comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
istestans & dicendo decantat
isi qui a dñs erat in nobis dicat nunc isrł:¬
uox ista scõrũ siue martrrũ siuetribu¬
lationes in hoc sđo patientiũ ex stat
quasi dicer&. Nisi dñs ess& nob̵ ad uitor nequa¬
quã hastribulationes & has passiones & has ꝑ¬
secutiones sustinere potuissemus: sed quia ille
in nobis est facileomã pertransire ualemus
in illo conpl&: Dũ insurgent homines innos.
forte uiuos deglutis sent nos. Ad deuorandũ
nos quasi uiuos adgluciendũ : quis horumtã
inmanes quã & inmites ꝑsecutiones sustiner&
Nisi dñs adiuuass& nos quinũ quã derelinquid
spercentes in se : Igitur in primopsalmogradiũ
dedolos a lingua & b landa seductione selibera¬
tũ eẽ testatus ẽ: Nuncaũ in hocpsalmo deaꝑta
uel in occultatemptatione ł inaꝑta ꝑsecutione
quod uero in antecedentibus psalmis quasi
una ꝑsonalo quatur. hic uero pluralinume¬
ro dicit illud propt̃ unitatẽ corporis xp̃i hoc &iã
quia multa sum m̃bra ad capud illud qđ ẽ xp̃s

Expanded text:
cantat: Nisi quia Dominus erat in nobis, dicat nunc IsraeVox ista sanctorum sive martyrum, sive tribulationes in hoc saeculo patientium exstat, quasi diceret: nisi Dominus esset nobis adiutor, nequaquam has tribulationes et has passiones et has persecutiones sustinere potuissemus; sed quia ille in nobis est, facile omnia pertransire valemus, in illo complet. Dum insurgerent homines in nos forte vivos deglutissent nos ad devorandum nos, quasi vivos ad glutiendum. Quis horum tam immanes et immites persecutiones sustineret, nisi Dominus adiuvasset nos, qui numquam derelinquit sperantes in se? Igitur in primo psalmo graduum de dolosa lingua et blanda seductione se liberatum esse testatus est; nunc autem in hoc psalmo de aperta vinceret, vel in occulta temptatione vel in aperta persecutione. Quod vero in antecedentibus psalmis quasi una persona loquatur, hic vero plurali numero dicit: illud propter unitatem corporis Christi, hoc etiam quia multa sunt membra ad caput illud, quod es
Abbreviated transcription (Latin):
deinde adiungit. Sicut sagitte in
manu potentis ita filii excussorum:
Sagitte apostolisunt quorum sonus exiuit
rum: qui secr& amysteria in carnationis
seculis misteria : himorum filii apłiquia
Beatus homo quum pleuit
desiderium suum exipꝰ sis nan confunde¬
tur dũloqu&ur mimicissuis inporta :
ex ipsis idẽ a postolorum p̃dicationib
qui totum suũ desideriũ exilla p̃dicati¬
one impl& &amat celestia & ñterrena
oportune inportune: idẽ uolentibus &
nolentibus audire uerbum di &iam
amicis uel inimicis: ille stat in porta
eorum ascensor graduum: & aitundesti
ista beatitudo sibi dixit:
e ati om nes quiment dnm̃ quiam¬
bulant inuns eiur Hȩc uerobeati¬
tudo intimorednĩ consistie &inob¬
seruatione prȩceptorum illius :
isteẽtimor dequo in alio psalmo dicitur :

Expanded text:
Deinde adiungit: Sicut sagittae in Deinde adiungit: Sicut sagittae in manu potentis, ita filii excussorum. Sagittae apostoli sunt, quorum sonus exivit rum, qui secreta mysteria incarnationis †saeculis mysteria†. Horum filii apostoli,Beatus homo qui implevit desiderium suum ex ipsis: non confundentur cum loquentur inimicis suis in porta. Ex ipsis, id est ex apostolorum praedicationibus. Qui totum suum desiderium ex illa praedicatione implet et amat caelestia non terrena, oportune importune, id est volentibus et nolentibus audire verbum Dei, etiam amicis vel inimicis. Ille stat in porta eorum ascensor graduum et ait unde sit ista beatitudo. Sibi dixit: Beati omnes qui timent Dominum qui ambulant in viis eius. Haec vero beatitudo in timore Domini consistit et in observatione praeceptorum illius. Iste est timor de quo in alio psalmo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quidint ego sum qui sum: quidescendit utas:¬
cenderemus qui participauit nr̃a mortali¬
tate: Nam uerbũ caro factum est & habita¬
bit in nobis: ut participare possimus sua
ȩternitate: Nã deplenitudine eius nos am̃
accepimus: qui sunt qui as censuri sunt in is¬
tam ciuitatẽ cdistã participationẽ conse¬
quenterexposuit dicens: illucenim
ascender̃ tribus tribus dnĩtestimoniũ
inisrł ad confitendum nomini dnĩ:
iudicaturi erant: secernentes eos ab illis. quȩs
trihus diaholi: Harũ enim testimoniũ in isrł
est. idestinillis qui uident dm̃: ad quidascen¬
dunt: ad confitendum nominituo dñe: sic̃
dictũ est. Confessio & puldiritudo in con¬
spectueius Quiaillic seder̃ sedes iniuditio
sedes superdo mũ dauid: quȩ sunt hae seder:
nisi scĩ a postoli & prȩdicatores mundi inquib:
sed & ipseds̃ adiudicandũ orbẽ : Nã ipsedr̃dĩx̃
caelũ mihi sedes ẽ : & inpsalmo. cȩlie nareent¬

Expanded text:
qui dixit: ‘Ego sum qui sum’? Qui descendit ut ascenderemus, qui participavit nostram mortalitatem nam verbum caro factum est, et habitavit in nobis, ut participare possimus suam aeternitatem. Nam de plenitudine eius nos omnes accipimus. Qui sunt qui ascensuri sunt in istam civitatem, ad istam participationem, consequenter exposuit dicens: Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel ad confitendum nomini Domini. aturi erant, secernentes eas ab illis quae sunt tribus diaboli. Harum enim testimonium in Israel est, id est, in illis qui vident Deum. Ad quid ascendunt? Ad confitendum nomini tuo Domine, sicut dictum est: ‘Confessio et pulchritudo in conspectu eius’. Quia illic sederunt sedes in iudicio, sedes super domum David. Quae sunt hae sedes, nisi sancti apostoli et praedicatores mundi, in quibus sedet ipse Deus ad iudicandum orbem? Nam ipse Deus dixit: ‘Caelum mihi sedes est’. Et in psalmo ‘Caeli
Abbreviated transcription (Latin):
ibi misacula illius narrantur & redẽ¬
tionis nrẽ firmit as qui aabsque hiu
domus caritate salus ñ inueni &ur:
ibi ado randumẽ ibi fides recta eẽ
doce xur: exsurge in requiẽ tuã
ut exsurgat amortuis & intr& in ro¬
quiem suã: idẽ post laborẽ passionis
in sequi em celestis glorietu e t archa
xpĩ resurr&tio p̃cessit incapite que
secutura erit inmembris ut fiat qđ
ipsa ueritas ait. Vola pater ubi ego sũ
& isti sint mecum: Sacerdotes tui in du¬
ant iustitiam: & scĩtui l&entur: sacerdo¬
tis est iustitiã p̃dicare :& exemplis osten¬
dere populi est gaudiũ in iustitia
& sacerdotũ p̃dicatio  It̃ induantꝰ

Expanded text:
ibi miracula illius narrantur et redemibi miracula illius narrantur et redemptionis nostrae firmitas, quia absque huius domus caritate salus non invenietur. Ibi adorandum est, ubi fides recta †esse diceretur†. Exsurge in requiem tuam,ut exsurgat a mortuis et intret in requiem suam, id est post laborem passionis in requiem caelestis gloriae. Tu et arcai resurrectio praecessit in capite, quae secutura erit in membris, ut fiat quod ipsa veritas ait: ‘Volo, pater, ut ubi ego sum, et isti sint mecum’. Sacerdotes tui induant iustitiam, et sancti tui laetentur. Sacerdotis est iustitiam praedicare et exemplis ostendere; populi est gaudere in iustitia et sacerdotum praedicatione. Item: induantur
Abbreviated transcription (Latin):
consum maui quod de distimi hiuotũ
uouit dõiacob: insequentibus uox de¬
monstrat qui duo uiss& dõ: idẽ ut in¬
uenir& tabernaculum dõ iacob idẽ
quã amabilia sunt tabern aculatua
dñe uirtutũ: sed nos sibene egerimus
tab naculũ erimus dõ &templũ dĩuiui
sicut dixit apłsitemplũ di estisuos: Nul¬
lanos dormitatio nulla oblectatio
carnis nulla ambitio scłi de terreat utta¬
b̵naculũ dõ inueniamus innbs m& ipsis
Ecce audiuimus ea me frata inuenimꝰ
ea incampis silue: e frata speculum
interp̃tatun in specula imagines conspi¬
ciuntur: sig̃ proph&as qui ꝑ imaginem
locuti sunt defutura domodĩ quã inue¬
nimus in campis silue: Ibi audiuimus
dedomodi idẽ in latitudinegentium
qui uepribus spinis peccatorum obsi¬
tesunt sedibiẽ modo domus dĩ & ecła
ntroibimus in tabernaculũ euas: cuiur
idẽ dĩiacob quo modo introibimꝰ
ꝑfidem: ubi st&erunt pedes eius

Expanded text:
consummavi, quod dedisti mihi’. Votum consummavi, quod dedisti mihi’. Votum vovit Deo Iacob. In sequentibus vox demonstrat quid vovisset Deo, id est ut inveniret tabernaculum Deo Iacob, id ‘Quam amabilia sunt tabernacula tua, Domine’. Sed nos, si bene egerimus, tabernaculum erimus Deo et templum Dei vivi, sicut dixit apostolus: ‘Templum Dei estis vos’. Nulla nos dormitatio, nulla oblectatio carnis, nulla ambitio saeculi deterreat, ut tabernaculum Deo non inveniamus in nobismetipsis. Ecce audivimus eam in Eufrata, invenimus eam in campis silvae. Eufrata speculum interpretatur. In speculo imagines conspiciuntur; significat prophetas qui per imaginem locuti sunt de futura domo Dei, quam invenimus in campis silvae. Ibi audivimus de domo Dei, id est in latitudine gentium, quae vepribus spinis peccatorum obsitae sunt. Sed ibi est modo domus Dei et ecclIntroibimus in tabernaculum eius. Cuius? Id est Dei Iacob. Quomodo introibimus? Per fidem. Ibi steterunt pedes eius.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sint discipuli ueritatis: Ideo r&bu&
eis in anib: illorũ qui a propter in fide¬
litatem scis matias in anima recesser̃
a fide i deo in anima recepturi erant.
quicquidmeruerunt: Sper& isrł in dño
ex hocnunc&us que in seculum: qui ẽ
spes omnium dm̃ uidentiũ ex hocnunc
& usque insempiternũ . Idẽ usquead
& ernitatẽ in quacui debimus inquem
nis in quo exemplũ nobis scĩssimi da¬
uid proposuit quasi ex sua perso¬
na dicens.
em̃to dñe dauid & omnis man¬
suetudinis eius: Dauidmane
fortis int̃p̃tatur: qui iuxta
Dhistoriam pepercit inimico
querenti animam suã: significans
mũ goliadꝓpriȩ fortitudinis lapi¬
de prostauit & nos inimiciessemus
mansu&us est factus sutnos eius exem¬
plo edoctimansu&i simus &mites:
Sicut iurauit dñnuotũ uotut dõia cob:
Iurure dĩ est idẽpromissionis suȩ osten¬
tũ xpinisiutredimer& hum anum
genus: Unde ait in euan gelio op

Expanded text:
non sint discipuli veritatis. Ideo retribuitur non sint discipuli veritatis. Ideo retribuitur eis in animabus illorum, quia propter infidelitatem schismatis in anima recesserunt a fide, ideo in anima recepturi erunt quicquid meruerunt. Speret Israel in Domino ex hoc nunc et usque in saeculum, qui est spes omnium Deum videntium. Ex hoc nunc et usque in sempiternum, id est usque ad aeternitatem in qua videbimus in quem nis, in qua exemplum nobis sanctissimi David proposuit, quasi ex sua persona dicens: Memento Domine David et omnis mansuetudinis eius. David ‘manu fortis’ interpretatur, qui iuxta historiam pepercit inimico quaerenti animam suam, significans mum Goliad propriae fortitudinis lapide prostravit et nobis, cum inimici essemus, mansuetus est factus, ut nos eius exemplo edocti mansueti simus et mites. Sicut iuravit Dominus, votum vovit Deo Iacob. Iurare Dei est, id est promissionis suae ostenti, nisi ut redimeret humanum genus? Unde ait in evangelio: ‘Opus
Abbreviated transcription (Latin):
lio psalmo legitur: seccrisicium do
sp̃s contribulatus. idẽ humiliatiu: magis
itaque auditaẽ humiliati publicaniora¬
tio quã superbientes pharisaeineque
elatisunt oculimei: oculoscordiselatus
ẽẽ non dint s̃ed humiliatos. qui a omni¬
um bonorũ custodiaẽ humilitas: Neq:
ambulaui inmagnis neque inmirabi¬
libus superme: necquesiui ut magnus
essem interhomines. aut mirabilis. faci¬
endo signa uel miraculas quia signapp̃t
infideles data sunt: Non ꝓpt̃ fideles ut ꝑ
signa crederent qui ꝑ predicationes ñ
crediderunt: unde subdidit. Siñ humilñ
sentiebã sed ex altaui animãm eã: Videntꝰ
maledictionẽ son are hi duo uersus & ad
her&icos ꝑtinere quiñ uolunt humili¬
are inpace &cłaess edex altere inscisma
doctrinȩ suȩ noluerunt matris &łaelac¬
tȩ nutriri ut ad solidum cibũ quixpiest
peruenisent: Ideo ablactati sunt & ama¬
tre repuls: quiaa lacte pi&atis nutrir
noluerunt & sunt docto reserroriscũ

Expanded text:
lio psalmo legitur: Sacrificium Deo lio psalmo legitur: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, id est humiliatus. Magis itaque audita est humiliati publicani oratio, quam superbientis pharisaei. Neque elati sunt oculi mei. Oculos cordis elatos esse non dixit, sed humiliatos, quia omnium bonorum custodia est humilitas. Neque ambulavi in magnis neque in mirabilibus super me, nec quaesivi ut magnus essem inter homines aut mirabilis faciendo signa vel miracula, quia signa propter infideles data sunt, non propter fideles, ut per signa crederent qui per praedicationes non crediderunt. Unde subdidit: Si non humiliter sentiebam sed exaltavi <anmaledictionem sonare hi duo versus et ad haereticos pertinere, qui non volunt humiliari in pace ecclesiae, sed exaltari in schisma doctrinae suae. Noluerunt matris ecclesiae lacte nutriri, ut ad solidum cibum, qui Christi est, pervenirent. Ideo ablactati sunt et a matre repulsi, quia a lacte pietatis nutriri noluerunt et sunt doctores erroris, cum
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ omniũ uitã &ernã accipiam:
Acusto dia matutina usque ad noctẽ sper&
isrł in dño: custo diamatutina xp̃s resur¬
rexit iin quo omnes resurr&turi sumus:
Ideo illa resurr&tionis suȩ uigilia usq ad
noctem idẽ finẽ mundiom̃s scĩ spesent
in dño & h& spes in decertissimaest : Et
redemptio: perillũ itaq: redempti su¬
mꝰ ꝑ illũ resurrecturi erimus : Et ipsere
iniquitatib suis: Om̃s fideles nomerł
iniquitatib suis: scire debemꝰ qđ in ali¬
quib locis in hispsalmis sonant enĩ ũba
quasi demultis sicutubi ait. Miserere nob
dñe misererenob quia multũ repl&i sumꝰ
despectione: In aliquibus sicuideunoubi
ait. Deprofundis damaui ad tednẽ & hoc
ideo qui a multi sumus in membris :unũ
inomnibus loquitur: Dic̃ enĩ iste ascensor
ñ e ñ est exaltatũ cormeũ nequeela¬
tisunt oculimei: sacrificiũ dõ hu¬
militatis offert in his uerbis sic̃ in a¬

Expanded text:
resurrectionem omnium vitam aeternam accipiam. resurrectionem omnium vitam aeternam accipiam. A custodia matutina usque ad noctem speret Israel in Domino. Custodia matutina Christus resurrexit, in quo omnes resurrecturi sumus; ideo <ab> illa resurrectionis suae vigilia usque ad noctem, id est finem mundi, omnes sancti sperent in Domino. Et haec spes inde certissima est. Et asa apud eum redemptio. Per illum itaque redempti sumus, per illum resurrecturi erimus. Et ipse reiniquitatibus suis. Omnes fideles nomen Iiniquitatibus suis. Scire debemus quod in aliquibus locis in his psalmis sonant enim verba quasi de multis sicut ubi ait: Miserere nobis Domine, miserere nobis, quia multum repleti sumus despectione, in aliquibus sicut de uno ubi ait: De profundis clamavi ad te, Domine. Et hoc ideo quia multi sumus in membris, unum in omnibus loquitur. Dicit enim iste ascensorne non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. Sacrificium Deo humilitatis offert in his verbis, sicut in a
Abbreviated transcription (Latin):
seruali eris dnẽ dne qui sustinebit: A.pent
dequo pro sundo clamar&idẽ depeccato¬
rũ suorũ abrsso quȩ inundauer̃ suꝑ caput
hus: Intellegens omnẽ uitã hanc tẽptatio¬
nib: plenã. Ideodiit qui sustinebit: siiusti¬
tiam tantũmodo iudicas nobis & ñ miseratio¬
nem prestes: Nullus ẽ qui sustinerepossit
quia om̃s sunt filuire sed magis noł spesẽ de
miserationib: tius & ñ demeritis nr̃is Qui a
apudte ꝓpitiatio est & ꝓpt̃ legemtuã sustinu¬
sicut in alio psalmo dicit. exp&tans
expectauidnm̃ & respexit me ex pectaui
ꝑspem & respexit me ꝑ misericor diam:
sustinuit animamea in uerbotuo dñe in
quo uerbo sustinuit: Idẽ in uerba qđ ca¬
ro factũ ẽ sperauit animamea: ꝑqđ uer¬
bum mihi oma dimisistipeccata sed adliue
sperat animamea in dnõ quid sperat᷑ re¬
missionẽ peccatorũ recipised ad hucuitã
&ernã ñtenei: & quia fecisti quod ꝓmisis¬
ti sperote facturũ eẽ qđ idꝰ iicrestat ut pͥre

Expanded text:
it? Aperit de quo profundo clamaret, id est de peccatorum suorum abysso, quae inundaverunt super caput eius, intellegens omnem vitam hanc temptationibus plenam. Ideo dixit: Quis sustinebit? Si iustitiam tantummodo iudicas nobis, et non miserationem praestes, nullus est qui sustinere possit, quia omnes sunt filii irae. Sed magis nobis spes est de miserationibus tuis, et non de meritis nostris. Quia apud te propitiatio est, et propter legem tuam sustinusicut in alio psalmo dicit: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me: exspectavi per spem, et respexit me per misericordiam. Sustinuit anima mea in verbum tuum, Domine. In quod verbum sustinuit, id est, in verbum quod caro factum est speravit anima mea. Per quod verbum mihi omnia dimisisti peccata; sed adhuc sperat anima mea in Domino. Quid sperat? Remissionem peccatorum recepi, sed adhuc vitam aeternam non teneo; et quia fecisti quod promisisti, spero te facturum esse quod adhuc restat, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
sedem meã: utiq & filiitui & fili filo¬
rũtuorũ sicustodierint p̃ceptame a se¬
debunt suꝑsedẽ beatitudinis tue qui a cmm̃s
fi delesfilii sunt in tp̃o. Nauid & filu abra¬
ham : dequib ipsa ueritas: potensẽ dr̃ dela¬
pidibusistis suscitare filios abra hȩ : quõ
elegit dñs sion p̃relegit eã in habitatio¬
nem sibi: sion uniuersalis ẽ eccła inange¬
lis beata habitatorib: terre peregrina
que & ipsa pars futura ẽ adbeantu¬
dinẽ angelicã & h&c ẽ halitatia dĩ in &¬
nũ quos elegit. In ipõ dr̃ p̃elegit idẽ p̃disti

Expanded text:
sedem meam. Utique et filii tui et filii filiorum tuorum, si custodierint praecepta mea, sedebunt super sedem beatitudinis tuae, quia omnes fideles filii sunt in Christo David et filii Abraham, de quibus dicit ipsa veritas: ‘Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abraham’. Quoniam elegit Dominus Sion, praeelegit eam in habitationem sibi. Sion universalis est ecclesia, in angelis beata, in habitatoribus terrae peregrina, quae et ipsa pars futura est ad beatitudinem angelicam. Et haec est habitatio Dei in aeternum. Quos elegit in Christo, Deus praeelegit, i
Abbreviated transcription (Latin):
iniuditio: Quo ini quitatẽmeã ad nuntia¬
bo & cogitabo prop& catomeo: sicut enĩ
maladictione subi acuit ut nos amala dic¬
nos ab eis dẽ eruer&: & cogitabo prop&cato
meo peccatũ xpĩ humani delicta sunt
generis: propterq: & painidicitur Nunc
sunt statim ultione diuina puniti: & con
matisunt in legis littera in quatespiri¬
taliter nuntiatũ ñ intellex er̃: & multi¬
plicati sunt quio deriniq: : Certe ini:
& ñ ratio nabi liter qui in hac litter a
sem̃ suũ ut astracȩli multiplicari crede¬
bant: Quir& ribuebant malamihiꝓ
honis d&ra hebant mihi quõ sequebar
bonitatem: dulcedinẽ &erne uitȩ affe¬
rentẽ. ac&o acfelle potabant: detrahe¬
sub secutussũ iustinã ut implens uolun¬
tatem patris. prouita populi susciphũ
mortẽ: Nederelin quas mednẽ dr̃m̃i ne
discesseris ame. Intende in adiutorium
dnẽ ihũ qui a inte pater: suscitans teamo¬
tuis tertiadie & collo cans ad dexteram
suam incelestibus suꝑ omnẽ principatũ

Expanded text:
in iudicio. Quoniam iniquitatem meam annuntiabo et cogitabo pro peccato meo. Sicut enim maledictioni subiacuit, ut nos a maledicnos ab eisdem erueret. Et cogitabo pro peccato meo: peccatum Christi humani delicta sunt generis, propter quae et patri dicitur nunc sunt statim ultione divina puniti. Et confirmati sunt in legis littera, in qua spiritaliter nuntiatum non intellexerunt. Et multiplicati sunt qui oderunt inique. Certe inique et non rationabiliter, qui in hac littera semen suum, ut astra caeli, multiplicare credebant. Qui retribuebant mihi mala pro bonis, detrahebant mihi quoniam sequebar bonitatem. Dulcedinem aeternae vitae afferentem, aceto ac felle. Detrahe Quoniam subsecutus sum iustitiam, ut implens voluntatem patris pro vita populi susciperem mortem. Ne derelinquas me Domine meus, ne discesseris a me. Intende in adiutorium dit> in te pater, suscitans te a mortuis tertia die et collocans ad dexteram suam in caelestibus super omnem principatum
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ abaspectu int̾ni iudicis suꝑ posinone
uitȩ melioris abscondit . et sua quoq inquib¬
cũq offendit errata ab intuitu eiꝰ qͥ om̃ã
uidet ꝓximũ curando contegit. Iuxta illud
psalmiste. Beati quoꝵ remisse s̃ inqͥtates. &¬

Expanded text:
ionem ab aspectu interni judicis superpositione vitae melioris abscondit, et sua quoque, in quibuscunque offendit errata ab intuitu ejus, qui omnia videt, proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt iniquitates,
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt credere qđ audiunt. Quo stulticiam
exaggerando subiecit. nec credun inqđ & po¬
siti s̃ Quia in hoc positi idẽ in hoc ꝑnaturã
facti suNT homines ut credant dõ & eiꝰ vo¬
luntati obtempereNT Salomone attestan

Expanded text:
nolunt credere quod audiunt. Quorum stultitiam exaggerando subjecit, nec credunt in quod et positi sunt: quia in hoc positi, id est, in hoc per naturam facti sunt homines, ut credant Deo, et luntati obtemperent, Salomone attestan
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs pauł. qͥa fines p̃cepta ẽ caritas decor¬
de puro & conscienta bona: & fide non
ficta
Quia ergo aqua diliuii p̃salua¬
ũ extra arcã positos. sedoceid̃. sine dubio
p̃figurabat omnẽ heretcũ. lic& habentẽ

Expanded text:
s Paulus: Quia finis praecepti est caritas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Quid ergo aqua diluvii non salvavit extra arcam positos, sed occidit? Sine dubio praefigurabat omnem haereticum, licet habente
Abbreviated transcription (Latin):
tis. q̃tructionẽ signficat eccł̃ȩ quefit de
collectione armarũ fideliũ. ꝑarchtectos
uerbi Etqđ pereunte orbe toto. pauci
idest octo anmȩ saluȩ factȩ s̃ ꝑaquã : sign¬
ficat quia ad cõparationẽ pereuntiũ gen¬
tilur̃ uide&. hereticoꝵ & falsorũ fideliũ.
multo breuior ẽ numerus electorũ

Expanded text:
tis constructionem significat Ecclesiae, quae fit de collectione animarum fidelium per architectos verbi. Et quod pereunte orbe toto pauci, id est, octo animae salvae factae sunt per aquam, significat quia ad comparationem pereuntium gentilium, Judaeorum, haereticorum et falsorum fidelium, multo brevior est numerus
Abbreviated transcription (Latin):
que de hebraicȩ ueritatis fonte descendit scrptũ
ẽ. Iuustus int̾ra recipit quanto magis impius
& peccator: Qđ ẽ aꝑte dicere sitanta ẽ uitȩ morta¬
lis fragilitas. ut ne iusti qͥdem qͥ incelo coronandi suÑ¬
hanc sine tribulationib ꝓpt̃ innumerã uicutȩ
naturȩ labẽ transeat. quanto magis hi qui acȩles¬
tis gra extorres : Certe ꝑp&uȩ soȩ dãnations¬

Expanded text:
quae de Hebraicae veritatis fonte descendit, scriptum est: Si justus in terra recipit, quanto magis impius et peccator ? Quod est aperte dicere: Si tanta est vitae mortalis fragilitas, ut ne justi quidem qui in coelo coronandi sunhanc sine tribulationibus propter innumeram vitiatae naturae labem transeant; quanto magis hi qui a coelesti sunt gratia exortes, certum damnation
Abbreviated transcription (Latin):
Naꝓpt̃ frs magis satagite . ut ꝑbona opera
certũ urãm uocationẽ. & electionẽ faciatis
Multi aut̃ suil uocati. pauci uͦ electi. Lertaẽ
Vocatio cuncitꝵ quiad fidẽ ueniunt. Qui uͦ
fidei sacram̃tis quȩ ꝑceperunt. bona qͦꝙ ope¬
ra ꝑ seuerant̃ aduingit᷑ isti suã cũ uocationẽ
&iã electionẽ certã intuentib faciuNT Sic̃ ec̃¬
tra qͥ post uocationẽ ad crimina reũtunt᷑ cũ
in his ex hac uita migrauerint. certũ iã omnb:
qͥa reꝓbi s̃ redduN flȩc eñ facentes. ñ peccabitis
aliquando Demaiorib peccatis dic̃quȩ qͥ cũq

Expanded text:
atres, magis satagite ut per bona opera certam vestram vocationem et electionem faciatis. Multi sunt vocati, pauci vero electi . Certa est vocatio cunctorum qui ad fidem veniunt; qui vero fidei sacramentis quae perceperunt bona quoque opera perseveranter adjungunt, isti suam vocationem et electionem certam intuentibus faciunt. Sicut, e contra, qui post vocationem ad crimina revertuntur, cum in his ex hac vita migraverint, certum jam omnibus quia reprobi sunt reddunt. Haec enim facientes, non peccabitis aliquando. De majoribus peccatis di
Abbreviated transcription (Latin):
tia aut̃ pi&atẽ. Uterga eos quos patienter
tolerat. &iã pia existat. Iuxta illud apostoli
pauli. caritas paciensẽ bergna ẽ Inƿi&ate
aut̃ amorẽ frat̃ritatis Utñ alterius rei in¬
tumi. pi&atis opera sius quisq adũsariis
inpendat. Nisi frat̃ne tantũ dilections¬
Inamore aut̃ frat̃nitatis caritatẽ Carita¬
tẽ hoc loco appellat specialit̃ eã qua c̃di¬
torẽ diligimꝰ. Quȩ ꝓfientib uirtutũ gra¬
lentios ẽ amore ꝓximoꝵ Quia illos sic̃¬
ipsos nos : dm̃ uͦ extoto corde tota anima
tota uirtuit diligere iubem᷑ łlec enĩ oma

Expanded text:
tia autem pietatem. Ut erga eos quos patienter tolerat, etiam pius existat, juxta illud apostoli Pauli: Charitas patiens est, benigna est . In pietate autem amorem fraternitatis. Ut non alterius rei intuitu pietatis opera suis quisque adversariis impendat, nisi fraternae tantum dilectionIn amore autem fraternitatis, charitatem. Charitatem hoc loco appellat specialiter eam qua Conditorem diligimus, quae, proficientibus virtutum gralentior est amore proximorum, quia illos sicut nos, Deum vero ex toto corde, tota anima, tota virtute diligere jubemur , sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scribo Vnde constat quia hanc eisdẽ
quã ipse utnatura ndeus habebat sed qđ
eandẽ quã ipse in iustrante xx̃ĩ gr̃a acceperat
sortiti sunt fidẽ Non eñ circũ cisio legalis sed
sola ẽ fides euangelica quȩ gentiũ populũ
Antique dĩ plebi consoti&. Uerũ qͥa fides eadẽ
sine operib saluare non potest. recte subdit᷑
Iniusticia dñi nr̃i. & saluatoris ihũ xrĩ Illis
ergo scribit epłam. illos salutat apł̃s perrus qͥ
coequalẽ sibi soraiti s̃ fidẽ & hanc ꝑ opera uis¬

Expanded text:
am. Unde constat quia hanc eisdem quam ipse ut natura Judaeus habebat, sed quia eamdem quam ipse illustrante Christi gratia acceperat sortiti sunt fidem. Non enim circumcisio legalis, sed sola est fides evangelica, quae gentium populos antiquae Dei plebi consociet. Verum quia fides eadem sine operibus salvare non potest, recte subditur: In justitia Dei nostri et Salvatoris Jesu Christi. Illis ergo scribit Epistolam, illos salutat apostolus Petrus, qui coaequalem sibi sortiti sunt fidem, et hanc per opera jus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse mani festabit᷑ Hoc primũ intellegen¬
tes qđ omns ꝓphetiȩ scriptura. ꝓpria int̃¬
qđ superius ait. cui bene facinfattenden¬
tes Queñ ꝓphetarũ uerbis attendentes.
int̃p̃tacione populis dogmata uitȩ
p̃dicarit. sed quȩ ad nõ didiceran
hȩc suis auditorib agenda cõmendabaN
Queq insecreto celestia archana ꝑceperan
hȩc simplicit᷑ ł loquendo ł scribendo dĩ plebi
ꝓpria int̃p̃tatione potest vti. Neasensu
Ueritatis exorbit&. Sed hoc omn modis
deb& attendere. quõmodo sua ũbavo¬
luerit intellegi. ipse qͥ scripsit Non en᷑
uoluntate humana. allataẽ aliquan

Expanded text:
 Hoc primum intelligentes, quod omnis prophetia Scripturae, quod superius ait: Cui bene facitis, attendentes; qui enim prophetarum verba attendentes interpretatione populis dogmata vitae praedicarit, sed quae a Domino didicerant, haec suis auditoribus agenda commendabant, quaeque in secreto coelestia arcana perceperat, haec simpliciter vel loquendo vel scribendo Dei plebi propria interpretatione potest uti, ne a sensu veritatis exorbitet, sed hoc omnimodis debet attendere, quomodo sua verba voluerit intelligi ipse qui scripsit. Non enim voluntate humana allata est aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
senti ueritate. Quare uult illos semꝑ cõmone¬
re debons operib quos habere scientiã dic̃
& dep̃sentia ueritatis eẽ confirmatos: uisi
forte obhoc scientiã ũnorunt operib
exerceant Et ueritatẽ cuius p̃sentia c̃firma¬
tis. fixa m̃te custodiant. Nequando ꝑmagi¬
stros erroris exced iN asimplicitate & castita¬
lab̵ naculo solemus initinere ł in bello vti.
&ideo serette fideles. quandiu s̃ incorpo¬
re & peregrinant᷑ ad ño in tab̵ naculis eẽtes¬
tant᷑. in quib it̃ huius uitȩ ꝑagan & ẽtra
adũsarios ueritatis certam̃ agan Certus
qđ ueloxẽ deposicio tab̵ naculimei Purcher¬
rimȩ beatus petrus obitũ suũ Ñ mortẽ sed
deposicionẽ tab̵ naculi surdic̃. Quia nmrũsic
ẽ ꝑfectis dĩ famulis carnis retinacula exuere
sic̃ uiatorib confecto itinere. domũ ꝓpriã ꝓhabi¬
tacione tab̵ naculi adire. sic̃ positis in expedici¬
one. fugato hoste ł ꝓstrato ad patriã redire

Expanded text:
s, etc. Quare vult illos semper commonere de bonis operibus, quos habere scientiam dicit, et de praesentia veritatis esse confirmatos? nisi forte ob hoc, ut scientiam quam norunt operibus exerceant, et veritatem cujus praesentia confirmati sunt fixa mente custodiant, ne quando per magistros erroris excidant a simplicitate et castitaTabernaculo solemus in itinere vel in bello uti, et ideo se recte fideles, quandiu sunt in corpore, et peregrinantur a Domino, in tabernaculis esse testantur, in quibus iter hujus vitae peragant, et contra adversarios veritatis certamen agant. Certus quod velox est depositio tabernaculi mei. Pulcherrime beatus Petrus obitum suum non mortem, sed depositionem tabernaculi sui dicit, quia nimirum sic est perfectis Dei famulis carnis retinacula exuere, sicut viatoribus confecto itinere domum propriam pro habitatione tabernaculi adire, sicut positis in expeditione fugato hoste vel prostrato ad patriam redire.
Abbreviated transcription (Latin):
Agrã coepit epłam in gram̃ c̃sumauit mediã
grã resꝑsit. ut errorẽ pelagianũ. omni locuti
Utea quȩ paucis ȩcclesus idẽ ponti. galatiȩ
capadotiȩ: asie. bythinȩ. scripsit. cunctis ꝑ orbẽ
xcĩ ecclesiis. se scribere design& Sic̃ &iohannes
ina pocalypsicũ .vii. asiȩ ecclesias. singillatĩ ꝓut
cõpetebat ad moner&. ad iunxit ꝑ singula ita
c̃cludens Qui hab& aures audiat ꝗd sp̃edicit

Expanded text:
atia coepit Epistolam, in gratia consummavit, mediam gratia respersit, ut errorem Pelagianum omni locutiout ea quae paucis Ecclesiis, id est, Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae, et Bithyniae scripsit, cunctis per orbem Christi Ecclesiis se scribere designet. Sicut et Joannes in Apocalypsi, cum septem Asiae Ecclesias singulatim prout competebat admoneret, adjunxit per singula, ita concludens: Qui habet aures audiendi, audiat
Abbreviated transcription (Latin):
Hic paganos simul & hereticof tangit quoꝵ
primi quicꝗd eofbelectabat. deos appella¬
re xtimuerunt: Secundi acceptifdĩ ueri
mysteruis. decero ñ diuins scripturis atten¬
dere. sed ad suũ potius sensũ erroneũ. has
male int̃p̃tando trans ferre studuer̃
Et hanc vocẽ nos audiuimus dȩcelo allatã
Quidã hanc epłam uegant ab eato petro
apło eẽ conscriptã : Qui si hunc uersiculũ
sollertius attendereÑ & hoc qđ seqͥtꝰ cũ
eẽmus cũ ipso inmonte scõ. Nequaquã de
epłȩ hui auctore dubitareN Et habemꝰ¬

Expanded text:
Hic paganos simul et haereticos tangit, quorum primi quidquid eos delectabat, deos appellare non timuerunt; secundi, acceptis Dei veri mysteriis, de caetero non divinis Scripturis attendere, sed ad suum potius sensum erroneum has male interpretando transferre studuerunt. Et hanc vocem nos audivimus de coelo allatam, etc. Quidam hanc Epistolam negant a beato Petro apostolo esse conscriptam; qui si hunc versiculum solertius attenderent, et hoc quod sequitur: Cum essemus cum illo in monte sancto, nequaquam de Epistolae hujus auctore dubitarent
Abbreviated transcription (Latin):
Virtutẽ hoc loco Ñ ꝓfortiudine ac miraculis
sed yc̃ ũ fatione bona posuit. quesi dei recte
uingenda ẽ. uesine operib: otiosa sit & moriua
Inquo recte omnẽcurã sub inferre p̃cipit.
quia quimollis & dissolutus ẽ in operesuo.
fr̃ ẽ sua opera destruentis Inuirtute aut̃
scientiã Iuxta illud ifaiȩ. Discite bene facese.
querite iudiciũ Inscientia aut̃ abstinentiã

Expanded text:
Virtutem hoc loco non pro fortitudine ac miraculis, sed pro conversatione bona posuit, quae fidei rectae jungenda est, ne sine operibus otiosa sit et mortua. In quo recte omnem curam subinferre praecipit, quia qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera destruentis. In virtute autem scientiam, juxta illud Isaiae: Discite bene facere, quaerite judicium. In scienti
Abbreviated transcription (Latin):
virtutis suȩ ꝓmissx ł munera quȩ aduitam
& pi&atẽ ducunt donata s Ut sic̃ nos ꝓmissa
abillo dona. ł accepimꝰ ł accepturos nos eẽ:
sine ulla dubietate c̃fidimus ita &iã vos cre¬
dentes. dedonis eiꝰ existatis indubii fugientes¬
eius quȩ inmundo ẽ c̃cupiscentiȩ corrũptionẽ
Benedic̃ c̃cupiscentiã mundi habere corrupti¬

Expanded text:
virtutis suae promissa vel munera, quae ad vitam et pietatem ducunt, donata sunt. Ut sicut nos promissa ab illo dona vel accepimus, vel accepturos nos esse sine ulla dubietate confidimus, ita etiam vos eredentes de donis ejus non existatis dubii. Fugientesejus, quae in mundo est, concupiscentiae corruptionem. Bene dicit concupiscentiam mundi habere corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
Ñarchangelũ msit ꝓ quã maxima & p̃ciosa nob
quanto quis ꝑfectius onm̃ cognoscit tanto altius
ꝓmisso&ꝵ eiꝰ magnitudinẽ sentit Ut ꝑ hȩc efficiamꝵ
diuinȩ c̃sortes naturȩ Mutat repente ꝑsonã
nati qͥ magisterio ipsius. &iã corporalit̃ imbu¬
ti. omã diuine uirtutis suȩ secreta reseraũ.

Expanded text:
axima et pretiosa nobis quanto quis perfectius Deum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Ut per haec efficiamini divinae consortes naturae. Mutat repente personanati, qui magisterio ipsius etiam corporaliter imbuti
Abbreviated transcription (Latin):
Qđsi legatur utquidã codices habent. quȩ
aduitã & pi&atẽ ẽ donata. hic erit sensus.
ut cognoscatis quomodo dñs nr̃ omã nob̵
diuinȩ uirtutis suȩ dona iuta modũ nr̃ȩ¬
capacitatis p̃stiterit. quȩ uidelic& uirtus
adupͥtã nob & pietatẽ consequendã donata
ẽ Hlinc & eñ modus locutionis. scrpturis
ẽ usitatissimus & appellat᷑ a grã maticis
eclypsis. idẽ defectus necessariȩ oictions
Quale in psalmo qͥa neꝙ aboriente neꝙ
aboccidente. neq adesertis montib quõ¬
ds̃ iudexẽ Subaudit᷑ enĩ. pata uia. fugi¬
quiuocauit nos ꝓpͥa gloria & uirtute Et hoc
asuperiorib pend&: quia ꝑ cognicionẽ onĩ
& saluatoris nr̃i. omã. ditinitatis ei mysteria. quib:
saluaremur agnouimus. Quinos ꝓpͥa uirtute

Expanded text:
si legatur ut quidam Codices habent: Quae ad vitam et pietatem donata est, hic erit sensus: Ut cognoscatis quomodo Dominus noster omnia nobis divinae virtutis suae dona juxta modum capacitatis nostraead vitam nobis et pietatem consequendam donata est. Hic etenim modus locutionis Scripturis est usitatissimus; et appellatur a grammaticis ellipsis, id est, defectus necessariae dictionis, quale est in psalmo: Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus. Subauditur enim patet via fugiqui vocavit nos propria gloria et virtute. Et hoc a superioribus pendet, quia per cognitionem Domini et Salvatoris nostri omnia divinitatis ejus mysteria, quibus sal
Abbreviated transcription (Latin):
firmiorẽ ꝓpheticũ sermonẽ Illũ uidelic&
quo ex ꝑsona mediatorifdĩ & homnũ loqͥt᷑
dicens Dñ fdix̃ ad me. filius meus estu. ego
hodie genuite Sieñ quispiã inqͥt. Nrõ tes¬
timono discredendũ putauerit . qđ inse¬
ceste sermon ꝓphetico nemo c̃tra dicere
nullus dehoc ambigere audebit. quẽ di¬
uins scripturis iã olim insertũ . om̃s uerũ
eẽ testant᷑. Qui bene facitis attenden¬
tes. quasi lucernȩ lucenti in caliginoso
loco Ordo sensus ẽ. cui attendentes qͣsi
lucernȩ lucenti incaliginoso loco bene
facitis. In huius scłi nocte tenebrosiftẽp¬
tationib plena. ubi difficile quis quã
inuenit᷑. qͥ ñ offendat Quid ẽẽmus si
lucernã ꝓphecici sermons Ñ habuerimusꝰ
sednũꝗd semꝑ lucerna erit necessaria : Nõ
Utiq Donec dies inqͥt lucescat Mane eñ ad

Expanded text:
delicet, quo ex persona Mediatoris Dei et hominum dicitur: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Si enim quispiam inquit nostro testimonio discredendum putaverit, quod in secerte sermoni prophetico nemo contra dicere, nullus de hoc ambigere audebit, quem divinis Scripturis jam olim insertum omnes verum esse testantur. Cui bene facitis, attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, etc. Ordo sensus est: Cui attendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, bene facitis. In hujus etenim saeculi nocte tenebrosis tentationibus plena, ubi difficile quisquam invenitur qui non offendat, quid essemus si lucernam prophetici sermonis non haberemus? Sed nunquid lucerna semper erit necessaria? Non utique. Donec inq
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. Coelectã eã eẽ c̃firmat. Ut ostendat
scã dĩ ciuitatẽ in hac uita aꝑmixtione & p̃su¬
ra ciuitatis diaboli. quã babylonia signat.
inmunẽ eẽ ñ posse. Marcũ aut̃ filiũ suum.
euangelistã dic̃ quies in baptis mate dicit̃ fili
effectus Unde pat&. qͥa priusquã marcum
claudu principis. & petrꝰ ac marcus romã
uenerunt & ipse marc descripto romȩ eu¬
angelio suo alexandriã missusẽ. Vn decol¬
ligit᷑ qđ epłam hanc petrus dũ querit ubi
ł quando scripserit. locus erat roma tempus
claudii caesaris Salutate inuicẽ inosculo
scõ Osculo scõ osculo uero osculo pacifico.
osculo colũbine Nonficto subdolo polluto
quali usus ẽ ioab ad occidendũ amasan. quali¬
uidas ad tradendũ saluatorẽ. quali utunt᷑
hi qͥlocunt᷑ pacẽ cũ ꝑximo suo. mala aut̃¬
s̃ incordib: eoꝵ Illi ergo osculo scõ salutant
inuicẽ. qui non diligunt ũbo nec lingua sed

Expanded text:
en collectam eam esse confirmat, ut ostendat sanctam Dei civitatem in hac vita a permistione et pressura civitatis diaboli, quam Babylonia signat, immunem esse non posse. Marcum autem filium suum evangelistam dicit, qui ejus in baptismate dicitur filius effectus. Unde patet quod priusquam Marcum Claudii principis et Petrus et Marcus Romam venerunt, et ipse Marcus, descripto Romae Evangelio suo, Alexandriam missus est. Unde colligitur quia Epistolam hanc Petrus dum quaeritur ubi vel quando scripserit, locus erat Roma, tempus Claudii Caesaris. Salutate invicem in osculo sancto. Osculo sancto, osculo vero, osculo pacifico, osculo columbino, non subdolo, non polluto, quali usus eJudas ad tradendum Salvatorem, quali utuntur hi qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum. Illi ergo osculo sancto salutant invicem qui non diligunt verbis nec lingua, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eri. Tanto inqͥt fortiores estote infide tan¬
to maiorẽ habeto te fidutiã. ad superan¬
dasdiaboli ũ sutias. quanto c̃stat qͥañ
uos soli temptany. sed ipsa passio quȩ
uos fatigat. ei quoꝙ quȩ ꝑtotũ mundũ

Expanded text:
etc. Tanto inquit fortiores estote in fide, tanto majorem habetote induciam ad superandas diaboli versutias, quanto consta quia non vos soli tentamini, sed ipsa passio quae vos fatigat ei quoque quae per totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
inmunifonõ ꝑman& Sic eñ abundant̃ mas¬
trabit᷑ uob introitꝰ in et̃nũ regnũ dñ nr̃i & sil¬
chielis yphetȩ. ubi deedificio inmonte consti¬
tuto loquerait . & in octo gradib ascensus ei
Ethic eñ beatꝰ petrus octo uirtutũ gradibenu¬
merat. qͥb. fugientes mundalis c̃cupiscentie
corruptionẽ. ad a̾bitacionẽ regn caelestis ascen¬
dere debeamꝰ Fidẽ scilic& & uirtutẽ. scientiã¬

Expanded text:
bundanter ministrabitur vobis introitus in aeternum regnum, chielis prophetae, ubi de aedificio in monte constituto loquens ait: Et in octo gradibus ascensus ejus . Et hic enim beatus Petrus octo virtutum gradus enumerat, quibus fugientes mundialis concupiscentiae corruptionem ad habitationem regni coelestis ascendere debemus, fidem scilic
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ñ potẽ fallere. exerte atq aꝑte minatꝰ
Terrorẽ turbidȩ ꝑsecutionis intentans ad
de bellandos seruosdĩ inqui&us semꝑ &
semꝑ infestus. In pace sub dolus. inꝑsecuti¬
deb& instructus animus & armatus. tam pa

Expanded text:
n potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutidebet instructus animus et armatus, tam pa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ discr&io. ut cottidiana leuaq peccata Alt¬
ut rũ coequalib c̃fiteam eoq cottidiana cre¬
damoratione saluari. orroleuioris leprȩ
inmunditiã iuxta legẽ sacerdotipandamꝰ atꝙ
ad ei arbitriũ qͦ lĩt & qͣnto tẽpore lusserit pu¬
passibilis &c&. ecenti asstruit exẽplo. quantũ
dep̃catioiusti ualeat assidua cũ helias tantũ¬

Expanded text:
esse discretio, ut cotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus contiteamur eorumque cotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae inmunditiam iuxta legem sacerdoti pandamus atque ad eius arbitrium, qualiter et quanto tempore iusserit, puses sex. Decenter astruit exemplo, quantum deprecatio justi valeat assidua, cum Elias una tan
Abbreviated transcription (Latin):
Qua siuos maiora meritis aduersa paciamn:
& ꝑsecutores ur̃i cũ maxima scelera fece¬
rint. nihil ferre uideant᷑ ad uersi. Utñ
iudicemini. Iudicio uidelic & dãnationis.
eo qđ iustũ iudicẽ quasi inique iudicantẽ.
uituper&as. Ecce iudex ante ianuã assistit
Qui & uob p̃mia patientiȩ . & aduersarus¬
Uris poenã quã merentur restituat
Ante ianuã auassistit. qniał ꝓocimus ẽ
fr̃s exitus mali & longanimitatis. &cet̃.¬
ta in munes adelictis. Ut disp̃s ꝑ eos. sua
misteria loqueret᷑ homin b exitũ malũ
habuer̃ mortẽ paciendo ab in fidelibus
Vttacharias. uirias & machabeimar tyres:
Et innouo testamento iohannes stephanꝰ
ia cobzebedei. & aliiqua plurimi. N ec
tamen huimodiexitũ ingemuere: sed eũ
potius longaningt᷑ ferre uolebant. Iob¬
quia diri plicia cuncta quȩ hostis fraude
ꝑdidit dño miserante recepit . Exitum
qq dñi incruce quẽ longanint᷑ suscepit
asstantes ipsiui distis. Sed & gloriã resurrec¬

Expanded text:
Quasi vos majora meritis adversa patiamini, et persecutores vestri cum maxima scelera fecerint, nihil ferre videantur adversi. Ut non judicemini. Judicio videlicet damnationis, eo quod judicem istum quasi inique judicantem vituperetis. Ecce Judex ante januam assistit. Qui et vobvestris poenam quam merentur restituet. Ante januam autem assistit, quia vel proximus est fratres, exitus mali, et longanimitatis, ettam immunes a delictis, ut Dei spiritus per eos sua mysteria loqueretur hominibus, exitum malum habuerunt mortem patiendo ab infidelibus, ut Zacharias, Urias, et Machabaei martyres. Et in novo Testamento Joannes, Stephanus, Jacobus Zebedaei, et alii quam plurimi. Nec tamen hujusmodi exitu ingemiscere, sed eum potius longanimiter ferre volebant. quia duplicia cuncta, quae hostis fraude perdidit, Domino miserante, recepit. Exitum quoque Domini in cruce quem longanimiter suscepit, astantes ipsi vidistis, sed et gloriam resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
adiuniores mnusꝙ doctos causã suȩ in becil¬
litatis referat. neforte qͥđ ꝑeos allocutions
aut c̃silu nocentis accipiat. orent in qͥt suꝑ
fecisse legunt᷑ & ñc eccłȩ c̃su&udo ten& ut
infirmioleo c̃secrato unguant᷑ a prbis &ora

Expanded text:
ad juniores minusque doctos curam suae imbecilad juniores minusque doctos curam suae imbecillitatis referat, ne forte quid per eos allocutionis aut consilii nocentis accipiat. Et orent super fecisse leguntur, et nunc Ecclesiae consuetudo tenet, ut infirmi oleo consecrato ungantur a presbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
tollat. Vt ñ subiudicio decidatis. I deo
inquit uos aiurationis culpa cõpesco ne fre¬
quent᷑ uera iurando. aliquando &iã in ꝑ¬
iuriũ decidatis. Sed eo longius. aꝑiurandi
uitio st&is quo nec uerũ deierare: nisipxi
suris adinuicem fr̃s ingemiscere ꝓhbuit
Nc qͥd e cõtrario gerendũ sit. ipsedemonstrat
Siqͥdinquit alicuiusm tristitiȩ dep̃meñ is
łabaliis hominib: inlata forte iniuria in¬
gruerit ł culpa accidente łdomestico
dano poccupante. ł alia qualib& ratione
uosẽ tristaric̃tigerit nequa quã illahora
adiniucẽ murmuraturi . & dedĩiudicusque¬
relas deposituric̃uenatis : Infirmatũ qͥs
firmantic̃siliũ qualit̃ se amurmurations
stulticiatueat᷑. luxtaq modũ uulneris
modũ ponit &medelȩ. Tristato p̃cipien
ut ipse ꝑse or& &psallat. Infirmantiaũ
ł corpore ł fide. mandans. ut qͥa maiorẽ
sustinuit plagã plurimoꝵ seadiutorio
& hoc senioꝵ curare meminerit. Neq

Expanded text:
, » ut non sub judicio decidatis. Ideo, inquit, vos a jurationis culpa compesco, ne frequenter vera jurando, aliquando etiam in perjurium decidatis; sed eo longius a pejerandi vitio stetis, quo nec verum dejerare nisi pro suris ad invicem fratres ingemiscere prohibuit, nunc quid e contrario gerendum sit ipse demonstrat. Si quid, inquit, alicui vestrum tristitiae deprimentis, vel ab aliis hominibus illata forte injuria ingruerit, vel culpa accidente, vel domestico damno praeoccupante, vel alia qualibet ratione vos contristari contigerit, nequaquam illa hora ad invicem murmuraturi, et de Dei judiciis querelas deposituri conveniatis, sed potius firmanti consilium, qualiter se a murmurationis stultitia tutetur, juxtaque modum vulneris, modum ponit et medelae, tristato praecipiens, ut ipse pro se oret et psallat; infirmanti autem vel corpore, vel fide mandans, ut qui majorem sustinuit plagam, plurimorum se adjutorio, et hoc seniorum, curari meminerit: neque
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s estote. usq inaduentũ dñi. Postquam
suꝑbos & incredulos increpauerat . rursũ
conuertit᷑ ad eos qͥ taliũ imꝓbitate fuerant
oppressi cohortans eos ad pacientiã. &in¬
sinuans qđ taliũ pressurarũ. finispaimꝰ¬

Expanded text:
res, usque ad adventum Domini. Postquam superbos et incredulos increpaverat, rursus convertitur ad eos qui talium improbitate fuerant oppressi, cohortans eos ad patientiam, et insinuans quia talium pressurarum finis
Abbreviated transcription (Latin):
epłȩ partib lingua nr̃a amaligna ł otio¬
sa locutione reftringit. oporiune infine
quid maxime loqui debeamꝰ ostendit᷑
lubemꝰ itaꝙ orare & psallere onõ. quo¬
ties aliquitib pulsam adũsis. Itẽ cͣfiten alt̃ utrũ
peccata nr̃a. & orare ꝓinuice ut faluem: ꝓsan¬

Expanded text:
e partibus lingua nostra a maligna vel otiosa locutione restringitur, opportune in fine quid maxime loqui debeamus ostenditur. Jubemur itaque orare et psallere Domino, quoties aliquibus pulsamus adversis. Item confiteri alterutrum peccata nostra, et orare pro invicem, ut salvem
Abbreviated transcription (Latin):
exspectat & tẽporalẽ sperat ꝓuenre tã
pacient̃ laborat. quanto magisuos ꝓceles¬
tis fructu mercedisquẽ ꝓp&uo possidere
ual&is om̃anc̃ aduersa sustinere deb&is.
Accipi&is enĩ &uos tẽporaneũ fructũ.

Expanded text:
exspectat, et temporalem sperat provenire, tam patienter laborat, quanto magis vos pro coelestis fructu mercedis, quem perpetuo possidere valetis, omnia nunc adversa sustinere debetis? Accipietis etenim vos temporalem fructum,
Abbreviated transcription (Latin):
to patre existatis indigni Etdũ tempore
p̃sentis incolatus securi sitis ad ꝓmissa patriȩ
beantudinẽ. ꝑuenre ũpossitis Scientes
qđ non corruptibi lib auro ł argento redẽpti
quo redempti estis acorruptione uitȩ carna¬
lis tanto amplius tmere debetis. no
forte ad corruptelã uici reũtenilo anmos
ur̃i redemptons offendaus Renatiñex
semiine corruptibili. sed in cor ruptibili¬

Expanded text:
to Patre existatis indigni, et dum tempore praesentis incolatus securi sitis, ad promissam patriae beatitudinem pervenire non possitis. Scientes quod non corruptibilibus, auro vel argento, quo redempti estis a corruptione vitae carnalis, tanto amplius timere debetis, ne forte ad corruptelam vitiorum revertendo animum ri Redemptoris offendatis. Renati non ex semine corruptibili,
Abbreviated transcription (Latin):
ad octrina dñi. Siquis ministrat. tãquam
exiirtute quã administrat ds : Tanto
humilius impendat quisq ꝓximo bonũ omne
qł potest. quanto certissime nouit Quia asem&¬
ipso ñ potest habere qđ impendat Ut in omib

Expanded text:
adere jubet. Si quis ministrat tanquam ex virtute, quam administrat Deus: Tanto humilius impendat quisque proximo bonum omne quod potest, quanto certissime novit quoniam a semetipso non potest habere quod impendat, ut in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
tales aut̃ hostias. opera nrã elemosinã
& p̃ces dicit ad distinctionẽ carnalium
in lege uictimarum. Quod aut̃ incelu

Expanded text:
ales autem hostias opera nostra, eleemosynas et preces dicit, ad distinctionem carnalium in lege victimarum. Quod autem in con