comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lipeus ẽ scutum mans.
dictus ab eo quod clipet.
idẽ celet corpus. ꝑicłisq subducat.
atiotoy Raaenti. Oppositus enim
sua defensione abhastis & iacłis
corpus munit. Clipeus autẽ pe¬
ditũ ẽ. scutum equitũ. Scutum
appellatũ: eo quod a se excutiat
teloꝵ ictum. Ut enĩ telis resistat᷑:
clipeus ante fertur. Umbo scuti
pars media ẽ: quasi umbilicus.
le gerebat. Et ancile dictũ aban¬
cisione: quod sit abom̃i parte ue¬
luti ancisum. hoc ẽ rotundum.
Ouidius. Idq ancile uocant qd̃
ab om̃i parte recisum. quaq notes
oculis. angulus om̃is abẽ. Pelta
scutũ breuissimũ in modũ lune
medie. De quib memuit liber
regum. fecit rex salomon ducentat
scuta de auro puro. & trecentas
peltas de auro ꝓbato. Scetra scu-¬
tum loreum sine ligno quo utunt᷑
affri & mauri. D equo poeta leua
quasi paruũ elipeum. Dicitur
& testudo scutũ. Nam in modũ
testudinis clipeus fit. Est & te¬
studo scutoꝵ conexio curuata
indestudinis modũ. Namq mnar¬

Expanded text:
lypeus est scutum maius, dictus ab eo quod clepet, id est celet corpus, periculisque subducat, apo tu cleptin: oppositus enim sua defensione, ab hastis et iaculis corpus munit. Clypeus autem peditum est, scutum equitum. Scutum appellatum, eo quod a se excutiat telorum ictus; ut enim telis resistatur, clypeus ante fertur. pars media est, quasi umbilicus. le gerebat. Et ancile dictum ab ancisione, quod sit ab omni parte veluti ancisum, hoc est, rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest. Pelta, scutum brevissimum in modum lunae mediae: cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex auro probato . Cetra scutum loreum sine ligno, quo utuntur Afri et Mauri. De quo poeta Virgquasi parva, non clypeum. Dicitur autem et testudo scutum, nam in modum testudinis fit clypeus. Est et testudo scutorum conexio curvata in testudinis modum. Namque in ar
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ maxima: atq ideo minimis me¬
autẽ sillabarum in pedibꝰ: a duobus
usq ad sex ꝓtenditur. Ulteriꝰ enim ñ ꝓ¬
cedit: quia usq ad sex sillabas tendun¬
tur pedes. Tempora in pedib sunt:
quanta unusquisq pes habeat. Re¬
solutio ẽ pedum. quando ꝓ una longa
duȩ breues ponunt᷑ aut ꝓ duab lon
sectaq intexunt abiete costas. Abiete
nunc resolutio ẽ spondei. in ꝓceleuma¬
tico. In qua resolutione: semꝑ sinalin¬
pham sequit᷑ uirgilius. Ex una longa
duȩ breues fuint: ex duab autẽ bre¬
uib. longa nunquã fit. findi entmi
solida possunt: solidari scissa ñ possunt.
Figura ẽ: cuiꝰ nota sillabȩ agnoscunt᷑ Ubi
enim circuli partem inferiorem bis posi¬
tam aspicis: pirrichius ẽ. ui Ubi .i. gem¬
nam iacentẽ: spondeus. Nam nota
breuis: inferior semicirculus. Nota longa.
.I. iacens ẽ. Netra in pedib accidunt: ut a
trocheo trochaicum: a dactilo dactilicum:
a iambo iambicũ. De quib paulo post di¬
cendum est.

Expanded text:
quae est maxima atque ideo minimis meautem syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Resolutio est pedum, quando pro una longa duae breves ponuntur, aut pro duabus long 2, 17: Sectaque intexunt abiete costas. 'Abiete' nunc resolutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt; ex duabus autem brevibus 29 longa nunquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cujus nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inferiorem bis positam aspicis, Pyrrichius est, ; ubi i geminum jacens, spondeus, ––. Nam nota brevis inferior semicirculus , nota longa i jacens est–. 30. Metra pedibus accidunt, ut a trochaeo trochaicum, a dactylo dactilicum, a iambo iambicum, de quibus paulopost dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
putant᷑. Nam & ea quȩ in bestiarũ
numero sunt: tunc uident᷑ manci¬
pium ẽẽ. quando capi siue domari¬
ceꝑint. Ingenu dicti. quia in gen̾e
habent lib̾tatem: ñ in facto sic̃ lib̃ti.
Unde &e eos greci eugenes uocant: qd̾
sint boni generis. Libertꝰ autem
uocatꝰ: quasi lib̾atus Erat enĩ priꝰ
iugo seruitutis addictꝰ. Libertoꝵ au¬
tem filii apd̃ antiquos libtini ap
pellabant᷑: quasi de libertis nati.
Nunc uͦ libertinꝰ aut a liberto factꝰ.
aut possessus. Manumissus dicit᷑.
quasi manu emissus. Apud ueteres
enĩ quotiens manumittebant᷑. alapa
mabant. Unde & manumissi dicti: eo
qͦd manumitterent᷑. Oediticii: pͥmũ
a deditione sunt nuncupati. Dedicio
enĩ dicitur. quando se uicti aut uin¬
cendi hostes uictoribꝰ tradunt: quibꝰ
hȩc origo nominis fuit. Dũ quondam
adu̾sum popłm romanũ serui armiᷤᷤ
sumptis dimicassent. uicti se ded̾unt:
comp̃hensiq uaria turpitudine af¬

