comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ cȩlebrabant᷑. Et iterũ inoratione dñm dep̃cabat᷑. ut ei uerita¬
quosdam pueros ethiopes nigros discurrere huc atq illue. & ue¬
lut uolitando deferri. Discurrentes aut̃ illi ethiopes pueri sin-¬
gulis quibusq fr̃ib moratione positis atq psallentib illudebant :¬
& sicui de eis oculos duob digituli cõpressissent. Statĩ dormicbat.
icui uͦ in os inenisissent digitũ. oscitare eũ faciebat. Item post psal¬
mos cũ adorandũ se ꝓiecissent fr̃s. ꝑcurrebant iterũ singulos:
s ante aliũ quidẽ iacentẽ in oratione quasi in mulieris speciem
uertebantur. Ante aliũ aut̃ quasi edificanteᷤ ac portantes aliqͥd
aut diũsa queq agentes apparebant. Et quȩcũq dȩmones quasi
ludentes formassent. Hȩc orantes illi incordis siui cogitatione ũ sibamt
baliquantis tam̃ fr̃ib ubi aliquid hoꝵ agere cepissent. quasi uiolent̃
repulsi p̃cipites deitiebant᷑: ita ut nec stare quidem ante eos aut

Expanded text:
num deprecabatur, ut ei veritaquosdam pueros Aethiopes nigros per totam ecclesiam discurrere huc atque illuc, et velut volitando deferri. Discurrentes autem illi Aethiopes pueri, singulis quibusque fratribus in oratione positis atque psallentibus alludebant, et si cui de eis oculos duobus digitulis compressissent, statim dormiebat; si cui vero in os immersissent digitum, oscitare eum faciebant. Item post psalmum, cum ad orandum se projecissent fratres, percurrebant iterum singulos, et ante alium quidem jacentem in oratione, quasi in mulieris speciem vertebantur, ante alium quasi aedificantes, et portantes aliquid, aut diversa quaeque agentes apparebant; et quaecunque daemones quasi ludentes formassent, haec orantes illi in cordis sui cogitatione versabant. Ab aliquantis tamen fratribus, ubi aliquid horum agere coepissent, quasi violenter repulsi, praecipitati dejiciebantur, ita ut nec ante eos stare aut
Abbreviated transcription (Latin):
er ualde confusuᷤ. exultauit quidẽ qđ mortẽ euasit: s tristis
ad modicũ factus est. qr quãuis salubrẽ pęnã. tam̃ ꝑtulit
uerecundiã suã. Qui reũsuᷤ adsportã. caute ac sollicite a T̃ten¬
dit: s eam iã sicut uir dñi p̃dixerat. serpenᷤ tenebat. Ric
itaq cũ uirtute abstinentiȩ. & contentu rerũ transeuntiũ.

Expanded text:
er valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis er valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium,
Abbreviated transcription (Latin):
detulit magistro. Quȩ uir dñi suscipiens. peregrini nudisatq
petentib ostendit: a p̃buit dicenᷤᷤ. Uenite.q nudiestiꝰ. ecce
tollite. & uestite uos. N ec illi intuentes recognouert̃ quȩ po-¬
suerant: magnoq pudore ẽsternatist̃. & qͥ fraudulent̃ uesti¬
ñta querebant aliena. confusi recepert̃ sua. Alio quoq
tẽpore. quidã se eiꝰ orationib cõmendans. sportas duã plenas
alimtis eiꝑ puerũ transiisit. Quarũ unam isdẽ puer subri¬
puit᷑ atq initinere abscondit. unã uͦ addĩ hominẽ detulit.
& peticionẽ illuᷤ quise ei ꝑ excenium cõmendauerat enarrauit
Quã uir dñi benigne suscipienᷤᷤ. eunde puerũ ad monuit dicenꝰ.
Dr̃as agimꝰ :s uide ut sportã quam inttinere posuisti. ne in caute
tangere p̃sumaᷤᷤ: qr in ea serpens in gressuᷤꝰ est. Esto gͦ sollcitus:
ne si tollere in caute uolueris. aserpente feriaris. Quib uerbiꝰ pu¬

Expanded text:
detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis pu
Abbreviated transcription (Latin):
ilico alim̃ta quȩ detulerat p̃buit:. eosq post tantiꝰ laboris
fatigationẽ refecit. Sufficient̃ autẽ refectis. ait. Nolite ma¬
lũ facere. Quotiens de horto aliqͥd uultiᷤ. ad horti aditũ ueni¬
te: tranquille petite. cũ benedietione ꝑcipite: & afurti pra¬
uitate cessate. Quo ᷤ statim. collectis holerib onustari fecit.
Actũq est. ut qui ad hortũ nocituri uenerant: cũ laboris
sui p̾mio. & repleti abẽo & in nocui redirent. Alio quoq
temp̃r accesserunt adcũ peregrini qui dã miam postulantes
uesti matar ꝑ eterent. eoꝵ uerba uir dñi tacitꝰ audiuit. Quiunũ
ex disci płis suiꝰ ꝓtinus silent̃ uocauit. eiq p̾̃cepit dicen. uesti
ae. atq in illa silua in loco tali cauam arborẽ require: & uesti¬
ita que inea in ueneriꝰ defer. Cumq discipuluꝰ abisse. arborẽ
sieut fuerat iussuꝰ ex quisiuit Uestim̃ta repperit. & latenter

Expanded text:
illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes,vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter
Abbreviated transcription (Latin):
quadã ad uesperũ in horto monasterii fecit iactarĩ ferram̃ta :
quȩ usitato noᷤ nomine uangas uocamꝰ. Dixit itaq discipuliꝰ
suiꝰ. Tot uangas in horto ꝓieite. & citius redite. Nocte uͦ ea¬
dem dũ ex more cum fr̃ib ad exhibenda dño laudes surrexisse
p̃cepit dicenꝰ. Ite & oꝑariis nr̃is pulmentũ coquite: ut mane
pͥmo paratũ sit.
bacto aut̃ mane. fecit deferri pulm̃¬
tum qdđ parari iusserat: atq hortũ cum fr̃ib in gressus. quot
uangasiactari p̃ceꝑat: tot in eo laborantes oꝑarios inuenit:
Ingressi qͥppe fures fuerant :s mutata m̃te ꝑ sp̃m app̃hen¬
derunt uangaᷤ quas inuenert̃. & ab ea hora qua in gressi sunt
quousq uir dñi ad eoᷤ ueniret: cuncta horti illiuᷤ spacia que
inculta fuerant coluert̃. Quib uir dñi. mox ut ingressus
est ait. Baudete fr̃s. multũ labora ͭ ᷤᷤ iã quiescite. Quib

Expanded text:
quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
alii pecunias. alii subsidia quęq poterant. offerre uiro di
suppliett̃ uolebant:. s seruus om̃pis dñi horum nichil acci¬
piens. egressus urbẽ non longe desertũ locum repperit. ibiq.
sibi humile habitaculũ construxit. Ad quẽ dum multi ꝑ¬
gunt. exemplo illius ȩt̾nȩ uitȩ accendi desiderio cȩperunt :
atq sub eiꝰ magisterio m omp̃is se dñi seruiciũ dedert̃. Cumq
ei erebro discipłi humiliter ꝰ minerent ut pusu monasteri res¬
sessiones quȩ offerebant᷑ acciꝑet: ile sollicitꝰ suȩ pauꝑtatiꝰ us¬
tos fortem sententiã tenebat dicens. iNlonachus qͥ intra posses¬
sionẽ querit. monachu ñ est. Sic qͥppe metuebat pauꝑtatis
suȩ securitatẽ ꝑdere. sicut auari diuites. solent perituras
diuitia custodire. Ibi itaq propħiȩ sp̃u magnisq miraculis.
cunetis longe lateq habitantib uita eiꝰ inclaruit᷑. Nam diẽ

Expanded text:
alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die
Abbreviated transcription (Latin):
hunc simulatorẽ dicere. & uerbo rustico cȩpit inpostorem
clamare: qui se trib dieb & noctib orare ante oculoᷤᷤ homi¬
nũ demonstraret. Qui ꝓtinꝰ currens uirũ di alapa ꝑcussit:
ut quasi religiosȩ uitȩ simulator. de eccła cũ contumelia exi¬
ret. S hunc repente ultor sp̃c inuasit. atq adiuri dĩ uesti¬
gia strauit: ac ꝑosillius clamare cepit. Isaac me eicit. isa¬
ac meeieit. Uir qͥppe peregrinꝰ quo censeret᷑ nomine nesci¬
ebat᷑: s eius nom̃ ille spiritus. ꝓdit. qui se ab illo posse eici ela-¬
mabat. M ox aut̃ suꝑ uexati corpus uir di incubuit. & malig¬
nus spc̃ qui eũ inuaserat abscessit. In tota urbe. tunc statim
qͥd in ȩccła factũ fuissa. innotuit. Currere uiri & feminȩ. no¬
biles atq ignobiles parit cȩperunt: certatimq eũ insuiꝰ ra¬
pere domib conab̾at᷑. Alii ad construendũ monasteriũ p̃diã.

Expanded text:
hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac me ejicit. Vir quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore constitutis iã nuptiis in ȩccłam fugissa. et sc̃i moni¬
alis uite conũsationẽ quereret: ab eodẽ uiro defensa. atq.
adeũ quem desiderabat habitũ dño ꝓtegente ꝑducta est.
Que qr sponsũ fugit int̾ra. habere sponsũ meruit in celo.
Nulta aut̃ de eode uiro narrante uenerabili patre fleuthe¬
rio agnoui. qui & hunc familiarĩt nouerat : & eiꝰ uerbis
uita fidem p̾bebat. Etic itaq uenerabilis isaac ortus exitalia
n fuit ÷ sedea illuꝰ narro miracula quȩ inttalia conũsatꝰ fecit.¬
Qum pͥmũ de spriȩ partib adspolitanã urbẽ uenissae. ingressis
cccłam acustodib peciit. ut sibi qͣntũ uellet licentia concede¬
ret orandi : eũq horiꝰ secretiorib egredi ñ urgerent. Qui mox
adorandũ stetit: diemq totũ ꝑegit inoratione. Sui sequentẽ
continuauit ꝙ noctẽ. Sed̾o autem die cũ nocte subsequenti.
unde ꝓficere debuit. inde ad defectus aniinȩ ꝑuenit. Nam

Expanded text:
tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabilis Isaac ortus ex Italia non fuit, sed ea illius norro miracula quae conversatus in ItCum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
huc eũ exibeat: ut quis sit ȩcclesi asticꝰ uigor agnoseat. Sicut aut̃
moris est. ut occupato inmultis animo adulatio ualde sub ripiat:
si abipso cordis ostio nequaqm fuerit cicius repulsa. suadentib se
clericis consensũ pantisex p̃buit. ut ad romanã urbẽ deduci de-

Expanded text:
huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci de
Abbreviated transcription (Latin):
Ego scio. quare torqueor diu. Et int̾rogata aparentib suis quare. res¬
pondit. Quia illi monacho crim̃ imposui. & fallens implicaui eum
cũ ipse ñ habeat causam. s iuuenis ille talis hoc fecerit. Audiens aut̃
uerba hȩc ille minister ms̃. gaudens uenit ad me. & diã. Quia ñ potuit
pare. illa puella. donec confiteret᷑. quia tu nullam causam in concep¬
tu eiꝰ habuisses.: s qͥa m̃tita sit aduersum te. & ecce omes habitatores
illius uolunt uenire huc ad cellan tuã glorificare dm. & penitentiã
apud te acturi. Ego aut̃ audiens ista aministro meo. ne affligerent
me homines. surrexi. & fugi hinc inscithi. Et hoc ẽ principiũ eausȩ.¬

