comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca hierichonta de rerum summa
transeunt ad aristobolum. Hyr¬
canus autem cum reliquis fuga ꝑ¬
uenit castellum antoniam. ibiq
salutis obsides nactus ẽ. Erat itaq
ibi in custodia ut p̃misimus. con¬
iunx aristoboli cumfiliis. S pͥus¬
quam graue quid fieret. ca lege in
concordiam red̾it. ut regnum qui¬
dem aristobolus haberet: hyrcanꝰ
uero excederet quasi regis fr̃. aliis
conten tus honorib. Hoc modo
infano reconciliati. cum in conspe¬
ctu circumstantis poplibenignis¬
sime alter alterum ualere iussis¬
sent domos ꝑmutant. & aristobo¬
lus quidem recedit regiam. hyrca¬
nus autem in aristoboli domum.
Mecus uero & alios eius inimicos p̃¬
ter spem dominantis occupat. &¬
maxime antipatrum iam dudũ
inuisum aristobolo. Erat autem
genere idumeus. & nobilitate ac
diuitiis aliarumq rerũ copiagen¬
tis sue princeps. Is igitur & hyx¬
canum ut ad aretham regẽ ara¬
bie confugeret. eiusq auxilio
regnum repeteret hortabatur.
& ipse arethe ut hyrcanum sus¬

Expanded text:
ca Hiericunta de rerum summa transeunt ad Aristobolum. Hircanus autem cum reliquis fuga praevenit castellum Antonium, ibique salutis obsides nactus est. Erat itaque ibi in custodia ut praemisimus conjux Aristoboli cum filiis. Sed priusquam grave aliquid fieret, ea lege in concordiam redit, ut regnum quidem Aristobolus haberet, Hircanus vero excederet quasi regis frater aliisque contentus honoribus. Hoc modo in fano reconciliati, cum in conspectu circumstantis populi benignissime alter alterum valere jussissent, domos permutant, et Aristobolus quidem recedit in regiam, Hircanus autem in Aristoboli domum. Metus vero et alios ejus inimicos praeter spem dominantis occupat: et maxime Antipatrum, jam dudum invisum Aristobolo. Erat autem genere Idumaeus, et nobilitate ac divitiis aliarumque rerum copia gentis suae princeps. Is ergo et Hircanum ut ad Aretem regem Arabiae confugeret, ejusque auxilio regnum repeteret hortabatur, et ipse Arete ut Hircanum sus
Abbreviated transcription (Latin):
diliuuum. Porro arfaxat. cũm eẽt¬
le. Sale quoq tricesimo etatis
sue anno: genuit heber: heber au¬
norum: genuit falech. faleg quoq
uixit annos triginta: & genuit
it nachor. Et nachor uixit annoᷤᷤ
annorum: genuit abram & na¬
chor. & aram. Ergo anatiuitate
abrahȩ qui decimus fuit a noe
sicut nunc declaratum ẽ. supputa
ꝑsingulas ȩtates numerũ annoꝵ.
ab ortu uniuscuiusq patris. usq
adortum subsequentisfilii. & in¬
annos. id ẽ anatiuitate abrahȩ
usq ad diluuiũ. quãuis beatꝰ ihe¬
ronimus in chronica eusebii. atq
orosus in pͥma fronte suorũ libroꝵ
aquib etiam iosepphus ñ longe
exorbitat alit̃ sentiãt in numero
annorũ: dicentes a natiuitate a¬
brahe. usq ad cotius orbis diluuiũ.
inueniri supputando retrorsum
duos. Igitur mundi scd̾a ita se
habuit etas ut prenotatũ ẽ: qͣn¬
tum ad nr̃e paruitatis noticiã

Expanded text:
diluvium. Porro Arfaxat cum ediluvium. Porro Arfaxat cum ele. Sale quoque trigesimo aetatis suae anno, genuit Heber. Heber auesset, genuit Falech. Falech quoque um centum triginta genuit it Nachor: et Nachor vixit 28 annorum, genuit Abram, et Nachor, et Aran. Ergo a nativitate Abrahae, qui decimus fuit a Noe, sicut nunc declaratum est, supputa per singulas aetates, numerum annorum ab ortu uniuscujusque patris, usque ad ortum subsequentis filii, et innos, id est, a nativitate Abrahae usque ad diluvium. Quamvis beatus Hieronymus in Chronico Eusebii, atque Orosius in prima fronte suorum librorum, a quibus etiam Josephus non longe exorbitat, aliter sentiant in numero annorum, dicentes a nativitate Abrahae usque ad totius orbis diluvium inveniri, supputando retrorsum, ur mundi secunda ita se habuit aetas, ut praenotatum est, quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et iccirco uocatũ ẽ nom̃ babel: qͥa
ibi confusumẽ labium unu̾se t̃¬
re. & inde disꝑsit eos dñs suꝑ fa-¬
ciem cunctarum regionũ. Aleri¬
to aut̃ malus punitur affectus:
etiam cui ñ succedit effectus. Genꝰ
uͦ ipsum pene quale fuit.: Qm̃
dominatio impantun lingua ẽ
ibi ẽ dampnata suꝑbia: ut non
intellige̾t iubens hõi. qui nolu¬
it intellig̾e ut obediret dõ uiben¬
ti. Sic illa conspiratio dissolu¬
ta ẽ. cum quisq ab eo quẽ non
indelligebat absced̾et. nec se nisi
ei cum quoloqui poterat aggre¬
garet: & ꝑ linguas diuise sunt
cuit. qui hoc modis occultis nob̾¬
q in comp̃hensibilib fecit. Exx
ilus igitur tͥb hominib noe filiis.
septuaginta duç linguȩ ꝓ t̾ras eẽ
ceperunt: quȩ crescendo ad insulas
ꝑuenerunt. Auctis aut̃ ẽ numerꝰ
gentum. multo amplius quam
linguarum.xxu.
series annorum a diluuio usq ad
natiuitatẽ abrahe. ita continetur.
Sem centum erat annorũ quan¬
do genuit arfaxat. biennio post

Expanded text:
rco vocatum est nomen Babel, quia ibi confusum est labium universae terrae, et inde dispersit eos Dominus super faciem cunctarum regionum. Merito autem malus punitur affectus, etiam cui non succedit effectus. Genus vero ipsius poenae quale fuit? Quoniam dominatio imperantis in lingua est, ibi est damnata superbia, ut non intelligeret jubens homini, qui noluit intelligere ut obediret Deo jubenti, sicque illa conspiratio dissoluta est, cum quisque ab eo quem non intelligebat abscederet, nec se nisi ei cum quo loqui poterat aggregaret. Et per linguas divisae sunt cuit, qui hoc modis occultis nobisque incomprehensibilibus fecit. Ex illis igitur tribus hominibus Noe filiis septuaginta duae linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo ad insulas pervenerunt. Auctus autem est numerus gentium, multo amplius quam linguarum CAPUT series annorum a diluvio usque ad nativitatem Abrahae ita continetur. Sem 100 erat annorum quando genuit Arfaxat, biennio post
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura commemorat tacent᷑
anni. dum alioiũ adnumerent᷑. ꝗ̃ri
solet. Quib ẽ respondendũ qm ñ
sunt in eo ordine in quo tẽporũ di¬
numeratio discessione gignentiũ
& genitorũ successione contexit᷑:
obhanc causam eorũ uitȩ ñ annu¬
merari annos. Iste aut̃ ordo quidi¬
rigitur abadam usq ad noe. &
inde usq ad abrahã. sine numero
annorũ neminẽ continet. xxrir¬
ipse ẽ pat̾ iesche. uł quȩ fuit ies

Expanded text:
Scriptura coScriptura coanni, cum aliorum adnumerentur, quaeri solet. Quibus est respondendum, quoniam non sunt in eo ordine in quo temporum dinumeratio decessione gignentium et genitorum successione contexitur, ob hanc causam eorum vitae non adnumerari annos. Iste autem ordo qui dirigitur ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham, sine numero annorum neminem continet. ipse est pater Iescae, vel quae f
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ex gente chaldea cum suis ꝓfe¬
ctus ẽ thare. & habitauit in meso¬
potamia. uͥ ñ solũ abraham filiꝰ eius.
uerum etiã saraa nurus & loth ne
pos eius cõmemorant᷑. qd eos dux̾it
secum:. nisi forte qͦd ã pat̃na & fr̃na
pietate desciuerat. & suꝑsticiom ad¬
heserat chaldeorũ. & postea inde
siue penitendo siue ꝑsecutionẽ pas¬
sus. ut suspectus habet᷑ & ipse mi¬
grau̾it. Et facti sunt om̃s dies tha¬
re ducentorũ quinq annorũ: &
mortuus ẽ in aran. Nonsic autẽ¬
accipiendum ẽ. quasi om̃s hos dies
ibi eg̾it: s qͥa om̃s diesuite suȩ qui
fuerunt anni ducenti quinq ibi
compleuerit. Ignorat᷑ aut̃ qͦt an¬
nis uixit tharam carrã. qm̃ non
legit᷑ quoto anno uite sue in carrã
uenit: & absurdum ẽ existima¬
re in ista serie generationũ. ubi di¬
ligent̃ commemorant᷑ qͦt annis qͥsq
uixit. huiꝰ solius numerũ annoꝵ ui¬
uod enĩ quorũdã quos eadem

Expanded text:
quando ex gente Chaldaea cum suis profequando ex gente Chaldaea cum suis profectus est Thara et habitauit in Mesopotamia; ubi non solum Abraham filius eius, uerum etiam Sarra nurus pos ejus commemorantur quod eos duxerit secum, nisi forte quod a paterna et fraterna pietate desciverat et superstitioni adhaeserat Chaldaeorum, et postea inde, sive poenitendo, sive persecutionem passus quod suspectius habetur, et ipse migraverit? Et facti sunt omnes dies Tharae ducentorum quinque annorum, et mortuus est in Aran. Non sic accipiendum est quasi omnes hos dies ibi egerit, sed quia omnes dies vitae suae, qui fuerunt anni ducenti quinque, ibi compleverit. Ignoratur autem quot annos vixerit Thara, quoniam non legitur quoto anno vitae suae in Charram venerit; et absurdum est existimare in ista serie generationum, ubi diligenter commemoratur quot annos quisque vixerit, hujus solius numerum annorum viQuod enim quorumdam, quos eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Non sane in credibilit̾ existimat᷑.
cum postea sequutꝰ ẽet nachor pa¬
trem suũ. tunc abraham p̃ceptũ
diũ implesse: ut cum saraa coniu¬
ge sua. et loth filio frĩs sui exiret
de carra. Narratur enĩ in locis suꝑi¬
orib quẽadmodũ chara cũ suisre¬
gionem reliquerit chaldeoꝵ. et
uenerit inmesopotamiã: et ha¬
bitauerit mnaran. Tacet᷑ aũt de
uno eius filio. qui uocabat᷑ na¬
chor: tanquam eũ non duxerit
secũ. Sed inuenimus post ea cũ
seruũ suũ mitteret abrahã ad ac¬
cipiendam uxorẽ filio suoysaac:
ita scriptum ẽẽ. Et accepit puer
decẽ camelos. de camelis dñi sui.
et de omib bonis dñi sui secũ:
et exurgens ꝓfectus ẽ in mesopo¬
tamiam inciuitatẽ nachor. Isto &
aliis sacre huiꝰ hystorie testimoniis
ostendit᷑. etiam nachor exisse de re-¬
gione chaldeorũ sedesq constitu¬
isse in mesopotamia ubi cũ patre
suo habitauerat abraham. Cur gͦ
eum scͥptura ñ commemorauit.

Expanded text:
Non sane incredibiliter existimatur, Non sane incredibiliter existimatur, cum postea secutus esset Nachor patrem suum, tum Abraham praeceptum Domini implesse ut cum Sara conjuge sua, et Loth filio fratris sui exiret de Charra. Narratur enim in locis superioribus quemadmodum Thara cum suis regionem reliquerit Chaldaeorum, et venerit in Mesopotamiam et habitaverit Maran. Tacetur autem de uno ejus filio, qui vocatur Nachor, tanquam eum non duxerit secum. Sed invenimus postea, cum servum suum mitteret Abraham ad accipiendam uxorem filio suo Isaac, ita scriptum esse: Et accepit puer decem camelos de camelis det de omnibus bonis domini sui secum, et exsurgens profectus est in Mesopotamiam in ciuitatem Nachor. Isto et aliis sacrae huius historiae testimoniis ostenditur etiam Nachor frater Abrahae exisse de regione Chaldaeorum sedesque constituisse in Mesopotamia, ubi cum patre suo habitauerat Abraham. Quur ergo eum scriptura non commemorauit,
Abbreviated transcription (Latin):
s inde hic cum eũ collocauit post¬
quam mortuus ẽ pat̃ eiꝰ. Intelli¬
gendũ ẽ gͥ locutũ dm̃ fuisse ad
abraham cũ eẽt in mesopotamia
pͥusquã habitaret in carrã: s eũ
in catran ꝑuenisse cũ patre reten¬
to apud se p̃cepto dei. & inde exis¬
se septuagesimo quinto annopa¬
tris aũt sui centesimo quadrage¬
simo & quinto. Collocationẽ uͦ
eiꝰ int̾ra chanaan. ñ ꝑfectionẽ de
carra post mortẽ patris eiꝰ factã
cẽ dic̃: quia iam mortuus erat
pat̃ eiꝰ. quando emit tram cuiꝰ
iam suȩ rei cȩpit eẽ possessor Qđ
aũt iam in mesopotamia consti¬
tuto hoc ẽ iam egresso de t̾ra chal¬
et de cognatione tua et de domo
patris tui: ñ ut corpus inde eiceret
quod iam fecerat. s animũ uelle¬
re dicit᷑. Non enĩ inde exierat a¬
nimo sispe redcundi et desidio¬
tenebat᷑: quȩ spes et desideriũ dõ
iubente atq adiuuante. et illo
obediente fuerant amputanda.

Expanded text:
sed: \'Inde hic eum conlocauit, postsed: \'Inde hic eum conlocauit, postquam mortuus est pater eius\'. Intellegendum est igitur locutum Deum fuisse ad Abraham, cum esset in Mesopotamia, priusquam habitaret in Charra; sed eum in Charram peruenisse cum patre, retento aput se praecepto Dei, et inde exisse septuagensimo et quinto suo. patris autsimo quinto anno. Collocationem vero ejus in terra Chanaan, non profectionem de Charra, post mortem patris ejus factam esse dicit; quia jam mortuus erat pater ejus, quando emit terram, cujus ibi jam suae rei coepit esse possessor. Quod autem jam in Mesopotamia constituto, hoc est jam egresso de terra Chalet de cognatione tua, et de domo patris tui; non ut corpus inde ejiceret, quod jam fecerat, sed ut animum avelleret, dicitur. Non enim exierat inde animo, si spe redtenebatur. Quae spes et desiderium, Deo jubente atque adjuvante, et illo obediente, fuerant amputanda.
Abbreviated transcription (Latin):
adillum. Egrede de t̾ra tua & de
cognatione tua. & dedomo paͥs
tui. Sedm hȩc uerba stephani ñ
pꝰ mortemĩpatͥs eius locutus ẽ ds̃
abrahe quiritiq in carrã mor¬
tius ẽ. uibi cũ illo & ipse filius
habitauit: s pͥus quam habita¬
ret in eadẽ ciuitate. id ẽ cumeẽt
in mesopotamia. Iam gͦ exie¬
rat achaldeis. Quoditaq adiũ¬
git. stephanꝰ. tunc abraham egͥs¬
sus ẽ de t̃ra chaldeorum & habi¬
tauit in charraͥ. non quod sit fa¬
ctum postea quã locutus ẽ illi
ds̃. neq enim post illa dei u̾ba egͥs¬
sus ẽ de t̾ra chaldeorum. cũ dicat
ci locutũ dm̃ eẽ in mesopotamia:
s ad totũ illud tempꝰ ꝑtinet qd̃
ait tunc. id est ex quo egressus ẽ
achaldeis. et habitauit in carrãz
Item quod sequit᷑. et inde postꝗͣ
mortuus ẽ pater eiꝰ. collocauit
cũ in t̃ra hac inqua uos nc̃ habi¬
tatis et patres ur̃i: non ait postqͣ
mortuus ẽ pater eiꝰ exiit de carran

Expanded text:
ad illum: Egredere de terra tua, et de ad illum: Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui. Secundum haec verba Stephani, non  mortem patris ejus locutus est Deus ad Abraham, qui utique in Carra mortuus est, ubi cum illo et ipse filios habitavit, sed priusquam habitaret in eadem civitate, jam tamen cum esset in Mesopotamia; jam ergo exierat a Chaldaeis. Quod itaque adjungit Stephanus: Tunc Abraham egressus est de terra Chaldaeorum et habitauit in Charra, non quid sit factum, postea quam locutus est illi Deus neque enim post illa Dei uerba egressus est de terra Chaldaeorum, cum dicat ei locutum Deum cum esset. in Mesopotamia, sed ad totum illud tempus pertinet quod ait: <Tunc, id est, ex quo egressus est a Chaldaeis et habitauit in Charra.\' Item quod sequitur: Et inde postquam mortuus est pater eius, conlocauit illum in terra hac, in qua uos nunc habitatis et patres uestri, non ait: \'Postquam mortuus est pater eius, exiit de Charra\';
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo habet᷑. in hurcesdim idẽ
in igni caldeorũ. Tradunt aut̃ he¬
brei ex hac occasione istiusmodi fa¬
bulam. quod abrã in ignẽ missꝰ
sit. quia ignẽ adorare nolui̾t: &
&e dĩ auxilio lib̾at᷑. de idolatͥe igne
ꝓfugerit. Quod uͦ in seqñtib scri¬
bitur egressum eẽ thare cũ sobo¬
le sua de regione chaldeorũ pro eo¬
quod inhebreo habetur de ur¬
hocꝰ ẽ deincendio chaldeorũ: &
hoc ẽẽ quod nunc dicit᷑ mortuus
ẽ aran ante conspectũ chare pa¬
trissui in tr̃a natiuitatis suȩ mig¬
ni chaldeoꝵ: quod ui delicet ignẽ
nolens adorare igni consumptꝰ sit.
uod uero commemorata xUII.¬
morte thare patris abrahã.
deinde legitur & dix̃ dñs ad abra¬
ham exi de t̾ra tua & de cognatio¬
ne tua: & de domo patͥs tui & cet̾a.¬
Hĩcbeatus stephanus in actib apło¬
rum cum ista narraret. int̃ cetera
sic ait deus głe apparuit patͥ nr̃o
abrahe cum eẽt in mesopotamia
pͥus quam habitaret in carrã: & ait

Expanded text:
in Hebraeo habetur, in UR CHESDIM  , id est in igne Chaldaeorum. Tradunt autem Hebraei ex hac occasione, istiusmodi fabulam: Quod Abraham in ignem missus sit, quia ignem adorare noluerit, Dei auxilio liberatus, de idololatriae igne profugerit: quod in sequentibus scribitur, egressum esse Tharam cum sobole sua de regione Chaldaeorum: pro quo in Hebraeo habetur, de incendio Chaldaeorum. Et hoc esse quod nunc dicitur: Mortuus est Aran ante conspectum Thare patris sui in terra nativitatis suae, in igne Chaldaeorum: quod videlicet ignem nolens adorare, igne consumptus sit. uod uero commemorata morte Tharae, patris Abraham. deinde legitur: Et dixit Dominus ad Abram: Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et cethinc beatus Stephanus in Actibus apostolorum cum ista narraret, inter caetera sic ait: Deus gloriae apparuit patri nostro Abrahae cum esset in Mesopotamia priusquam habitaret in Charra, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuxta librũ hester quȩc̃ꝙ
mulierũ placuisset regi apud ue¬
teres. sex m̃sib unguebat᷑ oleo myr
teo. & sex m̃sib in pigm̃tis uariis
erat & curationib feminarũ. &
tunc demũ ingrediebat᷑ ad regẽ.
atq ita potest fieri. ut sarra pꝰ¬
rao multa donauerit. & postea
pharao ꝑcussus sit adnõ. illa ad¬
diti: de quib ingenesi dẽ.
numerauit expeditos uernaculos
suos. Expeditos dix̃ iuuenes adbel¬
lum promptos: & qui ñ fuerunt
uxorati. de quib insequentib
dix̃ exceptis hisquȩ comedert̃
iuuenes. & ꝑsecutusẽ eosusq
addan. Dan phenicis oppidũ ẽ qđ
nc̃ paneas dr̃. uͥ unus de fontib
iordanis oritur. qui dicit᷑ dan. Alt̃
uero ior: & his duob fontib qui
ñ ꝓcul ase distant in unũ riuu¬
lum federatis. iordanis appellat᷑.
frgo sicut ex duob fontib unꝰ
fluuius: ita ex noib duob una
appellatio ꝓcreatur. xlii.¬

Expanded text:
quo juxta librum Esther, quaecunque mulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrex mensibus in pigmentis variis erat et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem; atque ita potest fieri ut Sarai porao multa donaverit, et postea Pharao diti, de quibus in Genesi dicitur: Numeravit expeditos vernaculos suos. Expeditos dixit juvenes ad bellum promptos, et qui non fuerunt uxorati. De quibus in sequentibus dixit: Exceptis his quae comederunt juvenes. Et persecutus est eos usque ad Dan. Dan Phoenicis oppidum est, quod nunc Paneas dicitur, ubi unus de fontibus Jordanis oritur, qui dicitur Dan, alter vero Jor: et his duobus fontibus, qui non procul a se distant, in unum rivulum foederatis, Jordanis appellatur. Ergo sicut ex duobus fontibus unus fluvius, ita ex nominibus duobus una appellatio procreatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatum nat᷑e cursum mirabilit̃
oꝑatur. Nec dicit uidendo ali-¬
quid ad tempus. qui ignorare ñ¬
potest ullum mentis cuiuspiam
contemptũ. dicitur enim ad tem¬
pus uidere & cognoscere: eo quod
uideri qd̾ reꝓbat & cognosci fa¬
ciat. Ciuitas nanq illa non sic
uidebat᷑ quomͦ eam deusuid̾i
fecit. quando sibi quantũ dis
pliceret ostendit: quamuispos¬
sit intelligi deus ad illã ciuita¬
tem descendisse. quia descende¬
runt angłi eius inquib habi¬
tat. quia ꝑ angłos descenderat
qui in angłis descendentib erat.
& ñ ait. uenite & descenden¬
tes confundite. s confundamꝰ
ibi linguã eorum: ostendens
ita se oꝑari ꝑministros suosut
sint etiam ipsi cooꝑatores dei.¬
Illud sane quod dictum ẽ nec de¬
sistent a cogitationib suis. do¬
nec easoꝑe compleant: non ẽ di¬
ctum confirmando s tanquã int̃¬
rogando. sicut solet acomminan¬
tib dici. Sic gͦ accipiendũ ẽ tan¬

Expanded text:
tatum naturae cursum, mirabiliter tatum naturae cursum, mirabiliter operatur. Nec discit videndo aliquid ad tempus, qui ignorare potest nihil, mente cujuspiam conceptum. Dicitur enim ad tempus videre et cognoscere, eo quod videri quod reprobat et cognosci faciat. Civitas namque illa non sic videbatur quomodo eam Deus videri fecit quando sibi quantum dipliceret, ostendit; quamvis possit intelligi Deus ad illam civitatem descendisse, quia descenderunt angeli ejus, in quibus habitat: quia per angelos descendebat, qui in angelis descendentibus erat. Et bene, non ait, Venite, et descendentes confundite; sed, Confundamus ibi linguam eorum, ostendens ita se operari per ministros suos, ut sint etiam ipsi cooIllud sane quod dictum est, nec desistent a cogitationibus suis donec eas opere compleant, non est dictum confirmando, sed tanquam interrogando, sicut solet a comminantibus dici. Sic ergo accipiendum est, tan
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse crediderim. S si omnes
commemorarent᷑nimis longum
fieret. & eẽt hec hystoria magis
diligentia: quam ꝓphetica pro¬
uidentia. Illa itaq ex sequitur
tur preterita. uerũ etiam ꝓnun¬
tientur futura: que tam̃ ꝑtined
ad ciuitatẽ dei. Omissis gͦ cete¬
ris filiis noe adhanc remñꝑti¬
nentib. illi conectuntur in or¬
dine generationũ. ꝑ quos possit
ad abraham ꝑueniri sicut illi co¬
nectebantur ante diluuiũ ꝑ
quos ꝑueniret᷑ ad noe generati¬
ones. quȩ propagate sunt ex
illo adam filio qui ẽ appellatꝰ
seth.
mouetur ds̃ qui semꝑ ẽ ubiꝙ
totus. Quod ita intelligendũ ẽ.
Descendit dñs uid̾e ciuitatem
& turrim quã edificabant fiba
adam:. hoc ẽ non filii dĩ. s filii
hominũ. id ẽ illa societas scd̾m
hominem uiuens: quã terrenam
dicimus ciuitatẽ. ds̃ aut̃ non lo-¬
calit̾ descendit dum sit ubiq to¬
tus & omĩa impleat: s descend̾e
dicitur in t̃ram quando p̃ter usi¬

Expanded text:
fuisse crediderim. Sed si omnes fuisse crediderim. Sed si omnes commemorarentur, nimis longum fieret, et esset haec historica magis diligentia quam prophetica providentia. Illa itaque exsequitur tur praeterita, verum etiam pronuntientur futura, quae tamen pertinent ad civitatem Dei. Omissis ergo caeteris filiis Noe, ad hanc rem non pertinentibus, illi connectuntur in ordine generationum, per quos possit ad Abraham perveniri, sicut illi connectebantur ante diluvium per quos perveniretur ad Noe generationes, quae propagatae sunt ex illo Adam filio qui est appellatus Seth. moveatur Deus, qui semper est ubique totus. Quod ita intelligendum est: Descendit Dominus ut videret civitatem et turrim quam aedificabant filii Adam, hoc est, non filii Dei, sed filii hominum, id est illa societas, secundum hominem vivens, quam terrenam dicimus civitatem. Deus autem non localiter descendit, cum sit ubique totus et omnia impleat, sed descendere dicitur in terram, quando, praeter usi
Abbreviated transcription (Latin):
ȩ nedictis igitur duob filiis
noe atq uno in medio eoꝵ
maledicto. deinceps usq ad a-¬
braham de iustorũ aliquorum
qui pie dm̃ colerent comine¬
moratione: silentiũ ẽ. Uerunta¬
men utrum ciuitas piorum non
fui̾e an latuerit. anpotius ꝑ mã¬
serit in duob noe filiis qui bene¬
dicti sunt eorumq posteris am¬
pia uero in eo qui maledictus ẽ
atq enis progenie. ubi etiam ex¬
ortus ẽ gigas uenator contͣ dñm.
non ẽ diiudicatio facilis. fortassi ᷤ¬
enim quod ꝓfecto ẽ credibilius.
& infiliis duorũ illoꝵ iam tunc
antequã babylonia cepisset insti¬
tui. fuerunt contẽptores dei. &
in filiis cam cultores dei. Utrũq
tam̃ hominũ genus: t̃̾ris nũquã
de fuisse credendũ ẽ. Quã ob¬
rem sicut lingua una cũ eẽt
omnium. non ideo filii p estilen¬
tiȩ defuerunt: nam & ante di¬
luuiũ una erat lingua. & tam̃
om̃s pret̾ unam noe iusti do¬
mum. deleri diluiio meruert̃.
ita post diluuiũ nec iustosde¬

Expanded text:
enedictis igitur duobus filiis Noe, atque uno in medio eorum maledicto, deinceps usque ad Abraham de justorum aliquorum, qui pie Dominum colerent, commemoratione silentium est. Verumtamen, utrum civitas piorum non fuerit, an latuerit, an potius, permanserit in duobus filiis Noe qui benedicte sunt eorumque posteris, impia vero in eo qui maledictus est atque ejus progenie, ubi etiam exortus est gigas venator, contra Dominum, non est dijudicatio facilis. Fortasse enim, quod profecto est credibilius, et in filiis duorum illorum jam tunc antequam Babylonia coepisset institui, fuerunt contemptores Dei; et in filiis Cham cultores Dei. Utrumque tamen hominum genus terris nunquam defuisse credendum est. Quamobrem sicut lingua una cum esset omnium, non ideo filii pestilentiae defuerunt, nam et ante diluvium una erat lingua, et tamen omnes, praeter unam Noe justi domum, deleri diluvio meruerunt: ita post diluvium, nec justos de
Abbreviated transcription (Latin):
nuit abram. & nachor. & aran.
Aran uͦ genuit loth. & melcham
& sarai cognoiñto ieschã & accepe¬
runt uxores. abrã. sarra. & nachor
melchã. Nec dũ uͦ int̃ patruos &
fr̃m filios. nuptie lege ꝓhibite st̃.¬

Expanded text:
nuit Abraham, Nachor et Aran: Aran vero genuit Lot, et Melcham et Sarri, cognomento Jescham, et acceperunt uxores, Abraham Sarri, Nachor vero Melcham. Necdum autem inter patruos et fratrum filios nuptiae lege prohibitae
Abbreviated transcription (Latin):
oitur tharatulit abram filium
suum. & loch. filium arari filii
sui. & sarai nurum suã uxorẽ
abram filii sui. et edux̃ eos deur
caldeoꝵ. ut iret in t̾ram canaã:
ueneruntq usq ad aran & habita¬
uerunt ibi. Porro & iosephus. ur
ciuitatẽ chaldeoꝵ eẽ dicit. exqua
thare ꝓfectus ẽ cum familia domꝰ
sue:. & uenit maran quod alia tͣns¬
latio solet nominare carianun. hiero¬
nimꝰ aut̃ hunc historiȩ locũ ita ex¬
planat: scilicet de morte aranañ
obitum patͥs atq de ur caldeorũ.
Mortuus ẽ aran ante thare patrẽ
suum: in t̾ra natiuitatis suȩmur

Expanded text:
itur Thara tulit Abram filium suum, et Loth filium Aran filii sui, et Sarai nurum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut iret in terram Chanaan: veneruntque usque ad Aran, et habitaverunt ibi. Porro Josephus, Ur civitatem Chaldaeorum esse dicit. Ex qua Thara profectus est cum familia domus suae, et venit in Aran, quod alia translatio solet nominare Charra. Hieronymus autem hunc historiae locum ita explanat, scilicet de morte Aran, ante obitum patris atque de Ur Chaldaeorum. Mortuus est Aran ante Tharam patrem suum in terra nativitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
priȩ. obquam causam ꝑuniuer¬
sum disꝑsi sunt orbem. relicto
oꝑe quod summo studio acce¬
lerare festinabant. In huius aut̃
heber domo qm̃ inmunis apena
trigenarum suꝑbientiũ extitit.
prisca r̾emansit lingua. quȩ pͥ¬
us humana quia omnib erat cõ¬
munis. postea uero ab eiusnomi¬
ne nuncupata ẽ hebrea ad distin¬
ctionẽ ceterarum quȩ ꝑ successi¬
ones ꝑuenit adabraham: ac sic
ꝑ patriarchas qui exstirpeabra¬
ham sunt propagati. profusa ẽ
in populum dei. At tam̃ nec heber
nec ipse pat̃ abraham. inomnẽ
ꝓgeniem suam hanc diffundere
ualuerunt: s in eos qui ad ciuita¬
tem dei ꝑtinere uidebantur de
quib scđ̃m carnem natus ẽ &

Expanded text:
ropriae. Ob quam causam per univerropriae. Ob quam causam per universum dispersi sunt orbem, relicto opere quod summo studio accelerare festinabant. In hujus autem Heber domo, quoniam immunis a poena terrigenarum superbientium exstitit, prisca remansit lingua, quae prius humana, quia omnibus erat communis, postea vero ab ejus nomine nuncupata est Hebraea ad distinctionem caeterarum. Quae per successiones pervenit ad Abraham, ac sic per patriarchas, qui ex stirpe Abraham sunt propagati, profusa est in populum Dei. Attamen nec Heber, nec ipse pater Abraham, in omnem progeniem suam hanc diffundere valuerunt, sed in eos qui ad civitatem Dei pertinere videbantur, de quibus secundum carnem natus est
Abbreviated transcription (Latin):
De sem quoq nati sunt patre
omnium filiorũ heber. fr̃e
iafech maiore. Hinc iam cȩpit te¬
xere progeniem sem. maioris filii
noe qm̃ aminore inchoauerat ia¬
feth: ac si demum ꝑuenerat adsem.
Habetur enĩ aliquid difficultatis
in ipso narrationis exordio cũ dic̃.
de sem autem nati sunt patre om¬
nium filiorũ heber. frẽ iafeth ma¬
iore. Ordo uerborũ ẽ. Ex semnatꝰ
ẽ heber: qui sem pat̾ ẽ omnium
filioꝵ sem. Ergo patriarcham ĩ¬
telligi uoluit omniũ qui destir¬
pe eius exorti sunt: quos cõme¬
moratus ẽ siuie sint filii. siue nepo¬
tes. seu pronepotes. Scimusnãq
heber non filium sem. s ab nepo¬
tem eius. Nec enim sine causa pre¬
termissis filiis introducit᷑ heber
abnepos eius nisi quod in ꝓgenie
filiorum noe hinc repperitur pla¬
cens deo. quia non cum filiis su¬
ꝑbiȩ conspirauerat ad ȩdifican¬
dum turrĩ obiniuriam dei ꝑti¬
nentium ad ciuitatẽ impiorũ: qͥ
passi sunt in ꝑditione lingue ꝓ¬

Expanded text:
De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum Heber, fratre Jafeth majore. Hinc jam coepit texere progeniem Sem, majoris filii Noe; quoniam a minore inchoaverat Jafeth, ac sic demum pervenerat ad Sem. Habetur enim aliquid difficultatis in ipso narrationis exordio, cum dicit: De Sem autem nati sunt, patre omnium Heber, fratre Jafeth majore. Ordo verborum est: Ex Sem natus est Heber; qui Sem pater est omnium filiorum Sem. Sem ergo patriarcham intelligi voluit omnium qui de stirpe ejus exorti sunt, quos commemoraturus est, sive sint filii, sive nepotes, seu pronepotes. Scimus namque Heber non filium fuisse Sem, sed abnepotem ejus. Nec enim sine causa, praetermissis filiis, introducitur Heber abnepos ejus: nisi quod in progenie filiorum Noe hic reperitur, placens Deo, qui non cum filiis superbiae conspiraverat ad aedificandam turrim ob injuriam Dei, pertinentium ad civitatem impiorum, qui passi sunt in perditione linguae p
Abbreviated transcription (Latin):
NNo dccex. ante urbẽ condi¬
tam. amphiction athenis t̃¬
cius acecrope regnauit. Cuiustẽ¬
porib aquarum in: luues maiorẽ
patrem populorũ thessalie assũpsit.
paucis ꝑ refugia montium libera¬
tis. maxime in monte parnaso. in
cuius circuitu deucalion tuncre¬
gno potiebatur. Qui tunc ad se
ratibus confugientes susceptos: ꝑ
gemina parnassi uiga fouit. aluitq
Aquo ꝓpt̾ea genus hominum gre¬
corum fabule ex lapidib reparatũ
ferunt. ꝓpt̾ hominum insitam
cordis duritiã. Tunc etiã in ethio¬
pia pestes plurimas. dirosq mor¬
bos pene usq ad desolationẽ ex¬
estua uisse: plato testis ẽ. & ne
forte diuisa tempora eẽ credant
ire dei furorisq bellici: ea tẽpesta¬
te subactam indiam liber pater
sanguine madefecit: cedib opple¬
uit. libidinib polluit: gentem
utiq nulli unquã hominũ obno¬
xiam. uernacula tantũ quiete

Expanded text:
o ante urbem conditam, Amphiction Athenis tertius a Cecrope regnavit. Cujus temporibus aquarum illuvies majorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnasso, in cujus circuitu Deucalion tunc regno potiebatur: qui tunc ad se ratibus confugientes, susceptos per gemina Parnassi juga fovit aluitque. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt, propter hominum insitam cordis duritiam. Tunc etiam in Aethiopia pestes plurimas, dirosque morbos, pene usque ad desolationem exaestuavisse Plato testis est. Et ne forte divisa tempora esse credant irae Dei furorisque bellici, ea tempestate subactam Indiam Liber pater sanguine madefecit, caedibus opplevit, libidinibus polluit, gentem utique nulli unquam hominum obnoxiam, vernacula tantum quiete
Abbreviated transcription (Latin):
monostica de erumpnis hercuł.
Ptima cleonei tolerata erũpna leonis.
Enma lerneã ferro & face ꝯtudit ydram.
Ooxerimanteũ uis t̾cia ꝑculit aprum.
Enpedis qͣrto tulit aurea cornua cerui.
S tmphalidas pepulit uolue̾s discͥmineqͥnto
T̃hreiciã sexto spoliatut amarona balteo.
S eptima in augeis stabulis impẽsa laboriᷤ.
sctaua expulso num̃ant᷑ adoria tauro.
In diomedris uictoria nona quadrigis.
Gertiõe extinctoIdecimã datyberia palmã
Undecimo mala hesꝑidũ districta tͥum pho.
Cerbus extremi supprema ẽ meta laboris.

Expanded text:
MONOSTLCHA DE AERUMNIS HERCULIS PRIMA Cleonaei tolerata aerumna leonis, proxima Lernaeam ferro et face contudit hydram. mox Erymantheum vis tertia perculit aprum, aeripedis quarto tulit aurea cornua cervi. Stymphalidas pepulit volucres discrimine quinto. Thraeiciam sexto spoliavit Amazona balteo, septima in Augei stabulis inpensa laboris, octava expulso numeratur adoria tauro, in Diomedeis victoria nona quadrigis. Geryone extincto decimam dat Hiberia palmam. undecimo mala Hesperidum destricta triumpho. Cerberus extremi .suprema est meta laboris.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad aliũ. Qui dum deo suppli¬
caret: multa flumina sunt emis¬
sa. Et hec quidẽ ait sub ahab fa¬
cta: significans siccitatẽ. Quo
in tempore latinorũ capis siluins.
egipti id ẽ atis suꝑioris regisfi¬
lius rex erat. qui carpentẽ silui¬
um habens successorẽ regni. A¬
theniensium rex forbas eiusq re¬
gni successor fuit megiales. cho¬
rinthiorum uero bachi .s. lacedemo¬
niorum agesilaus. Prophetabant
enim in isrł. helias. & heliseus. ab¬
dias. azarias. & micheas. uii.

Expanded text:
usque ad alium. Qui dum Deo suppliusque ad alium. Qui dum Deo supplicaret, multa flumina sunt emissa, et haec quidem ait sub Achab, factam significans siccitatem. Quo in tempore Latinorum Capis Sylvius Aegypti, id est, Athis superioris filius rex erat, qui Carpentem Sylvium habuit successorem regni. Atheniensium rex Phorbas, ejusque regni successor fuit Megiales; Corinthiorum vero Bachis, Lacedaemoniorum Agesilaus. Prophetabant autem in Israel Helias et Helisaeus, Abdias, Azarias et Micheas.
Abbreviated transcription (Latin):
smyrna in urbis modũ ampliata.
Prophetabant autem in uidea ysa¬
ias. amos. iohel. & zacharias.ui.
ofrateus. annis uiginti.a
conditione uero templi septu¬
Subisto enim in parte iudeoꝵ¬
regnat iosaphat. isrłitarũ ue¬
ro celeri morte nadap. & baat.
hela. & amri obeuntib. tene¬
bat regim̃ ahab cum iera bel:
nequissimus regum suꝑomnes
nequam antecessores suos reges
ut ciuitates isrł statuis atq aris
repleret rituq gentiliũ pollu¬
trucidaret. Igitur quidam ꝓ¬
pheta summi dei helias nomine
de ciuitate thesebon galaditidis
regionis. ueniens ad ahab dix̃ el.
quia diceret ds̃ neq ymbrem
neq rorem illis annis in ea pro¬
untia se missurũ. nisi ipse rur¬
sus apparuisset: in his dictisab¬
scessit. Fueruntq anni tres. &
menses sex: in quib isrłitici sunt
afflicti nmia siccitate. Me¬
minit aut̃ huius siccitatis me¬
nander: in gestis ualithiorum
regis dicens. Ꝙ siccitas suꝑ eos
facta ẽ a mense in ꝑueritheon:

Expanded text:
Smyrna in urbis modum ampliata. Smyrna in urbis modum ampliata. Prophetabant autem in Judaea Azias, Amos Johel et Azarias. CAPUT VI. Ofrateus, annis 20. A conditione vero templi septuSub isto enim in parte Judaeorum Josaphat, Israelitarum vero celeri morte Nadab, et Baaz, Ela, et Ambri, obeuntibus, tenebat regimen Achab, cum Jezabel, nequissimus regum super omnes nequam antecessores suos reges ut civitates Israel statuis atque aris repleret, rituque gentilium pollutrucidaret. Igitur quidam propheta summi Dei, Helias nomine, de civitate Tesbon Galaditidis regionis, veniens ad Achab dixit ei: Quia diceret Deus, neque imbrem neque rorem illis annis in ea provincia se missurum, nisi ipse rursus apparuisset, et in his dictis abscessit, fueruntque anni tres et menses sex in quibus Israelitae afflicti sunt nimia siccitate. Meminit autem hujus siccitatis Menander in gestis Nalithiorum regis dicens: Et siccitas super eos facta est a mense Hyperueritheon
Abbreviated transcription (Latin):
ni roboam filii salomonis. susa¬
chim rex egypti contra iudeos
dimicans: templum ierłm spo¬
liauit. Meminit aut̃ huius de¬
populationis eroditus alicarnes
Ait enim qm̃ & statuaseoꝵ qui
se sine prelio tradiderunt reli¬
querit: & mulierum genitalia
in eis celauit. Roboam uero ciui¬
tatem sine prelio tradidit. Dixit
autem ei ethiophas ab egyptiis
didicisse genitaliũ circumcisi¬
onem: dumliquet quod inpa¬
lestina de gentium non alii p̃¬
ter iudeos circũcidantur. Defui¬
nctoq roboam qui regnauit
in ierłm suꝑ tribum uida et
beniamin: succedit abia. qui
etiam habuit successorẽ asa.Er¬
go iheroboam qui suꝑ .x. tͥbus
regnauit in samaria mortuo. suc¬
cessit in regnum eius filus na¬
dap. Latinis tunc egyptus sil¬
uius qui alio uocabulo athis sil¬
uius uocabatur. albe suꝑioris
regis filius rex fuit. Corinthio
rex prinniserat. lacedemonioꝵ
doristus atheniensium tersippꝰ.
Quo in tempore samuscondita. &

Expanded text:
ni Roboam filii Solomonis, Susani Roboam filii Solomonis, Susachim rex Aegypti, contra Judaeos dimicans, templum Hierusalem spoliavit. Meminit autem hujus depopulationis Herodotus Halicarnes. Ait enim: Quoniam et statuas eorum qui se sine praelio tradiderunt reliquerit, et mulierum genitalia in eis celaverit. Roboam enim civitatem sine praelio tradidit. Dixit autem et Aethiopas ab Aegyptiis didicisse genitalium circumcisionem, dum liquet in Palaestina degentium non alii praeter Judaeos circumcidant. Defunctoque Roboam, qui regnavit in Hierusalem super tribum Juda et Benjamin, successit Abia, qui etiam habuit successorem Asam. Ergo Jeroboam, qui super decem tribus regnavit in Samaria mortuo, successit in regnum ejus filius Nadab. Latinis tunc Aegyptus Sylvius, qui alio vocabulo Athis Sylvius vocabatur, Albae superioris regis filius rex fuit. Corinthiorum rex Prunis erat, Lacedaemoniorum Doristus, Atheniensium Tersippus. Quo in tempore Samus condita, et
Abbreviated transcription (Latin):
rum .xc.iiii. fuisse asserit. He¬
breorum iam salomone mortuo
regnum erat diuisum int̃ ro¬
boam & iheroboam: ac dein¬
ceps hebreorum. alii uocati ft̃
iudei. alii isrlite. Isrł nãq pͥstinũ
retinens nom̃. causa uͦ regũ qͥ
ex tribu iuda a tempore dđ &
deinceps orti sunt: appellan¬
tur uidei. Unde & uniu̾sa
gens nom̃ iuida sortita ẽ. De
ieroboam uero salomonis seruo.
qui rex clecem tͥbuum ẽ consti¬
tutus. qualit popłm a deo auͥ¬
terit. & simulachra colere fe¬
cerit. aras in excelsis montib
constituens popłm illic sacri¬
ficare instituerit. & de iadũ
ꝓpħa ierosolunitano. qui p̃dixit
quȩ uentura erant iheroboam
ac post̾itati eis qualit̃ etiã ma¬
ugno seniore homine falsoq ꝓ¬
pheta quem ieroboam magnis
studiis honorabat quia ei cre¬
bro dicebat quȩ illi grata forent
deceptus sit: in iosephi libro oc¬
tauo scire cupiens plenius inue¬
ueniet. Igitur anno quinto reg¬

Expanded text:
s 94 fuisse asserit. Hes 94 fuisse asserit. Hebraeorum jam Solomone mortuo, regnum erat divisum inter Roboam et Jeroboam, ac deinceps Hebraeorum alii vocati sunt Judaei, alii Israelitae. Israel namque pristinum retinens nomen, causa vero regum, qui ex tribu Juda a tempore David et deinceps orti sunt appellantur Judaei. Unde et universa gens nomen Juda sortita est. De Jeroboam vero Solomonis servo, qui rex decem tribuum est constitutus, qualiter populum a Deo averterit, et simulacra colere fecerit, aras in excelsis montibus constituens populum illic sacrificare instituerit, et de Jaddun ropheta Hierosolymitano, qui praedixit quae ventura erant Jeroboam, ac posteritati ejus; qualiter etiam a maligno seniore homine falsoque propheta, quem Jeroboam magnis studiis honorabat, quia crebro ei dicebat quae illi grata forent, deceptus sit, in Josephi libro octavo scire cupiens plenius inveniet. Igitur anno quinto reg
Abbreviated transcription (Latin):
ti daret. Cumq fateret᷑ hyrã¬
non posse se illa dissoluere. mul¬
taq foret pecuniarum detrim̃¬
ta passurus: ꝑ abdimũ quendã
tyrum que proposita fuerant
sunt soluta. & alia ab eo ꝓposi¬
ta. quȩ si salomon non solueret.
hiram regi peccunias multasdaret
Quo in tempore italie latimus silui¬
us principatum tenuit: habens
successorẽ albani siluiũ. Chorin¬
thiorum rex erat ion habensq
successorem eligilon. Archyppꝰ
athenienses tunc regebat. Codẽ
tempore. ephesus condita aban¬
dronico ẽ. Quidã etiam kartha¬
ginem tunc conditã uolunt a
c aliceclono tyrio: Alui uero a di¬
done eiris filia. Quidam etiam
homerum & isiodum histem¬
porib eẽ aiuint. Tunc hebreoꝵ
sacerdos sadoch illustris habebat᷑.¬
ssyriorum .xxxii.
tur historiarum. in annisuide-¬
licet regni salomonis. dum xl.
eum regnasse annis in libris le¬
gitur regum. iosephus aut̃. lxxx
& omẽ uite illius spaciũ anno¬

Expanded text:
as daret. Cumque fateretur Hyraas daret. Cumque fateretur Hyram posse se illa solvere, multaque foret pecuniarum detrimenta passurus, per Abdimum quemdam Tyrium quae proposita fuerant sunt soluta, et alia ab eo proposita, quae si Solomon non solveret, Hyram regi pecunias multas daret. Quo in tempore Italiae Latinus Sylvius principatum tenuit, habens successorem Alba Sylvium. Corinthiorum rex erat Ion, habens successorem Egilon, Archippus Athenienses tunc regebat. Eodem tempore Ephesus condita ab Andronico est. Quidam etiam Carthaginem tunc conditam volunt a Calcedono Tyrio; alii vero a Didone ejus filia. Quidam etiam Homerum et Hesiodium his temporibus fuisse aiunt. Tunc Hebraeorum sacerdos Sadoch illustris habebatAssyriorum XXXII tur historiarum, in annis videlicet regni Solomonis, dum 40 eum regnasse annis in libris legitur Regum. Josephus autem 80, et omne vitae illius spatium anno
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit: in suꝑ & lignorũ ma¬
teriam amonte lybano incidit
ad tecta templorum: & destru¬
ens antiqua sacraria templum
edificauit herculis & astartẽ & pͥ¬
mum herculi hoc erexit mense
peritio: & contͣ eucheos tributa
non reddentes egit exercitũ eisq
sibi subditis denuo. remauit ad
tyrum. Huius temporibꝰ erat ab¬
demonis filius iuuenculus. qui
semꝑ ꝓpositionib quas imꝑas¬
set iherosolunorũ rex euincebat.
Meminit horum etiam dion hysto¬
riographus ita dicens. Abibalo
moriente: filius eius hiram reg¬
nauit. Hic partem ciuitatis po¬
sitam ad orientem diruit. &
maiorem urbem effecit. & olim¬
phii iouis templum destruens
medium locum ciuitati coniun¬
xit. & aureis a nathematib
exornauit: ascendensq in mon¬
tem lybanum. siluã maximam ad
sacrorum secuit edificia. Adiecit
hec. regem iherosolunorum salo¬
monem misisse ad hiram tyri
regem figuras quasdã. & petisse
ab eo solutionẽ: ita ut si non pos¬

Expanded text:
aedificavit; insuper et lignorum maaedificavit; insuper et lignorum materiam a monte Libano incidit ad tecta templorum, et destruens antiqua sacraria, templum aedificavit Herculis et Hastarsae, et primum Herculi hoc erexit mense Piritio. Et contra Eucheos tributa non reddentes egit exercitum, eisque sibi subditis, denuo remeavit ad Tyrum. Hujus temporibus erat Abdemonis filius juvenculus, qui semper propositionibus quas imperasset Hierosolymorum rex evincebat. Meminit horum etiam Dion historiographus ita dicens: Abibalo moriente, filius ejus Hyram regnavit. Hic partem civitatis positam ad Orientem diruit, et majorem urbem effecit, et Olympici Jovis templum destruens, medium locum civitati conjunxit, et aureis anathematibus exornavit, ascendensque in montem Libanum silvam maximam ad sacrorum secuit aedificia. Adjecit etiam haec: Regem Hierosolymorum Solomonem misisse ad Hyram Tyri regem figuras quasdam, et petisse ab eo solutionem, ita ut si non pos
Abbreviated transcription (Latin):
nequeant. Magnificauit ergodo¬
minus salomonem suꝑ omnem
ifrł: & dedit illi głam regni qͣlẽ
nullus habuit ante eũ rex isrł.¬
ego assyriorum .xxxi.iiii.
laustenes annis .xlu. Salo¬
mon item omnium hebreorũ¬
regum sapientissimus ac ditissi¬
mus potitur regno isrłitico: a
patre dauid nobiliter dilatata.
Qui dño monende templum ihe¬
rosolimis mirabilit̃ patris suffra¬
gantib impensis edificare stu¬
duit: annoq regni sui undeci¬
mo omẽ opus templi consum¬
mauit. beneficio amicitiarũ
hyran. regis tyri adiutus. in lig¬
nis uidelicet cedrim satq aliis
reb plurimis. Meminit aut̃
horum duorum regum menan¬
der:qui ex phenica lingua. an¬
tiquitates syriorum in uocem
conuertit helladicam. ita dicens.
Moriente aut̃ abibalo: successit
in enis regnum filius eiꝰ hiram.
Qui cum uixisset annis. luͦi reg¬
nauit.xxx.iiii. Hic effodit am¬
plum t̾re spatium & aureã co-¬
lumnam que ẽ in iouis templo

Expanded text:
nequeant. Magnificavit ergo Donequeant. Magnificavit ergo Dominus Solomonem super omnem Israel, et dedit gloriam regni, qualem nullus habuit ante eum rex IsraeLaustenes, annis 45; Solomon item omnium regum Hebraeorum sapientissisimus ac ditissimus, potitur regno Israelitico a patre David nobiliter dilatato. Qui, Domino monente, templum Hierosolymis, mirabiliter patris suffragantibus impensis, aedificare studuit, annoque regni sui undecimo omne opus templi consummavit, beneficio amicitiarum Hyram regis Tyri adjutus, in lignis videlicet cedrinis, atque aliis rebus plurimis. Meminit autem horum duorum regum Menander, qui ex Phoenica lingua antiquitates Syrorum in vocem convertit Helladicam, ita dicens: Moriente autem Abibalo, successit in ejus regnum filius ejus Hyram. Qui dum vixisset annis 53, regnavit 34. Hic effodit amplum terrae spatium et auream columnam, quae est in Jovis templo,
Abbreviated transcription (Latin):
& cunctis placuit. & paruit illi
omnisifrł. s & uniuersi pͥnci¬
pes & potentes. & cuncti filii fi¬
lii regis dauid dederunt manũ.
& subiecti fuerunt sa lomoni re¬
gt. Bauid itaq dum ad huc uiue¬
ret disciplinatissime suos mo¬
nente filios ut salomoni obedi¬
rent uelut dño dicens ad eos.
Nuntio itaq qm̃ dum pat̃ nost̾
iacob duodecim filios habuiss&e.
nostis uidam fuisse regẽ: me
etiam fr̃s habuisse. & nullũ eoꝵ
grauit tulisse quod rex existe¬
rem. Ergo licet magnum sit
regnum. si om̃s filii ac nepotes
regis cui proles fecunda fuerit
regnare temptauerint: non
reges sed tyranni nec regni con¬
sultores sed destructores fient. &¬
ego deposco meos filiosut non
inter alterutros seditiones exer¬
ceant. regnum suscipiente fr̃e.
serant eum libent̃ ut dñm quan¬
do non extraneo seruiunt: sed
magis letentur in fre honorem
imꝑii. Excellens ẽ enim gła regis
ẽẽ frẽm: dum om̃s simul regnare

Expanded text:
et cunctis placuit, et paruit illi et cunctis placuit, et paruit illi omnis Israel. Sed et universi principes et potentes cuncti filii regis David, dederunt manum, et subjecti fuerunt Solomoni regi. David itaque dum adhuc viveret et disciplinatissime suos moneret filios, ut Solomoni obedirent, velut domino, dicens ad eos: Nuntio itaque quoniam pater noster Jacob cum duodecim filios habuisset, nostis Judam fuisse regem, me etiam fratres habuisse, et nullum eorum graviter tulisse quod rex existerem. Ergo licet magnum sit regnum, si omnes filii ac nepotes regis, cui proles fecunda fuerit, regnare tentaverint, non reges, sed tyranni, nec regni consultores, sed destructores fient, et ego deposco meos filios ut non in alterutros seditiones exerceant, regnum suscipiente fratre. Itaque ferant eum libenter ut dominum, quando non extraneo serviunt, sed magis laetentur in fratre honorem imperii. Excellens est enim gloria regis esse fratrem, dum omnes simul regnare
Abbreviated transcription (Latin):
dno cum grandi leticia. & un¬
xerunt scdo salomonẽ super
suꝑse regem. Q & dauid rex co¬
ram uniuersa multitudine mi¬
rabiliter & spũalit̃ dño bene¬
dixit. Hinc plenus dierum
obiit. Quanta ergo laude sit
dignus. & iusticia p̃ditus. liber
paralipomenon atq iosephus
in septimo hystoriarũ libro sa¬
tis declarant. Diuitiarũ uero
eius magnitudinẽ ex his qua¬
libet poterit agnoscere. Post
tempus enim annorum mille¬
dum ciuitas obsideretur aban¬
tiocho rege qui nobilis cognomi¬
natus ẽ filio demetrii uolens ei
dare pecunias ut ab obsidione
recederet. & exercitium suũ
auferret: non habens unde hoc
adimplere posset. aꝑuit unũ
loculum sepulchrorum dauid
talentorum partem dedit an¬
tiocho. & ita nimietatẽ obses¬
sionis amouit. sicut etiam in
aliis indicabimus. Post hec
autem multo annorum tem¬
pore iam transacto. rursus
herodes rex alium loculũ aꝑiens.
plurimas exinde pecunias tulit.
dñi in regem ꝓ dauid patre suo:

Expanded text:
Domino cum grandi laetitia, et unDomino cum grandi laetitia, et unxerunt secundo Solomonem super se regem. Sed et David rex coram universa multitudine mirabiliter ac spiritualiter Domino benedixit, dehinc plenus dierum obiit. Quanta autem laude sit dignus et justitia praeditus, liber Paralipomenon, atque Josephus in septimo Historiarum libro, satis declarant. Divitiarum vero ejus magnitudinem ex his quilibet poterit agnoscere. Post tempus enim annorum dum civitas obsideretur ab Antiocho rege, qui nobilis cognominatus est, filio Demetrii, volens ei dare pecunias, ut ab obsidione recederet, et exercitum suum auferret, sed non habens unde hoc implere posset, aperuit unum loculum sepulcrorum David, talentorum, partem dedit Antiocho, et ita nimietatem obsessionis amovit, sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec autem multo annorum tempore jam transacto, rursus Herodes rex alium loculum aperiens, plurimas exinde pecunias tulit. Domini in regem pro David patre suo,