Expanded text:
putantur. Nam et ea que in bestiarum putantur. Nam et ea que in bestiarum numero sunt, tunc videntur mancipium ecoeperint. Ingenui dicti, quia in genere habent libertatem, non in facto sicut liberti. Unde et eos Graeci εὐγενεῖς vocant, quod sint boni generis. Libertus autem vocatus quasi liberatus. Erat enim prius iugo servitutis addictus. Libertorum autem filii appellabantur quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus aut possessus. Manumissus dicitur quasi manu emissus. Apud veteres enim quoties manumittebant, alapa mabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu emitterentur. 49. Dedititii primum a deditione sunt nuncupati. Deditio enim dicitur quando se vincti aut vinciendi hostes victoribus tradunt, quibus haec origo nominis fuit. Dum quondam adversus populum Romanum servi armis sumptis dimicassent, vincti se dederunt, comprehensique varia turpitudine af
Abbreviated transcription (Latin):
Iam inferiꝰ quartũ aliquod genus
ñ est. Quãuis autẽ senatoria quisq
origine ẽẽt. usq ad legitumos annos
romanꝰ eques erat: deinde accipie¬
bat honorem senatoriȩ dignitatis.
Censores apd̾ ueteres romanos erant.
Est enĩ nom̃ censoris: dignitas iudicialis.
Censere enĩ: iudicare est. Item censores st̃
patͥmonioꝵ uidices: a censu eris appel¬
lati. Iudices dicti. quasi ius dicentes
tem disceptare est: iuste uidicare. Non
est autẽ iuidex: si ñ est in eo iusticia.
p̃sunt. Pretores autẽ: quasi p̃ceptores
ciuitatis & pͥncipes. Idem &e questores
quasi quesitores: eo qd̵ questionibꝰ p̃¬
sunt. Consiliũ enĩ & causa: apud eos
est. Proceres sunt pͥncipes cuuũ uł¬
ciuitatis: quasi p̃cedes. qd̾ ante om̃s
honore p̃cedant. Unde & capita tra¬
bium quȩ eminent extra parietes
ꝓceres dicunt᷑: eo quod pͥmo ꝓcedant.
tlinc autẽ ad pͥmores facta est trans¬
latio: qͦd a cetera multitudine ꝓmi¬

Expanded text:
Iam inferius quartum aliquod genus Iam inferius quartum aliquod genus non est. Quamvis autem senatoria quisque origine esset, usque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti tem disceptare est iuste iudicare, non enim est iudex si non est in eo iustitia. praesunt. Praetores autem quasi praeceptores civitatis et principes. Idem et quaestores quasi quaesitores, eo quod quaestionibus praesunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatis, quasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc ad primores facta translatio, quod a cetera multitudine promi
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ est. Grece autẽ popłs laos dicit᷑. a
lapidibꝰ. Uulgus est passim in habi¬
tans multitudo. quasi quisq quo uult.
Tribꝰ dicunt᷑. tamquã curiȩ & congre¬
gationes distincte popłoꝵ. Et uocate
rie fuerunt a romulo disꝑtiti. in se¬
natoribꝰ. militibꝰ. &e plebibꝰ. Quȩ tam̃
tribꝰ nunc multiplicatȩ: nom̃ pristi¬
num retinent. Senatui nom̃ etas
dedit: qͦd seniores ẽẽnt. Alii a sinendo.
dictos accipiunt senatores. Ipsi enim
agendi facultatẽ dabant. Senatꝰ¬
consultꝰ. a consulendo & tractando ẽ
dictꝰ. quod sic fit ut consulat & noce¬
re ñ possit. Patres aut̃ẽ ut salustiꝰ
dicit: a curiȩ similitudine uocati st̃.
Nã sicut patres filios suos: ita illi rẽ¬
publicã alebant. Patres conscͥpti
qͥa dum romulus decem curias se¬
natoꝵ elegisset: nomina eoꝵ p̃senti
popło in dabulas aureas contulit:
atq uide patres conscͥpti uocati. Pri¬
mi ordines senatoꝵ dicunt᷑ illustres:
scdi expectabiles: tercii clarissimi.

Expanded text:
iorum. Grece autem populus laos dicitur, a lapidibus. Vulgus est passim inhabitans multitudo, quasi quisque quo vult. Tribus dicuntur, quasi curie et congregationes distincte populorum, eo rie fuerint a Romulo disnatoribus, militibus et plebibus. Quae tamen tribus nunc multiplicatae nomen pristinum retinent. Senatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dictus, quod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres autem, ut SallustiusCat. 6 dicit, a curae similitudine vocati sunt. Nam sicut patres filios suos, ita illi rempublicam alebant. Patres conscripti, quia dum Romulus decem curias senatorum elegisset, nomina eorum praesenti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti vocati. Primi ordinis senatorum dicuntur inlustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi.
Abbreviated transcription (Latin):
elegiaci: ubi p̃misso uno longiore.
alt̾ breuior componitur: atq in
singłis quibꝰq maioribꝰ. sequentes
minores quasi clausulȩ recinnant.
quasi p̃cisos uersus. integris subiectos.
ut apud oratium. beatꝰ ille qui ꝓcul ne¬
gociis. deuide sequit᷑ precisus. ut prisca
gens mortaliũ. sic & deinceps. alterni
quibꝰ aliqua pars deest. & ipsi p̃ceden¬
tibus similes s minores. Centones
apud graminaticos uocare solent: qͥ
de carminibꝰ homeri seu uirgilii. pro¬
pria oꝑa more centenario ex multis
hinc iide compositis in unũ sarci¬
unt corpꝰ. ad facultatẽ cuiusq ma¬
teriȩ. Deniq proba uxor. adelfi cen¬
tonem ex uirgilio de fabrica mun¬
di & euuangłiis plenissime exp̃ssit:
materia composita scđ̾m uersus. &
uersibꝰ scdm materiam concinna¬
tis. Sic quoq & quidam pomponiꝰ
ex eodem poeta int cetera stili sui
ocia titirem in xp̃i honorem cõpo¬
suit: similit̃ & de eneidis.¬

Expanded text:
elegiaci, ubi praemisso uno longiori, elegiaci, ubi praemisso uno longiori, alter brevior componitur, atque ita in singulis quibusque majoribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. 24. quasi praecisos versus integris subjectos, ut est apud Horatium: Beatus ille qui procul negotiis, deinde sequitur praecisus: Ut prisca gens mortalium. Sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. 25. Centones apud grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri, vel Virgilii, ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cujusque materiae. 26. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Virgilio, de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia composita secundum versus, et versibus secundum materiam concinnatis. Sic quoque, et quidam Pomponius ex eodem poeta inter caetera styli sui otia Tityrum in Christi honorem composuit; similiter et de Aeneid
Abbreviated transcription (Latin):
dicarunt: & istiꝰ generis carmen as¬
sumptum ẽ. Quod genus pͥmum a
gentilibꝰ in scenis celebrabatur: pꝰtea
tantũ in nuptiis hesit. Uocatũ autẽ
epytalamiũ: eo qͦd in thalamis de¬
cantet᷑. Trenos quod latine lam̃¬
tum uocamꝰ primus uersibꝰ ihere¬
mias cõposuit. suꝑ urbem iherłm¬
Post hunc apd̾ grecos symonides po¬
eta liricus: adhibebant᷑ autem fu¬
neribꝰ atq lamentis. Similit̃ & nc̃.
Epytaphiũ grece: latine supra tu¬
mulum. Est enuĩ titulus mortuoꝵ.
qͥ in dormitione eoꝵ fit: qͥ iam de¬
functi sunt. Scribitur enĩ ibi uita.
mores. & etas eoꝵ. Poesis dicitur
greco nomine: opus multoꝵ libroꝵ
Poema: uniꝰ: idilion: paucoꝵ uer¬
suum: disticon: duoꝵ: monosticon:
uniꝰ. Epygramina ẽ titulus: qd̾
in latinũ suꝑscriptio interp̃tatur.
scriptio dicitur. Epodon in poe¬
mate: clausula breuis ẽ. Dictum
autẽ epodon. qͦd adornat᷑ ad speciẽ

Expanded text:
dicarunt, et istius generis carmen addicarunt, et istius generis carmen adsumptum est. Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabatur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatum autem epithalamium eo, quod in thalamis decantetur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super urbem HierPost hunc apud Graecos Simonides poeta Lyricus. Adhibebantur autem funeribus atque lamentis; similiter et nunc. 20. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit qui jam defuncti sunt. Scribuntur enim ibi vita, mores et aetas eorum. 21. Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum; poema, unius. Idylion, paucorum versuum; distichon, duorum; monostichon, unius. 22. Epigramma est titulus quod in Latinum superscriptio interpretatur: 70 scriptio dicitur. 23. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon quod accinatur ad speciem
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq syraciisis pͥmum cõpositũ
a pastoribꝰ opinantur: nonnulli¬
a lacedemone. Namq transeunte in
traciam xerse rege ꝑsarum. cũ spar¬
tane uirgines sub hostili metu neq
egredi urbem. neq pompam choꝵq
agrestem diane de more exerc̾ent:.
turba pastoꝵ ne religio p̃teriret.
eunde in conditis cantib celebra¬
runt. Appellat᷑ autem bucolicum
de maiori parte: quãuis opilionũ
caprarioꝵq sermones in his ce can¬
tica inserant᷑. Uinnos prumum
dauid ꝓpħa in laudem di compo¬
suisse ac cecinisse manifestum ẽ:
deinde apd gentiles pͥma mem¬
mia timothȩ effecit in appollinẽ
&e musas. quȩ fuit temporibus
enniz longe post daiuid. Hymns
autẽ: ex greco in latinũ laudes interpre¬
tant᷑. Epytalamia sunt carmina nu¬
bentiũ: quȩ decantant᷑ ab scolasticis
in honorem sponsi e sponse. Hec pͥmũ
salomon edidit: in laudem eccłiȩ & xp̃i
Ex quo gentiles sibi epytalamiũ uen¬

Expanded text:
plerique Syracusis primum conpositum plerique Syracusis primum conpositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Thraciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines sub hostili metu neque egredi urbem neque pompam chorumque agrestem Dianae de more exercerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eundem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum de maiori parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in eis et cantica inserantur. Hymnos primum David prophetam in laudem Dei conposuisse ac cecinisse manifestum est. Deinde apud gentiles prima Memmia Timothoe fecit in Apollinem et Musas, quae fuit temporibus Ennii longe post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit in laudem Ecclesiae et Christi. Ex quo gentiles sibi epithalamium vin
Abbreviated transcription (Latin):
rib adequatꝰ: ex ametrum uersũ
dactilo spondeoq decurrit. Hoc
apud grecos acathesius milesius
fert᷑ primus cõposuisse: uł ut alii
putant feretides syrus. Qd metrũ:
ante homerũ phytium dictũ est.
Post homerũ: heroicum nominatũ.
Phytium autẽ uocare uolunt: eo qd
hoc genere metri oracula appollinsᷤ
sint edita. Nlam cũ in parnaso phitonẽ
serpentẽ in uinditam matris sagittis
insequeret᷑: accolȩ delfici hoc illũ metͦ
hortati sunt dicentes. ut ait teren
quod modulatio eiusdem carminis
conueniat miseris. Terentianus hos
elegos dicere solet: quod clausula
talis tristibꝰ ut tradunt aptior. ẽẽt
modis. Hic autẽ uix om̃ino constat
a quo sit inuentꝰ: nisi quia apud
nos enuiꝰ eum pͥor usus ẽ. Nam apd
grecos sic adhuc lex grammaticoꝵ
pendet: ut sub uidice res religata
sit. Nam quida eoꝵ colofonium
quendã: quidam archilocũ aucto¬
rem atq inuentorem ẽe uolunt.
ucolicũ id est pastorale carm̃:

Expanded text:
ribus adaequatus hexametro versu, ribus adaequatus hexametro versu, dactylo spondeoque, decurrit. Hunc apud Graecos Achatesius Milesius fertur primus conposuisse, vel, ut alii putant, Pherecydes Syrus. Quod metrum ante Homerum Pythium dictum est, post Homerum heroicum nominatum. Pythium autem vocatum volunt eo, quod hoc genere metri oracula Apollinis sint edita. Nam cum in Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, dicentes, ut ait Terentquod modulatio eiusdem carminis conveniat miseris. Terentianus hos elegos dicere solet, quod clausula talis tristibus, ut tradunt, aptior esset modis. Hic autem vix omnino constat a quo sit inventus, nisi quia apud nos Ennius eum prior usus est. Nam apud Graecos sic adhuc lis Grammaticorum pendet, ut sub iudice res relegata sit. Nam quidam eorum Colophonium quendam, quidam Archilochum auctorem atque inventorem volunt. Bucolicum, id est pastorale carmen,
Abbreviated transcription (Latin):
roicum. elegiacũ. bucolicũ. Heroicũ
enĩ carmen dictũ: quod eo uiroꝵ fortiũ
res & facta narrant᷑. Nam heroes ap¬
pellantur uiri quasi aerii &e celo dig¬
ni ꝓpt̾ sapientiam & fortitudinem:
quod metrũ auctoritate cet̾a metra
p̃cedit. Inus ex om̃ib tam maximis
oꝑib aptꝰ quã paruis suauitatiᷤ &
dulcedinis eque capax. quibꝰ uirtu¬
tibꝰ nomen solus optinuit. ut heroicũ
uocaret᷑: ad memorandas scilicet he¬
roum res. Nam e p̃ ceteris simpliciᷤ¬
simꝰ habetur. constatq duobꝰ pedibꝰ
dactilo &e spondeo. ac sepe pene uł ex
hoc uł ex illo. nisi qͦd demꝑantissimꝰ
fit utriusq mixtura. quã si instru-¬
atur a singulis. om̃ibꝰ quoq metris
prior ẽ. Hoc pͥmum moyses in can¬
tico deuteronomii longe ante fereci¬
dem & homerũ cecinisse ꝓbatur.
Inde apparet antiquiꝰ fuisse apud
hebreos studiũ carminũ: quã apd
gentiles. Siqͥdem & iob moysi tempo¬

Expanded text:
roicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum roicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum enim carmen dictum, quod eo virorum fortium res et facta narrantur. Nam heroes appellantur viri quasi aerii et caelo digni propter sapientiam et fortitudinem. Quod metrum auctoritate cetera metra praecedit; unus ex omnibus tam maximis operibus aptus quam parvis, suavitatis et dulcedinis aeque capax. Quibus virtutibus nomen solus obtinuit, ut heroicum vocaretur ad memorandas scilicet eorum res. Nam et prae ceteros simplicissimus habetur constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo, ac saepe pene vel ex hoc vel ex illo; nisi quod temperantissimus fit utriusque mixtura quam si instruatur a singulis. Omnibus quoque metris prior est. Hunc primum Moyses in cantico Deuteronomii longe ante Pherecyden et Homerum cecinisse probatur. Unde apparet antiquiorem fuisse apud Hebraeos studium carminum quam apud gentiles, siquidem et Iob Moysi tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Apedib metra uocata. ut dactilica.
iambica. trochaica: a trocheo enim
trochaicũ metrũ nascitur: a dactilo
dactilicũ: sic & alia a suis pedibus.
Anumero: ut exametrũ. pentametrũ.
trimetrũ. Nam senarios uersus nos
ex numero pedũ uocamꝰ. Hos greci qͥa
geminos feriunt: trimetros dicunt.
Ex ametros autẽ latinos. pͥmũ fecisse
enniꝰ traditur: eosq longos uocat. Ab
inuentoribꝰ metra appellata dicunt᷑.:
ut anacreonticũ. safficũ. archiloicũ.
Nam anacreontica metra. anacreon
composuit: saffica saffo mulier edidit.
Archiloicos: archilocus qͥdam scripsit.
Colofonios: colofoniꝰ quidam exercuit.
Sotadicoꝵ quoq reꝑtor ẽ sõtades: ge¬
nere cretensis. Symonidia ꝙͦ metra:
symonides poeta liricus composuit. A fre¬
quentatoribꝰ: ut asclepiadia. Non enĩ ea
asclepiꝰ inuenit: s ꝓinde ita uocata:
quod ealłe elegantissime & frequentissi¬
me usus sit. A rebꝰ quȩ scribunt᷑: ut he¬

Expanded text:
A pedibus metra vocata, ut dactylica, A pedibus metra vocata, ut dactylica, iambica, trochaica. A trochaeo enim trochaicum metrum nascitur, a dactylo dactylicum; sic et alia a suis pedibus. A numero, ut hexametrum, pentametrum, trimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse Ennius traditur; eosque 'longos' vocant. Ab inventoribus metra appellata dicuntur, ut Anacreonticum, Sapphicum, Archilochium. Nam Anacreontica metra Anacreon conposuit; Sapphica Sappho mulier edidit; Archilochios Archilochus quidam scripsit; Colophonios Colophonius quidam exercuit. Sotadeorum quoque repertor est Sotades genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut he
Abbreviated transcription (Latin):
quia certis pedũ mensuris atq
spaciis t̾minantur: neq ultͣ
dimensionẽ dempoꝵ constituta pro¬
cedunt. Mensura eiũ grece: metrum
dicit᷑. Uersus dicti. ab eo qͦd pedibꝰ in or¬
dine suo dispositis. certo fine mode¬
rantur ꝑ articulos quȩ cesa & membra
nominantur: qui ne longuis ꝓuolue¬
rentur quã iudicium poss sustinere. mo
dum statuit ratio unde reuerteretur:
& ab eo ipso uersũ uocatum qͦd reuertit᷑.
Huic adheret richinꝰ. qui ñ est certo fine
moderatꝰ: s tam̃ racionabiliter ordina¬
tis pedibꝰ currit. Qͥ latine nichil aliud.
meros memini si uerba tenerem. Car¬
men uocatur: qͥcquid pedibꝰ continet᷑.
Cui datum nom̃ existimant. seu quod
carptim ꝓnunciaret᷑: unde hodie la¬
nam quã purgantes discerpunt car¬
minare dicimꝰ: seu qͦd qui illa cane¬
rent: carere mente existimabantur.
Metra uł a pedibꝰ nuncupata. uł a rebꝰ
quȩ scribunt᷑. uł ab inuentoribꝰ. uł a
frequentatoribꝰ: uł a numero sillabaꝵ

Expanded text:
quia certis pedum mensuris, atque spatiis terminantur, neque ultra dimensionem temporum constitutam procedunt. Mensura enim Graece μέτρον dicitur. 2. 66 Versus dicti abeo quod, pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui caesa et membra nominantur. Qui ne longius provolverentur quam judicium posset susdum statuit ratio unde reverteretur; et ab eo ipsum versum vocatum, quod revertitur. Huic adhaeret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit; qui Latine nihil aliud meros memini, si verba tenerem. Carmen vocatur quidquid pedibus continetur: cui datum nomen existimant seu quod carptim pronuntietur, unde hodie lanam, quam purgantes discerpunt, 'carminare' dicimus: seu quod qui illa canerent carere mentem existimabantur. Metra vel a pedibus nuncupata, vel a rebus quae scribuntur, vel ab inventoribus, vel a frequentatoribus, vel a numero syllabarum.
Abbreviated transcription (Latin):
nium xp̃i passiones sustinuerunt: &
usque ad mortẽ ꝓ ueritate certauert̃.
Quod uͦ ñ testes quod latine utiq possu¬
mus. s grece mr̃es appellamꝰ: famili¬
ariꝰ ȩccł̃iȩ auribꝰ hoc grecũ uerbũ re¬
sonat: sicut & multa greca nomina
quȩ ꝓ latinis utimur. Nr̃m pͥmꝰ
in nouo testam̃to stephanus fuit:⁊
qͥ hebreo sermone int̃pretat᷑ norma:
qͦd pͥor fuit in mr̃io ad imitationẽ
fideliũ. Iem autẽ: & greco sermone
in latinũ uertit᷑ coronatꝰ. Et hoc ꝓ¬
pħice: ut qͦd sequeret᷑ in re. uatici¬
nio qͦdam futuri pͥus in uocabulo
resonaret. Passus est enĩ: & qͦd uo¬
cabatur accepit. Stephanus enĩ:
corona dicct᷑. Humilit̃ lapidatꝰ: s
sublimit̃ coronatꝰ. Quo autẽ sc̃
mr̃ii genera. Unũ in aꝑta passione:
alterum in occulta animi uirtu¬
te. Nã multi hostis insidias tole¬
rantes. & cunctis carnalibꝰ deside¬
riis resistentes: ꝑ hoc qͦd om̃i poten¬
ti se d̾o in corde mactauerunt etiã

Expanded text:
nium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utique possemus, sed Graece martyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
abeo qui disciplinas etrus¬
cas stagetis & bacitidis .xu. uolu¬
minib explanauit ita ait. fibrei
iecoris sandaracei coloris dũ fui̾nt
manales. tunc uerrere opus ẽ pe¬
tras .i. quas solebant antiqui in
modũ cilindroꝵ ꝑlimites crahere
ꝓpliuue cõmutanda in opia.¬

Expanded text:
abeo qui disciplinas Etruscas Tagetis et Battiadis quindecim uoluminibus explanauit, ita ait : ʻFibrae iecoris sandaracei coloris dum fuerint, manales tunc uerrere opus est petrasʼ, id est quas solebant antiqui in modum cylindrorum per limites trahere pro pluuiae commutandam inopia
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo ẽ: que numeris arichine¬
ticȩ diuidi potest. Magnitudines
racionales sunt: quarũ mensuram
scire possumꝰ. Irracionales uͦ: qua¬
rum m̃sure quantitas cognita ñ
habetur.¬

Expanded text:
magnitudo est, que numeris arithmetice dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quarum mensuram scire possumus: irrationales vero, quarum mensure quantitas cognita non habetur
Abbreviated transcription (Latin):
N breuiculis quoq quib militum
nomina continebant᷑. ꝓpria nota
erat apud ueteres: qua inspiceret᷑
quanti ex militib suꝑ essent. qnͣtiq
in bello cecidissent T nota in capi¬
te uersiculi posita: suꝑstitem desi¬
gnabat. Et uͦ: ad uniꝰcuiusq de¬
functi nom̃ apꝑonebatur. Unde
& habet ꝑ mediũ telum: id÷ mor.¬
tis signũ. De qua ꝑsius ait. Et
potis est nigrum uicio p̃figere theta.
Cũ autem imꝑitiam significare uellers.
lauta littera usi sunt: sicut mortem
significabant cũ ponebant theta ad

Expanded text:
n breviculis quoque quibus militum nomina continebantur 40 propria nota erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent, quantique in bello cecidissent. T nota in capite versiculi posita superstitem designabat. Θ Vero ad uniuscujusque defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per medium telum. Id est, mortis signum, de qua Persius ait: Et potis est nigrum vitio praefigere theta. 2. Cum autem impuritiam significare vellent lambda littera usi sunt; sicut mortem significabant cum ponebant theta ad
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta. mercuriꝰ liram condid̃.
¶.ĩii.d.ecce.i.ui. Abymelech annis .iii.
chorus in grecia inuentꝰ. S ũi. d.ecce .l.¬
xiut. Thola anniᷤᷤ xx.ii. pͥamus reg¬
nauit in troia. I ñ. d.ccce.lxxx i. Iair
anniᷤᷤ.xx.ii. carmentis latinas litt̃as
repꝑit.I uiii.iii. Iepthe annis sex.
hercules flammis se iniecit. I .iiii.uiuit.
nam rapuit. I iĩii.xui. Ladon an¬
ni.xiii. troia capta est. Iũu .xx.iuit.
Samson anuiˢ .xx. aschanius albam
condidit. I. uii.xl.iiii. Hely sacerdoᷤ

Expanded text:
XL. Mercurius lyram condidit. IIIMDCCCCLV. Abimelech ann. III. Chorus in Graecia inventus. IIIMDCCCCLVIII. Tola ann. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. nam rapuit, IVM. XVII. 12. Abdon, an. VIII. Troja capta est, IVM.XXV. Samson, an. XX. Ascanius Albam condidit, IVM.XLV. Heli sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
lati quod uolubiles & rotundi.
Asparagus quod spinosa & asꝑa
sit frutex eius. exqua gignitur.
Capparis agrecis nomen sumpsis¬
se uidetur. quod habeat insum¬
mitatib rotunda seminũ capła.
arborica hec ẽ lapsana. Lapistrꝰ.
lapatia hȩc incibo sumpta. stoma-¬
cum confortat. uenerem repͥmit.
Carduus eruca. quasi uruca qd̃
ignite sit uirtutis. & incibo se¬
pe sumpta. ueneris incendiũ
moueat. huius spẽs duȩ. Qua-¬
rum altera usualis. altera agre-¬
stis. acrioris uirtutis. utraq ta¬
men ueneris commouens usũ.
De odoratis oleribus .xi.

Expanded text:
lati quod sint volubiles et rotundi. lati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis, acrioris virtutis; utraque tamen Veneris commovent usum. De odoratis oleribus .
Abbreviated transcription (Latin):
prius aduecta ẽ. Alliũ dictum
quod oleat. Ulpicum appellatũ
quod allii odorem habeat. Fa selos
uocari auint afaselo insula gre¬
cie ubi non ꝓeul mons o limpus
ẽ. Porrus cͣuus duo genera ca¬
pitatus & sectilis. sectilis paruꝰ.
capitatus maior. Beta ap̃nos
holeris genus. apud grecos litt̾a.
Blitum genus oleris saporis e¬
uanidi. quasi uilis beta. Cueu¬
meres quod sint int̾dũ amari.
qui dulces nasci ꝑhibent᷑ si lacte
mellito. eoꝵ semen infundatur.
Curcubita. apopetes. sanapepo.
melipepo. ocinium. greca st̃ noĩa.
& origo eoꝵ latinis incerta. Olus
molle. atriplex. brasica. olisatrũ.
Nasturtiũ sapor. appellauit. qd̾
acrimonia sui. nasũ torqueat.
fungi quod aridi ignẽ concipiant.
fos enim ignis ẽ. Unde & esca
uulgo dr. quod sit fomes ignis &
nutrimentũ. Alii d̾nt fungos uo¬
catos quod sint ex eoꝵ genere qͥdã
int̾emptorii. unde & defuncti.
Tub̾am dumor terre ꝓdit. eaq cau¬

Expanded text:
prius advecta est. Alium dictum prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est;o unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque cau
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũ sit sapore napo similis. ñ
inradice. s intirso conscendit.
ut caulis. Sinapis appellat᷑.
quod foliis sit similis napis.
Nafanum greti. nos radicem uo¬
camus. eo quod totus deorsũ niti¬
tur dum reliqua olera insũma
magis ꝓsiliant. Cuius semine ma¬
cerato qui squis suas manus infe¬
cerit. serpentes impune tractabit.
Siquidem exipsius radice etiam
ebur albescit. incibo quoq uene¬
no resistit. Nam contra uenena.
radices. nuces. lupini. citrum.
apium. ꝓsunt. s contra fut᷑m.
non contra acceptũ uenenum.
Unde & apud ueteres ante alias
epulas hȩc solebant apponere
mensis. Lactuca dicta ẽ quod a¬
bundantia lactis exuberet. seu
quia lacte nutrientes feminas
implet. hȩc & in uiris ueneris
usum cohercet. Lactuca agrestis
qmͣ sarraiam nominamꝰ. eo quod
intus tofus. Cepa uocat᷑. quia
ñ aliud ẽ nisi tantũ caput. Asca¬
lonia nuncupata ex una urbiũ
p alestinȩ quȩ ascalon dr̃. unde

Expanded text:
quia dum sit sapore napo similis, non quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt; sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis adponere. Lactuca dicta est quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas inplet. Haec et in viris Veneris usum coercet. Lactuca agrestis est quam serraliam nominamus, quod intus tobus. Cepa vocatur, quia non aliud est nisi tantum caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
rum. caulis diceretur. quia tirsꝰ
ipsuis amplius ceteris olerib
coalescit .i. crescit. Est autẽ gn̾a
mitas olerũ uel arboꝵ inqua in¬
gens uirtus naturalis ẽ. Malua
ex parde greco uocabulo appellat᷑.¬
di aluiũ. soluendiq naturã ħt.
Cuiꝰ succo siquis se oleo mixto ꝑun¬
.xit. ab apib negatur ferui folia
eiꝰ ex oleo trita e imposita: scorpi¬
onib credunt᷑ auferre torporem.
Pastinaca uocata. quod eiꝰ radix p̃¬
cipuus pastus sit hominib. Est
enim odoratu iocunda. cibo dele¬
ctabilis. Rapa dicta arapiendo.
.i. comprehendendo. Est autẽ ra¬
dice amplior napo. sapore dul¬
cior. & folio tenui. Napus asi-¬
militudine rape uocatus. nisi
quod foliis latior. & radicis¬
eius gustus sub accrior ẽ. No¬
minis autẽ affinitas inutrisq
inde pene cõmunis. quiautri¬
usq semen in altm̃ iucissim mu¬
tatur. Nam rapa in alio solo ut
inrapam. N apo caulis exduobꝰ
olerib compositũ nomen habet.

Expanded text:
rum caulis diceretur, quia thyrsus rum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem genermitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatdi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, utin rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet,
Abbreviated transcription (Latin):
plurimus agroꝵ sit. Unde & eum
greci agrestem uocauerunt. licet
om̃is herba gramen uocet᷑ abeo
quod germinet. sicut robur omĩs
ligni. cutis & spẽs ab eo quod sit
firmissima. filix a singularitate
folii dicta. Deniq ex una uirgła
altitudine cubitali. una scissa
quod sit inutile & infecundum
fenũ dictũ quod ex eo flãma nutͥ¬
tur. Fos enim flãma ẽ. Manipu¬
lũ dicimus. fascem feni. & dictũ
manipulũ quod manũ impleat.
De oleribus. x.¬
nominatꝰ quod ibi semper
aliquid oriat᷑. Nam cũ alia terra
semel inanno aliquid creet:
ortus nunqmͣ sine fructu ẽ. Ho¬
lus ab alendo dictũ eo quod pri¬
mũ homines olerib alerentur.
antequam fruges & carnes edent
Tantũ enĩ pomuis arboꝵ & olerib
alebant᷑. sicut animalia herbis.
Caulix ẽ generalit̾ herbaꝵ & ho¬
lerum medius frutex. qui uulgo
dirsus dr̃ quod aterra sursum
conscendat. ex quo diriuatum ẽ¬
ut specialit̾ quoddam genus ole¬

Expanded text:
plurimis agrorum sit: unde et eum plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωστιν vocaverunt. Licet omnis herba gramen vocetur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa quod sit inutile, et infecundum. Fenum dictum, quod eo flamma nutritur, φῶς enim flamma est. Manipulum dicimus fascem feni. Et dictus manipulum quod manum inpleat. De oleribus . Honominatus quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum eut specialiter quoddam genus ole
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uarro ferulȩ medullam. qmͣ
apodelon greci uocant. Nonnul¬
li aferiendo ferulam dñt. Ad hanc
enĩ pueri & puelle uapulare so¬
lent. Huius sucus galbanum ẽ.
Papirum dictũ. quod igni & cereis
ẽ aptum. Piron enĩ greci ignem
getes teguntur sine nodo. Deqͣ
Qui inimicus ẽ etiam inscirpo no¬
dum querit. Fucus genus herbe
ẽ de qua tinguitur uestis. Dicta
na colores. Alga nascit᷑ maquis
abalgore aquȩ ł quod alliget pedes
quia crassa ẽ foliis aquam ex
parte suꝑantib. Lilua & tipus
herbȩ circa fontes & paludes
stagnisq nascuntur. Ex quib
ulua .i. alga mollis & quodammͦ
fungus dicta abuligine.Ti pꝰ
uͦ que se abaquis inflat. unde
etiam ambitiosoꝵ & sibi placen¬
tium hominũ tumor tipus dr̃.
Carex herba acuta & durissima.
sparto similis. De qua uirgilius.
frutex uirgosus. sine foliis ab asꝑi¬
tate uocatus. Uolumina enĩ funi¬
um qui ex eo fiunt asꝑa sunt. Gra-¬
men asitu potius dictum quod

Expanded text:
esse ferulae medullam, quam esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem getes teguntur, sine nodo; de qu'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta na colores. Alga nascitur in aquab algore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantibus. Ulva et typhus herbae quae circa fontes et paludes stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto similis. De qua Vergilius frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Arnoglosus .i. agni lingua que
a romanis plantago đr. quod plan-¬
ta eiꝰ cito adhereat. terrȩ. hanc
multi ꝓ holere uescuntur. her¬
pillus quȩ apud nos serpillus
uocatur. pro eo quod radices eiꝰ
longe serpant. Eadem & matris
ammola ꝓpter quod menstrua
moueat. Aristolatia dr qd̾ mulie¬
rib fetis optima sit. Nam suꝑ ses¬
sa post partum matricẽ benefi¬
cio uaporis expurgat. Huius
herbe genera sunt duo. quaꝵ
una aristolatia rotunda dicit᷑.
ꝓpt̾ quod radicem rotundam ha
beat. Altera aristolatia longa
quia longam radicem habeat
cum ramis & foliis longioribus.
qmͣ etiam dactilion uocant. qd̃
sit radice robore digitali & longa
ni senectionẽ uocant. Nascitur¬
ꝑmacerias. Pullios dicta quod
semen simile pulicis habeat.
unde & eam latim herbam pu¬
licarem uocant. Gerabotane id̾o
agrecis hoc nom̃ accepit. quod
remediis ac ligamentis hominũ
& purificationib sacerdotũ. a
gentilib apta ꝓbaret᷑. Unde &

Expanded text:
Arnoglossos, id est agni lingua, quae Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristolochia rotunda dicitur, propter quod rotundam rabeat; altera aristolochia longa, quia longam radicem habet, cum ramis et foliis longioribus, quam etiam et dactylitem vocant, quod sit radice robore digitali, et longni senecionem per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
orcis uocant. Item & leporina ꝓpt̾
quod caulẽ mollẽ emittat. Witica
ex eo uocata: quod tactus eiꝰ corpꝰ
adurat. Est enim ignee omino
nature. & tactu ꝑurit. Uñ & pru¬
riginẽ facit. Artemesia herba
diane agentilib consecrata est.
unde & nuncupata. Grece enim
ce dicta quod mali matiani odorem
habeat. sitq breuis derreq uici¬
na. Camidios agrecis appellata
quod sit breius. & ꝑ terrã strata
& minuta. foliis paruissimis. Pe¬
on quidã medicus fuit a quo peo¬
nia herba ꝑhibetur inuenta. ut
omerus dicit. hanc quid̃a glesid̾e
uocant quod dulcis saporis sit.
ł pentorobinã anumero granoꝵ.
Tut alii dactilosam a digitoꝵ
similitudine. Nascitur insilius.
Doglosos agrecis dicta eo quod
folia asꝑrima. ad modu lingue
boius habeat. quȩ mirũ in modũ
ob sapientiã nutriendã uino in¬
fundenda. aueterib memorat᷑.
Conuiuii quoq hilaritatẽ p̃bere
fertur. ꝓ holere etiam sumitur.

Expanded text:
ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, unde et nuncupata; Graece enim ce dicta quod mali Matiani odorem habeat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ quod sit radix. quasi radix
barbara. quasi radix pontica.
usquiamus agrecis dictaalati-¬
nis herba calicularis quod ealicłi
eiꝰ infiguram cantaroꝵ nascant᷑.
ut ẽ mali punici. quoꝵ ora serrata
sunt. habentes intrinsecus semina.
papaueris similia. Hȩc herba in
sana uocatur. quia usus eiꝰ ꝑicłosꝰ
ẽ. Deniq si bibatur ł edatur in¬
saniam facit. ł somni imaginem
turbidam. Hanc uulgus mili¬
mendrũ dicit. ꝓpter quod aliena¬
tionẽ mentis inducit. Saxifraga
uocata. quod semen eiꝰ petras in
uesica frangat. atq comminuat.
Gentiana nomen sumpsit. ut me¬
dici memorant abinuentore: ra-¬
dicib aristologice similib. Nas¬
citur subalpib atq galatia. asia.
Satureia. calida. & ꝓpe ignita.
quod ꝓnos facit inuenerem. Sa¬
tirion dicta asatiris ꝓpt̾ incen¬
dium libidinis quam uulgus
stingum uocat. uenerẽ enĩ susci¬
tat. Idem & orcis quodradix eius
inmodũ testiculoꝵ sit. quos greci

Expanded text:
dictum quod sit radix, quasi radix dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit, quos Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
auferantur. matres illoꝵ illis ex
hac herba mederi d̾nr. Eliotro¬
pium nomen accepit pͥmo quod
estiuo sol sticio floreat. quod soł
motib folia circum acta conu̾tat.
unde & alatinis solsequia nun¬
cupat᷑. Nam & sole oriente flores
suos aꝑit. itidem sero claudit.
cum sol occubuerit. Ipsaͤ qmͣ lati¬
ni intubum siluaticũ nuncupant.
hec & uerrucaria quod extinguat
uerrucas ex aqua potata. uel in
cata plasmate posita abstergat.
Panta filon anumero folioꝵ dic¬
ta. unde & eam latini quinq¬
folium uocant. herba ad eo mun-¬
da. ut purificationi & demplis
adhiberi agentilib solita eẽt.
Isopum herba purgandis pul¬
monib apta. Unde &. ueteri te¬
stamento ꝑ isopi fascicłm asꝑge¬
bantur agni sanguine. qͥ mun-¬
dari solebant. Nascit᷑ in petris
herens saxo radicib. Reubar¬
barũ siue reuponticũ. illud
quod transdanubiũ insolo bar¬
barico. istud quod cirea ponticũ
colligitur nominatũ. Reu autẽ

Expanded text:
auferantur, matres eorum illis ex auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem
Abbreviated transcription (Latin):
lib. mala generans insimilitudi¬
ne prunarũ. masculus uͦ foliis be¬
te similib. Papauer herba som¬
enim languentib facit. Rius
alia ẽ usualis alia agrestis. exqͣ
fluit succus. quem opion ap¬
pellant. Coloquintis curcubita
agrestis. & uehement̾ amara.
que similiter ut curtubita ꝑ
terrã flagella tendit. Dicta aut̃
coloquintis. quod sit fructu ro¬
tunda. atq folus ut eucumis
usualis. Centauriã greci uocãt.
qm̃ a cirone centauro fert᷑ reꝑta.
Eadem & lumnnisies quia locis
humectis nascitur. Badem &
sel terre ꝓpter amaritudinẽ. Gli¬
ciriza grece ex eo dicta: quod dul¬
cem radicem habeat. O lici enim
greci dulcem dñt. Fadem adip¬
sos: quia sitientib sitim sedat.
Hragontea uocata quod hasta eiꝰ¬
sit uaria in modũ colubri. simi¬
litudinẽq draconis imittetur.
ł quod eã herbam iuꝑa timeat.
Celidonia ideo dr. ł quod aduen¬
tu hirundinũ uidetur erumꝑe.
ł quod pullis hirundinũ si ocłi

Expanded text:
libus, mala generans in similitudilibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba somenim languentibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro fertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. Chelidonia ideo dicitur vel quod adventu hirundinum videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi