comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aece enim is qui non ex acci¬
denti dono sed essentialiter
bonus est dicit. ego sum pastor bonus.
atq eiusdem bonitatis formam quam
nos imitemur adiungit dicens. Bonus
Rmi: huius praecemur auxilium. Di¬
camus singuli dño. dicamus omnes:
Sp̃s tuus bonus deducet me inuiam re¬
ctam. Sicq fit: ut qui apostolis super¬
ueniens ea quae uentura erant annun¬
tiauit. nr̃is quoq mentibus uenturae
uitae gaudia patefaciat. nos ad haec
in quirenda benignus incendat. coope¬
rante ipso qui hunc & polliceri suis fide¬
libus & dare consueuit iħu xp̃o dño nr̃o.¬

Expanded text:
Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonusmi, hujus precemur auxilium, dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui hunc et polliceri suis fidelibus, et dare consuevit Jesu Christo Do
Abbreviated transcription (Latin):
lemi ꝑdictatum
loqul consueui.
Sed quia lãsescen¬
te stomacho ea
quae dictauero
legere ip̃se non
possum. quos¬
dam ur̃m minu̾s
libenter audientes intueor VUnde nunc
amem& ipso exigere contra morem uolo.ut
inter sacra missarũ sollemnia lectionem sc̃ĩ¬

Expanded text:
er dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem s
Abbreviated transcription (Latin):
in nocens cum malediceretur non remaledixit.
cum percuteretur non repercussit: quin po¬
tius in ipsa passione prosius orauit inimicis
dicens. Pater. dimitte eis: nesciunt enim quid
faciunt. Ita simplicitatem quam infantib
natura tribuit. dns misericordiae bonitate
cumulabat. Iste ergo puer est: qui imitan¬
dus paruulis proponitur & sequenduᷤ
Lam ipse dicit: Tolle crucem tuam: ⁊ et
sequere me:¬

Expanded text:
innocens, cum malediceretur, non remaledixit; innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
ritis & efficiamini sicut puer iste: non intra¬
bitis in regnum caelorum. Reuocat igitur
eos adoriginis suae fontem. & retrorsum
adinfantiam redire compellit: scilic& ut
qui corpore fragili senuerant innocentiae
moribus renascantur. sicut ait saluator. Hisi
quis renatus fuerit ex aqua & spũ scõ. non in¬
trabit in regnum đi Dicitur ergo apostoliᷤ.
nisi conuersi fueritis & efficiamini sicut puer
iste. Non dicit sicut pueri isti. sed sicut puer
iste. Unum eligit. unum proponit. Uidea¬
mus igitur quis ille tantiis sit: qui discipłis
proponitur imitandus. Non hunc arbitror
esse deplebe. non depublico. non demultitudi¬
ne cȩteror: prȩcipue qui per apłos uniuerso
mundo tribuit scitatis exemplum. Non in¬
quam hunc depublico esse arbitror. sed de
caelo Ipse est enim de caelo puer de quo di¬
cit isaias ꝓpheta. Tuer natus est nobis. filius
datus est nobis. Ipse plane puer est: qui sicut

Expanded text:
ritis, et efficiamini sicut puer iste, non intraritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo apostolis: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tiam suam. Sicut enim infaus nescit irasci.
fraudare non nouit. referire non audet: ita
& xp̾ianitatis infantia lȩdentib non irascit᷑.
spoliantibus non resistit. cȩdentibus non re¬
pugnat. Deniq sicut iussit dñs &iam orat
promimicis. auferenti tunicam relinquit
& pallium. uerberanti maxillam preb&. et
alteram: nisi quod in hoc melior est xp̃i infan¬
tia quam naturae. Illa enim peccare nescit.
ista contempnit. Illa per infirmitatẽ innoxia
est: ista est innocens per uirtutem. Atq ideo
laudi magis asscribendum est: non tam male¬
facere non posse quam nolle. Ergo sicut
diximus aetates quaedam sunt meritorum.
lam & senectus morum inuenitur in ꝓueris.
& in nocentia infantum repperitur insenib
Deniq quod in iunioribus senectus quaedam
sit honestatis. dicit propheta. Senectus
enim uenerabilis non diuturna. nec numero
sus hominis. Ad apłos autem iam seniores
& maiores natu dicit dñs. Nisi conuersi fue¬

Expanded text:
tiam suam; sicut enim infans nescit irasci, tiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, nec annorum sus hominis . Ad apostolos autem jam seniores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fue
Abbreviated transcription (Latin):
aNuor fkatres et orira¬
bile donum concessit nob̾
ds̃ hunc paschȩ salutarem
diem. in quo resurgens dñs
resurrectionem prestitit uniuersis. & de
imis adaltiora conscendens nos quoq ad
superiora de inferioribus ui suo corpore
subleuauit. Sumus enim scđ̃m a postolum
omnes xpĩani corpus xp̃i & membra. Resur¬
gente igitur xpõ. omnia necessario cum eo
sua uscera surrexerunt. Dum enim alle ab
inferis transit adsuperos. nos de morte tran¬
sire fecit aduitam. Pascha enim hebraice tran¬
situs dicitur uel profectus. scilic& quia ꝑ hoc
misterium depeioribus ad meliora transit᷑.
Bonus transitus est: transire de peccatis adius¬
titiam. deuitus aduirtutes. ad infantiã dese¬
nectute. Infantiam autem dixerim non
ȩtatis sed simplicitatis. Habent enim & me¬
rita aetates suas. In occiduis autem prius
constituti eramus senio peccatorum: resur¬
gente xp̃o renouati sumus in nocentia par¬
uulorum. Hab& et xpĩana simplicitas infan¬

