comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fastidium tollit lectou. quia nimirũ uerł humilibus
aduinat. sublimibꝰ leuat. Scriptura sacra aliquando
cum legentibus crescit. arudibus lectoub us quasi recog¬
ꝓpħam licitur. Fili hominis: quoc cumq inueneris come¬
de. Quic qiud enim insacra scriptura inuenitur edendũ
est: quia et eiꝰ parua simplicem componunt uitam. et
eiꝰ magna subtilem eclificant intelligentiam. Precepta
scripture sacre legendo reuiuuiscimus: qui mortui in cui¬
ꝑa iacebamus. Unde om̃ipotenti dño ꝑ psalmistã dicit᷑.
In eternum non obliuiscar ser mones tuos: quia in
ipsis uuuficasti me. Sc̃a scrptura intenebris uite p̾sentis:
facta est nob̾ lum̾ itineris. hinc eñ petrus ait. Cui bene¬
facitis intendentes quasi lucerne lucenti in caliginoso loco.
Cum legenti cuilibet sermo seripture sacre sc̃e tepidus uidde¬
tur. sensus duum eloquii eiꝰ mentem non ercitat.i in cogi¬

Expanded text:
fastidium tollit lectori. Quia nimirum quos verbis humilibus fastidium tollit lectori. Quia nimirum quos verbis humilibus adjuvat, sublimibus levat. Scriptura sacra aliquo modo cum legentibus crescit, a rudibus lectoribus quasi recogeiem prophetam dicitur: Fili hominis, quodcunque inveneris comede . Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scripturae sacrae legendo, reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde Omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar sermones tuos: quia in ipsis vivificasti me . Sancta Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est nobis lumen itineris. Hinc enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae tepidus videtur, sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
quam legere. Qui uult cum deo semꝑ eẽ: frequent᷑¬
clebet oure frequenter legere. Nam cum oiamꝰ
lps cum dõ loquimur. Cum uͦ leginus : ds nob̾c̃
loquitur. Om̃is ꝓfectis ex lectione et meditatione
ꝓcedit. Que enim nescimus lectione discimus: que autem
dicͥimus. meditationibus conseruamus. Geminũ confer¬
fert donum lectio sc̃arum scripturarui. siue quia intel¬
lectum mentis erudit. seu amunci uanitatibꝰ abstractu
hominem. ad amoie n cli ꝑcducit. Eeminũ est &e lectionis
studium. Primum quomͦ intelligantur scrpture: scdm
qua utilitate uel dignitate dicantur. Nam racionabiliter
eam. Premiũ in his qui eam bene uiuendo custodiunt:
penam quoq in his qui eam male uiuendo contepint̃
scriptura sacra lectous sui animum ad celestem patriã
uocat. atq aterrenis desideriis ad suꝑna amplecter da
cor legentis inuitat: dictisq obscuriorbus erercei foites
et paruulis humili sermone blanditur.et usu legencii

Expanded text:
US. Qui vult cum Deo semper esse, frequenteorare, et frequenter legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur. Cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectididicimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quomodo intelligantur scripturae: secundum, qua utilitate, vel dignitate dicantur. Nam rationabiliter eam. Praemium, in iis qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero, in iis qui eam male vivendo contemnunt. Scriptura sacra lectoris sui animum ad coelestem patriam vocat, atque a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioribus exercet, et parvulis humili sermone blanditur: et usu legendi
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie matutmum: uolumus ut iste libellus ad
eoum capitulum quotidie legatur uesꝑtinum.
Et quia in eadem beati benedicti legimus regula ut
quiquid inchoamus bonum aciõ illud profici ins¬
tio sia deposcamiis oratione: ꝓpt̾ea in hoc libello
de orationis officio. capilũ ponimus primum.

Expanded text:
quotidie matutinum: volumus ut iste libellus ad quotidie matutinum: volumus ut iste libellus ad eorum capitulum quotidie legatur vespertinum. Et quia in eadem beati Benedicti legimus regula, ut quidquid inchoamus bonum a Deo illud perfici instantissima deposcamus oratione; propterea in hoc libello de orationis officio capitulum ponimus primum.
Abbreviated transcription (Latin):
torum dictis orthodarorum opitulante
xp̃o collegimus patrum. et ꝑeorum discurrentes
fiorentia prata. bene olentes ueluti ad manũ colleg¬
mus fiosculos. atq de illorum florgero atq benecdic¬
tiomiobus dm̃ pleno ea que necessaria monachis ẽe ꝑ¬
perimus collegimus agro. ⁊ i hoc paruo studuimꝰ
congregare libello. Ea uidelicet que ꝑfectorum mo¬
nachorum corda demulceant. et ad defiderium pat̾e
celestis auidius sublimiusꝙ erigant infirmorum
quoq monachorum corda confirment et terreant.
in regula beati benedicti striptum est moxut sur¬
rererint fr̃s a cena seleant omnes in unum. et legã
unus collationes uel uitas patrum. aut certe aliqͥd
quod edificet audientes. Ideo nos et de collatiomibus
patrum et de conuersationibus ⁊ institutionibus
eorum modicum.⁊ de du̾sis doctoribus in hoc libel¬
lo congessimus plurimum et sic eum incapitulis
consũmauimus totum. Et quia mos est monachoꝵ
ut regulam beati benedicti ad capitulum legant

