comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genẽ crethesis. simonidia qͦ metra simoni¬
des qͥdam poeta liricꝰ cõposuit. A frequenta¬
torib ut asclepiedia. ñ enĩ ea asclepiades
inuenit. s ꝓinde sic uocata qd hisdem ele.¬
gantissime ⁊ freq̃ntissime usus fuit. Areb
que scͬbuntur ut eroicum. elegiacũ. buco¬
licum. heroicũ enĩ carm̃ dictum eo qd ui¬
roꝵ fortium res ⁊ facta narrant᷑. Nam hero¬
sapĩam ⁊ fortitudinem qd̾ metrũ auctori¬
tate certa metra ꝓ̃cedit. Unũ ex om̃ib tam
maximis oꝑib aptum quã ꝑuis suauita¬
tis ⁊ dulcedinis eque capax. quib uirtuti¬
b eque solũ optinuit. ut heroicum uocare¬
tur admemorandas scił heroum res. hoc ÷¬
habetur constat q duob pedib. dactilo
ł pondeo. ac sepe pene uel ex hoc uł ex illo
Iisi quod temꝑatissima sit utriꝰq mixtura
longe añ fentidẽ ⁊ homerũ cecinisse ꝓbatur. uñ¬
⁊ afparet antiqͥͫ fuisse ap̃ hebreos studium car-¬

Expanded text:
genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut heroicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum enim carmen dictum, quod eo virorum fortium res et facta narrantur. Nam herosapientiam et fortitudinem. Quod metrum auctoritate cetera metra praecedit; unus ex omnibus tam maximis operibus aptus quam parvis, suavitatis et dulcedinis aeque capax. Quibus virtutibus nomen solus obtinuit, ut heroicum vocaretur ad memorandas scilicet eorum res. Nam habetur constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo, ac saepe pene vel ex hoc vel ex illo; nisi quod temperantissimus fit utriusque mixtura longe ante Pherecyden et Homerum cecinisse probatur. Unde apparet antiquiorem fuisse apud Hebraeos studium car
Abbreviated transcription (Latin):
annem sint posite. p̃texfluit emm eis anͣmis.
Cornua: ex treme partes antennarum sunt dicte¬
ꝑ tropum. Malus ÷ arbor nauis qua ueliꝰ sustinẽ¬
tur. malus aut̃ dictus: qr ht instar mali insum¬
mitatem. uł qi quasi qͥbdam malleolis lignis
cingitur. quorum uolubilitate: uela faciliꝰ sub¬
leuantur. Modius ẽ cui arsor infistit. obfimili¬
tudinem mensuralis ualesis dict̾us. Carche¬
ria sunt incacumine arboris troclee qi sittera.
ti carcheria mali. Troclee aut̃ uocate: q̃d̾ rotu¬
las hnt. trocos enĩ gͥce: rota dr᷑. Parastate stipites
sunt. pares stantes. quib arbor sustinet᷑. Cato. ma¬
gubnaculũ. dequo enniꝰ. ut clauum rectũ tene¬
am. nauemq gub̃nem. Porticulus malleus. in
manii portatur. quo modus signumq datur re¬
migantiri Dequo plautꝰ. ad loqñdum atq tacẽ¬
dum tute hs̃ porticulum. Tonsilla uncinꝰ ferreꝰ.
łsigneus ad quẽ in lutore defixum funes nauiũ

Expanded text:
amnem sint positae: praeterfluit enim eas amnis. amnem sint positae: praeterfluit enim eas amnis. Cornua, extremae partes antennarum sunt, dictper tropum. Malus est arbor navis qua vela sustinentur. Malus autem dictus quia habet instar mali in summitate, vel quia quasi quibusdam malleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Modius est cui arbor insistit, ob similitudinem mensuralis vasis dictus. Carchesia sunt in cacumine arboris trochleae, quasi F lti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites sunt pares stantes quibus arbor sustinetur. Cato gubernaculum, de quo Ennias: Ut clavum rectum teneam, navemque gubernem. Porticulus malleus in manu portatus, quo modus signumque datur remigantibus, de quo Plautus: Ad loquendum atque tacendum tute habeas porticulum. Tonsilla, uncinus ferreus vel ligneus, ad quem in littore defixum funes navium
Abbreviated transcription (Latin):
sine carina aportando uocata utunt᷑ his. in pan¬
noma. T̃ rabarie: annice naues. que ex singulis
trabib cauantur. que alio nomine lutoriane
dicuntur. hec et excandice: ex uno ligno eauato
ftacte. ⁊ iñ candicẽ qͥa quatuor usq ad decem ho
terior quasi pͥora. Cimbalocus imusna¬
uis. quod aquis incumbat. Carina acuirendo
dicta qi curina. forinauiũ latera concaua a si¬
rendo onere dicta siue tabulata naiiũ q̃ stnuit᷑
dict a abeo qd incessus ferant. ł foris emineat.
ꝑ quã eminent remi. dicta es qd fint suilia
latibulis columbarũ. inqͥe ndificant. agiauia
sunt loca in natui: ꝑque ⁊ adremiges hortator
lo ca repletur. T̃ ranstra ĩ tabule ũ seclent remgls
ꝗ intnsuso sintidicta. que uugiliꝰ uga apelat
Remi a remouendis ⁊ deiciendis fuictix oni le lir
tonsores atiindendis ⁊ decutiendis apilł dalm
lat ertrema ꝯstitido remi: apabnad ela qud

Expanded text:
sine carina, a portando vocata. Utuntur his in Pansine carina, a portando vocata. Utuntur his in Pannonia. Trabariae amnicae naves quae ex singulis trabibus cavantur, quae alio nomine litorariae dicuntur. Haec et caudicae, ex uno ligno cavato factae; et inde caudicae quia a quattuor usque ad decem homterior, quasi priora. Cumba locus imus navis, quod aquis incumbat. Carina a currendo dicta, quasi currina. Fori navium latera concava, a ferendo onere dicta; sive tabulata navium quae sternuntur, dicta ab eo quod incessus ferant vel foris emineant.per qua eminent remi; dicta, credo, quod sint similia latibulis columbarum in quibus nidificant. Agea viae sunt, loca in navi per qua ad remiges hortator , et agea longa repletur. Transtra sunt tabulae ubi sedent remigesnsversa sint dicta, que Virgilius iuga appellat. Remi a removendis et decutiendis fluctibus dicti, sicut tonsores a todendis et decutiendis capillis. Palmula est extrema latitudo remi, a palma dicta qua
Abbreviated transcription (Latin):
rio: genus naiugii p̃bet. qualibꝰ utunt᷑ gͥmanoꝵ
pirate in occeam litorib uł paludib ob agilita¬
tem de qualib historia. gens inqͥt saxonũ ꝑmo¬
paronib non uirib nͥtunt᷑. Fuge potius. quambel¬
ces biremes. uł tͥremes. agiles. Et administ̾ium clas¬
sis apte. Enuiꝰ. labitur uncta carina ꝑeqͦra cana
celocͥis. Biremes aut̃ nauessunt. hñtes remoꝵ
ordinem geminum. tremes: qua tͥremss̃tum it qͣ¬
tuor ordinum. sic er penteres. ⁊ exeres: qͥnos. ual se¬
mul ⁊ remis agunt᷑. Yppogauꝰ. in quo equos trant¬
uehere solitũ. Eotontum. naiugiũ fluminale tardũ
⁊ graue qd nonnili remigio ꝓg̃di p. hic et transiee¬
tus .. extentus. ẽ enĩ latꝰ. unde ⁊ trans echnadr᷑. ex¬
tentꝰ funis. Linib: nau icła breiuis. qui alia appe
ne facta. que contexta crudo corio: genus naui¬
gũ p̃bet. Portenna nauicła siriatici gen̾is lata. et

Expanded text:
reo genureo genupiratae in Oceani littoribus, vel paludibus, ob agilitatem. De quibus Historia: Gens, inquit, Saxonum myoparonibus, non viribus nituntur, fugae potius, quam belces biremes, vel triremes agiles, et ad ministerium classis aptae. Ennius: Labitur uncta carina per aequora cana celocis. 23. Biremes autem naves sunt habentes remorum ordinem geminum. Triremes, et quatriremes, trium et quatuor ordinum; sic et penteres et hexeres, quinos vel sesimul et remis aguntur. Hippogagus, in quo equos transvehere solitum est. Pontonium, navigium fluminale tardum et grave, quod non nisi remigio progredi potest. Let extentus: est enim latus; unde et transenna dicitur extentus funis. Lembus navicula brevis, qui alia appelne facta, quae contecta crudo coreo genus navigii praebet. Portemia navicula Syriatici generis lata et
Abbreviated transcription (Latin):
asenbiq consertum. adcuiꝰ similitudinẽ fabricate
naues tatane dicte ñ iam rates. s abusiue naues.
nam pͥe nates funt contexte in uicẽ trabes. T̃rieris.
nauuis: acarpacdo insula noĩata. sic̃ arodo redia. sic̃
abaleranhria: alexandrina. Libinee dicte ali¬
Dis. naues enun sunt negociatorum. dequalibꝰ
quas dromones uocant. dicte eo qd longiores sit̃
cetis. cͥbꝰ ꝯtrariuᷤ: muscuł .⁊. cͦtum naiugium.
Sromo aut̃ adecurrẽdo dictus. cursum enimi.
cale: que ligna militib portant. Anqͥromacus
dictus abes quod cełitate sus anchoris ⁊ instrum̃¬
tis reliquis nauiũ uehendis sit aptꝰ. faselũ ẽ naui¬
gium: quam nos corrupte faselum dicimꝰ. Dequo
litus portat. ħ natus inpelago ꝓpt̃ nimias undas.
fuo suscipgͣmio. uͥ aut̃ appropinqͤu̾it portum: red¬
dit uieẽ barca naui quã accep̃ inpelago. Paromaui
adlitus ludic cełib. Mioparo: qĩ minimꝰ pare enĩ
ẽ scapha: ex iimine facta. que contexta crudo co¬

Expanded text:
 fabricatae naves ratariae dictae. Nunc iam rates abusive naves; nam proprie rates sunt conexae invicem trabes. Trieris navis a Carpatho insula nominata, sicut a Rodo Rodia, sicut ab Alexandria Alexandrina. Liburnae dictae a Libyis; naves enim sunt negotiatorum. De qualibuquas dromones vocamus, dictae eo quod longiores sint ceteris: cuius contrarius musculus, curtum navigium. Dromo autem a decurrendo dictus; cursum enim calones naviculae quae ligna militibus portant. Ancyromachus dictus pro eo quod celeritate sui ancoris et instrumentis reliquis navium vehendis sit aptus. Phaselus est navigium quem nos corrupte baselum dicimus. De qulitus portat. Haec navis in pelago propter nimias undas suo suscipit gremio: ubi autem adpropinquaverit portum, reddit vicem barca navi quam accepit in pelago. Paro naviad litus ludit celeribus. Mioparo quasi minimus paro. Est enim scapha ex vimine facta, quae contecta crudo co
Abbreviated transcription (Latin):
qd facis. Antifrasis u̾o ñ uoce ꝓnintia̾. is sig¬
nificat ꝯtͣnum. s suis tm̃ uerbis quoꝵ ori¬
go ꝯtrariaẽ. Enigma÷ q̃stio obscura que¬
comedente exiuit cib.⁊ deforti eg̾ssa ẽ
dulcedo. significans exore leonis fauum
extractum. Int̾ allegoriam ⁊ enignia. hoc int̾¬
est qd̃ allegoria bis gemina ÷.⁊ subres alias
canentis mos ÷ tropꝰ. qͦ dura dictu gratiꝰ ꝓferũt᷑.
ut cũ int̾rogantib nob siqͥs nos q̃sierit aliqͥs
respondeat bona fortuna. Ex in intelligr̾ ne

Expanded text:
quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis sigquod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria ecomedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo', significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est et sub res alias Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intel
Abbreviated transcription (Latin):
uelocior aura. minuit᷑: ut mollior pluma. du¬
rior saxo. Allegoria ÷ aliemloqͥum. aliud eni
sonat aliud intelligit᷑. ut tres in lictore ceruoᷤ
conspic̃ errantes. uibi tres belli punici uł tͥa
bella punica sigc̾ant᷑. ⁊ in bucolicis aurea
stoꝵ. huiꝰ tropi płes funt spẽs ex qͥb emineat.
paroemia. sarcasmos. antismos. y roma ÷ sen
domos. illa se iactet inauia. Colus ⁊ clauso uẽ¬
toꝵ carcere regnet. ⁊ qͦmͦ aula sicarcer: soluit
enĩ ꝓmntiatione: nam carcer ꝓnuntiatioẽ
iactet aula. Yronia ⁊ ⁊ totum ꝑꝯtrarium ꝓ¬
laudando deridet. Antifrasis ÷ sermo exꝯtͣrio
intelligendꝰ. Ut lucꝰ qr caret luce p̃p nimiã
menides furie. qd̃ nulli parcant ł bnfaciart̃
hoc tropo ⁊ naui athlantes ⁊ ceci uidentes
⁊ uulgo ethiopes argentei appellant᷑. Iter
ẏroniam aut̃ ⁊ antifrasin hoc distat. qd̾yro¬
nia ꝓnuntiatione sola indicat qd̾ itult in

Expanded text:
velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, duvelocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea storum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sedomos; illa se iactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est: iactet et aula ironia est; et totun per laudando deridet. 24. Antiphrasis est sermo e contrario intelligendus, ut lucus, quia caret luce per nimiam menides Furiae, quod nulli parcant, vel benefaciant. Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. 25. Inter ironiam autem, et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intellig
Abbreviated transcription (Latin):
placidamq petiuit ꝯugis infustsg̾mio
ꝑmembra qͥetem. hoc enĩ cͥcuitu euitat
obscenitatem. ⁊ decent᷑ ostendit concubitũ
Y ꝑbaton: tͣnscenfio c̃uerbũ aut sententia
ordine cõmutatur. huiꝰ spẽs .u. sunt. ana¬
strophe. siteron. ꝓteron. parenthesis. theme¬
fluctꝰ. ⁊ ad eqͦta uenit. ante enĩ ad eqͦra ue¬
nit ⁊ sic tetig̃ fluctꝰ. Parenthesis uͭ int̾po¬
nimꝰ sententiam nr̃am. qua ex medio remo¬
ad naues p̃mutit achatem. Est enĩ ordo tał.¬
pido ÷ certa seqͥ que sit rebꝰ fortuna uidetis.
Excessere om̃s aditis aliisq relictis. diĩ qͥb
⁊ in media arma ruamus ordo tałz. Iuueneᷤ
fortissima pectora frustͤ. succurritis urbi
incense. qr excesserunt dii. Uñ si uobis cu¬
pido ÷ certa seqͥ me audentẽ extrema rua
celsitas fidem excedens. ult᷑ quã credendũ ÷
Ut sid̾a uerb̃at unda. ⁊ t̾ram int̾ fluetus aꝑit. ħ
solũ auget᷑ aliqͥd sedet ⁊ minuitur. auget᷑ ut

Expanded text:
Placitumque petivit coniugis infusus gremio. Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmefluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remoad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Apido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes aditis arisque relictis dii, quibus et in media arma ruamus. Ordo talis est: 'Iuvenes fortissima pectora, frustra succurritis urbi incensae, quia excesserunt dii. Unde si pido certa est me sequi audentem extrema, ruarbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
tam᷑ ẽẽ uastatas. ⁊ omĩno cũ uniꝰ uerbi rem
nominant. hec enĩ duo quadã uit se ꝯmu¬
catione ꝯfusa. ꝯiecta differentia secernun¬
tur. ꝑ quã qͥd sit utrumq agnoscit᷑. ut cũ
queritur qͥd int̾ regem sit ⁊ tirannũ. adiec¬
ta differentia qͥd utrũq sit diffinitur. Ut
rex modestus. ⁊ temꝑans. tirannꝰ uͦ crudelis¬
interp̃tat᷑. Int̃ hec enĩ duo differentia cũ
posita fu̾it qͥdsit utrũq ꝯgnoscit᷑. sic ⁊ cet̾a.
est uerbum coerupta litera. ł sons
enuntiatum.
ut floriet dum flore¬
bit dic̾e oporteat. sono si ꝓmedia silła pͥma
ꝓducatur. ut latebre tenebre. appłatus
aut̃ barbarismꝰ a barbaris gentib dũ lati¬
ne or̾onis integͥtat᷑em iescirent. una enim

Expanded text:
tamur esse 'vastatas', et omnino cum unius verbi rem nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus vero crudelis'. Inter haec enim duo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognoscitur. Sic et cetera. est verbum corrupta littera vel sono enuntiatum. Littera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent
Abbreviated transcription (Latin):
bula. Sarcasmos÷ hostił irrisio cũ amaritu.¬
dine. Ut referes gͦ hec ⁊ nuntiꝰ ibis pelide ge¬
nitori illi. meatͥstia facta. degen̾emq neoph¬
ñodit amet tua carmina meui. atq tungat
uulpes. ⁊ młgeat hircos .i. qͥ bauium ñ odit
ꝙ peua ei ꝯtingat ut diligat meuium. fuer̃t¬

Expanded text:
bula. 29. Sarcasmos est hostilis irrisio, cum amaritudine, ut: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitori. Illi mea tristia facta Degeneremque Neopnon odit, amet tua carmina, Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos, id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuer
Abbreviated transcription (Latin):
facit. aut ꝯtra ꝑ id qd̾ eficr᷑ esficiens. ut merg̃
equos antꝰ genitor. spum̃tiaq addit frena.
feris spumantia frena dixit. c̃ utiq ñ ip̃a faci¬
unt ex se spumã. s equiis qͥ ea gerit spumis
tpꝰ fit tͥb mͦis ab aĩo. Ut magnanimꝰq anchisi¬
ades. acocꝑe. ut ip̃e arduus. Ex tͥnsecus ut in¬
alma ceres. obscemiq canes. importuneq uo¬
lucres. Int̃ ant̾onomasiam aut̃ ⁊ epyteton

Expanded text:
at. At contra per id quod efficitur, efficiens, ut: Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus qui ea gerit spumis tropus fit tribus modis: ab animo, ut, magnanimusque Anchisiades; a corpore, ut ipse arduus; extrinsecus, ut: InAlma Ceres, obscenique canes, importunaeque volucres. Inter antonomasiam autem et epitheton
Abbreviated transcription (Latin):
eoptoton ẽ cumpłima nomnia ꝑ unũ cafũ
denuntiantur. Ut est illd̾. s neq currentesti.
s nec cognoscit euntem. Tollentẽq manꝰ sa¬
xumq in mane monentẽ. O moeotelenton ẽ
c̃ uno modo płima u̾ba fimunt᷑. ut abiit ab¬
scessit. euasit erupit. Poliptoton⁊ ẽ diu̾sis
casib sententia uariat᷑. ut ex nichilo nichilũ
ad nichilũ nil posse reu̾ti.⁊ martiꝰdama pape.mar¬
liqua. hic enĩ uadit in longũ sensꝰ. usq ad il¬
lud horrendisq atrum nemus inminet um

Expanded text:
eoptoton est, cum plurima nomina per unum casum eoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut illud ‘sed neque currentem sed nec cognoscat euntem tollentemque manum saxumque immane moventem’. Sed omeoptoton est cum uno modo plura verba finiuntur, ut ‘abiit abscessit evasit erupit’. O 27 OMOEOSIScasibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, papae, Marliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atr
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus incipit. Ut ẽ illd̾. certent ⁊ cignis utule
sit uterꝰ orpheꝰ. orpheus in siluis. Int̃ del¬
incensa tuaq arma secuti. Nos tumid̾ subte
ꝑmersi classib equor. Epanafora: in uno ũbo
principia sensuum eiꝰd uerbi repeticio. ut te
nemꝰ angitie uitrea te facinꝰ unda: teliqͥdi fle¬
uere lacus. E pyzensis ÷ inruno sensu congemi¬
natio uerbi. ut sic. sic iuuat ite subumbras.
Epanalensis ÷ sermonis inpͥncipio u̾sus positi.
eiꝰd̾ infine replicatio. ut ÷ ilłd̾. crescit amor
mimmi. qͣntum ip̃a pecunia crescit. Parano¬
masta ÷ in sigc̃one diu̾sa dictio pene ip̃a. ut¬
la nix grando. ꝓcelle flumina uenti. Para
no moẽon młtitudo u̾boꝵ ex una litta̾ incho¬
antium quale ÷ apd̃ ennium. Otyte tute
s. nẽ inpͥncipio u̾sus tantum ut iid̃ seua sedes
suꝑ arma nunc in medio ut quẽ lacus lare
liquidos queq asꝑa dumos. nẽ aut infine
ut sola mͥ tales casus cassandra canebat. Omo¬

Expanded text:
versus incipit, ut est Certent et cycnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delincensa, tuaque arma secuti, Nos tumidum sub te permensi classibus aequor. 9. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum ejusdem verbi repetitio, ut: Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, Te liquidi flevere lacus. 10. Epizeusis in uno sensu congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, utla, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ carte nodosaq uenit harundo. nã ꝑ
manũ u̾ba. ꝑ harundinẽ littere sig̾cate st̃.
methonomia ÷ tͣnsnoĩatio ab alia sigc̾one
ad aliam ꝓximitatem tͣnslata fit aut̃ mł¬
tis mͦis. aut enĩ ꝑ id qd ꝯtinet id qd̾ ꝯtinet᷑
ostend̾. Ut teat᷑ plaudt̃ pͣta mugiunt cum¬
ille homines plaudant. hic boues mugiãt.
Item ꝑ inuentorem id qd̃ inuentum ÷ ut sine
cerere ⁊ lib̾o fuget uenꝰ. ⁊ cõmixtam uulcanꝰ
mutit ad astra fauillam. uult enĩ ꝑcererem
frum̃ti inuent̾cem: intellig̾e panem. ⁊ ꝑlib̾ũ
uulcanũ ignẽ. Aut ꝯtra ꝑiuentũ inuen

Expanded text:
manus cartae nodosaque venit arundo. Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymia, transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis. Aut enim per id, quod continet, id, quod continetur, ostendit, ut 'theatra plaudunt', 'prata mugiuntillic homines plaudant, hic boves mugiant; 9. Item per inventorem id quod inventum est, ut, sine Cerere et Libero friget Venus, et commistam Vulcanus mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intelligere panem; per Liberum Vulcanum, ig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsimilitudinẽ eiꝰ que mag̃ nota ÷ pandit᷑
demonstratio. huiꝰ sp̃es st̃ tres hẏrcon. para¬
bole. paradigia.i. imago cõꝑatio exemplũ.
cesarem comꝑauit. ñ ex suo s ex alt̾o gen̾e
similitudinem faciens. Paradigna ñ exẽ¬
plũ dicti ł facti alicuꝰ aut exsimili aut
dissimili genere ei cõueniens quã p̃ponimꝰ
rei ita. tam fortit̃ ꝑiit apd̃ ipponẽ scipio quã
utice cato. similitudo aut̃ tͥb mͦis fit. apari.
cessere ꝯiugis: or pheus treicia fretus cita¬
ra fidib q canoris. quasi dicat reparua ⁊
breui.i. si ille cithara fretus:⁊ ego pie
⁊ rectum. Uñ ait uarro. apd̃ plantum
ꝓsis lectis sig̃care rectis. Uñ ⁊̃ que ñ ÷ ꝑ¬
ꝓducenda. Alii aiunt ꝓsamdictam abeo
qd̃ sit ꝓfusa ł ab eo qd sit spatiosiꝰ ꝓruat
ł ex currat. nullo stmino p̃finito. Õterea
tam apd̃ g̾cos ꝗͣ apd̃ latinos longe antiqͥorẽ
curam fuisse carminũ: quam ꝓse. omĩa

Expanded text:
per similitudinem eius, quae magis nota est, panditur demonstratio. Huius species sunt tres: icon, parabolae, paradigma, id est imago, conparatio, exemplum. Caesarem conparavit, non ex suo, sed ex alio genere similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, cessere coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusque canoris; quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietet rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam qproducendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam prosae. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝯtͣrio srue ꝯunctionib solute ac simplici¬
ter effert̃. Ut uenimꝰ uidimꝰ placuit. Antithe
cͥtudinẽ reddunt ut ÷ illd̃ fugida p̃gnabat
calidis humentia siccis. Mollia cũ duris sine
ne modi locutionum int̃pretant᷑. fiunt aũ¬

Expanded text:
rio sine conjunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut, venimus, vidimus, placuit. 21. Antithetchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sinene modi locutionum interpretantur. Fiunt au
Abbreviated transcription (Latin):
si uestitur aura etherea. neq ad huc crude¬
lib occupat cimbris. totum enĩ qd repe¬
titur una res÷. s crebro smone ꝓnuntata.
Eclipsis ẽ desectus qͥdam dictionis. in qͦ net̾ta.
uerba desunt. Ut ł pharetra exauro. deest
eminerat. Tapinosis⁊ humilitas statum rei
magne. dictis infirmans. ut apparent rari
nautes ingurgite uasto. gurgitem pofuit
ꝓmari. Kacos intheton uitiosa ꝯpositio u̾sa¬

Expanded text:
si vescitur aura, aetherea, neque adhuc crudelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntiata 10. Eclipsis est defectus dictionis, in quo necessaria verba desunt, ut, enim 'erat'. Tapinosis est humilitas, statum rei magnae dictis infirmans, ut Virg. Aen. 1, 118: Apparent rari nantes in gurgite vasto. 'Gurgitem' posuit pro 'mare'. Cacosyntheton, vitiosa conpositio
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓlonga silła breuis ponatur. aut ꝓbreui
longa. ꝑ tonos si accentiis inalia fiłła cõmur¬
tur.ꝑ lispironem si aditiatur.h. lutera uͥns
debet aut detrahatur uͥ eẽ oportet. ꝑ hiati
qͦtiens in ꝓmintiatione scindit᷑ uersus ant¬
quã compleat᷑. siue quotiens uocalis uocali
seqͥtur. ut musae. aonides. fit barbarismis
ut bonũ aurũ. iustũ amicum. s hoc uitiũ
ad scispensationẽ .i. lict̾e aut det᷑ctionem
uitamus. Iotacismꝰ est qͦtiens in iota littera
duplicatur sensus. ut troia. maia. ubi et
ñ duo sonare uideant᷑. Laudacismꝰ: quotiens
si ꝓuna .l. duo ꝓnuntia̾nt᷑. ut afri faciuns

Expanded text:
si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in aliam syllabam commutetur. Per aspirationem, si adjiciatur h littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. 5. Per hiatum, quoties in pronuntiatione scinditur versus antequam compleatur; sive quoties vocalis votalem sequitur, ut Musae Aonides. Fit barbarismus, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tĩa qͦ uerboꝵ ⁊ moꝵ romam tͥnsmisit. Int̾
barbarismũ aut̃ ⁊ barbarolexim hoc int̃ ẽ.
qd̾ barbarismꝰ inu̾bo latino sit dũ corripit᷑
Q uando aut̃ barbara u̾ba latins eloqͥis in¬
serunt᷑ barbarolȩxis dr̃. Item qñ in psat sit¬
in uerbo lict̾am ł sillabam adiciat. tns¬

Expanded text:
t verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitin verbo litteram vel syllabam adiciat,
Abbreviated transcription (Latin):
est alud num̃os memini si uerba ten̾em.
Carmen uocatur quic qͥd pedib ꝯtinet᷑ cui
nom̃ datum existimant seu qd̃ carptim ꝓnũ¬
tiaretur. Uñ hodie lanam quã purgã¬
tes discre¬
siue qd̃ qͥ il la canerent. carere mente

Expanded text:
 . Numeros memini, si verba tenerem. 4. Carmen vocatur quidquid pedibus continetur; cui datum nomen existimant, seu quod carptim pronuntiaretur unde hodie lanam quam purgantes discseu quod qui illa canerent carere mente
Abbreviated transcription (Latin):
micos ũitas odium parit. Yporensis ⁊ figã
suꝑiori ꝯt̾ria. ut in singlis sensibꝰ ꝓpͥa um¬
ex pleta. Ut sociis ⁊ rege recepto. aut singłaris
silempsis ñ solũ ꝑ partes or̃onis s ⁊ ꝑaccenta¬

Expanded text:
mi cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis est figura mi cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis est figura superiori contraria, ubi in singulis sensibus propria unfinita, ut, sociis et rege recepto, aut singularSyllempsis non solum per partes orationis, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
młtum ille ⁊ t̃ris iact̾atꝰ ⁊ alto. Antithesis
hoc ÷ latinam ⁊ ꝑfectam eloconem. metha¬
plasmũ ẽẽ dicunt qͥ inuno smone fit rone
uitiosus. Item int̾ soloecismũ ⁊ soema .i. ꝑ¬
taplasma ⁊ scemata media s̃. que ⁊ disc̾nunt
młte sint. apd̾ gͣmaticos iste inueniunt᷑. ꝓlẽp¬
sis ÷ p̃sumptio. uͥ ea q̃ seqͥ debent añ ponipt᷑
ut in t̾ra reges ingenti mole latinꝰ. debuit
enĩ sic dr̃e. int̾ra reges ingenti mole ⁊ statim
ad dic̃e qd seqͥtur ꝓcec̃unt castͥs. dem̃ dicere
⁊ qui sequi debutant reges. int̃positi st̃ in
xii. u̾sib ⁊ pꝰea additum ÷ ꝓcedunt castͥs.
Inde ⁊ p̃sumptio qd añ posica ĩ que sequi de¬
buerant. Teuma ÷ claula c̃plures sensus
uno u̾bo claudunt᷑. que fit tͥb mͦis. Nam
aut inpͥmo aut in postremo aut in medio
git ut uertit eno forifundꝰ sententia nobis
Inmedio ut gͥcia supplicio ẽ data. gallia qͦite.
In postremo ut ÷ namq hoc tpr obseqͥuma¬

Expanded text:
tum ille et terris iactatus et alto. Antithesis hoc est Latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus. Item inter soloecismum et schema, id taplasmi et schemata media sunt et discernuntur multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, ubi ea, quae sequi debenDebuit enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: et qui sequi debuerunt reges interpositi sunt inibus, et postea additum est: Procedunt castris. Inde praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuere. 3. Zeugma est clausula, cum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio primo, ut, VERTITUR oenophoris fundus sententia nobis. In medio, ut, Graecia Sulpicio sorti DATA, Gallia Cottae. In postremo, ut: Namque hoc tempore obsequium a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adocceanum ꝑtinent. s ad hoĩem. sic ⁊ alia
rerũ noĩa exalio gen̾e inaliud genꝰ decentissi¬
me decoris gra tͣnsferunt᷑. ut or̃o ꝑ ornetur.
Methaphora aut̃ aut partis uniꝰ÷ ut fluctua¬
re segetes. ñ potes dr̃e segetare fluctꝰ. aut an¬
tistropha ÷ id̾ reciꝓca. ut remigiũ alaꝵ
Nam ⁊ ale nauiũ. ⁊ alaꝵ remigia dnr. Cardc¬
thesis ÷ aliene rei nom̃ ad positum. hec a

Expanded text:
non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere 'segetare fluctus', aut antistropha est, id est reciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. Catachresis est alienae rei nomen adpositum. Haec et a
Abbreviated transcription (Latin):
tare. s ex omib donatꝰ .xiii. usui tͣdenda scͥꝑ¬
sit. Methaphara ÷ u̾bi alicuiꝰ usurpata tͥns¬
latio. sic̃ cum dicimꝰ fluctuare segetes. ⁊ gemi¬
nare uires. dũ in his reb fruc̃tus ⁊ gẽmas ñ ĩ¬
uenimꝰ. in qͥb hec u̾ba aliunde transferũt᷑.
da sunt. ꝓpterea figuratis amictib obte¬
gunt᷑. ut sensus legentis ex̾ceant. ⁊ nenui¬
da atq in ꝓmptũ uilescant. fiunt aut̾
anetaphore. IIiͦi. mͦis. ab animali. ad ani¬
male. ut aligeros ꝯscendit equos. metaphori¬
ce loquens miscuit qͣdrupedi alas auis.
tili cursũ quadrupedi. Ab inaĩali ad mani¬
male ut pontum pinꝰ arat sulcũ p̃mit alta
carina. miscuit usura t̾re aquis. c̃ arare
⁊ sulcũ p̃m̾e ad t̾ram ꝑtineat: ñ admare.
Ab inaĩali ad aĩale ut florida iuuentꝰ. miscu¬
it flores manimales iuuentuti q̃ ht̃ aĩam.
tĩpora cana crepanti sinta salo resonant
magnꝰ cui ꝑpete mento. ꝑfluit occeanꝰ. ⁊ flu¬

Expanded text:
im usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur.da sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, tili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam htempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flu
Abbreviated transcription (Latin):
onem. ut bellum ingens geret italia. Incer¬
ta distinctio utr̃m bellum ingens. An ingers
italia fit ⁊ ꝑ ꝯmune uerbũ. ut dep̃catur cato.
calumpniatur cicero: p̃stolatur brutꝰ. dedig¬
natur antoniꝰ. Nec ostendit᷑ in hac ambigu¬
itate. uirũ ip̃i alicis an alii ipsos dep̃cati
sint aut calumpniati. Fit ⁊ ꝑ omonima¬
a quo uno noĩe młta sig̾cantur ut acies.
spẽs iste s̃. ꝓchesis appositio inpͥncipio u̾bi
Sincope abscisio de medio ut forsan ꝓfor¬
sitan. Apocopa abscisio de fine. ut sat ꝓ
satis. Ectasis ꝓductio ꝯtͤ nat᷑am ut ex̾cet¬
debeat : corrip̃r. Dieresis discisio uniꝰ silłe

Expanded text:
onem, ut, bellum ingens geret Italia. Incerta disItalia'. Fit et per commune verbum, ut: 'Deprecatur Cato, calumniatur Cicero, praestolatur Brutus, dedignatur Antonius'; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt aut calumniati. Fit et per homonyma, quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' species istae sunt. Prothesis adpositio in principio verbi, Syncope, abscissio de medio, ut forsan sitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectasis, productio contra naturam, ut debeat, corripitur. di
Abbreviated transcription (Latin):
uno multiponunt᷑. Silempsis ÷ ꝓmultis unꝰ.
⁊ ẽ illud. utrũq armato milite cõmplent.
Cũ non imo milite. s młtis militib. Item ꝓ
uno młti ut in euangłio latͦnes qͥ crucifixi
erant c̃ eo tnꝓperabant illi. nͥ ꝓ uno ut̃q in¬

Expanded text:
uno multi ponuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant c
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio cauere debemus. Sunt aũ
hec barbarismꝰ. soloecismꝰ. aꝙ rologia. ca¬
cenphton. ⁊ reliqͥ. B arbarismꝰ÷ corruptio uniꝰ
solo erisuni computo. cõpositio uitiosa u̾boꝵ
pum ñ gͣmineum. Cacephaton dictio obsce¬
na ł incõposite sonans. obscena: ut his aĩum
tio ab ea silła inciꝑe qua suꝑior fimerat. S¬
cacephaton d̾r pleonasmos adiectio uniꝰ u̾bi
uirgilio. hac̾temis aruoꝵ cultꝰ ⁊ sydera celi.

Expanded text:
eloquio cavere debemus. Sunt autem eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus, soloecismus, acyrologia, cacenphaton, et reliqua. Barbarismus est corruptio verbi Soloepum, non 'gramineum'. Cacemphaton dictio obscena vel inconposite sonans. Obscena, ut Virg. Aentio ab ea syllaba incipere, qua super Pleonasmos adiectio unius verbi 1: Hactenus arvorum cultus et sidera caeli.
Abbreviated transcription (Latin):
comieniens compositio sicut barba¬
rismus uniꝰ u̾bi corruptio. u̾ba enĩ ñ reeta
lege ꝯiuncta. Soloecismꝰ ÷ ut siqͥs dicat uit̃
nob̵ ꝓ int̃ nos. Aut dare ueniam sceleratoꝵ
exurbe soloe que minc pomplȩxio poł appelli¬
tur ꝓfecti cũ apd̾ alios cõmorantes suam ⁊ ille
linguã uiciose in ꝯuenient̃q ꝯfund̾ent. solo¬
ecismo nom̃ dederunt. Uñ ⁊ similit̾ apd̾ poe¬
tas loquentes soloecismos facere dicunt᷑. So¬
su nec̾itate metͥ factus imienit᷑. Cum aut̃
ñ inuenit᷑ nec̾itas. ꝑmanet solo ecismi cul¬
pa. Solo ecismꝰ fit duob mͦis. aut ꝑ partes
oronis. aut ꝑ accentia partium. ꝑ partes
orationis fit. si unam ꝓ altera ponamus. ut
puta si ppositiones ꝓ adubiis adplicemus. ꝑas
tates ⁊ gn̾a ⁊ nuimerũ. figuras ⁊ casus ꝑ ista
gͥ om̃ia fiunt soloecisim sic̃ donatus exposu
gen̾a soloecismoꝵ dixit. qͦs om̃s uitare potiꝰ ꝗͣ
sequi debẽt. qͥregłam recte loq̃ndi tenere

Expanded text:
conveniens compositio, sicut barbarismus unius verbi corruptio. Verba enim non recta lege conjuncta soloecismus est; ut si quis dicat, inter nobis pro inter nos; aut dare veniam sceleratoruex urbe Solae, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes, suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter lor loquentes soloecismos facere dicuntur. Sosu necessitate metri factus invenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per tates, per genera et numeros, figuras et casus. Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuigenera soloecismorum dixit, quos omnes vitare potius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere
Abbreviated transcription (Latin):
enim ⁊ ceclere ⁊ ferire ẽ. Uit̾es aut̃ ñ incudem
uocabant: s intudem. eo qd in ea metallũ tun¬
ditur. hoc ẽ tendatur. Uñ ⁊ tudis malleus atun¬
cdendo .i. idẽ tenendo dictus. Malleus uont᷑ sꝑ
dum qͥd calet ⁊ molle ẽ. cedit ⁊ꝓducit. Martiss
malleus maior. E dictus marcus qd̾ maior si
adcendendũ ⁊ forcior. małcellus mediocs. Mareuł.
ict ib tundit. forcipes q̃i ferricapes eo qd feirĩ
⁊ feruidum. uñ ⁊ formosos dicimꝰ: qb calor san¬
guinis exrubore pusctutinẽ creas. limadicta
qdͥ lene faciat. ⁊ lam limũ. lene ẽ. Ciliiunts.
uñ oꝑ ant᷑ argentari. aquo ⁊ calata uasadi¬
cuntur.

Expanded text:
es autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo, dictus. Malleus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus maior; et dictus marcus quod maior sit ad caedendum et fortior. Martellus, mediocris. Marculus ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sole ce mutere ẽ. forme earum ꝓmagnitudine
auie ⁊ caparitate fiunt. ꝑ quas aque ꝑcertos¬
⁊ certos modulos diuiduntur. equib ẽ uncia ⁊ qͥna¬
tate edlificiorum. U enustas ẽ quicqͥd illud or na¬
menti ⁊ decoris causa edificiis additur. ut tectoꝵ
auro distincta la queara. ⁊ p̃ciosi marmoriscru¬
qitadratosaił rotindos. ligno. ułgipso. ł colorib ha¬
beãt pictos.cum signis int̾micantib. Principalit̃
cuiꝰ diminutio. lacunar fait. ut horatiꝰ. neq au¬
reum mea renidet indomo lacunar. infitalia
diminutio lacuinarũ. ⁊ ꝑanti̾ticon laquearium
facit.
ruste sunt tabule marmoris. uñ ⁊ marmo¬
rati parietes. crustatidicunt᷑ quiꝰ autem
marmora secandi i crustã excogitauent nonconstat.
fiunt aut̃: harena. et ferroserraq in p̃tenui¬
linea: p̃mente harenas tactuq ip̃o secantes
crassior harma plus perodit marmoris. nam
tenuis fabricis ⁊ polituris accõnodata ẽ.¬

Expanded text:
 mittere est. Formae earum pro magnitudine aquae et capacitate fiunt, per quas aquae per certos modulos dividuntur, E quibus est uncia, et quinastate aedificiorum. Venustas est quidquid illud ornamenti et decoris causa edificiis additur, ut tectorum auro distincta laquearia, pretiosi marmoris cruquadratos, vel rotundos, ligno, vel gypso, vel coloribus, habeant pictos, cum signis intermicantibus. Principaliter cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearium facit. ulae sunt marmoris; unde et marmorati parietes crustati dicuntur. Qui autem marmora secandi in crustas excogitaverint non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in plinea premente arenas, tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodet marmoris. Nam tenuis fabricis et polituris accommodata e
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ta que rapit. Fabrica ex duab reb constat. uen¬
tis et flamma. Flamma uͦ ꝓpͥe fornacis ẽ dicta:
qd flatu follium excitentur. fornax uꝰ abigne uo¬
cata. fos enĩ ignis ÷. Cammus. fornax g̾cum est.
diriuatum acauma. fauilla ẽ deserta ignes
scintilla. Pru na:: quã diu ardet. cũ aut̃ extiẽ¬
ta fuerit: carbo nominatur. Oruna. aꝑurendo
incensus: forciori luce cͥarescit. cuiꝰ tanta ÷ etiã
et fine igne firmitas: ut nullo hunne corrũpat᷑.
nulla uetustate uincat: ex tinct᷑ enintm̃ in cor¬
ruptibilit̃ durat: ut hii quilimitel dgent eos
infossos t̾ra subst̾iãt. ⁊ lapides de suꝑdgint
ad comuincendum litigatorem. post quantali¬
bet scła. fixum lapidim eẽ.:⁊ limitẽ eẽ agnolcent.

Expanded text:
cta qua rapit. Fabrica duabus rebus constat: vencta qua rapit. Fabrica duabus rebus constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, quod flatu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata; φῶς enim ignis est. Kaminus fornax Graecum est, dirivatum a καῦμα. Favilla est deserta igni scintilla. Pruna est quamdiu ardet; quum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a peaccensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut infossos terra substernant, et lapides desuper figant, ad convincendum litigatorem, ut post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem esse cognoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
aut fornace: gentiles uulcanũ auctorẽ dñt. figura¬
liter ꝑuulcanũ ignem sig̾cantes. sine qͥ nullũ me¬
talli gemis fundi extendiq potest. ⁊ ichẽ eniri¬
ne: qd igne non esficiat᷑. alibi enimurium alibis
ti ali meticam̃ta esficit igne lapides ineresoluũ¬
tut. igne tcnem signatur. ac domatur ignedil¬
rum ꝑficit᷑. igne cͥmato laꝑide ceinta ⁊ panetes bi¬
gant᷑. lapides nigios. ignis coquendo candifiecas
signa candida urendo obfuscat. C arbones er pru¬
na candida nigros facit. delignis durisbagiles.
deputbilib im putͥbiles reda stcta soluit. soluta
restͥngit. dura mollit. mollia lura reddit: habet
it meuicaminis usum. nam se pur ꝓdest. pestile¬
tie qͦ que obicuratione solis conthitur dupxiliari
constͥngit: siue qui de t̾ras ꝑu̾tices montium eruc¬
tuat. Ignis aut̃ dictus: quod nicħ gigni pot. ex
eo. ẽ enim iniuiolabile elem̃tum ad fumeni cun¬

Expanded text:
fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figurafabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi, extendique potest. Ignificiatur. Alibi enim vitrum, alibi nta, alibi medicamenta efficit. Igne lapides in aere solvuntur, igne ferrum gignitur ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo obfuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus inputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nam saepe uri prode est. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari adstringit, sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus quod nihil gigni potest ex eo; est enim inviolabile elementum, adsumens cun
Abbreviated transcription (Latin):
remi. dequo ualgiꝰ. hic mea me longo succendĩ
ꝓra remulco: letantem gratis sistit in hospitiis
Strupdiuncła loro ł lino facta. qͥb remiad cal¬
a restib quib tendunt᷑. miiꝰ aut̃ rete. sĩ¬
pelagium dr᷑ aplagis. nam ꝓpͥe plagas dici finẽ
illos quib retia tenduntur cͥca imã ⁊ sũmã pantĩ
Fũda ẽ genus piscatore retis. dicta abeo qd̾ in fun
qd̾ trahitur nuncu pacum. ⁊ p̃a ÷ et u̾ficulum ues¬
rere enim trabere ẽ. Nassa.
Ialie genis uenatorit retis qdđ capiar. hince ad
et incassum dicimꝰ.i. sine cauisa. quasi sine calib.
sine qͥb uenatio inanis÷. Conopium retia qͥb culi¬
aes ex cluduntur. in modũ temptorii. qͦ mag̾alerã¬
drim utunt᷑. qi ibi ex illo nichilo culices copiosi
nascunt᷑. Unde ⁊ conopium dr̃: nam conoye: egip¬
tus est.
diriuatum nom̃ ẽ ad alias artium matias.
fabros ł fabricas dic̾e: sed cũ adiectione. ut faber lig

Expanded text:
remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scala restibus quibus tenduntur. Minus autem rete synplagium dicitur a plagis; nam proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in funduquod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium retia qua culices excluduntur in modum tentorii; quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi nascuntur. Unde et conopeum dicitur; nam Canopea Aegyptus est. derivatum est nomen ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere, sed cum adiectione, ut faber lign
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ib crudis portare solent. sunt eñi connenons ã¬
ñ sit mundũ. ⁊am omẽ locũ mundũ÷ calcisui¬
eriumpit. Natura eiꝰ mirũ aliqͥs facit. postquã
enĩ arserit: aquis incendit᷑. qͥb solet ignis extin¬
gini. Oleo extinguit᷑ qͦ solet ignis accenci usus eiꝰ.
instructã fab̾ce necessanꝰ. Nam lapis lapidi ñp̃
adherere forcius: ñ cale e conuinctus. Gipsum:
cognatium calcis :. ⁊ ẽ g̾cum nom̃. plura eiꝰ gen̾a.
omĩum aut̃ optimum. lapide speculmm. E i signĩ edifi¬
ariditate dicta. ñ ab herendo in fabricis: ut qͥdam
uolunt. huiꝰ ꝓbatio: si manu pressa stͥcͥlet. auc si ĩ
uestem candidam sparsa: nicħ sordiꝰ relinqͥt. Colũp¬
pondꝰ erigitur: antiqua erat ratio colupnarum al
titudinis: t̃cia pars laticudinũ. Gen̾a rotundanĩ:¬

Expanded text:
teribus crudis portare solent. Sunt enim connexiones canteribus crudis portare solent. Sunt enim connexiones cannon sit mundum. Nam omne lotum mundum esignem. Natura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam lapis lapidi non adherere fortius; nisi calce coniunctus. Gipsum cognatum calci est et est grecum nomen; plura sunt eius genera, omnium autem optimum lapis specularis, est eniariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquat. ondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotunda
Abbreviated transcription (Latin):
cameris aptius. Silex durꝰ lapis. ex cuiꝰ gen̾e iinis
lices optimi qͥb dam in locis ⁊ rubentes. albi nras
contra uestustatem incoeruptud ⁊ in monument.
sculpti ⁊ incorruptiꝑmanent. qͥb nec ignis qͥm
cet. nam exhis ⁊̃ forme fiunt: inqͥb erafundunt
Uiridis si lex uehement᷑ ⁊ igni : ipẽ resistens. hus
quã copiosus. ⁊ uͥ inuent. lapis ñ saxim ẽ Palaꝰ
incem̃to raroutiliꝰ. Glob contra inuirias forts̃
⁊ instructura infidus: n fu̾it multa susfranatioie
duinctꝰ fsuiiatił ẜlex semꝑ uelutimadense. hẽ esteti
excidere oporter: nec ante bienniũ inser̃e instiuctͣis
domorum: fictilium oꝑum: ad parietes ⁊ fundam¬
ta: coctis lai̾tulis adcecta imbrieut tegułq aptantꝰ
Tegule uocate: ꝗ tegãt edes. ⁊ imbrices: qd accipiant
nutiitum tigillum. Lat̾tuli ił uocati. qd̾ latifri¬
ment᷑. cͥ cumactis ungiq quatuor tabellis. Lates aĩ

Expanded text:
cameris aptus. Silex durus lapis, ex cuius genere nigri cameris aptus. Silex durus lapis, ex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti permanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiunt, in quibus aera funduntur. Viridis silex vehementer et ipse igni resistens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. Globus contra iniurias fortis, sed in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hic aestate exhiberi oportet nec ante biennium inserere in structuris domorum. Fictilium operum ad parietes et fundamenta coctis laterculis, ad tecta imbriculis tegulisque aptantur. Tegulae vocatae quod tegant aedes, et imbrices quod accipiant nutivum tigillum. Laterculi vero vocati, quod lati formentur circumactis undique quatuor tabulis. Lateres autem