comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uumꝰ alienę opis indigumꝰ fandi ĩpotẽ ⁊ in nullo abhumana
infantiȩ generalitate dissimilẽ: qͥa sic̃ fidelia erant testimonia
ꝗ̃ in eo maiestatẽ inuisibilis diuinitatis assererent: ita ꝓbatissi¬
mũ ẽẽ debebat u̾bũ carne factũ. ⁊ sẽpit̾nã illã essentiã filii dei
uerã hõis suscepisse naturã: ne uel ineffabiliũ oꝑũ secutura
miracła. ł excipiendaꝵ supplicia passionũ. sacram̃tũ fidei ex re¬
rũ diu̾sitate turbarent: cũ iustificari om̃ino ñ possint. nͥ qͥ do¬

Expanded text:
vulum, alienae opis indigum, fandi impotem, et in nullo ab humanae infantiae generalitate dissimilem. Quia sicut fidelia erant testimonia, quae in eo majestatem invisibilis Deitatis assererent, ita probatissimum esse debebat Verbum carnem factum, et sempiternam illam essentiam Filii Dei, hominis veram suscepisse naturam: ne vel ineffabilium operum secutura miracula, vel suscipiendarum supplicia passionum, sacramentum fidei ex rerum diversitate turbarent; cum justificari omnino non possent, nisi qui Do
Abbreviated transcription (Latin):
bi conciliare ꝓfusis. fecit gͦ dñs int̾ hoĩes hõ natꝰ. qͦd faciendũ ho¬
minib ꝑ angcłos imꝑauerat ds̃. Seruauit ipse legẽ qu̾a dedit.
ut nob̾ qͥ puri hoĩes sumꝰ. seruandũ ꝑ om̃ia qͥcqͥd ds iubet osten¬
dieb uitę nr̃e: si uiuat uidere uoluntatẽ
tẽplo scõ eiꝰ. Et ne ulla in etͣnũ maloꝵ au¬
ra pulsem᷑: me¬
minerimꝰ p̾sentis sȩcłi domũ necessariis p̃¬
cũ mundarũ.
frequentare munerib Qd ipse duodennis in Otẽplo sedit in
medio doctoꝵ audiens ⁊ int̾rogans illos. inunanȩ̃ humilitatis u¬
diciũ : ĩmo etiã exuniũ discendę humilitatis ȩxẽplũ. Dei qͥppe

Expanded text:
fusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostendiebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discen
Abbreviated transcription (Latin):
ra peccatoꝵ. medicam̃tũ uerę humilitatis curemꝰ excere. pio sẽꝑ a
ninio recolentes. quantũ nos ꝓdiuino amore. qͥntũ nos ꝓ nr̃a sa¬
lute oporteat humiliari. qͥ t̾ra sumꝰ et cinis: si tantũ sũma illa
potestas ꝓ nob̃ humiliari ñ respuit: ut ad suscipienda nr̃e fragi¬
litatis infirma descenderet. Itẽ audita. credita. et c̃fessa diuini
ueratͥ speremꝰ nos ꝑhumanitatis eiꝰ saeram̃ta qͥb ĩluti sumꝰ. usq
ad c̃tẽplandã diuinitatis eiꝰde głam posse ꝑtingere: qͥm ipse c̃tẽ

Expanded text:
s curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam pos
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare. uocante nos ad hanc deuotionẽ ipsa recurrentiũ tͣepo¬
rũ lege. quȩ nos post illũ diem in qͦ coet̾nus patͥ filius dei ex uir¬
gine natus ẽ. breui intͣuallo epiphanię intulit festũ. ex apari
tione dñi consecratr̃: in qͦ fidei nr̃ȩ magnũ pͣsidiũ ꝓuidentia
diuina constituit: ut dũ solẽpni ueneratione colit᷑ : ad orata in
exordiis suis saluatoris infantia: ꝑ ipsa originalia docum̃ta ꝓbe¬
tur ueri in ipso hõis ornata natura. Noc ẽ. enĩ qͦd iustificat un¬
pios ẽ qͦd ex peccatorib fac̾ scõs. si in uno eadẽq dño iħu .xͦ.⁊

Expanded text:
celebrare: vocante nos ad hanc devotionem ipsa recurrentium temporum lege, quae nobis post diem in quo coaeternus Patri Filius Dei natus ex In quo fidei nostrae magnum praesidium providentia divina constituit, ut dum solemni veneratione recolitur adorata in exordiis suis Salvatoris infantia, per ipsa originalia documenta probaretur veri in ipso hominis orta natura. 123 Hoc enim est quod justificat impios, hoc est quod ex peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ad seruuli sui baptismũ ꝓperare. S qͥd mirũ de mansuetudine
saluatoris. si se ꝓpħȩ sui in anib inclinaũ: qͥ se ab inimicis suis passꝰ
ẽ crucifigi:Quo ꝓperante ad fluuiũ. talẽ ioħs circunstantib t᷑biᷤ.
erupit in uocẽ. Ecce agnꝰ dei. ẽcce qͥ tollit peccata mulidi. ħħ di¬
cere. Cessate iã cessateꝰ baptismo meo. qͦ penitentia suscipitꝰ. Ee¬
ce baptista: ꝑ quẽ cͥmina dimittunt᷑. Uesinite ulteriꝰ baptrza¬
uitã. Illũ seqͥmini illi credite: ab illo lauacrũ salutis tota m̃¬
te supplices postulate : ã qͦ ⁊ ego ipse cupio baptizari. Nrennuit
qͥdẽ iħc testimoniũ uocis huiꝰ: s qͥ ꝑ ordinẽ uellet uniu̾sa c̃ple¬
re: nicħominꝰ baptizari se ęxpetit. ã ioħe. Lunc baptista deuotꝰ.
bapti zandi sui potentia tremefactus ait. Ego a te debeo bapti¬
nari: ⁊ tu uenis ad me : Id ẽ qm̃ ego creatura sũ tu creator: ego
seruꝰ. tu dñs: ego sigura. tu ueritas. At dñs ait. Bine mͦ. Sic enĩ

Expanded text:
ad servuli sui baptismum properare. Sed quid mirum de mansuetudine Salvatoris, si se prophetae suis manibus inclinavit, qui se ab inimicis suis passus est crucifigi? Quo properante ad fluvium, talem Joannes circumstantibus turbis erupit in vocem: Ecce Agnus Dei; ecce qui tollit peccata mundi : hoc est dicere, Cessate jam, cessate a baptismo meo quo poenitentia suscipitur. Ecce Baptista per quem crimina dimittuntur: desinite ulterius avitam; illum sequimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota mente supplices postulate, a quo et ego ipse baptista vester cupio baptizari. Non renuit quidem Jesus testimonium vocis hujus; sed qui per ordinem vellet universa complere, nihilominus baptizari se expetit a Joanne. Et Baptista devotus baptizandi sui potentia tremefactus ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? id est, quoniam ego creatura sum, tu Creator; ego servus, tu Dominus; ego figura, tu Veritas. At Jesus ait, Sine modo; sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ ẽ oꝑis. tui eẽ uis cͥminis: ⁊ ñ habiturꝰ effectũ scele¬
ris. in solũ te reatũ p̾cipitas ugluntatis. Micħ hac molitio¬
ne ꝓficis: nicħ ꝑagis. Qui uoluntate natꝰ ẽ. arbiti sui po¬
testate moriet᷑. Consũmant gͦ magi desid̾ium suũ. ⁊ ad pue

Expanded text:
futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum scelefuturum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo magi desi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni luminis ductũ. ⁊ p̃iii fulgoris indiciũ itenta ctẽ¬
platione comitantes: ad agnitionẽ ueritatis grͣȩ splendore
ihrosolimã passioni. Herodes uͦ audiens uideoꝵ pͥncipem
natũ: successorẽ suspicatꝰ expauit: ⁊ molitꝰ necẽ. salutis aue¬
tori. falsũ spondet obseqͥum. Quã felix foret. si magoꝵ umni¬
taret᷑ fidẽ: ⁊ c̃uerteret ad religionẽ. qͦd disponebat ad frau¬
dẽ. Oceca stultȩ emulationis ĩpietas. q̃ ꝑturbandũ putas
diuinũ tuo surore consiliũ. Dñs mundi tẽporale ñ querit
regnũ: qͥ pr̃at ȩ̨t̃nũ. Quid inc̃mutabilẽ dispositarũ ordiunẽ¬
uerte ⁊ alioꝵ facinꝰ p̃occupare conaris.: Mors xp̃i. ñ ẽ tẽporis
tui. Ante c̃dendũ ẽ euugłiũ: ante p̾dicandũ ẽ dĩ regnũ: ante
sanitates donandę: ante st̃ facienda miracła. Cur qͦd alieni

Expanded text:
ni luminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemni luminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum ret aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni
Abbreviated transcription (Latin):
dat ꝑseuerantiã gaudioꝵ: ut int̾ cognatarũ
sollẽpnitatũ uicina sacram̃ta. exultationis u¬
gor ⁊ feruor fidei ñ tepescat. Ad om̃ium ciũ hõmũ spec¬
tat salutẽ. qͦd infantia mediatoris dei ⁊ hõinũ. iã uniũ¬
so declarabat᷑ mundo: cũ adhuc ęxiguo detineret᷑ opidu¬
lo. Quãius enĩ israeliticã gentẽ ⁊ ipsius gentis unã fami¬
liã elegisset. de qͣ naturã uniuerse humanitatis assume¬
ret. noluit tam̃ int̾ mat̾nę habitationis angustias. ortus
su latere pͥmordia: s mex ab oĩb uoluit agnosci. qͥ dig¬
natꝰ c̃ om̃ib nasci. Trib gͥ magis ui regione orientis stella
nouę claritatis apparuit: quę illustͥor cet̃is pulchriorq si¬
cierib. facile in se intuentiũ ocłos animosq cͣuerteret: ut
c̃fẽstĩ aduerteret᷑ ñ eẽ otiosũ: qͦd tã insolitũ uidebat᷑. Dedit
gͦ aspicientib intellectũ. qͥ p̃stitit signũ: ⁊ qͦd fec̃ intelligi.

Expanded text:
tiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humilẽ obedientiã baptisina qͦs suscepimꝰ seruare curemꝰ. mun¬
dantes nos ab om̃i inqͥnam̃to carnis ⁊ sp̃s ÷ ꝑficientes sanctifi¬
cationẽ in timore dĩ. Humilit̃ eiꝰ subeunda ⁊ seruanda myste¬
ria eis qͥ nec dũ in his st̃ iniciati. suadeamꝰ. ⁊ qͦt qͣt ꝑ gradũ sac̃¬
dotalẽ ad dispensanda illoꝵ sumꝰ sacram̃ta ꝓmoti ᷤ humilit̾ in¬
iunctũ nob̾ impleamꝰ officiũ. Studeamꝰ om̃s solliciti. ut ianuã
patͥȩ cęlestis quȩ nobis ẽ. diuinis patefacta misterus. humanis ipsi
ob ñ int̾cludamꝰ illecebris. Neq frustra dñm apud euugłistã lu¬
cã pꝰ baptisina orasse. ⁊ fic cȩ̨lo aꝑto spm̃ ac uocẽ patͥs uenisse c̾memo¬

Expanded text:
per humilem obedientiam baptisma quod suscepimus servare curemus, mundantes nos ob omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Humiliter ergo ejus subeunda et servanda mysteria eis qui necdum in his sunt initiati suadeamus, et quotquot per gradum sacerdotalem ad dispensanda illorum sumus sacramenta promoti, humiliter injunctum nobis impleamus officium. Studeamus omnes solliciti, ut januam patriae coelestis, quae nobis est divinis patefacta mysteriis, humanis ipsi nobis non intercludamus illecebris. Neque enim frustra Dominum apud evangelistam Lucam post baptisma orasse, et sic coelo aperto Spiritum ac vocem Patris
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari. ħ ẽ. t̾renꝰ ã cȩlesti. mortał ab ęt̾no fragilis ã potente:
n tu uenis ad me. ad p̃cursorẽ uidex: ad creaturã creator᷑ rȩx
ad iministrũ: ⁊ humiliabis te mͥ exiguo. cũ tua ñ sĩ dignꝰ calcia¬
m̃ta portare. Lu int̾ peccatores ad baptisinũ uenis in cuiꝰ ore
te tuis subicis creaturis: ut puteris obliuisci qͦd ds̃ es. Ego qͥdc̃
nĩem uideo: s meũ dñm recognosco. Numanũ in te corpꝰ as¬
picio: s celeste intelligo sacram̃tũ. Neq me species hȩc airnis
assũptȩ: a fide ueritatis abducit. Lu es dñe: tu es ipse qͥ me ad ista
misisti. Quomͦ autẽ nc̃ ego te adstantẽ p̃sentẽq ignorare pos¬
sũ : quẽ dudũ adhuc in ut̃o uirginali. ⁊ int̾ mat̾na uiscera con

Expanded text:
baptizari . Hoc est terrenus a coelesti, mortalis ab aeterno, fragilis a potente. baptizari . Hoc est terrenus a coelesti, mortalis ab aeterno, fragilis a potente. Et tu venis ad me? Ad praecursorem judex, ad creaturam creator, rex ad ministrum? et humiliabis te 101 mihi exiguo, cujus tua non sum dignus calceamenta portare? Tu inter peccatores ad baptismum venis, in cujus orete tuis subjicis creaturis, ut puteris oblivisci quod Deus es. Ego quidem hominem video, sed meum Dominum recognosco; humanum in te corpus aspicio, sed coeleste intelligo sacramentum; neque me haec species carnis assumptae a fide veritatis abducit: tu es Domine, tu es, ipse qui me ad ista misisti. Quomodo autem nunc ego astantem praesentemque ignorare possum, quem dudum adhuc in utero virginali, et i
Abbreviated transcription (Latin):
scpar. Abilis. semꝑ ꝑmanens apurl patrẽ: ita ꝓ nobis ꝑfectũ susci¬
pere dignatꝰ ẽ hoĩem. Ita qͦd as̃ erat exinaniũ in semetipso:
ut ꝑ om nia legaliũ sanctionũ. sacram̃ta transiret. Nã ut pͥmi
beatȩ mat ris sco ꝓcessit ab ut̃o. circuncisionis signađo dedi¬
cat᷑. siue ut indubitatã carnis suę ostenderet ueritatẽ: siue ne¬
eũ uelut alienigenã alũna circ̾cisionis plebs iudaica declinaret.
Dem qͥa traditȩ ꝑ moy sem legis p̃teriri p̾cepta ñ poterant: offer¬
ioħis p̃missus ante faciẽ eiꝰ. õcurrentes ad se popłos. ⁊ p̃dicatione
corrigeret. ⁊ penitentiȩ baptismo consecraret: ipse ad eũ int̾ ꝓmiᷤᷤ
inssimꝰ dignatione subiec̃: ut illud sacratissunũ caput trem̃dũ
potestatib. angłis uenerandũ. ad scipiendũ luptismũ seruuli
sui manib inclinaret. Quẽ uidens ioħs uenientẽ ad baptismum
suũ. ac dñicȩ in eo głe inisignia recognoscens. dix̃ ei. Ego a te debeo

Expanded text:
arabilis semper permanens apud Patrem, ita pro nobis perfectum suscipere dignatus est hominem, ita quod Deus erat exinanivit in semetipso, ut per omnia legalium sanctionum sacramenta transiret. Nam ut primum beatae Matris sancto processit ab utero, circumcisionis signaculo dedicatur; sive ut indubitatam carnis suae ostenderet veritatem; sive ne cum alienigenam alumna circumcisionis plebs Judaica declinaret. 100 Dein, quia traditae per Moysem legis praeteriri praecepta non poterant, offerJoannes praemissus ante faciem ejus concurrentes ad se populos et praedicatione corrigeret et poenitentiae baptismo consecraret, ipse ad eum inter prominissimus dignatione subjecit, ut illud sacratissimum caput tremendum potestatibus, angelis venerandum, ad suscipiendum baptismum servuli sui manibus inclinaret. Quem videns Joannes venientem ad baptismum suum, ac dominicae in eo gloriae insignia recognoscens, dixit ei: Ego a te debeo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ⁊ demonioꝵ suꝑsticio cessat᷑a. n futurꝰ uerę religionis cul¬
tus apperit᷑. In mirra uͦ qͣ exanimata solent corpora conserua¬
ri. p̃sigurat᷑ carnis nr̃ȩ reparatio ⁊ resurrectio mortuoꝵ. Hȩc
aut̃ offerri xͦ tã sacrata donaria. ñ magoꝵ arbitriũ. s inspira¬
tio om̃iptis elegit. Quantũ enĩ ad głam ꝑtinet . xp̃i. iunera
hȩc inspecta carnalit̃. maiestati eiꝰ om̃imodis uident᷑ indigna
ã qͦ dño inmortali aurũ qͦd utiq solis ẽ. mortalib ⁊ usui n mo¬
ri: qͦ om̃ipti d̃o tus. cuiꝰ nidore etiã simulac̾ a gentilib hono

Expanded text:
autem et daemoniorum superstitio cessatura, et futurus verae religionis culautem et daemoniorum superstitio cessatura, et futurus verae religionis cultus aperitur. In myrrha vero qua exanimata solent corpora conservari, praefiguratur carnis nostrae reparatio et resurrectio mortuorum. Haec autem offerri Christo tam sacrata donaria, non magorum arbitrium, sed inspiratio Omnipotentis elegit. Quantum enim ad gloriam pertinet Christi, munera haec inspecta carnaliter majestati ejus omnimodis videntur indigna. Nam quo Domino immortali aurum, quod utique solis est mortalibus et usui et amori? Quo omnipotenti Deo thus, cujus nidore etiam simulacra a ge
Abbreviated transcription (Latin):
dedita. ⁊ in t̾rã sẽꝑ ꝑfidię suę pondere p̃ssa. despiciens om̃ipo¬
tentis dĩ cultũ tacita erat ⁊ muta: aducntate stella ex iacob
⁊ hoĩc ex isrł. erectis ad cęlũ ocłis ęt̃ni dĩ głam cotidianis eẽt
confessionib locitura. Uleñ itaq fr̃s ab oriente illuminata
gentilitas: iudea uͦ durissimi cordis sui infidelitate cȩcata re¬
manet in occasu. Quomͦ ñ uere in occasu .⁊ in tenebris tabescit
om̃is c̃tumatia uideoꝵ: qͥ indefessi solis p̾sentiã respuentes. di¬
ẽ ꝑpetuũ ꝑdidert̃ Et bene km̃i uno itinere tres simul adora¬
turi ueniunt magi. qͥa in uno xp̃o iħu qͥ om̃iũ credentiũ ua
ẽ. inseparata ab eis erat tͥnitas ad oranda. Pefert̃ autẽ ⁊ mune¬
ra: quȩ ñ tã inunera. quã mysteria ꝓbarent᷑. Offert̃ ei aurũ.
n auro fr̃s: ostendit᷑ captiuitatis nĩx p̾ciosa reaẽptio. In ture

Expanded text:
dedita, et in terram semper perfidiae suae pondere pressa, despiciens omnipodedita, et in terram semper perfidiae suae pondere pressa, despiciens omnipotentis Dei cultum, tacita erat et muta; adventante stella ex Jacob, et homine ex Israel, erectis ad coelum oculis, aeterni Dei gloriam quotidianis esset confessionibus locutura. Venit itaque, fratres, ab Oriente illuminata gentilitas, Judaea vero, durissimi cordis sui infidelitate caecata, remanet in occasu. Quomodo autem non vere in occasu et in tenebris tabescit omnis contumacia Judaeorum, qui indefessi Solis praesentiam respuentes diem perpetuum perdiderunt? Et bene, carissimi, uno itinere tres simul adoraturi venerunt magi: quia in uno Christo Jesu, qui omnium credentium 78 via est, inseparata ab eis erat Trinitas adoranda. Deferunt autem et munera, quae non tam munera quam mysteria probarentur. Offerunt eivitatis nostrae pretiosa redemptio. In thure
Abbreviated transcription (Latin):
agnouisse caldeos. qͣm utiq si reuelante do gentilis p̾nunciare
potuit : potuit gentilis agnoscere. fuit enĩ ħ quantũ estimari
dat᷑ suꝑne dispensationis arbitriũ: ut uit̃ sacratissimas. pͥħaꝵ
uoces. etiã ab infideli hoĩe eiꝰ p̃diceret᷑ aduentꝰ qͥ ꝓ sideliũ insi¬
deliũq erat redẽptione uenturꝰ. Et ea nimirũ ratione ꝓpħat
idoloꝵ sac̃dos. ut si uideis p̃dicatorib de aduentu. xp̃i credere
forte gentilitas regnuisset : suoꝵ saltĩ testimoniũ sequeret᷑ au¬
ctoꝵ Nec dubitemꝰ om̃ipotentẽ ac benignissimũ dm lulaam
illi alienigene p̃scientię dare potuisse sermonẽ: qͥ asiue ipsiꝰ lin¬
guã in uerba potuit humana laxare. Loquelutur gͥ sessoris
arioli asina. ꝓnũ qͥppe animal ⁊ naturalit̾ inspiciens tͣrã: ut
manifesto signaret indicio. qͦd uniuersa gentilitas quę aris

Expanded text:
agnovisse Chaldaeos, quam utique, si, revelante Deo, praenuntiare agnovisse Chaldaeos, quam utique, si, revelante Deo, praenuntiare potuit; potuit gentilis agnoscere; fuit enim hoc, quantum aestimari datur, supernae dispositionis arbitrium inter sacratissimas prophetarum voces, etiam ab infideli homine ejus praediceretur adventus, qui pro fidelium infideliumque erat redemptione venturus. Et ea nimirum ratione prophetat idolorum sacerdos, ut si Judaeis praedicantibus de adventu Christi credere forte gentilitas renuisset, suorum saltem testimonium sequeretur auctorum. Nec dubitemus omnipotentem ac benignissimum Deum Balaam illi alienigenae praescientiae dare potuisse sermonem, qui asinae ipsius linguam in verba potuit humana laxare. Loquebatur igitur sessoris arioli asina, pronum quippe animal, et naturaliter inspiciens terram, ut manifesto signaret indicio quod universa gentilitas, quae aris
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ suũ obsequens factura testat᷑. Et mirabat᷑ qͥde t̾ra qͦd nouã
stellã uideret in gelo s plus mirabat᷑ celũ. qͦd nouũ solẽ uide
lit in t̾ris. Quã ꝓfunde cogitationes dñi. ⁊ inuestigabiles uię
eiꝰ. qͥ ne ꝑfidia hõmũ partũ uirginis impugnaret᷑. dedit aS¬
ab excelso clarissuũ signũ: qͦd nec gentilitas refutare posset.
nec iudea celare. Ueniunt itaq ut lectũ ẽ aboriente caldei.
secunt᷑ p̾uiã stellã: ñ magica arte recognitã: s sui nouitate
mirabilẽ. Idcirco aut̃ magi apud isrł p̾cipue natũ regẽ reqͥrt̃.
qͥa balaã ille ariolꝰ ⁊ sacerdos quondã gentiũ. cuiꝰ asina locutta
phibet᷑. stellã ex iacob oriundã. ⁊ hõiem ex isrł. ꝓpħauerat
ẽẽ uenturũ. Ait enĩ int̾ cet̾a sic̃ legit᷑ Oriet᷑ stella ex iacob
nexurget homo ex isrł. NIemo gͦ nc̃ miret᷑ natruitatẽ dm̃cã.

Expanded text:
rem suum obsequens factura testatur? Et mirabatur quidem terra quod novam rem suum obsequens factura testatur? Et mirabatur quidem terra quod novam stellam videret in coelo: sed mirabatur coelum quod novum Solet in terris. Quam profundae cogitationes Domini, et investigabiles viae ejus qui ne perfidia hominum partum. Virginis impugnaret, dedit ab excelso clarissimum signum, quod nec gentilitas refutare posset, nec Judaea celare. Veniunt itaque, ut lectum est, ab Oriente Chaldaei, sequuntur praeviam stellam, non magica arte recognitam, sed sui novitate mirabilem. Idcirco autem magi apud Israel praecipue natum regem requirunt, quia Balaam ille ariolus, et sacerdos quondam gentium, cujus asina locuta perhibetur, stellam ex Jacob oriundam, et hominem ex Israel prophetaverat esse venturum: ait enim inter caetera, sicut legitur: Orietur stella ex Jaconc miretur 77 nativitatem dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ dñs. om̃ipotentis patͥs filiꝰ coct̾̃nꝰ. uelamine carnis ad¬
oꝑtꝰ ⁊ humilis dignatꝰ sit uisitare mottales: dedit tam̃
multa ac maxima suȩ̨ maiestatis indicia:
qͥb mens humana sentiret ⁊ nouũ hoiem natũ: ⁊đ̾m aduentas¬
se de glo Nã cũ ipse dñs nr̃ lege natiuitatis humanę paruulus
ninfans a pud iudeã uagiret. in cunis. lateret in panniꝰ. magnisi¬
entiã tam̃ eiꝰ uniuerso oebi mirabilis ab alto stella ꝓlebat. Iuis
enuĩ dubitet ipsam stellã letiore luce. ⁊ fulgentiorib radus cho¬
ruscasse.: quȩ celi t̾rȩ q lum̃ humanis ocłis ingerebat: Et necesse
erit. ut stella hȩc a cet̾is syderib orbe cdariore distaret:. quȩ adñ¬
ciabat . xp̃m: cuiꝰ natiuitas ab uniuersis moctalib differebat. Et
nouo qͥde sydere micabat celũ.: s magis nouo mundus lumine
resulgebut. Quis hanc inuestigare miracłoꝵ głam posset qͦd ꝓ
remedio salutis nr̃e unocodẽq inom̃to creatura lucebat in cȩlo:

Expanded text:
ostrae Dominus, omnipotentis Patris Filius, coaeternus, velamine carnis adopertus et humilis dignatus sit visitare mortales, dedit tamen tam multa et maxima suae majestatis indicia, quibus mens humana sentiret et novum hominem natum, et Deum adventasse de coelo. Nam cum ipse Dominus noster lege nativitatis humanae parvulus et infans apud Judaeam vagiret in cunis, lateret in pannis, magnificentiam tamen ejus universo orbi mirabilis ab alto stella prodebat. Quis enim dubitet ipsam stellam laetiori luce et fulgentioribus radiis coruscasse, quae coeli terraeque lumen humanis oculis ingerebat? Et necesse erat ut stella haec a caeteris sideribus orbe clariore distaret, quae annuntiabat Christum, cujus nativitas ab universis mortalibus differebat; et novo quidem sidere tunc micabat coelum; sed magis novo mundus lumine refulgebat. Quis hanc investigare miraculorum gloriam posset, quod pro remedio salutis nostrae, uno eodemque momento creatura lucebat in coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
tu uͦ huc ab ingenito patre unigenitꝰ aduensti. Me uiri et fe¬
minȩ nat᷑alis copła ꝓcreauit : te aut̃ altissum obũbrante uir¬
titte. ueneranda nobis uirginitas dedit. Ego t̾renũ animal.
tu agnꝰ es dĩ. Ego peccati lege mortał. tu aut̃ adũsus peccata
ueniens. nescis subiacere peccato. Et pꝰ om̃ia ego factus sũ redi¬
mend̃ ã te: tu aut̃ natus ut redimas. Cui indignatꝰ respon¬
dit iħc. Sine mͦ  sic eiĩ decet nos omnẽ implere iustitiã: id

Expanded text:
iri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et post omnia, ego factus sum redimendus a te, tu autem natus ut redimas. Cui dignatus respondit Jesus: Sine modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam . Id
Abbreviated transcription (Latin):
sticiã. Lcͣ dimisit eũ. Id ẽ. tc̃ demũ dimisit: tẽ consensit: tc̃ passuᷤ
ẽ eũ ã se baptizari: cũ tali ordine cognouisset omnẽ iustitiã de¬
dũ ã me qͦd queris baptizaberis in spũ. Sic enĩ decet nos p̃ragan
exẽplũ. implendę oĩs iustitię: ut uidelicet discant fideles nemi¬
nẽ posse hoĩem absq unda baptismatis ꝑfecte iustũ existere. et
scdȩ natiuitatis subisse. ł potiꝰ sibi consecrasse lauacrũ. Nulla ꝑso¬
naꝵ maioꝵ c̃tẽpnat ab humilib meis in remissionẽ peccatoꝵ¬
dimittere solet. suũ baptrrandũ in aqͣ submisisse serui manib

Expanded text:
consensit, tunc passus est eum a se baptizari, cum tali ordine cognovisset omnem justitiam dedum a me quod quaeris, baptizaberis in spiritu. Sic enim decet nos praerogare exemplum implendae omnis justitiae, ut videlicet discant fideles neminem posse hominem absque unda baptismatis perfecte justum existere, et secundae nativitatis subisse, vel potius sibi consecrasse lavacrum. Nulla personarum majorum contemnat ab humilibdimittere solet, suum baptizandum in aqua submisisse servi manibus
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ñ ueniret . ꝓpt̾ qͦs etiã corporeȩ circuncisionis nͣ uitauit
in uiriã.Unde ⁊ ioħs salutare mysteriũ recognoscenstñ ĩã dĩ
siliũ ut baptista scĩficat. s ut deuotꝰ ininistͣ cȩlestib optẽ¬
perat imꝑatis. Hec enĩ poterat ñ obedire seruus dñor p̃co iu¬
dici: regi miles: p̃cursor auctori: atq ut hȩc om̃ia diuuntate agi
dit.⁊ in uoce sermonis pat̾ audiri. Ait enĩ. Hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ in qͦ
bene c̃placui. Uidete untendite fr̃s: quantũ gr̃ę diuina dignatione

Expanded text:
circumcisionis non vitavit injuriam? Unde et Joannes salutare mysterium recognoscens, non jam Dei Filium, ut Baptista sanctificat, sed ut devotus minister coelestibus obtemperat imperatis; nec enim poterat non obedire servus domino, praedici, regi miles, praecursor auctori. Atque ut haec omnia Divinitate agi dit, et in voce sermonis Pater audiri: ait enim: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Videte et intendite, fratres, quantum gratiae de divina dign
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ⁊clamare udelut᷑: hic ẽ. puer quẽ natũ testabar e celo.
Hic ẽ. rex ille magnꝰ. qͥ ueñ cȩlesti imꝑio regnũ sociare t̾raꝵ.
Uere stella hȩc dñicę natiuitatis ministra: quę tanto ẽ caldeis
obsecuta famulatu. ut unqͥrendo xp̃o ñ solũ eos moneret eglo
s n ducatũ illis p̃beret in t̾ris. Adorato itaq dño magi. oblatis¬
q munerib : p̃tereuntes herodẽ. ꝑ aliã uiã reuersi st̃ in regio¬
nẽ suã. Neq uͦ poterant ꝑherodẽ id ẽ itinere mortis redire: qͥ
in patͥam suã adorato dĩ filio. olestis uitȩ munera reportabant.
bimatu inqͥt ⁊ infra. Etas scribit᷑ occisoꝵ. ut occidentis in notes¬
sanguinẽ: ꝓstrate multitudinis multiplęx reatꝰ uiuolueret.
ec auertere poterat furentis insania : qͦd ille qͥ mortuos morte sua¬
iuuificare ueni ebat: cogi in mortẽ ñ posset inuitꝰ. Et hȩc om̃ia

Expanded text:
et clamare videbatur, Hic est puer quem natum testabar e coelo? et clamare videbatur, Hic est puer quem natum testabar e coelo? Hic est rex ille magnus qui venit coelesti imperio regnum sociare terrarum. Vere stella haec dominicae nativitatis ministra, quae tanto est Chaldaeis obsecuta famulatu, ut in inquirendo Christo non solum eos moneret e coelo, sed et ducatum illis praeberet in terris. Adorato itaque Domino magi oblatisque muneribus, praetereuntes Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Neque vero poterant per Herodem, id est itinere mortis redire, qui in patriam suam, adorato Dei Filio, coelestis vitae munera reportabant. bimatu, inquit, et infra: aetas scribitur occisorum, ut occidentis innotessanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui mortuos vivificare veniebat cogi in mortem non possit invitus. Et haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ nunciabat aduentũ. Et cet̾e qͥdẽ facte st̃ stellę. ut mundi is¬
tiꝰ tempora cursusq distinguerent: hȩc uͦ ꝓdire iussa ẽ: ut ipsũ
mundi dum ⁊ regni cęlestis adẽẽ tẽpꝰ ostenderet.iunt itaq
magi. Ulidimꝰ stellã eiꝰ.: ⁊ uenimꝰ adorare eũ. Toce qͣñ habent ha
bere uolt̃. ⁊ inuenire c̃tendt̃. Iudeꝰ d̾m suũ refugit: paganꝰ inqͥ¬
rit. qͦd ꝓximꝰ ñ agnoscitꝰ alienꝰ intelligit. Gentilis stellã xp̃i ui
litate cȩcata. ñ uidebat qͦd stella radiabat: nec audire pote¬
rat qͦd angłi c̃clamabant. Igit᷑ inqͥrentib magis ac dicentib
ubi ẽ qͥ natꝰ ẽ rex iudeoꝵ: turbatꝰ ẽ herodes: ⁊ om̃is iherosolua
cũ illo. Turbat᷑ rex regno credo metuens suo: nesciꝰ qͥa xp̃c ñ
tẽ qͥ ẽẽt uita cunctoꝵ. Et cũ ꝑãbularent magi: stella sic̃ lectũ
ẽ quã uiderant in oriente antecedebat eos: donec ueñ. ⁊ stetit

Expanded text:
ejus nuntiabat adventum. Et caeterae quidem factae sunt stellae, ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magbere volunt, et invenire contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, elitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli conclamabant. Igitur, inquirentibus magis et dicentibus: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Et turbatus est Herodes, et omnis Hierosolyma cum illo. Turbatur rex regno, credo, metuens suo; nescius quia Christtem, qui est vita cunctorum. Et cum perambularent magi, Stella, sicut lectum est, quam viderant in Oriente antecedebat eos, donec venit, et stetit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ uniuersis animantib uiuendi substantiã prestat ecelo. ob
salutẽ t̃restͥum tͣreno lacte uutͥt᷑ Nullꝰ gͦ ãbigat. nemo cunc
tet᷑. qͦd xꝑx in t̾ra degens. fulgebat in celo: qͥa sic̃ uenit ad t̾ras:
ut ñ relinqueret glũ. Et uide ẽ qͦd uirginalẽ hc̃ puerũ lauda

Expanded text:
et qui universis animantibus vivendi substantiam praestat e coelo, ob et qui universis animantibus vivendi substantiam praestat e coelo, ob salutem terrestrium terreno 84 lacte nutritur? Nullus ergo ambigat, nemo cunctetur, quod Christus in terra degens fulgebat in coelo, quia sic venit ad terras, ut non relinqueret coelum. Et inde est quod virginalem hunc puerum
Abbreviated transcription (Latin):
alutar enobis est FR̃s atq cͣueniens. ut cͣcur¬
rentes ad festa dñica. ⁊ inisteria salutaris nr̃iꝰ de cuiꝰ
natiuitate gauisi sumꝰ. eiꝰ manifestatione letemur.
quia sicut nascendo głosus ẽ dĩ filiꝰ: ita apparendo mirabilis.
sus e cęlo ẽ. Mirũ ualde qͦd nouũ hoĩem t̾ra suscepit: stupendũ
nicħioii qͦd nouu̾ ħc hoĩem noua de cęlo stella ꝑdiderit. Apud
int̃ sydera choruscabut. Apud uideos sordebat in pannis: apud
gentiles fulgelut in gła. Et qͥdẽ necesse erat ut celoꝵ dñm testi¬
moniũ cęleste p̃cederet. ⁊ auctorẽ lucis signũ luminis reuelaret
Magnũ ħ fr̃s trem̃dũ q ixsteriũ: cũ unꝰ id̾eq adnunciat᷑ de pa¬
tre ds. ⁊ homo de matre. Un̾idẽ q filiꝰ femuię: ⁊ filiꝰ maie statis.
nꝰidemq hõium particeps: ⁊ dñs angłoꝵ. Qiuis enĩ ualeat estima¬
re qͣnti sacͣm̃ti quantę q sit gr̃ȩ. qͦd ille sugit uba qͥ pascit oĩa:

Expanded text:
alutare nobis est, fratres, atque conveniens, ut concurrentes ad festa dominica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mirabilis. nsus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova de coelo stella prodiderit. Apud inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret. Magnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de matre; unus idemque filius feminae, et filius majestatis; unus idemque hominum particeps, et Dominus angelorum. Quis enim valeat aestimare quanti sacramenti, quantaeque sit gloriae, quod ille sugit ubera, qui pascit omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
aut. xꝑm ꝑuneret: aut paruuloꝵ nece lȩtissimũ xp̃i contͥstaret
ingressũ. S nulla sit apud fideles innocentũ de morte tͥstitia.
qͥa xp̃s iustissimꝰ retͥbutor se ꝓpt̾ passos suȩ fec̃ participes passiomꝰ.
atq eos qͥb libent̃ uitã parabut ęt̾nã: patient̃ ꝑmisit &ccidi
P inde nos dilectissimi uenientes ex gentib qͥb in stella dñica sa
tes. herodis ꝑfidiã declinemꝰ. ⁊̃ scĩficato corpore ac spũ nr̃am ini¬
seriardiã diligentes: sacratissimũ sc̃ꝑ dñi honoremꝰ aduentum.
ut sic̃ de eiꝰ illuminatione gaudemꝰ : ita de nr̃ͣa retͥbutione le

Expanded text:
um perimeret, aut parvulorum nece, laetissimum Christi contristaret ingressum. Sed nulla sit apud fideles innocentium de morte tristitia: quia Christus justissimus retributor, propter se passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi. Proinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica saltes, Herodis perfidiam declinemus et sanctificato corpore ac spiritu, nostram misericordiam diligentes, sacratissimum semper Domini honoremus adventum: ut sicut de ejus illuminatione gaudemus, ita de nostra retribu
Abbreviated transcription (Latin):
stella resplenduit. cuiꝰ utiq iudeoꝵ gens ꝑfida nec radiũ occulta¬
re posset: nec abscundere ueritatẽ. Neq enĩulla ꝑ eos poterat lo¬
cũ habere malignę int̾pretationis obscuritas: ubi cęlũ ipsũ un¬
uersoꝵ ocłis. Rydereo lumine credenda sulgebat. Et quã ħ mi¬
rabile. qͦd exiguus stellȩ radiꝰ stupentia alienigenaꝵ corda
ꝑmouit : cũ illũ iudaicũ popłm cui mare diuisũ. cui p̾bitũ
manna de nubib. nec ignea potuerit et ipsa de cęlo micans

Expanded text:
stella resplenduit, cujus utique Judaeorum gens perfida nec radium occultare possit, nec abscondere veritatem; neque ulla jam per eos poterat locum habere malignae interpretationis obscuritas, ubi coelum ipsum universorum oculis sidereo lumine credenda fulgebat. Et quam hoc mirabile, quod exiguus stellae radius stupentia alienigenarum corda permovit; cum illum Judaicum populum, cui mare divisum, cui praebitum manna de nubibus, nec ignea potuerit et ipsa de coelo micans
Abbreviated transcription (Latin):
ENNomplura hodie fus atq diuersa. festiuitas p̃sene p̃i¬
tis dici. salutariũ mysterieꝵ sacrm̃ta muttiplicat. Nã sicut
posteritati sus sidelis mandauit antiqͥtas: hodie saluator h¬
mani gencris cȩlestib ostensus indiciis. a chuuldeis ẽ ad ouitꝰ.
Hodie xp̃c beati ioħis ministerio. fluenta iordanis be¬
nedictione pͥi baptismatis c̃secrauit. Hotie etiã inuitatꝰ as nup¬
cias. diuinitatis suę potentiã manifestans. aq̃s uertit in uinũ.
A quas inqͣm uertit in uinũ. id c̃ qͣs scificauit in baptisino. nobi¬
litauit in nuptiis. Aria qͥđẽ hȩc fr̃s uniꝰ dici misteria recensemꝰ.
sed quę ꝑ unũ dñm dignatio tͥnitatis impleuit. Neo enĩ aliqͦn¬
do in oꝑpitione uirtutũ ab eẽ sibi unttas potefi: aut ñquã sqpu¬

Expanded text:
omplura nobis, fratres, atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chaldaeis est adoratus . Hodie Christus beati Joannis ministerio fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam manifestans aquas in vinum, aquas, inquam, 87 vertit in vinum, hoc est quas sanctificavit in baptismo, nobilitavit in nuptiis . Tria quidem haec, fratres, unius fidei mysteria recensemus, sed quae per unum Dominum dignatio Trinitatis implevit. Neque enim aliquando in operatione virtutum abesse sibi unitas potest, aut unqua
Abbreviated transcription (Latin):
uidi uiqͥt. ⁊ testimoniũ ꝑhibui: qͥa hic ẽ filiꝰ dĩ. Supͣ dixerat
post me ueñ uir qͥ ante me factꝰ ẽ. nc̃ testimoniũ ꝑhibet qͥa hic
filius dĩ. utriꝰq nate ueritatẽ humanę uidelicet᷑ ⁊ diuinȩ in
una eadẽ q xp̃i ꝑsona manifeste designans. Erubescat maniche
audiens ueñ uir c̃ticescat fotinꝰ. audiens hic ẽ filiꝰ dĩ. Audiant
mansueti n lȩtent᷑. qͥa ueñ uir pꝰ ioħem fortior ioħe. qͥ baptiz at

Expanded text:
vidi, inquit, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat, Post me venit vir qui ante me factus est, nunc testimonium perhibet, Quia hic est Filius Dei, utriusque naturae veritatem, humanae videlicet et divinae, in una eademque Christi persona manifeste designans. Erubescat Manichaeus audiens, Venit vir; conticescat Photinus audiens, Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem fortior Joanne, qui baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
lestiũ cͣtẽplationi semꝑ ocłm m̃tis intendere ñ sufficiunt. s
sepiꝰ hunc ad t̾renę curã conuersationis inflectunt: in eoꝵ ꝓ
culdubio cordib sp̃c aliquando uenit. aliquando reccedit.
Unde dictũ ẽ. Sp̃s ubi uult spirat. ⁊ uocẽ eius audis: s ñ scis
unde ueniat. aut qͦ uadat. Lleñ qͥppe ad scõs: uadit a scĩs sp̃s.
ut quẽ semꝑ lubere idonei ñ st̃: eius ꝑ tẽpora redeuntis

Expanded text:
templationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt, sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt, in eorum proculdubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat . Venit quippe ad sanctos, vadit a sanctis Spiritus, ut quem semper habere idonei non sunt, ejus per tempora redeuntis
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ suoꝵ pͥmꝰ bapti zauerit. ꝑ qͦs ad ceteros fideles luaptisim
riuus ꝓflueret: cosdem etiã spũ laptizalut peccata illis laxan¬
do. ⁊ sp̃c dona ministrando. siue fideles eiꝰ inuocato nomine
ipsius. aqͥ baptizent electos. ⁊ chrisiate sc̃o ꝑungant: eosdem
nichilominꝰ ipse spũ sc̃o baptrzat: qͥa nemo p̃ter ipsũ peocatoꝵ

Expanded text:
 baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat peccata illis relaxando, et Spiritus dona ministrando, sive fideles ejus invocato nomine ipsius aqua baptizent electos, et chrismate sacro perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum pe
Abbreviated transcription (Latin):
les ñ alit̃ eiꝰ sp̃u se posse repleri. nͥ simplices fueruit: nͥ uerã cũ
fr̃ib habuerint pace̾ : qͣm significant oscula colũbarũ. Ha¬
bent autẽ oscła ⁊ corui. s laniant: qͦd colũba om̃ino ñ facit.
signisicantes eos qͥ locunt᷑ pacẽ cũ ꝓximo suoͥ mala aut̃ st̃

Expanded text:
les non aliter ejus Spiritu se posse impleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum les non aliter ejus Spiritu se posse impleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit: significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mali autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cerit. multũ diuinę potestatis excellentia reuelatis ocłis m̃¬
tis scientis cęlestis acceꝑit: adeo ut ad c̃parationẽ intelligen¬
tiȩ qͣ tc̃ illustrar. ceꝑit. eatenꝰ illũ qͥntus eẽt om̃unodis sibi
uideret᷑ ignorasse. Qui testimoniũ in qͣ missus ẽ dño dili¬
gent̃ ꝑhibens: adiungit. S ut manifestaret᷑ in isrł ꝓpt̾ea¬
ueni ego in aqͣ luptizans. Qd̾ ẽ aꝑte dicere. N ido ueni in a¬
qua baptizans. qͥa peccata mundi baptizando tollere possi
s ut eũ laptitando ac p̃dicando manifestarẽ. popło ifrł: qͥ in
sp̃ũ scõ baptizans ad tollenda peccata ñ solũ isrł. s totiꝰ mun¬
di si ei credere uoluerit idoneus ẽ. ꝓptͣea ueni ego in aqua
baptizans: ut sic baptizando. illi uiã pararẽ qͥ buptizaret in
remissionẽ peccataꝵ. Et testimoniũ ꝑhibuit ioħs dicens. Qa
uidi sp̃m descendentẽ qͣsi colũbã de cęlo: ⁊ mansit suꝑ eũ.¬

Expanded text:
cerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperit, eatenus illum quantus esset omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quod missus est, Domino diligenter perhibens, adjungit: Sed ut manifestaretur in Israveni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: Non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possim, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui, in Spiritu sancto baptizans, ad tollenda peccata non solum Israel, sed et totius mundi, si ei credere voluerint, idoneus est. Propterea veni ego in poenitentiam baptizans, ut sic baptizando illi viam pararem qui baptizaret in remissionem peccatorum. Et testimonium perhibuit Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de c
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt de illo in bonitate. ⁊ in simplicitate cordis quert̃ il¬
lũ: quoꝵ unanimẽ pieratẽ ac mansuetudinẽ spiritali gr̃a
donatã: dñs ipse laudans. loqͥtur. Ulna ẽ colũba meaͬ una
matͥ suȩ: electa gentiͥti suȩ. Matrẽ qͥppe ac genitͥtẽ eccłe sp̃s
gr̃am uocat. qua inspirante ꝑcepit. ut ipsa qͦ possit colũlu
qͥa nimirũ qͦd in unitate fidei cristianę multis degentib
congregat᷑. qͦd colũbina adinuicẽ puce lȩtat᷑ qͦd electionis
socrte beat᷑. ñ suo habet merito. s dono accepͣ aỹę spiritalis.
Et ego inqͥt nesciebã eũ. subaudis tã sublimit᷑ qm spũ in e¬
ũ descendente cognoui. S qͥ misit me baptizare: ille mͥ dix̃

Expanded text:
mplicitate cordis quaerunt illum. Quorum unanimem pietatem ac mansuetudinem spirituali gratia donatam, Dominus ipse laudans loquitur: Una est columba mea, una matri suae, electa genitrici suae . Matrem quippe ac genitricem Ecclesiae Spiritus gratiam vocat, qua inspirante percepit ut ipsa quoque possit columba quia nimirum quod in unitate fidei Christianae multis de gentibus congregatur, quod columbina ad invicem pace laetatur, quod electionis sorte beatur, non suo habet merito, sed dono accepit gratiae spiritualis. Et ego, inquit, nesciebam eum. Subaudis tam subtiliter quam Spiritum in eum descendentem, cognovi. Sed qui misit me bap
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fr̃s. in hmͦ mirabilib de creatore cunctandũ. Qui eiũ in ęxordio mun¬
di dedit eẽ aqͦs : in fine qͦ mundi qͦd uoluit fec̃ ex aqͥs. Maioriᷤᷤ nẽpe
maiestatis ẽ creare q̃ ñ erant: quã creata mutare. Et qͥd mirũ si ad p̃¬
ceptũ dm̃ sui aqͦ transiuit in uinũ. cuiꝰ nutu salubriũ fom̃to ym¬
briũ ⁊ ipsa uini genitrix uua nutrit᷑: Qd mirũ si dñs om̃iũ ꝓpter
hoĩem aqͦs u̾tit in uinũ : qͥ ut hõiem c̃deret t̾rã transformaũ in car¬
nẽ: Qd mirũ si eiꝰ iussu aqͦ meliorẽ ꝓficit in saporẽ: cuiꝰ oꝑatione cũ
amara eẽt. in myrra bibituris popłis ligno medicante dulcata ẽ.
cuiꝰ ĩꝑio etiã ut sicientib in heremo ñ deeẽt. concita ꝓsiuit e petra.
Et ibi qͥde ꝑ mox sen aqͦ ꝓcedit ẽ saxo. uͥ adhuc figura spirit᷑ał . ẽ po¬

Expanded text:
es, in hujusmodi mirabilibus de Creatore cunctandum; qui enim in exordio mundi dedit esse aquas, in fine quoque mundi quod voluit fecit ex aquis: majoris nempe majestatis est creare quae non erant, quam creata mutare. Et quid mirum, si ad praeceptum Domini sui aqua transivit in vinum cujus nutu salubrium fomenta imbrium et ipsa vini genitrix uva nutritur? Quid mirum, si Dominus omnium propter hominem aquas vertit in vinum, qui ut hominem conderet, terram transformavit in carnem? Quid mirum, si ejus jussu aqua meliorem proficit in saporem, cujus operatione, cum amara esset, in myrrha bibituris populis ligno medicante dulcata est; cujus imperio etiam, ut sitientibus in eremo non deesset, concita prosilivit e petra? 89 Et ibi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ista da munerũ geliera. in uno eodẽq xp̃o ⁊ diuina maie¬
stasi regid potestas:⁊ humana mortalitas intimatꝰ. Tuse¬
nĩ ad sacrificiũ aurũ ꝑtinet ad tributũ: mirra ad sepult
latione turis confunait᷑ arrianꝰ: qͥ soli patͥ sacrificiũ offes¬
N debere ẽtendit. In oblationẽ miriȩ confundit᷑ maniche
natũ ñ credit regẽ ⁊ arrianꝰ deo uingenito natiuralẽ adsig¬
nare iitit᷑ seruitutẽ. Pinde ut̾q ñ exꝑiet᷑ regẽ a qͦ ꝑ fiaẽ
regat᷑ s a qͦ piufidelitatis cͥmine puniat᷑: qͥa ab uno diuini¬
tatis. ab altero carnis ueritas denegat᷑. In isde munerib
confundit᷑ etiã nestoriꝰ: qͥ nitit᷑ xp̃m in duas ꝑsonas diui¬
dere: cũ uideat magos ñ alia do ⁊ alia hõsis uni đo hõĩ ea¬
ae munera obtulisse supplicit᷑. Non gͦ diuidat᷑ in ꝑsonis qͣ
ñ inuenit᷑ diuisus in donis ꝓpt̾ea qͥppe unꝰ idẽq istis iune¬

Expanded text:
o et divina majestas, et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepultlatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit. In oblatione myrrhae confunditur Manichanatum, non credit regem, et Arianus Deo unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem a quo per fidem regatur, sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur. Quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In his confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere, cum videat magos non alia Deo, et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis mune
Abbreviated transcription (Latin):
nerũ tollit. dũ in xp̃o unã naturã p̃dicare ẽtendit. Nos
itaq dilectissimi fr̃s offeramꝰ xp̃o indubitant᷑ in fideͥ qd
magi obtulisse cognoscunt᷑ in munere: ut uere diuinita¬
tis humanitatisq c̃fessio. ipsa sit apud xp̃m nr̃a fidelis ob¬
latio Rȩc munera cũ magis unanimit᷑ offeramꝰ. ⁊ ad region
scõꝵ tota cordis deuotione tendamꝰ. Nec teneamꝰ uiã ue¬
teris uitȩ : s diuinis mandatis humilit̾ obsequentes. uiam

Expanded text:
o unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam
Abbreviated transcription (Latin):
sundendus ẽ peccatoꝵ. Et illi om̃s pueri in anit̃ morirentur.
nͥ huiꝰ sanguine saluarent᷑. Et iste qͥde puer certissime mori¬
et᷑ qͥa si inoei nollet nullatenꝰ nasceret᷑. Moiet᷑ aut̾e ñ ut
impleat seuiciã tuã: s ut ꝑficiat mansuetudinẽ suã. faci¬
et enĩ eũ mou benignitas ꝓpria : ñ malignitas aliena
Moriet᷑ ñ ut tu infidelis regnes in secło s ut secũ regnare faci¬
at fideles in celo. Obriet᷑ ñ ut regnũ amittat. s ut regnatu¬
ros adqͥrat. Moriet᷑ ñ ut ꝑclat breuẽ uitã. s ut c̃ferat sem

Expanded text:
fundendus est peccatorum; et illi omnes pueri inaniter morerentur, fundendus est peccatorum; et illi omnes pueri inaniter morerentur, nisi hujus sanguine salvarentur. Et iste quidem puer certissime morietur, quia si mori nollet, nullatenus nasceretur. Morietur autem, non ut impleat saevitiam tuam, sed ut perficiat mansuetudinem suam: faciet enim eum mori benignitas propria, non malignitas aliena. Morietur non ut tu infidelis regnes in saeculo, sed ut secum regnare faciat fideles in coelo. Morietur non ut regnum amittat, sed ut regnaturos acquirat. Morietur non ut perdat brevem vit