comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ract̾istica ydionata sunt .i. det̾
ñ nature. ⁊ enim ypostasim det̃¬
minant: ⁊ ñ naturam. Idoꝙ li¬
cet pr̃nitas ⁊ filiatio suit in di¬
uina ẽẽntia. cum eã ñ determi
res sit sibi pr̃ ⁊ filius. Ita enim
ꝓprietas determinat ꝑsonam. u
hac ꝓprietate ypostasissitgn̾ans
⁊ ilia alia ypostasis. alia sit ge¬
nita. ⁊ ita non idem gn̾at. ⁊ gn̾a

Expanded text:
racteristica ydiomata sunt, id est dnon nature; etenim ypostasim deteminant et non naturam. Ideoque licet paternitas et filiatio sint in divina essentia, cum eam non determinvel quod eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam, ut hac proprietate hypostasis sit generans, et illa alia hypostasis sit genita; et ita non i
Abbreviated transcription (Latin):
c̃it temptatcẽ. ⁊ in ip̃ius uitii. mł¬
tiplici exetutc̃ẽ. Oportet enĩ penitẽ
fornitantẽ scd̾ excellentiam sui statꝰ.
uł officii. ł scd̾ mod̾ m̃etricis. ł in
modum oꝑis sui. ⁊ qualit̾ tͤpitudi¬
nem egit. si in loco sacͣto. si in tp̃r or̃o¬
ni constituto. ut sunt festiuitates.
erit impugnatõe. sũt enĩ qͥñ solum
non iũtunt᷑. s ultro se pcc̃o offerũt.
uet exspectant temptatõm. s p̃ueni¬
ũt uoluptatem. ⁊ ꝑtractet secũ qͣm
młtiplici actõe uicii celc̃abilr̃ pecca¬
uĩt. Om̃is ista uarietas ꝯfitenda
ĩmoretur in singuł istis ⁊ sentiat
mod̾ cͥmĩs p̾gans lacͥmis oẽm ꝙͣtitatẽ
cͥmĩs. defleat uͥtutem. q̃ intĩm caru¬
it. Dolend̾ ẽ enim ñ solum ꝙ pecca¬
⁊ qͣm offendens in uno: fc̃s ẽ oĩmi¬
reus. Ingͣtus enĩextitit: qͥ plenus
uͥtutib deum oĩo ñ timuit. In hoc
dõ acceptior. Ido enĩ adam plus pecca¬
uit: qr oĩ bono hũndauit. Alio ⁊̃ mo¬

Expanded text:
it tentatione, et in ipsius vitii multiplici exsecutione. » Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status, vel officii, vel secundum modum meretricis et modum operis sui, et qualiter turpitudinem egit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, ut sunt festivitates eerit impugnatione; sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt, nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda t ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis purgans lacrymis omnem qualitatem vitii. Defleat virtutem, quia interim caruit. Dolendum est enim non solum quod peccam offendens in uno factus sit omnreus . Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Alio enim mo
Abbreviated transcription (Latin):
nodo condẽpnatus ẽ. ⁊ ex affcũ hu¬
mano sensualitatis quid̃. ñ rois:
illd̾ uoluit. ⁊ petiit. ꝙ ñ impetͣuit. nͨ
iõ petiit ut impetͣret. qr sciebat d̾m
fcũ rõis ł uolurtates dĩnitatis.

Expanded text:
nodo, condemnatus est. Et ex affectu humano sensualitatis quidem, non rationis, illud voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum fectu rationis vel voluntate divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
explanatione fidei ca ouiñ. mu¬
tholice ad damasum pa¬
pam. iouiniani. et mani l¬
chei. ac pelagii errores collidẽs
decet. Liberum inquid sit con¬
fitemur arbitrium. ut dicamꝰ
nos semper indigere dei auxi¬
lio.⁊ tam illos errare qui cum
manicheo ditũt hominem pec¬
catum uitare ñ posse. quam il

Expanded text:
Explanatione fidei catholicae ad Damasum papam, Joviniani, et Manichaei, et Pelagii errores collidens, docet. Liberum, inquit, sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos semper indigere Dei auxilio: et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam il
Abbreviated transcription (Latin):
tione dei. licet enim ut aiunt in
confirmatõe bĩtudinem accepe¬
ruit et̾nã atq ꝑfectam. Augetur
tũ cotidie eorum bĩtudo. qr mag̃
ac mag̾ diligunt atꝙ cognoscũt.
⁊ ẽ eoꝵ caritas qua d̾m ⁊ nos di¬
ligunt: ⁊ meritum ⁊ premium.
Meritum: quia per eam ⁊ obse¬
quia ex ea nobis impensa merent᷑.
⁊ in bĩtudinẽ ꝓficunt. ⁊ ip̃a eadẽ
firmant. dic̃ enĩ ysaias ex ꝑͣ ange
ãmirantium. Quis ẽ iste qui ue¬
uit de edom tinctis uestib de bos¬
ra: Et in. pͦs. Quis ẽ iste rex głe:
Ex quib apparet ꝙ mist̾ium ubi
incarnati plemꝰ cognouer̃t angli
pꝰ ꝯplecõm qͣm añ. ⁊ sic̃ in cogni¬
tõe huiꝰ misterii ꝓfecer̃t: Ita dñt
que sit dispensatio sacram̃ti. abs¬
conditi a scłis in deo. ut innotes¬
cat multiformts sapĩa dei per ec¬
cłiam principib ⁊ pt̾atib in ce

Expanded text:
tione Dei. Licet enim, ut aiunt, in confirmatione beatitudinem acceperint aeternam atque perfectam, augetur tamen quotidie eorum beatitudo, quia magis ac magis diligunt atque cognoscunt; et est eorum charitas, qua Deum et nos diligunt, et meritum et praemium meritorum, quia per eam et obsequia ex ea nobis impensa merentur, et in beatitudine proficiunt; et ipsa eadem firmant. Dicit enim Isaias, c. 63, admirantium: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? Et in psalm. 24: Quis est iste rex gloriae? Ex quibus apparet quod mysterium Verbi incarnati plenius cognoverunt angeli post impletionem quam ante. Et sicut in cognitione hujus mysterii profecerunt, ita dicunt Quae sit dispensatio sacramenti absconditi, a saeculis in Deo, ut innotescat multiformis sapientia Dei per Ecclesiam, principatibus et potestatibus in c
Abbreviated transcription (Latin):
tatus sit. S cum elc̃ĩ tot sĩt tui¬
qͦt ⁊ boni angłi angłi sunt.
plures ꝯstat esse omnes simł
bonos ⁊ malos hommnes: quam
bomi angłi sint. ⁊ cum tot sut e¬
lecti quot angłr boni ⁊ angeli
boni plures sint quam mali:
pluresq sint homines mali ꝙͣ
boni: ñ est ambiguum plures
ẽẽ bonos homines quam sint
mali angłi ⁊ plures esse maios
homines: quam suit mali ãgłi
uel boni angeli. Idcoq dici oꝑt

Expanded text:
tatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum plures esse bonos homines quam sint mali angeli, et plures esse malos homines quam sint mali angeli vel boni angeli. 3. Confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis temꝑib. Ideo aũ dicunꝰ
a uidetur quibzdam ꝙ omnes
homines qui fint simul in a
a licet maior numerus sit hoĩ¬
num computatis in unum õib
qui fu̾nt ⁊ qui sunt. ⁊ futi᷑ sunt.
quam agłorum: tñ qr homines
decedentib hoĩb succedunt. ⁊ ĩo
nũquam simul sunt in hac ui¬
ta: angeli uero nũquam decedũt
s simul omnes sunt: Esse pot̾ ut
singłi hominum dum in hac ui¬
ta sunt: singłos hãnt angelos bo¬
nos uł malos ad custodiam uel
ex̾citium destinatos. Cetm siuei¬
ta sit siue non: ñ est dubitandum
unum quemq hr̃e angłm sibi de¬
putatum. siue płib simul destĩa¬
tus sit: siue uni singulariter. Noc
est mirand̃ unum angłm płib
hominib ad custodiam deputaĩ
cum uni homuni płium custodi¬
a deputetur. ita ut eoꝵ quisq su¬

Expanded text:
temporibus. Ideo autem dicimus ia videtur quibusdam quod omnes homines qui sunt simul in ala licet major sit numerus hominum, computatis in unum omnibus qui fuerunt, et sunt, et futuri sunt, quam angelorum, tamen quia homines decedentibus hominibus succedunt, et ideo nunquam simul sunt in hac vita, angeli vero nunquam decedunt, sed simul omnes sunt, ideo esse potest ut singuli hominum dum in hac vita sunt, singulos habeant angelos bonos vel malos ad sui custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est mirandum unum angelum pluribus hominibus ad custodiam deputari, cum uni homini plurium custodia deputetur, ita ut eorum quisque su
Abbreviated transcription (Latin):
rigo totus gr̃e. cuiꝰ figa p̃cessit qͣndo
mãua pluit d̾s prĩb indesto. qui co¬
tidiano pascebant᷑ celi alm̃to. unde
sunt iste uo panis uiuꝰ qui decelo des¬
cendit uitam mundo tͥbuit. mãna
illud de celo. hoc suꝑ celum. illud sca¬

Expanded text:
s gratiae. Cujus figura praecessit, quando manna pluit Deus patribus in deserto, qui quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde:sunt. Iste vero panis vivus, qui de coelo descendit, vitam mundo tribuit. Manna illud de coelo; hoc super coelum. Illud sca
Abbreviated transcription (Latin):
adiabolo ⁊ a pcc̃o. sic̾ isrłitas ꝑsangͥnẽ
agni paschat ab ext̾minatore.⁊ per
sedech ostendit ubi panẽ ⁊ uinum

Expanded text:
a diabolo et a peccato; sicut Israelitas per sanguinem agni paschalis ab exterminatore, et per sedech ostendit, ubi panem et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
l adoidit metum. quia ⁊ miseri
possunt cẽ ubi ille ẽ. qui nusquã
lo. quia ñ sunt bĩ nisi ex eo. cum il
ex illis aliquatenus intelligere
ualebis que supradcã sunt cum

Expanded text:
didit mecum, quia et ibi miseri possunt esse ubi et ille est, qui nusquam lo, quia non sunt beati nisi ex eo quod cum illex illis aliquatenus intelligere valebis quae supra dicta sunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ieꝵ. de ortgine anime. ꝑ om̃s par¬
ticłas corporis tota adest simul. nͨ
minor in minorib. nec in maiori
b maior. s tam̃ in aliis ꝑtib in¬
tensius. in aliis remissius oꝑat᷑.
cum in singłis ꝑtituł corꝑis ẽẽnti¬
alit̾ sit.ita et deꝰ tũ sit in omni¬
b essentialiter ac totus.in illis
tamen ꝓlenuis ẽẽ d̃r quos inha¬
bitat i. in quib ita est ut faciat
eos templum suum et hii tales.
cum eo sunt iam ex ꝑte set inũitu¬
dine. perfecte. Mal uͦ ⁊ si ibi sint
uͥ ip̃e est qui nusquam teest ñ tñ
sunt cum co. uñ a̾s. suꝑ ioħem. Nõ¬

Expanded text:
 de Origine animae, per omnes particulas corporis tota adest simul, nec minor in minoribus, nec major in majoribus; sed tamen in aliis intensius, et in aliis remissius operatur, cum in singulis particulis corporis essentialiter tota sit. Ita et Deus cum sit in omnibus essentialiter ac totus, in illis tamen plenius esse dicitur quos inhabitat, id est, in quibus ita est, ut faciat eos templum suum; et ibi tales cum eo sunt jam ex parte, sed in beatitudine perfecte. Mali vero, etsi ibi sint ubi ipse est, qui nusquam deest, non tamen sunt cum eo. Unde Aug., tom.
Abbreviated transcription (Latin):
minem ab ip̃a concepti ⁊ gña ꝑfice̾
one gr̃e plenitudinẽ rece-¬
pisse cui sp̃c datus ẽ ñ adm̃ ꝑ¬
suram᷑. ⁊ in quo plenitudo diui¬
nitatis corꝑalit̾ h̃itat. Ita uero hĩ¬

Expanded text:
minem ab ipsa conceptione gratiae plenitudinem recepisse, cui Spiritus datus est non ad mensuram, in quo plenitudo divinitatis corporaliter habitat . Ita vero hab
Abbreviated transcription (Latin):
ut in nr̃o corꝑe mest sensus singłis
m̃bris. s ñ qnͣtum incapite. Ibi e¬
nim ⁊ iusus ẽ ⁊ auditus ⁊ olfactꝰ
⁊ gustus. ⁊ tactus. In cetis aũ soiꝰ
est tactus. Ita ⁊ in xp̃o hĩtat om̃is
plenitudo diuinitatis. qr ille est
caput in quo sunt om̃s sensus. In
scĩs uõ qͣĩ solus tactus ẽ quib da¬
enim de illius plenitudine ñ scd̾m¬

Expanded text:
ut in nostro corpore inest sensus membris singulis, sed non quantum in capite; ibi enim visus est, et auditus, ollactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus. Ita et in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt omnes sensus; in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus dam de illius plenitudine accep
Abbreviated transcription (Latin):
ille hõ potuĩt peccare uł ñ cẽ d̾s. Si
enum potuit peccare ⁊ potuit damp¬
nari. Si potuit dampnari potuit
ñ ẽẽ d̾s. gͦ si potuit peceare potuit ñ¬
tem. simł eẽ neq̃unt. ħͥ distinctõe opꝰ¬
Si cnim de ꝑͣ agitur. manifestũ ẽ q
peccare ñ potuit. noc d̾s ñ esse potuit.
Si u̾o de natura discutiend̾ est utrũ
agat de ea ut ũbo unta. an de ea tã¬

Expanded text:
ille potuerit peccare vel non esse Deus. Si enim potuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, potuit ntem, simul esse nequeunt. Hic distinctSi enim de persona agitur, manifestum est quia peccare non potuit, nec Deus non esse potuit. Si vero de natura discutiendum est, utrum agat de ea ut Verbo unita, an de ea tan
Abbreviated transcription (Latin):
dite sunt angustie priores. ⁊ abscõ¬
dite ad cculis nris. Que de futuro ex¬
ponens ierx ait. Oblunom tͣdent᷑ pͥora
mala. qr forsitan in futo pͥstine ꝯ u̾sa¬
tõis memoria oĩo delebr succedẽtib
boĩs et̾nis. ne sit ꝑs maioꝵ pͥoris ã¬
gustie memorari. S ħ ⁊ hiis siłia

Expanded text:
aditae sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angu
Abbreviated transcription (Latin):
ratio et ingenium ac memorͣ.
⁊ si uicus ⁊ pecratis obnubilen¬
tur ⁊ corrumpantur. bona tam̃
dei in qua facti sumus. euident᷑
sunt creati. quia ceteris anima¬
lib p̾sunt. que treatura in reb
creatis exceslentissima. cum a do̾
iustificatur: a deformi forma
in formosam mutatur formã.
Erat enim int̾ uicia natura bo¬
na. ħ autemi ymago rõ est. uł
intellectus. Cum gͦ uoluntas
denaturalib sit: quare ipa uo¬
qũ uiciis subiaceated ħ fa¬
tile rendent qui dñt omia que
sunt in quantum sunt bona eẽ
quia et ipãm uoluntatem in ꝙ̃¬
tum est: uł in quantum uolũ¬
tas est: ut supra posuimus bo¬
nam esse asserunt: s in quant᷑
mordinata est:mala est. ⁊ pec¬
catum. ubi pt̃ ab eis rõnabilit̾
queri si uoluntas in qnͣtum ĩ¬
ordinata est: pctm̃ ẽ. Quare gͦ
intellẽs. ratio. ⁊ ingenium ⁊ hiꝰ
cum in ordinata sunt: poc̃a ñ st̃.
In ordinata u̾o sunt. sic̃ uolũtas.

Expanded text:
ratio, et ingenium, ac memoria, etsi vitiis ac peccatis obnubilentur et corrumpantur, bona tamenDei, in qua facti sumus, evidentersunt creati, qua caeteris animalibus praesunt; quae creatura in rebus creatis excellentissima, cum a Deo justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Haec autem imago, ratio est vel intellectus. Cum ergo voluntas de naturalibus sit, quare ipsa noquando vitiis subjaceat? Ad hoc facile respondent qui dicunt omnia quae sunt, in quantum sunt, bona esse; quia et ipsam voluntatem, in quantum est, vel in quantum voluntas est, ut supra posuimus, bonum esse asserunt; sed in quantum inordinata est, mala est et peccatum. Ubi potest ab eis rationabiliter quaeri si voluntas, in quantum inordinata est, peccatum est, quare ergo intellectus, ratio, et ingenium et hujusmodi, cum inordinata sunt, peccata non sunt? Inordin
Abbreviated transcription (Latin):
optandã. itaaccipi pt̃ ut ꝑitas nõ
ad affc̃m referatur. s ad bonũ ꝙ eis
optatur. qr caritatem oĩb optare
tebemus. ut paria bona mereant᷑.
fectio maiorũ ut ip̃i fiant ꝑfcĩ. ⁊ sic
ꝑem m̾eantur bĩtudinem. uł pari
dilcõe .i. eadẽ dilcc̃e om̃s diligendi¬

Expanded text:
optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debemus, ut paria bona mereantur.erfectio majorum, ut ipsi fiant perfecti, et sic parem mereantur beatitudinem. Vel pari dil
Abbreviated transcription (Latin):
diligunꝰ dm. ex hoc ⁊ p̃missis tesfio¬
niis ãbi. asserunt omes hoĩes ꝑi¬
ter diligendos eẽa nob̾. ⁊ tm̃ qͣntum
nos. deum aũ plusqͣm nos. Corp ͦ
Nec in enumeratione p̃missa qua¬
tuordiligendoꝵ ordinem diligendi

Expanded text:
m. Ex hoc et praemissis testimoniis August. asserunt omnes homines pariter esse diligendos a nobis, et tantum quantum nos, Deum autem plus quam nos, corpus Nec in enumeratione praemissa diligendorum, ordinem diligendi
Abbreviated transcription (Latin):
lentes. in labore multo ac sudore
uolum̃ deo pr̃ante compegimus.
ex testimoniis iũtatis in et̾nũ fun¬
datis. ĩ quatuor libris distinctum.
in quo maioꝵ exempla doctrinãꝙ
repperies. in quo ꝑ dominice fidei
sinceram ꝓfessionem. iuꝑee doct᷑ne
fraudulentiam ꝓdidimus. aditũ
demõstrande uĩtatis complexi. nec
ꝑiculo impie ꝓfessionis inserti. tẽ¬
ꝑato int̾ utrumq mod̾amine utẽ¬
tes. sicubi uͦ parum uox nra inso¬
nuit. ñ a pr̃nis discessit limit᷑ibus.
Nongͥ d hic labor cuiqͣm. pigro
młtis inpigris. multisq in doctis.
int̾ quos ⁊̃ et mͥ sit necessariꝰ breui
uolumine cõplicans patrũ snĩas
appositis eoꝵ testimoniis. ut ñ sit
necesse q̃renti libroꝵ nuositatem
euoluere cui breuitas collecta quod
querit᷑ offert sine labore. In ħ aũ

Expanded text:
lentes, in labore multo ac sudore, hoc lentes, in labore multo ac sudore, hoc volumen, Deo praestante, compegimus, ex testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempla doctrinamque reperies; in quo, per dominicae fidei sinceram professionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodidimus, aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mihi, sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine labore ex
Abbreviated transcription (Latin):
in ilł difficentie filiis. qui ñ rõni
uolũtatem subitiũt. nec doctrine
studiũ impendũt. s hiis q̃ somp¬
niart̃. sapĩe ñba coaptare nitũtͦ
ñ ueri s placiti rõm sectantes. qͦs
ĩiqua uoluntas ñ ad intlłiam u̾¬
tatis. s ad defensionẽ placentium
incitat. ñ desid̾antes deceri ui̾tatẽ.
s ab ea ad fabulas ꝯu̾tentes audi¬
tum. quoꝵ ꝓfessio ẽ mag̾̃ placi¬
ta: quam dc̃cenda ꝯquirere. nec do¬
cenda desid̾are. s desid̾atis doct̾na co¬
cione. qr fidei defcõem sequit᷑ y pocri¬
sis mendax. ut sit. uł in u̾bis pie¬
tas quam amisĩt ꝯscĩa. Ip̃amq si¬
mulatam pietatẽ oĩm u̾boꝵ mẽ¬
datio impiã reddunt. false doctri¬
ne institutis fidĩ scĩtatem corrum¬
ꝑe molientes. auriũq pͥruriginẽ
sub nouello sui desidii dogmate a¬
liis ing̾entes. qui ꝯtentõni studen¬
ri namq assercõm ⁊ placiti defen¬
in alies effunde queant. ⁊ luc̃nam
uĩtatis mꝰ candelabro exaitare uo¬

Expanded text:
in illis diffidentiae filiis, qui non rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam cocie. Quia fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studenri namque assertionem et placiti defenin alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare vo
Abbreviated transcription (Latin):
nuria ac tenui¬
tate nr̃a. cũ pau¬
pertula in gazo¬
philatium dni mitt̾e ardua scã¬
dere. opus ultͣ uires nr̃as agere
p̃sumpsimus. ꝯsummationis fi¬
duciam. laboris q m̾cedem msa¬
maritano statuentes. qui ꝓlatis
incuratõem semiuiui duob dena¬
riis suꝑ erroganti cuncta redde pro¬
fessus est. delectat nos uitas polli¬
centis. s terret immensitas babo¬
ris. desiderium hortatur ꝓficien¬
di. s dehortatur infirmitas defi¬
ciendi. quam uincit zelus domꝰ
dei. Quo mͣ ardescentes fidem no¬
stram adusus errores carnaliũ
atq animalium hoĩm dauitice
t᷑ris olipeis munire. ł pociꝰ muni¬
tam ostend̾e. ac theolegicarum ĩ¬
quisitionum abdita aꝑire nͨ nõ
studumus. ñ uaientes studioso
bigas in nobis agitat xp̃i caritaᷤᷤ
quamius ñ ambigamus oẽm
hũani eloquii sermonẽ calũpine
atq ꝯͣdictioni emuloꝵ semꝑ fu¬
isse obnoxium. qr dissentientib
uolũtatũ motib. dissentiens qͦ

Expanded text:
nuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnstuduimus . Non valentes studiosorbigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ud eẽ. qͣm uiuens. Nam cũ ait.
hic habes: quia filius nascitur ex
patre. Item in eodem. Cum dicit
in filio cedit uitam hr̃e in semet¬
testatus est. Ꝙ aut̃ ex uiuo uinũ¬
quia nec ex nichilo est. ⁊ uita q̃
natiuitatem sumit ex uita: ne¬
cesse est pernature unitatem. et
ꝑfecte natiuitatis sacramentũ:
ut in uiuente uiuat ⁊ in se hãt
uitam uiuentem. Ecce ⁊ hic ħes
quia generat᷑ ex iuo: uiuens fi¬
lius.  tem in eodem. In deo tot̃
q ẽ iuiuit. deus enim uita est: et
ex uita ñ pot̃ quicquam ẽẽ nisi
uiuum. neq ex deriuatione. sed
ex uirtute natiuitas est. Ac sic
dum totum ꝙ est uiuit. ⁊ dum
totum ꝙ ex eo nascitur uirtus ẽ.
ht̃ natiuitatem filius. ñ de mu¬
tatione. hoc ⁊ hic dicit quia nascit᷑.
tantum esse: quantum est ipse.
cui innascibilitatis c̃e ymaginẽ
sacramento natiuitatis imꝑtit.
quẽ ex se in forma sua generat.

Expanded text:
ud esse quam vivens. Nam cum ait: hic habes quia Filius nascitur ex Patre. Item in eodem, cum dicit  Filio dedit vitam habere in semettestatus est. Ququia nec ex nihilo est; et vita quae nativitatem sumit ex vita, necesse est per naturae unitatem et perfectae nativitatis sacramentum, ut et in vivente vivat, et in se habeat vitam viventem. Ecce et hic habes quia generatur ex vivo vivens Filius. Item in eodem: In Deo totum quod est vivit: Deus enim vita est, et ex vita non potest quicquam esse nisi vivum, neque ex derivatione, sed ex virtute nativitatis est. Ac sic dum totum quod est vivit, et dum totum quod ex eo nascitur virtus est, habet nativitatem Filius, non demutationem. Et hic dicit quia nascitur.tantum esse quantum cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua generat.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi hoc ad maiorem euidenti¬
am. ⁊ exp̃ssionem uĩtatis aici ꝙͣ
illud. Hiis ctenm u̾bis. omnis
calumpniandi uersutis he̾titis ob¬
est de patre. ux filius semper nascit᷑
de patre. ⁊ ĩo dic̃. gͥg̃. ꝙ nõ possumꝰ¬
ita conuẽient̾n᷑ ita congrue ad ex¬
planatõem ueritatis. pot̾ tamen
dici. si intelligatur sane. semper e¬
nim nascitur filius de patre. ut
ait oꝵꝵ. ñ ꝙ cotidie iteretur illa ge¬
neratro. sed quia semꝑ est. semper

Expanded text:
intelligi hoc ad majorem evidentiam et expressionem veritatis dici, quam illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis haereticis obest de Patre, vel Filius semper nascitur de Patre. Et ideo dicit Greg. quod non possumita convenienter, non ita congrue ad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non quod quotidie iteretur illa generatio, sed quia semper est. Semper
Abbreviated transcription (Latin):
unus: nec eũdem utrumq. nec a¬
luid confitemur. quia dm̃ ex deo
natum. nec eũdem natiuitas : nec
aliud esse ꝑmittit. Eandem igit᷑
in utroq ⁊ uirtutis similitudinẽ
⁊ deitatis plenitudinem. confite
dem qui genuit accepit: neut̾ gͦ
ꝑfc̃s est. deest enim ei. uñ decessit.
nec plenitudo in eo erit: ꝙ ex por¬
tione constiterit. Neut̾ ergo per¬
fc̃s est. si plenitudinẽ suam ⁊ qͥ
genuit amiitit. nec qui natus ẽ:
ꝑ duplicem conuenientum ge¬
nerum comũctionem. nec ꝑ insiti¬
uam capatioris sub̾e naturam. s
ꝑ nature unitam similitudinem
ꝑ natiuitatem uiuentis nature ex
uiuente natura: dum res ñ difft̃
dum naturam dei nõ degeuerat na¬
tiuitas. dum ñ aliud aliquid ex de¬
O quam deus nascit᷑. dum nichil
.s. in singulis est. eadem plenitu¬
do diuinitatis. ⁊ unita siłitudo na¬
ture. qr ñ est maior diuma natu¬
ra in aliqua harum ꝑsonarum:
s uniꝰ ⁊ indiffẽntis nature sunt

Expanded text:
unus, nec eumdem utrumque; nec aunus, nec eumdem utrumque; nec aliud confitemur, quia Deum ex Deo natum, nec eumdem nativitas, nec aliud esse permittit. Eamdem ergo in utroque et virtutis similitudinem, et deitatis plenitudinem confitemudem qui genuit accepit, neuter ergo perfectus est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est per duplicem convenientium generum conjunctionem, nec per insitam capacioris substantiae naturam, sed per naturae unitam similitudinem, per nativitatem viventis ex vivente natura: dum res non differt, dum naturam Dei non degenerat nativitas, dum non aliud aliquid ex Deo quam Deus nascitur; dum nihil uia scilicet in singulis est eadem plenitudo divinitatis, et unita similitudo naturae; quia non est major divina natura in aliqua harum personarum, sed unius et indifferentis naturae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sp̃e .s. in pr̃e ⁊ filio est. Nullus
hoꝵ extra quemlibet ip̃oꝵ ẽ. ꝓpter
pienẽ pot̃ tm̃ ab homine reserari.
archanum. ex qua intlł̾igentia di¬
catur singła ꝑsonarũ tota ẽẽ in
aliis. uñ ⁊̃ in hyłr. ista int̾ius per¬
quirens. in. li .iii.de.tͥ. ait. Affert
płisq obscuritatem sermo dñi:
est. Nec ĩmerito natura enim in¬
tlłigentie humane rõem huius
dcĩ non capit nec exemplum auiꝙ
reb diuinis comꝑatio humana
p̃stabit. s ꝙ inĩtelligibile ẽ hoĩ dõ¬
ñ ẽẽ possibile est. Cognoscend̃ itaq
atq intlłigend̾̃ est: quid sit illud.
Ego in patre ⁊ pat̾ in me ẽ. si tam̃
comp̃hend̾e̾ hoc ita ut est: ualebi¬
mus. ut ꝙ natura rerum pati ũ
posse extimatur. id diuiue uĩtatis
rõ consequatur. patrem gͥ in falio¬
⁊ filium in prẽ ẽẽ plenitudo in utͦ
o a quo est. Non duo unus. s a¬
luis in alio. qr ñ aliud in utroq
ut unum sint in fide nr̃a. ut̾q ñ

Expanded text:
 sanctus in Patre et Filio est. Nullus horum extra quemlibet ipsorum est, proplene potest tantum ab homine reserari arcanum; ex qua intelligentia dicatur singula personarum tota esse in aliis. Unde etiam Hilar., ista interius perquirens, in lib. 3 de Trin., ait: Affert plerisque obscuritatem sermo Dominiest; nec immerito: natura enim intelligentiae humanae rationem dicti hujus non capit; nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit. Sed quod non intelligibile est homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus, ut quod natura rerum pati non posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem ergo in Filio, Filium in Patre esse, plenitudo in utroo a quo est, non duo unus, sed alius in alio, quia non aliud in utroque, ut unum sint in fide nostra: uterque non
Abbreviated transcription (Latin):
sistamus ostendentes ꝙ alius nõ
magnitudine nulla t̾um suꝑat¬
ꝑsonarum alia m suꝑat. qui a
nulla maior aliis. nec maiꝰ ali¬
quid sunt due qͣm una ꝑͣ. nec tͤs
quam due. nec maioꝵ deus qͣm¬
quam singłi eoꝵ. qr singłs illorũ

Expanded text:
sistamus, ostendentes quod magnitudine nulla trium personarum aliam superat, quia nulla major aliis, nec majus aliquid sunt duae quam una, nec tres quam duae, nec major Deus quam singuli horum, quia sing
Abbreviated transcription (Latin):
saue contempne pt̾atem tinẽ¬
do maiorem pt̾atem ip̃os huma¬
narum rerum gradus adnĩte.
Si quid uisserit ꝓcaͣtor. nũqͥd¬
est faciendum sĩ contra ꝓosilẽ
iubeat: Rursus siquid ip̃e ꝓcõ¬
sul iubeat: ⁊ aliud iubeat imꝑa¬
tor: Nun quid dubitatur illo cõ¬
tempto illi cẽ sermiendum: Ergo
contempto illo obtemꝑand̾ ẽ d̾o.
pt̾ati gͦ diaboli uł hom̃inis. tc̃¬
aliquid contra deum suggessĩt.
in quo dei ordinationi ñ resisti¬
mus : s obtemꝑanus. Sic enĩ

Expanded text:
sane contemne potestatem, timendo majorem potestatem. Ipsos humanarum rerum gradus adverte. Si quid jusserit procurator, numquid faciendum est, si contra proconsulem jubeat? Rursus si quid ipse proconsul jubeat, et aliud jubeat imperator, numquid dubitatur illo contempto illi esse serviendum? Ergo contempto illo obtemperandum est Deo. Potestati ergo diaboli vel hominis aliquid contra Deum suggesserit; in quo Dei ordinationi non resistimus sed obtemperamus. Deus eni
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ce. lat̾ spetulatores int̾p̃tantur.
Nam specłator: p̃positus est in ecc̃a.
dc̃s eo ꝙ spec łetur. atq ꝓspictat po¬
pulorum infra sepositorum mo¬
res ⁊ uitam. pontitex pͥnceps est¬
sac̃dotum. qiͣ uta seq̃ntiũ. ip̃e etiã

Expanded text:
ce, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia; dictus eo quod speculatur, atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium. Ipse et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ atolitos ꝓcedente tempore eccła
quo spũalis pt̾as traditur ordina¬
to ⁊ officium. Caract̾ gͥ spũalis
ubui est ꝓ motio pt̃atis. ordo uł gͣdꝰ
uocatur. Et dñr hii ordines sacͣmẽ

Expanded text:
 acolytos procedente tempore Ecclesquo spiritualis potestas traditur ordinato, et officium. Character ergo spiritualis, ubi fit promotio potestatis, ordo vel gradus vocatur. Et dicuntur hi o
Abbreviated transcription (Latin):
uicuntur. pt̃as alios pnus¬
temptandi iudetur adimi. ad
scĩ repugnantes adũsus mlos
incentores ⁊ uincentes: minu¬
ant ex̾citum demonum. uelud
quampłimos eorum int̾imãt.
ne ultra fas sit illi sp̃ui qui ab
aliquo sc̃o caste ⁊ pudice uiuẽ¬
do uictus est: Impugnare it̾m
alium hominem. hoc aut̃ quidã
tio in quo suꝑatus ẽ. ut si de suꝑ¬
bia aliquem uirum scm̃ temp¬
tat ⁊ uincitur: ulteruis non li¬
ceat ei illumuł alium desuper

Expanded text:
incuntur, potestas alios tentandi videtur adimi. Undsancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putanttio in quo superatus est, ut si de superbia aliquem virum sanctum tentat, et vincitur, ulterius non liceat illi illum vel alium de super
Abbreviated transcription (Latin):
diffitent᷑ S sic illa duo .s. aiãm ⁊
tur: S illis duob uelud ĩdumẽ¬
to ũbum dĩ uestiretur ut morta¬
liũ oculis congruẽter apꝑerer qͥ
etiam in singłaritatem uł unita¬
tem sue ꝑͤ accepisse legit᷑. ñ qr il¬
la duo ui aliqua res ex illis cõpo¬
sita sit una ꝑsona cum ũbo. ł sit
ũbum. S qr illis duob accedẽtibꝰ
eret quaternitas intrinitate. ⁊
qr ip̃a ꝑsona u̾bi q̃ erat priꝰ sñ in¬
dumento. assumptione in dum̃¬
ti ñ ẽ diuisa ł mutata. s una ea

Expanded text:
diffitentur. Sed sic illa duo, scilicet antur, sed illis duobus velut indumento Verbum Dei vestiretur, ut mortalium oculis congruenter appareret. etiam in singularitatem vel unitatem suae personae accepisse legitur, non quia illa duo, vel aliqua res ex illis composita sit una persona cum Verbo, vel sit Verbum, sed quia illis duobus accedentibus eret quaternitas in Trinitate, et quia ipsa persona Verbi quae erat prius sine indumento, assumptione indumenti non est divisa vel mutata, sed una et
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ordinatum ⁊ loco suo positum
eminentiꝰ ꝯm̃dat bona ut mag̃
placeant ⁊ laudabiliora sint. dỹ
ccõꝑant᷑ malis.Sexto gͥ die
fc̃a est oĩm oꝑmi ꝯsumimatio.
Ideo premissa oritur questio. qͦ¬
mͦ dicatur d̾s. die .uii. opus suũ
tio. sic̃ salomon aliquid oꝑis fec̃
cum templum dedicauit.

Expanded text:
inatum, et loco suo positum, eminentius commendat bona, ut magis placeant, et laudabilia sint, dum comparantur malis. Sexto ergo die facta est, operum consummatio. Ideo praemissa oritur quaestio, quomodo dicatur Deus die septimo opus suum tio; sicut Salomon aliquid operis fecit, cum templum dedicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. die dicat᷑
cũ ab om̃ioꝑe illo die reqͥ ̃¬
nus rerum fecerit. alia tras¬
latio ht̃. Consummauit deus su¬
affert. quia manifesta sunt q̃
in eo fc̃a sunt. ⁊ omnium ꝯ sum¬
matio co die ꝑfecta est sic̃ scͥpt᷑a
ostñdit cum ait. uidit deus cũc

Expanded text:
dicatur cum ab omni opere illo die requievum rerum fecerit. Alia translatio habet: Consummavit Deus affert quia manifesta sunt quae in eo facta sunt, et omnium consummatio eo die perfecta est, sicut Scriptura ostendit cum a
Abbreviated transcription (Latin):
obstinatus ẽ aliquis sic ut nõ
peniteat. discuti oportet an ali
ud obstinatio aliud impñal sit
in co pccm̃: an idem s diu̾sis mo¬
dis omissum. Scd̾m istos pec¬
catum illud dr̃ irremissibile: eo
ꝙ ñquam dimittat᷑. uñ as. etiã
dicit ꝙ hoc solum poc̃m ueniam
mereri non potest. Et ierx. Q
talit̾ peccans: digne penitere ñ
põt. ⁊ ideo recte ioħ̾s dicit᷑ utͥ nõ
ꝓ eo oret quis. quia qui sic peccat
ꝙͣ lapis. Sicut de diabolo legitur.
post hanc uitamn qui ualde mali
sunt: mĩtis ecc̃e iuuari ñ possũt.

Expanded text:
obstinatus est aliquis, ut non poeniteat, discuti oportet an aliud sit obstinatio, aliud impoenitentia sit in eo peccatum, an idem, sed diversis modis commissum. Secundum istos peccatum illud dicitur irremissibile, eo quod nunquam dimittatur. Unde Aug. etiam dicit, quod hoc solum peccatum veniam mereri non potest; et Hier. quod taliter peccans, digne poenitere non potest. Et ideo recte Joannes dicit: Ut non pro eo oret quis; quia qui sic peccat,r induratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesiae juvari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
missibile: ñ quin aliq̃n dimit¬
tatur: S quia uix et raro at dif¬
ficiliter climittitur. Non enum
soluitur cristallus nisi uehem̃ti
sp̃c impetu. Alii uero tradunt. ñ

Expanded text:
ssibile, non quin aliquando remittatur, sed quia vix et raro et difficulter dimittitur. Non enim solvitur cristallus, nisi vehementi spiritus impetu. Alii vero tradunt non
Abbreviated transcription (Latin):
dei uoluntate noua hũt eẽ sine
mutatione aucdoris qui ẽ unũ
disciplinam tradens. deum ii:
principio temꝑm mundum cãs¬
se.⁊ aute temꝑa et̾̃naliter extitis¬
se significat ip̃ius et̾nitatem ⁊
ommpotenciam ꝯmendans. cͥ
uoluisse facere ẽ. quia ut prẽdi¬
ximus ex eius uoluntate ⁊ boni¬

Expanded text:
Dei voluntate nova habent esse sine Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, disciplinam tradens, Deum in principio temporum mundum creasse, et ante tempora aeternaliter extitisse significat, ipsius aeternitatem et omnipotentiam commendans, cui voluisse, facere est; quia, ut praediximus, ex e
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ de deo non posse dici: aturis.
turis. Quippe cum dicimits eũ
aliquid facere ñ aliquem in oꝑan¬
do motum illi intlłigimus mẽe¬
uł aliquam in laborando passionẽ.
sicut nobis solet accidere. s eius sẽ¬
pit̾ne uoluntatis nouum aliquẽ
Cum gͦ dr̃ aliquid facere. tale est
ac si cicatur iuxͣ eius uoluntatẽ
uł ꝑ eius uoluntatẽ aliquid fieri¬
nouiter ꝯtingere uel esse. ut in
ip̃o nicħ noui ꝯtingat. S nouũ
aliquid sicut in eius et̾na uolun¬
tate fu̾at: fiat sine aliqua motõe
uł sui mutatione. Nos uͦ oꝑan¬
do mutari dicimur. quia mo¬
uemur. Non enim sine motu
rerum nouiter existentium: dũ
eiꝰ uoluntate res noue ẽe incipi¬
unt. que ante nõ erant absq ip̃iꝰ
agatione. ut actus ꝓprie dici nõ
queant. cum uidelz actus omnis ĩ
motu existat. In teco autem mo¬
tus nuilus est. Sicut gͦ ex ca¬
lore soł aliqua si contingit. ulla
tñ in ip̃o uł in eius calore facta
motione uł mutatione. ita ex

Expanded text:
lia de Deo non posse dici secundum turis; qualiquid facere, non aliquem in operando motum illi inesse intelligimus, vel aliquam in laborando passionem, sicut nobis solet accidere; sed ejus sempiternae voluntatis novum aliquem Cum ergo aliquid dicitur facere, tale est ac si dicatur juxta ejus voluntatem, vel per ejus voluntatem, aliquid noviter contingere vel esse; ut in ipso nihil novi contingat, sed novum aliquid, sicut in ejus aeterna voluntate fuerat, fiat sine aliqua motione vel sui mutatione. Nos vero operando mutari dicimur, quia movemur; non enim sine motu rerum noviter existentium, dum ejus voluntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autem motus nullus est. Sicut ergo ex calore solis aliqua fieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex
Abbreviated transcription (Latin):
it cã illi ẽ ÷ ut saꝑiens sit. ⁊ cã illi
ẽ ut sit. S cãm pr̃i qua sit a pr̃e
genitã nullo mͦ quisqͣm dixĩt sa¬
pĩam. Quid enim est insanius:
Ita ergo si pr̃ genuit essentiam qͣ
est. eẽntia quam genuit cã ẽ illi
ut sit. Non igit᷑ ip̃am q̃ qͣ est essẽ¬
tiam genuit᷑. Nam in illa simpli¬
citate inqͥt. ãs. qr ñ ẽ aliud sapere
ens est. ita nec eẽntiam qua est.
ut enĩ sapĩa sapiens ẽ. ⁊ potentia
potens. ita ⁊ essentia ip̃e est. Ead̾
patet itaq ex predc̃is: qr pr̃ essen¬
tiam diuinam ñ genuit. Hic ue¬
uic aut̃¬

Expanded text:
i causa est ut sapiens sit, et causa illi est ut sit. Sed causam Patri qua sit, a Patre genitam, nullo modo quisquam dixerit sapientiam, quid enim est insanius? Ita ergo si Pater genuit essentiam qua est, essentia quam genuit causa est illi ut sit. Non ergo ipsam quae est essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, ut inquit Aug., quia non est aliud sapere ens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. EademPatet itaque ex praedictis quia Pater essentiam divinam non genuit. 4. Huic a
Abbreviated transcription (Latin):
lium. qr cum fasꝰ sit diuina tu¬
eẽntia : iam esset filius. res a qͣ
gn̾at᷑. ⁊ ita eadem res est seipãm
generaret. Ita etiam dicimus ꝙ
eẽntia diuina ñ genuit essentã.
Cum enim una ⁊ sũma q̃ dam res
sit aiuina eẽntia: si diuna eẽnti¬
a eẽntiam genuit ead̾ res se ip¬

Expanded text:
 cum Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, ead
Abbreviated transcription (Latin):
bum genuit. id ꝙ ip̃e ẽ genuit. nͨ
de nichilo nec de aliqua iam fcã
condita q mat̾i̾a. s de seip̃o. id ꝙ¬
se indicare animis cognitis. ⁊ uo¬
luit ⁊ potuit. hoc ad se indicand̃
genuit: ꝙ ẽ ip̃e qui genuit. Ecce
aꝑte dicit hiis ũbis dm̃ prc̃m ge¬
nuisse illud ꝙ ip̃e est. Ind̾ aũ qd̾
det᷑ gͦ diuinã eẽntiam gemusse.

Expanded text:
bum genuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id qse indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud autem quod detur ergo divinam essentiam genuisse
Abbreviated transcription (Latin):
putaretur. Missus est gͦ primo
filius qui a solo patre est. dem̃
id̾o fcm est ut qui erat in diunũ¬
te dei filius: in humanitate fie
in diumitate ess filuis: Alius
in humanitate.⁊ neidem esset
nasceretur. unde in ecc̃asticis dog¬
matib. Non pater carnem as
lius. ne filii nom̃ ad alt̾in transi¬
appellatione: sed in utraq nati¬
uitate. fuii nomen nascendo hrẽt.
⁊ ẽẽt uerus deus. ⁊ uerus homo:
unus filius. Non ergo duos
xp̃os neq duos filios. s deum et
homuiem unum fuium: quẽ
pp̃ea unigenitum dicimus ma¬
nentem induab sub̃iis. sicut
fusis naturis neq ĩmixtis. sicut
timothiani uolunt. s societate
unitis. Acte habes quare fuiꝰ

Expanded text:
putaretur. Missus est ergo primo putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patre est, deindideo factum est ut qui erat in divinitate Dei Filius, in humanitate fierin divinitate esset Filius, alius in humanitate; et ne idem esset nasceretur. Unde in ecclesiasticis dogti. Non Pater carnem asslius, ne filii nomen ad alterum transiappellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet, ut esset verus Deus et verus homo unus FiChristos, neque duos filios; sed Deum et hominem unum Filium: quem propterea Unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis, sicut fusis naturis, neque immistis, sicut Timotiani volunt, sed societate unitis. Ecce habes quare Fi
Abbreviated transcription (Latin):
iustificati sumus. ⁊ ineo ꝙ sumus
iustificati .i. a pcc̃ĩs soluti. adiabo¬
lo sumus lib̾ati. qui nos m̃culis
commnendabił caritas dei erga
nos in ħ ꝙ filium suũ tradidit in
mortẽ pro nobis pccõrib. exhĩta
aũ tanta erga nos dilcõnis arra

Expanded text:
justificati sumus; et in eo quod sumus justificati, id est, a peccato soluti, a diabolo sumus liberati, qui nos vinculis commendabilis charitas Dei erga nos in hoc quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita autem tantae erga nos dilectionis arr
Abbreviated transcription (Latin):
sionis fidem. ut olim aspinentes
in scrpentem eneum inligno ertũ
a morsib serpentum sanabantur.
catis. ⁊ ir adiabolo lib̾amur. ut uͦ
pꝰ hanc uitami in nob̃ inueniat ꝙ
puntat. morte qͥppe sua uno sacͥfi
uñ diabolꝰ nos ad luẽda. supplicia
detinebat. xͨ extĩrit. ut iubac uita
tẽptando nob̾ ñ p̃naleat. licet etũ

Expanded text:
sionis; ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum, a morsibus serpentum sanabantur, catis: et ita a diabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniaunde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, Christus exstinxit, ut in hac vita tentando nobis non praevaleat. Licet enim
Abbreviated transcription (Latin):
tiori. xp̃t uꝰeniens in domũ fortis
ligauit fortem .i. a seductione ꝯ¬
pescuit fidelium. uͭ temptõm q̃ ai
adhuc ꝑ miitit᷑ ñ sequatur sedut
pt̾ates uͥiũcũt᷑ iuisibles cupiditates. fuso eͥ
sãgͥne sñ cłpa õiũ cł par̃ ꝙrographa te¬
leta sunt. quib debitores qͥin cũ tre¬
dunt a diabolo añ tenebant᷑. unde
qͦui ꝓ multis ẽffimdetur. ꝑ ilũ gͦ re¬
dempti sumus in quo pͥnceps ͭ mũ¬

Expanded text:
ristus, veniens in domum fortis,ligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductpotestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mun
Abbreviated transcription (Latin):
iuolenter hõ et tolli iuudet᷑ quiseilli
sponte subiecit. s si hõ cũ uicit iu¬
remanifesto hoĩem ꝑdidit. ⁊ ut hõ
uincat: ncc̃e est ut deus in eo sit qui
cũ a pccĩs ĩmunẽ faciatsi erũ ꝑ sehõ
eẽt ł angłs in hoĩe fanle peccaret cũ
utramq ꝑtẽ naturam ꝑ se ꝯstet ce¬
cidisse. id̾o dei filius hõiem passibi¬
lem sumpsit ⁊ in quo mortẽ gusta¬
uit. quo celũ nob̾ apuit. ⁊ a suitute

Expanded text:
violenter homo ei tolli videretur, qui se illi violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit. Sed si eum homo vicit, jure manifesto hominem perdidit; et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim per se homo esset, ve angelus in homine, facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo coelum nobis aperuit et a servitute
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. intidumus anͣ in pͥncipẽ
hꝰ scłi. qui sedux̃ adam ⁊ suũ fecit. ⁊¬
cepit nos quasi ĩinaculos possidẽ.
s uenit redemptor. ⁊ uictus ẽ decep¬
tor. ⁊ quid fecit redemptor captiua¬
tori ño: Tetendit enim eimusci¬
płam: crucẽ suam. posurt ibi qͣi escã:
sanguinẽ suum. ille aũ sangͥnem fu
dit ñ debitoris ꝑ ꝙ recessita debitori¬
guinẽ suum fudit ut nr̃a poc̃a de¬
leret. uñ gͦ nos diabolus tenebat de¬
letum ẽ sanguine redemptoris. ñ
enĩ tenebat nos nisi iũcuł pcc̃orum
nrõꝵ. Iste enĩ erant cathene capti¬
uoꝵ. uenit ille alligant fortem
uincuł passõis sue. intͣuit in dourõ
sa eius .s. nos eripait. q̃ ille ĩpleue¬
rat amaritudine sua. d̾s aũ nr̃ua
sa eius eripiens. et sua faciens. fu¬
dit amaritudinẽ. ⁊ impleuit dul¬
cedine ꝑ mortem suam apcc̃is re¬
dimẽs. ⁊ ãtoptionem faioꝵ gle
riendo diabolum unit̾et nͥ eĩ
hõ eẽt qui diabolũ unic̃et ñ iuste s

Expanded text:
diaboli. Incideramus enim in principem hujus seculi, qui seduxit Adam, et servum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoriguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos, nisi vinculis peccatorum nostrorum; istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae; intravit in domum ejus, sa ejus, scilicet nos eripuit, quae ille impleverat amaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriae riendo diabolum vinceret. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nimis est de reb tantis. ac tam
reconditis. aliquid ultra p̃scͥpt̃
celeste proferre. ut ultra p̃finiti¬
onem dei sermo de deo sit. forma
fidei certa est. Son ergo aliquid¬
at addendum ẽ. s modus cõsti¬
tuendus audatie. quicquid ul¬
t̾ra queritur. ñ intelligitur.

Expanded text:
nimis est de rebus tantis et tantum reconditis aliquid ultra prescriptum celeste proferre, ut ultra prefinicionem dei sermo de deo sit. Forma dei certa est; non ergo addendum est, sed modus constituendus audacie; quicquit ultra queritur, non intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
beelzebub: pt̾ati bonitati ⁊ gr̃e
dei inuidere ñ dubitatur. Non
itaq distinctio illa u̾boꝵ sic acci¬
pienda est: qiͣ trium ꝑsonarum
diuise sint offense. s ibi gn̾a pec
infirmitatem. qr patͥ scriptura
frequenter attͥbuit potentiam.
pcc̃m in filium ꝙ fit ꝑ ignoranti¬
am. qr sapĩa filio attribuitur.

Expanded text:
Beelzebub, potestati, bonitati et gratiae Dei invidere non dubitatur. Non itaque distinctio illa verborum sic accipienda est, quasi trium personarum divisae sint offensae, sed ibi peccatorum infirmitatem, quia Patri Scriptura frequenter attribuit potentiam; peccatum in Filium, quod fit per ignorantiam, quia sapientia Filio attribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
.er. diligenter adu̾te. Nũquid a¬
lia est offensio filii. alia sp̃c sc̃i:
Sicut una dignitas: sic una in¬
uiria. S siquis corꝑis specie
deceptus humani. remissius
aliquid sentit de xp̃i carne. ꝙͣ
dignum est ht̃ culpam. Non
ẽ tamen exclusus a uenta. Si
quis u̾o sc̃i sp̃c dignitatem. ma¬
iestatem.⁊ potestatem. ab neg
sempit̾napr. ⁊ putet non in sp̃y
dei eiti demonia. s in beelz ebub
Non pot̾ ibi exhortatio esse ue¬
nie. ubi sacͥlegii plenitudo est.
Satis aperte hic explicatur: cͥꝑ

Expanded text:
ei, diligenter adverte. Numquid alia est offensio Filii, alia Spiritus sancti? Sicut una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquid sentit de Christi carne quam dignum est, habet culpam, non est tamen exclusus a venia. Si quis vero sancti Spiritus dignitatem, majestatem et potestatem abneget sempiternam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub, non potest ibi esse exhortatio veniae, ubi sacrilegii plenitudo est. Satis hic aperte explicatur quid
Abbreviated transcription (Latin):
sci nominũ nũo
elud̾et. ut ñ sub¬
sistente cã uniꝰ¬
cuiꝰq nominis.
triplex nũcupa¬
tio optineret sb̃
falsitate nõim
idcirco tres pͣs eẽ¬
subsistentium ꝑ
est ut sint quidẽ
consonantiam
calumpniam.
qr cognomĩato

Expanded text:
i nominum numero eluderet: ut non subsistente causa uniuscujusque nominis, triplex nuncupatio obtineret sub falsitate nominum idcirco tres substantsubsistentium peest: Ut sint quidem consonantiam calumniam: quia connominato