comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d&e nos temptari supͣ qͣm ferre possu¬
hoc igne nos examinat: ut a macłis
peccatoꝵ mundos reddat. Utił ẽ gͦ
seruis di tͥbulatio:tũ qͥa ꝓbant᷑ in
corde suo. tum qr uisitant᷑ a d̾o: tũqr
purgant᷑ apeccado. Nẽ inqͥt inuen¬
ta in me iniqͥtas. Ut ñ loqͣtur os me¬
um oꝑa hominũ: ꝓpt̾ u̾ba labiorũ
tuoꝵ ego custodimi uias duras. Dignꝰ
erat loqui oꝑa hominũ. qͥ in se nõ
habebat peccatum: ⁊ tando iustius
debebat ab om̃ib audiri. qͦ uisteñ
pot̾at ab ullo rep̃hendi. Ili qͦq qͥ
uices xꝑi denent in p̃dicatione. in
qͣntum posst̃ debent irrephñsibiłr
iuu̾e: qr ualde sermo doctoris con¬
fundit᷑. si actio depͥuatur. Qđ si
ꝓptͣ u̾ba labioꝵ dĩ duras uias nos
oport&e custodire: c̃solat᷑ nos dñs a¬
płica auctoricate dicens. Nõ st̃ con¬
dignȩ passiones huiꝰ tp̃ris: ad fut᷑am
głam quȩ reuelabit᷑ in nob̃. Duras
uias custodiuit: qͥusq ad mortẽ obe¬
diens fuit. Mundũ relinquere. carnẽ

Expanded text:
tet nos tentari supra quam ferre possuHoc igne nos examinat, ut a maculis peccatorum mundos reddat. Utilis est ergo servis Dei tribulatio, tum quia probantur in corde suo, tum quia visitantur a Deo, tum quia purgantur a peccato. Non est, inquit, inventa in me iniquitas. 4. Ut non loquatur os meum opera hominum: propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras. Dignus erat loqui opera hominum, qui in se non habebat peccatum . Et tanto justius debebat ab omnibus audiri, quo juste non poterat ab ullo reprehendi. Illi quoque qui vices Christi tenent in praedicatione, in quantum possunt, debent inreprehensibiliter vivere: quia valde sermo doctoris confunditur, si actione depravatur. Quod si propter verba labiorum Dei duras vias nos oportet custodire, consolatur nos Dominus apostolica auctoritate dicens, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Duras vias custodivit, qui usque ad mortem obediens fuit . Mundum relinquere, carnem
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ. ⁊ cȩt̾a talia. ołiciendes me.
nunc circũ deder̃ me. Ande circ̃¬
dert̃ uenturũ. sic̃ in scͥpturis suis
legert̃: nc̃ cum uenit adimplere
qd̾ ꝓmiserat. cũ deberent eum
susciꝑe. adorare: piecer̃ extra castͣ.
⁊ crucifixert̃. Ocłos suos statuert̃
declinare in t̾ram: quia eũ ñ dm
s purum hominẽ existimauert̃.
Suscepert̃ me sic̃ leo paratꝰ ad p̃dã:
comparabiles illi leoni de qͦ scͥptũ ẽ.
adu̾sariꝰ ur̃ diabolus. tanqm leo cir¬
cuit. querens quẽ deuoret. & sic̃
catulus leonis habitans in abditis.
Catulus leonis ⁊ filiꝰ. ẽ ille populus
cui dictum ẽ. Pat ur diabolus ẽ.
& bene ait habitans in abditis: qm̃
qui male agit: lucem. Post tantam

Expanded text:
et caetera talia. 10. Projicientes me, nunc circumdederunt me. Ante crediderunt venturum, sicut in Scripturis suis legerunt: nunc, cum venit adimplere quod promiserat, cum deberent eum suscipere, adorare, projecerunt extra castra, et crucifixerunt. Oculos suos statuerunt declinare in terram. Quia eum non Deum, sed purum hominem existimarunt. 11. Susceperunt me sicut leo paratus ad praedam. Comparabiles illi leoni, de quo scriptum est, Adversarius vester diabolus, tamquam leo circuit, quaerens quem devoret . Et sicut catulus leonis habitans in abditis. Catulus leonis et filius, est ille populus, cui dictum est, Pater vester diabolus est . Et bene ait, habitans in abditis: quoniam qui male agit, odit lucem. Post tantam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. Ñ ueni legẽ solu̾e. s adimpłe.
Cuiꝰ ñ st̃ mota uestigia: qr a ueritatis
ñ recessit uia. Unde ipse ait. In his
quȩ patͥs mei st̃. oportie me eẽ. E
nos ꝑfectos g̾ssus in semitis dñi ha¬
bemus. si sic ꝑfecta q̃ p̃cepit adin¬
plemꝰ: ut in eisdẽ ĩmobiles maneamꝰ.
Neq enim sufficit ꝑfecta agere: nisi
contingat in his firmit̾ ꝑmanere.
ꝑfectos g̾ssus habebat paulus cum
dicer&e. Bonũ certam̃ certaui: cͤsũ
consũmaui. fidẽ seruaui. Firma
uestigia habuit: cũ ait. Qͥs nos se¬
ꝑabit a caritate dĩ: Tribulatio. an
angustia. an fames. an nuditas. an

Expanded text:
qui ait, Non veni legem solvere, sed adimplere . Cujus non sunt mota vestigia, quia a veritatis non recessit via: unde ipse ait, In his quae Patris mei sunt oportet me esse . Et nos perfectos gressus in semitis Domini habemus, si sic perfecta quae praecipit adimplemus, ut in eisdem immobiles maneamus. Neque enim sufficit perfecta agere, nisi contingat in ipsis firmiter permanere. Perfectos gressus habebat Paulus, cum diceret, Bonum certamen certavi, opus consummavi, fidem servavi . Firma vestigia habuit, cum ait, Quis nos separabit a caritate Dei? Tribulatio? An angustia? An fames? An nuditas? An
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeat: ocłi tui uideant ȩqͥtades. Purũ
cognoscit corsuum: qui iudiciũ suum
st̃. De uultudĩ iudiciuĩ ꝓdiit: quo in iꝰte
uidicantes iuste damnauit. Timeant.
gͦ uidices hominũ. qr supͣ se hñt iudi¬
cem dm̃: cuiꝰ ocłi equitadẽ uident: ut
nicħ impunitũ maneat. ⁊ dignis dig¬
na rependat. E hoc quid̃e sic̃ ad timo¬
rem maloꝵ. ita ad ꝯsolationem dic̾tũ
ẽ bonoꝵ: sic̃ in alio loco dicit᷑. mͥ uin¬
dict᷑am. ⁊ ego retͥbuam dic̃ dñs. Debñt

Expanded text:
prodeat: oculi tui videant aequitates. Purum prodeat: oculi tui videant aequitates. Purum cognoscit cor suum, qui judicium suum sunt. De vultu Dei judicium prodiit, quo injuste judicantes juste damnavit. Timeant ergo judices hominum, quia supra se habent judicem Deum: cujus oculi aequitatem vident, ut nihil impunitum maneat, et dignis digna rependat. Et hoc quidem sicut ad timorem malorum, ita ad consolationem dictum est bonorum: sicut in alio loco dicitur, Mihi vindictam, et ego retribuam, d
Abbreviated transcription (Latin):
xaydi dñe iusticiam meã:
intende dep̃cationẽ meam.
Aurib ꝑcipe orationẽ meã:
ñ in labiis dolosis. Mediator điz
dur. quȩ dic̃. Qͥ peccatum ñ sec̃. nec
inuentꝰ ẽ dolus in ore eiꝰ. Int̾ dep̃ca¬
tionem ⁊ orationẽ. hoc distare qͥdam
dicunt:. ut dep̃catio sit ad deuitanda
adu̾sa: oratio aut̃ in ꝯseqñdis utilib.
Tñ utrũq indifferent̃ ponit᷑. in młtis
locis. Sic audẽ ait intñde ⁊ aurib ꝑci¬
pe:acsi dicerae. cape qd audis. retine qd̵
intelligis. Pretendit gͦ iusticiam oꝑis
⁊ puridadẽ cordis: ut in p̃ce roratione
digne exaudiat᷑ a patre. Ille bene orat.
qui talẽ ad orandum se p̃parat. ut in
oratione iusticiam suã p̃tñdere ualeat:¬
⁊nicħ nͥ qd̃ uiste ꝯferendum ẽ orare p̃¬
sumat: E ñ solum ꝓ sua ⁊ amicoꝵ. uer̃
etiã inimicoꝵ utilitate orare studeat.
Idõ dic̃ se orare ñ in labus dolosis. Labia
enim dolosa eeñt: si ab intñtione uel
eqͥtate u̾ba discordarent. ꝓpt̃ea sub¬

Expanded text:
xaudi, Domine, justitiam meam: Intende deprecationem meam: auribus percipe orationem meam, non in labiis dolosis. Mediator Dei tur: quae dicit, Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Inter deprecationem et orationem hoc distare quidam dicunt ut deprecatio sit ad devitanda adversa, oratio autem in consequendis utilibus. Tamen utrunque indifferenter ponitur in niultis locis. Sic autem ait, Intende et Auribus percipe, ac si diceret: Cape quod audis, retine quod intelligis. Pra tendit ergo justitiam operis et puritatem cordis, ut in prece et oratione digne exaudiatur a Patre. 70 Ille bene orat, qui talem ad orandum se praeparat, ut in oratione justitiam suam praetendere valeatnisi quod juste conferendum est orare praesumat: et non solum pro sua et amicorum, verum etiam inimicorum utilitate orare studeat. Ideo dicit se orare non in labiis dolosis. Labia enim dolosa essent, si ab intentione vel aequitate verba discordarent. De
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm. deinde lib̾ationem nrãm.
Debemꝰ nosse babylomam in qua
captiui sumꝰ:⁊ ierłm ad cuiꝰ reditũ
suspiramꝰ. Duas istas ciuitates fa¬
ciunt duo amores. Ierłm fac̃ amor
dĩ. babyloniam fac̃ amor scłi. Int̾¬
m& unde sit ciuis. Si se inuen̾it cuĩẽ
babyloniȩ: extirp& cupiditatẽ. plã
det caritatem. Si aut̃ se inuenit ei¬
ubtatem. Qͥdam tituli loco aggei
pont̃ iezechiel. qui fuit in captuu¬
date babylome. & ubi hic dr̃ de u̾bo
ꝑegͥnationis. quidã dict̃ ex ppło tñs¬
migͣtionis. Ubi & si u̾ba discrepãt.

Expanded text:
nostram, deinde liberationem nostram. nostram, deinde liberationem nostram. Debemus nosse Babyloniam in qua captivi sumus, et Jerusalem ad cujus reditum suspiramus. Duas istas civitates faciunt duo amores. Jerusalem facit amor Dei: Babyloniam facit amor seculi. Inteniet unde sit civis. Si se invenerit civem Babylotet caritatem. Si se invenerit cilibertatem. Quidam tituli loco Aggaei ponunt Ezechiel, qui fuit in captivitate Babyloniae. Et ubi hic dicitur de verbo peregrinationis, quidam dicunt, Ex populo transmigrationis. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dabiles apparebt̃ õs qui recte credt̃¬
ꝓpͥa uoluntate relicta. uoluntati pe¬
nitus se subiciunt diuinę. Nos gͦ dm̃
oremꝰ ut d&e nob̃ c̃standiam. ne c̃uen¬
tum malignantiũ dimeamꝰ: ñ ling̃¬
rum gladios. ñ deceptionum arcꝰ.
Accedamus addm̃ in corde humili
⁊ id̾o alto. ut in ipso exaltari merea¬
mur. Tumcamꝰ eũ timore casto. anñ
Infinem p̃s dd̃. canticũ ieremiȩ
⁊ aggei. de u̾bo ꝑegnationis:
qnͣdo incipiunt ꝓficisci. Captiuat᷑¬
ẽ ppłs isrł ex ciuitate ierłm. ductꝰ ẽ
in seruidudem babilonie.. ꝓpħauit
aut̃ sc̃s ieremias. pꝰ septuaginta an¬
nos reditum ppłm de captiuitate &
instaurat᷑um ciuitatẽ ipsã ierłm:
qm deuictam ab hostib planxerat.
fuit. dum eeñt uidei in captiuitate.
⁊ ipse aggeus ꝓpħauit reditũ ⁊ fuit
in reditu. qͥa mortuo nabuchodono¬
sor successit alius rex. qui timiens dm̃
debemꝰ ⁊ nos nosse pͥus captiuitatẽ

Expanded text:
dabiles apparebunt omnes, qui recte creddabiles apparebunt omnes, qui recte credui propria voluntate relicta voluntati penitus se subjiciunt divinae. Nos ergo Deum oremus, ut det nobis constantiam, ne conventum malignantium timeamus, non linguarum gladios, non deceptionum arcus. Accedamus ad Deum in corde humili, et ideo alto: ut in ipso exaltari mereamur. Timeamus eum timore casto, annunIn finem psalmus David, Canticum Jeremiae et Aggaei de verbo peregrinationis, quando incipiunt proficisci . CaptivatIsrael: Ex civitate Jerusalem ductus est in servitutem Babyloniae. Prophetavit autem sanctus Jeremias post septuaginta annos rediturum populum de captivitate, et instauraturum civitatem ipsam Jerusalem, quam devictam ab hostibus planxerat. fuit dum essent Judaei in captivitate. Et ipse Aggaeus prophetavit reditum, et fuit in reditu: quia mortuo Nabuchodonosor successit alius rex, qui timens Deum debemus et nos nosse prius captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
infirmatȩ st̃. Cessauer̃ minȩ acq blas¬
p̃hemiȩ: cognouer sua scrucima nõ
ualere. atq atanto u̾boꝵ strepitu
siluer̃. Talis ẽ mutatio dext̾ȩ excelsi.
Non enim potentib armis fordium
pugnadoꝵ: s humilib sagittis sim¬
plicium pueroꝵ. tandos tam feroces
enim mundi elegit ds: ut c̃fundat
fortia. Nam qͥ st̃ isti paruuli. nͥ qͥb
dictum ẽ in eugłio: nͥ c̃uersi fuericis
⁊ esficiamini sic̃ paruulꝰ iste. ñ int̾bi
ad penitentiam om̃s. id ẽ ex omni
genere hoĩes: ⁊ tunuit. om̃ĩs homo.
id ẽ omis utens ratione ad indelligñ¬
da quȩ facta erant. timori dnĩ sesub¬
didit. Anñciauer oꝑa di. uidelic&e
natiuitatẽ. passionẽ. resurrectionẽ.
humanitatẽ ⁊ diuinitatẽ uͥtutesq
⁊ miracła: ⁊ facta eiꝰ intellexer̃. factã
⁊ saludem. & idõ sequit᷑. Lecabitur
iustus. ñ in seipso. ñ in mundo. s in
dño. ⁊ sꝑabit in eo uitam ȩt̃nam. &
laudabunt᷑ om̃s recti corde: idẽ lau¬

Expanded text:
matae sunt. Cessaverunt minae, atque blasphemiae. Cognoverunt sua scrutinia non valere, atque a tanto verborum strepitu siluerunt. Talis est mutatio dexterae excelsi . Non enim potentibus armis fortium pugnatorum, sed humilibus sagittis simplicium puerorum, tantos, tam feroces enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Nam qui sunt isti parvuli, nisi quibus dictum est in Evangelio: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvulus iad poenitentiam omnes, id est, ex omni genere homines. Et timuit omnis homo, id est, omnis utens ratione, ad intelligenda, quae facta erant. Timor Domini se subdidit: Annuntiaverunt opera Dei. Videlicet nativitatem, passionem, resurrectionem, humanitatem, et divinitatem, virtutlexerunt. Factam et salutem. Et ideo sequitur: 10. Laetabitur justus, non in seipso, non in mundo, sed in Domino, et sperabit in eo, vitam aeternam. Et laudabuntur omnes recti corde. Id est, lau
Abbreviated transcription (Latin):
dd̃ ꝓpħe. ⁊ aliis redeuntib. Qui ps
ẽ canticum ieremiȩ. ⁊ aggei. qͣa ex
rechiel. qui fuer̃ ex ppło tnͣsmigͣti¬
onis: canticum dico habitũ de u̾bo
ꝑegͥnationis. id ẽ de reuelatione q̃
facta ẽ eis adeo.ꝓ captiuoꝵ ꝑegͥna¬
tione. qͣndo incipiebant ꝓficisci. id
est reu̾ci de babilonia ituerłm.
ꝑegrinatione incipimꝰ: ⁊ huic ba¬
byloniȩ ñ intendndes. dm̃ amare
intendimꝰ. Ẽ enim c̃ceptio amoris.
inicium ꝓficiscendi. Incip̃ exire qͥ
incipit amare. Excundiũ pedes.
st̃ cordis affectus. & si corꝑe adhtic
ꝑmixti sc̃ cum filiis babyloniȩ. de¬
siłio tam̃ scõ discernunt᷑. Mat̾ia
st̃ ipsi reu̾tendes qui hic locundur.
In pͥma parte dm̃ laude dignum
p̃dicant: orant ut de captuntate
redeant: miseriam suã deñciant.
dño ꝓpicium eẽ ⁊ beatũ quẽ eleg̾it
narrant: domũ ⁊ habitationẽ & bo¬
de potñtia saluatoris. de uͥtute ⁊
grã p̃dicatoꝵ: de timore ⁊ mutati¬

Expanded text:
 et aliis redeuntibus. Qui psalmus est canticum Jeremiae et Aggaei. Quia expve Ezechiel, qui fuerunt ex populo transmigrationis. Canticum, dico, habitum de verbo peregrinationis, id est, de revelatione, quae facta est eis a Deo pro captivorum peregrinatione: quando incipiebant proficisci, id est reverti de Babylonia in Jerusalem. peregrinatione incipimus. Et huic Babyloniae non intendentes, Deum amare intendimus. Est enim conceptio amoris initium proficiscendi. Incipit exire, qui incipit amare. Exeuntium pedes sunt cordis affectus. Etsi corpore adhuc permixti sunt cum filiis Babyloniae, desiderio tamen sancto discernuntur. Materia sunt ipsi revertentes, qui hic loquuntur. In prima parte Deum laude dignum praedicant. Orant, ut de captivitate redeant, miseriam suam denuntiant, Deum propitium esse, et beatum, quem elegerit, narrant. Domum et habitationem et bode potentia Salvatoris, de virtute et gratia praedicatorum, de timore et mutati
Abbreviated transcription (Latin):
Ixaudi ds orationem meã
Icum dep̾cor. Nc̃ te pat̾ dep̃cor:
Inc̃ exaudi orationẽ meam. Ld̾
autẽ se exatidiri xp̃c postulat. hoc
ũ scđm diuinitatẽ. uerũ scdm hu¬
manitatem intelligi deb&. Ea enĩ
ex parte qͣ homo erat infirmꝰ atq
mortalis ⁊ passibił erat. Hac gͥ ex
parte miscdiam petebat: qͣ miscd̾ia
indigebat. Quȩ autẽ ista sit oratio.
in seqñtib declaratur. Ait enim.
A timore inimici eripe aĩam meã.
hoc orat in psalmo seruus. qd̃ in eu¬
głio p̃cipit dñs. Nolite inqͥt tim̾e
eos qui occidunt corpꝰ: aiãm aũ nõ
posst̃ occidere. Oretur gͦ ut p̃stet qd
iub&. Nec orat ut ñ occidat᷑. s ut oc¬
cidentẽ. ñ timeat: ne forde tim̃do suc¬
cumbat. Nec hoc id̾o postulat dñs
xp̃c. ut timore aliquo frangi ualeat:
s ut infirmantib m̃bris orandifor¬
mam. atq in passione c̃standiam tri¬
buat. & qd̃ de exaudidione sccͣussit:
ex u̾bis seqñtib ostendit. Aic enim.

Expanded text:
xaudi, Deus, orationem meam cum deprecor. Nunc te, pater, deprecor. Nunc exaudi orationem meam. Quod autem se exaudiri Christus postulat, hoc non secundum divinitatem, verum secundum humanitatem intelligi debet. Ea enim ex parte qua homo 310 erat infirmus atque mortalis et passibilis erat. Hac igitur ex parte misericordiam petebat, qua misericordia indigebat. Quae autem ista sit oratio in sequentibus declaratur. Ait enim: A timore inimici eripe animam meam. Hoc orat in psalmo servus, quod in Eelio praecipit Dominus: Nolite inquit timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Oretur ergo, ut praestet quod jubet. Nec orat ut non occidatur, sed ut occidentem non timeat, ne forte timendo succumbat. Nec hoc ideo postulat Dominus Christus, ut timore aliquo frangi valeat, sed ut infirmantibus membris orandi formam atque in passione constantiam tribuat. Et quod de exauditione securus sit, ex verbis sequentibus ostendit. A
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ad damnationẽ suã. Quomͦ enim
ñ sibi. cum dicant. sanguis eiꝰ suꝑnos
absconso appetit peccare ñ in publi¬
co. recte subdit᷑. Narrauer̃ ut absc̃¬
d̾ent laqueos. idẽ qͣlit̃ absconse. xp̃m
caꝑent ⁊ occidẽnt. t̾dendo eum ꝑ dis¬
cipłm. udicando ꝑ pͥncipem romanũ.

Expanded text:
est, ad damnationem suam. Quomodo enim est, ad damnationem suam. Quomodo enim non sibi, cum dicant: Sanguis ejus super absconso, appetit peccare non in publico, recte subditur: 6. Narraverunt ut absconderent laqueos, id est, qualiter absconse Christum caperent et occiderent, tradendo eum per discipulum, judicando per principem Romanum,
Abbreviated transcription (Latin):
occultis id ẽ latent᷑. Adhoc quesier̃
quomͦ a discipło tͣderet᷑. a iudice
romano damnaret᷑. ab ipsis roma¬
nis crucifig̾etur. Hoc fuit acum̃
linguȩ:. hoc arcꝰ. hoc sagictȩ. Sic ꝑ
alios sagittauer̃ xp̃m: sic gladio ꝓ¬
prie linguȩ occidert̃. Unde & sub¬
ditur. Subito sagittabt̃ eum ⁊ nõ
timebt̃. firmauer̃ sibi sermoncm
neqͣm. Subito dic̃: qͣsi ex imꝓuiso.
litas oꝑis. uͥ ait. sugictabt̃ eum:
ubi subdit. firmauer̃ sibi sermo¬
nem neqͣm. Quȩ nob u̾ba insinu
rum ⁊ impenitens. Traditꝰ ẽ ille uidi¬
ci. cͤpidat iudex. ⁊ ñ trepidant qui ui¬
dici t̃dider̃. Cont̾miscit potestas. ñ
contͤmiscit ĩmanitas. uult ille la¬
uare manꝰ: ⁊ illi inqͥnant linguas
suas. S qͣre : firmauer̃ s̃ sermont
neqmͣ: erucisige crucifige. uere uti
neqm. qͦ nequior nullꝰ eẽ pot̃. Repe¬
ticio. c̃firmatio ẽ sermonis maligni.
firmauert̃ aut̃ hoc ñ dño. s sibi. id

Expanded text:
occultis, idest, latenter. Ad hoc quaesierunt occultis, idest, latenter. Ad hoc quaesierunt quomodo a discipulo traderetur , a judice Romano damnaretur, ab ipsis Romanis crucifigeretur . Hoc fuit acumen linguae, hoc arcus, hoc sagittae. Sic per alios sagittaverunt Christum. Sic gladio propriae linguae occiderunt. Unde et subditur: 5. Subito sagittabunt eum, et non timebunt: firmaverunt sibi sermonem nequam. Subito dicit, quasi ex improviso. litas operis, ubi ait, Sagittabunt eum. ubi subdit: Firmaverunt sibi sermonem nequam. Quae nobis verba insinuarum et impoenitens! Traditus est ille judici. Trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt. Contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas. Vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas suas. Sed quare? Firmaverunt sibi sermonem nequam, Crucifige, crucifige . Vere utique nequam: quo nequior nullus esse potest. Repetitio confirmatio est 311 sermonis maligni. Firmaverunt autem hoc, non Domino, sed sibi, id
Abbreviated transcription (Latin):
gente se dõ ꝓdegende rarnem suam
ipso filio. Qͥd enim potuer̃ ei facere
inimici: Occider̃ corpꝰ: animã aut̃
occide ñ potuert̃. Parum erat dño
martyres suos hortari u̾bo. nͥ firma¬
ret exemplo. Exaudi in qͥt. ⁊ neccẽ ẽ
ut exaudias. Qre : Qa exacuerunt
ut gladium linguas suas: indender̃
arcum rẽ amaram. ut sagiccent in
occliltis ĩmacłatum. Sic̃ gladius a¬
cuit᷑. ut mag̃ incidat: ita ipsi acutis¬
sime excogitabant: quid in eũ penis
dic̾e potuissent. Ipsum fuit acum̃
iudõꝵ. Hoc. ꝓ magno quęsierẽ: ut
sic occident. ut int̃fectores ñ appare¬
rent. Idõ arcum intender̃. idẽ insidi¬
as parauer̃. Simul pugnauer g̃la¬
dio ⁊ arcu: gladio linguȩ. arcu de¬
ceptionis. Gladio cominꝰ pugnat᷑.
qui sagittam mittit. fallit ut feri¬
at. E bene hc̃ arcum. hanc fraudẽ.
dic̃ rem amaram: qͥd enim tã amar̃
qm occidẽ. xp̃m̃: Ad hoc scilicae in¬
tender̃. ut sagittent ĩmacłatum.
id ẽ int̾ficiant innocendẽ: ⁊̃ hoc in

Expanded text:
gente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio. Quid enim potuerunt facere inimici? Occiderunt corpus, animam autem occidere non potuerunt. Parum erat Domino martyres suos hortari verbo, nisi firmaret exemplo. Exaudi, inquit, et necesse est, ut exaudias. Quare? 4. Quia exacuerunt ut gladium linguas suas, intenderunt arcum rem amaram: ut sagittent in occultis immaeulatum. Sicut gladius acuitur, ut magis incidat: ita ipsi acutissime excogitabant quid in eum pejus dicere potuissent. Ipsum fuit acumen Judaeorum. Hoc pro magno quaesierunt, ut si occiderent, ut interfectores non apparerent. Ideo arcum intenderunt, idest insidias paraverunt. Simul pugnaverunt, et gladio et arcu. Gladio linguae, arcu deceptionis. Gladio cominus pugnatur. Qui sagittam mittit, fallit, ut feriat. Et bene hunc arcum, hanc fraudem dicit rem amaram. Quid enim tam amarum, quam occidere Christum? Ad hoc scilicet intenderunt ut sagittent immaculatum, idest, interficiant innocentem. Et hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
ad cordiuinũ. ñ ostñdens qͥd noss&.
ñ ostendens qͥd cẽt. lui putantes
hoc todum eẽ qd̃ uidebat᷑: occidunt
hoĩem incorde alto:. ⁊ exaltat᷑ ds in
corde diuino. Unde humiliat᷑. inde
ampliꝰ exaltat᷑. Mortuus ẽ enim xp̃s:
resurrex̃ a mortius: ascendit in cȩ¬
lum: misit p̃dicatores suos in mũ

Expanded text:
ad cor Divinum, non ostendens quid nosset, non ostendens quid esset. Illi putantes hoc totum esse, quod videbatur, occidunt hominem in corde alto. Exaltabitur Deus, in corde divino. Unde humiliatur, inde amplius exaltatur. Mortuus est enim Christus, resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, misit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetates. intelligñtiam psalmoꝵ q̃re
sicȩ comꝑationis aptum ẽ. Quȩ uͦ sr̃
torias significant: aut tp̃ra. aut di¬
es. aut aliud aliquid complexȩ sũt:
łex int̃p̃tatione noĩum. ł ex cõꝑa¬
tione gestoꝵ. ł ex ꝯsimiliũ speciȩ: ex
quib reb ꝑsmꝰ ꝯsistat ostñdunt:
ut sicubi ẽ. ꝓ ãie salb̾ti. aut ꝓ occul¬
tis filii. aut ꝓ die octaua ꝑ corpora¬
lem sr̃scͥptionẽ significõnẽq sp̃alis
psm̾i intelligat᷑ editio: uł cũ illiꝰ dd̾.

Expanded text:
proprietates intelligentiam psalmorum quasicae comparationis aptatum est. Eos vero toriam significant, aut tempora, aut dies, aut aliud aliquid complexae sunt, vel ex interpretatione nominum, vel ex comparatione gestorum, vel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat ostendunt: ut sicubi est pro die sabbati, aut pro occultis filii, aut pro die octava; per corporalem superscriptionum significationem spiritalis psalmi intelligatur editio: vel c
Abbreviated transcription (Latin):
mis psalmis ẽ. cognoscendũ ẽ. de mu¬
tatione aut ꝑsone. aut sensꝰ. aut sub¬
ꝯu̾sione metri musici inchoari: ut
sicubi diapsalma int̾cesserit. aut
aliquid aliud dici. a. it ⁊̃ ab alt̾o dici.
aut in alt̾o artis musicȩ modulo cã¬
tari indelligñdũ sit. De ꝑsonis aut
sensib uͥ diapsalma ĩtcede reꝑiemꝰ. rõem
asserere temptabimꝰ. cet̾um modi
musici disciplinã ꝯseruare. tnͣslatio
greca ⁊ latina ñ potuit. Hec aut̃ in
ciant: nc̃ festinemꝰ ad ipsam psalmoꝵ

Expanded text:
mis psalmis est, cognoscendum est, demutationem aut personae aut sensus sub conversione modi musici inchoari: ut sicubi diapsalma intercesserit, aut aliquid aliud dici, aut etiam ab altero dici, aut in altero artis musicae modulo cantari intelligendum sit. De personis ac sensibus, ubi diapsalma intercederafferre tentabimus. Caeterum modi musici disciplinam conservare translatio graeca et latina non potuit. Haec autem in atem festinus ad ipsam psalmorum
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat᷑ qͣ unusqͥsq eoꝵ claue in¬
telligñtie aꝑiendꝰ sit. Nam lib̾ oĩs
simił ẽ urbi pulchrȩ atq magnȩ.
cui plures edes diu̾seq sint: quaꝵ
fores ꝓpriis clauib diu̾sisq clau¬
dantur: q̃ cum unũ in locũ conges¬
te ꝑmixtȩq sint. uolenti unam¬
qͣmq edem aꝑire. maximã ignaro
afferant difficultatẽ. ut claues uniꝰ¬
cuiꝰq edis inueniat: sitq aut fami¬
liaris scientiȩ cognitã clauẽ cito ex
copia illa congeste uarietatis in unr̃¬
eligere: aut ingentis laboris aptam
& congruam clauẽ aꝑiendi. uniꝰ cuiꝰq
adit᷑ inuenire: qͥa ratio & qͣlitas nõ
sinat ñ suas claues claust̾s disparib
congrua claue pandamꝰ. Iste lib̾ ap̃¬

Expanded text:
cognoscatur, qua unusquisque eorum claue intellegentise aperiendus sit. nam liber omnis similis est urbi pulchrae atque magnae, cui plures aedes diuersaeque sint, quarum fores propriis clauibus diuersisque claudantur: quae cum unum in locum congestae permixtaeque sunt, uolenti unamquamque aedem aperire maximam ignaro adferant difficultatem, ut clauem uniuscuiusque aedis inueniat: sitque aut familiaris scientiae, cognitam clauem cito ex copia illa congestae in unum uarietatis eligere, aut ingentis laboris, aptam et congruam clauem aperiendi uniuscuiusque aditus inuenire, quia ratio et qualitas non sinat, non suas claues claustris disparibus congrua claue pandamus. PSALMUS P
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcͣsu. ipso suo optate & adepte beati¬
tudinis fine requiescat. In musieisũ
artib. hec sunt officioꝵ gn̾a.:⁊ uarie¬
tates. P salmꝰ ẽ: cũ cessante uoce pul¬
sus tm̃ argani concinentis auditur.
Canticum ẽ : cum cantantiũ chorꝰ
lib̾tate sua utens. neq in consonũ
organi astrictus obseqͥum. ymno
canore tm̃ uocis exultat. Psalmus
audẽ cantici ẽ: cum organo p̃cinẽ¬
de. subseqñs & emula organi uoxcho¬
ri cantantis audit᷑. modum ꝑsalt̾u
modulis uocis imitata. Canticũ
te humanȩ cantationis hymno.
ars organi consonantis aptat᷑. uo¬
cisq modulis p̃cinendis. pari psal¬
t̾io suauitate modulat᷑. Hisgͦ.iii.¬

Expanded text:
su, ipso suo optatae et adeptae beatisu, ipso suo optatae et adeptae beatitudinis fine requiescat. In musicis uero artibus hse sunt officiorum et generum uarietates. psalmus est, cum cessante uoce pulsus tantum organi concinentis auditur. can ti cum est, cum cantantium chorus, libertate sua utens neque in consonum organi adstrictus obsequium, hymno canorae tantum uocis exultat. canticum autem psalmi est, cum organo praecinente subsequens et aemula organo uox chori canentis auditur, modos psalterii modulis uocis imitata. psalmus ute humanae cantionis hymno ars organi consonantis aptatur, uocisque modulis praecinentis pari psalterium suauitate modulatur. his
Abbreviated transcription (Latin):
alii quib tantũ psalmꝰ cantici. uł
canticum psalmi. E necc̃e.ẽ. diu̾saᷤᷤ
causas diu̾saꝵ suꝑscͥptionũ extitisse:
ñ enim sñ causa tanta rer̃ diu̾sita¬
te hic. tiduloꝵ ordo conu̾tit᷑. ut ne̾
in finẽ. nc̃ psalmꝰ. nc̃ canticũ. nẽ can¬
ticum psalmi. nc̃ psalmꝰ cantici ad
causas p̃stare nitam᷑: tñ ad cõpen¬
dium studiose intelligñtiȩ. in bre¬
ui sermunoło uirtutẽ suꝑscͥptio¬
nũ omĩum coartamꝰ. Finis.ẽ. cuiꝰ
causa cet̾a st̃: ipse autẽ nulli alii cau¬
sam suã p̃stat. Obfinẽ enĩ omĩa. ni¬
chil uͦ aliud post finẽ. nanq ad finẽ
tendit᷑. sed in finc desinit᷑. Ita finis
ud ꝓtendens. ꝓpͥa in sem&e sui ipse pa̾s¬
sessio ẽ. Psalmi gͥ qui in scͥbunt᷑ infi¬
nem. ita intelligñdi st̃. ut ex ꝑfectis
atq absolutis bonoꝵ et̾noꝵ doct̾nis
& specieb existant. qͥa ad ca quȩ in
his dicunt. fidĩ se nr̃e cursus excen¬
dat̾.⁊ in his nullo ult̾iore tendens

Expanded text:
ici, uel canticum psalmi: et necesse est diuersas causas diuersarum superscriptionum extitisse. non enim sine causa tanta rerum diuersitate hic titulorum ordo conuertitur, ut nunc in finem, nunc psalmus, DQVC canticum, nunc canticum psalmi, nunc psalmus cantici ad causas praestare nitamur, tamen ad conpendium studiosae intellegentiae in breuem sermunculum uirtutem superscriptionum omnium coartamus. Finis est, cuius causa cetera sunt; ipsum autem nulli alii causam suam praestat. ob finem enim omnia, nihil uero aliud post finem. namque ad finem tenditur et ad finem desinitur. ita finis ud protendens, propria in semet sui ipse possessio est. Psalmi igitur qui inscribuntur in finem, ita intelligendi sunt, ut ex perfectis atque absolutis bonorum aeternorum doctrinis et speciebus existant: quia ad ea quae in his dicuntur, fidei se nostrae cursus extendat, et in his 13 nullo ulteriore tendens
Abbreviated transcription (Latin):
& deder̃ in escam meã fel.⁊ cȩt̾a.
Intentio xp̃i ẽ in hoc oꝑe. nos ad suã
patientiam inuitare. De passione
aut̃ sua. sic̃ mos ꝓpħicus ẽ orando
incipit dicere. & se padris auxiliũ
manifestat in om̃ib pꝰtulare. ut
nos quib uiam demonstrauit in
tͥbulationib. & quib p̃sertim ne

Expanded text:
: Dederunt in escam meam fel, etc. Intentio Christi est, in hoc opere nos ad suam patientiam invitare. De passione autem sua sicut mos propheticus est, orando incipit dicere: et se Patris auxilium manifestat in omnibus postulare: ut nos quibus viam demonstravit, in tribulationibus, et quibus praesertim ne
Abbreviated transcription (Latin):
& dirigit nos in finem id ẽ in scip̃m.
p̃s dico habitus ꝓ his exhortandis qui
cõmutabunt᷑ de infidelitate ad fidẽ
de uetustate ad nouitadem. de corrup¬
dione ad incorruptionem. Mat̾ia psal¬

Expanded text:
 dirigit nos in finem, id est, in seipsum. Psalmus, dico, habitus pro his exhortandis, qui commutabuntur, de infidelitate ad fidem, de vetustate ad novitatem, de corruptione ad incorruptionem. Materia psal
Abbreviated transcription (Latin):
gredim᷑ in domũ. ita ꝑ sen¬
sum tituloꝵ. intelligñtiã
intͣmus psalmoꝵ. Titulꝰ ħꝰ psal¬
mi ẽ. Defecert̃ hymm dd̃ filii ies¬
se. p̃s asaph. Hymni st̃ cant᷑ con¬
tinendes laud̃e di. Si sit laus & ñ
sit di. ñ ẽ hymnꝰ. Si sit laus edi
ut si sit hẏmñ habeat hec tria. &
laudem. & dĩ. & canticũ. Cum gͦ dic̃
defccer̃. molestam rẽ uidet᷑ ñciare.
Nam qui cantat laudem. ñ solum ñ¬
laudat. s &̃ hylarit᷑ laudat. Qui cã¬
tat laudem. ñ solum laudat. s etiã
amat eum quẽ cantat. In laude c̃fi¬
tentis ẽ p̃dicatio. in candico affectio.
Asapħ int̃p̃tatur sẏnagoga. siue con¬
gregatio. uox ẽ in hoc psalmo syna¬
goge. deficientib hymnis dl̃. ñ fi¬
lu di. s filui iesse. Id̾o addidit filii
iesse. ne in hoc loco sic̃ in cęt̾is psal¬

Expanded text:
gredimur in domum, ta per sensum titulorum intelligentiam intramus psalmorum. Titulus hujus psalmi est: Defecerunt hymni David filii Jesse, Psalmus Asaph. Hymni sunt cantus continentes laudem Dei. Si sit laus, et non sit Dei, non est hymnus. Si sit laus, et Dei, ut, si sit hymnus, habeat haec tria: et laudem, et Dei, et canticum. Cum ergo dixit, Defecerunt, molestam rem videtur nuntiare. Nam qui cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilariter laudat. Qui cantat laudem, non solum laudat, sed etiam amat eum, quem cantat. In laude confitentis est praedicatio, in cantico affectio. Asaph interpretatur synagoga, sive congregatio. Vox est in hoc psalmo synagogae, deficientibus hymnis David, non filii Dei, sed filii Jesse. Ideo addidit filii Jesse, ne in hoc loco sicut in caeteris psal
Abbreviated transcription (Latin):
nalis ppłi laudes defecer̃. deficientib
tp̃ralib reb ꝑ qͣs solebat a carnali
popło laudari ds. Qͣre autẽ ille de¬
fecer̃. nisi ut alie q̃rerent᷑ meliores.
que deficere ñ posst̃: Mat̾ia ẽ. ipsa
fidelis synagoga. In pͥma parte iã
tanqm c̃firmata dm̃ laudat: quȩ
ande dubitans. pene errauerat. In
conu̾sio ab eo qd̃ dubi tauerat. cõm¬
datur. In t̾cia. quȩ incip̃. uertamen
ꝓpt̾ dolos. ostendit hanc ꝓspitatẽ
fallacem. atq amadores eiꝰ ad mor¬
tem trahentẽ. In qͣrta. quȩ incip̃
Qͥd enim mͥ ẽ in celo. ostñdit se uer̃
hab̾e intellectum. nec iam tpr̃alia
querere. s solum dm̃. Indendio ẽ.
compescere. simplices. ne de ꝓsꝑita¬
murmurent adu̾sus dm̃. quẽ ẽstat
in om̃ib bonum cẽ & iustũ. Ideo ait.¬

Expanded text:
nalis populi laudes defecerunt, deficientibus temporalibus rebus, per quas solebat a carnali populo laudari Deus. Quare autem illae defecerunt, nisi ut aliae quaererentur meliores, quae deficere non possunt. Materia est ipsa fidelis synagoga. In prima parte jam tanquam confirmata Deum laudat, quae ante dubitans pene erraverat. In conversio ab eo, quod dubitaverat commendatur. In tertia quae incipit, Verumtamen propter dolos  ostendit hanc prosperitatem fallacem, atque amatores ejus ad mortem trahentem. In quarta quae incipit, Quid enim mihi est in coelo?  ostendit se verum habere intellectum, nec jam temporalia quaerere, sed solum Deum. Intentio est compescere simplices, ne de prosperitamurmurent adversus Deum, quem constat in omnibus bonum esse, et justum. Ideo ait
Abbreviated transcription (Latin):
uocatione omium gñdiũ:
de manifesto aduentu xp̃i:
Ade mutatione uet̾is sacͥficii
innouũ. de dãnando peccatore
laudis sacͥficium. Tid̃s ẽ: p̃s asaph.
Int̾ptat᷑ asaph cong̾gatio. Accri¬
buendus ẽ gͦ p̃s iste asaph. id ẽ cõ
credimus eẽ completum. Mat̾ia
Intendt̃ aut̃ p̃nominati fideles in¬
suadere auditori apłoꝵ & bus suis.
ut a carnalib ob lm̃ feruantiis

Expanded text:
one omnium gentium: de manifesto adventu Christi, de mutatione veteris sacrificii in novum, de damnando peccatore laudis sacrificium. Titulus est, Psalmus Asaph. Interpretatur Asaph congregatio. Attribuendus est ergo psalmus iste Asaph, id ecredimus esse completum. MateriaIntendunt autem praenominati fideles, insuadere auditoribus suis, ut a carnalibus observantiis
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus eos iam ualeat c̃tbare. S
int̾m cũ ꝑegͥnant᷑ in hoc scło. quia
multas ꝑatiunt᷑ linguas ꝯtͣdicentes:
qͥd eis facis: Sequit᷑. ⁊ dicit. Pteges
eos in tabnacło duo. scilic& in p̃sen¬
di eccła. in qua militamꝰ. a ꝯtͣdictiõe
linguaꝵ. ne lingue hereticoꝵ ꝯtͣdicẽ¬
des ueritati. ualeant eos incorporare
sibi. Dem̃ ꝓ tantis bñficiis adlau¬
dandum ⁊ bñdicendum dm̃ erup̃
dicens. Bñdictus dñs: qm̃ mirifica¬

Expanded text:
am valeat conturbare. Sed am valeat conturbare. Sed iterum cum peregrinantur in hoc saeculo , quia multas patiuntur linguas contradicentes, quid eis facis? sequitur et dicit, 21. Proteges eos in tabernaculo tuo. Scilicet in praesenti Ecclesia, in qua militamus, A contradictione linguarum. Ne linguae haereticorum contradicentes veritati valeant eos incorporare sibi. Deinde pro tantis beneficiis ad laudandum et benedicendum Deum erumpit, dicens, 22. Benedictus D
Abbreviated transcription (Latin):
pot᷑. Nam qd̃ ocłs ñ uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit:
parasti d̾s diligentib te. Abscondisti
aut̃ tim̃tib de. Qͥd ẽ abscondisti: lllis
seruasti: ut soli ad eam ꝑueniant. Qͣm¬
dii enim adhuc timent. ñdu ⁊ipsiꝑ
talidade sapiȩ. s micium sapientie
timor dñi. quã abscondisti tim̃ cibyte.
ctu filioꝵ hominũ. Id̃ ẽ eis ꝑfecisti
qui me negauerit corã hominib. ne¬
gabo ⁊ ego illum corã patre meo. Ergo si
sꝑas in dño coram hõib sꝑa: ne forte
abscondas ipsam spẽ tuam in corde
tuo.÷ timeas ꝯfideri cum tͥ ꝓ cͥmine obi¬
mͦ uiuit incorde tuo. fic habit& in
ore duo: qr ñ sine causa signum suũ
erubescat. Hoc gͦ in c̃spectu hominũ
si fec̾is. si inde coram hominib ñ eru¬
bueris. si in ꝯspec̾tu filioꝵ hominũ
hac uita: s ꝑfic̃ in alia. De quib ad¬
huc subdit᷑. Abscondes eos in abscõ¬
dito faciei due. ul ẽ in sec̾to c̃templa¬
dionis diuinȩ. a ꝯtͣbatione hominũ:

Expanded text:
m quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, praeparasti Deus diligentibus te . Abscondisti autem timentibus te. Quid est , abscondisti illis? servasti ut soli ad eam perveniant. Quandiu enim adhuc timent, nondum et iptalitate sapientiae: sed initium sapientiae timor Domini , quam abscondisti timentibctu filiorum hominum: id est, eis perfecisti Qui me negaverit coram hominibus, negabo et ego illum coram Patre meo . Ergo si speras in Domino, coram hominibus spera: ne forte abscondas ipsam spem tuam in corde tuo, et timeas confiteri, cum tibi pro crimine objimodo vivit in corde tuo, sic habitet in ore tuo: quia non sine caussa signum suum Christianus erubescat. Hoc ergo in conspectu hominum si feceris, si inde coram hominibus non erubueris, si in conspectu filiorum hominum, hac vita, sed perficit in alia. De quibus adhuc subditur: Abscondes eos in abscondito faciei tuae. Idest, in secreto contemplationis divi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutabił ẽ. ita sꝑes eiꝰ mutari non
pot̾it. Dixi dño. ꝓposui. uoui. fixim
animo: ds mĩs estu. Tu enim ñ defi¬
cis. dui ñ fallis:⁊ idõ in de sꝑaui. quem
dm̃ nicum elegi. In manib dius idẽ
in potestate dua sortes meȩ sunt.
Sors ñ aliqͥd mali ẽ: s res ĩ dubitatione
humana diuinã indicans uolun¬
tadem. Nlam ⁊ sortes misert̃ apłi.

Expanded text:
immutabilis est, ita spes ejus mutari non poterit. Dixi Domino, proposui, vovi, fixi in animo, Deus meus es tu. Tu enim non deficis. Tu non fallis. Et ideo in te speravi, quem Deum meum elegi. In manibus tuis, idest, in potestate tua, sortes meae sunt. Sors non aliquid mali est, sed res in dubitatione humana divinam indicans voluntatem. Nam et sortes mise
Abbreviated transcription (Latin):
Nec c̃clusisti me in manib inimici.
Quia neq abhis qui sepulchrum
custodiebant: neq a malignis sꝑi¬
ab in inferno decentus ẽ. S po¬
dius statiusti in loco spacioso pedes
meos. Quia ñ solum in iudea. s
meos. id ẽ firmit̾ posusti affectio¬
nes meas in loco spacioso caritaus.
Hic incip̃ enumerare miserias hu¬
mane fragilitatis dicens. Miserere
donem descbit. cum subiungit.
Contͣbatꝰ ẽ in ira ocłs ms. aĩa mea.
tas mea. memoria mea. Qmuis cer¬
tus eẽt de ꝓmissione dĩ. qͥ dix̃at cla¬
exꝑtam iram dĩ qua dictum ẽ pri¬
mo homini morte morieris: mul¬
dos defectus doloris habuit uita
ista mortalis. & qr uita eiꝰ possee ac¬
ta eẽ in dolore. ꝑ unum diẽ ł ꝑdu¬

Expanded text:
Nec conclusisti me in manibus inimici. Quia neque ab his, qui sepulchrum custodiebant , neque a malignis spiritibus in inferno detentus est: sed potius, Statuisti in loco spatioso pedes meos. Quia non solum in Judaea, sed meos, id est, firmiter posuisti afflictiones meas in loco spatioso caritatis. Hic incipit enumerare miserias humanae fragilitatis, dicens, 10. Miserere escribit, cum subjungit, Conturbatus est in ira oculus meus, anima mea tas mea, memoria mea. Quamvis certus esset de promissione Dei, qui dixerat, Claexpertam iram Dei, qua dictum est primo homini, Morte morieris : multos defectus doloris habuit vita ista mortalis. Et quia vita ejus posset acta esse in dolore per unum diem, vel du
Abbreviated transcription (Latin):
enuim sp̃acium p̃sentis uite: scĩs la¬
bor ⁊ gemitus ẽ. Unde ⁊ subdidur.
Infirmata ẽ in pauꝑtate uirtus
mea. id ẽ in c̃sideratione meȩ pau¬
ꝑtatis: qr nicħ ex me habeo. E ossa
mea id ẽ firmitas mea uł robora
seesse infirmum ⁊ in corꝑe ⁊ in aĩa:
ostend̃ a se remotam omẽm suꝑ¬
biam:⁊ qd̾ aliquis ñ deb& de se p̃su¬
mere.Ponic item alias miserias
dicens. Suꝑ om̃s inimicos meos
factus sum obybrium uicinis me¬
is ualde:⁊timoe notis meis. Qui¬

Expanded text:
enim spatium praesentis vitae, sanctis labor et gemitus est . Unde et subditur, Infirmata est in paupertate virtus mea. Id est, in consideratione meae paupertatis: quia nihil ex me habeo. Et ossa mea, id est, firmitas mea, vel robora se esse infirmum, et in corpore et in anima : ostendit a se remotam omnem superbiam, et quod aliquis non debet de se praesumere. Ponit item alias miserias dicens: 12. Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium vicinis meis valde, et timor notis meis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ligitis mundũ. hoc ẽ om̃s scĩ eiuis.
tat eam mͦ cculcari: tam̃ iꝑse reqͥr&
eam in suotpr̃e. A. quib reqͥre: Ab
his qui eam tͣ falfitadẽ tenuer̃. Reqͥ¬
r& aut̃ ab ilł. ut reminꝰ .&. Reqͥr&. ⁊̃¬

Expanded text:
ligitis mundum, hoc est, omnes sancti ejus. ligitis mundum, hoc est, omnes sancti ejus. tat eam modo conculcari, tamen ipse requiret eam in suo tempore. A quibus requiret? Ab his qui eam contra falsitatem tenuerunt. Requiret aut
Abbreviated transcription (Latin):
de subdit. Ego autẽ dixi in excessu
m̃tis meȩ: piectus sum a facie ocłoꝵ
tuoꝵ. Excessus dr. siue qnͣdo homo
rapitur. ad c̃templationẽ diuinoꝵ¬
cedit. nec reman&e ap̃se. Sic & isteui¬
dit se pauentẽ ne. scio qͣ tͥbulati¬
one magna. siẽ ñ desunt: at¬
tendit corsuũ  pauidũ ⁊ trepi¬
dum:⁊ ait. Piectus sum a facie ocłox
tuoꝵ. Si in facie tua eem. ñ sictimerẽ.
si me attendes. ñ sic trepidarẽ. & qi
c̃fessus sum .⁊ qr humił fui. qr cor
meum accusaui. qr trepidans cla¬
maui. idõ exaudisti uocẽ dep̃catio¬
nis mee:⁊ meritum qd̾dam exaudi¬
tionis supponit cum dic̃. Dũ clama¬
rem ad de: id ẽ qr clamaui. Clamor
ad dm̃. ñ ẽ uoce s corde. Multi silẽ¬
ies labiis. corde clamauer. M uldi
ore strependes. corde au̾so. nicb im¬
pet̾re potuer̃. Sigͦ clamas. clama itꝰ.
uͥ audit ds. S iam qͥd nos hortatur
ñ sum c̃fusus. Cogitationes meas
illuminauit: trepidationẽ meã
firmauit. Diligide dnm̃ qui ñ di¬

Expanded text:
 subdit, 23. Ego autem dixi in excessu mentis meae, Projectus sum a faeie oculorum tuorum. Excessus dicitur, sive quando homo rapitur ad contemplationem divinorcedit, nec remanet apud se. Sic et iste vidit se paventem nescio qua tribulatione magna, sicut non desunt. Attende cor suum pavidum et trepidum: et ait, Projectus sum a facie oculorum tuorum. Si in facie tua essem, non sic timerem. Si me attenderes, non sic trepidarem. Et quia confessus sum, et quia humilis fui, quia cor meum accusavi; quia trepidans clamavi: Ideo exaudisti vocem orationis meae. Et meritum quoddam exauditionis supponit, cum dicit, Dum clamarem ad te. Idest, quia clamavi. Clamor ad Dominum non est voce, sed corde. Multi silentes labiis, corde clamaverunt. Multi ore strepentes, corde averso nihil impetrare potuerunt. Si ergo clamas, clama intus, ubi audit Deus. Sed jam quid nos hortatur,non sum confusus. Cogitationes meas illuminavit, trepidationem meam firmavit. Diligite Dominum, qui non di
Abbreviated transcription (Latin):
Iunqͥd amatorib mundi: Nõ. S au¬
di quib. Om̃s qui sꝑatis in dño.
Uerba que audistis in ꝑsalmo frẽs.
in corde descͥbite. in uob̃ tnͣsforma¬
de. in his d̾m laudate: ⁊ si orat psalmꝰ
orate.:⁊ si gemit. gemite.: ⁊ si gͣtulat᷑
gaudete: ⁊ si sꝑat. sꝑate.⁊ si tim& ti

Expanded text:
amatoribus mundi? Non. Sed audi quibus. Omnes qui speratis in Domino. Verba quae audistis in psalmo, fratres, in corde describite: in vobis transformate: in his Dominum laudate. Et si orat psalmus, orate, et si gemit, gemite: et si gratulatur, gaudete: et si sperat, sperate: et si ti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊timoris causa efficit᷑: cum a iudeis
in cruce suspendit᷑. Recte autẽ suꝑ¬
om̃s inimicos suos. seͥ obꝓbrium fa¬
ctum dic̃: qr plus desyec̾tus apparu¬
it apse qui sine culꝑa occidebadur:
quam ipsi ⁊̃ iniqui qui ꝓ sius scele¬
duii. rib damnabant᷑. Unde ⁊ subd̾.¬
õe Qui uidebant me foras fuger̃
a me. Uidebant enim apłi uideos
caꝑe xp̃m: ⁊ relicto eo om̃s fugeruit.
Obliuioni datꝰ sum tanqͣm mortuus
a corde. Obliti st̃ me. tanqͣm mortit
sum a corde ipsoꝵ. Factus sum tanꝗͣ
nem muldoꝵ cõmorantiũ in circui¬
du.Uas ꝑditum ⁊ c̃fract̾um: nulli u¬
dilitati ẽ idoneum. Quasi uasa ꝑdi¬
ta erant latͦnes. cum tanqm inuti¬
les ad ꝑditionem tͣderent᷑. Sic ⁊. xp̃c
tanqͣm uas ꝑditum factus ẽ: qr etiã
cum impiis deputatꝰ ẽ. Qnͣtas audẽ
a circ̾stantib audierit uiduꝑatioes:
ipsi qui passionẽ eius legt̃ agnosct̃.
n eo dum ꝯuenirent simul adu̾sum
me: acciꝑe animã meã c̃siliati sunt.

Expanded text:
imoris caussa efficitur, cum a Judaeis in cruce suspenditur. 133 Recte super omnes inimicos suos se in opprobrium factum dicit, quia plus despectus apparuit ipse, qui sine culpa occidebatur, quam ipsi etiam iniqui, qui pro suis sceleribus damnabantur: unde et subdit: Qui videbant me, foras fugerunt a me. Videbant enim AposChristum, et relicto eo, omnes fugerunt . 13. Oblivioni datus sum tanquam mortuus a corde. Obliti sunt me, tanquam mortuus sim a corde ipsorum. Factus sum tanquam nem multorum commorantium in circuitu. Vas perditum et confractum, nulli utilitati est idoneum. Quasi vasa perdita erant latrones, cum tanquam inutiles ad perditionem traderentur. Sic et Christus tanquam vas perditum factus est, quia etiam cum impiis deputatus est. Quantas autem a circumstantibus audierit vituperationes, ipsi qui passionem ejus legunt, agnoscunt. In eo dum convenirent simul adversum me, accipere animam meam consiliati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uum duum. Confusio enim q̃dam
putatur. cum om̃s xp̃iani dicunt᷑
⁊ qui male uiuunt.⁊ qui bñ uiuũt:
om̃s uno karactere signant᷑. om̃s¬
ad unum ad unum altare accedt̃:
eodem baptismade abluunt᷑. eandẽ
dnĩcam orõnem ꝓfert̃:. isdem myst̃¬
iis celebrandis int̃sunt. Qnͣdo disc̃

Expanded text:
vum tuum. Confusio enim quaedam vum tuum. Confusio enim quaedam putatur, cum omnes Christiani dicuntur: et qui male vivunt, et qui bene vivunt. Omnes uno charactere signantur. Omnes ad unum altare accedunt . Eodem baptismate abluuntur: eamdem Dominicam orationem proferunt: iisdem mysteriis celebrandis intersunt. Quando dis
Abbreviated transcription (Latin):
sors suꝑ mathiam. Sortis nomine
in hocloco gr̃a di designadur: qua
in sorte ñ ẽ electio. s uoluntas dei.
Nam ubi dr̃. iste fac̃. iste ñ fac̃: merita
c̃sid̾antur. E uͥ merita c̃sid̾antur:
electio ẽ ñ sors. Qnͣdo aut̃ ds nulla¬
merita nr̃a inuenit. sorte uolunta¬
tis suȩ nos saluos fec̃: qr uoluit. ñ qi
digni fuimꝰ. hec ẽ sors. Grã saluifa¬
ctiestis ꝑfidem ait apł̃s:⁊ hoc ñ ex
uob̃. Hinc ẽ qd̾ petrꝰ symoni dicĩ.
Quia existimasti donum di pecu¬
nia comꝑare. ñ ẽtͥ pars neq sors
in hac fide:. idẽ ñ ꝑtines adistam
gram. qm gͣcis om̃s accepimꝰ. Bui
autem ñ sortẽ s sortes dic̃: qr mil¬
te st̃ diuisiones grãꝵ. qͣs credndbs
dñs distͣbuit. In manib tuis sosll
meȩ. Ac si aꝑte dicat. In pocesals
state qui me oder̃. ⁊ eorũ qui michi
mala infert̃. Dicat hoc unusqͥsq
de mimicis suis. Bonũ ẽ enĩ ⁊ orare
debemus: ut ds nos eruat de mani
ast. Illustra faciem tuam suꝑ ser¬

Expanded text:
sors super Mathiam . Sortis nomine in hoc loco gratia Dei designatur: quia in sorte non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur: Iste facit, iste non facit, merita considerantur. Et ubi merita considerantur, electio est, et non sors. Qoluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est sors. Gratia salvi facti estis per fidem ait Apostolus et hoc non ex vobis . Hinc est quod Petrus Simoni dicit , Quia existimasti donum Dei pecunia comparare, non est tibi pars neque sors in hac fide, idest, non pertines ad istam gratiam quam gratis omnes accepimus. Bene autem non sortem, sed sortes dicit: quia multae sunt divisiones gratiarum nus distribuit. In manibus tuis sortes meae. Ac si aperte dicat: In potestate state, qui me oderunt, et eorum qui mihi mala inferunt. Dicat hoc unusquisque de inimicis suis. Bonum est enim, et orare debemus, ut Deus nos eruat de manibait: Illustra faciem tuam super ser
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc psiño pauor maxie appar&
ꝑtͣbati ppłi di. ꝑsecutione omiũ gen¬
tium:⁊ defec̾tu ꝑ orbẽ fidi. S pͥor
loquit᷑ ipse mediator: deinde re¬
demptꝰ sanguine ipsius ppłs grãs
agit: ad extremum ꝑtͣbatus diu
nem. Mat̾ia hab& duo opposita: an¬
xilium diuinȩ pietatis ⁊ miseriã
humanȩ fragilitatis. Intendit ho¬
mines ãmon̾e. ut neq desꝑent. at¬
dendntes suas miserias: neq suꝑ¬
biant stulte de ddĩmiscłia p̃sum̃
xp̃m nos dirigit. Ait gͦ.¬
uidetis qr tim&: s pauoriste ñ ẽ
sine spe.Si ẽ aliqͣ in humano cor¬
de. cont̾batio:. ñ recedit diuina cõ¬
solatio. Ñ negat qͥn patiat᷑ inimi¬
coꝵ insultationẽ. s tał c̃fusio nõ
durat in ȩt̃num. Illa c̃susio ꝑhor¬

Expanded text:
e apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator: deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum perturbatus diu nem. Materia habet duo opposita. Auxilium divinae pietatis, et miseriam humanae fragilitatis. Intendit homines admonere, ut neque desperent attendentes suas miserias, neque superbiant stulte de Dei misericordia pr in Christum nos dirigit. Ait Videtis quia timet, sed pavor iste non est sine spe. Si est aliqua in humano corde conturbatio, non recedit divina consolatio. Non negat, quin patiatur inimicorum insultationem, sed talis confusio non durat in
Abbreviated transcription (Latin):
enim diu qd̃ habce extremũ. Trans¬
mum refugii. ut saluum mefacias.
id ẽ indomũ sec̃itatis. in qͣ reqͥescã
finitis laborib istis: atq in ȩc̃num
saluus ꝑmaneã. Si uis euad̾e iacła
demptationũ. estus uicioꝵ. furores
ꝑseq̃ntium: inuoca ꝓtectorem dm̃.
Si ipse te ꝓtegit. ñ ẽ qui feriat. Siuis
eẽ saluus ⁊ securꝰ. fac de ipso refugiũ
tuum. Nullum enim tã tutũ pocest
tͥ ẽẽ refugium: qmͣ d̾s tuus. De quo
subdit᷑. Qm̃ fortitudo mea ⁊ refugi¬
um meũ estu. fortitudo q̃ ego possĩ
⁊ mei ꝯtͣ impugnantes resist̾e̾. refu¬
gium in qͦ ego securꝰ ualeam ꝑman̾e.
tortitudo in bello: refugium pꝰ tͥum¬
phum. fortitudo qͣ uincimꝰ. refugi¬
um in qͦ quiescamus. & ꝓpt̃ nom̃
tuum dilatandũ ⁊ głificandũ de¬
duces me. ne aberrem:⁊ enutͥes nem

Expanded text:
enim diu, quod habenim diu, quod habmum refugii, ut salvum me facias. Id est, in domum securitatis, in qua requiescam finitis laboribus istis, atque in aeternum salvus permaneam. Si tentationum, aestus vitiorum, furorem persequentium: invoca protectorem Dominum. Si ipse te protegit, non est, qui feriat. Si vis esse salvus et securus, fac de ipso refugium tuum. Nullum enim tam tutum potest tibi esse refugium, quam Deus tuus: de quo subditur, 4. Quoniam fortitudo mea et refugium meum es tu. Fortitudo, qua ego possim et mihi contra impugnantes resistere. Refugium in quo securus valeam permanere. Fortitudo in bello, refugium post triumphum. Fortitudo, qua vincimus, refugium in quo quiescam. Et propter nomen tuum, dilatandum et glorificandum, deduces me, ne aberrem: et enutries me,