comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicẽs. Sac̾dos cui om̃is offertur pec¬
cator: añꝗ̃ ostituit᷑ om̃is langͣr. innul¬
lo eoꝵ sit iudicandꝰ q̃ in alio iudicare
ẽ ꝓmptꝰ Iudicans enim alium. q ẽ iudi¬
candꝰ condempnat seip̃m. Cognoscat
ꝙͥ se. & purget in se ꝙ alios uidet s of¬
ferre. caueat᷑ ut a se ꝓiec̾it qͥcqͥd in aliqͦ
dampnosum repꝑit. Aĩaduertat ꝙ qͥ¬

Expanded text:
 20: Sacerdos cui omnis offertur peccator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat seipsum. Cognoscat ergo se, et purget in se quod alios videt sibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. Animadvertat
Abbreviated transcription (Latin):
recte dr acciꝑe. ꝙ & ante habita discre¬
tio auget᷑ & sit in eo clauis. ut ea iam
ualeat uti ad clauđndu. ł aꝑienduar:¬
ũq iã constet ñ om̃s sac̾dotes illas.ii.
qͣritur utrũ om̃s saedotes eã h̾ant. Qdã¬
u putant hãc potestatẽ illis solis ẽe conces

Expanded text:
tur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad claudendum vel aperienduue jam constet non omnes sacerdotes illas duasquaeritur utrum omnes sacerdotes eam habeant. Quidam enim hanc potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
morticinũ. ł aliud inmundũ ita pollutꝰ
ẽ post actum qͥ usq lauat᷑ sic̃ fuerat dũ
tangłt. & ita post actum pecẽi ita pol¬
luta remanet. aĩa sicͣ fuit in ipso actu
pecc̃i. qr ita longe ẽ a deo ꝑdissimility¬
dinem ꝗͦ ẽ uita ⁊ mundicia m̃tis. sic̃
fuit dũ pecẽm agͥet. lp̃a eͥ dissimilitudo
qͣ inẽ aĩe ex pec̃c̃o. & ẽ a do elongatio aĩe.
macła intelłr a q̃ purgatur inpenit̃ntia.
Haut̃ solus ds̃ facit qͥ solus suscitat aĩam:
illuminat. ꝙ sac̾dotes neqͣunt. qui tñ st̃
rare minift̾ĩo p̾sunt. s ñ mortuos susci¬

Expanded text:
morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequeunt, qui tamen rare ministerio possunt, sed non mortuos susci
Abbreviated transcription (Latin):
cũctis sac̾dotibꝰ hanc clauem dari .s. ligan¬
di. & soluendi. S ñ eam recte ac digne
hanc potestatem ħre negant. s illos solos
digne ac recte hac pot̾tate uti sig̃cant. qͥ
remissio ł retñtio pecc̃oꝵ. fit tñ ⁊ ꝑ illos
qui scĩ non sunt. s ñdigne ł recte. Dat
a ds b̾ndictionẽ digne poscenti ÷ ꝑin
dignũ ministrũ. Qđ uero hanc potes¬
tatem ħant õs sac̾ dotes ier testatur suꝑ¬

Expanded text:
cunctis sacerdotibus hanc clavem dari, scilicet, ligandi et solvendi; sed non eam recte ac digne hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestate uti significant, remissio vel retentio peccatorum. Fit tamen et per illos qui sancti non sunt, sed non digne vel recte. Dat enim Deus benedictionem digne poscenti, etiam per indignum ministrum. Quod vero hanc potestatem habeant omnes sacerdotes, Hieronym. testatur sup
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ in libro de duabꝰ aĩabꝰ. pecc̾m ẽ uolũ¬
tas retinendi ł consequendi. ꝙ iustitia
uerat. In ut᷑q assignatione de actuali
pecẽo agͥ. & mortali. ñ ueniali ex pͥma
de scͥptione ostndr pecẽm ẽe uoluntas
malus tam int̾ior. quam ext̾ior. ex alt̾a¬

Expanded text:
b. de duabus Animabus: Peccatum est voluntas retinendi vel consequendi quod justitia vetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas t, actus malus tam interior quam exterior; ex alt
Abbreviated transcription (Latin):
guine ip̃iꝰ .i. ꝑfide passionis. ut olim as¬
picientes in serpentẽ eneũ. in ligno
erectum. a morsibꝰ serpentum sanaban
respicimꝰ. qui ꝓ nob̃ pepͣndit in ligno.
in nob̾ inueniat ꝙ puniat. Morte sua
parum erat. ũ nos diabłs ad luenda
bat. INam petrus qͥ an gͥ mortem uo¬
ce ancille territꝰ. negauit: pꝰ mortem.
añ reges & p̃sides ductus. ñcessit.

Expanded text:
id est, per fidem passionis; ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum, a morsibus serpentum sanabantrespicimus, qui pro nobis pependit in ligno, in nobis inveniat quod puniat. Morte quipparum erat, unde nos diabolus ad luenda bat, voce ancillae territus negavit , post mortem ante reges et praesides ductus non cessit .
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis. & impassibilitatis głam
& nõis dĩ manifestationẽ sine omni
m̾ito ħre potuerit sane dici pot̃ qͥa
humanã nͣm ita głosam susciꝑe potu¬
it sic̃ in resurrectione extitit. Nomen q
suum & alit̾ hominibꝰ manifestare
potuit. s hõ passibit ẽẽ non potuit siẽ
fuit. & ad illam głam sine m̾ito ꝑueni¬
re. Potuit qͥd ꝑuenire ad illam. sine m̾i¬
to passionis. qr potuit consumpta mor¬
talitate immortalitatis gła uestiri. s
talitatis induto qͥn ꝑ eas mereret᷑.
Hñs gͥ has uirtutes ẜ hominẽ passibi¬
lem. ac mortałe. ñ potuit ñ mereri
głam immortalitatis. Non qͦ potuit
fes mortał. sine m̾itogłam ipassibi¬
litatis. & inmortalitatisac manifesta¬
tionem dĩ nõis conseqͥ. Potuit tñ ħ as¬
sequi sine m̾ito passionis. qr ꝑ passionẽ

