comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł auferri. si ⁊ aliꝰ bñ cantauerit. Quigͦ ĩuidet bñ cantanti. ñ amat bñ
cantantẽ.S rursꝰ qui eo ĩdig&. ñ cantat bñ. Quod multo accoinodatiꝰ
de bñ uiuente dici potest: qr ĩuid̾e nulli potest. Quo enĩ ꝑueniunt
bñ uiuentes cantũdẽ. ẽ. om̃ib nec minꝰ fit cũ plures habuerit̃. & potest
exhibeat᷑ qg̃ diligit. Liꝗͣ si alicubi cõuiuet᷑. uͥ eũ cantare t᷑pe sit: s deceat
sime qͣntũ pocest. Nec tã eis indiget. Nã ꝙ ĩ ilł diligit. ĩ se ipso
ht̃ totũ atq ꝓfectũ. Ita cũ diligat ꝓximũ tãꝗ se ipsũ. ñ in¬
uidet ei.q nec sibi ipsi. Estat ei ꝙ pocest: qr ⁊ sibi ipsi. Neo in¬
diget q nec se ipso. Pantũ dõ ĩdiget: cui adherendo beatꝰ ẽ. Nemo
aut̃ illi eripit dm̃. Ille gͦ uerissime atq c̾tissime ĩuictꝰ ẽ. hõ. qui
coheret dõ. ñ ut abeo aliqͥd boni extͣ mereat᷑: s eui nichil aliud

Expanded text:
antauerit. qui ergo inuidet bene cantanti, non amat bene cantantem; sed rursus qui eo indiget, non cantat bene. quod multo accommodatius de bene uiuente dici potest, quia et inuidere nulli potest; quo enim perueniunt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, cum plures habuerint. et potest exhibeatur quod diligit; tanquam si alicubi convivetur, ubi eum cantare turpe sit, sed deceat sime quantum potest; nec tamen eis indiget. Nam quod in illis diligit, in seipso habet totum atque perfectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo est qui cohaeret deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed cui nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ : qͣnto mag̃ ĩ appetitione nobilitatis ⁊ excellentiȩ. ⁊ ĩ omĩ suꝑbia uanaq
põpa bꝰ mundi: Quid enĩ ĩ ea aliud hc̃ appetit nͥ. solꝰ. eẽ. si fieri possit.
tantã deformitatẽ ueniret ut bestiolã cimeat. qͥuult hoĩb ĩ ꝑare. Hc̃ gͦ⁊¬

Expanded text:
entem; quanto magis in appetitione nobilitatis et excellentiae, et in omni superbia vanaque entem; quanto magis in appetitione nobilitatis et excellentiae, et in omni superbia vanaque pompa hujus mundi? Quid enim aliud in ea homo appetit, nisi solus esse, si fieri possit, tantam deformitatem veniret, ut bestiolam timeret, qui vult hominibus imperare. H
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pit̃ uoluptat᷑. cui pͥmis ĩherere fruiq cõcessũ ẽ Cuͣchit᷑ auriga ⁊ suȩ ceme¬
ritatis dat pęnas: qͥcqͥd. illud. ẽ. qͦ utebat᷑ accusat. S ĩploret auxiliũ. iubeat
añs rer̃. obsistat᷑ equis alia iã spectacła de illiꝰ p̃cipitatione facientib ⁊ nͥ subue¬
niat᷑ demorte facturis. Restituat᷑ ĩ locũ. suꝑ rotas collocet᷑. habenar̾ iura red¬
cdant᷑. regat cautiꝰ obcẽꝑantes ⁊ edomitas bestias Ec̃ sentiet ꝗͣ bñ ẽrꝰ ⁊ cota illa
c̃ iunctio fabricata sit q̃ riuna eiꝰ ⁊ ipsũ afligebat. ⁊ c̾sũ decentissimȩ moda¬
ciõis amiserat. Quia ⁊ buio corpori ĩ beoillitatẽ peꝑit animȩ male utentis
auiditas ĩ para diso usurpans uecitũ eỹbũ cõtͣ medici disciplinã. qͦ sempit̾
ñ potest. ĩ uenit᷑ ad monitio beatȩ uite ꝓt̾ spem̃ desũmo usq adima ueni¬

Expanded text:
turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeturpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: sed imploret auxilium, jubeat Dominus rerum, obsistatur equis, alia jam spectacula de illius praecipitatione facientibus, et nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimae moderationis amiserat: quia et huic corpori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempitenon potest, invenitur admonitio beatae vitae propter speciem de summo usque ad ima veni
Abbreviated transcription (Latin):
dr factꝰ adimaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ. Nõ enĩ alit̾ ĩ comutabilẽ ueritatẽ
poss m̃te cõspicere. Alia uͦ ita st̃ ꝑ ipsã facta. ut ñ sint adipsã: Sidõ ratioał
anima si creatori suo seruiat a qͦ facta ẽ.⁊ ꝑ quẽ facta ẽ. Sad quẽ facta . ẽ.
bitrui d̃ ominabit̃ mnulla deillo sentiens molestã. Siã ñ exillo nec ꝑ illuo
q̃ rit beatitudinẽ .s ex dõ ꝑse ipsã ꝑcipiet. R eformatũ gͦ coꝵpꝰ. ac seĩficatũ
sine aet̾into corruptiõis. ⁊ sine onere difficultatis administbit. In resur¬
rectione enĩ neq nubent neq nubent̃ . s er̃ sic̃ angłi di ĩcelo. Bscauõ uentri. ⁊
uent̾ escis. Ds̃ aut̃ ⁊huc̃ s hac̃ destruet. Em̃ ñ ẽ. regnũ dĩ esca ⁊ potꝰ. s iꝰtitia. ⁊
pax ⁊ gaudiũ. Qua pt̃ ̃ inista corporis uoluptate ĩuenimꝰ unde cõmonem᷑
cã contẽpnere. ħ̃ quia malũ ẽ. natã corporalis: s qr ĩext̾mi boni dilectione

Expanded text:
r factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non sint ad ipsam. Et ideo rationalis anima si Creatori suo serviat, a quo facta est, per quem facta est, et ad quem facta est, bitrium dominabitur, nullam de illo sentiens molestiam; quia jam non ex illo, nec per illud quaeret beatitudinem, sed ex Deo per seipsam percipiet. Reformatum ergo corpus ac sanctificatum, sine detrimento corruptionis, et sine onere difficultatis administrabit. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut Angeli in coelis . Esca vero ventri, et venter esvoluptate invenimus unde commoneamur eam contemnere; non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
correcti. Iãuͦ cuncta spectacula. & om̃is illa q̃ appellat᷑ curiosi¬
tas. quid aliud q̃rit ꝗͣderer̃ cognitione letitiã: Quid gͦ admira

Expanded text:
correcti. iam uero cuncta spectacula et omnis illa quae appellatur curiosicorrecti. iam uero cuncta spectacula et omnis illa quae appellatur curiositas quid aliud quaerit quam de rerum cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uincat᷑ qͥ suꝑando ad id ꝑuenit ꝙ cũ dolore amissurꝰ ẽ. & uĩcit
cũ uĩci uideat᷑. qͥsqͥs cedendo ad id ꝑuenit ꝙ ñ amittit ĩuitꝰ. Suẽ de¬
lectat gͦ lib̾tas ab amore mutabiliũ rer̾ liber ẽẽ appetat. & quẽ regna¬
re delectat: uni orũ regnatori dõ subditꝰ hereat : plꝰ eũ diligñdo quã
diligamꝰ. Sapientẽ animã atq ꝑfectã talẽ diligat. qͣlẽ
illa uidet. Sstultã ñ talẽ. s qͣlis. eẽ ꝑfecta ⁊ sapiens potest: qr
nec seipsũ debet stultũ diligere. Nã qͥ se dilig̃ stultũ. ñ ꝓfici&
ad sapientiã ꝑfectionẽq ueniat᷑. eo animo ferat stultitiã ꝓocimi
qͦ suã ferret si stultꝰ eẽt. amaret sapientiã. Quapt̃ si ⁊ ipsa su¬
ꝑbia uerȩ lib̾tatis. & ueri regni ubra ẽ: s̃ ꝑ ipsã nos cõmemorat
diuina ꝓuidentia. quid significemꝰ uitiosi: & quo debeamꝰ redire

Expanded text:
cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci uideatur, quisquis cedendo ad id peruenit quod non amittit inuitus. Quem delectat ergo libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori deo subditus haereat plus eum diligendo quam animam atque perfectam talem diligat qualem illam uidet, stultam non talem, sed quia esse perfecta et sapiens potest; quia nec se ipsum debet stultum diligere. nam qui se diligit stultum non proficit ad sapientiam perfectionemque ueniatur, eo animo ferat stultitiam proximi, quo suam ferret, si stultus esset et amaret sapientiam. quapropter si et ipsa superbia uerae libertatis et ueri regni umbra est, etiam per ipsam nos commemorat diuina prouidentia quid significemus uitiosi et quo debeamus redire
Abbreviated transcription (Latin):
obligatꝰ ẽ cẽpore. Cũ itaq omĩb quos parit̃ dilig̃ ꝓdesse ñ possit: nͥ cõ¬
uictiorib ꝓdesse malit: in iustꝰ ẽ. Animi aut̃ conuinctio maior. ẽ. ꝗͦ
rectionẽ aut consolationẽ. ñ usq adsuã subu̾sionẽ ualere patit᷑. In
om̃ib aut̃ offitisis laborib: futȩ qͥetis ẽta expectatione ñ frangñ
Quid enĩ ei nocebit. qͥ bene uti s̃ inimico potest: Riꝰ enĩ p̾sidio atq moͣ¬
nim̃to inimicias ñ ꝑtimescit: cꝰ pͣcepto ⁊ dono dilig̃ inimicos. huic
patientiã oꝑat̃. patientia ꝓbationẽ. ꝓbatio uͦ spẽ. spes aut̃ ñ cõfundit.
ꝓfecerit. discit: Cũ enĩ mutabiliũ bonoꝵ adẽ copia: ñ ĩeis confidit:
S. cũ subt̾hunt᷑ agnoscit utͣm eũ ñ ceꝑint. Quia pler̃q cũ asst̃ nobis.
putamꝰ ꝙ ñ ea diligamꝰ.S cũ ab eẽ ceꝑint: ĩ uenimꝰ qui simꝰ. hoc
enĩ sine amore nr̃o aderat: ꝙ sine dolore discedit. Uidr̃ gͦ uĩcere

Expanded text:
 quos pariter diligit prodesse non possit, nisi coniunctioribus prodesse malit, iniustus est. animi autem coniunctio maior est quam lere patitur. in omnibus autem officiosis laboribus futurae quietis certa expectatione non frangitur. quid enim ei nocebit qui bene uti etiam inimico potest? eius enim praesidio atque munimento inimicitias non pertimescit, cuius praecepto et dono diligit inimicos. huic patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit;  asperis quid profecerit discit. Cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur utrum eum non ceperint, quia plerumque cum adsunt nobis putamus quod non ea diligamus; sed cum abesse coeperint, inuenimur qui simus. hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedit. uidetur ergo uincere
Abbreviated transcription (Latin):
humanã. qͣlẽ ante peccatũ nr̃m ds fecit. Reuocam aut̃ ab eiꝰ dile¬
tione qͣm peccando meriumꝰ. Dr̃ od̾imꝰ oportet. unde ut lib̾em
optamꝰ. Odimꝰ gͦ tẽporales necessitudines. si ęt̾nitatis caritate fla
gramꝰ. Diligat hõ ⁊ꝓximũ tanꝗͣ se ipsũ. Certe enĩ sibi ipsi nemo. ẽ
pat̃. aut filiꝰ. aut affinis. aut aliqͥd huiꝰmͦdi : s cantũ ħo. Qgͦ diligit
aliquẽ sicut seipsũ: hoc ĩ eo debet diligere ꝙ sibi ipse.ẽ. Corpora
uͦ. ñ st̃ qͦd nos sumꝰ. Ngͦ in hoĩe corpꝰ.ẽ. expetendũ aut desid̾andũ. ua

Expanded text:
humanam, qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilehumanam, qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilectione, quam peccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut liberemur optamus. oderimus ergo temporales necessitudines, si aeternitatis caritgramus. Diligat homo proximum tanquam seipsum. Certe enim sibi ipsi nemo est pater, aut filius, aut affinis, aut aliquid hujusmodi, sed tantum homo: qui ergo diligit aliquem tanquam seipsum, hoc in eo debet diligere, quod sibi ipse est. Corpora vero non sunt quod nos sumus: non ergo in homine corpus est expetendum aut desid
Abbreviated transcription (Latin):
ssitudines hab̾emꝰ.q̃ nascendo ⁊ moriendo cõtĩgut᷑ sinrã nata in pͣ¬
ceptis : imagme dĩ manens ĩ istã corruptionẽ ñ relegaret᷑. Itaq
ad pͥstina. ꝑfectaq natãm nos ipsa uĩtas uocans: p̃cep̃ ut carnali cõsuetu¬
dini resistamꝰ. docens neminẽ aptũ. ẽẽ. regnodĩ: qͥ ñ istas carnales cõ¬
suetudines ođit. Neq hoc cuiꝗͣ ĩ humanũ uidi decet. Sag̃ enĩ.ẽ. ĩ huma¬
nũ. ñ amare ĩ hoĩe.ꝙ hõ. ẽ: s amare ꝙ filiꝰ. ẽ. hoc. ẽ. enĩ ñ ĩeo amare illud
ꝙ ad dm̃ ꝑtinet: s amare illud qͦd ad se ꝑtinet. Qudgͦ mirũ si ad re¬
gnũ ñ ꝑuenit. qui ñ cõmunẽ. s pͥuatã rẽ diligit: Immo utrũq
ait quispiã Ammo illud unũ dicit dͥs. Dic̃ enĩ uerissime ueritas
Nemo enĩ potest duob dñis seruire. Nemo enĩ potest ꝑfecte dilige¬
re quo uocam .nͥ. ođit uñ reuocam᷑. Socam aut̃ ad ꝑfectã natãm

Expanded text:
 nascendo et moriendo contingunt, si natura nostra in praeceptis, et imagine Dei manens, in istam corruptionem non relegaretur. Itaque ad pristinam perfectamque naturam nos ipsa Veritas vocans, praecipit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem aptum esse regno Dei, qui non istas carnales necessitudines oderit . Neque hoc cuiquam inhumanum videri debet. Magis enim est inhumanum, non amare iamare illud quod ad se pertinet. quid ergo mirum, si ad regnum non peruenit qui non communem, sed priuatam rem diligit? immo utrumque, . ait quispiam; immo illud unum, dicit deus. dicit enim uerissime ueritas: nemo potest duobus dominis seruire; nemo enim potest perfecte diligere quo uocamur, nisi oderit unde reuocamur. uocamur autem ad perfectam naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa gͦ natã humana sine carnali cõditione diligenda. ẽ: siue sit
ꝑficienda siue ꝑfecta. Om̃s sub uno do patre cognati sunt: qͥ. eũ di¬
ligunt. ⁊ faciunt uoluntatẽ ipsiꝰ. Rĩuicẽ sibi st̃⁊ patres cuͣ sibi cõ¬
sulunt. ⁊ filii ed̾ sibi opͥtẽꝑant. ⁊ fr̃s maxime q eosunꝰ pat̾ testam̃
suo aduriã ħeditatẽ uocat. Puaꝓpt̃ cur iste ñ ĩuictꝰ sit horẽm diligen¬
do. cũ ineo nicħ p̃c̃ hoiẽm diligat .i. creat᷑am dĩ ad eiꝰ imaginẽ factã. nec
ei possit de ẽẽ. ꝑfecta nat᷑a. ꝗͣ diligit cũ ipse ꝑfectꝰ. ẽs Sic̃ enĩ u̾bi gͣrã si
quisꝗͣ diligat bñ cantantẽ. ñ hc̃ aut illũ. s cantũ bñ cantantẽ quelib&

Expanded text:
ipsa igitur natura humana sine carnali condicione diligenda est, siue sit perficienda siue perfecta. omnes sub uno deo patre cognati sunt qui eum diligunt et faciunt uoluntatem ipsius, et inuicem sibi sunt et patres, cum sibi consulunt, et filii, cum sibi obtemperant, et fsuo ad unam haereditatem vocat. Quapropter cur iste non sit invictus hominem diligendo, cum in eo nihil praeter hominem diligat, id est, creaturam Dei, ad ejus imaginem factam, nec ei possit deesse perfecta natura quam diligit cum ipse perfectus est? Sicut enim, verbi gratia, si quisquam diligat bene ca
Abbreviated transcription (Latin):
niale sumꝰ cũ qͦlib& uestigio ueritatis. Multo gͦ detiꝰ cũ extremitate ue
erit melior: nec iã cupiditas s cẽꝑantia noĩabit̾. Nã ctĩ ipsa duc̃. nos aut̃
seqͥm. cupiditas illa ⁊ libido. nos aut̃ temeritas ⁊ stultitia nuncupamͣ.
nis p̃cipi potest. ñ maritali. s suꝑno uire. Quo iure. ĩ xpõ nec ma¬
masculꝰ. nec femina sumꝰ. habent enĩ ⁊ illȩ uirile qͥddã. uñ fęmine¬
as sub iugent uoluptates. uñ. xp̃o seruiant ⁊ ĩꝑent cupiditati. Ꝙ
ĩ multis uiduis. ⁊ uirginib dĩ. ĩmultis q̃ maritatis. s iã fr̃ne con¬
iugalia iura seruantib xpĩani popłi dispensatione. manis¬
festũ ẽ. Esi ab ea parte cui dñari nos ds iubet. atq ut in nrãm poses¬
sionẽ restituamꝰ. ⁊ hortat᷑ ⁊ opitulat᷑. Si gͦ ab hac parte ꝑ negligñtiã

Expanded text:
xtremitate veserit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libidnis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne conjugalia jura servantibus, christiani populi dispensatione manifestum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ illud cogitandũ. ẽ. ꝗͣ numerosas. ꝗͣ suaues sonoꝵ pulcͥtudines
mantib q̃ ratione carentia sensu tam̃ ñ carent. anĩ adu̾ti potest. Nul
: numerosũ aliqͥd s ĩ suo genere mod̾atũ gerat. ñ aliqͣ scientia: s¬

Expanded text:
Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines mantibus, quae ratione carentia, sensu tamen non carent, animadverti potest. Nullum, numerosum aliquid et in suo genere moderatum gerat, non aliqua scientia, s
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos tenebrȩ cõp̃hendant. Dies ẽ. eniꝰ pͣsentia illiꝰ luminis. ꝙ illumi¬
nat omẽm hoiẽm uenientẽ ĩ hunc mundũ. hoiẽm dix̃ qͥ ratione
uti potest. Suͥ. cecidit. ibi ĩcũb̾e ut surgat. Si gͦ uoluptas carnis di¬
ligit᷑. ea ipsa diligñtiꝰ cõsidet᷑. ⁊ cũ ibi recognita fuerint qͦrdã uesti¬
gia numeror̃. ꝗͣrendũ ÷. ubi sine tumore sint. Ibi eni mag̃ unũ est
ꝓ ẽ. ⁊ si tales st̃ upsa motione uitali q̃ ĩseminub oꝑat᷑. mag̾ ibi ãmirãdi
st̃ ꝗͣ ĩ corpore. Sienĩ numeri seminũ sic̃ ipsa semina tumerent. de
dimidio gͣno fici. arbor dimidia nasceret᷑: neq de animaliũ semi¬
nib etiã ñ cotis animalia cota ⁊ ĩ tegra nascerent᷑ gignerent᷑. neq tan¬
tillũ ⁊unũ sem̃ uim hab̾et sui cͦq gnis ĩ numerabilẽ. Deuno quiꝑꝑ
cũ numerosã successionẽ. cꝰ ñ ratio in illo pͥmo.⁊ uno semine fuerit:

Expanded text:
enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si tales sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus operatur, magis ibi mirandi sunt quam in corpore. Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque de animalium seminibus etiam non totis, animalia tota et integra gignerentur, neque tantillum et unum semen vim haberet sui cujusque generis innutam numerosam successionem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
bitio peccatoꝵ. ⁊ pęna peccantiũ seruilit̾ cohercens : carnał aĩmis
atͦciores ĩpetꝰ libidinis gignit. ⁊ omĩa conmissa cõgeminat. Ñ enĩ
sĩplex peccatũ. ẽ : ñ solũ malũ. s ⁊̃ uetitũ admittere. łost labores aut̃
iuuentutis: seniori par ñ nulla cõcedit᷑. In usq ad mortẽ detĩor etas
ac decolor. ⁊ morbꝰ subiectior debiłq ꝑduc̃. hec ẽ.uita hoĩs uiuentis
excorpore. & cupiditatib rer̃ tẽporaliũ colligati. bic dr̃ uetꝰ. hõ. extĩor

Expanded text:
bitio peccatorum, et poena peccantium serviliter coercens, carnalibus animis bitio peccatorum, et poena peccantium serviliter coercens, carnalibus animis atrociores impetus libidinis gignit, et omnia commissa congeminat. Non enim simplex peccatum est, non solum malum, sed etiam vetitum admittere. Post labores autem juventutis, seniori pax nonnulla conceditur. Inde usque ad mortem deterior aetas ac decolor, et morbis subjectior debilisque perducit. Haec est vita hominis viventis ex corpore, et cupiditatibus rerum temporalium colligati. Hic dicitur vetus homo, et
Abbreviated transcription (Latin):
sa. atq fundata sit: nec miracła illa innr̃a tẽpora durare ꝑmissa st̃. ne
anĩmꝰ. sẽꝑ uisibilia q̃reret. ⁊eoꝵ cõsuetudine frigesceret gnꝰ humanũ. qͣ¬
na̾tiuitate flagrauit. Nec iã nob̾ dubiũ. ẽẽ. deb& oport& his. eẽ. credendũ
ĩ uisibilib reb Nã ipsi roĩ p̾gatioris aĩȩ q̃ ad ꝑspicuã ueritatẽ ꝑuenit. nul¬
lo mͦ auctoritas humana p̃ponit᷑ : s ad hac̃ nulla suꝑbia humana ꝑduc̃.
Quȩ si ñ .e̾ẽt .ñ. eẽnt beretici. neq scis matici. nec carne circũcisi. nec ereat᷑e
simulacrorq cultores. hi aũt siñ. ee̾n̾t. ante ꝑfectionẽ popłi quȩ ꝓmittit᷑.
mꝰ aliquid meminisse: huic suecedit adolescentia cui. iã ꝓpagationẽ ꝓlis
nat᷑a ꝑmitat. ⁊ patrẽ facit Porro adolescentiã uiuentꝰ excipit. iã
excenda munerib publicis. ⁊ cdomanda sublegib Inqͣ uehem̃tior ꝓhi¬

Expanded text:
sa atque fundata sit, nec miracula illa in nostra tempora durare permissa sunt, ne sa atque fundata sit, nec miracula illa in nostra tempora durare permissa sunt, ne animus semper visibilia quaereret, et eorum consuetudine frigesceret genus humanum, quorum novitate flagravit: nec jam nobis dubium esse oportet iis esse credendum, invisibilibus rebus; nam ipsi rationi purgatioris animae, quae ad perspicuam veritatem pervenit, nullo modo auctoritas humana praeponitur: sed ad hanc nulla superbia perducit. Quae si non esset, non essent haeretici, neque schismatici, nec carne circumcisi, nec creaturae simulacrorumque cultores. Hi autem si non essent ante perfectionem populi, quae promittitur, mus aliquid meminisse. Huic succedit adolescentia, cui jam propagationem prolis natura permittit, et patrem facit. Porro adolescentiam juventus excipit, jam exercenda muneribus publicis, et domanda sub legibus; in qua vehementior prohi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃una salꝰ.ẽ. Uuiꝰ rei pͥma disceptatio ẽ: utrũ his potiꝰ eredamꝰ qui ad
multos dõs. an his qui adunũ dm̃ colendũ nos uocant: p̃sertiꝰcũ¬
illi multoꝵ cultores dehoc imo dnõ cunctoꝵ.⁊ derectore consentiãt.¬
ñ eluxerit: tc̃ demũ migrandũ. ẽ. Sicut enĩ inipsarerũ uat̾a ma¬
ior ẽ. auctoritas uniꝰ ad unũ oĩã redigñtis. nec ĩgnẽ humano mul¬
titudinis ulla potentia. ẽ. nͥ consentientis. idẽ. unũ sentientis: ita
ĩ peligione qͥ ad unũ uocant eor maim ⁊ fide dignior. eẽ debet
auctoritas. Altã considatio. ẽ. dissensiois eiꝰ. q̃ deuniꝰ di cultu int̾ hoĩẽs
orta ẽ. S accepimꝰ maiores nr̃os eo gͣdu. quo atẽporalib ad et̃na con
scendit᷑. uisibilia miracula. ñ enĩ alit̾ potañt secutos. ẽẽ. ł quos. id. actũ
ẽ. ut necessaria ñ. ẽẽnt posteris. Cũ enĩ ȩccła catholica ꝑ totũ orbẽ diffu¬

Expanded text:
quae una salus est. Hujus rei prima disceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quiilli multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum et rectore consentiant? etnon eluxerit, tum demum migrandum est. Sicut enim in ipsa rerum natura major est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec in genere humano multitudinis ulla potentia est nisi consentientis, id est unum sentientis: ita in religione qui ad unum vocant, eorum major et fide dignior esse debet auctoritas. 47. Altera consideratio est dissensionis ejus quae de unius Dei cultu inter homines orta est. Sed accepiscenditur, visibilia miracula non enim aliter poterant secutos esse: per quos id actum est, ut necessaria non essent posteris. Cum enim Ecclesia catholica per totum orbem diffu
Abbreviated transcription (Latin):
solã pacẽ.⁊ ĩ corpore solã sanitatẽ. Hoc enĩ in eis ꝑficiet᷑ pꝰ hac̾ uitam.
ꝗ in hac uita plꝰ diligunt. Qͥ gͦ male utunt᷑ canto m̃tis bono. ut extͣ
eã uisibilia mag̃ appetant. qͥb ad cõspicienda & diligenda ĩ telligi¬
bilia cõmoneri debuer : dabunt᷑ eis exteriores tenebrȩ. Harũ qͥppe
initiũ.ẽ: carnis prudentia. ⁊ sensuũ corporeoꝵ ĩbecillitas. &̾ qui c̾ta¬

Expanded text:
solam pacem, et in corpore solam sanitatem. Hoc enim in eis perficietur post hanc vitam, solam pacem, et in corpore solam sanitatem. Hoc enim in eis perficietur post hanc vitam, quod in hac vita plus diligunt. CAPUT eam visibilia magis appetant, quibus ad conspicienda et diligenda intelligibilia commemorari debuerunt, dabuntur eis exteriores tenebrae. Harum quippe initium est carnis prudentia, et sensuum corporeorum imbecillitas. Et qui c
Abbreviated transcription (Latin):
actionis facilitatẽ ꝑuicatia posita. scientes maiorẽ. eẽ. faciliorẽq
sentiunt:: postremo etiã quietẽ corporis abstinendo abhis reb sine
qͥb agi hec uita potest. Ita g̾tant qͣm suauis ẽ. dñs Necerit dubiũ
quidpꝰ hac uitã futurũ sit: & ꝑ fectiõis suȩ fide. spe. caritate. nutunt
Phac̾ aũt uitã & cognitio ꝑficiẽt᷑. qi ex parte nc̃ scimꝰ. cũ aũt uene¬
rit qͦđ ꝑfectũ .ẽ. ñerit ex parte. & pax omĩs ad erit. nc̃ enĩ lex alia
ĩm̃bris meis repugnat legim̃tis ineȩs lib̾abit nos de corpore
damꝰ aͣdũsario dũ cũ illo sumꝰ ĩuia : & cota sanitas ⁊ nulla ĩ digñtia
& nulla fatigatio aderit corpori. qͥa corruptibile hoc. tẽpore atq ordi¬
ne suo qͦ resurrectio carnis fut᷑a.ẽ : induet᷑ ĩ corruptione. Nõ mirũ
aũt̃ si hoc dabit᷑ his qui ĩ cognitione solã ueritatẽ amant. ⁊ĩ actione

Expanded text:
actionis facilitatem pervicacia posita, scientes majorem esse facilioremque actionis facilitatem pervicacia posita, scientes majorem esse facilioremque sentiunt: postremo, etiam quietem corporis, abstinendo ab iis rebus sine quibus agi haec vita potest; ita gustant quam suavis est Dominus. Nec erit dubium quid post hanc vitam futurum sit; et perfectionis suae fide, spe, charitate nutriunthanc autem vitam et cognitio perficietur; quia ex parte nunc scimus, cum autem venerit quod perfectum est, non erit ex parte : et pax omnis aderit; nunc enim alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, sed liberabit nos de corpore damus cum adversario, dum cum illo sumus in via: et tota sanitas, et nulla indigentia, et nulla fatigatio aderit corpori; quia corruptibile hoc, tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem, si hoc dabitur iis qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ.⁊ abulemꝰ cũ dies p̾sto ẽ : nenos tenebrę cõp̃bendant. Festinemꝰ
a scda morte lib̾ari uͥ nemo. ẽ. qͥ memor sit dĩ: & ab inferno. ubi
nouitatib gaudent. libentiꝰ discunt qͣm norunt. cũ cognitio sit
finis discendi & qͥb iuł ẽ. facilitas actionis. libentiꝰ certant qͣm uĩ¬
cunt. cũ uictoria sit finis c̾c̾andi. & qͥb uil.ẽ. corporis salꝰ. ma¬
lunt uesci qͣm satiari. & malunt frui genitalib m̃bris. qͣm nul¬
lã talẽ cõmotionẽ pati. In ueniunt᷑ & qui malunt dormire. ꝗͣ
ñ dormitare. cũ om̃is illiꝰ uoluptatis finis sit ñ esurire. ac sitire. &
ñ desidare cõcubitũ. & ñ eẽ corpore fatigato. Or̃ qui fines ipsos de¬
sid̾ant: pͥꝰ curiositate carent. cognoscentes eã. eẽ. c̾tã cognitionẽ
q̃ intꝰ ẽ. ⁊ ea ꝑfruentes quantũ ĩ hac uita q̃unt. Deinde accipuit᷑

Expanded text:
nemus, et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant; festinemus nemus, et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant; festinemus a secunda morte liberari, ubi nemo est qui memor sit Dei, et ab inferno, ubi novitatibus gaudent, libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi. Et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris quam nullam talem commotionem pati; inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare: cum omnis illius voluptatis sit finis, non esurire ac sitire, et non desiderare concubitum, et non esse corpore fatigato. 103. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita queunt. Deinde accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Hec ẽ. acẽporalib ad ȩt̾na reg̾ssio. & ex uita ueteris hoĩs innouũ ho¬
minẽ reformatio. Quid ẽ. aut̃ uñ hõ cõmemorar ñ possit aduirtutes
capessendas qñ deipsisuitus potest : Quid enĩ appetit curiositas nͥ
cognitionẽ. q̃ certa eẽ ñ potest nͥ rerũ et̾̃narũ & eod mͦ se sẽꝑ habentiũ
Quid appetit suꝑ bia nͥ pocentiã. q̃ refert᷑ ad agendi facilitatẽ qͣm non¬
ñ ĩ uenit nͥ. anima ꝑfecta dõ subdita. & ad eiꝰ regnũ sũma caritate
cõu̾sa : Quid appetit uoluptas corporis nͥ qͥetẽ quȩ ñ .ẽ. nͥ uͥnulla . ẽ. in¬
digentia & nulla corruptio : Cauendi st̃ gͦ inferiores inferi. id est
pꝰ hac̃uitã pęnȩ gͣuiores.: uͥ nulla pocest. eẽ cõmemoratio ueritatis
qi nulla rõcinatio. Idõ nulla ratiocinatio: qr ñ eã ꝑfundit lum̃
uerũ ꝙ illuminat omẽm hoiẽm uenientẽ in hunc mundũ. Er̾ fest

Expanded text:
tas . Haec est a temporalibus ad aeterna regressio, et ex vita veteris hominis in novum hominem reformatio. Quid est autem unde homo commemorari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non potest, nisi rerum aeternarum et eodem modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi facilitatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo subdita, et ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appetit voluptas corporis nisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corruptio? Cavendi sunt ergo inferiores inferi, id est post hanc vitam poenae graviores, ubi nulla potest esse commemoratio veritatis, quia nulla ratiocinatio: ideo nulla ratiocinatio, quia non eam perfundit lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mu
Abbreviated transcription (Latin):
totã qͣdratȩ legẽ iudicet᷑. ⁊ foꝵ qͣdratũ. ⁊ lapis qͣdratꝰ. s tabella.⁊ gẽ¬
ma qͣdrata. rursꝰ scđ̾m totã eqͣlitatis legẽ uidicent᷑ conuenire sibi
motꝰ pedũ currentis formicȩ. ⁊ scd̃m eã gͣdientis elephanti : quis
tã dubit& locoꝵ int̾uallis ac cẽporũ. nec maiorẽ. ẽẽ. nec minorẽ
cũ potentia suꝑet oĩa: Hec aut̃ ou̾ũ lex arttũ cũ sit otnino in cõ¬

Expanded text:
atum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potentia superet o
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cõ cupiscentia carnis. uoluptatis ĩfimȩ amatores signficat e¬
lapidis istis ut panes fiant. At ale imꝰ ⁊ solꝰ magister ñ ĩpane ait solo
uiuit hõ: s ĩ emi u̾bo dĩ. Ita te ddomitã docuit. et̃. oportẽ cupiditatẽ
uoluptatis: ut nec fami cedendũ sit. S foyte nãtiõis tẽporalis
fastu decipi potãt: qͥ. carnis uoluptate ñ potuit Omĩa gͦ mundi re-¬
Sui respõsũ. ẽ. Dñm dm̃ tuũ adorabis.: ⁊ illi soli seruies. Ita calcata
suꝑbia: ẽ. Subiecta .ẽ. aut̃ extrema Scuriositaͬs illecebra. Nenĩ
ut se defastigio tẽpli p̾cipitaret urgebat nͥ causa tantũ aliquid
exꝑiendi. S neq hic uictꝰ ẽ. ⁊ idõ sic respõd̾. ut in telligeremꝰ n. ẽẽ.

Expanded text:
nam concupiscentia carnis, voluptatis infimae amatores significat; clapidibus istis, ut panes fiant. At ille unus et solus magister: Non, inquit, in solovivit homo, sed in omni verbo Dei. Ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem voluptatis, ut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat, qui carnis voluptate non potuit? Omnia ergo mundi recui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid periendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus n
Abbreviated transcription (Latin):
gnant. Maliuͦ decipiunt᷑. cruciant̃ uincunt᷑. dãpnant᷑. ⁊ seruiunt. ñ
uni omiũ domino sũmo. s ultimis serius illis uidelicet angelis. qͥdolo¬
rib ⁊ miseria dãpnatoꝵ pascunt̃. ⁊ ꝓista maliuolentia bonoꝵ lib̾atione
torquent᷑. Ita ordinant̃ om̃s officiis ⁊ finib suis ĩpulcͥtudinẽ uniu̾sitatis. ut
ꝙ horremꝰ ĩparte. si iͭ toto c̃sidemꝰ plurimũ placeat. qi nec ĩ edificio udi¬
cando unũ cantũ ang̾lũ cõsidare debemꝰ. neo ĩ hoiẽ pulchro solos capillos:
nec ĩ bene ꝓnuntiante solũ digitoꝵ motũ. nec ĩlunȩ cͣsu. aliqͣs tridui

Expanded text:
gnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non gnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui
Abbreviated transcription (Latin):
censemꝰ. ⁊ferre ñ possumꝰ. ⁊ si formã ipsã p̃beat fruenti. Hoc totũ. ẽ. uolupta¬
tis regnũ. ⁊una pulcͥtudo. Subiacet enĩ corruptioĩ. Xsi ñ eẽt: sũma puta¬
scens ei dolores ⁊ morbos. ⁊ distortiones m̃broꝵ. ⁊ tenebras coloris. ⁊ animoꝵ
simultates ac disc̾ensiones. ut ex his ad moneam᷑ ĩcomutabile aliqͥd. eẽ. q̃rend
& hoc facit ꝑĩfima ministia qͥb id agẽ uoluptatis. ẽ : quos ext̾minatores. ⁊
angłos tracundiȩ diuinȩ scriptẽ nõiant. ꝗͣuis ipsi nesciant quid dese
agat᷑ boni Hissinules st̃. hoĩes.qͥ. gaudent miseriis alienis. ⁊ risꝰ sibi
ac ludicra spectacła exhibent. ł exhiberiuolunt eu̾sionib ł errorib alioꝵ
Atq ita ĩhis om̃ĩb boni animonent᷑ ⁊ ex̾cent᷑. ⁊uincunt. ⁊ tũphant. ⁊ re

Expanded text:
censemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptacensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putascens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur,
Abbreviated transcription (Latin):
quenientia letantẽ. ⁊ corrũpentẽ. ꝙ ĩ bonũ suũ cõu̾tit. alim̾ea. scłic
ꝑuitalẽ motũ diudicant᷑. quodã mͦ. ut ex eis instructurã huiꝰ uisibilis
pulchri. q̃ apta st̃. assumant᷑ : ñ apta uͦ ꝑ cõ gruos meatꝰ eiciant᷑. quoꝵ
aliud feculentissimũ reddr̃ t̃rȩ. ad alias formas assum̃das. aliud ꝑ totũ corpꝰ
exbalat᷑. aliud toriens aialis latentes numeros accipit. zĩchoat᷑ in ꝓlẽ.
uias ab ipso u̾tice defluit infuia uoluptate. Iã uͦ in matre ꝑ cepͥcos numeros
tẽporꝰ ĩ locoꝵ numerũ coaptat᷑. ut suas regiones q̃q mbra occupent. Qsi modũ
parilitatis seruauerint. luce coloris adiuncta. nascit᷑ corpꝰ ꝙ formosũ uocat᷑.
ꝯasuis dilectorib amat᷑ accerrime. Ntam̃ ĩeo plꝰ placet forma q̃ mouet᷑. ꝗͣ
uita quȩ mouet. Hã illuã aĩal sinos amet: allicit uolentꝰ. Si oderit aut̃ sue¬

Expanded text:
 corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, suc
Abbreviated transcription (Latin):
corpore in pͥstinã firmitatẽ. ñ cũ mundo possidi. s mũdũ possid̾e ce
ꝑit. nullũ ei erit malũ: qr ista ĩsima pulchritudo tẽporaliũ uicissi¬
tudinũ. q̃ cũ ipsaꝑagebat̃ sub ipsa paget᷑. &erit sicut scͥptũ ẽ. cȩlũ nouũ
⁊t̾ra noua ñ in parte laborantib animis. s ĩ uniu̾sitate regnantib Siã ii.

Expanded text:
corpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum possicorpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum possicissitudinum, quae cum ipsa peragebatur, sub ipsa peragetur; et erit, et scriptum est, Coelum novum et terra nova , non in parte laborantibus animis, sed in universitate regnantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sũ s totũ carm̃ possit audire ⁊otũ aut̃ ordinẽ secłor sentire
pagunt᷑ de labore nrõ. Nulli aut̃ uicto. ludi agonistiei placent s
tñ cũ eiꝰ de decore decori st̃. & hec enĩ q̃dã imitatio ueritatis. est. Nec
obaliud atalib ꝓhibem᷑ spectacłis . nͥ. neumbris rerũ decepti. ab ipsis reb
quar illȩ ũbrȩ st̃.: ab eyremꝰ. Ita uniu̾sitatis huiꝰ conditio. atq amminsta.
solis inpiis animis dãpnatisq ñplacet. s q̃ eũ miseria eoꝵ multis uł
ĩ t̃ra uictricib ł ĩcelo sine picło spectantib placet. Nicħ ti. tͦtũ displi
cet iꝰto. Euo cͥca cũ oĩs aĩa rõał. aut peccatis sius misera sit. aut recte
factis beata. Oĩs aut̃ irroał aut cedat potentiori. aut pareat meliori.
aut cõꝑ et᷑ eqͣli. aut certantẽ ex̃ceat. aut dãpnato noceat. ⁊ om̃e corpꝰ
ta. ⁊ in integrũ restituta. ⁊illi subdita uni aqͦ. creata. ẽ. instaurato q̃

Expanded text:
 totum carmen possit audire; totum autem ordinem saeculorum sentire raguntur de labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum ejus dedecore decori sunt: et haec enim quaedam imitatio veritatis est. Nec ob aliud a talibus prohibemur spectaculis, nisi ne umbris rerum decepti, ab ipsis rebus quarum illae umbrae sunt, aberremus. Ita universitatis hujus conditio atque administratio, solis impiis animis damnatisque non placet; sed etiam cum miseria earum, multis vel in terra victricibus, vel in coelo sine periculo spectan 44. Quocirca, cum omnis anima rationalis aut peccatis suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corpus ta, et in integrum restituta, et illi subdita uni a quo est creata, instaurato etiam
Abbreviated transcription (Latin):
adũsitates. tẽpꝰ ipsũ auferat neceẽ ẽ. omĩa tͣnseuntia. Itaq eũ oũ cẽpora¬
la nunaꝰ iste coneludat: omũb mundi parcib seruiunt. qͥ ꝓcẽa pritãt
nicħ colencũ. ẽt̃ neseruant. Serũtamꝰ ꝗͥ ꝗͥ in hac rer̃ excremitate
miseri iacrant : ut uitia sua sibi dnãri patiant. ł libidine. ł suꝑbia. ł

Expanded text:
aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia temporaaduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia temporalia mundus iste concludit, omnibus mundi partibus seruiunt qu?: propterea putant nihil colendum esse ne seruiant. uerum tamen quamquam in hac rerum extremitate miseri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel
Abbreviated transcription (Latin):
rior cultꝰ simulacroꝵ. quo phasntasiata sua colunt. ⁊ qͥeqͥd animo ey¬
rante cũ suꝑbia uł cumore cogitando imaginati fuerint. religioĩs
noĩne obseruant : donec fiat ĩ aimo nicħ omĩno colendũ. ẽẽ. Serrare
hoĩẽs .qͥ. suꝑstitioni se ĩ uolu̾nt. ⁊ misera ĩ plicant seruitute. S. fru¬
stra hoc sentiunt: ñ enĩ efficiunt ut ñ seruiant Remanent qͥppe
ipsa uitia. qͥh ut illa colenda opinarent᷑ atcͣcti st̃: Seruiunt enĩ cupi¬
cupiditati crplici. uł uoliptatis.ł excellentie ꝓ bectacili. Neg tẽ. queq̃¬
stor qu nes colendũ existmnant. qui ñ aut carnalib gaudus subdat siti
att ꝑocentia uanã foueat. aut aliguo spectaeulo delestarꝰ insanit hita nẽ¬
sients ali siguns teporalia ut iñ beatitudinẽ expectent. his aut̃ reb qͥbꝰ
quis qͥt ea uisꝰ fuerit auferre posse metuit᷑. Possunt aut̃ auferreista &
saintilla ignis: ⁊ aliqͣ parua bestiola. Postremno ut omuittã ĩ numerabiles

Expanded text:
rior cultus simulacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esse, et errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel excellentiae, vel spectaculi. Negstorum qui nihil colendum existimant, qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit aut potentiam uanam foueat aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem expectent. his autem rebus, quet quisquis ea uisus fuerit auferre posse metuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ similitudo: ⁊ idõ ui̾tas. Ut enĩ ui̾tate st̾ uera q̃ uera st̃: ita simmilitudi¬
ne similia st̃: q̃cũs similia st̃. Et gͦ ueritas forma ueroꝵ. est: ita suni¬
militudo pͥncipii. suĩtas. ẽ. qr sine ulla dissimilitudine. ẽ. unde falsitas
orit᷑. ñ reb ipsis fallentib q̃ nicħ aliud ostñdunt sentienti quã spẽm
suã. quã ꝓsue pulctudinis acceꝑunt gͣdu. neq ipsis sensib fallentib
qͥ pnatã sui corporis affecti ñ aliud ꝗͣ suas affectiones p̃sid̾nti animo
nuntiant. S peccata aiãs fallut̃ cũ uerũ q̃rut. relicta.⁊ neglesta
ueritate. Nã qĩ oꝑa magis ꝗͣ artificẽ. atq ipsã artẽ dilexen᷑ hoc

Expanded text:
. Ut enim veritate sunt vera, quae vera sunt; ita similitudine similia sunt, quaecumque similia sunt. Ut ergo veritas forma verorum est, ita simiii; et Veritas est, quia sine ulla dissimilitudine est. 67. Unde falsitas oritur, non rebus ipsis fallentibus, quae nihil aliud ostendunt sentienti quam speciem suam, quam pro suae pulchritudinis acceperunt gradu; neque ipsis sensibus fallentibus, qui pro natura sui corporis affecti, non aliud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artif
Abbreviated transcription (Latin):
erint. qñ dedit eis potestatẽ filios di fieri. Amici gͦ hmundi.
tã tunent ab eiꝰ amplexu seꝑari: ut nicħ eis sit laboriosiꝰ ꝗͣ ñ labora
re. S eui saltĩ illud manifestũ ẽ. falsitatẽ. ee̾.qͦ. id putat. eẽ. ꝙñ est.
ĩtellig it eã. eẽ. ueritatẽ ꝗͦ ostũdit id ꝙ. ẽ. At si corpora ĩtantũ fallunt
ĩ qͣntũ ñ ĩplent illud unũ ꝙ iuncunt᷑ imitari. aqͦ pͥncipio. unũ ẽ. quie¬

Expanded text:
erint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hujus mundi tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil eis sit laboriosius, quam non labora falsitatem esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse veritatem, quae ostendit id quod est. At si corpora in tantum fallunt, in quantum non implent illud unum quod convincuntur imitari, a quo Principio unum est quid
Abbreviated transcription (Latin):
nec qͥsꝗͣ. intelligit falsa. Ngͦ intelligo cũ ista cõtẽplor. ⁊ istis credo: qi uer̾
eẽ. oport&e ꝙ ĩ tellectu cõtẽplor. Ntiqͥd forte ñ istast̃. q̃ fantasinata dici
gnoscis. E hac̃ illud unũ uides qͦ. udicas unũ. ẽẽ. qͥcqͥd aliud uides. nec

Expanded text:
nec quisquam intelligit falsa. Non ergo intelligo, cum ista contemplor, et istis credo; quia verum nec quisquam intelligit falsa. Non ergo intelligo, cum ista contemplor, et istis credo; quia verum esse oportet quod intellectu contemplor: numquid forte sunt ista quae phantasmata dici gnoscis. Per hanc illud unum vides, quo judicas unum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ĩpleat. Qui uideat date. ñ qui litig& ñ qui uideri uelit se uid̾e ꝙ ñ uidet
Date qͥ resistat sensib cariuis. ⁊ plagis qͥb ꝑ illos ĩ anima napulauit. Qui
iã sibi nouit̾ dicere. Si una rona . ẽ. ꝗͣ circa tyberĩ nescio quis romulꝰ dr̃
condidisse : falsa ẽ. ista ꝗͣ. cogitans fingo. Nenĩ.ẽ. ipsa: nec ibi sũ modo. Nã
quid ibi agat mͦ utiq scirẽ. Siunꝰ ẽ. soł: falsꝰ ẽ. iste quẽ cogitans fingo Nã
ille curricula sua certislocis ⁊ tẽporib ꝑ agit: ĩstũ ego uͥ uolo. ⁊ qñ uolo c̃¬
stituo. Siunꝰ ẽ ill: amicꝰ meris: falso ẽ. iste quẽ cogitãs fingo. Nã ille ubi
sit nescio: iste. ibi fingit᷑ ubi uolo. Ego ipse c̾te imꝰ sũ: Shoc loco sentio. ẽẽ.
corpꝰ meũ. & tam̃ figm̃to cogitatiõis ꝑgo qͣlib loquor cũ qͦlib. Falsa st̃. hȩc:

Expanded text:
non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tiberim nescio quis Romulus dicitur condidisse, falsa est ista quam cogitans fingo: non enim est ipsa, nec ibi sum animo; nam quid ibi agatur modo, utique scirem. Si unus est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpus meum; et tamen figmento cogitationis pergo quo libet, loquor cum quo libet. Falsa sunt haec;
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ. Iudicemꝰ ea ne cũ ipsis iudicem̃. idẽ. cantũ. eis ͥbuamꝰ: qͣntũ spẽs me¬
ret̾ extrema: ne cũ in nouissimis pͥma q̃rimꝰ: apͥmis int̾nouissima nume¬
rem. Quod nich̾ ipsis nouissimis obẽ: s nob̾ plurimũ. Nec id̾o diuinȩ ꝓui¬
& si ꝓtẽa nos fallit rer̃ uisibiliũ pulcͥtudo. qͥa unitate cõtinet᷑. ⁊ñ ĩplet uni¬
tatẽ: incelligamꝰ si possumꝰ ñ ex eoꝙ ẽ. nos falli: s ex eo ꝙ ñ .ẽ. Omẽ qͥppe
corpꝰ. uer̃ corpꝰ.ẽ. s falsa unitas. N enĩ sũme unũ. ẽ: aut intantũ id. imitat᷑
ut ĩpleat: & canĩ nec corpꝰ ipsũ e̾e̾t nͥ ut cũq unũ ee̾t. P orro ut c̃q unũ
mͥ qui uideat sine ulla imaginatione uisoerũ carnaliũ. date mͥ qui uideat
om̃is uniꝰ pͥncipiũ. ñ. eẽ. nͥ unũ solũ. aquosit omẽ unũ siue id ĩpleat: siue

Expanded text:
haereamus. Judicemus ea, ne cum ipsis judicemur; id est, tantum eis tribuamus, quantum species mehaereamus. Judicemus ea, ne cum ipsis judicemur; id est, tantum eis tribuamus, quantum species meretur extrema, ne cum in novissimis prima quaerimus, a primis inter novissima numeremur. Quod nihil ipsis novissimis obest, sed nobis plurimum. Nec ideo divinae proviEt si propterea nos fallit rerum visibilium pulchritudo, quia unitate continetur, et non implet unitatem; intelligamus, si possumus, non ex eo quod est nos falli, sed ex eo quod non est. Omne quippe corpus verum corpus est, sed falsa unitas. Non enim summe unum est, aut in tantum id imitatur ut impleat: et tamen nec corpus ipsum esset, nisi utcumque unum esset. Porro utcumque unum mihi qui videat sine ulla imaginatione visorum carnalium. Date mihi qui videat omnis unius principium non esse, nisi unum solum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ipsi s om̃s corporis sensꝰ ita nuntiant ut afficiunt᷑. ꝙ ab eis ãpliꝰ exigtꝰ
debeamꝰ ignoro. Tolle gͥ uanitantes: ⁊ nulla erit uanitas. Siquis remũ fran¬
gi ĩaqua opinat᷑. ⁊ cũ iñ auffert̃ integͣri: ñ malũ hc̃ int̾nuntiũ.s malꝰ est.
uidex. Nã ille ꝓsua natã. ñ potuit alit̾ ĩ aqua sentire : neo alit̾ debuit Si em̃
aliud ẽ. aer. aliud aqua: iꝰtũ. ẽ. ut alit̃ ĩ aͣre. alit̃ ĩ aqͣ. sentiat᷑. Qrͣ oculꝰ recte.
ad hoc enĩ factꝰ ẽ. ut tantũ ualeat: s animꝰ ꝑu̾se. cui ad cõtẽplandũ sũmã pul¬
chritudinẽ. mens nͣ oculꝰ factꝰ. ẽ. Ille aũt uult m̃tẽ cõu̾tere ad corpora ocłos
ad dm̃. Querit enĩ intelligere carnalia. & uide spũalia: qͦd fieri ñ potest:
Qr̃ ista ꝑũsitas corrigñda. ẽ: q nͥ fecerit qͦd sursũ ẽ. deorsũ. ⁊ ꝙ deorsũ. ẽ
sur siĩ: reguo cȩloꝵ aptꝰ ñ. erit. ħ gͦ sũma queramꝰ ininfimis: nec ipsis in

Expanded text:
 sed etiam omnes corporis sensus ita renuntiant ut afficiuntur; quid ab eis amplius exigere debeamus ignoro. Tolle itaque vanitantes, et nulla erit vanitas. Si quis remum frangi in aqua opinatur, et cum inde aufertur integrari; non malum habet internuntium, sed malus est judex. Nam ille pro sua natura non potuit aliter in aqua sentire, nec aliter debuit: si enim aliud est aer, aliud aqua, justum est ut aliter in aere, aliter in aqua sentiatur. Quare oculus recte; ad hoc enim factus est ut tantum videat: sed animus perverse, cui ad contemplandam summam pulchritudinem mensad Deum. Quaerit enim intelligere carnalia, et videre spiritalia: quod fieri non potest. Quare ista perversitas corrigenda est, quia nisi fecerit quod sursum est deorsum, et quod deorsum est sursum, regno coelorum aptus non eri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣntũ ei similia st̃ : anĩꝗͣtũ eã ñ assecunt᷑. Nã si asseq̃rent᷑: qd̾ imitant᷑
ĩplerent. Si aut̃ ĩplerent: oĩmꝰ. eẽnt sinulia. di omimꝰ. eent similia:¬

Expanded text:
in quantum ei similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur in quantum ei similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur implerent. Si autem implerent, o