comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ eã ipse uoluntate ponebat. qͥ etiã carnẽ suã tãꝗ̃ solutũ abeis tẽpłu resuscita¬
re pot̾at cũ uolebat. ꝗͣ passurũ cũ õs deseruissent soł ñ remansit. qi pat̃ eũ ñ
deseruit sic̃ ipse testat᷑ abinimicis tam̃ ꝓqͥbꝰ orauit nescientibꝰ qͥd faciebant ⁊
dicentibꝰ alios saluos fec̃ seipsũ ñ potẽ saluũ fac̾e. si filiꝰ di ẽ descendat decruce¬
Nã ⁊ ipse uulneratꝰ ẽ ⁊ mortiuus. ⁊ positꝰ in sepulchro. S illi qͥ nesciebant qđ fa¬
ciebant qͥs e̾et utiq nescientes simile eũ putauert̃ aliis uulne occisis: dormi
entibꝰ in sepules qua ds adhuc ñ meminit .i qu& ñdu tp̃s resurgendi adue¬
nit. ld̾o nãq mortuos c̃sueuit sc̃ptã dic̾e dormientes. qr euigilaturos.i resur¬
recturos uult intelliqi. S̾ hic uulneratꝰ ⁊ dormiens insepulero. die t̃cio eui¬
gilauit⁊ factꝰ ẽ sic̃ passer singłaris intecto .i. ad dex̾tam patͥs incelo. nec iã

Expanded text:
iam carnem suam tanquam solutum ab eis templum, resuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum cum omnes deseruissent, solus non remansit, quia Pater eum non deseruit, sicut ipse testatur : ab inimicis tamen pro quibus oravit nescientibus quid faciebant, et dicentibus, «Alios salvos fecit,» «seipsum non potest. Si fNam et ipse vulneratus est, et mortuus positus in sepulcro : sed illi qui nesciebant quid faciebant quorum nondum tempus resurgendi advenit. Ideo namque mortuos consuevit Scriptura dicere dormientes, quia evigilaturos, id est, resurrecturos vult intelligi. Sed hic vulneratus et dormiens in sepulcro, die tertio evigilavit, et factus est sicut passer singularis in tecto , id est, ad dexteram Patris in coelo; nec jam
Abbreviated transcription (Latin):
humane dñs iħc ñ c̃ditionis necessitate s. miserationis uoluntate susc ep̃. ut
t̃nffiguraret in se corpꝰ suũ qđ ẽ eçcła. cui capt̃ e̾e dignatꝰ ẽ. hoc ẽ m̃bra sua in
sors fidelibꝰq suis. ut sicui eq int̃ humanas tẽptationes c̃t᷑stari : dolere c̃tin¬
geret. ñ iđose ab eiꝰ grã putaret e̾e alienũ. ⁊ ñ ee ista pecc̃a.s humane infir¬
mitatis indicia. tãꝗͣ uoci p̃missȩ c̃cinens chorꝰ. ita corpꝰ eiꝰ exipso suo capite
ad disceret. In hoc qͥppe corꝑe p̃cipuũ m̃brũ apłm paułu legimꝰ & audiumꝰ¬

Expanded text:
us, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In hoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ qͦsi emulator dnicȩ passionis t̾diderit corpꝰ suũ ut arideat. si caritatẽ ñ ha¬
beat ñ respondet inchoro. ⁊iđo nihil ei ꝓdẽ. Pinde ꝗͣ ad mđu dicunt᷑ in arte
musica. sic̃ tã docti horẽs latine dic̾e̾ potuert̃ p̃centor ⁊ succentor: p̃centor scił
qͥ uocẽ p̃mittit incantu. succentor aut̃ qͥ subseqͣnt̃ canendo respondet. ita
in hoc cantico passionis p̃cedentẽ xp̃m subseqͥt̃ chorꝰ mr̃um in finẽ cȩlestiũ
corona Hoc enĩ canit᷑ filus chorȩ.i. imitatoribꝰ passionis xp̃i. quõ incaluariȩ¬

Expanded text:
quasi aemulator dominicae passionis tradiderit corpus suum ut ardeat, si charitatem non habeat, non respondet in choro; et ideo nihil ei prodest . Proinde quemadmodum dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines latine dicere potuerunt, praecentor et succentor; praecentor scilicet qui vocem praemittit in cantu, succentor autem qui subsequenter canendo respondet: ita in hoc cantico passionis, praecedentem Christum subsequitur chorus martyrum in finem coelestium coronarum. Hoc enim canitur «filiis Core
Abbreviated transcription (Latin):
tis rebꝰ agoret qł diei noĩe. ⁊ cũ in adũsis qđ noctis noĩe significari arbitror: In¬
gressꝰ orationis in c̃spectu di acceptio eiꝰ ẽ. indinatio auris đi. misericors er ai¬
Nã qd ẽ intret in õspectu tuo or̾o mea. idipsũ ẽ. indina aurẽ tuã adp̃cẽ meã.
Quõ repleta ẽ malis aiã mea ⁊ uita mea in inferno apꝓpͥqͣuit. dudemꝰ ne dic̾e
aiãm xp̃i repletã malis. cũ illa passionis afflictio in carne ualuerit qͥcqͣd ualuit.
uñ ⁊ipse suos ad tolerantiã passionis accendens. ⁊ tãꝗ̃ ad respondenđu exhor¬

Expanded text:
tis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exaunam quod est, «Intret in conspectu tuo oratio mea;» idipsum est, «Inclina aurem tuam ad precem meam. vita mea in inferno appropinquavit.» Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhor
Abbreviated transcription (Latin):
sallai huiꝰ octogesimi ⁊ septimi tituł ħt aliqͥd qͦ nouũ negociũ di¬
sputatori afferat. Nusꝗ̃ enĩ aliꝙ psalmꝙ positũ ẽ quł hic legit᷑ ꝓme
lechadrespondendu. Nã de psalmo cantiei ⁊ cantico psalmi alias iã qͥd nob̾
spondeat. sic̃ ñ istũ sołu ẜ. alios qͦq psalmos eredendu ẽ e̾e cantatos. ꝗͣ uis alios
titulos acceꝑint. qł factũ existimo causa uarietatis. qͣ fastidiũ leuaret᷑. Ñ enĩ
soł iste psalmꝰ dignꝰ ẽ habitꝰ uͥ respondet chorꝰ. cũ utiq ñ sit solꝰ de d̾ni passi¬
one c̃sc̃ptꝰ dut si ẽ alia causa cur tanta sit uarietas titulo ꝗͣ possit ostendi ita
psalmos õs e̾ẽ p̃notatos. qͥ s̃ alit̃ atq alit̾̃ p̃notati. ut nulliꝰ titulꝰ ualeat alieui
alt̾i c̃uenire. ego eã fateor cũ multũ conatꝰ e̾e̾m penet̾re ñ potui.: si qͥd legi de
hac re abeis dictũ qͥ añ nos ista tctart̃. ñ satis fec̃ ex pectationi siue tarditati

Expanded text:
salmi hujus octogesimi et septimi titulus habet aliquid quod novum negotium disputatori afferat. Nusquam enim aliorum psalmorum positum est quod hic legitur: «Pro melech ad respondendum.» Nam de Psalmo cantici et cantico psalmi alias jam quid nobis spondeat? Sicut non istum solum, sed alios quoque psalmos credendum est esse cantatos, quamvis alios titulos acceperint; quod factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Non enim solus iste psalmus dignus est habitus, ubi responderet chorus, cum utique non sit solus de Domini passione conscriptus. Aut si est alia causa cur tanta sit varietas titulorum, qua possit ostendi ita Psalmos omnes esse praenotatos, qui sunt aliter atque aliter praenotati, ut nullius titulus valeat alicui alteri convenire; ego eam, fateor, cum multum conotus essem, penetrare non potui: et si quid de hac re legi ab eis dictum, qui ante no
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑibꝰ donant̃: ꝓpͥe. Ñ habebat antiqͥtas tales raptores rerũ alienaꝵ ẜ ñ
habebat antiqͥta s̃ tales donatoresrerũ suaꝵ aliqͣnto esto curiosior intor¬
culari. noli hoc solu uidẽ qđ publice fluit. T̃ aliqͥd qđ qͤrendo inuenias. Di¬
scute audi cognosce ꝗͣ multi faciunt. qđ exore d̾ni cũ audisset unꝰ diuest̾stis
abcessit. Ea eugłio multi audiunt. uade⁊ uende or̃a qͣ possides:da pauꝑibꝰ¬
& habebis thesaurũ incelo. & ueni seqͣre me. N adtendis ꝗͣ multi hoc faciunt.
Pauci inqͥunt s̃.Ipsi tam̃ pauor oleũ s̃. Et qͥbene utunt᷑ rebꝰ qͣs possident ad
oleũ ꝑtinent. ad uinge orã. ⁊ uidebis pat̾s familias tui plenas a pothecas. urdes

Expanded text:
opriae. Non habebat antiquitas tales raptores rerum alienarum; sed non habebat antiquitas tales donatores rerum suarum. Aliquanto esto curiosior in torculari; noli hoc solum videre quod publice fluit: est aliquid quod quaerendo invenias. Discute, audi, cognosce quam multi faciunt quod ex ore Domini cum audisset unus dives, tristis abscessit. Ex Evangelio multi audiunt, «Vade, vende omnia quae possides, et da pau habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» : non attendis quam multi id faciunt? Pauci, inquiunt, sunt. Ipsi tamen pauci oleum sunt; et qui bene utuntur his rebus quas possident, ad oleum pertinent: adjunge omnia, et videbis patrisfamilias tui plenas apothecas. Vides
Abbreviated transcription (Latin):
in escis cordis. Quã gͦ multi inimici d̾ni m̃tientes d̾no. ci¬
bant᷑ ñ sołu exadipe frum̃ti. ẜ etiã de pet̾ melle de sapi¬
cntia
xp̃i ꝗͣ multi delectant᷑ u̾bo eiꝰ.⁊ cognitione sac̃m̃tq eiꝰ so¬
lutio¬
ne parabola eiꝰ ꝗ̃ multi delectant᷑. ꝗ̃ multi clamant. & ñ ẽ hoc mel deqͦlibet¬
diet̃ suaue ẽ. dict̃ nihil meliꝰ. nihil dulciꝰ ł intelligi ł dici potuit.⁊ tam̃ inimi¬
oi dni m̃titi s̃ ei. Nolo ampliꝰ immorari rebꝰ dolendis. Quãꝗ t̃ribilit̃ psalmꝰ
ad hoc finitꝰ ẽ. tam̃ a fine eiꝰ obsecro uos recurramꝰ ad caput. Exultate đo ad¬

Expanded text:
in escis cordis. quam ergo multi inimici domini mentientes domino ciin escis cordis. quam ergo multi inimici domini mentientes domino cibantur non solum ex adipe frumenti sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur uerbo eius et cognitione sacramentorum eius, solutione parabularum eius! dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil melius, nihil dulcius intellegi uel dici potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos, recurramus ad caput: exultate deo ad
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ qͣsi ꝑignẽ. Nlemo gͦ suꝑ fundam̃tũ hoc edificet. adult̾ia. blasphemias.
saelegia. idolatͥa ꝑiuria.⁊ putet se saluũ ꝑfutum ignẽ. qͣsi ista sint ligna.
fenũ stipula .S̾ si ȩdificat amorẽ t̾renꝙ suꝑ fundam̃tũ regni cęloꝵ i suꝑ¬
xp̃m. ardebit amor rerũ tp̃raliũ ⁊ ipse saluus erit ꝑidoneũ fundam̃tũ.
Inimici dni m̃titi s̃ ei dicendo. eo aduineã. & ñ eundo. & erit tp̃s eq ñ ad tp̃s
s in et̃nũ. Et̃ qͥ s̃ isti Et cibauit illos eradipe frum̃ti. Nostis ad ipẽ frum̃ti.
uñ cibant᷑ multi in imici qͥ matti s̃ ei. Et cibauit illos ex adipe frum̃ti. miscuit
eos sac̃m̃tis suis. Et uide qn dedit buccelła exadipe frum̃ti cibaũ & iimicꝰ
d̾ni m̃titꝰ ẽ ei. ⁊erit tp̃s eiꝰ in et̃nũ. Et cibaũ illos exadipe frum̃ti & depet᷑ melle¬
saturaũ eos Oigratos. cibaũ exradipe frum̃ti.⁊ depet̾ melle sat᷑auit eos. in
tenens

Expanded text:
asi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula: sed qui aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni coelorum, ardebit amor rerum temporalium et ipse saluus erit per idoneum fundamentum. Inimici domini mentiti sunt ei dicendo: eo ad uineam et non eundo; et erit tempus non ad tempus, sed in aeternum. et qui sunt isti? et cibauit illos ei adipe frumenti. nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici, qui mentiti sunt ei. et cibauit illos ex adipe frumenti: miscuit eos sacramentis suis. et Iudam, quando dedit buccellam, ex adipe frumenti cibauit; et inimicus domini mentitus est ei et erit tempus eius in aeternum. cibauit illos ex adipe frumenti. o ingratos! cibauit ex adipe frumenti et de petra melle saturauit eos: in tenens
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ uͦ qͥd qͣrit᷑ deinimicis . Ipsi facti s̃ peiores inimici. Quomͦ enĩ. qͥd seqͥt᷑ de ini¬
ado dapnandis. furtis. rapinis. ꝑuirus. homieidus. ad ulterus. saclegus. sacͥs ab¬
hominandis. curiositatibꝰ. Iis oibꝰ renuneias.⁊ rursꝰ inplerus suꝑaris. facta
s̃ t̃ posteriora. deteriora pͥoribꝰ. sanis reu̾s aduomitũ suũ  suslota in uo¬
lutabris ceni. lnumici dni m̃titi s̃ ei. Et̃ qͣnta patientia dñi. Qͥre ñ ꝓsternunt᷑.
ere ñ trucudant̃ Q̃re ñ t̃ra dehiscente sorbent᷑. qͣre ñ celo flagrante incendunt᷑
qͥa magna patientia đni. Et ert̃ inpuniti. absit. ñ s tantũ de di mĩa blandi

Expanded text:
nc vero quid queruntur de inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De ininc vero quid queruntur de inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inia Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, adulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimquare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
diseꝑ donaui eoss̃. Diẽ ⁊ apłs. Tradidit eos ds inc̃cu piscentias cordis eq. Dimisi
eos scđm affectiones cordis eq Lbunt in affectionibꝰ sius. Inde ẽ q horretis.
si tam̃ eliqͣmina ingemellaria abscondita d̾ni. si tam̃ a pothecas eiꝰ ad ama¬
stis. iñ ẽ qł horretis. dlii defendunt circũ. alii amphitheatrũ. alu casas in
ucis. alii theatra.alii illd̃. alii aliud. alii postremo dos recentes suos. Ibt in
pecco manifestũ ẽ. eo pꝰ affectiones cordis mei. S̾ qͥd facio. Draboł hoc fac̃ de¬
nes hoc faciunt. Os ẽ diabol. Qui s̃ demones: Certe in imicitui. Isrł si
inuis meis ambulasset innihiłu inimicos eq humiliassẽ: G̾ si plebsmea
audisset me. ꝗͥre enĩ me a.si ñ audit me. Si plebs mea audisset me. Qdẽ plebs
mea. Isrł. Qd ẽ audisset me: si inuiis meis ambulasset. Querit᷑ ⁊ gemit subini¬
micis. adnihiłi inimicos eq humiliassẽ. ⁊ suꝑ tͥbulantes eosmisissẽ manũ meã.

Expanded text:
piscentias cordis eorum» . «Dimisi eos secundum affectiones cordis eorum; ibunt in affectionibus suis.» Inde est quod horretis: si tamen eliquamini in gemellaria abscondita Domini, si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alii illud; alii postremo deos recentes suos: «Ibunt in pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? Certe inimici tui. «Israel si in viis meis ambulasset; in nihilum omnes inimicos eorum humiliassem.» Ergo, «Si plebs mea, audisset me:» quare enim «mea,» si non audit me? «Si plebs mea, audisset me.» Quid est, «plebs mea? Israel.» Quid est, «audisset me? Si in viis meis ambulasset.» Queritur, et gemit sub inimicis: «In nihilum inimicos eorum humiliassem, et super tribulentes eos misissem manum meam.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ẽ. qł scͥpsi scͥpsi Ex audiui te in abscondito tẽpestatis. ꝓbaui te in aqͣ et̃dictio¬
nis. Hoc totũ ab inicio psalmi usq ad ħe u̾sũ deoleo torcularis audiumꝰ. Qđ restat¬
magis dolendu ẽ & cauendu. ad amurtã enĩ torcularis ꝑtinet usq ad finẽ for¬
tasse ñ frustra. ⁊ int̃posito diapsalmite.S etiã hoc audire utile ẽ. ut qͥ serã in oleo
uid et gaudeat. qͥ ꝑielitat᷑ ne in amurtã incurrat caueat. Ntrũq audi unũ dilige.
alt̾um time. dudi ppłs ms̃  loqͣr. ⁊ testificabor tͥ. Nenĩ ppło alieno. ñ enĩ ppło¬

Expanded text:
sum est, «Quod scripsi, scripsi» . «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aqua contradictionis.magis dolendum est et cavendum: ad amurcam enim torcularis pertinet usque ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi: unum dilige, alterum time. «Audi, populus
Abbreviated transcription (Latin):
nã sic amas possessionẽ istã. ut si dicat᷑ tͥ ipsã ius anxp̃m. ⁊sit̾stis eã ꝑdis. plꝰ¬
tam̃ amplecteris xp̃m ꝗͣ posusti infundam̃to. salius eris tãꝗ ꝑignẽ. dudi
aliud. N potes tenere possessionẽ istã. nͥ dixeris falsũ testimoniũ. Et hoc ñ
fac̾e. xp̃m infundam̃to pon̾e ẽ. ueritas enĩ dix̃ Os qł m̃tit᷑ occidit aiãm. uꝰͦ si
possessionẽ tuã diligis. ñ tam̃ ꝓpt ilła facis rapinã. ñ ꝓpt̃ ilła dicis falsũ testi¬
moniũ. ñ ꝓpt̃ ilła facis homicidiũ. ñ ꝓpt̃ ilła falso uiras. ñ ꝓpt̃ ilła xp̃m ne¬

Expanded text:
nam sic amas possessionem istam, ut, si dicatur tibi: "ipsam uis an Christum?" et si nam sic amas possessionem istam, ut, si dicatur tibi: "ipsam uis an Christum?" et si tum, quem posuisti in fundamento: saluus eris tamquam per ignem. audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere Christum in fundamento ponere est. ueritas enim dixit: os, quod mentitur, occidit apossessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, non propter illam facis homicidium, non propter illam falsum juras, non propter illam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩno delictũ ẽ inuob̾. qł uidicia habetis uobrscũ. uerũ ipsa udicia in eçcła
ampliꝰ ꝗ decet eũ. cui ꝓmissũ ẽ regnũ celq N totũ cor sursũ leuat.ẜ aliꝗͣ
eiꝰ partẽ t̃hit int̾rã. Deniq si ueniat tẽptatio ducendi martyrui. illi qͥ ħnt¬
in fundam̃to xp̃m. ⁊edificant aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. qͥd dict̃ ear hag
oportunitate. Bonũ mͥ ẽ dissolui. ⁊ ẽẽ cũ xp̃o alacres currt̃. aut nihil. aut mo¬
dice de t̃rena fragilitate c̃tstant᷑ Illi aut̃ res ꝓpͥas amantes. gũit̃ c̃turbant᷑ fȩ¬
nũ & stipula ⁊ lignũ ardet. Habent gͦ ligna fenũ. stipuła suꝑ fundam̃tũ. ẜre
rũ c̃cessaꝵ ñ ulicitaꝵ Dico enĩ fis̃. Possides fundam̃tũ. here cęlo. calca t̾rã. Si ta¬
lis es ñ edificas nͥ aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. sũ aut̃ dixeris amo possessio¬
nẽ istã. tim eo neꝑeat. & imminet d̾apnũ.⁊tu c̃t᷑staris. ñ qͥde p̃pones eã xp̃o.

Expanded text:
omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa iudicia in ecclesia amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in teristum et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, qui dicunt ex hac opportunitate: bonum est mihi dissolui et esse cum Christo, alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur; illi autem amantes res proprias, et. habent ergo ligna et faenum et stipulam super fundamentum, sed rerum concessarum, non inlicitarum. dico enim, fratres: possides fundamentum: haere caelo, calca terram. si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, lapides pretiosos; cum autem dixeris: "amo possessionem istam, timeo ne pereat" et imminet damnum et tu contristaris, non quidem praeponis eam Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
uos filiꝰ lib̾auerit. tc̃u̾e̾ liberi eritis . Merito ⁊ abiecta mũdi qͣsi cophini de
pleuit. qr abiecta huiꝰ mũdi eleg̃ ut c̃funde̾t fortia . S qñ incophino seriue¬
bat ioseph. t̃rã ibi portabat qr lateres faciebat. Manꝰ eiꝰ in cophino seruier̃t.
Intͥbulatione inuocasti me. &erui te. Recognoscat se una qͦq c̃scientia xp̃ia¬
na. si deuote t̃nsierit mare rubrũ. si cũ fide credendi & obseruandi linguã
ꝙ̃ ñ nouerat audiũ recognoscat se int̾bulatione auditã. Ipsa enĩ magna tͥbu¬
latio erat p̃mi sartinis peccato. Quantũ gaudet releuata c̃screntia. Ecce bapti¬
hatꝰ es. c̃scientia ꝗͣ heri p̃mebat᷑. hodie gratulat᷑. Exauditꝰ es intͥbulatione.
mem̃to tͥbulationis tuȩ. ante ꝗ̃ accederes ad aq̃ qͥd sollicitudinis gerebas.
qͥd i eiuniꝙ exhibebas. qͥd tͥbulationũ in corde gestabas. orationũ int̾na praꝵ

Expanded text:
vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Merito et abjecta mundi quasi cophini depvos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Merito et abjecta mundi quasi cophini depimplevit ; quia abjecta hujusmundi elegit, ut confunderet fortia . Sed et quando in cophino serviebat Joseph, ibulatione invocasti me, et erui te.» Recognoscat se unaquaeque conscientia christiana, si devote transierit mare rubrum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non noverat, audivit; recognoscat se in tribulatione exauditam. Ipsa enim magna tribulatio erat, premi sarcinis peccatorum; quantum gaudet relevata conscientia! Ecce baptizatus es; conscientia quae heri premebatur, hodie gratulatur. Exauditus es in tribulatione; memento tribulationis tuae. Antequam accederes ad aquam, quid sollicitudinis gerebas? quid jejuniorum exhibebas? quid tribulationum in corde gestabas, orationum internanarum,
Abbreviated transcription (Latin):
stimulat &e exeruciat ite animũ. & dic̃ tͥ tã magnũ e̾e̾ illd qđ cõmisisti
ut desperes tͥ dimitti Lime neremaneat aliqͥd peccatq: siui t̃ aliqs egyn¬
tiq sũ aut̃ t̃nsieris rubrũ mare. cũ eduetꝰ fueris ad elictis tius inma¬
nu potenti & brachio forti ꝑcepturꝰ es mysteria g ñ noueras. qͣ ⁊ ipse io¬
seph cũ eariret de t̾ra egypti. linguã ꝗ̃ ñ nouerat audiũ. audies linguã ꝗͣ ñ
noueras q̃ mͦ audiunt : recognosc̃t testantes & scientesqͥ nort̃ audies ubi
debeas hab̾e cor: Qd̃ mͦ cũ dic̾em multi intellecrert̃ & acclam auert̃ reliqͥ
muti stetert̃ qi ñ di linguã ꝗͣ ñ nouant audierant. accelerent qͦ t̾nseant.
alio mͦ hoc ide significat᷑. Q d faciebat insecutio egẏptio hoc faciunt sarer¬
ne peccato aũtit ab oneribꝰ dorsũ eiꝰ. Et qͣsi dic̾es qb̾ oneribꝰ. manꝰ eiꝰ incophi¬
no seruiert̃ ł cophinũ significant᷑ oꝑa seruilia. Mundare. stercorare. t̾rã

Expanded text:
stimulat, et excruciat in te animum, et dicit tibi tam magnum esse illud quod commisisti, ut desperes tibi dimitti: time ne remaneat aliquid peccatorum, si vixit aliquis Aegyptiorum. Cum autem transieris rubrum mare, cum eductus fueris a delictis tuis in manu potenti et brachio forti , percepturus es mysteria quae non noveras; quia et ipse Joseph, «cum exiret de terra Aegypti, linguam quam non noverat, audivit.» Audies linguam quam non noveras: quam modo audiunt et recognoscunt, testantes et scientes qui norunt. Audies ubi debeas habere cor: quod modo cum dicerem, multi intellexerunt, et acclamaverunt; reliqui muti steterunt, quia nondum linguam quam non noverant, audierunt. Accelerent ergo, transeant, Alio modo hoc idem significatur. quod faciebat insecutio Aegyptiorum, hoc faciunt sarcinae peccatorum. «Avertit ab oneribus dorsum ejus.» Et quasi diceres, Quibus oneribus? «Manus ejus in cophino servierunt.» Per cophinum significantur opera servilia. Mundare, stercorare, terram
Abbreviated transcription (Latin):
ille uiro forti samson uenienti adducenda dealienigenis uxorẽ. xp̃oscił descen¬
denti ad habenda eccłam degentibꝰ fremens ibat in obuiã. S qͥd egerit accipite. Te¬
nuit. fregit. dissipaũ leonẽ. factꝰ ẽ in manibꝰ eiꝰ uelut hecd capra:. Qd enĩ fieret ppłs
fremens ñ languidꝰ peccator: Occisa aut̃ illa feritate.iã ñ sic fremit regia potestas.
ñ sic fremit gentiũ ppłs. ñ it in obuiã xp̃o. Immo uͦ inipso regnogentiũ inuenĩmꝰ¬

Expanded text:
ille viro forti Samson venienti ad ducendam de alienigenis uxorem, Christo scilicet descendenti ad habendam Ecclesiam de Gentibus, fremens ibat in obviam. Sed quid egit? Accepit, tenuit, fregit, dissipavit leonem; factus est in manibus ejus velut haedus caprarum. Quid enim fieret populus fremens, nisi languidus peccator? Occisa autem illa feritate, jam non sic fremit regia potestas, non sic fremit populus Gentium in obviam Christo: imo vero in ipso regno Gentium in venim
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e ceꝑam caudas uulpiũ.⁊ ibi ignẽ alligaũ. igrẽ adincendendu s messes
alieni genaꝵ ł inde tales c̃sentientes in posterioribꝰ. tã ꝗͣ caudis colligati. tͣht
& argentea .s. ⁊ lignea & fictilia. ⁊ alia s̃ qͦdłe in honorẽ. alia uͦ inc̃tu meliã.
Siqͥs aut̃ mũdauerit se abhuiꝰmͦdi erit uas in honorẽ utile dno. ad õe opꝰ
bonũ paratũ.⁊ idđo nec caudas uulpiũ. nec facies uulpiũ. nec ignes uulpiũ¬
ꝑtimescit. S uid eamꝰ de ppło isto.Si me audieris in qͥt. ñ erit inte d̾s recens.
Mouet me qđ diã inte. Ñ enĩ diã adte qͣsi simulachrũ forinsecꝰ adhibitũ.
ẜ utte in corde tuo. inimagine phantas matis tui. indeceptione erroris tui
lecũ portabis d̾m tuũ recentẽ. remanens uetustꝰ. Sr gͦ audieris in ꝗt me qr¬

Expanded text:
dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam caudis colligati, trahunt gentea, sed et lignea et fictilia: et alia quidem sunt in honorem, alia vero in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem, utile Domino, ad omne opus bonum paratum» ; et ideo nec caudas vulpium, nec faces vulpium pertimescet. Sed videamus de populo isto: «Si me audieris,» inquit, «non erit in te deus recens.» Movet me, quod dixi, «in te:» non enim dixit, A te, quasi simulacrum forinsecus adhibitum; sed, «in te,» in corde tuo, in imagine phantasmatis tui, in deceptione erroris tui tecum portabis deum tuum recentem, remanens vetustus. «Si» ergo «me
Abbreviated transcription (Latin):
uernã aꝑuisse uideam̃. ꝗꝗͣ nec nom̃ solis formidabimꝰ ẽ enĩ in scͥptis nr̃is
sol uisticiȩ. ⁊ sanitas in pennis eiꝰ. dbestu solis huiꝰ umbra appetit᷑. subalas
aut̃ huiꝰ solis. ab estu fugt᷑. Sanitas enĩ inpennis eiꝰ. Ipse ẽ sol de qͦdicturis
impii. uꝰ errauimꝰ auia u̾itatis. ⁊ uisticie lum̃ ñ luã nob̾.⁊ solñ ẽ ortꝰ nob̾. Di¬
nos ⁊ malos ñ ẽ eis ortꝰ solqͥ solos illuminat bonos. facuint gͦ s̃ dosrecentes
qͥq qͣles uołt. Qd enĩ impedit officinã decepti cordis. fabricare phantasma
qͣle uoluerit .S õs hu in posterioribꝰ ẽsentiunt .i. simili uanitate detinent᷑.
Uñ samson nr̃ qͥ ut̾p̾tat᷑ solipsq eq scił qͥbꝰ lucet ñ om̃iũ sicuti ẽ oriens suꝑ¬
bonos ⁊ malos. ẜ sol qͦrũd̾a soliusticiȩ. fig̾am enĩ habebat xp̃i. colligauit ut

Expanded text:
vernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: vernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi sunt impii: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non lunos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantasma quale voluerit? Sed omnes hi in posterioribus consentiunt, id est, simili vanitate detinentur. Unde Samson nhabebat Christi, colligavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tis uos nescire qđ scitis. egoñ dico uob qł qͣritis. eͥa ex nulla parte exire ausi
estis in ur̃is tenebris remansistis. Obtẽperemꝰ gͦ nos si possumꝰ dicenti u̾bo
di. capite nob̾uulpes pusillas ert̾̃minantes uineas uideamꝰ si & nos qͣsda¬
uulpeculas caꝑe possumꝰ ꝓponamꝰ ad foram̃ utrũq & uñ uulpis eaxire uo¬
luerit capiat᷑. Ubrgrã. manicheo facienti sͥ d̾m recentẽ.: incorde suo ponenti
qd ñ ẽ dicamꝰ & int̾rogemꝰ eũ Substantia di corruptibilis ẽ. an incorrupti¬
ipso lapidaberis. di aut̃ diãis in corruptibiłe đm. incorruptbilis qͦmͦ u
muit gentẽ tenebra: Qd factura erat in corruptibili gens corruptionis:
Qͥd restat. nͥ ut dicat᷑ nescimꝰ. S tam̃ si hoc ñ dolo ẜ̾ ignorantia dr. ñ remane¬
at intenebris. Eauulpe fiat ous. credat iniusibili incorruptibili soli doñ
recenti. soli abeo qđ ẽ solꝰ. ñ ab eo qđd ẽ sol.ne nos ipsi uulpi fugienti aliã ca¬

Expanded text:
tis; ego vobis non dico quod quaeritis: quia ex nulla parte exire ausi estis, in vestris tenebris remansistis. Obtemperemus ergo et nos, si possumus, dicenti verbo Dei «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas:» videamus si et nos quasdavulpeculas capere possumus; proponamus ad foramen utrumque, ut unde vulpes exire voluerit, capiatur. Verbi gratia, manichaeo facienti sibi deum recentem, et in corde suo ponenti quod non est, dicamus et interrogemus eum: Substantia Dei corruptibilis est, an incorrupti sed a teipso lapidaberis: si autem dixeris incorruptibilem Deum; incorruptibilis quomodo timuit gentem tenebrarum? quid factura erat incorruptibili gens corruptionis? Quid restat nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam ca
Abbreviated transcription (Latin):
cͣt̃dictionis sũ enĩ erediderit. cũ baptihatꝰ fuerit. cũ uiã di carꝑe cȩꝑit cũ inge¬
mellariũ eliqͣri intenderit. ⁊ amurca publice currente se ext̾xerit habebit
multos ex agitatores. multos insultatores. multos det̃ctores. de hortatores. mi¬
nantes etiã uͥ posst̃ t̃rentes. depͥm̃tes. Nec tota aqͣ ẽt̃idlictionis ẽ Nodie e̾e puto¬
hodiernȩ festiuitatis nugas. forte ipsi illos adduxert̃ ad eccłam. S̃ siue ipsi illos
ad duxert̃. siue ab eis adcirtũ ad duci ñ potuert̃. in aqͣ ẽt̃idictionis ꝓbatis̃. N gͥ¬
exaudiris in abscondito tẽpestatis corde credit᷑ adiusticiã. si ꝓbaris in aqͣ ct̃di¬
ctionis. ore c̃fessio fit ad salutẽ. Enta ẽ enĩ ipsa aqͥ c̃t̃dictionis : Iã pene siccata
ẽ. Sensert̃ ilła maiores nr̃ĩ qͣndo u̾bo di. qñ mysterio xp̃i acrit̃ resistebant gõ.
Turbabat᷑ aꝙͣ. dqͣs enĩ ꝓppłis aliqͣndo intelligendas euident̃ a poca lẏpsis scͥpt̾a demon¬

Expanded text:
ctionis. Cum enim crediderit, cum baptizatus fuerit, cum viam Dei carpere coeperit, cum in gemellarium eliquari intenderit, et ab amurca publice currente se extraxerit; habebit multos exagitatores, multos insultatores, multos detractores, dehortatores, minantes etiam ubi possunt, deterrentes, deprimentes: haec tota aqua contradictionis est. Puto hodie esse io quas hodiernae festivitatis nugas: forte ipsi illos adduxerunt ad ecclesiam. Sed sive ipsi illos adduxerunt, sive ab eis ad circum abduci non potuerunt, in aqua contradictionis probati exaudiris in abscondito tempestatis, corde creditur ad justitiam; si probaris in aqua contradictionis, ore confessio fit ad salutem . Quanta est enim ipsa aqua, contradictionis? jam pene siccata est. Senserunt illam majores nostri, quando verbo Dei, quando mysterio Christi acriter resistebant gentes; turbabatur aqua aquas enim pro populis aliquando intelligendas evidenter Apocalypsis scriptura demon
Abbreviated transcription (Latin):
spũ alis ẽ. tẏmpanũ carnale. Gꝰ plebsdi c̃gregatio di accipite psalmũ. ⁊ date tym¬
panũ. accrpite spũalia. ⁊ date carnalia. Hoc ẽ qł uos & ad ilła m̃sã beati mr̾is
exhortati sumꝰ ut accipientes spũalia. detis carnalia. Hex enĩ qͤ erstruunt᷑
qͥd pꝰ uidiciũ di fabricas istas incęłu leuabimꝰ Sine his tam̃ hoc tp̃re ag̾e
ꝗͣ ad possidendũ cȩsu ꝑtinent ñ poterimꝰ. Si gͦ auidi estis inspũalibꝰ accipi¬
Memini nos aliqͣndo differentiã psalterii ⁊ eytharȩ intimasse caritati
urẽ. Studiosi qͥ meminert̃ recognoscant qͥ ł ñ audiert̃ ł ñ meminert̃ di¬

Expanded text:
spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tymspiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. Hoc est quod vos et ad illam mensam beati Martyris exhortati sumus, ut accipientes spiritualia, daretis carnalia. Haec enim quae exstruuntur  Dei istas fabricas in coelum levabimus? Sine his tamen hoc tempore agere quae ad possidendum coelum pertinent non poterimus. Si ergo avidi estis in spiritualibus accipiMemini nos aliquando differentiam psalterii et citharae intimasse Charitati vestrae: studiosi qui meminerunt, recognoscant; qui vel non audierunt, vel non meminerunt, di
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce uosoas apħẽg̾gatio dni ex ultate do adiutori nr̃o. hos qͥ ẽgͣgati estis
tate uos ad itori ur̃o. Exultant alii do suo.uentͥ suo. exultate uos đo ur̃o
adiutori nr̃o. lubrlate do iacob. q ⁊ uos ꝑtinetis adiacob. Immo uos estis
ñ poteritis. ñ ido tam̃ ab exultatione cessetis. Qđ poteritis explicare clamate.
qł ñ poteritis iubilate. Et enĩ eahabundantia gaudiꝙ cui u̾ba suffic̾e ñ
posst̃. iniubilatione solet erũ ꝑe. Lubilate do iacob. accipite psalmũ: date
tympanũ. Et accipite & date. Q accipite. qͣd date.Accipite psalmũ.: date
tympanũ. Dic̃ qͦda loco apłs paulꝰ rep̃hendens: dolens qđ nemo illi cõmu¬
nicauerit in ratione dati ⁊ accepti Qd ẽ in ratione dati ⁊ accepti. nͥ qđ abio
loco aꝑte ex posuit. si nos uob̾ spũalia seminauimꝰ. magnũ ẽ si nos carnala
ur̃ã metamꝰ Et uerũ ẽ qł tympanũ qđ decorio fit ad carnẽ ꝑtinet. Esalmꝰ gͦ

Expanded text:
congregatio Domini, «Exsultate Deo adjutori nostro.» Vos qui congregati estis tate vos adjutori vestro: exsultant alii Deo suo ventri suo; exsultate vos Deo vestro adjutori vestro. non poteritis, non ideo tamen ab exsultatione cessetis: quod poteritis explicare, clamate; quod non potestis, «jubilate.» Etenim ex abundantia gaudiorum, cui verba sufficere non possunt, in jubilationem solet erumpere: «Jubilate Deo Jacite?» quid «date? Accipite psalmum, et date tympanum.» Dicit quodam loco apostolus Paulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si nos vestra carnalia metamus» ? Et verum est quod tympanum quod de corio fit, ad carnem pertinet. Psalmus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
phemare ꝗ̃ orare. cũ gͦ ista cõmemorant. cũ ista iactant. cũ ista diet̃.⁊ c̃tuma¬
cit᷑ dict̃ ñ cũ timore ẜ cũ elatione ñ uos ꝑturbent. Puta enĩ qr p̃ssure habun¬
dant tu oleũ esto. nigra tenebris ignorantiȩ amurca insultet. Et illa tãꝗͣ ppla¬
teas piecta publice in sultet. tu apđ te in corde tuo uͥ qͥ uidet in occulto red¬
dett᷑. li qͣ te ingemellariũ. Oliua in arbore qͥbꝰda qͥđe tẽpestatibꝰ agitat᷑. ñ
tam̃ p̃ssuris torcularis atterit᷑. ldo utrũq pendet simul ex arbore⁊ qđ pi¬

Expanded text:
memorant, cum ista jactant, cum ista dicunt, et contumaciter dicunt, non cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum esto. Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem tempestatibus agitatur, non tamen pressuris torcularis atteritur; ideo utrumque simul pendet ex arbore, et
Abbreviated transcription (Latin):
die ire ⁊ reuelationis uisti uidicii di qͥ reddet unicuiq seđm oꝑa sua. Et si mͦ
ñ redddit tc̃ reddet. di enĩ mͦ reddit. ad tp̃s reddit. Nconu̾so aut̃ nec correcto.
in ȩt̃nũ reddet. uide gͦ qr ñ ert̃ inpuniti. attende qͥl seqͥt᷑. Inimiei d̾ni m̃titi
s̃ ei Dicturꝰ es. Et qͥd eis fec̃ Nuiunt: ñ auras carpunt: N lucẽ hauriunt. ñ fon¬
tes potant: N fructꝰ t̾rȩ edunt: Et erit tp̃s eꝙ in et̃nũ. Nemos gͦ blandiat᷑ qr qͦsi
ad tortular ꝑtinet. Bonũ ẽ illi. s ad oleũ intoreulari ꝑtineat. Ñs polliceat᷑ unꝰ¬
qͥsq habens facta nefaria ꝗͣ regnũ dĩ ñ possideb̾t.⁊dicat sͥ. Quõ habeo signũ xp̃i.
apłs de his qͥ ħnt fundam̃tũ. fundam̃tũ enĩ aliud nemo potẽ ponẽ p̃ter id

Expanded text:
era sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti; attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus terrae edunt? «Et erit tempus eorum in aeternum.» 20. Nemo siad torcular pertinet: bonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt, et dicat sibi: Quoniam habeo signum ChristApostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum aliud nemo po
Abbreviated transcription (Latin):
a q aluid eliqͣt᷑ alud ꝓicit᷑. St̃ enĩ multi ñ digne uiuentes baptismo qđ
ꝑceꝑunt. Quã multi enĩ baptihati hodie circũ implere ꝙ istã basilicã ma¬
luert̃i ꝗͣ multi baptihati aut casas inuicis faciunt. aut ñ fieri ẽqͤrunt᷑.
eram̃tos ubntsat᷑ ipsi a saph. Asaph ħo qͥda fuit hoc nor̃e appellatꝰ sic̃ idi¬
thun. sic̃ chore sic̃ alia nor̃a qͣ inuenimꝰ intitulis psalmꝙ. int̃p̃tatiotan
nõis mysteriũ indicat occulte u̾itatis. asaph qͥppe latine đr c̃gͣgatio

Expanded text:
d eliquatur, aliud projicitur. Sunt enim multi non digne viventes Baptismo quod perceperunt: quam multi enim baptizati hodie circum implere, quam istam basilicam maluerunt! quam multi baptizati, aut casas in vicis faciunt, aut non fieri conquerunt Baptismi, cantatur «ipsi Asaph.» Asaph homo quidam fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae invenimus in titulis Psalmorum: interpretatio tamen nominis mysterium intimat occu
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ hoc spectadm. N enĩ deserit d̾s edere nob̾ qđ cũ gaudio magno ex¬
pect̾emꝰ. dut eirei insania huic spectaculas cõꝑanda ẽ. Ella ad amurcã ꝑti¬
net hoc ad oleũ. Qͣndo gͦ auditis c̃tumacit̃ garrire blasphemos: dic̾e habun¬
dare p̃ssuras tp̃ribꝰ xpĩanis. scitis enĩ ꝙ hoc amant dic̾e. ⁊ uetꝰ qͥdẽ s atp̃ribꝰ¬

Expanded text:
magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio smagnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amant dicere: et vetus qui
Abbreviated transcription (Latin):
GCUIADuos de p̃senti psalmo suscepimꝰ. aduuet uocẽ nram qͥes
urã. Et enĩ aliqͣnto ẽ obtunsior: Dabit ei uires intentio audientiũ.
& adiutoriũ uibentis ut loqͣs: Iitułu ħt psalmꝰ iste Infinẽ ꝓtorcularibꝰ qͥnta
sabbi psalmꝰ ipsi asaph. Inunũ titułu multa s̃ ẽgesta mysteria.ita tam̃ ut
bt ⁊ido magis indicat mysteriũ. Nã si aliqͥd tale psalmi textꝰ ẽtin̾et. ñ
de e̾et qͥ putaret adlitt̾am eẽ accipienda torcłaria. nec aliqͥd illic ampliꝰ
req̃rendu nec mystice aliqͥd positũ. & sagate significatũ s. dic̾et simplicit̃
psalmꝰ de torcularibꝰ loqͥt᷑ & tumͥ nescio qͥd aliud suspicaris. Nihil hic tale
audistis cũ legeret᷑ G̾ accipe tortularia. mysteriũ eccłe qđ nẽ agit᷑ Intor¬
altum piciendu. fit gͦ intoreulari c̃culcatio. tͥbulatio. pondꝰ & in his oleũ
eliqͣt᷑ occulte ingemellariũ amurca publice ꝑplateascurrit. Intendite ad

Expanded text:
ui ad vos de praesenti psalmo suscepimus: adjuvet vocem nostram quies vestra; etenim aliquanto est obtunsior: dabit ei vires intentio audientium, et adjutorium jubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset qui putaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris. Nihil hic tale audistis, cum legeretur. Ergo accipite torcularia mysterium Ecclesiae, quod nalterum projiciendum. Fit ergo in torculari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plateas currit. Intendite ad
Abbreviated transcription (Latin):
uenim qñ ista cũ sapore icgebant᷑ habundante p̃ssura. S rursus si tͥbu¬
lationũ habundantiã cogemꝰ ⁊ in qͣ ambulcmꝰ uia cognoscamꝰ si tñ
sempit̃nã ꝗͣq: ipsa ꝗͦ in reb humanis uocat᷑ felicitas. plus sit tm̃da ꝗͣ miscria.
qͣndoqͥđẽ miseria plerũq affert ex i̾bulatione fructũ bonũ felicitas aũ corrũpit
animũ ꝑũsa securnate.: dat locũ di abolo tẽptatori : cũ aũ cogitauerim i pru

Expanded text:
bundante pressura. Sed rursus si tribulationum abundantiam cogitemus, et in qua ambulemus via cognoscamus si tamen sempiternam; quamque ipsa quae in rebus humanis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quandoquidem miseria plerumque affert ex tribulatione fructum bonum, felicitas autem corrumpit animam perversa securitate, et dat locum
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ meã : si aut̃ factũ millo fuerit: qđ alia sententia scͥpture dic̃ percator cũ
uenerit in ꝓfundũ malox ꝯtempnet: clausit suꝑ cũ puteusos suũ. Qre clausn
ossuũ. Qa clausit os illiꝰ. ꝑdidit enĩ ꝯfessionẽ. uere mortuus ẽ: impletũq in eo
ẽ qđ alibi dr̃ dmoriuo uelut qͥ ñ sit. ꝑrt confessio. Metuenda ista res ẽ uehem̃t
fr̃s. Si uidis hominẽ fecisse iniqͥtatẽ : mersus ẽ inputeũ. Qnͣdo aut̃ illi dixeri
inquitatẽ ipsi. ⁊ dixerit uere peccaui fateor: ñ suꝑ eũ clausit putrus os suũ.
Cũ aũ uidĩs cũ dicẽ qͥd enĩ male feci : factꝰ ẽ defensor peccati sui : clausit suꝑeũ
catitui defensor: q̃mͦ erit d̾s liberator: It qͦ sit ille liberator: tu esto accusa¬

Expanded text:
vocem meam . Si autem factum in illo fuerit quod alia sententia Scripturae dicit, Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnet ; clausit super eum puteus os suum. Quare clausit os suum? Quia clausit os illius. Perdidit enim confessionem; vere mortuus est, impletumque in eo est quod alibi dicitur: A mortuo, velut qui non sit, perit confessio . Metuenda ista res vehementer, fratres. Si videris hominem fecisse iniquitatem, mersus est in puteum: quando autem illi dixeris iniquitatem ipsius, et dixerit, Vere peccavi, fateor; non super eum clausit puteus os suum: cum autem videris eum dicere, Quid enim mali feci? factus est defensor peccati sui; clausit super eum cati tui defensor; quomodo erit Deus liberator? Ut ergo sit ille liberator, tu esto accusa
Abbreviated transcription (Latin):
quia peccasti: ꝓpt̃ te sustines. ñ ꝓpt̃ đm. Que enĩ uob̾ gła ẽ ait petrus: si peccan¬
tes punimin & suffertis : Si aũ sustines qa mandatũ di seruasti. uere ꝓpt̃ đm
sustines.⁊ merces te manet inet̃nũ. qa ꝓpt̃ đm sustinusti obꝓbria. Io enim¬
pͥor ille sustinuit: ut nos discemꝰ sustinere. Et si ille qͥ ñ habebat qđ illi obicie¬
bat᷑ qͣntomagis nos: q̃ ⁊ si ñ habemꝰ peccatũ qđ nob̾ obicit inimicus. habemꝰ tñ
alt̾um qđ digne in nob flagellet᷑ Nescio qͥs te furẽ dic̃ ⁊ ñ esfur: audis obꝓbriũ:
ñ tñ sic ñesfur: ut ñ sis aliqͥd qđ dõ displiccat. Porrosi ille qͥ om̃ino nihil rapue¬
rat. qͥ uerissime dirãt. ecce ueñ pͥnceps mundi huiꝰ. ⁊ inme nichil inueniet. dict̃
ẽ peccator dictꝰ ẽ iniquus. dictꝰ ẽ beelhebub. dictꝰ ẽ insanꝰ: tu dedignaris serue
audire ꝓmerits tuis. qđ dñs audiuit nullis meritis suis. Iue uen̾ ut tͥ p̃beret

Expanded text:
quia peccasti; propter te sustines, non propter Deum. Quae enim vobis gloria est, ait Petrus, si peccantes punimini, et suffertis ? Si autem sustines quia mandatum Dei servasti, vere propter Deum sustines; et merces tua manet in aeternum, quia i ille, qui non habebat quod illi objiciebatur; quanto magis nos qui, etsi non habemus peccatum quod nobis objicit inimicus, habemus tamen alterum quod digne in nobis flagelletur? Nescio quis te furem dicit, et non es fur: audis opprobrium; non tamen sic non es fur, ut non sis aliquid quod Deo displicet. Porro si ille qui omnino nihil rapuerat, qui verissime dixerat, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet, dictus est peccator , dictus est iniquus, dictus est Beelzebub , dictus est insanus; tu dedignaris, serve, audire pro meritis tuis, quod Dominus audivit nullis meritis suis? Ille venit ut tibi praeberet
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sit: ut quõ iã tenet᷑ corpus tuũ. ñ tentat᷑ : aiã tua sis liber in uinculis.
rue exhis q̃ odert̃ me: deꝓfunidis aqͣrũ. Non me demergat tẽpestas aque¬
d̾ iã dimersus erat. Ueni in altitudinẽ maris. tu dicisti: tempestas dimer¬
sit me tu dixisti. Bimersit scđm carnẽ ñ dimergat sp̃m scđm. Quibꝰ dictũ¬

Expanded text:
ibi sit, ut quomodo jam tenetur corpus tuum, non teneatur et anima tua, sis liber in vinculis. ibi sit, ut quomodo jam tenetur corpus tuum, non teneatur et anima tua, sis liber in vinculis. Eruar ex his qui oderunt me, Sed jam dimersus erat. Veni in altitudinem maris, tu dixisti; et tempestas dimersit me, tu dixisti. Dimersit secundum carnem, non dimersit secundum spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tis tue. Saliuĩ me fac deluto: ut ñ in hereã. Deillo deqͦ supͣdixãt infirus sũ
inlimo ꝓfundi: ⁊ ñẽ substantia. ꝓinde qͥa illud expositũ bene accepistis:
qͥd hic audiatis exp̃ssiꝰ non ẽ. Hinc se diẽ libandu ubi se ante dix̃ infixũ.
saluũ me fac deluto ut ñ inhereã :⁊ exponit hoc ipse. Eruar exhisqͥ odert̃ mes
psi q̃ s̃ lutũ: ubi heserã. S hoc forit suggerit᷑ Paulo ante dixat infixus sũ:
mꝰ dic̃ saluũ me fac deluto ut ñ inhereã : cũ scđm sentemtiã p̾orẽ deberet dic̃e
Saluũ me fac deluto ubi heserã: eruendome ñ agendo ut ñ hertã. Ergohese¬
rat carne: s. ñ heserat spũ. Dic̃ hoc ex infirmitate m̃broꝵ suoꝵ. Qñdo forte
capis abeo qͥ te p̃mit adiniqͥtatẽ tenet᷑ qͥde corpꝰtuũ. scđ̃m corpꝰ infixus
es inlimo ꝓfundi s̃ ꝗͣ diu ñ c̃sentis ñ hesisti: si aũ c̃sentis hesisti Oratio ꝗͥ tua

Expanded text:
luto, ut non inhaeream. De illo de quo supra dixerat: infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Proinde quia illud expositum bene accepistis, quod hic audiatis expressius non est. Hinc se dicit liberandum, ubi se ante dixit infixum: Salvum me fac de luto, ut non inhaeream. Et exponit hoc ipse: Eruar ex iis qui oderunt me. Ipsi ergo sunt lutum ubi haeseram. Sed hoc forte suggeritur. Paulo ante dixerat, Infixu dicit, Salvum me fac de luto, ut non inhaeream; cum secundum sententiam priorem deberet dicere: Salvum me fac de luto ubi haeseram, eruendo me, non agendo ut non inhaeream. Ergo haeserat carne, sed non haeserat spiritu. Dicit hoc ex infirmitate membrorum suorum. Quando forte caperis ab eo qui te premit ad iniquitatem, tenetur quidem corpus tuum; secundum corpus infixus es in limo profundi: sed quamdiu non consentis, non haesisti; si autem consentis, haesisti. Oratio ergo tua
Abbreviated transcription (Latin):
parũ ẽqͥa cantad̃: in suꝑ⁊ in ipsũ incipiunt cantare. aqͦ ꝓhibent᷑ cantare.
Conparatt nc̃ illiꝰ ieiuniũ. ⁊ illoꝵ uinũ. Et in me psallebant qͥ bibebant umũ: iui

Expanded text:
parum est quia cantant, insuper et in ipsum incipiunt cantare, a quo prohibentur cantare. parum est quia cantant, insuper et in ipsum incipiunt cantare, a quo prohibentur cantare. Comparate nunc illius jejunium, et illorum vinum. Et in me psallebant qui bibebant
Abbreviated transcription (Latin):
illis c̃sensi: hoc ẽ ab illis ieiunaui. Qui enĩ ñ c̃sentit malesua dentibꝰ. ieiunal
abillis: & ꝑ hoc ieiuniũ merct᷑ obpbriũ. ut ido illi insulttt᷑ qͥa ñ c̃sentit ad
Ego aũ cũ mͥ molesti ẽẽnt in duebã me cilicio: & humiliab̾a inieiumo animã
meã. Posui uestim̃tũ meũ saccũ .i. obposu illis inqͣ seuirent carnẽ meã. occul¬
taui diunitatẽ meã : saccũ. ꝗͥa mortalis caro erat: ut depeccato c̃dẽpnaret pec
catũ. Et posui uestim̃tũ icũ saccũ : ⁊ factũ ẽ mͥ in paraboła idẽ mirrisioncar.
in ꝑaboła. adu̾sus me insultabant qui sedebant inporta. Inporta nihil aliud
ꝗͣ in publico. Et in me psallebant qͥ bibebant uinũ. Putatis hoc fr̃s xp̃o tantũ mͦ
contigisse Coitidie illi inm̃bris eiꝰ c̃tingit. Qndo forte necesse erit seruodi ꝓ hi¬
bere ebrietates: lux. urias in aliqͦ ł fundo ł oppido ubi ñ auditũ fuerit u̾bu di.

Expanded text:
male suadentibus, jejunat ab ipsis; et per hoc jejunium meretur opprobrium, ut ideo illi insultetur, quia non consentit ad Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Posui vestimentum meum saccum: id est, opposui illis, in quam saevirent, carnem meam; occultavi divinitatem meam. Saccum, quia mortalis caro erat, ut de peccato condemnaret pecfactus sum illis in parabolam; id est in irrisionem. lis in parabolam. 16. vers. 13. Adversus me insultabant qui sedebant in porta. In porta, nihil aliud quam in publico. Et in me psallebant qui bibebant vinum. Putatis hoc, fratres, Christo tantummodo contigisse? Quotidie illi in membris ejus contingit: quando forte necesse erit servo Dei prohibere ebrietates et luxurias in aliquo vel fundo vel oppido, ubi non auditum fuerit verbum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝑsecut᷑ꝰ millis sũ iniquitates ipsoꝵ : qd ñ patent̃ tuli. quos sic corripui: qͥa
qͣsiui głam tuã indomo tua: qa flagellaui intemplo male u̾santes. ubi etiã
positũ ẽ. Telus domꝰ tuȩ comedit me. flinc alienꝰ. hinc hospes: hinc nescimꝰ unð̾
sit. Agnoscerent unde sim : si agnosc̾ent qđ mandasti. Si enĩ inuenirem
illos seruantes mandata mea : helus domꝰ tuȩ ñ comedẽt me. Et obꝓbria ex¬
ꝓbrantiũ tͥ cecidert̃ suꝑ me. Hoc testimonio usus ẽ : paulus apłs. Lecta ẽ mͦ
ipsa lectio ⁊ ait. Quecũq ante sc̃ͥpta s̃. ut nos docẽm᷑ scͥpta s̃: ut ꝑ consolationẽ

Expanded text:
ates ipsorum, quia non patienter tuli quos corripui, quia quaesivi gloriam tuam in domo tua, quia flagellavi in templo male versantes ; ubi etiam positum est, Zelus domus tuae comedit me. Hinc alienus, hinc hospes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, si agnoscerent quod mandasti. Si enim invenirem illos servantes mandata tua, zelus domus tuae non comederet me. Et opprobria exprobrantium tibi super me. Hoc testimonio usus est et Paulus apostolus lecta est modo ipsa lectio, et ait: Quaecumque ante scripta sunt, ut nos doce