Expanded text:
Ego scio, quare torqueor diu. Et interrogata a parentibus suis, Quare? resEgo scio, quare torqueor diu. Et interrogata a parentibus suis, Quare? respondit: Quia illi monacho crimen imposui, et fallens implicavi eum, cum iste non habeat causam; sed juvenis ille talis hoc fecit. Audiens autem verba haec ille minister meus, gaudens venit ad me, et dixit: Quia non potuit parere illa puella, donec confiteretur quia tu nullam causam in conspectu ejus habuisses, sed quia mentita sit adversum te. Et ecce omnes habitatores vici illius volunt venire hic ad cellam tuam glorificaturi Deum, et poenitentiam apud te acturi. Ego autem audiens ista a ministro meo, ne affligerent me homines, surrexi, et fugi hic in Scythi; et hoc principium caus
Abbreviated transcription (Latin):
siliã nram: tollite. tollite eũ & cicider̃ me. pene usq ad mortẽ. Suꝑuenien
aut̃ qͥdam senũ. diccit. Auandu ceditis monachũ istũ peregrinũ. Iue aut̃
qͥmͥ solebat necessaria ministrare. sequebat᷑ retro cũ uerecundia. Et enĩ
ipsum etiã contumeliis multis affecerant dicentes Ecce solitarius monacꝰ
cui tu testimonium ꝑhibebas. quid fecit. & diccer̃ parentes puelle illiꝰ:
qͥa ñ dimittimnꝰ eũ. donec fide uissorẽ p̃heat. qui pascat eã Et reu̾sus sum¬
ad cellulam meã. & dedi ei quantas habui sportellas dicens. Uende eas. et
da illi mulieri meȩ manducare. Dicebam aut̃ in animo meo. Machari.
ecce inuenisti tͥ mulierẽ: opus habes modo amplius laborare. ut pascas
eam. Et operabar non solum indie. s etiã in nocte: & transmitebam
ei. Cum aut̃ ueniss& tempus infelici illi ut pareret: traxit plurimos
dies in dolore. & ñ pariebat. Dicunt gͦ ei. Quidẽ hoc. At illa dix̃.

Expanded text:
filiam nostram: tollite, tollite eum. Et ceciderunt me pene usque ad mortem. Superveniens autem quidam senum dixit: Quandiu caeditis monachum istum peregrinum? Ille autem, qui mihi solebat ministrare necessaria, sequebatur retro cum verecundia; etenim etiam ipsum contumeliis multis affecerant, dicentes: Ecce solitarius monachus, cui tu testificabaris quid fecit? Et dixerunt parentes puellae illius: Quia non dimittimus euad cellam meam, et dedi ei quantas habui sportellas, dicens: Vende eas, et da illi meae mulieri manducare. Dicebam autem in animo meo: Macari, ecce invenisti tibi mulierem, opus habes modo amplius 624 laborare, ut pascas eam. Et operabar non solum in die, sed etiam in nocte, et transmittebam ei. Cum autem venisset tempus infelici illi, ut pareret, traxit plurimis diebus in dolore, et non pariebat. Dicunt ergo ei: Quid est hoc? Et illa dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
arrauit aliquando de se ipso abbas machariꝰ. dicens. Quando eram iu¬
uenis. & sedebam in cella mea in egẏpto. tenuer̃ ꝙ fecer̃ me clericũ in
uico. Et cũ nollem adqͥescere administrandũ. fugi ad aliũ locũ. Et
uenit ad me quidam secularis homo. s uita religiosus: & tollebat a me
opus qđ faciebam manib meis. & nunistrabat michi quȩ necessaria
erant. Contigit aut̃ temptante diabolo. ut uirgo quęda inuico illo

Expanded text:
arravit aliquando de seipso abbas Macarius, dicens: Quando eram juvenis, et sedebam in cella mea in Aegypto, tenuerent et fecerunt me clericum in vico . Et cum nollem acquiescere ad ministrandum, fugi ad alium locum. Et venit ad me quidam saecularis homo, sed vita religiosus, et tollebat a me opus quod faciebam manibus meis, et ministrabat mihi quae necessaria erant. Contigit autem, tentante diabolo, ut quaedam virgo in vico illo
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ imperatoris sequuti. aduidendũ me uent᷑i sunt. & hono¬
rẽ mͥ tamquã seruodĩ deferendo ñ cessabunt. Et illi qͥdẽ hec ppt᷑
nom̃ dñi facturi sunt. ego aut̃ timeo neforsitan. malignꝰ diab oꝰ¬
mͥ subripiat. & libent̾ incipiã eos suscipere. & condelectet᷑ cor meỹ

Expanded text:
exemplum imperatoris secuti, ad videndum me venturi sunt, et honoexemplum imperatoris secuti, ad videndum me venturi sunt, et honorem mihi tanquam servo Dei deferendo non cessabunt. Et illi quidem haec propter nomen Domini facturi sunt, ego autem timeo ne forte diabolus malignus mihi subripiat, et libenter incipiam eos suscipere, et condelec
Abbreviated transcription (Latin):
orreãq ei calicẽ aquȩ. s bibt. Tunc theodosius imperator.
diaẽ ei Scis quis sim ego : Respondens monachus. diã. Nescio
quissis añe. Diã ei E go sũ theodosius imperator. & obdeuotionẽ
ueni huẽ. Hoc cũ audiss& monachiis. ꝓstrauit se ante illum.
It ille diã. Beati estis uos monachi qui securi ac liberi de negocus
scłi tranqͥlla & qͥeta ꝑfrumini uita: & solũm de salite antmaꝵ
urarũ habetis sollicitudinẽ. quomͦ aduttã et̾̃nam s ad olenia
p̃mia peruenire possitis. Inueritate dico tͥ. quia certe in regno natꝰ
sum. & nunc in regno dego: & numquã sine sollicitudie cẏbum
accipio. P ost hȩc aut̃ ualde honorifice salutauit eũ imperator.
& ita egressus est ab eo. Eadem aut̃ nocte cȩpit intra se cogitare
famulus dĩ dicens. qm̃ ñ oport& me iam in hoc loco eẽ. Alulti enĩ
non solũ de popło. s etiã de palacio. & de senatorib quã plurimi.

Expanded text:
porrexitque ei calicem aquae, et bibit. Tunc Theodosius imperator porrexitque ei calicem aquae, et bibit. Tunc Theodosius imperator dixit: Scis quis ego sum? Respondens monachus dixit: Nescio quis sis, domine. Dixit ei: Ego sum Theodosius imperator, et ob devotionem veni huc. Hoc cum audisset monachus, prostravit se ante illum. At ille dixit ei: Beati estis vos, monachi, qui, securi ac liberi de negotiis saeculi, tranquilla et quieta perfruimini vita, et solummodo de salute animarum vestrarum habetis sollicitudinem, quomodo ad vitam aeternam et ad coelestia praemia pervenire possitis. In veritate enim dico tibi quia certe in regno natus sum, et nunc in regno dego, et nunquam sine sollicitudine cibum capio. Post haec autem valde honorifice salutavit eum imperator, et ita egressus est ab eo. Eadem autem nocte coepit intra se cogitare famulus Dei, dicens: Quoniam non oportet jam me in hoc loco esse; multi enim non solum de populo, sed etiam de palatio et de senatoribus quamplurimi
Abbreviated transcription (Latin):
monacus in constantinõpoli. tẽporib theodosi iperatoris.
Habttabat aut̃ in parua cellula foris euutatẽ ꝓpe prascio q uocatꝰ
inseptimo. Ubi solent imperatores.  gressi deciuitate libent̃
degere. Audiens aut̃ imperator qd ibi eet qͥdã monachus solita¬
rius. qͥ nusqͣm egrediehatur decella: cepit deambuland̃o ꝑgere
ad eũ locũ ubi erat supradictꝰ monachus. Precepitq sequentib
se cunucnis. ut nullus approximans ad cellulam monachi illiꝰ.
rat enum sibi coronam de capite suo. ut ñ cognoie et. Post ora¬
tionẽ aut̃. resederunt pariter. Et interrogauit eum impera¬
tor dicens. Quomͦꝰ scĩ patres degunt in egypto: Respondensq
monachus ait. Omẽs ex orant dm. ꝓsalute ur̃a. Aspiciebat
aut̃ imperator intente cellulam ipsam: & nicha in ea uidit.
n paucos panessiecos insporta pendentes & diã ei. Nam bene¬
dictonẽ abba. ut reficiamꝰ. Statimq festinauit monachus.
& misit aquã & salem: & misit bucellas & comeder̃ parit᷑.

Expanded text:
emporibus Theodosii imperatoris . Habitabat autem parva cella foris civitatem prope proastium, qui vocatur in Septimo, ubi solent imperatores egressi de civitate libenter degere. Audiens autem imperator quod ibi esset quidam monachus solitarius, qui nunquam egrediebatur de cella, coepit deambulando pergere ad eum locum ubi erat supradictus monachus, praecepitque sequentibus se eunuchis ut nullus approximaret ad cellulam monachi illius.  Tulerat enim sibi coronam de capite suo, ut non cognosceretur. Post orationem autem sederunt pariter, et interrogavit eum imperator dicens: Quomodo sancti Patres degunt in Aegypto? Respondensque monachus, ait: Omnes exorant Deum pro salute vestra. Aspiciebat autem imperator intente cellulam ipsam, et nihil in ea vidit, nisi paucos panes siccos in sporta pendentes, et dixit ei: Da mihi benedictionem, abba, ut reficiamus. Statimque festinavit monachus, et misit aquam et sal, et misit buccellas, et comederunt pariter,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudine uirtutẽ humilitatis custodire famuliis dĩ studuit :
ut in cęlesti regno ȩt̾nam głam. ꝓlabore sc̃ȩ uitȩ suȩ quã ꝓpt̃
nom̃ dñi exercuerat ꝑcipere a crp̃o dño mereret᷑.

Expanded text:
sollicitudine virtutem humilitatis custodire famulus Dei studuit, ut in coelesti regno aeternam gloriam pro labore sanctae vitae suae, quem propter nomen Domini exercuerat, percipere a Christo Domino mereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat : atq indigentib erogare. Qua exre ꝑpende:quia
ñ in merito. domꝰ ipsius fabrica sabbato crescebat. Petrus
acͣ re mͥ idonee uideo satisfactũ. S queso te.quid ẽẽ dicimꝰ.
qđ quorundã habitacula. fetõris nebula tangebant᷑. quo¬
rundã uͦ tangi ñ poterant : quid qͦd pontẽ. quidẽ qͦd flu¬
uiũ uidit .GREGOR
iustoᷤᷤ aspexit : qr angusta ualde ẽ semita. quȩ ducit ad uitã.
Et fetentẽ fluuiũ decurrentẽ uidit: qr adima cotidie de

Expanded text:
sueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia sueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR. Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR.justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrente
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis hoc si sanũ sapit. intellegat. ss exeo quod illic ostensũ
est. quisquiꝰ ille ẽ cui mansio ista construit᷑. aꝑte datur intelle¬
largitate ꝓmerebitur: nimirũ constat. qr auro ȩdificat mansi¬
onem suã. Qđ enim suꝑiuᷤᷤ memoriã fuit ut dicerẽ. isdẽ miles
qui hec uiderat: narrabat qđ eosdem lat̃euloᷤᷤ aureos. ad edis¬
cationẽ domꝰ. senes. ac uiuenes: puellȩ. & pueri ferebant. Q
ex re colligit᷑ : qr hi quib hic pietaᷤ facta est. ipsi etiã illic
oꝑatores ẽẽ uidebatur. Sic etiã quidam uixta noᷤᷤ deusdedi
nomine religiosuᷤ habitabat. qͥ calciam̃ta solebat oꝑari: de
quo alter ꝑ reuelationẽ uidit. qđ eiꝰ domus edificabat᷑. sed
in eo c̃structores sui. solo die sabbati uidebant᷑ oꝑari. Qui eide
uiri acta postinodũ subtilit̾ requirenᷤ. inuenit qr ex his
quę dieb singuliᷤ laborabat: quicqͥd ex uictu atq uestitu
suꝑeẽ potuiss&. die sabbato adbeati petri ȩccłiam deferre con¬

Expanded text:
uis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intellilargitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre con
Abbreviated transcription (Latin):
ait dicens Q uare negaꝰ quod inquireris: qͥ ad hoc usq uespe heffio
ꝑ ductus es ut posteriora illuiᷤ a lapa ferires  ad cuiꝰ nimirũ uerba
dep̾hensũ se ep̃c intuens. humilit̃ confessus ẽ. qͦd pͥus ꝑtinactter
negauit. Suiꝰ ruine & uerecundiȩ isdẽ iudȩus consulenꝰ. qualit̃
hoce cognouisse : ułlns conuentu malignor sp̃uum de eo audissa
indicauit. Q uod ille cognoscenᷤᷤ. sese int̾ram ꝓtinꝰ inorationem
dedit: moxq de suo habitaculo ñ solum eandẽ dĩ famulã. sed
om̃s qͦq feminaᷤ quȩ in eiꝰ illic obsequio habttabant ex pulit. In
eodẽ uͦ templo. apolliniᷤᷤ beati andreȩ apłi repente oratoriũ fe¬
cit : atq om̃i illa tẽptatione carniᷤ funditus caruit. Iudeum
uͦ euiꝰ uisione atq increpatione saluatꝰ est. ad et̾nam salutẽ tra¬
xit. Nã sacram̃tis fidei imbutũ. atq aqua baptismatiᷤᷤ munda
tũ. ad scẽ eccłiȩ gremiũ ꝑduxit. Dicq factũ est. ut hebreuꝰ isde

Expanded text:
it, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut posteriora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, se ad terram protinus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. Nam sacramentis ftum, ad sanctae Ecclesiae gremium perduxit. Sicque factum est ut Hebraeus idem,
Abbreviated transcription (Latin):
isti & infiriꝰ es. Erat enĩ. leprostis. Iule aut̃. respondens diõ. Tu post sera¬
gunta annos uenisti auferre mͥ nutritorem meũ . Fece tantũ temporis habens
ninfirmitate mea. nichil indigui dõ tribuente & pascente me. Et ñ adquicat¬
laxit abbas ipericius. Thesaurꝰ moniachi. ẽ uoluntara
paupertas. Thesaurrna gͦ tibi fr̃ in cȩlo quia ad reqͥeseenaũ sine fine sunt sea¬

Expanded text:
es; erat enim leprosus. Hic autem respondens dixit: Tu post sexaginta annos venis auferre nutritorem meum? Ecce tantum temporis habens in infirmitate mea, nihil indigui, Deo tribuente et pascente me. Et non acquixit abbas Hyperichius: Thesaurus monachi est voluntaria paupertas. Thesauriza ergo tibi, frater, in coelo, quia ibi ad requiescendum sine fine sunt saec
Abbreviated transcription (Latin):
mussus est dȩmon ab eodẽ iuliano: ut uelocius uadens in occidentẽ. ad ducer&
e refpersuti aliquod iũde. Cum aat peruenusses ille dgtion ad quendam loctun
niserait illũ. Biã aut̃ ei tulianꝰ. Quare tardasti. Respondit dẽnon. Et
moram feco & sine actione reuersus sium. Sustinui enĩ decẽ dies publium
monachum. si for te cessares ab oratione ut transirẽ. & ñ cessauit . ꝙ ꝓhibitꝰ sum
tramsire. & rediui nicha agens Tunc impiissimꝰ uilianꝰ indignatꝰ. diã. Cum
regressus fuero. faciã ineo uindictam. Et int paucos dies interemptꝰ est . pro.¬
cudentia di. Et aontinuo unꝰ exp̃fectis qui cũ eo erat. uadens uendidit omĩ a
quȩ habebat & dedit pauperib & ueniens adsenem ullum. factꝰ ẽ monachaiꝰ
magnꝰ. & sic quieuit in dño

Expanded text:
missus est daemon ab eodem Juliano, ut velocius vadens in Occidentem, afferret ei responsum aliquod inde. Cum autem pervenisset ille daemon in quemdam locum, miserat illum. Dixit autem ei Julianus: Quare tardasti? Respondit ei daemon et dixit: Et moram feci, et sine actione reversus sum; sustinui enim decem dies Publium monachum, si forte cessasset ab oratione ut transirem, et non cessavit, et prohibitus sum transire, et redii nihil agens. Tunc impiissimus Julianus indignatus dixit: Cum regressus fuero, faciam in eum vindictam. Et intra paucos dies interemptus est a providentia Dei. Et continuo unus ex praefectis qui cum eo erant, vadens vendidit omnia quae habebat, et dedit pauperibus, et veniens ad senem illum, 651 factus est monachus magnus, et sic quievit in Do
Abbreviated transcription (Latin):
rię papa. Pelagio decessore meo: & aliis religiosissimis uiris
narrantib agnoni. Cuiꝰ hoc miraculũ pͥmũ fuit: qđ mox
ut se in p̃dicti montiᷤᷤ foramine contulit. expetra eadẽ quȩ
insemetipsa concaua angustũ specũ fecerat aquȩ stilla ꝓrũ.¬
pit. que martino di famulo inusu cortidiano sufficeret.
& nec pluꝰ adessa. nec necessitati deess&. Qua in re ostendit
om̃ps ds. qͣntum sui famuli curã gereret: ei uetusto mira.¬
culo potũ insolitudine. expetre duricia ministrar&. Sed
antiquus hostiᷤ humani generis. eiꝰ uirib inuidens. hunc usi-¬
tata arte pellere. exeo specu molitus est. Nã amicã sibi bestiã sen¬
pentẽ scilic& ingressuᷤ.hunc ab eadẽ habitatione eicere facto
terrore conatꝰ est. Cepit serpens inspelunca inueniri solus

Expanded text:
riae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris riae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus
Abbreviated transcription (Latin):
tem inuirtute claruit signoꝵ. Nã cum multa ciues illiuꝰ urbis
aeeo solent narrare muracula: illud tam̃ est p̃cipu. quod usq
adhȩc langobardoꝵ tempora. omip̃e ds ꝑ uestimentũ illus
assidue dignabat᷑ oꝑari. Nã quotiens pluuia deerat. & estu
nimis terrã longa siccitas exurebat : collecti inunũ ciuesurbiꝰ
tlluiᷤꝰ eius tunic̃a leuare. atq in conspectu dñi cum p̃cib offerre
consueuerant. Dum q̃ dũ ꝑ agroᷤᷤ exorantes ꝑ gerent. repen-¬
te pluiua tribuebat᷑. quȩ plene terrã saciare potuissa. Exqua
re patuit. eiꝰ anima quid uirtutiᷤ intus qͥd meriti haberet:
cuiꝰ foris ostensa uestis irã conditoriᷤᷤ auerteret. Nuꝑ qͦq in
parte campaniȩ. uir ualde uenerabiliꝰ martinus nomine. in
monte marsicco solitariã duxit uitã : multisq anniᷤ inspecu
angustissimo inclusuᷤ fuit. Quẽ multi ex nr̃is nouert̃. eius q
actibi p̃sentes extiterunt. De quomulta ipse. & beatȩ memo¬

Expanded text:
tem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, quod usque ad haec Langobardorum tempora omnipotens Deus per vestimentum illius assidue dignabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qua, dum per agros pergerent exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris averteret. ΚΕΦΑΛ. parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memo
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti: suꝑ est ut me etiã de humilitate mentis eius ȩdifices.
GReG. Quia ualde opinio scĩtatis eiusdẽ constantii excreuerat.
multi hunc exdiuersis ꝓuintiis auxie uidere siciebant. Qua-¬
dã uͦ die. ex longin quo loco aduidendũ eũ quidã rusticus ue-¬
exili forma atq despecta. Cũq is qͥ aduidendũ eũ uenerat.
qͥsnã eẽt inquireret. atq obnixe peteret. ut sibi debuisset
ostendiᷤ. hi qͥ illũ nouerant monstrauerunt qͥs esset. Sed sicut
stultȩ bomines. meritũ ex qualitate corporis metiuntur : eum

Expanded text:
dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. GREGOR. Quia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus veexili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum
Abbreviated transcription (Latin):
funditus terrena despiciens. toto annisu mentis ad sola celestia
flagrabat. Quadã uͦ die. dũ in eadẽ ȩccła oleũ deeẽt. & p̃dictꝰ
dĩ famulus unde lampades accenderet omĩ modo ñ haberet: om̃s
lampa des ȩccłȩ impleuit aqua. atq exmore inmedio papirum
posuit : quas allato igne succendit. Sicq aqua arsit in lampadib
ac si oleũ ẜusset. ꝑpende gͥ petre cuiꝰ meriti iste uir fuerit qui
necessitate cõpulsus. dem̃ti mutauit naturã. Pet & us. Mirum
ẽ ualde qđ audio. Sed uelim nosse. cuiꝰ humilitatis apud se c̾eꝰ
potuit iste. qͥ tantȩ excellentię foris fuit. Gã. Int̾ uirtutes
animũ congrue requiris: qr multũ ualde ẽ. qđ tẽptatione sua
intꝰ mentẽ lacessunt. mira quȩ foris fiunt. Sed si huuiꝰ constan¬
tii uenerabilis unũ qđ fecit audis: cuiꝰ humilitatis fuerit.
cicius agnoscis. PEtRUS. Postquã facti illius tale miraculum

Expanded text:
funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum
Abbreviated transcription (Latin):
in gemuit. atq dolore cõmotꝰ clamauit. Oscẽ equiti. placet tͥ ut
thamur. & ñ nos defendas. : Ad cuiꝰ uocẽ : ꝓtinꝰ seuientes lango bardo.
in mundus sp̃s inuasit. Iuicorruentes int̾ram tandiu uexati sunt.
qͦusq hoc cuncti etiã quiforis erant lango bardi cognoscerent: qua¬
tenus locũ sacrũ temerare ulterius ñ auderent. Sicq uir sc̃s. dum
discpłos defendit : etiã multis post remediũ illuc fugientib p̃stitit:¬
uiusdã coepiscopi mei didici relatione qđ narro: qui in anchonitana
urbe ꝑ annos multos in monachico habitu deguit. ibiq uitã non
mediocrit̃ religiosã dux̃: cu etiã quidã nrĩ iam ꝓuectioris ȩtatis.
qͥ exxisdẽ sunt partib aetestant᷑. luxta eã namq ciuitatẽ. ȩccłã
beati martyris stephani sita ẽ. in qua uir uitȩ uenerabilis constantiue
nomine mansionarii functꝰ officio deseruiebat. cuiꝰ scĩtatis opinio
sese ad noticiã hominũ longe lateq tetenderat : quia isdẽ uir

Expanded text:
ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibus praestetitujusdam coepiscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir
Abbreviated transcription (Latin):
Nat̾ int̾rogauit senemdicens. Si uidero frẽm de qͦ audiui aliquã ouilpã
ñ possum suadere animo meo. ut introducã eum incellam meam. Si aut̃
uideo bonum frẽm. ipsun libent̃ suscipio. Et diã ei senear. Si facis beno
srĩ parũ boni. illi alteri d aplũ impende: ipse ẽ enum qͥ infirmat᷑. ał¬
scithi habitante. quia erat magnus in actiua uita. Simplex aut̃ in fide
& errabat pro eo quod erat idiota. & dicebat non ee̾ naturalit̃ corpꝰap̃i¬

Expanded text:
nem quemdam, dicens: Si videro fratrem, de quo audivi aliquam culpam, non possum suadere animo meo ut introducam eum in cellam meam; si autem videro bonum fratrem, ipsum libenter suscipio. Et dixit ei senex: Si facis bonum fratri bono, illi parum; alteri duplum impende, ipse est enim qui infirmatur. Scythi habitante, qui erat magnus in activa vita, simplex autem in fide, et errabat pro eo quod erat idiota, et dicebat non esse naturale a
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ audiuimꝰ cuiusdam infidelis quidicit. quia panis quẽ sumimnꝰ
ñ natura corpus ap̃ s figura ẽ eiꝰ. Senex att̾.dixit eis. E go sum qͥ hoc
dixi. Illi aut̃. rogabant cũ dicentes. Nonsic teneas abba. s sicut catho¬
lica eccła tradidit. Nos aut̃ credimꝰ quia panis ipse corpus xp̃i ẽ. & calir
ipse ẽ singuis axp̃i scđ̃m ueritatẽ. & ñ scđm figurã. s sicut in principio pul¬
uerem de terra acctpiens plasmauit honunẽ ad imaginẽ suã & nemopo¬
test dicere. quia nonerat imago dĩ qũauis in comp̃hensibilis. ita & panis
qiũ diait quia corpus neum ẽ. eredimꝰ quia scđm ueritatẽ. corpꝰ ẽ xp̃i

Expanded text:
sermonem cujusdam infidelis, qui dicit quia panis quem sumimus, non natura corpus Christi, sed figura est ejus. Senex autem ait eis: Ego sum qui hoc dixi. Illi autem rogabant eum, dicentes: Non sic teneas, abba, sed sicut Ecclesia catholica tradidit: nos autem credimus quia panis ipse corpus Christi est, et calix ipse est sanguis Christi secundum veritatem, et non secundum figuram: sed sicut in principio pulverem de terra accipiens plasmavit hominem ad imaginem suam, et nemo potest dicere quia non erat imago Dei, quamvis incomprehensibilis; ita et panis, quem dixit: Quia corpus meum est, credimus quia secundum verit
Abbreviated transcription (Latin):
A đ cũ uidiss&s ꝑtunuit. & clamauit dicenis. Credo dñe. quia panis qui in al¬
tari ponitur corpus tuũ ẽi & caliar tiuis est sangius. Et statim facta ẽ caro illa
in manii eiꝰ panis scđm mysteriũ: & sumpsit illũ in ore. gras agens d̾no. Diacer̃
aut̃ eisenes. Ds̃ soit humanã naturã. quia non porest uesci carnib crudis.:
& propterea transformauit corpus suũ in panẽ. & sanguinẽ stũ in uinũ
his qui illud infide suscipiunt. Et egerunt grãs do de sene illo. quia ñ ꝑmisit

Expanded text:
Quod cum vidisset, pertimuit, et exclamavit dicens: Credo, Domine, quia panis qui in alQuod cum vidisset, pertimuit, et exclamavit dicens: Credo, Domine, quia panis qui in altari ponitur, corpus tuum est, et calix tuus est sanguis, et statim facta est caro illa in manu ejus panis secundum mysterium, et sumpsit illud in ore gratias agens Deo. Dixerunt autem ei senes: Deus scit humana natura quia non potest vesci carnibus crudis, et propterea transformavit corpus suum in panem, et sanguinem suum in vinum his qui illud fide suscipiunt, et egerunt gratias Deo de sene illo, quia non permisit
Abbreviated transcription (Latin):
uobis Sener ĩ cumi gatidio susepit acrbũ aido. a p̃cibatur dim̃ dicens Dñẽ ta cognos¬
am dicentes. Oñe iħu ap̃ẽ reuela seni mysteriũ hoc ut eredat o ñ ꝑdat. laborẽ
suũ ł aatidutt aut̃ illos d̾ns. & ebdomada cõpleta uener̃ dñco die inȩccłam.
& seder̃ illi tressoli suꝑ sedile descyrpo. quod in mođu fascis erat ligattum
Alediuis aut̃ sedebat seneir ille. Aperti sunt aut̃ intellectuales oouili eoꝵ s quan¬
do posti st̃ panes in altari. iudebat᷑ ilis tantũmͦ trib tamtũa pueruluis iacenꝰ
suꝑ altare. Et cũ extenduss prb̃r manuis ut franger& panẽ. descendit angli¬
anĩ de cȩlo. habens cultrũ inmanti sacrificauit puertilũ illũ. sanguinẽ uͦ
ciꝰ exrcipiebat incalicem. Cum aut̃ prb̃r frangera. inparius partib panẽ:
etiam augłs incidebat pueri m̃bra. imodicas partes. Cum gͦ accessisset
senea: ut accipers scãm cõmunionẽ: data ẽ illi soli caro sanguine eruentata.

Expanded text:
um gaudio suscepit et deprecabatur Deum dicens: Domine, tu cognossi dicentes: Domine, revela seni mysterium hoc, ut credat et non perdat laborem suum. Exaudivit illos Dominus et hebdomada completa venerunt Dominico die in ecclesiam, et sederunt ipsi tres soli super sedile de sirpo, quod in modum fascis erat ligatum; medius horum sedebat senex ille. Aperti sunt autem intellectuales oculi eorum, et quando positi sunt panes in altare, videbatur illis tantummodo tribus tanquam puerulus jacens super altare, et cum extendisset presbyter manuelus de coelo et habens cultellum in manu sacrificavit puerum illum. Sanguis vero illius excipiebat in calicem. Cum autem presbyter in parvis partibus panem, etiam angelus incidebat pueri membra isenex, ut acciperet sanctam communionem, data est ipsi soli caro sanguine cruentata.
Abbreviated transcription (Latin):
Rat̃ int̾rogauit senem. dicens. Duo sunt fr̃s. eax quib unus quiescit inolla
sua protrahens ieiuniũ se& dierũ. & multũ sibi laboris imponens. Aiteru̾¬
in karitate egrotantib deseruit. Cuiꝰ opus magis acceptũ est do. Respon¬
dit senea. Si fr̃ ille qui multũ sibi ieuiniũ imponet. appendat se ꝑ nares.
non potest ẽe̾ equalis illi qui infirmantib & indigentib deseruit. at¬

Expanded text:
t quemdam senem, dicens: Duo sunt fratres, ex quibus unus quiescit in cella sua, protrahens jejunium sex dierum, et multum sibi laborem imponens; alter vero aegrotantibus deseruit. Cujus opus magis acceptum est Deo? Respondit ei senex: Si frater ille, qui sex diebus jejunium levat, appendat se per nares, non potest esse aequalis illi qui infirmantibus deseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
nisceris. petrus in mare pedib ambulauit. paulus in mari naufra-¬
giũ ꝑtulit : & in uno eodẽ q elem̃to ibi paulus ire cũ naui ñ po-¬
tuit. ubi petrus pedib it̃ fecit. Aꝑte gͥ constat. qr cũ utriusq
uirtꝰ fuerit disparꝰ in miraculo: utriusq tam̃ meritũ. dispar non
bone uitȩ testimoniũ ferunt: queso ad huc si qua sunt Eferas.
ut esurientẽ me ꝑ exempla bonorũ pascas. Gres̃. Uellẽ tibi
in laudib redep̃toris. deuiri uenerabilis benedicti miraculis aliqͣ
narrare : sed ad hȩc explenda. hodiernũ tempꝰ uideo ñ posse suffi¬
cere. Liberius itaq: hȩc loquim᷑. si aliud exordiũ sumamus.

Expanded text:
nisceris, Petrus super mare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubi Petrus pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
corpore exiuit. ꝑpende queso hunc de qͦ loquim᷑ seuerũ qm̃ di-¬
lectũ dñs attendit: quẽ contristari nec ad modicũ ꝑtulit.
Pituos. Admiranda sunt ualde hȩc. quȩ me inuenio nunc usq
lituisse. Sed qiđ esse dicimꝰ. qđ tales uiri mͦ nequeunt inueniri.S
ẜ uag̃. sgo petre multos tales in hoc scło. nec mͦ deesse existimo. Neq
enĩ si talia signa ñ faciunt. signa tam̃ facientib dis

Expanded text:
rpende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit. PETR. Admiranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non s
Abbreviated transcription (Latin):
patres. quia manducantibꝰ aliquando fr̃ibꝰ in caritate.
risit unus fr̃ ad mensam: & uidens abbas iohes fleuit
dicens. Quid putas habet fr̃ iste in corde suoq risit.
cũ debuisset magis flere. quia agapẽ manducat.
totũ tempꝰ uitȩ suę sedens ad opꝰ manuũ suarũ pannũ
habebat in sinu ꝓpt̾ lacrimas quȩ crebro currebant ex
Nocte &e die laborat monachus uigilans. in orationibus
ꝑmanens: cõpungens aut̃ cor suũ ꝓducit lacrinas. &
re animas hominũ : om̃is mundus moreret᷑ a timore
atq formidine. Quale ẽ uidẽ cȩlos scissos. & dm̃ reue¬
latũ cũ ira & indignatione. & militias innumerabiles
angłorum : & totũ hominũ genus intendere. Apt̃
bus nr̃is racionẽ exigendi sumus a dõ. Interrogauit
fr̃ senẽ dicens. Quomodo desiderat anima mea lacri
dragnita annos intrauer̃ in t̾rã ⁊ eꝓmuissionis. & ante¬

Expanded text:
fratres quia manducantibus aliquando fratribus in charitate, risit unus frater ad mensam. Et videns eum abbas Joannes, flevit, dicens: Quid putas habet frater iste in corde suo, quia risit, cum debuisset magis flere, quia charitatem manducat.to tempore vitae suae sedens, ad opus manuum suarum pannum habebat ante se propter lacrymas, quae crebro cadebant ex Nocte et die laborat monachus, vigilans, in orationibus permanens, compungens autem cor suum, producit lacrymas, et re animas hominum, omnis mundus moreretur a terrore atque formidine. Quale est enim videre coelos scissos, et Deum revelatum cum ira et indignatione, et militias innumerabiles angelorum, et totum simul hominum genus intendere? Proptbus nostris rationem exigendi simus a Deo. 22. Frat senem dicens: Desiderat anima mea lacrymas draginta annos intraverunt terram promissionis, a