Expanded text:
torum dictis orthodoxorum, opitulante Christo, collegimus Patrum, et per eorum discurrentes florentia prata, bene olentes veluti ad manum collegimus flosculos: atque de illorum florigero, benedictionibusque Domini pleno, ea quae necessaria monachis esse perspeximus collegimus agro, et in hoc parvo studuimus congregare libello. Ea videlicet, quae perfectorum monachorum corda demulceant, et ad desiderium patriae coelestis avidius sublimiusque erigant: infirmorum quoque monachorum corda confirment et terreant, in regula beati Benedicti scriptum est, Mox ut surrexerint fratres a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus collationes vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes: ideo nos et de collationibus Patrum, et de conversationibus et institutionibus eorum modicum, et de diversis Doctoribus in hoc libello congessimus plurimum, et sic eum in centum capitulis consummavimus totum. Et quia mos est monachorum, ut regulam beati Benedicti ad capitulum legant
Abbreviated transcription (Latin):
bear ipse ñ habebit sequentem. Nui autem om̃e edificiũ
uiuos lapides apłs apellat electos ut oonatũ insinues
bone actionis eorum. Mortui namq idest materiales
lapides. ubicumq abstructore positi fuerit. insensibili¬
ter manent aut etiam lapsi decidunt. Non gͦ nos beatꝰ
petrus talium lapidum insensibilitatẽ uult imitan.
sed tanquam lapides uiuos fundam̃to. rp̃i suꝑ edifi¬
cari. Ut uidelicet iuuante nos gr̃a i. sobne ce iuste ui¬
uamus in hoc scło. Tanquam lapis gͦ uiuus edificatur
Axp̃o indomo eiꝰ. quicumq donante et adiuuante ip¬
so bonis indefessus infiffe curat oꝑibus. Intemplo gͦͥ
uiuo & sc̃o non possunt lapides poni nisi uiui et scĩ.
Ergo om̃i labore nitendum est ut simus illi lapides
de quibus scriptum est. Lapides uiui uoluuntur suꝑ
t̾ram. Et cum fuerimus uiui lapides et exom̃i parte
dolati. ecdicemur in templum. & simus cum apłis et

Expanded text:
beat, ipse non habebit sequentem. Qui autem omne aedificium beat, ipse non habebit sequentem. Qui autem omne aedificium vivos lapides Apostolus appellat electos, ut conatum insinuet bonae actionis eorum. Mortui namque, id est materiales lapides, ubicunque a structore positi fuerint, insensibiliter manent, aut etiam lapsi decidunt. Non ergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibilitatem vult imitari, sed tanquam lapides vivos fundamento Christi superaedificari; ut videlicet juvante nos gratia Dei, sobrie et juste amus in hoc saeculo . Tanquam lapis ergo vivus aedificatur a Christo in domo ejus, quicunque, donante et adjuvante ipso, bonis indefessus insistere curat operibus. In templo ergo vivo et sancto non possunt lapides poni, nisi vivi et sancti. Ergo omni labore nitendum est ut simus illi lapides de quibus scriptum est: Lapides vivi volvuntur super terram , et cum fuerimus vivi lapides, et ex omni parte dolati, aedificemur in templum: et simus cum apostolis et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italis stare potest funcdam̃tũ enim illud nemo
potest ponere: prͣ illum. Ciius partipcipatione fideles
lapides. iuui efficiuntur: qui ꝑ insidelitatem lapicdes
mortui fuerant. Duri scilicet et insensibiles: quib̾ meri
to diceretur. Auferam a uob̾ cor lapicleum. et dabo uob̃
cor carneum. Docibile scilicet ad auangelicam recipere
doctrinan. ut tanquam lapides uiui adspitales eclifi¬
cium aptentur qui ꝑ discretionem eruditi ddoctoris. ã¬
putatis actibus et cogitanionibus suꝑfluis uelud ictu
quacdrantur securis. Lapis et enim quadrus in qͥcũq
non eleuatur adu̾sitatibus ñ frangitur: uituꝑatiotub
ñ deicitur. suasionibus ad malum non trahiur: lapi
quadius ẽ. Sicut enĩ ordine lapidum inpanete portant᷑
ali ab alus: ita portantur fideles ap̃cedentibiis ĩ eccłia
iustis. Poutant et ipsi ꝑ doctimam et tolerantiã sequentes.
Et hoc ordie alii ab aluis portantur uisti:usꝙ add ultimũ
iustum Qui cum apͥoribus portetur. qu̾e portare de¬

Expanded text:
aedificatio stare potest. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter ipsum , cujus participatione fideles lapides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui to diceretur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum , docibile scilicet ad evangelicam recipiendam doctrinam, ut tanquam lapides vivi ad spirituale aedificium aptentur, qui per discretionem eruditi doctoris, amputatis actibus et cogitationibus superfluis, velut ictu quadrantur securis. Lapis etenim quadrus in quodcunque non elevatur, adversitatibus non frangitur, vituperationibus non dejicitur, suasionibus ad malum non trahitur, lapis quadrus est. Sicut enim ordine lapides in pariete portantur, alii ab aliis; ita portantur fideles a praecedentibus in Ecclesia justis. Portant et ipsi per doctrinam et tolerantiam sequentes, et hoc ordine alii ab aliis portantur justi usque ad ultimum justum. Qui cum a prioribus portetur, quem portare de
Abbreviated transcription (Latin):
torum suorum. ut sitiꝰ scĩ et inmaculati ingrenno scili
illustratur a lumme. quando fit in xp̃o et illustratur
arp̃o Orlia solet insorte hereditas signiucar. scus scro¬
cum est. Soite duusit eis terram infumculo di stu uatis
ms Dicannus quia sicut om̃is electoumm poplt pans mnsu

Expanded text:
torum suorum, ut sitis sancti et immaculati, in gremio sciltorum suorum, ut sitis sancti et immaculati, in gremio scilum in lumine; et illustratur a lumine, quando fit in Christo, et illustratur a Christo, quia solet in sorte haereditas significari, sicut scriptum est: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Dicamus quia sicut omni
Abbreviated transcription (Latin):
inc paulus ait. Qm̃ estis filii dĩ.¬
misit deus sp̃m filii sui in coala nr̃a clamantem abba
pater. Nunquam enim auderemus clicere pat̾ nr̃qui es
in celis: nisi de conscientia sp̃s habentis in nobis. Ut enim
probaranur adoptati eẽ adeo infilios sp̃m suum ddecdit no¬
bis. qui signum patris ostendat eẽ infiliis ut audeunus
cdicere abba quod est pater. quod iudeis dicere dudum nõ
fuerat concessum. Itaq iam non sumus serui: sed filii.
Quod si filii: et heredes ꝑdm̃. Id est si filii sumus. conseque¬
ter nobis debetur hereditas patris. ut quomodo sp̃m filis
ddĩ accipientes facti sinus filii. ita in lib̾tatem de seruitute
mutati. heredes simus dĩ patris. coheredes autem iħuxͥ
patri qui dignos nos fecit in partem sortis scõrum in lu¬
mine. Pars sortis scõrum congregatio est adimata ex inuna
societate uncta om̃ium scõrum: sicut et alibi dicit. uos
autem ctñs multiplicet. subauditur in imieroelec¬

