comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sexiguo corpore longua fila deduc̃. ⁊ tele sẽꝑ
intenta. nunꝗͣ desmit laborare. ꝑpetuum sus¬
tinens in fua arte suspendium. Sanguisuga.
u̾mis aquatilis. dicta qd sanguinẽ suggit: potan¬
tib enim insidiatur cumq labitur faucib.
uł ubi uspiam adheserit. sangͥnem haurit.
⁊ cũ nimio cruore maduerit. euomit qd̾
hausit. ut recentiorem denuo suggat. Scor¬
pio: uermis t̾reniis. q̃ potiꝰ u̾mib ad sebitur.
q̃ s̾pentibꝰ. aĩal armatũ aculeo ⁊ exeo gͣce uocatũ es

Expanded text:
exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, e
Abbreviated transcription (Latin):
corporis parte. ab aluo ad caput. ictu aliquo col¬
pedes. ⁊ incessus corporis agebatur. Serpentes aũ
diu iuiuere dicuntur. ad eo. ut deposita uet̾i tu¬
nica: senec tutem depon̾e. atq iniuuentam re¬
dire ꝑhibeantur. Tunice s̃pentum: exitiue ñu¬
cupantur. et qd̃ his qñ senescunt: se exuunt: qͥ¬
bus exuti:. in iuuentam recdeunt. Dicunt aut̃
Pi tagoras dic̃. demedulla hominis mortui gͤ
inspina ÷ s̾pentem c̾ari qͦt etiam ouidiꝰ in me¬
tamorphoseorum libris ꝯmemorat: dicens.
Sunt. qui cum clauso putrefactas spina sepul¬
chro: mutari credant humanas angue medul¬
las: qd̾ sicreditur. m̾ito euenit. ut sicut ꝑser¬
pentem mors hominis. ita ⁊ hominis morte. p̃s.
fertur aut̃. qd̃ serpens hominem nudũ ñ fue
sicut scorpio. Sunt aut̃ u̾mes. aut t̾re aut
aque. aut aeris. aut carnium. aut frondiũ.
aut lignoꝵ. aut uestim̃torum. Aranea umis
aeris. ab aeris nutͥm̃to cognominata: que

Expanded text:
corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo concorporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo conpedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut deposita vetere tunica senectutem deponere atque in iuventam redire perhibeantur. Tunicae serpentium exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in iuventam redeunt. Dicuntur enim Pythagoras dicit de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari; quod etiam Ovidius in Metamorphoseorum libris commemorat dicens15, 398: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita et hominis morte serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum non sitascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ adimixto sangͥne pestis. omne aut̃ uenenum:
frigidũ ẽ ⁊ iõ aĩa que ignea ÷: fugit uenenum
frigidum: Innaturalib bonisque nob̃ ⁊ irr̾ona¬
lib animantib uidemꝰ ẽt ꝯmuna: uiuacitate
nesi serpens erat sapientior. omĩb peccorib t̃re.
dicit aut̃ plimꝰ. si creditur. qd̾ serpentis cap̃t.
etiam si c̃duob euaserit digitis: nichomi¬
nus uiuit. uñ ⁊ totum corpus obicit ꝓ
capite: ferienti. Anguib uniu̾sis hebes uisus
ẽ raro. inadu̾sum ꝯtu ẽtur. nec frustracũ
oculos infronte ñ hant. s in timporib adeo:
ut ciciꝰ audiant: quam aspiciant. Nullum
aut̾ aĩal: in tantacełitate lingͥam mouet: ut spens.
adeo: ut łplicem linguam hr̃e uideat᷑. cum
una sit. Serpentum: uda sunt corpora adeo
ut ꝑ quam cumq eunt uiam: humorede sig¬
nent. ue stigia serpentum talia s̃. ut cum pedi¬
bus carere uideantur: costis tam̃.⁊ squamaꝵ nisi¬
costis. qĩ crurib i̾nit unt᷑. Uñ si inqualibet

Expanded text:
est admisto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quia ignea est, fugit venenum frigidum, in naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivaci tior omnibus pecoribus terrae.' Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus obicit pro capite ferientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore desnent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisicostis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
mortium numerꝰ. om̃s aut̃ serpentes. natura
sua frigide sunt. nec ꝑcutiunt: nͥ qñ calescunt.
NIam quando sunt frigide: nullũ tangunt. Uñ et
uenena eorum: płꝰ die quã noc te nocent. Torpent
enĩ. noctis algore.⁊ merita qi frigide ĩ: nocturno
rore: inse enim ducunt uaporẽ corporis: gelide
pestis.⁊ naͣ frigide. Uñ ⁊ hieme: innodos corpent.
estate: soluunt᷑. Inde ÷: quod quic̃q serpentũ uene¬
no ꝑcutitur: pͥmobstupescit. ⁊ pꝰea uͥ in illo ca

Expanded text:
mortium numerus. Omnes autem serpentes natura mortium numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt, nisi quando calefiunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent. Torpent enim noctis algore. Et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt corporis vaporem gelidae pestes et naturae frigidae. Unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. Inde est, quod dum quicunque serpentium veneno percutitur. primo obstupescit, e
Abbreviated transcription (Latin):
uocata: quod ꝯtra incendia ualeat. Cuiꝰ int̾ oĩa
uenenata: iiis maxima ÷. Cetera enim. singulos fe¬
nint. hec: plurimos parit᷑ int̾imit. Namsi arbo
n repserit: omĩa poma inficit ueneno. et eos qͥ
ederint occidit: qͥ etiam si uel inputeo cadat: iurꝰ
eiꝰ potantes int̾ficit. Ita contra incendia repug¬
nans: quod ignes sola animalium extinguit ui¬
uit entm in mediis flãmis. sine dolore ⁊ ꝯsumpti¬
one. ⁊ ñ solum quia ñ urit᷑. s extinguit incendium.
Saura laceitis. qui qñ senescit cetantur oculi eiꝰ ⁊
intrat inforamine parietis: aspicientis contͣorien¬
tem. ⁊ orto sole: intendit.⁊ inluminat᷑. Stellio. de
colore indicum nom̃ hc̃. ẽ enim t̃gore pictus. lu¬
guitis hic aut̃ scorpionib adeo ꝯtrariꝰ tradit᷑:
ut uiso eo pauorẽ eis afferat. ⁊ torporem. Sunt
et alia serpentium genera: ut admodite. elefan¬
t cameticontes: postrema quantꝰ noũi. tantꝰ

Expanded text:
vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori inrepserit, omnia poma inficit veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus luguttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur ut viso eo pavorem his adferat et torporem. Suet alia serpentium genera, ut admoditae, elefantiae, camedracontes. Postremo quantus nominum, tantus
Abbreviated transcription (Latin):
colorem harene hãt. dequa poeta. quam paruis
depicti ᷤ miculis tebifanꝰ obites. concolor exustis
ñ solum corpꝰ. s ⁊ ossa ueneno ꝯsumit. Cuiꝰ. poe¬
ta sic meminit. ossaq disioluens cum corpore tabͥ¬
ficus seps. Dipsaᷤ serpens tante ȩuguitatis fertur:
ut cum calcatur ñ uideat᷑: cuiꝰ uenenũ añ extin¬
guit. quã sentiatur: ut facies p̃uenta morte. nec
t̾sticiam indicat morituri: de quo poeta. deque¬
signiferum iuuenẽ t̃reni sangͥnis aulũ: ret᷑ cap̃¬
torquẽs dipsas calcata momordit. uix dolor aut
sensus dentis fuit. Salpiga. serpens ẽ: que ñ uidet
cetula dicta: ꝓpt̃ qd̾ parua sit.⁊ ñ hãt oculos. Cen¬
tupeda. amultitudine pedũ dicta: lacertus rep¬
tile genus ÷. uocatus ita: qd̾ brachia hãt. genera
lacertoꝵ. plura. ut botrat. salamandia saura.
tellio. Botraca dict̃a: quod rane hat faciem. Nã
greci ranam. botracam uocant.Salamandra

Expanded text:
colorem arenae habeat. De qua poeta: Quam parvis colorem arenae habeat. De qua poeta: Quam parvis pictus maculis Thebanus Ophites Concolor exustis,non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. Dipsas, serpens tantae exiguitatis fertur, ut cum calcatur non videatur. Cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, ut facies praeventa morte, nec tristitiam induat morituri. De quo poeta: Signiferum juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsas calcata momordit. Vix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serpens est quae non videtur. Caecula, dicta, eo quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitudine pedum dicta. 34. Lacertus, reptilis genus est, vocatus ita, quod brachia habeat. 70 Genera lacertorum plura, ut botrax, salamandra, saura, stellio. 35. Botrax dicta, quod ranae hGraeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra
Abbreviated transcription (Latin):
sic: aque clausit meatꝰ. nam ydra: ab aqua dicts.
Chelidros serpens: qui et chersidros  qĩ cerymꝙ
gͥci t̾ram. ydros: aquã. hic ꝑost quam labit᷑ c̃ant
fumare facit: quem sic macer descbit. seu gga ci¬
pirant fumantia uirꝰ. seu telliis fumat: quattt̃
te chelind̾ semꝑ aut̃ directus ambłat. namsita¬
serit se dum currit: statim crepat. Ri natͥrse¬
pens: aquam ueneno inficiens. inqͦcumq enim
flexuosa que semꝑ rectum it efficit. Dequalu
serpens q̃ semꝑ ineauda ambulat. ⁊ sulcums
cauda sulcare p̾artas. Boas. anguis italie inm̃¬
sa mole. ꝑ sequitur gͥges arm̃torum. ⁊ bub alos. et
plunmo lacte riguis se uberib innectit. ⁊ sugens
int̾imit. atq iñ aboum p᷑opulatione. boas nom̃ ac¬
sirene uocantur. que plus currunt abeqͥs. s ⁊̃ et
uolare dicuntur. quorũ tantũ uirꝰ :: ut morfum
ante mors in sequatur quã dolor. obites dict̾a: qd̃

Expanded text:
sic aquae clausit meatus. Nam Hydra ab aqua dicta est. sic aquae clausit meatus. Nam Hydra ab aqua dicta est. Chelydros serpens, qui et chersydros, quasi †ceriGraeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter te chelydri. Semper autem directus ambulat; nam si torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enflexuosa, quae semper rectum iter efficit. De qua Lserpens quae semper in cauda ambulat et sulcum cauda sulcare parias. Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen acsirenae vocantur, quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare dicuntur; quorum tantum virus est ut morsum ante mors insequatur quam dolor. Ophites dicta, quod
Abbreviated transcription (Latin):
penteᷤᷤ^ ta : u spinam ñ hr̃e uideat᷑. Scitalis fpens
uocata. qd̾ tanta p̃fulget t̃gi uarietate: ut nota¬
gra aspicientes retardet.⁊ q reptando pig̾ore qͥ
asseqͥ non italet: miraculo sui stupentes capit to¬
ti aut̃ feruoris :: ut etiamhiemis tẽ pore. exiui¬
in loco suo. alt̾m incauda. currens exutͦq apte
tractu corꝑis circulato. hec sola serpentium frigri
cuiꝰ oculi lucent ueluti luc̾ne. Emoris colubrai
aqua uiuens. g̾cienim ydros. aquã uocant. y¬
dro s: aquatilis s̃pens: a quo icti obturgescunt
cuiꝰ qͥdam morbũ boam dñt: eo qd̾ fimo bouisit¬
medietur. Ydia: dracho młtorum capitum.
qͣlis fuit inlerna palude ꝓuincie archadie. he
latine excetra dr̃. quod uno cesota capita ȩẽs¬
se locum: euom̃taem aquas uastantes uicinam
ciuitatem in quo uno meatu clauso. multierĩ¬
pebant. quod hercules uiclens: loca ip̃a exusite

Expanded text:
rpentes, ita ut spinam non habere videatur. 19. Scytale serpens rpentes, ita ut spinam non habere videatur. 19. Scytale serpens vocatus, eo quod tanta praefulget tgratia aspicientes retardet; et quia reptando pigrior est, quos adsequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Tanti autem fervoris est ut etiam hiemis tempore exuviin loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigoriCuius oculi lucent veluti lucernae. Enhydris colubra in aqua vivens; Graeci enim aquam ὑδωρ vocant. Hydros aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt; cuius quidam morbum boam dicunt, eo quod fimo bovis remedietur. Hydra draco multorum capitum, qualis Latine excetra dicitur quod uno ceso tria capita excresse locum evomentem aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod Hercules videns loca ipsa exussit et
Abbreviated transcription (Latin):
dexit. siti ꝑit. Ipnał g̾ce genus aspidis. dic¬
ta: qd̵ sompno necat. hanc s eleopatra apposu
it: ⁊ itamorte qĩ sompno soluta :. E morrois
aspis nuncupat᷑ qd̾ sangnem fundat. qͥ abeo
morsus fu̾it: ita ut dissolutis uenis quicqͥd uite
cuiꝰ. poeta sic meminit. oraq distendens auidus
fum̃tia p̃ster: hic quẽ ꝑcusserit. distenditur. enor¬
miq copulentia necatiu extubatum enĩ putre¬
do sequitur. Spes tabificꝰ aspis: quidũ mormor¬
dit hominẽ. statim eum ꝯsunit. ita ut liquefiat
totus. in serpentiꝰore. Cerastes spens dictus. eo qd̾
incapite cornua habeat. similia arietum: ce¬
rasta enĩ gͥce: cornua uocantur. Sunt aut̃ illi:
quadrigemina cornicula qͦꝵ ostentatione: ue¬
luti esca. illiciens sollicitata aĩalia ꝑimit. to¬
tum enim corpꝰ tegit harenis nec ullum indi¬
cium sui p̃bet: nͥ exea parte qua inuitataᷤ aues
uel aĩãlia capit: ẽ aut̃ fiexuosus. pluquã alii se¬

Expanded text:
derit, siti perit. Hypnalis, genus est aspidis dicderit, siti perit. Hypnalis, genus est aspidis dicta, quod somno necat: hanc sibi Cleopatra apposuit, et ita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nuncupata, eo quod sanguinem sudet, qui ab ea percussus fuerit, ita ut dissolutis venis, quidquid vitae cujus poeta sic meminit. Oraque distendens avidus fumantia praester. Is quem percusserit, distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim putredo sequitur. 17. Seps, tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. 18. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habeat 67 similia arietum, κέρατα enim Graeci cornua vocant: sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione, veluti esca illice, sollicitata animalia perimit. Totum enim corpus arenis tegit, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus, plus quam alii se
Abbreviated transcription (Latin):
ancequam mordeat uł exurat. uiꝑa dicta:
quod ui pariat. Nam et cum uent̾ eius ad par¬
tum tumu̾t: catuli ñ expect̾antes nature so
lutionẽ mat᷑am: corrosi s eiꝰ lat̾ib ui erum pt̃
cum matͥs int̾itu. Uñ lucanꝰ. iuꝑei coeunt: ab¬
rupto corpore nodi. Fertur aut̃. qd masculus
ore inserto iupere sem̃ expuat: illa aut̃ exuo¬
luptate libidinis in rabiẽ u̾sa: caput maris
ore ceptum p̃cidit: ita fit. ut parens ut̃q ꝑeat.
masculus. dũ cohit. dum parturit. femina:
mittat ⁊ asꝑgat: los enim g̾ci: uenenum di¬
cunt. ⁊ iñ aspis. qd morsu uenenato int̾imat
cend̾ fertur aut̃ aspis cum ceꝑit pati incan¬
tatorem: qͥ eam qͥbꝰ dam carminib ꝓpͥis euocat.
ut eam de cau̾na ꝓducat: illa cũ etire nolu¬
erit: unã aurem int̾ra p̃mit. alteram: cauda
obturat. ⁊ oꝑit: itaq sic uoces illas magicas
ñ audiens. ñ exit ad incantantem. Dipsas genꝰ
aspidis: qui latine situla dr̃. qi quẽ momor¬

Expanded text:
antequam mordeat, vel exurat. 10. Vipera dicta, quod vi pariat. Nam cum venter ejus ad partum ingemuerit, catuli non exspectantes naturae maturam solutionem, corrosis ejus lateribus, vi erumpunt cum matris interitu. Lucanus: Viperei coeunt abrupto corpore nodi. 11. Fertur autem quod masculus, ore inserto viperae, semen exspuat. Illa autem, ex voluptate libidinis, in rabiem versa, caput maris ore receptum praecidat; ita fit ut parens uterque pereat, masculus dum coit, femina dum parturit. Ex vipermittat et spargat; ἰὸς enim Graeci cunt, et inde aspis, quod morsu venenato interimatcendum. Fertur autem aspis cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus evocat, ut illam de caverna producat; illa cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram vero cauda obturat, et operit; atque ita voces illas magicas non audiens, non exit ad incantatorem. Dipsas genus est aspidis, quae Latine situla dicitur, quia quem momor
Abbreviated transcription (Latin):
dex. tarmꝰ. ricinꝰ. usia. cimex. Emigͣneus. ut¬
mis capitis uocatus. Lumbricꝰ u̾mis intiłi¬
norum. dictus qĩ labri cus: qr labitur. ul iͦ
uocatus. eo qd̾ heret in aurib canumc i noltu
g̾ce tanis t. Usia u̾mis÷ porci appellata: qi uri
nam uͥ momord̾it. ad eo locuis ardet: u ibi ut̃i¬
ce fiant. Ciemex. de similitudine cuiꝰdam hs̃¬
be uocatus. cuiꝰ fetorem ht̃. ꝓpͥe aut̃ uermi
in carne putda nascitur. tinea. inuestim̃til
tnia. in olerłi teredo. inligno. tarmus in lardo.
Utmisñ ut spens aꝑtis passib uł squamarum in¬
ib repit. qi ñ ẽ illi spine rigor ut colubris. s
directas corpusculi sui partes. gradatim porri¬
gendo ꝯtractas: ꝯtrahendo porrettas: motum

Expanded text:
ndes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius verndes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putre nascitur; tinea in vestimentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor, ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui contͣctus inglobum complicatur. nasã
sub petͥs. ex humore ⁊ t̾ra. Limax uermis limid
qd̾ in limo ł delimo nascatur. uñ. ⁊ sordida semꝑti
in munda habetur. Bonibex bonbicis: frondiũ
uermis. exciuiꝰ textura. bonbinitium ꝯficit᷑ apa¬
latus aut̃ hoc noĩe. ab eo qd euacuetur. dũ filag¬
nerat. ⁊ aer solus in eo remaneat. Pruca. frondnũi
uermis. inołe. uel pampinio inuoluta. abero¬
dendo dic t̾a: dequa memunt plautꝰ. imitatus
neqͣ besttam.⁊ maleficam. inuolutam inpempi¬
no. implicat seid̾. nec aduolat ut locusta. uthie
illucq discurrens. semipasta dimitat. s ꝑma¬
net ꝑituris frugib ⁊ tardo lapsu: pirgͥsq moesi¬
b uniu̾sa ꝯsumit. T̃ eredones g̾ci uocant lig¬
noꝵ u̾mes. qd̾ c̾endo eclant. nos termites dicimꝰ
Ita enim apd̾ lacinos ligni u̾mes uocantur qͥs tr
importuno cese arbores gignunt. ẽ mea uest
dem urgeat. uermis carnium: emigͣneus. lito¬
bricus. ascaride. cosxti. pediculi. pulices le¬

Expanded text:
tus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatur autem hoc nomine, ab eo quod evacuetur, dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. 9. Eruca, frondium vermis, in oleribus, vel pampino involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino. Implicat se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. 74 10. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos ita enim apud nos ligni vermes vocantur, quos tempore importuno de se arbores gignunt. Tinea vermisidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, le
Abbreviated transcription (Latin):
triicidet. Alii lupos uocatos aiunt. qĩ leopos. qd̾
qĩ leom: ita sit illi uirtus in pedib. uñ ⁊ qͥcqͥd
nede ꝯp̃sserit. ñ uiuit. Rapax aut̃ bestia. ⁊
cruoris appetens. de qͣ rustici aiunt. uocẽ hoĩem
ꝑ dere. si eum lupꝰ pͥor uid̾it. Uñ ⁊ subito tacen¬
ti dicitur lupus: in fabala. Certe si sep̃uisum
sensit: deponit feritatis autlaciam: lupitoto ati¬
nõnon ampliꝰ dies duodecim coeunt. fam̃ diu por¬
tant. ⁊ pꝰ longa ieiuni: multũ deuorant. lupos
ethiopia mictit: ceruice iubatos. ⁊ tantum ua¬
tum existiment: eo qd̾ insonat. Uñ ⁊ canere: nicħ
aut̃ sagatiꝰ canib. plꝰ enim sens. cet̾is aĩalibus
hñt. Namq solisua noĩa recognoscunt. dnõs

Expanded text:
trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonis, ita sit illi virtus in pedibus; unde et quidquid pede presserit non vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens; de quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur: 'Lupus in fabula.' Certe si se praevisum senserit, deponit feritatis audaciam. Lupi toto anno non amplius dies duodecim coeunt; famem diu portant, et post longa ieiunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice iubatos, et tanto vatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina
Abbreviated transcription (Latin):
medicaminib ꝓpt̃ quos cum p̃sens̾int uenatorẽ:
ipsi se castrant. ⁊ morsib uires suas amputant.
Dequib cicero: inc̾auriana. redimunt se aparte
corporis. ꝓpt̾ qd̃ maxime expetuntur. Iuuenalis.
qͥ se eumicum ip̃ẽ facit: cupiens euad̾e dampnũ
testiculi: ip̃i s̃ ⁊ fibri. qui etiam. pontici canes
uocantur. Ursus fcͤturdictus. qd̃ ore suo formet
fetus. qĩ orfus. Nam aiunt eos in formes gene¬
rare partus.⁊ quandam carnem nasci:quã mat᷑
lanbendo inm̃bra componit. Uñ ÷ illud. sic for¬
mat lingua fetum: cũ ꝓtulit ursa:s hoc ĩma¬
turitas partus facit. deniq tͥcesimodie generat.
Uñ euenit ut p̃cipitata fecunditas informis ꝓcreet᷑.
Ursorum caput: inualidũ. ius maxima. inbrachiis
et lumbis. uñ.int̃dum erecti insistunt. Lupꝰ.
g̾ca diriuatione in linguã nr̃am tͣnsfertur. Lu¬
pos enĩ. illi licos dicunt. Licos aut̃ g̾ce. amortib
appellatur. qd̃ rabie rapacitatis quec̃q inuen̾it

Expanded text:
medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuvenalis12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt: λύκος autem Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
uocis ht̃. hic retͦ ambulat. t̾ram t̾rebrat. stͥdet
noc tib. uenatur eũ formica: Circum ligata
capillo. incauernam eiꝰ ꝯtecta. afflato pͥus pul¬
uere: nese abscondat. ⁊i ta formice complȩxib fͣ¬
hitur. Formica dicta: ab eo qd ferat micas far¬
ris. cuiꝰ sollercia multa. Prouidet enĩ infutu¬
rum.⁊ p̃parat estate: qd̃ hieme comedat: in
messe aut̃ eligit tͥticum. ordeum ñ tangit. dũ
pluit suꝑ frum̃tum. totum eicit. Dicuntur ini
ethiopia eẽ formice ad mod̾ canis que harenas
aureas pedib eruunt. quas custodiunt: neqͥs
miferat. captantesq ad necẽ ꝑsecuntur. for¬
micis satis infestum. qd̾ se inpulu̾e abscond̃.
⁊ formicas frum̃ta gestantes int̃ficit: ꝓiñaũ

Expanded text:
vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capillo in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat, ita formicae complexibus trahitur. 9. Formica dicta, eo quod ferat micas farris, cujus solertia multa. Providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat. In messe autem elegit triticum, hordeum non tangit. 63 Dum pluit ei super frumentum, totum ejicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad canis formam, quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. 10. Formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta portantes interficit. Proinde autem
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ut aranea occidit. ẽ in sardynia animal ꝑ¬
exiguum. aranee forma. que soli fuga dr̃. qo di¬
em fugiat. metallis argentariis plurima: &
cultum reptans. ⁊ ꝑinprudentiã suꝑ sedenti¬
b pestem facit. Talpa dicta. qd̾ sit dampnata
fodit. ⁊ humum egͥit. ⁊ radices subt̃ frugũ come¬
dit. qd̾ g̾ci. a falaca uocant. Glires dicti sunt. quia
ƿingues eos facit sompnꝰ. Nam gliscere dm̃s cresce¬
re hieme enĩ tota dormiunt.⁊ immobiles qĩ mor¬
tuu iacent. tp̃r estiuo reuiuiscunt. Pricius: aĩal
spinis cooꝑitum. qd̾ ex iñ dr᷑ nominatũ eo qd̾ sub¬
ngit se qñ spinis siuis claudit᷑ qͥb undiq p̃erectis
est: ꝯtra insidias: nam statim ut aliqͥd p̃sensit.: pͥm̃
se subrig̃. atq inglobum ꝯu̾sus. insuase artna
recolligit. huiꝰ prudentia q̃dam ÷. namdũ absci¬
derit uuam deuite. supinũ sese uolutat suꝑeã.
⁊ sic eam exibet natis suis. Grillus. nom̃ a sono

Expanded text:
. . . Aranea . . . . . Est in Sardinia animal per. . . Aranea . . . . . Est in Sardinia animal perexiguum, araneae forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occulto reptans, et per imprudentiam supersedentibus pestem facit. 62 5. Talpa dicta, quod sit damnata fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se, quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Hujus prudentia quaedam est. Nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. 8. Grillus nomen a sono
Abbreviated transcription (Latin):
cultos cumiculos effodit. ⁊ eicit p̃dam. quã urue¬
nent. Melo: uel qd̾ sit rotundissimo membre
ł qd̃ fauos petat. ⁊ assidue mella captet.
pusillum animal gͥcum illi nomene.
Quic quid uͦ ex eo trahit. latinum÷. alii dicunt
mures: qr ex humore t̾re nascantur. Nam mus.
t̃ra. uñ. ⁊ humꝰ. hisanpleni lumo iecur crecit
sic̃ quedam maritima augentur: que rursus.
minuente luna deficiunt. Sorexllatinunr᷑ to
qd̃ rodat: ⁊ in mod̾ serre p̃cidi̾t. antiqͥ soritem.
sauricem dicebant. sicut ⁊ clodũ: claud̾. Mu¬
stela dicta: qĩ mus longꝰ. nam celũ a longitubiũ
dictum. hec ingenio subdola: indomib uͥ miłͥ
catulos suos trãffert mutatq seclem: serpentes itã
⁊ mures ꝑsequit᷑. Duo aut̃ s̃ genera mustelaruo.
Alt̾um enimꝰ. siluestum : distatis magnitudine
falso aut̃ opinant᷑: qͥdñt mustelam ore conciꝑe.
aure effund̾e partum. Mus araneum: cuiꝰ mor-

Expanded text:
ccultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam inveccultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, Falso autem opinantur qui dicunt mustellam ore concipere, aure effundere partum. 4. Musaraneus . .
Abbreviated transcription (Latin):
catum astͥdore spinaꝵ. quas t̃go laxatas emit¬
tit: ut canes uulu̾et inseq̃nces. Enidros besti¬
ola ex eo nuncupata: qd̾ in aqͥs u̾setur. ⁊ maxi¬
me in nilo que si inuen̾it dormientẽ cordo¬
drillum: uolutat se inluto pͥmum ⁊ intͣt
ꝑos eiis inuentrem. ⁊ carpens omĩa intͦranea
eius. sic morit᷑. hinc neo mon g̾ce uocatur. eo qd
odore suo. ⁊ salubria ciboꝵ ⁊ uenenosa ꝓdantur. de
quo dracontiꝰait. p̃dic̃ siullus uim cuiqͦ ueneni
siullus aut. asetis enuncupat. hic etiam s̃pentes
inseqͥtur. qͥ cum adu̾sus aspidem pugnat. caudam
erig̃ quã aspis maxime incip̃ obsuare: qĩ minã
tem. adquã cum iuim suam transfert. decepti
corripitur Murio appellatus. qd̾ murib infe¬
stus sit. hunc uulgꝰ catum acaptura uocãt. Alti
dicunt. qd̾ captat .i. uidet. namtam acute cemit
ut fulgore luminis. noctis tenebras suꝑet. Unde
furo. a fuluo dictus. Uñ ⁊ fur. tenebrosos enĩ et &¬

Expanded text:
catum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emitcatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa produntquo Dracontius ait ‘predicit suillus vim cuiusque veneni’, sed suillus a setis dictus est. Hic etiam serpentes insequitur, qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam tem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde Furo a furvo dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et o
Abbreviated transcription (Latin):
latino s̃mone aduocatas putant. uł arbitrant᷑:
eo qd̃ multa in eis similitudo rationis huma
ne sentitur. s falsum ÷. hexelem̃toꝵ sagac es:
noua luna exultant. media ⁊ caua. t̾stant᷑.
Fetus qͦs amant: añ segestant. neglecticirca ma¬
trem herent. horum genera qͥnq sunt. ex qͥb
tropetici: caudas hñt. symia enĩ cum carida ÷
quam qͥdam cruram uocant. Spinge: uillose s̃
comis. mammis ꝓminentib dociles aferitatiᷤᷤ
obliuone cenocefali. ⁊ ip̃i similes c̃ simus. s
facie ad modum canis. uñ ⁊ nuncupati. Sa¬
tiri. facie admodũ grata. et gesticulatis motibꝰ
inqͥeti. Gallitces: toto pene aspectu a cet̾is dis¬
tant. sunt enĩ infacie. barba ꝓducta ⁊ lata
cauda. Leontofanos. bestia modica. ⁊ ex eo ita
uocata: qr capta exuritur. eiusq cinere as¬
ꝑpe carnes: ⁊ posite ꝑ compita semitarum. leo¬
nes necant. siqͣntulũ cũq ex iñ sumpserit᷑.

Expanded text:
latino sermone vocatas arbitrantur latino sermone vocatas arbitrantur eo qnae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint.
Abbreviated transcription (Latin):
currurunt. corpꝰ dñi sui etiam mortuum ñ re¬
linquunt: quoꝵ postremo nature:: extra ho¬
mines eẽ s̃ posse. Incanib. duos. auc fortitu¬
do: aut uelocitas. Catuli abusiue dicuntur:
quarumlibet bestiarum filii. Nam pͥe catuli
se forte miscentur. Solent ⁊ inde feminas canes
noctu insiluis alligatas admitti adagresteᷤ besti¬
a ᷤᷤ a qͥb ĩsiliri ͤbeant et nasci ex eod̃ fetu. canes.
adeo acerrimos ⁊ fortes. ut compleru leones ꝓ¬
sternant. Uulpes dicta: qĩ uolupis. ẽ enimuo¬
lubilis pedib. ⁊ ñꝗͣ rectis itin̾ib s tortuosis
amfractibꝰ currit: fraudulentum animal. in¬
sidiisq decipiens. Namdũ: hĩn̾t escan. finẽ
mortem. sicq descendentes quasi ad cadauer.aues
rapit ⁊ deuorat. Symie g̾cum ÷ nom̃ .i. p̃ssis na¬
rib. Uñ ⁊ simias diñs. qd̃ supp̃ssis narib sint. et
facie feda rugis turpit follicantibꝰ licet et ca¬
pellarum sit: p̃ssum hr̃e nasum. Alii sẏmias

Expanded text:
currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit et devorat. Simiae Graecum nomen est, ribus. Unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus: licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ int̾ arm̃ta. ⁊ g̾ges. Nam arm̃ta equorum ⁊ bouũ
sunt. gregei uero: capraꝵ ⁊ ouium. Ouis. molle
pecus lanis. corpore merme. aio placidum. aib ob¬
Latione dictum: eo qd apud ueteres. in uitio ñ
tauri: s oues in sacͥficio mactarentur. Ex his qͤs¬
dam bidentes uocant. eaͦ que int̾ oct̾o dentes. du¬
os altiores hñt. quas maxime gentiles: iñsacͥficiis
offerebant. Ueru ex. uel auirib dictis. qd̾ cet̾is
oiub sit forcior: uł qd sic uir .i. masculus. uel¬

Expanded text:
em inter armenta et greges: nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium. Ovis molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum; eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
ro monocentaurũ nomen sumpsisse: ex tauro
et homine. qualẽ bestiam diit fabulose. in lab̃in¬
uocan: eo qd̵ media hoĩs sp̃e. media asini eẽ dicat᷑.
hominũq meis natura ꝯiuncta fuisse putatur.
autem et quedam monstruose hominũ
tranfformationes. ⁊ cõmutationes inbestias. siẽ
de illa maga famosissima circe q̃ socioꝰ ulixiᷤᷤ
mutasse fertur in bestias. ⁊ de archadib qͥ sorte
ducti fusnatabant qd̵dam stagnum. atq ibi
ꝯuertebant᷑ inlupos. Nam ⁊ tliomedis socios ĩ¬
uolucres fuisse ꝯuersos.: ñ fabuloso m̃datio ses
historia affirmatione ꝯfirmant S̾ret quidam asser̃t
stͥgas ex homininib fieri: admulta enĩ lacͦc inia fi¬
gure sccłatorum mutantur. ⁊ siue magicis canti¬
b siue herbarum ueneficio: totis corꝑib inferas
tͣnsseunt. Si quid ⁊ ꝑnaturam płaq mutacionẽ
recipiunt. ⁊ corrupta: aut̃ indiu̾sas spẽs tnͣs¬

Expanded text:
ro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro ro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam divocatur, eo quod media hominis species, media asini esse dicatur, hominumque in eis natura conjuncta fuisse putatur. autem et quaedam monstrosae hominum transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantvolucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species trans
Abbreviated transcription (Latin):
dra dicit᷑. qd̾ uno ceso.ła capita ex crescebant: s ꝯstat
ẏdram locum fuisse. euom̃tem aquas. uastantẽ
uic inam ciuitantẽ: in qͦ uno meatu clauso: młti
exͣerumpebant: qd̃ hercules uidens: loca ip̃a exus
sit.⁊ sic aque clausit meatus. Nam ydra abaqua¬
dicta ÷. huiꝰ mentionẽ facit ambrosius. in similitu¬
dinem heresundicens. heresis enim. uelut q̃dam y¬
dra fabulaꝵ uuuln̾ib suis cͥuit. ⁊ dũ sepe recidit᷑.
pullulauit.igni debita: incendioq ꝑitura. Fingũt
et chimerã cͥform̃ bestiã que ẽ. ore. beo. postremis
partib dracho. media: caprea: quam qͥdam phisi¬
o logi. ñ animał: s cilicie mantẽ eẽ aiunt. qͥb dam
locis. leones ⁊ capreas mitͥentem. qͥbdam arden¬
tem. qͥb dam. plenũ s̃pentib hunc bellorofon ha¬
bi tabilem fecit. uñ. chimeram dt occidisse. Centau
eo qd̵̾ discurrentes in bello. uelut unũ corpꝰ eqͦꝵ ⁊
hõiũ uiderẽtur. ⁊ ñ centauros fictos asserunt. Por¬

Expanded text:
de, cui uno ceso tria capita excrescebant. Set constat ydram locum fuisse euomentem aquas, uicinam uastantem ciuitatem. In quo uno meatu clauso multi erumpebant, quod Hercules uidens multa loca in circuitu exussit et sic aque clausit meatus. Nam ydra abdicta est. Hujus mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium, dicens: Haeresis enim, velut quaedam hydra fabularum, vulneribus suis crevit; et dum saepe reciditur, pullulat, igni debita, incendioque peritura. 36. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leonem, postremis partibus draconem, media capream. Quam quidam physiologi non animal, sed Lyciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellerophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. 37. Centaured quod discurrentes in bello, velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos asseruerunt. 38. Por
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ⁊ monstra quedam. iribnabilium ani¬
animantium. ut cerberum.: infernoꝵ canem tͥa
capita hñtem. significantes ꝑ eum: tres etates. ꝑqͥs:
mors hominem deuorat .i. infantiam.⁊ iuuentu¬
tem. ⁊ senectutem: quẽ qͥdam iõ dictum cerberũ

Expanded text:
gunt et monstra quaedam irrationabilium anigunt et monstra quaedam irrationabilium animancapita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est infantiam, iuventutem et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum
Abbreviated transcription (Latin):
in causis rerũ int̾pretant᷑. Ut gerionem hispa¬
aspicientes u̾tebant inlapides. hñtes unũ oculũ.
quo inuicẽ utebant᷑. fuert̾ enĩ tres sorores. uniꝰ
pulcͥtudinis: qĩ uniꝰ oculi. q̃ ita spectatores su¬
os stupe facere faciebant: ut uertere eos pu¬
tarent᷑ in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse.
ex parte uirgines: ex parte uolucres. hñtes
alas ⁊ ungulas. quarum unauoce. alt̾a tybiis.
t̃ua. lyra canebat. que illectos nauigantes sub
bant adegestarem: his ficte sunt in ferre nau¬
fragium alas aut̃ hũisse ⁊ ungłas: quia amor
et uolat. ⁊ uulnerat: q̃ iñ influctib commnoras¬
se dicunt᷑: qr fluctus uen̾em creauerunt. Scil¬
lam qͦ ferunt feminam: capitib succinctam
caninis. cũ latratib magnis. p̃p̃fretum siculi
maris. in qͦ nauigantes. u̾ticib int̾ se concur¬
rentium undarum ext̾riti lat᷑re existimabãt
undas: quas sorbentis estus uorago collidit. fin¬

Expanded text:
in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispain causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaaspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub bant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis cum latratibus, magnis propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. Fin
Abbreviated transcription (Latin):
iudit. qͥ ⁊̃ int̾rogatꝰ a dĩ suo.r espondisse fertur.
dicens. Mortalis ego simainꝰ exacolis heremi qͦs
uano delusa enore gentili tas faunos satyrosq
colit. dicunt᷑ quidam ⁊ siluestres homines. quosñ¬
nulli faunos ficarios uocant. Scio podꝰ gens fertur
in ethopia. singłis enirib. ⁊ cełitate mirabiliquos ĩde
sciopodas gͥu uocant: eo qd̵ ꝑestum int̾ra resupini
iacentes. pedum suoꝵ magnitudine adumbrentur
antipodes inlibia. plantas u̾sas hñt post crura.⁊ oc¬
tonos digitos in plantis. Ipodes. in sicia sunt. hoĩes¬
humanã formã. ⁊ eqͥnos pedes hñtes. In indẏa:
ferunt eẽ gentem. qͥ macrobii nuncupantur.
duodecim pedum staturam hñtes: ẽ et gensĩ:
statura cubitalis. qͦs g̾u a cubito pigmeos uo¬
cant. dequa supͣ diximꝰ. hii montana indie tenert
qͥb ÷ uicinus occeanꝰ. Phibent ⁊ in ead̾ india eẽ
gentem feminarũ.: que qͥnquennies ꝯcipiunt.
⁊ oct̾a uumu̾te annum ñ excedunt. dicunt᷑

Expanded text:
qui etiam interrogatus a Dei servo, respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum, unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas faunos satyrosque colit. Dicunt quidam esse silvestres homines, quos nonnulli fatuos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili, quos inde sciopodas Graeci vocant eo quod per aestum in terra resupini jacentes pedum suorum magnitudine adumbrantur. Antipodas in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. Ippodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos vocant, de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mulciforme portentuo. alia ꝯmixtione gen̾is.
ut qͥ androgeni: et ermafrodite uocantur. Ermi¬
frodite aut᷑ nuncupati: eo qd meis ut̃q serusas¬
rma quippe apud gcos masculꝰ. a frodi feminanũ¬
cupatur. hii dexteram maxillam u̾rilem. sinist̾m:
multebrem hñtes uicissim coeundo. ⁊ gignunt ⁊
panũt. Sĩc ã insingłis gñtib q̃dam monst᷑ s hẽiũ¬
⁊ ceteri. Gigantes dictos. iuxta g̾ci smonis ethimo¬
logiam. qͥ eosgignes existimant .i. t̾rigenas. eo qd̵
tos fabulose parens t̃raĩmensa mole: ⁊ similesge
nuerit sͥ: ge. enim. t̾ra appellatur. genis. genus.
licet terre filios i tulgꝰ uocat: quoꝵ genꝰ incertũ ÷
falso aut̃ opinantur qͥdã imꝑiti. de scͥpturis sacͥs:

Expanded text:
multiforme portentum. Alia commistione generis, multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus aErma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra suet cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
defectu parcium. in qͥb alt̾a pars: płimum dif¬
fert abaltera. ut manus: a manu. ut pes. apede.
alia. discretione. ut sine manu: aut capite ge¬
in parte tͣnsfigurant᷑. sicut qui leonis hñt uul¬
tum: uel canis. uł uituli. ł taurmũ caput aut
corpꝰ. uit expasiphe memorant genitũ minotaur̃.
qd g̾ci et heromorfiam uocant. Alia: que expar
ex om̃i parte tͣnsfigantur. ĩ aliene c̾ationis porten¬
tum. ut ex muliere uitulum dic̃ historia grn̾a¬
tum. Alia que sñ tͣnffigãtione. mutationem
locoꝵ hñt: ut oculos in pectore. uł infronte. Aures
supra tẏmpora. uł sic̃ aristotiles tͣdidit. quindã
nsinistra parte. iecur: indexta splem hũisse. Ali¬
a. scd̃m ꝯnaturationẽ. ut inalia manu digiti
temꝑatan creationẽ. sic hi qͥ dentati nascuntur. si¬
ue barbati. siue cani. Alia. cõplexu płimarum
differ̾arum. sicut illud qd̾ p̃diximus malexandro

Expanded text:
defectu partium, in quibus altera pars plurimum defdefectu partium, in quibus altera pars plurimum defecit ab altera, ut manus a manu, vel pedes a pede. Alia discissione, ut sine manu aut capite gein parte transfigurantur: qui leonis habet vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut Erfasi dememorant genitum Minotaurum, quod Graeci heteromorphian vocant. Alia, quae ex omni parte transfigantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quemdam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in alia manu digiti mperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Alexandro: mulieremonstrum creatũ.
suꝑiores corꝑis partes hõis emortuas hu̾it. In¬
feriores. diu̾sarum bestiaꝵ s uiuentes. sigc̾as¬
se repentinã regis int̾fectionem. Suꝑ uixerãt
entmi deteriora meliorib s ħ monstra que insi¬
nificationib dant᷑: ñ dui uiuunt. s ꝯtinuo ut m¬
ta fiu̾nt . oeeidunt. Int̃ portentum aut̃ ⁊ porcta¬
tuosũ. differt. Nam portenta ĩ que fnsfigantut.
sicut fertur inumb̾a mulierem prꝑisse serpei¬
tem. Uñ lucañ. matremq suiis ꝯt̃ruit in fans
Portentuosa uͦleuem sumunt mutationẽ. eti
pli causa: c̃ui. digitiꝰ nati. Portenta gͥ uł portentu¬
osa existunt. alia: magnitudine tocius corpis
ultra ꝯmunẽ hominũ modꝰ qͣntus fuit tycion
inuouem ugerib iacens. homero testante
alia paruitate tociꝰ corꝑis. ut natii. uł quosgti
pigmeos uocant: eo qd̾ sint statura cubitals. ald
magnitudine parciũ. ueluti capite informi aut
tas qͥb gemino ordine ꝓcedunt dences. Alia:

Expanded text:
portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit inferiorum diversarum bestiarum, sed viventes significasse repentinam regis interfectionem; supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra, quae in significationibus dantur, non diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt, quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem; ut exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quatenus fuit Titan in novem jugeribus jacens, Homero testante. Alia pravitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci Pygmaeos vocant, eo quod sint staturae cubitalis. Alia, magnitudine partium, veluti capite informi, aut tes, quibus gemini procedunt dentes. Alia