Expanded text:
num, fratres, et mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secundum Apostolum omnes Christiani corpus Christi et membra , resurgente igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infan
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus sine qualitate bonum.
sine quantitate magnum. sine indigen¬
tia creatorem. sine situ prȩsentẽ. sine
habitu omnia continentẽ. sine loco ubiq
totum. sine tempore sempiternũ. sine

Expanded text:
tum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia Creatorem, sine situ praesidentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine
Abbreviated transcription (Latin):
actitari: ut udelicet desideria nrãe de¬
uotionis dilatione crescant. & cremento
cotidiano magis magisq prouecta tan¬
dem perfectius capiant gaudia quae
requirunt Inter quae notandum ff
quia cum propeccantibus oramus. et
si eorum saluationem inpetrare nequi¬
mus nequaquam tamen fructii precis
nrãe priuamur. quia & si illi non sunt

Expanded text:
actitari, ut videlicet desideria nostrae deactitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
quod eidem apło paulo contigisse probat᷑
cui ter petenti responsum est. sufficit
tibi gratia mea nam uirtus in infirmita¬
te perficitur. uel utilia quidem & quae
adueram salutem respiciant petimus
sed ipsi male uiuendo auditum a nobis
iusti iudicis auertimus incidentes in illud
salomonis. qui auertit aurem suam ne
audiat legem oratio eius erit execrabi¬
lis. uel dum propeccantibus quibusdã
ut resipiscant oramus et si salubriter
petimus atq ex nr̃o merito digni sumus
auditu. ipsorum tamen peruersitas ne
impetremus obsistit. Fit &iam aliquan¬
do ut salutaria prorsus & precibus sol¬
licitis & deuotis quaeramus actionibus.
nec tamen statim quae petimus obtinea¬
mus sed infuturum petitionis nrãe
differatur effectus: scut cum genibus
flexis condie rogamus patrem dicentes
adueniat regnum tuum. idem tamen
regnum non mox oratione finita sed
tempore congruo sumus accepturi
Quod pia prouisione nr̃i conditoris constat

Expanded text:
quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentSalomonis: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vel dum pro peccantibus quibusquam ut resipiscant oramus, etsi salubriter petimus, atque ex nostro merito digni simus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtineamus, sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus. Sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes, Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi, quia pia provisione nostri conditoris constat
Abbreviated transcription (Latin):
otest mouere in firmos au'¬
ditores quomodo incapite Ix
mine meo dabit uobis: cum non solum
nr̃isimiles multa quae patrem in xp̃i
nomine uidentur petere non accipi¬
ant. uerum &iam ipse apl̃s paulus ter¬
tio dñm rogauerit ut ase angelus sata¬
ne a quo tribulabatur abscȩderet. nec
in petrare potuerit. Sed huius motio
quaestionis antiqua iam patrum ex
intellexerunt illos solum innomine
saluatoris petere qui ea quae adperpe¬
tuam salutem pertinent petunt. ideoxi
q apłm non in nomine saluatoris pe-¬
tiisse ut temptatione careret quam
ob custodiam humilitatis accȩperat.
quia si hac caruisset saluus esse non
posset. ipso affirmante cum ait. Et ne
magnitudo reuelationum extollat
me: datus est michi stimulus carnis
meae angelus satanȩ ut me colafizet
Quotienscumq ergo petentes non exau¬
dimur. ideo fit : quia uel contra auxi¬
lium nrãe salutis petimus ac propterea
a miseri e corde patre beneficii gratia
nobis quod inepte petimus negatur.

Expanded text:
otest movere infirmos auditores quomodo in capite lemine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum roganae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit . Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum resntellexerunt, illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea quae ad perpetuam salutem pertinent petunt. Ideoque apostolum non in nomine Salvatoris petiisse, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat; quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante, cum ait: Et ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur,
Abbreviated transcription (Latin):
põi in humanitatiᷤ actib
diuina gessisse mysteria
et in reb uisibilibus inui¬
sibilia exercuisse nego¬
tia. lectio hodierna

Expanded text:
 in humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna
Abbreviated transcription (Latin):
oc loco Nobis nichil aliud
prȩcipi existimo. nisi ut ea
facta quae dubium est quo
animo fiant in meliorem par¬
tem̃ interpretemur . Quod enim scriptu

Expanded text:
oc loco, nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta, quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur, quod enim scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. sputa. flagella. alapas. spineam
coronam. crucem sustinuit: Et quia re¬
rum corporalium delectatione agaudio
interno cecidimus: cum qua a maritudi¬
ne illuc redeatur ostendit: Doic uꝰ PeN¬

Expanded text:
ravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucem sustinuit. Et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur, ostendit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
non deb& desperare. Est enim prȩrogati¬
ua non parua. Si enim latro paradisum
meruit. cur non mereatur ueniam xp̃ianꝰ:
Et si illi dñs cum crucifigitur miseretur.
multomagis huic miserebitur cum resurgit.
Ꝙ si passionis humilitas tantum prestitit
confitenti. resurrectionis gła quantum
tribu& deprecanti: Largior enim adpre¬
standum sol& esse sicut ipsi scitis lacta
uictoria: quam ad dicta captiuitaᷤ:¬

Expanded text:
non debet desperare; est enim praerogatinon debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivita
Abbreviated transcription (Latin):
sicut tunc obscuratus est ad exsequias se¬
pulturae. modo choruse& in resurrectionis
obsequium In passione enim xp̃i caliginũ
se nocte citcumdedit. & iudȩorũ facinus
mundo teste congemuit. In dicium enim
quoddam doloris in sole est tanto sceleri
officium luminis de negasse. & ultione
quadam iudaeoꝵ oculis tenebras infudisse.
ut quorum mentẽ cȩcitas inuaserat. eorũ
oculos cȩcitas occupar&. nec lucer& eis
mundi lumen aquibus fuerat lumensa¬
lutis extinctum. Damnatio igitur quae¬
dam ingeritur pharisȩis. ut tenebras in
die uidicii peccatoribus reproinissas iam
apud superos patiantur. Apud superos
ergo crucifixo xpõ immorantur tenebrae
Quid mirum si apud superos sunt tenebrae.
cum lux descendit ad inferos: Igitur fr̃s
omnes in hac die sca ex ultare debemus.
Lullus se a communi laetitia peccatorum
conscientia subtrahat. nullus apublicis uo¬
tis delictoꝵ sarcina reuocetur. Quãus
enim peccator. in hac die de indulgentia

Expanded text:
sicut tunc obscuratus est ad exsequias sesicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; in passione enim Christi caliginum se nocte circumdedit, et Judaeorum facinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tenebras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si apud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revocetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
pse enim est dies filius. cui pater dies
diuinitatis suae cructat archanum.
Ipse in quam est dies. qui ait ꝑsalomonẽ:
Ego feci ut oriretur in caelo lumen inde¬
ficiens. Sicut ergo diem caeli nox omĩ¬
no non sequitur. ita & xp̃i iustitiam
peccators tenebrae non sequuntur
Semper enim dies caeli splend&. lucet &¬
fulget:. neq aliqua potest obscuritate
concludi. Ita & lumen xpĩ semꝑmicat.
radiat. choruscat: nec aliqua potest de¬
lictorum caligine comprehendi. Unde
ait euangelista iohannes. Et lux inte¬
nebris lucet. & tenebrac eam non comp̃¬
henderunt In resurrectione ergo xp̃i
elementa omnia gloriantur Ulam &
solem ipsum arbitror esse in hac die sõ¬
lito clariorem. Necesse est enim ut sol
in eius resurrectione gaudeat in cuius
passione condoluit. ut cuius mortem lu¬
gubri quadam caligine prosecutus est:
ciusdem uitam nitidioris lucis splendo¬
re suscipiat. & tamquã bonus minister

Expanded text:
Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo diem coeli nox omnino non sequitur, ita et Christi justitiam peccatorum tenebrae non sequuntur; semper enim dies coeli splendet, lucet et fulget, neque aliqua potest obscuritate concludi; ita et lumen Christi semper micat, radiat, coruscat, nec aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . In resurrectione ergo Christi elementa omnia gloriantur; nam et solem ipsum arbitror esse in hac die solito clariorem; necesse enim est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister,
Abbreviated transcription (Latin):
presertim cum terrȩ motus & saxa dirula
& sol fugiens & rerum natura turbata. et
quod his mauis eft defiderium sabiatoris.¬
Nox prȩcessit. dies autem appropinꝗͣ¬
uit. Praecessit inquit nox non sequit᷑.
ut in telligas suꝑueniente xp̃i lumine
& diaboli tenebras effugari. & peccatoꝵ
obscura non subsequi. & iugi splendore
prȩteritas caligines depelli. subrepentia
delicta prohiberi. Nam quia hic dies
xp̃c cęlum. terram. tartarumq collustr&.
scriptura testatur. Quod enim super
terram fulgeat. dicit iohannes. Erat
lux uera. quae inluminat omnem
hominem uenientem in mundum
Quod in inferno luceat. ait propheta:
Qui sedebant in regione umbrae mortis.
lux orta est illis. Quod in caelis dieᷤ
iste ꝑmaneat. refert dauid dicens.
Conam in scłm scłi semen eius. & sedem
cius sicut dies caeli. Quis autem est¬
dies caeli. nisi xp̃c dñs de quo dicitur
per propłiam. dies diei eruetat uerbum::

Expanded text:
praesertim cum terrae motus et saxa disrupta praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatorisNox praecessit, dies autem appropinquavit . Praecessit, inquit, nox, non sequitur: ut intelligas, superveniente Christi lumine, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli . Quis autem dies coeli nisi Christus? de quo dicitur per prophetam: Dies diei eructat Verbum .
Abbreviated transcription (Latin):
currerit. et nunc adorauerit quem uidebat.
nunc fleuerit quem quęrebat absentem.
licet quidam duas marias magdalenas de
eodem uico magdalo fuisse contendant.¬
& alteram esse quae in matheo uiderit
resurgentem. alteram quae in iohanne:¬
ł canꝰ. eum quȩrebat absentem. Quattuor aut̃
fuisse marias in euangeliis legimus. unam
matrem dñi saluatoris. alteram materterã
eius quae appellata ẽ maria cdeopȩ. tertiã
mariam matrcm̃ iacobi & ioseph. quartã
mariam magdalenam. licet alii matrem
iacobi & iosepħ materteram eius fuisse cqn¬
tendant. Non nulli ut se liberent que¬
stione in marco uolunt esse unam qͥe ma¬
ris. sed non additum cognomen magdale¬
ne. et hoc suꝑfluo scriptorum in oleusse
to. quod primum euangelista non sripse¬
rit. Nobis autem simplex uidetur & aꝑta
responsio scãs feminas xp̃i absentiam non
ferentes per totam noctem non semel nes
bis sed crebro adsepulchrũ dñi cucurrisse

Expanded text:
currerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, currerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit maria magdalenȩ mane ad sepul¬
chrum. sed addidisse cum essent adhuc
tenebrȩ eiusdem igitur atq unius tem¬
noris idest mediȩ noctis et galloꝵ cantꝰ
alterum finem. alterum dixisse principium.
Michiq uidetur euangłista matheus qui
euangelium hebraieo sermone conserip¬
sit non tam uespere dixisse quam sero. et
eum qui interpretatꝰ est uerbi ambigui¬
tate deceptum. non sero inter pretatum
esse sed uespere: quam quam hȩc consuetu¬
do humani sermonis teneat. sero non ues¬
perum significare sed tarde. Solemus
enim dicere. sero uenisti idest tarde: et
qur facere ante debueras fac saltem sero id ẽ
tarde: Sin autem illud obicitur quomo¬
do eadem maria quae prius inderat dñm
resurgentem postea adsepulchrum eius
flere referatur. hoc dicendum est quod
& sola et cum altera & cum aliis mulierib
memor beneficiorum quae inse dñs eontu¬
lerat adsepulchrum eius frequenter eu¬

Expanded text:
uenit Maria Magdalene mane ad sepuluenit Maria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cu
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene uidit dimBee
resurgentem.&. iohannes euangelista
refert mane una sabbati eam iuxta se¬
pulchrum flere: Una sabbati dies
dominica intelligenda est quia omnis
ebdomada insabbatum & in pr̾imã et in¬
secundam & in tertiã & quartam & qͥn-¬
tam & sextam sabbati dunditur. quam
& hnici idolorum & elementorum no¬
minibus appellant. Deniq & apostolus
collectam pecuniae quȩ indigentibus
prȩparatur. in unam sabbati prȩcipit
congregandam. Nec putandum est
mathieum & iohannem diuersa sensisse:
sed unum atq idem tempus mediae
noctis et gallorum cantus diuersis
appellasse nominibus. Matheus enim
scribit uespere sabbati idest sero non in¬
cipiente nocte sed iam profunda et
magna ex parte transacta apparuisse
dñm mariȩ magdalenȩ. & apparuisse
uespere sabbati illucescente inunam
sabbati. scipsum interpretans quid dixissa.
uespere sabbati. idest appropinquante
iam luce sequentis diei: & iohannem non
absolute dixisse. una autem sabbati

Expanded text:
Magdalene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inlucescentis in unam sabbati se ipsum interpretans, quid dixisset \'uespere sabbati\', id est adpropinquante iam luce sequentis diei — et Iohannem non absolute dixisse: una autem sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
ratio quod uenerabilem hanc
pentecostes diem non minore
lȩtitia celebramus. quam sc̃m
pascha curauimus. & quod ea¬
dem deuotione huius sollempnitatis obser¬
uantiam decurrimꝰ sicut illiũ obsequia fest¬
uitatis impleuimus. Tunc enim sicut mͦ
fecimus ieiunauimus sabbato. uigilias cae

Expanded text:
ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias ce
Abbreviated transcription (Latin):
idiȩ opus. sed supernȩ
UICHERRIMO IN GRESSU
ppus legis coepit excȩdere. ut
non dissolueret eam: sed pro¬
fectu potiore prȩcelleret
tiat non futurum. nisi iustitiam pharisȩoꝵ
quae in lege pręscripta sunt: ꝓfecto ea non
dere. reatum homicidii seueritate iudicii ex¬
piatura: sed male in alterutrum commotae
mentis affectio idem in euangeliis habet pęnȩ
& exprȩcepto fidei non minusrea ira est sine

Expanded text:
iae opus, sed supernae ulcherrimo ingressu opus legis coepit excedere, ut non dissolveret eam, sed profectu potiore praecederet: in coelum, nisi justitiam Pharisaeorum quae in lege praescripta sunt, profectu ea non dere, reatum homicidii severitate judicii expiatura . Sed male in alterum commotae mentis affectio idem in Evangeliis habet poenae; et ex praecepto fidei non minus rea ira est sine
Abbreviated transcription (Latin):
& ut languores curarent. Et misit
illos prȩdicare regnum dĩ. & sanare
cessa primũ potestate sig¬
noꝵ apłos misit prȩdicare
regnum di. ut ꝓmissorum
magnitudinem. ad testare¬
tur &iam magnitudo factoꝵ. fidemq
uerbis daret uirtꝰ ostensa. & noua face

Expanded text:
isit illos praedicare regnum Dei, et sanare cessa primum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque vel bis daret virtus ostensa, et nova face
Abbreviated transcription (Latin):
plures sicut retinetis fratres
dni rediuiuo ueluti nitore floris detu¬
nulo germinarit. Quem tumulum

Expanded text:
plures, sicut retinetis, fratresDomini rediviva velut in nitore floris de tumulo germinaverit; quem tumulum
Abbreviated transcription (Latin):
nocꝰte. cupiens secreta eius
allocutione plenius discere
mysteria fidei: cuius aperta
ostensione signoꝵ aliquatenus iam rudi¬
menta ꝑcȩperat. Qui qm̃ prudenter

Expanded text:
nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾alia bona. digeram: & paulo eudentiꝰ monstrẽ. Ioq
eo dicis ẽẽ faciendum : qd non sit omnib notũ it᷑ h̾modi
añ ꝯplexus. Ẽ ꝑdomadas uͦ ego mͥ ipse cõmentor. potiꝰq ad memoriã
meam speculat᷑a ꝯseruo. ꝗͣ cuiꝙͣ participo: qͣ ĩa sciuia ac peculantia
nicħ a ioco risuq patit᷑ eẽ ꝯiunctum. Prohinc tu nesis obscuritatib
b̾uitatis adu̾sus: qͣ cum sint archani fidͥa custodia. tũ id hñt cõmodi
q cum his solis qͥ digni sunt collocunt᷑. Ut gͥ in mathematica fieri
solet. cet̾isq etiam disciplinis: p̃posui t̾mmos regulasq quibꝰ cc̃ta

Expanded text:
substantialia bona, digeram et paulo evidentius monstrem; idque eo dicis esse faciendum, quod non sit omnibus notum iter hujusmodiplexus. Hebdomadas uero ego mihi ipse commentor potiusque ad memoriam meam speculata conseruo quam cuiquam participo quorum lasciuia ac petulantia nihil a ioco risuque patitur esse seiunctum. 1 Prohinc tu ne sis obscuritatibus breuitatis aduersus, quae cum sint arcani fida custodia tum id habent commodi, quod cum his solis qui digni sunt conloquuntur. Vt igitur in mathematica fieri solet ceterisque etiam disciplinis, praeposui terminos regulasque quibus cunc
Abbreviated transcription (Latin):
arboris: nec uͦ eiꝰ q̃ ĩtellectu ac ratione deserit᷑. nulla ẽ enĩ ꝑsona eqͥ ł bouis.
cetoꝵq animalium. q̃ muta ac sñ ratiõe uitam solis sensib degunt. At
alie s̃ particulares. Uniu̾sales sunt: q̃ de singłis p̾dicant᷑. ut hõ animal. la¬
lapidib ac lignis dicitur. Partieularia uͦ st̃. q̃ de aluis minime p̃dicant᷑:
ut cicero. plato. lapis hic unde hec achillis statua facta ẽ: lignum ħ uñ ħ
mensa composita ẽ. S ĩ his omnib nusꝗͣ ĩ uniu̾salib dici ꝑsona p̾: s ĩ singła¬

Expanded text:
arboris, nec uero eius Quae intellectu ac ratione deseritur nulla est enim persona equi uel bouis arboris, nec uero eius Quae intellectu ac ratione deseritur nulla est enim persona equi uel bouis ceterorumque animalium quae muta ac sine ratione uitam solis sensibus degunt, at aliae particulares. Universales sunt quae de singulis praedicantur, ut homo, animal, lalapidibus ac lignis dicuntur. Particularia vero sunt quae de aliis minime praedicantur, ut Cicero, Plato, lapis hic unde haec Achillis statua facta est; lignum hoc unde haec mensa composita est. Sed in his omnibus nusquam in universalibus persona dici
Abbreviated transcription (Latin):
sunt substantĩe. alie accidentes. E iidemꝰ. ꝑsonã maccidertib nͥ
posse ꝯstetii. Qs enĩ dicat: tillam albedinis ł mgͥ̾dines uł magnuenia¬
tudmis eẽ ꝑ sonam  Leliqͥtur gͦ: ut ꝑsonam in subĩis dici ꝯueniat.
S subarũ. alie s corporee. alie incorporet. Corporearũ ũ. alie siui
uentes. a lie minime. Uiuentiũ: alie s̃ sensibiles. alie minime. Sensi¬
bilium. alie rationales alie irrationales. Itẽ cor ꝑorearũ. alie st̾ racio¬
nales alie miime. uͥ pecudũ uite. Nationaliũ uͦ: alia ẽ immau¬
tabilis atqꝙ impassibilis ꝑ nat᷑am ut as. alia ꝑ creationẽ mutabilis
ꝑmutet᷑: ut angłoꝵ atq aiẽ rationalis. Ex quib omib neq in ñ uiuentib
corporibus ꝑsonam posse dici manifestũ ẽ. nullꝰ enĩ lapidis ullã dic̃ eẽ ꝑ-¬
sonam: neq rursꝰ eoꝵ uiuentium. q̃ sensu carent. neq enĩ ulla ꝑsona est¬

Expanded text:
 substantiae sunt, aliae accidentes, et videmus personam in accidentibus non posse constitui; quis enim dicat ullam albedinis, vel nigredinis, vel magnitudinis esse personam? relinquitur ergo ut personam in substantiis dici conveniat. stantiarum aliae sunt corporeae, aliae incorporeae. Corporearum uero aliae sunt uiuentes, aliae minime; uiuentium aliae sunt sensibiles, aliae minime; sensibilium aliae rationales, aliae inrationales. Item incorporearum aliae sunt rationales, aliae minime, ut pecudum uitae; rationalium uero alia est inmutapermutetur, ut angelorum atque animae rationalis. Ex quibus omnibus, neque in non viventibus corporibus personam dici posse manifestum est, nullus enim lapidis ullam dicit esse personam; neque rursus eorum viventium quae sensu carent, neque enim ulla
Abbreviated transcription (Latin):
reagitas descͥptio. Qd̃ si nature nomen relictis incorporeis sub̃lis
as corporales usq̃s ꝯtrahitur. ut corporee tantum sube nat᷑am habe
udeantur. sicuti aristotiles cetiq ⁊ eiꝰmadi ⁊ mustimode ꝑhilo sophie
sestatores putant: diffmiemus eam ut hi. qui naturam ⁊̃ ñ nisi in
corporib eẽ posuerunt. E st aũ eiꝰ diffiitio ħ mͦ. INatura ẽ pͥnci¬
om̃s lr̃ ꝓpͥum motum. uͭ ignis sursum. t̾ra decrsum. Itẽ & ꝑ se
Uñ fio ⁊ ut lignum naturaliter eẽ dicamꝰ. ligñu uͦ arcificialit̃. E st̾ ent̃
alia sig̃catio nature: ꝑ quam dicimus diu̾sam eẽ nat̾am auri atq ar¬
genti ⁊ h ꝓpͥetatem rerũ monstrare cupientes. Que sig̾eatio nature.
diffint᷑ h modo. IHatura ẽ. unã quãq rem informans specifica
differentia. Cumi gͥ tet modis ł dicat᷑ ł diffiniat᷑ nat᷑a: tã catholici
unt. Neꝙ enim easdem in dm̃ atq hominem: differentias conue¬
nire. S de ꝑsona maxime dubitari p̃: q̃ namei diffinitio possit

Expanded text:
ro, ut ipse ait, naturae nomen relictis incorporeis substantiis ad corporales usque contrahitur, ut corporeae tantum substantiaevideantur, sicut Aristoteles caeterique ejusmodi et multimodae philosophiae sectatores putant, definiemus eam ut hi etiam qui naturam non nisi in corporibus esse posuerunt. Est autem ejus definitio hoc modo: Natura eoprium motum, ut ignis sursum, terra deorsum. Item, quod per se liter. Est etiam alia significatio naturae per quam dicimus diuersam esse naturam auri atque argenti in hoc proprietatem rerum monstrare cupientes, quae significatio naturae definietur hoc modo: natura est unam quamque rem informans specifica differentia. Cum igitur tot modis uel dicatur uel definiatur natura, tam catholici se constituunt; neque enim easdem in deum atque hominem differentias conuenire. Sed de persona maxime dubitari potest, quaenam ei definitio possit
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃m. ⁊ in uesq osiste. S is qͣ ratione dicatur: paulo p̾eriꝰ explicabo. Nc̃
ulus manifestum ẽ. ꝯuictam eẽ eutichis sententiam: eo noĩe đ cum
t̾b modis fieri possit. ũ ex duab nat̾is una subsistat. uͥ aut diunitas
ĩhumanitatẽ trans lata sit. aut humanitas ĩ duuinctatẽ. aite ateꝵ per¬
mixta sirt: nullũ horum modum fieri potuise. suꝑiꝰ dicta argum̃ta¬
ł siitreq in se inuicem misceantur: nullo mͦ tñ utraq ꝑmaneant.
Scd̾m hẽ mnodum. eutiches ait. ex ut̾sq naturis xꝑ̃m ꝯsittere. Ait̃
ũ modus ẽ ex itrisq consistendi: ꝙ ita ex duab ẽ iunctum. ut illatamen
& quil unctium ee at̃ maneant. nec in atterit᷑ u̾tautur: ẽeũ dicirã
corquam ex auro gemisq composttam. hic neq aurun ingeminas ẽn¬
latum ẽ. neq ĩ aurũ gẽma quersa: s utraq ꝑmanent. nec formam¬

Expanded text:
m et in utrisque consistere. Sed id qua ratione dicatur, paulo posterius explicabo. Nunc illud est manifestum conuictam esse Eutychis sententiam eo nomine, quod cum tribus modis fieri possit, ut ex duabus naturis una subsistat, ut aut diuinitas in humanitatem translata sit aut humanitas in diuinitatem aut utraque permixta sint, nullum horum modum fieri potuisse superius dicta argumentauel si utraeque in se inuicem misceantur, nullo modo tamen utraeque permaneant; secundum hunc modum Eutyches ait ex utrisque naturis Christum consistere. Alter uero modus est ex utrisque consistendi quod ita ex duabus iunctum est, ut illa tamen ex quibus iunctum esse dicitur maneant nec in alterutra uertantur, ut cum dicimus coronam ex auro gemmisque compositam. Hic neque aurum in gemmas translatum est neque in aurum gemma conuersa, sed utraq
Abbreviated transcription (Latin):
tio. s increpatio. De quib inquit bonis .o. qr ĩ peni¬
tudine. de qua gratia. in quã miseriam deuenisti:¬
Querit᷑ cur prius increpetur adam cũ mulier añ gu-¬
stauerit. s a p̃uaricatione sexus infirmior cep̃ auerec̃¬
dia ⁊ excusatione. fortior ut femina erroris causa fu̾̃it.
uir pudoris. Et dix mulier. serpens decep̃ me.⁊ man-¬
ducaui. Ueniabilis culpa quod sequitur confessio deli¬
ctoꝵ. Iõ ñ desꝑata mulier quȩ ñ reticuit deo s mag̃
confessa ẽ peccatum. quam medicabilis secuta ẽ senten¬
sine p̃scripto pene. fortasse ñ tam maiore crimine
dicens. nescio. ñ quid custos .f. in .s. ⁊ ĩo accusatori
diabolo eius accusatio reseruata ẽ. ut cũ eius angłis
flagelletur. qͥ cũ homi nb noluit flagellari. Neq¬

Expanded text:
tio est, sed increpatio. De quibus, inquit, bonis, de qua beatitudine, de qua gratia in quam miseriam recidistioueat cur ante increpatur Adam, cum mulier ante gustauerit? sed a praeuaricatione sexus infirmior coeperit, a uerecundia et excusatione fortior, ut femina erroris causa fuerit, uir pudoris. Et dixit mulier: serpens decepit me, et manducaui. ueniabilis culpa, quam sequitur professio delictorum. ideo non desperata mulier, quae non reticuit deo, sed magis confessa peccatum est, quam medicabilis secuta sentensine praescriptione poenae, fortasse non tam reus majore crimine dicdiabolo eius accusatio reseruata est, ut cum eius angelis flagelletur, qui cum hominibus noluit flagellari. de
Abbreviated transcription (Latin):
alus eueniet. ex nulliꝰ hoĩs semine talem potuisse nasci. qͥ fuerte
sine originalis pena peccati. Ex nullo gͥ talis sumpta ÷ caro. Unde
sit. ut nouiter uideat᷑ formata esse: s hꝰ aut ita hominũ uisa ẽ ocłis.
ũ humanũ putaret᷑ corpꝰ. qͥ reuera ñ eẽt uerum. qͥpe qͥ nulli origi

Expanded text:
lud eueniet ex nullius hominis semine talem potuisse nasci qui fuerit sine originalis poena peccati. Ex nullo igitur talis sumpta est caro; unde iit ut nouiter uideatur esse formata. Sed haec aut ita hominum uisa est oculis, ut humanum putaretur corpus quod reuera non esset humanum, quippe quod nulli origi
Abbreviated transcription (Latin):
s in mari cnruptum. Io cito qm̃ qͣlitas aque multitudine sui corꝑis nich̾
passa ẽ a qͣlitate uini: s potius inseipsa: uiniqͣlitatem ꝓpͥa multitudine
cõmutauit. Si uͦ  mediocres sibiq contrarie. ł paulo ĩeqͣles nat᷑e q̃ a fe fac̾e̾

Expanded text:
sed in mare corruptum, idcirco quoniam qualitas aquae multitudine sui corporis nihil sed in mare corruptum, idcirco quoniam qualitas aquae multitudine sui corporis nihil passa est a qualitate uini, sed potius in se ipsam uini qualitatem propria multitudine commutauit. Si uero sint mediocres sibique aequales uel paulo inaequales naturae quae a se face
Abbreviated transcription (Latin):
alie incorporee: neq corporea in incorpoream. neq incorporea in eam qͣ
corpꝰ ẽ. mutari p᷑. Nec uero in corporea in se inuicem formas ꝓprias mutãt.
Solaᷤ enim mutari t᷑ufformariq in se possunt : q̃ hñt uniꝰ mat̾iȩ subieo
tum ẽ cõmune. Nec ħ omnia: s ea q̃ in se ⁊ face̾ & pati possunt. Id uero
ꝓbatur h modo. Neq enim p᷑ es in lapidem ꝑmutari. nec uͦ idem es in
ħbam. nec quodlibet aliud transfigurari p̾. nͥ ⁊ eadem sit mat̾ia rerum
in sese tͣnseuntium. & a se face patiq possint: ut cũ uinũ aq̃ miscetur. ut᷑q
s̃ talia q̃ actum sͣ passionemq cõmunicent. Potest enĩ aqͦ qͣlitas a uini qͣlitate
aliquio pati: p̃ ttem uini ab aque qualitate aliquid pati. Atq idcirco si¬
muitum fuerit ꝙ aque. uini uͦ paululum: ñ dñr ĩmixta. s alt̾um alteriꝰ
qualitate corrumpitur. Siqͥs enĩ uinũ fundat in mare. ñ mixtũ ẽ mariunũ.

Expanded text:
aliae incorporeae, neque corporea in incorpoream neque incorporea in eam quae corpus est mutari potest, nec uero incorporea in se inuicem formas proprias mutant; sola enim mutari transformarique in se possunt quae habent unius materiae commune subiectum, nec haec omnia, sed ea quae in se et facere et pati possunt. Id uero probatur hoc modo: neque enim potest aes in lapidem permutari nec uero idem aes in herbam nec quodlibet aliud corpus in quodlibet aliud transfigurari potest, nisi et eadem sit materia rerum in se transeuntium et a se et facere et pati possint, ut, cum uinum atque aqua miscentur, utraque sunt talia quae actum sibi passionemque communicent. Potest enim aquae qualitas a uini qualitate aliquid pati; potest item uini ab aquae qualitate aliquid pati. .Atqmultum fuerit aquae, vini vero paululum, non dicuntur immista; sed alterum alterius qualitate corrumpitur. Si quis enim vinum fundat in mare, non mistum est mari vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
inditꝰ aduen̾it: itrumne eo qͥdecidat p̃uaricatione ꝑeccati. an alio. Si coͣ:
decuiꝰ semine ductus ẽ hõ. quẽ uestita diuinitas fu̾t. Ham si ex semine
habrahe. atq ad̾. ⁊ p̾tremomarie. ñ fuit caro illa: qui natꝰ est. ostendat ex
cuiꝰ hoĩs carne sit diriuatus: qm̃ pꝰ pͥmũ hominem. caro omnis humana
ex humana carne diducit᷑. S si quẽ aixerit hominẽ aqͦ genatio sũpta
sit saluatoris pt̾ mariã iuirginem: ⁊ ip̃e errore ꝯfundet᷑. ⁊ asscͥbe m̃dacis
notam sũme diumnitati illusꝰ p̃ẽ uidebit᷑: añ qͥd̾ abrahe atq dd ꝓmitit᷑.¬

Expanded text:
indutus aduenerit, utrumne eo qui deciderat praeuaricatione peccati an alio? Si eo indutus aduenerit, utrumne eo qui deciderat praeuaricatione peccati an alio? Si eo de cuius semine ductus est homo, quem uestita diuinitas est? Nam si ex semine Abrahae atque Dauid et postremo Mariae non fuit caro illa qua natus est, ostendat ex cuius hominis sit carne deriuatus, quoniam post primum hominem caro omnis humana ex humana carne deducitur. Sed si quem dixerit .hominem a quo generatio sumpta sit saluatoris praeter Mariam uirginem, et ipse errore confundetur et adscribere mendacii notam summae diuinitati inlus
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ationis facta ẽ. aut tp̃r resurrectionis. S si tẽp̃t regeneratioĩs
facta ẽ. uidecur putare & añ genationem fuisse humanã carnem ñ
qua caro nascetur q̃ ab ea sũpta ñ eẽt: illã uͦ carnem qͥ antea fuerit
eẽ diuisam atq a diuinitatis sub̾a seꝑatam: cũ ex uirgine natꝰ est
adunatã eẽ do. ut una uid̾et᷑ facta eẽ uat᷑a. Uel si hec eius sententiã:
adunatiogeneratione ꝑfecta ẽ: ut corpus ꝙ a maria sumpsertt. s anteqͣ.
sum̾et. aiu̾sam ditatis humanitatisq fuisse nat᷑am: sumptam uͦ uña
modis. Autt enim genito xͦ ⁊ ñ assumente de maria uͥgine corpꝰ. aut
assumente ab eadem carnem. usq dum resurg̾et quidẽ duas fuisse
naturas. pꝰ resurrectionem unã factam. De quib illud disiunctũ
nascitur. q it̾rogabimꝰ h mͦ. Hatꝰ ex maria xͦ. ut ab ea carnem
traxit humanam: aut minime. Siñ ꝗsitet᷑ ex ea tͣxisse: dicat q̃ hoĩe¬

Expanded text:
acta est aut tempore resurrectionis. Sed si tempore generationis facta est, uidetur putare et ante generationem fuisse humanam carnem nonqua caro nasceretur quae ab ea sumpta non esset, illam uero carnem quae antea fuerit esse et diuisam atque a diuinitatis substantia separatam; cum ex uirgine natus est, adunatum esse deo, ut una uideretur facta esse natura. Vel si haec eius sententia noadunatio generatione perfecta est, ut corpus quidem a Maria sumpserit, sed, antequam sumeret, diuersam deitatis humanitatisque fuisse naturam; sumptam uero unam modis; aut enim genito Christo et non adsumente de Maria corpus aut adsumente ab eadem carnem, usque dum resurgeret quidem, duas fuisse naturas, post resurrectionem unam factam. De quibus illud disiunctum nascitur, quod interrogabimus hoc modo: natus ex Maria Christus aut ab ea carnem humanam traxit aut minime. Si non confitetur ex ea traxisse, dicat quo ho
Abbreviated transcription (Latin):
sihumana caro sumpta ẽ. ñ ab alio sumi pot̾it. nͥ eã ur̃ ꝓcreabatur.¬
creatum qͥ fuerat p̾̃uaricatione corruptum. suꝑiꝰ dicto refellit᷑ argum̃to
Qx si ñ eo homine xͦ ĩdutus ẽ qui ꝓ peccati pena sustinuerat mortem:

Expanded text:
si humana caro sumpta est, non ab alio sumi potuerit nisi unde etrocreatum, quod fuerat praevaricatione corruptum, superius dicto repellitur argumento. Quod si non eo homine Christus indutus est qui pro peccati poena sustinuerat mortem
Abbreviated transcription (Latin):
decur: eruditi: hominis unũ qd̃q ũ ipsum ÷ ita de es fidem caꝑe tẽ ptare.
Nam cũ tres sint speculatine partes: naturalis in metu. in abstracta.q.
q̃ a corporib actu seꝑari ñ posst̃. Q corpora ĩ motu st̃: ut cũ t̾ra deosũ.
ignis sursũ fert᷑. Etq motũ forma. mat̾ie ꝯiunct᷑a. Math ematica sñ
motu in abstracta. Hec enĩ formas corpoꝵ speculat᷑ sñ mat̾ia. ac ꝑ hoc
sũ motu: que forme cũ ĩ mat̾ia sint. ab his separari ũ possunt. Theologica.
In nat᷑alib gͥ rationalit̾. in mathemathicis discipliualiter. in diumis ratel¬
lectualiter u̾sari oportebit: neq deduci ad imagination es. s petius ipsã ĩspicẽ
formam. que uere forma neq imago ÷. ⁊ que ẽẽ ipsũ ẽ. & ex qua esse ẽ. Om̃e
dicitur: s scd̃m ꝓpͥam formam. S diuina sub̾a sñ mat̾ia forma ẽ: atq id̾o¬

Expanded text:
detur, eruditi est hominis unum quodque ut ipsum est ita de eo fidem capere temptare. detur, eruditi est hominis unum quodque ut ipsum est ita de eo fidem capere temptare. Nam cum tres sint speculatiuae partes, naturalis, in motu inabstracta ut cum terra deorsum ignis sursum fertur, habetque motum forma materiae coniuncta, mathematica, sine motu inabstracta haec enim formas corporum speculatur sine materia ac per hoc sine motu, quae formae cum in materia sint, ab his separari non possunt, theologica, in naturalibus igitur rationabiliter, in mathematicis disciplinaliter, in diuinis intellectualiter uersari oportebit neque diduci ad imaginationes, sed potius ipsam inspicere formam quae uere forma neque imago est et quae esse ipsum est et ex qua esse est. Omne dicitur, sed secundum propriam formam. Sed divina s
Abbreviated transcription (Latin):
arrianii qui gͣdib m̾itoꝵ tͥnitatem uariantes distrahunt. atq ĩ pluralitatẽ
diducunt. Principiũ enĩ pluralitatis: alt̾itas ẽ. Preter alteritatẽ enim: nec
pluralit̾as quid sit intelligi pͭ. Trium enim rerum ł qͣt lib. tũ genere.
tum specie. tum numero. diuersitas constat. Quotiens enĩ idem dicitur:
totiens diu̾sum ⁊̃ p̃dicatur. Idem uͦ dẽ trib modis: aut gen̾e ut id̾e ħo q
equus. quia his idem genus ut aał: uł sp̃e ut idem cato quod cicero. qͥa
eadem spẽs ut homo: uł numero ut tullius ⁊ cicero. quia unus ẽ numo.
s suis accidentib distant. Nam uł si ̃ aĩo cuncta abhis accidentia se¬
paremus : tñ locus cunctis diu̾sus ÷. quẽ unum fing̾e nullomͦ possumꝰ.
Duo enim corpora unum locum ñ obtinebt̃ : qͥ ẽ. accidens. Atq io sunt
numero plures: qm̃ accidentib plures fiunt. Age gͥ agg̾diamur: & unũ¬
quodq ut intelligi atq capi pot̾ dispiciamus. Nam sic̃ optime dictũ ui.¬

Expanded text:
Arriani qui gradibus meritorum trinitatem uariantes distrahunt atque in pluralitatem diducunt. Principium enim pluralitatis alteritas est; praeter altentatem enim nec pluralitas quid sit intellegi potest. Trium namque rerum uel quotlibet tum genere tum specie tum numero diuersitas constat; quotiens enim idem dicitur, totiens diuersum etiam praedicatum Idem uero dicitur tribus modis: aut genere ut idem homo quod equus, quia his idem genus ut animal; uel specie ut idem Cato quod Cicero, quia, eadem species ut homo; uel numero ut Tullius et Cicero, quia unus est numersed suis acci de litibus distant; nam uel si animo cuncta ab bis accidentia separemus, tamen locus cunctis diuersus est quem unum fingere nullo modo possumus; duo enim corpora unum locum non obtinebunt, qui est accidens. Atque ideo sunt numero plures, quoniam accidentibus plures fiunt. Age igitur ingrediamur et unumquodque ut intellegi atque capi potest dispiciamus, nam, sicut optime dictum ui