comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc quippe cognitione manifesta om¬
nipotens deus reperitur. cum mortalitatis
nr̃e funditus corruptione calcata ab assũp-¬
tis nobis in diuinitatis suę claritate cõspici-¬
tur. Nunc autem a carnali cogitatione
animum infusione spiritus gr̃a subleuat÷
& in contemptu rerum pretercuntum
exaltat: totumq mens quod appetebat
in intimis despicit. atq ad superna deside¬
ria ignescit ÷ o contemplationis suȩ ui extra
carnem tollitur: quȩ corruptionis suȩ ponde¬
re adhuc in carne retinet᷑. Incircuinscripti
luminis iubar intueri conatur. & non ualet:
quod infirmitate pressus animus nequaquã
penetrat. & tamen repulsus amat. Ian
namq de se conditor quod ametur ostendit:
sed uisionis suȩ spetiem amantib subtrahit.
Sola ergo eius uestigia conspicientes gradi¬
mur: qui hunc ꝑ donoꝵ suoꝵ signa sequi
ubi. quibisue modis ueniant eius spiritus
dona uesciunt᷑ ⁊ ueritate attestante quȩ ait.

Expanded text:
Tunc quippe cogitatione manifesta omTunc quippe cogitatione manifesta omnipotens Deus reperitur, cum, mortalitatis nostrae funditus corruptione calcata, ab assumptis nobis in divinitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimubi, quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dei uestigia ⁊ nis̃ benignitatem illus uisi-¬
tationis uocat .ͦ Quib nimirum pro¬
gredi ad superua prouocamur cum eius
spiritus afflatu tangimur : &e extra carnis
angustias subleuati ꝑ amorem. cognosc imꝰ
auctoris nr̃i contemplandam spetiem quã
sequamur. Nam cum mentem nrãm
spiritalis patriȩ amor inflãmat. quasi se¬
uelut quoddam uestigium gradientis dei¬
imprimitur: ut ab eo rectis cogitationũ
gressib uia uitȩ teneatur. Quem enĩ
uecdum cernimus. restat necesse est ut ꝑ
uestigia suiamoris indagemus ⁊ quatiuus
usq ad contemplationis spetiem quandoq
mens inueniat: quem nunc quasi a tergo
subsequens per sancta desideria explotat.
Hec psalmista auctoris uestigia bene sequi
nouerat : cum dicebat. Adhesit auima
mea post te. Quem reperire quoq usq ad
uisionem suȩ celsitudinis satagebat dicens.
Sitiuit anima mea addm̃ uiuum ⁊ qͣudo
ueuiam & apparebo ante faciem dei.

Expanded text:
Dei Dei tationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur, cum ejus spiritus afflatu tangimur, et extra carnis angustias, sublevati per amorem, agnoscimus Auctoris nostri contemplandam speciem quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritualis patriae amor inflammat, quasi sevelut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea 345 ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
plusquam debuit addicit. Sed is qui
incaute ligna ꝑcutit. & ꝓximum extin¬
guit. ad tres necesse est urbes fugiat:
ut una earundem defensus uiuat: qͥa
ad pęnitentiȩ lamenta conuersus in uni¬
tate sacramenti sub spe. fide. & caritate
absconditur ⁊ reus perpctrati homicidii
non tenctur. Eumq extiucti ꝑximus
&& cum inuenerit non occidit.: qͥa cũ
districtus iudex uenerit. qui sese nobis
ꝑ naturȩ nr̃e consortium iincxit. ab
co ꝓculdubio uindictam de culpe reatu
non expetit: quem sub eius uenia syes
sides & caritas abscondit. Citius gͦ
culpa dimittitur: quȩ nequaquam
malitiȩ studio ꝑperratur. Q nde &x sophar
iniquum uocat: quem sententia suꝑna
laudauerat. Nec tamen a uenia reprobatꝰ
exduditur: quia aduerba contumeliȩ di¬
uini amoris zelo ꝑmouetur. Qui pro eo
quod beati iob merita non agnoscit: ex
imperita adhuc irrisione subiungit dicens.
ad perfectum omnipotentẽ reperies. Q d

Expanded text:
plus quam debuit addicit. Sed is qui plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum vocat quem superna sententia laudaverat; nec tamen a venia reprobatus excluditur, quia ad verba contumeliae divini amoris zelo promovetur. Qui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisione subjungit, dicens:ad perfectum, Omnipotentem reperies. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
quanto & ex qua prodeat radice pensatur.
Unde bene e per moy sen dñs precipit dicenꝰ.
S iquis abierit cum amico suo simplicit̃
in silua ad lingna cedenda. & lignum se¬
curis fugerit manum. ferrumq sapsum
de manubrio amicum qus ꝑcusserit & oe-¬
ciderit ⁊ hic ad unã supͣdictaꝵ urbiũ fugiet
sus est sanguis doloris stimulo ꝑsequatur: &
apprehendat cum. & ꝑcutiat animam cius
Ad siluam quippe cum amico imus: quoci¬
ens cum quolibet proximo ad intuenda delicta
nr̃a conuertimur. Et simpliciter ligna
succidimus: cum delĩquentium uitia
pia intcntione resecamus. Sed secuiris
manum fugit: cum sese increpatio plus-
quam necesse est in asperitatem ꝑtrahit.
Ferrumq de manubrio resilit: cum
de correptione sermo durior excedit.
Et amicum percutiens occidit: quia
auditorem suum plata contumelia
ab spiritu dilectionis interficit. Correp¬
ti uamq mens repente adodium pro-¬
ruit: si hanc unmoderata increpatione

Expanded text:
quanto et ex qua radice prodeat pensatur. quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Siin silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manum, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugietsus est sanguis, doloris stimulo persequatur, et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
meretur iniquitas tua. Dolor quipƿe
pa cognoscitur ⁊ quia oe tanto quisq pa¬
tientius ferramentura medici tolerat: quan¬
to putridum conspicit esse quod secat.
Qui igitur multiplit̾atem legis intelligit
cuncta quȩ patitur quam sĩt minora per¬
pendit: ꝗa ꝑ hoc quod culpe pondus
agnoscitur. afflictionis pena leuigatur.
Sed inter hec sciendum est quia sine
magna iniquitate non fuerit: quod soplur
uirum iustum usq ad obiectionem in¬
quitatis increpauit. Unde or eoꝵ auda¬
tiam ueritas iuste redarguit ⁊ sed bens¬
gne ad grãm reducit: quia apud miseri¬
cordem iudicem nequaquam sine uenia
culpa relinquitur ⁊ cum per feruorem
zeli ex qus amore peccatur. Sepe namq
magnis hoc doctorib mirandisq contin¬
git. ut quo alta caritate feruent. modũ
correptionis exaggerent ⁊ & lingua ali qͥd
quos non debet dicat: quia men̾tem ad¬
lectio quantum debet inflãmat. Sed uerbũ
ꝓsolate contumeliȩ tanto citius parcitur:

Expanded text:
meretur iniquitas tua. 11. Culparum meretur iniquitas tua. 11. Culparum pa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigatur.--Sed inter haec sciendum est quia sine magna iniquitate non fuerit quod Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur,
Abbreviated transcription (Latin):
solidans dum omne odium radicitus eruit:
uersare in animo quod inquinat nescit.
Non gaudet super iniquitatem ⁊ quia quo
sola dilectione crga omnes inhiat: nec de per-¬
ditione aduersantium exultat. Congaudet
autem ueritati ÷ quia ut se ceteros diligen̾¬
ꝑ hoc quod rectum in altis conspicit: quasi
de augmento proprii ꝓfectus hilarescit. Ni¬
culpȩ iaculum quod perimendam mentem
impetit instructionis suȩ munimi o ccurrit:
ut quia antiquus hostis uaria circum fusione
cita consideratione pensamꝰ: auctori nostro
quantum condie delinquamus agnoscimus.
Si autem culpas perpendimus ⁊ profecto
equanimiter flagella toleramus: nec ex do¬
lore adimpatientiam proruit ⁊ cum suo se
iuditio conscientia addicit. U nde sophar
quid diccret sciens. sed cui diceret nesciens.
postquam premisit dicens. ut ostenderet
tibi sccreta sapientiȩ & quod multiplex sit
lex enis ꝓtinus adiungit. Et intellignris
quod multo minora exigaris a deo quam

Expanded text:
solidans, dum omne odium radicitus eruit, solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adveautem veritati, quia ut se caeteros diligenr hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. Muculpae jaculum quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis variata circumfusione cita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adquod multo minora exigaris a Deo quam
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati. Patiens quippe est caritas: qͥa
illata mala equanimiter tolerat. Benigna
uero est: quia pro malis bona ministrat
largiter. Non emulatur ⁊ quia ꝑhoc qͥd
in presenti mundo nil aypetit: inuidere
terrenis successib nescit. N on inflatut:
quia cũ premium internę ietributionis
anxia desiderat: de bonis se exteriorib nõ
exaltat. Non agit perperam ⁊ quia quo
se i solum di ac proximi amorem dilatat:
quicquid a rectitudine discrepat ignorat.
Non est ambitiosa ⁊ quia quo ardenter
intus ad sua satagit : foris nullatenuis &e¬
aliena concupiseit. Non quęrit quȩ sua
sunt : quia cuncta quȩ hic transitorie
possidet. uelut aliena negligit : cum ui¬
chil sibi esse proprium uisi quod secum per-¬
maneat agnoscit. Non irritatur ⁊ quia
& iniuriis lacessita ad nullos se ultionis
suç motus excitat: dũ ꝓ magnis laboribus
maiora post premia expectat. Non cogitat
malum ⁊ quia in amore munditie mentem

Expanded text:
veritati . Patiens quippe est charitas, quia veritati . Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Per hanc hyeremias ne in egyptum popu¬
lus descenderet restitit: sed tamen inobedi¬
entes diligens quo descendi prohibuit &
ipse descendit. Hec hẏezechilem quia
prius a terrenis desideriis sustulit: post ꝑ
cĩcuinum capitis in aere librauit. Hec ui
danihele quia aregiis dapibus gulam com¬
pescuit: ei oe esuricnqum ora lconum clau¬
in fornace temperauit. Hec in petro &
minis terrentium principum fortiter resti¬
tit : & in circuincisione submouenda.
minoꝵ uerba humiliter audiuit. Hec
in paulo ex manus ꝑsequentiũ humiliter per-¬
tulit: & tamen in circumcisionis negotio lou¬
ge se imparis prioris sensum audenter incre¬
pauit. Multiplex gͦ ista lex di est: quȩ sin¬
gulis rerum articulis non ꝑmutata cõgru¬
it÷ causis se uariantib non uariata coniun¬
bene paulus enumerat dicens. Caritas
patiens est: benigna est. Non emulatur ⁊
uon inflatur ⁊ non agit ꝑperam ⁊ non est¬
gaudet suꝑ iniquitatem: congaudet aũt¬

Expanded text:
Per hanc Jeremias ne in Aegyptum popuPer hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit; sed tamen et inobedientes diligens, quo descendi prohibuit, et ipse descendit . Haec Ezechielem, quia prius a terrenis desideriis sustulit, post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele, quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clauin fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non permutata congruit, et causis se variantibus non variata conjunbene Paulus enumerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit gaudet super iniquitatem, congaudet
Abbreviated transcription (Latin):
gladio contra hostes allegaret. Hec samuel
inprincipatu humilem prebuit ⁊ &
integrum in deiectione seruauit: qui cũ
ꝑsequentem se plebem diligeret ⁊ ipse sibi
testimonium extitit. quia culmen ex quo
deiectus est non amauit. Hec dauid apud
iniquum regem & humilitate cõmouit ad
fugam ⁊ or pietate replcuit ad ueniam:
qui ꝑsecutorem suum & timendo fugit ut
dnĩn ⁊ &tamen cum potestatem feriendi
reperit. non agnouit inimicum. Hec na-¬
than ce contra peccantem regem in aucto-¬
ritate libere increpationis sustulit : & cũ
regis culpa deesset. in petitionẽ humiliter
strauit. Hec per ysaiam nuditatem car¬
uis in predicatione non erubuit: & sub¬
dricto carnali uelamine misteria superna
penetrauit. Hec ehyam quia feruoris zelo
uiuere spiritaliter docuit: ad uitam qͦq
c corporaliter abstraxit. Hec helyseum
quia magistrum diligere simpliciter instru¬
it: m̾agistri spiritu dupliciter impleuit.

Expanded text:
gladio contra hostes allegaret . Haec Samuel gladio contra hostes allegaret . Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam; qui persecutorem suum et timendo fugit ut dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit, non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritatem liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset, in petitione hustravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui fervoris zelo vivere spiritaliter docuit, ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Elisaeum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit .
Abbreviated transcription (Latin):
extulit: hunc prolis inniunerȩ genqun
patrem fecit. Hec isaac mentem quia semꝑ
ad munditiam tenuit: caligantib ętate
oculis aduidenda longe post uentura dila¬
tauit. Hec iacob cõpulit & amissum bonũ
filium medullitus gemere: & prauoꝵ
filioꝵ. presentiam sub equanimitate tolera¬
re. Hec ioseph docuit a fratrib uenunda¬
tum &e libertate animi infracta seruitiũ
perpeti : & eisdem post fratrib mente
non elata principari. Hec moyzen delui-¬
quente populo & usq ad petitionem mor¬
tis in precib strauit ⁊ & usq ad interfec¬
tionem populi ꝑ zeli studium erexit:
&e ut ꝓpereunte plebe sese morti obiceret:
& contra peccantem ꝓtinus uice irascentis
dĩ seuiret. Hec phinces brachium in ult¬
onem peccantium erexit: ut arrepto gladio
cocuntes transfigeret: & iram dñi iratus
placaret. Hec iosue exploratorem docuit:
ut & prius contra falsilõquos ciues uerita¬
tem uerbo defenderet: & hanc postmodũ