Expanded text:
talitatis et impassibilitatis gloriam, et nominis Dei manifestationem, sine omni merito habere potuerit, sane dici potest quia humanam naturam ita gloriosam suscipere potuit, sicut in resurrectione extitit. Nomenque suum etiam aliter hominibus manifestare potuit; sed homo passibilis esse non potuit sicut fuit, et ad illam gloriam sine merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, quia potuit consumpta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed talitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam immortalitatis. Non ergo potuit factus mortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passionis, quia per passionem
Abbreviated transcription (Latin):
se. qͦmͦ ꝓme: Ut ipsiꝰ passio & mors tͣ
ẽẽt forma & causa.forma uirtutis &
humilitatis. causa głe & lib̾tatis forma.
dõ usq ad mortem obediendi. & causa.
tue lib̾atiõis. ac beatitudinis. Meruit
enim nob̃ ꝑ mortis ac passionis tolerã¬
itum ꝑadysi. & redẽptionẽ a pecc̃o.
a pena. a diabło. & ꝑmortẽ eiꝰ hec
mortem nos a diabło. & a pecc̃o redem̃.
& aditum głe aꝑuit. Decreuerat ds
inmist̾io ut ait ambiꝵ ꝓpt̃ pͥmũ pec¬
catum non int̾mitti hominẽ in ꝑa¬
dysum .i. ad dĩ contemplationem
ñ ad mitti. nͥ in uno hominũ tanta
eristeret humilitas. quȩ omnibus
suis ꝓͥficere posset sic̃ in pͥmo hoĩe tanta
fuit suꝑbia que om̃ibꝰ suis nocuit. Nonẽ
aut̃ inuentus int̾ homines aliqͥs. qͦ id pꝰs&
impleri. ñ leo de tͥbũ iuda qͥ aꝑuit librũ

Expanded text:
 pro me? Ut ipsius passio et mors tibi esset forma et causa. Forma virtutis et humilitatis; causa gloriae et libertatis; forma Deo usque ad mortem obediendi; et causa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis toleranitum paradisi, et redemptionem a peccato, a poena, a diabolo: et per mortem ejus haec mortem a diabolo et a peccato redemit, et aditum gloriae aperuit? Decreverat Deus in mysterio, ut ait Amb., propter primum peccatum non intromitti hominem in paradisum, id est, ad Dei contemplationem non admitti, nisi in uno homine tanta existeret humilitas, quae omnibus suis proficere posset; sicut in primo homine tanta fuit superbia, quae omnibus suis nocuit. Non est autem inventus inter homines aliquis quo id posset impleri, nisi leo d
Abbreviated transcription (Latin):
in .c. & in t̾ra Non ꝙ tũc pͥmo acceꝑit s
ꝙͣ añ habebat. tunc manifestata ẽ poteᷤ¬
tas¶ Cet̾m ambꝵe dic̃ nom̃ illud donatũ.
uiat. licet diu̾sum sapiat. Nam ambiꝵ
de nat᷑ali donatione id dictum intelli¬
git. qua et̾nalit̾ pat̃ gen̾ando. dedit

Expanded text:
 et in terra; non quod tunc primo acceperit, sed quam ante habebat, tunc manifestata est potestas. Caeterum Ambros. dicit: Nomen illud donatum eviat. licet diversum sapiat. Nam Ambros. de naturali donatione id dictum intelligit, qua aeternaliter Pater generando dedit
Abbreviated transcription (Latin):
meru̾̃it. Meruit ꝗ mẽbͥs redẽptionem
a diabło. a pecc̃o.a pena. & regni resera¬
tionem. ut amota ignea rumphea. lib̾e
pat̾et int̾itus. s & sibi meruit impas¬
sibilitatis. & immortalitatis głam. sic̃

Expanded text:
meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis gloriam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
augͣ. in ip̃o uincunt᷑ inimice nob inui¬
sibiles potestates. uͥ uincunt᷑ inuisibi¬
les cupiditates. Fuso n sangne sine cul¬
pa. omĩum culparũ cyrografa deleta
sunt. quibꝰ debitores qͥ in eu c̾dũt. a
diabło añ tenebant᷑. Hñ. qui ꝓmultiᷤ

Expanded text:
ur. In ipso quoque vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptor. captiuatori nr̃o: Ietendit¬
eiꝰ muscipłam crucẽ suam. posuit ibi
qͣi escam sangͥnẽ suũ. Ille aut̃ sangͥnẽ
ut pecc̃a nr̃a deleret. Unͣ ͦ diabłs nos
tenebat. deletũ ẽ sangͥne redeptoris.
ille. alligaũ forren uincłis passionis
sue. Intrauit in domũ eiꝰ .i. in corda
eoꝵ. uͥ ip̃e habitabat. & uasa eiꝰ .s. nos
eripuit. que ille impleu̾at amaritu¬
dine sua. ds̃ aut̃ nr̃ uasa eiꝰ eripiens.
& sua faciens. fudit amaritudinem
& impleũ dulcedine. ꝑ mortẽ suam. a
ẽ gͥ hõ mortał. ut moriendo diabłm
uincere: nͥ enĩ homo ẽẽt qui diabłm uinc̾&
ñ iuste. s uolent̾ hõ ei tolli udet᷑ qͥse illi
sponte subiec̃. s si eũ hõ uinc iure mani¬
festo. hominẽ ꝑdit. & ut hõ uincat necẽe
ẽ ut ds in eosit qͥ eum a pecc̃is immunem
faciat. Si enim ꝑ se homo ẽẽt. ł angłs in
stet cecidisse. Idõ dĩ filiꝰ bominẽ passibiłe
sumpsit. in quo & morte̾ gustauit. quo

Expanded text:
Redemptor captivatori nostro? Tetendit muscipulam, crucem suam posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. ille, alligavit fortem vinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vaeripuit, quae ille impleverat amaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a  mortalis, ut moriendo diabolum vinceret. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit. Sed si eum homo vicit, jure manifesto hominem perdidit; et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim per se homo esset, ve angelus in stet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
iustificati sumꝰ. & in eo ꝙ sumꝰ iustifica
ti .i. a peccis soluti. a diabło sumꝰ lib̾ati.
qui nos uincłis pecc̃oꝵ tenebat. s qͣm a
pecc̃is ꝑ eius mortem soluti sum᷑ Quia
lis caritas di erga nos. in hoc ꝙ siliũ suu
tͣdidit᷑ in mortem ꝓ nob̾ pecc̃oribꝰ. Ex hi¬
bita aut̃ tante erganos dilectõis harra
Mors gͥ xͥ nos iustificat du ꝑ eam cari¬
tas excitatur. in cordibꝰ nr̃is Dicim̃ qͦq

Expanded text:
justificati sumus; et in eo quod sumus justificati, id est, a peccato soluti, a diabolo sumus liberati, qui nos vinculis peccatorum tenebat. Sed quomodo a peccatis per ejus mortem soluti sumus? Quia lis charitas Dei erga nos in hoc quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita autem tantae erga nos dilectionis arrha, Mors ergo Christi nos justificat, dum per eam charitas excitatur in cordibus nostris. Dicimur quoque
Abbreviated transcription (Latin):
erant. & uix unicuiq sua uirtus suffici¬
ebat & humilitas. N ullus ꝙͦ eoꝵ hostiã
pot̾at offerre sufficientẽ nr̃e reconcili
fuit hostia. qui multo ampliꝰ est humi¬
liatus. amaritudinẽ mortis gustando.
ꝗͣ ille adã suꝑbiit ꝑesum ligni uetiti
noxia delectatione ꝑfruendo Si g illiꝰ
suꝑbia om̃iũ extitit ruina ip̃m de ꝑa¬
dyso mitt̃ns foras. aliisq acludns ian¬
uam multomag̃ xͥ humilitas qua mor¬
tem gustauit. ingressum regni celestiᷤ
omnibꝰ suis impleto di dec̾to. aꝑire ua

Expanded text:
erant, et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo eorum hostiam poterat offerre sufficientem reconciliationifuit hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, ape
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. Ꝙd ñ ita ẽ intelłndũ. qͣi ñ alio
mͦ saluare nos potuerit. quã ꝑmortem
suam. s ꝙ ꝑaliam hostiam ñ potuit.
nob̾ aꝑire regni aditus. & fieri salus.
nͥ ꝑ mortem unigeniti. cꝰ tanta fuit uͭ
dictũ ẽ. humilitas. & patientia. ut eiꝰ
m̾ito pat̾et cͣdntibꝰ in eũ aditꝰ regni.
Aagna qͦ in morte unigeniti p̃stita sũt
nob. ut liceat nob̃ redire in patͥã sicut
olim in morte sũmi pontificis: his qui
adciuitatem refugũ ꝯfugerant. secu¬
ni sit nob̃ paratus. Hic qualit a dia¬

Expanded text:
ditatis. Quod non ita intelligendum, quasi non alio modo salvare non potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Unigeniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humilitas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secuni sit nobis paratus DISTINCTIO XI
Abbreviated transcription (Latin):
passibilitatẽ aĩe. It quidͦ ł obedientiã
& uoluntatem ꝑfectam. ꝗͣ non tunc
pͥmum ħuit nec maiorem. cum pati
cepit. & mori. obediens enim ꝑfecte &
bonus extitit ẜ hoĩem . ex quo fuit hõ.
Ad huit qͥ aĩa illa aliꝙ bonũ in se pꝰ mortẽ.¬
fuit qͣm ante. Absit ꝙ melior fu̾it. qr
ñ scĩor. ñ gr̃a cumulatior. Nec &̾ beati¬
or fuit. in di contẽpłone. in qͦ p̃cipue
quo nequit inferri simpłr. ꝙ beatior
fuerit:. De eoqͦd scͥptum ẽ. donaũ illi

Expanded text:
passibilitatis animae. Per quid? Per obedientiam et voluntatem perfectam, quam non tunc primo habuit, nec majorem cum pati coepit et mori. Obediens enim, perfectus, et bonus extitit secundum hominem, ex quo fuit homo. Habuit ergo anima illa aliquod bonum in se post mortefuit quam ante? Absit quod melior fuerit, quia nec sanctior, nec gratia cumulatior. Nec etiam beatior fuit in Dei contemplatione, in quo praecipue quo nequit inferri simpliciter quod beatior fuerit. 3. De eo quod scriptum est ad Phi
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ut xp̃c resurrectione clarificaret᷑.
pͥꝰ humiliatꝰ est passiõe. Humilitas cla¬
ritatis ẽ mitum Claritas. humilitatis
ẽ p̃mium S ħ totũ fẽm ẽ informa ser¬
ui.Informa enim disemꝑ fuit. & erit.
ait ¶ A. & qͣntum humilitas mereat᷑ hͥ

Expanded text:
istus resurrectione clarificaretur, prius humiliatus est passione; humilitas, claritatis est meritum; claritas, humilitatis est praemium; sed hoc totum factum est in forma servi. In forma enim Dei semper fuit, et erit in quantum humilitas mereatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lum inscͥptura cbrimũ ħ accipiendum
resurrectionẽ. s ilła m̾uit ꝑ obedientiã
passionis. qui eo ꝙ obediuit patiendo.
exaltatꝰ ẽ resurgñdo. & ꝑ hoc manifesta¬
tum ẽ nom̃ ħ eod tropo. usus ẽ &̃ post

Expanded text:
lum in Scriptura creberrimum hoc capiendum resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tropo usus est
Abbreviated transcription (Latin):
añ mortem erat passibił sic̃ caro mortał
s pͥmortem m̾ito humilitatis. & aĩa un¬
passibił fc̃a ẽ. & caro inmortalis utrũ
de auctoritate nob̃ c̾tũ ñ ẽ. s ł mox post
carnis seꝑationẽ. aĩa impassibilitate
donata e. aut in resurrectione. qñ caro
rifioruit. Qd a conceptu m̾uit xͦ sibi
tolerantiamĩ łanta enim plenitudo
sꝑualiũ carismatũ in eo fuit. ꝙ in eis

Expanded text:
erat passibilis, sicut caro mortalis; sed post mortem merito humilitatis et anima impassibilis facta est, et caro immortalis. Utrumde auctoritate nobis certum non est. Sed vel mox post carnis separationem anima impassibilitate donata est, aut in resurrectione, quando caro refloruit. 2. Quod a conceptu meruit sibi tolerantiam. Tanta enim plenitudo spiritualium charismatum in eo fuit, quod in eis
Abbreviated transcription (Latin):
atq .ẜ. coniecturas cordis sui inscru¬
tabiłe altitudinẽ iudicioꝵ dĩ cogitare
conantes. in fabulas uanitatis abier̃t.
lentes duisputare de di ꝓfundo. u̾si ft̃
in ꝓfundũ. dicentes: aĩas in cęlo ante

Expanded text:
 conjecturas cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt,lentes disputare de Dei profundo, versi sunt in profundum; dicentes animas in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
sapie uiuaturatq erigit᷑ m̃tis ratioad
ꝯtemplationẽ & dilectonẽ et̾ne uerita¬
tis. Quod sapĩa ista dei est. nee est
puus cultꝰ eiꝰ ẽłdi gͥ colat mens hõisam
cuiꝰ ab eo capax fc̃a ẽ. & cuiꝰ et̃ particep
pot̃. sapiens ip̃a fit. & ñ sua luce. sed
participatione sin sapiens ẽ. sic̃ mens
participatione di. sic &̃ dr iustitia di¬

Expanded text:
ae juvatur atque erigitur mentis ratio ad contemplationem et delectationem veritatis. 4. Quod sapientia ista Dei est, nec est puus cultus ejus est. Si ergo colat mens hominis Deum cujus ab eo capax facta est, et cujus esse particeps potest, sapiens ita fit, et non sua luce, sed participatione sui sapiens est, sicut mens participatione Dei. Sic etiam dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
non t̃n nulla int̾ eos ẽ diu̾sitas. p̃ced
gͦ aliqͥd in pecc̃oribꝰ. qͦ qͣmuis ñ dum
sint iustificati. digni efficiant᷑ iusti¬
ficatione. & item p̾cedit in aliis peccõ¬
ribꝰ. quo digni sũt obtunsione. Ecce
ħ uidet᷑ aug̃ dicere qͦd & ipsa dĩ uolũ¬
tas qͣ alios elegit. alios repbaũ ex m̾i
tis alios uolu̾it eligere. alios reꝓbare.
ficationis. aliis non. lnde obtundũt᷑
Sed qͥd intelligere uoluerit. ignoratur.
nͥ forte dicatur ħ intellexisse qͦd supͣ
diximꝰ eũ retͣctasse. Nam ibidem &¬
leg̃nti patebit. Unde ueri simile ẽ
in pͣmissis. &̾ hoc retͣctasse. pͥ. t̃n alit¬
ã : ex eo sensu accipi fore dictũ. ñ qr

Expanded text:
men nonnulla inter eos est diversitas. Praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa Dei voluntas qua alios eligit, alios reprobat, ex metis alios voluerit eligere, alios reprobareficationis, aliis non, unde obtunduntur. Sed quid intelligere voluerit, ignoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem qtrumque legenti patebit. Unde verisimile est in praemissis etiam hoc retractasse. Quidam tamen ex eo sensu accipiunt fore dictum, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
n quoꝵ uideł potestate ẽ eligere bonũ
ł malum. & utrumlibet.s electionem
fac̾e ł dimitt̃e. Scd̾m ꝙ nec in deo. nec
in his hõibꝰ qui tanta beatitudinis gr̃a
sunt roborati ut iam peccare nequeant.
lib̃m arbitͥum ẽẽ nequit. S ꝙ ds lib̾m

Expanded text:
videlicet potestate est eligere bonum vel malum, et utrumlibet secundum electionem facere vel dimittere. Secundum quod nec in Deo, nec in his omnibus qui tanta beatitudinis gratia sunt roborati ut jam peccare nequeant, liberum arbitrium esse nequit. Sed quod Deus liberum
Abbreviated transcription (Latin):
du id ẽ ꝙ ẽ. S infuturo. an hoc sit uel
illud. ad potestatẽ lib̃i arbitrii spectat.
N ec tñ om̃a futura sub potestate lib̾i arbi
uelit. ac disponat fac̾e ꝙ in eiꝰ nullatenꝰ
sit pͣtate. uel q sine ipsius dispõne. eque
fieret. in hoc ip̃se lib̃m ñ ht̃ arbitriuor

Expanded text:
quod est; sed in futuro an hoc sit, vel illud, ad potestatem liberi arbitrii spectat. Nec tamen omnia futura sub potestate liberi arbivelit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
sus oiugalis societatis u̾bis scđm p̃¬
sens tempꝰ exp̃ssus.u cũ uir diẽ ego ac¬
datur ideo nec de sũmo. nec deimo a
pͥncipio formata ẽ. s de latere uiri
obdiugalem societatem. Si de sũmo
fieret ut de capite. iudetur ad dna¬
tionẽ eata. Si ũ de imo ũ depedibus
uidetur ad seruitutẽ subicienda. s qr nͦ¬
religionis. pari uoto corꝑaliter separen

Expanded text:
sus conjugalis societatis, verbis secundum praesens tempus expressus: ut cum vir dicit: Ego acdatur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sreligionis pari voto corporaliter separen
Abbreviated transcription (Latin):
rnali copula. an de cohabitõe.an di
sensus sit ille. an carnalis copłe an coha¬
bitõis. an utͥusq. Si habitõis osensus
matͥmoniũ facit. tc̾ frat̾ cum sorore.
pat̃ eum filia pot̾ dtͣhere matͥmoniũ.
Si carnalis copłẽ tẽ int̾ mariam & iosẽp
ñ fuit diugiũ. Posuerat u maria inuͥ

Expanded text:
rnali copula, an de cohabitatione, ansensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis consensus matrimonium facit, tunc frater cum sorore, pater cum filia potest contrahere matrimonium. Si carnalis copulae, tunc inter Mariam et Joseph non fuit conjugium. Proposuerat enim Mari
Abbreviated transcription (Latin):
conat᷑ duce. Recte a penit̃ns qͥcqͥd sordiᷤᷤ
pꝰpurificõnẽ otxit. oportet u abluat sal¬
tem lacͥmis m̃tis. S satis durꝰ ẽ cꝰ m̃tis
ldẽ. Penitntes penitentes. si uere estis pe¬
nitñtes. & ñ estis irridntes. mutate uttã.
reconeiliamini dõ. Penitñtiam agis. ge¬
nua figis. & rides subsannans patientrã¬
tet. ñ penitñs es. Si gͦ penitet: cur facis
que male fecisti: Si fecisse penitet. noli
facere. Si adhuc facis: certe ñ es pentt̃n᷑¬

Expanded text:
conatur adducere. Recte enim poenitens quidquid sordium post purificationem contraxit oportet ut abluat, saltem lacrimis mentis. Sed satis durus est cujus mentis , c. 10: Poenitentes, si vere estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Poenitentiam agis, genua figis, et rides: subsannas Dei patientiatens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere. Si adhuc facis, certe non es poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ei qͥ cͥmen sibi reseruat. de alio ueniam
p̃stari ꝑpenit̃ntiam. Alias q̃q auctori¬
tates inducũt. Ait enĩ gĩ. Płuit dñs
siuꝑunam ciuitatẽ. & suꝑ alt̾am ñ plu¬
it. & eandẽ ciuitatẽ exparte compluit.
Gexparte aridã relinqͥt. cũ ille qͥ ꝓximũ
odit ab aliis uitus se corrigit. una eadeq
ciuitas exparte ꝯpluit᷑. & exparte arida
remanet: qi sunt qͥdam. qͥcum qͣd̾a uicia
resecẽt. in aliis gͣuit᷑ ꝑdurant. Itẽ ambiꝵ¬

Expanded text:
ei qui crimen sibi reservat, de alio veniam praestari per poenitentiam. Alias quoque auctoritates inducunt. Ait enim Greg.: Pluit Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit; et ex parte aridam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis graviter perdurant. Item Amb
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit. & c̃. Non i em̃datio h intelłn¬
da est rei dẽpte recõpensatio. s d̾ilicti
exꝓbratio. & abhominatio cũ satis fac¬
tionis desiderio. Demit enĩ inuste
qͥs alicui ꝙ restituere ñ ualet uocłm ł¬
amore ꝯdigne satisfactiõis ueniã hab&.
Nec ideoquisqͣm putet qͥrẽ alienam inuis¬
te abstulit. qm reddere potest. de illo pec¬
cato penitere acueniã ꝯsequi. nͥ restitu¬
at ablatum. Qm̃ndui enĩ res ꝓpt̾ qͣm pec¬
tia .s fingitur. De tͥbus que in penttũ

Expanded text:
peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenpeccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim injuste quis alicui quod restituere non valet, ut amore condignae satisfactionis, veniam habet. Nec ideo quisquam putet, qui rem alienam injuste abstulerit quam reddere potest, de illo peccato poenitere ac veniam consequi, nisi restituat ablatum. Quamdiu enim res propter quam pectia, sed fingitur. D
Abbreviated transcription (Latin):
ne falsis penifntus laicoꝵ aĩas decipi.
& in infernum ꝑthi patiant᷑. Falsam ã
penit̾ntiã ẽẽ constat cũ spretis płibus.
de uno solo penit̃ntia agit᷑. ł cum sic ag̃r
de uno. ut non discedatur ab alio. Repe¬
tit deuera penitentia ut addati
x p̃missis ꝑspicua
fit notitia uere penitñtiȩ. & satiᷤ¬
factiõis. Illa enĩ uera ẽ penit̃ntia que
pecẽm abolet ꝙ illa sola fac̃. que scelus
cõmissi cͥminis. ⁊ cõmittendi. cũ desid̾io
satis faciendi affert. Iudas enĩ penituisse
legͥ sine assecutione uenie. qr taliꝰpeni¬
tentia ñ corrigit cͥmen. Nñ ieroñ. Nicħ¬
corrigere ñ potuit. Siq̃n frater sic pec¬
cat infrẽm ũ em̃dare ualeat ꝙ peccaũ.
pot̾ ei dimitti. Sin aut̃ ꝑmanent oꝑa
frustra uoce assumit᷑ penit̃nia. ħẽ ꝙ¬
de eo đdr & oratio eiꝰ fiat in pecc̃m. ũ ñ
sołu em̃dare neqͥu̾it ꝓditiõis nefas. s
ꝓͥi homicidii scelus addid̾it. Caue qͣlit̃
intelligas illud ũ em̃dare ñ ualeat ꝙ

Expanded text:
laicorum animas decipi, et in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenitentiam esse constat, cum, spretis pluribus, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. 7. Repetit de vera poenitentia, ut addat. Ex praemissis perspicua fit notitia verae poenitentiae vel satisfactionis. Illa enim vera est poenitentia, quae peccatum abolet; quod illa sola facit, quae scelus commissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non correxit crimen; unde Hieron., ccorrigere non potuit. Sed quando frater sic peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti. Sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc  Et oratio ejus fiat in peccatum, ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃ri sac̾dotes uocantur qr sacrum
demonstrat. Inde ⁊ apud uet̾es idem
ep̃i & prbͣri fuerunt: qr illud nom̃ ẽ.
dignitatis. ñ etatis. Sac̃dos nom̃ hab&
compositũ. ex g̾eo ⁊ latino. q ẽ sacrum
dans. siue sac dux. Sic̃ enĩ rera regͣn¬
doita sac̾dos a scĩficando uocatꝰ est.
Consecrat enim. & scĩficat. Antistes sac̾¬
tari di conficere orõnes dic̃e.⁊ dona dĩ
bndicere. Q cum ordinat᷑. in ungunt᷑
ei manus. ut intelligat se accepiss e
gr̃am conseẽndi. & caritatis oꝑa deb̾e
adom̃s extñdere. Accipit & stolam qͣ
tenet utrumq latus. qr debet ẽẽ mu¬
mitus armis iustitie cont᷑ adu̾sa & ꝑs¬
pera. Accip̃ ẽ calicẽ eũ uino ⁊ patenã
cum hostus ut ꝑħ sciat se accepissẽ po¬
testatem placabiles dõ hostias offe̾ndi.
Hordo a filiis a aron sumpsit micium.
Sũmos a pontifices & minores sae̾dotes
instituit ds ꝑmoxsen. qͥ exp̃cepto dei

Expanded text:
presbyteri sacerdotes vocantur, quia sacrum demonstrat. Unde et apud veteres idemrunt, quia illud est nomen dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacertari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intgraciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie contra pera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbens ad pub̾icolam̃ ait. Te pͥꝰ ꝯsid̾are
uolo utrũ si qͥspiam ꝑ deos falsos uira¬
uerit. & fide ñ seruau̾it. ñ tͥ uid̾r bis
peccasse. Bis utiq peccaũ. qr & uiraũ
ꝑ qͦs ñ debuit. & contͣ pollicitã fẽc̃ fid̾e.
ꝙ ñ debuit. Ideoq qͥ utitur fide illiꝰ
quem ꝯstat iurasse ꝑ dos falsos. & utit᷑¬

Expanded text:
ait: Te prius considerare volo utrum si quispiam per deos falsos juraverit, et fidem non servaverit, non tibi videtur bis peccasse. Bis utique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit. Ideoque qui utitur fide illius quem constat jurasse per deos falsos, et utit
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Impia ẽ ꝓmissio quȩ scelere ad¬
impleturdem. Non ẽ ͣ ͫͫ obseruand̾
sac̾m̃tũ qͦ mału incaute ͤ ͫ ͫ ꝓmittit᷑. ut
siqͥs adult̾e ꝑpetuam fidẽ cũ ea ꝑman̾di
polliceatur. tolerabiliꝰ ẽ eũ ñ implere sac̃¬
m̃tum. ꝗͣ ꝑmanere instupro Iltem beda.
Siqͥd nos incautiꝰ uirare ꝯtigerit. ꝙ obser¬
uatum peiorem uergat in exitum. lib̾e
illud salubriori osilio mutandu nou̾imꝰ.
guius ce diu̾tndu. Deniq uiraũ dauid
ꝑd̃m occide nabal iurũ stultũ. s ad pͥmã
int̃cessionẽ. abigail femine prudntis. re¬
misit minas reuocaũ ensem inuaginã.
nec aliqͥd culpe se tali ꝑiurio otrisse do¬
pietas fuit. Iuraũ dđ temere. s ñ imp¬
leuit uirationẽ maiori pietate. Ex his
aliisq płibꝰ ostñdr queda iuiram̃ta ñ eẽ¬
obseruanda. & qͥ sic iurat uehem̃t̾ pec¬
cat. Cũ aut̃ mutat. bñfacit. qͥ aut̃ non¬

