comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clesiasticis officiis fuit adauctũ. ⁊̃ ex maxima ꝑte ordina¬
tũ. Unde ip̃m cõmendat b̾s augustuiꝰ in qͦdam suo libro
qui uocat᷑ eucheridom. dicens eum fuisse sedm in eccłiasti
cis officiispost apłos. Hoc officiũ iniciũ habuit a uet̾i
lege. Legit᷑ enĩ qͦd mortuo iacob ioseph ⁊ alii fr̃s sur ut
ei concessarent: cũ multis etiã egyptiis attulert̃ eũ in

Expanded text:
clesiasticis officiis, fuit actum, et ex maxima parte ordinatum. Unde ipsum commendat beatus Aug. iat Enchiridion, inquiens eum fuisse secundum in ecclesiast cis officiis post apostolos. Officium hoc initium habuit a veteri lege. Legitur enim quod, mortuo Jacob, Joseph et alii fratres ejus ut eis praeceperat, cum multis Aegyptiis attulerunt eum in
Abbreviated transcription (Latin):
Duplex spelunea ideo diceba
t uiri. ⁊ in aliã mulieres.
uel qͥa dupplex fiebat unien¬
ca: in modũ cathedre. Se¬
peliebant᷑ enĩ qͣsi sedentes
femora diceb at᷑ alia spclũca

Expanded text:
Duplex spelunca ideo dicebattur viri in altera mulieres; vel etiam, quia duplex fiebat unicundo in modum cathedrae. Sepeliebantur enim quasi sedentes, femora, dicebatur spelunca
Abbreviated transcription (Latin):
commendat᷑. Quod canticum dirigit nas
in finem. Uel alit̃ construe. Canticũ istud
est iabttum ꝓ his filus core. qui commuta¬
buit᷑. ꝓpositum omnib ad intelligendum.
& ctiam ꝓ aaecto. Maccria ẽ sponsus ⁊ spon¬
eccliȩ. Unde hic psalmus uocat᷑ ab augustino
epithalamium .i. laus thalami. Intendit
sponsi ponit commendationẽ illiꝰ laudis.
quam facturus ẽ cum dicit. Cormeũ eruc

Expanded text:
commendatur, quod canticum dirigit nos in finem. Vel taliter construe, canticum istud est habitum pro filiis Chore qui commutabuntur, propositum omnibus ad intelligendum, et etiam pro dilecto. Materia est sponsus et sponesiae. Unde hic psalmus vocatur ab Augustino epithalamium, id est, laus thalami. Intendit sponsi, ponit commendationem ipsius laudis quam facturus est, cum dicit: « Cor meum eruc
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla cnim uuquitas dampnat quȩ ante
finem dimitcit᷑ & purgat᷑. Scd̾m hoc loq̃r
fini horainis. ut in fine decipiat. euiꝰ caput
ꝓposuit iniquitatem ⁊ illam ꝑ partes exe¬
quit᷑. ostendens omnes iniquitates eẽ uel
Si enim homo facit homicidium. uelut
obtineat bona illuis. uł ut ostendat fuam¬
fortitudinem. facit. Quasi aliquis diceret.
Tu dicis nos timere: s quare timeremꝰ: Cum
tu talem ꝓponas redemptorem. nulli timen¬
dum ẽ. Quoꝵ pͥsumptionem frangit
ꝓpħa sic dicens. Uere si imquitas calca¬

Expanded text:
Nulla iniquitas damnat, quae ante finem dimittitur et purgatur, secundum hoc loquitur fini hominis ut in fine decipiat, cujus diaboProposuit iniquitatem, et illam per partes exsequitur, ostendens omnes iniquitates esse homi enim homo facit homicidium, vel ut obtineat bona, vel ut ostendat fortitudinem suam. Quasi aliquis diceret: Tu dicis nos timere, sed quare timeremus? cum vitalem proponas Redemptorem nulli timendum esse quorum praesumptionem frangit Propheta, sic dicens: Vere si iniquitas calca
Abbreviated transcription (Latin):
scificat: Et ecce ꝑ quos hoc facit. quia
ds homo factus est in inedio eitis. ⁊ ab̾nadi.¬
Non dicit in medio quantum ad lociun.
lumpna. quȩ sustentat oñs partes donuᷤ.
Et ideo ip̃m tab̃natulum. ñ commouebit᷑.
a bono ad malũ. Et utm̃ sustentat ne cor
culum scił ministrando illuminationẽ
spẽ scĩ. Uel ita. adiuuabit eam mane. nec
Habet alia transiatio. Adiuuabit eam ds
uultu suo .i. fiio incarnato. Qui ido uultꝰ
di dlicit̾. quia et ei est consisostamal s ipseꝰ

Expanded text:
 et ecce per quid hoc facit, quia « Deus » homo factus est « in medio ejus » tabernaculi, cum in medio non quantum ad locum, slumna est, quae sustentat omnes partes Ecclesiae: et ideo ipsum tabernaculum « non commovebitur » a bono ad malum: et non tantum sustentat ne corrculum, scilicet, ministrando illuminationem Spiritus sancti. Vel ita: « adjuvabit mane » nec Habet alia translatio: « adjuvabit eam Deus vultu suo, » id est, Filio incarnato, qui ideo vultus Dei dicitur, quia et ei est consubstantialis, et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ tibi consubstantiał. unrit te oleo leaciȩ¬
quia sicut oleum nutrit carnẽ. ⁊ usq ad
ossa penetrat. sic sp̃c scs̃ animã in qua ha¬
bitat. Hec unctio fuit in ipsa conceptione.
tibi uterus uirginis ꝑ sp̃m sc̃m purificatus

Expanded text:
aliter, scilicet tibi consubstantialis « unxit te oleo laealiter, scilicet tibi consubstantialis « unxit te oleo laequia sicut oleum nutrit carnem, et usque ad ossa penetrat, sic Spiritus sanctus animam in qua habitat. Haec unctio fuit in ipsa incarnatione, ubi uterus Virginis per
Abbreviated transcription (Latin):
sequutionem bonoꝵ oꝑum. & in te et
in tuis. Et fiducialit̾ potes intendere
quia dextera tua .i. diuinitas tibiunta
deducet te. de ppło acquisito ad altm
xp̃o. quia melior pars ẽ in ipso diuini¬
tas. Et ꝓ hoc eciam poteris regnũ aeqͥ
occulte allicrunt homines ad timorem et
amorem di. Sed̃in hoc gladius: qđ manife¬
sta et quasi cogente ratione nomines faciunrt
cadent .i. humiliabunt᷑ subte. Et uͥ caderꝰ
In corde inunicoꝵ regis .i. in eodem grde ii
quo peuis uumicabant᷑ tibi regi. Nterum
commendat cum. quia ipse iam iñ acquisi¬
to populo quasi udex sedet. Contõ. Populi
in eis. in qua sede etiam iudicas. ñ ad ho¬
ram. s in secłm. secłi. Commendat iterum
eum. quia rectam iusticiam exercet in regno
ẽ iuiga directionis. quia si ipsi oberrant. tu
reducis cos ad uiam rectam. Bñ dico urgam.
dam uirgam directionis: qͥa tu dileristiu¬
sticiam & inte et in omnib alus &. adeo
dileristi. quod etiam odisti iniquitatẽ. Et