Expanded text:
inc Paulus ait: Quoniam estis filii Deimisit Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem Abba Pater . Nunquam enim auderemus dicere, Pater noster qui es in coelis, nisi de conscientia spiritus habitantis in nobis. Ut enim probaremur adoptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat esse in filiis, ut audeamus dicere: Abba, quod est Pater, quod Judaeis dicere dudum non fuerat concessum: Itaque jam non sumus servi, sed filii. Quod si filii, et haeredes per Deum , id est, si filii sumus, consequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitute mutati, haeredes simus Dei Patris, cohaeredes autem Jesu CPatri qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine. Pars sortis sanctorum, congregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem Dominus multiplicet , subauditur, in numero elec
Abbreviated transcription (Latin):
app̃hendat a quo est comp̃bensus. iste felicit lucrifacit
gloriari debet monachus. uel indoctrina aliqua sel in
fide crucis. xp̃i. ꝑ quem sibi om̃ia sperat dimitti peccata
Inuicem gͦ sibi mortui eẽ debent. et mudus monacho. et
monachus mundo. Et nichil concupiscere debet mona¬
chus que sunt mundi. nec muncdus habere debet qđ con¬
cupiscat in monacho. Solus ergo potest incnice rỹi gloria¬
ri qui tollit eam et sequitur saluatorem. qui crucifigit car¬
nem suam cum uicus et concupiscentiis. qui mortuus est
numdo. et contenplatur ea que uidentur: sed que non ui¬
cdentur et et̾na sunt lxuiiii. lle eoqd dt̃ senipamnona¬

Expanded text:
apprehendat, a quo est comprehensus, iste feliciter lucrifaciapprehendat, a quo est comprehensus, iste feliciter lucrifacigloriari debet monachus, vel in doctrina aliqua, sed in fide crucis Christi, per quem sibi omnia sperat dimitti peccata. Mutuo ergo sibi mortui esse debent, et mundus monacho, et monachus mundo. Et nihil concupiscere debet monachus eorum quae sunt mundi, nec mundus habere debet quod concupiscat in monacho. Solus ergo potest in cruce Christi gloriari: qui tollit eam, et sequitur Salvatorem: Qui crucifigit carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, qui mortuus est mundo, et non contemplatur ea quae videntur, sed quae non videntur et aeterna sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
mine. idẽ ut et pars ce sorset hereiitas dñi ẽe rerearo seroe¬
psum em̃m saluatorem nr̃m. in sorte et herectitat e seropi¬
terna feliciter possideamus et illimine. idest in ipso et
Uiquis monachiis mortificauerit memibra sua que sut
an terram et tollens crutem suam sequarars fueisi
xp̃m. et mortiuus mitnlo et trophelma rrertifreanonis sue
ainte passionis affireni ligno ita ut clicere possit cũ pani
p̃dicando et bonuam exemplum oftendendio lucratur ⁊p̃m
luicrifacit. Beatus enim augustinus ait. Siquem forte
ꝑuersum iuderis satage. corrige. et emencdare non cesses.
fac quicquid potes. ꝓꝑsona quam portas. Noli quiesc̾e
lucrari xp̃m: quia lucratus est axp̃o. Nam et scđm in¬
telligentiam huius sententie. qui intelligit sui causam
xp̃m hominem factum. passum et mortuum. & amortu¬
is ressurrerisse. et incelos ascendisse. spretis om̃ibus que s̃
mundi recto cursu eum fuerit secutus ut ipsum xp̃m

Expanded text:
mine , id est, ut pars et sors et haereditas Domini esse mereamur, et ipsum Dominum Salvatorem nostrum in sorte et haereditate sempiterna feliciter possideamus, et in lumine, id est in ipso et Si quis monachus mortificaverit membra sua quae sunt super terram, et tollens crucem suam secutus fuerit Christum , et mortuus mundo, et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, ita ut dicere possit cum Pauloi est membrum, praedicando et bonum exemplum ostendendo lucratur, Christum lucrifacit. Beatus enim Augustinus ait: Si quid forte perversum videris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam portas. Noli quiescere lucrari Christum, quia lucratus es a Christo. Nam et secundum intelligentiam hujus sententiae, qui intelligit sui causa Christum hominem factum, passum, et mortuum, et a mortuis resurrexisse, et in coelos ascendisse, et spretis omnibus quae sunt mundi recto cursu eum fuerit secutus, ut ipsum Christum
Abbreviated transcription (Latin):
nec bonum oꝑantes inturtutib proficrunt. s tantum sibi
sufficere credunt. uel quia non oꝑantur malum uł quia
retiquerunt corpe mundum. nescientes q ꝑererttia sapi¬
entie et meditationem scãrum scripturarũ. et ꝑuntutes
honoium oꝑum. nouus quotidie crescens et placens deo
efficitur homo. Dirit abba pastor. quia sicut fumo
expellunt᷑ apes ur dollatur dulcedo opũ suorũ: ita
et corpoialis requies timorem dm̃ expellit ab amma
S ausfert ab co om̃e opus bonum. Bixit itum ipse.
Ahominatio est coñis corporea requres.Lxu De eo qeł non

Expanded text:
nec bonum operantes in virtutibus proficiunt, sed tantum sibi nec bonum operantes in virtutibus proficiunt, sed tantum sibi sufficere credunt, vel quia non operantur malum, vel quia reliquerunt corpore mundum: nescientes quod per exercitia sapientiae, et meditationem sanctarum Scripturarum, et per virtutem bonorum operum, novus quotidie crescens et placens Deo efficitur homo. Dixit abbas Pastor: Quia sicut fumo expelluntur apes ut tollatur dulcedo operum earum, ita et corporalis requies timorem Domini expellit ab anima et aufert ab ea omne opus bonum. Dixit iterum ipse: Abominatio est omnis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe bono fructificare. Ille gͦ digne deo ambulat. qui fidẽ
quam in baptismate ꝑdm̃ accepit gr̃am. quotidie oꝑibus
bonis accumulat. qui membra sua que sunt suꝑ terram
morti ficat. ut dõ spualit̃ uiuat. et ei cuise ꝓbauit. iuste.
et pie iuuendo placeat clõ ꝑ om̃a placentes. Nemo gͣ deo
placere. et adueram potest beatitudinem ꝑuenire: nsiꝑ
mortificationem uitiorum. et adssumpnonem uirtutũ
ꝑsidem rectam ec oꝑationem scãm. Et neq in hoc scło sine
his duobus rebus si tam̃ oꝑandi affuerit tempus quisquã
ilistificationis consequitur grãm. neq infuturo uitã possi¬
debit ef̃nam. Inom̃i oꝑe bono fructificantes Ille bene mom̃i
oꝑe bono fiuctificat. qui accepto in corde uerbi semme ut tͣra
tum affert in pacentia. Et notandum quia tacite hoc in loco
eorum desidiosas com̃pit mentes qui in melius ñ crescunt.

Expanded text:
opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat, qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatitudinem pervenire, nisi per mortificationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc saeculo sine his duabus rebus si tamen operandi adfuerit tempus quisquam sanctificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, qui accepto in corde verbi semine, ut terra ud vero centesimum fructum affert in patientia . Et notandum quod tacite hoc in loco eorum desidiosas corripit mentes, qui in melius non crescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
li mirabiles facti uiuant cum illo inet̾num. glorificati.
Ipse est enim mirabilis ds̃: de quo et isaias att.Et uocabi¬
tur nom̃ eiꝰ achnirabilis consiliarius. ds̃. fortis. et cetera
eet clauid. Mirabilis inquit deus in scĩs suis. Cuiꝰ gloriã
resurretionis uiderunt et crecriderunt popłi xp̃iani: et
in nidicio głam maiestatis eiꝰ soli uidebunt electi lxiiii
ut ambulem᷑ digne dõ et ir pleamͦ aguitione uoluntatis.
ost acceptam saen baptismatis uncdam. et ꝑ manus
impositionis ep̃i susceptam sp̃s scĩ grãm. potissimũ:
homii impleri cognitione uoluntatis dĩ. ut ea q̃ sunt
uoluntatis dĩ faciat. et in om̃ibꝰ scđm uoluntatem eius
uiuat: quia quanto quisq uoluntatis dĩ habuerit
cognitionem. tanto et maiestatis eiꝰ habebit timorem ⁊
cordis erga eum te nebit dilectionem. Et intantũ digne
dõ poterit ambulare. et intantum illi placere. et in om̃i

Expanded text:
li mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. li mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliarius, Deus fortis, etc. . Et David: Mirabilis inquit Deus in sanctis suis . Cujus gloriam resurrectionis viderunt et crediderunt populi Christiani, et in judicio gloriam majestatis ejus soli videbunt electi. CAPUT LXIV Ut ambulemus digne Deo, et impleamur agnitione voluntatis ejus. Post acceptam sacri baptismatis undam, et per manus impositionem episcopi susceptam Spiritus sancti gratiam, potissimum est homini impleri cognitione voluntatis Dei , ut ea quae sunt voluntatis Dei faciat, et in omnibus secundum voluntatem ejus vivat. Quia quantum quisque voluntatis Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni
Abbreviated transcription (Latin):
ficans illos. sicut et idem patri dñs ait. Er claritatem
quam dedisti michi dedi eis. s alibi. Fulgebunt ĩquit
iusti sicut sol: in regno patris mei. Qua gloriosa et
et ꝓpetua gloria glori ͣ t in iudicio cum xp̃o appare¬
bunt electiꝰ. Uenie̾t gͥueniet in iuidicio apparere᷑ ĩscĩs
suis glorificatus. qui inquis apparuit inpassione sua defectꝰ.
Et qui ante pilatum et pontifices iudeorum in pͥmo aduen¬
tu apparuit humilis et pufillus. in scdo gloriosus. magnũ
et ercelsus apparebit cleus et admiramibilis fieri inontibꝰ
admirabilis est in sua liuinitate. factus est et nob̃ ad¬
mirabilis in sua humanitate. Admirabilis inconcepto¬
ne. admirabilis in natiuitate. ad mirabilis in resurrec¬
tione. admirabilis & in ascensione. Ipse adhuc et mira¬
bilis apparebit iom̃ibus. qui ut credendum est credi¬
derunt inultimi uidiciz reuelatione. ut ab illo mirabi¬

Expanded text:
ficans illos: sicut et idem Patri Dominus ait: Et claritatem ficans illos: sicut et idem Patri Dominus ait: Et claritatem quam dedisti mihi, dedi eis . Et alibi: Fulgebunt inquit justi sicut sol, in regno Patris mei . Qua gloriosa et perpetua gloria glorificati, in judicio cum Christo apparebunt electi. Veniet ergo, veniet in judicio apparere in sanctis suis glorificatus, qui iniquis apparuit in passione sua despectus. Et qui ante Pilatum et pontifices Judaeorum in primo adventu apparuit humilis et pusillus, in secundo gloriosus, magnus et excelsus apparebit Deus, et admirabilis fieri in omnibus s, qui semper admirabilis est in sua divinitate, factus est et nobis admirabilis in sua humanitate: admirabilis in conceptione, admirabilis in nativitate, admirabilis in resurrectione, admirabilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
diligit ex dõ natus est . &. cognoscit deum. Qui nõ diligit:
non nouit eum. Tertio: si mandata eiꝰ seruamus. eodẽ
iohan teste qui ait. Qui dicit se nosse dm̃. et mancdata
eiꝰ non custodit: mendar est. In hoc enim scimus. qm̃
eum. et nos cum illo suscitauit ꝑ iurtutem suam & a
clamnatione mortis eripuit.⁊ ereptos in hereditate et̃¬
na ut filios ad patris dext̃am collocauit. Octaua enim
die dñs a mortuis resurrgens. exemplum nob̾ future
resurrectionis et mist̾ium ostendit noue cou̾sationis.
lxiii. Delarificatione dñ nrͣi iħuxp̃i in sanctis.
e dño iħu xp̃o sic paulus apłs ditit. Cum uenerit
glorificari in sc̃ĩs suis. ille qui in gła naturaliter
sua semꝑ gloriosus. semꝑq manet glorificatus. in ui¬
dicio cum uenerit uidicare uiuos et mortuos: ⁊ scłm
ꝑ ignem: glorificabit scõs suos. ipse cum illis gloriosus
et glorificatus apparens in claritate potentie sue clan¬

Expanded text:
diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum. Qui non diligit, diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum. Qui non diligit, non novit eum . Tertio, si mandata ejus servamus, eodem Joanne teste qui ait: Qui dicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit mendax est . In hoc enim scimus quonieum, et nos cum illo suscitavit per virtutem suam , et a damnatione mortis eripuit, et ereptos in haereditate aeterna, ut filios, ad Patris dexteram collocavit. Octava enim die Dominus a mortuis resurgens, exemplum nobis futurae resurrectionis et mysterium ostendit novae conversationis. CAPUT LXIII. De clarificatione Domin Christo sic Paulus apostolus dicit: Cum venerit glorificari in sanctis suis , ille qui in gloria naturaliter sua semper gloriosus, semperque manet glorificatus, in judicio cum venerit judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem glorificabit sanctos suos, ipse cum illis gloriosus, et glorificatus apparens, a claritate potentiae suae clari
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia nobis diuine uirtutis sue que aduitam et pietatẽ
donata sunt ꝑ cognitionem eius qui uocauit nos ꝓpͥa
gła et iirtute. Ac si cliceret. Adimpleatur uob̃ gr̃a ut
adhuc ꝑeum cognoscatis quom om̃ia nob̃ diuine iurtu¬
tis sue donata sitnt ꝑ eiꝰ grãm que ad uitam oꝑtinendam
et pietatem conseruandam fufficiant: quia quantoqͥs per¬
fectius dñm cognoscit. tanta altius ꝓmissorum eiꝰ mag¬
nitudinem sentit. Hinc paulus ait. Ad agnoscendum
illum et iurtutem resurrectionis ꝑfectio uite est &. the¬
saurus sapientie. Per coguitionem enim dñi & saluatoris
nt̃i iħu xp̃i. om̃ia diuinitatis eiꝰ myft̾ia quibus saluam᷑
agnoscius. Inplicit̾ enim ad agnitionem. xp̃i uenue.
seriptura teste didicimus. Pnmum ut credamus eũ filiũ
eẽ dĩ patus om̃ipotentis. et cum patre & spũ scõ. unum ẽẽ
dm̃ in trmitatem. Sedõ ut diligamus eum in toto corqe.
tota antma. tota uirtute. quia ut iohannes ait. om̃is qͥ

Expanded text:
omnia nobis divinae virtutis suae ad vitam et pietatem donata sunt per cognitionem ejus qui vocavit nos propria gloria et virtute . Ac si diceret: Adimpleatur vobis gratia adhuc per eum cognoscatis, quomodo omnia nobis divinae virtutis suae donata sunt per ejus gratiam, quae ad vitam obtinendam et pietatem conservandam sufficiant. Quia quanto quis perfectius Dominum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Hinc et Paulus ait: Ad agnoscendum illum et virtutem resurrectionis ejus . saurus sapientiae. Per cognitionem enim Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi omnia divinitatis ejus mysteria quibus salvamur, agnoscimus. Tripliciter enim ad agnitionem Christi venire, Scriptura teste, didicimus. Primum ut credamus eum Filium esse Dei Patris omnipotentis, et cum Patre et Spiritu sancto unum esse Deum in Trinitate. Secundo, ut diligamus eum ex toto corde, tota anima, tota virtute , quia ut Joannes ait: Omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta mensuram pietatis eiꝰ qua nr̃a nob̃ donauit de¬
litta donemus nos fratribus om̃ia que in nobis
commiserunt peccata ut lib̾e deo dicere ualeamꝰ
Dimitte nob debita nr̃a. sicut et nos dimitumus
debitoribꝰ nr̃is Ac ꝑ hoc om̃s culpas que in nob̾ cõ¬
mitiuntur. parati simus ignoscere. si nobis de¬
sideramus ignosci. Nemo contra se teneat nõ
remitendo ne contta illum teneatur monignoscento. aAit
enin ciorinis. de serao nequiam quui nolrt cimi semps
suo remittere culpam: iratus lns el tracdit erma cororit
quoaeiisq reciaeret iimuersum debitim. Eiaias ecrpiũ
caene nos aarionet dicens. Sic et pat̾ meus ceieem faciẽt uio¬

Expanded text:
ta mensuram pietatis ejus, qua nostra donavit nobis deta mensuram pietatis ejus, qua nostra donavit nobis delicta, donemus nos fratribus omnia quae in nobis commiserunt peccata; ut libere Deo dicere valeamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , ac per hoc omnes culpas quae in nobis committuntur, parati simus ignoscere, si nobis desideramus ignosci. Nemo contra se teneat non remittendo, ne contra illum teneatur, non ignoscendo. Ait namque Dominus de servo nequam, qui noluit conservo suo remittere culpam: Iratus dominus ejus, tradidit eum tortoribus, quoadusque redderet universum debitum . Cujus exemplum cavere nos a
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. si tam̃ hoc coram deo non pigro motu corpis sed celer¬
rimo dilectionis affectu fecerimus. De hoc capitulo sic et
paulus apłs air. Supportantes inicem incaritate. Et ddo¬
nantes uobismet ipsis siquid adu̾sus aliquĩe habet que¬
relam sicur et dñs donauit nobis. Hortatur nos autẽ apłs
ut simus supportantes inuicem. idẽ. ut mores. actus. ser¬
mones nr̃os pacient᷑ pro rỹo et om̃ia onera nr̃a portemus
in uicem. pro amore fraterno: quia qui fratrem sicut semec¬
rpsum diligit. pacient pro illo omña portat et sustinet. lari
uobifmet ipsis siqiid aduersus alterum querelam. qñ
eum aliquis ledit. etiam sine causa. Sicut enim et dñs do¬
nauit nob̃: ita et uos. Ac sidiceret. Sicut et dñs cdonauit nob̾.
onna peccata per sacram baptismatis uncdam. ita et uo
non aliqua s om̃ia de cordibus uiñs debetis fratribiis do¬
nare dimisa. qilla iustissimum est apud dm̃ ut utr¬

Expanded text:
vocare: si tamen hoc coram Deo non pigro motu corporis, sed celervocare: si tamen hoc coram Deo non pigro motu corporis, sed celerrimo dilectionis affectu fecerimus. De hoc capitulo sic et apostolus Paulus ait: Supportantes invicem in charitate, et donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit nobis . Hortatur autem nos Apostolus ut simus supportantes invicem, id est, ut mores, actus et sermones nostros patienter pro Christo, et omnia onera nostra portemus invicem pro amore fraterno: quia qui fratrem sicut semetipsum diligit, patienter pro illo omnia portat et sustinet. Charitbet aliquis adversus alterum querelam, quando eum quis laedit, etiam sine causa. Sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos. Ac si diceret, Sicut et Dominus donavit vobis omnia peccata, per sacri baptismatis undam, ita et vos non aliqua, sed omnia de cordibus vestris debetis fratribus donare commissa: quia justissimum est apud Deum ut jux
Abbreviated transcription (Latin):
sunt querere. neq seruire propne uoluntati. sed scłm fidem
parri sp̃itali oboedue. Dixit quidam senex. Nunquam deside¬
raui opus qd̃ mͥ utile eẽt ut fr̃i meo dispendium facerẽ. Huiꝰ¬
modi habens spem. quia lucrum fratris mei opus fructificati¬
onis est mͥ . lxu. Ut nob alt̾rutrũ culpe dimittamꝰ quere lam.
Ns in euangło ait. Si offeis mius tuum ad altare et
recordatus fueris quia frat̃ iuus habet aliquid adu̾sũte:
relinque ibi munus tuum ante altare et uacde hͥus recon
ciliar fñ tuo. et tunc ueniens offeres muus tuum.
Hoc est p̃ceptum quamius historilialit sit tenen¬
dum. sp̃italit tam̃ semꝑ a nob̃ est complendũ
Spualit̃ aut̃. templum nr̃m unt̾ior homo est.
altare fides nr̃a est:Mimus ꝓphetia doctrina.
oratio ẏmnus et psalmus est. Quod si p̃sens
fuent fr̃ qui aliquid habet aduersum nos
potenmus eum non simulato sea sinceto
amimo lenure atq ad grãm uetuam postulando re¬

Expanded text:
sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujusmodi habens spem, quia lucrum fratris mei opus fructificationis est mihi. CAPUT LXVI. Ut nobis mutuo culpae dimittamus querelam. Dominus in Evangelio ait: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibciliari fratri tuo, et tunc veniens, offeres munus tuum . Hoc praeceptum quamvis historialiter sit tenendum, spiritualiter tamen semper a nobis est complendum. Spiritualiter autem templum nostrum interior homo noster est: Altare, fides nostra est; munus, prophetia, doctrina, oratio, hymnus et psalmus est. Quia si praesens fuerit frater qui aliquid habet adversum nos, poterimus eum non simulato, sed sincero animo lenire, atque ad gratiam veniam postulando, re
Abbreviated transcription (Latin):
theum misir epła. In magna inquit domo non solum
uasa aurea et argentea. sed et ligna er fictilia. et quidem
quedam in honorem. quedam autem in contumeliam.
Per magnam autem magni dñi domum. potest desig
uasa aurea hominum uidelicet corda intellectu sp̃i¬
tali repleta ⁊ uelut auro obrno iunutibus uariis ru¬
tilanda. Sunt et argentea nitore eloquentie clara. & offi¬
tio ỹdicationis perlucida. S̾unt et lignea supba scilicet
stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia fragilia quoq er ter¬
rena de terra sumpta et in terrenis actibus dedita. sed aurea
ut ait apłs bene inmistrauerĩt duplici honore digni habeant᷑.
Ligna autem et fictilia meritos incontumelia: quia mentem
habentes stultam atq suꝑbam dñisui iusta non custodier̃
p̃cepta. Dirit scã sinclecice. quia ꝑdiscretionem oportet nos
animas gubnare. et in congregatione manentes non que nr̃a

Expanded text:
theum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum theum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designavasa aurea, hominum videlicet corda intellectu spirituali repleta, et velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus dedita. Sed aurea m, ait Apostolus, bene ministraverint, duplici honore digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praecepta. Dixit sancta Syncletice: Quia per discretionem oportet nos animas gubernare, et in congregatione manentes, non quae nostra
Abbreviated transcription (Latin):
salute sollititus quic quidd ualet utilitatis. qͣsi sibi suꝑ¬
ioribus fratrbꝰ inpendere satagit sibimec ipsi ꝑhanc hu¬
militatis obedientiam uite celestis gaudia amplioia
conquirit. Piacet dͦ paulus hommibus et non placet:
quia om̃ibus bene iuste. et recte. uiuentibus in om̃ibꝰ suis
conuersationibus uerbis placet et actibus. Lunctis autem
praue et male unuentibus contradictor existens. nec uerbis
placet nec moribus. Sunt ec enim in hac xỹi latissima atop
magnifica eccła que est ꝑmundi quactratũ climatu tensa
duo homnum genera bene uolentium scilicet atq male
uolentium. Peneᷤ uolentibus autem inom̃ibus placer paul.
male uolentibus uͦ. inom̃ibus displicer paulus. Sicut enim
in aera ruxta sunt granacum paleis: ita eccłe adhuc clegĩ¬
ti intͬra. minti sunt mali cum bonis. De hac enim malorũ
et bonorum mirtura. sic legimus in pauli qũa adtimo¬

Expanded text:
salute sollicitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi supsalute sollicitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi superioribus fratribus impendere satagit; sibimetipsi per hanc humilitatis obedientiam vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Placet ergo Paulus hominibus et non placet: quia omnibus bene, juste et recte viventibus, in omnibus suis conversationibus, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixtura, sic legimus in Pauli quam ad Timo
Abbreviated transcription (Latin):
Lhominibus placerem xpi seruus non essem. Il eft
si uideis camalit̃ in obseruantia legis uel pͥue ui¬
uentibus. p̃ianis. in pͥuitate eorum consenssissem. xp̃i
seruus non essem. Cui sententie contraria est illa ubi. ait.
Sine offessione estote uideis et getibus et eccłie cñ. sicut
ẽpon̾e iosubiungens ait. Honquerens quod m utile est.
sed qd̾ muluis ut salui fiant. Qui enim om̃iũ utilitatẽ
et salutem querebat: om̃ibus non inconuement secd
placere ddicebat. hoc apłi bonum monachi tenentes exẽ¬
ptum. non sue tantum utilitati debent cẽ contempti
scid magis que conueniunt prorrins non quȩ sia
sunt singuli considerantes. s que aliorum. Nui
tantum mocdo que sua sunt. iclest que sibi soli ne¬
cessana sunt considerat. et dle fratna salute nel cle
ei temporali utilitate non curat: sine dubis aba¬
ricatis tranuite in quo om̃is animariĩ salus consistit
dieclinat. Qui uero desua ac ꝓrimorũ itilitate atq

Expanded text:
us non essem . Id est, si Judaeis carnaliter in observatione legis vel prave viventibus Christianis in pravitate eorum consensissem, Christi servus non essem. Cui sententiae contraria minime est illa, ubi ait: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei, sicut exponendo subjungens, ait: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Qui enim omnium utilitatem et salutem quaerebat, omnibus non inconvenienter se placere dicebat. Hoc apostolicum boni monachi tenentes exemplum, non suae tantum utilitati debent esse contenti non quae sua sunt singuli considerantes, sed quae aliorum. Qui tantummodo quae sua sunt , id est, quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum utilitate atque
Abbreviated transcription (Latin):
Quando non temptamur. tunc magis humiliamur qm
deus sciens infirmitatem ꝓtegit nos. Si aut̃e gloriamur:
aufeic a nob̃ protectionem suam et ꝑmius. Narrauerunt
de quodam sene quia sedens in celia & sustmens tẽptatio¬
ones. uidebat demones manifeste et contemnebat eoꝰ.
Cum autem diabolus se inderet uinci asene. uenit&
ostendens se eidicens ego sumap̃c. Uidens autem eũ
sener: clanfit oculos suos. Et dirit ei diabolus. Ego
sum xp̃s. Quare clausisti oculos tuos: & responden̾
Audiens hec diabolus ñ cõparuit. Decogtunione dñi

Expanded text:
Quando tentamur, tunc magis humiliamur. Quoniam Deus sciens infirmitatem nostram, protegit nos; si autem gloriamur, aufert a nobis protectionem suam, et perimus. Narraverunt de quodam sene quia sedens in cella, et sustinens tentationes, videbat daemones manifeste et contemnebat eos. Cum autem diabolus se videret vinci a sene, venit, et ostendens se ei, dixit: Ego sum Christus. Videns autem eum senex, clausit oculos suos. Et dixit ei diabolus: Ego sum Christus, quare clausisti oculos tuos? Et respondensAudiens haec diabolus, non comparuit. CAPUT LXI
Abbreviated transcription (Latin):
et sibimet p̃mium aciqurerent ininisliationis. Uidendum
tam̃ quomͦ hoc in loco lauclabilit᷑ dicat. facti sumus paruuli.
cum alio loco dicit: utinam ñ efficiamur pariuli. Auiomͦ
uoluntarie factisunt paruili. nolentes ẽe pariuili: sed qͥles
nos paniulos cupiat eẽ paulus. ipse exponens ait. Malitia
paruuli estote. Et quales nos eẽ paruilos noncupiat:.ipse
subciencio manifestat dicens Utmam non efficiamur par¬
uuli fuictuantes: & eatumferamir om̃i uento doctemne. s
boni quobus modis efficiantur pariusli. idẽ habendo &e. non
habendo. Habendo humilitatem. purtatem. & innocentiam:
nor habendo malitiam. dolum. & iniudiam. Apli autem
pariuili facti ñ habendo mali̾am dolum iinudiã. factis
magni: habenido humilitatẽ puritatem. et innocentiam.
infitꝑ & habendo ub̃tatem docirine. de qua apłs tanquam

Expanded text:
et sibimet praemium acquireret humiliationis. Videndum et sibimet praemium acquireret humiliationis. Videndum tamen quomodo hoc in loco laudabiliter dicat, facti sumus parvuli, cum alio loco dicat: utinam non efficiamur parvuli ; quomodo voluntarie facti sunt parvuli nolentes esse parvuli. Sed quales nos parvulos cupiat esse Paulus, ipse exponens ait: Malitia parvuli estote . Et quales nos esse parvulos non cupiat ipse subdendo manifestat, dicens: Utinam non efficiamur parvuli, fluctuantes, et non circumferamur omni vento doctrinae . Ergo bene duobus modis efficimur parvuli, id est, habendo et non habendo. Habendo humilitatem, puritatem et innocentiam; non habendo malitiam, dolum et invidiam. Apostoli autem parvuli facti sunt non habendo malitiam, dolum et invidiam; facti sunt magni, habendo humilitatem, puritatem et innocentiam, insuper et habendo ubertatem doctrinae, de qua tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Ac si diceret. Quia iam renati estis ꝑ aquam baptis
ꝓstudiũ bone cõnuersationis quales sunt infantes ꝑ na¬
turam innorie etatis. idẽ non habentes maliam. nondolũ.
non simulationes. n detractiones. et ut om̃is amantudo ⁊ fu¬
ror. et ira. & indignatio. & clamor . & blasphemias tollatur a
uob̾ cum om̃i malitia. Et hoc modo ad infantiam in nocen¬
tie reuertentes. quasi lac mat̾num desidatate in uob scãrum
serpturarum recipete uerbum. ut in eo crescentes. ad eũ pa¬
nem ꝓficiscamini comedendum qui de celo descendit. et de¬
dit uitam mundo. Paulus autem de se et sequacibus suis
ait. Facti sumus pariuili in medio ur̃m. tanquam si nutru
foueat filios suos. Siebat enim illud euangelicum a dño dic¬
tum. Nuicumq humiliqu̾it se sicut pariuulus este: hic est
maior in regno celorum. Idõ se humiliabant in medio dlis¬
crpulorum suorũ ut & illis eremplũ p̃berent humderatis.

Expanded text:
salutem . Ac si diceret: Quia jam renati estis per aquam baptisalutem . Ac si diceret: Quia jam renati estis per aquam baptiper studium bonae conversationis, quales sunt infantes per naturam innoxiae aetatis: id est, non habentes malitiam, non dolum, non simulationes, non detractiones ; et ut omnis amaritudo, et furor, et ira, et indignatio, et clamor et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia. Et hoc modo ad infantiam innocentiae revertentes, quasi lac maternum, desiderate in vobis sanctarum Scripturarum recipere verbum; ut in eo crescentes, ad eum panem proficiscamini comedendum, qui de coelo descendit, et dedit vitam mundo . Paulus autem de se et sequacibus suis ait: Facti sumus parvuli, in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Sciebat enim illud evangelicum a Domino dictum: Quicunque humiliaverit se, sicutegno coelorum . Ideo se humiliabat in medio discipulorum suorum, ut et illis exemplum praeberet humilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
celorum. Non gͦ nob̃ p̃cipitur ut etatem habeamus par¬
uulorum. secs ut conuersionem teneamus innocentie:
et qd̃ illi ꝑ annos possident uifantie. nos possicdeamus
ꝑ puntatẽm in nocentie. ut malitia ñ sapientia paruu¬
u simus. hinc itum ipse dñs ait. Quicumq qͦ humiliau̾¬
it se sicut paruulus iste: hic est maior in regno celorum.
Quasi diceret. Sinit iste partuilus cuius uob eremplum
tribuo nõ ꝑseuerat iniracundia. non lesus memitt. non
iudens mulierem pulchram delectintir. ñ aliud cogitat
et aluid loquitur. sic et uos nisi talem habueritis mocen¬
tiam. et animi puntatem: regnũ celorum ñ potentis in¬
trare. Qua enim ratione ad innocentiam tnfantie ꝓueni¬
re possimus: petus apłs exponit dicens. Peponent̾es igitꝰ
om̃em malitiam et om̃em dolum. et simulationes. et in¬
uidias. et om̃s detractiones. sicut modo geniti infantes ra¬
tionabile et sine dolo lac concupiscite ut᷑ in eo crescatis in

Expanded text:
coelorum. Non ergo nobis praecipitur ut aetatem habeamus parvulorum, sed ut conversationem teneamus innocentiae, et quod illi per annos possident infantiae, nos possideamus per puritatem innocentiae, ut malitia, non sapientia parvuli simus. Hinc iterum ipse Dominus ait: Quicunque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum . Quasi diceret: Sicut iste parvulus cujus vobis exemplum tribuo non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat et aliud loquitur: sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Qua enim ratione ad innocentiam infantiae pervenire possimus, Petrus apostolus exponit dicens: Deponentes igitur omnem malitiam, et omnem dolum, et simulationes, et invidias, et omnes detractiones, sicut modo geniti infantes, rationabile et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis i
Abbreviated transcription (Latin):
quia tanto ampluis gaudere in temptationibus opoi¬
tet quanto certius claiet. dm̃ his quos diligit mauis
sepe temptationiũ pondus imponere. ut scilicet ꝑ tẽp¬
tationum exercitium. ꝓbentur infide ꝑfecti. sũ aut̃
quod decipit: aliud qd̃ ꝓbat᷑. Scd̃m hoc quod cecipit scͥp¬
tum est. Nemo cum temptatur dicat quod adõtẽptat᷑.
Ds enum neminem temptat. Scđm illud quod ꝓbat: ds̃
temptauit abraham. De qua temptatione et ꝓpłia postu¬
lans dñm dicit. Probame dñe et temptame. Scriptum ẽ
suggestione. delectatione. consensu. Suggestione hostis. de¬
leulone autem uel etiam consensii nr̃e fragilitatis. Nuocd
hoste suggerente delectan aut consentire peccato nolu¬
mus: temptatio ipsa nob̃ aduictoriam ꝓuenit. qua coro¬
nam uite mereamur acciꝑe. Temptatus iob multiplien
sed quia nec possessiones. nec salutem corporis cliumo a¬
mori p̃posuerat. temptari quidem suggestione hostili
potuit. secd consentne uel saltim delectari peccato nulla¬

Expanded text:
quia tanto amplius gaudere in tentationibus oportet, quanto certius claret Deum iis quos diligit majus saepe tentationum pondus imponere, ut scilicet per tentationum exercitium probentur in fide perfecti. Cum autem quod decipit, alterum quod probat. Secundum hoc quod decipit, scriptum est: Nemo, cum tentatur, dicat quod a Deo tentatur. Deus enim neminem tentat . Secundum illud quod probat. Deus tentavit Abraham . De qua tentatione et Propheta postulans Dominum dicit. Proba me, Domine, et tenta me . Scriptum est Suggestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis, delectatione autem vel etiam consensu nostrae fragilitatis. Quod si hoste suggerente delectari aut consentire peccato nolumus, tentatio ipsa nobis ad victoriam provenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Tentatus est Job multipliciter, sed quia nec possessiones, nec salutem corporis, divino amori praeposuerat, tentari quidem suggestione hostili potuit, sed consentire vel saltem delectari peccato, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uium: suam mercedem habet. It̾um. Qui manducat ꝓpt̾
derelinquit. Et manclatum impleuit reficiens fiatres. Dix̃
quidam fratrum. Nisipͥus odum habucris: ñ poteris cli¬
ligere. Nisi gͦ odens peccatum: ñ facies iusticiam. Scriptũ:
Uecdina a malo: et fac bonum. Ueruntam̃ in om̃ibus his
ꝓpositũi anii ubiq requirtur. Adam enĩ in paradiso
consistens. p̃uaricatus est mandatũ dĩ: iob autem
incinere sedens custoctunt. Unde conftat quia ꝓpo¬
situm bonum querit ds ab homine. ut semꝑtime¬

Expanded text:
nium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter nium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter ropriam derelinquit, et mandatum implet, reficiens fratres. Dixit quidam Patrum: Nisi prius odio habueris vitia, non poteris diligere. Nisi ergo oderis peccatum, non facies justitiam. Scriptum Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam enim in paradiso consistens, praevaricatus est mandatum Dei: Job autem in stercore sedens, custodivit. Unde constat quia propositum bonum quaerit Deus ab homine, ut semper tene