comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rimas intuis litt̾is fr̃ excusabiles ⁊ qͣn¬
tum ad humanũ spectat iudicium
ualidas ꝓtulisti rationes. Hec nob qͦ
uiderent᷑ infirme. si huiꝰ mõdi possent
in diuino nos examine excusare. Ra¬
ta si quidẽ iudet᷑ excusatio regni motꝰ
ac ꝑturbatio. bella ⁊ sediciones. inua¬
siones. hostium acꝑdicio rerum ur̃arũ
insuꝑ ⁊ formido necis qͣm nr̃is dicitis fr̃i¬
b immin̾e pͥncipis odio uelne hiiqui de
diu̾sis partib miniuc̃e inimicantur
si inunũ ꝯueniant usq ad int̾nicioĩs
bella consurgant. Que saue omnia
satis uident᷑ ad cuiuspiã excusationẽ
idonea. Uerum si conside̾mꝰ qͣntũ ab
humanis udicia distant diuina ni¬
chil pene repꝑimus ꝗ insuꝑno exami¬
ne excusabile ꝓferamꝰ ut ab animarũ
lucris retrahi sine ꝑiculo ualeamꝰ. Non
damira siquidem rerum. ñ maiorum
s multates aut ita potentum ñ ipsuis sa¬
hoc quippe mercennarii a pastoribus
distant. qd̾ hi lupo ueniente tlum si bi

Expanded text:
rimas in tuis litteris, frater, excusabiles, et quantum ad humanum spectat judicium validas protulisti rationes. Nec nobis quoque viderentur infirmae, si hujusmodi possent in divino nos examine excusare. Rata siquidem videtur excusatio regni motus ac perturbatio, bella et seditiones, invasiones hostium ac perditio rerum vestrarum, insuper et formido necis, quam nostris dicitis fratribus imminere principis odio; vel ne hi qui de diversis partibus invicem inimicantur, si in unum conveniant, usque ad internecionis bella consurgant. Quae sane omnia satis videntur ad cujuspiam excusationem idonea. Verum si consideremus quantum ab humanis judicia distant divina, nihil pene reperimus quod in superno examine excusabile proferamus, ut ab animarum lucris retrahi sine periculo valeamus; non damna siquidem rerum, non malorum simultates, aut ira potentum, non ipsius sahoc quippe mercenarii a pastoribus distant quod hi, lupo veniente, dum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nobq sequeñdum. De consilio uͦ qd̾ ex¬
petistis a nob̃ qd̃ uob sit respondend̾
Cotefredo nescimus. cum ille aꝑte infregit
qd uob iuram̃to ꝓmisit nͨ certum qͥ cqͣm
de ipsis ꝓmissionib credẽ ualeamus
Uerum si aliqͦuid fedꝰ qd̾ ascõꝵ patrũ
sanctione ñ discrepet mire c̃ eo pot̾itis
nob bonũ laudandũꝙ uidet᷑. Sin aũ
caritatem qua nos ds ꝯuinx̃. nullomͦ poᷤ¬
se dissolui aut aliquatenus minorari
certissime apud nos constare optamus.
Uñ siuos dilexi̾t eũ diligemꝰ. si uͦ ex sua
as modis quib pot̾imus uos diligendo
ei dõ fauente resistemꝰ. Data ro .iii.idꝰ¬

Expanded text:
nobisque sequendum. De consilio vero quod expetistis a nobis quid vobis sit respondendum Gotefredo nescimus, cum ille aperte infregerit quod vobis juramento promisit, nec certum quidquam de ipsius promissionibus credere valeamus. Verumsanctione non discrepet, inire cum eo poteritis, nobis laudandum videtur; sin autem, charitatem, qua nos Deus conjunxit, nullo modo posse dissolvi aut aliquatenus minorari, certissime apud vos constare optamus. Unde si vos dilexerit, eum diligemus, si vero ex sua as modis quibus poterimus vos diligendo, ei Deo favente, resistemus. Data Ro
Abbreviated transcription (Latin):
dubio illos missurꝰ erat ⁊ in eadem
sententia immobilit̾ ꝑmanebat. Sc
aũt qualit̾ hoc consilium u̾sum sit
⁊ qd̃ face̾ latent̾ disposu̾it palã
fi̾ uelit penitꝰ miramur nͥ qd̾ dat᷑
intelligi qr ipse neqͣqͣm hanc cupiat
pacem componi qͣm mͦ uult palam
eis fi̾ quib eam antea uolebat abs¬
scondi ⁊ de quib rõe testabat᷑ magiᷤᷤ
eos de nr̃a discordia qͣm demutua
concordia letari. Qua ꝓpt̾ uos scire
uolumus nos huic peticioni nulla¬

Expanded text:
dubio illos missurus erat, et in eadem dubio illos missurus erat, et in eadem sententia immobiliter permanebat. Nunc autem qualiter hoc consilium versum sit, et quod facere latenter disposuerat palam fieri velit, penitus miramur, nisi quod datur intelligi, quia ipse nequaquam hanc cupiat pacem componi, quam modo vult palam eis fieri, quibus eam antea volebat abscondi, et de quibus idem testabatur magis eos de nostra discordia quam de mutua concordia laetari. Quapropter vos scire volumus nos huic petitioni nulla
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ consulere decreustis. cum constet ap̾
uos qd idem rex duos at nobiles ac reli¬
giosos uiros ad nos ante m̃sem augustũ
legatos miserit. qui iudelicet adhuc no¬
biscum manent ꝑ qͦs talia mandauit
om̃s pͥncipes mei regni de nr̃a magis qs¬
cordia qͣm de mutua pace gaudere ꝑci¬
pio ad uos istos nuncios latent̾ diri¬
go quos satis nobiles ac religioᷤ ẽẽ cog¬
nosco ⁊ pacis bonũ int̃ nos optare con¬
iungi nequaqͣm dubito. Hoc aũt qd̾
mando neminẽ scire uolo p̾t̾ uos dñm
matremq meã atq comitam beatͥcem
⁊ filiã eiꝰ matilcła. Me uͦ adiuuante do¬
mino de expedicione saronica redeũ¬
te alios legatos dirigam ꝙͣ familiori
acfideliores habeo ꝑ quos omñe uob̃¬
itũam uoluntatẽ ⁊ reue̾ntiã qͣm bea¬
to petro ⁊ uob debeo significabo. Postea
uͦ p̾fatis legatis dicendo mañdauit
quatenus non mirarent᷑ neq gͣuit̾ fer¬
rent. qd̾ ꝓmissos minime ad huc dix̾te
muncios eisq ñ fieret onerosum eos

Expanded text:
bis consulere decrevistis, cum constet apud vos quod idem rex duos ac nobiles ac religiosos viros ad nos ante mensem Augustum legatos miserit, qui videlicet adhuc nobiscum manent, per quos talia mandavit:omnes principes mei regni de nostra magis discordia quam de mutua pace gaudere percipio, ad vos istos nuntios latenter dirigo, quos satis nobiles ac religiosos esse cognosco, et pacis bonum inter nos optare conjungi nequaquam dubito. Hoc autem quod mando, neminem scire volo praeter vos, dominam matremque meam, atque amitam Beatricem et filiam ejus Mathildem. Me vero, adjuvante Domino, de expeditione Saxonica redeunte, alios legatos dirigam, quam familiariores ac fideliores habebo, per quos omnem vobis meam voluntatem et reverentiam, quam beato Petro et vobis debeo, significabo. Postea vero praefatis legatis dicendo mandavit quatenus non mirarentur, nec graviter ferrent quod promissos minime adhuc direxerit nuntios, eisque non fieret onerosum eos,
Abbreviated transcription (Latin):
stius qͣm atite infestare p̾sũpsit ana¬
thematis eum uinculo innodauimꝰ
donͨ eccłasticam dignitatẽ illicite u¬
surparẽ deponat ⁊ se nichilominus
sedis apłice iudicio rep̾sentet. Nungͦ
ademus ut religiosorũ consilio uiroꝵ
eadẽ eccła ita scdni dm ordinct᷑. quatinꝰ
beati petri cuus ⁊ nõi ⁊ defensioni atti¬
tulata ẽ int̾cessione. diuine merearis
obtinere suffragia ꝓtectionis. Etd uͦ hac
ipsa de causa sigifrecdo confr̃i nr̃o mo¬
guntino ep̃o.⁊ eidẽ babenbergensi cle¬
ro ⁊ ppło scͥpserim ex litt̾is ad eos datis
ad liquidũ pot̾is cognosce̾. Data rome¬

Expanded text:
stius quam ante infestare praesumpsit, anastius quam ante infestare praesumpsit, anathematis eum vinculo innodavimus, donec ecclesiasticam dignitatem illicite usurpatam deponat, et se nihilominus sedis apostolicae judicio repraesentet. Nunc ergo, ademus, ut religiosorum consilio virorum eadem ecclesia ita secundum Deum ordinetur, quatenus beati Petri, cujus nomini et defensioni attitulata est, intercessione, divinae merearis obtinere suffragia protectionis. Quid vero hac ipsa de causa Sigefrido confratri nostro Moguntino episcopo, et eidem Bambergensi clero et populo scripserim, ex litteris ad eos datis ad liquidum poteris cognocere. Data Rom
Abbreviated transcription (Latin):
nuncios suos cum copiosis munibus
noto sibi artificio innocentiã nr̃ãm
⁊ confrũm nr̃orum integritatẽ pactio¬
ne pecunie. attemptare atq si fĩ poss
corrumꝑe mollitus ẽ. Qd̃ ubi p̾t̾ sꝑem
euenit. iam de damnatione sua securi¬
or festinant̃ retro cessit. ⁊ blandis falba¬
cib q ꝓmissis cłicorum qui secũ erant
animas lactans aiebat se si patriam re¬
pedare posset ab ep̃atu cessaturũ ⁊ mo¬
nastice uite ꝓfessionẽ subiturũ. Qm
sponsionẽ qualit impleui̾t. cessitudi¬
temeraria ult̾ius ꝓg̾ssus audatia cłicoᷤ
eccłe sue salutem ⁊ honorẽ querentes bo¬
nis suis dispoliauit. ⁊ nisi eũ tua ut au¬
diuimus regalis potentia refregisset. pe¬
nitus confudisset. His excessib eiꝰ dili¬
gent̾ considatis ab ep̃ali eum atq sa¬
cerdotalis officio deiecimus. Insuꝑ qm̃¬
babenbergensẽ eccl̃am apłica beati petͥ
tutione munitam crudeliꝰ atq mole¬

Expanded text:
nuntios suos cum copiosis muneribus, nuntios suos cum copiosis muneribus, noto sibi artificio innocentiam nostram et confratrum nostrorum integritatem pactione pecuniae attentare, atque, si fieri posset, corrumpere molitus est. Quod ubi praeter spem evenit, jam de damnatione sua securior, festinanter retrocessit, et blandis fallacibusque promissis clericorum qui secum erant animas lactans, aiebat se, si patriam repedare posset, ab episcopatu cessaturum et monasticae vitae professionem subiturum. Quam sponsionem qualiter impleverit, celsituditemeraria ulterius progressus audacia, clericos Ecclesiae suae, salutem et honorem quaerentes, bonis suis despoliavit, et, nisi eum tua, ut audivimus, regalis potentia refregisset, penitus confudisset. His excessibus diligenter consideratis, ab episcopali eum atque sacerdotali officio dejecimus. Insuper quoniam Bambergensem Ecclesiam, apostolica beati Petri tuitione munitam, crudelius atque mole
Abbreviated transcription (Latin):
studio assurg̾e̾ fama referente audiuimꝰ
duob te mõdis scẽ matͥ tue romane scili
cet eccłe eminentius comm̃dasti. In alt̾o
quidem qr symoniacis uirilit̾ resistis. in
alt̾o uͦ qr cłicorum castitate ut pote serui¬
torũ dñi ⁊ libent̃ approbas ⁊ efficacĩt desi¬
d̾as adimplere. Quib decausis signum
nob̃ ꝓposuisti opitulante dõ altiora de te
⁊ p̾stantiora queq sꝑandi. Qua ꝓpter
⁊ hec ti firmĩt retin̾e ualde oꝑtamꝰ. ⁊ dñm
t᷑ supplicit̃ obsecramꝰ. Cet̾m de babenber¬
gensi eccła que sui fundatoris institu
ti menbrũ scilicet ꝓpinqͥus specialiori
quadam cura sollicitudinis inherent.
uehem̃t̃ dolemus ⁊ eius desolationi ꝓui
rib occurrere. opitulari ⁊ consulete. of¬
ficii nr̃i necessitate impesum᷑. Symo¬
niacus enĩ ille herimannꝰ dictus ep̃s ħ
anno ad synõdum romanã uocatꝰ ue¬
nire contempsit s cũ ꝓpͥus romã acceᷤ¬
sisset. initin̾e substitit. ⁊ p̃mittens

Expanded text:
studio assurgere fama referente audivimus, duobus te modis sanctae matri tuae, Romanae Ecclesiae scilicet, eminentius commendasti. In altero quidem, quia Simoniacis viriliter resistis; in altero vero quia clericorum castitatem, utpote servorum Domini, et libenter approbas et efficaciter desideras adimplere. Quibus de causis signum nobis proposuisti, opitulante Deo, altiora de te et praestantiora quaeque sperandi. Quapropter et haec te firmiter retinere valde optamus, et tur suppliciter obsecramus. Caeterum de Bambergensi Ecclesia, quae sui fundatoris institutti, membrum scilicet propinquius specialiori quadam cura sollicitudinis inhaeret, vehementer dolemus, et ejus desolationi pro viribus occurrere, opitulari et consulere, officii nostri necessitate impellimur. Simoniacus enim ille Herimannus dictus episcopus hoc anno ad synodum Romam vocatus venire contempsit; sed cum propius Romam accessisset, in itinere substitit, et praemittens
Abbreviated transcription (Latin):
orum potiꝰ si sint potentes qͣm eorũ
ꝑsonas respice̾. quilicet sint pauꝑes
legem sui conditoris exquir̃t. man¬
data diligunt utc̃a potiꝰ qͣm iusti¬
ciam desert̃. Tue gͥ un animitatt̃
fr̃nitatis. debita congratulatione sus¬
cipientes. hanc flãmam inpectore
lectione ꝑficias. Opem uͦ in rrr̃a cari.¬
tate immo beati Petͥ ꝓtectione ⁊ fius
apłica indubitant᷑ bndictione ꝯ¬

Expanded text:
orum potius, si sint potentes, quam eorum orum potius, si sint potentes, quam eorum personas respicere, qui, licet sint pauperes, legem sui conditoris exquirunt, mandata diligunt, vitam potius quam justitiam deserunt. Tuae igitur unanimitatem fraternitatis debita cum gratulatione suscipientes, hanc flammam in pectore lectione proficias, spem vero in nostra charitate, imo beati Petri protectione et ejus apostolica indubitanter b
Abbreviated transcription (Latin):
scãm romanã eccłam. sincero affec¬
tu dilige̾. qñdo id mouet cor ⁊ ani¬
mum tuũ legatos sedis apłice inreg¬
no ur̃o ñ eo quo oportuit honore sus¬
ceptos fuisse. nec ea que xͥana religio
postulabat. ⁊ ad huc postulat ꝓut
necesse foret effic̾e̾ potuisse. Uerum nõ
multomagis ħ illiᷤᷤ accidisse uolumꝰ
qͣm ut ipsi hominib magis qͣm do
plac̾e cupientes. u̾itatẽ ⁊ libtatẽ i¬
sius q̃ meis rep̾sentabat᷑ auctoritas
aliqͣ simulatione uiolassent. Nam
si pͥncipib ⁊ diuitib t̾re ur̃e regna¬
re ꝑlibidine ⁊ iusticiã di conculca¬
re. taciti consentire uellemꝰ. ꝓfecto
amicitias. mun̾a. subiectiones. lau¬
dem. ⁊ magnificas ab eis honorificẽ¬
tias habere possemꝰ. Qd̃ qi loco in
quo sumꝰ. ⁊ officio qđ tenemꝰ. mini¬
me congruit. nichil ẽ ꝗ nos acari¬
tate xp̃i ipso ꝓtegente seꝑare possit.
quib mori tutiꝰ est. qͣm legẽ cus de¬
relinquere. aut ꝓmundi gła impi¬

Expanded text:
sanctam Romanam Ecclesiam sincero affectu diligere, quando id movet cor et animum tuum, legatos sedis apostolicae in regno vestro non eo quo oportuit honore susceptos fuisse, nec ea quae Christiana religio postulabat, et adhuc postulat, prout necesse foret, efficere potuisse. Verum nos multo magis haec illis accidisse volumus, quam ut ipsi, hominibus magis quam Deo placere cupientes, veritatem et libertatem illius quae in eis repraesentabatur auctoritatis aliqua simulatione violassent. Nam si principibus et divitibus terrae vestrae regnare pro libidine et justitiam Dei conculcare, taciti consentire vellemus, profecto amicitias, munera, subjectiones, laudem, et magnificas ab eis honorificentias habere possemus. Quod quia loco in quo sumus et officio quod tenemus minime congruit, nihil est quod nos a charitate Christi, ipso protegente, separare possit: quibus mori tutius est, quam legem ejus derelinquere, aut pro mundi gloria impi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ erga nos ꝓmptã ⁊ sincerã ẽẽ cognos¬
centes debitas tͥ gͣces rependimꝰ tuisq fa¬
tigationib fr̾no corde ꝯpassi sumus.
Scimꝰ eqͥdẽ qͣnta fraude bragensis
ep̃s te circũuenit. qͥ tñ ñ solũ ad tuas
s de nob̃ mentiendo ⁊ qͣt ex nr̃a con¬
cessione rapacitatẽ suã roborando ad
nr̃as etiã iniurias patent̾ erupit. Qua
de re qͣm gͣuit̾ ꝯmoti sumꝰ. uł qͥd̾ in de
censuerimꝰ. hic nuntiꝰ tuus iuua uo¬
ce tͥ indicare pot̾it. ⁊ tu ipse inlitt̾is qͣs
duci. ⁊ exẽplolitt̾arũ quas eidẽ ep̃o
misimꝰ: plenit̾ cognosce̾ potes. Et tu
qd nimiᷤ siplicit̾ egisti. qui nos con¬
tra decreta nr̃a surgere ⁊ sententiã
nr̃am tam leuit̃ mutare putasti qͥ
eaomnia que int̾ te ⁊ illũ in lite sũt
usq adfut᷑am synodum ⁊ totiꝰ dissen¬
sionis ur̃e discussionem tus possessi¬
onib decreuisse p̾ses intellexeras.
namq ammonuimꝰ firmitq tͥ ea oĩa
sine contraclictione redde p̾ciͤpimus

Expanded text:
frater, erga nos promptam et sinceram esse cognoscentes, debitas tibi grates rependimus, tuisque fatigationibus fraterno corde compassi sumus. Scimus enim quanta fraude Pragensis episcopus te circumvenit: qui tamen non solum ad tuas, sed de nobis mentiendo, et quasi ex nostra concessione rapacitatem suam roborando, ad nostras etiam injurias patenter erupit. Qua de re quam graviter commoti simus, vel quid inde censuerimus, hic nuntius tuus viva voce tibi indicare poterit, et tu ipse in litteris quas duci, et exemplo litterarum quas eidem episcopo misimus, pleniter cognoscere potes. Et tu quidem nimis simpliciter egisti, quod nos contra decreta nostra surgere, et sententiam nostram tam leviter mutare putasti: qui ea omnia quae inter te et illum in lite sunt, usque ad futuram synodum, et totius dissensionis vestrae discussionem, tuis possessionibus decrevisse praesens intellexeras. namque admonuimus, firmiterque tibi ea omnia sine contradictione reddere praecepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lugounensi ⁊ agmo augustudu¬
nensi ⁊ rodulfo matisconensi. epĩs
diu apũd nos ꝓ necessitatib mona¬
sti sui ꝯmorat᷑ multas adu̾sitates
⁊ inquietudines conquerit᷑ st acłicis
patilingonensib. Cuiꝰ iniurie tanto
uehem̃tius nos adtingunt. qͣnto solli¬
citudines apłice dispensationiᷤ ꝑ be

Expanded text:
Lugdunensi, et AGINO Augustodunensi, et RODULPHO Matisconensi, episcodiu apud nos pro necessitatibus monasterii sui commoratus, multas adversitates et inquietudines conqueritur se a clericis pati Lingoniensibus: cujus injuriae tanto vehementius nos attingunt, quanto sollicitudines apostolicae dispensationi
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ eam alit̃ habiturum nͨ sine apłi¬
ca animadu̾sione diu regnaturum
nisi sceptrũ regni qd̃ tenes correcto er¬
rore tuo apłice ñ regie maiestatis be¬
neficiũ recognoscas. Neq enĩ nos timo¬
re. ł amore. aut aliqua ꝑsonali accepti¬
one quantũ dõ adiuuante pot̾imꝰ de¬
bitũ honoiem eiꝰ cuiꝰ serui sumꝰ in requisi¬
tũ relinquemꝰ. Nerũ si ħ em̃dare ⁊ uitã
tuã ut regẽ decet instituere ⁊ domisan¬
te adornare uoliu̾is ꝓcul dubio dilecti¬
onẽ sc̃e romane eccłe sic̃ matͥs dilectus

Expanded text:
te non aliter eam habiturum, nec sine apostolite non aliter eam habiturum, nec sine apostolica animadversione diu regnaturum, nisi sceptrum regni quod tenes, correcto errore tuo, apostolicae, non regiae, majestatis beneficium recognoscas; neque enim nos timore, vel amore, aut aliqua personali acceptione, quantum Deo adjuvante poterimus, debitum honorem ejus, cujus servi sumus, irrequisitum relinquemus. Verum si haec emendare, et vitam tuam, ut regem decet, instituere et, Deo miserante, adornare volueris, procul dubio dilectionem sanctae Romanae Ecclesiae sicut matris dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
Reõ ep̃ss.s. di. Salomoni regi
ad nos tarde ꝓpt̾ moram nuntii tu¬
i allate sunt. quas quide multo
benigniꝰ manꝰ nr̃a suscepisset. si tua
in cauta contlitio ñ adeo beatũ pe¬
trum offendisset. Nã sic̃ amaiorib
iure ⁊ potestate sua oblatũ ⁊ deuo¬
ce traditum. Pret̾ea henricꝰ pie me¬
morie impr̃. ad honorem scĩ petri
regnũ illud expugnaris uicto re¬
ge ⁊ facta uictoria. ad corpꝰ beati pe¬
tri lanceam coronamq transmi¬
sit. ⁊ ꝓ gła tͥumphi sin illuc regni
direx̃ insignia quo pͥncipatũ digni¬
tatis eius attin̾e cognouit. Que cũ
ita sunt tu tñ incet̾is quoq aregia uͥ¬
tute ⁊ morib longe discedens. uis ⁊ ho¬
norem scĩ petͥ qͣntũ ad te imminiusti
⁊ alienasti. dũ eiꝰ regnũ a rege teuto¬
nicorũ in benxficiũ sic̃ audiuimus
suscepistis Qd̃ siuerum ẽ qualiter
gram beati petri aut nr̃am beniuo¬
lentiã sꝑare debeas. tuipse si iustici¬
am uis atcendẽ ñ ignoras uidelicet

Expanded text:
rvorum Dei, SALOMONI regi ad nos tarde propter moram nuntii tui allatae sunt: quas quidem multo benignius manus nostra suscepisset, si tua incauta conditio non adeo beatum Petrum offendisset. Nam, sicut a majoribus jure et potestate sua oblatum et devote traditum. Praeterea Henricus piae memoriae imperator ad honorem sancti Petri regnum illud expugnans, victo rege, et facta victoria, ad corpus beati Petri lanceam coronamque transmisit, et pro gloria triumphi sui illuc regni direxit insignia, quo principatum dignitatis ejus attinere cognovit. Quae cum ita sint, tu tamen, in caeteris quoque a regia virtute et moribus longe discedens, jus et honorem sancti Petri quantum ad te, imminuisti et alienasti, dum ejus regnum a rege Teutonicorum in beneficium, sicut audivimus, suscepisti. Quod si verum est, qualiter gratiam beati Petri, aut nostram benevolentiam sperare debeas, tu ipse, si justitiam vis attendere, non ignoras, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
honore eccłastico sub ex ꝯmunicatiõe
amoto. quẽ sci anastasii monast̾io ex
nr̃a ꝑmissione restitusti. Alt̾m uͦ me¬
liorem ex abbatia honore ut fertur
ii. ac sine rõne electi. Qd̃ cum audiᷤ¬
semus ualde nob̃ displicuit nr̃aq
caritas ut talia corrigant᷑ hastͥ di
rexit litt̾ãs. In his gͥ unũ ex duob tͥ ac
p̾dicto albico p̾cipimus. aut monast̾¬
ũ qd̃ ei ñ recte dedisti dimittat ⁊ al¬
tĩ inuiste reiecto reddat. aut tecũ
romam ueniens ex illis cͥminibus
in quib accusat᷑ in nr̃a p̾sentia u̾i¬
tate se defendat. Sin aũt neutrũ
horũ obedire ñ uult asacra sede a¬
płica se intelligat ꝓculdubio ex cõ¬
municandũ. Hec itaq nullatentis
neglegas p̾cipimꝰ. inpecc̃m enĩ ma¬
ximum tecũ incurrimꝰ. siomittimus
ħ qͣndoquide ita ẽ sic̃ nob̃ multorũ
testimonio ẽ intimatum. Data ro

Expanded text:
honore ecclesiastico sub excommunicatione amoto, quem Sancti Anastasii monasterio ex nostra permissione restituisti; alterum vero meliorem ex abbatiae honore, ut fertur, vi ac sine ratione ejecisti. Quod cum audissemus, valde nobis displicuit, nostraque charitas ut talia corrigantur has lirexit. In his igitur unum ex duobus tibi ac praedicto Alberico praecipimus ut monasterium quod ei non recte dedisti dimittat, et alteri injuste rejecto reddat, aut tecum Romam veniens ex illis criminibus, in quibus accusatur, in nostra praesentia veritate se defendat. Sin autem neutrum horum obedire non vult, a sacra sede apostolica intelligat se procul dubio excommunicandum. Haec itaque nullatenus negligas praecipimus. Peccatum enim maximum tecum incurrimus, si omittimus hoc, quandoquidem ita est, sicut nobis multorum testimonio est intimatum. Data Ro
Abbreviated transcription (Latin):
opib eius constructũ. scẽ romane ec¬
cłe cui pie ⁊ sc̃e p̾sidebat in ꝓpͥum ius
tradidisse. quatenus uen̾abilis ille
locꝰ sub alis sc̃i petͥ tucior ⁊ lib̃ior indi¬
iuno famulatu ꝓfic̾et. U erũ sic̃ nos
certa relatione comꝑimꝰ. nepotes illiꝰ
ugo uidelicet ⁊ gerardꝰ sua potiꝰ qͣm.¬

Expanded text:
opibus ejus constructum, sanctae Romanae Ecclesiae, cui pie et sancte praesidebat, in proprium jus tradidisse, quatenus venerabilis ille locus sub alis sancti Petri tutior et liberior in divino famulatu proficeret. Verum, sicut nos certa relatione comperimus, nepotes illius, Hugo videlicet et Gerardus sua potius q
Abbreviated transcription (Latin):
iũte ⁊ securum ab oĩ ꝯtumelia in clau¬
strũ suũ recipiat. ⁊ officium custodi¬
e cũ eccła qua postulauit siiuste atti¬
net cũ cet̾is om̃ib iustis ꝑtinentiis et
utilitatib siuis ⁊ p̃positurã suã ⁊ offici¬
um scolarũ. nñ omĩa ablata sibibona
⁊ tã irracionabilit̾ illata damna rest¬
tuat. apłicis iussionib ꝯmoneatis. De
de intitu ⁊ uita ep̃i sciunt nob̃ aꝑiass¬

Expanded text:
vitae et securum ab omni contumelia in clauvitae et securum ab omni contumelia in claustrum suum recipiat, et officium custodiae cum ecclesia quam postulavit, si juste attinet, cum caeteris omnibus justis pertinentiis et utilitatibus suis, et praeposituram suam, et officium scholarum, nec non omnia ablata sibi bona, et tam irrationabiliter illata damna restituat, apostolicis jussionibus commoneatis. Deide introitu et vita episcopi sciunt, vobis
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta indignatione ⁊ ira suꝑ istũ
inflãmatꝰ ẽ. Eg̾ssoq aburbe ep̃o.
paulopꝰ milites eiꝰ ut pote ñ ignoran¬
tes uoluntatẽ dñi sui. huic omnem
secitatẽ ab negauer̃t. ⁊ int claustrũ
a minat sunt infaciem. Qs cũ in¬
sidiari uite sue ⁊honori intelleg̾et
clam discessit. ut sua absentia tem¬
ꝑaret seu̾itatem huiꝰ furoris. Ep̃s uͦ
confestim sua omnia diripiet pub¬
licari p̾cepit ⁊ rta iste exulem se et
egenum iam diufuisse conquerit᷑
Uerũ ħnob̃ in ordinata ⁊ ualde ini¬
qua uident᷑. qm̃ si illa u̾a sunt ep̃s
immo ex ep̃s ñ hunc s conscientiam
suã odisse. ⁊ ꝑsequi debuerat. Sin
uͦ falsa ⁊ utinã falsa. ñ tam̃ mili¬
tes. s disciplinã canonũ istũ corri
ꝑe ⁊ flagellare equũ fuerat. Quo
uolumꝰ ut cq̃uocato ⁊ adiuncto tͥ di¬
lecto confr̃e nr̃o herimanno uen̾ab¬
li ep̃o metensi. Tusensem ꝯueniatiᷤ.
eũ q ut cłicum istũ sine oñi ꝑicło

Expanded text:
competentia et necessitate: quae quidem inflammatus est. Egressoque ab urbe episcopo, paulo post milites ejus, utpote non ignorantes voluntatem domini, huic omnem securitatem abnegavere, et intra claustrum ei minati sunt in faciem. Quos cum insidiari vitae suae et honori intelligeret, clam discessit, ut sua absentia temperaret severitatem hujus furoris. Episcopus vero confestim sua omnia diripi et publicari praecepit, et ita iste exsulem se et egenum jam diu fuisse conqueritur; verum haec nobis inordinata et valde iniqua videntur, quoniam, si illa vera sunt, epistibus, retulit se ab episcopo quamdam ecclesiam postulasse, quae ad officium custodiae  falsa, et utinam falsa! non tamen miliattinere. Qua de re commotus episcopus, cum ei pere et flagellare aequum fuerat. Quocvolumus, ut, convocato et adjuncto tibi dilecto confratre nostro Herimanno venerabili episcopo Metensi, Tullensem conveniatis, eumque ut clericum istum sine omni periculo
Abbreviated transcription (Latin):
in locum aliqͥm ur̃o ꝯuentu aptũ
ꝯuocetis ⁊ ca̾m ittłq diligent̃ in qui¬
rentes finẽ contentioni eorũ imponere
sũmoꝑe studeatis. innullo quidẽ abea
que in pͥuilegio p̾libati patͥs nr̃i leoniᷤᷤ
pape descͥpta ẽ constitutione ⁊ det̾mi¬
natione dig̾dientes. Ibi enĩ int̾cet̾as
maiornatu fui̾t. curã aduocatie solꝰ
teneat ⁊ in omñe potestatẽ eiꝰ gn̾is ħ
potestas ita ꝓcedat. Iuxta qͣm ordi¬
nationẽ serardum quidẽ iustiꝰ agẽ
⁊ aduocatiam magis mi̾to qͣm hugo¬
nẽ ãministrare putamꝰ. qi etate pͥorẽ
ẽe intelleximꝰ. Qd si et uos ita eẽ cogno¬
neult̾ius ullomͦ de eadẽ aduocatia
se intͦmittat. neq monast̾ium aut
bona eius cuuscũq modi sint aliqͣ
iesione itł contrarietate impetrat
Alioqͥn scia̾se aplici gladii ictum
nullatenꝰ euad̾e posse ⁊ ñ solũ agr̃a
beati petͥ s a ꝯmunione totiꝰ eccte iu
nicatum ac condemnatũ penitꝰ se

Expanded text:
in locum aliquem vestro conventui aptum convocetis, et, causam utrinque diligenter inquirentes, finem contentioni eorum imponere summopere studeatis, in nullo quidem ab ea quae in privilegio praelibati Patris nostri Leonis papae descripta est constitutione et determinatione digredientes. Ibi enim inter caeteocatiae solus teneat, et in omnem posteritatem ejus generis haec potestas ita procedat. Juxta quam ordinationem Gerardum quidem justitias agere, et advocatiam magis merito quam Hugonem administrare putamus, quia aetate priorem esse intelleximus. Quod si et vos ita esse cognone ulterius ullo modo de eadem advocatia se intromittat, neque monasterium, aut bona ejus, cujuscunque modi sint, aliqua laesione vel contrarietate impetat, alioquin sciat se apostolici gladii ictum nullatenus evadere posse, et non solum a gratia beati Petri, sed a communione totius Ecclesiae nicatum ac condemnatum penitus se
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dare scitote. P ret̾ea notũ uob̃ ẽ mar¬
chionẽ aronẽ insynõdo nob ꝓmisisse
ifidẽ in manũ nr̃am dedisse. se in
nr̃am p̾sentiam qͣndocumq eum
common̾emꝰ ꝓ reddenda rõne sui
ꝯuigii uenturũ. Et nos quidẽ hac
de causa ipsum uocauimꝰ. Guiliel¬
mũ papiensem epm̃ ⁊ herib̃tum
mutinensẽ qui ꝓpinquitatẽ mu¬
lieris sciunt ad nos uenire ꝑepłas¬
nr̃as inuitauimꝰ. quatenꝰ reiiu̾ita¬
te ꝑcognita q̃d̾ iustũ fu̾it dõ adu¬
uante statuamꝰ. Qua ꝓpt̾ dignum
uob iudet᷑ ut p̾fato marchioni ꝑ
ꝑt̾ram ur̃am ineundo ⁊ redeundo
securus tͣnsire possit. neoccasionẽ
ur̃i timoris in hac parte iusticia
xp̃iane legis detͥmentũ sentiat.

Expanded text:
dari scitote. Praeterea notum vobis est marchionem Azonem in synodo nobis promisisse, et fidem in manum nostram dedisse, se in nostram praesentiam, quandocunque eum commoneremus, pro reddenda ratione sui conjugii venturum. Et nos quidam hac de causa ipsum vocavimus. Guilielmum Papiensem episcopum, et Heribertum Mutinensem, qui propinquitatem mulieris sciunt, ad nos venire pras invitavimus, quatenus, rei veritate percognita, quod justum fuerit, Deo adjuvante, statuamus. Quapropter dignum nobis videtur ut praefato marchioni peper terram vestram in eundo et redeunde securus transire possit, ne, occasione vestri timoris in hac parte justitia Christianae legis detrimentum sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lorẽ consid̾at lassis quietẽ ⁊ refrig̾ium
p̾stat. uerum reseruati adhuc ad con¬
suetos labores. ⁊ infinitas sollicitudĩes
insingulas horas quas parturientiᷤᷤ do¬
lores ⁊ angustias patimͣ.dũpene in
ocłis nr̃is naufragantẽ eccłam nullo
ualemꝰ eriꝑe gubnado. Lex enim ⁊ reli¬
gio xͥana ita fere uͥq deꝑiit. ut sarra¬
mirandũ ẽ. si huiꝰ lucis erũnas spe su¬
ꝑne ꝯsolationis fug̾e̾ cupimꝰ. quiinhiᷤ
positi in sola cognitione mundanti¬
um ꝑicłorũ singułorũ penas uumus
Pret̾ea scitote rob̃tum guiscardũ sepe
supplices legatos ad nos mitt̾e ⁊ tanta
fidelitatis securitatẽ se inmanus no¬
stras dareͥ cupere. ut nemo umqͣm fir¬
miori obligatione secuilib dño debe¬
at uł possit astringe̾. S nos ñ incer¬
tas rõnes cur illud sit adhuc differen¬
dũ. ꝯsidantes suꝑne dispensationis
⁊ aplice ꝓcurationis ꝯsilia p̾stolam᷑.

Expanded text:
lorem considerat, lassis quietem et refrigerium lorem considerat, lassis quietem et refrigerium praestat. Verum reservati adhuc ad consuetos labores et infinitas sollicitudines, in singulas horas, quasi parturientis dolores et angustias patimur, dum pene in oculis nostris naufragantem Ecclesiam nullo valemus eripere gubernaculo. Lex enim et religio Christiana ita fere ubique deperiit, ut Saramirandum est si hujus lucis aerumnas spe supernae consolationis fugere cupimus, qui, in his positi, in sola cognitione inundantium periculorum singulorum poenas luimus. Praeterea scitote Robertum Guiscardum saepe supplices legatos ad nos mittere, et tantae fidelitatis securitatem se in manus nostras dari cupere, ut nemo unquam firmiori obligatione se cuilibet domino debeat vel possit astringere. Sed nos non incertas rationes cur illud sit adhuc differendum considerantes, supernae dispensationis et apostolicae procurationis consilia praestolamur.
Abbreviated transcription (Latin):
HNon uos fugit uarios sepe aduosru
mores de nob afferri sic̃ mos eorũ est
qui amicorũ dilectioni inuident ⁊
unanimitati. Et quidẽ si nos talib
aures qd absit acclinare uellemꝰ ñ
multi fr̃ in quib since̾ dilectionis
affectum nob̃ patere crederemꝰ. S
nos nichil fere potiꝰ qͣm suspectũ ani¬
mũ fugientes. inueritate uob̾ loqͥ¬
mur qd innullis t̾rarũ pͥncipibus
tuciꝰ qͣm in ur̃a nobilitate ꝯfidimꝰ.
q̃m hoc u̾ba. hoc facta. hoc pie deuo¬
tionis studia. hoc ficłi ur̃e p̾clara noᷤ
constantia docuerunt. nͨ dubitamꝰ
qͥn ur̃a in nob̃ uera nitescat caritas
cumꝑpetrũ seruis ⁊ petrus inser¬
uo diligit᷑. De cet̾o scitote nos p̾t̃ spem
omniũ qui nob̃cũ erant infirmitatẽ
corꝑis euasisse ⁊ iã bonã ualitudinẽ
recepisse. uñ nob̃ dolendum potiꝰ qͣm
gaudendũ ẽẽ putamꝰ. Tendebat enĩ
anima nr̃a ⁊ toto desid̾io ad illã patͥã
anhelabat. in qua ille qui labore ⁊ do¬

Expanded text:
Non nos fugit varios saepe ad vos de nobis rumores afferri, sicut mos eorum est qui amicorum dilectioni invident et unanimitati. Et quidem si nos talibus aures quod absit! acclinare vellemus, non multi sunt in quibus sincerae dilectionis affectum nobis patere crederemus. Sed nos, nihil fere potius quam suspectum animum fugientes, in veritate vobis loquimur quod in nullis terrarum principibus tutius quam in vestra nobilitate confidimus: quoniam hoc verba, hoc facta, hoc piae devotionis studia, hoc fidei vestrae praeclara nos constantia docuerunt. Nec dubitamus quin vestra in nobis vera nitescat charitas, cum per Petrum servus, et Petrus in servo diligitur. De caetero scitote nos, praeter spem omnium qui nobiscum erant, infirmitatem corporis evasisse, et jam bonam valetudinem recepisse: unde nobis dolendum potius quam gaudendum esse putamus. Tendebat enim anima nostra, et toto desiderio ad illam patriam anhelabat, in qua ille qui laborem et do
Abbreviated transcription (Latin):
rogamꝰ ⁊ apłica auctoritate monemꝰ
ut exore ipsiꝰ illatas sibi molestias et
monastii decm̃ta auditis ⁊ dilig̾nt̃
attendatis. Conuocatisq p̾scͥptis di¬
cis ad faciendã emendationẽ ⁊ sati¬
factionem ꝓut iustũ fu̾it sr̃ omnib
de quib in eos conq̃rit᷑ abbas nr̃a ui¬
ce ⁊ apłica auctoritate ꝯmoneatis.
Qd si uos immo beatũ petrũ ⁊ eius
ꝑnos administrata monita cõtẽp¬
ser̃it. ⁊ iusticiam fac̾e renuentes in
ꝑtinatia temeritatis sue ꝑstiterint
abintitu eccłe arce̾ eos ⁊ excludere
nullatenꝰ p̾t̾mittatis. Sin uͦ nͨ ꝓ huiꝰ¬
modi districtione uolu̾nt resipiꝰ¬
c̾e ⁊ illatas beato petro innirias u̾¬
pote pͥuilegia eius tͣnsg̾ssi ceteraꝙ
inquib abbatẽ ⁊ monast̾ium ens
indignis offensionib leser̾t digna
respuerint. satiffactione em̃dare.
nr̃a apłica auctoritate ussi atq sus¬
fulti eos anathematis gladio ꝑcus¬
sos a corpore ⁊ ꝯmunione totiꝰ eccle

Expanded text:
rogamus, et apostolica auctoritate monemus, ut ex ore ipsius illatas sibi molestias et monasterii detrimenta audiatis, et diligenter attendatis, convocatisque praescriptis clericis ad faciendam emendationem et satisfactionem, prout justum fuerit, super omnibus de quibus in eos conqueritur abbas nostra vice et apostolica auctoritate commoneatis. Quod si vos, imo beatum Petrum, et ejus per nos administrata monita, contempserint, et, justitiam facere renuentes, in pertinacia temeritatis suae perstiterint, ab introitu ecclesiae arcere eos et excludere nullatenus praetermittatis. Sin vero nec pro hujusmodi districtione voluerint resipiscere, et illatas beato Petro injurias, utpote privilegia ejus transgressi, caeteraque in quibus abbatem et monasterium ejus indignis offensionibus laeserunt, digna resipuerint satisfactione emendare, nostra apostolica auctoritate jussi atque suffulti eos anathematis gladio percussos a corpore et communione totius Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe cuip̃es dõ adiuuante defend̾et
Hoc enĩ indubitant̃ scias quia ne¬
Omp̃c d̾s intua sacerdotali uigilã¬
statuat et̾ne felicitatisp̾miũ. Dat̾
rome .x. łi oct̃. indict̾.xiii.

Expanded text:
esiae cui praees, Deo adjuvante, defenderet. Hoc enim indubitanter scias, quia neOmnipotens Deus in tua sacerdotali vigilanstatuat aeternae felicitatis praemium. Data Rom
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uł laici ⁊ mulieres ad dm̃ m̃tes e¬
rigunt: ⁊ cultũ religionis libenter
intellectu accipiunt ⁊ cenere ꝯtend̃t.
Ham illi ꝗ ꝓpt̾ lucrandas animas
ep̃i uocati ⁊ constituti sunt. ⁊ subdi¬
tos suos u̾bo ⁊exemplo uiam u̾tatiᷤ
doc̾e deberent. his tprib seducti a di¬
abolo. ñ solum legẽ d̃i deserc̃. s im¬
pugnare ⁊ oi conatu subu̾t̾e ñ desi¬
tunt. Quo minus mirandũ ẽ si ip̃i
infi̾ores ordines adelicto ñ ꝓhibent
quorũ aut oidinatio fuit heretica
aut uita om̃i immundicia ⁊ facino¬
rib cooꝑta. Quidũ insemetipsis pͥa
sceła nͨ corrigunt nͨ attendunt. sub

Expanded text:
quod vel laici et mulieres ad Dominum mentes erigunt, et cultum religionis libenter intellectu capiunt, et tenere contendunt. Nam illi qui propter lucrandas animas episcopi vocati et constituti sunt, et subditos suos verbo et exemplo viam veritatis docere deberent, his temporibus seducti a diabolo, non solum legem Dei deserunt, sed impugnare et omni conatu subvertere non desistunt. Quo minus mirandum est si ipsi inferiores ordines a delicto non prohibent, quorum aut ordinatio fuit haeretica, aut vita omni immunditia et facinoribus cooperta: qui, dum in semetipsis propria scelera nec corrigunt nec attendunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcquid illi contra uos immo contra
iusticiam garriant. ⁊ ꝓdefendenda
nequitia sua uob̃ qui illecdanti eshꝰ
obiciant. uos impuritate ⁊ constan¬
tia fidi ur̃e ꝑmanentes que de epĩs
isacdotib symoniacis aut inforni¬
catione iacentib ab aplica sede acce¬
pistis firmit̾ credite ⁊ tenete. Data

Expanded text:
quidquid illi contra vos, imo contra justitiam garriant, et pro defendenda nequitia sua vobis, qui illiterati estis, objiciant, vos in puritate et constantia fidei vestrae permanentes, quae de sacerdotibus Simoniacis, aut in fornicatione jacentibus, ab apostolica sede accepistis, firmiter credite et tenete. Data
Abbreviated transcription (Latin):
notificart ntillateñ p̾t̾mittite. Etd si
ep̃s ut optamus in nocens de tot ac tan¬
cis criminib apparuerit. ꝙ cłicus te¬
mere peccauit. qm̃ ad nr̃am uenit au¬
dientiam qualit̾ iuste corrigat᷑ dõ as¬
pirante ꝓcurabimꝰ. Siuͦ ep̃s ea q̃ sibi¬
lomͦ ferendum ẽ nob̃ uł uob ut locũ
pastoris lupꝰ obtineat. Has aũt lit¬
ta̾s idcirco aꝑte sigillari p̾cepimus
ut cerciorẽ uob̃ auitoritatẽ trademꝰ

Expanded text:
notificare nullatenus praetermittite. Quod si iscopus, ut optamus, innocens de tot ac tantis criminibus apparuerit, quod clericus temere peccavit, quoniam ad nostram venit audientiam, qualiter juste corrigatur, Deo aspirante, procurabimus. Si vero emodo ferendum est nobis, vel vobis, ut locum pastoris lupus obtineat. Has autem litteras idcirco aperte sigillari praecepimus, ut certiorem vobis auctoritatem traderemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uice nr̃a arfasti nugas penitus
compescaris ⁊ scĩ eadmundi abͨatiã
contra decretum decessoris nr̃i inqui¬
etatori nullo mͦ sinatis. Qui etiam
cũ eunde abb̾em in p̾b̾rm ordinari
rome feciss. ipsum ⁊ monast̾iũ cui p̾¬
est intutelam apłice sedis accepit.
Uñ iniurias illuis innos redundare
dissimulare ñpossumꝰ. p̾sercum cũ
ad despectũ auccoritatis nr̃e eas sibi
irrogari ꝑpendimꝰ. Unde etiam
Guilielmũ regem carissimũ ⁊ uni¬
cũ filiũ sc̃e romane eccłe p̃cib nr̃is¬
⁊ uice nr̃a suꝑhis ad mon̾e dilectio¬
nẽ ur̃am p̾camur ⁊ ne arfasti uaniᷤ
ꝑsuasionib ad quiescat inquo sua
singulatis prudentia supͣmodũ
diminita ⁊ contracta ab omnib.
calcitrare ab hinc temptau̾it apłi¬
ca auctoritate sibri balduino abbati
p̃cipite ut sedem apłicã ad hec deter¬
minanda petant. Dat̾ ad scm̃ ser¬

Expanded text:
ut vice nostra Arfasti nugas penitus compescatis, et sancti Eadmundi abbatiam contra decretum decessoris nostri inquietari nullo modo sinatis. Qui etiam cum eumdem abbatem in presbyterum ordinari Romae fecisset, ipsum, et monasterium cui praeest, in tutelam apostolicae sedis accepit. Unde injurias illius in nos redundare, dissimulare non possumus; praesertim cum ad despectum auctoritatis nostrae eas sibi irrogari perpendimus. Unde etiam Guilielmum regem charissimum, et unicum filium sanctae Romanae Ecclesiae, pr vice nostra super his admonere dilectionem vestram precamur, et ne Arfasti vanis persuasionibus acquiescat; in quo sua singularis prudentia supra modum diminuta et contracta ab omnibus recalcitrare abhinc tentaverit, apostolica auctoritate sibi et Balduino abbati praecipite ut sedem apostolicam ad haec determinanda petant. Data ad Sanctum Ger
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentissime pat̾nitati nos ac
nosi nos ⁊ infelices parti pueritie blã¬
dientiᷤ instinctione partim potestati¬
ue nr̃e ⁊ imꝑiose potentie lib̾tate.
parti etiam eorũ quorũ se ducti¬
les nimiũ secuti sumꝰ ꝯsilia seduc¬
toria. deceptione. peccauimꝰ ince¬
lũ ⁊ corã uobis etiam digni ñ su¬
mͦ uocatione nr̃e fili acionis. Non
solũ enĩ nos res eccłasticas inuasimꝰ
uerũ quotq indignis quib libet
⁊ sẏmoniaco felle amaricatis ⁊ non
ꝑ ostiũ s aliunde ing̾dientib eccłas
ipsas uendidimꝰ. ⁊ non eas ut opor¬
tuit defendimꝰ. at nc̃ q soli absq
ur̃a auctoritate eccłas corrige̾ ñ poᷤ¬
q̃rimꝰ ur̃m studiosi ssiee p̾ceptũ ser¬
uatur: in om̃ib. ⁊ nc̃ in pͥmis ꝓ eccła
mediolanensi. que nr̃a culpa ẽ in
tãs corrigendas auctoritatis ur̃e sen
ipsum supplicit̾ pat̾ntatem ur̃am
ut nob̃ alacͥs assit clement̾ in õĩbus

Expanded text:
indulgentissimę paternitati nos accindulgentissimę paternitati nos accnosi nos et infelices, partim pueritię blandientis instinctione, partim potestative nostrę et imperiose, potentię libertate, partim etiam eorum, quorum seductiles nimium secuti sumus consilia, seductoria deceptione, peccavimus in cęlum et coram vobis et iam digni non sumus vocatione vestrę filiationis. Non solum enim nos res ecclesiasticas invasimus, verum quoque indiet Symoniaco felle amaricatis, et non per ostium sed aliunde ingredientibus, aecclesias ipsas vendidimus, et non eas ut oportuit defendimus. At nunc, quia soli absque vestra auctoritate aecclesias corrigere non posquęrimus, vestrum studiosissime preceptum servaturi in omnibus. Et nunc in primis pro ecclesia Mediolanensi, quę nostra culpa est in teras corrigendas auctoritatis vestrę seipsum suppliciter paternitatem vestram, ut nobis alacris assit clementer in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
gilantissimo idesidantissi¬
mo domno pape Gregorio apłica
dignitate celitus insignito. Henri
tus fidelissimã exhibitionẽ. Cũ
regnũ ⁊ sac̾dotium ut inxp̃o rite
administrata subsistant uicaria
sui opem semꝑ indigeant. oportet
nimirũi dñe mripat̾ amantissi¬
me quatinꝰ ab inuic̃ẽ minime dis¬
sentiant. uerũ potiꝰ xp̃i glinino
conuictissima indissolubilit̾ sibi
cohereant namq sic ⁊ ñ ałr ꝯseruat᷑
inuincłõ ꝑfecte caritatis ⁊ pacis. et
xͥane concordia unitatis. et eccłasti¬
ce simulstatꝰ religionis. s nos qͥ deo
annuente regni aliquandui iam
sortim᷑ ministi̾um sac̾dotio ut opor¬
tuit ꝑomnia ius ⁊ honor̃e ñ exhibu¬
imꝰ legitimũ. Qiuppe nob̃ ado date
potestatis uindicẽ ñ sine causa gla¬
dium portauimꝰ nec tñ in reos ut
iustũ fuit iudiciaria illũ semꝑ cen¬
sura euaginauimꝰ nũc aũt diuina
miseratione aliquantulũ ꝯpunc¬
ti ⁊ innos reu̾si pecc̃a nr̃a pͥores ur̃e

Expanded text:
gilantissimo et desiderantissimo domno papę Gregorio apostolica dignitate cęlitus insignito Heinrictus fidelissimam exhibitionem. Cum enim regnum et sacerdotium, ut in Christo rite administrata subsistant, vicaria sui ope semper indigeant, oportet nimirum, domne mi et pater amantissime, quatinus ab invicem minime dissentiant, verum potius Christi glutino coniunctissima indissolubiliter sibi cohereant. Nanque sic et non aliter conservatur in vinculo perfecte caritatis et pacis et christianę concordia unitatis et ecclesiasticę simul status religionis. Sed nos, qui deo annuente regni aliquandiu iam sortimur ministerium, sacerdotio, ut oportuit, per omnia ius et honorem non exhibuimus legitimum. Quippe nobis a deo date potestatis vindicem non sine causa gladium portavimus, nec tamen in reos, ut iustum fuit, iudiciaria illum semper censura evaginavimus. Nunc autem divina miseratione aliquantulum compuncti et in nos reversi peccata nostra priora vestrę
Abbreviated transcription (Latin):
limina p̾sentiũ portitoi requisiu̾
stucdeat religio tua uiscera pietatis
sibi aꝑire in quantũ cũ salute aĩe
sue uidet᷑ tͥ posse fragilitati sue
conscende. quatenꝰ ñ peniteat eũ
tanti itini̾s laborem subisse. s gau¬
deat qd̾ dui quesiuit scilicet sci

Expanded text:
limina praesentium portitor requisivit, limina praesentium portitor requisivit, studeat religio tua viscera pietatis sibi aperire, in quantum cum salute animae suae videtur tibi posse fragilitati suae condescendere; quatenus non poeniteat eum tanti itineris laborem subiisse, sed gaudeat, quod diu quaes
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio flagraret pͥus ad nos ur̃e
qͣm nr̃e aduos littere ꝑuenissent
cũ idfaciendi faciliꝰ uob̃ ꝑplures
ad limina apłorũ uenientes. qͣm no
d ꝑunũ hinc aduos ꝓficiscentẽ oc¬
casio ꝯferat᷑. nos tam̃ insalutati of¬
ficiũ salu̾ationis impendimus
⁊ qͣm solemꝰ dilectionis tͥ sinceri¬
tatem exhibemꝰ s ẽ uude fr̃nita¬
tem tuã negligentie m̾ito argui
putamus. qd̾ de castitate cłicorũ
sicut nob relatum ẽ p̾ceptis roma¬
ne synodi cui int̾fuisti inobedi¬
ens usq hodie uidearis. Qua in re
tantum dete admirantes gͣuius
dolemus qͣntũ te illud solliticius
oꝑari sꝑabamꝰ. unde aplicaste auc¬
toritate ammonemꝰ. ut cłicos tuos
qui turpit᷑ ꝯu̾sant᷑ pastorali rigo¬
re coherceas.⁊ qd̾ romana eccła te¬
attestante de immunditia csico¬
rum statuit. neq gr̃am neq odi¬
um alicuiꝰ consid̾ans constanti ac¬
toritate in eccłã tua p̾dicando ex̾¬
ceas. cecerũ ꝓ amore sc̃i Pecͥ ciuus

Expanded text:
dilectio flagraret, prius ad nos vestrae quam nostrae ad vos litterae pervenissent; cum id faciendi facilius vobis per plures ad limina apostolorum venientes, quam nobis per unum hinc ad vos proficiscentem occasio conferatur. Nos tamen insalutati officium salutationis impendimus, et, quam solemus, dilectionis tibi sinceritatem exhibemus. Sed est unde fraternitatem tuam negligentiae merito argui putamus, quod de castitate clericorum, sicut nobis relatum est, praeceptis Romanae synodi, cui interfuisti, inobediens usque hodie videaris. Qua in re tantum de te, admirantes gravius dolemus, quantum te illud sollicitius operari sperabamus. Unde apostolica te auctoritate admonemus ut clericos tuos qui turpiter conversantur, pastorali rigore coerceas, et quod, Romana Ecclesia testante, de immunditia clericorum statuit, neque gratiam neque odium alicujus, constanti auctoritate in Ecclesia tua praedicando exerceas. Caeterum pro amore sancti Petri, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cantuariorũ in anglia archi
ma ammiratione dignũ dug¬
am qͥꝑpe ur̃am ad plenũ cognoᷤ¬
cere uos non latet scam romanã
eccłam uire ad̾o dato sibi defen¬
dere eccłarum sacdotũ. ep̃ortum
consecrationes ⁊ a nullo sũpta licẽ¬
cia debere ⁊ posse celebrare suis⁊
p̾buisse ⁊ dõ annuente p̾biturã
firmissimã etiã in hoc defensionẽ
q romamuenint ⁊ sedis apłice
ꝯsilium ⁊ auxiliũ petierint. quib
arfastus dictus ep̃s qr noua auda¬
tia resistat nͥ foitasse ista. ponã se¬
dem meã ad aquilonẽ ⁊ ero similis

Expanded text:
Cantuariorum in Anglia archiema admiratione dignum ducam quippe vestram ad plenum cognoscere nos non latet, sanctam Romanam Ecclesiam jure a Deo dato sibi defendere Ecclesiarum, sacerdotum, episcoporum consecrationes; et a nullo sumpta licentia debere et posse celebrare, suis et praebuisse, et Deo annuente praebituram firmissimam etiam in hoc defensionem, qui Romam venerint, et sedis apostolicae consilium et auxilium petierint. Quibus Arfastus dictus episcopus, qua nova audacia resistat, nisi fortasse ista: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e̾ pot̾it. eã multo in rep̾hensibiluᷤᷤ
hoc egisse quã te in matͥs tue iudici¬
alem censurã manũ rep̾hensionis
extendisse. Decuerat quidem uõ et
dignus uidet᷑ hac potuis tempestate
et has int̾ quas patit᷑ angustias dei
rtiq emulatiõe ⁊ cõscĩa bona tamꝗͣ.
filios suos ꝯsolationũ sibi dulcia mi¬
nistrare quam talia mandando. et
talib eam ne tus implicando dolo¬
rem suꝑ dolorẽ appon̾e multiplica¬
re nondera. p̃ communicare pond̾i¬

Expanded text:
gere poterit, eam multo irreprehensibilius gere poterit, eam multo irreprehensibilius hoc egisse, quam te matris tuae judicialem censuram manum reprehensionis extendisse. Decuerat quidem vos, et dignius videretur hac potius tempestate, et has inter quas patitur augustias, Dei utique aemulatione et conscientia bona, tanquam filios suos consolationum sibi dulcia ministrare, quam talia mandando, et talibus eam naeniis implicando, dolorem super dolorem apponere, multiplicare pondera, non communicare pond
Abbreviated transcription (Latin):
immo siminꝰ ad huc satiffactũ ẽ ꝑue¬
nire potit. ñ solum immutamꝰ uerũ
auctore dõ annuimꝰ et laudamus qͥp¬
pe eum magis rõm ꝯsentaneũ uidea¬
tur. ut dici si canonice uiuere uolus
⁊ in eo ꝑsist̾e qd̃ uouerunt suo qd̾ anti¬
quitus possiłe ñ debeant carere mo¬
nast̾i̾o qd̾ et ipsi int̾uentu pecunie ob¬
tinuisse monachi infamant᷑. Suꝑ hoc
gͦ indubitant̾ cognoscas quia ꝑperã
acta siue subrepta damnamꝰ uiste ac¬
ta et diffinita sirmamꝰ. ec ate firman¬
da et statuenda mandamu.
tua submurmurare uidet᷑. Nosti
et ꝓdilectionis cue intuitu. longo
eum tp̃r una cũ parisiacensi rome te¬
numuf. ut aut ipse uenires. aut cõ¬
ꝓbanda obiecta in eum capitula le¬
gatos et testes idoneos delegares. qd̾
cumminime fecis. iusticie necessita¬
te coacti de eiꝰ restitutiõe sc̃e romane
eccłe iudicio adquieuimus. Cui si su¬
ꝑna pietas aliquando respirare con¬
cesserit. liqͥdo tua beatitudo intelli¬

Expanded text:
imo, si minus adhuc satisfactum est pervenire poterit, non solum non mutamus, verum auctore Deo annuimus et laudamus: quippe cum magis rationi consentaneum videatur ut clerici, si canonice vivere volunt, et in eo persistere quod voverunt, suo quod antiquitus possedere non debeant carere monasterio, quod et ipsi interventu pecuniae obtinuisse monachi infamantur. Super hoc ergo indubitanter cognoscas, quia perperam acta sive subrepta damnamus, juste acta et diffinita firmamus, et a te firmanda et statuenda mandamus. tua submurmurare videtur nosti quod dilectionis tuae intuitu longo eum tempore una cum Parisiensi Romae tenuimus, aut ut ipse venires, aut ad comprobanda objecta in eum capitula legatos et testes idoneos delegares. Quod cum minime feceris, justitiae necessitate coacti, de ejus restitutione sanctae Romanae Ecclesiae judicio acquievimus. Cui si superna pietas aliquando respirare concesserit, liquido tua beatitudo intelli