comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perosum fateor cuncta cõplecti. nec
ea michi nũc cura est: neq scripturus
historiã. ad calamũ ueni: sed undiq dec̾ep¬
turus illustria / nec ea quidem omĩa sed que
cepti operis seruato calle preteriẽs possem
anuero uel hoꝵ aliquẽ in patria sua uel
Benedictũ mcrsie unqͣ ad id glorie uẽturũ.
uel fiantiscũ seu uolucrum audienciam se
seraphicum rapte mentis ardorem.: stupen¬
dumq illud insigne sacioꝵ casti stignatum
et uuluꝰ amini menbra cestancia cantum
tam b̾reu pauꝑtatis conuigio. genibe sobolis
intrementũ habiturũ credimuis si mãsisser
Assisii. Qui licet ut auĩt diuenitate ton¬
sullra et reuelacione celitus accepta. pro
alute multoꝵ inter uit hominũ bella
peritulosos nõtam sibi quam militibus ex
rubias elegisse: ipse tamen magnus amat̾or
solituduus heremiq sectator fuit.
Riplex nãq si rite complectro sole¬
tudo est loci. sulicet de qua maxune
mchi nũt seꝑmo susceptus est. Ce¬

Expanded text:
perosum, fateor, cunta complecti, nec ea michi nunc cura est; neque enim scripturus historiam ad calamum veni, sed undique decerpturus illustria, nec ea quidem omnia, sed que servato cepti operis calle preteriens possem. An vero vel horum aliquem in patria sua, vel Benedictum Nursie unquam ad id glorie venturum, vel Franciscum seu volucrum audientiam, seu seraphicum rapte mentis ardorem, stupendumque illud insigne sacrorum Cristi stigmatum et vulnus animi membra testantia, tantumque tam brevi de paupertatis coniugio genite sobolis incrementum habiturum credimus, si mansisset Assisii? Qui licet, ut aiunt, divinitate consulta et revelatione celitus accepta, pro salute multorum inter vite hominum bella periculosas non tam sibi quam militibus suis excubias elegisset, ipse tamen, magnus amator solitudinis heremique sectator fuit. empe, si rite complector, solitudo est: loci scilicet, de qua maxime michi nunc sermo susceptus est; te
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine delectentur. nostri autem ut
occupati atq solliciti esse nũquã desmãt.
Quo si profundius non uerba. sed ipsam
rem inspicias Quid tristius dici possit
uix muemo De hus occupatis loquor qͦs
uidemus. et quorũ plena est uita uulga¬
ris. Alni enĩ nulli uel tam rare sũt ut
muisqͣ appareant. ubi sane ueritas q̃ritur.
ficta fantasmata loqui ꝑiget Itaq ut
iam tandem semel expedĩam parũ ab est.
quin mes certe iudicio. omins occupatus
miser: occupatusq sub alio bis miser. ꝙ¬

Expanded text:
consuetudine delectentur, nostri autem ut consuetudine delectentur, nostri autem ut occupati atque soliciti esse nunquam desinant. Quo, si profundius non verba sed ipsam rem inspicias, quid tristius dici possit vix invenio. De his occupatis loquor, quos videmus, et quorum plena est vita vulgaris: alii enim nulli vel tam rari sunt, ut nusquam appareant; ubi sane veritas queritur, ficta fantasmata loqui piget. Itaque, ut iantandem semel expediam, parum abest quin, meo certe iudicio, omnis occupatus miser, occupatusque sub alio bis miser
Abbreviated transcription (Latin):
prereptam sibi libetatem eriꝑiũt. Non poste¬
utatetur seruiciũ parãt. nõ deo quem offeno¬
dunt ut lominib placeant. Demq non hũs
ipsis quibus placendo nocuer̃t quibusq per¬
petua morte sua brenem peccãdi: hoc est
meternũ quoq moriendi licenciam peꝑe¬
runt. ceci mimum dementesq aduersisq̃
sideribus in lucem ĩmo in tenebras pro¬
iecti : qui cum alte alios extulerut ipsi
cõtinue iacuere : ab eisdem illis. quod seꝑe
iam uidimus forsitan opprimendi. Interĩ
tñ multa alus quesierit. multa cupidi¬
num instrumenta conflauerint. tantorũ
bitam feralis industrie gloriã cõsecuti:
principũ auaritias: Doniimoꝵq libidines
consilioꝵ suoꝵ pauisse successib. ¶Quid
uis amplius dicam: non equidem minus
mordax nostroꝵ michi qͣ cretẽsium uideri
solet imprecatio. Cum enĩ sono uerhorum
nentia terribilis sit subest uirus ur̾q mor¬
tiferumi. illi hostebus suis optant ut mala

Expanded text:
prereptam sibi libertatem eripiunt; non posteprereptam sibi libertatem eripiunt; non posteritati, cui servitium parant; non Deo, quem offendunt ut hominibus placeant; denique non his ipsis, quibus placendo nocuerunt quibusque perpetua morte sua brevem peccandi, hoc est in eternum quoque moriendi, licentiam pepererunt: ceci nimium dementesque adversisque sideribus in lucem imo in tenebras proiecti, qui cum alte alios extulerint ipsi continuo iacuere, ab eisdem illis, quod sepe iam vidimus, forsitan opprimendi. Interim cum multa aliis quesierint, multa cupidinum instrumenta conflaverint, tantorum unam feralis industrie gloriam consecuti: principum avaritias dominorumque libidines consiliorum suorum pavisse successibus. Quid vis amplius dicam? Non equidem minus mordax nostrorum michi, quam Cretensium videri solet imprecatio. Cum enim sono verborum neutra terribilis sit, subest virus utrique mortiferum; illi hostibus suis optant ut mala
Abbreviated transcription (Latin):
perio. suo ꝑericulo morituri. et alus laborãdo.
pectauerũt. sibi. felices si sue culpa et sine
prenno laborassent. Nanc crimnen dũcaxat
est proxinũ. Que ex crimine uenit fallax
licet et fugitina delectacio: aliena est
Ait qui dure dicimus codicionis agricolas
qui tum labore serit arborem cuius faictum
mr̃qua sit uisurus. Quis ait apostolus.
plantat unieam et de fructu eius nõ edit.
qui taniẽ sortem suã cosolari potest ⁊ eo ꝙ
alteri saltem seculo profuturus sit Itaq
non michi dubitatis quod agit ad se non ꝑ¬
tinere. sed sciens eciã non omittet: interro¬
gantiq cui serat. Quod est apud Ciceronẽ.
Dns sit ir ĩ mortalibus responsurus seu᷑
rectius minortali deo. Quanto miseriores
qui serũt unde ipsi penas solay Alii uero
penales uoluptates legant. Qui quod m¬
utiliter agunt sibi aliis nputare nõ possut.
nõn etati sue : tur sepe numero laborande

Expanded text:
perio suo periculo morituri, et aliis laborando perio suo periculo morituri, et aliis laborando peccaverunt sibi; felices si sine culpa ut sine premio laborassent. Nunc crimen duntaxat est proprium, que ex crimine venit, fallax licet et fugitiva delectatio, aliena est. Atqui dure dicimus conditionis agricolam, qui cum labore serit arborem cuius fructum nunquam sit visurus. «Quis enim» ait Apostolus «plantat vineam, et de fructu eius non edit?». Qui tamen sortem suam consolari potest, eo quod alteri saltem seculo profuturus sit, itaque, non modo dubitans quod agit ad se non pertinere sed sciens etiam, non omittet; interrogantique cui serat, quod est apud Ciceronem, diis sit immortalibus responsurus, seu rectius immortali Deo. Quanto miseriores qui serunt unde ipsi penas solas, alii vero penales voluptates legant! Qui quod inutiliter agunt sibi, aliis imputare non possunt; non etati sue, cui sepenumero laborando
Abbreviated transcription (Latin):
nus cbus. et quod est maximũt aliena mẽs.
aliena frons : non suo iudicis flent et ri-¬
Dent. sed abiectis proprus. alienos induũt
affectus : deniq aliemt̃ tractant. aliemẽ
cogitant : alieno uiuũt. De hus poeta no-¬
bilissimus loquebat᷑ ubi ait. penetrant
aulas et lumina regum. hos alter moͬdaciꝰ
atq liberius notabat in satira illa qua cu¬
rialem uitam arguit. et eum qui sũma boã
putz aliẽã uniere quadra. Equidem inter
hos et perpetuis dominoꝵ ac regũ carce¬
ribus ad dictos: quid inter sit. MRestior inse
ꝙ illi ferreis: isti aurers compedibus unicti¬
sũt. speciosior cathena: ꝑar seruitus ma¬
ior culpa. Sponte eteñ sua facĩt/ ad quod
alii ui coguntur. Ego uero istos. ut senten¬
ciam meam breuibus absoluã. occupatorum
omniũ extremos at uers miserrimos mise¬
rorũ uoto: quib nec breuissimo saltẽ premio
malarũ arcĩ uti licuit uniere alieno ni¬

Expanded text:
nus cibus, et, quod est maximum, aliena mens, nus cibus, et, quod est maximum, aliena mens, aliena frons; non suo iudicio flent et rident, sed abiectis propriis alienos induunt affectus, denique alienum tractant, alienum cogitant, alieno vivunt. De his poeta nobilissimus loquebatur ubi ait: penetrant aulas et limina regum. Hos alter mordacius atque liberius notabat in satyra illa, qua curialem vitam arguit, et eum qui bona summa putet aliena vivere quadra. Equidem inter hos et perpetuis dominorum ac regum carceribus addictos quid intersit nescio, nisi quod illi ferreis, isti aureis compedibus visunt. Speciosior cathena, par servitus, maior culpa: sponte etenim sua faciunt ad quod alii vi coguntur. Ego vero istos, ut sententiam meam brevibus absolvam, occupatorum omnium extremos ac vere miserrimos miserorum voco, quibus nec brevissimo saltem premio malarum artium uti licuit: vixere alieno im
Abbreviated transcription (Latin):
aspitit uisiones. neq solum leciore anuio
sdsamore eciã corport mẽbrorũq nĩst̾io
promptiore uritur. Constat enĩ anini uiri¬
tutes precipueq modestiam sauitati mul¬
tum conferre corporee. et frequenter qui plꝰ
coripori seriuñt plus obesse.
Npater unius occupati et unius ociose
hominis: unum diem ante oclõs tuos
ommiũ hominũ dierumq omnium
una racio est. iisi ꝙ cottidie illuis labor: tãto
amarior: tatoq hmius quies est dulcior : ꝙͣto
ualidior fit tractu tẽporis habitus aminoꝵ
quãtoq per temporales motus accedit᷑ ad
etermitatis statum et uiuendo proxumor effe¬
citur Illi quidem sie fiue laborz huit ⁊ e¬
quies.¬
si forte felicior esset illorie condicio .
qui alienis negocus occupantur
aliem nitus arbitrio regunt᷑ Et
quid agere illos oporteat. in aliena fronte
condiscunt. ommia illis aliena sũt. aliemẽ
limen, alienũ tectum: alienus sonmnus. alie¬

Expanded text:
aspicit visiones, neque solum letiore animo, aspicit visiones, neque solum letiore animo, sed saniore etiam corpore membrorumque ministerio promptiore utitur. Constat enim animi virtutes precipueque modestiam sanitati multum conferre corporee, et frequenter qui plus corpori serviunt plus obesse. En, pater, unius occupati et unius otiosi hominis unum diem ante oculos tuos posui: omnium hominum dierumque omnium una ratio est, nisi quod quotidie illius labor tanto amarior, tantoque huius quies est dulcior, quanto validior fit tractu temporis habitus animorum, quantoque per temporales motus acceditur ad eternitatis statum et vivendo proximior efficitur illi quidem sine fine labor, huic requies.si forte felicior est illorum conditio, qui alienis negotiis occupantur, alieni nutus arbitrio reguntur, et quid agere illos oporteat in aliena fronte condiscunt. Omnia illis aliena sunt: alienum limen, alienum tectum, alienus somnus, alie
Abbreviated transcription (Latin):
urit ignis mextinguibilis et inmortalis
coustiencie uermnis rodit. Tum diurna
negocia deceptos clientes. oppressos pauꝑes.
pulios finibus agricolas : stuptas uirge¬
nes: tricũspeptos pupillos: spoliatas ui¬
duas: afflctos necatosq nuoxios. Cũ q
hus omnib ultrices stelerum furias uidet
supe itaq dormiens exclamat. sepe rõque¬
utiu. et sepe metu subito sonuus abrũ¬
pitur.¬
ste autem plenus honesto gauduori¬
plenus sancta spe ⁊ plenus amore pio.
non turiali ut insus. sed ut petrs
rristi ꝑlenus constiencie integritate: seturi¬
tats hornuẽ : dei metu nocituri cibi et
mutiłum uatuus guparum. solus. tacitus tã¬
quiflus: angelo simelimus : deo carus ⁊ fori¬
mudabilis nemi. cũctis amabilis. subicalũ
somno nõ pudicitus idoneũ ingressus: dul¬
enet aniꝑtuibãtã excipit quietem: ense¬
quid tõsopitus uidet pleꝵ q similia uoi.¬
lantis operibus sũt somma dormentis
t hat etiam uite parte felicior. nreliores

Expanded text:
urit ignis inextinguibilis et immortalis conscientie vermis rodit. Tum diurna negotia, deceptos clientes, oppressos pauperes, pulsos finibus agricolas, stupratas virgines, circumscriptos pupillos, spoliatas viduas, afflictos necatosque innoxios, cumque his omnibus ultrices scelerum Furias videt; sepe itaque dormiens exclamat, sepe conqueritur, et sepe metu subito somnus abrumpitur.ste autem plenus honesto gaudio,plenus sancta spe, plenus amore pio, non Euriali ut Nisus, sed ut Petrus Cristi, plenus conscientie integritate, securitate hominum, Dei metu, nocituri cibi et inutilium vacuus curarum, solus, tacitus, tranquillus, angelo simillimus, Deo carus, formidabilis nemini, cuntis amabilis, cubiculum somno non impudicitiis ydoneum ingressus, dulcem et imperturbatam excipit quietem et, siquid consopitus videt, plerunque similia vigilantis operibus sunt somnia dormientis et hac etiam vite parte felicior meliores
Abbreviated transcription (Latin):
utinã id michi contingãt quod precaris.
et ut duce deo integer extot aifractib
euadã. et dum uocantem sequor: non ex¬
citem ipse puluerem in oculos mecs. sub¬
sedat̾q fluctus annui sileat nundus. et
fortuna non obstrepat ꝰ¬

Expanded text:
utinam id michi contingat, quod precaris; utinam id michi contingat, quod precaris; ut et duce Deo integer ex tot anfractibus evadam, et, dum vocantem sequor, non excitem ipse pulverem in oculos meos; subsidantque fluctus animi, sileat mundus et fortuna non obstrepat
Abbreviated transcription (Latin):
sa amme fraginẽta recolligã. moraborq
metũ sedulo. sane nũt lic dũ loqͥmur
multa me magnaq : qͣzus ad huc mor¬
talia negociae expectãt. Augu. Maius
fortasse uulgo aliquid uidet᷑. ac certe
utiluis nicħil ẽ. nichilq ꝙ possit frut¬
tuosius cogitari. relique eñ cogitatoẽs
possut esse suꝑuacue. has aig semper
netessarias m̃enitabilis probat exitus¬
sfran ffateor neq aliã ob causam qpero.
nunc iam studiosas ad reliqua: insi ut¬
illis explicitis ad hec redẽã: nõ ignarus
ut paulo aute dicebas muilto michi fu¬
tup esse securius studiu hoc unũ sectari.
et dems pretermissis rectũ pallem salutis
apprehendere. Sed desideaũ frenare nõ
ualeo. Augui. In autiquã litem relabinur.
uoluntatẽm impotenciam uocas sed sic eat
quãdo aliter esse non potest. Supplex q
Seũ oro: ut eluitẽ comitenuir. gressusq
licet uagos intũtũ iubeat ꝑuenire. Eran.

Expanded text:
sa anime fragmenta recolligam, moraborque sa anime fragmenta recolligam, moraborque mecum sedulo. Sane nunc, dum loquimur, multa me magnaque, quamvis adhuc mortalia, negotia expectant. Maius fortasse vulgo aliquid videatur, at certe utilius nichil est nichilque quod possit fructuosius cogitari. Relique enim cogitationes possunt fuisse supervacue; has autem semper necessarias inevitabilis probat exitus. Fateor; neque aliam ob causam propero nunc tam studiosus ad reliqua, nisi utillis explicitis, ad hec redeam: non ignarus, ut paulo ante dicebas, multo michi futurum esse securius studium hoc unum sectari et, deviis pretermissis, rectum callem salutis apprehendere. Sed desiderium frenare non valeo. In antiquam litem relabimur, voluntatem impotentiam vocas. Sed sic eat, quando aliter esse non potest, supplexque Deum oro ut euntem comitetur, gressusque licet vagos, in tutum iubeat pervenire. O
Abbreviated transcription (Latin):
s tu desddiaq marcestere. Si quid autem
asperuis ne moleste feras Fran. Ego uero
tibi tum pro alus multis: tum prs hoc
taduano colloquio magnas gracias ago.¬
quomam et caligancia lumuina de tersisti.
et deusam tircũ fusi erroris nebulam
distusisti. Huit autẽ quas refero grates
que multe loquio non granata uel que nes
ad exitum expectauit. que si usquã faciẽ
auectisset operti tenebris per deua ua¬
garemur. Solidumqz nichil uel tua cou¬
tinet oracio uel intellectus mens exti-¬
peret. Nunt uero quoniai sedes uestra
celũ est: michi autem terrena noudum
funt᷑ habitatio. que quorsũ duratura
sit nestio et in hoc pendeo auxuis nt
uides. Obsetro ne me licet magnus trat¬
tibus distantẽ deseratis. Sine te enĩ pat̾
optime uita mea ĩamena est. sine hac
autem nulla foret. Augu. Imperratum
puto modo terpm̃̃ non deseras. alioguin
iuire optimio desereris ab omnib. Eran.
Aidero michi ip̃e quantum potero. et spar¬

Expanded text:
situ desidiaque marcescere; siquid autem situ desidiaque marcescere; siquid autem asperius, ne moleste feras. Ego vero tibi, tum pro aliis multis, tum pro hoc triduano colloquio magnas gratias ago,quoniam et caligantia lumina detersisti et densam circumfusi erroris nebulam discussisti. Huic autem quas referam grates, que, multiloquio non gravata, usque nos ad exitum expectavit? Que si usquam faciem avertisset, operti tenebris per devia vagaremur, solidumque nichil vel tua contineret oratio, vel intellectus meus exciperet. Nunc vero, quoniam sedes vestra celum est, michi autem terrena nondum finitur habitatio, que quorsum duratura sit nescio et in hoc pendeo anxius, ut vides, obsecro ne me, licet magnis tractibus distantem, deseratis. Sine te enim, pater optime, vita mea inamena, sine hac autem nulla foret. Impetratum puta, modo te ipse non deseras; alioquin, iure optimo desereris ab omnibus. Adero michi ipse quantum potero, et spar
Abbreviated transcription (Latin):
quid sequendum uitandũ ue pronũtiet.
pal paree. si saluũ te uel liberũ esse cupis
non longis de liberacionib opus est: fac¬
tum exoigit natura pericule. hostis in¬
srar d̾tergo. et in faciem insulrat. parre¬
les trenunt in quib obsessus es. Non est
ulterius hesitandum. Quid tibi prodest
dulciter alus canerẽ si teipse non audis
Emem faciam. Effuge scopulos capeted
tutum Sequere impetũ animi : qui cũ
sii luipis ad reliqua honesta pulcheirmꝰ¬
ist: ffran. Utinam hec michi ab mitiodi¬
uisses. pͥusquã his animũ studus addu¬
uissem. Augu: Dixi equidem sepe: et in
ipsis primordus ubi te calamũ arripuisse
ude pre fatus sum : quãta breis et incer¬
ta: ꝙ longus et certus labor. ꝙ opus
grande ꝙͣ fructus exignus foret. Sed
aures tuas obstiuxeras populoꝵ uoces.
quas odisse simul et secutũ esse te stupeo.
pgens quia satis multa cõtulimꝰ: queso
si quis ex me grãtũ accepist ne paciaris

Expanded text:
quid sequendum vitandum ve pronuntiet. quid sequendum vitandum ve pronuntiet. Illi pare, si salvum te, si liberum esse cupis. Non longis deliberationibus opus est. Factum exigit natura periculi: hostis instat a tergo et in faciem insultat; parietes tremunt in quibus obsessus es. Non est ulterius hesitandum; quid tibi prodest dulciter aliis canere, si te ipse non audis? Finem faciam: effuge scopulos. Eripe te in tutum. Sequere impetum animi, qui cum sit turpis ad reliqua, ad honesta pulcerrimus est. Utinam hec michi ab initio dixisses, priusquam his animum studiis addixissem. Dixi equidem sepe; et in ipsis primordiis, ubi te calamum arripuisse vidi, prefatus sum, quod vita brevis et incerta, quod longus et certus labor, quod opus grande, quod fructus exiguus foret. Sed aures tuas ostruxerant populorum voces, quas odisse simul et secutum esse te stupeo. Ceterum, quia satis multa contulimus, queso, siquid ex me gratum accepisti, ne patiaris
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. aliaq multa esse non dubito. Sed
hec erãt q̃ ex tempore sese obtulerũt.
Qnum preterea obsecro. sepulchra ueter
sud eoꝵ qui tecũ uiperũt diligentius cõ¬
templare. certus eandem tibi sedem ac ꝑ¬
hẽnem aulain fore preparãta : Cendim̃s
Guc. omnes hec est domus ultna ⁊ Tu
alios cãlcas: mox ipse raltaberis. her
cogita : hec diebus ac noctib meditare .
no splum ut hominẽ sobrũ ac nature
sue memorem: sedut philosophũ decet
atq ita teneas intelligi debere quod stri-¬
bitur. Tota philosophorũ uita cõmendacõ
mortis est. Ista inqͣ cogitatio dorebit te
mortalia facta tõtemnere. aliamq unẽd
uiam qua arripias monstrabit. Intenoga¬
uis autẽ que nam hec uia est seu quibz
adeunda tramitibus. Respondebo tibi lõ¬
gis moniciomib te non egere. Audi modo
uocantrm iugiter hortantẽq spiritum: et
dicentem. hoc iter est in patram. Scis q̃
ille tibi sũggerit: quas uias et que deuia.

Expanded text:
runt alia, que multa esse non dubito; sed runt alia, que multa esse non dubito; sed hec erant que ex tempore se se obtulerunt. Unum preterea obsecro. Sepulcra veterum, sed eorum qui tecum vixere, diligentius, contemplare, certus eandem tibi sedem ac perennem aulam fore preparatam. Tendimus huc omnes. Hec est domus ultima cuntalios calcas, mox ipse calcaberis. Hec cogita; hec diebus ac noctibus meditare, non solum ut hominem sobrium ac nature sue memorem, sed ut philosophum decet; atque ita teneas intelligi debere, quod scribitur: "Tota philosophorum vita commentatio mortis est". Ista, inquam, cogitatio docebit te mortalia facta contemnere, aliamque vivendi viam, quam arripias, monstrabit. Interrogabis autem quenam hec via est, seu quibus adeunda tramitibus. Respondebo tibi longis te monitionibus non egere. Audi modo vocantem iugiter hortantemque spiritum et dicentem: "Hac iter est in patriam". Scis quid ille tibi suggerit, quas vias et que devia,
Abbreviated transcription (Latin):
omus ruota Astorilicam quandã simi
mori oquio et ad persuadendũ apciori.
in dustulano quidẽ a Ciceione relatam
uuemies ait his̃ uerbis aut profecto simi¬
libus neq em̃liber nũt illius topauio
aipus panum inquit fliuuũ. qui ab euio¬
I parl inpontum infliut bestiolas quaẜ¬
uiant s. que oriente sele moriutur. mue¬
us uigritur. que uero sub merdie iã eta
ts parfettror atq sole occidente seuex abit.
eoq magis s solsticiali die: cõfer uiuer¬
bieuitate reperiant᷑. Hec ille Que quidẽ
assercio meo indicio tam uera Tut ex ore
philosophors iam pridẽ in uulgus effusa
sit Runquid enĩ rudes eciam et ignaros
homines: in quottidiam sermonis usum
deduxisse uides. ut puep aspicientes
dicant. huit sol orit᷑. uirũ aute. hĩc me¬
rdiem actingit. hĩc nouam. senem uero
decrepitum: ad uesperam atq ad solis ocra¬
sum iste peruent. hec igi᷑ file carissime
Recum uolue: et si qua huius generis occur¬

Expanded text:
oculos revoca aristotelicam quandam similoculos revoca aristotelicam quandam similriori eloquio et ad persuadendum aptiori in Tusculano quidem a Cicerone relatam invenies, aut his verbis aut profecto similibus, neque enim libri nunc illius copia est "Apud Hypanim" inquit "fluvium, qui ab Europe parte in Pontum influit, bestiolas quasvivant; harum que oriente sole moritur, iuvenis moritur; que te provectior, at que sole occidente senex abit, eoque magis si solstitiali die. Confer univerbrevitate reperiemur ac ille". Que quidem assertio meo iudicio tam vera est, ut ex ore philosophorum iampridem in vulgus diffusa sit. Nunquid enim rudes etiam et ignaros homines in quotidiani sermonis usum deduxisse vides, ut puerum aspicientes dicant: "Huic sol oritur", virum autem: "Hic meridiem attigit; hic nonam"; senem vero decrepitum: "Ad vesperam atque ad solis occasum iste pervenit". Hec igitur, fili carissime, tecum volve et, siqua huius generis occur
Abbreviated transcription (Latin):
te cum illis impelle. nublaq nnsi in eo
qui non mouer᷑: quiq occasum nescit
superesse fiduciam subsistendi. Adhec dũ
uccurrũt quos modo pueros uidisti astẽ¬
dentes etatũ gradib. recordare te interẽ
alio calle destendere. eoqz celeruis: quose¬
cundum naturam. sic omnũ grauium
rasus uerusta cernenti mema succierrat.
iprimis ubi sũt. quorũ illa cõgesserunt
manus recentia tuent. ubi mox futuri
suu Idem de arborib: ex quarũt lamies
rpe filictie non legat iꝑse qui coluit ẽatꝭ
platiunt In mults enĩ obsernatũ est illud
Borgitum. Carda uenit seas futura nepo.¬
tib unibra. Flumina uelotissima niranti
sempai ne le ad alienos euocem: uepsicul
quidem tuus in prompti sit flumina
quilla quidem cuisu leniore pliint qͣ
rempus ab̾it uite. Nec te uallat dieꝵ plu¬
tacrus t etatis operosa distinctio. Cota
gominũ uita quãtunlibet intendat᷑ diei
unnus iustar: eiusq uix integri: cebio añ

Expanded text:
te cum illis impelli nullamque, nisi in Eo, te cum illis impelli nullamque, nisi in Eo, qui non movetur quique occasum nescit, superesse fidutiam subsistendi. Ad hec, dum tibi occurrunt quos modo pueros vidisti, ascendentes etatum gradibus, recordare te interim alio calle descendere eoque celerius quo secundiore natura fit omnis gravium casus. Vetusta cernenti menia succurrat in primis: "Ubi sunt, quorum illa congesserunt manus?". Recentia tuenti: "Ubi mox futuri sunt?". Idemque de arboribus, ex quorum ramis sepe fructum non legit ipse, qui coluit ac plantavit. In multis enim observatum est illud georgicum: tarda venit seris factura nepotibus umbram. Fluminaque velocissima miranti semper ne te ad alienos evocem versiculus quidam tuus in promptu sit: flumina nulla quidem cursu leviore fluunt, quam tempus abit vite. Nec te fallat dierum pluralitas et etatis operosa distinctio: tota hominum vita, quantumlibet extendatur, diei unius instar habet, eiusque vix integri. Crebro ante
Abbreviated transcription (Latin):
tu posse permanere putas. Falleris. Atut ele¬
gante ait flaccus damia tamẽ steleres re¬
parãt celestia lune Nos ubi decidimus
Quociẽs igit᷑ florib uerius estiuã seget᷑.
Quociens estus salubris autumpni tempe.¬
riem. Euociens autumpni uindennis ciber¬
nõe successisse nuem uides. Dit tecum ita
prebereiuit. sed sepius reuersura. egs
aute irieditierus abeo. Euociẽs uergent
ad occasum sole umbras monciũ nrestere cõ¬
spitis. dit nũt uita fugiente. umbra
mortis extendit᷑. iste tãmen sol cras idem
aderit : hit autẽ michi dies preparabilit᷑
ffluxit. Quis pulchermina specta¬
cula serens noctis enumeret: que sieut
male agentibz per oportuna: sit bene
agentib deuotissima pars temporis est.
Quãobrem non securius quã magiste.
frigie classis. neq eñ̃ tucius frẽtĩ naui¬
gas media nocte cõsurgens. Sidera
cuncta nota tacito labencia celo. que dũ
ad occidentẽ festinare circumspicis : scito

Expanded text:
tu si permanere posse putas, falleris. At, ut eletu si permanere posse putas, falleris. At, ut eleganter ait Flaccus: damna tamen celeres reparant celestia lune; nos ubi decidimus... Quotiens igitur floribus vernis estivam segetem, quotiens estivis solibus autumni temperiem, quotiens autumni vindemiis hibernam subcessisse nivem vides, dic tecum: "Ista pretereunt, sed sepius reversura. Ego autem irrediturus abeo"; quotiens vergente ad occasum sole umbras montium crescere conspicis, dic: "Nunc vita fugiente umbra mortis extenditur; iste tamen sol cras idem aderit; hec autem michi dies irreparabiliter effluxit". Quis pulcerrima spectacula serene noctis enumeret, que, sicut male agentibus peroportuna sic bene agentibus devotissima pars temporis est; quamobrem non secus quam magister frigie classis, neque enim tutius fretus navigiis, media nocte consurgens sidera cunta nota tacito labentia celo; que, dum ad occidentem festinare circumspicis, scito
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsum dereluiquere manis qͣz libellos
tuos. Ego tamẽ officiũ meu peragam
qͣ feliciter: tu uideris ac certe fideliter abice
rugentes historiaꝵ sartinas: satis Romane
res geste et suapte famar et aliorũ inge¬
mis illustrate sũt Dmutte affucam eõq
possessorib suis liique. nec scipione nõ
ue tibi gloriam cunulabis Ille alcuis ne¬
qui xtolla tu post eĩt obliquo talle nteus.
his igit̃ post habitis tetandem tibi restuue
atq nt unde uenimus reuertaniur. Inciel
tetum d morte cogitare. cui sensuy. et mesi¬
cuis appropinquas: recistis uelis: tenebrsq
distussis. in illam oculos fige. Cane ue
ulla dies aut nox trãseat. que nõ tibi nce¬
moriã supreni temporis ingerat. quitqid
url oculis nel amio cogitantis occurrit
ad hoc unũ ⁊efer celũ terra maria nutãt᷑
quid homo fragilissimũ annual sperar
potest Uicissitudo temporũ suos cursus re¬
cursusq peragit nunquã permanes. Si¬

Expanded text:
Te ipsum derelinquere mavis, quam libellos Te ipsum derelinquere mavis, quam libellos tuos. Ego tamen officium meum peragam; quam feliciter, tu videris, at certe fideliter. Abice ingentes historiarum sarcinas: satis romane res geste et suapte fama et aliorum ingeniis illustrate sunt. Dimitte Africam, eamque possessoribus suis linque; nec Scipioni tuo nec tibi gloriam cumulabis; ille altius nequit extolli, tu post eum obliquo calle niteris. His igitur posthabitis, te tandem tibi restitue atque, ut unde movimus revertamur, incipe tecum de morte cogitare, cui sensim et nescius appropinquas. Rescissis velis tenebrisque discussis, in illam oculos fige. Cave ne ulla dies aut nox transeat, que non tibi memoriam supremi temporis ingerat. Quicquid vel oculis vel animo cogitantis occurrit, ad hoc unum refer. Celum terra maria mutantur; quid homo, fragilissimum animal, sperare potest? Vicissitudo temporum suos cursus recursusque peragit, nunquam permanens
Abbreviated transcription (Latin):
circũfertur : ut gloriam suam late diffũdat
Ruid ergo eat ille ut termimẽteneat
euntẽ cum umbra prosequit᷑: Agat iste
ut uirtutem apprehendat agentem gloria
nõ deserit. et hec de ea que uere uirtu¬
tis comes est. Illa uero que captat᷑ exalus
sure corporis sure ingeni artibus: quãs hu-¬
mana curiositas nnummerabiles facit. nec
glorie cognomime digna est. Itaq tu qui
cõstribendis libris etate ista presertim
tantis te laboribus maceras/ pace tua
dixerim/ procul erras. oblitus eñtuaꝵ.
alienis ⁊ ebus totum ancumbis Ita sub mani¬
spe glorie breuissimũ hoc uite tempus te
non senciente dilabit᷑ fran. Quid faciã
igit: labores ne meos interruptos destiã.
an accelerare cõsulcis est. atq illis si
deus amiuat suminã maiẽ imponere.
quibus curis exutus expedicior ad maiora
proficistar. tantũ enĩ actum sup̃tuosũ opꝰ
uix possum equanimter medio calle dese.¬
rere. Augu. Quo pede clandiçes agnosto.

Expanded text:
circumfertur, ut gloriam suam late diffundat. circumfertur, ut gloriam suam late diffundat. Quid ergo? Eat ille ut terminum teneat; euntem tamen umbra consequitur; agat iste ut virtutem apprehendat, agentem gloria non deserit. Et hec de ea que vere virtutis comes est. Illa vero, que captatur ex aliis sive corporis sive ingenii artibus, quas humana curiositas innumerabiles fecit, nec glorie cognomine digna est. Itaque tu, qui conscribendis libris, etate ista presertim, tantis te laboribus maceras, pace tua dixerim, procul erras; oblitus enim tuarum, alienis rebus totus incumbis. Ita sub inani glorie spe brevissimum hoc vite tempus, te non sentiente, dilabitur. Quid faciam ergo? Labores ne meos interruptos deseram? An accelerare consultius est, atque illis, si Deus annuat, summam manum imponere, quibus curis exutus, expeditior ad maiora proficiscar? Tantum enim ac tam sumptuosum opus vix possum equanimiter medio calle deserere. Quo pede claudices agnosco.
Abbreviated transcription (Latin):
admonebo. Nosti enĩ gloriam uelud umibrã
quandã esse uirtutis. Itaq sieut aput uos
impossibile est corpus umbram sole feruẽte
non reddere. sic fieri non potest uirtutem
ubilibet radiante: deo gloriã non parere.
Quisquis igit᷑ ueram gloriam tollit . uirtutẽ
ipsain su stulerit necesse est. quia sublata
reliuquit᷑ uita homillẽ uida: et nitis
anmantib similima Pocantẽt sequi pre¬
ceps appetitum : quis unus belius amor
est. Het igit᷑ tibi seruanda lex erit. uir¬
tutem cole: gloriam neglige illam tñ
interea quod de. M. Cachone legit. quo
minus appetes magis assequeris. Nõdum
possum michi temporare. quo minue ⁊¬
cetum tuis agam cestimomiis. illa uel iui¬
tum fugias: licet illa sequet᷑. Agnostis
ne uersiculum : tuus est. insamuis profecto
uideat᷑ qui die medio per solis ardorem
ut umbram cernerent. ostenderetq alus.
cum labore disturret. atqz nichilo samor
est qui inter estus uite multo cũ labore

Expanded text:
admonebo. Nosti enim gloriam velut umbram admonebo. Nosti enim gloriam velut umbram quandam esse virtutis; itaque, sicut apud vos impossibile est corpus umbram sole feriente non reddere, sic fieri non potest virtutem, ubilibet radiante Deo, gloriam non parere. Quisquis igitur veram gloriam tollit, virtutem ipsam sustulerit necesse est; qua sublata, relinquitur vita hominum nuda et mutis animantibus simillima vocantemque sequi preceps appetitum, qui unus beluis amor est. Hec igitur servanda tibi lex erit. Virtutem cole, gloriam neglige; illam tamen interea, quod de M. Catone legitur, quo minus appetes magis assequeris. Nondum possum michi temperare quominus tecum tuis agam testimoniis: illa vel invitum, fugias licet illa sequetur. Nostis ne versiculum? Tuus est. Insanus profecto videatur qui die medio per solis ardorem, ut umbram cerneret ostenderetque aliis, cum labore discurreret; atque nichilo sanior est, qui inter estus vite multo cum labore
Abbreviated transcription (Latin):
tuos libris equidem morlentib ipse ogcũ¬
bens: etiã sit mors tibi tercia restat. Ha¬
bes de gborla iudiciũ meũ plurib certe
quam me uel te decuit uerbis explicitum.
panciorib uero quã rei qualitas exiebat.
uisi forte nũt eciam fabulosa tibĩ her
omma uident᷑ Eran. Mimine quidẽ neq
michi more fabularũ affecerũt animum.
quiuimio ueteris abitiendi nonu desideuũ
ieterũt. quãus enĩ ferine omina ran
pridem nota michi forent auditaq seguus
quonã ut Terẽtius noster ait Mullum
pst iam dictũ quod non fit dictũ priusi
tamen et uerborũ dignitas et narationis
series. et loquentis auctoritas multũ ualet
Ceterũ de hac re sentenciã tũã ultuuam
audire uelimi. iubeas ne ut omissis scia¬
dũs meis omnibus inglorius degam ⁊ an
uero meͣdium aliquod tibe sit consiliũ. Aug¬
Dt ingloruis degas nunquã consulã. At
ne glorre studũ uirtute preferas identidẽ

Expanded text:
tuos: libris equidem morientibus ipse occumtuos: libris equidem morientibus ipse occumbes etiam; sic mors tibi tertia restat. Habes de gloria iudicium meum, pluribus certe quam vel me vel te decuit verbis explicitum, paucioribus vero quam rei qualitas exigebat; nisi forte nunc etiam fabulosa tibi hec omnia videntur. Minime quidem, neque michi more fabularum affecerunt animum, quin imo veteris abiciendi novum desiderium iniecerunt. Quamvis enim ferme omnia iam pridem nota michi forent auditaque sepius, quoniam, ut Terrentius noster ait "nullum est iam dictum quod non sit dictum prius", tamen et verborum dignitas et narrationis series et loquentis autoritas multum valent. Ceterum de hac re sententiam tuam ultimam audire velim: iubeas ne ut, omissis studiis meis omnibus, inglorius degam, an vero medium aliquod tibi sit consilium. Ut inglorius degas nunquam consulam, at ne glorie studium virtuti preferas identidem
Abbreviated transcription (Latin):
da ualent sterilis mala robora ficus. Ut
Iuuenalis ait. quã non melegalter in
Affrica tua secundam mortem uoras. Atq¬
ut in eisdem te hic uerbis alloquar: quibz
tu iblit alium loqui facis. Occidet et bu-¬
stum titulusq ĩ marmnore sectus. Occidet
huit mortem pacieris nate secundam.
En preclara. et nuortalis gloria q̃ sax
unius mitat impulsu. Adde librorum
interitũ: quibus uel proprus uel alienis
manib uestrũ nomẽ insertum est. qui li¬
cet eo serior uideat᷑ quo uiuacior elibroꝵ
quã sepulchrorũ memoria: tamẽ menitã¬
bilis casus est: propter iiuumerabilio
pestes nature fortuneq pariter: quib ut
retera sit et libri subiacent. que si cuncta
cessarent senum suum suaq illis morta¬
litas anuexa est. Mortalia nãq esse decer
quecũq labor mortalis mani edidit inge¬
no. ut tiuis potissimũ uerbis tuus tam
puerilis error comunicant᷑. Quid ergo ad¬
ħuc ingerere tibi non desman uersiculos

Expanded text:
da valent "sterilis mala robora ficus" ut da valent "sterilis mala robora ficus" ut Iuvenalis ait; quam non ineleganter in Africa tua "secundam mortem" vocas. Atque, ut eisdem te hic verbis alloquar, quibus tu illic alium loqui facis: mox ruet et bustum, titulusque in marmore sectus occidet: hinc mortem patieris, nate, secundam. En preclara et immortalis gloria, que saxi unius nutat impulsu! Adde librorum interitum, quibus vel propriis vel alienis manibus vestrum nomen insertum est. Qui licet eo serior videatur, quo vivacior est librorum quam sepulcrorum memoria, tamen inevitabilis casus est, propter innumerabiles pestes nature fortuneque pariter, quibus, ut cetera, sic et libri subiacent; que si cunta cessarent, senium suum suaque illis mortalitas annexa est. Mortalia namque esse decet quecunque labor mortalis inani edidit ingenio, ut tuis potissimum verbis tuus tam puerilis error convincatur. Quid ergo? adhuc ingerere tibi non desinam versiculos
Abbreviated transcription (Latin):
quãq retens fit. Non ego te ad opinouis
illas ueteram reuoco : qui crebra terrs in¬
cendia Dilumaq denũtiant. quibus et
platonicus thmieus et Ciceromanus rei¬
publite sextus lib̾er refertus est Qa eñĩ
quanquã multis probabilia uideant᷑ uere
ramen religiom cui miciatus es aliena sũt
profecto. ac preter hec quam nuilta sunt
que diuturutatem ne dicã eterutatẽ/ no¬
minis imꝑediunt. Mors ĩ primis hominũ
illoꝵ. quibus cum uita trausacta est obli¬
iioq. natura le senectutis malum. Semꝑ
qͦ succrestens nouoꝵ laus hominũ : qui flo¬
re suo non nichil interdum ueteribus titulis
derogat. quantotũqz maiores deprimit.
tãtum ipsa sibi uidet᷑ assurgere. Huc acce¬
dit muidia: que gloriosa moliẽtes absq
intermissione persequitur. Accedit odiũ
ueritatis. et inuesa plebibus ingeniosoꝵ
uita. Adde idicioꝵ uulgariũ niconstãtiã.
adde ruinas sepulchroꝵ : ad que distutiẽ¬

Expanded text:
quamque recens sit? Non ego te ad opiniones quamque recens sit? Non ego te ad opiniones illas veterum revoco, qui crebra terris incendia diluviaque denuntiant, quibus et platonicus Thimeus et ciceronianus Reipublice sextus liber refertus est. Ea enim, quanquam multis probabilia videantur, vere tamen religioni, cui initiatus es, aliena sunt profecto. At, preter hec, quam multa sunt que diuturnitatem, ne dicam eternitatem, nominis impediunt! Mors in primis hominum illorum, quibuscum vita transacta est; oblivioque, naturale senectutis malum. Semper quoque subcrescens novorum laus hominum, que flore suo nonnichil interdum veteribus titulis derogat, quantumque maiores deprimit tantum ipsa sibi videtur assurgere. Huc accedit invidia, que gloriosa molientes absque intermissione persequitur; accedit odium virtutis et invisa plebibus ingeniosorum vita. Adde iudiciorum vulgarium inconstantiam; adde ruinas sepulcrorum, ad que discutien
Abbreviated transcription (Latin):
desertis locis mimiuint: peneq ad nichi¬
lum redigit. hoc teluiris exignum ĩ quo
tantopere superbitis. An ea forte f q̃
in hoc ad extremũ artatoq habitaculi uri
situ: diuersos uinẽdi mores aduersusq re-¬
ligionũ ritus dissonas lignas dissimulosq
habitus edocet. atq hor medo propagãde
late nomis preripit facultatẽ. Sed hect
fabulosa sunt. fabulosa q sunt ommia. q̃
Dete mithi promiseram. Nulli eñi ferne
notiora hec rebar esse quam tibi. Nempe
ut onuittam et Ciceronis et Maronis dis¬
te nuper in Affrita tua hanc ipsam sentẽ¬
ciam preclars uersibus descapsisse. ubi
dixisti Angustus artatus fimbus orbin
isula parua Dita est. curius qͣ flexibus
ambit ocreanus. Aliaq de iiceps addidist.
que si falsa putabas muror utea pan
tam constanter asserta sũt. Quid mine de
fanie mortalium breuitate. deq temporalib
Aurgustus loquar. cum stis quoꝵ uetustissima
ntemoria ẽ eternitati collata quã breles

Expanded text:
desertis locis imminuit, peneque ad nichidesertis locis imminuit, peneque ad nichilum redigit hoc telluris exiguum, in quo tantopere superbitis? An ea forte que in hoc ad extremum arctato habitaculi vestri situ, diversos vivendi mores, adversosque religionis ritus, dissonas linguas dissimilesque habitus edocet, atque hoc modo propagandi late nominis preripit facultatem? Si hec tibi fabulosa sunt, fabulosa quoque sunt omnia que de te michi promiseram. Nulli enim ferme notiora hec rebar esse quam tibi. Nempe, ut omittam et Ciceronis et Maronis diste nuper in Africa tua hanc ipsam sententiam preclaris versibus descripsisse, ubi dixisti: angustis arctatus finibus orbis insula parva situ est, curvis quam flexibus ambit Occeanus. Aliaque deinceps addidisti, que si falsa putabas, miror ut ea per te tam constanter asserta sunt. Quid nunc de fame mortalium brevitate deque temporalibus angustiis loquar, cum scias, quorum vetustissima memoria est, eternitati collata quam brevis
Abbreviated transcription (Latin):
que asserit ex omni berra quãdoq distiẽta
ita uocent zoms maximam illã mediamq
solis ardorib. Duas autem dextera leuaqz
importuis fagorib. perpetuaq glatie op¬
pressas: habitãtulũ hominib nõ prestare
duas reliquas inter mediã et extremam
incoli. An ea que bipartite huius habitabi¬
lis alteram partẽ obice magni maris mac¬
cessibilem uobis sub pedib uestuis locat quã
utrum homines feneãt: stis quanta distẽtio
inter doctissimos hommies olun sit. Ego
autem quid sentirem absolui in libro de cuu¬
tate deiz quos te legisse nõ dubito Alteram
uero uel totam uobis luiquit habitabile
uel ut quibusda placet in duas partes sub¬
diuidens. unam usib uestris attribuit. alia
septẽtrionalis occeam reflexib circũcludit.
atq aditum interdicit. An ea quae hant
ipsam uobis habitabilem quãtulatũq sit.
freto paludibusq ac siluosis arenosisq et

Expanded text:
que asserit ex omni terra quinque distincta que asserit ex omni terra quinque distincta – ita vocant – zonis, maximam illam mediamque solis ardoribus, duas autem dextera levaque importunis frigoribus perpetuaque glacie oppressas habitaculum hominibus non prestare; duas reliquas, inter mediam et extremas, incoli? An ea que bipartite huius habitabilis alteram partem obice magni maris inaccessibilem vobis sub pedibus vestris locat, quam utrum homines teneant scis quanta dissensio inter doctissimos homines olim sit. Ego autem quid sentirem absolvi in libris De civitate Dei quos te legisse non dubito. Alteram vero vel totam vobis linquit habitabilem, vel, ut quibusdam placet, in duas partes subdividens, unam usibus vestris attribuit, aliam septentrionalis Occeani reflexibus circumcludit atque aditum interdicit. An ea que hanc ipsam vobis habitabilem, quantulacunque sit, freto paludibusque ac silvosis arenosisque et
Abbreviated transcription (Latin):
rosistere: neq illut astendere potuerũt Itaꝙ
miserabilit lapsi sunt. subitoq illos uelt
ipo etatis flore uel in medio rerũ apparatu
uegetabilis aura destituit. Et hor tibi quod
tam multis cõtingit cõtingere posse dion
togitas. heu si forte interim quam deus pro¬
Eibeat riunã. multa moliens patererie .d.
quantus dolor. quãtusq pudor: et quã sera
penitẽtia. ꝙ in diuersa distractus euanuisses
in singulis. Eran. Misereat᷑ altissimus ne
ista cõtingant. Augu. Misericordia diuina
liberet: quãnis humanã tamẽ nõ excusat
isaniam. Nolo autem de misericordiã ni:¬
meum speres Gicut enĩ desperãtes odit
deus: sit incõsulte sperantes irridet. Illud
equidem ex ore tus auditũ esse dobeo.
philosophoꝵ in hac re ueterem ut ais fabel.¬
lam posse cõtempni. ea ne queso fabula ẽ.
que geometricis demõstracionib terre tociꝰ
culam licet nisulam esse confirmat. Anea

Expanded text:
consistere, neque illuc ascendere potuerunt. Itaque consistere, neque illuc ascendere potuerunt. Itaque miserabiliter lapsi sunt, subitoque illos vel in ipso etatis flore, vel in medio rerum apparatu vegetabilis aura destituit. Et hoc tibi quod tam multis contigit, contingere posse non cogitas? Heu si forte interim, quam Deus prohibeat, ruinam multa moliens patereris, quantus dolor quantusque pudor et quam sera penitentia; quod in diversa distractus evanuisses in singulis! Misereatur Altissimus ne ista contingant. Misericordia divina liberet, quamvis humanam tamen non excusat insaniam. Nolo autem de misericordia nimium speres. Sicut enim desperantes odit Deus, sic inconsulte sperantes irridet. Illud equidem ex ore tuo auditum esse doleo philosophorum in hac re veterem, ut ais, fabellam posse contemni. Ea ne, queso, fabula est, que geometricis demonstrationibus terre totius iusculam insulam esse confirmat; an ea
Abbreviated transcription (Latin):
reseruare. ut amme tue libertas extrema
omimiũ tura sit. certo quãuis in tempore
noune tibi ordo trãsuersas uidet᷑ meliora
post pouere. Fran. Est autem aliqua propo¬
siti mei racio. Eam enĩ quã hic sperare
licet gloriã: hic q mauenti querendam
esse persuadeo ipse michi. Illa maiore in¬
celo fruendũ erit. quo qui peruenerit hãc
terrenain ne cogitare quidem uelit. Itaqz
istum esse ordinẽ ut mortaliũ rer inter
mortales prima sit cura : trãsitorus eterna
sũccedant. ꝙ ex his ad illa sit ordinatissim
progressus. inde autẽ regressus ad ista nõ
pateat. Augu. Stultissime homũcio. Sat
igitur quitquid uoluptatũ celum habet aut
tellus⁊ et utrobiq ad nitum fluentes ac fe¬
licissimos tibi finigis euẽtus. At nulle lomi¬
num mille spes ista fefellit. nnimmerabiles
ammas ordo demersit. dum enĩ alterũ pedẽ
interra tenere putãt. alterũ in celo. neqr hic

Expanded text:
resenare, ut anime tue libertas extrema resenare, ut anime tue libertas extrema omnium cura sit? Certo quamvis in tempore, nonne ordo tibi transversus videtur meliora postponere? Est autem aliqua propositi mei ratio. Eam enim, quam hic sperare licet, gloriam hic quoque manenti querendam esse persuadeo ipse michi; illa maiore incelo fruendum erit, quo qui pervenerit, hanc terrenam ne cogitare quidem velit. Itaque istum esse ordinem, ut mortalium rerum inter mortales prima sit cura; transitoriis eterna succedant, quod ex his ad illa sit ordinatissimus progressus. Inde autem regressus ad ista non pateat. Stultissime homuncio! Sic igitur quicquid voluptatum celum habet aut tellus et utrobique ad nutum fluentes ac felicissimos tibi fingis eventus. At mille hominum milia spes ista fefellit, innumerabiles animas Orcho demersit; dum enim alterum pedem in terra tenere putant, alterum in celo, neque hic
Abbreviated transcription (Latin):
est aliquis a deo muenis cui compertũ sit᷑
se usq ad uesperam esse uicturũ. Quero
igitͭ exte: quero itidem ex cunctis morta¬
libus. qui uenturis inhiantes presencia
non curatis. Quis scit an adiciant hedier¬
ne grastina uite tempora. dii superi. Fran.¬
Nullus profecto ut pro me ipso et procũt¬
tis respondeam. sed speramus amiũ saltem.
quem nemo tam senex est: ut nõ superesse
sibi speret. quod Ciceromi placet. Augu.¬
Rit ut eidem uidet᷑. non modo senum sed
adolestentiũ qͦ spes stulta est: sibi pro cer¬
tis incerta promittẽtium. Sed detur quod
omnino impossibile est et amplum simul
et certum uite spaciũ cõtigisse: quãta tibi
uidet᷑ amencia meliores amos atq oꝑti-¬
mas euipartes: uel in placendo oculit ⁊¬
aliens. uel in aurib hominẽ demulcẽdis̃
expendere. Deterrimas autem acq ulti¬
mas pene ad il utiles: uiuendiq simul
et finem et fastidium allaturas: deo tbiq

Expanded text:
est aliquis adeo iuvenis "cui compertum sit est aliquis adeo iuvenis "cui compertum sit se usque ad vesperam esse venturum". Quero igitur ex te, quero itidem ex cuntis mortalibus, qui venturis inhiantes presentia non curatis: quis scit an addiciant hodierne crastina vite tempora dii superi? Nullus profecto, ut pro me ipse, et pro cuntis respondeam; sed speramus annum saltem, quem nemo tam senex est ut non superesse sibi speret, quod Ciceroni placet. At, ut eidem videtur, non modo senum sed adolescentium quoque spes stulta est sibi pro certis incerta promittentium. Sed detur quod omnium impossibile est et amplum simul et certum vite spatium contigisse; quanta tibi videtur amentia meliores annos atque optimas evi partes, vel in placendo oculis alienis vel in auribus hominum demulcendis expendere; deterrimas autem atque ultimas, pene ad nil utiles, vivendique simul et finem et fastidium allaturas, Deo tibique
Abbreviated transcription (Latin):
rerum certaꝵ auarissimi estis: incertarũ
prodigi. cuius contrariũ: insi prorsus insa¬
nuretis: esse debuerat ꝑrofecto eñ auue
spatũe: et s breuissimũ sit. ab es taniẽ
qui nec fallit nec fallit᷑ promissum. et ĩ
partes distributum: licẽtius spargi poterat.
extronus periculis ad salutis cõsilia reser¬
uatis. Illa omniũ iexetrabilis et horilẽda
temencia: ꝙ nestitis utrũ supremis neces¬
sitatib suffecturũ sit: in ridiculas uanita¬
tes cen suꝑhabundet effundere : qui ãnum
habet ad uiuendũ. Certum quoddã habet
ille: sed modicũ qui uero sub ambiguo mor¬
tis imperio ẽ sub quo quidem omnes dege.¬
tis mortales. nec amui nec lucis: demq
nec hore integre certus est. Anniũ uicturo
sex licet mensibus emensis: ad huc semestre
superest spaciũ. Tibi uero si hic perditur
dies: quis spõsor est crastiui. Derba suit
Ciceronis: moriendum esse certum est. et
hoc ipsum incertum an hac eadem die. nec

Expanded text:
rerum certarum avarissimi estis, incertarum rerum certarum avarissimi estis, incertarum prodigi; cuius contrarium, nisi prorsus insaniretis, esse debuerat. Profecto enim anni spatium, etsi brevissimum sit, ab Eo tamen, qui nec fallit nec fallitur, promissum et in partes distributum, licentius spargi poterat, extremis particulis ad salutis consilia reservatis. Illa omnium execrabilis et horrenda dementia est, quod nescitis utrum supremis necessitatibus suffecturum sit, in ridiculas vanitates, ceu superabundet, effundere. Qui annum habet ad vivendum, certum quiddam habet ille, scilicet modicum; qui vero sub ambiguo mortis imperio est, sub quo quidem omnes degitis mortales, nec anni, nec lucis, denique nec hore integre certus est. Annum victuro, sex licet mensibus amissis, adhuc semestre superest spatium; tibi vero, si hic perditur dies, quis sponsor est crastini? Verba sunt Ciceronis: "moriendum esse certum est et hoc ipsum incertum an hac eadem die", nec