comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incitati in pugnã eunt usq in
c̾tiam hoiam p̃es ꝑi maite
c̾tatũ est/ Senciensq marcellꝰ
suoꝵ aĩos lenteste et submisit
om̃i ⁊ boni ducis officõ siuictꝰ̃ est
S n ͨ pudor n. marcelli Reue¬
rencia sistẽ acie̾ quit/ Qñi teca
ũtentes in castra Refugerent
Amissis in p̃lio ⁊. in surta dnobꝰ
militibꝰ septingentis. quaturr.
uit cetos centunonibus t̾buns¬
q militũ duobꝰ. ac marcellus
ad ueppã in castia Ru̾isos /tam
aculcosa et tã appa orõne com¬
puit ut nõ maior illes infelicis
pugne fuisset adũsitas et in
liontẽ i. in t̾gũ insultas fla
hostis ꝙ sola uboꝵ sui diccs

Expanded text:
n pugnam eunt. Usque in tertiam horam pene pari Marte certatum est, sentiensque Marcellus suorum animos lentescere et submisit omni boni ducis officio functus est; sed nec pudor nec Marcelli reverentia sistere aciem quivit, quin terga vertentes in castra refugerent, amissis in prelio et in fuga duobus milibus septingentis, quattuor inter ceteros centurionibus tribunisque militum duobus. 86 At Marcellus ad vesperam in castra reversos tam aculeosa et tam aspera oratione corripuit, ut non amarior illis infelicis pugne fuisset adversitas et in frontem et in tergum insultans ferro hostis, quam sola verborum sui ducis
Abbreviated transcription (Latin):
gꝭ ambutuũ pliũ cũ suisset haĩ¬
bal Elephantes p̃ln in sionte
ꝯstituit si quiõ Ramanã aciẽ
beluaꝵ tuibat̃ posset incursi sed
date ꝓicłm aciei decin flauiꝰ t̾ba¬
nꝰ milieli m̃ectꝰ in beluas ⁊ hprta¬
tꝯ conites młtis illas Guliu̾bus
affecit et q̃ saucre erãt/ Retͦ ĩpłe
suos use ꝓunicã aciẽ t̾bant̾ ineli¬
nãs ad sugã aĩos bestigus insistat

Expanded text:
go ambiguum prelium cum fuisset, Hanibal elephantes prelii in fronte constituit, siquo modo romanam aciem beluarum turbare posset incursu; sed date periculum aciei, Decimus Flavius tribunus militum, invectus in beluas et hortatus comites, multis illas vulneribus affecit; et que saucie erant retro impulse suos verse punicam aciem turbavere. Inclin
Abbreviated transcription (Latin):
tũ qui foite castiroꝵ in limuẽ cor¬
mentes it obstruxãt fugiẽtibꝰ
itaq ꝑ uallũ adicũ q̃rentes Romdĩ
uigentibꝰ młti infuo et fugienciũ
tbis opulento in trãsitu sunt
op̃pssi de ambalis ex̾citu octo mi¬
lia ꝑiere elephantes qnq nec
Romais uictõ gͣtis stetit/ Cmiã sił
ac socõro cc̃ t̾a milia sũt amusta

Expanded text:
limine corruentes iter obstruxerant fugientibus; itaque per vallum aditum querentes Romanis urgentibus, multi iniquo et fugientium turbis oppleto in transitu sunt oppressi. De Hanibalis exercitu octo milia perdere, elephantes quinque; nec Romanis victoria gratis stetit: civium simul ac sotiorum circa tria milia sunt amissa,
Abbreviated transcription (Latin):
mscendo ip̃as Ihens fortũai sti
c̾tantis dife̾bat / neꝙ id sibi
Castiamecãtem assecutq masit
ut sune pugna expediri cepta
nõ possent / ꝯcurstã gͦ magnis
est ui̾bus totꝭ ꝙ excitibꝰ dimica¬
cũ pd ugente ad occasum die
posuit / ut factꝭ appẽt pugne
auidũ id age̾ uix ig᷑ sole orto
legiones in aciẽ ducit hanibal
hic tanta fõcia hostis actonitꝰ de¬
q hoc int̾ suos q̃stus ꝙ nullam
eis t̾buat quietem nullũ bellici
oꝑis laxamentũ cotidie solem
sime in celo ꝯppici. et mar¬
cellũ romãna ꝙ aciẽ in cãpis
tis ducꝭ imꝑuẽ uno p̃lio retõ

Expanded text:
miscendo tempus trahens, fortunam iusti certaminis differebat. Neque id sibi castrametantem assecutus invasit, ut sine pugna expediri cepta non possent. Concursum ergo magnis est viribus totisque exercitibus dimicatum, sed vergente ad occasum die  ut satis appareret pugne avidum id agere. Vix igitur sole orto legiones in aciem educit. 84 Hanibal hac tanta ferocia hostis attonitus, deque hoc inter suos questus, quod nullam eis tribuat quietem nullum bellici operis laxamentum, quotidie solem simul in celo conspici et Marcellum romanamque aciem in campis, tis ducis impetum uno prelio ret
Abbreviated transcription (Latin):
Edocto ꝙ ad ꝙᵈ signũ ex insidus
erũpendũ eẽt᷑/ huis ita ꝑ noctẽ
dispõitis ubi dies illuxit totis
uirib in aciẽm ꝓdit ꝙᵈ ubi hamibal
se nsit ut qui u ᵈ ad optaret Illico
signũ pugno dedit / quo acceptotã¬
to st̾pitu ad anna dist̾sũ est
Ut m̃umi ceco pugne desid̾o effu¬
si c̾tatm castus p̃t̾ solitũ nec
tenent oidinem neꝙ tanti ducis
micte inquit ꝙ̃ rapidissimo potes
Inc̾su tue legionis equitatũ in
hanc turbã in ꝯpõtã moñ pecudũ
st̾nendã / añꝙ ad ordinẽ Redutãt
ꝑuit dc̃o ocius Rbimꝰ Ianq acie
ut cui suũ adũranũ sors dabat
Toto ꝯ reliquo excitu castus
magnũ simi imꝑatoris argidũ
unt᷑ ip̃m pugne tp̃us c̾to illa
ordina ꝯglobasset / insi is intẽ¬
tũ curis adũfisset Clamor in
t̾ega ruenciũ Romanoꝵ / qͥ signo
sugiens in castia Remerauit ce¬
sis in płio ⁊. in fuga octo milibꝰ
suoꝵ Romanoꝵ paucis Sit ꝙd
nicd̾ iuste accidit᷑ et laudan pol

Expanded text:
edoctoque ad quod signum ex insidiis erumpendum esset. 132 His ita per noctem dispositis, ubi illuxit totis viribus in aciem prodit; quod ubi Hanibal sensit, ut qui nichil aliud optaret, illico signum pugne dedit. Quo accepto, tanto strepitu ad arma discursum est, ut innumeri, ceco pugne desiderio effusi certatim castris, preter solitum nec tenerent ordinem neque tanti ducis mmitte’ inquit ‘quam rapidissimo potes incursu tue legionis equitatum in hanc turbam incompositam, more pecudum sternendam antequam ad ordinem reducatuit dicto ocius tribunus, iamque aciem ut cuique suum adversarium sors dabat, toto cum reliquo exercitu castris magnum summi imperatoris argumentum, inter ipsum pugne tempus certo illam ordine conglobasset, nisi his intentum curis avertisset clamor in terga ruentium Romanorum, qui signo fugiens in castra remeavit, cesis in prelio et in fuga octo milibus quorum, Romanorum paucis. Sic, quod interdum iuste accidit et laudari solet,
Abbreviated transcription (Latin):
Decmot harcabe Nus p̃clari
snopte concitꝰ ingemo hostem
exaꝑta planiciẽ sese in locane¬
moiosa / ⁊ insidus aportuna ꝯ¬
serẽtem uelement̾ uihebat
neq ullũ s respnãdi spaͫ dabat

Expanded text:
et hortabatur. His preclari suopte concitus ingenio, hostem ex aperta planitie se se in loca nemorosa et insidiis oportuna conferentem vehementer urgebat, neque ullum sibi respirandi spatium dabat
Abbreviated transcription (Latin):
capte .i. ta milia militũ hãilal
q̃ p̃sedio ibi dumiẜat ui õp̃pssa
ꝑgssa hanibali instare tanta fidu¬
cia ut cũ ille collib insedisset
hic castͣ añ eũ in planicie me¬
pugtũ est aib hõ t̾tia uiq ad
noctez tã ꝑib aĩs acq fortana¬

Expanded text:
a milia militum Hanibalis, que presidio ibi dimiserat, vi oppressa progressus Hanibali instare tanta fiducia ut, cum ille collibus insedisset, hic castra ante eum in planitie mePugnatum est ab hora tertia usque ad nocte
Abbreviated transcription (Latin):
auł qui ꝯsi ͫ et ꝯsilq̾ odisset aucto¬
iẽ cẽ om̃e patefecit hambali
et occupatus in aliis hanibal
dasius exllamarit et qͣi om̃s
audissẽt ꝙᵈ uniꝰ audierat Ecce ĩqt
sus ocłs tuis hanbal stama
i. hi me de ꝓdicõe ꝯpellat ¶ maior
interpellantie audatia eo id¬
ulla discussiõne obiecte ꝓdicõis
abiere. Blasius uo qͣi forma
inpꝑatũ ceptis it aꝑpuisset mẽẜ
destitit moue̾ dasiũ et hortan¬
smar sua traxit ut amboꝵ oꝑa
instrui n ͨ. ip̃ris n ͨ locoꝵ aĩtustiẽ
diꝙ nõ possẽt ꝙᵈ ultrã soro sine¬
buẽ quĩ quaginta nõ ampliũs
capti sũt Sic salaꝑia ad roma¬
nos redut᷑ exẽ ͫ postis ne abhpes¬
tia pͥncipus facile desistant
quauis pma fronte deifficilia bi

Expanded text:
ui consilium et consilii odisset auctorem, rem omnem patefecit Hanibalioti a turba et occupatus in aliis Hanibal Dasius exclamavit et, quasi omnes audissent quod unus audierat, ‘Ecce’ inquit ‘sub oculis tuis, Hanibal, stamus et hic me de proditione compellat’. Quo maior interpellantis audacia eo inulla discussione obiecte proditionis abiere. 75 Blasius vero, quasi fortuna insperatum ceptis iter aperuisset, nunquam destitit monere Dasiusententiam suam traxit, ut amborum opera instrui nec temporis nec locorum angustie dique non possent, quod ultima sors sinebuere; quinquaginta non amplius capti sunt. Sic Salapia ad Romanos rediit, exemplum posteris ne ab honestis principiis facile desistant, quamvis prima fronte difficilia vi
Abbreviated transcription (Latin):
nnaclm aoet met̾cule uictꝰ erat
Itaꝙ et locũ ip̃o cupide srequẽta¬
bat et abscedens conunirũ fortrꝰ
equitatꝰ p̃sadio Retiq̃bat/ duoibi
maxie̾ ꝙ Romaĩs ałt̃ alt̾ fauebat
ñais erat llasius noĩe quãtũ sine
discͥmiẽ si posse uideba̾ om̃s uas
cogitabat quibꝰ pir̃a or eptam
hambali ad romañ t̾nffaet ĩꝑiũ
et de hͦ. spez aquã si qͣ facłtas
afforet marcello dediẽt fessus tas
cogitando neq ꝯsilu exitũ mẽies
qui Desꝑ anciũ mox est ecꝭ in uiã
cui dasio nͫ et ubis actdi sudet

Expanded text:
aculum auget meretricule, victus erat; itaque et locum ipse cupide frequentabat et abscedens communitum fortissimi equitatus presidio relinquebat. 71 Duo ibi maxime quod Romanis alter, alter favebat manus erat, Blasius nomine, quantum sine discrimine fieri posse videbatur, omnes vias cogitabat, quibus patriam ereptam Hanibali ad romanum transferret imperium et de hoc spem aliquam, siqua facultas afforet, Marcello dederat. 72 Fessus tandem cogitando neque consilii exitum inveniens, qui desperantium mos est etiam invia cui Das
Abbreviated transcription (Latin):
iñ Romais ducibꝰ fuisse dixud/
nrãdi statuas ⁊ optãdi ocl̃oꝵ¬
qr alias boluptates ultra ꝙͣ de ce¬
at unos fortes modestosꝙ ac soli¬
tos solis untutib occuꝑi. marcello
Reũtenti in pir̃am Senatꝰ ad ed
belloe datꝰ est/ bbi cũ ꝓ Rebus
a se gestis tͥumphũ pecuss res

Expanded text:
n romanis ducibus fuisse dixerunt mirandi statuas et optandi oculorumque alias voluptates, ultra quam deceat viros fortes modestosque ac solitos solis virtutibus occupari. 63 Marcello revertenti in patriam senatus ad edem Bellone datus est; ubi cum pro rebus a
Abbreviated transcription (Latin):
uis ni se nuistĩ et ignonis: ͤs̾ nosse
se dicẽt neꝙ alit̾ ꝯsensut̾ ut sua
ad aliũ sois transiret / ne illi tnĩ
qui ad accusumd se benissẽt̃ metu
retͣhent᷑ iꝰ qui se mox posset bl¬
Ractũ est ut ualius leuimus alt̾
ꝯsul siciliã ꝓm̃ciã marcellus itã¬
liã bellũq q hambale ħeret
catꝭ illũ siusbigentib ut in t̾ra
italica callidissiimii hostis insidũs
dep̃to sicłis pauoñ cũ demũ et
accusato de qua dixi et excusatõ
leos ram inuolłi tãq adũso affẽsu
doloris mĩo ꝑtulisse qͣi nõ iepẽ

Expanded text:
uamvis in se iniustum et ignominiosum sibi nosse se diceret neque aliter consensurum ut sua ad alium sors transiret, ne illi tamen qui ad accusandum se venissent metu retraherentur illius qui se mox posset ulfactum est ut Valerius Levinus alter consul Siciliam provinciam, Marcellus Italiam bellumque cum Hanibale haberet, fatis illum suis urgentibus ut in terra italica callidissimi hostis insidiis dempto Siculis pavore, tum demum et accusatio de qua dixi et excusatio leos tam immobili tamque averso a sensu doloris animo pertulisse, quasi non his ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Rr̃ditã nouo qͣdimond ex sile allto
in monte tumꝑhauit / neq iõ ꝓ
negatũ lrnoie ip̃e sibi usmnpiastet
ꝯcesso uti uoluit/ S die postero
a mlta decora bictorie p̃se tulit
la tnm̃ sed punca quoq uicto bide¬

Expanded text:
 Albano in monte triumphavit. Neque ideo, quod negatum honorem ipse sibi usurpasset, concesso uti noluit. Sed die postero, et multa decora victorie pre se tulit, la tantum sed punica quoque victori
Abbreviated transcription (Latin):
ios ꝑacta e ꝯsi ͦ eg̾di iussos ut
nos ẽ stañ Iussit ut eis pñtibus
responper / Et ip̃e pꝰ excusatõe
sui ipuis ilico sponte discessit ine
sua forte pñcra nuueret ꝯslii
lib̾tatẽ / neq ħoꝵ a̾d sine stomiato
fel a̾ dix̾. et est san dissicile
iustũ ai dolorẽ sic ꝯpmerduc

Expanded text:
acta e consilio egredi iussos, ut mos est, stare iussit ut eis presentibus responderet, et ipse post excusationem sui ipsius illico sponte discessit, ne sua forte presentia minueret consilii libertatem. Neque horum aliquid sine stomacho fecit aut dixit; et est sane difficile iust
Abbreviated transcription (Latin):
gestũ esset legati ex accusa tonbꝰ
siupplices ad marcelli pedes strati
oirnis ꝓ dolor et exma calami¬
tas extorsisset ueniã postularẽt
Cuantes ut se ꝙ 2. uibẽ sua quã
amuls donuisset in suã reciꝑet
clientolam, quos ille alto aĩo pla¬
fionte sustepit ubi iᵈ anable¬
ꝙ añ eã quã dixunꝰ accustitõem
Situloꝵ dũ marcello in sortẽ
siciliã iteꝵ euenisset legatifrẽ¬

Expanded text:
gestum esset, legatique, ex accusatoribus supplices ad Marcelli pedes strati, orationis quam dolor et extrema calamitas extorsisset veniam postularent, orantes ut seque et urbem suam, quam armis domuisset, in suam reciperet clientelam. Quos ille alto animo plafronte suscepit. Ubi il ante eam quam diximus accusationem Siculorum, dum Marcello in sortem Sicilia iterum evenisset et legati flen
Abbreviated transcription (Latin):
uictor aciẽ Campis explicuit
hanibal se uictũ in silentĩo ꝯfis¬
suis Intia uilleũ se ꝯuaunt/ ac
die demũ t̾tio silenti agn̾e fusta
uaͣte dicessit. oĩ capiende nole
penitꝰ spe ꝓiecta Rei sepe q̃d
ed pꝑ infelicit̾ Recep̃taie dum¬

Expanded text:
victor aciem campis explicuit; victor aciem campis explicuit; Hanibal se victum in silentio confessus intra vallum se continuit, ac die demum tertio silenti agmine fusca nocte discessit, omni capiende Nole penitus spe proiecta, rei sepe quidem sed semper infeliciter retentate
Abbreviated transcription (Latin):
lato ad nepotẽ eꝯ pureꝵ Regno
eoq a sius illic int̾fecto nuiratꝰ
statũ cũ sũmis ducibꝰ egẽ ip̃a
tͣtio/ marcellꝰ et a porcipibus
nolanis accitꝰ ut conatibꝰ nuss
insimuentis plebis cacͣre̾t nolã
redũt acq hambalem q̃ neapo¬
litaĩs /⁊. cuuais siuib uastatis
ad capiend diu optatũ bibẽ
uocatꝰ a plebe uenrebat imisso
in eã s̾mo p̃sidĩo impedunt ꝑ
cui aꝑpinquãti eg̃ẜsꝯ obuiã mar¬
celłꝰ no emptoibꝰ ut p̾de sed
inseͣdta accẽ pugnatuꝰ aꝑtã
sui copiã hosti fecit Antetii ꝙ
portis egdet᷑ claudiũ neronẽ
uibis porta ꝑ tenebras noctis
emiszat uisio tacite c̾cumire
plena ꝯtiug̾et eqͥtũ fecit absẽ¬
Marcellꝰ hanibalem uitꝰ suos
neqy hoste ꝯppto claudio ad
audir̃ ꝑ te Clandi nero / stetiq
ne accepta olim Clades ad can¬
nas hosti hodiẽ Reddẽtur/Cera
sũt iñ hͦ p̃lio inexpleto hostũ
plusꝙͣ duo nulia romanoꝵneꝰ¬
quadngentis die ꝓxio marcella

Expanded text:
lato ad nepotem eius puerum regno eoque a suis ilicet interfecto, mutatus statum, cum summis ducibus egere tempora tertio Marcellus et a principibus nolanis accitus, ut conatibus rursus insanientis plebis occurreret, Nolam rediit atque Hanibalem, qui neapolitanis et cumanis finibus vastatis ad capiendam diu optatam urbem vocatus a plebe veniebat, immisso in eam firmo presidio impedivit. pinquanti egressus obviam Marcellus, non eruptionibus ut pridem sed instructa acie pugnaturus, apertam sui copiam hosti fecit. Ante tamen quam portis egrederetur, Claudium Neronem urbis porta per tenebras noctis emiserat, iussum tacite circumire plena contingeret equitum fecit absenMarcellus Hanibalem veritus, suos neque hoste conspecto, Claudius ad audire: ‘Per te, Claudi Nero, stetit ne accepta olim clades ad Cannas hosti hodie redderetur’. Cesa sunt tamen hoc prelio inexpleto hostium plus quam duo milia, Romanoquadringentis. 39 Die proximo Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
re in eos fr̾raut igne seuirẽt ãnuss¬
ꝙ marcollus uistis p̃cibus de ꝯsilii
ait ne quis libex corpus uiolaret
Recepit / Edco ut dxonnꝰ ne q̃s
lis uiolaret᷑ / addit ualius ubi leccũ
nestio edixisse eũ noĩatim ut archi¬
et si eũ Iulius fimuit̾ ⁊ ip̃e siclũs
nestiõ an imudia q̃ int̾ pares p̃ci¬
pue ac uicinos regit/ an qr sic¬

Expanded text:
ro aut igne seviretur, annuissetque Marcellus iustis precibus, de consilii ait, «nequis liberum corpus violaret:recepit, edicto ut diximus nequis liber violaretur. 51 Addit Valerius, ubi lectum nescio, edixisse eum nominatim ut Archietsi eum Iulius Firmicus et ipse siculus, nescio an invidia que inter pares precipue ac vicinos regnat an q
Abbreviated transcription (Latin):
aciem subsignis educẽt / nec qͦsꝙꝓͣ
Ie aut in portis aut in nuumis
oudẽt suppitatꝰ colloquã cũ nola¬
ius ħĩta empisse / et oꝑe p̃ciũ
uatꝰ bibem agdi et ꝙpꝙͥ id eẽt¬
ꝙd cũlacebat om̃ter serri stalas
et muachinas ⁊ apta oppugnãdis
brbibꝰ instrrũta applicari ꝙ
omia intentꝰ id ꝑuidit in pͥmis
ne quis nolaune portas muros¬
de bibis actiugẽt ip̃e trib pornia
q̃ in castͬ hostiũ u̾se erant nes
in stiuxit acies mediãq̃ durctiq
obũra erat hambali ip̃e cũ om̃i
Robore ⁊ Romono obtiunt equitatu
ad alias duas sub duabꝰ legatis
urones sociosq equites . et leuez
dist̾buit arnatuit lixis et calo¬
nb sequi uissis ut inbtilis łba
plus et clomore magni ppeciem
pberet ex̾citꝰ sciens ꝙ hostes nł¬

Expanded text:
aciem sub signis educeret nec quisquam se aut in portis aut in muris ostenderet, suspicatus colloquia cum Nolanis habita erupisse et opereprecium ratus urbem aggredi ut d eum latebat emergeret, ferri scalas et machinas et apta oppugnandis urbibus instrumenta applicariqueomnia intentus illud providit in primis, nequis nolanus portas murosve urbis attingeret; ipse tribus portis que in castra hostium verse erant tres instruxit acies: mediam, que directius obversa erat Hanibali, ipse cum omni robore et romano obtinuit equitatu, ad alias duas sub duobus legatis tirones sotiosque equites et levem distribuit armaturam, lixis et calonibus sequi iussis, ut inutilis turba pulvere et clamore magni speciem preberet exercitus, sciens quod hostes n
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ diẽ ignotũ ciuibꝰ oñdisse / ad
huc mod captis suatusis ita se ꝯpo¬
nendit Rebus insule ꝓpestendisq
situloꝵ motilꝰ marcellus gessit᷑
ut et suar glaz behenter actolẽt
ecꝭ sũperãt huit tante bictoł ob
st̾pentes Snatusuma quid exul
epicides . penoꝵ unꝰ ducũ hanuo
et ĩcius ab ipo hamibale tͣnsmissus
et sub eo om̃e belli genꝰ edoctus
accesẜat/ Nuuda qͥdã nutines
młtis in Sicilia st̾ie gestis sibi
nom q̃siusset / nõ mõ tublis hosti/¬
bus sed tundiosus suis eẽ ceꝑat¬
dos t̾bidos motꝰ sus eo militãciũ
nuda r młtũe comites monuit
orauit qo ne abrente se cũ hoste qfli¬
geñt / ꝓ illi molestissime ferentis

Expanded text:
ad eum diem ignotum civibus ostendisse. 56 Ad hunc modum captis Siracusis ita se componendis rebus insule compescendisque Siculorum motibus Marcellus gessit, ut et suam gloriam vehementer attolleret etiam supererant, huic tante victorie ob exul Epycides, et Penorum unus ducum Hanno, et tertius, ab ipso Hanibale transmissus et sub eo omne belli genus edoctus, accesserat Numida quidam, Mutines multis in Sicilia strenue gestis sibi nomen quesivisset, non modo terribilis hostibus sed invidiosus suis esse ceperatdos turbidos motus sub eo militantium Numidarum, multum comites monuit oravitque ne absente se cum hoste confligerent; quod illi molestissime ferentes,
Abbreviated transcription (Latin):
alienatꝰ młto alias in curas i il
omi sentiẽs qͥ erga suã piraz age¬
rent᷑ astrologicas forte uł geone¬
etas fonnas in paluẽ de signa/¬
bat / totus in illas ocłis ac integ̃ri¬

Expanded text:
alienatus multo alias in curas et nichil omnium sentiens, que erga suam patriam agerentur, astrologicas forte vel geometricas formas in pulvere designabat; totus in illas oculis ac mente
Abbreviated transcription (Latin):
iot elatũ uictonis hanibale tocirũ
felicit̾ pugnasset/ h. p᷑gamt̃a
honn occͥrere / Aiquo imꝑetu ꝗtep̃¬
tuꝙ illos inuasit / pugna fuit
fuga duces elapsi / ulcmiã hanc
iita Sicilia marcello uicto a¬

Expanded text:
ot elatum victoriis Hanibalem totiens feliciter pugnasset, hec purgamenta hominum occurrere, equo impetu contemptuque illos invasit. Pugna fuit fuga duces elapsi ultimam hanc intra Siciliam Marcello victo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝙ a bngililo nõ tam beri studio¬
Nr dixit ꝙ laudandĩ illu alteꝵ
qui hunc sibi sequit᷑ marcellum
Iste .i. mltos srd om̃s haud dubiẽ
apidũ unidonaꝵ Regem gentis
illius ex̾citũ maximo sbmxũ ex
inspato obuiũ huisset / eẽr q sue
pancirati iure fralłis hostiũ m̃lti¬
tudo atꝙq imꝑuisꝰ occͣsꝰ ꝯst̾liatis¬

Expanded text:
 Virgilius non tam veri studio dixerit quam laudandi illum alterum, qui hunc ibi sequitur, Marcellum; iste enim multos sed omnes hauddubie nooppidum, Viridomarum regem gentis illius exercitu maximo subnixum ex insperato obvium habuisset, essetque sue paucitati iure terribilis hostium multitudo atque im
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑiũ ꝑpni Rrtꝰ occidit Quodi
⁊ ita est ut ualus Refert nãq
alii alit̾ narrãt ulii est ꝓfeco qt
sequit᷑ studiũ sibe uitam dedisse
studiũ abstulisse / Cene hũt endie
et hant moitẽ egͤ ad mod mari¬
cellꝰ tulit/ ⁊ ꝙᵈiã sibi nõ potat ꝓpĩ¬

Expanded text:
imperium sperni ratus, occidit. Quod, si ita est ut Valerius refert, namque alii aliter narrant, verum est profecto quod sequitur: studium sibi vitam dedisse, studium abstulisse. 55 Certe hunc errorem et hanc mortem egre admodum Marcellus tulit et, quod iam sibi non pot
Abbreviated transcription (Latin):
uaria ut miu̾ nõ sit si fatiga¬
uiñt bellatoies/ Cũ et st̃ꝑtores
fatigauiũt et lectores adh p ͤ.
fatigẽt quẽ laboiẽ et in ꝑitir
et lecori de me bñi u̾ boꝵ pãbitu

Expanded text:
varia, ut mirum non sit si fatigaverint bellatores, cum et scriptores fatigaverint et lectores adhuc hodie fatigent. Quem laborem et michi pariter et lectori demere brevi verborum ambitu
Abbreviated transcription (Latin):
Marcellus poitis clausis et
custo dibus nequis egfdi posset
adhibus moxx iñ soro de ꝑdito¬
ribꝰ q̃stiõe ħita septua  et eo
amplus elandestini C ũ hoste
colloquiii quicios dãpmatas q
ꝓdicõnis secͧi ꝑcuti uissit et
bona om̃i publicare Inde cũ
hambal Casilmũ diua urxebat
obsidione aptabat marcellꝰ
egentibꝰ atqz orantilꝰ opẽ
supͣ solitũ medio tumẽs Re¬
caidabat / huic nola/ et adia

Expanded text:
Marcellus, portis clausis et custodibus nequis egredi posset adhibitis, mox in foro de proditoribus questione habita, septuaginta et eo amplius clandestini cum hoste colloquii convictos damnatosque proditionis securi percuti iussit, et bona omnium publicari. 26 Inde cum Hanibal Casilinum dura urgeret obsidione, optabat Marcellus egentibus atque orantibus opem supra solitum medio tumens retardabat, h
Abbreviated transcription (Latin):
tuto posset impomi / neq uoꝰ ip̃s
eõ suffragandi anntis / a g̃asi
italia aut ꝯ qꝯꝙ hoste alio bellũ¬
õẽt/ nõ ig eligendos ꝯsules ut
iregios uĩros sed elegi opontẽ ꝓba-¬
cissimos bollo duces et quibꝰ m aut¬
tate pares alii nõ sunt qͥ si is ip̃e
nõ c̾andꝰ sud c̃atꝰs ꝯsul foret eo
nñ in statu dc̃atore Rei puᵈͤ necessa¬
nũ futurũ neꝙ eẽ eur indigna¬
n debeat ꝙ se ãquẽ clanoiẽ bello¬

Expanded text:
uto posset imponi; neque vero tempus esse suffragandi amicis aut gratifItalia aut cum quocunque hoste alio belluendos consules, ut integros viros, sed eligi oportere probatissimos bello duces et quibus in civitate pares alii non sint; quin si is ipse non creandus sed creatus consul foret, eo tamen in statu dictatorem reipublice necessarium futurum, neque esse cur indignari debeat quod se aliquem cla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa ope redusset ꝯrecutꝰ
hambal nolanl uer̃t siimł cũ
gnie destinato ibi castia an
murrs uibis posuit. Martellꝰ
ead qua pͥus rõne rengessit
IIntia urbem se ꝯtimũt amoꝵo
custodiam principibꝰ nolaĩs
credidit Quibꝰ nõ ut plese
S usq adeo sidebat ut ciẽ
colloquius esfectũ est ut hxu¬
bal cognita ad Romanud ĩpiũ
illoꝵ fide/ atq ideo sepe ꝓ di¬
portis subito patefaceꝭ eniiut̃
illo die cepta eiat ꝓcella tiux
ꝓcella, Romaõs nitia uibez pen
in castia ꝯpłit/ Penoꝵ pauci

Expanded text:
romissa ope rediissent, consecutus Hanibal Nolam venit simul cum gine destinato. Ibi castra ante muros urbis posuit. 29 Marcellus eadem qua prius ratione rem gessit: intra urbem se continuit, murorum custplebi sed usque adeo fidebat ut eis colloquiis effectum est ut Hanibal, cognita ad romanum imperium illorum fide atque ideo spe prodiportis subito patefactis erupit illo die cepta erat. Trux procella Romanos intra urbem, Penos in castra compulit; Penorum pauci,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulumtam p̃claꝵ par qͣle aliꝵ
etas illa no uidar̃/ Sub ħ ꝯsola¬
tu fabiũs audito ꝓ hambal ex
amppłia in campaniaz Remeaiet
raptin die noctuq ad ex̾citũ ꝓpe¬
rauit / Cafiluũ mox obsedit accito¬
q collega ip̃m cepit Inde in Sa¬
ninũ ꝓg̾ssus agros undiꝙ uasta¬

Expanded text:
sulum tam preclarum par, quale alterum etas illa non viderat. Sub hoc consulatu Fabius, audito quod Hanibal ex Apulia in Campaniam remearet, raptim die noctuque ad exercitum properavit. 62 Casilinum mox obsedit accitoque collega ipsum cepit; inde in Samnium progressus agros undique vasta
Abbreviated transcription (Latin):
honẽdo impetu hostilem aciem
Inuectꝰ inĩ eũ nĩme detractarte ful¬
tlcło mit in morẽ equoq detratia¬
cũ dcc̃o ciciꝰ abtiũcat. Qua tam
Incredibłi audacia successu ꝙꝓbata
Intulerũt signa et ext̃̾rti hostes

Expanded text:
iem invectus, in eum minime detrectantem fulmineum ruit in morem, equoque detractum dicto citius obtruncat. Qua tam incredibili audacia successu comprobintulerunt signa et exterriti hostes
Abbreviated transcription (Latin):
et ex eo diẽ sociaꝵo nullis Romaĩs
Ducilꝰ fidelior militauit nemo
lam pꝰ eũsam nuteriã redeũte
pleps ad deffensionẽ ruisus intẽ¬
Dt̃ ut̾rꝵ eos acq carthagiuẽtes

Expanded text:
ut ex eo die sotiorum nullus romanis ducibus fidelior militarit, nemolam post eversam Nuceriam redeunte, plebs ad defectionem rursus intenderet, interque eos atque Carthaginenses
Abbreviated transcription (Latin):
eo in eus acceptior / hũs tam sia¬
uibꝰ u̾bis ac ꝓmissis dona ad/¬
didit equũ de suis electissim
i. bigtatos ñmos auiers qͥngẽtos
quos illi iussus q̃stor numãuuit
Doinde a uctores uersus bidetr
inquit ut quociens ħ egerius bñ
ad me demie uoluerit s̾ additus

Expanded text:
eris acceptior’. 17 His tam suavibus verbis ac promissis dona addidit: equum de suis electissimum et bigatos nummos aureos quingentos, quos illi iussus questor numeravit. Deinde ad lictores versus: ‘videte’ inquit ‘ut quotiens hic egregius vir ad me venire voluerit sibi aditus
Abbreviated transcription (Latin):
i duceptis romanoꝵ sarciuis
muros urbis Inuad̾e̾nt. et clausas
Qrue ubi marcello a pmipibus
idciata sunt laudauit qd eoꝵ
diligenciam ip̃e dõ instã in ꝑdi¬
ioies iram aslĩt ul̾tꝰ nequis

Expanded text:
et direptis Romanorum sarcinis muros urbis invaderent et clausas nt. 20 Que ubi Marcello a principibus nuntiata sunt, laudavit quidem eorum diligentiam; ipse vero iustam in proditores iram distulit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
rroapolin pecũt uana ipe illectꝰ
nobile uiben litoicã capiẽdi quã
cũ et Cunũ ꝯsensu /⁊ pomano
p̃sedio defrensam eggie repiss
nnteriã ie ꝯt qũtit quã fame
expugnatã. Curibꝰ qui salute
pacti erãt dimissis mermibus
dirrupuit ⁊. incendit / het init̾
marcellꝰ nolaz obtmebat non

Expanded text:
Neapolim petiit, vana spe illectus Neapolim petiit, vana spe illectus nobilem urbem litoream capiendi, quam cum et civium consensu et romano presidio defensam egregie repperisset, Nuceriam se convertit, quam fame expugnatam, civibus qui salutem pacti erant dimissis inermibus, diripuit et incendit. 11 Hec inter Marcellus Nolam obtinebat non
Abbreviated transcription (Latin):
tumpho / Rellq̃ in id ip̃us excediũ¬
ꝑ italiã semebat Igͣ p ꝰ clannẽtẽ
eladã p̃tor marcellꝰ cũ apd hostiã
õẽt nanigaturꝰ in Siciliã q̃ illi
ꝓiĩcia obuen̾at ꝯfestia in felici
rumoie nilites quos inclassem
sĩpẜat Ronã ad uibis p̃sidiũ desti¬
nauit/ et c̾tiã legionẽ classi depu¬
tatã sub t̾bio militũ cũ thearĩ
p̃misisset / ip̃e cũ expeditis classe
college c̾dita caꝵ misiũ quo in¬
fausti ex̾citꝰ reliquie quoue etꝭ
ꝯsul ꝑcept et totius mali tr̃
plimũ eẽt festiãũ solitꝰ Inde
.ii. cũ excitu casiluu custodie
ab hambale Receptatũ ẽ leggatõ
Clam senatus edur ñciãs no¬
lanã plebem totã er̃ hambalis
Ingemio distulisset sus obtendi
explorandi / quas cũ peno qdtoes
hostis ẽẽ mox fut̾a uibem nͥ celiꝰ
remdio suctunt / Cõmendata fide
nollĩ cũ c̾ta ppe ꝓpinqui aucilii
penussi legato p̃tibꝰ additis ut
quibꝰ artibꝰ rem traxissent adt

Expanded text:
in id tempus excedunper Italiam seviebat. Igitur post cannensem cladem pretor Marcellus, cum apud Hostiam esset, navigaturus in Siciliam, que illi provincia obvenerat, confestim infelici rumore accepto milites, quos in classem scripserat, Romam ad urbis presidium destinavit; et tertiam legionem classi deputatam sub tribuno militum cum Theanum premisisset, ipse cum expeditis, classe college credita, Canusium, quo infausti exercitus reliquie quove etiam consul preceps et totius mali causa plurimum esset festinare solitus. 8 Inde eum cum exercitu Casilini custodie ab Hanibale retentatum est, legatio nolani senatus adiit nuntians nolanam plebem totam esse Hanibalis,ingenio distulissent sub obtentu explorandi quas cum Peno conditiones hostis esse, mox futuram urbem nisi celeri remedio succurratur. 9 Commendata fide nobilium, cum certa spe propinqui auxilii remissa legatio, precibus additis ut quibus artibus rem traxissent adhu
Abbreviated transcription (Latin):
h. bictõ nõ tm in dibe auuca
nuutatõe aĩoꝵo fecit ut diximꝰ
sed hostiũ ecꝭ in castris / Itaq
c̾ciũ post diem de ex̾citu ham¬
balis nille duoẽti septuaͭ ͥ duo
ad marcelluã transfugennt
quoꝵ fideli et eggria opaeo
in bello ura est Res puͭͣ quo
Nnudis in asfrica lydspanis
in hyspaiã assignatꝰ est ꝑ id

Expanded text:
 victoria non tantum in urbe amica mutationem animorum fecit ut diximus, sed hostium etiam in castris. Itaque tertium post diem de exercitu Hanibalis mille ducenti septuaginta duo ad Marcellum transfugerunt; quorum fideli et egregia opera eo in bello usa est respublica. Quo Numidis in Africa Hispanis in Hispania, assig
Abbreviated transcription (Latin):
h ͤ ahus stimilia aĩo dicekant ut
Inueile fienaꝵ audatiã quã tãtis
pͥncipus mim̾e susfecturã e̾det
hẽo quid excuse i / Smn iõ qr fortrͣ.
adolestentis Rarã indolẽ sue semli
głie suctstentõ egre ferret excusa
Ingentes ardentisiꝑ anui
uir fuit bellator acrimꝰ et ab eo
quẽ pͣmisimꝰ diuĩsa Illo enim caucõr
hic ꝓmptõr / demq unii eo pautis
inq omi clar ꝰ lxusto/ S in pͥauus

Expanded text:
s similia eo animo dicebantur ut iuvenilem frenaret audaciam, quam tantis principiis minime suffecturam crederet, habeo quid excusem; sin ideo quia fortissimi adolescentis raram indolem sue senili glorie succrescentem egre ferret, excusaringentis ardentisque animi vir fuit, bellator acerrimus et ab eo quem premisimus diversus ille enim cautior hic promptior, denique unus ex paucis inque omni c
Abbreviated transcription (Latin):
sua inimicius instĩaꝵ Recognos¬
atq ex illo in quo ẽt colle
destendes u ad auxlͫ sue gẽ¬
ris imꝓuisꝰ et qr̃ e celo missi
aꝑꝑuit/ ilico et fugientibus
ãi Rediere ⁊ ꝓpellentibꝰcecide̾
ut et uicti fuetã sisteñt / et
uictores ab inseꝙ̃di studio re¬
no se ad sua sigua Refeiẽtes

Expanded text:
suam Minutius inscitiam recognosatque, ex illo in quo erat colle descendens, ubi ad auxilium sue gentis improvisus et quasi e celo missus apparuit, illico et fugientibus animi rediere et propellentibus cecidere, ut et victi fugam sisterent et victores, ab insequendi studio retro se ad sua signa referentes,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpiquante igt nuris hanbale
media ingenti st̃pitu aꝑta mar¬
celłꝰ ip̃e equitũ peditũ ꝙ acie
magno impetu ⁊ clamon in aciẽ
hostis qubehit᷑ t̾bauit ꝙ eam
subitꝰ tũltꝰ Sr ubi dextraleua¬
ꝙ portas ambas aꝑir̃i ꝑiꝑ̃
impeca legatos instructis acrebꝰ
in se ruer̾ se ꝙ undiq petebidu
hanibal nõ diũ passus imp̃ssionẽ
uictꝰ in Castra se Recłit Duoba
milibꝰ ac r̾centis suoꝵ lt qg̃ssu
forsitã edi posset / Pugnãte
aũt in italia hambale ꝓrsus
ueri faciem nõ ht / Ego igi
ħ in medio Reling̃no illud asẜo¬

Expanded text:
pinquante igitur muris Hanibale, media ingenti strepitu aperta, Marcellus ipse equitum peditumque acie magno impetu et clamore in aciem hostis invehitur. Turbavitque eam subitus tumultus; sed ubi dextra levaque portas ambas aperiri parique impetu legatos instructis aciebus in se ruere seque undique peti vidit Hanibal, non diu passus impressionem, victus in castra se retulit, duobus milibus ac trecentis suorum hoc congressu forsitan credi posset, pugnante autem in Italia Hanibale prorsus veri faciem non habet. Ego igitur hoc in medio relinquens, illud as
Abbreviated transcription (Latin):
l ad aũnũ latũ sub obtentu Reli¬
gionis ac sacroꝵ castia hñti re
aut̃ uã puteolis ilpanci a q̃bꝯd
noblĩb iarantmis Iuuenib spe
offert᷑ Tarentũ ꝑ ꝓditõe capi¬
endi quã secutꝰ eo castia ꝓmouãt¬

Expanded text:
li ad Avernum lacum sub obtentu religionis ac sacrorum castra habenti, re autem vera Puteolis inhianti, a quibusdam nobilibus tarentinis iuvenibus spes affertur Tarentum per proditionem capiendi; quam secut
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾a mudos hr̃e ꝙ nemo tuoꝵ me
de tuis uncutibꝰ c̃tiorẽ fecit / Sed
q̃m qui Romais iñ Castris nulicasti
iguotꝰ ẽẽ nõ potes / didicĩ ego ex
coulitonibꝰ trus quot et quãta ꝑ
Rom̃ai noĩs honore sepe gesẜie
noĩatim Cauuesi acie n ͨ labore
uictũ n ͨ t̾roie pus p̃lio illo guẽtis¬
sinio ⁊. tius actie insiguuis ꝙ asristisse

Expanded text:
tuorum me de tuis virtutibus certiorem fecerit; sed quoniam, qui romanis in castris militasti, ignotus esse non potes, didici ego ex commilitonibus tuis quot et quanta pro romani nominis honore sepe gesseris, nominatim cannensi acie nec labore victum nec terrore prius prelio illo cruentissimo et tuis actis
Abbreviated transcription (Latin):
in exmis casib et ut floubtat
ubo pͥma redeuntis ⁊ ut sic̃
dix̾im Reuiuistentꝭ Imꝑii sper
huñt geminũ illi cognomiẽ ꝯcta
bat om̃is sani ꝯsilii capacẽ gͣui
orone ꝯsiluit ꝙ in Remerat / hor¬
tatqq est ut in rõne belli gen̾di
se nõ aliũ sequi uelle oñdens
ꝯctatõe quã ip̃e usa eẽt Rom̃ais
in italiã tiin sua sede pugcatib
ocusq amia huit inde suppediᵇꝰ¬
in hostili Regromi disficiłẽ / neꝙ diũ
Iam ex hausto nt dubaũ eẽ quinse¬
dendo ac diflendo sit mucendus
qui pugnandi facili uictor eua¬

Expanded text:
in extremis casibus et, ut Flori utar in extremis casibus et, ut Flori utar verbo, «prima redeuntis et, ut sic dixerim, reviviscentis imperii spes»: hinc geminum illi cognomen “Cuntabat omnis sani consilii capacem, gravi oratione consuluit quod in rem erat, hortatusque est ut in ratione belli gerendi se non alium sequi vellet, ostendens cuntationem, qua ipse usus esset, Romanis in Italia et in sua sede pugnantibus, sotiisque omnia hinc inde suppeditain hostili regione difficilem neque diu iam exhausto; nec dubium esse quin sedendo et differendo sit vincendus, qui pugnando facile victor eva
Abbreviated transcription (Latin):
imi uirtutẽ et ꝯstr fabii laudoie
et ꝯtatatoe illa salũ̾fam ꝓuide¬
ciõ eẽ nõ desidie p̃dicare Sic
Indigna dcritor Infrma Repẽte
in głia u̾sa erat/ ut. et t̾tiuus
magisq uirr nũt glia claret
que et ipõs int̾ hostes extiatiõ
Et si .n. ꝑp hanibal de hͦ ip̃o mag̃¬
fice sensispet militisꝰ tñ asfris
assiduitate uncendi tanto Receꝑãt
illa tam celebu tam baudaca
ał fabulosa omĩa fuisse q̃ de hus
totiens a suis maioribꝰ audiuissẽt
Haic̃ pͥmũ dies hũt ꝯceptũ sustlit
ac milites ẽẽ aios eẽ ꝓ idẽtiã
quibꝰ si expoctati Rorẽt uictores
er potuent / Canendes q illos
hostem fabiꝰ cũctando deduxlit
ut si sequẽtes belli duces sus
qsilus usr eeñt/ Cagente fame
et ncte ultima/ pen uictus hai¬
Bal in Gallia Reu̾sui ꝯ fuit̾tem¬
faliꝰ cũctando ut dicimꝰ ac tix̃¬
do ꝯsemest᷑e tpus eli bẽt actesitis
adese ꝯsulibꝰ excitũ Resignauit᷑
ac deposuit dcaturã / uir quid uł

Expanded text:
im virtutem et consilium Fabii laudare et cuntationem illam salutiferam providentie esse non desidie predicare. Sic indigna dictatoris infamia repente in gloriam versa erat, ut et tertius magisque viri nunc gloria claret. 44 Quin et ipsos inter hostes extimatio etsi enim semper Hanibal de hoc ipso magnifice sensisset, militibus tamen afris assiduitate vincendi tanto ceperant illa tam celebri tam laudata, vel fabulosa omnia fuisse que de his toties a suis maioribus audivissent. 45 Hic primum dies hunc contemptum sustulit ac milites, esse animos, esse providentiam quibus, si expectati forent, victores esse potuerint; cavendosque illoshostem Fabius cuntando deduxerat ut, si sequentes belli duces suis consiliis usi essent, cogente fame et necessitate ultima, pene victus Hanibal in Galliam reversurus fue cuntando ut diximus ac trahendo cum semestre tempus elaberetur, accersitis ad se consulibus exercitum resignavit ac deposuit dictaturam; vir quidem vel
Abbreviated transcription (Latin):
maluisset bican foisai et e ma¬
nu facoꝵ enpi quense id excidiũ
potuisset/ Quo demiẽ accepto / cũ
Iam ꝓauor ingens tor por. ꝙ ca¬
lamitatis mole deiectos aĩos
lacia bia expediti equites mͣte/¬
rent᷑ qui obios stistitandi statũ
ꝯsulũ atq infeliciũ lectionũ srl
hostis it ac ꝓpõitũ expolorauit¬

Expanded text:
et, vitari forsan et e manu fatorum eripi cannense illud excidium potuisset. 50 Quo demum accepto, cum iam pavor ingens torporque calamitatis mole deiectos animos Latina via expediti equites mitterentur, qui obvios sciscitando statum consulum atque infelicium legionum, simul hostis iter ac propositu
Abbreviated transcription (Latin):
delusꝰ abcessit seu uius dilata
⁊. in annũ t̾tiũ pꝰ Rerecta demũ
sibi ꝓmissam bebem ꝓdentibus
carentirs adeptus arc̃e bebis
optine̾ nõ ualuit a Romano p̃si¬
dio deffenst̃ nõ som a pñti tuc
medio tempore Retẽptatã donᶜ¬
dandem fubus quits ꝯsula
et taiẽtũ in portẽ euemisset horta¬
iꝯ collegã aliosq qui tũt in
bello hambalez decur̾ent ne bacu¬
u illi esset in longuiquã iepp¬
cẽ ip̃e reto talle tarentũ adut
expugnato Quod cũ hambal

Expanded text:
 abscessit, seu verius dilata et in annum tertium post reiecta; tum demum sibi promissam urbem prodentibus Tarentinis adeptus, arcem urbis obtinere non valuit, a romano presidio defensam non solum a presenti tunc medio tempore retentatam; dotandem Fabius quinto consul, cum ei Tarentum in sortem evenisset, hortatus collegam aliosque qui tunc in bello Hanibalem detinerent, ne vacuum illi esset in longinqua respicere, ipse recto calle Tarentum adiit expugnato. 65 Quod cum Hanibali
Abbreviated transcription (Latin):
l penatus ꝯsultũ nõ tã honori¬
fuit ac pudoni Itaq legiones
et me ip̃m sb tuũ impiũ Redi¬
co qd tͥ ac mͥ et ut̾q ex̾citui faus¬
cũ sit Tu p̃cor p̃t̾iti oblitq ne

Expanded text:
 senatus consultum, non tam honorifuit ac pudori. Itaque legiones et me ipsum sub tuum imperium reduco, quod tibi ac michi et utrique exercitui faustum sit. Tu, precor, preferiti oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ego illũ pr̃e nũtuꝑabo idn.
sibi et u̾tute insica et insigni
ini uos ac uã pat̃̾na pie ͭ ͤ
nͫ debitũ. bos aut̃ illos nili¬
res quoꝵ dextris ac gladus
salui estis ꝑationos appella¬
bitis/ Sic qui belli no potur
Inde tentorus fc̃o agnuẽ ad
dc̃atons Castra ꝑuentũ est
ip̃o quid et umũio exatu ad¬
nuãtẽ quidnã rei esset Tum
nes dea ut quenerãt Saluto
ego te inquit dc̃ator/ prem

Expanded text:
Ego illum patrem nuncupabo, id enim sibi et virtute insita et insigni in nos ac vere paterna pietate nomen debitum; vos autem illos milites, quorum dextris ac gladiis salvi estis, patronos appellabitis. Sic, qui belli non potuiinde tentoriis, facto agmine ad dictatoris castra perventum est, ipso quidem et universo exercitu admirante quidnam rei essenes dicta ut convenerat salute, ‘Ego te’ inquit ‘dictator, patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Diuisid a deatore ie teuẽte
p tui nlła insidiandi opportuᵗ ͤ
suspͨta Collis in medio castͦ
illi qͥsq̾s eũ p̃occupasset uti
hosti aut futarus incõmodꝰ
eo hambal ad uncitantũ p̃lii

Expanded text:
tempectui, nulla insidiandi oportunitate suspecta; collis in medio castrorum, illi quisquis eum preoccupasset utilis, hosti autem futurus incommodus; eo Hanibal ad incitamentum prelii
Abbreviated transcription (Latin):
fuãt tres uibes campaie quo ad
hostes installi Ride de fecant ex¬
pugnauit In quibꝰ et capmos
płimos p̃sidia hostis cepit inde
aut̃ seusiens implane plebis
aĩos a Romãis ausos d occidẽdo
senatu suo tradenda q hambali
bibe ꝯsiͫͫ agitaie. ne res hr̃et
esfcm ꝓ xiũ nole montẽ cast̾s
insedit᷑ ut more suo tutis e locis
ulos atꝙ allũ acali ꝓppĩto dec̾ten¬
hambali Insultaie, ad capiẽdã
nolã ꝓperõti uel in fide plebi
ꝑuicie ac sidis uibis illiꝰ pͥu ᵇꝰ¬

Expanded text:
fuerat, tres urbes Campanie que ad hostes instabili fide defecerant expugnavit, in quibus et Campanos plurimos et presidia hostis cepit. 54 Inde autem, sentiens nolane plebis animos a Romanis aversos de occidendo senatu suo tradendaque Hanibali urbe consilium agitare, ne res haberet effectum, proximum Nole montem castris insedit, ut more suo tutis ex locis illos atque illum a tali proposito deteHanibali insultare ad capiendam Nolam properanti, vel infide plebi perniciem ac fidis urbis illiu
Abbreviated transcription (Latin):
Putne st̾ pitu ꝯfusisq clamo¬
ribꝰ insi ꝙ̃cĩ et cadentiũ ge¬
mitu ubi oculis Rem ꝓꝓpxnt
/Sit est ait ut p̃uidm aĩs
duci suo equatꝰ hambali ĩpar
est Inuentq/ sed aba alias
nũt Rebꝰ est opus Ite mecũ
ꝯuilitones mei hostes iãm

Expanded text:
pugne strepitu confusisque clamoribus insequentium et cadentium gemitu, ubi oculis rem perspexit, ‘Sic est’ ait ‘ut previderam animo: duci suo equatus Hanibali impar est inventus. Sed verba alias; nunc rebus est opus. Ite mecum, commilitones mei; hostes iam
Abbreviated transcription (Latin):
eq̃ie pͭ digͥtates ⁊ imꝑia non
untures neq magtꝰ ingens aĩꝰ
hus omib ꝙ iupes solida et
uuensa uento sacili monebat/
Sciebat se suam q dilatõnem
Rome ꝑit̃ et in castris infamẽ
sed n ͨ iᵈ ignorabat eandi ⁊ pño
sue uailem et hambali odiostmm
sit ut spe p̃lii pͥuatꝰ iã sbantoni
exitũ hibna c̾ꝯppisterẽt Intellige¬

Expanded text:
est dignitates et imperia non virtutes; neque magis ingens animus his omnibus quam rupes solida et immensa vento facili movebatur. 18 Sciebat se suamque dilationem Rome pariter et in castris infamem, sed nec illud ignorabat eandem et patrie sue utilem et Hanibali odiosam sic ut, spe prelii privatus, iam sub autumni exitum hiberna ci
Abbreviated transcription (Latin):
deuᵘꝰ/ sat mag ͫ uittoree genq̃ eõ
unici solitis nõ unici ex ptatoe
qͦq Rei pu ᵈ ͤ tutã eẽ ꝙ uni homini
auceps esset atq piclosa q̃ uł
mors sepoe ũł casuũ hũanorm
Insrrta banecas Repẽte distrahet
ab incepto Hus armatꝰ curis
et hac fr̾us ꝯstrã quid de se alii
loq̃ient᷑ nõ curabat ip̃e secum
assidue bona ⁊⁊ salutana beq̃ba᷑¬

Expanded text:
us sat magnum victorie genus esse vinci solitis non vinci, exspectationem quoque reipublice tutam esse, que uni homini anceps esset atque periculosa, quem vel mors sepe vel casuum humanorum infinita varietas repente distraheret ab incepto. 19 His armatus curis et hac fretus conscientia, quid de se alii loquerentur non curabat, ipse secum assidue bona et salutaria loqueba
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ tã ardent ꝙͣ mobedienter
amipuit ⁊ noultĩa hpostũ obtrũcatꝭ¬
qͣi ingentis uictorre nũtiũ Romã
misit adeo q et ppłm ⁊ denatũ
Runonbus flalsis impleuãt̾ut
raᵗ postea insi fallor nũꝙ accidit
mag̃r equitũ dc̃atoris Imperio eqͣ¬

Expanded text:
ardenter quam inobedienter arripuit et, nonnullis hostium obtruncatiquasi ingentis victorie nuntium Romam misit; adeoque et populum et senatum rumoribus falsis impleverat, ut nec postea nisi fallor unquam accidit, magister equitum dictatoris imperio eq
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hostem haniuale fatꝭ eẽ lłt
lunq int̾ Romãi ducis laudes marͣ
hostꝭ et sangłare p̃coniũ. hũs
p̃missis q̃ ad nri noticiã ptinet
ad eius gresta n ꝓg̃dion bello

Expanded text:
unum hostem Hanibalem satis esse vult Livius, inter romani ducis laudes magnum hostis et singulare preconium. 3 His premissis que ad viri notitiam pertinent, ad eius gesta progredior. Be
Abbreviated transcription (Latin):
Io Repostisq in locia susistendo
Si soite ppe uacroͤ. Castris eductũ
sit̃ in campũ possit elicẽ fabiũs
doq hostem fatig aiet Recolens ꝑ
medicoꝵ ꝯͣria morbis pic ͥᷤ remedia
adhibe̾at / I n. uo̾sic agebat ut nõ
metu acti onũa sid ꝑiudençia uiden᷑¬
castia ꝑxio in colle medicaba ruto
pp iñ loco ubi nͨ lediͣni acio cogi
facẽt an qr sit sit expediens
Rebꝰtuc pñtibꝰ Indicaiet qͥdam
in dubio posuere Ĩ mͥ nõ tã iusta

Expanded text:
abscedendo repostisque in locis subsistendo, si forte spe victorie castris eductum sic in campum posset elicere. 8 Fabius ndoque hostem fatigaret; recolens pemedicorum contraria morbis publicis remedia adhibebat. 9 Id enimvero sic agebat, ut non metu agi omnia sed providentia videcastra proximo in colle metabatur tuto semper in loco, ubi nec ledi nec in aciem cogi faceret an quia sic expediens rebus tunc presentibus iudicaret quidam in dubio posuere; que michi non tam iusta
Abbreviated transcription (Latin):
et hac tanta matitate ꝯsilioꝵ
pugtne auidũ hanibalẽ offendolot
senciente suis aitib secũ agiseꝙ
adiuisa dippendia dilatõiis ĩnitũ
In castris ⁊ suus Cuub in prĩa
p̃c̾taꝵ et adhuc Recõtiũ cladium
bat nõ iã cũctatoie ilłu sed mertẽ
nõ cantũ seᵈᵈ̾ pauddũ ⁊ pusillãtue
appellas / Pͥmo quid susiuris inter

Expanded text:
maturitate consiliorum pugne avidum Hanibalem offendebat, sentientem “suis artibus” secum agi seque ad invise dispendia dilationis invitum in castris et suis civibus in patria preteritarum et adhuc recentium cladium bat, non iam cuntatorem illum sed inertem, non cautum sed pavidum ac pusillanimem appel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ quos dc̃ator dici solitꝰ alter
in acie cecidisset alt̾ abeẽt in gallia
ẜabiũ maxi ͫ c̃̾auit aditꝰ ei mareꝰ
hanibal qui ꝑ famã Romanoꝵ ducũ
ꝙ Reꝵ suma fabio eẽt impoĩta de¬
huit cũ iã fastus ꝑxĩ eeñt / ne
acͣti cepit et metu̾s non tã põte ͣ
Romanos dãpuis gdmonitos Ian¬
tandi ueꝵ ducem ogisse neq Iam
Sibi cũ semꝓno filamius q eẽ negm̃i
sedcũ mat̾d nil tenie̾ nl q p̃cipitãtꝰ

Expanded text:
 quos dictator dici solitus, alter in acie cecidisset, alter abesset in Gallia Fabium Maximum creavit; additus ei Marcus Hanibal, qui per famam romanorum ducum quod rerum summa Fabio esset imposita dehiangi cepit et metuere non tam potentiam Romanos damnis admonitos iantandem verum ducem elegisse, neque iam sibi cum Sempronio Flaminioque esse negotium sed cum maturo nil temere nilque p
Abbreviated transcription (Latin):
m apd̃ cicbnẽ claꝑ magno sapuie ac
untutis testimoniũ p̃̾bet apme
aũt honest acq est illo Cmiii eu¬
Iure sibi debitũ ecꝭ si ab eo orcũ
esset magiq scꝰ augores ꝓ uiri¬

Expanded text:
ceronem clarum magne sapientie ac virtutis testimonium prebet. Apprime autem honestatus est illo Ennii caiure sibi debitum, etiam si ab eo ortum esset, magni sunt auctores;
Abbreviated transcription (Latin):
nensiaco bello ꝙᵈ tuchidides ysto
mouitꝰ ut e portu in quo ẽt classe
deducẽt / neu cũ atħeiensib Pliũ
nauale susciꝑet late demones ĩquit
se hanc classez aniẜit facile aͣ
reꝑabũt/ Nõ sit ego famaz maz
si eã fugiendo ꝓdidero Aelt̾ non¬
posset et de bẽt inꝯsulte q epaia¬
nũda thebano duos pugnauit boiatn
utq ⁊ so illo lacedemo ĩplra ꝑg̃¬
uit̾ sub hͦ strata penitꝰ acq en̾a
est / Quid ħ dicam nͥ hõies nõ
pu ͭ ͥ boni sed puate sue głie amã¬

Expanded text:
nesiaco bello, quod Tuchidides histoadmonitus ut e portu in quo erat classem deduceret neu cum Atheniensibus prelium navale susciperet, ‘Lacedemones’ inquit ‘si hanc classem amiserint, facile aliam reparabunt; non sic ego famam meam, si eam fugiendo perdidero’. posset et deberet, inconsulte cum Epaminonda thebano duce pugnavit. Victus uterque et sub illo Lacedemon impulsa pergraviter, sub hoc strata penitus atque eversa est. Quid hic dicam nisi: homines non publici boni, sed private sue glorie aman
Abbreviated transcription (Latin):
sui ducꝭ infrnnã sibi głia q̃rẽs
pugne quã omib exoptata norat
horaton ardentissimꝰ ⁊ inuenit
stultꝰ insciꝑientẽ loquẽs ut mos
est nõ auditores ño sed credulosi
Itaq om̃s et in castris et Rome
pugnãli fiemẽ dc̃atons merciã
accusare magri eq̃tũ indust̾am
mantinus unꝰ iuuenũ mumicii
cõtioib assuenãt betustissimaꝵ
plenꝰ oppĩonũ missi a dc̃atore cũ
q dugentꝭ eqͥtib exploratũ quid
quos esfusos casus obtulaat ⁊ incẽp¬
ris ꝯcepta subita mag spe stulta
toie bellator esftus et eqͥtata hostiũ

Expanded text:
iam querens, pugne quam omnibus exoptatam norat hortator ardentissimus. Et invenit stultus in sapientem loquens, ut mos est, non auditores modo sed credulos. 14 Itaque omnes et in castris et Rome pugnam fremere, dictatoris inertiam accusare, magistri equitum industriam Mancinus, unus invenum qui Minutii contionibus assueverant, ventosissimarum plenus opinionum, missus a dictatore cum quadringentis equitibus exploratum quid quos effusos casus obtulerat interemptis, concepta subito magne spe stulta tore bellator effectus et equitatu hostium