comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expecto: Augu. En hoc mnter nos cõueĩt
nisi uicio miserũ nõ esse nec fieri iam q̃d
uerbis opus est iffran. Quia multos michi¬
uidisse uideor: inter quos et me ixm̃ nichil
molestius ferentes quam ꝙ uiciorũ ingum
non liceret excuttere: quãius ad id per
omnñe uitã sũnus uerib interent᷑. quã obrẽ
stãte licet stoitoꝵ sentencia tollerari potest:
multos muitos ac dolentes optantesq cõtra¬
riũ esse miserrimos. Augu. Aliquãtulũ
enagati sumus: sed iam sensim ad p̾mordia
nostra reuertimr insi forte unde decessera¬
mus oblitus es. Fran. Obliuisti ceperã. sed
incipio recordari. Angu. Id agers tecum
instituerã ut ostenderẽ ad euadendũ huius
uite mortalitatis augustias: actollendoq sese
alciũs. primũ ueluti gradũ obtinere medi¬
tacionẽ mortis humaneq miserie. secũdĩ
uero desideriũ uehemẽs: studiũq surgẽdi
Iͥbus exactis ad id quo nostia suspirat ĩten¬

Expanded text:
expecto. Si hoc inter nos convenit: expecto. Si hoc inter nos convenit: nisi vitio miserum non esse neque fieri, iam quid verbis opus est? Quia multos vidisse michi videor, inter quos et me ipsum, nichil molestius ferentes quam quod vitiorum iugum non liceret excutere, quamvis ad id per omnem vitam summis viribus niterentur. Quam ob rem, stante licet stoicorum sententia, tolerari potest multos invitos ac dolentes optantesque contrarium esse miserrimos. Aliquantulum evagati sumus, sed iam sensim ad primordia nostra revertimur, nisi forte unde discesseramus oblitus es. Oblivisci ceperam, sed incipio recordari. Id agere tecum institueram, ut ostenderem, ad evadendum huius nostre mortalitatis angustias ad tollendumque se se altius, primum veluti gradum obtinere meditationem mortis humaneque miserie; secundum vero desiderium vehemens studiumque surgendi; quibus exactis ad id, quo vestra suspirat inten
Abbreviated transcription (Latin):
et a niltis sepe ualidissiis racionib demõ¬
stratum est. cõsequentissimũ est: ut nichil
qͣ isi uirtutis oppositũ a felicitate Dim̃o¬
ueat. quod quale sit: insi prorsus obtor¬
puisti : me licet tardente recordaris. fran.¬
Recordor eq̃dem. ad stoitorũ precepta me
reuocas populoꝵ opmionib aduersa: et
ueritati propinqͥora quam usui. Augii. O
te ommiũ infelicem. Si ad ueritatis inqͥsicio¬
nem per nulgi de liramenta contendis. aut
retis ducib ad lutẽ te ꝑuentuꝵ esse cõfidis
calcatũ publite callẽ fugias oportet: en
alciora suspiraus: pancissimorũ signatum
uestigũs iter arripias. ut poetitũ illud au¬
dire mercaris. Macte noua uirtute puer
sit itur ad astia. Ffran. Utmam id michi cõ¬
tingere posset auteqͣ moriar. Sed perge q̃so
neq eñĩ prorsus depuduit: et stoitoꝵ seu¬
tencias publicis errorib preferendas esse
nõ dubito. quod autẽ hic persuadere uelis

Expanded text:
et a multis sepe validissimis rationibus demonet a multis sepe validissimis rationibus demonstratum est, consequentissimum est ut nichil quoque nisi virtutis oppositum a felicitate dimoveat, quod quale sit, nisi prorsus obtorpuisti, me licet tacente recordaris. Recordor equidem; ad stoicorum precepta me revocas, populorum opinionibus aversa et veritati propinquiora quam usui. O te omnium infelicem, si ad veritatis inquisitionem per vulgi deliramenta contendis, aut cecis ducibus ad lucem te perventurum esse confidis. Calcatum publice callem fugias oportet et ad altiora suspirans paucissimorum signatum vestigiis iter arripias, ut poeticum illud audire merearis: macte nova virtute puer: sic itur ad astra. Utinam id michi contingere possit, antequam moriar! Sed perge, queso; neque enim prorsus depuduit, et stoicorum sententias publicis erroribus preferendas esse non dubito. Quid autem hinc persuadere velis,
Abbreviated transcription (Latin):
Multa post hoc: nũt unũ illoꝵ ĩdignor
quod fieri quemquã uel esse miserũ suspi¬
caris inuitum. Iran. Erubestere desii. quid
enĩ hoc uero uerius ex cogitari potest. aut
qͥs tam ignarus rerum humanarũ tamq ab
ommi mortaliũ cõmercio segregatꝰ est. qui
nõ intelligat egestatem: dolores: ignomuu¬
am: Deniq morbos : ac mortem: aliceq huius
generis quae putant᷑ esse miserrima. muitis
accidere plerũq uolentibus autẽ nĩquã
Ex quo uerũ sit miseriã propriã et nouisse
et odisse facilimum depulisse. non ita ꝙ
prima nostri duo arbitrii tercĩ hoc sit in
potestate fortune. Angu. Erroris uemam
uerecũdia merebat᷑ Impndencie autẽ iras¬
cor grauius quã eriori. quomã eñ omnes
ille tibi philosophice sanctissimeq uoces ex¬
ciderũt. nemurẽ hus que paulo aute nou¬
nabas miserũ fieri posse. Nam si sola uectꝰ
aminũ felicitat. quod et a Muarco Tullio.

Expanded text:
Multa post hac; nunc unum illud indignor, Multa post hac; nunc unum illud indignor, quod fieri quenquam vel esse miserum suspicaris invitum. Erubescere desii. Quid enim hoc vero verius excogitari potest? aut quis tam ignarus rerum humanarum tamque ab omni mortalium commercio segregatus est, qui non intelligat egestatem, dolores, ignominiam, denique morbos ac mortem aliaque huius generis, que putantur esse miserrima, invitis accidere plerunque, volentibus autem nunquam? Ex quo verum fit miseriam propriam et novisse et odisse facillimum, depulisse non ita; quod prima duo nostri arbitrii, tertium hoc sit in potestate fortune. Erroris veniam verecundia merebatur; impudentie autem irascor gravius quam errori. Quomodo enim, amens, ille tibi philosophice sanctissimeque voces exciderunt: "neminem his, que paulo ante nominabas miserum fieri posse?". Nam si sola virtus animum felicitat, quod et a Marco Tullio
Abbreviated transcription (Latin):
lib amomicionib indigere. Et profecto
si illas philosophorũ ueras saluberruasq
sententias : quas mecũ sepe relegisti. me¬
morie cõmendasses. Si et cũ bona uenia
loqui sinas tibi non aliis laborasses. et
lectionẽ tot uoluminũ ad uite tue regulã
non ad uentosum nulgi plausum: et mane
iactanciã traduxisses tam inisula et tam
rudia ista non diceres. fran. Quid pares
ignoro. Iam nũt̃ tamen frontẽ mec̃ rubor
nuasit: experiorq ꝙ pedagogis obuirgã¬
tibus pueri solent. Ut enĩ illi aute quã
admissi crminis nomen audiant : multa se
deliquisse memorãtes: prima castigatoris
uoce cõfundũt᷑. Sit ego ignorãcie et
erroꝵ michi constuis multorũ. et si nõ¬
dum intelligo quorsum tua pergit oratio.
quia tamen nichil miche non obici posse
persencio : quando furem sermoiis erubur
fare autẽ a percius queso: qͥd hoc est
quod in me satis mordaciter arguisti: Augu.¬

Expanded text:
libus admonitionibus indigere. Et profecto libus admonitionibus indigere. Et profecto si illas philosophorum veras saluberrimasque sententias, quas mecum sepe relegisti, memorie commendasses; si, ut cum bona venia loqui sinas, tibi non aliis laborasses, et lectionem tot voluminum ad vite tue regulam, non ad ventosum vulgi plausum et inanem iactantiam traduxisses, tam insulsa et tam rudia ista non diceres. Quid pares ignoro. Iam nunc tamen frontem meam rubor invasit, experiorque quod, pedagogis obiurgantibus, pueri solent. Ut enim illi, antequam admissi criminis nomen audiant, multa se deliquisse memorantes, prima castigatoris voce confunduntur; sic ego, ignorantie et errorum michi conscius multorum, etsi nondum intelligo quorsum tua pergat oratio, quia tamen nichil michi non obici posse presentio, ante finem sermonis erubui. Fare autem apertius, queso: quid hoc est, quod in me satis mordaciter arguisti?
Abbreviated transcription (Latin):
sese mistros fateant᷑. conseques si q̾dem ẽ
et bonoꝵ cumulatissimus a ceruuis felices
facit. Et quitqͥd inde decesserit pro ea
parte necesse est efficiat mͥfelices. haut
miserie sarcuiam onmes quidem dexouere
uoluisse: rarissumm autem potuisse notissimũ
est. Quam multi enĩ sunt quos uel torꝑis
aduersa ualitudo: uel caroꝵ mors: uel
carter: nel exiliũ: uel paupertas porpe¬
tius premnt angoribus. Aliaq huismodi
generis. que sient enumerare longum est
sit tollerare difficile atq miserrinũ
quar quãius suit pacientibus ꝑmolesta
tamen Cut uides / abiecisse non licet. Du¬
bitari igitur medio indicio nõ potest. quin
multi quidã inuiti nolentesq suit misera.¬
Augn. Longius reuocandus es. Et quod
usur euenit uagis tardioribusq muẽciũculis
se̾pius aprimis elementis dicendoꝵ series
retexenda est. Prouectioris te qͦdẽ ingem
arbitrabar. nec putabam adhuc tam ꝓuere¬

Expanded text:
se se miseros fateantur consequens est. Siquidem se se miseros fateantur consequens est. Siquidem et bonorum cumulatissimus acervus felices facit, et quicquid inde decesserit pro ea parte necesse est efficiat infelices. Hanc miserie sarcinam omnes quidem deponere voluisse, rarissimos autem potuisse, notissimum est. Quam multi enim sunt, quos vel corporis adversa valitudo, vel carorum mors, vel carcer, vel exilium, vel paupertas, perpetuis premit angoribus, aliaque huius generis, que sicut enumerare longum est, sic tolerare difficile atque miserrimum; que, quamvis sint patientibus permolesta, tamen, ut vides, abiecisse non licet. Dubitari igitur meo iudicio non potest quin multi quidem inviti nolentesque sint miseri. Longius retro revocandus es et, quod usu evenit vagis tardioribusque iuvenculis, sepius a primis elementis dicendorum series retexenda est. Provectioris te quidem ingenii arbitrabar, nec putabam adhuc tam pueri
Abbreviated transcription (Latin):
me atq horrere dicebam Iextirpare intimui.
auglerior. longior est querela egensqz uer¬
boꝵ pluriũ. Ea ergo si libet in tempus aliud
dilãta. Dum cercior ad sequẽtia proficistor
aliquãtisper in precedentib nimoremur.¬
Augu. Tarditati tue mos gerendus ẽ ubitũq
igit᷑ iusum fuerit pedem fige. Fran. Conse¬
quẽtiam istam nõ indeo. Augu. Quid cali¬
gnis dteruenit : quid ue nñt dubeitatis
aborituri fran. Quoniã niumerabilia sũt
quae ardent̾ optamꝰ studioseq petinus.
add quae tamen nullus labor nulla nos dile¬
gencia aut prouexit aut prouehet. Augu.¬
In rebus ceteris id uerũ esse non inficior.
ant deo quod nũt agit᷑ contra est. Frati.¬
Quam obrausã. Acgu. Quia qui mise¬
riam suam cuxit exuere modo id uere ꝑle¬
neq cupiat: ne quid a tali desiderio frustiari¬
Fran. Pape quid ego audio⁊ panci admo¬
dum sunt qui nõ multa sibi deesse prour¬
deant. ꝙ quã uerũ sit quisqͥs ad seipsum
cõuersus fuerit intelligit. at que in e

Expanded text:
me atque horrere dicebam, extirpare nitimini.auguror, longior est querela egensque verborum plurium. Ea ergo, si libet, in tempus aliud dilata, cum certior ad sequentia proficiscar, aliquantisper in precedentibus immoremur. Tarditati tue mos gerendus est, ubicunque igitur visum fuerit pedem fige. Consequentiam istam ego non video. Quid caliginis intervenit, quid ve nunc dubietatis aboritur? Quoniam innumerabilia sunt, que ardenter optamus studioseque petimus, ad que tamen nullus labor nulla nos diligentia aut provexit aut provehet. In rebus ceteris id verum esse non inficior, at in eo, quod nunc agitur, contra est. Quam ob causam? Quia qui miseriam suam cupit exuere, modo id vere pleneque cupiat, nequit a tali desiderio frustrari. Pape, quid ego audio! Pauci admodum sunt, qui non multa sibi deesse provideant; quod quam verum sit, quisquis ad se ipsum fuerit conversus, intelliget; atqui in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Fran. Nemmem tam dementem arbitror¬
Augu. Quid ergo: putasne quempiam fore
tam pigri remissiq anii : ut non quod tota
mente desiderat ommi studie consectet᷑. fran.
Ne istud quidem. Augu. Sed hec duo inter
me req conueniũt. terciũ qͦ cõueniat: ne¬
cesse est. fran. Quod est terciũ hoc: Augu.¬
Ut sicut qui se miserũ alta et fixa medi¬
tacione cognoueret cupiat esse non miser.
et qͥ id optare cepent sectet᷑ sit. ut quod
sectatus fuerit possit eciã ad ipisti. Gninui.¬
eo tertiũ huioĩ sicut nõ nisi ex secundi
sic secũdum non insi ex prim de fectit ni-¬
pediri posse: compertũ est. Itaq primũ
illud ceu ladix humane salutis subsistat
oportet. Uos autẽ insensati tuq adeo in¬
geniosus in perniciem propriã e pectorib
uestris salutiferã hant radicem ommbus
terrenaerũ blandiciaꝵ laqueis  quod nurari

Expanded text:
m? Neminem tam dementem arbitrorm? Neminem tam dementem arbitror. Quid ergo? putas ne quempiam fore tam pigri remissique animi ut non, quod tota mente desiderat, omni studio consectetur? Ne istud quidem. Si hec duo inter me teque conveniunt, tertium quoque conveniat necesse est. Quod est tertium hoc? Ut, sicut qui se miserum alta et fixa meditatione cognoverit cupiat esse non miser, et qui id optare ceperit sectetur, sic et qui id sectatus fuerit, possit etiam adipisci. Enimvero tertium huiusmodi sicut nonnisi ex secundi, sic secundum nonnisi ex primi defectu prepediri posse compertum est; ita primum illud ceu radix humane salutis subsistat oportet. Vos autem, insensati, tuque adeo ingeniosus in perniciem propriam, e pectoribus vestris salutiferam hanc radicem omnibus terrenarum blanditiarum laqueis, quod mirari
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio illa subit auimũ. Augustims.¬
Dtmnã menimisses ut dicis. Et ribe cõsulius¬
ses. et eñ et multa michi negocii remisis¬
rs. cũ sit profecto uerissimũ ad cõtenmuẽdas
uite huius illecebras. componẽdiq inter tet
nũdi procellas aniuiũ. nichil efficatius re¬
periri. quã memoriã proprie miserie. Et
meditationẽ mortis assiduam. modo non
leuiter aut suꝑficie tenus serpatz. sed dossilz
ip̃is ac medullis insideat. At multum
uereor ne in hat re ꝙ in multis anĩ aduerti
teipsũ decipias. Francistus. Qualiter queso:
non enĩ clare intellige quae narras. Augil¬
Aet qui om̃ib ex condicionib uestris. O
mortales nullam magis ⁊ adiiror
nullam magis exhorrẽo quã ꝙ miserus
uestus ex industria fauetis. et ipendẽs
periculũ dissimulatis agnostere tonside¬
racionẽq illam si ingeratur excludatis.¬
Puta sue quemꝑiam adeo delirare ut morbs
ancipiti correptus nõ sidme cupiat sauitatẽ.¬

Expanded text:
cogitatio illa subit animum. Uticogitatio illa subit animum. Utinam meminisses, ut dicis, et tibi consuluisses! etenim et multum michi negotii remisisses, cum sit profecto verissimum ad contemnendas vite huius illecebras componendumque inter tot mundi procellas animum nichil efficacius reperiri quam memoriam proprie miserie et meditationem mortis assiduam; modo non leviter, aut superficietenus serpat, sed in ossibus ipsis ac medullis insideat. At multum vereor ne in hac re, quod in multis animadverti, te ipse decipias. Qualiter, queso? non enim clare intelligo que narras. Atqui omnibus ex conditionibus vestris, o mortales, nullam magis admiror, nullam magis exhorreo, quam quod miseriis vestris ex industria favetis et impendens periculum dissimulatis agnoscere, considerationemque illam, si ingeratur, excludPutas ne quempiam adeo delirare, ut morbo ancipiti correptus non summe cupiat sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbus ip̃e uocatus sũ memoris altuis imp̃ssi
hoc igit᷑ tam familiare colloquiũ ne forte
dilaberet᷑ dum scaiptis mandare institus.
mensurã libelli huius npleur. non quem
a numerari alus operibz meis ueliin. aut
unde gloriã petam maiora quedam mens
agitat. Sed ut dulcedinẽ quã semel ex
collotucõe percepi: quotiens libuenit ex
lectione ꝑcixiam. Tuqz ideo libelle cõuentꝰ
hominũ fugiens. nrecũ mausisse cõtentus
eris: nonimis proprii non mimenor. Setre¬
tum enĩ meum es et diceas. michiq in
alcioribus occupator ut unũ qd̵q in abdito
dictũ meministi: in abdito memorab̾. Ego
enĩ ne ut ait Tullius in quã et inquit
sed sola propriorũ nom prescuptione dis¬
treu. hunc nempe stribendi morem a¬
mes Cicerone didici. hunt ip̃e prius a
platone didicerat. At ne longus nager
hus ille me primum uerbis ad gressus
esse memmisti. Francistus. Memini
equidem. nec unquã sine horrore quodam

Expanded text:
quibus ipse notatus sum, memorie altius impressi. quibus ipse notatus sum, memorie altius impressi. Hoc igitur tam familiare colloquium ne forte dilaberetur, dum scriptis mandare instituo, mensuram libelli huius implevi. Non quem annumerari aliis operibus meis velim, aut unde gloriam petam maiora quedam mens agitat sed ut dulcedinem, quam semel ex collocutione percepi, quotiens libuerit ex lectione percipiam. Tuque ideo, libelle, conventus hominum fugiens, mecum mansisse contentus eris, nominis proprii non immemor. Secretum enim meum es et diceris; michique in altioribus occupato, ut unumquodque in abdito dictum meministi, in abdito memorabis. Ego enim ne, ut ait Tullius, "inquam et inquit sed sola propriorum nominum prescriptione discrevi. Hunc nempe scribendi morem a Cicerone meo didici; at ipse prius a Platone didicerat. Ac ne longius vager, his ille me primum verbis aggressus eesse meministi? Memini equidem nec unquam sine horrore quodam
Abbreviated transcription (Latin):
accepta uoce distucias. Oro temp̃tas: si qua
ope languores tain graues emollere queas
ded het ille. Tu michi dux. tu cõsultux. tis¬
mich cõsolatrix. tu domina tu magistia qͥd
igit᷑ me loqui iubes te presente. IIlla autem
mortalis homĩs humana uox feriat. hant
iste feret equa niins. it tamen quirquit ex
te audiet: ex nre dictũ putet. presẽs adero.
parerẽ inquit᷑. et languẽtis amor cogit. et
uibentis auctoritas fuuł me beingne intuẽs.
pateroq refonens complexu. in secretiorem
roti partem ueritate preuia ꝑarũ ꝑ abduxent
Ibi tres pariter consedimus. Tum demum illa
de suigulis in silentio iudicante. submotis ꝓ
tul arbitus: ultro citroq sermo longior ob¬
ortus. atq in diem tercũ materia p̃trahente
productus est. ubi multa licet aduersus stli
nostri mores. deq cõmunib mortaliũ pracũł
dicta suit. ut non tam michi quã toto huma¬
no generi fieri conuiciũ uideret᷑. Ea tamen

Expanded text:
accepta voce discutias oro, tentans si qua accepta voce discutias oro, tentans si qua ope languores tam graves emollire queas. – Ad hec ille: – Tu michi dux, tu consultrix, tu domina, tu magistra: quid igitur me loqui iubes te presente? – Illa autem: – Aurem mortalis hominis humana vox feriat; hanc iste feret equanimius. Ut tamen quicquid ex te audiet ex me dictum putet, presens adero. – Parere – inquit – et languentis amor cogit et iubentis autoritas –; simul me benigne intuens paternoque refovens complexu, in secretiorem loci partem Veritate previa parumper adduxit; ibi tres pariter consedimus. Tum demum, illa de singulis in silentio iudicante, submotisque procul arbitris, ultro citroque sermo longior obortus, atque in diem tertium, materia protrahente, productus est. Ubi multa licet adversus seculi nostri mores, deque comunibus mortalium piaculis dicta sint, ut non tam michi quam toti humano generi fieri convitium videretur, ea tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
sonum illud michi nomẽ auditũ est. ad
eũ si quidẽ ꝯuersa ac meditacionẽ ipiũs
profũdissimã interrũpens sit ait. Care
michi ex milibus Augustine: hunt tibr
deuotũ nosti. nec te latet: quã periculosa
et longa egritudine tentus sit: qui eo pro¬
puiquior morti est: quo eger ipe a proprii
morbi cognicione remocior. Itaq nĩt uite
huius semianimis consubendus est. quod
pietatis opus melius: quam tu nullus ho¬
minũ prestare potest. Nam et iste semper
tui noĩs amãtissimus fuit. Habet autem
hoc oĩs doctrina ut multo faciluis in au¬
ditoris animũ ab amato p̃ceptore trãffũdit᷑.
Et inisi te p̃sens forte felicitas miseriaꝵ
tuarũ facit diuenorẽ: multum tu dũ cor¬
pores tarcere clandebaris: huic sumlia per¬
tulisti. Quod cũ ita sit passionũ expertaꝵ
curator oꝑtime: tan et si rerũ omniũ iucum¬
dissima sit taciturua meditacio. silentium
tamẽ istud ut sacra et miche singulariter

Expanded text:
sonum illud michi nomen auditum est. Ad sonum illud michi nomen auditum est. Ad eum siquidem conversa, ac meditationem ipsius profundissimam interrumpens sic ait: – Care michi ex milibus Augustine; hunc tibi devotum nosti, nec te latet quam periculosa et longa egritudine tentus sit, que eo propinquior morti est quo eger ipse a proprii morbi cognitione remotior! Itaque nunc vite huius semianimis consulendum est, quod pietatis opus melius quam tu nullus hominum prestare potest. Nam et iste tui semper nominis amantissimus fuit; habet autem hoc omnis doctrina, quod multo facilius in auditorum animum ab amato preceptore transfunditur; et, nisi te presens forte felicitas miseriarum tuarum fecit immemorem, multa tu, dum corporeo carcere claudebaris, huic similia pertulisti. Quod cum ita sit, passionum expertarum curator optime, tametsi rerum omnium iocundissima sit taciturna meditatio, silentium tamen istud, ut sacra et michi singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
et aliquãtulũ doctior factus sũ. Aliquãtoq
ex ip̃a cõuersacione securior. Spectare corã
posse cepi uoltum illum qui ninis primum
me splendors ꝑterruerat: quem postqͣz sure
trepidacõe sustui: dum mra dulcedine
caxtus inhereo: circũspiciẽsq an qͥsquam
secum afforet. dn prorsus niconitata mee
solitudiis abdita penetrasset. uirũ iuxta
grandenũ: ac multa maiestate uenerãdũ
uideo: non fuit necesse nom̃ẽ percunctari
religiosus aspectus: frous modesta: graues
ocułe sobrius incessus: habitus sacer. Sed
romana facundia glissum prĩs augustun
quoddã satis apertum indiciũ preferebat.
deccedebat dulcior quidã maiorq quã non¬
nisi lotũs affectus qui me suspicari aliud
non suebat: nec tamẽ ideo tacitus mãsissẽ.
Iam interrogationis uerba dictauerã. Iãqͥ
in extremim oris lumen uox egressura pro¬
tesserat. Cum subito ex ore ueritatis dulcis¬

Expanded text:
et aliquantulum doctior factus sum, aliquantoque et aliquantulum doctior factus sum, aliquantoque ex ipsa conversatione securior spectare coram posse cepi vultum illum, qui nimio primum me splendore terruerat. Quem postquam sine trepidatione sustinui, dum mira dulcedine captus inhereo, circumspiciensque an quisquam secum afforet, an prorsus incomitata mee solitudinis abdita penetrasset, virum iuxta grandevum ac multa maiestate venerandum video. Non fuit necesse nomen percuntari: religiosus aspectus, frons modesta, graves oculi, sobrius incessus, habitus afer sed romana facundia gloriosissimi patris Augustini quoddam satis apertum indicium referebant. Accedebat dulcior quidam maiorque quam nonnisi hominis affectus, qui me suspicari aliud non sinebat. Nec tamen ideo tacitus mansissem; iam interrogationis verba dictaveram, iamque in extremum oris limen vox egressura processerat, cum subito ex ore Veritatis dulci
Abbreviated transcription (Latin):
ducens ĩ extremo qͥdẽ ocadẽtis: suminoq
adlantis uertite habitacionẽ clarissimã atq
pulcherrimã: mirabili artifitio: ac poeticis
ut proprie dicam Imaĩbus erexiste Age itaq:
iam seturus austulta: ne ne illuis presentem
faciẽ ꝓhorrestas. quam p̾dem tibi satis fa¬
miliarit᷑ cognitã argnta circũ locutiegie testa¬
tus es. Dix dũ uerba fuuerat: cũ michi
tucta uersanti nichil aliud occurrebat quam
ueritatẽ ipam fore que loqueret᷑. Illiuis enĩ
me palatiũ adlantis iugis descapsisse me¬
iunierã ac qua nã ex regione uenisset
ignorabã. insi celitus tñ uenire nequiuisse
certus eram. Itaq uidendi auidus respicio:
Et ecce lumen ethereũ facres humana non
ꝑtulit. Rursus igit᷑ in terram oculos deicio.
quod illa cognostens breuis sꝑacu interue¬
mente silentio: iterũ et iterũ in uerba pro¬
rumxens. miuutis interrogaciũtulis: meq
ut secũ multa colloquerer coegit. Duplex
huic michi bonũ prouenisse cognoni. Nã

Expanded text:
em occidentis summoque Atlantis vertice habitationem clarissimam atque pulcerrimam mirabili artificio ac poeticis, ut proprie dicam, manibus erexisti. Age itaque, iam securus ausculta, neve illius presentem faciem perhorrescas, quam pridem tibi sat familiariter cognitam arguta circumlocutione testatus es. – Vixdum verba finierat, cum michi cunta versanti nichil aliud occurrebat quam Veritatem ipsam fore que loqueretur. Illius enim me palatium atlanteis iugis descripsisse memineram; at quanam ex regione venisset ignorabam, nisi celitus tamen venire nequivisse certus eram. Itaque videndi avidus respicio, et ecce lumen ethereum acies humana non pertulit. Rursus igitur in terram oculos deicio; quod illa cognoscens, brevis spatii interveniente silentio, iterumque et iterum in verba prorumpens, minutis interrogatiunculis me quoque ut secum multa colloquerer coegit. Duplex hinc michi bonum provenisse cognovi: nam,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut quod in amino est quauilibet enũcie
lpse quies mea nec tanre solitudiuis sola¬
me. sedipse quodãmodo solitudo mea eris
tuntq uere plemq solitarius uidebor dũ
tetum nro precessi ego te: temptauiq uadũ
sequere saltem qui precedere debuisti. En
quase dubio torrente trausmisso riꝑa clamãs
aduersa ut intrepide transeas edito nichil
omuino periculi est: et ubi primo pedes ce¬
nui strupea omnia atq aduersa: hic amena
et secura denũtio. Si dubitas si contaries
ipse retranseo et uestigia retro obsepuata se¬
quor. Ut uirgilius ait. ut scilicer man
prehensum ad hec te loca ꝑducam quibus
cum asueneris regũ thalamos põtificũq
aulas carçeres et molestos laqueos ducas

Expanded text:
sed, ut quod in animo est quomodolibet enuntiem, sed, ut quod in animo est quomodolibet enuntiem, ipse quies mea; nec tantum solitudinis solamen, sed ipse quodammodo solitudo mea eris; tunc vere pleneque solitarius videbor, dum tecum ero. Precessi ego te tentavique vadum; sequere saltem qui precedere debuisti. En quasi dubio torrente transmisso, ripa clamans ab adversa, ut intrepide transeas edico. Nichil omnino periculi est, et ubi primo pedes tenui scrupea omnia atque suspecta, hic amena et secura denuntio. Si dubitas, si cuntaris, ipse retranseo et «vestigia retro observata sequor», ut Virgilius ait, ut scilicet manu prehensum ad hec te loca perducam, quibus cum assueveris, regum thalamos pontificumque aulas carceres et molestos laqueos ducas
Abbreviated transcription (Latin):
destiam estimando: cõpendarũq ite ad ueras
diuitias rõdiscamus: re enĩ uera cũ omiib
ad uirtutẽ intẽtibus cũ uel maxinie propo¬
sito nostro iuuica cupiditas est. Nam nec fi¬
nem habet ullum et cumuilando suꝑuacua
ĩpedimentum querit huit uite cũi presi¬
diũ pollicetur: quam non omistam sed expe¬
ditam atq agilem esse oportet. Nempe cũ
coustat multis qui ommia posse uidebant᷑
ne hoc unum possent : opr̃ potentieq magni¬
cudinem obstitisse Tibi il obstat insi quod
mimine suspicor. ipsi tibi obstes. potes equi¬
dem potes modo non singulos nodos soluere
ꝙͣ simul omnres amputare malueris. Aduer¬
sus idram est res nobris: nullus erit finis
misi repululancia capita nigemo pretida¬
nius herculeo. Ego solus esse nõ rãtum pos¬
suum. sediam cepi facile perseueraturus: si
tãtis michi uie solitarie dux et comes at¬
resserit. Non modo eñ mee quietis adiutor

Expanded text:
destiam extimando, compendiarium iter ad veras destiam extimando, compendiarium iter ad veras divitias condiscamus. Re enim vera cum omnibus ad virtutem nitentibus tum vel maxime proposito nostro inimica cupiditas est; nam nec finem habet ullum et cumulando supervacua impedimentum querit huic vite, cui presidium pollicetur, quam non honustam sed expeditam atque agilem esse oportet; nempe cum constet multis, qui omnia posse videbantur, ne hoc unum possent opum potentieque magnitudinem obstitisse. Tibi nil obstat nisi, quod minime suspicor, ipse tibi obstes; potes equidem, potes, modo non singulos nodos solvere quam simul omnes amputare malueris; adversus ydram res est nobis; nullus erit finis, nisi repullulantia capita ingenio precidamus herculeo. Ego solus esse non tantum possum, sed iam cepi, facile perseveraturus, si tantus michi solitarie vie dux et comes accesserit. Non modo enim mee quietis adiutor
Abbreviated transcription (Latin):
sepe dicitur ulcisti uolens muiriam acera¬
bis ut uilis gucte seruitus et solliciti appa¬
ratus turpissinus exitus ut uentosa semper
ambitio supplicãdum populo: quo nichil
est durius ut in  ꝓbus superbusq amor ser¬
mendum muliertulis: quo nichil indignius
uiro forti ridendum mainiter lugendumq et
sepe nõ niinis letis qͣ mestis euentibus
tanta uanitas rei est ħoꝵ omnũt una est
regula. Si quidem ħis impledis cogitatio
impeditur: nunqͣ deerũt mesticie mimor¬
talis et maloꝵ cause ut euadas hĩt ur
letus at liber sis contemptus ipse prestabit
hoc potius. Cogitandum est igitur qualiter
difficultates has effugias: q̃z qualiter expli¬
res. Uonde inquam uirilem sententiam pueri¬
le dictũ trahi potest. Sedobmissis alus quod
nũt unum agitur auaritiam hoc artificio
unitamus. Necessarias nobis ad hec ocium
magnas opes ostentantem et spernendo mor-¬
talia frenandoq cupidines et nature mo-¬

Expanded text:
sepe dum ulcisci voles iniuriam acervasepe dum ulcisci voles iniuriam acervabis —, ut vilis gule servitus et soliciti apparatus turpissimus exitus, ut ventosa semper ambitio — supplicandum populo, quo nichil est durius — ut improbus superbusque amor — serviendum mulierculis, quo nichil indignius viro forti ridendum inaniter lugendumque, et sepe non minus letis quam mestis eventibus, tanta vanitas rei est! Horum omnium una est regula: siquidem his implendis cogitatio impeditur, nunquam deerunt mestitie immortales et malorum cause; ut evadas hinc, ut letus ac liber sis contemptus ipse prestabit. Hoc potius cogitandum est igitur, qualiter difficultates has fugias, quam qualiter explices. Vide in quam virilem sententiam puerile dictum trahi potest. Sed omissis aliis, quod nunc unum agitur, avaritiam hoc artificio vincamus necessarias nobis ad hoc otium magnas opes ostentantem, et spernendo mortalia frenandoque cupidines et nature mo
Abbreviated transcription (Latin):
icero quidem ad germanũ stabẽs quod
me inquit sicut sepe antea cohorta¬
tis ad ambicionem et laborẽ faciam
equidem sed quando uiuenius. Obreuies
questio: sed efficax huic quisq uero eat hor¬
tari nostro apte ne satis et grauiter respõ¬
deri potest: placet amice quod suggeris si
modo possibile est. Sed quando uiuere incipi¬
enus orote quos modoscilict non uiuere
sed uixisse iain deceat. Nain hec semꝑ auxia
atq in tra stinũ prouemẽs. nõ est uita. Sed
uite meditacio uite nunqͣ forte uenture. Et
qd̾ constat ãbigne niter multa quidem hoc
a plebero poeta nõ ignobiliter dictũ tenes.
Crede michi non est sapientis dicere: uiuã
sera ninis uita est trastinia uiue hodie. Est
uero consilium Alcibialis late patens et
ad multa uersabile. ulcio stinuilat gula
sollicitat. suspendit ambitio: incendit
amor difficilima exequendor contempnẽdoq
facilima. hec aminum doceamus ut au-¬
reps et periculosa ad nocẽdum uia itaq

Expanded text:
icero quidem ad germanum scribens: «Quod me» inquit «sicut sepe antea cohortaris ad ambitionem et laborem, faciam equidem, sed quando vivemus?». O brevis questio, sed efficax! Huic vero, quisquis erit, hortatori nostro apte ne satis et graviter responderi potest: placet, amice, quod suggeris, si modo possibile est; sed quando vivere incipiemus, oro te, quos scilicet non modo vivere sed vixisse iam deceat? Nam hec semper anxia atque in crastinum prominens non est vita, sed vite meditatio nunquam forte venture et, quod constat, ambigue. Inter multa quidem hoc a plebeio poeta non ignobiliter dictum tenes: crede michi, non est sapientis dicere: vivam; sera nimis vita est crastina, vive hodie. Est vero consilium illud Alcibiadis late patens et ad multa versabile. Ultio stimulat, gula solicitat, suspendit ambitio, incendit amor: difficillima exequendo contemnendoque facillima. Hec animum doceamus: ut anceps et periculosa ad nocendum via — itaque
Abbreviated transcription (Latin):
una libertas est atq una felicitas.
sue artibus bonis, ingenũt extollede.
qui prexomiuis egregius labor est suie aliqͥd
meditando et stribendo nostri memoriam
posteris reliuquere atq dieꝵ fugam siste¬
re et hoc breuissimũ uite tempus extende̾.
sure simul hec omma prestare propositũ
est nobis. fugiamus oro iam tandem et
i quãtuliutũq quod suꝑ est in solitudie
transiamus omni studis cauentes: ne dũ
probamꝰ id agamius. ne qui morbus est
publicus: quõdq in alus sepe reprehendi¬
nus cõmittamus et iudicia sermonesq ira
ab acciombus discrepent

Expanded text:
una libertas est atque una felicitas; una libertas est atque una felicitas; sive artibus bonis ingenium excolere, qui proximus egregius labor est; sive aliquid meditando et scribendo nostri memoriam posteris relinquere, atque ita dierum fugam sistere et hoc brevissimum vite tempus extendere; sive simul hec omnia prestare propositum est nobis, fugiamus, oro, iantandem et id quantulumcunque quod superest in solitudine transigamus, omni studio caventes, ne, dum probamus id agamus, ne, qui morbus est publicus quodque in aliis sepe reprehendimus, committamus, ut iudicia sermonesque nostri ab actionibus discrepent.
Abbreviated transcription (Latin):
habitauit ille dum uixit. priusqͣ ad statũ
cure pontificalis muitum spectatu uirtus
actoller hic uelud in terra hostili sedadse
ꝑdomita ac parata et cultut hominũ ac¬
quisita cristo cuiꝰ auspicus signoq uicerat.
Tropheũ erexit titulo uirgnus genitutis
insigne tempłũ exignũ: sed decorum et uali¬
dum. hunc ipse montem parũũ fecit: et
hant montana ꝑduramqz silicem perforauit
suuis auĩt manibus opus feruoris atq ocii¬
ngentis: hic in riꝑa cellam habuit criste di¬
ies atq ortulo contẽtus et fluir̃e. Postremo
procul huit moriens huc referri: atq hit
sepelire uoluit: ut nosti tam claro stupen¬
doq meraculo ut ꝙ olim intrausitu maris
iubri unientis moises uirga potuerar
Hot si qua fides in transitu flumitiũ uerã
palium posset extuncti hoc hactenus Nã
de reliquis ruris tui laudibus multa dici
possũt : sed et multa sepo diximus: et
hodie uno colloquio dandus est fiuis¬

Expanded text:
habitavit ille dum vixit, priusquam ad statum habitavit ille dum vixit, priusquam ad statum cure pontificalis invitum spectata virtus attolleret; hic velut in terra hostili, sed a se perdomita ac pacata et cultui hominum acquisita, Cristo, cuius auspiciis signoque vicerat, tropheum erexit titulo Virginis genitricis insigne, templum exiguum sed decorum et validum. Hunc ipse montem pervium fecit et hanc montanam preduramque silicem perforavit suis, ut aiunt, manibus, opus fervoris atque otii ingentis. Hic in ripa cellam habuit, Cristo dives, atque ortulo contentus et flumine. Postremo procul hinc moriens, huc referri atque hic sepeliri voluit, ut nosti, tam daro stupendoque miraculo, ut quod olim in transitu Maris Rubri viventis Moyseos virga potuerat, hoc, siqua fides, in transitu fluminum Verani pallium posset extincti. Hec hactenus; nam de reliquis ruris tui laudibus multa dici possunt, sed et multa sepe diximus et hodierno colloquio dandus est finis
Abbreviated transcription (Latin):
et uirtuti at ne in singulis ĩmorer. Ad sũ¬
mam omnib quibus studes amicissimũ locũ
ut cetera sileam tanto olim et tibi tam tul¬
to habitatore dignatum. Scis ꝙ ueranus
tuus gristi confessor eximuus: qui sedẽ tũã
nunt solito dicriorem nescio quotus aute te
tenut querens locum pacis: hic demum
substitit pulsoq dracone terribili sanctã ac
solitariam uitam his dixit in locis. Cuius
nomen inter famose solitudinis amicos nõ
preteritum sed dilatum est ut ĩ extremo
positũ tenatiꝰ hereret memorie non tam
cue. Dude illud auelli cõmemoracio quoti¬
diana non sunt et presens semꝑ uena sub
otulis fidei tue testis in quam preciosis str̃
uiri reliquus exequẽdam: omne tu studũt
omnes opes ut dici solet uentre frandato:
omne demq quod tibi usqͣ erat argentum.
atq aurũ uirum optime contulisti qͣ cetero¬
rum qui fortassis hec legentib. Hit equidẽ

Expanded text:
et virtuti ac, ne in singulis immorer, ad sumet virtuti ac, ne in singulis immorer, ad summam omnibus quibus studes amicissimum: locum, ut cetera sileam, tanto olim et tibi tam culto habitatore dignatum. Scis quod Veranus tuus, Cristi confessor eximius, qui sedem tuam nunc solito duriorem nescio quotus ante te tenuit, querens locum pacis hic demum substitit; pulsoque hinc dracone terribili, sanctam ac solitariam vitam his duxit in locis. Cuius nomen, inter famose solitudinis amicos, non preteritum sed dilatum est, ut in extremo positum tenacius hereret memorie, non tam tue unde illud avelli commemoratio quotidiana non sinit, et presens semper urna sub oculis fidei tue testis, in quam preciosis sancti viri reliquiis exequandam omne tu studium, omnes opes, ut dici solet, ventre fraudato, omne denique quod tibi usquam erat argentum atque aurum, virum optime, contulisti quam ceterorum, qui fortassis hec legent. Hic equidem
Abbreviated transcription (Latin):
quit Seneca saxis penitus exesis montem
suspend̾it : nõ manu factis sed naturalib cau-¬
sis intantam laxitatem exrauatus anmum
cuũ quadam religionis suspicione ꝑcuciet. Si
hoc uerũ est ubi queso religiosior usquã specꝰ.
uie spacio et congestie aquaꝵ multar noui¬
uus fontem nullum. Rursus si tercuu est
uerum. Subita inquit exhabito uasti aminuis
eruꝑcio aras habet ubi dro dignius are fue¬
rint. Quas ego iam pridem cristum testor s¬
qua uoto facultas affulserit: illit in ortulo
meo qui fontibus miminet ac ruꝑibus sub-¬
iacet erigere mediter : non nmphis ut Se
sed marie cuiꝰ portus meffabilis et fecũda
uirgintas: omnes deoꝵ aras ac tẽpla sub¬
uertit : ad erit ipsa fortassis. ut quod diu
iã et inisi fallor pie cupis. A liquãdo ꝑfici¬
ar. Nũt ceptum sequor. poteris ne igitur
tuũ locum spernere q̃z alieigene uenerant
locũ libertati et quieti et ocio et sciẽtie

Expanded text:
quit Seneca «saxis penitus exesis montem quit Seneca «saxis penitus exesis montem suspenderit, non manufactis sed naturalibus causis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religionis suspicione percutiet». Si hoc verum est, ubi queso religiosior usquam specus? vie spatio et congestu aquarum multarum novimus, fontem nullum. Rursus si tertium est verum: «Subita» inquit «ex abdito vasti amnis eruptio aras habet», ubi, oro, dignius are fuerint? Quas ego iampridem, Cristum testor, siqua voto facultas affulserit, illic in ortulo meo, qui fontibus imminet ac rupibus subiacet, erigere meditor, non Nimphis, ut Sene numinibus, sed Marie, cuius partus ineffabilis et fecunda virginitas omnes deorum aras ac templa subvertit. Aderit ipsa fortassis, ut quod diu iam et, nisi fallor, pie cupio aliquando perficiam. Nunc ceptum sequor. Poteris ne igitur tuum locum spernere, quem alienigene venerantur? locum et libertati et quieti et otio et scientie
Abbreviated transcription (Latin):
pegrinacõe longĩqua adqͣ multi eorũ con-¬
fugierũt quos supra cõmemoraui ea locor
condicio est ut in patria tua inq tuoꝵ gre¬
mis solitarios esse possis: aut spernenda qui¬
dẽ oportunitas domi habeas : quod multi
trausmaria quesiere
In autem indus tuus sordet aut quid
forte liberius petis euolare licet in pro¬
puiquũ ramũ et supͣ uiciuũ fontem amenissima
et quietissima stacione consestere. Ad est tibi
tuꝰ Gorgia rex foncium. ad cuius tibi murm᷑
hec scribo. Ad est liberriiũ gratissimũq perfu¬
gnu clause uallis. Sit enu uotant nicole
sic uocari uolunt natura: qñ illam circũductis
collibus abdidit extra oune iter: omnemq
concursũ. uideriq nisi ab ĩcolis nõ ꝑmisit
hic tu quoq quod rarũ et liber et dominus
et presul et solitarius esse potes: poteras
ne tnũ locũ spernere qui aduenis et reuxe¬
renciam micit et scupore. Si quis specus in-¬

Expanded text:
peregrinatione longinqua, ad quam multi eorum conperegrinatione longinqua, ad quam multi eorum confugerunt, quos supra commemoravi. Ea locorum conditio est, ut in patria tua, inque tuorum gremio solitarius esse possis, haud spernenda quidem oportunitas: domi habes, quod multi trans maria quesiere. Sin autem tibi nidus tuus sordet, aut quid forte liberius petis, evolare licet in propinquum ramum et supra vicinum fontem amenissima et quietissima statione consistere. Adest tibi tuus Sorgia, rex fontium, ad cuius tibi murmur hec scribo; adest liberrimum gratissimumque perfugium Clause Vallis; sic enim vocant incole, sic vocari voluit natura, quando illa circumductis collibus abdidit extra omne iter omnemque concursum, viderique nisi ab incolis non permisit. Hic tu quoque, quod rarum, et liber et dominus et presul et solitarius esse potes. Poteris ne tuum locum spernere, qui advenis et reverentiam inicit et stuporem? «Siquis specus» in
Abbreviated transcription (Latin):
presul huic amoris in ꝓopulo: huic reur¬
rentie arcem tenes Illud tibi natura p̃stat
hoc dignitas: utrũq uirtꝰ ac meritum.
Eam quoq sortitus es patriã: quã licz epi¬
stopatus cuus: ciuitatis appellacione nobi¬
ktet: ipsa tamen preter uetustatem et no¬
men de ciuitate nichil habet. non luxum
non frequenciã : non tumultum. singula ad
ram uitam de qua loquor aptissima Cuiꝰ
ego si rite cõputo ãnis circiter quinqͣ̃guita
ante domim aduentum. Iulio cesare britamã
oppuguãte in autenticis scriptis inter ãtiqͣs
iam tunt urbes memoriam muemo. Asper¬
tus loci talis est ut nõ meliganter idẽ ipe
Socrates noster quotiẽs illit ad te uisendum
conuenimus dicere soleat. En cuuitas illa
parua quidẽ sed honesta quã Abagarus rex
ihesu saluatori obtulisse legit᷑ in ecclesia¬
stitis historus. Illus ĩ medio tibi solitudinẽ
facere si uelis potes nõ eges ad hant rem

Expanded text:
presul hinc amoris in populo, hinc revepresul hinc amoris in populo, hinc reverentie arcem tenes: illud tibi natura prestat, hoc dignitas, utrunque virtus ac meritum. Eam quoque sortitus es patriam, quam licet epyscopatus tuus civitatis appellatione nobilitet, ipsa tamen preter vetustatem et nomen de civitate nichil habet, non luxum, non frequentiam, non tumultum, singula ad eam vitam, de qua loquor, aptissima. Cuius ego, si rite computo, annis circiter quinquaginta ante Domini adventum, Iulio Cesare Britanniam oppugnante, in autenticis scriptis inter antiquas iam tunc urbes memoriam invenio. Aspectus loci talis est, ut non ineleganter idem ipse Socrates noster, quotiens illic ad te visendum convenimus, dicere soleat: «En civitas illa parva quidem sed honesta, quam Abagarus rex Iesu Salvatori obtulisse legitur in ecclesiasticis historiis». Illius in medio tibi solitudinem facere si velis potes; non eges ad hanc rem
Abbreviated transcription (Latin):
Domum solum ꝓetere soleas abstlerĩ rideo
et miror : uel patris affectionẽ uel custo¬
dis fidem. uel uilliti puritãtẽ. Itaq aliqñ
abiẽs et cũ sene mes ludens papirũ illi
uacuã dedi qua illa esset quã quesisses
Quo facto illusuꝵ reuertenti itex grauiter
questus totaq demũ res in ocuun et i
resum desut¬
Ed redeo ad ordiunẽ. Adest ergo¬
tibi pretera sine quo uita ne diaciu
felix : sed ne uita quidem est malaꝵ
rerum naturale odiũ et bonaꝵ amor: uirtu¬
tum cultus: bone fame pulcra cupiditas : ho¬
nesti scudiu contẽptꝰ suꝑuatui. Quod si unẽ
e solitarie uite fundamentis dixero: uerũ
dipisse me dicam. Ad est corpus laboribus
dorundis idoneũ : non dum fragle matuꝵ.
Adest etas ad huc uirens : sed iam̃ adolesten¬
cre malis explicita que optima uite pars
net expers actuũ: nec cõsilni ĩops est. Sed
ad magnas res audendas aggrediendasq
sufficiens. Adest demq patria ubi cuus ac

Expanded text:
domum solam petere soleas, abstulerim. Rideo domum solam petere soleas, abstulerim. Rideo et miror vel patris affectionem, vel custodis fidem, vel villici puritatem. Itaque aliquando abiens, et cum sene meo ludens, papirum illi vacuam dedi, quasi illa esset quam quesisses. Quo facto se illusum revertenti iterum graviter questus, totaque demum res in iocos et in risum desed redeo ad ordinem. Adest ergotibi preterea, sine quo vita, ne dicam felix, sed ne vita quidem est, malarum rerum naturale odium et bonarum amor, virtutum cultus, bone fame pulcra cupiditas, honesti studium, contemptus supervacui. Quodsi unum e solitarie vite fundamentis dixero, verum dixisse me dicam. Adest corpus laboribus obeundis ydoneum, nondum fragile, iam maturum; adest etas adhuc virens, sed iam adolescentie malis explicita, que optima vite pars, nec expers actuum, nec consilii inops est, et ad magnas res audendas aggrediendasque sufficiens. Adest denique patria, ubi civis ac
Abbreviated transcription (Latin):
romianis codicibus pretulisti dum tibi Biblio¬
chece lunen ingresso: quod sepe non ut epis¬
copus: sed ut amitus facis legendiq auido
que nunqͣ ĩte sitis extinguit᷑. Ego diuina
illa opera celestiũ ingeniorũ obtulissem.
Tu autem manu obiecta froutem auertens
tantũ nostra deposteres. In quot nequit tuũ
racione careat: melmasse te potuit: uel
ueteꝵ ꝑfecta cognicio repetite lectionis:
iam non o gens. Uel huit nostroꝵ a mor
huic nouitas: et si enĩ scaiptis uetustatis auc¬
toritas maior et illuc flacci uerũ fit ꝙ me¬
liora dies et unna poemata reddit habet
tamen et nouitas graciã suã. Et forte iua
experri quãto uluẽdo ꝓfecerim. ml eñ
impigrius aul experiencuis est amante.
Ruitquid autẽ cause est tuũ fateor hunc
autorem ipse caram Ie miratus sũ sepe
absens uillici mer uerbis agnoui qui assi¬
due redeuntem hus uelamentis aggredit᷑
Cur nescio quã papiꝵ quantũ hanc irridẽs

Expanded text:
ronianis codicibus pretulisti, dum tibi biblioronianis codicibus pretulisti, dum tibi bibliothece mee limen ingresso quod sepe non ut epyscopus, sed ut amicus facis legendique avido, que nunquam in te sitis extinguitur, ego divina illa opera celestium ingeniorum obtulissem, tu autem manu obiecta, frontem avertens, tantum nostra deposceres. In quod, nequid tuum ratione careat, inclinasse te potuit vel veterum perfecta cognitio repetite lectionis iam non egens, vel hinc nostrorum amor hinc novitas; etsi enim in scriptis vetustatis autoritas maior, et illud Flacci verum sit quod meliora dies ut vina poemata reddit, habet tamen et novitas gratiam suam, et forte iuvat experiri quantum vivendo profecerim. Nil enim impigrius, nil experientius est amante. Quicquid autem cause est, tuum, fateor, hunc ardorem ipse coram sepe miratus sum, sepe absens villici mei verbis agnovi, qui assidue redeuntem his me lamentis aggreditur: cur nescio quam papirum, quam tu hanc invisens
Abbreviated transcription (Latin):
cõnigrandi incidens necessitas ita nos di¬
strahat quin unus nostꝵ assidue tetum sit.
Et quid singula Enumerem. Nichil deerit
ommiũ uoluntas una non desit. Assunt enĩ
nimme gͣues sed agiles expediteq diuicie:
suie ut aliter idem dicam. Adest paupertas
non mesta nec sordida: sed honesta et leta:
et si uerum fatera uolumius multis inuidiosa
adest libroꝵ bona copia legendi dulcis ar¬
dor. intelligendi memorandiq facultas da¬
ta celitus: et studio aucta ꝑuigili. Quod
sequit᷑ siluissem: sic enĩ ꝑudor hortabat᷑
ni scirem pro utentis affecta : preciũ reb
accedere. Et ip̃e igit᷑ adeo et mea quam
diligis nuinq̃z aberit papirus noui: aliquid
afferens indies. Cuius estimacione: tamẽ
michi fateor ante alios inexplebili tuo illo
legendi desiderio geminasses nisi quod a
principio dixeram et uetꝰ ẽ uerbũ. Indi¬
cio fauor efficeret. Repeto eñĩ quotiẽs illã
ne dicam aluis sed certe platonicis ac cice¬

Expanded text:
commigrandi incidens necessitas ita nos dicommigrandi incidens necessitas ita nos distrahat, quin unus nostrum assidue tecum sit. Et quid singula enumerem? Nichil deerit omnium, voluntas una non desit. Assunt quidem minime graves sed agiles expediteque divitie, sive, ut aliter idem dicam, adest paupertas non mesta nec sordida sed honesta et leta et, si verum fateri volumus, multis invidiosa. Adest librorum bona copia, legendi dulcis ardor, intelligendi memorandique facultas data celitus et studio aucta pervigili. Quod sequitur siluissem, sic enim pudor hortabatur, ni scirem pro utentis affectu precium rebus accedere; et ipse igitur adero, et mea quam diligis nunquam aberit papirus, novi aliquid afferens in dies; cuius extimationem tu michi fateor ante alios inexplebili illo tuo legendi desiderio geminasses, nisi, quod a principio dixeram et vetus est verbum, iudicio favor officeret. Repeto enim quotiens illam, ne dicam aliis, sed certe platonicis ac cice