comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debemus premium. quod sibi unus quisq monachus be-¬
ne & iuste uiuens tbesaurizat incęlo: ut illic bene fun¬
datus. quasi mons syon ñ moueatur in ẽnũ. Domus igi
tur nr̃a ȩt̃na ñ manufacta. quȩ bonis oꝑib ȩdificat᷑
nullo suꝑueniente impetu paciet᷑ ruinã. Xꝑ̃m enĩ habet
fundam̃tum: idõ nulluis timebit impulsũ. Thesaurus
terrenus. quia xꝑ̃m ñ habet infundam̃to. a latronib
effossus furatur : thes aurus aut̃ qui incęlo a scĩs mo¬
nachis thesaurizatur: quia xp̃m habet infundam̃to:
ne o effodit᷑ alatronib nͣ furatur. Ibi enĩ nos ipse dñs
thes aurizare iubet: cum dicit. Thes auruate uobis
thes auros incelo: ubi nec eriigo. nec tinea exterminat:
nec fures effodiunt aut furantur: Ibi gͦ apłs ueram
nos denuntiat app̃hendere uitam: sidũ uiuimus. in¬
hac presenti uita. sollicite dñi custodimus precepta Si¬
nedubio enĩ illi uitam app̃hendunt ueram in futuro.

Expanded text:
nificat praemium, quod sibi unusquisque monachus benificat praemium, quod sibi unusquisque monachus bene et juste vivendo thesaurizat in coelo, ut illic bene fundatus, quasi mons Sion, non moveatur in aeternum . Domus enim nostra aeterna, non manu facta , quae bonis operibus aedificatur nullius supervenientis impetu patietur ruinam. Christum enim habet fundamentum, ideo nullius timebit impulsum. Thesaurus enim terrenus, quia Christum non habet in fundamento, a latronibus effoditur et furatur. Thesaurus vero qui in coelis a sanctis monachis thesaurizatur, quia Christum habet in fundamento, nec effoditur a latronibus nec furatur. Ibi enim nos ipse Dominus thesaurizare jubet, cum dicit: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea exterminat, nec fures effodiunt, aut furantur . Ibi et Apostolus veram nos denuntiat apprehendere vitam; si dum vivimus in praesenti, sollicite Domini custodierimus praecepta. Sine dubio illi veram vitam apprehendunt in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa. nec criminum moles accusat: quẽ nullũ odit. nul¬
gna. ¶ Dixit abba agathon: Non debet monachiis ꝯ
Intelligere namq debent monachi. quia sic̃ angłi. cũ
timore & tremore ymnos canentes assistunt creatori: ita
&. monachi debent in psalmodiis coramdõ cũ metu
& corde puro consistere. intempore orationis Głatio
gͦ monachi. & laus in conspectu angłorũ & bominũ.:
bumilitas &e simplicitas cordis Głatio monachi:
mansuetudo cordis. & silentiũ: Ut diuites sint mo
onachi qui diuites non sunt in rebus terrenis:
diuites esse debent in iuitutib scĩs. & oꝑib bo.¬
nis.⁊ quia ñ carnales. sed sꝑ̃uales diuitię libe¬
rant animam in diẽ uindictȩ & ultionis. Unde & sa¬
lomon ait. Non ꝓderunt diitiȩ indie ultionis. iu¬
stitia aut uberabit amorte. Fundam̃tum enĩ quod bie¬
dicit᷑ bonum. siue xp̃m. siue bonorum operum intelligere¬

Expanded text:
pa, nec criminum moles accusat; quae nullum odit, nulpa, nec criminum moles accusat; quae nullum odit, nulgna. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus perIntelligere ergo debent monachi ut sicut angeli cum timore et tremore hymnos canentes assistunt Creatori, ita et monachi debent in psalmodiis coram Deo cum metu et corde puro consistere tempore orationis. Gloriatio ergo monachi, et laus in conspectu angelorum et hominum, humilitas, et simplicitas cordis. Gloriatio monachi, mansuetudo cordis et silentium. CAPUT LXXXV. Ut divites sint mon bonum Monachi, qui divites non sunt in rebus terrenis, divites esse debent in virtutibus sanctis et operibus bonis, quia non carnales, sed spirituales divitiae liberant animam in die vindictae et ultionis. Unde et Salomon ait: Non proderunt divitiae in die ultionis. Justitia autem liberabit a morte . Fundamentum enim quod dicit bonum, sive Christum, sive bonorum operum sig
Abbreviated transcription (Latin):
tores. ac bonorum om̃ium amatores: fons ẽ cuncto¬
rum bonorum. & origo carismatum: & cunctarum ꝑ¬
fectio uirtutũ Cor aũt illud purum ẽ. ubi nullus¬
ẽ dolus. nec aliquid machinatur mali : ubi simulati¬
o nulla. sed tota puritas regnat: ubi ñ corde aliud te¬
netur. & aliud ore ꝓfertur: ubi ñ inuenit᷑ illud. uana
locuti sunt unꝰ qͣsq ad ꝑximum suũ. Beati enĩ mundo
corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt & innocens manib et
mundo corde: hic accipiet benedictionẽ adom ino:
ad hebreos paulus apłs ait. xp̃c qui sp̃m sc̃m se¬
metipsũ obtulit immaculatum dõ: emundauit conscien¬
tiam nr̃am ab oꝑib mortius: idẽ. peccatis oꝑa enim
mortua: bene intelliguntur peccata Ibi gͦ ẽ conscien¬
ntia bona: ubi est in nocentia pura. simplicitas tota. et
fides non ficta. Illa etiam ẽ conscientia bona. ubi non ẽ
uitiorũ accusatio ulla: quam nec peccati remordet eul¬

Expanded text:
tores, ac bonorum omnium amatores, fons est omntores, ac bonorum omnium amatores, fons est omnium bonorum, et origo charismatum, et cunctarum perfectio virtutum. Cor autem purum illud est ubi nullus dolus est, nec aliquod machinatur malum; ubi simulatio nulla, sed tota puritas regnat; ubi non corde aliud tenetur, et aliud ore profertur; ubi non invenitur illud: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et innocens manibus, et mundo corde, hic accipiet benedictionem a Domino .ad Hebraeos Paulus apostolus ait: Qui per Smetipsum obtulit immaculatum Deo, et mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuis , id est, peccatis. Opera enim mortua intelliguntur peccata. Ibi ergo est conscientia bona, ubi est innocentia bona et pura, simplicitas tota et fides non ficta. Illa est procul dubio conscientia bona, ubi non est vitiorum accusatio ulla, quam nec peccati remordet cul
Abbreviated transcription (Latin):
mundi concupiscentia capitur: ut dõ uiuens. mundo
concupiscentia carnis ẽ. & concupiscentia oculorũ:
& suꝑbia uitȩ: Monachi uero habentes uictũ & ue¬
stitũ. his debent esse contenti: quia & monachis extra¬
neum. & a fide debet esse alienũ. quicquid de hoc
aũt̃ ex polians se uestim̃to suo. & cingens lumbos suos.
atq extendens maniis suas: dixit: Sic debet mona chus
nudus esse ab om̃i materia scłari.: & crucifigere se ad¬
uersus temptationes. atq certamina mundi: ¶ Bixit
abba yꝑicius. quia grata ẽ dõ monachi obȩdientiã:
cũ fiducia crucifixo astabit: Nam dñs sic uenit ad
crucẽ. scilicet facꝰtus obȩdiens usq ad mortẽ
Ut monachi cor habeant purũ & conscientiam bonã
lamat nob scriptura: dicens Finis precepti ẽ cari¬
tas: de corde puro. & conscientia bona. finis dicit.
idest ꝑfectio p̃cepti & totius legis Caritas ergo
quȩ nos caros dõ & hominib facit. & istius scłi contẽp¬

Expanded text:
mundi concupiscentia capitur; ut Deo vivens, mundo tia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . Monachi autem habentes victum et vestimentum, his debent esse contenti, quia et a monachis extraneum et a fide debet esse alienum quidquid de hoc  exspolians se vestimento suo, et cingens lumbos suos, atque extendens manus suas, dixit: Sic debet monachus nudus esse ab omni materia saeculi, et crucifigere se adversus tentationes atque certamina mundi. Dixit abbas Hyperitius: Quia grata est Deo monachi obedientia, cum fiducia Crucifixo astabit. Etenim Dominus sic venit ad crucem, scilicet: Factus obediens usque ad mortem . CAPUT LXXXIV. Ut monachi cor habeant purum et conscientiam bonam. Clamat enim nobis Scriptura dicens: Finis praecepti est charitas de corde puro et conscientia bona . Finis dicit, id est, perfectio praecepti et totius legis. Charitas ergo quae nos charos Deo et hominibus facit, et istius saeculi contemp
Abbreviated transcription (Latin):
& incongregatione manentes. ñ que nra sunt quere¬
re. neq seruire ꝓpriȩ uoluntati. s scdm fidem patͥ.
sꝑũali obedire. Dixit quidam senex: Nunquã desi¬
deraui opus quodmͥ utile esset. ut frĩ meo dispen¬
dium. facerem: huius modi hñs spem. qui alucrum
fr̃is mei. opus fruetificationis ẽ mͥ Ut nob̾ alterutrum¬

Expanded text:
gregatione manentes, non quae nostra sunt quaeregregatione manentes, non quae nostra sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujusmodi habens spem, quia lucrum fratris mei opus fructificationis est mihi. CAPUT LX
Abbreviated transcription (Latin):
inpauli quamad timotheum misit epłam. In ma-¬
gna inquit domo ñ solũ sunt uasa aurea & ar¬
gentea: sed & lignea. & fictilia Et quedã quidẽ
in honorem: quedam aũt in contumeliam Per
magnam aũt magni dni domũ. potest designa
uasa aurea. hominum iudelicet corda. intellectu sꝑũ¬
ali repleta: & uelud auro obrizo. uariis uirtutibus
rutilantia. Sunt & argentea : nitore ȩloquentiȩ cla¬
ra. & officio predicationis ꝑlucida Sunt & lignea:
suꝑba scilicet stulta & insensibilia corda. St̃ & ficti¬
lia. fragilia & terrena de terra sumpta. & interris. a¬
ctib de dita: S aurea & argentea in hac magna xp̃i
eccłia: honore sunt digna Qui enimait apłs. bene
ministrauerint: duplici honore digni habeantur:
Lignea aũt & fictilia. meritosunt in contumeliã. quia
mentem habentes. stultam atq suꝑbam: dni sui iu¬
sta non custodierunt precepta ¶ Dixit scã sincletice.

Expanded text:
in Pauli quam ad Timotheum misit Epistola: In main Pauli quam ad Timotheum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designarn qua sunt vasa aurea, hominum videlicet corda intellectu spirituali repleta, et velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus dedita. Sed aurea et argentea, in hac magna Christi Ecclesia, honore sunt digna: Qui enim, ait Apostolus, bene ministraverint, duplici honore digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praecepta. Dixit sancta Syncletice:
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate atq salute ẽ sollicitus: quicquid ualet utilita¬
tis quasi sibi suꝑiorib fr̃ib impendere satagit: sibimet¬
ipsi ꝑ hanc humilitatis obȩdientiã uitȩ celestis gaudia
ampliora conquirit: Placit gͦ paulus hominibus
& non placet: quia om̃ib bene. iustȩ. & rect̾e iuuẽ¬
tib in om̃ib sus conuersationib uerbis placet & as¬
tib Cuncꝰtis aũt praue & male uiuentib contradi¬
cꝰtor existens. nec uerbis placet nec morib. St̃ & enĩ
in hac xͥ latissima atq magnifica ȩccłia. quȩ ẽ ꝑ mũ¬
dũ quadrato climate tensa duo hominum genera:
bene uolentiũ scilicet atq male uolentiũ: Beneuo¬
lentib in om̃ib placet paulus: male uolentibus.
in om̃ib displicet paulus Sicut enĩ in area. mita
sunt grana cum paleis: ita & in eccłia ad huc de¬
genti in terra. mixti sunt boni cum malis: De hac
namq bonorum & malorum mixtura. sic legimꝰ

Expanded text:
tilitate atque salute sollicitus, quidquid valet utilitatilitate atque salute sollicitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi superioribus fratribus impendere satagit; sibimetipsi per hanc humilitatis obedientiam vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Placet ergo Paulus hominibus et non placet: quia omnibus bene, juste et recte viventibus, in omnibus suis conversationibus, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixtura, sic legimus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ex pellit ab anima: ut aufert ab ea om̃e opus
bonũ. Dixit iterum ipse: Ab hominatio est. omnis
tif carnalit̃ in obseruantia legis. uł praue ui¬
uentib xp̃ianis in prauitate eorũ consensissẽ: xꝑ̃i
seruus non essem: Cui sententiȩ contraria ẽ illa:
ubiait. Sine offensione estote uideis & gentib et
eccłie dĩ: sicut & ego per omĩa om̃ib placeo Sed eur
hominib placeret: ipse exponendo subuingens. ait
Non querens quod mͥ utile est: sed quodmultis. ut
saliu fiant. Qui enim om̃iũ utilitatẽ. & salutem
querebat .: om̃ibus se ñ in conuenient̃ placere di¬
cebat: Hoc apłi bonũ. monachi tenentes exẽplũ:
ñ sue tantum utilitati debent esse contenti. sedma¬
quȩ sibi soli necessaria sunt considerat: & de frna¬
salute. uel de euis temporali itilitate non curat: sine
dubio a caritatis tramite. in quo omĩs ammarũ salus
consistit. declinat. Qui uero de sua ac ꝓximorum u¬

Expanded text:
Domini expellit ab anima et aufert ab ea omne opus Domini expellit ab anima et aufert ab ea omne opus bonum. Dixit iterum ipse: Abominatio est omnis c carnaliter in observatione legis vel prave viventibus Christianis in pravitate eorum consensissem, Christi servus non essem. Cui sententiae contraria minime est illa, ubi ait: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo . Nam cur omnibus placeret, ipse exponendo subjungens, ait: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Qui enim omnium utilitatem et salutem quaerebat, omnibus non inconvenienter se placere dicebat. Hoc apostolicum boni monachi tenentes exemplum, non suae tantum utilitati debent esse contenti quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fratsalute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mortificationẽ uitiorũ & assũptionẽ uirtutũ: ꝑ fidẽ
rectam. & oꝑationẽ scãm: Neq enĩ in hoc scło sine his du¬
abus rebus. sitam̃ oꝑandi affuerit tempus quisquam
iustificationis consequitur grãm: neq infuturo uitam
possidebit ȩternam. In omi oꝑe bono fructificantes si¬
bono fructificat: qui accepto in corde uerbi semine
ut t̾ra bona & optima. aliud tricesimũ. aliud sex a¬
gesimũ. Aliud uero centesimũ fructũ affert in paci¬
entia: Et notandũ quia tacite hoc in loco eorũ desi¬
diosas corripit m̃tes. qui in meluis ñcrescunt. nec
bene opantes in iurtutib ꝓficiunt:: sed tantũ sibi
sufficere credunt. uel quia non oꝑantur malũ. uelqͥa
reliquerunt corpore mundũ: nescientes quia ꝑ exer-¬
& ꝑuirtutem bonorum operũ. nouus cotidie crescens
& placens dõ efficitur homo. ¶Dixit abba pastor.
quia sicut fumo expelliuit᷑ apes. ut tollatur dulce¬
do operum earum: ita & corporalis requies timorẽ

Expanded text:
ficationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc saeculo sine his duabus rebus si tamen operandi adfuerit tempus quisquam sanctificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes bono fructificat, qui accepto in corde verbi semine, ut terra bona et optima, aliud trigesimum. aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum affert in patientia . Et notandum quod tacite hoc in loco eorum desidiosas corripit mentes, qui in melius non crescunt, nec bonum operantes in virtutibus proficiunt, sed tantum sibi sufficere credunt, vel quia non operantur malum, vel quia reliquerunt corpore mundum: nescientes quod per exerum, et per virtutem bonorum operum, novus quotidie crescens et placens Deo efficitur homo. Dixit abbas Pastor: Quia sicut fumo expelluntur apes ut tollatur dulcedo operum earum, ita et corporalis requies timorem
Abbreviated transcription (Latin):
te solatur: Ad primȩ scĩficat ille ieiunium: qͥ per
omĩa preceptis diuinȩ legis intentus. diaboliea
mus dõ placita ex hib̾e ieiunia: simis in fide fortes:
in iudici is uisti: in amicitia fideles: in inuiriis pa¬
cientes : in contentionib moderati refugientes tur¬
piloquia: Aduersus iniqua constantes ÷ in coniuui¬
is sobrii. in uoluptatib continentes: in caritate sim¬
plices : inter subdolos cauti. ⁊ condolentes tristibus:
contumacibus resistentes: insus pitionibus parci: int̃
mali loq̾os taciti: int̾ humiles coequales. Si igͥ huiꝰ¬
modi iurtutib nr̃a uoluerimꝰ scĩficare ieiuniã. tͥbu¬
ente dño festiuitatem pascalis grẽ cȩlebrabimus : &¬

Expanded text:
te solatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui per te solatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui per omnia praeceptis divinae legis intentus, diabolica , si volumus Deo placita exhibere jejunia, simus in fide fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia, tribuente D
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sit scĩficare ieiuinium. lxxxxx¬
uia ieuinantis dñi uictorias recensentes. tri¬
umphum nr̃ȩ salutis auduuimus: ieuima
nr̃a religiosis scĩficemus obsequiis. Quid aũt est.
aliud sc̃ificare ieiunium: nisi ieuinii causa. sancta
uelle. iusta facere. iniqua uitare: Sc̃ificat ille ieui¬
nium: qui flaminã seuientis iracundiȩ. mansuete
m̃tis. placabilitate restringit. Scĩficat ieiunium.
qui lasciuientes oculos turpi ab aspectu. habenis
castitatis auertit. Sc̃ificat ieuinium: qui conuitio¬
rum iacula. scuto pacientiȩ reꝑcussa disꝑgit. Sc̃i¬
ficat ille ieuiniũ: qui litigantiũ tumultus pacifici¬
sanitati sermonis. & lingue prudentioris arte com¬
pescit: Scĩficat ieiunium: qui consurgentes in se
uanarum cogitationũ spinas. euangłico sulcante
uomere. uelut quidam pectoris sui arator incidit.
Sc̃ĩficat ieiunium: qui inopias egenorum. ꝓ quanti¬
tate substantie suȩ miserantis manus humanita¬

Expanded text:
Quid sit sanctificare jejunium. Quid sit sanctificare jejunium. uia jejunantis Domini victorias recensentes, triumphum nostrae salutis agnovimus, jejunia nostra religionis sanctificemus obsequiis. Quid autem est aliud, sanctificare jejunium , nisi jejunii causa sancta velle, justa facere, iniqua vitare. Sanctificat ille jejunium, qui flammas saevientis iracundiae, mansuetae mentis placabilitate restinguit. Sanctificat jejunium, qui lascivientes oculos turpi ab aspectu habenis castitatis avertit. Sanctificat jejunium, qui conviciorum jacula scuto patientiae repercussa, dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tumultus pacifici sermonis et linguae prudentioris arte compescit. Sanctificat jejunium, qui consurgentes in semetipso vanarum cogitationum spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator, excidit. Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum pro quantitate substantiae suae miserantis manus humanita
Abbreviated transcription (Latin):
Gaude gͦ in nocentia & exulta: gaude inquam
quia ubiq illesa es: ubiq secura. Si temptaris.
ꝓficis: si humiliaris. erigeris: si pugnas. uncis:
si occideris coronaris: Tu inseruitute. libera es:
inꝑiculis. tuta: incustodia. leta. Tibi om̃is rectus
ad dicit᷑ : tibi uniuersa malitia subiigatur. Te po¬
tentes honorant:. suscipiunt principes: magnati
exquirunt: & etiã illi te sepuis desiderant. qui im¬
pugnant: Tibi boni parent.⁊ mali inuident: ⁊e¬
lantur emuli : mimici succumbunt: nec ũquã
poteris uictrix non esse. etiam si inter homines
uidex iustus defuerit. ¶Sicebant de abbate pau
eos ꝑmedium. Uidentes autem hȩc fratres: satisfa¬
cientes ei interro gabant dicentes Dic nob̃ quid oꝑatꝰ
es: ut acciꝑes grãm istam. Qui dicebat eis Ignosci¬
te mͥ patres. Si quis possedent puritatem. & in no¬
centiam: omĩa subiciunt᷑ ei : sicut adę quando e¬
rat in paradiso. ante preuaricationẽ duuni mãdati.¬

Expanded text:
Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebant de abbate Pauleos per medium. Videntes autem haec fratres, satisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus es ut acciperes gratiam istam? Qui ait eis: Ignoscite mihi, Patres. Si quis possederit puritatem et innocentiam, omnia subjiciuntur ei, sicut Adae, quando erat in paradiso ante praevaricationem mandati
Abbreviated transcription (Latin):
cens non ẽ. De propria deniq innocentia in dño
confidens dauid: aiebat. Iudica me dñe. qm̃ ego
in innocentia mea ingressussum: & in dño sperans.
ñ infirmabor. Et iterum: Ego aũt in innocentia
mea ingressus sum: redime me. & miserere mei:
Et interrogans dñm quis habuet in tabernaculo
suo. aut quis requiesceret. in monte scõ eius: duui¬
num responsum. audiuit dicentẽ. In nocens ianib
& mundo corde.⁊ qui ñ accepit in uano animã

Expanded text:
cens non est. De propria enim innocentia in Domino confidens David, aiebat: Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum, et in Domino sperans, non infirmabor . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum, redime me, et miserere mei . Et interrogans Dominum, quis habitaret in tabernaculo suo, aut quis requiesceret in monte sancto ejus ? responsum audivit divinum dicens: Innocens manibus et mundo corde, qui non acce
Abbreviated transcription (Latin):
bis abba quare flentib nob̾ turides. Et dixit eis:
parati : tercio. quia ex labore ad requiem uado.
hoc cum senex dixisset: statim clausit oculos in mor¬
tem. ¶ Dicebant & de abbate sysoi. qm̃ in die dor¬
micionis suȩ. cũ sederent circa eum frẽs : resplendu¬
it cãquã sol facies eus: & dixit eis: Ecce abba an¬
tonius uenit: & post pusillũ. dicit eis Ecce. chorus
ꝓpharum uenit: Et iterum ampluis facies eius re¬
fulsit: & dixit. Ecce. chorus apłorũ uenit. E dupli¬
citer ad huc refulsit facies euis: & ecce ipse cum
quib dam loquebatur: Tunc deprecati sunt illũ
frẽs. dicentis: cũ quo loqueris. pater: Qui dix̃ eis.
Ecce angłi uenerunt accipere me: & rogo ut¬
me dimittant penitere paululũ. Dicunt ei se¬
niores. Nũ indiges penitentia pater: Dicit illis.
Uere nescio me. uel iniciũ sũpsisse penitendi. Et
cognouerunt om̃s. quia ꝑfectus esset Et rursus

Expanded text:
bis, abba, quare, nobis flentibus, tu rides? Et dixit eis: bis, abba, quare, nobis flentibus, tu rides? Et dixit eis: parati. Tertio autem risi, quia ex labore ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant et de abbate Sysoi quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum fratres, splenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce, abbas Antonius venit. Et post paululum rursum dicit eis: Ecce, chorus prophetarum venit. Et iterum amplius facies ejus resplenduit, et dixit: Ecce, chorus apostolorum venit; et dupliciter refulsit adhuc facies ejus, et ecce ipse cum aliquibus loquebatur. Deprecati sunt autem illum senes, dicentes: Cum quo loqueris, Pater? Qui dixit eis: Ecce angeli venerunt accipere me, et rogo ut dimittar poenitere modicum. Dicunt ei seniores: Non indiges poenitentia, Pater. Dixit autem illis: Vere nescio meipsum, vel initium sumpsisse poenitendi. Et cognoverunt omnes quia perfectus esset. Et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
& repente hora qua nesciunt. inprouiso exitu rapiũt:
atq absorbente eos ꝓfundo. cruciandi eternis gehen¬
ne in cendi is deputant᷑. Dequib scriptũ ẽ. Ducunt
in bonis dies suos: & inpuncꝰto ad inferna descendũt
Prauorum enim animas hominũ apostatȩ angłi exci¬
piunt a corpore exeuntes: ut sint ipsi tortores inpęnis:
qui fuerunt suasores inuiciis Finem uero ustorum
optimũ. uocatio tranquilla ñ nũquã cõm̃dat: ut ex
eo intelligant᷑. ad sc̃orũ angłorũ ꝑtinere consortium:
qm̃ ab hoc corporẽ sine dura uexatione tollunt᷑. Un¬
de & ꝓtalib quamnus pietas iubeat flere: fides tamen
uitat lugere. Illienim sunt deplorandi. quos baratrũ
absorbet inferni: ñ quos aula lȩtificandos excipit
paradisi: Legimus de quodam sene qm̃ moriebat᷑
inscithi: & circũ dederunt frẽs lectũ euis. uestieruntq:
euni. & ceperunt flere. Ille aũt aꝑuit oculos suos. &¬

Expanded text:
et repente hora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, et repente hora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Finem vero justorum optimum vocatio tranquilla nonnunquam commendat, ut ex eo intelligantur ad sanctorum angelorum pertinere consortium, ex quo ab hoc corpore sine dura vexatione tolluntur. Unde et pro talibus quamvis pietas jubeat flere, fides tamen vetat lugere. Illi enim sunt deplorandi, quos barathrum absorbet inferni, non quos aula laetificandos excipit paradisi. Legimus de quodam sene, qui cum moreretur in Scythi, circumdederunt fratres lectum ejus, et vestierunt eum, et coeperunt flere. Ille autem aperuit oculos, et
Abbreviated transcription (Latin):
eatus qui semꝑ habuerit diem exitus sui ante
oculos suos: & ꝓcurauerit in illa paratus. et
sine aliquo timore peccati. uel prauȩ consci¬
entiȩ inueniri: Beatus qui in uenerit fiduciã in hora
exitus sui qñ aĩa seꝑabr̃ a corꝑe: cũ magno nãq me¬
tu: magnisq dolorib seꝑat᷑. Ueniunt enĩ angłi as¬
sumere animã : & seꝑant eã a corꝑe: & ꝑducunt
ante tribunal immortalis & metuendi dĩ. iusti scili¬
cet iudicis: At ullare memorans oꝑa sua. contremiscit:
& uidens & consid̾ans actus suos. p̃metu & timore hor¬
rendo egredi ꝑtimescit: Iicet autem tremat et me-¬
tuat : ad ȩt̃num tam̃ ꝑgit uidicium Unde sollicite de¬
bet unusquisq uiuere: ne forte in iniquitatib suis ra¬
piatur: simulq finiatur uita cũ culpa. Uenturi enim
exitus hora. incerta ẽ : & dũ mori quisq ñ estimat. tol¬
litur: Nam incertus diabolus eos qͦs uiuentes accendit
ad uicia: subito morientes ꝑtrahere nitit᷑ ad torm̃ta.

Expanded text:
Beatus qui semper habuerit diem exitus sui ante oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Venient enim angeli assumere animam, et separabunt eam a corpore, et perducent ante tribunal immortalis et metuendi judicis. At illa memorans operum suorum, contremiscit, et videns et considerans actus suos, pro metu et timore horrendo egredi pertimescit. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere, ne forte in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Venturi enim exitus ignorantia incerta est, et dum mori quisque non existimat, tollitur. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta,
Abbreviated transcription (Latin):
benignus in illã beatam spem. & ineffabilẽ letitiam. &
mansionẽ eternã. ubi semꝑ laudatio & exultatio. & iocũ¬
ditas sempiterna. Si desideras esse cęlestis: semꝑ que ter¬
rena sunt execrare & despice: ꝑfectorũ ȩxempla se¬
ctare: & unitator existe. Ne cogites intra te. dicens. Gran¬
dis ẽ labor ꝓpositi atq institutionis monachatus nr̃i :
ego aut̃ sum paruus & infirmus: nec ualeo in hoc ꝓpo¬
sito consistere. O dilectissime frater: intellige que dico.Si
s gradatĩ cotidie ꝑficis mansionem: & post multũ
tempus ac laborẽ. ad patͥam quam desideras ꝑuenis:
Sic ẽ regnũ celestȩ. & paradisus deliciaꝵ. & desidabilis
patria monachorum: ad quam ꝑorationes & uigilias.¬
ꝑ ieiunia & continentiã. ꝑ lacͥmas & obȩdientiam. ꝑ carita¬

Expanded text:
am beatam spem et ineffabilem laetitiam et mansionem aeternam, ubi est semper laudatio et exsultatio, et jucunditas sempiterna. Si desideras esse coelestis, semper quae terrena sunt exsecrare et despice, perfectorum exempla sectare, et imitator existe. Ne cogites intra te dicens: Multus est labor propositi atque institutionis monachatus nostri; ego autem sum parvus et infirmus, non valeo in hoc proposito consistere. O dilectissime frater, intellige quae dico. Si sed gradatim quotidie perficis mansionem, et post multum tempus ac laborem ad patriam quam desideras pervenies. Sic est regnum coelorum, et paradisus deliciarum, et desiderabilis patria monachorum, ad quam per orationes, et vigilias, jejunia et continentiam, per lacrymas et obedientiam, per charita
Abbreviated transcription (Latin):
ad ulterium: ꝑpetrauit homiciduim. Item uirtus
uirtute concipitur: sicut ꝑuirtutem euglice p̃dica cio¬
nis uirtutem martyrii apłi meruerunt. ¶Bixit sc̃s
gregoriꝰ. quia hec tria exigit ds ab om̃ĩ homine. qui
est baptis mũ consecutus : fidem scilicet rectam. ex
tota anima & uirtute. linguȩ continentiã: & castita¬
tem corporis ¶Hixit abbas euagrius M entem errã¬
tem. uel nutantem. solidat lectio: & uigiliȩ. & oratio:
Concupiscentiam uero marcescere facit esuries: &
labor. & solitudo. Iracundiam autẽ reprimit psal¬
modia: longanimitas. & miscdia Sed hȩc. oportu¬
nis temporib. & m̃suris congrius ad hibitis: Quȩ
enim ñ oportunȩ. uelsine m̃sura fuint: ad paruũ
possit: scilicet sit mansuetus sicut ille fuit: mitis et
ħ imilis corde: uerberatus. ñ respondeat. male dicẽ
ti. ñ maledicat: sed iuncat in humilitate suꝑbiã:
Iste nãq cũ paulo dicere potest. xp̃o confixu̾siĩ cru¬

Expanded text:
rium, perpetravit homicidium . Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis, virtutem martyrii apostoli meruerunt. Dixit sanctus Gregorius quia haec tria exigit Deus ab omni homine qui est baptismum consecutus, id est, fidem rectam ex tota anima et virtute, linguae continentiam et castitatem corporis. Dixit abbas Evagrius: Mentem errantem vel nutantem solidat lectio et vigiliae, et oratio. Concupiscentiam vero marcescere facit esuries, et labor, et solitudo. Iracundiam autem reprimit psalmodia, et longanimitas, et misericordia. Sed haec opportunis temporibus et mensuris congruis adhibitis. Quae autem non opportune, vel sine mensura fiunt, ad parvum possit, ut sit mansuetus sicut ille fuit, et mitis et humilis corde, verberatus non respondeat, maledictus non remaledicat, sed vincat in humilitate superbiam; iste cum Paulo dicere potest: Christo crucifixus sum cru
Abbreviated transcription (Latin):
ait:. Qui dicit se nosse dm̃: & mandata euuis ñ custodit.
mendax ẽ: In hoc enim scimus. q̃m cognouimus eum:
simandata ens obseruamus. & uirtutem resurrectionis
eius. Agnoscimus enim uirtutem resurrectionis xꝑ̃i:
quando credimus quia ds̃ eum suscitauit: & nos cum
illo suscitauit ꝑ uirtutem suam : & a dampnatione
mortis eripuit: & ereptos in hereditate ȩterna ut firios
ad patris dexteram collocauit: Octaua enim die dñs
amortuis resurgens: exemplum nob̃ future resurre¬
ctionis. & mysterium ostendit nouȩ conuersationis.

Expanded text:
ait: Qui dicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit mendax est . In hoc enim scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus, et virtutem resurrectionis ejus. Agnoscimus enim virtutem resurrectionis Christi, quando credimus quod Deus suscitavit eum, et nos cum illo suscitavit per virtutem suam , et a damnatione mortis eripuit, et ereptos in haereditate aeterna, ut filios, ad Patris dexteram collocavit. Octava enim die Dominus a mortuis resurgens, exemplum nobis futurae resurrectionis et mysterium ostendit novae conversationis.
Abbreviated transcription (Latin):
hinc &e propħa ait. Accingite lumbros ur̃os. fuper
ubera ur̃a. Ac sidicat: Incorde libidines resecate:
ne excerius turpiter cadatis inforncationẽ. Nam castus cor¬
pore ñ tam̃ corde. nullũ premuĩ habet in reꝑmissione..
quia scdm ueritatis uocẽ. qui uiderit mulierẽ ad con¬
cupiscendum eam. iam mechatus ẽ eã in corde suo. Si
gͦ primũ fornicationes prohibeantur a corde. ñ prorum¬
punt in oꝑe. St̃ ñ nulli uictorum. qui ad comp̃hendẽ¬
dum culm̃ ꝑfectionis accincti. dum altiora unterus aꝑ¬
petunt. ex terius cuncta derelinqunt: qͥ rebus habitis
se nudant: gła honoris se expoliant: qui ꝓeternorum
Mortui enimestis: & uita trã abscondita ẽ cum xp̃o in
dõ. Horum itaq uocẽ psalmista exp̃sserat: cũ dicebat.
&e in amore temporaliũ ñ ꝑdurat: binc iterum psal
mista dicit. De fecit in salutarituo. anima mea. Insa
lutare dĩ animã iusti deficere ẽ: presentis uite bona

Expanded text:
Hinc et propheta ait: Accingite lumbos vestros super Hinc et propheta ait: Accingite lumbos vestros super ubera vestra . Ac si dicat: In corde libidines resecate, ne exterius turpiter in fornicationem cadatis. Nam castus corpore non tamen corde, nullum praemium habet in repromissione, quia secundum Veritatis dictum: Qui viderit mulierem ad concupiscendugo primum fornicationes prohibeantur a corde, non prorumpunt in opere. Sunt nonnulli justorum qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus habitis se nudant, gloria honoris se exspoliant, qui internorum Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum itaque vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: t, in amore temporalium non perdurat. Hinc Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anlutari ergo Dei animam justi deficere, est praesentis vitae bona
Abbreviated transcription (Latin):
epłam: hunc notate: & non commisceamini cũ
uio. ut confundat᷑: & nolite quasi inimicũ existi mare
illum: sed corripite ut frem̃: Ac si diceret. Si quem au¬
ctoritas epłe nr̃ȩ non corrigit. ꝑlitteras ur̃as. qui sit ipse
nob̾ notum facite: ut a nob corripiatur. uel etiam ꝑ nrãm¬
epłam ex cominicetur. & uos non cõmisceamini. tã du
ex romunicato quãdui obediens p̃ceptis cͥonsentiat a¬
płicis: ut sic abuitisq a nob uidelicet & a uob̾. confu¬
sus tãdẽ a liquando resipiscat: & em̃datus p̃ceptis
nec in actu. nec inconsilio. nec maliquo commisceatur con¬
sortio. In uno aũt eodemq homine. & fr̃nitatẽ simul di¬
ligere: & uicia possumus odire. Aliud est enĩ quod fr̃ est:
aliud quoduitiosus homo est. Diligamus gͦ in frẽ. fr̃¬
nitatem: & odio habcamus ipsius uiciositatem. ꝑ seqͣ¬
mur in eo uicuim: & emĩdatum. ut nos metipsos diliga¬
exhib̾e odii discretionem debemus: ut ineis & diligamꝰ

Expanded text:
am, hunc notate, et non commisceamini cum illo, ut confundatur: et nolite quasi inimicum existimare illum, sed corripite, ut fratrem . Ac si diceret: Si eum auctoritas Epistolae nostrae non corrigit, per litteras vestras quis sit ipse nobis notificate, ut a nobis corripiatur, vel etiam peram excommunicetur. Et vos non commisceamini tandiu cum excommunicato donec obediens praeceptis consentiat apostolicis; et sic ab utrisque, a nobis videlicet et a vobis confusus, tandem aliquando resipiscat, et emendatus praeceptis nec in actu, nec in consilio, nec in aliquo commisceamur consortio. In uno eodemque homine et fraternitatem simul diligere et vitia possumus odisse. Aliud enim est quod frater est, aliud quod vitiosus est homo. Diligamus ergo in eo fram, et odio habeamus vitiositatem ejus. Persequamur in eo vitium, et emendatum ut nosmetipsos diligaproximis nostris exhibere odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
S siiimicus quod siuim est. exigit. hos quoq quod no¬
strumẽ. implere debemus In sistamus orationi. & ini¬
micis fugatur: uacemus meditationi. & sic iuncemus:
ꝑseuerantia namq bont: iuictoria ẽ. Ergo certemus: & coro¬

Expanded text:
Sed si inimicus quod suum est, exigit, nos quoque quod noSed si inimicus quod suum est, exigit, nos quoque quod nostrum est, implere debemus. Insistamus orationi, et inimicus fugatur. Vaca meditationi Dei, et vincis. Perseverantia boni, victoria e
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ incendia mansuetudinis ad hibetur tranquillitas.
Cum dominio utiorum contra dicimus: cuminiqͥta¬
ti quȩ nos adõ separat reluctam᷑: consuetudini uio¬
lenter resistimus: & desideria ꝑuersa calcantes. contra
hȩc ius nob̾ libtatis ingenitȩ uendicantes. uiciorum
agminib acerrimo conflictu resistimus: cͥum culpas
penitendo percutimus. & maculas sordium fletibus
lauamus: sic fortiter uiciis repugnamus. ¶ Dixit abba
agathon. quia scdm uoluntatem meam nunquã dor-¬
miui. retinens in corde aduersus quemquam dolorem:
neq dimisi dormire alium. habentem aduersus me
aliquid. ¶Dixit abba machariꝰ. Age fiducialiter
ofili: nam&e ego ꝑuiginti annos ñ pane. ñ a quia.
ñ somno saciatus sum: panem scilicet pensatũ accipiens:
aquam adm̃suram: somnũ uero parietib me dum taxat
inclinans subriꝑe paululum festinabam: Dixit abbay
sidorus. Si cogitationes ñ habemus: ferarum similes sumꝰ

Expanded text:
irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas. irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas. Cum dominio vitiorum contradicimus, cum iniquitati, quae nos a Deo separat, reluctamur, cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes, contra haec jus nobis libertatis ingenitae vindicamus, vitiorum agminibus acerrimo conflictu resistimus, cum culpas poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus, fortiter contra vitia reluctamur. Dixit abbas Agathon: Quia secundum voluntatem meam nunquam dormivi, retinens in corde adversus quemquam dolorem: neque dimisi dormire alium habentem adversum me aliquid. Dixit abbas Macharius: Age fiducialiter, o fili, nam et ego per viginti annos non pane, non aqua, on somno, satiatus sum. Panem quidem pensatum accipiens, aquam vero ad mensuram, somno autem, parietibus me duntaxat inclinans, surripere paululum festinabam. Dixit abbas Isidorus: Si cogitationes non habemus, ferarum similes sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
pro aliis ꝑ orationẽ querere: s aduersus eum quite im¬
pugnat. gladium lacrimarum ex acue:
de tergunt: dum abeis contra singła uitia uir¬
tlites singłȩ opponunt᷑: & aduersus impetus uiciorũ
contrariis iurtutib est pugnandũ. Contra lixuriam
enim cordis ẽ adhibenda mundicia: contra odiũ dilectio
preparanda: contra iracundiam. pacientia ꝓponenda.⁊
contra timorem. fiducia ad hibenda: contra tristitiã gau¬
dium exbibendum. contra accidiam fortitudo: contra
auaritiam. largitas: contra suꝑbiã. humilitas ẽ opponẽ¬
da: sicq single uirtutes nascentia contrase uitia reppͥ¬
munt: Li bidinẽ enim. abstinentia domat. quia qͣntũ
corpus inedia frangit᷑ : tanto mens abillicito appetitu
reuocatur: Aduersus iram. tolerantia dimicat.: & mero
de exteriorib afficiti: dulcedo interioris tranquillitatis
linit:. Aduersus inuidiam p̃parat᷑ caritas: & aduersꝰ

Expanded text:
pro aliis per orationem quaerere, sed adversus eum quipro aliis per orationem quaerere, sed adversus eum quipugnat, gladium lacrymarum exacue. Cdeterguntur, dum ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur. Nam adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum: contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia; contra odium, dilectio praeparanda; contra iracundiam, patientia proponenda; contra timorem, fiducia est adhibenda; contra tristitiam, gaudium est adhibendum; contra acediam, fortitudo; contra avaritiam, largitas; contra superbiam, humilitas est opponenda: sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt. Libidinem enim abstincorpus inedia frangitur, tanto mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira semede exterioribus afficit, dulcedo interior lenilinit. Adversus invidiam praeparatur charitas, et adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc alibi apł̃s ait. Siue uigilemus. siue dormiamus:
simul cum xp̃o uiuamus. I ent siue uigilemus ad
custodiam nr̃e salutis: siue dormiamus a nociuis huius
qui pronob̃ mortiuis ẽ. & resurrexit Dehac salubri uigila¬
tione. & dormitione: in cantico canticorũ salomon ait. E¬
go dormio: & cor meum iugilat: Ac si diceret. Quantoma¬
gis aterrenis uelut dormitns quiesco curis: tantomagiꝰ
liberus cormeum. ad contemplationẽ uigilat sui crea¬
toris. Illa enĩ amima in ȩternum semꝑ cum dño uiuet: quȩ
hic illi perdilectionẽ adherens. a tergo eius nũquam re
ubi sum. illic & minister m̃serit: idẽ. mecũ inperpetuũ
uiuens. semꝑ głosus. & immortalis regnabit. ¶Pixit
abbas euagrius. Si deficis animo: ora sicut scͥptum est:
Ora aũt cum timore. tremore. labore: sobriȩ & iugilanter:
Ita enuim nos oportet orare. maxime ꝓpt̃ malignos & in uisi¬
in oratione precipue nos impedire nitunt᷑. Dixit iterum:
Quando cogitatio contraria incorde uenerit: noli alia

Expanded text:
idem ait apostolus: Sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum Christo vivamus . Id est, sive vigilemus ad custodiam nostrae salutis, sive dormiamus a nocivis hujus qui pro nobis mortuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat creatoris. Illa enim anima in aeternum semper cum Domino vivet, quae illi hic per dilectionem adhaerens, a tergo ejus nunquam recego sum, illic et minister meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vigilanter. Ita oportet orare maxime propter malignos, et nequitiin hoc praecipue impedire nituntur. 5. Dixit iterum: Quando cogitatio contraria in corde venerit, noli alia
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃is hinc & alibi idemait. Qui dilexit nos:
e tradidit semetipsum pronob̾. Intantũ enim xꝑ̃c no¬
stram dilexit animan: ut ꝓ illa poneret suam: Dedit
mortis eriperet: & ereptos. patri infilios ad optaret:
Mortuuis ẽ: ne nos morti timeremus Resurrexit:
ut nos ꝑeum resurgere ualeamus. Eripuit dep̃sẽti
scło nequã quam: ut nob głam parit᷑. & uitam dona¬
ret ȩternã: Nos filius dĩ eripuit. araptore iniquo:
ut ꝓprio nos redderet domino: Tunc xꝑ̃c nos eripuit. de
presenti scło nequam: cum nram inuiciis enutritam. in
melius mutab̾it uitam. Conuersationẽ uero nr̃am int̾atũ
mutauit in melius. exexitq sublimius: ut cũ paulo di
terrenis toto desiderio cogitant de cȩlestib: Et mente pu¬
quȩ sunt cȩlestia & ȩterna Uoluntas enim fuit. dĩ patris.
tas fuit xꝑĩ. ut patris faceret uoluntatẽ. sicut idem dñs ait¬

Expanded text:
nos, et tradidit semetipsum pro nobis . In tantum enim Christus nostram dilexit vitam, ut pro illa suam poneret animam. Dedit mortis eriperet, et ereptos Patri in filios adoptaret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus. Resurrexit, ut et nos per eum resurgere valeamus: Eripuit de praesenti saeculo nequam , ut nobis gloriam pariter et vitam donaret aeternam. Nos enim Filius Dei eripuit a raptore iniquo, ut proprio nos redderet Domino. Tunc etenim Christus nos eripuit de praesenti saeculo nequam, cum nostram in vitiis enutritam, in meliorem mutavit vitam. Conversationem nostram tantum mutavit in melius erexitque sublimius, ut cum Paulo dicterrenis, toto desiderio cogitant de coelestibus, et mente puquae sunt coelestia et aeterna. Voluntas enim fuit Dei Patris, tas fuit Christi ut Patris faceret voluntatem, sicut idem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uob in celis. Spes enim futiru̾m bonorum. ñ ẽ modo
carnalibis ꝑspicua oculis: sedadhuc nob reposita est
incelis. De qua spe. idem dicit apłs. Quod oculus ñ usoit
nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit. que p̃¬

Expanded text:
est nobis in coelis . Spes enim bonorum futurorum non est modo est nobis in coelis . Spes enim bonorum futurorum non est modo carnalibus perspicua oculis, sed adhuc reposita est nobis in coelis. De qua spe idem Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
aũt fides sꝑandarum sub̃a rerum: argum̃tũ
ñ apparentũ. Neq eñi quod udet quis sperat:
sed quod non uidemus. ꝑ pacientiam expectamꝰ. Spes. ẽ.
bonorum expectatio futurorum: quȩ exprimit humm¬
litatis affectum. & sedulȩ seruitutis obsequiũ. Spesaũ
uocata: quod sit pes progrediendi. quasi pes Unde e
contrario dicit᷑ desꝑatio. eu nulla est progrediendi fa¬
cultas: quia dum quisq peccatũ amat: futuram
głam nonsperat. Ille enĩ dm̃ fiducialit sꝑat: qui euis
mandata fidelit seruat. B eata enĩ recte ab apłodicit᷑
spes: ubi filii dĩ merebimur esse. & heredes: heredes qͥ¬
dem dĩ: coheredes autem xꝑ̃i. Ubi cum apparuerit si¬
miles ei erimus : qm̃ uidebimus eũ sicuti est: ubi pec¬
cata nob̾ condonabuntur. & uita ȩterna prestabitur.
ubi splendorem ueri solis & consortium obtinebimus.
angłorum: Binc alibi apłs ait. ꝓpter spem quȩ reposita

Expanded text:
autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium . Neque enim quod videt, quis sperat, sed quod non videmus, per patientiam exspectamus . Spes est bonorum exspectatio futurorum, quae exprimit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata, quod sit pes progrediendi, quasi enim est pes. Unde e contrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas: quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandata fideliter servat. Beata enim recte ab Apostolo dicitur spes ubi filii Dei merebimur esse et haeredes: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Ubi cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum, sicuti est . Ubi et peccatum nobis non dominabitur et vita aeterna praestabitur. Ubi splendorem solis et consortium obtinebimus angelorum. Hinc et alibi Apostolus ait: Propter spem, quae reposita
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne duodecim horȩ sunt diei : Qui ambulat
indic: ñ offendit. Se enim cliem: & apłos significa¬
re uoluit horas. Nam ipse sꝑũalit uerus est dies: qͥa
de ipso diõtum ẽ. Dies scĩficatus. illuxit nob̃. Suode¬
cim uero horȩ ut predictum ẽ .xii. sunt euis discipłi:
quia ut se diem esse ostenderet. duodetim discipłos
elegit: Qui uero operatur ueritatem. & in lucẽ uenit:
lux ẽ. & filius lucis. & diei. Sicut enim nemo a seipso¬
esse potest: ita etiam nemo ase ipso illuminatur: sed il¬
lustrante itło. de quo scriptum ẽ: Erat luxuera: que illu¬
minat omnem hominẽ. uenientem in hunc mundum. Qui¬
cumq enim atenebris ignorantie. & apeccatis surrexerit
& illuminatus ab ipso fuerit qui dixit. Ego sũ lux mun¬
di. qui sequitur in me. non ambulat in tenebris. sed habe¬
bit lum̃ uite: merito filius lucis & di uocat᷑. Imitatio¬
ne enim ñ natura filui dĩ sumus. sicut ait saluator:
e hoc spei capitulo: sic apłs paulus ait: Est

Expanded text:
Nonne duodecim horae sunt diei? Qui ambulat in die non offendit . Se enim diem, et apostolos significari voluit horas. Nam ipse spiritaliter verus dies est, quia de ipso dictum est. Dies sanctificatus illuxit nobis. Duodecim vero horae ut praedictum est duodecim sunt ejus apostoli; quia ut diem se esse ostenderet, duodecim apostolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius lucis et diei . Sicut enim nemo a seipso est, ita etiam nemo a seipso illuminatur, sed illustrante illo de quo scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lucis et diei vocatur. Imitatione enim, non natura, filii Dei sumus, sicut ait Salvator: II. De spe. De hoc spei capitulo sic et apostolus Paulus ait: Est