comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sine litteris homo tota die
se tradens & intritans terre¬
nis ÷ homo nec eloquentia cla¬
rus. nec in scͥpturis exercitatꝰ
nec discretus in oꝑe: nec in
arte sp̃uali ꝑitus. Hȩc dicens
in corde suo instar ab salon
parricidum parat ⁊ quis me
inquiens consticuet iudicem
suꝑ popłm istum: In celum
sim: cum mea conuersatio
semꝑ in celis sit. Atquid ꝑdi¬
tio hec: ꝑditio inquã tante
sapientie. tante uirtutis &
cloquencie: quȩ ita prodes¬
sent÷ s quia in inferiorib
sedeo. prodesse non possunt.
Suꝑ sydera gͥ dei ego instar
luciferi ceteris clarior. exal¬
tabo sedem meam: ut urmon¬
de testamenti sedens. similitu¬
dinem m dei. aliis ꝓficiendo
adquirã Cum enim testam̃¬
tum sacra appelletur scͥpcu¬
ra. mons testamenti ñ incon¬
grue caritas dici potest: quȩ
omnib excellencior uirtutib
in se dotam legem continet
& ꝓphetas. Nichil ergo ma-¬
gis arrogans & ambiciolus.
quam in caritate preesse se

Expanded text:
et sine litteris, homo tota die et sine litteris, homo tota die se tradens et intricans terrenis, homo nec eloquentia clarus, nec in Scripturis exercitatus, nec discretus in opere, nec in arte spirituali peritus. Haec dicens in corde suo, instar Absalon parricidium parat. Quis me, inquiens, constituat judicem super populum istum? In coelum sim, cum mea conversatio semper in coelis sit . Utquid perditio haec? . Perditio, inquam, tantae sapientiae, tantae virtutis et eloquentiae, quae ita prodessent; sed, quia in inferioribus sedeo, prodesse non possunt. Super sidera igitur Dei ego instar Luciferi caeteris clarior exaltabo sedem meam, in monte testamenti sedens, similitudinem mihi de aliis proficiendo acquiram. Cum enim testamentum sacra appelletur Scriptura, mons testamenti, non incongrue charitas dici potest; quae omnibus excellentior virtutibus in se totam legem continet et prophetas. Nihil ergo magis arrogans et ambitiosus quam in charitate praeesse se
Abbreviated transcription (Latin):
Cauece fratres carissimi. caue¬
te suꝑbiam. Quam multi eñi
qđ dolens dico. si forte uident
se in luce sapientie ꝓfecisse. uer¬
bo etiam & exempło aliis ꝓfu¬
ifse. ut merito luciferi nomĩe
digni habeantur. ita ut mane
idest in mitio sue conuersioniᷤ.
ceteris eiusdem uite consortib
clariores habeantur. occulta
primum interius clatione tu¬
mescunt ⁊ prelatos suos despi¬
ciunt: & nunc eos simplicitatiᷤᷤ
& inscicie arguunt. nunc qđ in
temꝑalib occupantur deridẽt
& decrahunt ⁊ inferiores secun¬
ctos aspiciunt: habentes semꝑ
pre ocłĩs quicquid in aliis re¬
prehensibile inuenunt ⁊ &
cum non inuenerint fingut:
& ħ qd ip̃i ante ocłos hominũ
laudabile agunt ad memori¬
am reuocantes. sua se uanita¬
te interius pascunt. Deinde
quisq talis est: omnes pͥlatioẽ
indignos iudicans. ascendam
inquit in celum. Olucifer qui
mane oriebaris: iniquitatẽ
meditaris in cubilituo. Quid
dicis: Quis ille uel ille est ut
presit nobis: homo idiota.

Expanded text:
am, fratres charissimi, cavete. Quam multi enim, quod dolens dico, si forte vident se in luce sapientiae profecisse, verbo et exemplo alii profuisse, ut merito Luciferi nomine digni habeantur, ita ut mane, id est initio suae conversionis, caeteris ejusdem vitae consortibus clariores habeantur, occulta primum intentione tumescunt, praelatos suos despiciunt, et eos simplicitatis et inscientiae arguunt; nunc, quod in temporalibus occupantur, derident et detrahunt, inferiores se cunctos aspiciunt, habentes semper prae oculis quidquid in aliis reprehensibile inveniunt; et cum non invenerint, fingunt; et hoc quod ipsi ante oculos hominum laudabile agunt, ad memoriam revocantes, sua se vanitate interius pascunt. Deinde quisquis talis est, omnes praelatione indignos judicans: Ascendam, inquit, in coelum. O Lucifer, qui mane oriebaris, iniquitatem meditaris in cubili tuo. Quid dicis? Quis ille, vel ille est, ut praesit nobis, homo idiota
Abbreviated transcription (Latin):
sedeat. Ascendam suꝑ altitu¬
dinem nubium. Nubes predi¬
catores sunt euangelii: de qͥb
dñs phunc ipsum y saiam.
Mandabo nubib meis: ne plu¬
ant suꝑ uineam illam imbrẽ.
Et alics. Qui sunt ist qui ut
nubes uolant: Suꝑhuiusmo¬
di gͥ nubes ascensurumse dia¬
supior inferiorib dñetur ⁊ &
ad sue uoluntatis consensum.
uel uolentes illiciat uel m¬
cautos decipiat: uel nolentes
cogat. uel pumat resistentes.
Sequitur. Similis ero altis¬
simo. hoc est qđ dit paulus.
ostendens se tamquã sit ds.¬

Expanded text:
do. Ascendam super altitudinem nubium. Nubes praedicatores sunt Evangelii, de quibus Dominus per hunc ipsum Isaiam: Mandabo nubibus meis, ne pluant super vineam illam imbrem . Et alias: Qui sunt isti qui ut nubes volant? Super hujusmodi nubes ascensurum se, diainferioribus dominetur, et ad suae voluntatis consensum vel volentes illiciat, vel incautos decipiat, vel nolentes cogat, vel puniat resistentes. Sequitur: Similis ero Altissimo. Hoc est, quod ait Paulus: Ostendens se tanquam sit D
Abbreviated transcription (Latin):
tur futura. nullus xp̃ianus
ambigat esse complenda.
Itaq qescͥpta antixp̃i ꝑsecu¬
tione usq ad eius interitum.
in quo & ipsius satane pote¬
stas &. pͥncipatus deicitur. ꝓ¬
pheticus sermo ꝑuenit: in
quem adhuc sub tipo regis
babilonis inuehitur dicens.
Quomͦ cccidisti de celo lucifer.
qui mane oriebaris: De his¬

Expanded text:
tur futura, nullus Christianus tur futura, nullus Christianus abigat esse complenda. Itaque descripta Antichristi persecutione usque ad ejus interitum, in quo et ipsius Satanae potestas, et principatus dejicitur, propheticus sermo pervenit, in quem adhuc sub typo regis Babylonis invehitur, dicens: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris: quae i
Abbreviated transcription (Latin):
ost sacra dm̃ce
natiuitatis sollẽp¬
nia. ad mndaganda
prophetice uisionis mist̾ia
reuertentes: spiritales delici¬
as fr̃s carissimi non obmitti¬
mus s mutamꝰ. S nec muta¬
mus quidem: cum ea quȩ
his scĩs dieb impleta reco¬
limus: in uerbis propheticiᷤ
prenuntiata agnoscimus.
libiq autem uno dei uerbo
pascimur. & nutrim⁊ quod
ideo caro factum est & habi¬
tauit in nobis. ut a carnali¬
bus posset dudirrꝰ quos eru¬
diret uerbis. confirmaret mi¬
raculis⁊ attraheret exempł:
postremo proprii sanguinis
effusione redimeret.Sicut
gͥ natiuitatem eius. passio¬
nem & resurreccionem. in ce¬
los ȩtiam ascensionem. fidẽ
quoq gentium & sc̃e eccl̃iȩ
regnum. quȩ omnia gaude¬
mus impleta. in prophetis
inuenimus prenunciata:
ita profecto tyrannidẽ an-¬
tixp̃i. eccl̃iȩ in nouissimis ꝑ¬
secutionem. & ꝑditi illius
destructionem. futurum di
iudicium .&. diaboli cum om¬
nib suis membris interitum.
quȩ in ipsis scͥpturis narran¬

Expanded text:
ost sacra Dominicae Nativitatis solemnia, ad indaganda propheticae visionis mysteria revertentes, spirituales delicias, fratres charissimi, non omittimus, sed mutamus: sed nec mutamus quidem, cum ea quae his sanctis diebus impleta recolimus, in verbis propheticis praenuntiata agnoscimus. Ubique autem uno Dei Verbo pascimur et potamur: quod ideo caro factum est, et habitavit in nobis , ut a carnalibus posset audiri, quos erudit et verbis, confirmaret, miraculis, attraheret exemplis, postremo proprii sanguinis effusione redimeret. Sicut igitur nativitatem ejus, passionem, et resurrectionem, in coelis etiam ascensionem, fidem quoque gentium, et sanctae Ecclesiae regnum, quae omnia gaudemus impleta, in prophetis invenimus praenuntiata; ita profecto tyrannidem Antichristi, Ecclesiae in novissimis persecutionem, et perditi illius destructionem, futurum Dei judicium, et diabolicum omnibus membris suis interitum, quae in ipsis Scripturis narran
Abbreviated transcription (Latin):
simum pessimumq dicit᷑
statarum erit maxima mul¬
titudo: scdm ordinem pro¬
phecie. ipsius sequaciũq
eius hic ruina monstratur.
herum quia unum corpus
constat esse malorr⁊ quic̃q
non ad eam redituri de ȩc¬
cdesia corrucrunt: huius ru¬
inc participes non dubitemꝰ
In quib omnib ipsius corpis
caput. diabolus udelicet ip¬
se confunditur: ad quẽ ex
głe temꝑalis. uel pro simu¬
latione sc̃itatis ⁊uel certe ꝓ
singlari quodã ut putabit᷑
lumine scłaris sapientie. uel
pro fallacium miraculoꝵ
exhibitione:. quib omnib ortꝰ
cius. idest ostensionis inicia
prefulgebunt. ꝑhoc qđ ma¬
ne ortus dicitur: initium o¬
stensionis eius declaratur.
Uel ꝑ mane. presens uita de¬
signatur: quȩ uergens in se¬
nium quasi in uesꝑam. mor¬
te quasi nocte suꝑueniente
extinguitur. Unde salomon
de his qui in presenti uita
sprctis futuris. quib posst̃
uoluptatib perfruuntur:
ue inquit terre. cuius pͥnci¬

Expanded text:
ejus pessimum dicitur ejus pessimum dicitur statarum erit maxima multitudo; secundum ordinem prophetiae, ipsius sequaciumque ejus hic ruina monstratur. Verum, quia unum corpus constat esse malorum, quicunque non ad eam redituri de Ecclesia corruerunt, hujus ruinae participes non dubitemus. In quibus omnibus ipsius corporis caput, diabolus videlicet, confunditur: ad quem expgloriae temporalis, vel pro simulatione sanctitatis, vel certe pro singulari quodam. ut putatur, lumine singularis sapientiae, vel pro fallacium miraculorum exhibitione: quibus omnibus ortus ejus, id est ostensionis initia praefulgebunt. Per hoc quod mane ortus dicitur, initium ostensionis ejus declaratur. Vel per mane praesens vita designatur: quae vergens in senium quasi in vesperam, morte quasi nocte superveniente exstinguitur. Unde Salomon de his qui in praesenti vita spretis futuris, quibus possunt voluptatibus perfruuntur: Vae, inquit, terrae, cujus princi
Abbreviated transcription (Latin):
tera quȩ infigura regis qua¬
si babilonis. indiabolum di¬
cta intelliguntur ⁊ plura in
cius corpus conueniunt qđ
de humano genere congre¬
gat: & in eos maxime qui ei
ꝑ suꝑbiam coherent. aposta¬
tando ã mandatis dei. Sicut
diaboli. cui caput est diabolꝰ.
id est ipsa impior multitu¬
do. maximeq eor. qui a xp̃o
uel de eccl̃ia sicut de celo de¬
cidunt. dicitur diabolus: & in
ipsum corpus figurate mul¬
ta dicuntur⁊ quȩ non tam
ligi apostatarũ genus. uel
conuertitur ad tenebras a¬
missa luce quã portabat.
quẽadmodum qui conuer¬
tuntur ad dm a tenebris ad
lucem transeunt: id est qui
fuerunt tenebre. lux fiunt.
Itaq scđd̃m beatissmum au¬
gustinum. hȩc uerba ñ tã
de ꝑsona diaboli quã de ciꝰ
membris dicta sunt: nec
tam primus ille diabolica¬
sus. unde dñs ait. uidi sata¬
nan qͥsi fulgur cadentem de¬
celo. quã membroꝵ ipsius
apostasia ab ȩccłia receden¬
tium. mistico sermone de¬
scribitur. Qm̃ autem omni¬

Expanded text:
tera, quae in figura regis uelut Babylonis in diabolum dicta intelleguntur, plura in eius corpus conueniunt, quod etiam de humano genere congregat, et in eos maxime qui ei per superbiam cohaerent apostatando a mandatis dei. sicut diaboli, cui caput est diabolus, id est ipsa impiorum multitudo, maximeque eorum qui a Christo vel de Ecclesia sicut de coelo decidunt, dicitur diabolus, et in ipsum corpus figurate multa dicuntur, quae non tam ligi apostatarum genus vel convertitur ad tenebras, amissa luce quam portabat: quemadmodum qui convertuntur ad Deum de tenebris ad lucem transeunt, id est qui fuerunt tenebrae lux fiunt.Et secundum beatissimum Angustinum haec verba non tam de persona diaboli, cuam de ejus membris dicuntur; nec tam primus ille diaboli casus, unde Dominus ait, Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , quam membrorum ipsius apostasia ab Ecclesia recedentium mystico sermone describitur. Quoniam autem omni
Abbreviated transcription (Latin):
mundo habetur. eccłie uide¬
licet ambiet pͥncipatum: ac¬
ceptaq scdm apocalipsim uł
damelem a bestia id est illius
temꝑis regno. decem regib
quasi decem cornib preful¬
gente in omnib potestate. mi¬
quitatem meditabitur in cu¬
bili suo: dicens. In celum con¬
scendam. id est optinebo in ec¬
clesia dñatum⁊ supra astra
dei. eos uidelicet. qui uelut si¬
dera. sapientie claritate uel
religionis splendore preful¬
gent: exaltabo solium incũ.
eos meis decretis iudiciisq su¬
biciens. Et addidit. Sedebo in
monte testamentr. in laterib
aquilonis. Mons testamenti.
potest dici iersm illa terrena:
in cuius ciuitatis templo. an¬
tixp̃m quidam existimant
regnaturum. De quo psalmi¬
sta: mons syon inquit latera
aquilonis: ciuitas regis mag
stam̃ti: cuius latera aquilo. id
est frigida semꝑ ambit reprobo¬
rum uel ꝑsequentium multi¬

Expanded text:
mundo habetur, Ecclesiae videmundo habetur, Ecclesiae videlicet ambiet principatum; acceptoque secundum Apocalypsim , vel Danielem, a bestia , id est illius temporis regno, decem regibus quasi decem cornibus praefulgente in omnibus potestate; iniquitatem meditabitur in cubili suo dicens: In coelum ascendam, id est obtinebo in Ecclesia dominatum; supra astra Dei, eos videlicet qui velut sidera sapientiae claritate vel religionis splendore praefulgent, exaltabo solium meum, eos decretis meis, judiciisque subjiciens: Et addidit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis. Mons testamenti potest dici Jerusalem illa terrena, in cujus civitatis templo Antichristum quidam existimant regnaturum, de quo Psalmista: Mons Sion, inquit, latera aquilonis civitas regis magnstamenti, cujus latera aquilo, id est frigida semper amabit reproborum vel persequentium multi
Abbreviated transcription (Latin):
riebaris: Corruisti interra:
qui uulnerabas gentes. Qđ
antixp̃c uulneraturꝰ sit gen¬
tes uulnere graui. plaga cru¬
deli. non poterit dubitare:
qui apłm audit dicentem.
Lum cuius est aduentus scdm
potestatem satane in omĩ
seductione. signis & prodi¬
giis mendacib: his qui ꝑe¬
unt. Corruisti inquit in ter¬
ram. Prostratus quippe spũ
oris dei pro celo inferos pos¬
sidebit: cuius corpus man
datum terre. ꝓutredine cor¬
rumpctur. Septuaginta in¬
terpretes. ñ qui uulnerabas
gentes. s qui mittebat ad
omnes gentes. inter pretati
sunt: nuncios antixp̃i ad om̃s
gentes significantes esse mit
bas inquit in corde tuo: in ce¬
lum conscendam. Possunt
hȩc intelligi uerba diaboli lo¬
quentis in antixp̃o: & uniu̾¬
sam xp̃i ciuitatem ꝑ eum
sibi subdere cupientis. Igit᷑
antixp̃c diabolico afflatus
sp̃u.cernens se in sapientia
scłari. in signis ęxiam & pro¬
digiis. ab ipso pͥncipe tenebra¬
rum accepisse uirtutem ⁊ ad
id quo nichil sublimius in ħ

Expanded text:
riebaris? Corruisti in terram, qui vulnerabas gentes. Quod Antichristus vulneraturus sit gentes vulnere gravi, plaga crudeli, non poterit dubitare, qui Apostolum audit dicentem: Eum cujus est adventus secundum potestatem Satanae in omni seductione, signis et prodigiis mendacibus, his qui pereunt . Corruisti, inquit, in terram. Prostratus quippe spiritu oris Dei pro coelo inferos possidebit; cujus corpus etiam datum terrae putredine corrumpetur. Septuaginta interpretes, non, qui vulnerabas gentes, sed qui mittebas ad omnes gentes, interpretati sunt; nuntios Antichristi ad omnes gentes significantes esse mittbas in corde tuo: In coelum ascendam. Possunt haec intelligi verba diaboli loquentis in Antichristo, et universam Christi civitatem per eum sibi subdere cupientis. Igitur Antichristus diabolico afflatus spiritu, cernens se in sapientia saeculari, in signis et prodigiis ab ipso principe tenebrarum accepisse virtutem ad id, quod nihil sublimius in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
na subiungit. Dñs enim
exercituum decreuit ⁊ &
quis poterit infirmare:
De electis hoc dictũ intel¬
ligo: de quor salute diui¬
ni decretũ consilii nullus
poterit infirmare.Si en̾i
ds ꝓ nob̃⁊ quis contra nosꝰ
Audi & stabile ȩternumq
decretum: cui obiuare ne¬
mo qui audeat: qđ mutare
nemo qui possit uel debeat.

Expanded text:
na subjungit: Dominus enim na subjungit: Dominus enim exercituum decrevit; et quis poterit infirmare? De electis hoc dictum intelligo: de quorum salute divini decretum consilii nullus poterit infirmare. Si enim Deus pro nobis, quis contra nos? Audi et stabile aeternum quo decretum, cui obviare nemo qui audeat, quod mutare nemo possit vel debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
num extentã estimo ꝑtine¬
re.& fundum sane altũq
consilium: quod electi cum
reꝓbis. in eadem semꝑ soci¬
etate iuentes. & eodẽ mise¬
rabiliter adiuuantur ne
peccis & criminib plerũq¬
one & em̃datiori conuersa¬
tione ab eis seꝑantur ⁊ quod
siue uiciis. siue dolorib. siue
onerant᷑: omnia eis in bo¬
nũ coopantur. At qͣm ex¬
tenta manus dm̃ suꝑ reꝓ-¬
bos. eoꝵ nec acceptansbona.
nec mala dilucns: quã ex¬
tenta manꝰ. quȩ omia eis co-¬
oꝑatur in malũ: cũ & penis
oncrent᷑. &. deliciis corrum¬
pantur⁊ suꝑbiant inuirtu¬
tib ne quid ex eis mercedis
conseqͣntur: in peccis non
humilientur.ut ueniam me¬
reantur. Si malum deser̃t.
ad id denuo redeunt: si bo¬
num quid inchoant. ñ ꝑse¬
uerant. Postremo reꝓbi eter¬
naliter condempnant᷑: cle¬
cti in uite et̾ne gaudiis co¬
tis. Post uerba autem d̃m
caquȩ dicta sunt confirmã¬
tis: ipse ꝓpħa ex propͥa ꝑso¬

Expanded text:
num extentam aestimo pertinenum extentam aestimo pertinere. Profundum sane altumque consilium quod, electi cum reprobis in eadem societate viventes, eodem onere miserabiliter adjuvantur, nepeccatis et criminibus prone et emendatiori conversatione ab iis separantur; quod sive vitiis, sive doloribus, onerentur, omnia eis in bonum cooperantur . At quam extenta manus Domini super reprobos, eorum non acceptans bona, nec mala diluens, quam extenta manus, qua omnia eis cooperantur in malum, cum et poenis onerentur, ut deliciis corrumpantur; superbiant in virtutibus, ne quid ex eis mercedis consequantur; in peccatis non humilientur, ut veniam mereantur. Si malum deserunt, ad id denuo redeunt; si bonum inchoant, non perseverant. Postremo reprobi aeternaliter condemnantur; electi in vitae aeternae gaudiis coPost verba autem Domini ea quae dicta sunt confirmantis, ipse propheta ex propria perso
Abbreviated transcription (Latin):
te uirtute resurrectionis
absorta: erumpemꝰ in hanc
sultationis. Ubi est mors ui¬
ctoria tua⁊ ubi est mors sti¬
mulus tuus: Hic est certe
huiꝰ oneris finis. quo ciuitas
confusionis idest babilon.
cum pͥncipe suo. diabolo ȩ¬
ternis penis oneranda in in¬
fernum demergetur: & ci¬
uitas pacis id est ierłm. cũ
suo pͥncipe xp̃o. quȩ onus
babilonis quo onerata est
uel prudenter cauit.uł ma¬
gna uirtute sustinuit. uel
potenter euasie. in celum
coronanda transferetur.
Cauit quidem ne uiciis eiꝰ
oppͥmeretur ⁊ sustinuit. cũ
eiꝰ ꝑsecutionib p̾meretur:
euasit. cum excedens e cor¬
ꝑe a requie excipet᷑. Ne qͥs
uero existimet de una ali-¬
ꝓpħam tam diuinũ oracu¬
lum texuisse: omnem hĩc
ambiguitatẽ dñs ipse ex¬
cludens. subiecit. hoc con¬
silium quod cogitaui suꝑ
omnem t̾ram: & hȩc manus
extenta suꝑ om̃s gentes. Quid
manifestius: Ostendit quippe
ea quȩ dicta sunt in hoc oñe.
los consilium. ad istos ma¬

Expanded text:
te virtute resurrectionis te virtute resurrectionis absorpta, erumpemus in hanc sultationis: Ubi est mors, victoria tua? Ubi est mors, stimulus tuus? Hic est certe onus, oneris finis, quo civitas confusionis, id est Babylon cum principe suo diabolo aeternis poenis onerando in infernum demergetur; et civitas pacis, id est Jerusalem, cum suo principe Christo, quae onus Babylonis, quo onerata est, vel prudenter cavit, vel magna virtute sustinuit, vel potenter evasit, in coelum coronanda transferetur. Cavit quidem, ne vitiis ejus opprimeretur; sustinuit, cum ejus persecutionibus urgeretur; evasit, cum excedens e corpore a requie exciperetur. Ne quis vero existimet de una alitam tam divinum oraculum texuisse, omnem hinc ambiguitatem Dominus ipse excludens subjecit: Hoc consilium, quod cogitavi super omnem terram; et haec manus extenta super omnes gentes. Quid manifestius? Ostendit quippe ea quae dicta sunt in hoc onere, los consilium, ad istos ma
Abbreviated transcription (Latin):
est foras. An ñ contͥtus &
conculcatꝰ uidebatur⁊ qͣn
nec in porcos quidem ꝑ se
habere potuit potestatem:
Uerum fr̃s ñ penitꝰ contͥtus
est nec conculcatus ⁊ cui ad¬
huc relicta ẽ temptandi
facultas: cui in antixp̃o da¬
bitur etiam seuiendi & ꝑse¬
quendi potestas. At tunc
plene conteretur & concul¬
cabitur. qͣndo nouissima
inimica destruet᷑ mors: qn
in terra dm̃. carne scilicet
nr̃a. iam eterna resurrecci¬
one głificata. nullum dia¬
bolice potestatis remanebit
uestigium ⁊ nec montib d̃n.
spiritib scilicet nr̃is. in ex¬
cellencia contemplationis
diuine suspensis. nullus ẽẽ¬
poterit temptationis acces¬
sus. Conteret᷑ inqͣm tunc pe¬
ei tota temptandi uel ꝑse¬
state sublata. in abissum
ȩternis ignib cruciandus
detrudetur. Tunc certe u¬
gum hoc grauissimũ infeli¬
citatis onusq ponderosissi¬
modis in hac uita portamꝰ.
& nr̃is ceruicib uel humeriͤ
auferetur ⁊ qnͣdo omni mor¬
talitate omniq infirmita¬

Expanded text:
tione. An non contritus et conculcatus videbatur, quando nec in porcos quidem per se habere potuit potestatem? Verum, fratres, non penitus contritus est, nec conculcatus, cui adhuc relicta est tentandi facultas, cui in Antichristo dabitur etiam saeviendi et persequendi potestas. At tunc plene conteretur et conculcabitur, quando novissima inimica destruetur mors , quando in terra Domini, carne scilicet nostra, jam aeterna resurrectione glorificata, nullum diabolicae potestatis remanebit vestigium, nec montibus Domini, spiritibus scilicet nostris in excellentia contemplationis divinae suspensis, ullus poterit esse tentationis accessus. Conteretur, inquam, tunc peei tota tentandi vel pestate sublata, in abyssum aeternis ignibus cruciandus detrudetur. Tunc certe jugum gravissimum infelicitatis, onusque ponderosissimodis in hac vita portamus, a nostris cervicibus vel humeris auferetur, quando, omni mortalitate omnique infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
quib omnib plenus est
mundus:. sicut ait beatus
iob. Homo natꝰ de muliere.
breui uiuens temꝑe: reple¬
tur multis miscriis. Quȩ
omnia cum ipsa quȩ om¬
nium gͣuissima & ultima
est morte: uno infelicita¬
tis iugo uel onere contine¬
ri manifestum est. Hoc est
onus babilonis: quo ñ solũ
illa premit᷑ ⁊ s quo ciues
quoq ierłm in ea ꝑegͥnan¬
tes premit. felix. felix. qui
quamuis p̾matur his: non
tam̃ oppͥmitur. Nemet cer¬
te dies quo assirius penitus
conteretur interra. & in mõ¬
tib conculcabit᷑ ⁊ ñ in quali¬
bet terra. nec in quibussi-¬
bet montib: s sicut dñs a-¬
it. Sicut cogitaui sic eue¬
niet. ut conteram assiriũ
in terra mea. &. in montib
meis conculcem illũ. Cia
fr̃s. contritꝰ est sachanas
dñica passione: conculca¬
tus est apl̃ica p̾dicatione.

Expanded text:
bus omnibus plenus est mundus, sicut ait beatus Job: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis . Quae omnia cum ipsa, quae omnium gravissima et ultima est, morte, uno infelicitatis jugo vel onere contineri, manifestum est. Hoc est onus Babylonis, quo non solum illa premitur, sed quo cives quoque Jerusalem in ea peregrinantes premit. Felix, qui quamvis prematur his, non tamen opprimitur. Veniet certe dies, quo Assyrius penitus conteretur in terra, et in montibus conculcabitur; non in qualibet terra, nec in quibuslibet montibus, sed sicut Dominus ait: Sicut cogitavi, sic eveniet, ut conteram Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem illum. Eia, fratres, contritus est Satanas Dominica passione; conculcatus est apostolica praedicatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ctos in infernum demerserit:
quãuis inter cos magnũ cha-¬
os firmatum sit. istis & si ñ
ingla. in requie tam̃ consti¬
tutis ⁊ illis. Locis penalib
infeliciter deputatis. At ꝑ
passionem xp̃i contritodi¬
abolo & ꝯculcato. iugum
istud onusq sublatum est:
ut libero exhinc uolatu.
iusti quiq atq ꝑfecti ad ce¬
lum usq ascendere potue¬
rint. Ueruntam̃ fratres ca¬
rissimi. adhuc nos iugum¬
uel onus p̾mit assirii ⁊ sen¬
cientes nimirũ aliam legẽ
in membris nr̃is repugnã¬
tem legi mentis nr̃e: & cap¬
tiuos nos ducentem in le¬
gem pecci quȩ est in mem¬
bris nr̃is. Graue hoc iugũ
fr̃s: graue hoc onus & into¬
lerabile. Quis nos liberabit
de corpe mortis huiͦ: Qd de
onere consuetudinis dicam:
caute ingessit. sine graui do¬
lore.nimioq labore depo¬
nere non poterit: S & gra¬
ue iugum suꝑ filios adam.
a die ortus sui de uentre¬
redicus sui in uencrem ma¬
tris ommum. Onerat pau¬

Expanded text:
ctos in infernum demersit, ctos in infernum demersit, quamvis inter eos magnum chaos firmatum sit; istis, et si non in gloria, in requie tamen constitutis; illis, locis poenalibus infeliciter deputatis. At per passionem Christi contrito diabolo et conculcato, jugum istud onusque sublatum est, ut libero ex hinc volatu justi quique atque perfecti ad coelum usque ascendere potuerint. Verumtamen, fratres charissimiAssyrii, sentientes nimirum aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae , et captivos nos ducentem in lege peccati, quae est in membris nostris. Grave hoc jugum, fratres, grave hoc onus, et intolerabile. Quis nos liberabit de corpore mortis hujus? Quid de onere consuetudinis dicam, suis ingessit, sine gravi dolore nimioque labore deponere non poterit? Sed et grave jugum super filios Adam a die ortus sui ureditus sui in ventrem matris omnium. Onerat pau
Abbreviated transcription (Latin):
tute cõminuit. Porro per
montes. apłos atq ꝑfectoᷤ
intellige: quib dec̾it dñs
potestatem calcandi suꝑ
serpentes & scorpiones:
&. omnem uirtutem inimi¬
ci. Aquib etiam ipsius dia¬
boli iugum gͣuissimũ abla¬
tum est. qͣndo computru¬
it iugum a facie oler & il¬
le unctus oleo lecicie pre
consortib suis. ligato forci
illo.captiuam ducit cap¬
tuntatem: & onus quo eoꝵ
humeri p̾mebantur. sua
uirtute deposuit. Et aufe¬
retur iugum eius ab cis: &
onus illius ab humeris eoꝵ
tolletur. Est iugum siue onꝰ
iniquitatis: qđ homo ꝓpriis
ceruicib diabolo suadente
imposuit. Est quoq iugum
dinis: cui se homo male ui¬
uendo supponit. Est & i¬
gum siue onus infelicita¬
tis: cui hominem peccantẽ
iusticia diuina ꝓstrauit.
Et graue quidem iugum
uel onus peccati. qđ usq ad
dñicam passionem ita mor¬
tales p̾mebat. ut nulliꝰ iu¬
sticia nulliusq uircute amo¬
ueri potuerit ⁊ s cunctos ñ
solum repbos s etiam ele¬

Expanded text:
ucifixum . Porro per montes apostolos atque perfectos intellige, quibus dedit Dominus potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, et omnem virtutem inimici . A quibus etiam ipsius diaboli jugum gravissimum ablatum est, quando computruit jugum a facie olei, et ille unctus oleo laetitiae prae consortibus suis , ligato forti illo, captivam duxit captivitatem , et onus, quo eorum humeri premebantur, sua virtute deposuit. Et auferetur jugum ejus ab eis, et onus illius ab humeris eorum tolletur. Est jugum sive onus iniquitatis, quod homo propriis cervicibus, diabolo suadente, imposuit. Est quoque jugum, dinis, cui se homo male vivendo supponit. Est et jugum sive onus infelicitatis, cui hominem peccantem justitia divina prostravit. Est grave quidem jugum vel onus peccati, quod usque ad Dominicam passionem ita mortales premebat, ut nullius justitia, nullius virtute amoveri potuerit; sed cunctos non solum reprobos, sed etiam ele
Abbreviated transcription (Latin):
dam hesitatione & tracta¬
tu faciunt. finem optimũ
sorciuntur ÷ ita ds nullo
mentis impetu. nullo for¬
tuito casu. s eterno suo
consilio. attingit a fine usq
ad finem fortiter: & dispo¬
nit omnia suauiter. Igit᷑
sicut disposuit. sicut pu¬
tauit. sicut uoluit. sicut
tractauit: sic euemiet. Qq
eueniet: It conteram inqͥt
assiriũ interra mea. &. in
montib meis conculcem
eum. ꝑassirium. totam il¬
lam multitudinem spiri¬
tuũ suꝑboꝵ incellige: qui
conterunt᷑ in terra dni. & in

Expanded text:
dam haesitatione et tractadam haesitatione et tractatu faciunt, finem optimum sortiuntur, ita Deus nullo mentis impetu, nullo fortuito casu, sed aeterno suo consilio attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Igitur sicut disposuit, sicut putavit, sicut voluit, sicut tractavit, sic eveniet. Quid eveniet? Ut conteram, inquit, Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem eum. Per Assyrium totam illam multitudinem spirituum superborum intellige, qui conteruntur in terra Domin
Abbreviated transcription (Latin):
descͥbit. dm̃ iurantis aucto¬
ritate confirmat: ut nemo
dubitet esse uentura: quȩ
ab ipso deo sub iureiuran¬
do constat esse predicta.
Quod autem dñs iurare di¬
citur. cui etiam ñ iuranti
credendũ esse nemo quidu¬
bitet: maximum ueritatiᷤ
& certitudinis indiciumẽ.
Si nͣ ut putaui. ita crit: &
quom mente tractaui. ita
ueniet. humano more lo¬
quitur hominib: quia si lo¬
queretur diuino ÷ s̃i incelli¬
geretur ab hominib. Uerbũ
hoc.puto. non semꝑ in am¬
biguis ponit᷑: cum dñs iratꝰ
seruo suo sepissime dicat
Puto. qđ dñs tuus sim. Qđ̃
itaq dicit se putare. uel m¬
te tractare ⁊ nulla dubita¬
tio. nulla sollicitudo. nulla
mentis distensio in dei na¬
tura cogitet᷑: s eterna & in¬
commutabilis eius disposi¬
tio. uerbis quib & nobis pos¬
s intelligi insinuata creda¬
tur. Ideo autem existimati¬
O uel tractatio posita sunt:
ut sicut homines ea quȩ ñ
precipitanter s cum qua¬

Expanded text:
describit, Domini jurantis auctodescribit, Domini jurantis auctoritate confirmat, ut nemo dubitet esse ventura, quae ab ipso Deo sub jurejurando constat esse praedicta. Quod autem Dominus jurare dicitur, cui etiam non juranti credendum esse nemo qui dubitet, maximum veritatis et certitudinis indicium est. Si non ut putavi, ita erit, et quomodo mente tractavi, ita veniet. Humano more loquitur hominibus, quia, si loquerentur divino, non intelligeretur ab hominibus. Verum hoc, puto, non semper in ambiguis ponitur, cum Dominus iratus servo suo saepissime dicat, puto, quod Dominus tuus sim . Quod itaque dicit sese putare, vel mente tractare, nulla dubitatio, nulla sollicitudo, nulla mentis distensio in Dei natura cogitetur, sed aeterna et incommutabilis ejus dispositio verbis, quibus a nobis posset intelligi, insinuata credatur. Ideo autem existimatio vel tractatio posita sunt ut, sicut homines ea, quae non praecipitanter, sed cum qua
Abbreviated transcription (Latin):
onem hericii: & in paludeᷤᷤ
aquarum. Hȩc sunt duo
uitia. in quȩ d̃i iudicio ypo¬
critarũ genus sepissime ru¬
it: auaricia. & luxuria. Nã
scđm sentenciam saluato¬
ris. spinis diuitie & sollici¬
tudines scł̃i comꝑantur
quarũ amore cum fuerit
anima pregrauata. instar he¬
ricii suis armatur spinis. con¬
fidens in uirtute sua: & in
multitudine diuitiarum su¬
arum suꝑbiens. At paludes
infertiles. limoseatq lutose.
in quib sceno gaudentia rep¬
tant animalia. luxurie in¬
mundicie comꝑant᷑ ⁊ quȩ u¬
tiq sordide sunt & lutuose::
in quib sp̃c exultant inmũ¬
di÷ quoꝵ pͥnceps libentius.
sub umbra dormit in uiro¬
re calami &. iuncr:quȩ ma¬
xime nascuntur inpaludi¬
b .&. in locis hum̃tib. Talis
anima scopatur. ñ ut mun¬
detur: s ut conteratur. Se¬
quitur. Iurauit dñs exercitu¬
um dicens. Siñ ut putaui
ita erit: & quomͦ mente tc¬
taui sic cueniet. Omĩa quȩ
de oncre babilonis sc̃s ꝓpħa

Expanded text:
onem ericii, et in paludes aquarum. Haec sunt duo vitia, in quae Dei judicio hypocritarum genus saepissime ruit, avaritia et luxuria. Nam, secundum sententiam Salvatoris, spinis divitiae et sollicitudines saeculi comparantur: quarum amore cum fuerit anima purgata, instar ericii suis armatur spinis, confidens in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum superbiens . At infertiles, et limosae ac lutosae, in quibus coeno gaudentia reptant animalia. Qumunditiae comparantur, quae utique sordidae sunt et lutosae, in quibus spiritus insultant immundi, quorum princeps libentius sub umbra dormit, in virore calami et junci, quae maxime nascuntur in paludibus, et locis humentibus. Talis anima scopatur, non ut mundetur, sed ut conteratur. Sequitur: Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non ut putavi ita erit, et quomodo mente tractavi, sic eveniet. Omnia quae de onere Babylonis sanctus propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ra dnr: ut ꝑterram. par¬
ȩccłia intelligantur: quos
nem minus idoneos lacte
potat apł̃s: nichil inquiẽs
iudicaui me scire inter uoᷤ.
nisi dñm ih̃m. & hunc cru¬

Expanded text:
ra Domini, ut per terram parintelligantur, quos nem minus idoneos lacte potat Apostolus: Nihil, inquiens, judicavi me scire inter vos, nisi Dominum Jesum, et hunc cru
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo etiam scd̃m psalmi¬
stam.ꝑibunt om̃s cogitati¬
ones eorz. Sequitur. Et po¬
nam eam inpossessionem
bericii: & in paludes aqua¬
gatur: & libidine & uolup¬
tate instar cenose paludis
fumum & fetorem exhalã¬
te cecetur. Et scopabo cam in
scopa terens: dicit dñs exer¬
cituum. Sicut domus sco¬
pis mundatur & euacuat᷑ ⁊
ita omnem babilonis glam
diuitias & delectationes di¬
sꝑdam:terens eam tormen¬
dis.&. dolorib conterens.S
& nos fr̃s carissimi ã quib
ꝑ aduentum dñi diabolus
ciectus est foras. preparemꝰ
filios pessimi semiis occi¬
sion ut gladius dñi deuo¬
rans carnes.omnes carnales
affectiones illicitasq delec¬
tationes. cogitationes etiam
ꝑuersas ex carnali affectu
quasi de pessimo semine ge¬
neratas occidat: ut ñ con¬
surgant ulterius. neq ter¬

Expanded text:
quando, etiam secundum Psalmiquando, etiam secundum Psalmistam, peribunt omnes cogitationes eorum . Sequitur: Et ponam eam in possessionem ericii, et in paludes aquat libidine et voluptate, instar coenosae paludis, fumum et fetorem exhalante, caecetur. Et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Sicut domus scopis mundatur et evacuatur, ita omnem Babylonis gloriam, divitias et delectationes disperdam, terens eam tormentis et doloribus conterens. Sed et nos, fratres charissimi, a quibus per adventum Domini diabolus ejectus est foras, praeparemus filios pessimi seminis occisioni, ut gladius Domini devorans carnes, omnes carnales affectiones, illicitasque delectationes, cogitationes etiam perversas ex carnali affectu quasi de pessimo semine generatas occidat, ut nec consurgant ulterius neque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedamꝰ. Et consurgam suꝑ
eos. filios scilicet pessimos. a
pessimis patrib generatos:
& ꝑdam babilonis nom̃ &. re¬
liquias: & germ̃. & ꝓgeniem.
dicit dñs Nomen babilonis ẽ
gła mundr⁊ reliquie babilo¬
nis amor mundi:germenba¬
bilonis affectus peccandi⁊ ꝓ¬
genes babiloms.cogitatio con¬
sensusq peccati. Nichil enim
magis appetunt homines
qͣm magnũ nomen: qđ sibi
babilomci diunciis uel stulta
untute. uel sciencia scl̃ari
conquirunt.Quȩ cum adqͥ¬
rere ñ potuerint. uel adqui¬
sita amiserint ⁊ habent qͥs¬
dam horz omnium in corde
reliquias. ipsum indelicet
mundi amorem: qui ex mi¬
quo germine pessumi affec¬
tus ꝓcessit. Quor ꝓgemes.
pessime sunt cogitationes.
quasi paruuli filie babiloni:
de quib: psalmista ait.filia
babilonis misera: beatus qͥ
tenebit & allidet paruulos
tuos ad petram. Quȩ omĩa
tur⁊ qͣndo nominis babilo¬
nici nulla erit głã. nulla
in eius amore delectatio⁊
nullus peccandi affectus:

Expanded text:
at. Et consurgam super eos, filios scilicet pessimos a pessimis patribus generatos, et perdam Babylonis nomen, et reliquias et germen et progeniem, dicit Dominus. Nomen Babylonis est gloria mundi; reliquiae Babylonis amor mundi; germen Babylonis affectus peccandi; progenies Babylonis cognitio consensusque peccati. Nihil enim magis appetunt homines quam magnum nomen, quod sibi Babylonici vel divitiis, vel stulta virtute, vel scientia saeculari conquirunt. Quae cum acquirere non potuerint, vel acquisita amiserint, habent quasdam omnium horum in corde reliquias, ipsum videlicet mundi amorem, qui ex iniquo germine pessimus affectus processit. Quorum progenies pessimae sunt cogitationes, quasi parvuli filiae Babylonis, de quibus Psalmista ait: Filia Babylonis misera, beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram! Quae omnia tur, quando nominis Babylonici nulla erit gloria, nulla in ejus amore delectatio, nullus peccandi affectus;
Abbreviated transcription (Latin):
neq impleant faciem orbis
ciuitatũ. Ciuitates orbis.
memorie nr̃e meditatioẽs
intellige: quȩ utiq memo¬
ria orbi comꝑatur⁊ quia
quicqͥd in orbe corꝑaliter
haberi potest: totum ã me¬
moria imaginaliter com¬
prehendi potest.Faciesaũt
orbis uel ciuitatum. medi¬
tationum nr̃arum inten¬
tio est: scdm quã omnia gͤ
fiunt uel cogitant᷑ & nobis.
ab eo quem nichil latet.
iudicantur. Adesto gͦ dñe iħ̃u:
.& suꝑ filios babilonis miseri¬
cordi seueritate consurge ⁊
ut in anima mea nomen
ꝑeat babilonis:omniq con¬
fusione deleta. ierłm nomi¬
ne censeatur. S & antiq̃

Expanded text:
neque impleant faciem orbis civitatum. Civitates orbis memoriae nostrae meditationes intellige: quae utique memoria orbi comparatur; quia, quidquid in orbe corporaliter haberi potest, totum a memoria imaginaliter comprehendi potest. Facies autem orbis vel civitatum, meditationum nostrarum intentio est; secundum quam omnia quae fiunt vel cogitantur a nobis, ab eo quem nihil latet judicantur. Adesto ergo, Domine Jesu, et super filios Babylonis misericordi severitate consurge, ut in anima mea nomen pereat Babylonis, omnique confusione deleta, Jerusalem nomine censeatur. Et ponam,
Abbreviated transcription (Latin):
est mundi: ñc pͥnceps huius
mundi eicietur foras. Q te ui¬
derint ocłĩs fidei sic ciectum.
iclinabunt᷑ humilitate.teq
ꝓspicient. idest cognoscent:
ut qui prius te putauerant
fortem & magnum: sciantte
ĩ comparacione xp̃i infirmũ.
Numquid iste est uir. qui con¬
turbauit terram. qͥ concussit
regna: faciens gentem consur¬
gere contra gentem. & regna
aduersus regna: qui orbem
fecit dei cultorib esse deser¬
tum. qui tot destruxit urbes⁊
tot uinctos inclusit: Quȩ
omnia eius suggestu ante
dñi aduentum facta. nemo
qui historias legreignorat.

Expanded text:
hujus mundi ejicietur foras . Qui te viderint oculis sic erectum, inclinabuntur humilitate, teque prospicient, id est cognoscent, ut qui te prius putaverant fortem et magnum, sciant te in comparatione Christi infirmum. Nunquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit regna; faciens gentem consurgere contra gentem, et regna adversus regna : qui orbem fecit Dei cultoribus desertum, qui tot destruxit urbes, tot vinctos inclusit? Quae omnia ejus suggestu ante Domini adventum facta, nemo qui historias legit, ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu. totum humanũ
genus sibi subiectum. nichil
nisi terram saꝑe ⁊ paucissi¬
mos tantum iudeoꝵ deo fi¬
de & oꝑib adherentes. cele¬
stia meditari: elatus suꝑbi¬
a. etiam ipsis se posse dñari
confidit ⁊ in celum inqͥens
conscendam Unde inbeato
iob legitur. Absorbebit fluui¬
um. ꝙ ñ mirabitur: & habe¬
bit fiduciam qđ influat ior¬
danis mos eius. Supra astra
dei exaltabo solium meum:
id est suꝑ sc̃õs qui erant in
iudea. Sedebo in monte te¬
stam̃ti. in laterib aquilonis:
ut sicut inomnib templis
mundi sacrificatur: ita & in
templo ierosolimitano. de
quo scͥptum est. latera aqui¬
lonis ciuitas regis magni.
mea maiestas quasi diumna
colatur. Ascendam suꝑ altitu¬
dinem nubium: idest omni¬
um ꝓphetarum excellenci¬
am & existimationem trans¬
cendam. Similis ero altissi¬
mo⁊ ut cum mͥ fuerit iude¬
a subiecta. tota terra mea
sit: sicut totum celum dei.
Hinc est qđ dñm temptans.
de mundi totius dñatu pre¬

Expanded text:
adventu, totum humanum adventu, totum humanum genus sibi subjectum nihil nisi terram sapere; paucissimos tamen Judaeorum Deo fide et operibus adhaerentes coelestia meditari; elatus superbia etiam ipsis posse dominari confidit: In coelum, inquiens, conscendam. Unde et in B. Job legitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur; et habebit fiduciam, quod influat Jordanis in os ejus . Super astra Dei exaltabo solium meum, id est super sanctos, qui sunt in Judaea. Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis, ut, sicut in omnibus templis mundi sacrificatur, ita et in templo Jerosolymitano, de quo scriptum est: Latera aquilonis civitas regis magni , mea majestas quasi divina colatur. Ascendam super altitudinem nubium, id est omnium prophetarum excellentiam et existimationem transcendam. Similis ero Altissimo, ut, cum mihi fuerit Judaea subjecta, tota terra mea sit sicut totum coelum Dei. Hinc est quod Dominum tentans, de mundi totius dominatu prae
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ pecc̃m p̾positus peccati
ius sibi uendicans ñ solum in
reprobos. s etiam in eleccos.
nec:dum uocatos. necdũ iu¬
stificatos. necdũ xp̃i sangui¬
ne redemptos. Hos a ꝓph̃a
celum uocari posse ñ incon¬
uenienter existimat: qui uĩ
predestinationis in qua fac¬
tasunt quȩ futura sunt. ñ
ignorat. Cernens itaq ꝓpħa
regnum diaboli. mane idẽ
in ipso mundi exortum ini¬
tio. totum fere mundũ oc¬
cupasse ⁊ reges & pͥncipes &
omne hominum genus pre¬
ter paucissimos. idolatria
polluisse ⁊ electos etiam &
predestinatos inuasisse: ad¬
miransq tantam eius pote¬
statem. xp̃i uirtute prostra¬
tam⁊ quomͦ inquit cecidisti
de celo lucifer. qui mane
oriebaris: lucifer uocatur.
quia lucem scientie ferre ui¬
debatur: cum diceret. Gusta¬
te & eritis sicut dii: scientes
bonum & malum. Cecidit
de celo & interram corruit:
qͣndo ab electis ciectus. in so¬
lis reprobis quasi in carcere
inclufus. terram more ser¬
pentis comedit. Qquidem¬

Expanded text:
et per peccatum praepositus peccati, jus sibi vindicans, non solum in reprobos, sed etiam in electos, necdum vocatos, necdum justificatos, necdum Christi sanguine redemptos. Hos a propheta coelum vocari posse, non inconvenienter existimat, qui vim praedestinationis in qua facta sunt, quae futura sunt, non ignorat. Cernens itaque propheta, regnum diaboli mane, id est in ipso mundi exortum initio, totum fere mundum occupasse; reges et principes et omne hominum genus, praeter paucissimos, idololatria polluisse; electos etiam et praedestinatos invasisse, admiransque tantam ejus potestatem Christi virtute prostratam: Quomodo, inquit, cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? Lucifer vocatur; quia lucem scientiae ferre videbatur, cum diceret: Gustate, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Cecidit de coelo, et in terram corruit, quando ab electis ejectus, in solis reprobis quasi in carcere inclusus, terram more serpentis comedit. Qui di
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi cadauer putridum
ñ habebis consortium. neq
cum eis in sepultura. Hec ẽ
sepultura diuitis purpura¬
gelio. Mortuus est & diues:
& sepultus est in inferno. Hȩc
sepultura cum omnium sit
reproboꝵ. ⁊ in catam̃ ñ om̃s
equaliter torquebuntur: sed
sicut de Mzaniis scͥpcũ est.
ligate eam fasciculos ad com¬
burendum⁊ue quihic fue¬
rint pares in culpar: equales
quoq efficiantur in pena.
At antrep̃c uel pͥnceps eius
diabolus. sicut nullus est qͣm
ñ suꝑet malicia: ita nullus
est cum quo consordiũ habeat
in sepultura. Qui nimirũ
cadaueri putͥdo comparat᷑:
ut eius ab ieccio. fecor. atq
confusio designetur. Demde
causam pro qua talia pas¬
surus sit subiungens: ait.
Tu enim terram tuam dis¬
ꝑdidisti:tu popłm tuum
interfecisti. Terram antixͥ.
carnem cius uocat ⁊qͣm ip¬
se uitioꝵ. pasionib disꝑdet:
uel bestiis spiritalib disper¬
dendam commictet. Popł̃m
quoq eius ipsos intellige:
qui se ei regendos cõmitcẽt.

Expanded text:
Quasi cadaver putridum, non habebis consortium, neque cum eis in sepultura. Haec est sepultura divitis purpuragelio: Mortuus est et dives, et sepultus est in inferno . Haec sepultura cum omnium sit reproborum, in ea tamen non omnes aequaliter torquebuntur, sed sicut de zizaniis scriptum est: Ligate ea in fasciculos ad comburendum , ut qui hic fuerint pares in culpa, aequales quoque efficiantur in poena. At Antichristus, vel princeps ejus diabolus, sicut nullus est, quem non superet in malitia; ita nullus est, cum quo consortium habeat in sepultura. Qui nimirum cadaveri putrido comparatur, ut ejus abjectio, fetor atque confusio designetur. Deinde causam, pro qua talia passurus sit, subjungens, ait: Tu enim terram tuam disperdidisti, tu populum tuum interfecisti. Terram Antichristi carnem ejus vocat, quam ipse vitiorum passionibus disperdet, vel bestiis spiritualibus disperdendam committet. Populum quoque ejus ipsos intellige, qui se ei regendos committent.
Abbreviated transcription (Latin):
r eo qđ scͥptũ est.
quomͦ cecidisti de
celo lucifer qui ma¬
ne oriebaris. licet uobis suffi¬
cere uideantur que dicta st̃:
alius tam̃ adhuc mn sensus
occurrit. & adexponendũ
breuior. & facilior ad intelli¬
gendũ. quẽ oꝑepreciũ est
anceqͣm ad alia transeamus
eam sentenciam semꝑ esti¬
met ueriorem⁊qͣm sue capa¬
citati audierit aptiorem. Ita¬
q & uerbis beatissimi pauli
sumamus huius exposicioni
exordium : qui de lege pec¬
cati & mortis salutare ce¬
xens oraculum. regnauit
inquit mors ab adam usq
ad moy sen. etiam in eos qͥ
ñ peccauerunt: in similitu¬
dinem p̾uaricationis ade.
Gerebat itaq mortis prepo¬
situs idest diabolus. in ho¬
mine pͥncipatũ ⁊ante moy¬
si legem uidelicet regnans
sine contradictione: lege
autem subintrante & pec¬
cato diuinis preceptis re-¬
sistente. tirannidem exer¬
cens.Ubi enim ñ erat lex.
nec preuaricatio. Ideo lex
subintrauit: ut habunda¬

Expanded text:
 eo quod scriptum est: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris, licet vobis sufficere videantur quae dicta sunt, alius tamen sensus mihi occurrit ad exponendum brevior, et facilior ad intelligendum: quem operae pretium est, antequam ad alia transeamus, eam sententiam semper aestimet veriorem, quam suae capacitati audierit aptiorem. Itaque a verbis beatissimi Pauli sumamus hujus expositionis exordium, qui de lege peccati et mortis salutare texens oraculum. Regnavit, inquit, mors ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae . Gerebat itaque mortis praepositus, id est diabolus, in homine principatum, ante Moysi legem, videlicet regnans sine contradictione; lege autem subintrante et peccato divinis praeceptis resistente, tyrannidem exercens. Ubi enim non erat lex, nec praevaricatio. Ideo lex subintravit ut abunda
Abbreviated transcription (Latin):
tur in bonum: his qui scđ̃m
ꝓpositum uocati sunt sancti
hac uocatione non uocabit᷑
ineternum semen pessimor:
illud nmirum semen quod
ttico boni patrisfamilias mi¬
micus suꝑseminauit homo.
Quam parabolam ipse xp̃c
exponens.bonum inquit
zania. filii nequam. Hoc se

Expanded text:
s qui secundum propositum vocati sunt sancti . Hac vocatione non vocabitur in aeternum semen impiorum, illud nimirum semen, quod tritico boni patrisfamilias inimicus superseminavit homo. Quam parabolam ipse Christus exponens: Bonum, inquit, zizania filii nequam. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib lucet. Itaq
cum fuerit pͥnceps tenebra¬
rum cum toto suo corꝑe in
inferno sepultus ⁊ filii ne.¬
qͣm ex patrib nequissimis
generati. & iam occisioni. id
est extreme dampnationi
parati. nec ꝑ penitentiam
consurgent: nec ad speciẽ
sc̃itatis quã oculis tantum
hominũ exhibebant. ulte¬
rius aspirabunt. Putabam
me hoc sermone absoluen¬
dumi s quia iam hora pre¬
teriit. modicum id qđ re¬
stat. sequentis diei gaudio
reseruemꝰ: orantes ut sic in
hac uita & babilonicis oꝑib
liberemur⁊ ut cum ea in fu¬
turum eternis suppliciis ñ
torem nr̃m. qui uiuit & reg¬
nat ꝑ omnia scl̃a scl̃oꝵ acõ.¬

Expanded text:
coram hominibus lucet. Itaque, coram hominibus lucet. Itaque, cum fuerit princeps tenebrarum cum toto suo corpore in infernum sepultus, filii nequam ex patribus nequissimis generati, et jam occisioni, id est extremae damnationi parati, nec per poenitentiam consurgent, nec ad speciem sanctitatis, quam oculis tantum hominum exhibebant, ulterius aspirabunt. Putabam me hoc sermone absolvendum; sed, quia jam hora praeteriit, modicum id quod restat, sequentis diei gaudio reservemus, orantes ut sic in hac vita a Babylonis operibus liberemur, ut cum ea in futurum aeternis suppliciis non torem nostrum, qui vivit et regnat per omnia sa