comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Sed ait ut sint unum. sicut &nos. ipsi utique in
natura sua sint unum. sicut &nos innr̃a unum sumus.:
Quod proculdubio uerum diceret. nisi secundum hoc di¬
ceret quod eiusdem naturae ds̃ ẽ cuius & pater Se¬
cundum quod alibi dixit. Ego & pater unum sumus.
non secundum id quod &iam homoest. Nam secundum
hoc. pater maior me est dixit. Seil quo una eademq:¬
persona est ds̃ & homo. Intellegimus hominem in eo
quod rogat. Intel legimus aut̃ dm̃ in eo quod unum
sunt & ipse &ille quem rogat.⁊ Sed est ail huc incon¬
sequentib locus ubi dehacre diligentius dis putandũ ẽ
Hic aũt sequitur. cumeẽm tum eis ego seruabam eos
In nomine tuo. Me in quit ueniente aute seruaeos
innomine tuo Inquo eos quando cum eis eram &ipse
seruabam In nomine patris seruabat discipulos suos
filius homo cum eis humanu presentiu constitutus
S ed &iam pater in nomine filii seruabat quos in nomine

Expanded text:
nos; sed ait: Ut sint unum, sicut et nos. Ipsi utique in nos; sed ait: Ut sint unum, sicut et nos. Ipsi utique in natQuod procul dubio verum non diceret, nisi secundum hoc diceret, quod ejusdem naturae Deus est cujus et Pater, secundum quod alibi dixit, Ego et Pater unum sumus : non secundum id quod etiam homo est; nam secundum hoc, Pater major me est , dixit. Sed quoniam una eademqpersona est Deus et homo, intelligimus hominem in eo quod rogat: intelligimus autem Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquit, veniente ad te, serva eos in nomine tuo, in quo eos quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat quos in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
iam non eẽ.: Profecto praesentic corporaliũ mundo scili¬
cet absentiam suam. lam cito futuram. Illorum autem tar¬
dius. per hoc ostendens quod seiam non hic ẽẽ illos autem
hic eẽ dixit cum & ipse hic & illi adhuc eeñt. Sic enim ẽ
locutus homo congruens hominib ut mox loquendi se¬
se babeꝰt humanus husus. Annon cottidie dicimus iam
non est hic dealiquo quantotius abituro. & maxime hoc demori¬
turis solet dici: quam quam & ipse dñs tam quam preuidens
quid lecturos mouere posset adiecit. Et ego ad te uenio:
sic exponens quodam modo cur dixerit iam non sum inmundo.
Commendat ergo patni eos quos corporali absentiu re¬
licturus est dicens.: Pater scȩ̃ serua eos in nomine tuo
quos de disti mihi. Nem pe sicut homo dm̃ rogat prodiscipu¬
lis suis quos accepit adõ. sed ađtende quod sequitur
ut sint inquit unum sicut &nos.: Non ait ut nobis cum sint
unum: aut minus unum ipsȩ &nos. sicut unum sumus

Expanded text:
jam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilijam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilicet, absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius: per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic, et illi hic, adhuc essent. Sic enim est locutus homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus: Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum in mundo. Commendat ergo Patri eos quos corporali absentia relicturus est, dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi. Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Sed attende quod sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos. Non ait: Ut nobiscum sint unum; aut: Ut simus unum et ipsi, et nos, sicut unum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
Ineis. ⁊ Dicendo enim eẽ lam factum. ostendit iam fuisse pre¬
destinatum. Etcertum haberi uoluit. quod eẽt futurum
E tiam inquit non sum inmundo & hi inmundo sunt. Si ho¬
ram prorsus illum qualoquebatur adtendus utriq ad huc
inmundo erant. & ipse scilicet & illi dequibus hoc dicebat.
Nonenim secundum pro uectum cordis &uitae id accipere
possumus uel debemus ut illi propter eu eẽ adhuc dicantur
in mundo quod mundana adhuc sapiunt. Ille aũt iam
la non eẽ inmundo sapiendo diuina positum est hic enĩ
unum uerbum quod nos ita intellegere omnino nonsinat:
quia non ait & non sum inmundo. sed iam non sum inmundo.
Per hoc ostendens fuisse se inmundo. lam non eẽ.: Num quid
rgo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse
& ab hoc errore liberatum lam illa non sapere o quistam
impio sensu seinducerit Restat igitur ut secundum id
quod &iam ipse inmundo prius erat. inmundo se dixerit

Expanded text:
in eis? Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praein eis? Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod etiam ipse in mundo prius erat, in mundo se dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
quae habet pccter mea sunt.⁊ Propter ea dixi quia demeo
accipiet & ad nuntiabit uobis.: De his dixit quae ad ip¬
sam patris pertinent diuinitatem. In quibus illi est ae¬
qualis omniu quae habet habendo. Neq enim sp̃s sc̃s
decreatura quae patri est subdita & filio fuerat acceptu¬
rus quod ait. demeo accipiet. Sed utiq depatre de
quo procedit sp̃s. dequo est natus &filius: Et clarifi¬
catus sum inquit in eis.: Nunc suam clarificationem
tam quam facta sit dicit cum adhuc eẽt futuru. Supe¬
rius autem a patre poscebat utfieret. Sed utrum ipsa
sit darificatio dequa dixerat. & nunc clarificame tupat̃
apud temet ipsum claritate quam habui prius quã eet̃
mundus apud te. Utiq requirendum est. Si enim apud te
quo modo ineis. e antum hocipsum innotesit eis. acper ipsos
omnibus qui credunt eis testib suis. Possumus plane sic
intellegere dixisse dnm̃ deapostolis quod darificatus sit

Expanded text:
quae habet Pater, mea sunt, propterea dixi, quia de meo quae habet Pater, mea sunt, propterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis, omnia quae habet habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subdita et Filio, fuerat accepturus quod ait, de meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo est natus et Filius. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: superius autem a Patre poscebat ut fieret. Sed utrum ipsa sit clarificatio de qua dixerat: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te ; utique requirendum est. Si enim apud te, quomodo in eis? An cum homnibus qui credunt eis testibus suis, possumus plane sic intelligere dixisse Dominum de Apostolis quod clarificatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : quae utiq sub duntur aeclesiae: In qua uni¬
uersa ecdesia. &illi duo intelle guntur filii maior
& minor: cum omnibus angelis scĩs quibus eri mus
equales in regno xp̃i &dĩ.: Hoc aut ita dictum est ut mecc
omniu tuasunt & tua mea.⁊ Ut hic sit &iam creaturu¬
ipsa rationalis. quae non nisi dõ subditur. ut ei quae infra
illam sunt cuncta subdantur
illam sunt cuncta subdantur. Haet ergo cumsit dĩ pa¬
tris non simul et̃t & filii. nisi patris eẽt ȩqualis.: De ipsa
quippe agebat cum diceret. non promundo rogo sed ꝓ
his quos dedistimihi quia tuisunt & mea omniu tuu
sunt & tua meu. Nec ftes est ut sci dequibus haec locu¬
tus est cuius quam sitit nisi eius a quo creati & sci ficati sun
Ac per hoc &omniu quae ipsorum sunt necesse est ut etus
sint cuius & ipsisunt. Ergo cum & patris & filii sunt
coequales eos ẽẽ demonstrant quorum equaliter sunt.
llud autem quod ait cum de sco fpũ loqueretur: omnu

Expanded text:
sunt, quae utique subduntur Ecclesiae; in qua unisunt, quae utique subduntur Ecclesiae; in qua universa Ecclesia et illi duo intelliguntur filii major et minor, cum omnibus Angelis sanctis, quibus erimus aequales in regno Christi et Dei : hoc autem ita dictum est, Et mea omnia tua sunt, et tua mea, ut hic sit etiam ipsa creatura rationalis, quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdanturillam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis. De ipsa quippe agebat, cum dihis quos dedisti mihi: quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea. Nec fas est ut sancti, de quibus haec locutus est, cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt: ac per hoc et omnia quae ipsorum sunt, necesse est ut ejus sint cujus et ipsi sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales eos esse demonstrant, quorum aequaliter sunt. Illud autem quod ai
Abbreviated transcription (Latin):
UMDEHIS QUOS IAM DIS CIDULOS TA¬
bebat dñs loqueretur ad patrem Inter alia dixit.
etiam hoc .⁊ Ego proeis rogo. non promundo rogo:¬
Sed prohis quos de disti mihi
intellegi. qui uiuunt secundum concupis tentiam
mundi: & non sunt in eu sorte gratuce. ut ab illo
eligantus exmundo., Non itaq promundo. sed pre
his quos ei pater dedit. rogare sedicit. ⁊ Per hoc enim
quod eos illi pater iam dedit. Factum est ut non pertine¬
ant ad eum mundum proquonon rogat.: Deinde
sub iungit quiatui sunt., Neq enim quia pater
eos filio dedit amisit ipse quod dedit. Cum ad¬
huc filius sequatur acdicat. Et meu omniu tua sunt.
& tua meu.: Ubi satis apparet. quo modo unigeni¬
ti filii sunt omnia quac sunt patris. ⁊ Per hoc utiq:
quod &iam ipse ds̃ ẽ. & depatre patri est natus ȩqua¬
lis Non quomodo dictum est uni exduobus fili is
maiori scilicit. Tumecum es semper. & omniu mea
tua sunt. Illud enim dictum est. De his omnibus
geaturis quae in fra creaturam scam̃ rationa lem

Expanded text:
um de his quos jam discipulos habebat, Dominus loqueretur ad Patrem, inter alia etiam dixit hoc: Ego pro eis rogo: non pro mundo rogo,sea pro his quos dedisti mihiintelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit, rogare se dicit: per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. 2. Deinde subjungit, Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit: cum adhuc Filius sequatur, et dicat, Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis: non quomodo dictum est uni ex duobus filiis, majori scilicet, Tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt . Illud enim dictum est de his omnibus creaturis quae infra creaturam sanctam rationalem
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestaui nomen tuum hominibus quos de disti mihi
demundo.⁊ Quale illud quod paulo ante dixerat.
Ego te darificaui super terram: pro tempore futuro¬
& illic &hic preteritum ponens. Sicut qui sciret
p̃ distinatum eẽ ut id fieret. Et ideo fecisse se dicens.
quod erat sine ulla dubitatione facturus. Sed dehis
qui iam erant discipuli eius : Non de omnib qui in
illum fuerant credituri. eum dixisse quod dixit
Manifestaui nomen tuum hominibus. quos dedisti mihi
demundo.: Eu quaesetuntur credibilius esse de mon¬
strant . ⁊ Cum enim hoc dixisset adiunxit.¬

Expanded text:
Manifestavi novem tuum hominManifestavi novem tuum hominde mundo, quale illud quod paulo ante dixerat: Ego te clarificavi super terram; pro tempore futu illic et hic praeteritum ponens, sicut qui sciret praedestinatum esse ut id fieret, et ideo fecisse se dicens, quod erat sine ulla dubitatione facturus. Sed de his qui jam erant discipuli ejus, non de omnibus qui in illum fuerant credituri, eum dixisse quod dixit: Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, ea quae sequuntur credibilius esse demostrent. Cum enim hoc dixisset, adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse donauerit. sermone isto dispu¬
taturi sumus. quae ita se habent. Mani¬
festaui nomen tuum hominibus. quos dedisti mihi
demundo.⁊ Quod sidehis tantum dicit discipulis
cum quibus cenauit. & ad quos ante quam orare inci¬
peret. tam multa locutus est. Non pertinet hoc ad illam
darificationem. Siue ut alii inter pretatisunt glorificati¬
onem : de qua superius loquebatur. qua filius clarifi¬
cat. uel glorificat patrem: Quanta est enim. uel qua¬
lis gloriũ duodetim uel undecim potius in notuisse mor¬
talibus. F Si aut quod ait manifestaui nomen tuum
hominib quod de disti mihi demundo . Omnes intel¬
legi uoluit &iam qui in eum fuerant credituri.
Ad eius magnam quae futura erat exomnibus gentib:
ecclesiam pertinentib., D&equa in psalmo canitur
inecclesia magna confitebor tibi. Est plane ista cla¬
rificatio. qua filius darificat patrem.  Cum eius no¬
men notum facit omnib gentibus. & tam multis
generationibus hominum Ettale hocest quod ait

Expanded text:
sicut ipse donaverit, sermone isto disputaturi sumus, quae ita se habent: Manifestavi nomen tuum hominibus quos dedisti mihi de mundo. Quod si de his tantum dicit discipulis cum quibus coenavit, et ad quos antequam orare inciperet, tam multa locutus est; non pertinet hoc ad illam clarificationem, sive ut alii interpretati sunt, glorificationem, de qua superius loquebatur, qua Filius clarificat vel glorificat Patrem. Quanta est enim vel qualis gloria, duodecim vel undecim potius innotuisse mortalibus? Si autem quod ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo, omnes intelligi voluit, etiam qui in eum fuerant credituri, ad ejus magnam quae futura erat ex omnibus gentibus Ecclesiam pertinentes, de qua in Psalmo canitur, In Ecclesia magna confitebor tibi ; est plane ista clarificatio qua Filius clarificat Patrem, cum ejus nomen notum facit omnibus gentibus, et tam multis generationibus hominum. Et tale est hoc quod ait,
Abbreviated transcription (Latin):
cum mortuus esset defecta. cum resurrexis s& refec¬
ta.⁊ Neque enim eum filium dĩ non &ante cre¬
debant: sed cum in illo factum esset quodante p̾̃dixit :
fides illa quȩ tunc quan do illis loquebatur fuit parua.
&cum meeretur paene iam nulla. & reuixit &creuit.:
Dein de quid dicit .Iam monmulta loquar uobiscum :
uenit enim princeps mundihuius. quis. nisi diabolus.
& inme non habet quicquam. nullum scilicet omninopec¬
catum. Sic enim ostendit. non creaturum sed peccatorũ

Expanded text:
cum mortuus esset defecta, cum resurrexisset refeccum mortuus esset defecta, cum resurrexisset refecta. Neque enim eum Filius Dei non et ante credebant: sed cum in illo factum esset quod ante praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, et cum moreretur pene jam nulla, et revixit, et crevit. Deinde quid dicit? Jam non multa loquar vobiscum: venit enim princeps mundi hujus: quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam: nullum scilicet omnino peccatum. Sic enim ostendit non creaturarum, sed peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuerit factum. uidetis. nam &ille cui dictum
est. quia ui disti. credi disti. Non hoc credidit. quoed uidit:
sed aliud uidit. aliud crelidit Uidit enĩ hominem. cre¬
didit dm̃: Cernebat quippe atque tangebat carnẽ
uiuentem. quam uiderat morientem. & credebat dm̃
incarne ipsa latentem: Credebat enim mente quod
non uidebat. per hoc quod sensibus corporis apparebat.
Sed & sidicuntur credi quȩ uidentur. sicut dicit oculis
nobis ȩlificatur fides: sed exrebus quȩ uidentur agitur
in nobis. ut ea credantur quȩ non uidentur. Quo cir¬
ca dilectissimi. Unde nunc mihi sermo ẽ. quod dñs
ait. Etmnc dixi uobis prius quam fiat. ut cum factũ
fuerit credatis: Illud utique dicit : cum factum fu¬
erit. quod eum post mor tem uisuri erant uiuentem.
&ad patrem ascententem: quo uiso. illud fueraet credi¬
turi. quod ipse ess& xp̃s filius dĩ. qui potuit hoc face¬
re cum prȩdipass&: & prȩdicere ante quam faceret .
Creditur autͣ hoc. non fide noua seclaucta. Aut certe

Expanded text:
rit, videatis? Nam et ille cui dictum est, Quia vidisti, credidisti, non hoc credidit quod vidit; sed aliud vidit, aliud credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe atque tangebat carnem viventem, quam viderat morientem; et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Sed etsi dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquinobis aedificatur fides; sed ex rebus quae videntur, agitur in nobis ut ea credantur quae non videntur. Quocirca, dilectissimi, unde nunc mihi sermo est, quod Dominus ait, Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis; illud utique dicit, cum factum fueet ad Patrem ascendentem: quo viso illud fuerant credituri quod ipse esset Christus Filius Dei, qui potuit hoc et facere cum praedixisset, et praedicere antequam faceret: credituri autem hoc non fide nova, sed aucta, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat discipulis suis. sidiligeretis me. gauderetis
utique quia uado ad patrem. quiđma ior me ẽ. quod
exforma serui eum dixisse. non exforma di inqua ȩqua¬
lis ẽ patri. nouit files quȩ religiosis est mentib fixa non
calum niosis &dementib ficta. Deinde subiunxit. et
nunc dixi uobis prius quam fiat. Ecum factum fuerit
credatis. Quied est hoc cum magis credere homo debe
bat. ante quam fiat il quod credendum ẽꝰ Hec est
enim laus fidei. si quod creditur non uidetur. Nam
quid magnum ẽ sicreditur quod uidetur: secundum
illam eiusdem dnĩ sententiam. quando discipulum ar¬
guit dicens. quia uidisti crecdisti. beati qui non uident
& credunt. & nescio utrum credere licendus ẽ quis¬
q quod uidet. nam ipsa fides inepistcila quȩ scribit᷑
adhebreos. ita ẽ definita. Est aũt fides sperandarũ rerũ¬
substantia. con uincio rerum quȩ non uidentur. qua¬
ꝓpter. sifides ẽ rerum quȩ creduntur. eademq fides

Expanded text:
dixerat discipulis suis: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia Pater major me est. Quod ex forma servi eum dixisse, non ex forma Dei in qua aequalis est Patri, novit fides quae religiosis est mentibus fixa, non calumniosis et dementibus ficta. Deinde subjunxit: Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis. Quid at antequam fiat id quod credendum est? Haec est enim laus fidei, si quod creditur, non videtur. Nam quid magnum est, si creditur quod videtur? secundum illam ejusdem Domini sententiam, quando discipulum arguit, dicens, Quia vidisti, credidisti: beati qui non vident, et credunt . Et nescio utrum credere dicendus est quisquam quod videt. Nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est definita, Est autem fides, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur . Quapropter si fides est rerum quae creduntur, eademque fides
Abbreviated transcription (Latin):
palam loqueris & pro uerbium nullũ dicis Numquid hora
iam uenerat qua noniam in ꝓuerbiis seꝓmise rat locutuini
prorsus quod nondũ illa hora uenis& continuatio uerbo¬
rumeius ostendit quae ita sese hab& ha& in ꝓuerbus inqut¬
lo cutus sum uobis. Venit hora cumlam non in pro uerbiupo¬
quar uobis sed pal amdepatre meo annuntiabo uobis e : ulo¬

Expanded text:
palam loqueris, et proverbium nullum dicis? Numquid hora jam venerat, qua non jam in proverbiis se promiserat locuturum? Prorsus quod nondum illa hora venisset, continuatio verborum ejus ostendit, quae ita sese habet: « Haec, inqulocutus sum vobis. Venit hora cum jam nonin proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ?
Abbreviated transcription (Latin):
ret.: Quisquis igitur dĩ filium predestinatum negat.
hunc eundem filium hominis negat. sed proptes con¬
tentiosos &iam hinc audiamus a postolum insuarum
exordio litterarum.: Nam & inprima epistularum
eius ẽ ad romanos. & ipsius epistulae principium
est ubi legitur.: Paulus seruus ihũ xp̃i uocatus a¬
postolus. segregatus in euangelium dĩ. quod ante
promiserat perprophetas suos inscripturis scĩs defilio

Expanded text:
ret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, ret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterarum. Nam et in prima Epistolarum ejus, quae est ad Romanos, et ipsius Epistolae principium est, ubi legitur: Paulus servus Jesu Christi, vocatus Apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Situnc elegit. &iam nos in ipso.: Quid enim dicit apostolus
Scimus autem quõ diligentib dm̃ omnia cooperantur
inbonum his qui secundum propositum uocatisunt
Quosenim presciuit &predistinauit conformes imagi¬
nis filiieius. utsit primogenitus inmultis fratribus:
Quos aũt predestinauit. illos &uocauit.: Nisi forte ipsũ
predistinatum dicere formidabimus: quia denobis tan¬
tum. ut efficiamur conformes imaginis eius Hoc dix¬
isse uidetur apostolus. quasi uero quis quam regulam
fidei fideliter intuens filium di negaturus ẽ predisti¬
natum. qui eum negare hominem non potest. Recte
quippe dicitur. Non predestinatus. secundum id quod
est uerbum dĩ .: Ds̃ apud dm̃. utquid enim predestinare¬
tur tum iameẽt quoderat sine initio. Sine termino¬
sempiternus. Illud aut̃ predestinandum erat. quod
non dum erat. ut sic suo tempore fieret. quem ammo¬
dum ante omnia tempora predestinatum erat ut fige¬