Expanded text:
secutionem bonorum operum, et in te, et in tuis: et fiducialiter potes intendere, quia dextera tua, » id est, divinitas tibi unita « deducet te » de populo acquisito, ad alium o accipimus, quia melior pars est in ipso divinitas. Et per hoc etiam poteris regnum acquir sagittae, quia occulte alliciunt homines ad timorem et amorem Dei. Secundum hoc gladius, quod manifesta et quasi cogenti ratione Deo homines adhaeid est humiliabuntur « sub tein quo prius inimicabantur tibi regi. Iterum commendat eum, quiajam in populo acquisito quasi judex sedet. Continuatio: Populi squies tua, in eis in qua sedes etiam judicas, non ad horam, sed « in saeculum saeculi. » Commendat iterum eum, quia rectam justitiam exercens in regno est « virga directionis: » quia si aberrant ipsi, tu reduces ad rectam viam. Bene dico virgam tuam, virgam esse directionis, quia « tu dilexisti justitiam » et in te, et in omnibus aliis, et adeo dilexisti, quod « etiam odisti iniquitatem, » e
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. corde comꝓbant. Alia translatio
habet in ore suo benedicent. quod sic¬
legit᷑. Cum hec mala faciant. pꝰea tamen
benedicunt dominum. laudantes eum
quia ds laudẽ peccatoris ñ recipit. Hi ta¬

Expanded text:
dicunt, opere comprobant. Alia translatio habet, in ore suo benedicent: quod legitur sic: cum haec mala faciant, tamen postea benedicunt Deum, laudantes eum quia Deus laudem peccatoris non recipit. Hi ta
Abbreviated transcription (Latin):
sipieus qui non credit futurã penam. stu̾ltꝰ.
qui licet credat. ñ canet. Et ostendit uani¬
tates quib isti mundam sunt dediti. in
quib eoꝵ notat stutticiam. Contõ. Pibũt.¬
filuis. tam̃ alienis. quia ꝑdito homini non
quasi magnas edificant domos. quasi illa¬
sepulcra debeant eẽ. domus. il. ineternũ:

Expanded text:
sipiens est, qui non credit futuram poenam: stultus, qui, licet credat, tamen non cavet. Et ostendit vanitates, quibus isti in mundum sunt dediti, in quibus eorum notat stultitiam. Continuatfiliis, tamen alienis, quia perdito homini nihiquasi magnas aedificant domos, quasi sepulcra debeant esse « domus illorum in aeternum »
Abbreviated transcription (Latin):
bolus: depascet .e. ꝑsimile dicit. Sicut enĩ
prata pascunt᷑ ⁊ tam̃ radices remanent: sic
illi. Dicit᷑ etiam pascere in alia significati¬
one: sicut pastor dr pascere gregem. Simi¬
lit̾ mors .i. diabolus. depascet eos: ducendo

Expanded text:
bolus depascet, per similitudinem dicit. Sicut enim pratum depascitur, et tamen radices remanent, sic illi. Dicitur etiam pascere in alia significatione, sicut pastor dicit, pasco gregem. Similiter mors, id est, diabolus depascet eos, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis. potius elegit. quia scd̾m eas aget ĩpsalma
¶Os meũ. hic reddit dociles. ꝓponendo quid
dicturus sit. Contõ. Ideo debetss audire. quia
quia uichil aliud tractat omnis diuinitas qͣ
sapientiam & prudentiam. Sapientia ẽ co¬
guitio diuinoꝵ. prudentia c̃ de instructione
moꝵ. et ꝓpħa hic anniuitiat nob̃ sapientiã
ubi. xp̃m filium dĩ omniũ redemptorem ui¬
stor annuitiat. Mores informat: cum docit
hec t̾rena ñ eẽ aꝑpetenda. & diuitum diuicias
negligendas. E ne diceiet quis. hec tua ñ suait
audienda. quia sine iatione ꝓponis: ostendit
non erit ex me: s abeo magistrũ spm̃ scm̃.
ꝓpħ̾a in parabola audit. sic in parabolalo
ne a ueritatis emulis conculcant᷑. Pabola¬

Expanded text:
m eas aget in psalmo. « Os meum. » Hic facit dociles, proponendo quae dicturus est. Continuatio: Ideo debetis audire, « quiquia nihil aliud tractat divinitas, quam sapientiam et prudentiam. Sapientia est cognitio divinorum, prudentia est instructio morum, et Propheta hic annuntiat sapientiam, ubi Christum Filium Dei Redemptorem annuntiat. Mores informat, cum docet haec mundana non esse attendenda, et divitum divitias negligendas, et ne diceret aliquis: Haec tua non sunt audienda, quia sine meditatione proponis, ostendit non erit ex me, sed habeo magistrum Spiritum saPropheta in parabola audit, sic in parabola lone a veritatis aemulis conculca
Abbreviated transcription (Latin):
.i. om̃s quantũcumq ꝓni ad terrena qͣsi filii
t̾rȩ: audite hec. qͥa si uultis audur ꝓderit uob̾
Et quia possent boni dicere. maliquide audi¬
ant quib opus ẽ. nob̾ autẽ iam non est opus
qui boni sumus: monet etiam eos ut audi¬
ant. quia nullus tam bonus qui ñ possit me¬
głos exequar. Simul audiant nec diues:
pauꝑ. dendentes in unum.i. in eandẽ uolun

Expanded text:
omnes quicunque terreni, quasi filii terrae, audite haec: quia si vultis attendere, proderit vobis, et quia possent boni dicere; mali quidem audiant quibus opus est, nobis autem jam opus non est, quia boni sumus, monet etiam eos ut audiant, quia nullus est tam bonus, qui non possit megulos exsequar? Audiant haec « dives et pauper » tendentes « in unum, » id est, in
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ tm̃ in terrenis. Tharsis enim gaudii ex¬
ploratio interpretat᷑. ꝓpt̾ diuicias quas ubiq
terrariĩ acquirebant. Tharsis scd̾m iheroni¬
mum. idem ẽ quod carchago. Naues dicit
a similitudine. naues enim sicut hac ⁊ illac
tempestatib circumferunt᷑. sic amatoreᷤᷤ mũ¬
di. diuersis anxietatu raptant᷑. Quam uo¬
luntatem destruit in eis spc scd̃. quasi uio¬
fuit. paulus. Cuiꝰ naues confregit herodes.
quia ꝑ eas transierunt magi. qui ad orato
domino eum fugerunt. De qua tam̃ histo¬
ria hic ũ legit᷑. s de sola allegoria. Sicut
aud. Qñquidẽ hec omnia facta sunt iu
ȩccłia. gͦ impleta c̃ ꝓpħia facta de ea. Hoc ẽ.¬
Sicut audiuimus predictum a ꝓpħis. sie

Expanded text:
quod est tantum in terrenis. Tharsis enim gaudii exploratio interpretatur, propter divitias quas ubique terrarum exquirebant. Tharsis, secundum Hieronymum, est eadem quae est Carthago. Naves dicit a similitudine. Sicut enim naves hac et illac tempestatibus circumferuntur, sic amatores mundi diversis anxietatibus raptantur, quam voluntatem destruit in eis Spiritus fuit Paulus, cujus naves fregit Herodes, quia per eas transierunt Magi, qui, adorato Domino, fugierunt, de qua tamen historia hoc non legitur, sed de sola allegoria. « Sicut. » Quando quidem haec omnia facta sunt in ecclesia, ergo impleta est prophetia facta de ea. « Sicut audivimus » praedictum a prophe
Abbreviated transcription (Latin):
eam ꝑ suam p̃dicationem. & angłicam custo¬
diam. ducendo eam in suam ȩternitatem.
Suscepimus ds̃. Ponit commendationem
eccłiȩ. ꝑ illud in signe donum filii di. Dico
quia ds fundauit eccłiam. ꝑ hoc scił quia¬