Expanded text:
adimpletur. Idem: Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi polliceatur. Tolerabilius enim est non implere sacramentum, quam permanere in stupro. Item Beda: Si quid nos incautius jurare contigerit, quod observatum pejorem vergat in exitum, libere illud salubriori consilio mutandum noverimugravius esse divertendum. Denique juravit David per Deum occidere Nabal virum stultum; sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, remisit minas; revocavit ensem in vaginam; nec aliquid culpae se tali perjurio contraxisse dopietas fuit. Juravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ex his aliisque pluribus ostenditur quaedam juramenta non esse servanda; et qui sic jurat, vehementer peccat, cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
nob meruit & impetuit. Si solus xp̃e
debet dici redeptor ut solus dr mediator
N of Ip̃e uere dr mundi redẽptor &
dĩ hominũq mediator. s mediator
in scͥptã dr solus filiꝰ. Redẽptor u̾ aliqͣn &̃¬

Expanded text:
nobis meruit et impetravit. 5. Si solus Christus debet dici Redemptor, ut solus dicitur Mediator. Unde ipse vere dicitur mundi Redemptor, et Dei hominumque Mediator; sed Mediator in Scriptura dicitur solus Filius, Redemptor vero aliq
Abbreviated transcription (Latin):
minem qͣi inmedio arbit᷑ ẽ ad cõponen¬
dam pacẽ .i. ad rec̃ciliandy hoĩes dõ He
ẽ arbiter quem iob desid̾at utinã eẽt no¬
bis arbit᷑ Reconciliati a sumꝰ do ut ait
ei sic reconciliauerit xꝑc. ut inciꝑet a¬
mare qͦs od̾at. sic̃ reconciliat᷑ inimicus
inimico. ut deiñ sint amici. qͥ añ se od̾¬
ant. s iam nos diligñti deo reconcili¬
ati sumꝰ. non enĩ ex quo ei reconciliati
sumꝰ ꝑsangͥnẽ filii. nos cepit diligere.
s añ mundum pͥꝰqͣm nos aliqͥd ẽẽmꝰ.¬

Expanded text:
minem quasi in medio arbiter est ad componendam pacem, id est, ad reconciliandum homines Deo. Hic est arbiter quem Job desiderat. Utinam esset nobis arbiter! Reconciliati enim sumus Deo, ut ait ei sic reconciliaverit Christus, ut inciperet amare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii nos coepit diligere, sed ante mundum, priusquam nos aliquid essem
Abbreviated transcription (Latin):
na qͥdẽ relaxando debitum:
Adhuc enim expectamtꝰ redẽptionẽ cor
a culpa. non enim ab ea sic redẽpti sumꝰ
ut non sit. s ut ñ dõminetur tauit
Quomodo penam nr̃am por¬

Expanded text:
na quidem, relaxando debitum;  ad Cor. 15. Adhuc enim expectamus redemptionem corpa culpa. Non enim ab ea sic redempti sumus, ut non sit, sed ut non dominetur, Rom. 6. 4. Quomodo nostram po
Abbreviated transcription (Latin):
cias exercebamꝰ aduersꝰ eũ. oꝑando in
& homines. ipsos reconciliat deo Reconci¬
liat aut̃ dũ ofsñdicła hominũ tollit ab
tur. & nos inimici eiꝰ eramꝰ s cũ pecc̃a de¬
leat. ñ solus filius. s & prͣ. & sp̃c sc̃s. dele.

Expanded text:
ando iniet homines ipsos reconciliat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab tur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum peccata deleat
Abbreviated transcription (Latin):
am. nͥ qr ipsiꝰ nat᷑e nicħ accidit qͦ
mutetur: ut ea sint accidntia rela¬
tiua. que cũ aliqua mutatiõe rerũ
de qͥbꝰ dñr. accidunt. sic̃ amicꝰ relati¬
amare ceꝑit. Fit gͥ aliqͣ mutatio

Expanded text:
a ipsius naturae nihil accidit quo mutetur, ut ea sint accidentia relativa, quae cum aliqua mutatione rerum de quibus dicitur, accidunt. Sicut amicus relatiamare coeperit: fit ergo aliqua mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ omp̃s fieri uelit. uͥ includit & bona.
.& mala. oĩa qͦ fiunt. Ideoq aꝑte distin¬
git. qͦmꝰ d̾m uelle dixerit. ne eade ratio¬
ne intellig̾et᷑ uelle⁊ bona ⁊ mala sub¬
dens ł sinendo ut fiat. ħ qͣntũ ad mala
dic̃. ł ipse faciendo ħ qͣntũ ad bona.
Alala n sinit fieri. s ñ fac̃: bona uero
tp̃ae fac̃. Ideoq dix̃ eũ uelle. qr ⁊ uolñs

Expanded text:
nipotens fieri velit, ubi includit et bona et mala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. ñ ẽ tñ intellig̃ndu dm õe
illud fieri uelle. q cuic̃q p̃cepit uel
ñ fieri quod ꝓhibuit. Precepit enim
abrahe immolare filiũ. nec tñ uolu¬
it. nͨ ideo p̃cepit ut id fieret. s ut abhe
ꝓbaret᷑ fides. Et in eugło p̃cep̃ sanato
ne cui dic̃et. Ille aut̃ p̃dicauit uq. in¬
telligñs dm ñ ĩo ꝓhibuisse. qͥn uellet
opus suũ p̃dicari. s ut daret formam
đm̃ fac̾e bene .&. sinendo fieri q̃c̃q fiũt
male. Non n ħ nͥ iusto uidicio sinit. &

Expanded text:
 tamen intelligendum Deum omne illud fieri velle quod cuicumque praecipit, vel non fieri quod prohibuit. Praecepit enim Abrahae immolare, filium nec tamen voluit; nec ideo praecepit ut id fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato ne cui diceret; ille autem praedicavit ubique, intelligens Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam Deum facere bene, et sinendo fieri quaecunque fiunt male. Non enim hoc nisi justo judicio sinit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i uoluntas. qr ista signa sunt diuine
uoluntatis. qͣmadmodũ ⁊ signa irȩ. dñr
ira. ⁊ dilectionis signa. dilectio appellã
ostñditur. ira ipsiꝰ nominant᷑. & ẽ figa
sunt illa quȩ ꝑt̾pũ uoluntas dĩ dna¬
consilio pot̾ accipi uoluntasibi.

Expanded text:
Dei voluntas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: quemadmodum et signa irae dicuntur ira, et dilectionis signa dilectio appellantostenditur, ira ipsius nominantur. Et est figura sunt illa quae per tropum voluntas Dei dodo potest accipi voluntas, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Ideoq diligent̾ distinguat lector.
uͥ de uoluntate dĩ scͥptura ꝯmemorat.
iuxta qͦm modũ accipi oporteat. utrũ.
s. ꝓ bñplacito dĩ. an ꝓaliqͦ signo eius.
Magna u ẽ adhibenda dise̾tio in cog¬
nitione diuinȩ uoluntatis. qr & bñplaci¬
tum dĩ ẽ uoluntas eiꝰ. & signũ bnplaci¬

Expanded text:
Ideoque diligenter distinguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura commemorat, juxta quem modum accipi oporteat, utrum pro beneplacito Dei an pro aliquo signorum ejus. Magna enim est adhibenda discretio in cognitione divinae voluntatis, quia et beneplacitum Dei est voluntas ejus, et signum beneplaci
Abbreviated transcription (Latin):
Istis uoluntas illis facultas ñ pot̾it ẽẽ
peccanddi. ł lla ꝯdit̃o moriendi. Istis in
etna uita feliciter uuiñtibꝰ illis infelicit᷑
in et̾na morte sine moriendi pͥtate du¬
dine aliꝰalio p̃stabiliꝰ inmiseria uͦ illi
alr alio tolerabiliꝰ ꝑmanebũt. Exhis ap¬
paret ꝙ siẽ hõi diffẽnt̾ glorificabunt᷑.
alu magis. alii min̾ata ⁊ mali differ̾ñt̾
uiinferno punient᷑. Sic̃ n indgmo prs.¬

Expanded text:
Istis voluntas, illis facultas non poterit esse peccandi, vel ulla conditio moriendi. Istis in aeterna vita feliciter viventibus, illis infeliciter in aeterna morte sine moriendi potestate dus alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo P
Abbreviated transcription (Latin):
i. sic̾ lix .un. dierum. qr qͣntũ lixͣ solin
pͥma ꝯditione .uii. dierũ. añ pecẽm pͥmi
fuit lux solis & lux lune alior̃q syd̾um
pͥ pecem pͥmi hõis s tẽ recipiet sol m̃cede
fui laboris. qr septempłr lucebit ⁊ tẽ ñ e
rit uicissitudo diei & noctis. s tm dies.
UInde ⁊acharias. Et erit dies una qͦnota ẽ
conggatiõi beatoꝵ. Non erit t ampliꝰ sol¬

Expanded text:
um luxit sol in prima conditione septem dierum ante peccatum primi fuit lux solis et lunae, aliorumque siderum, per peccatum primi hominis; sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit; et tunc non erit vicissitudo diei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacharias, c. 14: Et erit dies una quae congregationi sanctorum: Non erit ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ret sũmope cauendũ ẽ. De illis ẽ intelłn¬
du. qui pus filiossuieissim de fonte sus¬
ceꝑunt qͣm fie̾nt ꝯuiges. Pͥmissis autẽ
auetoritatibꝰ ideo ꝯsentiendu ẽ u siue
pͥum. seu tm̃ uiri filiũ̃ mulier de fonte
suscepit. ñ ĩoa uiro sepetur. Qđ ẽ de ui¬
ro similit̾ op̾tet intelligi de copula
de sacꝰ fonte. sic̃ patrem. Int̾ sr̃s & filios
tas. Uñ int̾ eos arbitror ñ pꝰse fieri legale
ꝯiugiũ. qr nec int̾ eos qͥ nͣ. ⁊ eos qui adop¬
tione sunt filii. uen̾ande leges mat̾mo¬
na conthi ꝑmittũt. Itẽ. Si int̾ eosñ ꝯtͣ¬
hitur matmoniũ qͣs adoptio uingit qͣn

Expanded text:
ret summopere cavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut siveum viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi. 4. De copula de sacro fonte, sicut patrem. Inter fratres et filios tas. Unde inter eos arbitror non posse fieri legale conjugium, quia nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt venerandae leges matrimonia contrahi permittunt. Item: Si inter eos non contrahitur matrimonium q
Abbreviated transcription (Latin):
bio honeste oꝑam det. Siꝗͦs duce̾ pos¬
sit duas cõmatres altam pꝰ alt̾am.
ol & ẽc queri. si cõmatrem uxo¬
ris pꝰeiꝰ obitum. qͥs duc̃̾e ualeat.
De ħ nicolaus pp̃sic scbit. Siscitat᷑ a nob̾¬

Expanded text:
bio honeste operam det. 7. Si quis ducere possit duas commatres unam post alteram. Solet etiam quaeri si commatrem uxoris post ejus obitum quis ducere valeat. De hoc Nicolaus papa sic scribit, Constan
Abbreviated transcription (Latin):
niens nr̃o p̃sulatui in notuit. ꝙ filiũ
suũ in extremo uitȩ põitum. nͨ dũ bab¬
tismi unda lotũ. absentia sae̾dotum
cogñte babtizaũ eumq pͥis manibꝰ sus¬
cepit. atq phuimi negotio. reu̾entia tua

Expanded text:
niens, nostro praesulatui innotuit, quod filium niens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
rint ũ filiũ suũ de fonte suscipent. si ĩ¬
nupti man̾e uoliunt. bonũ ẽ. Sin aut̃
gͣuis penitñtia insidiatori iniungat᷑.¬
& simul maneant. & si p̃uaricator niu¬
gii suꝑ uixerit. acerrima penitntia
młtetur. & sñ spe ꝯiugii maneat. Pe
bis apparet ꝙ aliqͥs filiolam suã ł com¬
matrem. ñ pot̃ sibi copłare nuptialit̾.
& si p̃sumptũ fu̾it seꝑandi st̃. Qusaut̃
legitime ꝯiũcti sũt. ñ iõ seꝑandi sunt.
lium exalia femina genitum de sacͦ
fonte leuau̾it. pꝰmodu pꝰsit ẽ eodẽ uiro
copłari. qͦs ideo diungi pꝰse dec̾uimus
qr .ẜ canones sac̾s nͥ amboꝵ osensu. nul¬
lius regionis obt̃ntu. debet ꝯiunx di¬
feminas desidiose.: qͣsła uͦ fraudułnt᷑
uͥ a uiris suis seꝑarent᷑. ꝓpͥos filios eorã
ep̃ͣis ad confirmandũ tenuisse. hñ nos
dignum duximꝰ. u siqͣ mulier filiũ suu̾
desidia aut fraude aliqͣ corã ep̃o tenuit
ad ofirmandu ꝑꝑ fallaciam ł fraudẽ

Expanded text:
fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Ex his apparet quod aliquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, lium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimusros canones, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjunx difeminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaci
Abbreviated transcription (Latin):
t̃m a d̾no sũt institutȩ. scd̃e uͭ sũt ꝑmis¬
se. & pͥme nuptie sub bñdictione dei ce¬

Expanded text:
tum a Domino sunt institutae, secundae vero sunt permissae. Et primae nuptiae sub benedictione Dei ce
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ꝓhibere: Non enum ꝑcarnis uni¬
onem. adunionem sp̃c ꝑtͣnsit᷑. S sciendũ
ẽ ꝙ auctoritas nicholai de illo agit qͥ uxo
a uiro suo delinqͥt᷑. illiꝰ ꝯmat̾ efficit᷑ nͨ pꝰd¬
pat̾nitatẽ. a uiro suo cognoscit᷑. uel de illo
potiꝰ aigũt. cuiꝰ uxor añ diffungit᷑ qͣm ab
eo cognoscit᷑. Si uir & uxor simul pos¬
ol&& sint tenere puerũ.
in bapm̃o susciꝑe puerũ. De ħ urbanꝰ ita
sebit. Etd uxor cũ marito in bab̾mo simł
ñdebeat susciꝑe puerũ. nulla auctorita¬

Expanded text:
rohibere. Non enim per carnis unonem, ad unionem spiritus transitur. Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qui uxa viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, paternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscatur. 8. Si vir et uxor possint simul tenere puerum. in Baptismo suscipere puerum. De hoc Urbanus ait, ibid.: Quod uxor cum marito in Baptismo simul non debeat suscipere puerum, nulla auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
at. unã pꝰ altam. in qͥ meminisse debet
scͥptum ẽe. erũt duo in carne una. Cũ
ꝗͥ constet iur & mulier ꝙ una caro effi¬
ciunt᷑ restat uirũ ꝯpatrem ostitui mu¬
lieri. cꝰ assumpta uxor c̃mat̾ erat. ⁊ ideo
uirũ illi femine ñ pꝰse ꝯiungi. qͦ ꝯmat̾¬

Expanded text:
am. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
regino ep̃o. Post susceptum filiũ de
fonte ł filiam sꝑuałe qͥ ex cõpatre uel
ex cõmatre fu̾int nati. mat̾monio iun¬
qi ñ pꝰsũt. Illa ã notandũ ẽ ꝙ ĩ tͥburi¬
ensi ꝯsilio legit᷑. Siqͥs siue sꝑualis ꝯma¬

Expanded text:
Regino episcopo: Post susceptum filium de fonte vel filiam spiritualem, qui ex compatre vel ex commatre fuerint nati, matrimonio jungi non possunt. Illud etiam notandum est, quod in Tiburiensi concilio legitur, ibid.: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ ñ dimitte̾ nͥ c̃a fornicõis uibet. Et
nos tanta auctoritate freti. dicimꝰ dimit¬
tendu ẽẽ. & inculpabile uidicandđu. ꝙ
necessitas intulit. Nam babtizandi opꝰ
laicis fidelibꝰ si tͣn necesse fu̾it libere con¬
cełr. Uñ si supͣdictus homo filiũ moriẽ¬
tem aspiciens. ne aĩam ꝑpetuo ꝑire di¬
mitt̾et. unda bab̃mi lauit. ui eum de
potestate mortis eripet. b̃n fecisse lau¬
datur. Idossue uxori sibi iam olim le¬
gitime sociate. impune du uix̾it iu¬
dicamꝰ manere ꝯiũctũ. nͨ obħ separi
debere. His aliisq płibꝰ auctoritatibꝰ
edocet᷑ ꝯuiges ñ eẽ seꝑandos. si pꝰ legit¬
timã copłam. alt̾ altiꝰ filiũ de fonte le

Expanded text:
uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filiu
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ geniti sunt ocedunt. ꝙ legittime & li¬
cite iungi pꝰsunt. qͥbꝰ iuđr osẽtire urbanꝰ.
nꝰ. dicñs. Suꝑ qͥbꝰ ꝯsuluit nos tua dilectio
instante necessitate femina puerum in
nomine tͥnitatis babtizau̾it. & ꝙ spũalũ¬

Expanded text:
ncedunt quod legitime et licite jungi possunt. Quibus videtur consentire Urbanus II dicens: Super quibus consuluit nos tua dilectio, instante necessitate femina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
filii. ut & ipsi qͥs ł nob̾ suscipientibꝰ.⁊
sub tͥne m̃sionis uocabło m̾gͣntibꝰ unda
bab̾mi regeneruit. Siluester &ẽ admo¬
net. ut ad suam penitñtialẽ nullus sae̾¬
dos accedat. qr scͥptũ ẽ. Om̃s qͦs in pͥenit̾n¬
tia accipimꝰ. ita nr̃i filii sũt. ut in bab̾mo
suscepti. quoꝵ omnũ flagitiosa ẽ omix¬
tio. Qđ autẽ compat̃ & cõmat̾ sibi iũgi
cetur. De eoq int̾rogastis. si aliqͥs filioła
suam dux̾it uxorẽ. & de eo qͥ ꝯeubuit eũ
matre sp̃uali. & de eo qͥ filiũ suũ babtiza¬
uerit. & uxor euiꝰ eum de fonte suscep̃.
hac causa ut discidiũ fieret conuigũ.
qͥs in ꝯiugio dux̾it. seꝑandos eẽ iudicamꝰ.
& gͣui penit̃ntia plectñdos. Si diuges¬

Expanded text:
 nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo suscepti; quorum omnium flagitiosa est commixtio. Quod autem compater et commater sibi jungi cetur: De eo quod interrogasti, si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, quis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si