comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hẏpocͥsin ꝑmittatis. quia sunt qͥdam
qͥ urta egregii p̃dicatoris uocem. ꝑ
dulces ser mones & benedictiones sedu¬
cunt corda innocentiũ. Qui ueste qͥ¬
dem despecti sunt. s corde tument.
& qͦsi in hoc mundo euncta despici¬
unt. s tamen ea que mundi sunt
cuncta simul adipisci quer̃t. Qui in
uocabulis contenti esse non possunt:
q illud appetint. unde om̃ib dig¬
miores esse uideantur. Et pꝰ pauca.¬

Expanded text:
hypocrisim permittatis, quia sunt quidam hypocrisim permittatis, quia sunt quidam qui juxta egregii praedicatoris vocem per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cunsed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt, unde omnibus digniores esse videantur. » . Et post pauca
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ ꝓ responsis ȩccłiasticis facien¬
dis imꝑatorib adherebat: cũ eo missa¬
rũ sollempnia celebrare ꝓhibuit.
Cuiꝰ conscientĩã beatꝰ qͦq gregoriꝰ se¬
quens. predictũ ioħem sepe cõmonitũ
adquiescere differentem sententia
pari multauerat: om̃ibq pontificib
sub int̾minatione ꝓpͥi honoris manda¬
uerat: ne ũquã uniu̾salis ꝓfamũ
uocabulũ. aut scriberent. aut scrip¬
tũ susciꝑent: aut ubi fuisset serptũ
subseribent. Qua ꝓpt̃ ioħs multis fal¬
laciis ad suã ypocrisin consensum
auarissimi imꝑatoris redimens. op¬
tinuit ut imꝑator gregorio scribẽt.
quo sibi pacificus extitisset. Qua ꝓpt̃
ipse imꝑatci constantine int̃ aliqua
seribit dicens. Sabimano diacono
responsali meo seribente cognoui.
contra quosdã suꝑbe humiles. ficte
blandos. quanta se iusticia ur̃a seren¬
tas impendat. Unde adhuc peto.
ut nulliꝰ p̃ualere contra ueritatem

Expanded text:
morem pro responsis ecclesiasticis facienmorem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam beatus quoque Gregorius sequens, praedictum Joannem saepe commonitum acquiescere differentem, 112 sententia pari mulctaverat, omnibusque pontificibus sub interminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim consensum avarissimi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas impendat. Uut nullius praevalere contra veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ex quoꝵ suggestione uł consilio nescio
ꝑacor: ut nullus qͥ actionẽ publicã
egit. nullus qͥ optione uł manu signatꝰ.
uł inc̃ milites ẽ habitꝰ ei in monast̾io
conuerti liceat: nͥ forte militia eius
fuerit expleta. Quã legẽ pͥmũ sic̃ hi
dicunt qͥ leges uet̾es nouerunt. iuli¬
anꝰ ꝓtulit: de quo scimꝰ om̃s quantum
onfortabat in saniã iudicũ siue fo¬
uebat ioħs tunc ex monacho regiȩ
uiibis antistes. qui eo tp̃r quo grego¬
riꝰ a pelagio presule destinatꝰ appocͥ¬
siarius penes constantinopolĩ mora¬
batur. fugere se sũmũ sacerdotium
quasi humilit̾ finrit. s eo suscepto
usq adeo suꝑbia dolose mentis ęxere¬
uit: ut ex causa alia occasionẽ que¬
rens synodũ faceret. in qua uniuer¬
natus est. Qđ mor papa pelaguis
ut agnouit: disectis spłis ex aucto¬
ritate beati petͥ apłi eiusdem sẏno¬
di acta cęssauit. Diaconẽ uͦ qͥ uixta

Expanded text:
ex quorum suggestione vel consilio nescio ex quorum suggestione vel consilio nescio perator, ut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites habitus est, ei in monasterio converti liceat, nisi forte militia ejus fuerit expleta. Quam legem primum, sicut hi dicunt, qui leges veteres noverunt, Julianus protulit, de quo scimus omnes, quantum Confortabat insaniam judicum, sive fovebat Joannes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se univernatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diaconum vero, qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
orro mauricio tͣe auarissimo si¬
mulq rapacissimo pͥncipi. sugge¬
stionib inimicoꝵ suoꝵ funestissimã
lege̾ ferenti. ut nulli militũ qͥ ui
Ad hoc potestas suꝑ om̃s homines
pietati dñoꝵ meoꝵ celitꝰ data ẽ: ut
qͥ bona appetunt adiuuent᷑. ut ce¬
loꝵ uia largius pateat. ut t̾restre
regnũ celesti regno famuletur. Et
ecce aꝑta uoce dr: ut ei qui semel
int̾rena milicia signatꝰ fuerit. nͥ
aut expleta militia. aut ꝓdebili¬
rio comitẽ ex cubitoꝵ. de comite ex¬
cubitoꝵ cesarẽ: de cesare imꝑatorẽ:
non solũ hoc s etiã patrẽ imꝑatorũ
feci. sacerdotes meos tuȩ manui
cõmisi. & tu a meo seruitio milites
tuos subtrahis: Responde gͦ piissime
dñẽ seruo tuo: qͥd uenienti & hec
dicenti responsurꝰ es in iudicio dño
tuo. Et post pauca. Requirat rogo
dñs meus qͥs pͥor ĩꝑatoꝵ talem legẽ
dederit. &. subtilius exstimet side¬
buit dari. Item theodoro medico pꝰ
aliqua. Peccatis inquit meis facientib

Expanded text:
orro Mauricio tunc avarissimo, simulque rapacissimo pstionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum, qui v« Ad hoc potestas super omnes homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur, ut ei, qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia, aut pro debilirio comitem excubitorum, de comite excubitorum caesarem, de caesare imperatorem, nec solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti responsurus es in judicio Domino tuo? » Et post pauca: dominus meus, quis prior imperator 677 talem legem dederit, et subtilius aestimet si debuit dari. Etaliqua: « Peccatis, inquit, meis facientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dotes: & non solũ hereticos. sed etiã
heresi archas factos. Inde quippe
nestorius qui mediatorẽ dĩ &. ho¬
minũ ⁊pm̃ iħm duas esse ꝑsonas
tuisse non credidit. usq ad iudaic̃a
ꝑfidiã erupit. Inde macedonius.
qui consubstantialẽ patͥ .a. filio spm̃
nomen in ea eccłia sibi quisquã ar
absit a statu suo corruit. quando
is qui appellat᷑ uniuersalis cadit
istud blasphemiȩ: in quo omiũ sacer¬
dotũ honor adimit᷑. dũ ab uno sibi
dement᷑ arrogatur. Certe ꝓ beati
umquã hoc singularitatis nomine
uti consensit: ne dũ pͥuatũ aliquid
daret᷑ uni: honore debito sacer¬
dotes pͥuarent᷑ uniuersi. Qͥd ẽ gͦ
qđ nos huiꝰ uocabuli głam & obla¬
tã non querimꝰ: & alt̾ sibi hano ar

Expanded text:
dotes, et non solum haereticos, sed etiam dotes, et non solum haereticos, sed etiam haeresiarchas factos. Inde quippe Nestorius, qui Mediatorem Dei et hominum Jesum Christum duas esse personas potuisse non credidit, usque ad Judaicam perfidiam erupit. Inde Macedonius, qui consubstantialem Patri et Filio Spirinomen in ea Ecclesia sibi quisquam arrsia, quod absit, a statu suo corruit, quando is qui appellatur universalis cadit. istud blasphemiae, in quo omnium sacerdotum honor adimitur, dum ab uno sibi dementer arrogatur. Certe pro beatunquam hoc singularitatis nomine uti consensit, ne dum privatum aliquid daretur uni, honore debito sacerdotes privarentur universi. Quid est ergo quod nos hujus vocabuli gloriam et oblatam non quaerimus, et alter sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cura ei totius ȩccłiȩ & pͥncipatus
cõmittitur: & tam̃ uniuersalis apłs
non uocatur: & uir scĩssimꝰ consacer¬
dos meus ioħes uocari unuier salis
ep̃s conat᷑. Exclamare cõpellor ac
dicere: o tꝑ̃a. omores. Ecce cuncta
in europę partib barbarorũ iuri
sint tradita. Destructe urbes ruer¬
sa castra: de populatȩ ꝓuinciȩ. Nul¬
lus terrã cultor inhabitat. Seuiunt
& dnãnt᷑ cotidie in nece fideliũ cul¬
tores idoloꝵ: & tͣantũ sacer dotes qͥ
in pauim̃to &cinere flentes iacere
debuerunt. unitatis sibi nomina
riant᷑. umquid ego hac mre puisi
quid specialem iniuriã uindico:
Causam omĩpotentis di ago: causã
uniuer salis di eccłie quero. Quis is
ste ẽ qui contra statuta euuanglica.
contra canonũ decreta. nouũ sibi no¬
men usurpare p̃sumit: Utinã uł
appetit uniuersus. Et certe multos
constantinopolitane eccłiȩ inhere¬
seos uoraginẽ cecidisse nouimꝰ sacer¬

Expanded text:
cura ei totius Ecclesiae et principatus cura ei totius Ecclesiae et principatus committitur, et tamen universalis apostolus non vocatur, et vir sanctissimus consacerdos meus Joannes vocari universalis episcopus conatur. Exclamare compellor ac dicere: O tempora, o mores! Ecce cuncta in Europae partibus barbarorum juri sunt tradita, destructae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat, saeviunt et dominantur quotidie in necem fidelium cultores idolorum, et tamen sacerdotes, qui in pavimento et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina riantur. Nunquid ego hac in re, piiquid specialem injuriam vindico? causam omnipotentis Dei, causam universalis Ecclesiae? Quis est iste, qui contra statuta evangelica, contra canonum decreta, novum sibi usurpare nomen praesumit? Utinam velappetit universalis. Et certe multos Constantinopolitanae Ecclesiae in haereseos voraginem incidisse novimus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ur̃a ualeat peccata dimit̾e. lliginti au
tẽ & septem iã annos ducimꝰ : qd̾ in
hac urbe int̾ langobardoꝵ gladios
uiuimꝰ. Quib quã multa ab hac¬
eccłia cotidianis dieb crogantur.
ut int̃ eos iuuere possimꝰ sugge¬
renda non sunt. S breuit̃ indico
q sicut rauenne partib dñoꝵ pie¬
tas: apud pͥmi exercitũ italiȩ sacel¬
lariũ habet. qui causis suꝑuenien¬
tib cotidianas expensas faciat: ita
&. in hac urbę in causis talib eoꝵ
sacellar ius ego sum. Et tam̃ hec que
riis. pauꝑib popło. atq insuper lan¬
gobardis. tam multa indesinenter
expendit: ecce adhuc ex om̃iũ eccłia¬
rum afflictione p̃mitur: que de u¬
nius hominis suꝑbia multũ gemt᷑:
&. si dicere nil p̃sumunt. .liiii.
uarissimo qͦq pͥncipi gregorius
uoce libera contradicit. post ali¬
qua seribens. Ecce claues regni cele¬
Potestas ligandi ei & soluendi tͥbuit᷑.

Expanded text:
dum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem dum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in Ravennae partibus Dominorum Pietas apud primum exercitum Italiae saccellarium habet, qui, causis supervenientibus, quotidianas expensas faciat; ita et in hac urbe in causis talibus eorum saccellarius ego sum. Et tamen haec ecriis, pauperibus, populo atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil praesumunt. » 53. Avarissimo quoque principi Gregorius voce libera contradicit, post aliqua scribens: « Ecce claves regni coeleotestas ei ligandi ac solvendi tribuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ferat᷑: quatinus despectis omĩb
tur appellari ep̃e.S in hac eius fu¬
pbia. quid aliud nsi ꝓpinqua iã
antixp̃i esse tꝑa designant᷑. Quia
uidelicet illũ imitatur. qui spretis
in sociali gaudio angeloꝵ legionib.
ad culmen conatus est singularita¬
tis erũꝑe dicens. Supra astra celi exal¬
tabo soliũ meũ: sedebo in monte tes¬
tamenti in laterib aquilonis. Ascen¬
dam suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis
dnm rogo: ne pietatis urẽ tempora
ꝑmittatis uniꝰ hominis elatione
maculari: neq tam ꝑuerso uoca¬
bulo ullũ quoqͦmodo prebeatis as¬
sensũ. Atq in hac causa nequaquã
pietas ur̃a despiciat: quia & si pec¬
cata gregorii tanta sunt. ut talia
debeat pati: petͥ apłi peccata nul¬
la sunt. ut nr̃is temporib pati
talia mereat᷑. Unde iterũ atq ite¬
uimus eius apud uos honor nul¬
latenus minuatur: qui & modo
uobis adiutor esse in om̃ib. & pꝰmo¬

Expanded text:
feratur quatenus, despectis omnibusferatur quatenus, despectis omnibustur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designatur? Quia illum videlicet imitatur, qui spretis in sociali gaudio angelorum legionibus ad culmen conatus est singularitatis erumpere, dicens: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, et ascendamDominum rogo, ne pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari: neque tam 113 perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque in hac causa nequaquam me pietas vestra despiciat; quia et si peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia debeat, Petri tamen apostoli peccata nulla sunt, ut vestris temporibus pati talia mereatur. Unde iterum atque itevimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis adjutor esse in omnibus, et postmo
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdoti meo ioħi debeã esse pacisi¬
cus. & quidẽ sic religiosum dñm de¬
euit ut sacerdoti ista p̾ciꝑet. S cũ
se noua presũptione atq suꝑbia. isdẽ
fr̃ meus uniuersalem epm apellet:
ita ut sc̃ȩ̃ memorie decessoris mei
tempore ascͥbi se insynodo. tali hoc
suꝑbo uocabulo faceret. quãuis cun¬
cta illius sẏnodi sede apłica contra¬
dicente soluta sint: tͥste mͥ aliquid
serenissimꝰ dñs innuit. qđ ñ eum
corripuit qui suꝑbit. s me potius
abintentione mea declinare uolu¬
it: qui in hac causa euuangłioꝵ &
p̃dicto fr̃ẽ & cũ sacerdote meo. con¬
omĩa: de quo scriptũ est. Nonẽ sa¬
pientia. non ẽ prudentia: ñ ẽ consi¬
lium contra dm. E quidẽ sepe fatꝰ
scĩssimus fr̃. serenissimo dño mul¬
ta suadere conat᷑. S bene noui. qr¬
ille tantȩ orationes eius. &. lacͥmȩ.
nilei a quoꝙͣ contra rationẽ aut
animã suã subripi ꝑmittunt. Tri¬
ste tamen ualde est. ut patlent̃

Expanded text:
sacerdote meo Joanne debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum Dominum decuit, ut sacerdoti ista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem episcopum appellet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore adscribi se in synodo tali hoc superbo acta illius synodi sede apostolica contradicente soluta sint: triste mihi aliquid serenissimus Dominus innuit, quod non eum corripuit qui superbit, sed me magis ab intentione mea declinare studuit, qui in hac causa Evangeliorum praedicto fratre et consacerdote meo, conmanu sunt omnia, de quo scriptum est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa suadere conatur, sed bene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter
Abbreviated transcription (Latin):
inancipia uenire ad fidem p̃cedentia. in coꝵ
seruitiũ mullatenus redigendos indprerit.
ctiã si ipsi ad baptismatis grãm seque̾ntur xxx¬
Qđ a iudeis munera ñ suscipienda decreuerit. il
Qualit̃ iudei fuerunt a romanis pontificib hã

Expanded text:
ancipia suos dominos ad fidem praecedentia, in eorum servitium nullatenus redigendos indixit: etiamsi ipsi eos ad baptismatis gratiam sequerentur.--49. A Judaeis munera non suscipienda decrevit.--50. Qualiter Judaei fuerint a Romani
Abbreviated transcription (Latin):
pora fuscant᷑. Hoc enĩ int̾ reges gen¬
de &. uos qͥc qͥd agitis. pͥus quidẽ
seruata iusticia. deinde custodita
ꝑ omĩa lib̾tate agere debetis. Scͥp¬
tũ est enĩ. Qd̃ tͥ non uis fieri. uide
ne alteri facias. E ꝑsemetipsã ueri¬
tas dicit. Que uultis ut faciant uob̃̾
homines: & uos eadẽ facite illis. In¬

Expanded text:
pora fuscantur. Hoc enim intde et vos quidquid agitis, prius quidem servata justitia, deinde custodita per omnia libertate, agere debetis. Scriptum est enim: Quod tibi non vis fieri, vide ne alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis
Abbreviated transcription (Latin):
tranqͥllitatẽ mens redeat. Nã cõmotio
usq ad hoc esse impetu furoris i¬
pulsã. ut non solũ frangi ianuas mo¬
nasterii scĩ archangeli. uerũ etiã di¬
ripi ęxinde qđ ibi inuentũ est feceris.
insuꝑ aut̃ sic contra abbatẽ eiusdem
monasterii diceris exarsisse: ut nͥ oc¬
cultans se iracundiȩ tuȩ tẽpore latu
at. Qd̃ ne frustra fecisse forsitan ui¬
dereris : fugã monachi usq ad pos¬
tes habuert̃.ad eius quantũ ad nos
ꝑlatũ est cͥmen inpingis. asserens
qđ cũ illiꝰ uoluntate fugerit. Qđ
pientiã miram᷑. Nãsilicitũ putatis ut
alioꝵ culpa alii sit nociua: multi
huic possunt cͥmini subiacere. Di¬
u̾soꝵ enĩ nobiliũ serui. multoꝵ cleri¬

Expanded text:
tranquillitatem mens redeat. Nam commotiontranquillitatem mens redeat. Nam commotionusque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuiat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit, ad ejus quantum ad nos perlatum est crimen impingis, asserens quod illius voluntate fugerit. Quod vestram miramur. Nam si licitum putatis, ut aliorum culpa aliis sit nociva, multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multar
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qui praui esse morant᷑. pat̾na ad¬
hortatione a sua prauitate conpesee¬
re : &s. ad uiã stude rectitudins reuo¬
care. Quod si qđ absit salubri monitu iude
qđ recipiuntur displicere minime
uideantur. & ñ solũ ipsi mnemendati
remaneant: s etiã eoꝵ receptione ali
corrũpant᷑. E considera quã & homi¬
nib execrabile. & ꝑiculosum ante di
sit oculos. siꝑ eum a quo plectenda
sunt cͥmina. nutͥri uicia uideantur.
Hec gͥ dilectissime fr̃ diligent̃ &. ita age¬
scanclalũ de maloꝵ societate filioꝵ tuoꝵ
animis inducas. xluii.
rouniꝰ culpa iudicari aliũ rectissi¬
mꝰ iuder gregoriꝰ minime ꝑmitte¬
bat. Ideoq godiscalco duci cãpaniş
scͥbens ait. Illa p̃positoꝵ sollicitudo
utilis. illa ẽ cautela laudabił: in qͥ totũ
rario agit: & furor sibi nil uendicat.
Restrigenda gͦ subratione potestas est
nec qͥcꝗͣ agendũ. pͥusquã concitati ad

Expanded text:
vero, qui pravi esse memorantur, paterna advero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod recivideantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attescandalum de malorum societate, filiorum tuorum animis non inducas. » 46. Pro unius culpa vindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a implere concedat. S & p̃dictꝰ
uir eloquentissimꝰ. peto ut simul
ueniat Qui si ñ uenerit a ur̃is ob¬
sequiis recedat: uelcerte si ur̃a ex¬
cellentia fortasse emergentib cau¬
sis uenire neqͥuerit: ipse tam̃ sc̃ę ec¬
cłiȩ unitati cõmunicet. Bonũ enĩ
post multa Peruenit ad me qđ tua
dilectio libent̃ malos homines in
societate uel consilio suo recipiat.
adeo ut p̃sbitum quendã qͥ pꝰquã
lapsus ẽ . & in suȩ adhuc dr miqͥtatis
pollutione uer sari. familiarẽ ha¬
beat. Qđ quidẽ nos ex toto non cre¬
dimꝰ: qr qͥ talẽ non recipit scelera non
corrigit. s magis aliis qui talia ꝑpe¬
trant. uidetur dare licentiã: s ne
forte aliqͥd tͥ subreptione uel dissi¬
mulatione ut a te reciꝑetur atq
adhic habeatur gratis suaserit: non
solũ hunc a te longuis expellere. ue¬
rũ etiã excelsius sacerdotali telo mo¬
dis om̃ib conuenit resecare: alios

Expanded text:
 implere concedat. Sed praedictus  implere concedat. Sed praedictus vir eloquentissimus peto ut simul veniat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat: vel certe si vestra excellentia fortasse, emergentibus causis, venire nequiverit, ipse tamen sanctae Ecclesiae unitati communicet. Bonum enim post multa: « Pervenit ad me, quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua vel consilio recipiat, adeo ut presbyterum quemdam, qui, postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios
Abbreviated transcription (Latin):
dit: scio quia pacẽ cũ suis fr̃ibꝰ ha¬
caralitano epõ. Cos inquit. quoꝵ
consiliis messem alterius ex arastu.
&. eradicate t̾minos minine timu¬
eriste. teq sollicite custodi: ne si
eis in malo discipłs fueris. qͥb ma¬
gist̃ in bono esse debuisti. nec simpli¬
citati tuȩ. nec ulterus senectuti
parcamꝰ. Item gallicmo ex arcͥo ita¬
lie post non nulla. Illud uͦ cognosci¬
te qr me ñ modice con tristauit
qđ maior domi qͥ peticionẽ ep̃i
uolentis a scismate reuerti susce¬
pit. eam se ꝑdidisse ꝓfessus est: &. pꝰ¬
modũ ab aduersariis ȩccłiȩ teneba¬
tur. qđ ego ñ negligentia .s uenali¬
tate eiꝰ factum arbitror Alnde mi¬
ror: qr meo culpã hanc minime
ȩxcellentia ur̃a uindicauit. Nlã ibi
domnꝰ iustinꝰ confiliũ p̃bet. qͥ pac̃e
cũ catholica ȩccłia ñ habet. ubi ñ
romana ciuitate uos facere uelle ꝑ¬
hibetis: & oramꝰ omipotentẽ dñin.
ut sua uos miscdia ꝓtegat. & uota

Expanded text:
dit, scio quia pacem cum suis fratribus haCaralitano episcopo: « Eos, inquit, quorum consiliis messem alterius exarasti, et eradicare terminos minime timuexiste, teque sollicite custodi: ne, si eis in malo discipulus fueris, quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae ulterius, nec senectuti parcamus. » Item Callinico, exarcho Italiae, post nonnulla: « Illud vero cognoscite, quia me non modice contristavit quod major domus, qui petitionem episcopi volentis a schismate repit, eam se perdidisse professus est, et postmodum ab adversariis Ecclesiae tenebatur. Quod ego non negligentia, sed venalitate ejus factum arbitror. Unde miror quia in eo cu. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non Romana civitate vos facere velle perhibetis. Et oramus omnipotentem Dominum ut sua vos misericordia protegat, et vot
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ abbates. diuersoꝵ fugatiũ iu¬
dices. om̃s sub culpa st̃ cͥmine con¬
stituti. Nũqͥd & dieb magnitudinis
tue multis de ciuitate in qua consi¬
stis. ad langobardoꝵ milites fuga
ñ lapsi sunt: E qͥs tante indiscre¬
tionis tantȩq possit stulticiȩ repperiri:
ut eoꝵ iniqͥtatẽ tͥ estimet applican
solentias liberis nichilominꝰ uocib
defendebat. Unde leontio ex con¬
sulib post aliqua scͥbens ait. Si lib̾
timis causa cautionis culpabilis in¬
uenitur: de aliis causis qͥd ꝓse al¬
liget nescio. Nnũ tam̃ hoc bene cog¬
ñ lib̾tas. Nam in hoc qđ liberi homi¬

Expanded text:
chorum abbates, diversorum fugacium judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis ad Langobardorum milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandum insolentias liberis nihilominus vocibus defendebat. Unde Leontio, exconsuli, post aliqua, scribens, ait: « Si Libertinus in ista causa cautionis culpabilis invenitur, de aliis causis quid pro se alleget, nescio: unum tamen hoc bene non libertas. Nam in hoc quod liberi
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ marimano consuetudinẽ pallũ sic̃ consue¬
rat defendere non ualente gregoriꝰ in sententi¬
municans ep̃os ipsis ad eccłia reu̾ti coegerit.¬
Ubi marimi cousã rauenne p̃cepit uentilari. Ii¬
Ubi maximus interra ꝓcidens lac̾ mabilit̾ ueniã
pollinaris corpore sotisfacienti miserendũ esse
facienti communionis grãm reddit. & palliũ¬

Expanded text:
-7. Mariniano consuetudinem pallii, sicut convenerat, defendere non valente, Gregorius in sententimunicans, episcopos ipsius ad ecclesiam reverti coegit.--12. Maximi causam Ravennae praecipit ventilari.--13. Maximus inpollinaris corpore satisfacienti, miserendum esse sfacienti, communionis gratiam reddit, et palli
Abbreviated transcription (Latin):
ti elientes uocant᷑. & de causa uitȩ
consiliũ ex fauorib mortis querit᷑.
Qui dũ ñ te s res tuas diligunt:
nulla tͥ nͥ que ad tempꝰ placeant lo¬
cunt᷑. Tales etiã fuerunt sic̃ ipse re¬
miniscer is dudũ consiliarii. qͥ te
ad tanti faernꝰ ꝑduxert̃ delicti. &. ut
tͥ aliqͥd scłaris auctoritatis loquar:
cum amicis omĩa tractanda fc̃: s pͥus
de ipsis. Si uͦ incausa tua hominẽ
consiliariũ queris: consiliariũ me
rogo suscipe. Nullus tͥ fidelior esse
ad consiliũ potest: quã qͥ ñ tuas de

Expanded text:
ti clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ sorores suas uirtute conti¬
nue orationis. affectionis studio¬
se. abstinentiȩ singularis. grauitate
uitȩ uenerabilis. in honore &
romane ȩxcłiȩ antistes apparuit.
eiq mansionẽ ꝑpetuę claritatis o¬
stendit dicens.Lleni. qr inhac te
lucis mansione suscipio. Quȩ subse¬
quenti mor febre correpta. ad diẽ
ꝑuenit ad extremũ. &. sic ut nobi¬
lib feminis uirisq morientibus
multi conuieniunt. qui eoꝵ ꝓxi¬
mos consolentur. ita eadẽ hora eiꝰ
eritum p̃stolantes uiri ac feminȩ
lectulũ circũsteterunt. Cũ subito

Expanded text:
inter sorores suas virtute oratiinter sorores suas virtute orationis continuae, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis, in honore etRomanae Ecclesiae antistes, apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitum praestolantes viri ac feminae lectulum circumsteterunt, inter
Abbreviated transcription (Latin):
& emiliana ceꝑunt succrescere:
et cũ solo hic essent corpore: coti¬
die animo ad et̃na transire. Ad
contra gordianȩ animus cepit
ab amore caloris inrtimi ꝑ coti¬
diana detͥm̃ta tepescere: &. paulisꝑ
ad huiꝰ scłi amorẽ redire. Crebro
aut᷑ tharsilla dicere emilianȩ so¬
rori sue cũ magno gemiti solebat.
Nideo gordianã sordrẽ nr̃am de
nr̃o consortio ñ esse. ꝑpendo enĩ
qr foras defluit: & cor ad qđ ꝓpo¬
suit ñ custodit. Quã curabant
blanda cotidie redargutione
corriꝑe: atq a leuitate moꝵ.
ad grauitatẽ sui habitꝰ reforma¬
re. Que quidẽ resumebat uultũ
subito grauitatis int̾ uerbacor¬
reptionis: s cũ eiꝰdẽ correptionis
hora tͣnsisset. transibat ꝓtinus
&. suꝑducta grauitas honesta¬
tis. moxq ad leuia uerba redi¬
bat: puellarũ societate laicarũ¬
rosa erat: quecũq huic mundo
dedita ñ erat. Quadã uͦ nocte
huic tharsillȩ amitȩ meȩ quȩ

Expanded text:
et Aemiliana succrescere, et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis; sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laïcarurosa erat, quaecumque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic. Tharsillae amitae meae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
s mȩccłia sua sacerdotali more
resicleat. Quẽ si forte emendare
post tuã int̾minationẽ cognouĩs:
in monasterio eum deputare. &
nobis curabis modis om̃ib indica-¬
re. ut quid facere debeas nr̃a ite¬
rũ p̾ceptione cognoscasi xxxix
on mirũ si gregoriꝰ ex minis¬
t̾io sibi credito eurabat uicia
quoꝵ libet p̃positoꝵ uerbis salu¬
brib increpare: qui lapsũ ꝓpriȩ
amitȩ non dubitauerat ad instru¬
ctionẽ popłi posteroꝵ memorie
cõmencdare. Si quidẽi euuangłica
sententia qua dr. multi sunt uo¬
cati pauci uͦ electi. uolens multoꝵ
uocationẽ a paucoꝵ electione for¬
mis ȩxemploꝵ discerne̾: ꝑhibet di¬
cens. Pat̾ meus tres sorores habu
gines fuert̃: quarũ una tar silla
alia gordiana : alia emiliana di¬
cebatur: uno om̃s amore conu̾sȩ.
uno eodẽq tẽpore sacratȩ: sub
districtione regulari degentes.
in domo ꝓpͥa socialẽ uit̾a ducebant.
amore conditoris sui tharsilla

Expanded text:
sed in Ecclesia sua, sacerdotali more, sed in Ecclesia sua, sacerdotali more, resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris, in monasterio eum deputare et nobis curabis modis omnibus indicare, ut quid facere debeas nostra iterum praeceptione cognoscas. » 38. Non mirum si Gregorius ex ministerio sibi credito curabat vitia quorumlibet praepositorum verbis salubribus increpare, qui lapsum propriae amitae non dubitaverit ad instructionem populi posterorum memoriae commendare. Siquidem Evangelica sententia qua dicitur: Multi sunt vocati, pauci vero electi , volens multorum vocationem a paucorum electione formis exemplorum discernere, perhibet, dicens: « Pater meus tres sogines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . amorem conditoris sui Tharsilla
Abbreviated transcription (Latin):
romano defensori seribit dicens.
Platũ est ad nos reuerentissimũ fra¬
trẽ nr̃m basiliũ epm. uelut unũ
de laicis in causis occupari: & p̃to¬
rio in utilit̾ obseruare. Quȩ resqm̃
& ipsũ uilẽ reddit. & reuerentiã
sacerdotalem adnichilat. statĩ ut
erꝑientia tua hoc p̾ceptũ susceꝑit.
cum ita ad reuerendũ districta ex¬
ecutione cõpellat: quatinus eo illici
te insistente. quinq dieb subqua¬
libet ęreusatione immorari ñ lice¬
at. ne si qͣlibet mͦ eum ibidẽ am¬
pliꝰ morã habere ꝑmiseris: cũ ipso
apud nos incipias esse culpabilis..
tem i anthemio subdiacono.
fuenit ad nos pͥmeniũ amalsitanȩ
ciuitatis epm. in ȩccłia sua residere
nec incastro ipsi se retinent: s eiꝰ exẽ¬
plũ sequentes. foris magis eligunt
habitare. Et q hoc agentes ipsi po¬
tius ad suã hostes dep̃dationẽ in¬
uitant: ideirco hac tibi auetorita
terminare ñ desinas. quatinus
hoc de cet̾o facere non p̾sumat:

Expanded text:
Romano defensori scribit dicens: Romano defensori scribit dicens: «Perlatum est ad nos reverentissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut unum de laicis in causis occupari et pretoriis inutiliter deservire. Quę res quoniam et ipsum vilem reddit et reverentiam sacerdotalem adnicexperientia tua hoc praeceptum, susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic, te insistente, quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat: ne si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias esse culpabilis. » 37. Item Anthemio subdiacono: « Pervenit ad nos Pimenium, Amalfitanae civitatis episcopum, in ecclesia sua residere nec ipsi in castro se retinent, sed ejus exemplum sequentes, foris magis eligunt habitare. Et quia sic agentes, ipsi potius ad suam hostes depraedationem invitant, idcirco hac tibi auctoritatterminari non desinas, quatenus hoc de caetero facere non praesumat,
Abbreviated transcription (Latin):
negotioꝵ fabule. s uerbasaere
lectionis audiunt᷑: cũ non plusquã
necesse est seruit᷑ corpor. s sola eiꝰ
infirmitas reficit᷑. ut ad usus exer¬
cende uirtutis habeat᷑. Hec itaq si
uos in ur̃is conuiuus agitis: absti¬
nentiũ fateor magistr i estis. Qđ̃ gͦ
pauli apłi ad me testimoniũ posu
congruũ fuisse: quia neq ego non
comedo. neq ob hoo a paulo dic¬
caritatis cõpage conexa sunt. Nuil¬
lam de se ullo mͦ curã gerant. di
si neq ego ad te. neq tu aliquid ꝑti¬
neres ad me: iure tacere cõpelleres.
ut eum non rep̃henderẽ quẽ em̃¬
dare non possem. Hec gͦ sententia
ꝓpt̾ eos solũ mͦ dicta ẽ: qui illos iu¬
dicare student qoꝵ cura sibi cõmis¬
sa non. ẽ. At postquã nos auctore
rigenda sunt tacemus. ualde delin¬
eminẽ sane pontificũ a parro¬
chia sua saltẽ parũꝑ absq mne¬
uitabili ꝓrsus necessitate discedere
gregoriꝰ ꝑmittebat: quos nimir ũ
in causis mundialib occupari.

Expanded text:
negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cum non plus quam necesse est servitur corpori, sed sola ejus infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis. Quod ergo Pauli apostoli ad me testimonium posuicongruum fuisse: quia neque ego non comedo, neque ob hoc a Paulo apostolo diccharitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo modo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non posset. Haec ergo sententia propter eos solummodo dicta est qui illos judicare student quorum cura sibi commissa non est. At postquam nos, auctore rigenda sunt tacemus, valde delinNeminem sane pontificum a parochia sua saltem parumper absque inevitabili prorsus necessitate discedere Gregorius permittebat: quos nimirum in causis mundialibus occupari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiat: qr ꝓfecto dignũ est. ut hic
iam ꝑ concupiscentiã minꝰ uideat:
cuiꝰ sensus ꝑ intelligentiã intꝰ chorꝰ¬
cat. Hoc gͦ ad uosinetipsos trahite
.&. si uos tales agnoscitis: nichil ẽ
qđ de nr̃a exstimatione dubite¬
tis. Gaudere quoq beatitudinẽ
urãm inuenio: si uoracis nomen
cũ rerũ auctore sustineat. Qđ e
go breuit̾ expono. quia si de uob̾
falso dr: nomen hoc ueracit᷑ cum
rerũ auctore sustinetis. Si uͦ de
uobis uerũ est. qđ de illo falsũ fu¬
isse quis dubitet: absoluere uos
non ualet par nom̃: quoꝵ dispar
est causa. Nlam cũ eo eruẽe etiam
ꝑiturus latro suscepit. S quẽ reatꝰ
pͥus tenuit: par erucifixio ñ absoluit
Ego tam̃ qͣntis ualeo p̃cib deposco: ut
non solũ nomen.s etiã causa coniun¬
gat. Conuiuia aut̃ que ex intentio¬
ne impendende caritatis fiunt:
recte ur̃a sc̃itas in suis epłis laudat.
S: tamen sciendũ est: qr tunc ueraci¬

Expanded text:
phetat, quia profecto dignum est ut hic phetat, quia profecto dignum est ut hic jam per concupiscentiam minus videat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos trahite, et si vos tales cognoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviter expono, quia si de vobis falsum dicitur, nomen hoc veraciter cum rerum auctore sustinetis. Si vero de vobis verum est, hoc de illo falsum fuisse quis dubitet? Absolvere vos non valet par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non absolvit. Ego autem quantis valeo precibus deposco, ut non solum nomen, sed etiam causa conjungat. Convivia autem quae ex intentione impendendae charitatis fiunt, recte vestra sanctitas in suis epistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraci
Abbreviated transcription (Latin):
habrahe conuiuiũ memorat: in qͦ
teste eloqͥo tes angelos suscepisse
ꝑhibet᷑. S hoc exemplo neq nos
beatitudinẽ urãm de comuuo
rep̃hendimꝰ. si hanc susciꝑe angios
in hospitalitatẽ cognoseimus. Rur¬
atũ. filio benedictionẽ dedisse.
Que utraq uetis testamenti q ita
st̃ gesta ꝑhystoriã ut tam̃ signa¬
rent aliqͥd ꝑ allegoriã. utinã uale¬
amus si res gestas legendo ꝑcͣrere.
ut possimꝰ etiã gerendas ꝓuiden¬
do sentire. Ille qͥppe in tͥbus angłis
unũ saliitans: trinitatis substan¬
tias unius substantiȩ esse declara¬
uit. Iste uͦ saciatꝰ benedicit filium:
qr qͥ diuinis epulis replet᷑. illius
sensus in ꝓpħiȩ uirtute extendit᷑
Diuinȩ aut̃ epulȩ: sacͥ eloqͥi uerba
sunt. Si gͥ assidue legitis: si exẽplũ¬
ab ȩxt̾iorib thentes int̾na penet᷑¬
tis. quasi de agri uenatione saciati.
mentis uentrẽ repletis: ut ante po¬
sito filio. suscepto uidelicet poculo.
possitis uent᷑a nuntiare. S iam in

Expanded text:
Abrahae convivium memorat, in quo, teste sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur . Sed hoc exemplo neque nos beatitudinem vestram de convivio reprehendimus, si hanc suscipere angelos in hospitalitate cognoscimus. Ruratum benedictionem filio dedisse . Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas praevidendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedicit filium: quia qui divinis epulis repletur, illius sensus in prophetiae virtutem extenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si ab exterioribus trahentes interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiare. Sed jam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dera. Nam quãuis dilectissimꝰ filiꝰ nr̃.
candidus prb̃r post modũ ueniens
hac de re subtilit̃ inquisitꝰ nega¬
uerit. atq uos conatꝰ fuerit excusa¬
re. de nr̃is tamen adhuc animis
non recessit: qr quanto execrabile
est hoc de sacerdote narrari: tan¬
to utrũ ne sit districta. & uera eiuis¬
portet satisfactio cognosci. Unde
si post hoc eudent̃ hec que ad nos
ꝑlata sunt falsa esse claruerint:
neq uosnugis & scłarib littis stu¬
dere constiterit. & do nr̃o gr̃as a¬
gemus qui cor nrm maculare
blasfemis nefandorũ laudibus
non ꝑmisit: & de concedendis que
poscitis. securi iã & sine aliqua
dubitatione tractabimus...¬

Expanded text:
dera. Et quamvis dilectissimus filius noster dera. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque conatus vos fuerit excusare, de nostris tamen adhuc animis non recessit quia quanto exsec abile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necne sit districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter ea quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, nec vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, Deo nostro gratias agimus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando resipisce senex. atq a tan¬
ta leuitate moꝵ & oꝑum ꝑuersita¬
te compescere: qr quanto morti uici¬
nior efficeris. tanto fieri sollicitior
atq timidior debes. Et quidẽ pe¬
ne sententia inte fuerat iaculanda:
s. qr simplicitatẽ tuã cũ senectute
nouimus int̾im taceamus xxxiiii.
m̃s omnino pontifices alectiõe
libroꝵ gentiliũ gregoriꝰ inhi¬
bebat. Qua ꝓpt̾ desiderio galliarũ
ep̃o. palliũ postulanti. seribit inqͥ¬
ens. Cum multa nob bona de ur̃is
fuissent studiis nuntiata: ita corde
nr̃o est nata leticia. ut negare que
sibi fr̃nitas ur̃a concedere depopo¬
scerat minime pat̾emur .S.
post hoc ꝑuenit ad nos qđ
sine uerecundia memorare non
te suscepimus. ao sumꝰ uehem̃tius
asꝑnati: ut ea que pͥus dicta fue
rant. ingemitũ & tͥsticiã uert̾emꝰ:
quia in uno se ore cũ iouis laudib
xp̃i laudes non capiunt. Et quã
laico religioso tonueniat: ipse consi¬

Expanded text:
aliquando resipisce senex, atque a tanaliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. » 33. Omnes omnino pontifices a lectione librorum 100 gentilium Gregorius inhibebat. Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: « Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata, ita cordi nsibi fraternitas vestra concedenda poposcerat, minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non te suscepimus, ac sumus vehementer aspernati, ut ea quae prius dicta furant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam laico religioso conveniat, ipse consi
Abbreviated transcription (Latin):
uanda est: cum culpa senioris
eremplo suo non trahit ad int̾itũ
corda iunioꝵ. Ilbi enĩ senior iuue¬
nib ȩxemplũ ad int̾itũ prebet:
ibi cdistricta increpatione feriendꝰ
om̃s uos. E rursũ ꝓpħa dic̃. Pecca¬
tor centũ annoꝵ maledictꝰ erit.
Tanta aut̃ neqͥtia ad aures meas
de tua senectute ꝑuenit: ut eam
nͥ adhuo humanitꝰ pensaremus.
fixa iã maledictione feriremꝰ. Di¬
ctũ qͥppe mͥ est: qđ dñcoꝵ die pͥus¬
quã missarũ sollempnia celebrar es.
ad erarandã messem latoris p̾sentiũ
ꝑreristi: & post ȩxarationẽ enis
missarũ solempnia celebrasti. Post
missarũ uͦ sollempnia: etiã termi¬
nos possessionis illius eradicare
minime timiusti. Quod factum
que pena debuit insequi: om̃s qͥ
audiunt scrunt. Dubii autẽ de
tanta hac ꝑuersitate fueramꝰ. s
filius nr̃ cipͥanus abbas a nobis re¬
quisitus. dũ esset carralis ita se cog¬
nouisse ꝑhibuit. Et quia adhuc
canitiei tue parcimus: hortamur

Expanded text:
vanda est; cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda iuniorum. Ubi autem senior iuvenibus exemplum ad interitum prebet, ibi districta increpatione feriendus omnes vos . Et rursum propheta dicit: Peccator centum annorum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominico die priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur,
Abbreviated transcription (Latin):
bit dicens Sultis ab urbe tua
cura derelicta. solis te conuiuiis
occupatũ. Que audita ñ crederẽ:
nͥ hec actionũ tuarũ exꝑim̃tis
approbarẽ. Nam q neqͣquã lectio¬
ni studeas. neqͥquã exhortioni inui¬
giles.s: ipsũ quoq usũ eccłiasti hor¬
dinis ignores. hoc est in testimomio:
quod eis sub quib es positꝰ. seruare
reuerentiã nescis:
ed cũ natalis ꝑ inanẽ philoso¬
phiã scriptis ꝓpͥis se niteret᷑

Expanded text:
itano. Multis ab urbe tua cura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, 581 nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam qni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum Natalis per inanem philosophiam scriptis propriis se n
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: Quoꝵ uita simul & lingua int̃
peccata erroresq hominũ. qͥsi ut̃
noctis tenebras lucent. qͥb dũ cu¬
pis temetipsũ uocabulo elato p̃pone̾.
coꝵq nom̃ tui cõparatione calcare.
qͥd aliud dicis nͥ in cęlũ conscendã:
suꝑ astra celi ęxaltabo solrũ mcũ: An
non uinuer si ep̃i nubes st̃: qui & u̾

Expanded text:
sunt? quorum vita simul et lingua inter peccata erroresque hominum quasi inter noctis tenebras lucent. Quibus dum cupis temetipsum vocabulo elato praeponere, eorumque nomen tui comparatione calcare, quid aliud dicis, nisi: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum? An non universi episcopi nubes sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
scipiat: qͣtinꝰ & ciuitas illa eius que¬
pasualeat oꝑie. Si uͦ qđ non cre¬
dimus post hanc adhortationẽ
nrãm solito adhuc more negli¬
gens esse temptau̾it: ad nos est
modis om̃ibꝰ tͣnsmittendꝰ. ut hic po¬
sitꝰ discere possit. qͥd uł qͣlit̃ scd̾m
di timorẽ ag̾e conueniat sacerdo

Expanded text:
scipiat: quatenus, et civitas illa ejus quescipiat: quatenus, et civitas illa ejus quepas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid vel qualiter secundum Dei timorem agere conveniat
Abbreviated transcription (Latin):
reb que ad pastoralem curã ꝑti¬
nent p̃termissis. ad fabricandam
naiĩ toto se studio mutilit᷑ occu¬
pet. Unde sic̃ fert᷑ contigit qua¬
dringentos aut eo ampliꝰ illum
iam solidos ꝑdidisse. hoc quoq eiꝰ
culpis adiungit᷑. qđ ita cotidie de¬
spectꝰ. cum uno aut duob clericis
dr ad mare descendere : ut apud
suoᷤ in fabula sit: & extraneis sic uilis
ac despicabilis uideatur. ut nichil
inse habere ep̃alis genii uelre¬
uerentie iudicetur. Qđ si ita est:
non sine culpatua esse cognoscas.
qͥ eũ obiurgare atq cohercere
ut dignũ est distulisti. Quia gͦ
corã aliis sacerdot ib uł quib¬
dã de filiis suis nobilib contesta¬
ri debeas ac hortari. ut uicio cor¬
diri non debeat: s in ȩccłiȩ suȩ ac
monasterioꝵ cura sit uigilans:
pat̾uã filiis suis caritatẽ exhibeat.
ne in qͥb iusticia suaserit sit ere¬
ctus: consilia sapientiũ libent̃ su¬

Expanded text:
rebus quae ad pastoris curam pertirebus quae ad pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandum naves toto se studio inutiliter occupare. Unde, sicut fertur, contigit quadrijam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis ingenii vel reverentiae judicetur. Quod si ita est, non sine culpa tua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergcoram aliis sacerdotibus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hortari, ut vitio torsse non debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans; paternam filiis suis charitatem exhibeat; ne; in quibus justitia suaserit, sit erectus; consilia sapientium libenter su