comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra dussunt ascendentiũ ł descen¬
dentium: Sed hi gradus xuascen¬
Odentium sunt quem numerum
idest x usi a primo usque adultimũ
uenit : ut nobis monstrar& perhos
xu gradus ad sũ mȩ ꝑfectionis altitudi¬
nẽ ascendendũ eẽ: Ideo dĩ decelo des¬
cendit adnos interrã utnos d&erra as¬
cendamus incelũ: Ideo illedes cendit
in uallẽ lacrimarũ nrarũ : ut nos ascenda¬
mus inbeatitudinẽ l&itie illius: sed au¬
diamus unde iste quilos psalmos no¬
bis ad salutem decantauit initium as¬
cendendi incho ass&: uel quomo donor
ascendere uoluiss&: Si quidem primꝰ
gradus est ascensionis nr̃ȩ̃ humilitas
ut intellegamus nos peccatores & ad
uit a: ex qua qui humiliter id dnm̃ cla¬
mant. sicut publicanus quiait. Dsꝓ
pitius esto mihi peccatori ex audiuntur:
seduide amus qui diste penitens clam&:
dolosa: Labia iniqua sunt quenossug¬
gerendo ad iniquitatem sollicit are
nituntur: lingua dolosa ẽ : quȩ nos auerte¬
re uult deuia iustitiȩ: illanos ad peccandũ

Expanded text:
radus sunt ascendentium vel descendentium, sed hi gradus XV ascendentium sunt. Quem numerum, id est XV, si a primo usque ad ultimum venit ut nobis monstraret per hos XV gradus ad summae perfectionis altitudinem ascendendum esse. Ideo Deus de caelo descendit ad nos in terram, ut nos de terra ascendamus in caelum; ideo ille descendit in vallem lacrimarum nostrarum, ut nos ascendamus in beatitudinem laetitiae illius. Sed audiamus unde iste qui hos psalmos nobis ad salutem decantavit initium ascendendi inchoasset, vel quomodo nos ascendere voluisset. Siquidem primus gradus est ascensionis nostrae humilitas, ut intellegamus nos peccatores et ad vita, ex qua qui humiliter ad Deum clamant sicut publicanus qui ait: ‘Deus, propitius esto mihi peccatori’, exaudiuntur. Sed videamus quid iste paenitens clamet.dolosa. Labia iniqua sunt, quae nos suggerendo ad iniquitatem sollicitare nituntur; lingua dolosa est, quae nos avertere vult de via iustitiae: illa nos ad peccandum
Abbreviated transcription (Latin):
malo tecustodiat idẽ animãtuam ab omn
infedelitate: ut ipsa ñcedat insidelib: ñ fran¬
gantur tribulationibus: Dñs custodiat
introitumtuum & exitumtuũ & hoc nunc
&usque in seculum: Quandotemptamur
intramus quando uincimus temptatianẽ
eximus: It̃ custodiatnos intrantes ad fidẽ
custo di&nos exeuntes ad p̃mia : & hocinse
debat lic& adhuc hic interrenis laborar&:
ideo dicit.
Sa&atus sum in his quȩ dicta sunt mihi
indomodnĩ ibimus: Zeatus sum in pro¬
phi&is. l&atus sum ina postolis immo &
in omnibus scĩs qui mihi dicunt indomd̃
dnĩ ibimus: qui dicunt currite festinate
Stantes erant pedes nĩ in atriisitus hirłm:
Stantes idẽ permanentes. pedes nĩidẽ pre¬
mia bonorum operumn atriistuis
hirłm idẽ in celestibus habitationibus:
atriadicit pluralinumero. ipsaueritate
dicente in domopatrismei multȩ sunm an¬

Expanded text:
malo te custodiat, id est, animam tuam ab omni malo te custodiat, id est, animam tuam ab omni infidelitate, ut ipsa non cedat infidelibus, non frangatur tribulationibus. Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum. Quando temptamur, intramus; quando vincimus temptationem, eximus. Item: custodiat nos intrantes ad fidem, custodiet nos exeuntes ad praemia, et hoc in saecdebat, licet adhuc hic in terrenis laboraret. Ideo dicit: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, in domo Domini ibimus. Laetatus sum in prophetis, laetatus sum in apostolis, immo et in omnibus sanctis, qui mihi dicunt: In domo Domini ibimus; qui dicunt: currite, festinate Stantes erant pedes nostri in atriis tuis Hierusalem. Stantes, id est permanentes; pedes nostri, id est praemia bonorum operum; in atriis tuis Hierusalem, id est in caelestibus habitationibus. Atria dicit plurali numero, ipsa veritate dicente: ‘In domo patris mei multae sunt man
Abbreviated transcription (Latin):
Sñs protetiotua suꝑ manũ dextere tuae
Idẽ sicre dideris in eũ ꝓtegitte: ut potestatẽ h¬
ab eas indextera parte stare &erni iudits
&audise desider abile sententiã: Uenite
benedicti patris mei ꝑcipite regnũ &relq
Adhuc quasi querenti respandetur inqͥo
custodiat eũ dñs: Perdiem sol non ur&te.
neq: luna ꝑ noctem : Dñs custoditte idẽ infi¬
derecta serua latte siue inȩternis. siue intem¬
poralibur siue infide scẽ trinitatis quȩ hic solir
nomine designatur: siue infide scẽ ecdesie
quȩ hidune nomine demonstratur utñ
err& uel scandalis & fidestua nã motio scan¬
dalũ sig̃ Iterduo sunt p̃cepta caritatis id edi
& proximi: Quisquis igiturerratinipsa
substantia ueritatis a sole uritur: & ꝑ diẽuritꝰ
qui a inipsa sapientia errat: Quis quisi nec
non ur&te nequeluna pernoctem: quare:
qui adñr̃custodidite ab omnimalo abscan¬
dalis insole & abscandalis inluna: Ab omni

Expanded text:
st protectio tua super manum dexterae tuae, id est, si credideris in eum, protegit te, ut potestatem habeas in dextera parte stare aeterni iudicis et audire desiderabilem sententiam: ‘Venite, benedicti patris mei, percipite regnum’ et reliqua. Adhuc quasi quaerenti respondetur in quo custodiat eum Dominus. Per diem sol non uret te, neque luna per noctem. Dominus custodit te, id est in fide recta servabit te, sive in aeternis sive in temporalibus, sive in fide sanctae trinitatis quae hic solis nomine designatur, sive in fide sanctae ecclesiae que hic lunae nomine demonstratur, ut non erret vel scandalizet fides tua. Nam motio scandalum significat. Item duo sunt praecepta caritatis, id est Dei et proximi. Quisquis igitur errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur et per diem uritur, quia in ipsa sapientia errat. Quisquis in eccnon uret te, neque luna per noctem. Quare? Quia Dominus custodiet te ab omni malo, ab scandalis in sole et ab scandalis in luna. Ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
& quo disteclamat audiamus: Miserere nabis
dñe miserere nobis quia multũ repl&i sumus
dispectione: miserere nobis ut fidẽ rectã tene¬
amus miseres enob̵ utopera fidei conuenientia
ꝑficiamus : qui amultũ sepl&isumus contẽpiione:
idẽ huius sđi temptationibus : & multũ ẽ repl&a
faciunt conse quent̃ exposuit: obꝓbriũ habun¬
dantibus his qui huius sđĩ felicitatibus gaudent &
dispectio suꝑbis. Qui indiuitus suis suꝑbi ant & dis¬
piciunt paupeses xpĩ: Dequibus dr̃. beatipau¬
peres quõ ipsorũ est regnũ celorũ : In qui tito¬

Expanded text:
Et quid iste clamat? Audiamus: Miserere nobis Et quid iste clamat? Audiamus: Miserere nobis Domine, miserere nobis, quia multum repleti sumus despectione. Miserere nobis, ut fidem rectam teneamus; miserere nobis, ut opera fidei convenientia perficiamus. Quia multum repleti sumus contemptione, id est huius saeculi temptationibus. Et multfaciunt, consequenter exponit: opprobrium abundantibus his qui hujus saeculi felicitatibus gaudent; et despectio superbis, qui in divitiis suis superbiunt et despiciunt pauperes Christi, de quibus dicitur: Beati pauperes, quoniam ipsorum est regnum coelorum. PSALMUS
Abbreviated transcription (Latin):
stans & in quartũ fidutie gradii per¬
ueniens quiddicat o+
dteleuaui oculosmeos qui habitas ince¬
lo: leuenius oculos nrõs a terrenis ad ce¬
lestia a nobis addm̃ displiceanius nobir
utplace amus dõ: qui habitatincelo: hocẽmn
unitate scõrũ: sic̃ spiritaliter oculos leuare
ita spirita liter cȩlum intellegere debemus:
ibi habitat dr̃ ibi oculicordisnĩ incaritate
leuandi sunt: hoc ut firmius intellegatur
exemplo iste amator seroborauit: Ecce
ad sapientiã & dĩ uirtutẽ leua oculostuos
ad dominã tuã quia seruus & ancillaer :
seruus qui a populđ ses ancilla qui a eclaes
sed ipsa ancilla sponsa factaest : Unus loqͥt
& om̃s in uno loquuntur qui a om̃s unũ sunt
in ꝓpõ: Vnuspopulus una eđa unus grexadunũ
pastosẽ ꝑtinens : Ponec misereatur nob don&
ab huius uite tribulationib: & ab huus uitenio¬
lestiis liber&nos & in ȩterna patria constituat:
quos hicꝑtẽptationes: uarias erudireñ desinit:

Expanded text:
fiduciae gradum perveniens dicat: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in caelo. Levemus oculos nostros a terrenis ad caelestia, a nobis ad Deum; displiceamus nobis ut placeamus Deo, qui habitat in caelo, hoc est in unitate sanctorum. Sicut spiritaliter oculos levare, ita spiritaliter caelum intellegere debemus. Ibi habitat Deus, ibi oculi cordis nostri in caritate levandi sunt. Hoc ut firmius intellegatur, exemplo iste amator se roboravit. Ecce ad Dei sapientiam et Dei virtutem. Leva oculos tuos ad dominam tuam, quia servus et ancilla es: servus, quia populus es; ancilla, quia ecclesia es. Sed ipsa ancilla sponsa facta est. Unus loquitur, et omnes in uno loquuntur, quia omnes unum sunt in Christo: unus populus, una ecclesia, unus grex ad unum pastorem pertinens. Donec misereatur nobis, donec ab huius vitae tribulationibus et ab huius viae molestiis liberet nos, et in aeterna patria constituat quos hic per temptationes varias erudire non desinit.
Abbreviated transcription (Latin):
Lectionarium edephanto & auro paratum
xXXU uolumna beati gregorii In iob insex corpora diuisa
Sc̃i ambrosii defide contra arrianos libros tres in voł .i.
Item eiusdem libros .iii. proprie despũ scõ. &unũ de
Uitam sciꝰ martini. In uoł .i.¬

Expanded text:
Lectionarium elephanto et auro paratum. XXXV volumina beati Gregorii in Iob in sex corpora divisa. Sancti Ambrosii de fide contra Arrianos libros III in volumine I. Item eiusdem libros III proprie de spiritu sancto et uVitam sancti Martini in volumi
Abbreviated transcription (Latin):
reseraui: sciens qui atibi ñ occultantur
occulta: Cormeũ contur batũ est dereliquit
me uirtus mea &lumen oculorum meorũ
non est mecum: propterirã quã superius
memoraui. quã ĩcurrere expauesco & lu¬
m̃ oculorum meorũ ñ ẽ mecũ. qui apͥposito
ueritatis lumine intenebras deciderã p&cca¬
torum: A principio psalmixp̃s causã suicor¬
poris egit: Nunc uero suã propriã incipit
perorasse passionem: Amicimei & proxi¬
mimei aduersũme adꝓpin quauerunt
& st&erunt : Amici dicniiudei propt̃ abra¬
ham proximi eo quod ab eorũ generatione¬
xp̃s ad sum serit carnẽ qui ad propiaueruint
ei ut conp̃hender&ur : Amicimei & notimei
passione metuterriti lon gerecesser̃ : intan¬
tũ ut &iã p&rus denegar&: uel st&erunt
causantes contraeũ : & quii uxta meerant¬
delonge st&erunt. Et uim faciebant qui
querebant animã meã: Apostoli uel reliqͥ

Expanded text:
reseravi, sciens quia tibi non occultantur reseravi, sciens quia tibi non occultantur occulta. Cor meum conturbatum est, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum non est mecum propter iram, quam superius memoravi, quam incurrere expavesco. Et lumen oculorum meorum non est mecum, quia postposito veritatis lumine, in tenebras decideram peccatorum. A principio psalmi Christus causam sui corporis egit; nunc vero suam propriam incipit perorare passionem. Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt et steterunt. Amici dicti Iudaei propter Abraham; proximi, eo quod ab eorum generatione assumpserit carnem. Qui appropiaverunt ei ut comprehenderetur. Amici mei et noti mei pi, qui in passione, metu territi, longe recesserunt, in tantum ut etiam Petrus denegaret, vel steterunt causantes contra eum. Et qui iuxta me erant, longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam: apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
impl&isunt in lusionibus &nonẽ sanitar
in carne mea: Illis in lusi onibus seꝓfit&ur
ẽẽ repl&um atq: infirmatũ quib: diabolus
humanum genus in licit ut delinquat.
Afflictus sum &humiliatus sũ nimis rugie¬
bã agemitu cordismei. Dnẽ anteteom¬
ne desi deriũ meũ & gemitus m̃s ateñ ẽ
absconditus: possumus aũ corpore curua¬
ri & animo non humiliari: sed hicideo
utrũq: coniunctũ ẽ: qui a multiplex cala¬
ebã a gemitu cordis mei : Vtuirtutem peni¬
tentiȩ magne monstrar& ingemitum
se asserit ñ in uerba ꝓrupisse: Antete est
ꝑ lberũ nilre linquit: hic etiã Aliquid maius adiecit.
omne desideriũ meum: tale fuit desiderium
eius ut antedm̃ eẽ merer&ur : Nam qui pexca¬
tis suis ueniã p&it antedm̃ ponit desideriũ
suũ : lam quodanteipsum ẽ consueuit aud in:
& gemitus m̃sate non ẽ absconditus. idẽ quic¬
quid hab& homo ds̃scit quicquid deliqui
qui cquid malegessi. omniatibi cũ gemitu

Expanded text:
impleti sunt illusionibus et non est sanitas impleti sunt illusionibus et non est sanitas in carne mea. Illis illusionibus se profitetur esse repletum atque infirmatum, quibus diabolus humanum genus illicit ut delinquat. Afflictus sum et humiliatus sum nimis; rugiebam a gemitu cordis mei. Domine, ante te omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus. Possumus autem corpore curvari et animo non humiliari, sed hic ideo utrumque coniunctum est, quia multiplex calaebam a gemitu cordis mei: ut virtutem patientiae magnae monstraret, in gemitum se asserit, non in verba, prorupisse. Ante te est liberum nil relinquit, hic etiam aliquid majus adjecit domne desiderium meum. Tale fuit desiderium eius, ut ante Deum esse mereretur. Nam qui peccatis suis veniam petit, ante Deum ponit desiderium suum. Iam quod ante ipsum est consuevit audiri. Et gemitus meus a te non est absconditus, id est quicquid habet homo, Deus scit; quicquid deliqui, quicquid male gessi, omnia tibi cum gemitu
Abbreviated transcription (Latin):
do purgarem: Qm̃ iniquitates meȩ super¬
gresses caput meũ inualuer enĩ mihi. ut seq̃t
sicut onus grauates̃ superme: Nonẽ enim
mihi leue peccatũ meũ. sedre cognosco qͥa
graue iuditii pondus inposuit & superuer¬
ticem capitis mei exercuit: sic̃pondus gran¬
de sic peccatamea superme conputruer̃:
& corrupte sunt cicatrices meae a facie in sipi¬
entiemee Nãmihi fo&ent & conputres¬
cent uulnera peccatorum : Hesiderantesq
expecto medicũ: &cur in quit putruer̃ a facie
insipientie i eae : Quia nolebã agerepeni¬
tentiã: miserfactussũ & turbatus sum usq
infinẽ usq dũ confitendo purgarer quia
sine confessione & mestitia. Non dimit¬
tuntur p&ccata : tota die constristatus in¬
grediebar: indignũ me eẽ iudicans qui uel
oculos ad celũ leuare auderem: sed per¬
cutiens p&tus meũ aiebã Drtuscis pro¬
pitius esto mihi p&catori. totad econti¬
nuationem doloris ostendit. quõ lũ bim&

Expanded text:
do purgarem. Quoniam iniquitates meae superdo purgarem. Quoniam iniquitates meae supergressae sunt caput meum. Invaluerunt enim mihi, ut sequitur: s grave, gravatae sunt super me. Non est enim mihi leve peccatum meum, sed recognosco quia grave iudicii pondus imposuit, et super verticem capitis mei excrevit. Sicut pondus grande, sic peccata mea super me. Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. Nam mihi foetent et computrescent vulnera peccatorum, desideranterque exspecto medicum. Et cur inquit: putruerunt a facie insipientiae meae? Quia nolebam agere paenitentiam. Miser factus sum et turbatus sum usque in finem, usque dum confitendo purgarer, quia sine confessione et maestitia non dimittuntur peccata. Tota die contristatus ingrediebar, indignum me esse iudicans, qui vel oculos ad caelum levare auderem; sed percutiens pectus meum aiebam: ‘Deus, tu scis, propitius esto mihi peccatori’. Tota die continuationem doloris ostendit. Quoniam lumbi mei
Abbreviated transcription (Latin):
lis a maritudine: Ideo iste qui sepeccatorẽ
scit noninira sed ꝑmiseri cordiã : Nec in
furore sed perpd utͥentiã se argui poscit:
sunttamen qui irã &ernã intellegunt
gehennã & furorem purgatorium ignẽ
dequo utro que sesc̃s postulat liberari. Qr̃
sagitȩ tuȩ infixȩsunt mi hi & confirmasti
super me manũ tuã: uerba doctrinȩ quȩ
ut iaculũ trans uerbera uer cormeũ. ut a
gerẽ penitentiã: & consirm astisuꝑ me
manũtua. Ut tã quã bonus magisteruer¬
beribus castigationinis afflictũ redde¬
res emendatum: Non ẽ sanitas in carnemea
a facie irȩtuȩ ñ est paxossibus meis a facie
peccatorũmeorum: Uidi faciẽ i rȩtuae
etñ ipsã irã: Hoc ẽ intellexi ꝑscriptur as
scas quanta minaparis p&catoribur
& ex tabui p&ens neipsa suꝑ meira descender&
Non ẽ paxossibus meis a facie peccatorum
meorũ Nullã qui &aẽ indulsi uel ossibus¬
meis uel membris meis don& eapeniten¬

Expanded text:
lis amaritudine. Ideo iste, qui se peccatorem lis amaritudine. Ideo iste, qui se peccatorem scit, non in ira, sed per misericordiam, nec in furore, sed per patientiam, se argui poscit. Sunt tamen qui iram aeternam intellegunt gehennam, et furorem ignem purgatorium, de quo utroque se sanctus postulat liberari. Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi, et confirmasti super me manum tuam. Verba doctrinae, quae ut iagerem paenitentiam. Et confirmasti super me manum tuam, ut tamquam bonus magister verberibus castigationis afflictum redderes emendatum. Non est sanitas in carne mea a facie irae tuae, non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Vidi facet non ipsam iram: hoc est, intellexi per Scripturas sanctas, quanta minaberis peccatoribus, et extabui, petens ne ipsa super me ira descenderet. Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Nullam quietem indulsi, vel ossibus, vel membris meis, donec ea poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
paulus quigloriatur id nõ glorietur.
Recticorde dicuntur quibus omnia iuditi a¬
dĩ placent. & se accus ant desuis peccatis &
dm̃ siue in prosperis siue in aduersis
rationem diei sabbati: sabbatrum re¬
quies interp̃tatur: hocẽ quando requi¬
escunt sc̃i idẽ scã & clesia: De illa reqͥe
para disi quã ꝑdidit in adã psalmursor¬
tendit. ut si accedat infirmitas. corporis¬
que fragilitas. Nande sistat requi rere me¬
dicinã celestem: In hoc uero psalmo. xp̃sagit
causam corporis sui: Non quodipse peccatũ
haber& sed qđ pronobis peccatũ factusest
ut nos apeccato liberar&: quialiquando
exꝑsona solius capitis loquitur quod ẽ ipse
saluator natus exmaria uirgine. aliquan¬
diffusa toto orbe terrarũ idcirco quodcor¬
pusloquitur. hocidẽ &caput. erunt igitꝰ
tus psalmus expersona penitentis est sed
ad xpm referripotẽ. sicut & sexagesimus
me: Iraẽ ut sepe ditimus cõmotio animi
furor uero uindicta in rationabilis cũ fel

