comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatione cognoscant. Qui& paulo dum eclesiã credentiũ
ꝑsequitur reuelatus ẽ. etapostolo paro ait. Beatus es sr̃¬
mon bar iona quiacccro & sanguis non reuelauerĩttibi sed
pat̃ mr̃ quiest incaelis. Hunc querebat & mor̃ses loquendo¬
sunueni gratiã apudte. Ostende mihi manifeste ut uideã
te. Maiores diuitias thesauris ȩgr̃pti xpĩ obprobriũ
praesto landum retributionem desiderat futurorum. Et
inuisibilem dm̃ quasi uider& contemplabatur. De quo &
in psalmis legitur. Spes omniũ finuĩterre. et in mari longe
Et ingenesi ipseerit exspectatio gentium. quodq sequitur.
dixi ecce egosum. ad gentem. quae non inuocant nom̃ meũ
Illi sensui conuenit. Qui ẽ misit me aduos. Quicum informa
dĩ eot̃ non rapinã arbitratus a equalem seeẽ dõ & cetera.
sed totius mihi prouocans gentes unã fec̃ sui nominis
gentem xp̃i anorum
Expandi manus meas ad populũ

Expanded text:
revelatione cognoscant: qui et Paulo dum Ecclesiam credentium revelatione cognoscant: qui et Paulo dum Ecclesiam credentium persequitur, revelatus est . Et apostolo Petro ait: Beatus es, Simon Barjona: quia caro et sanguis non revelaverunt tibi; sed Pater meus qui est in coelis . Hunc quaerebat et Moyses loqueninveni gratiam apud te, ostende te mihi manifeste, ut videam te . Majores divitias thesauris Aegypti, Christi opprobrium praestolans, dum retributionem desiderat futurorum, et invisibilem Deum quasi videret, animo contemplabatur. De quo et in Psalmis legitur: Spes omnium finium terrae, et in mari longe . Et in Genesi: Ipse erit exspectatio gentium . Quodque sequitur: Dixi: ecce ego sum: ad gentem quae non invocabat nomen meum , illi sensui convenit: Qui est, misit me ad vos. Qui cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitratus aequalem se esse Deo, etc. ; sed totius mundi provocans gentes, unam fecit sui nominis gentem Christianorum. Expandi manus meas tota die ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
dequibus & a lib ꝓph&ca testatusẽ. q uibus nonẽ ad nunti¬
atum deeo audient. Et qui non audier̃ intellegent
Vos aũ qui legemdĩ diae acciocte meditamini. frustra
iactatis paenitentiã cuius opera non facitis. Vnde euan¬
geliste & a postoli semꝑ aduentum dnĩ ueteris testa m̃ti
cupientes testimonus roborare dicebant. ut impler& uri
quod scriptumẽ ꝑpo h&am. Centurio dnm̃ non querebat.
Et audiuit adnõ. neq in isrł tantam fidem inueni.
Sirophenissa mulier prophetarum eloquia nesciebat.
Et dñi uoce laudatur. O mulier magnaẽ fidestua¬
uar
Regulus quigrece dicitur
quem nos de aula
regia rectius int̾p̃tari possumus palatinum. Nonso lum
filu sed uniũse domus suae repperit sanitatem. quod aũ
iuxta hebraicum dicitur. quaesierunt me quiante non
interroga bant. ad eundemsensum refertur ut prius dnĩ
noticiam non habentes. postea querant dnm̃. Et eum

Expanded text:
de quibus et alibi Propheta testatus est: Quibus non est annuntide quibus et alibi Propheta testatus est: Quibus non est annuntiatum de eo, audient: et qui non audierunt, intelligent . Vos autem qui legem Dei die ac nocte meditamini, frustra jactatis poenitentiam, cujus opera non facitis. Unde Evangelistae et apostoli, semper adventum Domini, veteris Testamenti cupientes testimoniis roborare, dicebant: Ut impleretur quod dictum est per Prophetam . Centurio Dominum non quaerebat, et audivit a Domino: Neque in Israel tantam fidem inveni . Syrophoenissa mulier Prophetarum eloquia nesciebat, et Domini voce laudatur: O mulier, magna est fides tua. Regulus , qui Graece dicitur quem nos de aula regia rectius interpretari possumus palatinum, non solum filii, sed universae domus suae reperit sanitatem. Quod autem juxta Hebraicum dicitur: Quaesierunt me qui ante non interrogabant, ad eumdem sensum refertur: ut prius Dei notitiam non habentes, postea quaerant Dominum, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritatibus in uoluantur. Uerum tempus ẽ ut finem
in ponã in uoluminibus proph&cali. incuius exposttionem
siprolixior solito fuero. Extremis partibus concedendũ
ẽ quas diuidere nolui nelibroꝵ numerus augeretur.
runt qui nonquesier̃. & dixi. ecceego. ecceego ad
gentem quaenon in uocabat nomen meum.
Ixx apparui non quaerentibus me inuentus sum ab
his qui me non in terrogabant. Et dixi. Ecce ego in
gente quae non inuocabit nom̃ meum.
A dorationem populi mixta quae rimonus in quadixerat quare
nos errare fecisti dnẽ deuiatua. indura sti corda nrã ut
nontimeremuste. Respondit ut iudei uolunt dẽ pater
& crudelis. quima lo paenitentiã peccatoris quã mortẽ
Nec repello filios paenitentes quitam̃ suinominis seruaue¬
rint dignitatem. Vt &iã alienos saluare uelim. Quienĩ
me non qua erebant nec dicere poterant. quem scribit mo¬
r ses inlege & proph&e. inuenimus ihm̃. ipsis apparui

Expanded text:
bus involvantur. Verum tempus est, ut finem bus involvantur. Verum tempus est, ut finem imponam volumini prophetali, in cujus expositione si prolixior solito fuero, extremis partibus concedendum est, quas dividere nolui, ne librorum numerus augeretur. nerunt, qui non quaesierunt me. Dixi: ecce ego, ecce ego ad gentem quae non invocabat nomen meum. LXX: Apparui non quaerentibus me: inventus sum ab his qui me non interrogabant. Dixi: ecce ego in gente quae non invocavit nomen meum. Ad orationem populi mixtam querimoniis, in qua dixerat: Quare nos errare fecisti, Domine, de via tua: indurasti corda nostra, ut non timeremus te ? respondit, ut Judaei volunt, Deus Pater;et crudelis, qui malo poenitentiam peccatoris, quam mortem: nec repello filios poenitentes, qui tamen sui nominis servaverint dignitatem, ut etiam alienos salvare velim . Qui enim me non quaerebant, nec dicere poterant: Quem scripsit Moyses in Lege, et prophetae, invenimus Jesum ; ipsis apparui,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis &es corpiones ambulandum. qui mordent & feriua
in abscondto. Dequibus & edesia stes. Simo mordert
inquit serpens insilentio nihil ominus hab& quimocculto
detrha& & huius pat̃ dauid Sedens aduersus fratrẽ
tuum loquebaris et aduersus filium matristuae pone¬
bas scandalum haec fecisti & tacui.
Existimasti inique quod
erotibi similis. arguamte & ponã contra faciem tuã. Vt qua e¬
in alus criminaris. Ipse habere docearis. Sicui aut̃ expla¬
nationum in proph&as displic& longitudo. audiat libere
multo me pauciora dixisse. quã rei obscuritas flagitat.
Et posse unũ quemque denrã latitudine breues sibi com¬
menta riolos facere. Quitam̃ pleno intellectui non suf¬
ficient. neque enim simplex a proph&is historia & gestoꝵ
ordo narratur. sed enigmatum plenas omã. Aliudq in
uerbissonat aliudtenet᷑ insensibus. etquae estimaueris
plena & in offensa currere lectione sequentium rur sũ

Expanded text:
nobis et scorpiones ambulandum, qui mordent et feriunt nobis et scorpiones ambulandum, qui mordent et feriunt in abscondito . De quibus et Ecclesiastes: Si momorderit, inquit, serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit ; et hujus pater David: Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scExistimasti iniquitatem, quod ero tibi similis; arguam te et statuam contra faciem tuam. Suin aliis criminaris, ipse habere docearis. Si cui autem explanationum in Prophetas displicet longitudo: audiat libere, multo me pauciora dixisse, quam rei  Al. rerum obscuritas flagitat, et posse unumquemque de nostra latitudine breves sibi Commentariolos facere, qui tamen pleno intellectui non sufficient. Neque enim simplex a Prophetis historia, et gestorum ordo narratur: sed aenigmatum plena sunt omnia; aliudque in verbis sonant, aliud tenetur in sensibus: ut quae aestimaveris plana, et inoffensa currere
Abbreviated transcription (Latin):
sbs cdurmera & ossa non haba sicut me iud&is habere Q Cun
hoc eluxistẽ osten ditcis manius & pedes. Rur sumq thomae loc¬
tuse embigeiti infer digitum tuũ huc & uide manus me
Ei cetenide manũ tuã & mitte in latus meum & nolice use reas¬
lus secsfidelis. Deniq ad probancam corporis ueritatem suipsis¬
se stribitur cibos. quos & archi sr nagogi filiac iusserat tribui
quam a mortuis suscitauit. et lazarus nere surrectio eius
phantas ma putar&ur. & cums aluatore narratur inisse con¬
uiuium. Non quo postresurrectionẽ manducemus & biba¬
nus ut miliarii nr̃i uolunt. Et in mortalia atque corrupti
corpora alimonus sustentanda terrenis sint. Alio quin ubi
cibus sequitur & morbi ubi morbi adhibendus est & me¬
dicus ubi medici frequent̃ interitus: Rursumq resur¬
rectio & noua exintegro conuersatio Sed utres urrettio¬
nis fidem cibox ad sup̃tio conprobar&. Haec magnopere
bemus & pressus loquimur scientes inter serpentes

Expanded text:
s carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes . Rursumque Thomae locutus est ambigenti: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas: et extende manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Denique ad probandam corporis veritatem, sumpsisse scribitur cibos, quos et Archisynagogi filiae jusserat tribui, quam a mortuis suscitavit. Et Lazarus, ne resurrectio ejus phantasma putaretur, cum Salvatore narratur iniisse convivium . Non quo post resurrectionem manducemus et bibamus, ut Milliarii nostri volunt, et immortalia atque incorrupta corpora alimoniis sustentanda terrenis sint: alioquin ubi cibus, sequuntur et morbi: ubi morbi, adhibendus est medicus: ubi medici, frequenter interitus: rursumque resurrectio, et nova ex integro conversatio; sed ut resurrectionis fidem ciborum assumptio comprobaret. Haec magnopere praecavemus, et pressius loquimur, scientes inter serpentes
Abbreviated transcription (Latin):
uide bimur oppinionibus contraire latinorum. ter¬
tulliani uiẽtorini lactantu grecoꝵ utceteros p̃termit¬
mittã hierenei tantum lugdonensis epĩ faciã m̃tio¬
nem aduersum quem uireloquentis simus dionisius
alex andriãe eclenae pontifex eligant̃ scribit librũ
intidens milleannꝵ fabulã. & aureã atq gemma¬
tam interris hierłm instaurationẽ templi hostiariũ
sanguinẽ. Ociũ sabbati. Circumcisionis iniuriã nupti¬
as partus. liberorũ educationĩe Aepularũ delitias
& cunctarum gentium seruitutẽ. Rursumq bella.
exercitus actriumphos. et superatorum neces mor¬
temq: centenarii peccatoris. Cui duobus uo lumini
bus respondit a pollinaris. quem non solum suae secte
homines. sed & nostroꝵ in hac parte dum taxat
plurima sequitur multitudo ut prae sagam̃te iam cer¬
nam. Quantoꝵ inmimerabiles concitandasit. quibus
non inuideo sitantum amant terram. ut in regno xp̃i

Expanded text:
idebimur opinionibus contraire; latinorum, Teridebimur opinionibus contraire; latinorum, Tertulliani, Victorini, Lactantii; graecorum, ut caeteros praetermittam, Irenaei tantum, Lugdunensis episcopi, faciam mentionem, adversum quem vir eloquentissimus Dionysius, Alexandrinae ecclesiae pontifex, elegantem scribit librum; irridens mille annorum fabulam, et auream atque gemmatam in terris Jerusalem, instaurationem templi, hostiarum sanguinem, otium sabbati, circumcisionis injuriam, nuptias, partus, liberorum educationem, epularum delicias et cunctarum gentium servitutem; rursusque bella, exercitus ac triumphos, et superatorum neces, mortemque cbus respondit Apollinarius, quem non solum suae sectae homines, sed et nostrorum in hac parte dumtaxat plurima sequitur multitudo, ut praesaga mente jam cernam quantorum in me rabies concitanda sit. Quibus non invideo, si tantum amant terram, ut in regno Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uentre fluuunt aque uiuentis flumina.
uo deuicesimo inisaiã ex tremus liber
tuo filia eustochium & scẽ matristuae pau¬
le nomine dedicatur. litquas pari honore
sus pexi. aqua cõmemoratione nunc recolam. prae¬
sertim cum & illa dumuiuer&. hoc opus tecum crebrius
postular&. et uir eruditissimus frat̾ tuus pamma¬
chius & tunc & postea frequentibus scriptiscogere non
destiterit. mihiq: & p̃sentium a micoꝵ & absentium
uirorumq ac feminarum in xpõ dormientium eadẽ
religiosit. Idẽ animoꝵ caritas. non corporum. nec gnoro
quanta inter homines sententiarum adiuersitas sit
Nondico demr̃sterio trinitatis cuius recta conferno ẽ
ignoratio scientiae sed dealus et lestasticis dogmatib
Dere surrectione scilic& & de animarum &humane
carnis statu. Pere promissionibus futurorum quo modo
debeant accipi. et quaratione intellegenda sit. A po¬
ca lrpsis iohannis quã suuxta literã accipimus uida¬
it andumẽ. Spiritalit̃ ut scriptaẽ disseremus. multo¬

Expanded text:
ntre fluunt aquae viventis flumina. uo devicesimus in Isaiam, immo extremus liber, tuo, o filia Eustochium, et sanctae matris tuae Paulae nomini dedicatur, ut quas pari honore suspexi, aequa commemoratione nunc recolam: praesertim cum et illa dum viveret, hoc opus tecum crebrius postularit, et vir eruditissimus frater tuus Pammchius et tunc et postea frequentibus scriptis cogere non destiterit: mihique et praesentium amicorum et absentium, virorumque ac feminarum in Christo dormientium eadem religio sit, id est, animorum charitas, non corporum. Nec ignoro quanta inter homines sententiarum diversitas sit. Non dico de mysterio Trinitatis, cujus recta confessio est ignoratio scientiae: sed de aliis Ecclesiasticis dogmatibus, de Resurrectione scilicet, et de animarum et humanae carnis statu, de Repromissionibus futurorum, quomodo debeant accipi, et qua ratione intelligenda sit Apocalypsis Joannis, quam si juxta litteram accipimus, judaizandum est; si spiritualiter, ut scripta est, disser
Abbreviated transcription (Latin):
nescientes scripturas neq uirtutem dĩ. Inre surreetione
enim neq nubent neq: nubentur. sederunt similes
angelorum nec haec dicens aufero corporum ueritatẽ
quae in corrupta & in mortalia resur rectura confitebor
ut mutent gloriam non substantiã. Sicq recto in¬
cedendum ẽ tramite. ut nec adsinistram nec addexterã
declinemus. Idẽ nec iudaicum nec hereticum sequamur
errorem. Quorum alii quia carnales sunt. solas dili¬
gunt carnes. ali in grati beneficiorum dĩ habere
detraitant. quod xp̃r & natus habuit & resurgens.
Cum enim a postoli eum putarent spm̃. uel iuxta
euangelium quodhebreorum lectitant naxarei
incorporalae de moniũ dixiteis quid turbati estis
& cogitationes ascendunt incorda ura. uidete

Expanded text:
s Scripturas neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur: sed erunt similes Angelorum . Nec haec dicens aufero corporum veritatem, quae incorrupta et immortalia resurrectura confiteor: ut mutent gloriam, non substantiam. Sicque recto incedendum est tramite, ut nec ad sinistram nec ad dexteram declinemus, id est, nec Judaicum nec haereticum sequamur errorem. Quorum alii qui carnis sunt, solas diligunt carnes: alii ingrati beneficiorum Dei, habere detrectant, quod Christus et natus habuit et resurgens. Cum enim Apostoli eum putarent spiritum, vel juxta Evangelium, quod Hebraeorum lectitant Nazaraei, incorporale daemonium, dixit eis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Vide
Abbreviated transcription (Latin):
noluistis. Locueus sum inpa rabolis. & omnia feci. que
facere debui & non audistis me. Immo & contempsistis.
Ego enimsum qui & supra dixi. ueni& nonerat homo
uocaui & nonerat qui obedir&. Nec uobis haec suffici¬
at impi&as ut me presentem contemn&is & missũ
aduos occider&is heredem. sed fecistis malum
in conspet tumeo. & quae nolebam elegistis. & blas

Expanded text:
noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae facere debui, et non audistis me, immo et contempsistis. Ego enim sum qui et supra dixi: Veni et non erat homo: vocavi, et non erat qui obediret . Nec vobis haec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemneretis, et missum ad vos occideretis haeredem; sed fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis, et blas
Abbreviated transcription (Latin):
bus erroris & doctrinis demonioꝵ. Isti parant fortun&
mensam nihil a ddm̃ ꝑtinere credentes seduel stellarx¬
cursu. uel uari&ate fortunae omnia gubernari. quos¬
quos
paulus increpat dic̃s. N on potest mensedm̃i participari.
& m̃se demonioꝵ. Non potestis caliem dnĩ bibere. etca¬
licem demoni orum quia et̾nis tradent᷑. suppliciis. Ita ut
nullus eoꝵ cedem &ruinã possie euadere.
Proeo quoduocaui & nos respondistis. locus stussum & non
tis. locutus sum & contemsistis & fecistis malum in con¬
spectu meo. Etque nolebam elegistis.
Eladio ait estis tracditi qui⁊a non solum reli quistis me
& obliti estis mei. & fortunae poculum miscuistis. sed cũ
eẽm emmanuhel iđ nobis cum ds̃. de quo & io hannesscri¬
bit. Verbum caro factumẽ & habitabit in nobis p̃sens
uos uocaui reuertimini adme filu reuertentes.. Etuenite
adme omi quiba boratis . & oneratiestis. & respondere

Expanded text:
bus erroris, et doctrinis daemoniorum, isti parant fortunae bus erroris, et doctrinis daemoniorum, isti parant fortunae mensam, nihil ad Deum pertinere credentes, sed vel stellarucursu, vel varietate fortunae omnia gubernari: quos Paulus increpat, dicens: Non potestis mensae Domini participare, et mensae daemoniorum. Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum : quia aeternis tradentur suppliciis, ita ut nullus eorum caedem et ruinam possit evadere. Pro eo quod vocavi, et non respondistis, locutus sum, et non tis: locutus sum, et contempsistis, et fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis. Gladio, ait, estis traditi, quia non solum reliquistis me, et obliti estis mei, et fortunae poculum miscuistis, sed cum essem Emmanuel, id est, nobiscum Deus, de quo et Joannes scribit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , praesens vos vocavi: revertimini ad me filii revertentes . Et: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis , et respondere
Abbreviated transcription (Latin):
bant. quod q: lx x transtulerunt. demonu mhebraico hab&
menni. Quod symmachus int̾p̃tatus ẽ absq me ut sit
sensus quiparatis fortunae mensã & impl& is absq
me potionem. ut doceat non sibi fueri. sed demoni.
Colatdius aũ quodint̾ ficiuntur prosupplicio accipit᷑
Neq enim om̃is popalus ifrł gladio traditus est
quorum uidemus quanta milia in toto orbe dis ꝑsasint
sed poe nis atque cruciatibus captiuitati & ul time ser¬
uituti. luxta illud quodalibi dicitur. Ingladio mo¬
rientur om̃s peccatores populimei. & inde utero nomi¬
i cantico in ebriabo sagittas meas sanguine. & gladi¬
us meus comed& carnes uulneratoꝵ. Aut credibile eõ
potest. Sagittas dnĩ in ebriari sanguine. & gladius
illius uulneratorũ saturari carnibus. Dehis sagittis
que iob ꝑ singula horarum mom̃ta pangebant loquit᷑.
am aũ hocdicendum ẽ quod om̃s quieclesiã deserant
Et obliuis cantur monte scm̃dĩ. & setradant spiriti¬

Expanded text:
nta transtulerunt daemoni, in Hebraico habet MENNI  , quod Symmachus interpretatus est, absque me: ut sit sensus: Qui paratis fortunae mensam, et impletis absque me potionem; ut doceat non sibi fieri, sed daemoni. Gladius autem quo interficiuntur, pro supplicio accipitur. Neque enim omnis populus Israel gladio traditus est, quorum videmus quanta millia in toto orbe dispersa sint; sed poenis atque cruciatibus, captivitati et ultimae servituti, juxta illud quod alibi dicitur: In gladio morientur omnes peccatores populi mei: et in Deuteronomii Cantico: Inebriabo sagittas meas in sanguine, et gladius meus comedet carnes vulneratorum . Haud credibile esse potest, sagittas Domini inebriari sanguine, et gladium illius vulneratorum saturari carnibus. De his sagittis quae Job per singula horarum momenta pungebant, loquiturautem 783 hoc dicendum est, quod omnes qui Ecclesiam deserunt et obliviscuntur montem sanctum Dei, et se tradunt spiriti
Abbreviated transcription (Latin):
impletis daemoni potionem
Ego tradam uos ingla¬
dium om̃s int̃feeti corruxis. In locis quondam silues¬
tribus atque turbarum in locis gentium erunt caule ouiũ.
idẽ eclesiae. de toto orbe credentium. Uos aũ inpoxule
isrł. quidere liquistis dnm̃. & ad iracundiã prouiocastis
scm̃ isrł qui obliti estis montem sem̃cuis dequo crebra
diximus uel dnm̃ saluatorem. qui montiũ mons est.
& scõrũ omniũ scs̃. Uel montem sion & ciuitatẽ dĩ ui¬
uentis hierłm caelestem. quih& & haco facitis tra¬
dam gladio ut om̃s int̾fecti. parit̃ corruatis. Quisit
gladius. decimus postea. ponitis in quit fortuna e
Nẽpacora. quodomnes similiter transtuler̃. idest
mixtã potionem. Estaũ incunctis urbibus & maxime
mȩ gr̃pto & in alexandria ido latriae uetus consuetu¬
do. Vt ultimo die anni&mensis eoꝵ qui ex tremis ẽ
ponant mensam refertam uarii generis aepulis & po¬
culum mulso mixtum.¬
U el p̃teriti anni. uel futuri fer¬
til itatem auspicantes

Expanded text:
impletis daemoni potionem: ego tradam vos in gladium: omnes interfecti corruetis. In locis quondam silvestribus atque turbarum. in locis gentilium erunt caulae ovium, id est, Ecclesiae de toto orbe credentium. Vos autem, o populi Israel, qui dereliquistis Dominum, et ad iracundiam provocastis Sanctum Israel, qui oblitdiximus, vel Dominum Salvatorem, qui montium mons est, et sanctorum omnium sanctus, vel montem Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, qui haec et haec facitis, tradam gladio, ut omnes interfecti pariter corrnatis. Qui sit gladius, dicemus postea: Ponitis, inquit, fortunae κέρασμα, quod omnes similiter transtulerunt, id est, mixtam potionem. Est autem in cunctis urbibus, et maxime in Aegypto, et in Alexandria idololatriae vetus consuetudo, ut ultimo die anni et mensis eorum qui extremus est, ponant mensam refertam varii generis epulis, et poculum mulso mixtum,eteriti anni, vel futuri fertilitatem auspicantes.
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes post cruciatus atq tormenta. futura refrigeria
quaenimc ab scondenda sunt. ab his quib timorutilis a
ut dum supplicia reformidant peccare desistant. Quod
nos dĩ solius debemus scientiue derelinquere. Cuius non solũ
misericordiae sed & tormenta in ponderesut. & nouit que.
quomodo aut quam diu. debeat iudicare. solumq dicamꝰ
quodhumanae conuenit fragilitati. Dñe nemfurore tuo ar
omnium negatorum. atq impiorum qui dixerunt in cordesuo.
non est ds̃. ⁊ Credimus acerna torm̃ta sic peccatorũ atq
impiorum. & tamen xp̃ianorum quorum opera igni probao¬
disuno atq purgandu . Mod eratã arbitramur & mixtam¬

Expanded text:
cupientes, post cruciatus atque 831 tormenta, futura refrigeria, cupientes, post cruciatus atque 831 tormenta, futura refrigeria, quae nunc abscondenda sunt ab his, quibus timor utilis est: ut dum supplicia reformidant, peccare desistant. Quod nos Dei solius debemus scientiae derelinquere, cujus non solum misericordiae, sed et tormenta in pondere sunt; et novit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dicamus, quod humanae convenit fragilitati: Domine, ne 832 in furoomnium negatorum atque impiorum, qui dixerunt in corde suo: Non est Deus , credimus aeterna tormenta: sic peccatorum atque impiorum et tamen Christianorum, quorum opera in igne probanda sunt atque purganda, moderata
Abbreviated transcription (Latin):
sua Titania. quae inimicus homo dormiente patre familias suꝑ¬
seminauit. Haec ignis ecur& haec uorabit incendiũ & omniũ
scorum oculis eorũ supplicia monstrabuntur. qui pro auro
& argento & lapide p̃tioso aedificauerumt suꝑ fun¬
damentũ dñi faenum ligna stipulum ignis pabulũ
sempiterni ⁊ Porro qui uolunt supplicia aliquando frairi. et
lic& postmulta tempora. tamen terminum habere tormenta.
hisutuntur testimoniis cum in trauerit plenitudo gentium tunc
omnis israhel saluus fiet. Etiterum. Condusit dsomnia sub
peccato Vt omnibus misereatur ⁊ & in alio loco sc̃sloquitur
iram dñi sustinebo qm̃ peccaui ei. donec iudicet causam meam
& misestus esmei : dñs quoq loquitur ad peccatorem. cum
ira furores mei fuerit . rursum sanabo . ⁊ Ethoc est quod in alio
loco dicitur . quã grandis multitudo bonitatis tuae dñe. quã
abscondistitimentib te. : Quae omnia replicans ad firmare

Expanded text:
sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, supsua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, haec ignis exuret, haec vorabit incendium. Et omnia al., omnium sanctorum oculis eorum supplicia monstrabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide pretioso, aedificaverunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et iterum: Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Et in alio loco sanctus loquitur: Iram Domini sustinebo, quia peccavi et misertus es mei . Dominus quoque loquitur ad peccatorem: Cum ira furoris mei transierit, rursum sanabo . Et hoc est quod in alio loco dicitur: Quam grandis multitudo bonitatis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare
Abbreviated transcription (Latin):
bolo & angelis euis. Etin alio loco. Egate manus eius & pedes
& mittite eum intenebras exteriores ibierit fl&cus &stridor den¬
tium. Simanus audiuimus & pedes & tenebras exteriores. quue
oculorum poena est lumen dĩ nonuidentiũ & fl&ũ quiutiq & ip¬
se ad oculos ꝑtin&. et stridordentiũ. Miror quosdam aeriũ corpus
& paulatĩ inauras tenues dissoluendũ. postresurrectionẽ in tro¬
ducere quia dñs potentia maiestatissuae ada postolos clausis in¬
gres sus estianius. Qui ceste & anteresurrectionem. pendulo suꝑ
mare ambulauit incessu. Et hoc ipsum a postolo p̃buit petro. ut
qui fide ambulabiit infidelitate postea mergeretur. Cui dictum ÷
Quare dubitasti modicȩ fidei : Ignis quoq iuxta id accipiendus quod
& uermis quitam diu succenditur quamdiu habeat materiam.
qua uorax flamma pascatur. Siquis igitur hab& in conscientiu

Expanded text:
bolo et angelis ejus . Et in alio loco: Ligate manus ejus et pedes, bolo et angelis ejus . Et in alio loco: Ligate manus ejus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Si manus audivimus et pedes, et tenebras exteriores, quae oculorum poena est lumen Dei non videntium; et fletum, qui utique et ipse ad oculos pertinet; et stridorem dentium: miror quosdam aereum corpus, et paulatim in auras tenues dissolvendum post resurrectionem introducere; quia Dominus potentia majestatis suae ad apostolos clausis ingressus est jannis . Qui certe et ante resurrectionem pendulo super mare ambulavit incessu, et hoc ipsun apostolo praebuit Petro, ut qui fide ambulabat, infidelitate postea mergeretur ; cui dictum est: Quare dubitasti, modicae fidei? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tandiu succenditur quandiu habeat materiam qua vorax flamma pascatur. Si quis igitur habet in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
notitiam dĩ incordibus suis. auersi sunt inuanitatem ut adorent
creaturam pocius quam creatorem. egredientur autem non
loco sed intellegentia. Neque enim cadauera mortuorũ
nossunt intus esse cumdomino quod si omniscaro oratura
est dñm. & econtrario cadauara uirorũ. qui p̃uaricati sunt in
dño ae ternis tradentur ardorib. in utramq pastem uerae
carnis erit resurrectio.⁊ Uermes aũt qui nonmori&ur
& ignis qui non extingueur. a plerisq conscientia acci¬
pitur peccatorum. quae torqueat in supplicus constitutos. quare
Uersatus sum in miseria dum configitur mibi spina. Etin prouerbis¬
Tinea ossum corintellegens. etiterum sub. obelo. Sicut tinea uesti¬
mentum. Etuermis lignũ sic meror excruciat coruiri. Ita dumtaxat
llt nonnegent p̃uari catorum & dm̃ negantium acerna supplicia.
Dicente dño in euangelio. Ite inignem axernum. qui paratus est dic¬

Expanded text:
notitiam Dei in cordibus suis, aversi sunt in vanitatem, ut adorarent notitiam Dei in cordibus suis, aversi sunt in vanitatem, ut adorarent creaturam potius quam Creatorem . Egredientur autem non loco, sed intelligentia. Neque enim cadavera mortuorum possunt intus esse cum Domino. Quod si omnis caro adoratura est Dominum, et e contrario cadavera virorum qui praevaricati sunt in Domino, aeternis tradentur ardoribus, in utramque partem verae carnis erit resurrectio. Vermis autem qui non morietur et ignis qui non exstinguetur, a plerisque conscientia accipitur peccatorum, quae torqueat in suppliciis constitutos: quare  dicitur: Versatus sum in miseria, dum infigitur miTinea ossium cor intelligens ; et iterum sub obelo: Sicut tinea vestimentum, et vermis lignum, sic moeror excruciat cor viri . Ita duntaxat, ut non negent praevaricatorum et Deum negantium aeterna supplicia, dicente Domino in Evangelio: Ite in ignem aeternum, qui paratus est dia
Abbreviated transcription (Latin):
orbe completo quiualde procul perannos singulos. hoc est
diebus paschae siue tabernaculorum. Iuxta illud qđ in ⁊acharia
dicitꝰ ascendent ab anno in annum ut adorent dñm̃ regẽ exercituum
tores inmille annis esse desistant qui a omnia nascant᷑ in omnibus lo¬
cis quod scilicet Nec nos indigeamus folio amomo, et pipere. Nec in di
a nobis puleium desiderent Et egredientur et uidebunt cada¬
uera uirorum qui praeuaricati sunt in me. Vermis eorum non morie¬
tur et ignis eorum non extinguetur et orunt usque ad sacietatem
uisionis omni carniLxx Similiter Omnis caro quae adoratu¬
ra est in conspectu dñi uel in hierus alem caelesti. uel i n omni loco
in quoleuantur mundae manus. egredietur ut uideat cadauera
hominum mortuorum qui prae uaricati fuerint in dm̃ quod uel de
iudaeis intellegi potest: De quibus dictum est filios genui et ex al¬
taui. Ipsi autem me spreuerunt. uel deomnibus qui habentes

Expanded text:
orbe completo, qui valde procul, per annos singulos, hoc est, orbe completo, qui valde procul, per annos singulos, hoc est, diebus Paschae sive Tabernaculorum, juxta illud quod in Zacharia dicitur: Ascendens ab anno in annum, ut adorent Dominum regem exercituum,tores in mille annis esse desistant, quia omnia nascantur in omnibus locis, quo scilicet nec nos indigeamus folio amomo, et pipere, nec India nobis pulegium desiderent. Et egredientur, et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur. Et erunt usque ad satietatem visionis omni carni. LXX similiter. Omnis caro quae adoratura est in conspectu Domini, vel in Jerusalem coelesti, vel in omni lin quo levantur mundae manus, egredietur, ut videat cadavera hominum mortuorum qui praevaricati fuerunt in Deum. Quod vel de Judaeis intelligi potest, de quibus dictum est: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt ; vel de omnibus qui, habentes
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum sp̃s est ds̃ et eos quiadorant eum. in sp̃u et ueritate o¬
oportet adorare et illud a postoli. Leuantes scãs manus in om¬
niloco : Omnis autem caro non populus iudȩorum. sed omne
hominum significat genus. Iuxta illud quod dictum est. uidẽ¬
bit omnis caro salutare tuum. et in iohel effundam despu meo
super omnem carnem et prophetabunt filii et filiae uestrae:
et in Zacharia timeat omniscaro a facie dñi. et in psalmis ad te
omnis caro ueniet. quod aliis uerbis in alio psalmo dicitur . om¬
nes gentes quas cum fecisti. uenient et ad orabunt in conspec¬
tutuo et glorificabunt nomen tuum dñe. mensis ex mense
et sabbatum ex sabbato. inquibus ueniet omnis caro ut adoret
dm̃ : ridicule interpretantur. XINIΑCΤΑΙ quod nos dice¬
re possumus miliarios. ut qui in uicinosunt om̃ni sabbato ueni¬
ant in hierusalẽ qui longius permenses id est lcalendarum

Expanded text:
. Et iterum: Spiritus est Deus. Et eos qui adorant eum, in 828 spiritu et veritate . Et iterum: Spiritus est Deus. Et eos qui adorant eum, in 828 spiritu et veritate oportet adorare . Et illud Apostoli: Levantes sanctas manus in omni loco . Omnis autem caro non populum Judaeorum, sed omne hominum significat genus, juxta illud quod supra dictum est: Videbit omnis caro salutare tuum . Et in Joele: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae . Et in Zacharia: Timeat omnis caro a facie Domini . Et in Psalmis: Ad te omnis caro veniet . Quod aliis verbis in alio psalmo dicitur: Omnes gentes quas fecisti, venient et adorabunt in conspectu tuo, et glorificabunt nomen tuum, Domine . Mensem ex mense, et sabbatum ex sabbato, in quibus veniet omnis caro, ut adoret Deum, ridicule interpretantur χιλιασταὶ, quos nos dicere possumus Milliarios: ut qui in vicino sunt, omni sabbato veniant in Jerusalem; qui longius, per menses, id est, kalendarum
Abbreviated transcription (Latin):
Sinaute huec inumbra futurorũ bonorũ & imagine
p̃cesserunt: Omnirlex spitulit̃ intellegendaẽ. Dequa
idem dicebat apostolur. scimus quia lex sp̃itulir est.
Cuius mysteria & duuid nosse cũpiebat. Reuelu oculor
meor & considerubo mirabilia delegetua. Quue enĩ
udentur tẽporulia ĩ.. quae aut̃ ñ uidentur aet̃na
Dequibus omnia celeri disputatione percurrere Non est huius temporis
Sienim nec oculus uidit. Nec auris audiuit. Nec incor hominis ascenderunt
quȩ praeparauit ds̃ diligentibus se. quomodo nos totius legis qua si uniuer¬
si orbis descriptionem in breui tabella conamur ostendere᷑: Quod que se¬
quitur ueniet omnis caro ut ad oret in conspectu meo inhierusalem. Scien¬
dum quod in hebraico non sit scriptum hierusalem. Vt decutiamus superci¬
lium iudȩorum sed tantum in conspectumeo. Vt sermodñi compleatur
dicentis in euangelio. amen amendico aobis q̃mueniet hora quan¬
doneque inmonte isto. Neque in hiero solimis adorabitis patrem

Expanded text:
Si autem haec in umbra futurorum bonorum, et in imagine praecesserunt, omnis lex spiritualiter intelligenda est, de qua idem dicebat Apostolus: Scimus quia lex spiritualis est , cujus mysteria et David nosse cupiebat: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . De quibus omnia celeri disputatione percurrere, non est hujus temporis. Si enim nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se , quomodo nos totius Legis quasi universi orbis descriptionem in brevi tabella conamur ostendere? Quodque sequitur: Veniet omnis caro, ut adoret in conspectu meo in Jerusalem, sciendum quod in Hebraico non sit scriptum, Jerusalem: ut decutiamus supercilium Judaeorum; sed tantum, in conspectu meo, ut sermo Domini compleatur, dicentis in Evangelio: Amen amen dico vobis: quoniam veniet hora, quando neque in monte isto, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi quod instauratũ est in aeternum. Uenire adsollenitatir
sucr : quas scs mystico ore suo sonabat dicens. annos ae ternor
inmente habui .&. meditãius sumNesabbato uute quod
fignificia requiẽ pleno sermone tractauimus in eu nuchorũ¬
& uduenarũ ꝓphenao łtnunc breuit est dicendũ. eos uenire
in neomenus & in sadibuis. quisex diebur in quibur factur
est mundus. transcensis atq p̃teritis. festinant ad septimu
diẽ id est subbutũ in quo ueraẽ requier. De hir sollemni¬
tatibus credenter paulur apostolus infiruebat dioens

Expanded text:
Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mystico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermone tractavimus , in eunuchorum advenarum prophetia. Et nunc breviter est dicendum, eos venire in neomeniis et in sabbatis, qui sex diebus in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteritis, festinant ad septimum diem, id est, sabbatum, in quo vera est requies. De his solemnitatibus credentes Paulus apostolus i
Abbreviated transcription (Latin):
ueri sulomis dicitur. & permanebit cum sole. & aite luncon
generationes generationum. Quue icantico canticorum
appellatur electa. Quue est haec quȩ ꝓspicit. quasi diluculũ
puschra utluna. & clecta ut solud mirubilirAiunt phisici
& quorum curuẽ decae lestibur disputare. Lunã non habere¬
non habere ꝓpriũ lumen. sed solir inradus inlustrari: Ab eu
enum semper orbis parte compleatur & fulget. aqua soli uici¬
nor est. Nec umbra terine obscuratur: quod & poetu. uno
uersiculo de monstrauit. Nec fratris radur obnixia surgere
luna. Si hocuerũ est & nos tropologicae possumus dicere
ecclesiũ quae pace. & persecutionibus crescit. utq decreicit¬
& oppressa temptationã tenebris. rursum pristinũ lumẽn
ad sumit habere splendorẽ a sole iustituce. Et hoc eẽ qub il
dicitur. splendebit luna. quan sol. hahitatoresq. eius iustos
fulgere quas sol in regno patris sui. Et perhos menser. sem

Expanded text:
veri Salomonis dicitur: Et permanebit cum sole et ante lunam in veri Salomonis dicitur: Et permanebit cum sole et ante lunam in generationes generationum . Quae in Cantico Canticorum appellatur electa: Quae est haec quae processit quasi diluculum, pulchra ut luna, et electa ut sol admirabilis ? Aiunt Physici, et quorum curae est de coelestibus disputare, lunam non habere proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est, nec umbra terrae obscuratur: quod et poeta uno versiculo demonstravit : Nec fratris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum tenebris rursum pristinum lumen 827 assumit, habere splendorem a sole justitiae, et hoc esse quod dicitur: Splendebit luna quasi sol ; habitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen
Abbreviated transcription (Latin):
e regnum cuelorum. Beat miter. quo ipsi possidebunt terra
Si quidẽ omniscreatur. nunc subiecta ẽ uanitat. inspe propt̃
eum. qui subiecit eum Liberabitur autẽ aseruitute corrup¬
tionis ingloria filiorum dĩ. quifient dehominibus filii eiur.
& stabunt in conspectu illius semper. Et nomen eorũ iugiter
permanebit. Vt nequaqua illis succedat aliu. quod factũ ẽ iu
dueis. sed maneant inueternum. Eterit inquit mensis ex
mense. & subbatd̃ exsubbato. It decarnulibus sabbater men¬
siburq fuont sp̃italia sabbata delicata. quia subbatis mus dĩ
populo reseruatur. & mensis sp̃iulis. quando apuncto usq.
ad punctum. luna complebitur. & suocurrit ordine. ut effitit
mensẽ. Id est Ralendar. quae grece appellantur neo mueniae.
hoc est mensis noui exordium. apud quos initiũ kalendarum.
non uxta solis cursum . & diuersa mensuũ spatia. seduxtu
lunae circuitũ incipit & finitur. haecẽ luna dequa in luude

Expanded text:
coelorum. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Siquidem omnis creatura nunc subjecta est vanitati in spe, propter eum qui subjecit eam . Liberabuntur autem a servitute corruptionis in gloria filiorum Dei, qui fient de hominibus filii ejus, et stabunt in conspectu illius semper, et nomen eorum jugiter permanebit, ut nequaquam illis gens succedat alia, quod factum est in Judaeis; sed maneant in aeternum. Et erit, inquit, mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: ut de carnalibus sabbatis, mensibusque fiant spiritualia sabbata delicata, qui sabbatismus Dei populo reservatur. Et mensis spiritualis, quando a puncto usque ad punctum luna complebitur, et suo curret ordine, ut efficiat mensem, id est, kalendas, quae Graece appellantur νεομηνίαι, hoc est, mensis novi exordium. apud quos initium kalendarum, non juxta solis cursum, et diversa mensium spatia, sed juxta lunae circuitum incipit et finitur. Haec est luna, de qua in laude
Abbreviated transcription (Latin):
mea Tenebo eum & non dimittã illum. Cientus inscrip¬
turis triplicit̃ ponitur. Aut intemptationum magni¬
tudinẽ. aut inperuersitate doctrinae. aut simplicit̃
uentus quo nubia contegantur. Eter innubes cogit᷑.
Detemptationibus illudẽ euangelicum. Uenerunt
Flumina flauerunt uenti. Et inꝑgerunt domum
illam. & non potuerunt subuertere eam. quia suꝑ p&tam
stabili erat mole fundata. Deꝑuersitate doc trinae¬
inmalitia hominũ. Vt non circum feramur omniuento
doctrinae inmalitia hominũ. Deuento simplicit̃. et
non poterant nauigare. Erat enim uentus contrarius
Non quo & hoc non possit sentiri. tropologiae sed quo
p̃senti sensui. Tantum similitudinẽ p̃beat. Auerten¬
te enim dnõ faciem fuam a nobis allidimur in manu
iniquitatis nrae siue thratmur. temptationibus propt̃
peccata nr̃a. Ex quo discimus quod & iniquitas man
habeat. Etomnia peccata que nos foruiter strictos

Expanded text:
mea: tenebo illum, et non dimittam illum . Ventus in Scripmea: tenebo illum, et non dimittam illum . Ventus in Scripturis tripliciter ponitur; aut in tentationum magnitudine, aut in perversitate doctrinae, aut simpliciter ventus, quo nubila congregantur, et aer in nubes cogitur. De tentationibus, illud est Evangelicum: Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non potuerunt subvertere eam: quia super petram stabili erat mole fundata . De perversitate doctrinae: Ut non circumferamur omni vento doctrinae in malitia hominum . De vento simpliciter: Et non poterant navigare, erat enim ventus contrarius : non quo et hoc non possit sentiri tropologice, sed quo praesenti sensui tantum similitudinem praebeat. Avertente enim Domino faciem suam a nobis, allidimur in manu iniquitatis nostrae, sive tradimur tentationibus propter peccata nostra. Ex quo discimus, quod et iniquitas manus habeat, et omnia peccata, quae nos fortiter strictos
Abbreviated transcription (Latin):
legis obseruat caerimonias. Audiat populum confitentẽ
quod omnis illa tusticia panno sordidis simo cõpar&ur.
Cui & hester diadema suum quoderat regiae potesta¬
tis insignae cõparat quodnequa quã uoluntate sed ne¬
cessitate portabat. Tuscis necessitatẽ meã quõ detestor
signum suꝑbiae maee. quodẽ suꝑ caput meum indieb:
ostensionis meae. Ab hominor illud sic ut pannũ m̃struũ
te Abscondisti faciemtuã ambis a nobis. et alis isti
nos in manu iniquitatis nrae. Lxx et non ẽ qui muo¬
c& nom̃tuum. etqui record& ur & adp̃hendatte. Q uõ
auertisti faciem tuã anobis. & tradidistinos propt̃ ini¬
quitates nrãs Quia instar filiorum dear boribus¬
fluximus quae ueñtus are facta disꝑgit. Propt̾ ea nul¬
lus inuentus est qui inuocar& nomentuũ. Et consurgeis
deruina iniquitatum suarũ adp̃hender& uel tener&
dicer& que cums ponsa. Inueni quem quesiuit anima

Expanded text:
Legis observat caeremonias, audiat populum confitentem, Legis observat caeremonias, audiat populum confitentem, quod omnis illa justitia panno sordidissimo comparetur, cui et Esther diadema suum, quod erat regiae potestatis insigne, comparat, quod nequaquam voluntate, sed necessitate portabat: Tu scis necessitatem meam: quoniam detestor signum superbiae meae, quod est super caput meum in diebus ostensionis meae: abominor illud sicut pannum menstruum: te. Abscondisti faciem tuam a nobis, et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae. LXX: Et non est qun tuum, et qui recordatus apprehendat te. Quoniam avertisti faciem tuam a nobis, et tradidisti nos propter iniquitates nostras. Quia instar foliorum de arboribfluximus quae ventus arefacta dispergit, propterea nullus inventus est qui invocaret nomen tuum, et consurgens de ruina iniquitatum suarum, apprehenderet vel teneret te, diceretque cum sponsa: Inveni quem quaesivit anima
Abbreviated transcription (Latin):
simum salamonem. Omnis uirtud&ur sibi iustus cũ in
lege uersatur. Ad quod dñs loquitur in euangelio. uos
estis qui uos m& ipsos iustificatis coram hominibus quod
paulus fugens ait. Nihil mihi consciussum nec tamen
in hoc iustificatus sum. Expeccato a ũdĩ iusticia dequa
idem salomon loquitur. intellegite iustitiã uram. Ergo
ẽ alia iusticia que non hab& ueritatem. &t hec ẽ uera
iusticia dequa rursum in euangelio dicitur. Beati qui
esuriunt & sitiunt iusticiã. Quam multi proph&e
& iusti desi derauerunt uidere & nonuiderunt. Abra¬
ham aũ uidit istã iusticiã & I&atus ẽ. ne qua quam se¬
quens occidentem litteram. sed spm̃ uiuificantem nec
mirdm haec de hominibus dicere. Cum astra quoquedĩ
iusticiae cõparata non sint munda. & aduersũ an¬
angelossuos ꝑuersum quod ex cogiauerit. Siquis igitur
post euangelium xpĩ & aduentum filudĩ peda goge

Expanded text:
simum Salomonem, omnis vir videtur sibi justus, cum in simum Salomonem, omnis vir videtur sibi justus, cum in lege versatur: ad quos Dominus loquitur in Evangelio: 763 Vos estis qui vosmetipsos justificatis coram hominibus . Quod Paulus fugiens ait: Nihil mihi conscius sum, nec tamen in hoc justificatus sum . Ex peccato autem Dei justitia, de qua idem Salomon loquitur: Intelligite justitiam veram. Ergo est alia justitia quae non habet veritatem, et haec est vera justitia, de qua rursum in Evangelio dicitur: Beati qui esuriunt et siliunt justitiam . Quam multi prophetae et justi desideraverunt videre, et non viderunt . Abraham autem vidit istam justitiam, et laetatus est, nequaquam sequens occidentem litteram, sed spiritum vivificantem. Nec mirum haec de hominibus dicere, cum astra quoque Dei justitiae comparata, non sint munda, et adversum Angelos suos perversum quid excogitaverit . Si quis igitur post Evangelium Christi, et adventum filii Dei paedagogae
Abbreviated transcription (Latin):
eđdim quod symmachus int̃ praetatus ẽ. RYI COUN
idest parientium. A quila maptipi cΟΝ hocẽ
testimoniorum. quando sanguis. in primo coitu mari¬
tali uirginis. ad probatus. &defluximus inquit qua¬
si folia de arboribus quae propt̃ iniquitates nr̃as. uen¬
torum flatibus disperguntur. In quo considerandum
quod iusticia que in lege ad conparationẽ euange licae
puritatis. inmunditia nomin&ur. et enim non ẽ glo¬
rificatum quod prius glorificatũ fuit propt̾ excellen¬
tem gloriã. Cinde & paulus apostolus qui secundum
iusticiã que inlege ẽ uniuersa cõpleue rat dicit se om̃a
tur quasi stercora. ut xpm̃ lucri faciat. &inueniatur ineo
non habens suã iusticiã que exlege ẽ sed ꝑfidẽ xpĩ. quae
ẽ. ex dõ iusticia. Est enim tustus quiperit iniusticia sua.
sipost euangelu ueritatem umbras uelit exercere legales
& non iuste quod iustumẽ ꝑsequi. unde iuxta sapientis¬

Expanded text:
EDDIM   quod Symmachus interpretatus est κυουσῶν EDDIM   quod Symmachus interpretatus est κυουσῶν id est, parientium; Aquila μαρτυριῶν, hoc est, testimoniorum: quando sanguis in primo coitu maritali virgini approbatur. Et defluximus, inquit, quasi folia de arboribus, quae propter iniquitates nostras, ventorum flatibus disperguntur. In quo considerandum, quod justitia quae in Lege est, ad comparationem Evangelicae puritatis immunditia nominetur. Etenim non est glorificatum quod prius glorificatum fuit, propter excellentem gloriam. Unde et apostolus Paulus, qui secundum justitiam, quae in Lege est, universa compleverat, dicit se omnia tur quasi stercora, ut Christum lucrifaciat, et inveniatur in eo non habens suam justitiam, quae ex Lege est, sed per fidem Christi quae est ex Deo justitia. Est enim justus qui perit in justitia sua , si post Evangelii veritatem umbras velit exercere legales, et non juste quod justum est persequi. Unde juxta sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
& salua uimur. Et factis umus ut inmundi omnes nos
quasi pannus menstruate. uniuersae iusticia nr̃a ẽ
& cecidimus quasi folium uniuersi & iniquitates
nraẽ. quasi uentus ab stulerunt nos
Lxx. Ecce iratus e & oms̃ peccaui mus ideirco erra¬
uimus & factisumus quasi in mundi om̃s nos ut pannus¬
edentis omis iusticia nr̃a & defluximus quasi folia
propt̃ iniquitates nras. sicut uentus aufer& nos.
Ordo praeposterus non quia tu iratus es nos peccauim
sed quia nos peccauimus tuiratuses. Et quia peccauim̃
nobis iratus es dnẽ propt̾ ea errauimus. & rectã reliqui¬
mus uiã. Siue iuxta hebraicum qui semꝑ fuimus in pec¬
catis tua tantum saluemur misericordia. quiꝑnos in¬
mundi sumus. etquicquid uidemur habere iusticiae
pannosedentis siue menstruate mulieris cõparatur
Proquo theo dotio ipsum uerbum hebraicum posuit

Expanded text:
et salvabimur. Et facti sumus ut immundus Al. immundi omnes nos, et salvabimur. Et facti sumus ut immundus Al. immundi omnes nos, quasi pannas menstruatae universae justitiae nostrae. Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos. LXX: Ecce tu iratus es, et omnes peccavimus: idcirco erravimus, et facti sumus quasi immundi omnes nos, ut pannus sedentis omnis justitia nostra: et defluximus quasi folia propter iniquitates nostras: sicut ventus auferet nos. Ordo praeposterus. Non quia tu iratus es, nos peccavimus; sed quia nos peccavimus, tu iratus es. Et quia peccavimus, nobis iratus es, Domine: propterea erravimus, et rectam reliquimus viam. Sive juxta Hebraicum, qui semper fuimus in peccatis, tua tantum salvabimur misericordia, qui per nos immundi sumus; et quidquid videmur habere justitiae, panno sedentis, sive menstruatae mulieris comparatur. Pro quo Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit