comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cormeũ. Et renes mei mutatis. Quando me delectauerunt tempo¬
ralia ista. mutati s̃ renes mei. Potest et sic intellegi Quia deleo¬
tatum ẽ cormeũ indm̃. et renes mei mutati s̃. id ẽ libi dines meae mutatae
s̃. et castus totus fact̾ sũ. renes mei mutati s̃ Et audi quomodo: Et¬
ego ad nihilũ redact̾ sũ et ñ cognoui Ego ille quomodo istadico. dedi¬
uitib. aliquando talia desideraui. ideo et ego ad nihilũ redact᷑ sũ. quan¬
do poene effusi s̃ gressus mei. et ego ad nihilũ redact̾ sũ et nesciui. Non
Quasi pecus fact̾ sũ adte et ego sẽꝑ tecũ. Multũ int̾ ẽ int̾istũ et alios.
Iste quasi pecus factus ẽ desiderando terrena quando redactꝰ ad nihilũ
ñ cognouit aet̾na Sed ñ recessit adõ suo: quia ñ illa desiderauit ade¬
monib: adiabolo Hoc enĩiã uobis cõm̃daui Vox ẽ synagogae:

Expanded text:
cor meum; et renes mei mutati sunt. Quando me delectaverunt tempocor meum; et renes mei mutati sunt. Quando me delectaverunt temporalia ista, mutati sunt renes mei. Potest et sic intelligi: Quia delectatum est cor meum, in Deum; et renes mei mutati sunt, id est, libidines meae mutatae sunt, et castus totus factus sum. Renes mei mutati sunt. Et audi quomodo. ego ad nihilum redactus sum, et non cognovi. Ego ille, qui modo ista dico de divitibus, aliquando talia desideravi: ideo et ego ad nihilum redactus sum, quando pene effusi sunt gressus mei. Et ego ad nihilum redactus sum, et non cognovi: non Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum. Multum interest inter istum et alios. Iste quasi pecus factus est desiderando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: vox est Synagogae,
Abbreviated transcription (Latin):
Addo qđ forte mutabitis uices
iã ubiq euangeliũ p̃dicatur . attende quendã pauperẽ. ulcerosũ quii a¬
cebat ante ianuã diuitis. et cupiebat saturari demicis. quae cadebant
dem̃sa diuitis: Attende et illũ parẽ tuũ. qui induebatur purpura et brs¬
so. et epulabatur cottidie splendide.: Contigit nẽpe mori in opẽ illum
et afferri ab angelis insinu abrahae : Ille aũ mortuus et sepultus est
nã illius forte sepulturã nemo curauit.: Et cũ apud inferos ille diues in
torm̃tis esset. nonne eleuauit oculos suos et uidit in infinito gaudio eum
quẽ c̃tempsit ante ianuã suã. et digito eiꝰ aquae stillã desiderauit. quide
m̃sa ei cadentes micas desiderauerat. Fratres labor ille pauperis quan¬
tus fuit. deliciae illius diuitis quã longe fuerunt᷑ : Quod aũ mutauert̃
perpetuũ ẽ. Illius ergo quia ñ erat declinatio anmousnon et firmam̃tũ erat

Expanded text:
es. Jam ubique Evangelium praedicatur: attende quemdam pauperem ulcerosum qui jacebat ante januam divitis, et cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; attende et illum parem tuum qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Contigit nempe mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae: ille autem mortuus est, et sepultus est; nam illius forte sepulturam nemo curavit: et cum apud inferos ille dives in tis esset, nonne elevavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio eum quem contempsit ante januam suam, et de digito ejus aquae stillam desideravit, qui de mensa ejus cadentes micas desideraverat? Fratres, labor ille pauperis quantus fuit? Deliciae illae divitis quam longae fuerunt? Quod autem mutaverunt, perpetuum est. Illius ergo quia non erat declinatio in morte, et firmamentum erat
Abbreviated transcription (Latin):
granum certe infirmus estpendens: Certe ante illum caput plebs illa agi¬
tabat. Certe dixerunt. Si filius dĩ est descendat decruce: Audifortitu¬
dinem eius: Quod infirmum est dĩ fortius ẽ hominib: Merito. tanta
iuda : Nisicuidixit ipse iacob: Iuda telaudabunt fratrer tui: Iuda re
meus : Quid ergo timeam. quando iudarex meus dicit. Nolite timereeos
quioccidunt corpus: Iuda rex meus moab olla speimaeae: Quareolla

Expanded text:
granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agigranum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Merito tanta Juda, nisi cui dixit ipse Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui ? Juda rex meus. Quid ergo timeam, quando Juda rex meus dicit: Nolite timere eos qui occidunt corpus ? Juda rex meus: Moab olla spei meae. Quare, olla
Abbreviated transcription (Latin):
minit illius confusionis quando ignominiaerat. essexp̃ianum : Iamne mo
meminit . iam omnes oblitisunt. Iam meus est manasses: Et effremfor¬
titudo capitis mei: Effrem fructificatio int̾ pretatur: Mea est inquit
fructificatio. Et haec fructificatio. fortitudo est capitis mei: Caput enim
meum estxp̃s: Etunde fructificatio fortitudo eius:: Quia granũ nisica¬
der& interram. non multiplicar&ur . Solum remaner&: Caecidit ergo
interram xp̃s inpassione. Et secuta est fructificatio in resurrectione: Et
effrem fortitudo capitis mei: pendebat . & contempnebatur : Granum
erat intus. habebat uires trahendi postse omnia: Quomodo in granum
numeri seminum latentium. interra iectum nescio quid appar& oculis.
seduis conuertens inse materiam: Et proferens fructum abs condita est :
Sic inxp̃i cruce abscondita erat uirtus. apparebat infirmitas: Omagnũ

Expanded text:
minit illius confusionis, quando ignominia erat esse christianum; jam nemo minit illius confusionis, quando ignominia erat esse christianum; jam nemo meminit, jam omnes obliti sunt, jam meus est Manasses. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Ephraem Fructificatio interpretatur. Mea, inquit, fructificatio, et haec fructificatio fortitudo est capitis mei. Caput enim meum Christus est. Et unde fructificatio fortitudo ejus? Quia nisi granum caderet in terram, non multiplicaretur, solum remaneret. Cecidit ergo in terram Christus in passione, et secuta est fructificatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi post se omnia . Quomodo in grano numeri seminum latent; abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad aceruum testimonii :: Quia & sitra didero corpus meũ ut arde¬
am caritatem autẽ non habeam nihil mihi prodest: Cum autem quo¬
dam loco moner& dñs depaceretinenda. praemisit: Hab& e inquit in
uobis salem E pacem hab&e interuos: Ergo meus est galaad: Sed ga¬
laad id est aceruus testimonii. in magna tribulatione euident̃ factus ẽ
Punc ignominiosa eclesiaerat . in omnib: hominib: Tuncobprobrium
illi uiduae obiectabatur. qui axp̃i erat. quia signum crucis in fronte
portabat: non dum erathonor. crimenerat tunc: Quando ergo ho¬
nor sed crimenerat. tunc factus est aceruus testimonii: et per acer¬
tur. huicenim dictum erat. Confusionem in ꝑp&uum obliuisceris Igno¬
miam uiduitatis tuae noneris memor. Erat ergo confusio ecclesiae
aliquando. quam modo oblita est. Confusionis enim & ignomiae uidi¬
inter homines. aceruus testimonii factus erat. Modo iã nemo ł me¬

Expanded text:
pertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardepertinent ad acervum testimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Cum autem quodam loco moneret Dominus de pace retinenda, praemisit salem: Habete, inquit, in vobis salem, et pacem habete inter vos . Ergo, Meus est Galaad: sed Galaad, id est acervus testimonii, in magna tribulatione evidenter factus est. Tunc ignominiosa Ecclesia erat in hominibus, tunc opprobrium illi viduae objectabatur, quia Christi erat, quia signum crucis in fronte portabat: nondum erat honor; crimen erat tunc. Quando ergo non honor, sed crimen erat, tunc factus est acervus testimonii; et per acertus. Huic enim dictum erat: Confusionem in perpetuum oblivisceris, et ignominiae viduitatis tuae non eris memor . Erat ergo confusio Ecclesiae aliquando, quam modo oblita est: confusionis enim et ignominiae viduinter homines, acervus testimonii factus erat. Modo jam nemo vel me
Abbreviated transcription (Latin):
aui sipennas detrahas. quasi onus tollis : Et quo magis onus abstulisti.¬
eo magis interra remanebit. quam ex nonerare uoluisti. lac& non
uolat: quia tulisti onus: Redeatonus . & uolat: Talis est xp̃i sarcina:
Portent illam homnes homines. non sint pigri: non attendantur illi.
quieam ferre nolunt: Ferant illam quiuolunt. & inueniant quam sitle¬
iiis quam suauis. quam iocunda. quam rapiens incaelum. & a terra eripi¬
ens : Diuidam sicimam & conuallem taber naculorum dimetiar: Forte
propteroues ia cob: Conuallis tabernaculorum intellegit᷑ gens iud ae¬
orum: Et ips adiuiditur: Nam transierunt inde qui crediderunt fo
dĩ. Gala ad hab& int̃pretationis suae uocem : & magnis acramenti. Int̃¬
p̃tatur enim aceruus testimoniiꝰ Quantus aceruus testimomi in mar¬
tyrib: meus est gala ad. & meus est aceruus testimonii: Mei sunt mar¬
tyres ueri: Moriantur alii prouetusta uanitate sine sale : Num qͥ d

Expanded text:
avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti,avi si pennas detrahas, quasi onus tollis; et quo magis onus abstulisti,eo magis in terra remanebit. Quam exonerare voluisti, jacet: non volat, quia tulisti onus; redeat onus, et volat. Talis est Christi sarcina. Portent illam homines; non sint pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terra eripiens. Dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Forte propter oves Jacob, convallis tabernaculorum intelligitur gens Judaeorum, et ipsa dividitur: nam transierunt inde qui crediderunt; foDei. Galaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii. Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro vetusta vanitate sua sine sale; numquid
Abbreviated transcription (Latin):
ditidolaa. insicima. quae habebat desyria: Ubi diu peregrinat᷑
tandem aliquando inde uemiebat: Tabernacula autẽ fecitibi prop¬
ter oues suas. & armenta. Et appellauit locum illum tabernacula.
Et hȩc diuidam inquit aeclesia: Quid est hoc diuidam sicimam:
do: Alui credent. Alii non credent: Sed tamen nontimeant quicre¬
dunt. inter illos qui non credunt: Diuisi sunt enim nunc fide: Postea
diuidentur iniudicio: Oues addexteram. hedos adsinistram: Ecce
inuenimus quem ad modum ecclesia diuidat sicimam. quo modo
diuid& humeros: Secundum nominis int̃p̃tationem diuidunt᷑ hume¬
ri ut alios grauent peccata sua. Aliitollant sarcinam xp̃i. Humeros
enimpios quaerebat. cum dicer&: Iugum enim meum leue est. & sar¬
cinamea leuir est: Alia sarcina praemitte: Xp̃i autem sarcina suble¬
uatte : Alia sarcina pondur hab&: xp̃i sarcina pennar hab& : Nam&

Expanded text:
dit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, dit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi propter oves suas et armenta, et appellavit locum illum Tabernacula . Et haec dividam, inquit Ecclesia. Quid est hoc, dividam Sichimam? ido? Alii credent, alii non credent: sed tamen non timeant qui credunt, inter illos qui non credunt. Divisi sunt enim nunc fide; postea dividentur in judicio, oves ad dexteram, haedi ad sinistram . Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat Sichimam. Quomodo dividit humeros, secundum nominis interpretationem? Dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii tollant sarcinam Christi. Humeros enim pios quaerebat, cum diceret: Jugum enim meum lene est, et sarcina mea levis est . Alia sarcina premit et aggravat te; Christi autem sarcina sublevat te: alia sarcina pondus habet; Christi sarcina pennas habet. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
quando quod promittit facereuult & non potest. Tu dedõ non est quod
timeas : quia uerax est: Constat quia omnipotens est : Constat fallere
non potest. habetunde faciat: Quidergotimes: nedecipiaris : Opus
est ut tute non decipias: Et pers eueres usq in finem. cum daturus
est quod promisit: Ds̃ locutus est in scõsuo. In quo: In scosuo Dr
erat in xp̃o. mundum reconcilians sibi: In scõ illo dequo alibi audistis:
Dr̃ in scõ uiatua : Dr̃ locutus est inscõsuo: Iaȩt abor & diuidam sicimã:
Quia dr̃ hoc locutus ẽ. fiat: Uox ecclesiae est. Dr̃ locutus ẽ in scõsuo:
Non uerba dicit quae dr̃ locutus est. sed quoniam dr̃ locutus ẽ inscõsuo.
N ec fierialiquid potest. nisi quemadmodum locutus est dr̃. Consequent̃
istae ueniunt: Laecabor & diuidam sicimã. Et conuallem taber nacu¬
lorum dimetiar: Sicima. humeri int̃pr&antur: Secundum histo¬
riam uero ia cobrediens a laban socero suo. cum omnib: suis abscon¬

Expanded text:
quando quod promisit facere vult, et non potest. De Deo non est quod tu timeas: quia verax est, constat; quia omnipotens est, constat; fallere te non potest, habet unde faciat. Quid ergo times ne decipiaris? Opus est ut tu te non decipias, et perseveres usque in finem, cum daturus est quod promisit. Deus locutus est in sancto suo. In quo sancto suo? Deus erat in Christo, mundum reconciliua . Deus locutus est in sancto suo. Laetabor, et dividam Sichimam. Quia Deus hoc locutus est, fiet: vox Ecclesiae est, Deus locutus est in sancto suo. Non verba dicit quae Deus locutus est; sed quoniam Deus locutus est in sancto suo, nec fieri aliquid potest, nisi quemadmodum locutus est Deus, consequenter ista eveniunt: Laetabor, et dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Sichima Humeri interpretantur. Secundum historiam vero, Jacob rediens a Laban socero suo cum omnibus suis, abscon
Abbreviated transcription (Latin):
d& tibi regnum caelorum dr̃. ut d& tibi addexteram filii suistare. cum
uenerit iudicare terram securus esto accipies. simodo non accipis: Non
enim iam uenit tempus ut accipias: ex audiris. Et nescis: Quod petis agit᷑
et sinescis in quo agitur : In radice res est . nondum infructu. Saluum me
ne non faciat quod locutus est Si haberes aliquem grauem amicũ
et sapientem. quomodo diceres. ille locutus ẽ haec. fiat necesse ẽ quod
locutus est: Uir grauis ẽ. non leuitate utitur. non facile desententia de¬
mouetur. Quod promisit. fixum est: Sed tamen homo est. quia ali

Expanded text:
 tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudiris, et nescis: quod petis agitur, etsi nescis in quo agitur. In radice res est, nondum in fructu. Salvum mene non fiat quod Deus locutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum est. Sed tamen homo est, qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
ut ideo faciat quicquid uult. Qui a necesseriom damnandus est : respiciat tamen
ad a postolum paulum cuitanta crudelitas. tañque malitia. adõ donata est. Etnonde
se desperando. conuertatur addm̃. ⁊ Hanc ergo gratiam. commendat nobis
ds̃ : Et inisto psalmo intuemus illum. et uideamus anita sit. anforte
ergo aliter suspicer.: Etenim arbitror hunc eum habere affectum et ho
omnibus propesuis syllabis personare: Id est hoc nobis commendari
gratiam dĩ gratuitam. quaenos liberat indignos. non propter nos.
sed propter se: ut&iam sinon hoc dicerem. neque hoc praelocutus
essem. quilibet mediocris cordis homo. attente audiens uerba eius de
psalmi saperet hoc : Et forte ipsis uerbis sialiud habebat incorde muta¬
retur. et fieret quod hic sonat ⁊ Quid est hoc ut tota spesnrã in dõsit.
nihilque denobis tamquam denostris uiribus praesumamus. Nenos¬

Expanded text:
ut ideo faciat quidquid vult, quia necessario damnandus est, respiciat tamen ut ideo faciat quidquid vult, quia necessario damnandus est, respiciat tamen ad apostolum Paulum, cui tanta crudelitas, tantaque malitia a Deo donata est; et, non de se desperando, convertatur ad Deum. Hanc ergo gratiam commendat nobis Deus et in isto psalmo; intueamur illum, et videamus an ita sit, an forte ego aliter suspicer. Etenim arbitror hunc eum habere affectum, et hoc omnibus prope suis syllabis resonare: id est, hoc nobis commendare, gratiam Dei gratuitam, quae nos liberat indignos, non propter nos, sed propter se; ut etiamsi non hoc dicerem, neque hoc praelocutus essem, quilibet mediocris cordis homo, attente audiens verba ejusdem psalmi, saperet hoc; et forte ipsis verbis, si aliud habebat in corde, mutaretur, et fieret quod hic sonat. Quid est hoc? Ut tota spes nostra in Deo sit, nihilque de nobis tanquam de nostris viribus praesumamus; ne nos
Abbreviated transcription (Latin):
uenire uistos sed peccatores inpaenitentiã. Non est opussanis medicus sed male
habentibus : Haec est ergo taota scientia magna hominem scire. quia ipse ꝑsenihil
est : Et quoniam quicquid est ex dõ est. et propter dm̃ est : Quid enim habes inquit
quod non accepisti : Si autem accepisti quid gloriaris quasi non acceperis : Hancgrati¬
am commendat apostolus: hinc habere meruit immicos iuda eos delittera legis. et de
sua iustitia gloriantes: Hancergo commendans inlectione quaelecta est. sicait:
Ego enim sum minimus a postolorum. quinon sum dignus uocari apostolus. qui a ꝑse¬
cutus sum ecclesiam dĩ: Sedideo inquit miseri cordiam consecutus sum. quia ignorans
sumego: Num quid anteillum non erant peccatores: Quid est ergo primus ego
antecedens omnes. non tempore sed malignitate : Sedideo inquit misericordi
formationem eorum qui credituri sunt illi inuitam aeternam.: Id est unus quisq
peccator et iniquus. iam dese desperans. iam habens quasi gladiatorium animum.

Expanded text:
re justos, sed peccatores in poenitentiam; non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Haec est ergo tota scientia magna, hominem scire quia ipse per se nihil est; et quoniam quidquid est, a Deo est, et propter Deum est. Quid enim habes, inquit, quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Hanc gratiam commendat Apostolus; hinc habere meruit inimicos Judaeos, de littera Legis et de sua justitia gloriantes. Hanc ergo commendans in lectione quae lecta est, sic ait: Ego enim sum minimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Sed ideo misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans ego sum. Numquid ante illum non erant peccatores? Quid est ergo, primus ego? Antecedens omnes non tempore, sed malignitate. Sed ideo, inquit, misericordformationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam : id est, ut unusquisque peccator et iniquus jam de se desperans, jam habens quasi gladiatorium animum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si xpm̃ adtendas : ubiq est xp̃s : Iudicis. ecce hic est xp̃s. Ego dico per
totum est. Lauda te pueri dnm̃. laudate nomen dñi : Vnde laudent usquo

Expanded text:
Nam si Christum attendas, ubique est Christus. Tu dicis, Ecce hic est Christus : ego dico, Per Nam si Christum attendas, ubique est Christus. Tu dicis, Ecce hic est Christus : ego dico, Per totum est. Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Unde laudant? Usqu
Abbreviated transcription (Latin):
interra. &cum illo in caelo regnare. e possidetis domos uestras &
aliquando uenimus ad illos dicentes: Queramus uerum. Inueniamus uerum.
et illi : uostenete quod tenetis: Oues tuas habes : oues meas habeo Noli eẽ¬
molestus ouibus meis: quia &ego non sum molestus ouibus tuis Dõ gratias.
meaesunt oues. illius sunt oues: xp̃s quid emit. & Immo nec meae sint nec
tuae: Sed illius sint. qui illis emit: illiuss int: qui illas signauit: Neque
qui plantat est aliquid. neq quirigat : Sea qui incrementum dat ds̃: quare
habeo meas. e habes tu tuas. Subi est xp̃s. illo eant meae : quia non sunt meae:
Si hic est xp̃s. huc eant tuae: quia non sunt tuae. Propter possessiones
ur nobis caput & manus : & pergant filii alieni: Non
sessio inquit. Quid est hoc Videamus : sinon est tua possessio Videa¬
mus si non tibi illam uindicas: Ergo nomini xp̃i laboro: tu nomini donati

Expanded text:
in terra, non cum illo in coelo regnare, possidetis domos vestras. Et in terra, non cum illo in coelo regnare, possidetis domos vestras. Et aliquando venimus ad illos dicentes, Quaeramus verum, inveniamus verum. Et illi, Vos tenete quod tenetis: oves tuas habes, oves meas habeo; noli molestus esse ovibus meis, quia et ego non sum molestus ovibus tuis. Deo gratias: meae sunt oves, illius sunt oves: Christus quid emit? Imo nec meae sint, nec tuae: sed illius sint qui illas emit, illius sint qui illas signavit. Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Quare habeo meas, habes tu tuas? Si ibi est Christus, illo eant meae, quia non sunt meae: si hic est Christus, huc eant tuae, quia non sunt tuae. Propter possessiones osculentur nobis caput et manus, et pereant filii alieni. Non est mea possessio, inquit. Quid est hoc? Videamus si non est tua possessio, videamus si non illam tibi vindicas. Ego nomini Christi laboro, tu nomini Donati.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri fratres. utquando queritur depossessione : Querantur adfines: Inter adfi¬
nes. illum. & illum neerit heres. aut cuidonatur. Aut quiemit: quaerit.
Nullos dimisit affines.: Quocumq teuerteris: xp̃s est: fines terrae: ha¬
bes hereditatem: huc ueni. totam mecum posside : quare litigando uocas ad patrem.
Huc ueni bono tuo : Vinceris : totam habebis: anad huc calumniaris. e lam ego
testamentum legi : &tucalum niaris: Anad huc calumniaris. quia fines terrȩ
dixit: Nondixit omnes fines terrȩ. e legamus ergo quomodo lectum est.
Commemorabuntur. & conuertentur ad dnm̃ uniuersi fines terrae. et ado¬
rabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium.: Quõ dñi est regnum
dominabitur gentium: Ipsius est non uestrum: Ag¬
noscite posses sionem dñi: Sed atuos: quia primata uestra uultis pos¬
sidere : et non communi cum xp̃o unitate: Dominare enim uultis

Expanded text:
fieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affifieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affines illum et illum, quaeritur haeres, aut cui donatur, aut qui emit. Inter qunullos dimisit affines. Quocumque te verteris, Christus est. Fines terrae habes haereditatem, huc veni, totam mecum posside. Quare litigando vocas ad partem? Huc veni: bono tuo vinceris, totum habebis. An adhuc calumniaris? Ego jam testamentum legi, et tu calumniaris. An adhuc calumniaris, quia fines terrae dixit, non dixit omnes fines terrae? Legamus ergo. Quomodo lectucommemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium, quoniam Domini est regnumdominabitur gentium. Ipsius est, non vestrum. Agnoscite Dominum: agnoscite possessionem Domini. 31. Sed et vos, quia privata vestra vultis possidere, et non communi cum Christo unitate; dominari enim vultis
Abbreviated transcription (Latin):
ludex intus audit: aduocati silent Precones silentium faciunt: uniuersus
populus suspensus est : utlegantur. Verba mortui: Non sentientis in monu¬
mento: Ille sine sensu iacet. Inmonumento &ualent uerba ipsius Sed &
xp̃s incaelo : et contra dicitur testamento: aperi: legamus: fratres sumu
quare contendimus .e placetur animus noster: Nonsine testamento nos
dimisit pater. qui fecit testamentum uiuit in aeternum audit uoces nos¬
tras: Cognoscit suam: Legamus : quid litigamus. Vbi inuentu fuerit
hereditas. teneamus: Aperi testamentum.: Lege in primo capite ipsius
psalterii : Postulu ame: Sed quis dicit .& forte non xp̃s: ibi habes. Dñs dix¬
it ad me filius meus estu Ego hodie genuite Ergo filius dĩ dicit: uelad
filium sulim pater dicit : Ergo quid dicit ad filium o postula ame &
dabo tibi gentes hereditatem tuam &possessionem tuam fines terrae: Solet

Expanded text:
judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine sensu jacet in monumento, et valent verba ipsius: sedet Christus in coelo, et contradicitur testamento ejus? Aperi, legamus. Fratres sumus, quare contendimus? Placetur animus noster, non sine testamento nos dimisit pater. Qui fecit testamentum, vivit in aeternum: audit voces nostras, agnoscit suam. Legamus, quid litigamus? Ubi inventa fuerit ipsa haereditas, ipsam teneamus. Aperi testamentum, lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula a me . Sed quis dicit? Forte non Christus. Ibi habes, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Ergo Filius Dei dicit, vel ad Filium suum Pater dicit. Ergo quid dicit ad Filium? Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Solet
Abbreviated transcription (Latin):
non credo: noncredo quia seruasti. Prorsus non credo: non seruasti: Veris¬
sime dicunt nostri: quia tutradidisti Ille probatur traditor: qui lecto
testamento non sequitur: Eccelegitur. & sequor Legitur: & recusas: cuius
manus misit inflamman  qui credit etsequitur. anquidolet. quia est quod
legatur᷑: Nolo scire. qui seruauerit: unde cumq inuentus est codex . Testame¬
tum patris nr̃i. Exit dequalibet cauernu: Nescio qui fures tollere uole¬
bant: Nescio qui persecutores incendere uolebant. Vnde cumq prolatum
est legatur: Quare litigas .e fratres sumus : quare litigamus. Non intesta¬
tus mortuus est pater. fecit testamentum: & sic mortuus est: & mortuus
est: &resurrexit. : Tam diu contenditur : hereditate mortuorum: quã¬
diu testumentum proferatur inpublicum: & cum testamentum prolatum
fuerit inpublicum: Tacent omnes: ut tabulae aperiantur. recitentur .:

Expanded text:
Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. VerisNon credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigamus? Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est: mortuus est, et resurrexit. Tamdiu contenditur de haereditate mortuorum, quamdiu testamentum proferatur in publicum; et cum testamentum prolatum fuerit in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur:
Abbreviated transcription (Latin):
Aut forte deleuerunt eas: Credite mihi fratres mei: ita estuo. ita uim
patior . Vtmirer nescio. quam surditatem. & duritiam cordis ipso¬
rum. Vt aliquando dubitem: Utrum habeant illud incodicibus:
hodie currunt omnes ad ecclesiam. hodie omnes intenti audiunt
psalmum: omnes suspenso corde audiunt Sed fac: quia non sunt
intenti: Numquid unus uersus est: commemorabuntur & conuer¬
tentur addnm uniuersi fines terre : Euigilas sed adhucfricas oculos: & adora¬
bunt in conspectu eius. uniuersae patriae gentium  Excute somnum ad huc
grauaris: Audi quõ dñi est regnum : et ipse dominabitur gentium Si est
adhuc quod dicant nescio. ⁊ Litigent cumscripturis. Non nobiscum: Ecce co¬
dex ipse contra illum: Certet ibi &lingua: Non seruauimus scripturas
nearderent: seruatȩ sunt. Vnde tu ardeas: quid seruasti. A peri. lege:
Tuseruasti: & tu obpugnas: Quid seruasti a flamma: quod delere uis lingua.e

Expanded text:
aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua?
Abbreviated transcription (Latin):
est: Ecce redemptor noster: Eccę praetium nostrum: quid emit e
Dicatur mihi : quid interrogamus: Simihi aliquis dicat: O stulte quid
interrogas .e Codicem portas : Simihi aliquis dicat: ibi habes unde
emit. Ibi quęre quid emit: Ecce ibi habes: Commemorabuntur &
conuertentur addnm̃ uniuersi fines terrae ⁊ fines enim terrae. com¬
memorabuntur : sed heretici oblitisunt: Et ideo audiunt omni anno .:
Putas ubi ponunt aures: quando lector ipsorum dicit:. Commemorabun¬
tus. & conuertentur addnm uniuersi fines terrae : heic forte unus
uersus est: Aliunde cogitabas: cum fratre tuo fabulabaris. quando illud
dixit.: ad tende quia repetit: & surdas pulsat᷑ & ad orabunt in con¬
spectu eius uniuersae patriae gentium.. Ad huc surdus est: non audit
ulsetur iterum. Quoniam dñi est regnum: etipse dominabitur gen¬
tium. Tres istos uersos tenete fratres: hodie cantati sunt & ibi:

Expanded text:
est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrogamus? Quid si mihi aliquis dicat: O stulte, quid interrogas? Codicem portas, ibi habes unde emit, ibi quaere quid emit. Ecce ibi habes, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Fines enim terrae commemorabuntur. Sed haeretici obliti sunt, et ideo audiunt omni anno. Putas ibi ponunt aures, quando lector ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur iterum: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s passus est: Ecce mertator ostendit mercedem: Ecce pretium
quod dedit: sanguis eius fusus est: insacco ferebat pretium nostrũ
Percussus est lancea. fusus est sactus: etmanauit prȩtium orbis terrarum
Quid mihi dicis o hereticȩ: Non est p̃tium. orbis terrarum.e Africa solac
redempta est: Non audes dicere: totus orbis redemptus est: sed perit :
Quem inuasorem passus est xp̃s : ut perderet rem suam .e Ecce comme¬
morabuntur : & conuertentur ad dnm uniuersi fines terrae: Ad huc
dicat si diceret fines terrae. etnondiceret uniuersi fines terrae.
Dicere habebant: ecce habemus fines terrae inmauritania: Vniuersi
fines terrae dixit.: Ghereticae: uniuersi dixit. qua exiturus es ut eua¬
das questioneme Non habes quaexeas. Sed habes quo intres : Rogo
uos nolo inde disputare: Nedicatur quia sermo meus aliquid ualet:
olum adtendite : Solum legite . Ecce xp̃s passus est. Sanguis eius fusus

Expanded text:
Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus orbis redemptus est, sed periit. Quem invasorem passus est Christus, ut perderet rem suam? Ecce commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Adhuc dicat. Si diceret fines terrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, sed habes quo intres. 29. vers. 29. Rogo vos, nolo inde disputare, ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: um attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus
Abbreviated transcription (Latin):
semen isrł. Quõ nonspreuit. Neq dispexit precem pauperis. Ad huc
dicant nossumus : neq auertit faciem suam ame: Ipse xp̃s dñs ase id est ab
eclesic succ ipsius corpus ipsius.: apud te laus mea. uos ipsos uultis lau¬
dare sed respondent: Prorsus & nos ipsum laudamus: Vota mec reddam
coram timentibus eum: Sacrificium pacis: Sacrificium caritatis: Sacri¬
ficium corporis sui norunt fideles: Dis putare inde modo non potest
Vota mec reddam coram timentibus eum: Edant publicani. Edant pisca¬
tores : manducent : imitantur dnm̃. Patientur saturentur: Mortuus
est ipse dñs : moriuntur & pauperes. Additur & mors discipulorum
morti magistri: quare e damihi fructum : Commemorabuntur &
conuertantur ad dnm̃ uniuersi fines terrae: heia fratres quid quen¬
tis a nobis quid respondeamus parti donati fcce psalmus & hicle¬
gitur hodie: etibi legitur hodie: Scribamus infrontibus nostris.
cum illo procedamus Non quiescat lingua nostra: ista dicat. Ecce

Expanded text:
semen Israel. Quoniam non sprevit neque despexit precem pauperis. Adhuc dicunt, Nos sumus. Neque avertit faciem suam a me: ipse Christus Dominus a se, id est ab Ecclesia sua, quae est corpus ipsius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? Da mihi fructum. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Eia fratres, quid quaeritis a nobis quid respondeamus parti Donati? Ecce Psalmus, et hic legitur hodie, et ibi legitur hodie. Scribamus illum in frontibus nostris, cum illo procedamus, non quiescat lingua nostra, ista dicat: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
re in terram: intentionem cordistui. statuerunt declinare in ista terrena.
putantes magnum malum perp&i eum qui occidebatur. & senullum qui oc¬

Expanded text:
re in terram: intentionem cordis sui statuerunt declinare in ista terrena; putantes magnum malum perpeti eum qui occidebatur, et se nullum qui oc
Abbreviated transcription (Latin):
est inȩternum confitebortibi  In aeternum laudabote. quia diximꝰ ẽẽ cop¬
fessionem & in liuidibur : non tantum inpeccatis : Confitereergo modo qđ
tu fecistundm̃. & confiteberis quod tibi feceritds̃: Quid fecisti & Peccata:
Quid tibi dr̃ confitenti iniquitatemtuam. dimit  peccatam. ut ei postea
tua
ut ei postea
licudes ipsius confitens in aeternum non conpungaris peccato. ł INIT
IN TINEM PSAL IESI DAUID EXTASIS ⁊

Expanded text:
est, in aeternum confitebor tibi? In aeternum laudabo te, quia diximus esse conest, in aeternum confitebor tibi? In aeternum laudabo te, quia diximus esse confessionem et in laudibus, non tantum in peccatis. Confitere ergo modo quod tu fecisti in Deum, et confiteberis quid tibi fecerit Deus. Quid fecisti? Peccata. Quid Deus? Confitenti iniquitatem tuam dimittit tibi peccata tua, ut ei postea laudes ipsius confitens in aeternum, non compungaris peccato. IN In finem, Psalmus ipsi David ecstasis
Abbreviated transcription (Latin):
cummihi molestiessent. induebam mecilicio: Quidest hoc indu¬
ebamme
cilicio o Hocopponã persequentibus. quod habeo decilicio ut hominem
illum putarent. abscon ditse ab oculis perse quentium quia indignierantperse¬
cutores quiuiderent indutum cilicium : Ergo conscidistis accum mẽ. & cinxisti
gar .& lamnonmoriar: Conpunctus ẽ enim cum in crucependeret: lancea
percussus est: Caputergo nr̃m dic̃ ñ conpungar. iam nonmoriar : Nosaũt
quid dicimus propter dedicationem domus. Non nos conpungat conscientia
stimulis peccatorum dimittenturenim omnia. & tunc liberierimus : Vt can
quare q. Quamuis xp̃r sed eatinçȩlo dicturus ẽ quibusdam: Esuriui &
dedistis mihimanducare : & ibiẽ &hic : Ibi inse hic innobis: Quidergo ait
tcantectibi gloriamea & non conpungar. Gem& tibi humilitas mea : Canta¬
Obit tibigloria meaiam in fine : Dñ e ds̃m̃s in aeternum confitebor tibi: Quid

Expanded text:
cum mihi molesti essent, induebam me cilicio . Quid est hoc, inducum mihi molesti essent, induebam me cilicio . Quid est hoc, induebam me cilicio? Hoc opponebam persequentibus, quod habeo de cilicio. Ut hominem illum putarent, abscondit se ab oculis persequentium; quia indigni erant persecutores qui viderent indutum cilicio. Ergo, conscidisti saccum meum, et cinxistigar? Jam non moriar. Compunctus est enim cum in cruce penderet, lancea percussus est . Caput ergo nostrum dicit, Non compungar, jam non moriar. Nos autem quid dicimus propter dedicationem domus? Non nos compungat conscientia stimulis peccatorum. Dimittentur enim omnia, et tunc liberi erimus. Ut cantQuare? Quia quamvis Christus sedeat in coelo, dicturus est quibusdam: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et ibi est, et hic: ibi in se, hic in nobis. Quid ergo ait? Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Gemit tibi humilitas mea, cantabit tibi gloria mea. Jam in fine: Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
utilitas insanguinemeo.  Numquid confitebitur tibi puluis. autadnunti
adnuntiabit ueritatemtuam. Confessio gemina ẽ. aut peccati. autliuidis:
Quando nobis maleẽ intribulationibus. confiteamur peccata nr̃a: Quando
nobis beneẽ in exultatione iustitiae. confiteamur luudem dõ. Sine confessio
Auduamipsamres urrectionem : Conuertisti planctum meũ ingaudium mihi.¬
I conscidistis accummeum. & precinxistime laetitia: Quis est saccus & mor¬
talitas: Saccus decapris conficit᷑. dehedis. Et caprȩ & hedi interpeccatores
ponuntur : Dñs denumero nr̃o saccum solumaccepit non assumpsit merita
Meritum sacci. peccatumẽ: Saccus ille. mortalit
proptertẽ mortalitatẽ. quimeritum mortis non habebat: Me¬
ritũ
enimmortis ille habet quipeccat: Illeautem quinon peccauit.
non habuitmeritum sacciꝰ Aliolo coipsiur ẽ uox dicentis : Ego

Expanded text:
utilitas in sanguine meo? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut utilitas in sanguine meo? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Confessio gemina est, aut peccati, aut landis. Quando nobis male est, in tribulationibus confiteamur peccata nostra; quando nobis bene est, in exsultatione justitiae confiteamur laudem Deo: sine confessioneus. 21. vers. 12. Audi jam ipsam resurrectionem: Convertisti planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia. Quis est saccus? Mortalitas. Saccus de capris conficitur et de hoedis, et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur . Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumpsit meritum sacci. Meritum sacci, peccatum est: saccus ille, mortalitas est. Assumpsit propter te mortalitatem, qui meritum mortis non habebat. Meritum enim mortis ille habet qui peccat: ille autem qui non peccavit, non habuit meritum sacci. Alio loco ipsius est vox dicentis: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
depara dyso: Iamhic positus clam& &dicat: Ad tedñe clamabo & ad dmmeõ
deprecabor : In para dyso non clamabas. sed luudubas. nongemebas. sed frueba¬
ris: Foris positus geme & clama Propinquat tribulanti. quideseruit suꝑbiex¬
tem : Ds enim superbis resistit. humilibus autem datgratiam: Ad tedñe clama¬
bo & addm̃meum deprecabor: Iamexpersona dm̃ hocseqͥtur. ipsius fundam̃tiñri
Qua eutilitas in sanguinemeo dumdescendo incorruptionẽ: Quidergo orat: ut
resurgat. Sienim descendero inquit incorruptione. si sic fuerit caromea. quo¬
modo caeterorum hominum ut in finem resurgat. ut quid fudi sanguinẽ  Siem̃
non modore surgam. nemini adnuntiabo. neminem lucrabor: Ut autem alicui
ad nuntiem mirabiliatua. luudestuas . uitam aeternam. ex surgat caromea
Noneat incorruptionem : N amsuerit quomodo ceterorum hominum. quȩ

Expanded text:
de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum de paradiso . Jam hic positus, clamet, et dicat: Ad te Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor. In paradiso non clamabas, sed laudabas; non gemebas, sed fruebaris: foris positus geme, et clama. Propinquat tribulanti, qui deseruit superbientem. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam Jabor. 19. vers. 10. Jam ex persona Domini hoc sequitur, ipsius fundamenti nostri: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid ergo orat? Ut resurgat. Si enim descendero, inquit, in corruptionem, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caeterorum hominum ut in fine resurgat, utquid fudi sanguinem? Si enim non modo resurgam, nemini annuntiabo, neminem lucrabor: ut autem alicui annuntiem mirabilia tua, laudes tuas, vitam aeternam, exsurgat caro mea, non eat in corruptionem. Nam si ierit quomodo caeterorum hominum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Cupiditatibus dissipantur . timorib: cruciantur. tristitia contabescunt: Quȩ
illis habundantia erat : quando constitutus ẽ homoin paradyso. quando nihil
illideerat quando dõ fruebatur: Sed dixit non mouebor in aeternumꝰ Quo¬
iododixit non mouebor in aecernum. Quando libentes audiuit. Gusta¬
te & eritis tamquam di: Cum dr̃ dicer&. Quadie ederitis. mortemorie¬
mi¬
ni: Et diabolus. Non morte moriemini. Credens ergo illi talia
creauit
sequitur & dicit: I. IÑE in uoluntate tua prestitisti decorim eo¬
s uirtutem : Idest quinonexme bonus erã autfortis. sed exteerem & pulcher
& fortis. decorimeo uirtutem prestiteras ex uoluntatetua quame feceras. & ut
ostenderes mihi quia ex uoluntate tua hoceram: Auertisti autem faciemtuam.
& factus sum conturbatus: Auerti tergo faciemsuam ab illo. quemmisitforas

Expanded text:
cupiditatibus dissipantur, timoribus cruciantur, tristitia contabescunt: quae cupiditatibus dissipantur, timoribus cruciantur, tristitia contabescunt: quae illis abundantia? Abundantia erat, quando constitutus est homo in paradiso, quando nihil deerat illi, quando Deo fruebatur: sed dixit, Non movebor in aeternum. Quomodo dixit, Non movebor in aeternum? Quando libenter audivit, Gustate, et eritis tanquam dii: cum Deus diceret, Qua die ederitis, morte moriemini; et diabolus, Non morte moriemini . Credens ergo illi talia creavit; sequitur, et dicit: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem: id est, quia non ex me bonus eram et fortis, sed ex te eram et pulcher et fortis; decori meo virtutem praestiteras, ex voluntate tua, qua me feceras. Et ut ostenderes mihi, quia ex voluntate tua hoc eram, Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Avertit ergo faciem ab illo quem emisit foras
Abbreviated transcription (Latin):
Et quot quot creauerunt filios. & creaturi sunt. Exadam sunt ex quo & ipsi creatis:
Vespere demorabitur fletus. & in matutinum exultatio : Quando coeperit oriri
r& domui Indño nr̃ ouespera fuit. qua sepultus ẽ. & inmatutiniũ quares urrex̃
tertiadie : Sepultus es & tuues pere in paradyso. & resurrex isti tertiadie Quo¬
modo tertiadie : Siseculum cogites. unus dies ẽ antelegon. secundus suble¬
ge tertius subgratia : Quod triduo illo ostendit caputtuum. hoc triduo sȩ¬
culo osteniditur intẽ : Quando in matutinum separandumẽ. laetandum est.
non mouebor in aeterrium : In qua habundantia dix homo non mouebor inȩ¬
ternum: Intellegamꝰ fr̃s personã hominis huius: Quis habethichabundan¬
tiam  Nemo: Abundantia hominis quȩc̃. Frumna calamitas. sed diuitiȩ
habent abundantiam : Plus egent quanto plur habent desiderus uastantur:

Expanded text:
et quotquot crearunt filios, et creaturi sunt, ex Adam sunt, ex quo et ipsi creati sunt. et quotquot crearunt filios, et creaturi sunt, ex Adam sunt, ex quo et ipsi creati sunt. Vespere demorabitur fletus: et in matutinum exsultatio: quando coeperit oriri ret domui. In Domino nostro vespera fuit, qua sepultus est; et matutinum, quo resurrexit, tertio die: sepultus es et tu vespere in paradiso, et resurrexisti tertio die. Quomodo tertio die? Si saeculum cogites, unus dies est ante Legem, secundus sub Lege, tertius sub Gratia. Quod triduo illo ostendit caput tuum, hoc triduo saeculi ostenditur in te. Quando? In matutino sperandum est, laetandum est; Non movebor in aeternum. In qua abundantia dixit homo: Non movebor in aeternum? Intelligimus, fratres, personam humilis hominis. Quis hic habet abundantiam? Nemo. Abundantia hominis quae est? Aerumna, calamitas. Sed divites habent abundantiam? Plus egent quanto plus habent: desideriis vastantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dignieramus : Quo ẽ enimpeccator dignꝰ nisi supplicio. & tamenuenit ipse:¬
Vespere demorabitur fletus: Nolite timere quia dixerat ille nobis. psalli¬
te & hiegemitus est. in psallendo exultatio. in orandogemitus: Gemedep̃¬
sentibus . psalledefuturis: Ora. derẽ. psalledespẽ: uesperedemorabit᷑ fle¬
tus. Quidẽ uespere demorabitur fietus uesperefit quando soloccidit
Occidit sol ab homine. Idest lux illa iustitiȩ presentia dĩ : Ideo quando ex pulsus c̃adã
quid dictumest ingenesi. Cum deambula retdr̃ in paradrso. aduesperã deambulu¬
batds̃: Iamille peccator texerat sẽ intralignum. Nolebat uidere. adquẽ gaudere
consueuerat: Occiderat illi soliustitiȩ. Nongaudebat ad presentiã dĩ. Indeinchoa
ta omnis istauita mortalis : Vespere demorabitur fletus. Diuersimn fletu.
Ogenus humanum Nasceris enm deadam & sicerit factum & nos ex adũsumus:

Expanded text:
digni eramus. Quo est enim peccator dignus, nisi supplicio? Vitam dedit. Edigni eramus. Quo est enim peccator dignus, nisi supplicio? Vitam dedit. E16. Vespere demorabitur fletus. Nolite timere, quia dixerat nobis, Psallite; et hic gemitus est: in psallendo exsultatio, in orando gemitus. Geme de praesentibus, psalle de futuris: ora de re, psalle de spe. Vespere demorabitur fletus. Quid est, Vespere demorabitur fletus? Vespera fit quando sol occidit. Occidit sol ab homine, id est lux illa justitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictum est in Genesi? Cum deambularet Deus in paradiso; ad vesperam deambulabat Deus: jam ille peccator texerat se intra lignum, nolebat videre faciem Dei , ad quam gaudere consueverat: occiderat illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Vespere demorabitur fletus. Diu eris in fletu, o genus humanum: nasceris enim de Adam, et sic est factum; et nos ex Adam sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit: Audiapłm  Videueram sanitatem : Absorta estmors inuictoriam.
Ergo exultatio illa nr̃a. tunc
in lucum.  Omnes peccatores mergentes in profundum : Lacus est enim pro¬
funditas saeculi: Quaeẽ ista profunditas saeculi: Abundantia luxuriȩ &
nequitiȩ : Quiergo libi dinibus sein mergunt & terrenis desideriis. descendu
membra caetera quoduidetis in capite. hoc sperate membra qđ credidistis inca¬
pitẽ : Pro uerbiumest antiquum &uerum. Quocaput caetera membra : Xp̃s
incaelum ascendit. quonos secuturi sumus:: Nonremansit apud inferos. sesur¬
rexit lamnonmoritur. Cum resurrexerimus &nos. iam non moriemur :
gerunt mortuisunt . dimis sidepara dyso quia ira in in dignationeei. sed
nionsinespe. quia uita in uoluntate eiꝰ.: Quidest uita in uoluntate eiꝰ: Non
in uiribus prĩs. Non in meritis nr̃is. sed quia uoluit. saluos nos fecit. Non quis

Expanded text:
surrexit. Audi Apostolum, vide veram sanitatem: Absorpta est, ait, mors in victoriam. surrexit. Audi Apostolum, vide veram sanitatem: Absorpta est, ait, mors in victoriam. Ergo exaltatio illa nostrae tunc i descendunt in lacum? Omnes peccatores mergentes in profundum: lacus est enim profunditas saeculi. Quae est ista profunditas saeculi? Abundantia luxuriae et nequitiae: qui ergo libidinibus sese immergunt et terrenis desideriis, descendunt membra caetera, quod videtis in capite; hoc sperate membra, quod credidistis in capite. Proverbium est antiquum et verum: Ubi caput, et caetera membra. Christus in coelum ascendit, quo nos secuturi sumus: non remansit apud inferos, resurrexit, jam non moritur; cum resurrexerimus et nos, jam non moriemur. gerunt, mortui sunt, dimissi de paradiso, quia ira in indignatione ejus: sed non sine spe, quia vita in voluntate ejus. Quid est, in voluntate ejus? Non in viribus nostris, non in meritis nostris: sed quia voluit, salvos nos fecit; non quia