comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cresceli appellantur¬
ntur Propterea acor¬
te armatura dĩ qui atules habeur inimi¬
cor ut posseti renstere indiem alo
non sibimalus est dies. sed nobis quando
uult hominem s hoc notundum quos
omnes ad ꝑfectionem hortutur
Eta teergo succintilumbos urõs
perfectirtutelumbis mentis accincu¬
omnibus curis saeculi ex pediti libidi
po crysi nemoenim coronatur nisile
gitime certuuerit: & in du te lurica
iustitiae si cutlorica multis circu¬
lir uelarmellis intexitur Ita & iustita
diuersisuirtutum conectiturs pecieb
Munit &iamnonsolum peccutoris c̃¬
stientiam s & uentris contmentiam
necnon & adfemora usque adtingerii

Expanded text:
eli appellantur. Propterea accipite armaturam Dei. Quia tales habetis inimicos. Ut possitis resistere in die malo. Non sibi malus est dies, sed nobis, quando vult hominem; sed et hoc notandum, quod omnes ad perfectionem hortatur. State ergo succincti lumbos vestros. Perfecte state, lumbis mentis suomnibus curis saeculi expediti. pocrisi: nemo enim coronatur, nisi qui legitime certaverit. Et induti loricam justitiae. Sicut lorica multis circulis vel armillis intexitur, ita et justitia diversis virtutum connectitur speciebus. Monet autem non solum peccatoris conscientiam, sed et ventris continentiam; necnon et ad femorum usque pertin
Abbreviated transcription (Latin):
gratics referant dõ. non suȩgulae
studens sed cliorum scclute :
plum illius multi sclucntur : & grec¬
ticcsreferunt dõ: qui enim uocecgit
gractics solus agit quiccũ &i cminope¬
re inmultis cgit
sibiuiuit & nemosibimoritur: siue
enimuiuimus dnõ uiuimus. siuemo¬
rimur dño morimur : siueergo uiui¬
mus siue
morimur: dnisumus:¬

Expanded text:
gratias referant Deo, non suae gulae gratias referant Deo, non suae gulae studens, sed aliorum saluti. Eo er exemplum illius multi salvantur, et gratias referunt Deo. Qui enim voce agit gratias, solus agit: qui autem etiam in opere, in multis agitsibi uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus: siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus, siue morimur, domini sumus
Abbreviated transcription (Latin):
siuemoritur quicc& ille propterdm̃ cbstin&
& illesecundum dm̃ manducat
tabit autem. potens ẽ au dr̃ stectuere illũ
Dr̃ quitres pueros leguminibus pacstos
meliore sxeppccrere fecit qucm illis qui
demensa regis edebent potest& istos
diutius facere in corporestare :
Vccmclius iudicat diem in terdiem. alius
uidicat omnemdiem : unus quisq: in suo
sensu habund& : Iudei in escis diemin¬
terdiem iudicare non poteraent:
ergo deieiunio &cobstinenticc dicit.
quȩ non sunt subcertomodo legisre¬
dacta utunus quisq: taentum fecci & quandi
potest quantum mercedem habere
uoluerit : Vndesequitur unus quisq¬
quod melius. quodiudicar&: It̃ hoc ẽ
qđ dicit aliquos eẽ qui cestir anni tem¬
porib: clios eẽ qui omni tempor euitȩ
suȩ abesu carnium decreuerunt ab¬
stinendum: E uisccpitdiem dñ oscpit.
propter hominer : Et quimaendu¬
ct dñ õmanducat gractics enimagit
dõ qui propter dñm maenducat ut¬
predicandi euangelium possit hac¬
bere uirtutem propter quod conũsi

Expanded text:
ropter Deum abstinet, et ille secundum Deum manducat. Stabit autem. Potens est enim Deus statuere illum. Deus qui tres pueros leguminibus pastos, meliores apparere fecit, quam illos qui de mensa regis edebant, potest et illos diutius facere in corpore stare. Nam alius judicat diem inter diem, alius autem judicat omnem diem. Unusquisque in suo sensu abundet. Judaei in escis diem inter diem judicare non poterant. Ergo de jejunio, et abstinentia dicit, quae non sunt sub certo modo legis redacta, ut unusquisque tantum faciat; quantum potest: quantum mercedem habere voluerit. Unde sequitur: Unusquisququod melius esse judicat. Item hoc est, quod dicit: aliquos esse, qui certis anni temporibus, alios esse qui omni tempore vitae suae ab esu carnium decreverunt abstinendum. Qui sapit diem, Domino sapit. propter homines. Et qui manducat, Domino manducat. Gratias enim agit Deo. Qui propter Dominum mapraedicando evangelium possit habere virtutem, per quam conversi
Abbreviated transcription (Latin):
exiudȩis credimus xpo: praedistinati: exp̃¬
ante distinati ꝑ fidem siue p̃cogniti: secundũ
restaurare. sed primo ouesperditus
domusis rael : Qui omnia operatur. exp̃
omniumorum causa uoluntas est dĩ. quã
rationabilem esseñ ẽ dubium: secundum uo¬
luntatis suae: exp̃non secundum merita
nr̃a : Vtsimus in laudẽgloria eeius :
Vt ꝑ conuerrationemnram̃ siue ꝑsignaqͣ fa¬
cimur. laude turglori ađi: Nos qui antespe¬
rauimus in xp̃o: exp̃ nosa postoli ueliudei
quipriores credidimus xpõ. siue exlege
expectuuimus xpm̃ In quo & uoscũ audis¬
setis uerbumueritatis. euangelium salu

Expanded text:
ex Judaeis credimus. Praedestinati. Per fidem, sive praecogniti. Secundum restaurare, sed primo oves perditas domus Israel. Qui operatur omnia. Omnium horum causa, voluntas Dei est: quam rationabilem esse non dubium em merita nostra. Ut simus in laudem gloriae ejus. Ut per conversationem nostram, et signa quae facimus, detur gloria Deo. Nos qui ante speravimus in Christo. Nos apostoli, vel Judaei, qui priores credidimus Christo, sive ex lege exspectavimus. In quo et vos cum audissetis verbum veritatis, Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
ciditeuor dourõ. & circũciditep̃putiũ
cordisurĩ : Et qui cum que hancre¬
gulam secuti suerint. paxs uperillos
& miseri cordia ⁊p̃p̃ Quia insola fide
spesc̃locat᷑ animarem et supis rael
dĩñ ẽ ergo & israhel ndđiñ enĩ oms
qͥs exisraet hi suntis raelitae :
Dec &e tero ne momihi molestussit: ego eñ
m plius nemomeinterrog& quasi dubi¬
lans qui a omnem exposui ueritatem : ego
enim signa & caracteras. non circumcisio¬
nis iedcrucis & passionis incorporemeo
sdapostoli: obtat aut ut gratia cum eis dni.
non legi opera comitetur : simulađtende
quia cumspũ ur̃o dixerit noncum carne
incuius arcum cisione gloriantur car¬
nales : uos autems piritaliter conuersa¬
miniuts piritulit̃ circumcisi¬

Expanded text:
cidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputium cidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputium cordis vestri. Et quicunque hanc regulam secuti fuerint, pax super illos, et misericordia. Quia in sola fide spes collocatur animarum. Et super Israel Dei. Dei est ergo Israel: Non enim omnes qui sunt ex Israel, hi sunt Israelmolestus sit. Ego enim me amplius interroget, quasi dubitans: quia omnem exposui veritatem. Ego enim signa et characteres, non incircumcisionis, sed crucis et passionis in corpore meo est Apostoli. Optat autem ut gratia eos Domini, non legis opera comitentur. Simul et attende, quia cum spiritu vestro dixerit, non cum carne: in cujus circumcisione gloriantur carnales; vos autem spiritualiter conversamini, ut spiritualiter circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
quod dr̃ cõmuniter tribuit denegamus.
m aximetamen hir quipeculiarem fidei
exhibent famulatum XXxy
PVi detequalibur litteris scripsi uob¬
in ea manu exp̃ &intellegite quãnor
tim eam quiliiterar manum eaper
scripsi : quicumq uolunt pla cere
in carnehi cogunt uos circumcidi
tantumut crucir. xpĩ ꝑ secutionemipu
facer & custodiret. aliquiduidetur
habererationis ista ꝑsuasio : Seduo¬
lunt uor circum cidutin carnẽ ut in
carneurã glorientur exp̃ ut decar neurã
apud iudȩos laudem habeant siueut
quod discipulor ad seduxerintgloriant᷑
Mihi aut̃ absit gloriari nisi incrucehi¬
nr̃iihũ xpĩꝑquemmi himundus cruci¬
fixus est & ego mundo exñ in propria
iustitia ueldoctrina sed insi decrucis
ꝑ quã mihiomnia peccata dimissa sunt
ut & egomundo x̃ more rer
cũcisio aliquidual& neq p̃putium¬
h solũ ꝓdẽ si quirrenatur in xpõ no¬
ua c̃uersatione utatur.ut ph&aait

Expanded text:
quod Dominus communiter tribuit, denegemus: quod Dominus communiter tribuit, denegemus: maxime tamen his, qui peculiarem fidei exhibent famulatum. Videte qualibus litteris scripsi vobis mea manu. Intelligite quod non timeam, qui litteras manu mea nuper scripsi. Quicumque enim volunt placere in carne, hi cogunt vos circumcidi: tantum ut crucis Christi persecutionem faceret custodiri, aliquid videretur habere rationis ista persuasio; sedlunt vos circumcidi, ut in carne vestra glorientur. Ut de carne vestra apud Judaeos laudem habeant: sive quod discipulos ad se traxerint, glorientur. Mihi autem absit gloriari, nisi in cruceristi: per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Non in propria justitia, vel doctrina, sed in fine crucis: per quam mihi omnia peccata dimissa sunt, ut ego mundo morerer,  neque praeputium solum prodest, si quis renatus nova conversatione utatur, sicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
inspiritali conuersationese
minat ł inside : bonum autem facientes
non deficiamus : si cut in ec clesi astico ait
non impediaris orare sempert & non u&a¬
rir us que admortẽ iustificari qm̃mer¬
cesdñi inan&inacernum : in deficientẽ
enimiustitiã in desiciens premium subse¬
quitur. quia quiꝑ manserit us que in finẽ.
hicialuus erit:Tempore enim suom&e¬
mus ñ deficientes: exp̃nẽ tempus seminan¬
diest non metundi ñergomodantnram̃¬
mercidemq: ramus accipere nechic metere
ñ prosit &ñ sit qua ein fut urom&atur
Dic& enĩ uobir recepistis bona inuita ura
&iterum receperunt mercedem suam:
Ergodum tempur habemur. exp̃ ultimum¬
sementir hoctempus est festinemus ergo cã¬
pos om̃ serere sed maxime eos qui sunt uberri¬
mirepleantus neincipia mustemporȩ
mes ñsalus habundantibur esurire: Opere¬
mus bonũ adom̃smaxi meautem ado mesti¬
cos fidei exp̃ indigentibus & iudeis &pa¬
ganis & omnibur xp̃ĩ anis. bonismalir¬
que miseri cordiam faciamus necalicui

Expanded text:
in spirituali conversatione, vel fide. Bonum autem facientes non deficiamus. Sicut Ecclesiasticus ait: Non impediaris orare semper, et non verearis usque ad mortem justificari: quoniam merces Domini manet in aeternum. Indeficientem enim justitiam, indeficiens praemium subsequitur; quia qui perseveraverit usque in finem, salvus erit. Tempore enim suo metemus non deficientes. Nunc tempus seminandi est, non metendi. Ergo dummercedem quaeramus accipere, ne tenera n prosit, et non sit quae in futuro metatur. Dicetur enim nobis: Recepistis bona vestra, et iterum: Receperunt mercedem suam. Ergo dum tempus habemus, opsementis hoc tempus est. Festinemus ergo campos omnes serere; sed magis eos, qui sunt uberrimi, repleamus: ne incipiamus tempore messis, aliis abundantibus, esurire. Operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Indigentibus Judaeis, et paganis, et omnibus Christianis, bonis malisque misericordiam faciamus: nec alicui
Abbreviated transcription (Latin):
spũ hinccognoscemini unum esse. qm̃ eddem
spũmaccepistis cuius signa: arra sunthere¬
ditatis futurae : stergomortues suscitare
Siergomortuos susciture arra est.
quantaeritipsa possessio: pignus uero pro¬

Expanded text:
 Hinc cognoscimini unum esse, quia eumdem spiritum accepistis: cujus signa, arrha sunt haereditatis futurae. Si ergo mortuos suscitare Si ergo mortuos suscitare arrha est, quanta erit ipsa possessio? Spiritu pro
Abbreviated transcription (Latin):
Inidipsum: id ÷ qđ ÷ sẽꝑ : secundum propo¬
situm uolum tatissuae. Non secundũ
dem gloriae gratiaesuae exp̃utl auderriꝰ
gloriã gratiȩeius : In qua gratificauitnos
in dilecto filio suo: In qua gratia grattimnos¬

Expanded text:
simus. Secundum propositum voluntatis suae. Non secundum dem gloriae gratiae suae. Ut laudemus gloriam gratiae ejus. In qua gratificavit nos in dilecto Filio suo. In qua gratia grato
Abbreviated transcription (Latin):
gendum quod scmbat sideliter seruantib:
grcctiam scĩtatis : Qui sunephesi & fide¬
libus in xp̃oihũ : No n omnibus epheris
sed his quicredunt in xp̃o& fideles sunt
Grectia uobis &pcex: Tunc uobis uedebit
gractiec si ei non sitis in grati sclutem urc̃m
ur̃is meritis deputantes : pacem uero recon¬
cilicctionis serucdiimus sinihileius bonitate

Expanded text:
gendum, quod scribat fideliter servantibus gratiam sanctitatis. Qui sunt Ephesi, et fidelibus in Christo Jesu. Non omnibus Ephesiis, sed his qui credunt in Christo. Gratia vobis et pax. Tunc vobis valebit gratia, si ei non sitis ingrati: salutem vestram vestris meritis deputantes. Pacem vero reconciliationis observabimus: si nihil ejus bonitati,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut elegit nos in ipso ante constitu¬
donẽ mundi ut es semus sc̃i & inmacula¬
d: qr dõ nihil est nouũ apud quẽ omni¬
a erant antequã fierent ñ ut quidã
heretici somniant animar ante in cae¬
lo fuissecreatar: uel segregatus in

Expanded text:
in ipso ante mundi constitutionem: ut essemus sancti et immaculati. Quia nihil novum est ei, apud quem omnia erant, antequam fierent; non ut quidam haeretici somniant, animas antea in coelo fuisse segregatas. In
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃ homo potesta serpentedõ uindictũ¬
nec legente mnrideri sicut & eua nã dr
ex hib& quid promittit : Namut omnẽ
eius adstutiam cluder &: amplius pͥmo
peccantibus redditquam promisit & ux¬
orilot &iam quod nondixeratsecit:

Expanded text:
etur. Homo potest a serpente, Dei vindictnegante, irrideri, sicut Eva. Nam Deus exhibet, quod promittit: nam ut omnem ejus astutiam excluderet, amplius primo peccantibus reddidit, quam promisit, et uxori Lot etiam quod non dixerat, fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s: Indispensationem plenitudins
temporum: In nouis simis tempe¬
ribus. quando iam omnis dispen¬
satio temporum legis & naturae.¬
& que in terra sunt. in ipso exp̃
multidehacre diuersadixerunt
nam quidamaiunt caelos animas
terram corpora accipienda: alucas¬
los iudeos qr aelestiap̃ ceptahabuen
terram essegentilis adfirmant:
ignar iinterrogabant. quis est isterex
loriae: &docenturdm̃ eum eẽuirtutũ
sed qm̃ restaurari non dicitur nisi lapsũ.
melius est si eorum gaudium insalute ho¬
minum restauratũ essedicamus. quod ha¬
buerant᷑ quã om̃s aiustitia penitus decli¬
narent: Interrauero genus humanum

Expanded text:
s. In dispensationem plenitudinis temporum. In novissimis temporibus, quando jam omnis dispensatio temporum legis et naturaet quae in terra sunt in ipso. Multi super hac re diversa dixerunt. Nam quidam aiunt coelos, animas, terram, corpora accipienda. Alii coelos, Judaeos, qui coelestia praecepta habuerant: terram esse gentiles affirmant. ignari interrogabant: Quis est iste rex gloriae? Et docentur Dominum eum esse virtutum. Sed quoniam instaurari non dicitur nisi lapsum, melius est, si eorum gaudium in salute hominum instauratum esse dicamus: quod habuerant antequam homines a justitia penitus declinarent. In terra vero instauratum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ ocupatur fuerithomo in la li quodelic¬
to. uosquis piritulesestis huius modi
instruite spũleniticas. exp̃ hocillidic̃
qui non fuerant per suasi ut p̃uentos corri¬
gant mansu& ẽ sanein his praeuenitur
humana fragilitas que leui ora sunt
& haecins piratione contingunt : e&erũ ñ ẽ

Expanded text:
aliquo delicto: vos qui spirituales estis, hujuscemodi instruite in spiritu lenitatis. Hoc illis dicit, qui non fuerant persuasi, ut praeventos corrigant mansuete. Sane in his praevenitur humana fragilitas, quae leviora sunt, et ex insperato contingunt. Caeterum non e
Abbreviated transcription (Latin):
sent tamen quomodo & in xpo unũ fuerint & iudei
ne motam apte cognouerat : estimare enim potertent
quosdam adfidem quasi proselitss admittendus:
Temporibus ueternis taciti: quod nuncpate factũ est
ꝑscriptures proph&arũ : Descendens autem dicit
quodest patefactum: Secundum praeceptum ueter¬
nidĩ Pruecepit dr̃ ut omnes gentes oboediant &
dm̃ agnoscant : quo futurum quandoq: solus antescie¬
bat . quis olus natunditer sapiens sicut natur diter
bonus : cum tamen & homodica turbonus : sed nos
institutione boni uelsapientes eẽ possum us. illenaturt.
adoboeditionem fidei incunctis gentibus. Spm̃ scm̃ sigñ:¬

Expanded text:
set: tamen quomodo et in Christo unum fierent, et Judaei, nemo tam aperte cognoverat. Existimare enim poterant quosdam ad fidem quasi proselytos admittendos. Temporibus aeternis taciti, quod nunc patefactum est per Scripturas Prophetarum. Descendens autem dicit, quid est patefactum. Secundum praeceptum aeterni Dei. Praecepit Deus, ut omnes gentes obediant, et Deum agnoscant, quod futurum quandoque solus ante sciebat, qui solus naturaliter sapiens, sicut naturaliter bonus: cum tamen, et homo dicatur bonus, sed nos institutione boni, vel sapientes esse possumus: ille natura.Ad obeditionem fidei in cunctis gentibus. Spiritum san
Abbreviated transcription (Latin):
uosputatis constientias iudicari
Mihi autem ꝓminimo ẽ. ut uobis iudicer
aut ab huma nodie Humanum iudicium
nulliur ducomomenti: in quosepeueritas & iustitia
frustratur diẽ enim hominer non concupiui
hieremias ait. Sed neque meipsum iudico
Ego qui conscientiam meam optime n oumihil
Vnde suꝑ omnes homines debeam gloriari:
si hoc paulus dicit quidte nobis dicidebeat
it aquisq aliena laude non iustificatur: ut in¬
haec maculatur infamia unicuiq autem
apud dm̃ idod est non quodicitur inputatur

Expanded text:
vos putatis conscientias judicari. Mihi autem pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Humanum judicium nullius dico momenti, in quo saepe veritas et justitia frustratur. Diem enim hominis non concupivi, Jeremias ait. Sed neque meipsum judico. Ego qui conscientiam meam optime novi, nihil nde super homines debeam gloriari. Si hoc Paulus dicit: Quid a nobis dici debeatita quisque aliena laude non justificatur, ut ne maculetur infamia. Unicuique enim apud Deum quod est, non quod dicitur, imputatur
Abbreviated transcription (Latin):
Puto enim nos dĩ nos a posto los nouissi mas osten¬
dit quasimorti destinaios
Nosomnium ultimus ad genter tamquam admor¬
tem direxit
Qu

Expanded text:
Puto enim, quod Deus nos apostolos novissimos ostendit, tamquam morti destinatos. Nos omnium ultimos ad gentes tamquam ad mortem direxit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Vta nobis humilitutir sumatis exemplõ nesupra
disciplinam scriptura eaudeat unusquisque
aduersus alteram proalioin flaredo ctorem¬
alie contentionis euersur : quis enim te discernit¬
uer tit quis tedis cernitcuius momentiris
Quid autem habes quod non accepisti : quidenim
boni extem &i pro habens quoda nullo didiceris
ueldĩ dnĩ mei consecutussis
si autemaccepisti quid gloriaris quasi ñ acceperis
modolegendum uel pronuntiandum est
Sin enobis regnatr nnullo nr̃o indigentes:

Expanded text:
a nobis humilitatis sumatis exemplum: ne supra disciplinam Scripturae audeat unusquisque adversus alterum pro alio inflari, doctore malae contentionis evers convertit: quis te discernit, cujus momenti sis? Quid autem habes, quod non accepisti? Quid enim boni ex temetipso habes, quod a nullo didiceris, vel Dei dono minime consecutus sis? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? modo legendum, vel pronuntiandum. Sine nobis regnatis. In nullo nostri indigentes.
Abbreviated transcription (Latin):
qui inluminab itoculta tenebrarum & mani¬
festabiit consilia cordium
Homoenim uidit in fatiae ds̃ in corde
Et tunc laus erit unicuiq adõ:
lleuero laudabilir est quidĩtestimoniolaudetur apud
quemomnia oculta & inuisa sunt cognita deuanagloea
Haecautem. Ff trans figurahl in me &apollo

Expanded text:
 illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium. Homo videt in facie, Deus autem in corde. Et tunc laus erit unicuique a Deo. Ille vero laudabilis est, qui Dei testimonio laudatur, apud quem omnia occulta, et invisa sunt cognita. Haec autem, fratres, transfiguravi in me, et Apollo,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus humana sapientia non ꝑmitiet
senti rediuina alit̃ siquis se a d reden¬
dam uicem iniuriae si eudem fecer
potest esses apientem stultus fiat
in hocenimsaeculo stultus est qui euan¬
gelica
uolueritim plere precepta qui eñ
ꝑcutient alterã praebitm acillam
uoluntatestultur est non natura
sapientia enim huius mundistultita ẽ
apud dm̃
Nisistultiur quam ut uellit se qui non
potest uindicare & dõsuamnonre¬
seruatiniuriam & itude contume¬
lia uindictam apuddm̃ ꝑ d&
titerum dñs nouit cogitationes sapientiũ :¬

Expanded text:
mittebat sentire divina. Aliter: Si quis ad reddendam vicem injuriae, si eadem fecerit, putet se esse sapientem, stultus fiat. In hoc enim saeculo stultus est, qui evangelica voluerit implere praecepta: Qui enim percutienti alteram praebet maxillam: voluntate stultus est, non natura. Sapientia enim hujus mundi stultitia est apud Deum. Nihil stultius est, quam ut velit se, qui non potest, vindicare, et Deo suam non reservat injuriam. Et ita de contumelia vindictam apud Deum perdet, minus novit cogitationes sapientiu
Abbreviated transcription (Latin):
dies enim dñi manifestabit quo ingnere uelabit᷑
In ecclesia triagenera sunt bonorũ .ẽ. bonũ.
& melius &optimum qđ aut̃primoaurum
posuitu tsermo melius texeretur siuea forti¬
tudinem non adspeciem conparauit
quia argentum fortius estaurum Ideo melio¬
ris poniturlo coteia sunt contrariagerama¬
lorum malumpeius & pessimum
quae lignis fenum sipula conparentur
Etunius cuiusq qualeopus sit ignis ꝓbabit
sicuiusq opus arserit quod suꝑ aedi ficauerit
mercedem accipi&
Aurum & argentum non solum non ardent
sed pignems plendidiorara diebunt ligna
uero & cetera cremabuntur siue examinati¬
o nemiudicto igni uoluit conparar eiuxta
consuetudinescripturarum
Si cuius opur arserit iacturam pata&ur
si quis nec glegenter aut uerbo d ocuerit
aut exemplo ꝑdat laboremsuum qui aopus
aridum infirmum quae perfecit
pseaut raluus eriin ꝓpia iustitia
Fic tamenqua si perignem
uod sille n onnisi perignems aluus erit.

Expanded text:
Dies enim Domini declarabit: quia in igne revelabitur. In Ecclesia tria genera sunt bonorum. Est bonum, et melius, et optimum. Quod autem primo aurum posuit ut sermo melius texeretur, sive ad fortitudinem, non ad speciem comparavit. Quia argentum fortius est auro, ideo meliori ponitur loco. Tria sunt econtrario genera malorum: malum, pejus, et pessimum. Quae lignis, feno, et stipulae comparantur. Et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus manserit: quod superaedificavit, mercedem accipiet. Aurum et argentum non solum non ardent, sed per ignem splendidiora radiabunt. Ligna vero et caetera cremabuntur. Sive examinationem judicii, igni voluit comparare: juxta consuetudinem Scripturarum. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Si quis negligenter aut verbo docuerit, aut exemplo, perdet laborem suum, quia opus aridum infirmumque perfecit. Ipse autem salvus erit. In propria justitia. Sic tamen quasi per ignem. Quod si ille nonnisi per ignem salvus erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad prauam doctrinam sed ducendo
hunclocum nauauatianio primere
adpenitentiã excludendam qͥb respon¬
dendum est ut quidillir hocipsum scri¬
bitur si iamipemueniae non habebant

Expanded text:
am ad pravam doctrinam reducendo, hunc locum Novatiani opponere ad poenitentiam excludendam. Quibus respondendum est, ad quid hoc ipsum scribitur: Spem veniae non habebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Illis noua aliquaphilo sophia uideretur
si magir illis uirtutes & miracula demons¬
trauit
Quia arr̃rethorica hab& colores ꝑsua so¬
prodestiurtur autemdĩ ut&eternae
habemus diuinam: si uos eam tunccape¬
ro minime poteratsqr iã credentib: apperit᷑
apientiã autem non huius saeculi
primatum sapientiae tenere uidetur
Quã praedistinauti dr̃ antesaecula
Si ueinp̃sentiam si ueinlegeantempora multitu
dinem ꝓphae tecupierunt uidere & non uiderunt
Ingloriamnram
Quã nemoprincipũ huiusreculi cognouit
ilatus caiphas & c&ericorum &iam igno¬
rantia dampnatur quia non debuerantignorare
Hocloco ad defensionemꝑuersi dogma tsduaehe¬
reses abutuntur apollinariscilic& & arrianam.
& ꝑfectam ad sumpti homines naturam destru¬
it. aliautdi uerbum ad serat essepas sibile neq
illa intellegens maiestutir dnm̃&iamad sump¬
tum hominem dictum neque ista sci ens nondei¬

Expanded text:
illis nova aliqua philosophia videretur, illis nova aliqua philosophia videretur, sed magis illis virtutes, et miracula demonstravit. Quia rhetorica habet colores persuasoprodest. Virtus autem Dei ut aeterna, habemus divinam, sed vos jam tunc capere minime poteratis: quae jam credentibus aperitur. Sapientiam vero non hujus saeculi,primatum sapientiae tenere videnturQuam praedestinavit Deus ante saecula. Sive in praesentia, sive in Lege ante tempora. Multi enim prophetae cupierunt videre, et non viderunt. In gloriam Quam nemo principum hujus saeculi cognovit. Pilatus, Caiphas, et caeteri, quorum etiam ignorantia damnatur: quia non debuerant ignorare.Hoc loco ad defensionem perversi dogmatis, duae haereses abutuntur, Apollinarii scilicet et Arii. Una, ut perfectam assumpti hominis naturam destruat. Alia, ut Dei Verbum asserat esse passibile, neque erat intelligens, majestatis Dominum etiam assumptum hominem dictum: neque ista sciens, non divi
Abbreviated transcription (Latin):
secularem cum uero traditus noresis itt
s pacienter sustinetcruce in huma¬
na fortitudineꝓ hib& gloriari humi¬
lientergo sedõ huius modi si uolunt
& ipsicũ c&eris liberari.
Queñ s̃ sapientia fortia nobiliauiq s̃ talia dissi
Exipsoautem uos estis inxpoihũt mirari
Si ergo ex ipio estis nolite ea queillere probatad
facer& sapientes & iustos & scõs
Etscĩ ficatio & redemptio
Qui a ostenderat non illo s deberehuma¬
nam sapientiam admirarisuoquoque
hocexemplo confirmat : eo quodipse
non ꝑhumanam sapientiam praedicas s&¬
oluipõpaticũ eloquentia ei actare
sermonem in praedicatione diuina
Quod stultum apud homines es seuidet᷑
tego infirmitate & timore & tremorem ulto
fuapuduos: Nequeenim aliomodo
dm̃ c̃uenerat p̃dicarehñ iactantianeq glo a carnali
tser momeus & praedicatiomea
Qui adialectici erantcorinthu noluita¬
pud illos disputatione utine hoc quoq

Expanded text:
saecularem. Cum vero traditus non resistit, saecularem. Cum vero traditus non resistit, sed patienter sustinet crucem, in humana fortitudine prohibet gloriari. Humilient ergo se Deo hujusmodi, si volunt et ipsi cum caeteris liberari.Quae non sunt sapientia, fortia, nobilia; ut quae sunt talia dissipEx ipso autem vos estis in Christo Jesu. Si ergo ex ipso estis, nolite ea quae ille reprobat admfaceret sapientes, et justos, et stificatio, et redemptio.Quia ostenderat non illos debere humanam sapientiam admirari, suo quoque hoc exemplo confirmat, eo quod ipse non per humanam sapientiam praedicassolui pompaticum eloquentiae jactare sermonem in praedicatione divina.Quod stultum apud homines esse videtur. Et ego in infirmitate et timore, et tremore multo fui apud vos. Neque enim alio modo Deum convenerat praedicari: non jactantia, neque gloria carnali. Et sermo meus, et praedicatio mea. Quia dialectici erant Corinthii, noluit apud illos disputatione uti, ne hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Ii deteenim uocationemuram fratres
Exemplum accepit & hisquicredideruntu tostendit
qui a non prodest gloriatio carnalis ad fidem
s magis obest dũ suꝑbia sapientiae & nobilitatis
inflatihomines dĩ sesapienti ae subicere noluerunt
ui a non multirapientes fecundum carnem
non multfortes non multino biles
occontra illos agitobliq quis elegisperitos & fortio¬
res a postolis a nobiliores ex sacerdo tales tyrpe
descendere i actitabaN
Sed questulta sunt mundi elegitdr̃ ut confun¬
datsapienter & infirmum dĩ elegit dr̃ ut con¬
fundatfortia & ignobilia huius mundi
& contemptili a elegit dĩ
uiadum in sem&i psis non considuntteleyx
crediderunt semꝑ enimsapientium
& debetum & fortium gloriaincrepatur
sicutan prophetu nonglorietursapiens
in suasapientia neq fortis in fortitudine
sua nequediues indiuicus suis sed ipsedñr
pauperediuitiar reprobauit dumaut̃
litteras non discit refututsapientiam

Expanded text:
idete enim vocationem vestram, fratres. Exemplum accepit ex his qui crediderant, ut ostendat, quia non prodest gloriatio carnalis ad fidem, sed magis obest, dum superbia sapientiae, et nobilitatis inflati, homines Dei sapientiae subjacere noluerunt. Quia non multi sapientes secundum carnem: non multi potentes, non multi nobiles. Hic contra illos agit oblique, qui se legis peritos, et fortiores apostolis, et nobiliores ex sacerdotali stirpe descendere jactabant. Sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes, et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia mundi, et contemptibilia elegit Deus. Quia dum in semetipsis non confidebant, celerius crediderunt. Semper enim sapientium, et divitum, et fortium gloria increpatur, sicut ait Propheta: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in fortitudine sua, neque dives in divitiis suis: sed ipse Dominus paupere, divitias reprobavit. Dum autem litteras non discit, refutat sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego fratres non potiuobiloqui quasi spiri¬
talibuss̃& quasi carna libus
Mod otimens neputent hoc iolum haberesen sũ
chĩi quodipre utparuoliaudierant non
in quidĩmesensur dnĩdefecit s ed uobis uir¬
tus defuitaudi end

Expanded text:
Et ego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Modo timens, ne putent hoc solum habere sensum Domini, quod ipsi ut parvuli audierant: non, inquit, in me sensus Domini defecit, sed vobis virtus defuit audiend
Abbreviated transcription (Latin):
repra et̃ihm̃ cuifidefirmissima crededistir
hoc solum agitur neꝑ doctorum
nec glegentiã
obnoxii incipiatis essegehennȩ
iquis autem suꝑ a dificauerit supra fundam̃tũ hoc
Huius astis est quisuꝑ aedificat lic& min or in opore sit
cuius illeest qui posuit fundamentum nonergo
unus quisq: homo suꝑ fidem suam aedificat
s ed quilib& doctor quianec pari&es ꝑseali¬
quando possunt eriginisi sisierm abo perateec̃ĩtruca¬

Expanded text:
re, praeter Jesum cui fide firmissima credidistis. re, praeter Jesum cui fide firmissima credidistis. Hoc solum agitur, ne per doctorum negligentiam obnoxii incipiatis esse gehennae. Si quis autem superaedificat supra fundamentum hoc. Ejusdem artis est, qui superaedificat, licet minor sit in opere, cujus ille est, qui posuit fundamentum. Non ergo unusquisque homo super fidem suam aedificat, sed quilibet doctor: quia nec parietes per se aliquando possunt erigi, nisi fuerint ab operatore construc
Abbreviated transcription (Latin):
taq nequiplantut estaliquid neq quirigat
s& quid aqnerementum dĩ quiautem plantat
& quirigat unum sunt unusquis que autem
suam mercedem accipi& sec̃đ suum laborem
Ni sienim dr̃ incrementum dederit si necaura lu¬
boramur Nos mercenarii sumur in alino agro
alienisutimur ferrumentis nihillaboramus
ꝓpriumnisi mercedem nr̃i laborir
Di enimsumur adiutorer dĩ cultura est dĩ ȩdificatio .ẽ.
Non inpotentia sed in uerbo ad ibamur
colidĩ agrum & extriutemplum
ecundum gratiamdĩ queda ta ẽmihi
Non secundum meam uirtutem si ponendi fun¬
damentum gratiam accepi u tibi praedicarem
Vtrapiens architectur fundumentũ posui
Aliusdoctorinsistuit supra fidem quam egosundaui
Anusquisque autem uideat quomodosuꝑ aedific&
ollicitus quam fortia & recta pari&ũ latera c̃surgunT
undamentum aũtaliunnemo pestestponere
praeterid quod po mest qđepr¬
Non est alius xpr quempossi tuobis aliquid praedica¬

Expanded text:
Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus. Qui autem plantat, et qui rigat, unum sunt. Unusquisque autem propriam mercedem accipiet, secundum suum laborem. Nisi enim Deus incrementum dederit, sine causa laboramus. Nos mercenarii sumus in alieno agro. Alienis utimur ferramentis: nihil habemus proprium nisi mercedem nostri laboris. Dei enim sumus adjutores: Dei agricultura estis: Dei aedificatio estis. Non in potentia, sed in verbo adjuvamus coli Dei agrum, et exstrui templum. Secundum gratiam Dei, quae data est mihi. Non secundum meam virtutem. Sive ponendi fundamentum gratiam accepi: ut ibi praedicarem, Ut sapiens architectus fundamentum posui.Alius doctor instituit supra fidem, quam ego fundavi. Unusquisque autem videat quomodo superaedificet. Sollicitus quam fortia et recta parietum latera consurgant. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod posNon est alius Christus, quem possit vobis aliquis praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem non spiritũ hulus mundiacepimus
s& spũ qui ex dõ est¬
Queciamuobis adnuntiamusñ aphylosophis
uel grammaticir s& adirpiritu. eruditi
Fpiritidibus spiritalia conparantes
Illis eadicenter qui possuntaudire non enimpos¬
sunt nisi a sibi cognatir & similibus conp̃hendi
rituuersatur quiputut nihilesse postmortem
& ideo utanim al uentris elibidini que conmittit
ut adernamorte periturds
tultitia eniillis ẽ a ñ potest icire qm̃ spiritalit̃ duudiat᷑
stultiaailli uide t᷑pmo quodillequi & passur
& mortuus & resurrexittotiur creature
nunc dns̃ praedic&ur secundum contẽpne¬
re propriabona alteram praeberemaxillã
Spiritalis autem deiudicat om̃ a ipseaũt anemined
Iudicat uanuesse in quibur carnãlis homines
delectantur. & ipsertu seagit ut unemine
iudic&ur. siue iomnia spiritalis discernit
& intellegit & sensus illius & hominenon
intellegitur animali

Expanded text:
Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo estetiam vobis annuntiamus, non a philosophis, vel grammaticis, sed a Dei spiritu eruditi Spiritualibus spiritualia comparantes. Illis ea dicentes, qui possunt audire: non enim possunt nisi a sibi cognitis et similibus comprehendi.ritu versatur, qui putat nihil esse post mortem. Et ideo ut animal ventri libidinique committit se, aeterna morte periturus. Stultitia enim est illi, et non potest intelligere, quia spiritualiter examinatur. Stultitia illi videtur primo, quod ille, qui et passus, et mortuus est, et resurrexit: totius creaturae nunc Dominus praedicetur. Secundo contemnere propria bona, alteri praebere maxillam, Spiritualis autem judicase, in quibus carnales homines delectantur. Et ipse ita se agit, ut a nemine judicetur. Sive omnia spiritualis discernit, et intelligit: et sensus illius ab homine non intelligitur animali
Abbreviated transcription (Latin):
liberauit qđ anteꝑ in credulitatem intellegereñ ualebi
Quia quods tultum est dĩ sapientius est hominibur
Quod stultum putatur dĩomnem humanam sapi¬
entiã antedit : quia sapientia sualiberare non pote¬
rant qui ꝑcrucis mysterio sunt saluati
Et quodunfirmumest dĩ fotius est hominib
Mortem quã negigantes euadere potuerunt

Expanded text:
per incredulitatem intelligere non valebant. Quia quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Quod stultum putatur Dei, omnem humanam sapientiam antecedit: quia sapientia sua liberari non potuerant, qui per crucis mysterium sunt salvati. Et quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Mortem
Abbreviated transcription (Latin):
utpermanus meas signafirint qua e uos
excitarent a fidem & apollo uos suadoctri¬
na firmar& quia sicut plantas in ea¬
qua sicfidis sinedoctrinam arcescit
si ergo & plantutio & & fonsdĩ estquid
nobis ad scribtar quasi aliquid nostra
uiriut eficerimus.¬

Expanded text:
ut per manus meas signa fierent, quae vos ut per manus meas signa fierent, quae vos excitarent ad fidem: et Apollo sua vos doctrina firmaret: quia sicut planta sine aqua, sic fides sine doctrina marcescit. Si ergo et plantatio, et fons Dei est: quid nobis ascribitis quasi aliquid nostra virtute fecerimus
Abbreviated transcription (Latin):
estiscarnalis. Hoc& beatur petrus
aitdeponens igitur oͥmnem malitiã
& simulationem tamquam modo genta
in fantes rationelis & sinedolo lacconcupis¬
cite utin eo crescatis in salutem siergo
adhuc illiparuolisunt quiomnem
malitiam ab iecerunt qui a nondum sunt
in uirtuteperfecti qui deilliscensendum. ẽ.
quibus omnis malitia dominatur
Occede quibur uitus carnaler iudicantur
qua e non propriae percarnem fiunt. sad
de carnalis sensutalia discendunt.
Et secundum hominem ambulatir
Qumihil amplius hab& quamc&eri homi¬
ner secundum hominemdicitur ambu¬
laresod hoc loco obdefension es ingulorum
V ult norplus esse quam homines.
Quid igitur estapollo qui uero paulusminis¬
tri eius cui credidistis
Si nosnihil sumur quos ministror ipsecons¬
trcuit quantomagisilli quiin carnali¬
bus gloriantur
tunicuiq: sicut dñs̃ dedit ego plantaui
apollo rigauit sed dr̃ incrementum dedit
ocipsum non ex nobis sed dĩ donum est

Expanded text:
estis. Hoc et beatus Petrus ait: Deponentes igitur omnem malitiam et simulationem, tamquam modo geniti infantes rationabiles, et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem. Si ergo adhuc illi parvuli sunt qui omnem malitiam abjecerunt, et qui nondum sunt in virtute perfecti, quid de illis censendum est, quibus omnis malitia dominatur? Ecce de quibus vitiis carnales judicantur: quae non proprie per carnem fiunt; sed de carnali sensu talia descendunt. Et secundum hominem ambulatis? Qui nihil amplius habet, quam caeteri homines, secundum hominem dicitur ambulare: sed in hoc loco ob defensionem singulorum Vult nos plus esse, quam homines. Quid igitur est Apollo? quid vero Paulus? ministri ejus cui credidistis. Si nos nihil sumus, quos ministros ipse constituit, quanto magis illi qui in carnalibus gloriantur! Et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus nunc incrementum dedit. Hoc ipsum non ex nobis est, sed Dei donum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Memoratorum scilic& principum mens haec
uider enon potuit . quia crederenolu erunt:
qui damsanedicunt oculus non uidit
uirginem peperisse.nec auris audiuit. tunc
iustisicut sol fulgebunt qͥui hab& inquid
aurer audiendiaudiat : & in corhominis nom
ascendit
homines quo heredes xpi
futuros:
Nobisautem reuelauitds̃ ꝑspiritum scm̃ suum
Nobis quiꝑ fidem meruimus spumđi accipere.
qui eius nobis uoluntatem ostendit

Expanded text:
Memoratorum scilicet principum mens haec videre non potuit: quia credere noluerunt. Quidam sane dicunt, oculus non vidit virginem peperisse, nec auris audivit: Tunc justi sicut sol fulgebunt. Qui habet aures, inquit, audiendi, audiat: et in cor hominis non ascendit, homines cohaeredes Christo futuros. autem revelavit Deus per spiritum suum. Nobis, qui fide meruimus spiritum Dei accipere, qui nobis voluntatem ejus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ex ordium hocenim hab& sensus humanus
ut quocumq eum te tenderis consequatur
& paulatim meditando ꝓficiant idest quod
multun lit terati poemata conponunt
tam ex quisita que uirier uditissimi admirant᷑
hunc ergo sensum quemds̃ aseexcreaturis cognos¬
cendum & suam uoluntatem inquirendam dede¬
rat: illiadinquirenda suꝑ flua & curiosa uerterunt.
similiter& diuitus acfortitudine & deomnibus
quibus malitimur possum usestimare
bisapiens ubis criba
Idẽ doctor
biconquisitor huiussaeculiñ ne stultã
fecit dĩ sapientiam
huius mundi
Qui ad quirit sapientiamsa ecularem uelquicum
aliis derebur obscuris inquirit
Uãqr in disapientia ñ cognouithic mundus ꝑsapientiã dm̃
actura mundidi sapientia ẽ. fabricata inqua ꝑsa
pientiã naturalem q̃ adħdata & creata fueratdebuit
illis medicina succurritur

Expanded text:
ducit exordium. Hoc enim habet sensus humanus, ducit exordium. Hoc enim habet sensus humanus, ut quocumque eum tetenderis, consequatur, et paulatim meditando proficiat. Inde est, quod multi illitterati poemata componunt tam exquisita, quae viri eruditissimi admirentur. Hunc ergo sensum, quem Deus ad se ex creaturis cognoscendum, et suam voluntatem inquirendam dederat: illi ad inquirenda superflua et curiosa verterunt. Similiter de divitiis ac fortitudine, et de omnibus quibus male utimur, possumus existimare. Ubi sapiens, ubi scriba. Id est, doctor. Ubi inquisitor hujus saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? Qui acquirit sapientiam saecularem, vel quicumque aliis de rebus obscuris inquirit. Nam quia in Dei sapientia non cognovit mundus per sapientiam Deum. Factura mundi, Dei sapientia est fabricata: in qua per sapientiam naturalem, quae ad hoc data et creata fuerat, debuit illis medicina succurritur
Abbreviated transcription (Latin):
quid alio discipuloiubeat᷑ dicentepetro quis
ate : tume sequere
ratiara godẽ quod neminem urm̃ baptiq aui
c&erum nesciosiquem uestrumbapaꝗ aueri.
Quodita contigit utillos paucos urm̃ bapti ꝗarẽ
qui senon dicunt in meo nominebaptiqatus
on enimmisit mexp̃s baptiiares euan geliqare
onusurpautiminora facere qui poteratofficia
rit & dia conipoterit implere ministeriũ :
uacuant enimuimiuracrucis quia aures
erbum enim crucis ꝑeuntib quidemstulatia. ẽ.
dicatio crucis ñ intellegentib uirtutẽ dis tultitia
uide turdĩ filiui hcere cruci fixum fidelis aut̃ intel¬
leguil dĩeẽ uirtutẽ quamors uicta ẽ & dabolus superat̃ ẽ
criptum est enimꝑdamsapientiã sapientium
ocin aduentus aluatatoris ad seritadimpletum
idestadnihilumredi gam¬
tintellectum prudentium reprobabo
ligendo piscatorestertem rethoricam &phi¬
losoficã reꝓbauit q̃ riturplẽnaeunde sit ħ sapi¬

Expanded text:
quid alii discipulo jubeatur, dicentis Petro: Quid quid alii discipulo jubeatur, dicentis Petro: Quid ad te? tu me sequere. ratias deo, quod neminem uestrum baptizaui erum nescio, si quem alium vestrum baptizaverim. Quod ita contigit, ut illos paucos baptizarem, qui se non dicunt in meo nomine baptizatoson enim misit me Christus baptizare, sed evangelizare. Non usurpavit minora facere, qui poterat officia rit, diaconi poterit implere ministerium. Evacuant enim vim crucis, qui aures Verbum enim crucis pereuntibus quidem stultitia est. Praedicatio crucis non intelligentibus virtutem Dei, stultitia videtur Dei Filium dicere crucifixum: fideles autem intelligunt Dei esse virtutem, qua mors vita est, et diabolus superatus esScriptum est enim: Perdam sapientiam sapientium. Hoc in adventu Salvatoris asserit adimpletum, id est, ad nihilum redigamt prudentiam prudentium reprobabo. Eligendo piscatores, artem rhetoricam, et philosophicam reprobavit. Quaeritur plane, unde sit haec sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ritis esse perfecti Indicatum est enim mi hi
de uobis frastresmei ab his qui sunt
gloes quod contentioner interuor¬
tib: cũ scriptũ sit neredes auditui uano: &iterũ
q: u iderint oculitui loqre. & c&era sed ab hanc
gratiã habebat ut nos set habens quid in sin¬
gulis ecclesiis a ger&ur: sicutdicit. ad colosen¬
ses & si corporeabsenssum. s̃ spũ praesens
qui uergosciebat corintios ituagere ut debar
ñ credidit sinecaus a quasi de absentib: quorũ
conuersationẽ inspiritu ꝑ ꝓbabat¬
egoautem apollo. ego uero cefe. ego autemxp̃i
Sub nomine a postolorum pseudosapostolasan
qui eos ꝑsapientiam circumuenerant mundi
ueri a docebant. si ergo necdeu᷑ris a postolis ħ dicͥ
mitt& quanto magis defalsis non licebit
paulibaptizati estir.:
Potest itadici his drelicto xp̃i exemplos cõs
ueteritestam̃ti in solis diuiciis cupiunt imita¬
iobbaptizatiestis & illud dnĩ ubido cemur ñ qͣ

Expanded text:
ritis esse perfecti. Significatum est enim mihi de vobis, fratres mei, ab his qui sunt Chloes, quia contentiones intertibus, cum scriptum sit: Non credes auditui vano. Et iterum: Quae viderint oculi tui, loquere, et caetera. Sed hanc gratiam habebat, nosse ut absens quid in singulis Ecclesiis ageretur. Sicut dicit ad Colossenses: Et si corpore absens sum, sed spiritu praesens, Quia ergo sciebat Corinthios ita agere, ut audiebat, non credidit sine causa quasi de absentibus, quorum conversationem in spiritu ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi. Sub nomine apostolorum, pseudoapostolos tangit, qui eos per sapientiam circumvenerant mundi,isset, qui adversa docebant. Si ergo nec de veris apostolis hoc dici permittit, quanto magis de falsis non licebit!Pauli baptizati estis? Potest istud dici his qui, relicto Christi exemplo, sanctos veteris Testamenti in solis divitiis cupiunt imita nomine Job baptizati estis? Et illud Domini, ubi docemur non quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
H inciam cauiam contra dissessionem ad greditur:
Ut id ipsum dicatis om
Et non sint ini¬
in uobis scismata
Scis mata sem per ex c̃tentione nas cuntur
Sitisautem ꝑ fectiin eodem sensu deadescientia
Si unumsentiatis & proferatir tuncuere pote

Expanded text:
contra dissensionem aggreditur. P Ut idipsum dicatis omnEt non sint in vobis schismata. Schismata semper ex contentione nascuntur. Sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia. Si unum sentiatis et proferatis, tunc vere pote
Abbreviated transcription (Latin):
igreci sapientiam querunt
rts di alecticae & humanaes apientia erationem
os autem pradicamur xpmñ crucifixum¬
Multum suam doctrinam abillorũ sensudis crepare:
Scandali tantur si audient xp̃m a secrucifixum:
siues candalum illis estaudirexpm̃ mori potius se
quem ille qua simmgtalem expectant: indeest
quod dicebantiior audiuimur exlege quiax p̃r
man& in acernum non in tellegentes¬
qui a primo illum patio portebat & si cinsuã gloriã intro

Expanded text:
runt. Artis dialecticae, et humanae sapientiae rationem. Nos autem praedicamus Christum crucifixuMultum suam doctrinam ab illorum sensu discrepare dantur si audiunt Christum a se crucifixum. Sive scandalum illis est audire Christum mori potuisse, quem illi quasi immortalem exspectant. Inde est, quod dicebant: Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum: non intelligentesquia primum pati illum oportebat, et sic in gloriam suam
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit: quam societatem. iohannis exponit
dicens qnm̃ dĩ lux ẽ ⁊ tenebraein eonons ullae : si
dixerimus quia societatem habemus & intenebris
tuisumus & c̃uiuemur: si sustinemus & c̃regna¬
filiumuoluet quo ꝑ ipsũ om̃a factare feruntur:
cũ hoc&iã in patrem cadatꝑquem insocietute
filii eius credentes uocatidicuntur.¬

Expanded text:
ostri. Quam societatem Joannes exponit, dicens: Quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et intui sumus: et convivemus: si sustinemus, et conregnaFilium volunt, quo per ipsum omnia facta referuntur, cum hoc etiam in Patrem cadat: per quem in societatem Filii ejus credentes vocat. It
Abbreviated transcription (Latin):
is leuisacerdotidm accipientes man¬
datum hab& decimas sum mere
apopulo secundum legem id est a fratri¬
bussus quam quam &ipseexierunt
bus suis racerdoterde tribule ui deci¬
massumant tñhicracer  dor¬
detribuleuinonerat qui
deci¬
mas abraham sumpsit qui anecral¬

Expanded text:
is Levi sacerdotium accipientes mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem id est a fratribus suis quamquam et ipsi exierunt bus suis sacerdotes de tribu Levi decimas sumant, tamen hic sacerdode tribu Levi non erat, qui decimas ab Abraham sumpsit. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus uolens generationem mel¬
chisedech nec exrem progenieundeabra¬
ham sed excham cuius posteritu e
subsequenterscriptura non memorat
originemtrahere Ebraeidicunt qđ¬

Expanded text:
Apostolus generationem Melchisedech non ex Sem progenie, unde Abraham, sed ex Cham, cujus posteritatem subsequentem Scriptura non memorat originem trahere. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum sequimini qui ainurã e est potestates
aemulaminis piritalia magis autemut
proph&eos exp̃: et spiritalia donaae¬
mulariuos acq rerenon pro hibeo sed
ut magis proficiatiss exortor
Quienimloquitur lingua non hominibur
loquitur sedõnemoenim auditsps̃ aut̃¬
aurium dehis quedicuntur accipit
intellectum. nisi ds̃ & quiint̃pretandi
donum accipit uelqui eiusdem estlingua
Nam qui profetat hominibus loquitur
a edificationem & exortutionem conso¬
lationis : loquitur lingua sem & ipsum
a edificat qui autem prophaetat aecde¬

Expanded text:
sequamini: quia in vestra est potestate. Aemulamini spiritualia, magis autem prophetetis. Et spiritualia dona aemulari vos ac quaerere non prohibeo, sed ut magis proficiatis, exhortor. Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo. Nemo enim audit. Neaurium de his quae dicuntur accipit intellectum, nisi Deus, et qui interpretandi donum accipit, vel qui ejusdem est lingunam qui prophetat hominibus loquitur aedificationem et exhortationem et consolationes qui loquitur lingua semet ipsum aedificat qui autem prophetat eccle
Abbreviated transcription (Latin):
constituant qui remalterius temporis.
frustranuncuoluerint exercere¬
Notandum quodc̃tẽptus mundim artrrio
copuletur. contraeos qui illud deeuangelio
uariis argumentis nituntur ex soluere: ubidicit᷑
ad diuitem: uad euendeomnia que habes &da pau¬
peribus Et sitradidero corpus meumitiuit
ardeam igni caritutem autem non habeam
tẏrio aduersus fratrem reteneatiram contẽp¬
nentes eum quiius sitnos malitiam proximi
obliuis cere & in ipsa &i ammorte p̃uaricat᷑ ex istens

Expanded text:
constituant, qui rem alterius temporis constituant, qui rem alterius temporis frustra nunc voluerunt exercerNotandum, quod contemptus mundi, martyrio comparetur: contra eos, qui illud de Evangelio variis argumentis nituntur exsolvere, ubi dicitur ad divitem: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus. Et si tradidero corpus meum, ita, ut ardeam: charitatem autem non habuero, tyrio adversum fratrem retineat iram, contemnens eum, qui jussit nos malitiam proximi oblivisci, et in ipsa etiam morte praevaricator existens.