comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imimortalem eẽ. Si autẽ aliquȩ sunt aiminȩ rationales quȩ nec amantes nec con¬
tẽpnentes udicandȩ sint. sicut uident᷑ eẽ aminiȩ infantum. quia de his senti¬
eudũ est. sunt mortales an immortales: S ꝓculdubio om̃s humane anime.
euisdem nat̾e sunt. Q uare qm̃ constat quasdam eẽ inmortales necesse est
omẽm humanã animam eẽ mmortalem.ex no¬
erum cum om̃e ꝰ uiuit aut nũqua aut ali quando sit uere secarum
uȩ uͦ animȩ incictant᷑ iudicandȩ sint sic amantes id ad quod
amandum factȩ simt ut illo quandoꝙ frui. quȩ aut̃ sic contẽpnen¬
tes ut illo semꝑ indigere mereant᷑. aut qualit quoue merito ille quȩ nec
amantes nec contẽpnentes dici posse tudent᷑ ad beatittidmẽ et̃nani mise¬
riamue distribuant᷑ : aliquẽ mortanũ disputando posse conpͣhendere. ꝓculdũ¬
bio aut difficillimum aut impossibile eristimo. Qł tam̃ a simime iusto sum¬

Expanded text:
sunt animae rationales, quae nec amantes, nec contemnentes judicandae sint, sicut esse videntur animae infantum, quid de his sentiendum est? Sunt mortales, an immortales? Sed procul dubio omnes humanae animae ejusdem naturae sunt. Quare, quoniam constat quasdam esse immortales, necesse est omnem humanam animam esse immortalem. Verum, cum omne quod vivit aut nunquam, aut aliquando siQuae vero animae incunctanter judicandae sint, sic amantes id, ad quod amandum factae sunt, ut illo quandoque frui; quae autem sic contemnentes, ut illo semper indigere mereantur, aut qualiter, quove merito illae, quae nec amantes nec contemnentes dici posse videntur, ad beatitudinem aeternam miseriamve distribuantur, aliquem mortalium disputando posse comprehendere, procul dubio vel difficillimum vel impossibile existimo. Quod tamen a summe justo sum
Abbreviated transcription (Latin):
ita sitir quãuis in p̃fata epła de incarnatione u̾bi de ħ aliqntulũ Sine¬
rim. breuit̃ tam̃ hic repetã. Sepe fit ut plura ẽueniant in unũ subeo¬
dẽ nomine. ⁊ eadẽ qͣntitate.ꝙͣ habebant sigula anteqͣ unũ fierent.
na linea. una suꝑficies. Im multis si qͥs uoluerit querẽ. similia inueniet.
Hoc itaq m̃ quauis ñ sint plures et̃nitates. si tam̃ dr̃ et̃nitas in eteu¬
cũq de dĩ dicunt᷑ essentia s in se replicent᷑: nec qntitatẽ augent. nec
ñ : nͥ una ȩt̃nitas: sic d̾s in do unꝰ solꝰ ds ẽ. H labemꝰ aut̃ ex uera fide dm¬

Expanded text:
 quamvis in praefata epistola de incarnatione Verbi, de hoc aliquantulum dixerim, breviter tamen hic repetam. Saepe fit ut plura conveniant in unum sub eodem nomine et eadem quantitate, quam habebant singula antequam unum fierintna linea, una superficies. In multis si quis voluerit quaerere inveniet similia. Hoc itaque modo, quamvis non sint plures aeternitates, si tamen dicitur aeternitas in aetecunque de Dei dicuntur essentia, si in se replicentur, nec quantitatem augent, nec non est nisi una aeternitas, sic Deus in Deo, un
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝓfluis. O inm̃sitas bonitatis dĩ quo affectu amanda es peccato¬
ribus. lustos enĩ saluas iusticia comitante. istos ł liberas usticia
dãpnante : illos meritis adiuuantib istos meritis repugnantibus.
illos bona quȩ dedisti cognoscendo. istos mala que gdisti ignos¬
cendo. O inm̃sa bonitas quȩ sic omnem uacellectũ er cedis. ueni¬
at suꝑ me miscdia illa quȩ de tanta opulentia tui ꝓcedit.
Influat in me quę ꝓfluit de te. Parce ꝑclementiam. neulcis¬
caris ꝑ uisticiam. Nam & si difficile sit intelligere quomͦ miscdia
nia non absit a tua iusticia: necessarium est tam̃ credere. qui
ne quaquam aduersat᷑ iusticiȩ qd̾ erundat a bonitate quę
nulla est sine iusticia immo uere concordat iusticiȩ.
Nlempe si misericors es. quia es fumine bonus non es nisi quia es summe iustꝰ¬

Expanded text:
nobis profluis! O immensitas bonitatis dei, quo affectu amanda es peccatonobis profluis! O immensitas bonitatis dei, quo affectu amanda es peccatoribus! Justos enim salvas iustitia comitante, istos vero liberas iustitia damnante. Illos meritis adiuvantibus, istos meritis repugnantibus. Illos bona quae dedisti cognoscendo, istos mala quae odisti ignoscendo. O immensa bonitas, quae sic omnem intellectum excedis, veniat super me misericordia illa, quae de tanta opulentia tui procedit! Influat in me, quae profluit de te! Parce per clementiam, ne ulciscaris per iustitiam! Nam etsi difficile sit intelligere, quomodo misericordia tua non absit a tua iustitia, necessarium tamen est credere, quia nequaquam adversatur iustitiae quod exundat ex bonitate, quae nulla est sine iustitia, immo vere concordat iustitiae. Nempe si misericors es quia es summe bonus, et summe bonus non es nisi quia es summe iust
Abbreviated transcription (Latin):
& melior est qui malis & piiendo & parcendo est bonus: quam qui
pumendo tantum. Idõ gͦ misericors es. quia totus & sumine bonus es. Et
cum forsitan uideat᷑ cur bonis bona & malis mala retbuas: illud certe
penitus est mirandum eur tu totus uistus & nullo egens. malis & reis
tius bona retͥbuas. Oaltitudo bomtatis tuȩ ds̃. Et iudet᷑ unde sis mise¬
ricors. & non ꝑuidet᷑. Cernt᷑ unde flumen manat. & non ꝑspicitus.
fons unde nascatur. Namꝰ de plenicudine bonitatis est quia peccato¬
rib tuis pius es. & in altitudine bonitatis lat&e qua ratione hoc es.
Senim lic& bonis bona & malis mala ex bonitate retͥbuas tatio tam̃
tusticiȩ hoc postulare uide̾t᷑. Cum uͦ malis bona retͥbuis: & scitur quia
siminie bonus hoc face̾ uolinit. & mirum est cur sumine iustus hoc ue¬
le potuit. O miscdia. de qua opulenta dulcedine & dulci opulentia

Expanded text:
Et melior est qui malis et puniendo et parcendo est bonus, quam qui Et melior est qui malis et puniendo et parcendo est bonus, quam qui puniendo tantum. Ideo ergo misericors es, quia totus et summe bonus es. Et cum forsitan videatur, cur bonis bona et malis mala retribuas, illud certe penitus est mirandum, cur tu totus iustus et nullo egens malis et reis tuis bona tribuas. O altitudo bonitatis tuae, deus! et videtur unde sis misericors, et non pervidetur. Cernitur unde flumen manat, et non perspicitur fons unde nascatur. Nam et de plenitudine bonitatis est quia peccatoribus tuis pius es, et in altitudine bonitatis latet qua ratione hoc es. Etenim licet bonis bona et malis mala ex bonitate retribuas, ratio tamen iustitiae hoc postulare videtur. Cum vero malis bona tribuis: et scitur quia summe bonus hoc facere voluit, et mirum est cur summe iustus hoc velle potuit. O misericordia, de quam opulenta dulcedine et dulci opulentia
Abbreviated transcription (Latin):
es gͥ quia miscros saluas & peccatorib tuis parcis: & misericors non es ꝙ nul¬
la miserie conpassione. afficeris.
crum malis quomͦ parcis: si es totus iustus. & sit̾me iustus.
Quomͦ enim totus iustus & sũne ĩtus facit aliqd non uistum.
Aut quȩ iusticia ẽ merenti in ortẽ ec̃nã. dare uitã sempit̾nam: Synde
gͦ bone đs. bone bonis & malis. unde tͥ saluare malos. si hoc non ẽ iustũ᷑.
& tu ñ facis aliquid noniustum: An qr bonitas tua ẽ in conphensibilis.
late hoc in luce maccef sibili qua inhabitas:: Uere in altissimo &
secretissio bonitaris tuȩ lat& fons inide manat fluuius miscdiȩ tuȩ. Nam cũ
totus & summe uistus sis. tam̃ idento malis etiani benignus es quia cotus fũ¬
me bonus es. M mus namq bonus esses: si nulli malo esses benignus. Melior
est enĩ qui & homs & malis bonus est: quã qui bonis tantum est bonus.

Expanded text:
es igitur, quia miseros salvas et peccatoribus tuis parcis; et misericors non es, quia nules igitur, quia miseros salvas et peccatoribus tuis parcis; et misericors non es, quia nulla miseriae compassione afficeris.Verum malis quomodo parcis, si es totus iustus et summe iustus? Quomodo enim totus et summe iustus facit aliquid non iustum? Aut quae iustitia est merenti mortem aeternam dare vitam sempiternam? Unde ergo, bone deus, bone bonis et malis, unde tibi salvare malos, si hoc non est iustum, et tu non facis aliquid non iustum? An quia bonitas tua est incomprehensibilis, latet hoc in luce inaccessibili quam inhabitas? Vere in altissimo et secretissimo bonitatis tuae latet fons, unde manat fluvius misericordiae tuae. Nam cum totus et summe iustus sis, tamen idcirco etiam malis benignus es, quia totus summe bonus es. Minus namque bonus esses, si nulli malo esses benignus. Melior est enim qui et bonis et malis bonus est, quam qui bonis tantum est bonus.
Abbreviated transcription (Latin):
& quiescere sit nichil facere. Sic itaq cum quis đr habere potentiam
faciendi aut paciendi quod sibi non erpedit. aut quod non deb&
inpotentia intelligit᷑ ꝑ poteatiam. quia quo plus hab& hanc po¬
tentiam: eo adũsitas & ꝑuersitas in illum sunt potentiores. &
ille contra eas inpotentior. Ergo dñe ds inde uerius es omꝑs
quia nichil potes. ꝑ ipotentiam. & nchil potest contra te
quomͦ es: Nlam si es impasfibilis non conpateris. si non cõ¬
pateris non est miserum cor ex conpassione miscri. quod est
esse misericordem At si non es misericors. unde miseris est tan¬
ta consolatio: Quomͦ gͦ es & non os misericors dñe. nͥ qr es nuse¬
ricors scđm nos. & non es scđm te: Es quippe scđm nrm sensũ
& non es scđm tuum. Etenim cum ta respicis nos miseros nos
sentimnus misericordis effectum. tu non sentis Affectum & misericars

Expanded text:
et 'quiescere' sit nihil facere. Sic itaque cum quis dicitur habere potentiam et 'quiescere' sit nihil facere. Sic itaque cum quis dicitur habere potentiam faciendi aut patiendi quod sibi non expedit aut quod non debet, impotentia intelligitur per potentiam; quia quo plus habet hanc potentiam, eo adversitas et perversitas in illum sunt potentiores, et ille contra eas impotentior. Ergo domine deus, inde verius es omnipotens, quia nihil potes per impotentiam, et nihil potest contra te.quomodo es? Nam si es impassibilis, non compateris; si non compateris, non est tibi miserum cor ex compassione miseri, quod est esse misericordem. At si non es misericors, unde miseris est tanta consolatio? Quomodo ergo es et non es misericors, domine, nisi quia es misericors secundum nos, et non es secundum te? Es quippe secundum nostrum sensum, et non es secundum tuum. Etenim cum tu respicis nos miseros, nos sentimus misericordis effectum, tu non sentis affectum. Et misericors
Abbreviated transcription (Latin):
cis non quo animal corporeo sensu cognoscit.
ed omꝑs quomͦ es. si omĩa non potes : Aut si nͣ potescor¬
rumppi nec mͣtiri. nec facere uerum eẽ falsum. aut qd̃
factũ ẽ nͣ ee̾ factũ. & pluia similit̾. quomͦ potes omĩa: Au hec pos¬
se non eͣ potentia s mpotentia: Nam qui hec potest: quod sibi non
erpedit. & qd non deb& potest. Quȩ quanto magis pocest: tanto magis
Qui gͦ sic potest: non potentia potest. s mmpocentia. Non enim ideo
đr posse ꝙ ipse possit. s quia impotententia sua facit aliud in se
posse. siue aliquo alio genere loquendi. sicut multa imꝓprie di
aut pro nichil facere. Nam sepe dicimus ei qui rem aliquam esse
negat. sic ẽ quẽ admodum dicis eẽ. cum magis ꝓprie uideat᷑ dici
sic non ẽ quẽ admodum dicis non ẽẽ. Item dicius. iste sed& sicͣ
ille facit. aut iste quiescit sicut ille facit. cum sede sit qui ddã ñ fac̾e

Expanded text:
cis, non quo animal corporeo sensu cognoscit. cis, non quo animal corporeo sensu cognoscit. ens quomodo es, si omnia non potes? Aut si non potes corrumpi nec mentiri nec facere verum esse falsum, ut quod factum est, non esse factum, et plura similiter: quomodo potes omnia? aut haec posse, non est potentia; sed impotentia. Nam qui haec potest, quod sibi non expedit, et quod non debet, potest; quae quanto magis potest, tanto magis Qui ergo sic potest, non potentia potest, sed impotentia. Non enim ideo dicitur posse, quia ipse possit, sed quia sua impotentia facit aliud in se posse; sive aliquo alio genere loquendi, sicut multa improprie daut pro 'nihil facere'. Nam saepe dicimus ei qui rem aliquam esse negat: sic est quemadmodum dicis esse, cum magis proprie videatur dici: sic non est quemadmodum dicis non esse. Item dicimus: iste sedet sicut ille facit, aut: iste quiescit sicut ille facit, cum 'sedere' sit quiddam non facere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de te cogitari non potest. Quod gͦ bonũ deẽ summo bono.
ꝑ quod est om̃e bonum : Tues itaꝙ iustus. uerar. beatus & quicqd
meluis est esse. quam non eẽ. Melius namꝙ ẽ eẽ iustum quã non
iustum . beatũ quam non beatum.
misericordẽ. impassibilem. quam non esse. quo¬
mͥ essensibilis si non es corpus. aut omꝑs si omia non potes.
aut misericors. simul& impassibilis : Nam si sola corporea
sunt sensibilia. emͣ̃ sensus curca corpus. & in corpors sunt
quomͦ es sensibilis cum non sis corpus s summus sꝑs. qui corpo¬
re melior est: S si sentire non nͥ cognoscere aut non nͥ ad cognos¬
cendum eͣ qui enim sentit cognoscit scđm sensuũ ꝓpͥetatem
ut ꝑ uisum colores. ꝑgustum sapores: non in conuenient᷑ dicit᷑
aliquomͦ sentire. qicquid aliquomͦ cognoscit. Ergo dñe quamuis non sis
corpus: uere tñͣ eo mͦ summe sensibilis es quo simime omĩa cognos¬

Expanded text:
hoc de te cogitari non potest. Quod ergo bonum deest summo bono, hoc de te cogitari non potest. Quod ergo bonum deest summo bono, per quod est omne bonum? Tu es itaque iustus, verax, beatus, et quidquid melius est esse quam non esse. Melius namque est esse iustum quam non iustum, beatum quam non beatum. misericordem, impassibilem quam non esse: quomodo es sensibilis, si non es corpus; aut omnipotens, si omnia non potes; aut misericors simul et impassibilis? Nam si sola corporea sunt sensibilia, quoniam sensus circa corpus et in corpore sunt: quomodo es sensibilis, cum non sis corpus sed summus spiritus, qui corpore melior est? Sed si sentire non nisi cognoscere aut non nisi ad cognoscendum est - qui enim sentit cognoscit secundum sensuum proprietatem, ut per visum colores, per gustum sapores -: non inconvenienter dicitur aliquo modo sentire, quidquid aliquo modo cognoscit. Ergo domine, quamvis non sis corpus, vere tamen eo modo summe sensibilis es, quo summe omnia cognos
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatur. alit᷑ cum idipsum qd̃ res eͣ incelligit᷑. luo itaꝙ mͦ po¬
test cogitari ds non eẽ : isto uͦ minime. Nullus quippe intelli¬
gens id qd̃ ds eͣ potest cogitare quia ds ñ est. lic& hȩc uerba di¬
cat in corde aut sine ulla aut cũ aliqua. ertͣnea significatione.
Ds enĩ est id quo mauis oogitari non potest. Qđ qui bene in¬
telligit. utiꝙ intelligit idipsũ sic eẽ. ut nec cogitatione queat
non eẽ. Qui gͦ intelligit sic eẽ dm̃. nequit eũ non eẽ cogitare.
Grãs tͥ bone dnẽ. grãs tͥ. quia qd̃ prius credidi te donante. iam sic in¬
telligo te illummante : ut si de eẽ nolim credere nͣ possi. itelligere.
uid gͥes dñe ds. quo nil mauis ual& cogitari: S quid es nisi
Cid qd̾ summũ om̃iũ solũ eristens ꝑseipfum. ontĩa alia fecit
de nichilo: Quicqͥd eniͣ hoc ñ ẽ minus ẽ quam cogitari possit. S

Expanded text:
cogitatur, aliter cum id ipsum quod res est intelligitur. Illo itaque modo pocogitatur, aliter cum id ipsum quod res est intelligitur. Illo itaque modo potest cogitari deus non esse, isto vero minime. Nullus quippe intelligens id quod deus est, potest cogitare quia deus non est, licet haec verba dicat in corde, aut sine ulla aut cum aliqua extranea significatione. Deus enim est id quo maius cogitari non potest. Quod qui bene intelligit, utique intelligit id ipsum sic esse, ut nec cogitatione queat non esse. Qui ergo intelligit sic esse deum, nequit eum non esse cogitare. Gratias tibi, bone domine, gratias tibi, quia quod prius credidi te donante, iam sic intelligo te illuminante, ut si te esse nolim credere, non possim non intelligere.ine deus, quo nil maius valet cogitari? Sed quid es nisi id quod summum omnium solum existens per seipsum, omnia alia fecit de nihilo? Quidquid enim hoc non est, minus est quam cogitari possit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
esse & hoc escu dñe dds nrͣ. sic gͦ uerees dñe ds m̃s. ut nec cogitari pos¬
sis non esse. & merito. Si enim aliqua mens poss& cogitare aliquid
melius te : ascender& creat᷑a suꝑ creatorem: & uidicat& de creatore.
qđ ualde est ab surdim. Et quidẽ quicqd̃ ẽ aliud pͣt̾ te solum: potest
cogitari non eẽͣ. Solus gͥ uerissime omͣium. & id̾o marime om̃ium
habes eẽ. quia quicꝗd aliud eͣ. nͣ sic ẽ uere. & idcirco minus hab& eẽ.
Cur itaꝙ dirit infipiens in corde suo. nͥeͣ ds cum tam in promp¬
tu sit rationali menti te marime om̃iuͣ ee : Cur nͥ quia stultus
qd̵ cogitare non potuit. aut quomͦ cogitare non potu¬
it. qd̵ dirͣ in corde. cum idem sit dic̾e̾ in corde & cogitare: Quod
si uere immo qr uerez Cogitauit quia dirͣ in corde. & nͣ dixͣ in
corde qr cogitare nͣ potuit. non uno tantũmꝰ dr̃ aliquid in cor
de ł cogitatur. Alit̃ enim cogitat᷑ res cũ uar eam significans

Expanded text:
es tu, domine deus noster. Sic ergo vere es, domine deus meus, ut nec cogitari possis non esse. Et merito. Si enim aliqua mens posset cogitare aliquid melius te, ascenderet creatura super creatorem, et iudicaret de creatore; quod valde est absurdum. Et quidem quidquid est aliud praeter te solum, potest cogitari non esse. Solus igitur verissime omnium, et ideo maxime omnium habes esse: quia quidquid aliud est non sic vere, et idcirco minus habet esse. Cur itaque " dixit insipiens in corde suo: non est deus ", cum tam in promptu sit rationali menti te maxime omnium esse? Cur, nisi quia stultus od cogitare non potuit; aut quomodo cogitare 31 non potuit, quod dixit in corde? cum idem sit dicere in corde, et cogitare. Quod si vere, imo quia vere et cogitavit, quia dixit in corde; et non dixit in cordde vel cogitatur. Aliter enim cogitatur res cum vox eam significans
Abbreviated transcription (Latin):
lectu est : pocest cogitari eẽ & in re quod mauis est. Sigͦ id quo maiꝰ
cogitari non pocest. est in solo intellectu : id ipsum quo mauis cogi-¬
cari non pocest. est quo mauis cogitari pocest. S certe hoc ẽẽ non pocest.
Existit gͦ. ꝓculdubio aliquid quo maius cogitari ñ ual&. & ĩ incellectu
& inre.

Expanded text:
lectu est, potest cogitari esse et in re, quod maius est. Si ergo id quo maius lectu est, potest cogitari esse et in re, quod maius est. Si ergo id quo maius cogitari non potest, est in solo intellectu: id ipsum quo maius cogitari non potest, est quo maius cogitari potest. Sed certe hoc esse non potest. Existit ergo procul dubio aliquid quo maius cogitari non valet, et in intellectu et in re.
Abbreviated transcription (Latin):
dire intelligam. quia es sicut credimꝰ. & hoc es quod credimꝰ.
est aliqua talis nat᷑a.qr. dirit insipiens in corde suo nͣ est d̾s: S certe ip.¬
se idem infipiens cum audit hoc quod dico. aliquid quo mauis cogitarin
mͥpocest: intelligit quod audit. & quod intelligit in incellectu ciuis est. etiã si
non intelligat illud cẽ. Aliud enim ẽ rem eẽ in intellectu aliud intelligere
reui eẽ. Nam cum pictor pͣcogitat que facturus ẽ. ht̃ quidem in intellec¬
cu. s nondũ intelligit eẽ quod nondum fecit. Cum uͦ iam puris. & ht̃ in
incellectu & intelligit eẽ quod iam fecit. Conuincit᷑ gͦ etiam insipiens. eẽ
łin intellectu aliquid quo nichil maius cogitari potest: quia hoc cum au¬
dit intelligit. & quic quid intelligit᷑ in intellectu est. & certe id quo maiꝰ
cogitari nequit. non pocest eẽ in solo intellectu Sienim ł in solo intei.¬

Expanded text:
dire, intelligam quia es, sicut credimus; et hoc es, quod credimusdire, intelligam quia es, sicut credimus; et hoc es, quod credimusn ergo non est aliqua talis natura, quia dixit insipiens in corde suo: Non est Deus? Sed certe idem ipse insipiens, cum audit hoc ipsum quod dico, aliquid quo majus nihil cogitari potest; intelligit quod audit, et quod intelligit in intellectu ejus est; etiamsi non intelligat illud esse. Aliud est enim rerem esse. Nam cum pictor praecogitat quae facturus est, habet quidem in intellectu; sed nondum esse intelligit quod nondum fecit. Cum vero iam pinxit, et habet in intellectu, et intelligit esse quod iam fecit. Convincitur ergo etiam insipiens esse vel in intellectu aliquid, quo nihil maius cogitari potest; quia hoc cum audit, intelligit; et quidquid intelligitur, in intellectu escogitari nequit, non potest esse in solo intellectu. Si enim vel in solo intel
Abbreviated transcription (Latin):
re. Iniquitates meȩ suꝑ gressȩ caput meum obuoluunt me. & sicut onus
querere te. & osterde te que renti quia nec querere ce possum nͥ doce¬
as. nec inuenire nͥ te ostendas. Queram te desiderando. defiderẽ queren¬
do. Inuęaͣm amando. ameminueniendo. Fateor dñe. & gras ago. qr
creasti in me hanc imagniẽ cuam. ut tui menior te cogitem. te ame.
S sic ẽ ab olita actͥtione uicioꝵ. sic ẽ offuscata fumo peccatoꝵ. ur ñ
possit facere. ad qd̃ facta ẽ. nͥ tu renoues & reformes eam. Non tempto
dñe penetrare alticudinẽ tuam. quia nullatenꝰ cõparo illi intellectũ
ueũ. s desidero aliquatemis intelligere ueritatẽ tuam. quã credit et
amat cor meũ. Neꝙ enim quero intelligere ut credani. s credo ut in¬
telligam. Nam & hoc credo. qr nͥ credideto. non intelligam.
rgo dñe qui das fid̾i incellectum. da mͥ ut quantum scis erpe¬

Expanded text:
re. " Iniquitates meae supergressae caput meum " obvolvunt me, " et sicut onus re. " Iniquitates meae supergressae caput meum " obvolvunt me, " et sicut onus quaerere te, et ostende te quaerenti; quia nec quaerere te possum nisi tu doceas, nec invenire nisi te ostendas. Quaeram te desiderando, desiderem quaerendo. Inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tui memor te cogitem, te amem. Sed sic est abolita attritione vitiorum, sic est offuscata fumo peccatorum, ut non possit facere ad quod facta est, nisi tu renoves et reformes eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem tuam, quia nullatenus comparo illi intellectum meum; sed desidero aliquatenus intelligere veritatem tuam, quam credit et amat cor meum. Neque enim quaero intelligere ut credam, sed credo ut intelligam. Nam et hoc credo: quia " nisi credidero, non intelligam omine, qui das fidei intellectum, da mihi, ut, quantum scis expe
Abbreviated transcription (Latin):
cies & eraudies nos : Quando illuminabis oculos nr̃os. & ostendes nobiᷤ
faciem tuam: Quando restitues te nobis : Respice dñe. eraudi. illumina
nos. ostende nobis terpsum. Restitue te nobis ut bene sit nobis sine quo
tam male est nobis. Miserare labores & conatus nr̃os ad te. qui nichil ua¬
lemus sine te. Inuitas nos. adiuua nos. Obsecro dñe ne desperẽ suspiran¬
do. s respirem speando. Obscero dñe amaricatum est cor meum sua deso¬
latione indulca illud tua consolatione. Obsecro dñe. efuriens cepi quere¬
re te. ne desinam ieuinus ͤte. Famelicus accessi. ne recedam mpastus. Pauꝑ ue¬
ni ad diuicem. miser ad misericorde. ne tedeam uaciuis & contẽptus. Et
si antequam comedam suspiro. da uel post suspiria qd̾ comedam. Dñe. incur¬
uatus non possum. nͥ deorsum aspicere. erige me ut possim sursum intende¬

Expanded text:
cies et exaudies nos? Quando illuminabis oculos nostros, et ostendes nobis cies et exaudies nos? Quando illuminabis oculos nostros, et ostendes nobis " faciem tuam "? Quando restitues te nobis? Respice, domine, exaudi, illumina nos, ostende nobis teipsum. Restitue te nobis, ut bene sit nobis, sine quo tam male est nobis. Miserare labores et conatus nostros ad te, qui nihil valemus sine te. Invitas nos, " adiuva nos ". Obsecro, domine, ne desperem suspirando, sed respirem sperando. Obsecro, domine, amaricatum est cor meum sua desolatione, indulca illud tua consolatione. Obsecro, domine, esuriens incepi quaerere te, ne desinam ieiunus de te. Famelicus accessi, ne recedam impastus. Pauper veni ad divitem, miser ad misericordem; ne redeam vacuus et contemptus. Et si " antequam comedam suspiro ", da vel post suspiria quod comedam. Domine, incurvatus non possum nisi deorsum aspicere, erige me ut possim sursum intende
Abbreviated transcription (Latin):
inflirit mortem: Frũpnosi. unde sumus erpulsi. quo sumꝰ inpulsi. Unde
pͣcipitati. quo obruci. A patria in erilium. a uisione d̾i in cecitatem nram.
Aiocunditate inmortalitatis. in amaritudine̾ & borrorem mortis. Mi¬
sera mutacio. De quanto bono. in quantũ malum. Graue dãpnum gra¬
uis dolor. graue totum. S heu me miserum unum de aliis miseris fidi¬
is ȩuȩ elongatis a d̾o. quid incepi qͥd effeci: Quo tenebam quo deuieni
Ad quid aspitabam. in quo suspiro: Quesii bona. & ecce turbatio:
Tendebam in dm̃. & offendi in meipsum. Requiem querebam in serre¬
to meo. & tribulationẽ & doiorẽ inueni in intimis meis. Uolebam ri¬
dere a gaudio m̃tis meȩ. & cogor rugire a gemi tu cordis mer Sꝑabat᷑
lȩticia. & ecce unde densent᷑ suspiria. Et otu dñe usque quo: Usq quo
dñe obliuisceris nos. usꝙ quo aũtis faciem tuam a nobis : Quando respi¬

Expanded text:
inflixit mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi! Unde inflixit mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi! Unde praecipitati, quo obruti! A patria in exsilium, a visione dei in caecitatem nostram. A iucunditate immortalitatis in amaritudinem et horrorem mortis. Misera mutatio! De quanto bono in quantum malum! Grave damnum, gravis dolor, grave totum. Sed heu me miserum, unum de aliis miseris filiis Evae elongatis a deo, quid incepi, quid effeci? Quo tendebam, quo deveni? Ad quid aspirabam, in quibus suspiro? " Quaesivi bona ", " et ecce turbatio "! Tendebam in deum, et offendi in me ipsum. Requiem quaerebam in secreto meo, et " tribulationem et dolorem inveni " in intimis meis. Volebam ridere a gaudio mentis meae, et cogor rugire " a gemitu cordis mei ". Sperabatur laetitia, et ecce unde densentur suspiria! Et o " tu, domine, usquequo "? " Usquequo, domine, oblivisceris " nos, " usquequo avertis faciem tuam " a nobis? Quando respi
Abbreviated transcription (Latin):
feci proptͣ quod factus sum. O misera sors hominis. cum hoc
ꝑdidit ad quod factus est. O durus & dirus casus ille. Heti quid ꝑdidit
& quid inuenit. quid ab cessit & quid remansit. ꝑdidit beatitu dinem
ad quam factus ẽ. & inuenit miseriam propt̾ quam factꝰ non est. Abs¬
cessit sine quo nicbil felir ẽ. & remansit quod ꝑse non nͥ miserum est.
Manducabat it̃ homo panẽ angeloꝵ quẽ nc̃ esurit. manducat nrmc
panem doloꝵ quẽ it nesciebat. heu publicus luctꝰ hominũ. inuuersalis
planctus filioꝵ adȩ. Ille ructabat saturitate. nos suspiramus esutie. Ille ab un¬
dal ᷑. nos mendicamus. Iue felicit᷑ tenebat & misere deseruit: nos infeliciter
egemus. & miserabilit᷑ desideramus. & heu uacui remanemꝰ. Cur non nob
custodiuit cum facile poss&. quo tam grauit̃ carerenitis: Quare sic nob̾
obserauit lucẽ. & obdurit nos tenebris: Ut quid nobis abstulit uitam. &

Expanded text:
feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit ad quod factus est. O durus et dirus casus ille! Heu, quid perdidit et quid invenit, quid abscessit et quid remansit! Perdidit beatitudinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est, et remansit quod per se nonnisi miserum est. " Manducabat " tunc " homo panem angelorum " quem nunc esurit, manducat nunc " panem dolorum ", quem tunc nesciebat. Heu publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat et misere deseruit, nos infeliciter egemus et miserabiliter desideramus, et heu, vacui remanemus. Cur non nobis custodivit cum facile posset, quo tam graviter careremus? Quare sic nobis obseravit lucem, et obduxit nos tenebris? Ut quid nobis abstulit vitam, et
Abbreviated transcription (Latin):
IA nU ILC homuncio fuge paululum occupatio¬
nes tuas. absconde te modicum a tumultuosis
cogitationib tuis. Abice nunc orierosas curas. &
postpone laboriosas distensiones tuas. Uaca ali-¬
quantulum dõ. & requiesce aliquantulũ in eo.
Intra in cubiculũ m̃tis tuȩ. exdude omĩa preter
dm̃. & quȩ te iiuent ad quęrendum eum. & clauso ostio quere eum.
Dic nunc totum cor meũ. dic nc̃ dõ. Quero uultũ tuũ. uultũ tuũ dñe
te querat. ubi & quomͦ te nueniat. Dñe. si hic non es. ubi te queram abseu¬
tem: Si autẽ ubiꝙ es. cur non uideo pͣsentem: S certe habitas lucem in
Denide quib signis. qua facie te queram : Nunquam te iudi dĩe ds m̃s.
non noui faciem tuam. Quid faci& alcissime dñe. quid faci& iste tuus
longeͥncus erul : Quid faci& seruus tuus aurius amore tui. & longe
cio tua. lnuenire te cupit. & nescit locum tuum. Querere te affectat.
nondum noui te. Ueniꝙ ad te uidendum factus sum. & nondum

Expanded text:
ia nunc, homuncio, fuge paululum occupationes tuas, absconde te modicum a tumultuosis cogitationibus tuis. Abice nunc onerosas curas, et postpone laboriosas distentiones tuas. Vaca aliquantulum deo, et requiesce aliquantulum in eo. " Intra in cubiculum " mentis tuae, exclude omnia praeter deum et quee te invent ad quaerendum eum, et " clauso ostio " quaere eum. Dic nunc, totum " cor meum ", dic nunc deo: " Quaero vultum tuum; vultum tuum, domine, te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video praesentem? Sed certe habitas " lucem iDeinde quibus signis, qua facie te quaeram? Numquam te vidi, domine deus meus, non novi faciem tuam. Quid faciet, altissime domine, quid faciet iste tuus longinquus exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui et longe tio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum, et nondum
Abbreviated transcription (Latin):
pus subditũ qͦd ꝓptͣ quosdam
qui ante ꝗ̃ ꝑfectũ & eaqͥsitũ eẽt. pͥmas partes eiꝰ me
ne sciente sibi tͣnsscribebant. festinartius quam mͥ oportu¬
nuͣ ess&e ac idõ breuius quẽ uellem sũ coact ut potui con¬
ũmare. Nam plura quȩ tacus imseruissem & addidissem. si mquieto a
Incipiunt capitula libri pͥmi. E. Questio de qua totum opiis pendet.N. Quomodo
accipienda sint. quȩ dicenda st̃. i. Obiectiones infidelium. ⁊ responsiones fide-¬
lium. ute Quod hȩ responsionesuideant᷑ in fidelibus sine necessita¬

Expanded text:
pus subditum propter quosdam, qui antequam perfectum et exquisitum esset, primas partes ejus, me nesciente, sibi transcribebant, festinantius quam mihi opportunum esset, ac ideo brevius quam vellem sum coactus, ut potui, consummare. Nam plura, quae tacui, inseruissem et addidissem, si in quietepus subditum propter quosdam, qui antequam perfectum et exquisitum esset, primas partes ejus, me nesciente, sibi transcribebant, festinantius quam mihi opportusummare. Nam plura, quae tacui, inseruissem et addidissem, si in quiete
Abbreviated transcription (Latin):
affirmet᷑ apłs & alio neget᷑. ut petrus ẽ apłs. & symon ñ ẽ apostol. nonẽ utraꝙ ue

Expanded text:
affirmetur apostolus, et alio negetur: ut, Petrus est apostolus, et Simon non est apostolus; non est utraqueaffirmetur apostolus, et alio negetur: ut, Petrus est apostolus, et Simon non est apostolus; non est utraque
Abbreviated transcription (Latin):
flue hoc dicat. quã etiã inronuenient᷑ cũ addit. sic̾ sunt tres angli̾ aut tres
re cont᷑ aliquid hoꝵ. Si gͦ iste ita credit: uegat eum cẽ xꝑianũ qui contra
hęc disputat. Utrũ autẽ hanc fidem subũtere ipse uitat᷑. uideamus. Cumg̾
dicit ut de duab ꝑsonis dicam sicut incepi. qd̾ tͥb intelligat᷑. cũ in qu̾a dic̃.
si duȩ ꝑsone sunt unares & non duę sicut st̃ duo angłi aut duȩ animȩ. con¬
sequi patre̾ quoꝙ eẽ incarnatum si filius ẽ incarnatꝰ. putoqr sic ratiotinat᷑ secũ.
Si una & cadẽ numero res ds ÷. & ipsa eade̾ ẽ pat̾ & ẽ filius cum filius sit uicar¬
natus. quomͦ ñ ⁊ pat᷑ e̾ incarnatus: De una quippe & eadẽ re noni: uera simul affir.¬
matio & ciuis negacio: s de alia re affirmare aliꝗd & de alia ide ipsum negare simul

Expanded text:
erflue hoc dicat, quam etiam inconvenienter, cum addit: Sicut sunt tres angeli, aut tres erflue hoc dicat, quam etiam inconvenienter, cum addit: Sicut sunt tres angeli, aut tres re contra aliquid horum. Si ergo iste ita credit, negat eum esse Christianum, qui contra haec disputat. Utrum autem hanc fidem subvertere ipse nitatur, videamus. Cum igitur dicit, ut de duabus personis dicam, sicut incoepi, quod de tribus intelligatur; cum, inquam, dicit, si duae personae sunt una res, et non duae sicut sunt duo angeli aut duae animae, consequi Patrem quoque esse incarnatum, si Filius est incarnatus: puto quia sic ratiocinatur secum: Si una et eadem numero res Deus est, et ipsa eadem est Pater, et Filius; cum Filius sit incarnatus, quomodo non et Pater est incarnatus? De una quippe et eadem re non est vera simul affirmatio, et ejus negatio; sed de alia re affirmare aliquid, et de alia idem ipsum negare simul
Abbreviated transcription (Latin):
quia angis nuncius dr̃ tam̃ sicut anima ꝓ specie substantiȩ accipit᷑. ita &. angłs.
Q& ipse incelligere se monstrat: cum parit̾ dicit. Sicut st̃ tres angłi aut tresanne
Talem enĩ significat pluralitatẽ ł separationẽ: qualẽ babent plures angłi aut animȩ.
id ẽ aualẽ habent plures substantię. Qđ adhuc aꝑte monstrare uidẽt᷑ cũ subdit.
lta tam̃ ut uoluntate & potestate om̃no sint ide. Sic eiͣ intelligit uoluntatẽ & potesta¬
tẽ in illis plurib reb que̾adͥmođu in plurib angłis ł animab. Qđ intelligi non poces
si ille plures res putant᷑ scđm ꝓprietates ꝑsonarum eẽ. non scđm hoc qđ cõmuniter
dicuntut. Nullatenꝰ namꝙ patris & filii scđ̃m ipsas proprietates. id ẽ scđm pat̾nitatẽ
nis illis est. Quare si dicit tres ꝑsonas eẽ tres res sodm ipsa propria: palã: quã suꝑ¬

Expanded text:
quia angelus nuntius dicitur; tamen, sicut anima pro specie substantiae accipitur, ita et angelus. quia angelus nuntius dicitur; tamen, sicut anima pro specie substantiae accipitur, ita et angelus. Quod ipse intelligere se monstrat, cum pariter dicit: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae. Talem itaque significat pluralitatem et separationem, qualem habent plures angeli aut animae, id est qualem habent plures substantiae. Quod adhuc aperte monstrare videtur, cum subdit: Ita tamen ut voluntate et potestate omnino sint idem. Sic enim intelligit voluntatem et potestatem in illis pluribus rebus, quemadmodum in pluribus angelis aut animabus: quod intelligi non potest, si illae plures res putantur secundum proprietates personarum esse, non secundum hoc quod communiter dicuntur 44. Nullatenus namque Patris et Filii, secundum ipsas proprietates, id est secundum paternitatem uae communis est illis. Quare si dicit tres personas esse tres res, secundum ipsa propria; palam est quam sup
Abbreviated transcription (Latin):
simul sunt pat᷑ & filius opinat᷑ consequi patrem eẽ participẽ in carnationis
cũ filio: aut si illam dicit frustra laborat. sicut iam diri qr aꝑina fides hoc mͦ
intelligit patrẽ & filium eẽ duas ress cumait. sicut sunt tres angłi aut tres ani¬
mȩ: aꝑte demonstrat se non de pluritate ł separatione illa loqui. quȩ in illis ẽ
ꝑsonis sccłm ꝓpria. Nempe de nulla una & eadẽ numero re. duo angłi dic unt᷑
aut duȩ animę. nec imũ aliquid numero de duob angłis đr aut de duabus
animab: sicut patrẽ aut filium dicimus dedo. uno numero. & pnnũ numero
eẽ dos. s ita unum dmi eẽ numero sicut nat᷑a. quamuis pat̾ & filius ñ
sint uus s duo. Angłm enĩ & animã scđm substantiam dicimus. ñ
scłm telationẽ. Nam̾ lic& angli nomen ab offitio sumptun sit:

Expanded text:
simul sunt Pater et Filius, opinatur consequi Patrem esse participem incarnationis simul sunt Pater et Filius, opinatur consequi Patrem esse participem incarnationis cum Filio. Aut si illam dicit, frustra laborat, sicut jam dixi, quia Christiana fides hoc modo intelligit Patrem et Filium esse duas res. Sed cum ait: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae, aperte monstrat se non de pluralitate vel separatione illa loqui, quae in illis est personis secundum propria. Nempe de nulla nna eademque numero re duo angeli dicuntur, aut duae animae; nec unum aliquid numero de duobus angelis dicitur, aut de duabus animabus; sicut Patrem et Filium dicimus de Deo uno numero, et unum numero esse deos; sed ita unum esse Deum numero, sicut natura, quamvis Pater et Filius non sint unus, sed duo. Angelum enim et animam secundum substantiam dicimus, non secundum relationem. Nam, licet angeli nomen ab officio sumptum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tendat se non intelligere hoc mͦ duas ꝑsonas eẽ duas res. Nam cum dicit si tres
ꝑsonȩ sunt una tantũres & ñ tres res: subiungit. ꝑ se separatim. quippe calem ui¬
det᷑ ꝓnuciare separationẽ. quȩ ꝓhibeat eẽ simul ineode homine pacrem &e filiũ.
ꝑhanc namꝙ solam. putat se liberare patrẽa cominunione incarnacionis cum filio.
Nam ꝑ illam separationẽ qua aliud ẽ eẽ patre. & aliud eẽ filiũ. qm̃ aliȩ st̃ ab iiucẽ
pat̾nitas & filiati o: si credit uum & solũ eẽ dñi qui ẽ pat & filius. non uidet patrẽ
& filium posse separari: quin sint meodẽ homine simul. Aut gͦ aliam separationẽ
ꝑsonarũ patris & filii loquit᷑. quam illam qua scrm ꝓpria alii sunt ab iniuicem
pater & filius. qr ꝑ hanc non intelligit incarnationẽ alienã eẽ pͥatit. tmmosi

Expanded text:
tendat se non intelligere hoc modo duas personas esse duas res. Nam cum dicit: Si tres tendat se non intelligere hoc modo duas personas esse duas res. Nam cum dicit: Si tres personae sint una tantum res, et non tres res, subjungit, per se separatim. Quippe talem videtur pronuntiare separationem, quae prohibeat esse simul in eodem homine patrem et filium. Per hanc namque solam putat se posse liberare Patrem a communione incarnationis cum Filio. Nam per illam separationem, qua aliud est esse Patrem, et aliud esse Filium quoniam aliae sunt ab invicem paternitas et filiatio si credit unum et solum esse Deum, qui est Pater et Filius, non videt Patrem et Filium posse separari, quin sint in eodem homine simul. Aut ergo aliam separationem personarum Patris et Filii loquitur, quam illam, qua, secundum propria, alii sunt ab invicem Pater et Filius; quia per hanc non intelligit incarnationem alienam esse a Patre; imo si
Abbreviated transcription (Latin):
patĩ : filium. ut tam̃ id qd̾ cõmune : non sit plures res.s una & sola res. suꝑ¬
flue hoc dicit qr nemo xꝑanus confitet᷑ patrẽ & filiũ scdm hȩc duo propͥa
imã reͣ eẽ s duas. Solemus enim usu dicere tem. quic qͥd aliqͥmꝰ dicimꝰ eẽ aliquid:
Qui autẽ dicit de do̾ patrẽ aut filiũ. aliqd dicit de eo. Et om̃s scunt in dõ patrẽ
nͣ eẽ filium. & filiũ non eẽ patre. quamuis in uno homine pat̾ sit filius & filiꝰ sit
pat᷑ si idẽ homo est pat̾ & filius. Qđ ido fit quia in do dicunt᷑ opposite. in uno
uͦ homme ñ ad inuicẽ s ad alium filiũ pat̾. & ad alium patrẽ filius dr Hoc gͥ mͦ
cuius modi sint res. Non eni sic sunt pat̾ & filius duȩ res ut inhis duabꝰ rebus in¬
telligat᷑ eoꝵ substantia: s coꝵ relaciones. Quamus ille ꝑ ea quȩ subiungit. apte os¬

Expanded text:
Patrem et Filium; ut tamen id, quod commune est, non sit plures res, sed una et sola res: supPatrem et Filium; ut tamen id, quod commune est, non sit plures res, sed una et sola res: superflue hoc dicit; quia nemo Christianus confitetur Patrem et Filium, secundum haec duo propria, unam rem esse, sed duas. Solemus enim usu dicere rem, quidquid aliquo modo dicimus esse aliquid. Qui autem dicit de Deo Patrem aut Filium, aliquid de eo dicit; et omnes sciunt in Deo Patrem non esse Filium, et Filium non esse Patrem; quamvis in uno homine pater sit filius, et filius sit pater, si idem homo est pater et filius: quod ideo fit, quia in Deo dicuntur opposite; in uno vero homine non ad invicem; sed ad alium filium pater, et ad alium patrem filius dicitur. Hoc cujusmodi sint res. Non enim sic sunt Pater et Filius duae res, ut in his duabus rebus intelligatur eorum substantia, sed eorum relationes; quamvis ille per ea, quae subjungit, aperte os
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑsonarum mueniemꝰ. hoc in trib absꝙ dubio cognoscemus. Dicat gͦ. Si duȩ ꝑso¬
nȩ pat᷑ & filius. non st. duȩ res. Queramus primũ quid uelit hic dic̾e duas res. Namu¬
proprium est. similit̾ ꝑsona filĩ & ds est qd̾ commnune eͣ illi cum patre. & fiiꝰ
est qd non nisi de hac sola ꝑsona dr̃. In his gͦ duab ꝑsonis imum est qd̃¬
commune id÷ ds̃ & duo propria quȩ sunt pat̾ & filius Quecumqꝙ
enim illis sunt commumia. ut omꝑs. et̃nus. in hoc solo comĩnuni
intelligunt᷑. Et quȩ singulis sunt ꝓpria. ut pałͥ genitor ł gignens. & filio uerbunt
genicus : his duobus nommibꝰ patris scilic& & fili significant᷑. cumgͥ dicit has
duas ꝑsonas eẽ duas res: quero qd dicat ibi eẽ duas res. an id qd̾ commune est
illis. an ea auȩ ꝓpria sunt singula singulis. s si duas resdicit duo propria idẽ

Expanded text:
tate personarum inveniemus, hoc in tribus absque dubio cognoscemus. Dicat ergo: Si duae persotate personarum inveniemus, hoc in tribus absque dubio cognoscemus. Dicat ergo: Si duae personae, Pater et Filius, non sunt duae res. Quaeramus primum quid velit hic dicere duas res. Nam uproprium est. Similiter persona Filii, et Deus est, quod commune est illi cum Patre; et Filius est, quod nonnisi de hac sola persona dicitur. In his igitur duabus personis unum est commune, id est Deus: et duo propria, quae sunt Pater et Filius. Quaecunque enim illis sunt communia, ut omnipotens, aeternus, in hoc solo communi intelliguntur. Et quae sunt singulis propria, ut est Patri genitor, vel gignens; et Filio Verbum, vel genitus; his duobus nominibus, Patris scilicet et Filii significantur. Cum igitur dicit has duas personas esse duas res, quaero quid dicat ibi esse duas res: an id quod commune est illis? an ea quae propria sunt singula singulis? Sed si duas res esse dicit duo propria, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tia om̃ino sint idẽ. gͦ pat̃ & sꝑc sc̃s cũ filio incarnatus eͥ. uidete quid dicat iste homo.
quomꝰ defendat iste xrꝑianus fidem suani. Certe aut uult confiteri tres dõs aut ñ in
ñ illi credendum ẽ. huic homini ñ ẽ respondendu auctoritate sacrȩ script̾ȩ. qr aut
ei non credit. aut eam ꝑu̾so sensu int̾p̃tat᷑. Quid enĩ aptius dicit script̾a sacra:
quã quia ds uñ & solus est: A acione gͥ qua se defendẽ nitit᷑ eius ertor de monst̾ndis est.
Ut autẽ facilius & breuius hec faciam. loquar cantũ de patre & filio. qmͣ hȩ duȩ ꝑsone
suis ꝓpriis uocib aliȩ ab inuicẽ aꝑte designant᷑. Nam nom̃ sꝑc sci ñ ẽ alienũ a patre
& filio. qr utͣ ꝙ ẽ & sꝑc & scis. Quod autẽ in patre & filio de unitate substantiȩ ł plurali¬

Expanded text:
 ergo Pater et Spiritus sanctus cum Filio incarnatus est. Videte quid dicat iste homo;  ergo Pater et Spiritus sanctus cum Filio incarnatus est. Videte quid dicat iste homo; quomodo defendat iste Christianus fidem suam. Certe aut vult confiteri tres deos, aut non iintelligit, non illi credendum est. Huic homini non est respondendum auctoritate sacrae Scripturae; quia aut ei non credit, aut eam perverso sensu interpretatur. Quid enim apertius dicit Scriptura sacra, quam quod Deus unus et solus est? Ratione igitur, qua se defendere nititur, ejus error demonstrandus est. Ut autem facilius et brevius hoc faciam, loquar tantum de Patre et Filio; quoniam hae duae personae suis propriis  Spiritus, et sanctus. Quod autem in Patre et Filio de unitate substantiae, vel plurali
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ nͥ humanã ꝑsonã. Q uomꝰ gͦ iste intellig& hominẽ assũptũ eẽã uerbo ñ ꝑso-
hec diri. nedͥs antequã sit idoneus altissimas de fide questiones p̾sumat discutere. aut si p̾sũp.¬
serit: nulla difficultas aut impossibilitas intelligendi ualeat illũ a ueritate cui ꝑfidẽ adhe¬
sit ercutere. lam ueniendũ ẽ ad id propt̾ quod incepimus. Dicit sicut audio ille qui
tres ꝑsonas dr asserere eẽ uelut tres angłos aut tres animas. Pagani defendunt lege̾ suã.
uidei defendt̾ legẽ suam. ergo & nos xꝑiani debemꝰ defendẽ fidẽ niam. Audiamus quo.¬
mnͦ iste xꝑianus defendat fidem suam. Si inꝗͥt tres ꝑsonȩ sc̃ imna tantũ res&e non sc̃tres
res unaquęꝙ ꝑ se separatĩ. sic̃ tres angłi aut tres animȩ. ita tñ ut uoluncate & pocen

Expanded text:
homhomec dixi, ne quis antequam sit idoneus, altissimas de fide quaestiones praesumat discutere; aut, si praesumpserit, nulla difficultas aut impossibilitas intelligendi valeat illum a veritate, cui per fidem adhaesit, excutere. Jam veniendum est ad itres personas dicitur asserere esse velut tres angelos, aut tres animas. Pagani defendunt legem suam: Judaei defendunt legem suam: ergo et nos Christiani debemus defendere fidem nostram. Audiamus quomodo iste Christianus defendat fidem suam. Si, inquit, tres personae sunt una tantum res, et non sunt tres res, unaquaeque per se separatim, sicut tres angeli
Abbreviated transcription (Latin):
sime ad sacrȩ paginȩ questiones accedant. sint cõmonendi : illi uiꝙ nr̃i tem¬
poris dialectici mmo dialectio̧ beretici qui non nͥ flatuni uocis putant
untũsales esse substancias. & qui colorẽ non aliuid queunt intolligere
quã corpus. nec sapientiã bominis aliud quã animã.: ꝓrsus a sꝑualium questionũ
se non possit euoluere. nec ab ipsis ea quȩ ipsa sola & pura concẽplari debet ualeat
discernere. Qui enĩ nondu intelligit quomͦ plures homines ii specie sint unꝰ homo.
qualit̾ in illa secretissima & altissima nat᷑a cõphend& quomͦ plures ꝑsonȩ quaꝵ sin-¬
gula quȩꝙ ꝑfectus : d̾s. sint unꝰ ds : Et cuus mens obscura ẽ ad diudicandũ inter
equũ suũ & colore̾ eius. qualit̾ discern& int̾ imũ dm̃ & plures relationes eius:
Deniq qui ñ pocest intelligere aliqd eẽ hominẽ nͥ indiuidĩ. nullatenꝰ intelliget

Expanded text:
sime ad sacrae paginae quaestiones accedant, sint commonendi; illi utique nostri temsime ad sacrae paginae quaestiones accedant, sint commonendi; illi utique nostri temporis dialectici imo dialectice haeretici, qui non nisi flatum vocis putant esse universales substantias, et qui colorem non aliud queunt intelligere quam corpus, nec sapientiam hominis aliud quam animam prorsus a spiritualium quaestionum se non possit evolvere, nec ab ipsis ea, quae ipsa sola et pura comtemplari debet, valeat discernere. Qui enim nondum intelligit quomodo plures homines in specie sint unus homo; qualiter in illa secretissima et altissima natura comprehendet quomodo plures personae, quarum singula quaeque est perfectus Deus, sint unus Deus? Et cujus mens obscura est ad discernendum inter equum suum et colorem ejus; qualiter discernet inter unum Deum et plures relationes ejus? Denique qui non potest intelligere aliquid esse hominem, nisi individuum; nullatenus intelliget
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit non cognose&. Quantũ enim rei auditũ suꝑat erꝑientia: tantum
uincit audientas cognitionẽ erpientis scientia. & ñ solum ad incelligendum
altiora ꝓhibet᷑ mens ascendẽ sine fide. & mandatoꝵ di obedentia. s etiam
aliquando datus incellectus subtiabit᷑ & fides ipsa subũcit᷑. uecglecta hona consei¬
eutia. dit enim de quibdam apss. Cum cognouissent cħm nͣ sicut dñi glorisicauert̃
aut grãs egerunt. s euanuert᷑ in cogitationib sius. & obscuratũ est insipiens
cor eoꝵ. ft cũ p̃cip& thimotheo militare bonã militia. ait. Habens fidẽ & bonã
ẽscientiã. quã quidã repellentes cira fidẽ naufragauerunt. Nemo gͦ se teme¬
re inmergat in condensa diumaꝵ questionũ. nͥ prius in soliditate fidi. conqui¬
sita moꝵ & sapientiȩ grauitate: ne multiplitia sophismatũ diũticula incani
ta discurrens leuitate. aliqua cenaci illaqueet᷑ falsitate. Cumꝙ om̃s ut caucis¬

Expanded text:
intelliget. Nam quantum rei auditum superat experientia, tantum vincit audientis cognitionem experientis scientia: et non solum ad intelligendum altiora prohibetur mens ascendere sine fide et mandatorum Dei obedientia, sed etiam aliquando datus intellectus subtrahitur, et fides ipsa subvertitur, neglecta bona conscientia. Ait enim de quibusdam Apostolus: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in fidem, et bonam conscientiam, quam quidam repellentes, circa fidem naufragaverunt . Nemo ergo se temere immergat in condensa divinarum quaestionum, nisi prius in soliditate fidei, conquisita morum et sapientiae gravitate ne per multiplicia sophismatum diverticula incauta levitate discurrens, aliqua tenaci illaqueatur falsitate. Cumque omnes, ut cautis