comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccõ erat pat̾etur. infirmitatem passibilita¬
tis ⁊ mortalitotis in carne assumpta retinuit po¬
testate. sustinuit uoluntate. non passus ⁊ necessi
tate. De sen su autem passionis incarne xp̃i
quidam male sensisse inueniunt᷑. asseren¬
tes carnem illam in omib his que inea ⁊ cͥca
eam exbita sunt passionis gn̾ã similitudinẽ
quid̃ passionis ⁊ doloris iuscepisse s nullu m
oĩno dolorem aut passionem sustinuisse:
S ñ attendunt qͣnta absurditas eiꝰ modias
passio fuit. si u̾a passio non fuit: Quomͦ stabit
fuit. qr tatoꝑe calicem passionis transferri
a se postulauit: Quid s uoluit sanguis il¬
le de sudans angusciam inminentis mortis
contestatꝰ: Quid s uoluit quod ip̃e xp̃o ⁊ in¬
firmitatem scd̃m ꝗͣ caro passionem cunuit

Expanded text:
peccato fuit, pateretur infirmitatem passibilitapeccato fuit, pateretur infirmitatem passibilitatis et mortalitatis in carne assumpta, retinuit potetate. De sensu autem passionis in carne Christi, quidam male sensisse inveniuntur. Asserentes carnem illam in omnibus iis quae in ea et circa eam exhibita sunt passionis genera; similitudinem quidem passionis et doloris suscepisse, sed nullum omnino dolorem aut passionem sustinuisse. Sed non attendunt quanta absurditas hujusmodi ato vera compassio fuit, si vera passio non fuit? Quomodo stabit fuit, quare tantopere calicem passionis transferri a se postulavit? Quid sibi voluit sanguis desudans angustiam imminentis mortis contestatus? Quid sibi voluit quod ipse Christus et infirmitatem secundum quam caro passionem timuit,
Abbreviated transcription (Latin):
moreretur. Qua ꝓpt̾ quia ꝓbandus erat ⁊uteũ
in obedientia ꝑsist̾et epectabat᷑. caro quoq illiꝰ
⁊ exeo similit̾ ꝗ nonior pot̾at ñ moreretur
si mnobedientia ꝑseueraret. xp̃s autẽ hõ quiaꝑ
fectus apͥncipio⁊ ꝓbatus inuẽtus ÷ ad ꝑfectio¬
nem b ad ꝓbationem expectatus non᷑. Ẽt di¬
co sicut lib̾um arbitͥum hu̾it nec tn̾ ita ut
peccare poss ita quoq ⁊ inmortalitatem qͣn¬
tum in se erat hc̃e debuit ⁊ ita ut mori oĩmo ñ
solum illa inmortalitas debebatur quam pͥ¬
mus hono hu̾it añ p̃uaricationẽ. s illa qͦ
qͣm nunc scd̾s ht̃ pꝰ resurtectionẽ ut uidelic
siẽ ex consortio ditatis sp̃u ꝯfirmatus erat ad
ũtatem ut peccare non poss ita qͦ exih̾ito
uirtutis catne confirmatꝰ t̾e̾t ad incorrupcio¬
nem ut mor ñ poĩ. S quiacato peccatrit.
apena peccati libari non potuit nͥ eiꝰ caro que sñ

Expanded text:
moreretur. Quapropter quia probandus erat, et utrum moreretur. Quapropter quia probandus erat, et utrum in obedientia persisteret exspectabatur, caro quoque illius et ex eo similiter quod mori non poterat, non moreretur si in obedientia perseveraret. Christus autem homo quia fectus a principio et probatus inventus est ad perfectionem vel ad probationem, expectatus non est, et idcirco sicut liberum arbitrium habuit, nec tamen ita ut peccare posset ita quoque et immortalitatem, quantum in se erat, habere debuit, et ita ut mori omnino norincipio non solum illa immortalitas debebatur, quam primus homo habuit ante praevaricationem, sed illa quoque quam nunc secundus habet post resurrectionem, ut videlicet sicut ex consortio Deitatis spiritu confirmatus erat ad veritatem, ut peccare non posset, ita quoque ex merito virtutis carne confirmatus esset ad incorruptionem, ut mori non posset. Sed quia caro peccatrix a poena peccati liberari non potuit, nisi ejus caro quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
pa assupsit. pentam qͦ mortalitatis ⁊ posi¬
bilitatis infirmitatẽ non assũpsisse. s eã ñ solũ
supͣ id qd̾ nos sumus mortales quia peceattor ñ
quia ꝓbandus non erat. a pͥma conceptione
gła uimortalitatis induisse. pͥmus quippe hõ
quia ꝓbandꝰ erat tał ẽẽ debuit qui ⁊ peccare ⁊ ñ
peccate potuiss ut uoluntatis non necessitatis
ẽẽt utrumq. Neq eñi ł obedienti m̃itũ ł nono¬
bedienti culpa ẽẽ potuisset nͥ obedientia ⁊ p̃ua¬
cicatio uoluntaria fuiss. Itaq qiad ꝓbatio¬
nem utͥmq uoluntas eiꝰ expectabatur. ad u
candi possibilitatem hu̾it. opordebat ut ⁊ mo¬
riendi. ⁊ non moriendi. possibilitatem hr̃et. Si
enu gxnecessitote in mortał fuiss ⁊̃ p̃uati¬
recognosceret aliquando peccatoi si mortuns
intus semꝑ foris uiu̾et. Item si ex necessirate mor¬
talis fuisset ÷ inobedientia ꝑsistens mori debuis¬
set. ⁊ in uiste sine culpa puniretur. si ñ peccans

Expanded text:
it, poenam mortalitatis, passibilitatisque infirmitatem, non assumpsisse; sed eam non solum super id quod nos sumus mortales, quia peccator non quia probandus non erat a prima conceptione gloriam immortalitatis induisse. Primus quippe homo quia probandus erat, talis esse debuit, qui et peccare et non peccare potuisset, ut voluntatis non necessitatis esset utrumque. Neque enim vel obedienti meritum, vel non obedienti culpa esse potuisset, nisi et obedientia, et praevaricatio voluntaria fuisset. Itaque quia ad probationem est utrumque voluntas ejus exspectabatur, ad utcandi possibilitatem habuit, oportebat ut et moriendi et non moriendi possibilitatem haberet. Si enim ex necessitate immortalis fuisset, etirecognosceret aliquando peccator si mortuus intus, foris semper viveret. Item si ex necessitate mortalis fuisset, etiam in obedientia persistens, mori debuisset; et injuste sine culpa puniretur, si non peccans
Abbreviated transcription (Latin):
ñ net postulatio ꝓpt̾ me fc̃i ⁊̃. Sic̃ ego
responsionem pr̃ĩs ñ accipio. ut me exauditum
intelligam sic nec p̃ces patͥ firndo. ut qͦd non
possum obtineam. Ego em̃ totum posfũ totũ
pact̃ pot̾ posse accepi. Uidetis gͦ qͦ mͦ xͤ hõ meo.

Expanded text:
 nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo responsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum Pater potest posse accepi. Videtis ergo quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iupo ueniente oues quas cufodire debue¬
tant fugientes deserunt. cũ ip̃e unicã illã
ouẽ ⁊ agium alum ouis uirgins filiũ qaẽ
non solum custodiendum s ⁊̃ głificandũ suscp̃.
lupo nemiente de seruit. Ouis pͥus de pastore se¬
cura ueniente lupo non timuit dicens. uenit
delicta causanda ⁊ ꝯ sequendo clamat. Qr̃ d̾elin¬
quistime: Solꝰ hõ fuit ꝙ d̾c ñ fuit ⁊ iam d̾s ho
is fuit qi iã ab hoĩe recesserat d̾s nec hõ d̾s fuit
qui ad hue uris incruce pendens ado d̾elictus
suit. Iam ñ solum gͦ in morte s ance morem
diuinitas ab hoĩe recesserat qñ hõ ad huc hõ.

Expanded text:
quod lupo veniente oves quas custodire debuerant, fugientes deserunt, cum ipse unicam illam ovem, et agnum illum ovis Virginis filium, quem non solum custodiendum, sed etiam glorificandum suscepit, lupo veniente, deseruit? Ovis prius de pastore secura, veniente lupo non timuit dicens: « Veniderelicta causando et conquerendo clamat: « Quare dereliquisti me? » Solus homo fuit, et Deus non fuit, et jam Deus homo non fuit, quia jam ab homine recesserat Deus; nec homo Deus fuit, quia adhuc vivus in cruce pendens, a Deo derelictus est. Jam non solum ergo in morte, sed ante mortem divinitas ab homine recesserat, quando homo adhuc homo
Abbreviated transcription (Latin):
carruptione de qua outur non solum pena
est s culpa. que tñ in baptitatis addamp¬
nationem non imputatur. qui ꝑ grã noue
quidem accipit ut culpa non sit s ut dãp¬
nabilis non sit. quia si culpa oĩno ñ c̾ẽt ñ
hrẽt extusari. quia non deb̾es imyittari.
Quia ꝓpt̾ illam infirmitatem humane
nature que pena ÷ solum ꝯsusceptione car

Expanded text:
corruptione, de qua oritur non solum poena corruptione, de qua oritur non solum poena est, sed culpa: quia tamen in baptizatis ad damnationem non imputatur, quia per gratiamquidem accipit ut culpa non sit, sed ut damnabilis non sit; quia si culpa omnino non esset, non haberet excusari, quia non debent imputari. Quapropter illam infirmitatem humanae naturae, quae poena est, solum cum susceptione car
Abbreviated transcription (Latin):
mississe indubitant̃ affirmamꝰ. Neq enim
sic uictorem uicioꝵ dr̃e uolumꝰ ut eam ipsa
que uinceret uitia portosse aliqñ acsensis¬
se dicamus. ꝓpt̾ta enim ꝑsolam penam
infirmari consensit. ut eos qui ⁊ ĩ culpa
⁊ inpena egrotabant. pͥmum aculpa ius¬
tificaret pꝰ ea apena lib̾aret.de sp̃u sc̃õ¬

Expanded text:
affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut eum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui in culpa et in poena aegrotabant, primum a culpa justificaret, et postea a poena liberaret. DO
Abbreviated transcription (Latin):
illam abipsa conceptione ito mundatã ẽdamꝰ it
eam ũbum p̃ca libam ꝓrsus⁊ in muñe ab om̃i
pecc̃o asium̃et. pena tm̃ pecc̃i uoluntate non ne-¬
cessitate assumentis remanente ut dum ista in
saluatore sine culpa pateretur illa que in saluã¬
dum ꝓculpa pene obnora fuerat lib̾aretur.
De hac itaq pena passibilitatis siue mortali¬
tatis querunt qͥdam qͦmͦ incarne saluatoris
erat. S facile ÷ scire qͦmͦ caro illa qͣm diu ĩmas¬
sa gn̾is humanii sub eriginali debito fuit. pe¬
nam quoq p̃uaricationis qua totum teneba¬
tur uitoto ip̃o exnecessitate sustiuuit. post¬
qͣm autem a toto ip̃o singłatit̾ diuisa: ut
nec in ip̃o ẽẽt nec cũ ip̃o in cã partitiparet. rã
nicħ pene debuit. qr culpe nil hũit. Itaq qͣn

Expanded text:
t eam verbum ipsum liberam prorsus, et immunem ab omni peccato assumeret; poena tamen peccati voluntate non necessitate assumentis remanente, ut, dum ista in Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quaerunt quidam, quomodo in carne Salvatoris erat. Sed facile est scire quomodo caro illa, quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam autem a toto ipso singulariter divisa est, ut nec in ipso esset, nec cum ipso in causa participaret, jam nihil poenae debuit
Abbreviated transcription (Latin):
indueret eead̃ unione diuinitatis pleram
quoq beaticudinem habuisse dicamus:
Qd si ꝯcectimꝰ obitunt quod anima illa añ resur¬
rectionem passionem ⁊ dolores sustinuuit. ac ꝑhoc ple.¬
na beatittido cẽ non potuit. ubi pena ⁊ dolor fuit.
S non attendunt quod aĩa illa ẜ aliud carni
unita furo uita carnis ip̃a fuit. In eo᷑ qd̾ diuim¬
tati uinta fuit uita ipsuis diuinitas fuit. In eo
qd carni uingebatur recedente ip̃a caro morieba¬
tur. In eo autẽ ꝙ diuinitati uingebatur ⁊̃ a
Que gͥ insensu carnis ad tempus dolorem susti¬
nuit insocietate d̾icatis plenum ⁊ ꝑfectum gru¬
dium simꝑ possedit. ubi eium ꝑfecte ungeba¬
tur ple ͤ ꝑfecte beatificabatur. ubi autẽ ad
tempus hũit exdispensatione. pꝰ ea sub pletũ ÷
insioni ficatione. ita tñ ut ꝙ in parte sublimio¬
ri habebat uerum bonum. nec aliq̃n redd̾et᷑
ꝑ nonquam fuit amissum nec subpłet᷑ qi ex

Expanded text:
ex eadem unione divinitatis, plenam quoque beatitudinem habuisse dicamus. Quod si concedimus, objiciunt, quod anima illa ante resurrectionem passiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinitati unita fuit, vita ipsius divinitas fuit. In eo autem quod carni jungebatur, recedente anima ipsa caro moriebatur. In eo autem quod divinitati jungebatur, etiam a atur. Quae igitur in sensu carnis ad tempus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plenum et perfectum gaudium semper possedit. Ubi enim perfecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus habuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum, nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum; nec suppleretur, quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝯstat qr si passur᷑ ñ fuiss ab mitio m̾̃itũ obe¬
dieirde paciendi hĩe ñ potuiss̃. Si em̃ĩpassio fut᷑a
ñ fuiss obedientia paciendi nulla fuiss. Si obe¬
dientta non fuiss m̃itum obedientie ñ fuisset.
Sic itaq ad obediendam glam incorruptionis.
induc̃e conant᷑ necessitatẽ passionis. S minꝰ
ꝯsid̾ant. qr eadem bonitate qͣ se ad obedientiã¬
passionis spontaneũ exibuit. qr pati uoluit. iꝰtus
⁊ bonus ⁊ gła dignꝰ dignus fussi. ⁊̃ sipati noluiss.
Si eñ pati noluiss ad patiendum obediens non
isset. Nam sic̃ obediens fuit quia uolenti uo¬
lens ꝯsensit. ita ꝓcul dubio obiens fuiss si nolen¬
ti hoc patri id̾e ⁊ ip̃e uolens consensiss. Itaq sẽꝑ
obediens fuiss. ⁊̃ si passus ñ fuiss. neq rũito eiꝰ
quicꝗ minueret᷑. ⁊ si ad passionem ꝗͣ ñ ex dubi

Expanded text:
jam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obejam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obedientiae patiendi habere non potuisset. Si n fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia non fuisset, meritum obedientiae non fuisset. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant qpassionis spontaneum exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset; si enim pati noluisset ad patiendum obediens non isset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens fuisset, si nolenti hoc Patri idem et ipse nolens consensisset. Itaque semper obediens fuisset, etiam si passus non fuisset, neque merito ejus qu
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e cepit cũ magna modestra ac reuerentid
hocdix̃ ne scandalixaret᷑ qui mirarent᷑ nec
susciꝑent qui ñ caꝑent. Io reuerent̃ se sugges¬
sic ñ p̃cipitant̃ ingessit. Quem inquid dñt
hoĩes ẽe filium hõĩs ÷ Non p̃dicauit ẜ int̾ro¬
gauit. Dici uoluit s dic̾e uoluit ne ñ u̾itate
inme credite. Consid̾a quomͦ modeste se ad¬
uing̃ qr sciebat extͣ intelligentrã hoĩs esse
ut hõ d̾s credetut. ꝓ pt̃ ea humane intelli¬
gentie ad huc subtꝰ erat hõ. neq infide hoĩs
ad huc ut d̾s cced̾et᷑ ascend̾at. so dubitanti ⁊
arcianti dix̃. nolune tang̃e. ñ dum eñ ascen¬
mana se sub tus ẽẽ ⁊ ut eqͣł credetur eid̃ con¬
scĩe longinquũ ⁊ extrantũ eẽ. paulatim illã
fouebat ut adu̾itatem assuefaceret ut ueri¬
tas illam illuminaret. ñ nouitas scandaliza
abinitio plenum ⁊ ꝑfectũ habebat huma¬
re ꝯgnitioni ꝑ quosdam ꝓfectus reuelatio
dientia suscipiende passionis m̃itũ fuit. in hoc ip̃o

Expanded text:
re coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non praecipitanter ingessit. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Non praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc subtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitanti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascenmana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paulatim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas scandalizarab initio plenum et perfectum habebat humanae cognitioni per quosdam profectus revelationdientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Idem qͥ incelo erat int̾ra erat. ꝑhura
incelo ⁊ int̾ra. Si cognouissent numquã
dñm głe crucifixissent. Mirum ÷ hõ incelo dña¬
batur. d̾s incnice moriebatur. Si potuit homo ĩ
t̃ra positus ꝑhumanitatẽ incelo ẽẽ ꝑdiunitat
potuit. ꝙ d̾s incelo regnans ꝑ diuinitatẽ. int̾
mori ꝑhumanitatem. S dicis. Quomͦ d̾̃s mo

Expanded text:
ra in coelo et in terra. Si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Mirum est. Homo in coelo dominabatur; et Deus in cruce moriebatur. Si potuit homo in terra positus per humanitatem, in coelo esse per divinitatem, potuit et Deus in coelo regnans per divinitatem, in terra mori per humanitatem. Sed dicis. Quomodo Deus mori
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s ÷e scd̾m humanitatẽ. scd̾m humanitatẽ
fc̃s ÷ obediens. Scd̾m diuinitatẽ sub ẽẽ non po¬
tuit inq̃ eq̃s fuit. Alia scͥptura dic̃. Didic̃ erͥs qͣ
passus ÷ obedientiã. Dididic̃ qͦd nesciuit. Quid nes¬
ciuit e obedientiã. Sub ẽe nesciuit. Ñ potiit in eo
quod eqͦłꝰ etat ẽẽ inferior. ꝓpt̃ ea didicit qͦd nesciũ.
q id qͦd mexcelleuna d̾itatis exꝑtus ñ fuit ꝑinfe¬
tiorem naturam inusũ assũpsit. factus ÷ obedi¬

Expanded text:
dum humanitatem. Secundum humanitatem factus est obediens, secundum divinitatem subesse non potuit in qua aequalis fuit. Alia Scriptura dicit: Didicit ex his quae passus est, obedientiam . Didicit quod nescivit. Quid nescivit? Obedientiam. Subesse nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excellentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obedi
Abbreviated transcription (Latin):
recens d̾s. Quam paruam etatẽ ht̃ d̾s uere par¬
uam. quia paruus fẽs. patua etas in paruo. mag¬
na et̃nitas in magno. Tamen plꝰ tꝑ̃is ñ hũit̃ uͥ
fuit non plus fuit. U t̃tnus fuit quid dicam:
plus fuit: paruũ hoc. Tempꝰ eñ neq ad

Expanded text:
recens Deus. Quam parvam aetatem habuit Deus? Vera parvam, quia parvus factus. Parva aetas in parvo, magna aeternitas in magno. Tamen plus temporis non habuit ubi fuit, non plus fuit. Ubi aeternus fuit, quid dicam? Plus fuit? Parum est hoc. Tempus enim nequaquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃ dotũ gebat ab abraham decimas accepise
ostendit. in qua decimatione ⁊ leui aqͦ uet̾is
matum ñ dĩis ne simili tõnt nouũ qͦ sacer¬
dotium quod in xͦ ⁊ ibidem decimas dedisse ꝯ
posse putant. nͥ qr caro leui cũ culpa ibi fuit.
caro xͥ ñ fuit. Atq ĩo quod pecc̃o obnoxium
erat expiatione eguisse. quod aũt mundũ
ates a pecc̃o lib̃m etat ñ eguisse. Tali ꝙͦ se n̾¬
ne ꝓbare putant qͦd caro illa q̃ aũbo assũp¬
ta ÷ ñ qͣm obnoria pecc̃õ fuit s abiuitio
siue in eo a quo descendit siur in his ꝑ quos
descendit. munda seruata sit apeccõ ut ali¬
quando ẽe poss. hostia pecc̃o. S catholice
ũicatis diffinitio filiũ d̾i qui ꝓpeccatorib ⁊
de peccatoub natus ÷ de carne obnoxia pecdo
carnem assũpsisse asierit lib̃̾am apeccõ. ⁊ des

Expanded text:
sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo matum non dicimus, ne simili ratione novum sacerdotium quod in Christo est, ibidem decimas dedisse coposse putant, nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi non fuit, atque ideo quod peccato obnoxium erat, expiatione eguisse; quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant, quod caro illa, quae a verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuerit, sed ab initio sive in eo a quo descendit sive in his per quos descendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse possit hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis diffinitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato carnem assumpsisse asserit li
Abbreviated transcription (Latin):
celligi oporteat quod dictũ ÷ beatam m ariamꝰ de
sp̃u sc̃o ꝯcepisse. S̾cimus nãq ⁊ õs iam freq̃ito ssi¬
carnis coitũ tranfusa cũ carne muliens u¬
na cato efficitur ut id quod nasciturum÷ ex
cũ a carne uiri ꝑcoitũ carins senieu suscipit
ad gu̾andam. carnẽ. Nec aliud ꝯcip̃ qͣm ille ÷
aqͦ ꝯcipit aut ip̃a q̃ ꝯcipit ⁊ quod ꝯcipit hoc
parit. Quid gͦ diccmꝰ:. Nũ quid sp̃i sc̃s. de su¬

Expanded text:
elligi oporteat quod dictum est, beatam Mariam de Spiritu sancto concepisse. Scimus namque et omnes jam frequentissicarnis coitum transfusa cum carne mulieris una caro efficitur, ut id quod nasciturum est cum a carne viri per coitum carnis semen suscipit ad generandam carnem. Nec aliud concipit quam ille est, a quo concipit, aut ipsa quae concipit; et quod concipit, hoc parit. Quid ergo dicemus? Nunquid Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
it quod utiq hr̃e ñ potuiss si passus non fuisset.
paciendo quippe oĩb credentib fcs ⁊ exẽplum
passionis. sic̃ resurgendo oĩb pacientil forma
głificationis. hoc gͦ lucͣtus ÷ paciendo qͦd ip̃m
magistcum ⁊ doctorem sequunt᷑ õs qui bñ patiũ¬
tur. Magnum quid luccatus ÷. Quid sͥ ħ ꝓd̾st:¬
p̃ced ⁊ om̃s seqũtut. Cuiꝰ bonũ ÷ hoc : Ertan¬
tes inueni. p̃cessi ut urã docem om̃s secuti sunt.
mͥ quid ꝓdest: Ego uiam sciebam ꝑuie inted̾e
pot̾am s non erat cã ꝑgendi si ꝯpassio ñ ẽẽt
subueniendi. Stulti ⁊ tardi ad credendũ non ne
oportuit pati xp̃m ⁊ita intͣre ingłam suom:
Intendite. Dportuit inquit pati xp̃m. ⁊ita intͣre¬

Expanded text:
it, quod utique habere non potuisset, si passus non fuisset. Patiendo quippe omnibus credentibus factus est exemplum passionis, sicut resurgendo omnibus patientibus forma glorificationis. Hoc ergo lucratus est patiendo, quod ipsum magistrum et doctorem sequuntur omnes qui bene patiuntur. Magnum quid lucratus est. Quid ips. Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt. Mihi quid prodest? Ego viam sciebam, per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti et tardi corde ad credendum, nonne oportuit pati Christum et ita intrare in gloriam suam? Intendite: Oportuit itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
nis coitun nascituram carnem ex carne fa¬
inunĩ carne formanda ⁊ caro. Tam̃ hoc uersigal qͦd
uͨ quasi debitum quoddam exinstituto crettori sad
sabricam humam corꝑis ab soluendam in pendit.
ita ꝓrsus sũ ulla necessitate aut coactione ab ea
requirit᷑ ut nͥ sola dilectione ⁊ ut sic dixerim
spontauca caritate ad cribuendum id non ĩ clinec
a uatã extorquere possitis cum spontanea fãit
catitate ꝑ suasa ẽc ninurũ s ad inuicẽ ad opusꝯ
sumandũ exut᷑q parte libeut̃ atꝙ gratantut
occurrit. Sane quicqͥd uiolent̃ nolenti abrip̃t
ad ei mͦi couse effectũ inꝯgrueum ꝓrsus atq ĩ¬
nandum partum. Et quid̃ inmuliere a mor
uiri. in uiro autẽ ainor muluris ad agere solz.
at: ut ꝙ in neutrum ꝑ se petuit inutraq ꝑ se
cumalt̾a possit. gͣ semen humani partus a so¬
la muliere formandum ꝯcipit᷑. quod simula
uiro ⁊ muliere seminat᷑. Quod quid̾ sic̃ iam
dictum ⁊ in muliere ꝑamorẽ uiri ⁊ in iuiro ꝑa¬

Expanded text:
nis coitum nascituram carnem ex carne fain unius carne formanda est caro. Tamen hoc vectigal quod natura quasi debitum quoddam ex instituto Creatoris, ad fabricam humani corporis absolvendam impendit, ita prorsus sine ulla necessitate, aut coactione ab ea requiritur, ut nisi sola dilectione, et, ut sic dixerim, spontanea charitate, ad tribuendum id non inclinetura natura extorquere possit, sed cum spontanea fuerit charitate persuasa, tunc nimirum consummandum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid violenter nolenti abripitur, ad ejusmodi causae effectum incongruum prorsus atque innandum partum. Et quidem in muliere amor viri, in viro autem amor mulieris id agere solet, at, ut quod in neutra per se potuit in utraque per se cum altera possit. Igitur semen humani partus a sola muliere formandum concipit, quod simul a viro et muliere seminatur. Quod quidem, sicut jam dictum est, in muliere
Abbreviated transcription (Latin):
uoluncas erat ac tantomag̃ erait. qͣntomagis
pecc̃õ seruire non pot̾at. Multa autẽ q̃runt᷑
de illa dĩa tõnałi. equib unũ ẽ. utrum iudeli¬
cet equalem c̃diuinitate scientiã habu̾it. de
qua qͥstione in alio opusculo quod de anima xͥ
inticulatum ⁊ ꝓlixius disputaui. Hic uͦ hoo
solum ꝯmemorare sufficro quod eadꝰ aĩa sicut
plenã ⁊ ꝑfectam di sapientiã unitã hu̾it itaple¬
ne ⁊ ꝑfecta ex ip̃a ⁊ ꝑipãm sap̃iam. sapiens fuit
manitati diuinitas ꝯuincta ÷ ex ip̃a diuiuita¬
te humanitatis accep̃ ꝑgr̾ãm. totum quod di¬
uinitas hu̾it. ꝑnaturam. ita ut ẜ illdim in¬
effabilem unionẽ ⁊ d̾i ẽẽt inhumanitate sua
one sua exin estabili unione diuinitatis ple¬
nam ⁊ ꝑfectum sap̃iam ⁊ potentiam ⁊ uirtutẽ.
⁊ bonitatem accepisse c̾dimꝰ. ⁊ ip̃ãm sic̃ inuniõe

Expanded text:
voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Multa autem queruntur de illa anima rationali, e quibus unum est utrum videlicet aequalem cum divinitate scientiam habuerit; de qua quaestione in alio opusculo, quod De anima Christi intitulatur, prolixius disputavi. Hic vero hoc solum commemorare sufficit, quia eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit,manitati divinitas conjuncta est, ex ipsa divinitate humanitas accepta per gratiam, totum quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem et Dei esset in humanitate sua one sua ex ineffabili unione divinitatis plenam et perfectam sapientiam, et potentiam, et virtutem, et bonitatem accepisse credimus; et ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ixͦ c̃ carne a ãbo rõnalẽ aĩam as¬
sumptã ñ fiuisse. s solam carnem ũbo unitõ ⁊
ip̃am diuinitatẽ ũbi carnẽ loco aĩe uiuificasse.
eaudẽq diuiitatẽ abip̃a carne qũ in cruce
mortua ÷ recessisse rursũq ad ip̃am qñ resusci¬
tata ÷ iuuificandã ⁊ resuscitandõ redisse S
catholica fides ht̃. totũ qͦd hoĩs erat ĩt culpã¬
dm̃ assumpsisse qr nec alit̾ uer hõ eẽ potuiss
nͥ totũ quod adu̾itatem humane nature ꝑ-¬
tinebat assũpsiss. Accep̃ gͦ cũ carne ⁊ in car¬
ne ipsa aĩam rõnalem. q̃ ⁊ carnem ipãm ue¬
getaret ⁊ sensificaret ad uitam ⁊ sed̾ lib̾iam
uoluntatem pecc̾m respueret ⁊ sectatetur iticiam.
¶ui hoc exsocietate diumitatis collatũ ÷. ut spõ¬
tanea quid̃ lib̾tate bonũ faceret. s ad malum fa-¬
ciendum nulla ꝓrsus necessitate ł infirmitate
declinare potuiss. Dicit quippe. beatꝰ. Au̾s.
ẽ. ñ carnis cupidine s solo d̾i muñe. Lib̾a in illo

Expanded text:
arne a Verbo rationalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne, quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam, quando resuscitata est, vivificandam et resuscitandam redisse. Sed catholica fides habet totuDeum assumpsisse: quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad diversitatem humanae naturae pertinebat assumpsisset. Accepit ergo cum carne et in carne ipsam animam rationalem, quae et carnem ipsam regeret, et sensificaret ad vitam, et secundum liberam voluntatem peccatum respueret, et sectaret justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut spontanea quidem libertate bonum faceret, sed ad malum faciendum nulla prorsus necessitate vel infirmitate declinare potuisset. Dicit quippe beatus Augusti unicus natus est, non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo
Abbreviated transcription (Latin):
nitas una maiestas. hoc nom̃ ÷ in quo oppor¬
tec om̃i saluos fieti. Item. Ẽgo ⁊ pat̾ unũ sumꝰ.
Unum dixit ne fat discrecio potestatis sumaus
addidit ut ꝑsonas cognoscamꝰ. non eñi pat̃ ip̃e
qui filius s ex patre genitus filius ex do deus.
expleno plenus. Non sunt gͥħ nuda nomina
s uirtutis indicia. Plenitudo diuinitatis. ĩ
patre plenitudo infilio. s non discrepan s. nec
confusum quod unũ ÷ nec multiplex quod
indiffẽns. Quo m filius a prẽ genitus. inpos¬
rubin supͣ seraphin supͣ om̃ẽ sensum ÷ ẽd̾e
iubemur nondiscut̾ẽ ꝑmittimut. Aufer ar¬
tatis qui sicut non ꝙͣ futo ñ d̾s. ita ñ quam
fuit non pr̃. Apt̃e filius natus. ab eo uͦ ⁊ afilio
ꝓcedit sp̃c. pat̾ et̾nus. eo qͦd hãt filiũ et̾num.
cuus et̃nis sit pat̾ filius et̾nus eo quod sit
bellius dicit tͥnitas in una ꝑͦ neq seꝑata aut
diuisa in uatura diuinitatis ut arius blasphe
unus innatura. Intrinitate ds. pꝯfizs. sitẽ.¬

Expanded text:
ia, una majestas. Hoc nomen est in quo oportet omnes salvos fieri . Item: « Ego et Pater unum sumus . » Unum dixit, ne fiat discretio potestatis. Sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius, ex Deo Deus, ex pleno plenus. Non sunt ergo haec nuda nomina, sed virtutis indicia, plenitudo divinitatis in Patre, plenitudo in Filio, sed non discrepans, nec confusum quod unum est, nec muindifferens. Quomodo Filius a Patre genitus sit, imposrubim, supra seraphim, supra omnem sensum: credere jubemur, non discutere permittimur. Aufer arvinitatis, qui sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non Pater. A Patre Filius natus: ab eo vero et a Filio procedit Spiritus. Pater aeternus eo quod habeat Filium aeternum, cujus aeternus sit Pater. Filius aeternus eo quod sit bellius dicit, Trinitas in persona, neque separata aut divisa in natura divinitatis, ut Arius blasphemunus in natura, in trinitate Deus, Pate
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd s pͥus non debebat᷑. oꝑando ꝓt̾uit. s. uide¬
te ꝗͣ stailta sit istaassertio. Quid eñi: G̾ d̾c
oꝑet᷑: Qñ nob bñficia inpedit d̾s ⁊dona mu¬
nificente largit᷑. ñ ne ħ ip̃a faciendo ã nobis
ꝓbñficũs sius amati ⁊ laudari m̃etur: Aut
qi m̃et᷑ iõ pͥus dignꝰ non fuit. aut minꝰ fuit.
⁊ oꝑe tẽpali creuit ĩitũ di. ⁊ melior se ipsoft̾̃c
÷ d̾s Nũquid ñ meliꝰ ÷ ⁊ multo melꝰ ut di¬
camꝰ qi et̃na bonitate que in ip̃o non quam
creuit quia plena in ip̃o ⁊ꝑfecta semꝑ fuit.
plene semꝑ ⁊ ꝑfecte bonꝰ fuit. ⁊ dignus lau¬
dati ⁊ amari. Et qñ opꝰ temꝑale facit ⁊ neb̾
bñ facit. amati ⁊ laudari a nob̃ m̃etur. ⁊
ẽ. m̃itum oꝑis in illo et̾aum. quod nob̾ tẽꝑedic
exibetur. Neq iõ mͦ ñ m̾et᷑ qr pꝰ dignꝰ fuit. nos¬

Expanded text:
quod sibi prius non debebatur operando promeruit. Sed videte quam stulta sit ista assertio. Quid enim? Ergo Deus o nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est et multo melius, ut dicamus quod aeterna bonitate quae in ipso nunquam crevit quia plena in ipso et perfecta semper fuit plene semper et perfecte bonus fuit, et dignus laudari et amari? Et quando opus temporale facit, et nobis bene facit, amari et laudari a nobis meretur; et est meritum operis in illo aeternum, quod nobis temporaliter exhibetur. Neque ideo modo non meretur
Abbreviated transcription (Latin):
ticia ꝑ quam iusta ÷ ÷ qua ꝓpt̃ siqueratur quid sit
ipsa sĩmma natura quid tectus respondetur ꝗͣ nsti¬
ciar̃ Et cum creatuta dicatur iusta in eo qd̾ quale
existens uisticia. ⁊ iõ non ineo quod quale s ĩ eo
quod quid sit d̾r nicħq inea differt siue dicatur
iusta siue iusticia qd̵ uero inexemplũ iusticie ra¬
nam cũ aliqͥs hõ diceatur corpꝰ ⁊ rõnalis ⁊ homo.
non uno mͦ ł una ꝯsid̾atione ħ tͥa d̾r. scd̾m aliud̃

Expanded text:
titia per quam justa est? Quapropter si quaeratur quid sit ipsa summa natura, quid rectius respondeatur quam justitia? Et cum creatura dicatur justa in eo quod qualeexistens justitia. Et ideo non in eo quod quale, sed in eo quod quid sit dicitur, nihilque in ea differt, sive dicatur justa sive justitia, quod vero in exemplum justitiae raNam cum aliquis homo dicatur corpus et rationalis et homo, non u
Abbreviated transcription (Latin):
Uli querunt de carne illa quã
ũbum assump sit qͣlit̃ apectato
munda fuerit. ⁊ qualit̾ sñ pecc̃o penã peccati
portauit. Et de eo quidem quałr a peccõ uel
munda fuerit ł mundata. qͣt̃lam estimatiõe
tac̾r ñ debeimis ne forte si ñ exponat᷑ ñ uide¬
atur. ⁊ si ñ uideat᷑ quod ÷ ciedat᷑. qͦd non ÷
Quidã putant carnem illam q̃ assũpta ÷ a ũ¬
bo ita abinitio ⁊ ĩpmo parente qñ cota massa
z ab ip̃o pͥmo parente usq ad susceptionẽ sui
a ũbo lib̾am ab oĩ pecc̃o ⁊ mũdã de ductam
ut nũꝗͣ subpeccõ fueric. ⁊io ã peccõ ñ lib̾atã
s lib̾au. Auint. it qi ilła pars nat̾e humane
subpecco eẽ ũ debuit. ꝑ quã ip̃a ñ humana

Expanded text:
ulti quaerunt de carne illa quam verbum assumpsit qualiter a peccato munda fuerit, et qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quidem qualiter a peccato vel munda fuerit, vel mundata, quorumdam existimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur, non videatur, et si non videatur quod est, credatur quod non est. Quidam putant carnem illam quae assumpta est a Verbo ita ab initio et in primo parente quando tota massa et ab ipso primo parente usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato; et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt enim quod illa pars naturae humanae sub
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Item. Non gͦ duos xp̃os neq duos filios
s dr̃a ⁊ horcinem irrũ siliũ quẽ ꝓp̃t ea unige¬
nitum dmñs manentem induab substantũs
sicut ei u̾itas nature contulit ñ ꝯfusis nat̾is neq
it mixtis ita em̃ filius assumpsit hominem ut
qui suscepit ⁊ qͦd suscepit una ẽẽt intͥnitate ꝑ¬
sona. Neq em̃ homine assumpto quat̾nitas
fõo ÷. s tiutts mansit assũpcione illa ueffa¬
bilĩt faciente ꝑsoneunꝰ indeo ⁊ homine u̾ita¬
natum de hoĩe matre. nec eĩ humanitatẽ qua¬
minor ÷ pãt minu̾e aliquid eiꝰ diuinitetti. qͣ
equad ÷ patri. Hoc gͦ utrumq unus ÷ ẜ qͥ scd̾m¬

Expanded text:
em non ergo duos christos, neque duos filios, sed Deum et hominem unum Filium. Quem propterea Unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei veritas naturae contulit, non confusis naturis, neque immistis. Ita enim Filius assumpsit hominem, ut qui suscepit, et quod suscepit, una esset in trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est. Sed trinitas mansit, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et homine veritanatum de homine matre: nec ejus humanitatem minorem Patre minuere aliquid ejus divinitati quae aequalis est Patri. Hoc ergo utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ relatuuium quod tñ relatnium ñ ÷ acc̃us.
tit sod̾m sub̃am equał sit quod ad se dicit᷑.
tres magna ꝓrsus laborat inopia hunranũ
pͥncipium sp̃s sc̃i. ¶Item. filius non tm̃a ut
sit filius quod relatiue d̾t s oino ut sit ip̃a
sub̾a nascendo ht̃. IItem. Cũ conaret᷑ huma¬
na inopia loquendo ꝓferre quod tenet de
dño do timuit dicere.iiͦi. t̾entas ne intelli¬
gecetur in illa sũma equalitate ulla diu̾si¬
tas. s item. Ideo dm̃s tres ꝑsonas non ut ali¬
qua intelligatur dũsitas c̾entie.s. ut uel u¬
no uocabulo respondi possit. cum dir. quid tͥs

Expanded text:
 relativum: quod tamen relativum non est accidens, ut secundum id aequalis sit, quod ad se dicitur. tres? Magna prorsus laborat inopia humanum eprincipium Spiritus sancti. Idem: Filius non tantum ut Filius, quod relative dicitur: sed omnino ut sit ipsa substantia nascendo habet. Idem: Cum conaretur humana inopia loquendo proferre quod tenet de Domino Deo, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Idem: Ideo dicimus tres personas non ut aliqua intelligatur diversitas essentiae, sed ut vel uno vocabulo responderi possit cum dicitur, quid tres,
Abbreviated transcription (Latin):
s suam necessitatem fuisse ꝓbare conatur. gͦ xͦ
non meruit. quasi s indebitum aliquid ad qͥrens.
⁊ tñ m̃uit opꝰ uitutis dignum cemuneratione
ꝑficiens. Neq enim iõ quia pͥus ip̃e dignus fuit
opus uirtutis pꝰca exibitum remunerabile non
meruit quasi dignus ñ suiss ⁊ si oꝑatus non
fuiss. pat̾ familias laborat inirinea sua ⁊ pꝰea
cum ad refectionem uenit postulat cibũ bñ
se meruisse dicit quod acceptur̃ ÷. Si alt̃ m̃ce¬
narius m̃et᷑ alit̾ dñs. Mircenarius m̃etur
qr ei non deb̾etur si ñ oꝑaret᷑. Dñs añt ÷ si ñ¬

Expanded text:
sius necessitatem fuisse probare conatur. Ergo Christus non meruit quasi sibi indebitum aliquid acquirens; et tamen meruit opus virtutis dignum remuneratione perficiens. Neque enim ideo quia prius ipse dignus fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile non meruit quasi dignus non fuisset, etiam si operatus non fuisset. Paterfamilias laborat in vinea sua, et post cum ad refectionem venit postulat cibum, bene se meruisse dicit quod accepturus est. Sed aliter mercenarius meretur, aliter dominus. Mercenarius meretur quia ei non deberetur, si non ope
Abbreviated transcription (Latin):
abã nicħ sͥ inui sibile. nicħ creaturis uisibile
nicħ morib ł uoluntate diu̾sum. nicb de tͥni.¬
tatis ẽentia ad creaturaꝵ naturam deductũ
nicħ officio singłare nec alt̾i ꝯmunicabile.
nich ꝯfusum s totum ꝑfectum qi totũ ex uno
⁊ unuĩ. ñ tũ solitariũ. ¶Itemꝰ. Moyson gͦ .i. indi

Expanded text:
i invisibile, nihil creaturis visibile, nihil moribus vel voluntate diversum, nihil de Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, nihil officio singulare, nec alteri communicabile, nihil confusum, sed totum perfectum: quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium. Item: Homousion ergo in di
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inuo cabulis multiplicia. ñ pła signifi¬
tura cieatorem intelligas. In anima :: tõ
⁊ cũ sint unum aliud aĩa ag̾ aliud rõ. aĩa
quẽ assunpsit. eũq non tota tͥnitas assc̃p¬
sit s sola ꝑsona filũ. ¶ Idem inlibro uͦ de
tͥnitate. Deo aliquid accid̾e non pot̾. dicit᷑
adaliquid sicut p̃t adfilium ⁊ filius ad
patiem quod accidens non ÷ quia ⁊ ille
semꝑ pat̃⁊ ille semꝑ filius. Si uͦ pat̾ ad se¬

Expanded text:
sint in vocabulis multiplicia; non plura signifitura creatorem intelligas. In anima est ratio: et cum sint unum, aliud anima agit aliud ratio: Anima quem assumpsit, eumque non tota Trinitas assumpsit, sed sola persona Filii. Idem in libro quinto de Trinitate: Deo aliquid accidere non potest. Dicitur ad aliquid: sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod accidens non est, quia ille semper Pater, et ille semper Filius. Si vero Pater ad se
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e. ⁊ patͥ ⁊ filio et̾nus ip̃e coequał. ⁊ ad tͥuitati
ꝑtinens unitatem. nec tñ eam triitatem
natã de uirgine maria. s t̾m filium: nec ean¬
dem tͥuitatẽ descendisse in specie columbe set
sunt sic in seꝑabilĩt oꝑentur. nam qͦ intellectu
homo dm̃ capit qui ip̃m intellectũ suũ quo
eum uult caꝑe ñdum capit: Intelligamꝰ aũ
dm̃ si possumꝰ ⁊ qͣntum possumꝰ sñ qualitate
bonũ. sñ qͣnͣtate magnum. sñ indigentia creato¬
rem sine situ p̃sentem. sine habitii oĩa ꝯtinẽtẽ
sine loco uͥq totum. sine temꝑe semꝑ et̾nũ.
siie sui ꝯmutõne mnutabilia sacientem nich¬
q facientem. Quisqͥs dm̃ ita cogitat: ⁊ ñ dũ
ꝑ ot̃ om̃i mͦ inuenire quid sit piecũ cauet qͣn¬
tum pot̃. aliquid deillo sentire quod ñ sit.
latur ẽentia. ꝙͣ. g̾ci usiã uocant. Idem in libro
ꝯͦ maximũ. Nulla sit partiũ diuisio inunita¬

Expanded text:
ipse coaequalis; et ad Trinitatis pertinens unitatem, nec tamen eam Trinitatem natam de virgine Maria, sed tantum Filium. Nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae, sesunt, sic inseparabiliter operantur. Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere nondum capit? Intelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine ambitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat et nondum potest omnino invenire quid sit; pie tantum cavet quantum potest aliquid de illo sentire, quod non sitlatur essentia, quam Graeci οὐσίαν vocant. Idem in libro contra Maximinum: nulla sit partium divisio in unita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius facit siłr. Qnid mag̾ simile ẽẽ pot̾ qͣm
unitas: Quomͦ pot̾ diuidi quod multiplicari
ñ pot̃: Ant qͦ m̃ a se recede pot̾ quod unum::
De gͦ mirens si assumptionem carnis q̃ ad solũ
silium refertut. ñ solus filiꝰ oꝑatus ÷ s cum
dixt̃s quia incarnationem uniꝰ tres oꝑati sit
quia ⁊ unitas nature inseꝑabilem facit oꝑati¬

Expanded text:
 Filius facit similiter. Quid magis simile esse potest quam unitas? Quomodo potest dividi quod multiplicari non potest? Aut quomodo a se recedere potest, quod unum est? Ne ergo mireris si assumptionem carnis quae ad solum Filium refertur, non solus Filius operatus est, sed cum dixeris, quia incarnationem unius tres operati sunt, quia unitas naturae inseparabilem fecit operati
Abbreviated transcription (Latin):
aut solus filius. ⁊ tres ille ꝑ si ita dicende st̃ eqͣles
sunt singłis quod aĩał homo ũ ꝑcipit. Curgͦ lati¬
nitas hoc ita inusitate posuit. nͥ quia uoluit ħ
unum nom̃ seruite huic sig̾cationi quo intellig̃t
tͥnitas. nec oino tac̾emꝰ quid tres cum tres. esse
fat̾emut. quo noĩe ñ diu̾sitatẽ intelligi uoluit. s¬
singłatitatem uoluit. ita zilla tria. ⁊ase in uicẽ¬
de t̾minari uidentur. ⁊ inse in finita sunt. itaz sin¬
gula st̾ insingłis ⁊ oła inom̃ib sitgłis ⁊ singusla

Expanded text:
s illae personae, si ita dicendae sunt, aequales sunt in singulis, quod animalis homo non percipit . Cur ergo latinitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse fateremur: quo nomine non diversitatem intelligi sed singularitatem voluit. Ita determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfertelibet. Nicb̾ de nĩõ adicientes. ut ꝑoce qͥ noc
sufficientes inuenuñ ad ea que dicta sũt ab illis.
AUG ad uersus impietatem arrui ar¬
aRt es nouum nom̃ o mos son condide¬
runt s non nolã rem tali nomine sig¬
udauerunit. hoc eñi uocatut o moyson q. ego

Expanded text:
ferre libet, nihil de nostra adjicientes, utpote, qui nec sufficientes invenimur ad ea, quae dicta sunt ab illis. Augustinus adversus impietatem Arii. Patres novum nomen Homousion condiderunt, sed non novam rem tali nomine signaverunt. Hoc enim vocatur Homousion, quo
Abbreviated transcription (Latin):
S alia ÷ manꝰ filii zalra patris. Aliud brachiũ
filũ. ⁊ aliud brachium pat̾s. alia uircus filũ
alia iurtus patͥs. cũ ip̃e silius ⁊ manꝰ. ⁊brachiũ.
⁊ uirtus sit pattis. Sic̃ idem ÷ quod ho maniu facit.
⁊ quod manꝰ hõis facit. ⁊ quod hõ brachio sacit.
⁊ quod brachium hominis facit. ⁊ quod homo
fortitudine facit.⁊ quod fortitudo hominis soc̃.
sic idem ÷ quod pat facit ⁊ quod filius facit. qi
oẽ quod pat̾ fac̃: ꝑ filtum facit. Si cẽntia u
Ip̃m fac̾e patris. filiĩ ÷. Noli pensare qͣsi duas
acciones unam maiorem. ⁊ unam minorem.
aut forte simił pond̾is equales duas. Unitas ibi
est. nichil multiplices. Una ÷ accio duori. im
ino tͥum accio una sicut ditas tina. ⁊ in una ac¬
cione tres non tres agentes sunt s uiꝰ agenc
sic̃ ind̾itate una tres. nontres dũ sunt s nnus.

Expanded text:
Ergo alia est manus Filii, et alia est Patris; aliud brachium Ergo alia est manus Filii, et alia est Patris; aliud brachium Filii, et aliud brachium Patris; alia virtus Filii, alia virtus Patris, cum ipse Filius et manus, et brachium, et virtus sit Patris? Sicut idem est quod homo manu facit, et quod manus hominis facit; et quod homo brachio facit, et quod brachium hominis facit; et quod homo fortitudine facit, et quod fortitudo hominis facit. Sic idem est quod Pater facit, et quod Filius facit; quia omne quoIpsum facere Patris, Filii est. Noli pensare quasi duas actiones, unam majorem, unam minorem; aut forte similis ponderis aequales duas; unitas sibi est, nihil multiplices: una est actio duarum in uno, trium, actio una, sicut deitas una; et in una actione tres, non tres agentes sunt, sed unus agens, sicut in deitate una tres, non tres dii sunt, sed unus.
Abbreviated transcription (Latin):
Si eadem oꝑaretur ⁊ non eod̾ m oꝑaretur.: oꝑatõ
una ñ ẽẽt. ꝙ alit̾ eẽt. Si eodem mͦ oꝑaret᷑ ⁊ nõ
ead̾ oꝑaretur. oꝑatio ura non ẽet q alia esset
totum fac̃. pone tñ exempli cãunũ aliquid
exoil q̃ facit pat̃. dico quia filius hoc ipsũ
facit. Neq ita hoc ip̃m dico qͣsi simile illi s id̃
ip̃m. Cũ enĩ dico idem facio qͦd tu facis qr si
forte domũ edifico sic̃ cu edificas domũ.: cũ
alia ste doraus tua ꝗͣ tu edifitas alia dom̃ ĩ ea
qͣm ego edificabo. tñ idem me fac̾e dico qͦd tu
ip̃m̃. facit qd̃ pat̃ facit. Si autẽ ego domum
edificatem ⁊tu eandẽ met̃ edificares domum.
dico quia idem faceres quod ego. Et iam ũuis
uuũ q id ip̃m ⁊ ñ aliud: nec tñ u̾e ad huc unũ
quia tu partẽ unam ⁊ ego alt̾am. tu ĩ strum̃tis
tius ⁊ ego ui strum̃tis meis. Tumanib ꝯlac̾tis
tius ego meis. Deniq cu iucib tuis ego meis.
cum dico q filius hoc ip̃m fat quod pat̾ facite

Expanded text:
Si eadem operaretur, et non eodem modo operaretur: operatio una non esset, quia aliter esset. Si eodem modo operaretur, et non eadem operaretur operatio una non esset, quia alia esset. li causa unum aliquid ex omnibus quae facit Pater. Dico quia Filius hoc ipsum facit. Neque utique hoc ipsum dico quasi simile ille, sed idem ipsum. Cum enim dico: Idem facio quod tu facis, quia forte domum aedifico, sicut tu aedificas domum, et cum alia sit domus tua quam tu aedificas, quam illa domus mea quam ego aedifico, tamen idem me facere dico quod tu ipsum facit quod Pater facit. Si autem ego domum aedificarem, et tu eamdem mecum aedificares domum, dico quod idem faceres quod ego; etiam verius unum, quia idipsum et non aliud: nec tamen vere adhuc unum, quia tu partem unam et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, ego meis; denique tu viribus tuis, ego meis, cum dico; quia Filius hoc ipsum facit quod Pater facit?
Abbreviated transcription (Latin):
diceretut. qͣm cum filio unita d̾c: quia sicut
al uis in psona pat̃. ⁊alius filius. sic aluti d̾̃c cũ
siluis in ẽarnatus d̾c. quam sidicetetur si pater
carnem sͥ unisse ⁊ patter. Consequens autem
÷ quia si filiris carnem sibi uni uit: eandem
caruem ips filio uniuisse ⁊ patrem qi dũ una
utusq oꝑatio ostenditur. nec filius sñ patre
nec pr̃ sñ filio oꝑatus de monstratus. Si autẽ
pat᷑ caraem c̃ inquitet ꝯfilius t ÷ non hoc id̾
ẽẽt s aliud qm̃ in eo ip̃o non eadem demon¬
straretur oꝑatio. quod non ad eundem ułnq
sc̃a ꝓbaretur. reło. Nunc dutem assumptionẽ
induit filium. ⁊ filiuis oꝑatus ÷. quia carne ĩ¬
duit cemetip̃m ⁊ fuit una unuo ⁊ oꝑatio una
ꝓpt̾ea unio una. quia ꝙ unitum ÷ uni unitũ¬

Expanded text:
diceretur, quam cum Filio unita dicitur, quia sicut diceretur, quam cum Filio unita dicitur, quia sicut est alius in persona Pater, et alius Filius, sic aliud dicitur, cum Filius incarnatus dicitur, quam diceretur si Pater carnem sibi unisse et Patrem. Consequens autem est, quod si Filius carnem sibi univit, eamdem carnem ipsi Filio, uniisse et Patrem; quia, dum una utriusque operatio ostenditur, nec Filius sine Patre, nec Pater sine Filio operatus demonstratur. Si autem Pater carnem sibi induisset, et Filius sibi, non hoc idem esset, sed aliud; quoniam in eo ipso non eadem demonstraretur operatio, quod non ad eumdem utrinque facta probaretur relatio. Nunc autem assumptionem induit Filium; et Filius operatus est, quia carne induit semetipsum, et fuit una unio, et operatio una. Propterea unio una, quia quod unitum est, uni unitu
Abbreviated transcription (Latin):
ineo quod d̾itote inu̾ sunt ioꝑatione seꝑai¬
ti non possunt. Om̃e gͦ quod filius fac̃ pr̃ facit
in humnanitate ẜ qͣm filius patris non eratt. qi¬
ilam masce̾do s pr̾e ñ acceꝑat. qͦ ꝓpt̾ea ad solam¬
naturam fecit. qͣm cũ patre cõmunem non ha¬
buit. s solus ex temꝑeꝓͥam sin głiarit̃ accepit.
Uerũptam̃ ora que indiunitate fecit ideo solus
non fecie: q in diuinitate soł ñ fuit. E idem c̃
ip̃o fecit. qui cuim ip̃o idem fuit. Si gͦ ailius indi¬
uiatate humanitatem assumpsit. quo mͦ in
eadem duunrtate p̃r idem c̃ ip̃o non fecit qui c̃
ipo iẽ fuit: An forte cũ d̾r filius catnem assũp¬
seo exii. occulte relationis qua in delligitur ꝙ
sibi usmut id ÷ de patre nond̾r qi si idem dicẽtut.
non id̾ s aliud incellig̾etur. Si enim dicẽtur pt̃
carnem assumpsit. intellig̾etur siłt quod pr̃
sibi earnem uniuit. q uod iam idem non ẽẽt
s aliud. aliud quippe eẽt si patͥ caro uiita

Expanded text:
quod in Deitate unum sunt, in operatione separari non possunt. Omne ergo quod Filius facit, Pater facit, in humanitate secundum quam Filius Patris non erat, quia nascendo a Patre non acceperat. Qnaturam fecit, quam cum Patre communem non habuit, sed solus ex tempore propriam singulariter accepit. Verumtamen omnia quae in divinitate, ideo solus non fecit, quia in divinitate solus non fuit, sed idem cum ipso fecit, quia cum ipso idem fuit. Si ergo Filius in divinitate humanitatem assumpsit, quomodo in eadem divinitate Pater idem cum ipso non fecit, qui cum ipso idem fuit. An forte, cum dicitur Filius carnem assumpsit ex vi relationis qua intelligitur quia sibi univit, idem de Patre non dicitur, quia si idem diceretur, non idem, sed aliud intelligeretur? Si enim diceretur: Pater carnem assumpsit, intelligeretur similiter quod Pater sibi carnem univit, quod jam idem non esset, sed aliud. Aliud quippe esset, si Patri caro unita