comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nra. in morte qͦ ñ erimus seꝑa¬
ti Nam eaque ute uł potius tͥ
appetimus ñ huius corꝑis sũt.
nͨ huius temꝑis tm̃. id̾oq nec
cum corꝑe deficiunt. fi cum tem¬
ꝑe ꝑ̃ce̾unt. Eluin immo. posito
corꝑe plꝰ delectant: ꝑtꝰ temꝑa do¬
rant. Hil simile hñt cum supͣ
enumeratis. eoꝵ ue similibus:
que utiq insunt t̾ ñ ex ꝑatre
ñ auferet᷑ inet̾num. Eliud istõd.
Nec ocłus iudit. nͨ auris aũdunt.
ñ incor hominie ascendit. Qlui¬
homo est. et sccđm hominem ambo¬
lat. qui uclł ut manifestius dicam.
carni acdhuc acquiescit et sangui¬
ni. quid illud sit penitus nescit:
tum neqͣqͣm ad mutit᷑. si quidem ñ
ꝑciꝑit ea que sunt spc̃ d̾i. Seatiqͥ
audiunt. uos aut dixi amicos: qr
omnia q̃ cumq audiri a patre
meo nota feci uob̃. Q scł̃m neqm.
qd̾ solos tuos sic soles beare ami¬
cos. ut dĩ facias inimicos: ꝯsequẽ¬
t̃ et indignos ꝯsilio beatoꝵ Pꝰ lane

Expanded text:
nostra, in morte quoque non erimus separanostra, in morte quoque non erimus separati. Nam ea quae in te, vel potius tibi appetimus, non hujus corporis sunt, nec hujus temporis tantum: ideoque nec cum corpore deficiunt, nec cum tempore praetereunt; quinimo posito corpore plus delectant, post tempora durant. Nil simile habent cum supra enumeratis eorumve similibus, quae utique insunt tibi, non ex Patre, non auferetur in aeternum. Quid istud? Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Quihomo est, et secundum hominem ambulat, qui videlicet, ut manifestius dicam, carni adhuc acquiescit et sanguini, quid illud sit, penitus nescit; tum 112 nequaquam admittitur: siquidem non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Beati qui audiunt: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . O saeculum nequam, quod solos tuos sic soles beare amicos, ut Dei facias inimicos, consequenter et indignos consilio beatorum! Plane
Abbreviated transcription (Latin):
mus p̃sentiam tuã. querimus
oꝑtatam: immo ꝑmissam exigi¬
mus. Cur tanto: Nil i ea sa¬
ne expetimus de carne o sangͥ¬
ne. Nut ꝑfice̾ exte cupimus:
aut ꝓdesse tͥ. Generositas san¬
guinis. ꝓceritas corꝑis. forma
elegans iuuenił decor. p̃dia.
palatia. imm̃sa suꝑꝑessex. in¬
fuleo dignitatum. ad de
et mundi sapientiam. de mũ¬
do sũt hec et mundus quod su¬
um ẽ diligit. S quousꝙ: Ronso¬
lum .n. ñ seraꝑ ut pote qui ñ
semꝑ erit: uerum nec dui quidẽ
Bui sequidẽ ista inte mundus
habere ñ potĩt: & ce quippe ipm
inbreui ñ habiturus. Nam bre¬
ues dies hominis sc̃. Mundus
quidem cum sius ꝯcupiscentiis
tnͣsit. s te pͥus emitit qͣm ip̃e
ꝑtͣnsit. Quid te sine fine delec¬
tat amormox finiendus: Nos
uͦ te ñ tua diligimus. Tuasint.
a quo sunt. Tu tue ꝓmissionis
memor. tui nob̾ copiam diutiꝰ
ñ negaris: amantib te since¬
rit᷑. o amaturis ꝑhennit̾. Pure
siquidem nos amantes inutta

Expanded text:
mus praesentiam tuam, quaerimus optatam, immo promissam exigimus. Cur tanto? Nil in ea sane expetimus de carne et sanguine. Aut proficere ex te cupimus, aut prodesse tibi. Generositas sanguinis, proceritas corporis, forma elegans, juvenilis decor, praedia, palatia, immensa supellex, infulaeque dignitatum adde et mundi sapientiam: de mundo sunt haec; et mundus quod suum est diligit. Sed quousque? Non solum enim non semper, utpote qui non semper erit, verum nec diu quidem. Diu siquidem ista in te mundus habere non poterit, et te quippe ipsum in brevi non habiturus, nam breves dies hominis sunt. Mundus quidem cum suis concupiscentiis transit; sed te prius emittit, quam ipse pertransit. Quid te sine fine delectat amor mox finiendus? Nos vero te, non tua diligimus: tua sint, a quo sunt. Tu tuae promissionis memor, tui nobis copiam diutius non negaris, amantibus te sinceriter, et amaturis perenniter. Pure siquidem nos amantes in vita
Abbreviated transcription (Latin):
unt lac &mel. Oualles abundãt
frum̃to: ¶ultis occurrentibus
m dicendis tͥ: iur meteneo. Sed
quia ñ lectionem. s oratõnem pe¬
tis:adcꝑiat dominus cortum
in legesua. &inp̃ceptis suis. uał.
dẽ. et ad quid deside̾mus. scitis.
Quantum u̾. nͥ nos dicere. nec uoꝰ
scire potestis. Oramus gͦ dñ ut
uob̾ quo nos p̃isse debueratis.
tribuat uł sequi: qͣtinus o inh
tante uos humilitatis magis.¬
ritis magist̾ sequi discipulus.

Expanded text:
unt lac et mel, et valles abundant unt lac et mel, et valles abundant frumento? Multis occurrentibus mihi dicendis tibi, vix me teneo. Sed quia non lectionem, sed orationem petis, adaperiat Dominus cor tuum in lege sua et in praeceptis suis. Vale. dere, et ad quid desideremus, scitis; quantum vero, nec nos dicere, nec vos scire potestis. Oramus ergo Deum ut vobis, quo nos praeisse debueratis, tribuat vel sequi: quatenus et in hoc tantae vos humilitatis magisritis magister sequi discipulos.
Abbreviated transcription (Latin):
Esi semel paululum quid deadi¬
ꝑe frum̃ti. unde satiatur irłm de¬
gustares: qmͣ libent̾ suas crustas
rodendas litt̾atoribꝰ iuideis relisi¬
queres. O site unqmͣ in scola pie¬
tatis. sb̃ magistro iħu. mear ha¬
bere sodalem. O si michi liceat py¬
rificatum p̾us tui pectoris uascłm.
supponere unctioni que docet de
om̃ibꝰ. O qmͣ libens tͥ p arurer ca¬
fumigantes. & qͣsi modo de furno
ut aiunt recens tctos. de celesti lar¬
git utinamsi qmͣ michi guitam
qͣndoq de pluuia uoluntaria qmͣ
se gregauit hereditati sue stillare
dignetur indulcedine sua ꝑau¬
ꝑideus mox eam tͥ possem refũ¬
dere. & rursus ate uicissim reci¬
ꝑe quod senseris. Eeꝑto crede. ali¬
quid amplius inuenies ĩ silius.
qmͣ in libri s. ligna q lapides do¬
cebunt te: quod amagistris au¬
dire ñ ꝑossis. An ñputas posse
te suge mel de petia. oleumq de
saxo durissimo: An ñ montes
stillant dulcedinem. & colles flu¬

Expanded text:
O si semel paululum quid de adiO si semel paululum quid de adipe frumenti, unde satiatur Jerusalem, degustares! quam libenter suas crustas rodendas litteratoribus Judaeis relinqueres! O si te unquam in schola pietatis sub magistro Jesu merear habere sodalem! O si mihi liceat purificatum prius tui pectoris vasculum supponere unctioni quae docet de omnibus! O quam libens tibi pariter cafumigantes, et quasi modo de furno, ut aiunt, recens tractos, de coelesti largit! Utinam si quam mihi guttam quandoque de pluvia voluntaria, quam segregavit haereditati suae, stillare dignetur in dulcedine sua pauperi Deus, mox eam tibi possem refundere, et rursus a te vicissim recipere quod senseris! Experto crede: aliquid amplius invenies in silvis, quam in libris. Ligna et lapides docebunt te, quod a magistris audire non possis. An non putas posse te sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo? An non montes stillant dulcedinem, et colles flu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid mirum sunt̾ ꝓsꝑa fluic¬
tuas & adu̾sa. qui necdum sta¬
tiusti supͣ ꝑetram pedes tuos
At si iures ꝙ statuas custodire
que p̃ aiusti diligentib te. S
tu frat᷑. qui ut audim ꝓpħas
lagis. ꝑutas intelligis quele¬
gil: Eam si inteligis. lentilꝰ
utiq scꝑsum ꝓphice lectionis ẽe
cupis: citius illum sequendo ꝙͣ
legendo consequi potes. Quid que¬
ris nerbum ĩ u̾bo. quod iam caro
factum. p̃sto ẽ ocłis: Iam enim
de latibulo ꝓphaꝵ egressus est ad
oculos piscatorũ iam de monte
ũbroso & condenso. tamqmͣ spon¬
sus e thalamo suo ꝓsiliuit incam¬
pum auangłii. Iam̃ qui habet ab¬
res audiendi: audiat illum cla¬
mantera ĩ templo. Qui sitit: ue¬
nia ᷑ ad me & bibat. ꝙ uenite ad
me omnes qui laboratrs & oñd¬
ti estis: & ego reficiamuos. Tu gͦ
times defic̾e̾. uͥ se u̾itad refic̾e̾ te
ꝓmitit: Certe si tantum te delec¬
tat te nebrosa aqua de nubibus
aeris: qͣnto iocundius haurias
de serenissimis fontibꝰ saluatoris:

Expanded text:
Quid mirum si inter prospera fluctuas et adversa, qui necdum statuisti supra petram pedes tuos? Ac si jures et statuas custodire quae praeparasti diligentibus te . Sed tu, frater, qui, ut audivi, Prophetas legis, putas intellgis? Nam si intelligis, sentis utique sensum propheticae lectionis esse cupis, citius illum sequendo, quam legendo consequi potes. Quid quaeris verbum in Verbo, quod jam caro factum praesto est oculis? Jam enim de latibulo prophetarum egressus est ad oculos piscatorum; jam de monte umbroso et condenso, tanquam sponsus de thalamo suo, prosilivit in campum Evangelii. Jam qui habet aures audiendi, audiat illum clamantem in templo: Qui sitit, veniat ad me, et bibat ; et: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Tu ergo times deficere, ubi se Veritas reficere te promittit? Certe si tantum te delectat tenebrosa aqua de nubibus aeris, quanto jucundius haurias de serenissimis fontibus Salvatoris? 2.
Abbreviated transcription (Latin):
nis filii sui. ut sit ip̃e ꝑͥmogẽ¬
nitus in mulus fr̃ib. ¶ Sagnũ.
secretumq innotuit ꝯsilium.
Nouit dominus qui sũt eus.
Q quod notum erat dei: manifes¬
tatum ẽ hominib. Nec alios
sane dignatur tanti participa¬
tione mystii. ñ eos ip̃os quos
suos p̃sciuit o p̃destinauit. Nã
quos p̃destinauit. hos et uoca¬
uit. Eius enim nͥ uocatus ad
di accedat consilium:. Quos ãt
uocauit: hos ⁊ iustificauit. Ori¬
tur quippe sol. ñ is qui coticlie
oriri cernitur suꝑ bonos ⁊ ma¬

Expanded text:
mogenitus in multis fratribus. Magnum secretumque innotuit consilium. Novit Dominus qui sunt ejus: sed quod notum erat Dei, manifestatum est hominibus. Nec alios sane dignatur tanti participatione mysterii, nisi eos ipsos quos suos praescivit et praedestinavit. Nam quos praedestinavit, hos et vocavit. Quis enim sane nisi vocatus, ad i accedat consilium? Quos autem vocavit, hos et justificavit. Oritur quippe Sol, non is qui quotidie oriri cernitur super bonos et ma
Abbreviated transcription (Latin):
carnis seꝑatione: pessima inu̾¬
mis ignisq duplici ꝯtͥtione. Eya
gͦ festina. exi. recede. moriatur a¬
nima tua morte iustorũ: quo
fiant & nouissima tua hoꝵ si¬
milia. Eꝙͣ p̃ciosa ẽ in conspetu
domini mors scõe eius.. fuge q̃ so¬
so inuia ꝑeccatoꝵ ne stet̾is Quo

Expanded text:
carnis separatione, pessima in vcarnis separatione, pessima in vermis ignisque duplici contritione. Eia ergo festina, exi, recede: moriatur anima tua morte justorum, quo fiant et novissima tua horum similia. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus! Fuge, quaeso; in via peccatorum ne st
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ñ pauet. Beniq si morte p̃oc¬
cupatus fuit: in refrigerio e¬
rit. Mori tur quidem  ustꝰ
s. secure. quippe cuiꝰ mors. ut p̃¬
sentis ẽ exitus uite: ita introit᷑
meliorrs. Bona mors. si pecrato
moriaris: ut iusticie uiuas. Ha.
mors necesse ẽ ut p̃currat: nt se¬
quatur ĩ secura. In hae utaꝙͣ
diu durat: comꝑa t̾ illam que
semꝑ durat. Num uiuis in car¬
ne. morere mundo: ut post mor¬
temgrnuis do uu̾e̾ incipias.
Quid .n. si concidit mors saccũ
corꝑis tui. dum te subinde cir¬
cũdet leticiq ¶quam bĩ mor¬
tui qui in dño moriuntur: au¬
dientes aspũ. ut reqͥescant iã¬
a la boribus lirs. Monsalum
autem s q succedit iocunditas
de nouitate: ac de et̾nitate securi¬
tas. Bona ꝓ inde mors iusti ꝓpt̾
requicra. molior ꝓpt̾ nouitatem:
oꝑtima ꝓpt̾ securitatem. Econtia
mors peccatoꝵ pessima. Eł audi
unde ꝑessima. Oala si quidẽ
ẽ inmundi amissione: peior ĩ

Expanded text:
tamen non pavet. Denique si morte praeoctamen non pavet. Denique si morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit . Moritur quidem et justus, sed secure; quippe cujus mors ut praesentis est exitus vitae, ita introitus melioris. Bona mors, si peccato moriaris ut justitiae vivas. Haec mors necesse est ut praecurrat, ut sequatur illa secura. In hac vita, quandiu durat, compara tibi illam quae semper durat. Dum vivis in carne, morere mundo, ut post mortem carnis Deo vivere incipias. Quid enim si conciderit mors saccum corporis tui, dum te subinde circumdet laetitia? O quam beati mortui qui in Domino moriuntur, audientes a Spiritu, ut requiescant jaa laboribus suis! Non solum autem; sed et succedit jucunditas 110 de novitate, ac de aeternitate securitas. Bona proinde mors justi propter requiem, melior propter novitatem, optima propter securitatem. E contra, mors peccatorum pessima . Et audi unde pessima. Mala siquidem est in mundi amissione, pejor in
Abbreviated transcription (Latin):
clare ualł. romano suo.
quod suo. bene fecisti
kenẽ. tui nobis ꝑ litteras et
renouans dulcem memoriã:
Q excusans molestissimam
moram. ¶Ninime quidem de¬
siderantium te cordib ulla po¬
tuit subriꝑe qnͣdoq obluuo
tue dilections: s te tui fate¬
or pene oblirum ẽẽ putaui¬
mus. pͥus qͣm illas lict̾as iu¬
deremus. Nunc itaq. rumpe
moras. fac cito q̃d spͥsisti: et si
ueraciter stilus exp̃ssit affec¬
tum. efficacit᷑ opus stilum
tetificetur. Quid taidas ip̃m
quem iam dudum conceꝑisti
spm̃ parturire salutis. ilmor¬
talib uł morte cectius uł cernrs
hora mortis. Si quidem tanqͣ
fur innocte.ita ueniet. ue preg¬
nantibus in illa die. Si supuẽ
ferum partum: heu ꝑ focliet
domum. sc̃m germ̃ extinguet.
Cum enim dixerĩt ꝑax ꝙ̃ se¬
curitas : tũc repentinus su¬
ꝑueniet eis interitus. sicut
dolor inutero habenti. et ñ
effugient. uolo te mortem q¬
siñ effugere. oerte uł ñ tunere.
Iustus quippe moetẽ & si ñ cauet:

Expanded text:
Clarae-Vallis, ROMANO suo, quod suo. Bene fecisti, charissime, tui nobis per litteras et renovans dulcem memoriam, et excusans molestissimam moram. Minime quidem desiderantium te cordibus ulla potuit subrepere quandoque oblivio tuae dilectionis; sed te tui, fateor, pene oblitum esse putavimus, priusquam illas litteras videremus. Nunc itaque rumpe moras, fac cito quod scripsisti; et si veraciter stylus expressit affectum, efficaciter opus stylum testificetur. Quid tardas ipsum, quem jamdudum concepisti, spiritum parturire salutis? Nil mortalibus vel morte certius, vel incertius hora mortis: siquidem tanquam fur in nocte, ita veniet. Vae praegnantibus in illa die! Si superveferum partum, heu! perfodiet domum, sanctum germen exstinguet. Cum enim dixerint, Pax et securitas, tunc repentinus superveniet eis interitus, sicut dolor in utero habentis, et non effugient . Volo te mortem etsi non effugere, certe vel non timere. Justus quippe mortem, etsi non cavet,
Abbreviated transcription (Latin):
home dilecto filio suo .u.
quod filio. Qũd opꝰ ẽ u̾bid ᷤ¬
feruens sp̃c ꝙ uehemens
deliderium:. apiri sola lingua
ñ susficit. Loquantur nobis aẜ¬
fectum tuum: et reliqͣ m̃bͣ. Pre¬
sens melius ce innotesces nob̾.
et nos cognosces. Iam duclur
abinuicem tenemur alt̾utrum
debitores: ego fidelis cure. tu hu¬
milis obeclientie. ꝓberutrumq
si placet: oꝑus. ñ calamus uolo
te q tibi usurpare. et in me ꝓba¬
re.illam unigeniti uocem. Oꝑa
que dedit mͥ ꝑacerut faciam: ip̃a
testimonium ꝑhibent de me
Sic reuera. sic unici filiĩ sp̃e tes
quod filii di sumus & nos: cum
suscitans ex oꝑib mortuus. lar¬
gitur oꝑa uite. Non ex foliis.
ñ ex floribus. s ex frũctu: arboe
bona malaue dinoscit᷑. Deniq
a fructibus ait. cognoscetis eos.¬

Expanded text:
HOMAE dilecto filio, BERNARDUS, quod filio. 1. Quid opus est verbisFervens spiritus et vehemens desiderium aperiri sola lingua non sufficit. Loquantur nobis affectum tuum et reliqua membra. Praesens melius et innotesces nobis, et nos cognosces. Jamdudum ab invicem tenemur alterutrum debitores, ego fidelis curae, tu humilis obedientiae. Probet utrumque, si placet, opus, non calamus. Volo te et tibi usurpare, et in me probare illam Unigeniti vocem: Opera quae dedit mihi Pater ut faciam, ipsa testimonium perhibent de me . Sic revera, sic unici Filii spiritus tquod filii Dei sumus et nos, cum suscitans ex operibus mortuis largitur opera vitae. Non ex foliis, non ex floribus, sed ex fructu arbor bona malave dignoscitur. Denique a fructibus, ait, cognoscetis eos
Abbreviated transcription (Latin):
aures audiendi. audiat. sẜ qm̃
dignos ñ inuenit sensus qui¬
bus ꝑatris cõmutat archanũ.
texit ꝑabolas turbis. ut audi¬
entes ñ audieͣnt & uidentes nõ
intelligant. Cet̾m amici seorsũ
audiunt. Uob̃ datum ẽ nosse
mist̾num regni dei. Quibus⁊
loquitur. Nolite timere ꝑusill
grex: quia complacuit patri
uro dai uob̃ regnum. Qui st̃
hii: utiq quos p̃sciuit et p̃

Expanded text:
aures audiendi, audiat. Et quoniam aures audiendi, audiat. Et quoniam dignos non invenit sensus, quibus Patris committat arcanum, texit parabolas turbis, ut audientes non audiant et videntes non intelligant. Caeterum amici seorsum andiunt: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei ; quibus et loquitur: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Qui sunt h
Abbreviated transcription (Latin):
adeo donata sũt sͥ. Confitete:
tͥ pater quia ab scondisti hec a
lapientibus & prudentibus:⁊
reuelasti ea paruulis. Ita pater
quia sic fuit placitum antete:
ñ quia sic meritum uł abiꝑĩs.
Omnes enim peccauerũt et e¬
gent gła dei: ut gratis mittas
lp̃m filiitu clamantem in cordi¬
bus filiorum aoptionis abbapa¬
t̾. Hoc quippe spũ qui aguntur
hii filii sunt: nec pat̾no ꝓrsus
arcendi consilio. Hñt nemp̾e inse
manentan spm̃ qui scrutatut cẽ
ꝑfunda dei. Beniq quid ignorẽt.
quos unctio docet de omnily. ue
sipiente prudenna ignorantes
spm̃ salutarem. nͨ ꝑticipantes cõ¬
silium quod solus soli eructnat
filio: excepto cui uoluĩt filius re¬
uelare. Quis enim cognouit sen¬
sum domini: aut quis consiliaruᷤᷤ
el fuit: Non equidem nullus. s
rarus.Soli sane. qui ueracit᷑ dice̾
possunt. Unigenitus qui ẽ in si
nu patris: ip̃e enarrauit nobis.
inppłis eiddem unigenitus: tãꝙͣ
magni ꝯsilii angłis. Qui habet

Expanded text:
nfiteor tibi, Pater, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quia sic fuit placitum coram te , non quia sic meritum vel ab ipsis. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria tua: ut gratis mittas Spiritum Filii tui clamantem in cordibus filiorum adoptionis, Abba, Pater. Hoc quippe spiritu qui aguntur, hi filii sunt, nec paterno prorsus arcendi consilio. Habent nempe in se manentem spiritum, qui scrutatur etiam profunda Dei. Denique quid ignorent, quos unctio docet de omnibus? 4. vestra insipiente prudentia, ignorantes spiritum salutarem nec participantes consilio, quod solus soli Pater aructat Filio, excepto cui voluerit Filius revelare! Quis cognovit sensum Domini? aut quia consiliarius ejus fuit? Non equidem nullus, sed rarus: soli sane qui veraciter dicere possunt, Unigenitus qui est in sinu Patris, ipse enarravit nobis in populis idem Unigenitus, tanquam magni consilii angelus: Qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ex uno uucllꝰ moriens ex al¬
tero mortuos suscitans: quid m
ꝓdee potest qͥd in ip̃o moritur absq
eo quod uiuificat: Heniq ip̃e
ait. Caro ñ ꝓdest quicqm: sꝑo ẽ¬
ficat᷑ ñ uistificat: Cum .n. mors

Expanded text:
tem, ex uno videlicet moriens, ex altero mortuos suscitans; quid mihi prodesse potest quod in ipso moritur, absque eo quod vivificat? Denique ipse ait: Caro non prodest quidquam, f
Abbreviated transcription (Latin):
olo et p̃cor ut harũ lator uene¬
rabilis altecũbe abbas uiui¬
anus. mͥ obsuam religiositatẽ
admodũ familiaris amicus: a¬
micum uos ꝑ dei amore et nr̃o.
in suo negocio exꝑiat᷑. Q hec ꝓ
illo: reliqua aũt uobis. Quod
tũ patiatur: Aut qm dabit ho
cõmucatoem̃ ꝑ anima suas
Ne  cotus mundꝰ suffice̾t. Mag
cruce potuit reparari Si rursũ
coiruerit pcc̃o dũ taxat ad mor¬
tem : unde iam reꝑabitur: Nũ¬
quid aut alt̾ xp̃c aut idem iti
crutifige̾ ht̃ ꝓ illaͦ. Suꝑ hoc ueł¬
lem uos nunquã obluusci il¬
lud sapientis cõsiluum. fili me¬
morare nouissima tua: et ineter¬

Expanded text:
olo et precor ut harum lator venerabilis Altaecumbae abbas Vivianus, mihi ob suam religiositatem admodum familiaris amicus, amicum vos pro Dei amore et nostro, in suo negotio experiatur. Et haec pro illo, reliqua autem vobis. Quid tum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Nec totus mundus sufficeret. Magncruce potuit reparari. Si rursum corruerit peccato duntaxat ad mortem, unde jam reparabitur? Nunquid aut alter Christus, aut idem iterum crucifigi habet pro illa? Super hoc vellem vos nunquam oblivisci illud Sapientis consilium: Fili, memorare novissima tua, et in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uidet eos uidet ⁊ me: ⁊ si ñ in mõ
corꝑe. Q qd̾ locunt᷑ ip̃i. ego parit᷑
lequor: s eoꝵ lingͥs. Corꝑe fatcor
absum. s hec ẽ exigua portio mei.
Porro qͥ uidit faciẽ mẽã. tm̃ sñ
culpa. ⁊ sine nota m̃datii. asserit
se ñ uidisse p᷑artẽ mei. s me. cũ
rit. Quanto itaq ueriꝰ ẽẽ me dix¬
erim. ⁊̃ sine p̃sentia corꝑis. uͥ me¬
am sentio uolũcatẽ. meuͭ sp̃m̃ ⁊
amorẽ: q̃ utiq ẽ pars potior dig¬
niorq mei ͦ Trib gͦ in corꝑib
tate qͣ ambob ego inferior sũ:
s eadem uo luntate ⁊ sũma con¬
cordia animoꝵ. Cur enĩ unita¬
tem hanc int̾ diu̾sos ut᷑ faciat
compago caritatis in uno spũ:
si carnalis copła efficit ut sint
duom carne unaͦ. Quartũ uo
actli uelim si dignũ uidicati.
⁊ in eandem cõcurrẽ unitatem
dilectionis. Quod faciłe si ñ cõ¬
tempnitis optinebitis: tantum
id uos nequaqͣm contempne̾ eiꝰ
cognitum faciatis. ual̾. Ad eun¬

Expanded text:
in meo corpore: et quod loquuntur ipsi, ego pariter loquor, sed eorum linguis. Corpore, fateor, absum: sed haec est exigua portio mei. Porro qui vidit faciem meam tantum, sine culpa et sine nota mendacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum rit. Quanto itaque verius esse me dixerim, etiam sine praesentia corporis, ubi meam sentio voluntatem, meum spiritum et amorem, quae utique est pars potior digniorque mei? Tribus ergo in corporibus tate, qua ambobus ego inferior sum, sed eadem voluntate, et summa concordia animorum. Cur enim unitatem hanc inter diversos non faciat compago charitatis in uno spiritu, si carnalis copula efficit ut sint duo in carne una? Quartum vos addi velim, si dignum judicatis et in eamdem concurrere unitatem dilectionis. Quod facile, si non contemnitis, obtinebitis: tantum id vos nequaquam contemnere eis cognitum faciatis. Valete. E
Abbreviated transcription (Latin):
delictis. Q qͥdem nichil mͥ se¬
cunus iudico. qm obedut᷑ dñi
pape uoluntati. s si dignet᷑ at¬
tende̾ ip̃e quid possim. Utinam
uẽpe noui̾t qm ista ñ possum:
aut ꝙͣ difficile possim. Q de hoc
satis dictũ ełł sapienti. Quesi¬
stͥs opusclĩs. q̃ uob̾ mitte̾t: s ñ
fuit ad manũ. qd̃ ur̃o dignũ
crederem studio. libeslũ tñ de
grã ⁊ libo arbitrio nuꝑ edidi:
illum uob̾ libenter mittam.
cum uos uelle cognouero ua
ro multis ⁊ ꝑ multos
adsum.Tres induob ꝯspicitis.
git̾ pͦtore reqͥesco: ⁊ qͥdem securiꝰ

Expanded text:
s. Et quidem nihil mihi securius judico, quam obedire domini papae voluntati; sed si dignetur attendere ipse quid possim. Utinam nempe noverit quam ista non possim aut quam difficile possim. Et de hoc satis dictum sit sapienti. Quaesistris Opusculis quae vobis mitteret: sed non fuit ad manum, quod vestro dignum crederem studio. Libellum tamen de Gratia et Libero Arbitrio nuper edidi: illum vobis libenter mittam, cum vos velle cognovero. » ro multis et per multos adsum. Tres in duobus conspicitis, jugiter pectoribus requiesco, et quidem securius
Abbreviated transcription (Latin):
pape ꝑ suasũ fuisse cognoui¬
mꝰ. ut eum uideł icrosolimã
ꝑmittẽt ꝓfiusci: nec sui fuerit
studii. nͨ uoluntatis. Qd̃ ⁊ si
multũ uoluiss. ꝓficisci tñ ñ
poterat nͥ cũ graui scandalo oĩ¬
um qui apud nos sũt bonoꝵ:
metuentiũ quippe ne plus ma¬
li eius absentia facẽt sius. ꝙͣ
scdm̃ qd̃ script᷑a monet misere̾
inqͥens aĩe tue placẽs do̾ ͭ pla¬
cet ne uob̾ ut causis onerer. oc¬
cuper negociis. nich  ꝓ fit exoc¬
cupari ꝓpͥis cũ totꝰ implicet a¬
liens: Si inueni grãm in ocłis
ur̃is. date oꝑam ut ꝓrsus amo¬
uear ab huiusmͦi: quatinꝰ lice

Expanded text:
pae persuasum fuisse cognovimus, ut eum videlicet Jerosolymam permitteret proficisci, nec sui fuerit studii, nec voluntatis. Quod etsi multum voluisset, proficisci tamen non poterat nisi cum gravi scandalo omnium qui apud nos sunt bonorum, metuentium quippe ne plus mali ejus absentia faceret suis, quam secundum quod Scriptura admonet, Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo ; placetne vobis ut causis onerer, occuperque negotiis, nihilque prosit exoccupari propriis, cum totus implicer alienis? Si inveni gratiam in oculis vestris, date operam ut prorsus amovear ab hu
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝯsiliis acqͥ escitis: s nes¬
cio quo cłi iudicio. oĩa uob̾
ita uertitis in ꝑu̾sum ut ꝓ¬
bra honorẽ. honorẽ ꝓbra du¬
catis. tuta timeatis. tunda ꝯ¬
tẽpnatiss ⁊ quod olun sco ⁊
glorioso regi dauid. ioab legi¬
tur exꝑbrasse diligitis eos qͥ
uos odert⁊ odio habetis eos
qui uos diligere uolunt Ne
rem iterare malitiã adu̾sus
ñ merentẽ. nec q̃runt in hoc
honorẽ ur̃m. s suũ ꝯmodum.
Immo nͨ suũ cõmodũ. s dia¬
boli uoluntatẽ: ut regis qd̾ ab¬
sit potentiã. ꝯcepti furoris ha¬
beant effectͥcem. ꝙ̃ suis seposse
adimplere uirib ñ ꝯfidũt ĩi¬
mici corone ur̃e regni manife¬
stissimi tͣbatores. At quicqͥd uo¬
bis de regno ur̃o. de aĩa ⁊ coro¬
na ura face̾ placeat. nos eccłie
filii. matris inuirias. ꝯtẽptũ
⁊ ꝯculcationẽ oĩno dissimula¬
re ñ possumꝰ: q̃ illi p̾ter illa q̃

Expanded text:
quiescitis: sed nescio quo Dei judicio, omnia vobis ita vertitis in perversum, ut probra honorem, honorem probra ducatis, tuta timeatis, timenda contemnatis: et, quod olim sancto et glorioso regi David Joab legitur exprobrasse, diligitis eos qui vos oderunt, et odio habetis eos qui vos diligere volunt IIrem iterare malitiam adversus non merentem, quaerunt in hoc honorem vestrum, sed suum commodum, imo nec suum commodum, sed diaboli voluntatem; ut Regis quod absit! potentiam concepti furoris habeant effectricem, quem suis se posse adimplere viribus non confidunt, inimici coronae vestrae, regni manifestissimi turbatores. 3. At quidquid vobis de regno vestro, de anima et corona vestra facere placeat, nos Ecclesiae filii, matris injurias, contemptum et conculcationem omnino dissimulare non possumus, quae illi, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
qꝙ ad mort̾e si ra oportuerit
ꝓ matre nr̃a. armis qͥb licet:
ñ scutis ⁊ gladiis. s p̾cib fle¬
tibq ad dm̃. E ego quidem
qui me menu̾ p̾ter cotidianaᷤ
p̾ces. quas ꝓ pace ⁊ salute ue¬
stra atq regno. coram dño
supplex ip̃o teste fundebã.⁊ a
pud sedem apłicã litt̃s ⁊ nun¬
tiis causam urãm egisse. fate¬
or usq pene ad ꝓpͥe ꝯscientie
lesionem ce ip̃ius sũmini põ¬
tificis iustam qd̃ difficeri ñ
debeo ꝯtͣ me in dignationẽ.¬

Expanded text:
oportuerit, pro matre nostra, armis quibus licet, non scutis et gladiis, sed precibus fletibusque ad Deum. Et ego quidem, qui me memini, praeter quotidianas preces quas pro pace et salute vestra atque regno coram 205 Domino supplex ipso teste fundebam, etiam apud Sedem apostolicam litteris et nuntiis causam vestram egisse, fateor, usque pene ad propriae conscientiae laesionem, et ipsius summi Pontificis justam quod diffiteri non debeo
Abbreviated transcription (Latin):
ctus comes radulfus ⁊ t̾ra
eius tã indebite ĩmo tam ił¬
licite absoluetur: Quid it̾m
nultis pccm pec̃o addere ͥ et
itam di suꝑ uos qd̃ absit ac¬
cumulare: Quid peccauit
comes theobaldꝰ. ut irã urãm
rursũ in currere meat᷑. qui
⁊ absolutionẽ comitis radul¬
si licet inustã sicut scitis.
tanto labore et difficltate
optinuit᷑: ⁊ recluiiã excõmu¬
nicationẽ qmuis iustissime
ut pote qd̾ timore ur̃o ⁊̃ abiu¬
rauit: Nolite q̃so nolite dñe
mi rex regi ur̃o. immo oĩum
conditori. tã euident̾ in fuoreg¬
no ⁊ in sua possessione auderẽ
resistere: ⁊ manũ extendere
tã freq̃nti ⁊ cemerario ausu.
adu̾sum t̾ribilem ⁊ eũ qui au¬
fert spm̃ pͥncipũ. t̾ribilem
apud reges t̾re. Acrit̾ loquor.

Expanded text:
ctus comes Radulfus et terra ejus tam indebite, imo tam illicite absolveretur? Quid iterum vultis peccatum peccato addere, et iram Dei super vos quod absit! accumulare? Quid peccavit comes Theobaldus, ut iram vestram rursum incurrere mereatur, qui et absolutionem comitis Radulfi, licet injustam, sicut scitis, tanto labore et difficultate obtinuit; et redivivam excommunicationem, quamvis justissime utpote quod timore vestro etiam abjuravit? Nolite, quaeso, nolite, domine mi Rex, Regi vestro, imo onmium Conditori, tam evidenter in suo regno et in sua possessione audere resistere, et manum extendere tam frequenti et temerario ausu adversum terribilem, et eum qui aufert spiritum principum, terribilem apud reges terrae. Acriter loquor,
Abbreviated transcription (Latin):
mini. suꝑ anathemate mox
innouando. in comitẽ radul¬
fum. oe uultis me dare ope¬
rã. oĩmodis ut ñ siat. ob mł¬
ta mala q̃ secut᷑a inde puta¬
tis: ꝓrsus nĩ utdeo quomͦ ĩ¬
plere possim.⁊ mandato ob¬
uiarẽ aplico. Qd̃ ⁊ si possem
ñ uideo qd̾ racionabilit̾ possẽ.
Doleo quidẽ de mał si inde ꝓ¬
ueniant. s ñ id̾o tñ debemus
facẽ mala. ut ueniant bona.
Satius tutiꝰq hoc totũ. ꝓfcõ
oĩpotentis di iuditio ce dispo¬
sitioni telinqͥm᷑: qui pocest fa¬
cẽ. ut ⁊ bona q̃ ip̃e uult fieri.
fiant ⁊ maneant. et malaq̃
mali moliunt᷑ ñ ueniant: aut
certe in eos ipsos potuis quiea
uolunt. ce q̃runt ueniant.

Expanded text:
mini super anathemate mox innovando in comitem Radulfum, et vultis me dare operam omnimodis ut non fiat, ob multa mala quae secutura inde putatis, prorsus non video quomodo implere possim, et mandato obviate apostolico: quod etsi possem, non video quod rationabiliter possem. Doleo quidem de malis, si inde proveniant: sed non ideo tamen debemus facere mala, ut veniant bona. Satius tutiusque hoc totum profecto omnipotentis Dei judicio et dispositioni relinquimus, qui potest facere ut et bona quae ipse vult fieri, fiant et maneant; et mala quae mali moliuntur, non veniant; aut certe in eos ipsos potius, qui ea volunt et quaerunt, veniant.
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo noui dilexi. ⁊ ur̃m
honorẽ uoluis scitis uos
qnͣto labore quanta q sollici¬
tudine. toto anno pͥcito q̃rẽ¬
de paci ur̃e inrtendi. una cũ
aliis fidelib urĩs. Limeo aũ.
ne sñ causa laboraui̾mꝰ ĩ uob̾.
Uos nãq ut manifestũ est.
a bono ⁊ sano cõsilio qd̾ acce¬
ꝑatis. nimiũ cito. nimium¬
q leuit̾ resilitis: ⁊ ad mala
priora q̃ dudũ ñ ĩmerito ꝑpe¬
tsse uos plangebatis adhut
retentib illis plagis. rursũ
ut audio nescio quo diaboli¬
co ꝯsilio festinatis. Aquo.n.
ñ a diabolo ꝓcedẽ hoc ꝯsiliũ
dixerim. ꝑ quod fit ut incen¬
diis incencdia. homicidiis ho¬
miciclia addant᷑: clamor denu¬
o pauꝑm. ⁊ gemitꝰ cõpeditoꝵ.
tonent patris orphanoꝵ ⁊ ui
clicis iuduar: Plane his ho¬
stiis hostis ille antiquꝰ nr̃i ge¬
nens oblectat᷑: qm̃ ip̃e homi¬
cida est ab initio. E nolite fru¬
stra occasionẽ sum̾e de comite
theobaldo. ad excusandas ex¬
cusationes in pcc̃is: cũ uir

Expanded text:
ex quo novi, dilexi, et vestrum honorem volui: scitis vos quanto labore quantaque sollicitudine toto anno praeterito quaerendae paci vestrae intendi una cum aliis fidelibus vestris. Timeo autem ne sine causa laboraverimus in vobis. Vos namque, ut manifestum est, a bono et sano consilio quod acceperatis, nimium cito nimiumque leviter resilitis: et ad mala priora, quae dudum non immerito perpetrasse vos plangebatis, adhuc recentibus illis plagis, rursum, ut audio, nescio quo diabolico consilio, festinatis. A quo enim nisi a diabolo procedere hoc consilium dixerim, per quod fit ut incendiis incendia, homicidiis homicidia addantur, clamor denuo pauperum, et gemitus compeditorum, ersonent Patris orphanorum, et Judicis viduarum? Plane his hostiis hostis ille antiquus nostri generis oblectatur, quoniam ipse homicida est ab initio . Et nolite frustra occasionem sumere de comite Theobaldo ad excusandas excusationes in peccatis , cum vir
Abbreviated transcription (Latin):
ch̾ominꝰ pecuniam sicut eis ui¬
sũ est diutserẽ: me ñ solũ ñ co¬
niuente. s ⁊ nesciente quid
fecerit. Cede̾t ĩa si placet ma¬
nifeste indignatio ueritati
nec m de inceps frons ruget᷑
aut suꝑciliũ deponae᷑. s solica
redeat serenitas. blando⁊ be¬
nigno uultui: ac suo denuo
sole leta facies induat᷑. Nam
in młtis scͥptitationib meis.
hoc me iam metuere ñ oporte¬
bit: qm̃ facile enĩdabo. Sero.
scio p̾sũpsi plusꝙꝵͣ oportuit. pa¬
iũ accendẽs. qͥs. cui sc̾ptitare
p̃sumerẽ: s ad ĩo quidẽ audẽ¬
dũ. ur̃a me armarat benigni¬
tas: ñ negabitis. Urgebat de¬
inde caritas amicoꝵ: ⁊ eñĩ ꝑ¬
pauca ꝓ me scͥpsi si bene me¬
mini. S neqͥd nimis. Dabo si po¬
t̾o zelo meo. de cetõ tẽꝑam̃tũ.
scientiam: ⁊ ponã digitum meũ
sr̃ os meũ . Tolerabiliꝰ enĩ offen¬
dam aliqͦs amicoꝵ: qͣm mltis¬

Expanded text:
hilominus pecuniam, sicut eis vihilominus pecuniam, sicut eis visum est, diviserunt, me non solum non connivente, sed et nesciente quid fecerint. Cedat jam, si placet, manifestae indignatio veritati, nec mihi deinceps frons rugetur, aut supercilium deponatur: sed solita redeat serenitas blando et benigno vultui, ac suo denuo sole laeta facies induatur. 202in multis scriptitationibus meis, hoc me jam metuere non oportebit, quoniam facile emendabo. Scio, scio, prum attendens quis cui scriptitare praesumerem: et ad id quidem audendum vestra me armarat benignitas, non negabitis. Urgebat deinde charitas amicorum: etenim perpauca pro me scripsi, si bene memini. Sed ne quid nimis. Dabo, si potero, zelo meo de caetero temperamentum, scientiam; et ponam digitum meum super os meum. Tolerabilius enim offendam aliq
Abbreviated transcription (Latin):
postulata respondẽs. Modo aũ
me metito ñ modicũ dico. s
nichibũ: qm̃ abheri ⁊ nudius¬
t̾cius au̾tit factem suã a me.
Cur hoc : Quid pͤcaui : Multũ
fateor. si pecunia cardinał iuo¬
nis bone memorie meo arbitͥo
distbuta fuit. ⁊ ñ adnitũ ĩp̃iꝰ.
qd̾ utiq ad aures dñi mei fu¬
isse ꝑlatũ. mͥ relatũ ẽ. S con¬
fido. quia nẽ huiꝰ rei ueritate
cognoscetis: ⁊ ueritas liberabit
me.Non sũ tam hebes: ut ig¬
norẽ ecclie ẽẽ quidqͣd illere¬
rũ suarũ ñ dederit. S ĩa au¬
dite simpliceos ui̾tatẽ. Si fue¬
tiũ: ip̃m os meũ ꝯdẽpnabit
me.Qñ homo exuit hominẽ
absens erami immo ⁊ ualde
remotus. Audiui aũt ab his
qui affluert̃ qd ip̃e fecĩt suũ te¬
eram diuicdendũ cõmisit: qd̾
nob̾ nota eeñt loca pauꝑiora
scõꝵ. Porro abbes illi domũ ue¬
nientes.⁊si ĩuenientes me de¬
tinebar enĩ tc̃ tẽꝑis ex ur̃o mã¬
dato pacis q̃ende negociis. ni¬

Expanded text:
ens. Modo autem me merito non modicum dico, sed nihilum, quoniam ab heri et nudiustertius avertit faciem suam a me. Cur hoc? quid peccavi? Multum, fateor, si pecunia cardinalis Ivonis bonae memoriae meo arbitrio distributa fuit, et non ad nutum ipsius: quod utique ad aures domini mei fuisse perlatum, mihi relatum est. Sed confido quia nunc hujus rei veritatem cognoscetis, et veritas liberabit me. Non sum tam hebes, ut ignorem Ecclesiae esse quidquid ille rerum suarum non dederit. 2. Sed jam audite simpliciter veritatem. Si invcium, ipsum os meum condemnabit me. Quando homo exuit hominem, absens eram, imo et valde remotus. Audivi autem ab his qui adfuerunt, quod ipse fecerit suum teeram, dividendum commisit; eo quod nobis nota essent loca pauperiora sanctorum. Porro abbates illi domum venientes, et non invenientes me detinebar enim tunc temporis ex vestro mandato pacis quaerendae negotiis, ni
Abbreviated transcription (Latin):
de imminentib eccłie ꝑicłis. ⁊
gͣui scismate qd̃ timemꝰ: ac plu¬
runis q̃ sustinemꝰ ĩ cõmodis.
adherentib: ab ipĩs audire po¬
tĩtis. si scire placuerit . q̃ scrip¬

Expanded text:
de imminentibus Ecclesiae periculis, et gravi schismate quod timemus, ac plurimis quae sustinemus incommodis. adhaerentibus: ab ipsis audire poteritis, si scire placuerit, quae scrip
Abbreviated transcription (Latin):
fideliui. sapientiũq uiroꝵ. Di¬
cebant nãq id a uob̾ facile. ⁊
absq lesione ecclie ĩpet᷑ri: dũ
in manu ur̃a sit. eandẽ denuo
sententiã. q̃ iuste data fuit.
arte deludat. ⁊ pax ꝑincde op¬
tineat᷑: ⁊ qui głat᷑ in malicia.
⁊ potens ẽ inũquitate. nich
inde lucret᷑. Multa habeo uo¬
bis. s ñ est opus de om̃ib scͥ¬
bere: cũ p̃sens sit qui oĩa scit. ⁊
uiua uoce planiꝰ potest ⁊ pleniꝰ

Expanded text:
fidelium sapientiumque virorum. Dicebant namque id a vobis facile et absque laesione Ecclesiae impetrari, dum in manu vestra sit eamdem denuo sententiam, quae juste data fuit, arte deludatur, et pax proinde obtineatur; et qui gloriatur in malitia, et potens est in iniquitate, nihil inde lucretur. Multa habeo d non est opus de omnibus scribere, cum praesens sit qui omnia scit, et viva voce planius potest et plenius
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ: idq ad cumubũ doloris ab
his a quib resarciri debuerãt
Amici tui ds ⁊ ꝓximi tui. adu̾¬
sum te aꝓpinqͣuer̃t et steterũt.
Nam qui mandatũ tuũ trãs¬
g̃diunt᷑ ñ sunt aliem. ñ sunt
extͣnei a scũario tuo: s eorũ
hodielocũ tenent quib dixisti. Si
diligitis me. mandata mea
seruate. Comitẽ uadulfũ ⁊ux¬
orem eius d̾s ꝯiunxerat ꝑ
ministros eccłie: ⁊ eccłia ꝑde

Expanded text:
 idque, ad cumulum doloris, ab his a quibus resarciri debuerant. Amici tui, Deus, et proximi tui adversum te appropinquaverunt et steterunt . Nam qui mandatum tuum transgrediuntur, non sunt alieni, non sunt extranei a sanctuario tuo, sed eorum hodie locum tenent, quibus dixisti: Si diligitis me, mandata mea servate . Comitem Radulfum et uxorem ejus Deus conjunxerat per ministros Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
est: quod inteneb̾s fcã sunt
oꝑa tenebrarũ. Qui enĩ male
agit odit lucem: et ñ uenit ad
lucem. ut ñ arguant᷑ oꝑa eiꝰ a bu¬
ce. Quid meruit comes cheobal¬
dus: Quid peccauit ho ille: Si
pec̃m est osd̃ diligit iusticiã et
odit iniqͥtatẽ: ñ potest excusa¬
ui.Si pcc̃m est qd̃ redlit regi
que regis sunt. ⁊ que sũt dei
do: ñ potest excusari. Si archi¬
ep̃m bituritensem suscepit ad ĩ¬
ꝑium ur̃m: hoc est maximũ et
primũ pcc̃m. En sangͥs iste de
manu eius exqͥrit᷑. Qui retͥbu¬
unt mala ꝓ bonis detͣhebũt
ei  qm̃ seqͣr bonitatẽ. Multi
olamant ad uos in toto corde
suo. ut iniuriã filii ũri ⁊ op¬
p̾ssionẽ eccłie. digna animadu̾¬
sione uinclicetis: ⁊ artifices hꝰ
sceleris cũ ip̃o eoꝵ capite tiũi
qͥcqͥd libuit. licuit apłico ui¬
gore coherreatis: ut mu̾ticẽ ip¬
sius ĩiqͥtas eius descendat. ad¬

Expanded text:
sunt opera tenebrarum. Qui enim male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus a luce. Quid meruit comes Theobaldus? quid peccavit homo ille? Si peccatum est quod diligit justitiam et odit iniquitatem, non potest excusari. Si peccatum est quod reddidit Regi quae regis sunt, et quae sunt Dei Deo, non potest excusari. Si archiepiscopum Bituricensem suscepit ad imperium vestrum, hoc est maximum et primum peccatum. En sanguis iste de manu ejus exquiritur! Qui retribuunt mala pro bonis, detrahunt ei, quoniam sequitur bonitatem. Multi clamant ad vos in toto corde suo, ut injuriam filii vestri et oppressionem Ecclesiae digna animadversione vindicetis, et artifices hujus sceleris cum ipso eorum capite, cui quidquid libuit, licuit, apostolico vigore coerceatis, ut in verticem ipsius iniquitas ejus descendat. E
Abbreviated transcription (Latin):
ero habeat᷑: ut hac et uice tali
quidẽ tenore ꝑcat᷑. quo tale
aliqͥd de cecõ ñ p̾sumat. Pca¬
tur sane dixer̃. si fieri połsit
salua in oĩb ecclie lib̾t᷑ate.
simul ce archiep̃o debita ue¬
neratione seruata: quẽ manꝰ
aplĩca ꝯsecrauit. Hoc ip̃e uex
humilit̃ petit: hoc nr̃a unu̾¬
sa citra montana nimiũ iã
afflicta eccłia supplicit̾ dep̃ca¬
tur. Alioqͥn clamꝰ manꝰ mor¬
tu thabescentes ce arescentes
nerunt uniu̾so orbi. Siqui¬
dem dep̃catio mea sr̃ hoc aban¬
no pͥore. ⁊ p̾catis meis exigen¬
tib dep̃oationẽ meã ñ exau¬
dicio. s indignatio. indigna¬
tionẽ aũt desolatio pene uni¬
u̾se t̾re secuta est. Siqͥd zelo
urgente erupit. qd̃ ñ fuit art
secus ꝙ fuit dicendũ: sit q̃so
apud̃ uos qͣi ñ dictũ. Ubi uͦ
dixi qd̾ oportuit. & uͥ oportu¬

Expanded text:
ero habeatur, ut hac ei vice tali ero habeatur, ut hac ei vice tali quidem tenore parcatur, quo tale aliquid de caetero non praesumat. Parcatur sane dixerim, si fieri possit salva in omnibus Ecclesiae libertate, simul et archiepiscopo debita veneratione servata, quem manus apostolica consecravit. Hoc ipse Rex humiliter petit, hoc nostra universa citramontana nimium jam afflicta Ecclesia suppliciter deprecatur. Alioquin damus manus morti, tabescentes et arescentes nerunt universo orbi. Siquidem deprecatio mea super hoc ab anno priore; et, peccatis meis exigentibus, deprecationem meam non exauditio, sed indignatio; indignationem autem desolatio pene universae terrae secuta est. Si quid zelo urgente erupit quod non fuit, aut secus quam fuit dicendum; sit, quaeso, apud vos quasi non dictum: ubi vero dixi quod oportuit
Abbreviated transcription (Latin):
ne in illa p̾cipue t̾ra scissura
fiat. in qua solent sic̃ optune
nostis scissure alie resarcire. Nã
si auctor scandali ore singłari¬
⁊ iidicis. trem̃do addicit᷑ ma¬
ledicto quib pirtamꝰ bñdicti¬
onib dignos. huiꝰ neqͥtie fac fug¬
tores ⁊ ꝓpugnatores: De dũo¬
b ñ excusamꝰ regẽ. Nam ⁊ iura
uit᷑ illicite: ⁊ ꝑ seu̾a̾t in iuste.
uerũ id ñ uoluntate. s u̾ecun¬
dia. Nam ꝓbro ducit᷑ sicut op¬
time nostis apud francigenas
iuram̃tũ solue̾ ꝙͣ libet male
publice iuratũ sic qͣmuis ne¬
mo sapiens dubitet. illicita
iuram̃ta ñ ẽe̾ tenenda. uerũ¬
tam̃. ne in hoc qͥdem excusari
posse fatem᷑. Neq enĩ excusa¬
re nos: s ueniam postuslare
suscepimꝰ. uos iidece an excu¬
sare eũ aliqͣtenꝰ possit: ira. eta.
maiestas. Pocit sñ dubio. si mi¬
sccłiam iuditio sr̃exaltandã
decernatis: quatinꝰ udł talis
aliqua ꝯsideratõ in rege ⁊ pu¬

Expanded text:
ne in illa praecipue terra scissura ne in illa praecipue terra scissura fiat, in qua solent, sicut optime nostis, scissurae aliae resarciri. Nam si auctor scandali, ore singulariter Judicis, tremendo addicitur maledicto, quibus 203 putamus benedictionibus dignos hujus nequitiae fugatores et propugnatores? 3. De duobus non excusamus Rit illicite, et perseverat injuste. Verum id non voluntate, sed verecundia. Nam probro ducitur, sicut optime nostis, apud Francigenas juramentum solvere, quamlibet male publice juratum sit, quamvis nemo sapiens dubitet illicita juramenta non esse tenenda. Verumtamen ne in hoc quidem excusari posse fatemur. Neque enim excusare nos, sed veniam postulare suscepimus. Vos videte an excusare aliquatenus eum possit ira, aetas, majestas. Poterit sine dubio, si misericordiam judicio superexaltandam decernatis: quatenus videlicet talis aliqua consideratio in rege et pu
Abbreviated transcription (Latin):
mi.⁊ ñ audiunt nos. qr domꝰ
exasꝑans est. Supplicamꝰ his
quoꝵ ẽ pectata arguere. p̾can¬
tes seruare ne calamũ quassa¬
cũ ꝯtelant. ⁊ linũ fumigãs
ñ extinguant: ⁊ ip̃i magis ĩ
spũ uehem̃ti ꝯter̃t naues thar¬
sis. Si denuntiamꝰ fibiis cũ a¬
pło. ut obecliant patrib ꝑ om̃i¬
loqͥꝰ ne ad indignationẽ ꝓuo¬
cent filios in nos potius eoꝵ
in dignatoẽm ꝓuocamꝰ. Nec de¬
linq̃ntes satisface̾: nec rectores
seu correctores ꝯdescẽde̾ ullate¬
nꝰ acqͥesçĩt. Om̃s suũ stomatũ
sequunt᷑: ⁊ totis uirib funẽ
indiu̾sa tͣhentes rũpũt. Heu
n̾dũ recenti eccłie plage ciea¬
trix occalluro: ⁊ rursũ scin¬
dere parant. uursus corpus
xͥ affige cruci. rursus fodere
latus innocĩ. rursus uesti¬
m̃ta diuid̾e atq ipãm quod
in ip̃is est tunicã in ꝯsutilẽ
ꝙͣuis frustra dĩpere sacagũt.
Siqua in uob̾ sunt iiscã picta¬
tis. tantis uos opponite malis:

Expanded text:
; et non audiunt nos, quia domus ; et non audiunt nos, quia domus exasperans est . Supplicamus his quorum est peccata arguere, peccantes servare, ne calamum quassatum conterant, et linum fumigans non exstinguant: et magis in spiritu vehementi conterunt naves Tharsis. 2. Si denuntiamus filiis cum Apostolo ut obediant patribus per omniloquimur ne ad indignationem provocent filios , in nos potius eorum indignationem provocamus. Nec delinquentes satisfacere nec rectores seu correctores condescendere ullatenus acquiescunt. Omnes suum stomachum sequuntur, et totis viribus funem in diversa trahentes, rumpunt. Heu! necdum recenti Ecclesiae plagae cicatrix occalluit, et rursum scindere parant, rursus corpus Christi affigere cruci, rursus fodere latus innoxium, rursus vestimenta dividere, atque ipsam, quod in ipsis est, tunicam inconsutilem, quamvis frustra, dirumpere satagunt. Si qua in vobis sunt viscera pietatis, tantis vos opponite malis,
Abbreviated transcription (Latin):
malum
scisma in eccłia sit.
⁊ qm sit decestandũ. ⁊ oĩmodi
deuitandũ: eiudent̾ qͦndam
ostendit famosa ⁊ horrenda
mors̾ uiroꝵ illorũ qͦs obistius¬
modi pestem. t̾ra deglutieus.
usuos tnͣsmisit ad inferos. Ostẽ¬
dit ⁊ illa ꝑsecutio giub̾tina. si¬
ue burdini temeritas. quos
nr̃a iam tẽꝑa exꝑca sũt. inter
regnũ et sac̾dotiũ diuidentes.
plaga plene incurabili.⁊ casti¬
gatione crudeli.Ostendit ⁊ illa
que nuꝑ adhuc pꝰt multam
et multifariã ecclie uexationẽ
⁊ uastationẽ. tandem dõ mise¬
rante finẽ accepit rabies leo¬
nina. Merito ꝓude saluator
in enͣgłio. ue inͣqͥt homini illi:
ꝑ quẽ scandalũ uenit. Ue nobͥ
qui uiuimꝰ plange̾ q̃ ꝑculimꝰ.
dolere q̃ sentimꝰ. ti m̾e q̃ expe¬
ctamꝰ. E qd̃ peiꝰ ẽ ad tã malũ
habitũ humane res deuene¬
it̃: ut nͨ rei humiliari uelĩt
nͨ uidices misereri. Dicimꝰ ini¬
quis. nolite iniq agere. et delĩ¬
quentib. nolice ecaltare cor

Expanded text:
malum schisma in Ecclesia sit, et quam sit detestandum et omnimodis devitandum, evidenter quondam ostendit famosa et horrenda mors virorum illorum, quos ob istiusmodi pestem terra deglutiens, vivos transmisit ad inferos. Ostendit et illa persecutio Guibertina, sive Burdini temeritas, quos nostra jam tempora experta sunt, inter regnum et sacerdotium dividentes plaga pene incurabili, et castigatione crudeli. Ostendit et illa quae nuper adhuc, post multam et multifariam Ecclesiae vexationem et vastationem, tandem Deo miserante finem accepit rabies Leonina. Merito proinde Salvator in Evangelio: Vae, inquit, homini illi per quem scandalum venit! Vae nobis qui vivimus, plange sentimus, tremere quae exspectamus! Et, quod pejus est, ad tam malum habitum humanae res devenerunt, ut nec rei humiliari velint, nec judices misereri. Dicimus iniquis: Nolite inique agere; et delinquentibus: Nolite exaltare cornu
Abbreviated transcription (Latin):
in mortib hominũ: in exiliis
carcertb. Ip̃a religio. uenit ĩ
citur apud nos: saltẽ m̃tio¬
nem face̾ pacis. Nuscͣ fides.
nusqͣm ĩnocentia tuta. Ama¬
tor ĩnocentie ⁊ pietatis cultor
comes theobaldus: pene tͣditꝰ
est in animã ĩmicoꝵ eius qm¬
pulsus ẽ ut cade̾t: s dominꝰ sus¬
cepit eumł ⁊ gaudet quod iusti¬

Expanded text:
in exsiliis carceribus. Ipsa religio venit in citur apud nos saltem mentionem facere pacis. Nusquam fides, nusquam innocentia tuta . Amator innocentiae et pietatis cultor eomes Theobaldus pene traditus est in animam inimicorum ejus. Impulsus est ut caderet, sed Dominus suscepit eum; et gaudet quod
Abbreviated transcription (Latin):
quippe scismaticoꝵ intrant ⁊¬
exeunt ad quosdã de nr̃is liberiꝰ
ꝙ solebant: et u̾ba tyranni
sicłi familiarit̾ admittunt᷑.

Expanded text:
quippe schismaticorum intrant et exeunt ad quosdam de nostris liberius quam solebant, et verba tyranni Siculi familiariter admittunt
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt que despicis. M axima.
et̾na. celestia sũt que appetis. Plu̾
dicam: ⁊ uerum dicam. Cenebͣs
deseris: ⁊ luoem ingrederis. De
ꝓfundo fluctuum: emergis ad
portum. Se misera seruitute: in
felicem libertatẽ respiras. He
morte deniq tnͣsis aduitam. Si qͥ¬
dem usq modo tua ñ dei uolunct¬
te. da iuiuens. ñdei lege: iunens
mortua eras. Uiuens mundo.
mortua deo. liue ut uerius loqͣr.
nec mundo uiuens nͨ deo uolens
quippe sub habitu ⁊ nomine re¬
ligionis. instar unius de scło
conu̾sari: sola deum ate uolũ¬
tate repuleras Pon aũt ualens
quod stulte uolebas: ñ tu quidẽ
mmundum. sce mundꝰ repulerat.
Heum gͦ repellẽs. ⁊ a scło repulsa.
int̾ duas ut dicitur sellas corrue¬
ras. Nec deo itaꝙ uuebas quia
nolebas: nec scło quia pot̾as.
Alceri quidem uolens. aiteri in¬
uita: s tam̃ utq mortua Sic de
tant. ⁊ intus aliud appenint. At
uero nunc ꝑ di miscdiam incipis

Expanded text:
na sunt quae despicis; maxima, na sunt quae despicis; maxima, aeterna, coelestia sunt quae appetis. Plus dicam, et verum dicam: tenebras deseris, et lucem ingrederis. De profundo fluctuum emergis ad portum; de misera servitute in felicem libertatem respiras; de morte denique transis ad vitam: siquidem usquemodo tua non Dei voluntate, tua vivens non Dei lege, vivens mortua eras; vivens mundo, mortua Deo; sive, ut verius loquar, nec mundo vivens, nec Deo. Volens quippe sub habitu et nomine religionis instar unius de saeculo conversari, sola Deum a te voluntate repuleras: non autem valens quod stulte volebas, non tu quidem mundum, sed te mundus repulerat. Deum ergo repellens, et a saeculo repulsa, inter duas, ut dicitur, sellas corrueras. Nec Deo itaque vivebas, quia nolebas; nec saeculo, quia non poteras: alteri quidem volens, alteri invita; sed tamen utrique mortua, Sic debtant, et intus aliud appetunt. At vero nunc per Dei misericordiam incipis