comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
porro ea ꝗeleuant̾ contra sci¬
entiã dĩ & in sua confidunt sa¬
pientia ꝗ apud dm̃ stultitia est
dissipabit adꝗ deponit ut aedi¬
ficentꝰ ꝓhis humilia. Et in locũ
superiorũq: destructa .ĩ. & euul¬
sa exeruantꝰ adꝗ plantent᷑ q
ecclesi astica conueniunt ueri

Expanded text:
porro ea quae eleuantur contra seiporro ea quae eleuantur contra seientiam dei et in sua confidunt sapientia, quae apud deum stultitia est, dissipabit atque deponet, ut aedificentur pro his humilia, et in locum superiorum, quae destructa sunt et euulsa, exstruantur atque plantentur, quae ecclesiasticae conueniunt uer
Abbreviated transcription (Latin):
primo genitus omnis creature
Iuuenis q in consũmationẽ iã
scłi & inextremũ lui: uitae tẽp
aduenit. Dic̃ itaꝗ nescio loqui.
Scio eñi quȩdã maiora loqͥ scio
eloquiũ tuũ uerbũ tuũ sum tibi
scio loqui hominib nescio loqui
iuuenis sum et misia dnĩs
mariu sũa et gegicia os
resa mea inone guo
et coras tiguige suꝑ geniges
et suꝑ nequa ut euelhas
eo destiruas et disꝑdas et
dissipes et aedipices es plaui¬
Considerandũ qđ quattuor
tristib: duo lexa succedunt neq
eñi poterant edificari bona. nisi
destructa essent mala. nec plan¬
tari optima nisi eradicarentur
pesuma. omnis eni plantadio
quã ñ plantauit celestis pater
eradicabitꝰ. Et aedificatio ꝗ suꝑ
pexerã ñ habex fundam̃tũ sed in
arena extructa .ẽ. sermone di
suffodit atq destruit᷑ ilła quã
consum& iħis sp̃u oris sui &des¬
tru& aduentu p̃sentiae suȩ:
Omnẽ scilic& sacrilegã ꝑ uersã¬
q. doctrinã disꝑd& in ꝑp&uum.

Expanded text:
s creaturae. Juvenis, quia in consummatione etiam saeculi et in extremum hujus vitae tempus advenit, dicit itaque, nescio loqui. Scio enim quaedam majora loqui, scio eloquium tuum, verbum tuum sum. Tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, juvenis sum. Et misit Dominus manum suam, et tetigit os rba mea in ore tuo; et constitui te super gentes, et super regna, ut evellas, et destruas, et disperdas, et dissipes, et aedifices, et planConsiderandum quod quatuor tristibus duo laeta succedant. Neque enim poterant aedificari bona, nisi destructa essent mala, nec plantari optima, nisi eradicarentur pessima. Omnis enim plantatio quam non plantavit coelestis Pater eradicabitur, et aedificatio quae super petram non habet fundamentum, sed in arena exstructa est, sermone Dei suffoditur atque destruitur, illam quam consumet Jesus spiritu oris sui, et destruet aduentu praesentiae suae, omnem scilicet sacrilegam peruersamque doctrinam, disperdet in perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quia cũ apparuerit similes ei
erim: quo uidebim : eũ secuti est.
niã expeogacio cneagurae
Diuersi hunc locũ diuersis modis
exponunt. Siue omnis creatura
resurrectionis tẽpus expectat
quia tunc in melius cõmutabitꝰ
quando erit celũ nouũ eẽt̃ra noua
ectunc idẽ intẽpore resurrectio¬
nis reuelatio apparebit filio dĩ.
Siue omnis creatura idẽ rationa¬
lis angelica. hoc in hominib expec¬
tat inpleri. Petrus eñi dĩc ange¬
los gloriã desiderare sc̃oꝵ Uanitati
eñĩ creatura subiecta ẽ. idẽ crea¬
tura humana p̃uaricationĩ ẽ. pec¬
cando subiecta. nora uol.ens.
Idẽ non ꝓpria uoluntate sed a ser¬
pente decepta spe illa qua audie¬
rat eritis sicut dii scientes bonũ
sedꝓꝓget eũ qui sus¬
iecit inspe Que .ẽ ipsa spes
audi sequentia. quia &ipsa creatu¬
ra liberabit᷑ a corruptione serui¬
tutis: quã audiuit quando ei dñs ait
terra es & interra ibis ꝗ intellegitꝰ
corruptio mortis. Inli peratate:

Expanded text:
nim quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Nam exspectatio creaturae. Diversi hunc locum diversis modis exponunt: sive omnis creatura resurrectionis tempus exspectat, quia tunc in melius commutabitur, quando erit coelum novum, et terra nova, et tunc, id est, in tempore resurrectionis, revelatio apparebit filiorum Dei. Sive omnis creatura, id est rationalis angelica, hoc in hominibus exspectat impleri. Petrus enim dicit angelos gloriam desiderare sanctorum. Vanitati enim creatura subjecta est. Id est, creatura humana praevaricationi est peccando subjecta. Non volens. Id est, non propria voluntate, sed a serpente decepta, spe illa qua audierat: Eritis sicut dii, scientes bonum Sed propter eum qui subjecit in spe. Quae est ipsa spes, audi sequentia, quia et ipsa creatura liberabitur a corruptione servitutis, quam audivit quando ei Dominus ait: Terra es, et in terram ibis, quae intelligitur corruptio mortis. In libertate.
Abbreviated transcription (Latin):
dieb erunt tẽpora periculosa
&er̃ homines seipsos amantes
&eger. Nã mergi nauis.ẽ. homi¬
nes inicłm ex quo elati ꝑsidẽ
fuer morũ prauitate relabi
Qualis exipse p&xrus ad huc in
infirmitate positus hoc loco
demonstrat: unde sequitur
q̃d cũ uideret Simori pegirus
pcĩdig ad ceniua iħ̃u dicenis

Expanded text:
iebus erunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, etc. . Nam mergi naves, est homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerant, morum pravitate relabi. Quales et ipse Petrus adhuc in infirmitate positus, hoc loco demonstrat. Unde sequitur: Quod cum videret Simon Petrus, procidit ad genua Jesu, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Probat nos pater ad optionis
suȩ filios: quando suꝑ nos spm̃
filii sui misericorditer infundit:
& dignanter ut ipsa communi¬
catio paracliti qui ex utroq pro¬
cedit heredes nos patris & filui
asserer& coheredes. In quã sen¬
tentiã trinitatẽ euidenter ex¬
plicuit
chamantẽ arba pat̃

