comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erum rusticarum scriben¬
di solertia. apud grecos.
primus isidus bo&ius
humanis studiis contulit. De inde
democretus. mignus quoq cartu¬
studium agrico lationis conscripsit.
a put romanos aũ deagri cultura
primus cato instituit. Quam
deinde marcus terrentius expleuit
M ox iuirgilius laude carminum extu¬
lit. N ec minorem studium habu¬
crunt post modum. cornelius.
celsus. & iulius . atticus emilianus
siue colomella insignis orator.
qui totum corpus disciplinȩ eius¬
dem complexus est. Primum
ad aratrum boues iunxisse ferunt.
quendam priuatum hominem
& fulminatum nomine omogyrũ
Quidam aũ osyrem dicunt esse
artis huuis inuentorem. qui dam
treptolemum. Et hic questio est.
quo modo primum ceres. ferro
ingrecia uertere terram insti¬
tuit. Sed ferro qualicumq non
specialiter uomere. aut aratro.
Stercorandi agri rationem primus
initalia. Cuius aric apico de¬
dicatu est romȩ. Hic plura
instrumenta agriculture rep¬
perit. Primusq agros firmauit

Expanded text:
Rerum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthstudium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ iugera ducenta. Area dicitur ta
frugib eradatur. ł quod nontriturent᷑
in ea nisi arida. Pratum est. cuuis foe¬
ni copia armentic tuentur. C¬
res romani nomen indiderunt ab eo
quod protinus sit paratus. nem agnũ
laborem culture desider&. Prata
aut eẽ quȩ sȩcari possunt. Paludes
dictȩ apalea pastorali. qđ paleam id est
pabula nutriant iumentorum .i
XIIDEFIMIBUS AGRORUM.

Expanded text:
id est iugera ducenta. Area dicitur tabid est iugera ducenta. Area dicitur tabfrugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, res Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desideret. Prata autem esse quae secari possunt. Paludes dictae a Pale pastorali dea, quod paleam, id est pabula, nutriant iumentorum. § 14 De finibus agrorum.
Abbreviated transcription (Latin):
& ociosa felicitas. Seges ager est in
demum uotis respondet auari. agricolȩ
Con pascuus ager dicitur. quia diuiso¬
ribus agrorum relictus est ad pascen¬
dum communiter uicinis. Alluuius
agerest. quempaulatim fluuius in agrũ
reddit. Artifinius agerdictus est quia
certis linearum mensuris non contin&.
sed arcetur finis eius obiectu fluminũ.
montium. arborum. Unde et in his a¬
gris. nihil subciuorum interuenit.
Noualis ager est primum proscis sus. siue
qui alternis annis uacat. nouandarũ
sibi uirium causa. Noualia enim semel
cum fructu erunt.
& semel uacua
Squalidus ager quasi ex colidus. quod
iam acultura exierit. sicut ex consul qđ
humor terre est naturalis. ab ea num quam
recedens. Subsiciua sunt proprie quȩ
sector demateria prȩcidens quasi suꝑ¬
uacua abicit. Inde ͦ subsiciua agri. quos
inpertica diuisores recusant. quasi steri¬
les & palustres. Item subsiciua. quȩ indi¬
ui sura agri non efficiunt. Cen¬
Centuria

Expanded text:
et otiosa felicitas. Seges ager est in et otiosa felicitas. Seges ager est in demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quohumor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt proprie quae sutor de materia praecidens quasi supervacua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. publici. priuatiq : quos initio non
mancipatione. sed quisq ut potuit
occupauit. atq pos sedit. unde & nun¬
cupatio. Fundus dictus. quodeo fun¬
datur ł stabiliatur patrimonium.
Fundus aũt. & urbanum ȩdificium &
rusticum intellegendum est. Prȩdium
quod ex omnib patri familias maxime
prȩuid&ur id est appar&. quasi pre¬
uidium ł quod antiqui agros quos bello
coeperant. ut predę nomine habebant.
Omnis aut̃ ager ut uarro doc& quadri¬
farie diuiditur. Aut enim aruus est
ager. idest sationalis. aut consitus idẽ
aptus arborib aut pascuis. qui herbis
tantum & animalib uacat. aut flore¬
us. quod sunt orti. apib congruentes
& floribus quod & iam uirgł inquat¬
tuor libris. georgicorum sccutus est.
Rura ueteres incultos agros dicebant idẽ
siluas & pascua. Agrum uero qui cole¬
batur. Nam rus est. quomel. quolac
quopetus haberi potest. unde & rusti¬
cus nominatur. Haec a grestium prima

Expanded text:
tes publici privatique, quos initio non tes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager, ut Varro docet, quadrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima
Abbreviated transcription (Latin):
asa est agreste habitaculum. palis
atq̃ uirgultis. arundinibusq: con¬
textum quib possint homines tueri
aui frigoris. ł caloris in iuria.
Tugurium casula est quam faciunt
sibi custodes uincarum ad tegi men sui
qua si tegorium. siue pp̃t ardorem solis
& radios declinandos. siue ut inde
homines. ł bestiolas quȩ insidiare
solent natis frłgib abigant. hancrus¬
tici capannam uocant. quod unum
tantum capiat. Tescua quidam pu¬
tant eẽ tuguria. quidam loca prerup¬
ta & aspera. Magalia. edifitia nu¬
midiarum agrestium oblonga incur¬
uis laterib tecta. quasiꝰ auium carinȩ
sunt siue rotunda in modum forno¬
rum. Etmagalia dicta quasi margaria
qui a magar punici nouam uillam
dicunt. una littera commutata .l.
ger latine appellari
dicitur. co quod in eo agatur aliquid
Aui agrum egreco nominari. manifes¬
tius credunt. Unde & uilla grece coragros
dicitur. Uilla auallo. idẽ aggere tenrȩ
nuncu patae quod prolimite constitui
sol&. Possessiones sunt agri. late paten¬

Expanded text:
asa est agreste habitaculum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L prger Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late paten
Abbreviated transcription (Latin):
quem grecigaron uocant. et quã uis
nunc ex infinito genere piscium
fiat. nomen tam̃ pristinũ retin&
a quo initium sumpsit. Li quamen
dictum eoquod soluti insal samento
pisciculi. eundem humorem liquant
cuius liquor appellatur salsugo.
uel muria. Proprie aũ muria dicit᷑
a qua sale commixta effectaq gustu
inmodum maris. Sucus dicti quod
sacco exprimant᷑. Vttisanȩ. Tisanȩ
Tema. Aporema. grecauocabulas.
III. DEUASIS. AESCARIIS

Expanded text:
quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptisana, zema, apozema Graeca vocabula sunt. § 4 De vasis escariis
Abbreviated transcription (Latin):
parte musti amissa quod reman
serit carinũ est. cui contraria
saba ẽ quȩ feruendo ad tertiam
redacta descenderit. Siceraẽ
omnis potio qua extrauinum ine¬
briari potest. cuius lic& hebreũ¬
nomensit. tamen latinũ sonat
peo qđ ex suco frum̃ti ł pomorum
conficiat᷑ aut palmarũ fructus in
liquorem exprimantur. coctisq
frugib aqua pinguior quasi sucus
colatur. & ipsa potiosicera nuncu¬
batur. Ceruisa. acerere id est
fruge uocata. est enim potio ex se¬
mnib frumenti. uario modo con¬
fecta. Celia acalȩ faciend o uocata
est enimpotio exsuco tritici ꝑartẽ
confecta. Suscitat᷑ enim ignea illa
ac deinde siccat᷑. & post infarinam
redacta. molli suco admisc&. quofer¬
mentato sapor austeritatis. &calor
ebri&atis adicit᷑. Quȩfit in his partib
hispanȩ cuius ferax uini locus nonẽ.
Fex dicta quod sese uasis mergendo
affigat. Carũ est liquor piscium
salsus. quiolim conficiebat᷑ expisce

Expanded text:
parte musti amissa quod remparte musti amissa quod remserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. 17. Cervisia a Cerere, id est, fruge vocata. Est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. 18. Caelia, a calefaciendo appellata. Est enim potio ex succo tritici per artem confecta. Suscitatur enim ignea illa ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce
Abbreviated transcription (Latin):
ł quia acutum ł qui aaqua mixtũ.
uinũ enim aqua mixtum. cito in
hunc saporem redigit᷑. Unde & a¬
c&um quasi aquetum. Conditũ
uocatũ qđ non sit simplex. sed com
Uno mellũ mustũ melle ammixtum.
ue hem̃terq agitatũ atq. com motũ.
U dromelum quodfiat exaqua & malis
matianis. Sagatum liquor est
aqua fece uini ammixtic. & sacco
ex pressumluria. Oximelum ap¬
pellatũ qđ aceti & mellis ꝑmixta
conficiat᷑ materia. unde & dulce¬
dinem retin& & aquorem. Rodo¬
melum dicit᷑ eo qđ in suco rosae
mel ammisc&. Meligratũ uinũ
melle mixtum. Medus quasi melus
qui a ex melle sit. sicut calamitas
pro cadamitas. Fecula uuapinguis
decocta. usq ad crassitudinem
mellis. acrefrigerata. utilis stomac¬
cho. Passum quic quid ex uua passa
conpressum effluxerit. Dicitur
aũ passum apatiendo. nam ꝑcu¬
tit᷑ uua sictior & detoquit᷑ & inde
fit passum. Defretũ dictumest
qđ defraudat᷑. & quasi fraudem
patiatur. Carinum eo qđ fer¬
uendo parte careat. Tertia enim

Expanded text:
 quia acutum, vel quia aquatum. Vinum enim aqua mistum cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non sit simplex, sed commOenomelum, mustum melli admixtum, vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo: nam percutitur uva siccior et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est quod defrudatur, et quasi fraudem patiatur. Carenum, eo quod fervendo partem careat; tertia enim
Abbreviated transcription (Latin):
n ec bonum aestimes. quod initium
amalo accepit. Ludus aũt aut gim¬
nicus est. aut circensis. aut gla¬
diatorius. aut scenicus.
ac uirium gloria. cuius locus
gimnasium dicit᷑ ubi artentur
it hlete. &cursorum uel ocitas
com proba tur. Hinc accidit
ut omnium prope arcium exer¬
ucitia. gimnasia dicantur. Antea
enim in locis certantes. cinctierant
ne nudarent᷑. Postrelaxato cin¬
gulo repente ꝓstratus ex aminatus
est quidam cursorum. Qua re
ex consilii decreto tunc: arcon
ippomenes : utnudi deinceps omnes
exercitarent᷑ ꝑmisit. Ex illogim¬
nasium dictum. quod iuuenes nudi
exercerentur incampo. Ubisola
tantum uerecunda operiunt
saltus. cursus. iactus. uirtus atq
luctatio. Undeferunt quendam
regem tot filios adulescentes. ha¬
bentem. tot idem generib dereg¬
no iussisse contendere. Sa
dictus. quasi exilire in altum. est
enim saltus altius exilire ł longius.
Cursus aũ auelocitate crurum U.¬
uocatus. est enimcursus. celeritas

Expanded text:
ne bonum aestimes quod initium ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. ac virium gloria. Cuius locus gymnasium dicitur, ubi exercentur athletae et cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verecunda operiuntusaltus, cursus, iactus, virtus atque luctatio. Unde ferunt quendam regem tot filios adolescentes habentem totidem generibus de regno iussisse contendere. De dictus quasi exilire in altum: est enim saltus altius exilire vel longius. De cursu . Cursus a velocitate crurum vocatur; est enim cursus celeritas
Abbreviated transcription (Latin):
pectacula utopinor gene¬
raliter nominantur uolup¬
tates. quȩ non ꝑsem& ipsa in qui¬
nantur. sed ꝑea quȩ illic gerunt᷑.
Dicta aũ spectacula. eo qđ homi¬
nib publica ibi prebeat᷑ inspetio
Haec & ludrica. nuncupata. quod
in ludis gerantur. aut inscenis
Ludorum origo sic tradit᷑. Lidius
ex asia trans ue hans. in eutruria
consedisse duce tirreno. qui fratri
successerat in regno. Contentione
igitur in eutruria interc&erosu
ritus suꝑ stitionum suarũ. specta¬
culum quoq religionis nomine.
instituerunt. Indero mani arces¬
sitos artifices mutuati sunt. & inde
ludi ales uocati sunt. Uarro aũdic̃.
ludos aluso uocatos. quod uiuenes
ꝑdies festos solebant ludi exulta¬
tione populum delectare. Unde
& cum lusum iuuenum. & dieb festis.
& templis. & religionib reputant
N ihil iam decausa uocabuli. dumrei
causa idolatria sit. Vnde & ꝓmis¬
cuȩ ludi liberalia uocabantur.
obhonorem liberipatris. ob hoc
respuenda ẽ originis macula

Expanded text:
pectacula ut opinor generaliter nominantur voluptates, que non per semetipsas inquinant, sed per ea que illic geruntur. Dicta autem spectacula, eo quod hominibus publica ibi prebeatur inspectio. Hec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur, aut in scenludorum origo sic traditur: Lydos ex Asia transuenas in Etruria consedisse Tisuo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter ceteros ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula,
Abbreviated transcription (Latin):
locus est uitium. quȩ sola fecundi¬
tate commendat abundantia u¬
copiosa. multumq uini fluens.
iti conia. uuas grandes magisquã
multas hab&. Nomen aũ inde
hoc sumens. quod multum uini fluat.
iriaca uel quia desiria allatie.
uel qui a nigraest. Multa autem
genera uitium sunt quȩ tamen
imutatione loci. & qualitatem. &
nomen admittunt. Uitibus inter
c&era magis istic conueniunt
Oblaqutio. putado. propaginatio
fossio Oblaquearer est cinca codi¬
cem terram aperirȩ uelut lacus
efficere. hoc aliqui excodicare ap¬
pellant. Putare est uirgam ex uite
suꝑ uacuam. resecare. cuius fla¬
gellis luxuriat. ꝑutare enimdicit᷑
purgare idem amputare : Tradu
cere transducere. Propaginare
uero flagellum uitis terre sub¬
mersum sternere & quasi porro
pangere: hinc propagines . apro¬
pagare: & protenolere dictȩ.
odere uero ẽ foucã facere quasi fouere.¬

