comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mouit exercitum : his consentenea iosephus scripsit. quod reuersus
propterromanorum timorem Abegrpto rex antiochus adhierosoli¬
morum ciuitatem duxerit exercitum: Quoper ueniens An nocentesi
riteam sine conflictione cuiuspiam aperientibus ei portas his qui uolun¬
tati eius consentiebant. Ingressusq ciuitatem hieru solimorum multor
interimerit sibi contraria sapientes: Nec non &iameos quiportam
Aperientes ciuitatem ei tradiderunt propter templi diuitias inter fecerit
multasque abeo Auferens pecunias Ad antio chiam reuersus sit
Postquam autem exspoliauit templum itautua sadĩ asportar& & lu¬
cernas aureas & aramauream & mensam & sacrarium neq de uelis
Abstinuerit : quae ex brsso & coccoerant. Exhauriens aũ & thesau¬
ros nihil poenitus relinquens Ad maximum iudȩos luctum propter hȩc
usque perduxerit: Nam& cotidianas immolationes quas dõ secun¬

Expanded text:
movit exercitum. Iis consentanea Josephus conscripsit, quod reversus movit exercitum. Iis consentanea Josephus conscripsit, quod reversus propter Romanorum timorem ab Aegypto rex Antiochus Hierosolymam duxerit exercitum; quo perveniens anno centesimrit eam sine resistentia cujuspiam, aperientibus ei portas iis qui voluntati ejus consentiebant, ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit sibi contraria sapientes, nec non et eos qui portam aperientes civitatem Dei tradiderunt, propter templi divitias interfecerit, multasque auferens ab eo pecunias ad Antiochiam reversus sit. Postquam autem spoliavit templum, ita ut vasa Dei et lucernas aureas asportaret, et aram auream, et mensam, et sacrarium, neque de velis abstinuerit, quae ex bysso et cocco erant, et exhauriens aurum et thesauros, nihil penitus derelinquens ad maximum Judaeos luctum propter haec usque perduxerit. Namque et quotidianas immolationes quas Deo secun
Abbreviated transcription (Latin):
Conse quenter ergo de eodem rege in prȩdictis historus narratur. q¬
quo d
post quam reuersus est expulsus abegrptiis uenisse eum in iudeam.
hoc est aduersus testamentum scm̃ & spolias se templum & auritulis se
quamplurimum. positoq in arce presidio machedonum. reuersum in
terram suam & postbiennium rursum contraptholomeum exercitum
congregasse Adaustrum: Cumq duo fr̃s ptholome. cleopatre filii
romanos quorum unus marcus publius lenas cum eum stantem inuenis¬
s& in litore & senatus consultum dediss&. quo iubebatur ab amicis
populi romani recedere & suo imperio contentus esse. & ille respon¬
sionem adamicorum consilium detuliss&. Orbem dicitur fecisse
in arenis. baculo quen tenebat manu. & circum scripsisse regem
atq dixisse: senatus & populus romanus precipiunt. Vt in isto
loco respondeas quid consilii geras: Quibus dictis. ille perterritus ait:
Si hoc plac& senatui & populoro mano recedendum est: Atq ita statim

Expanded text:
Consequenter ergo de eodem rege in praedictis historiis narratur quod postquam reversus est expulsus ab Aegyptiis, venisse eum in Judaeam, hoc est adversus testamentum sanctum, et spoliasse templum et aurum tulisse quamplurimum, positoque in arce praesidio Macedonum, reversum in terram suam et post biennium rursum contra Ptolomaeum exercitum congregasse ad austrum. Cumque duo fratres Ptolomaei, Cleopatrae filii,Romanos, quorum unus Marcus Publius Letias, cum eum stantem invenisset in littore, et sanatusconsultum dedisset quo jubebatur ab amicis populi Romani recedere et suo imperio contentus esse, et ille responsum ad amicorum concilium detulisset, orbem dicitur fecisse Marcus in arenis baculo quem tenebat manu, et circumscripsisse regem atque dixisse: Senatus et populus Romanus praecipiunt ut in isto loco respondeas quid consilii geras. Quibus dictis ille perterritus, ait: Si hoc placet senatui et populo Romano, recedendum est hinc; atque ita statim
Abbreviated transcription (Latin):
SERUNTEI. ETSACRIFICAUERUNT IDOLIS ECOIN QUINAUERT
SABBATUM EIMISITREXANNOCNUS LIBROS PERMANUS
NUNNORUM IN HIE RUSALEM ETINOMNESCIUIATES IUDAT
U SEQUERENTUR LESES GENTIUMTERRAE. ET PROHIBERIN
NO LOCAUSTAETSACRI FICIA ET PLACATIONES FIERI INTEMPLO
DĨ ET PROHIBERENT CELEBRARE SABBATUM ETDIES SOLẼNES
ETCOINOUINARI SC̃AETSC̃MPOPULUMISRL. ENIUSSIT AEDIFICARE
ARAS EIIEMPLA ENDOLA ETIMMOLARI CARNESSUILAS ET PECORA
COMMONIA ETRELIN QUERE FILIOS SUOS INCIRCUMCISOS ETCOINQUI¬
NARI ANIMAS EORUM INOMNIBUSINMUNDISETABTOMINATIONI¬
BUS IAUIOBLIUISCERENTUR LEGEM ETNMUTARENTONIOSTITI¬

Expanded text:
serunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquinaverunt serunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquinaverunt sabbatum et misit rex Antiochus libros per manus nuntiorum in Hierusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancta et sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes i
Abbreviated transcription (Latin):
gitur hierus alem habitatores fugiunt quando persecutione fer¬
uente Aluicorporaliter fugiunt ut non scandalizentur. Alumente
refugiunt & scandalum graue in animab: suis patiuntur. Aliiusque
manibus incȩlos effugiunt ut remunerentur. Fitq terra scã habitatio¬
exterorum. quando membris Xp̃i permartrrium coronandis in toto
mundo multiplicatur numerus persecutorum: Dies festieius conuer¬
tentur inluctum. quando ritus cȩleberrimus religionis Xp̃ianae
non permittiturhabere sui fulgoris ornatum. Et sabbata eius in
obprobrium. cumspes quamhabent in futura animartimrequie
ta estignominia eius: Foedatur enim gloria eclẽ infidelium ignomi¬
nia: quando inimico dominante gloria cȩlestium sacramentorum
& honestas diuinorum officiorum impus blas phemantibus
maximum sustin& obprobrium
ETSCRIPSITREXANTIOCHUS OMNIREQUO
SUO UIESSET POPULUS ONUS. ETRELIQUERUNT UNUS GͦE
LEGEM SUAM ETCONSEN SERUNT OMNES GENTES SECUN¬
DUM UERBUN REGIS ANNOCHI EIMULTIEXISRL CONSEN¬

