comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caritatẽ. icet̾a. Inter hȩc omia. acoliti stant. ĩ tenent ce¬
reos in manib. Quio aliud significat. nisi unum quẽq
doc̾torem debere habere inmanib doctrinam suam ut magis
certamine laborauerunt ne aliqua p̾sumptio inutisis subri¬
piat corda eorum. hortatur eos dñs dicere. Dicite. serui inuti¬
les sumus. Unde beda intractatu suꝑ lucam. Serui inutiles
sumus. quia ñ sunt condigne passiones huius cemporis¬
ad suꝑ uenturã głam que reuelabitur in nob & alibi Qui
coronat te inmiseratione ⁊ mscdia. Hon ait in me ritis. ⁊oꝑi¬
b tus. Q uia cuiꝰ miscdĩa p̾cienimur ut humiliter deo serui¬
amus eius munere coronamur. ut sublimit cum eo tegne¬
mus. Q uod debuimus facere fecimus. reuera debuimuis. quia
qui non uenit ministrari. s ministrare: debitores nos sibi fecit.
Ne nr̃is uidelicet oꝑib confidentes. s de eiꝰ semꝑ examine pa¬

Expanded text:
et charitatem, etc. Inter haec omnia stant acolythi et tenent ceet charitatem, etc. Inter haec omnia stant acolythi et tenent cereos in manibus. Quid aliud significat, nisi unumquemque doctorem debere habere in manibus doctrinam suam, ut magiscertamine laboraverunt: ne aliqua praesumptio inutilis subripiat corda eorum, hortatur eos Dominus dicere: Dicite, servi inutiles sumus. Unde Beda in tractatu super Lucam: Servi inutiles sumus, quia non sunt condignad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Et alibi: Qui coronat me in miseratione et misericordia . Non ait in meritis et operibus tuis, quia cujus misericordia praevenimur, ut humiliter Deo serviamus, ejus munere coronamur, ut sublimiter cum illo regnemus. Quod debuimus facere, fecimus. Revera debuimus, quia qui non venit ministrari, sed ministrare , debitores sibi nos fecit, ne nostris videlicet operibus confidentes, sed de ejus semper examine pa
Abbreviated transcription (Latin):
gendum. quia abinicio aduentus xp̃i euangłica doctrina
teram uitam postquam resurrexit amortuis. Biaconi pꝰ ea
stant mordine. quibus ille predixit. Siquis uult post me
uenire. abneget semet ipsum itollat crucẽ suam ⁊ sequatur
me. Qui post eũ stant. firmati sunt ut eum sequantur. usq
ad mortem. itranseant cum eo ad eternam uitam. Uaior pars
indextera parte stat. ⁊ minor. insinistra. Quid numerus
eorum significet p̾dictum do insinuandam nobis libe
uetus testam̃tum legere: itenere ut apłs ait. Omĩa autẽ
probate. duqua pars ministrorum in sinistra parte stat
ꝑ quam temporalis benedictio designatur. Certe ⁊i nr̃a ecc¬
łia utrumq petit ad dnm itemporalẽ benedictionem:
⁊ ȩternam. Temporalem petimus quando p̾camur ut
õs conseruet dños nr̃os filios eorum. fructus terrȩ: ⁊ pacẽ
interra nr̃a. At eternam: quando iusticiam. sapientiam.

Expanded text:
gendum: quia ab initio adventus Christi, Evangelica doctrina gendum: quia ab initio adventus Christi, Evangelica doctrina teram vitam, postquam resurrexit a mortuis. Diaconi postea stant in ordine, quibus ille dixit: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui post eum stant, firmati sunt, ut eum sequantur usque ad mortem, et cum eo transeant ad aeternam vitam. Major pars in dextera parte stat, et minor in sinistra. Quid numerus illorum significet, praedictum est. Ad insinuandum nobis libere Vetus Testamentum legere et tenere, ut Apostolus: Omnia autem probate : aliqua pars ministrorum in sinistra parte stat, per quam temporalis benedictio designatur. Certe et nostra Ecclesia utrumque petit a Domino: et temporalem benedictionem, et aeternam. Temporalem petimus quando precamur ut Deus conservet dominos nostros, filios eorum, fructus terrae, et pacem in terra nostra; at aeternam, quando justitiam, sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinem resurtectionis quȩ resultat longe ꝑor̃a lateq p̾di
quo dicitur incanticis canticorum. Media cacitate constrauit:
propt̃ filias ihrłm. Uicarius xp̃i hȩc omĩa agit in memoriam
pͥmi aduentus xp̃i. Osculatur attare. ut oftendat aduentum
xp̃i fuisse therłm. Osculatur ȩuangłium inquo duo populi
ad pacem redeunt: ut et nos eosdiligamus qui disiuncti eran
a nob̾. Oscula uicarii epi osculo xp̃i congruunt. Sicut xpe
primo osculum his p̾buit qui primo crediderunt. sicepe mi¬
nistris pͥmis. Et xp̃c sicut his se offert ultro quibus dicit mis¬
sus sum ad ouesque ꝑierant domus isrł. sic se ep̾c altari ꝑ qͦd
recolimus iherłm. inqua dñs suos dilexit usq infinem:. scdm
ioħem. Et sicut xp̃c adsiuit sibi postea gentilem populũ
qui reconciliatus ẽ deo in nouo cestamento: sic ep̾c ȩiuingłim
altari. abñitio officii usq dum aministro ad sumatur ad le¬