Expanded text:
locus vitium quae sola fecundilocus vitium quae sola fecunditate commendantur, abundantia copiosa, multumque vini fluens. 28. Vitiscionia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens, quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria allata, vel quia nigra est. 29. Multa autem genera vitium sunt, quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. 30. Vitibus inter caetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. 31. Oblaqueare est circa codicem terram aperire, et velut lacus efficere. Hoc aliqui excodicare appellant. 32. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cujus flagellis luxuriat. Putare enim dicitur purgare, id est, amputare. 33. CERE, transducere. PROPAGINARE vero flagellum vitis terrae submersum sternere, et quasi porro pangere. Hic propagines 322 a propagare, id est, protendere, dicuntur. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere
Abbreviated transcription (Latin):
in festantur. quarum dep̃datione
apiane cognominatȩ sunt.
Balanite. amagnitudine. nom̃
sumpserunt. Balanin enim grece
grande iuocatur. Nituricȩ aregi¬
one nomen sortitaẽ. turbines
& calores. & pluuias fortissime
sus tinens. nec in macra terra
deficiens. Huius meriti & basiliscaẽ.
Argitis. grecula uitis. generis albi.
fertilis. uastam materiam. & bre¬
uem. & latum folium mitens
Cuius fructum nisi primo tempore
colligas. aut ad terram desid&.
aut humore putrescit. Anerticula
nigra ẽ: quam greci amarition.
uocant. boni uini & leuis. & quo
& iam nomen traxit. quod iners
intemptandis neruis habeatur.
quamuis gustu non sit haebes.
areoticȩ. Ia regione aegypti ma¬
reotis dictȩ unde prius uenerunt.¬
I sunt enim & albȩ & nigrȩi.
Elbole. quas qui damiuarias appel¬
lant neq purpurcȩ neq: nigrȩ
ab elbo colore ita dicte. sub albi.
timen musti. Elbum ẽ nigrum can¬
didumq colore. namelbum nec¬
album nec nigrum est. Tertius

Expanded text:
infestantur; quarum depraedatione infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen so calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens, hujus meriti et basilisca est. 23. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis. Visula materiam et brevem, et latum folium mittens, cujus fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidet, aut humore putrescet. 24. Inerticula nigra est, quam Graeci amethyston vocant, boni vini, et lenis, a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustui non sit hebes. 25. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. 26. Helvolae, quas quidam varias appellant, neque purpureae neque nigrae, ab helvo colore ita dictae, subalbi tamen musti. Helvum est enim nigrum candidumque colore. Namalbum, nec nigrum est. 27. Tertius
Abbreviated transcription (Latin):
uocate quod cito maturescant
&ante om̃s sole coquant᷑. Has greci
lagos dĩ euns quod currant ad matu¬
ritatem uelocit̃ ut lepus. Pum¬
pureȩ. acolorȩ dictȩ. Unciariȩ
amagnitudine. Dactilȩ. a longi¬
tudine. Stephanitȩ. arotundi¬
tate. Rodiȩ. & libicȩ. a regio¬
nib nuncupatȩ sunt. Ceraunicȩ
uero: quod rubeant. nelut ignis.
enera aũ uuarum quȩ̨ uino deser¬
uiunt plurima. Exquib amine a
dicta. quasi sine mineo. iđ sine
rubore. Album enim uinum reddit
Quȩ cum sit unus nominis. non unã
speciem reddit. Amineae duo ge¬
mine ab eo dicte. quod duplices
uuas mittant
minea laciana
quia plus omnib lanescit lanugine.
Qubiliana dicta quia eius materia rub&.
ecinea minuti acini. & duręcutis
uuas hab&. nobilitate amineã
sequitur. fecunditate p̾cedit.
Quam proinde fecineã uocant
quod plus quam ceterȩ feces
afferat. Apianȩ uinum dulce
faciunt. Quas nisi cito legas. plu¬
uiis &uentis. & maxime apib

Expanded text:
vocatae quod cito maturescant vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus
Abbreviated transcription (Latin):
Caprioli dicti quod capiant arbores.
Sunt enim cicinni. siue uncinuli.
quib se in nectere uites. & suspen¬
dere arborib solent quo ammi¬
niculo freti palmites. uentos ar
turbines. contempnere quȩant.
Etsine lapsu periculorum. fructus
suos sustineant. ac sese uaga pro¬
ceritate diffundant.
Corimbi¬
enim sunt anuli qui proxima quęq¬
alligant. & conprehendunt. ne
longius laxati palmites. uentorum
feflatib dissipentur.
Uue dictȩ
quod intrin secus humore sint plenȩ
suciq. & pinguedinis. Nam humidũ est
quod exterius humorem hab&.
Racemus est botrionis pars. & bo¬
trio grecum est. I Suburbanȩ
uuȩ quȩdam dicunt. qui a fructus
earum ad escam. ueluti pomum
in urbi bi uenditur. Commendat
enim eas. & species. & saporis
io cunditas. Ex quib sunt. Prȩcoce
duracinȩ. Purpureȩ. Dactilȩ.
Rodiȩ. libicȩ. Cera unicȩ. Stepha¬
nitȩ. In pedianȩ. Unciariȩ. Cido¬
nitȩ. Durabiles aũ ꝑtotam hiemẽ

Expanded text:
Capreoli dicti, quod capiant arbores, Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundant. 12. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. 13. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sunt plenae, succique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet, Racemus est botrionis pars, et botrio Graecum est. 15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Libycae, cerauniae, stephanitae, tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem
Abbreviated transcription (Latin):
Malleolus est nouellus
palmes. innatus prioris anni
flagello. cognomi natusq obsimili¬
tudinem rei quod inea parte
qua deciditur. ex ueteris armento
prominens. utrimq mallei spe¬
ciem p̃beat. Spadones sunt
surtuli fruge carentes. ex ipsa
apellatione. quod sint in habiles
fructu. & sterilitate affecti.
Sagatam rusticiuocant. nouis si¬
mam partem surtuli. siue quia lon¬
gius. recessit amatre ex qua ꝓsi¬
liuit. seuquia acuminis. tenuitate
teli speciem profert. Summi¬
Summi¬
tates uitium. & fruticum. flagel¬
la nuncupantur. eo quod flatu
mollis. qui ꝑ nouella brachia
emissus. fructum ad fr&. Namideo
rustici partem uitis palmitẽ dicunt.
Pal mes enim diminitiuum nom̃est.
apalma diriu&ur.
Palma enim
hab& nomen. proprium. quod dicit᷑
principale abeo quod ex sese diriua
ardore dfenditur. atq. aduersus
omnem iniuriam munitur. Quudeo
alicubi. intercisus est. Ut & solem
admaturitatem fructus admitat.
& umbram fatiat. Et dictus pam¬
pinus. quod de palmite pendeat.

Expanded text:
Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, a palma derivetur. Palma enim habet nomen prototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivatumardore defenditur, atque adversus omnem injuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat, et umbram faciat. Et dictus pampinus, quod de palmite pendeat. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
itis plantationem. primus
noe instituit. rudi adhuc:
seculo. A put grecos aut̃
larunt. Unde & eum gentiles.
post mortem dm̃ eẽ uoluerunt.
Uitis dicta quodim habeat citius
radi candi. Alui putant uites dictas¬
eo quod inuicem seuittis innectant
uicinisq arborib reptando reli¬
gentur. Est enim earum natura
flexibilis. Quȩ quasi brachiis
quibus dam. quicquid compre¬
henderint stringunt
Labrusca est uitis agrestis quȩ
interre marginib nascitur
Unde & la brusca dicta.
alabris & e tremitatib terrȩ.
Codex dictus quasi caudix. sicenĩ
ueteres
& clodum proclaudo

Expanded text:
itis plantationem primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autemlari: unde et eum gentiles post mortem Deum esse voluerunt. Vitis dicta, quod vim habeat citius radicandi. Alii putant vites dictas quod invicem se vittis innectant vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexibilis, quae quasi brachiis quibusdam quidquid conprehenderint stringunt. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo
Abbreviated transcription (Latin):
hic aũ dissid& tum magnetę lapi¬
de. intantum ut iuxtic positus
ferrum non patiatur abstra hi
magn&i: At si ad motus magnes¬
conprehenderit. rapiat atque
auferat. Fertur quoq inelectri
similitudine uenena de prehende¬
re. metus uanos expellere. ma¬
leficis resistere artib genera cius
sex Galacia. grandinum & can¬
dorem: & figuram adamantini

Expanded text:
Hic autem dissidet cum magnete lapiHic autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnesconprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantin
Abbreviated transcription (Latin):
ristallus resplendens & a quo¬
sus colore traditur quod nix
sit glacie durata ꝑannos. Unde
& nomen ei greci dederunt. Gignit᷑
aũ inasia &cypro. maxime insep¬
tem trionum alpibus. ubi nec aesta¬
te sol feruentissimus inuenitur
I deoq ipsa diuturna & annosa
cluritia. reddit hanc speciem.
quȩ cristallus dicitur. Hic oppo¬
situs radis solis. adcorapit flam¬
mam. ut aridis fungis uel foluis
ignem prebeat. Usus &iam eius
ad pocula destinatur. Nihil aũ
aliud quam frigidum pati potest
Ad amans lapis indicus. paruus
& indecorus. ferrugine um habens
colorem & splendorem cristal¬
li. numquam autem ultra mag¬
nitudinem nuclei auellani re¬
ꝑtus. hic nulli cedit materiae
nec ferro qui dem nec igni. nec
um quam incalescit. Unde & no¬
men interpritatione greca
indomitus accepit. Sed dum sit
Ircino rumpitur sanguine recen¬
ti & calido maceratur. sicq. mul¬
tis ictib ferri ꝑfrangitur. cuius
fragmentic scultores progem mis
insigniendis. ꝑ forandisq utunt᷑

Expanded text:
rystallus resplendens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnitudinem nuclei Avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit  contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cuius fragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
egressȩ. nullam habere umbram
dicuntur. Tali aut ȩdificio surgunt.
ut alato incipiant & in angusto fini¬
antur. sicut ignis. Pir. enim dicit᷑
ignis. Hos ęgyptus hab&. aput
maiores enim potentes. aut sub
montib aut in montib sepeliebant᷑.
Inde tractum est. ut suꝑ cad auera aut
piramides fierent. aut ingentes colũ¬
XII. DE AE DIFICIIS RUSTICIS.

Expanded text:
egressae nullam habere umbram egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt, ut a lato incipiant, et in angustum finiantur, sicut-ignis. Πῦρ enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet. Apud majores enim potentes, aut sub montibus, aut in domibus sepeliebantur. Inde tractum est, ut super cadavera, aut pyramides fierent, aut ingentes coluXII. De aedificiis rusticis.
Abbreviated transcription (Latin):
epulchrum. asepulto dictum.
prius aũ quisq: indomosua sepe¬
liebatur. Postea uetitum est legi¬
bus. nefetore ipso corporauiuentiũ
contactu. inficerentur. Mo numen¬
tum ideo nuncupatur. eo qđ men¬
tem moneat. ad defuncti memoriã.
Cum enim nonuideris monumentum.
uideris. mon& mentem & ad memo¬
riam te reducit ut mortui recorderis.
Monumenta itaq & memoriȩ. promen¬
tis ammonitione dictȩ.  Tumulus dic¬
tus. quasi tumens tellus. Sarco fa¬
gum grecum nomenest. eo quodibi
corport adsumantur. S arcia enim
grece. caro. fagus comedere dicitur.
Mauso lea sunt sepulchra. seu monum̃¬
ta regum. amausoleo rege egyptio¬
rum dictu. Nam co defuncto. uxor
eius. mirȩ magnitudinis & pulchri¬
tudinis estruxit sepulchrum. in
tantum ut usq hodie omnia monu¬
mentia p̃ciosa ex nomine eius mau¬
solea nuncupentur. Pira mides¬
est genus sepulchrorum. quadra¬
tum. & fastigiatum. ultra omnem
exclsitatem quȩ ficri manu possuntꝰ.
U nde & mensuram unam umbrarum

Expanded text:
epulchrum a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, videris, monet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fexcelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum
Abbreviated transcription (Latin):
entib draconib amputant.
Audaces enim uiri explorant
draconum specus. Spargunt
ibi gramina medicatu. ad inci¬
tandum draconum saporem
atq. itu somno sopitis. capita de¬
secant & gemmas detrahunt
Sunt aũ candore trans lucido
U su earum orientis reges pre¬
cipue gloriantur. Crisopa¬
cius a& hiopicus est. Quem la¬
pidem lux celat. prodit ob¬
scuritas. Nocte enim igneuf
est die aurcus. Fulgites exꝑ
sida ẽ. oftentans intrase qua¬
si flamus aestu antes sed non
exeunt. Syriites uocata. quõ
inlitore sẏrtium inuenta est¬
primum. inparte lucani ae
Color huius croceus. intus stillas
continens languidas. & sub nubi¬
lo renitentes. Ermistion.¬
Ermistion.
inter gratis simas aspicitur
xigneo colore radians auro
portantem secum in extremitatib¬
xiuiicandidam lucem.
DEAUREIS

Expanded text:
entibus draconibus amputant. entibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammas aestuantes, quae non exeant. Syrtitis vocata quoniam in litore Syrtium inventa primum est. In parte Lucaniae color huius croceus, intus stellas continens languidas, et sub nubilo renitentes. Hormiscion inter gratissimas aspicitur, ex igneo colore radians auro portantem secum in extremitatibus candidam lucem. De aureis
Abbreviated transcription (Latin):
numerus stillarum accedit
tanto & pretio accedere. Lichnis
ex eodem genere ardentium est
a ppellata. alucernarum flagran¬
tia. gignitur inmultis locis. sed
probatissima apud indos. quidã
eam remissiorẽ carbunculum eẽ
dixerunt. huiux cduplex facies.
Unaque purpura radiat. altera
quȩ cocci ruboris. a sole ex calefacta
aut digitorum attritu. paleas
& cartarum fila adse rapere dr̃
sculpturis resistit. acsiquando
scupta est. dum signa in primit
quasi quodam animali morsu¬
partem caere tẽmptat. Genera
cius quatuor. Carcedonia. hoc
quod & lichnis facere dr̃
Quam quam multum uilior p̃¬
dictis. Nascitur aput nasamo¬
nas. imbre utferunt diuino.
inuenitur reꝑcussu lunȩ plenȩ
O mnia aũ genera scułturȩ re¬
sistunt. Alabandina dicta
ab alabando asiȩ regione. cuius
color ad carcedonum uadit sed
rarus. Oracontides excerebro
draconis eruitur. quȩ nisi uiuen¬
ti ab scisa fuerit. Non in gẽmes¬
cit. Unde & eam. magis dormi¬

Expanded text:
numerus stellarum accedit, numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem cadixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsupartem cerae retentat. Genera eius quattuor. Carchedonia hoc quod et lychnis facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormi
Abbreviated transcription (Latin):
rapit: acteg&. E lectria. quasi
electoria. Ix uentriculis enim
gallinatiis inuenitur. cristallina
speciȩ magnitudine faue. Hacin
certaminib inuictos fieri. magi
uolunt. si credimus. Enidros ab a¬
qua uocata. Exundat enim aqua.
itic ut clausaminea putes fontaneã
tium gem marum principatum
carbunculus hab&. Carbuncu¬
lus aũ dictus. quod sit ignitus
ut tcarbo. cuius fulgur nec nocte
uincitur. Luc& enim intenebris.
adeo ut flammas adoculos iuibr&
genera eius .xii. Sed prestanti ores
qui uidentur fulgere. ueluti
ignem effundere. Carbuntu¬
lus aũ grece antrax dicitur
gignitur in libia. apud trocodi¬
tus. Antracadites uocatus est
quod sit & ipsecoloris ignei. ut
carbunculus. sed candida uena
precinctus. Cuius proprium ẽ
quod iactatus igni uelut inter¬
mortuos extinguit᷑. at contra
aquis ꝑ fusus. ex ardescit.
San da sirus nascitur in indis¬
lo co eiusdem nominis. Species
eius. quod ueluti intra lucido
igne intus fulgent aurȩȩ guitȩ
constat inter omnes quantus

Expanded text:
rapit ac regerit. 8. Alectria, quasi alectoria. In ventriculis enim gallinaceis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. 9. 278 Enhydros ab aqua vocata. Exsudat enim aquam, ita ut clausam in ea putes fontaneam tium gemmarum principatum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus, quod sit ignitus, ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur. Lucet enim in tenebris, adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera ejus XII; sed praestantiores, qui videntur fulgere, et velut ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ dicitur. Gignitur in Libya apud Troglodytas. 2. Anthracites vocatus, quodcarbunculus, sed candida vena praecinctus; cuius proprium est quod iactatus igni velut intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indisloco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quod percellat id est percuti¬
at & euellat. Est enimuis uenticũ
pluuia. Procellae enim autde
fulminibus. aut deuentis fiunt. ⁊¬
Nihil aut uelocius uentis. Unde
& propter celeritatem tamuen¬
tus quam fulmina alata fingunt

Expanded text:
ab eo quod percellat, id est percutiab eo quod percellat, id est percutiat et evellat; est enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis; unde et propter celeritatem tam ventos quam fulmina alata fingunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aut̃ extrahos ubiq sp̃s ma¬
gis quamuenti. aura. & altanus.
Aura abaere dicta quasi acrea
quod lenis sit motus aeris. Agi¬
tatus enim aer. auram facit. Unde
& lucretius. Aercas auras. Altanus
qui in pelago ẽ. perdiriuationem
ab alto id est mari uocatus. Nam
altus est flatus inripis. quem dixi¬
mus auram. Mam auraterrae est
Turbo estuo lubilitas uentorum
Etturbo dictus a terra. quotiens
uentus consurgit & terram incir¬
cuitu mittit. Tempestas aut pro
tempore dicitur. sicut ubiq hysto¬
riografi solent dumdicunt ea
tempestate. aut abstatu caeli
quia magnitudine sui multis die¬
bus oritur. Uerno aut & autum¬
nali tempore quam maxime fi¬
unt tempestates. quandonec
plena est estas. nec plena hyemps
Vnde medium & confine utriusq
temporis ex coniunctione Aerum
contrariorum efficiuntur tempes¬
tates: Fragor a fractarum rerũ
nominatus ẽ sonitu. quia siccaquȩq
& arida facile frangit Procella

Expanded text:
sunt autem extra hos ubique spiritus masunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram facit; unde et Lucretius5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella
Abbreviated transcription (Latin):
tea caurus dictus. quem plerique
ergesten dicunt. non ut prudens
uulgus agrestem. Septem trio
dictus. eo quod acirculo uii. stel¬
larum consurgit. quae uesten¬
te se mundo. resupinato capite
ferriuidentur. Circius dictus.
eo quod chorosit iunctus: Hunc¬
hyspani gallicum uocant. prop¬
ter quod eis a paste galliae eflat
Aquilo dictus. eo quod aquas
stringat. & nubes dissip&
Est enim gęlidus uentus & sic¬
cus. Idem & boreus. quia abyꝑ¬
boreis montib flat Inde enim
origo cius dem uenti est: unde
& frigidus est. Natura enim
omnium septem trionalium uen¬
torum frigida & sicca est. Austra¬
lium. humida & calida.
Ex omnib aut̃ uentis. duo cardi¬
nales sunt. septemtrio & auster
Ethesiae aut̃. flabra aquilonis
sunt. quib nom en inditum est
quod cesto annitempore fla¬
tus agere incipiunt. A eniautos
enim grece. annus latine dicitur
Haec aut̃ cursum rectum aborea
in aegyptum ferunt: Quibus
auster est contrarius Duo

Expanded text:
tea Caurus dictus, quem plerique tea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut imprudens vulgus Agrestem. 11. Septentrio dictus, eo quod a circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. 12. Circius dictus, eo quod CHispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo anni tempore flatus agere incipiunt; ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine dicitur. Haec autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
tius altitonans uulturnus & auster
fulmine pollens. Auster ab hau¬
riendo aquas uocatus. unde & cras¬
sum aerem facit. & nubila nutrit
quod inter dum corrumpat aerem
Nampestilentiam quae ex corrup¬
toaere nascitur. Auster flans in
reliquas regiones trans mittit.
Sed sicut auster pestilentiam gig¬
nit. sic aquilo repellit. Euro¬
auster dictus quod ex una paste
habeat eurum. ex altera austrũ.
Austro a fricus. quodiunctus sit hinc¬
& inde austro & africo. Ipse & libo¬
nothus dicitur quod sit elips. hinc
& inde nothus. Lephirus greco
nomine appellatus. eo quod flores
& germina eius flatu uiui ficentur
Hic latine fabonius dicitur. prop¬
ter quod foueat quaenas cuntur
Austro aut̃ flores soluuntur rep¬
phiro fiunt. Africus a proprta
regione uocatus. In affrica enim
in itium sufflandi sumit. Cho¬
rus est qui ab occidente aestiuo
flat. Etuocatus chorus. quod
ipseuentorum circulum clau¬
dat. & quasichorũ faciat. hic an

Expanded text:
tius: Altitonans Vulturnus, et Auster tius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. 6. Auster, ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, 118 et nubila nutrit.pter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum ex altera Austrum. 7. Austroafricus, quod junctus sit hinc inde Austro et Africo. Ipse, et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. 8. Zephyrus, Graeco nomine appellatus, eo quod flores, et germina ejus flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur, propter quod foveat quae nascuntur. Austro autem flores solvuntur, Zephyro fiunt. 9. Africus, a propria regione vocatus. In Africa enim initium flandi sumit. 10. Corus est, qui ab Oflat, et vocatur Corus, quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum
Abbreviated transcription (Latin):
ENTUSESTAEA COMMO¬
tus & agitatus & prodiuersis
pastibus caeli nomina diuersa
sostitur. Dictus aut̃uentus qđ
sit uehemens & uiolentus. Uis enim
eius tanta est ut non solum saxa &
arbores euellat. sed & iam cęlum
terramq conturb&. maria cõmoue¬
at : Uentorum quatuor principales
sp̃ssunt. Quorum primus ab orien¬
te subsolanus. ameridie. auster
Aboccidente. fabonius Aseptem¬
trione eus dem nominis uentus
aspirat. habentes geminos hinc
indeuentorum sp̃s. Subsolanus ala¬
tere dextro uulturnum hab&
Aleuo eurum: Auster ad extris
Euro austrum. Asinistris. austro¬
africum: Eabonius a paste dextra
africum Al eua chorum : Porro
septemtrio ad extris cyrcium. asi¬
nistris a quilonem. Hi duodecim
uenti mundiglobum flatibus cir¬
cum agunt. quorum nomina pro¬
priis ex causis signatasunt. Nam
subsolanus uocatus eo quod sub ostu
solis nascatur. Eurus quod ab eo
flat. id est aboriente. Est enim
coniunctus subsolano. Uultur¬
nus quod alte tonat. De quo lucre¬

Expanded text:
entus est aer commotus et agitatus; et pro diversis partibus coeli nomina diversa sortitur; dictus autem ventus, quod sit vehemens et violentus. Vis enim ejus tanta est, ut narbores evellat, sed etiam coelum terramque conturbet, maria commoveat. 2. Ventorum quatuor principales spiritus sunt. Quorum primus ab Oriente Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geminos hinc inde ventorum spiritus. 3. Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet, a laevo Eurum; Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum; Favonius a parte dextra Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi duodecim venti mundi globum flatibus circumagunt. 4. Quorum nomina propriis ex causis signata sunt. Nam Subsolanus vocatus, eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ab Eoo flat, id est, ab Oriente. Est enim conjunctus Subsolano. 5. Vulturnus, quod alte tonat; de quo Lucre