comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uo tem̃p plurima parsscottorũ
inhibernia. & non nulla &iam de
br& tonibus inbritania . rati¬
onabile &ecclesiasticũ paschalisob¬
seruantiȩ tempus dño donante sus¬
cepit : siquidem ad amnan prb̃t & ab¬
bas monachorum. qui erat in insula
hii cũ legationis gratia missus asua
gente ueniss& ad ald fridũ regem
angłr. &aliquandiu in ea prouintia
moratus uider& ritus ełȩ nonicos.
sed & a pluribus qui erant eruditores
eẽt sollerter admonitus. Ne contra
uniuersalem ccłȩ morem. uel in ob ser¬
uantia paschali: in aliis quibusq de¬
cr&is. cum suis paucissimis & in extremo
mundi angulo positis ui uere prae¬
sumer&: Mutatus mente est. ita utea
suorumq con&udini libentissi me
preferr&: Erat enĩbonus & sapiens
& scientia scripturarum nobilissime
instructus. qui cum domũ rediss& cu¬
rauit suos qui erant inhii quiue eidem
erant sub diti monas terio ad eum quem
cogno uerat. quemque ipse toto excor¬
de susceperat ueritatis callem ꝑduce

Expanded text:
 plurima pars Scottorum in Hibernia, et nonnulla etiam de Brittonibus in Brittania, rationabile et ecclesiasticum Paschalis observantiae tempus Domino donante suscepit. Siquidem Adamnan presbyter et abbas monachorum qui erant in insula Hii, cum legationis gratia missus a sua gente, venisset ad Aldfridum regem Anglorum, et aliquandiu in ea provincia moratus, videret ritus Ecclesiae canonicos; sed et a pluribus qui erant eruditiores esset sollerter admonitus, ne contra universalem Ecclesiae morem, vel in observantia Paschali, vel in aliis quibusque decretis cum suis paucissimis, et in extremo mundi angulo positis vivere praesumeret, mutatus mente est; ita ut easuorumque consuetudini libentissime praeferret. Erat enim vir bonus et sapiens, et scientia Scripturarum nobilissime instructus. Qui cum domum rediisset, curavit suos qui erant in Hii, quive eidem erant subditi monasterio, ad eum quem cognoverat, quemque ipse toto ex corde susceperat, veritatis callem perduc
Abbreviated transcription (Latin):
ad cę̧lestia sus pensus: Deniq
cum sacrificium dõ uictimȩ salu¬
taris offerr&. non eleuata in al¬
tũ uoce. sed profusis eximo pe
nis in episcopatu ꝑ actis rep&ut
insulam ac monasteriũ suũ. di
dies sibi mortis uel uitȩ magis
illius. quȩ sola uita dicenda ẽ.
iam ad propiar& introitus: sic̃ ipse
quoq tempore codem ñ nullis.
sed uerbis obscurioribus. quȩ ta¬
men post modum manifeste in¬
tellegerentur. solita sibi simpli¬
citate pandebat: Quibus dam aut̃
hoc idem. &iam manifeste reuelalat.

Expanded text:
ad caelestia suspensus. Denique ad caelestia suspensus. Denique cum sacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pecnis in episcopatu peractis, repetiit insulam ac monasterium suum DCLdies sibi mortis vel vitae magis illius quae sola vita dicenda est, jam adpropiaret introitus: sicut ipse quoque tempore eodem nonnullis, sed verbis obscurioribus, quae tamen postmodum manifeste intelligerentur, solita sibi simplicitate pandebat; quibusdam autem hoc idem etiam manifeste revelabat.
Abbreviated transcription (Latin):
it ut eata reuerso ad sedem eccłȩ
hagustal densis cui regendȩ primo
fuerat ordinatus. cudberecht ec¬
desiȩ lindis farnensis gubernacu¬
la susciperit: Qui susceptũ episco¬
patus gradum: adimitationem
beatorũ aposto lorũ. uirtutũ orna¬
bat operibus commissam namq:
sibi plebem. & orationib ꝓtege¬
bat assiduis. & ammonitionibus
sa luberrimis ad cȩlestia uocabat:
et quod maxime doctores iuua¬
re sol&. ea quȩ agenda docebat
ipse prius agendo p̃monstrabat:
Erat quippe ante omnia diuinȩ
caritatis igne feruidus. patientiȩ
uirtute modestus. orationum de¬
uotione sollertissime intentus.
affabilis omnibus qui adse conso .xx¬
lationis gratia ueniebant. Hoc
ipsum quoq orationis loco ducens.
si infirmis fratrib. opem suȩ ex or¬
tationis tribuer&. Sciens quia qui
dixit. diliges dñm dm̃ tuum. dix̃
& diliges proximum. Erat abs¬
tinentiȩ castigatione insignis.
erat gratia conpunctionis. sẽꝑ

Expanded text:
it ut Eata reverso ad sedem Ecclesiae it ut Eata reverso ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula susciperet. Qui susceptum episcopatus gradum ad imitationem beatorum apostolorum virtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis loco ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; sciens quia qui dixit, Diliges Dominum Deum tuum; dixit et, Diliges proximum Al. atinentiae castigatione insignis erat gratia compunctionis semper
Abbreviated transcription (Latin):
s& erui: Tandem rex ipse p̃fatus.
una cum scĩssimo antistite
giosis ac potentibus uiris insu¬
lam nauigauit .: Conueniunt &¬
de ipsa insula lindis farnensi in
hoc ipsum multi defratrib ge¬
nu flectunt om̃s ad iurant per
dñm lacrimas fundunt. obsecrant.
donec ipsum quoq lacrimis ple¬
num dulcib extrahunt latebris.
dum ꝑ uenir&. quamuis multũ
renitens unanima cunctorum
uoluntate superatur. Atq: ad
suscipiendũ episcopatus officiũ.
collum submittere compellit᷑
Eomaxime uictus sermone fa
prophetica cunctaque eum
essent suꝑuentura pate faceret.
detreta. sed peracta hieme quȩ
imminebat: in ipsa sollemnitate
pascha li. cõpl&a est eboraci sub
p̃sentia p̃fati regis eagfridi con¬
riȩ theodorus primatũ tenebat:
Flectus aũ primo inepiscopatũ
hagustaldensis et desiȩ. protrum¬
berẽcto. qui ab episcopatu fuerat
farnensi ecclesia. in qua conuer¬
satus fuerat dilexit p̃fici. Placu¬