Expanded text:
dulcedinem resurrectionis quae resultat longe lateque per ora prdulcedinem resurrectionis quae resultat longe lateque per ora prquo dicitur in Canticis canticorum: Media charitate constravit propter filias Hierusalem . Vicarius Christi haec omnia agit in memoriam primi adventus Christi. Osculatur altare, ut ostendat adventumi fuisse in Hierusalem; osculatur Evangelium, in quo duo populi ad pedem redeunt, ut et nos eos diligamus qui disjuncti erant a nobis; oscula vicarii Christi osculo Christi congruunt: sicut Christus primo osculum his praebuit qui primo crediderunt: sic episcopus ministris primis: Et sicut Christus his se offert, ultro, quibus dicit, missus sum ad oves quae perierant domus Israel, sic episcopus altari per quod recolimus Hierusalem, in qua Dominus suos dilexit usque in finem secundum Joannem. Et sicut Christus ascivit postea gentilem populum, qui reconciliatus est Deo in Novo Testamento; sic episcopus Evangealtari ab initio officii usque dum a ministro assumatur ad le
Abbreviated transcription (Latin):
faciem suam inomẽm ciuitatem ⁊ locum quo ipse erat uentu¬
rus. Eodem mͦ uicissim duo ⁊dus diaconi altrinsecus uadunt
osculari latera altaris. Posculum eorum demonstratur par qͣm
eis conmendauit dns dicens. Inquamcumq domum intraueri¬
tis primum dicite. pax huic domui. Aitare uł aliomodo m̃¬
seu extra iherłm. Unde gregorius in libro de ediicio templi
.Corda itaq scõrum mense dĩ sunt. Postea reuertuntur ad
epm: Sic ⁊ euangłio dicente legimus fecisse missos intempo¬
re illo: Et reuersi inquid apłi nuntiauerunt illique fecerut.
Et insequentib Et factum ẽ. cum solus eẽt orans: erant cum
postquam cempus aduenit p̾conii dnice passionis cantores uc
ao memoriam reducant xp̃i nouissimam humiliationem:
dicunt uersum de psalterio. Psalterium ex inferiori parte
ꝑcutitur. ⁊ ex suꝑiori parce habet in quo reboat. Sic iopus pas¬
sionis xp̃i abinferiori parte habet ꝑcussuram asuꝑiori parte

Expanded text:
faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus . Eodem modo vicissim duo et duo diaconi altrinsecus et vadunt osculari latera altaris. Per osculum eorum demonstratur pax quam eis commendavit Dominus, dicens: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui . Altare vel alio modo melem sive extra Hierusalem. Unde Gregorius in libro de Aedificatione templi: Corda itaque sanctorum mensae Dei sunt. + Postea revertuntur ad episcopum. Sic et, Evangelio dicente, legimus fecisse missos illo tempore. Et reversi, inquit, apostoli nuntiaverunt illa quae fecerunt . Et in sequentibus: Et factpostquam tempus advenit praeconii Dominicae passionis, cantores, ut ad memoriam reducant Christi novissimam humiliationem, dicunt versum de Psalterio. Psalterium ex inferiori parte percutitur, et ex superiore parte habet in quo reboat: sic et opus passionis Christi ab inferiore parte habet percussuram, a superiore parte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa diaconus. sapiens:⁊ scriba. Sapiens subdiaconus pro¬
pħa ⁊ scriba. Scriba acolitus. propħa ⁊ sapiens. Bocet xp̾c ora¬
re discipulos. Qua propt̃ cantores idẽ laudatores aduentus dnĩ
annuntiant tempus eẽ. ut corda patrum conuertantur infi¬
lios. Sicut abrahamtres angłos uidit: itamen unum dm̃ adora¬
uit ⁊ credidit trinitatem inunitate. sic ⁊ modo filios abrahe
oporteat credexe. ⁊ dicunt. Sicut erat in principio ⁊ nunc et
semꝑ ⁊ rełq Ecce messis multa de qua dicitur in ęuangłio.
¶essis quidem multa: oꝑarii autem pauci. Rogate gͦ dnm̃
messis. ut mittat oꝑarios in messem suam. Ape dñs messis¬

Expanded text:
propheta, diaconus sapiens, et scriba. Sapiens subdiaconus, propropheta, diaconus sapiens, et scriba. Sapiens subdiaconus, propheta et scriba; scriba acolythus, propheta et sapiens. Docet Christus orare discipulos. Quapropter, cantores, id est, laudatores adventus Domini, annuntiant tempus esse ut corda patrum convertantur in filios. Sicut Abraham tres angelos vidit ; et tamen unum Deum adoravit et credidit trinitatem in unitate, sic et modo filios Abrahae oporteat credere. Et dicunt, Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et reliqua. Ecce messis multa, de qua dicitur in Evangelio: Messis quidem multa, operarii autem pauci: rogate ergo dominum messis, ut mittat o
Abbreviated transcription (Latin):
offert cantorib qui recro stant ad implens que dixit discipulis. Pace
meam do uob̃. pacem relinquo uobis. Presentib dat. absentib siue
ueteris testam̃ti siue noui relinquid. Hoc ẽ quod solemus dicere. in¬
nuit eps cantori. Quo facto sapientia dĩ quasi aduentu subdiaconoꝵ
intelligunt cantores mutati iam de ueteri trinitatem dm̃ laudare.
& dicunt gła patri ⁊ filio et spiu sc̃o. Diaconi quasi corus propħarũ
stant cum eo humiliati: idicunt domine doce nos orare. ex sp̃u
prophetiȩ ide sp̃u reuelationis cognoscunt non se posse habere
affectum inoratione ad patrem: nisi abeodem unigenito filio
enis qui. ẽ. insinu patris edoceantur. Quod seꝑatim diximus
de diaconis. ⁊ subdiaconis. acolitis: de uno quoq discipulo xp̃i
intelligimus. S propt̃ quosdam ꝓfectus affectuum unius p̃¬
dicationis opus distinguitur ꝑ multiplices ordines. Ceterum

Expanded text:
offert cantoribus qui retro stant, adimplens quae dixit discipulis: Pacem offert cantoribus qui retro stant, adimplens quae dixit discipulis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis , praesentibus dat, absentibus, sive Veteris Testamenti, sive Novi, relinquit. Hoc est quod solemus dicere, innuit episcopus cantori. Quo facto sapientia Dei quasi adventu subdiaconorum, intelligunt cantores mutati jam de Veteri, trinitate Deum laudare, et dicunt, Gloria Patri et Filio et Spiritui sancto. Diaconi quasi chorus prophetarum stant cum eo humiliati et dicunt, Domine, doce nos orare ; et spiritu prophetiae, id est, spiritu revelationis cognoscunt non se posse habere affectum in oratione ad Patrem nisi ab eodem unigenito Filio ejus, qui est in sinu Patris , edoceantur. Quod separatim diximus de diaconis, et subdiaconis, et acolythis, de unoquoque discipulo Christi intelligimus, sed propter quosdam profectus affectuum, unius praedicatoris opus distinguitur per multiplices ordines. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
euangłicum. Siquis uult pꝰ me uenite abseneget semet ipsum
⁊tollat crucem fuam ⁊ sequatur me. Ante oculos habeat sepis¬
sime epͥs: quod inmente semꝑ oportet recinere. Septem prophȩ
siue diaconi sunt in ministerio quia septempliciter diuiditiu
scriptura inter nouum testam̃tum. ⁊uetus. quȩ ȩuangłio mi¬
nistrat. Epc̃ in medio uicarius xp̃i: quasi ȩuangłium. Habet
innouo testam̃to ministrosi. ftisse historie ut lucam in actib
apłorum. Habet ministros. in uii. epłis canonicis. habet minis
inqua fact̾us ẽ. patri obediens usq ad mortẽ In ipsa inclinatio¬
ne dat pacem ministris qui adextris leuaq sunt. Ipse ẽ enim pax
ꝑ quam reconciliatur ȩccłia dõ. siue de nouo testam̃to:. siue de uec̾.
Ipse destruxit medium parietem inimiciarum: fecit utraq unũ.
Pacem dedit his qui longe: ⁊ pacem his qui prope. Eandem pacem

Expanded text:
evangelicum: Si quis vult post me venire abneget semetipsum, evangelicum: Si quis vult post me venire abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Ante oculos habeat saepissime episcopus quod in mente semper oportet retinere. Septem prophetae sive diaconi sunt in ministerio, quia septempliciter dividitur Scriptura inter Novum Testamentum et Vetus quae Evangelio ministrant. Episcopus medio vicario Christi quasi Evangelium, habet in Novo Testamento ministros historiae, ut Lucam in Actibus apostolorum; habet ministros in septem Epistolis canonicis; habet ministqua factus est Patri obediens usque ad mortem . In ipsa inclinatione dat pacem ministris, qui a dextris laevaque sunt. Ipse est enim pax, per quem reconciliatur Ecclesia Deo, sive de Novo Testamento, sive de Veteri: Ipse dextruxit medium parietem inimicitiarum, et fecit utrumque unum; pacem dedit his qui longe, et pacem his qui prope . Eamdem pacem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit se mittere ad inuitandum populum. Ecce ego inquit
mutam aduos propħas sapientes ⁊ scribas. ⁊ reliq̃ Biaconi in loco
ꝓpħatum sunt qui adnuntiant ex euangłio futuram uitam
Subdiaconi in loco sapientium qui sciunt ordinate uasa dnĩ
disponere. ⁊ quod primum ferendum sit: quodq posterius.
Acoliti in loco scribarum: qui accendunt corda fidelium ex scriptu
odore bono. Hoc enim corpus primo necesse ẽ. p̃dicari inomib
gentib Unde paulus dicebat ad rudes corithios. Nichil me
Nemñ ferantur candelabra ut suꝑ fundamtum iam positum lu¬
ceat lux p̃dicatorum coram hominib Iam eos il luminatos
sequantur subdiaconi. ut possit predicatorum ordo dicere. sa¬
pientiam loquimur inter ꝑfect̾os. Euangłium illis iquo ẽ de¬
clarata ꝑfectio. Si uis inquid ꝑfectus eẽ. uade uende omnia quȩ
habes. & uł: Ep̃s ⁊ sibi coniuncti euangłium sequetur. iuxta illuo

Expanded text:
promittit se mittere ad invitandum populum. Ecce ego, inquit, promittit se mittere ad invitandum populum. Ecce ego, inquit, mittam ad vos prophetas et sapientes et scribas, et reliqua . Diaconi in loco prophetarum sunt, qui annuntiant ex Evangelio futuram vitam. Subdiaconi, in loco sapientum, qui sciunt ordinate vasa Domini disponere, et quod primum ferendum sit, quodque posterius. Acolythi in loco scribarum, qui accendunt corda fidelium ex Scripturodore bono. Hoc enim corpus primo necesse est praedicari in omnibus gentibus. Unde Paulus dicebat ad rudes Corinthios: Nihil me ifixum . Dein ferantur candelabra, ut super fundamentum jam positum luceat lux praedicatorum coram hominibus. Jam illos illuminatos sequantur subdiaconi, ut possit praedicatorum ordo dicere, Sapientiam loquimur inter perfectos . Evangelium illis jue, vade, vende omnia . Episcopus et sibi conjuncti Evangelium sequantur, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
retur domus dĩ nube: nec possent stare sacerdotes ⁊ ministiare
propt̃ caliginem. Compleuerat enim gła .ͤ domũs dominii. Preco¬
nib psauentib quando piacuit xp̃o domino psallentium ue¬
nire. ascendit suꝑ currum suum :⁊ uenit inmundum dispone¬
re eundẽ currum ꝑ loca congrua. Dequo curru. dicit psalmista.
Currus dĩ decem milium multiplex. Unde iterum augustinꝰ
portando dm̃ fiunt quodam mͦ currus dr̃ signauit hoc nomi¬
ne Hanc in manendo ⁊ regendo ꝑducit infinem. tanquam
currum suum uelud in locum aliquem destinatum: Osul¬
citudo decem milium scõrum ẽ. in ordinib ȩccłiasticis. ⁊ in
auditorib eorum. Se ꝑtem giadus eorum sunt ordinatortm
octauus cantorum. nonus idecimus auditoeum utriusq sexus.
Milium additur ad insinuandam ꝑfectionem eceum. Ueniente
domino ducit secum propbas sapientes ⁊ scribas. hos in ȩuangłio

