comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce si tradidero corpiis meũ ut ardeã. caritatẽ aut̃ ñ habiiero.
nichir an q cestꝰ ⁊pidletis gͦ. nichil p̃ciosius. niohil ꝑfectur
nehilq spbsimi d ut ita dixerim nichil caritate ꝑhenniꝰ
inueniri: Siue enim ꝓpħiȩ euacuabunt᷑: siue lingue
cessabunt: siuie scientia destruet᷑: caritas aut̃ nũqua exr¬
cidet: Sine qua ñ solũ illa p̃cellentissima carismatũ genera.
caritatis ꝑfectione fundatꝰ: necesse ẽ ut ad illũ sublimiorẽ.
caritatis timorẽ gradii excellentiore conscendat: quẽ non
penarũ terror nec cupido p̃mioꝵ.s amoris generat ma
gnitudo: quo uł filiꝰ indulgentissimũ patrẽ. uł fr̃ fr̃em.
uł amicũ amicus. uł coniugẽ conumx. sollicito reueret᷑
affectu: dũ eiꝰ ñ uerbera neq conuitia s uł tenuẽ amoris
formidat offensã: atq in om̃ĩbꝰ ñ solũ actibꝰ uerũ etiam
uerbis. attonita semꝑ pietate distendit᷑: ne erga se quan¬

Expanded text:
 habuero, nihil mihi prodest. uidetis eige nihil pretiosius, nihil perfectias nihilque sublimius et at ita dixerim nihil caritate perennius inueniri. siue enim prophetiae, euacuabuntur: sine linguae, cessabunt: siue scientia, destruetur. caritas autem numquam excidet , sine qua non solum illa praecellentissima charismatum genera, charitatis perfectione fundatus, necesse est ut ad illum sublimiorem charitatis timorem gradu excellentiore conscendat, quem non poenarum terror, nec cupido praemiorum, gnitudo, quo uel filius indulgentissimum patrem uel frater fratrem uel amicum amicus uel coniugem coniunx sollicito reueretur affectu, clam eius non uerbera neque coauioia, sed uel tenuem amoris formidat offensam atque in omnibus non solum actibus, uerum etiam uerbis adtonita semper pietate distenditur, ne erga ee quan
Abbreviated transcription (Latin):
ce intellectus. sp̃s consilii & fortitudinis. sp̃s scientie & pie¬
tatis: nouissimȩ uelut qͥddã prccipiũ intulit dicens Et re¬
plebit eum sp̃s timoris dm̃. In quo pͥmitus illud ẽ diligentiꝰ
Tanta enim ub̃tatis eiꝰ ẽ magnitudo: ut qu̾e semel sua uirtute
possederit: ñ partẽ s totam eius occupet m̃te Nec inmerita.
Illi &s enim quȩ nũquã excidit coherens caritati. non solũ replos.
s etiam ꝑpetua & inseꝑabili eũ quẽ ceꝑit possidet iugitater
nuillis lȩticiȩ temporalis uł uoluptatum oblectationibꝰ immi¬
nutus: qđ ñ miquã illi qui foras mittit᷑ timori euenire con¬
sueuit. Hic ẽ gͥ ꝑfectionis timor: quo homo ille dominicus
qui ñ solũ redimere humanũ genus. s etiam p̾be uenerat
ptectionis formã atq exempla iurtutũ repletꝰ fuisse narrat᷑.
sllũ enim seruile supplicioꝵ timorẽ: uerus dĩ filiꝰ qui peccatũ

Expanded text:
et intellectus, spiritus consilii, et fortitudinis, spiritus scientiae, et pietatis, nouissime uelut quiddam praeoipuum intulit dicens: et replebit eum spiritus timoris domini. in quo primitus illud est diligentiutanta enim ubertatis eius est magnitudo, ut, quem semel sua uirtute possederit, non partem, sed totam eius occupet mentem. nec inmerito. illi etenim quae numquam excidet cohaerens caritati non solum replet, sed etiam perpetua et inseparabili eum quem ceperit possidet iugitate, nullis laetitiae temporalis uel uoluptatum oblectationibus inminutus: quod nonnumquam illi qui foras mittitur timori euenire consueuit. hie est igitur perfectionis timor, quo homo ille dominicus, qui non solum redimere humanum genus, sed etiam praebere uenerat perfectionis formam atque exempla uirtutum, repletus fuisse narratur. illu
Abbreviated transcription (Latin):
ro statu atq m̃sura uniꝰ cuiꝰq m̃tis: scriptura diuina addi¬
uersos ꝑfectionũ gradus. arbitrii nr̃i ꝓuocat libertatem.
Nec enim poterat uni formis om̃ibꝰ ꝑfectionis corona ꝓpom
quia nec om̃iũ una uirtus aut uoluntas aut feruor ẽ Et
ideirco ipsarũ quodãmͦ ꝑfectionũ diuersos ordines diuersasq
m̃suras sermo diuinus instituit: Qd ita ẽẽ euangłicarũ quoq
beatitudinũ uarietas eudent᷑ ostendit Licet enim beati di¬
cantur quoꝵ sunt regna celoꝵ. & beati qui possident terrã-
& beati qui consolationẽ recipient. & beati qui sacietate po¬
tient᷑: tam̃ multũ credimꝰ int̾ẽẽ: int̾ habitationẽ regni cęloꝵ
cx possessionẽ illiꝰ quȩcũq ẽ t̾rȩ : ce int̾ ꝑceptionẽ consolatio.

Expanded text:
ro statu atque mensura uniuscuiusque mentis scriptura diuina ad diuersos perfectionum gradus arbitrii nostri prouocat libertatem. nec enim poterat uniformis omnibus perfectionis corona proponi, quia nec omnium una uirtus aut uoluntas aut feruor est, et idcirco ipsarum quodammodo perfectionum diuersos ordines diuersasque menauras sermo diuinus instituit. quod ita esse euangelicarum quoque beatitudinum uarietas euidenter ostendit. licet enim beati dicantur quorum sunt regna caelorum, et beati qui possidebunt terram, et beati qui consolationem recipient, et beati qui saturitate potientur, tamen multum credimus interesse inter habitationem regni caelorum et possessionem illius quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã: iustꝰ accus ator sui ẽ in pͥmordio sermonis: .Pinde
uera ẽ cordis humilitas retinenda: quȩ ñ de affectata corpo¬
ris atq uerboꝵ: s de intima m̃tis humiliatione descendit:
Quȩ tunc demũ euidentissimis patientię suę fulgebit indi-¬
ciis: cũ quis ñ ipse de se crimina ab aliis ñ credenda iacta.
uerit: s ab alio sibimet arrogant̃ in gesta contempserit: et
irrogatas in uirias mansueta cordis ęquanimitate tolerauerit:
Germianꝰ