Expanded text:
sicut tunc elegit etiam nos in ipso. Quid enim dicit Apostolus? sicut tunc elegit etiam nos in ipso. Quid enim dicit Apostolus? Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis qui secundum propositum vocati sunt. Quos enim praescivit et praedestinavit, conformes fieri imaginis Filii ejus, ut sit primogenitus in multis fratribus. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit. Nisi forte ipsum praedestinatum dicere formidabimus, quia de nobis tantum, ut efficiamur, conformes imaginis ejus, hoc dixisse videtur Apostolus. Quasi vero quisquam regulam fidei fideliter intuens, Filium Dei negaturus est praedestinatum, qui eum negare hominem non potest. Recte quippe dicitur non praedesest Verbum Dei, Deus apud Deum. Ut quod enim praedestinaretur, cum jam esset, quod erat, sine initio? Isempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fie
Abbreviated transcription (Latin):
sifilio dicente. Et nunc clarificame tu pater apud temet¬
ipsum. daritate quam habui priusquam mundus eẽt apud
te. intellegamus predestinationem claritatis humane.
quae in illo est naturae exmortali in mortalis apud patrem
futurae. & hoc iam predestinando factum fuisse ante
fieret.: Sienim denobis dixit apostolus . Sicut elegit
nos in ipso ante constitutionem mundi. cur abhorrere
putatur auero. Situnc pater caput nrm glorificauit. quan¬
donos in ipso ut membra eius essemus elegit.: Sicenim
nos electi. quomodo ipse clarificatus. quia priusquam mun¬
dus es set necnos eramus. Nec ipse mediator dĩ & homi¬
num. homo xp̃s ihs̃. Sedille quiper ipsum inquantũ
uerbum eius est. &iam quae futura sunt fecit. & uocat ea
quaenonsunt tamquam sint.⁊ Profecto secundum id
quod mediator dĩ &hominum homo est antemundi con¬
stitutionem. praenobis ds̃ pater glorificauit ipsum

Expanded text:
si Filio dicente: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetsi Filio dicente: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui priusquam mundus esset apud te, intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse anteqfieret. Si enim de nobis dixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus, quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus . Sed ille qui per ipsum, in quantum verbum ejus est, etiam quae futura sunt fecit, et vocat ea quae non sunt tanquam sint , profecto secundum id, quod Mediator Dei et hominum homo est, ante mundi constitutionem pro nobis Deus Pater glorificavit ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
te.⁊ Ordo uerborum est quam habui apud te prius¬
quam mundus tẽt⁊ Ad hoc ualet quod ait: &nunc
clarificame.⁊ Hoc est sicut tunc ita &nunc.: Sicut
tunc predestinatione. Ita &nunc perfectione
Fac inmundo. quod apud te iam fuerat ante mundum:
ꝑac in suo tempore. quod ante omnia tempora statuisti.:
Hoc quidam intellegendum putarunt. tam quam na¬
tura humana quae suscepta est auerbo. conuerteret᷑
in uerbum. & homo mutaretur indm̃. ⁊ Immo sidi¬
ligentius quod opinatisunt
ligentius quod opinatisunt cogitemus. homo perret
exista mutatione hominis.
uel duplicari dĩ uerbum dicturus ẽ uel augen: Aut ut duo
sint quod unum fuit. aut amplius sit quod minus fuit.
Porro sunnatura humana in uerbum mutata atq con¬
uersa uerbum dĩ quantum erat. & quod erat hocerit .:
Vbi est homo sinon perit : Sed hanc opinionem quam ue
ritati prorsus non uideo conuenire. nihil nos urguet

Expanded text:
te. Ordo verborum est quam habui apud te priuste. Ordo verborum est quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: Et nunc clarifica me. Hoc est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidam sic intelligendum putaverunt tanquam natura hin Verbum et homo mutaretur in Deum: imo si diligentius, quod opinati suntligentius quod opinati sunt cogitemus, homo periret mutatione hominis vel duplicari Dei Verbum dicturus est, vel augeri, ut aut duo sint quod unum fuit, aut amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana in Verbum mutata atque conversa, Verbum Dei quantum erat et quod erat hoc erit, ubi est homo si non perit? 7. Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nos urget,
Abbreviated transcription (Latin):
modus. Ibi aũt tacitus. tamquam illued isto exponeretur
eis quos poterat permouere.: Quomoilo pater filium.
& maxime quo modo patrem clarificaret & filius.: Dicendo
enim clarificauii a se patrem super terram. Se autem a
patre apud eundem patrem:: Modum profecto utriusq
darificationis ostendit. ipse quippe patrem clarificauit
superterram. eum gentib: p̃dicando. Pater uero ipsum
apud semet ipsum. ad suam dexteram conlocando.⁊ Sed
ideo postea de clarificando patre ubi ait. Ego te clarifi¬
caui. uerbum preteriti temporis ponere maluit. ut
monstraret inpredistinatione iam factum., &pro
iam facto habendum hoctertissime fuerat futurum.
Idest ut apatre apud patrem glorificatus.: Patrem
super terram glorificaret & filius. Sed hant predis¬
tinationem insua darificatione manifestius aperuit:
qua eum clarificauit pater: In eo quod ad iunxit
claritate quam habui prius quam mundus eẽt apud

Expanded text:
modus, ibi autem tacitus; tanquam illud isto exponeretur modus, ibi autem tacitus; tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat permovere, quomodo Pater Filium, et maxime quomodo Patrem clarificaret et Filius. Dicendo enim clarificari a se Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando; Pater vero ipsum apud semideo postea de clarificando Patre, ubi ait: Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut monstraret in praedestinatione jam factum, et pro jam facto habendum quod certissime fuerat futurum; id est, ut a Patre apud Patrem glorificatus, Patrem super terram glorificaret et Filius. Sed hanc praedestinationem in sua clarificatione manifestius aperuit, qua eum clarificavit Pater, in eo, quod adjunxit: Claritate quam habui priusquam mundus esset apud
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: quasi posterius eẽt clarificandus a patre. quem
prius ipse clarificauerat .  Quid ostendit nisi superius ubiait:
Egote darificaui super terram. Ita locutum fuisse tamquam
fetisset. quod facturus eẽt.: Hic autem popos cisse. ut patei
faceret per quod illud filius facturus esset. Idest ut pater
darificaret filium perquam filii darificationem. &iam
filius eẽt darifitaturus patrem. Deniq siderẽ quae futura
erat. ponamus &iam futuri temporis uerbum. Ubi pro
tempore futuro posuit ipse preteritum. nulla sententia e
remanebit obscuritas. Uelut si dixisset Egote clarificabo
suꝑ terram. opus consum mabo quod de disti mihi ut fa¬
ciam. & nunc clarificame tu pater apud temet ipsum.
Nempe ita plenum est. Sicud illud ubi att. clarifica filium
tuum ut filius tuus darificette. & ipsa est omnino sen¬
tentiu. nisi quia & hic dictus est eiusdem clarificationis

Expanded text:
ipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem ipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat; quid ostendit, nisi superius ubi ait, Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcisse ut Pater faceret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius clarificaturus esset Patrem? Denique si de re quae futura erat, ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas: veluti si dixisset, Ego te clarificabo super terram, opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait, Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: et ipsa est omnino sententia, nisi quia et hic dictus est ejusdem clarificationis
Abbreviated transcription (Latin):
dictum deillo est. qui fecit quae futura sunt. Secun¬
dum hoc etiam quod sequitur dicit.: Etnunc clarifica
me tu pater apud temet ipsum. claritate quam habui
prius quam mundus eẽt apudte. Nam supra dixerat:
Pater. uenit hora darifica filium tuum. ut filius tuus dari¬
ficerte: In quo uerborum ordine ostenderat prius apatre
darificandum filium: ut patrem darificaret & filius.
Modo aut dixit. Egote darificaui super terram. opus
consum maui quod de disti mihi ut faciam. & nunc dan¬
ficame tamquam prior ipse patrem clarificauerit: A quo deinde
ut darificetur exposcit. Ergo intellegendum est utroque
uerbo superius usum . Secundum id quod futurum erat.
eoq ordine quod futurum erat clarifica filium ut te
clarificet filius Modo uero usum fuisse uerbo prete¬
riti temporis derefutura ubi ait. Ego te cdarificaui suꝑ
terram . opus consum maui quod de disti mihi ut faciam De¬
inde dicendo. & nunc larificame tu pater apud te met¬

Expanded text:
dictum de illo est: Qui fecit quae futura sunt. Secundictum de illo est: Qui fecit quae futura sunt. Secundum hoc etiam quod sequitur dicit: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset apud te. Nam supra dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. In quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium, ut Patrem clarificaret et Filius. Modo autem dicit: Ego te clarificavi super terram; opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me; tanquam prior ipse Patrem clarificaverit, a quo deinde ut clarificetur exposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temet
Abbreviated transcription (Latin):
gratiu.: Quid enim habet quod non accepit : &iam in
unigenito humana natura an non accepit ut nihil mali
sed bona faceret omnia. quando inunitatem personȩ
sus cepta est auerbo per quod factasunt omniu ⁊
Sed quomodo consummauit opus quod accepit ut faciat.
cum restet ad huc passionis experimentum. ubi mar¬
tyribus suis maxime prebuit quod sequerentur exem
maturum eẽ certissime nouit. Sicut longe ante in
prophetia. p̃teriti temporis usus ẽ uerbis. Quando post
annos plurimos futurum fuerat quod dicebat. : Fode¬
runt inquit manus m& as &pedes. dinumerauerunt
omnia ossa mea: Nonait fodient & di numerabunt: & in hoc
ipso euangelio: Omnia inquit quae audiui apatre meo.
nota feci uobis Quibus ait postea. adhuc multa habeo
uobis dicere. sed non potestis illa portare modo. qui
enĩ certis & inmutabilib causis omnia futura praedesti¬
nauit. Quid facturus est fecit Nam & per prophetam

Expanded text:
gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exempmaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangelio, Omnia, inquit, quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : quibus ait postea, Adhuc multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo . Qui enim certis et immutabilibus causis omnia futura praedestinavit, quidquid facturus est fecit: nam et per prophe
Abbreviated transcription (Latin):
per fecta erit quando nulla mors erit.⁊ Sum ma tunc dĩ
clarificatio. quia summa gloria quae grete dicitur. Doxa.
unde dictum est. Doxason. quod latini quidam sunt¬
inter pretati. carifica. quidam glorifica Aue teribus
autem gloria. qui gloriosi homines dicuntur. Ita est de¬
finita: gloria est frequens. de aliquo fama cum laude.
At si homo laudatur cum famę creditur.: Quo modo ds̃ lau¬
dabitur. quando ipse uidebitur : Propter quod scriptũ ẽ.
Beati qui habitant in domo tua in sȩculu saeculorum lauda¬
bunt te Ibi erit dĩ sine fine laudatio. lbi erit dĩ plena cogni¬
tio. & quia dĩ cognitio ideo summa cda rificatio. uel glo¬
rificatio. Sed prius hic clarificatur dĩ. Dum ad nuntiatur
hominibus in notescit. Et perfidem credentium prȩ¬
dicatur. Propter quod dicit. ego te clarificaui suꝑ
terram. Opus consum maui quod dedisti mihi ut faciam.
Non ait iussisti. Sed dedisti. Ubi con sum matur euidens

Expanded text:
perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei clarificatio; quia summa gloria, quae graece dicitur δόξα. Unde dictum est δόξασον, quod latini quidam interpretati sunt, clarifica; quidam, glorifica. A veteribus autem gloria, qua gloriosi homines dicuntur, ita est definita: Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. At si homo laudatur cum famae creditur, quomodo Deus laudabitur quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo summa clarificatio vel glorificatio. 4. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus innotescit, et per fidem credentium praedicatur. Propter quod dicit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim dedisti. ut omne quod dedistiei det eis uitã
aeteronam. Haec est aũt uita aeterna inquit. ut
cognoscant te solum dm̃ uerum & quem misisti ihm̃
xpm. Ordo uerborum est. utte & quem misisti
ihm̃ xp̃m. cognoscant solum uerum dm̃.: Consequen
& filii. tam quam caritas sub stantialis. & consubstan¬
tialis amborum. Quo non duo dĩ pater & filius.
unus solus uerus ds̃. Nec idem tamen pater qui fili
us. Nec idem filius quipater. Nec idem sp̃s sc̃s qui pa
filius. sicut dedisti ei potestatem omnes carnis. Et sic
dedisti ut omne quod dedistiei. dedit eis uitam aeternam
Et haec est uita aeterna ut tognoscant te. Sic te igitur filius
glorificat. Ut omnibus quos dedisti ei . te cognitum faciat .
Porro si cognitio dĩ est uita aeterna. tanto magis uiuere
tendimus. quanto magis. In hac cognitione proficimus.
Non autem moriemur inuita aeterna. Tunc ergo dĩ cognitio

Expanded text:
Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est: ut te, et quem misistiJesum Christum, cognoscant solum verum Deum. Consequentest Patris et Filii, tamquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii, Pater et Filius; unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Fus, nec idem Filius qui Pater, nec idem Spiritus sanctus qui PatFilius, sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, et sic dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam, et haec est vita aeterna, ut cognoscant te: sic te igitur Filius glorificat, ut omnibus quos dedisti ei, te cogPorro si cognitio Dei est vita aeterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uerborum. Clarifica inquit filium tuum: ut filius
tuus clarificette: tamquam diceret. resuscitame. ut
in notescas toto orbe perme: Deinde magis magisq
pandens. quomodo clarificet filius patrem: Sicut de¬
disti inquit ei potestatem omnis carnis. Ut omne quod
de disti ei.. Det eis uitam aeternam. Omnem carnem
dixit omnem hominem. a parte totum significans.
quem ammodum rursus a parte superiore significatus est ho¬
mo totus. Ubi ait apostolus. Omnis anima potestatibus
sub limioribus subditasit. Quid enim dixit. omnis ani¬
Quid enim dixit. omnis ani¬
ma. nisi omnis homo. Ethoc autem quod potestas xp̃o
apatre data est omnis carnis secundum hominem in¬
tellegendum est. Nam secundum dm̃. omnia perip¬
sum facta sunt. &in ipso condita sunt omnia incaelo
& interra uisibilia &inuisibiliu.⁊ Sicut ergo dedisti
ei potestatem inquit omnis carnis. Ita te clarificet fi¬
lius. Idest notum tefaciat omni carni quam dedistiei

Expanded text:
ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te; tanquam diceret, Resusinnotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis aniQuid enim dixit, Omnis anima, nisi, omnis homo? Et hoc autem quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est: nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt , et in ipso condita sunt et in terra, visibilia et invisibilia . Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei.
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit amortuis & ad suam dexteram conlocauit. Res
ipsa indicat : Etnullus ambigit xp̃i anus  sed quõ non
tantum dixit. pater. clarifica filium tuum: sel addidit
etiam. ut filius tuus darificette: Merito quaeritur.
quomodo patrem clarificauerit filius. cum sempiterna
claritas patris. nec deminuta fuerit informa humana.
nec augeri potuerit in sua perfectione diuina. sed inse
ipsa daritas patris. Nec minui nec augeri potest.
Apud homines autem proculdubio minor erat. quando
in iudȩa tantum modo ds̃ notus erat .: Nondum asolis
ortu usque ad occasum. laudabant pueri nomen dñi .:
Hoc autem quia per euangelium xp̃i factum est. S utper
filium pater in notesceret gentibus. profecto patrem
darificauit & filius.: Siautem tantum modo mortus fuis¬
set filius. Necresurrexisset. proculdubio nec a patre cͥla¬
rificatus esset. Nec patrem darificasset. Nunc autem
resurrectione clarificatus apatre. resurrectionis suae
p̃dicatione clarificat patrem.: Hocquippe aperit ordo

Expanded text:
t a mortuis et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit: Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam ut Filius tuus clarificet te, merito quaeritur quomodo Patrem glorificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec aipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoc quippe aperit ordo
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ergo predistinationem &iam clarificatus ẽ ante¬
quam mundus eẽt. ut eẽt claritas eius ex resurrecti¬
one mortuorum. apud patrem ad cuius dexteram sed&
Cum ergo uideret illius p̃distinatae suae clarificationis
uenisse iam tempus. ut & nunc fieret in redditione qđ
fuerat in predistinatione iam factum. orauit dicens
Et nunc darificame tupater apud temet ipsum. clari¬
tate quam habui prius quam mundus esset apud te
Tamquam diceret claritate quam habui apudte idest
claritatem illam quã habui apudte inpredestinatione
iam tempus est ut apud te habeam &iam uiuens in
dextera tua. Sed quõ diuu nos tenuit huius discussio
quaestionis. alio quaesecuntur sermone tractanda suN.
DEEO QUOD DICIT. MANIEES TAUI NOMENTUG̃
HOMINIB USQ AD ID. ETCRE DIDE RUN¬

Expanded text:
edestinationem etiam clarificatus est antequam mundus esset, ut esset claritas ejus ex resurrectione mortuorum apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione, quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit dicens, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te: tanquam diceret, Claritatem quam habui apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua, tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Sed quoniam diu nos tenuit hujus discussio quaestionis, alio quae sequuntur sermone tractanda sunt. Dominus dicit, Manifestavi nomen tuum hominibus;
Abbreviated transcription (Latin):
Merito ad eam clau sit uerba. quȩ parum in¬
tellegentib discipulis. erant pro uerbia: in¬
tellecturis ea quando eis dediss& promis sum
spm̃ scm̃ dequo superius ait Hadocutussũ uob aputt

Expanded text:
Merito ad eam clausit verba, quae parum inMerito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dedisset promissum Spiritum sanctum, de quo superius ait: « Haec locutus sum vobis, apud
Abbreviated transcription (Latin):
N TEISTA QUENUNC SUMUS. AD
dixerat ih̃s. Haec locutus sum uobis.
ut in me pacem habeatis: quae non recen¬
tiora paulo superius abeo dicta. sed om¬
nia debemus accipere. siue quae cum que
illis locutus est: ex quo eos coepit habere
dis cipulos. siue certe. ex quo post cȩnam¬
exor sus est: H unc ad mira bil em pro¬
Talem qui ppe
com mo mora uit causam. cur eis sit lo¬
cutus ut ad eum finem rectissimere
eis moritu rds. Tam quam uerba nouis¬
sima. post ea quam decon uio scõ. ille
traditurus. egres sus est:
nis sui.
sui. utin illo pacem haberent: propter¬
propter
quod totum agitur.
intentionis actionisq
Propter manc sacramentis
eius imbuimur. propter hanc mirabilibus¬
eius operibus &ser monibus erudimur
Propter hanc. sps eius pignus accepimus
prophanc in eum cred imus
cred imus
& speram us¬
& ei us amore quan tum donat accen di¬
mur: Hac pace. in pressuris omnibus con¬
solamus
hac apressuris omnibus libe¬
omnibus libe¬
ramus
feli citer sine ulla tribulatione regnem

Expanded text:
 ista quae nunc sumus adjudixerat Jesus, Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecumque illis locutus est ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe ex quo post coenamxorsus est hunc admirabilem prolem quippe commemoravit causam cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime reeis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille traditurus, egressus est. nis sui, sui, ut in illo pacem haberent, propter quod totum agitur intentPropter hanc sacramentis ejus imbuimur: propter hanc mirabilibusejus operibus et sermonibus erudimur: propter hanc Spiritum ejus pignus accepimus; propter hanc in eum credimus credimus et speramusejus amore quantum donat accendimur: hac pace in pressuris omnibus consolamur, hac a pressuris omnibus liberamur: feliciter sine ulla tribulatione regnemus.
Abbreviated transcription (Latin):
mini in pro peria. & merel in quatis: Tam quam dicer&.
tunc uitaper turbamini: ut &iam quod modo creditis
relin quatis: Uenerunt enim ad tantam despera¬
& suae pristinae fidei. ut itadixerim mortem: quan¬
ta apparuit in illo cleopa. qui post eius resur rections̃
cum illo selo qui nesciens: & quidei contigerit narrans.
nos in quit sperabamus. quodipse fuerat redemptu¬
rus israhel ⁊ Eccequo modo eum relinquerant. de¬
seren do &iam ipsam fidem. qua in eum ante cre¬
di derant: In ea uero pressura. quam post eius gl¬
rificationem ac cepto sco spũ pertulerunt. non
eum relin querunt. & quam uis fugerent deciui
tate in ciuitatem. ab ipso non refugerunt:
Sedut
habentes pressuram in mundo. in illo pacem te¬
nerent. non ab ipso refugę fuerunt. sed ipsum
Dato quippe illis
sc̃o spũ factum est in eis.
quod nunc dictum
est eis. confidite. ego uici mun dum Con¬
fiderunt & uicerunt. In quo: nisi in illo.

Expanded text:
mini in propria, et me relinquatis: tanquam diceret, mini in propria, et me relinquatis: tanquam diceret, Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis, relinquatis. Venerunt enim ad tantam despera suae pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, quanta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem qua in eum ante crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glorificationem accepto Spiritu sancto pertulerunt, non eum reliquerunt: et quamvis fugerent de tate in civitatem, ab ipso non refugerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso refugae fuerunt, sed ipsum Dato quippe illis Spiritu sancto, factum est in eis quod nunc dictum est eis: Confidite, ego vici mundum. « Confiderunt et vicerunt. In quo, nisi in illo?