Expanded text:
retur domus Dei nube, nec possent sacerdotes stare, et ministrare retur domus Dei nube, nec possent sacerdotes stare, et ministrare propter caliginem. Compleverat enim gloria Domini domum Denibus psallentibus, quando placuit Christo Domino psallentium venire, ascendit super currum suum, et venit in mundum disponere eumdem currum per loca congrua. De quo curru dicit Psalmista: Currus Dei decem millibus multiplex . Unde iterum Augustinusportando Deum fiunt quodammodo currus Dei, signavit hoc nomine. Hanc in manendo minando et regendo perducit in finem tanquam currum suum, velut in locum aliquem destinatum. Multitudo decem millium sanctorum est in ordinibus ecclesiasticis et in auditoribus eorum. Septem gradus sunt ordinatorum, octavus cantorum, nonus et decimus auditorum utriusque sexus. Millium additur, ad insinuandam perfectionem eorum. Veniente Domino, ducit secum prophetas et sapientes et scribas: hos in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
imius diei uocantur. Dequo statu dicit libellus qui inscribit᷑
de ordine romano. Pontifex incipit. gła in excelsisdeo. sidem¬
pus fuerit. ⁊ non sedet antequam dicant post orationem pri¬
mam. amem. Quicumq enim deo adtrahitur. delectatione ad¬
trahitur. non necessitate. Unde augustinus intractatu suꝑ iohan
tio. quanto fortius nos discere debemuis trahi hominem ad xp̃m
qui delectat᷑a ueritate. delecturur beatitudine delectatur iusti¬
cia. delectatur sempiterna uita. Ac ideo cantorum uox dulcis huic
oꝑi dedita ẽ. ut sua delectatione idonea sit hortari populum ad
confitendum dñõ. Ita enim scriptum ẽ in libro paralipo menon.
Igitur cunctis partter. ⁊ tubis. ⁊ uoce. cimbalis. iorganis. idiuersis
generis musicorum concinentib & uocem in sublime tollentib:
longe sonitus auditur. ut cum dnm laudare cȩpissent. ⁊ dicerẽt.
confitemini dño qm̃ bonus. qmĩ in ęternum miscđia eius: imple¬

Expanded text:
ius Dei vocantur. De quo statu dicit libellus qui inscribitur de ordine Romano: « Pontifex incipit Gloria in excelsis Deo, si tempus fuerit, et non sedet antequam dicat post orationem primam Amen. » Quicunque enim Deo attrahitur, delectatione attrahitur, non necessitate. Unde Augustinus in tractatu super Joatio; quanto fortius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur sempiterna vita. Ac ideo cantorum dulcis vox huic operi dedita est, ut sua dulcedine idonea sit hortari populum ad confitendum Domino. Ita enim scriptum est in libro Paralipomenon . Igitur cunctis pariter et tubis et voce, cymbalis et organis, et diversi generis musicorum concinentibus, et vocem in sublime tollentibus, longe sonitus auditur, ut cum Dominum laudare coepissent et dicerent: omino quoniam bonus, quoniam in aeternum misericordia ejus, imple
Abbreviated transcription (Latin):
iunitum factus sum apuo ce: Scilicet ut libos haberent. tum ẽ qͥd uet̾es¬
opib habundarent honore fruentur. & sanitate gaudeient:
xp̃o homine nouo ueniente: cor eoꝵ mutari oportebat adme¬
liora. Sapientia subdiaconorum innouat eosut qui antea
tantum dm̃ dicebant. ñ intribꝰ ꝑsonis. dicant nune gla pa¬
tri. i filio ⁊ sp̃ui scõ. s expectandum ẽ usq dum io fiat quod
pcatur sponsa incanticis canticorum. Osculetur me oscillo

Expanded text:
ntum factus sum apud te , scilicet ut liberos haberenopibus abundarent, honore fruerentur et sanitate gauderent. isto homine novo veniente, cor eorum mutari oportebat ad meliora. Sapientia subdiaconorum innovat eos ut qui unum antea tantum Deum dicebant, non in tribus personis dicant nunc, Gloria Patri, et Filio, et Spiritui sancto. Sed exspectandum est usque dum id fiat quod precatur sponsa in Canticis canticorum, Osculetur me osculo
Abbreviated transcription (Latin):
quos dedisti michi uolo ut ubi ego sum. illi sint mecum. ut
uideant claritatẽ meã quam dedisti michi. Iuxta hunc sensum
altare ẽ mensa domini inqua conuiuabatur cum discipulis. Corpora¬
le linteum quo erat ipse p̾cinctus. Sudarium labor. de iuda proditore
hunc ordinem sequitur sacerdos cum suis auditorib. ascendit in ce¬
naculum quando dicit sursum corda. auditores respondent habemꝰ
addnm̃. Quoo p̾catꝰ ẽ ipse in ꝑfacione ut cor. suum eẽt alienum a uin¬
culis mundanis. hoc nunc monet auditores suos ut pro tanto dono
grãs agant deo. duditores confirmant dignum ita eẽ icetera usq¬

Expanded text:
mihi volo ut ubi ego sum et illi sint mecum, ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi: juxta hunc sensum, altare est mensa Domini, in qua convivabatur cum discipulis suis: Corporale, linteum quo erat ipse praecinctus: sudarium labor de Juda proditore. Hunc ordinem sequitur sacerdos: Cum suis auditoribus ascendit in coenaculum quando dicit, Sursum corda: Auditores respondent: Habemus ad Dominum. Quod precatus est pro se in praefatione, ut cor suum esset alienum a vinculis mundanis, hoc nunc monet auditores suos, ut pro tanto dono gratias agant Deo: Auditores confirmant dignum et justum ita es
Abbreviated transcription (Latin):
acha quȩ trecentis cubitis in longitudine uissa ẽ. sexagunta
si in latitudine. triginta. autẽ in altitudine: in uno ẽ cubi¬
o consuminata. Quid enim ꝑ archam: nisi sca ecd̃ia figuratu
niȩ inferuis ampla ẽ. suꝑius angusta: Quȩ atrecentis & sexagi¬
a ac trignica cubitis ad unum cubitũ colligitur: quia ab ea
atudine quam scã eccł̃ia in membris suis adhuc infirmantib
mabet paulisꝑ angustata: & in altum ꝓficiens ad unum tendi
osa enim ratio exigit: ut credamus qđ in illa arcȩ latitudins
mĩs bestis cunctaq quadrupedia. atq teptilia in inferiorib fi¬
runt. Hono u̾ atq uolatilia: nimirũ in suꝑiorib. Iuxta suꝑ¬
ẽ & enim partẽ fenestra fuit in latere. de qua coruũ uel co¬
lumbã dimisic. homo: ut si iam diliuiii transiss aqua cognos