Expanded text:
set erui; tandem rex ipse praefatus, set erui; tandem rex ipse praefatus, una cum sanctissimo antistite giosis ac potentibus viris insulam navigavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrimas fundunt, obsecrant; donec ipsum quoque lacrimis plenum dulcibus extrahunt latebris, dum perveniret, quamvis multum renitens, unanima cunctorum voluntate superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur: eo maxime victus sermone, quod prophetica cuncta quae eum essent superventura patefaceret, decreta, sed peracta hieme quae imminebat, in ipsa sollemnitate Paschali compieta est Eburaci sub praesentia priae Theodorus primatum tenebat. Electus est autem primo in episcopatum Hagustaldensis Ecclesiae pro Tunbercto qui ab episcopatu  Al., farnensi Ecclesiae in qua conversatus fuerat, dilexit praefici; placu
Abbreviated transcription (Latin):
seminar&: Nil omnino nondico spi¬
carum. sed ne herbȩ quidem exeo
germinari usq: adiestatis tempo¬
ra contigit: Unde uisitantibus se
exmore fratribus. hordeum iussit
afferri. si forte uel natura soli illi¬
us. uel uoluntas eẽt superni largito¬
ris ut illius frugis ibi potius seges
oriretur: Quod dum sibi allatum.
ultra omne tempus serendi. ultra
omnem spem fructificandi eodẽ
inagro serer&. Mox copiosa seges
exorta: desi deratam proprii labo¬
ris uiro dĩ refectionem p̃bebat.
erat altitudo aggeris quomansi¬
o eius erat uallata. ut çęlum tan¬
tum exea cuius introitum sitiebat
aspicere poss&. Contigit ut con¬
gregata sy nodo non parua. sub
tui firdi quod significat ad duplex
uadũ cui beatȩ memorię theo¬
dorus archi ep̃s p̃sidebat unani¬
mo omnium consensu. ad episco¬
patum ecclesiȩ lindis farnensis
eligcrotur: Qui cum multis le¬
gatariis ac litteris ad se p̃missis¬
Nequa quam suo monas terio pos¬

Expanded text:
seminaret, nil omnino, non dico spiseminaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. tanta autem erat altitudo aggeris quo mansio ejus erat vallata, ut caelum tantum ex ea, cujus introitum sitiebat, aspicere posset, contigit ut congregata synodo non parva sub tuifyrdi, quod significat, ad duplex di, cui beatae memoriae Theodorus archiepiscopus praesidebat, unanimo omnium consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindisfarnensis electus est. Qui cum multis legatariis ac litteris ad se pnequaquam suo monasterio pos
Abbreviated transcription (Latin):
tatus ẽ fratribus dicens: simihi
diuina gratia in illo loco donaue¬
rit. ut deopere manuum mea¬
rum uiuere queam . libens ibi mora¬
bor. Sin alias ad uos citissime dõ
uolente reuertor: Erat autem locus
& aquȩ̃ prorsus & frugis & arbo¬
res in ops. sed & spirituum malig¬
norum frequentia humanȩ habi¬
tationiminus accõmodus: sed ad
uotum uiri dĩ. habitabilis ꝑ om̃a
factus est: siquidem ad aduentũ lius
ipse sibi ibidem expulsis hostib
mansionem angustã circũ uallante
aggere : & domos in ea necessarias
iuuante fr̃mmanu idest oratoriũ
& habitaculum cõmune constru¬
xiss&. Iussit fr̃s in ciusdem habita¬
culi pauimento foueam facere
Erat autẽ tellus durissima & saxo¬
sa cuinulla omnino spes uenȩ fon
facerent: ad fidem & p̃ces famuli dĩ:
alio die aqua plena inuenta est: quȩ
usq: ad hano diem sufficientem cun¬
ctis illo aduenientib gratiȩ suȩ cȩ¬
ramenta sibi ruralia: cum frumen

Expanded text:
tatus est fratribus, dicens: « Si mihi tatus est fratribus, dicens: « Si mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivere queam, libens ibi morabor; sin alias, ad vos citissime Deo volente revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei habitabilis per omnia factus est, siquidem ad adventum ejus ipse sibi ibidem expulsis hostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino spes  Al., spefacerent, ad fidem et preces famuli Dei, alio die aqua plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus gratiae suae caeramenta sibi ruralia cum frumento
Abbreviated transcription (Latin):
aidan quiprimus cius loci ep̃s fuit.
cũ monachis illuc & ipse monadis
adueniens: Monachicam in eo
conuersationem instituit: Quomo¬
do & prius beatus pater augustinꝰ
in cantia fecisse noscitur. scribente
ei reuerentissimo papa gregorio.
quod & supra posuimus: Sed quia
tua frat̾nitas inquit monasterii
regulis erudita. seor sum ficri nonde¬
b& aclericis suis in ecclesia anglorũ
quȩ nuper auctore dõ ad fidem ꝑ¬
ducta est: Hanc deb& conuersati¬
onem instituere. quȩ initio nascen¬
tis ecdesiȩ fuit patrib nr̃is. in qui¬
bus nullus eorum ex his quȩ possi¬
debant. aliquid suum eẽ dicebanT
sederant eis omnia communia:¬
Xin cud berecht. crescentibus
÷meritis religiosȩ intentionis.
adanchoretiee quoq contempla¬
tionis quȩ diximus silentia
plures sufficienter & uersibus
hero icis. & simplici oratione con¬
scripsimus: Hoc tantum in p̃sen¬
ti cõmemorare satis suauesit.
quod aditurus insulam protes¬

Expanded text:
Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, quod et supra posuimus. « Sed quia tua fraternitas, inquit, monasterii regulis erudita, seorsum fieri non debet a clericis suis; in Ecclesia Anglorum, quae nuper auctore Deo ad fidem ducta est, hanc debet conversationem instituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus « nullus eorum ex his quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, sed erant eis omnia communiaxin Cudberct crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae quoque contemplationis, quae diximus, silentia plures sufficienter et versibus heroicis, et simplici oratione conscripsimus, hoc tantum in praesenti commemorare satis sit, quod aditurus insulam protes
Abbreviated transcription (Latin):
tiae. abstergerent. Solebat aũ
ea maxime loca peragrare. illis
asperisq: montibus procul posi¬
ti. aliis horrori erant ad uescendũ.
& paupertate pariter ac rustici¬
tate sua doctorũ arcebant acces¬
sum: quos tamen ille pio liben¬
ter mancipatus labori. tanta
dustria. ut demonas itrio egres¬
sus sepe ebdomade integra.
numquam &iam mense pleno domũ
non redir&. sed demoratus in monta¬
nis. plebem rusticam uerbo pdicati¬
onis simul & opere uirtutis ad g¬
lestia . uocar& : Cum ergo uenerabi¬
lis dñi famulus multos inmulro sen¬
si monasterio degens annos. magnis
tulit eum reuerentissimus abbas
ipsius eata ad insulam lindis farnen¬
sium. ut ibi quoque fratribus custo¬
diam disciplinȩ regularis. & aucto¬
ritate p̃positi intimar& . & ꝓpria
actione p̃monstrar& : Nam & ip¬
sum locum. tunc idem reuerentis¬
simus pater abbatis iure regebat.
Siquidem a temporibus ibidem an
lebat manere cum monachis: Qui
tamen & ipsi. & curam ep̃i familia¬
tinerent. Quia nimirum

Expanded text:
tibus abstergerent. Solebat autem ea maxime loca peragrare,  Al. asperisque montibus procul positi, aliis horrori erant ad visendum, et paupertate pariter ac rusticitate sua doctorum arcebant accessum. Quos tamen ille pio libenter mancipatus labori tanta dustria, ut de monasterio egressus saepe ebdomade  Al., henunquam etiam mense pleno domum non rediret; sed demoratus in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis simul et opere virtutis ad caelestia vocaret. Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos, magnis tulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium, ut ibi quoque fratribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstraret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siquidem a temporibus ibidem antlebat manere cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi familianerent. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
sori. sicut uno eodem que tem̃recum
eodem corpore egredi. Ita &iam
una atque in dissimili. sede. perpetuȩ
bextitudinis meruss& recipi.
Obut aut pat̾ reuerentissimus in in¬
sula farnȩ : multum de precatus frs.
ut ubi cũ que sepelir&ur.
ubi non paruo temr prodno milita¬
r&: At tamen tandem eorum pre¬
cibus uictus. assensum dedit. ut ad in¬
sulam lindis farnensium relatus. in
eccła deponer&ur: Quoddum fac¬
tum eet epd tum ecclȩ illius. anno

Expanded text:
sori, sicut uno eodemque tempore cum sori, sicut uno eodemque tempore cum eo de corpore egredi, ita etiam una atque indissimili sede perpetuae beatitudinis meruisset recipi. Obiit autem Pater reverentissimus in insula Farne, multum deprecatus fratres ut ibi quoque sepeliretur, ubi non parvo tempore pro Domino militarat. Attamen tandem eorum precibus victus assensum dedit, ut ad insulam Lindisfarnensium relatus, in ecclesia deponeretur. Quod dum factum esset, episcopatum Ecclesiae illius anno
Abbreviated transcription (Latin):
ad cęlos: Nosti enĩ quia. tuioris
imperium semꝑ uiuere studui. &
quicquid ignorantia ł fragilitate
deliqui. ea quȩ ad tuȩ uoluntatis ex¬
amen. mox emendare curaui. In¬
cubuit p̃cibus antistis. ftatimq:
petebat adño: Surge inquit fra¬
termi & noli plorare. sed gaudio
gaude. quia qđ rogauimus. superna
nobis clementia donauit. Cuius ꝓ¬
missi & prophetiȩ ueritatẽ. sequens
rerum astruxit euentus: quia
& dęgredientes ab inuicem. non
ultra se corporaliter uiderunt.
& uno eodemq: die. hoc est .xiii
Kalendarũ aprilium egredientes
ccorpore sp̃s eorũ mox beata in ui¬
cem uisione coniuncti sunt. atq:
angelico ministerio pariter ad
regnum cȩleste trans lati. sed he¬
reberect. diutina prius infirmita¬
te decoquitur. Illa ut credibile est
dis pensttione dominicȩ pi&atis.
Ut siquid minus haber& meriti abe¬
ato cudberecto. suppler&. Hoc casti¬
gans longȩ egritudine dolor. Qua¬
tenus a equatus gratia suo interces¬

Expanded text:
ad caelos. Nosti enim quia ad tui oris ad caelos. Nosti enim quia ad tui oris imperium semper vivere studui, et quicquid ignorantia vel fragilitate deliqui, aeque ad tuae voluntatis examen mox emendare curavi. » Incubuit precibus antistes, statimque petebat a Domino: « Surge, inquit, frater mi, et noli plorare, sed gaudio gaude quia quod rogavimus, superna nobis clementia donavit. » Cujus promissi et prophetiae veritatem sequens rerum astruxit eventus, quia et digredientes ab invicem non se ultra corporaliter viderunt, sed uno eodemque dieKalendarum Aprilium, egredientes e corpore, spiritus eorum mox beata invicem visione conjuncti sunt, atque angelico ministerio pariter ad regnum caeleste translati. Sed Hereberct divina prius infirmitate decoquitur; illa, ut credibile est, dispensatione dominicae pietatis, ut si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans longae aegritudinis dolor: quatenus aequatus gratia suo interces
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis nomine hereberect. iam dudũ
copulatus. qui in insula stagni illius
pergrandis : De quo deriuatione
fluuii primordia erumpunt uitã
ducens solitariam. annis singulis eũ
uisitare & monita ab eo perp&uȩ
salutis audire solebat : Hic cum¬
Hic cum
audir& eum ad ciuitatem luguba
cupiens salutarib eius exhortatio¬
nibus. ad superna desideria magis
magisque accendi: Qui dum sese
alter utrum cȩlestis uitȩ pocu¬
lis ebriarent. Dixit interalia
antistos. Memento frater he¬
reberect. ut modo quicquid opus
habes me interroges. metumq
loquaris. Posquam enim ab in¬
uicem digressi fuerimus. non
ultra nos in hoc sę̧culo carnis ob¬
tutibus inuicem aspiciemus
Certus sum namq: quia tempus
meȩ resolutionis instat. & uelox
est depositio tabernaculi mei
Qui hȩt audiens. ꝓuolutus ẽ eius
uestigus. & fusis cum gemitu
neme deseras. sed tui memor
sis fidissimi sodalis. rogesque
supernam pi&atem. ut cui simul
interris seruiuimus. ad cius uiden¬
dam gratiam simul transcamus

Expanded text:
rabilis, nomine Hereberct  Al., Heribcopulatus; qui in insula stagni illius pergrandis de quo Deruentionis fluvii primordia erumpunt, vitam ducens solitariam, annis singulis eum visitare et monita ab eo perpetuae salutis audire solebat. Hic cum audiret eum ad civitatem Lugubalcupiens salutaribus ejus exhortationibus ad superna desideria magis magisque accendi. Qui dum sese alterutrum caelestis vitae poculis debriarent, dixit inter alia antistes: « Memento, frater Hereberct, ut modo quidquid opus habes, me interroges, mecumque loquaris: postquam enim ab invicem digressi fuerimus, non ultra nos in hoc saeculo carnis obtutibus invicem aspiciemus. Certus sum namque quod tempus meae resolutionis instat, et velox est depositio tabernaculi mei. » Qui haec audiens provolutus est ejus vestigiis, et fusis cum gemitu ne me deseras, sed tui memor sis fidissimi sodalis, rogesque supernam pietatem, ut cui simul in terris servivimus, ad ejus videndam gratiam simul transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
ad susceptionem potentiũ sȩculi ł
opostunitas exegiss& cumu.¬
eos dbirefici continger&. simplici
tantũ
tam & cottidiano fratrũ cibo contenti
nilultra quȩ rebant: Tota enĩ fuit
tunc sollicitudo doctorib illis dõ
seruiendi ñ scło totacura cordis
& colendi ñ uentris : Vunde &in
magna erat ueneratione tem̃rtillo
religpons habitus itaut ubicumq
dericus aliqui aut monachus adue¬
nir& gaudenter ab omnib: tamqua
baN & flexo ceruice ł manusigna
rił ore illius sebenedici gaude¬
bunt : Verbis quoq horum exor¬
tatorib diligent᷑ auditũ p̃bebaNT.
sed & dieb domicis ad ecłãm siue
admonas teria certatim non re¬
ficiendi corporis sed audiendi
sermonis dĩ gratia confluebaNT:
Et siquis sacerdotũ inuicũ forte
deuenir& mox congregats in unũ
uico uerbũ uitae ab illo ex peere
curabant : Nam neq alia ipsis
sacerdotib audclericis uicos ad¬
eundiquẽ p̃dicandi baptilandi.

Expanded text:
ad susceptionem potentium saeculi, vel ad susceptionem potentium saeculi, vel opportunitas exegisset, cumeos ibi refici contingeret, simplici tantum et quotidiano fratrum cibo contenti, nil ultra quaerebant. Tota enim fuit tunc solicitudo doctoribus illis, Deo serviendi, non saeculo; tota cura cordis excolendi, non ventris. Unde et in magna erat veneratione tempore illo religionis habitus; ita ut ubicumque clericus aliquis aut monachus adveniret, gaudenter ab omnibus tanquam bant, et flexa cervice vel manu signari, vel ore illius se benedici gaudebant; verbis quoque horum exhortatoriis diligenter auditum praebebant. Sed et diebus Dominicis ad ecclesiam, sive ad monasteria certatim, non reficiendi corporis, sed audiendi sermonis Dei gratia confluebant: et si quis sacerdotum in vicum forte deveniret, mox congregati in unum vicani, verbum vitae ab illo expectere curabant. Nam neque alia ipsis sacerdotibus aut clericis vicos adeundi, quam praedicandi, baptizandi,
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ eaquae ad fidem acueri¬
tatem ꝑtinent & uerbo cunctos do¬
cebat &sopere : Porro fratrib qui
in lindis farnensi ecła scoitis ab cun¬
tib remanere malueriN. Prȩposi¬
ts ẽ abbatis iure uirreuerentissimꝰ
ess& idem eata unus dexii pueris
aidani quos primo episcopatus sui
temr̃ denatione angłrũ erudien¬
dos inxp̃o accipit: Multũnamq
eundem ep̃m colmanũ rexꝓinsita
illi prudentia diligebatꝰ . Ins dẽ
eata: qui ñ multo post eidem ecclesiȩ
lindis farnensi ep̃s factus ẽ. Abiens
aũdomum colman assumpsit secũ
pastẽ uero in ecła. cuip̃erat reliquit:
& in secr& ario eiꝰ condi p̃espit Quan¬
fuerit ipsecũ ꝓdecessorib suis testabat᷑
&am locus ille quem regebant ubi
modo sine quib: conuersatio ciuił
eẽ nullatenꝰ poterat: Nil peccuniarũ
absq pecorib: habebant: Siquid
enĩ pecunae adiuitib accłebnt
mox pauperib: dabane. Namneq

Expanded text:
diligenter ea quae ad fidem et veridiligenter ea quae ad fidem et veritatem pertinent, et verbo cunctos docebat et opere. Porro fratribus, qui in Lindisfarnensi Ecclesia, Scottis abeuntibus, remanere maluerunt, praepositus est abbatis jure vir reverentissimus esset idem Eata unus de duodecim pueris Aidani, quos primo episcopatus sui tempore de natione Anglorum erudiendos in Christo accepit. Multum namque eumdem episcopum Colmanum rex pro insita illi prudentia diligebat. Ipse est Eata, qui non multo post eidem Ecclesiae Lindisfarnensi episcopus factus est. Abiens autem domum Colman adsumpsit secum partem vero in ecclesia cui praeerat, reliquit, et in secretario ejus condi praecepit. Quanfuerit, ipse cum praedecessoribus suis testabatur etiam locus ille quem regebant  Al., regebat, ubi modo, sine quibus conversatio civilis esse nullatenus poterat. Nil pecuniarum absque pecoribus habebant. Si quid enim pecuniae a divitibus accipiebant, mox pauperibus dabant. Nam neque
Abbreviated transcription (Latin):
claues tenẽre probat᷑: Haec dicente
õcrib &bdicataminus ꝑfecta in¬
stitutione: ad ea que meliora cog¬
noueranł sese transferre festinabaNT
initoq conflictu ac soluta conti¬
one. agilberectꝰ domũ redut
Cdriman uidens spr&zã suã doctrnã
sectãq eẽ despectã : Assumtis his
qui se sequi uoluerurs idẽ qui pasch.
catholicũ & ton surã coronȩ : Nam
& de hoc questio ñminmaerat reci¬
pere nolebNt scoituã regressus est.
tractaturus cumsuis quid dehis fa¬
cere deber&: Ced relictis scoctoꝵ
uestigus ad suã sedem rediit ut po¬
te agnita obseruatione catholici
colmano suscepit ꝓ illo pontificatũ
quierat apud scottos auserinos eru¬
ditus atꝙordinatꝰ ep̃s habens
iuxta morem ꝓuintiae illius coronã
tonsure ecclesiasticae: &cathocã
temporis paschaliregulã obseruans :
Vir quidembonus a creligiosus sed
ꝑmodico
temr̃e eccłeam
regens. Venerat aũ descottia. tenen¬
te adhuc pontificatũ colmano &

Expanded text:
claves tenere probatur. » Haec dicente ocribus; et abdicata minus perfecta institutione, ad ea quae meliora cognoverant, sese transferre festinabantinitoque conflictu, ac soluta concione, Agilberctus domum rediit. Colman videns spretam suam doctrinam, sectamque esse despectam, adsumptis his qui se sequi voluerunt, id est, qui Pascha catholicum, et tonsuram coronae, nam et de hoc quaestio non minima erat, recipere nolebant, in Scottiam regressus est, tractaturus cum suis quid de his facere deberet. Cedd, relictis Scottorum vestigiis, ad suam sedem rediit, utpote agnita observatione catholici  add. in patriam Colmano, suscepit pro illo pontificatum qui erat apud Scottos Austrinos eruditus atque ordinatus episcopusuxta morem provinciae illius coronam tonsurae ecclesiasticae, et catholicam temporis paschalis regulam observans: vir quidem bonus ac religiosus, sed permodico tempore Ecclesiam regens. Venerat autem  Al., enim de Scottia, tenente adhuc pontificatum Colmano, et
Abbreviated transcription (Latin):
tibus eorumq famulis uniues¬
sis inuico regis inlustri. quiuo¬
catur admurum. ftacceptis
quattuor prbis. quiad docendã
bapti Tandamq gentem illius.
&seruditione &uita uidebant᷑
idonei multo cumgaudio reuer¬
sus est. Erant autem prbi ced.
quorum ultimus natione scortis
c&erifuerȩdanglis. Adda
entes ergo in ꝓuintiã memora¬
ti sacerdotis cum principe p̃di¬
cabant uerbum &libenter au¬
nuntiata sorde idolatriae : fi¬
deis abluti fonte. Nec pro¬
hibuit peada rex. quin&iam
Cum potius odio habebat. &
dispiciebat eos quos fide xp̃i
imbutos opera fidei non habere
depre hendit dicens. Contẽp¬
nendos eẽ eos & miseros. qui
dõsuo in quemcrederent obe¬
dire contemnerent. Caepta
sunt haecbiennio ante mortem
Paucitas enĩ sacerdotũ cogebat
unum antistitem duobus populis
cam dño plebem adquisiss&.
Defuctus est apud medi terraneos
tione scottorũ. Quinon multo
postrelicto episcopatu reuersus
ẽ ad insulã hu. ubi plurimorũ

Expanded text:
tibus eorumque famulis univertibus eorumque famulis universis, in vico regis inlustri qui vocatur Ad murum. Et acceptis quatuor presbyteris, qui ad docendam baptizandamque gentem illius, et eruditione et vita videbantur idonei, multo cum gaudio reversus est. Erant autem presbyteriquorum ultimus natione Scottus, caeteri fuere de Anglis. Adda ientes ergo in provinciam memorati sacerdotes cum principe, praedicabant verbum, et libenter aununciata sorde idolatriae, fidei sunt fonte abluti. Nec prohibuit Penda rex quin etiam Quin potius odio habebat, et despiciebat eos, quos fide Christi imbutos, opera fidei non habere deprehendit, dicens contemnendos esse eos et miseros qui Deo suo in quem crederent obedire contemnerent. Coepta sunt haec biennio ante mortem Paucitas enim sacerdotum cogebat unum antistitem duobus populis cam Domino plebem adquisisset, defunctus est apud Mediterraneos Atione Scottorum, qui non multo post, relicto episcopatu, reversus est ad insulam Hii, ubi plurimorum
Abbreviated transcription (Latin):
rexit ecclesiam annos Viiii. men
ithamar consecrauit ꝓeocdami¬
anum quidegenere australium
saxonum erat oriundus. MI.¬
is temporibus middiengli id
est mediterranei. angli sub
principe peada filio pendan regis :
fidem & sacramenta ueritatis ꝑ
nis optimus acregis nomine ac ꝑ¬
sona dignissimus. praelatus est
a patre regnogentis illius. Ventq
ad regem norelanhimbrorũ osuiu.
postulans filiam eius a luchfledã
sibi coniugemdari. Neque alit̃
quod petebat in petrare potuit.
Nisifidem xp̃i ac baptis ma cum
gente cui prȩerat acciperet.
At ille audita prȩdicatione ue¬
ritatis & ꝓmissione regni caeles¬
tis speque resurrectionis ac fu¬
ture in mortalitatis. libenter
se xp̃ianum fieri uelle confes¬
sus est. &iam siuir ginem non
acciper&. Persuasus maxi¬
me ad ꝑcipiendam fidem a filio
regis osuiu nomine aluchfrido
quierat cognatus &amicus eius.
habens sororem ipsius coniugem
dan regis. Bapti tatus estergo
afiniano ep̃o cumomnib qui se¬
cum uenerant comitibus acmili¬

Expanded text:
rexit Ecclesiam annos novem, mensIthamar, consecravit pro eo Damianum qui de genere Australium Saxonum erat oriundus is temporibus Middilangli, id est, Mediterranei Angli, sub principe Peada  Al., Penda filio Pendan regis, fidem et sacramenta veritatis penis optimus, ac regis nomine ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter se Christianum fieri velle confessus est, etiamsi virginem non acciperet: persuasus maxime ad percipiendam fidem a filio regis Osuiu, nomine Alchfrido, qui erat cognatus et amicus ejus, habens sororem ipsius  Al., ejdan regis. Baptizatus est ergo a Finano episcopo, cum omnibus qui secum venerant comitibus ac mili
Abbreviated transcription (Latin):
nterea defuncto felice orienta
sui episcopatus deacuita subtrac¬
to berectgislum cognomine bo¬
nificcium deꝓuintia cantuariorũ
loco eius substituit.
Et ipse
quoq: honorius postquã ma&as
suicursus implebit. ex hac luce
migrauit annoabincarnatione
Et cessante episcopatu ꝑannũ
& sexmenses. electus est archi¬
ep̃s cathedrȩ doruuernensis
sextus dedit degente occiden¬
talium saxonum. Que mordinto¬
turꝰ uenit illuc ithamar antis¬

Expanded text:
nterea defuncto Felice Orientalsui episcopatus de hac vita subtracto, Berctgilsum, cognomine Bonifacium, de provincia Cantuariorum, loco ejus substituit DCLII. Et ipse quoque Honorius, postquam metas sui cursus implevit, ex hac luce migravit anno ab Incarnationeet cessante episcopatu per annum et sex menses, electus est archiepiscopus cathedrae Doruvernensis sextus Deusdedit de gente Occidentalium Saxonum: quem ordinaturus venit illuc Ithamar DCLV, antis
Abbreviated transcription (Latin):
his quae secum erant famulis xp̃i
orandum pro anima eius. etiam pri¬
us quam cȩtera congregatio eius
obitum cognouiss& excitauerit
Quodita fuisse factum. mox con¬
gregationi mane facto innotuit:
Erat enim haec ipsa hora cum aliis
non nullis xp̃i ancillis in extremis
mona sterii locis seor sum posita
bari . donec regulariter institutȩ
in societatem congregationis susci¬
perentur

Expanded text:
his quae secum erant famulis  Al.his quae secum erant famulis  Al.orandum pro anima ejus, etiam priusquam caetera congregatio ejus obitum cognovisset, excitaverit. Quod ita fuisse factum mox congregationi mane facto innotuit. Erat enim haec, ipsa hora cum aliis nonnullis Christi ancillis in extremis monasterii locis seorsum posita,bari, donec regulariter institutae in societatem congregationis susciperentur
Abbreviated transcription (Latin):
bus acpsalmis panima matris ope¬
ram daremonuit. Quod cum resi¬
duo noctis tempore diligenter
agerent. uenerunt primo diluculo
fratres qui eius obitum nuntiareN
aloco ubi defuncta est. Atillae re¬
spondentes. dixerunt se prius ea¬
dem cognouisse. Ettum expone¬
rent per ordinem quo modo hec
ł quando cognouissent. inuentũ
est eadem hora transitum eius il¬
lis ostensum esse peruisionem
qua illam refebatur exisse demun¬
do Pulchraque rerum concordia
procuratum est diuinitus. ut cũ
illi exitum eius dehac uita uide¬
rent. tunc istȩ in troitum eius in per¬
petuã animarum uitam cognoscer&
Distant aut̃ int̃se monasteria haec
XUI ferme milibus passuum
Ferunt aũ. quod eadem nocte in ipso
quoque monasterio ubi praefatadi
famula obut. cuidam uirginum dõi
deuotarum quȩ illam immenso amo¬
rediligebat. obitus illius inuisione
apparuerit. quae animam eius cũ
angelis ad caelum ire conspexerit :
atque hoc ipsa qua factum est hora:

Expanded text:
bus ac psalmis pro anima matris opebus ac psalmis pro anima matris operam dare monuit. Quod cum residuo noctis tempore diligenter agerent, venerunt primo diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognovisse: et cum exponerent per ordinem quomodo haec vel quando didicissent, inventum est, eadem hora transitum ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant exisse de mundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc isti introitum ejus in perpetuam animarum vitam cognoscerent. Distant autem inter se monasteria haec tredecim ferme millibus passuum. Ferunt autem quod eadem nocte, in ipso quoque monasterio ubi praefata Dei famula obiit, cuidam virginum Deo devotarum quae illam immenso amore diligebat, obitus illius in visione apparuerit, quae animam ejus cum angelis ad caelum ire conspexerit, atque hoc ipsa qua factum est hora,
Abbreviated transcription (Latin):
adorationes excitari uel conuoca¬
risolebant. cum quis eorum desȩcu¬
lo fuiss& euocatus. Aꝑtisq ut sibi ui¬
debat᷑ oculis aspexit d&ecto domꝰ
culmne fusã de suꝑlucẽ omnia re
sollicita intender&. uidit anmam
p̃fatȩ dĩ famulȩ in ipsa luce com¬
tantib acducentib angelis ad
caelum ferri. Cumq somno excus¬
sauider& cȩteras pausantescirca
sesorores. intellexit ł in somno
uel inuisione mentis ostensum si
bi quoduiderat: Statim que ex¬
sur gens nimio timore perterri¬
ta cucurrit aduirginem quae tunc
monasterio abbatissae uice prae¬
fuit cui nomenerat frigid. fletuq
aclacrimis multum perfusa acsuspi¬
ria longa trahens. nuntiauit ma¬
tremomnium illarum hild abba¬
tissam migrasse desaeculo. & se
aspectante cum luce immensa du¬
cibus angelis ad aeternaelimina lu¬
cis & supernorum consortia ciui¬
um ascendisse. Quod cum illa au¬
diss& suscitauit cunctassoro res.
& in ecclesiam conuocatis. orationi¬

Expanded text:
ad orationes excitari vel convocaad orationes excitari vel convocari solebant, cum quis eorum de saeculo fuisset evocatus: apertisque, ut sibi videbatur, oculis aspexit, detecto domus culmine, fusam desuper lucem omnia rsollicita intenderet, vidit animam praefatae Dei famulae in ipsa luce comitantibus ac ducentibus angelis ad caelum ferri. Cumque somno excussa videret caeteras pausantes circa se sorores, intellexit vel in somnio vel in visione mentis ostensum sibi esse quod viderat. Statimque exsurgens nimio timore perterrita cucurrit ad virginem quae tunc monasterio abbatissae vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac lacrymis multum perfusa, ac suspiria longa trahens nunciavit, matrem illarum omnium Hild abbatissam jam migrasse de saeculo, et se aspectante cum luce immensa ducibus angelis ad aeternae limina lucis et supernorum consortia civium ascendisse. Quod cum illa audisset, suscitavit cunctas sorores, et in ecclesiam convocatas, orationi
Abbreviated transcription (Latin):
ranter seruiendum. & in aduersis re¬
rum siue infirmitatibus membrorum.
fideliter dño esse gratias semper a gen¬
das. Septimo ergo suae infirmitatis
anno. conuerso adinteriora dolore.
addiemperuenit ultimum. & circa
galli cantum percepto uiatico. sacro scȩ̃
communionis. Cum accersitis ancillis
xp̃i quȩ erant in eodem monasterio
de seruanda eas inuicem immo cũ om¬
nibus pace euangelica ammoneret.
inter uerba exhortationis lȩta
morte uadit. immout uerbis dñĩ
loquar demorte transiuit aduitã
Qua uidelic& nocte. dñs omnipotens obi¬
tum ipsius in alio longius posito mana¬
sterio quod ipsa eodem anno constru¬
xerat & appellatur hacanos manifesta
uisione reuelare dignatus est: Erat
in ipso monasterio quaedam scĩmoni¬
alisfemina nomine begu quȩ xxx &
amplius annos dedicata d nõ uirgini¬
tate. inmonachica conuersatione
seruiebat. haec tunc indormitorio
sororum pausans. & audiuit subito
inaere notum campanȩ sonum quo

Expanded text:
ranter serviendum, et in adversis reranter serviendum, et in adversis rerum sive infirmitatibus membrorum fideliter Domino esse gratias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitatis anno, converso ad interanea dolore, ad diem pervenit ultimum, et circa galli cantum, percepto viatico sacrosanctae communionis, cum accersitis ancillis Christi quae erant in eodem monasterio, de servanda eas invicem, immo cum omnibus pace evangelica admoneret; inter verba exhortationis laeta mortem vidit, immo, ut verbis Domini loquar, de morte transivit ad vitam. Qua videlicet nocte Dominus omnipotens obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa eodem anno construxerat et appellatur Hacanos, manifesta visione revelare dignatus est. Erat in ipso monasterio quaedam sanctimonialis femina, nomine Begu, quae triginta et amplius annos dedicata Domino virginitate, in monachica conversatione serviebat. Haec tunc in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum campanae sonum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
subrege brẽtonum cerdice ubi& ueneno
perut. uidit per somnium. quasi subito
sub latum eum quaesierit cum omnidi¬
ligentia nullumq eius uspiam uestigiũ
apparuerit. Uerum cum sollertissime
illum quaesierit. extemplo reperire
sub ueste sua monile pretiosissimum
Quoddum attentius considerar& : tan¬
tifulgore luminis refulgere uideba¬
tur. ut omnes britannia e fines. illius
gratia splendoris impler&. Quod
uita non sibi solummodo. sed multis be¬
neuiuere uolentibus. exempla operũ
lucis praebuit: Uerum illa cum multis
anns huic monasterio prae ess&. placu¬
it pio prouisori salutis nrae scam
carnis examinare.
bus. acricepit ardore fatigari . & per
sex continuos annos eadem molestiala¬
borare non cessabat. Inquo tototem¬
pore numquam ipsa uel conditori
suo gratias agere ł commissum sibi
gregem & publice & priuatim doce¬
re praetermit tebat. Nam suo prȩ¬
docta exemplo monebat om̃s & in sa¬
lute accepta cor poris dñõ obtempe¬

Expanded text:
sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno periit, vidit per somnium, quasi subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illum quaesisset, extemplo se reperire sub veste sua monile pretiosissimum: quod dum attentius consideraret, tanti fulgore luminis refulgere videbatur, ut omnes Brittaniae fines illius gratia splendoris impleret. Quod vita non sibi solummodo, sed multis bene vivere volentibus exempla operum lucis praebuit. Verum illa cum multis annis huic monasterio praeesset, placuit pio provisori salutis nostrae, sanctam carnis examinari bus, acri coepit ardore fatigari; et per sex continuos annos eadem molestia laborare non cessabat: in quo toto tempore nunquam ipsa vel conditori suo gratias agere, vel commissum sibi gregem et publice et privatim docere praetermittebat. Nam suo praedocta exemplo, monebat omnes, et in salute accepta corporis Domino obtempe
Abbreviated transcription (Latin):
nium iudio praefatus uir in epis copatum
pro eo dectus. ac iubente aedilrico rege
peruil fridum beatae memoriae antisti¬
tem . qui tunc temporis mediterraneoꝵ
anglorum episcopatum gerebat ordina
tus ẽ proeo quod archiepiscopus the¬
odorus iam defunctus erat . & nec dum
alius pro eo ordinatus episcopus . Inquã
est ante praefatum uirum dĩ boselum
uir strenuissimus ac doctissimus atq
excellentis ingenii uocabulo tad frid
de eiusdem abbatissae monasterio e
dinari poss& morte immatura p̃re¬
ptus ẽ. Non solum ergo praefata xp̃i
ancilla & abbatissa hild quam om̃s qui
nouerant ob insigne pietatis & gratiae
matrem uocare consueuerant. in suo
monasterio uitae exemplo p̃sentib
nentibus. ad quos felix industriae ac
uir tutis eius rumor peruenit. oc ca¬
sionem salutis & correctionis ministra¬
uit Oportebatnamq: impleri somnium
quod mater eius bregusuid in infantia eiꝰ
uidit. Quaecum uir eius heriric exula re

Expanded text:
nium judicio praefatus vir in episcopatum nium judicio praefatus vir in episcopatum pro eo electus, ac jubente Aedilredo rege, per Vilfridum beatae memoriae antistitem qui tunc temporis mediterraneorum Anglorum episcopatum gerebat, ordinatus est DCXCI: pro eo quod archiepiscopus Theodorus jam defunctus erat, et necdum alius pro eo ordinatus episcopus. In quam est, ante praefatum virum Dei Boselum, vir strenuissimus et doctissimus, atque excellentis ingenii, vocabulo Tatfrid, de ejusdem abbatissae monasterio eldinari posset, morte immatura praereptus est. Non solum vero praefata Christi ancilla et abbatissa Hild, quam omnes qui noverant ob insigne pietatis et gratiae matrem vocare consueverant, in suo monasterio vitae exemplo praesentibnentibus, ad quos felix industriae ac virtutis ejus rumor pervenit, occasionem salutis et correctionis ministravit. Oportebat namque impleri somnium quod mater ejus Bregusuid in infantia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet
Abbreviated transcription (Latin):
& uilfrid. De primo supra diximus. quod
eburaci fuerit consecratus antistes. De
secundo breuiter intimandum. quod in
natus. Deultimis infra dicendum est. qđ
eorum primus hagustaldensis. secundus
eburacensis ecclesiae sit ordinatus ep̃s
Demedio nunc dicamus. quia cum in utro¬
que hildae abbatissae monasterio. lectio¬
ni & obseruationi scripturarum operã
didiss&. Tandem perfectiora deside¬
rans. uenit cantiã ad archi epm̃ beatae
recordationis theodorum. ubi postqũã
diulectionibus sacris uacauit. &iam ro¬
mam adire curauit. quod eodem tempo¬
re magnae uirtutis a estimabatur. &
cum rediens bri tanniam
orum cuitunc rex osric praefuit. Ibiq
uerbum fidei praedicans simul exemplũ
uiuendi sese uidentibus atque audienti¬
bus exhibens multo tempore mansit
Quo tempore antistes prouintiae illius
uõ cabulo bosel tanta erat corporis infir¬
mitate de pressus. ut officium episcopatꝰ
pse implere non poss& Propt̃ quod om¬

Expanded text:
et Uilfrid. De primo supra diximus, quod et Uilfrid. De primo supra diximus, quod Eboraci fuerit consecratus antistes: de secundo breviter intimandum, quod in natus: de ultimis infra dicendum est, quod eorum primus Hagustaldensis Eboracensis Ecclesiae sit ordinatus episcopus. De medio nunc dicamus, quia cum in utroque Hildae abbatissae monasterio lectioni et observationi Scripturarum operam dedisset, tandem perfectiora desiderans, venit Cantiam ad archiepiscopum beatae recordationis Theodorum: ubi postquam aliquandiu lectionibus sacris vacavit, etiam Romam adire curavit, quod eo tempore magnae virtutis aestimabatur: et inde cum rediens Brittaniam orum cui tunc rex Osric praefuit; ibique verbum fidei praedicans, simul et exemplum vivendi sese videntibus atque audientibus exhibens, multo tempore mansit. Quo tempore antistes provinciae illius, vocabulo Bosel, tanta erat corporis infirmitate depressus, ut officium episcopatus per se implere non posset: propter quod om
Abbreviated transcription (Latin):
opussibi iniunctum non segni t̃ impleuit
Nam eisdem quibus prius monasterium.
&iam hoc disciplinis uitae regularis in¬
stituit: & quidem multam ibi quoque
rarumque uirtutum. sed maxime pa¬
cis & caritatis custo diam docuit. Ita
ut in exemplum primitiuae ecdesiae
nullus ibi diues nullus egens. omnibus
esse omnia communia. cumnihil cuius¬
quam esse uider&ur ꝓprium.
Tantȩ aut erat ipsa prudentiae. ut
non salum mediocres quique in neces¬
sitatibus suis. sed &iam reges acprin¬
cipes nonnunquam ab ea consilium quȩ
rerent & inuenirent. Tantum lecti¬
oni diuinarum scripturarum suos uaca¬
re subditos. tantum operibus iustitiae
se excere faciebat. Vt facillime uide¬
rentur ibidem qui ecclesiasticum gra¬
dum hoc ẽ altaris officium apte subi¬
rent plurimi possereperi. Denique
quinque ex eodem monasterio post ea
episcoposuidimus. & hos om̃s singularis me¬
ritiacsanctitatis uiros. quorum haec sunT
nomina. bosa. aetda. ost for. iohannes

Expanded text:
opus sibi injunctum non segniter implevit. opus sibi injunctum non segniter implevit. Nam eisdem quibus prius monasterium, etiam hoc disciplinis vitae regularis instituit: et quidem multam inibi quoqurarumque virtutum, sed maxime pacis et caritatis custodiam docuit: ita ut in exemplum primitivae Ecclesiae nullus ibi dives, nullus esset egens, omnibus essent omnia communia, cum nihil cujusquam esse videretur proprium. Tantae autem erat ipsa prudentiae, ut non solum mediocres quique in necessitatibus suis, sed etiam reges ac principes nonnunquam ab ea quaererent consilium, et invenirent. Tantum lectioni divinarum Scripturarum suos vacare subditos, tantum operibus justitiae se exercere faciebat, ut facillime viderentur ibidem qui ecclesiasticum gradum, hoc est, altaris officium apte subirent plurimi posse reperiri. Denique quinque ex eodem monasterio postea episcopos vidimus, et hos omnes singularis meriti ac sanctitatis viros, quorum haec sunt nomina, Bosa, Aetla, Oftfor, Johannes
Abbreviated transcription (Latin):
abbatissa in monasterio. quoduo¬
catur heruteu. Quod ui delic&
monasterium factum erat non mul¬
to ante. areligiosa xp̃i famu la heiu
Quae prima femi narum fertur in ꝓ¬
uincia nor dan hymbrorum. ꝓpositũ
uestemque scĩmonialis habitus. con¬
secrante aidano ep̃o suscepisse. Sedilla
post non multum tempus factimonaste¬
rii. secessit ad ciuitatem calcariam. quȩ
latur ibique mansionem sibi instituit.
Praelata aũ regimini monasterii illius
famula xp̃i hild mox hoc regulari per
omnia prout adoctis uiris discerepo
terat ordinare curabat. Nam & ep̃s
aidan & qui que nouerat eam religio¬
si perinsitam ei sapientiam & amorẽ
diuini famulatus. sedulo eam uisitare
obnixe amare. diligenter erudire
solebant. Cum ergo aliquot annos
huic monasterio. regularis uitae in¬
stitutione multum intenta prȩess&.
contigit eam suscipere &iam constru¬
endum siue ordinandum monasteriũ
in loco qui uocatur strenaes halc. qđ

Expanded text:
abbatissa in monasterio quod voabbatissa in monasterio quod vocatur Heruteu DCL; quod videlicet monasterium factum erat non multo ante a religiosa Christi famula Heiu, quae prima feminarum fertur in provincia Nordanhymbrorum propositum vestemque sanctimonialis habitus, consecrante Aedano episcopo, suscepisse. Sed illa post non multum tempus facti monasterii, secessit ad civitatem Calcariam quae alatur, ibique sibi mansionem instituit. Praelata autem regimini monasterii illius famula Christi Hild, mox hoc regulari vita per omnia, prout a doctis viris discere terat, ordinare curabat: nam et episcopus Aidan, et quique noverant eam religiosi, pro insita ei sapientia et amore divini famulatus, sedulo eam visitare, obnixe amare, diligenter erudire solebant. Cum ergo aliquot annos huic monasterio, regularis vitae institutioni multum intenta praeesset DCLVIII, contigit eam suscipere etiam construendum sive ordinandum monasterium in loco qui vocatur Streaneshalch, quod
Abbreviated transcription (Latin):
beatae memoriae paulini priminor¬
dan hymbrorum epĩ fidem & sac ramen¬
ta xp̃i suscepit. atque haec usque dum
ad eius uisionem peruenire meruit
intemerata seruauit. Quae cum re¬
licto habitu saeculari illisoli seruire
de creuiss&. secessit ad prouintiam
orientalium anglorum Erat namq
proquinqua regis illius. desiderans
ex inde si quomodo derelicta patria
& omnibus quae habuerat poss& galliã
peruenire. atq: inmonasterio cale
peregrinam prodno uitam ducere.
quo facilius perpetuam in cae ilispa¬
triam poss& promereri. Nam & in eođ
monasterio soror ipsius here suid
mater aduulfi regis orientaliuman¬
glorum regularibus subdita disciplins.
ipso tempore coronam exspectabat
acternam. Cuius emulata exemplũ
& ipsa proposito peregrinandi annũ
totum in praefata prouintia reten¬
familiae adseptentrionalem plagã
uiuri fluminis. ubi aeque animo uno
monachicam cum perpaucis socus
uitamagebat. Post haec facta est

Expanded text:
beatae memoriae Paulini, primi Norbeatae memoriae Paulini, primi Nordanhymbrorum episcopi, fidem et sacramenta Christi suscepit, atque haec usquedum ad ejus visionem pervenire meruit, intemerata servavit. Quae cum, relicto habitu saeculari, illi soli servire decrevisset, secessit ad provinciam Orientalium Anglorum DCXLVIII: erat namque propinqua regis illius, desiderans exinde, si quo modo posset, derelicta patria et omnibus quaecumque habuerat, in Galliam pervenire, atque in monasterio Cale peregrinam pro Domino vitam ducere, quo facilius perpetuam in caelis patriam posset mereri. Nam et in eodem monasterio soror ipsius Heresuid, mater Alduulfi regis Orientalium Anglorum, regularibus subdita disciplinis, ipso tempore coronam exspectabat aeternam: cujus aemulata exemplum, et ipsa proposito peregrinandi annum totum in praefata provincia retenfamiliae ad septentrionalem plagam Uiuri fluminis, ubi aequo anno uno monachicam cum perpaucis sociis vitam agebat. Post haec facta est