Expanded text:
extulit, hunc prolis innumerae, gentium extulit, hunc prolis innumerae, gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem, quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit et amissum bonum filium medullitus gemere, et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen, delinquente populo, et usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret . Haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio, coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesum exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic quȩ possidet tribuat. quatinus quan¬
ta sit largitas remunerantis attendat ⁊ ne
um terrena largitur suam plusquã necesse
et mopiam cogitet: & in oblationem mune
hylaritatis lumen tristitia obscuret.
mirum cum una eademq sit caritas: si
mentem plene ceperit. hanc ad innumera
ꝯpera multiformiter accendit. Cuius diuer¬
sitatem breuiter exprimimus: si in electis
siugulis bona illius ꝑstringendo numcremꝰ.
He namq ꝑ abel e electa deo munera ds
obtulit: de fratris gladium non reluetan¬
do tolerauit. Hec enoc & iuter homines
uiuere spiritaliter docuit: & ad sublimem
uitam ab hominib etiam corporaliter ab¬
straxit. Hec noe despectis omnib soluindco
placabilem ostendit ⁊ atq in arcȩ fabricã
stulio longi laboris exercuit: &e mundo
superstitem pio opere exercendo seruauit.
patris erubuit : & superiecto dorsis pallio
quȩ non uidebat abscondit. Hec abrahȩ
dexteram quia ad mortem filii obediendo

Expanded text:
ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. mirum cum una eademque sit charitas, si mentem plene coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit. Cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera, obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit . 342 Haec Noe, despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabricam studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram quia ad mortem filii obediendo
Abbreviated transcription (Latin):
mitiget ÷ ut oppressoꝵ angustias quanta
p̃ualet ope leuet: ut foris resistentib opponat
patientiam ⁊ ut intus suꝑbientib exhibeat
cum patientia disciplinam: ut erga errata
subditoꝵ. sic consuetudo ⁊ elum temperet. qͣn¬
nus a iustitię studio non eneruet ÷ sic ad il¬
tionem zelus ferueat. ne tamen pietatis li¬
mnitem feruendo transcendat: ut ingratos
beneficiis ad amorem prouocet ⁊ ut gratos
quosq ministeriis in amorem seruet: ut
proximoꝵ. mala cum corrigere non ualet
taceat ⁊ ut quȩcumq corrigi loquendo pol¬
sunt silentio concessa esse ꝑtimescat: ut
sic ea quȩ tacet toleret. netamen in animo
uirus doloris occultet: ut sic maliuolis
munus benignitatis exhibeat. ne tameni
ꝑ grãm a iure rectitudinis excidat: ut
cuncta proximis quȩ preualet impendat.
sed hec ipendendo non tumeat ⁊ ut sic
in bonis quȩ cxhibet tumoris precipitil
paueat. ne tamen a boni ȩxertitio torpesas.

Expanded text:
mitiget; ut oppressorum angustias quanta mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet; ut foris resistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat;
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis per illicita corrumpat: ne ira¬
exasperet. & usq ad ꝑferendam cõtumehia
inflaminet. ne uiuidia in ordeat. & aliens
felicitatib emula sua se face consumat: ie
immoderate linguam loquacitas ꝑtrahat
eãq usq ad lasciuiam obtrectationis exten-¬
dat: ne odium malicia excitet. & os usqi
adiaculum maledictionis irritet. Rursũ
cum cogitat ut ea alteri faciat. quȩ ipsa
sibi fieri ab altero expectat ⁊ pensat nimitũ
ut malis bona. ut bonis meliora respon¬
deat: ut erga procaces in ansuetudinem
longanimitatis exhibeat ⁊ ut malitiȩ peste
languentib grãm benignitatis impendat:
ut discordes pace preueniat : ut conconcor¬
des ad concupiscentiam uerȩ pacis accingit.
ut indigentib necessaria tribuat ÷ ut errantib
uiam rectitudinis ostendat: ut afflictos uet¬
bo & compassione mulceat ⁊ ut accensos in
huius mundi desideriis increpatione restrin¬
gat: ut minas potentium ratiocinatine

Expanded text:
desideriis per illicita corrumpat. Ne iradesideriis per illicita corrumpat. Ne iraexasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restinguat; ut minas potentum ratiocinatione
Abbreviated transcription (Latin):
fieri: uide ne alteri tu facias. Et ꝑ semet¬
ipsam ueritas dicit. Quȩ uultis ut faciant
uobis homines: ita ce uos facite illis. Quib
duob scilicet utriusq testamenti maudatis
ꝑ unum malitia conpescitur ⁊ ꝑ aliud be
malum pati quisq non faciens. cesset a no¬
cendi õpere ÷ & rursum bonum quod sibi
aypetit fieri impendens. erga utilitatem se
proximi exerceat &e benignitatem. S el
hec uimirum duo dum sollicita intentione
cogitantur ⁊ cor ad innumera uirtutum
ininisteria tenditur: ne uel ad inferenda
quȩ non debet desideriis inquieta mens
ferueat: uel erga exhibenda quȩ debet otio
resoluta torpescat. Nam cum cauet alte¬
ri facere quȩ nequaquam uult ab altero
ipse tolerare : sollicita se intentione circũ¬
spicit. ne suꝑbia eleuet. & usq ad despec¬
tum ꝑximi animum deiciens exaltet: ne
ambitio cogitationem laniet ⁊ ce hanc
ad appetenda aliena dilatans angustet:

Expanded text:
fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetfieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Quibus duobus scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud beni non vult quisque non faciens; cesset a nocendi opere; et rursum bonum quod sibi fieri appetit, 341 impendens, erga utilitatem se proximi exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Cum quisque cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipse tolerare, sollicita se intentione circumspicit ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet.
Abbreviated transcription (Latin):
nituddo legis est dilectio. De hac iterum di¬
cit. Inuicem onera ur̃a portate: oe sic un¬
plebitis legem xp̃i. Lȩx etenim xp̃i quid
congruentius intelligi quam caritas potest.
Quam tunc uere perticimus: cum frat̾na
onera ex amore toleramus. Sed hec eadem
lex multiplex dicitur: quia studiosa sollicitu¬
dine caritas ad cuncta uirtutum facta dila-¬
tatur. Quȩ a duob quidem preceptis inci-¬
pit : sed ad innumera extendit. Huius namq
Sed dei dilectio per tria distinguitur: quia
ex toto corde. &e ex tota anima. & ex tota
fortitudine diligi conditor iubetur. Qua
in re notandum est. quod diuinus sermo cũ
dm̃ diligere precipit ÷ non solum narrat
ex quo. sed etiam informat ex quanto. cum
subiungit. ex tota fortitudine: ut uidelicet
qui ꝑfecte deo placere desiderat ⁊ sibi de se
nichil relinquat. P roximi autem dilectio ad
duo precepta diriuatur: cum e ꝑ quendam
iustum dicitur. Quod ab alio tibi odis

Expanded text:
nitudo ergo legis est dilectio; de hoc iterum dinitudo ergo legis est dilectio; de hoc iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi ; lex etenim Christi, quid congruentius intelligi quam charitas potest? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Sed hlex multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur. Quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit. Hujus namque Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum est quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis
Abbreviated transcription (Latin):
reuocauit ÷ oe ut ita dicam sccreta sapientiȩ
non inueniens inuenit: qͥa cũ ad suꝑna cõsi¬
lia reqͥrenda lasesceret. didicit ut humilius
timeret ⁊ & quem sua infirmitas a cogni¬
None intima repulit. hunc ei uerius hu-¬
militas iunxit. Sophar itaq oe ꝑ scien¬
tiȩ stuchum peritus. & ꝑ audatiam tumi¬
de locutionis ignarus ⁊ quia ipse grauita¬
tem non habet: meliori optat quod habe¬
at dicens. Atq utinam dominus loque¬
retur tecum. & aperiret labia sua tibi:
ut ostenderet tibi secreta sapientie. Qui
eam quoq qua se suꝑ amicum pollere
estimat. optando scientiam ostendit: cũ
protinus subdit. Et quod multiplex sit
lex eius. Quid hoc loco di lex accipi nisi
caritas debet ⁊ ꝑ quam semꝑ in mente le¬
gitur. precepta uitȩ qualiter in actione
teneantur. d̾ De hac enum lege ueritatis
uoce dicitur. Hoc est p̃ceptum meum ut
diligatis inuicem. De hac paulus ait. Ple

Expanded text:
revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. Sophar itaque et per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac P
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc mortalib ignoretur. Sed hec ipsa
lapientiȩ illius secreta conspicere utcumq
iam inconprehensibilitatis eius est potentĩa
uidere ⁊ quia cr si in ipsa consilioꝵ. eius
inquisitione deficimus: deficiendo tamen
uerius discimus quem timeamus. Ad hec
se paulus sapientiȩ illius sccreta tetenderat:
cum dicebat. O altitudo diuitiaꝵ sapien-¬
tiȩ oe scientiȩ cłi ⁊ quam inconp̃hensibiha
sunt iuditia eius: & inuestigabiles uiȩ eiꝰ
Quis enun cognouit sensum dñi ⁊ uel qͥs
consiliarius cius fuit .S Qui superius etiã
ex ipsa inquisione lasesceus. sedtam̃ ad cog¬
uitionem infirmitatis propriȩ lasescendo pro¬
ficiens: premittit dicens. O homo tu quis
es qui respondeas deo.ᷤ Nuinqͥd dicit fig¬
mentum ei qui se finxit. quare me fccisti
sic  Qui igitur occulta dei ꝑtingere non
ualens ad infirmitatis suȩ cognitionem rediit.
atq ad eruditionem se propriam deficiendo

Expanded text:
adhuc mortalibus iadhuc mortalibus isapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic ? Qui igitur ad occulta Dei pertingere non valens ad infirmitatis suae cognitionem rediit, atque ad eruditionem se propriam deficiendo
Abbreviated transcription (Latin):
nplex sit lex erus. Publica sapientiȩ suꝑue
sunt opera. cum ommipotens ds̃ regit qͦs
ereat : perficit bona quȩ inchoat: &
aspirando adiuuat quos uisitationis suȩ
luce illistrat. Cunctis oeenim liquet.
quia cos quos gratis condidit benigne di¬
sponit ÷ o cum spiritalia dona largit᷑:
ipse ꝑficit quod ipse ex minere suȩ benig¬
nitatis inchoauit. Secreta uero sapientie
suꝑnę sunt opera cum deus quos ereauit
deserit ⁊ cum bona quȩ preueniendo ce¬
perat nequaquam prosequendo consũmat:
cum claritate nos sue illustrationis illumi¬
nat. & tamen permissis carnis tempta¬
tionib tenebris cęcitatis pulsat ⁊ cum
dona quȩ contulit minime custodit: cũ
& mentis nr̃e ad se desideria excitat: &¬
tamen occulto iuditio difficultatem nr̃e in¬
becillitatis angustat. Que nimirũ secreta
qus sapientiȩ pauci ualent inquirere. sed
nullus inuenire: quia quod suꝑ nos de
nobis ab inmortali sapientia non iniuste
disponitur: iustum ꝓfecto est ut a nobis

Expanded text:
e secreta. --Publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime cuet mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod super nos de nobis ab immortali sapientia non injuste disponitur, justum profecto est ut a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
bonum agitur: si ante terminũ uite deserat᷑:
quia & frustra uelocit̃ currit. qui prius quã
ad metas ueniat. deficit. N inc est : quod de re¬
probis dicitur. Qe his qui ꝑdiderunt sustinen¬
tiam. E inc est quod electis siris ueritas dicit.
Uos estis qui ꝑmansistis mecũ in temptationibꝰ
meis. E inc ioseph qui inter fratres usq ad fi¬
nem iustus ꝑseuerasse describitur: solus tala¬
rem tunicã habuisse ꝑhibetur. Nam quid est
talaris tunica nisi actio consumata: Quasi e¬
nim ꝓtensa tunica talum corporis operit: cuim
bona actio ante dĩ oculos usq ad uite nos ter¬
minũ tegit. E inc est quod per moy sen cau
cet omne bonum quod incipimus. etiã ꝑseue¬
ranti fine compleamus. Bene igitur cepta cum¬
ctis diebus agenda sunt: ut cum malũ pu-¬
gnando repellitur: ipsa boni uictoria constan¬
tiş manui teneatur. Hac itaq sub intellectii tri¬
plici di ximus: ut fastidienti aniinę uaria als¬

Expanded text:
bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de reprobis dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudacet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia ali
Abbreviated transcription (Latin):
scendit: quia ex uite sue uiruutibrs ininter¬
ni cotidie incensi rectitudinẽ proficit: nec spar¬
sa per cogitationes defluit: sed sese intra archa¬
na cordis in rigoris uirga constringit: quia ea
q̃ agit dum recogitare semper ac retractare non
desinit: myrrã quidem & thus habet in oꝑe:
sed puluerẽ in cogitatione. E inc est quod de
oblationibis hostiȩ ad moysen dicitur ita
Subtracta pelle hostie artus ĩfrusta concidãt
nr̃e ocułis suꝑficiem uirtitis amouemus. Cuiꝰ
artus infrusta concidimus: dum distinguen
tes subtilit̾ eus intima menbratĩq cogitamꝰ
Curandum ergo est. ne cũ mala uineimus.
bonris lascurientibris supplantemur: ne forte
fluixa prodeant. ne incircuinspecta captent᷑:
ne ꝑ errorẽ uiam deserant: ne per lassitudi¬
nem fracta ante acti laboris meritũ ꝑdant. In
cunctis enim uigilant̃ debet se mens aircum¬
spicere: atq ĩ ipsa circumspectionis sue proui¬

Expanded text:
scendit; quia ex vitae suae virtutibus in interscendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum recogitare semper ac retractare non desinit, myrrham quidem et thus habet in opere, sed pulverem in cogitatione. Hinc est, quod de oblatoribus hostiae ad Moysen iterum dicitur: Detracta pelle hostiae, artus in frusta concidant nostrae oculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distites subtiliter ejus intima membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorum viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens circumspicere, atque in ipsa circumspectionis suae provi
Abbreviated transcription (Latin):
nii. In tenuiissimũ puluerẽ aromata uniuer
sa conterimus: cum bona nr̃a quasi in pilo cor¬
dis occulta discussione tundimus: & si ueracit᷑
bona sint subtilit̾ retractamꝰ. Aromata ergo in
puluerem redigere est: uirtutes recogitando te¬
rere: & usq ad subtilitatẽ occulti examinis re¬
uocare. Et notandũ. quod de codem puluiere
nii: quia tunc nimirũ bona nr̃a ueraciter in
conspectri iudicis placent. cum hec mens sub¬
tilius recogitando conterit. & quasi de aro¬
matibus puluerem reddit: ne grossum durũ¬
q sit bonum quod agitur ⁊ ue si hoc arta re¬
tractationis manus non cõminuat: odorem
de se subtilius non asꝑgat. E uc est enim. qđ
sponse uirtus sponsi uoce laudatur: cum dicit᷑.
Que est ista que ascendit per desertũ sicut uir¬
gula fumi ex aromatibus inyrre & thuris:
& uniuersi pulueris pigmentarii . Scã qͥppe
eccłia sicut fumi uirgula ex aromatibus a¬

Expanded text:
nii. In tenuissimum pulverem nii. In tenuissimum pulverem sa conterimus, cum bona nostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occulti examinis revocare. Et notandum, quod de eodem pulvere lo; quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit; ne 37 grossum durumque sit bonum quod agitur; ne si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtilius non aspergat. Hinc est enim quod sponsae virtus, sponsi voce laudatur, cum dicitur: Quae est ista, quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut fumi virgula ex aromatibus a
Abbreviated transcription (Latin):
cura seruandus est a malicie puluere ocuilus cor¬
dis: ne hoc quod in actione rectum hominibus
ositrtat: apud semet ipsũ per uicum praue in¬
tentionis intorqueat. Curandum itaq est ne
aut pauca agentes inueniamur steriles: aut
ui discussa relinquentes. uecordes. Neq enim
unaqueq uirtus uera est: si ꝑmixta aliis uir¬
tutibus non est. Unde recte at moy sen dicit᷑.
Sume tibi aromata. stacten. & onicha galba¬
nen boni odoris. & thus lucidissimũ: faciesq
thimiama compositũ opere unguentarii mix¬
tũ diligenter .&. purũ. Thimiama quippe
ex aromatibus compositũ facimtis: cum in alta¬
ri boni oꝑis uirtutũ multiplicitate redolemꝰ
Quod ingxtũ & purũ sit: quia quanto uixtꝰ
uirtuti ungitur. tanto boni oꝑis incensum sin¬
ceruis exhibetur. Ubi & bene subiungitur.
Cumq in tenuissimũ puluierẽ unuersa contii¬
deris: pones ex eo coram tabernaculo testimo¬

Expanded text:
cura servandus est a malitiae pulvere oculus corcura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. 54. Ideo curandum, neaut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicSume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum, faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum . » Thymiama quippe ex aromatibus compositum facimus, cum in altari boni operis virtutum multipliQuod mistum et purum fit, quia quantum virtuti jungitur, tanto incensum boni operis sincerius exhibetur. Ubi et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem universa contunderis, pones ex eo coram tabernaculo testimo
Abbreviated transcription (Latin):
inicia suggestioiris eius as picere: & manti sol¬
licite considerationis a cordis aditu funditus ex¬
tirpare. Qui tamen cum ab inicio deprehen¬
ditur: ꝑcutere calcaneũ molitur: quia & si sug̃
gestione prima intentionẽ non ꝑcutit: decipere
in finem tendit. Si autem semel cor in inten
tione corrumpit᷑: sequentis ationis mechietas
& termintis ab hoste callido sccure possidetur:
quoniam totam sibi arborem fructus ferre con¬
spicit: quam ueneni dente in radice uiciauit.
Quia ergo sũma cura uigilandũ est. ne uel
bonis oꝑibus seruiens mens reproba intentio¬
ne polluatur: recte dicit᷑. ne forte peccauerint
filii mei: & benedixerint dõ in cordibris suis.
Ac si aꝑte diceretur. N ullum est bonum qd̃
foris agitur: si non pro eo intris ante dei ocu¬
los innocentię uictima in ara cordis immolet᷑.¬
Tota itaq uirtute ꝑspiciendus ẽ fluuius oꝑis:
si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni eni¬

Expanded text:
initia suggestionis ejus aspicere, et manu solinitia suggestionis ejus aspicere, et manu sollicitae considerationis a cordis aditu funditus exstirpare. Qui tamen cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneum gestione prima intentionem non percutit, decipere in finem tendit. tione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur, recte dicitur: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolatTota itaque virtute perspiciendus est fluvius operis, si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
ani recurrat᷑. Unde alie aperte subiungi¬
t᷑. Decẽ autem utri reꝑti sũt int̾ eos qui
dixerunt ad ismahel. Noli occidere nos.
quia habemus thesatros in agro. frumenti
& ordei. & olei. & melli̾. Et non occidit eoᷤ.
Thesauriis quippe in agio est. spes in peniten¬
tia : quȩ quia non cernit᷑. quasi in terra cor¬
dis suffosa continet᷑. Qui ergo thesauroᷤᷤ ha-
buere in agro seruati sunt: quia qui post in¬
capti moriunt᷑. Cum uero antiquus hostis
neq in ecordio intentionis ferit. neq in itine¬
re actionis intercipit: duriores in fine laqͥos
tendit : quem tanto nequius obfidet.: qͣnto
solum sibi remaiuisse ad decipiendum uidet.
uabunt. Quia enim in calcaneo finis est
corporis: quid pet hunc nisi terminus desi¬
calcaneum obseruant: cum actionis bonȩ finem
uiciare desiderant. Unde & cidem serpenti dr̃.
Ipse tuum obseruabit caput: & tu eius calea
neum. Capuit quippe serpentis obseruare est.