Expanded text:
Probat nos pater, adoptionis suae filios, quando super nos spiritum filii sui misericorditer infundit, et dignanter, ut ipsa communicatio paracliti, qui ex utroque procedit, haeredes nos patris et filii assereret cohaeredes. In qua sententia trinitatem evidenter explicuit. Clamantem Abba, pat
Abbreviated transcription (Latin):
criptũ est quia pater
omne iudiciũ dedit filio & ecce
isdem filius iniurias accipiens
in latas contumelias patris ii¬
dicio reseruat: ut nob̵ ꝓfecto
insinu& quantũ nos patientes¬
esse debem : dũ adhuc se ulcisci
ñ uult & ipse qui iudicat: quẽ
uult intellegi cũ dicit: est qui
querat & iudic& nisi patrem
Quid ẽ iudicat: discernit quo¬
modo est quiquerat & iudic&
est pat̃ quigloriã meã a ur̃a
gloria discernat & separat. nam
secđm formã serui multũ int̃¬
ceterorũ hominũ acõ amen¬

Expanded text:
Scriptum est: Quia pater omne judicium dedit filio , et ecce idem filius injurias accipiens, illatas contumelias patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet, quantum nos esse patientes debeamus, dum adhuc se ulcisci non vult, et ipse qui judicat. Quem vult intelligi cum dicit? Est qui quaerat et judicet, nisi patrem, quid est judicat? discernit. Quomodo est qui quaerat et judicet, est pater qui gloriam meam a vestra gloria discernat et separet, nam secundum formam servi, multum inteeterorum hominu
Abbreviated transcription (Latin):
grrã edipicaso ecclesiã
cneã Sicut ipse lum̃ apłis do¬
nauit ut lum̃ mundi appellent᷑
&cetera ꝗ ex dño sortiti uocabu¬
la .s̃: ita &simoni qui credebat
petrã xp̃m. petri largitus. ẽ. nom̃
te dicitꝰ ei edificabo ecclesiã meã
suꝑte Siue suꝑ hanc p&rã. idest

Expanded text:
ram aedificabo Ecclesiam meam. Sicut ipse lumen apostolis donavit, ut lumen mundi appellentur, caetera quae ex domino sortiti vocabula sunt, ita et Simoni, qui credebat petram Christum, Petri largitus est nomen. te dicitur ei, aedificabo Ecclesiam meam super te. Sive super han
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hodiȩ mecũ eris in paradiso.
ibi regnũ Quidã duos latronos cũ
dño crucifixos. duob babti⁊atorũ
generib coaptant. Quicũ enim bab¬
tizati sumus in xp̃o ihũ in morte
ipsius babtizatisumus. ambo nãq
similes crucisixi. sed unus incruce
blasphẽ peior est: alt̃ confessione
martrr effectus. Quia ꝑbabtisinũ
quocũ peccatores essemus abluimur.
aln dũdm̃ incarne pasiũ fide spe : &
caritate laudant coronantur: Alii
dũ aut fidẽ aut opera babdisiũ ha¬
bere rennuunt dono quod accipere
priuantur. Induob latronib: uterq
populus &gentiliũ & iudeorũ pri¬
mũ dñm blasphemauit: postea sig¬
norũ magnitudine: alt̃ ext̃ritus
egit penitentiã & usq hodie iudeos

Expanded text:
ris in paradiso. ibi regnum. Quidam duos latrones cum Domino crucifixos, duobus baptizatorum generibus coaptant! Quicunque enim baptizati estis in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus. Ambo namque similes crucifixi, sed unus in cruce blasphemus pejor, alter est confessione martyr effectus, quia per baptismum, quo cum peccatores essemus abluimur. Alii dum Deum in carne passum, fide, spe et charitate laudant, coronantur. Alii dum aut fidem aut opera baptismi habere renuunt, dono quod accepere privantur. In duobus latronibus uterque populus, et gentilium et Judaeorum, primum Dominum blasphemavit, postea signorum magnitudine alter exterritus egit poenitentiam, et usque hodie Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
Incorde autẽ fideliũ tres summopere
manere uircutes testatur: apłi di¬
cens. Munc aũ manent fides: spes
caritas: Quas cunctas subita repletus
gratia & accepit latro & seruaint
incruce. Pidem namq habuit: qui
regnaturũ dñm credidit: quẽ secũ
parit̃ moriendo uidit: Sp̃ẽ habuit.¬
qui regni ei: aditũ postulauit: Ca¬
ritatẽ quoq in morte sua uiuacit̃
tenuit qui fratrẽ & conlatronẽ
ꝓsimili scelere morientẽ: & de ini¬
quitate sua arguit: & ei uitã quã
cognouerat praedicauit

Expanded text:
In corde autem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus dicens: Nunc autem manet fides, spes, charitas . Quas cunctas subita repletus gratia et accepit latro et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morienqui regni ejus aditum postulavit. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et colatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam cognoverat praedicavit
Abbreviated transcription (Latin):
ec ołe uł cui cũq anime fidelis
dñs.ẽ. qui uidebatꝰ ignobilis cũ an¬
te tribunal p̃sidis star& iudicanđ
cũ uenerit iudicaturus orbẽ ineqͥ¬
tate & om̃s angeli cũ eo &etunc con¬
gregabunt᷑ ante eũ om̃s gentes
quando sedenia cũ sena
dus putat̾ amultis paganis uidelic&
iudeis her&icis siue praue uiuen¬
tib xp̃ianis. ubi scłi finis ad fuerit.
ubi ingressũ patriȩ celestis aperue¬
rit electis cunctis parebit nobi¬
lis & sublimis sedens cũ senatorib
t̾rae illis uidelic& quib ipse ꝓmit¬
tit dicens. a mendico uob qruos
qui secutiestis me in regenera

Expanded text:
e vel cujuscunque animae fidelis Dominus est, qui videbatur ignobilis, cum ante tribunal praesidis staret judicandus, cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli cum eo, et tunc congregabuntur ante eum omnes gentes . Quando sederit cum sendus putatur a multis, paganis videlicet, Judaeis, haereticis, sive prave viventibus Christianis, ubi saeculi finis adfuerit, ubi ingressum patriae coelestis aperuerit, electis cunctis patebit, nobilis et sublimis, sedens cum senatoribus terrae, illis videlicet, quibus ipse promittit dicens: Amen dico vobis, quia vos qui secuti estis
Abbreviated transcription (Latin):
Regnum ergo celorũ. ecclesia¬
est iustorũ quia dum eorũ cor
da interra nil ambiunt. per hoc
quod a superna suspirant iam in
eis dñs quas in celestibus regnat.
Rex iste qui fecit nuptias filio
suo. ds̃ ominipotens est. fecit au¬
tem nupdias dño nostro iliu xp̃o
& ecclesiȩ : quȩ tam ex iudeis
quã exgentibus congregata est.
Inhoc pater regi filio nuptias fe¬
cit quo ei ꝑ incarnationis mrste¬
rium scãm ecclesiam sociauit.
uterus autem genecricis uirgi¬
nis. hunus sponsi thalamus fuit
unde psalmista ait. Ipse tãquã
sponsus procedens dethalamo
suo. tamquam sponsus quippe
dethalamo suo processit qui ad
coniungendã sibi ecclesiam in car¬
natus dĩ de incorrupto ut ero
uirginis exiuit. e onsit Ser¬
uc suos uocare inauiga

