comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
roph&ae uerba
quae lar giente dñoho
diae caritatiue strar
loquenda sunt lectione
magis indigent quã ex¬
positione:: Eaenim intribus
portis interioribus replican¬
tur. quar sec undo iam uel
tertio deexterioribus dicta
sunt  Pauca uero in earum
descriptione permutantur.:
undenecesseest eanos quae
iam dicta suntegendo
trans currere : ut quȩ nec dũ
dicta sunt licentius possima
enodare: Itaq nunc dicitur:
& porta atri interioris in uia
australi. & mensus : aporta
usque ad portam in uia austa¬
li centum cubitos & intro¬
duxit me in atrium interi¬
us ad portam australem &
mensus est portam iuxta men¬
suras superiores. thalamũ eius
& frontem eius & uestibulũ eius

Expanded text:
rophetae verba quae, largiente Domino, hodie charitati vestrae loquenda sunt lectione magis indigent quam expositione. Ea enim in tribus portis interioribus replicantur quae secundo jam, vel tertio de exterioribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius possimus enodare. Itaque nunc dicitur: porta atrii interioris in via australi: et mensus est a porta usque ad portam in via australi, centum cubitos. Et introduxit me in atrium interius ad portam australem: et mensus est portam juxta mensuras superiores. Thalamum ejus, et frontem ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur Quasibos ductꝰ
ad iuctimam. id ÷ sicut fatuus
cass& : Vidit igitur sc̃s uir
mnen temsuam auditis totma¬
lis adde sperationem concu¬
ti & mirabiliter studuit in
specerta bonis suis actibus so¬
lidari. Sicimpletur quodscrip¬
tumest. Indiebonorum ne
irmemorsis malorum. &indie
malorum ne in memorsis bonorũ
Sienim cumboni es semus malo¬
rum reminis cimur. Quȩ aut &iã
passisumus aut adhuc patipos¬
sumus acceptabonamentemñ
eleuam: Quia eorumgaudia
timor memoriae malorum
praemit:: & sicum malaha¬
bemus bonorum reminisci¬
mur: Quae autiam accȩpi¬
mus aut adhilcnos posse ac¬
cipere speramus : malorum
pondus animum inde¬
sperationem non de primit.
quia bunc adspem memoria
bonorum leuat: Siitaque
gradimur dt nos nec ꝓsper¬
ritas eleu& nec aduersitas
frangat: habere nos ante
omni potentis di oculos pal¬
mas hinc inde monstramus:

Expanded text:
sequitur, quasi bos ductus sequitur, quasi bos ductus ad victimam ; id est, sicut fatuuscasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memoria bonorum levat. Si itaquegradimur, ut nos nec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde monstramus.
Abbreviated transcription (Latin):
agnalegen¬
tium deb&
esse discreti¬
o ut insacroelo¬
quio cumquilib& unus sermo
dicitur non sẽper unam ean¬
demq: rem significarecreda¬
tur.̃ Sicut aliquando solin
bono. aliquando uero accipi¬
tur in malo.⁊ Solis enim nomi
tanternim libro. sapientiae¬
impii in inferno dicturi sunt
Errauimus auia ueritatis.
& soliustitiae nonluxit nob̵:
& de iactis seminibus dñs.
orto sole aruerunt : Quia
uidelic& facta ꝑsecuti one
in repbrorum cordibus p̃¬
dicationis uerba siccantur:
Sic leo dnm de signat. unde
scriptumest. : Vicit leode
tribuiuda.: Sicleonis no¬
mine diabolisimilitudo
exprimitur : sicut ꝑprimũ
pastorem dicitur.: aduer¬
sarius urt diabolus sicut
leorugiens circuit quȩrens
quem deuor& : Sic bouis
nomine sapiens designat᷑
unde scriptum : Noñ iun¬
ges bouem & asinum.
Id ÷ sapientem cum stulto
in p̃dicatione non socies.:
Sic ꝑbouem fatuus figura¬
tur. sicut dero qui inturpi¬
tudine amoris captus est
dicitur: statims que ram

Expanded text:
agna legentium debet esse discretio, ut in sacro eloquio cum quilibet unus sermo dicitur, non semper unam eamdemque rem significare credatur, sicut aliquando sol in bono, aliquando vero accipitur in malo. Solis etenim nomintante enim libro Sapientiae, in inferno impii dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et sol justitiae non luxit nobis . Et de jactis seminibus Dominus dicit: Orto sole aruerunt , quia videlicet, facta persecutione, in reproborum cordibus praedicationis verba siccantur. Sic leo Dominum signat. Unde scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Sic leonis nomine diaboli similitudo exprimitur, sicut per primum pastorem dicitur: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret . Sic bovis nomine sapiens designatur. Unde scriptum est: Non junges bovem et asinum , id est, sapientem cum stulto in praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudine amoris captus est, dicitur: Statimque eam
Abbreviated transcription (Latin):
risimensus est uesti¬
bulum portar Octo
cubitorum& fronte
eius duobus cubitis
ac ne hoc uestibulum extraportã
esse crederemus: subditur. : Uesti¬
bulum autem portȩerat intrinse¬
cus Qui dergo ꝑinterius uestibu¬
lum Quisi a&ernȩ uitȩ latitudo
signatur quae modo intraan¬
gustias uitar presentis Iã per
spemmente concipiturꝰ dequaꝑ
psalmistam dicitur: Intratepor
tas eius in confessione. atria eius
fitemur: angustae uitȩ portã
ingredimur: Sedcum post hȩc
ad acernam ui tamperducimur.
portenrae atria in confessionum
laudibus intramus Quia ibi iã
angustia nonerit: cumnos l&itia
peccatores accipimus. qui in¬
mentis frigore dilapsi sub
peccatisuiumbra torpuert:
Sed quia omni potentis dĩ mi¬
sericordia &iamtales adpę¬
nitentiam reuocat. conpunc¬
tione & lacrimis lauat: uir¬
tutibus ditat. usque ad ꝑfec¬
tionis gloriam subleuat. pon
solum adorientem centum
cubiti sed&iam adaquilone
dixcuntur Dur iustis &iam

Expanded text:
Mensus est vestibulum portae octo cubitorum, et frontem ejus duobus cubitis. Ac ne vestibulum extra portam esse crederemus, subditur: IBID.-- Vestibulum autem portae erat intrinsecus. Quid autem per interius vestibulum, nisi aeternae vitae latitudo signatur, quae modo inter angustias vitae praesentis jam per spem mente concipitur? De qua per Psalmistam dicitur: Intrate portas ejus in confessione, atria ejus fitemur, angustae vitae portam ingredimur. Sed cum post haec ad aeternam vitam perducimur, portae nostrae atria in confessionum laudibus intramus, quia ibi jam angustia non erit, cum nos laetitia peccatores accipimus, qui mentis frigore dilapsi sub peccati sui umbra torpuerunt. Sed quia omnipotentis Dei misericordia etiam tales ad poenitentiam revocat, compunctione et lacrymis lavat, virtutibus ditat, et usque ad perfectionis gloriam sublevat, non solum ad Orientem centum cubiti, sed etiam ad Aquilonem ducuntur, dum cum justis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
est cerrenus paradisus ubi primorũ
hominum corporalit̾ uita extitit.
alter celestis ubi animȩ beatorũ sta¬
tun ut a corpore exeunt transferun¬
cur. atq digna felicitate lȩtantes
exspectant receptionẽ corpoꝵ suoꝵ.
De hoc paradiso iulianus pomeriꝰ ait.
hinc quoꝙ uident᷑ animȩ iustoꝵ du-¬
ci uel ire in paradisum recedentes a
corpore. quo se raptum dicit apłs m̃
te ꝓfecto non corpore. Item idem
corporᷝ exeuntes dõ donante mittan¬
tur. Quod ita debere credi dñs n̾r ih̾c
latroni dicendo hodie mecum eris in
paradiso sine ulla ambiguitate ꝓba¬
uit qͦd beatas animas suis exutas cor-¬
porib paradisus cȩlestis sine ullo cẽ
Ubi sit pa¬
poribus requiescunt.

Expanded text:
est terrenus paradisus, ubi primorum hominum vita corporaliter exstitit: alter vero coelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque digna felicitate laetantes, exspectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Julianus Pomerius ait: « Hinc quoque videntur animae justorum duci, vel ire in paradisum recedentes a corpore, quo se raptum dicit Apostolus, mente profecto, non corpore. » Item idem corporibus exeuntes, Deo donante, mittantur. Quod ita debere credi, Dominus nostelatroni dicendo, Hodie mecum eris in paradiso , sine ulla ambiguitate probavit, quod beatas animas suis exutas corporibus paradisus coelestis sine ullo inteUbi sit pe exutae corporibus requiescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ac pre ceteris familiarissimo
michi domino Idalio barcinonen¬
sis sedis ep̃o: iulianus indignus
clara redemptoꝵ omium excepti.¬
one conspicuũ quo presenti anno
parit̾ in urbe regia positi passioniᷤ
dm̃cȩ festum festiuo cordium ar¬
dore suscepimꝰ. quis recolendum
Illo tunc actum est ut congrua
tantę festiuitatis silentia expeten¬
tes remotiorem secreti locum intra¬
remus. illic diuinȩ passionis complu.¬
endi imbrib discreti ambo stratib
lectuloꝵ excipimur. Ubi dũ ęt̾nę
lucis speculo communt̃ tangere¬
mur. saera lectio in manib sũpta
est. Lectum est in diuturno silen¬
tio. dñicȩ tunc passionis secreta
congestis euangłi  concordiis
scrutabamur. At ubi uentum est
ad quendã lectionis desiderabilẽ
locum quem nunc recordari non
ualeo: concutimur. geminꝰ. suspira

Expanded text:
ac prae caeteris familiarissimo mihi in Domino Idalio, Barcinonensis sedis epis Julianus indignus  illum clara redemptorum omnium exceptione perspicuum, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium ardore suscepimus, quis recolendum  Illo tunc actum est, ut congrua tantae festivitatis silentia expetentes, remotiorem secreti locum intraremus. Illic divinae passionis compluendi imbribus, discretis ambo stratibus lectulorum excipimur, ubi dum aeternae lucis spiculo communius tangeremur, sacra lectio in manibus sumpta est. Lectum est in diurno silentio. Dominicae tunc passionis secreta, congestis Evangeliorum concordiis, scrutabamur. At ubi ventum est ad quemdam lectionis desiderabilem locum, quem nunc recordari non valeo, concutimur, gemimus, suspira
Abbreviated transcription (Latin):
peccat¬
primi hominis actum esse
rit mors in mundũ intraret
paulus apl̃r docens ꝑ unum
hominem ait peccatum in¬
trauit mundũ & ꝑ peccatũ
mors. & ita in om̃s homines
mors ꝑtransiit. in quo om̃s
peccauert. Q uod ds̃ immor

Expanded text:
Peccaprimi hominis actum esse, ut mors in mundum intraret, Paulus apostolus docet: Per unum hominem, ait, peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaver
Abbreviated transcription (Latin):
nullus hominũ nouerit.
discipulis atq dicentibus
qͦd signum aduentꝰ tuierit
& consũmationis seculi.
respondisse eumdẽ dñm
legimꝰ. de die autẽ illa &
hora nemo scit neꝙ angłi
Iin cęlo neq filiꝰ nisi pater
solus. quã quã hocipsũ qͦd se
dicit nescire ñ arbitͣndꝰ est
hocipsum filiꝰ ignorasse. sed qͦd sic sci¬
at ut nolit aliis dicere. Nam dũ di-
in corde meo. indicat se quidẽ scire.
lis locus esse credatur uln uidicium

Expanded text:
s hominum noverit. discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum diciin corde meo , indicat se quidem scire, lis locus esse credatur ubi judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tos ire ꝑ abrupta uitioꝵ cerne-¬
ret: eum quem quasi in ingressũ
mundi posuerat retraxit pedẽ.
ne siquid de scientia eius attin¬
geret ipse quoq postmođu in¬
nr̃ quem ipse conuersum nosti tͣns¬
missus a dño suo fuerat. ut dĩ uiro
in monasterium uino plena duo
lignea uascula quȩ uulgo flasconeᷤ
uocant᷑ deferret. Qui unũ detulit.
alterum uͦ ꝑgens in itinere abscon¬
dit. Uir autem dñi quem facta
absentia latere non poterant.
unum cũ gratiarũ actione susce¬
pit. & discedentẽ puerũ monuit
dicens. Uide fili. de illo flascone
quẽ abscondisti iam ñ bibas sed
inclina illũ caute . & inuenies qͥd¬

Expanded text:
tos ire per abrupta vitiorum cernetos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodunoster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies q
Abbreviated transcription (Latin):
uulnere meminit qualis aliquand
monasterio fuit. quomͦ ei labent i.
cta subtererant: quantum rebus
quȩ uoluunt᷑ eminebat. qͦd nullo
cȩlestia cogitare consuenerat. qu
etiam retentus corpore ipsa iam
nis claustra contemplatione tra¬
bat. quod mortem quoq quȩ pe
cunctis pęna est uidelicet ut inc¬
sum uitȩ & laboris sui premiũ a
bat. at nunc ex occasione curȩ p¬
ralis secularium hominũ negotia
titur. & post tam pulcram quieci
speciem terrem actꝰ puluere fed
Cunq se pro condescensione mi
ad exteriora sparserit: etiam cũ i¬
uenerabilis gr̃a bẽnedict¬
& nomine. ab ipso pueritie¬
sue tempore cor gerens se¬
nile.etatem quippe mo¬
ribus transiens: nulli ani¬
mum uoluptati dedit. sed
dum in hac terra adhuc
esset. quo temꝑ oralit̾ libe¬
re uti potuisset despexit
iam quasi aridum mundu
cum flore. Qui liberiori ge¬
nere ex prouintia nursie exort.
romȩ liberalibus litterarũ studiiᷤᷤ
traditꝰ fuerat. Sed cum in eis mul¬

Expanded text:
ulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantum rebus omnibus que volvuntur eminebat, quod nulla nisi celestia cogitare consueverat, quod etiam retentus corpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium bat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum ienerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis mul
Abbreviated transcription (Latin):
die quȩdam uidua aduenit. quȩ
a regis uuandaloꝵ genero suum
filium in captiuitatẽ ductũ fuisse
ꝑhibuit. atq a uiro dĩ enis p̃tiũ
post̃ulauit. si forte illius dominꝰ
hoc dignaretur accipere .x. hunc
concederet ad propria remeare.
Sed uir dĩ magnopere petenti fe¬
mine quid dare potuisset inqui¬
rens nichil apud se aliud nisi semet¬
ipsum inuenit. petenti q feminȩ
respondit dicens. Mulier. quid pos¬
sim dare non habeo. sed memetip¬
sum tolle. me seruum iuris tui eẽ
ꝓfitere. atq ut filium tuum reci¬
pias me uice illius in seruitium
trade. ꝯuod illa ex ore tanti iuiri
audiens. irrisionem potius credidit
quam compassionem. At ille ut
erat uir eloquentissimꝰ atq ad pri¬
me in exterioribus quoq studus
eruditus. dubitanti feminę citiꝰ
ꝑsuasit ut audita crederet. & ꝓ
receptione filii sui in seruitium
eꝑmꝰ tradere non dubicaret. Per¬
rexere g utriq ad affricã Prace¬

Expanded text:
die quaedam vidua advenit, quae die quaedam vidua advenit, quae a regis Vandalorum genero suum filium in captivitatem fuisse ductum perhibuit, atque a viro Dei ejus pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere, et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in servitium episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Proce
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis ualde patribus intendo.
maioꝵ facta reliqueram. ita ut
pauliNi miraculum nolanȩ ur¬
bis ep̃i qui multos quoꝵ memini
uircute & tempore precessit me.¬
moriȩ de fuisse uideatur. Sed ad
priora minc redeo. ea quȩ quan¬
tm ualeo sub breuitate ꝑstringo
Sicut enim bonoꝵs facta in notẽ¬
scere citius similibus solent: seni¬
orib nr̃is ꝑ iustoꝵ exempla grã¬
dientib predicti uenerabilis ui¬
ri celebre nomen innotuit. eius¬
ꝙ opus admirabile ad eorum se
instruenda studia tetendit. Quo¬
rum me necesie fiit grandeui¬
tatem tam certo eredere. acsi
eaque dicetent meis oculis ui¬
dissem.
UM seuientiũ uuandaloꝵ tem¬
pore fuisset italia in campanie
partib dep̾clata. multiq essent
x hac cerra i affricana regie¬
ne transducti uir dmi paulins
cuncta quȩ ad episepii usum
habere potuit captiuis indigenti¬
busq largitus est. Cumq iam ni¬
chil om̃imodo suꝑesset quod pe¬
tentibus dare potuisset. quadam

Expanded text:
icinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque jam nihil omnino superesset quod petentibus dare potuisset, quodam
Abbreviated transcription (Latin):
de paradisi gaudiis culpa ex¬
gente expulsus est primus h¬
mani generis parens. in hui
peccando extra semetipsum
fusus. iam illa cęlestis patrie
gaudia quȩ prius contemplo¬
batur uidere non potuit. In para¬
diso qui pͥpe homo assueuerat uerl¬

Expanded text:
de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujus peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat
Abbreviated transcription (Latin):
circulus .s. incipit ÷ ꝓximȩ¬
ecundus ab occasuindiȩ ꝑmedos uadit & ꝑsas. arabiam srria cr̃pri¬
cretam libeum & septentrionalia a fricae contingens: Vmbilicꝰ aecͥ

Expanded text:
circulus incipit ab Iecundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, CypruSiciliae, et septentrionalia Africae pertingit, umbilicus ae
Abbreviated transcription (Latin):
ideenimsit ut septentrionalis plagae sidera nobis semꝑ appareant
septentriones noncernunt trogodrtȩ & confinis aegrpt netca nopũ
italia quã uis eiꝰ demorbis penedimidio maior pars ab oriente ad occasi

Expanded text:
de enim fit ut septentrionalis plagae sidera nobis semper appareanSeptentriones non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus, nec Canopum ia: quamvis ejusdem orbis pene dimidio major pars ab oriente ad occas
Abbreviated transcription (Latin):
mis UIII bc̃ lañ similit̃ diuidat: Vbi autem dĩpopulus in lege¬
temporum facer& iitia testatur scriptura q̃ p̃cipit dicens. Ob¬
seruamensem iouarum frugum & uerni primum temporis
& facies phasedñodõtuo: Quemi secutiẽt egrptuuidentur EXe
quod eruditissim eorum antistes proterius ait: Illud &iam
oporiet aitendere qđ errent Nimium qͥ primi mensis initium
omnino esse constituunt eo qđ tunc iitium uerni temporis abhis
quiinuenire uoluerunt cumom ini diligentia p̃fixumesse uideat

Expanded text:
mis VIII Calendas Jan., similiter dividat. » Ubi autem Dei populus in legetemporum faceret initia, testatur Scriptura, quae praecepit dicens: Observa mensem novarum frugum, et verni primum temporis, et facies Phase Domino Deo tuo. Quem secuti esse Aegyptii videntur, ex eo quod eruditissimus eorum antistes Protereus ait: Illud etiam oportet attendere, quod errent nimium, qui primalend. Aprilis, omnino esse constituunt: eo quod tunc initium verni temporis, ab his qui hoc invenire valuerunt cum omni diligentia praefixum esse videat
Abbreviated transcription (Latin):
autenticis Acnobilissimis ita eade tempora adlineam diftine
reperimus: Ad notato & iamortu uergiliarium uii iđmã
occasu qq earundem Vii iđ pouẽb̵ & plinius secundus in libro
secundo paturalis hrstoriȩ. eodẽmͦ distinguenda iudicauit:S.
& homo ecclesiȩ sc̃s anatholius. in operesuo pascali cum deȩqͥ noc¬
tus & solstus deq horarum acmomentorum crementis subtilis si¬
medis putass& . Ita disputationẽ suã simul & ipsum libellum ter
porum confinia lic& mensium sequentium łdis ad proxim̃t᷑:¬
ni & hiemisteneat. Et nonex inde temporum principia inchoan
tur. ndemensium kalendȩ iitantur. Sedita unum quodq
Sedita unum quodq
tempus inchoandum est ut a prima die ueris tempus ȩquinoctiuim¬

Expanded text:
authenticis ac nobilissimis, ita eadem tempora ad lineam distincta reperimus, adnotato etiam ortu Vergiliarum VII, Id. Maii, occasu quoque eorumdem VII Id. Novemb. Et Plinius Secundus, in libro secundo naturalis Historiae, eodem modo distinguenda judicavit. Sed et homo Ecclesiae sanctus Anatolius, in opere suo paschali, cum de aequinoctiis et solsticiis, deque horarum ac momentorum incrementis subtilissime disputasset, ita disputationem suam simul et ipsum libellum termporum confinia, licni et hiemis, teneat; et non exinde temporum principia inchoan tur. e unumquodque tempus inchoandum est, ut a prima die veris tempus divi
Abbreviated transcription (Latin):
ecundus ab occasuindiȩ ꝑmedos uadit & ꝑsas. arabiam srria cr̃pri¬
cretam libeum & septentrionalia a fricae contingens: Vmbilicꝰ aecͥ

Expanded text:
ecundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, CypruSiciliae, et septentrionalia Africae pertingit, umbilicus ae
Abbreviated transcription (Latin):
facit. sed qui incessabiliter facit. Quienĩ
perseuerauerit usq: infinẽ. hic saluus erit:¬
uaesote anima. obsecrote. implorote.
Nequid ultra leuiter agas. nequid
in consulte facias. Netemere aliquid agas.
nere petatur malũ. Nerenascatur pecca¬
tũ. peredeat iniquitas. nerecurrat mali¬
tia. Nedenuo exoriatur nequitia. neresumat
temperare inon est nacura insticuti hominis sed pena
damnati

Expanded text:
facit, sed qui incesfacit, sed qui incesperseveraverit usque ad finem, hic salvus eritQuaeso te, anima, obsecro te, deprecor te, imploro quid ultra leviter agas, ne quid inconsulte geras, ne temere aliquid facias, ne repetatur malum, ne renascatur peccatum, ne redeat iniquitas, ne recurrat malitia, ne denuo exoriatur nequitia, ne resumat temperare, non est natura instituti hominis, sed poena damnati
Abbreviated transcription (Latin):
aequũ est: propone utulterius non pecces.
neulterius delinquas statue: caueculpastuas
iterare. cauemala tua repetere. Uitiũ ex quo
te abscidisti. nereuoces : Quaedereliquisti
neiteres: trans actamala non repetas. post
lapsũ denuo non delinquas
onte polluas postlamentũ. post paeni¬
tentiae lustũ. Non redeas adpeccatũ
Nondeniq cõmittas deplorata delista. nec
tursus facias quoditerũ plangas. Neculpã
proquaueniã postulas. iterare praesumas
Inanis .ẽ. paenitentia. quã culpasequens
coinquinat. Uulnus iteratũ . tardius sa¬
natur. ꝑrequenter peccans &lugens. uenia¬
uixmeretur. Nihil prosunt lamenta &la¬
crimȩ . si replicantur peccata. Nihilual&
ueniã amalis poscere. & mala denuo iterare:
Persisteergo inconfessione. esto in paeniten¬
tia fortiter confirmatus. Uitãbonã quã
coepisti tenere: Nedeseras. s ropositũ bonȩ
uitae conserua iugiter. Tuncerit perfestũ
uerantib promittitur : praemiũ perseue
rantib: datur. Non .ẽ. beatus quibonũ

Expanded text:
aequum est Propone ut ulterius non pecces, ne ultra delinquas statue. Cave culpas tuas iterare, cave mala repetere, ad vitium ex quo te abscidisti non revoces, quod deliquisti non iteres, transacta mala non repetas. Post lapsum denuo non delinquas, non te polluas post lamentum, post poenitentiae luctum non redeas ad peccatum, non denuo committas deplorata delicta. 77. Ne rursus facias quod iterum plangas, ne culpam pro qua veniam postulas iterare praesumas: inanis est poenitentia quam sequens culpa coinquinat, vulnus iteratum tardius sanatur, frequenter peccans et lugens vix veniam meretur. Nihil prosunt lamenta, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, 495 et mala denuo iterare. Persiste ergo in confessione, esto in poenitentia fortiter confirmatus. 78. Vitam bonam quam coepisti tenere non desinas. Propositum vitae bonae conserva jugiter. verantibus promrantibus datur. Non est bonus qui bonum
Abbreviated transcription (Latin):
cire uolens inqua rerum sis parte locandus. discute
quid tieas. quidue sit id qđ amas . Namcimn eti hoc
gemino nascuntur fomite motus. respondene que
suis ger una principus & qđ quisq boniensibi
tẽpore duxit insto hos summi indicioregis capi&n¬

Expanded text:
cire volens, in qua rerum sis parte locandus, Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina principiis. Et quod quisque bonum sibi tempore duxit in isto, Hoc summi Regis judi
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ animae racionalis uitrũ est uoluntas ea faciendi quȩ
uetat summa &untima ueritas . Ita homo depara diso in hoc
scło expulsus est id est ab aeternis ad cẽporalia. acopiosis ad
egena. a firmitate ad infirma : Nonergo abono substanti¬
ali ad malũ substantiale. quia nulla substantia malũ est.
sed abono ae terno adbonũ tẽporale. ab onospũali. adbonũ
carnale. Ab ono intelligibili adbonũ sensibile . Abonosũmo
adbonũ infimũ. Est igit᷑ quod lã bonũ qđ diligit anima ra¬
tionalis peccit. quia in fra illã ordinatũ est. Quare ipsũ
peccatũ malũ est. non ea substantia quȩ peccando diligitur.
CCCLXXXUI. DEMASISIRA
OMMIũa riũ uernate.

Expanded text:
rimum animae rationalis vitium est, voluntas ea faciendi quae vetat summa et intima veritas. Ita homo de paradiso in hoc saeculum depulsus est, id est, ab aeternis ad temporalia, a copiosis ad egena, a firmitate ad infirma. Non ergo a bono substantiali ad malum substantiale; quia nulla substantia malum est: sed a bono aeterno, ad bonum temporale; a bono spirituali, ad bonum carnale; a bono intelligibili, ad bonum sensibile: a bono summo, ad bonum infimum. Est igitur quoddam bonum, quod si diligit anima rationalis, peccat, quia infra illam ordinatum est. Quare ipsum peccatum malum est, non ea substantia, quae peccando diligitur. CCCLXXXVIII. De magistra omnium artium veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
tars me dicinȩ cum cadem maneat neq: ullomodo ipsa
mueetur . mutat tamen praecepta languentib: . quia
mutabilis est nr̃a ualteudo . ita diuina prouidentia cum
sit ipsa omnino incõmutabilis. Mutabili tamen creaturȩ
uariae subuenit. & pro diuersitate morborũ aliis alia
iub& aut uetat. ut auitio unde mors incipit. & ab ipsa
morte ad naturã suã & essentiã ea quae deficiunt id est
ad nilnilũ tendunt reducat & firm& .CCCLIXU¬
DE PRIMAHOMIN IS PRABUARICATIONBS

Expanded text:
ars medicinae, cum eadem maneat, neque ullo modo ipsa mutetur, mutat tamen praecepta languentibus; quia mutabilis est nostra valetudo: ita divina providentia, cum sit ipsa omnino incommutabilis, mutabili tamen creaturae varie subvenit; et pro diversitate morborum aliis alia jubet, aut vetat: ut a vitio, unde mors incipit, et ab ipsa morte, ad naturam suam et essentiam ea quae deficiunt, id est, ad nihilum tendunt, reducat et firmet. CCCLXDe prima hominis praevarication
Abbreviated transcription (Latin):
omnia fauillae. non in paueis ossib: eorũ uitae memoria
est Respice sepulchira& uide. quis serius. quis dome¬
nus. quis pauꝑ. quis diues. quis cerne si potes uinctum
arege. forte adebili. pulchrum adeformi. Memor
itaq: naturae mon extollaris aliquando. Memor autẽ
eris. site ipsum respexeris.

Expanded text:
omnia favillae? non in paucis ossibus eorum vitae memoria est? Respice sepulcra, et vide quis servus, quis dominus, quis pauper, quis dives. Discerne, si potes, victum a rege, fortem a debili, pulchrum a deformi. Memor itaque naturae, non extollaris aliquando. Memor autem eris, si te ipsum respexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
emonstratiuum genus ẽ cumaliquid demonstramus in quõe lausaut
uituperatio hocẽ quando perhuius modidescribtionem ostenditur
aliquis atq cognoscitur ut psalmus uicesimuostauus & alia uelloca
uel psalmiplurimiut dñe in cael omiseri cordiatua &usq ad nubes
ueritastua iustitiatua sicutmontes dĩ & reliqua.
tere quid fugere quid docere quid prohibere.
Iudicialegenus ẽ in quõe accusatio & defensio uel pracmu
p&itio & negatio.¬

Expanded text:
emonstrativum genus est cum aliquid demonstramus, in quo est laus et vituperatio, hoc est, quando per hujusmodi descriptionem ostenditur aliquis, atque cognoscitur; ut psalmus XXVIII et alia vel loca vel psalmi plurimi, ut: Domine, in coelo misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua. Justitia tua sicut montes Dei, et reliqua. tere, quid fugere, quid docere, quid prohibere Iudiciale genus est in quo est accusatio et defensio, uel praemii petitio et negatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Diuiledicitur perquod totius ciuitatis amministratur utilitas
SHILOSODHIAE DIUISIONIBUS DEFINITIONIB Q TRACTATIS
INQUIEUS GENERALITER OMNIA CONTINENTUR.
NUNCAD DORENIRII LIBRUAI QUIISAGOGES SCRIBITUR
ACCEDAAIUS. ISABOSES PORDNIRII TRACTATUR
quid sit praedicatur ut animal. persingulas enims pecies
id ẽ. hominis bouis equi & ca&erorum genus animal praedi
Nam de socrate platone &cicerone homo praedicatur
Differentia .ẽ. quod de plurib & differentib specie in eo
quod qualesit pracedicatur sicut rationale & mostale &ine o
quod dualesit de homine pracedicatur
Proprium ẽ quoduna quaeque species uel persona cesto addita¬
mento insignit᷑ & abomni communione separatur.
uel ea quae si caccedunt ut penitus Ñrecedant.
aec quiplenius nosse desiderat in trodustionem legat porphiru
quilic& adutilitatem alienioperis sedicat scribere . Nontamen
sine proprialaude uisus ẽ. talia dista formasse
equuntur aris totelis categoriae siue pracedimenta quib

Expanded text:
ilis dicitur, per quam totius ciuitatis amministratur utilitas. Philosophiae diuisionibus definitionibusque tractatis, in quibus generaliter omnia continentur, nunc ad Porphyrii librum qui Isagoges scribitur accedamus. Isagoges Porphyrii tractat dequid sit praedicatur, ut animal; per singulas enim species, id est hominis, bouis, equi et ceterorum, genus animal praedicnam de Socrate, Platone et Cicerone homo praedicatur. Differentia est, quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quale sit praedicatur, sicut rationale et mortale in eo quod quale sit de homine praedicatur. Proprium est, quod unaquaeque species uel persona certo additamento insignitur et ab omni communione separatur, uel ea quae sic accedunt ut penitus non recedant. Haec qui plenius nosse desiderat, introductionem legat Porphyrii, qui licet ad utilitatem alieni operis se dicat scribere, non tamen sine propria laude uisus est talia dicta formasse. Sequuntur Aristotelis categoriae siue praedicamenta, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
orcurrant
ustunatianum uero doctorem nouellum quitrib: uoluminib
dehacre subtilst̃ minuteq trastauit inpugillare cotice apte
forsitan congruenterq redigimus ut & fastidium lestori tollat¬
& quae sunt necessaria conp&enter in sinu&
unclegat quibreuitatis amator ẽ : Namcumo pus suum in
multos libros non te tenderit. plurima tamenacutissima
ratiocinatione disseruit quos codces cum praefacione sua
inuno corpore repperi&is esse collestos
RET HORICAARGUMENTATIO TRACTATUR

Expanded text:
occurrant. occurrant. Fortunatianum uero, doctorem nouellum, qui tribus uoluminibus de hac re subtiliter minuteque tractauit, in pugillari codice apte forsitan congruenterque redegimus, ut et fastidium lectori tollat et quae sunt necessaria competenter insinuet. Hunc legat qui breuitatis amator est; nam cum opus suum in multos libros non tetenderit, plurima tamen acutissima ratiocinatione disseruit. Quos codices cum praefatione sua in uno corpore reperietis esse collectos. Rethorica argumentatio ita tractatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ad reliquam dictionem
SNI arratio e rerum gestarum aut ut gestarum expositio
particio ẽ quae si recte habita fuerit illustrem& perspicuã
totam efficit orationem
e Reprehensio e perquam argumentando aduersariorum
confirmatio diluitur auteleuatur.
Gondusioe exitus & de terminatiototius orationi s ubi inter¬
dum & epilogorum allegatio flebilis adbib&ur
Haec lic& cicero latinae eloquentiae lumen eximium
peruaria uolumina copiosenimis & diligenter
effuderit & in aster&horica duob libris uideatur amplexus
quorum commenta amario uistorino composita in bibliotheca
mea uobis reli quisse cognoscor
Qumtilianus &iam dostor egregius qui post fluuios tullia nos
singulariter ualuit implere quȩ docuit uirumbonum dicen¬
diperitum a prima a&ate suscipiens percunstas artes discipli¬
nas nobilum litterarum erudiendum eẽ monstrauit
institutionum iudicauimus esse iungend sutnec codicis ex cresce¬
r& magnitudo &utri q dumnecessarii fuerint parati semper

Expanded text:
ad reliquam dictionem. Narratio est rerum gestarum, aut ut gestarum expositio. Partitio est, quae si recte habita fuerit, illustrem et perspicutotam efficit orationem.. Reprehensio est per quam argumentando aduersariorum confirmatio diluitur aut eleuatur. Conclusio est exitus et determinatio totius orationis, ubi intdum et epilogorum allegatio flebilis adhibetur. Haec licet Cicero, Latinae eloquentiae lumen eximium, per uaria uolumina copiose nimis et diligenter effuderit, et in Arte Rethorica duobus libris uideatur amplexus, quorum commenta a Mario Victorino composita in bibliotheca mea uobis reliquisse cognoscor: Quintilianus tamen, doctor egregius, qui post fluuios Tullianos singulariter ualuit implere quae docuit, uirum bonum dicendi peritum a prima aetate suscipiens, per cunctas artes ac disciplinas nobilium litterarum erudiendum esse monstrauitInstitutionum iudicauimus esse iungendos, ut nec codicis excresceret magnitudo et utrique, dum necessarii fuerint, parati semper
Abbreviated transcription (Latin):
& horica dicitur a copia dedustae locutionis in fluere : Ar̃ sautem
r&horica ẽ sicut magistritrudunt saecularium lit tera rumbene
dicendiscientia inciulibus quaestionibus : Oratorigitur ẽ uirbonus
dicendiperitus ut dictum ẽ inciuilibus quaestionibus : Oratoris aũ
officiumẽ & positae dicere adpersuadendum finis persuadere
dictione quatenu srerum & personarum conditio uid&ur ammit¬
tere inciuilibus quaestionibus . unde nuncaliquabreuiter ad su¬
memus ut non nullis pastib: indicatis paene totius astis ipsius
summamuir tutemq intellegere debeamus. Qiuiles
quae stiones sunt secundum fortunatum artigraphum
nouellum quae in communem animiconceptionem possuntade¬
re id est quaunus quis que potest intellegerecumdeae quoque¬
Qua estionem autem rem quaebabeat in secontrouersiam indicen¬
dopositam sine certarum personarum interpositione

Expanded text:
Rhetorica dicitur a copia deductae locutionis influere. Ars autem rhetorica est, sicut magistri tradunt saecularium litterarum, bene dicendi scientia in civilibus quaestionibus. Orator igitur est vir bonus, dicendi peritus, ut dictum est in civilibus quaestionibus. Oratoris autem officium est apposite dicere ad persuadendum. Finis, persuadere dictione, quatenus rerum et personarum conditio videtur admittere in civilibus quaestionibus: unde nunc aliqua breviter assumemus, ut nonnullis partibus indicatis, pene totius artis ipsius summam virtutemque intelligere debeamus. Civiles quaestiones sunt, secundum Fortunatianum artigraphum novellum, quae in communem animi conceptionem possunt cadere, id est, qua unusquisque potest intelligere, cum de aequo quaequaestio autem est pres quae habet in se controversiam in dicendo positam sine certarum personarum interpositione.
Abbreviated transcription (Latin):
Denominatiua¬
equiuocadicuntur quorum nomensolum commune . ẽ
secundũ nomenuero substantiae rectio diuersa utanimal
homo & quod pingitur.
niuoca dicuntur quorum & nomen commune ẽ. & secundũ
nomen discrepare eadem substantiae ractioñm probat᷑
ut animal homo atq bus
Senominatiua id ẽ deriuatiua dicuntur quaecũq ab ali¬
quosola differentia casus secundum nomen habent appellati
oñe ut grã matica grammaticus &a fostitudine fortis
RISTOTELIS CATECORIAE UEL DRAEDICAMENIA

Expanded text:
denominatiuaequiuoca dicuntur quorum nomen solum commune est, secundum nomen uero substantiae ratio diuersa, ut animal  quod pingitur. Vniuoca dicuntur quorum et nomen commune est, et secundum nomen discrepare eadem substantiae ratio non probatur, ut animal homo atque bos. Denominatiua, id est deriuatiua, dicuntur quaecumque ab aliquo sola diffeonem: ut, a grammatica grammaticus, et a fortitudine fortis. Aristotelis Categoriae vel Praedicamenta
Abbreviated transcription (Latin):
nuentiõe. excogitatiorerumuerarum autueri similium quae
causam probabilem reddunt¬
Dispositio ẽ rerum inuentarum in ordinem pulchra distributio
E locutioe idoneorum uerborum adinuentione maccomodata ꝑceptio
Memoriaẽ firma animi rerũacuerborum ad inuentione ꝑceptio.
Pronuntiatio e exrerum & uerborum dignitate uocis & corporis

Expanded text:
nuentio est excogitatio rerum uerarum aut uerisimilium, quae causam probabilem redduntDispositio est rerum inuElocutio est idoneorum verborum ad inventionem accommodata perceptio. Memoria est firma animi rerum ac verborum ad inventionem perceptio. Pronuntiatio est ex rerum et verborum dignitate, vocis et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Anceps dubiũ. obscurũ
Honestum causae genus cui statim sin eoratione nr̃a fau& auditoris
animus.
ammirabile a quõe alenatus animus eorumquiaudituri sunt
Humileẽ quod neglegitur ab auditore & non magnopere at¬
tendendum uid&ur.
Anceps in quo autiudicatio dubiaẽ autcausa & honestatis &
turpitudinis particeps ut beniuolentiam pariat & offen¬
sionem.
Obscurum in quo aut tardiauditores sunt. aut difficilioribus
ad cognoscendum negotus casaim plicataẽ¬
RETHORICATSSEX

Expanded text:
anceps obscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine oratione nostra fauet auditoris animus. Ammirabile, a quo est alienatus animus eorum qui audituri sunt. Humile est quod neglegitur ab auditore, et non magnopere attendendum uidetur. Anceps est in quo aut iudicatio dubia est, aut causa et honestatis et turpitudinis particeps, ut beniuolentiam pariat et offensionem. Obscurum in quo aut tardi auditorad cognoscendum negotiis causa implicata esRHETORICAE
Abbreviated transcription (Latin):
exdedicatiuis
uniuersalibus
dedicatiuum
particulare
tam directũ
quã reflexũ
ut omneiustũ
honestum. Om¬
neiustumbo¬
num. Quoddã
igitur honestũ
bonũ uel quod¬
dambonum

Expanded text:
ex dedicativis universalibus dedicativum particulare, tam directum quam reflexum: ut, Omne justum honestum, omne justum bonum, quoddam igitur honestum bonum, vel quoddam bonum
Abbreviated transcription (Latin):
& quae non continentur ꝑ sonis & quae continentur
Deanimo quaerinon potest nisiubi personaẽ & defactocumdereagit᷑
aut quid fastum sit indubiumuenit aut quid fiat. aut quid futurũ
Amphiboliae species sunt innumerabile sadeo ut philosopbiquidã
putent nullumes se uerbum quod non plura signific& generaam
modum pauca autenim uocibus singulis acceditꝑ OMVΗUAIA A
aut coniunctis perambiguam constructionem
Vitios aoratio fitcuminterduo nomina medium uerbum ponitur
oppositiones & si contraria enon sint sed dissimiles uerum tamen
si suam figuram seruant sunt nihil hominus antith&a: Naturalis
quaestio equae est temporalis sicut cumquae sunt perordines
Nuncad artis r& horicae diuisiones definitionesque ueniamus. quaesicut
extensaatq: copiosa est ita amultis & claris scriptoribu stractata dila :¬

Expanded text:
 quae non continentur personis, et quae continentur. De animo quaeri non potest, nisi ubi persona est; et de facto, cum de re agitur, aut quid factum sit in dubium venit, aut quid fiat, aut quid futurum Amphibologiae species sunt innumerabiles, adeo ut philosophi quidam putent nullum esse verbum quod non plura significet genera, aut admodum pauca; aut enim vocibus singulis accidi per ὁμωνυμίαν, aut conjunctis per ambiguam constructionem. Vitiosa oratio fit, cum inter duo nomina medium verbum ponitur. Oppositiones etsi contrariae non sint, sed dissimiles, verumtamen si suam figuram servant, sunt nihilominus antitheta. Naturalis quaestio est, quae est temporalis; sicut cum quae sunt per ordines Nunc ad artis rhetoricae diuisiones definitionesque ueniamus; quae sicut extensa atque copiosa est, ita a multis et claris scriptoribus tractata dila
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt nobis ẽ. nẽ hoc ut contẽ¬
plemur siue consideremꝰ or¬
natum .i. pulchrã dis positio¬
nẽ anglicȩ ierarchiȩ q̃ quasi
conclusio ẽ duarum pͣceden¬
tiũ & finis: in qua dis positi

Expanded text:
 nobis est nunc hoc, ut contemplemur sive consideremus ornatum, id est pulchram dispositionem angelicae hierarchiae, quae quasi conclusio est duarum praecedentium, et finis, in qua dispositi
Abbreviated transcription (Latin):
cia longa:
nouũ exor¬
diũ poscũt.
Paulo su¬
pius irꝰ¬
gressi fui¬
mꝰ sermo¬
nem de cognominatione angłi¬
ca. ui auctor demonstrat qͣre sin

Expanded text:
ia longa novum exordium poscunt. Paulo superius ingressi fuimus sermonem de cognominatione angelorum, ubi auctor demonstrat quare sin
Abbreviated transcription (Latin):
dionisii theolo¬
gi ariopagitȩ
qui de celesti ie¬
rarchia. id⁊ cele¬
sti principatu
inscribitur. qͥndecĩ capitulis cõ¬
textus est: in quib cȩlestiũ sp̃u¬
um dona &. officia. uirtutes &.
oꝑationes. ꝑ singłos ordines &
gradus &. distributiones. & dif

Expanded text:
Dionysii theologi Areopagitae, qui de coelesti hierarchia, id est coelesti principatu inscribitur, quindecim capitulis contextus est: in quibus coelestium spirituum dona, et officia, virtutes, et operationes per singulos ordines, et gradus, et di
Abbreviated transcription (Latin):
funda. & de reb intelligibilib
facta: queritur dico hoc scił.
qͥre homines p̾lati aliis. angłi
uocantur. Quare autem hoc
queratur: rationẽ subiungit.
Si enim ultima .i. inferiores or

Expanded text:
itualia et profunda de rebus intelligibilibus facta: quaeritur, dico, hoc scilicet quare homines praelati aliis, angeli vocantur. Quare autem hoc quaeratur rationem subjungit: « Si enim ultima, id est inferiores or
Abbreviated transcription (Latin):
dam sapientia quȩ sapienti¬
a uidebatur his qui ueram
sapientiã ñ nouerant. Et in¬
muit.magnũ se estimans
in ea. Et presumpsit. ⁊ dicxit.¬
ut ultra ꝑgeret ad sapĩam
summã. confidens in sap̃ia
sua. quasi uia eẽ po¬
tuisset ad illam. Et
alcendit & eleuatꝰ est. ut ad al¬
ta corde ꝑueniret. & fecit sibi
scalam speciẽ creaturȩ. nitens
ad muisibilia creatoris. Tunc
que manifesta erant cdi ad illu¬
minationẽ ꝓcessert̃. &. nota fa¬
cta sunt: ut ꝓbarent᷑ corde nõ
puro. Nam illa quȩ uidebantur
nota erant. & erant alia quȩ no¬
ta ñ erant. & ꝑ ea quȩ manifesta
st̃ putauert̃ ire in illa q̃ abscõ chta
fuer̾t. & corruert̃ mente ultra
possibilem ueritatẽ in mendacia
figmentoꝵ suors. ubi ñ est inuen¬
tum amplus qͦd apprehenderent
Ideo stultã fecit ds sapiãm huiud
mundi. quia in illa ñ potuit in¬
ueniri sapientia . &. monstrauit
sapientiã aliã quȩ stultitia uide¬
batur. & ñ erat. ut uera sapientia

Expanded text:
dam sapientia, que sapientia videbatur his qui veram sapientiam non noverant, hanc inmuit; magnum se estimans in ea et presumpsit et diut ultra pergeret ad sapientiam summam confidens in sapientia sua, quasi via esse potuisset ad illam. Et ascendit, et elevatus est ut ad alta corde perveniret. Et fecit sibi scalam, speciem creaturae, nitens ad invisibilia Creatoris. Tunc quae manifesta erant Dei, ad illuminationem processerunt; et nota facta sunt ut probarentur corde non puro. Nam illa, quae videbantur, nota erant, et erant alia quae nota non erant, et per ea quae manifesta sunt, putaverunt ire in illa, quae abscondita fuerunt, et corruerunt mente ultra possibilem veritatem in mendacia figmentorum suorum, ubi non est inventum amplius, quod apprehenderent. Ideo stultam facit Deus sapientiam hujus mundi, quia in illa non potuit inveniri sapientia Dei; et monstravit sapientiam aliam, quae stultitia videbatur, et non erat, ut vera sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ost quã enu
merauit or¬
dines.cȩlesti¬
ũ ierarchia¬
rũ: nunc de
inter p̃tatioẽ
& significatione.cognomi¬
nationum tractare incipit:
& pͥmum de hiis qui in pͥma
St̃ ierarchia computati. idẽ
seraphin & cherubin. & thro¬
nis. sod̾m propͥetatẽ appellati¬
onis. uirtutẽ eorum demori¬
strans. N unc nos recepturi

Expanded text:
ostquam enim enumeravit ordines coelestium hierarchiarum, nunc de interpretatione, et significatione cognominationum tractare incipit. Et primum de iis, qui in prima sunt hierarchia computati, id est de seraphim, et cherubim, et thronis secundum proprietatem appellationis virtutem eorum demonstrans.
Abbreviated transcription (Latin):
ca saꝑreorrrad. Fuit enĩ quȩ¬
dam sapientia quȩ sapienti¬
a uidebatur his qui ueram
sapientiã ñ nouerant. Et in¬
uenit mundus sapientiam
illam. & inflari cepit. & tu¬
muit. magnũ se estimans
mn ea. Et presumpsit. ⁊ dicrit.
ut ultra ꝑgeret ad sapĩam
summã. confidens in sap̾ia
sua. quasi uia ẽẽ po¬
tuisset ad illam. Et
alcendit & eleuatꝰ est. ut ad al¬
ta corde ꝑueniret. & fecit sibi
scalam speciẽ creaturȩ. nitens
ad muisibilia creatoris. Tunc
que manifesta erant cdi ad illu¬
minationẽ ꝓcessert̃. &. nota fa¬
cta sunt: ut ꝓbarent᷑ corde nõ
puro. Sam illa quȩ uidebantur
nota erant. & erant alia quȩ no¬
ta ñ erant. & ꝑ ea quȩ manifesta
st̃ putauert̃ ire in illa q̃ abscõ chta
fuer̾t. & corruert̃ mente ultra
possibilem ueritatẽ in mendacia
figmentoꝵ suors. ubi ñ est inuen¬
tum amplus qͦd apprehenderent
Ideo stultã fecit ds sapiãm huiud
mundi. quia in illa ñ potuit in¬
ueniri sapientia di. & monstrauit

Expanded text:
Fuit enim quaedam sapientia, quem sapientia videbatur iis, qui veram sapientiam non noverant. Et invenit mundus sapientiam illam, et inflari coepit, et tumuit, magnum se existimans in ea. Et praesumpsit, et dixit ut ultra pergeret ad sapientiam summam confidens in sapientia sua, quasi via esse potuisset ad illam. Et ascendit, et elevatus est ut ad alta corde perveniret. Et fecit sibi scalam, speciem creaturae, nitens ad invisibilia Creatoris. Tunc quae manifesta erant Dei, ad illuminationem processerunt; et nota facta sunt ut probarentur corde non puro. Nam illa, quae videbantur, nota erant, et erant alia quae nota non erant, et per ea quae manifesta sunt, putaverunt ire in illa, quae abscondita fuerunt, et corruerunt mente ultra possibilem veritatem in mendacia figmentorum suorum, ubi non est inventum amplius, quod apprehenderent. Ideo stultam facit Deus sapientiam hujus mundi, quia in illa non potuit inveniri sapientia Dei; et monstravit