ contẽpnebamꝰ. admirabilis pla¬
ne. qͥ ħ oꝑatur mirabilia. s nicħominꝰ & consiliariũ se se. exibeat
necẽe ẽ. inelectiõe penitentiȩ. & uitȩ ordinatio̾e: neforte sit nob̃
absq scientia zelus et uoluntateboneͣ prudentia desit. Sane opꝰ
nec sine hac salus nob constare potest. ꝙ nemo potest dimitio
pecc̾a. nͥ solus ds̃. Uerum ne id qͥd̃ suffic̃ ad salutẽ. nͥ fortem

Expanded text:
omnibus unum illud invenies, sed expressum quodammodo et effusum. Nempe ipsum est de quo sponsa in Cantico amoris: Oleum, inquit, effusum nomen tuum . 5. Habes ergo unum in his omnibus appellationibus Jesum; nec omnino aut vocari posset aut esse Salvator, si forte quidpiam horum defuisset. Nunquid non vere admirabilem eum singuli sumus experti, in mutatione utique voluntatum nostrarum? Hoc nempe est salvationis nostrae principium, cum incipimus respuere quod diligebamus, dolere unde laetabamur, amplecti quod timebamus, sequi quod fugiebamus, optare quod contemnebamus. Admirabilis plane qui haec operatur mirabilia. Sed nihilominus et consiliarium sese exhibeat necesse est in electione poenitentiae et vitae ordinatione, ne forte sit nobis 792 absque scientia zelus, et voluntati bonae prudentia desit. Sane opusnec sine hac salus nobis constare potest, et nemo potest dimittere peccata, nisi solus Deus. Verum ne id quidem sufficit ad salutem, nisi fortem
Abbreviated transcription (Latin):
Magis autẽ solliciti & timorati agamus grãs benignissimo et
largissimo saluatori qͥhumane salutis occasiones. tã copiosa
caritate. ꝑquirit. ut inhis uoluntatẽ & opꝰ. in his sine opere
uoluntatẽ. in his etiã sine uoluntate opꝰ salutis inuenire le¬
tetur. qͥuult. omnes homines satuos fieri. & ad agnicionẽ sui uenire.

Expanded text:
Magis autem solliciti et timorati, agamus gratias benignissimo et Magis autem solliciti et timorati, agamus gratias benignissimo et largissimo Salvatori, qui humanae salutis occasiones tam copiosa charitate perquirit, ut in his voluntatem et opus, in his sine opere voluntatem, in his etiam sine voluntate opus salutis invenire laetetur, qui vult omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ꝓdẽẽ quidẽ opꝰ sine uoluntate. ñ aut̃ contͣ uoluntatẽ. ut un̾
saluantur infantes. in mag̾ dampnent᷑ ficte accedentes. Nicho¬
Uerbicausa rapitur qͥs inbona quid uoluntate. s nec dum ꝑfecta
nec dum idonea martyriũ sustine. Qͥs illi audeat. ꝓ hac ĩꝑfec¬
tione negare salutẽ : forte enim ꝓptẽa ñ sinitur in illã grauẽ tẽp¬
tacionẽ uenire nedeficiat & dampnetur. Nimirũ in hao. tã in fir¬
ma uoluntate inducet᷑ ineã quȩ supͣ ipm ẽ. tẽptacionẽ. nec uolun¬
tas roboraret᷑. qͥs illũ dubitet. defecturum. negaturũ. &. si ĩ eo
mori contigerit etiã condempnandũ: Qͥ enĩ erubrierit me. corã
hominibꝰ. erubescã eũ egͥo ait dñs coram anglis dĩ. In ea gͥ ĩꝑfec
ri. ꝑꝑ defectum oꝑis uel opꝰ defectionis. Idẽ uõ & ignorantia pos¬
set accedẽ. Einulemur ꝓm̾n caritatẽ. &. sectem᷑ bona oꝑa fr̃s mei.
nec infirmitatis nec ignorantiȩ pecca. ullomͦ paruipendentes.

Expanded text:
tamen contra voluntatem; ut unde salvantur infantes, inde magis damnentur ficte accedentes. Nihiloontra opus. Verbi causa, rapitur quis in bona quidem voluntate, sed necdum perfecta, necdum idonea martyrium sustinere: quis illi audeat pro hac imperfectione negare salutem? Forte enim propterea non sinitur in illam gravem tentationem venire, ne deficiat et damnetur. Nimirum si in hac tam infirma voluntate induceretur in eam, quae supra ipsum est, tentationem, nec voluntas roboraretur; quis illum dubitet defecturum, negaturum, et, si in eo mori contigerit, etiam periturum? Qui enim erubuerit me coram hominibus, erubescam et ego eum, ait Dominus, coraropter defectum operis, vel opus defectionis. Idem vero et in ignorantia posset accidere. Aemulemur proinde charitatem, et sectemur bona opera, fratres mei, nec infirmitatis, nec ignorantiae peccata ullo modo parvipendentes.
Abbreviated transcription (Latin):
as sollempnitates deuocio continua ꝑseuẽt. s et fruct᷑ dnĩcȩ nati¬
uitatis ex in nob uelut ex quodã ꝓsecutioe euidentiꝰ innotescat.
Siqͥdẽ aduerte ẽ. in his tͥbꝰ sollempnitatibꝰ tͥplicẽ qͣndã speciem
posse arbitror reꝑiri. Habemꝰ in beato stepho martirii sumil. et
opꝰ et uoluntatẽ. habemus solã uoluntatẽ inbeato iohe. solũ in
beatis innocentibꝰ opꝰ. Biber̃ om̃s hiicalicẽ salutaris. aut corꝑe si¬
mul & spũ. aut solo spũ. aut corꝑe solo. Calicẽ qͥdẽ meũ bibetis
lice loquerotur. Demũ cũ petro dicẽt seq̃re me. euident̃ eũ ad i¬
initacionẽ prouocans suȩ passionis. conu̾s ille uidit discipulũ
quẽ diligebat ihõ. sequentẽ non tam gressu corꝑis. ꝗͣ ꝓmpte deuo¬
cionis affectu. Et bibit gͦ iohs calicẽ salutaris. & secut᷑ ẽ. dñm sic̃
petrꝰ. & si non omĩmͦ sic̃ petrꝰ. Qd̃ enim sic mansit. ut ñ etiã passioẽ

Expanded text:
as solemnitates devotio continua perseveret, sed et fructus Dominicae Nativitatis exinde nobis velut ex quadam prosecutione evidentius innotescat. Siquidem advertere est in his tribus solemnitatibus triplicem quamdam speciem us reperiri. Habemus in beato Stephano martyrii simul et opus et voluntatem: habemus solam voluntatem in beato Joanne; solum in beatis Innocentibus opus. Biberunt omnes hi calicem salutaris, aut corpore simul et spiritu, aut solo spiritu, aut corpore solo. Calicem quidem meum bibetis,lice loqueretur. Demum cum Petro diceret: Sequere me, evidenter eum ad imitationem suae provocans passionis; conversus ille vidit discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem, non tam gressu corporis, quam promptae devotionis affectu. Et bibit ergo Joannes calicem salutaris, et secutus est Dominum sicut Petrus, etsi non omni modo sicut Petrus. Quod enim si
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia uõ u̾t̃ ẽ. qͥsium ẽ. cuiq tͥbuens: & ħ erga ꝓximos ẽ. neces¬
saria. Porro humilitas dõ nos. reconciliat. dõ fad̾ ẽẽ subiectos. dõ
placet innob. fic̃ ait uirgobeata. Respex̃ ds̃ humilitatẽ ancille
suȩ. Itaq qͥ formcatur. peccat incorpꝰ suũ: qͥ in uiriosus ẽ. inꝑxi.
mũ suum᷑. qͥ extollit᷑ & inflatur in dm̃. fornicator semetipin de¬
licet ñ dełis usurpabo. Nec enim placet ei anglica distributio: dans
glam dõ pacem hominibꝰ. Non gͦ colit dm̃. s aduersus dm̃ extollit᷑.
impius plane et infidelis. Que enim pietas. nͥ eultus dĩ: Qͥs uero
ħ enim apparuit grãdĩ erudiens nos: & ꝑhoc qͦ glã illius appare¬
bit. Sic enĩ habes. Apparuit grã dĩ om̃ĩbꝰ hoibꝰ erudiens nos. ut
⁊a.g. magni dĩ. Apparuit inpar uulo grã dĩ aderudicionẽ: s hic erit
magnꝰ siõ de eo gabriel locutus ẽ. et quos paruulus erudierit. ad
humilitatẽ cordis & mansuetudinẽ. magnificabit ptꝰ modũ et

Expanded text:
irtus est, quod suum est cuique tribuens: et haec erga proximos est necessaria. Porro humilitas Deo nos reconciliat, Deo facit esse subjectos, Deo placet in nobis; sicut ait Virgo beata: Respexit humilitatem ancillae suae . Itaque qui fornicatur, peccat in corpus suum; qui injuriosus est, in proximum; qui extollitur et inflatur, in Deum. Fornicator 785 semetipsum de inquit, mihi eam, licet non dederis, usurpabo. Nec enim placet ei angelica distributio, dans gloriam Deo, pacem hominibus . Non ergo colit Deum, sed adversus eum extollitur, impius plane et infidelis. Quae est enim pietas, nisi cultus Dei? Quis vero  enim apparuit gratia Dei erudiens nos, et per hoc quoque illius gloria apparebit. Sic enim habes. Apparuit gratia Dei omnibus hominibus, erudiens nos; ut ae magni Dei . Apparuit in parvulo gratia ad eruditionem: sed hic erit magnus, sicut de eo Gabriel locutus est ; et quos parvulus erudierit ad humilitatem cordis et mansuetudinem, magnificabit postmodum et
Abbreviated transcription (Latin):
̃nisit nobis filium suũ dilectũ. inqͦ ei bñ cõplacuit. ꝑquẽ reccili¬
ati pacẽ habeamꝰ ad eũ. et idẽ sit nob reconciliacionis ħꝰ &. medi¬
detam fido ob side dubitemus. S qͣł mediator ẽ. inqͥes qͥ instabulo
nascitur. inp̃sepi ponit᷑. pannis inuoluit᷑ sic̃ cet̾i. plorat ut ceteri.
deniq infans iacet ut ceq̾ consueuerunt: Magnꝰ plane mediator
ẽ. etiã in his oĩbꝰ quȩ ad pacẽ sunt. ñ ꝑfunctorie s efficant̃ q̃ rens.
Infans quidẽ ẽ. s ubũ infans. cuiꝰ ne ip̃a qͥde infancia tacet. Con
biscum ds̃. Clamat hoc stabulũ. clamat p̃sepe. clamant laoͥme.
olamant panni. Clamat stabulũ. curando se se hoĩ qui in latro¬
nes inciderat p̾ꝑari. olamat p̾sepe eidẽ hoĩ qui iumentis cõꝑat᷑
fuerat pabulum ministrari. clamant lacͥ mȩ. clamant pãni
eiufdẽ ipiꝰ cruenta uuln̾a ablui & det̃gi. Si quid̃ nullo hoꝵ xͦ¬

Expanded text:
isit nobis Filium suum dilectum, in quo ei bene complacuit, per quem reconciliati pacem habeamus ad eum, et idem sit in nobis reconciliationis hujus et medide tam fido obside dubitemus. Sed qualis mediator est, inquies, qui in stabulo nascitur, in praesepio ponitur, pannis involvitur sicut caeteri, plorat ut caeteri, denique infans jacet, ut caeteri consueverunt? Magnus plane mediator est, etiam in his omnibus, quae ad pacem sunt, non perfunctorie, sed efficaciter quaerens. Infans quidem est, sed Verbum infans, cujus ne ipsa quidem infantia tacet. Consbiscum Deus. Clamat hoc stabulum, clamat praesepe, clamant lacrymae, clamant panni. Clamat stabulum, curando sese homini, qui in latrones inciderat , praeparari; clamat praesepe, eidem homini, qui jumentis comparatus fuerat , pabulum ministrari; clamant lacrymae, clamant panni ejusdem ipsius cruenta jam vulnera abluiet detergi: siquidem nullo ho
Abbreviated transcription (Latin):
hñt consolationẽ. ᷤ Non consolat᷑ xꝑi infantia garrulos. ñ c̃solant᷑
synagogis. S eqͣmmit̾ forte uniu̾sam hanc. consolationẽ ex¬
spectantibꝰ insilentio dnm. lugentibꝰ pannosis. pauꝑibꝰ cede ui¬
debuntur. Cetm̃ audiant qͥ& ip̃i qͦ anglĩ non alios consolantur.
Iigilantibꝰ enĩ pastoribꝰ & custodientibꝰ uigilias noctis. euuangłi¬
it᷑ gaudium nouȩ lucis. & eis nat᷑ dicit᷑ ẽẽ saluator. Pauꝑibꝰ
atq laborantibꝰ. ñ uob̃ diuites qͥurãm habetis consolationem.
ue. diuinũ. int̾ ip̃as noctis uigilias. dies scĩficat᷑ illux̃. & nox
sic̃ dies illuminata. immo in diẽ mutata ẽ. dicente ãgło. qͥa na¬
tꝰ ẽ. nob̃ saluator hodie. utiq ñ hac nocte. Siqͥde nocc p̃cessit.
dies aut̃ appropinqͣbit. uerum utiq dies ex die. salutare dĩ¬

Expanded text:
habent consolationem? Non consolatur Christi infantia garrulos, non consolanthabent consolationem? Non consolatur Christi infantia garrulos, non consolantas in synagogis; sed aequanimiter forte universam hanc consolationem exspectantibus in silentio Dominum, 787 lugentibus, pannosis pauperibus cedere videbuntur. Caeterum audiant quod et ipsi quoque angeli non alios consolantur. Vigilantibus enim pastoribus et custodientibus vigilias noctis evangelizatur gaudium novae lus consolationem, et vae divinum, inter ipsas vigilias noctis dies sanctificatus illuxit; et nox sicut dies illuminata, imo in diem mutata est, dicente angelo: Quia natus est vobis Salvator, hodie utique, non hac nocte. Siquidem nox praecessit, dies autem appropinquavit, verus utique dies ex die, salutare D