Expanded text:
Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum cda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Rex iste qui fecit nuptias filio suo Deus omnipotens est, fecit autem nuptias Domino nostro Jesu Christo et Ecclesiae, quae tam ex Judaeis, quam ex gentibus congregata est In hoc pater regi filio nuptias facit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis virginis hujus sponsi thalamus fuit, unde Psalmista ait: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo processit, qui ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero virginis exivit. Et misit servos suos vocare invita
Abbreviated transcription (Latin):
queramus quã uiderimi cum
solis angelis possimus: quam
nec in itiũ in choat. nec finis
angustat: ad quã ꝑfecto lucẽ
uiam fides est unde recte &
inluminando cȩco ꝓtinus res¬
pondetur Respice fides tua
do indõ in redẽptoris nr̃i mrs¬
terio iuxta uiam sedemus
Si ex orando cotidiȩ ab auetore
nr̃o lucẽ petimus Si eandem
lucẽ iam ꝑ intellectũ uidendo
sequamur &ei uestigia inutendo
teneamus Iħm enim sequitur
qui imitatur hic namq dic̃
sequere me & dimitte mor¬
tuos sepelire mortuos suos
Sequere enim đr imitari hinc¬
rursus ammon& dicens siquis
mihi ministrat me sequatur.
si ergo reributionis gaudiũ
inꝑuentione querimus pȩni¬
tentie amaritudinẽ inuia te¬
neamus Sicq fit non solum
nr̃a indm̃ uita ꝓficiat sed
hȩc ipsa nr̃a conuersio ad lau¬
dem đi &alios accedat unde
illic subditur. & omnis plebs
ut uidit dedit laudem dõ¬

Expanded text:
quaeramus, quam videre cum quaeramus, quam videre cum solis angelis possumus, quia nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua ndo in redemptoris nostri mysterio, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem, jam per intellectum videndo, sequamur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum enim seqqui imitatur. Hinc namque dixit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur irursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat me sequatur . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit, ut non solum nostra in Deum vita proficiat, sed haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem D
Abbreviated transcription (Latin):
adduci adse. Ecce stat quan¬
de transiebat quia cũ ad huc
turbas fantasmatũ in oratio¬
ne patimur iłm aliquatenus
transeuntẽ sentimus cũ uero
orationi uehem̃ter insistimus
st&it iħs̃ & lucẽ restituit or
ds̃ in corde figit᷑ & lux amissa
reparatur
quass & i g̃rogau̾ ill ũ
dicena quid & uis paciã
at ib le dix̃ drr̃e ut uideã
Numquid qui lum̃ reddere
poterat quid uell& cecus ig¬
norabat᷑: Sed peti uult hoc
qđ & nos petere & se conce¬
dere prenoscit: Inportune
namos ad orationẽ nos ammo¬
n& & tam̃ dicit. soit namq
pat̃ uester quid opus sit ante¬
quã petatis eũ ad hoc ergo
requirit ut petatur ad hoc
cecus qđ lib& potest sine
luce non potest uidere qđ
hab& Imitemur ergo eumo
excorpore audiuimus. & m̃te
saluatũ ñ falsas diuitias. non
t̃rena dona non fugitiuos
honores adño. sed lucẽ que¬
cluditur: quȩ tempore finit᷑:
q noctio interruptione ua¬
riat᷑ q anobis communiter
cũ pecorib cernitur. sed lucẽ

Expanded text:
adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia cum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimas. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus, et lucem restituit, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. quasset, interrogavit illum dicens: Quid tibi vis faciam? At ille dixit: Domine, ut videam. Nunquid qui lumen reddere poterat, quid vellet caecus ignorabat? sed peti vult hoc, quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet et tamen dicit: Scit namque pater vester quid opus sit vobis antequam petatis eum. Ad hoc ergo requirit, ut petatur. Ad hoc quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum, quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaecluditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ranscensio uerborũ ordinẽtur¬
bans ꝑ hi ꝑbaton legendũ usq
indiẽ qua ad sũ pous ẽ p̃cipiens
ante ad suptionẽ idest p̃cepta dans
apłis que uel hic uł in euuangeliis
legunt᷑. Est ergo sensus scripsi de
ihũ atẽ pore quocepit signa facere
& docere usq indiẽ quae isdẽ con¬
sumatis unde uenerat reduo

Expanded text:
ranscensio verborum ordinem turbans, per hyperbaton legendum, usque in diem qua assumptus est, praecipiens ante assumptionem, id est, praecepta dans apostolis, quae vel hic vel in Evangeliis leguntur. Est ergo sensus: Scripsi de Jesu a tempore quo coepit signa facere et docere, usque in diem, qua eisdem consummatis, unde venerat
Abbreviated transcription (Latin):
& inxp̃o ihũ hoc loco apłs humi¬
litatẽ tenere nos doc& exempli
inuna eademquae substantia dei¬
tatis unus cũ patre potentiae sua
fortitudine & maiestate ab scon¬
dita formã serui idest ad sũpti ho¬
minis accepit. Si enim ille dñi
& magister seruis & discipulis mi¬
nistrauit. quanto magis nos equa¬
libus & maioribus seruire debemi:
quicucn informa dĩ esset
Per hac enim ut dixit. qui cum
informa dĩ ess& uerbi subsisten¬
tia innatura dĩ eẽ ostendit. per
hoc autẽ quod dixit forma sorui
neante plasmato homini unitum
esse dm̃ uerbũ ostender&.
monrapiaiam arBigratus

Expanded text:
isto Jesu. Hoc loco Apostolus humilitatem tenere nos docet, et exein una eademque substantia deitatis, unus cum Patre, potentiae suae fortitudine, et majestate abscondita, formam servi, id est, assumpti hominis accepit. Si enim ille Dominus et Magister, servis et discipulis ministravit, quanto magis nos aequalibus et majoribus servire debemus. Qui cum in forma Dei esset. Per hoc enim quod dixit: Qui cum in forma Dei esset, verbi substantiam in natura Dei esse ostendit, per hoc autem, quod dixit: Formam servi ne anteplasmato homini unicum esse Deum Verbum ostenderet. Non rapinam arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. ẽ. scđ̾m carnẽ uiuere. ni¬
rã carnis habendã in nec essari¬
is. sed in concupiscentuis. Ita er¬
go &eluc. Si enĩ inquid scđ̾m car¬
nẽ uixerits. moriemini. signi¬
ficat aũ mortẽ poenȩ et̃ne. hoc
eñi dic ostendere uolens maxi¬
mã partẽ passionũ deaderia
humani corporis õe.
Si auge