Expanded text:
 Hierusalem fugiunt quando, persecutione fervente, alii corporaliter fugiunt ut non scandalizentur; alii mente fugiunt, et grave scandalum in animabus suis patiuntur, alii in comanibus in coelos effugiunt ut remunerentur; fitque terra sanctaexterorum, quando membris Christi per martyrium coronandis, in toto mundo multiplicatur numerus persecutorum: dies festi ejus convertuntur in luctum, quando ritus celeberrimus religionis Christianae non permittitur habere sui fulgoris ornatum; et sabbata ejus in opprobrium, et spes quam habent in futura animarum requie ta est ignominia ejus. Foedatur enim gloria Ecclesiae fidelium ignominia, quando inimico dominante gloria coelestium sacramentorum et honestas divinorum officiorum impiis blasphemantibus maximum sustinet opprobrium. Et scripsit rex Ansuo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consen
Abbreviated transcription (Latin):
NOETFIRMO ETURRIBUS FIRMIS ET FACTAEST ILLIS IN ARCIM
ETPOSUERUNT ILLIE GENTEM PECCATORUMUIROS INIQUOS ETCON¬
OALUERUNT INTA. ET POSUERUNT ARMAETESCAS. ETCONGREGA¬
UERUNT SPOLIA HIERUSALEM ETREPOSUERUNT ILLIC ETFAC¬
TISUNT IN LAQUEUM MAGNUM : ET FACIUMEST NOC ADIN SIDI¬
AS SC̃IFICANONI ETINDIABOLUM MALUM INISRANEL
ipsius hostis malignus in loco earum arcem impi&atis erigere &blas¬
phemos cultores substituere molitur. Quatenus si pos sibilesit perpra¬
uos homines nomen xp̃ianum quod solum in orbe prȩualuit fundi¬
tus deleatur & diaboli uoluntas in pollutione idolorum & multipli¬
citate peccatorum Expleatur¬
ET EFPUDORUNT SANQUI NEM IN NOCENTEM
PERCUrrum sc̃IfICATIONIS ETCONTAMINAUO¬
RUNT SC̃IFICATIONEM ET FUGERUNTHABITATO¬
RESHIERUSALOM PROPTER EOS ET FACTA OST
HABITATIO EXTERORUM: ET FACTAEST EXTORA
SOMINISUO ETNATI EIUS RELIQUERUNT GAM
Sc̃ipicatio eius desolata est sicut solrrudo di¬

Expanded text:
no et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem no et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel ipsius, hostis malignus in loco eorum artem impietatis erigere, et blasphemos cultores substituere molitur, quatenus, si possibile sit, per pravos homines nomen Christianum, quod solum in orbe praevaluit, funditus deleatur, et diaboli voluntas in pollutione idolorum et multiplcitate peccatorum Et effuderunt sanguinem innper circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo di
Abbreviated transcription (Latin):
Agit enim hocidem hostis nefandissimus suasu malignõ & signis aepdigiis
mendacibus. ut eum homines dm̃ essecredant. & diuinum cultum illiexhibea
quiergo sibi credunt hosinanima spĩtaliter occidit: Quia uresistunt corpo¬
ralicruciatu eos affligit : Vnde euenit quod cum magno dolore mentis
legendum est ut perdat populum multum exisrł. cum plurimos de xp̃i¬
ana religione in apostasiam conuertit : Accipit spolia ciuitatis. cum orna¬
menta ecłȩ tollit succendit eam igni. cum persecutione deuastat.
Distru& domos eius & muros incircuitu. cumplebes credentium dissipat.
Ac defensores eorum hoc est doctores enecat: Captiuasq duc& mulieres
& natos & pecora quia illi quimollitiam animihabent & pueri sunt sensib
accarnalibus desideriis seruientes. morebrutorum animalium uiuunt cap¬
tiuitati aclaqueo antiqui hostis maxime patent
ETE DIFIAUERUNT CIUITATEM DAUIDOURO MAC¬

Expanded text:
agit enim hoc idem hostis nefandissimus suasu maligno signis atque prodigiis agit enim hoc idem hostis nefandissimus suasu maligno signis atque prodigiis mendacibus, ut eum homines deum esse credant, et divinum cultum illi exhibeant. Qui ergo sibi credunt, hos in anima spiritualiter occidit; qui autem resistunt corporali cruciatu eos affligit. Unde evenit, quod cum magno dolore mentis legendum est, ut perdat populum multum ex Israel, cum plurimos de Christiana religione in apostasiam convertit: accipit spolia civitatis, cum ornamenta ecclesiae tollit; succendit eam igne, cum persecutione devastat; destruit domos ejus et muros in circuitu, cum plebes credentium dissipat ac defensores eorum, hoc est doctores, enecat, captivasque ducit mulieres, et natos, et pecora, quod illi qui mollitiem animi habent, et pueri sunt sensibus ac carnalibus desideriis servientes, more brutorum animalium vivunt, captivitati ac laqueo antiqui hostis maxime patentaedificaverunt civitatem David muro mag
Abbreviated transcription (Latin):
ETPOST DUOSANNOS DIERUM MISITREXPRINCI¬
POM TRIBUTORUM IN CIUITATESIUDA OT UENIT
NIERUSALEM CUNTURBAMAGNA ET LOCUTOSESTAOEOS
UERBA PACIFICA INDOLO ET CREDIDERONTEI:ETINRUIT
SUPERCIUITATEMREPENTO OT PERCUSSIT EAM
PLAGAMAENA Et perdidit populuomul tuc
EXISR̃I ETACCEPIT SPOLIA CIUITATIS ET SUCCENDIT EAN
IGNI ET DESTRUXIT DOMOSEIUS ETMUROS IN CIRCUITO ET
CAPTIUAS DUXERUNT MULIERES ETNATOS ET
PE CORA POSSIDORUNT
idem perditionis filius hoc in loco princeps tributorum accipi potest.
Quem princeps huius mundi &rector tenebrarum harum diabolus
Adhoc incitat. ut inciuitatib iude. hoc est inecclesiis xp̃i tributum pec¬
catorum sibi ex soluere exigat: Tamen hoc nonubiq uimagendo
persecutionum expostulat. sed aliquando tormentis aliquando
blandimentis. Aliquandominis & aperta seuitia. Aliquando Aũ¬
fraude & dolo: Vnde scriptumẽ Locutus ẽ adeos uerba pacifica
indolo: Sed qui crediderit ei sibim& ipsi perditionem prȩparat:

Expanded text:
et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederuntliter persecutionis perditionis filius hoc in loco princeps tributorum accipi potest, quem princeps hujus mundi et rector tenebrarum harum diabolus ad hoc incitat, ut in civitatibus Judae, hoc est in Ecclesiis Christi, tributum peccatorum sibi solvere exigat; tamen cum hoc non ubique vim agendo persecutionum expostulat, sed aliquando tormentis, aliquando blandimentis, aliquando minis et aperta saevitia, aliquando fraude et dolo. Unde scriptum est: Locutus est ad eos verba pacifica in dolo. Sed qui crediderit, sibimet persecutionem praeparat;
Abbreviated transcription (Latin):
Primusitaq postalex andrum magnum regnauit syriae seleucus
cognomento nicanor. Annis Xxx duobus. secundus antiochus quiuo¬
cabatur soter Annis xuiiii: Tertius antiochus quiuocabatur theos
inlustris patrem esse. qui frater erat seleuci ceraum & filius seleuci
gallinici regnauit annis .XXXUI: Septimus seleucus qui& philo¬
pator nominatus ẽ. annis .Xii: Postquem antiochus epiphanes.
qui& prȩclarus siue nobilis dicitur frater sel euci philopatoris. &
filius antiochimagni annis xi. de quomodo scriptura narrat
quod ex eis exierit radix peccatrix antiochus inlustris filius antiochi regis
quifuerat romȩ obses : Quimerito radixpeccatrix chcitur. quia stirps
inutilis Ad peccata procliuis & adimpi&atem erat prumptis simus.
sub quo legis dĩpersecutio & machabeorum bella narrantur¬
Colligitur enim omne tempus regnigrecorum. A primo Anno
seleuci nicanoris. usq adinitium regni antiochi epiphanis CXXXUii

Expanded text:
Primus itaque post Alexandrum Magnum regnavit Syriae Seleucus, cognomento Nicanor, annis triginta duobus; secundus, Antiochus, qui vocabatur Sother, annis decem et novem; tertius, Antiochus, qui vocabatur Theos,ris dicit esse patrem, qui frater erat Seleuci Cerauni et filius Seleuci Gallinici, regnavit annis triginta sex; septimus, Seleucus, qui et Philopator cognominatus est, annis duodecim; post quem Antiochus Epiphanes, qui et praeclarus sive nobilis dicitur, frater Seleuci Philopatoris et filius Antiochi Magni, annis undecim, de quo modo Scriptura narrat, quod ex eis exierat radix peccatrix Antiochus illustris, filius Antiochi regis, qui fuerat Romae obses. Qui merito radix peccatrix dicitur, cum stirps inutilis ad peccata proclivis et ad impietatem erat promptissimus, sub quo legis Dei persecutio et Machabaeorum bella narrantuColligitur enim omne tempus regni Graecorum a primo anno Seleuci Nicanoris usque ad initium regni Antiochi Epiphanis anni cen
Abbreviated transcription (Latin):
ortum intra auunculum & puerum ptholomeum proelium
Cumq inter peleusium & montem casium proelium commisissent uictis
duces ptholomei. Porro antiochus parcens Opuero & amititias simu¬
lans ascendit memphis &ibie xmore egypti regnum accipiens pueriq
rebus prouidere sedicens cum modicopopulo omnem aegrptum subiugauit
& abundantes atq uberrimas in gressus est ciuitates fecit quae non fecerunt
patres eius & patres patrumillius sicut indaniele deeo scriptum est
dissipauit. & tamcallidus fuit ut prudentes cogitationes eorum quiduces
pueri erant sua fraude subuerter&.¬
OTCONUORTITANTIOCHUS POSTQUAM PER CUSSIT
AEGUPTUMINCENTESIMO TI QUADRAGESIMO ETERNO ANNO¬
EIASCENDIT ADISRAHEL. ETASCENDIT HIERUSOLIMAM IN MUL¬
IIUDINE GRAUI ET INIRAUITNSC̃IFICATONEN COMSUPTRBIA
EIACCE PITALIARE AUREUM: ETCANDELABRUN LUMNIS TT
OMIUERSAUASATIUS ETMENSAN PROPOSITIONIS ET LIBAOUA
ET FIALAS EEMORIARIOLA AUREA TTUELUM ETCORONAS TN

Expanded text:
ortum est inter avunculum et puerum Ptolemaeum praelium. ortum est inter avunculum et puerum Ptolemaeum praelium. Cumque inter Pelusium et montem Casium praelium commisissent, victi sunt duces Ptolemaei. Porro Antiochus parcens puero, et amicitias simulans, ascendit Memphim, et ibi ex more Aegypti regnum accirebus providere se dicens cum modico populo totam Aegyptum subjugavit, et abundantes atque uberrimas ingressus est civitates, fecitque quod non fecerunt patres ejus et patres patrum illius, sicut in Daniele de eo scriptum est. orum dissipavit, et tam callidus fuit, ut prudentes cogitationes eorum qui duces pueri erant sua fraude subvertconvertit Antiochus postquam percussit Aeget ascendit ad Israhel et ascendit Hierosolymis in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum et candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et
Abbreviated transcription (Latin):
ESI SERMO IN OCULISEORUN. ET DISTNAUERUNT ALIQUI OEEOPOLO
HABIERUNT ADREGEM ET DEDITILLIS POTESTATEM UTFACERENT
IUSTINASGENTIUM. ETAEDIFICADERUNT GIMNASIUM IN HIERU¬
SOLIMIS SECONDUM LESES NAONUM. ETFECERUNTSIBI PRTPO¬
TIA. ETRECESSERUNT MESTAMENTO SC̃Õ ETUNTTI SUNT NATIO¬
NIBUSETUENUN DANSUNT U FACERENT MALUN. ET PARATOMEST
REONUM INCONSPEETU ANNOCHI EI COEPITREONARE IN TERRA
AEGYSTI UREONARET SUPER DUOREONA. ETIN TRAUIT INAEGYP¬
TOMIN MOLNIODINE GRAUI. IN CURRIBUS ETELEFANTIS ET TQUI¬
TIBOS. ETCOPIOSANAUIUMMULMUDINE. ET CONSTIIUIT BELLUM
ADUERSUS Ptholomeuo RogoM SGΥPTI ETREł
Greca acromana narrat historia quod antiochus epiphanes contraptho
lomeum philomitorem cleopatre sororissuae filium cuius ipse auunculus
erat dolos construxerit ut eumregno Aegypti priuar&. & cum postmor¬
tem cleopatre Alauius eunuchus nutricius philomitoris & leneus aegrp¬
tum regerent & repeterent syriam quam antio chus frauoe occupauerat

Expanded text:
rum. Et destinaverunt aliquos de populo, et abierunt ad regem, et dedit illis potestatem ut facerent justitiam gentium. Et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum, et fecerunt sibi praeputia, et recesserunt a testamento sancto, et juncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bellum adversus Ptolomeum regem Aegypti et Graeca ac Romana narrat historia quod Antiochus Epiphanes contra Ptolomaeum Philopatrem Philometorem Cleopatrae sororis suae filium, cujus ipse avunculus erat, dolos construxerit, et eum regno Aegypti privarit; et cum post mortem Cleopatrae Alanicus eunuchus, nutritius Philometoris, et Leneus Aegyptum regerent et peterent Syriam, quam Antiochus fraude occupaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut estillud dominicum: Rogabo patrem & alium paraclitum dabit
uobis: Etitem Cumaũ uenerit inquit paraclitus quem ego mittam
Sp̃s ubiuult spirat & uocem eius audis. & nescis unde ueni& aut quo
uadit: Hi cergo mathathias narratur filius esse iohannis filii sime¬
simeon Audiens ioarim dñs exaltans. Recte ergo hȩ interpretati¬
ones huic mysterio comp&unt. quia mediator dĩ & hominum gratiadĩ
dicipotest. Vt est illud Apostoli. Eratia dĩ proomnibus gustabat mortẽ
N audiens quia ipse in euangelio ait Quae au diui Apatre hȩc loquor
inmundo. Et d̃s exaltans: Dequo proph&a ait. Exaltare dñe
in uir tutetua. Ipse enimmerito sacerdos nominatur. De quo scriptũ ẽ
Iurauit dñs & non penitebit eum. tues sacerdos inaeternum secundum
ordinem mel chis edech. Huius mathathiȩ filii sunt omnes sc̃i.

Expanded text:
ut est illud Dominicum: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit ut est illud Dominicum: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis ; et item: Cum autem venerit inquit Paracletus, quem ego mittam spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat aut quo vadat . Hic ergo Mathathias narratur filius esse Joannis, filii SimeSimeon audiens, Joarim Dominus exaltans. Recte ergo hae interpretationes huic mysterio competunt, quia mediator Dei et hominum gratia Dei dici potest, ut est illud Apostoli: Gratia Dei pro hominibus gustavit mortem ; et audiens, quia ipse in Evangelio ait: Quae audivi a Patre, haec loquor in mundo ; et Dominus exaltans, de quo Propheta ait: Exaltare, Domine, in virtute tua . Ipse enim merito et sacerdos nominatur, de quo scriptum est: Juravit Dominus et non poenitabit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
& posteaiudas filius eius qui uocabatur machabeus pugnans cecidit &
fensor electorum suorum. cuius filupugnant prodomo i srł defendunt
s anctuarium dĩ aclegem diuinam Inter pr&atur aũ mathathias do¬
num dĩ Cuius nominis archanum ipsius in carnationis nobis pate fecit
sacramentum: Vnde ipse ait in euangelio. Sic enim dilexit ds̃ mun¬
dum ut filium suum unigenitum dar&. ut omnis quicredit in eum non pe¬
reat. sedhabeat uitam &ernam: Qui enim datus adõ est. profec¬
to dĩdonumest. Sed hȩc deincarnatione ipsius tantum dictasint.
C&erum dediuinitate eius qua equalis ẽ. patri & spirituis c̃o. simul cũ
patre & spũscõ ipsam dispensationem facere credioport&. sicut &
sp̃s sc̃s donumdĩ legitur. sed tamencum patre & filio unus ds̃ creditur
atq Adoratur: Vnde in euangelio &missus legitur &sponte uenisse.

Expanded text:
et postea Judas filius ejus, qui vocabatur Machabaeus, pugnans cecidit, eet postea Judas filius ejus, qui vocabatur Machabaeus, pugnans cecidit, efensor electorum suorum; cujus filii pugnant pro domo Israel, defendunt sanctuarium Dei ac legem divinam. Interpretatur autem Mathathias donum Dei, cujus nominis arcanum ipsius incarnationis nobis patefecit sacramentum. Unde et ipse ait in Evangelio: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Qui enim datus a Deo est, perfectum Dei donum est. Sed haec de incarnatione ipsius tantum dicta sunt. Caeterum de divinitate ipsius, qua aequalis est Patri et Spiritui sancto, simul cum Patre et Spiritu sancto ipsam dispensationem facere credi oportet. Sicut et Spiritus sanctus donum Dei legitur, sed tamen cum Patre et Filio unus Deus creditur atque adoratur: unde in Evangelio et missus legitur, et sponte venisse,
Abbreviated transcription (Latin):
umphieorum testimoniosunt qui procustodia legis dĩ flammas & gladi¬
os & seruitutem Acrapinas & poenas ultimas sustinuerunt quȩ futura
sub antichristo nemo qui dubit& & multis resistentib potentiȩ eius & in
diuersa fugientibus quȩ ebrei inultima euersione templi quȩ subues pasi¬
ano &tito accedit interpr&antur Fuisse depopulo plurimos qui sci¬
rent dm̃ suum. & procustodia legis eius interfecti sunt. Cumq: corrue¬
rint inquit subleuabuntur auxilio paruulo & adplicabunt᷑ eis plurimi
fraudulenter. & de eruditisruent ut conflentur & eligantur & de al¬
bentur usq ad tempus prȩfinitum. quia adhuc aliud tempus erit
Paruum auxilium mathathiam historialiter significat. deuico modin
qui aduersum duces antio chirebellauit. &cultum ueridĩ seruare co¬
natus est. Paruumaũ Auxilium in deuocat quia non longo tempore
post inchoatam defensionem uixit. Sed uno anno euoluto defunctus est.

Expanded text:
umphi eorum testimonio sunt, qui pro custodia legis Dei flammas et gladiumphi eorum testimonio sunt, qui pro custodia legis Dei flammas et gladios, et servitutem ac rapinas, et poenas ultimas sustinuerunt, quae futura sub Antichristo, nemo est qui dubitet, multis resistentibus potentiae ejus et in diversa fugientibus. Quae Hebraei in ultima eversione templi, quae sub Vespasiano et Tito accidit, interpretantur, fuisse de populo plurimos qui scirent Dominum suum et pro custodia legis interfecti sunt. Cumque corruerint, inquit, sublevabuntur auxilio, et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad praefinitum tempus, quia adhuc aliud tempus erit. Parvum auxilium Mathathiam historialiter significat de vico Modin, qui adversum duces Antiochi rebellavit, et cultum veri Dei servare conatus est. Parvum autem auxilium inde vocat, quia non longo tempore post inchoatam defensionem vixit, sed uno evoluto anno defunctus est,
Abbreviated transcription (Latin):
IN DIEBUS ILLISSURREXITMATHATHIAS FILIUS IO¬
HANNIS FILIISIMEONIS SACERDOS EX FILIIS IOARIM AB NIT¬
RUSALEM ET CONSEDITINMONTE MODIN. EIHABEBAT QUINO
FILIOS IONANNAN. QUICOSNOMIN ABMURGADDIS. ET SINEON
QUI COGNOMINABATURIHASI. ETIUDAM QUIUOCABATUR
MACHABEUSETELEMA RUM QUICOGNOMINABATURABARON
ENONAIHAN QUICOGNOMINABATURA PPNUS. HI UIDERUNT
MALA QUAEFIEBANT INPOPULOIUDAET HIERUSALEM TIRLO¬
n libro danielis ubi huius locimentio sub enigmate facta est. Ita
scriptum repperitur. Ꝙimpii intestamentum simulabunt fraudu
lenter. populus aũ sciens dm̃suum obtinebit & faci&. Et docti in
populo docebunt plurimos. &ruent ingladio & inflamma. & in
captiuitate & in rapina dierum. Cumq corruerint subleuabunt᷑
Auxilio paruulo. & adplicabuntur eis plurimi fraudulenter. &
de eruditis ruent ut conflentur &eligantur. & de albentur usq
Adtempus prȩfinitum. quia adhuc aliud tempus erit. Quanta iudȩi
& ab antio cho passisunt. presens historia machabeorum refert & tri¬

Expanded text:
diebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem n libro Danielis, ubi hujus loci mentio sub aenigmate facta est, ita scriptum reperitur: Et impii in testamentlenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefi ab Antiocho passi sint, praesens historia Machabaeorum refert, et tri
Abbreviated transcription (Latin):
ulla persecutio nullaq tribulatio scõs dĩ quiprȩ distinatis unt
in inmunditia peccatorum coinquinari consentiebant. Nec &iam legen
dĩscam heretica prauitate infringere. Atq corrumpere patiebantur
Sed magis eligebant pronomine xp̃imori quam consentire impi&ati.
Vnde quidam illorum hac confidentra fr&us Addiscipulos scribens
Itatestatus ẽ dicens Certus sum enim quianeq mors. neq uita
neq angelus. neq principatus. neq instantia. neq futura. neque

Expanded text:
ulla persecutio nullaque tribulatio sanctos Dei qui praedestinati sunt ulla persecutio nullaque tribulatio sanctos Dei qui praedestinati sunt c immunditia peccatorum coinquinari consentiebant, nec etiam legem Dei sanctam haeretica pravitate infringere atque corrumpere patiebantur, sed magis eligebant pro nomine Christi mori quam consentire impietati. Unde quidam illorum hac confidentia fretus, ad discipulos scribens ita testatus est, dicens: Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, neque
Abbreviated transcription (Latin):
chus trucidare desiderat. quia aut corporaliter eas per tormenta fe¬
rire. Aut spirita liter perabnegationem in anima decertat necare
Inter pr&atur aũ antiochus paupertatissilentium. & merito hoc no¬
mine cens&ur. qui expers spiritalisscientiȩ & in ops sacrarum uir¬
tutumest. hoc quod ipse minime in sehab& per inuidentiam in aliis per¬
sequitur: Vnde bene subiungitur. Et suspendebant inquit pueros
aceruicibus perdomos eorum. quia illos qui non sensu sed malitra
sunt paruuli & humiles spũ propter confessionem fidei interimere
non tardant. Similiter & illos quicircum ciderunt eos trucidabant
quia predicatores scõs qui cultro pi&atis ac uerbo euangelicȩ doc¬
trinae subditos suos cohercentes castigant maxime ꝑsecutionũ molestus¬
APUDSEUT NONMAN DUCARENT INMUN DA. OT
ELEGORUNT MAGIS MORI QUAM CIBIS COINQUINAPE
IN MUNDIS. ET NOLUERUNT IN FRIN GERE LEGẼ
DI SCAM ETT RUCIDATISUNT. ETRELI QUA

Expanded text:
chus trucidare desiderat, quia aut corporaliter eas per tormenta fechus trucidare desiderat, quia aut corporaliter eas per tormenta ferire, aut spiritaliter per abnegationem in anima necare decertat. Interpretatur Antiochus paupertatis silentium, et merito hoc nomine censetur, qui expers spiritalis scientiae et inops sacrarum virtutum, hoc quod ipse minime in se habet, per invidentiam in aliis persequitur; unde bene sequitur. Et suspendebant, inquit, pueros a cervicibus per domos eorum. Quia illos, qui non sensu sed malitia sunt parvuli et humiles spiritu, propter confessionem fidei interimere non tardant. Similiter et illos qui circumciderant eos trucidabant, quia praedicatores sanctos, qui cultro pietatis ac verbo evangelicae doctrinae subditos suos coercentes castigant, maxime persecutionum molestapud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta
Abbreviated transcription (Latin):
aram quȩ erat contra altare . quia in altare impi&atis quod suꝑbia
erexerat contra altare fideicatholice omnes iniqui actuum uerbo¬
rum suorum diabulo infausta immolant sacrificia.
Er mulieros que ciraim cidebat ꝑilios suos
TRUCIDABANTSECUNDUM IUS SUM ROGISANTOGHI
ET SUSPENDEBANT PUEROS ACERUICIB PORUNIŨSAS
docos eorum et eos quiciroũ cIDER EOSTRUCIDABAU¬
I di. & tunc in u&eri testamento & nunc similiter in nouo cultoribus dĩ¬
ingerunt. Nec facile est cuiquam enumerare omnia suppliciorum
genera quaetortores nequissimi martrribus xp̃i infligebant
Sediuxta allegoriam quid permulieres quȩ circum cidebant filios suos.
nisi honeste fidelium persone monstrantur. Quae actus suos sermones
Atq cogitatus summa discretione circum spicientes. quicquid suꝑ fluum¬
in eis repperiunt gladiosp̃s amputare festinant. Has spiritalis antio¬

Expanded text:
aram quae erat contra altare, quia in altare impietatis, quod superbia aram quae erat contra altare, quia in altare impietatis, quod superbia erexerat contra altare fidei catholicae, omnes iniqui actuum ac verborum suorum diabolo infausta immolant sacrificia. et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabadi, et tunc in Veteri Testamento, et nunc similiter in Novo cultoribus ingerunt. Nec facile est cuiquam enumerare omnia suppliciorum genera quae tortores nequissimi martyribus Christi infligebant. Sed juxta allegoricum, quid per mulieres quae circumcidebant filios suos, nisi honestae fidelium personae monstrantur, qui actus suos et sermones atque cogitatus summa discretione circumspicientes, quidquid in eis superfluum reperiunt, gladio spiritus amputare festinant: haec spiritalis Antio
Abbreviated transcription (Latin):
ti deferunt maligno: Et libros legisdĩ inquit conbusserunt igni scin¬
dentes eos. Libros dĩ scindunt conburentq igni. qui percupiditatis
ignem legis dĩ sinceritatem heretica prauitate Arectitudinis suȩ statu
discedere cupiunt. scõsq predicatores quibus thesaurus testamento¬
rum dĩ commendatus ẽ malitiȩ suȩ mucrone trucidare gestiunt¬
quinq sensibus corporis carnalibus desiderus impliciti legidĩ quae
induobus testamentis siue in duob preceptis. dilectione uidelic& dĩ
& proximi constat contraria sapiunt ac faciunt. Viginti ergo &
quinq: quinario numero insem &ipso multiplicato conficiuntur.
Meritoq hicnumerus desertoribus legis comparatur. quia perunum¬
quemq sensum corporis. hoc est peruisum. Auditum. gustum. odo¬
ratum & tactum. preceptis diuinis quȩ inpenta theuco conscrip¬
ta sunt aduersantur. &ideo dicitur quod sacrificauerint super

Expanded text:
ti deferunt maligno. Et libros, inquit, legis Dei combusserunt igni, scinti deferunt maligno. Et libros, inquit, legis Dei combusserunt igni, scindentes eos. Libros Dei scindunt comburuntque igni, qui per cupiditatis ignem legis Dei sinceritatem haeretica pravitate a rectitudinis suae statu discindere cupiunt, sanctosque praedicatores, quibus thesaurus testamentorum Dei commendatus est, malitiae suae mucrone trucidare gestiuntque sensibus corporis carnalibus desideriis implicati, legi Dei quae in duobus Testamentis et in duobus praeceptis, dilectione videlicet Dei et proximi, constat, contraria faciunt ac sapiunt. Viginti ergo et quinque quinario numero in semetipso multiplicato conficiuntur, meritoque hic numerus desertoribus legis comparatur, qui per unumquemque sensum corporis, hoc est per visum, auditum, gustum, odoratum et tactum, praeceptis divinis, quae in Pentateucho conscripta sunt, adversantur. Et ideo dicitur quod sacrificaverunt super
Abbreviated transcription (Latin):
idolum positum sit. Statuto autem idolo teli intemplodĩ peruniuersas
ciuitates iudȩ ministri regis nequissimi ȩdificant aras incircuitu. &
ante ianuas domorum & inplateis incendent tura & sacrificant.
quia regnante inmundo antichristo astipulatores eius & omnes iniqͥ
mente turbatoq ordine in diuersis locis uariorum erorum & mul¬
tiplicium scelerum de moniis funesta deferent sacrificia. Etbene dicitur
quod incircuitu edificauerint aras. quia simplicitate ueritatis relicta
erroneas impi&atis secuntur sectis. In circuitu enim ut ps almista
testatur Omnes impii ambulant. &ante ianuas ediculorum atq
inplateis incendent tura & sacrificant quiintroire ad altare di
Ibidemq incensum purȩ orationis dõ offerre non merentur. sed inlata
acspatiosauia qua educit ad mortem actus suos acuerba secum hos¬

Expanded text:
idolum positum sit; statuto autem idolo zeli in templo Dei per universas idolum positum sit; statuto autem idolo zeli in templo Dei per universas civitates, inde ministri regis nequissimi aedificant aras in circuitu, et ante januas domorum et in plateis incendunt thura et sacrificant; quia regnante in domo immundo Antichristo astipulatores et fautores ejus, emente turbatoque ordine in diversis locis variorum errorum et multiplicium scelerum daemonibus funesta deferunt sacrificia. Et bene dicitur quod in circuitu aedificaverunt aras, quia, simplicitate veritatis relicta, erroneas impietatis sequuntur sectas. In circuitu enim, ut Psalmista testatur, omnes impii ambulant . Et ante januas aediculorum atque in plateis incendunt thura et sacrificant, qui introire ad altare Dei ibidemque quod incensum purae orationis Deo inferre non merentur, sed in lata ac spatiosa via quae ducit ad mortem , actus suos ac verba secum hos
Abbreviated transcription (Latin):
stantem in locosc̃o. quilegit intellegat. Quando ad intellegentiam pro¬
uocamur mysticum monstratesse quod dictum est. Scriptumẽ. Autem
indaniele hocmodo. & inmedio ebdomadis auferetur sacrificium meã
& libamina. &intemplo desolationum Ab hominatio erit usq ad consum¬
mationem temporis. & consummatio dabitur persolitudinem. De hoc
& apostolus loquitur quod homo inquitatis aduersarius eleuandus sit
contra omnem qui dicitur dr̃. & culturam itaut audeatstare intemolo
dĩ & ostendere quod ipsedñs sit. Cuius aduentus secundum operatio¬
nem satane destruateos & adsolitudinem redigat quis ẽ susciperint
Potestaũ simpliciter autde antichristo accipi. Aut deimagine cȩsaris
quam pilatus posuit intemplo. Aut de adriani aequestristatua quae
quoq secundum ueritatem scripturarum Idolum nuncupatur
Ꝙidcirco additur desolatio quod in desolato templo atq deserto

Expanded text:
stantem in loco sancto, qui legit intelligat . Quando ad intelligentiam prostantem in loco sancto, qui legit intelligat . Quando ad intelligentiam provocamur, mysticum monstrat esse quod dictum est. Scriptum est autem in Daniele hoc modo: Et in medio hebdomadis auferetur sacrificium meum et libamina, et erit in templo desolationis abominatio et usque ad consummationem temporis, et consummatio dabitur super solitudinem. De hoc et apostolus loquitur : quod homo iniquitatis et adversarius elevandus sit contra omne quod dicitur Deus, et colitur; ita ut audeat stare in templo Dei, et ostendere quod ipse sit Deus, cujus adventus secundum operationem Satanae destruat eos, et ad Dei solitudinem redigat, qui se susceperint. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris, quam Pilatus posuit in templo; aut de Hadriani equestri statua, quae quoque secundum veritatem Scripturarum idolum nuncupatur, et idcirco additur desolatio, quod in desolato templo atque deserto
Abbreviated transcription (Latin):
OB SERUABANT LEGEMONI SECONOUMEDICTUMRESIS TRUCIDA¬
BANTEUM INUIRIUNE SUA FACIEBANTNAECPOPULO ISRI HRELO¬
Censis cas leu idemest apud grecos quiapudlatinos dicitur december.
In huius mensis die quinta decima an nocentesimo quadragesimo quinto
regnigrecorum quod aprimo anno seleuci computare incipiunt antio¬
chus epiphanes ab hominandum idolum desolationis intemplodĩ statuit
hoc est simulacrum iouis olimpi : Principatus aũsui anno oetauo.
quo uide lic& anno in samaria suꝑuerticem montis gariuim iouis peregriꝵ
siue hospitalis delubrum edificauit. ipsis samaritanis ut id facer& perepi¬
stolam prȩcantibus. sicut iosephus testis est. Sedlegimus in euangelio se¬
cundum matheum saluatorem discipulis interrogantibus designo aduen¬
tussu & consummationem sȩculi. Inter alia respondisse. Cumergo ui¬
deritis ab hominationem desolationis quȩ dicta est ad aniele proph&a

Expanded text:
observabant legem Domini secundum edictum regis trucidaobservabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhelensis Casleu idem est apud Graecos qui apud Latinos dicitur December. In hujus mensis die decima, anno centesimo quadragesimo quinto regni Graecorum, quod a primo anno Seleuci computare incipiunt, Antiochus Epiphanes abominandum idolum desolationis in templo statuit Dei, hoc est simulacrum Jovis Olympii, principatus autem sui anno octavo, quo videlicet anno in Samaria super verticem montis Garizim Jovis Peregrini sive Hospitalis delubrum aedificavit, ipsis Samaritanis, ut idem faceret per epistolam precantibus, sicut Josephus testis est: sed legimus in Evangelio secundum Matthaeum Salvatorem discipulis interrogantibus de signo adventus sui, et consummatione saeculi, inter alia respondisse: Cum ergo videritis desolationis abominationem, quae dicta est a Daniele propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
sarum poenarum fiericogunt tormento Vn
OT QUI CUMq NONFECISSET SECUNDUM UORBUM
REGIS ANNOCHI MORERITUR. SECUNDUM ONNIA UERBA
OPULO QUIHAEC FIERI COGERENT ETRE
ncandescit crudelitas. quando feru& impi& as seuit inmanitas.
quando estuat cupiditas. Omni regno suo antiochus perscripturas¬
suas indicit tormenta & mortem ingerere cultoribus dĩ. sic & antixp̃s
perministros suos scelestissimos uaria ex quirit poenarum genera qua¬
tenus christicolas astatu religionis scĩssime euellat conterat atq: disꝑdat
Dis quixtadecima mexsis casleu. quinto or
QUADRAGESIMO TTCENTESIMOANNO AEDIFICAUITREX AN¬
NOCHUS ABTOMINAN DUMIDOLUM DESOLAHONIS SUPER¬
ALTAREDI ET PERUNIUERSAS CIUIATESIODAE INCIR CUITO
AEDIFICAUERUNTARAS. ET ANTE IANUAS DOMORUM ET IN PLA¬
TEIS INCENDEBANT TURA ET SACRIFICABANT. ET LIBROS IE¬
GIS DĨCONBUSSERUNTIGNI SCINDENTESEOS ETAPOO QUEA¬
CUMO INUE NIEBANTUR LIBRITESTAMENTI DNI E⁊ QUICOMO

Expanded text:
sarum poenarum fieri cogunt tormento. Unsarum poenarum fieri cogunt tormento. Unt quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba opulo qui haec fieri cogerent et ncandescit crudelitas quando fervet impietas; saevit immanitas quando aestuat cupiditas. Omni regno Antiochus per scripturas indicit tormenta, et mortem ingerere cultoribus terrae Dei: sic et Antichristus per ministros suos scesletissimos varia exquirit poenarum genera, quatenus Christicolas a statu religionis sanctissimae evellat, conterat atque disperdat. Die quinta decima mensis Casleu, quinto et quadragesimo, et centesimo anno, aedificavit rex Antiochus abominandum desolationis altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
Inara cordis credentis gratum holocaustum dõ offeratur. Nec sa¬
crificia mysticacorporis & sanguinis dñi cumsacrafidelium ora¬
tione atq placatione bonorum actuum. In uero templo dĩ omni¬
um creatori & bonorum omnium largitori digne exhibeantur.
Prohibent celebrare sabbatum. quia negant in cȩlesti regno sc̃a¬
rum requiem futuram esse animarum. Iubent ȩdificare aras
& templa &idola. quiamentes fidelium malignorum spirituum
cupiunt efficere uasa. Immolari carnes suillas & pecora commu¬
nia. hoc est inmundam ducere uitam & brutorum animalium more
in luxoria atq: concupiscentiis carnis conuersari: Relinquere
filios suos incircumcisos. hocest nulla custodia nulla continentia nullaq
discretione cogitationes sermones atq: opera temperare : Ita ut obliuis¬
cantur legem diuinam &in mutent iustificationes dĩ indiuersorum scele¬
rum facturam. & hȩ c omnia non solum sermonum suasu. sed &iam diuer¬

Expanded text:
in ara cordis credentis gratum holocaustum Deo offeratur, nec sain ara cordis credentis gratum holocaustum Deo offeratur, nec sacrificia mystica corporis et sanguinis Domini cum sacra fidelium oratione atque placatione bonorum actuum in vero templo Dei omnium creatori et bonorum omnium largitori digne exhibeantur; prohibeantur celebrari sabbatum, quia negant in coelesti regno sanctarum requiem futurum esse animarum. Jubent aedificari aras, et templa, et idola, quia mentes fidelium malignorum spirituum cupiunt efficere vasa; immolari carnes suillas et pecora communia, hoc est immundam ducere vitam, et brutorum animalium more in luxuria atque concupiscentiis carnis conversari; relinquere filios suos incircumcisos, hoc est nulla custodia, nulla continentia, nullaque discretione cogitationes, sermones atque opera temperare, ita ut obliviscantur legem divinam, et immutent justificationes Dei in diversorum scelerum facturam: et haec omnia non solum sermonum suasu, sed etiam diver
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium & heretici atq scismatici xp̃ianorum quiueritatem legis
xp̃i atq statum catholicȩ fidei pererrorem subuertere cupiunt quib
dolor est cultus diuinus & religio xp̃iana. Sed quo magis pererroren
student sibi homines Adunare eo magis faciunt illos ab in uicem discor¬
dare qui a nec ipsi intersẽ inuicem concordant. seduaruis sectis dissen¬
tientes discrepant. &ideo minus se obsequentes inunitate consocia¬
re preualent. Inter superbos enim scriptura teste semper iurgra sun
Et iuxta ueritatis sententiam O mne regnum inseipso diuisum desola¬
bitur & domus superdomum cad& Mandant libri & epistolȩ
Antio chi in hierusalem & inciuitatibus iude ut sequantur leges genti¬
um terre & desinant holocausta & sacrificia & placationes facere
intemplo dĩ. quia maxima cura maximumq studium ẽ. hereticis atq
paganis ut in eclã xp̃i cultum diuinum seu confundant siuepenitus
extinguant. nesinceritas recte fidei quȩ perdilectionem operatur

Expanded text:
 schismatici Christianorum, qui veritatem legis Christi atque statutum catholicae fidei subvertere cupiunt, quibus dolor est cultus divinus et religio Christiana: sed quo magis per errorem student sibi homines adunare, eo magis faciunt illos ab invicem discordare, quia nec ipsi inter se invicem concordant, sed variis sectis dissentientes discrepant, et ideo minus se obsequentes et in unitate consociare praevalent. Inter superbos enim, Scriptura teste, semper jurgia sunt, et, juxta Veritatis sententiam, Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et domus super domum cadet. Mandant libri et epistolae Antiochi in Hierusalem et in civitatibus Judae ut sequerentur leges gentium, quare et definiant holocausta, et sacrificia et placationes facere in templo Dei: quia maxima cura maximumque studium est haereticis atque paganis ut in ecclesia Christi cultum divinum seu confundant seu penitus exstinguant, ne sinceritas rectae fidei, quae per dilectionem operatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Tarrat liber hester quod aman aggagite suadente rex
Assuerus iusserit omnes iudeos in regnosuo interfici & ad
hanc necem conficiendar decr&a fuerit dies .xii. mensis
XII. qui uocat᷑ adar bonaque eorum diriperent. sed dm̃
nutu eadem sententia conuersa est inꝑcusso ses corum
ita ut mem oratus rex mediante mardo cheo iudeo post uere¬
pes conse eriptiones nouis epistolis missis mandar & ut iudei
ipsodie quosibi ab hostib suis occisio parabat᷑ illi hostes ac ꝑ¬
secuto ius suos interficerent quod & fecerunt in tertia decima¬

Expanded text:
arrat liber Esther quod, Aman suadente, rex Assuerus jussit omnes Judaeos in regno suo interfici, et ad hanc necem conficiendam decreta fuerunt dies triginta mensis duodecimi, qui vocatur Adar, bonaque eorum diriperentur: sed Domini nutu eadem sententia conversa est in percussores eorum, ita ut memoratus rex, mediante Mardochaeo Judaeo, post veteres scriptiones novis epistolis missis, mandaret ut Judaei ipso die quo sibi ab hostibus suis occisio praeparabatur, hostes ac persecutores suos interficerent. Quod et fecerunt in decima
Abbreviated transcription (Latin):
sanitate laudandi sunt quam quam si rationẽ diligentius con¬
sulas neipsa quidam animimagni recte nominat᷑ ubiquis qs
nonualendo tolerare uel queq aspera ł aliena peccata seipse
inter emerit. Magis enimmens in firma dep̃hendit᷑ quȩ ferre
non potest. uelduram sui corporis seruitutem ł stultam uulgi
oppinionem maiorq animus merito ducendus ẽ. que uitã erũ¬
nosam magis potest ferre quam fugire & humanũ iudicium
maximeq uulgare. quod plerumq caligine erroris in uoluit᷑
prȩ conscientiȩ lucȩ ac puritate contempnere. porro uisio quȩ¬

Expanded text:
sanitate laudandi sunt. Quamquam si rationem diligentius consanitate laudandi sunt. Quamquam si rationem diligentius consulas, ne ipsa quidem animi magnitudo recte nominabitur, ubi quisque non ualendo tolerare uel quaeque aspera uel aliena peccata se ipse interemerit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgi opinionem, maiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur, prae conscientiae luce ac puritate contemnere. Quam ob re
Abbreviated transcription (Latin):
quido Auctore bellages serunt aut ꝑ sonam gerentes publicȩ
potestatis secundum eius leges. hoc ẽ iustissime rationis impe¬
rium sceleratos morte punierunt & abraham non solum ñ
est culpatus crudelitatis crimine. uerũ &iam laudatus ẽ no
dienter occidere & merito quęrit᷑ utrum ꝑiussu dĩsit habendũ
quodiepthȩ filiam quȩ patrioccidit occurrit. Cumid se uouis
s& immolaturumdo quod ei redeunti de proelio uietori pri¬
mitus occurriss& Nec samson aliter accusat quod seipsũ
cum hostib: ruina domus oppressit: nisi quia sp̃s latenter hoc
uisserat qui ꝑ illum miracula faciebat. His igitꝰ exceptis
qđos uel lex iusta generaliter uelipse fons iustitiȩ ds̃ specialit̃
oceidi iub& quisquis hominẽ ł seipsum ł quem lib& occident
homicidi erimine in nectit & quicumq hoc in seipsis ꝑpetraue
sunit ammnina magnitudine fortas se mirandi nonsapienti e

Expanded text:
qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae potestatis secundum ejus leges, hoc est, justissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt. Et Abest culpatus crudelitatis crimine, verum etiam laudatus est pidienter occidere. Et merito queritur, utrum pro iussu dei sit habendum, quod Iepte filiam, que patri post votum occurrset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faquos vel lex iusta generaliter, vel ipse fons iustitie deus specialiter iubet occidi, quisquis hominem vel seipsum vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item hrunt, animi magnitudine fortasse mirandi, non sapientiae