comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Specioso germine gaudio unu̾ise t̾re montes sy¬
on lan̾b aqͥlonis ciuitatule regis magni. Es̃
puer̃t: contͣbati st̃ ammirati st̃. Horror possi
nis confrtuges naues maris. sic̃ audiuimꝰ itaui¬
dimꝰ. In ciuitate dei ex̾cituũ. in cuutate dei nr̃i¬

Expanded text:
gaudio universae terrae, monti Sion lateribus aquilonis civitatulae regis magni. Deus puerunt: conturbati sunt, admirati sunt. Horror possednis, confringes naves Tharsis. Sicut audivimus, ita vidimus in civitate Domini exercituum, in civitate Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ ds̃ ut comedat ex eo. s ħo extͣneus
uorabit illd̾. hoc uanitas & magna misiꝰa ẽ.
Si genu̾it qͥspiam centũ filios. ꝙ uix̾it mł¬
tos annos. & plures dies etatis ħu̾it. ꝙ aĩa
illiꝰ ũ utat᷑ bonis substantie sue. sepultaq
careat: de hoc ego ꝓnuntio qd̾ melior illo sit
abortuiꝰ. Frusta enim ueuit. ꝙ ꝑgit ad tene¬
btas. & obliuuione delebit᷑ nomẽn etus. Non
uidit solem. neq cognouit distantiam boni
& mali. Etiam si duob milib antus uix̾it.
ꝙ ñ fu̾it ꝑfruitꝰ bonis. nonne ad unũ locũ
ꝓperant om̃ia : Oĩs labor hõis in ore eiꝰ. s aĩa
illiꝰ ñ implet᷑. Qͥd ħt ampliꝰ sapcens a stulto

Expanded text:
tem ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud. Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat, de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapie
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑s est. Hic ꝑlogꝰ script᷑aꝵ qͣi galeatum
pͥucipium. om̃ib libris quos de hebreo uer¬
timus in latinum conuenire pͭ. ut scire uale¬
amus qͥcqͥd extra hos est int̾ apocryfa esse
ponendum. Igit᷑ sapientia q̃ uulgo salomo¬
nis inscribitur. ꝙ ihesu filii syrach libet.
ꝙ iudith. q tobias & pastor. ñ sunt iu cano¬
ne. Machabeoꝵ pͥmũ librum hebraitum
reppeti. scd̃s grecus ẽ: qd̾ ex ip̃a frasin ꝓba¬
ri potest. Que cũ ita se habeant. obsecro te
lector ne laborem meum reprehensionem
estimes antiquoꝵ. In tabernaculo dei offert
unꝰqͣsq qd̃ potest. Alii aurũ & argentum
ꝙ lapides p̃ciosos. alii byssum ꝙ purpuram
coccũq offer̃t ꝙ iacuictum. nobistũ bene agit᷑
si optułimꝰ pelles ꝙ capraꝵ pilos. Et tamen

Expanded text:
us est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa quoque ri potest. Quae cum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum : nobiscum bene agetur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. E
Abbreviated transcription (Latin):
ligite: erudimini uidices t̾re. Seruite dño
in timore: & exultate in tremore. Adorate
pure neforte urascat᷑ q ꝑeatis de uta cũ exarse¬
rit post paululũ furor ẽius. Beati om̃ns qͥ spe¬
rant in eum.

Expanded text:
legite: erudimini, iudices terrae. seruite domino in timore et exultate ei cum tremore. adorate pure, ne forte irascatur, et pereatis de tua. cum exarserit post paululum furor eius, beati omnes qui sperant in eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ab. ꝙ d̃s gc̃s agnoscant qm̃ tu es dẽus ꝙ ñ¬
S est alius preter te.
actũ est aũ eũ cessasset clamare ad dñm sur¬
rexit de loco qͦ iacuerat ꝓstrata dño. uoca¬
uitq abram suam. & deicendens in domũ
suam. abstulit a se cilicium. & exuit se uesti¬
into usduitatis sue. & lauit corpus suũ. &
uuxit se mirro optimo. Et discruminauit
crinem capitis sui. & imposuit mitrã suꝑ
caput suũ. & induit se uestiñtis iocundita¬
tis sue. Induitq sandalia pedib suis. assũp
sitq dextraliola & lilia. & maures & anu¬
los. & om̃ib ornam̃tis suis ornauit se. Cui
ꝙ̃ dꝰ contulit splendorẽ. qm̃ oĩs esta cõpositio
ñ ex libidĩe. s ex uircute pendebat. Et ideo
dꝰ hauc ui illam pulcritisdĩem ampliauit.

Expanded text:
s gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discriminavit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque sandalsitque dextraliola, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam p
Abbreviated transcription (Latin):
s neomenias ꝙ festa domꝰ ispł. Erat autem
eleganti aspectunimis. Cui uir suꝰ reliq̃¬
rat diuitias młtas ꝙ familiam copiosã
ac possessiones. arm̃tis boum ꝙ gregib
ouiũ plenas. Et erat hec in eo om̃ib famosi¬
ssima qm̃ tunebat deum ualde. nec erat qui
loq̃ret᷑ de illa uerbũ malum. Hec itaq cũ au

Expanded text:
 neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum.
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃ripirio constituti. Ut gͦ sine congstione
pugne possis suꝑare eos pone custodes fontiũ
ut ñ hauriant ex eis. ꝙ sine gladio intͥficies
eos. uel certe fatigati tradent tiuitatẽ suã
perari. Et placuert uerba hec corã oloferne¬

Expanded text:
in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, posse. Et placuerunt verba h
Abbreviated transcription (Latin):
dentur nob̃ in dep̃datõem ꝓ eo qd contẽpnen¬
tes uos. noluert ultro tradere se ip̃os. ut in¬
uenirent mĩam in conspectu ur̃o. Hac de cã
cogitaui mecũ dicens. Uadam ad faciem
pͥncipis olofernus ut indicem illi secreta il¬
loꝵ. & ostendam illi quo aditu possit oꝑti¬
nere eos. ita ut ñ cadat unus uir de excitu
eius. Et cũ audissent uiri illi uerba eiꝰ con¬
sid̾abant faciem eiꝰ. & erat ocłis eoꝵ stupor.
qm̃ mirabant᷑ pulcritudinẽ eius nimis.
Et dixer̃t ad eam. Conseruasti aĩam tuã
eo qd̾ tale repperisti consiliũ. ut descenderes
sima in corde eius. Suxer̾tq illam ad taber¬
nacłm olofernis & nuntiantes eam. Cũq
uit᷑ss añ fatiem eiꝰ. statim captus ẽ in suis
ccłis olofernis. Dixerc̃q ad eum sarellites
eius. Qͥs contẽpuit ppłm hebreoꝵ qͥ tam
decoras mulieres ħnt. ut non ꝓ hiis m̾ito
pugnare contͣ eos debeamus: Uidens itaꝙ
olofernem iudith sedentẽ in conopeo qd̾ eint

Expanded text:
dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes sima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
misert᷑ eam tͣnsire dicentes. Us pr̃m nr̃oꝵ det
tibi gr̃am. & om̃e consiliũ tui cordis sua uir¬
Iudith uero orans dñm. tͣnsuit portas ipsa
& abra eius. Et̃m est aũ cũ descend̾et montẽ
citta ortũ. diei. occurrer̃t ei exploratores assy

Expanded text:
erunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virIudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assy
Abbreviated transcription (Latin):
um tuũ sic̃ ab initio. & allide uirtutẽ eoꝵ ĩ
uirtute tua. Cadat uirtꝰ eoꝵ in iraciusdia
tua. qͥ ꝓmittunt se uiolare sca tua. & pollu¬
ere tabernacłm nõis tui. & deicere gladio suo
corm altaris tui. Eac dñe ut gladio ꝓpͥo eiꝰ
suꝑbia amputet᷑. Capiat᷑ laq̃o ocłoꝵ suoꝵ
in me. & ꝑcuties eum ex labiis caritatis
mee. Da michi in aĩo ꝯstantiã ut contẽp¬
uam illum q uirtutẽ eius ut ei̾ttam illũ.
Erit enĩ memoriale nõis tui cũ manꝰ femi
ne deiecerit eum. Non enũ in multitudine
s humiliũ ꝙ mansuetoꝵ tibi semꝑ placuit

Expanded text:
irtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum enae deiecerit eum. Non enim in multitudine sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit
Abbreviated transcription (Latin):
It fc̃m est cũ audisset heo uerba iudith uidua
q̃ erat filia merari. filii idox. filii ioseph si¬
lii orie. filii elai. filii iamnor filii gedeou. filis
Urafom. filii acctob. filii melchre. filii enam. si¬
lii nathanie. filii salathiel. filii symeon. filii
ruben: & iuueiꝰ fuit manasses qui mortuus
est in dieb messis hordearie. Instabat enim
suꝑ alligantes mauipłos incampo. ꝙuenit
estus suꝑ caput eiꝰ ꝙ mortuꝰ est in bechulia
ciuitate sua. ꝙ sepultꝰ ẽ illic cũ pr̃ib suis.¬

Expanded text:
t factum est cum audisset haec verba Iudith vidua, quae erat filia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordiariae; instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius, et mortuus est in Bethulia civitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq ista custodia ꝑ dies .xx. fuiss expleta. de¬
fecert cisterne & collectões aqͣꝵ om̃ib inha¬
bitantib bechuliam. ita ut ñ esset intͣ eiui¬
tatem unde satiarent᷑ uel una die qm̃ ad mñ¬
suram dabat᷑ ppłis aqua cotidie. Tc̃ ad ori¬
am cong̃gari õs uiri femineq. iuuenes
& paruuli simł õs una uoce dixert̃. Iudicet

Expanded text:
custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet
Abbreviated transcription (Latin):
ut diuum̾ari eoꝵ ñ posset exctrus. Cũq gra¬
uass eos rer egypti. atq in edificatõib utbi¬
ñ suaꝵ in luto & latere subiugass eos. clama¬
uer̃t ad deum suũ. & ꝑcussit totã t̾ram egỹp¬
ti plagis uariis. Cũq eiecissẽt eos a se egyptii.
& cessaret plaga ab eis. & it̾m uellent eos caꝑe
& ad suũ seruictum reuocare. fugientib heis
ds̃ celi mare aꝑuit itaut hinc inde aq̃ quasi
mutꝰ solidarent᷑. & isti pede sicco fundũ maris
ꝑ ambulando tnͣsirent. In qͦ loco dũ inuume¬
rabilis ex̾cittis egyptioꝵ eos ꝑsequeret᷑ ita
aqͥs cooꝑtus est ut ñ remanetet nel miꝰ qui
fc̃m posteris nuntiaret. Egressis ꝙ̾ mare ru¬
Illic fontes amari obdulcati st̃ eis ad bibend̾.
& ꝑ annos qͣdraginta: annonam de celo ꝯse¬
cuti st̃. Uicumq uigssi st̃ sine arcu ꝙ sagit¬
ta. ꝙ absq scuto & gladio d̾s eoꝵ ꝑ eis pugna¬
uit ⁊ uicit. Et ñ fuit qͥ usultaret ppło isti.

Expanded text:
on possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos ve ad suum servitium revocare, fugientibus his Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare RuIllic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti
Abbreviated transcription (Latin):
pinqͣssent᷑ ad montana. exiert̃ contra eos
fundibularii. Illi aũ diu̾tentes a lat̾e mon¬
tis ligauert achior ad arborem manib & pe¬
dib & sic uinctũ de restib dimisert̃ eũ ꝙ re¬
u̾si st̃ ad dũm suum. Porrofilii istł descenden¬
tes de bethulia uenert̃ ad eum. Quem soluen¬
tes duxer̃t ad bethuliam atq in medio ppłi
illũ statuentes. ꝑcunctati st̃ qͣdrerũ esset
qd̾ illũ uinctũ assyrii reliqͥssent. In dieb ilł̾
erant illio pͥncipes orias filiꝰ micha de tribu
symeon: & carmi q̃ & gothoniel. In medio
itaq senioꝵ & i conspectu osmũ. achior
dix̃ oĩa q̃ locutꝰ ip̃e fuat ab oloferne int̾ro¬
uerbũ int̾ficere eũ ꝙ quẽadmodũ ip̃e olo¬
ferius iratꝰ iussi̾t en isrłitis hac de causat᷑di.
sis iubeat supliciis int̾ire. ꝓpt̾ hoc qd̾ dixisset
d̾s celi defensorest eoꝵ. Cũmq uniuersa achi¬
or exposuiss. oĩs ppłs cecidit in faciem adorã¬
tes dñm. ꝙ cõmuni lam̃tatõe & flecu unani¬

Expanded text:
pinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interroum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu uniani
Abbreviated transcription (Latin):
spectu de sui. erant cũ ilł bona. D̾s em̃ illoꝵ
odit iniqͥtatem. Nam & aute hos annos cũ
recessissent a uia qͣm dederat ilł d̾s ut am¬
bularent in ea exterminati st̃ p̃liis mul¬
tis in nationeb. ꝙ plurumi eoꝵ captiuu
abducti sunt in t̾ram ñ suam. Nuꝑ aitẽ
reuersi ad dñm deũ suũ exdisꝑsione qua
disꝑsi fu̾ant ãdunati sunt. ꝙ asceu derunt
montana hec om̃ia. & i̾n possident ie¬
ascendamꝰ ad illos qm̃ tradens tradet illos ds̃
eoꝵ tibi. & subiugati er̃t sub iugo poten¬
tie tue. Si aũ ñ est offensio ppłi huiꝰ corã deo
suo. ñ pot̾imꝰ resist̾e illis qm deus eoꝵ defen¬
det illos. ꝙ erimꝰ in oꝓpbriũ uniuse terre

Expanded text:
spectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jeascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in op
Abbreviated transcription (Latin):
Si digueris audire dñe m̃s dicam uitatẽ in
conspectutuo. de om̃i ppło isto qͥ in montauis
ħuait. & ñ egrediet᷑ uerbum falsum ex ore meo.
Ppłs iste ex ꝓgenie chaldeoꝵ ẽ. Hic pͥmũ in nie¬
sopotamiam ħitauit qm̃ noluert seqͥ deos pr̃m
suoꝵ qͥ erant in t̾ra chaldeoꝵ. Desentes itaq¬

Expanded text:
ire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat et non egredietur verbum falsum ex ore meo populus iste ex progenie Chaldeorum est hic primum in Mesopotamiam habitavit quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldeo
Abbreviated transcription (Latin):
nabug̃ rex olofernem pͥntipẽ iilicie sue
ꝙ dix̃ ei. Eg̃dere adu̾sus õe regnũ occiden¬
tis. ꝙ contra eos p̃cipue qͥ contẽpser̃t im¬
ꝑium meum. Non parcet ocło mꝰ ulli
regno om̃eiq urbem mnunitam subiuga¬
bis mͥ. Tunc olofernis uocauit duces et
magr̃atus urtutis assyrioꝵ. & dinum̾aũ
iuros in expeditõe sic̃ p̃cepit ei rex.centum
.xx. milia peditũ pugnatoꝵ. & eqͥtes sagitta¬
rios .xii. milia. Omnẽq expeditõem suã fec̃
preire in multitudĩe innumerabiliũ cameloꝵ.¬

Expanded text:
e suae et dixit egredere adversum omne regnum occidentis et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum non parcet oculus meus ulli regno omnemque urbem munitam subiugabis mihi tunc Holofernis vocavit duces et magistratus virtutis Assyriorum et dinumeravit viros in expeditione sicut praecepit ei rex centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit pr
Abbreviated transcription (Latin):
optinuit absoedat a te. si u̾ba inca hec putaᷤᷤ
impleri ũ posse. Ut aũ nou̾is qr simł cũ ilł
hoc exꝑietis. ecce ex hac hora illoꝵ ppło sociabe¬
ris. ut dñ dignas mei gladii penas excepe¬
rint ip̃e simł ultioni subiateas. Tc̃ olofer¬
nis p̃cepit serus suis ut app̃hend̾ent achioꝵ

Expanded text:
haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces ur̃as. si manentes ꝑmanseritis in ieiumis
& or̃onib in conspectu dñi. Memores estotẽ.
moysi serui dñi qui amalech confidentẽ in uir¬
tute sua. ꝙ in potentia sua ꝙ in ex̾citu suo. &
inclipeis sus & in currib suis. & in eqͥtib suis.

Expanded text:
estras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in e
Abbreviated transcription (Latin):
õs colles & montes ꝙ campi arm̃ta boum. gre¬
ges ouiũ capraꝵq. equoꝵ rameloꝵq. & uni¬
uerse facultates nr̃e atqi familie in ꝯspectutuo
sunt. sint oĩa sub lege tua. Nos iam ꝙ filii
nũi serui tui sumꝰ. Ueni nob̾ pacisicꝰ dñs. et
utere seruitia nr̃a sic̃ placu̾it uibi. Tc̃ descen¬
dit de montib cũ eqͥtib in iurtute magna.
ꝙ optinuit oẽm ciuitatẽ. & oẽm inħitantẽ
terram. De unu̾sis aũ urbib assũpsit sibi au¬
xiliarios uiros fortes & electos ad bellũ. Tan¬
tusq metus ꝓuinciis illiꝰ incubuit. ut uni¬
ueriaꝵ urbium ħitatores pͥncipes ꝙ hono¬
rati simł cũ ppłis exirent in obuiam ueni¬
enti. excipientes eũ cũ coroius ꝙ lampadi¬
b. ducentes choros in tibiis ꝙ tympanis.
Nec ista tn facientes. ferocitatẽ eiꝰ pectoris
mitigare potuert. Nam & ciuitates eoꝵ destrux̃
& lucos eoꝵ excidit. Preceꝑat enĩ illi nabug̃

Expanded text:
a boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia sub lege tua nos iam et filii nostri servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit universis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos e
Abbreviated transcription (Latin):
helyachim scͥpsit ad uniuersos qͥ erant contra
hesdrelon. q̃ est contͣ faciem campi magni
uixta dothaim. & uniuersis ꝑ qͦs tnͣsitus esse po¬
terat. ut optinerent ascensus montiũ ꝑ qͦs
uia esse poterat ad ierłm. ut illuc custodirent
ubi angustum iter esse poterat int̾ montes. Et
instantia magna. ꝙ humiliauer̃t ammas suas
in ieuiniis ip̃i & młres eoꝵ. Et induert se sacer¬
dotes ciliciis. & infantes ꝓstrauer̃t̃ contͣ faciẽ

Expanded text:
Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdrelon, quae est contra faciem campi magni iuxta Dothaim, et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes et instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes c
Abbreviated transcription (Latin):
corda eoꝵ erigite. ut memores sint qr tẽptati
sunt pres nr̃i ut ꝓbarent᷑ siue recołent deũ
dei amicus effectus ẽ. Sic ysaac. sic iacob.
sic moyses. ꝙ õs qͥ placuert̃ deo ꝑ młtas tri¬
bulatões tnͣsier̃t fideles. Illi aũ qui tẽptatões¬

Expanded text:
corda eorum erigite, ut memores sint, quia tentati sunt patres nostri, ut probarentur, si vere colerent Deum Dei amicus effectus est. Sic Isaac, sic Jacob, sic Moses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transier
Abbreviated transcription (Latin):
& uener̃t ꝑ crepidinem montis usq ad apicẽ
dert̃ multitudinẽ illoꝵ ꝓstrauer̃t se suꝑ t̾ram
nuttentes cinerem suꝑ capita sua unamimes
pulũ suũ. Et assum̃tes arma sua bellica sede¬
ẽt ꝑ loca que angusti miu̾s tͣmitem dirigunt
inter montuosa. & erant custodientes ea
tota die & nocte. Porro olofernis dũ circuit
ꝑ gyrum repperit qd̃ fons qͥ influebat aque¬
ductũ illoꝵ a parte australi extͣ ciuitarem
dirig̾et. intidi p̃cepit aqueductũ eoꝵ. Erant

Expanded text:
epidinem montis usque ad apicemderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes pulum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
& os stultoꝵ pascit᷑ imꝑitia. Os dies pauꝑis
est parũ cũ timore dñi. qͣm thesauri magni
ꝙ instabiles. Melius ẽ uocare ad holera cũ
cariture. qsm ad uitulũ saginatũ cũ odio. Uir
iracundꝰ ꝓuocat rixas. qͥ patiens ẽ mnitigat
suscitatas. Iter pigroꝵ quasi sepis spinaꝵ
uia iustoꝵ abiq offendiculo. Filiꝰ sapiens
letificat pr̃em. stultꝰ hõ despicit mr̃em suã.
Stulticia gaudium stulto. ꝙ uir prudens
diligit gressus. Dissipant᷑ cogitatões ubi ñ
ẽ consilium. ubi uͦ plures sunt consiliarit
confirmant᷑. Letat᷑ ħo in sententia oris sui

Expanded text:
s est paruum cum timore domini quam thesauri magni et insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiens est mitigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: uia iustorum absque offendiculo. filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despStultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium. ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sen
Abbreviated transcription (Latin):
di filiũ tuũ ne despes. ad intͥfectõem aũ eiꝰ
ne ponas aĩam titam. Qͥ ĩpatiens est
sustinebit dampuũ. ꝙ cũ rapu̾it aliud
apponet. Audi consiliũ & suscipe discipli¬
nam. ut sis sapiens in nouissimis tius.
Multe cogitatões in corde uiri. uoluntas
aũ dñi ꝑmauebit. H̾o uidigens misicors
ẽ. ꝙ melior ẽ pauꝑ qͣm nir mendax. Timor
dñi ad uitã. ꝙ in plenitudĩe cõmorabitur
manũ suã sub ascella. nec ad os suũ appli¬
cat eam. Pestilente flagellato. stultꝰ sapien¬
tior erit: sinaũ corripueris sapientẽ intel¬
liget disciplinam. Qͥ affligit prẽm & fu¬
gat mr̃em: ignominiosus & infelix ẽ. Non
cesses fili audire doctrinam. nec ignores ser¬
mones scĩe. Testis inqꝰ deridet iudiciũ. &
os impioꝵ deuorat iniqͥtatem.
arat ft̃ derisorib uidicia. ꝙ mallei ꝑcu¬
tientes stultoꝵ corporib. Luxͣiosa res

Expanded text:
fectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine commorabitur, manum suam sub ascella nec ad os suum adplicat eam pestilente flagellato stultus sapientior erit sin autem corripueris sapientem intelleget disciplinam qui adfligit patrem et fugat matrem ignominiosus est et infelix non cesses fili audire doctrinam nec ignores sermones scientiae testis iniquus deridet iudicium et os impiorum devorat iniquitatem parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corp
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Suauis ẽ hõi panis m̃dacii. & post¬
ea implebit᷑ os eiꝰ calculo. Cogitatões con¬
siliis roborant᷑. & gub̾nacłis tractanda
sunt bella. Ei qͥ reuelat mist̾ia. & ambu¬
lat fraudulent᷑. & dilatat labia sua: ne
cõmiscearis. Qui maledit̃ pr̃i suo & m̃r̃i
extinguet᷑ lucerna eiꝰ in mediis tenebris
Heditas ad quã festinat᷑ in pͥncipio: in

Expanded text:
acii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festinatur in p
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ẽ unqͣ p̃tergredi. Sic̃ fremitꝰ leonis. ita
ꝙ regis iui. ꝙ sic̃ ros suꝑ herbam ita hyla¬
ritas eiꝰ. Dolor pr̃ĩs filiꝰ stultꝰ. & tecta uigi¬
ter ꝑstillantia lingiosa młr. Somꝰ ꝙ diui¬
tie daut᷑ a parentib. a dño aũ ꝓpͥe uxor

Expanded text:
iqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divit
Abbreviated transcription (Latin):
iltꝰ sapiens doctrina prĩs. qͥ aũ illusor est
ñ audit cũ arguit᷑. De fouctu oris hõ sa¬
turabitut bonis. Aĩa aũ p̾uaricatoꝵ iniqua.
Qͥ custodit os suũ custodit aĩam suam. qui aũ
inconsid̾atꝰ ẽ ad loq̃ndũ sentiet mala. Uult ꝙ
ni uult piger. aĩa aũ oꝑantiũ ĩpinguabitur.
Uerbũ indax iustus decestabit᷑. inpiꝰ autem
confundit ꝙ detestabit᷑ confundit᷑. Iusticia
custodit innocentis uiam.ĩpietas ueto pocores
supplantat. Est qͣi diues cũ uichil habeat. ꝙ
est qͣi pauꝑ cũ inmultis diuitiis sit. Redẽp¬
tio aĩe uiri diuitie sue. qͥ aũ pauꝑ ẽ increpati¬
onem ñ sustinet. Lux iustoꝵ letificat: luter¬
na aũ impioꝵ extinguit᷑. Int̾ suꝑbos semꝑ
iuirgia sunt. qͥ aũ agt̃ cuncta consilio. regũ

Expanded text:
filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est non audit cum arguitur de fructu oris homo saturabitur bonis anima autem praevaricatorum iniqua qui custodit os suum custodit animam suam qui auinconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta c
Abbreviated transcription (Latin):
lat inuriam callidus est. Qͥ qd̃ nouit loqͥt᷑
index iusticie ẽ. qͥ aũ mñtitur testis ẽ fraudi¬
lentus. Est qui ꝓmitrit ꝙ quasi gladio pun¬
gitur conscĩe: Lingua aũ sapientiũ sanitas
est. Labium u̾itatis firmũ erit in ꝓpetuũ.
qui aũ testis ẽ repentinꝰ concuiat linguã
mendatii. Dolus in corde cogituntiũ mala.
qͥ aũ ineunt pacis consilia seqͥt᷑ eos gaudiũ
Non contristabit iustũ qͥcqͣd ei acciderit
impii aũ replebunt᷑ malo. Abhõiatõ dũo labi¬
a mñdacia. qͥ aũ fidełr ag̃c̃ placent ei. Ho u̾sutꝰ
celat scĩam. & cor insipientiũ ꝓuocabit stul¬
tictam. Manꝰ fortiũ dũabit᷑. que aũ renussa
est tributis seruiet. Meror in corde turi hu¬
nuliabit illud. ꝙ sermone bono letificabitur.
Qͥ negligit dampuũ ꝑpt̾ amicũ iustus est:
trer autem impioꝵ decipiet eos. Non inueni¬
et fraudulentus lucrum: ꝙ substantia hõis
erit auri precium. In semita iusticie uita: it̾
aũ deuium ducit ad mortem.

Expanded text:
quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia qui autem fideliter agunt placent ei homo versutus celat scientiam et cor insipientium provocabit stultitiam manus fortium dominabitur quae autem remissa est tributis serviet maeror in corde viri humiliabit illud et sermone bono laetificabitur qui neglegit damnum propter amicum iustus est iter autem impiorum decipiet eos non inveniet fraudulentus lucrum et substantia hominis erit auri pretium in semita iustitiae vita iter autem devium ducit ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
rixas. & qui exaltat os suũ querit ruiiam.
Qͥ puersi cordis ẽ ñ inueniet bonũ ꝙ qui
uertit linguam suam incidet in malum.
Natus ẽ stultꝰ in ignominiam suam. s nec p̃r
in fatus filio letabit᷑. Annꝰ gaudeus etatan
floridam facit. sp̃s tristis exsucat ossa. Mu¬
uera de sinu impiꝰ accipit. ut ꝑuertat semi¬
tas uidicii. In facie prudentis lucet sapientia
ocłi stultoꝵ in finib t̾re. Ira pr̃is filius stu¬
ltus. ꝙ dolor mr̃is q̃ genuit eum. Nonẽ bo¬
nũ dãpnũ uiferro uisto. nͦ ꝑcut̾e pͥncipem
qui recta iudicat. Qͥ moderat᷑ sermones su¬
os doctus ꝙ prudens est. ꝙ p̃ciosi sp̃s uir e¬
bitur. &si cõpressit labia sua intelligens.
ccasiones q̃rit qͥ uult reced̾e. Ulo
ab amico. oĩ tempore erit exꝓbrabilis.
Non recipit stultus uerba prudentie. nisi
ea dix̾is q̃ u̾sant᷑ in corde eius. Imꝑiꝰ cũ in
ꝑfundũ uen̾it poc̃oꝵ contẽpnit᷑. s seq̃tut eũ
ignominia & obpbriũ. Aqua ꝑfunda uerba

Expanded text:
s: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir ebitur et si conpresserit labia sua intellegens occasiones quaerit qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium aqua profunda ve
Abbreviated transcription (Latin):
finem magnis ħns obscuritatib inuoluta
S ꝙ uulgata eiꝰ editõ. ñ multũ distat ab
hebraico. Unde satis miror qͥd cause extiterit.
ut si eosdem in uniu̾sis libris habemꝰ int̾ptes.
in aliis eadem. in aliis diu̾sa tustulerint. Le¬
gite igitut ꝙ hunc uixta tnͣslatõem nr̃am. qꝑ
ꝑ cola scriptꝰ & cõmam. manifestiorẽ sensũ¬

Expanded text:
uta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem
Abbreviated transcription (Latin):
uaticinium. se ultro adusariis tͥdidissent. &
uiderent adhuc urbem ierosolimam stare
quã ille casuram ẽẽ p̃dixat. Tricesimo autẽ
etatis sue anno. & captiuitatis qͣnro exorsus
ẽ ad concaptiuos loqͥ. ꝙ eodẽ tẽpore. licet posti

Expanded text:
vaticinium se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad c
Abbreviated transcription (Latin):
ad salomonem filiũ eiꝰ. In templo hoc & inierłm
qnã elegi de cunctis tribub isrł. ponam nom̃
meum in sempit̾num. & ultra ñ faciam cõmo¬
ueri pedem isrł de t̾ra quam dedi pr̃ib eorum.
Sic tñ si custodierunt oꝑe om̃ia q̃ precepi eis.
ꝙ uniu̾sam legem qm mandauit eis seruus

Expanded text:
ad Salomonem filium eius in templo hoc et in Hierusalem quam elegi de cunctis tribubus Israhel ponam nomen meum in sempiternum et ultra non faciam commoveri pedem Israhel de terra quam dedi patribus eorum sic tamen si custodierint opere omnia quae praecepi eis et universam leg
Abbreviated transcription (Latin):
aurum ꝙ argentũ ꝙ pigmenta uaria. unguen¬
in thesauris suis. non fuit qd̾ non monstraret
eis erechias in domo sua ꝙ in om̃i potestatesua.
Uenit aũ ysaias ꝓpha ad regem ez echiam dix̃q
ei. Qͥd dixert̃ uirusti aut unde uenert ad te:
Cui ait erechias. De t̾ra longinqͣ uenert̃ de ba¬
bilone. At ille adit. Qͥd uider̃t in domo tua:
Ait erechias. Om̃ia quecũq sunt in domo mea

Expanded text:
argentum et pigmenta varia unguenin thesauris suis non fuit quod non monstraret eis Ezechias in domo sua et in omni potestate sua venit autem Esaias propheta ad regem Ezechiam dixitque ei quid dixerunt viri isti aut unde venerunt ad te cui ait Ezechias de terra longinqua venerunt de Babylone at ille respondit quid viderunt in domo tua ait Ezec
Abbreviated transcription (Latin):
in iepłm: Nt̃ gͥ tͣnsite ad dñm meũ regẽ assyri¬
oꝵ. ꝙ dabo uob̾ duo milia eqͦꝵ. & iudete an
habere ualeatis ascensores eoꝵ. Et qͦmͦ potestiᷤᷤ
resistere añ unũ satrapam de seruis dñi mei
minimis: An fidutiam ħs in egypto ꝓpter
currus ꝙ eqͥtes : Nũqͥd sine dñi uoluntate
ꝗscendi ad locũ istĩt ut demolirer eũ ͤ Dñs dix̃
m. ascende ad t̾ram hanc. & demolire eam.
Dixer̃t aũ eliachim filiꝰ elchie & sobna & iohe
rapsaci. Precam᷑ ut loq̾ris nob̾ seruis tuis sy¬
riace. siqͥdẽ intelligimꝰ hanc linguam. & non
loqͣris nob̾ iudaice audiente ppło qͥ est super
murum. Rditq eis rapsaces. Nũqͥd ad dñm
tuum & ad te misit me dꝰ m̃s ut loq̃rer ser¬
mones hos ꝙ ñ ad uiros qͥ sedent suꝑ murũ¬

Expanded text:
igitur transite ad dominum meum regem Assyriorum et dabo vobis duo milia equorum et videte an habere valeatis ascensores eorum et quomodo potestis resistere ante unum satrapam de servis domini mei minimis an fiduciam habes in Aegypto propter currus et equites numquid sine Domini voluntate ascendi ad locum istum ut demolirer eum Dominus dixit mihi ascende ad terram hanc et demolire eam dixerunt autem Eliachim filius Helciae et Sobna et Ioahe Rabsaci precamur ut loquaris nobis servis tuis syriace siquidem intellegimus hanc linguam et non loquaris nobis iudaice audiente populo qui est super murum responditque eis Rabsaces numquid ad dominum tuum et ad te misit me dominus meus ut loquerer sermones hos et non ad
Abbreviated transcription (Latin):
In multitudine curruum meoꝵ ascendi excel¬
sa montiũ in sũmitate libani. &. succidi subli¬
mes cedros eiꝰ. q electas abietes illiꝰ. Et ing̃s¬
sus sum usq ad t̾minos eiꝰ. & saltũ carmeli eiꝰ
ego succidi. Et bibi aqͣs alienas. & siccaui uesti¬
giis pedũ meoꝵ õs aquas clausas. Nũqͥd ñ au¬
distis qͥd ab inctio fecerim: Ex dieb antiqͥs
plasmaui illd̾ ꝙ nc̃ adduxi. Ert̃ in riunam col¬
liũ pugnantiũ ciutates munite. & qͥ sedent
in eis humiles manu. Contremuer̃t̃ ꝙ confu¬
si sunt. facti sunt qͣi fenũ agri ꝙ uirens het ba
tectoꝵ. q̃ arefacta est añꝙͣ ueniret ad matitatẽ.¬
tuam ego p̃sciui & furorẽ tuũ contͣ me. Insanisti
in me ꝙ suꝑbia tua ascendit in aures meas.
Ponam itaq circłm in uarib tus. ꝙ chamũ in labiis tus¬

Expanded text:
elsa montium in summitate Libani et succidi sublimes cedros eius electas abietes eius et ingressus sum usque ad terminos eius saltum Carmeli eius ego succidi et bibi aquas alienas et siccavi vestigiis pedum meorum omnes aquas clausas numquid non audisti quid ab initio fecerim ex diebus antiquis plasmavi illud et nunc adduxi eruntque in ruinam collium pugnantium civitates munitae et qui sedent in eis humiles manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt quasi faenum agri et virens herba tectorum quae arefacta est antuam ego praescivi et furorem tuum contra me insanisti in me et superbia tua ascendit in aures meas ponam itaque circulum in naribus tuis et camum in labris tu
Abbreviated transcription (Latin):
istũ ꝙ ħitatores eiꝰ. qd iudł fierent in stuporem
ꝙ in maledc̃m. & scidisti uestim̃ta tua. ꝙfleui¬
sti coram me. ꝙ ego audiui ait dꝰ. Idcirco colli¬
gam te ad pres tuos. ꝙ colligeris ad sepulchrũ
tuum in pace. ut ñ uideant ocłi tui om̃ia ma¬
la. que inducts sum suꝑ locum istum.¬

Expanded text:
rent in stuporem, et in maledictum, et scidisti vestimenta tua, et flevisti coram me, et ego audivi, ait Dominus: idcirco colligam te ad patres tuos, et colligeris ad sepulcrum tuum in pace, ut non videant oculi tui omnia mala quae inducturus sum super locum istum
Abbreviated transcription (Latin):
is in cuutate dd̾: regnauitq amasias filius
eius ꝑ eo. Anno uicesimo tercio ioaz filii aha¬
rie regis iude regnauit ioahaz filius hieu suꝑ
istł in samaria decem ꝙ septẽ annis. Et fecit
malum corani dño. secutusq est põca iereboam
filii nabath qͥ peceare fecit isrł. ꝙ ñ declinauit
ab eis. Iratus q est furor dñi cont᷑ isrł ꝙ tradidit
eos in manu arahelis regis syrie. & in manu
benadab filii arahelis cunctis dieb. Dep̃catus
est aũ ioahar faciem dñi. ꝙ audiuit eumdꝰ. Ui¬
de manu syrie. Habitauer̃tq filii isrł i taber¬
nacłis suis sic̃ heri & nudiustercius. uerũptam̃
ñ recessert̃ a pcc̃is domꝰ ieroboani qͥ peccare fecit¬
isrł in ip̃is ambulauer̃t. Siqͥdem & lucus ꝑman¬
sit in samaria. Et non sunt derelicti io ahar de po¬
pulo nisi qͥnqͣginta eq̾tes & detẽ currus. & decem
milia peditum. int̾fecerat enim eos rex syrie. ꝙ
redeg̾at qͣi puluerem in tritura arce. Reliqua

Expanded text:
regnavitque Amasias filius eius pro eo anno vicesimo tertio Ioas filii Ahaziae regis Iudae regnavit Ioachaz filius Hieu super Israhel in Samaria decem et septem annis et fecit malum coram Domino secutusque est peccata Hieroboam filii Nabath qui peccare fecit Israhel non declinavit ab eis iratusque est fumanu Benadad filii Azahel cunctis diebus deprecatus est autem Ioachaz faciem Domini et audivit eum Dominus vide manu Syriae habitaveruntque filii Israhel in tabernaculis suis sicut heri et nudius tertius verumtamen non recesserIsrahel in ipsis ambulaverunt siquidem et lucus permansit in Samaria et non sunt derelicti Ioachaz de populo nisi quinquaginta equites et decem currus et decem milia peditum interfecerat enim eos rex Syriae et redegerat quasi pulverem in tritura areae reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ udicia. & legem & mandatũ qd̾ scͥpsit uob̃
custodite ut fauatis cunctis dieb. ꝙ ñ timeatis
deos alienos. Et pactum qd̾ ꝑcussit uob̾cũ nolite
obliuisci. nec colaris deos alienos. S dñm deũ
ur̃m timete. & ip̃e eruet uos de manu om̃iũ

Expanded text:
udicia et legem et mandatum quod scripsit vobis custodite ut faciatis cunctis diebus et non timeatis deos alienos et pactum quod percussi vobiscum nolite oblivisci nec colatis deos alienos sed Dominum Deum vestrum timete et ipse eruet vos de manu omnium
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ pr̃is sui: ꝙ regnauit achaz filiꝰ eius pro ed.¬
ti annoꝵ erat achar cũ regnare cepiss. & sẽde¬
cun annis regnauit in ierłm. Non fecit qd̾ erat
placitum in conspectu dñi dei sui sĩc dd̾ p̃r eius.
s ambulauit in uia regum isrł: insiꝑ & filiũ
suũ consecrauit tͣnsferens ꝑ ignem scd̾m ydola
gentium q̃ dissipauit dꝰ coram filiis istł. Inimola

Expanded text:
David, et regnavit Achaz filius ejus pro eo. regnare coepisset, et sedecim annis regnavit in Hierusalem. Non fecit quod erat placitum in conspectu Domini Dei sui, sicut David pater ejus, sed ambulavit in via regum Israel. Insuper et filium suum consecravit, transferens per ignem secundum idola gentium, quae dissipavit Dominus coram f
Abbreviated transcription (Latin):
am. Fẽcit gͥurias sac̾dos uixta om̃ia q̃ pre¬
ceꝑat rex achar. Tulit aũ rex celas bases ꝙ
lut̾em qͥ erat desuꝑ. Et mare deposuit de bob
ereis qͥ sustentabant illd̾. ꝙ posuit suꝑ paui¬
mentũ stratum lapide. Musac qͦ sabbi qd̾
edificauat in templo. M eg̃ssum regis ext̾ius
conu̾tit in templum dñi ꝓpt̾ regẽ assyrioꝵ.

Expanded text:
Urias sacerdos iuxta omnia quae praeceperat rex Ahaz tulit autem rex Ahaz celatas bases et luterem qui erat desuper et mare deposuit de bubus aeneis qui sustentabant illud et posuit super pavimentum stratum lapide Musach quoque sabbati quod aedificaverat in templo et ingressum regis exterius convertit in templo Domini propter rege
Abbreviated transcription (Latin):
confregito serpentẽ ereũ quem fecat moyses.
Siqͥdem usq ad illd̾ tempꝰ filii isrł adolebant
ei incensum. uocauitq eũ uaasthan. In dño
deo istł sꝑauit. Itaq post eum ñ fuit simlis ei
de cunctis regib iuda. s neq in hiis qͥ añ eum
fuer̃t. Et adhesit dño. & ñ recessit a uestigiis eiꝰ.¬

Expanded text:
eum quem fecerat Moses siquidem usque ad illud tempus filii Israhel adolebant ei incensum vocavitque eum Naasthan in Domino Deo Israhel speravit itaque post eum non fuit similis ei de cunctis regibus Iuda sed neque in his qui ante eum fuerunt et adhesit Domino et non recessit a vestigiis ei
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Adhuc enuĩ ppłs unmolabat ꝙ. adolebat in
excelsis. Cũq optinuss regnũ ꝑcussit seruos
suos qͥ uit̾fecerant regem pr̃em suum. Filios
aũ eoꝵ qͥ occiderant non occidit. uixta qd̾ scͥp¬
tum est in libto legis moysi sic̃ precepit dꝰ di¬
cens. Non morient᷑ prẽs ꝑ filiis. neq filii mo
Ip̃e ꝑcussit edom in ualle salinaꝵ duodetĩ milia.
ꝙ apprehendit petram in prelio. uocauitq no¬
men eiꝰ iecethel usq in p̃sentem diem. Tunc
misit amasias nuntios ad ioas filtũ ioahar
filii hieu regis isrł diceus. Ueni ꝙ uideamꝰ
nos. Renłitq ioas rex isrł ad amasiam re¬
gem iunda dicens. Carduus libani mesit ad
cedrum q̃ ẽ in libano dicens. Da filiam tuam
filio meo uxorem. Transiertq bestie saltꝰ que st̃
in libano & conculcauert carduum. Pcutiens
inualuisti suꝑ edom. ꝙ subleuauit te cor tuum.

Expanded text:
enim populus immolabat et adolebat in excelsis cumque obtinuisset regnum percussit servos suos qui interfecerant regem patrem suum filios autem eorum qui occiderant non occidit iuxta quod scriptum est in libro legis Mosi sicut praecepit Dominus dicens non morientur patres pro fipercussit Edom in valle Salinarum decem milia et adprehendit Petram in proelio vocavitque nomen eius Iecethel usque in praesentem diem tunc misit Amasias nuntios ad Ioas filium Ioachaz filii Hieu regis Israhel dicens veni et videamus nos remisitque Ioas rex Israhel ad Amasiam regem Iuda dicens carduus Libani misit ad cedrum quae est in Libano dicens da filiam tuam filio meo uxorem transieruntque bestiae saltus quae sunt in Libano et conculcaverunt carduum percutiens invaluisti super Edom et subl
Abbreviated transcription (Latin):
nahem cũ pr̃ib sitis. regnauitq phareia filiꝰ
eius ꝑ eo. Anno qͥnqͣ gesuno azarie regis uide
regn̾auit phaceia filiꝰ manahem suꝑ isrł iu
samaria biennio. Et fec̃ qd̾ erat malũ coram
dño. non recessit a pcc̃is ieroboam filii nabath
qͥ pcare fec̃ isrł. Conuirauit aũ aduersus eũ¬

Expanded text:
em cum patribus suis regnavitque Phaceia filius eius pro eo anno quinquagesimo Azariae regis Iudae regnavit Phaceia filius Manahem super Israhel in Samaria biennio et fecit quod erat malum coram Domino non recessit a peccatis Hieroboam filii Nabath qui peccare fecit Israhel con
Abbreviated transcription (Latin):
debet. ut in cunctis regionib nõiet᷑. Preꝑa¬
bo gͦ necessaria. Et obhanc causam. añ mortẽ
suam om̃s ĩparauit impensas. Uocauiteꝵ
salomonem filium suũ & p̃cepit ei ut edta¬
caret domicm dño deo isrł. Six̃q dd̾ ad salomo
nem. Fili nu uoluntatis mee fuit ut edifica¬
rem domum nõi dñi dei mei. s fc̃s ẽ sermo
dñi ad me dicens. Multũ sanguinẽ effudisti
ꝙ plurima bella bellasti. ñ pot̾is edificare do¬
mum nõi meo. tanto esfuso sanguĩe coram
faciam enĩ eũ reqͥesc̾e ab om̃ib intmicis suis
ꝑ curruitum ꝙ ob hanc causam pacificꝰ uocabi¬
tur. ꝙ pacem & ocium dabo in isrł cunctis
dieb eius. Ip̃e edificabit domũ nõi meo. &
ip̃e erit mͥ infilium. ꝙ ego ero ei in prẽm.¬

Expanded text:
debet ut in cunctis regionibus nominetur praepadebet ut in cunctis regionibus nominetur praeparabo ergo ei necessaria et ob hanc causam ante mortem suam omnes paravit inpensas vocavitque Salomonem filium suum et praecepit ei ut aedificaretnem: Fili mi, voluntatis meae fuit, ut aedificarem domum nomini Domini Dei mei: sed factus est sermo Domini ad me, dicens: Multum sanguinem effudisti, et plurima bella bellasti; non poteris aedificare domum nomini meo, tanto effuso sanguine coram faciam enim eum requiescere ab omnibus inimicis suis per circuitum, et ob hanc causam pacificus vocabitur, et pacem et otium dabo in Israel cunctis diebus ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et ipse erit mihi in filium, et ego ero illi in p
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dd̾ uidens qd̾ exaudisset eum dꝰ in area ornã
iebusei. ĩmolauit ei uictimas. Tab̾nacł̾m autẽ
dmñ qd̾ fecerat moyses in deserto. ꝙ altare holo¬
caustoꝵ. ea tempestate erat in excelso gabaon.
q non p̃ualuit dd̾ ire ad altare. ut ibi obset᷑¬
ret deum. Nimio enim fu̾at timore ꝑterritꝰ
uidens gladium angeli domini.NI¬
exitos dd̾. Hec domus dei. ꝙ hoc altare in
holoeaustum isrł. Et p̃cepit ut congrega¬
rent᷑ õs ꝑseliti de t̾ra isrł. ꝙ constituit ex eis
latomos ad cedendos lapides ꝙ poliendos ut
edificaret᷑ domus dei. Ferrũ qͦ płimũ ad
clauos ianuaꝵ.ꝙ ad cõmissuras atq iunc¬
turas p̃parauit dd̾. ꝙ eris pondꝰ intumera¬
bile. Ligna qͦ cedrina ñ pot̾ant estimau q̃
sydonii & tyri deportauer̃t ad dd̾. Et dixit
dd̾. Salomon filiꝰ m̃s puer paruulꝰ ẽ & deli¬
cat᷑ꝰ. domꝰ aũ qͣm edificare uolo dño talis ẽẽ

Expanded text:
ergo David videns quod exaudisset eum Dominus in area Ornan ergo David videns quod exaudisset eum Dominus in area Ornan Iebusei immolavit ibi victimas tabernaculum autem Domini quod fecerat Moses in deserto et altare holocaustorum ea tempestate erat in excelso Gabaon et non praevaluit David ire ad altare ut ibi obsecraret Deum nimio enim fuerat timore perterritus videns gladium angeli Domini dixitque David haec est domus Dei et hoc altare in holocaustum Israhel et praecepit ut congregarentur omnes proselyti de terra Israhel et constituit ex eis latomos ad caedendos lapides et poliendos ut aedificaretur domus Dei ferrum quoque plurimum ad clavos ianuarum et ad commissuras atque iuncturas praeparavit David et aeris pondus innumerabile ligna quoque cedrina non poterant aestimari quae Sidonii et Tyrii deportaverant ad David et dixit David Salomon filius meus puer parvulus est et delicatus domus autem quam aedificari volo Domino talis esse