comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentiȩ librat consilium. ita singłis relaxans
ut unusquiq ferre pot᷑: ꝓ positis qͦ testunoni¬
is in quib apłs sccd̃as concedit nuptiaᷤᷤ. statim
subiecimus. qͦmͦ uirginib obfornicatioĩs peri¬
culum. concedit nuptias. & excusabile fac̃. qd̾
ꝑse ñ appetit᷑. ita ead fornicatione ꝯcedit ui¬
dius sccdã inatͥmonia. Meliꝰ ẽ enim lic ⁊ altertu¬
rabilius ẽ uni homini ꝓstitutã ẽẽ quã multis.
silib matͥmonio disputauimus ñ de pͥmo. Ne
quis in eo qd diximus. tolerabilius ẽ um hõi ꝓ
omĩa expediunt. si dampno digainos unmo
nec tͥgamos. ⁊ sidicipot̃ octogamos. Plus ali¬
quid inferam. ⁊̃ scortatorẽ recipio penitentẽ.
quicquid equaliter lict: equali lance pensan¬
dum ẽ. E rubescat calumpniator m̃s. dicens
concedẽ. aliud laubare u̾tutem. Si aũt durꝰ in eo
uideor quia dixi quicquid equalit̾ lic⁊ equalilan¬
ce pensandum ẽ: puto ñ ine ciudelem iudicabit.

Expanded text:
, sed prudentiae librat consilium ita singulis relaxans, ut unusquisque ferre potest. propositis quoque testimoniis, in quibus apostolus secundas concedit nuptias, statim subiecimus: quomodo uirginibus fornicationis periculum concedit nuptias et excusabile facit, quod per se non adpetitur, ita eadem fornicatio concedit uiduis secundamatrimonia. meliusestenim, licrabilius est uni homini prostitutam esse, quam multis. si libet matrimonio disputavimus, non de primo. Sed ne quis in eo quod diximus, tolerabilius est uni hominomnia expediunt\'. non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos. plus aliquid inferam: etiam scortatorem recipio paenitentem. quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est. Erubescat calumniator meus dicens mconcedere, aliud laudare uirtutem. si autem in eo durus uideor, quia dixi: quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est, puto non me crudelem iudicabit et
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sub uinximus. oĩs ħͥ questio de bis ẽ qui inmatͥ¬
xor ẽ ł mulierẽ ñ tange̾. quasi in tartu eiꝰ ꝑiculũ
manib eiꝰ pallium abiecit .s: quia qui semel
dux̃ uxorem nͥex consensu se ñual abstinere.
uec dare repudium ñ peccanti. reddat ꝯugide
bitum quia spente se alligauit ut redcłe coge.¬
ret᷑. quidnĩ dic̃ eẽ p̃ceptum nedimitrant᷑ uroreᷤ
ne uidear dampnare naturã. Simłq consid̾a qd̾
aliud donũ uirginitatiᷤᷤ sit aliud nuptiaꝵ. Sin
ead̃ eẽt merces nuptaꝵ ⁊ uirginũ. nũquã diris
te. ecc̃rio inquit donateei ⁊ ꝯsolamini. ⁊ sicui qͥddo¬

Expanded text:
 subjunximus : « Omnis haec quaestio de his est qui in matrxorem vel mulierem non tangere : quasi in tactu ejus periculum manibus ejus pallium abjecit. Sed quia qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu se non valet abstinere, 215 nec dare repudium bitum\', quia sponte se alligauit, ut reddere cogeretur. qui domini dicit esse praeceptum, ne dimittantur uxores, ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, aliud nuptiarum. si enim eadem esset merces nuptarum et uirginum, numquam dixisset te, E contrario, inquit, donate ei et consolamini, et si cui quid do
Abbreviated transcription (Latin):
tota uixͦ m̃te confidit. ⁊̃ suit hõ lapsus mortu¬
us fuerit in peccato: fide sua uiuit in ꝑpetuũ.
alio quin mors ista cõmunis credentib ⁊ ũ credẽ¬
tib debetur equalit᷑. ⁊ om̃s pant̾ resurrecturi
c̃. alii in confusionem ȩt̾nam. alii ex eo qd̾ eredt̃
insemptt̃nam uitam. & sic stare pot̾. ut quicͤ
ñ morient᷑. s unitatoreᷤᷤ er̃ uitȩ aplĩcȩ qͥ absq ul¬
la culpa uxerunt in lege iustitiȩ.⁊ ad fidẽ dnĩ
transeunteᷤᷤ credentesq in eo quiuitauocat᷑ ⁊ re¬
surrõ. nũquam dormiere. nũquam mortui s.
Anima enim q̃ peccauert ipsa moriet᷑. Sic̃ gͥ
anima quȩ peccat uiuente corꝑe mortua ẽ ⁊ ea¬
dẽ die qua peccauerit dormit in mortẽ dicente
eccłaste. quipeccauit mortinis ẽ extẽ: sic aĩa q̃¬
÷ͥ p̃cepta seruauerit ⁊̃ si corpꝰ mortuũ fuĩt ii¬
immutabimur: maximequia sequitur mer¬
tuu resurgent incorriupti ⁊ nos immutabim̃.
Si enim om̃s s̃ unmutandi uixta alterã lecti

Expanded text:
to mente confidit, etiam si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua uiuit in.perpetuum. alioquin mors ista communis et credentibus et non credentibus debetur aequaliter et omnes pariter resurrecturi sunt, alii in confusionem aeternam, alii ex eo, quod credunt, in sempiternam uitam. et sic stare potest, ut, quinon morientur, sed imitatores erunt uitae apostolicae, qui absque ulla culpa uixerunt in lege iustitiae et ad fidem domini transeuntes credentesque in eo, qui uita uocatur et resur.rectio, numquam dormiere, numquam mortui sunt. anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. sicut igitur anima, quae peccat, uiuente corpore mortua est et eadem die, qua peccauerit, dormit in mortem dicente Ecclesiaste: qui peccauerit, mortuus est ex tunc, sic anima, qpraecepta seruauerit, etiam si corpus mortuum fuerit, ui omnes autem inmutabimur, maxime quia sequitur: mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. si enim omnes sunt inmutandi iuxta alteram lecti
Abbreviated transcription (Latin):
carpit᷑ in quib dixi. uerum nequis putet ex eo
ꝓpt̃ uicontinentiã urãm. Pulcbra nimirũ in¬
dulgentia. ⁊ itenim ad idipsum qd crubescit
suo uocare nomine qd̾ temptationi p̃fert sa¬
thanȩ qd causamhr̃ incontinentiã. laborainꝰ
quasi obscunm disserere.ciu ex posuerit se

Expanded text:
carpitur, in quibus dixi: uerum ne quis putet ex eo, carpitur, in quibus dixi: uerum ne quis putet ex eo, propter incontinentiam uestram\'. pulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi obscurum disserere, cum exposuerit se
Abbreviated transcription (Latin):
trduo amulierib mundos respondĩs. ñuti¬
q a meretricib qd̾ dampnabat᷑ in lege. s ab u¬
turus erat legeminmonte syna tͥb dieb ius¬
sum ẽẽ abuxorib abstineri. Scio romȩ hac ẽẽ ꝯ¬
suo seusu habundat. S ipsorum conscientiã
conuenio qui eod die pꝰcoitum cõmunicant
ruxxta ꝑsium noctẽ flumine purgant qr
adinaitirẽ ire ñ audent q̃r ñingͥͣdiunt᷑ eccła. an
ñ licet: nec domi licz. Nicħ dõ clausum ẽ. &. tene¬
dies aut biduum sanctiorem effitiat xͥanum. ut
qd̾ hodie ñ merui eras ł ꝑbendiȩ merear. s qđdũ
doleo ñ commnunicas se me corꝑi xͥ: abstineamme
paulisꝑ abuxoris amplerui ut amori coniuigiᷤ amo
cularium sustinere pot̃ : qui pot̾ sustiuere susti¬
neat. quiñ pot̃ ipse uidit. nob̾cura ẽ ũ quid u¬
nusquisq pꝰsit aut uelit. s quid scͥpturȩ p̃ci¬
piant dicere. illud qͦ in cõm̃tantoł meis eiꝰd̾ apłi

Expanded text:
mulieribus respondissent, non utique a meretricibus, quod damnabatur in lege, sed ab uando accepturus erat legem in monte Sina, tribus diebus iussum esse ab uxoribus abstineri. scio Romae hanc esse csensu suo abundat —, sed ipsorum conscientiam conuenio, qui eodem die post coitum communicant et iuxta Persium noctem flumine purgant, quare ad martyres ire non audeant, quare non ingrediantur ecclesias. an  ecclesia non licet, nec domi licet. nihil deo clausum est et teneommunionis unus dies aut biduum sanctiorem efficiat Christianum, ut, quod hodie non merui, cras uel perendie merear, sed quo, dum doleo non communicasse corpori Christi, abstineam me paulisper ab uxoris amplexu, ut amori con-. iugis amcularium sustinere potest?\' qui potest sustinere, sustineat; qui non potest, ipse uiderit. nobis cura est non, quid unusquisque possit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines: miror clicos ⁊ monacho̾. ⁊ contiuente id
ñ laudare qd̾ faciunt. Castrant se ab uxorib suis
ut imitent᷑ uirginum castitatẽ. ⁊ id ipsum uolt̾
siuis quib renuntiauerat: aut si se abstinuerit᷑
uolumina legens lineam ⁊ ut ttadicã tenue dicendi
filum int̾ uirginitatẽ ⁊ nuptiaᷤ seruare ñ potui: ui¬
delic: nesciebam dictum noli eẽ iustus in ultũ. ⁊ dũ u¬
num latꝰ ꝓtego. in alterouulneratꝰ sũ. atq ut mani¬
festius loquar dum cẽ rouinianũ p̾sso gradu pugno:
a manicheo mea terga ꝯ fos sas. ñ ne quesostatim in
pͥncipio oꝑis meiista p̃fatus sum: Neq uͦ noͦ marebi¬
ouis ⁊ manichei dogina sectantes nuptuis detrabimꝰ.
nec taciani principis encraticaꝵ errore decepti. omnẽ
coitum spurcum putamꝰ quiñiolumnuptiã s ⁊ cibos
qͦ qͦs d̃s creauit ad utendũ dampnant⁊ reꝓbant. Sci¬
nius indomo magna ñ solumuasa eẽ aurea. ⁊ argẽte

Expanded text:
uirgines, miror clericos et monachos et continentes id uirgines, miror clericos et monachos et continentes id non laudare, quod faciunt. castrant se ab uxoribus suis, ut imitentur uirginum castitatem, et id ipsum uoluntsuis, quibus renuntiauerant, aut, si se abstinuerint, uolumina legens lineam et, ut ita dicam, tenue dicendi filum inter uirginitatem et nuptias seruare non potui? uidelicet nesciebam dictum: noli esse iustus multum et, dum unum latus protego, in altero uulneratus sum atque, ut manifestius loquar, dum contra Iouinianum presso gradu pugno, a Manicheo mea terga confossa sunt. nonne, quaeso, statim in principio operis mei ista praefatus sum? neque uero Marcionis et Manichei dogma sectantes nuptiis detrahimus. nec Tatiani, principis Encratitarum, errore decepti omnem coitum spurcum putamus, qui non solum nuptias, sed cibos quoque, quos deus creauit ad utendum, damnat et reprobat. scimus in domo ma
Abbreviated transcription (Latin):
ł insugillatione nuptanum. ⁊ auint condẽpnationẽ
qͦdammͦ eẽ matrimonii intantum pudicitiã p̃dica¬
re ut nulla pꝰse uideat᷑ int̾ urorẽ ⁊ uirginẽ ꝯꝑatiode¬
reliuqͥ. ego sibũ ꝓblematis memin int̾ iouinianũ
⁊ nos ista contentio ẽ. qd̾ ille exequet iurginitati nup¬
tias. nos subitiamus. ille ł parum ł nicħ. no̾ multũ
int̾eẽ dicamus. deniq iocͥco te pꝰ dominum faꝗqte
dampnatus ẽ. qu̾ ausus sit ꝑ petuȩ castitati matͥqo¬
nium comparare. aut si idipsum uirgo putat se
nupta. cur piaculum uocis hꝰ roma audire ũ ftu¬
it : uirgo auiro ñ uirgo a partu. Mediũ eẽ nugͥpo¬
t̃. aut mea sententia sequenda ẽ: aut io uinaꝵ.
Sirep̃hendor qd nuptias uirginitati subitio. lan¬
det᷑ ipsc qui comꝑat. Si aũt dapnatꝰ ẽ quiequilẽ
putabat. dampnatio eiꝰ meioꝑis testimoniuĩ sit.
Siscłi bomines indignant᷑ ĩminori gradu eẽ quã

Expanded text:
uel in suggillatione nuptarum, et aiunt condemnationem uel in suggillatione nuptarum, et aiunt condemnationem quodammodo esse matrimonii in tantum pudicitiam praedicari, ut nulla posse uideatur inter uxorem et uirginem conparatio derelinqui. ego si bene problematis memini, inter Iouinianum et nos ista contentio est, quod ille exaequet uirginitati nuptias, nos subiciamus; ille uel parum uel nihil, nos multum interesse dicamus. denique idcirco te post dominum faciente damnatus est, quod ausus sit perpetuae castitati matrimonium conparare. aut, si id ipsum uirgo putatur et nupta, cur piaculum uocis huius Roma audire non potuit? uirgo a uiro, non uirgo a partu. medium esse nihil potest: aut mea sententia sequenda est aut Iouiniani. si reprehendor, quod nuptias uirginitati subicio, laudetur ille, qui conparat; si autem damnatus est, qui aequales putabat, damnatio eius mei operis testimonium sit. si saeculi homines indignantur in minori gradu se esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa inanuuum eoꝵ ipse duigat faciatq ẽẽ ꝑpe¬
tua. ipseq ꝯfirin⁊ qͥcquid inscĩs uidet᷑ boni. Sic̃ u
bunuliras dep̃cantis meret᷑ uenia. ita suꝑbia cõ¬
rod ad tehucusq ñ scͥpsi. cau¬
sa fuit silentium tuum uert¬
bar enĩ ne si tacenti seuberẽ.
molestumine mag̃ quã offi¬
tiosum putareᷤ. nẽ autem ꝓ¬
uocatus dulci¬
simis littens tuis ⁊ hꝰ scemodi litteris quȩ me ad pbilo¬
sophiam nri dognatis ꝓuocarent. ⁊ condiscipulum
quondam ⁊ sodalem ⁊ ainicum obuus ut auint mani¬
b excipio. defensoremq meorum opꝰculoꝵ paro. ita.
tñ si ante te placatum uidicem habuerd. immo siora¬
torẽ meum suꝑ om̃ib quȩ in me arguunt᷑ instrure¬
ro. ħenum⁊ tullius cuus ⁊ aute illum inbreun solo
uolumine scͥpsit antonius pͥmam causã eẽ uictori¬
e. diligentercausam ꝓ qua dicturuis es discere. Ne¬
p̃hendunt me quidam qd inlibris qͦs ad ueisus io ni¬
nianum scͥpsi numus fuerim. ł in laude uirginũ

Expanded text:
a manuum eorum ipse dirigat, faciatque esse perpetua: ipseque confirmet quidquid in sanctis videtur boni. Sicut enim humilitas deprecantis meretur praemia: ita superbia coQuod ad te huc usque non scripsi, causa fuit silentium tuum. uerebar enim, ne, si tacenti scriberem, molestum me magis quam officiosum putares. nunc autem uocatus dulcissimis litteris tuis et huiuscemodi litteris, quae me ad philosophiam nostri dogmatis prouocarent, et condiscipulum quondam et sodalem et amicum obuiis, ut aiunt, manibus excipio defensoremque meorum opusculorum paro, ita tamen, si ante te placatum indicem habuero, immo, si oratorem meum super omnibus, quae in me arguuntur, instruxero. hoc enim et Tullius tuus et ante illum in breui et solo uolumine scribit Antonius, primam causae esse uictoriam diligenter causam, pro qua dicturus es, discere. Reprehendunt in me quidam, quod in libris, quos aduersum Iouinianum scripsi, nimius fuerim uel in laude uirginum
Abbreviated transcription (Latin):
nge. uͥ sͣ quilibi arbitru sͥ potestate plaudentes ĩ
temfaciendi ł ñ faciendi bona siue mala: Eccel
beatꝰ moysẽ pꝰ resurrectionẽ quampostulauerat
dicens. imple nos matutina miscdia. tua ⁊ lauda¬
bimꝰ letabiñ incunctĩ dieb nĩs. nequaquã sur¬
rexisse contemptꝰ ẽ s et̃nȩ uite p̃mia consecutus:

Expanded text:
ge. ubi sunt, qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes in tem faciendi uel non faciendi bona siue mala ? ecce hic beatus Moyses post resurrectionem, quam postulauerat dicens: imple nos matutina misericordia tua et laudabimus et laetabimur in cunctis diebus nostris, nequaquam surrexisse
Abbreviated transcription (Latin):
ximus mulierem tangere. licr uxori nulla facta
sit m̃tio. quia bonum ẽ ñ tangere. R. subiecimꝰ
uirginitatem frumentum. uuptias: ordeum.
fornicationem stercꝰ bubulum nuncupantes.
Utiq ⁊ frum̃tum ⁊ ordeum creatura dĩẽ. Uerũ
in eũgłio maior turba. ardeactis panib. minor
fruinenraceis pascitur. homines inquit ⁊ ui¬
m̃ta saluos facies domine. Aliis uerbi i dipsr̃
loquuti suinus. qñ aurũ uirginitatẽ. argẽtũ
nuptias diximꝰ. & centumquadraguita qͣt

Expanded text:
ximus mulierem , tangere — licet uxoris nulla facta ximus mulierem , tangere — licet uxoris nulla facta sit mentio —, quia bonum est non tangere. et subiecimus uirginitatem frumentum, nuptias hordeum, fornicationem stercus bubulum nuncupantes: utique et frumentum et hordeum creatura dei est. uerum ineuangeliomaiorturbahordeaciispanibus, minor I frumentaciis pascitur: \'homines, inquit,\'etiumenta saluos facies, domine. aliis uerbis idipsum locuti sumus, quando aurum uirginitatem, argentum nuptias diximus, et centum quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis et angelicȩ similitudinis bonum est
homini mulierem ñtangere: ianitas uani¬
tantium et omĩauanitas dix̃ ecclesiastes. Si
om̃s creaturȩ bone ut abono ereatore condite.
quomͦ uniu̾sa uanitas : Sit̃ra uanitas. nunquid
et geli et angeli et throni. etdñationes. pocestates
cet̾eq uͥtutes : Sed que ꝑsebonȩ sunt ut abono
creatore condita adcõparationẽ melioꝵ uanitas
appellãtur. Uerbigr̃a. Luccrna lampadis cõpa¬
ratione ꝓ nichiloẽ. lampas stelle collatione nõ
lucet. Stellam lune confer. et ceca ẽ. Lunã soli
iunge. ñ rutilat. Solem xp̃o confer. et tenebre
sunt. Ego sum inquit quisum. Omnem igitur
creaturam sidõ contułis. ñ subsistit. Ne tradas
dad dictum deimpio. Auellatur de tab̾naculo su¬
o fidutia eius. ⁊ calcet suꝑ eum quasi rex intentus
habitent intab̾naculo eitis sotii euis quiñ ẽ. Ha¬
ud dubium quindiabolꝰ quicum habeat sotios

Expanded text:
nitatis et angelicae similitudinis bonum sit nitatis et angelicae similitudinis bonum sit homini mulierem non tangere. uanitas uanitantium, omnia uanitas, dixit Ecclesiastes. si omnes creaturae bonae ut a bono creatore conditae, quomodouniuersa uanitas? si terra uanitas, numquid et caeli et angeli et throni, dominationes, potestates ceteraeque uirtutes? sed quae per se bona sunt ut a bono creatore condita, ad conparationem maiorum uanitas appellantur. uerbi gratia: lucerna lampadis conparatione pro nihilo est; lampas stellae conlatione non lucet; stellam lunae confer, et caeca est; lunam soli iunge, non rutilat; solem Christo confer, et tenebrae sunt. ego sum, inquit, qui sum. omnem igitur creaturam si deo contuleris, non subsistit. ne tradas, dad dictum de inpio: auellatur de tabernaculo suo fiducia eius et calcet super eum quasi rex interitus. habitent in tabernaculo illius socii eius, qui non est, haud dubium quin diaboli, qui cum habeat socios,
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃rium ẽ nͥmalum.Si autem inalum ẽ ⁊ ignoscit᷑.
ideo conceditur ne malo quib deterius fiat.⁊ce
subiecimꝰ. quia apłs dixerat. bonuin ẽ hõĩ muli¬
erem ñ tangere. Apt̃ fornicationem aũt unꝰ qͥq¬
urorẽ suam hat̃ ⁊ unaquęq suum uium hãt. In
qͦ differunt uerbamea a sensu aplĩ nͥ forte in eo ꝙ
ille ꝓnuntiat. ego dubito. ille definit ego sci¬
scitor. ille aꝑte dic bonum ẽ hoĩmuliere ñ tãge̾.
Sidubitantiꝰ ẽ ñ confirmautiᷤᷤ. Ille dic̃ bonumẽ
ñ tangere ego quidbono cc̃rium eẽ pꝰsit adũgo.
s tatunq in consequentib. animabuertẽda apłi
prudentia. si dix̃ bonum ẽ hoĩuxorẽ ũ habe
s bonum ẽ inqͥt mulierẽ ñ tangeͣ. quasi ⁊ in
tactu eius ꝑiculum sit. quasi qui illã tetigent
non euadat:. Uides igitur non de conuigib
nos exponere: sed decoitu simplicit disputa¬
re. quod ad comparationẽ pudicitiȩ & uirgi¬

Expanded text:
contrarium est, ni malum. Si autem malum est et ignoscitur, contrarium est, ni malum. Si autem malum est et ignoscitur, ideo conbjecimus, quia Apostolus dixerat: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem, uxorem suam habeat, et unaquaeque suum virum habeat » . In quo differunt verba mea a sensu Apostoli? Nisi forte in eo, quod ille pronuntiat, ego dubito: ille definit, ego sciscitor: ille aperte dicit: « Bonam est homini mulierem non tangere, »Si dubitantis est, non confirmantis. Ille dicit: « Bonum est non tangere: ego quid bono contrarium esse possit, adjungo. Statimque in consequentibus: Animadvertenda Apostoli prudentia. Non dixit: « Bonum bonum est mulierem non tangere\', quasi et in tactu periculum sit, quasi, qui illam tetigerit, non euadat. uides igitur non de coniugibus nos exponere, sed de coitu simpliciter disputare, quod ad conparationem pudicitiae et uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
domiloquim᷑: T urbe parabolas. discipłi au.¬
ones ⁊ ñ edisserit. Aliud ẽ docere biscipłm. ali¬
ub ad u̾sarium iuncere. Misteruiminquit meũ
mͥ. nust̾ium meum mͥ ⁊ meis. indignamini mͥ qͣ
iouinianum ñ docuerm s uicerm : lmmo indi¬
guantur hi quiillum anathematizatũ dolent.
x. cum laudent qds̃. accusant qd ẽẽ sesimulant. qͣ
sigͦ rogandꝰ fuĩt ut mͥcecłet x. ñ inuitꝰ acrepugnas¬
inuentati uincla ducendus. & ħ̃ dicerẽ siuincẽdistr¬
dio cc̃ regłam scͥpturarum quippiam locutꝰ fuis¬
sem.&. sic̃ uin fortes incontͦuersiis solent facere:
fitio. quicquid durum uidet᷑ ei mag̃ imputetur
quẽ exposuimꝰ quani nob̾ qui exposuimꝰ. nͥ forte
ille aliter dix̃.&. nõ simplicitatem uerborũ eiꝰ
malignauitp̃tatioe detors iinꝰ. quiħ arguit: de
ipsis scͥpturs ꝓbr. diximꝰ. Si bonuinẽ mulierẽ
ñ tangere: malum ẽ gͦ tange̾. Nlicħ enim bono

Expanded text:
domi loquimur? turba parabolas, discipuli audomi loquimur? turba parabolas, discipuli auuaestiones et non disserit. aliud est docere discipulum, aliud aduersarium uincere. mysterium, inquit, meum mihi, mysterium meum mihi et meis. Indignamini mihi, quod Iouinianum non docuerim, sed uicerim. immo indignantur hi, qui illum anathematizatum dolent, et, cum laudent, quod sunt, accusant, quod esse se simulant. quasi uero rogandus fuerit, ut mihi cederet, et non inuitus ac repugnain veritatis vincula ducendus. Et haec dicerem, si vincendi studio, contra regulam Scripturarum quippiam locutus fuissem; et sicut viri fortes in controversiis solent facere, ficio, quidquid durum videtur, ei magis imputetur quem exposuimus, quam nobis qui exposuimus. Nisi forte ille aliter dixit, et nos simplicitatem verborum ejus maligna interpretatione detorsimus. Qui hoc arguit, de ipsis Scripturis probet. « Diximus: Si bonum est mulierem non tangere, malum ergo est tangere: nihil enim bono
Abbreviated transcription (Latin):
dise quam alios uidear accusasse. Paulũ apłm
ꝓferam quem quotiens c̃q lego. uideor mͥ ñ uei¬
ba audire s tonitua. legite epłas eius ⁊ maxi¬
me ad romanos. adgalathas. adephesios. inꝗ
b totꝰ incertamine positus ẽ ⁊ uidebitis eum in
testimoniis q̃ sumit de uetentestam̃to quamar¬
tifex quamprudens quã dissimulator sit eiꝰ qd
agit. U identur quid uerba simplicia. ⁊ quasi
innocentis hominis acrusticani : qui nec face
nec declinare uouerit insidias. s qͦcq respexe¬
nᷤ fulmina s̃. heret incausa. capomẽ qd̾ teti¬
gent. Tergum uertit ut superet. fugã simu¬
lat ut occidat. Calumpniem᷑ gͦ illũ atq dicamꝰ¬
ei. ⁊ estimonia quib contra uideoᷤ ł ceteraᷤ he¬
reses usus es. alit̃ insuis locis alit̃ intuis epłis
sonant. Uidemꝰ exempla captiua. senuer᷑ tͥ
ad uictoriã q̃ insuis uolum inib ñ dimicant.¬
s̃ ne nob loquit᷑ cuin saluatore. alit̃ foris alit̾

Expanded text:
disse quam alios uidear accusare: Paulum apostolum disse quam alios uidear accusare: Paulum apostolum proferam, quem quotienscumque lego, uideor mihi non uerba audire, sed tonitrna. legite epistulas eius et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est, et uidebitis eum in testimoniis, quae sumit de ueteri testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator sit eius, quod agit. uidentur quidem uerba simplicia et quasi innocentis hominis ac rusticani et qui nec facere nec declinare norit insidias. sed, quocumque respexeris, fulmina sunt. haeret in causa, capit omne, quod tetigerit; tergum uertit, ut superet; fugam simulat, ut occidat. calumniemur ergo illum atque dicamus: testimonia, quibus contra Iudaeos uel ceteras hereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis epistulis sonant. uidemus exempla c\'aptiua: seruierunt tibi ad uictoriam, quae in suis uoluminibus non dimicant.nonue nobis loquitur cum saluatore: aliter foris, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
inferre. directo ꝑcute gladio. ⁊urpe t ẽ bostẽ¬
doł ferire ñ uinb. quasiñihec arꝰ summa pu¬
gnantium sit alibi minitar⁊ alibi ꝑcutere.
legite obsccͦ uos demostenẽ. legite tulliũ. acne
forsitan rethores uob̾ displiceant quoꝵ artiꝰẽ ue¬
risimilia mag̃ quamuera dicere. legite platonẽ.
theofrastum xenofontẽ anstotilẽ. ⁊ reliqͦs qͥ de
socratis fonte manantes diuersis cucurrereflu¬
minib. quid inillis aꝑtum quid simplex ẽ: q̃¬
uerba ñ sensiuĩ : qui sensus ñ uictoriȩ : Origeneᷤ
metodius. cusebius. apollinar ᷤ. multis uersuũ
milib scͥbunt aduersus celsum ⁊ porphinũ.
Considate quib argum̃tis : quam lubricis ꝓble¬
mata diaboli spũconterta subuertant. ꝙ qr int̃.¬
dum cogunt᷑ loqui ñ qd̾ sentiunt. s qđ necẽe ẽ¬
latinis scͥptorib. t̃tulliano. cx pͥano. minutio.
uictorino. lactantio. hylario. ne ñ me tã defen¬

Expanded text:
inferre: directo inferre: directo dolis ferire, non viribus. Quasi non et haec ars summa pugnantium sit, alibi minari, alibi percutere. Legite, obsecro vos, Demosthenem, legite Tullium: ac ne forsitan Rhetores vobis 223 displiceant quorum artis est, verisimilia magis quam vera dicere, legite Platonem, Theophrastum, Xenophontem, Aristotelem, et reliquos qui de Socratis fonte manantes, diversis cucurrere rivulis: quid in illis auerba non sensuum? qui sensus non uictoriae? Origenes, Methodius, Eusebius, Apollinaris multis uersuum milibus scribunt aduersus Celsum et Porphyrium: considerate, quibus argumentis et quam lubricis problemata diaboli spiritu contexta subuertant et, quia interdum coguntur loqui, non quod sentiunt, sed quod necesseLatinis scriptoribus, Tertulliano, Cypriano, Minucio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defen
Abbreviated transcription (Latin):
s ħ dico cautius eos pꝰse pugnare qui me uide¬
rnt uulneratũ. Nolo tale certamen inqͦ tetãtũ
ꝓtega. ⁊ torpente dextera: sinistra clippeũ cͥcũ¬
feras. aut feriendum tͥ ẽ aut cadendum. Npꝰ
sum te estimare uictorem nͥ ad ũsarium uidero
trucidatum. legimꝰ o eruditis s imi uiri in scoł
parit̾. ⁊ anstotelica illa de orgiȩ fontib manã¬
tia. simł didicimꝰ plura eẽ uidł gnã dicendi.¬
ticõ. In pͥoriuagã eẽ disputationẽ ⁊ aduersa¬
no respondentem. nc̃ hec nunc illa ꝓponere.
argum̃tan ut lib. aliud loqui. aliud agere.
panem ut dr̃ ostend̾e lapidem tenere. Inseq̃n¬
ti aut̃ aꝑta frons ⁊ ut ita dicam igenuitaᷤ neceᷤ¬
sana ẽ. aliud ẽ querere aliud diffinire. In altero
pugnandum in altõ docendum ẽ. Tume stan¬
teminp̃lio ⁊de iuta ꝑiclttantem studiosꝰ ma¬
gist̃ doceas. Noli ex obliqͦ⁊ uñ ñputariᷤᷤ uulnuꝰ

Expanded text:
sed hoc dico, cautius eos psed hoc dico, cautius eos print uulneratum. nolo tale certamen, in quo te tantum protegas, et torpente dextera sinistra clipeum circumferri. aut feriendum tibi est aut cadendum. non possum te aestimare uictorem, nisi aduersarium uidero trucidatum. Legimus, O eruditissimi uiri, in scolis pariter et Aristotelia illa uel de Gorgiae fontibus manantia simul didicimus, plura uideliceτικῶς: in priori uagam esse disputationem et aduersario respondentem nunc haec nunc illud proponere, argumentari, ut libet, aliud loqui, aliud agere, panem, ut dicitur, ostendere, lapidem tenere; in sequenti autem aperta frons et, ut ita dicam, ingenuitas necessaria est. aliud est quaerere, aliud definire: in altero pugnandum, in altero docendum est. tu me stantem in proelio et de uita periclitantem studiosus magister doceas. noli ex obliquo et, unde non putaris, uulnus
Abbreviated transcription (Latin):
cum abũsanum uicent suo nouissime in ue̾ne
feriat᷑: Sirustican homines ⁊ ł rethoricȩ ł dialeti¬
cȩ artis ignan detraberent mͥ. tͥbuerem ueniã im¬
ꝑiniȩ. nec accusationem rep̃henderem. uͥ ñ uolun¬
tatẽ inculpa cernerem s ignorantiam. Nc̃ uͦ cũ
deserti homines ⁊ lib̾alib studuis eruditi mag̃ ue¬
lint led̾e quai intelligere: breuit̃ a me respon¬
sum bant corrigere deb̾e eos peccata ñ rep̃hẽdẽ.
Patet campꝰ. stat de contra acies. aduersani dog¬
ma manifestumẽ. &. ut uirgilianum aliqͥd infe¬
rã. illum aspice cẽ quiuocat. Nesponbeant
adũsario. Alit̃ teneant modum indisputãdo.
audio sequor magistroᷤᷤ. delicata doctrina ẽ pu¬
gnanti ictus dictare de muro. ⁊ cum ipse unguẽ¬
tis delibutus sis cruentum militem accusare
formidinis. noc hȩc dicens statim iactantiȩ re¬
us sum qd ceterts dormientib solus certauerĩ.

Expanded text:
et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone feriatur? si rusticani homines et uel rhetoricae uel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem ueniam inperitiae nec accusationem reprehenderem, ubi non uoluntatem in culpa cernerem, sed ignorantiam; nunc uero, cum diserti homines et liberalibus studiis eruditi magis uolunt laedere quam intellegere, breuiter a me responsum habeant: corrigere eos debere peccata, non reprehendere. patet campus, stat e contra acies, aduersama manifestum est, et ut Virgilianum aliquid inferam « illum aspice contra, Qui vocat » : Respondeant adversario. Aliter teneant modum in disputando, audio, sequor magistros. Delicata doctrina est, pugnanti ictus dictare de muro, et cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. Nec hoc dicens, statim jactantiae reus sum, quod caeteris dormientibus solus certaverim;
Abbreviated transcription (Latin):
um futurum ẽẽ uas honorabile ⁊ necess ariũ in
omneopꝰ bonum paratũ. quicquid inquã de lay¬
de dixint nuptiaꝵ libent̃ audimus laudari nup¬
tias libent̃ audimꝰ.⁊ uuptia condẽpnaius : Ee¬
cła matͥmonia ñ bampnat s subic̃. Uelitis noli¬
tis mariti: subic̃ uirginitati ⁊ uiduitati eccła
nuptias. s nuptias insuo oꝑe ꝑmauentes: su¬
bic̃ ñ dampnat. nec abicit s dispensat. In pote¬
state urã ẽ siuelitis scđmpuditiȩ gradũ scãdẽ.
qr indignaminisiinĩtio stantes nolitis ad suꝑi
ammonuerim ⁊ ꝑ singła pene tracratuũ inilia
cautꝰ uiator incesserim me ita reciꝑe nuptias
ut eis coutinentes. uduas. uirginesq p̃ferrẽ.
debuerat prudẽs ⁊ benignus lector ⁊̃ ea q̃ uiden¬
t᷑ dura estimare deccteris. &. ñ inuno atq eod̃
libro cͥminari me diuersas sententia ꝓtulisse.
quis enĩ tã hebe̾ ⁊ sic inscͥbendorudis ut idẽ lau
dr idãpni. edificata destruat. destructa edific

Expanded text:
onorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum. quidquid, inquam, de laude dixerint nuptiarum, libenter audimus. laudari nuptias libenter audimus, et nuptias condemnamus? ecclesia matrimonia non damnat, sed subicit — uelitis nolitis, mariti, subicit — uirginitati et uiduitati. ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes subicit, non damnat, nec abicit, sed dispensat. in potestate uestra est, si uelitis, secundum pudicitiae gradum scandere. quid indignamini, si in tertio stantes nolitis ad superadmonuerim et per singula paene tractatuum milia cautus uiator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, uiduas uirginesque praeferam, debuerat prudens et benignus lector etiam ea, quae uidebantur dura, aestimare de ceteris et non in uno atque eodem libro criminari me diuersas sententias protulisse. quis enim tam hebes et sic in scribendo rudis, ut idem damnet et laudet, aedificata destruat, destructa aedificet
Abbreviated transcription (Latin):
pminas. ħ ẽ in sccło ⁊ t̾nio gradu. Inscdo ⁊t̾tio
gradu uiduas ponimꝰ ⁊ maritatas .⁊ betico fu¬
ꝑ omnem librum cauto moderamine de uirgi¬
nitate. de uidius. de nuptus diximꝰ. s breuita¬
tis studio unum adhuctestimonium ponimus
cuiũ reor contradicturum nͥ cum qͥ aut uumier̃
se ꝓbare uoluĩt aut uecordẽ. Nam cum ꝓposuiᷤ¬
sem qd̾ dñs issi adnuptias inchana galileȩ. pꝰ q̃
damt̃ hȩc addidi. qui enim semel iuit adnupti¬
as. seinel docuit eẽ nubendum. ⁊ tc̃ uirgiuitati
pꝰs officere sinuptiaᷤᷤ pꝰ uirginitatẽ : iuduitatiᷤᷤ
castimoniã ñ ingradũtio poneremꝰ. Nc̃ aut̃ cũ
ħeticorum sit dampnare conuigia ⁊ dĩ sꝑuere cõ¬
ditionem. quicquid de laude dixerint nuptiaꝵ
libent̃ audimus. eccła enim ñ dampnat matͥino

Expanded text:
ias, id est in secundo et tertio gradu. in secundo et tertio gradu uiduas ponimus et maritas, et heretico fuper omnem librum cauto moderamine de uirginitate, de uiduis, de nuptiis diximus. sed breuitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum nisi eum, qui aut inimicum se probare uoluerit aut uaecordern. nam cum proposuissem, quod dominus isset ad nuptias inam haec addidi: qui enim semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitati posset officere, si nuptias post uirginitatem et uiduitatis castimonia non in gradu tertio poneremus; nunc autem, cum hereticorum sit damnare coniugia et dei spernere conditionem, quidquiddelaudedixerintnuptiarum, libenter audimus. ecclesia enim matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad questionẽ uenirẽ statim untuli. uõ queso u¬
trꝰq sexꝰ uirgineᷤ ⁊ continentẽ. marti qͦ: ⁊ digami. ut
conatꝰ meos oroĩb adiuuetis cũctoꝵ u cõmune io¬
uinianꝰ ħ hostiꝰẽ: quoꝵ gͦ orõib indigeo ⁊ qͦs ad ui¬
tores mei oꝑis precor. eos pꝰsum manichei errore
dampnare: Cuiramꝰ ad reliqua. Neq enĩ epłe pati¬

Expanded text:
cum ad quaestiones uenirem, statim intuli: uos quaeso, utriusque sexus uirgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus hostis est? quorum orationibus indigeo et quos adiutores mei operis precor, eos possum Manichei errore damnare? Curram
Abbreviated transcription (Latin):
łꝰarchitectus posuit. alius suꝑedificat aurtĩ argen¬
tum. lapides p̃ciosos: alius ecẽro fenum. ligna sti¬
psam. ã ignoramus honorabileᷤ nuptiã ⁊ eubile in¬
inaculatum. legimus pͥmam dĩ sententiã. crescite
⁊ inultiplicamini ⁊ replecet̃ram s itanuptiaᷤ reci¬
pimꝰ: ut uirginitatem quȩ de nuptiis nascit᷑ p̃fe
ramꝰ. Nunquib argentũ ñerit argentum si aurũ
argento p̃ciosius ẽ. aut arboris ⁊ segetis contumelia
ẽ siradici ⁊ folus culmoranstis poma p̃feraut᷑ ⁊ fru¬
ctꝰ : ut poma exarbore frum̃tum ex stipula. ita uir¬
ginitas exnuptus. Centesimꝰ ⁊ seragesimus ⁊ tri-¬
cesimus fructus. quamquã de una t̾ra ⁊deuna se¬
m̃te nascat᷑: tñ multum differt innumero. Trigĩ¬
ta referunt᷑ adnuptias. qi ⁊ ipsa digitoꝵ ꝯuĩctio¬
⁊ quasi molli osculo se complexans ⁊ federans mari¬
tum pingit ⁊ coniuigem S̾ exagurta uͦ ad uiduas
co qd̃ in angustia ⁊ iutͥbulatione sint positȩ. Uñ:¬

Expanded text:
architectus posuit, alius aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos, alius e contrario faenum, ligna, stipulam. non ignoramus honorabiles nuptiasetcubileinmaculatum. legimusprimamdei sententiam: \'crescite etmultiplicamini etreplete terram\', sed ita nuptias recipimus, ut uirramus. Numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis, poma praeferantur et fructus? Ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita virginitas ex nuptiis. Centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quanquam de una terra, et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur ad nuptias, quia et ipsa digitorum conjunctio, quasi molli osculo se complexans et foederans, maritum pingit et conjugem. Sexaginta vero ad viduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ple nos matutina misccłia tua ⁊ laudabimꝰ: leta¬
buñ incunctis dieb urĩs. Septuagĩta. Repleti.
hanc bnt ꝯsuetudinẽ. ut qd̾ ap̃ hebreos infuturũ
ut illi uoluerunt dicunt se impletos ẽẽ matirtina
mi scdia dĩ atq letatoᷤᷤ Alioquin siłi factum erat
qͦ mͦ postea dep̃cantur ⁊ dicunt. respice inseruos
tuos ⁊ uigoꝑa tua: s totum qd postulant iõde p̃¬
cantur. ut mereant᷑ matutinã miscłi a eiꝰ. quãcũ
titulꝰ soat. qui ꝓͥe adnustium dnĩ ⁊ ad resurrecti¬
onem eius ꝑtinens inscͥbitur ꝓassũptiõe matuti¬
na. letifica nos ꝓ diebus quib afsixisti uos.&.
anniꝰ quib uidimꝰ mala. Septuagiita. letatisumꝰ ꝓdi
eb quib nos humiliasti. annis quib uid̾imꝰ mala.
.p. laranis qui receꝑat mala sua inuita sua: insinu.
habrahȩ et̾no quies c̃ gaudio. Mala autem ñ ea appellat
que contraria bonis s̃. s ꝓ affuctione poñ ⁊ angustuis.

Expanded text:
ple nos matutina a mis ple nos matutina a mis bimur in cunctis diebus nostris. Septuaginta: Repleti sa consuetudinem, ut, quod apud Hebraeos in futurum ut illi uoluerunt, dicunt se impletos esse matutina misericordia dei atque laetatos — alioquin, si hoc factum erat, quomodo postea deprecantur et dicunt: respice in seruos tuos et in opera tua? — sed totum, quod postulant, ideo deprecantur, ut mereantur matutinam misericordiam eius, quam cum titulus sonat, qui proprie ad mysterium domini et ad resurrectionem eius pertinens inscribitur: pro assumptione matutina.. L aet if ica no s pro diebus, quibus afflixisti no s, s, in quibus uidimus mala. Septuaginta: laetati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. et Lazarus, quia receperat maAbraham aeterno quiescit gaudio . Mala autem non ea appellat quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis.
Abbreviated transcription (Latin):
quam ab eam ⁊ ũsubsistam. qd ita exponitur. ne eo
tpẽ facias memori qn̾adhuc putabam me ẽẽ uictu¬
rum.⁊ peccã corrigere penitentia. Sieium b̾ feceris
inuentꝰ in delictis meis eẽ cessabo. ñ qͦ spemre sur¬
rectioĩs neget. s qͦdõ se neget pꝰse sub sistere. ap̃quẽ
xͥ uos int̃p̃tati sumus eruditos corbe insapientia.
aliĩ transtuler̃ compeditõ uerbi ambiguitate de¬
compeditos sig̃. Reuertere dũe usq qͦ. ⁊ exorabilis e¬
sto suꝑ seruos tuos. Septuaguita similit̾. qr agimꝰ
penitentiã ⁊ scientes uitȩ nix̃ breuitatem. ad te cor¬
de sapienti cupunꝰ ꝑuenire. ⁊ tu domine reuertere
adnos. peccatis enun nris longe recess eras ⁊ dimi¬
seras nos. ut ambularemus scd̾m uoluntatẽ ⁊ co¬
gitationes nras. qd̾ aut̃ infert usq qͦ. illam hr̃ in¬
constitutꝰ ẽ: serum ei di uidetur auxiliũ.⁊ ꝓptere¬
a impensius dep̃catur utcito ad uitorem duĩnsen¬
tiat. ⁊ nequaquã iratum udicem s placatũ. li.¬

Expanded text:
quam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo tempore facias me mori, quando adhuc me putabam esse uicturum et peccata corrigere paenitentia. si enim hoc feceris, inuentus in delictis meis esse cessabo, non quo spem resurrectionis neget, sed quod deo se neget posse subsistere, apud quem ubi nos interpretati sumus: eruditos corde in sapientia, alii transtulerunt compeditos uerbi ambiguitate decompeditos significat. Reuertere, do mine, usque quo? et exorabilis esto super seruos tuos. Septuaginta similiter. quia agimus paenitentiam et scientes uitae nostrae breuitatem 25 ad te corde sapienti cupimus peruenire, et tu, domine, reuertere ad nos. peccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambularemus secundum uoluntatem et cogitationes nostras. quod autem infert usque quo, illam habet inconstitutus est, serum ei dei uidetur auxilium et propterea inpensius deprecatur, ut cito adiutorem dominum sentiat et nequaquam iratum iudicem, sed placatum. Im
Abbreviated transcription (Latin):
s cͥbatur extrema litera q̃ appeslatur
nrn. expͥmit dexteram. sic̃ ẽ illud ĩ
paremꝰ nos aduentui tuo. ⁊ contẽpto errore mor¬
talium ad te ꝑgere festinemꝰ cupiamꝰq p̾sen¬
tiam tuam ⁊ ad te festinemus corde sapienti. Nicħ¬
enim ita decip̃ humanum genꝰ quã dum ignorant
spatium uite. longiorem sibi scłi hꝰ pꝰsessionẽ re¬
ꝓmutunt. Uñ⁊ illud egregie dictum ẽ. nullũ tã
senem eẽ ⁊ sic decrepitȩ senectutis. ut ñse ad huc
uno plꝰ anno uiuere suspicet᷑. Ad hunc sensũ ꝑ¬
tim ⁊ illud qd̾ dr̃. Mem̃to mortiᷤᷤ tuȩ ⁊ ñ peccabis.

Expanded text:
scribatur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram, sicut est illud in aeparemus nos aduentui tuo et contempto errore mortalium ad te pergere festinemus cupiamusque praesentiam tuam et ad te festinemus corde sapienti. nienim ita decipit humanum genus, quam dum ignorant spatia vitae suae, longiorem sibi saeculi hujus possessionem repromittunt. Unde et illud egregie dictum est: Nullum tam senem esse et sic decrepitae aetatis, ut non se adhuc uno plus anno vivere suspicetur. Ad hunc sensum pertinet et illud quod dicitur: Memento mortis tuae, et non peccabis .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑani ⁊ pͥmȩ qui inuineã missis saluts accipiet.
N ecb̃ alicui uid eat᷑ in iustum ut dispar labor u¬
num p̾miũ cõsequat᷑. Magna quippe diuersitas
qui uiuat ⁊ ñ uideat mortẽ. redimat de morte
animamsuã: seq enim ut quidã putant qͥs¬

Expanded text:
perarii et primae, qui in uineam missi sunt, salutis accipient. perarii et primae, qui in uineam missi sunt, salutis accipient. nec hoc alicui uideatur iniustum, ut dispar labor unum praemium consequatur. magna quippe diuersitas qui uiuat et non uideat mortem, redimet d e morte animam suam? neque enim, ut quidam putant
Abbreviated transcription (Latin):
o is quicredit inme ⁊̃ simortius fuĩt uiut. ⁊ oĩs qui
uiuit ⁊ eredit in me ñ moriet᷑ inȩt̾num. Si uiuos
ita intelligimꝰ ut iam a nob̾ dictum ẽ dormientes.
⁊ in rͦ mortuos illos credimꝰ quicum uelint iuxͦ ui
oscdm gram appellant᷑ iuuentes quiũ ita credt̃
nec de isrłitica nobilitate geueratis. dormientes
disserant. Y niii appellantur qui nunquã ꝓ peccõ
s̃ mortui. qui autem peccauer᷑ ⁊ in eo qd peccauer̃
mortui s̃.⁊ pꝰea conuersi ad penitentiam purgat
antiqua delicta. mortui appellant᷑ qr peccauerãt
c̃. porro qui uiuunt⁊ hñt testimonium fidĩ ⁊ nec¬
dum receperunt ꝓmuissionẽ dĩ qui ⁊ de aliis qͥddã
melius cogitauit ut ñ absq his qui iusti s̃ coronẽ¬
t̃. iueo habebunt beatitudinẽ qͦ fruunt᷑ bono cõsci¬
entiȩ ⁊ uiuunt ⁊ relictis in aduentu dĩ saluatoriᷤᷤ.
t᷑ innubib s urxtaeremplumeiglice ꝑabolȩ u¬
num deuariũ unãq mercedẽ ⁊ uudecimȩ horȩ o¬

Expanded text:
is, qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet; et omnis, qui uiuit et credit in me, non morietur in aetern u m. si uiuos ita intellegimus, ut a nobis dictum est, dormientes et in Christo mortuos illos esse credamus, qui, cum uelint in Chrissecundum gratiam appellantur uiuentes, qui non ita credunt nec de Israhelitica nobilitate generati sunt, dormientes disserant: uiui appellantur, qui numquam peccato sunt mortui; qui autem peccauerunt et in eo, quod peccauerunt,: mortui sunt et postea conuersi ad paenitentiam purgant antiqua delicta, mortui appellantur, quia peccauersunt. porro, qui uiuunt et habent testimonium fidei et necdum receperunt promissionem dei, qui et de aliis quiddam melius cogitauit, ut non absque his, qui iusti sunt, coronentur, in eo habebunt beatitudinem, quod fruuntur bono conscientiae et uiuunt et relicti sunt in aduentu domini saluatoris. tur in nubibus, sed iuxta exemplum euangelicae parabolae unum denarium unamque mercedem et undecimae horae o
Abbreviated transcription (Latin):
tanto mauis ⁊ p̃mium. Forro nus centesimus
queso diligenter lector. attende. de sinistra tranᷤ¬
fertur addexteram. ⁊ hisd̾ quid̃ digntis s ñ eadem
manu quib inleua uuptȩ sigrantur ⁊ iuduȩ cͥ¬
culũ facies ex pͥuit uͥginitatiᷤᷤ coronã. Orote qͥ ħ¬
loꝗt᷑ dãpnat nuptias: autũ uͥginitatẽ argentũ
dirimꝰ mat̾imonium. Centesimũ ⁊s eragesimum
& t̾cesimum fiuetũ de una t̾ra exposiumꝰ de una
sem̃te gnãri. lici multum differat innũo.⁊ qͥsquã
caminiqꝰ lectorent ut ñ exmeis dictis s ex suo mesẽ¬
suiudier : ꝙ certe in ulto clem̃tiores erga conuigia¬
fuimus om̃ib pene latinis ⁊ greciᷤ tractatorib. qͥ cen¬
tesimum nũm admartireᷤ refer̃. seragesimum ad
iurgines. tͥcesimum aduduaᷤᷤ. atq ita fit uixta illo¬
rũ sententiã ut deboã tra ⁊ patriꝰ familiaᷤ sem ineer¬
cludant᷑ manti. uerũ inpͥncipio cautꝰ. iu reliquis

Expanded text:
t praemium. Porro numerus centesimus quaeso diligenter lector attende de sinistra transfertur ad dexteram: et iisdem quidem digitis; sed non eadem manu, quibus in laeva, nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. » 3. O damnat nuptias? aurum uirginitatem, argentum diximus matrimonium. centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum de una terra et de unasemente generari, licet multum differat in numero. Et quisquam tam iniquus lector erit, ut non ex meis dictis, sed ex suo me sensu judicet? Et certe multo clementiores erga confuimus omnibus paene Latinis et Graecis tractatoribus, qui centesimum numerum ad.martyras referunt, sexagesimum ad uirgines, tricesimum ad uiduas. atque ita fit iuxta illorum sententiam, ut de bona terra et de patris familiae semine excludantur ma
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena descentat. s p̃sentia illius ⁊ contub̾nio ĩ sub¬
limib ꝑfruant᷑. quantaq xͥ clementia ut ꝓsa
lute urã ñ solumcaro factꝰ sit s ad mortuoᷤ usq
descendit ⁊ impsa morte habeat signa uiuentiũ.
queamus intelligere. pͥmiaduentus imstia cogͥsca¬
mꝰ. Scͥptum ẽ de ioħe qui p̃curs or eiꝰ fuit qd inhere¬
mo dixerit. ego uox clamantisindeserto ⁊ reliqua. ꝗ
clamauit uox indeserto: ꝑate uiam dño rectã faci¬
te semitas eius. ob qd̾ p̃mium quamue mercedẽ:
Oĩs uallis implebitur ⁊ oĩs mõs ⁊ collis humiliabit᷑. ⁊
er᷑ praua indirecta ⁊asꝑa inuias planas. ⁊ uidebit

Expanded text:
at, sed praesentia illius et contubernio in sublimibus perfruantur. quantaque Christi clementia, ut pro salute nostra non solum caro factus sit, sed ad mortuos usque descenderit et in ipsa morte habeat signa uiuentium! queamus intellegere, primi aduentus mysteria cognoscamus. scriptum est de Iohanne, qui praecursor eius fuit, quod in heremo dixerit: ego uox clamantis in deserto et reliqua. quid clamauit uox in deserto? parate uiam domini, rectas facite semitas eius. ob quod praemium quamue mercedem? omnis uallis inple bitur et omnis mons et collis humiliabitur et erunt praua in directa et aspera in uias plan
Abbreviated transcription (Latin):
lig. h : ꝙ malio loco. Dñe quis habitabit inta¬
bnaculo tuo: & iterum. quis cognouit seusũ dñi:
Aesidui gͦ cr᷑ decredentib pauci qui ad uentũ dinĩ
uideant sccłm id qd ds̃ uerbum ẽ nequaquã inuili¬
tate carnis s ingła trumphants. ⁊ considandũ qͦmͦ
pͥmum dorimentes appellauit. deminxͦ mortuos qͦs¬
uiuentes p̃uenire ñ poterint. qui enĩ ñ custodient ħ
qd̾ scͥptumẽ. ne delens somuum ocłis tuis ⁊ palpe¬
bris tuis dormitationẽ ut saluus fias sic̃ cap̃a de uin¬
culis ⁊ sic̃ auis de laqueis. dormn. ⁊ culpabił sopor
⁊turpisẽ. Ciunq dormierit transibit inmortẽ. Sic̃
enun mouet᷑ qͥ uigilat. sic quidormit iacr unmotꝰ.
⁊ mortiᷤ torp: similitudine. qd̾ aut̃ dormitationẽ
sequat᷑ mors. ⁊ pͥma ad corinthios epła doce ncͦ po¬

Expanded text:
non in alio loco: d omine, quis habitabit in tabernaculo tuo? et iterum: quis cognouit sensum domini? residui ergo erunt de credentibus pauci, qui aduentum domini uideant secundum id, quod deus uerbum est, nequaquam in uilitate carnis, sed in gloria triumphantis. et considerandum, quomodo primum dormientes appellauerit, deinde in enim non custodierit hoc, quod scriptum est: ne dederis somnum oculis tuis neque palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias sicut caprea de uinculis et sicut auis de laqueis, dormiet et culpabili sopore torpescet, cumque dormierit, transibit in mortem. sicut enim mouetur, qui uigilat, sic, qui dormit, iacet inmotus et in mortis torpet similitudine. quod autem dormitionem sequitur mors, et prima ad Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
ñ incainis huinilitate uenienti. s ei qui ẽ ap̃patrẽ
ueibumdĩ. & tunc quid̃ egrediebaut᷑ indesertum
ut audirent assumpti hominis p̃cursorẽ ⁊ uider
arundinemuento agitatam dequa factȩ s̃ tibiȩ.⁊
uocalis calamus quiinore puerorum dulci sõat
modulamine canentium inplateis atq dicentiũ.
cantauimus uob̾r ñ saltastis. nc̃ autem inuocear¬
changłi p̃cedentis dominum descẽdentẽ de cȩł
⁊ inclarissima tuba unꝰquisq credentium ł ad p̾li¬
um ł ad sacerdotalia ministena ꝓuocat᷑. legimꝰ
innumeroꝵ libro sacratas dõ tubas quȩ ante ho¬
stias ꝑsonent. Sinautẽ magna ẽ uox angłi ⁊ tu¬
bȩ ⁊archangłi quanto maior erit tubȩ dĩ que parat
t᷑ aduentum: forsitan simplicis tuhe clangor dor¬
changłi ⁊ tubȩ dĩ his qui uiuunt ⁊ in p̃sentiã dnĩ
rescruant᷑. Uideamus quid pꝰsit intelligi.⁊ it qd̃se¬
quitur simul cum illis rapiemur. qͦ uerbo ostẽdi
puto subitum ad meliora transcensum ⁊ iccͥco rap¬

Expanded text:
n in carnis humilitate uenienti, sed ei, qui est apud patrem uerbum deus. et tunc quidem egrediebantur in desertum, ut audirent adsumpti hominis praecursorem et uiderent harundinem uento agitatam, de qua factae sunt tibiae et uocalis calamus. qui in ore puerorum dulci sonat modulamine canentium in plateis atque dicentium: cantauimus uobis et non saltastis; nunc autem in uoce archangeli praecedentis dominum descendentem de caelis et in clarissima tuba unusquisque credentium uel ad proelium uel ad sacerdotalia ministeria prouocatur. legimus in Numerorum libro sacratas deo tubus, quae ante hostias personent. sin autem magna est uox et angeli tubae et archangeli, quanto maior erit tubae dei, quae parat  dei praestolantur aduentum! forsitan simplicis tubae clangor doriuunt et in praesentiam domini reseruantur. uideamus, quid possit intellegi et id, quod sequitur: simul cum illis rapiemur. quo uerbo ostendi puto subito ad meliora transcensum et idcirco rap
Abbreviated transcription (Latin):
o ds̃ scit. qr raptꝰẽ inꝑadisum. ⁊ audiuit uerba in¬
effabilia. que nõlier hoĩ loqui. alii enimꝓficienteᷤ
⁊ ut ita dicam gradieutes ad maiora erescebant donec
fierent uixta id qd̾ scͥptumẽ. magniualde nimiꝰ ⁊ qͥs¬
dam incȩlum assumptoᷤ legimus. paulus aut uase¬
lectionis int̾rium celum rãptꝰ ascendit. ⁊ iccͥco audiũ¬

Expanded text:
t –, quia raptus est in paradisum et audiuit uerba ineffabilia, quae non licet homini loqui u i. alii enim proficientes et, ut ita dicam, gradientes ad maiora crescebant, donec fierent iuxta id, quod scriptum est, \'magni ualde nimis, et quosdam in caelum adsumptos legimus. Paulus autem, uas electionis, in tertium caelum raptus ascendit