comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inbus
faciã.
perire
se cep.
s iam ĩcliuatũ ĩ estatem.
quo eꝑre calere debetat
merpuĩt n ͨ adhuc illi fi¬
deõ est. B. pe enĩ in hyeuiẽ
reuoluit᷑. Uis scire ꝙͣ du¬
biũ adhuc sit : Non diuu
me cõmicto frigido ueri.
ad huc rigoreu eiꝰ infrm¬
go. Hoc est inq̃uis nͨ ca¬
lidũ uͨ frigadũ pati. Ita
est mĩ lucili. Iam etas
mea contenta est suo fri¬
gore. iix media regelat᷑
estat. Itaq maior pars
in uescimẽtis tegit᷑ Ago
gracias seuectutĩ: qd̾ ne
lectulo afflieit. Quid ui
gras̃ illi hoc noiẽ agã
Quitquid debebam nolle
nõ possum. Cũ libellis michi
plurimus sermo est. Si qũ¬
do int̾uenerũt epłe tue.
tecũ eẽ nchi iudeor. ⁊ sic
afficior aiõ tauꝙͣ tibi nõ
costribam s cespondeam.
Itaq ⁊ de hoc qd̾ queris
qͣi colloqr tecũ: quale sit
una scrutabiut᷑. Queris
an ome bonũ optabile sit᷑.
Su bonũ ÷ ĩ quis fortiter
torqueri ⁊ magno diõ uri
⁊ pacient̾ egrotarei seqͣ¬

Expanded text:
nibus faciam, perire se coepit, sed iam inclinatura in aestatem, quo tempore calere debebat, intepuit nec adhuc illi fides est. Saepe enim in hiemem revolvitur. Vis scire, quam dubium adhuc sit ? Nondum me committo frigidae verae, adhuc rigorem eius infringo. "Hoc est," inquis, " nec calidum nec frigidum pati." Ita est, mi Lucili; iam aetas mea contenta est suo frigore. Vix media regelatur aestate. Itaque maior pars in vestimentis degitur. Ago gratias senectuti, quod me lectulo adfixit. Quidni gratias illi hoc nomine agam ? Quicquid debebam nolle, non possum. Cum libellis mihi plurimus sermo est. Si quando intervenerunt epistulae tuae, tecum esse mihi videor et sic adficior animo, tamquam tibi non rescribam, sed respondeam, Itaque et de hoc, quod quaeris, quasi conloquar tecum, quale sit, una scrutabimur. Quaeris, an omne bonum optabile sit. "Si bonum est," inquis, "fortiter torqueri et magno animo uri et patienter aegrotare, sequi
Abbreviated transcription (Latin):
casus nĩscruxit lõga medi¬
racio. ¶Illa nos docet fati racio¬
uarios esse accessas: fuiẽ
euudẽ. Iichil ã int̾eẽ ude
nĩcipiat qd̾ uenit. Eademi
et quitquid obuenit ad iũ
affererrndã tibi ĩuadas
Iniuerosũ est rapto uiue t
at cont᷑ pulch̾eimũ capto

Expanded text:
casus instruxit longa mediratio: Illa nos docet fati varios esse accessus, finem eundem, nihil autem interesse, unde incipiat quod venit. Eadem iet quicquid obvenerit ad vim adferendam tibi invadas. Iniuriosum est rapto vivere, at contra pulcherrimum
Abbreviated transcription (Latin):
cia tam longa licr̃cia tu¬
mida subigant᷑. Tuigũ acci¬
piant. ne dũ si tam breu¬
Du ã qmͣlibet remuxe ad
pfuctũ adducit assidua ar¬
gilia et ĩtentiõ. Sĩ me qui¬
tenuelis audice: hoc mer¬
ditare exerce te. ut mortẽ
accipias. et si ita ces sua¬
debit: accersias. Int̾ est
nich̾: illa ad nos ueniat:
an ad illam nos. Illud
impericissim cui ꝙ ubũ:
falsti eẽ tibi ipẽ ꝑsuade.
Bella res est: mori sua
suo die moritur. Nichil
ꝑdio ex tuo tẽpore. nã qd
Eanquis. alienũ . Uale

Expanded text:
tia tam longa licentia tutia tam longa licentia tumida subigantur et iugum accipiant, nedum, si tam breUnam quamlibet rem vix ad perfectum perducit adsidua vigilia et intentio. Si me quidem velis audire, hoc meditare et exerce, ut mortem et excipias et, si ita res suadebit, accersas. Interest nihil, illa ad nos veniat an ad illam nos. Illud imperitissimi cuiusque verbum falsum esse tibi ipse persuade: "Bella res est mori sua suo die moritur. Nihil perdis ex tuo tempore; nam quod relinquis, alienum est VALE
Abbreviated transcription (Latin):
lesce ocio nõ potese: nisi de¬
siit circũspice̾ et crrare.
Ut annĩ possis continere :
pͥmũ corꝑis tui fugã siste.
Deuide pbimũ remediũ cõ¬
ciuuata ꝓficiũt.Int̾rũ¬
penda nõ est quies guĩte
prioris obliuio. Sine dedis¬
cere oculos tuos. siue aures
assuescrre samorib uerbis.
Quociens ꝑcesẜis. ĩ ipso
tñsitu aliqua que renouẽt
cupiditates tuas tibi occ᷑¬
rent. ꝙ̃ adiuodũ et qui a¬
morẽ  xue conat᷑ euitã¬
da ẽ omĩs admorĩcio di.¬
lecti corꝑis. Nich̾ enĩ faci¬
lius ꝙ̃ amor recrudescit.
ita qui depone̾ iuilt desi
liquit au̾tat. Cĩto rebel.¬
lat affectus. quocũq se
Nullũ siue auctoram̃to ma¬
lũ esti el uaritia pecumã
ꝑmittit᷑. Iuxuria multas
ac uarias uoluptates. Am¬
bicio puepurã ⁊ plausũ.
⁊ ex hoc potenciã. ⁊ quitqd
pocẽtia pot̃. Mercede te ui¬
ciã sollicieat᷑. Hic tibi gra¬
tis uiuendũ est. Uix effi¬
ei toto seculo pot. ut ui¬

Expanded text:
lescere otio non potest, nisi delescere otio non potest, nisi desit circumspicere et errare. Ut animum possis continere, primum corporis tui fugam siste. Deinde plurimum remedia continuata proficiunt. Interrumpenda non est quies et vitae prioris oblivio. Sine dediscere oculos tuos, sine aures adsuescere sanioribus verbis. Quotiens processeris, in ipso transitu aliqua, quae renovent cupiditates tuas, tibi occurrent. Quemadmodum ei, qui amorem exuere conatur, evitanda est omnis admonitio dilecti corporis, nihil enim facilius quam amor recrudescit, ita qui deponere vult desidliquit, avertat. Cito rebellat adfectus. Quocumque seNullum sine auctoramento malum est. Avaritia pecuniam promittit, luxuria multas ac varias voluptates, ambitio purpuram et plausum et ex hoc potentiam et quicquid potest potentia. Mercede te vitia sollicitant; hic tibi gratis vivendum est. Vix effici toto saeculo potest, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
et q̃sica ꝑ hoc dignitate
ille clientũ turba. Est cã¬
ti ab homib uinci dũ ame
turbe pac eẽ nõ possi. plꝰ
ꝓpositũ sequi olin fruissit
animꝰ tibi. Utinã de uica
beata non in consptũ mor
nuc̃ experiẽtiẽ credimꝰ.
Qd̾ faciꝰ sol ent qui secius
xꝰerunt. et uolũt tẽpꝰ ce¬
leritate repacare. Calcar
adamus. Hec ettis optĩe
faicit ad hec scudia. iaui
Disputauit. iam uicia. p̾lus
feruore adolestencie ĩ domita
lassauit. nõ multũ suꝑẽ ut
discis. autĩ qm rem. qn
hauc ut exeam melior. Nõ
est tauiẽ qd exiscimes ullã
etatẽ apciõrẽ cẽ ad bonã
mentẽ: ꝙͣ que se multis
exꝑĩmẽtis louga ac frequẽ¬
ti recũ penitrncia domuit.
que ad salutaria mĩtigatis
affectib uenit. Hocꝰ huiꝰ
bom epẽ. Quisqs seuex
ad sapienciã ꝑuenit: au¬
nis̃ ꝑuenit᷑. Bale. Epła
te loca et ĩ aliũde
alio cransilire nolo. p̾mũ
quia tã freꝙ̃s m̃gracio
instabilitas aninui est. Coa¬

Expanded text:
et quaesita per hoc dignitate, et quaesita per hoc dignitate, ille clientium turba; est tanti ab omnibus vinci, dum a me turba par esse non possum; plus propositum sequi olim fuisset animus tibi! Utinam de vita beata non in conspectu mornunc experientiae credimus. Quod facere solent, qui serius exierunt et volunt tempus celes; haec aetas optime facit ad haec studia; iam despumavit. Iam vitia primo fervore adulescentiae indomita lassavit, non multum superest discis, aut in quam rem ? " In hanc, ut exeam melior. Non est tamen quod existimes ullam aetatem aptiorem esse ad bonam mentem quam quae se multis experimentis, longa ac frequenti rerum paenitentia edomuit, quae ad salutaria mitigatis adfectibus venit. Hoc est huius boni tempus; quisquis senex ad sapientiam pervenit, annis pervenit. VALE. Seneca te loca et aliunde alio transilire nolo; primum, quia tam frequens migratio instabilis animi est. Coa
Abbreviated transcription (Latin):
pectore tuo collectio uomi¬
ta est. Nolo nolo laudes. no¬
lodicas. Dmagnũ uirũ.
contempsit omĩa et dap̃na¬
tis humane uite furorib
fugit. Nichꝰ dap̾naui nb
me. Non est qd̾ ꝓficiendi
causa uenire ad me uelise
Erras. qui huit ãquid auxi¬
lii speras. Ison medici sed
eger hic habitat. a ialo illa
tũ discesẜis dicas. Ego istũ
beatũ hommẽ putabã. et
couditũ. et erexͥã aures.
destitutus sũ. nichil udi.
nch̾ au diui qd̾ concupiste¬
rem. ad qd̾ reuercerer. Si
hoc seutis. si hoc loq̃ris:
ãquid ꝓfectũ est. malo ig¬
nostas ocio meo ꝙͣ ĩuideas.
Ociũ in quis seueca cõmẽ¬
das m. ad eꝑycureas uoces
dilaberis. Ociũ tibi com¬
et pulcriora ꝙ̃ que reliq̾sti.
pusare suꝑbas potẽciorũ
for .s. digerere in litterã
srnes orbos. plurimũ in¬
foro poss: ĩ udiosa potẽcia
acbreuis est. ⁊ si uin esti¬
mes sordida. Ille me grã
forensi longe antecedet
Ie scipendiis militarib

Expanded text:
pectore ipso collectio et vomipectore ipso collectio et vomica est. Nolo nolo laudes, nolo dicas: " o magnum virum ! contempsit omnia et damnatis humanae vitae furoribus fugit." Nihil damnavi nisi me. Non est quod proficiendi causa venire ad me velis. Erras, qui hinc aliquid auxilii speras; non medicus, sed aeger hic habitat. Malo, cum discesseris, dicas: " ego istum beatum hominem putabam et eruditum. Erexeram aures; destitutum sum. Nihil vidi, nihil audii, quod concupiscerem, ad quod reverterer." Si hoc sentis, si hoc loqueris, aliquid profectum est. Malo ignoscas otio meo quam invideas. "Otium," inquis, "Seneca, commendas mihi? Ad Epicureas voces delaberis." Otium tibi comet pulchriora quam quae reliquisti; pulsare superbas potentiorum fores, digerere in litteram senes orbos, plurimum ino posse invidiosa potentia ac brevis est et, si verum aestimes, sordida. Ille me gratia forensi longe antecedet, ille stipendiis militaribus
Abbreviated transcription (Latin):
młtis annis ñ transͭ domus
sue lĩmen. Conuocat tue¬
bani: quisquis ocio suo aꝙͣ
fabulam imposuit. Cam
secesserio: nõ est augendũ¬
hoc ut de te hoiẽs loqnͣt᷑:
s ut ipẽ trcũ loquaris.
Quid aut̃ loqueris : erd̾
hoiẽs de aliis libentissime
faciũt̃. de te apud te male
exiscima. Assuesce ⁊ dicere
me tracta: qd̾ in te eẽ ĩfie¬
missimũ sencies. Notah
sui quisq corꝑis iũcia. Itaq̃
alius nouutu leuat scoma¬
chũ. alius a freꝙ̃ti cibo ful¬
cĩtue. alius int̾posito iẽiu¬
nio corpus exhaueit et pue¬
gat. Quoꝵ pedes dolor re¬
petit: aut uino aut baliieo ba¬
bis negligentes: huic a quo
sepe infestant᷑: occuert̃. Sic
sariẽ partes : quib adhi¬
benda est curacio. Quid
i ociõ facio: Uleus meũ
curo. Gi ostruderem cibiper¬
dem turgidũ. liuidã manũ.
aut contratti cruris acidos
ueruos: ꝑmitteres michi
uno loco iacere ⁊ fouere mor¬
bñ meit̃. Maius malũ  hoc.
qd nõ possũ tibi oñde ai

Expanded text:
tis annis non transit domus suae limen. Convocat turbam, quisquis otio suo aliquam fabulam inposuit. Cum secesseris, non est hoc agendum, ut de te homines loquantur, sed ut ipse tecum loquaris. Quid autem loqueris? Quod homines de aliis libentissime faciunt, de te apud te male existima; adsuesces et dicere me tracta, quod in te esse issimum senties. Nota habet sui quisque corporis vitia. Itaque alius vomitu levat stomachum, alius frequenti cibo fulcit, alius interposito ieiunio corpus exhaurit et purgat. Ii, quorum pedes dolor repetit, aut vino aut balineo ra neglegentes huic, a quo saepe infestantur, occurrunt; sic  partes, quibus adhibenda curatio est. Quid in otio facio ? Ulcus meum curo. Si ostenderem tibi pedem turgidum, lividam manum aut contracti cruris aridos nervos, permitteres mihi uno loco iacere et fovere morbum meum. Maius malum est hoc, quod non possum tibi ostendere; in
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ti unde uenisi. Ut dolorẽ
capitis celeuares: sanguinẽ
sepe eimisisti. Ad excenuãdũ
corpus : uena ꝑcucit᷑. Nõ opꝰ
st uasto uulnere diuidere
p̃̾cordia. scalpello aperit᷑. ud
illã magna libertatem iua.
et pũcto seciu̾tas constat.
Cud ergo ẽ qd̾ nos faicit

Expanded text:
reverti, unde venisti. Ut dolorem reverti, unde venisti. Ut dolorem capitis levares, sanguinem saepe misisti. Ad extenuandum corpus vena percutitur. Non opus est vasto vulnere dividere praecordia; scalpello aperitur ad illam magnam libertatem via et puncto securitas constat. Quid ergo est, quod nos facit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi opcimã que plas.
Sculte hͨ cogitãt᷑ aͥ quis
dicit me parũ fortitri.
fecisse. aliquis nimis ceme¬
re aduis fuisse aqd̾ genus
mortis animosiꝰ Uis tu co¬
gitaie̾ id ĩ manibꝰ eẽ consiliũ.
ad qd̾ fra nõ ꝑtiuet᷑ hoc Re¬
mnũ intuere: Ut te fortime
ꝓ celercime cripias. Alio¬
quĩ aderũt: qui de facto
cuo male exisemiẽt puie¬
mes eciã ꝓfessos sapienciam
qui iuim inferenda uite sue
negenti et nefas iudicẽt. ip̃e
int̾emptorẽ sui fieri. Expec¬
tandũ eẽ exicũ quẽ nacu¬
ra decreuit. Hoc qui dicit.
ñ uidet se libertatis uam
claudere. Nichil meliꝰ et̾na
lex fecit: ꝙͣ Id̾ iũ ineroitũ
nobis ad uitã dedit: exitꝰ
młtos. Ego eespectem uel
morbi crudelitatẽ uł hoĩs:
cũ possim ꝑ media exire
cormenta ⁊̃ adisa distute:
Hoc est unũ cur de iuta nõ
possamus queri. neminẽ
tenet. Bono loco res hu¬
mane sũt: qd nemo insi ui¬
ciõ suo miser est Placet:
uiue. Si nõ placet: licet co

Expanded text:
 quae placet. Stulte haec cogitantur: "aliquis dicet me parum fortiter fecisse, aliquis nimis temere, aliquis fuisse aliquod genus mortis animosius." Vis tu cogitare id in manibus esse consilium, ad quod fama non pertinet! Hoc unum intuere, ut te fortunae quam celerrime eripias; alioquin aderunt, qui de facto tuo male existiment. Invenies etiam professos sapientiam, qui vim adferendam vitae suae negent et nefas iudicent ipsum interemptorem sui fieri; expectandum esse exitum, quem natura decrevit. Hoc qui dicit, non videt se libertatis viam eludere. Nil melius aeterna lex fecit, quam quod unum introitum nobis ad vitam dedit, exitus multos. Ego expectem vel morbi crudelitatem vel hominis, cum possim per media exire tormenta et adversa discutere ? Hoc est unum, cur de vita non possimus queri: neminem tenet. Bono loco res humanae sunt, quod nemo nisi vitio suo miser est. Placet; vive. Non placet; licet eo
Abbreviated transcription (Latin):
imponã. Urori s iniuictus
Quid in hoc optabile sit.
nõ qd̾ ueit me ignis: s qd
nõ untit᷑ Nich̾ est utute
p̃stancĩꝰ: nic̃hil pultrĩus.
Et bonũ est et optabile:
quic̃quid ex huiꝰ gerigue
iperio. Uale. Epła lxix.¬
accedo. Absconde te in
otio s et ipm̃ ociũ abscon¬
de. Hoc te facturũ stoicoꝵ
eciã si nõ p̃cepto ad exẽplũ
licet stias s ex p̃crpto iffi
facias et tebi.⁊ cũ uoles
approbabis. Net ad omnẽ
rẽ publicã mĩctimꝰ nͨ. sẽꝑ.
nͨ. sine ullo fine. pterea
cũ sapiẽti rẽpublicã ipõ
diguã dedimus. idest mũ¬
dũ. nõ ostrexͣ rem publictã.
Eciam si recesserit Inuio for¬
tasse relitto mno augulo ĩ ma¬
iora atq ampliora teanset.
Et celo impositus intelligit
cũ sellã aut e̾bunal ascendit᷑.
quĩ huiili loco sedeeit. De

Expanded text:
inponam. Uror, sed invictus. inponam. Uror, sed invictus. Quidni hoc optabile putem — non quod urit me ignis, sed quod non vincit ? Nihil est virtute praestantius, nihil pulchrius. Et bonum est et optabile, quicquid ex huius geritur imperio. VALE. Seneca Lucilcedo; absconde te in otio. Sed et ipsum otium absconde. Hoc te facturum Stoicorum etiam si non praecepto, at exemplo licet scias. Sed ex praecepto quoque facies ; et tibi et cui voles adprobabis. Nec ad omnem rem publicam mittimus nec semper nec sine ullo fine. Praeterea, cum sapienti rem publicam ipso dignam dedimus, id est mundum, non est extra rem publicam, etiam si recesserit, immo fortasse relicto uno angulo in maiora atque ampliora transit et ccum sellam aut tribunal ascenderet, quam humili loco sederet. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
Iea cu nõ putas regulũ op¬
tasse ut ad penos ꝑueniret.
Indue magni iuri amiĩnũ.
t ab opmnonib uulgi secede
paulisper. Cape ꝙtã debes
sanguine colenda est as¬
pice marchũ catonẽ sacro¬
illi pectori purissimas ma¬
nus admouentẽ et nulne¬
ra parũ demissa laxantẽ.
ptrũ candẽ illi dicturus
es. uellemq que uelles. ⁊
moleso fero: an feliciter
quid agis: hoc loco michi
demetriꝰ nẽ occurrit. Qui
uitã securã. ⁊ sinẽ ullis
fortime occursionib: mare
mortuũ uocat. Nichil hrẽ
ad qd̾ excĩteris. ad qd̾ te
concites. cuiꝰ/ denũciaciõe
et incuosa firmĩtatẽ amĩii
tui cep̃tes. s in ocio ĩ contus¬
so iacerer nõ est trãquillitas
maliciã est. attalꝰ stoieus
dice̾ solebat aialo mie fortu¬
na in castris suis ꝙ in denciis
hc̃at. Torq̃or s fortit̾. bñ¬
est. Occidor. s fortit̾ bñ est
eudi epycurũ: dicet ł dł
ce est Ego cam honeste rei
t seuere: nũꝙͣ molle nom̃

Expanded text:
Ita tu non putas Regulum opIta tu non putas Regulum optasse, ut ad Poenos perveniret ? Indue magni viri animum et ab opinionibus volgi secede paulisper. Cape, quantam debes, sanguine colenda est. Adspice M. Catonem sacrilli pectori purissimas manus admoventem et vulnera parum alte demissa laxantem. Utrum tandem illi dicturus es " vellem quae velles " et "moleste fero" an "feliciter quod agis" ? Hoc loco mihi Demetrius noster occurrit, qui vitam securam et sine ullis fortunae incursionibus mare mortuum vocat. Nihil habere, ad quod exciteris, ad quod te concites, cuius denuntiatione et incursu firmitatem animi tui temptes, sed in otio inconcusso iacere non est tranquillitas; malacia est. Attalus Stoicus dicere solebat: " malo me fortuna in castris suis quam in deliciis habeat. Torqueor, sed fortitest. Occidor, sed fortiter; bene est." Audi Epicurum, dicet et " dulce est." Ego tam honestae rei ac severae numquam molle nomen
Abbreviated transcription (Latin):
citus tantũ ut litaret. op¬
cabilem rẽ putãs bonã mor¬
tem. Pubitas ergo an op¬
eimũ sit memorabilẽ mori
et in aliquo oꝑe ututis: Cũ
ãquis cormẽta fortit̾ pati¬
tur: omĩoꝰ u̾tutib utit᷑ for¬
tasse una in ꝑmptu sic.⁊
maxiẽ appareat. paciẽcia.
Ceterũ illic est fortitudo.
cuius paciencia .⁊ ꝑꝑessiot
tolerancia eami suti Illic
est prudencia sine qua nul¬
lũ initur consiliũ. que sua¬
det. qd̾ effugere nõ possis.
qui fortissime ferre. Illic
⁊ conscancia. que deiti loco
nõ pot̾: et ꝓposieũ nulla ui
extorꝙ̃nte dinicctite Illic
est iudiuiduus ille comita¬
tus uirtutũ. Quitquid
honestr fit: uia uirtus sa¬
cit. s ex consilii sentẽcia.
optabile est. Quid tu existi¬
mas ea tĩ optabilia eẽ. que
ꝑ uolupeatẽ ⁊ ociũ ueniũt᷑
que excipiũt᷑ forib ornatio:
Est quedã cristis uoluptas.
ñ gratulantiũ cetu. s adorã¬
ciũ uenerãtiũ q colebrant᷑

Expanded text:
citus tantum, ut litaret, opcitus tantum, ut litaret, optabilem rem putans bonam mortem. Dubitas ergo, an optimum sit memorabilem mori et in aliquo opere virtutis? Cum aliquis tormenta fortiter patitur, omnibus virtutibus utitur. Fortasse una in promptu sit et maxime appareat patientia. Ceterum illic est fortitudo, cuius patientia et perpessio et tolerantia rami sunt. Illic est prudentia, sine qua nullum initur consilium, quae suadet, quod effugere non possis, quam fortissime ferre. Illic est constantia, quae deici loco non potest et propositum nulla vi extorquente dimittit. Illic est individuus ille comitatus virtutum: quicquid honeste fit, una virtus facit, sed ex consilii sententia. optabile est. Quid? Tu existimas ea tantum optabilia esse, quae per voluptatem et otium veniunt, quae excipiuntur foribus ornatis ? Sunt quaedam tristis voltus non gratulantium coetu, sed adorantium venerantiumque celebrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem s pettor e yecipẽ Gi for¬
citudo optabił est. et cormẽ¬
ca pacient̾ ferre optabile
hoc enĩ fortitudĩs pars est᷑
Sed separa ista ut dixi :
nich erit qd̾ tibi faciat ei¬
rorem. Non enĩ pati tormũca
opeabile est: sed paci fortit.
Illud opto fortitꝰ: quod est
hoc sibi opeabit᷑. Quedim
ꝑticulatim fiuẽ. Quedaĩ
latent. cũ imo uoto multa
cõphensa sut̃. taꝙͣ opto nꝰ
uitã honescã. Uica a honesta
accoĩb uariis constat. In hac
est reguli archa catonis stis¬
sũ manu sua uulnus. Rutu.¬
lii exiliiiii. Calix uenena¬
traustulit in celũ. Ita cum
optaui michi uitã honestam :
honesta nõ põt cẽ. O terq
quaterꝙ beati: qͦs anti ora
pateũ troie sab membus
altis contigit oppetere᷑
Quid int̾est optes hoc ali¬
cui: an opcabile fuisse fatra¬
ris. Decius se ꝑ republica he¬
deuouit. et in medios hostes
concitato equo mortẽ petẽs
lennib ac iã familiaribus
uerbis in aciẽm confrrtissi¬
niã ĩcuerit. De hoc solli¬

Expanded text:
 pectore excipere. Si fortitudo optabilis est, et tormenta patienter ferre optabile est; hoc enim fortitudinis pars est. Sed separa ista, ut dixi; nihil erit quod tibi faciat errorem. Non enim pati tormenta optabile est, sed pati fortiter. Illud opto "fortiter," quod est hoc sibi optavit ? " Quaedam particulatim fiunt, quaedam latent, cum uno voto multa conprensa sunt. Tamquam opto mihi vitam honestam. Vita autem honesta actionibus variis constat; in hac est Reguli arca, Catonis scissum manu sua vulnus, Rutili exilium, calix venenae carcere in caelum. Ita cum optavi mihi vitam honestam, honesta non potest esse. O terque quaterque beati. Quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis Contigit oppetere ! Quid interest, optes hoc alicui an optabile fuisse fatearis ? Decius se pro re publica devovit; in medios hostes concitato equo mortem petens llemnibus ac iam familiaribus verbis in aciem confertissiman incucurrit, de hoc solli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qua potissimũ libet᷑ con¬
fiderrt uiam. Cui difficił
occasio est: is ꝓximã qmiq
ꝑ optima acripiat. Sie li¬
tet muaudita. sit noua. Isõ
deerit ad mortẽ ingrniũ:
cui nõ defuerit anĩmꝰ Ui.
mancipiã ubi ilł sennulos
adegit: dolore excitent᷑. et
intẽtissimas custodias fal¬
lant᷑ EIlle uie maguꝰ st :
qui mortẽ sibi nõ cm̃ ĩpera¬
uit: ẜ muenit Ex eodẽ tibi
munere plura exẽpla pro¬
misi. Secũdo nauiachie
spectaculo: unꝰ barbaris
lauceã qmͣ ĩ adu̾saeios acce¬
perat. cocã iugulo suo mer
mortẽ acmatus cepecto᷑.
Tanco hͦ speciosiꝰ specta¬
culũ fut: qñto honescius

Expanded text:
 qua potissimum liberetur. con qua potissimum liberetur. consideret: cui difficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arripiat, sit licet inaudita, sit nova. Non deerit ad mortem ingenium, cui non defuerit animus. mancipia, ubi illis stimulos adegit dolor, excitentur et intentissimas custodias fallant ? Ille vir magnus est, qui mortem sibi non tantum imperavi:, sed invenit. Ex eodem tibi munere plura exempla promisi. Secundo naumachiae spectaculo unus e barbaris lanceam, quam in adversarios acceperat, totam iugulo suo mersmortem armatus expecto:" Tanto hoc speciosius spectaculum fuit, quanto honestius
Abbreviated transcription (Latin):
ferendã esse spuecissinã mor¬
tem seruituti mũdissiẽ.
Quĩ cepĩ sordidis exẽplis
uti: ꝑseuerabo. Polus enũ
a se quisq exiget: si uiderit
hac̃ rem eciam a cõcrp̃tis¬
sumis posse contep̃m. Ca¬
toues. scipionesq. ⁊ alios
quos audire cũ admiracõe
posicos putamus. Iã ergo
istã mẽtutẽ hrẽ tam młta
exẽpla in ludo bestiario
qui in ducib belli ciuili&
oscrudã. Cũ aducheret᷑
iuꝑ int̾ custodias quidã.¬
et ad matutinũ spectatu¬
lũ missus ⁊ cc̃ꝙͣ sompno p̃¬
mente mitaret: caput usq
co demisit: douec radiis ini¬
sereret. et tam diu sem se¬
dilo suo trrmit: dotiet cer¬
uicẽ ciecũactu rote frange¬
ret. Eodem uchiculo quo
ad penã frarbat᷑ ffugit.
Nichil obseat ecũpere et exi¬
re cupienti. In aꝑto nos
na᷑ cuscodit. Cui ꝑmittit
iccc̃itas sua circũppiciat
exitũ mollẽ. Cui ad ma¬
nũ plura sũt ꝑmittͭ sese¬
ut asserat: is dilectũ agat¬

Expanded text:
ferendam esse spurcissimam morferendam esse spurcissimam mortem servituti mundissimae. Quoniam coepi sordidis exemplis uti, perseverabo. Plus enim a se quisque exiget, si viderit hanc rem etiam a contemptissimis posse contemni. Catones Scipionesque et alios, quos audire cum admiratione positos putamus; iam ego istam virtutem habere tam multa exempla in ludo bestiario quam in ducibus belli civilis ostendam. Cum adveheretur nuper inter custodias quidam ad matutinum spectaculum missus, tamquam somno pmente nutaret, caput usque eo demisit, donec radiis insereret, et tamdiu se in sedili suo tenuit, donec cervicem circumactu rotae frangeret. Eodem vehiculo, quo ad poenam ferebatur, effugit. Nihil obstat erumpere et exire cupienti. In aperto nes natura custodit. Cui permittit necessitas sua, circumspicit exitum mollem: cui ad manum plura sunt, per quae sese adserat. is dilectum agat et
Abbreviated transcription (Latin):
tis eligere: obuia queꝙ
rapuerũt. ⁊ que na̾ nõ
rat̃ noxiã : ui sua tela fe¬
cerut᷑. Fuper in ludo bes¬
tiãrioꝵ unie germanis cũ
ad matutina spectricula
pacacet᷑: secessit ad exone¬
randũ corpus. Nullũ aliud
illi dabatue sũ custode secre¬
tũ. Ibi liguũ id qd̾ ad
nũdanda obscena adherẽ¬
te spongia positũ est: totũ
in gulã faesit. et in ꝑclusis
faucibꝰ spiũ disit. Hoc fu¬
it morti concumeliã face.
Ita ꝓrsus paeũ mũde et
pacũ decunt᷑. Qkiud est
stultiꝰ ꝙͣ fascidiose mori᷑
Ouieũ fortrni : o dignũ
cui fascidiaret᷑ aciõ. Quã
fortitir ille gladio usꝰ.xt̃.
quĩ auinose in ꝑfundã se
altitudinẽ maris autab¬
stise cupis ĩmisiss. Budip
descitutus: ĩuenit ꝙ̃adiuo¬
dũ ⁊ mortem sibi deberet
et celũ. Ut scias ad mo¬
ricndũ nich̃ aliud ĩ mora
esse ꝙͣ uelle: existimet᷑ de fac¬
to hoĩs acerrimi ut cuiq
uisũ erit᷑. dũ hoc ꝯsoet pre¬

Expanded text:
tis eligere, obvia quaeque tis eligere, obvia quaeque rapuerunt et quae natura non erant noxia, vi sua tela fecerunt. Nuper in ludo bestiariorum unus e Germanis, cum ad matutina spectacula pararetur, secessit ad exonerandum corpus; nullum aliud illi dabatur sine custode secretum. Ibi lignum id, quod ad emundanda obscena adhaerente spongia positum est, totum in gulam farsit et interclusis faucibus spiritum elisit. Hoc fuit morti contumeliam facere. Ita prorsus; parum munde et parum decenter; quid est stultius quam fastidiose mori ? O virum fortem, o dignum, cui fati daretur electio ! Quam fortiter ille gladio usus esset, quam animose in profundam se altitudinem maris aut abscisae rupis inmisisset! Undique destitutum invenit, quemadmodum et mortem sibi deferret et telum, ut scias ad moriendum nihil aliud in mora esse quam velle. Existimetur de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc constet, prae
Abbreviated transcription (Latin):
gencia loci et consuetudo
eciam int̾ nuurias detiẽt.
Uis adu̾sꝰ hoc corpꝰ liber
bita. ꝓPone tibi qũq tibi
hoc contubino carẽdũ. for¬
tior eris ad nccͣtẽ exeũdi.S
ꝙadmodũ suus finis ueĩet
ni mẽtem: omĩa sme fine
concupistẽtibꝰ : Nulli ꝰ rei
meditacõ cam necessacia
est allia eñ fortasse exer¬
cent᷑ in suꝑuacuũ. Adu̾sꝰ¬
ꝑmansere diuicie. Ad cõ¬
tep̃cũ nos doloris armaui¬
Huiꝰ uircutis exꝑamencũ¬
est integ̾ ac sani frlicitas
corporis. Ut fortit̾ amisso. G¬
nobis. Om̃õ quos amaba.¬
mꝰ: suꝑstites fortuna see¬
uauit. Huius uꝰ rei qui
excitet usũ: dies ueniet.
Non est qd exiscimes mag¬
ius tm̃ iuris hoc robur fu¬
isse: quo ẜuitutis humane
claustra ꝑrũperẽt. Nõ ẽ qd
iudices hoc fiꝰ isi a catone
nõ posse. qui qmi ferro nõ
enuserat aniniã: manu
extirxeit. cũ uilissime sortis
homines ingenti impetu
cõmodo mori ñ licuiss nec
ad aebitriũ suũ instrã mor¬

Expanded text:
i et consuetudo etiam inter iniurias detinet. Vis adversus hoc corpus liber bita. Propone tibi quandoque hoc contubernio carendum; fortior eris ad necessitatem exeundi. Sed quemadmodum suus finis veniet in mentem omnia sine fine concupiscentibus ? Nullius rei meditatio tam necessaria est. Alia enim fortasse exercentur in supervacuum. Adpermansere divitiae. Ad contemptum nos doloris armavihuius virtutis experimentum integri ac sani felicitas corporis. Ut fortiter amissonobis; omnes, quos amabamus, superstites fortuna servavit. Huius unius rei usum qui exigat dies veniet. Non est quod existimes magnis tantum viris hoc robur fuisse, quo servitutis humanae claustra perrumperent; non est quod iudices hoc fieri nisi a Catone non posse, qui quam ferro non emiserat animam manu extraxit. Vilissimae sortis homines ingenti impetu commodo mori non licuisset nec ad arbitrium suum instrumenta mor
Abbreviated transcription (Latin):
dere in uniuersũ ꝓnũtia¬
re. cũ mortẽ ius excerna
denũciat. occupãda sit an
expectanda. aiulta enĩ sũt.
que in utrr̃ꝙ partẽ cra¬
he possut̃. Sĩ altera moes
cũ tormẽto: alta sumplee
et facilis est: qͥd iñ huic¬
inicienda sit manꝰͬ Quẽ¬
ad modũ nauõ eligã naui¬
gacurus. ⁊ domũ hĩtaturꝰ
sic mortis genꝰ exitiuus
uõ utiq melior est longior
uita: sic prior ÷ utiq mors
longior . In nulla re ma¬
gis ꝙͣ ĩ morte morẽ anio
gerere debemꝰ. Exeat quã
impetũ cepit᷑. siue ferrũ
appetit. siue laqueũ. siue ap
pocionẽ uenas occupãtẽ
Pergat et iũcula ẜuitu

Expanded text:
de re in universum pronuntiade re in universum pronuntiare, cum mortem vis externa denuntiat, occupanda sit an expectanda. Multa enim sunt, quae in utramque martem trahere possunt. Si altera mors cum tormento, altera simplex et facilis est, quidni huicinicienda sit manus ? Quemadmodum navem eligam navigaturus et domum habitaturus, sic mortem exiturus non utique melior est longior vita, sic peior est utique mors longior. In nulla re magis quam in morte morem animo gerere debemus. Exeat, qua impetum cepit; sive ferrum appetit sive laqueum sive aliquam potionem venas occupantem, pergat et vincula
Abbreviated transcription (Latin):
aliene crudelitatis ꝓtura¬
cionẽ: Utrũ ĩuides carni¬
fici tuo an parcis: Socra¬
tes potuit absciuẽtia fini-¬
reuitam: et media pocius
ꝙͣ ueneno mori. trigmĩta
tñ dies in cartere ⁊ ĩ ex/¬
pectacõne mortis exegit.
nõ hoc auimo tadͣ oiãfiei
posset̃. tamꝙͣ uiltas spẽs.
tam longũ tẽp ꝰ reciꝑet. s
ut p̃beret se legib. ut fruẽ¬
dũ amicis ext̾ĩũ sociaiten¬
ne ꝯpͨ daret. Quid erat stultiꝰ
ꝙp mortẽ contep̃ne̾: uene¬
nũ tinere᷑ St̃ribonia gra¬
uis frmina amita drusi li¬
bonis fuit: adolestĩtis tã
tus ess nõ sane firꝙ̃tibꝰ
exequiis. oñs euĩ neçessa¬
rii de seruerant ĩpie iam
mortẽ an exspectaet᷑. Cui
stribonia. Quid te ĩquit de¬
lectat a lienũ negociũ age¬
re᷑ Non ꝑsuasit illi. mauꝰ
sibi actulit. nec siẽ causa.
Cam post diẽ c̾tiũ aut qrͣ¬
tũ inimĩci moritueꝰ ac¬
bitrio. sĩ niuit alienũ ne¬
gociũ agit. Non possis itaq

Expanded text:
alienae crudelitatis procuraalienae crudelitatis procurationem ? Utrum invides carnifici tuo an parcis ? Socrates potuit abstinentia finire vitam et inedia potius quam veneno mori. Triginta tamen dies in carcere et in expectatione mortis exegit, non hoc animo tamquam omnia fieri possent, tamquam multas spes tam longum tempus reciperet, sed ut praeberet se legibus, ut fruendum amicis extremum Socraten daret. Quid erat stultius quam mortem contemnere, venenum timere ? Scribonia, gravis femina, amita Drusi Libonis fuit, adulescentis tam tus esset non sane frequentibus exequiis, omnes enim necessarii deseruerant impie iam mortem an expectaret. Cui Scribonia: " Quid te," inquit, " delectat alienum negotium agere?" Non persuasit illi; manus sibi attulit nec sine causa. Nam post diem tertium aut quartum inimici moriturus arbitrio si vivit, alienum negotium agit. Non possis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
fiat an cicius. Ion taꝙͣ de
magno detrĩmẽto tĩet. Ne¬
mo młtũ ee stillicidio potest
ꝑdere. Cicius mori aut tar¬
dius: ad rem nõ ꝑtiẽt. Be¬
ne a mori aut male ad rẽ
ꝑtinet. Bene ã mori est
effugeꝰ male iuuendi ꝑicu¬
lũ. Itaq effeminatissiã
uocẽ illius rodii existimo.
qui cũ ĩ caueã comẽctꝰ cẽt
aiał aleret᷑. suadenti cuidã
ut abstineret cibo: dim̃a
inquit homĩ dũ uiuit spe¬
randa sũt. Ut sit hoc ue¬
da est. Quedã licet mag¬
na licet certa suit: tamẽ
ad illa turpi ĩfirmitatis
confessione nõ uemiã. Ego
cogitem in eo qui uiuĩt
om̃ã posse forcunã: poti ꝰ
ꝙͣ cogiteni. in eo qui scit
mori nnch̾ posse fortimam ao
aliqũ tñ eciã si c̾ta mors
instabit. et descinatũ sibi
si ppliciũ sciẽt: nõ cõmen¬
dabit pene sue nianũ. sibi
cõmodabit. St̃ulticia est a¬
timore mortis mori. uemit ed¬
qui occidat. expecta. quid
occupas. Quare suscipis

Expanded text:
fiat an citius. Non tamquam de fiat an citius. Non tamquam de magno detrimento timet; nemo multum ex stilicidio potest perdere. Citius mori aut tardius ad rem non pertinet, bene mori aut male ad rem pertinet. Bene autem mori est effugere male vivendi periculum. Itaque effeminatissimam vocem illius Rhodii existimo, qui cum in caveam coniectus esset animal aleretur, suadenti cuidam, ut abstineret cibo: " omnia," inquit, " homini, dum vivit, speranda sunt." Ut sit hoc veda est. Quaedam licet magna, licet certa sint, tamen ad illa turpi infirmitatis confessione non veniam. Ego cogitem in eo, qui vivit, omnia posse fortunam, potius quam cogitem in eo, qui scit mori, nil posse fortunam? Aliquando tamen, etiam si certa mors instabit et destinatum sibi supplicium sciet, non commodabit poenae suae manum; sibi commodaret. Stultitia est timore mortis mori. Venit qui occidat. Expecta. Quid occupas ? Quare suscipis
Abbreviated transcription (Latin):
adolestenciã. deinde ꝗtqd
est illud int inuenẽ ⁊ se¬
nẽ. in ediũ in ut̾usꝙ con¬
fuo positũ. Deide iꝑiꝰ
senectutis optimos ãnos.
Nouissime incipit oñdi ꝓb¬
licus finis generis hũm̃.
In quẽ si quis intrap̾mos
amios delatus est; nõ ma¬
gis queri debet. ꝙ̃ qui
cito nauigauit. Aliũ t
ut scio uenti segnos ludit
ac detinẽt᷑. et tranquillis¬
tatis lentissime tediolas¬
sant. Aliũ pertinax fla¬
cus celereime ꝑfert. Iã
euenire nob̾ puca: Alios
uita uelocissine adduxiti
quo ueniendũ erati eciã
cunctantib. Alios mace¬
rauit et coxit. que ut scis¬
bene iuere. Itaꝙ sapi¬
ens uiuit. qnͣtũ debet : nõ qnͣ¬
tũ pot̃. Hidebit ubi uicturus
sit. cũ quibꝰ. quomodo. quid ac¬
turus. Cogitat semꝑ qualis
uita. nõ quͣta sit. Si simula¬
ta occureũt. molesta. et tnͣquil¬
litatem cuebancia. enũttit
se. Nec hoc tantũ ĩ nccͣite ul
istimat sua referre: faciat
fiuẽ an accipiat tairdiũs

Expanded text:
iam, deinde quidquid est illud inter iuvenem et senem medium, in utriusque confinio positum, deinde ipsius senectutis optimos annos. Novissime incipit ostendi publicus finis generis humani.in quem si quis intra primos annos delatus est, non magis queri debet cito nauigauit. Alium enim, ut scis, uenti segnes ludunt ac detinent et tranquillitatis lentissime taedio lassant, alium pertinax flatus celerrime perfert. Idem euenire nobis puta. Alios uita uelocissime adduxit quo ueniendum erat etiam cunctantibus, alios macerauit et coxit. Hibene vivere. Itaque sapiens vivit, quantum debet, non quantum potest. Videbit ubi victurus sit, cum quibus, quomodo, quid acturus. Cogitat semper, qualis vita, non quanta sit. Si multa occurrunt molesta et tranquillitatem turbantia, emittit se. Nec hoc tantum in necessitateil existimat sua referre, faciat finem an accipiat, tardius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cñquillũ: et exͣ molestiã
positũ. Ego dissencio. Q¬
ut aliqͣ res bona quidẽ sit:
si optabitis nõ sit. Deiide
si uĩrtus optabił est. ullũ
ã siune u̾tute bonũ. et uẽ
bonũ optabile est. Deuide

Expanded text:
tranquillum et extra molestiam positum. Ego dissentio. Qut aliqua res bona quidem sit, sed optabilis non sit. Deinde si virtus optabilis est, nullum autem sine virtute bonum est, onum optabile est. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
promĩctit. nicħ ꝓficit. uui
uieis sũt iniussa ueniut̃. in¬
iussa discrdunt. ¶ Ian cdau¬
sulã epła poffit poscit. accipe
equidẽ utilẽ ac salutarẽ. quã
te affige animo uolo. Aliqͥs
sꝑ ante oculos hñdꝰ. ut sic
camꝙͣ illo spectante uiuamꝰ:
⁊ oĩã cãꝙͣ illo uidẽte faciamꝰ.¬

Expanded text:
promittit, nihil proficit; sui promittit, nihil proficit; sui iuris sunt, iniussa veniunt, iniussa discedunt. Iam clausulam epistula poscit. Accipe, et quidem utilem ac salutarem, quam te affigere animo volo: "Aliquis semper ante oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante uiuamus et omnia tanquam illo uidente faciam
Abbreviated transcription (Latin):
mim. Thic illũ mĩre pideor
decuit. Nec accidit ab infir¬
mĩtate mentis. s a nouĩta¬
te rei. que mnꝯxercitatos t¬
si nõ concutit: mouet. naͣli
ĩ hoc facilitate corꝑis ꝓnos.
Nam ut quidã boni sangui¬
nis sũt: ita quidã ĩcitatĩs
mobil. ⁊ cito ĩ os ꝓdeũtis.
Hec ut dixi nulla sapiẽtia
abigit. Alioquĩ hret̃ reꝵ na¬
tucã sub imperio: si oiã era¬
deret uĩcia. Quecũq attrĩ¬
huit condicio nastendi.⁊ cor¬
poris cemperatura. cũ młtũ¬
rebut̃. Herrbus. Nichil hoꝵ
uetari pot̃. ñ magis ꝙͣ
accersiei. Artifices scemci
qui inutant᷑ affectus. qui
metũ et crepidacõe exepꝰ¬
mũt. qui tristiciã rep̃sen¬
tãt. hoc udicio imitant᷑.
ue̾ciuidiã. Deiciũt᷑ enĩ
uultũ. u̾ba subimitũt. figũt
ĩ uerrã oculos ⁊ dep̾mũt. cu¬
borẽ sibi exp̾ͥmeꝰ nõ possut.¬
Nec ꝓhibetur sic. n ͨ ad ducit᷑.
Nich adu̾sꝰ hic sapiẽtia

Expanded text:
mini, et hic illum mire pudor mini, et hic illum mire pudor decuit. Non accidit hoc ab infirmitate mentis, sed a novitate rei, quae inexercitatos, etiamsi non concutit, movet naturali in hoc facilitate corporis pronos. Nam ut quidam boni sanguinis sunt, ita quidam incitati et mobilis et cito in os prodeuntis. Haec, ut dixi, nulla sapientia abigit; alioquin haberet rerum naturam sub imperio, si omnia erderet vitia. Quaecumque adtribuit condicio nascendi et corporis temperatum, cum murit, haerebunt. Nihil horum vetari potest, non magis quam accersi. Artifices scaenici, qui imitantur adfectus, qui metum et trepidationem exprimunt, qui tristitiam repraesentant, hoc indicio imitantur verecundiam: deiciunt enim vultum, verba submittunt, figunt in terram oculos et deprimunt. Ruborehic nec adducitur. Nihil adversus haec sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
exuerit : sapientẽ quoq se¬
quetue. Nulla .i. sapiẽcia
ingrnitũ est : leuit̾ arte ñ uũ¬
cit᷑. Qiuibusdã tꝰ cõscãtissis̃.
in conspcũ ppli sudor erũpit.
nõ alitꝰ ꝙͣ fatigatis ⁊ estuan¬
tib solet. Quibqdtĩ tremũt
gruna dicturis. quoꝵdã den¬
tes collidũtur. lingna titu¬
bat. labra concurrũt. Hec nͨ
disciplina. nͨ usus imꝙͣ excu¬
tit. s na᷑ ium suã exercet: ⁊
illos uicio sui eciã robustissi¬
mos admonet. Intꝰ hec eẽ
et ruborẽ scio. qui gͣuissimis
quoq uiris subitris affuudit᷑.
Magis quidẽ in uiuenib appa¬
ret: quib ⁊ plꝰ caloris ẽ et
tenera frous. Nichilomim̃ꝰ
ueteranos et senes tangit.
buerĩt timendi sũt. quasi om¬
nẽ ue̾cundĩã effuderit᷑ Gilla
tuõ eeat molẽtissimꝰ: cũ fa-¬
ciem eius sanguis ĩuaserat.
Nichil erat molliꝰore pom¬
buit. Utiq in concionib
fabianũ cũ in senatũ testis
eet̃ inductus. erubuisse me¬

Expanded text:
exuerit, sapientem quoque seexuerit, sapientem quoque sequetur. Nulla enim sapientia ingenitum est, lenitur arte, non vincitur. Quibusdam etiam constantissimis in conspectu populi sudor erumpit, non aliter quam fatigatis et aestuantibus solet, quibusdam tremunt genua dicturis, quorundam dentes colliduntur, lingua titubat, labra concurrunt. Haec nec disciplina nec usus umquam excutit, sed natura vim suam exercet et illo vitio sui etiam robustissimos admonet. Inter haec esse et ruborem scio, qui gravissimis quoque viris subitus adfunditur. Magis quidem in iuvenibus apparet, quibus et plus caloris est et tenera frons; nihilominus et veteranos et senes tangit. buerint, timendi sunt, quasi omverecundiam effuderint. Sulla tunc erat violentissimus, cum faciem eius sanguis invaserat. Nihil erat mollius ore Pombuit, utique in contionibus. Fabianum, cum in senatum testis esset inductus, erubuisse me
Abbreviated transcription (Latin):
ter deũ roga: nichꝰ illũ de alie¬
no rogaturꝰ es. ¶ Sut
more meo cũ aliquo mu¬
nustulo epła mittã: uerũ
est qdꝰ apud achenodoꝵ in¬
cupiditatib solutũ: cũ eo
ꝑueneris ut nichil deũ ro¬
ges nisi qd possis rogare pa¬
ad mouit̾ aurẽ conticescent.
Et qd̾ scire horem̃ uolũt. dõ
narrãt. Uide ergor ne hoc
p̃cipi salubrit̾ possit. Sic ui¬
deat. Sic loqueꝰ cũ deo: tãꝙͣ
hoiẽs audiant. ¶sale Se¬
neca lucilio slm Epła xiͣ.
ocutus  mecũ amitus
tuus bone indolis ĩ quo
quãtũ ẽẽt anim̃i. qnͣtũ ĩgenii
qnͣtũ iã tꝰ ꝓfectus : sermo pri¬
nus oñdit. Dedit nob gustĩ
ad quẽ res pedebit. Iõ om̃
ex ꝑꝑ̃ato locutus est. s subito
depgensꝰ. Ibi se colligebat uere¬
cũdia: bonũ ĩ adolescẽte sig¬
nũ. Uix potuit excuti: adeo
illi ex alto suffus ẽ rubor. Hic
illũ qnͣtũ suspicor eciã cũ se
cõfirmauit ⁊ om̃ib uĩciis

Expanded text:
ter deum roga; nihil illum de alieter deum roga; nihil illum de alieno rogaturus es. Sed ut more meo cum aliquo munusculo epistulam mittam, verum est, quod apud Athenodorum incupiditatibus esse solutum, cum eo veneris, ut nihil deum ges, nisi quod possis rogare paadmoverit aurem, conticescent. Et quod scire hominem nolunt, deo narrant. Vide ergo, ne hoc praecipi salubriter possit: sic videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiant. VALE. Seneca Lucilio suo salutem Locutus est mecum amicus tuus bonae indolis, in quo quantum esset animi, quantum ingenii, quantum iam etiam profectus, sermo primus ostendit. Dedit nobis gustum, ad quem respondebit. Non enim ex praeparato locutus est, sed subito deprehensus. Ubi se colligebat, verecundiam, bonum in adulescente signum, vix potuit excutere; adeo illi ex alto suffusus est rubor. Hic illum, quantum suspicor, etiam cum se confirmaverit et omnibus vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
agitãt. Tuc̃ aut aliis aut
cupiditates improbas or/¬
tu aut pudore amĩnꝰ cela
bat exponit. tũc audaciã
acuit. libidinẽ ieritat. ira¬
cũdiã instigat. Demq qd̾
unũ solitudo h cõmodũ.
nchil ulli cõmitteꝰ. ñ tĩmeꝰ
uidicẽ : perit sculto. ip̃e se
prodit/ uide itaq quid de te
sperẽ : numo quid spondeã
mĩchĩ. Spes eĩ inc̾ti boni
nõ est. Non ĩuenio tũ quo
te malim ẽẽ ꝙͣ tecũ. Repe /¬
to memoria. ꝙ magno a iõ
quedã uerba pieceris. ꝙͣ
roboris plena. Gratulatꝰ
sũ protinus michi: ⁊ dixi.
Non a sũmis labris isca uene¬
eũt. Habent hee uoces fũ¬
damentũ. Iste homo nõ est
unus e ppło. Ad salutẽ spectat.
Sic loquere. sic uiue: inde ne
te ulla res dep̾mat. uotorũ
tuoꝵ ueterũ licet de hiis gra¬
ciam facias: alia de integro
suscipe. Roga bonã mentẽ.
bonã ualitudinẽ am̃ni. Dem̃
tuc̃ corporis. Quid nni tu
ista uota sepe facias: Audat¬

Expanded text:
agitant, tunc aut aliis, aut agitant, tunc aut aliis, aut cupiditates improbas ord, aut pudore aut metu bat, exponit; tunc audaciam acuit, libidinem inritat, iracundiam instigat. Denique quod unum solitudo habet commodum, nihil ulli committere, non timere indicem, perit stulto; ipse se prodit. Vide itaque, quid de te sperem, immo quid spondeam mihi, spes enim incerti boni nomen est: non invenio, cum quo te malim esse quam tecum. Repeto memoria, quam magno animo quaedam verba proieceris, quanti roboris plena. Gratulatus sum protinus mihi et dixi: " Non a summis labris ista venerunt, habent hae voces fundamentum. Iste homo non est unus e populo, ad salutem spectat." Sic loquere, sic vive; vide ne te ulla res deprimat. Votorum tuorum veterum licet dis gratiam facias, alia de integro suscipe; roga bonam mentem, bonam valitudinem animi, deinde tunc corporis. Quidni tu ista vota saepe facias ? Audac
Abbreviated transcription (Latin):
malꝰ Niuid ergo in quisͤ
Si beatũ se dyxerit ille tur¬
piter diues. ⁊ ille młtorũ
dñs s pluriũ serius: beatꝰ
tua sentẽcia fiet. Non
quid dicat. s quid sentiat
refert. nͨ quid uno die sen¬
tiat : s qͥd assidue. Non est
a quod uerearis: ne ad ĩ¬
dignũ res tanta ꝑueniat.
Seneca. Isisi sapienti/ sua
nõ placẽt. Omĩs sculticia:
laborat fastidio sui. Uale.
it est: nõ muto sentẽciã
fuge mltitudinẽ.ffuge
pancitate fuge tꝰ uniũ. Ilon
habeo cũ quo te cõmunica¬
cũ uelim. tide qdꝰ iudiciũ
tui hẽd. Audeo te tibi credeꝰ
Crates ut aiunt huiꝰ iprꝰ
stilbonis auditor: cuiꝰ mẽ¬
cionẽ priore eplã feti:cũui¬
diss adolescentulũ secreto
ambulantẽ: int̾rogauit
quid illit solus facetꝰ. Mecũ
inquit loquor. Cui crates.
Caue inquit rogo. ⁊ dili¬
gentꝰ attende ne cũ honñe
solemꝰ: ne solitudiẽ male
im̃prudẽtib qui relĩqui sibi
debeat. Nuc̃ mala ꝯsilia

Expanded text:
malus? " Quid ergo?" inquis. malus? " Quid ergo?" inquis. "Si beatum se dixerit ille turpiter dives et ille multorum dominus sed plurium servus, beatus sua sententia fiet ? " Non quid dicat, sed quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue. Non est autem quod verearis, ne ad indignum res tanta perveniat; nisi sapienti sua non placent. Omnis stultitia laborat fastidio sui. VALE. Sic est, non mutouge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo, cum quo te communicatum velim. Et vide, quod iudicium meum habeas: audeo te tibi credere. Crates, ut aiunt, huius ipsius Stilbonis auditor, cuius mentionem priore epistula feci, cum vidisset adulescentulum secreto ambulantem, interrogavit, quid illic solus faceret ? " Mecum," inquit, " loquor." Cui Crates " Cave," inquit, " rogo, et diligenter asolemus, ne solitudine male imprudentibus, qui relinqui sibi debeat. Tunc enim mala consilia
Abbreviated transcription (Latin):
Quãto hic micabilior uie :
qui ꝑ ferrũ ⁊ rumas tig¬
nes: illesus et indempnis
euasit. Uides qnto facibꝰ
sit cotã gentẽ qmͣ unũ ui¬
rũ uincere: Het uox illi
coĩs est cũ stoito. eque ⁊
hic intacta bona ꝑ cõcre¬
matas urbes fert. se enĩ
ip̃e contẽtꝰ. Hoc felici¬
tatẽ suã fine designat. Re
existimes nos solos gene¬
cosa uerta iactare. ⁊ ipẽ
sciltonis obiuegator epy¬
curus similẽ illi uoce enii¬
sit. quã tu bomi cõsule. ⁊̾
si hũc diẽ iã expiuixi. Si
ñ uident᷑ amplissima: lic
tociꝰ mũdĩ dñs sit: tamẽ
miser est. Uel si hoc modo
tibi melius enũciari iudet᷑.
id eñ agendũ℥. ut nõ u̾bis
miser est qui se nõ bt̃issimũ
iudicat : l imperet mũdo.
Et scias a hos sensꝰ esse
cõmunes : naͣ scil dictante.
apud poetã comitũ ĩuenies.
Non÷ beatꝰ: cẽ se qui nõ pu¬
tat. Qaud enĩ refert qͣlis
status tius sit: si tibi uidit᷑

Expanded text:
quanto hic mirabilior vir, quanto hic mirabilior vir, qui per ferrum et ruinas et ignes inlaesus et indemnis evasisit totam gentem quam unum virum vincere ? Haec vox illi communis est cum Stoico. Aeque et hic intacta bona per concrematas urbes fert. Se enim ipso contentus est. Hoc felicitatem suam fine designat. Ne existimes nos solos generosa verba iactare; et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi. " Si non videntur amplissima, licet totius mundi dominus sit, tamen miser est." Vel si hoc modo tibi melius enuntiari videtur,— id enim agendum est, ut non verbis Miser est, qui se non beatissimum iudicat, licet imperet mundo.'' Ut scias autem hos sensus esse communes, natura scilicet dictante, apud poetam comicum invenies: Non est beatus, esse se qui non putat. Quid enim refert, qualis status tuus sit, si tibi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
contentus est. et tamẽ num
uiuet si fuerit sine hom̃e
uicturus: Ad amicicĩa fert
illũ nulla utilitas sua: s
nalis irritaco. Nam ut a¬
liacũ nobis recũ innata
dulcedo estͬ sic amiticie.
Quo solitudo ĩ odiũ ẽ et
placet appeticio sociẽtatis.
quõ hominẽ homini nat᷑a
conciliat: sic mest huit
quaq rei scimulus qui nos
amiciciarũ appetẽtes faciat.
Nichilonimiꝰ cũ sit amicoꝵ
amãtissiꝰ cũ illos sibi cõpa¬
ret. sepe p̃fectit. om̃ẽ intra
se bonũ cͥminabit. ⁊ dicet.
qd̃ scilbon ille dyxit. st̃ilbon
quẽ epycuei epła inseq̃t᷑
Hic eñ capta prĩa. amissis
liberis. amissa uxore. cũ ex
incendio publico solus ⁊ tñ
bt̃s exiret: in t̾roganti deme¬
trio cui cognoniẽ ab exitio
urbiũ poliorcetes fuit.
hostis sui uictoriã uicit. Isichꝰ
ꝑdidi . Dubitare illũ coe¬
git an uiciss. Omiã mea
eripi poss. aneam᷑ aiãlia
quedã que ꝑ medios ignede
sine noxa corpoꝵr trãseut̃.

Expanded text:
contentus est et tamen non contentus est et tamen non viveret, si foret sine homine victurus. Ad amicitiam fert illum nulla utilitas sua, sed naturalis inritatio. Nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est, sic amicitiae. Quomodo solitudinis odium est et adpetitio societatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quoque rei stimulus, qui nos amicitiarum adpetentes faciat. Nihilominus cum sit amicorum amantissimus, cum illos sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod Stilbon ille dixit, Stilbon quem Epicuri epistula insequitur; hic enim capta patria, amissis liberis, amissa uxore cum ex incendio publico solus et tamen beatus exiret, interroganti Demetrio, cui cognomen ab exitio urbium Poliorcetes fuit, hostis sui victoriam vicit. " Nihil," rdidi "; dubitare illum coegit, aeripi possit. Miramur animalia quaedam, quae per medios ignes sine noxa corporum transeant;