comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inquit & puer reũtem᷑ aduos.
Mecesse est ut amboredeant .i. uis
rationis ⁊ puritas mentis: ut reũ¬
tantur ad agendam curam carmᷤ.
ñ in desidus s in necessariis. semꝑ
enim caro querit affluentiam ci¬
bi. lib̃tatem ocii: necessaria uͦ im¬
pendenda sunt non subtrahenda.
S ne uacet otio. dum impendtt᷑
cibꝰ. sequant᷑ q̃ conueniunt asino.
uirga scł &e onͦ. Uirga correctionis:
& onꝰ laboris. Int̾ uirgam siqͥdem
& onꝰ. non ẽ ocii locꝰ. Laboret gͥ hõm
terior & ext̾ior: ne dicat᷑ eis. Qͥd hie
statis tota die ociosi Tota die ocio¬
si stant: qͥ omni tempore uitȩ suȩ
cessantes a bono oꝑe. in foro uanȩ
głe torpentes ꝑseuerant. Audian
tam̃ p̃lati: causam ocii. Nemo inqͥ¬
querendum forsitan honorem.
ñ ad laborem: ad curiam non ad
uineam. Ibi agit᷑ de pondere pȩcu¬
niȩ. ñ de quantitate culpe: de ex¬
aminatione argenti. ñ de pur¬
gatione peccati.St̃ tn boni p̾lati

Expanded text:
Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquiquaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati,
Abbreviated transcription (Latin):
chil dicerent: quam si subtractis sil¬
labis aut dictionib. psalmos de
cantarent. Hec est tarditas otio¬
sorum qui nicħ oꝑant᷑ ad horam:
s semꝑ comitant᷑ moram. hi sunt
qͥ expectant cum asino. nec ascen¬
dunt cum ysaac in montemꝰ. por¬
tantes paleas & stimulum.quȩ ad
asinum ꝑtinent: non ignem & gla¬
dium. que ꝑtinent ad sacͥficium.
ait enim abraham ad pueros suoᷤ.
Expectate hic cum asino: ego ⁊ pu¬
er cum adorau̾imꝰ reuertemur
ad uos. Nueri. sunt pueriles sensꝰ
animi. Qui cum asino expectant:
quia tarditatem semꝑ amant. Dyo
dicunt᷑ ẽẽ ꝑueri. ociosi uidl̃ & de
pid: portantes stimulum carnis.
& paleas leuitatis. Abraham uͦ qͥ
int̾ptat᷑ pat̾ multarum gentiũ.
corde pu ro: portans ignẽ ce gla¬
diumin manib. Pignem carita¬
tem: ꝑgladium p̃dicationis uer¬
bum intelligim᷑. Portat gͥ ignem
&e gladium in manib qui quod
amat &e p̃dicat. implet oꝑibus:

Expanded text:
hil dicerent, quam si subtractis sylhil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igitur ignem et gladium in manibus, qui quod amat et quod praedicat, implet operibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. adultimum uͦ contemplatio¬
ne dinoscit᷑. Accendit᷑ gͦ considera¬
tione cogitatio. inflaminat᷑ dis¬
cretione meditatio: illuminatur
cognitione contemplatior Est enĩ
cogitatio in mente quasi fumꝰ in
igne. meditatio qͣsi flamma cum
fumo: contemplatio. ignis eum flã¬
ma sine fumo.Cum autẽ mens
ad consiłanda cȩlestia laborat: tẽ
cogitatio occupatione temꝑalium
otio. contemplatio curiositate re¬
uocat᷑. A sic fit qͣndoq ut mens
otios a uoluptate torpescat. Cum
gͥ hõ int̾ior iacet in lectulo uolup¬
tatis: dum somno torpeseit mer¬
tiȩ. & somniis deludit᷑ curiositatiᷤ.
conuocat &e hortat᷑ ext̾iorem. ut in¬
clinet aurem rumorib. loquat᷑
uana. mollib induat᷑: mane co¬
medat: gallis cȩnȩ terminet lec¬
tionem. Cuntib dormitum sur.¬
gentes ad uiglias obuient fr̃s. ui¬
gilantib illis dormiant: redeunti¬
b surgant. S meliꝰ forsitan ẽẽt si ni¬

Expanded text:
tur, ad ultimum vero contemplatiotur, ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cognitione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporaliu, contemplatio curiositate revocatur; et sic fit quandoque, ut mens otiosa voigitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si ni
Abbreviated transcription (Latin):
Est autemuox creatoris ad subiectos
de p̃latis dicens. Que dicunt facite :
que autem faciunt facere nolite.
Ut ꝑu̾sis obȩdias p̃latis innuitiqui
etiam male oꝑantib obedire ius¬
sit: ut sic ing̾diaris & egrediaris
cum dauid subsaule:ce eundem
honores licet reꝓbum cum samue
diunt. & eos nonuenerant᷑. Nec bo¬
nis tamen obȩdias in malis. nec ꝑ¬
nerat. Est autem labor ce otium in
terioris hominis: est labor & otiũ
doctͥne. In puericia labor discipli
cat: qui didicit in iuuentute adu¬
sum ducat:. qͦd ad usum dux̃. in se¬
nio doceat. Est ce aliꝰ labor int̾ior.
scł. cogitationis & meditationis.
ut ad requiem ꝑueniat contempla¬
tionis. ut siqͥd ꝑ obluionem sub¬
nube dubitationis lateat obscurum.
fiat cogitatione liquidum: meditati¬
one liquidiꝰ: contemplatione liqͥdis¬
simum. Cum enim aliquid de cȩle¬
stib offert memoria menti:. prius
qͣsi confusum in cogitatione cerni¬
tur: post ea uͦ meditatione discerni¬

Expanded text:
Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samueldiunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in malo, nec pnerat. Eterioris hominis, est labor et otiumdoctrinae. In pueritia est labor disciplincat; qui didicit, in juventute ad usum ducat; quod autem ad usum duxit, in senectute doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis; ut, si quid per oblivionem subnube dubitationis latet obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur, postea meditatione discerni
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim quidam p̾lati qui fu¬
giunt qͦd p̃cipiunt. Cum enim¬
onera grauia & importabilia im¬
ponunt. & ea digito mouere no¬
lunt. fugiunt qͦd p̃cipiunt. fugĩt
cumse subtrahunt. fugiunt qui
ꝑalienas domos uagantes discurr̃t:
licet p̃sentes sint. cum negligentiaᷤᷤ
uidint. se sub silentio abscondunt.
f. qͥ remot a conuentu sub ocioui¬
uunt. qͥ a communi fr̃m consilio
lunt. Uñ beatꝰ. õs. dic̃. libet inquit
eodem. Cunctis se estimat p̾latꝰ am¬
plius saꝑe. qͥb se uidet amplius
posse. Hoc amant. scił uideri sapi¬
angłice & humanȩ ruine. Ponam
inquit angls sedem meam ad aqͥ¬
ce angłs. Angl̃s enim eumuellec eẽ
potentior corruit᷑. Homo cumui
deriuellet sapientior disipuit.
Sunt &e tͦsspecies negligenti um

Expanded text:
Sunt quidam praelati, qui fuSunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; licet praesentes sint, tamen cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt. Fugiunt, qui remoti a conventu, sub otio vivunt; qui a communi fratrum consilio lunt. Unde beatus Gregorius « : Libet, inquit, eodem. « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant scilicet videri sapiangelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit, angelus, sedem meam ad aquet angelus. Angelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium
Abbreviated transcription (Latin):
consolationis: desꝑans dulcedinẽ
obsecrationis. surdꝰ asꝑitatem in c̃¬
pationis. Et sequunt᷑ me meȩ. Queᷤ
pastorem sequunt᷑. Quem: Illum
qui p̃cedit. Quo : aduitam si dili¬
gens. ad mortem si negligens p̾ce¬
dat. Si enimcȩcꝰ cȩcum ducat: am¬
bo in foueam cadunt. Quomodo
p̃cedunt: Hita & doetͥna. Sic fiee
untm ouile & unꝰ pastor. Pastor
unꝰ debet ẽẽ in se: & unꝰ cum grege.
Unꝰin se. ut quod docet uerbis. im¬
pleat oꝑe. ut ꝑ iracundiam ñ mu¬
tet᷑ a mansuetudine. non eleuet᷑
ꝓsꝑis. non frangat᷑ adu̾sitate. sed
idem ꝑmaneat patientia ꝑseueran¬
te. Tenet autem pastor unitatem
cum grege. qͣndonon diuiditur
a subiect̾is ꝑ p̃ciosiorem habitũ.
uł ꝑ delicatiorem cibum:. dum fit
unꝰ ꝑcompassionem cum infir¬
mis. ꝑ dispensationem cum deli¬
catis: ut cum apłodice̾ possit. õi¬
bus omnia factꝰ sum. ut om̃s lucͥ¬
facerem. Pastor uͦ negligens fugit.

Expanded text:
consolationis, desperans dulcedinem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis laborat. ⁊ laborantes pas¬
cit: consolat᷑ pusillanmes. & cum
suꝑbis inc̾pando contendit. Talis
pastor dicẽ potest. cognosco measce
cognoscunt me meȩ. Cognos eunt
oues pastorem.quem sepe uident
p̃sentem: quem subiectis familiari¬
tas notum. bñficientia reddit ami¬
cum.Ques uͦ pastor cognosete: dũ
subditoꝵ mores & actꝰ diligenter
attendit. Unde scͥptum est. Consida
diligent̃ uultum pecoris tui. Uul¬
tum pecoris considat. qͥ qͥd singłi
subiectoꝵ possint ñ ignorat: cui ꝑ
confessionem corda. ꝑ circum specꝰ¬
tionem oꝑa. ꝑ exꝑimentum quid
possint. ꝑ effectꝰ qͥd uelint. ratio
manifestat. Q uocem inquit me¬
am audiunt. Tres sunt pastoris uo¬
ces. suauis scł. dulcis & alta. Sua¬
uis ad infirmum: ad morientem
dulcis. ad surdum ꝑtinet alta. In¬
firmat᷑ autem qͥ temptat᷑. morit᷑
qͥ desꝑat: surdꝰ est qui non audit.
audiunt aut̃ qui obȩdiunt. Audit

Expanded text:
infirmis laborat, et laborantes pasinfirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contepastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum possint, non ignorat cui per confessionem corda, per circumspectionem opera, per experientiam quid possint, per effectum quid velint, ratio manifestat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit
Abbreviated transcription (Latin):
cretionis eligit que meliora sunt.
humilitatis custodia uirtutum
euitat damnum:. diligentia ꝑi¬
culum. In his negligentia locum
non habet. Illos uͦ qͥ ꝓuidentiȩ o¬
culos stulticiȩ caligine cooꝑtos
habent. qͥ ab excitioboni oꝑis in¬
ertes torpent. qͥ ꝑ cupiditatem ad
uoluptuosa distrahunt᷑. & ꝑ suꝑ¬
biam humilib ñ condes cendunt:
illos diconegligentia possidet. &
eoꝵs dissoluit actiones. ꝑ stulticĩã
intrat negligentia: ꝑ inerciam ma¬
net. cupiditatis desidio pascit᷑: per
fuꝑbiam regnat. Audiat gͥ negli¬
gens pastor: qͥd sibi. & diligenti pa¬
stori dicat᷑. Bonꝰ pastor inquit an¬
git. ammam ꝓ ouib sius ponit. qͥ
ꝑicłosum regiminis ascendens lo¬
cum. claus o silentii ostio. elaustͣ¬
lium gregem in pace custodit. Ani
cula ext̾iora negocia curans necessa
sustmnenda turgia rei familiaris so¬
lts exit. qͥ int̾ adulantium ac detra¬
hentium linguas mediꝰ incedit. qͥꝓ

Expanded text:
cretionis eligit quae meliora sunt, cretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, angit . Animam pro ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, gregem claustralium fratrum in pace custodit. Animcula exteriora negotia procurans, necessasustinenda jurgia rei familiaris solus exit et inter adulantium ac detrahentium linguas medius incedit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
le. caritatis est ul suꝑbie. scire ⁊ pos¬
se & nolle. humilitatis uł inerciȩ. nͨ
scire nec posse s uelle cupiditatis ce
stulticie: nec scire nec posse nec uel¬
le. disctionis & ꝓuidentiȩ. Qui enm
sciunt. & possunt. & uolunt p̾esse. si
uelint ꝓdesse caritatis est: alioqͥn
suꝑbie. Qui enim sciunt ce possunt
s nolunt. humilitatis ẽ qͦd renuuns:
inerciȩ uͦ cum sciant si omnino de¬
sistunt. Qui autemnec sciunt nec
possunt & uolunt. cupiditatis uide¬
tur ẽẽ. quod uolt: stulticie. si ue¬
luit qͦd nec sciunt nec possunt. Iili
siquidem qͥ nec sctunt nec possunt.
nec uolunt. prudent agunt. sũma
est enim disc̾tio nolle qd non potes.
ꝓuidẽ qͦd nescis. Quatuor ex his q̃
ditas &e suꝑbia. negligentiam gene
dentiam siqͥdem ꝑtinet consiliũ: ad
disctionem iudicium: ad humi¬
litatem custodia. ad karitatem di¬
ligentia. Consilium ꝓuidentiȩ se¬
parat abonis mala. iudicium dis¬

Expanded text:
le, charitatis est vel superbiae; scire, et posle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis est, alioquin superbiae. Qui vero sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed volunt, ambitionis videtur esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Qditas et superbia negligentiam generdentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium dis
Abbreviated transcription (Latin):
in diu̾sa mutati. Uultꝰ in diuers a
ñ mutant᷑: qn mens post uirtutes
aduitia ñ inclinat᷑. Sic & pꝰ motum
aque in piscinam multi descende¬
bant: ⁊ sanabat᷑ unꝰ. E psalmista.
nitas est animȩ. falsauͦ mattha qͦd
sola ministret ñ conquerit᷑. s solis
ext̾iorib delectat᷑. S qͥa similis summi¬
lem querit: uult tm̃ habe sociam
falsam mariam. Qͥb licet unum
cẽt necessarium. unum tñ ẽ contͣ¬
rium: qͥa cum unitatem seruare
deb̾ent. detrac tioni student. Tales
p̾lators dignitatem ñ reuerentur.
nec potestatem timent: s abuturt᷑
chus curialis. monachꝰ causidicꝰ.
habitꝰ p̾cios. cibus exquisitꝰ. rumor
in claustͦ. lis in capitulo. dissolutio
in chorõ. irreuerentia iuxta altare
Immoremur gͥ in singłis. & de sin¬
gulis pauca disserentes .i. abusio
sciunt ⁊ posst̾. s nolt̾: qͥdam qͥ nec sciunt¬
nec posst̾ s uolt̾: qͥdã qͥ nec sciunt nec
possunt. nec uolt. Scire ⁊ posse ⁊ uel¬

Expanded text:
. Vultus in diversa non mutantur, quando mens post virtutes ad vitia non inclinatur. Sic et post aquae motum in piscinam multi descendebant, et sanabatur unus . Et Psalmista: nitas est animae. Falsa vero Martha, quod sola ministret, non conqueritur, sed solis exterioribus delectatur. Sed quia similis similem quaerit, vult tamen habere sociam falsam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur , monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca disserentes. CAP. XII. sciuntnec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et vel
Abbreviated transcription (Latin):
ria que in silentio deb̾et ẽe marthe
detrahit: ⁊ que u̾ba dñi audire cõ¬
sueuerat. ubositati seruit. Hec est
falsa maria.Est enim uera marla
&e falsa maria. uera martha: i fal.¬
sa martha. Uera maria tacet. audit.
lacrimat᷑. falsa maria conquerit᷑
qͦd non eg̾diat᷑. qͦd ext̾iora ñ ordi¬
net. qͦd scłarib ñ ammisceat᷑. Ue¬
ra maria emit unguentum: fre¬
quentat sepulchrum. ut unguat
mortuum. Emit p̃cioboni oꝑis. fre¬
quentat desidio deuotionis. ungit
u̾bo consolationis. falsa maria uen¬
dit. frequentat ñ sepulchrum seo
forum. Timeo autẽ ne cum redierit
cũ fatuis uirginib clausam inue¬
niat ianuam.Uera martha conq̃¬
rit᷑ quod sola ministret. qͦd sollici¬
tudine rei familiaris turbet᷑: qͦd cũ
sorore uba dñiñ audit. d qͥd dicit
ei dñs: Martha martha souicita es:
& turbaris erga plurima. Porro u

Expanded text:
ria, quae in silentio debet esse, Marthae ria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familiaris turbetur, quod cum sorore verba Domini non audiat. Sed quid dicit ei Dominus? Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erg
Abbreviated transcription (Latin):
bibeat qualem se xp̃s discipłis p̾bu¬
it imitandum:. ut cum apło dicere
possit. imitatores mei estote sic̃ ⁊
imitari debent. qͥa in loco xp̃i sũ:
.i. dignitate. potestate. officio. fuit
enim xp̃s sac̃dos. rex.⁊ minist̾. Sacer¬
dos cum in ara erucis se ipsum ho¬
stiam daret. rex cum aligno regna¬
ret: minist̾. cum petͥ pedib aquã
ministraret. Sacdoti gͥ dignitas. rt¬
gi potestas: imistͦ competit officiũ.
Dignitati debet᷑ reuerentia. pote¬
stati obedientia. officio cura. Duo
Qͥd÷ Nonne inhis subiecti p̾latos
imitaridebent: Non. S cum uidns
p̃latos in dignitati humiles. in po¬
testate mites. in amministratione cu¬
re familiaris seruientes: sint ipsi hy¬
miles. mites. inuincta officia benig¬
ne suscipientes. Sunt enim qͥdam
qͥ platorum occupationes accusañ:
ing̃ssꝰ & eg̃ssꝰ eorum damnant. Cau¬
sas ignorant: & si cognouerint tur¬
bant. Consiliis se ingerunt:cur. qͦ¬
mͦ. a qͦ factum sit. querunt. Sic ma¬

Expanded text:
hibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et imitari debin dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tatis igne. ñ infundunt bone actio¬
ni cordis dulcedinem. Carnem cru¬
dam non coctam querunt. qͥa tͥbu.¬
lationis ignem fugientes. pauꝑtati
&e labori se subtrahunt. In camino
etenim pauꝑtatis: decoqui solent
uitia carnis. Carnem crudam iccir
quimorant᷑ in claustro quasi in

Expanded text:
tatis igne non infundunt bonae actiotatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Carnem crdam, non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcircqui morantur in claustro, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
tos male uiuere ꝑmittunt. exemplo
qͥppe p̃cedunt. s cum corrigendo
ñ inc̃pant errantes delinquunt.
Licet enim bn uiuant: necessariũ
ẽ ut de grege sͥ commisso gregis do¬
mino rationem reddant. Cur
suscipiunt curam gregis. &e fugi¬
unt pondꝰ laboris: Si nesciunt. c̃
suscipiunt: Si sciunt & peccare
ꝑmittunt.cum soli bn uiuere pos¬
sent. eur mortem ineurrt̾: Tales
p̃lati nutriunt filios hely. qͥ cum
mulierib que obseruabant ante
ostium tabnacłi dormiunt. qͥ ue¬
nientes in sylosacͥficare ñ ꝑmittt̾.
s antequam incendat᷑ adeps car¬
nem crudam rapiunt. Quasi filii
sunt filii hely. qͥ sub p̾latis bn uiuen¬
tib dissolute uiuunt. qͥ cum muli¬
erib dormiunt: cum uł hoc realit̾
agt̃. uł dumcarnis desideriis se cõ¬
iungunt. Illos qͥueniunt in sylone
sacͥficent impediunt: cum nouit̾
conu̾sos u̾bis & exemplis ab excicio
bone oꝑationis au̾tunt. Accendi ñ
ꝑmittunt adipem̃. qͣ extincto cari¬

Expanded text:
tos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiunt, cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos qui veniunt in Silo, ne sacrificent impediunt, cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae actionis avertunt. Accendi non permittunt adipem. quia exstincto chari
Abbreviated transcription (Latin):
que suꝑiꝰ diximꝰ ordinari. or¬
dinata seruari: nͥ negligentia p̃la¬
torum p̃pediant᷑. Si enim caput
debilia. Caput membra sequunt᷑.
& discipłi magistrum. Tria sunt
autem capita .s. corporis. cogitati¬
onis. & mentis. In singłis siquidẽ
capitib aures st̃ ⁊ ocħi. Habet enĩ
p̾latꝰ ocłos quoslibet frs discretos:
qui quod in subiectis uiderint re¬
nuncient. Habet ce ratio mentis
ocłos: actiuum .s. ⁊ contemplatiuũ.

Expanded text:
quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim caput a erunt debilia. Caput membra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum scilicet et contemplationum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad intima nat᷑e ꝑcurrens nicħ inta¬
ctum relinquat. Uł ꝑ educatos &
enutͥtos ipsa carnis desideria acci¬
enutriunt᷑ ꝑ luxuriam. & quanto
magis ea explendo pascimus. tanto
magis ad appetitum inflammamꝰ.
Moseducatos & enutͥtos consumit
inimicꝰ .i. mors. de qͣ dicit apłs. no¬
uissime inimica destruet᷑ mors. qr
nimirum.dum caro nr̃a in morte
succidit᷑. omnia eiꝰ desidĩa parit̾
extingunt᷑. Sic̃ ꝑ psalmistam dr.¬

Expanded text:
ad intima naturae percurrens, nihil intaad intima naturae percurrens, nihil intactum relinquat. Vel per educatos, et enutritos, ipsa carni desideria accienutriuntur per luxuriam: et quanto magis ea explendo pascimus, tanto magis ad appetitum inflammamus. Hos educatos, et enutritos consumit inimicus, id est, mors de qua dicit Apostolus: Novissime inimica destruetur mors : quia nimirum dum caro nostra in morte succiditur, omnia ejus desideria pariter exstinguuntur, sicut per Psalmistam d
Abbreviated transcription (Latin):
ror p̾t̾itorum maloꝵ intꝰ animo aꝑi¬
tur. Tunc infelix anima licet sero cõ¬
puncta uellet iam ꝑpęnitentiam em̃¬
dare quod ñ potest ꝑconscientiam ef¬
fugere. s iusto dei iudicio quȩ priꝰ
tempora pęnitendi indulta sibi ne¬
glexit. iam ñ relinquit᷑. qͥa semel ir¬
reuocabili sententia emissa ampliꝰ
in hac uita ad penitentiam ñ differ¬
tur. Recte gͦ dr. Non fuit ir die fu¬
roris dñi qui effugeret & relinque¬
retur. quia cum mortis hora super¬
uenerit. t̃c quisq ad conscientiam
suam redire compellit᷑. ut ipsa comi¬
tante ad excipiendam sententiam
iudicis sine dilatione ab hac utta
ui. inimicꝰ consumpsit eos. Ne solã
conscientie penam peccatoribus p̃¬
parari putes qͦs educaui inquit &
enutͥui inimicꝰ consumpsit eos. qͥa
nimirum uirtꝰ & pulchritudomor¬
talium corpoꝵ quȩ hic ꝑillicita de¬
sideria pascit᷑. illic a tortorib an¬
gelis in torm̃tis consumet᷑. Quȩ id̃o

Expanded text:
ror praeteritorum malorum intus animo aperiror praeteritorum malorum intus animo aperitur. Tunc infelix anima licet sero compuncta vellet jam per poenitentiam emendare, quod non potest per conscientiam effugere. Sed justo Dei judicio, quae prius tempora poenitenti indulta sibi neglexit, jam non relinquitur, quia semel irrevocabili sententia emissa, amplius in hac vita ad poenitentiam non differtur. Recte ergo dicitur. Non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur. Quia cum mortis hora supervenerit, tunc quisque ad conscientiam suam redire compellitur, ut ipsa comitante ad excipiendam sententiam judicis sine dilatione ab hac vita ivi, inimicus consumpsit eos. Ne solam conscientiae poenam peccatoribus praeparari putes: quos educavi, inquit, et enutrivi, inimicus consumpsit eos: quia nimirum virtus, et pulchritudo mortalium corporum, quae hic per illicita desideria pascitur, illic a tortoribus angelis in tormentis consumetur. Quae ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnis ẽ. dies qͥetis. dies uocatioĩs
qͣndo oꝑari ñ licet. si his quisq tuic
cum gaudio sͥ p̃parauit. Quid gͦ est
dies mortis. nͥ dies sollemnis. in qua
iam ampli non restat facultas oꝑan¬
di. s quisq oꝑm suorum mercede
&e p̃mio incuit p̃t̾itorum laborum
ꝑfrui. Seq̃r. E non fuit indie furo¬
ris domini. qui effugeret ce relinq̃¬
retur. Dies furoris dñi finis unius
ad reddendam rationem cõpellitur
qͥ pͥ inuita sua qͣsi in die miscdie be
est conscientia mala.S peccatores
hic conscientiam suam effugere
possunt dum ext̾iorib delectatio¬
nib dedimala quȩ intͥnsecꝰ tołant.
int̾im quodãm oblitiioni tͣdunt.
Minꝰ enim n̾e spina cons cientie cor
pungit. q̃n eam ut ita dicam t̾renȩ
delectationis fascia obuolutam cõ¬
tegit. Ibi autem conscientiȩ torm̃tũ
effugere ñ poterunt. qͥa cum sensꝰ
carnis inmorte foris clatidit᷑. hor¬

Expanded text:
solemnis, est dies quietis; dies vocationis solemnis, est dies quietis; dies vocationis quando operari non licet, sed iis quisque tunc cum gaudiodies mortis, nisi dies solemnis, in qua jam amplius non restat facultas operandi; sed quisque operum suorum mercede et praemio incipit praeteritorum laborum perfrui? Sequitur: Et non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur. Dies furoris Domini, finis uniuscad reddendam rationem compellitur: qui prius in vita sua quasi in die misericordiae benest conscientia mala. Sed peccatores hic conscientiam suam effugere possunt: dum exterioribus delectationibus dediti, mala, quae intrinsecus tolerant, interim quodammodo oblivioni tradunt. Minus enim nunc spina conscientiae cor pungit: quando eam ut ita dicam terrenae delectationis fascia obvolutam contegit. Ibi autem conscientiae tormentum effugere non potuerunt: quia cum sensus carnis in morte foris clauditur, hor
Abbreviated transcription (Latin):
stͥngit᷑. ex alt̾a parte in fidutia bo¬
ni oꝑis dilatat᷑. S dum peccatoriᷤ
animum ex omni parde facta sua ac¬
cusant. tẽ quasi in circuitu derret᷑.
qͥahinc inde omnia formidanda cõ¬
spiciens ꝑsolam angustiam intra
lorum suoꝵ memoria occurrente
turbat᷑. Unde &e recte dictum est.
Uocasti. Homo nanq quandui in
hac uita est debet ante acta mala
assidue ad memoriam reuocare.
ut se ipse spontaneo treat ad peni¬
tentiam. sic̃ psalmista de se testat᷑
gitabo ꝓpeccato meo. Quisqͥs autẽ
hic malorum suors recordari no¬
luerit. illic ea ds in destimonium
damnationis ante ocłos mentis eiꝰ
uocabit. qͣtinꝰ ex memoria eoꝵ ib
t̾reat᷑ ad pęnam. qͥ hic salubriter
noluit t̾reri ad pęnitentiam. Sic̃
diuina uox ꝑ eiudem psalmistam
loquit᷑ dicens. Arguam te & statuã
contͣ faciem tuam. Cuiꝰ uocationis
mod adhuc demonstrat᷑. cum dicit᷑.
Quasi ad diem sollemnem. Dies em̃

Expanded text:
stringitur; ex altera parte in fiducia bostringitur; ex altera parte in fiducia boni operis dilatatur. Sed dum peccatoris animum ex omni parte facta sua accusant, tunc quasi in circuitu terretur; quia hinc inde omnia formidanda conspiciens, per solam angustiam intra lorum suorum memoria occurrente turbatur. Unde et recte dictum est: Vocasti. Homo namque quandiu in hac vita est, debet ante acta mala assidue ad memoriam revocare, ut se ipse spontaneo terreat ad poenitentiam, sicut Psalmista de se testaturgitabo pro peccato meo . Quisquis autem hic malorum suorum recordari noluit, illic ea Deus in testimonium damnationis ante oculos mentis ejus vocabit, quatenus ex memoria eorum ibi terreatur ad poenam, qui hic salubriter noluit terreri ad poenitentiam. Sicut divina vox per eumdem Psalmistam loquitur, dicens: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Cujus vocationis modus adhuc demonstratur cum dicitur: Quasi ad diem solemnem. Dies enim
Abbreviated transcription (Latin):
num gaudium in amore et̾norum
figit᷑. ab omni foris illicita occupa¬
tione feriat᷑. Cum uͦ animꝰ ante¬
acta mala ad memoriam reuocat.
& ex eoꝵ considatione amplius ꝑ
compunctionem accendit᷑. qua¬
si de circuitu celebrati ad sollem¬
nitatem inuitãtur. Sic̃ ꝑ psalmi¬
stam łr. Reliquie cogitationum
diem festum agent tͥ. S quia pec¬
catoris mentem ante cõpunc̃tioĩs
ardorem. p̃titorum maloꝵ recor¬
datio qͦdam sui reatꝰ trore concu¬
tit. rect̾e istos de circuitu. & ad sol¬
lemnitatem parit̾ & ad t̾rorem
uocatos dic̃. Sciendum tam̃ est
qͦd alit̾ ille t̾retur qui nil boni
egisse se meminit. atq alit̾ ille qͥ
bonis act̾ib suis quedam ꝓ qͥb
timeat mala ammixta cognoscit.
Qñ gͥ hõ circumspicit actiones
fuas. & in eis quedam inuenit uͭͥ
confidat. quedam uͦ ꝓ quibus
timeat. t̾ret᷑ quidem s non de cir¬
cuitu. qͥa in parte alt̾a peccatx cõ¬
scientia. ex memoria suireatus

Expanded text:
num gaudium in amore aeternorum num gaudium in amore aeternorum figitur, ab omni foris illicita occupatione feriatur. Cum vero animus anteacta mala ad memoriam revocat, et ex eorum consideratione amplius per compunctionem accenditur, quasi de circuitu celebraturi ad solemnitatem invitantur. Sicut per Psalmistam dicitur: Reliquiae cogitationum diem festum agent tibi . Sed quia peccatoris mentem ante compunctionis ardorem praeteritorum malorum recordatio quodam sui reatus terrore concutit, recte istos de circuitu, et ad solemnitatem pariter, et ad terrorem vocatos dicit. Sciendum tamen est quod aliter ille terretur qui nihil boni egisse se meminit, atque aliter ille qui bonis actibus suis quaedam, pro quibus timeat, mala admista cognoscit. Quando igitur homo circumspicit actiones suas, et in eis quaedam invenit ubi confidat, quaedam vero pro quibus timeat: terretur quidem, sed non de circuitu, quia in altare peccatrix conscientia ex memoria sui reatus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ iniqͥ de opp̃ssione bonoꝵ lȩtabun¬
tur. quia non est qͥ effugiat ce relin¬
quatur. dum alios in ueritate ꝑsi¬
stentes corporalit̾ puniunt. alios
autem sͥ consentientes sp̃ialiter
occidunt. Uñ seq̃r. Qͦs educaur.
enutriui inimicꝰ consumpsit eos.
qͥa nimirum multi tc̃ adinfidelita¬
tem corruunt. qui in disciplina ec¬
clesie educati e doctͥna enitbͥci fue¬
runt. Educaui inquit & enutriui
non solum nutͥcii. qͥa fortes etiam
pondꝰ tͥbulationis oppͥmit. Inimicꝰ
consumpsit bonos quidem ꝑseqͤn¬
do affligere inimicꝰ potest. confum̾e
autem non potest. qͥ aut̃ tͥbulatio¬
ne suꝑat᷑. ille ab immico consumi¬
tur. uocasti. quasi ad diem sollem¬
nem. qui trerent me de cireuitu.
uita humana quasi circuitꝰ qͥdam
est qui pꝰ excursum actionum tem¬
poralium illuc tandem redit ꝑ mor¬
tem. unde ꝓdiit ꝑnatiuitatem. Sed
in hoc circuitu fidelis anima diem
sollemnem celebrat. quia ꝑ inter¬

Expanded text:
 iniqui de oppressione bonorum laetabun iniqui de oppressione bonorum laetabuntur; quia non est qui effugiat et relinquatur, dum alios in veritate persistentes corporaliter puniunt, alios autem sibi consentientes spiritualiter occidunt. Unde sequitur: Quos educavi, et nutrivi, inimicus consumpsit; quia nimirum multi tunc ad infidelitatem corruent, qui in disciplina Ecclesiae educati, et doctrina enutriti fuerunt. Educavi, inquit, et enutrivi, non solum nutrivi, quia fortes etiam, quos pondus tribulationis oppressit, inimicus consumpsit. Bonos quidem persequendo affligere inimicus potest, consumere autem non potest; qui autem tribulatione superatur, ille ab inimico consumitur. Vocasti quasi ad diem solemnem, qui terrerent me de circuitu. Vita humana quasi circuitus quidam est, quae post excursum actionum temporalium, illuc tandem redit per mortem, unde prodiit per nativitatem. Sed in hoc circuitu fidelis anima diem solemnem celebrat; quia, dum per inter
Abbreviated transcription (Latin):
loco tempꝰ ext̾mini examinis de¬
signari. quȩ dies uł ideo sollemniᷤ
dr. quia tunc gaudia iustorum in
discutienda deducent᷑. Qͦ dnimir̃
tempꝰ ita nemo sine t̾rore expectat.
sin̾e nemo est cui sine culpa p̃sentiᷤᷤ
uite cursum tͣnsire contingat. Elec̾
ante ocłos m̃tis addueunt &e sollici¬
te futuros t̾rores considerando uti¬
bi iudicium euadant hic se iudicãt.
Considant seuissimos exactares de¬
mones ad quoꝵ p̃sentiam etiam
electi t̾rebunt᷑ qͥ undiq artabunt
iudicandos. ita ut nemo locum e¬
uadendi habeat nͥmiscdia iudiciᷤᷤ
distͥctionem temꝑaret ultionis.
Qñ multos qͥhic in disciplma ȩe¬
clesie educati. &e doctͥna ueritatis
enutͥti int̃ filios cħ computanchui¬
debant᷑. inimicꝰ consumit. & secum
ad ꝑditionem trahet. Potest etiam
de paganis &e hereticis siue qͥblibet
infidelib dici p̃cipue in tempore
suis ad ꝑsecutionem fidelium lax¬
abitur. qͥ dies ideo sollemnis đr. qr¬

Expanded text:
loco tempus extremi examinis deloco tempus extremi examinis designari: quae dies vel ideo solemnis dicitur, quia tunc gaudia justorum incdiscutienda deducentur. Quod nimirum tempus ita nemo sine terrore exspectat, sicut nemo est, cui sine culpa praesentis vitae cursum transire contingat. Electiante oculos mentis adducunt, et sollicite futuros terrores considerando, ut ibi judicium evadant, hic se judicant. Considerant saevissimos exactores daemones, ad quorum praesentiam etiam electi terrebuntur: qui undique arctabunt judicandos, ita ut nemo locum evadendi habeat, nisi misericordia judicis districtionem temperaret ultionis. Quando multos, qui hic in disciplina Eclesiae educati, et doctrina veritatis enutriti inter filios Dei computandi videbantur, inimicus consumet et secum ad perditionem trahet. Potest etiam de paganis et haereticis, sive quibuslibet infidelibus dici, praecipue in tempore suis ad persecutionem fidelium laxabitur. Qui dies ideo solemnis
Abbreviated transcription (Latin):
dum eos iniq suꝑ nos gaudere con¬
spicis. Qui t̾rerent me de cͥcuitu.
Qui me undiq arcerent ne manꝰ
tia compellunt. Notat tempꝰ iltd
quando iudeis fugientib babylo¬
nios finitime nationes circumqͣq
eis fuge p̃sidium obstruxerunt. ne
euacdent manus inimicoꝵ. qͣndo
sedechias cum exercitu bellatorum
fugiens in campoiericho compre¬
hensꝰ est & reductꝰ in reblata adre¬
gem babylonis ibiq filiis eiꝰ coram
eo int̾fectis. ipse cȩcatꝰ ẽ ⁊ abductꝰ
in babylonem. Unde seqr̃. Et non
fuit indie furoris dñi qͥ effugẽt
& relinqueret᷑. Relinqueret᷑ sub¬
audit᷑ uiuus. uel relinqueret᷑ in t̾ra
sua & ñ abduceret᷑ captiuus. Quos
educaui &e enutͥui. Educatii ad dis¬
ciplinam &e enutriui ad fortitudi¬
nem qͥ magis plangendi. Inimicus
consumpsit eos .i. usq ad int̾nitio¬
nem deleuuit. Uocasti quasi ad diẽ
sollemnem qui t̾rerent me de circu¬
itu. Potest non inconuemient̾ mh̾

Expanded text:
dum eos inique super nos gaudere condum eos inique super nos gaudere conspicis. Qui terrerent me de circuitu. Qui me undique arcerent, ne manutia compellunt. Notat tempus illud quando Judaeis fugientibus Babylonios finitimae nationes circumquaque eis fugae praesidium obstruxerunt, ne evaderent manus inimicorum quando Sedechias cum exercitu bellatorum fugiens in campo Hiericonteo comprehensus est, et reductus in Reblata ad regem Babylonis, ibique filiis ejus coram eo interfectis, ipse caecatus est, et abductus in Babylonem. Unde sequitur: Et non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur. Relinqueretur, subauditur, vivus; vel relinqueretur in terra sua, et non abduceretur captivus. Quos educavi, et nutrivi. Educavi ad disciplinam, et nutrivi ad fortitudinem: qui magis plangendi. Inimicus consumpsit eos. Id est, usque ad internecionem delevit. Vocasti quasi ad diem solemnem: qui terrerent me de circuitu. ALLEG. Potest non inconvenienter in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
subu̾sionem temptari ꝑmittunt᷑.
iccirco homo qui sue temptatioĩs
causam semꝑseire non potest.ꝑi¬
culum semꝑ timere debet. ꝓpt̾ qͦd
recte ex uoce trepidantium sub¬
iungit᷑. Nec misereris. Quȩ nimir̃
sententia timoris est ñ assertioĩs.
Qͥa enim cito a temptatione non
libat ideo temptatꝰ flagellum suũ
ire ⁊ non miscdiȩ ẽẽ putat. quod
tamen desꝑantis ñ ẽ s timentis ut
diximꝰ. Uocasti. quasi ad diem sol¬
Ae si diceret. Inmiei qͥdem semꝑ
ad nocendum parati sunt. s tam̃
uirib inmicoꝵs tͥbuit. s diuinã
potentiam etiam in sua opp̾ssiõe
extollit. uocasti inquit. Quasi di¬
ceret. Coꝵs fuit uelle. tuum conce¬
dere. ut ex hoc ipso attendas quia
&e tuum est lib̾are. Uocasti quasi ad
diem sollemnem .i. ad diem leticiȩ
& gaudii. non quot bonitas tua in
nr̃a miseria delectata sit. s quia
malicia eorum in hoc exultauit.
ut id ipsum ad miserendum ꝓuo¬
cet. ce citius nobis compatiaris

Expanded text:
subversionem tentari permittuntur, subversionem tentari permittuntur, idcirco homo, qui suae tentationis causam semper scire non potest, periculum semper timere debet, propter quod recte ex voce trepidantium subjungitur: Nec misereris. Quae nimirum sententia timoris est, non assertionis. Quia enim cito a tentatione non liberat, ideo tentatus flagellum suum irae, et non misericordiae esse putat; quod tamen desperantis non est, sed timentis, ut diximus. Vocasti quasi ad diem soAc si diceret: Inimici quidem semper ad nocendum parati sunt; sed tamviribus inimicorum tribuit, sed divinam potentiam etiam in sui oppressione extollit. Vocasti, inquit. Quasi diceret: Eorum fuit velle, tuum concedere, ut ex hoc ipso attendas, quod et tuum est liberare. Vocasti quasi ad diem solemnem, id est ad diem laetitiae et gaudii: non quod bonitas tua in nostra miseria delectata sit, sed quia malitia eorum in hoc exsultavit, ut idipsum te ad miserendum provocet, et citius nobis compatiaris,
Abbreviated transcription (Latin):
nes corrumpunt᷑. quasi ex infecta
ratione rami amaritudinem traht̃.
Cumq carnalis animꝰ extra carnẽ
nil appetit aut disc̾nit omnis mox
fortitudo eiꝰ atq constantia in temp¬
tatione carnis emollescit. Neq p̾t̾¬
eundum ẽ qͦdcum senes in t̾ra sedent
uirgines capita sua cinere spargt.
cum cilicio senes induunt᷑. uirgi¬
nes capita sua abiticiunt. cum se¬
nes in t̾ra iacent. uͥgines in gladio
cadunt. qͥa ꝓfecto sed̾m corruptio¬
nem affectuum crescit corruptio co¬
gitationum. Seq̃r. Int̾fecisti in die
furoris. ꝑeussisti nec misereras. Qͦs¬
dam uͥtutes ds aliqnͣdo in animoꝑ
temptationem ꝑimi. qͣsdam uulne¬
rari ꝑmittit. ut dum temptatꝰ aliqͣ
adhuc bona se retinuisse uidet. ꝓr¬
sus in desꝑationem ñ corruat. dum
uͦ quedam se ꝑdidisse aspicit. de su
misit recuꝑet. qͣnto subtilius suo
damno edoctus id ipsum quod reti¬
nuit ex se non ẽẽ iam uidet. S quia
multi non ad correytionem s ad

Expanded text:
nes corrumpuntur, quasi ex infecta radice rami amaritudinem trahunt. Cumque carnalis animus extra carnem nihil appetit aut discernit, omnis mox fortitudo ejus atque constantia, in tentationem carnis emollescit. Neque hoc praetereundum est quod cum senes in terra sedent, virgines capita sua cinere spargunt; cum senes cilicio induuntur, virgines capita in terram abjiciunt, cum senes in terra jacent, virgines in gladio cadunt; quia profecto secundum corruptionem affectuum crescit corruptio cogitationum. Sequitur: Interfecisti in die furoris, percussisti, nec misereris. Quasdam virtutes Deus aliquando in animo per tentationem perimi, quasdam vulnerari permittit, ut dum tentatus aliqua adhuc bona se retinuisse videt, prorsus in desperationem non corruat; dum vero quaedam se perdidisse aspicit, de suimisit, recuperet, quanto subtilius suo damno edoctus, idipsum, quod retinuit, ex se non esse jam videt. Sed quia multi non ad correptionem, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uide dñe ⁊ consida quem uindemi¬
aueris tta. Congrua s imilitudine
anima adeo uindemiaridr̃. qͣndo
donis uirtutum malis m̃itis suis
exigentib iusto dei iudicio spoliat᷑.
S est quedam uindemiatio cȩt̾is.
saltem detrimentum suum agnos¬
cit. qͥ autem de uirtute suꝑbit. dã¬
num tolerat ⁊ ignorat: Ppt̾ea ꝓpħa
plangens animam non solũ pecca¬
tricem. s &e de uirtute falsa inanit̾
subiungit & diẽ. Gͦne comedunt
mulieres fructum suum: Mulie¬
res nanq fructum suum comeduñ
qndo carnales amme de turtutis
oꝑe se ꝑ ianem głam pasct̾. fructũ
comedunt. qͥa inde uͥtꝰ ipsa consui¬
mit᷑. unde mens illicita refect̾ione
delectat᷑. fruct̾um inquit suum.
Qualem fructum: Paruulos ad
mensuram palme. ꝑ paruulos ac¬
cipere possumus uͥtutes teneras.⁊
necdum adrobur uirile ꝓmotas.
ꝑpalmam uͦ boni oꝑis initium. Par¬
uul uͦ adm̃suram palmȩ sunt uir¬
tutes tenere. & ad initiumbonȩ oꝑ¬

Expanded text:
Vide, Domine, et considera quem vindemiVide, Domine, et considera quem vindemiaveris ita. MORAL. Congrua similitudine anima a Deo vindemiari dicitur, quando donis virtutum malis meritis suis exigentibus justo Dei judicio spoliatur. Sed est quaedam vindemiatio caeteris saltem detrimentum suum agnoscit: qui autem de virtute superbit, damnum tolerat, ignorat. Propheta plangens animam, non solum peccatricem, sed et de virtute falsa inanitersubjungit, et dicit: Ergone comedent mulieres fructum suum? Mulieres namque fructum suum comedunt, quando carnales animae de virtutis opere se per inanem gloriam pascunt. Fructum comedunt, quia inde virtus ipsa consumitur, unde mens illicita refectione delectatur. Fructum, inquit, suum. Qualem fructum? Parvulos ad mensuram palmae. Per parvulos, accipere possumus virtutes teneras, et nondum ad robur virile promotas: per palmam vero, boni operis initium. Parvuli ergo ad mensuram palmae sunt virtutes tenerae,
Abbreviated transcription (Latin):
autem fructꝰ iste declarat᷑ cum dr
paruulos ad mensuram palme. Par¬
uulos hic non etate. s fide intellige̾
debemꝰ. ł palmam uͦinitium boni
oꝑis. non inconuenient̾ accipimꝰ.
Qͥd est gͦ quod fructꝰ mulierum par¬
uuli dicunt᷑. nͥ qͥa fides credentium
doctorib ad p̃mium reputat᷑. quos
uidł paruulos carnales p̾lati come¬
dunt. quia inmirum dum derrenis
inhiant infirmos fide & incipientes
infide genuerunt. Uel certe tunc
mulieres paruulos suos comedunt
qñ mali p̃latim eccłia subiectos qͦs¬
ꝙ quos cibo cȩlestis alimonie pas¬
cere debuerant. reb suis auare syo¬
biando ꝑinopiam affligunt. Seq̃r̃
Si occidit᷑ in scũario dm̃ sacerdos
hic intelligere debemꝰ. qͦs paulo an
de ꝑmulieres significatos accepimꝰ
autem cultꝰ diuinꝰ expͥmit᷑. Ac si di¬
ceret᷑. Si p̃lati sp̃ialia indigne ãmi¬
nistrando ꝑeunt. qͣre gͦ scelera eorũ
subiectos innocentes inuoluunt:

Expanded text:
autem fructus iste, declaratur, cum dicitur: autem fructus iste, declaratur, cum dicitur: Parvulos ad mensuram palmae. Parvulos hic non aetate, sed fide intelligere debemus. Per palmam vero initium boni operis non inconvenienter accipimus. Quid est ergo quod fructus mulierum parvuli dicuntur, nisi quod fides credentium doctoribus ad praemium reputatur? Quos videlicet carnales praelati comedunt: quia nimirum dum terrenis inhiant, infirmos fide et incipientes in fide genuerunt. Vel certe tunc mulieres parvulos suos comedunt: quando mali praelati in Ecclesia subjectos quosque, quos cibo coelestis alimoniae pascere debuerant, rebus suis amare spoliando per inopiam affligunt. Sequitur: Si occiditur in sanctuario Domini sacerdoshic intelligere debemus quos paulo ante per mulieres significatos accepimusautem cultus divinus exprimitur: ac si diceretur: Si praelati spiritualia indigne administrando pereunt: quare ergo scelera eorum subjectos innocentes involvunt?
Abbreviated transcription (Latin):
cum eos qͦs ipse priꝰ ꝑ p̃dicatores suoᷤᷤ
excoluit sub tract̾a gr̃asteriles ce
manes derelinquit. Potest etiam
uindemiatio ipsa ad electos refer¬
ri. qͥa nimirum cum quidam ꝑ in¬
fidelitatem ab unitate eccłiȩ subtͣ¬
hunt᷑. ipsa sc̃a eccłia nuda sͥ & qͣsi
spoliata remansisse uidet᷑. Unde eũ
magno pietatis affectu. ꝓnuncian
gregem tuum: iundemiau̾is ita.
Quomͦ: Subiungit. Gͦ ne comedus
mulieres fructum suum paruulos
ad mensuram palme. ł mulieres re¬
ete malos p̃latos accipimꝰ. sensu car¬
nali ⁊ flurismorib emollitos. qͥ fru¬
ctum suum comedunt. qͥa de labo¬
re minist̾ii sui in p̃sentiuita remu¬
uerationem accipiunt. Econt̃ boniꝰ
tnͣsitoria merces s p̃mium et̾num
conseruat᷑. Mulieres gͦ comedunt
fructum suum. qͥa carnales quiq
dum inuita hac laboris sui m̃cedem
accipiunt. qͣsi fructum suum non
conseruant. s consumunt. Quissit

Expanded text:
cum eos, quos ipse prius per praedicatores suos cum eos, quos ipse prius per praedicatores suos excoluit, subtracta gratia, steriles et inanes derelinquit. Potest etiam vindemiatio ipsa ad electos referri: quia nimirum cum quidam per infidelitatem ab unitate Ecclesiae subtrahuntur, ipsa sancta Ecclesia nuda sibi, et quasi spoliata remansisse videtur. Unde cum magno pietatis affectu pronuntiangregem tuum, vindemiaveris ita. Quomodo? Subjungit: Ergone comedent mulieres fructum suum, parvulos ad mensuram palmae? Per mulieres recte malos praelatos accipimus sensu carnali et fluxis moribus emollitos: qui fructum suum comedunt, quia de labore ministerii sui in praesenti vita remunerationem accipiunt. Econtrario botransitoria merces, sed praemium aeternum conservatur. Mulieres ergo comedunt fructum suum quia carnales quique dum in hac vita laboris sui mercedem accipiunt, quasi fructum non conservant, sed consumunt. Quis sit