Expanded text:
sententiam, Justus accusator sui est in primordio sermonis ? Proinde sententiam, Justus accusator sui est in primordio sermonis ? Proinde vera est cordis humilitas retinenda, quae non de affectata corporis atque verborum, sed de intima mentis humiliatione descendit. Quae tunc demum evidentissimis patientiae suae fulgebit indiciis, cum quis non ipse de se crimina ab aliis uerit, sed ab alio sibimet adroganter ingesta contempserit et inrogatas sibi iniurias mansueta spiritus aequanimitate tolerarit. GERMAN
Abbreviated transcription (Latin):
incidẽt.&. quidẽ eũ ei in euangłio laboranti hȩc p̾bitio merito
deb̾et᷑. diebꝰ tam̃ ac noctibꝰ maluit oꝑari. ut cotidianũ uictũ
uł sibi uł his qui eisdẽ ministrantes opus exercere ñ potorani.
sus manibꝰ p̾beret: Adhec ille tanta ẽ tristicia acdolore sup
pletus: ut amaritudine̾ corde conceptã. ne uultu quidem
dissimulare potuerit: Cui senex Hactenꝰ inquit o fili cunctis
te facinorũ pondibꝰ onerabas: ñ metuens ne confusione tam
atrociũ eriminũ notã ex istimationis incurreres Quid queso
nunc ẽ qđ ad simplicẽ ad monitiunculã nr̃am. quȩ tam̃ in se
ñ mͦ nullũ obꝓbriũ. s etiam ȩdificationis habuit ac dilecti¬
onis affectũ. tanta te uideo in dignatione ꝑ motũ: ut eã ne
uultu quidẽ oculere. aut frontis serenitate dissimulare po¬
tueris: Aut fortasse dũ te humilias. expectabas anr̃o ore

Expanded text:
incideret et quidem cum ei in euangelio laboranti haec praebitio merito incideret et quidem cum ei in euangelio laboranti haec praebitio merito deberetur, diebus tamen ac noctibus maluit operari, ut cotidianum uictum uel sibi uel his qui eidem ministrantes opus exercere non poterant suis manibus praepararet. ad haec ille tanta est tristitia ac dolorpletus, ut amaritudinem corde conceptam, ne vultu quidem dissimulare potuerit. Cui senex, Hactenus, inquit, o fili, cunctis te facinorum ponderibus onerabas, non metuens confessione tam atrocium criminum notam existimationis incurreres; quid, quaeso, nunc est quod ad simplicem admonitiunculam nostram, quae tamen in se non modo nullum opprobrium, sed etiam aedificationis habuit ac dilectionis affectum, tanta te video indignatione permotum, ut eam ne vultu quidem occultare aut frontis serenitate dissimulare potueris? An fortasse dum te humiliabas, illam exspectabas a nostro ore
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ humilitatis figm̃tũ abbas sarapion quodã tempore ele¬
gant᷑ irrisit: Cũ enim quidam ad eũ sũmã sui abiectionem
habitu ac uerb p̃ferens aduenissoꝵ. eũq senex scd̾m morẽ ut
orationem colliger& hortaret᷑. ille nequaquã annuens dep̃can.¬
ti. tantis se subiciens asserebat uiti is inuolutũ: ut ne usũ
quidẽ huiꝰ cõmunis aeris caꝑe mereret᷑ Esyatii quoq ipsiꝰ
refugiens sessionẽ: humi potiꝰ insidebat. Cũ uͦ etiã ad ablutionẽ
pedũ multominꝰ p̾buisset assensũ: tandẽ abbas serapion refecti
one trans acta collationis consuetudine ꝓuocante monere eũ
benigne aclenit̾ cępit. ne ociosus ac uagus p̾sertim utuenis
tam robustus instabili leuitate ꝑuniuersa discurrer&: sed
ut incellula residens. scd̾m regulã seniorũ suo potiꝰ oꝑe quã
aliena mallet munificentia sustentari. Id ne apłs paulus

Expanded text:
quod humilitatis figmentum abbas Sarapion quodam tempore elequod humilitatis figmentum abbas Sarapion quodam tempore eleganter inrisit. cum enim quidam ad eum summam sui abiectionem habitu ac uerbis praeferens aduenisset eumque senex secundum morem ut orationem colligeret hortaretur, ille nequaquam adnuens deprecanti tantis se subiciens adserebat flagitiis inuolutum, ut ne usum quidem huius communis aeris capere mereretur, paaihii quoque ipeins refugiens sessionem humi potius insidebat. cum uere ad ablutionem pedum multo minus praebuisset adsensum, tam abbaone transacta, collationis consuetudine provocante, monere eum benigne ac leniter coepit, ne otiosus ac vagus, praesertim juvenis tam robustus, instabili levitate per universa discurreret; sed ut in cella residens, secundum regulam seniorum, suo potius opere quam aliena mallet munificentia sustentari. In quod
Abbreviated transcription (Latin):
nullis soleant in different᷑ monasteria ꝓcenobiis appellari:
tam̃ hoc int̾ ẽ qđ monastertũ nom̃ ẽ diuersorii. nichil altud
quã locũ id ẽ habitaculũ significans monachorũ: cenobiũ uͦetiã
ꝓfessionis ipsiꝰ qualitatẽ disciplinãq designat Et monasteriũ
potest etiam uniꝰ monachi habitatio nominari: cenobiũ aut̃
appellari ñ potest: nͥ ubi plurimorũ cohabitantiũ degit unita
cõmunio Dicunt᷑ sane monasteria etiã in quibꝰ sarabaitarum
collegia cõmorant᷑¬
genere monachorũ uideo uos ꝓfessionis huiꝰ arripusse pͥnci¬
pia: idẽ de laudabili cenobiorũ palestra. ad excelsa fastigia
anachoriticȩ tend̾e discipline: humilitatis pacientieq uirtu-¬
tẽ quã uos illic didicisse ñ dubito uͦ sectamini cordis affectu.
ñ eã sic̃ quidã falsa humiliatione uerborũ. nec affectata atq
suꝑflua inquibꝰdã offitiis corporis inclinatione furgentes:

Expanded text:
nullis soleant indifferenter monasteria pro coenobiis appellari, tamen hoc interest, quod monasterium nomen est diuersorii, nihil amplius quam locum, id est habitaculum significans monachorum, coenobium uero etiam professionis ipsius qualitatem disciplinamque designat. et monasterium potest etiam unius monachi haappellari non potest, nisi ubi plurimorum cohabitantium degit unita communio. Dicuntur sane monasteria, etiam in quibus sarabaitarum collegia commorantgenere monachorum uideo uos professionis huius arripuisse principia, id est de Laudabili coenobiorum palaestra ad excelsa fastigia anachoreticae tendere disciplinae, humilitatis patientiaeque uirtutem, quam uos illic didicisse non dubito, uero sectamini cordis adfectu, eam sicut quidam falsa humiliatione uerborum nec adfectata atque superflua in quibusdam officiis corporis inclinatione fingentes.
Abbreviated transcription (Latin):
sanitati: ut nom̃ xp̃i quẽ colis uanũ ñ eẽ credamꝰ: Tũ ille con¬
festim inuocato xp̃i nomine: indinans se & app̾hendens ari¬
dũ pedẽ hominis traxit Cuiꝰ tactu. continuo siccũ genu in¬
curiñq directũ ẽ:. Ac recepto usu gressuũ quẽ obluuoni iam
tradidat annosa debilitas. mirantib cunctis letꝰ abcessit
ii itaq uiri nichil sibi ꝓtaliũ mirabiliũ uirtute donabant:
uerbis iadmiratione signoꝵ. humanã głam refutantes Uiri
fr̃s : qͥd miramini in hoc. aut nos qͥd intuemini. quasi nr̃a
uirtute aut pietate fecerimꝰ hc̃ ambulare: Nec quẽquã in
donis acmirabilibꝰ dĩ. s potiꝰ ex ꝓpriis uirtutũ fructibꝰ p̃dican.¬
dũ ẽẽ censebant: qui industria m̃tis & oꝑum uirtute generant᷑.
Plerũq enim ut supͣ iã dictũ ẽ homines m̃te corrupti. reꝓbi
circa fidẽ. innomine dñi & demonia expellunt: & uirtutes¬

Expanded text:
sanitati, ut nomen Christi quem colis uanum non esse credamus. tum ille confestim inuocato Christi nomine inclinans se et adprehendens aridum pedem hominis traxit. cuius taCtu continuo siccum genu incuruumque directum est ac recepto ueu gressuum, quem obliuioni iam tradiderat annosa debilitas, laetus abscessit. Hi itaque uiri nihil sibi pro talium mirabilium uirtute donabant, uerbis in admiratione signorum humanam gloriam refutantes: uiri fratres, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra uirtute aut pietate fecerimus hunc ambulare? nec quemquam in donis ac mirabilibus dei, sed potius ex propriis uirtutum fructibus praedicandum esse censebant, qui industria mentis et operum uirtute generantur. plerumque enim, ut supra iam dictum est, homines mente corrupti, reprobi circa fidem, in nomine d
Abbreviated transcription (Latin):
olobiis quoq lineis mduti. quȩ uix ad cubitoꝵ ima ꝑ¬
tingunt: nudas de reliquo circũferunt manus: ut am.¬
putatos habere eos actus & oꝑa mundi huius suggerat
abscisio manicarũ: & abom̃i conuersatione t̾rena mortifi¬
catos. eos uelaminis linei doceat indum̃tũ : audiantq ꝑ
hoc apłm cotidie sibi dicentẽ: mortificate menbra ur̃a quei
sunt suꝑ t̾ram: illud quoq ipso habitu ꝓtestante Mortui

Expanded text:
olobiis quoque lineis induti, quae uix ad cubitorum ! ima pertingunt, nudas de reliquo circumferunt manus, ut amputatos habere eos actus et opera Mundi huius suggerat abs-j cisio manicarum et ab omni conuersatione terrena mortificatos eos uelaminis linei doceat indumentum audiantque per hoc apostolum cotidie sibi dicentem: mortificate membra uestra quae sunt super terram, illud quoque ipso habitu protestante: mortui
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniarũ abundantia saciatus. concupiscentiȩ suȩ modĩ
imponeret: in tantũ copia earum. inhabundantiorẽ. fomitẽ.
cupiditatis exarsit: ut etiam ñ loculos clanculo cõpilare.
s ipsum dñm uenundare maluerit Uniuersas enĩ diui

Expanded text:
pecuniarum abundantia satiatus concupiscentiae suae modum pecuniarum abundantia satiatus concupiscentiae suae modum inponeret, in tantum copia. earum in abundantiorem fomitem ? cupiditatis exarsit, ut iam non loculos clancule conpilare, sed ipsum dominum uenundare maluerit. uniuersas enim diui
Abbreviated transcription (Latin):
pice iudã apłoꝵ numero deputatũ. quia noluit serpen¬
tis huiꝰ capiit letale conterere. qualit᷑ eum suo ueneno
ꝑemerit: & concupiscentiȩ laqueis irretitũ. ad quã arrupti
p̾cipitii crim̃ impegerit: ut redemptorẽ mundi &huma.¬
nȩ salutis auctorẽ. triginta argenteis ꝑsuaserit u̾endi.¬
tare Qui nequaquam eẽt ad tam scelestũ ꝓditionis
facmꝰ deuolutus: si ñ philargiriȩ morbo fuisset infectꝰ:
Nec dm̃icȩ negationis reus sacrilegus extitisset: nisi priꝰ
solitus fiusset creditos sibi loculos compilare Immane
satis & eudens trrannidis huiꝰ exemplũ: quȩ semel
ut diximꝰ animȩ captuiate. nullã ꝑmittit honestatis re¬
gułã custodire. nec ulla questus adiectione saciari Emiꝰ
enim rabiei huiꝰ: ñ diuitiis sed nuditate conquirit᷑. x.¬
eniq cũ hic ipse obhoc loculos. dispensationi pauꝑum
deputatos suȩ potestati creditos accepisset. ut saltẽ

Expanded text:
pice Iudam apostolorum numero deputatum, quia noluit serpenpice Iudam apostolorum numero deputatum, quia noluit serpentis huius caput letale conterere, qualiter eum suo ueneno peremerit et concupiscentiae laqueis inretitum ad quam abrupti praecipitii crimen inpegerit, ut redemptorem mundi et hnmanae salutis auctorem triginta argenteis persuaserit uendere. qui nequaquam esset ad tam scelestum proditionis facinus deuolutus, si non filargyriae morbo fuisset infectus, nec dominicae negationis reus sacrilegus extitisset, nisi prius solitus fuisset creditos sibi loculos conpilare. Inmane satis et euidens tyrannidis huius exemplum quae semel, ut diximus, animae captiuatae nullam permitti ? honestatis regulam custodire nec ulla quaestus adiectione satiari finis enim rabiei huius non diuitiis, sed nuditate conquiritur ? cum hic ipse ob hoc loculos dispensationi pauperum ? deputatos suae potestati creditos accepisset, ut saltim
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. qui cupiditatis uitiũ resecare ñ ualuit: pariꝑtatis
bono ñ uirtutis merito delectatus: & necessitatis onere.
ñ sine cordis languore contentus Quẽ admodũ etiã cor¬
pore non pollutos euangłicus sermo ꝓnuntiat corde me¬
chatos: ita pecimiȩ quoq pondere minime sarcinatos.
affectu ac mente cũ filargiriis condempnari possibile ẽ:
Occasio enim eis habendi defuit non uoluntas: quȩ semꝑ
apito dm̃ solet magis qua necessitas coronari Itaq festi¬
nandũ nobis ẽ : ne inuacuũ laboꝵ nr̃oꝵ emolum̃ta deꝑe-¬
ant: Miserabile namq ẽ. pauꝑtatis ac nuditatis exitus
tolerasse : fructus uͦ earũ casse uoluntatis uitio ꝑ didisse
Uis nosse quam ꝑnitiose. quam noxiȩ. fomes iste nisi fue¬
rit diligent᷑ excisus. ad eius interitũ qui eũ conceꝑit fru-¬
ctificet: & om̃igenis pullulet ramusculis iuitioꝵ : Res¬

Expanded text:
tatis, quia cupiditatis uitium resecare non ualuit, paupertatis tatis, quia cupiditatis uitium resecare non ualuit, paupertatis bono non uirtutis merito delectatus et necessitatis onere non sine cordis languore contentus. quemadmodum etiam corpore non pollutos euangelicus sermo pronuntiat corde moechatos, ita pecuniae quoque pondere minime sarcinatos affectu ac mente cum filargyris condemnari possibile est: occasio enim eis habendi defuit, non uoluntas, quae semper apud deum solet magis quam necessitas coronari. itaque festinandum nobis est, ne in uanum laborum nostrorum emolumenta depereant. miserabile namque est paupertatis ac nuditatis exitus tolerasse, fructus uero earum cassae uoluntatis uitio perdidisse. Uis nosse quam perniciose, quam noxie fomes iste, nisi fuerit diligenter excisus, ad eius interitum qui eum conceperit fruticet et omnigenis pullulet ramunculis uitiorum? res
Abbreviated transcription (Latin):
lamdiu namq miles xp̃i uictor ac secuirus. cunctaq cu-¬
piditatis impugnatione erit ext̾nꝰ : donec initia concu-¬
piscentiȩ huiꝰ hic nequissimꝰ sp̃s in eius corde ñ seuerit:
Qua ꝓpt̾ cũ incunctis generibꝰ uitioꝵ generalit̾ serpen¬
tis caput oporteat obseruari: in hoc p̾cipue diligentiꝰ
conuenit p̾caueri Qđ si fuerit intromissum: sua ma-¬
teria conualescens ipsũ sibimet uehementiora suscita¬
bit incendia: Idõq non solũ pecuniarũ ẽ cauenda pos¬
sessio: uerũ etiam uoluntas ipsa abanimo penitus ex¬
trudenda: Non enim tã effectus filargirię uitandꝰ ẽ.¬
quã affectus ipsiꝰ radicitꝰ amputandꝰ Nichil enim ꝓderit
pecinias ñ habere: si uoluntas in nob fuerit possidendi
Possibile. namq ẽ etiam ñ habentẽ pecumas nequaquã
filargiriȩ morbo carere: nichilq ei ꝓdẽe beneficiũ nudi-¬

Expanded text:
tamdiu namque miles Christi uictor ac securus cunctaque cutamdiu namque miles Christi uictor ac securus cunctaque cupiditatis inpugnatione erit externus, donec initia concupiscentiae huius hic nequissimus spiritus in eius corde non seuerit. quapropter cum in cunctis generibus uitiorum generaliter serpentis caput oporteat obseruari, in hoc praecipue diligentius conuenit praecaueri. quod si fuerit intromissum, sua materie conualescens ipsum sibimet uehementiora suscitabit incendia. ideoque non solum pecuniarum cauenda possessio, uerum etiam uoluntas ipsa de animo penitus extrudenda. non enim tam effectus filargyriae uitandquam affectus ipsius radicitus amputandus: nihil enim proderit pecunias non haberi, si uoluntas in nobis fuerit possidendi. Possibile namque est etiam non habentem eas nequaquam filargyriae morbo carere nihilque ei prodesse beneficium nudi
Abbreviated transcription (Latin):
torem inquit sincleti ꝑdidisti: & monachũ ñ fecisti:
ltaq si agonem sp̃alem certare legitime cupimus: hunc
quoq ꝑnitiosum hostẽ a nr̃is cordibꝰ extrudamus Quẽ
quantu suꝑare ñ magne uirtutis ẽ: tantũ ab eodt̃ iñci.
ignominiosũ plenũq dedecoris Apotente enim elidi.
licet sit indeiectione dolor. & gemitus inamissione
iuctoriȩ : tam̃ quodãmͦ de auersarii robore iuctis nascit᷑
consolatio Sin uͦ & inimicus exilis. & genus colluctatio¬
nis infirmũ: ultra de iectionis dolorẽ confusio turpior.
& ignominia detrimento grauior infertur: De quo hȩc
erit sũma iuctoria triumphusq ꝑpetuus: ut quẽadmo¬
dum dicitur. nec minuto quidẽ numo conscientia mona¬
chi polluatur Impossibile namq ẽ eũ qui uictus in exi-¬
gua stipe. concupiscentiȩ semel incorde suo radicẽ susce¬
p̾erit: ñ maioris desidii ꝓtinus incendio conflagrari:

Expanded text:
torem, inquit, Syncletium perdidisti et monachum non fecisti. torem, inquit, Syncletium perdidisti et monachum non fecisti. Itaque si agonem spiritalem certare legitime cupimus, hunc quoque perniciosum hostem a nostris cordibus extrudamus: quem quantum superare non magnae uirtutis est, tantum et eodem uinci ignominiosum plenumque dedecoris. a potente enim elidi, licet sit in deiectione dolor et gemitus in amissione uictoriae, tamen quodammodo de aduersarii robore uictis nascitur consolatio; sin uero et inimicus exilis et genus conluctationis I infirmum, ultra deiectionis dolorem confusio turpior et ignominia detrimento grauior infertur. De quo haec erit summa uictoria triumphusque perpetuus, ut, quemadmodum dicitur, ne minuto quidem nummo conscientia monachi polluatur. inpossibile namque est eum, qui uictus in exigua stipe concupiscentiae semel in corde suo radicem susceperit, non maioris desiderii protinus incendio conflagrari.
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ suecesserunt imitatores existere: ñ nr̃is definitionibꝰ
ad quiescamus. de hoc tepido ac miserabili statu. ꝑfectionẽ
nob̾ euangłicam pollicentes: s illoꝵ sectantes uestigia
circũuenire. nos metipsos minime studeamꝰ: Et ita mo¬
nasterii disciplinã institutionẽq parit̾ expetamus: ut
inueritate renunciemꝰ huic mundo: nichil exhis quȩ con-¬
tempsimus infidelitate nos retrahente seruantes. cotidia-¬
num uictũ ñ recondita pecunia. s oꝑe ꝓpͥo conquiramus:
ertur sententia sc̃ĩ basilii cesariensis ep̃i ad uiIII.
quendã ꝓlata sincletiũ: tali quo diximꝰ tepore torpentẽ:
Q ui cũ renunciasse se diceret huic mundo: quȩdam sibi de¬
ꝓpriis facultatibꝰ reseruauit: nolens exercitio manuum
suarũ sustentari: & humilitatẽ uerã nuditate & oꝑis con-¬
tricione. monasteriiq subiectione conquirere Et sena-¬

Expanded text:
ribus successerunt, imitatores exsistere, non nostris definitionibus ribus successerunt, imitatores exsistere, non nostris definitionibus adquiescamus, de hoc tepido ac miserabili statu perfectionem nobis euangelicam pollicentes, sed illorum sectantes uestigia circumuenire nosmet ipsos minime studeamus et ita monasterii disciplinam institutionemque pariter expetamus, ut ueritate renuntiemus huic mundo, nihil ex his quae contempsimus infidelitate nos retrahente seruantes, cotidianum uictum non recondita pecunia, sed opere proprio conquiramus. Fertur sententia sancti Basili Caesariensis episcopi ad quendam prolata Syncletium tali quo diximus tepore torpentem. qui cum se renuntiasse diceret huic mundo, quaedam de propriis facultatibus sibimet reseruauit, nolens exercitio suarum manuum sustentari et humilitatem ueram nuditate et operis contritione monasteriique subiectione conquirere. et sena
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sibi dde ꝓpͥis facultatibꝰ suꝑ eẽ uoluerunt: Cumq
ipse beatus apłs unculis & carceribꝰ obligatus. seu uexa¬
tione itineris impeditꝰ. c& obhoc consuetam uictus substan¬
tiam parare ut erat solitus suis manibꝰ ñ occurrens. a fr̃ibꝰ
qui demachedonia uenerunt supplementũ sue necessitatis
se asserit accepisse: nam qđ mͥ inquit deerat suppleuerunt
fr̃s qui uenerunt de macedonia. & ad philippenses ipse. re.¬
ferens seitis enim ce uos philippenses. quia inpͥncipio euan¬
glii quando ꝓfectus sũ amacedonia nulla eccła michi cõ¬
municauit inratione dati & accepti. nisi uos soli qui &s
thessalonicã cȩ semel & bis inusum mͥ misistis: erunt scdm
istoꝵ sententiam quã mente tepida conceꝑunt. & isti be¬
atiores apło. quia de sius inueniunt᷑ ei substantiis imꝑ¬
tisse: qđ amens quilibos dicere non audebit Quã obre

Expanded text:
nihil sibi de propriis facultatibus superesse voluerunt? Cumque nihil sibi de propriis facultatibus superesse voluerunt? Cumque ipse beatus Apostolus vinculis et carceribus obligatus, seu vexatione itineris impeditus, et ob hoc consuetam victus substantiam parare, ut erat solitus, suis manibus non occurrens, a fratribus, qui de Macedonia venerant, supplementum suae necessitatis se asserit accepisse: nam quod mihi, inquiens, deerat, suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia ; et ad Philippenses ipse referens: Scitis enim et vos, Philippenses, quia in principio Evangelii, quando profectus sum a Macedonia, nulla Ecclesia mihi communicauit in ratione dati et accepti ni si uos soli, quia et Thessalonicam et semel et bis in usum mihi misistis, erunt secundum istorum sententiam, quam mente tepida conceperunt, et isti beatiores apostolo, quia de suis inueniuntur ei substantiis inpertisse? quod amens quilibet non audebit. Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
erant hierosolimis nequaquam sollicitudinẽ curamq
spontaneã subierant egestatem. Et cum uidissent inquit
grãm dĩ quȩ data ẽ mͥ iacobꝰ o cephas & ioħs qͥ uidebantur
colũne ẽe :: dextras dederunt mͥ & barnabȩ societatis. ut
nos int̾ gentes p̃dicaremꝰ: ipsi aut̃ incircumcisione. tantũ
ut pauꝑum memores ẽẽmꝰ Quã re̾ om̃ĩ sollicitudine. se
testatur implesse dicens Qdetiam sollicitus fu hoc ipsũ
facere Qui igitur sunt beatiores: utrĩiã hii qui nuꝑ de
numero gentium congregati. nec p̃ualentes euangłicam
ꝑfectionem conscende adhuc suis facultatibꝰ inherebant:
in quibꝰ magnus fructus ab apło ducebatur. si saltẽ ab ido¬
loꝵ cultu cy fornicatione &e suffocatis & sanguine reuo¬
cati. fidem xp̃i cũ sius facultatibꝰ suscepissent: an illiꝰ euan¬
głice satisfacientes sententiȩ cruce̾ dñi cotidie portantes.

Expanded text:
erant Hierosolymis nequaquam sollicitudinem curamque erant Hierosolymis nequaquam sollicitudinem curamque spontaneam subierant egestatem: et cum uidissent, inquit, gratiam dei quae data est mihi Iacobus et Cephas et Iohannes, qui uidebantur columnae esse, dextras dederunt mihi nos inter gentes praedicaremus, ipsi autem in circumcisione; tantum ut pauperum memores essemus. Quam rem omni sollicitudine se testatur implesse, dicens: Quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Qui igitur sunt beatiores, utrumnam hi qui nuper de numero gentium congregati, nec praevalentes evangelicam perfectionem conscendere, adhuc suis substantiis inhaerebant, in quibus magnus fructus ab Apostolo ducebatur , si saltem ab idolorum cultu et fornicatione et suffocatis et sanguine revocati, fidem Christi cum suis facultatibus suscepissent: an illi qui Evangelicae satisfacientes sententiae, crucem Domini quotidie portantes ,
Abbreviated transcription (Latin):
bent & incarnalibꝰ ministrare eis Ad corinthios quoq hoꝵ
sollicitudinem similit̾ gerens: monet eos ut ante aduentũ
suum collationẽ quã ad usus eoꝵ mittere disponebant.
sollicitiꝰ p̾pararent. De collectis aut̃ quȩ fuint inscĩs:
sicut ordinaui ęccłiis galathiȩ ita & uos facite Tmis¬
quisq ur̃m ꝑunam sabbati thesaurizet apud semetipsũ
recondens. qđ ei bene placuerit: ut ñ cũ uenero tune col¬
lectȩ fiant: Cum aut̃ uenero: quos ꝓbaueritis ꝑ epłas¬
ad largiorem collationẽ ꝓuocaret: infert Qđ si dignum
fuerit ut & ego eã. mecũ ibunt: idẽ si talis fuerit oblatio
ur̃a. quȩ mea quoq mereatur ꝓsecutione deferri Ad ga¬
lathas quoq cũ p̾dicationis ministeriũ cũ apłis partiret᷑.
hocidẽ se depactum cũ iacobo petro & ioħe testatur: ut
licet p̾dicationem susciꝑet gentium. pauꝑum tam̃ qui

Expanded text:
bent et in carnalibus ministrare eis. Ad Corinthios quoque horum bent et in carnalibus ministrare eis. Ad Corinthios quoque horum sollicitudinem similiter gerens, monet eos ut ante adventum suum collationem, quam ad usus eorum mittere disponebat, sollicitius praepararent. De collectis autem quae fiunt in sanctis, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. unusquisque uestrum per unam sabbati thesaurizet apud semetipsum recondens quod ei bene placuerit, ut non cum uenero tunc collectae fiant. cum autem uenero, quoscumque pad largiorem collationem provocaret, infert: Quod si dignum fuerit ut et ego eam, mecum ibunt, id est si talis fuerit oblatio uestra, quae mea quoque mereatur prosecutione deferri. ad Galatas quoque, cum praedicationis ministerium cum apostolis partiretur, hoc idem se depectum cum Iacobo, Petro et Iohanne testatur, ut licet praedicationem susciperet gentium, pauperum tamen qui
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uͦ & ille sim ilit̾ non potuerit facultatibꝰ pristinis fusten¬
tari. qui se non ignobilem etiã in huiꝰ mundi ordine fuisse
testatur: cũ se asserit anatiuitate crius romani dignitate
p̾latũ. si hoc ẽẽ ad ꝑfectionem cõmodiꝰ iudicauisset. Et illi qͥ
hierosolimis cũ eẽnt possessores agroꝵ uł domoꝵ. uendentes
omĩa nichilq sibi penitus ex his reseruantes. afferebant p̾cia
eoꝵ & ponebant ante pedes discipłoꝵ: non potuerunt neces¬
sitatẽ corporis sui facultatibꝰ ꝓpͥis sustinere: si hoc ꝑfectius
fuisset abapłis iudicatũ. uł ipsi eẽ utiliꝰ ꝓbauissent. sed um¬
uersas simul abicientes substantias. maluerunt labore. ꝓpͥo
uł collatione gentium sustentari: de quoꝵ sumptu sc̃s apłs
ac subtilit̾ eos adhanc collationẽ ꝓuocans: ait Nunc aut̃
ꝓficiscar hierłm: ministrare scĩs Complacuit enim ma¬
chedonie & achaiȩ collationẽ aliquam facere inpauperes

Expanded text:
Quasi vero et ille similiter non potuerit facultatibus pristinis sustentari, qui se non ignobilem etiam in hujus mundi ordine fuisse testatur, cum se asserit a nativitate, civis Romani dignitate praelatum ; si hoc esse ad perfectionem commodius judicavisset: et illi qui Jerosolymis cum essent possessores agrorum, vel domorum, vendentes omnia, et nihil sibi penitus ex his reservantes, afferebant pretia eorum, et ponebant ante pedes discipulorum ; non potuerint necessitatem corporis sui facultatibus propriis sustentare, si hoc perfectius fuisset ab apostolis judicatum, vel ipsi esse utilius probavissent? sed universas simul abjicientes substantias maluerunt labore proprio, vel collatione gentium sustentari. De quorum sumptu sanctus ac subtiliter eos ad hanc collationem provocans, ait: Nunc autem proficiscor Jerusalem ministrare sanctis. Complacuit enim Macedoniae et Achaiae collationem aliquam facere in pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
uitã uł intellectum seripturarũ sensui coaptantes. s ium
seripturis ꝓdesidio suȩ libidinis inferentes. consentire ea s suis
opinonibꝰ uolunt: auntq scriptũ eẽ. Beatiꝰ ẽ magiꝰ dare:
quã acciꝑe Cuius interp̃tatione prauissima. eneruatam
dñi putant illã ẽẽ sententiam: qua dicit᷑ Si ius ꝑfectus
eẽ: uade uende om̃ia quȩ habes & da pauꝑibꝰ: & habebis
thesaurum incelo: & ueni sequere me Et arbitrantur hoc
colore diuitias suas se abicere non debere: beatiores scilicet
semetipsos ꝓnuntiantes. si pristinis suffulti substantiis
renuntiasse: huic mundo diuitiis pristinis incubantes:
aut si ꝓfessionẽ monachi re atq oꝑe cupiunt exꝑiri: disꝑsiꝰ¬

Expanded text:
uitam uel intellectum scripturarum sensui coaptantes, sed uim uitam uel intellectum scripturarum sensui coaptantes, sed uim scripturis pro desiderio suae libidinis inferentes consentire eas suis opinionibus uolunt aiuntque scriptum esse: beatius est magis dare quam accipere. cuius interpretatione prauissima eneruatam domini putant illam esse sententiam qua dicitur: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da thesaurum in coelo, et veni, sequere me. Et arbitrantur hoc colore divitias suas se abjicere non debere: beatiores scilicet semetipsos pronuntiantes, si pristinis suffulti substantiis,et nequaquam renuntiasse huic mundo, divitiis pristinis incubantes: aut si professionem monachi re atque opere cupiant experiri, dis
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui cũ decẽ milibꝰ ꝓgreditur contra regem cũ uiginti
milibꝰ uenientem. ñ posse confligere: adhuc eo longe posito
postulet pacẽ: id ẽ ut ne initium quidẽ renunciationis
arripiant: potiꝰ quã tepide eam post̾ hec sequentes. maiore
discrimine semetipsos inuoluant: Meliꝰ ẽ enim ñ uouere:
quã uouere & ñ reddere: Pulchrȩ aut̃ hic cũ decẽ milibꝰ: &
ille cũ iuginti uenire describit᷑ Amplior enim uitioꝵ nos
impugnantium numerus ẽ: quã turtutũ innob dimican¬
tium. Nemo aut̃ potest dõ seruire. & mamone Nec ponenᷤ
quis manu̾ suã suꝑ aratrũ & respitiens retro: aptus ẽ regno
dĩ. Hii gͦ occasionem auaritię pͥstinȩ sibimet intromittere.
quadam scripturȩ sc̃ę auctoritate conantur. Quã uitiosi¬
ore intellectu int̾p̃tantes. apłi immo dñi sententiã corrũꝑe.
atq ad suum desidium gestiunt de prauare: non suam

Expanded text:
eum qui cum decem millibus progreditur, contra regem cum viginti eum qui cum decem millibus progreditur, contra regem cum viginti millibus venientem, non posse confligere, adhuc eo longe posito postulent pacem ; id est, ut ne initium quidem renuntiationis arripiant potius, quam tepide eam post exsequentes majori discrimine semetipsos involvant. Melius est enim non vovere, quam vovere, et non reddere . Pulchre autem hic cum decem millibus, et ille cum viginti venire describitur. Amplior enim vitiorum nos impugnantium numerus est, quam virtutum pro nobis dimicantium. Nemo autem potest Deo servire, et mammonae . Nec ponens quisquam manum suam super aratrum et respiciens retro aptus est regno dei. Hi ergo occasionem auaritiae pristinae sibimet intromittere quadam scripturae sanctae auctoritate conantur, quam uitiosiore intellectu interpretantes apostoli, immo domini sententiam corrumpere atque ad suum desiderium gestiunt deprauare. non suam
Abbreviated transcription (Latin):
broth anaturte uorsuisit: manias uͦ  saphira reser¬
uantes partẽ quandã exhis quȩ possederant: apłico
ore morte multantur: De his igit᷑ qui dicentes remunciasse
se: huic mundo. & rursus incredulitate fracti. nudari ter¬
renis opibꝰ timent: in deuteronomio mistice p̾cipit᷑. Si qͥs
ẽ homo formidolosus os corde pauido. ñ egrediatur ad bel¬
lum: s uadat & reuertatur ad domũ suam: ne pauere fa-¬
ciat corda fr̃m suoꝵ. sicut & ipse timore ꝑterritus ẽ:
Noc testimonio quid euidentiꝰ queso: Nonne manifeste
mauult eos scriptura. ꝓfessionis huiꝰ nec initiũ sibimet
usurpare nec nom̃: quã exhortatione exemploq corrupto
etiã alios ab euangłica ꝑfectione reuocare. & infideli in¬
firmare terrore : Lubetur itaq eis. ut discedentes e pugna
reuertant᷑ indomũ suã: quia non potest quisquã duplicicor¬
de bella dm̃i p̃liari Uir enim duplex animo: inconstans ẽ
in om̃ibꝰ uiis suis Et cogitantes scdm illã: euangłii ꝑabolã.

Expanded text:
biothanati morte conclusit, Annanias et Sapphira reseruantes partem quandam ex his quae possederant apostolico ore morte multantur. De his igitur, qui dicentes renuntiasse se huic mundo rursus incredulitate fracti nudari terrenis opibus timent, in Deuteronomio mystice praecipitur: si quis est homo formidolosus, et corde pauido, non egrediatur ad bellum: uadat, et reuertatur in domum suam, ne pauere faciat corda fratrum suorum, sicut et ipse timore perterritus est. hoc testimonio quid euidentius quaeso? nonne manifeste mauult eos scriptura professionis huius nec initium sibimet usurpare nec nomen, quam exhortatione exemploque corrupto etiam alios ab euangelica perfectione reuocare et infideli infirmare terrore? inbetur itaque eis ut discrevertantur in domum suam, quia non potest quisquam duplici corde bella Domini praeliari. Vir enim duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis . Et cogitantes secundum illam Evangelii parabolam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lustrox. sol merito nuncupat᷑. ire uitio ñ ex tinguatur:
ne eodẽ occidente: ꝑ turbationũ tenebrȩ cũ auctore suo
diabolo uniuersum nr̃i cordis occupent sensũ: c tenebriᷤᷤ
irȩ possessi. uelut innocte ceca. quid nos oporteat agere
ignoremus Tali sensu hunc apłi locũ institutis seniorũ
traditũ nob̾. quia necesse fuit quẽ admodũ de ira sentirent¬
dicere: licet longiore sermone ꝓtulimꝰ: qui eã nec admo¬
m̃tũ quidẽ cor nr̃m penetrare ꝑmittunt. illud euãgłii
om̃imodis obseruantes Qui irascit᷑ frĩ suo: reus erit
iuditio Cȩterũ si usq ad occasum solis licitũ sit irasci:
uergat occasus:

Expanded text:
perlustret, sol merito nuncupatur, irae vitio non exstinguatur; perlustret, sol merito nuncupatur, irae vitio non exstinguatur; ne eadem occidente, perturbationum tenebrae cum auctore suo diabolo universum nostri cordis occupent sensum, et tenebris irae possessi, velut in nocte caeca, quid nos oporteat agere, ignoremus. Tali sensu hunc Apostoli locum institutis seniorum traditum nobis, quia necesse fuit quemadmodum de ira sentirent, licet longiore sermone, protulimus, qui eam nec ad momentum quidem cor nostrum penetrare permittunt, illud Evangelii omnimodis observantes: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Caeterum si usque ad occasum solis licitum sit irasci, vergat occasus
Abbreviated transcription (Latin):
amouentes: uelut incubili quietis positi. cõpunctione salu¬
brima em̃date. atq corrigite Deniq beatus apłs usus huiꝰ
uersiculi testimonio. cũ dixisset irascimini & nolite peccare:
subumxit: Sol ñ occidat suꝑ iracundiam ur̃am: neq deti
locũ diabolo Si noxiũ ẽ stꝑ iracundiã nr̃am occide solẽ
te peccare: Honne euident᷑ hoc dic̃ irascimini uitiis &
furori ur̃o: ne coniuentibꝰ uobis sol iusticiȩ xp̾c incipiat
ꝓpt̾ iracundiã ur̃am m̃tibꝰ obscuratis occide: & disceden-¬
te illo locũ diabolo inur̃ĩs cordibꝰ p̾beatis: De quo sole
aut nom̃ meũ omet᷑ sol iusticiȩ : & sanitas inpennis eiꝰ.
Qui rursus pecc̾atoribꝰ &e pseudo ꝓpħis illisq qͥ iracunt᷑.
occide dr̃ inmedio die: dicente ꝓpħa: Occidit eis sol in
meridie Uł certe scđm tropicũ sensum. mens ide᷑: nois siue
ratio quȩ ꝓ eo qđ om̃s cordis cogitationes discretionesq

Expanded text:
amouentes, uelut in cubili quietis positi conpunctione saluamouentes, uelut in cubili quietis positi conpunctione saluberrima emendate atque corrigite. denique beatus apostolus usus huius uersiculi testimonio cum dixisset: irascimini et nolite peccare, subiunxit: sol non occidat super iracundiam uestram, neque detis locum diabolo. si nonum est super iracundiam nostram occidere solem te peccare? nonne euidenter hoc dicit: irascimini uitiis et furori uestro, ne coniuentibus nobis sol iustitiae Christus incipiat propter iracundiam uestram mentibus obscuratis occidere et discedente illo locum diabolo in uestris cordibus praebeatis? De quo sole autem nomen meum orietur sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Qui rursus peccatoribus et pseudoprophetis, illisque qui irascuntur, occidere dicitur in medio die, dicente propheta: Occidit eis sol in meridie . Vel certe secundum tropicum sensum mens, id est, νοῦς sive ratio, quae pro eo quod omnes cordis cogitationes discretionesque
Abbreviated transcription (Latin):
inconcussa lenitate seruauit dicens: Quid mͥ & uobis
filii saruiȩ: Dimitte eum: ut maledicat: Dñs enĩ p̃ce¬
pit ei : ut malediceret dauid Et quis ẽ: qui audeat
dicere quare sic fecerit: Ecce filiꝰ m̃s qui egressus ẽ de
utero meo querit animã meã: quantomagis filiꝰ iemini:
Dimitte eũ ut maledicat iuxta p̃ceptũ dr̃: si forte res.¬
piciat dñs afflictionẽ meã: & reddat mͥ bonũ ꝓ ma¬
ledictione hac hodierna lubemur itaq irasci salubrit᷑:
s nob̾metipsis ac suggestionibꝰ ascendentibꝰ praus: &
ñ peccare. ad effectum scilicet eas noxiũ ꝑducentes:
Deniq hunc eundẽ sonsum euidentiꝰ explanat uersiculꝰ
sequens Quȩ dicitis incordibꝰ ur̃is. incubilibꝰ ur̃is con¬
pungimini: id ẽ quȩcumq incordibꝰ ur̃is ingruentibꝰ
repentinis aclubricis instigationibꝰ cogitatis: consilu
moderatione omem strepitũ &x ꝑturbationẽ furoris

Expanded text:
inconcussa lenitate seruauit dicens: quid mihi et uobis, inconcussa lenitate seruauit dicens: quid mihi et uobis, filii Saruipit ei ut malediceret David. Et quis est, qui audeat dicere, quare sic fecerit? Ecce filius meus, qui egressus est de utero meo, quaerit animam meam, quanto magis hic filius Jemini! Dimitte eum, ut maledicat juxta praeceptum Domini, si forte respiciat dominus adflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Iubemur itaque irasci salubriter, sed nobismet ipsis ac suggestionibus ascendentibus prauis, et non peccare, ad effectum scilicet eas noxium perducentes. denique hunc eundem sensum euidentius explanat uersiculus sequens: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, id est quaecumque in cordibus uestris ingruentibus repentinis ac lubricis instigationibus cogitatis, consilii moderatione, omnem strepitum ac perturbationem furoris
Abbreviated transcription (Latin):
Talit̾ nos irasci etiam ille ꝓpħa docet: qui intantũ hanc
e suis abegerat sensibꝰ: ut ne mimicis quidem ꝓpriis
&̃ quidem adõ sibi traditis maluerit reddere talionẽ
lrasermini inquit: & nolite peccare Ille & enim cũi aquã
de cisterna bethleemitica concupissce. eamq a iuiris for¬
tibꝰ ꝑmedias hostium cat̾uas suscepisset: allatã ꝓtinꝰ
effudit int̾ram. Et ita uoluptuosã concupiscentię passi-¬
onem iratus extinguens. libauit eam dño: & cupiditatis
suȩ desidium ñ expleuit dicens Propitiꝰ sit micbi as.
ne faciam hoc: Nũ sanguinẽ hominum istoꝵ qͥ ꝑfecti st̃
& animarũ ꝑiculũ bibam: Uł cũ semei in regem dauid
audiente eo lapides & maledicta corã om̃ibꝰ irrogaret:
uelletq abisai filiꝰ saruiȩ princeps militũ. conuitiĩ rega¬
lis ultionẽ truncatione capitis eius explere: beatus
dauid aduersus dirã suggestionem eius indignatione
pia cõmotus: humilitatis modũ & pacientiȩ rigorẽ

Expanded text:
taliter nos irasci etiam ille propheta docet, qui in tantum hanc e suis abegerat sensibus, at ne inimicis quidem propriis et quidem a deo sibi traditis maluerit reddere talionem irascimini, inquiens, et nolite peccare. ille etenim cum aquam de cisterna Bethlehem concupisset eamque a mus fortibus per medias hostium cateruas suscepisset adlatam, protinus effudit in terram, et ita uoluptuosam concupiscentiae passionem iratus extinguens libauit eam domino, et cupiditatis suae desideria non expleuit dicens: propitius mihi sit dominus, ne faciam hoc: num sanguinem hominum istorum, qui profecti sunt, et animarum periculum bibam? uel cam Semei in regem Dauid audiente eo lapides et maledicta coram omnibus inrogaret, uelletque Abisai filius Saruiae princeps militum conuicii regalis ultionem truncatione capitis eius explere, beatus Dauid aduersus diram suggestionem eius indignatione pia commotus humilitatis modum et patientiae rigorem
Abbreviated transcription (Latin):
abemꝰ sane irȩ. ministeriũ satis cõmode nobis insertũ:
ad qđ solum eam reciꝑe utile nob̾ ẽ ac salubre: cũ contra
lasciuientes cordis nr̃i motus indignantes infremimus:
ce ea quȩ agere confundim᷑ corã hominibꝰ uł ꝓloqui. in la-¬
tebras ascendisse nr̃i pectoris indignam᷑: angłoꝵ scilicos
ac dĩ ipsiꝰ p̃sentiam ubiq & om̃ia penetrantis. oculiq ipsiꝰ
p̃sentiam formidine trementes. quẽ nequaqua̾ possunt
conscientiȩ nr̃ȩ latere secreta: uł certa cũ contra hanc
ipsam ira cur nob̾ aouersus

Expanded text:
abemus sane irae ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lasciuientes cordis nostri motus indignantes infremimus et ea, quae agere confundimur coram hominibus uel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur, angelorum scilicet ac dei ipsius praesentiam ubique et omnia penetrantis oculumque eius tota formidine tremescentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae latere secreta. Uel certe cum contra hanc ipsam iram, cur nobis aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
sustentat. mod̾atur ac regit Et ut de cȩteris taceã. cani¬
cies capitis quid aliud quã longeuitatẽ dĩtatis & antiqͥ¬
tatẽ significat. qua sine ullo principio ẽ & omĩa tẽpora¬
alienus ẽ sentire debemus: scilicet quo ꝑ hec eũ rudice̾
& ultorem om̃ium quȩ iniq gerunt᷑ in hoc mundo. pos¬
simꝰ aduertere: & retributorẽ terribilẽ actuũ nr̃oꝵ his
uerboꝵ significationibꝰ formidantes contra illiꝰ uoluntatẽ
timeamus quioquã admittere Illos & enim timere nouit
humana natura quos indignari nouit & ueret᷑ offen¬
dere: ut in ñ nullis equissimis iudicibꝰ solet abhis qui¬
ab aliquo reatu suȩ conscientiȩ remordent᷑. ira ultrix
timeri: non scilicet qđ in animis eoꝵ qui iustȩ iudicatu¬
ri sunt ꝑturbatio consistat: sed qđ ita metuentibꝰ ille
tione ꝓcedit: Quȩ tam̃ quantalibet animi fuerit man-¬

Expanded text:
sustentat, moderatur ar regit, et ut de ceteris taceam, canisustentat, moderatur ar regit, et ut de ceteris taceam, canities capitis quid aliud quam longaeuitatem deitatis et antiquitatem significat, qua sine ullo principio est et ante omnia temporaalienus est, sentire debemus, scilicet quo per haec eum iudicem et ultorem omnium quae inique geruntur in hoc mundo possimus aduertere, et retributorem terribilem actuum nostrorum his uerborum significationibus formidantes contra illius uoluntatem quicquam timeamus admittere. illos etenim timere consueuit humana natura, quos indignari nouit, et ueretur offendere: ut in nonnullis aequissimis iudicibus solet ab his, qui aliquo reatu suae conscientiae remordentur, ira ultrix timeri, non scilicet quod haec in animis eorum qui iuste iudicaturi sunt perturbatio consistat, sed quod ita metuentibus ille tione procedit. quae tamen quantalibet animi fuerit man
Abbreviated transcription (Latin):
ñ absq nefando sacrilegio possunt intelligi. suꝑ eo
qui inuisibilis. in effabilis. in comp̃hensibilis. in estima¬
bilis. simplex & incompositꝰ. scãrum scripturarum
auctoritate definit᷑: ita ne furoris quidẽ & irȩ ꝑtur-
batio. illi indemutabili naturȩ sine ingenti blasphemia¬
poterit coaptari Nam huiꝰcemodi significatione m̃broꝵ
diuinas efficientias dĩ & imm̃sas oꝑationes eiꝰ sentire
debemus: quȩ nobis nisi ꝑhȩc usitata uocabula m̾broꝵ
nequeunt intimari: utputa significatione oris collocuti¬
ones eius quȩ mnarchanos animȩ sensus solent clement᷑
sit agnoscamus: inocłis imm̃sitatẽ ꝑspicatie qua uniuer¬
sa ꝑ lustrat ac ꝑspicit: & qđ nichil eũ ex his quȩ a nobis
geruntur gerendaue sunt seu cogitant᷑ lateat. scire possi¬
mus: manuũ nuncupatione: ꝓuidentiã & oꝑationem
qua om̃iũ ipse sit creator & conditor sentiamus: brachiu̾
quoq uirtutis & gub̃nationis eius insignia: qua cuncta

Expanded text:
n absque nefando sacrilegio possunt intellegi super eo, qui inuisibilis, ineffabilis, inconprehensibilis, inaestimabilis, simplex et inconpositus sanctarum scripturarum auctoribatio illi indemutabili naturae sine ingenti blasphemipoterit coaptari. Nam hujusmodi significatione membrorum divinas efficientias Dei et immensas operationes ejus sentire debemus, quae nobis nisi per haec usitata vocabula membrorum nequeunt intimari: ut puta, significatione oris, collocutiones ejus, quae in arcanos animae sensus solent clementersit agnoscamus; in oculis immensitatem perspicaciae, qua universa perlustrat ac perspicit, et quod nihil eum ex his quae  nobis geruntur gerendaue sunt seu cogitantur lateat, scire possimus. manuum nuncupatione prouidentiam et operationem, qua omnium ipse sit creator et conditor, sentiamus. brachium quoque uirtutis et gubernationis eius insignia, qua cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. tãquã potens crapulatus auino. qui solus habet
umaortalitatẽ. & lucẽ habitat inaccessibilem: ut p̃t̾mitã
ignorationẽ & obliuionẽ quȩ de ipso legimꝰ inscripturis
scĩs frequent᷑ inserta: deinde liniam̃ta m̾broꝵ quȩ tãqͣm
de homine figurali & composito describunt᷑. capillis
scilicet. capite & naribꝰ. ocłis ac facie. manibꝰ ac brachio.
digitis. utero pedibꝰq: quȩ omĩa scđm uilẽ litterȩ sonũ
si uoluerimꝰ admittere: dm̃ liniam̃tis m̾broꝵ & corporea

Expanded text:
nus, sicut potens crapulatus a uino, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem: ut praeteream ignorationem et obliuionem, quae de ipso legimus in scripturis sanctis frequenter inserta, deinde liniamenta membrorum, quae tamquam de homine figurali et conposito describuntur, capillis scilicet, capite et naribus, oculis ac facie, manibus et brachio, digitis, utero pedibusque. quae omnia secundum uilem litterae sonum si uoluerimus admittere, deum liniamentis membrorum et corporea