Expanded text:
am recurratur. Unde illic apte subjungiam recurratur. Unde illic apte subjungitur: Decem autem viri reperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismael: Noli occidere nos, quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei, et olei, et mellis; et non occidit eos . Thesaurus quippe in agro est spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis suffossa continetur. Qui ergo thesauros in agro habuere, servati sunt; quia qui post incapti moriuntur. 53. Cum vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis iostendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videturvabunt . » Quia enim in calcaneo finis est corporis: quid per hunc nisi terminus ficalcaneum observant, cum actionis bonae finem vitiare desiderant. Unde et eidem serpenti dicitur: Ipsa tuum observabit caput, et tu calcaneum ejus . Caput quippe serpentis observare, est
Abbreviated transcription (Latin):
prioris sui sathane. uidelicet exemplo in suꝑ-¬
biȩ errore generattis: se ad laqueum deceptio-¬
nis opponit. De quo et bene dicitur. ince¬
dens && plorans ibat: quia ut deuotas men¬
tes interimere feriendo preualet. semet ipsũ
quasi sub uelamine uirtutis occultat: et
dum concordare se uere lugentibꝰ simuilat. ad
cordis intima securius admissus. hoc quod
intus de uirtute latet occidat. Qui plerũ¬
q se spondet ad altiora prouehere. Unde or
dixisse peribetur. Uenite ad godoliam filiũ
aicham. tq dum maiora ꝓmittit: mino¬
ra subtrahit. Unde recte dictum est. Qui
cum tienissent in mediũ ctuitatis interfecit
eos. Eiros ergo ad offerenda munerã deo ue¬
nientes in medio cuitatis interfecit: quia
diuinis dedirȩ oꝑibus mentes. nisi magna
se cir cuispectione custodiant: subripiente
hoste dum deuotionis portant hostiam. in
ipso iunere ꝑdunt uitã. De euiis hostis
manu non euaditͦ iusi citiuis ad penitenti¬

Expanded text:
prioris sui, Satanae videlicet exemplo, in supeprioris sui, Satanae videlicet exemplo, in superbiae errore generatus, se ad laqueum deceptionis opponit. De quo et bene dicitur: Incedens et plorans ibat; quia ut devotas mentes interimere feriendo praevaleat, semetipsum quasi sub velamine virtutis occultat; et dum concordare se vere lugentibus simulat, ad cordis intima securius admissus, hoc, quod intus de virtute latet, occidit. Qui plerumque se spondet ad altiora provehere. Unde et dixisse perhibetur, Venite ad Godoliam filium Aicham; atque dum majora promittitma subtrahit. Unde recte dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Domino munera venientes in medio civitatis interficit, quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, subripiente hoste, dum devotionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam: de cujus hostis manu non evaditur, nisi intus ad poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos metipsos gererentur. indicauit di¬
cens. U enerunt octoginta uiri de sichem. et
de sylo. & de samaria. rasi barba. & scis¬
sis uestibrls squalentes: munera & thiis
habebant in manui: ut offerrent in domo
domini. E gressus au̾t hismahel filiuis na-¬
thaniȩ in occursum eoꝵ de maspha: incedenꝰ
& plorans ibat. Cumq occurrisset eis: di¬
xit ad eos. Eenite ad godoliam filium ai¬
chã. Qui cũ uenissent ad medũ ciuitati.
interfecit eos. Parbam quippe radunt.
qui sibi de propriis uiribus fidisciã sub-¬
trahunt. Uestes scindunt: qui fibi metip¬
sis in exteriori accoris laceratione non par¬
cunt. Oblaturi in domo domini thue
& miinera uenutrt: qui exhibere se in
dĩ sacrificio orauonẽ cura operibꝰ pollicmi¬
tur: sed tamen nse in ipsa sonctę deuoti¬
onis ula caute circuinspicere nescunt ÷
hismohel nathaniȩ filiiis in eoꝵ occursũ
uenit: quia nimirũ quilibet malignus sp̃e

Expanded text:
apud nosmetipsos gererentur indicavit, diapud nosmetipsos gererentur indicavit, dicens: Venerunt octoginta viri de Sichem, et de Silo, et de Samaria, rasi barba, et scissis vestibus, squalentes; munera et thus habebant in manu, ut offerrent in domo Domini. Egressus autem Ismael filius Nathaniae in occursum eorum de Maspha, incedens et plorans ibat. Cumque occurrisset eis, dixit ad eos: Venite ad Godoliam filium Aicham. Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos . Barbam quippe radunt, qui sibi de propriis viribus fiduciam subtrahunt. Vestes scindunt, qui sibimetipsis in exterioris decoris laceratione non parcunt. Oblaturi in domo Domini thus et munera veniunt; qui exhibere se in Dei sacrificio orationem cum operibus pollicentur. Sed tamen si se in ipsa sanctae devotionis via caute circumspicere nesciunt, Ismael Nathaniae filius in eorum occursum venit; quia nimirum quilibet malignus spiritus,