comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te demoratꝰ ẽ: cũ ecce sequenti die sub
ipso lucis crepusculo uehement᷑ equo
incursu fatigato adulianũ puercũ e¬
dei continge. ł mou̾e de monast̾o auds:
Quẽ cũ ille requirer&. cur sententia eẽt
mutata: cognouit quia nocte eadem
qua ipse illuc exsecutor missus est: ꝑ ui¬
sũ pontifex fuerat uebement̾ ext̾ritus.
cur adexhibendũ dei hominẽ mittere
p̃sũpsisse. Qꝓtinus surrex̾. seq uen̾andi

Expanded text:
te demoratus est. Cum ecce sequenti die sub te demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum eDei contingere vel movere de monasterio auderet. Quem cum ille requireret cur sententia esset mutata, cognovit, quia nocte eadem, in qua ipse exsecutor illuc missus est, per visum pontifex fuerat vehementer exterritus, cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpsisset. Qui protinus surrexit, seque venerandi
Abbreviated transcription (Latin):
ber& alloqu ꝓt̾ua: mente p̃ꝑabat.
Mex uͦ ut seruus dei⁊ conminꝰ affuit.
eiꝰdem uilianz animũ intolerabi¬
lis pauor inuasit: ita ut tremer&: atq
ad insinuand̾ hoc ipsũ qd uen̾at. uix suf¬
ficere lingua potiuss. Qͥ humiliato mer
spũ adeius genua cucurrit: orationẽ
ꝓse fieri petiit. & quia pater eius apo¬
stolicꝰ pontifex eũ uidere uells indicauit.
Uir aũ uen̾andꝰ equitiꝰ. cepit inmensas
gras om̃ipotñti deo agere: asserens qd̃
se ꝑ sumũ pontificẽ gra suꝑna uisitass&.
Ilico uocauit fr̃s: p̃cepit hora eadẽ ium̃¬
ta p̃pari: atq ex secutorẽ suũ cep̃ uebem᷑¬
tissime urgere. ut statim exire debuis¬
sent. Cui ulianꝰ ait. Hoc fieri nullate¬
nꝰ pot̾. quia lassatus ex itinere. hodie ñ
ualeo exire. Tunc ille respondit. Contͥ¬
stas me fili: quia si hodierna die non
egredimur: iam crastina non eximus.
Dei itaq famulꝰ. exsecutoris sui lassitud¬
ne coactus. in monast̾io suo eadẽ enoc¬

Expanded text:
mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem noc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit: atq ulnis humilit̾ eiꝰ genua de¬
osculans strux̃: suũq dñm occurrisse
nuntiauit. Cui resalutato. dei famulꝰ
p̃cepit dicens. Leua fenũ u̾ide: porta pa¬
bulũ um̃tiᷤ inqͥbꝰ uenitis. Ecce ego qͥa
paru suꝑest oꝑe expleto te subsequor.
Is aũ qui missus fuerat uilianꝰ defẽ¬
sor mirabat᷑ ualde quidña eẽt. qd redi¬
re moraret᷑ puer: cũ ecce reu̾tentẽ pue¬
rũ conspic̃: atq incollo fenũ ex prato
deferentẽ. Qͥ uehement̾ irat᷑. cepit cla¬
mare dicens. Qͥd est hoc: Ego te misiho¬
minẽ deduc̃e: non fenũ portare. Cus
respondit puer: Quẽ queris: eoce subseqͥt᷑
Tunc ecce uir dei clauatis calciatꝰ caligiͨ.

Expanded text:
pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua depervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, c
Abbreviated transcription (Latin):
repulsa: suadentib se clericis. consen¬
sũ pontifex prebuit ut ad romanam
urbẽ deduci debuiss: &. quȩ nã sua eẽt
mensura cognosce. Iulianũ tñ tc̃ defen¬
sorẽ mittens. qͥ sabmnensi eccłȩ pꝰmod̃¬
mepiscopatu p̾fuit: hoc ei p̃cepͣ urt cũ
magno eũ honore deduc&: nec quicquã
dei famulus ex conuentioe eadẽ iniuriȩ
sentir&. Q parere de eo clericoꝵ uotis con¬
citꝰ uolens festine ad eius monast̾ium
cucurrit: ibiq absente illo antiquari¬
os scͥbentes repꝑit: ubi ee̾t abbas inqui¬
siit. Qͥ dixerunt. Inualle hac quȩ
monast̾io subiacꝙ: fenum secat. Isdem
uͦ ulianus. suꝑbũ ualde atq contuma¬
c̃e puer̃ habuit: cui uix pot̾at ł ipse
nam eẽt equitius. Moxq ut audiunt
qͥs ẽẽt: eũ adhuc longe positꝰ aspex̃ . ꝙẜ. in¬
menso timore correptꝰ ẽ. Cepit tremere
lascessere: seq ipsum nutanti gressu uix
posse portare. Qͥ tremens ad deshominẽ

Expanded text:
repulsa, suadentibus se clericis consenrepulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Eccleepiscopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse nam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem
Abbreviated transcription (Latin):
fideltum. cͥcũquaq discurrer&. & cor¬
da audientiũ ad amorẽ pat̾e celesti ex¬
citar&. Frat uͦ ualde uilis inuestibus: at¬
q ita despectus. ut si quis illũ fortasse ne¬
scir&s. salutatꝰ etiam resalutare despicȩ.
& quociens adalia tendebat loca: ui¬
u̾uecum pellib ꝓsella utebat᷑. Suꝑ
semet ipsũ sacͦs codices inpelliceis sac¬
bat fontẽ: & regabat prata mentium.
Huiꝰ quoq opinio pͣdicationis. ad ro¬
manȩ urbis noticiam ꝑuenit: atq ut
est lingua adulantium. auditoris su¬
i animã ãplectendo necans: eo temꝑe
clerici huiꝰ apostolice sedis antistiti adu¬
lando. questi st̾ dicentes. Qͥs est uir
iste rusticus. qͥ auctoritatẽ sibi p̾dica¬
tiois arripuit. & officiũ apłici dñi nr̃i
tat᷑ gͥ si placet. qͥ eũ huc exhibeat ut
qͥs sit eccłasticꝰ uigor agnoscat. Sicut
aũ moris ẽ. ut occupato inmłtis ani¬
mo adulatio ualde subripiat. si ab ip¬
so cordis hostio nequaqͣ fuerit citius

Expanded text:
 corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, juvervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacbat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium aptatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i p̾cipio tͥ. ut aditũ istũ custo¬
dias. ac fure̾ huc ingredi non ꝑmit¬
tas. Protinꝰ serpens se totum initine¬
re intͥnsuersum tetendit: ad cellã mo
sus serpens clausiss uiam. Et treme¬
factus pꝰsemet ipsum concidit: eiusq
pe ꝑ calciamentũ insude sepis inhesit.:
sicq usq dum ortolanus rediris. deor¬
sũ capite pependit. Consueta hora
uenit hortolanꝰ: penientẽ in sepe fu¬
rẽ reppit. Serpenti autẽ dix̃ Gnis d̾o:
sit. Ad furem uͦ ꝑueniens: ait. Qd est
fr̃. Tradidit te mͥ ds. Quare inlabo¬
re monachoꝵ furtum tociens facere
p̃sũpsisti: & hȩc dicens. pedẽ illiꝰ a se¬
pe inqua inheserat soluit: eũq sine
lesione deposuit. Cui dix̃. Sequere
me. Quẽ sequentẽ dux̃ ad orti aditum:
& olera que furtim appetebat aufferre.
ei cum magna dulcedine p̾buit. dicens.
Uade: &. pꝰ hȩc furtũ nonfacias: s cum
necesse habes. huc adme ingredere: & q̃

Expanded text:
Jesu praecipio tibi ut aditum istum custoJesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam sus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo,  abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
Iotas ne uir iste u̾enabiliᷤᷤ libtinꝰ.
de qͦ tot signã & miracula retuli¬
sti. intam ampla congͥgatione imita¬
tores suos inu̾tutib non reliquit:¬
elre qͥ appellabat᷑ curuus G̃
quem ipse bene cognouisti. qͥ & euisdẽ mo¬
nast̾ii nuꝑ p̃positus fuit: multa mͥ de
fr̾ibus eiꝰdem monaft̾ii admiranda
narrabat. Ex quibus aliqua que ad
memoriã ueniunt subpͥmo: quia ad
alia festino. S unum dicam: qd̾ abeo
narratum p̾t̾undum nullomͦ estimo.
In eodem monast̾io. quidã magne ui¬
te monachus erat ortolanus. fur uͦ
uenire consueuat. ꝑ sepẽ ascend̾e: et
occulte olera auferre. Cũq ille multa
plantar& quȩ minꝰ inuenir&: & alia
pedibus conculcata. alia direpta con¬
spic̾&e : totũ ortũ circuiens. inuenit it̾
unde fur uenire consueuat. Qui in
eundẽ ortũ deambulans. reppit etiã
serpentẽ. cui p̾cipiens dix̃. Sequere
me. Atq ad aditum furis ꝑueniens:
imꝑauit serpenti dicens. In nomine

Expanded text:
tasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot signa et miracula retulisti, in tam ampla congregatione imitatores suos in virtutibus non reliquitelix qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ante humanos oculos flama consump
sit. Qua inre nobis qͦ hec audientib.
exemplũ focmidinis dare dignatus est:
quatinus. ex hac consideratione colliga¬
mus. quid anima uiuens. ac sentiens.
pro reatu suo patitur: sitanto ignis
supplicio etiã insensibilia ossa concre

Expanded text:
ante humaante humasit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concre
Abbreviated transcription (Latin):
pertimescebat iuidicium dei. Nicit itaq̃
humana uerecundia: perrex̃ ad ȩcclesiã.
Sio tremebundus ac pauidus stare cepit:
atq ꝑ singula momenta suspectus qua
hora imundo sp̃ui traderetur: ꝙ. corã
omni populo uexaretur. Cumq uehe¬
menter timeret. et ei in illa missarum
celebritate quasi aduersi nil contigisset.:
letus exiit: & diȩ altero ȩccłam iam secu¬
tus intrauit. Factumq est. ut per sex
ominuos dies. letus ac securus ꝓcedenȩ:
estinans qd̾ eius scelus dñs aut non uids¬
sitꝰ aut iusum miscditer dimisisset.
Dic aut̾ septimo: subita morte defunctꝰ ẽ.
Cumq sepulturȩ traditus fuisset: per
bngum tempus cunctis uidentibus de
sulchro illius flãma exiit .&. tandui
Neius concremauit. quousq omne
Hulchrum consumer&: & terra que
Niumulum collecta fuerat. defossa ui¬
deretur. Qd̃ indelicet. omnipotens os
faciens. ostendit. quid eius anima in
occulto pertulit: euius etiam corpus

Expanded text:
pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulum collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens ostendit quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tus uidit: non quod ininferno ligna
ardeant. ut ignis fiat: s narraturus
hȩc uiuentibus. illa de incendio pra¬
uoꝵ uidit: ex quibus nutr̃iri apud
uriuentes corporeus ignis solet: ut hit
hec assueta audientes discerent. quid
de insuetis timere debiussent.
ȩ prountia contigisse: uir uitȩ uent¬
rabilis maximianus siracusanus ep̃s.
qui diu in hac urbe meo monasterio
prefuit. narrare consueuit dicens.
Qindim curialis illic sacratissimo paschali
sibbato iuuenculam cuiusdam filiã in
raptismate fuscepit. Qui post ieiunium
domum reuersus. multoq uino debriatꝰ:
andem filiam suam secum manere peti¬
it: eamq nocte illa qd̾ dictu nefas est. per¬
didit. Tumq mane facto surrexisset: re¬
us cogitare cepit. ut ad balneum pergerq:
acsi aqua balnei lauaret maculã peccati.
crrexit gͥ. lauit: cepitq trepidare ȩccle¬
siam ingredi. S sitanto die non iret ad
gcłam. erubescebat homines: sinuͦ iros:

Expanded text:
atus vidit, non quod apud infernum ligna atus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis solet, ut per haec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent. ae provincia contigisse vir vitae venerabilis Maximianus, Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens: Quidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non iret ad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret,
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiare festinet. Qui uidelicet
tuno tburtius. carnalibus desi¬
deriis subiacere ferebatur. Cuius
adhuc uite morumq bene qͦ floren¬
tius eius nunc ecclesie presbit̾ me¬
minit. Cumuͦ puer per geret. nar¬
rauit isdem reparatus. Iqui ads a
uersus fuerat. qd illic uͥ ductus st¬
erat. agnouit. dicens. Paratus e¬
rat rogiis ingens: deductꝰ a
tẏburtius presbiter. in eodemu est
suꝑpositus. atq subposito igne  con¬
crematus. Alius aut̾ parabaturs rog̃
cuius a terra incęlum cacumen tendi
uidebatur. Qui. emissa uoce clamatũ
est cuius esset. Hiis gͥ dictis: statimro¬
paratus defunctus est. Puer uͦ qͥ trags¬
missus fuerat ad tẏburtium: iam eũ
mortuũ inuenit. Qui uidelicet repu¬
ratus ductus ad loca penarum: dũ ui¬
dit. rediit. narrauit. ꝙ obiit.: apertes
monstratur. quia nobis illa non sibi
uiderit: quibus dum adhuc concessũ̾s.
uiuere: licet etiam a malis operibus
emendare. Rogum uͦ construi repau¬

Expanded text:
nuntiare festinet. Qui videlicet nuntiare festinet. Qui videlicet tunc Tiburtius carnalibus desideriis subjacere ferebatur: cujus adhuc vitae morumque bene quoque Florentius ejus nunc Ecclesiae presbyter meminit. Cum vero puer pergeret, narravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, quid de illo ubi ductus fuerat agnovit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, deductus autem Tiburtius presbyter in eo est superpositus, atque supposito igne 421 concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus fuerat ad Tiburtium, jam eum mortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Repar
Abbreviated transcription (Latin):
supplicio. dei famulo fuerat ostensum.
& quia iohannẽ papam affugendo incꝰ¬
todiam occidit: simacum qͦ patrici¬
um ferro trucidauit: ab illis iuste
mitti in ignem apparuit: quos in
hac uita iniuste iudicauit. Coquoq¬
tempore quo primum remotȩ uitȩ
desiderus anelabam: quidant hone¬
stus senex. deusdedit nomine. ual¬
inamicitiis sedule uingebatur: qͥ
michi narrauit dicens. Gothorum
tempore quidam spectabilis uir re¬
paratus nomine uenit ad mortem.
Qui dum dui iam mutus ac rigidus¬
conclamatus iaceret: uisum est qd̾
abeo funditus flatus uitalis exisset:
atq exanime remansisset corpus. sũ¬
q ꝙ multi qui conuenerant. & eũ
iam mortuum familia lugeret. su¬
bitoredut: ꝙ cunctoꝵ plangentiu
instuporem uersȩ sunt lacrimȩ.
Qui reuersus ait. Cituis ad ęccłam
beati laurentii martyris que ex
nomine conditoris damasi uocatur.
puerum mittite: & quid de tybur¬
tio presbitero agatur uideat: et re¬

Expanded text:
supplicium Dei famulo fuerat ostensum. supplicium Dei famulo fuerat ostensum. Et quia Joannem papam affligendo in custodia occidit, Symmachum quoque patricium ferro trucidaviin ignem mitti apparuit, quos in hac vita iniuste iudicavit'. tempore quo primum remotae vitae desideriis anhelabam, quidam honestus senex, Deusdedit nomine, vali quoque in amicitiis sedule jungebatur, qui mihi narrabat, dicens: Gothorum tempore quidam spectabilis vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. Qui dum diu jam mutus ac rigidus jaceret, visum est quod ab eo funditus flatus vitalis exisset, atque exanime remansisset corpus. Cumque et multi qui convenerant, et eum jam mortuum familia lugeret, subito rediit, et cunctorum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et re
Abbreviated transcription (Latin):
nis egerat: atq iam aditaliam redi¬
bat: cuius nauis appulsa est ad insu¬
lam que lipparis appellatur. &y quia
illic iiii quidam solitarus magnę
uirtutis habitabat: dum nautȩ na¬
ius armamenta repararent: uisũ ẽ.
predicto patri soceri mei ad euindem
uirum dei pergere: seq eius oratio¬
nibus conmendare. Quos uir dñi
cum uidisset: eis inter alia colloques
dixit. Scitis quia rex teodericꝰ mor¬
tuus est: Cui illi protinus responde¬
runt. Absit. Nos eum uiuentẽ di¬
misimus: ꝙ. nichil tale adnos de eo
nunc usq perlatum est. Qutibus dei
famulus addidit. dicens. Etiã mor¬
tuus est. Nam hesterno die hora no
na a iohanne papa & simacho patri¬
cio discinctus. atq discalciatus. et
uinctis manibus deductus: in hac
uicina uulcani olla iactatus est. Qd̾
illi audientes. sollicite discͥpserunt
diem: atq in italiam reuersi. eo die
teoderichum regem inuenerunt fu-¬
isse mortuum: quo de eius exitu atq

Expanded text:
nis egerat, atque jam ad Italiam redinis egerat, atque jam ad Italiam redibat. Cujus navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceri mei ad eumdem virum Dei pergere, seque ejus orationibus commendare. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens, dixit: Scitis quia rex Theodoricus mortuus est? Cui illi protinus responderunt: Absit, nos eum viventem dimisimus, et nihil tale ad nos de eo nuncusque perlatum est. Quibus Dei famulus addidit, dicens: Etiam mortuus est: nam hesterno die hora nona inter Joannem papam et Symmachum patricium discinctus atque discalceatus et vinctis manibus deductus, in hanc vicinam Vulcani ollam jactatus est. Quod illi audientes, sollicite conscripserunt diem, atque in Italiam reversi, eo die Theodoricum regem invenerunt fuisse mortuum quo ejus exitus atque
Abbreviated transcription (Latin):
pis sanũ sapienᷤ ẽẽ sp̃s cor¬
sdixerit: Gregorꝰ.¬
Iehenne ignem esse cͧorporeuman
Ieceporeum fateris: Petrus.
gnem gehenne corporeum esse non
infine dictura est: tte in ignẽ eter¬
num qui paratus est diabolo ꝙ ange¬
lis euis. Sigͥ diabolus etusq angeli.
cum sint incorporei corporeo sunt ig¬
ncruciandi: quid mirum si animę
dante quam recipiant corpora posst̃
or porea sentire tormenta: Petrꝰ.
Iitet racio: nec debet animus de
hac ulterius questione dubitare E
Pstquam laboriose credidisti: ope.¬
ꝓreprecium credo: si ea que michi
auiris fidelibus digesta sunt. nar¬
rauero. Iulianus namq huius ro-¬
mane ecclesie ciui deo auctore deser¬
lio secundus dlefensor. qui ante sep¬
tem fere annos defiictus est. adme
adhuo inmonasterio positum crebro
ueniebat: mecumq colloqui de ami¬
inȩ utilitate consueuerat. Hic itaq
michi quadam die narrauit: dicens.
Teoderici regis temporibus pater soce¬
ri mei insiciliam exractionẽ cautio¬

Expanded text:
is sanum sapiens esse spirs dixerit?--GREGOGehennae ignem esse incorporeum an corporeum fateris?--PETRUS. Ignem gehennae corporeum esse non n fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac ulterius quaestione dubitare. stquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, 420 dicens: Theodorici regis temporibus pater soceri mei in Sicilia exactionem cano
Abbreviated transcription (Latin):
theodorum eiꝰ ȩccłȩ custodẽ nouert᷑.
cuius narratioe innotuit. res quȩ ei con¬
tigit . ualde memorabilis: qd̾ quadã noc¬
ti dum citius ad melioranda iuxta ianu¬
am luminari surrexiss ex more: inlig.¬
neis gͣdibus sub lampade positis stabat.
ꝙ lampadis fouebat lumen. Tunc repen¬
t beatus petrꝰ apłus instola candida de¬
esum inpaiumento constitit: eiq dix̃.
Colib̾te. quare tam citius surrexisti e
Qdicto: ab oculis aspicientis euanuit:
Stantꝰ ineo pauor irruit. ut tota in illo
arporis uirtus deficer&: &. ꝑdies multos
astratu suo surgere non ualeret. Qꝰ in
n quid isdem beatus petrus apłs serui¬
titibus sibi uoluit. nisi p̃sentiam sui
Npectus ostendere: quia quicqͥd peiꝰ
imatione agerent. ipse hoc ꝓmercede
retͥbutionis. sine int̾missioe semꝑ u

Expanded text:
Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione sem
Abbreviated transcription (Latin):
lis secutus est. qͦ langore crescente citiꝰ utã
finiuit. Cũq ad sepulchrũ qd̾ sibi ipse pota¬
uerat corpꝰ illius fuiss a fr̾ibus depoetatũ
aꝑto eodem sepulchro. uiderunt om̃s qui
aderant. locum non esse ubi poni potus¬
s : quia corpus patͥs monast̾is. qd̾ illic anti
positum fuerat. om̃e illud sepulcẜũ tent¬
bat. Cũq fr̃s qui p̾sbiteri coep detulerant
factimsibi sepeliendi difficultatẽ uiderent.
unus eoꝵ exclamauit dicens. En pat̾. ubie
as dixisti: quia sepulehrum istud ambos
uos caper&: Ad cuius uocem subito cunc¬
lis uidentibus abbatis cor pꝰͦ qd̾ illic añ hu¬
matũ fuerat. &. supinũ iacebat. sese u̾tit
inlatere. & uacantem sepulchri locum. ad
mortuus impleuit. S quia hoc qd̾ p̾dixi
ap̃prenestinam urbem inbeati pet̾ apłi
monastio gestum ẽ: uis ne aliquid etiam
in hac urbe de eius ȩccłȩ custodibus. ubi
sacratissimũ corpꝰ illius ẽ positũ. audire. ꝓxtr
blo: atq id ut fiat magnoꝑe de p̃cor

Expanded text:
am finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad smortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magnopore deprecor
Abbreviated transcription (Latin):
huc in monast̾io positum audisse me conti¬
git. magnuum hoc quod narro miraculĩ.
quod eiusdem monast̾u monachi se noss
testabantur. In eo namq monastio fuit p
ter uenerabilis. qui quendam monachũ
nutriens. usq ad reuerendos ꝓuer mors
Cumq eum intimore dñi uderet extre¬
uisse: in eodem sibi monast̾io p̾sbiteruͭ ft¬
cit ccdinari. Cui pꝰ ordinationẽ suã. qui¬
a non longe abesset euis exttus: reuelatõr
indicatum est. A p̾dicto gͦ patre monasti
petut. quatinꝰ ei concederet. ut s sepul¬
chrum parar&. Cui uie respondit. Ante
te quidem ego moriturꝰ sum: s tamen uade
pat̾ febre p̾uentus. ad extrema ꝑuenit. atq
asistenti p̾soitero uissit dicens. Intuo sepul¬

Expanded text:
audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepul
Abbreviated transcription (Latin):
parentes eius mutatam ẽẽ mirarent᷑:
requisita rem retulit: & qͥd sibi bea¬
ta dei genibx usserit. uł quo die itu¬
ra eẽt adobsequiumeiꝰ indicauit. cumsꝰ
cum hora eius exitus ꝓpinquass. eand̃
beatam dei genitͥcem. cum puellis qui
peruisionem uiderat. ad se uenire con¬
soexit: cui se etiam uocanti respond
cepit:  dep̾ssis reuerent̾ oculis. apere
uoce clamare: ecce dña uenio. ecce dña
uenio. Inqua etiam uoce spm̃ recddidt.
ꝙ ex uirgineo coepore. habitatura cutt
sei̾s uirginibus exiuit. Petrꝰ
ym humanum genꝰ multis atę
innumeris uicus sit subiectum
iherłm cȩlestis maximã partẽ ex par¬
uuilis uł infantibus arbitror posse or¬
pleri.

Expanded text:
parentes ejus mutatam esse mirarentur, parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis atque innumeris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvulis vel infantibus arbitror posse compleri.
Abbreviated transcription (Latin):
longȩ orationis usu incubitis ꝙͣ genibꝰ.
cameloꝵ more inuenta est obdurata
cutis excreuisse: ꝙ quid uiuens eius
sp̃s semꝑ egerit. caro mortua testaba
tur. S neq hoc sileo. qd̾ p̃dictꝰ ꝓbuᷤᷤ
dei famulus de sorore sua musa nomi
ne. puella parua narrare consueuit.c
dicens: qd̾ quadam nocte ei ꝑ uisionẽ
atq coeuas ei in albis uestibus puellaᷤᷤ
ostendit. Qͥbus cum illa admisceri au¬
peters. s sese eis ungere non auder:
beate mariȩ semꝑ uirginis ẽ uoce re¬
quisita. anuellet cumeis eẽ : atq ine¬
ius obsequio uiuere. Cui cum puella
eadem dicerꝙ uolo: ab ea mandatũ ꝓti¬
lare ageret: a risu & iocis abstineret: sci¬
ens ꝑ om̃ia qd̾ int̾ easdem uirgineᷤ quaᷤᷤ
uiderat. ad eius obsequium die.xxxͦ.
uenir&. Qͥbus iusis. incunctis suis
moribus puella mutata ẽ: omnẽq ase
leuitatem puellaris uitȩ magna gra¬
uitatis detersit manu. Cumq eam

Expanded text:
longo orationis usu in cubitis ejus et genibus longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testaba. Sed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visioneatque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus manlare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam
Abbreviated transcription (Latin):
as uirtute continuȩ oracionis. grauita¬
te uitȩ. singłaritate abstinentiȩ. ad cul¬
men sc̃itatis excreuerat. Huic ꝑuisio¬
nem felix attauus meus huiꝰ romanȩ
ȩccłȩ antistes apparuit: eiq mansionẽ
ꝑpetuȩ claritatis ostendit. dicens. Ue¬
ni: quia in ha. te lucis mansione susci¬
pio. Quȩ mox subsequenti febre correp¬
ta. ad diem ꝑuenit extremũ: & sic̾ no¬
bilihus feminis uiriꝰq morientibꝰ młticõ¬
ueniunt qͥ eoꝵ ꝓximos consolentur:¬
eadem hora exitus ipsius. multi uiri ac
uenientem uidit . & cũ magna am̾iad¬
uersione cepit cͥcumstantib clamare
dicens. Recedite recedite: iħs uenit.
Cumq ineum intenders quẽ uidebat:
scã illa anima est e corpore egressa:
tantaq subito fraglancia miri odoris
asꝑsa est. ut ipsa quoq suauitas cunc¬
tis ostenderet illic auctorẽ suauitaus
uenisse. Cumq corpus eus ex more
mortuoꝵ adlauandum eẽt nudatum:

Expanded text:
as virtute continuae orationis, gravitaas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes, apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eoeadem hora ejus exitus multi viri ac venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: RecediCumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum,
Abbreviated transcription (Latin):
fraglancia maneret. Nocte gͥ quarta:
tandem magistrã suam iterum uocaũ.
cuenuiente: uiaticum petiit. q accepit
ecdum uͦ eadem redempta uelalia eiuꝰ
discipula e lectulo iacentis abscesserant:
facce subito in platea ante eiusdẽ cel
ostium. duo chori psallentiũ con-¬
aerunt. sy sic̾ se dicebant sexus ex
babus discreuisse: psalmodiȩ cantus
dicebant uiri.ꝙ. feminȩ respondebant.
Cũq ante fores cellulȩ exhiberent᷑ celesteᷤ
exequiȩ: scã illa anima carne soluta est.
Qua adcelum ducta.: quanto chori psallen¬
tium altius ascendebant: tantocepit
psalmodia lenius audiri: qͦusq ꝙ eiꝰdẽ
psalmodie sonitus. & odoris suauitas.
elongata finirentur. Nonnũquã uͦ¬
inconsolatione egredientis animȩ: ipse
apparere solet auctor ac retͥbutte ui¬
tȩ. Unde ꝙ hoc qd̾ de tarsilla amita me¬
a inomeliis euuangelii dixisse me recolo
replicabo: quȩ interduas alias sorores su¬

Expanded text:
fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 395 in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores su
Abbreviated transcription (Latin):
& insubito stupore manelent. Cepit nam¬
q quasi cuiusdam magnȩ multitudiniᷤ
ingredientis sonitꝰ audiri: ostium cellu¬
ie concuti: acsi ingredientiũ turba pre¬
meretur. Atq ut dicebant intrantiũ
multitudinem sentiebant: sed nimic ta¬
te timoris & luminis. uidere non pote¬
rant: quia earum ocłos & pauor dep̃s¬
serat: ꝙ ipsa tanti luminis claritas reu̾¬
berabat. Quã luce̾ ꝓtinus est mirio¬
doris fraglantia subsecuta: ita ut earuo
animũ quia lux emissa t̾ruerat. odo¬
ris suauitas refoueret. S cum uinicla¬
ritatis claritatis illius ferre non posient:
cepit eadem romula assistentẽ ꝙ tremẽ¬
iĩ redemptã. suoꝵ mor magistrã. blan¬
a uoce consolari diceus. Noli timere
mat᷑: non morior modo. Cũq hoc cre¬
bro diceret: paulatim lux ipsa quȩ fu¬
erat emissa subtracta est: s is qͥ subse¬
cutus est odor remansit. Sicq dies se¬
eundꝰ s t̾cius transiit: ut asꝑsa odoris

Expanded text:
 in subito stupore remanerent. Coepit nam in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis 397 videre non poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus est miri odoris fragrantia subsecuta, ita ut earum animum quem lux emissa terruerat odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem et trementem Redemptam suorum morum magistram blanda voce consolari, dicens: Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris
Abbreviated transcription (Latin):
lestia corporali ꝑcussa est. Multisq anti
iniectulo decubans. pene om̃i iacebat t̃¬
broꝵ officio destituta: nec tamen hec eas̃
eius mentẽ adimpatientiã flagella ꝑdit¬
erant. Namipsa ei cletͥmenta menbrrx.
facta fuerant incrementa uirtutum:
quia tanto sollicitius ad usum oraciori
excreuerat: quanto ꝙ aliuo quodlibet.
gere nequaquã uaiebat. Nocte gͥ queĩ
eandẽ redemptã quã p̾fatus sum. que i¬
trasq discipulas suas filiar᷑ loco numi¬
bat. uocauit dicens. Mat̾ ueni: mait
ueni. Quȩ mox cum alia eiꝰ conciscip̃
surrerit: sicut utrisq refereni R it
multis res eadem claruit: ꝙ egoqͦ ms
dem tempore agnoui. Cumq noct̾ꝰ mł¬
dio lecto iacentis assisterent: subto a¬
litus lux emissa om̃e illius cellule pacd¬
um impleuit: & splendor tantȩ clartat̃
emicuit: ut corda assistentium inera¬
mabili pauore ꝑstͥngeret: atq it pot
ips referebant om̃e ieis corpꝰ obrigesceret:

Expanded text:
lestia corporali percussa est, multisque annis lestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigescer
Abbreviated transcription (Latin):
duxisse ferebatur. Huic aut̾ redẽp¬
te. duȩ in eodem habitu discipule
aderant: una nomine romula & alte¬
ra: & altera quȩ nunc adhuc suꝑ est.
quã quidem facie scio: s nomine ne¬
scio. Tres itaq he in uno habttaculo
conmantes: mox quidẽ diuituis plenã.
s tamen rebus pauꝑem uitã ducebant.
Hec aut̾ quam p̾fatus sum romula: aliã
quam p̃diximus condiscipuiã suã.
magnis uitȩ meritis anteibat. Frat
quippe mirȩ patienciȩ: sũmȩ obedien¬
tie.: custoᷤ oris sui ad silentiũ: studio¬
sa ualde ad continuȩ orationis usum. S
estimant. ad huc in ocuus summi opifie:
aliquid imꝑfectionis habent: sic̾ sepe te¬
periti homines necdum ꝑfecte scupltas¬
gilla conspicimꝰ. ꝙ iam quasi ꝑfecta lau¬
damus. que tamen ad huc atifex consier
rat. & limat. laudari iam audit:ͥ ꝙ tamt
ea tondere meliorando nondesinit: hgc
quam p᷑diximus romula. ea quã gro
uocabulo medici paralisim uocant mi¬

Expanded text:
duxisse ferebatur. Huic autem Redempduxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Seectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant mo
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid non auditis quantȩ resonant
laudes incęlo: &ydum ad easdem lau¬
des quas intꝰ audierat aurẽ ocediᷤᷤ inten¬
oer&. scã illa anima carne soluta est.¬
Qͥ scilics ex eunte. tanta illie finglancia
odoris asꝑsa ẽ. ut om̃s illi qͥ aderant. ine¬
stimabili suauitate replerent᷑. ita ut ꝑ
hoc patent̾ agnoscerent. qd eam iaudeᷤ
incęlo suscepissent. Cui rei monachus
nr int̾fuit. qͥ nunc usq uiuit. & cum
magno fieti attestari solet. quia qͦus¬
q corpus eiꝰ sepulturȩ traderet᷑. ab eor
naribus odoris illius fraglantia
narrasse me recolo: eui speciosus p̾soi¬
ter meus qͥ hanc nouerat. me narrã¬
te attestatusẽ. Conamq tempore quo
monast̾ium petii: anus quedã redemp¬
ta nomine. inscimonialis habitu con¬
stituta. inurbe hac iuxta beate mariȩ
semꝑ uirginis ȩccłam manebat. Hȩc
illius erundinis discipula fuerat: q̃
magnis uirtutibus pollens.  super
p̾nestinos montes uitã heremiticam

Expanded text:
nunquid non auditis quantae resonant nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerin coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragrantia narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam
Abbreviated transcription (Latin):
diserat.: que longa egͥtudo dissolu̾at.
paraliticꝰ iacebat. Eddicam quia stare ñ
poterat: qui nonquã inlecto surgere uł
ad sedendum ualebat: Nunquã manũ
suã ados ducere: nunquã se potuit in lat᷑ꝰ
aliud declinare. Huic adseruiendũ ma¬
t̃ cum fr̃e aderat: & quicqͥd exelemosina
potuiss accipere: hoc eoꝵ manibꝰ pauꝑi¬
bus egabat. Nequaquam litteras noue¬
rat: s scͥpture sacre sibimet codices e¬
merat: & religiosos quosq in hospitalita¬
te suscipiens. hoᷤ coram se legere studio
rs: cuͭ sic̃ dixi. litteras funditꝰ ignorars
Studebat indolore semꝑ grãs agere ymp¬
nis deo &. laudibus. diebus ac noctibꝰ ua¬
care. S cum iam tempꝰ ẽẽt. ut tanta eius
patientia remunerari debuiss: menbror
dolor aduitalia rediit. Cũq se ꝓximum
rent. &cum eo psalmos ꝓexpectatione
exitus decantarent. Cumq cũ eis et
ipse morieus psaller&. uoces pssallenti¬
um repente conpescuit cũ terrore
magni clamoris dicens. Tacete: tacete.

Expanded text:
uem longa aegritudo dissolverat . paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine inret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete,
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Tercio aut̃ die. cum ea que iussa fu¬
erasorore defuncta est. Illa uͦ quam ipsa
poposcerat: die ẽ.xxiͫxͦ. subsecuta. Qd̃ fac¬
tum nunc usq ineodem monastio manꝰ
memoriae: sicq hoc apͣcedentibus ma¬
rribus traditum narrare illic subtilit̾¬
solent uniores quȩ nunc st̃ sc̃imo nia¬
l uirgines: acsi illo intempore huic tã
grandi miraculo & ipse affuissent. Sed¬
int̾ hȩc sciendumẽ. quia sepe animabus
treuntibꝰ electoꝵ. dulcedo solet laudis ce¬
listis erumpere: ut dum illam libent̾ au¬
diunt: dissolutionẽ carnis ab anima sen¬
nic minime ꝑmittant᷑. Unde inomeli
sqͥ euuangłii iam narrasse me inemini:
pͥmea porticu quȩ euntibꝰ adeccłam be¬
et clementis ẽ ꝑuia. fuit quidã seruu¬
is nomine. cuius qͦ te non ãbigo me

Expanded text:
vit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuvit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissent. inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo
Abbreviated transcription (Latin):
saest. Nocturno aut̾ tempore aute lec¬
tum eius. duo candelabra lucere consu¬
euerant: quia udelicq amica luci. uen
solum spiritales sed etiam coeporueꝰ se¬
nebraᷤᷤ odio habebat. Quȩ dum nocłt qͥ¬
dam ex hac eadem iaceret infirmitatt
fatigata: uidit beatum petrũ apłm in¬
ter utraq candelabra ante suũ lectutum
constitisse. Nec ꝑt̾rita timuit:. s ex ame¬
cata mea: Cui ille benignissimo utẽ. uuil¬
tu: inclinato capite anuit dicens. Dimiᷤ¬
si ueni. S quia quandã scĩmoni alem
feminã ineodem monastio p̾ ceteris dili¬
gebat: ilico galla subuinr̾. Rogo. ut so¬
ror benedicta mecũ ueniat. Cui ille re¬
spondit. Non. s illa talis ueniat tecum.
Iec uͦ quã petis die te erit .xxxͦ. secutu¬
ia. his gͥ expletis. iusio apłi assistentis
ycolloquentis ablata ẽ. At illa ꝓtinus
cuncte congregationis adsciuit matr̾e.
ciq qͥd underit. quidue audierit indica¬

Expanded text:
sa est. Nocturno autem tempore ante lecsa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amont mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indica