Expanded text:
 quae trecentis cubitis fieri in longitudine jussa est, sexaginta ero in latitudine, triginta autem in altitudine , in uno est cubito consummata. Quid enim per arcam nisi sancta Ecclesia figuratur, quae inferius ampla est, superius angusta? Quae a trecentis, et sexaginta, ac triginta cubitis ad unum cubitum colligitur, quia ab ea latitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet 1350 paulisper angustata, et in altum proficiens, ad unum tendipsa enim ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cunctaque quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homo vero atque volatilia nimirum in superioribus; juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transisset aqua, cognos
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓ eo quod bona negleximꝰ ÷ nosin& ipsos funditꝰ succen¬
um ꝑ p̃missi sacrificii mysteriũ partis primȩ.
de unitate sc̃e eccłiȩ. in suo confirmatũ capite redempto¬

Expanded text:
cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succencum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succenum per promissi sacrificii mysterium, de unitate sanctae Ecclesiae in suo confirmatae capite, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene agnam de gregibus. capram uͦde gregibus of
ferre ñ iubetur: quia actiua uita multorum ẽ. conte̾¬
platiua paucorum & cũ hȩc agimus quȩ multos agere
⁊ egisse conspicimus: quasi agnã de gregibꝰ damus:
S cum offerentis uirtris ad agnam capramq ñ suffic̃:
in remedio pęnitentis adiungitur. ut duo columbarum
pulli. uł duo turtures offerantur: Scimꝰ quia colum
barum pulli uł turtures: ꝓ cantu gemitꝰ habent: Quid
gͦ ꝑ duos columbarum pullos. uł duos turtures. nisi du¬
plex pęnitentiȩ nr̃ȩ gemitus designatur : ut cũ ad offe¬
renda bona oꝑa non assurgimꝰ. nosin& ipsos dupliciter
defleamꝰ : quia & recta non fȩcimus. ⁊ praua oꝑati sumꝰ
Unde ⁊ unus turtur ꝓ peccato: alt̃ uͦ offerri in holocau¬
sto uibet᷑ Holocaustum nãq totum incensũ dicitur:
Unum ergo turturẽ ꝓ peccato offerimus: cum pro
culpa gemitum dam̃us: de altero uͦ holocaustũ facimꝰ¬

Expanded text:
Et bene agnam de gregibus, capram vero offerre de gEt bene agnam de gregibus, capram vero offerre de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus; sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentiae adjungitur ut duo columbarum pulli vel duae turtures offerantur. Scimus qubarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur? Ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus, de altero vero holocaustum facimu
Abbreviated transcription (Latin):
omisso ꝑ moysen dicit᷑ Offerat agnam de gregibus suie ca¬
pram: orabitq ꝓeo sacerdos ⁊ ꝓ peccato eius. Sinaut̃e non
potuerit offerre pecus ÷ offerãt duos turtures. uł duos pul¬
los columbarum : unum ꝓ peccato. ⁊ alt̾m in holo caustum:
i cũ bona oꝑã ꝓmittimꝰ  bene nos nob̃ facere spondemus:
cum uͦ abstinentiã cruciatumq nr̃ȩ carnis uouemus: ma-¬
le ad p̃sens nos nobis facere uiramꝰ S quia nullus in hac¬
utta ita ꝑfectus ẽ. ut quãlib& deo deuotus sit. it ipsa qͣn¬
tulumcumq pia uota non pecc&: ꝓ peccato agnã offerri.
siue capram p̃ciptt᷑ Quid enĩ ꝑ agnam: nisi actiuȩ uitȩ
innocentia: Quid ꝑ capram. quȩ in sũmis sepe extremisq
pendens rupibꝰ pascitur: nisi contẽplatiua uita signat᷑.
Qui gͦ se conspicit ꝓmissa ac ꝓposita non implesse: ad
sacrificium dei sese studiosius deb& uł innocentia bo
ni oꝑis. uł in sublimi pastu contemplationis accingere:

Expanded text:
m pro peccato et offerat agnam de gregibus sive capram orabitque pro eo sacerdos et pro peccato eius sin autem non potuerit offerre pecus offerat duos turtures vel duos pullos coet cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad pvita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri, sive capra praecipitur. Quid enim per agnam, nisi activae vitae innocentia? Quid per capram, quae in summis saepe extremisque pendens rupibus pascitur, nisi contemplativa vita signatur? Qui ergo se conspicit promissa ac proposita non implesse, ad sacrini operis, vel in sublimi pastu contemplationis ascendere.
Abbreviated transcription (Latin):
stis uitȩ p̃mia expetens aurora uocata ẽ: quia dũ pec¬
catorũ tenebras deserit. uisticiȩ luce fulgescit: Habemus
tam̃ subtilius aliquid. qđ consid̾ata qualitate diluculi uł
aurorȩ pensemꝰ. Aurora namq uł diluculũ nocte qͥde p̃terisse
nunciant: nec tam̃ diei claritatẽ integr̃a ostentant: S cũ illã
pellunt. hãc suscipiũt: lum̃ tenebris ꝑmixtũ tenent: Quid itaq
in hac uita om̃s qui ueritatẽ sequim᷑  nisi aurora uł diluculũ
sumꝰ   Quia ⁊ quȩda ĩa quȩ lucis st̃ aginꝰ: ⁊ tam̃ qͥbusdã adhuc
tenebrarum reliquiis non caremꝰ In exposit libri beati iobꝰ¬
nasum: nͥ ꝓuida scorum discretio designat᷑. S Turris uͦ
speculatiõis in altũ ponit᷑: ut hostis ueniens longe uideatur.
Recte gͦ nasus ȩccłiȩ turri in libano simił dicit᷑: quia scoritm
ꝓruda discretio. dũ sollicita circũ quaq conspicit. in altum
posita. priusqͣm ueniat culpa dep̃hendit: eamq qͦ uigilant᷑

Expanded text:
stis vitae praemia appetens, aurora vocata est, quia, dum peccatorum tenebras deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemus: aurora namque et diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostendunt, sed dum ilpellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris permistam tenent. Quid itaque in hac vita omnes, qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus, quia et quaedam jam quae lucis sunt agimus, et tamen quibusdam adhuc tenebrarum reliquiis non caremus? Hinc scriptum est: nasum, nisi provida sanctorum discretio designatur? Turris vero speculationis in altum ponitur, ut hostis veniens longe videatur. Recte ergo nasus Ecclesiae turri in Libano similis dicitur, quia sanctorum provida discretio, dum sollicite circumquaque conspicit, in altum posita, priusquam veniat culpa, deprehendit, eamque quo vigilanter
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ñ tim&: quia ipse nec carne p̃mit᷑. ut in eiꝰ luxuria
dissoluat᷑ Abstinentiã ñ tim&: quia ipso cibo ñ utitur. qui
necessitate corporis non urget᷑. Distributionẽ t̾renarum re¬
bis caritatem uerã id ẽ amorem humilem quẽ nobis uicis¬
sim impendimꝰ tim &: ⁊i nimis concordiȩ nr̃ȩ inuidet: qr
hanc nos tenemꝰ in t̾ra qͣm ipse tenere nolens amisit in cȩ¬
lo: Bene gͦ dicit᷑ terribilis ut castrorum acies ordinata: qr elec¬
torum multitudinẽ ed maligni sp̃s ꝑtimescunt᷑: qͦ eosꝑ ca

Expanded text:
fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, qui necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rebis charitatem veram, id est amorem humilem quem nobis vicissim impendimus timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata , quia electorum multitudinem eo malig
Abbreviated transcription (Latin):
ut ierłm. quia eiꝰ uita ⁊ desidium uisioni iã pacis inti¬
mȩ comparatur: ut in eo qͦd auctorem suũ diligit. qđ
eius speciem uidere ꝯcupiscit. de quoscriptum est. in
quẽ desid̾ant angłi ꝓspicere: ꝑ ipsa ia amoris sui desiłia
tanto agit ut malignis spiritibꝰ terribilis fiat Qualit̃
autẽ terribilis sit. subiuincta comparatione ostenditur:
id est ut castrorum acies oedinata: Quid ẽ qd sc̃a eccłia
uacat ista comparatio: ⁊ iccirco ẽ subtilit intuenda: Scimꝰ
qͣndo ita fuerit constipata. ⁊ densata. ut in nullo loco int̃ru¬
pta uideat᷑ Nã si ita disponit᷑ ut locus uacuus ꝑ qũe hostis pos¬
sit ingredi dimtitatur: ꝓfecto iã suis hostibꝰ terribilis non ẽ
& nos gͦ cũ contra malignos sp̃c spũalis certaminis aciem
ponimus: sũmoꝑe necesse ẽ. ut ꝑ caritat᷑e semper uniti atq
locus aꝑitur in acie: unde ad feriendos nos ualeat hostis¬
intrare: Antiquus uͦ in imicꝰ castitate in nobis sisine caritate

Expanded text:
ur, quia ejus vita et desiderium, visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria , tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut castrorum acies ordinata . Quid est quod sancta Ecclesia vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimusquando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponitur, ut locus vacuus, per quem hostis possit ingredi, dimittatur; profecto jam suis hostibus terribilis non est. Et nos ergo, cum contra malignos spiritus spiritualis certaminis aciem ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atquelocus aperitur in acie, unde ad feriendos nos intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate
Abbreviated transcription (Latin):
gnaculũ suꝑ eor tuum Iccirco namq signacłm rebꝰ ponit:
ne qua diripientiũ p̃sumptione temerentur Sponsus gͦ in cor
signacłm pontit ͥ qͣndo fidei eius mysteriũ in custodia nr̃e cogi¬
tatiõis imprimit᷑: ut ille infidelis seruus nimixũ ñr adu̾sarus
cũ signata fide corda ꝯsid̾at. tẽptando ea irrumꝑe ñ p̃sumat.
ȩt̃nȩ uitȩ caritas occidit: Nã quẽ ꝑfecte absorbuerit: ad t̾rena
foris desidia uelut insensibilem reudit: In eadem.
ꝓficer& ꝑ uicrementa uirtutis: infirmis quibꝰq auditori¬
bus p̃bere ñ potuit ubera p̃dicatiois Adulta uͦ ęccłia dicitur.

Expanded text:
gnaculum munitur. Idcirco autem signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus ergo qui hic Ecclesia loquitur, in cor signaculum ponit, quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum signata fide corda considerat, tentando ea irrumpere non praesumat.aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velutproficeret per incrementa virtutis, infimis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta vero Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
absq occultis tuis: s enȩ st̃ sc̃ȩ ȩccłiȩ sp̃uales patres qui
ñc in ea mixacłis choruscant: ⁊ uelut in eius facie uen erabiles
apparent. Cũ enĩ uidemꝰ multos mira agere: uentura ꝓpħare:
mundum ꝑfecte relinquere: cęlestibꝰ desidiis ardere: sicut
cortex mali punici sc̃e eccłie genȩ rubent. S quid istud est.
omne qͦd miramur. in illius rei comꝑatione. de qua scriptum
ẽ. qͦd oculus ñ uidit. nec auris audiit. nec in cor hominis ascẽ¬
dit: quȩ p̃parauit ds̃ diligentibꝰ se s Bene gͦ cũ miraret᷑ genas
ȩxcłiȩ subdidit absq occultis tius Ac si aꝑte diceret᷑. Ea quidem
quȩ inte non latent magna st̃: s illa ualde in effabilia quȩ¬

Expanded text:
res, qui nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Ecclesiae genae rubent. Sed quid istud est omne quod miramur in illius rei comparatione de qua scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Bene ergo, cum miraretur genas Ecclesiae, subdidit: Absque occultis tuis . Ac si aperte diceretur: Ea quidem quae in te non latent magna sunt, sed illa valde ineffabilia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
desicłio liquatͣ ÷ & inde se apud sem& ipsam fessam inuenit.
unde alta se e̾ẽ conspicit fortitudine qͣm succenc̾it¬
redemptoris sui iam speciem requirentẽ cum solliciti doc̃¬
tores inueniunt: hanc ꝑ p̃dicationis u̾bum cȩlestis amoris
spiculis uulnerant: ut si qͦd ei adhuc de uetusta conu̾sati¬
one teginen inest subtrahant: ut quo exuta a bhuius mun¬
di honore reddit᷑ eo is qui quęritur ab illa citiꝰ inueniat᷑.¬

Expanded text:
desiderio liquatur, et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se esse conspicit fortitudinem quam conscenditm redemptoris sui jam speciem requirentem, cum solliciti doctores inveniunt, hanc per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant, et si quod ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest, subtrahunt, ut quo exuta ab hujus mundi onere redditur, eo is qui quaeritur, ab illa citius inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
z. Et quia diuinitas a fulgore syo fnbu¬
nostris est aspectibue ⁊ temꝑã qͥuasi aurũ nobis pallu-¬
it ꝑ argentũ: Illa enĩ natura im mutabilis quȩ in se manẽs
innouat om̃ia. si ut ẽ nobis apparere uoluiss&e : fulgore suo
nos incender& potius qͣm renouar&: S claritate suȩ mag¬
nitu dinis temꝑauit nr̃is ocłis ds̃ ut dum nobis eius clari¬
tas temꝑatur. etiã nr̃a infirmitas ꝑ eius similitudinẽ in eiꝰ
luce clarescer&:  ꝑ acceptam gr̃am ut ita dic̃a suȩ habitu¬

Expanded text:
. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius, quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret,
Abbreviated transcription (Latin):
de u̾tice amana. de capite sanir ⁊ hermon: de cubilibꝰ
leonum: Quid enim aliud leonum noĩe quã demo¬
nia designant᷑ : quȩ ira contͣ nos atrocissimȩ crudelita¬
tis insȩuunt. s & qr peccatores ad fidem uocati st̃ quorum
quondã corda leonum cubilia fuerunt: dum uicisse mor
tem dñs eorum confessione creditur. quasi de leonum cubi¬
libus coronat᷑ R emuneratio quippe uictoriȩ. corona est:
Totiens gͦ ei coronam fideles offerunt: quotiens hunc uicisse
mortem ex resurrectione confitentur: In expositione libri¬

Expanded text:
de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum . Quid enim aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam tem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. In expos. b
Abbreviated transcription (Latin):
el ⁊ lac sub lingua tua: Qui enĩ mentis suȩ dulcedinẽ
aꝑire infirmis nolunt. s loquentes quadam eos asꝑi¬
tate feriunt: & tamen int̃ uerba asꝑa quasi latenter quid¬
dam dulcedinis int̃iniitunt: hii uidelic& ñ in lingua s
sub linguam habent dulcedinẽ: quia int̃̾ dura quȩ ꝑferũt.
emittunt quȩdam blanda ⁊ dulcia: quibꝰ constrictã mens
possit ex benignitate refoueri: Ita ꝑuersi quiq quia malũ
non in lingua s sub lingua habent: sermonibꝰ dulcia p̃ten¬
dunt: ⁊ cogitationibꝰ ꝑuersa moluntur In exposit libri¬
ster: ꝑfla ortum meũ : & fluent aromata illius Au¬
stro ueniente aquilo furgens recedit: cũ aduentu sc̃ĩ spiritꝰ
expulsus antiquus hostis qui in torpore ment̾e constrinxerat
deserit: Atq ortum sponsi auster ꝑflat ut aromata difflu

Expanded text:
el et lac sub lingua tua. Qui enim mentis dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos asperitate feriunt, et tamen inter verba aspera, quasi latenter quiddam dulcedinis intermittunt: hi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem; quia inter dura quae proferunt, emittunt quaedam blanda possit ex benignitate refoveri. Ita perversi quique, quia malum non in lingua, sed sub lingua habent, sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur. Hinc est eniperfla hortum meum, et fluant aromata illius. Austro quippe veniente, Aquilo surgens recedit, cum adventu sancti Spiritus expulsus antiquus hostis, qui in torpore mentem constrinxerat, deserit. Atque hortum sponsi Auster perflat, ut aromata defluan
Abbreviated transcription (Latin):
niter& eutm si uidiss& adu̾sum se bella consurgere. ⁊ re¬
u̾teretur in egiptum Ex egipto itaq exeuntibus. e uicino
bella fubtrahuntur: quia derelinquentibꝰ scłm quędam
priꝰ tranquillitas ostendit᷑: ne in ipsa sua teneritudine atq
inchoatione turbati: adhoc territi redeant qͦd euaserunt:
Prius gͦ suauitatẽ securitatis sentiunt: prius pacis quiete
nutriunt᷑. Post cognitam uͦ dulcedinẽ. tanto ĩa tolerabiltꝰ
temptationum certamina sustinent: quanto in deo altiꝰ

Expanded text:
niteret eum si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur, post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius
Abbreviated transcription (Latin):
non succumbunt: Bene autẽ dicitur: & comedetis festinã¬
gaudia cũ festinatione cognoscite: ⁊ p̃cepta uitȩ cũ festi¬
natione implere curate: Quia enĩ adhuc hodie licet
bene agere scimus: utrum cras liceat ignoramꝰ: Eestina¬
tes gͦ pascha comedite: id ẽ. ad sollempnitatẽ pat̃e cȩlesti
anhelate: Nemo in huiꝰ uitȩ cursu uiuere torpeat: ne inpatͥa
locum ꝑdat: nemo moras ad appetenda bona studia in nec¬
tat: s cȩpta ꝑficiat: ne minime liceat implere qͦd inchoat:

Expanded text:
non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinannon succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinangaudia cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere, scimus, utrum eras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda bona studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis atq incoeruptionis agit: corruptioni iam
ꝑ uicia nulli subiaceat: uoluptates edomet: carnẽ a luxu¬
ad uitam: & habemꝰ iam multa exempla continentium Uñ
tuorum animalium: Calciamenta aut̃e : pedes muniunt:
Quȩ uͦ sunt mortua animalia. ex quorũ pellibꝰ nr̃i muni¬
untur pedes: nisi antiqui patres. qui nos ad ȩternam pa¬
triam p̃cesserunt: ᷤ uorum dũ exempla conspicimꝰ: nr̃i o¬
peris pedes munimꝰ: Calciamenta gͦ in pedibꝰ habere est:
mortuorum uita conspicere: & nr̃a uestigia a peccati uul¬
nere custodire: Tenentes baculos in manibꝰ: Quid lex per
baculum: nisi pastoralem cistodiã designat:  Et notan¬
dum quod prius p̃cipimur renes accingere: & post modũ
baculos tenere: quia illi debent curam pastoralem susciꝑe
qui iam insuo corpore sciunt fluxa luxuriȩ domari: &
cum aliis fortia p̃dicant. ipsi desideriis mollibꝰ eneruiter

Expanded text:
resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde tuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter
Abbreviated transcription (Latin):
serit: igni comburetis Quod ex agno reman& igni combu¬
rimus: qͣndo hoc qd̃ de mysterio incarnatiõis eius intellige̾
⁊ penetrare ñ possumus : potestati scĩ sp̃c reseruamꝰ humilit̃:¬
ut non suꝑbe quis audeat uł contempnere uł denuntiare
qͦd non intelligit. s hoc igni tradit. cum sc̃o sp̃ui reseruat:
Quia gͥ qualiter edendum sit pascha cognouimꝰ: ñc a qua¬
libus edi debeat agnoscamꝰ: S equit᷑. Sic aut̃e comedetis
ilum. Renes ur̃os accingetis Quid in renibꝰ: nͥ delectatio
carnis accipit᷑. Unde & psalmista postulat dicens Ure renes
meos Si enim uoluptatem libidinis in renibꝰ esse nesciret:
eos uti minime petiss& Unde quia potestas diaboli in hu¬
mano genere maxime ꝑ luxuriam preualuit: de illo uoce
dñica dicitur: Potestas eius: in lumbis eius Qui gͦ pascha
comedit. habere renes accinctos debet: ut qui sollempnitate

Expanded text:
serit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne combuserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humilitut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ũr est. alpha. & co. ds uidelicet ante scła. & homo insine
pere Pedes uͦ agni uorare ẽ: uestigia humanitatis eius a¬
mando ⁊ initando ꝑquirere: Quid uͦ sunt intestina: nisi
uerborum illiꝰ occulta ⁊ mystica mandata: ᷤ Quȩ t̾e uoramꝰ:
cum u̾ba uitȩ. cum auiditate sumimus In quo deuoratio¬
nis u̾bo. quid aliud quam pigritiȩ nr̃e torpor rephendit᷑:
qui eiꝰ uerba atq mysteria ⁊ ꝑ nosin& ipsos non requirimꝰ.
& dicta ab aliis inuiti audimus:  Non remanebit ex eo qͥc¬
quã usq mane Quia eiꝰ dicta. magna st̃ sollicitudine dis¬
cutienda: quatinus priusquã dies resurrectionis appare¬
at. in hac presentis uttȩ nocte omĩa mandata illiꝰ intelli¬
gendo ⁊ oꝑando penetrentur: S quia ualde ẽ. difficile.
ut om̃e sacrum eloquium possit intelligi᷑: & om̃e myste¬
rium eiꝰ penetrari: recte subiungit᷑. Si quid aitt̃e reman¬

Expanded text:
noster est α et ω, Deus videlicet ante saecula, et homo in fine noster est α et ω, Deus videlicet ante saecula, et homo in fine pere. Pedes vero agni vorare est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis inviti audimus. Non remanebit ex eo quidquam usque mane; quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem reman
Abbreviated transcription (Latin):
ȩstimandus ẽ. neq ꝑ humanã sapientiam qualit in car¬
nari d̃s̃ potuit cogitandus: Omnis enim qui redempto¬
rem nr̃m purum hominẽ credit. quid iste aliud quam
agni carnes crudas comedit: quas uidelic& coquere per
diuinitatis eius intelligentiam noluit : ᷤ Omnis uͦ qui
incarnatiois eius mysteria uixta humanã sapientiam
discutere conat᷑: carnes agni aqua uult coquere. id ẽ dispensa¬
tionis eus mysterium ꝑ dissolutam uult scientiam penetrare:
Qui igitur paschalis gaudii sollempnitatẽ celebrare desidat:
agnum nec aqͣ coquat. nec crudum comedat: ut neq per
humanam sapientiam ꝓfunditat᷑e incarnatiõis illius pene-¬
trare appetat: neq in eum tanquã in hominẽ purum cre-¬
dat: s assas igni carnes comedat: ut dispensari omĩa per
sc̃i sp̃c potentiam sciat De quo adhuc recte subiungitur:
Caput cũ pedibꝰ eius ⁊ intestinis uorabitis: quia redemptor

Expanded text:
estimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dispensari omnia per sancti Spiritus potentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
Carnes gͦ agni cum lactucis agrestibus sunt ecdende: ut
dum corpus redemptoris accipimus. nos ꝓ peccatis nr̃is in fleti¬
bus affligamus: quatinus ipsa amaritudo penitentię. abster¬
gał a mentis stomacho ꝑuerse humoẽe uite Ubi & subt᷑.
Non comedetis ex eo crudum qͥd: neq coctum a qua: E coe
iam nos ipsa u̾ba hystorie : ab intellectu hystorico repellunt.
Nunquid isrłiticus ille ppłs in egipto constitutus. comede¬
re agnum crudum consueuerat: ut ei lex dicat. non eo¬
medetis ex eo crudum quid: Ubi ⁊ additur. Neq coctũ
aqua: S quid aqua. nisi humanam scientiam designat.
⁊ uixta qͦd ꝑ salomonẽ sub hereticorũ uoce dicitur: aquȩ
furtiuȩ dulciores sunt: Quid crudȩ agni carnes: nisi
inconsideratam ac sine reuerentia cogitationũ illiuis relic¬
quasi mente coquimꝰ: S agni caro nec cruda edenda ẽ.
nec cocta aqua: quia redemptor ñr neq homo purus

Expanded text:
Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunquid, fratres charissimi, Israeliticus ille populus in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae Agni carnes 1535 nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illiqnec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus