comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culis corporeis. s uincłis potestatiꝰ
suȩ immĩsȩ: quia eũ ab electorũ
suorũ cordib expellens: ab eorum
deceptione diuma sua uirtute
exclusum tenet. Et misit eũ in
abyssum. et clausit et signauit
suꝑ eum ut ñ seducat amplius
gentes: donec consũment᷑ mille
anni. Post hȩc oportet illũ solui.
modico tempore. Alligationẽ dia¬
boli: trib modis possumꝰ intelli¬
gere: Possumꝰ nãq hoc simpliciter
intelligere: ut uirtute dĩ omni¬
potentis in abyssum religatꝰ tenea¬
tur. usq adtẽpus p̃finitũ. Possumꝰ
etiã ꝑ abyssum corda impioꝵ in¬
telligere: ut a cordib electoꝵ exclu¬
sus: intra angustias cordiũ repro¬
borum constrictꝰ & alligatꝰ teneat᷑
Possumus & hoc tereio m̃ intelli¬
gere: Diabolus nichil aliud desiderat
quamdeceptionẽ hominũ. Et dumꝑ
custodiã dĩ omnipotentis qͥ electos
suos custodire. et defendẽ ñ desistit.
ab eorum deceptione arcet᷑: quasiqͥ¬

Expanded text:
nculis corporeis, sed vinculis potestatis suae immensae; quia eum a cordibus electorum suorum expellens, ab eorum deceptione divina sua virtute exclusum tenet. Et misit eum in abyssum, et clausit, et signavit super eum; ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille anni: post haec oportet illum solvi modico tempore. Alligationem diaboli tribus modis possumus intelligere; possumus namque hoc simpliciter intelligere, ut virtute Dei omnipotentis in abysso religatus teneatur usque ad tempus praefinitum: possumus etiam per abyssum corda impiorum intelligere, ut a cordibus electorum exclusus, intra angustias cordium reproborum constrictus et alligatus teneatur: possumus et hoc tertio modo intellgere. Diabolus nihil aliud desiderat, quam deceptionem hominum: et dum per custodiam Dei omnipotentis, qui electos suos custodire et defendere non desistit, ab eorum deceptione arcetur, quasi qu
Abbreviated transcription (Latin):
sedeb̾e timere. & suꝑ omnia dili¬
gere a quo creatꝰ ẽ: & aquo ei uita
et uitȩ subsidia ministrant᷑: et
nulli se deb̃e facere. quod ñ uult
abalio pati.Hanc legẽ. nullus qui
sanȩ mentis ẽ ignorare ꝑmutitur.
p̃dicationis suȩ ddoctͥnã quoscũq po¬
tuerunt. a suis errorib reuocauert᷑.
Alła decantauerunt: qi scdm nat᷑ał
legis noticiã ꝑbona oꝑa dõ plac̾e stu¬
ducrunt. Scdõ alła dixerunt: quia
sccłm eande legẽ uiuentes. creator
suo iuste uiuentes adbeserunt. Sed
querentũ nob̃ ẽ: cur in ꝓnuntiatioe
sccła. alła. fumus babyloms in scła se¬
culoꝵ ascendissedicat᷑. Potest ꝑfumũ.
fama designari. Scimus qi inscda
parte noe et filii eiꝰ pͥmi ponunt᷑: qͦꝵ
temporib aquis diluuii genus hu
manũ deletũ ẽ. Postea uͭ sodoma et
gomorra. et cȩt̾e ciuitates quȩ eis ad

Expanded text:
ebere timere, et super omnia diligere eum, a quo creatus est, et a quo ei vita et vitae subsidia ministrantur: et nulli se debere facere, quod non vult ab alio pati. Hanc legem nullus qui sanae mentis est, ignorare permittitur. praedicationis suae doctrinam, quoscumque potuerunt, a suis erroribus revocaverunt: alleluia decantaverunt; quia secundum naturalis legis notitiam per bona opera Deo placere studuerunentes, creatori suo juste viventes adhaeserunt. Sed quaerendum nobis est, cur in pronuntiatione secunda alleluia fumus Babylonis in saecula saeculorum ascendisse dicatur. Potest per fumum fama designari. Scimus quia in secunda parte Noe et filii ejus primi ponuntur, quorum temporibus aquis diluvii humanum genus deletum est. Postea vero Sodoma et Go
Abbreviated transcription (Latin):
spũ oris dñi interficiendus ẽ qͣm
ipse & pseudo ꝓpħa eiris instagnũ
ignis uiui mutendi sunt: Est
uita iustorum: ẽ et impioꝵ. De u¬
ta iustorum dicit ꝓpħa: quia iꝰtus
infide sua iuet. De udua ueri
mala dicit paulus: quia uiuens
mortua est. Nicam namq ĩpioꝵ
iusti nonincongrue mortem uo¬
cant. Similit᷑ et impii uitã iustoꝵ
mortẽ estimant: sicrit inrudicio
cticturi sunt. Hi sunt qͦs aliqͣndo
habuimꝰ inderisũ: et similitudi¬
nẽ imꝓꝑii. Nos insensati uitã illoꝵ
estimabamꝰ in saniã: & finẽ illoꝵ¬

Expanded text:
u oris Domini interficiendus est, quomodo ipse et pseudopropheta ejus in stagnum ignis vivi mittendi sunt? Est vita justorum, est et impiorum. De vita justorum dicit propheta, quia justus in fide sua vivet ; de vidua vero mala dicit Paulus, quia vivens mortua est . Vitam namque impiorum justi non incongrue mortem vocant: similiter et impii vitam justorum mortem aestimant, sicut in judicio dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii: nos insensati vitam illorum aestimabam
Abbreviated transcription (Latin):
suam. ẽ ddeiectꝰ. Sccła damnatio eiꝰ
fuit. de qua auctor libri huiꝰ loqͥ
modo incipit: qͣndo ꝑ mortẽ. xp̃i
genus humanũ a potestate eius ẽ¬
creptũ: & ipse sicut p̃sens scͥptura
demonstrat in abyssum ẽ. religatꝰ.
Tercia damnatio eiꝰ erit: qͣn in infer¬
num cũ omnib upiis in ȩt̾num
eruciandꝰ de merget᷑. Angłs itaq
iste: xp̃m significat. Descensio eiꝰ
de gelo: in carnatio eiꝰe. Clauẽ abys¬
fi. idẽ inferm ipse possidet: quia ab
ingressu eiꝰ quos uult retrahit: et
quos uult in eius damnatione cacłe
iuste ꝑmitcit. ꝑcathenã uͦ magnã :¬
eius potestas designat᷑. Et app̾hen

Expanded text:
suam est dejectus: secunda damnatio ejus suam est dejectus: secunda damnatio ejus fuit, de qua auctor libri hujus loqui modo incipit; quando per mortem Christi genus humanum de potestate ejus ereptum est, et ipse, sicut praesens scriptura demonstrat, in abyssum est religatus: tertia damnatio ejus erit, quando in infernum cum omnibus impiis in aeternum cruciandus demergetur. Angelus itaque iste Christum significat: descensio ejus de coelo est incarnatio ejus. Clavem abyssi, id est, inferni, ipse possidet; quia ab ingressu ejus quos vult, retrahit; et quos vult, in ejus damnationem cadere juste permittit. Per catenam vero magnam ejus potestas designatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
iutȩ ꝑseuerantes. Quod autẽ dic̃
quod cet̃i occisi sunt. ingladio
sedentis suꝑ ȩquũ: int̾fectionẽ
istam ꝓconfusione posuit. Nã sc̃
quorum doccrina ꝑ gladiũoris dñĩ
designat᷑. int̾fecto antixp̃o insulta¬
bunt infidelib ÷ eo quod hominẽ
impiissimũ atq omnib hominib
existimauert: quẽ constabit pessi¬
ma morte ꝑemptũ. At illi confun¬
dent᷑. &. contabescent in uriqͥtatibꝰ
siris Om̃s uͦ aues saturatȩ sunt
de carnib eorum: quia subu̾so an¬
tixp̃o. omnes electi in enarrabiliter
gaudebunt. et exultabunt. eo qdđ̃
a tam pessimo hoste misclia diuri¬
na eos lib̾auerit: omnesq qͥ eos per¬
sequebant᷑ uelut fumꝰ euanuerint.
Et uidi angłm descendentẽ de cȩlo.
habentẽ clauem abyssi. et cathenã
magnã in manu sua. Damnationẽ
iliaboli narrare uolens: ad aduentũ
xp̃i reu̾tit᷑. Tres namq sunt dãnatio¬
nes diabol. Damnatꝰ est pͥmo: q̃n
cde cȩlesti beatitudine ꝓpt̾ unqͥtatẽ

Expanded text:
tes. Quod autem dicit quia caeteri occisi sunt in gladio sedentis super equum, interfectionem istam pro confusione posuit; nam 571 sancti, quorum doctrina per gladium oris Domini designatur, interfecto Antichristo, insultabunt infidelibus, eo quod hominem impiissimum, atque omnibus hominibus existimaverint, quem constabit pessima morte peremptum: at illi confundentur et tabescent in iniquitatibus suis. Omnes ergo aves saturatae sunt de carnibus eorum; quia subverso Antichristo, omnes electi inenarrabiliter gaudebunt et exsultabunt, eo quod a tam pessimo hoste misericordia divina eos liberaverit, omnesque qui eos persequebantur, velut fumus evanuerint.Et vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manu sua. Damnationem diaboli narrare volens, ad adventum Christi revertitur. Tres namque sunt damnationes diaboli: damnatus est primo, quando de coelesti beatitudine propter iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ infert. et mare iã non ẽ. possumꝰ
scđm luterã intellige̾: ut mare pe¬
nitꝰ deleat᷑: Aliter. Mare iam ñerit:
quia ꝓpͥam figurã amittet sic̃ cȩlũ
et t̾ra: ut inpulchriorẽ formã repa¬
ret᷑. S sp̃alit̾ hoc intelligendum
puto. Quicqͥd eñĩ de innouatione
celi et t̾rȩ dictum ẽ: & histori aliter¬

Expanded text:
vero infert: Et mare jam non est, possumus vero infert: Et mare jam non est, possumus secundum litteram intelligere, ut mare penitus deleatur. Aliter: mare jam non erit; quia propriam figuram amittet, sicut coelum et terra, ut in pulchriorem formam reparetur. Sed spiritaliter hoc intelligendum puto; quidquid enim de innovatione coeli et te
Abbreviated transcription (Latin):
detinet: ad recipienda ꝓpͥa corpora te
gerat. ut uirtute diuina ꝑ animaꝵ
susceptionẽ uiuificent᷑ exibebit:
Et mors et infernꝰ missi sunt insta¬
gnũ ignis: et omnis qͥ ñ ẽ. in lib̾ uitȩ
scͥptꝰ missus ẽ. in caminũ ignis: Morᷤ
et infernus missi sunt instagnũ
ignis: idest animȩ cũ corporib
Possumꝰ et ꝑmortẽ demones: eo
quod ipsi auctores mortis fuerint.
intelligere: Mors. et infernus. in
stagnũ mittent᷑: quia demones
cũ cȩtĩs imꝑiis in infernũ demer¬
ttam nouã Ptimnũ enuincelũ et pͥ¬
ma tra abiit & mare iam ñ ẽ. Cȩlũ
et tr̃a et cęt̾a elem̃ta quȩ mͦ uidemus
abigne consument᷑ uonut penit de¬
leantur: sed ut inmeliorẽ statũ siẽ
suꝑiꝰiam diximꝰ ꝑ ignẽ reparencur.
sicut psalmista indicat dicens. Ipsi
t̾rȩ transiturã eẽ demonstrat: Spe¬
cies eñi eorum ñ eẽntia transibit: cũ
in meliorẽ statũ cõmutabunt᷑. Qđ

Expanded text:
detinet, ad recipienda propria corpora remdetinet, ad recipienda propria corpora remgerat, ut virtute divina per animarum susceptionem vivificentur, exhibebit. Et mors et infernus missi sunt in stagnum ignis . . . et omnis qui non est in libro vitae scriptus, missus est in caminum ignis. Mors et infernus missi sunt in stagnum ignis, id est, animae cum corporibus. Possumus et per mortem daemones, eo quod ipsi auctores fuerint mortis, intelligere. Mors et infernus in stagnum mittentur; quia daemones cum caeteris impiis in infernum demer primum enim coelum, et prima terra abiit, et mare jam non est. Coelum et terra, et caetera elementa, quae modo videmus, ab igne consumentur, non ut penitus deleantur, sed ut in meliorem statum, sicut superius jam diximus, per ignem reparentur, sicut Psalmista indicat dicens: Ipsi terrae transituram esse demonstrat; species enim eorum, non essentia transibit, cum in meliorem statum commutabuntur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
reddituri sunt. de factis ꝓpriis ra¬
tionẽ: Herum querendũ nob̃ ẽ: qͦd
significet mare. mors. atq infermis.
Scimus quippe aquas atl ablutio¬
nem peccatoꝵ nr̃orũ ẽẽ consecratas:
sicut dñs dicit in euangłio: Nisi qͥs
renatꝰ fuerit ex aqua & spũscõ: non
potest introire in regnũ dĩ: Mare
itaq ad resurrectionẽ electorum:
mors uͦ atq infernus ad reꝓborum
ꝑtinet. Mare gͦ in hoc loco baptis¬
mũ designat. Quasi gͥ mare mortu¬
os suos reddet: cum eleci qui i ea
mundicia ꝗͣ. in baptismate ꝑcepe¬
runt. in ea etiã et resurgent: nullã
mortuos suos reddet: quia sacri bap
omnes tempore resurrectionis in
conspectu creatoris sui mundos et
ĩmaculatos exibebit. ꝑmortẽ autẽ.
corpora impioꝵ quȩ in t̾re sinib
mortua detinent᷑: ꝑ infernũ uero
corum animas eoqđ ininferni clau¬
stris detineant᷑: intelligere possumꝰ
Infernꝰ itaq mortuos suos dabit: qͥa
animas pͥma morte deuoratas qͣs

Expanded text:
de factis propriis rationem . Verum quaerendum nobis est, quid significent mors, mare, et infernus. Scimus quippe aquas ad ablutionem peccatorum nostrorum esse consecratas, sicut dicit Dominus in Evangelio: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Mare itaque ad resurrectionem electorum: mors vero, atque infernus ad reproborum pertinent. Mare ergo in hoc loco baptismum designat. Quasi igitur mare mortuos suos reddet, cum electi qui in ea munditia quam in baptismate perceperunt, in ea etiam et resurgent, nullam mortuos suos reddet, quia sacri baptlectos omnes tempore resurrectionis in conspectu Creatoris sui mundos et immaculatos exhibebit. Per mortem autem corpora impiorum, quae in terrae sinibus mortua detinentur: per infernum vero eorum animas, eo quod in inferni claustris detineantur, intelligere possumus. Infernus itaque mortuos suos dabit; quia animas prima morte devoratas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi & ꝑequos eorũq ascensores: pͥn¬
cipes scilicet t̾rȩ ac popłi qui eis
subicient᷑ Cȩna uͦ dĩ quid ẽ aliud.
nisi ex t̾minatio impioꝵ: Carnes
uͦ impioꝵ iusti manducabunt: cũ
uindictam ex malis quȩ eis intule¬
runt excipient. Et quia iusti uidẽ¬
tes pȩnas impioꝵ in boms oꝑib
ꝑficiant: dicit psalmista. Letabit᷑
iustus cũ ud̾it uindictã: mariꝰ

Expanded text:
ipsi per equos, eorumque ascensores, prinipsi per equos, eorumque ascensores, principes scilicet terrae, ac populi qui eis subjicientur. Coena vero Dei quid aliud est, nisi exterminatio impiorum? Carnes autem impiorum justi manducabunt, cum vindictam ex malis quae eis intulerunt, excipient. Et quia justi videntes poenam impiorum, in bonis operibus proficiunt, sicut dicit Psalmista: Laetabitur justus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uolabant ꝑmediũ cȩlũ. Iste
angłs p̃dicatores qui in fine mun¬
di futuri sunt significat: qͥ etiam
Angls gͦ insole stetit: quia p̃dicato¬
res sc̃i in xp̃o ita solidabunt᷑: ut ab
eius fide nulla u ꝑsecutionũ auel¬
li possint. ꝑ aues autẽ: fideles om̃s
qui eo tempore futuri sunt desi¬
gnant᷑. Ecelum uolabant: qui in
t̾ris positi mente in cȩlestib habi¬
tabunt. Possumus nichilominus
ꝑ cȩlũ eccłam intelligere. ꝑcȩlum
scĩ uolant: quia duas alas haben¬
tes. idest duo p̾cepta caritatis. cir¬
cumquaq uolant quib dã mise¬
ricordiã impendendo: quosdam
abiniquitatib reuocando. Me¬
nite congregamini ad cȩnã mag¬
nam dĩ omĩpotentis: ut mandu¬
cetis carnes regum. et catnes tri¬
bunorũ &e carnes fortiũ. et carnes¬
ȩquorũ et sedentium in ipsis: & car¬
nes liberoꝵ & seruoꝵ. & pusillorum
& magnorũ. Qui designant᷑ ꝑ reges
& pͥncipes lib̃os & seruos ceterosq.

Expanded text:
quae volabant per medium coelum. Iste angelus praedicatores qui in fine mundi futuri sunt, significat: qui etiam Angelus igitur in sole stetit; quia praedicatores sancti in Christo ita solidabuntur, ut ab ejus fide nulla vi persecutionum avelli possint. Per aves autem fideles omnes, qui, eo tempore futuri sunt, designantur: per coelum volabunt, quia in terris positi, mente in coelestibus habitabunt. Possumus nihilominus per coelum Ecclesiam intelligere. Per coelum sancti volant: quia duas alas habentes, id est, duo praecepta charitatis, circumquaque volant, quibusdam misericordiam impendendo, quosdam ab iniquitatibus revocando. Venite, congregamini ad coenam magnam Dei omnipotentis, ut manducetis carnes regum, et carnes tribunorum, et carnes fortium, et carnesequorum, et sedentium in ipsis, et carnes liberorum et servorum, et pusillorum et magnorum. Qui designantur per reges et principes, liberos et servos, caeterosque,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m et scõs eiꝰ quando antixp̃s
et innumerabilis intatitudo gen¬
tium quȩ ab eo decipiet᷑ ad perse¬
quendã eccłam dĩ exurgent. ut no¬
men xp̃i de mundo funditꝰ extin¬
gant Et app̃hensa ẽ bestia. et
pseudoꝓpħa. qui fecit signa coram
ipsa quib seduxit eos qui accepe
runt caracterẽ bestie: et gui adora¬
uerunt unaginẽ eiꝰ. Uiu missi ẽ
hi duo instagnũ ignis ardentis
sulphurȩ: et cet̾i occisi sunt ingla¬
dio sedentis suꝑ ȩquũ. qui ꝓcedebat
de ore ipsuis: et om̃s aues saturatȩ
sunt de cadauerib eorum. App̾ben¬
detur bestia et pseudo ꝓpħa eius.
quando illud implehitur qł dic̃

Expanded text:
m et sanctos ejus; quando Antichristus et innumerabilis multitudo gentium quae ab eo decipientur, ad persequendam Ecclesiam Dei exsurgent; ut nomen Christi de mundo funditus exstinguant. Et apprehensa est bestia, et pseudopropheta, qui fecit signa coram iaracterem bestiae, et qui adoraverunt imaginem ejus: vivi missi sunt ii duo in stagnum ignis ardentis sulphure, et caeteri occisi sunt in gladio sedentis super equum, qui procedebat de ore ipsius, et omnes oves saturatae sunt de carnibus eorum. Apprehendentur bestia et pseudopropheta ejus, quando illud implebitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
toris Et uidi bestiã. et reges t̾rȩ.
et exercitꝰ eorum: congregatos
ad faciendũ p̃liũ cum illo qui se¬
debat in ȩquo. et cũ exereitu eius.
Hic demonstrat non ad aduentũ
dñi scdm. ea quȩ suꝑiꝰ dicta sunt
ꝑtinere: sed potius ad illud tẽpus
in quo ꝑscõs suos contra antixp̃m
p̃liaturꝰ est. sicut iam diximꝰ. Con¬
gregabunt᷑ namq bestia et reges¬

Expanded text:
vidi bestiam, et reges terrae, et exercitus eorum congregatos ad faciendum praelium cum illo, qui sedebat in equo, et cum exercitu ejus. Hic demonstrat non ad adventum Domini secundum ea, quae superius dicta sunt, pertinere: sed potius ad illud tempus, in quo per sanctos suos contra Antichristum praeliaturus est, sicut jam diximus. Congregabuntur namq
Abbreviated transcription (Latin):
diximus scĩ: ꝑ femur uͦ ex qͦ htimana
origo ꝓcedere dicit᷑ bomo quẽ xp̃c as
sumpsit designat᷑. In uestim̃to itaq
hunc eẽ uerũ filiũ dĩ Possumꝰ etiã
ꝑfemur patres uet̾is testamenti. ex
quoꝵ stytpe xp̃c originẽ duxit in¬
telligere: qui & ipsũ p̃figurauerunt:
et quod ipse futurꝰ eẽt rex regum &
dñs dominantiũ. aꝑtis uocib pre¬
dixerunt Et de ore eius: gladius
acutꝰ exibat. Possumus ꝑos dñi eos¬
dem predicatores dequibꝰ diximus
qui in fine mundi nascituri sunt
acciꝑe: ꝑquoꝵ os loquet᷑ ds̃. sicut
ipse dixit mȩuangłio. Non em̃ uos
estis qui loquimini: s sp̃s patͥs ur¬

Expanded text:
femur autem ex quo humana origo procedere dicitur, homo quem Christus assumpsit, designatur. In vestimento itaque hunc esse verum Dei Filium. Possumus etiam per femur patres veteris Testamenti, ex quorum stirpe Christus originem duxit, intelligere: qui et ipsum praefiguraverunt, et quod ipse futurus esset Rex regum et Dominus dominantium, apertis vocibus praedixerunt. Et de ore ejus gladius acutus exibat. Possumus per os Domini eosdem praedicatores, de quibus diximus, qui in fine mundi nascituri sunt, accipere, per quorum os loquetur Deus, sicut ipse dixit in Evangelio: Non enim vos estis qui loquimini, sed Sp
Abbreviated transcription (Latin):
telligere: Celũ nouũ fiet: cũ animȩ
scõrum ꝑ receptionẽ corpoꝵ in hoĩs
naturã atq formã restituent᷑. Ter¬
ra notia efficietur cũ corpora scõꝵ
quȩ antea erant mortalia atq cor¬
ruptibilia. immortalia atq incor¬
ruptibilia reddent᷑. Sepe uero ꝑ
mare impii designant᷑: dicente
ysaia ꝓpħa. Impii quasi mare fer¬
uens quod quiescere ñ potest: & re¬
dundant fluctꝰ eius inconculcatio¬
nẽ et lutũ. Mare gͦ iam non erit: qͥa
omnis multitudo impioꝵ cũ decep¬
torib siusdemonib in infernũ de¬

Expanded text:
et, cum animae sanctorum per receptionem corporum in hominis naturam atque formam restituentur. Terra nova efficietur, cum corpora sanctorum quae antea erant mortalia atque corruptibilia, immortalia et incorruptibilia reddentur. Saepe vero per mare impii designantur, dicente Esaia propheta: Impii quasi mare fervens, quod quiescere non potest, et redundant fluctus ejus in conculcationem et lutum . Mare igitur jam non erit; quia omnis multitudo impiorum cum deceptoribus suis daemonib
Abbreviated transcription (Latin):
dendi sunt designat᷑. Eandẽ quip¬
pe significationẽ ht̃ corcular in hoc
loco. quã et lacum suꝑpiꝰ diximꝰ ha¬
buisse: in quo botri uineȩ t̾̃rȩ ꝑ quo
impii designant᷑ demersi fuisse le¬
gunt᷑ S et ipsa calcatio torcularis.
eandẽ significationẽ habet. quã et
illic calcationẽ lacus diximus ha¬
buisse. Significat namq ultimam
demersionẽ impiorũ in infernum:
Quid uͦsit uinũ irȩ furoris dĩomni¬

Expanded text:
dendi sunt, designatur. Eamdem quipdendi sunt, designatur. Eamdem quippe significationem habet torcular in hoc loco, quam et lacum superius diximus habuisse, in quem botri vineae terrae, per quos impii designantur demersi fuisse leguntur. Sed et ipsa calcatio torcularis eamdem significationem habet, quam et illic calcationem lacus habuisse diximus; significat namque ultimam demersionem impiorum in infernum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dliuunam scͥpturã sicut suꝑiꝰ diximus¬
dicit. E gladium sp̃s: quod ẽ. u̾bum
dĩ:. Qui acutꝰ eẽ dr̃: quia ad resecan¬
da uicia diuina scͥptura acutissima
est. Et in ipio ꝑcutiat gentes. Peu¬
tiet. xp̃c gladio suo gentes: quando
ꝑdoctͥnã scõrum suoꝵ. hominũ stul¬
torum errores destruet Et ipse re¬
get eas in uirga ferrea: & tanquam
uas figuli confringent᷑. Euirgã fer¬
ream: euangłium diximꝰ figuratũ¬
errorib antixp̃i defendet Et cã¬
quã uas figuli confringent᷑: Quam¬
dui quilibet in peccatis iacet: recte
uas figuli uocat᷑. Cum autẽ ꝑpenitẽ¬
tiam et lacrimas. ad bona oꝑa agẽ¬
fictile: & ex uase fictili efficitur uaˢ
torcular uini fuiroris ux dĩ omĩpotẽ¬
tis:. Ysaias cum de passione dñi lo¬
queret᷑ interponit dñm dicentem.
orcular calcaui solus: & de gentib
non ẽ uir mecũ: S ibi ꝑ torcular
crux dñi intelligit᷑. hic uͦ non crux
s locus penaꝵ inquo impii retru¬

Expanded text:
uss: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Qui acutus esse dicitur; quia ad resecanda vitia, divina Scriptura acutissima est. Ut in ipso percutiat gentes. Percutiet Christus gladio suo gentes, quando per doctrinam sanctorum suorum hominum stultorum errores destruet. Et ipse reget eas in virga ferrea: et tamquam vas figuli confringentur. Per virgam ferream Evangelium diximus fuerroribus Antichristi defendet. Et tamquam vas fictile confringentur. Quamdiu quilibet in peccatis jacet, recte vas fictile vocatur: cum autem per poenitentiam et lacrymas ad bona opera agenfictile, et ex vase fictili efficitur vas torcular vini furoris irae Dei omnipotentis. Esaias cum de passione Domini loqueretur interposuit Dominum dicentem: Torcular calcavi solus; et de gentibus non est vir mecum . Sed ibi per torcular crux Domini intelligitur; hic vero non crux, sed locus paenarum, in quem impii retru
Abbreviated transcription (Latin):
uxor eiꝰ p̃parauit se: & datumẽ.
ei. ut oꝑiat se bissino splendente
candido. Byssinũ em̃.: iustificatio¬
nes sunt scõrũ: Totam sententiã po¬
sui: ut undiq circũ specta eiꝰ subtili¬
tas faciliꝰ indagari possit. A septẽ
namq uocib: quinquies all̃a de¬
cantata ẽẽ legitur Primo & scło.
a uoce tubaꝵ multaꝵ: tercio a .xͣx.¬
a uoce quȩ de throno exiit non iã
alła. s eius int̃p̃tatio decantata ẽ:
Atunto uͦ a trib uocib semel decã.¬
tata ẽ: id est a uoce tubȩ magnȩ
et auoce aquaꝵ multaꝵ: & auoce
tonitruũ magnoꝵ:Scͥptura libͥ
huiꝰ sepe demonstrat omnẽ elec¬
torum multitudinẽ in .uii. partes
ẽẽ diuidendã: si eiꝰ intelligentia
subtiliꝰ ꝑscrutet᷑. Iustiitaq qͥ ante
diluuiũ fuerunt ad pͥmã partem:
illi qui pꝰ diluuiũ usqueqͦ lex data ẽ.
ad sccłam ꝑtinent. sicut sepe iã cdi¬

Expanded text:
datum est ei ut operiat se byssino splendente candido: byssinum enim justificationes sunt sanctorum. Totam sententiam posui, ut undique circumspecta ejus subtilitas facilius indagari possit. A septem namque vocibus quinquies alleluia decantata esse legitur: primo et secundo a voce tubarum multarum: tertio a a voce de throno exiit non jam alleluia, sed ejus interpretatio decantata est,Quinto vero a tribus vocibus semel decantata est, id est, a voce tubae magnae, et a voce aquarum multarum, et a voce tonitruorum magnorum. Scriptura libri hujus saepe demonstrat omnem electorum multitudinem in septem partes esse dividendam, si ejus intelligentia subtilius perscrutetur. Justi itaque qui ante diluvium fuerunt, ad primam partem: illi qui post diluvium usquequo Lex data est, ad secundam pertinent, sicut saepe jam d
Abbreviated transcription (Latin):
tyres designat. qui ꝓ amore xp̃i san¬
guinẽ fundẽ ñ dubitauerunt. Idõ¬
omnib constat: in illa cȩlesti beati¬
tudine suo splendore exornant Et
exercitus qui sunt incȩlo seqͤbant᷑
eũ in ȩquis albis: uestiti bissino al¬
bo mundo. Diximꝰ suꝑiꝰ quia qͣlis

Expanded text:
 amore Christi sanguinem fundere non dubitaverunt; ideohominibus constat, in illa coelesti beatitudine suo splendore exornant. Et exercitus qui sunt in coelo, sequebantur eum in equis albis, vestiti byssino albo mundo. Diximus superius quia qualis
Abbreviated transcription (Latin):
qui de cȩlo ꝓcessisse. xp̃m sequentes
uisi sunt. scĩ qui infine mundi nas¬
cituri. et contra antixp̃m pugnatu¬
ri funt intelligunt᷑ Pequos autem
sunt: quia se mundos. et nitidos in
qͣntum humana fragilitas ꝑmiitit.
exhibebunt in conspectu dĩ. Quid uͦ
sit bissint̃: suꝑiꝰ ex ponit: Bissimim
inquit: iustificationes sunt scõrum
Et habebat inuestuñto. et infemore

Expanded text:
qui de coelo processisse Christum sequentes visi sunt, sancti qui in fine mundi nascituri, et contra Antichristum pugnaturi sunt, intelliguntur: per equos autem sunt, quia se mundos et nitidos, in quantum humana fragilitas permittit, exhibebunt in conspectu Dei. Quid sit vero byssinum, superius exponit: Byssinum, inquit, justificationes sunt sanctorum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cet: ipse exponit. Sissimĩ enum.
rustificationes sunt scõꝵ. Et dixit
mͥ Scribe. Scati qui ad cenã nup¬
tiarum agni uocati sunt. Prancdiũ
electoꝵ nunc ẽ: qͣndo in ȩccła dapi¬
b euangłicis pascunt᷑: Cenauͭ eoꝵ
tunc erit: quando post resurrec¬
tionem in cȩlesti beatitudine ȩt̾na
gła ꝑfruent᷑. Et quia prandiũ quod
nunc agitur et bonos et malos
recipit:nonomnes beati sunt. qui
in eo uident᷑ recumbere. Illi autẽ
solibeati sunt: qui in illa cȩna que
post finẽ mundi futura ẽ recipient̃.
Et dixit mͥ. Hec u̾ba uera dĩ sunt.¬

Expanded text:
ssinum enim justificationes sunt sanctorum. Et dixit mihi: Scribe, beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt. Prandium electorum nunc est, quando in Ecclesia dapibus evangelicis pascuntur: coena vero tunc erit, quando post resurrectionem in coelesti beatitudine aeterna gloria perfruentur. Et quia prandium quod nunc agitur, et bonos et malos recipit, non omnes beati sunt, qui in eo videntur recumbere: illi autem soli beati sunt, qui in illa coena, quae post finem mundi futura est, recipientur. Et dixit mih
Abbreviated transcription (Latin):
uis hoc quomͦ fieri possit consicda¬
re non possimus: inueritate tam̃
credimꝰ et confitem᷑ filiũ ꝑ omnia
et ęqualem et coeuum ẽe patri: De hac
eius generatione: ꝓph̾a loquitur di¬
cens: Generationem eiꝰ quis enaria¬
bit: Et uestitꝰ erat ueste asꝑsa sai:¬
guine. & uocabat᷑ nom̃ eiꝰ uerbũ dĩ

Expanded text:
fieri possit, considerare non possimus; in veritate tamen credimus et confitemur Filium per omnia aequalem et coaevum esse Patri. De hac ejus generatione propheta loquitur dicens: Generationem ejus quis enarrabit ? Et vestitus erat veste aspersa sanguine: et vocabatur nomen ejus Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
album homo quẽ filius dĩ assũp¬
sit: suꝑ quẽ et sedisse uisus ẽ. Qͥ
etiam fidelis. et uerax uocari dr̃.
Hȩc duo nomina id ẽ. fidelis et ue¬
rax: unũ sensũ lñit in hoc loco
Recte filius dĩ fidelis uocat᷑ de qͦ

Expanded text:
em Filius Dei assumpsit, super quem et sedisse visus est. Qui etiam fidelis et verax vocari dicitur. Haec duo nomina, id est fidelis et verax, unum sensum habent in hoc loco. Recte Filius Dei fidelis vocatur, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
dum nobẽ: quȩ sit resurrectio pͥma.
Nam pͥmã resurrectionẽ ñ diceret.
nͥ eẽt et sccdã: nec sccł̃am mortẽ nͥ eẽt
& pͥma: Resurgimꝰ itaq: pͥmo ꝑbap¬
tismũ amorte animȩ: S quia dicit
beatos eẽ eos qui hñt partẽ in resur¬
rectione pͥma. ñ mͥ de baptismo hoc
dictum ẽẽ uidetur: eo quod ñ om̃s
mortẽ attrabunt. mentiendo quȩ
in eo ꝓmisert̃ atq in suis malis ꝑse¬
uerando: Sunt etiã nonnulli qui pꝰ
ꝑpetrationẽ scelerũ quibꝰ sͥ mortem
intulerunt: ad uitã ꝑpenitentiam
& lacrimas cet̾aq: bona oꝑa redeunt.

Expanded text:
rectio prima; nam primam resurrectionem non diceret, nisi esset et secunda: nec secundam mortem, nisi esset et prima. Resurgimus itaque primo per baptismum a morte animae: sed quia dicit beatos esse eos, qui habent partem in resurrectione prima, non mihi de baptismo hoc dictum videtur; eo quod non omnes mortem attrahunt, mentiendo quae in eo promiserunt, atque in suis malis perseverando. Sunt etiam nonnulli qui post perpetrationem scelerum, quibus sibi mortem intulerunt, ad vitam per poenitentiam et lacrymas, caeteraque bona opera redeunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ: qui causas pauꝑũ in iucticiis
portant: S quia ñ ꝓ amore dĩ s pro
p̃mioꝵ acceptionib hoc faciunt:
mercedẽ au eo ñ recipiunt. Intantum
hȩc miseria conualirit: ut uix inue¬
nias aliquẽ ex his qui locũ habent
apud pͥncipes. qui aliquod u̾bum
ad ꝓrimi pauꝑis necessitatẽ sustentã¬
dam ꝓferat. sine p̾mii acceptione:
Possumꝰ et ꝑnegociatores t̾rȩ eos in¬
telligere: qui ex bono quod faciunt.
immnunes: ministri tam̃ eorũ in hoc
sepe polluunt᷑ S ad magistros res¬
picit: quicqͥd a discipłis delinquit᷑.
Est et aliud scelus ualde pessimũ: qͦd
abhis qui archidiaconi. appellant᷑
cõmutit᷑. Nlam & ab adulteris prb̃iᷤ
p̃ciũ accipiunt: & malũ cacendo

Expanded text:
data est, qui causas pauperum in judiciis data est, qui causas pauperum in judiciis portant: sed quia non pro amore Dei, sed pro praemiorum acceptionibus hoc faciunt, mercedem a Deo non recipiunt. In tantum vero haec miseria convaluit, ut vix invenias aliquem ex iis, qui locum habent apud principes, qui aliquod verbum ad proximi pauperis necessitatem sustentandam proferat sine praemii acceptione. Possumus et per negotiatores terrae, eos intelligere, qui ex bono quod faciunt, immunes; ministri tamen eorum in hoc saepe polluuntur: sed ad magistros respicit, quidquid a discipulis delinquitur. Est et aliud scelus valde pessimum, quod ab iis qui archidiaconi appellantur, committitur; nam ab adulteris presbyteris pretium accipiunt, et tacendo
Abbreviated transcription (Latin):
mum incendii eiꝰ longe stantes ꝓpt̃
timorẽ tormentoꝵ eiꝰ et dicentes. Ue
uȩ ciitas illa babylon. ciuitas illa fortiᷤ.
quia una hora uenit uidicium
tuũ. Quid sit formeatio re¬
gum cũ babylone: suꝑiꝰ diximus.
S mirũ ualde ẽ qͦd longe sta¬
re dicunt᷑: cum in eis dempe¬
nis et ipsi sint demergendi. in quib
et cet̾ repbi qui ꝑ babylonẽ designant᷑.
Stabunt gͥ longe mente et uoluntate.
noncorpore: horrentes scela sua. ꝓqͥb
ȩt̾̃nalit cruciabunt᷑ Stabunt longe
ꝑdesidium. aliud desidantes idest re¬
quiẽ: et aluid pacientes idẽ torm̃ca
ȩt̾na Et negociatores t̾rȩ flebunt.
et lugebunt suꝑ illã: qm mercedes
eorum nemo emet ampliꝰ. Quia suꝑiꝰ
ꝑ mercatores t̾rȩ amatores scł̃ictiximꝰ
ẽẽ designatos possumꝰ in hoc loco ꝑ
negociatores eos acciꝑe. qͥ bonũ quod
facere uident᷑ ueneunt:Sunt namq
multi quibus legum scłariũ scientia

Expanded text:
mum incendii ejus, longe stantes propter mum incendii ejus, longe stantes propter timorem tormentorum ejus, dicentes: Vae, vae, civitas illa Babylon, civitas illa fortis; quia in una hora venit judicium tuum! Quid sit fornicatio regum cum Babylone superius diximus: sed mirum valde est quod longe stare dicantur, cum in eisdem poenis et ipsi sint demergendi, in quibus et caeteri reprobi, qui per Babylonem designantur. Stabunt igitur longe mente et voluntate, non corpore; horrentes scelera sua, pro quibus aeternaliter cruciabuntur. Stabunt longe per desiderium, aliud desiderantes, id est, requiem; et aliud patientes, id est, tormenta aeterna. Et negotiatores terrae flebunt et lugebunt super illam; quoniam mercedes eorum nemo emet amplius. Quia superius per mercatores terrae amatores saeculi diximus esse designatos, possumus in hoc loco per negotiatores eos accipere, qui bonum quod facere videntur, vendunt. Sunt namque multi, quibus legum saecularium scientia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑis huiꝰ mundi extollit. Uiduã ñ
se ẽẽ dicit: quia abonis temporalibꝰ
quib coniuncta ẽ. & ex quib luxuriã
suã enutrit: non se posse disiungi
confidit. Luctũ non se insurã icit:
quia inipii quãuis sciant se ꝓscełio
suis ẽẽ puniendos. fingunt ñ se uidẽ
quod uident: memoriãq mortis a
mente sua reiciunt: ne tristis cogi¬
tatio. leticiã cordis eorum ꝑturbet.
dõq in una die uenient plage eius.
mors et luctͦ et fames. In die iudicii
mors ꝑpetua illi ueniet: quȩ in hoc
libro mors sccda uocat᷑. Luctus illi ue¬
niet: sicut dñs dicit in euangłio: Ibi
erit fietus et stridor dentiũ: fames illi
ueniet: idẽ fames requiei. Desicdãbt̃
tur.: ad quã requiẽ nullomͣ ꝑuienient:
Et igni comburet᷑ id ẽ. igni ꝑpetuo:
flebunt et plangent se suꝑ illã regeᷤ
t̾rȩ. qui cum illa formcati sunt et in
deliciis uixerunt: cum uiderint fu¬

Expanded text:
prosperis hujus mundi extollit. Viduam non prosperis hujus mundi extollit. Viduam non se esse dicit; quia a bonis temporalibus, quibus conjuncta est, et ex quibus luxuriam suam enutrit, non se posse disjungi confidit. Luctum non esse visuram dicit; quia impii, quamvis sciant se pro sceleribus suis esse puniendos, fingunt se non videre quod vident, memoriamque mortis a mente sua rejiciunt, ne tristis cogitatio laetitiam cordis eorum perturbet. Ideo in una die venient plagae ejus, mors, et luctus, et fames. In die judicii mors perpetua illi veniet, quae in hoc libro mors secunda vocatur. Luctus illi veniet, sicut Dominus dicit in Evangelio: Ibi erit fletus, et stridor dentium . Fames illi veniet, id est, fames requiei; desiderabunttur, ad quam requiem nullo modo pervenient. Et igni comburetur; id est, igne aeterno. flebunt, et plangent se super illam reges terrae, qui cum illa fornicati sunt, et in deliciis vixerunt, cum viderint fu
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃c qui caput illorũ ẽ. & cuiꝰ¬
ipsi menbra sunt. eos ꝑpetua pena
dampnabit. Et dupplicate ctuppli¬
cia: scłm oꝑa eiꝰ. Dupplicit᷑ baby¬
lon electos dĩ ꝑsecuta ẽ: qͣndo corpori¬
bus et animabꝰ eorum multa mala
ingessit: Dupplices penas ipsa reci¬
piet: quia cum animabꝰ & corpora
cruciabunt᷑ ipsaq dupplicia duppli¬
cabuntur. quia ꝓpenis temporalib
atq breuib. quib iustos affuxit: pe¬
nas ȩt̾nas excipiet. In pocło qͦ miscuit
uob̃. miscete illi dupplũ. ꝑ poculum
tbulationes quas scĩ ab iniquis passi
sunt possumus intelligeTuantũ
glorificauit se et indeliciis fuit: tan¬
tum date illi torm̃tũ et luctũ Qnͣtum
głificauit se. idẽ. insuꝑbia erexit. et
omnib uiciis implicauit: tanto ãpli¬
ora tormenta excipiet. Quia in corcde
suo dicit. Dedebo regina: et uidua ñ
sum: & luctũ non uidebo: Reginam
se babylon quodãmͦ uocat. cũ se in

Expanded text:
cum Christus qui caput illorum est, et cucum Christus qui caput illorum est, et cujus membra ipsi sunt, eos perpetua poena damnabit. Et duplicate duplicia secundum opera ejus. Dupliciter Babylon electos Dei persecuta est, quando corporibus et animabus eorum multa mala ingessit. Dupliciter poenas ipsa recipiet; quia cum animabus corpora cruciabuntur: ipsaque duplicia duplicabuntur; quia pro poenis temporalibus atque brevibus, quibus justos afflixit, poenas aeternas excipiet. In poculo quod miscuit vobis, miscete ei duplum. Per poculum tribulationes quas ab iniquis sancti passi sunt, possumus intelligere. Quantum glorificavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctum. Quantum glorificavit se, id est, in superbiam erexit, et omnibus vitiis se implicavit, tanto et ampliora tormenta excipiet. Quia in corde suo dicit: Sedeo regina, et vidua non sum, et luctum non videbo. Reginam se Babylon quodammodo vocat, cum se in
Abbreviated transcription (Latin):
lio uanitatis: et cũ iniqua gͥentib
non intronu. Et de plagis eius ñ
accipiatis: Quid sunt plage babylo¬
nis: nͥ uicia quȩ animas int̾ficiunt:
Possumus etiã ꝑplagas babylonis
penas quȩ impus p̃paratȩ sunt in¬
telligere: ut sit sensus: Si asceleribꝰ
babylonis abstinueritis: a peras
quas inȩt̾nũ pacietur alieni eritis
Qñ ꝑuenetunt peccata eiꝰ usq ad cȩ¬
lum: et recordatꝰ est ds̃ unquitatum
eiꝰ. Iniquitates babylonis: om̃ips
cdidit uobis. Precipit᷑ electis. ut red¬
dant babyloni. sicut illa ipsis reddi¬
dit: siue ꝓ eoquod scĩ dĩ impios ui
dicabunt. sicut dñs dicit in euͣgłio.
in regenatione cum sedit filiꝰ bomi
nis in sede maiestatis suȩ. sedebitis
et uos suꝑ sedes duodecĩ iudicanteᷤᷤ
.xii. tribus isrł. siue ꝓ eo quod ipsi
menbra sunt eiꝰ cui iudicandi pote¬
stas a patre tradita ẽ. Reddent gͦ
iusti impiis mala quȩ ab eis passi s̃:

Expanded text:
lio vanitatis, et cum iniqua gerentibus lio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introivi . Et de plagis ejus non accipiatis. Quid sunt plagae Babylonis, nisi vitia quae animas interficiunt? Possumus etiam per plagas Babylonis poenas, quae impiis praeparatae sunt, intelligere, ut sit sensus: Si a sceleribus Babylonis abstinueritis, a poenis quas in aeternum patietur, alieni eritis. pervenerunt peccata ejus usque ad coelum, et recordatus est Deus iniquitatum ejus. Iniquitates Babylonis omnipotedidit vobis. Praecipitur electis, ut reddant Babyloni, sicut illa ipsis reddidit, sive pro eo quod sancti Dei impios 566 judicabunt, sicut dicit Dominus in Evangelio: In regeneratione cumin sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel : sive pro eo quod ipsi membra sunt ejus, cui judicandi potestas a Patre tradita est. Reddent itaque justi impiis mala, quae ab eis passi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Hic enim animã suã ue¬
nalẽ habuit: qm̃ in uita fua pro¬
iecit intima sua: Animã suã uenalẽ
habuit: quia eã pro ad qͥsitione
cumaꝵ de monib tradere
ñ timuit: Delicias uͦ uirtutẽ baby¬
lonis uo cat: quia sieut electi
tota uirtute. laborant ut diuz¬
cias cȩlestes ad quirant: ita et reꝓ¬
bi totis nisib insistunt: ut diuiciaᷤ
ꝑituras sibi accumulent: De talib
dicit ꝓpħa. Ut mique agerent la¬
borauerunt. Et audiui aliã uocẽ
de cȩlo dicentẽ: Ecelum in hoc loco.
ȩccła designat᷑. Hox de cȩlo uox est
p̾dicatorũ: de eccla ꝓcedens: S quid
dicit uox ista: Exite de illa popłs
meus. Dñs ꝑp̾dicatores suos suis
suadet electis ut exeant de babylo¬
ne: non corpore sed m̃te: Quẽadmo¬
dum autẽ ababylone exire debeant.
insequentib docet dicens Et ne
qui amalis oꝑib eiꝰ se alienos red¬
dunt: sicut psalmista de semet ip¬
so loquit᷑ dicens. Non sedi in conci¬

Expanded text:
dicens: Hic enim animam suam vedicens: Hic enim animam suam venalem habuit; quoniam in vita sua projecit intima sua . Animam suam venalem habuit, qui eam pro acquisitione pecuniarum daemonibus tradere non timuit: delicias vero virtutem Babylonis vocat; quia sicut electi tota virtute laborant, ut divitias coelestes acquirant: ita et reprobi totis nisibus insistunt, ut divitias perituras sibi accumulent. De talibus dicit propheta: Ut inique agerent, laboraverunt . Et audivi aliam vocem de coelo dicentem. Per coelum in hoc loco Ecclesia designatur: vox de coelo vox est praedicatorum de Ecclesia procedens. Sed quid dicit vox ista? Exite de illa, popule meus. Dominus per praedicatores suos suadet electis, ut exeant a Babylone, non corpore, sed mente. Quemadmodum autem a Babylone exire debeant, in sequentibus docet, dicens: Et nequi a malis operibus ejus se alienos reddunt, sicut Psalmista de semetipso loquitur dicens: Non sedi in conci
Abbreviated transcription (Latin):
bitatio demonioꝵ facta ẽ.: quia illi
qui fidem xp̃i susceꝑunt : quod ha¬
bitatio demoniorũ in babylone sẽꝑ
fuerit. ueracit̾ cognouerunt. Et
custodia om̃is sp̃s iminundi: et
custodia om̃is uolueris immundȩ
et odibilis: Qui sunt demones: ip¬
si sunt sp̃s immundi et uolucres
immnunde. Uolucres quippe no
Custodes uero babyloniȩ ciuitatis
idõ uocant᷑. quia sic̃ angłi electos
dĩcustodiunt. ne tã pessime pec¬
cent ut ꝑeant: ita & demones im¬
pios obseruant ne aliquando ab
iniquitatib suis resipiscant et
sanent Quia de iuno irȩ eiꝰ bibe¬
runt omnes gentes: et reges terrȩ
cum illa fornicati sunt: et mercha¬
tores t̾rȩ de uirtute deliciaꝵ eiꝰ di¬
uites facti sunt: Quid sit unum
irȩ eiꝰ. et quid sit fornicatio regum
scłi possumꝰ intelligere: qͥ animaᷤᷤ
suas ꝓ ad quisitione pecuniaꝵ ꝑ
ditioni tradunt. De buiꝰ modimer¬
catorib: iħs filius syrac loquitur

Expanded text:
bitatio daemoniorum facta est; quia illi bitatio daemoniorum facta est; quia illi qui fidem Christi susceperunt, quod habitatio daemoniorum in Babylone semper fuerit, veraciter cognoverunt. Et custodia omnis spiritus immundi, et custodia omnis volucris immundae et odibilis. Qui sunt daemones, ipsi sunt spiritus immundi, et volucres immundae. Volucres quippe nomcustodes vero Babyloniae ideo vocantur: quia sicut angeli electos Dei custodiunt; ne tam pessime peccent, ut pereant: ita et daemones impios observant, ne aliquando ab iniquitatibus suis resipiscant, et salventur. Quia de vino irae ejus biberunt omnes gentes, et reges terrae cum illa fornicati sunt, et mercatores terrae de virtute deliciarum ejus divites facti sunt. Quid sit vinum irae, et quid fornicatio regum saeculi possumus intelligere, qui animas suas pro acquisitione pecuniarum perditioni tradunt. De hujusmodi mercatoribus Jesus filius Sirach loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
significat. Qui de cȩlo ad tram des¬
cendere dignatꝰ est: ut homines
ad cȩlestia subleuaret. Qui potesta¬
tem magnã habere dicit᷑ qͥa eandẽ
potestatẽ habet quã et pater: eo qđ
ȩqualis sit ꝑomnia patri: Terra il¬
luminata ẽ agła eiꝰ: quia ꝑdoctͥnã
fidĩ eiꝰ. genus humanũ atenebris
ignorantiȩ atq incredulitatis est
ereptũ. Et clamauit in forti uoce
dicens. Uox xp̃i: doctna ẽ euangłii.
Quid autẽ hȩc uox dicat: subden¬
do manifestat. Cecicdit cecidit ba¬
bylon magna. Dixisse dĩ: fecisse ẽ.
Dirit enim cecidisse babylonem:
quia ipse fecit ut caderet. Quȩ bis
clesiȩ facti sunt. Cadet scđo: cũ in
ultimo die morte ꝑpetua. quȩ in hoc
libro mors scda uocat᷑ puniet᷑. E
facta ẽ. habitatio demonioꝵ. Ntũqͥd
ante aduentũ xp̃i demones inba¬
bylone ñ habitabant: Habitabant
quidem: s eorum habitatio ignora¬
batur: Quando autẽ multitudo elec¬
torum ad fidẽ conu̾sa ẽ babylon ha¬

Expanded text:
significat, qui de coelo ad terram descendere dignatus est, ut homines ad coelestia sublevaret. Qui potestatem magnam habere dicitur; quia eamdem potestatem habet quam et Pater; eo quod aequalis sit per omnia Patri. Terra illuminata est a gloria ejus; quia per doctrinam fidei ejus genus humanum a tenebris ignorantiae atque increduliclamavit in forti voce, dicens. Vox Christi doctrina est Evangelii. Quid autem haec vox clamaverit, subdendo manifestat: Cecidit, cecidit Babylon magna. Dixisse Dei fecisse est; dixit enim cecidisse Babylonem, quia ipse fecit ut caderet: quae bis cclesiae facti sunt: cadet secundo, cum in ultimo die morte perpetua, quae in hoc libro mors secunda vocatur, punietur. Et facta est habitatio daemonum. Numquid ante adventum Christi daemones in Babylone non habitabant? Habitabant quidem, sed eorum habitatio ignorabatur: quando autem multitudo electorum ad fidem conversa est, Babylon ha
Abbreviated transcription (Latin):
De hac lucerna: ddicit scͥptura:. Lucerna
impioꝵ extinguet᷑: Lucerna quippe
impioꝵ. ertinguit᷑: cũ abhac uita
substracti. gaudiũ cemporale amit¬
tunt: et et̾nam tristiciã incurrunt.
ligat. ut una caro efficiant᷑: ita & a¬
mor scłi amatores suos sic t̾rȩ comun¬
git. ut unũ cũ ea efficiant᷑: a qua si fie¬
riposset in ꝑpetuũ segregari nollent
Tales gͦ artifices in babylone ñ audi¬
ent᷑ ampliꝰ: quia cũ ea in ꝑpetuum
dampnabunt᷑ Quia mercatores
tui: erant pͥncipes t̾rȩ. Ht̃ ȩccła mer¬
chatores suos: habet & babylon. Mer¬
chatores eccłȩ suosthesauros incȩlo
recondunt ub fures ñ effoduint
nec furant᷑: merchatores uͦ babylo¬
ins thesauros suos in t̾ra recomdunt

Expanded text:
de hac lucerna dicit Scriptura: Lucerna de hac lucerna dicit Scriptura: Lucerna impiorum exstinguetur . Lucerna quippe impiorum exstinguitur, cum ab hac vita subtracti, gaudium temporale amittunt, et aeternam tristitiam incurrunt. ligat, ut una caro efficiantur: ita et amor saeculi amatores suos sic terrae conjungit, ut unum cum ea efficiantur, a qua, si fieri posset, in perpetuum segregari nollent. Tales ergo 568 artifices in Babylone non audientur amplius; quia cum ea in perpetuum damnabuntur. Quia mercatores tui erant principes terrae. Habet Ecclesia mercatores suos, habet et Babylon: mercatores Ecclesiae thesauros suos in coelo recondunt, ubifures non effodiunt, necfurantur ; mercatores vero Babylonis thesauros suos in terra recondunt
Abbreviated transcription (Latin):
inte ampliꝰ. & lux lucernȩ ñ luce¬
bit inte ampliꝰ Et uox sponsi et
sponse:non audiet᷑ inte adhuc
Querendũ nob ẽ cur artes. et uocẽ
molȩ. et lum̃ lucernȩ. et uocẽ spon¬
si et sponse int̾ scelera babylonis
computet:: cum ista omnia sine cuil¬
pa ȩxerceri possint: & sine istis uita
humana subsistere non possit: Sp̃a¬
liter itaq ista omnia intelligenda
sunt. Possumꝰ g̃ ꝑartes. sapientiam
huiꝰ scł̃i q̃ stulticia ẽ. apud dm̃ intelli¬
gete: quã attifices malign et filii ba¬
bylonis adhoc discunt ut in malicia
babylonis ꝓficere possint: Sapientes
enim sunt ut faciant mala: bene aut̃
facere nesciunt: Mola autẽ quicqͥd
subse acceꝑit: conterit et cõimnuit.
Possumus gͥ ꝑ molã iudices impios
acciꝑe. Nocẽ gͦ mola emittit: cũ iu¬
dices impii iudicia in iusta ad conte¬
rendos innocentes ꝓferunt. ꝑlum̃
uero lucernȩ: huiꝰ scłi gła designat᷑:

Expanded text:
in te amplius, et lux lucernae non lucein te amplius, et lux lucernae non lucebit in te amplius, et vox sponsi et sponsae non audietur in te adhuc. Quaerendum nobis est cur artes, et vocem molae, et lumen lucernae, et vocem sponsi et sponsae inter scelera Babylonis computet; cum ista omnia sine culpa exerceri possint, et sine istis vita humana subsistere non possit. Spiritaliter itaque ista omnia intelligenda sunt. Possumus ergo per artes sapientiam hujus saeculi, quae stultitia est apud Deum , intelligere, quas artifices maligni et filii Babylonis ad hoc discunt, ut in malitia Babylonis possint proficere; sapientes enim sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt . Mola vero quidquid sub se acceperit, conterit et comminuit: possumus igitur per molam judices impios accipere. Vocem ergo mola mittit, cum judices impii judicia injusta ad conterendos innocentes proferunt. Per lumen vero lucernae, hujus saeculi gloria designatur:
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti intelligere. Exultabunt
gͥ scĩ eum destructa fuerit omnis
caterua impioꝵ: cum ipsis demo¬
nibꝰ auctorib iniqͥtatũ. Ex ultabt̃
euã eo quod tunc finẽ acceptura
sit omis malicia: & adducet᷑ iusti¬
cia sempit̾na Et sustulit unus
angłs fortis lapidẽ quasi molarẽ
magnũ: et misit in mari dicens:
oc impetumutet᷑ babylon mag¬
na: et ultra non inuemiet᷑. Iste an¬
gelus: xp̃m significat. Qui fortis
eẽ dicit᷑: quia fortitudinẽ xp̃i qͣn¬
ta sit. humana mens comp̃bende
non potest. Plapidẽ uͦ molarẽ ma¬
gnum: om̃is multitudo impiorũ
designat᷑. Mare autẽ. infernũ desi¬
gnat: in quo omnes impii demer¬
gent᷑. Angłs gͥ lapidẽ molarẽ mag¬
num inmare misit: quia dñs ñr
ininfernũ de merget Et uor cy¬
tharedorũ et musicoꝵ et tybia ca¬
nentiũ et tuba ñ audiet᷑ inte ãpliꝰ
hoc suꝑiꝰ cõmemoratũ ẽ Et om̃is
artifex. om̃isq ars: ñ inuenietur
inte ampliꝰ. Et uox molȩ ñ audiet᷑

Expanded text:
Testamenti intelligere. Exsultabunt igitur, cum destructa fuerit omnis caterva impiorum cum ipsis daemonibus auctoribus iniquitatum. Exsultabunt etiam, eo quod tunc finem acceptura sit omnis malitia, et adducetur justitia sempiterna. Et sustulit unus angelus fortis lapidem quasi molarem magnum, et misit in mare dicens: Hoc impetu mittetur Babylon magna, et ultra non invenietur. Iste angelus Christum significat, qui fortis esse dicitur; quia fortitudinem Christi quanta sit, humana mens comprehendere non potest: per lapidem vero molarem magnum omnis multitudo impiorum designatur: mare autem infernum designat, in quo omnes impii demergentur. Angelus igitur lapidem molarem in mare misit; quia Dominus nin infernum demerget. Et vox citharoedorum, et musicorum, et tibia canentium et tuba, non audietur in te amplius. Hortifex, et omnis ars non invenietur in te amplius, et vox molae non audietur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uocẽ uͦ tonitruũ magnoꝵ: electi qͥ
in fine mundi nascituri sunt intel¬
ligunt᷑. Et iure ꝑtonitrua: qr t̾rorẽ
diei iudicii annuntiabunt. Tres gͦ
uoces semel alła decantauerunt: qr
fidẽ sc̃ȩ tͥnitatis doctͥnamq eugłii.
quȩ amagna tuba ul ẽ a xp̃o ꝓces¬

Expanded text:
 magnorum electi qui in fine mundi nascituri sunt, intelliguntur: et jure per tonitrua; quia terrorem diei judicii annuntiabunt. Tres ergo voces semel alleluia decantaverunt; quia fidem sanctae Trinitatis doctrinamque Evangelii, quae a magna tuba, id est, a C