comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Xp̃suenit. Quis xp̃s contradicis. et filiusdĩ. habet filium ds̃.
contradicis. Natusẽ deuirgine. passufresurrexit. etunde hoc fi¬
eri potest. contradicis. Ad tende saltim gloriam crucis ipsius
lam infronte regum cruxilla fixaẽ.: cui inimici insultarunt effectis
proba uirtutem. Dom̃uit orbem non ferro sedligno: Lignum
crucis contumeliis dignum uisum ẽ inimicis. Etante ipsũ lignũ
stantes caputagitabat et dicebant. si filiusdĩ est descendat decruce
Extendebat ille manus suas ad populum non credentem et con¬
tradicentem : Sienim iustus ẽ qui exfide uiuit. Iniquus ẽ qui non
habet fidem.
Quodergo hicait iniquitatem. perfidiam intelle¬
go.: Uidebat ergodñs inciuitate iniquitatem et contradictio¬
nem : Et extendebat manus suas ad populum non credentem
et contradicentem. et tamen et ipsos expectans dicebat. Pater

Expanded text:
tate. Christus venit. Quis Christus, contradicis? Filius Dei. Et habet filium Deus, tate. Christus venit. Quis Christus, contradicis? Filius Dei. Et habet filium Deus, contradicis? Natus est de virgine, passus, resurrexit. Et unde hoc fieri potest, contradicis? Attende saltem gloriam crucis ipsius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non ferro, sed ligno. Lignum crucis contumeliis dignum visum est inimicis, et ante ipsum lignum stantes caput agitabant, et dicebant: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Extendebat ille manus suas ad populum non credentem et contradicentem. Si enim justus est, qui ex fide vivit , iniquus est qui non habet fidem. Quod ergo hic ait, iniquitatem, perfidiam intelligo. Videbat ergo Dominus in civitate iniquitatem et contradictionem, et extendebat manus suas ad populum non credentem et contradicentem; et tamen et ipsos exspectans dicebat: Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
pernitiosam facerent unitatem.: Persuperbos homines diuisae sunt
linguae. perhumiles a postolos congregate sunt linguae . : Sp̃s super¬
biae dispersit linguas. Sp̃sscs congregauit linguas: Quando enim
bus intellectȩ sunt. linguae disperse inunum congregate sunt.
Ergo siad huc saeuiunt et gentiles sunt: expedit eis diuisas habere linguas
uolunt unam linguam. uenianta decclesiam.: Quia et indiuersitate
linguarum carnis. una est lingua infide cordis: Submerge dnẽ etdi¬
uide linguas eorum. quõ uidi iniquitatem et contradictionem inciuita¬
te. Merito iste desertum quaerebat. quõ uidit iniquitatem et
contradictionem inciuitate : Est quaedam ciuitas turbulenta. Ipsa
erat quaeturremaedificauerat. Ipsa confusa ẽ et apellata babilonia
ipsa perinnum erabiles gentes dispersa. Inde congregatur ecclesia.
indesertumbone conscientiae. Uiditenim contradictionem inciui¬

Expanded text:
perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt linguae, per humiles Apostolos congregatae sunt linguae: spiritus superbiae dispersit linguas, Spiritus sanctus congregavit linguas. Quando enim bus intellecti sunt : linguae dispersae, in unum congregatae sunt. Ergo si adhuc saeviunt et gentiles sunt, expedit eis divisas habere linguas. Volunt unam linguam, veniant ad Ecclesiam; quia et in diversitate linguarum carnis, una est lingua in fide cordis. Submerge, Domine, et divide linguas eorum. 12. Quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate. Merito iste desertum quaerebat, quoniam vidit iniquitatem et contradictionem in civitate. Est quaedam civitas turbulenta: ipsa erat quae turrem aedificaverat, ipsa confusa est, et appellata Babylonia, ipsa per innumerabiles gentes dispersa : inde congregatur Ecclesia in desertum bonae conscientiae. Vidit enim contradictionem in civi
Abbreviated transcription (Latin):
expediteis. ut lingueeorum diuidantur . ad bonum consentiant. et concor¬
dent lingueeorum. ⁊ Siautem inidipsum aduersumme susurrabant ait
omnes inimicimei. perdant idipsum inmalo. Diuidantur linguaeeo¬
rum. non sibi consentiant. ⁊ Submerge dñe et diuide linguas eorum. sub¬
merge. Quare : quia se extulerunt : Diuide. Quare : quia in malum
conspirauerunt : Turrem illam recordare superborum factam postedilu¬
uium.: Quid dixerunt superbi: nepereamus diluuio. faciamus altam
turrem.: Superbi semitos esse arbitrabantur. Extruxerunt altam
turrem. et dñs diuisit linguas ipsorum. tuncse coeperunt non intel¬
legere: Hinc factaẽ origo linguarum multarum. Antea enin¬
Antea enim una
linguaerat. sed unalingua concordibus proderat
Vnalingua
humilibus proerat. A tubi illa collectio in conspirationem superbiae
precipitata ẽ : pepercitillis ds̃. Vt diuideret linguas. Nec se intellegen do

Expanded text:
expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concorexpedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; dividantur linguae eorum, non sibi consentiant. Submerge, Domine, et divide linguas eorum. Submerge, quare? Quia se extulerunt. Divide, quare? Quia in malum conspiraverunt. Turrem illam recordare superborum factam post diluvium: quid dixerunt superbi? Ne pereamus diluvio, faciamus altam turrem . Superbia se munitos esse arbitrabantur, exstruxerunt altam turrem; et Dominus divisit linguas ipsorum. Tunc se coeperunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat; sed una lingua concordibus proderat, una lingua hominibus proderat: at ubi illa collectio in conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus ut divideret linguas, ne se intelligendo
Abbreviated transcription (Latin):
nauigabant. Xp̃s autem dormiebat.: Tandem aliquando uisumẽ illis
quia interillos dormit uentorum imperator etcreator. Accesserunt et
excitauerunt xpm imperauit uentis. et factaẽ tranquillitas magna
Merito ergo forte turbatur cortuum quia excidittibi inquem credide¬
ris. intolerabiliter pateris. quia nonuenit tibi inmentem quid prote per¬
Cum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus. Nonne ae¬
quo animo et tutolerabis. et fortassegaudens. Quia inuentuses in aliqua si¬
militudine passionum registui .: Cum ergo ista cogitans consolari etgaudere
coeperis : Ille surrexit . illeuentis imperauit . Ideo facta ẽ tranquillitas:
Expectabam eum
qui saluum me faceret apusillanimitate. et
tempestate. : Submerge dñe et diuide linguas illorum: ad tendit tribu¬
lantesse. et adumbrantesse. ex optauit hocnonde ira fratres.: qui semale
extulerunt. expediteis ut submergantur . Quimale conspirauerunt. Et¬