Expanded text:
Quid est secundum carnem vivere, niram carnis habendam in necessariis, sed in concupiscentiis. Ita ergo et hic: Si enim, inquit, secundum carnem vixeritis, moriemini. Significat autem mortem poenae aeternae. Hoc enim dicit, ostendere volens, maxima in partem passionum desideria humani corporis esse. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
Humili amini sub potenti ma¬
nu dĩ. id est sub potestate dĩ ma¬
nus enim dĩ. & filius & potestas.
eius intelligitur .F ilius ubi ait
Emitte manum tuam dealto.
eripome &liberame. potestas
ubi dicit. Inmanus tuas comm̃¬
do sp̃m meum &similiai
ut uox

Expanded text:
Humiliamini sub potenti manu Dei. Id est, sub potestate Dei, manus enim Dei et filius et potestas ejus intelligitur. Filius ubi ait: Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me. Potestas ubi dicit: In manus tuas commendo spiritum meum, et similia. Ut vo
Abbreviated transcription (Latin):
testate tenebrarũ & transtullit in
regnũ filii caritatissuȩ. in quo princeps
huius mundi. hoo ẽ tenebrarũ harũ
ñhabebat quicquã quia neq cũ pec¬
cato ds̃ uenerat: nec ei: carnẽ depec¬
cati ꝓ pagine uirgo pepererat: & tã¬
quã ei diceree. cur ergo morieris
siñ habes peccatũ cui debebat mortis
suppliciũ continuo subiecit.
Sedut cocdioscat imuaidus
quia diliicio patrẽ et sicug
candatũ dedit mihi pater
Sic racio Surcite eam: hiric
Discũbens enĩ discũbentib: lo¬
ꝗbat᷑. Eam: aũ dix̃ quo nisi ad illũ
locũ unde fuerat tradendus: est
morti traditus quinullũ habebat
meritũ mortis. sed habebat ut
moreree᷑ mandatũ patris. doeñc

Expanded text:
testate tenebrarum, et transtulit in testate tenebrarum, et transtulit in regnum filii claritatis suae, in quo princeps hujus mundi, hoc est, tenebrarum harum, non habebat quidquam: quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine virgo pepererat. Et tanquam ei diceretur: Cur ergo morieris, si non habes peccatum, cui debebatur mortis supplicium? continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus, quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio. Surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dixit; quo? nisi ad illum locum, unde fuerat tradendus. Est igitur morti traditus, qui nullum habebat meritum mortis: sed habebat ut moreretur. mandatum Patris. »
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ seilicex omnino peccatũ. hic
enĩ ostendit diabolũ principẽ ess& pec¬
catorũ hominũ. ñ creaturarũ di. &
quoties cũq mundi fuga in mala
significatione ponitur. ñ ostendit
nisi mundi istius amatores & ñđi.
ab sit enĩ ut credam: principẽ ẽẽ
cȩli & t̃rae : & creaturarũ omniũ quȩ
generalit̃ mundi appellant᷑. Totus
itaque mundus seruit suo creatori.
ñ deceptori Redẽ ptori nr̃o interẽp¬
tori & regitur dispensatione diuina
ñ inimici uersutia sub uertie p̃ter
homines partis illius qui ꝓpria uo¬
luntate ñ necessitate aliqua se subi¬
ciunt diabolo Vnde & apłsait. Hon¬
e uob conluctacio aduersus carnẽ
& sanguinẽ. Idẽ aduersus homines
sed aduersus potestates & rectores
tenebrarũ harũ idẽ peccatorũ. qui
intenebrismanent iniquitatis.
quos rectores. angelos eẽ desertores
designant. sed dr̃ qui ꝑgratiã di non
ꝓpruis meritis inde eruuntur. De
eruit nos sicut idẽ dicit apłr depo¬

Expanded text:
 hinc enim ostendit diabolum principem esse peccatorum hominum, non creaturarum Dei, et quotiescunque mundi fuga in mala significatione ponitur non ostendit, nisi mundi istius amatores et non Dei. Absit enim, ut credamus principem esse coeli et terrae et creaturarum omnium quae ndi nomine appellantur. Totus itaque mundus servit suo creatori, non deceptori; redemptori, non interemptori: » et regitur dispensatione divina, non inimici versutia subvertitur, praeter homines partis illius qui propria voluntate, non necessitate aliqua se subjiciunt diabolo. Unde et Apostoest nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines, sed adversus potestates et rectores tenebrarum harum , id est, peccatorum, qui in tenebris manent iniquitatis quos rectores angelos esse desertores designant, sed sunt qui per gratiam Dei, non propriis meritis inde eruuntur, de eruit nos, sicut idem dicit Apostolus de po
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. Gregorius papa soliũ dĩ inuisi¬
one micheae angelicas potestates inter¬
p̃tatur : quarũ mentib: altius p̃sidens
inferius cuncta disponio. ett quise¬
depadt sicilis erat as pecqui
Lapidis iaspis eg satidian.

Expanded text:
habitat. Gregorius Papa solum Dei in visione Micheae angelicas potestates interpretatur, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit. Et qui sedebat, similis erat aspectui lapidis jaspidis et sardin
Abbreviated transcription (Latin):
uidios nũ aptum inicel o.
Hescriptis ecclesiȩ oper: ꝗ&
Totus enĩ tempus eccdesie uariis
in hoc libro figuris repetit. Ecce in¬
quid hostiũ aꝑtũ incelo conuenient̃
ostiũ ecclesie ascensurus aspicit
cui celsa misteria pandi ꝓmittunt᷑.
uel quia ostiũ xp̃s est qui illũ cre¬
diderit natũ & passũ conscendit
celũ id est ecclesie altitudinẽ &
uidex futurã spiritalis effectus sic̃
dicit: et Sitatimn run iaspũ
et uox prcna qũa audini¬

Expanded text:
ostium apertum in coelo. Descriptis Ecclesiae operibus,Totum enim tempus Ecclesiae variis in hoc libro figuris repetit. Ecce, inquit, ostium apertum in coelo. Convenienter ostium coeleste ascensurus aspicit, cui celsa mysteria pandi promittuntur. Vel quia ostium Christus est, qui illum crediderit natum et passum, conscendit coelum, id est, Ecclesiae altitudinem, et videt futura spiritualis effectus sicut dicit. Et statim fui in Spiritu. Et vox prima quam audivi
Abbreviated transcription (Latin):
simũ margaritũ Scientia saluato¬
ris & sacram̃t ĩ passionis illius & re¬
surrectionis archanũ. qđ inuene¬
rit homo negaciatꝰ post similis pau¬
liapłi om̃a legis ꝓphexarũq mrste¬
ria & ubseruationes pristinas in qͥb
inculpate uixerat quasi purgamñta
contẽpnit &quis quilias ut xp̃m
lucri faciat. Nan qđ inuentio no¬
ue margarite candẽpnatio sto
u&erũ margaritarũ sed qđ con¬
paratione eromnnii alia gẽma sit¬

Expanded text:
 margaritum, scientia Salvatoris, et sacramentum passionis illius, et resurrectionis arcanum. Quod cum invenerit, homo negotiator, similis Pauli apostoli, omnia legis, prophetarumque mysteria, et observationes pristinas, in quibus inculpate vixerat, quasi purgamenta contemnit, et quisquilias, ut Christum lucrifaciat. Non quod inventio novae margaritae, condemnatio sit veterum margaritarum, sed quod comparatione ejus omni
Abbreviated transcription (Latin):
nter mortẽ &um¬
brã mortis hoc esse puto: quod
mors eorum est qui cum operib
mortuis ad inferos perrexerunt
anima enim quȩ peccauerit ipsa
morietur: umbra autẽ mortis
eorũ qui cum peccent nec dum
deuite gressi sunt: Possunt enim
si uolunt penitentiam a gere
paruuhus enim teatus ẽ
aiosis pilius datus ẽ nos

Expanded text:
nter mortem et umbram mortis hoc esse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortuis ad inferos perrexerunt. Anima enim quae peccaverit ipsa morietur. Umbra autem mortis eorum, qui cum peccent, necdum de vita egressi sunt, possunt enim, si volunt, poenitentiam agere. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est no
Abbreviated transcription (Latin):
Qua inre hoc est nobis soller¬
ter intuendũ quod sicut alio
euangelista testante didicimus
iħu ꝓtinus respondetur. Ego ue¬
niam &curabo eum. quid est qđ
regulus rogat ut ad eius filium
ueniat & tamen corporaliter
ire recusat. ad seruum uero cen¬
turionis noninuitatur &etamen
se corporaliter ire pollicetur
Reguli filio ꝑcorporalem prȩ¬
sentiam non dignatur ad esse. cen¬
turionis uero seruo nonde dignat᷑
occurrere. quid ẽ. hoc nisi qđ suꝑ¬
bia nr̃a retunditur qui in homi¬
nib non naturã quia ad imaginẽ
dĩ facti s̃. sed honares & diuitias
ueneramꝰ. Redeptor uero nr̃t ut os

Expanded text:
Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod sicut alio evangelista testante didicimus,a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum. Quid est quod regulus rogat, ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat? Ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur; reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis vero servo non dedignatur occurrere: quid est hoc, nisi quod superbia nostra reconditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sint, sed honores et divitias veneramur. Redemptor vero n
Abbreviated transcription (Latin):
Non autẽ reprehenduntur
quia dauid filium dicunt: sed quia
dĩ filium noncredunt: Si quidẽ
ipse & dñt dauid est ds̃ ante tẽ¬
pora manendo & filius dauid ap¬
paruit homo intemporũ fine
nascendo quod autẽ a patre su¬
biciuntur inimici non infirmi¬
tatẽ filii. sed unitatẽ nature quã
altero alter operatur significat.
Nã & filius subicit inimicos pa¬
tri: quia patrẽ clarificat super
terram¬

Expanded text:
Non autem reprehenduntur, quia David filium dicunt, sed quia Dei Filium eum esse non credunt: siquidem ipse et Dominus David, Deus ante tempora manendo, et filius David apparuit homo in temporis fine nascendo. Quod autem a Patre subjiciuntur ei inimici, non infirmitatem Filii, sed unitatem naturae, quia in altero alter operatur, significat. Nam et Filius subjicit inimicos Patri, quia Patrem clarificat super terram
Abbreviated transcription (Latin):
docent om̃s gentes. de inde
doctus in tinguit aqua non po
test fieri ut corpus babtismi re¬
cipiat sac ram̃tũ: nisi autea anima
fidei susceperit ueritate babti¬
⁊ antur autẽ in nomine patris
diuinitas. sit una largitio nom̃
docentes eos ocña senua

Expanded text:
docent omnes gentes, deinde doctos intinguunt aqua. Non enim potest fieri ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi antea anima fidei susceperit veritatem. Baptizantur autem in nomine Patris, divinitas, sit una largitio, nomeDocentes eos serva
Abbreviated transcription (Latin):
pidẽ in isrł Non de omnib
retro patriarchis & ꝓph&is sed
de presentis eui loquitur om¬
nib: quib: ideo centurionis fides
ante fertur. quia illis legis pro¬
phetarũ q monitis ed octi hic
autẽ neminẽ docentẽ sponte
credidit
dico autẽ uosis
c̃o couln as orienge et oc¬
cidente uenuient et Recũ¬
Bentt cũ abrahã et isaac
eit iacos inRegno cel.orũ¬

Expanded text:
fidem in Israel. Non de omnibus retro patriarchis et prophetis, sed de praesentis aevi loquitur hominibus, quibus ideo centurionis fides antefertur. Quia illi leges Prophetarumque monitis edocti, hic autem, nemine docente, sponte credidit. Dico autem vobis, quod multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
cientur in tenebras exterio¬
res tenebre semꝑ exteriores s̃
ñ extenores sed q̃m qui dño
foras a se expellit lum̃ relin¬
quit id circo exterioces tene¬
bre nominate ĩ ibi erit fletus
& stridor dentiũ si fletus
oculorũ est & stridor dentiũ
ossa de monstrat uera ẽ ergo
corporũ & eorũ de membrorũ
q: cȩciderant resurrectio

Expanded text:
cientur in tenebras exteriores. Tenebrae semper interiores sunt, non exteriores, sed quoniam qui Dominum foras a se expellit lumen relinquit. Idcirco exteriores tenebrae nominatae sunt, ibi erit fletus et stridor dentium, si fletus oculorum est, et stridor dentium ossa demonstrat. Vera est ergo corporum et eorumdem membrorum, quae ceciderant resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
ab raham cũ quo acubiture sunt
nationes q: credider̃ in xp̃m filiũ
creatoris & ille partt̃ sensus im¬
pletus de quo supra dixerimus
conturionis fide gentiũ fieri p̃ro¬
gatiua dũ ad illius credulitatẽ
deorientẽ & occidente credituri
populi cũ memiorantur
pilii autẽ requi eiciengꝰ
i texepras ex geniores
ibi erit phetus ex sutudor
deagiũ & cȩttera

Expanded text:
Abraham, cum quo accubiturae sunt nationes, quae crediderint in Christum filium creatoris, et ille pariter sensus impletur, de quo supra diximus in centurionis fide, gentium fieri praerogativam, dum ad illius credulitatem, de oriente et occidente credituri populi commemorantur. Filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentiu
Abbreviated transcription (Latin):
precit eg dabat discipu¬
lis sins ug ad pomenenit
eg ad posuerunt gurgȩ.
Dñs accipiens panes dabat dis¬
cipulis ut ipsi acceptos turbȩ
adponerent : qs spiritalis dona
scientiȩ tribuens apłis ꝑ eorũ
ministeriũ uoluit eccdesiȩ suȩ
ꝑ orbẽ uitae crbaria distribui.
csđ autẽ fregit panes quos dis
cipulis dar& aꝑtionẽ designat
sac ram̃to quib ad ꝑpexuã salu¬
tẽ nutriendus erat munđ Cũ
eñi ait ipse dñs & neno nouit
filiũ nisi pat̃ neꝗ patrẽ quis no¬
uit nisi filius & cui uoluerit fil
us reuelare : quid nisi panẽ uitẽ
nob̵ ꝑse aperiendũ de monstraũꝗ
adcur: interiora cernenda ꝑ noꝙͣ¬
ipsos penerare nequiuimus
Cui contra ꝓphexa. paruuli pe
tier̃ panẽ. nec erat dfranger&
eis: qđ est aliis uerb dicere: In¬
docti ꝗ sier̃ pabulo uerbi dĩ. qui
ad uircutẽ bene operationis con¬

Expanded text:
regit et dabat discipulis suis, ut apponerent, et proposuerunt turbae. Dominus accipiens panes, dabat discipulis, ut ipsi acceptos turbae apponerent, quia spiritualis dona scientiae ministerium voluit Ecclesiae suae per orbem vitae cibaria distribui. Quod vero fregit panes quos discipulis daret, apertionem designat sacramentorum, quibus ad perpetuam salutem nutriendus erat mundus. Cum enim ait ipse Dominus: Et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voius revelare , quid nisi panem vitae nobis per se aperiendum monstravit? Ad cujus interiora cernenda, per nosipsos penetrare nequivimus. Cui contra Propheta misetierunt panem, nec erat qui frangeret eis . Quod est aliis verbis dicere: Indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo ad virtutem bonae operationis con
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiã ueritatis instituer& pate¬
facer&. acceptis autẽ ad fran¬
gendũ panib dñs gratias agit.
ut & ipse quantũ desalute ge¬
neris humani congaudeat os¬
tendat. &nos agendas somꝑ
dõ gratias inform&. Cũ uel
terreno pane carne uł animã
celesti suꝑnagratia largien¬
te reficim:¬
pisciculos paucos eg ip

Expanded text:
ad viam veritatis institueret. Acceptis autem ad frangendum panibus Dominus gratias agit, ut et ipse quantum de salute generis humani congaudeat ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem, vel animam coelesti superna gratia largiente reficimpisciculos, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ. dñm sc̃ificare
in cordib uñis. nisi sc̃itatẽ ei quã
sit in conp̃hensibilis gloriae inti¬
mo cordis affectu contuerĩ quod
maximũ nob̵ praesidiũ contra in¬
sidias ao uiolentiã terrentis ini¬
mioi semꝑ uidelic& intueri quan¬
tã inse sperantib uincendi for¬
titudinẽ dare ual&e. cur. in estima¬
bilis sc̃itas fulgee ire alia ex¬
posicio ineadẽ epis golia

Expanded text:
Quid est Dominum sanctificare in cordibus vestris, nisi sanctitatem ejus, quam sit incomprehensibilis gloriae, intimo cordis affectu contueri, quod est maximum nobis praesidium contra insidias ac violentiam terrentis inimici, semper videlicet intueri, quantum in se sperantibus vincendi fortitudinem dare valet, cujus inaestimabilis sanctitas fulget. ITEM ALIA EXPOSITIO IN EAMDEM EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
decipere at quȩ iter erroris de
quippe sermo grecus est: quod
nos offendiculum uel ruinam
&mͦpͥ tionẽ pedis dicere pos¬
sumus quidã scandalum grecȩ.
latine scrupulum dicunt. Ille
ergo scandalizat fratrẽ: qui ei
dicto facto ueminus recto
occasionem ruine dederit
potest & simpliciter dici siquis
ita necessarius nobis esse uide¬
tur ut manus pes. &oculos uti¬
lis uidelic& atque sollicitus
& acutus ad ꝑspiciendum scan¬
dalum autẽ nobis facit &per
dissonantiã morũ nos trahit
ingehiennã:. nesic quidem tem¬
poralibus eius cominodis cum
periculo animarũ nostrarum
uti acresouere debenius.

Expanded text:
decipere, atque in iter erroris defdecipere, atque in iter erroris defquippe sermo Graecus est, quod nos offendiculum, vel ruinam et impacti pedis dicere possumus. Quidam, scandalum Graece, Latine scrupulum dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recto occasionem ruinae dederit. Potest et simpliciter dici: Si quis ita necessarius nobis esse videtur, ut manus, pes, et oculus, utilis videlicet atque sollicitus et acutus ad perspiciendum, scandalum autem nobis facit, et per dissonantiam morum nos trahit in gehennam, ne sic quidem temporalibus ejus commodis cum periculo animarum nostrarum uti ac refoveri debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
hab enigemo angtig in
Quia supra docuerat nescandali¬
renius eos qui credunt in eum:
nunc consequenter ad mon& quan¬
tum cauere debeanus eos qui scan¬
dalizare nos idest uerbo uel exem¬
plo suo ad ruinam peccati ꝓpelle¬
re certant: Manum quippe nos¬
tram appellit necessariũ amicũ.
cuius opere atquȩ aux ilio cotidi¬
ano opus habemus. Sed talis sinos
ledere in causa animae uoluerit
excludendus est anostra soci&ate:
nesicumꝑdito: in hac uita partem
habere uolumus simul infuturo
cum illo pereamus. In pede sicut
& mmanu caros inemendabiler
doc& alienandos a nobis. neper
ininunditiã eorũ quos castigare
nequimus &ipse polluti peream:
Sed manus propter opus nocessa¬
rium nobis. pessunt dictitales ꝓp¬
ter ministerium discursus quae¬
in noseris usibus a cominodos. In
oculo quoquȩ propter scandalũ
eruendo idem nostri carnaliter
amici. spiritaliter uero aduersa¬
rii designantur sed cum nos eorũ
consultu ac ꝓuisione opus habe¬
mus. illi uero consilio nos praua

Expanded text:
habentem mitti in Quia supra docuerat ne scandalizemus eos qui credunt in eum, nunc consequenter admonet, quantum cavere debeamus eos qui scandalizare nos id est, verbo vel exemplo suo ad ruinam peccati propellere certant. Manum quippe nostram appellat necessarium amicum, cujus opere atque auxilio quotidiano opus habemus. Sed talis, si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere volumus, simul in futuro cum illo pereamuet in manu, charos inemendabiles docet alienandos a nobis, ne per immunditiam eorum, quos castigare nequimus, et ipsi polluti percamus. Sed manus propter opus necessarium nobis: pes, sunt dicti tales propter ministerium discursisquein nostris usibus accommodatos. In oculo quoque propter scandalum eruendo, iidem nostri carnaliter amici, spiritualiter vero adversarii desigconsultu ac provisione opus habemus, illi vero consilio nos pravo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est mundus ꝑ ipsum fac¬
us est cęlũ terra mare & om̃a
ue in eis sunt : mundus dicit᷑
um quid cȩli non cognouerunt
iui stellam miserunt aut an¬
eli non cognouerunt qui acces¬
erunt & ministrabant ei aut
sidera non cognouerunt saluato¬
rẽ suũ om̃a undiq testimonium
ꝑ hibuerunt. qui ergo non cogno¬
uerunt amatores mundi qui
amando mundũ dicti sunt mun¬
dus hoc enim meruerunt apellari
qđ illȩ ubi habitant. nam qui non
diligunt mundum: carne uersant᷑
inmundo. sed corde in habitant cȩlor
In ꝓpria quia
inmundo quẽ ꝑ diuinitatẽ fecit
ꝑ humanitatẽ natus apparuit:
Inmundo ergo erat ꝑdiuinitatẽ.
inmundũ uenit ꝑ incarnationẽ
uenire quippe uel abire huma¬
nitatis est manere & esse diuinitatis
et sui eũ noꝵ reciperura

Expanded text:
Quid est, Mundus per ipsum factus est? coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, mundus dicitur. Nunquid coeli non cognoverunt, qui stellam miserunt ? Aut angeli non cognoverunt, qui accesserunt et ministrabant ei ? Aut sidera non cognoverunt Salvatorem suum? omnia undique testimonium perhibuerunt. Qui ergo non cognoverunt? amatores mundi, qui, amando mundum, dicti sunt mundus, hoc enim meruerunt appellari, quod ille, ubi habitant. Nam qui non diligunt mundum, carne versantur in mundo, sed corde inhabitant coelum. opria, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In mundo ergo erat, per divinitatem; in mundum venit, per incarnationem. Venire quippe vel abire humanitatis est, manere et esse, divinitatis. Et sui eum non receperu
Abbreviated transcription (Latin):
sub capite posuit quã intenti
one sumi amoris p̃mit. Dextera
uero dĩ eã amplectit᷑: quia sub
&erna eius beatitudine tota
deuotione continee. quia igrẽ
redẽptor noster inp̃sentis uitae
corruptionẽ transierat: Recte
angelus quinuntiare ꝑ hennẽ
er gloriã uenerat indextera se¬
debat: Quistola candida cooꝑtus
apparuit qr festiuitatis nr̃ae gau
dia nunciaũ Candor & enĩ uestis
splendorẽ nr̃a denunciat sollẽp¬
nitatis. Nr̃ae dicani: ansua : sed ut
fateamur uerius. & suae dicam:
& nrã: Illa quippe redẽptoris
utas futo: quia nos ad inmorta¬
litatẽ redux̃. & angelorũ festiui¬
tas extitit. quia nos reuocando
ad celestia eorũ numerũ imploũ.
Insua ergo ac nr̃a fostiuitate.
angelus in albis uestib: apparuit
quia dũ nos ꝑresurrectionẽ do¬
minicã ad suꝑna reducimur cȩ¬
lestis patria damna reparant̃.
Sediã quid uenientos feminas
assat̃ audiam:. Nolate. ex pa¬

Expanded text:
sub capone summi amoris premit. Dextra vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam venerat, in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatdia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat festivitatis. Nostrae dicamus an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus, et nostrae. Illa quippe Redemptoris vitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit; et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expa
Abbreviated transcription (Latin):
Introeuntes aboriente indo¬
mũ illã rotundẽ que in petra
est excisa uider̃ angolũ seden¬
tẽ ad meridianã partẽ loci illius
ub positũ fuerat corp: ihũ hoc
enĩ erat indextris. quia nimirũ
corpus qđ supinũ iacens caput
habebat ad occasũ dexterã neces¬
seẽ habere ad austrũ Scribit aũ
matheus qđ angelũ quire uoluit
lapidẽ ab hostio monumti. primo
uider̃ suꝑ ipsũ lapidẽ sedentem
qui eai intrare in locũ ubi dñs
erat positus iusserit: &uidere
qđ iã resurrexisse a morouis Scri¬
bit lucas qđ intrantes in monu¬
m̃tũ duos angelos inibi stantos
inuener̃. Ille ergo mulieros an¬
gelos uident : quȩcũ aromatibus
uener̃ quia uidelic& ille m̃tes su¬

Expanded text:
Introeuntes ab oriente in domum illam rotundam, quae in petra est excisa, viderunt angelum sedentem ad meridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus Jesu. Hoc enim erat in dextris: Quia nimirum corpus, quod supinum jacens, caput habebat ad occasum, dextram necesse est haberet ad austrum, scribit enim Matthaeus quod angelum qui revolvit lapidem ab ostio monumenti, primo viderunt super ipsum lapidem sedentem, qui eas intrare in locum ubi Dominus erat positus jusserit, et videre quod jam resurrexisset a mortuis . Scribit Lucas quod intrantes in monumentum duos angelos inibi stantes invenerint . Illae ergo mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illae m
Abbreviated transcription (Latin):
t quidẽ iuxta morẽ
consuetudinis humane potest
intellegi qđ ideo dñs corã tẽpta¬
torib: in probis inclinari & int̃ra
scribere uoluerit: ut alio uultũ
intendens liberũ eis dar& exire
quos sua responsione ꝑculsos ci¬
tius excituros quã plura in ter¬
rogaturos eẽ prȩuiderat
utũ exiebart iacipien¬
tes a senioris: & Remar

Expanded text:
t quidem juxta morem consuetudinis humanae potest intelligi, quod ideo Dominus coram tentatoribus improbis inclinari, et in terra scribere voluerit, ut alio suum vultum intendens, liberum eis daret exire, quos sua responsione perculsos, citius exituros, quam plura interrogaturos esse praeviderat. unum exibant, incipientes a senioribus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Quia frigidos dñs non amat & in
tepidis nausiat᷑ tunc plane sp̃u fer¬
uemus si scło frigidi sumus uult
enim ut nos qui sublege sp̃u uiuimꝰ
nihil remissum nihil tepidũ habeamꝰ
in nobis sed cũ feruore sp̃s & calore
fidei cuncta ꝑ agamus drẽo seran¬
enges

