comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ. qͦd moyses crebro de rebus dubiis ad taber¬
est: post positis exteriorum tumultibꝰ secretum mentis
intrare: Lbi enim dñs consulit᷑: & qͦd foris a gendum est
publice. intus silent̃ audit᷑ H oc cotidie boni rectores fa¬
ciunt: cum se resdubias discernere non posse cognoseũt.
ad secretum m̃tis uelut ad quoddã tab̾naculum reu̾¬
tuntur: Ouuna lege ꝑspecta quasi coram posita archa
dñm consulunt: & qͦd prius intus tacentes audiunt. hoc
foras post modũ agentes innotescunt: Ut eñi ex terioribꝰ
uitiis in offense deseruiant. ad secreta cordis recurrere in
cessabilit curant: & sic uoc̃e dei quasi ꝑ occultam inspira¬
tionẽ audiunt:: dũ in meditatione mentis a carnalibus

Expanded text:
Hinc est quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad taberHinc est quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad taberest, postpositis exteriorum tumultibus, secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni rectores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis, velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foris postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secrcessabiliter curant, et sic vocem Dei, quasi per occultam inspirationem audiunt, dum meditatione mentis a carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
quinqͣgesimo custodes uasorum fiant. Quid ꝑ annũ qͥn¬
tum ac uicesimũ in quo flos uiuentutis oboritur: nisi
ipsa contra unum quodq uitium bella signant᷑ .  Et qͥd̃
ꝑ quinqͣgesimũ in quo iubelei requies continet᷑: nisi in¬
terna quies edomito bello m̃tis expͥmit᷑ .s Quid uͦ per
uasa tab̃nacłi: nisi fidelium animȩ figurant᷑.  Leuitȩ gͦ ab
anno uicesimo & quinto tabernaculo seruiunt: & a quinqͣ¬
gesimo custodes uasorum fuint: ut uidelic& qui adhuc i-¬
pugnantiũ uitiorũ certamina ꝑ consensum delectationis tõ
lerant: aliorum curam susciꝑe non p̃sumant: Electi enim
cum adhuc in temptatione sunt. subee eos ac seruire neces¬
se ẽ: ⁊ obsequiis laboribusq fatigari Cum uͦ temptationũ
bella subegerint: quo apud se iam de intima tranquillita¬
te securi situt: animarum custodiã sortiant᷑. Mentis qͥtpe
tranquilla dum calor recesserit temptationis. custodes ua-¬
sorum sunt: quia doctores animarum funt: In exposit̾

Expanded text:
quinquagesimo custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum ac vigesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquodque vitium bella signantur? Et quid per quinquagesimum, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesimo et quinto tabernaculo serviunt, et a quinquagesimo custodes vasorum fiunt, ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Electi enim cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari. Cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur: mentis quippe aetate tranquilla, dum calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. CAP. V.-- Q
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ qd nazarei capillos nutriunt: quos pꝰuotũ
detonsos. in igne sacrificii incendunt. Quid est.
qd̃ nazarei capillos nutriunt: nisi quod ꝑ uit̾ã magnȩ conti¬
nentiȩ p̃sumptionum cogitationes crescunt  S quid ẽ. qͦd
deuotione completa caput nazareus radere. capillosq in
igne sacrificii ponere iubet᷑ : nisi qͦd tunc ad ꝑfec̾tionis sum¬
mam ꝑtingimus. cũ sic ext̾iora uitia uincunꝰ. ut etiam cogi¬
tationes suꝑfluas a mente resecemus ⁊ Quas nimirũ sacrificii
igne concremare ẽ. flãma eas diuiini amoris incendere: ut to¬
tum cor in dĩ amore ardeat: & cogitationes suꝑfluas con¬
cremans. quasi nazarei capillos deuotiõĩs ꝑfectione ꝯsũmat:¬

Expanded text:
lum quod capillos nutriunt, quos post votum detonsos in igne sacrificii deinceps incendunt. Quid enim quod Nazaraei capillos nutriunt, nisi quod per magnam vitae continentiam, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod devotione completa, caput Nazaraeus radere, capillosque in igne sacrificii postea ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus? Quas nimirum sacrificii igne concremare est flammas eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectione consumat
Abbreviated transcription (Latin):
ri colloquens solatiũ petiit ut dar&: duc̃e requirebat in uia
ut dux ei fieri potuiss& ad uita: Egit itaq ut suꝑbus au¬
ditor uoci ad meliora suadenti eo magis fier& deuotus qͦ
putaret᷑ necessarius: unde se in exhortatorem suũ p̃cedere
creder&: inde se sub u̾bis exhortantis inclinaret: In exposit̾¬

Expanded text:
ri colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ri colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tibi Plerumq ꝑsuadere elatis utilia meliꝰ possumꝰ ͥ si ꝓfectum
eorum nobis potius qͣm illis ꝓfuturũ dicamus: si eorum meli¬
orationẽ nobis magis qũa s̃ ibi impendi postulamꝰ: Facile e¬
nim adbonũ elatio flectit᷑: si eius inflexio ꝓdesse. ⁊ aliis cre
datur: Unde moyses qui regente se deo iter deserti ducente
aeria columna ꝑgebat: cum obab cognatum suum a genti¬
litatis conu̾satione uell& educereͥ & om̃ipotentis d̃ĩ dñio
subuigare: ait: Proficiscimur ad locum quẽ dñs daturus est
nobis: ueni nobiscum & benefaciemꝰ tibi: quia dñs bona
ꝓmisit ifrłi: Cui cum respondiss& ille ñ uadã tecũ s reuer¬
tar in t̾ram meã inqua natus sum: ilico adiunxit: Noli nos
rantia itincris angustabat: quã ⁊ ad ꝓphetiȩ scientiam cog¬
nitio diuinitatis expanderat: quã columna exterius p̃ibat.
quam de cunctis interius ꝑ conu̾sationẽ dei sedulam locutio
familiariᷤᷤ instruebat: S uidelic& ꝓuidus uir elato audito¬

Expanded text:
tibi. Plerumque persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum datur. Unde Moyses, qui regente se Deo, per desertum aerea columna duce pergebat, cum Obab cognatum suum a Gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiscimur ad locum, quem Dominus daturus est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos rantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato audito
Abbreviated transcription (Latin):
duas tubas exercitus ducit᷑: quia ꝑ duo p̃cepta caritatis. ad ꝓ¬
cinctum fidei ppłs uocat᷑. Quȩ iccirco argenteȩ fieri p̃cipiunt᷑
ut p̃dicatorum uerba lucis nitore pateant ͥ & auditorũ ment̾ẽ
nulla sui obscirritate ꝯfundant: Iccirco aut̃e ductiles: quia
necesse ẽ. ut hii qui uenturã uita p̃dicant: tribulationum p̃¬
sentium tunsionibꝰ crescant: Bene aut̃e dicit᷑. cum concisus
clangor insonuerit mouebunt᷑ castra: qr nimirum p̃dicatio¬
nis sermo cũ subtiliꝰ ac minittiꝰ agit᷑ͥ auditorum corda ꝯtra
tẽptationum certamina ardentius excitantur: In codice re¬

Expanded text:
duas tubas exercitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant, tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra , quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditorum corda contra tentationum certamina ardentius excitantur. 15. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
S capiit collo inhereat & non funditus abscidaturͥ quia
iudelic& mens nr̃a a carnis delectatione abscidenda ẽ: sed
a carnis cura necessaria incidenda non ẽ: Hine enim scͥp
tum ẽ. Carnis curam ne feceritis in desideriis Quȩ gͦ in
Caput gͦ turturis ex parte abscisum sit. ⁊ ex parte collo in¬
hereat: ut sicut dictum ẽ. & a uoluptate carnis mens nr̃a
incisa sit: & tam̃ a necessitate non sit abscisa In exposit̾ lib¬

Expanded text:
Sed caput collo inhaereat, et non funditus abscindatur, quia Sed caput collo inhaereat, et non funditus abscindatur, quia videlicet mens nostra carnis delectatione incidenda est; sed a carnis cura necetum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in ditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum est, et ex parte inhaeret, ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si
Abbreviated transcription (Latin):
dit caput supͣ omẽm eccłiam quȩ ẽ corpus ipsius : s Iũe
sunt: Cumq eum crucifixũ ⁊ sepultũ uiderent: eum se
ab amore omium diuisisse crediderunt. S caput tur¬
turis incisum ẽ: ⁊ tam̃ a suo corpore abscisum non est:
quia ex eo qͦd pro nobis mortẽ ꝑtulit: om̃s nos sibi ueriꝰ
in ipsa sua morte conuinxit Caput gͦ turturis incisũ
inhesit corpori: quia ꝓ nobis quidẽ redemptor ñr passꝰ
ẽ Hii qͥ hoc uixta hystoriam uoluerunt acciꝑe: usq dũ
uerum sacrificium uenir& in ipsa litterę explanatione tenu¬
erunt: in quo nos sacrificiosi morale aliquid quęrimꝰ inue¬
nimꝰ: Nos enim ipsi in om̃ipotentis di sacrificio esse turtur
debemꝰ : ita ut caput nr̃m retorqueatur ad pennulas: id ẽ.
sensus ad uirtutes: Non enim inmerito ꝑ caput mentem
intelligimꝰ: quia sicut caput corpꝰ: ita mens actiones regit:

Expanded text:
dit caput super omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum dit caput super omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum sunt. Cumque illum crucifixum et sepultum viderent, eum se ab amore omnium dividisse crediderunt. Sed caput turturis incisum est, et tamen a suo corpore divisum non est, quia ex eo quod pro nobis Christus pertulit, omnes nos sibi verius in ipsa sua morte conjunxit. Caput ergo turturis incisum adhaesit corpori, quia pro nobis quidem Redemptor noster passus est:--Hi qui juxta historiam voluerunt accipere usque dum verum sacrificium veniret, in ipsa litterae expletione tenuerunt, in quo nos sacrificio, si morale aliquid quaeramus, invenimus. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est sensus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit.
Abbreviated transcription (Latin):
turis uł columbe que ꝓ peccato iubet᷑ offerri. atq ut post mor¬
tẽ hostie corpori caput inhereat: nisi mediatoris ñri ꝑsona
signat᷑.  Redemptoris enĩ nr̃i mors ad ꝯiunctionẽ sui cor¬
poris id ẽ eccłiȩ ualuit: ñ ad separationẽ Mediator ⁊ eñi
dei ⁊ hominũ. id ẽ caput omnium nr̃m. ⁊ uerȩ munda¬
tionis hostia unde ꝓ nobis mortem ꝑtulit: inde nobis
uerius inhesit: Post sectionem gͦ capit turturis suo corpo¬
ri inher&: quia xp̃m ab ęccłia nec mors interueniens di¬
uidit: Persecutores gͥ ꝑegerunt hoc qͦd ꝑnitiose moliti st̃:
intulerunt mortẽ ut ab eo absciderent fidelium deuoti¬
onẽ: S inde fides creuit: unde hanc se extinguere infi¬
delium crudelitas credidit: Cumq se ex istimant eius
miracła ꝑsequendo abscidere: hȩc nimirum cõpulsi st̃
nesciendo dilatare: Quis namq caput est nr̃m  nisi re¬
demptor generis humani de quo scriptum ẽ. ipsum de¬

Expanded text:
rturis et columbae, quae pro peccato jubetur offerri, atque ut post mortem hostiae caput corpori inhaereat, nisi Mediatoris nostri persona signatur? Redemptoris enim nostri mors, ad conjunctionem sui corporis, id est, Ecclesiae valuit, non ad separationem. Mediator etenim Dei et hominum, id est, caput omnium nostrum, est vere mundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt. Intulerunt mortem, ut ab eo abscinderent fidelium devotionem. Sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se existimarunt ejus miracula persequendo abscindere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Quis namque caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum de
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cogitationũ suarũ int̾na considerat: ⁊ uitam reꝓbã
ꝑ immutationẽ gladium mactat: in ara se sui cordis im¬
posuit: & igne caritatis incendit: De qua hostia pacifi¬
corum adipes redolent: quia int̾na nouȩ uitȩ impingua¬
tio pacem inter nos & dm̃ faciens: odorem suauissimĩ
de nobis reddit: Quia uͦ eadem caritas in cordibꝰ electorũ
in ex tingiubilis man&: apte illic subditur Ignis est iste
ꝑpetuus qui nunqͣm defici& de altari: Nunquã ꝓfecto
de altari ignis iste deficit: quia etiã post hanc uitam eoꝵ
mentibꝰ feruor caritatis accrescit:  terna quippe contem
sum omipotenti deo tale ẽ sacrificuim: quale⁊ elꝰ
animarum: Hinc enĩ psalmista dicit: Telus domꝰ tuȩ comedit
me Quantum uͦ frixura cordis quȩ ꝑ spũalem zelum agit᷑
omnipotentẽ dm̃ plac&. aꝑte ostenditur: cum offerri per
legem simila in sacrificium iubetur. De qua scriptum ẽ

Expanded text:
enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium mactat, in ara se sui cordis imponit, et igne charitatis incendit. De qua hostia pacificorum, adipes redolent, quia interna novae vitae impugnatio pacem inter nos et Deum faciens, odorem suavissimum de nobis reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte subditur. « Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari. » Nunquam profecto de altari ignis iste deficit, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemlum omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale zelus animarum. Hinc enim Psalmista ait, Zelus domus tuae comedit me . . Quantum vero frixura cordis, quae per spiritualem zelum agitur, omnipotentem Dominum placat, aperte ostenditur, cum offerri per legem simila in sacrificium jubetur. De qua scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
bitis lignis nutriendus ẽ: ut dum ꝑ usum se nr̃ȩ uetustatis
extenuat: ꝑ patrum testimonia & exempla reuuuscat. Et
bene illie p̃cipitur: ut mane ligna ꝑ dies sugłos congeran¬
tur: Hȩc quippe ñ fiunt: nͥ cum nox cȩcitatis extinguit᷑.
Hł certe q mane prima pars diei est: post positis cogitatio¬
nibus uitȩ p̃sentis hoc loco quisquis fidelium cogi¬
tet: ut qͦd in se iam iamq quasi deficit: quibꝰ ual& nisitꝰ
studiũ caritatis inflãm& Ignis enĩ iste in altare dñi. id ẽ.
in corde nr̃o citiꝰ extinguitur: nisi sollerter adhibitis exem¬
plis patrum. & dñicis testimoniis reparet᷑. Bene autẽ illic
subiungit᷑: & imposito holocausto desuꝑ adolebit adipes
pacificorum: Nam quisquis in se hunc ignẽ caritatis
accendit : sem & ipsum utiq holocaustum desuꝑ impo¬
nit: quia om̃e uitium qͦd in se male uiuebat exurit. Cũ

Expanded text:
bitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis bitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum et dsubjungitur: « Et imposito holocausto de super adolebit adipes pacificorum. » Nam quisquis hunc ignem charitatis accendit, et semetipsum utique holocaustum desuper imponit, omne vitium quod in se male vivebat, exurit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
nutriet sacerdos subitiens mane ligna ꝑ singulos diesꝰ et
imposito holocausto desuꝑ adolebit adipes pacificorum:
Ignis ẽ iste ꝑpetiuus: qui nunqͣm defici& de altari Altare
est ex illo ad dñm caritatis flam mã indesinent̃ ascendere:
Cui ꝑ singłos dies sacerdos ligna subitiat: ne extinguat᷑:
Om̃is enim xp̃i fide p̃ditus ÷ menbrum utiq summi sacer¬
dotis effectus est: sicut cunctis fidelibꝰ petrus apłs dicit:
apłs dicit. fȩcisti nos deo nr̃o regnum & sacerdotes: Sacer¬
dos gͦ ignem in altari nutriens cotidie ligna subiciat: id
ẽ fidelis quisq ne in eo caritatis flamnia deficiat. in cor¬
de suo tam exempla p̃cedentium qͣm sacrȩ scripturȩ
testimonia congerere ñ desistat: Nã quasi quȩdã fom̃ta
igni dare ẽ: in exercitatione caritatis uł exempla patrum
uł p̃cepta dñica ministrare Quia enĩ ȩterna nouitas nr̃a
ipsa cotidie huiꝰ uitȩ conu̾satione ueterascit: ignis iste adhi¬

Expanded text:
riet sacerdos, subjiciens ligna mane per singulos dies. Et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacificorum. Ignis iste est perpetuus, qui nunquam deficiet in altari. » Altarest ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter accendere, cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciet ne exstinguatur. Omnis enim Christi praedicator membrum utique summi Sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: ut Joannes apostolus dicit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes . Sarcerdos ergo in altari ignem nutriens, quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque, ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhi
Abbreviated transcription (Latin):
stum fieri uibet᷑ Hoc aute int holo caustum ⁊ sacrificium
distat. quia omne quidem holocaustum sacrificium ẽ:
non uͦ omne sacrificium holocaustum St̃ enĩ multa bo¬
na quȩ aguntur sacrificia. s bolocausta non sunt: quia
totam mentẽ in amore sp̃uali minime incendunt: Qui enĩ
linquant: nimirum sacͥficium & ñ holocaustum offerunt:
Qui autem cuncta quȩ munddi st̃ deserunt:ꝰ & tota mnt̃e
igne diuini amoris accendunt: hii nimirum om̃ĩpotentis
dei sacͥficium ⁊ holocaustum fuint: Simila itaq in sartha
gine est. munda mens iusti in zelispũalis afflictione: que
ꝑ sollicitudinẽ animarum frigit᷑  & ñsolum sacrificium
s etiam holocaustum dño esse deputatur: In exposit̾ eugł

Expanded text:
stum fieri jubetur. Hoc autem inter holocaustum et sacrificium stum fieri jubetur. Hoc autem inter holocaustum et sacrificium distat, quia omne quidem holocaustum sacrificium est, non autem omne sacrificium holocaustum. Sunt enim multa bona quae aguntur sacrificia, sed holocausta non sunt, quia totam mentem in amorem spiritalem minime incendunt. Qui enim eculi non relinquant, nimirum sacrificium et non holocaustum offerunt. Qui autem cuncta quae mundi sunt deserunt, et totam mentem igne divini amoris incendunt, hi nimirum omnipotenti Domino sacrificium et holocaustum figine est munda mens justi in zeli spirituali afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur; et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Domino esse deputatur. CAP. VII.-- Quod
Abbreviated transcription (Latin):
enim grece misc̃ia oleum dicit᷑ : ñ immerito ꝑoleum misdia
designat᷑: quȩ in conspectu om̃ipotentis dĩ ard& ilucet: Con¬
sꝑgatur gͦ oleo mens quȩ in sarthagine frigit᷑: quia sc̃i zeli di¬
strictione necesse ẽ ut ex miscđiȩ uirtite & ardeat & clarescat.
Amat enĩ eundem ipsum quẽ insequi uidetur: Unde ⁊ ca¬
lida in odorem suauissimũ dño offerre p̾cipitur: quia si
amorem zelus non hab&: ea quȩ in sarthagine offertur ca¬
lorem simila amisit & notandum quis eam offerre p̃cipit᷑:
uidelic& sacerdos qui patri uire successerit: Ille enim sacer¬
dos uire patri succedit: qui ẽe se omnipotentis dñi filium
moribꝰ demonstrat: atq a nobilitate intima oꝑm suorum
ignobilitate non discrepat: Quȩ in altari tota cremari pre¬
cipitur: ut uidelic& holocaustum fiat Holocaustum enĩ:
totum incensum dicimꝰ: Unde ⁊ in trans latione altera. ħ ĩ
loco hȩc eadem simila quȩ in sarthagine frigitur: holocau¬

Expanded text:
n immerito per oleum misericordia designatur, quae in conspectu omnipotentis Domini ardet et lucet. Conspergatur ergo oleo mens quae in sartagine frigitur, quia in sancti zeli districtione necesse est ut ex misericordiae virtute et ardeat et clarescat. Amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae in sartagine offertur calorem simila amisit. Et notandum quis eam offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit, qui esse se omnipotentis Dei filium moribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Holocaustum enim totum incensum dicimus. Unde et in translatione altera hoc in loco haec eadem simila quae in sartagine frigitur holocau
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ iubetur: quia actiua uita multorum ẽ. conte̾¬
platiua paucorum & cũ hȩc agimus quȩ multos agere
⁊ egisse conspicimus: quasi agnã de gregibꝰ damus:
S cum offerentis uirtris ad agnam capramq ñ suffic̃:
in remedio pęnitentis adiungitur. ut duo columbarum
pulli. uł duo turtures offerantur: Scimꝰ quia colum
barum pulli uł turtures: ꝓ cantu gemitꝰ habent: Quid
gͦ ꝑ duos columbarum pullos. uł duos turtures. nisi du¬
plex pęnitentiȩ nr̃ȩ gemitus designatur : ut cũ ad offe¬
renda bona oꝑa non assurgimꝰ. nosin& ipsos dupliciter
defleamꝰ : quia & recta non fȩcimus. ⁊ praua oꝑati sumꝰ
Unde ⁊ unus turtur ꝓ peccato: alt̃ uͦ offerri in holocau
sto uibet᷑ Holocaustum nãq totum incensũ dicitur:
Unum ergo turturẽ ꝓ peccato offerimus: cum pro
culpa gemitum dam̃us: de altero uͦ holocaustũ facimꝰ¬

Expanded text:
regibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus; sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentiae adjungitur ut duo columbarum pulli vel duae turtures offerantur. Scimus qubarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocau tum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimu
Abbreviated transcription (Latin):
omisso ꝑ moysen dicit᷑ Offerat agnam de gregibus suie ca¬
pram: orabitq ꝓeo sacerdos ⁊ ꝓ peccato eius. Sinaut̃e non
potuerit offerre pecus ÷ offerãt duos turtures. uł duos pul¬
los columbarum : unum ꝓ peccato. ⁊ alt̾m in holo caustum:
i cũ bona oꝑã ꝓmittimꝰ  bene nos nob̃ facere spondemus:
cum uͦ abstinentiã cruciatumq nr̃ȩ carnis uouemus: ma-¬
le ad p̃sens nos nobis facere uiramꝰ S quia nullus in hac¬
utta ita ꝑfectus ẽ. ut quãlib& deo deuotus sit. it ipsa qͣn¬
tulumcumq pia uota non pecc&: ꝓ peccato agnã offerri.
innocentia: Quid ꝑ capram. quȩ in sũmis sepe extremisq
pendens rupibꝰ pascitur: nisi contẽplatiua uita signat᷑.
Qui gͦ se conspicit ꝓmissa ac ꝓposita non implesse: ad
sacrificium dei sese studiosius deb& uł innocentia bo
ni oꝑis. uł in sublimi pastu contemplationis accingere:
Et bene agnam de gregibus. capram uͦde gregibus of

Expanded text:
m pro peccato et offerat agnam de gregibus sive capram orabitque pro eo sacerdos et pro peccato eius sin autem non potuerit offerre pecus offerat duos turtures vel duos pullos coet cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad pvita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri deinnocentia, quid per capram, quae in summis saepe extremisque rupibus pendens pascitur, nisi contemplativa vita signatur? Qui ergo se conspicit promissa ac proposita non implesse, ad sacrini operis, vel in sublimi pastu contemplationis ascendere. Et bene agnam de gregibus, capram vero offerre de g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriam secuti auctoritatem dederunt huic ȩtati quȩ adi¬
luuio tendit ad abraham annorum suminam. minorem qui¬
dem septuaginta translatoꝵ editione annis centum trigin¬
ta: s hebraica ueritate. annis sex centis. et quinquaginta
maiorem. Sale quoq uixit triginta annis: et genuit
heber: Septuaginta interpretes habent centum triginta.
Uixit aut̃ heber triguita quatuor annis: et genuit faleg. lxxͣ
interpretes habent centũ triginta. iiii.Uixit uero faleg
xxx annis. et genuit reu:
lxx. interpretes habens
c.xxx. uixit aut̃ reu trigin

Expanded text:
propriam secuti auctoritatem, dederunt huic aetati quae a dipropriam secuti auctoritatem, dederunt huic aetati quae a diluvio tendit ad Abraham annorum summam; minorem quidem LXX Translatorum editione annis centum triginta, sed Hebraica veritate annis sexcentis et quinquaginta majorem. Sale quoque vixit triginta annis, et genuit Heber. Septuaginta interpretes habent centum triginta. Vixit autem Heber triginta quatuor annis, et genuit Faleg. Septuaginta interpretes habent centum triginta quatuor. Vixit vero Faleg triginta annis et genuit Reu. Septuaginta interpretes habent xit autem Reu trigin
Abbreviated transcription (Latin):
serie generationum additur sicut in ea quȩ diluuium prę¬
cessit etate et mortuus ẽ: quia nemo erat in tota hac comple¬
xione nascentium. de quo aceteris excepto diei posset. Si eut
ibi de enoch. ambulauitq cum deo. et non apparuit. quia tu¬
lit cum ds̃. Porro arfaxat uixit trigintaquinq annos:
et genuit sale. In hoc loco septuaginta interpretes una gene¬
ratione plusquam hebraica ueritas posuere: dicentes. qđ
arfaxat cum esset annorum centum triginta quinq genu¬
it camam: qui cũ centum triginta annoꝵ fuerit. genuerit
ipse sale. Quoꝵ translationem eugłista lucas hoc in loco ude¬
tur esse secutus. Uerum chronograpbi grecoꝵ ac comꝑta dis¬
tantia. generationum quidem seriem ad auetoritatem he¬
braicam ablato caman emendarunt. Nec tam̃ numerum
annoꝵ ingenerationibꝰ quam cum hebreis codicibus habu¬
ere communes adeoꝵ auctoritatẽ emendare curarunt. s

Expanded text:
serie generationum additur, sicut in ea quae diluvium praeserie generationum additur, sicut in ea quae diluvium praecessit aetate, et mortuus est; quia nemo erat in tota hac complexione nascentium, de quo a caeteris excepto dici posset, sicut ibi de Enoch ambulavitque cum Deo, et non apparuit, quia tulit eum Deus . Porro Arfaxat vixit triginta quinque annos et genuit Sale. In hoc loco Septuaginta Interpretes unam generationem plus quam Hebraica veritas posuere, dicentes quod Arfaxat cum esset annorum centum triginta quinque genuit Caïnan: qui cum centum triginta annorum fuerit, gennerit ipse Sale: quorum translationem evangelista Lucas hoc in loco videtur esse secutus. Verum chronographi Graecorum hac comperta distantia, generationum quidem seriem ad auctoritatem Hebraicam, ablato Cainan, emendarunt: nec tamen numerum annorum in generationibus, quas cum Hebraeis Codicibus habuere communes, ad eorum auctoritatem emendare curarunt: sed
Abbreviated transcription (Latin):
uel desit: plenarium. tam̃ et ꝑfectum in compoto numerũ
sonat. Uideturaut ueri simillimum. ut mea fert suspitio:
quia cum natus essetsem. duos suꝑ quingentos annos
habuerit noe. Neq enim falsum dixit seriptura. qđ quingen¬
tos annos habuerit. etiam si quingentos et duos habuit:
quia nimiriun minor numerus intra maiorem continetur.
Nam et ipsa scriptura multum libere selocutam eo loci sig¬
nauit. eum diceret. noe quingentos habentem annos.ge¬
nusse filios tres sem. cham. et i afeth: Cum nulli sit dubium.
qđ uno eodemq anno. unus uir de una coniuge tres filios
generare non possit:. Qđ ideo forte sacre scriptor hystorie
diligentius hoc loco
curauit explicare: Dicendo
sem biennio post
diluuium centum fuisse an¬
norum: quia sememint aunum natiuitatis eius quasi neglegen¬
tius ad notasse. Uixitq sem postquam genuit arfaxat qͥn¬
gentos annos: et genuit filios et filias: Nusquam in tota hac

Expanded text:
vel desit, plenarium tamen et perfectum in computo numerum vel desit, plenarium tamen et perfectum in computo numerum sonet. Videtur autem verisimillimum, ut mea fert suspicio, quia cum natus esset Sem, duos super quingentos annos habuerit Noe: neque enim falsum dixit Scriptura, quod quingentos annos habuerit, etiamsi quingentos et duos habuit: quia nimirum minor numerus intra majorem continetur. Nam et ipsa Scriptura multum libere se locutam eo loci significavit, cum diceret Noe quingentos habentem annos genuisse filios tres, Sem, Cham, et Japhet; cum nulli sit dubium quod uno eodemque anno unus vir de una conjuge tres filios generare non possit: quod ideo forte sacrae scriptor historiae diligentius hoc loco curavit explicare, dicendo Sem biennio post diluvium centum fuisse annorum, quia se meminit annum nativitatis ejus quasi negligentius adnotasse. Vixitque Sem postquam genuit Arfaxat quingentos annos, et genuit filios et filias. Nusquam in tota hac
Abbreviated transcription (Latin):
aidhuc potius eiuitatis. id ẽ mundi huius exse ciues creauerunt.
imis quippe el amitarum. id ẽ ꝑsarum: alter ꝓgenitor assyrioꝵ
extitit. s magna nobis scđm litteram questio nascitur: quo¬
modo sem biennio post diluuium centum eẽ annoꝵ dieatur.
cum supra quingentesimo annonoe natus asseritur: et sex¬
centesimo eiusdem noe anno diluuium uenisse legitur. Si
enim quingentesimo anno sui patris natus ẽ: utiq eo sex¬
centos annos habente quando diluuium uenit. ipse cente¬
narius fuit. Ideoq biennio post diluuium:. duos et centum
habebat annos ȩtatis. Ut ergo numerus tempoꝵ sibimet¬
ipsi non repugnet: in telligendum ẽ. aut noe duo plus quã
quingentos habuisse annos quando natus ẽ sem: aut duo
minus ad sexcentos quando uenit diluuium: aut semha¬
buisse centum et duos: quando natus ẽ arfaxat. Solet emĩ
sic loqui seriptura non nunquam. ut et simodicum suꝑ sit

Expanded text:
adhuc potius civitatis, id est, mundi hujus, ex se cives creaverunt. adhuc potius civitatis, id est, mundi hujus, ex se cives creaverunt. Unus quippe Aelamitarum id est, Persarum, alter progenitor Assyriorum exstitit. Sed magna nobis secundum litteram quaestio nascitur quomodo Sem biennio post diluvium centum esse annorum dicatur, cum supra quingentesimo anno Noe natus asseritur, et sexcentesimo ejusdem Noe anno diluvium venisse legitur. Si enim quingentesimo anno sui patris natus est, utique eo sexcentos annos habente quando diluvium venit, ipse centenarius fuit, ideoque biennio post diluvium duos et centum habebat annos aetatis. Ut ergo numerus temporum sibimetipsi non repugnet, intelligendum est aut Noe duo plus quam quingentos habuisse annos quando natus est Sem, aut duo minus ad sexcentos quando venit diluvium, aut Sem habuisse centum et duos quando natus est Arfaxat. Solet enim sic loqui Scriptura nonnunquam, ut etsi modicum supersit
Abbreviated transcription (Latin):
archam: Terciaȩtas immo omium gentium ꝑcuuis fidẽ
et obedientiam noua denuo eiuitatis sc̃ẽ fundamenta
iacerentur: et ineuius semine disꝑsio gentium ad unam
confessionem ac fidem diuini cultus rediret. Quod uero
numerus centenarius qui de sinistra transfertur in dex¬
teram. magnã ꝑfectionem seu bone actionis seu speiaut
uitȩ celestis sol et insinuare. Apte sem filius benedictio¬
nis centesimo uite anno genuit filium. Cuius stirps adhe¬
ber atq ad abraham ꝑueniret: qui et ipse abraham eius¬
dem grã sacramenti centesimo suȩ etatis anno genuit
ysaac filium ꝓmissionis. In cuius exemplum nos filii pro¬
missionis facti quasi ad dexteram iudicis nr̃i interim ꝑ
spem positi. ꝑ bona oꝑ a benedictionem uite celestis ex¬
pectamus. Nam duo filii quos ante centesimum annum
sem genuit. elam et assur ut supra lectum ẽ. extra semen
sem̃ positi: et quasimleua ad huc manu retenti t̾rene¬

Expanded text:
archam tertiae aetatis, imo omnium gentium; per cujus fidem archam tertiae aetatis, imo omnium gentium; per cujus fidem et obedientiam nova denuo civitatis sanctae fundamenta jacerentur, et in cujus semine dispersio gentium ad unam confessionem ac fidem divini cultus rediret. Quod vero numerus centenarius, qui de sinistra transfertur in dexteram, magnam perfectionem sive bonae actionis seu spei aut vitae coelestis solet insinuare; apte Sem filius benedictionis centesimo vitae anno genuit filium, cujus stirps ab Heber atque ad Abraham perveniret; qui et ipse Abraham ejusdem gratia sacramenti centesimo suae aetatis anno genuit Isaac filium promissionis, in cujus exemplum nos filii promissionis facti, quasi ad dexteram judicis nostri interim per spem positi, per bona opera benedictionem vitae coelestis exspectamus: nam duo filii, quos ante centesimum annum Sem genuit, Aelam et Assur, ut supra lectum est, extra semen sanctum positi, et quasi in laeva adhuc manu retenti, te
Abbreviated transcription (Latin):
tra eccłam suam portas inferi erigere possint ꝓhibet. Nulla
ẽ enim heresis: quȩ non ab aliis hereticis inpugnetur: Nul¬
la phy losophiȩ sełaris secta.que non ab aliis eque stulte¬
phylosophiȩ sectis m̃dacii redarguat᷑. Sicq fit. ut dũ int̾se alte¬
rutrum confusas habent linguas reꝓbi. ita ut nemo uocẽ
ꝓximi sui idem sapiendo cognoscat: et sibi nom̃ babylonie
idẽ confusionis congruerẽ ꝓbent.: et uisionem pacis inqua
eccła głatur minus ledant: Constat enim. quia quanto
nequam doctores siue oꝑ arii mali ab inuicem dissidente
animo secernuntur: tantomagis eccłe colligendȩ spati¬
um tribuunt. Hec generationes sem Sem centum erat
annoꝵ quando genuit arfaxat. biennio post diluurum
Destrueta fabrica babylomiȩ: festinat scriptura enumera¬
tis generationibus sede mundi etatis. Prima enĩ usq ad
noȩ ac diluuium cucurrerat. ꝑuenire ad abrabam patri¬

Expanded text:
tra Ecclesiam suam portas inferi erigere possint, prohibet. Nulla tra Ecclesiam suam portas inferi erigere possint, prohibet. Nulla est enim haeresis, quae non ab aliis haereticis impugnetur; nulla philosophiae saecularis secta; quae ab aliis aeque stulphilosophiae sectis mendacii redarguatur; sicque fit ut dum inter se alterutrum confusas habent linguas reprobi, ita ut nemo vocem proximi sui idem sapiendo cognoscat, et sibi nomen Babyloniae, id est confusionis congruere probent, et visionem pacis in qua Ecclesia gloriatur, minus laedant. Constat enim quia quanto nequam doctores sive operarii mali ab invicem dissidente animo secernuntur, tanto magis Ecclesiae colligendae spatium tribuunt. Hae generationes Sem. Sem centum erat annorum quando genuit Arfaxat biennio post diluvium. Destructa fabrica Babyloniae, festinat Scriptura, enumeratis generationibus secundae mundi aetatis prima enim usque ad Noe ac diluvium cucurrerat pervenire ad Abraham patri
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ rectam ꝓfanando. quibus omĩbus conuenit illuo psalmis¬
in memoriam tui iusti ex aminis. Ascendente aut̃ suꝑbia prauo¬
rũ quasi culmine turris nefande ad celum. equum ẽ. ut conditor
celi desceudens. destruat unanima cępta malignoꝵ: et hoc
eis primum beneficii conferat. ne ualentes implere manus
eoꝵ qđ ceꝑant. grauius in eternum d ampnentur. Deinde ut
etiam int̾se scissa noxia conspiratione dissidentes: minus bo¬
nis noceant: Hoc aut̃ semel fecit ꝑseipsum. descendens de celo
dñs. Hoc cotidiȩ ꝑ predicatores suos in eccła facit. Confudit
enim linguã suꝑbientium udeoꝵ: qui contra gr̃am ęuugłis
quam predicabat unanimo om̃s consensu et quos om̃s uno
labio rebellant. eosq ab impiis conatibus retardans. totum¬
q disꝑsit morbem. Precipitat et diuidit ꝑ doctores catholi¬
cos linguas hereticoꝵ et eos ab inuicem dissocians: ne con¬

Expanded text:
tibus rectam profanando: quibus omnibus convenit illud Psalmistibus rectam profanando: quibus omnibus convenit illud Psalmisin memoriam tui justi examinis. Ascendente autem superbia pravorum quasi culmine turris nefandae ad coelum, aequum est ut Conditor coeli descendens destruat unanima coepta malignorum, et hoc eis primum beneficii conferat, ne valentes implere manus eorum quod coeperant, gravius in aeternum damnentur; deinde ut etiam inter se scissa noxia conspiratione dissidentes, minus bonis noceant. Hoc autem semel fecit per se ipsum descendens de coelo Dominus: hoc quotidie per praedicatores suos in Ecclesia facit: confundit enim linguas superbientium Judaeorum, qui contra gratiam Evangelii, quam praedicabat, unanimo omnes consensu et quasi omnes uno labio rebellant; eosque ab impiis conatibus retardans, totum dispersit in orbem. Praecipitat et dividit per doctores catholicos linguas haereticorum, et eos ab invicem dissocians, ne con
Abbreviated transcription (Latin):
rem innocentie. robur fidei. concordiam fraternitatis. disputa¬
tionum argumentis munire conantur. Uenite inquit faci¬
amus uobis ciuitatem et turrem: cuius culmen ascendat ad
cȩlum. Faciunt sibi ciuitatem mali doctores: cum relieta ciuitate
conuenticula colligunt. Faciunt sibi eiuitatem omnes rȩꝓbi: eum
neglecto p̃sidio preceptorũ dei. sensus ae desideria sui cordis in a¬
gendis siuie loquendis quȩ ipsos libet secuntur: edificant ciui¬
tatem babyloniam:cum oꝑa confusione digna faciunt. Facuint
et turrem euius culmen ascendat in celum: cum etiam in sui
conditoris iniuriam impias exerunt linguas: Cum iuxta psal¬
miste uocem iniquitatem in excelsum loquuntur: cumponunt
in celum os suum. Qđ gentiles faciunt multos deos colendo. he¬
retici fidem unius dei erroribus polluendo. Iudei filium dei
xp̃m negando. falsi catholici fidem malis oꝑibus siue scisma¬

Expanded text:
rem innocentiae, robur fidei, concordiam fraternitatis, disputarem innocentiae, robur fidei, concordiam fraternitatis, disputationum argumentis munire conantur. Venite, inquit, faciamus nobis civitatem et turrem, cujus culmen ascendat ad coelum. Faciunt sibi civitatem mali doctores, cum relicta civitate conventicula colligunt. Faciunt sibi civitatem omnes reprobi, cum neglecto praesidio praeceptorum Dei, sensus ac desideria sui cordis in agendis sive loquendis, quae ipsoslibet sequuntur. Aedificant civitatem Babyloniam, cum opera confusione digna faciunt: Faciunt et turrem cujus culmen ascendat in coelum, cum etiam in sui Conditoris injuriam impias exerunt linguas, cum juxta Psalmistae vocem, iniquitatem in Excelsum loquuntur, cum ponunt in coelum os suum, quod gentiles faciunt, multos deos colendo, haeretici fidem unius Dei erroribus polluendo, Judaei Filium Dei Christum negando, falsi catholici fidem malis operibus sive schisma
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritatem uirtutum candore mutarunt. dicentes suo crea¬
tori lauabis me et suꝑ niuem de albabor. Deinde etiam ꝓximos
sis ex ortationibus siue exemplis candi facere atq in copula
dilectionis alterutrum nectere student: De quibꝰ recte dicatur
B eatipacifici: qm̃ filii dei uocabuntur: Qui quo magis tribulati¬
onum flamia humiliati mollescunt. Eofortiores ad confirman¬
da et continenda in tribulationibus ꝓximoꝵ corda existant.
Q ł etiam templum de lapide albo construitur Dicente dauid
ad salomonem eum eimpensas daret. acmensuras templi
faciendi ostenderet: s et marmor parium habundantissime
preparaui. quia nimirum eecła xp̃i de fortibus fide et actione
fulgidis animabus colligitur electorum. Marmor quippe in¬
sule pariualidę uirtutis: et candidi constat eẽ coloris s: huius
materie struecores babylonie copiam siue curam non haben¬
tes. bitumine puteorũ suos lateres conglutinant: quia cando¬

Expanded text:
obscuritatem virtutum candore mutarunt, dicentes suo Creaobscuritatem virtutum candore mutarunt, dicentes suo Creatori: Lavabis me et super nivem dealbabor ; deinde etiam proximos suis exhortationibus sive exemplis candificare atque copula dilectionis alterutrum nectere student? de quibus recte dicatur: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur : qui quo magis tribulationum flamma humiliati mollescunt, eo fortiores ad confirmanda et continenda in tribulationibus proximorum corda existant. Quod etiam templum de lapide albo construitur, dicente David ad Salomonem cum ei impensas daret, ac mensuras templi faciendi ostenderet: sed et marmor Parium abundantissime praeparavit : quia nimirum Ecclesia Christi de fortibus fide et actione fulgidis animabus colligitur electorum. Marmor quippe insulae Pariae validae virtutis et candidi constat esse coloris; sed hujus materiae structores Babyloniae copiam, sive curam non habentes, bitumine puteorum suos lateres conglutinant: quia cando
Abbreviated transcription (Latin):
uel puteis a ssumebatur. intentionem nimirum terrene. et
infime uoluptatis. ostendit: qua homines huius scłi euneta
sua oꝑa muniunt᷑ U tpote qui nulla suꝑnoꝵ bonorum spe
siue cognitione se ad apetenda ea quȩ in celis sunt gaudia
suspendunt. Et ꝓpterea omne qđ agunt: temporalis oblec¬
tationis siue fauoris grã gerunt. Cui contra. bene templũ
dnĩ cementarii fecisse leguntur: Cementum quippe dela¬
pidibus incensis atq in cinerem uersis conficitur. Quibus exigne
agitur. ut qui prius singłiuiritĩ firmi ac fortes extiterant. post¬
modum cum additamento candoris emolliti. et sibi ad inui¬
cem infusa aqua. melius conecti. et positos inmuro lapicdes
possint alios conectere: Inse quoq ñ multo post recipientes
melius firmitatem quam paurumꝑ amisisse uidebantur:. Qui
ergo incemento. nisi hi debent accipi. qui sedulo tribulationum
temporalium fornace decocti. prius inse ipsis omnem uitiorum

Expanded text:
vel puteis assumebatur, intentionem nimirum terrenae et vel puteis assumebatur, intentionem nimirum terrenae et infimae voluptatis ostendit, qua homines hujus saeculi cuncta sua opera muniunt, ut pote qui nulla supernorum bonorum spe sive cognitione se ad appetenda ea quae in coelis sunt gaudia suspendant, et propterea omne quod agunt temporalis oblectationis sive favoris gratia gerunt: cui contra bene templum Domini caementarii fecisse leguntur: caementum quippe de lapidibus incensis atque in cinerem versis conficitur, quibus ex igne agitur, ut qui prius singuli viritim firmi ac fortes exstiterant, postmodum cum additamento candoris emolliti, et sibi ad invicem infusa aqua melius connecti sunt, et positos in muro lapides possint alios connectere, ipsi quoque non multo post recipientes melius firmitatem, quam parumper amisisse videbantur. Qui ergo in caemento, nisi hi debent accipi, qui sedulo tribulationum temporalium fornace decocti, prius in seipsis omnem vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
deceptorum magistri confirmare. et intantum obdurare
satagunt: ne ullo ueritatis ac doctrine celestis possint cer¬
tamine suꝑ ari. s nichilominus uincente malitiã uerita¬
te ut scriptura ait. Cecidit. cecidit. babylon magna. Di¬
plici nimirum casu: et inpresenti deiecta ꝑmanifestationẽ
ueritatis. et infuturo dampnada ꝑ sententiam ultime seue¬
ritatis: huius modi ciuitates. quondam megypto plebs
isrłitica de luto et latere faciebat: quia et ipsa necdum le¬
gis auditu erudita uitiis atq erroribus seruiebat: et eoꝵ
quoq figuram in suis oꝑibus ex primebat. Qui obseuris
adhuc inmundoꝵ sp̃ium. qui duris ad huc egyptiorũ
imꝑus mancipati Nullam ad quirende patriȩ celestis. fi¬
dem spem uel habere clidicerunt: ideoq muncli huius so¬
lum illecebris adherere. ac subdinouerunt. Bitumen ueri
quo struetores baby lonie utebantur ꝓcemento. que de terra

Expanded text:
deceptorum magistri confirmare et in tantum obdurare deceptorum magistri confirmare et in tantum obdurare satagunt, ne ullo veritatis ac doctrinae coelestis possint certamine superari: sed nihilominus vincente militia veritatis, ut Scriptura ait, cecidit, cecidit Babylon magna , duplici nimirum casu, et in praesenti dejecta per manifestationem veritatis, et in futuro damnanda per sententiam ultimae severitatis. Hujusmodi civitates quondam in Aegypto plebs Israelitica de luto et latere faciebat, quia et ipsa necdum legis auditu erudita, vitiis atque erroribus serviebat, et eorum quoque figuram in suis operibus exprimebat, qui obscuris adhuc immundorum spirituum, quibus duris adhuc Aegyptiorum imperiis mancipati, nullam adquirendae patriae coelestis fidem spemve habere didicerunt; ideoque mundi hujus solum inlecebris adhaerere ac subdi noverunt. Bitumen vero quo structores Babyloniae utebantur pro caemento, quod de terra
Abbreviated transcription (Latin):
rerum uoluptatibus relaxare s ad suꝑna potius deside¬
ria electi stringere. atq exaltare contendunt. Unde dicunt:
quia conuersatio nr̃a in celis ẽ. Qd̃ aut̃ lutum in lateres
formant. que equis ꝑ quadrum lateribus fieri solent
Uude et nomen accipiunt: compositionem. et ornatum. elo¬
quentie scłaris ostendit: ꝑ quam eiuitas suꝑba diaboli si¬
ue inphilosophia fallaci seu inheretiea uersutia multum
ad tempus uidetur erigi. S m ex amine distrieti uidicis
quam sit dampnabilis et confusione digua. patebit:
oquebant lateres quos fecerant igni d idelicet illo de quo die¬
tum ẽ. om̃s ad ulterantes: uelut chybanus corda eoꝵ. Et de quo
ysaias. Ecce uos om̃s̃ accẽdentes ignem. accincti flammis. am¬
bulate inlumine ignis ur̃i: et inflammis quas suecendistis.
Ignis quippe iste amor ẽ uitiorum: et cupido fauoris humami.
Q uonimirum igni inuenta semel doginata falsitatis. stulti

Expanded text:
rerum voluptatibus relaxare, sed ad superna potius desidererum voluptatibus relaxare, sed ad superna potius desideria electi stringere atque exaltare contendunt: unde dicunt quia conversatio nostra in coelis est . Quod autem lutum in lateres formant, quae aequis per quadrum lateribus fieri solent, unde et nomen accipiunt, compositionem et ornatum eloquentiae saecularis ostendit, per quam civitas superba diaboli, sive in philosophia fallaci, seu in haeretica versutia, multum ad tempus videtur erigi; sed in examine districti judicis quam sit damnabilis et confusione digna patebit. Coquebant lateres quos fecerant igni. Videlicet illo de quo dictum est omnes adulterantes velut clibanus corda eorum , et de quo Isaias: Ecce vos omnes accendentes ignem, accincti flammis ambulate in lumine ignis vestri et in flammis quas succendistis . Ignis quippe iste amor est vitiorum et cupido favoris humani, quo nimirum igne inventa semel dogmata falsitatis stulti