comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. & ꝑ calorẽ penitendo luget. quia hu¬
miditas ex carne & calor ex amina ẽ. atq
ꝑ hec duo om̃e opus scilicet malũ & bonũ
ꝑ ficit᷑. quẽ adm̃su & ꝑ ea fortitudo terre
om̃ia inutlia & utilia germinat. Cõflietꝰ
& enĩ iste in homie ẽ. uidelicet quia caro ĩ
peccatis delectat᷑. ⁊ aĩa in ipsis affligit᷑. ita ut
carne ⁊ aĩa om̃ia oꝑa hominis ꝑficiant᷑. qm̃
anime mala displicent que carm placent:
quia caro mortalis ẽ. anima uͦ immortatis
n aĩa absq carne uiuit. caro aut̃ sine aĩa
uiuere ñ pot̃. Anima nempe racionale spi¬
ram̃ ẽ. atq in habitaculo cordis sapientia
ipsius ẽ. qua om̃ia cõputat & disponit uelat
pat̃familias in domo sua om̃s res stias ordi¬
nat . atq inde ⁊̃ habet prudentiã qua ua¬
si suo cuncta utilia recte ꝯstituit. sic̃ & cor
a pulmone tegit᷑ & ex hoc qͦq discrenonẽ
ad se colligit om̃ia iuste diuidendo. ut ĩ

Expanded text:
tatur, et per calorem poenitendo luget, quia hutatur, et per calorem poenitendo luget, quia humiditas ex carne, et calor ex anima est; atque per haec duo omne opus, scilicet malum et bonum, perficitur, quemadmodum et per ea fortitudo terrae omnia inutilia et utilia germinat. Condictus etenim iste in homine est, videlicet quia caro in peccatis delectatur, et anima in ipsis affligitur, ita ut carne et anima omnia opera hominis perficiantur, quoniam animae mala displicent, quae carni placent, quia caro mortalis est, anima vero immortalis, animaque absque carne vivit, earo autem sine anima vivere non potest. Anima nempe rationale spiramen est, atque in habitaculo cordis sapientia ipsius est, qua omnia computat, et disponit, velut paterfamilias in domo sua omnes res suas ordinat, atque inde etiam habet prudentiam, qua vasi suo cuncta utilia recte constituit, sicut et cor a pulmone tegitur, et ex hoc quoque discretionem ad se colligit, omnia juste dividendo, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uersa tantis tiutionibꝰ pacientie muni¬
at᷑. quatinꝰ deinceps in diuersa uicio¬
orũ moueri ñ possit. Sic̾ enĩ suꝑiora fy¬
dera soli ignẽ ministrant. ita qͦq om̃ia in¬
tiora hominis aĩe utres ad officia sua af¬
ferunt. & su illa ad ꝑficiendu iusticiã
peccata neglexerit. cũ racionalite sursũ
ascendit. s cũ detũ corpus in defectu ẽẽ sen¬
serit. illi ꝯdescendit ne deficiat. Ipsa naq
utuens spiracusu ẽ. totũ corpꝰ hominis exci¬
tando: s tam̃ delectationi carnis contͣ uo¬
luniatẽ suã multociens subiacet. Et inbo¬
no ꝑsistere uolens uelut solẽ. caro aut̃ in
gustu suo ꝑ manens quasi luna . lͣm̃ cũ ip¬
sa peccando deficit. quẽa dm̃dũ luna det̾¬
mentũ sentit. s tam̃ eadẽ aĩa contͣ uo¬
luntatẽ carnis quasi sol se sursũ sepuis
erigit. & ita homo ꝑ queresa ipsitis hoc
mͦ restirgit. sic̃ & luna ꝑ solẽ reaccendit᷑.
Per humiditatẽ itaq caro in peccatis delec¬

Expanded text:
 patientiae muniatur, quatenus deinceps in diversa vitiorum moveri non possit. Sicut enim superiora sidera soli ignem ministrant, ita quoque omnia interiora hominis animae vires ad officia sua afferunt, et dum illa ad perficiendum justitiam peccata neglexerit, cum rationalitate sursum ascendit; sed cum deinde corpus in defectu esse senserit, illi condescendit ne deficiat. Ipsa namque vivens spiraculum est totum corpus hominis excitando, sed tamen delectationi carnis contra voluntatem suam multoties subjacet. Et in bono persistere volens, velut sol est, caro autem in gustu suo permanens, quasi luna est; unde cum ipsa peccando deficit, quemadmodum luna detrimentum sentit, sed tamen eadem anima contra voluntatem carnis quasi sol se sursum saepius erigit, et ita homo per querelam ipsius, hoc modo resurgit, sicut et luna per solem reaccenditur. Per humiditatem itaque caro in peccatis delec
Abbreviated transcription (Latin):
queresa contͣ carnẽ habeat. ⁊caro delecta¬
tionẽ mitriat. quaꝓpt̃ & in oꝑe peccati ue¬
lnt in egestione masu cognoscit᷑. Anma
quippe maltociens in delectatione carnis oꝑat᷑.
quã pꝰca repudiat. sic̃ ⁊̃ humore & calore
terra tacta inutiles & utiles herbas germi¬
nat. Ac ñ cũ peccatoꝵ duititrna comsue¬
tudo peccata homini infesta facit. tunc
anina corꝑi multociens inspirat. quatinꝰ
penitentiã iloꝵ adeo querat. uelut ñ hu¬
mor ⁊ calor sursũ sepuis retrahunt᷑. & fic
in medio istoꝵ honio & masa & bonũ oꝑat᷑.
auquando ñ cũ caro hominis delectationẽ
stiã inspicit. anima ad calorẽ racionalita¬
tis se extendit. quãuis ꝑ terrenã in halri¬
retractat peccando. tune racionatis aĩar
refrigescit carni consentiendo. S tam̃
deinde eade anima ad racionalitatẽ se
sursũ extendit. cui & pratia oꝑa exponẽs.¬

Expanded text:
querelam contra carnem habeat, et caro delectaquerelam contra carnem habeat, et caro delectationem nutriat; quapropter et in opere peccati velut in egestione malum cognoscitur. Anima quippe multoties in delectatione carnis operatur, quam postea repudiat, sicut etiam humore et calore terra tacta inutiles et utiles herbas germinat. Ac etiam cum peccatorum diuturna consuetudo peccata homini infesta facit, tunc anima corpori multoties inspirat, quatenus poenitentiam illorum a Deo quaerat, velut etiam humor et calor sursum saepius retrahuntur, et sic in medio istorum homo et malum et bonum operatur. Aliquando etiam cum caro hominis delectationem suam inspicit, anima ad calorem rationalitatis se extendit, quamvis per terrenam inhabi suae retractat peccando, tunc rationalis anima refrigescit carni consentiendo. Sed tamen deinde eadem anima ad rationalitatem se sursum extendit, cui et prava opera expone
Abbreviated transcription (Latin):
s pꝰ quã fructus ipsuis maturitatẽ plenit᷑
acceꝑint. humor ⁊ calor sursũ retrahuns.
ti aꝓpt̾ in micio frigoris cũ hiemps appro¬
pinquare uidet᷑. aer surstĩ tendit. & de ca¬
lore solis aliqua parte coagulat᷑. qui sicat
fila se ꝓlongando uolat.⁊ tẽ etiã de fuꝑi¬
ou humiditate t̾ra mollescit.& sordidam
spimã euontit. Simmilit̾ cũ officia carnis
implent᷑. caro sudorẽ emutit. & fic in ipsa
delectatio exorit᷑. & dem̃ homo ꝑ gustũ de¬
lectationũ oꝑari incipit. S cũ anima ĩ sci¬
entia sua senserit scđm uoluntatẽ & con¬
cupiscentiã carnis se oꝑa fecisse. carni mul¬
tociens afflictionẽ peccatoꝵ inspitat. quia
masu oꝑata ẽ: & demñ a concupis centia car¬
nis se suibtrahit ne peccatũ sciat. ⁊ ita ⁊̃ corpꝰ
optat apeccatis abstiere. Et anima nequa¬
quã omittit. qum corpus affligat. & asꝑita¬
tẽ de faclis peccatis ei inferat. ⁊ ido in afflic¬
tione homo senꝑẽ. ita scilicet ut anima

Expanded text:
quam fructus ipsius maturitatem pleniter acceperint, humor et calor sursum retrahuntur. Quapropter in initio frigoris cum hiems appropinquare videtur, aer sursum tendit, et de calore solis aliqua parte coagulatur, qui sicut fila se prolongando volare, et tunc etiam de superiori humiditate terra mollescit, et sordidam spumam evomit; similiter cum officia carnis implentur, caro sudorem emittit; et sic in ipsa delectatio exoritur, et deinde homo per gustum delectationis operari incipit. Sed cum anima in scientia sua senserit secundum voluntatem et concupiscentiam carnis se opera fecisse, carni multoties afflictionem peccatorum inspirat, quia malum operata est, et deinde a concupiscentia carnis se subtrahit, ne peccatum sciat, et ita etiam corpus optat a peccatis abstinere. Et anima nequaquam omittit quin corpus affligat, et asperitatem de factis peccatis ei inferat, et ideo in afflictione homo semper est, ita scilicet ut anima
Abbreviated transcription (Latin):
uires quȩda corpus hominis uiuificando ꝓce¬
diuit. quẽ admͦdã humiditas ab aqua qua
Caro naitq hantiditatẽ ꝑ animã exsudat.
natura ipsius expostulat. & homo ex spira¬
mine anie desideriũ ad queq habet.
Nã anima ad celestia ascendit. & sentiendo
cognoscit qualit᷑ quelibet oꝑa scđm meri¬
ta ipsoꝵ uidicet. & ut ꝑ sensualitatẽ corꝑis
totũ corpꝰ regit᷑. sic & racionalis anuua oĩa

Expanded text:
vires quaedam corpus hominis vivificando procevires quaedam corpus hominis vivificando procedunt, quemadmodum humiditas ab aqua, quaCaro namque humiditatem per animam exsudat, natura ipsius expostulat; homoque ex spiramine animae desiderium ad quaeque habet. Nam anima ad coelestia ascendit, et sentiendo cognoscit qualiter quaelibet opera secundum merita ipsorum judicet; et ut per sensualitatem corporis totum corpus regitur, sic et rationalis anima omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Et totũ corpus hominis capiti suo .xi.¬
adiunctũ ẽ. sicut & terra cũ om̃ibꝰ appen¬
ditiis suis firmam̃to adheret. atq homo ꝑsen¬
sualitatẽ capitis totus regit᷑. quẽa am̾ã & ꝑ
firmam̃tũ quęq officia terre complent᷑. Ita
⁊̃ eodẽ mn exꝑientia celestrũ & t̃restriũ anime
adẽ. & racionalitas qua celestia & t̾restria
sentit ipsi infixa ẽ. Nam & sic̃ uerbu dei
omĩa ꝑtransuut creando. ita & anima to¬
tũ corpus ꝑtransit cũ ipso oꝑando. Anima
qͦq uiriditas carnis ẽ. qm̃ corpus hominis
ꝑ ilsa crescit & ꝓficit. quẽ admłu terra ꝑ
hunuditatẽ fruclifera ẽͥ & ñ eadẽ anima hu¬
miditas corꝑu ẽ. quia illud humectat ne ares¬
cat. sicut imber terrã infundit. Si eium
humiditas imbriũ recte & ordinate & ñ
suꝑflue descendat eam germinare facit.:
si aut̃ mordinate defluat. ilła suffocando
cũ germiine suo destruuit. Ab anima quippe

Expanded text:
Et totum corpus hominis capiti suo Et totum corpus hominis capiti suo adjunctum est, sicut et terra cum omnibus appendiciis suis firmamento adhaeret; atque homo per sensualitatem capitis totus regitur, quemadmodum et per firmamentum quaeque officia terrae complentur. Ita etiam eodem modo experientia coelestium et terrestrium animae adest, et rationalitas, qua coelestia et terrestria sentit, ipsi infixa est. Nam et sicut verbum Dei omnia pertransivit creando, ita et anima totum corpus pertransit cum ipso operando. Anima quoque viriditas carnis est, quoniam corpus hominis per illam crescit et proficit, quemadmodum terra per humiditatem fructifera est; et etiam eadem anima humiditas corporis est, quia illud humectat ne arescat, sicut imber terram infundit. Si enim humiditas imbrium recte et ordinate et non superflue descendat, eam germinare facit; si autem inordinate defluat, illam suffocando cum germine suo destruit. Ab anima quippe
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ scđm desideria stia oꝑat᷑ ad dm̃ se letians.
uerba dauid sequit᷑ qui me inspirante dicit.¬
Sub umibra alaꝵ tuaꝵ ꝓtege me .xx.¬
a facie impioꝵ qui me afflixerunt. Qd sic
intellectui patet. Ti qui defensor omniũ
fideliũ es. sub quiete fortissimaꝵ uirtũ tuaꝵ
defende me. qiti sub potentia tua sũ te ad¬
orans te colens. & ñ ad alient̃ & illusorẽ dm̃
respiciens. & ubera me a pessintis & nirpissi¬
nris concupiscentiis malignoꝵ sꝑtuũ. que ĩ
delectatione carnis me affligunt. Uñ &̾
anima in ꝑfectione huius uictorie dicit.
Dcaro & o mibra in quibꝰ habito. quãplitrinã¬
titis. ad eterna p̃mia me mutitis. Anuna
aut̃ que sentit q̃d praua oꝑa ipsã tangant.
sic dicit merendo. Ach. quia in huiꝰmdi ha¬
bitacusu missa sũ. qͦd in umibrã mortis me tra¬
hit. qm̃ delectatio eius quẽ admͦsa molendi¬
nũ me circiure facit. & oꝑa mortis oꝑari.

Expanded text:
autem secundum desideria sua operatur, ad Deum se levans, autem secundum desideria sua operatur, ad Deum se levans, verba David sequitur, qui me inspirante dicitub umbra alarum tuarum protege me a facie impiorum qui me afflixerunt . » Quod sic intellectui patet: Tu qui defensor omnium fidelium es, sub quiete fortissimarum virium tuarum defende me, qui sub potentia tua sum te adorans, te colens, et non ad alienum et illusorem deum respiciens; et libera me a pessimis et turpissimis concupiscentiis malignorum spirituum, quae in delectatione carnis me affligunt. Unde et anima in perfectione hujus victoriae dicit: « O caro, et o membra, in quibus habito, quamplurititis, ad aeterna praemia me mittitis. » Anima autem quae sentit quod prava opera ipsam tangant, sic dicit moerendo: « Ach! quia in hujusmodi habitaculum missa sum, quod in umbram mortis me trahit, quoniam delectatio ejus quemadmodum molendinum me currere facit, et opera mortis operari.
Abbreviated transcription (Latin):
illud adeo formatũ ẽ. & ipsa opus corꝑis ad
ꝑficiendũ uelox ẽ. Ipsa ñ incerebrũ & in
cor ac in sanguinẽ & in medullam & in
totũ corpus illud implendo ascendit. nec
illud ultra nec plus quã possidititas ipsiꝰ cor¬
ꝑis ualet leuat. quia quãuis anima ĩ corꝑe
manens plurima bona oꝑari studeat. plus
tam̃ ꝓcedere ñ pot᷑. quã diutina gr̃a ei con¬
cedit. Ipsa qͦq multociens scdm̃ gustũ car¬
nis tãdui oꝑat᷑. quousq sanguis ꝑ fatigati¬
onẽ in uenis aliquantũ exnecet᷑. & sudor ꝑ
medulsa emittat᷑. & tunc ꝑ quietẽ se subtra¬
hit. usq dĩi sanguinẽ carnis calefaciat. &
medulsa repleat. Et sic corpuis ad iigilandã
excitat & ad laborẽ recreat. quia dũ aliqnͣdo
carnalibꝰ concupiscentiis infastit. tediũ illaꝵx
sepruss incurrit: s dn exinde uires fuas reꝑa¬
uerit. ad seruiciũ dei se totã reflectit. Cum

Expanded text:
illud a Deo formatum est, et ipsa opus corporis ad illud a Deo formatum est, et ipsa opus corporis ad perficiendum velox est. Ipsa etiam in cerebrum, et in cor, ac in sanguinem, et in medullam, et in totum corpus illud implendo ascendit; nec illud ultra nec plus quam possibilitas ipsius corporis valet levat, quia quamvis anima in corpore manens plurima bona operari studeat, plus tamen procedere non potest quam divina gratia ei concedit. Ipsa quoque multoties secundum gustum carnis tandiu operatur, quousque sanguis per fatigationem in venis aliquantum exsiccetur, et sudor per medullam emittatur, et tunc per quietem se subtrahit, usque dum sanguinem carnis calefaciat et medullam repleat. Et sic corpus ad vigilandum excitat, et ad laborem recreat, quia dum aliquando carnalibus concupiscentiis insistit, taedium illarum saepius incurrit, sed dum exinde vires suas reparaverit, ad servitium Dei se totam reflectit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
su quẽ nominat ueneret᷑. S & antma tu¬
diciũ dei supͣ p̃tiaricationẽ legis castirũ cos¬
noscit. uñ & ꝓ criminibꝰ sus que thesatri¬
⁊ auit cũ dolore tegnen stiũ aliqnͣdo lacri¬
atq cũ dolore isto corpiis in quo latet ita
capit ut illud de intistis oꝑtbꝰ suts erubes¬
cere faciat. Attam̃ corptis gustũ cariis se¬
quit᷑ anmeq multociens refutit: ne in alti¬
tudinẽ ilłã ascendat in qua dm̃ sentit. &¬
eam sic excecat. s tam̃ ita opprimere ñ ua¬
iet. qum ꝓ peccatus doleat. ꝗtiãuis homo i
ipsis delectet᷑. & hitiꝰm̾di penitentiã malig¬
ni sꝑc nũquã habuerunt. imñ & uade eri¬
descunt. quia eam homini abstrahere ñ pol¬
eqtiali fortitridine temꝑat. ita ut cũ at̾a
in altitudinẽ dm̃ senciendo ascendat. A
cũ altera totũ corpus ĩquo ẽ possideat in illo
oꝑando. quia in corꝑe oꝑari delectat᷑. qm̃

Expanded text:
llum quem nominat veneretur. Sed et anima jullum quem nominat veneretur. Sed et anima judicium Dei supra praevaricationem legis casurum cognoscit, unde et pro criminibus suis quae thesaurizavit cum dolore, tegmen suum aliquando lacry ejicitur, atque eum dolore isto corpus in quo latet ita capit, ut illud de injustis operibus suis erubescere faciat. Attamen corpus gustum carnis sequitur, animaeque multoties resistit, ne in altitudinem illam ascendat, in qua Deum sentit, et eam sic excaecat, sed tamen ita opprimere non valet, quin pro peccatis doleat, quamvis homo in ipsis delectetur, et hujusmodi poenitentiam maligni spiritus nunquam habuerunt, unde et valde erubescunt quia eam homini abstrahere non posaequali fortitudine temperat, ita ut cum altera in altitudinem Deum sentiendo ascendat, et cum altera totum corpus in quo est possideat in illo operando, quia in corpore operari delectatur, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictũ ẽ existens. significat. qͦd homo p̃cep¬
ta dei auribꝰ ꝑcipiens. humerisq surs illa
fidelit̾ imponens & quasi guiture suo ea ĩ
se trahens. in om̃idꝰ equale̾ & discretũ moctã
habere debet. quatmꝰ ad equitatẽ ilsa ꝑue¬
mat. ubi nulla tortitudo ẽ. Nam qm atu
corpus peccat. tãditi anima in corꝑe pecca¬
tis dedito conturbat᷑. & qͣntũ corpus ꝑ absti¬
nentiã in penitentia affligit᷑. tantũ anima
de p̾ntio eterne głe gauidet. qm̃ sic̃ homo
iniciũ oꝑũ suor inspicit. ita ñ finẽ eoꝵ &
merita diigent̾ consideret. Anintia traq
a deo in formã hominis mittit᷑. quatintis
re suo se uienissesentit. idetrco ñ homo
tam in secta aliqua quã in fide recta positꝰ
dm̃ nominat. qm̃ hoc ex bonis utribꝰ ani¬
me sibi insitũ habet. Qtiaꝓpt̃ & tpse nom̃
dei qtierendo in altitudinẽ ascendit. atq
ꝑ quanda leggẽ disciplinã excribrat qua a¬

Expanded text:
praedictum est, existens, significat quod homo praeceppraedictum est, existens, significat quod homo praecepta Dei auribus percipiens, humerisque suis illa fideliter imponens, et quasi gutture suo ea in se trahens, in omnibus aequalem et discretum modum habere debet, quatenus ad aequitatem illam perveniat, ubi nulla fortitudo est. Nam quandiu corpus peccat, tandiu anima in corpore peccatis dedita conturbatur, et quantum corpus per abstinentiam in poenitentia affligitur, tantum anima de praemio aeterinitium operum suorum inspicit, ita etiam finem eorum et merita diligenter consideret. Anima itaque adeo in formam hominis mittitur, quatenus re suo se venisse consentit, idcirco etiam homo tam in secta aliqua, quam in fide recta positus, Deum nominat, quoniam hoc ex bonis viribus animae sibi insitum habet. Quapropter et ipse nomen Dei quaerendo in altitudinem ascendit, atque per quamdam legem disciplinam excribrat, qua i
Abbreviated transcription (Latin):
quasi retro usq ad miciũ cola se reflectit.
Iste namq uires hoc mͦ equales sunt. scili¬
cet qm̃ anima exspirando ñ plus facere in¬
cipit. quã scientia comp̃hendere aut quã
sensu sufferre possit. & sic unantinit᷑ oꝑan¬
tur. quia nulla istaꝵ aliã excedit. quẽ admͦ¬
parit̾ flecma capitis & uentris eiciunt.
in ore honunris unius m̃fure sunt. sic̃ ñ
niger ignis purgationẽ in uindicta dei
faciens. fortisq & albus lucidusq aer u¬
la temꝑando moderans equalis denfitatis
funt. Qd ⁊̃ in m̃sura que ab aure honti¬
nis ad alt̾am aurẽ aretro ꝑ obliquũ capi¬
tis. & a foramntibꝰ auriũ usq ad humeros.
ab humeris qͦq ad finẽ guituris equalit̃
ꝓcedit manifestat᷑. In his gͦ ostendit᷑ qͥd
homo & ia suꝑioribꝰ id ẽ in celestibꝰ & in in¬
ferioribꝰ uidelicet in t̾renis mala tã anime
humeris ad finẽ guituris una m̃stira ut

Expanded text:
quasi retro usque ad initium colli se reflectit. quasi retro usque ad initium colli se reflectit. Istae namque vires hoc modo aequales sunt, scilicet quoniam anima exspirando non plus facere incipit quam scientia comprehendere aut quam sensu sufferre possit, et sic unanimiter operantur quia nulla istarum aliam excedit, quemadmopariter flegma capitis et ventris ejiciunt, in ore hominis unius mensurae sunt, sicut etiam niger ignis purgationem in vindicta Dei faciens, fortisque et albus lucidusque aer illa temperando moderans aequalis densitatis sunt. Quod etiam in mensura, quae ab aure hominis ad alteram aurem a retro per obliquum capitis, et a foraminibus aurium usque ad humeros, ab humeris quoque ad finem gutturis aequaliter procedit manifestatur. In his ergo ostenditur quod homo et in superioribus, id est in coelestibus, et in inferioribus, videlicet in terrenis, mala tam animae humeris ad finem gutturis, una mensura, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gustũ carnis aut sc dm̃ desideriũ anime.
Bonũ aut̃ opus anime quasi pulcherrimũ
edificiũ corã deo & angłis euis ẽ .s masti opꝰ
illiꝰ ueltit edificiũ ex luto factũ & plitrimo
stercore infectũ apparet. Quaꝓpt᷑ & antma
que bona oꝑa facit ab angsis dĩ laudat᷑. ⁊
que mala oꝑa scđm gristũ carnis oꝑat᷑. a lau¬
de repudiat᷑. S & in recta equatiq m̃su¬
ra que a sũmo capitis hominis in ante usq
ad suꝑcilia. & usq in utrãq aurẽ eius. &
retro usq ad iniciũ colli ipsius ẽ.: equalis den¬
sitas elem̃toꝵ cũ sibi adherentibꝰ constitutio¬
nitꝰ designat᷑. Hoc ñ mͦ pares in antina
tres uires sant. id ẽ exsptratio. scientia &
sensus cũ quidꝰ ꝑficit oꝑa sua. P er exspira¬
tionũ enĩ hec incipit quę factre pot̾̃. & hoc
quasi anterior pars capitis ẽ. atq ꝑ scientiã
uelut ad utrãq aurẽ sedilatat. & ꝑ sensũ

Expanded text:
gustum carnis, aut secundum desiderium animae. gustum carnis, aut secundum desiderium animae. Bonum autem opus animae quasi pulcherrimum aedificium coram Deo et angelis est, sed malum opus illius velut aedificium ex luto factum et plurimo stercore infectum apparet. Quapropter et anima quae bona opera facit ab angelis Dei laudatur, et quae mala opera secundum gustum carnis operatur, a laude repudiatur. Sed et in recta aequalique mensura, quae a summo capitis hominis in ante usque ad supercilia, et usque in utramque aurem ejus, et retro usque ad initium colli ipsius est, aequalis densitas elementorum cum sibi adhaerentibus constitutionibus designatur. Hoc etiam modo pares in anima tres vires sunt, id est exspiratio, scientia et sensus, cum quibus perficit opera sua. Per exspirationem enim haec incipit quae facere potest, et hoc quasi anterior pars capitis est, atque per scientiam velut ad utramque aurem se dilatat, et per sensum
Abbreviated transcription (Latin):
mouet᷑ cũ scã oꝑa in exemplis iustor cũ ha¬
bitaculo suo ꝑ ficit. & comp̃hensio ista &
intelligentia ad motionẽ anime se ĩunũ
conuiugunt. ita tit si amina plus comp̃¬
henderet quã intelligere aut mouere pos¬
set. in iniusta m̃sura eẽt. Atq eedẽ utres
in anima hoc mͦ unanunes sunt. nec alia
aliã excedit. Comp̃hensio enĩ anime totũ
corpits cũ om̃ibꝰ appenditiis suis circũdat.
om̃ia scilicet in ipso recta m̃sura mouens
adilla que caro sentiendo & gustando con¬
cupiscit. uelut fabricator edificiũ suũ
hominibꝰ ad habitandũ recte menit᷑. coe¬
pusq ꝑ animã mouet᷑. nec anima omtte¬
re potͣ quin corpus ad diuersa oꝑa moue¬
at. quia intelligit illa que caro concupis¬
cit. qm̃ & cato ꝑ eam uiuit. Et anima u¬
ta existens ⁊̃ iuuens ignis in corꝑe ẽ. corpus
aut̃ factũ opus. & iso se continere ñ ualet.
qui in diabus uiis oꝑet᷑. idelicet atit scd̃m

Expanded text:
movetur, cum sancta opera in exemplis justorum cum hamovetur, cum sancta opera in exemplis justorum cum habitaculo suo perficit; comprehensioque ista et intelligentia ad motionem animae se in unum conjungunt, ita ut si anima plus comprehenderet quam intelligere aut movere posset, in injusta mensura esset. Atque eaedem vires in anima hoc modo unanimes sunt, nec alia aliam excedit. Comprehensio enim animae totum corpus cum omnibus appendiciis suis circumdat, omnia scilicet in ipso recta mensura movens ad illa quae caro sentiendo et gustando concupiscit, velut fabricator aedificium suum hominibus ad habitandum recte metitur, corpusque per animam movetur, nec anima omittere potest, quin corpus ad diversa opera moveat, quia intelligit illa quae caro concupiscit, quoniam et caro per eam vivit. Et anima vita existens etiam vivens ignis in corpore est, corpus autem factum opus, et ideo se continere non valet, quin in duabus viis operetur, videlicet aut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aut̃ ipsa suꝑat᷑. tanc ẽ ut lina que in
defectu ẽ. cuiꝰ circulus umbrosas iudet᷑. xuII.¬
It capite quoq hominis tria suꝑiora elem̃¬
ta designata sunt. scilicet a suꝑficie calua¬
ri usq ad frontẽ lucidus ignis cũ subt̃iori
nigro igne. a fronte aut̃ usq ad extremi¬
tatẽ nasi purus ether. & de naso tisq ad
guitur a quosus aer cũ sibi supposito forti
& albo lucidoq aere. Et loca ista equali
m̃sura ab inuicẽ discreta sunt. quẽa dmͦdu
& densitas suꝑioris ignis cũ nigro igne.
denĩtas ⁊̃ puri etheris nec ñ densitas a quo¬
si aeris cũ forti & albo lucidoq aere equa¬
lis m̃sure existunt. Nam & in anima tres
utres sunt. tudelicet comp̃hensio qua ĩ po¬
tentia dei celestia & terrestria comp̃henoit.
& ĩ telligentia qua plurima intelligit.
cũ ⁊̃ peccata mala ẽẽ nouit. ubi ea ꝑ peni¬
tentiã negligit. ac motio qua inse ubiq

Expanded text:
cum autem ipsa superatur, tunc est ut luna quae in cum autem ipsa superatur, tunc est ut luna quae in defectu est, cujus circulus umbrosIn capite quoque hominis tria superiora clementa designata sunt, scilicet a superficie calvariae usque ad frontem lucidus ignis cum subteriori nigro igne; a fronte autem usque ad extremitatem nasi, purus aether; et de naso usque ad guttur aquosus aer cum sibi subposito forti et albo lucidoque aere. Et loca ista aequali mensura ab invicem discreta sunt, quemadmodum et densitas superioris ignis cum nigro igne, densitas etiam puri aetheris, necnon densitas aquosi aeris cum forti et albo lucidoque aere aequalis mensurae existunt. Nam et in anima tres vires sunt, videlicet comprehensio, qua in potentia Dei coelestia et terrestria comprehendit; et intelligentia, qua plurima intelligit, cum etiam peccata mala esse novit, ubi ea per poenitentiam negligit; ac motio, qua in se ubique
Abbreviated transcription (Latin):
gustũ carnis illa cuĩ carne oꝑat᷑. quia cũ ho¬
mo in peccatis tisq ad tediũ illoꝵ uixerit. ꝑ
uerecundiã anime multociens suꝑata. ab il
lis reuocat᷑. quẽ admͦdũ ñ anima ꝑ naturã
carnis iuincit᷑. & ido etiã quãdui corpus &
anina simul uitiunt. tãdui fortẽ conflictũ
simul habent. qm̃ uñ caro in peccatis delec¬
tat᷑. inde anuna dolet. Et ex hoc malignis
sꝑitibꝰ magna confusio ẽ. quia ipsi in animabꝰ
iustoꝵ penitentiã nũquã delere potuerunt.
cũ ipsi in casu suo ꝓpt̾ magitũ odtã qͦd contͣ
dm habent. nũquã penitendo considerent.
qͥd fecerint. In his enĩ modis anima rotan¬
ditatẽ & equalitatẽ in se ostendit. qm̃ scien¬
tia boni scientie mali repugnat. & scien¬
tia mali scientie boni refistit. Nam alia
ab alia ꝓbat᷑. S scientia boni ut plena
iuna ẽ quando bene oꝑando carnẽ suꝑat:

Expanded text:
gustum carnis illa cum carne operatur, quia cum hogustum carnis illa cum carne operatur, quia cum homo in peccatis usque ad taedium illorum vixerit, per verecundiam animae multturam carnis vincitur, et ideo etiam quandiu corpus et anima simul vivunt, tandiu fortem conflictum simul habent, quoniam unde caro in peccatis delectatur, inde anima dolet. Et ex hoc malignis spiritibus magna confusio est, quia ipsi in animabus justorum poenitentiam nunquam delere potuerunt, cum ipsi in casu suo propter magnum odium quod contra Deum habent, nunquam poenitendo considerent quid fecerint. In his enim modis anima rotunditatem et aequalitatem in se ostendit, quoniam scientia boni scientiae mali repugnat, et scientia mali scientiae boni resistit. Nam alia ab alia probatur. Sed scientia boni ut plena luna est, quando bene operando carnem superat;
Abbreviated transcription (Latin):
sara firmam̃ti demonstrat᷑. quia idẽ captit
rectã m̃sitrã ubiq habet. ut ñ firmam̃tũ
equali ñstra constitutũ ẽ. quatmꝰ ex omiti
parte rectũ circitũ habere possit. & ne ulla
pars eius partẽ alt̾am in iusto mͦ excedat.
Deus enĩ honinẽ scđ̃m sirmam̃tũ plasmatit.
& fortitudinẽ illiꝰ cũ uiribꝰ elem̃toꝵ conforta¬
uit. iiresq ipsoꝵ intĩora hontitis consoli¬
dant. ita ut homo illas suspirando ĩducat.
& emittat. uelut sol qui munsu illaminat
radios suos de se expandit. uũq ad se retͣ¬
hit. Sic ñ rotunditas & equalitas capitis.
hominis designat. qm̃ anima scdm uolun¬
tatẽ carnis oꝑat᷑ in peccatis. & ũtũ in suspi¬
riis eadẽ aninia ad iusticiã se reꝑat. uñ &
in hoc eqrialitas ẽ. quia sicrit in delictis delec¬
tata ẽ. ita & ꝓ illis dolendo se affligit. & hoc
ꝑ uerecundiã habet. Anuna quippe inue¬
recundia stat. nec in peccatis delectat᷑. s ꝑ

Expanded text:
em caput rectam mensuram ubique habet, ut etiam firmamentum aequali mensura constitutum est, quatenus ex omni parte rectum circuitum habere possit, et ne ulla pars ejus partem alteram injusto modo excedat. Deus enim hominem secundum firmamentum plasmavit, et fortitudinem illius cum viribus elementorum confortavit, viresque ipsorum interiora hominis consolidavit, ita ut homo illas spirando inducat et emittat, velut sol qui mundum illuminat radios suos de se expandit, iterumque ad se retrahit. Sic etiam rotunditas et aequalitas capitis hominis designant quoniam anima secundum voluntatem carnis operatur in peccatis, et iterum in suspiriis eadem anima ad justitiam se reparat; unde et in hoc aequalitas est, quia sicut in delictis delectata est, ita et pro illis dolendo se affligit, et hoc per verecundiam habet. Anima quippe in verecundia stat, nec in peccatis delectatur, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ in igne. & aĩa spiraculũ ẽ a deo in
hominẽ missũ. qͥd indeficiens & racionale
ẽ. n sic̃ ignis sine ardore ignis ñ eẽt. ita
& aninia fine racionalitate intelligibi¬
tis ñ ẽẽt. cũ cetera creatura irracionalis
uelut uentꝰ ꝑtranseat. quia fsamans ig¬
nis ñ ẽ. Nam racionalitas animã cũ scien¬
tia udiq ducit. nille modis ea confideran¬
do ⁊ cognoscendo que homo facit. uñ ꝯ̃
cũ ipsa anima bonũ inscientia sua intel¬
ligit. in gaudio sic̃ sol ardet ⁊ celestis ẽ.
Si tam̃ in hoc ardore celestiũ anima semꝑ
manere ñ pot̃. qm̃ caro hominis deficeret.¬

Expanded text:
lumen in igne; et anima spiraculum est a Deo in lumen in igne; et anima spiraculum est a Deo in homine missum, quod indeficiens et rationale est, et sicut ignis sine ardore ignis non esset, ita et anima sine rationalitate intelligibilis non esset, cum caetera creatura irrationalis velut ventus pertranseat, quia flammans ignis non est. Nam rationalitas animam cum scientia ubique ducit, mille modis ea considerando: et cognoscendo quae homo facit, unde etiam cum ipsa anima bonum in scientia sua intelligit, in gaudio sicut sol ardet, et coelestis est. Sed tamen in hoc ardore coelestium anima semper manere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fronte ad oculos extendit᷑. suꝑiorẽ ignẽ
notat sub quo sol ardet. caiꝰ ignis cũ lem
humiditate aquiosi aeris ꝑmixtus ẽ: iseq
humor punctũ ẽ solis ꝑ qͦd ille termrnti
loci fiti iransire ñ pot᷑ & humor iste ꝑ
paritatẽ etheris ad sose ascendens ardorẽ
alliꝰ mitigat. ne ea que int̾ra sunt nmio
feruore suo confumat. Sic ⁊ anima sci¬
entiã & racionalitatẽ cũ manifesta uere¬
ctindia & salubri circũspectione inse ha¬
bens. potentiã dei ostendit. sub qua forti¬
tudo illa ẽ que felicia suspiria mentibꝰ
fideliũ hominũ immittit. & eade suspi¬
ria uidiciũ fortitudinis dei retinent. ne
in multa seueritate se demonstrent. atq
ꝑ uerã penitentiã eiusdẽ fortitudinis ex¬
amuniationẽ ita deliniunt. ut peccata
hontinis quando ille peratet obliuioni
tradat. S & quẽ ad mͦdũ uentꝰ ignẽ
ardere facit ita & racionalitas animã
hominis mouet ⁊ illuminat. Raciona¬
litas enĩ in anima ẽ quasi uentus. ⁊ qͣsi

Expanded text:
cum fronte ad oculos extenditur, superiorem ignem notat, sub quo sol ardet, cujus ignis cum leni humiditate aquosi aeris permistus est, idemque humor punctum est solis, per quod ille terminum loci sui transire non potest; et humor iste per puritatem aetheris ad solem ascendens ardorem illius mitigat, ne ea quae in terra sunt nimio fervore suo consumat. Sic et anima scientiam et rationalitatem cum manifesta verecundia et salubri circumspectione in se habens, potentiam Dei ostendit, sub qua fortitudo illa est quae felicia suspiria mentibus fidelium hominum immittit; eademque suspiria judicium fortitudinis Dei retinent, ne in multa severitate se demonstret, atque per veram poenitentiam ejusdem fortitudinis examinationem ita deliniunt, ut peccata hominis quando ille poenitet oblivioni tradat. Sed et quemadmodum ventus ignem ardere facit, ita et rationalitas animam hominis movet et illuminat. Rationalitas enim in anima est quasi ventus, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
istant. Cũ enuĩ anima ꝑ corpꝰ coacta masũ
cũ ipso oꝑat᷑. tc̃ uirtus ipsiꝰ luce ueritatis
carens obtenebrat᷑: s cũ deiñ in peccatis se
grauari senserit. contͣ noluntatẽ carnis se
sursũ tollit carnẽ affligendo. & quęq mala
oꝑa ipsi imꝓperando. Sicq lux beatittidi¬
nis nocte peccatoꝵ suꝑata exorit᷑. ita ut ꝑ
airimã mala scientia cũ carne suꝑet᷑. &
caro impenitentia ⁊ em̃datione prauor oꝑũ

Expanded text:
istant. Cum enim anima per corpus coacta malum istant. Cum enim anima per corpus coacta malum cum ipso operatur, tunc virtus ipsius luce veritatis carens obtenebratur; sed cum deinde in peccatis se gravari senserit, contra voluntatem carnis se sursum tollit carnem affligendo, et quaeque mala opera ipsi improperando. Sicque lux beatitudinis nocte peccatorum superata exoritur, ita ut per animam mala scientia cum carne superetur, et caro in poenitentia et emendat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra illius ad honestatẽ imbitit qm̃ iures
eiꝰ ꝑ fortitudinẽ potestatis dei intinũ coadu¬
nate sunt. S. cũ eadẽ fortittido antmã hoc
mͦ roborat. dominio illiꝰ totũ corpꝰ hominis
seruire facit. ita ut illud lacrias cũ gemi¬
tibꝰ multociens educat. & tunc ipsũ homi¬
nẽ in tanta huntilitate & quiete ꝯtinet. ut
& i scłaribꝰ ⁊ in sꝑitalidꝰ se regere ualeat. ĩ
om̃ibꝰ bonis dicent᷑ instructꝰ. Unde ⁊̃ amma
ipsiꝰ ꝑ bonũ studiũ ueliit in die bona oꝑan¬
do i altũ ascendit. s dñ ꝯcupiscentie car¬
nis ꝯsentiendo suꝑat᷑. qͣsi in nocte sopore de¬
primit᷑. nc̃ quidẽ fortitudine se mimiens.
tĩc aut̃ defidiã sidi coniungens. Per bonã
tiãq studiũ uelut dies ẽ om̃ia ꝯsiderando
ꝑ desidiã u̾ quasi nox nichil p̾uidendo.s
sic̃ nox ꝑ lunã aliquando illuminat᷑. & ea
subtracta ĩtũ obtenebrat᷑. sic oꝑa homnus
ꝑmixta st̃. ita ut nc̃ lticida. nc̃ obscitra ex¬

Expanded text:
s per fortitudinem potestatis Dei in unum coadunatae sunt. Sed cum eadem fortitudo animam hoc modo roborat, dominio illius totum corpus hominis servire facit, ita ut illuc lacrymas cum gemitibus multoties educat, et tunc ipsum hominem in tanta humilitate libus se regere valeat, in omnibus bonis decenter instructus. Unde etiam anima ipsius per bonum studium velut in die bona operando in altum ascendit; sed dum concupiscentiae carnis consentiendo superatur, quasi in nocte sopore deprimitur, nunc quidem fortitudine se muniens, nunc autem desidiam sibi conjungens. Per bonum namque studium, velut dies est omnia considerando, per desidiam vero quasi nox nihil praevidendo; sed sicut nox per lunam aliquando illuminatur, eaque subtracta iterum obtenebratur, sic opera hominis permista sunt, ita ut nunc lucida, nunc obscura ex
Abbreviated transcription (Latin):
illustrat᷑. ita ⁊̃ ꝑ eundẽ sufflatũ om̃ia suꝑio¬
ra spiramina temꝑant᷑ ⁊ ꝓductnt᷑. Similit̃
ꝑ exempla tustoꝵ conpunctio infideli hontine
aliqnͣdo exorit᷑. que illi uiriditatẽ bonoꝵ oꝑũ
& ariditatẽ maloꝵ infert. uidelicet cũ quiasi

Expanded text:
illustratur, ita etiam per eumdem sufflatum omnia superioillustratur, ita etiam per eumdem sufflatum omnia superiora spiramina temperantur et producuntur. Similiter per exempla justorum compunctio in fideli homine aliquando exoritur, quae illi viriditatem bonorum operum et ariditatem malorum infert, videlicet cum
Abbreviated transcription (Latin):
& temꝑantia odorẽ beatitudinis recipiens.
⁊ considerans oꝑa fidiliũ que tam boniis ĩ¬
sistendo ꝙͣ. amaliꝰ ꝑ penitñtiã d̾sistñdo ꝑfictũt pi
tente dei cõmittit ne ꝑ unmoderationẽ dis¬
soluant᷑. quia ꝑ temꝑ antiã boni odoris sci¬
entia hominis purgata ipsũ in bonis uͥq
robristũ redait. Denitentia quippe ueris
gemitibꝰ multociens subleuat᷑. ubi uera ⁊
scã uerba edificatione fideliũ ꝓferunt᷑.
Uirtus enĩ recte moderationis in his cẽ de¬
bet. quatinꝰ om̃ia oꝑa sua homo bene dis¬
ponat. ⁊ se ad celestia iusto intuitu ita at¬
ut in aquoso aere quida sufflatus ẽ qui cũ
humiditate roris suꝑ terrã descendens.
iuriditatẽ & ariditatẽ fructuũ temꝑat.
inestate scilicet uiriditatẽ. in hieme uͦ ari¬
ditatẽ: & ut ꝑflatũ istũ fructus terre
iures recipiunt. ita ⁊ ꝑ os hominis totus ho¬
mo pascit᷑ & sic̃ ꝑ splendorẽ solis mundus

Expanded text:
et temperantia odorem beatitudinis recipiens, et temperantia odorem beatitudinis recipiens, et considerans opera fidelium, quae tam bonis insistententiae Dei committit, ne per immoderationem dissolvantur, quia per temperantiam boni odoris scientia hominis purgata, ipsum in bonis ubique robustum reddit. Poenitentia quippe veris gemitibus multoties sublevatur, ubi vera et sancta verba aedificatione fidelium proferuntur. Virtus enim rectae moderationis in his esse debet, quatenus omnia opera sua homo bene disponat, et se ad coelestia justo intuitu ita atut in aquoso aere quidam sufflatus est, qui cum humiditate roris super terram descendens, viriditatem et ariditatem firiditatem, in hieme vero ariditatem; et ut per sufflatum istum fructus terrae vires recipiunt, ita et per os hominis totus homo pascitur; et sicut per splendorem solis mundus
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ elem̃ta int̾csu cõmota. humore & fumo
insuꝑiordꝰ multociens expurgant᷑. Purus
enĩ ether humiditate a quosi aeris ut p̃fa¬
tũ ẽ ꝑfundit᷑. quẽ adm̾sũ penitentia oꝑibꝰ n
exemplis iustoꝵ illuminat᷑. & ut auditus
auriũ uerba scientie capit in quas uerba eiꝰ
sonant. Flatus quoq odoris & humiditas
racionalitatis oris in unũ se contungunt.¬
& madisu humoiẽ habent. & sic̃ ⁊̃ aqua
fluit & sonat. & humditate sua totam
terrã ꝑfundit. sunilit ⁊ aquosus aer su¬
ꝑiora elem̃ta humectat. Spiramen etiã
anme rectũ iter ꝑ nasũ & ꝑ os habet. qͦd
extra termurũ suũ tec ascendit nec des¬
cendit. sic̃ & idẽ aquosus aer itinera sua
ut positus ẽ tenit. Hec ñ designant. qͦd
anima dono dei in homine tacta cũ discre¬
tiuo intellectu boni odoris intente gustat.
exempla uistoꝵ. que illi uerbori utridita¬
te auditus alioꝵ inftderat. interna cordis

Expanded text:
eadem elementa interdum commota, humore et fumo eadem elementa interdum commota, humore et fumo in superioribus multoties expurgantur. Purus enim aether humiditate aquosi aeris, ut praefatum est, perfunditur, quemadmodum poenitentia operibus et exemplis justorum illuminatur, et ut auditus aurium verba scientiae capit, in qua verba ejus sonant. Flatus quoque odoris et humiditas rationalitatis oris in unum se conjungunt, madidumque humorem habent; et sicut etiam aqua fluit et sonat, et humiditate sua totam terram perfundit, similiter et aquosus aer superiora elementa humectat. Spiramen etiam animae rectum iter per nasum et per os habet, quod extra terminum suum nec ascendit nec descendit, sicut et idem aquosus aer itinera sua ut positus est tenet. Haec etiam designant, quod anima dono Dei in homine facta, cum discretivo intellectu boni odoris intente gustat exempla justorum, quae illi verborum viriditate auditus aliorum infuderat, interna cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitate inherere facit. Xxxuiiii.¬
sibi subposito forti ⁊ albo lucidoq aere p̾monstt᷑o na¬
sus hominis aerẽ qui aquas mouet significat.
os uͦ in racionalitate humiditatẽ e&ꝵ demon¬
strat. aures aut̃ strepitũ & sonũ ipsqꝵ aquaꝵ
manifestant. que ꝑ uentũ aquosi aeris & ꝑ
eleuationẽ nubiũ conuenient̃ inundant.
Nam auditu auris int̾iora hominis concati¬
unt᷑. sic̃ & sono suꝑioꝵ aqua elem̃ta pene¬
trant᷑. & humore os racionalitatis ꝑftindit᷑.
uelut humiditate eaꝵ dẽ aquaꝵ suꝑiora hu¬
mectant᷑ ne ariditate consumant᷑. atq o¬
dore nares replent᷑. sic̃ & aere eedẽ aque cõ¬
mouent᷑. Qa aut̃ nasus sursũ ad suꝑiora
in longitudine tendit. hoc ẽ q̃d aer iste qui
aquosus ẽ in puritatẽ suꝑioris etheris. & ĩ
ardorẽ suꝑioris ignis humoies suos tͣnͣsinit¬
tit. & ab eis temꝑam̃tũ fortitu dinis ne dif¬
fluendo dissipet᷑ aut dissoluat᷑ recipit.

Expanded text:
prosperitate inhaerere facit. prosperitate inhaerere facit. sibi supposito forti et albo lucidoque aere praemonstrato, nasus hominis aerem qui aquas movet significat; os vero in rationalitate humiditatem earum demonstrat, aures autem strepitum et sonum ipsarum aquarum manifestant, quae per ventum aquosi aeris et per elevationem nubium convenienter inundant. Nam auditu auris interiora hominis concutiuntur, sicut et sono superiorum aquarum elementa penetrantur, et humore os rationalitatis perfunditur, velut humiditate earumdem aquarum superiore humectantur, ne ariditate consumantur, atque odore nares replentur, sicut et aere eaedem aquae commoventur. Quod autem nasus sursum ad superiora in longitudine tendit, hoc est quod aer iste qui aquosus est in puritatem superioris aetheris et in ardorem superioris ignis humores suos transmittit, et ab eis temperamentum fortitudinis ne diffluendo dissipentur aut dissolvantur recipit.
Abbreviated transcription (Latin):
recipit. in hoc illis subueniens ne in nimictate
igniũ suꝑhabundent. & dũ in detrim̃to ẽ
ignes suos stellis ñ aut̃ soli infundit. qm̃ il
le uelut princeps existens in uno statu sem¬
ꝑ ẽ. Hoc qͦq mͦ aninia constantiã & sectirita¬
tẽ in homine ad timorẽ dñi mutit. que qͣsi
uia illiꝰ sint. quia dũ homo dm timet. int̾¬
du ꝓsꝑitas inĩtsu qͦq aduersitas ei occurrit.
in quidꝰ eũ recte icedere oportet. ita ut nec
de ꝓsꝑitate eleuet᷑. nec de aduersitate obpͥ¬
nat᷑. Uñ & cũ sꝑu fortitudinis minit᷑. se
robustũ in om̃ibꝰ ostendit. Uirtutes enĩ iste
ꝓtectionẽ intentioni hominis faciunt. quẽ ad¬
mͦdũ timor dñi fundam̾̃tũ & sotitũ aliatũ
uirtutũ ẽ. qm̃ cũ ipse fortitadine induit᷑ ce¬
teras uirtutes ad se colligit. easq & fortiudine
⁊ timore munitas ostendit. ubi hominẽ ce¬
iestibꝰ desideriis tam iaduersitate quã in

Expanded text:
recipit, in hoc illis subveniens, ne in nimietate recipit, in hoc illis subveniens, ne in nimietate ignium superabundent; et dum in detrimento est, ignes suos stellis non autem soli infundit, quoniam ille velut princeps existens, in uno statu semper est. Hoc quoque modo anima constantiam et securitatem in homine ad timorem Domini mittit, quae quasi via illius sint, quia dum homo Deum timet, interdum prosperitas, interdum quoque adversitas ei occurrit, in quibus eum recte incedere oportet, ita ut nec de prosperitate elevetur, nec de adversitate opprimatur. Unde et cum spiritu fortitudinis munitur, se robustum in omnibus ostendit. Virtutes enim istae protectionem intentioni hominis faciunt, quemadmodum timor Domini fundamentum et scutum aliarum virtutum est, quoniam cum ipse fortitudine induitur, caeteras virtutes ad se colligit, easque et fortitudine et timore munitas ostendit, ubi hominem coelestibus desideriis tam in adversitate quam in
Abbreviated transcription (Latin):
ulla parte inquiete ẽ. Hȩc ñ designant qͥd ad
intentionẽ hominis quilibet sensus ipsiꝰ decli¬
nat. sic̃ ⁊ uirtutes ad correctionẽ ipsiꝰ festinãt
cũ hoc adeo poposcerit. Quo enĩ intentio ho¬
minis eũ ducit. illuc qͦq & sensus suos dirigit.
s tam̃ cogitationes cordis ipsiꝰ quãdui i occul¬
to manent nesciunt᷑. Sic ñ nec eua cñ a dia¬
bolo decepta ẽ. calliditatẽ illiꝰ nouit. qmͣ ille
se totũ ita obtexerat ut dolus ipsius a primo
parente uideri ñ posset. Uñ ⁊ omnẽ nrundu
in malo euertit. quia nichil boni in se habuit.
Suꝑcilia uͥ hominis itinera xXXUIII.¬
uine declarant. uã scuicet alterã qua adre¬
staurationẽ sui sub sose uadit. alt̾am aut̃ quia
a sole incensa recedit. Et suꝑcilia defensio &
munuñtũ ocułoꝵ sunt. uelut & luna tutam̃
& nutrĩtũ stellaꝵ ẽ. quia su asole incensa
crescere incipit. ignẽ tam a stellis quã a sole

Expanded text:
ulla parte in quiete est. Haec etiam designant, quod ad ulla parte in quiete est. Haec etiam designant, quod ad intentionem hominis quilibet sensus ipsius declinat, sicut et virtutes ad correctionem ipsius festinant, cum hoc a Deo poposcerit. Quo enim intentio hominis eum ducit, illuc quoque et sensus suos dirigit, sed tamen cogitationes cordis ipsius quandiu in occulto manent nesciuntur. Sic etiam nec Eva cum a diabolo decepta est, calliditatem illius novit, quoniam ille se totum ita obtexerat, ut dolus ipsius a primo parente videri non posset. Unde et omnem mundum in malo evertit, quia nihil boni in se habuit.cilia vero hominis itinera lunae declarant, viam scilicet alteram, qua ad restaurationem sui sub solem vadit, alteram autem, qua a sole incensa recedit. Et supercilia defensio et munimentum oculorum sunt, velut et luna tutamen et nutrimentum stellarum est, quia dum a sole incensa crescere incipit, ignem tam a stellis quam a sole
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & ꝑ iusũ oculoꝵ auditus. odoratris. racio¬
nalitasq oris. & tactus regunt᷑ ⁊ cognoscunt᷑.
sic utiq ut sciat᷑ uel quid sint. uel qͣm sint:
sic̃ ⁊ ꝑ solẽ ac lunã & ꝑ stellas om̃is constitutio
firmam̃ti regit᷑ ⁊ illuminat᷑. Homo enĩ ꝑ
oculos uidet. que cũ sapientia cognoscit.: &¬
eadẽ ꝑ auditũ. odoratũ. ⁊ ꝑ gustũ capit.¬
Qte aut in pectore suo congregat. ea ꝑ scientiã
scit: s ea ꝑ octlos ñ uidet. ⁊Iam & serpen¬
timuis dolus occultus erat qui se tune manifes¬
tauit cũ etiã primo int̾rogauit qͦd ille nescie¬
bat. eamq decepit. qm̃ ipsa sine dolo fuit. Is¬
tud miciũ in primo originali peccato ꝑ decip¬
tionẽ diaboli exortũ ẽ: ipsũq ẽ quasi nebula
que de nociuo aere surgit. totã terrã obtegens.
ne purus dies inspici possit. & que oꝑa sapien¬
tie quasi dedignando corrodit. Sic quoq do¬
lus nec iocunditatẽ nec gaudiũ habet. nec in

Expanded text:
Sed et per visum oculorum, auditus, odoratus rationalitasque oris et tactus reguntur et cognoscuntur, sic utique ut sciatur vel quid sint, vel quomodo sint, sicut et per solem ac lunam et per stellas omnis constitutio firmamenti regitur et illuminatur. Homo enim per oculos videt, quae cum sapientia cognoscit, eademque per audituQuae autem in pectore sua congregat, ea per scientiam scit, sed ea per oculos non videt. Nam et serpentinus dolus occultus erat, qui se tunc manifestavit, cum Evam primo interrogavit quod illa nesciebat, eamque decepit, quoniam ipsa sine dolo fuit. Istud initium in primo originali peccato per deceptionem diaboli exortum est, ipsumque est quasi nebula quae de nocivo aere surgit, totam terram obtegens, ne purus dies inspici possit, et quae opera sapientiae quasi designando corrodit. Sic quoque dolus nec jocunditatem, nec gaudium habet, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
at qui similis deo ẽẽ uoluit. & ꝑ hoc apar¬
te aquilonis seꝑat᷑. qͦd sine bonũ siue ma¬
su oꝑet᷑ dm̃ se ñ nominat. s a deo crea¬
tã ꝑ racionalitatẽ cognoscit. Ipsa quoq
terrent̃ nas suũ mudtociens docet. ut
oꝑa que celestia sunt faciat. it̾umq con¬
cupiscentiis carnis consentit. de quibꝰ se
ĩtũ extoiquens uas suũ affligit. cũ ad officia
sua ascendit om̃ia mala in eodẽ uase suo
ꝑ penitentiã excribrans. sic̾ ordeũ a triti¬
co eicit᷑. Hȩc anime oꝑa sunt. qm̃ quando
illa donũ oꝑat᷑. c̃ quasi sol cã in meridie

Expanded text:
at, qui Deo similis esse voluit, et per hoc a parat, qui Deo similis esse voluit, et per hoc a parte aquilonis separatur, quod sive bonum sive malum operetur, Deum se non nominat, sed a Deo creaturam per rationalitatem cognoscit. Ipsa quoque terrenum vas suum multoties docet ut opera quae coelestia sunt faciat, iterum concupiscentiis carnis consentit, de quibus se iterum extorquens, vas suum affligit, cum ad officia sua ascendit, omnia mala in eodem vase suo per poenitentiam excribrans, sicut hordeum a tritico ejicitur. Haec animae opera sunt, quoniam quando illa bonum operatur, est quasi sol cum in
Abbreviated transcription (Latin):
Sol ñ nigra nube odscuratus atq xXx.X.
siugare & conitru. u mmietate pluinaꝵ
obrritus ñ apparet. s ilis oñtibꝰ cessantibꝰ
it̃um lunĩ suũ effundit. in hoc animã ho¬
minis demonstrans. quia cũ illa ꝑ corpꝰ
ita premit᷑. ut scm concupiscentias car¬
nis oꝑct᷑. racionalitatis lum̃ in ipsa ob nubi¬
lat᷑. qm̃ ira sicut fulgur. & auaricia ue¬
lut tonitrus & illicita carnis desideria
quẽ admͦ du minietates plituriax funt. S
cũ detñ ꝑ penitentiã ab his se purgauerit.
it̾um in claritate ueri luminis illustrat᷑.
sperando qͦd liderari & saluari possit. Ra¬
cionalitatẽ itaq anima gespitat. uelut ig¬
nis scintillas emitit. & ꝑ eam celestia &
t̾restria discernit. Qnappt̾ ñ si corpus ꝑ
eam ita suꝑat᷑. ut iusta &e bona oꝑa oꝑet᷑.
de eterna uita gaudebit. nel si hoc ñ ꝑ
corpus obprimitur. quatinꝰ bona negli¬
gens id qͦd masu ẽ faciat semetipsã tarta¬
reis locis immittit. Diabolũ qͦq repudi¬

Expanded text:
Sol etiam nigra nube obscuratus, atque fulgure et tonitru, et nimietate pluviarum obrutus non apparet, sed illis omnibus cessantibus iterum lumen suum effundit, in hoc animam hominis demonstrans, quia cum illa per corpus ita premitur, ut secundum concupiscentiam carnis operetur, rationalitatis lumen in ipsa obnubilatur, quoniam ira sicut fulgor, et avaritia velut tonitrus, et illicita carnis desideria, quemadmodum nimietates pluviarum sunt. Sed cum deinde per poenitentiam ab his se purgaverit, iterum in claritate veri luminis illustratur, sperando quod liberari et salvari possit. Rationalitatem itaque anima exspirat, velut ignis scintillas emittit, et per eam coelestia et terrestria discernit. Quapropter etiam si corpus per eam ita superatur, ut justa et bona opera operetur, de aeterna vita gaudebit; vel si hoc modo per corpus opprimitur, quatenus bona negligens id quod malum est faciat, semetipsam tartareis locis immittit. Diabolum quoque repudi