comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sterium danp̃ ocłis cordis habemꝰ.
Nemofidelium. cum infernum
flammam gehenne. tenebras ex¬
teriores in scͥpt᷑is scis legit. hec fig᷑a¬
liter dicta credit: s ista ueracit᷑
& corporalit̾ alicubi ẽẽ ñ diffidit.
Uñ fit nimirum. quamuis hec qͥs
piam ante oclos cordis ꝑ imaginatio¬
nem ponat: non statim eorum signi¬
ficationem. ꝑ sp̃ialem intelligentiã
querat: qi hec non tam figuraliter
quam hystorialit̾ dict̃a ñ dubitet.
Recte gͦ hoꝵ considationem. ad dan
specialit̾ ꝑtinere iam diximus. uibi
sola imaginatione opꝰ habemus: ꝙͣ¬
uis eam in tali negotio ñ sine ronis
dispositione tractemꝰ. S cum t̾ram
lacte ⁊ melle manantem. cȩlestis
irłm muros ex lapidib p̃ciosis.
portas ex margaritis. plateas ex ar¬
ro legerit: qͥs sani sensꝰ homo.hec
iuxta litt̾am acciꝑe uelit: Unde
statim ad spĩalem intelligentiam
recurrit: & qͥd ibi misticum con¬
tineat᷑ inqͥrit. Uides ne qͦmͦ hec

Expanded text:
sterium Dan prae oculis cordis habemus. sterium Dan prae oculis cordis habemus. Nemo fidelium cum infernum, flammam gehennae, tenebras exteriores in Scripturis sanctis legit, haec figuraliter dicta credit, sed ista veraciter et corporaliter alicubi esse non diffidit. Unde fit nimirum ut, quamvis quispiam haec ante oculos cordis per imaginationem ponat, non statim eorum significationem per spiritalem intelligentiam quaerat, quia haec non tam figuraliter quam historialiter dicta, non dubitat. Recte ergo considerationem ad Dan specialiter pertinere jam diximus, ubi sola imaginatione opus habemus, quamvis eam in tali negotio non sine rationis dispositione tractamus. Sed cum terram lacte et melle manantem, coelestis Hierusalem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquirit. Videsne quomodo haec
Abbreviated transcription (Latin):
deatur: & que rationalis non ẽ.
eiꝰ adoptione ꝓrsꝰ indigna iudi¬
catur. S ronalis imaginatio. alia
est ꝑronem disposita: alia intel¬
ligentie ꝑmixta. Illa utimur. qñ
scđm uisibilium rertim cognitã
sp̃em. uisibile aliud aliquid m̃te
disponimus: nec tamen ex eo in
spẽm. ad inuisibilium cognitionẽ
ascendere nitim. In illa ẽ. ⁊magina¬
tio non sine ratione: in ista intelli¬
gentia non absq imaginatione.
Isti sunt duo filii bale: quorum pͥ¬
mogenitꝰ dan dr: post̾ior neptalim
nominat᷑. Ad dan itaq specialiter
ꝑtinet considatio fut᷑orum malo¬
rum. adneptalim autem specła-¬
tio fut᷑orum bonorum. Dan nichil
nouit nͥ corporalia: s ea tñ rimat᷑
que longe sunt a sensu corporeore¬
mota. Neptalim. ꝑrerum uisibili¬
um formam: surgit ad rerum in¬
uisibilium intelligentiam. Infer¬
nalia tormenta longe a sensu cor¬
poreo remota ñ dubitamꝰ: qr ubi
ł qualia sint uide non possumꝰ.
s tñ hȩc quotiens uolumus ꝑmini¬

Expanded text:
deatur, et quae rationalis non est, ejus adoptione prorsus indigna judicatur. Sed rationalis imaginatio alia est per rationem disposita, alia intelligentiae permista. Illa utimur, quando secundum visibilium rerum cognitam speciem visibile aliud aliquid mente disponimus, nec tamen ex eo invspeciem ad invisibilium cognitionem ascendere nitimur. In illa est imaginatio non sine ratione, in ista intelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim nominatur. Ad Dan itaque specialiter pertinet consideratio futurorum malorum: ad Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernalia tormenta longe a sensu corporeo remota non dubitamus, quia ubi vel qualia sint videre non possumus, sed tamen haec quoties volumus, per mini
Abbreviated transcription (Latin):
qͦtiens iniustum aliqͥd uolumꝰ : qͦti¬
ens mordinatum aliquid agimus:
statim rep̃hensibiles nos ẽẽ mini¬
mȩ ignoramꝰ. S nunquid eque õs
rep̾hensione dignos se eẽ iudicant:
q̃n aliquid inutile uł in ordinatũ
cogitant:
poltoꝵ est se iplos rephendere

Expanded text:
quoties injustum aliquid volumus, quotiquoties injustum aliquid volumus, quoties inordinatum aliquid agimus, statim nos reprehensibiles esse minime ignoramus. Sed nunquid aeque omnes reprehensione dignos se esse judicant, quando aliquid inutile vel inordinatum cogitant? Multorum est se ipsos reprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
discipline effugiet fictum. & aufe¬
ret se a cogitationib quȩ ft̃ sine in¬
tellectu: Qͥ d gͦ ques o fiet de his qͤ
sentimus. nine qͦdam illicito affe
constituti quasdam cogitationum
fantasias cum importunitate mag
na se ingerentes cordi toleremꝰ. Sed
nunquid eas sine nr̃a rep̃hensione ne¬
gligere debemꝰ: Nonne magis eas o¬
portet acͥter arguere: ͥ& ut dictum ẽ.
ꝑ rep̃sentationem pene repͥmere ir¬
cogitationib castigare: Uñ scͥptum
est. Dan udicabit popłm suum:
sic̃ alia tͥbꝰ in isrł. Ad filios qͥppe ⁊ el¬
phe ꝑtinet disciplina oꝑm: ad filioᷤᷤ
lie. dispositio uoluntatum. Ad filioᷤ
rachel sententia assertionum: ad
filios uͦ bale. modatio cogitationũ.
Quelibet gͦ cognatio. quasi insua
tͥbu iudicat᷑: qnomne erratum. ꝑ
suum simile corrigit᷑: qñ uoluntaᷤᷤ
uolantate emendat᷑: qñ opꝰ oꝑe ca¬
stigat᷑: assertio assertione corrigit᷑.
Quotiens gͦ falsum aliqͥd sentimꝰ:

Expanded text:
disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Quid ergo, quaeso, fiet de his quae sentimus non sine quodam illicito affecconstituti, quasdam cogitationum phantasias cum importunitate se magna ingerentes corde toleremus. Sed nunquid eas sine nostra reprehensione negligere debemus? Nonne magis eas oportet acriter arguere, et, ut dictum est, per repraesentationem poenae reprimere ircogitationibus castigare? Unde scriptum est: Dan judicabit populum suum sicut alia tribus in Israel . Ad filios quippe Zelphae pertinet disciplina operum, ad filios Liae dispositio voluntatum: ad filios Rachel sententia assertionum, ad filios vero Balae moderatio cogitationum. Quaelibet ergo cogitatio quasi in sua tribu judicatur, quando omne erratum per suum simile corrigitur, quando voluntas voluntate emendatur, quando opus opere castigatur, assertio assertione corrigitur. Quoties ergo falsum aliquid sentimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uil est tͥ mare quod
fugisti. & tuiorda¬
nis quia conuersus
es retrorsum: Ex¬
Celamatio est uox ista ꝓpħe cum
ammiratione: ammiratio cum
exultatione. Uidebat enim diui¬
num quoddam miracłm: nec u¬
num tantum s geminum. utrũ¬
q magnum. utrunq mirum. u¬
trunq ualde stupendum. Uide¬
bat mare ante conspectum isrł
fugere: uidebat iordanem cursꝰ
sui impetum in fontem reflecte¬
re:. uidebat utrunq hebreo popło
cedere: & ꝓficiscentibus liberum
iter relinquere.Quid hoꝵ non
nouum: quid horum non mirũ:
Utrumq itaq contemplabatur:
&e ad utrunq mirabat᷑: ce de utͦq
gratulabat᷑. Exclamat gͦ in uo¬

Expanded text:
uid est tibi, mare, quod fugisti; et tu Jordanis, quia conversus es retrorsum? Exclamatio est vox ista Prophetae, cum admiratione; admiratio cum exsultatione. Videbat enim divinum quoddam miraculum; nec unum tantum, sed geminum, utrumque magnum, utrumque mirum, utrumque valde stupendum. Videbat mare ante conspectum Israel fugere; videbat Jordanem cursus sui impetum in fontem reflectere; videbat utrumque Hebraeo populo cedere et proficiscentibus liberum iter relinquere. Quid horum non novum, quid horum non mirum? Utrumque ita contemplabatur, et ad utrumque mirabatur, et de utroque gratulabatur. Exclamat ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
leut bases fupposite columnis
mat̾ialib portant edificii sus
pondus: sic patientiȩ uirtus edifi¬
ciĩ sp̃alis sustinet onͦ. ¶Tres in
scͥpturis basium species inueni¬
untur. scilicet ȩnea. argentea.⁊
aurea. Enea. fortitudinem: ar-¬
gentea. cum fortitudine clarita¬
tem: aurea cum fortitudine &
claritate fulgorem tenet. fortitu¬
doin oꝑe: claritas insermone:
fulgor in mente. Qui in his tͥb
patientiam seruat. qͣsi basis au¬
rea. uirtutum structuram firmit̾
portat. His tͥbusus est moyses in
constitutione tabnacłi: enea scilicoe.¬
& argentea. ⁊ aurea. Edificauit moy¬
sestab̃nacłm: qͦd moralit̾ designat¬
cuiustibet iusti. Tab̃nacłm moy¬
si fuit ex diũsis ornam̃toꝵ g̾nibus
lignis sethim impubbilib: aliud
ex scĩs infatigabilib. t̾cium. ex uͥ¬
tutib. Moyses suum erexit in he¬
remo: xp̃s in mundo: iustꝰ in aĩo.

Expanded text:
ut bases suppositae columnis materialibus portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autem in Scripturis basium species inveniuntur, scilicet aenea, argentea et aurea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione tabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designatcujuslibet justi. Tabernaculum Moysi fuit ex diversis ornamentis lignis setim imputribilibus; aliud ex sanctis infatigabilibus; tertium ex virtutibus Moyses suum erexit in eremo Christus in mundo, justus in animo.
Abbreviated transcription (Latin):
dus uͦ desertum dr: qr deseruerat
xp̃m: similit̾ & animꝰ desertum
cundat᷑. Posuit moyses in tabna¬
culo suo archam: xp̃s in suo. car¬
nem ꝓpͥam: iustꝰ uͦ conscientiam.
Archa moysi decorat᷑ auropuris¬
simo intꝰ ce ext̾ius: caro xp̃i deau¬
ratur int̾ diuinitate. ext̾iusmi¬
raculorum claritate:conscien¬
tia tusti int̾ius fulget splendore
puritatis. ext̾ius uͦ oꝑib caritatis.
Posuit ce moyses tabulas ꝑ circuitũ
erant ꝑ singłas tabulas. ut altera
alt̾i iungeret᷑. Due bases sub una
tabula ponebant᷑ ex utraq parte
anguloꝵs: ubi incastrature lat̾um
in angulis terminant᷑. Tabule que
disponunt᷑ ꝑ circuitum: designant
moralit̾ ordinem uirtutum.
Bine uͦ incastrat᷑e que erant in sin¬
gulis tabulis. sunt affectꝰ m̃tis.
⁊ exhibitio oꝑis. Dum enim meis
oꝑi concordat: ne tabula tabulã
excedat. incastrat᷑e firmitas ser¬
uatur. Due uͦ bases suibsingulis¬
tie: & longanimitas in ꝓsꝑis ⁊ ad

Expanded text:
ur desertum, quia deseruerat Christum: similiter et anima desertum cundatur. Posuit Moyses in tabernaculo suo arcam, Christus in suo carnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum erant per singulas, ut altera alteri jungeretur. Duae bases sub una tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Tabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulist longani
Abbreviated transcription (Latin):
diciam .i. dulcedinem cordis pu¬
rificati. Uinum gͥ deuineis en¬
gaddi & de uinea sorech condit᷑
pigmentis.⁊ melle: uinum de ui¬
nea sodomoꝵ & de suburbanis
gomorre. uenenis & felle.fel
enim draconum uinum eorum.
& uenenum aspidum insanabi.¬
le.Gomorra siccitas.sodoma ste¬
rilitas int̾ptat᷑. Qui eui remo¬
tisunt a fonte compunctionis. qͥ
non humectant᷑ pluuia p̃dicati¬
onis: qui non suffunduntur
sunt sicei ce st̾iles: Humor enĩ
generat fecũditatẽ: siccitas ste¬
rilitatem. Myrre uͦ fascicłos
int̾ ub̃a suaportat: qͥcorde compa¬
tiens & manuum laborem imꝑen¬
dens. ꝓximorum necessitudineᷤ
sustentat. Myrre fascicłos por¬
tat: qͥ carnis uoluptatem. ꝑ afflic¬
tionem uidelicet. ieiunando. ui

Expanded text:
ditiam, id est, dulcedinem cordis puditiam, id est, dulcedinem cordis purificati. Vinum igitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae, venenis et felle. Fel enim draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile . Gomorrha, siccitas; Sodoma, sterilitas interpretatur. Qui enim remoti sunt a fonte compunctionis, qui non humectantur pluvia praedicationis, qui non suffunduntur sunt sicci aut steriles? Humor enim generat fecunditatem, siccitas sterilitatem; myrrhae vero fasciculos inter ubera sua portat, qui corde compatiens et manuum laborem impendens, proximorum necessitates sustentat. Myrrhae fasciculos portat, qui carnis voluptatem per afflictionem, videlicet jejunando, vi
Abbreviated transcription (Latin):
lite. Post pausationis quietem tt̃m
surgit animꝰ ad laborem: ut colli¬
gat botros. de uineis engaddi ñ de
uinea sodomorum: de uinea sorech:
non de suburbanis gomorrȩ. Ut
int̾ ub̃a sua comportet myrre fas¬
ciculos: ut in agͦ booz. recipiat
spicas. que messors manꝰ effugerãt.
De uineis engaddi. & de uinea so¬
rech. animus botros colligit: cũ
fructꝰ pęnidentium. uel elector
p̃mia requirit. Engaddi fons ed.
In hoc fonte qͥ descendunt hedi:
ascendunt agni nouelli. In fon¬
te ccenim compunctionis. ablu¬
untur sordes carnis: abluitus
fȩtor edi .i. uoluptas peccati: edi
petulentia .i. carnis luxuria. Ex
uineis engaddi. uinum bonum:
ex uinea sorech. uinum optimum:
aqua mixtum: istud uͦ purum.
lud adhuc turbat᷑ fece naturali.
.i. uoluptate carnali: istud uͦ non
turbat᷑ etiam qualibet tͥbulatio¬
ne temporali. Ilud uet̾um uasoꝵ
retinet saporem .i. memoriam pec¬
cati: istud notioꝵ redolet mun¬

Expanded text:
lite . Post pausationis quietem iterum lite . Post pausationis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electorum praemia requirit. Engaddi, fons haedi; In hunc fontem qui descendunt haedi, ascendunt agni novelli. In fonte etenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur fetor haedi, id est voluptas peccati, haedi petulantia, id est carnis luxuria. Ex vineis Engaddi vinum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; aqua mistum, illud est purum. Illud adhuc turbatur faece naturali, id est voluptate carnali; istud vero non turbatur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum vasorum retinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet mun
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ animus. Sic̃ maltis int̾ ligna sil¬
uarum: sic dilectꝰ m̃s int̾ filios. Sub
umbra illius quem desideraueram
sechi. ¶Tria sunt in malo conside¬
randa: uidl umbra grata. fructus
bonꝰ: odor suauis. Dat enim xp̃s
umbram p̃ceptoꝵ. quȩ defendit
ab estu uitioꝵ. ut te ꝑ diem non
quod docuit. O doruͦfructꝰ illius.
est suauis: i. famabone oꝑationis.
Sub umbra enim quam desidera¬
uerat sedet animꝰ: qui uult ẽẽ qͥe¬
tus. S q̃nq sedet suꝑ fęnum: q̃nq
sedet: cum carnem subic̃
scabellum: cũ subicit mundum. Uñ
beat᷑ ieronimꝰ. Magna inquit exul¬
tatio est anime: mundum habere
subpedib. Cumuͦ sedet suꝑ scãnũ:
nouissimum eligat locum: ut audi¬
at. amice ascende suꝑiꝰ. ne cumru¬
bore descendat.⁊ audiat: da huic
locum. Qui humilitatem sequit᷑.
ligit. ad inferiora des cend̾it. Suꝑ
cathedram sedent. non iusticie sed
pestilentie: de qͥb đdr. Que dicunt
facite: que autem faciunt facere no¬

Expanded text:
 malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideravi, sedi . Tria sunt in malo consideranda, videlicet umbra grata, fructus bonus, odor suavis. Dat enim Christus umbram praeceptorum, quae defendit ab aestu vitiorum, ut per diem non quod docuit . Odor vero fructus illius est suavis, id est, fama bonae operationis. Sub umbra igitur, quam desiderat, sedet animus, qui vult esse quietus. Sed quandoque sedet super fenum, quandoque sedet, cum carnem subjicit; super scabellum, cum subjicit mundum. Unde beatus Hieronymus: « Magna, inquit, exsultatio est animae, mundum habere sub pedibus. Cum vero sedet super scamnum, novissimum eligat locum, ut audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, ligit, ad inferiora descendit. Super cathedram sedent non justitiae, sed pestilentiae, de quibus dicitur: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere no
Abbreviated transcription (Latin):
compassione. ut diligamꝰ. ꝑ opꝰ uͦ
bonum meremur. ut nobis qui a¬
mina uirtutum. Exit & olera rigare:
surgit. sic xp̃s post irrigationẽ
lacrimarum benignior apparet. ex¬
tendens radios sue cognitionis. illu¬
minans corda u̾bo cons olationis. ri¬
erat maria magdalene ad sepul¬
chrum. quas in ortum. ut planta¬
ret. ⁊ rigaret.inuenit eum qui dat
incrementum.⁊audit. Mulier qͥd
ploras:Quem queris: Ecce post
pluuiam compunctionis. irradiat
claritas consolationis. At illa au¬
dito quid quereret: estimans quia
ortolanus eẽt:. ait. dñe. si tu sustuli¬
sti eum dicito mͥ ubi posuisti eum: ⁊

Expanded text:
compassione, ut diligamus; opus vero compassione, ut diligamus; opus vero bonum meretur, ut nobis, qui amina virtutum. Exit et olera rigare, fulget: sic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extendens radios suae cognitionis et illuminans corda verbo consolationis. Exierat Maria Madalene ad sepulcrum quasi in hortum, ut plantaret et irrigaret; invenit eum qui dat incrementum, et audit: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Ecce post pluviam compunctionis irradiat claritas consolationis. At illa, audito quid quaereret, existimans quia hortulanus esset, ait: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posui
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. Pot̃ & hoc ꝑsimilitudinẽ
demonstrari: cum aliqͥs egͥditur
a thalamom domum:adomo
inporticum: aporticu in uicum.
auico in agrum. Egredit᷑ siqͥd̃
a contem platione celestiũ. ad medi¬
tationem scͥpt᷑aꝵ qͣsi a thalamo ĩ domũ:
a meditatiõe scͥpt᷑as ad memoriã deliẽ¬
torum. quasi a domo in porticum:
a memoria delictoꝵ. ad compas¬
sionem ꝓximors. quasi a portieu
in uicum: a compassione ꝓximo¬
rum.ad agendam curam eor. qͣi
a uico in agrum. In contemplatio¬
ne gͥ quies ẽ: in cet̾is labor. In me¬
ditatione scͥpturarum laboramꝰ.
timentes. ne p̃mia iustorum amit
tamus. In memoria delictoꝵ labo¬
rantes gemimus: ne condemnati simꝰ
In compassione uͦ ꝓximoꝵ. labor ẽ.
cordis. In agenda cura eorum. la¬
bor oꝑationis. In uno monemur:. in
alio docem᷑: in t̾cio mouemur: in
quarto mereinur. Alonet scͥptura
quid agere debeamus: docet memo¬
ria delicti ut pęniteam᷑. mouemur¬

Expanded text:
eorum. Potest et hoc per similitudinem eorum. Potest et hoc per similitudinem demonstrari, cum aliquis egreditur de thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu in vicum, a vico in agrum. Egreditur siquidem a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, quasi a thalamo in domum; a meditatione Scripturarum ad memoriam delictorum, quasi a domo in porticum; a memoria delictorum ad compassionem proximorum, quasi a porticu in vicum; a compassione proximorum ad agendam curam eorum, quasi a vico in agrum. In contemplatione igitur quies est, in caeteris labor. In meditatione Scripturarum laboramus, ttamus; in memoria delictorum laborantes gemimus, ne condemnati simus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debeamus; docet memoria delicti, ut poeniteamus; mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersus ꝑ disciplinam nutritus
qui etȩ mentis efficit᷑. Acusatur
cham de morte fr̃is. Qui enim
nulli obediunt. qui seipsos possi¬
dent. qui exemplum praue oꝑa¬
tionis frib ostendunt: qͥd aliud
generat. ꝑuersos necat:¬
um fr̃s eg̾di solent: sic pꝰ qui¬
etem contemplationis. egredit᷑
animus ao ꝓuidendum laborẽ
corporee necessitatis. Egredit᷑ a con¬
templatione: qui celesti fruebatur
delectatione. Eg̃dit᷑. ⁊ descendit. Q᷑.
⁊ qͦmͦ: Egredit᷑ a contemplatione
cȩlestium. ad meditationẽ scͥpt᷑a¬
rum. ⁊ ibidem moram faciens. au¬
dit uite p̃sentis miseriam: fut᷑e uͦ
beatitudinem considat: p̃mia ui¬
stoꝵs accendit: & penam damnato¬
rum. Deinde p̃mioꝵs amore tͣctꝰ.
⁊ pęnaꝵ timore tactꝰ. descendit
ad suoꝵ memoriam delictorum.
Qui dum culpam ꝓpͥam cognos¬
cit. aliene ciciꝰ ignos cit: ⁊ ideo pꝰ
memoriam delictorum. descendit
ad compassionem ꝓximorumꝰ. in.
de uͦ ꝓgredit᷑ ad agendam curam

Expanded text:
er disciplinam nutritus, quietae mentis efficitur. Accusatur Cain de morte fratris. Qui enim nulli obediunt, qui seipsos possident, qui exemplum pravae operationis fratribus ostendunt, quid aliud generat, perversos necatum fratres egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, et ibidem moram faciens audit vitae praesentis miseriam, futurae vero beatitudinem, considerat praemia justorum, attendit et poenam damnatorum. Deinde de praemiorum amore tractus et poenarum timore tactus, descendit ad suorum memoriam delictorum. Qui dum culpam propriam cognoscit, alienae citius ignoscit, et ideo post memoriam delictorum descendit ad compassionem proximorum, inde vero progreditur ad agendam curam
Abbreviated transcription (Latin):
quandomens ab ext̃iorib ꝑ dis¬
ciplinam repͥmit᷑. Hic est noe qͥ
construit archam̃ .i. edificat a¬
nimam: qui irrationabilia ani¬
malia in inferiorib ordinat:
Homines ⁊uolatilia insuꝑiori
parte locat .i. motꝰ carnales subi¬
citꝰ sp̃ales suꝑponit. Si autem in¬
undauerit diluuium caritatis:
tc̃ intrat archam mentis. ⁊ licoe
circum fluant torrentes iracũ.¬
die:.fluenta luxurie:uoragines
gule licet ebulliant fontes de¬
lectationum: abyssus cuꝑidita¬
tum: maria contͣbationum: intͣt
tamen noe securꝰ archam:i. quietꝰ
animꝰ clauso aforis silentiĩ ostio poᷤ¬
sidet animam. S ce lamech int̾fe¬
cisse cͥam. legͥ. Chain aut̃. possessio
int̾p̾tat᷑. Cuius: Diaboli: ñ disui:

Expanded text:
quando mens ab exterioribus per disquando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit diluvium carnis, tunc intrat arcam mentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragines gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abyssus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? dia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluitatem: quod ñ tm utatur
honestis. s etiam uoluptuosis. Ho¬
nestas uͦ accusat humilitatem. qd
nimiam diligat pauꝑtatem: qͦd
non impendat corpori necessita
lius. humilitas par ciꝰ. honestas
abundantius: nec tamen des:¬
nunt ẽẽ uͥtutes. licet imꝑfecte
sint. Dum autem acusantur. qͣ¬
si adsuscipiendam disciplinam
denudant᷑. s quomͦ denudant᷑:
Quando ꝑ confessionem uitioꝵ
oculta manifestant᷑. ¶Due siqͥdẽ
sunt species discipline: int̾i or
scilicet &e ext̾ior. Int̾ior disciplina
est. ꝑ distͥctionem cordis. correctio
morum: ext̾ior uͦ ꝑ afflict̾ionem
carnis correctio actionum. Ext̾i¬
or q̃nꝙ gn̾at int̾iorem: quia dũ
mens non spargit᷑ ad ext̃iora. reu̾¬
tit̃ ao quietis amorem. Ad hoc
ꝑtinet. qd lamech noe genuit:
id est disciplina requiem. Int̾p¬
tatur etenim lamech ꝑcutiens:
quod est ꝓpͥum discipline: noe
uͦ requies int̾ytat᷑: quȩ t̃c nascit᷑.

Expanded text:
superfluitatem, quod non tantum utatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatlius, humilitas parcius, honestas abundantius, nec tamen desinunt esse virtutes, licet imperfectae sint. Dum enim accusantur, quasi ad suscipiendam disciplinam denudantur. Sed quomodo denudantur? Quando per confessionem vitiorum occulta declarantur. Duae siquidem sunt species disciplinae, interior scilicet et exterior. Interior disciplina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum. Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est, disciplina requiem. Interpretatur enim Lamech percutiens, quod proprium est disciplinae: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
benignitas ꝑ consolationem fou&.¬
¶Siẽ fr̃m multitudo. ut errata
corrigat. statutis horis ad capł̃m
confluit. sic mentis ratio. cogitõnes
diu̾sas ad sec̾tum corbis q̃nq con¬
uocat: ut incorrigibiles eiciat: cor¬
rigat inquietas. negligentes emun¬
det: instruat simpliciores. mitiget
iracundas: uoluptuosas restͥngat:
pigras excitet: consolet᷑ pusillan¬
mes: doceat indisc̾tas. In hoc sp̃ali
c̃pło. abb̃is locum ratiopossidet:
conscientia culpas accusat: ꝑu̾si¬
tas excusat: suꝑbia reatum defen¬
dit. innocentia confitet᷑. humi¬
litas se ipsam uidicat: arrogantia
simplicium uirtutes obediunt.
Se ipsas tamen q̃nꝙ uirtutes in¬
uicem acusant. Acusat enim
mis cđia iusticiam: iusticia mi¬
tem. honestas humilitatem. dc
manꝰ usq ad crudelitatem exten¬
derit: quod iracundie u̾ba ꝓtu¬
lerit: quod mansuetudinis uul
non indu̾it: quod pecc̃m impu¬
excedat mediocritatem: qd sequat᷑

Expanded text:
benignitas per consolationem fobenignitas per consolationem fofratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia justitiam, justitia mim, honestas humilitatem, hummanus usque ad crudelitatem extenderit, quod iracundiae verba protulerit, quod mansuetudinis vultnon induerit, quod peccatum impuexcedat mediocritatem, quod sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
& sustentat: timor cogit. s cruciat.
Adhoc ꝑtinet. quod ꝑbeatum au¬
gustinum ad p̃latos de subditis
tant: quam timeri. Nec tam̃ nimi¬
um parcat amor: nec nimium t̾¬
reat timor. S sic amorem timor
comitet᷑. ut nec timor odium pari¬
at. nec amor negligentiam patiat᷑.
Hinc ꝑbeatum iob dicit᷑. Cum se¬
derem quasi rex circumstante exci¬
tu: eram tam̃ merentium consola¬
tor. Eece timor ex auctoritate regi¬
minis: amor autem ex dulcedine
consolationis. Sic ce uulneribus
illius qui incidit in latrones. Sa
amentum᷑ut neq multa asꝑitate
exulcerent᷑ subditi: neq nmia be¬
nignitate soluant᷑. Sic & in archa
tab̃nacłi. uirga simul & manna e¬
rañ id ẽ uͥga distctionis.⁊ manna
uirga directionis ꝑ correct̾ionem:
hic est bacłs sustentationis ꝑ con¬
solationem. S ut suꝑiꝰ diximus.
plꝰ amari a subiectis p̃lati appetãt
quam timeri: ne seu̾itatis nimie
uultꝰ eliminet: quos compassioĩs

Expanded text:
et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. Ad hoc pertinet quod per beatum Augustinum ad praelatos de subjectistant, quam timeri. Nec tamen nimium parcat amor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur. » Hinc per beatum Job dicitur: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Ecce timor ex auctoritate regiminis, amor autem ex dulcedine consolationis. Sic et vulneribus illius, qui incidit in latrones, Samamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. » Sed et in arca tabernaculi virga simul et manna erant , id est, virga districtionis, et manna virga directionis per correptionem, hic est baculus sustentationis per consolationem. Sed, ut superius dictum est, plus amari a subjectis praelati appetant quam timeri, ne severitatis nimiae vultus eliminet, quos compassionis
Abbreviated transcription (Latin):
ti debuerunt. crudeliores p̃latis
fiunt. Ouem ꝑditam xp̃s ad catilaᷤ
uiolenta manu ñ reduxit: s hu-¬
meris ꝓp̾is impositam reportauit.
S ce angłi suꝑ uno pecc̃ore peni¬
tentiam agente gaudent. Quidgͥ
cum conu̾tit᷑ peccator. ⁊ fr̃ fr̃i dedig¬
ignoscit filio delinquenti. Descẽ¬
dit samuel de excelso in opidum:
ut in regem saul ungeret. Descensꝰ
samuel: exemplum designat condes¬
censionis. ꝑ unctionem uͦ demonstͣ¬
tur. ut qui descindit misereat᷑. ut
qui p̃bet effectum compassionis:
ungat blandiens oleo consolatioĩs.
Descendit suꝑior ad inferiorem.ut
sublimet ad honorem: ut qui seqͤ¬
batur asinas. regat animas:i. qͥ car¬
nis affectꝰ querebat irrationabiles:
eligat᷑. ut eosdem regat. & obtine¬
qͥ statum sue rectitudinis ꝑ compaᷤᷤ¬
tur: quasi ꝑ se. surgere cogct᷑. Qui
uͦ ꝑ amoris dulcedinem trabitur:
quasi ꝑ compassionem blandien¬
tis adiuuat᷑. amor erigit᷑. trahit.

Expanded text:
ti debuerunt, crudeliores praelatis ti debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportavit. Sed et angeli super uno peccatore poenitentiam agente gaudent . Quid icum convertitur peccator et frater fratri dedigisericorditer ignoscit filio delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuelis exemplum designat condescensionis; per unctionem vero demonstratur, ut qui descendit misereatur, ut qui praebet effectum compassionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad honorem, ut qui sequebatur asinas, regat animas, id est, qui carnis affectus quaerebat irrationabiles, eligatur ut eosdem regat et obtinequi statum suae rectitudinis per compastur, quasi per se surgere cogitur; qui vero per amoris dulcedinem trahitur, quasi per compassionem blandientis adjuvatur. Amor erigit, trahit
Abbreviated transcription (Latin):
erit. longe uenientem uidet com¬
patiendo. occurrit indulgendo:
amplectit᷑. familiarem sibi facien¬
do: occidit uitulum carnis morti¬
ficationem p̃dicando: chorum or¬
dinat. symphoniam tangit. moꝵ
concordiam. ⁊ unitatem edocendo.
Inuitat gͥ pietas desꝑantem: thit
caritas inuitum: iratum miscđia
pacificat. hylaritas securum red¬
dit: affabilitas familiaritatem. fa¬
miliaritas sec̾tum aꝑit: aꝑitio sec̾¬
torum. amiciciam seruatꝰ p̃dicatio
insteuit. morum concordia facit
amicum ꝓximo. humilitas deo. Sed
o tͥ. & nunquam mandatum tuum
ẽẽ dr. extra domum compassionis qͥ
nesciuit bñficium consolationis: qͥ
tm̃ nouit inc̾pare. non obsecrare.
Sic tam̃ temꝑanda est miscdia Re¬
gentis: ne impunita remaneat cul¬
pa delinquentis. Sic q̃nq sp̃iales
patres. quosdam delinquentes re¬
cipiunt. qͦs fr̃s despiciunt: domũ
compassionis intrare dedignant᷑
& sic extͣ morant̾: & qͥ fr̃ib compa¬

Expanded text:
erit longe venientem videt comerit longe venientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et unitatem docendo. Invitat igitur pietas desperantem, trahit charitas invitum, iratum misericordia pacificat, hilaritas securum reddit, affabilitas familiarem, familiaritas secretum aperit, apertio secretorum amicitiam servat, praedicatio instruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed o tibi, et nunquam mandatum tuum dicitur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassionis intrare dedignantur; et sic extra morantur, et qui fratribus compa
Abbreviated transcription (Latin):
dificii officinas hospitum domꝰ
pͥor occurrit: quȩ ꝑegrinantib
in regione longinqua. cum ad
claustrum anime redierint. aꝑ¬
tis miscdiȩ ianuis patet. Hospitũ
siquidem domꝰ mens compatiẽs
appellari pͦ. Unde beatꝰ ambrosi.
Mens inquit sapientis. hospitaliꝰ
debet ẽẽ. Mlens enim hospitalitatis
officio fungit᷑. dum delinquentiũ
tr̃m culpis benigne compatimur.
Habet hec dom ministros fuos. qui
hospitib seruiant. Pulsanti enim
hylaritas recipit: receptum. affabi¬
litas detinet: esurientem. collatio
pascit: fesso humilitas seruit. Hec
hospiti debent᷑. hȩc reu̾tentifilio qͥ
luxuriose uiuendo partem sub̃e diꝰ¬
sipauerat pat̾familias exsoluit. A
longe enim uenientem uidet: oceur¬
rit: amplectit᷑: occidit uitulum sa¬
ginatum: ordinat chorum. sym-¬
phoniam tangit. Sic ⁊ sp̃ialium
patrum pietas. que quasi pat̾noaf¬
fectu p̃sidet subiectis. delinquentẽ
discipłm. cum ꝑpenitentiam redi¬

Expanded text:
dificii officinas, hospitum domus dificii officinas, hospitum domus prima occurrit, quae peregrinantibus in regionem longinquam, cum ad claustra animae redierint, apertis misericordiae januis patet. Hospitum siquidem domus, mens compatiens appellari potest. Unde Ambrosius: « Mens, inquit, sapientis hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus serviant. Pulsanti etenitrantem hilaritas recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipaverat, paterfamilias exsolvit . A longe enim venientem cum videret, occurrit, amplectitur, occidit vitulum saginatum, ordinat chorum, symphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietas, quae quasi paterno affectu praesidet subjectis, delinquentem discipulum cum per poenitentiam redi
Abbreviated transcription (Latin):
cies: que n̾c in nr̃is ȩdificiis reꝑi¬
untur. scił lignea. lapidea.⁊ picta:
s he fragiliores p̃cedentib. Cicius
enim destrui possunt. Lignea eñ
igne comburit᷑:. lapidea gelufran¬
gitur: pic auͦ nicħ portat. sed ab
alio sustentat᷑. Hȩc autem in ȩdi¬
ficio nr̃e m̃tis ocło intelligibili
qñq disc̾ni possunt. Dum enĩ
facib iracundie seu luxurie flam¬
mis succendim᷑: quid aliud in no¬
bis quam patientie basis. ł absti¬
nentie fortitudo destruit᷑. Dum
caritas in nob̃ frigescit. & mens
ad diu̾sa desidia partit᷑:. nonne
lapidea basis frigore temptatio.¬
nis in partes dunidit᷑. basis uͦ picta.
est patientia ficta que similitudi¬
nem tenet. non ueritatem: colo¬
rem non fortitudinem. Simula¬
tionis etenim patientia in osten¬
sione est: ñ in oꝑatione. Prigamꝰ
gͥ in ȩdificio nr̃e mentis bases. q̃
comburi: que portent tabulas
uirtutum: que sustineant pontꝰ
columnaꝵ .i. obedientiam p̾lato¬

Expanded text:
nc in nostris aedificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Erigamus igitur in aedificio nostrae mentis bases perscomburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam praelato
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾dit᷑ a cura sui. ad agendam curã
ꝓximi: ut cons olet᷑ pusillammes:
corripiat inquietos: ut fiat ager
uirtutum: qͥ fuerat pͥꝰ uepͥum ⁊ spi¬
curie xp̃i. Sunt enim quidam clay¬
strales. quasi curiales: quidam uͦ
uillani.i. mordinati: qui ñ quert̃
edificationem mentis. s repletio¬
nem uentͥs. t̾renis inhiant. t̾rena
sapiunt. In his gͥ necesse ẽ. faciamꝰ
moram: ꝑ doctrinam. ꝑ disciplinã.
Mane furgam ad uineas. Qui enim
uineaꝵ.i. suꝑfluitates animarum:
oportet ut surgant mane.i. ñ pigre:¬

Expanded text:
egreditur a cura sui ad agendam curam egreditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat inquietos, ut fiat ager virtutum qui prius fuerat veprium et spicuriae Christi. Sunt enim quidam claustrales quasi curiales, quidam vero villani, id est inordinati, qui non quaerunt aedificationem mentis, sed repletionem ventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad vineas. Qui enim superfluitates animarum, oportet ut surgant mane, id e
Abbreviated transcription (Latin):
de ueritate resurrectionis. Unde
retrorsum: que indñi faciem ꝑ du¬
bitationem miserat dorsum̃. Plan¬
tauerat maria ꝑ amorem: s de fru¬
ctu resurrectionis dubitabat ꝓpt̾
resurrectionis dilationem. Dum
ligit fructum. Quid enim ꝓdes¬
set semenconceptionis: quid flos
natiuitatis: quid mat̾itas passioĩs:
ñ sequeret᷑ fruetꝰ sꝑatȩ resurrectio¬
nis: Eg̾dit᷑ it̾m animꝰ. ut circum fo¬
diat ficulneam: ut que sterił erat.
fructum ferat. ut cophinum st̾coris
mitcat: i. ut memoriam peccati fe¬
rentem reddat. Intrat ce in uineam.
ut circumfodiat eam: ut succidat
sarmenta .i. suꝑfluitatis increm̃ta:
ut quod luxuriat inyalmitib. a¬
bundet infructib. Unde in canti¬
cis canticorum dr. Ueni dilect̾e mi:¬
& eg̾diamur in agrum: commorem᷑
in uillis: mane surgamꝰ ad uineas :
uideamus si floruerit uinea:.siflo¬
res fructꝰ parturiunt. Eg̾diam᷑ inqͥt
in agrum. Eg̾dit᷑ animus a contẽ¬
platione. ad sui circumspectionẽ:

Expanded text:
surrectionis. Unde retrorsum, quae in Domini faciem per dubitationem miserat deorsum. Plantaverat Maria per amorem, sed de fructu resurrectionis dubitabat propter resurrectionis dilationem. Cum ligit fructum. Quid enim prodesset semen corruptionis, quid flos nativitatis, quid maturitas passionis, nisi sequeretur fructus speratae resurrectionis? Egreditur iterum animus, ut circumfodiat ficulneam, ut quae sterilis erat, fructum ferat , ut cophinum stercoris mittat, id est, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Unde in Canticis canticorum: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, mane surgamus ad vineas; videamus etiam si floruerit vinea, si flores fructus parturiunt . Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ta quȩ scuint᷑. iam donata crimi¬
na sua. Uerum suꝑ hȩc agnitis de¬
lictis uelut imnermi ac fęda infir-¬
mitate tua. pietas. uirtꝰ. ac sa¬
pientia medici qui te sanauit.
sublimius a cunctis admirabit᷑.
laudabit᷑. magnificabitur. Lays
autem & magnificentia głe di.
tua sib̃n adu̾tis gła ẽ. S dicis.¬

Expanded text:
ta, quae sciuntur jam donata, crimita, quae sciuntur jam donata, crimina sua? Verum super haec agnitis delictis, velut enormi ac foeda infirmitate tua, pietas, virtus ac sapientia medici, qui te sanavit, sublimius a cunctis admirabitur, laudabitur, magnificabitur; laus autem et magnificentia gloriae Dei, tua, si bene advertis, g
Abbreviated transcription (Latin):
debeas in tua memoria habere:
Ut gͥ in illis laudib et̾nalit̾ iocũ¬
deris. semper de quanta sis mise¬
ria erutꝰ ut puto coram habebis.
Cum gͦ singłoꝵ conscientiȩ sin¬
gulis pateant. fati audeo ea qͦq
cunctis patrare ꝓ quorũ euratio¬
ne tu do iugit̾ gratios existes. ñ ad
tuam confusionem. s ad magnã
di glorificationem. tuamq congͣ¬
tulationem. Nec enim tc̃ ꝓ peccã¬
p̃met. scelerumue tuorum ma¬
giᷤ pudebit. quam aliquem mag¬
nis olim uulner ib saucium. iãq
omni ex parte sanatum aboliti
languoris molestia p̃mit. uel eoꝵ
qͤ in cuna positꝰ infans egerat. nõ
grandeuum pudet. Tẽ quippe
cum integͣ sanitas. ꝑfect̾a mundi¬
cia. plena remissio. secura oium
offensionum impunitas tͥ certo
arriserit cognitio eorum qͥmagi
horrori tͥ ẽẽ ualebit quam est mͦ
to paulo qͣ xp̃m ꝑseccitꝰ ẽ imma¬
nitas sua. beatȩ mariȩ magdale¬
ne peccata sua. & multis aliis mul¬

Expanded text:
debeas, in tua memoria habes? debeas, in tua memoria habes? Ut igitur in illius laudibus aeternaliter jucunderis, semper de quanta sis miseria erutus, ut puto, coram habebis. Cum ergo singulorum conscientiae singulis pateant, fateri audeo ea quoque cunctis patere, pro quorum curatione tu Deo jugiter gratiosus existes, non ad tuam confusionem, sed ad magnam ei glorificationem tuamque congratulationem. Nec enim tunc pro peccapremet scelerumque tuorum mage pudebit quam aliquem, magnis olim vulneribus saucium jamque omni ex parte sanatum, aboliti languoris molestia premit, vel eorum quae in cuna positus infans egerat nunc grandaevum pudet. Tunc quippe cum integra sanitas, perfecta munditia, plena remissio, secura omnium offensionum impunitas tibi certo arriserit, cognitio eorum, qui magis horrori tibi esse valebit quam est modto Paulo qua persecutus est immanitas sua, beatae Mariae Magdalenae peccata sua, et multis aliis mul
Abbreviated transcription (Latin):
amant᷑. s ad animam sic̃ illa ad
corpꝰ referunt᷑. Quȩ nicħominus
inseptenario numero const ituta
non modicum placent menti
quȩ ipsoꝵ fu̾it sapore imbuta.
futura uitabonis erit. ut eoꝵ que
scire uolu̾int. nicħ sit qͦd ignorent
Scient enim cunct̾a quȩ scienda
fecit ds. tam ea que p̃t̾ita. quam qͤ
huiꝰ scłi sunt fut᷑a. Ibi a singłis õs
ibi ab oĩb singłi cognoscentur.
nec quemquam omnino latebit
qͣ patͥa. qua gente. qua styrpe qͥs
editꝰ fu̾it. uł quidinuita fecerit.
Hic fortasse ait aliqͥs. Qͥs est hoc:
Peccata que feci. scient omnes: ad
hoc ea confessꝰ sum ut delerent᷑.
ut obliuiscerent᷑. ut nulli amplꝰ
pandent᷑. Bene.SSed cum tu
in illa gła ab omni criminum sor¬
de purgatꝰ uultu di p̃sens astitis.
ingratusne ei ẽẽ pot̾is ꝓ tanta mi¬
sericordia qm tͥ fecit. remissis uł
&e illis delictis tius: E unde grãs
agereᷤ. si nicħ eoꝵ unde illas iure

Expanded text:
amantur, sed ad animam, sicut illa ad amantur, sed ad animam, sicut illa ad corpus, referuntur. Quae nihilominus, in septenario numero constituta, non modicum placent menti quae ipsorum fuerit sapore imbuta. futura vita bonis erit ut eorum quae scire voluerint nihil sit quod ignorent; scient enim cuncta quae scienda fecit Deus, tam ea quae praeterita quam quae hujus saeculi sunt futura. Ibi a singulis omnes, ibi ab omnibus singuli cognoscentur, nec quemquam omnino latebit, qua patria, qua gente, qua stirpe quis editus fuerit, vel quid in vita fecerit. Hic fortassis ait aliquis: Quid est hoc? peccata quae feci, scient omnes? ad hoc ea confessus sum ut delerentur, ut obliviscerentur, ut nulli amplius panderentur. Bene; sed cum tu in illa gloria ab omni criminis sorde purgatus vultui Dei praesens astiteris, ingratusne ei esse poteris pro tanta misericordia quam tibi fecit, remissis illis et illis delictis tuis? Et unde gratias ages, si nihil eorum, unde illas jure
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis aliqͣtenꝰ sentiat. Qd dieam:.
Angostiat᷑: Qͥs hẽ estimet sane
mentis int̾ ista: Codem mͦ s pęni¬
tus contͣria considatione. in illa
fut᷑a uita. in estimabilis delectatio
quedambonos inebriabit. & dul¬
cedine sui  totos eos inestima¬
bili crundantia satiabit. Qͥd dixi
totos: Ocłi. aures. nares. os. manꝰ.
pedes. guttur. cor. iecur. pulmo.
ossa. medulle. ersta etiam ipsa.
cunc̾ta singłatim. singulaq m̃b
eoꝵ in cõmune tam mirabili de¬
lectationis & dulcedinis sensu cõ¬
plebunt᷑. ut uere tot̾ hõ torrente
uoluptatis dei potet᷑. & abubtate
domus eius inebri łtur.Uii.
De uite eternitate.
uigͦ hec bona fũit adeptus.
ñ intelligo ad qͥd ꝓ cõmodo
corporis sui ult̾ius porrigat᷑ affec¬
tus. solumm assit ei quam cuncꝰ¬
tos appetere diximꝰ diuturnitas
uite. S ista illiminime deerit.
quia iusti in ꝑpetuũ uiuient
qͥdem his quȩ digessimꝰ ñ minꝰ

Expanded text:
oculis aliquatenusoculis aliquatenusAngustiatur. Quis hunc existimet sanae mentis inter ista? Eodem modo, sed penitus contraria consideratione, in illa futura vita ineffabilis delectatio quaedam bonos inebriabit, et dulcedine sui totos eos inaestimabili exundantia satiabit. Qui dixi totos? oculi, aures, nares, os, manus, pedes, guttur, cor, jecur, pulmo, ossa, medullae, exta etiam ipsa, et cuncta singulatim, singulaque membra eorum in commune, tam mirabili delectationis et dulcedinis sensu complebuntur ut vere totus homo torrente voluptatis Dei potetur, et ab ubertate domus ejus inebrietur . CAPUT VII. De vitae aeternitate. Qui ergo haec bona fuerit adeptus, non intelligo ad quid pro commodo corporis suus ulterius porrigatur affectus. Solummodo adsit ei, quam cunctos appetere diximus, diuturnitas vitae. Sed ista illi minime deerit, quia justi in perpetuum vivent dem iis, quae digessimus, non minus
Abbreviated transcription (Latin):
nas p̃sentis uitȩ. Beatitudi¬
num autem neutͣm aliq̃n exꝑtisumꝰ.
Qͦd si saltem illam paruam beatitu¬
dinem qm in paradyso positꝰ adã
habuit exꝑti ẽem. forte ꝑ hane illã
maiorem aliqͦmͦ coniect̾ando ui¬
dere possemꝰ. sic̃ nc̃ in minori mi¬
seria nati. nutriti. & adulti. mul¬
ti de maiori miseria qͦtiens uolu¬
mus edicere & explanare ualemꝰ.
Itaq cum delectationem de qua
agimus constet ẽẽ unam portio¬
nem magne beatitudinis. qͦ illã
mͦ explicemus ut capiam ñ uide¬
o. nͥ forte id agam aliqͣ contraria
similitudine magne miseriȩ. ꝙͣ
ex minori coniectemꝰ. Sit gͥ ante o¬
culos cordis positꝰ exempli causa
hõ aliqͥs qui tã in ipsis ocłoꝵ suoꝵ
puꝑillis qͣm & in singłis m̃b̾s fer¬
rum ignitum & candens infrcum
habeat. ita ut nec in medulla. nec
in testina. nec omnino quicquam
in toto ipso acruciat᷑ illiꝰ immani¬
tate uacet. uel eam leuiꝰ quam i

Expanded text:
nas praesentis vitae. Beatitudinas praesentis vitae. Beatitudim autem neutram aliquando experti sumus. Quod si saltem illam parvam beatitudinem, quam Adam in paradiso positus habuit, experti essemus, forte per hanc, illam majorem aliquo modo conjectando videre possemus, sicut nunc in minori miseria nati, nutriti et adulti, multa de majori miseria, quoties volumus, edicere et explanare valemus. Itaque cum delectatio, de qua agimus, constet esse una portio magnae beatitudinis, quo illam modo explicemus, ut capiatur, non video, nisi forte id agamus aliqua contraria similitudine magnae miseriae quam ex minori conjectamus. Sit igitur ante oculos cordis positus, exempli causa, homo aliquis, qui tam in ipsis oculorum suorum pupillis quam et in singulis membris ferrum ignitum et candens infixum habeat, ita ut nec medullae, nec intestina, nec omnino quidquam in toto ipso cruciatus illius immanitate vacet, vel eam levius quam in