comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desiderioꝵ conturbatur. Seqͥt᷑. In obꝑ¬
brium ⁊ mindignationẽ regeni ⁊ sacer¬
nr̃a: ⁊ rex debet ẽe. ⁊ sacerdos. Rex: qa
regere debet carnem suam. Sacerdos:
qͥa dõ iugiter offerre debet detiononẽ
suam. S rex in obꝓbrium traditur.: qͣn¬
do anima carm sue subiecta turpibꝰ de¬
sideriis famulatur. Sac̾dos in indignatio¬
nẽ tͣditur: quando abilla quã erga dm̃
habere consueuerat deuotione. obstinata
mens. ex peccati consuetudine obdurat᷑.
Ds̃ g nos dissipat. nos demolit᷑: in obli¬
uionem i nobꝑbriũ. in indignationẽ tra¬
dere dicit᷑. quia afflicta mens: hoc qͣsi
a do fieri conqueritur: quod ab ipso ius¬
to iucticio suo ꝑmittente non impedit᷑.
ꝑmittit enim ut nos dissipemꝰ᷑: ut dissi¬
pati eius obliuiscam̃: ut obliti eiꝰ. in obp¬
brium ⁊ mindignationẽ ueniamꝰ. Secͥtur
Reppulit dominꝰ altare suũ. Supͣ de ex¬
cecatione iudeoꝵ locutus fuit: nunc qͦ

Expanded text:
desideriorum conturbatur. Sequitur: In oppdesideriorum conturbatur. Sequitur: In opprobrium et in indignationem regem et sacertra et rex debet esse et sacerdos. Rex, quia regere debet carnem suam. Sacerdos, quia Deo jugiter offerre debet devotionem suam. Sed rex in opprobrium traditur, quando anima carni suae subjecta turpibus desideriis famulatur. Sacerdos in indignationem traditur, quando ab illa quam erga Deum habere consueverat devotione obstinata mens ex peccati consuetudine obduratur. Deus ergo nos dissipat, nos demolitur: in oblivionem, in opprobrium, in indignationem tradere dicitur, quia afflicta mens hoc quasi a Deo fieri conqueritur, quod ab ipso, judicio suo permittente, non impeditur. Permittit enim ut nos dissipemur ut dissipati ejus obliviscamur, ut obliti ejus in opprobrium, et in indignationem veniamus. Sequitur: Repulit Dominus altare suum. Supra de excaecatione Judaeorum locutus fuit; nunc quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ intentionis ꝑ seuerantiã tendi deb&
ne relaxet᷑. ⁊ ipsa intertio ne aꝓpsito
suo lenteseat ꝑ spem eterne remunera¬
tionis quasi palis quibusdam. solidi¬
tati terrȩ affixis confirmari. Sequitur.
Obliuiomi tradidit dñs in syon. festiui¬
tatem⁊ sabbatũ. Qͥd ꝑfestiuitatẽ. nisi
gaudium internũ: ⁊ qͥdꝑsabbatum nͥ qͥes
mentis accipitur: Duo enim supͣ dixerat
scilicet dissipauit tentorium suũ: ⁊ de¬
molitꝰ ẽ. tabernaculũ suũ. Adhec duo
respondere uidetur. Ac si dicẽt. Qͥa dis¬
sipauit tentorium suum: ideo obliuio¬
ni dradidit dñs festiuitatẽ: quia uͦ de¬
molitus est dab̾naculũ suũ: ido tradi¬
dit obliuioni sabbatum. Nam quanta
sit int̾ni gaudii dulcedo non meminit.
qͥsqͥs in laudib hominum. ⁊ in reb tͣn¬
sitoriis gaudium querit: ⁊ neqͣquã ue¬
ra pace. intus mens fruitur. eum per
incentiua uitioꝵ ⁊ affectus carnalium

Expanded text:
per intentionis perseverantiam tendi debet, per intentionis perseverantiam tendi debet, ne laxetur: et ipsa intentio, ne a proposito suo lentescat, per spem aeternae remunerationis, quasi palis quibusdam soliditati terrae affixis, confirmari. Sequitur: Oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem, et sabbatum. Quid per festivitatem, nisi gaudium internum; et quid per sabbatum, nisi quies mentis accipitur? Duo enim supradixerat scilicet, dissipavit tentorium suum, et demolitus est tabernaculum suum. Ad haec duo respondere videtur. Ac si diceret: Quia dissipavit tentorium suum, ideo oblivioni tradidit festivitatem. Quia vero demolitus est tabernaculum suum, ideo oblivioni tradidit sabbatum. Nam quanta sit interni gaudii dulcedo, non meminit quisquis in laudibus hominum et in rebus transitoriis gaudium quaerit; et nequaquam vera pace intus mens fruitur, cum per incentiva vitiorum et affectus carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
ta manifestat cũ dic̃. Uox exultatioi̾s
⁊ salutis: intab̾naculis iustoꝵ. Iusti
namq qͣsi in tab̾naculis suis. uocẽ ꝓ.
ferunt: quia de bonis actib suis intꝰ
in conseientia soli do innotescere uolunt.
Qsi gͦ tentorium dissipatur: q̃n boni
oꝑis nitor a statu rectitudinis. uentõ ad¬
ulationis conquassatus impellitur. Ta¬
bernaculum autẽ demolitur: quan¬
do mundicicia conscientię. illicita
delectatione latenter corrumpit᷑. Et rec¬
de dicitur: dissipauit quasi ortum tento¬
rium suum. In hoc enim quisq sterilis
ẽe incipit: quod debono oꝑe suo in ocłis
hominũ gloriari querit: ut iam de re¬
liquo ad bene oꝑandum. tutela dĩ in¬
dignus sit: qͥa germinis sui fructum
id est opis sui mercedem apud dm̃ ñ
custodit. Hoc etiam intentorio notare
possumus: qͥd sic̃ tentoriũ pͥmũ funbꝰ
extendit᷑: deinde ipsi funes palis affi¬
deis t̾re retinentur: ita qͦ bona oꝑatio

Expanded text:
ta manifestat cum dicit: Vox exsultationis ta manifestat cum dicit: Vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum . Justi namque quasi in tabernaculisactibus suis intus in conscientia soli Deo innotescere volunt. Quasi ergo tentorium dissipatur, quando boni operis nitor a statu rectitudinis vento adulationis conquassatus impellitur. Tabernaculum autem demolitur, quando munditia conscientiae illicita delectatione latenter corrumpitur. Et recte dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum. In hoc enim quisque sterilis esse incipit, quod de bono opere suo in oculis hominum gloriari quaerit, ut jam de reliquo ad bene operandum tutela Dei indignus sit, quia germinis sui fructum, id est operis sui mercedem apud Deum non custodit. Hoc etiam in tentorio notare possumus: quod sicut tentorium primum funibus extenditur, deinde ipsi funes palis affixis terrae retinentur, ita quoque bona operatio
Abbreviated transcription (Latin):
subauditur tradidit. his duab ꝑsoniᷤᷤ
regebatur ppłs ille: regali scilicet &
saceidotali. Et conuenientia sunt u̾ba.
Honor ad regem. deuocio ꝑtinet ad sac̃¬
dotem: nunc autem contra honorẽ obꝓ¬
brium: contra deuotionẽ indignatio po¬
nitur: quia sacrificiis eorũ d̃s̃ ñ pla
nolui: incensũ abhominatio est mͥ. Cũ
uemiretis ante conspectũ meũ. qͥs quesi¬
uit hec demanib urĩs: Et ꝑ psalmi.¬
stam. Non accipiã inqͥt de domo tua
uitulos: neq de gregib tius hyrcos.
Immola dõ sacrificiũ laudis: ⁊ redde
altissimo uota tua. Si autem ea que
supͣdicta sunt ad moralẽ sensũ conu̾¬
timus: ꝑ tentoriũ ñ in congrue acciꝑe
possumus bonã actionẽ quȩ foris ad
decorẽ panditur: ꝑ tabernaculũ uero
conscientiam. inqua quisq familia¬
ri qͣdam ⁊ domestiea conuersatione
secum cõmoratur. Nam qͦd tab̾nacu¬
lum conscientiam significet: psalmis¬

Expanded text:
Subauditur, tradidit. His duabus personis Subauditur, tradidit. His duabus personis regebatur populus ille, legali scilicet et sacerdotali. Et convenientia sunt verba: Honor ad regem, devotio pertinet ad sacerdotem; nunc autem contra honorem opprobrium, contra devotionem indignatio ponitur. Et sacrificiis eorum Deus non placa arietum nolui: incensum abominatio est mihi. Cum veniretis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris? Et per Psalmistam: Non accipiam, inquit, de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos. Immola Deo sacrificium laudis, et redde altissimo vota tua . Si autem ea, quae supradicta sunt ad moralem sensum convertimus, per tentorium non incongrue accipere possumus bonam actionem, quae foris ad decorem panditur. Per tabernaculum vero conscientiam, in qua quisque familiari quadam et domestica conversatione secum commoratur. Nam quod tabernaculum conscientiam significet, Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
ti facienti fructum eiꝰ. Ortꝰ enĩ sterilis.
⁊ ñ faciens fructũ: idest synagoga iude¬
orum dissipat᷑. ⁊ ortus fructũ faciens.
id est eccla gentium munitur. atq con¬
cluditur: sic̃ in cantico canticoꝵ dicit᷑.
Ortus conclusus soror mea: ortus con¬
clufus. fons signatus. Bene atitẽ sororẽ
uocat: quam ortum conclusũ nominat. :¬
qr eccła gentiũ ꝑfidẽ de synagoga na
men eandem synagogam. quia fruc̾tũ
iusticie ñ habebat: quasi ortũ sterilem
dissipauit. Mãt gͦ xp̃i hoc est syna¬
goga: ortus est dissipatus. Soror cp̃i.
id est eccła: ortus conelusus. Sequitur.
Obliuioni tradidit dñs in syon festi¬
uitatem.⁊ sabbatũ. begales enĩ obser¬
uantiȩ umbre quedam fuert̃ futuroꝵ
et ideo postquam ipsa ueritas
uenit:iam ultra ds̃ ad cultum suum pͥ¬
ora ñ admittit. Quasi enim oblitũ dicie:
quia amplius illa sibi exiberi ñ p̃cipit.
Sequitur. In obꝓbrium ⁊ in indignatio¬
nem furoris sui: regem ⁊ sacerdotem

Expanded text:
cienti fructum ejus . Hortus enim sterilis, et non faciens fructum, id est Synagoga Judaeorum, dissipatur; et hortus fructum faciens, id est Ecclesia gentium, munitur atque concluditur, sicut in Cantico canticorum dicitur: Hortus conclusus, soror mea, hortus conclusus, fons signatus . Bene autem sororem vocat, quam hortum conclusum nominat, quia Ecclesia gentium per fidem de Synagoga natmen eamdem Synagogam, quia fructum justitiae non habebat, quasi hortum sterilem dissipavit. Mater ergo Christi, hoc est Synagoga, hortus est dissipatus. Soror Christi, id est Ecclesia, hortus conclusus. Sequitur: Oblivioni tradidit Dominus in Sion festivitatem, et sabbatum. Legales enim observantiae umbrae quaedam fuerunt futurorum; et ideo postquam ipsa Veritas venit, jam ultra Deus ad cultum suum priora non admittit. Quasi enim oblitum dicit, quia amplius illa sibi exhiberi non praecipit. Sequitur: In opprobrium et indignationem furoris sui regem et sacerdotem.
Abbreviated transcription (Latin):
te gͦ ꝑportas iherłm seribas ⁊ phari¬
scos: doctores udeoꝵ intelligere possumus
De quib hic dicitur: defixe sunt in terra
porte eius. Porte si quidẽ erecte.⁊ solidos
uectes habentes ꝓ temꝑe: claudi ⁊ aꝑiri
possunt. Claudi uidelicet immicis: ⁊ a¬
ꝑiri amicis. Porte autem solute a uectib
suis ⁊ ablate: aditum quidẽ ñ muniunt.¬

Expanded text:
te ergo per portas Jerusalem Scribas et Pharite ergo per portas Jerusalem Scribas et Pharisaeos doctores Judaeorum intelligere possumus. De quibus hic dicitur: Defixae sunt in terra portae ejus. Portae, si quidem erectae et solidos vectes habentes pro tempore claudi et aperiri possunt, claudi videlicet inimicis et amicis aperiri. Portae autem solutae a vectibus suis, et ablatae, aditum
Abbreviated transcription (Latin):
git. Qͦ merito etiam hoc euenerit: sub¬
inferc. Non est lex uidelicet apud eos:
quia legem domini non custodiunt: et
ꝓph̾e eius non inuenerunt uisionẽ ado¬
mino. Cum amnaritudine ꝓnuntiandũ
est. ꝓpħȩ eius. Ac si dicẽt. Illos magis
dilexit: qui suo sp̃u falsa ꝓpħabant.:
quam illos qui adomino uisionẽ inue¬
nerunt. Defixe sunt in t̾ra porte eius:
cet᷑. Qͥ d ꝑ portas ⁊ uec̾tes eiuitatis nͥ
p̃latos ppłi acciꝑe debemus: Idẽ nãq
⁊ porte sunt ꝑuerbum. ⁊ uectes ꝑ consili¬
uni: ⁊ uie ꝑ exemplũ. ꝑ uerbum disertũ
porte cree. ꝑconsilium firmum. uectes
ferrei: ꝑ exemplũ bonũ uie plane. Por¬
te enim sunt: quando extra positos. ꝑ
uerbũ p̃dicationis ad fidem introdu¬
cunt. Uectes sunt: quando intus ꝑ fi¬
dem constitutos. ꝑ consilium salutis
confirmant ⁊ dirigunt. Uia sunt: qͣn¬
do ĩa incipientib recte incedendi: ꝑ
bonam oꝑationem exemplũ fiunt. Rec¬

Expanded text:
git. Quo merito etiam hoc evenerit subgit. Quo merito etiam hoc evenerit subinfert: Non est lex, videlicet apud eos, quia legem Domini non custodiunt: et prophetae ejus non invenerunt visionem a Domino. Cum amaritudine pronuntiandum est, prophetae ejus. Ac si diceret: Illos magis dilexit, qui suo spiritu falsa prophetabant, quam illos qui a Domino visionem invenerunt. Defixae sunt in terra portae ejus, etc. Quid per portas, et vectes civitatispuli accipere debemus? Idem namque et portae sunt per verbum, et vectes per consilium, et viae per exemplum. Per verbum disertum, portae aereae; per consilium firmum, vectes ferrei; per exemplum bonum, viae planae. Portae enim sunt, quando extra positos per verbum praedicationis ad fidem introducunt. Vectes sunt, quando intus per fidem constitutos per consilium salutis confirmant et dirigunt. Viae sunt, quando jam incipientibus, recte incedendi per bonam operationem exemplum fiunt. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ murus pariter dissipatus est. Si ꝑ
murũ. ut dictum est uirtutes anime
designantur: recte ꝑ ante murale oꝑa
uirtutum accipimus. Quidẽ. gͦ quod
dõ innos uindicante. antemurale lu
tutis infatuantur: Tunc enim oꝑa nr̃a be¬
na lugent: quando amissa uirtute ⁊ si ad
tempus maneant: meritũ tamen ñ habẽt.
Sunt qui ꝑmurũ oꝑa. ꝑ antemurale fidẽ
acciꝑe uolunt. Et bene fides destructis
oꝑib bonis lugere dicitur: quia absꝙ
bono opere apud dm̃ fides non appro¬
batur. Defixe sunt in terra porte cius: ꝑ¬
didit ⁊ contriuit uectes eius. Inportis sub¬
limitas regni: inuectib fortitudo notat᷑.
Porte eius interra defixe sunt: sublimi¬
tas humiliata ⁊ deiectã. Uectes ꝑditi et
contriti: fortitudo amissa. atq comini¬
nuta. Quod qͣlit̾ factum sit: adiungit
dicens. Reges eius ⁊ pͥncipes eius. ingen¬
tib subauditur ꝑdidit dominus: hoc ẽ.
disꝑsit ⁊ contriuit: idest innichilũ rede¬

Expanded text:
et murus pariter dissipatus est. Si per et murus pariter dissipatus est. Si per murum, ut dictum est, virtutes animae significantur, recte per antemurale opera virtutum accipimus. Quid est ergo quod Deo in nos vindicante antemurale lugtutis infatuantur. Tunc enim opera nostra bona lugent, quando amissa virtute, et si ad tempus manent, meritum tamen non habent. Sunt qui per murum opera, per antemurale fidem accipere volunt, et bene fides destructis operibus bonis lugere dicitur, quia absque bono opere apud Deum fides non approbatur. Defixae sunt in terra portae ejus; perdidit et contrivit vectes ejus. In portis sublimitas regni; in vectibus fortitudo notatur. Portae ergo in terra defixae sunt, sublimitas humiliata et dejecta. Vectes perditi et contriti, fortitudo amissa atque comminuta. Quod qualiter factum sit, adjungit dicens: Reges ejus et principes ejus in gentibus subauditur, perdidit Dominus, hoc est dispersit et contrivit, id est in nihilum rede
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est. semꝑ solliciti simus: ne nos per
accepta dona uirtutum. aut suꝑbia ele¬
uet. aut negligentia dissoluat: quia for¬
tassis dũ nos male securi acceptam gra¬
ciam custo dire negligimus: quã hor-¬
rendum sit quod de nobis inuisibilis
iudex cogitet ignoramus. Qͥ qͣmuis pec¬
cantes uos dissimulans quidẽ ñ igno.¬
rans diupatiatur: scire tam̃ debemus
quod uͥ longa deliberatio p̃cedit. gra¬
uis animaduersio sequitur: quẽ admo¬
dum cernimus. quod qͣnto qͥs grauius.
attentius ictũ uibrat: tanto ꝑiculosiuᷤ
iaculat᷑. Uñ subiungit᷑. Non au̾tit ma¬
num suam aꝑdicione. Ac si aꝑte di¬
ceretur. Qͣntomagis pͥꝰ patiendo susti¬
nuit: tanto minꝰ nunc feriendo parcit.
quia ꝓfecto iustum ualde est: itt si
nos manus nrãs dum possumus ab
illicito oꝑe non retrahimus: di quoq
manꝰ in ulciscendo ꝑdicione non auer¬
tatur. S equitur. Luxitq ante murale.

Expanded text:
cesse est ut semper solliciti simus, ne nos per cesse est ut semper solliciti simus, ne nos per accepta dona virtutum, aut superbia elevet, aut negligentia dissolvat, quia fortassis, dum nos male securi acceptam gratiam custodire negligimus, quam horrendum sit quid de nobis invisibilis judex cogitet ignoramus: qui quamvis peccantes nos dissimulans quidem, non ignorans diu patiatur, scire tamen debemus quod ubi longa deliberatio praecedit, gravis animadversio sequitur, quemadmodum cernimus quod quanto quis attentius ictum vibrat, tanto periculosius jaculatur. Unde subjungitur: Non avertit manum suam a perditione. Ac si aperte diceretur: Quanto magis prius patiendo sustinuit, tanto minus nunc feriendo parcit, quia profecto justum valde est, ut si nos manus nostras, dum possumus, ab illicito opere non retrahimus, Dei quoque manus in ulciscendo a perditione non avertatur. Sequitur: Luxitque antemurale,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidẽ ⁊ grãm sp̃it alium donoꝵ in uis¬
cerib eccłe suȩ in filios adoptauerat.
ꝓpter praua oꝑa. postmodũ reꝓbans
ipsis etiam quas iam tribuerat. uirtu¬
tib pͥuat. S quia nobis peccantibus
nunquam tam grauiter irasci solet: nͥ nr̃is
pꝰ iniquitatibus diu ꝓuocatus fuerit: recte
nunc dicitur. Cogitauit dñs dissipare mu¬
rum filie syon. Ac si diceretur. Deliberat
pͥquam feriat: nec cito ꝓfert sententiam.
quousq subtili consideratione examinet
culpam. Quod etiam euidentius expla¬
natur cum dicitur. Tetendit funculum
suum. Qͥ d est enĩ fumculũ tendere a nisi
subtiliter m̃surã peccati examinare. Uel
funiculum tendere est: dui inpeccato ꝑse¬
uerantes tolerare: ñ quod ipse faciendo
iniquitatem augeat: s quod iusto iudi¬
cio suo. uel non corrigendo. uel non pu¬
niendo in nobis ꝓlongari ꝑmittat. Quȩ
iniquitas funiculus dĩ dicitur: quia in
nobis inuenit unde ligam. ꝓpt̃ qͦd ne¬

Expanded text:
am spiritualium donorum in visceribus Ecclesiae suae in filios adoptaverat, propter prava opera postmodum reprobans, ipsis etiam quas jam tribuerat virtutibus privat. Sed quia nobis peccantibus nunquam tam graviter irasci solet, nisi nostris prius iniquitatibus diu provocatus fuerit, recte nunc dicitur: Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Ac si diceretur: Deliberat prius quam feriat, nec cito profert sententiam, quousque subtili consideratione examinet culpam. Quod etiam evidentius explanatur, cum dicitur. Tetendit funiculum suum. Quid est enim funiculum tendere, nisi subtiliter mensuram peccati examinare? Vel funiculum tendere est diu in peccato perseverantes tolerare, non quod ipse patiendo iniquitatem augeat, sed quod justo judicio suo, vel non corrigendo vel non puniendo in nobis prolongari permittat; quae iniquitas funiculus Dei dicitur, quia in nobis invenit unde ligamur. Propter quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
uolentib impediunt. Qͥd gͦ sunt porte
erecte: nͥ doctores celestia p̃dicantes: qͦ
bene in uectib pendent: quia de consilio
cordis. firmatur uerbũ p̃dicationis. Et
qui sunt porte destrue̾te ⁊ abĩate: nͥ p̃di¬
catores negligentes ⁊ tepidi: quos dñs ꝑ
ualentes latrare: ⁊ alibi. non ascendis¬
tis in die domini exaduerso: ut poneretis
uos murum ꝑdomo dñ. De quib euã su¬
ꝑius dixerat: porte eus destructe. Hie
autem ampliꝰ aliqͥd insinuare uolens

Expanded text:
olentibus impediunt. Quid ergo sunt portae erectae, nisi doctores coelestia praedicantes, quae bene in vectibus pendent, quia de consilio cordis firmatur verbum praedicationis? Et quae sunt portae destructae, et ablatae, nisi praedicatores negligentes et tepidi, quos Dominusvalentes latrare? Et alibi: Non ascendisti in die Domini ex adverso, ut poneretis vos murum pro domo Domini . De quibus etiam superius dixerat: Portae ejus destructae. Hic au
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. suꝑ om̃s gentes dilatatur. Qͥa
uͦ illuminationem gentium p̃cessit ex¬
cecatio udeoꝵ: rec̾te subinfertur cum dicit᷑.
Et ñ au̾tit manũ suam aꝑditione. Qͣ si enĩ
funiculum tendens manũ aꝑdicione au̾-¬
teret: si gentes colligens. iud eos ñ reꝓbra¬
rer. Hinc est quod ysaias ꝓpħa. cum fidẽ

Expanded text:
ditatis super omnes gentes dilatatur. Quia ditatis super omnes gentes dilatatur. Quia vero illuminationem gentium praecessit excaecatio Judaeorum, recte subinfertur cum dicitur: Et non avertit manum suam a perditione. Quasi enim funiculum tendens manum a perditione averteret, si gentes colligens Judaeos non reprobaret. Hinc est quod Isaias propheta cum fidem
Abbreviated transcription (Latin):
dit funiculũ suũ. Qͥd est enĩ suꝑ deliqͦn¬
tes funiculũ tendere: nͥ pͥꝰ modũ ⁊ quan¬
titatem delicti diligenter examinare.
ac deinde scd̾m mensurã culpe. m̃surã
moderari uindicte : ꝓpter qͦd subdit᷑.
Et ñ au̾tit manũ suam aꝑdicione. Ac
si dic̾e̾t. Neminẽ excepit apena: qui
neminẽ inuenit liberũ a culpa. E
legi etiam aliter potest. Cogitauit dũf¬
⁊ cet᷑. ꝑ cogitationem quippe di occul¬
ta dispensatio incarnationis eius. in¬
telligi potest. Et quia in carne ueniens
occulto quodam consilio iudeos repu¬
lit. ut gentes ad fidẽ colligeret: quasi
pͥus murũ filie syon dissipauit: ro est
ꝓtectionem suam appło iudeoꝵ abs¬
tulit: ac sic deinde funiculum here¬
ditatis sue. suꝑ ppłm gentium dila¬
tauit. Quasi enim contractus fumcu
tantum dicebatur iacob fumculus he¬
reditatis eius: s tunc funiculus ten¬
ditur.⁊ qͣndo ut dietum est sors here¬

Expanded text:
dit funiculum suum. Quid est enim super delinquendit funiculum suum. Quid est enim super delinquentes funiculum tendere, nisi prius modum et quantitatem delicti diligenter examinare; ac deinde, secundum mensuram culpae, mensuram moderari vindictae? Propter quod subditur: Et non avertit manum susi diceret: Neminem excepit a poena, quia neminem invenit liberum a culpa. Quod legi etiam aliter potest. Cogitavit Dominus, etc. Per cogitationem quippe Dei, occulta dispensatio incarnationis ejus intelligi potest. Et quia in carne veniens, occulto quodam consilio Judaeos repulit, ut gentes ad fidem colligeret, quasi prius murum filiae Sion dissipavit, id est protectionem suam a populo Judaeorum abstulit, ac sic deinde funiculum haereditatis suae super populum gentium dilatavit. Quasi enim contractus erat tantum dicebatur: Jacob funiculus haereditatis ejus ; sed tunc funiculus tenditur, quando, ut dictum est, sors haere
Abbreviated transcription (Latin):
dinem ⁊⁊ erecte ꝑ eircũspectionẽ: Mu¬
ri gͦ turriũ inmanꝰ inimci tradunt᷑.
quando subiecta sibi ꝑ consensũ iniqui¬
tatis anima : etiã summis uirtutibus
adusarius dominatur. De qͦ recte sub¬
infertur. Uoc̃ẽ dederunt in domo do¬
mini. Tunc enim in domo dñi inimi¬
ci uocem dant: quando maligni sp̃c
intra conscientiam admissi. ñ iam foris
pulsantes renitenti peccatum suadent.
s intus p̃sidentes. consentienti imperant.
Unde pulchre ꝑsimilitudinem subinfer¬
tur: sicut in die sollempni. Tunc qͥppe
diabolus plene exultat: quando nichil
in nobis inuenit. quod eius uoluntati
contradicat. Cogitauit dñs. ⁊ ẽ. Ds̃ qͣsi hõ¬
ante factum cogitare dicitur: nequitd te¬
mere ⁊ absq deliberatione facere credat᷑.
Deliberatio autem di: nil aliud est quã
pacientia ⁊ iusticia eius. Pacientia: qua
deliquentes. ut corrigantur diu tolerat.
Iusticia: qua ꝑseuerantib digna m̾itis.
recompensat. Unde subiungitur. Teten¬

Expanded text:
ircumspectionem? Muri ergo turrium in manus inimici traduntur, quando, subjecta sibi per consensum iniquitatis anima, etiam summis virtutibus adversarius dominatur. De quo recte subinfertur. Vocem dederunt in domo Domini. Tunc enim in domo Domini inimici vocem dant, quando maligni spiritus intra conscientiam admissi, non jam foris pulsantes renitenti peccatum suadent, sed intus praesidentes consentienti imperant. Unde pulchre per similitudinem subinfertur: Sicut in die solemni. Tunc quippe diabolus plene exsultat, quando nihil in nobis invenit quod ejus voluntati contradicat. Cogitavit Dominus, etc. Deus quasi homo factum cogitare dicitur, ne quid temere et absque deliberatione facere credatur. Deliberatio autem Dei nihil aliud est quam patientia et justitia ejus. Patientia, qua delinquentes, ut corrigantur, diu tolerat; justitia, qua perseverantibus digna meritis recompensat. Unde subjungitur: Teten
Abbreviated transcription (Latin):
seribe ⁊ pharisei: quia tulistis clauẽ
scientie: ipsi non introistis: ⁊ alios int᷑re
uolentes ꝓhibuistis. Dicatur gͦ: defixe
sunt in derra porte eius. ꝑ t̾ram enĩ. uel
amor terrenarum rerũ. uel humanitas
xp̃i. uel earnales obseruantie legis in¬
telligi possunt. Bene gͦ porte. in terra
defixe dicuntur: quia scribȩ ⁊ phari¬
sei doctores ppłi: ꝓpter hoc quod m̃te
in terrenis desiderus fixerant: ñ solũ
carnem attendentes in laqueũ ꝑfidiẽ
inciderunt. Uel interra defixi sunt: qͥa
translata sp̃it ali intelligentia legis
ad gentes ipsimncarnalib obseruantiis re.¬
manserunt. Unde bene subditur. ꝑdidit
⁊ contriuit uectes eius. Qͥ a enim uectes. nͥ
occulta ⁊ fortia consilia scribarum ⁊ pha¬
riseoꝵ designant: quib consiliati sunt
xꝑm occidere ne terrã ꝑderent. S uectes
ꝑdidit ⁊ contriuit: quia consiliũ eoꝵ ad
nichilum redegit. Consilium ꝑditũ est.
sonsiliũ contritum est: quia obhoc t̾ram

Expanded text:
Scribae et Pharisaei, quia tulistis clavem scientiae. Ipsi non introistis, et alios intrare volentes prohibuistis . Dicatur ergo: Defixae sunt in terra portae ejus. Per terram enim vel amor terrenarum rerum, vel humanitas Christi, vel carnales observantiae legis intelligi possunt. Bene ergo portae in terra defixae dicuntur, quia Scribae et Pharisaei doctores populi, propter hoc quod mentem in terrenis desideriis fixerant non solum carnem attendentes, in laqueum perfidiae inciderunt. Vel in terra defixi sunt, quia translata spirituali intelligentia legis ad gentes, ipsi in carnalibus observantiis remanserunt. Unde bene subditur: Perdidit et contrivit vectes ejus. Quid enim vectes nisi occulta et fortia consilia Scribarum et Pharisaeorum designant, quibus consiliati sunt Christum occidere, ne terram perderent? Sed vectes perdidit et contrivit, quia consilium eorum ad nihilum redegit. Consilium perditum est, Consilium contritum est, quia ob hoc terram
Abbreviated transcription (Latin):
recte subiungit᷑. Luxitq ante murale: et
murꝰ pariter dissipatus est. Qͥd namq
in hoc loco ante murale. nͥ pͥores patres:⁊
quid murus nisi ipsum mediatorem dĩ et
hominũ designat: Sic̃ ꝑ ysaiam dicitur.
Urbs fortitudinis nr̃ȩ syon: saluator po¬
netur in ea murus. ⁊ ante murale. Ipse
enĩ sccłin prmã assumpte humanitatis
qͣsi murus nob̾ factus est: quia qͦs ꝑfidẽ
inse credentes recipit: contra impugnati¬
onẽ malignoꝵspirituum defendenclo eu¬
stodit. S qͥa scĩ patres etiã ad custodien¬
dam eccłam dĩ iugiter p̃dicatione ⁊ exẽ.¬
plo. sp̃it alib excubiis inuigilant: qͣsi
ante murale. in ciuitate di foris stant.
Dicatur gͦeluxit ante murale. ⁊ murus
pariter dissipatus est: quia inde omnis
prioꝵ patrum multitudo doluit ⁊ qͦd ꝑ¬
fidus iudeoꝵ ppłs saluatorẽ ad se mis¬
sum non recepit. Qd autem dicit᷑. murꝰ
dissipatus est: tanũ ad eos dictũ est. a qͥb
est ablatus. Dissipatus est iudeis ut edi¬

Expanded text:
recte subjungitur: suxitque autemurale, et murus dissipatus est. Quid namque in hoc loco antemurale, nisi priores patres; et quid murus, nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum designat. Sicut per Isaiam dicitur: Urbs fortitudinis nostrae Sion, Salvator ponetur in ea murus et antemurale . Ipse enim secundum formam assumptae humanitatis, quasi murus nobis factus est; quia quos per fidem in se credentes recepit, et contra impugnationem malignorum spirituum defendendo custodit. Sed quia sancti Patres etiam ad custodiendam Ecclesiam Dei jugiter praedicatione et exemplo spiritualibus excubiis invigilant, quasi antemurale in civitate Dei foris stant dicatur ergo: Luxit antemurale, et murus pariter dissipatus est; quia inde omnis priorum Patrum multitudo doluit quod perfidus Judaeorum populus Salvatorem ad se missum non recipit. Quod autem dicitur, murus dissipatus est, quantum ad eos dictum est a quibus est ablatus. Dissipatus est Judaeis, ut aedi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ nos ad obliuionẽ eoꝵ quȩ posside¬
mus in ebriatis: Manducate pͥꝰ ⁊ post¬
ea :eficite: inebriamini. ⁊ deinde in¬
ebriate. Proh pudor. Qͥd dicemꝰ ad
Licͤ Qͥdmirũ est sippłs carnalia di¬
ligit: quando clerͦ spiritalia etiã pro
carnalib uendit: Unde recte subinfer
S babylonia  plateas habet: id ẽ.
uias lataᷤ que dueunt ad mortem.
In plateis gͦ eiuitatis deficunt: qͥ ꝑ car¬
nis illecebras defluentes: a uirtute m̃tis
emollescunt. Uel ꝑ ciuitatẽ ipsã eccłam ñ
in conuenienter accipimꝰ. Habet̾ nãq sc̃a

Expanded text:
quomodo nos ad oblivionem eorum quae possidequomodo nos ad oblivionem eorum quae possidemus inebriabitis? Manducate prius, et postea reficite; inebriamini, et deinde inebriate. Proh pudor! Quid dicemus ad haec? Quid mirum est, si populus carnalia diligit, quando clerus spiritualia etiam pro carnalibus vendit? Unde recte subinfert Sed Babylonia plateas habet, id est vias latas, quae ducunt ad mortem. In plateis ergo civitatis deficiunt, qui per carnis illecebras defluentes a virtute mentis emollescunt, vel per civitatem, ipsam Ecclesiam non inconvenienter accipimus; hab
Abbreviated transcription (Latin):
sationem tͣnsimꝰ. Qͥd ẽ. gͦ querere tri¬
ticum. nͥ querere xp̃m: querere u̾bũ
dĩ. doctrinã u̾itatis. ⁊ conu̾sationem
noui hominis: Triticũ gͥ querimꝰ. qͣndo
u̾bum uite audire. ⁊ xp̃m imitari de¬
sideramus. S si triticum edimꝰ. uinũ
⁊ ñ aquã bibere debemꝰ. idest u̾bũ dĩ
audiendo sumere: ⁊ ꝑ spiritalẽ intel¬
ligentiam illud in nobis irrigare.
Hoc est enĩ qͦd in lege nobis p̃cipit᷑:
ne carnes agni paschalis aqua co qua¬
mus: qͥa carnalit̾ nobis saꝑe ñ debet.
qͥd ad pastum spiritalẽ datũ ẽ. Int̾ro¬
gent᷑ boni subiecti. bonos p̃latos suos.
⁊ dieant: uͥ est triticũ. Ac si aꝑtiꝰ dice¬
rent. Uos nec loquendo ueritatẽ osten¬
ditis: nec hene uiuendo. imitatione dig¬
nos exibetis. Uͥ est uim̃̃: Qͣ si dicerent.
uos qui etiã spiritalia carnalit᷑ tͣ .a¬
tis: qͦͣmͦ nos de carnalib ad spiritalia
euocare poteritis: Uos qͥ t̾rena que ab¬
iecisse uidebamini obliuisci ñ potestis:

Expanded text:
rsationem transimus. Quid est ergo quaerere triticum, nisi quaerere Christum, quaerere verbum Dei, doctrinam veritatis, et conversationem novi hominis? Triticum igitur quaerimus, quando verbum vitae audire, et Christum imitari desideramus. Sed si triticum edimus, vinum, et non aquam hibere debemus, id est verbum Dei audiendo sumere, et per spiritualem intelligentiam illud in nobis irrigare. Hoc est enim quod in lege nobis praecipitur ne carnes agni paschalis aqua coquamus , quia carnaliter nobis sapere non debet, quod ad pastum spiritualem datum est. Interrogent ergo boni subjecti malos praelatos suos, et dicant: Ubi est triticum? Ac si rent: Vos nec loquendo veritatem ostenditis, nec bene vivendo imitatione dignos exhibetis. Ubi est vinum? Quasi dicerent: Vos, qui etiam spiritualia carnaliter tractatis, quomodo nos de carnalibus ad spiritualia evocare poteritis? Vos, qui terrena, quae abjecisse videbamini, oblivisci non potestis;
Abbreviated transcription (Latin):
hec sunt signa ꝓpter quȩ omnia signoꝵ
facta sunt miracula. Unde dauid inpsal¬
mo. Dedisti metuentib te significationẽ.
ut fugiant a facie arcus. Que qui nolue¬
runt p̃cauere: deueniunt ad ea que con¬
sonanter scͥpture sacre demonstrãt. Hinc
qͦ ⁊ sapientia ad extremũ ocłm intendens.
innoua signa inqͥt. ⁊ immuta mirabilia.
głifica manũ ⁊ brachiũ dextrũ: excita fu¬
rorem. ⁊ effunde iram: extolle adu̾sariũ.
⁊ afflige inimicum: festina tempꝰ ⁊ mem̃¬
to finis. Ergo rogat imouare signa. quȩ
cotidie fiunt: ut conu̾tat᷑ iusticia in iudiei¬
um: ne semꝑ affligant᷑ sc̃i: s unusquisq
recipiat ꝑut gessit. finit pascha sii. Itẽ ex¬
ecce quomodo artis sue ꝑitiam ꝓbat. Pri¬
mum stupida membra. diu palpando.
ad sensum reuocat: ⁊ tactu leni uulnera
dolentia adtrectando. ad ictum confir¬
mat: deinde secat: deinde ungit: deinde
ligat: deinde fouet: ⁊ ad plenam sanita¬

Expanded text:
haec sunt signa propter quae omnia signorum haec sunt signa propter quae omnia signorum facta sunt miracula. Unde David in psalmo: Dedisti metuentibus te significationes, ut fugiant a facie arcus . Quas qui noluerint praecavere, deveniant ad ea quae consonanter Scripturae sanctae praemonstrant. Hinc quoque et sapientia ad extremum oculum intendens: Innova signa, inquit, immuta mirabilia. Glorifica manum et brachium dextrum. Excita furorem, et effunde iram. Extolle adversarium, et afflige inimicum. Festina tempus, et memento finis . Ergo rogat innovare signa quae quotidie fiunt, ut convertatur justitia in judicium, ne semper affligantur sancti, sed unusquisque recipiat prout gessit; ac ecce quomodo artis suae peritiam probat. Primum stupida membra diu palpando ad sensum revocat, et tactu leni vulnera dolentia attrectando ad ictum confirmat, deinde secat, deinde ungit, deinde ligat, deinde fovet, et ad plenam sanita
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ doloꝵ meoꝵ in corde meo.
consolationes tue letifieauerunt
animam meã. S licet hic multitudo
Et ido donec ueniant quȩ futura sunt:
ma sẽa dic̃. Multi gemitꝰ mei: ⁊ cor meum
merens. Que nimirũ anima etiam
moraliter expansa coram domino: rogat
dicens. Ingrediatur ome malũ eoꝵ corã
fligunt: ingrediatur coram te: ut reuĩ¬
cas ⁊ enerues: quia meis nequeo uirib
euadere. Nam ubicumq me uerto: ñ nͥ¬
etiã in memet illa fabricata supͣ dor¬
sum repꝑio. Iecirco figmentũ agnoscis.
exurat: ⁊ tu uincas cum iudicaris ta¬
liaꝰ curare. De uindemia eos abom̃ib
fraudib suis: ne fructũ de me capiãt
sic̃ ⁊ me uindemiasti: quando ⁊ tua mi¬
chi dona. furore commotus subtraxisti.
⁊imp̃sentiarum gaudium ꝑfecte uite.: ꝓpt̾
om̃s inqͥtates meas abstulisti: ut mͥ rursꝰ
de merore gaudia: ⁊ illis de sua irreuocabi¬
li crudelitate supplicia excrescant. Et

Expanded text:
titudinem dolorum mearum in corde meo, titudinem dolorum mearum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Sed hic multitudo Et ideo donec venient quae ventura sunt, ma sancta: Multi gemitus mei et cor meum moerens. Quae nimirum anima etiam moraliter expensa coram Domino rogat, dicens: Ingrediatur omne malum eorum coram fligunt ingrediatur coram te, ut revincas et enerves; quia meis nequeo viribus evadere. Nam ubicunque me verto, non netiam in memetipsa fabricata supra dorsum reperio . Idcirco quia figmentum agnoscis, exuar, et tu vincas cum judicaris , talia non curare. Vindemia eos ab omnibus fraudibus suis, ne fructum de me capiant; sicut et me vindemiasti, quando et tua mihi dona furore commotus subtraxisti, et impraesentiarum gaudium perfectae vitae propter omnes iniquitates meas abstulisti; ut et mihi de moerore rursus gaudia, et illis de sua irrevocabili crudelitate supplicia excrescant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium. ut rememoret᷑ in conspectu dĩ
ꝑsecutoꝵ crudelitas. ⁊ ultionis uindic¬
ta. iustumq di uidicium. eos ĩaĩa app̃¬
inqͥunt. Egrediat᷑ om̃e malũ eoꝵ cor̃a te.¬
ex his inpondere: ut priniantur sine
fine: qui finem suis prauis oꝑib noluer̃
imponere. Uindemia eos: qui me de¬
uindemiauerunt. Uindemiare enĩ est.¬
in hoc scło: ⁊ alit̃ impii in futuro: qͥa sc̃ĩ
temꝑasia dimiserunt ⁊ contep̃serunt bo¬
na: impii uͦ ⁊ amatores scłi. sempit̾na. Et
hec est equa recompensatio: qͥa sicut hi de¬
uindemiati sunt ab om̃ib huius uite gau¬
dus. ut ipsi ex confessione uere humilita¬
tis confitent᷑ ꝓpter iniquitates suas ⁊ita
iusto dĩ iudicio ꝑtulerunt p̃ssuras: ita
⁊ illi ꝓsius erratib penas sempiternas.
Uñ ne contingant ei talia: plorans ac ge¬
cessus: multi ⁊ gemitꝰ. Et qͥa multꝰ dolor.
multꝰ ⁊ cordis meror: siquomͦ tandẽ quȩ¬
at dicere domino miserante. scđm mul¬

Expanded text:
 in conspectu Dei persecutorum crudelitas, et ultionis vindicta justum Dei judicium eos jamjamque appreinquiunt, ingrediatur omne malum eorum coraex his in pondere, ut puniantur sine fine qui finem suis pravis operibus noluerunt imponere. Vindemia eos qui me vindemiaverunt. Vindemiare enim in hoc saeculo, et aliter impii in futuro; quia sancti temporalia amiserunt et contempserunt bona, impii vero et amatores saeculi, sempiterna. Et haec est aequa compensatio, quia sicut hi vindemiati sunt ab omnibus hujus vitae gaudiis, ut ipsi ex confessione verae humilitatis confiteantur propter iniquitates suas, ita justo Dei judicio pertulerunt pressuras, ita et illi pro erratibus suis poenas sempiternas. Unde ne contingant talia, plorans ac gecessus, multi et gemitus; et quia multus dolor, multus et cordis moeror. Si quo modo tandem queat dicere, Domino miserante: Secundum mul
Abbreviated transcription (Latin):
questionem palpat: ꝑ increpationẽ secat:
ꝑ consolationẽ ungit: ꝑ p̃ceptionẽ ligat.
ꝑ dep̃cationẽ fouet. Conquestio est: a pͥn¬
cipio alfabeti: usq ad cũ locũ. uͥ dicitur.
cui comꝑabo te. ⁊ c̃. Ibi merepatio incip̃.
⁊ tenditur usq ad eũm locum. uͥ dicitur.
fec̃ dñs que cogitauit. ⁊ c̃. Ibi consolatio
incipit: ⁊ denditur usq ad eũ locũ uͥ di¬
citur: deduc qͣsi torrentẽ lacͥmas. Pcep

Expanded text:
palpat; per increpationem secat; per consolationem ungit; per praeceptionem ligat; per deprecationem fovet. Conquestio est a principio alphabeti usque ad eum locum, ubi dicitur: Cui comparabo te , etc. Ibi increpatio incipit, et tenditur usque ad eum locum, ubi dicitur: Fecit Dominus quae cogitavit , etc. Ibi consolatio incipit, et tenditur usque ad eum locum, ubi dicitur: Deduc quasi torrentem lacrymas .
Abbreviated transcription (Latin):
dem. in die furoris sui. meis exacecba¬
tis malis in reꝑbum sensum: ut facerẽ
ea quȩ ñ conueniunt. Et id̾o tantis in¬
uoluta criminib. uos omnes qui pre¬
sentem contempnitis uitã. nec fixistis ĩ
ea gressus: nec quasi uitã eã aspicitis. qͥ
uobis uitam que xp̃c est elegistis. quȩ¬
so qui transitis ꝑ uiam considerate. si ẽ
dolor sieut dolor meus. que celestia ⁊ sem¬
piterna illecta malis amisi: ⁊ tandira sup¬
plicia ui die furoris dñi thesauriraui. Qod
habere uideor. uirtutum ⁊ enutrire cupio
affectus: mox audio sponsum clamantẽ.
ue p̃gnantib ⁊ nutrientib: eo quod nec¬
dum meis p̃grauata fetib. ñ dieo euola¬
re: uerũ nec incedere ualeo uobiscũ. Uñ
seqͥt᷑. De excelso misit ignem in ossibus

Expanded text:
dem in die furoris sui, meis exacerbadem in die furoris sui, meis exacerbatus malis, in reprobum sensum, ut facerem ea quae non conveniunt . Et ideo tantis involuta criminibus, vos omnes qui praesentem contemnitis vitam, nec fixis in eam gressibus, nec quasi viam eam aspicitis, qui vobis viam, quae Christus est , elegistis, quaeso, qui transitis, considerate, si est dolor sicut dolor meus, quae coelestia et sempiterna, illecta malis, amisi, et tam dira supplicia in die irae thesaurizavi. Quod habere videor virtutum, et enutrire cupio affectus, mox audio sponsum clamantem: Vae praegnantibus et nutrientibus , eo quod necdum meis praegravata foetoribus non dico evolare, verum nec incedere valeo vobiscum. Unde sequitur: MEM. De excelso misi
Abbreviated transcription (Latin):
tum gressib: ⁊ non solũ tendere uel tͣn¬
sire: uerum etiam euolare cũ summa
celeritate: quib penne ac si columbe de¬
argentate. posterioraq dorsi eiꝰ inpallo¬
re auri. Qͦ s cũ uiderit bene ꝑ uiam uir¬
tutum gradientes incedere. immo euola¬
re: anima talib ut diximus delic̾toꝵ op¬
pressa malis: deprauata morib. eũ in
genti merore. iure clamat dicens: o uos
om̃s qͥ tͣnsitis ꝑuiam: adtendite ⁊ uidete
qͥb iaceo sauciata uulnerib: quib cru¬
entata malis: quib astricta uinculis.
quibq onerata flagitioꝵ ponderib.
uel quib debilitata ⁊ illecta ruo cotidie
passionib: Qm̃ iusto suo iudicio. cul¬
pis ingruentib meis uindemiauit me
dñs ut locutꝰ est: qͣndo ĩa ꝓ pena peccati
ñ solum amisi bona uirtutum omnia.
qͥb me decorauerat sponsus : uerũ retror¬
sum abii: ⁊ inferni de summo uertice¬
celi cecidi inꝑfundum. Tradidit me qͥ¬

Expanded text:
tum gressibus: et non dico tendere vel trantum gressibus: et non dico tendere vel transire, verum etiam evolare cum summa celeritate, quibus sunt pennae ac si columbae deargentatae, posterioraque dorsi earum in pallore auri . Quos cum viderit bene per viam virtutum incedere, imo evolare anima quaelibet, ut diximus, delictorum oppressa genti moerore jure clamat, dicens: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, quibus jaceo sauciata vulneribus, quibus cruciata malis, quibus astricta vinculis, quibusque onerata flagitiorum ponderibus, vel quibus debilitata et illecta? Ruo quotidie passionibus, quoniam justo suo judicio, culpis ingruentibus meis, vindemiavit me Dominus ut locutus est, quando jam pro poena peccati non solum amisi bona virtutum omnia, quibus me decoraverat sponsus, verum retrorsum abii et inferni, de summo coeli vertice, petii profundum. Tradidit me qui
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ascendit ꝑdesertum. sicut aurora
consurgens. pulchra ut lima. electa ut
sol. terribilis ut castroꝵ acies: Ad quos
itaq tͣnseuntes uel ascendentes: fit uox
tis ꝑ uiam: adtendite ⁊ uidete. si est dolor
sicut dolor meus. quia alia sunt que ꝓ
his omnib ingemisco: alia que abhis
qui intus foris ue sunt tolero. alia uero
a que differor ex desiderio sustineo. ꝑ qͥb.
⁊ aliis huius modi dispendiis uos implo¬
to. quib cor est. adotendite: licet ad bra¬
uium suꝑne uocationis uos deuotio inde¬
si est clolor sicut dolor meus. Maxime qͥa¬
ꝓ talib immoror: extendite ocłm ad illd̾
extremum iudicii tempꝰ: ⁊ uidete qr in
die furoris sui messuit me dominus. uel
uindemiauit ut locutus est: qͦd redde¬
ret unicuiq iuxta oꝑa sua. Anima u̾o¬
moraliter uidens se p̃grauari uitiis:
nec tam̃ adeo cecata uel deposita. ne ui¬
deat alios festinantes cum ingenti desi¬
derio tendere ad suꝑnam patriã. uirtu¬

Expanded text:
quae ascendit per desertum, sicut aurora quae ascendit per desertum, sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies? Ad quos itaque transeuntes vel ascendentes, fit vox es, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus. Quia alia sunt quae pro his omnibus ingemisco, alia quae pro his qui intus forisvesunt tolero, alia vero quae quia differor, ex desiderio sustineo. Pro quibus et aliis hujuscemodi dispendiis vos imploro, quibus cor est, attendite; licet ad bravium supernae vocationis vos devotio indesi est dolor sicut dolor meus, maxime pro talibus, quia immoror. Extendite oculum ad illud extremi judicii tempus, et videte quoniam in die furoris sui messuit me Dominus vel vindemiavit, ut locutus est, quod redderet unicuique juxta opera sua; et moraliter videns se praegravari vitiis, nec tamen adeo caecata vel deposita, ne videat alios festinantes cum ingenti desiderio tendere ad supernam patriam, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
paruuloꝵ curis: dolens clamat ⁊ gemens.
o uos omnes. ñ ut eos retardet a uia: s ut
inuitet ad caritatis dona. Adtendite in¬
quit mente. ⁊ uidete intuitu dilectionis.
si est dolor sicut dolor meus. Quȩ scd̾m
sententiam redemptoris nr̃i ex euũgłio
mulier: cum parit tristiciã habet. & hec
sponsa xp̃i uirgo: quia parit ⁊generat:
nutrit ⁊ lactat: onmiũ nr̃m mat̃. intris¬
ticia constristat᷑. ⁊ in humilitate luget:
qm̃ uidet quod pene omnes inꝑdicionẽ
uadunt. ⁊ exterminium uitȩ. In aliis qͥdẽ
usq ad mortẽ ꝑiclitat᷑: ab alus uͦ pari¬
ens ꝑsequitur. alios teneros lactat: ali¬
os exasꝑatos uix ad uitam reuocat. ali¬
os ire nolentes ⁊ pigros exspectat: alios
p̃cipites. ut cum suis eant castigat.
neforte tales hostis extra castra inueni¬
at: nimirum. qr omnes isti tͣnseuntes ꝑ
uiam. cũ sponsa xpi in castris militant.
De qͣ sane incanticis. Que est ista in qͥt

Expanded text:
parvulorum curis, dolens clamat ac gemens: parvulorum curis, dolens clamat ac gemens: O vos omnes, non ut eos retardet a via, sed ut invitet ad charitatis dona, attendite, inquit, mente, et videte dilectionis intuitu si est dolor sicut dolor meus. Quia secundum sententiam Redemptoris nostri in Evangelio, mulier cum parit, tristitiam habet . Et haec sponsa Christi virgo, quia parit et generat, nutrit et lactat, omnium nostrum mater in tristitia contristatur, et in humilitate luget: quoniam videt quod pene omnes in perditionem vadunt, et exterminium vitae: in aliis quidem usque ad mortem periclitatur, ab aliis vero pariens persequitur, alios teneros lactat, alios exasperatos vix ad vias vitae revocat, alios ire nolentes et pigros exspectat, alios praecipites, ut cum suis eant, castigat, ne forte tales hostis extra castra inveniat: nimirum quia omnes isti transeuntes per viam, cum sponsa Christi in castris militant. De qua sane in Canticis: Quae est ista, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
lestib est conuersatio: uideamus quomͦ
ab excelso cȩli uertice. interris posita. sua
membra conspiciat. ⁊ singula quȩ dixi.¬
mus de illa terrena. cuncta innobis ex¬
pleta. uel cotidie explenda uideat. Unde
uociferat᷑ ad eos qui tͣnseunt ꝑ uiam: fle̾s
⁊ eiulans. Ouos omnes inqͥt qui transitis
ꝑuiam. Et qͥ sunt qͥ transeunt ꝑ uiam. uel
que est uia ꝑquam transeunt. nͥ ꝓfecto
seĩ. de qͥb dauid canit dicens. euntes ibãt
⁊ flebant mittentes semina sua : Cuntes
gͦ electi. quamuis uideantur multis oc¬
cupari negociis. uite p̃sentis semꝑ eunt.
dum quicquid agunt. obamorem celes.¬
tis uitẽ. cum spe in fide agunt. Deinde
gia. neq a dextris neq a fimstris declinan¬
tes. festini uadunt. Ad paschales namq
uocati dapes: paschalia celebrantes uota. ag¬
num ut uissum est ex lege festinantes come¬
dunt. Quos cum inspicit eccła uia regia
gradientes adpatriam: ipsa pregnans. qͥa
nutrit filios ⁊ generat: multis p̃pedita

Expanded text:
oelis est conversatio , videamus quomodo ab excelso coeli vertice in terris posita sua membra conspiciat, et singula, quae diximus, de illa terrena cuncta in nobis adimpleta, vel quotidie explenda videat. Unde vociferatur ad eos, qui transeunt per viam, flens et ejulans: O vos omnes inquit qui tansitis per viam. Et qui sunt qui transeunt per viam, vel quae est via per quam transeunt, nisi profecto sancti, de quibus David canit, dicens: Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua? Euntes ergo electi, quamvis multis videantur occupari negotiis, agendae viae semper eunt, dum quidquid agunt ob amorem coelestis, cum fide agunt. Deinde gia, neque a dextris neque in sinistris declinantes, festini vadunt. Ad paschales namque vocati dapes, paschalia celebrantes vota, agnum, ut jussum est ex lege , festinantes comedunt. Quos cum aspicit Ecclesia, via regia gradientes ad patriam, ipsa praegnans, quia nutrit filios et generat, multis praepedita
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tu fecisti. Audierunt scilicet inimier:
quos mox letatos insinuat. Audierunt
inquam. quod sponsa lugeat a sponso
destitutanlicet ꝓmiserit qͦd eũ ea semper
sine consolatione ut uidẽt sui auxilii.¬
Qm̃ tu fecisti. Siẽ ipse dic̃ ꝑ ꝓpħam alibi
Ego dñs creans malũ: ⁊ faciens pacẽ. fac̃ gͦ
pacẽ ⁊ creat malũ: qnͣdo suo iusto urdi¬
cio ꝑmittit illud fieri. ¶ad duxisti ait
diem consolationis: ⁊ fient similes mei. Hȩc
magis eccłe congruunt: qr nulla c̃sola¬
tio restat iudeoꝵ captiuitatis extreme.
Uñ paulus ait. Iustũ est inquit apud dm̃
retribuere retributionem dñĩ nr̃i iħu¬

Expanded text:
tur me. Audierunt scilicet inimici, quos mox laetatos insinuat. Audierunt, inquam, quod sponsa lugeat ab sponso destituta, licet promiserit quod cum ea semper sine consolatione, ut videtur, sui auxiliibi: Ego Dominus creans malum, et faciens pacem . Facit ergo pacem et creat malum, quando justo suo judicio permittit illud fieri. Adduxisti, ait, diem consolationis, et fient similes mei. Haec magis Ecclesiae congruunt, quia nulla consolatio restat Judaeorum captivitatis extremae. Unde Paulus apostolus: Justum est, inquit, apud Deum retribuere tribulationem his qui
Abbreviated transcription (Latin):
de gentib. merito de excelso inqͥt misit
ignem inossib meis: ut omnia u rtu¬
tum fortia roborarent᷑. intͥnsecus in ec¬
clesia: ⁊ erudiretur diuinitus. ne ultra
idolis deseruiret: ⁊ uariis oblectaretur
ꝑ ignem scĩsp̃c sunt missa xp̃i eccłe in
ossib: gratulabunda gemit: quod eru¬
dierit eam ad doctrinã casti amoris.
Et ex ipsis confunditur ⁊ erubescit er¬
rorib ⁊ uitiis: qͥb male deseruierat
pͥus. ¶ Expandit rete pedib meis conuer¬
tit me retrorsum. Nimirũ rete sc̃e p̃di¬
cationis expandit coram pedib electoꝵ
piscentias uite. sicq conu̾tit eos: ut e¬
ant post se retrorsum. Qͦ d sane rete a¬
płis commisit expandere. uel apłicis
uiris: ñ solũ ut eant que plorat retra-¬
hant aduiam ueritatis: uerũ ut irreti

Expanded text:
de gentibus, merito de excelso, inquit, misit ignem in ossibus meis, ut omnia virtutum fortia roborarentur intrinsecus in Ecclesia, ut erudiretur divinitus, ne ultra idolis deserviret, et variis oblectaretur  ignem sunt missa, Christi Ecclesia in ossibus gratulabunda gemit, quod erudierit eam ad doctrinam casti amoris et ex ipsis confunditur et erubescit erroribus et vitiis quibus male deservierat prius. Expandit, inquit, rete pedibus meis, et convertit me retrorsum. Nimirum rete sanctae praedicationis expandit coram pedibus electorum piscentias vitae , sicque convertit eos ut irent post se retrorsum. Quod sane rete apostolis commisit expandere , vel apostolicis viris, non solum ut eam quae plorat, retraheret ad viam veritatis, verum ut irret
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsis ad bona agenda. reddant᷑
tepidi: quantomagis sunt incõpassio
plangunt. ñ qͥ plangunt᷑. Uñ ⁊ mox
ꝑsequentia uerba. de his qui planguntur
Sententiam annectens. causam doloris expo¬
nit dicens. Suꝑ contͥcione filie ppłi mei.
Qͥd enĩ ꝑ muliebrẽ sexũ nͥ plebs infirma
significatur: ꝙͣ tam̃ cũ filiã nominat. ficłi
ꝓfessionẽ. habere demonstrat. ꝑ contͥcio¬
nem autẽ irreꝑabilis calamitas. ostendit᷑.¬

Expanded text:
semetipsis ad bona agenda reddantur semetipsis ad bona agenda reddantur tepidi, quanto magis sunt in compassionplangunt, non qui planguntur. Unde et mox per sequentia verba de iis qui planguntur sententiam adnectens, causam doloris exponit, dicens: Super contritione filiae populi mei. Quid enim per muliebrem sexum, nisi plebs infirma significatur? quam tamen, cum filiam nominat, fidei professionem habere demonstrat; per contritionem autem irre