comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inducat in domum suam. cum ui¬
derit nudum oꝑiat eum. et carnẽ
suam ne despiciat : et sic quinta
luce quasi beatituoine ꝑfundat᷑.
Qui habet quidem uesꝑam. con¬
siderationem scilicet ꝓprie necessi¬
tatis. ex qua discit aliis sicut sibi
uellet misereri: sed cendit ao ma¬
tiȩ. scilicet ad remunerationem ex
misericordia dei. Beati enim mi¬
sericoides: quoniam ipsi miseri fr¬
cordiam consequentur. Sed qui
iam declinauit a malo et didicit
facere bonum : dignus est plane.
ut surgat ad intellectum. Nam
qui student bene facere : profecto
merentur deum intelligere Iste
intellectus purgat oculum cordis.
iis qui deum indelligit per spe¬
culum et in enigmate: tandem
eum uideat in manifestatione.
In hac sexta beatitudine quasi in
sexta die homo creatur. immo re¬
creatur ad imaginem dei. ut qui
comparatus fuerat iumentis per
ignorantiam: conformetur deo ꝑ
intelligentiam. Et hic dies habet
uesperam. speculum scilicet et e¬
nigna : quia non ualer uidere

Expanded text:
inducat in domum suam, cum viderit nudum operiat eum, et carnem suam ne despiciat ; et sic quinta luce quasi beatitudine perfundatur. Qui habet quidem vesperam, considerationem scilicet propriae necessitatis, in qua discit aliis, sicut sibi vellet, misereri, sed tendit ad mane, scilicet ad remunerationem ex misericordia Dei. Beati enim, misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Sed qui jam declinavit a malo, et didicit facere bonum, dignus est plane, ut surgat ad intellectum. Nam qui student benefacere profecto merentur Deum intelligere. Iste intellectus purgat oculum cordis, ut qui Deum intelligit per speculum et in aenigmate, tunc eum videat in manifestatione . In hac sexta beatitudine, quasi in sexta die, homo creatur ad imaginem Dei, ut qui comparatus fuerat jumentis per ignorantiam, conformetur Deo per intelligentiam . Et hic dies habet vesperam, speculum scilicet et aenigma; quia non valet videre
Abbreviated transcription (Latin):
quia manibus suis homo pascit᷑.
manib defenditur. manus cetera
membra disponunt: manus sese
contra ictus obiciunt. Conside¬
remus ergo corpus illud: de quo
dicit apostolus. Quoniam unũ
corpus: multi sumus. Omnes qͥ
in ista congratione sumus: unum
corpus simus. E lii pedum fungu̾¬
tur officio. alii manuum: alii ocu¬
lorum. Ergo fratres uidetur mi¬
chi manuum nomine. p̃ latos pos¬
se intelligr: qui ceteros et doctri¬
na pascunt. et orationibr defen-¬
dunt. Qui etiam ceteros quasi m̃¬
bra disponunt: et contra ictus ex¬
teriorum curarum sese obiciunt
Proinde fratres si quesistis lanam
et linum: id est exercitia corporalia
et spiritalia oꝑamini. Non tamen
ꝓprio consilio : s consilio manuũ
torum ur̾orum pendeant arbitrio.
Putaueram fr̃s io sermone om¬
nia que hic de hac muliere dicunt᷑
concluoere: s iudeo me ꝓlixum
sermonem habuisse: ex uix quatu

Expanded text:
quia manibus suis homo pascitur, quia manibus suis homo pascitur, manibus defenditur; manus caetera membra disponunt; manus sese contra ictus objiciunt. Consideremus ergo corpus illud, de quo dicit Apostolus: Quoniam unum corpus multi sumus . Omnes qui in ista congregatione sumus, unum corpus sumus. Alii pedum funguntur officio, alii manuum, alii oculorum. Ergo, fratres, videtur mihi manuum nomine praelatos posse intelllgi, qui caeteros et doctrina pascunt, et orationibus defendunt; qui etiam caeteros quasi membra disponunt, et contra ictus exteriorum curarum sese objiciunt. Proinde, fratres, si quaesistis vobis lanam et linum, id est exercitia corporalia, et spiritualia, operamini. Non tamen proprio consilio, sed consilio manuum torum vestrorum pendeant arbitrio. Putaveram, fratres, uno sermone omnia quae hic de hac muliere dicuntur, concludere; sed video me prolixum sermonem habuisse, et vix quatu
Abbreviated transcription (Latin):
assurgunt. Nlii sibi de solis sp̃itua¬
libus quasi de ueste linea blandiun¬
tur: ⁊ ab oĩ spũali feruore frigescunt spũali
Non quidem frigescerent: si sptri¬
talibus feruenter et iugiter inhe¬
rerent. S cum illa spiritalia sine
corporum quadam int̾po latione ne-¬
queant exerceri: dum illa fastidiũt:
in istis ex toto tepescunt. Utiq hu
ius mulieris sapientiam imitari de¬
trectant que utrimq quesiuit. la¬
nam et linum. et oꝑata est. Sedu¬
bi quesiuit: Quomodo quesiuit:
Certe anima cupida salutis. studio¬
sa ꝑfectionis: uitam. mores. doctri¬
namq sanctorum circuit patrum:
in uno guerit industriam oꝑandi.
in altero studium uigilandi: illius in¬
uestigat abstinentiam. alterius
scrutatur obedientiam. ab isto
discit quasdam ut ita dicam ue¬
nas orationum: ab illo sibi ãssu¬
mit formam meditationum. Oꝑ
in sinu congerens: oꝑatur consi¬
nuum suarum: Quod consili¬
um manuum: Manifestum est

Expanded text:
assurgunt. Alii de solis sibi de spirituaassurgunt. Alii de solis sibi de spiritualibus, quasi de veste linea blandiuntur, et ab omni spirituali fervore frigescunt. Non quidem frigescerent, si spiritualibus ferventer et jugiter inhaererent. Sed cum illa spiritualia sine corporum quadam interpolatione nequeant exerceri; dum illa fastidiunt, in istis ex toto tepescunt. Utrique ergo hujus mulieris sapientiam imitari detrectant, quae utrumque quaesivit, lanam et linum, et operata est. Sed ubi quaesivit? Quomodo quaesivit. Certe anima cupida salutis, studiosa perfectionis, vitam, mores, doctrinamque sanctorum circuit Patrum. In uno quaerit industriam operandi, in altero studium vigilandi; illius investigat abstinentiam, alterius scrutatur obedientiam; ab isto discit quasdam, ut ita dicam, venas orationum, ab illo sibi assumit formam meditationum. Et in sinu congerens operatur consisuarum. Quod consilium manuum? Manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
ua et contemplatiua ꝑfecte oꝑabat᷑
Maria quidem optimam partem
elegit. S considerandum ẽ quia
in eadem domo et martha labora¬
bat et maria uacabat: quia in a¬
nima in qua xp̃c suscipit᷑ utraq
tuta oꝑatur. unaqueq suo tempo¬
re. suo loco. suo ordine. Ideo mulier
ista fortis non solum latufica s linsica
est. Quesiuit enim lanam:. et linũ:
et operata est. Quid nisi duplicem
hanc uestem ⁊ laneam uidelicet et
lineam: Sed quia de his uestibus
diximus : iam de lana et lino unde
unde hec uestimenta texuntur ui¬
deamus. Ut michi uidetur immo
batissimo uidetur augustino: per
lanam oꝑa intelliguntur corꝑalia.
e quibus uita actiua ꝑficitur. Per
linum spiritualia: ex quibus inta
contemplatiua contexitur. Corpora-¬
lia dico: uigilias. laborem. ieiuma:
spiritualio. orationes. lectiones. me¬
ditationes. compunctiones. Sunt
pleriq qui sese exercitiis corꝑalibus
atterunt: sed ad spiritualia minimeͣ

Expanded text:
va et contemplativa, perfecte operabatur. va et contemplativa, perfecte operabatur. Maria quidem optimam partem elegit. Sed considerandum est quia in eadem domo et Martha laborabat, et Maria vacabat, quia in anima, in qua Christus suscepitur utraque vita operatur, unaquaeque suo tempore, suo loco, suo ordine. Ideo mulier ista fortis, non solum lanifica sed linifica est. Quaesivit enim lanam et linum, et operata est. Quid, nisi duplicem hanc vestem, laneam videlicet et lineam? Sed quia de istis vestibus diximus; jam de lana et lino, unde haec vestimenta texuntur, videamus. Ut mihi videtur, imo beatissimo videtur Augustino, per lanam opera intelliguntur corporalia, ex quibus vita activa perficitur; per linum spiritualia, ex quibus vita contemplativa contexitur. Corporalia dico, vigilias, laborem, jejunia, spiritualia, orationes, lectiones, meditationes, compunctiones. Sunt plerique, qui sese exercitiis corporalibus atterunt, sed ad spiritualia minime
Abbreviated transcription (Latin):
neq que locuntur neq de quib
affirmant. quia ipsi sunt ociosi et de¬
sidiosi. nichil oꝑantes s curiose agẽ¬
tes. ipsam ociositatem suam et cimo¬
sitatem uelamine contemplationis
oppalliant. et dicunt. Quid opus ẽ
oꝑari: Quid habet emolumenti
nel securi truncum. uel saxum mal¬
leo tundere: Maria optimam
partem elegit. Quos paulus redar¬
guit: ãperte scribens ad thessaloni¬
censes. Nudiurmus quosdam am¬
bulantes inquiete: nichil oꝑates
s curiose agentes. Denunciamuᷤ
eis in nomine domini nr̃i iħu xͥ:
ut cum silentio operantes suum
panem manducent. Contendant
ergo cum paulo: et dieant. Qid
nobis precipis oꝑarie Maria op¬
timam partem elegit. Et uerum
est fratresi maria optimam par-¬
tem elegit. Ueritas dixit. lectum
est in hac sestiuitate sc̃e marie: de
illis duabus sororibus maria et mar¬
tha. Nec sine causa in hac eius fe-¬
stiuitate legitur: nisi quia in ip̃a
beata uirgine utraq hec uita acti¬

Expanded text:
neque quae loquuntur, neque de quibus neque quae loquuntur, neque de quibus affimant ; quia ipsi sunt otiosi et desidiosi, nihil operantes, sed curiose agentes; ipsam otiositatem suam et curiositatem velamine contemplationis oppalliant, et dicunt: Quid opus est operari? Quid habet emolumenti, vel securi truncum, vel saxum malleo tundere? Maria optimam partem elegit . Quos Paulus redarguit, aperte scribens ad Thessalonicenses: Audivimus quosdam ambulantes inquiete, nihil operantes, sed curiose agentes. Denuntiamus eis in nomine Domini Jesu Christi, ut cum silentio, suum panem manducent . Contendant ergo cum Paulo et dicant: Quid nobis praecipit operari? Maria optimam partem elegit. Et verum est, fratres, Maria optimam partem elegit. Veritas dixit: Lectum est in hac festivitate S. Mariae de illis duabus sororibus, Maria et Martha. Nec sine causa in hac ejus festivitate legitur, nisi quia in ipsa B. Virgine, utraque hac vita acti
Abbreviated transcription (Latin):
utraq uestitur: ut lanea excludat
algorem: et linea temperet asꝑita¬
tem. Uestimenta huius mulieris
idest eccłiastice cuiusq anime:
bona oꝑa diximus. N ec iimerito
His enim uestitur. his adornat᷑:
his si quid forte ob carnis consor¬
tium turpe patitur: a dei conspe¬
ctu celatur His indumentis ca-¬
rens anima nuda apparebit in die
iudicii: nec erit unde eius turpi-¬
nia in duobus consistunt: macti¬
ua scilicet uita et contemplatiua.
Actiua uita quasi uestis lanea:
contemplatiua quasi linea. Illa a¬
sꝑior: ista suauior. Illa extẽrius:
ista iuterius. Et actiua quidem
uita potest contra frigus dampna-¬
tionis su fficere. omnem tur pitudi¬
nem pecc̾orum abstergere : sine
qua nec contemplatiua uita in hac
dum taxat mortalitate potest quẽ¬
libet ad ꝑfectionem adducere. Ne¬
mo se decipiat fr̃s mei. Falluntur
estimo non falluntur. s alios fal-¬
lere nituntur : qui errantes et in
errorem mittentes. dum nesciunt

Expanded text:
utraque vestitur, ut lanea excludat utraque vestitur, ut lanea excludat algorem, et linea temperet asperitatem. Vestimenta hujus mulieris, id est ecclesiasticae cujusque animae, bona opera diximus. Nec immerito. His enim vestitur, his adornatur; his, si quid forte ob carnis consortium turpe patitur, a Dei conspectu celatur. His indumentis carens anima, nuda apparebit in die judicii, nec erit unde ejus turpinia in duobus consistunt, in activa scilicet vita, et contemplativa. Activa vita quasi vestis lanea, contemplativa quasi linea. Illa asperior, ista suavior; illa exterius, ista interius. Et activa quidem vita potest contra frigus damnationis sufficere, omnem turpitudinem peccatorum abstergere: sine qua, nec contemplativa vita, in hac duntaxat mortalitate, potest quemlibet ad perfectionem adducere. Nemo se decipiat, fratres mei. Falluntur o, ut ego existimo, non falluntur, sed alios fallere nituntur, qui errantes, et in errorem mittentes, dum nesciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ni honoris. Ut ergo hec spirita¬
lia referamus. quantum michi
uidetur. uestis cilicina ꝑtinet
tium: purpurea ꝑfectorum. A¬
nima que adhuc uiciis sordet. ne¬
resse est magna a maritudĩe peni¬
tentie compungatur: ut iniqui¬
tatum contagio hac aspitate ter¬
gatur: De hac ueste hec mulier
non satagit: quia iam gradum
illum penitentrum transcendit.
De hac ueste purpurea in sequen¬
tib scriptura mentionem facit:
s pͥmo lanam et linum ponit
Non enim sufficit si quem de ma¬
lis p̾teritis peniteat: nisi se uiri¬
liter ad bona oꝑa accigat. Quesi¬
uit lanam et linum: et opata ẽ
Nideamus si placet differentiam
inter lanͤam et lineam uestem:
et xxinde aliquid sp̃itale si possu¬
mus exculpamus. ¶ estis quippe
lanea asꝑior: linea mollior ẽS
lanea uestis frigus expellit: linea
contra hyemis inuiriam non satis suf¬
ficit. Ergo qui lanea tantum uestit᷑
aliquid patitur asꝑitatis: qui tan
tum liuea parum caloris. Mluis gͦ

Expanded text:
ni honoris. Ut ergo haec ad spirituani honoris. Ut ergo haec ad spiritualia referamus, quantum mihi videtur, vestis cilicina pertinet tium, purpurea perfectorum. Anima, quae adhuc vitiis sordet, necesse est, magna amaritudine poenitentiae compungatur, ut iniquitatum contagio hac asperitate tegatur. De hac veste mulier haec non satagit; qui jam gradum illum poenitentium transcendit. De hac veste purpurea in sequentibus Sriptura mentionem facit; sed primo lanam et linum ponit. Non enim sufficit, si quem de malis praeteritis poenitet, nisi se viriliter ad bona opera accingat. Quaesivit lanam et linum, et operata est. Videamus, si placet, differentiam inter laneam et lineam vestem; exinde aliquid spirituale, si possumus, exsculpamus. Vestis quippe lanea asperior, linea mollior est; sed lanea vestis frigus expellit; linea contra hiemis injuriam non satis sufficit. Ergo qui lanea tantum vestitur, aliquid patitur asperitatis; qui linea tantum, parum caloris. Melius ergo
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝓpruis ornamentis abutida¬
bit: ideo unde hec illi ornamen¬
ta ꝓueneruit. manifestat cum sub¬
dit. Quesuit lanam et linum:
et operata est consilio manuum
suarum. Merito spoliis non indi¬
gebit. Non enim ocio torpuit: nõ
merti somno dissoluta est. Quesi¬
uit lanam et linim: et operata ẽ
consilio manuum suarum. Nou̾
quia qui uacat ocio: replebitur e¬
gestate. Ergo ad labores ꝓmpta:
ad oꝑanda impigra: quesiuit la¬
nam et linum: Quare nisi ut ue¬
stes texeret: frigus repelleret: te¬
geret nuoitateme Uestimenta no-¬
stra sunt : ipsa iustitie oꝑa. quib
nuditas nr̃a tẽgitur. et frigus et̾ne
slampnationis uitatur. Omnis e¬
nim anima sine bonis opibus.
ante dei oculos nuda subsistit:
et a dei caritate omnino frigesc̃
S sunt uestimenta cilicina. st̃
et lanea et linea: sunt et purpu-¬
rea. Uestis cilicina pungit : s
lanea frigus depellit. Lnea ẽ nõ
modice lentatis: purpurea mag.¬

Expanded text:
licet propriis ornamentis abundalicet propriis ornamentis abundabit. Ideo unde haec illi ornamenta provenerint, manifestat, cum subdit: Quaesivit lanam et linum, et operata est consilio manuum suarum . Merito spoliis non indigebit. Non enim otio torpuit, non meriti somno dissoluta est. Quaesivit lanam et linum, et operata est consilio manuum suarum. Novit, quia qui vacat otio replebitur egestate. Ergo ad labores prompta, ad operandum impigra, quaesivit lanam et linum. Quare, nisi ut vestes texeret, frigus repelleret, tegeret nuditatem? Vestimenta nostra sunt ipsa justitiae opera, quibus nuditas nostra tegitur, et frigus aeternae damnationis vitatur. Omnis enim anima sine bonis operibus, ante Dei oculos nuda subsistit, et a Dei charitate omnino frigescit. Sed sunt vestimenta cilicina, sunt et lanea, et linea, sunt et purpurea. Vestis cilicina pungit, sed lanea frigus depellit. Linea est non modicae lenitatis, purpurea mag
Abbreviated transcription (Latin):
omnino. maglia ꝑfectio est: nullo dei
munere abuti. Nam de spiritalibus
quid dicame Si dei cognitione prosi¬
cimus. si scrpturarum uenas aliquã¬
to subtilius penetramus. si lacͥmis abũ¬
damus. si graues in sermonib. matu¬
ri in morb fuerimus. et ex his om̃ib
suꝑbimus: nõ erit de nob̾ dic̾e. reddet ei
bonum et non malum. Plerunq
cum nos uisitat dominus. ut ali¬
quid de eius oulcedine sentiamus:
si mox dulcedine illa subtracta. cõ¬
tingit nos aliqua temptatione pul-¬
sari ÷ si tunc quasi obliti illius dul¬
cedinis deicimur: utiq non reddi¬
mus bonum ꝓ bono. s malum ꝑ
bono. Ergo fr̃s anima que nullo
dei munere abutitur. hac laude
non immerito digna habetur. Red¬
det bonum et non malum Et qr
non inchoantibus p̾mium ꝓmit¬
titur s ꝑseuerantib datur: adie¬
cit sermo ꝓpħicus. Omnib die¬
bus: uitȩ suȩ. Dixerat suꝑius qͥa
spoliis non indigebit. quia tude¬

Expanded text:
omnino, magna perfectio est, nullo Dei omnino, magna perfectio est, nullo Dei munere abuti. Nam de spiritalibus quid dicam? Si Dei cognitione proficimus, si Scripturarum venas aliquanto subtilius penetramus, si lacrymis abundamus, si graves in sermonibus, maturi in moribus fuerimus, et ex his omnibus superbimus, non erit de nobis dicere: Reddet ei bonum, et non malum. Plerumque cum nos visitat Dominus, ut aliquid de ejus dulcedine sentiamus; si mox dulcedine illa subtracta contingit nos aliqua tentatione pulsari; si tunc quasi obliti illius dulcedinis dejicimur, utique non reddimus bonum pro bono, sed malum pro bono. Ergo, fratres, anima quae nullo Dei munere abutitur, hac laude non immerito digna habetur: Reddet bonum, et non malum. Et quia non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur: adjecit sermo propheticus: Omnibus diebus vitae suae. Dixerat superius, quia spoliis non indigebit; quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
Si pura humilitas. si dulcis caritas::
si uera obedientia: si ꝑfecta patientia
ei offertur: unde habetur nisi ab illo:
Si feruor in labonbus : si puritas in ui¬
giliis. si cibi parcitas. si humilis tacit᷑¬
nitas.⁊ unde ista nisi ab illo. a quo om¬
ne datum optimum. et omne donũ
ꝑfectum ẽ: Ergo sancta anima qui¬
a ista adeo bona prius accepit: meri¬
to reddit. Reciclet ei bonum et nõ ma-¬
lum. Magna cõmendatio fr̃s. Multi
enim aliter Bona enim accipiunt: et
mala reddunt. Accipiut diuitias. et
hinc magis libidine dissoluuntur. si
honores. inde miseri intumescunt :
si scientiam. in de suꝑ ceteros se extol¬
lunt : accipiunt pulchritadinem cor-¬
poris: et quanto sunt pulchriores: tã¬
to fiunt qr ea abutuntur. turpiores.
Quid dicam quod cominunem hanc
lucem. aerem. panem a deo accipiunt ÷
et his omnib in eius inuriis abutũt᷑
Non est de huiusmodi oicere: reddet
ei bonum et non malum. Frs magna

Expanded text:
Si pura humilitas, si dulcis charitas, Si pura humilitas, si dulcis charitas, si vera obedientia, si perfecta patientia ei offertur; unde habetur nisi ab illo? Si fervor in laboribus, si puritas in vigiliis, si cibi parcitas, si humilis taciturnitas, unde ista, nisi ab illo, a quo omne datum optimum, et omne donum perfectum est? Ergo sancta anima, quia ista a Deo bona prius accepit, merito reddit. Reddet ei bonum, et non malum. Magna commendatio, fratres. Multi enim aliter. Bona enim accipiunt, et mala reddunt. Accipiunt divitias, et hinc magis libidine dissolvuntur; si honores, inde miseri intumescunt; si scientiam, inde super caeteros se extollunt: accipiunt pulchritudinem corporis, et quanto sunt pulchriores, tanto fiunt, quia ea abutuntur, turpiores. Quid dicam, quod communem hanc lucem, aerem, panem, a Deo accipiunt: et his omnibus in ejus injuriam abutuntur? Non est de hujusmodi dicere: Reddet ei bonum, et non malum. Fratres, magna
Abbreviated transcription (Latin):
auferre. Sunt et alii inꝓpria con¬
scientia nichil bom habentes ut
religiosi appareant apud homines.
aliquid boni exterius oꝑando suã
famam commendant. Unde in
die iudicii quia in se uacui sunt et
nudi. aliorum commendatione: qͣ
alienis spoliis indigebunt. Hinc uox
illa fatuarum uiginum: Date nob̾
de oleo ur̃o: quia lampades nr̃e ex¬
tinguntur. Cunc mulier hec sapiens
spolus non indigebit: quia gła ꝓpͥe
conscientie adornata. sponso suo se¬
cura obuiabit. P otest quoq sim¬
plicit intelligi. spolus non indige¬
bit: quia uirtutum ornamentis a¬
bundabit. Sequitur. Reddet erui¬
delicet uiro suo bonum et non ma¬
lum: omnibus dieb uite suȩ Nã
quod sic debeat accipi: manifestat
alia translatio que sic habet. Opa¬
bit᷑ uiro suo banum et non malũ
Si recte uir huius mulieris xp̃c
intelligitur: profecto quicgud bo¬
nI a quelibet anima ineius obseqͥ¬
is exhibetur. redditut potius qmͣ dat᷑.

Expanded text:
auferre. Sunt et alii, qui in propria conauferre. Sunt et alii, qui in propria conscientia nihil boni habentes, ut religiosi appareant apud homines, aliquid boni exterius operando suam famam commendant. Unde in die judicii, quia in se vacui sunt et nudi, aliorum commendatione, quasi alienis spoliis indigebunt. Hinc vox illa fatuarum virginum: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur . Tunc mulier haec sapiens spoliis non indigebit; quia gloria propriae conscientiae adornata, sponso suo secure obviabit. Potest quoque simpliciter intelligi, spoliis non indigebit; quia virtutum ornamentis abundavit. Sequitur: Reddet ei, videlicet viro suo, bonum, et non malum, omnibus diebus vitae suae . Nam quod sic debeat accipi, manifestat alia translatio, quae sic habet: Operabitur viro suo bonum, et non malum. Si recte vir hujus mulieris Christus intelligitur, profecto quidquid boni a qualibet anima in ejus obsequiis exhibetur, redditur potius quam datur.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil se ob id aliis p̃tulerit: docet
illa humilis uisitatio. qua deum ĩ
utero portans. etiam ad ancillam
salutandam profecta ẽ. Quanta re-¬
uerentia bona uiri sui seruauerit:
ꝓdit euangłicus sermo qui ait. Ma¬
ria autem conseruabat omnia uer¬
ba hec conferens in corde suo. Qmͣ
fidelit̾ loquenda non tacuerit: ym¬
nus ille mellifluus clamat. Magni¬
ficat annna mea dominum. Merito
contidit in ea: cor uiri sui
Et spoliis inquit non indigebit.
Que t̃ illa anima tantis decorata
ornamentis. ut spoliis alienis non
indigeat: Non est ista de fatuis uir¬
ginib. que nichil sibi olei reser¬
uantes: ab aliis opoituit mendi¬
care. Spolia ẽa dicuntur omamẽ¬
ta uel indumenta: que solent a¬
liis detrahi. Et sunt pleriq qui
nichil in se sanctitatis habentes.
et tamen infelicit aliis inudentes.
uicia sua quasi nudam turpitudinẽ
aliis detrahendo cooꝑiunt. estimã¬
des se bene contegr si alus possint
indumenta bone existimationis

Expanded text:
nihil se ob id aliis praetulerit, docet nihil se ob id aliis praetulerit, docet illa humilis visitatio, quae Deum in utero portans, etiam ad ancillam salutandam profecta est. Quanta reverentia bona viri sui servaverit, providit evangelicus sermo, qui ait: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quam fideliter loquendo non tacuerit, hymnus ille mellifluus clamat: Magnificat anima mea Dominum . Merito confidit in ea cor viri sui. Et spoliis, inquit, non indigebit. Quae est illa anima, tantis decorata ornamentis, ut spoliis alienis non ndigeat? Non est ista de fatuis virginibus, quae nihil sibi olei reservantes, ab aliis oportuit mendicare. Spolia dicuntur ea ornamenta, vel indumenta, quae solent detrahi. Et sunt plerique, qui nihil sanctitatis in se habentes, et tamen infeliciter aliis invidentes, vitia sua quasi nudam turpitudinem aliis detrahendo cooperiunt, aestimantes se bene contegi, si aliis possint indumenta bonae existimationis
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus in his õmnib non suꝑbiat:
nec ea que uiri sui sunt sibi deputet.
Deinde caueat. ne ea que accep̃ erogan¬
da abscondat inuident̾. nec eroget ar¬
roganter: postremo ne ea q̃ tantũ ser¬
uãda accepit. ꝓfligit impudenter.
Ut uero aꝑtius dicam. anima que
de collata sibi grã non suꝑbit. de sub¬
stantia uiri sui nichil sibi usurpat:
si uero  pͥotest prodesse aliis ꝑ inuidi¬
am non abscondit. s ad latidem
uiri sui humiliter dicit: res uiri sui
sioeliter dispensat. Si de occulta grã
quam accepit. uerbi gr᷑a. compuncti¬
one. deuotione. oratione. contempla¬
tione: uon se ianiter iactẽt: bona
uiri sui fideliter pruoent̾ conseruat.
Ergo de tali anitua potest dicr: con¬
fidit in ea cor uiri sui. Hec autem
ꝑfectio qmͣ in beatissita maria splẽ¬
duerit: paucis aduertite. De col¬
lata sibi gra qmͣ nichil suꝑbierit:
testis est illa rẽsponsio humilis ad
angelum. Ecce ancilla domini. Qmͣ

Expanded text:
quatenus in his omnibus non superbiat, quatenus in his omnibus non superbiat, nec ea quae viri sui sunt sibi deputet. Deinde caveat ne ea quae accepit eroganda, abscondat invidenter, nec eroget arroganter; postremo ne ea quae tantum servanda accepit, profliget impudenter. Ut vero apertius dicam, anima quae de collata sibi gratia non superbit, de substantia viri sui nihil sibi usurpat; si vero unde potest prodesse aliis, per invidiam non abscondit; sed ad laudem viri sui humiliter dicit, res viri sui fideliter dispensat. Si de occulta gratia, quam accepit, verbi gratia compunctione, devotione, oratione, contemplatione, non se inaniter jactat, bona viri sui prudenter conservat. Ergo de tali anima potest dici: Confidit in ea cor viri sui. Haec autem perfectio, quam in beatissima Maria splenduerit, paucis advertite. De collata sibi gratia quam nihil superbierit, testis est illa responsio humilis ad angelum: Ecce ancilla Domini . Quam
Abbreviated transcription (Latin):
irrationabiliter contristemini: s quasi
iterum eandem gr̾am recepturi. in spe
certa consolamini. Eruoit enim uos
dominus. quatinus et in prosꝑis humi¬
litatem: et in aduersis patientiam ha¬
beatis. Item uir habens mulierem in
quam confidit. secure ei bona sua com¬
mendet: siue eroganda siue seruanda.
Nichil bona mulier sibi subripit. nicħ
inde adulteris et corruptonbus disꝑtit
Iam uideat unaqueq anima: qmͣ fi de¬
liter uiri sui bona conseruet. Si habet
scientiam. si habet sapientiam. si intel¬
ligentiam in scripturis: hec omnia a
uiro suo accepit. non solum seruan¬
da. s etiam eroganda. Si habet gr̃am
in laborib. in iugiliis. in psalmodus:
et hec eroganda accepit. Si ħt gr̾am
in compunctione. in oratione. in spiri¬
tali affectione. in contemplatione: hec
accepit non eroganda s seruanda. Ui¬
deat modo unaqueq anima si fidelis
est uiro suor et si debeat dici. confidit
in ea cor uiri sui. Primum necesse ẽ

Expanded text:
irrationabiliter contristemini; sed quasi irrationabiliter contristemini; sed quasi iterum eamdem gratiam recepturi, in spe certa consolamini. Erudit enim vos Dominus, quatenus et in prosperis humilitatem, et in adversis patientiam habeatis. Item vir habens mulierem in quam confidit, secure ei bona sua commendat, sive eroganda, sive servanda. Nihil bona mulier sibi subripit, nihil inde adulteris et corruptoribus dispertit. Jam videat unaquaeque anima, quam fideliter viri sui bona conservet. Si habet scientiam, si habet sapientiam, si intelligentiam in Scripturis, haec omnia a viro suo accepit, non solum servanda, sed etiam eroganda. Si habet gratiam in laboribus, in vigiliis, in psalmodiis, et haec eroganda accepit; si habet gratiam in compunctione, in oratione, in spirituali affectione, in contemplatione, haec accepit non eroganda, sed servanda. Videat modo unaquaeque anima, si fidelis est viro suo, et si debeat dici: Confidit in ea cor viri sui. Primum necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
ciame Quia iam illam uiri tui
dulcedinem non sentis. ad carnis
pessimam dulcedinem deuolueriᷤ:
non est enim dicere confidit in ea
cor uiri sui. Uolo uos fr̃s contra
aliquantulum instruere. Si conti¬
gerit uos dei gratia uisitari. cele¬
sti quadam suauitate ꝑfundr lacͥ¬
marum flumine irrigari diligen¬
ter uobis attendite ne irrepat suꝑ¬
bia. ne ceteris actionibus ur̃is ali¬
qua misceatur negligentia: ne sitiᷤ
remissiores in abstinentia. tepidiore ᷤᷤ
in obedientia. et suꝑ omnia. ne eũ
quẽ simili gratia p̾ditum non ꝑspi-¬
citis: uobis inferiorem iudicetis.
His enim negligentiis solet gr̃a sub¬
trahi et ignobilitas quedam ac tepor
innasci S ubtracta autem gra. si quid horũ
uos elegisse memineritis. nequaqmͣ ad¬
uersum deum murmuretis: s uosmet¬
ipsos potius humilit̾ accusantes. ad di¬
rupta resartienda uiriliter accingatis.
Uerum si uos nullius remissionis con-¬
scii estis: nequaqmͣ de subtracta gr̃a

Expanded text:
tiam? Quia jam illam viri tui tiam? Quia jam illam viri tui dulcedinem non sentis, ad carnis pessimam dulcedinem devolveris. Non est enim dicere: Confidit in ea cor viri sui. Volo vos, fratres, contra aliquantulum instruere. Si contigerit vos gratia Dei visitari, et coelesti quadam suavitate perfundi, lacrymarum flumine irrigari, diligenter vobis attendite, ne irrepat superbia, ne caeteris actionibus vestris aliqua misceatur negligentia, ne sitis remissiores in abstinentia, tepidiores in obedientia; et super omnia, ne eum quem simili gratia praeditum non perspicitis, vobis inferiorem judicetis. His enim negligentiis solet gratia subtrahi, et ignobilitas quaedam ac tepor innasci. Subtracta autem gratia, si quid horum vos elegisse memineritis, nequaquam adversum Deum murmuretis; sed vosmetipsos potius humiliter accusantes ad dirupta resarcienda viriliter accingatis. Verum, si vos nullius remissionis conscii estis, nequaquam de subtracta gratia
Abbreviated transcription (Latin):
do nec temptationes patiuntur.
nec aduersitatib attenintur nec
aliquibus molestus afficiuntur.
exultant tripudiant: et quasi id
meritis suis acquisierint. suꝑ ce¬
teros se extollunt. Si autem in cõ¬
trarium ista omnia cedant: con¬
tristantur. deiciuntur. murmu-¬
rant: desꝑant. Non ẽ de tali aui¬
ma dicere: confidit in ea cor uiri
sui. Ca ft quicunq talis es qui
hen fleuisti. orasti. magnam dulcedi¬
nem de deo sensisti: scito quia p̾sens
fuit uir tuus. Quid tunc ꝓmisisti
uiro tuo: Non mouebor ĩ eternũ.
Hodie in contrarium : res uersa ẽ.
Sordet meditatio. horret oratio: le.¬
ctio uilescit. insuꝑ impugnat libido.
succenditur caro: mens quasi quib¬
dam furiis agitatur. A bsens ẽ uir
tuus. Iam nunc uideamus si de te
dici debeat: confidit in ea cor uiri sui
Absens est: tu fidelis esto. Quid qͣi
desꝑans uiri tui reditum. respicis adul¬
teros. spiritus scilicet immundos. sug¬
gerentes immoderatam tristitiam. uł
in uanis et suꝑflius mneptam leti¬

Expanded text:
do nec tentationes patiuntur, nec adversitatibus atteruntur, nec aliquibus molestiis afficiuntur, exsultant, tripudiant, et quasi id meritis suis acquisierint, super caeteros se extollunt. Si autem in contrarium ista omnia cedant, contristantur, dejiciuntur, murmurant, desperant. Non est de tali anima, dicere: Confidit in ea cor viri sui. Eia, frater, quicunque talis es, qui heri flevisti, orasti, magnam dulcedinem de Deo sensisti; scito, quia praesens fuit vir tuus. Quid tunc promisisti viro tuo? Non movebor in aeternum? Hodie in contrarium res versa est. Sordet meditatio, horret oratio, lectio vilescit; insuper impugnat libido, succenditur caro, mens quasi quibusdam furiis agitatur. Absens est vir tuus. Jam nunc videamus, si de te dici debeat: Confidit in ea cor viri sui. Absens est, tu fidelis esto. Quid, quasi desperans viri tui reditum, respicis adulteros, spiritus scilicet immundos, suggerentes immoderatam tristitiam, vel in vanis et superfluis ineptam laeti
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a eccłia idest societas sanctorum.
Pulchritudo pellium salomonis ẽ:
pulchritudo celorum. pulcͥtudo an¬
głorum. Ip̃a ẽ pulchritudo: quã
dominus nr̃ promittit dicens. E¬
runt sicut angłi dei. F elix qui hoc
potest dicere. Nigra sum s formo¬
sa sicut tabernacula cedar: sicut
pelles salomonis Hec duo fr̃s Ami
et spiritu sancto mnuit et regnat per¬

Expanded text:
sancta Ecclesia, id est societas sanctorum. sancta Ecclesia, id est societas sanctorum. Pulchritudo pellium Salomonis est pulchritudo coelorum, pulchritudo angelorum. Ipsa est pulchritudo, quam Dominus praemittit, dicens: Erunt sicut angeli Dei . Felix, qui hoc potest dicere: Nigra sum, sed formosa; sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . Haec duo, fralicet tabernaculi nigredo et pelli
Abbreviated transcription (Latin):
prims pellibus. Ipse pelles ipse
sunt tabernacula cedar. idest ca¬
ro eius idest humanitas eius: ad
cuius exemplum omnes sci uolue¬
runt esse nigri. in hac uita: ut pos¬
sent postea esse formosi sieut pelleᷤ
salomonis. Que sunt iste pelles sa¬
lomonis: Quedam pelles erant in
quib eiat sanctuarium. quod habe¬
bat ille antiquus populus iudeorũ:
scilicet archa illa de qua aũdistis
sẽpe. et altare incensi et cetera hu.¬
iusmodi. Heatus paulus apostolus
aꝑte ostendit: quid significant ista.
sc̃i. iħc. exemplaria uerorum: s in
ipsum celum. Ergo pelles salomo¬
In his enim pellib non est ipse ce¬
dar: si salomon. Iu his enim pelli¬
bus ostendit ipse pulchiitudinem
suam. suauitatem suam: et lucem
suam: et apparet omnibz non te¬
nebrosus s pacificus. quia ipse est
pax et tranquillitas angłorum qui
sunt celi in quibus habitat deus.
Nidetis modo que sit ista pulcͥtu¬
do et qualis. sit: de qua głatur

Expanded text:
libus carnis. Ipsae pelles, ipsa libus carnis. Ipsae pelles, ipsa sunt tabernacula Cedar, id est caro ejus, id est humanitas ejus: ad cujus exemplum omnes sancti voluerunt esse nigri in hac vita, ut possent postea esse formosi, sicut pelles Salomonis. Quae sunt istae pelles Salomonis? Quaedam pelles erant, in quibus erat sanctuarium, quod habebat ille antiquus populus Judaeorum, scilicet arca illa, de qua audistis saepe, et altare incensi, et caeteri hujusmodi. B. Paulus apostolus aperte ostendit quid significant ista: vit Jesus exemplaria verorum, sed in ipsum coelum . Ergo pelles Salomohis enim pellibus non est ipse Cedar, sed Salomon. In his enim pellibus ostendit ipse pulchritudinem suam, suavitatem suam, et lucem suam; et apparet omnibus non tenebrosus, sed pacificus, quia ipse est pax et tranquillitas angelorum, qui sunt coeli, in quibus habitat Deus. Videtis modo quae sit ista pulchritudo, et qualis sit de qua gloriatur
Abbreviated transcription (Latin):
quisunt istud frumentum: uinũ
et oleum. Nam ipse loque batur
sapientiam int ꝑfectos: diuidens
illis frumentitm suum. Ip̃e in cõ¬
templatione raptus est usq ad t̾¬
cium celum: et inebriatus ẽ illõ
quod solec letificare. cor hominis.
I deo ait. Siue mente excedimus d̾o:
siue sobrii sumus uobis. Qui dicit
se sobrium quando se contẽperabat
secundum modum infirmorum. sine
dubio illum excessum mentis quem dix̃
ẽẽ soli deo: appellare uoluit quãdam
spiritalem ebrietatem. CRaritatem:
non est necesse commendare: ĩ paulo.
Li detis frs qualem benedictonem ac-¬
quisiuit dominus : huic agro pleno:
Pleno sine dubio omnib uirtutibus:
pleno omni perfectione Nec mirum
qnͣ in isto agro sunt omnes sc̃i a cõ¬
stitutione mundi. et umusquisq ha¬
bet suum locum. suam pulchritudi¬
nem. suam uirtutem: in isto agro
Hanc fiatres benedictionem uobis
ac quisiuit ꝑ hoc quod factus ẽ n¬
ger: quod se induit nr̃ iacob ca-¬

Expanded text:
quisivit istud frumentum, vinum quisivit istud frumentum, vinum et oleum. Nam ipse loquebatur sapientiam inter perfectos. dividens illis frumentum suum. Ipse in contemplatione raptus est usque ad tertium coelum, et inebriatus est illo quod solet laetificare cor hominis. Ideo ait: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis . Qui dicit se sobrium, quando se contemperabat secundum modum infirmorum, sine dubio illum excessum mentis, quem dixit esse soli Deo, appellare voluit quamdam spiritualem ebrietatem. Charitatem non est necesse commendare in Paulo. Videtis, fratres, qualem benedictionem acquisivit Dominus huic agro pleno; pleno sine dubio omnibus virtutibus, pleno omni perfectione. Nec mirum, quando in isto agro sunt omnes sancti a constitutione mundi et unusquisque habet locum suum, suam pulchritudinem, suam virtutem. In isto agro hanc, fratres, benedictionem vobis acquisivit, per hoc, quod factus est niger, quod se induit noster Jacob pel
Abbreviated transcription (Latin):
gratia spiritalis quam iste ager solet
reciꝑe. in compunctionibus. in me¬
ditationibus: in psalmis in lectioĩb
Pinguedo tre que est: Terra nr̃a: ca
ro ur̃a est Felix qui potest de ista t¬
ia accipere pinguedinem. Ista pingue¬
do fratres bona opera sunt : que uti¬
q non facimus nisi ꝑ corpus nr̃ui.
Qui bene et sapienter et discrete
sciunt exercere istam t̾ram: ipsi ex¬
pruntur quia iugilie et labores et ie¬
iunia. mirabilis quedam pinguedo ẽ
Ex hix ergo duobus de roie celi et
de pinguedine t̾ra. idest ut manife¬
stius dicam. de corporali et sp̾itali
exercitio habet iste ager omnis ui-¬
delicet societas sanctorum abundã¬
tiam uini fr̃umenti et olei. frum̃¬
tum sapientiȩ. uinum contempla-¬
tionis. oleum caritatis. Sic pau-¬
lus optima arbor de isto agro qui
laborabat mamibus nocte et die.
quod ꝑtinet ad pinguedinem t̾re
qui sine int̾missione orabat: quod
ꝑtinebat ad rorẽ celi Per hec ac-¬

Expanded text:
gratia spiritualis, quam iste ager solet gratia spiritualis, quam iste ager solet recipere, in compunctionibus, in meditationibus, in psalmis, in lectionibus. Pinguedo terrae, quae est? Terra nostra caro nostra est. Felix, qui potest de ista terra accipere pinguedinem. Ista pinguedo, fratres, bona opera sunt: quae utique non facimus, nisi per corpus nostrum. Qui bene et sapienter et discrete sciunt exercere istam terram, ipsi experiuntur, quia vigiliae, et labores, et jejunia mirabilis quaedam pinguedo est. Ex his ergo duobus, de rore coeli et de pinguedine terrae, id est, ut manifestius dicam, de corporali et spirituali exercitio, habet iste ager, omnis videlicet societas sanctorum, abundantiam vini, frumenti et olei. Frumentum sapientiae, vinum contemplationis, oleum charitatis. Sic Paulus optima arbor de isto agro, qui laborabat manibus nocte et die, quod pertinet ad pinguedinem terrae; qui sine intermissione orabat, quod pertinebat ad rorem coeli; per haec ac
Abbreviated transcription (Latin):
quia nullum habebat peccatum.
S ꝑ istam nigredinem: acquisiũ
nobis benedictionem. N on sibi qr
ille non indigebat: s nobis qui be¬
nedictione opus habebamus. quia
maledicti eramus. Nam sine dubio
in illa benedictione qua ysaac bñ¬
dixit filium suum fuimus nos sig¬
nificati: et ꝑ significationem bene¬
dicti. Nudite enim quid dixit. Ec¬
cẽ odor filii mei sicut odor agriple¬
ni cui benedixit dominus. Iste ẽ
ager fr̃s: qũe hodie debemus maxime
considerare Eger iste plenus est
omni suauitate: omni dulcedine
omni decore. Nam sicut pauloante
cantastis. florib eius nec rose nec
lilia desunt. Hfͤsuauissimi fructus
apłorum. hic rose martyrum. hic
lilia uirginum. Hic singuli sc̃i. qiͣ
arbores. fructuosi: in agro domini
Utinam fiatres et nos simus de illo¬
pleno agro cui benedixit dominus.
Huic agro dominus de rore celi. et
de pinguedine tre abundantiam: fru¬
menti. uini et olei tribuit. Ros celi ẽ

Expanded text:
quia nullum habebat peccatum; quia nullum habebat peccatum; sed per istam nigredinem acquisivit nobis benedictionem, non sibi, quia ille non indigebat; sed nobis, qui benedictione opus habebamus, quia maledicti eramus. Nam sine dubio in illa benedictione, qua Isaac benedixit filium suum, fuimus nos significati, et per significationem benedicti. Audite enim quid dixit: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Iste est ager, fratres, quem hodie debemus maxime considerare. Ager iste plenus est omni suavitate, omni dulcedine, omni decore. Nam, sicut paulo ante cantastis: Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Hic suavissimi fructus apostolorum, hic rosae martyrum, hic lilia virginum, hic singuli sancti, quasi arbores fructuosae in agro Domini. Utinam, fratres, et nos simus de illopleno agro, cui benedixit Dominus! Huic agro Dominus de rore coeli, et de pinguedine terrae, abundantiam frumenti, vini et olei tribuit. Ros coeli est
Abbreviated transcription (Latin):
cis eiecti fuerũt de ꝑadiso: Omnes fi¬
lii adam pilosi et nigri: ꝓpt̃ peccata
et unquitates. Non habebat istos pi¬
los filius dei. Quomodo enm habe¬
ret ille peccatum : qui erat imus cũ
patre ꝑfectus et omnipotens deus:
S nec habebat in sua illa deitate si¬
militudinem alicinus peccatr: aut cor¬
ruptionis. E ratres: nisi iste assume¬
ret similitudinem pellis nr̃e. similitu¬
dinem pilorum nr̃orum: nunqmͣ nos
possemus liberari apilis nr̃is. Ideo
dignatus est induere similitudinem
carnis peceati ut foris osten de¬
ret infirmitatem et quandam n¬
gredinem: intus autem seruabat il¬
lam mirani et ieffabilem pulchri¬
tudinem Ponite modo in corde urb:
quasi uideatis iacob cooꝑtum pel¬
libus caprinis Nonne posset ue¬
raciter dicere: niger sum si for¬
mosus: Niger ꝓpt tabernacula
cedar: ꝓpt̾ nigram pellem capro¬
rum: s intus formosus ꝓpt̾ ꝓpͥam
similitudanem. Sic attendite
illum uerum iacob domurum nr̃m

Expanded text:
icis ejecti fuerunt de paradiso? Omnes fiicis ejecti fuerunt de paradiso? Omnes filii Adam pilosi et nigri, propter peccata et iniquitates. Non habebat istos pilos Filius Dei. Quomodo enim haberet ille peccatum qui erat unus cum Patre perfectus et omnipotens Deus? Sed nec habebat in sua illa Deitate similitudinem alicujus peccati aut corruptionis. Fratres, nisi iste assumeret similitudinem pellis nostrae, similitudinem pilorum nostrorum, nunquam nos possemus liberari a pilis nostris. Ideo dignatus est induere similitudinem carnis peccati, ut foris ostenderet infirmitatem, et quamdam ngredinem, intus autem servabat illam miram et ineffabilem pulchritudinem. Ponite modo in corde vestro, quasi videatis Jacob coopertum pellibus caprinis; nonne posset veraciter dicere, niger sum, sed formosus? Niger propter tabernacula Cedar, propter nigram pellem caprorum; sed intus formosus, propter propriam similitudinem. Sic attendite illum verum Jacob Dominum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
Utq ꝓpter tabernaculum. Hoc de
naculo habitabat diuinitas. In hoc ta¬
bernaculo magis niger erat dominus
nr̃. patiebatur famem. sitim obprobria.
ad ultimum conspuerunt in eũ cola¬
fitauerunt flagellauerunt. et sic cru¬
cisixerunt eum. S tota ista iugredo e¬
rat in tabernaculo. idest in carne: fo¬
ris erat non uitus. quia untus speciosus
sorma p̾ filiis hominum. Intus talis.
in quem desiderant angłi ꝓspicere.
Et ideo fr̃s tota illa ngredo: magis
erat nr̃a qmͣ sua. Nos portamus car¬
nem peccati. ille non portauit carnẽ
peccati: s similitudinem carnis pec¬
cati. Uemat in memoriam ille iacob
qui ut acquireret benedictionem. ab¬
scondit ꝓpͥam similitudinem intus:
et alteriuis similitudinem assump¬
sit foris. Nudistis sepe fratres istam
historiam quomodo rebefa induit
filium suum caprinis pellibus: in
similitudinem illius pilosi esau. Oo
enim significauit esau pilosus nisi
filios eorum ⁊ qui cum pelliceis tun¬

Expanded text:
Utique propter tabernaculum ejus, Utique propter tabernaculum ejus, o habitat divinitas. In hoc tabernaculo magis niger erat Dominus noster; patiebatur famem, sitim, opprobria, ad ultimum conspuerunt in eum, colaphizaverunt, flagellaverunt, et sic crucifixerunt eum. Sed tota ista nigredo erat in tabernaculo, id est in carne; foris erat, non intus; quia intus speciosus forma prae filiis hominum; intus talis, in quem desiderant angeli prospicere Et ideo, fratres, tota illa nigredo magis erat nostra quam sua. Nos portamus carnem peccati, ille non portavit carnem peccati, sed similitudinem carnis peccati. Veniat in memoriam ille Jacob, qui ut acquireret benedictionem, abscondit propriam similitudinem intus et alterius similitudinem assumpsit foris. Audistis saepe, fratres, istam historiam. Rebecca induit filium suum caprinis pellibus, in similitudinem illius pilosi Esau . Quid enim significavit Esau pilosus nisi filios eorum qui cum pelliceis tun
Abbreviated transcription (Latin):
sit dicere. Nigra sum s formo¬
sa filie ierusalem sic̾ taberna-¬
cula cedar: sicut pelleᷤᷤ salomoniᷤ
Quis est iste cedar quis est iste sa¬
tionem est cedar: et ꝓpter aliam
significationem est salomon. Nã
cedar int̾pretatur tenebre: salomõ
pacificus. Et ut uideamus quomo¬
do ista duo nomina conuemiant dño
dentes uideant. et qui uident ceci fi¬
ant. Multi ꝑ eius p̾sentiam cecati st̃.
et multi illuminati. Positus enim fu¬
It ut ait symeon: ui ruinam et resur¬
rectionem multorum in isrł. Illis qͥ
nolebant credere in eum s exc̃ecati ft̃
ꝑ maliciam suam: in p̾sentia eius il¬
lis erat cedar. Nonne tenebant eum
pro cedar qui dicebant: nõne hic ẽ filiꝰ
fabrie ¶Ndebant eum panꝑem. non q̃¬
rentem sedͦ fugientem głam mundi:
esurientem sitientem. et ideo contemp¬
nebant eum: et putabant quod esset
cedar. idest tenebrosus et sine lumme
deitatis. sicut ceteri homines. S unde
hoc illis: unde offenderunt in eum:

Expanded text:
dicere: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem; sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Quis est iste Cedar, quis est iste Sationem est Cedar, et propter aliam significationem est Salomon. Nam Cedar interpretatur tenebrae, Salomon pacificus. Et ut videamus quomodo ista duo nomina conveniant Domindentes videant, et qui vident, caeci fiant . Multi per ejus praesentiam caecati sunt, et multi illuminati. Positus enim fuit, ut ait Simeon: In ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. . Illis, qui nolebant credere in eum, sed excaecati sunt per malitiam suam in praesentia ejus, erat Cedar. Nonne tenebant eum pro Cedar, qui dicebant: Nonne hic est filius fabri? Videbant eum pauperem, non quaerentem, sed potius fugientem gloriam mundi; esurientem, sitientem, et ideo contemnebant eum; putabant, quod esset Cedar, id est tenebrosus, et sine lumine Deitatis, sicut caeteri homines. Sed unde hoc illis; unde offenderunt in eum?
Abbreviated transcription (Latin):
liam legem in membris meis: re-¬
pugnantem legi mentis mee et cap-¬
tiuum me ducentem in legem pecc̾i
Hanc nigredinem tota societas sc̾oril
dei exꝑta est: ut dicere possit. Nigra
sum s formosa. Hoc etiam omnis
sc̃a anima: quandiu uiuit in ista
carne potest dicere. Quis enim sc̃s
liber est a temptatione : cum iob di¬
cat. temptatio ẽ uita hominis suꝑ
trame Nigra sum s formosa. Non¬
ne anima unius cuiusq nr̃m. hoc po¬
test dicere ⁊ nigra sum s formosa:
Formosa est sine dubio illa amma

Expanded text:
liam legem in membris meis, reliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in legem peccati . Hanc nigredinem tota societas sanctorum Dei experta est, ut dicere possit: Nigra sum, sed formosa . Hoc etiam omnis sancta anima quandiu vivit in ista carne, potest dicere. Quis enim sanctus liber est a tentatione, cum Job dicat. Tentatio est vita hominis super terram? Nigra sum, sed formosa. Nonne anima uniuscujusque nostrum hoc potest dicere, nigra sum, sed formosa? Formosa est sine dubio illa anima
Abbreviated transcription (Latin):
rationem pro talibus: Certe fr̃s mag¬
nam compassionem debetis habere
de nobis et letificare nos de ur̃a bona
conuersatione: qui in tantis aliis reb
tristitiam habemus. Heatus tamen:
qui istam nigredinem patitur pro xp̃o
Ista nigredo non facit eum turpem:
s formosum. Non enim uenit de flã¬
ma cupiditatis : s de igne caritatis.
Calis anima potest dicere: quia deco¬
lorauit me sol. Sol uidelicet carita¬
tis qui lucet et ardet in corde eius: Et
facit eum quantomagis amat tan¬
to magis sepe dolere et tristari ꝓ illis
quos amat. Est adhuc alia quedam
nigredo: quam uos sepe exꝑimini.
Illa est itaq: quam nemo sanctorũ
unqm̃ potuit uitare Nigredo ista fis
temptatio est siue de mimico. siue de
carne : siue de hoc mundo Hanc enĩ
nigredinẽ habuit ip̃e paulus: sic̃ ip̃e
dic̃ Datus est michi stimulus carnus me¬
e ãgłs sathane qͥ me colasue Et de tẽp¬
tatione carnis: ipse dicit. Uideo a-¬

Expanded text:
rationem pro talibus? Certe, fratres, magrationem pro talibus? Certe, fratres, magnam compassionem debetis habere de nobis, et laetificare nos de vestra bona conversatione, qui in tantis aliis rebus tristitiam habemus. Beatus tamen, qui istam nigredinem patitur pro Christo. Ista nigredo non facit eum turpem, sed formosum. Non enim venit de flamma cupiditatis, sed de igne charitatis. Talis anima potest dicere, quia decoloravit me sol , sol videlicet charitatis, qui lucet et ardet in corde ejus; et facit eum, quanto magis amat, tanto magis saepius dolere et tristari pro illis, quos amat. Est adhuc alia quaedam nigredo, qua vos saepe experimini. Illa est utique, quam nemo sanctorum unquam potuit vitare. Nigredo ista, fratres, tentatio est, sive de inimico, sive de carne, sive de hoc mundo. Hanc enim nigredinem habuit ipse Paulus, sicut ipse dicit: Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Et de tentatione carnis ipse dicit: Video a