Expanded text:
Paulus: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Recti corde dicuntur, quibus omnia Dei judicia placent, et se accusant de suis peccatis, et Deum sive in adversis sive in prosperis rationem diei sabbati. Sabbatum requies interpretatur, hoc est quando requiescunt sancti, id est sancta ecclesia, de illa requie paradisi quam perdidit in Adam. Psalmus ostendit ut si accidat infirmitas corporisque fragilitas, non desistat requiri medicinam caelestem. In hoc vero psalmo Christus agit causam corporis sui, non quod ipse peccatum haberet, sed quod pro nobis peccatum factus est, ut nos a peccato liberaret. Qui aliquando ex persona solius capitis loquitur, quod est ipse salvator natus ex Maria virgine; aliquandiffusa toto orbe terrarum: idcirco quod corpus loquitur, hoc idem et caput. Erunt igitur tus psalmus ex persona paeniad Christum referri potest, sicut et sexagesimus me. Ira est, ut saepe diximus, commotio animi. Furor vero vindicta irrati
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiaxpĩ saluati sumus qui ait. Hisci¬
te ame qui amitissum & humilis corde
& inueni&is requi ẽ animab: uns. qui mise¬
ricordiam facit miserebit̾illius dr̃. Ipso
dnõ dicente. estotemisen cordes sicut &
paterur celestis misen corsẽ . Imago dĩ
ad quã reformamur Inm̃te ĩnmiseri¬
cordie maxime stato peribus proqͥb
scĩs &iustis regnũ ꝓmittit᷑ &ernum.
Dũ discernentur agni abedis ad audien¬
dã uocem desi derabilem summiregis
& iudicis in sede paternȩ maiestatis se¬
dentis. Venitebenedictipatris mei per¬
cipit eregnũ quod uobis paratũ ẽ ab ori¬
gine mundi

Expanded text:
ricordia Christi salvati sumus, qui ait: Disciricordia Christi salvati sumus, qui ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris’. Qui misericordiam facit, miserebitur illius Deus, ipso Domino dicente: ‘Estote misericordes, sicut et pater vester caelestis misericors est’. Imago Dei, ad quam reformamur in mente, in misericordiae maxime stat operibus, pro quibus sanctis et iustis regnum promittitur aeternum, dum discernentur agni ab haedis, ad audiendam vocem desiderabilem summi regis et iudicis in sede paternae maiestatis sedentis: ‘Venite, benedicti patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem psalmorũ pleniter explicare
poterit. In liis confessiones peccatorum
In his penitentiales lacrime excitantꝰ
Inliis conpunctio cordisrenouatur
Namtotus psalmorũ libercȩlestibus redo¬
l& misterus spiritalibus habundatprȩ¬
ceptis. Diuinis repl&us ẽ laudibus. Qui¬
cumq psal mos intentim̃te decantare
& scrut are didicit inueni & in eis omnẽ
salutisnrẽ dispens ationẽ p̃dictã misas
celestiũ iocunditates gaudiorũ. prom¬
descissime paterhortase fr̃s scos eorũ
diligenter discere sensus ut sciant. &in¬
tellegant corde quidore & linguare¬
soneut Apostolico inbuti exem plo qui
deseipso dixisselegitur. psallã spũ psal¬
lã & m̃te. orabospũ orabo&mente. uer¬
ba siquidem cantantis mens meditecur
intellegentes qui a d nõ pates cunt cogita¬
tiones singulorũ quicor contritũ & hum¬
liatũ ad se inp̃ce clamantiũ non sp&liit.
si cut qui demsapientiũ ait. Humiliati

Expanded text:
virtutem psalmorum pleniter explicare virtutem psalmorum pleniter explicare poterit: in his confessiones peccatorum, in his paenitentiales lacrimae excitantur, in his compunctio cordis renovatur. Nam totus psalmorum liber caelestibus redolet mysteriis, spiritalibus abundat praeceptis, divinis repletus est laudibus. Quicumque psalmos intenta mente decantare et scrutari didicit, inveniet in eis omnem salutis nostrae dispensationem praedictam, miras caelestium iocunditates gaudiorum. Proinde, sanctissime pater, hortare fratres sanctos eorum diligenter discere sensus, ut sciant et intellegant corde quid ore et lingua resonent, apostolico imbuti exemplo, qui de seipso dixisse legitur: ‘Psallam spiritu, psallam et mente: orabo spiritu, orabo et mente’. Verba siquidem cantantis mens meditetur intellegentis, quia Domino patescunt cogitationes singulorum, qui cor contritum et humiliatum in prece ad se clamantium non spernit. Sicut quidam sapientium ait: ‘Humiliati
Abbreviated transcription (Latin):
seuntes sed perp&uos : Nongloriã terre¬
nã sed celestem: Ñ hiclonge uitatẽ uite
ubi peccato nascimur laboreuiuimus. do¬
losemorimur sed in beatitudine ꝑ p&ua
&ernã nobis promisit uitã : & non peritu¬
ras spos pondit diuitias. sed semperꝑma¬
nentes. huius uero scłi diuitie bonis ma¬
lisq cõmunes eẽ uidentur. quib boni be¬
neutuntur ad augm̃tum salutis sibi sẽpi
cterne. Maliuero maleutuntur eis a per¬
ditionẽ sui. Illuduero pmisit dñs dr̃ cari¬
tate feruentibus quo nͥihil beatus ẽẽ pote¬
rit. idẽꝑ p&uã suȩ beatitudines uisionẽ
Ad quã mundatotorde festinandu est
sicut ips a ueritas ait. beatimundocor¬
de quõ ipsi dm̃ uidebunt. Mundi sunt
ui delic& corde quos nulla cuiuslib&
malitiemacula conturbat. qui ca sta m̃te
dm̃ laudare cȩlestibus hrmnis ad suescunt
Hi angeli cã interris agunt uitã qui indĩ
laudibus l&antur &psalmodiȩ puro
corde delectantur. Nullus mortalium

Expanded text:
seuntes, sed perpetuos; non gloriam terreseuntes, sed perpetuos; non gloriam terrenam, sed caelestem; non hic longevitatem vitae, ubi peccato nascimur, labore vivimus, dolore morimur, sed in beatitudine perpetua aeternam nobis promisit vitam et non perituras spopondit divitias, sed semper permanentes. Huius vero saeculi divitiae bonis malisque communes esse videntur, quibus boni bene utuntur ad augmentum salutis sibi sibi sempiternae, mali vero male utuntur eis ad perditionem sui. Illud vero promisit Dominus Deus caritate ferventibus, quo nihil beatius esse poterit, id est perpetuam suae beatitudinis visionem, ad quam mundato corde festinandum est, sicut ipsa veritas ait: ‘Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt’. Mundi sunt videlicet corde, quos nulla cuiuslibet malitiae macula conturbat, qui casta mente Deum laudare caelestibus himnis assuescunt. Hi angelicam in terris agunt vitam, qui in Dei laudibus laetantur et psalmodia puro corde delectantur. Nullus mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
inanimo inmine re periculum multa
milia animarum in sationẽ animae
suscepisse suae: labor& studiose indo¬
modĩ doc torbonus ut mereaturglon¬
ose coronari in regnodĩ : tempus itaque
laboris transi& cito: Beatȩ uero r&ribu¬
itionis nũ quã fini&ur Sienĩ feliciter ui¬
uere quȩramus. illuc animotendamus
ubi ueraẽ felicitas ad quã ñ nisi caritate
suffultus nemoꝑueni repoterit : quenos
deterrenis tollat adcelestia: Nihilsepi¬
us in hacuita nrẽ peregrinationis ani¬
mo meditemus : Nisi qualiter redẽpton
&iudicinrõ placeamus scientes qđ hic
semꝑ ñ erimꝰ sed in alia quadã uita sẽp
erimꝰ: Quã miser ẽ qui dehuius morta¬
litatis labore in maiorẽ in mortalitatis
perueri& labosẽ : & quã felirẽ qui dehoc
labore transi& in sequiẽ cuius nullus
eritumquã finis: ꝓinde nontransito ras
amemus diuitias. sed semꝑ manentes:
Dñs ihs non nobis promisit honores tran¬

Expanded text:
in animo imminere periculum multa in animo imminere periculum multa milia animarum in rationem animae suscepisse suae. Laboret studiose in domo Dei doctor bonus, ut mereatur gloriose coronari in regno Dei. Tempus itaque laboris transiet cito, beatae vero retributionis numquam finietur. Si enim feliciter vivere quaeramus, illuc animo tendamus ubi vera est felicitas, ad quam, nisi caritate suffultus, nemo pervenire poterit, quae nos de terrenis tollat ad caelestia. Nihil saepius in hac vita nostrae peregrinationis animo meditemur, nisi qualiter redemptori et iudici nostro placeamus, scientes quod hic semper non erimus, sed in alia quadam vita semper erimus. Quam miser est, qui de huius mortalitatis labore in maiorem immortalitatis perveniet laborem; et quam felix est, qui de hoc labore transiet in requiem, cuius nullus erit umquam finis. Proinde non transitorias amemus divitias, sed semper manentes: Dominus Iesus non nobis promisit honores tran
Abbreviated transcription (Latin):
indiuinis scripturis. & quã necessariũ sit.
eas legentibus illorũ nosse scientiam
ꝑspicue pat& perquos &iã scłorum or¬
do decurrit. & nre uitȩ ratio constat:
Vnde in scã scriptura legitur dnm̃ cre¬
atorem omniannu mero pondere.
& mensura fecisse Quocirca fas eẽ uide¬
tur scam̃ auetoritatẽ uram. iuuenes
ex hortari in geniosos intalibus se
exerceri studuis : Discant feruenti
&atis ingenio ut habeant maturo
annorum tempore quod doceant
discipulos suos : quatenus urã scĩtate.
diligenter p̃dicante plurimi erudiant᷑
inlegednĩ: Sacer dotisquippeẽ ex al¬
to culminis fastigio p̃di care qui dcui
conueniat ꝑsonȩ: quibus pasciuis nutri¬
at gregem sibi commissum: ne forteq ue¬
lib& ex grege ouicula errans pastorisne¬
glegentia lupinis pateat morsibus: U¬
nus quisque ȩquidem doctorrationem
accepte pecunie redditurus ẽ dnõ suo
I& paruũ sibi quis lib& pastor fingat

Expanded text:
in divinis scripturis, et quam necessarium sit in divinis scripturis, et quam necessarium sit eas legentibus illorum nosse scientiam, perspicue patet; per quos etiam saeculorum ordo decurrit et nostrae vitae ratio constat. Unde in sancta scriptura legitur Dominum creatorem omnia in numero, pondere et mensura fecisse. Quocirca fas esse videtur, sanctam auctoritatem vestram iuvenes exhortari ingeniosos in talibus se exercere studiis: discant ferventi aetatis ingenio, ut habeant maturo annorum tempore quid doceant discipulos suos, quatenus vestra sanctitate diligenter praedicante, plurimi erudiantur in lege Domini. Sacerdotis quippe est ex alto culminis fastigio praevidere quid cui conveniat personae, quibus pascuis nutriat gregem sibi commissum, ne forte quaelibet ex grege ovicula errans pastoris neglegentia lupinis pateat morsibus. Unusquisque equidem doctor rationem acceptae pecuniae redditurus est domino suo, nec parvum sibi quislibet pastor fingat
Abbreviated transcription (Latin):
siue propter octauũ circũ cisionis diemquȩ
in nouo homine expoliationem carnali¬
um designat uoluptatũ: ciuius psalmi uer¬
sus sunt simul aggregatibis. lxxxiiiii:
quasiꝑ d&im legalia p̃cepta ad octo euan¬
gelice perf&ctiones beatitudines ascensis
patescer&: Vndemihi modolocus ess &
idoneus disputandi demirabili numero¬
rum congruentia cumsalutis nr̃ẽ miste¬
riis sia libi oratio nonintender&: Si¬
militer uero & depsalmis graduũ quin¬
decim. pulcherrimus ascensionis or do
designatur us que ad cenaculũ in quo spr
supernomina uirorũ centũ uigintiue¬
nerat: Ergo si cõputari incipies singu¬
los numeros ab uno usq: ad quindecĩ
&om nẽ summã eorũ in unũ congre¬
gabis cu mulũ centũ iuiginti repperies:
Idest deter quinis ter quad ragenos nasci
Numerũ uidelic& in quomorses ieiunan¬
do legem meruit recipere: Vel heli ar
malignum : His omnibus consideratir
quanta sit numerorum excellentia

Expanded text:
sive propter octavum circumcisionis diem, quae sive propter octavum circumcisionis diem, quae in novo homine expoliationem carnalium designat voluptatum. Cuius psalmi versus sunt, simul aggregati, bis LXXXVIII, quasi per decem legalia praecepta ad octo evangelicae perfectionis beatitudines ascensus patesceret. Unde mihi modo locus esset idoneus disputandi de mirabili numerorum congruentia cum salutis nostrae mysteriis, si alibi oratio non intenderet. Similiter vero et de psalmis graduum quindecim pulcherrimus ascensionis ordo designatur usque ad cenaculum, in quo spisuper nomina virorum centum viginti venerat. Ergo si computare incipies singulos numeros ab uno usque ad quindecim et omnem summam eorum in unum congregabis cumulum, centum viginti reperies, id est de ter quinis ter quadragenos nasci, numerum videlicet in quo Moyses ieiunando legem meruit recipere, vel Helias pmalignum. His omnibus consideratis, quanta sit numerorum excellentia
Abbreviated transcription (Latin):
siue propter quattuor ȩlementorũ orginẽ:
A ut &i ã temporũ distribuitionem que qua¬
dr̃ fariȩ currere noscuntur. Quo circa
propt̃ ꝑfectã remissi onẽpeccatorũ quã in
babtis mo accepimus uel&iã in lacrimis
confessionis & penitentiȩ psalmi peniten¬
tiales septenario numero consecrantur:
Sic&iã &psalmi nouissimi in psalterio in
laudem dñi dĩ &erni e adẽ ꝑfectionis regu¬
la septenario numero dedicantur : psal¬
mus siquidem centesimus atq octauus de¬
cimu sicui ad purgationẽ animȩ in herer¬
do sacris orationib: dõ nullus equi peran
posse putatur iuxta alfap&um hebrai¬
celinguȩ conpositus est . qui s ecundum
numerum litterarũ eiusdem linguae.
uiginti duobus perio dis constare uidetꝰ.
quorũ quis que octo uersus hab& semper
secundum ordinem alfab&a. ab eadem
incipientes littera Fortassis propter
euangelicas octo beatitudines in quibur
legaliũ constatẽẽ perfectio p̃ceptorum

Expanded text:
sive propter quattuor elementorum originem sive propter quattuor elementorum originem aut etiam temporum distributionem, quae quadrifarie currere noscuntur. Quocirca propter perfectam remissionem peccatorum, quam in baptismo accepimus vel etiam in lacrimis confessionis et paenitentiae, psalmi paenitentiales septenario numero consecrantur. Sic etiam et psalmi novissimi in psalterio in laudem Domini Dei aeterni eadem perfectionis regula septenario numero dedicantur. Psalmus siquidem centesimus atque octavus decimus, cui ad purgationem animae inhaerendo sacris orationibus Deo nullus aequiparari posse putatur, iuxta alphabetum hebraicae linguae compositus est. Qui secundum numerum litterarum eiusdem linguae, viginti duobus periodis constare videtur, quorum quisque octo versus habet, semper secundum ordinem alphabeti ab eadem incipientes littera, fortassis propter evangelicas octo beatitudines, in quibus legalium constat esse perfectio praeceptorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s timoris dñi Ipse quoque dñi septẽ
nos p&itionibus informare uoluit : &
in apo calipsin iohannis septẽ candela¬
bra uidisse septemq stellas ac septem
scripsissese ecclesiis testatur: Etmulta
alia sparsim in diuinis repperiuntur li¬
bris: que septenarii numeriper fectionẽ
ostendunt: Vnde ẽ &illud salomonis.
sapientia ȩdificauit sibi domum. excidit
colũ nas septẽ quȩ longiorem postunt
sesmonẽs sitam̃ ẽ nrĩ temporis quisido¬
neus uniuers a eiusdem numeri expla¬
nare misteria : qui&iã in principio crea¬
turarũ ipsius creatoris requie consecra¬
tus est &nuncordo scłorũ pereundem
numerum decurrere constat: Qui &ia
si induo diuiditur mẽbra maioris porti¬
onis habitudinis suȩ idest intres & quat¬
tuor mirabile uniuersitatis hab& arca¬
num: Nam intrib: scã trinitas creatiix
omniũ quȩ sunt designatur: & in quattu¬
orscilic& uni uersitas demonstratur crea¬
turarũ : seuobquattuor mundiplagas.

Expanded text:
uoque Dominus septem nos petitionibus informare voluit; et in Apocalypsin Ioannes septem candelabra vidisse septemque stellas ac septem scripsisse se ecclesiis testatur; et multa alia sparsim in divinis reperiuntur libris, quae septenarii numeri perfectionem ostendunt, unde est et illud Salomonis: ‘Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem’. Quae longiorem poscunt sermonem, si tamen est nostri temporis quis idoneus universa eiusdem numeri explanare mysteria. Qui etiam in principio creaturarum ipsius creatoris requie consecratus est et nunc ordo saeculorum per eundem numerum decurrere constat; qui etiam, si in duo dividitur membra maioris portionis habitudinis suae, id est in tres et quattuor, mirabile universitatis habet arcanum. Nam in tribus sancta trinitas, creatrix omnium quae sunt, designatur, et in quattuor scilicet universitas demonstratur creaturarum, seu ob quattuor mundi plagas
Abbreviated transcription (Latin):
cissimo patri & summopon¬
tifici arnoni epo humilis
feruore fulgentẽ & scãe caritatis
adõ donis abundantẽ agnoui.¬
taut meminimum diuine scriptu¬
re uernaculum demultis ecclesi¬
asticȩ dignitatis consu&udinibur
quasi patrẽ consulere uoliustir
ne fortassis aliquid urẽ prudentie

Expanded text:
issimo Patri et summo pontifici Arnoni episcopo humilis fervore fulgentem, et sanctae charitatis a Deo donis abundantem agnovi, ita, ut me, minimum divinae Scripturae vernaculum, de multis ecclesiasticae dignitatis consuetudinibus quasi Patrem consulere voluistis; ne fortasse aliquid ve
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus sũ comedere panẽmeũ: Panis enim
nobis uita ẽ p̃ceptorũ dnĩ obseruatio: quã pde¬
cator obliuiscitur edere: Nũ iniquitatibus
ł peccatis seobligauerit: hicenĩ exprimit᷑
natura p&cantium quã dũ delictũ app&itͥ
contẽplacio dnĩ ñ hab&ur: Auocegemitus
mei adheserunt ossamea casimeȩ: Dig

Expanded text:
oblitus sum manducare panem meum. Panis enim oblitus sum manducare panem meum. Panis enim nobis vitae est praeceptorum Domini observatio, quem peccator obliviscitur edere, dum iniquitatibus vel peccatis se obligaverit. Hic enim exprimitur natura peccantium, qua dum delictum appetitur, contemplatio Domini non habetur. A voce gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae. Dig
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis & tẽptationis. hec ẽuita : in qua
uel ociter seiste penitens exaudiri dep̃catur:
Nemorte p̃ueniente in dignus sit exaudiri:
quia in hacuitatempus ẽ miseri cordiȩ infu¬
turo uero iudicii dũ dr̃ redd& unicuiq: secun¬
dum opera sua: quia defecer̃ sicut fumus
dies mei: sicut fum ueniente uento inauras
dispergitur : Itc com̃s superbia huius uitȩ
morte ueniente euanescit: qui hodie &tollit̾
cras nonerit: quo diste penitens agnoscens
miseri arũ suarũ dies plangit fumo eẽ
similes: percussussum ut foenũ & aruit
cormeũ. Venit iste penitens ad flebilẽ
narrationẽ misenarũ humane fragilitas
quȩ ut foenũ cito decidit et aliquo ca sur ae fac¬
ta fuerit : ut festinant̃ remediũ miseri cordiȩ
diuine acciper& dũmi seriã suã piomedico
non tacer& : qui inmandatis dñi pro ficit foe¬
nouiri di& florenti ȩ quabitur pecator
uero arescenti foeno conparabitur: quia

Expanded text:
bulationis et temptationis haec est vita, in qua bulationis et temptationis haec est vita, in qua velociter se iste paenitens exaudiri deprecatur, ne praeveniente morte indignus sit exaudiri. Quia in hac vita tempus est misericordiae, in futuro vero iudicii, dum Deus reddet unicuique secundum opera sua. Quia defecerunt sicut fumus dies mei. Sicut fumus, vento veniente, in auras dispergitur, ita omnis superbia huius vitae, morte veniente, evanescit. Qui hodie extollitur, cras non erit. Quod iste paenitens agnoscens, miseriarum suarum dies plangit fumo esse similes. Percussus sum ut foenum, et aruit cor meum. Venit iste paenitens ad flebilem narrationem miseriarum humanae fragilitatis, quae ut foenum cito decidit et †alicui casu arefacta fuerit†, ut festinanter remedium misericordiae divinae acciperet, dum miseriam suam pio medico non taceret. Qui in mandatis Domini proficit, foeno viridi et florenti aequabitur. Peccator vero arescenti foeno comparabitur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
hunc aũ modũ scẽ orationis seruandũ deuo¬
tissimus xpĩanus intellegat : utidipsum co¬
gitatione prosequatur quoduerbis effudit
Ipsũ respiciat m̃ te cui supplicat: om̃s suꝑ flu¬
as cogitationes excluclat quȩ inimico inge¬
suntur. utefficax oratio excordisclaritate
perueniat addm̃ ut a postalus ait. orabo
spũ orabo & m̃te psallã spũ psallã &m̃te :
Tunc enĩ dõ acceptaẽ orauo canentis si pura
mens idẽ gerit quod explicat ore : Neaũ¬
tas faciem tuã ame inquacũq dietribulor:
facies dñi promiseri cordia dĩdicitur : quã
iste pauper gemens &penitens a señ a uerti
dep̃catur: in quacũq die tribulatioquȩ lib&
seadp̃hendat quatenus habeat autiliũ
in omni angustia diuinũ postulat : Ideo sub¬
sequens ait. Indina ad meausẽ tuã. Idẽ be¬
nignũ p̃beauditum: In quacũq: die inuoca¬
uerote idẽ in die tribulationis meae: Diestri¬

Expanded text:
Hunc autem modum sanctae orationis servandum devoHunc autem modum sanctae orationis servandum devotissimus christianus intellegat, ut id ipsum cogitatione prosequatur quod verbis effudit, ipsum respiciat mente cui supplicat, omnes superfluas cogitationes excludat, quae ab inimico ingeruntur, ut efficax oratio ex cordis claritate perveniat ad Deum, ut apostolus ait: ‘Orabo spiritu, orabo et mente; psallam spiritu, psallam et mente’. Tunc enim a Deo accepta est oratio canentis, si pura mens idem gerit, quod explicat ore. Ne avertas faciem tuam a me, in quacumque die tribulor. Facies Domini pro misericordia Dei dicitur, quam iste pauper gemens et paenitens a se non averti deprecatur in quacumque die: tribulatio quaelibet se apprehendat, quatenus habeat auxilium in omni angustia divinum postulat. Ideo subsequens ait: Inclina ad me aurem tuam, id est, benignum praebe auditum. In quacumque die invocavero te, id est, in die tribulationis meae. Dies tri
Abbreviated transcription (Latin):
ps almi huius tituluseoratio paus
Uũ afflixerit & corã dnõ effuderit p̃cẽ
suã: Voxẽ affligentir & gem̃tis paupe¬
ris in hocpsalmo miseri assuas pus¬
simo iudici cũ magna humilitate offeren¬
tis sic̃ intitulo p̃scribitur : qui abosatione
que ad dm̃ cũ clam oreualido dirigitur
incipit: ita dicens iste pauper Dñe &xaudi
osationẽ meã &clamorms ad teꝑueniat :
h& enĩuoxẽ penitentis dĩ quedem̃tiã pro
p&ccatis suis dep̃cantis primo omnium
ut &x audiat postulantis qđ magne spei ẽ
in orationib credere seposseado ex audin
Ideo omnis penitens humili& seipsum
& humiliato contritoq: corde clam & ad
dm̃ qui a sicut in alio dicitꝰ psalmo corcon¬
tritũ & humiliatũ dr̃ non spernit: oratio
ẽ suauis animi cũ conpunctione cordis con¬
fessio: primo enĩ posuit orationẽ. Nuncad¬
iecit clamorem. ut studia supplicationis
creuis se cognosceres. cuius orationẽ incla¬
morem maximũ prorupisse intellegeres :

Expanded text:
PSALMI HUIUS TITULUS: ORATIO PAUPERIS CUM AFFLIXERIT ET CORAM DOMINO EFFUDERIT PRECEM SUAM. Vox est affligentis et gementis pauperis in hoc psalmo, miserias suas piissimo iudici cum magna humilitate offerentis, sicut in titulo praescribitur, qui ab oratione, quae ad Deum cum clamore valido dirigitur, incipit, ita dicens iste pauper: Domine, exaudi orationem meam et clamor meus ad te perveniat. Haec enim vox paenitentis Deique clementiam pro peccatis suis deprecantis, primo omnium ut exaudiatur postulantis, quod magnae spei est in orationibus credere se posse a Deo exaudiri. Ideo omnis paenitens humiliet seipsum, et humiliato contritoque corde clamet ad Deum, quia – sicut in alio dicitur psalmo – cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Oratio est suavis animi cum compunctione cordis fessio. Primo enim posuit orationem, nunc adiecit clamorem, ut studia supplicationis crevisse cognosceres, cuius orationem in clamorem maximum prorupisse intellegeres.
Abbreviated transcription (Latin):
ratione altera: Illa fuit primageneratio in quo
hec scriptura ditaẽ quã nunc legit inistagene¬
ratione sequenti: populus scilic& qui creabitur
ueritate lucis ñ infiguris umbrarũ: quõ ꝓspexit
de excelsoscõsuo dñs decȩlo interrã prospexit:
decȩlo dñs ꝑunicũ filiũ suũ prospexit interrãmi¬
serie nrẽ : Vt audir& sicut sequens ũ sus ostendit :
gemitus compeditorũ & soluer& filios interemp¬
torũ : humani scilic& generis qđ diaboli uincuł
in primo pasente ligatũ est mortiq ꝑp&uȩ ꝑdici¬
onis addictũ: hoc decȩlo ꝓspiciens dñs uenit
soluere uinctos.: &uiui ficare int̾emp¬
tos: ut ad nunti&ur insion nom̃
dni & laus eius in hirłm: quia

Expanded text:
ratione altera. Illa fuit prima generatio, in qua ratione altera. Illa fuit prima generatio, in qua haec scriptura edita est, quae nunc legitur. In ista generatione sequenti, populus scilicet qui creabitur m in veritate lucis, non in figuris umbrarum. Quoniam prospexit de excelso sancto suo, Dominus de caelo in terram prospexit. De caelo Dominus per unicum filium suum prospexit in terram miseriae nostrae ut audiret, sicut sequens versus ostendit, gemitus compeditorum, et solveret filios interemptorum, humani scilicet generis, quod diaboli vinculis in primo parente ligatum est mortique perpetuae perditionis addictum. Hoc de caelo prospiciens, Dominus venit solvere vinctos et vivificare interemptos. Ut annuntietur in Sion nomen Domini, et laus eius in Hierusalem. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
debitur ingloria succ: Ideotimebunt dnm̃ om̃r
gentes & reges spiritales gloriã formidabunt:
Qui a edifacataẽ ad nõsion : materscilic& ecclesi a
deuius lapidibus constructa in quadnĩ salussine
sine ꝑman&: quiueronunc uisus ẽ in humilitate :
Ipse uidebitur consuminata structura ciuitates suȩ
ingloria sua cumuenerit inmaiestate patris &
scõrũ angelorũ discernere inter hȩdos &agnos:
Respex̃ inorationẽ pauperũ & ñ spreuit p̃ceseorũ:
Ueniente saluatorenrõ inmundũ. tuncexauditer̃
p̃ces huius pauperis quȩ sepius anterecitatȩ sunt
inconspectu diuine pi&atis: Iste pauꝑ unus ẽ & mul¬
tisunt: linus incaritate: Multun latitudine to¬
tius orb quib ẽ una fides. unũ pabtisma. Vnꝰdñs
Scribantur hex ingeneratione altera & populu
qui creabitur laudabit dnm̃: Scripturah&c esa:
proph& arũ dicta quȩ modo leguntur: ingene¬

Expanded text:
videbitur in gloria sua. Ideo timebunt Dominum omnes videbitur in gloria sua. Ideo timebunt Dominum omnes gentes, et reges spiritales gloriam eius formidabunt, quia aedificata est Sion, mater scilicet ecclesia, de vivis lapidibus constructa, in qua Domini laus sine fine permanet. Qui vero nunc visus est in humilitate, ipse videbitur, consummata structura civitatis suae, in gloria sua, cum venerit in maiestate patris et sanctorum angelorum discernere inter haedos et agnos. Respexit in orationem pauperum et non sprevit preces eorum. Veniente salvatore nostro in mundum, tunc exauditae sunt preces huius pauperis, quae saepius ante recitatae sunt in conspectu divinae pietatis. Iste pauper unus est et multi: unus in caritate, multi in latitudine totius orbis, quibus est una fides, unum baptisma, unus Dominus. Scribantur haec in generatione altera, et populus qui creabitur laudabit Dominum. Scriptura haec est prophetarum dicta, quae modo leguntur in gene
Abbreviated transcription (Latin):
obtats alutẽ: quȩnisi adueniente filiodĩfiens
& terre &ꝰ miserebuntꝰ: Videndũ ẽ quã ꝓpne
uerbareb aptant᷑: lapides dit̃ beneplacitos.
qui sunt apłi & martrres p̃cipuiq: ueritatis
p̃dicatoresinsion idẽ &ła terra aũ pecca¬
tores significat quib: insanguine saluato¬
risnĩ misertusẽ dr̃: lapides dño misesante
solidi sunt inedificio dnĩ & firmitate sua
securi: terra aũ ꝑmiseri cordiã munda
erat ut dignasit inȩdificio dnĩ pomi: Et
timebunt gentes nom̃tuũ dñe &om̃sre
gestersȩ gloriãtuã : quos superiore
uer suterrã nominauit: eosdẽ hicgentes
apellat terrenis actib: inuigilantes: qui
magnũ nom̃ xpĩ dĩ seruis suis quos lapi¬
des superius apellauit p̃dicantibus gloriã
eius timent Regessunt quicũq seipsos bene
regunt aliisq p̃ẽẽ bonis exemplis uel uerb p̃di¬
cationis norunt : Quõ ȩdificabit dñs sion &ui

Expanded text:
optat salutem, quae nisi adveniente filio Dei fieri optat salutem, quae nisi adveniente filio Dei fieri  terrae ejus miserebuntur. Videndum est, quam proprie verba rebus aptentur. Lapides dixit beneplacitos, qui sunt apostoli et martyres, praecipuique veritatis praedicatores in Sion, id est, in Ecctores significat, quibus in sanguine salvatoris nostri misertus est Deus. Lapides, Domino miserante, solidi sunt in aedificio Domini et firmitate sua securi. Terra autem per misericordiam mundanda erat, ut digna sit in aedificio Domini poni. Et timebunt gentes nomen tuum, Domineges terrae gloriam tuam. Quos superiori versu terram nominavit, eosdem hic gentes appellat terrenis actibus invigilantes, qui magnum nomen Christi Dei, servis suis, quos lapides superius appellavit, praedicantibus gloriam eius, timent. Reges sunt quicumque seipsos bene regunt aliisque praeesse bonis exemplis vel verbis praedicationis norunt. Quoniam aedificabit Dominus Sion, et
Abbreviated transcription (Latin):
quia eleuans alli sistime: Eleuatus ẽ ho¬
mo honore imaginis dĩ & libero arbitrio
nobilitatus: sed hocmaleusus allisus est &¬
deiectus in hanc uallẽ lacrim arũ Dies mei
sicut umbra dedinauer̃ &ego sicut foenum
licitatis eius : quia fuit lux in dño umbra fac¬
tus ẽ inpeccato & flos uite illius sic̃ foenũ arut
n&um quã reuirescer& nisi amnexpi in ri¬
usque adcinerẽ penitendo deiecit propecca¬
tis suis: dm̃ laudando in beneficitus suis
seerex̃ dicens. in easescente tuꝑ m anes in
&nũ: quap̃pt optime ab aduentu dni sa
delebitur Tuex surgens dnẽ miserebens
sion quasi dicens quidtardas desalute
sion: Sion uero monsẽ templi dnĩ: Subiu¬
nait quia uenittempus miserendi eius: Hoc
ẽ temp: dequo apostu lus ait p̃quã uenit
plenitudotemporis misit dr̃ filiũ suum:
Sciendũ ẽ qđ penitens iste ñ sui solius tantũ
causã agit: uerũ &i ãtotius humanigeneris

Expanded text:
Quia elevans allisisti me. Elevatus est hoQuia elevans allisisti me. Elevatus est homo honore imaginis Dei et libero arbitrio nobilitatus: sed hoc male usus allisus est et deiectus in hanc vallem lacrimarum. Dies mei sicut umbra declinaverunt: et ego sicut foenum licitatis eius: qui fuit lux in Domino, umbra factus est in peccato, et flos vitae illius sicut foenum aruit, nec umquam reviresceret, nisi sanguine usque ad cinerem paenitendo deiecit pro peccatis suis, Deum laudando in beneficiis suis se erexit dicens: me arescente, tu permanes in aeternum; quapropter optime ab adventu Domini saldelebitur. Tu exsurgens, Domine, misereberis Sion, quasi dicens: quid tardas de salute Sion? Sion vero mons est templi Domini, sinxit: quia venit tempus miserendi eius, hoc est tempus de quo apostolus ait: ‘Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus filium suum’. Sciendum est quod paenitens iste non sui solius tantum causam agit, verum etiam totius humani generis