Expanded text:
navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunt et excitaverunt Christum: imperavit ventis, et facta est tranquillitas magna . Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non venit tibi in mentem quid pro te perum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille surrexit, ille ventis imperavit: ideo facta est tranquillitas. Exspectabam eum qui me salvum faceret a. vers. 10. Submerge, Domine, et divide linguas eorum. Attendit tribulantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bateum. Solus erat in conscientia. sed non solus incaritate : Intus con¬
solabatur conscientia. Sed forinsecus tribulationes non re¬
lin quebant. Itaq in sequietus ex aliis pendens. Cum contur¬
baretur ad huc quid ait. Ex pectabam dñm qui me saluum
faceret apusillo animo et tempestate ⁊ mare est tempestas
ẽ. nihiltibi restat. nisi exclamare. Dñe pereo ⁊ Porrigat manum ille
qui fluctus calcat intrepidus. subleuet trepidationem tuam. firmetinse
securitatemtuam. Allo quatur te intus et dicattibi. meadtende quid ꝑ¬
tulerim: Fratrem malum forte pateris autinimicum forinsecus pa¬
teris quos non passussum : Fremebant forinsecus iudaei intrinsetus
discipulus tradebat.: Sae uitergo tempestas. sedille saluos facit apu¬
sillanimitate et tempestate . Forte nauistua Ideo turbatur quia ille
intedormit : Saeuiebat mare. turbałur nauicula inqua discipuli

Expanded text:
bat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus conbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus conolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
quo uolaturus. ubi requieturus. Ecceelongaui fugiens et masi inde¬
serto : In quodeserto : Vbi cumq fueris congregabunt seceteri.
Desertum tecumpetunt : affectabunt uitamtuam. turepellere non
potes. societatem fratrum. Miscentur tibi etiammali. Ad huc ti¬
bi exertitatio debetur.: Ecce elongaui fugiens etmansi indeserto.
In quo deserto : si forte in conscientia. Quonullus hominum intrat
ubi nemo tecum est. Vbitu et dses.: Nam siinde serto inaliquo locoes
Quid facies de congregantibus se. ⁊ Nonenim a genere humano sepa¬
ratusesse poteris. quamdiu in hominibus uiuis: Adtende potius¬
Adtende potius
consolatorem illum dnm̃ etregem. Imperatorem ettreatorem nrm̃.
creatum eẽ etiam internos.: Adtende quia duodecim suis miscuit.
to. Forte iste ut dixi fugerit ad conscientiam suam. Vbi aliquan¬
tum desertum inuenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio contur¬

Expanded text:
quo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in dequo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum Dominum et regem, imperatorem et creatorem nostrum, creatum etiam inter nos: attende quia duodecim suis miscuit uto. Forte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio contur
Abbreviated transcription (Latin):
enim quinouit exertendos nos. miscet nobis et non perseueraturos autcerte
ita simulatos. ut nec inchoaueroit in quo perseuerare deberent. Nouitenĩ
necessarium eẽ nobis ut feramus malos et proficiat quod boni sumus : Diligamꝰ¬
in imicos corripiamus. Castigemus. ex communicemus cum dilec¬
tione nobis etiam separemus: Videte enim quiddicat apostolus.
Siquis enim non obaudit uerbonr̃õ perepistolam. hunc notate. et
nolite commisceri cumeo.: Sed ne subri peret tibi iracundia exhoc
et turbaret oculum tuum. non inquit ut inimicum eum aestimetis
sed corripite ut fratrem uterubescat .: Aquo indixit separationẽ
Non precidit dilectionem: Viuit illeoculus. uiuit uitatua. et enĩ
amissa dilectio. morstua .⁊ hancille amitere timuit quidixit metus
mortis cecidit superme.: Itaq neamittam dilectionis uitam. Quis da¬
bitmihi pennas sicut columbae. et uolabo etrequiescam : Quoiturus es

Expanded text:
enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non perseveraturos, aut certe enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut nec inchoaverint in quo perseverare deberent. Novit enim necessarium esse nobis ut feramus malos, et proficiat quod boni sumus; diligaminimicos, corripiamus, castigemus, excommunicemus, cum dilectione a nobis etiam separemus. Videte enim quid dicat Apostolus: Si quis autem non obaudit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo. Sed ne subreperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quo iturus es?
Abbreviated transcription (Latin):
pie uiuere in xpo. Uisprobare uerum esse quod dictumẽ : Incipe pie
uiuere inxp̃o. Quidest pieuiuere in xp̃o Vt percineat aduisceratua
Numquid ergo de sunt hoc tempore: plus ab un
tur. beneẽ illi: Et ille quiddicit: Aut sua gustat etaliena non potest.
aut apudse quod gustet non habeat. Et alteri gustanti. immo deuoranti
Incipiat ergo pieuiuere in xp̃o. Et probet quod dicit᷑:
Incipit desiderare pennas. elongare. fugere. Et manere indeserto: Vn¬
de enim putatis fratres. seruis dĩ impleta eẽ deserta. sibeneillis esset inter
homines. recederent ab hominibus : Et tamen quid faciunt et ipsi: Ecce
elongant fugientes. manent indeserto .⁊ sednumquid singillatim tenet eos
caritas. Vt tum multis maneant: Et deipsis multis existunt qui exerceant
Quia in omni congregatione multitudinis. necesse ẽ ut inuenianturmali. Ds

Expanded text:
pie vivere in Christo. Vis probare verum esse quod dictum est? Incipe pie pie vivere in Christo. Vis probare verum esse quod dictum est? Incipe pie vivere in Christo. Quid est, pie vivere in Christo? Ut pertineat ad viscera tua Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abuntur, Bene est illi. Et ille qui dicit, aut sua gustat, et aliena non potest; aut apud se quod gustet non habet, et alteri gustanti, imo devoranti non compatitur. Incipiat ergo pie vivere in Christo, et probet quod dicitur: incipit desiderare pennas, elongare, fugere, et manere in deserto. 9. Unde enim putatis, fratres, servis Dei impleta esse deserta? Si bene illis esset inter homines, recederent ab hominibus? Et tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elongant fugientes, manent in deserto: sed numquid singillatim? Tenet eos charitas, ut cum multis maneant: et de ipsis multis existunt qui exerceant. Quia in omni congregatione multitudinis necesse est ut inveniantur mali. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
desse non possum. Orando proeis forsitan prodero.: Dicunt ita homines
Sed plerumq italigantur. utuolare nom possint : Forteenim nonligantur
uisco. sedligantur officio. ⁊¬
Si autem ligantur cura etofficio
et deserere non possunt. dicant: optabam dissolui eteẽ cumxpo. mul
to enim magis optimum. manere incarne. necessarium propteruos. ⁊
Columba deligata affecta non cupiditate. uolare non poterat propter im¬
plendum officium. Non propter paruum meritum.: Tamen desiderium
incorde. necesseẽ ut sit: Nec patitur hocdesiderium. Nisi qui coeperit am¬
bulare Angustam illam uiam.: ut nouerit quia non desunt ecclesiae
persecutiones etiam in hoctempore : quando tranquillitas uidetur eclẽae
Ab his quidem persecutionibus quaemartyres nrĩ passi sunt: Non autẽ
desunt persecutiones : quiauerumẽ illud. Omnes qui uolunt pie uiuere
in xp̃o: persecutionẽ patiuntur: Non pateris persecutionem. Non uis

Expanded text:
desse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, desse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Columba religata affectu, non cupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patientur . Non pateris persecutionem: non vis
Abbreviated transcription (Latin):
rabis ut ista non patiaris : sed adesto. Loquere exortare. blandire
minare. corripe: feci omnia. quicquid uirium habui inpendi Etex¬
pressi. nihil meuideo profecisse : Omnis opera insummataẽ. dolor
remansit .: Quomodo ergorequiescet cormeum atalibus: nisi utdicam:
Quisdabit mihi pennas sicut colum bae : Et tamen . non sicut coruo: Colũ¬
ba amolestiis quaerit auolationem. sednon amittit dilectionem: Colũ¬
ba enim prosigno dilectionis ponitur. Et in ea gemitus amatur.
Nihitam amicum gemitibus. quam columba. Die noctuq gemit. Tam¬
quam hic posita ubi gemendumẽ: Quidergo dicit iste dilector : Conui¬
tia hominum ferre non possum: stridunt
Rabiae feruntur. accen¬
duntur lracundia. In ira adumbrabantme. prodesse illis non possum.
Vtinam requiescam alicubi ab eis. separatus corpore nonamore. Ne in
me conturbetur ipsa dilectio. Uerbis meis et conlocutionemea pro¬

Expanded text:
rabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, rabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea pro
Abbreviated transcription (Latin):
illi pennas suas: Non enim habebat
eas. tam quam suas. quibus uo¬
lare non poterat. Ligatȩ pennae. onus faciunt. Quis inquit mihi
dabit pennas sicut columbae. et ualabo etrequiescam. Requiescet.¬
Requiescet.
ubĩ. Duos dixit sensus hicesse. aut sicut ait apostolus. dissolui etesse
cum xp̃o. multo enimmagis optimum : Etenim etipse quamuis fortis quã¬
uis magnus. Quamuis corde robustissimus. quamuis in xpo miles in¬
ui ictus. in exeruitatione sua quantũ legimus conturbatus ẽ. etait.
Decetero nemomihi molestus sit.:Tam quam diceret deillo psalmo.
Tedium deteͥnuitme apeccatoribus derelinquentibus legemtuam.
Conaturergo homo plerumq: corrigere homines distortos. Prauos. per¬
tinentes quidem ad curam suam. sedinquibus deficiat omnis humana
industria etuigilantia : corrigi non potest. pati necesse ẽ. Et qui cor¬
rigi non potest : tuusẽ. Aut consortio generis humani. autplerũq.
ecclesiastica communione iunctusẽ. ⁊ Quid facies. quo ibis: Quote sepe¬

Expanded text:
illi pennas suas. Non enim habebat eas tanquam suas, quibus volare non poterat. Ligatae pennae onus faciunt. Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Requiescet, ubi? Duos dixi sensus hic esse: aut sicut ait Apostolus, Dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum. Etenim et ipse quamvis fortis, quamvis magnus, quamvis corde robustissimus, quamvis in Christo miles invictus, in exercitatione sua, quantum legimus, conturbatus est, et ait: De caetero nemo mihi molestus sit . Tanquam diceret de illo psalmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te sepa
Abbreviated transcription (Latin):
lud quod transiliuit non sit suꝑbiae sed profectus : In quoda mergo loco
munito positus ait.
ΟΝNE Dõ subicietur animamea : Audierat enim. qui se ex al¬
tat humiliabitur. Et quis ehumiliat ex altabitur : Et trepidur
netransiliendo superbiret neelatus ex his quae in fraessent
icere uultis. aut seductione decipere : num quidita memini supra quosum
ut oblitus sim sub quosum non nedõ subdita erit animamea .: quantumcũq
accedam quantum cumq ascendam quantum cũq transiliam subdõ ero
non contradm̃: Securur ergo transcendo caetera quando. le me subse

Expanded text:
lud quod transilivit, non sit superbiae sed provectus. 2. vers. 2-4. In quodam ergo loco lud quod transilivit, non sit superbiae sed provectus. 2. vers. 2-4. In quodam ergo loco munito positus ait, Nonne Deo subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his, quae infra essent:icere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anima mea? Quantumcumque accedam, quantumcumque ascendam, quantumcumque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus ergo transcendo caetera, quando ille me sub se
Abbreviated transcription (Latin):
ideo sine fastidiouos audire. et gaudeo : Palato cordis ur̃i a quo id quod salu
tum suum. et nos adloquendum et uos ad audiendum ex hortatur:
Leq uamurergo uobis & hodie quantum dñr donat de psalmo isto quẽ mo¬
do cantauimus: Titulus eius est: In finem proidithun pralmus ipsi dauo
Tam uobis insinuatum esse quid nit idithun recolo: Ex interpretationehȩ
enim
breae linguae ut adnorperuenit. Latinedicitur idithuntransi uens eos: Tran¬
silitergoiste quicantat quosdã quos desuper despicit: Videamus quousq
transilierit. e quos transiuerit. etubi quamuis quosdam transiuerit pos¬
tursit : Dequospiriti aliquod am& securo loco intuaeaturima: nonitare¬
spiciens ut cadat . sod ut moueat qui trans iliuit pigros ut sequant᷑ & laud&
locum quo transiliendo peruenit : It aenim iste transilens suꝑaliquid est:
ut sub aliquo sit. unde prius nobis insinuare uoluit sub quotutus sit ut il¬

Expanded text:
ideo sine fastidio vos audire, et gaudeo palato cordis vestri, a quo id quod salutum suum , et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. VLoquamur ergo vobis et hodie, quantum Dominus donat, de isto psalmo quem modo cantavimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David. Jam vobis insinuatum esse quid sit Idithun, recolo. Ex interpretatione enim hebraeae linguae ut ad nos pervenit, latine dicitur Idithun Transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam, quos desuper despicit. Videamus quousque transilierit, et quos transilierit, et ubi quamvis quosdam transilierit positus sit: de quo spirituali quodam et securo loco intueatur ima; non ita respiciens ut cadat, sed ut moveat qui transilivit pigros ut sequantur, et laudet locum quo transiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut sub aliquo sit: unde prius nobis insinuare voluit sub quo tutus sit, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
ten& quiest superomnia Nonne dõ subditaerit anima mea : Ab ipsoenim salu¬
taremeum: et enim ipse est dr̃ meus & salutaris meus susceptor meus non moue¬
boramplius: Scioquis supra mesit. Scio quis praetendatmisericor diam suã
scientiburse: Scio subcuius a larum tegmine sperem : Nonmouebor amplius
Agitis quidemuos ait quibus damitransilens eos ipsos quibus dicit. Agitis quidẽ
uos ut mouear. sed nonueniat mihi pes superbiae: Ex hocenim fitquod & in
psalmo sequitur : Nec manus peccatorum dimoueant me. cui consonat non
mouebor amplius: Adillud enim quod dictum est nec manus peccatorũ di¬
moueant me. respondec hic non moueb or amplius: Adillud autem quodibidio¬
tum est non ueniatmihi pessuperbiae. respondechic. non nedõ subiecta erit
anima mea : Ergo desuperiore locomunitus & tutus. cui factus est dñs refu¬
gium. cuiipsedr̃ est in locum munitum. Respicitadeos quos transiliuit. et de¬

Expanded text:
t, qui est super omnia. Nonne Deo subjecta erit anima mea? Ab ipso enim salutare meum. Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec manus peccatorum dimoveat me : cui consonat, Non movebor amplius. Ad illud enim quod ibi dictum est, Nec manus peccatorum dimoveat me, respondet hic, Non movebor amplius: ad illud autem quod ibi dictum est, Non veniat mihi pes superbiae, respondet hic, Nonne Deo subjecta erit anima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et de
Abbreviated transcription (Latin):
Gratias tibi ago quia ñ sũ sic̃ ceteri homines. Iniusti. raptores adulteri si¬
cut et publi canꝰ iste. Ieuino bis insabbato decimas do omniũ quae possideo:
Ad medicũ ascenderat. et mẽbra sana ostendebat. uulnera tegebat. Quider¬
go ille qui melius nouerat unde sanaretur .: Publicanꝰ aũ deginquo stabat

Expanded text:
gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sigratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium qua» Ad medicum ascenderat, et membra sana ostendebat; vulnera tegebat. Quigo ille qui melius noverat unde sanaretur? Publicanus autem de longinquo stabat,
Abbreviated transcription (Latin):
titiae et sperate in dnõ. Sed supra dixi dicite in cordib uris et incubilibus
urĩs c̃pungimini: Qđ habes ibi punctiones facinorũ. habe illic c̃punctiones
c̃fessionũ. Ubi ergo loqueris aduersus dm̃ iniquitatẽ ibite iudicat : Non iu¬
diciũ differt sed poenã. Iã iudicat lã nouit Iã uidet poena restat: Cũ
fuerit p̃sentata. habebis et poenã. Cũ apparuerit facies illius hominis qui
hic irrisus ẽ. qui iudicatꝰ ẽ. qui crucifixus ẽ. qui sub iudice stetit. Cũ ap¬
paruerit iudicans in p̃sentia sua : tunc habebis poenã siñte correxeris.
delocis Locus eiꝰ tueris sibonꝰ sic̃ fessus in uocaueris eũ Hunc humili¬
at ethunc exaltat. Quẽ humiliat. quẽ exaltat iudex ille.ͣ Attendite
duos illos intemplo: Et uidetis quẽ humiliat et quẽ exaltat: Ascender̃
intẽplo orare ait. unꝰ phariseus et alter publicanꝰ. Phariseus dicebat.

Expanded text:
titiae, et sperate in Domino. Sed supra dixit. Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus titiae, et sperate in Domino. Sed supra dixit. Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini . Quot habes ibi punctiones facinorum, tot habe illic compunctiones confessionum. Ubi ergo loqueris adversus Deum iniquitatem, ibi te judicat: non judicium differt, sed poenam. Jam judicat, jam novit, jam videt: poena restat; cum fuerit praesentata, habebis et poenam, cum apparuerit facies illius hominis qui hic irrisus est, qui judicatus, qui crucifixus, qui sub judice stetit; cum apparuerit judicans in praesentia sua, tunc habebis poenam, si te non correxeris. de locis. Locus ejus tu eris, si bonus, si confessus invocaveris eum. 10. Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quem humiliat, quem exaltat judex ille? Attendite duos illos in templo, et videtis quem humiliat, et quem exaltat. « Ascenderunt in templo orare, » ait; « unus Pharisaeus, et alter Publicanus. » Pharisaeus dicebat: «
Abbreviated transcription (Latin):
Noli ergo cogitare dm̃ in locis. ille tecũ ẽ talis qualis fueris. Quid ẽ talis
qualis fueris Bonus sibonus fueris Et malus tibi uidebitur simalus
fueris: Sed opitulator sibonꝰ fueris.: Ultor simalus fueris. Ibi habes
iudicẽ in secreto tuo. uolens facere aliquid mali depublico. recipeste in
domũ tuã. uhi nemo inimicorũ uideat. de locis dom̃ tuae promptis et
infaciem constitutis remoueste in cubiculo. Times et incubi culo aliunde con¬
sciũ. secedis incortuũ ibi meditaris. Ille in corde tuo interiorior ẽ. Quocũq
ergo fueris ibiẽ Te ipsũ quo fugies Nonne quocũq fugeris te sequeris.
Quando aũ et te ipso interior ẽ ñ ẽ quo fugias adõ irato nisi adtlm̃ placatũ
Prorsus ñ ẽ quo fugias. Vis fugere ab ipso. fuge ad ipsum. Ergo neloquami¬
ni aduersus dm̃ iniquitatẽ. nec illic ubi loquimini. Iniquitatẽ inquit me

Expanded text:
. Noli ergo cogitare Deum in locis; ille tecum est talis, qualis fueris. Quid est talis, . Noli ergo cogitare Deum in locis; ille tecum est talis, qualis fueris. Quid est talis, qualis fueris? Bonus, si bonus fueris; et malus tibi videbitur, si malus fueris: sed opitulator si bonus fueris; ultor si malus fueris. Ibi habes judicem in secreto tuo. Volens facere aliquid mali, de publico recipis te in domum tuam, ubi nemo inimicorum videat; de locis domus tuae promptis et faciem constitutis, removes te in cubiculum; times et in cubiculo scium, secedis in cor tuum, ibi meditaris: ille corde tuo interior est. Quocumque ergo fugeris, ibi est. Teipsum quo fugies? Nonne quocumque fugeris, te sequeris? Quando autem et teipso interior est, non est quo fugias a Deo irato, nisi ad Deum placatum: prorsus non est quo fugias. Vis fugere ab ipso? Fuge ad ipsum. Ergo ne loquamini adversus Deum iniquitatem, nec illic ubi loquimini. Iniquitatem, inquit, me
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ sed homines timuit.. Noluit dicere ubi audirent homines. et ibi dẽ ubi
audiret ipse dequo dix̃. Propt̃ ea et hic in isto psalmo carissimi intendite.
de agere. et adiunx̃
Om̃ neq ab oriente . neq ab occidente. neq
a desertis montiũ qm̃ ds̃ iudex
ab oculis dĩ ut in parte aliqua loquaris. quo ille ñ audiat. Si aboriente iudicat
dr̃ secede in occidentẽ et dic quicquid uis aduersus dm̃ Si ab occidente uade
in orientẽ et ibi loquere. : Siadesertis montium iudicat: Vade in medium populo¬
rum. Vbi tibi sub murmures ⁊ Denullo loco iudicat quiubique secretus est.
Vbiq publicus. quẽ nulli licet ut ẽ: cognoscere. et quẽ nemo per mutitur
ignorare: Vide quid agas loqueris aduerstis aduersus dm̃ iniquitatem.
sps̃ dñi repleuit orbẽ terrarũ. Alia scriptura dic̃ hoc. Et hoc qđ ẽtinet
omnia scientia habet uocis. Propt̾ hoc qui loquit᷑ iniqua: ñ potest latere

Expanded text:
tus; sed homines timuit: noluit dicere ubi audirent homines; et ibi dixit, ubi tus; sed homines timuit: noluit dicere ubi audirent homines; et ibi dixit, ubi audiret ipse de quo dixit. Propterea et hic in isto psalmo, charissimi, intendite,de agere, et adjunxit: Quoniam neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex ab oculis Dei, ut in parte aliqua loquaris quod ille non audiat? Si ab oriente judicat Deus, secede in occidentem, et dic quidquid vis adversus Deum; si ab occidente, vade in orientem, et ibi loquere; si a desertis montium judicat, vade in medium populorum, ubi tibi submurmures. De nullo loco judicat, qui ubique secretus est, ubique publicus; quem nulli licet ut est cognoscere, et quem nemo permittitur ignorare. Vide quid agas. Loqueris adversus Deum iniquitatem. Spiritus Domini replevit orbem terrarum alia Scriptura dicit hoc; et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis: propter hoc qui loquitur iniqua, non potest latere
Abbreviated transcription (Latin):
dãnatũ sententiã Sed hoc ille dic̃ feci illa et illa et ñ uindicauit dr̃ ecce ranꝰ
sũ nihilmali c̃agit mihi. Haec fecisti et tacui. Suspicat᷑ es iniquitatẽ qđ ero
tibi similis Quidẽ qđ ero tibi similis. Quia tuiniquus es et me iniquũ putasti
tãquã abꝓbatorẽ facinorũ tuorũ. ñ aduersatorẽ ñ ultorẽ Et quid pͥea tibi
Quidẽ hoc. Quia umodo peccan¬
do posterga te ponis. ñte uides. ñte inspicis. egote pono antete. et faciã tibi
suppliciũ dete. Sic et hic. nelo quamini aduersus dm̃ iniquitatẽ. Attendite.
Multi aũ locuntur istã iniquitatẽ. sed ñ audent palã. neblasphemiae ex¬
horreantur ab hominib pus: In corde suo ista rodunt. int̾ tali nefario cibo
pascuntur. delectat eos loqui aduersus dm̃. et si ñ erũpunt lingua corde ñ
tacent: Vnde in alio psalmo dicit̃ Dix̃ stult̃ in corde suo nẽ ds̃. Dix̃ stul¬

Expanded text:
damnatum sententiam. Sed hoc ille dicit: Feci illa et illa, et non vindicavit Deus; ecce sanus damnatum sententiam. Sed hoc ille dicit: Feci illa et illa, et non vindicavit Deus; ecce sanus sum, nihil mali contigit mihi. Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Quid est, quod ero tibi similis? Quia tu iniquus es, et me iniquum putasti; tanquam approbatorem facinorum tuorum, non adversatorem, non ultorem. Et quid postea tibi st hoc? Quia modo peccando post terga te ponis, non te vides, non te inspicis; ego te ponam ante te, et faciam tibi supplicium de te. Sic et hic. Ne loquamini adversus Deum iniquitatem. Attendite. Multi autem loquuntur istam iniquitatem; sed non audent palam, ne blasphemi exhorreantur ab hominibus piis: in corde suo ista rodunt, intus tali nefario cibo pascuntur; delectat eos loqui adversus Deum, et si non erumpunt lingua, corde non tacent. Unde in alio psalmo dicitur: Dixit stultus in corde suo, Non est Deus . Dixit stul
Abbreviated transcription (Latin):
suã . Nouit ꝓmerito peccatorũ suorũ aliquid se posse ꝑpeti. unde ar¬
gum̃tet᷑ aduersus dm̃ : Quia ñ potest dicere iust̾sũ: Quid putamͥ eũ
dicere : Sunt perores iniqui. et tam̃ ista ñ patiuntur.. Haec ẽ iniquitas
quã locunt᷑ homines aduersus dm̃ Uidete aũ quã sit iniquũ. dũ seuult
iustũ uidere. illũ fec̃ iniustũ. Qui enĩ dic̃ inique patior qđ patior. illũ
iniquũ fac̃. cuius iudicio patitur: seaũ iustũ qui inique patit᷑. Rogo uos
fr̃s mei aequũ ẽ hoc. ut ds̃ credat᷑ iniust. tuiust̃ Cũ aũ haec dicis. loque¬
ris aduersus dm̃ iniquitatẽ Quid dic̃ in alio psalmo Haec fecisti: Nu¬
meratis quib dã peccatis. haec inquit fecisti et tacui. Quid ẽ tacui. Nũquã
tacet p̃cepto. sedinterim tacet supplicio.. Qui escit auindicta. ñ pfert in

Expanded text:
suam; novit pro merito peccatorum suorum aliquid se perpeti posse: unde arsuam; novit pro merito peccatorum suorum aliquid se perpeti posse: unde argumentatur adversus Deum? Quia non potest dicere, Justus sum; quid putamus eum dicere? Sunt pejores iniqui, et tamen ista non patiuntur. Haec est iniquitas quam loquuntur homines adversus Deum. Videte autem quam iniquum sit: dum se vult justum videri, illum facit injustum. Qui enim dicit, Inique patior quod patior; illum iniquum facit cujus judicio patitur, se autem justum qui inique patitur. Rogo vos, fratres mei, aequum est hoc, ut Deus credatur injustus, tu justus? Cum autem haec dicis, loqueris ad versus Deum iniquitatem. 9. Quid dicit in alio psalmo? Haec fecisti: numeratis quibusdam peccatis. Haec, inquit, fecisti, et tacui. Quid est, tacui? Nunquam tacet praecepto, sed interim tacet supplicio; quiescit a vindicta, non profert in
Abbreviated transcription (Latin):
audire sani uttaderent. audiant iacentes ut surgant.: Dixi iniquis nolite inique
agere : Quioaciaus lam fecimus : Et delinquentibus nolite exaltare cornu
Quidest hoc ⁊ͦ Si fecistis iniquitatem ꝑcupiditatem. Nolite cam defendere per
elationem. ⁊ Confitemini sifecistis : Quienim confuetur : & iniquus est ͤ Exaltat
cornu. ⁊ Dixuniquis nolite inique agere. Et delinquentib: nolite exaltare cornu¬
Exaltabitur in uobis cornu xp̃i. siñ exaltetur cornu urm̃ Cornu urm. de in¬
iquitate ẽ: cornu xp̃i. demagestate ẽ
ni aduersus dm̃ iniquitatẽ. Audite iã uoces multorũ. audiat unus quis
q. pungatur. Quid solent homines dicere : Uere iudicat ds̃ dereb huma¬
nis Et ẽ illud iudiciũ dĩ. aut uero curat quid agatur in terra. Lã multi
iniqui redundant felicitatib. in nocentes p̃muntur laboribus. Sed illi
accidit nescio quid mali. castigante dõ et ãmonente. et nouit c̃scientiã

Expanded text:
audire sani, ut non caderent; audiant jacentes, ut surgant. Dixi iniquis: Nolite inique audire sani, ut non caderent; audiant jacentes, ut surgant. Dixi iniquis: Nolite inique facere. Quid agimus: Jam fecimus. Et delinquentibus: Nolite exaltare cornu vestrum. Quid est hoc? Si fecistis iniquitatem per cupiditatem, nolite eam defendere per elationem: confitemini, si fecistis. Qui enim non confitetur, et iniquus est, exaltat cornu. Dixi iniquis: Nolite inique facere; et delinquentibCornu vestrum de iniquitate est; cornu Christi de majestate. ni adversus Deum iniquitatem. Audite jam voces multorum; audiat unusquisque, et pungatur. Quid solent homines dicere? Vere judicat Deus de rebus humanis? et est illud judicium Dei? aut vero curat quid agatur in terra? Tam multi iniqui redundant felicitatibus; innocentes premuntur laboribus! Sed illi accidit nescio quid mali, castigante Deo et admonente, et novit conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
te inique facere.⁊ Clamat fratres mei. Certe clamatis. delectat uos.: Audite
clam antem. : ꝑipsum obsecro. Terreat uos ista uox. ⁊ Nontam nos uestrae istae
uoces delectare debent. Quamuos iste terrere. ⁊ Dixi iniquis nolite inique face¬
re. sediam fecerunt & rei sunt .: lam defluxit terra &omnes qui habitant in ea¬
Conpuncti sunt corde quixp̃m crucifixerunt: agnouerunt peccatum suum: di¬
dicerunt aliquid ab a postolis. Nedesperarent deindulgentia predicatoris. ⁊
Nedicus enim uenerat & ideo non ad sanos uenerat.: Non est opus inquid sanis medi¬
cus. sed malehabentibus. ⁊ Nonueni uocare iustos. sed peccatores in poenitentia.
Ergo dixi iniquis nolite inique facere. Non audierunt. ⁊ Olim enim nobis dictum est
Non audimus : Lapsi sumus martales facti: Mortales geniti : Defluxit terra.
audiunt uel modo utsurgant ad medicum. quiuenit ad languidum. ⁊ Quem noluerunt

Expanded text:
te inique facere. Clamat, fratres mei; certe clamatis, delectat vos, audite te inique facere. Clamat, fratres mei; certe clamatis, delectat vos, audite clamantem. Per ipsum obsecro, terreat vos ista vox: non tam nos vestrae istae voces delectare debent, quam vos istae terrere. Dixi iniquis: Nolite inique facere. Sed jam fecerunt, et rei sunt; jam defluxit terra, et omnes inhabitantes in eacorde qui Christum crucifixerunt; agnoverunt peccatum suum, didicerunt aliquid ab Apostolis, ne desperarent de indulgentia praedicatoris . Medicus enim venerat, et ideo non ad sanos venerat: Non est, inquit, opus sanis medicus, sed male habentibus; non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . Ergo, Dixi iniquis: Nolite inique facere. Non audierunt. Olim enim nobis dictum est; non audivimus, lapsi sumus, mortales facti, mortales geniti: defluxit terra. Audiant vel modo, ut surgant, medicum qui venit ad languidum: quem noluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum accipere eius qui inme loquitur xp̃s .ꝰ Ergo ego confirmaui inquit colũnas euis.⁊
Resurrexi. ostendi mortem non esse metuendam: ostendi timentibus: Nec ipsum
corpus perire inmorientibus. ⁊ Terruerunt eos uulnera. firmauerunt cicatrices.⁊
Posset dñs ihs̃ xp̃s sine ulla cicatrice resurgere.: Quid enim illi potestati magnum
erat ad tantam in tegritatem conpagem corporis reuocare : Ut nullum omnino ues¬
tigium praeteriti uulneris appareret. habebat potestatem : unde illud etiam sine
cicatrice sanaret. Sed habere uoluit unde nutantes columnas firmaret.
columnas has. ⁊ Tempus audiendi est. propter terrorem illum. Ego uistitias
iudicabo cum accepero tempus. : Ille accepturus est tempus iustitias iudicandi
Ulosiam nunc habetis tempus iustitias faciendi : Sitaceret Non haberetis quod
facere ͭ ꝰ sed confirmatis columnis. clamat: Quidclamat: Dixi iniquis noli¬

Expanded text:
tum accipere ejus, qui in me loquitur Christus ? Ergo, Ego, inquit, confirmavi columnas ejus: tum accipere ejus, qui in me loquitur Christus ? Ergo, Ego, inquit, confirmavi columnas ejus: resurrexi; ostendi mortem non esse metuendam, ostendi timentibus nec ipsum corpus perire in morientibus. Terruerunt eos vulnera; firmaverunt cicatrices. Posset Dominus Jesus Christus sine ulla cicatrice resurgere: quid enim illi potestati magnum erat, ad tantam integritatem compagem corporis revocare, ut nullum omnino vestigium praeteriti vulneris appareret? Habebat potestatem unde illud etiam sine cicatrice sanaret; sed habere voluit unde nutantes columnas firmaret. columnas has. Tempus audiendi est propter terrorem illum: Ego justitias judicabo, cum accepero tempus. Ille accepturus est tempus justitias judicandi; vos jam nunc habetis tempus justitias faciendi. Si taceret, non haberetis quid facere; sed confirmatis columnis clamat. Quid clamat? Dixi iniquis: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis atq iustitiae. Cupiditate enĩ inferiorũ quisq peccat. sic̃ roboratur
caritate superiorũ. sic defic̃ et quasi liquescit cupiditate inferiorũ. Hunc flu¬
xũ rerũ in peccatis hominũ attendens. donator misericors. donator peccatorum
÷ terra deflux̃ in habituntib se. Exposita ẽ c̃sequens ñ
addicio. tãquã si diceres. Quo modo deflux̃ terra : sub tracta s̃ fundam̃ta et aliqđ
in ea. hiatu quodã dimersũ ẽ. Qđ dico terrã omnes in habitantes in ea. Inue
tẽ Et quid feci: Ego c̃firmaui colũnas eiꝰ Quasco¬
lum nas c̃firmauit: Colũnas apostolus dic̃ Sic apostolus paulus derico a¬
postolis suis Quiuidebantur inquit colũnae eẽ. Et quid essent illae colũnae.¬
ħ đ quae passione dñi nutauerunt : resurrectione firmatae sunt.⁊ Clamauit ini¬
tium aedificii ꝑ columnas suas : Etineis omnib: columnis archi tectus ipse clamauit.⁊
Columna enim una est ex illis paulus a postolus cumdiceret.: An uultis experimen¬

Expanded text:
irtutis atque justitiae. Cupiditate enim inferiorum quisque peccat: sicut roboratur charitate superiorum, sic deficit, et quasi liquescit cupiditate inferiorum. Hunc fluxum rerum in peccatis hominum attendens donator misericors, donator peccatorum, erra defluxit in habitantibus se. Expositio est consequens, non additio. Tanquam si diceres: Quomodo defluxit terra? subtracta sunt fundamenta, et aliquid in ea hiatu quodam demersum est? Quod dico terram, omnes inhabitantes in ea. Inve et quid feci? Ego confirmavi columnas ejus. Quas columnas confirmavit? Columnas Apostolos dicit: sic apostolus Paulus de coapostolis suis, Qui videbantur, inquit, columnae esse . Et quid essent illae columnaeillae quae passione Domini nutaverunt, resurrectione firmatae sunt. Clamavit initium aedificii per columnas suas, et in eis omnibus columnis architectus ipse clamavit. Columna enim una erat ex illis Paulus apostolus, cum diceret: An vultis experimen
Abbreviated transcription (Latin):
fensionem : Siaudixi p̃ocupa confessionem neuenias ad damnationem quia
tunc confessio sera erit. & defensio nulla erit. ⁊ E¬
OLENT INIMICI NOSTRI DÑI IH̃U XPI OMNIBUS
noti uid aei gloriar inistops almo quẽ cantauimus dicentes
OTUS inuidaea ds̃ dnisrł magnum nomen eius. ⁊ Etinsul tare gentibus. qui¬
bus non est. Notus ds̃ & dicere. quia sibi soli notus est ds̃ quando ꝓpheta dicit.
Natus inuidea ds̃. alibi ergo ignotus.: Notus est autem reuera iniuidea ds̃ : Sun¬
tellegant quid sit iniudea. : Namuere nonẽ notus ds̃: nisi inuidea : Ecce & nos hoc
dicimus. Quia nisi quisq fuerit inuidea. Notus ei ds̃ esse non potest.⁊ Sed quid
dicit apostolus. Quiin o culto iudaeus est. qui circum cisione cordis nonlitte¬
ra sed spu.: Sunt ergo uid aei in circũ cisione. Etsunt uidaei in circum cisione

Expanded text:
fensionem: si autem dixi, praeoccupa confessionem, ne venias ad damnationem; quia fensionem: si autem dixi, praeoccupa confessionem, ne venias ad damnationem; quia tunc confessio sera erit, et defensio nulla erit. olent inimici Domini Jesu Christi omnibus noti Judaei gloriari in isto psalmo quem cantavimus, dicentes, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus, et insultare Gentibus quibus non est notus Deus, et dicere quia sibi solis notus est Deus; quando Propheta dicit, Notus in Judaea Deus: alibi ergo ignotus. Notus est autem revera in Judaea Deus, si intelligant quid sit Judaea. Nam vere non est notus Deus nisi in Judaea. Ecce et nos hoc dicimus, quia nisi quisque fuerit in Judaea, notus ei Deus esse non potest. Sed quid dicit Apostolus? Qui in occulto Judaeus est; qui circumcisione cordis, non littera, sed spiritu : sunt ergo Judaei in circumcisione carnis, et sunt Judaei in circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hunc humiliat et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores
quae sine dubio frangent᷑ infine.: Nonuis ut ille frangat tunc tu hodie
frange. Audisti enĩ supra noli c̃temnere. Dixi iniquis nolite inique age¬
re. et delinquentib nolite exaltare cornu. Quando audisti nolite exalta¬
re cornu c̃tẽ sisti exaltasti cornu. uenies ad finẽ ubi fiet. omnia cornua
peccatorũ c̃fringã. et ex altabuntur cornua iusti. Cornua peccatorum.
dignitates suꝑborũ Cornua iusti munera xp̃i ꝑ cornua enĩ. sublimi¬
tates intelleguntur . : Oderis in terra subbimitatem terrenam. Vt possis habi¬
re cal estem.: Amas terrena. Nonte admittit ad cadestem terrena.
tibi cornu. quomodo ad gloriam ꝑtinebit. si exaltetur tibi cornu. Modo
ergo est tẽpus eligendi. Tunc nonerit ⁊ Non es dicturus dimittã & eligam::
Precesserunt enimuoces Dixiniquis NSi nondixi. Paru exus ationẽs Para de¬

Expanded text:
est, Hunc humiliat, et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores, est, Hunc humiliat, et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores, quae sine dubio frangentur in fine. Non vis ut ille tunc frangat? tu hodie frange. Audisti enim supra; noli contemnere: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Quando audisti, Nolite exaltare cornu, contempsisti, et exaltasti cornu; venies ad finem, ubi fiet, Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi. Cornua peccatorum, dignitates superborum; cornua justi, munera Christi: per cornua enim sublimitates intelliguntur. Oderis in terra sublimitatem terrenam, ut possis habere coelestem. Amas terrenam; non te admittit ad coelestem: tibi cornu; quomodo ad gloriam pertinebit, si exaltatur tibi cornu. Modo ergo est tempus eligendi; tunc non erit. Non es dicturus, Dimittar et eligam: praecesserunt enim voces, Dixi iniquis. Si non dixi, para excusationem, para de
Abbreviated transcription (Latin):
quiuinũ Et enĩ illi bibendo fecẽ : euanuer̃: istibibendo uinũ iustificatis
Audeã dicere et in ebriatos. et ñtimebo Atq utinã om̃s sic in hebriemini
Recordamini calix tuus in aebrians quã p̃clarus ẽ Quid enĩ putatis fr̃s
mei om̃s illos qui c̃fitendo xpm etiã mori uoluer̃. sobrios fuisse: Vsque
adeo aebrus. ut suos ñ agnoscerent. Om̃s ꝓpinqui sui qui eos abspecȩles¬
tiũ p̃miorũ terrenis blandim̃tis auertere moliti s̃ ñ s̃ agniti. ñ s̃ auditi ab
aebriis. Non erant aebrii quib mutatũ cor erat. Nonerant aebrii quo¬
rũ mens alienata erat ab hoc saeculo. Bibent inquit om̃s peccatores t̾rae.
Sed qui bibent uinũ : peccatores bibunt: sed ne remanerent peccatores. ut
Idẽ xp̃s cũ corpore suo Insacculũ gaudebo psallã dõ iacob. Promissione
tomnia cornua peccatorũ c̃fringã. et exaltabunt᷑ cornua iusti. Hoc

Expanded text:
qui vinum. Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: qui vinum. Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: audeam dicere et inebriatos, et non timebo; atque utinam omnes sic inebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum etiam mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebriis. Non erant ebrii, quibus mutatum cor erat? Non erant ebrii, quorum mens alienata erat ab hoc saeculo? Bibent, inquit, omnes peccatores terrae. Sed qui bibent vinum? Peccatores bibent, sed ne remaneant peccatores; ut , id est Christus cum corpore suo; in saeculum gaudebo; psallam Deo Jacob: promissione omnia cornua peccatorum confringam; et exaltabuntur cornua justi. Hoc