comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puluere fac̃ hominẽ. Om̃s qui incircuitu ei s̃ offerent munera om̃s humiles c̃¬
fitentur ei et ad orant eũ. Terribili offerent munera. Vnde terribili: Exul¬
tate cũ tremore et ei qui aufert sp̃s principũ idẽ tollit audaciã suꝑborum
erribili apud reges terrae: Terribiles s̃ terrae. sed ille super om̃s qui terret
reges terrae. Esto rexterrae et erit tibi terribilis ds̃. Quo modo inquies
erorex t̃rȩ ꝑege terrã et erisrex terrae. Noli ergo auiditatẽ imperan¬
di ponere tibi ante oculos prouincias latissimas quatua regna diffundas
terrã quã portas rege: Audi a postolũ regentẽ terrã ñ sicpugillor quasi
aerẽ uerberans. sed castigo corpus meũ et inseruitutẽ redigo ne forte alus
p̃dicans ipse reprobus efficiar. Ergo frs̃ mei estote incircuitu ei. ut ꝑ quẽ¬
cũq uob ueritas sonuerit ñ illã imputetis illi ꝑquẽ sonat. sed de medio sit om¬
nib quia aequalit̃ adẽ omnib et estote humiles ne uob et uos ipsi usur petis:

Expanded text:
uitu ejus sunt, offerunt munera: omnes humiles confitentur ei, et adorant eum. Terribili offerunt munera. Unde terribili? Exsultate cum tremore , et ei qui aufert spiritum principum: id est, tollit audaciam superborum. Terribili apud reges terrae. Terribiles sunt reges terrae; sed ille super omnes, qui terret reges terrae. Esto rex terrae, et erit tibi terribilis Deus. Quomodo, inquies, ero rex terrae? Rege terram, et eris rex terrae. Noli ergo aviditate imperandi ponere tibi ante oculos provincias latissimas, qua tua regna diffundas; terram quam portas rege. Audi Apostolum regentem terram: Non sic pugillor, quasi aerem verberans; sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ergo, fratres mei, estote in circuitu ejus, ut per quemcumque vobis veritas sonuerit, non illam imputetis illi per quem sonat; sed de medio sit omnibus, quia aequaliter adest omnibus. Et estote humiles, ne vobis et vos ipsi usurpetis,
Abbreviated transcription (Latin):
principũ. Sps enĩ principũ suꝑbi sps̃ s̃. Illi ergo ñs̃ sps eiꝰ quia et sialiqud
nouer̃. suũ uolunt eẽ ñ publicũ.. Sed ille qui cõm̃dat se tãquã aequalẽ
omnib qui se in medio ponit ut om̃s capiant quantũ poss̃ quicquid poss̃. ñ de
cuius quã hominis seddĩ et ideo desuo quia ipsi factis ei ergo illi om̃s humi¬
A b illo qui aufert spm̃ principũ. Quando quidẽ dicitur ei in alio loco. Au¬
feres spm̃ eorũ et deficient. et in puluerẽ suũ c̃uertentur Emit tesspm̃
tuũ et creabuntur. et in nouabis faciẽ terrae.: Nescio quis intellex̃ aliquid
spm̃dĩ. Ad huc int̃ principes suꝑbit bonũ ẽ ut redeat ad puluerẽ suũ et di¬
cat. mem̃to dnẽ quia puluis sumꝰ Si enĩ te c̃fessus fueris puluerẽ ds̃ de

Expanded text:
et si aliquid noverunt, suum volunt esse, non publicum: sed ille qui commendat se tanquam aequalem omnibus, qui se in medio ponit, ut omnes capiant quantum possunt, quidquid possunt; non de cujusquam hominis, sed de Dei, et ideo de suo, quia ipsi facti m suum? Ab illo qui aufert spiritum principum; quandoquidem dicitur ei in alio loco: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur. Emittes Spiritum tuum, et creabuntur, et innovabis faciem terrae . Nescio quis intellexit aliquidSpiritum Dei: adhuc inter principes superbit; bonum est ut redeat ad pulverem suum, et dicat, Memento, Domine, quia pulvis sumus . Si enim te confessus fueris pulverem, De
Abbreviated transcription (Latin):
munerib: Nunc ascendit sursũ ẽ Quid ẽ hoc om̃s qui incircuitu ei s̃ offe¬
rent munera  Hoc interim qđ ds̃ ammonet dicã uobͥ quid ex his uerbis¬
mihi ipse inspirare dignat᷑ sit: Si melius aliquid p̾ea uisũ fuerit et hoc urm̃ ẽ.

Expanded text:
muneribus: nunc autem ascendit; sursum est. Quid emuneribus: nunc autem ascendit; sursum est. Quid emunera? Hoc interim quod Deus admonet dicam vobis, quid ex his verbismihi ipse inspirare dignatus sit: si melius aliquid postea visum fuerit, et hoc vestru
Abbreviated transcription (Latin):
rent munera. Qui sincircuitu eiꝰ Ubi ẽ enĩ iste ut ducat om̃s qui in cir¬
cuitu eiꝰ s̃ Si dm̃ patrẽ cogites ubi nẽ qui ubiq p̃sens ẽ. Si filiũ cogites se¬
cundũ formã diuinitatis et ipse cũ patre ubiq ẽ quia ipse ẽ sapientia dĩ:
dequa dictũ ẽ. attingit aũ ubiq ppt̃ suã mundiciã. Si aũ filiũ sic intel¬
legas secundũ qđ assũ sit carnẽ et uisus ẽ inter homines et crucifixus ẽ etre¬
surrex̃ . nouimꝰ quia ascendit incaelũ: Quis̃ incircuitu ei Angeli. Fr¬
go nos ñ offerimꝰ munera quia om̃s qui incircuitu ei s̃ dix̃ offerre munera
Si sepult̃ dns̃ nr̃ hic eẽt in terra et iaceret corpus ipsius. quo modo alicuius
martyris uel apostoli. attenderemꝰ eos qui incircuitu essent. quaecũq uel
gentes essent circa ipsũ locũ undiq uel c̃uenientes ad illã sepulturã cũ

Expanded text:
nt munera. Qui sunt in circuitu ejus? Ubi enim est iste, ut dicat, Omnes qui in cirnt munera. Qui sunt in circuitu ejus? Ubi enim est iste, ut dicat, Omnes qui in circuitu ejus sunt? Si Deum Patrem cogites, ubi non est qui ubique praesens est? Si Filium cogites secundum formam divinitatis, et ipse cum Patre ubique est; quia ipse est Sapientia Dei, de qua dictum est: Attingit autem ubique propter suam munditiam . Si autem Filium sic intelligas, secundum quod assumpsit carnem, et visus est inter homines, et crucifixus est, et resurrexit, novimus quia ascendit in coelum. Qui sunt in circuitu ejus? Angeli. Ergo nos non offerimus munera, quia Omnes qui in circuitu ejus sunt, dixit, offerent munera. Si sepultus Dominus noster hic esset in terra, et jaceret corpus ipsius, quomodo alicujus martyris vel apostoli, attenderemus eos qui in circuitu ejus essent, quaecumque vel gentes essent circa ipsum locum undique, vel convenientes ad illam sepulturam cum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit nubere dãnatur. sed quiaiã ante recesserat et fit uxor loth:
respiciendo retrorsũ. Non sitis pigri qui potestis quib: aspirat ds̃ app̃¬
hendere gradus meliores quia ñ ista ideo loquimur ut ñ uoueatis sed ut
uoueatis et reddatis. Vouete et reddite dnõ dõ nrõ lã quia ista tracta¬
uimꝰ forte uolebas uouere et modo ñuis uouere: Sed quid tibi dixerit
psalm̃ attende: Nondix̃ nolite uouere. sed uouete et reddite : Quia
audisti reddite . ñ uis uouere: Ergo uouere uolebas et ñ reddere: Immo
utrũq fac. Unũ sit exꝓfessione tua. aliud ex adiutorio dĩ ꝑficietur
Aspice eũ quite ducit. et ñ respicies retro unde te ducit.: Qui te ducit an¬
tete ãbulat. unde te edux̃ p̃te ẽ. Ama ducentẽ et ñte dãnat retro re¬
spicientẽ Vouẽ et reddite dnõ dõ nr̃o. Om̃s qui incircuitu ei soffe

Expanded text:
voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot respiciendo retrorsum. Non sitis pigri qui potestis, quibus aspirat Deus apprehendere gradus meliores, quia non ista ideo loquimur, ut non voveatis, sed ut voveatis, et reddatis: Vovete, et reddite Domino Deo nostro. Jam quia ista tractavimus, forte volebas vovere, et modo non vis vovere. Sed quid tibi dixerit Psalmus, attende. Non dixit, Nolite vovere; sed, Vovete, et reddite. Quia audisti, reddite, non vis vovere? Ergo vovere volebas, et non reddere? Imo utrumque fac. Unum sit ex professione tua; aliud ex adjutorio Dei perficietur. Aspice eum qui te ducit, et non respicies retro, unde te educit. Qui te ducit, ante te ambulat; unde te educit, post te est. Ama ducentem, et non te damnat retro respicientem. Vovete, et reddite D
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uoluit qđ licut ei quae nupsit. sed illi ñ licuit qui delocosuo retrorespex̃.
Virgo ẽ castimonialis iã dicata dõ. habebat et cetera quae uere ornant ipsam
uirginitatẽ et sine quib: illa uirginitas turpis ẽ.: Quid sienĩ sit corpore in¬
tegra et m̃te corrupta: quidẽ qđ dixi. Quid sinullus tetigerit corpus sedsi
forte obriosa sit suꝑba sit litigiosa sit linguosa sit. haec om̃a dãnat ds̃
Si ante quã uouisset nupsisset . ñ dã naret᷑. Elegit aliquid melius qđ eilicebat
suꝑbit et in licita tanta cõmitit.: Hoc dico nubere licert ante quã uoueat.
superbire nũquã licet. Otu uirgo dĩ nubere noliusti qđ licet. ex tolliste
qđ ñ licet : Melior uirgo suꝑba quã maritata humilis Sed melior ma¬
ritata humilis. quã uirgo suꝑba. Quae aũ respex̃ ad nuptus non qua

Expanded text:
hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. Virgo est castimonialis, jam dicata Deo; habebat et caetera, quae vere ornant ipsam virginitatem, et sine quibus illa virginitas turpis est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset nupsisset, non damnaretur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
Omnib dix̃ Quid enĩ fec̃ uxor loth : liberata ẽ asodomis et inuia posita re¬
trorsũ respex̃, Ubi respex̃ ibi remansit facta ẽ aũ statua salis ut illius
c̃tẽplatione c̃dant᷑ homines. cor habeant ñ sint fatui. ñ retro respiciant. ne
malũ exẽplũ dantes ipsi remaneant et alios c̃diant. Nã et modo dicim̃ illud
quib dã frĩb nr̃is quos forte uidebim uelut infirmari inꝓposito bono. Et
talis uis eẽ qualis ille.: Obicimꝰ illis quosdã qui retro respexer̃. Illi fatu
s̃ inse sed alios c̃diunt quando cõmemorantur. ut illorũ exẽplũ tim̃tes. isti retro
erespiciant: Vouete et reddite dnõ dõnr̃o. quia illa uxor lothadom¬
ies ꝑtinet . Maritata mulier uoluit facere adulteriũ. deloco suo quo per¬
uenerat retro respex̃. Uidua quae iã sic ꝑmanere uoluerat uoluit nubere

Expanded text:
Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita reOmnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo dicimus illud quibusdam fratribus nostris, quos forte viderimus velut infirmari in proposito bono: Et talis vis esse, qualis ille? Objicimus illis quosdam qui retro respexerunt. Illi fatui sunt in se, sed alios condiunt, quando commemorantur, ut illorum exemplum timentes isti retro non respiciant. Vovete, et reddite Domino Deo nostro, quia illa uxor Lot ad omnes pertinet. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ malũ ẽ. Nescio castimonialis nubere uoluit. Quid
et uirgo quaelibet. Quid uoluitꝰ qđ et mat̃ ipsiuis. Aliquid mali uoluit:
Mali plane: Quare. Quia iã uouerat dñõ dõsuo. Quid enĩ drẽ detalib
a postolus paulus cũdicat uiduas adulescentulas nubere se uelint sed tam̃ ait
quodã loco: Beatior aũ erit sisic ꝑmanserit secundũ meũ c̃siliũ. Ostendit
beatiorẽ sisic ꝑmanserit : ñ tam̃ dã nandũ sinubere uoluerit. Quid aũ ait.¬
dequibdã quae uouer̃ et ñ reddider̃. habentes inquit dãnationẽ quia pri¬
mã fidẽ irritã fecer̃. Quidẽ primã fidẽ irritã fecer̃: Uouer̃ et ñ reddi¬
der̃  Nemo ergo positꝰ inmanasterio fr̃dicat recedo demonasterio neq:
enĩ soli qui inmonasterio s̃ ꝑuenturi s ad regnũ caelorũ. Et illi qui ibi ñ sunt
addm̃ ñꝑtinent. Respondet ei Sed illi ñ uouer̃. tuuo uisti tu retrore¬
spexisti. dedie uidicu cũ dñs minaretur . quid ait. Mem̃ tote itxoris loth

Expanded text:
sum, malum est. Nescio quae castimonialis nubere voluit: quid voluit? Quod et virgo quaelibet. Quid voluit? Quod et mater ipsius. Aliquid mali voluit? Mali plane. Quare? Quia jam voverat Domino Deo suo. Quid enim dixit de talibus apostolus Paulus? Cum dicat viduas adolescentulas nubere si velint , sed tamen ait quodam loco: Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium . Ostendit beatiorem, si sic permanserit; non tamen danem, quia primam fidem irritam fecerunt . Quid est, primam fidem irritam fecerunt? Voverunt, et non reddiderunt. Nemo ergo positus in monasterio frater dicat: Recedo de monasterio, neque enim soli qui sunt in monasterio perventuri sunt ad regnum coelorum, et illi qui ibi non sunt ad Deum non pertinent. Respondetur ei: Sed illi non voverunt; tu vovisti, tu retro respexisti. De die judicii cum Dominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot .
Abbreviated transcription (Latin):
qui humilitatẽ habent. Quiaũ quasi suũ faciunt. qđ omnib cõmune ẽ. tã quã
in medio positũ ad partẽ seducere conantur ꝑ Hofferent hi munera quia om̃s
ei s̃  Ideo enĩ timebt̃ et cũ tremore laudabt̃. quia ideo incircuitu ei s̃. ut om̃s
assequantur eũ et publice u.i. omnib c̃fluat. et publice inluminet. hoc ẽ
c̃tremescere : Tu cũ feceris tibi eũ quasi ꝓpriũ etiã ñ cõmunẽ. extolleris
in suꝑbiã cũ scriptũ sit. seruite dñõ intimore . et exultate ei cũ tremore.
Ergo offer̃ munera qui incircuitu ei s̃. Ipsi enĩ humiless̃. qui cõmunẽ nouerunt
eẽ omnib ueritatẽ cui offerent munera. Terribili et ei qui aufert spm̃¬

Expanded text:
quasi suum faciunt quod omnibus commune est, tanquam in medio positum, ad partem seducere conantur, non offerent hi munera; quia Omneejus sunt. Ideo enim timebunt, et cum tremore laudabunt, quia ideo in circuitu ejus sunt, ut omnes assequantur eum, et publice omnibus confluat, et publice illuminet: hoc est, contremiscere. Tu cum feceris tibi eum quasi proprium, et jam non communem, extolleris in superbiam; cum scriptum sit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Ergo offerent munera qui in circuitu ejus sunt: ipsi enim humiles sunt, qui communem norunt esse omnibus veritate
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ñ erat rectũ cor. Audi. Paulominus effusi sunt gressus mei:
Quod dix̃ poene. hoc dix̃ paulominus.: Et qđ dix̃ poene moti s̃ pedes. hoc
dix̃ effusis̃ gressus .: Poene moti sunt pedes. poenȩ effusis̃ gressus.
Moti pedes. Sed unde moti pedes et effusi gressus : Aderrandũ fusigres¬
Quia zelaui inquit in peccatorib. pacẽ peccatorũ intuens. Attendi
Cpeccatores: uidi illos abere pacẽ: Quã pacẽ: tẽporalẽ. fluxam
caducã atq terrenã. Sed tam̃ talẽ: qualẽ et ego a dõ desiderabam
Vidi illos abere qui ñ seruiebant dõ qđ ego desiderabã ut seruiren dõ
hoc habent peccatores. dic̃ breuit̃.: Quia ñ ẽ declinatio mortis
eorũ et firmam̃tũ inflagellis eorũ .: In laborib hominũ ñ sunt : et

Expanded text:
Unde non erat rectum cor? Audi: Paulo minus effusi sunt gressus mei. Unde non erat rectum cor? Audi: Paulo minus effusi sunt gressus mei. Quod dixit, pene; hoc dixit, paulo minus: et quod dixit, pene moti sunt pedes; hoc dixit, effusi sunt gressus. Pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus. Moti pedes: sed unde, moti pedes, et effusi gressus? Moti pedes, ad errandum; effusi gresQuia zelavi, inquit, in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Attendi peccatores; vidi illos habere pacem. Quam pacem? Temporalem, fluxam, caducam atque terrenam; sed tamen talem qualem et ego a Deo desiderabam. Vidi illos habere qui non serviebant Deo, quod ego desiderabam ut servirem Deo; , 5. Quare autem hoc habent peccatores, dicit breviter: Quia non est declinatio mortis eorum; et firmamentum in flagello eorum. In l
Abbreviated transcription (Latin):
quid bonis. Quid illis seruat: se ipsũ¬
in psalmo. intellectꝰ ẽ in nomine dñi .: Audi recordantẽ et peniten¬
tem quierrauerat putando dm̃ nonbonum: Quidat bona
terrena malis. Etãfert illa aseruis suis: Intellexit enimquid
ds̃ seruaret seruis suis: Et cogitans. seqͥe castigans. erupit hoc
UAMBONUS DS ISRAHEL
Sed quib:: Rectis corde : Per¬
uersis quid Persus uidetur. Sic et in alio psalmo dicit.
uersus eris .: Quidẽ ꝑuersus eris cũ ꝑuerso. Peruersũ te putabit ꝑ¬
uersus : Non qđ ullo modo per uertatur ds̃: absit ⁊ quod est ẽ : sed quẽ¬
ammodũ sol oculos puros. sanos. uegetos fortes habenti tranquillus
apparet. in oculos aũ lippos. quasi tela aspera iaculatur . Intuen¬
tẽ illũ uegetat. hunc excruciat. ñ mutat sed mutatũ : Sic cũ coe¬
peris esse ꝑuersus. et ds̃ tibi ꝑuersus esse uidetur. tumutat᷑ es ñ ille.
Frit ergo tibi poena. qđ bonis gaudiũ. Hoc iste recolens. quã bonus

Expanded text:
illis servat? Seipsuin Psalmo; intellectus est in nomine Domini. Audi recordantem et poenitentem qui erraverat, putando Deum non bonum qui dat bona terrena malis, et aufert illa a servis suis. Intellexit enim quid Deus servaret servis suis; et recogitans, seque castigans erupit hoc Quam bonus Deus Israel! Sed quibus? Rectis corde. Perversis quid? Perversus videtur. Sic et in alio psalmo dicit: erverso perversus eris . Quid est, perversus eris cum perverso? Perversum te putabit perversus. Non quod ullo modo pervertatur Deus. Absit: quod est, est. Sed quemadmodum sol, oculos puros, sanos, vegetos fortes habenti, tranquillus apparet, in oculos autem lippos quasi tela aspera jaculatur; intuentem illum vegetat, hunc excruciat, non mutatus, sed mutatum: sic cum coeperis esse perversus, et tibi Deus perversus videbitur; tu mutatus es, non ille. Erit ergo tibi poena, quod bonis gaudium. Hoc iste recolens, Quam bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
bis ꝓmagno petumus: Qualiu accipere meruerunt quulli non serui¬
autem audite.: Primo isti describantur.
Pro diet quasi exadipe
inquitas eorum.: Uide sinontaurus ille agnitus est .⁊ Audite fratres non
quo modo cumq transeundum ẽ: Quid dixit: prodiet quasi exadipe iniquitas
eorum.: Sunt enim mali sedmali. Ideomali quia macri. Idest exiles. exiguitate

Expanded text:
bis pro magno optemus, qualia accipere meruerunt qui illi non servibis pro magno optemus, qualia accipere meruerunt qui illi non serviutem, audite. 12. vers. 7. Primo isti describantur. Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Vide si non taurus ille agnitus est. Audite, fratres: non quomodocumque transeundum est quod dixit, Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Sunt enim mali, sed macie mali; ideo mali, quia macri, id est exiles, exigui, t
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim illum etalibi scriptura commemorat: ducit eos tamquam aduicti¬
mam praeparatos. et parci eis ad malam libertatem. Ideo dixit obtinuit cossu¬
pbia ⁊ Quid est obtinuit eos superbia.: Circum amicti sunt iniquitate.
etinpietate sua.: Nondixit tecti : Sed circum amicti: Vndique cooper¬
ti impietate sua :: Merito miseri nec uident. nec uidentur. Quia circũ¬
amicti sunt. Nec uidentur interiora eorum.: Nam quis quis malorum
hominum quasi felicium secundum tempus interior conspicereit. quis¬
quis eorum uideret truces consciencias. quis quis eorum animas posset
inspicire. Di uerberari tantis ꝑturbationib cupiditatum & timorum ui¬
deret illos miseros et quañdo felices uocantur. ⁊ Sed quia circum amicti
ab oculis tegmen impietatis.⁊ Uideamus istos. et cum felices sunt. fuam¬
ettum etcum felices sunt non imitemur. NEC ΛDuΟ DΟ̃ ΝΟSΤRΟ. Talia no¬

Expanded text:
Sic enim illum et alibi Scriptura commemorat: dicit eos tanquam ad victiSic enim illum et alibi Scriptura commemorat: dicit eos tanquam ad victimam praeparatos, et parci eis ad malam libertatem . Ideo, dixit, obtinuit eos superbia. Quid est, obtinuit eos superbia? Circumamicti sunt iniquitate et impietate sua. Non dixit, tecti; sed, circumamicti, undique cooperti impietate sua. Merito miseri nec vident, nec videntur, quia circumamicti sunt, nec videntur interiora eorum. Nam quisquis malorum hominum, quasi felicium secundum tempus, interiora conspiceret; quisquis eorum videret truces censcientias, quisquis animas eorum posset inspicere diverberari tantis perturbationibus cupiditatum et timorum, videret illos miseros, et quando felices vocantur. Sed quia circumamicti ab oculis tegumen impietatis, Videamus istos; et cum felices sunt, fugiamus; et cum felices sunt, non imitemur: nec a Domino Deo nostro talia no
Abbreviated transcription (Latin):
cum hominibus non flagellabuntur . : Iam intellexi inquid quare illi
habent pacem. Etflorent interram: quia morti eorum: Non est de¬
clinatio: Id est quia certa mors etaeterna eos manet: Quaenec decli¬
nat ab eis. Nec ipsi declinare ab ed possunt ⁊ Quia non est declinatiomor¬
tis eorum. et firmamentum in flagello corum Non est: & est firmamen
in sempiternum : Propter haec ergo mala. quae illis aeterna futura sunt.
Modo quid: In laborib hominum non sunt : Et cum hominib: non flagellabuntur:
Numquid etipse diabolus cum hominib non flagellatur. Cuitamen aeternum
suplicium praeparatur  Propterei quid hinc isti: dumnon flagellantur: Dum
non laborant cum hominib:  Ideo inquit obtinuit eos superbia .: Adtende illos
suꝑbos. in disciplinos. Ad tende taurum deuotum uictime ꝑmissum: Errare libe¬
re: & uastare quae potest: Usque ad diem occisionis.: Iam bonum est fra¬
tres in ipsis prophete uerbis. audiamus hunc quasi taurum dequo dixi.

Expanded text:
cum hominibus non flagellabuntur. Jam intellexi, inquit, quare illi habent pacem, et florent in terra; quia morti eorum non est declinatio, id est, quia certa mors et aeterna eos manet, quae nec declinat ab eis, nec ipsi ab ea declinare possunt. Quia non est declinatio mortis eorum; et firmamentum in flagello eorum. Et est firmamentum in sempiternum. Propter haec ergo mala quae illis aeterna futura sunt, modo quid? In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Numquid et ipse diabolus cum hominibus non flagellatur, cui tamen aeternum supplicium praeparatur? 11. vers. 6. Propterea quid hinc isti, dum non flagellantur, dum non laborant cum hominibus? Ideo, inquit, obtinuit eos superbia. Attende illos superbos, indisciplintos; attende taurum devotum victimae, permissum errare libere, et vastare quae potest, usque ad diem occisionis. Jam bonum est, fratres, in ipsis Prophetae verbis audiamus hunc quasi taurum de quo dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur. ñ utiq ab eis laudabatur. A quib: aũ dỹ ñ laudatur. de¬
fecerunt in illis ymni.. Post ea uero populus iste intellex̃. quid
eũ ãmoneret ds̃ quaerere. cũ ista tẽporalia subtraheret seruis. et
donaret ea in imicis suis blas phemis. impis. ammonitus intellex̃. quia
p̃omnib: quae dat dr̃ et bonis et malis.
et aliquando aufert
et bonis et malis. p̃omnib seruat aliquidbonis.: Quid ẽ seruat ali

Expanded text:
videbatur, non utique ab eis laudabatur; a quibus autem Deus non laudabatur, devidebatur, non utique ab eis laudabatur; a quibus autem Deus non laudabatur, defecerunt in illis hymni. Postea vero populus iste intellexit quid eum admoneret Deus quaerere, cum ista temporalia subtraheret servis suis, et donaret ea inimicis suis, blasphemis, impiis: admonitus intellexit quia prae omnibus quae dat Deus, et bonis, et malis, et aliquando aufert, et bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Vtinã ñ sit in carnalib patrib nr̃is. cũ iã aꝑte p̃dicat᷑ felicitas noui
testam̃ti: Quid enĩ dix̃ illa synagoga. quid dix̃ ille populus : Nos
seruim dõ et corripimur. flagellamur. subducuntur nobis ea quae
diligim̃ et quae promagno adõ acceperamus. Illi aũ scelerati ho¬
mines nequissimi. suꝑbi blasphemi. inquieti. abundant omnib: reb.
pp̃t quas nos dõ seruimꝰ. puto sine causa seruitur dõ.. Hic sensus ẽ psal¬
mi deficientis populi et nutantis. dũ c̃siderat bona t̾rena. pp̃t quae seruie¬
bat dõ. abundare his qui ñ seruirent dõ. nutat . et ꝓpelabitur .. Et cũ ym
talia cogitabant. dm̃ ñ laudabant. Quomodo enim laudarent dm̃
quib quasi ꝑuersus uidebatur. dans impiis tantã felicitatẽ. et aufe¬
rens ea a seruientib sibi . ñ illis boñ uidebatur dr̃. et quib: ds̃ bonꝰ non

Expanded text:
utinam non sit in carnalibus fratribus nostris, cum jam aperte praedicatur felicitas Novi utinam non sit in carnalibus fratribus nostris, cum jam aperte praedicatur felicitas Novi Testamenti! Quid enim dixit illa tunc Synagoga? quid dixit ille populus? Nos servimus Deo, et corripimur, flagellamur; subducuntur nobis ea quae diligimus, et quae pro magno a Deo acceperamus; illi autem scelerati homines nequissimi, superbi, blasphemi, inquieti, abundant omnibus rebus, propter quas nos Deo servimus: puto sine causa servitur Deo. Hic sensus est Psalmi, deficientis populi et nutantis: dum considerat bona terrena propter quae serviebat Deo, abundare his qui non servirent Deo, nutat, et prope labitur: et cum hymntalia cogitabant, Deum non laudabant. Quomodo enim laudarent Deum, quibus quasi perversus videbatur, dans impiis tantam felicitatem, et auferens eam a servientibus sibi? Non illis bonus videbatur Deus: et quibus Deus bonus non
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ illa synagoga quae erat inbonis ꝓtẽpore bonis ñ spiritalibus.
quales ibi erant ꝓphetae. quales paua intellectores. regni caeles¬
tis aet̃ni: Ergo illa synagoga anĩ aduertit quae acceperit adõ
et quae promiserit ds̃ populo illi . abundantiã rerũ terrenarũ. patriã
pacẽ. felicitatẽ terrenã.: Sed in his omnib figurae erant. et ñ intel¬
legens quid ibi lateret in reb figuratis. Putauit hoc ꝓmagno da re
dm̃ nec habere melius qđ dare posset diligentib. et seruientib sibi.
Attendit et uidit quosdã peccatores. impios. blasphemos. seruos dae¬
monũ. filios diaboli. uiuentes in magna nequitia et suꝑbia: habunda¬
re reb talib. t̃renis tẽporalib: ꝓ qualib reb: ipsa dõ seruiebat. et na¬
ta ẽ cogitatio pessima incorde. quae faceret nutare pedes. et ꝓpe
labi adĩuia. Et ecce ista cogitatio in populo erat ueteris testam̃ti.

Expanded text:
id est, illa Synagoga quae erat in bonis, pro tempore bonis , non spiritualibus, id est, illa Synagoga quae erat in bonis, pro tempore bonis , non spiritualibus, quales erant ibi Prophetae, quales pauci intellectores regni coelestis, aeterni; ergo illa Synagoga animadvertit quae acceperit a Deo, et quae promiserit Deus populo illi, abundantiam rerum terrenarum, patriam, pacem, felicitatem terrenam: sed in his omnibus figurae erant; et non intelligens quid ibi lateret in rebus figuratis, putavit hoc pro magno dare Deum, nec habere melius quod dare posset diligentibus se et servientibus sibi. Attendit, et vidit quosdam peccatores, impios, blasphemos, servos daemonum, filios diaboli, viventes in magna nequitia et superbia, abundare rebus talibus terrenis, temporalibus, pro qualibus rebus ipsa Deo serviebat: et nata est cogitatio pessima in corde, quae faceret nutare pedes, et prope labi a Dei via. Et ecce ista cogitatio in populo erat Veteris Testamenti:
Abbreviated transcription (Latin):
illa flagella fuerant. quaecũq dona. significationes s̃rerũ qua¬
si in hac solitudine huius uitae abulantes in xp̃o quaerentes patriã
et accipimꝰ ad c̃solationẽ. et patimur ad ꝓbationẽ ⁊ Nergo mirũ
quia illud defec̃ qđ figurabat futurũ : Nã ꝑductꝰ ẽ populus ad pa¬
triã ꝓmissionis: Nũquid sẽꝑstaturã: Si hoc eet̃ ñ esset figura
sed res: Quia uero figura erat ad tẽporale quiddã ꝑductꝰ ẽ ille po¬
pulus. siad tẽporale quiddã ꝑduct̾ ẽ. opor tebat ut deficeret. et de¬
fectu suo cogeretur quaerere qđ nũquã deficeret .: Sinagoga ergo
idẽ qui dm̃ ibi pie colebant. sed tam̃ ppt̃ terrenas res. pp̃t ista p̃sen¬
tia. Sunt enĩ impii qui p̃sentia rerũ bona ademonib quaerunt.
Hic aũ populus ideo melior erat gentib. qđ quãus p̃sentia bona et
temporalia : tam̃ ab uno dõ quaerebat qui ẽ creator omnium. et
spiritaliũ et coporaliũ.: Cũ ergo illi pii secundũ carnẽ attenderen

Expanded text:
nt, quaecumque dona, significationes sunt rerum quas in hac solitudine hujus vitae, ambulantes in Christo, quaerentes patriam, et accipimus ad consolationem, et patimur ad probationem. Non ergo mirum quia illud defecit quod figurabat futurum. Nam perductus est populus ad patriam promissionis; numquid semper staturam? Si hoc esset, non esset figura, sed res. Quia vero figura erat, ad temporale quiddam perductus est ille populus. Si ad temporale quiddam perductus est, oportebat ut deficeret, et defectu suo cogeretur quaerere quod nunquam deficeret. 6. Synagoga ergo, id est, qui Deum ibi pie colebant, sed tamen propter terrenas res, propter ista praesentia: sunt enim impii qui praesentium rerum bona a daemonibus quaerunt; hic autem populus ideo melior erat Gentibus, quod quamvis praesentia bona et temporalia, tamen ab uno Deo quaerebat, qui est creator omnium, et spiritualium, et corporalium: cum ergo illi pii secundum carnem attenderent,
Abbreviated transcription (Latin):
ent ymni dauid Hoc mono audiant omnes fideles. sciant ubi sint.
inheremosunt. patriae suspirant. Mortui sunt hostes in baptis¬
mo. sed in sequentes a tergo. Quid ẽ sequentes a tergo: Ante faciẽ¬

Expanded text:
ent hymni David. Hoc modo audiant omnes fideles; sciant ubi sint: ent hymni David. Hoc modo audiant omnes fideles; sciant ubi sint: in eremo sunt; patriae suspirant. Mortui sunt hostes in Baptismo; sed insequentes a tergo. Quid est, insequentes a tergo? Ante facie
Abbreviated transcription (Latin):
figurã nram: Populus israhel subpharaonis et egyptiorũ domina¬
tione. populus xp̃iañ ante fidẽ p̃distinat᷑ iã dõ. et adhuc seruiens de¬
monib et diabolo principi eorũ. Ecce populus subiugat᷑ aegyptis.
seruiens peccatis suis: Non enĩ nisi perpeccata nostra. potest di a¬
bolus dominari: Liberatur populus ab aegyptiis ꝑmorsen libera
ri rubro omnes inimici populi illius. moriuntur inbaptis mo omnia
peccata nostra.: Intendite fratres : Smare illud rubrũ ñ c̃tinuo
patria datur. nec tã quã iã hostes desinant fecure triũphatur. sed res¬
tat heremi solitudo. restant hostes insidiantes inuia : Sic et p̾baptis¬
mũ restat uita xp̃iana in tẽptationib:. In illa heremo suspirabat᷑
patriae promissac: Quid aliud xp̃iani suspirant. lam abluti bap¬
tismo. Nunquid iamregnant cumxp̃o Non dum uentum efti
ad terrã promissionis nostrae. sed ñdũ defecturã.: Non enĩ defici¬

Expanded text:
figuram nostram. Populus Israel sub Pharaonis et Aegyptiorum dominafiguram nostram. Populus Israel sub Pharaonis et Aegyptiorum dominatione ; populus Christianus, ante fidem praedestinatus jam Deo, et adhuc serviens daemonibus et diabolo principi eorum: ecce populus subjugatus Aegyptiis, serviens peccatis suis; non enim nisi per peccata nostra potest diabolus dominari. Liberatur populus ab Aegyptiis per Moysen; libri Rubro omnes inimici populi illius ; moriuntur in Baptismo omnia peccata nostra. Intendite, fratres. Post mare illud Rubrum non continuo patria datur, nec tanquam jam hostes desint, secure triumphatur; sed restat eremi solitudo, restant hostes insidiantes in via: sic et post Baptismum restat vita christiana in tentationibus. In illa eremo suspirabatur patriae promissae; quid aliud Christiani suspirant jam abluti Baptismo? Numquid jam regnant cum Christo? Nondum ventum est ad terram promissionis nostram; sed non defecturam, non enim ibi defici
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ : Sed gratia dĩ ait sũ. qđ sũ : Abstulit sibi omnẽ granditatẽ suam
minimꝰ iã inse. grandis in xp̃o Et iste paulus quid dicit ñ repulit
ds̃ plebẽ suã Deplebe ex iudeis ueniente. plebẽ suã inquit quã p̃¬
sciuit.: Nã et ego israhelita sũ ex semine abrahã. de tribu beniamin
Ergo et paulus nobis de sỹnagoga et petrus. et alii apostoli desynagoga
Itaq cũ audieris uocẽ sẏnagoge. noli attendere meritũ. fed inteade¬
iueritut̃ sed intende partũ .: Loquitur ergo in hoc psalmo synagoga
deficientib ymnis đđ filii iesse idẽ deficientib reb tẽporalib: per
quas solebat acarnali populo laudari ds̃.. Quare aũ ille defecerunt:
nisi ut aliae quererentur.i Vt quaerentur quaeq ibi ñ erant. non.
Sed quae ibi tegebantur figuris. quae ibi iã ñ erant. sed ibi tãquã in ra¬
dice occultabantur. quib dã secretis mi steriorũ: Quae haec inquit
ipse a pascolus. figurae nraẽ fuerunt .: Et attendite iã breuiter ipsã

Expanded text:
i; sed gratia Dei, ait, sum id quod sum . Abstulit sibi omnem granditatem suam; minimus jam in se, grandis in Christo. Et iste Paulus quid dicit? Non repulit Deus plebem suam, de plebe ex Judaeis veniente, plebem suam, inquit, quam praescivit: nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin . Ergo et Paulus nobis de Synagoga; et Petrus et alii Apostoli de Synagoga. Itaque cum audieris vocem Synagogae, noli attendere meritum, sed intende partum. Loquitur ergo in hoc psalmo Synagoga, deficientibus hymnis David, filii Jesse; id est deficientibus rebus temporalibus, per quas solebat a carnali populo laudari Deus. Quare autem illae defecerunt, nisi ut aliae quaererentur? Ut quaererentur quae? Quae ibi non erant? Non; sed quae ibi tegebantur figuris: non quae jam ibi non erant; sed ibi tanquam in radice occultabantur quibusdam secretis mysteriorum, quae, inquit ipse Apostolus, figurae nostrae fuerunt . 5. Et attendite jam breviter ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tis euacuans. Vt duos conder& inse. in unũ nouum hominẽ. faciens pacẽ. ip¬
seueniens euangeli ⁊auit pacẽ his qui longe. Et pacẽ his qui prope: Ipse in e¬
uangelio dicit. pacẽ meam douobis. pacem meam dimitto uobis : Etmultis
aluis testimoniis dñs ihs pacificus esse monstrat᷑. : Non secundũ pacẽ quã nouit¬
& quae rit hic mundus: sed illã pacẽ dequadicit᷑ aput proph&ã. dabo eis sola¬
tium uerũ. pacẽ suꝑ pacẽ : Cũ scilic& paci reconciliationis. ad dit᷑ pax in mor¬
talitatis : Nã p̾ omnia reddita eaquȩ promisit ds̃ nouissimã pacem nõs ex¬
pectare debere. quacũ dõ uiuamꝰ in aeternũ. Idem proph& a ostendit ubi
ait. Dñe ds̃ noster pacẽda nobis. Omnia emĩ dedisti nobis : Paxerit plane
illa ꝑfecta : quando nouissima inimica destru&᷑ mors: Et in quoerit hoc
nisi inpacifico illo reconciliatore nostro. : Sicut enĩ in adam omnes moriunt᷑.

Expanded text:
ut duos conderet in se in unum novum hominem, faciens pacem his qui longe, et pacem his qui prope: ipse in Evangelio dicit: « Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . » His et multis aliis testimoniis Dominus Jesus pacificus esse monstratur. In sapientia qu quaerit hic mundus; sed illam pacem de qua dicitur apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem ; cum scilicet paci reconciliationis additur pax immortalitatis. Nam post omnia reddita quae promisit Deus, novissimam pacem nos exspectare debere, qua cum Deo vivamus in aeternum, idem propheta ostendit, ubi ait: Domine, Deus noster, pacem da nobis; omnia enim dedisti nobis . Pax erit plane illa perfecta, quando novissima inimica destruetur mors. Et in quo erit hoc, nisi in pacifico illo reconciliatore nostro? Sicut enim in Adam omnes moriuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
cilius omnia sua pauperib: distribuunt : quam ipsi pauperes difiant. : Inflati
sunt enĩiactantia qui aputant sibi esse tribuendum non gratiaedĩ quod bene
uiuant . Et id eo iam necbene uiuunt : quanta cumque bona opera facere uide¬
antur : Desuo quippe se habere putant : &gloriant᷑ quasi non acceperint :
Diuites sui. Non pauperes dĩ. Abund anter sibi : nonegentes dõ: Sed ait aposto¬
lus. Si distribuero omnia mea pauperibus. & tradidero corpus meum ut arde¬
am. caritatem aut̃ non habeam nihil mihi prodest . ⁊ Tamquam dicer& sidis

Expanded text:
cilius omnia sua pauperibus distribuunt, quam ipsi pauperes Dei fiant. Inflati cilius omnia sua pauperibus distribuunt, quam ipsi pauperes Dei fiant. Inflati sunt enim jactantia qua putant sibi esse tribuendum, non gratiae Dei, quod bene vivunt; et ideo jam nec bene vivunt, quantacumque bona opera facere videantur. De suo quippe habere se putant, et gloriantur quasi non acceperint : divites sui, non pauperes Dei; abundantes sibi, non egentes Deo. Sed ait Apostolus: Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Tanquam si diceret: Si d
Abbreviated transcription (Latin):
Rex pat̃ regifilio ad quam rem dedit iudicium suum & iustitiam suam.
satis ostendit᷑ cũdicit. iudicare populumtuum in iustitia. Id est adiudi¬
candum populumtuum ⁊ Talis locutio ẽ aputsalomonẽ : Prouerbia salomo¬
nis filii dauid scire sapientiam & disciplinam : Hocẽ pro uerbia salominis.
ad sciendam sapientiam & displinam: It aiudicium tuum regida: ludicare
populũ tuum:
id est iudicium tuum da ad iudicandumpopu¬
lumtuũ : Quod aut̃ ait priuspopulumtuum. hoc ait posterius Pauperestuos :
Etquod ait prius iniustitia : Hoc posterius iniudicio: More illo repetitio¬
nis ubisane de monstrat populũ dĩ pauperem esse debere. Id est: non suꝑbũ
sed humilem: Beati enĩ pauperes spũ : Quõ ipsorũ ẽ regnũ caelorum: Qua pau¬
ꝑtate etiam sc̃siob pauꝑfuit : Et antequã illas magnas terrenas diuitias
ami sirs& : Quod ideo comme morandum putaui. Qm̃ sunt quidam quifa¬

Expanded text:
Rex Pater regi Filio ad quam rem dedit judicium suum et justitiam suam Rex Pater regi Filio ad quam rem dedit judicium suum et justitiam suam satis ostenditur, cum dicit, Judicare populum tuum in justitia, id est, ad judicandum populum tuum. Talis locutio est apud Salomonem: Proverbia Salomonis, filii David, scire sapientiam et disciplinam ; hoc est, Proverbia Salomonis, ad sciendam sapientiam et disciplinam. Ita, judicium tuum da, judicare populum tuum; id est, judicium tuum da, ad judicandum populum tuum. Quod autem ait prius, populum tuum; hoc ait posterius, pauperes tuos: et quod ait prius, in justitia; hoc posterius, in judicio; more illo repetitionis. Ubi sane demonstrat populum Dei pauperem esse debere, id est, non superbum, sed humilem. Beati enim pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Qua paupertate etiam beatus Job pauper fuit, et antequam magnas illas terrenas divitias amisisset. Quod ideo commemorandum putavi, quoniam sunt quidam qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
Siudicium tuum regida : & iustitiam tuam filio regis: Dñsipse in
euangelio dicit. Pat̾ noniudicat quẽ quã. sed omne iuditium
lius ẽ regis : quia & ds̃ pat̃ utiq rexest: Itascriptũ ẽ. Quod rex fe¬
cit nuptias filiosuo: More aut̃ scripturȩ idem rep&itur: Nã quod dixit iu¬
diciumtuũ : hocalit̃ dixit iustitiamtuam .⁊ Et quod dixit regi. hoc aliter dixit
filioregis : Sicut ẽ illud qui habitat in caelis in ridebit eos: & dñs subsannabit
eos : Quodẽ qui habitat incaelis : hocẽ & dñs.: Et quodẽ in ridebit eos : hoc
ẽ subsannabit eos : Etcaeli enarrant gloriam dĩ : &operamanuum eiꝰ adnun¬
tiat firmamentũ: Caelipe titi sunt nomine firmam̃ti: Et quod dictũ est
gloriam dĩ. reptitũ ẽ operamanuum eiꝰ ⁊ Et quod dictũ : enarrant. reptitũ
est adnuntiant: Iste aut̃ repetitiones : multum eloquia diuina cõmen
sequit᷑. Iudi care populum tuum in tua iustitia. Et pauperestuos iniudicio

Expanded text:
udicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Dominus ipse in Evangelio dicit, Pater non judicat quemquam; sed omne judicium lius est regis, quia et Deus Pater utique rex est. Ita scriptum est, quod rex fecit nuptias filio suo . More autem Scripturae idem repetitur. Nam quod dixit, judicium tuum; hoc aliter dixit: justitiam tuam: et quod dixit, regi; hoc aliter dixit, filio regis; sicut est illud. Qui habitat in coelis, irridebit eos, et Dominus subsannabit eos . Quod est, qui habitat in coelis; hoc est, et Dominus: et quod est, irridebit eos; hoc est, subsannabit eos. Et, Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum . Coeli repetiti sunt nomine firmamenti: et quod dictum est, gloriam Dei; repetitum est, opera manuum ejus: et quod dictum est, enarrant; repetitum est, annuntiat. Istae autem repetitiones multum eloquia divina commendsequitur: Judicare populum tuum in justitia, et pauperes tuos in judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
idola autadorant. autquaerunt: Nolitu plebsdĩ Nolitu plebs xpĩ.
Noli corpus illius capitis.: Adtende uinculum pacis tuae. adtende
promissum uitae tuae : Quidenimtibi prodest quia exigis in iurias
quas pertulisti : ultiote reficit : Ergodemalo alieno gaudebis: pas

Expanded text:
idola aut adorant, aut quaerunt; noli tu, plebs Dei, noli, plebs Christi, idola aut adorant, aut quaerunt; noli tu, plebs Dei, noli, plebs Christi, noli, corpus illius capitis. Attende vinculum pacis tuae, attende promissum vitae tuae. Quid enim tibi prodest, quia exigis injurias quas pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Pas
Abbreviated transcription (Latin):
Dices. panem nostrum cotidianum da nobis hodie. uenies dimitte
nobis debitanrã. sicut etnos dimittimus debitoribus nr̃ĩs. Vel inci¬
uitate illamala. abundant usurae istae. non intrent parietes istos
ubi pectus tunditur: Quid facies. quia ibi tu. Et ille uersus in medio
estis: Preces tibi composuit caelestis iuris peritus. qui nouerat quid ibi
ager&ur: aittibi aliter non imp&rabis. : Amen enim dico uobis
quia si dimiseritis peccata hominibus. dimittentur uobis : Siaũ non di¬
miseritis peccata hominibus neque pater ur̃ dimit tetuobis. Quis hoc
dicit ÷ quiscit quid ibi agatur quõ adstans petens: Uidequid uoluit
esse ipseaduocatus tuus. ipse iuris peritus tuus. Ipse assessor patris.
Ipse iudex tuus : dixit. aliter non accipies.: Quid facturus es : non ac¬
cepturus. si non dicturus. Non accepturus. si falsum dicturus: ego
aut facturus et dicturus. aut quod petis non promeriturus. quia
qui hoc non faciunt inusuris illis suntmalis. : Sinttibi illi. quia ad huc

Expanded text:
rum quotidianum da nobis hodie. Venies ad, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel in civitate illa mala abundent usurae istae, non intrent parietes istos ubi pectus tunditur. Quid facies, quia ibi tu et ille versus in medio estis? Preces tibi composuit coelestis jurisperitus: qui noverat quid ibi ageretur, ait tibi, Aliter non impetrabis. Amen enim dico vobis, quia si dimiseritis peccata hominibus, dimittentur vobis; si autem non dimiseritis peccata hominibus, neque Pater vester dimittet vobis . Quis hoc dicit? Qui scit quid ibi agatur, quod tu adstans petis. Vide quod voluit esse ipse advocatus tuus: ipse jurisperitus tuus, ipse assessor Patris, ipse judex tuus dixit, Aliter non accipies. Quid facturus es? Non accepturus, si non dicturus; non accepturus, si falsum dicturus. Ergo aut facturus et dicturus, aut quod petis non promeriturus; quia qui hoc non faciunt, in usuris illis sunt malis. Sint ibi illi qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
indomo aliquid facit mali. ueldemalo suo erubescit. In pla¬
teis eius usura et dolus. foenus et professionem habet. faenus
et ars. uocatur corpus : dicitur Corpus: quasi netessarium ciui¬
tati. Et deprofessionesua uectigal inpendit usq adeo inplatea
ẽ. Quod saltim abscondendum erat.: Est etalia usura petor
quando non dimittis quod tibi debetur. et turbatur oculus
in illo uersu orationis. Dimit te nobis debitanrã: Quid enim
ibi facturus es quando oraturus. Et ad ipsum uersum uenturus.
Verbum contumeliosum audistiuis exigere damnationis suppli¬
cium. Vel tantum exige. quantum dedisti feneratori: In iuriarũ
pugno percussuses. interfectionem quaeris : usuramala: qualtu¬
ruses in oratione sireliqueris orationem . quia cirtum iturus ad dnm̃:
Eccedies: Paternoster quies incaelis. scĩ ficetur nomentuum. ac¬

Expanded text:
in domo aliquid mali facit, vel de malo suo erubescit: In plain domo aliquid mali facit, vel de malo suo erubescit: In plateis ejus usura et dolus. Fenus et professionem habet, fenus et ars vocatur: corpus dicitur, corpus quasi necessarium civitati, et de professione sua vectigal impendit: usque adeo in platea est quod saltem abscondendum erat. Est et alia usura pejor, quando non dimittis quod tibi debetur; et turbatur oculus in illo versu orationis, Dimitte nobis debita nostra. Quid enim ibi facturus es, quando oraturus es et ad ipsum versum venturus? Verbum contumeliosum audisti: vis exigere damnationis supplicium. Vel tantum exige quantum dedisti, fenerator injuriarum. Pugno percussus es, interfectionem quaeris. Usura mala. Qua iturus es in orationem? Si reliqueris orationem, qua circumiturus es ad Dominum? Ecce dices: Pater noster, qui es in coelis: sanctificetur nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
iste in exertitationesua. Et perferens reliquias contradicentium.
Optat pennas auolationis. Optat requiem deserti :: Immoduret
Inter contradicentes. perferat minas. bibat obprobria. ex pectet
qui eum saluum faciet apusillanimitate ec tempestate .: Inrueatur caput¬
Intueatur caput
exemplum uiae suae. tranquilletur inspe. et siturbatur in re :.: Die
ac nocte circum dabiteam supermuros eius iniquitas. et labor in medio
eius et iniustitia.
Et ideo labor ibi. quia iniquitas ibi. Quia in iustitia
ibi. Ideo laboribi.
Seclaudiant extendentis manus. Uenite ad me
omnes quilaboratis . Vosdamatis. uos contradicitis. Vos conuitiamini
Discite ame inquit quõ mitis
sum et humilis corde. Et inuenietis requiem animabus uris.
Vnde enim illi laborant: Nisi quia non sunt mites ethumiles cor
defecit deplateis eius usura et dolus.: Usura et dolus non abscon¬
duntur saltim qui a mala sunt. sed publice saeuiunt.: Et enim qui

Expanded text:
iste in exercitatione sua; et perferens reliquias contradicentium, iste in exercitatione sua; et perferens reliquias contradicentium, optat pennas avolationis, optat requiem deserti. Imo duret inter contradicentes, perferat minas, bibat opprobria, exspectet qui eum salvum faciat a pusillanimitate et tempestate: intueatur caput, exemplum vitae suae, tranquilletur in spe, etsi turbatur in re. Die ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas, et labor in medio ejus et injustitia. Et ideo labor ibi, quia iniquitas ibi: quia injustitia ibi, ideo et labor ibi. Sed audiant extendentem manus: Venite ad me omnes qui laboratis. Vos clamatis, vos contradicitis, vos conviciamini: Discite a me, inquit, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Unde enim illi laborant, nisi quia non sunt mites et humiles tordefecit de plateis ejus usura et dolus. Usura et dolus non absconduntur saltem quia mala sunt, sed publice saeviunt. Etenim qui
Abbreviated transcription (Latin):
ignosce illis nesciunt quid faciunt. Ad huc sane illius ciuitatis¬
reliquiae saeuiunt. ad huc contradicunt defrontibus omniũ.
modo extendit manus ad reliquias non credentes et contra dicen
Quo uidi iniquitatem et contradictionem inciuit.¬
Die atnocte circumdabit eam supermuros eius. iniquitas ec la
Super muroseius super munimenta eius. tenens quasi capita eius
nobiles eius . : Ille nobilis sixp̃ianus eẽt. Nemoremaneret paga nu
Plerumq dicunt homines. Nemoremaneret paganus sulle esset
xp̃ianus : plerumq dicunt homines etille sifieret xp̃ianus quis
remaneret paganus : : Quodergo nondum fiunt xpiani. quasi mu¬
n sunt ciuitatis illius non credentis et contradicentis. Quam diu
istimuri stabunt : Non semperstabunt: Circuit arca muros hie¬
richo. Veniet tempus septimi artae circuitus. ut omnes muri ciuita¬
tis non credentis et contradicentis cadent: donec fiat. Turbatur

Expanded text:
ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Adhuc sane reliquiae signosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Adhuc sane reliquiae sis, adhuc contradicunt. De frontibus omnium modo extendit manus ad reliquias non credentes et contradicentes. Quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitDie ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas et labor. Super muros ejus, super munimenta ejus, tenens quasi capita ejus, nobiles ejus. Ille nobilis si christianus esset, nemo remaneret paganus. Plerumque dicunt homines: Nemo remaneret paganus, si ille esset christianus. Plerumque dicunt homines: Et ille si fieret christianus, quis remaneret paganus? Quod ergo nondum fiunt christiani, quasi muri sunt civitatis illius non credentis et contradicentis. Quamdiu isti muri stabunt? Non semper stabunt. Circuit arca muros Jericho: veniet tempus septimo arcae circuitu, ut omnes muri civitatis non credentis et contradicentis cadant . Donec fiat, turbatur