Expanded text:
eam per suam praedicationem, et angelicam custodiam, ducendo eam in suam aeternitatem. « Suscepimus, Deus. » Ponit commendationem Ecclesiae, per illud insigne donum Filii Dei. Dico quod Deus fundavit Ecclesiam, per hoc scili
Abbreviated transcription (Latin):
cuta .s. sepulchra eoꝵs. Tangit consuetu¬
dinem gentuium. qui mortentes aliquoᷤᷤ
conducebant. ut inuocarent nomina sua
circa sepulturam eoꝵ in dieb constitutis.
Et cum alios faciant ita inuocare noĩa
moriam ȩternam se habere putarent. tam̃
in solis terris eors hoc fiebat. Totus autem
uersus sub constructione una sic legit᷑.
Tab̃nacula eor duratura in ꝓgenie ⁊ ꝓ¬
genie. uoca uerunt nomina sua. idẽ.a
generatione lua. ut dicat᷑ palacium ty be¬
rii. turris crescentis. Et hoc faciebant ut eoꝵs
memoria naberet᷑. quȩ tam̃ non erat nisi
it eos in rõue. s ipsi noluerunt intelligere.
Et hoc est. Homo cum in honore ect̃.i. in ra¬
dione in quo erat similis ipsi deo. n intelł.¬
.i. ni intelligent̃ egit. & ideo a sapientib. cõ
lia re nisi in insipientia. Et merito compa¬
rat᷑: quia sunilis factus Eiuis. Hec mala ⁊

Expanded text:
ca sepulcra illorum. Tangit consuetudinem gentilium, qui morientes, aliquos conducebant, ut invocarent nomina sua circa sepulturam suam in diebus constitutis, et cum alios facerent ita invocare nomen moriam aeternam habere putarent, tamen in solis terris eorum hoc fiebat. Totus autem versus sub constructione una sic legitur: tabernacula eorum duratura, in progenie et progenie vocaverunt nomina sua, id est, praenomina sua, ut dicatur palatium Tiberii, turris Crescentii, et hoc faciebant, ut memoria eorum haberetur, quae tamen non erat, nisiit eos in ratione, sed ipsi noluerunt intelligere: et hoc est, « homo cum esset in honore, id est in ratione, in qua erat Deo similis, non inteln intelligenter egit, et ideo a sapientibus est in nulla alia, nisi in insipientia: et merito comparatur, quia « similis factus est illis. » « Haec »
Abbreviated transcription (Latin):
muitis modis. scił ꝑ fundatorem. ꝑ hoc etiã
quod quidam uolcutes destiuere cam. cognoꝰ¬
centes eius dignitatem. conuersi st̃ ad eam:
parte inuitat eos qui initus sunt ut ampli¬
ent eam: eos qui extra sunt. ut accedant. Et¬

Expanded text:
undatorem, per hoc etiam quod quidam volentes eam destruere, recognoscentes ejus dignitatem, conversi sunt ad eam; parte invitat eos qui muti sunt, ut amplificent eam: et eos qui extra sunt, ut accedant
Abbreviated transcription (Latin):
laudate. qm̃ ipse dominus. quia dominat᷑
omni creature. exc̾. quia potens et efficar suȩ
uoluntatis. Et ne in eius bonitate confida
tis si mala feceritis: quia ipse e terribilis.
futurus enim uidex puuet impios. ⁊ rex
quia nulla pars t̾rȩ est ubi ipse ii dominct᷑.
C ꝓpt̾ hoc maxime laudandus ẽ rex iste.
nr̃ȩ p̃dicatio ni obedientes. et gentes .i. gen¬
sos dico hereditate suam. quors ipse frucdi¬
pus. ut nos substituti loco ipsius in here¬
luctantem. scił eum uicus. uel speciem

Expanded text:
3. Quoniam Dominus, quia dominatur omni creaturae: excelsus, quia potens et efficax suae voluntatis. Et ne in ejus bonitate ctis, si mala feceritis, quia ipse est « terribilis, » futurus enim judex puniet impios, « rex » quia nulla pars terrae est ubi non dominetur. Et propter hoc maxime laudandus est rex iste, nostrae praedicationi obedientes, « et Gentes, » id est, gensos dico « haereditatem suam » quorum in se fructipus, ut nos substitui loco ipsius, in haereluctantem, scilicet, cum vitiis. Vel « speciem
Abbreviated transcription (Latin):
legis. ꝑ quȩ discordant uidei & gentes. et
fecit utraq unum. Et illa pax dĩ ad ho¬
decitioues minarĩ. & biandimentors.⁊ con¬
m.ar.i. inanifestas impugnationes. ⁊ scu
cendet igne caritatis. qui prius dolose ⁊ aꝑte
imꝑugnabant ueritatem. & suas sectas defen
debant. Comburet dico: ita dicens. Uacate .i.
intelligite ꝑ puritatem uitȩ.⁊ aꝑta mira¬
cula. qm̃ ego sũ ds̾. habitans int̾ uos. Et ego

Expanded text:
legis, per quem discordabant Judaei et Gentes, et fecit utraque unum, et illa pax Dei deceptiones minarum et blandimentorum: manifestas impugnationes, « et scendet igne charitatis, qui prius dolose et aperte impugnabant veritatem, et suas defendebant sectas. Comburet dico, ita dicens: « Vacate, intelligite per puritatem vitae et aperta miracula, « quoniam ego » habitans inter vos, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
istum uersum ad commendationẽ p̃dica¬
tonis. nunc repetit ut ostendat illũ tale
qui facere possit. Uel ideo repetit. quia in
hoc uersu totius psalmi sumina continet᷑.
& talis uersus ẽ int̃calaris: i. repctiquus:¬

Expanded text:
istum versum ad emendationem praedicationis, nunc repetit ut ostendat illum talem qui facere possit. Vel ideo repetit, quia in hoc versu totius psalmi summa continetur, et talis versus est intercalaris, id es
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Contõ. Montes turbant᷑ in fortitudi¬
ne: s contͣ hanc turbationẽ. fluminis im¬
qui ideo flumen đr. quia concupiscenti¬
sum. quia nemo ꝑot̾ ei resistere. Iue talis
impetus. letificat ciuitatem dĩ .i. ȩccliam.
bet ad uena in ciuitate recipit᷑. sic ĩ eccłia.
Item sicut ciuitas munita ẽ turrib. sic
ȩccłia apłis et uirtutib. Letificat dicit.

Expanded text:
ma. Continuatio: « Montes turbabuntur in fortitudine, » sed contra hanc conturbationem « fluminis imqui ideo flumen dicitur, quia concupiscentisum quia nemo potest ei resistere: ille talis impetus « laetificat civitatem Dei, » id bet advena recipitur, sic in Ecclesia. Item sicut civitas munita est turribus, sic Ecclesia apostolis et virtutibus laetificatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝓpħȩ. qui hic loquit᷑. ꝓpositus filiis
core.ad intelligendum. Materia est ap̃e ñ
nẽ rei qmͣ dicturus ẽ. In scd̾a ponit. ap̃m
redemptorem ñ in aloꝵ et seculi amatorum
s iustorum. Et in eadem parte reprchendenᷤ
stulticiam eorum notat uanitates quib
amatores hiius scculi sunt intenti. In
tertia parte ammonet iustos pauꝑes. ne
curent istos duuites: qͥa cico ꝑibiuit eorũ
diuiciȩ. Intentio ẽ inuitare ad contẽptũ
mũdi. Quia uͦ rem in consuecam dicturꝰ
Audite ħ om̃s gc̃s. Et hic statim captatat¬
tentionem. E bñ monet ad audiendum:
quia rem magnã dicturus erat. Bene om̃s
inuitat: quia omnib si attendant ꝓderit
qd dicturus ẽ. Oms gentes uocat gentiles.
Et ñtantum audite ꝑ extenorem auiem. s
etiam aurib interiorib ꝑciptte .i. intelligi

Expanded text:
David prophetae, qui hic loquitur, propositus filiis Chore ad intelligendum. Materia enim Christunem rei quam dicturus est. In secundo ponit Christum Redemptorem non malorum et saeculi amatorum, sed justorum, et in eadem parte reprehendens stultitiam eorum, notat vanitates, quibus amatores saeculi istius sunt intenti. In tertia parte monet pauperes justos, ne curent istos divites, quia cito peribunt eorum divitiae. Intentio est, invitare ad contemptum mundi. Quia vero rem inconsuetam dicturus Audite haec, omnes gentes: » et hic statim captat attentionem, et bene monet ad audiendum, quia rem magnam dicturus erat. Bene omnes invitat, quia omnibus, si attendant, proderit quod dicturus est, omnes vocat gentiles, et non tantum audite per exteriorem aurem, sed etiam « auribus » interioribus « percipite, » id
Abbreviated transcription (Latin):
placeret eis predicatio. et iam ficse uellent
fusciꝑe. Ideo sunt inclinata. quia dedit .ii.¬
ꝑ hoc susceptor nr̃. quia de uilitate huiꝰ uitȩ
&& istis miseruis. duxit nos ad eccliȩ suȩ dig¬
nitatem. In quo apparet quia ipse e ds iacob
quia in nobis compleuit quod in iacobsi
gnificauit: quia sicut ille p̾sentia dans fu¬
tauit in benedictione frẽm: sic ȩccłia gentiũ
uenite ad hunc dominum accipiendo fi¬

Expanded text:
placet eis praedicatio, et jam fidem vellent suscipere: ideo sunt inclinata, quia per hoc « susceptor noster, » quia de vilitate hujus vitae et his miseriis, duxit nos ad Ecclesiae suae dignitatem, in quo apparet quod ipse « Deus » est « Jacob, » quia in nobis complevit quod in Jacob figuravit: quia sicut ille praesentia dans avit benedictionem fratri, sic Ecclesia Gentium s, « venite » ad hunc Dominum suscipiendo fi
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝓfundiores in gentilitate. quia etiã
aliqui de nequiorib sunt conuersi. So¬
nuerunt. Dixi ñ timebimus. dum trans¬
ferent᷑ montes. Et quia de hoc tuendum
ñ uideret᷑: ostendit quid timendum eẽt:
Contõ. Dico montes transferent᷑. & tunc
sonuerunt .i. sonabunt ipsi apłi in p̃di¬
diffinitionẽ cũ dicit eoꝵ. turbate sc̃ contͣ
ctrinas intelligit. Hel ita. transiatis apłis

Expanded text:
fundiores in gentilitate, quia etiam aliqui de nequioribus sunt conversi. « Sonuerunt » dixi, non timebimus, dum transferentur montes, et quia de hoc timendum non videretur, ostendit quod timendum esset. Continuatio: Dico montes transferentur, et tunc « sonuerunt, » id est, sonabunt ipsi apostoli in praedi cum dicit eorum « turbatae sunt » contra pulos intelligit. Vel ita translatis apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositum omnib qui ad eum uolunt acceđẽ.
Susceꝑunt eum quidam corꝑalit in templo
suꝑ omnẽ terram. scił nisi uͥ alios deo ᷤ simu¬
lant. sic ꝙ laus tua. diffusa ẽ. in fines t̾rȩ.
Deteriniuat a quib laudet᷑. scił a iustis et

Expanded text:
propositus est omnibus, qui ad eum volunt accedere. Susceperunt eum quidam corporaliter in templo, per omnem terram, licet ipsi alios deos simularent, « sic et laus tua » diffusa est « in fines terrae » . Et determinat a quibus laudetur, scilicet a justis, et
Abbreviated transcription (Latin):
transferent᷑ in mare .i. iii gentes. ⁊ iitantũ
in gentes ꝑ solam habitationem. s etiam
in cor maris. quia ponent fidẽ in cordib
gentium. Ideo ꝑ mare gentes accipimus.
quia semnꝑ in fluctib & in appetitu secu¬

Expanded text:
transferentur » in mare, id est, Gentes, et non tantum ad Gentes per solam habitationem, sed etiam « in cor maris » quia ponent fidem in cor gentium. Per mare Gentes accipimus, quia semper in fluctibus, et in appetitu te
Abbreviated transcription (Latin):
delis animȩ. sic inuitantis. Aiii homines
refugiunt ad potentias uel diuicias. uł ad
et in uincibiles faciens. Et quia si d̾s nos
deserit. post datam constantiam statunde¬
Quȩ tribulationes. inuenert̃ .N. quasi ex¬
positos sine omni auxilio. sicut pupillos.
guinis effusionem uenirent. s ꝓpt̾ea. quia
ds est refugium & uirtus. et adiutor. nĩ ti

Expanded text:
delis animae sic invitantis: Alii homines regnant ad potentias, vel divitias, vel ad  ministrans et invincibiles faciens, et quasi Deus nos deserit post datam constantiam, statim dequae » tribulationes « invenerunt nos » quasi expositos sine omni adjutorio, sicut pupillos «guinis effusionem venirent. « Propterea » quia Deus nostrum refugium, virtus, adjutor est,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑ filium manifestata e in creatione celi¬
et terrȩ. & maxime cum ipsa diuinitas hu
omnia. sine quo nichil facio. E ꝑ hoc filiꝰ¬
co omipotens cum deo patre notat᷑. unde
dicit᷑ cum co disponere omnia. SNontm̃
sicut calamus sine seriba. & scriba sine cala
Hic uncipit de commendatione ipsius filii.
secdm humanitatem. faciendo ap ostropham

Expanded text:
cum per Filium manifestata est in creatione coeli, et maxime cum ipsa divinitas humomnia, sine quo nihil facio: et per hoc Filius omnipotens cum Deo Patre notatur. Unde dicitur: « Cum eo disponens omnia . » Non tantum sicut calamus sine scriba, nec scriba sine calam Hic incipit de commendatione filii secundum humanitatem, faciendo apostrophen
Abbreviated transcription (Latin):
nob habemus. qui scđm nos nichil boni
facere possuinus. illas semitas decliuasti.
.i. declinatas et diuersas ostendisti auiat.
Diuersas ostendisti uias: qm̃. hum. nos
se miserum: et se niebil bom er se habe
Ad aliam sententiam continuat᷑ ita. Dñ
dico qđ seinitas nr̃as ñ fecisti deuiare. seo
fecisti pendere a uia tua: qm̃ humliasti
nullus ẽ locus correptionis. Et ad eo nos
humiliasti. qđ umbra mortis .i. ipsamors
cooꝑuit nos. scił occisi sumus. Uel umbra
obliti te. quia scimus. quod obliti sumus

Expanded text:
nobis habemus, qui secundum nos nihil boni facere possumus, illas semitas « declinasti, » id est, declinatas et diversas ostendisti « a viaDiversas ostendisti vias, « quoniam nos se miserum et se nihil boni ex se habere. Ad aliam sententiam continuatur ita: Bene dico, quod semitas nostras non fecisti deviare, vel fecisti pendere a via tua, « quoniam nullus locus correctionis, et adeo nos humiliasti, quod « umbra mortis, » id est, ipsa mors « cooperuit nos, » id est, occisi sumus. Vel « umbra obliti te, quia scimus quod « si obliti sumus
Abbreviated transcription (Latin):
& nocte .÷ in aduersitate. ñ dicam simplicit̃
nifestam miscłiam quȩ nob̾ conferat mag¬
nam erultationem. habet alia translatio. ⁊
nocte manifestauit eam miscdiam .s. s Ponit
item aliam causam ꝑ qmͣ possit ec̃ memor.¬
Contõ. Deus dat mͥ miscdiam suam. & orõ¬
sti. ad ꝓtegendum. Quando quidẽ me susce¬
pisti. quare gͦ oblitus es mei: & subponit
ad dm incedere dicit iste iustus. Ideo incedo
ꝯtristatus. dum .i. quia. affligit me inimicus.
Nec tantiun affligit me mala faciendo. sed
gunt᷑ ossa. m .i. robora mea. ⁊ patientia mea.
quantum ad opinionẽ eos. inimici .m. qui

Expanded text:
 nocte, » id est, adversitate: non dicam simpliciter manifestam misericordiam, quae nobis confert magnam exsultationem. Alia translatio habet: et nocte manifestavit eam misericordiam. Ponit item causam per quam possit esse memor. Deus dat mihi mis suscepisti ad protegendum. Quandoquidem me suscepisti, « quare ergo oblitus es mei? » et supponit ter incedere dicit iste justus: ideo dicendo contristatus « dum, » id est, quia « affligit me inimicus. » Nec tantum affligit me mala faciendo, sed guntur ossa mea, id est, robora mea, et patientia mea, quantum ad opinionem meorum, « inimici mei qui
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝓpħȩ. uel alicui fideli de iudea. ut
sit certius testimonium. ꝓpositus filiis core.
.i. signo erucis uisignitis. Dirigtns ipso ᷤ in
finem. factus ꝓ archanis manifestandis. qͥa
in hoc psalmo manifestat᷑ aduentus. xp̃i.
qui multũ occultus erat. & conuersio apo¬
stolor a iudeis ad iꝑsum. et saluatio ui¬
deoꝵ in nouissimis temꝑib. & par ĩ tp̃r
natiuitatis eius. ⁊ int̃ dm̃i et hominem:

Expanded text:
David prophetae vel alicui fideli de Juda, ut sit certius testimonium propositus filiis Chore, id est, signo crucis insignitis: dirigens eos in finem, factus pro arcanis manifestandis, quia in hoc psalmo manifestatur adventus Christi, qui multis occultus erat, et conversio Apostolorum a Judaeis ad ipsum, et salvatio Judaeorum in novissimis temporibus, et pax in tempore nativitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc in honore t̾uo.i. non in suis actibus
neq in suis baꝑtiratorib głantes. ut dicerent
petrini. uel paulim. s nomen tuum respicien
uerunt. ut generati dicant᷑ xp̃iani. ñ petͥni.
uel paulini. Hic illum regem ꝑ suam spon¬
sam comiendat. Contõ. Rex tam dignus ẽ
nis tius. quia hec temꝑalia ñ expetit s cele¬
stia. Astitit dico in uestitu .i. bene uestita et
nato. Quȩ ideo ꝑ aurum notat᷑. quia sicut
aurum omnib metallis ẽ pretiosius. sic ca¬
ritas omnib uirtutib. Regina dico circum
rici. alii coniugati.⁊.c̃.  Audi fil. Transit
ad scđ̾am partem. scił ad cominendationẽ syon¬
sȩ. Contõ. Quando quidẽ sponsus talis est.
sunt anniuitiata. & uide completa. Audi
dico. et cum humilitate audi.⁊ hoc ẽ incli-¬

Expanded text:
et hoc « in honore tuo, » id est, non in suis actibus, neque in suis baptismatibus gloriantes, ut dicerentur Petrini vel Paulini, sed nomen tuum respicientverunt, ut generati dicantur Christiani, non Paulini, vel Petrini. Hic illum regem per suam sponsam commendat. Continuatio: Rex tam dignus estnis tuis: quia haec temporalia non petit, sed coelestia: astitit dico « in vestitu, » id est, bene vestita et nato: quae ideo per aurum notatur, quia sicut aurum omnibus metallis est pretiosius, sic charitas omnibus virtutibus: regina dico « circumdrici, alii conjugati, etc. « Audi, filia. » Transit ad secundam partem, scilicet ad commendationem sponsae. Quando quidem sponsus talis est, sunt annuntiata, « et vide » completa: audi dico, et cum humilitate audi: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatio carnis significat᷑. que ualde ama¬
ra ẽ. et pellit uermes. & temptationes dia¬
boli. & seruat corpus et animam a putredi
monis .i. humilitas quȩ pellit inflationẽ
& omnẽ motũ suꝑbiȩ. Cassia ẽ herba quȩ
crescit in aquoso loco. & crescit in magnam
altitudinem. & reddit magnũ odorem. Hec¬
est fides quȩ oritur in aqua baptisim. & cres¬
cit in iustis multũ. et uonã famã dat alus.
Hec omnia ꝓcesserunt nob̃ ex humanitate

Expanded text:
mortificatio carnis, quae valde amara est, et pellit vermes, idest, tentationes diaboli, et servat corpus et animam a putredinmonis, humilitas est, quae pellit inflationem et omnem motum superbiae. Casia herba est quae crescit in aquoso loco, et crescit in magnam altitudinem, et reddit magnum odorem. Fides est, quae oritur in aquis baptismi, et crescit in justis multum, et bonam famam dat aliis. Haec omnia nobis processerunt ex humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpendit᷑. in ciuitate .d.n .i. in constructione
eccłiȩ quȩ ẽ muuita uirtutib. ampla carita¬
te: collecta ꝑ fidem ad iure uiuendum. non
scõ eius .i. in xp̃o filio eius di patͥs uiel in mon¬
te uirtutum uel constantię. S fundat᷑. Hec

Expanded text:
 in constructione Ecclesiae, quae est munita virtutibus, ampla charitate, collecta per fidem ad jure vivendum, non Filio ejus, Dei Patris, vel in monte virtutum, vel constantiae. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
De hac sic agit. In pͥma .p. ponit testimoni¬
um huiꝰ nouitatis.s. pͥmos patros hanc ex
pectasse et annuntiasse. In scda inducit ip̃m
xp̃m legalia destruentem & suam in nouati¬
inducit sequaces xp̃i. idem annuntiantes.
Intendit ꝑsuadere legalia instracta iam ha¬
bere finem: et ꝑ xp̃m ad dm̃ accedendũ eẽ:
uor pͥoꝵs ustor. ac si ita dicant. Noli sꝑare
in legalib institutis. s expecta dnm̃ sic̃ ogo.
ũqm̃ confidens in istis obseruantiis. Expecta¬
ui dñm. ꝙ ñ dico qͦd expectassem aliqñ. et¬
desissem: s expeccans assidua expectatione
Ꝙ ñ fuit cassa mea expectatio: quia dñs

Expanded text:
qua sic agit: In prima parte ponit testimonium hujus novipectasse et annuntiasse. In secunda parte inducit ipsum Christum legalia destruentem, et suam innovatiinducit sequaces Christi, id est annuntiantes. Intendit persuadere legalia instituta jam habere finem, et per Christum ad Deum ascendendum esse. Vox priorum justorum, ac si ita dicerent: Noli sperare in legalibus institutis, sed exspecta Dominum, sicut ego nunquam confidens in istis observantiis « exspectavi Dominum. » Et non dico quod exspectassem aliquando, sed « exspectans » assidua exspectatione, et non fuit cassa exspectatio mea, quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. dando mͥ osculum ꝓditiones. ⁊ quod
ctiam nullus intmicoꝵ fecit. Magnificauit
de tercia parte. scił de sua głificatione. ꝑ qmͣ
xpc plusqm̃ homo. scił ds indubitant̃ cognos¬
ci possit. Ad hoc contunuat᷑. Ipsi ita me iudi¬

Expanded text:
tionem, dando mihi osculum proditionis, quod etiam inimicorum nullus fecit « magnificavit, etiam inimicorum nullus fecit « magnificavit,  plus quam homo, scilicet Deus, indubitanter cognosci possit: ad hoc continuatur: Ipsi me ita judi
Abbreviated transcription (Latin):
hac aut uita cõmutant᷑ scĩ. qñ de corpore dia¬
commutabunt᷑. qñ immortalitate & impiᷤᷤ¬
sibilitate induent᷑. Cauticum dico ꝓpositum
filus core ad intelligndum. Haide enim
necessarium erat ut uiud archanum quod
adhuc muttis occultũ ciat. scił conuinctio¬
nem xpĩ et eccłiȩ fiuii core intelligerent .i.
filii crucis. Canticum dico ñtm̃ habitum.

Expanded text:
In hac autem vita commutantur sancti, quando de corpore diacommutabuntur, quando immortalitate et impassibilitate induentur: canticum dico propositum filiis Chore ad intellectum. Valde enim necessarium erat, ut illud arcanum, quod adhuc multis ignotum erat, scilicet conjunctionem Christi et Ecclesiae, filii Chore intelligerent, id est, filii crucis, canticum dico non tantum pro
Abbreviated transcription (Latin):
.i. de fundatione eccłiȩ. quȩ significatur ꝑ
fundationẽ t̾rȩ. quȩ facta fuit in scd̃a die:
Prima enim die discicta ẽ lux atenebris. in
quo significat᷑ resurrectio xp̃i. qua lux
immnortalitatis a morte discreta c̃. In scda
die fundatum firmamentũ. in quo signi¬

Expanded text:
 de fundatione Ecclesiae, quae significatur per fundationem terrae, quae facta fuit secunda die. Prima enim die secreta est lux a tenebris, in quo significatur resurrectio Christi, qua lux immortalitatis a morte discreta est. In secunda die fundatum est firmamentum, in quo signi
Abbreviated transcription (Latin):
ii confortat rationes eoꝵ. nec dat solatia ad
patientiam tribulationis. qñ nec mitigat.
nec itmouet. Ne obliuiscaris inopie ⁊ tri¬
bulationis nr̃e. s exiuge. & iponit causã
quare debeat exurgere. cum dicit. Qmi aĩa
one defectus humani generis. cuius defectus
signum ẽ pultus. quẽ penitns suꝑ caput
suum accipit. ꝓpt̾ hoc meritũ debes exur¬

Expanded text:
 confortat rationes eorum, nec dat solatia ad patientiam tribulationis, quando nec mitigat, nec removet Ne obliviscaris inopiae et tribulationis, sed exsurge, et proponit causam quare debeat exsurgere, cum dicit, « quam huin consideratione defectus humani generis, cujus defectus signum est pulvis, quem poenitens super caput suum accipit, propter hoc merito debes exsur
Abbreviated transcription (Latin):
neq bonum fecit nob̃. scił si facti sumus ydo¬
requiret: Quasi aliquis diceret. si manus
crpandis hoc rquint. quia hoc bene iude
ẜ si oblitus es. non requutt. quia illud ignorat
ꝓbat quod etiam obliuionẽ irquiret. cũ dicitꝰ

Expanded text:
onum fecit nobis, scilicet si facti sumus idot quia aliquis diceret: Si manus expandis, hoc requiret, quia hoc bene videt, sed si oblitus es, non requiret, quia illud ignorat, probat quod etiam oblivionem requiret, cum dicit, «
Abbreviated transcription (Latin):
e.a.t. Concludit ex omnib p̃positis auisis.
ac si ita diceret. Quia a deo baptismũ habeo
miscdiam. ⁊ aptid me orationẽ. & alia quȩ
dicta sunt: ideo o tu anima mea .i. animali¬
tas non debes contristari. hoc e quare tristis
es amma mea. ⁊ cetera ut suꝑra:¬
uenit dauid .i. alicui usto. afflicco miseriis
luus uitȩ. dirigens nos in finem. Materia
ẽ martyr quilibet affuctus multis malis.
de qua ita agio᷑. In pͥma parte iustus sic affu¬
ctus pecit tandem separari ab impiis. In se
di. In tcitia nortat᷑ suam animalitatem. ut
spet in domino. Intendit enĩ confortare suã
animalitatem ꝙ debiles. Uox mr̃is dicentis.
Iudica me ds. ẜt ne intelligeret᷑ penitꝰ uel¬
le iudicari. ita quod ds̃ attendat quȩ sint
bona in eo et quȩ mala. quod quidẽ in
omni iusto eet̃ arrogantia: ideo decermi¬
meã disccetam & separatam a uita gentis
tis me ita tribulari. quod iudear a te repul¬
sus Et quare tristis.i.d.a.m. inimicus:¬

Expanded text:
 Concludit ex omnibus praepositis causis, ac si ita diceret: Quia ex Deo baptismum habeo, misericordiam apud me orationem, et alia quae dicta sunt: ideo tu « anima mea, » id est, animalitas, non debes contristari, et « quare tristis es, anima mea? » ut supravenit David id est, alicui justo afflicto miseriis hujus vitae, dirigens nos in finem. Materia est martyr aliquis afflictus multis malis, de qua ita agit: In prima parte ita afflictus justus, petit tandem separari ab impiis. In secDei. In tertia parte hortatur suam animalitatem, ut speret in Domino. Intendit enim confortare suam animalitatem et debiles. Vox martyris dicentis: « Judica me, Deus. » Et, ne intelligeretur penitus judicari velle, ita quod Deus intendat quae sint in eo bona, et quae mala, quod quidem in omni justo esset arrogantia, ideo determimeam discretam et separatam a vita gentis tis me ita tribulari, quod videar a te repulsus? « Et quare tristis inc
Abbreviated transcription (Latin):
quod putaremͣ a te repulsi. ⁊ confudistin.
non quod in conscientia nã confusionem
et crubescentiam putemus. s quantũ ad
oculos homimuim. qui putant nos confu¬
manifeste angłm tuum pugnare nob
.i. in partẽ suam rapiebant nos. & hoc ẽ
maximũ tormentũ scõꝵ. qñ uident suos.
ita reuocari a fide. Quosdam aucrtisti:
nos autẽ qui restitimus. dedisti tanqũa
ques escarum .i. quę non fructui. s solioc¬
cisioni deputate sunt. Et in gent̃ .d. noᷤ.
qũ fugati sumus de ciuitate in ciuitatem
.i. tradidisti in mauib inimicoꝵ. ut aliqͦs
Et si aliqñ aliquẽ lueratus es: pauci fuert̃
Et n oc obꝓbrium ꝑ partes exequit᷑. dicens.
natio fit ꝑ nasum. derisio ꝑ hiatum oris.
Dosuisti .ii.i. similitudinem. q scił ut ad

Expanded text:
quod putaremur a te repulsi: « et confudisti nos » non quod in conscientia nostra confusionem et erubescentiam pateremur, sed quantum ad oculos hominum, qui putant nos confumanifeste angelum tuum pugnare nobi in partem suam rapiebant nos, et hoc est maximum tormentum sanctorum, quando vident suos ita devocari a fide. Quosdam avertisti, « nos » autem qui restitimus, « dedisti tanquam oves escarum » quae non fructui, sed soli occisioni deputatae sunt, et in gentibus dispersisti nos « quando fugati sumus de civitate in civitatem, » id est, tradidisti in manus inimicorum, ut aliquos et si aliquando aliquos lucratus es, pauci fuerunt,et hoc opprobrium per partes exsequitur, dicens: natio fit per nasum, derisio per hiatum oris. Posuisti nos in similitudinem gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ contͣ .m. Contͣ dicit. quia cum mr̃es.
interiorem. anima ut se cooꝑiat mitat
ad erteriora. Confusio dico iata. auoce
Hec omnia mala. uenerunt suꝑ nos. scił
ut nos obpͥmerent. nec tam᷑ oblit sumꝰ te.
sed semꝑ habuimus te in uigi memoria:

Expanded text:
 contra me. » Contra dicit, quia, cum martyres interiorem anima, ut se cooperiat, mittit ad exteriora. Confusio dico illata « a vHaec omnia venerunt super nos, » scilicet ut nos opprimerent, « nec tamen obliti sumus te, » sed semper habuimus te in jugi memoria:
Abbreviated transcription (Latin):
sti. in terra illarum gentium. eos .i. patrosi
terra sua a uferretur: subdit. a ffirẽ. in pͥrs
pulisti cos. E ne iudei hoc suȩ reputarent
ꝓbitati dicit hoc non ex ipsis. s ex ipso deo.
sͥ euenisse. Contõ. Bene dico quod tu ds plan¬
tasti. non enim ipsi posse.t̾. illam in glads.¬
possent saluare ab illis gentib. tunc mult
minus in gladio suo possent earum gentui

Expanded text:
listi in terra illarum gentium « eos, » id est, terra sua auferretur, subdit: « Afflixisti populexpulisti eos. » Et ne Judaei hoc suae deputarent probitati, dicit hoc non ex ipsis, sed ex ipso Deo sibi evenisse. Continuatio: Bene dico, quod tu, Deus, plantasti, « non enim ipsi possederunt terram illapossent salvare ab illis gentibus, tunc multo minus in gladio suo possederunt earum gentium
Abbreviated transcription (Latin):
pore. regi. scił ad seruiendum regi dõ. Dicen¬
do adducent᷑. notat quod ꝑ se ad illam digni¬
tatem uenire nequeunt. nisi ad ducant᷑ pre¬
alii. afferent᷑.t. orex. Cum dicit afferent᷑. no¬
tat tantam eor debilitatem. ut nec ad duci
apportatio fit ꝑ frequentiam miraculor.
ꝑ importunam predicationem. Unde apłs.
Insta oportune importune. Et illi sic allati.
afferent᷑ in leticia & exultatione. quia in
sia. adducent᷑ in templum regis.i. in suꝑnã
qui genuerunt mundũ ui fide. nati sũt¬

Expanded text:
pore, « regi, » scilicet ad serviendum Deo regi. Dicendo adducentur, notat quod per se ad illam dignitatem nequeunt pervenire, nisi adducantur praealii « tibi afferentur, » o rex. Cum dicit afferentur, notat tantam eorum debilitatem, ut nec adduci apportatio fit per frequentiam miraculorum, per importunam praedicationem. Unde Apostolus: « Insta opportune, importune . » Et illi sic allati afferentur in laetitia et exultatione, » quia isia « adducentur in templum regis, » id est in qui genuerunt mundum in fide, ad
Abbreviated transcription (Latin):
angustiȩ. scił gentiles qui angustantur
innumera multitudine peccatoꝵ. depre¬
cabunt᷑ uultũ tuum .i. rogabunt dm̃. ut
det eis posse ꝑuenire ad tuam conformita¬
dem. in munerib .i. dando elemosinas et
faciendo alia similia. Et nontm̃ minores
ingentib. s diuites pleb̃. Gentiles ideofi¬
liȩ nori filuĩ appellant᷑. quia sunt molles
et ꝓni ad uicia sicut ꝓuellȩ. Hel sic con¬
strue. Ipse est d̾s tuus & alii multi adora¬
bunt eum. in munerib. et etiam filię
tẏri. & uulti tuum deprecabunt᷑ om̃s¬
diuites pleb. ¶Postismñ ostenoit diguitatem
ipsius sponsȩ. ostendit eam eẽ laudabilem
scđm interiora: non scdm exteriora. Contõ.¬

Expanded text:
 Gentes quae angustant nimia multitudine peccatorum, « deprecabuntur vultum tuum, » id est, rogabunt Deum, ut det eis posse pervenire ad tuam conformitatem « in muneribus » dando eleemosynas, faciendo similia alia: et non tantum minores in gentibus, sed « divites plebis. » Gentiles ideo filiae non filii appellantur, quia molles et proni sunt ad vitia sicut puellae. Vel sic construe: Ipse est Deus tuus, et alii multi adorabunt eum in muneribus, et etiam filiae Tyri, et vultum tuum deprecabuntur omdivites plebis. Postquam ostendit dignitates ipsius sponsae, ostendit eam laudabilem secundum interiora, non secundum exteriora. Continu
Abbreviated transcription (Latin):
nabas. ut qñ ꝑ insidias eos aliquos deuint
faciebas. quȩ illuminatio erat uultustui.b
in eis complaciusti. tibi uel deo patri. Et
iacob significamur. uel iacob.i. uidaico po¬
pulo. qui uocatus fuit iacob. Tu es rexm̃s
nr̃os. tam carnales qmͣ spũales. Quod futu¬
rum est in iudicio. ubi malta nob̃ seꝑabun¬
t᷑. Ideo ꝑ cornu accipimus defensionem. qͥd
cornib defendunt se animalia &. uentilãt
hor uiersi ostendit nos nabituros etna bona.
hue longe sunt meliora temporalib. quee
nabuerutit antiqui patroo. S Bñ dico quod
nsaluabit me gladius uel areus ms̃: Q l
ti solus potius saluab̾. Et hoc dicit. Sal¬
entto .i. corif .i. confundes qñ dicet᷑ eis. uis¬
edite mnaledicti in ignem ȩcernum. Potest
hie uersus legi de his quȩ facit ds̃ fidelib
suis in hac uita. ut sic continuet᷑. Secu¬
ri possumus cẽ quod inte uentilabimꝰ
ꝙ sꝑnenus inimicos. quia tu iam salua.

Expanded text:
inabas, ut quando per insidias eorum aliquos devincere faciebas: quae illuminatio erat « vultus tuins ita « quoniam in eis complacuisti » tibi, vel Deo Patri. Et Jacob significamur. Vel Jacob, id est, Judaico populo, qui vocatus fuit Jacob. Tu es rex meus, nostros » tam carnales quam spirituales, quod futurum est in judicio, ubi boni a malis separantur. Per cornu ideo accipimus defensionem, quia cornibus defendunt se animalia: et ventilant, hoc versu ostendit nos habituros aeterna bona, quae longe sunt meliora temporalibus, quae habuerunt antiqui patres. Et bene dico, quod non salvabit me gladius vel arcus meus, quia tu solus potius salvabis, et hoc dicit « saldisti, » id est, confundes, quando dicetur eis: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Potest hic versus legi de his quae facit Deus fidelibus suis, in hac vita, ut sic continuetur. Securi possumus esse quod in te ventilabimus, spernemus inimicos, quia tu jam salvast
Abbreviated transcription (Latin):
& impassibilitatem. Xpc̃ dictt᷑ altare. quia
tibi dico ds̃ ds̃ m̃s. Hic incipie de tercia
parde. Ad hoc iungit᷑. Quandoquidẽ ego
alio psalmo:
abendum. scił ut intelligant ꝑ temporalia
bona data antiquo popło. significata eẽ
& plenius dabunt᷑ in futuro. fñiis core
dico directis in finem ꝑ hunc intellectũ:
Materia sunt mr̃es: qui etiam loquunt᷑:¬
quȩ fecit pͥori populo. ostendens hec cẽ eter¬
na. cum illa fuissent temporalia. In sod̾a
ponit mala que sustinent in hac uita.
qmͣuis in futuro sint habituri multa
bona. Quod autẽ iusti in hac uita patiun¬
t᷑ mala temporalia. contͣ noc ẽ quod pn¬
ores ppłi lib̃abant᷑ a corporali malis. In
tercia orat lib̃ari a mał huius uitę. Intẽ¬
tio ẽ inuutare ad patientiam. Uax mr̃m
ostendentium quȩ bona fecit ds̃ antiqͥs
patrib. cum dicunt. Ds nos audiuimtis
& ñ sine intelligentia. s aurib. n .i. cum¬

Expanded text:
et impassibilitatem. Dicitur Christus altare, quia tibi dico, « Deus meus. » Hic incipit de tertia parte. Ad hoc jungitur, quia ego alio psalmo. habendum, scilicet ut intelligant per temporalia bona data antiquo populo, significata esse pulo, et plenius dabuntur in futuro. Filiis Chore dico, directis in finem, per hunc intellectum. Materia sunt martyres, qui etiam loquuntquae fecit priori populo: ostendens haec esse aeterna, illa vero fuisse temporalia. In secunda parte ponit mala, quae sustinent in hac vita, quamvis in futuro sint habituri multa bona. Quod autem justi in hac vita patiuntur mala temporalia: contra hoc est, quod priores populi liberabantur a corpo orat liberari a malis hujus vitae. Intentio est invitare ad patientiam. Vox martyrum ostendentium quae bona fecit Deus antiquis patribus, cum dicunt: « Deus nos audivimus, » et non sine intelligentia, sed « auribus n
Abbreviated transcription (Latin):
ciĩ appairo. appa. quał sim. Dico situit
anima mea. & dum situem habui iefecti¬
ac nocte .i. assidue. Lacͥme dico ex hoc ha¬
enu mali iustos dm̃ non haber. dum
sic udent eos tribulationib deditos. Hec
quȩ predicta sunt. scit auimã meã dm̃ si¬
tire. ex lacͥmis refectionem habere. sũ ieco
qui prius aliqñ obłitus fueiã. Uui notat
tollit a debiliorib desꝑationem. Hel recor¬
datus .i. in frquenti habui cogitatione.
contenta meo dominio quod inimicus
ñ possit eam subriꝑe. E ideo sic effudi.¬

Expanded text:
tii appareo, apparebo qualis sim. Dico « sitivit tii appareo, apparebo qualis sim. Dico « sitivit anima mea, » et dum sitirem, habui refectiac nocte, » id est, assidue: lacrymae dico ex hoc haenin mali justos Deum non habere, dum sic vident eos tribulationibus subditos. « Haec » quae praedicta sunt, scilicet animam meam sitire, ex lacrymis refectionem habere, « sum recordatus » qui prius aliquando oblitus fueram. Ubi notat tollit a debilioribus desperationem, vel recordatus, id est, in frequenti habui cogitatione « contenta meo dominio, quod inimicus meus non posset eam surripere: et ideo sic effudi
Abbreviated transcription (Latin):
Materia ẽ uistus. scđi utiamq ium auimȩ.
alodus. In pͥma parte ostendit᷑ iustꝰ scđm
uuim. suꝑiorem dm̃ desiderare. celestia sola
appetere. aduersitates huius uitȩ ñ timiere:
In scdã paite ꝑ illam ium suꝑiorem anima
litatem. ꝓponunt etiam se iusti qui lo¬
quunt᷑ aliquando cecidisse. ne debiliores
desꝑent. si & ipsi aliqñ ceciderint. Et inci¬
piunt pͥus ostendere. quod ratio sua dm̃
serpentem uiuum. Postqm̃ autẽ uenenũ
intus exardescit. ardet siti. & cuirit ad
fontẽ uiuum. et inde refectus deponit pi
ti ueneno diaboli. scił peccatis. recurrunt
ad dm̃i penitentes. ꝑ quẽ deponunt om¬
nẽ uetustatem. S Uico qd̾ anima mea de¬
sideiat mͦ. & iam etiam desiderauit. Et hoc
est. Sitiuit anima .m. ad dm̃. habendũ.
in eternũ. Uel ad diñ fortem. qͥa ipse solus
pot̾ nos eripere de potestate diaboli. Et qñ
uidemus in eingmate. tunc autẽ faciead. fa¬
ciem. Et tunc ego qui i haciita nuuꝰ pre¬

Expanded text:
 utramque vim animae. Modus: In prima parte ostenditur, secundum vim superiorem Deum desiderare, coelestia sola appetere, adversitates hujus vitae non timere. In secunda parte per illam vim superiorem, animallitatem, proponunt etiam justi qui loquuntur se aliquando cecidisse; ne desperent debiliores, si et ipsi aliquando ceciderint, et incipiunt ostendere prius, quod ratio sua Deum serpentem, postquam autem venenum intus exardescit, ardet siti, et currit ad fontem vivum, et inde refectus, deponit coti veneno diaboli, scilicet peccatis, currunt ad Deum poenitentes, per quem deponunt omnem vetustatem. Dico quod anima desiderat modo, et jam etiam desideravit, et hoc est: « Sitivit anima mea ad Deum » habendum: rnum vivere. Vel Deum fontem, quia ipse solus potest nos eripere de potestate diaboli: « et quvidemus in aenigmate, tunc autem facie ad faciem : » et tunc ego, qui in hac vita nullius pre
Abbreviated transcription (Latin):
otionis dĩ. Et quȩlibet abyssus ostendit
uit abyssus sic inuocat abẏssum. cognoscumꝰ
iquȩ duictus .i. locus uude latent̃ currit et
ne ueliti ipsa mors. & fuctus tui .i. leuiore ᷤᷤ
transibunt. Positis causis quare debeat eẽ me¬
mor ponit causas ꝑquas possit. Contõ. Et
ideo ero memor: quia domintis mandauit

Expanded text:
cognitionis Dei: et quaelibet abyssus ostendit autem abyssus sic invocat abyssum cognoscimus « aquaeductus, id est, locus unde currit et nae, veluti ipsa mors, « et fluctus tui, » id est leviores transibunt. Positis causis quare debeat memor esse, ponit causas per quas possit. Continuatio: Ideo etiam memor ero, quia « Dominus mandavit