comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis inuectionis exordia. per¬
mixta st̃ laude temꝑanda.
ut dum admictunt fauoreᷤ
qͦs diligunt: etiã correpti¬
ones recipiant qͣs oderunt.
Plerumq aut̃ ꝑsuad̾e elati
utilia meliꝰ possumus: si
ꝓfectum eoꝵ nob poci qͣm.¬
sibi impendi postulemꝰ. fã¬
cile enim ad bonũ elat̾o fle¬
ctit᷑: si eiꝰ inflectio ꝓdesse et
aliis credat᷑. Unde moyses
qui regente se do deserti iter¬
duce aeria columna ꝑgebat.
cuͣ cognatuͣ suũ a gentilitatis
conu̾satione uellet educere:
& omĩpotentis dĩ dñio subiu¬
gare. ait. ꝓficiscim᷑ ad locuͣ
quẽ dñs daturus ẽ. nob̃. Ue¬
ni nobcũ ut benefaciamꝰ tͥ⁊
quia dñs bona ꝓmisit isra¬
heli.Cui cũ respondisset ille:
ñ uadam decũ. s reu̾tar in t̾¬
rã meã in qua natꝰ sum: ili¬
co adiunxit. Noli nos relin:¬
desertũ castra ponere debeamꝰ
& eris ductor nrͣ.
Neq enĩ moysi mentem ig¬
norantia itineris angusta¬
bat: quam et ad ꝓpħie sci¬
entiam cognitio diuinita¬

Expanded text:
tis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potisibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. Unde et Moyses, qui regente se Deo, deserti duce aerea columna, pergebat, cum Hobab cognatum suum ex gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis: veni nobiscum, ut benefaciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille, Non vadam tecum, sed revertar in terram meam, in qua natus sum, illico adjunxit: Noli nos relindesertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinita
Abbreviated transcription (Latin):
uentͥ operent᷑ manꝰ. In ip̾a gͥ
corporis posicione accipimꝰ:
qͦd in actõne seruemꝰ. Nimis
itaq tͦpe ẽ: nõ unitari qͦd su¬
mus. Nostra st̃ nimirum. qͦ
et si imitari nõ possumꝰ ama¬
mꝰ in aliis: et amantiũ fiunt
queq amant᷑ in nobis. Hinc
s pensent inuidi. caritas qͣn¬
de uirtutis ẽ: que alien labo

Expanded text:
ventri operentur manus. In ipsa igitur ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni labo
Abbreviated transcription (Latin):
act̾ib non p̃sumant. Ne bo¬
na lauclent: et agere recu¬
sent. Grauiꝰ quippe extrema
ultione feriendi st̃: qͥb pla¬
cuit qd̃ imnitari noluerũt.
⁊ contͣ aomonendi st̃ in¬
uidi ⁊ ut ꝑpendant qͣn¬
te cecitatis st̃: qui alieno ꝓ¬
fectu deficiunt. aliena ex¬
ultatõne concabescunt. Qn¬
te infelicitatis st̃: qͥ meliora¬
tione proximi deteriores fiu̾t.
Dumq augnienta aliene
prosꝑitatis aspiciunt: apud
semeip̃os anxie afflicti: cor¬
dis sui peste moriunt᷑. Qͥd
istis infeliciꝰ ÷ quos dũ con¬
spect̃a felicitas afficit. pena
nequiores reddit: Aliorum
uero bona que habere nõ
possc̃. diligerent: sua facerent.
Sic quippe st̃ unu̾isi consisten¬
tes in fide: sicut multa mem¬
sa sc̃. sed eo qͦ sibi uicissim cõ¬
gruunt ÷ unũ fiunc. Uñ fit
ut pes ꝑ ocłm uideat: et ꝑ pe¬
des oculi goiant᷑. Ori audit᷑
auriũ seruiat: et ad usum
suũ. aurib oris lingua conc᷑¬

Expanded text:
actibus non praesumant, ne boactibus non praesumant, ne bona laudent et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt.nt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa memsa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concu
Abbreviated transcription (Latin):
uoli: atq alit̾ in uidi.
li. ut sic alienis bonis congau¬
deant: quatinꝰ habere et ꝓpͥa
concupiscant. Sic proximoꝵ
fact̾a uiligendo laudent: ut
ea etiã imitando młtiplicẽt.
Ne si in hoc p̾sentis uite sta¬
dio ao certamen alienum
deuoti fautores. sed pigͥ spe¬
ctatores assistant: eo post cer¬
tamen sine brauio remane¬
ant̾. quo nẽ in certamine
nõ laborant. Et tunc eorum
palinas afflic̾ti respiciant:
in quoꝵ nc̃ laborib ociosi
ꝑdurant. Ualde quippe pec¬
camus: si aliena bñ gesta
nõ diligimꝰ. Sed nil mer¬
cedis agimꝰ: si ea que diligi¬
mus in qͣntũ possumꝰ non
imitam. Dicendum itaq ẽ.
beniuolis : qͥa si imutaribo¬
na minime festinant. que
laudantes approbant: sic
cis uirtutum sc̃itas. sicut
stultis spectatorib ludicra¬
rum arcium uanitas pla¬
cet. Illi naͣq aurigarum
ac hẏstonum gesta. laudibꝰ
qͣles illos conspicint esse.
qͦs laudant. Mirant᷑ eos pla¬
suũ cor redeãt: et de alieniᷤᷤ

Expanded text:
oli, atque aliter invidi. li, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imna minime festinant, quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus siderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos plasuum cor redeant: et de alienis
Abbreviated transcription (Latin):
nera eiꝰ non respexit. Iratꝰq
ẽ cam uehement̃: et concidis
uultꝰ eiꝰ. liuor itaq sacrifitii.
fratͥcidii seminanũ fuit. Nã
quẽ meliorẽ se eẽ doluit: ne
ut cũq ẽẽt amputauit. Dicĩ¬
dum ẽ inuidis÷ qͥa dum se
ista intͥnsecꝰ peste consumũt
etiã qͥcqͥd in se aliud boni ha¬
bere uident᷑ interimũt. u̾n
scͥptum ẽ. Nita carniũ sam¬
tas cordist putredo ossum
inuidia. Quid enĩ ꝑ carnes nͥ
infirma quedam ac tenera:
et qͥd ꝑ ossa nͥ fortia acta sig¬
nant᷑: Et plerumq contĩ¬
git ⁊ ut qͥdam cũ cordis inno¬
centia in non nullis suis ac¬
tib infirmi uideant᷑ : qͥdã
uͦ iam quedã ante humanoᷤᷤ
oculos robusta exerceant:
sed t̾n erga aliorũ bona. intꝰ
inuidie pestilentia tabesc̃at.
Benc gͦ dicit᷑. uita carnium sa¬
nitas cordis: qͥa si mentis in no
centia custodit᷑ : etiã si qͣ foris
infirma st̃ qͣndoq roborant᷑.¬
ossum mnuidia: qͥa ꝑ liuoris
tiã que humanis oculis for¬

Expanded text:
era ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis; quia si mecentia custoditur, etsi quae foris infirma sunt, quandoque roborantuossium invidia, quia per livoris unt ea quae humanis oculis for
Abbreviated transcription (Latin):
litiã dimergurt᷑. De illo nãq
scͥptum ẽ. Inuidia aũ diabo¬
li: mors intͦiuit in orbem terra¬
rum. Quia enĩ ip̃e celũ ꝑdidit.
condito hoc homini inuidit.
et dãpnatõnem suam ꝑditus
adhuc alios ꝑdendo cumula¬
uit. Admonendi sc̃ inuror ut
cognoscant qͣntis lapsib crescĩ¬
tis ruine subiaceant. Quia dũ
liuorem a corde non ꝓiciunt:
ad aꝑtas oꝑm neqͥtias deuol¬
uunt᷑. Nisi enĩ cam inurdis¬
set acceptam fr̾is hostiã: mi¬
nime ꝑuenisset ad extinguẽ¬
dam uitam. Un scͥptum ẽ. Et
respexit dñs ad abel et ad

Expanded text:
quitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime pervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dominus ad Abel et a
Abbreviated transcription (Latin):
exaggerãs intolerabilia os
patiens illa se equanimit̾ tole¬
rasse post uictoriam captiuꝰ
erubescat. Seq nõ reddidisse
contumelias doleat: et deten¬
ora repend̾e si occasio p̾beat᷑
querat. Quib gͦ isti st̃ simi¬
les nͥ iis qui ꝑ fortitudinem
in campo uictores st̃. s ꝑ ne¬
glegentiã postmodũ intra
urbis claustra capiunt᷑:
Quib st̃ similes ⁊ nͥ iis qͦs ir¬
ruens guis languor a uita
nõ subtͣhic ÷ sed lenit̾ ueni¬
ens rediuiua febris occidit:
Cõmonendi st̃ gͥ pacientes.
ut cor post uictoriam muni¬
ant: ut hostem publico bel¬
lo suꝑatum insidiari meni¬
is mentis utendant: ut lan¬
guorem plus repetencem ti¬
meant ÷ ne hostis callidus.
eo in deceptione postmodũ
maiori exultatõne gaudeas.
quo illa ducdũ contra se.
rigioa colla uictorũ calcat.

Expanded text:
e intolerabilia ostpatiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortituin campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat.
Abbreviated transcription (Latin):
morem. Et rursum scriptũ
ẽ. Non accepistis sp̃m serui¬
tutis iterum in timore: sed
sp̃m adoptionis filiorũ. in
quo clamamꝰ abba pat̃.
Uñ idem doctor iterum dic̃.
ubi sp̃c dñi. ibi libertas. Si
g adhuc a pͥua actione for¬
midata pena ꝓibet: ꝓfecto
formidantis animum. nul¬
la sp̃c libertas denet. Nam
si penam non metueret:cul¬
pam ꝓculdubio ꝑpetret.
Ignorat itaq mens gr̃am li¬
bertatis: qͣm ligat seruitus
timoris. Bona enĩ ꝓ semet
facit. quia tormentorum
mala metuit:uult non ẽẽ
qͦd metuat. ut audent illi¬
cita cõmittat. Uñ luce clariꝰ
constat: qͦd coram d̾o inno¬
centia amittit᷑. ãn cuiꝰ ocło ᷤᷤ

Expanded text:
morem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi Spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul dubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semefacit quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oc
Abbreviated transcription (Latin):
et misccłiam et fidem. Neq
cmm neglegenter audien¬
dum ẽ qd̃ eum decimari mi
numa diceret: extrema qͥdem
de olerib maluit. sed tanien
bene olentia memorare. Ut ꝓ¬
fecto ostenderet: quia si mu¬
latores cum parua custodiũt.
odorem de se extendere sancde
opinionis querunt. Et qͣminꝰ
implere maxima p̾termittãs:
ca tam̃ minima obseruant q̃

Expanded text:
et miseriet miserienim negligenter audiendum est quod cum decimare eos minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare: ut profecto ostenderet, quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt. Et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, q
Abbreviated transcription (Latin):
ibi intͥusecus cadant: et
iuxta distͥct̾i uidicis retri¬
butionem elatio minoris
iusticie uia fiat ad foueã
guioris culpe. Qui enun
ni custodiam suis uirib
tribuunt: iuste derelicti.
culpis maiorib obruunt᷑.
Et cadendo discunt: non
fuisse ꝓprium qd̾ steterun.
Ut mala inmensa cor repri¬
altant. soi nonendi sunt
ut consroerent. qͦd et in cul¬
pis gͣuiorib alto reatu se o
peccant. Quia et in illis miqͣ
faciunt: et ꝑ ista se homini¬
b qͥa iniqui sc̃ degunt. Unrde
fit ut cũ maiora mala ꝑpe¬
trant. coram deo aꝑte iniqͥta¬
tis sint : et cum parua bona
custodtunt coram hominibꝰ
simulate: sanctitatis. Hinc ẽ
enim qͦd phariseis uicit᷑. li¬
qͣntes culicem. camelum ã
glucientes. Ac si aꝑte dicere¬
tuiz oginima mala discer¬
nitis. maiora deuoratis. Hĩc
ẽ rursum qd̃ ore ueritatis in¬
crepant᷑: cum audiunt.
Deciniatis mentam et anetũ
et cimurum. et relinquitis
que gͣuiora st̃ legis: iudiciũ

Expanded text:
ibi intrinsecus cadant, et ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim mi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprialtant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto reatu se obpeccant, quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, et anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
culpa cognoscit᷑: eo etiam ce¬
leriꝰ emendat᷑. Minor uero
dum qͣsi nulla credit᷑: eope¬
iis quo et secunꝰ in usu retine¬
tur. Unde fit plerũq ut mẽs
assueta malis leuib. nec gra¬
uiora ꝑhorrescat: atq ad qͣn¬
dam auctoritatem nequicie
ꝑ culpas nutritas ꝑueniat.
Ut tanto in maiorib contẽp¬
nat ꝑtiesc̾e: quanto in
minimis didicit non tum̃¬
do peccare:
t contͣ admonendi sunt
qui se aparuis custodi¬
unt sed aliqͣndo in grauib
demergunt᷑: ut sollicite se¬
ip̃os deprehendant. Quia
dum cor eorum de custodi¬
tis minimis excollit᷑: ad ꝑ¬
petͣnda gͣuiora ip̃o elationi
sue barat᷑ deuorant᷑. Et dum
foris sibi parua subitiunt.
sed ꝑmanem głam intus
intumescunt: languore
suꝑbie intͥusecꝰ uict̾am mẽ¬
tem etiam foras ꝑ mala ma¬
iora ꝓsternunt. Admonen
digͦ sunt qui se aparuis
custodiunt sed aliqudo in
gͣuib dimergunt᷑ ÷ ne ubi
se stare extͥnsecus estimãt:

Expanded text:
culpa agnoscitur, eo etiam ceculpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed per inanem gloriam intus intumescunt, languore superbiae intrinsecus victam mentem etiam foras per mala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
demergunt᷑. Domonendi
sc̃ qui qͣmuis in mninimis
tam̃ frequent̾ exceount: ut
neqͣquam considerent qͣlia
sed qͣnta cõmictunt. fact̾a enĩ
sua si despiciunt timere cũ
pensant: debent formidare
cũ numerant. Altos qͥppe gͣ¬
gites fluminũ: parue sed in¬
numere replent gutte plu¬
uiarum. Et hoc agit senti¬
na latent̾ crescens: qͦd patẽ¬
ter ꝓ cella seiuens. Et minu¬
ta sunt que erumpunt in¬
mẽbris ꝑscabiem uulnera:
sed cũ multitudo eorum in¬
numerabilit̾ occupat: sic
uitam corporis sicut unum
gͣue inflictum pect̾ori uul¬
nus necat. Hinc uidelicet
scriptum ẽ. Qui modica sꝑ¬
nit: paulatim decidit. Qui
enim peccata peccata mini¬
ma flere ac deuitare negle¬
git: a statu iusticie nõ qͥdẽ¬
repente. sed partib totus ca-¬
oit. Admonendi sunt qui in
minimis frequent̾ excedũt:
ut sollicite considerent. qͥa
nõnumqͣm in parua det̾uiᷤᷤ.
qͣm in maiori culpa peccat᷑.
Maior enuĩ quo citius quia sit

Expanded text:
i sunt qui quamvis in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quiderepente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝓcellas huius scłi nõ
tenere. Si enim guberna¬
tor clauum sollicite stͥn¬
git ⁊ mͦ in fluctib ex adu̾¬
so nauem dirigit: mͦ undaᷤᷤ
furoit. Ita cum mens ani
laborando subitiat: et cont̾ra
futura certamina ꝓspicien¬
do conualescat. Hinc rursum
de fortib suꝑne patͥe bellato¬
rib dicit᷑. Unius einꝰq ensis
suꝑ fem᷑ suum: propt̃ timo¬
res nocturnos. Ensis enim
suꝑ fem᷑ ponit᷑: quando acu¬
mine sc̃e predicationis praua
suggestio carnis edomat᷑. Per
noctem uero: cecitas nr̃e infir¬
mitatis expͥmitur. Quia qͥcqͥd
ad uersitatis ĩminet in noc¬

Expanded text:
ter procellas hujus saeculi non ter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo findit. Ita cum mens vigilaborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus dicitur: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Ensis enim super femur ponitur, quando acumine sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur, quia quidquid adversitatis in n
Abbreviated transcription (Latin):
sue sollicitudinis dormienᷤ.
uerberat᷑ et non uolet: qͥa
sicut ĩminentia mala nõ
ꝓspicit ⁊ sie nec que ꝓpetͣ¬
uerit agnoscit. Trahit᷑ et
nequaqͣm sentit: qͥa per
illecebras uiciorum ducit᷑.
nec tam̾ ad sui custodiam
suscitat᷑. Que quidem e¬
uigilare optat ut rursũ
uina repperiat ⁊ quia qͣm¬
iuis sõno torporis a sui cus
cum ad illud dormiat in
quo sollerter uigilare de¬
buerat: ad illud uigilare ap¬
petit ad qͦd laudabiliter dor¬
uure potusset. Hinc suꝑius
scͥptum ẽ. Et eris quasi dor¬
miens in medio mari: et qͣ¬
si sopitꝰ gubernator amisso
clauo. In medio enĩ maridor¬
mit: qui in huiꝰ mundi tẽp¬
tacionib posit᷑. ꝓuidere mo¬
tus irruentium uiciorum
qͣsi ĩminentes undarũ cu¬
mulos neglegit. Et quasi
gubernator clauum anut¬
tit: qͣndo mens ad regendã
nauem corporis studium
sollicitudinis ꝑdit. Clauñ
quippe in mari amittere ẽ:
intencionem ꝓuidam. in¬

Expanded text:
suae sollicitudinis dormiens suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat, quia quamvis somno torporis a sui custcum ad illud dormiat in quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, ad quod laudabiliter dormire potuisset. Hinc superius scriptum est: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi clavum gubernator amittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam in
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter qui in culpa ex
consilio ligant᷑. Romonen¬
di sc̃ quippe qͦs repentina
concupiscentia suꝑat: ut
in bello p̾sentis uite se coti¬
die positos attendant. et cor
qͦd ꝓuidere uulnera non
potest. scuto solliciti timoriᷤᷤ
degant. Ut occulta insidiã¬
et incam caliginoso certa¬
mine intentione continua
intͣ mentis castra semuni¬
ant. Nam si a circumspec¬
tionis solli citudine cor ue¬
stituitur: uulnerib aꝑit᷑.
Quia hostis callidus tanto
liberiꝰ pectus ꝑcutit: qͣnto
nudum a ꝓuidentie lorica
dep̾hendit. Ad monendi st̃
qui repentina concupiscẽ¬
tia suꝑant᷑: ut curare nimiꝰ
terrena desuescant.Quia
intentionem suam dum reb
tͣnsitoriis immoderatiꝰ im¬
plicant: quib culparum
iaculis tͣnffigant᷑ ignorant.
Un et ꝑ salomonem uox per¬
cussi et dormientis expͥmit᷑.
qͥ ait. Uerberauerunt me
et non dolui. tͣrerunt me &
ego non sensi. Qnͣdo eiugi¬
labo÷ et rursum uina rep¬
periam : oꝯens qͥppe acura

Expanded text:
atque aliter qui in culpa ex consilio ligantur. Admonendi quippe sunt quos repentina concupiscentia superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor quod praevidere vulnera non potest, scuto solliciti timoris tegant; ut occulta insidianet in tam caliginoso certamine intentione continua intra mentis castra se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. Admonendi sunt qui repentina concupiscentia superantur, ut curare nimis terrena desuescant; quia intentionem suam dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum jaculis transfigantur ignorant. Unde et per Salomonem vox percussi et dormientis exprimitur, qui ait: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ssione ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et in
cathedra pestilentie nou sedit.
Cathedra quippe: iudicis ẽẽ
uel p̾sidis solec. In cathedra
autẽ pestilentie sedere e̾: ex
iuditio praua cõmittere. In
cathedra pestilentie sedere ẽ:
et ex ratione mala discerne̾ :
et cam̃ ex deliberatione ꝑpetͣ¬
re. Quasi in ꝑu̾si consilii ca¬
thedra sedet: qui tanta iniqͥ¬
tatis elatione attollit᷑. ut im¬
plere malum eciam ꝑ consi¬
lium conet᷑. Et sicut asisten¬
tib t᷑bis prelati st̃ qui cathe¬
dre honore fulciunt᷑: ita delic¬
ta eorum qui p̃cipitacione
corruunt. ex quisita ꝑ studi¬
um peccata tͣnscendunt. At¬
monendi st̃ gͦ. uc hinc colli¬
gant qui inculpa se etiam
ꝑ consilium ligant: qua

Expanded text:
pressione per Prophetam dicitur: Et in pressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua
Abbreviated transcription (Latin):
districtius contͣ se iudiciũ
accendunt. Ut tanto eos du¬
rior sententia feriat: qͣnto il¬
los in culpa arcius iincła
deliberationis ligant. Cici¬
us fortasse delic̾ta peniten¬
do abluerent: si in his sola
precipitacione cecidissent. Nam
tarduis peccatum soluit᷑: qd̾
et ꝑ consilium solioat᷑. Nisi
enim mens om̃imͦ eterna
despiceret: in culpa ex udi¬
cio non periret. Hoc gͦ p̾cipi
delict̃orum studia rep̃hen¬
dit dicens. Ne forte egrediat᷑
ut ignis indignatio mea.⁊
et succendat᷑ et non sit qui
extinguat: ꝓpt̾ maliciam
studiorum ur̃oꝵ. Hinc iterũ
iratus dicit. uisitabo suꝑ uoᷤ
iuxta fruct̾um studiorum
uroꝵ. Quia gͥ peccatis aliis dif¬
fer̃t peccata. que ꝑ consiliũ
ꝑpetrant᷑: non tam pͣua fac¬
ta dñs quam studia praui¬
tatis in sequit᷑. In factis enĩ
sepe infirmitate. sepe negle¬
gentia: in studiis uero mali¬
ciosa semꝑ intencione peccat᷑.
Quo contra: recte beati uiri ex¬

Expanded text:
districtius contra se judicium districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecdelictorum studia reprehendit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat, propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo super vos juxta fructum studiorum vestrorum . Quia ergo peccatis aliis differunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri ex
Abbreviated transcription (Latin):
timores nocturnos: quia ui¬
delicet scĩ uiri uum ea que
non uident metuunt: ad in¬
tentionem certaminis ꝑati
semꝑ assistunt. Hinc rursũ
sponse dicit᷑ Nasus tuus sic̃
turris que ẽ in libano. Rem
namq qͣm oculis non cerni¬
mus. plerumq odore p̃uroe¬
mus. ꝑnasum quoq odores
fetoresq discernimus. Quid
ergo ꝑ nasum eccłie. nisi sc̃oꝵ
prouida discrecio signat᷑:
Q ui etiam turri similis que ẽ
in libano dicit᷑ quia discre¬
ta eorũ ꝓurdentia ĩ ĩaltosi¬
ta ẽ. ut temptationum cer¬
tamina et prius qͣm ueniãt
uideat : et contͣ ea dum ue¬
nerint inunita consistat.
Que enĩ futura preurdent᷑:
cum p̾sentia fuerunt mino¬
ris uirtutis fiũt. Quia dum
contͣ ictum quisq paracior
reddit᷑. hostis qui se inopina¬
dum credidit. eo ip̃o quo p̾¬
uisus ẽ eneruatur.
t contͣ admonendi st̃ qui in
culpa ex consilio ligant᷑:
quatinus ꝓuida considera¬
tione ꝑpendant. quia dum
mala ex iuditio faciunt:

Expanded text:
timores nocturnos, quia videlicet sancti viri dum ea quae non vident metuunt, ad intentionem certaminis parati semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano . Rem namque quam oculis non cernimus, plerumque odore praevidemus. Per nasum quoque odores fetoresque discernimus. Quid ergo per nasum Ecclesiae, nisi sanctorum provida discretio designatur? Qui etiam turri similis quae est in Libano dicitur, quia discreta eorum providentia ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cet. et t̾c sola nos in edificio
concordia caritatis liget. Ad¬
monendi st̃ egri ut conside¬
rent: ꝓ ꝑcipiendis terrenis
hereditatib qͣm dura carna¬
les filios discipline flagella
castige̾t. Que gͦ nob̾ diuine
correctionis pena guis ẽ. per
qͣm et numqͣm amittenda
hereditas ꝑcipit᷑. et semꝑ mã¬
sura supplicia uitant᷑: Hĩc
et enĩ paulus ait. Patres qͥ¬
dem carnis nr̃e habuimuᷤ
eruditores. et reuerebam᷑ eos.
Nõ młto magis obtẽꝑabunus

Expanded text:
cet, et tunc sola nos in aedificio cet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contͣ admonendi st̃ egͥ:
ut eo se filios d̾i ẽẽ senci¬
ant quo illos discipline fla¬
gella castigant. Nisi enĩ cor¬
rectis hereditate dare dispo¬
neret: erudire eos ꝑ molestiaᷤᷤ
nõ curaret. Hinc nãq ad io
Hinc rursum scriptũ e̾. fili
mi noli negleg̾e disciplinã
dñi. neq fatigeris cum ab
eo argueris. Quem enĩ dili¬
git dñs castigat. flagellat
aut̃ omnẽ filium queni re-¬
cipit. hinc psalmista ait.
exclamans: ait. Si iustꝰ fue¬
ro non leuabo caput.satura¬
tꝰ afflictione et miseria. Dicẽ¬
dum ẽ egris ut si celestem pa¬
tͥam suam ẽẽ credunt: neces¬
sario in hac labores uelut in
aliena paciant᷑. hinc ẽ enim
qͦd lapides extͣ cunsi st̃: ut in
constructione templi dnĩ
absq mallei sonicu ponerẽ¬
tur. Quia uidelicet ñc fori
ꝑ fagella tundim᷑: ut intꝰ
in templũ dei postmodũ
sũ discipline ꝑcussione dispo¬
nam᷑. Quatinus qͥcqͥo in nob
ẽ suꝑfluum mͦ ꝑcussio rese¬

Expanded text:
 contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad JoHinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: exclamans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum ine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio rese
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: atq alit̾ admonẽ¬
di st̃ qͥ sic miniqͥtate durue¬
runt: ut neq ꝑ flagella cor¬
rigant᷑. Dicendum namq ẽ
flagella timentib. ut et bo¬
na temporalia neqͣ qͣm pro
magno desiderent. que adẽe
etiam pͣuis uident: et mala
p̾sencia nequaqͣm uelut
incolerabilia fugiant. qͥb
hic plerũq etiam bonos
affici nõ ignorant. Admo¬
nendi st̃ ut si malis uera¬
cit̾ carere desiderant: et̾na
supplicia ꝑhorrescant. Neq
in hoc suppliciorũ timore re¬
maneant: sed ad grãm amo¬
ris. etiam nutͥmento carita¬
tis excrescant. Scͥptũ qͥppe ẽ.
ꝑfect̾a caritas foras mittit ti

Expanded text:
 admonendi sunt, qui sic in iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit ti
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite considerent qͦd ple¬
rmq etiam iustos cum
temporalis potentia sustol¬
lit. uelut in laqueum cul¬
pa comprebendit. Nam si¬
cuc in pͥori huiꝰ uoluminiᷤᷤ
parte iam dixim᷑: dauro d̾o
amabilis rect̾ior fuit inser¬
uicio. qm̃ cum ꝑuenit ao
regnum. Seruus namq
amore iusticie dep̾hensũ
adu̾sarium ferire timuit:
rex aute ꝑsuasione lux¬
urie deuotum militem
etiã sub studio frauois ex¬
tinxit. Quis gͦ opes. quis
potestatem. quis głam q̃¬
rat innoxie. si et illi exstite¬
runt noxia. qui hec habu¬
it non quesita: Quis int̾
hec sine magni discriminiᷤᷤ
labore saluabit᷑. si ille in
his culpa int̾ueniente tͣ¬
batꝰ est: qui ad hec fuerat
ueo eligente preparatus:
Aomonendi st̃ ut conside¬
rent ⁊ qõ salomon qui pt
tantam sapientiam usq
ad idolatͥam cecidisse de¬
scribit᷑: nil in hoc mũdo
prius qͣm caderet ÷ aduersi

Expanded text:
sollicite considerent quod plesollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversi
Abbreviated transcription (Latin):
no cruciato diuiti dicit᷑.
Recepisti bona in uita tua.
Iccirco enim hic bona rece¬
pit et malus: ut illic ple
mꝰ mala reciperet qui hic
fuerat nec ꝑ bona conũsꝰ.¬
qui ea quidem que¬
mundi st̃ concupiscunt.
sed tam̃ adu̾sitatis labore
fatigant᷑. ut sollicita conside¬
ratione ꝑpendant. creator
dis posrtorq cunctorum
quanta suꝑ eos gr̃a uigilat:
quos in sua desideria non
relaxat. Egro quippe qͦm
medicus desꝑat: concedit
ut cunc̾ta que concupis¬
cit accipiat. Nam qui sa¬
nari posse credit᷑: a mul¬
tis que appetit ꝓhibet᷑.
Et pueris nũmos subtrahi¬
mus: quib tota simul pa¬
tͥmonia heredib reseruam.
hinc gͦ de spe eterne heredi¬
tatis gaudium sumant:
quos aduersitas uite tem¬
poralis bumiliat. Quia nͥ
saluandos inꝑpetuum cer¬
neret: erudiendos sub di¬
scipline regimine diuina
dispensatio non refrena¬
ret. Admonendi itaq st̃
qui in iis que temporalit
concupiscunt aduersita¬
tis labore fatigantur: ut

Expanded text:
no cruciato diviti dicitur: no cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua, idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius et mala reciperet, qui hic fuerat nec per bona conversustotos se hic deserunt, et afmundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Hĩc est enĩ quod plebi isra¬
helitice chanaan terra pro¬
mittit᷑: ut qnq ad et̾na
speranda ꝓuocent᷑. Neq
enim radis ille populus
ꝓmissionib dei in longin¬
quum crederet: si a ꝓmis¬
sore suo non etiã aliquid
eiucino ꝑcepisset. Ut gͦ ad
et̾̃norum fidem citius ro¬
boret᷑: nequaqͣm solũmͦ
spe ad res. sed reb quoq
ad spem trahitur. Qõ liqͥ¬
do psalmista testatur di¬
cens. Dedit eis regiones
gentium: et labores po¬
puloꝵ possederunt: ut cu¬
stodiant iustificationes e̾
et legem eiꝰ requirant. Sa¬
cum largientem d̃m hu¬
mana mens boni oꝑis re¬
sponsione non sequit᷑. un
nutrita pie credit᷑. iustius
inde dãpnat᷑. hinc enin
Seiecisti eos cum alleuarent
Quia uidelicet reprobi cũ
rect̾a oꝑa diuinis mune¬
rib non rependunt. cum
totos se hic deserunt. et af¬
fluentib prosꝑitatib di¬
mittunt: unde exterius¬
ꝓficiunt. inde ab intimis
cadunt. Hinc ẽ qd̾ in infer¬

Expanded text:
Hinc est enim quod plebi IsraHinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ecum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, justius inde damnatur. Hinc enim Dejecisti eos dum allevarentur . Quoniam videlicet reprobi, cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde extericum largientem Deum huproficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in infer
Abbreviated transcription (Latin):
mne. Sinistram dei prospe¬
ritatem indelicet uite pre¬
sentis qͣsi sub capite posu¬
it: qͣm indentione sũmi a¬
moris p̃mit. Dextera uero
dei eam amplectit᷑: quia
sub et̾na eiꝰ beatitudine:
tota deuocione continet᷑.
Hinc rursum ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Longitudo dierum
in dextera eiꝰ in sinistra
cie itaq et gła qualit̾ sit
habenda docuit: que po¬
sita in sinistra memora¬
uit. Hinc psalmista ait.
dextera. Ut iudelicet cũ dex¬
teram diceret: qͥa et̾nam
salutẽ quereret indicaret.
Hĩc rursum scriptum est.
Dextera manus tua dñe
confregit inimi cos. Hosteᷤ
enim dei et si in sinistra
eiꝰ profitiunt. dextera con¬
fringunt᷑: quia plerumq
pͣuos uita presens eleuat.
sed aduentꝰ eterne beatitu¬
dinis dampnat. Admonẽ¬
di st̃ qui in hoc mundo ꝓ¬
sperant᷑. ut sollert̾ conside¬
rent: qͦd presentis uite pro¬
speritas aliqndo iccirco da¬
tur ⁊ ut ad meliorem uitã
ꝓuocet: aliqͥn uero ut in
eternum plemiꝰ dannet.

Expanded text:
ur? Sinistram Dei, prosperitatem videlicet praesentis vitae quasi sub capite posuit, quam intensione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Hinc per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus, in sinistra tiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet.
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem cum gaudio
ex toto corde et ex animo.
Quib uerb̾ ꝑpenditur: qͦd
non solum quia gande¬
ant sed qd̃ toto corde et ex
animo gaubeant. distͥcta
rep̾hensione feriant᷑. Hĩc
salomnon ait. Auersio par¬
uulorum interficiet eos:
et ꝓĩꝑitas stultorum per¬
det̃ eos. hinc paulus admo¬
uet dicens. Qui emunt tã¬
qͣm non possidentes. et qͥ
utunt᷑ hoc mundo tanqͣmͣ
non utant᷑. Ut uidelicet
sic nob̾ que suppetunt ex¬
derius seruiant: quatinꝰ
a suꝑne dilectionis studio
anunum non inflectãt.
Ne luct̾um nob̾ interne pe¬
regrinationis temꝑent:
ea que in exilio positis
subsidium p̾bent et
qͥͣsi felices nos in tͣnsito¬
riis gaudeamus : qui ab
eternis nos interum mise¬
ros cernimꝰ. Hĩc namq ẽ
qͦd electorum uoce eccłia di¬

Expanded text:
reditatem cum gaudio, reditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed quod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit
Abbreviated transcription (Latin):
unt ÷ sed plerũq acta qͥa
ita non debuerunt agere
agnoscunt. Quib sub au¬
ditoris specie recte apud sa¬
lomonem dr. fili sine consi¬
lio nichil facias. et post fac¬
tum non peniteb: is. Et r᷑¬
sum. Palpebre tue precedãt
gressus tuos. Palpebre qͥppe
gressus p̾cedunt. cũ oꝑacio¬
nem nr̃am consilia rect᷑a
p̃ueniunt. Qui enĩ negle¬
git considerando p̾uenire
qͦd facit: gressus tendit . o¬
culos claudit. ꝑgendo it̾
conficit: s p̾uidendo sibi¬
met ip̃i non andecedit. Atq
iccirco citeus corruit: qͥa qͦ
pedem oꝑis pon̾e debeat.
ꝑ palpebram consilii nõ
attendit᷑.

Expanded text:
unt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccare. Plus ẽ namq anima
qͣm esca. et corpꝰ plꝰ qͣm uesti¬
mentum. Qui gͦ escam atq
uestimentum pauꝑib largit᷑.
sed tam amme uel corporis
iniqͥtate polluit᷑: qd̾ minꝰ est
iusticie obtulit. et qͦd maiꝰ᷑ e̾
culpe. Sua enĩ deo dedit. et
se diabolo.
t contͣ admonendi st̃ qͥ
adhuc aliena raꝑe con¬
tendunt: ut sollicite audiãt
qͥd ueniens in iudiciũ dñs
dicat. Ait namq. Esuriui.n:
et nõ dedistis mͥ manduca¬
re.Siciur: et nõ dedistis mͥ
bibere. hospes fui:et non col

Expanded text:
peccare. Plus est namque anima peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culpae; sua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ deterius mͦmuratio
sribsequens ꝑdat. Ne omino
nichil eis p̾beãt. quib con¬
ferre aliqͥd parum debent.
audiant qͦd scͥptum ẽ. Omĩ
receꝑis peccatorem. Benefac
humili: et nõ dederis impio.
Et rursum. Panem tuum et
uinum suꝑ sepult᷑am iusti cõ¬
stitue. et noli ex eo manduca
re cũ peccatorib et bibere. Panẽ
p̾bet : qͥ miquis subsidia ꝓ eo
qͦd iniqui sc̃ impendic. Uñ
et nõnulli huiꝰ mundi diui¬
des. cũ fame crucient᷑. xp̃i pau¬
ꝑes: effusis largitatib nutri¬
unt histͥones. Qui uͦ indigẽ¬
ti etiam peccatori panem su¬
um non qͥa peccator sed qͥa
homo ẽ tͥbuit: nimirum nõ
turam diligit. Admonendi
st̃ etiam qui iam sua miscd̃i¬
ter largiunt᷑: ut sollicite cu¬
stodire studeant. ne cũ com¬
missa peccata elemosinis re¬
dimunt: adhuc redimenda
cõmittant. Ne uenalem dei
iusticiam estiment: si cũ cu¬
rant ꝓpeccatis nũmos tͥbue¬
re. arbitrent᷑ se posse inulte

Expanded text:
mentem deterius murmuratio mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . 65 Panem praebet, qui iniquis subsidia pro eo quod iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit; nimirum non turam diligit. Admonendi sunt etiam qui jam sua misericorditer largiuntur, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes⁊ debiles ⁊ et claudo
cecos ÷ et beatꝰ eris: quia nõ
habent ũn retͥbuere tͥ. Ne
que p̾benda st̃ citius. sero
p̃beant᷑: audiant qͦd scrip¬
tum ẽ. Ne dicas amico tuo.
uade et reuertere et cras da¬
bo tͥ. cum statim possis da¬
re: Ne sub obtentu pieta¬
tis ea que possident inuti¬
lit̾ spargant: audiant qͦd
scͥptum ẽ. Sudet elemosina
in manu tua. Ne cũ multa
necesse sint.pauca largian¬
t᷑: audiant qd̾ scriptum ẽ.
Qui parce seminat: parce et
metet. Ne cum pauca opor¬
det plurima p̾beant. et ip̃i
postmodũ minime inopiã
tolerantes. ad impacientiã
erũpant: audiant qͦd scͥptũ
ẽ. Non ut aliis sit remissio.
abundancia ur̃e inopie sit
supplementũ. Cum enĩ dan¬
tis mens ferre mopiã nescit:
si młta sͥ subtͣhit. occasionẽ
contͣ se impaciencie exqͥrit.
prĩ namq p̾parandus ẽ pa¬
ciencie animꝰ: et tc̾ aut młta
dũ minꝰ equanimit̾ mopia
irruens fert᷑: et p̾misse largi¬
tatis merces ꝑeat. et adhuc

Expanded text:
es, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Cum feceritis omĩa que p̃¬
cepta st̃ uob̾: dicite. Serui
inutiles sumꝰ ⁊ que debiimꝰ
facere fecimꝰ. Ne largitatem
tͥsticia corrumpat: Audiant
qd scͥptum est. Hylarem da-
torem diligit đs. Ne ex im¬
penso munere tnsitoriam
laudem qͤrant: audiant
qd̾ scͥptum est. Nesciat.
sinistra tua qͥd faciat dex¬
tera tua. Id pie dispensa¬
toni neqͣqͣm se gła uite p̃¬
sentis admisceat: s opꝰ rec¬
titudinis. appeticionẽ igno¬
ret fauons. Me impẽnse
gre uicissitudinem reqͥrant:
audiant qd̾ scriptum ẽ. Cũ

Expanded text:
est: Cum feceritis omnia quae prest: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, fecimus . Ne largitatem tristitia corrumpat, audiant quod scriptum est: Hilarem enim datorem diligit Deus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, a