comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qñq causa metri ponatur trissillabũ. Et hiac cesar dcũs
amagno dimissũ nomen iulo. Et hinc. Iulius. lia. lisi. pos¬
sessiuũ et ħ iulia. lie. quedã colũna rome incꝰ sũmitate est
urna inqua poĩta fu̾nt ossa et cius corpons cesaris Iulii Et
hinc dicta ẽ iulia. Item a iulio imꝑatore hic iulius iulii
norem iulii cesaris qui eo mense natus est uł quia ineo
aliꝙͣ uictoriã obtinuit dcũs est uiliꝰ. Et hinc iulius. lici
hiumentũ .ti. equus uł bos uł asiꝰ. et dicũtur huiꝰ ñalia
iumenta quia nr̃m laborem uł onus suo adiutorio subne¬
tando et arando uiuẽt. Nam carpenta trahit bos et duul¬
simas tr̃e glebas nom̾e eũtit. Equus asinus portant ho¬
nem. et hoĩm in gradiendo laborẽ temꝑant. unde ⁊ iumẽta
appellantur quia uuẽt homĩes. Eadem quoq dñe arinẽ¬

Expanded text:
quandoque, causa metri, ponatur trisillabice. Et hinc Cesar dictus a magno demissum nomen Iulo’. Et hinc iulius -a -um possessivum et hec Iulia -e, quedam columna Rome, in cuius summitate est urna in qua reposita fuerunt ossa et cinis corporis Cesaris, et hinc dicta est Iulia. Item a Iulius iuliannorem Iulii Cesaris qui eo mense natus est vel quia in eo aliquam victoriam obtinuit, dictus est Iulius, et hinc iulius -a iumentum, equus vel bos vel asinus: et dicuntur huiusmodi animalia iumenta, quia nostrum laborem vel onus suo adiutorio, subvectando vel arando, iuvent. Nam carpenta trahit bos et durissimas terre glebas vomere evertit; equus et asinus portant onera et hominum in gradiendo laborem temperant: unde et iumenta appellantur quia iuvent homines. Eadem quoque dicun
Abbreviated transcription (Latin):
dicti sunt. s exquo induo regna ppłus dei diuisus est. tũc
due trib q̃ destirpe iuda reges hẽbant iudeoꝵ nomẽ sortire
sunt reliqͣ pars .x. tribuũ que in samaria regẽ sibi cori¬
stituit ob ppłi magnitudinẽ pristiñ nomẽ retinuit isrł
lerunt. Et hinc p̃t modo sumi iudeus. deci. deũ. gentile
sailicet qui est de terra illa.
dicens ppło uł iure disceptans. Et est ethĩa. Iure autẽ discep¬
tare est iuste iudicare. Nonenũ est uidex si non est in eo iu¬
sticia. unde et iudc̃m prius in quisicio uocabatur. unde et oppositos¬

Expanded text:
dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israelis. luerunt, et hinc potest modo sumi iudeus -a -um gentile, scilicet qui est de terra illa. dicens populo vel iure disceptans, et est ethymologia: iure autem disceptare est iuste iudicare, non enim est iudex si non est in eo iustitia. Unde et iudicium prius inquisitio dicebatur vel vocab
Abbreviated transcription (Latin):
cisꝑitas ĩ labris uiroꝵ ꝓpt̾ pilos ꝙͣ asꝑitatẽ designͣt ħ
lin .i. lr̃a posita in ħ nom̃s labrũ uł labrũ est uasis. la¬
biũ u̾o oris. unde et labrũ ĩuenitur pro ipo uase in quo pe¬
des leuantux. Et tũc dr̃ labrũ a lauando .q. lanũ quia
lauacõ sine locõ infanciũ in eo fieri solet. Item dicitur

Expanded text:
pilos, quam asperitatem designat hec littera r posita in hoc nomine labrum. Vel labrum vasis est, labium vero oris, unde et labrum invenitur pro ipso vase in quo pedes lavantur, et tunc dicitur labrum a lavando, quia lavatio infantium in eo fieri solet. Idem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ninouis. Et notai ꝙ yris nichil ciliud est ꝙͣ nulis soħ opor̃a
raadiis solis multipłt̃ informata. Ea eni est natuta liutoi
cororis ut semꝑ in oppoĩttam ꝑtem radios d̾igat. ⁊oli
cum sit lĩiosũ corpus ndios suos mitit in ꝑteni oppõti
inqua qñq nubẽ ĩuenit que in una sui ꝑte denst mali
in alia rarior et in ana rarissima. In ilła que est densaso¬
lares radii .q. inuitro inclusi rubeũ colorem faaũt. Indu
ridem. In rariore croceũ. In recrissima album. Et ita sodu
maiorem densitatẽ illius nubis magis accedit ad colores
nigredim aiffines scd̾m maiorẽ raritatẽ magis accedal tr̃
ritatem colores alledini affines. p̾t̾ea nũbes illa qd̃dam a¬
pus est compoĩtũ ex quatuor elementis et aqnosum q̃ soli
radiis accensa a quatuor clementis quadriptitũ contrahi
colorẽ contrahit ab igne rubeum. ab acre ceruleũ suic iu

Expanded text:
ndat. Et nota quod iris nichil aliud est quam nubes soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densain alia rarior, in alia rarissima. In illa que est densa solares radii, tamquam in utre conclusi, rubrum colorem faciunt, in ridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, secundum maiorem densitatem illius nubis, magis accedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor elementis et aquosum, que, radiis solaribus accensa, a quattuor elementis et quadripertitum contrahit colorem, ab igne rubrum, ab aere ceruleum sive lu
Abbreviated transcription (Latin):
Et solent quidã in ħ nomĩe isrł .s. tacere. quia .s. ante .x. in
endem filła sonare non p̃t in latinuis dcõnib s errant Nõ
enĩ isrł est latina dcĩo nel greca s barbara es inbarlaris dcõ¬
nib ĩmultis licet barbariznte non enĩ barlaries uł lingua¬
hebrea artatur sub regulis artis gnmatice.

Expanded text:
solent in hoc nomine Israel s tacere, quia s ante r in eadem sillaba sonare non potest in latinis dictionibus, sed peccant: non enim Israel est latina dictio vel greca, sed barbara, et in barbaris dictionibus in multis licet barbarizare; non enim barbaries artatur regulis artis gramatice.
Abbreviated transcription (Latin):
en adquid sit inuenta. et unde inoleuit consuetudo ut in¬
dcones nõremtur. et ubi sumant exordiũ. et qualr̃ possii¬
indcõ ĩueniri. ¶ Indiccõ sol appłari in dc̃onũ sidus .I. qͥn
tmpois. ut primꝰ anriꝰ dicatur pͥma indiccio. scd̾us scda.
indõnis uenientes rursus ad pͥmũ anni pͥncipiũ reuo¬
luitur qñq eciã dicebatur olim in dcõillud tẽpus in quo
consiłia tributa ꝑsoluebãtur rõnis .s. spaciũ .u. annoꝵ.¬
ciin oleuit talis consuetudo a romanis et talis appella¬
cõnis rõ ab eis sumpsit exordium. Romani eni debellato
orbe sibi tributario fcõ triplicẽ ordinẽ tempoꝵ ad triplex

Expanded text:
et ad quid sit inventa et unde inoleverit consuetudo ut indictiones notarentur et ubi sumant exordium et qualiter possint inveniri. Indictio solet appellari indictionum ciclus, idest prima indictio, secundus secunda, iones venientes rursus ad primum anni principium revolvuntur. Quandoque etiam dicebatur olim indictio illud tempus in quo consimilia tributa persolvebantur Romanis, scilicet et inolevit talis consuetudo a Romanis et talis appellationis ratio ab eis sumpsit exordium. Romani enim, debellato orbe et sibi tributario facto, triplicem ordinem temporum ad triplex
Abbreviated transcription (Latin):
possum qui fr̃i proficienti in uideo. Et Baideti. Si doles qd̾ in¬
uites sẽtis s non consentis passio est qñq non sanãda non
accio condempnãda tm̃ ne isluc resideas iniqͥtatẽ meditã
in cubili tuo qualr̃ uidelr̃ foueas morbũ setisfadas pesti ꝑ¬
sequaris in sõtem. unde ab illo gesta calũniando de primẽ¬
do. ꝑũtendo. atq impediendo.gerenda alioqͥn non noceat
ambulanti et extendenti se ad meliora qd̾ iam ip̃e non oꝑatur.

Expanded text:
possum, qui fratri proficienti invideo? Si doles quod invides, sentis, sed non consentis. Passio est, quandoque sananda, non actio condemnanda. Tantum non illic resideas, iniquitatem meditans in cubili tuo, qualiter videlicet foveas morbum, satisfacias pesti, persequaris insontem, bene ab illo gesta calumniando, deprimendo, pervertendo, atque impediendo, gerenda. Alioquin non nocet ambulanti et extendenti se ad meliora, quod jam non ipse operatur,
Abbreviated transcription (Latin):
libro de ꝓnomĩb illud actendendũ ꝙ cum ille illud. iste istud
is. id. feidũt nentra. ip̃e solum ꝙ est iplꝰ inuenitur a uetustis¬
suis. prolatũ neutrũ in.umi. desinens feat. Terencius in
andria. Ipsus mͥ danus qui intimꝰ est eoꝵ consiliis. Ipã eñi
que quibusdã uisa est rõ non adeo firma urͣ. Iteo ĩ . ñ. faciti
nentrũ quia in .us. desinit mascłinũ.
in flamat. unde irascor. sceris. iratus sũ. et hinc iracũdus
da. dum. facile irasceus quia accenso sanguine infurorẽ
iratus et leuit᷑. Item ab irascor hic ot hoc irascibilis et¬

Expanded text:
lud etiam attendendum, quod, cum ille illud, iste istud, is id faciant neutra, ipse solum, quod et ipsus inuenitur a uetustissimis prolatum, neutrum in um desinens facit. Terentius in Andria : «ipsus mihi Dauus, qui intimus est eorum consiliis, diquae quibusdam uisa est ratio non adeo firma uidetur, ideo in um facere neutrum, quia in us desinit masculinum: inflammat, unde irascor -eris iratus, et hinc iracundus -a -um, facile irascens, quia accenso sanguine in furorem irascitur et leviter; item ab irascor -eris irascibilis
Abbreviated transcription (Latin):
Laboro. rrs. iiui. rare .i. laborẽ ferre. Et laborare labore
aliquid facere. Et scd̾m ħ ĩuenitur eius passiuũ in t̾cia ꝑfo¬
na ut uestis laboratur. et huc laboratꝰ. ta. tum. ꝑticipiũ¬
laboro componit᷑ conlaboro. ras .I. simul laborare. Item¬
claboro. ras .I. ualde laborare. Et ab om̃ib istis descendũt
passiua in t̾cia ꝑsona scd̾m qd̾ ponũtur transitiue. Et ĩde

Expanded text:
LABORO -as, laborem ferre, et laborare, labore aliquid facere, et secundum hoc invenitur eius passivum in tertia persona, ut ‘vestis laboratur’; et hinc laboratus participiuLaboro componitur collaboro -as, idest simul laborare; elaboro -as, idest valde laborare; et ab omnibus istis descendunt passiva in tertia persona, secundum quod ponuntur transitive, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
Tob int̾pretatur dolens ꝓpt̾ ꝑcussionẽ carnis et possõ¬
nem doloꝵ. Calamitates enĩ suas noĩs ethĩa p̾designauit
adiocor. caris. coniocor. caris. et corr̃.Io.¬
Iocisusus et ꝯꝑatur. Iocosior.ssimꝰ. unde Iocose. sius. ssime. ad¬
u̾bium. et h. Iocositas. tetis.
Ioculus. Ioculi. dimi. ꝑuus. Iocus aquo Ioculor. lauris. et
Ioculatorius. ria. nũ. etihic et h iecularis et hoc ioculare. et
quia sit semꝑ lois aptus et hylaritati freꝙ̃tior. Et comꝑat̃¬
Iocundio. ssimꝰ. undo Iocunde. dius. ssime. adũbumi.

Expanded text:
OB interpretatur dolens propter percussionem carnis et passionem dolorum: calamitates enim suas nominis ethymologia prefiguravitadiocor -aris, et coniocor -aris, et corriiocis; et comparatur -sior -simus, unde iocose -sius -sime adverbium, et hec iocositas -tis ioculus ioculor -aris, iocari, unde ioculator -ris et ioculatorius -a -um, et hic et hec iocularis -re et quia sit semper iocis aptus et ilaritati frequentior; et comparatur -dior -simus, unde iocunde -dius -sime adverbium,
Abbreviated transcription (Latin):
cibus u̾miũ. post hominẽ u̾mis post u̾rnen fetoꝵ
eshoruꝵ. Sic ĩ non hominẽ u̾titur om̃ĩs homo. Cur
eꝑo suꝑbis homo. atteride qd̾ fuisti uile semen et san¬
qus cõs gulatus inuto de inde misersis huius uite
tuã rebris p̾ciosis impinguas et ad ornas. ꝙͣ post paucos
dies uͥms deuoraturi st̃ ui sepulau aĩam ergo tuam
cur non ad ornas boms oꝑib que deo et angłis pñ¬
tanda est in celis. Quare aĩam tuã uilipendis et carnẽ
ei p̃ponis dñam ancillari et anallam dñari magna

Expanded text:
. Post hominem vermis, post vermem fetor et horror. Sic in non hominem vertitur omnis homo. 323 Cur ergo superbis, homo, attendens quod fuisti vile semen, et sanguis coagulatus in utero; deinde miseriis hujus vitae tuam preciosis rebus impinguas et adornas, quam post paucos dies vermes devoraturi sunt in sepulcro? Animam vero tuam cur non adornas bonis operibus, que deo et angelis presentanda est in celis? Quare animam tuam vilipendis et ei carnem proponis? Dominam ancillari et ancillam dominari magna
Abbreviated transcription (Latin):
.I. exequie mortuoꝵ. quia iustũ est ut homo hominẽ. suus
ciũem sepeliat. unde ouidius. In iustaiusta ꝑegi.
cia est constans et ꝑpetua uoluntas. uł est u̾tus tribues
uniciuq qd̾ suũ est. Item om̃e ius est iustica s non en ͦ
unde et dr̃ iusticia .q. iuris status uł stacio quia ꝑusticiã

Expanded text:
idest exequie mortuorum, quia iustum est ut homo hominem, cinis cinerem sepeliat, unde Salustius ‘postquam reguli tia est constans et perpetua voluntas, vel est virtus tribuens unicuique quod suum est: item omne ius est iustitia et non e counde et dicitur iustitia quasi iuris status vel statio, quia per iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rũꝑe. coriũpere. uariare. non continuare. unde ĩ hymno
ꝙ nussa uox in t̾posset fideq iugi luceat. unde int̾polus.
la. lum. int̾ruptus. uarlans. non continuus. et ħ inter¬
pola.le. quedã uestis q̃ dum sit uetus adnonã spẽm te¬
ducitur. et fit qͣi noua. et cort̾.po.¬

Expanded text:
interrumpere, corrumpere, variare, non continuare, unde in Ymnis ‘quod nulla nox interpolet fideque iugi luceat’; unde interpolus -a -um, interruptus, variatus, non continuus, et hec interpola -e, quedam vestis que, dum sit vetus, ad novam speciem reducitur et fit quasi nova. Item a po
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligencia uero est uis aĩe que asꝑt ut aliquid aita dĩ¬
nam słam comp̃hendat. Intellectibilitas u̾o esti quedã uis
aĩe oĩm formaꝵ in quadã simplicitate comꝑlicatiua as
ordine naturtł ut temꝑii. tali modo deus comp̃hendit¬
ꝓpinquiqres sunt. Et quia funt forte aliqui. homĩes qui
ꝙͣ dei bonitas ꝑmittit ad hanc aliquo modo accedũt cogͦ¬
nem. Ideo dicit plato. Intellectus solius dei est et ad modr
paricaꝵ hoĩm et ponitur ħ intellectus pro intellcĩbilitate.
quia sepe p̾dicta uocabula in uicẽ prose ponũtur. S c̾te

Expanded text:
Intelligentia vero est vis anime que aspirat ut aliquid circa divinam substantiam comprehendat. Intellectibilitas quedam vis est anime omnium formarum in quadam simplicitate complicativa, absque ordine naturali vel temporali. Tali modo Deus res comprehenditpropinquiores sunt, et quia sunt forte aliqui homines qui, quantum Dei bonitas permittit, ad hanc aliquo modo accedunt cogitationem, ideo dicit Plato ‘intellectus solius dei est et admodum paucorum hominum’. Et ponitur hic intellectus pro intellectibilitate, quia sepe predicta vocabula invic
Abbreviated transcription (Latin):
l aduenam desigͣt. hec est ergo inter illa drĩa. Inquilini
a qui emigrant et non ꝑpetuo ꝑmanent. Aduene uł in¬
cole aduentic sunt. s ꝑmanontes idem et acole. ꝑegrin
u̾o dicunt᷑ quia ꝑentes eoꝵ ignorantur sunt enĩ de longĩ¬
qua regione.Indigene u̾o sunt inde geniti. et in eoden

Expanded text:
sed advenam designat. Hec ergo est inter illa differentia: inquilini sunt qui emigrant et non perpetuo permanent, advene vel incole adventicii sunt sed permanentes, idem et accole. Peregrini vero dicuntur quia eorum parentes ignorantur; sunt enim de longinqua regione. Indigene vero sunt inde geniti et in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
et ost intr̾edere pre aliquo ad aliquos metes facere e site
norẽ et inenorẽ. ut maior condescendat minor pret ue
mediatoris. unde sc̃ dicũtur nr̃l. instessores apud d̾m. us
onĩ mediatores int̾ uos et dm̃ fingłis diebus pro nobis
eum orantes quox intertessione qui renes situtatur en
corda nobis auxilietur ut opus inceptum ad finẽ lauda

Expanded text:
e; intercedo, pro aliquo ad aliquem preces facere; est ennorem et maiorem, ut maior condescendat minori precibus mediatoris, unde et sancti dicuntur nostri intercessores apud Deum: sunt enim mediatores inter nos et Deum singulis diebus pro nobis eum orantes, quorum intercessione ille, qui renes scrutatur et corda, nobis auxilietur ut opus hoc inceptum ad effectum
Abbreviated transcription (Latin):
ignorati .i. reprolati et ad tremend̾ iudiciũ stare et igni
ꝑpetuo tradi hñt ñ qutẽ et pecudes. Nec dubiũ pecudes fore
defius hiis qui sic erunt ꝙͣ hiis qui omĩo non erunt meliue
fũat ei in quit si natus non fuiss homo ille nam itiq si
natus non fuiss omĩo dampnatus non fuiss homo ille.¬

Expanded text:
ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo ille . Non utique si natus non fuisset omnino, sed si natus non fuisset homo; sed
Abbreviated transcription (Latin):
morał humane aures talia u̾ba nr̃a iudicant qualia foꝵs
sonant diuina uero iudicia talia foris audiũt qualia ex ĩ¬
mana fas lex dĩna. Transire ad agrũ alienũ fas est. uie¬
u̾o non est. Item ius dr̃ lex scripta: Item leges humemie uirti
dĩna sunt. Item ius gñale est lex eius sp̃es. et carces ħ nomõ¬

Expanded text:
moralium: Humane aures talia verba iudicant, qualia foris sonant. Divina iudicia talia foris audiunt, qualia ex inmana, fas lex divina: transire per alienum agrum fas est, ius non est. Item ius dicitur, lex scribitur. Item leges humane, iura divina sunt. Item ius generale, lex est species eius. Et caret ho
Abbreviated transcription (Latin):
ul trem̾e ꝓprie quidẽ ille horret qui tremit et cuius pili
rigescunt et surrigñtur ꝓpter frigus uł ꝓpt̾ tuorẽ sicut
in uate cum homo uadit solus. Et hinc hic horror. r roris
et hic et hec horribilis et hoc. le .i. ab homĩabilis. Et
comꝑatur. lor. ssimus. unde horribiliter. lius. ssime. ad¬
ũbium. et ħ horribilitas. tatis. Item ab horreo. horridꝰ
da. dum. fribilis. ab homĩaibilis. frigorosus tremeus.
horrefacio. cis .I. fie bacere. Item horreo compor es al¬
natam. Et construũtur qñq cũ acc̃is qñq stre al u

Expanded text:
ille quidem horret qui tremit et cuius pili rigescunt et surriguntur propter frigus vel propter timorem, sicut in nocte cum homo vadit solus. Et hinc hic horror -ris et hic et hec horribilis -le, abominabilis, et comparatur -lior -simus, ude horribiliter -lius -sime adverbium et hec horribilitas -tis. Item ab horreo horridus -a -um, terribilis, abominabilis, frigorosus, tremens, horrnatam et construuntur quandoque cum accusativis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uł indultum. Et ht diu̾sas sigͣciones. Indulgere enĩ ac¬
cipitur pro gratis conced̾e ra ppͣ indulsit mͥ hrͣc pt̾atẽ¬
gere. I remittere ut indulge uobis domine pta nr̃a et
tũc dicitur indulgere.q. inde algere .℥. post ea cessare a no¬
ticia et memoria forefc̃ĩ. et in prima sigͣcione estacluũ¬

Expanded text:
et habet diversas significationes: indulgere enim accipitur pro gratis concedere ut ‘papa indulsit michi hanc potegere pro remittere ut ‘indulge nobis, Domine, peccata’; et tunc dicitur indulgere quasi inde algere, idest postea cessare a notitia et memoria forifacti, et in prima significatio
Abbreviated transcription (Latin):
et huiꝰmodi metislũ ad faciendas ꝑmagines illustrib
uins qui prome ruerant et ad depingenda forçia facta
inpͥncipio sexti qniu fielat edictum ut deinceps solu̾e¬
tur es et isti qͥnq anni dicebatur scd̃a inditio. In fr̾ia
in dcone soluelratur fertũ ex quo ficbant arma ad ꝓpellẽ¬
des hostes. unde finsta scd̾a indiccõne in pͥncipio undecĩ
mui fielat e dictum ut in ułis qͥnq qnnis. soluetiur
ferrũ ultra autẽ nũm qͥndetim annoꝵ uon ꝓcedebant
Et appellatũ est tempus qͥndetu annoꝵ indiccio una
uł indiccionũ unꝰ cidus in quo plenariꝰ et mũdus ex¬
pleuit qd̾ a romanos in dictum est ¶ Sicut ei romani
fests cum cinno dr̃ce in camacõnis ĩc̾eo annotatur ãnuus

Expanded text:
et huiusmodi metallum ad faciendas ymagines illustribus viris qui promeruerant et ad depingenda fortia facta nis, in principio sexti fiebat edictum ut deinceps solverent es, et isti anni dicebantur secunda indictio; in tertia indictione solveretur ferrum ex quo fiebant arma ad propellendos hostes, unde, finita secunda indictione, in principio undecimi anni fiebat edictum ut in illis quinque annis solveretur ferrum. Ultra numerum XV annorum non procedebant et appellatum est hoc tempus XV annorum indictio una vel indictionum unus ciclus, in quo plenarie mundus explevit quod a Romanis indictum est. Sicut autem Romani festo cum anno dominice incarnationis in cereo annotatur annus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ypotanus. mi .i. equus fluuialis. s. quidã piscis sic dictus
quia sit equo similis dorso iuba humitu. rostro resupinato a
prinis dentib cauda tortuosa. bngłis hinis die maquis cõ¬
moratur. nocte segetes de pasct.
nitur ħ ypotheca.ce. cum res cõmodatur sine depõne pͥgnoris
pacto uł caucõne sola inf̾ueniente. Et differti apignore. quia
cunie grã uł mancipatur uł in iure creditur. Item ypotheca dr̃
idem ꝙ apotħca. unde ypothetarius. ria .riũ ꝙ ad ypothecam
ꝑtinet. et hic ypothecarius. rii.I. apothetanius uł qui rem¬
c̾ c̾ta ꝑsona controu̾sia ẽ. Et ypostesis ẽ sb̾a et disputacio en
condicio uł supposicio uł consensus. unde ypotheticus. ca. cũ.
ꝙ est posicio. unde ypothesis .I. suppõ.

Expanded text:
 ypotamus, idest equus fluvialis, scilicet quidam piscis, sic dictus quia sit equo similis dorso, iuba, hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depascit. t ypoteca cum res accommodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia cunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et ypotheca dicitur idem quod apotheca. Unde ypothecarius -a -um, quod ad ypothecam pertinet, et hic ypothecarius, idest apothecarius vel qui remcerta persona controversia est, et ypothesis, substantia et disputatio et condicio vel suppositio vel consensus, unde ypotheticus -a -um, d est reposi
Abbreviated transcription (Latin):
cause monstrauit. plam et symon ab et̾ria ꝑdcõne
ĩt̾iit et duos qnquagenarios de suꝑ ueniẽs Rlãma
consupsit. u̾tus eigo sub sequens testificatur quamẽ
ĩnecencia ꝑman. et tñ cum qui malcdẽ usq ad
interitũ maledc̃o absorbet ex utriusq ꝑtis fino
coslrͣ quia a lono et in timo. Iudite m reũ siũa sup¬
sumpta iaculatur.
Igb¬

Expanded text:
cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua meinnocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio acolligitur, quia ab imo et intimo judice in reum sententia jaculatur. Ig
Abbreviated transcription (Latin):
di queras utrũ yle sit aliquid uł nichil non ħ concedimꝰ
S est int̾ aliquid et nichil de hac dicit calcidius suꝑ
platone. sicut nichil uidendo uidimus tenebras et uł.
audiendo audimꝰ silenciũ. Sic nł. intelligendo intesli¬
gimꝰ ilem. unde aug̾. Cum aliquid in forme concipio

Expanded text:
i queras utrum yle sit aliquid vel nil, non concedimus, sed est inter aliquid et nil. De hac dicit Calcidius Supra Platonem ‘sicut nichil videndo videmus tenebras et nichil audiendo audimus silentium, sic nichil intelligendo intelligimus ylem’, unde Augustinus ‘cum aliquid informe concipio
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui omnẽ introitũ et exitum sacrifictiuet̃it uel
ianua hostiũ ꝑforatũ quale uidemꝰ incessanis ꝑ qd̾
uideri p̃t intus et extra sicut iariꝰ uidet ante et reaio
se replicantur cum aꝑiũtur et dicũtur sic audando.
se uelent uł quasi uolue. quia dum aꝑiuntur aumids¬
ficiltate uoliñtur u quia in se reuoiuũtur. porta ꝓps

Expanded text:
cui antiqui omnem exitum et introitum sacrificaverunt. Vel ianua hostium perforatum, quale videmus in cellariis, per quod videri potest intus et extra, sicut Ianus videt ante et retro. se replicantur cum aperiuntur, et dicuntur sic a velando, quia se velent, vel quasi volve, quia, dum aperiuntur, cum difficult
Abbreviated transcription (Latin):
intestinus. na.nũ.I. intrinsecus .ci. cumi. unde ħ intestinũ¬
ni. Et dñr intestina int̾iora. quia int̾iore ꝑte corporis ao¬
hibentur. Que Ideo longis nexibus ad mod̾ clituloꝵ ꝯ
dinata sunt ut susceptas escas paulatim eg̾ant e si¬
additis cibis non impediantut. uł intestinus cõpons
ab in. et testa et huic bellum d̃ in testinũ qd̾ est infgest

Expanded text:
intestinus -a -um, intrinsecus, unde hoc intestinum. Et dicuntur intestina interiora, quia in interiore parte corporis cohibentur, que immo longis nexibus in modum circulorum ordinata sunt, ut susceptas escas paulatim egerant et superadditis cibis non impediantur. Vel intestinus componitur ab in et testa, et hinc bellum dicitur intestinum, quod est int
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ht turpitudiuis .q. honoris statum conseruaĩs
es componitur. stior. ssim unde honeste. stius. tissime.
adũbium. et hec honestas. statis .I. ꝑpetuus honor.
.i. honoris status. Et componit᷑ in honestus. sta. stũ.
. non honestus. Et comꝑatur. Item ab honestus ho¬
nesto. stas. honestum reddere. Et componctur de hone¬
sto. stas. in honesto. stas .I. ualde de honestate uł pocius
diffamare utuꝑate. ab honestate remou̾e. Et sunt

Expanded text:
nichil habet turpitudinis, quasi honoris statum conservans; et comparatur -stior -simus, unde honeste -stius -sime adverbium, et hec honestas -tis, idest perpetuus honor, quasi honoris status; et componitur inhonestus -a -um, idest non honestus, et comparatur. Item ab honestus honesto -as, honestum reddere, et componitur dehonesto -as, inhonesto -as, valde dehonestare vel potius diffamare, vituperare, ab honestate removere, et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uonintats annis srefacit et qui prius .q. duob pediliꝰ
ĩuttentes et d̾m iudebamur querere en secłm tenere pꝰ
agnicõm suanitatis intime unꝰ in nobis. pes sanus
remanet. atq alius claudicat. quia ñccitate ẽ ut de
dei. Si ergo tenemꝰ angłm uno claudicamꝰ pete. quisi
dum crescit in nobis fortitudo amoris dei infirmat᷑
procul dubio fortiudo carnis¬

Expanded text:
duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus remanet, atque alius claudicat; quia videlicet necesse eDei. Si ergo tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
componitur apres ꝙ est diues. quia int̾pretes dicant lo¬
quelã tranfferentẽ uocabula de una ioquela ĩ aliam. uł
componit᷑ a pars ꝑtis. quia interpres sit medius ĩt̾ ꝑtes dua
linguaꝵ cum tranffert uł exponit unã ꝑaliam. S qris
intpres uctatur. unde in t̾pretor. taris. ꝯmũe ũbũ .I. ex¬
pon̾e uł exponi bnã linguã ꝑ ałiam. unde hic et hec int̾

Expanded text:
componitur a pres quod est dives, quia interpretes ditant loquelam, transferentes vocabula de una loquela in aliam; vel componitur a pars -tis, quia inter partes sit medius duarum linguarum cum transfert vel exponit unam per aliam; sed einterpres vocatur. Unde interpretor -aris, commune, idest exponere vel exponi unam linguam per aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Iteni Iaitate uł Iactitare ponitur pro glari laudare glo¬
xiando. uanitare. arrogare uł in aucter ꝓferre. Inde iac¬
tans sine arrogans dĩ qui se uenitat et ałioꝵ istitritis
non acquiescit. S ꝓpͥam ꝙͣdam mam iusticie eaiam sc̃i¬
tatis inquitit. Et comꝑatur. cior. ssimꝰ unde: Iactant᷑

Expanded text:
Item iactare vel iactitare ponitur pro gloriari, laudare gloriando, vanitare, arrogare, vel inaniter proferre. Unde iactans sive arrogans dicitur qui se vanitat et maiorum institutis non acquiescit, sed propriam quandam viam iustitie et sanctitatis inquirit; et comparatur -ior -simus, unde iact
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe poĩtti modo exuꝑat qui intelligendo et senciendo de
in cutũstripto lumĩe aliquid degustat modo u̾o succum¬
uit. quia et degustando. Item̃ deficit. Quasi ergo uinat᷑
anglus qñ intellectu in tuno apphenditur deus. Sꝰ
notandũ ꝙ idem uictus angłus neruũ femorie. Iacob
tetigit eumq marcescere statim fecit atra ab eo: Iacob¬

Expanded text:
modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat, modo vero succumbit, quia et degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Inde det̾ius cecatur. Intuncis ergo que agitis fr̃es mi
radicem boni oꝑis humilitatẽ tenete uec quib iam
piores. s quib ad hui inferioros estis aspicite ut l
melioꝵ nobis exempla ꝓponis admaiora semꝑ alcas¬
dere. ex humilitate ualeatis. uide inhumo

Expanded text:
inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate valeatis. HO
Abbreviated transcription (Latin):
tra pon̾e humo. tegẽ .I. sepelire. Uonde humatus. tri. tu
t̾ra tectus .I. sepultus. Et componitur in humatus ⁊
tum.I. in sepultus. et humatim adũbiũ.i. sepulfi ul
rosus. sa. sum .I. humore plenus. Et comꝑatur. sior. ssit
unde humorose. sius. ssime. adu̾bium. eł ħ humorositas

Expanded text:
ram ponere, humo tegere, idest sepelire, unde humatus -a -um, terra tectus, idest sepultus, et componitur inhumatus -a -um, idest insepultus; et humatim adverbium, idest sepultim, vel rosus -a -um, idest humore plenus, et comparatur -sior -simus, unde humorose -sius -sime adverbium et hec humorositas
Abbreviated transcription (Latin):
past hostiis templi. Ipẽ enĩ tenens clauẽ omĩa intus.
a crtius custodit et uit̾ bonos et malos hñs indiciũ
fideles recipit. et infideles respuit. et ħ hostiarie. rie. qͥ
custodit hostiũ. et hostiarius. ria riũ. qd̾ ꝑtinet ad ho¬
dictũ .i. ꝑ hostia .q. de hostio ad hostium.
H osticapa hostis componitur cum capio uł. cedo. uł
qui uł capit uł scidit ut̾ cedit hostẽ. Et corĩ penult̾ ho

Expanded text:
clavem, omnia interius et exterius custodit et, inter bonos et malos habens iudicium, fideles recipit infideles respuit; et hec hostiaria -e, que custodit hostium, et hostiarius -a -um, quod pertinet ad hodest per hostia, quasi de hostio ad hostium.hostie. Hostis componitur cum capio vel cedo vel qui vel que capit vel scindit vel cedit hostem. Item ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
debent nec miꝰ magis tenetur alfi ꝙͣ econtrario. unde ho
inter eos. quia xp̃ian semꝑ debent sibi inuicem ailiquid
dicũtur hospes hostes. quis nichil sibi inuicem debent
Si eñi bilissimꝰ sarracenus caperet regem francie tm̃
deberet ili ꝙͣ rex francie deb̾et isli si eum caperet. uł ho¬

Expanded text:
debent, nec unus magis tenetur alteri quam e contrario; unde hosinter eos, quia Christiani semper debent sibi invicem aliquiddicuntur hostes quia nichil sibi invicem debent. Si enim vilissimus Saracenus caperet regem Francie, tantum deberet illi quantum rex Francie deberet illi si eum caperet.
Abbreviated transcription (Latin):
sestniũ et dicitur infans. quia fari nesciat .I. loqui non
posst sum non heat ad huc bene ordinatos dentes. Nlec ⁊de
dr̃ in fans. qui loqui non possit usq ad septẽniũ. s quia
non p̃t loqui expedite et distinte usq ad i. tempus. uł quia
in pp̃a pͥma ꝑte illius temporis loqui non pt̃. unde ħ infan¬

Expanded text:
t loqui non possit, cum non habeat adhuc dentes bene ordinatos; nec ideo dicitur infans quia loqui non possit usque ad septennium, sed quia non potest loqui expedite et distincte usque ad illud tempus, vel quia in prima parte illius temporis loqui non potest. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
uiber heroydũ. quia fere om̃s epłe in eo contento sunt
misse ab herodybus adiu ros. Et si aliqua est ibi mis¬
sa auno ad mulierẽ non fuit de ꝓpoĩto aitaris.
heroes dicunt᷑ qui olim post mortẽ credebantur deifi¬
cati obsua m̃ita. it ħcules eneas. et consiłes. Et est
hoc nomẽ tractum auinonegrece eñĩ uino dicta est
hera. unde quidã eius filius heros dictus ẽ. S ħ fa¬
bula nuetice signisicat hic ꝗ aex. in uous deputat᷑.
m̃tti animas defuutoꝵ . q. uiros etħeos uł aerlos et ce¬
lo dignos ꝓpt̃ sapĩam et fortitudinẽ. Ab her ergo uł herꝰ
uł hem d̾iuatur heros. Et ꝙ dr̃ heros .q. efħeus uł a eriꝰ¬

Expanded text:
iber heroidum’, quia fere omnes epistule in eo contente sunt misse ab heroidibus ad viros, et, si aliqua est ibi missa a viro ad mulierem, non fuit de proposito auctoris. heroes dicuntur qui olim post mortem credebantur deificari ob sua merita, ut Hercules, Eneas et consimiles. Et est hoc nomen tractum a Iunone: grece enim Iuno dicta est Hera, unde quidam eius filius Heros dictus est. Sed hec fabula mistice hoc significat, quod aer Iunoni deputatur, meriti animas defunctorum, quasi viros ethereos vel aereos et celo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Ab her ergo vel herus vel Hera derivatur heros; et quod dicitur heros quasi aeri
Abbreviated transcription (Latin):
lucam dicit. S nec maria minor ꝙͣ mrẽm xp̃i dicebat
pignoris mortẽ. s mũdi salutẽ. aut fortasse quia cogno¬
uerat ꝑfilii mortẽ mũdi redempcõm aula regalis puta¬
bat se. et sua morte publico mun̾i additurã. S ilin̾s
non egelat aduitore ad oĩm redemꝑcõm. quia dixit ftũs
sum. sine adiutorio inter mortuos liber. Susceꝑit quidẽ¬

Expanded text:
cribentis. Sed nec Maria minor quam matrem Christi decebat pignoris mortem, sed mundi salutem. aut fortasse quia cognouerat per filii mortem mundi redemtionem, aula regalis putabat se et sua morte publico muneri aliquid addituram. sed Iesus non egebat adiutore ad omnium redemtionem, qui dixit: factus sum si
Abbreviated transcription (Latin):
duo uł tres. uł plures ueuti in aere intcipiũt iul
aliꝙͣ cam confringũt et collidũt et ex illa collisione
fulmen quia findit. Sunt enĩ tria gen̾a fulmĩs. dnĩ
qd̾ findit. Et ideo cum tribus radiis pingitur fulmai¬
nomĩa confundũtur. et dicũtur ẽẽ nomĩa unlus et quss¬
dem rei. S tonitruũ dr̃. quia suo sono terreat fulgelin¬
uł fulgur uł fulgor quia fulgeat fulgus quia fangat
fulgur quia urat fulmen quia findat. Ex p̾dictis patet
ꝙ ante fit sonus ꝙͣ ignis. tãticius et ante uidernus igns
quia uelo cõa est gulus aduidendũ ꝙͣ auris ad andiendĩ
radius enĩ ab oculo exiens in ictu ip̃ius oculi si reꝑcucitut
in remotissima. unde oculus extitatur et uifu pera illam
statim ꝑcipit. S sonus non pͥmoueniat ad aurẽ et cũ
ꝑcuciat auditu non ꝑcipitur. Quia ergo sonus ilłe uald
est remotu sensui ad aurẽ accedens et eam ꝑcuciens tard

Expanded text:
duo vel tres vel plures venti in aere intercipiunt nubem aliquam, eam confringunt et colliduntur, et ex illa collisione lmen quia findit: sunt enim tria genera fulminis, unum t, tertium quod findit, et ideo cum ternis radiis pingitur fulmenomina confunduntur et dicuntur esse nomina unius et eiusdem rei, sed tonitruum dicitur quia suo sono terreat, fulgetra vel fulgor quia fulgeat: fulgus quia tangat, fulgur quia urat, fulmen quia findit. Ex predictis patet quod ante fit sonus quam ignis, tamen citius et ante videmus ignem quia velocior est oculus ad videndum quam auris ad audiendum: radius enim ab oculo exiens in ictu ipsius oculi repercutitur, etiam in re remotissima unde oculus excitatur, et visu rem illam statim percipit; sed sonus, nisi primo veniat ad aurem et eam percutiat, auditu non percipitur; quia ergo sonus ille valde est remotus, sensim ad aurem accedens et eam percutiens, tarde
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ. le. Et comꝑatur. błior.ssimꝰ unde honorificabilit᷑.
lius me. adũbium. et ħ honorificabalitas. tectis. et ħ
honorificabilitudinitas. tis. et ħ est longissima dictio
Honoro. ras. raui. rare. honorẽ impend̾e. unde honoratꝰ
ta. tum. et qui recipit et qui impendit honorẽ. Et cõꝑatur
tior. ssimꝰ unde honorate. cius. ssune. adu̾biũ et honoratoriꝰ
ria .riũ. qui impendit honorẽ uł qd̾ est honori et hic et hec
honorabilis .I. dignus honorari uł aꝑtus honorare et
dicitur honorabilis .q. honorari habilis .I. aptus. ut reci¬
piat uł ut tribuat honorẽ. Et comꝑatur. bilior. ssunus.
unde honora bilit. lius. ssime. adũbium. et h ͨ honorabi

Expanded text:
r -simus, unde honorificabiliter -lius -sime adverbium, et hec honorificabilitas -tis, et hec honorificabilitudinitas -tis, et est longissima dictio HONORO -as, honorem impendere, unde honoratus -a -um et qui recipit et qui impendit honorem; et comparatur -tior -simus, unde honorate -tius -sime adverbium et honoratorius -a -um, quod impendit honorem vel quod est honori, et hic et hec honorabilis et hoc -le, dignus honorari vel aptus honorare; et honorabilis quasi honori habilis, idest aptus ut accipiat vel tribuat honorem; et comparatur -lior -simus, unde honorabiliter -lius
Abbreviated transcription (Latin):
et crurum dicta sit quia in nto̾ sint genis oppoĩta. ibi eni
coherent sibi. quia in fans in ict̾o caput tenet inclinatũ
inter genua. Et hinc ẽ ꝙ homĩes dum ad genua se pro¬
steruũtt statim lacrimãtur. uoluit enĩ natura eos. ut̾um
mat̾num rememorare ubi.q. in tenebris considebant añ
dici geninus. agenio uł agigno. quia naturalit̾ gigni.

Expanded text:
et crurum, dicta sic quia in utero sint genis opposita; ibi enim coherent sibi, quia infans in utero caput tenet inclinatum inter genua; et hinc est quod homines, dum ad genua se prosternunt, statim lacrimant; voluit eos enim natura uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebris considebant antedici genuinus a Genio vel gigno, quia naturaliter gigni
Abbreviated transcription (Latin):
miaẽ mion. Item hominẽ ꝑculꝑã sicut scripitum esi.
no die  d estis ee fi lii exressi om̃s uos autẽ sicut ho¬
neces inoriemini. ac si aꝑte dical. sicut delinquẽtes
ibibitis sunde et paulus ati. Cum sit in ter uos zelus.
b cõtendo nõme tarrnales estis et scd̾m hominẽ am¬
bulatis. ac si dicat. qui discordes mẽtes ductis nõne

Expanded text:
er culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
cohanrio. ris. abiecta .n .I. simul haurio de haurio. res. ual¬
de hanrire euacuare. Ex haurio. ris. Ineodem sensu. hau
rio. et eius compoĩta actiua sunt. et faciũt p̃t̾itum in hau¬
si. et supinũ in hanstũ. Et nota ꝙ cum uoccilis parum de¬
beat aspitar. tñ iuhac scd̾m ꝑsona hauris multũ aspt¬
alis ꝑsonis et modis illius u̾bi. Et eciam in compoĩtis

Expanded text:
haurio -is, idest simul haurire; dehaurio -is, idest valde haurire, evacuare; exhaurio -is, in eodem sensu, rio et eius composita activa sunt et faciunt preteritum in hausi et supinum in haustum; et nota quod cum vocalis parum debeat aspirari, tamen in hac secunda persona ‘hauris’ multum aspi omnibus aliis personis et modis illius verbi, et etiam in compositis
Abbreviated transcription (Latin):
smenter .i. naturalẽ et exilit̾ sonat q
su tigura .I. representat illud elemeriba
cum sonat exilius. S cum sonat srisia
et ub̾iis rep̃sentatur hac figura. ꝑ ad¬
iftos diusos modos repñtadi pͥdutum
elementũ greci p̾dictis duabus figunis iti¬
tur appellantes .I. rotai .y. gui. Nlos ã non
Utimur hac figuit.ꝓ. nͥ ingr̾is diciõnibus

Expanded text:
ementum, naturaliter exiliter sonat, ergo hec figura i representat illud elementum cum sonat exilius, sed cum sonat spissius et uberius representatur hac figura y. Propter diversos modos representandi predictum elementum Greci predictis duabus figuris utuntur, appellantes i yota, y gui; nos vero non utimur hac figura y nisi in grecis dictionibus
Abbreviated transcription (Latin):
inpesse nec plures. unde non contingit plures ꝙͣ septẽ¬
simul concipi a muliere. unde hic humineꝰ .nei. deus nup
hyemeneus dr̃ uis illa retentiua semĩs ex qua hñt pro creari
legetes producendi uocabant cererẽ. Qualitates eciã ele¬
mentor naturales uocabant deos. quia suã uidentur here
uim incompõne corpoꝵ. Similr̃ et stellas. hee enĩ uident᷑
he̾re rõnabilem effc̃m in hiis inferiqrib. Idem quoq de
stiis. et uirtutib que sunt bona gratuita. cum eciã in
uiciis q̃dam sit emulacio deitatis .I. dñari uicia .dii. dice¬
lantur. uł hymeneus dictus est a quodã eth atheniensi
uir ẽẽ dep̾hensus ad suos remissus est parentib uirginũ
eaꝵ facile dictat reditũ ea tñ lege ut eius ꝙͣ pot̾et uti cõ¬
iuugio conced̾etur. conceditur. reddũtur uirgines. fit ille
uoti sui compos salua et lege sue condicõnis. unde in ole¬
uit consuetudo ut quicũq nuberet eum tãꝙͣ deũ nupciaꝵ

Expanded text:
impresse, nec plus, unde non contingit plures quam septem concipi simul a muliere. Unde hic Hymeneus, deus nupdicitur vis illa retentiva seminis, ex qua habent procreari terre producendi segetes vocabant Cererem. Qualitates etiam elementorum vocabant deos, quia suam videntur habere vim in compositione corporum, similiter et stellas: hee enim videntur habere rationabilem effectum in his inferioribus. Idem quoque de scientiis et virtutibus que sunt bona gratuita; cum etiam in iis quedam sit emulatio deitatis, idest dominari vitia, dii dicebantur. Vel Hymeneus dictus est a quodam atheniensi Hymevir esse deprehensus, ad suos remissus est. Parentibus virginum earum facilem dictat reditum, ea tamen lege ut eius quam peteret uti coniugio concederetur. Conceditur. Redduntur virgines, fit ille sui voti compos, salva lege sue condicionis, unde inolevit consuetudo ut quicumque nuberent eum, tamquam deum nuptiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
nota ꝙ adiicio aibiicio et cet̾a compoĩtti. a Iacio ꝑduo
Idbert scribi. et pronũciari regłarit᷑. Et est pͥmũ cõ¬
sonaus et ailfum uecale. Scd̾m ħ ergo si componat᷑
atio iu dcone desmente inconsonãtẽ d pͥma ꝓduci¬
om̃ib hui modi u̾bis. solent quidam tacere qñq .i. cõ¬
sonantẽ ĩ metro. ũno ꝙ maus est cã cuphonie sẽꝑ
Et d stribi l taceatur apud quosdã oausa euphonie
situit in hac dcõne cirtũ eo in. ñ profertur et tñ est
ps diccõnis huius et ibi scribitur. Cum ergo contin
gꝙ .I. consonans in p̾dictis u̾bis taceatur et lique¬
set a ptate consonantis tunc pͥma ñ cogatur ꝓduci
põne Et inde est ꝙ p̃t corripi si naturalit  correpta est
diu̾o .I. consonans non taceatur nec liquescat tunc
pͥma ꝓducinir se desinat in consoriantẽ. Et hinc est
idem est iudiciũ. si querat aliquis utrũ. asseram.I.
consonantẽ semꝑ debere taceri in p̃dictis ũbis in qual

Expanded text:
nota quod adiicio et cetera composita ab iacio per duo ii debent scribi et pronuntiari regulariter, et est primum consonans, alterum vocale: secundum hoc, ergo, si componatur iacio cum domnibus huiusmodi verbis solent quidam tacere quandoque i consonantem in metro, immo, quod magis est causa euphonie, semper et debet scribi, licet taceatur apud quosdam causa euphonie, sicut in hac dictione ‘circumeo’ m non profertur et tamen est huius dictionis pars, et ibi scribitur. Cum ergo contingit quod i consonans in predictis verbis taceatur et liquescat a parte consonantis, tunc prima non cogitur produci positione, et inde est quod potest corripi si naturaliter correpta est. Si vero i consonans non taceatur nec liquescat, tunc prima producitur si desinat in consonantem; et hinc estidem iudicium est. Si querat aliquis utrum asseram i consonantem semper debere taceri in predictis verbis in qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
NIades hiados grece latire. dr̃ pluua. unde ħ hyas
hyadis. quoddam signũ celeste et quel stella illiꝰ
signi p̃t dici hyas. Et ħ signũ est in fronte tauri.
Et dicũtur hyades ab hyados. quia ortu suo effi
ciũt ꝑluuias et latimi unde et latini succulas il¬

Expanded text:
 HYETOS grece, latine dicitur pluvia; unde hec Hyas -adis, quoddam signum celeste; et quelibet stella illius signi potest dici Hyas. Et est hoc signum in fronte Tauri; et dicuntur Hyades ab hyetos, quia ortu ciunt pluvias, unde et eas Latini succulas
Abbreviated transcription (Latin):
possessiuũ. et ħ et hͨ hispamensis et hoc. se. gentile. Et ħt
sex ꝓunicias. t̾raconensem. cartaginensẽ. lusitaniam. ga¬
leciam. beticam et tranffretum in regione affrice uingita¬
niam. Et sunt due hyspanie. ctt̾ior. que in septẽtrionalt
plaga apireneo usq ad cartaginẽ porrigitur. ultior que
in m̃idie acelcibis usq ad gaditariũ fretum extendit᷑

Expanded text:
possessivum, et hic et hec hyspaniensis -e, gentile. Et habet sex provincias: Terraconensem, Cartaginiensem, Lusitaniam, Galitiam, Bethicam et, trans fretum in regione Africe, Tingitaniam. Et sunt due Hyspanie: citerior, que in septentrionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis usque ad gaditanum fretum extenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
docto eccͣsticum offm̃ cõmitteret ordinandũ. Pp
hieronimꝰ. ergo ꝑsalt̾ium ꝑferlas distiuxtt. et uniu
fec̾it ꝑ noturnũ ꝓpriũ assignauit. ac głia pr̃i nire
ꝑtinentia p̃ter cantum rõnabu̾it᷑ ordinauit misit o
illud debethleem ad sũmũ pontificẽ. et tam ab eo ꝙͣ a¬
dinalib fuit ualde approbatũ et ꝑpetuo autẽtcetum¬
nis et sex mensibus sepultus fuit.

Expanded text:
docto Ecclesiasticum officium committeret ordinandum. Ipsalterium per ferias distinxit, et unicuique feriae Nocturnum proprium assignavit, et Gloria Patri in fine pertinentia praeter cantum rationabiliter ordinavit. Misitque illud ad summum Pontificem, et ab eo et Cardinalibus fuit valde approbatum, et perpetuo autenthicatumnis et sex mensibus sepultus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sa. sum. in eodem sensu.s. qui est fetidus iustar hyrci.
q. qui sudore corporis fetido putel. et producit. al.
Hyrquitallus hyrquitasti. ma. ge. puer libidinosus. et las¬
ciuus ut hyrcus. et qui oculos semꝑ retorquet ad angłos
lent quidã retorquere ocłos ad hyrtos. Ideo dictur ħ hyrtus

Expanded text:
-a -um, in eodem sensu, scilicet qui est fetidus ad instar hyrci, quasi qui sudore corporis fetido putet; et hyrsutus hyrquitallus -li, scilicet puer libidinosus et lascivus, et qui oculos semper retorquet ad angulos lent quidam retorquere oculos ad hyrcos: ideo inde dicitur hic hyrcus
Abbreviated transcription (Latin):
Iołitor autẽ si attribuatur recipienti sensus. ẽ ego ho¬
snitor te .i. in hospicio te recipio. Si actribuatur ei qui
Hostia ab hoste. dr̃ ħ hostia. stie. hostie a̾ erant sacrifi¬
is. que fiebant anteꝙ ad hostes ꝑgerent. quasi ꝓ hostib
deuicendis fcã. S uictime erant sacrificia q̃ post uictoriã
uittis hostibus ii molabant. Et erant uictime maiora

Expanded text:
or -aris; si attribuatur recipienti, sensus est: ‘hospitor te’, idest ‘in hospitium te recipio’; si attribuatur ei qui Item ab hostis hec hostia -e: hostie erant sacrificia que fiebant antequam ad hostes pergerent, quasi pro hostibus devincendis facta, sed victime erant sacrificia que post victoriam victis hostibus immolabant, et erant victime maiora
Abbreviated transcription (Latin):
esꝑõ stella que in ea ꝑte lucet. et ħ est u̾a hesperia respectu
athlantis pulsus ag̾mano ytaliam tenurt eamq de
suo nomĩe uł denonũe p̾stine regionis ꝙͣ reliquerat
hesꝑiam applłauiti Si ergo dicis hesꝑiam siue addita¬
mento ytaliam significat. Si addis aliquid scd̃m diu̾sa
addita p̃t significare nũc hyspaniã ut si dicas ultuam
uł aliqͥd tale nũc ytaliam. ut si dicas magnã uł consiłem
Et hinc hesꝑius ria .riũ.i. hyspanus uł ytalicus. et ħ
hesperis.ridis. ytaliai uł hysꝑa nia. Et huic filie atha

Expanded text:
Hespero stella que in ea parte lucet; et hec est vera Hesperia respectu ter Atlantis, pulsus a germano Ytaliam tenuit, eamque de suo nomine, vel de nomine pristine regionis quam reliquerat, Hesperiam appellavit: si ergo dicis Hesperiam sine additamento Ytaliam significas, si addis aliquid, secundum diversa addita, potes significare nunc Yspaniam, ut si dicas ‘ultimam’ vel aliquid tale, nunc Ytaliam, ut si dicas ‘magnam’ vel consimile; et hinc hesperius -a -um, idest yspanus vel ytalicus, et hec Hesperis -dis, Ytalica vel Y
Abbreviated transcription (Latin):
datu ħ esyotropiũ .ꝑii. quedã ħbai quia solis motib
hen en sole orente flores suos aperit. sero dandit cum
solatibuerit. Ip̃a est quã latini incubum siluatulũ
lrope quełi gema nalde clara. en ꝑ spicua que colores
mutit. acd̾m uaricioriẽ coloꝵ insole unde rubea appatet
mninane et inuespere uł sic dicitur quis poĩta in lalriẜ
auis. madios solis mistat sanguiueo colore ꝑcussos

Expanded text:
ur hoc eliotropium, quedam herba, quia solis motibusnam et sole flores suos aperit et in sero claudit cum sol occubuerit; ipsa est quam Latini intibum silvaticam  quedam gemma valde clara et perspicua que colores mutat secundum variationem colorum in sole, unde rubea apparet in mane et in vespere. Vel sic dicitur quia posita in labris eneis radios solis mutat sanguineo