Expanded text:
Quia frigidos Dominus non amat, et in tepidis nauseatur, tunc plane spiritu fervemus, si saeculo frigidi sumus. Vult enim ut nos qui sub lege spiritus vivimus, nihil remissum, nihil tepidum habeamus in nobis, sed cum fervore spiritus, et calore fidei cuncta peragamus. Domino servientes
Abbreviated transcription (Latin):
Debitores sum eor sine dubio
ꝗab sp̃u consecuti sum: Carm autẽ
inquid ñ sum: debitoros. Neq
eñi ꝓpterea nos fec ds̃ adima¬
ginẽ suã ut carnis seruitio esse¬
m: obnoxii. sed pocius ut creato¬
ri suo anima deseruiens ipsa ser¬
uitio a oministerio carnis ut e¬
ret̾. hoc totũ agit. ut ostondat
eis legẽ ñẽẽ. necessariã ꝗ carna¬

Expanded text:
itores sumus eorum, sine dubio, quae a spiritu consecuti sumus, carni autem, inquit, non sumus debitores. Neque enim propterea nos fecit Deus ad imaginem suam, ut carnis servitio essemus obnoxii, sed potius ut creatori suo anima deserviens, ipsa servitio ac ministerio carnis uteretur. Hoc totum agit, ut ostendat eis legem non esse necessariam, quae carna
Abbreviated transcription (Latin):
Scã animalia cuncta tẽpora scłi
unã dominationẽ deitatis omni¬
potentiã &eternitatẽ scã trini¬
tatis ad sirmant. Manente intel¬
lectualis creature ꝑpetua ncelesti¬
bus laude.
prec debanit ui

Expanded text:
a animalia cuncto tempore saeculi unam dominationem Deitatis, omnipotentiam et aeternitatem sanctae Trinitatis affirmant, manente intellectualis creaturae perpetua in coelestibus laude. Procidebant vi
Abbreviated transcription (Latin):
implegũ est gemp: paui¬
enidi et peperit filium.
Verbũ impletionis sc̃a scrip¬
tura in bonorũ tantũ horcu
uł obitu. uł actu ponere con¬
sueuit: quorũ uitã plenitudi¬
nẽ ꝑfectionis habere signifi¬
cat. Deniq eli sabeth impletũ ẽ
tẽpus pariendi Impletũ ẽ. dies
mariae ut parer&. Impleuit sa¬
lomon aedificare domũ dñi de¬
functus. ẽ. habrahã uł alius ali¬
quis patrũ. senex & plonus die¬
rũ. & post quã uenit plenitudo
tẽporis misit dĩ filiũ suũ. at con¬

Expanded text:
impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu vel obitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elizabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae ut pareret. Implevit Salomon aedificare domum Domini. Defunctus est Abraham vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum, et postquam venit plenitudo te
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi possunt. dicit enim
Intẽpore placito exaudiuite:
& indie. salutis auxiliatus sũ tui.
hoc testimoniũ apłi usus est
bile: ecce nunc dies salutis. tẽp:
placitũ &oportunũ. &dies sa¬
lutis. passio saluatoris &n
resurrectio. Cui &idẽ. pater
in subsequentib: ait. Dedite in
fedus populi. ut suscitares trã
& possideres hereditates dissi¬
patas. ut diceres his qui uinc¬
tis̃ exite & his qui intenebris
reuelamini. In feđ populi sub¬
auditꝰ iudeorũ. His uidelic&
qui ex illis credere uoluerunt:
Et suscitauit t̾rã ꝗ inidolatriȩ
iacebat errorib: & possidebit
hereditates desertas ꝗ habita¬
torẽ ñhabebant dñm &dic&
his qͥ peccatorũ uinculis strin¬
gebat exite qͥa funib peccatoꝵ
suorũ unus quisq constringitꝰ
& his qͥ sedebant in tenebris &lu¬
cẽ uidere ñ poterant: ait reue
aspexerint. pascent᷑ inuiis & se¬
mitas sc̃arũ scripturarũ &dicent
dñs pascit me. & nilil mihi de¬
erit in loco pascue ibi me collo

Expanded text:
intelligi possunt, dicit enim in tempore placito exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tui. Hoc testimonio Apostolus usus bile, ecce nunc dies salutis. Tempus placitum et opportunum, et dies salutis passio Salvatoris est et resurrectio. Cui et idem Pater in subsequentibus ait: Dedi te in foedus populi, ut suscitares terram et possideres haereditates dissipatas, ut diceres his qui vincti sunt, exite, et his qui in tenebris, relevamini. In foedus populi, subauditur Judaeorum, his, videlicet, qui ex illis credere voluerunt, et suscitabit terram, quae in idololatriae jacebat erroribus. Et possidebit haereditates desertas, quae habitatorem non habebat Dominum, et dicit his qui peccatorum vinculis stringebantur, exite, quia funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur, et his qui sedebant in tenebris, et lucem videre non poterant, ait: Revelisti aspexerint, pascentur in viis et semitis sacrarum scripturarum, et dicent: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pasc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibi uult qđ prima eũ
ꝓ̃dit ancilla cũ uiri utiq
magis eũ potuerint recog
redimer&ur ꝑ dñi passionẽ
&ideo mulier resurrectio¬
nis accipit prima misteria.
& mandata custodit ut ue¬
terẽ p̃dicationis abluer&
errorẽ¬

Expanded text:
quid sibi uult quod prima eum prodit ancilla, cum uiri utique magis eum potuerint recognredimeretur per domini passionem? et ideo mulier resurrectionis accepit prima mysterium et mandata custodit, ut ueterem praeuaricationis aboleret errore
Abbreviated transcription (Latin):
uesententia
tanto aꝑtius cunctir fidelib luc&
quanto constat quia sine huius lu¬
ce fideles esse nequeunt . Quis &¬
enĩ sine lauacro regenerationis re¬
missionẽ peccatorũ consequi &
regnũ ual& intrare celorũ nec dũ¬
lucis misteria capere nouerat : Nã
& nox inqua uenit: ipsã eius qua
p̃mebatur ignorantiã designat.
Mecdũ enĩ eorũ numero sociatus
aliquando tenebre : nunc autẽ lux
in dño Sed inter eos podius remane¬
bat quib dicitur isaias. Surge in¬
luminare hi erusalẽ quia uenit
lum̃ tuũ &gloria dni suꝑte ortaẽ¬

Expanded text:
sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorulucis mysteria capere noverat. Nam et nox in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat. Necdum enim eorum numero sociatus aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare, Hierusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta