comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit pupillos &humiles atqued efensus. non ad pon& ultra homo
paenitentiae nonerit. Et hanc puto conuersionis elus semitam
dixerit ds̃. qua e obdurato corde &caeco sera penitentia inlucescat
quando post acceptam eiminime proderit. destimabit abrssum
quasi sene scentem : siue utalii dixerunt quasideambulacrum
Abrssum diximus superius ĩstum mundum quẽ senescentẽ & in u& era¬
tũ in peccatis utiq permanentẽ diabolus arbitratur: nesciens aduenti
dñi a peccatis u&eribus liberandum Non est superterrã potestas
quae conpar&ur illi ÷ Nulla creatura est tantae potentiae siue pecca¬
trix creatura tantaemalitiae. &ideo inutraquere nullus ei poterit
conparari qui factus est ut nullũ timer& :  Propriauoluntate liberi
arbierii sui insuperbiam elatus factus est. Id est ita sui malitia depra¬
uatus est ut nullum timer& necipsum utiq dm̃ dñm creatorem suũ
Tim& quidem ut malus seruus & praeuaricator sed non hab& insedileo¬

Expanded text:
 pupillos et humiles defensos ut non apponat ultra homo, poenitentiae non erit. Et hanc puto conversionis ejus semitam dixerit, quae obdurato corde et caeco sera poenitentia illucescat: quando post acceptam ei minime proderit. Aestimabit abyssum quasi senescentem. Sive, ut alii dixerunt, quasi deambulacrum. Abyssum diximus superius istum mundum, quem senescentem et inveteratum, in peccatis utique permanentem diabolus arbitratur, nesciens adventu Domini a peccatis veteribus liberandum. Non est super terram potestas quae comparetur ei. Nulla creatura est tantae potentiae, sive peccatrix creatura tantae malitiae, et ideo in utraque re nullus ei poterit comparari. Qui factus est, ut nullum timeret. Propria voluntate liberi arbitrii sui, in superbiam elatus factus est, id est, ita sui malitia depravatus est, ut nullum timeret, nec ipsum Dominum Deum creatorem suum. Timet quidem ut malus servus, et praevaricator; sed non habet in se dilec
Abbreviated transcription (Latin):
reclitdicens : Dixitenim in corde suo oblitus est ds̃ auertit faciem
suam neuideat infinem. Tartarum quoq: abrssiid est infernum
inquomundi istius peccatores tenebuntur inclusi. ille uelut captiuũ
subdurissima uidelic& dominatione d&rusum uinculis infernalib
d&enebat. Exultans igitur la& abundus. hocdiabolus estimabat
quod creatura dĩ sui. omnem utique mundum uelut rex & dominus
ess& perp&uo possessurus nesciens quod ded nõdõ regi in&ernum

Expanded text:
recolit dicens: Dixit enim in corde suo, Non requiret. Itemrecolit dicens: Dixit enim in corde suo, Non requiret. Itemsuam, ne videat in finem. Tartarum quoque abyssi, id est, infernum, in quo mundi istius peccatores tenebuntur inclusi: ille velut captivum sub durissima videlicet dominatione detrusum vinculis infernalibus detinebat. Exsultans igitur, et laetabundus diabolus aestimabat, quod creaturam Dei sui omnem utique mundum, velut rex et Dominus esset perpetuo possessurus, nesciens a Domino Deo regi in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
cos intellectus essedidicimus quod est obscuritate sui & nimia stulti¬
tide cecitate tenebro sum. quoditadiabolus carnali accenditcon¬
cupiscentia ut ferueat ad amanda terrena si autem in bonam
partẽ unguenta intellexerimus ut gratias scõrum feruentes hoc
loco interpr&emur: a contrario diabolus maris istius habitator
idagit ut quomodo spiritalium gratiarum amore in spũ sco fer¬
uescunt. Ita adamorem mundi istius homines presentis uitae
desiderio quasi quibusdam succensionibus flam meis ardescant
Alii dixerunt feruescere facit abrssum ut uas aeneum . destimat sicut
delictum & tartarum abrssi sicut captiuum ł loc in loco arbitror
quod ita dediabolo ds̃ dixerit : qui a de hocmundo quasi abrssi
nomine dictus est. Itadiabolus apud sediffiniens arbitratus sit
quod in recordationem omnino non inueniat. quod de memoria
diuina del&ussit. Cuius impiissimum sensum in nonopsalmo propl

Expanded text:
cos intellectus, esse didicimus, quod est obscuritate sua, et nimia stulticos intellectus, esse didicimus, quod est obscuritate sua, et nimia stultitiae caecitate tenebrosum, quod ita diabolus carnali accendit concupiscentia, ut ferveat ad amanda terrena. Si autem in bonam partem unguenta intellexerimus, ut gratias sanctorum ferventes hoc loco interpretemur, a contrario diabolus maris istius habitator id agit, ut quomodo spiritualium gratiarum amore in Spiritu sancto fervescunt, ita ad amorem mundi istius homines praesentis vitae desiderio, quasi quibusdam succensionibus flammeis ardescant. Alii dixerunt, fervescere facit abyssum, ut vas aeneum aestimat sicut delictum, et tartarum abyssi sicut captivum. Hoc in loco arbitror quod ita de diabolo Deus dixerit: quia de hoc mundo quasi abyssi nomine dictus est ita diabolus: apud se definiens arbitratus sit, quod in recordationem omnino non veniat, quod de memoria divina deletus sit. Cujus impiissimum sensum in nono propheta
Abbreviated transcription (Latin):
in a pocalrpsi dicitur. & traxit secum tertiam partem stellarum
interram. hira diisolis intellegi. qui recedentes adõ uerolum ine
factae sunt tenebrae & principes tenebrarum. Hiergo subipso sunt
quibus diabolus est rex & dominus. durum uero secundum hunc
sensum quem diximus ipsi sunt radii solis. qui sub nomine auri
pr&iosi quique & magni intelleguntur. hossibi sternit quasilutũ
cum eossibi subditos peccatis sordidos & uiles efficit. dicuntur autẽ
dracones in eis locis secr&is & terrarum abditissinibus. uel maxime
commorari ubi m& allum aurisit. & ob hoc subspiritali intelle¬
gentia putohanc m&a foram conseruatam. eo quod hicdraco
rufus deauro bonorum quos delecerit sibi cubilesternat : quo de st
omnes spiritales mundihuius diuitias idest bonorum hominum
sanetittem iustitiam c&erasque uirtutes uelut aurum subse
quasi cum unguenta ebulliunt : Mlarehoc sđm secundum alligori¬

Expanded text:
in Apocalypsi dicitur: Et traxit secum tertiam partem stellarum in Apocalypsi dicitur: Et traxit secum tertiam partem stellarum in terram: hi radii solis intelligi, qui recedentes a Deo, vero lumine, factae sunt tenebrae, et principes tenebrarum. Hi ergo sub ipso sunt, quibus diabolus est rex et dominus. Aurum vero secundum hunc sensum quem diximus, ipsi sunt radii solis, quia sub nomine auri, pretiosi quique et mali intelliguntur: hos sibi sternit quasi lutum, cum eos sibi subditos peccatis, sordidos et viles efficit. Dicuntur autem dracones in eis locis secretis, et terrarum abditis sinibus, vel maxime commorari, ubi metallum auri sit. Et ob hoc sub spirituali intelligentia, puto hanc metaphoram conservatam, eo quod hic draco rufus, de auro bonorum quos dejecerat, sibi cubile sternat, quod est omnes spirituales mundi hujus divitias, id est, bonorum hominum sanctitatem, justitiam caeterasque virtutes, velut aurum sub se quasi cum unguenta bulliunt. Mare hoc saeculum, secundum allegori
Abbreviated transcription (Latin):
supra modum tusa producitur & deridebit iubrantem hastam : siue
ut ali dixerunt trementem sermonem ualidum cuius lib& scĩ
ad secum uigore animiacuirtute emissum non solum non uerebit᷑.
uerum &iam deridebit uel eundem sermonem uel&iam laculan¬
tem : hoctotum dediabolods̃ dediuersis modis acsimilitudinibus
ideo dicit : ut de monstr& hominibus quantum malisit & quã potens
quamsi tomnino in reuocabilis . subipso erunt radi solis sterno
sibiaurum quasi lutum: Sol iustitiae xp̃s ds̃ est inculus pennis ẽ
sanitas. huius igitur radu idest scĩ qui sunt filulucis elus. ab hoc
principe tenebrarum dum in preuaricatione adam peccato illius
d&inentur obnoxii si dutdum lam redemptos per xp̃m capitalib
criminibus siuis facit : sibique uelut captiuos & seruos subdit & sub¬
iugat: possunt & illi angeli quos secum diabolus traxit. de quibus

Expanded text:
supra modum tusa, producitur. Et deridebit vibrantem hastam. Sive, supra modum tusa, producitur. Et deridebit vibrantem hastam. Sive, ut alii dixerunt, trementem sermonem. Validum cujuslibet sancti ad se vigore animi ac virtute emissum, non solum non verebitur, verum etiam deridebit, vel eumdem sermonem, vel etiam jaculantem. Hoc totum de diabolo Deus diversis modis ac similitudinibus ideo dicit, ut demonstret hominibus, quantum mali sit, et quam potens, et quam sit omnino irrevocabilis. Sub ipso erunt radii solis, et sternet sibi aurum quasi lutum. Sol justitiae Christus Deus est, in cujus pennis est sanitas. Hi igitur radii, id est, sancti qui sunt filii lucis ejus, ab hoc principe tenebrarum, in praevaricatione Adam, peccato illius detinentur obnoxii, dum jam redemptos per Christum capitalibus criminibus, suos facit sibique velut captivos et servos subdit, et subjugat. Possunt et illi angeli, quos secum diabolus traxit: de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
indieire & reuelationis iusti iudicudĩ. Instipulam uersi sunt ei
lapides fundae ⁊funda potest intellegi quicumque scõrum qui
manu dñi continentur. Perhos ergo scõssuos duros sermones
fortes & asperos uelut lapides hunc impium ualide laculatur
ut eisdem percussus d& honorem dõ. sed illecum singularis
malitiaesit : eosdem sermones sibi conuertit instrpulam utdũ eos
promhiliducit. fiant ei uelut stipula quae & fumandos globos
tarta rei ignis accendat. quod & alu eodem sensudixerunt. efti¬
mant lapides funda lactatos ut faenum quasi stipula estimabit
malleum ÷ Verbum nihilhominus diuinum graue scilic& & forte
contunden seum & atterens ut uasta duritia impi&atiselus saltẽ
ascorum in sectatione tenu&ur prostipula aestimabit praemalitia
namque obrutus non senti& pondus tundendis desuper: qm̃corelu
factum est sicut lapis & sicut incudo indomabilis. quaenumquã lic&

Expanded text:
in die irae, et revelationis justi judicii Dei. In stipulam versi sunt ei in die irae, et revelationis justi judicii Dei. In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Funda potest intelligi quicumque sanctorum, qui manu Domini continentur. Per hos ergo sanctos suos, duros sermones, fortes et asperos velut lapides, hunc impium valide jaculatur, ut eisdem percussus det honorem Deo; sed ille cum singularis malitiae sit, eosdem sermones sibi convertit in stipulam, ut dum eos pro nihil ducit, fiant ei velut stipula quae et fumandos globos tartarei ignis accendat. Quod alii eodem sensu dixerunt: Aestima lapides funda jactatos ut fenum. Quasi stipulam aestimabit malleum. Verbum nihilominus divinum, gravo scilicet, et forte contundens eum, et atterens vastam duritiam impietatis ejus, ut a sanctorum insectatione tenuetur, pro stipula aestimabit: malitia namque obrutus non sentiet pondus tundentis desuper, quoniam cor ejus factum est sicut lapis, et sicut incus indomabilis: quae numquam, licet
Abbreviated transcription (Latin):
sante contemnat . & conuertiminimae uelit: Pro in desiquid for¬
titudinis animorum inscĩs. quod ferriuocabulo appellatur : siquid
&iam uirtutum quod a erissplendore uel perennitate cens&ur
aestimabit : Tanta enim se uirtute superbiae induit: ut haecomnia
arma aduersum se suscepta pronihili pendat : & ipsepotius oper&ur
opera palearum aceruissimilia : & lignis infructuosis u&ustis
cariae fatescentibus quaelgne in extinguibili sunt urenda. Non
cordissui increpationum sermonibus tam quam telis conpungentib
plenam habeat: ab eistamen hicdurus &nimium ferreus pen&rari
non poterit. Eideo non consentiens uulnera conpunctionum ab hoc
tali sagittario non fugatur. Alii uero itadixerunt non uulnerat
eum sagitta ȩrea: Verbum dĩ in corruptibile & permanens sagitta
denea conparatur .: quonumquam potuit diabolus ad paenitentiã
uulnerari. Secundum duritiam cordissui thesaurizat siburam

Expanded text:
santia contemnat, et converti minime velit. Proinde quidquid est forsantia contemnat, et converti minime velit. Proinde quidquid est fortitudinis animorum in sanctis, ferri vocabulo appellatur. Quidquid etiam virtutum est, aeris splendore, vel perennitate censeturaes. Tanta enim se virtute superbiae induit, ut haec omnia arma adversum se suscepta pro nihil pendat, et ipse potius operetur opera, palearum acervis similia et lignis infructuosis, et vetustis carieque fatiscentibus, quae igne inexstinguibili sunt urenda. Non pharetram cordis sui, increpationum sermonibus tamquam telis compungentibus plenam habeat, ab eis tamen hic durus, et nimium ferreus penetrari non poterit. Et ideo non sentiens vulnera compunctionum, ab hoc tali sagittario non fugatur. Alii vero ita dixerunt: Non vulnerat eum sagitta aerea. Verbum Dei incorruptibile, et permanens sagittae aeneae comparatur, quo numquam potuit diabolus ad poenitentiam vulnerari: secundum duritiam cordis sui thesaurizat sibi iram
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est territi uel quod scriptũ est timebunt. non abhorr&
a sensu ut rationabilis uidelic& creatura om nebeneficium atque
om ne ludicium creatoris sui: non cum poenali: sed cum honorifico
terrore mir&ur. Et reuera quae maior purificatio siuepurga¬
tio poterit es seante dm̃. sicut angelici hominis. quam ut semper
cum exultatione quia cuidiffertur pius est &cum tremore quio
cui differtur idds̃ est omnebonum certissime securitatis suae
gloriaeq perp&uae ad laudem sui referat conditoris: Cum
ad prehenderit eum gladius. subsistere non poterit. neque hasta
neque torax : Alii uero manifestius transtulerunt dicentes
Sioccurrerint ei lanceae nihil facientei: Idest nullis m& allis
terrorum & increpationibus poterit emendari: In hasta autem
& torace possunt illi intellegi. qui iustitiae lorica induti dextera
operibus scĩs armata conantur resistere : Ipsum uero punire siue
expugnare non ualebunt quia tam fortis & malus est̃ ut ad uer¬

Expanded text:
dictum est, territi, vel quod scriptum est, timebunt, non abhorret a sensu, ut rationabilis videlicet creatura omne beneficium atque omne judicium Creatoris sui, non cum poenali, sed cum honorifico terrore miretur. Et revera quae major purificatio, sive purgatio, poterit esse ante Deum, sicut angelici hominis, quam ut semper cum exsultatione quia cui defertur pius est et cum tremore quia cui defertur Deus est omne bonum certissimae securitatis suae gloriaeque perpetuae ad laudem sui referat conditoris. Cum apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit, neque hasta, neque thorax. Alii vero manifestius transtulerunt dicentes: Si occurrerint ei lanceae, nihil facient ei: id est, nullis metallis terrorum ac increpationibus poterit emendari. In hasta autem et thorace possunt intelligi, qui justitiae lorica induti, dextera operibus sanctis armati conantur resistere. Ipsum vero punire sive expugnare non valebunt, quia tam fortis et malus est, ut adver
Abbreviated transcription (Latin):
& in hoc beati facti essecredendi sunt ut certissimi fierent. nullius
umquam peccati lapsum sibiessem&uendum: Igitur quod dictũ ẽ
emendatiores futuri sint territi tantae dampnationis exemplo
cum utique perspicuum sit minimae eos beatosfore. si studendum
eissitcura inpensiore ne pecent: Peccatd̃ enim cauere uel peccato
resistere ad poenales mundihulus miserias pertin&. non ad futuri
saeculi gloriam. Hoc arbitror intellegendum. homines qui ad con¬
m peruenerint angelorum . ut potequasi no
dampnato di abolo territi purgabuntur. uidentes qualem quan¬
tum que hostem & huluscemodi poenas horrendaedampnationis
euaserint: Purgabuntur autem idest purioresdõ reddentur
tanta diuini beneficuse consolatione perspecta: Id&liam quod

Expanded text:
 in hoc beati facti esse credendi sunt, ut certissimi fierent nullius  in hoc beati facti esse credendi sunt, ut certissimi fierent nullius umquam peccati lapsum sibi esse metuendum. Igitur quod dictum est emendatiores futuri sint, territi tantae damnationis exemplo, cum utique perspicuum sit minime eos beatos fore, si studendum eis sit cura impensiore ne peccent. Peccatum enim cavere, vel peccato resistere, ad poenales hujus mundi miserias pertinet, non ad futuri saeculi gloriam. Hos autem arbitror intelligendum homines, qui ad consortium pervenerint angelorum, utpote quasi novi angeli, damnato diabolo, territi purgabuntur: videntes qualem quantumque hostem, et hujuscemodi poenas horrendae damnationis evaserunt. Purgabuntur autem, id est, puriores Deo reddentur, tanta divini beneficii circa se consolatione perspecta. Id etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
nitum: Corelus indurabitur quasi lapis & string&ur quasi malle¬
atoris si ueut alii dixerunt & stat sicut incudo infatigabilis
Cordiaboli : durum & inflexibile est hebitudine quoque lapidis
&rigore : Constringitur autem si ue stat sicut incudo quae non ꝑduc
incudonãq cedit᷑ sed ñ ꝓducit᷑: su ꝑ lecta edomat : Im mobilis autem ipsa consis¬
tit : talis diabolus est: fidelium enim increpationibus tunditur.¬
proph& arum dictisceditur. martrrum uictoria eliditur. sed ma¬
nens rigidus durus. indomitus d&ernis additus est poenis. Cum
sublatus fuerit timebunt angeli & territi purgabuntur .: hoc
deprimi saeculi temporibus dictum accipi potest. Quantum sit
malum superbiae lam tunc sc̃i angeli scire potuerunt. quando
praesumptor trrannidis caeli arcedelectus est Quando &iam
proeomerito quo inueritate inqua ille non st&erat steterunt.¬

Expanded text:
impunitum. Cor ejus indurabitur tamquam lapis, et stringetur quasi malleimpunitum. Cor ejus indurabitur tamquam lapis, et stringetur quasi malleatoris incus. Sive, ut alii dixerunt, et stat sicut incus infatigabilis. Cor diaboli durum et inflexibile est, hebetudine quoque lapidis et rigore. Constringitur autem, sive stat sicut incus, quae non producitur. Incus namque caeditur, sed non producitur, superjecta edomat, immobilis autem ipsa consistit: talis diabolus est. Fidelium enim increpationibus tunditur,prophetarum dictis caeditur, martyrum victoria eliditur, sed manens rigidus, durus, indomitus, aeternis addictus est poenis. Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur. Hoc de primi saeculi temporibus dictum accipi potest. Quantum sit malum superbiae, jam tunc angeli sancti scire potuerunt, quando praesumptor tyrannidis coeli arce dejectus est: quando etiam pro eo merito quo in veritate, in qua ille non steterat, steterunt: et
Abbreviated transcription (Latin):
uitae atqueanimae exhauriatur : dc substantia consumatur
Membra carnium elus coherentia sibi  Membradiaboli sunt
quos supra insquama & scutis fusilibus nominauit: Carnium
autem ẽlus mem braidcirco sunt dicti : qm̃ carnalibus ac flagitio¬
sis actibus dedita. ei uelut auctori malorum cohereant: mitut
contra eum fulmina: & ad locum alium nonferuntur: Ordo
dicentis dĩ hocloco obscuratus uid&ur ubi cum dediabalo dicat
subito personam commut &dicens: Alittit contraeum fulmina
& ad locum alium nonferentur : ⁊ Credendum est quodhaeo
fulmina a dõmittantur contradiabolum : secundum illum sensum
ubi dicitur. pluit dñs adnõ : Quod ita hic dictum arbitramur :
fecit ds̃ quod locutus esds̃: fulminatur autem adõ draco diabolus
quando igneisdĩ eloquiis : descis nubibus increpatur: Quaeutiq¬
fulmina in locum missa atquedi recta non frustra lacientur
cum non ferenturi nec se ab eis diabolus gloria

Expanded text:
vitae atque animae vires exhauriatur, ac substantia consumatur. vitae atque animae vires exhauriatur, ac substantia consumatur. Membra carnium ejus cohaerentia sibi. Membra diaboli sunt, quos supra in squama et scutis fusilibus nominavit. Carnium autem ejus membra idcirco sunt dicti, quoniam carnalibus ac flagitiosis actibus dedita, ei velut auctori malorum cohaereant. Mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Ordo dicentis Dei hoc loco obscuratus videtur, ubi cum de diabolo dicat, subito personam commutet dicens: Mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Credendum est, quod haec fulmina a Deo mittantur contra diabolum, secundum illum sensum, ubi dicitur: Pluit Dominus a Domino. Quod ita hic dictum arbitramur: fecit Deus, quod locutus est Deus. Fulminatur autem a Deo draco diabolus, quando igneis Dei eloquiis defulmina, in locum missa atque directa, non frustra jacientur, et ad locum non ferentur, nec se ab eis diabolus gloriabitur
Abbreviated transcription (Latin):
& armilla perforabis maxillameius. Alitus eius prunas ardere
facit : Hicest fumus eius nͨaribus ex anelituelus. ut carbonibus
ignem sibia &ernum & fumandum subminif
flammis quas succendistis uobis ⁊ Et flammadeoreelus egre¬
ditur : siue ut alii dixerunt. flam mauero deoreelus globatur:
lbildem sensus quod est poene blas phemiarum deore diaboli
globatae egrediuntur: In collo elus morabitur fortitudo &
faciem illius praeced& egestas :: Collinomine idest ceruicis
tumorem ad rogantiae habolidicit: cuiquedicitur perpro¬
ph&am : : neruus ferreus ceruixtua : Inqua principalis peccati
malum habit& & moratur: Ha clgitur se superbiae forcitu
secisti tibi fortitudinem: Et iterum dit ei : In negotiationibus tuis.
multipli casticibi fortitudinem. Item que eleuatum est cortuũ
in fortitudin&ua. Quodueroait faciem illius praeced& egestas
hoc est quod ubi ad propinquauerit diabolus ilico ibi omnes

Expanded text:
et armilla perforabis maxillam ejus? Halitus ejus prunas ardere et armilla perforabis maxillam ejus? Halitus ejus prunas ardere facit. Hic est fumus ejus e paribus et ex anhelitu ejus, ut carbonibus suis ignem sibi aeternum, et fumandum subministflammis quas succendistis vobis. Et flamma de ore ejus egredietur. Sive ut alii dixerunt: Flamma vero de ore ejus globatur: ibi idem sensus, quod est, poenae blasphemiarum de ore diaboli globatae egrediuntur. In collo ejus morabitur fortitudo, et faciem ejus praecedit egestas. Colli nomine, id est cervicis, tumorem arrogantiae diaboli dicit. Cuique dicitur per prophetam: Nervus ferreus cervix tua: in qua principalis peccati malum habitat. Hac igitur superbiae fortitudfecisti tibi fortitudinem. Et iterum ait ei: In negotiationibus tuis multiplicasti tibi fortitudinem. Itemque: Elevatum est cor tuum in fortitudine tua. Quod vero ait: Faciem illius praecedet egestas, hoc est quod ubi appropinquaverit diabolus, illico omnes sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras specie ueritatis obducunt Deore elus lampades procedunt.
sicut tedȩ ignis accensae : quem ad modum os dñi sunt propho&lae &¬
impii sacrilegi & blas phemi osdiaboli rectedicuntur: ex quo
taedȩ ignis accensȩ siue ut alii dixerunt faculae ardentes proce¬
dunt idest ignis & poenae causa suggeritur: & in a pocalrpsin
ubi subquorum similitudine himinis tridiaboli describuntur. Ita
de eisdicitur : Deore eorum exut ignis & fumus & sulphur: Non
perspicuae quidem ita exeunt deore eorum sed uerbablas phemia
sunt eis ignis & fumus & sulphur : Ita ad eum dñs perproph&am:
Producam ignem demediotui qui comedatte. Denaribus eius
tes : quia uapor autipse aut obtemperantis gener& causas ignis
a &erni superbiae sp̃s in anelitu narium de monstratur: quibus
animi sui tumorem exane laregaud& se: sed humiliari acreprimi
ad nõ superius itadicitur : numquid pones circulum innaribus

Expanded text:
tenebras specie veritatis obducunt. De ore ejus lampades procedunt tenebras specie veritatis obducunt. De ore ejus lampades procedunt sicut taedae ignis accensae. Quemadmodum os Domini locutum eimpii et sacrilegi, et blasphemi, os diaboli recte dicuntur, ex quo taedae ignis accensae, sive, ut alii dixerunt, faculae ardentes procedunt, id est, ignis et poenae causa suggeritur: et in Apocalypsi, ubi sub equorum similitudine hi ministri diaboli describuntur, ita de eis dicitur: De ore eorum exiit ignis et fumus, et sulphur: non perspicue quidem ita exeunt de ore eorum, sed verba blasphemi sunt ignis et fumus, et sulphur, sicut ad eum Dominus per prophetam ait: Producam ignem de medio tui qui comedat te. De naribus ejusntis. Quia vapor aut ipse se aut obtemperantes generet causas ignis aeterni. Superbiae spiritus in anhelitu narium demonstratur, quibus animi sui tumorem exanhelare se gaudet, sed humiliari ac reprimi a Domino superius ita dicitur: Numquid pones circulum in naribus,
Abbreviated transcription (Latin):
in stern utamento elus inlucescit sol &oculi eius ut species luciferi:
sternutatio sordescerebri egerit: &uitia ex interno concepta
depurgat : Di abolus ergo qui totus sordidus & fo&idus est in hoc
lumine uid&ur ostendere: cumtrans figurans se in angelum lucis
malitiae suae sordes perniciem hominum cum delectatione ope¬
ratur &effundit : & de inuidia idest demalorum omnium capite.
uenena sua commouit. ac producit. Oculiautem diaboli falsi
proph&e intellegendisunt: dequalibus sos esaiasait . cum ad pec¬
catorem populum loquer&ur dicens dedõ : Claud& oculos uros
qui instigatione quaeabeo in spirati locuntur : uicina uidentur lumini
ueritatis sicut palpebrae sunt diluculi : cum tamen nihilluminis
di possideant : Nam &iam siuideantur in itium lucis inseostendere
quae eis de hr̃pocriseos fermento exoritur: mendaciorum tamen

Expanded text:
In sternutamento ejus illucescit sol, et oculi ejus ut species Luciferi. In sternutamento ejus illucescit sol, et oculi ejus ut species Luciferi. Sternutatio sordes cerebri egerit, et vitia ex interno concepta depurgat. Diabolus ergo, qui totus sordidus et fetidus est, in hoc lumine se videtur ostendere, cum transfigurans se in angelum lucis malitiae suae sordes in perniciem hominum cum delectatione operatur et effundit, et de invidia, id est, de malorum omnium capite, venena sua commovet ac producit. Oculi autem diaboli falsi prophetae intelligendi sunt, de qualibus sanctus Isaias ait, cum ad peccatorem populum loqueretur, dicens de Deo: Claudet oculos vestros: qui instigatione ab eo inspirati loquuntur, quae vicina videntur lumini veritatis. Sicut palpebrae sunt diluculi, cum tamen nihil luminis Dei possideant. Nam etiamsi videantur initium lucis in se ostendere, quae eis hypocriseos fermento exoritur, mendaciorum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
separabuntur : Tres hi uersus continui subdiuersorum sermonum
rep&itione unum eundemque locuntur : Corpus ergo diaboli om̃s
consorteselus & sp̃s in mundi intellegendi sunt: quos tanta consen¬
e dtque conspiratione dicit ds̃ illi adiunctos : ut in
conexione sint eidem copulaq: quos &iam sub allsgorica dictione
squamarum nomine appellauit: quael taden satae sint & strictae
sibi inuicem coherentes : ut nullum illis sit spiraculum respirandi ad dm̃
eo quod ãb illa suiconexione nequaquam insanitatem paenitentiae
relaxentur.: Quodautemdaemones impii ministridiaboli scutis
fusilibus conparantur. hoc nomine eorum significat dñs quod ni¬
mium pertinax: &obstinate rebellans & fortiter solida acperennis
cans. sed ipse asper esse non desinens. cuncta comminuens : diminu¬
tionem autem sui ipse non sentiens: sternutatio elus ut splendor
ignis: &oculielus ut palpebraediluculi: siue ut alii dixerunt:

Expanded text:
separabuntur. Tres hi versus continui, sub diversorum sermonum separabuntur. Tres hi versus continui, sub diversorum sermonum repetitione, unum idemque loquuntur. Corpus ergo diaboli, omnes consortes ejus, et spiritus immundi intelligendi sunt, quos tanta consensione atque conspiratione Deus dicit illi adjunctos, ut indissociabili connexione sint eidem copulati, quos etiam sub allegorica dictione, squamarum nomine appellavit, quae ita densatae sint, et stricte sibi invicem cohaerentes, ut nullum illis sit spiraculum respirandi ad Deum, eo quod ad illa sui connexione, nequaquam ad sanitatem poenitentiae relaxentur. Quod autem daemones impii ministri diaboli, scutis fusilibus comparantur, hoc nomine eorum significat Dominus, quod nimium pertinax et obstinate rebellans, et fortiter solida ac perenniscans, sed ipse asper esse non desinens, cuncta comminuit, diminutionem autem sui non sentiens. Sternutatio ejus ut splendor ignis, et oculi ejus ut palpebrae diluculi. Sive ut alii dixerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
siue inmedium oris eius quis intrabit: potestita sentiri : ut os diaboli
infernus intellegatur adquem saluator descendit. ut deuoratos
adiabolo homines liberar& : Etideo quod futurum erat tẽporis
dixit. in medio oris elus quis intrabit: portas uultus eius quis ape¬
ri& s abditam & multo secr&absconditam fortitudinem hypo¬
chri seos diabolidicit dñs sepate facturum quam inpassione &
crucesua aperte manifestauit : quando cum principibus suis &
potestatibus traductus afilio dĩ palam fiducialiter triumphat :
pergrrum dentium elus formido :uoratorem & in saciabilem
hunc inimi cum dicit qui uelut rapacissima bestiadentibus omnia
consumat. &id circo formido &timor ingrro dentium elus. idest̃ qui a
ad deuorandum paratisint : Corpus illius quasi scuta fus ilia & conpa¬
tum squamis seprementibus una uni coniungitur : & nespiraculum
inced& per eas : unum alteri cohȩrebunt & tenentes se nequaquã

Expanded text:
Sive in medium oris ejus quis intrabit? potest ita sentiri ut os diaboli, Sive in medium oris ejus quis intrabit? potest ita sentiri ut os diaboli, infernus intelligatur: ad quem Salvator descendit, ut devoratos a diabolo homines liberaret. Et ideo quod futurum erat temporis, dixit: In medium oris ejus quis intrabit? Portas vultus ejus quis aperiet? Abditam et multo secreto absconditam fortitudinem hypocriseos diaboli, dicit Dominus se patefacturum: quam in passione et cruce sua aperte manifestavit, quando cum principibus suis et potestatibus traductus a Filio Dei parum fiducialiter triumphat. Per gyrum dentium ejus formido. Voratorem et insatiabilem hunc inimicum dicit, qui velut rapacissima bestia, dentibus omnia consumat, et idcirco formido et timor in gyro dentium ejus, quia ad devorandum parati sunt. Corpus illius quasi scuta fusilia, et compactum squamis se prementibus. Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas. Unde alteri adhaerebit, et tenentes se nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ei r&ributionis inpendam: secundum hunc sensum: &a posto lus
loquitur : dutquis inquit dedit illi & r&ribu&urei : ubi in his
uerbis ds̃ fuisse semper monstratur: Non parcam ei uerbis
potentibus & ad de precandum conpositis :  Hoc fortassis dedia
ecuius uerbis hicloquitur htellegere possumu
uissit rebellis in dm̃ & contumax suum tamen tremens sentiat
creatorem: & quam uis in memor conditionis suae. tamen tãquã
seruus nequam : saltem coactus dñm suum obsecrare simul&. :
Quis reuelauit faciem indumentielus. S ubi figmento lob uelatã
faciem diaboli de monstrauit: qui se trans figur& in angelum lucis:
Reuelatur autem facies elus adño : cum artes nequitiarum illius
d& eguntur: & in medium oriseius quis intrabit ⁊ ubi osdiaboli
indesinens blasphemia elus potest intellegi: quod obstruendum
adõ est atque oppilandum : cum uerbo dm̃ fuerit pen&ratum

Expanded text:
ei retributionis impendam. Secundum hunc sensum et Apostolus ei retributionis impendam. Secundum hunc sensum et Apostolus loquitur: Aut quis, inquit, dedit illi, et retribuetur ei? Ubi in his verbis Deus affuisse semper monstratur. Non parcam ei verbis potentibus et ad deprecandum compositis. Hoc fortassis de diabolo, de cujus verbis hic loquitur, intelligere possumus: etsi sit rebellis in Deum, et contumax, suum tamen tremens sentiat creatorem, et quamvis immemor conditionis suae, tamen tamquam servus nequam, saltem coactus Dominum suum obsecrare simulat. Quis revelabit faciem indumenti ejus. Hic indumento velatam faciem diaboli Job dicit, quia se transfigurat in angelum lucis. Revelatur autem facies a Domino, cum artes nequitiarum illius deteguntur. Et in medium oris ejus quis intrabit? Hic os diaboli, indesinens blasphemia ejus potest intelligi, quod obstruendum a Deo est atque oppilandum, cum verbo Domini fuerit penetratum.
Abbreviated transcription (Latin):
resistere uultui meo : quisantededit mihi ut reddam ei : omnia quȩ
sub caelo sunt mea sunt : Huncigitur inimicum non ut crudelis
suscitat ds̃ qui eum quasi punire desi der& uel quo scum que
scorum conlocatione eius elidere : cuius naturae luculenta potius
& a&ernabonitas conp&it: sed suscitareds̃ nunc laeuiathan
hoc modo dicitur. ut eum c&eris qualis sit manifest& : quem
uelut pharaonem longa in punitate diutius insultare ꝑmictit :
hocenim iustissimo iudicio suo ds̃ fierisinit: aut ad excitationem
probationem que scõrum autadiniquorum poenam: quisenĩ
resistere potest uultui meo: ubi hoc uid&ur dixisse quod solo aspec¬
tui malestatis dĩ omnis creatura cedat &tremat. Quis ante dedit
mihi ut reddam ei omnia quae sub caelo sunt mea sunt: Non enim
ait a quoquam potestatem accepi. quamaliquando forsitan non
habuerim ut ei quasi prohocbeneficio gratias agam: aut aliquid

Expanded text:
ere potest vultui meo, et quis ante dedit mihi ut reddam ei? Omnia quae ere potest vultui meo, et quis ante dedit mihi ut reddam ei? Omnia quae sub coelo sunt, mea sunt. Hunc igitur inimicum non ut crudelis suscitat Deus, qui eum quasi punire desiderat: vel quoscumque sanctorum collocatione ejus elidere: cujus naturae luculentae potius aeterna bonitas competit: sed suscitare Deus nunc Leviathan hoc modo dicitur, ut eum caeteris qualis sit manifestet, quem velut Pharaonem longa impunitate, diutius insultare permittit. Hoc enim justissimo judicio suo Deus fieri sinit: aut ad exercitationem probationemque sanctorum, aut ad iniquorum poenam. Quis enim resistere potest vultui meo? Ubi hoc videtur dixisse, quod solo aspectui majestatis Dei, omnis creatura cedat et tremat. Quis ante dedit mihi ut reddam ei? omnia quae sub coelo sunt, mea sunt. Non enim, ait, a quoquam potestatem accepi, quam aliquando forsitan non habuerim: ut ei quasi pro hoc beneficio gratias agam, aut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam facere potes ut tibi dra cohic magnus & inmalitia
potens sub lectussit: memento in hac tribulatione poenarum
tuarum contraquam ferum &trucum hostem bellum habue¬
ris: sufficiat tibi aduersum me uerba aspera telocutum ubi
nossete uolui qm̃ hunc fortissimum inimicum tuum superare
acuincere nequiuisses: nisi exprecepto imperuimei accepta
inte potestate iussus fuiss& : & tuam nihil ominus anmam
custodirȩame Igitur inditionem illius itadatuses ut non ampli¬
uste ad fliger& quam uires tue paterentur: Eccespeselus frus¬
trabitur eum &uidentibus cunctis praecipitabitur  Cum in cons¬
pectu angelorum scorum: & innumerabilis multitudinis beato¬
rum hominum precipitatus fuerit ingehennam ignẽq &ernum.
speselus quase fortem putat euadere. horrendum & iustum
iudicium meum frustrabit᷑ & cassa at quelnania cogitans inritũ

Expanded text:
nequaquam facere potes, ut tibi draco hic magnus, et in malitia nequaquam facere potes, ut tibi draco hic magnus, et in malitia potens subjectus sit; memento in hac tribulatione poenarum tuarum contra quam ferum et trucem hostem bellum habueris: sufficiat tibi adversum me verba aspera locutum, ubi nosse te volui, quoniam hunc fortissimum inimicum tuum superare ac vincere nequivisses, nisi ex praecepto imperii mei accepta in tua potestate jussus fuisset, et tuam nihilominus animam custodiri a me. Igitur in ditionem illius ita datus es, ut non amplius te affligeret, quam vires tuae paterentur. Ecce spes ejus frustrabitur eum, et videntibus cunctis praecipitabitur. Cum in conspectu angelorum sanctorum, et innumerabilis multitudinis beatorum hominum praecipitatus fuerit in gehennam, ignemque aeternum, spem ejus, qua se fortem putat evadere, horrendum et justum judicium eum frustrabitur, et cassa atque inania cogitans in irrit
Abbreviated transcription (Latin):
regescorum inmanicis : & nobiles eorum inuinculis ferreis: Hiergo
reges & nobiles ipsi sunt &dracones & membra illius draconis. dequib
dra conibus ait proph&a addm̃. Tu confregisti caput draconum super
diabolo recte pelles elus essedicuntur. Quos ideo pellis nomin e arbi¬
trordictos. eo quod in dissociabili conexione ei conluncti sunt. & sepa¬
rari abeonum quam autcerte uix possunt. De hisergo dicit dñs sagi¬
nas implendas esse. Pones supereum manumtuam & memento
belli neultra addas loqui ÷ sic mihiuid&ur dixisse uicto perme aduer¬
sariumtuum pones supereum manumtuam ut possisei &tu in lu¬
dere. uel pones supereum manum tuam quam dixerit si elus
potentiae & uirtutis essete arbitreris. pones supereum ma¬
numtuam quod est si potes effice uircute potentia &uae ut te
contremescat & paueat sicut & me cui soli hoc deb& sed quiaid

Expanded text:
reges eorum in manicis, et nobiles eorum in vinculis ferreis. Hi ergo reges eorum in manicis, et nobiles eorum in vinculis ferreis. Hi ergo reges et nobiles, ipsi sunt et dracones, et membra illius draconis, de quibus draconibus ait propheta ad Deum: Tu confregisti capita draconum super diabolo, recte pelles ejus esse dicuntur. Quos ideo pellis nomine arbitror dictos, eo quod indissociabili connexione ei conjuncti sunt, et separari ab eo numquam, aut certe vix possunt. De his ergo dicit Dominus sagenas implendas esse. Pones super eum manum tuam. Memento belli; nec ultra addas loqui. Sic mihi videtur dixisse: Victo per me adversario tuo, pones super eum manum tuam, ut possis ei et tu illudere. Vel pones super eum manum tuam, quasi dixerit, si ejus potentiae et virtutis te esse arbitraris, pones super eum manum tuam, quod est, si potes effice virtute potentiae tuae, ut te contremiscat et paveat sicut et me cui soli hoc debet: sed quia id
Abbreviated transcription (Latin):
uelut pra&io sissimum margaritam inuenalibus proposuerunt mundo
ut unusquis que creditorum uendat quaecumque habuęrit: delectati¬
onem scilic& uitae praesentis his mercimoniis commut& &emat eum
Ixitur a supradictis amicis & negotiatoribus corpus hulus draconis con¬
ciditur atquediuiditur : dumper eosdem ad fidem xp̃ĩ perditorumelus
multitudinem quam plurimi separantur: Nam multi de potentibus
elus & in malitia fortibus ab eis consortio ueluti membra illius secer¬
nuntur. sicut & abacuc proph&a ait ad dnm. Praecidisti in stupore
mentis capita potentium. & de quibus rursum ait ad dnm : misisti
incapita in imicorum mortem : mortem utique uitiorum : ut lam
non sibiuiuant : sed ei qui proipsis mortuus est & surrexit. haec capita
nominum & figuram & trophi alterius alligandi a praedictis amias
& negotia toribus essedicuntur. sicut dauid proph&a ait. ut alligent

Expanded text:
velut pretiosissimam margaritam in venalibus proposuerunt mundo, velut pretiosissimam margaritam in venalibus proposuerunt mundo, ut unusquisque creditorum vendat quaecumque habuerit, delectationem scilicet vitae praesentis, his mercimoniis commutet et emat eam. Igitur a supradictis amicis, et negotiatoribus corpus hujus draconis conciditur atque dividitur, dum per eosdem ad fidem Christi, perditorum ejus multitudo quam plurima separatur. Nam multi de potentibus ejus, et in malitia fortibus ab ejus consortio, veluti membra illius secernuntur, sicut et Abacuc propheta ait ad Dominum; Praecidisti in stupore mentis capita potentium: et de quibus rursum ait ad Dominum: Misisti in capita inimicorum mortem: mortem utique vitiorum, ut jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit. Haec capita nominum, et figuram tropi alterius, alligandi a praedictis amicis et negotiatoribus esse dicuntur: sicut David propheta ait: Ut alligent
Abbreviated transcription (Latin):
neseducat xp̃i gratia & redemptione saluandos: Alii dixerunt
alligabis cum sicut passerem infantulo quod est ab infantulo tene¬
atur precepto imperiimei. uel ut ligatus in potestate trad&ur
hicest ille infans de quo esaiasait. Et infans abubere inforamina
mori&ur. Idest sc̃s &innocens addm̃ de hoc saeculo emigrabit.
huncergo infantem accipere debemus unum quẽque scõrum qui de
fonte idest deutero matris ecclesiae tamquam infansdõ renatus est
& praecepta dñi uelut lacteos cibos deelus uberibus sugit. Concident
eum amici diuident eum negotiatores : Amici &negotiatores
isti sc̃ĩ intellegendi sunt omnes &iam ueritatis praedicatores. quibus
xp̃s filius dĩait. Vos amicimei estis. Item quede eisdem perparabolã
dicit simile est regnum caelorum homini negotiatori quaerenti
bona margaritam &c&era. qui regnum dĩ & a&ernae uitȩ p̃mium

Expanded text:
ne seducat Christi gratia et redemptione salvandos. Alii dixerunt: ne seducat Christi gratia et redemptione salvandos. Alii dixerunt: Alligabis eum sicut passerem infantulo, quod est, ab infantulo teneatur praecepto imperii mei, et velut ligatus in potestatem tradetur. Hic est ille infans, de quo Isaias ait: Infans ab ubere in foraminemorietur, id est, sanctus et innocens ad Deum de hoc saeculo emigrabit. Hunc ergo infantem accipere debemus unumquemque sanctorum, qui de fonte, id est de utero matris Ecclesiae, tamquam infans Deo renatus est, et praecepta Domini, velut lacteos cibos de ejus uberibus sugit. Concident eum amici, divident illum negotiatores. Amici et negotiatores isti, sancti intelligendi sunt, omnes etiam veritatis praedicatores: quibus Christus Filius Dei ait: Vos amici mei estis. Itemque de iisdem per parabolam dicit: Simile est regnum coelorum homini negotiaori, quaerenti bonam margaritam, et caetera. Qui regnum Dei, et aeternae vitae praemium
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnino pronihilierit ut inludendus habeatur & in ludendus
scis angelis deput&ur. sicut & supra lamdictum est: Quod autẽ
quasiauis in ludiperhib&ur quasi uelut resparua &minima addi
potentiam habeatur. auis nomine uoluit demonstrare. quodq
alligandus ancillis dicitur. illud est quod ipsed ñs in euangelio ait
ad discipulos suos: Eccededi uobis potestatem calcandi superserpen¬
tes & scorpiones & superomnem uirtutem inimici &nihiluobis
nocebit: Si cita quealligatur atque inluditur ascis animabus
dĩ quae sunt ancilla exp̃i : dum abeis ipsis & elus sociis imperatur
& de corporibus ab ea obsessis abire conpellitur. Cui que per uni uer¬
sum mundum cotidiae captiua dufertur captiuitas : qui & secun¬
dum a pocalipsin permille annos alligatus dicitur. quod est a parte
totum. secundum apostolum quiait: filiolinouissima hora est
Extem poreaduentus dñi in carne nostra ita que alligatus est.

Expanded text:
et omnino pro nihilo erit; ut illudendus habeatur, et illudendus et omnino pro nihilo erit; ut illudendus habeatur, et illudendus sanctis angelis deputetur, sicut et supra jam dictum est. Quod autem quasi avis illudi perhibetur, quasi res parva et minima ad potentiam Dei habeatur, avis nomine voluit demonstrare; quodque alligandus ancillis dicitur, illud est quod ipse Dominus in Evangelio ait ad discipulos suos: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit. Sic itaque alligatur atque illuditur a sanctis animabus Dei, quae sunt ancillae Christi; dum ab eis ipsi et ejus sociis imperatur, et de corporibus ab eo obsessis abire compellitur: cuique per universum mundum quotidie captiva aufertur captivitas, quomodo et secundum Apocalypsim per mille annos alligatus dicitur, quod a partetur, secundum apostolum qui ait: Filioli, novissima hora est; ex tempore adventus Domini in carne nostra. Itaque alligatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. dutloqu&ur tibiblande solidõ cuius creaturam
sees secognoscit est subditus. atque eitantum ipsa conscientia
pauens animus elus superbus addicitur: Num quid feriat tecum
pactum & accipies eum seruum sempi ternum ÷ lic& sit rebellis
& nimium tumidus. Cogitur tamen atque conpellitur ipsius
naturaebonum quod ei intestimonium iustae dampnationis elus
ex parte non perit. ut dnm̃ creatorem suum saltem ut seruus malus
esse fateatur. Hoc est pactum siue testamentum quod ei cum dõ inire
praeceptum est. Vnde &ipsedñs ait. Raccipies eum seruum sempi¬
ternum. hoc enim nulla uoluntate animifacit. sed diuine potestatis
imperio. &ideo adõ seruus dicitur sempiterno quia adoptionem
filiorum dĩ siue primatum illum angelice dignitatis num quam sit
recepturus. Num quid in ludesei quasiaui. & ligabis eum ancillis
tius : Intantum ait dñs humiliabitur dra conis istius forticudo

Expanded text:
dixerunt: Aut loquetur tibi blande? Soli Deo, cujus creaturam dixerunt: Aut loquetur tibi blande? Soli Deo, cujus creaturam se esse cognoscit, est subditus, atque ei tantum quem ipsa conscientia pavet, animus ejus superbus addicitur. Numquid feriet tecum pactum, et accipies eum servum sempiternum? Licet sit rebellis et nimium tumidus, cogitur tamen atque compellitur ipsius naturae bono, quod ei in testimonium justae damnationis ejus ex parte non perit, ut Dominum creatorem suum, saltem ut servus malus esse fateatur. Hoc est pactum sive testamentum, quod ei cum Deo inire praeceptum est. Unde et ipse Dominus ait: Et accipies eum servum sempiternum. Hoc enim nulla voluntate animi facit, sed divinae potestatis imperio, et ideo a Deo servus dicitur sempiternus, quia adoptionem filiorum Dei, sive primatum illum angelicae dignitatis, numquam sit recepturus. Numquid illudes ei quasi avi, aut ligabis eum ancillis tuis? In tantum, ait Dominus, humiliabitur draconis istius fortitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
obstructum atque oppilatum loquentis iniquitatem. & in pro¬
uerbiis salomonis desimilibus elus scriptum est. Vinculis peccato¬
rum suorum unus quisque constringitur. &inde est quod & dñs
in euangelio pigrum & inutilem seruum ligatis manibus & pedib
mittendum dicit intenebras exteriores: id est uinculis peccato¬
rum suorum quaeo peratus est. secundum diuinum iudicium
ligatus mittitur in poenas. quod &ipsedñs quodam loco manifes¬
simae demonstrauit: quando flagellum deludaeorum resticu¬
lis fecit: eosque inde flagellans d&emplo elecit. Num quid pones
perforabis maxillam elus : siue utalii dixerunt & forcipe per¬
tundes labrumelus. Circuli captapuli forcipes &armille nomi¬
nibus intelleguntur sermones diuinae potentiae quibus suꝑbus
atqueblasphemus humiliatus est adõ & adtritus. Numquid
multiplicabit ad tepreces autloqu&ur tibi mollia: siue ut alii

Expanded text:
obstructum atque oppilatum loquentis iniquitatem. Et in Proobstructum atque oppilatum loquentis iniquitatem. Et in Proverbiis Salomonis, de similibus ejus scriptum est: Vinculis peccatorum suorum unusquisque constringitur. Et inde est quod et Dominus in Evangelio pigrum et inutilem servum, ligatis manibus et pedibus, mittendum dicit in tenebras exteriores, id est, vinculis peccatorum suorum, quae operatus est, secundum divinum judicium ligatus mittitur in poenas; quod et ipse Dominus in quodam loco manifestissime demonstravit, quando flagellum de Judaeorum resticulis fecit, eosque inde flagellans de templo ejecit. Numquid pones cperforabis: sive, ut alii dixerunt, forcipe pertundes labrum ejus. Circuli captapuli, forcipis et armillae nominibus, intelliguntur sermones divinae potentiae, quibus superbus atque blasphemus humiliatus est a Deo et attritus. Numquid multiplicabit ad te preces, aut loquetur tibi mollia? Sive ut alii
Abbreviated transcription (Latin):
dilatans exultationem uniuersae terrae: Quae sagena praedi¬
cationis xp̃i u&eris testamenti figuris & significationum lma¬
ginibus multisque elusmodiscripturae testimoniis ueluti
nodis inligatissit solidae roborata. quam co&e multae draco¬
nes seuissimimundiistius impui & potentes scindere acrum pere
temptauerunt. Idque non potuerunt efficere : quia firmũ
fundamentum dĩ facit . & conuellinequaquam potest. Quia
sids̃ pronobis. quis contranos: Pro in desecundum hanc exposi¬
tionem idem sensus inhamo & sagena essed inoscitur: Cum ergo
dixis s& dñs adiob extrahere poteris leuiathan hamo ditei.
& fune ligabis linguam elus : :quem ad modum explurimis
particulis sub tecminis funis intexitur ut fiat uinculum quo pos¬
sint aliquaconligari. Ita & diabolus demultitudine peccatorum
suorum quasi de resticulorum particulis uincula sibi sacrilegor
uelut funem blasphemiis eius lingua illius conligatur. ut sit os

Expanded text:
dilatans exsultationem universae terrae. Quae sagena praedidilatans exsultationem universae terrae. Quae sagena praedicationis Christi, veteris Testamenti figuris, et significationum imaginibus multisque ejusmodi Scripturae testimoniis, veluti nodis illigatis est solide roborata, quam ceti multi, et dracones saevissimi mundi istius impii et potentes scindere et rumpere tentaverunt, idque non potuerunt efficere, quia firmum fundamentum Dei fecit, et convelli nequaquam potest. Quia si Deus pro nobis, quis contra nos? Proinde secundum hanc expositionem idem sensus in hamo et sagena dignoscitur. Cum ergo dixisset Dominus ad Job, extrahere poteris Leviathan hamo? ait ei: Et fune ligabis linguam ejus? Quemadmodum ex pluribus particulis subtegminis funis intexitur, ut fiat vinculum quo possint aliqua colligari; ita et diabolus de multitudine peccatorum suorum, quasi de resticulorum particulis, vincula sibi sacrilegorum velut fune blasphemiis, et lingua illius colligat, ut sit os