comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Decutit ⁊ gelidũ cale facto uertice uirus.
Nonnullus liqͥdũ sumit mulsũq synapi.
Palatoq agitã parit̾ retinensq mouensq¬
A llia non nulli madunt oliue liquore
Perfundt̃ calido cerebrum. nasiq latebras.
Quidã lacture credt̾ ꝓdesse sapores
Nonsolũ t᷑pans infandis ora papillis:
Sedcita p̃cipitans funesto fata ueneno.
Huic erit adu̾sus cedri decortice sueus¬
Mustelle quecinis ł fusus sanguis abilla.
Non nulli dixere serũꝓdesse bibendo¬
A entastri foliũ potu appositũq soͥlubre
Spargere. lacte bouis uarias sic unguere frontes
Cerusam ⁊ cartham quegens egyptia mittit.
Ture simul misceq oleo qđ flore rosarum
Conditũ ÷ line sic faciem: sic redde salutẽ.
Nec ꝓdesse ualent nature dona benigne¬
s rucam atq accidũ laticẽ simul illine malis.
Proderit ⁊ bulbus mellis dulcedine uict᷑.
Crudaue dulcacido miscebis rapa liquoris.
Sanguine ł leporis morb delebit̾ orie
Frons salicis cũ flore suo ꝯtrita medetur.

Expanded text:
decutiet gelidum calefacto uertice uirus. nonnullus liquidum sugit mulsumque sinapi palatoque agitat pariter retinensque uomensqalia nonnulli mandunt oleiue liquore perfundunt calido cerebrum nasique latebras. quidam lactucae credunt prodesse sapores. non solum turpans infandis ora papillis, sed cita praecipitans funesto fata ueneno huic erit aduersus cedri de cortice smustelaeque cinis uel fusus sanguis ab illa. nonnulli dixere serum prodesse bibendo. mentastri folium potu apposituque salubre est, spargere lacte bouis, uarias sic unguere frontes. cerussam et chartam, quam gens Aegyptia mittit, ture simul misceque oleo, quod flore rosarum conditum est: line sic faciem, sic redde salutem. nec prodesse ualent naturae dona benignae, erucam atque acidum laticem simul inline malis; proderit et bulbus mellis dulcedine uictus, crudaue dulcacido miscebis rapa liquori, sanguine uel leporis morbus delebitur oris. frons salicis cum flore suo contrita medetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non & tenerȩ gracili de fronde genestãe
Arreptos caules acidoq liquore madentes.
Sumere cunueni& rubiam quoq ducere potu
Aut ex bythino cocleas haurire lyeo.
Si uero asticulos tabes mimica ꝑ om̃
N escrit: ex ficuii betas cũ melle ligabis.
Uel pelagi latices simul & bacheia dona.
Sumer̾e eurabafcurabis nimo: sed pastito uino
Enmus ipse pater dũ pocula scicat iniqua:
Hoc uitio tales festur merusse dolores:¬
ngiris iniquus urit puro cõmixt̾ atroci.
Estuat. & papulas altes ustollit aciitas:
Resinam misces et saxis hordea fracta.
Cons ꝑsa hec tepidis apponere conuenit undis.
Uis & hẏ oscia. cineri seuoq iugatum.
Nectere non minꝰ hec poterit medicina uiuare.
Preterea fimus ex gallo quod legeris album.
Imbribus exacidis fidens appone dolenti.
Auribus aut pecudũ molles exꝓmnito sordes.
Tnguie quofotis dabitur medicina papillis.
Urit hic inclusꝰ. intalia rumpit aꝑtꝰ.¬

Expanded text:
nec non et tenerae gracili de fronde genestae nec non et tenerae gracili de fronde genestae arreptos caules acidoque liquore madentes sumere conueniet, rubiam quoque ducere potu aut ex Bithyno cocleas haurire Lyaeo. Si uero articulos tabes inimica per omnes haeserit, ex ficu betas cum melle ligabis uel pelagi latices, simul et Baccheia dona sumere curabis: nimio sed parcito uino: Ennius ipse pater, dum pocula siccat iniqua, hoc uitio tales fertur meruisse doloresnguis nimius puri permixtus atroci aestuat et papulas alte sustollit acutas, resinam misces et saxis hordea fracta: conspersa haec tepidis apponere conuenit undis. uis et hyoscyamum cerae seuoque iugatum nectere? non minus haec poterit medicina iuuare. praeterea fimus, ex gallo quod legeris album, imbribus ex acidis fidens appone dolenti. auribus aut pecudis molles expromito sordes, unguine quo fotis dabitur medicina papillis. urit hic inclusus, uitalia rumpit a
Abbreviated transcription (Latin):
Mane nouũ miisti frondes conmendere pͥotest
Qui dolet atq illas in uulnus despuet ipsum
Ecce & iam umi genitalia lauta lauantur.
Et tumidos testes nereia lmpha coerc &
Uel bulbi et mulsoł cera in mixta cupresso
Aut faba cumtrepidis bacchi decocta fluentis.
Ramicis in mensum festur cohibere tumorẽ.
Farmadidũ lymphis feralis fronde cup̃ssi
Unde & iam potu frons hȩc memorat᷑ atuice.
Sin autẽ extitit durũ tibi glandib inguen.
Proderit induci codeas cũ melle minutas.
Obscenos si pone locos noua uulnera carpent.
Horrentũ mansa curantur fronde ruboꝵ.
& si iam ueteri succedit fistula morbo.
Mustelȩ cinere in misso purgabitur ulcus.
Sangui̾ne seuricini quẽ bos gestauerat ante.
Herba chelidonie festur cũmelle mederi.
Nerba que cũ seuo foliĩs demille uocata.
epius occultus uicta consendice morbus.
Per furit. & gressiis diro langore moratur.
Populus alba dabit medicos de cosfice potus.

Expanded text:
mane nouo myrti frondes commandere prodest mane nouo myrti frondes commandere prodest qui dolet, atque illas in uulnus despuat ipsum. faece etiam uini genitalia lauta leuantur, et tumidos testes Nereia lympha coercet uel bulbi ex mulso uel cera inmixta cupresso aut faba cum tepidis Bacchi decocta fluentis. Ramicis inmensum fertur cohibere tumorem far madidum lymphis †et feralis fronde cupressi, unde etiam potu frons haec memoratur amica. Sin autem existet duratis glandibus inguen, proderit induci cocleas cum melle minutas. Obscaenos si pone locos noua uulnera carpent, horrentum mansa curantur fronde ruborum. at si iam ueteri succedit fistula morbo, mustelae cinere immisso purgabitur ulcus, sanguine uel ricini, quem bos gestauerit ante. herba chelidoniae fertur cum melle mederi herbaque cum seuo foliis de mille uocata. Saepius occultus uicta coxendice morbus perfurit et gressus diro languore moratur. populus alba dabit medicos de cortice potus;
Abbreviated transcription (Latin):
Ut lapis ille uiȩ solitos iãdestitit orbes.
Et gaudet rapto nudari flote pilorum.
Sed uona nonmĩquã uellendi causa uidet᷑.
Corpora cũ renouat ratio manifesta salutis.
Namq oculos in festa pilorũ dela lacessuit.
Qđq illis dederat ualidũ natura tuendis
noe mimica seges ꝓpͥos deseuit morbes.
Ergo locũ crinis uulsi continge cruore.
Quem dat auis tremulis simulat quȩ pellib alas.¬
Prȩterea quascũq uoles auestere sȩtas.
Atque in ꝑp&uum reduiua obcludere tela.
Corporib uulsis samem ꝑducito ranȩ.
S ed quȩ parua sitirẽ & raueo garrula questu.
Nec non est agnis cessantib ex os hirudo.
Sumit᷑ & uiuens samia tor̾ret᷑ in olla.
haec acidis ungit ꝑmixta liquorib astus.
Auulsamq uetat rursus ꝓcrescere siluam.
icendũ & quȩsit membris medicina pudendis.
Languidus antiquo purgat᷑ penis iaccho:
Ac iuꝑ illintt᷑ fecundȩ felle capellȩ.

Expanded text:
ut lapis ille uiae solitos iam destitit orbes. ut lapis ille uiae solitos iam destitit orbes. et gaudet rapto nudari flore pilorum. sed bona nonnumquam uellendi causa uidetur, corpora cum releuat ratio manifesta salutis. namque oculos infesta pilorum tela lacessunt, quodque illis dederat uallum natura tuendis, inde inimica seges proprios desaeuit in orbes. Ergo locum crinis uulsi continge cruore quem dat auis, tremulis simulat quae pellibus alaspraeterea quascunque uoles auertere saetas atque in perpetuum rediuiua obcludere tela, corporibus uulsis saniem perducito ranae, sed quae parua situ est et rauco garrula questu. nec non e stagnis cessantibus exos hirudo sumitur et uiuens Samia torretur in olla: haec acidis unguit permixta liquoribus artus euulsamque uetat rursus procrescere siluam. ndis Dicendum et quae sit membris medicina pudendis. languidus antiquo purgatur penis Iaccho ac super inlinitur fecundae felle capellae.
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ nͥ supprimit᷑ sanguis potandi ⁊ ipse:
Preterea fariis caput emetire papyris.
Detrahe qd̵ suꝑz. aliogeni talia necte.
Femineas ꝓdest illic uincire mamillas¬
Menstruus in menso si ꝓfluit inpete sanguis
Sucida lana malos remorat᷑ subdita cursus.
Mortua quin&: iã ꝓducit corpora partu.
Sed quocũq fluit uis in moderata cruoris.
Subernus cordex calidis potat᷑ in undis.
Ante minitatim studio uincente terendus.
Polei calido purgat᷑ femina potu.
Sedsi forte cruor claus cunctabit᷑ alno.
Aut molles nepete aut rute quac̃q bibent᷑.
Aut sipuniceos fundit uesica liquores.
Marrubitm ex sparso tritũ ꝑfunditur undis
Hi potert̾ haustus rutilum purgare colorẽ.
Reliquias partus leta tͥ detrahit herba.
Q d̃ si feminei ꝓperabit sanguinis imbrr
Est qͥ frusta molȩ ꝑcussu decutat uno
Q uoꝵ aliqd̃ lanis tectũ adp̃cordia nectit.
Hec simul incantans sisti debere cruorem.

Expanded text:
quod nisi supprimitur sanguis, potandus et ipse est. quod nisi supprimitur sanguis, potandus et ipse est. praeterea Phariis caput emetire papyris detrahe quod superest: illo genitalia necte, femineas illinc prodest uincire mamillasMenstruus inmenso si profluit impete sanguis, sucida lana malos remoratur subdita cursus, mortua quin etiam producit corpora partu. Sed quaecumque fluit uis inmoderata cruoris, subernus cortex calidis potatur in undis ante minutatim studio uincente terendus. Pulei calido purgatur femina potu. sed si forte cruor clausa cunctabitur aluo, aut molles nepetae aut rutae quacunque bibentur. At si puniceos fundit uessica liquores, marrubium ex passo tritum perfunditur undis: hi poterunt haustus rutilum purgare colorem. relliquias partus †laetatibi detrahet herba. od si feminei properabit sanguinis imber, est qui frusta molae percussu decutit uno, quorum aliquod lanis tectum ad praecordia nectit, haec simul incantans: sisti debere cruorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Atq illã memini mixto potare falerno.
Merc uralis itẽ capit᷑ cõmunit̾ herba
Sic cu bitũ noctu coniux festinat ut̾q
Atq uͥ iã certũ spondet pre̾natio certum.
U t facili uigeat seruata puerꝑa pastum.
Dictannũ bibit᷑ cocleȩ mandat᷑ edules.
Aut olim menses muiꝰ octo moratus in aluo:
Irrumpit thalamos & nexus soluit mertes.
Cuuiꝰs opem ueram casus mͥ sepe ꝓbart̃
Qui&iã stercus supponunt uulturis atri.
S entiat ut minime partꝰ quẽ ꝓximꝰ urget.
Qua ꝙiam rutȩ & fragili miscent᷑ a netho.
qua¬
Que diluta simul umo atque hausto nident. ex
imodicus pleno manat decorꝑe sanguis.
Subuenit at nimiꝰ c̃uita fundit᷑ ipsa.
Auappt̾ multo naris conpleta cruore.
Confluit attritꝰ cimex condux̃ odorem.
Lana oleo madefit: sed ñdũ lauta rosato.
Hec dat᷑ in nares. ł claudq densuis aures.
Cimt̾itis ꝓdest cocleis condueere frontẽ
Aut gauli cerebro tͥ sanguine mite columbe.

Expanded text:
atque illam meminit mixto potare Falerno. atque illam meminit mixto potare Falerno. Mercurialis item capitur communiter herba, si cubitum noctu coniunx festinat uterque. atque ubi iam certum spondet praegnatio fetum, ut facili uigeat seruata puerpera partu, dictamnum bibitur, cocleae manduntur edules. aut qui †olim menses minus octo moratus in aluo est inrumpit thalamos et nexus soluit inertes cuius opem ueram casus mihi saepe probarunt. quin etiam stercus supponunt uulturis atri, sentiat ut minime partus quam proximus urget. oua etiam rutae et fragili miscentur anetho, quae diluta leui Baccho atque exhausta medentur. i modicus pleno manat de corpore sanguis, subuenit, at nimius cum uita funditur ipsa. Quapropter multo naris completa cruore cum fluit, attritus cimex conducit odore. lana oleo madefit, sed nondum lauta, rosato: haec datur in nares uel claudit densius aures. contritis prodest cocleis perducere frontem aut galli cerebro uel sanguine mite columbae.
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ leporis cefebrũ ex uino potare umabit.
Sed dolor int̾nã uesiee siconquoquit alut̃.
Subuem& radix epota frondote cupressi.
Poleiũ ue potens dͥomitũ feruentib undis.
Siuͦ in lapides densus conu̾cit᷑ humor.
Qui retinet cursus gemitũq dolore frequentat
Saxi fragã seus fongitẽ suieurrere credunt.
Preterea semen mysti siluestris iaccho:
Atq oleo mixtũ bibit᷑ nedesit aegrũ.
Uinaq sumant᷑ fricto condicta cummno.
Siue palumborũ capit᷑ fimꝰ acre feroꝵ.
Duleacidis sparsum sucis trituq solutũ.
Nec ñ obscenus capre potabit᷑ humor:
Obruit hic morbum labe factaq saxa remittit.
Nec subolis spesẽ. multos dũ uana ꝑannos.
femines fiat uitiores necne silebo.
oc poterit quartꝰ magni monstrare lucreti.
ed natura tamen medicami ne uicta potenti:
Sepededit fetꝰ studio curante paratos.
Aut gͥ leporis ꝯsumit femina uulu: am.
Aut oius instabulis fractas ꝯruminat herbas.
Pendentẽ spumam molli dedueit abore.

Expanded text:
bit. si dolor internam uessicae concoquet aluum, subueniet radix frondosae epota cupressi puleiumue potens domitum feruentibus undis. Si uero in lapides densus conuertitur umor, qui retinent cursus gemitumque dolore frequentant, saxifragam seu spongiten succurrere credunt. Praeterea semen myrti siluestris Iaccho atque oleo mixtum bibitur, nec desit acetum, uinaque sumantur fricto condita cumino; siue palumborum capitur fimus acre ferorum dulcacidis sparsum sucis trituque solutum; nec non obscaenus caprae potabitur humor: obruet hic morbum labefactaque saxa remittet. nec subolis spes est multos iam uana per annos femineo fiat uitio res necne, silebo: hoc poterit magni quartus monstrare Lucreti— sed natura tamen medicamine uicta potenti saepe dedit fetus studio curante paratos. Aut igitur leporis consumit femina uuluam aut, ouis in stabulis fractas cum ruminat herbas, pendentem spumam molli deducit ab ore
Abbreviated transcription (Latin):
hec mora rũpet᷑ umo ꝑ uicta uetusto.
Prodest exparius acinos potare sabuei̾:
A ut hedre sucũ: aut lacrimosi trita sinapi.
Nec ñ resinas exorscia ⁊ terebinto:
In spetiem herbiliȩ paruos glomerab̾ in orbes.
Quoster nos cepida mixto hausisse medela ÷
Quondã ꝙĩa numio p̃ceps urma fluento.
Irrigat exuinas obcenoq irrigat imbri.

Expanded text:
haec mora rumpetur uino peruicta uetusto. haec mora rumpetur uino peruicta uetusto. proderit ex paruis acinos potare sabucis ut hederae sucum aut lacrimosi trita sinapi. nec non resinas ex Oricia terebintho in speciem eruiliae paruos glomerabis in orbos, quos ternos tepida mixtos hausisse medella est. Quondam etiam nimio praeceps urina fluento inrigat exuuias obscaenoque inficit imbri:
Abbreviated transcription (Latin):
Ot lũbricus edax iuiuant inimica creanti:
Q đ genus afsiduo laniat precordia morsu.
Sepex. iã scandens opplxis faucib heret.
Obsessasq uias uitȩ concludit hanhelȩ.
Frgo cinis cornii ceruino ꝓderit haustus.
Uelnepete tritum exumo ł lacte capelle.
Nec non ⁊ sucus medici potatur aecti.
Prodest p̃terea eũ baccho ꝑsica frondis.
Democritus memorat mente conduc̾e potũ.
Sumitur abrotanũ necñ ⁊ uile melantum:
Allia ꝑsese sanant aut uis coriandri.
Qirm⁊ marubrũ decoctũ haustũq uiuabit:
Poleiũ ue potens & agreste iugat᷑ anethum.
Sinthesis hec ꝓdest unda mollita calenti.
ũ colus inuisũ morbigenus intima carpit:
Mandegaleuita uolucrẽ quã nomine dicunt.
Aut pauidi leporis madefacta cogula pota.
Siue apioffepos a stereti ẽ mastic ũges.
Nes ñ ⁊ speties ambas athlantis anechi.
Quarũ decoctos patiens haurito liquores.
iCIII uesice tardus unctabit᷑ humor:

Expanded text:
et lumbricus edax uiuant inimica creanti? et lumbricus edax uiuant inimica creanti? quod genus assiduo laniat praecordia morsu, saepe etiam scandens oppletis faucibus haeret obsessasque uias uitae concludit anhelae. Ergo cinis cornu ceruini proderit haustus uel nepetae tritum ex uino uel lacte capellae; nec non et sucus medici potatur aceti. prodest praeterea cum Baccho Persica frondis. Democritus memorat mentae conducere potum. sumitur abrotonum nec non et uile melanthum. alia per sese sanant aut uis coriandri. quin et marrubium decoctum haustumque iuuabit. puleiumue potens et agreste iugatur anethum: synthesis haec prodest unda mollita calenti.um colum, inuisum morbi genus, intima carpit, mande galeritam uolucrem quam nomine dicunt. aut pauidi leporis madefacta coagula pota. siue apio nepetas tereti cum mastice iunge nec non et species ambas halantis anethi, quarum decoctos patiens haurito liquores.cui uessicae tardus cunctabitur umor,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut cera si uictũ longo ia temꝑe pomũ.
Sucus aminee uiti cũ pane medetur
U el bene ꝑmixtũ calida potat᷑ acetum.
Uile quidem facili facto tam̃ utile potu.
Siledent medicata purgatoria dextra.
A diecto piperis medicat᷑ puluere calda.
Sinautẽ longo decurrent in tima fluxu:
At que in mane malũ multi iãtẽꝑe gliscit.
Torridus ex uino cortex potabit᷑ oui.
Ramentũ muei credt̾ ꝓdesse elephanti.
Arbore pẏramea cortex directa coquet᷑
Axe. sub etherio sic nigro mixta lyeo.
Inmensum poterit potu retinere fluorẽ.
Numinis aut uissu cedrum in mastice misces.
Mollitẽq piscẽ ⁊ rasũ denauib unguẽ.
Languida quo fidens medicamine m̾bra fouebis
Proderit: pueris quos dentis origo fatigat:
Castaneas coxisse nuces. ⁊ sorba uetusta
Atq apium caulesq rubus qͦs fundit acuta
Potio : que fluidam consumpta morabit᷑ aluum.
Nlatura interno cũ uis ceratinca serpens.

Expanded text:
aut cerasi uictum longo iam tempore pomum. aut cerasi uictum longo iam tempore pomum. sucus Aminei cum pane medetur Iacchi uel bene permixtum calida potatur acetum: uile quidem facili factu, tamen utile potu. Si laedent medica data purgatoria dextra, adiecto piperis medicatur puluere calda. sin autem longo decurrent intima fluxu atque immane malum multo iam tempore gliscet, torridus ex uino cortex potabitur oui. ramentum niuei credunt prodesse elephanti. arbore Pyramea cortex derepta coquetur axe sub aetherio, tum nigro mixta Lyaeo inmensum poterit potu retinere fluorem. numinis aut iussu cedrini mastice misces mollitamque picem et rasum de nauibus unguen: languida quo fidens medicamine membra fouebis. Proderit et pueris, quos dentis origo fatigat, castaneas coxisse nuces et sorba uetusta atque apium caulesque, rubus quos fundit acuta: potio quae fluidam consumpta morabitur aluum.natura, interno cum uiscere taenia serpens
Abbreviated transcription (Latin):
Elleboro bene cogat᷑ limphaticꝰ etror.
Aut huiꝰ uice semen scopulose geneste.
Miscet᷑ mulsis ⁊ cautis educit᷑ undis.
Et qͥ p̃ualidum frixo sale miseq acetũ.
Atq olei suco. recreatq albentia m̃bra
Falleris. frustraq inm̃sa nomis mata fundens.
Quinage intenui certã cogosce salutẽ.
A ut gͥ tectũ lana supponit alumen.
A ut edis inpatenis teneris decocta sabuei.
Ueltii lacte capre salsũ mulsũq capesses
Crede tamen potũ meliorẽ lactis eguini.
Dicit᷑ hic ualidos asine p̃uinc̾e sucos.
Sil uestriᷤᷤ fici lacrimam ꝓdesse loquunt᷑
Qd̃q satis meliꝰ u̾bis dicemus horgti.
Mitulus ⁊ uiles pellent obstantia conche.
Sedebeleas prius ẽ. urtica aut furfure pasci.
Purior hingustꝰ noxa sine mouerit alrium
Sepetilasso ad iecto cumulaumus imbri.
Hec purgant parili fuerint si pondere mixta.
ut fint diu̾sis obnoxia corpora morbis.
Sepe ꝙ enĩ minio cursii fluit inpetꝰ alui.
Frenat cõmixto cũ feruet brasica uino.

Expanded text:
error. ut huius uice sementis scopulosa genestae miscetur mulsis et cautis ducitur undis. est qui praeualidum fricto sale miscet acetum e olei suco, refricatque albentia membra falleris frustraque immensa nomismata fundes. quin age et in tenui certam cognosce salutem. aut igitur tectum lana supponis alumen aut edis in patinis tenerae decocta sabuci uel cum lacte caprae salsum mulsumque capessis. crede tamen potum meliorem lactis equini: dicitur hic dulces asinae praeuincere sucos. siluestris fici lacrimam prodesse loquuntur. quodque ratis melius uerbis dicemus Horati: 'mitulus et uiles pellunt obstantia conchae'. sed cocleas prius est urtica aut furfure pasci: purior hinc gustus noxa sine mouerit aluum. saepe thalassomeli adiecto cumulauimus imbri: ec purgant, parili fuerint si pondere mixta. ut sint diuersis obnoxia corpora morbis. saepe etenim nimio cursu fluit impetus alui: frenatur, mixto cum feruet brassica uino
Abbreviated transcription (Latin):
fandi urbanitas. his hilaritas. ilł seu̾itas. Alios aut̃
uides callidos ad celandũ.⁊ dissunrilãdũ. Sitt alii sim¬
plices ⁊ aꝑti. qͥ nicł ex occulto. nicħ i sidiis agñdũ putãt
ũtatis cultores. fraudis inimici. Quid enum̾arẽ ꝑ sigła:
oĩs cura ad hibũda ẽ. ũ ea si ñ decore. salte porũ ĩ de¬
core faciamꝰ. Nec tã eitẽdũ÷: ũ hona q̃ nob datañ¬
nuit dies: Etas paretũ peior auis tulit. Hos neqͥores

Expanded text:
fandi urbanitas; his hilaritas, illis securitas; alios vero videres callidos ad simulandum et ad celandum; sunt alii simplices et aperti, qui nihil in occulto, nihil insidiis agendum putant; veritatis cultores, fraudis inimici. Quid singula memorem? PEn erunt; omnis cura adhibenda est, ut ea, si non decore, saltem parum indecore faciamus, nec tam enitendum est ut bona, quae nobis nnuit dies? Etas parentum, peior avis, tulit nos nequiores,
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudinẽ ad se tͣdixxiss. debilitari ⁊ ĩtire totũ corpꝰ necẽẽ
ees. Ita ẽ.⁊ ĩ hrimana societate. Nã sic ꝯcessũ est ũ quisq
facultates auigeamul. S siẽ ꝯtͣ naturã magis est det᷑here
alta causa sui comodi. ꝗͣ mors. ꝗͣ dolor: ita magis ⁊ nat᷑a:
uere sine molestiis ĩ maximis uoluptatib p̃t̾ea qͥ alt̾ũ
uiolat. ũ ipẽ aliqͣd comodi asseqͣt᷑ arit nl estimat se

Expanded text:
tari et interire totum corpus necesse esset. Ita et in humana societate. Nam sicut concessum est ut quisque facultates augeamus. Sed sicut contra naturam magis est detrahere alteri causa sui commodi, quam mors, quam dolor, ita magis est secunvere sine molestiis in magnis voluptatibus. Praeterea cum alium violat, ut ipse aliquid commodi assequatur aut ni
Abbreviated transcription (Latin):
partes. neq ear usus. sius noĩb apellãt. Uicio sũ est :¬
occłos ꝯtinentes. Si sephocdes ĩ ꝯuiuio. idẽ diriss iusta
munar. Ludente lascuua. seuer̃ seria dictu. Format it
nat᷑a priꝰ nos ĩtꝰ. ad õmẽ. Fortunar̃ habitũ. iuuat. aut
ipellit ad nã. Aut ad humũ merore gͣui deduc̃ ⁊ augit.
post efferc aĩ motꝰ ĩ t̾pte ligua. Si dicentis erc fortu¬
uis absona ũba. Romani tollet eqͥtes peditesq cachĩ¬
mi. Int erit nultũ dauus neloqͣtar. an heros. Mat᷑us¬
ne senex an ad huc florente uiuẽta. Feruidꝰ. an mat᷑na
potens. an sedula miͥc. Mercator ne uagꝰ cultor ue
muliũ: cũ sit tͥ gobio tautũ: In locłis. Y Non inuuno
ꝑatu. Et q̃sitoꝵ t̾ra pelagoq ciboꝵ. Ambiciosa fames
⁊ laute gła mense Discite ꝗͣ paruo liceat ꝓduc̾e uitã.¬

Expanded text:
partes neque earum usus suis nominibus appellant; quodque stinentes. Si Sophocles in convivio id dixisset justa minarum, ludentem lasciva, severum seria dictu. format enim natura prius nos intus ad omnem fortunarum habitum: iuvat aut inpellit ad iram aut ad humum maerore gravi deducit et angit: post effert animi motus interprete lingua. si dicentis erunt fortunis absona dicta, Romani tollent equites peditesque cachinnum. intererit multum, Davusne loquatur an heros, maturusne senex an adhuc florente iuventa fervidus, et matrona potens an sedula nutrix, mercatorne vagus cultorne cupias, cum sit tibi gobio tantum in loculis. quis enim paratu, Et quaesitorum terra pelagoque ciborum Ambitiosa fames, et tantae gloria mensae, Discite
Abbreviated transcription (Latin):
cansa sui emolunta. Nil ꝓfecto mrinꝰ. Est gͦ ulla res
tanti. aut comodũ uillũ tam exspetendũ: ũ uiri boui
nom̃ amictas: Quid ẽ. qd̾ afferre tantũ ista q̃ dr̃ utilitaᷤᷤ.
possit: Qntũ aufert. si nom̃ bom uiri eripuerit: fidẽ
iusticiãq detͣxerit: Quare gͦ homnes emolum̃ta rer̃¬
uident. penã uͭ ñ tantũ legũ. s tͣpitudinis q̃ ac̃bissima
ẽ ñ uident: Quaͣm obrẽ ħ delib̾atio pellat᷑ emedio.
Delibant utrũ id seqͣnt᷑ qd̾ honestũ ẽẽ uideant. An se¬
sciẽtes. scelere ꝯtaminent: In ipã qd̾ dubitatioẽ fa
cimꝰ ĩ est.⁊ si ad id ñ ꝑuen̾ĩt. Frgo de lib̾anda ñ sũt
oĩo: ĩ quib tͣpis ẽ ip̃a delib̾atio. Atq ex oĩ ẽẽ delib̾atioẽ
celandi: spes remouẽda est. Satis q nob̃ ꝑfuasũ debec
libidinose. ncħ ĩꝯuenient̾ ẽẽ faciendũ. Hõ enim

Expanded text:
causa sui emolumenti. Est ergo nulla res tanti, aut commodum nullum tam expetendum, ut boni viri nomen non amittas. Quid est, quod afferre tantum ista, opus dicitur utilitas, possit, quantum auferre, si boni viri nomen eripuerit, fidem justitiamque detvident, poenam vero non tantum legum, sed turpitudinis, quae acerbissima est, non vident? Quamobrem haec deliberatio testatur de medio, deliberant utrum id sequantur, quod honestum esse videant, an scientes se scelere polluant in ipsa quidem dubnt. Ergo deliberanda omnino non sunt, in quibus turpis est deliberatio, atque ex omni deliberatione celandi spes removenda est. Satis enim persuasum nobis libidinose, nihil inconvenienter esse faciendum. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
turres ꝓDulcis ĩ exsꝑtis cult̾a potentisaun .ci. Exꝑtꝰ
inetuet cũ dñ tua nauis ĩ alto ẽ. hoc caue nemutata
retrorsũ teferat aura. Odert̃ hilare tͥstes tͥstemq
iocosi. Sedatũ celeres. agilim gnauũq remissi. potoreᷤᷤ
bibuli media de uocte falerni. Oder̃t porrecta negãtẽ¬

Expanded text:
res. Dulcis inexpertis cultura potentis amici: expertus metuit. tu, dum tua navis in alto est, hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura. oderunt hilarem tristes tristemque iocosi, sedatum celeres, agilem navumque remissi; potores bibuli media de nocte Falerni oderunt porrecta negante
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ dicebat. grecos belli nuntiũ ñ exspectat᷑os. s ad pͥmam
aduentꝰ famã: t̾ga u̾suros. Altꝰ dicebat. greciã ñ uinci:
⁊ uacuas inuenirẽt. Nõ habit᷑um regẽ. ubi tantas uires
exercere posset. Aliꝰ dicebat.uix illi rerũ uat᷑am suffic̾e.
Ang̾ta ẽẽ classib maria. militib castͣ. explicandis copirs
equest᷑b: campest̾a. Uix pat̾e celũ sagittis. Dũ in hc̃ modũ
rege nuia existimatioẽ fui furẽtẽ ꝯcitarent: dix̃ demarat᷑
tã magnũ. qd ꝑire ñ possit. Accidert q̃ dix̃ demaratꝰ. Ex qͦ¬

Expanded text:
n exspectaturos, sed ad primam adventus ejus famam terga versuros. Alius dicebat: Graeciam non vinci,  relinquerentur non habituris, ubi tantas vires exercere possent ; alius vix illi rerum naturam sufficere, angusta esse classibus maria, militi castra, expequestribus campestria, vix patere coelum sagittis. Dum in hunc modum nimia regem existimatione ferventem concitarent, dixit Demaratus: tam magnum quod et perire non possit. Acciderunt quae Demaratus
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis: aliꝰ aĩ. Incorporeo: cauendus ÷ ne intarditatio¬
nib ad̾o molli gressu utam᷑. ũs põparũ fercłis simileᷤ
c̃ẽ udeam̃. Aut i festinatiõib ñ suscipiamꝰ uimiã ceseritateᷤ
Qcũ fuit: hanelitꝰ moniẽt᷑. uultꝰ mutant᷑. ora torqnt᷑. Ex
pliceᷤ̾ srit. Cogitatio rõis:⁊ appetitꝰ uolũtatiꝰ. Cogitatio
ĩ exquirẽdo uero exercet᷑ Appetitꝰ ipellit ad agendũ. Cui

Expanded text:
corporis, alius animi. In corporeo cavendum est ne in tardationibus adeo molli gressu utamur, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut ne in festinationibus suscipiamus nimias celeritates. Qplices sunt: Cogitatio rationis, et appetitus voluntatis. Cogitatio in exquirendo vero exercetur, appetitus impellit ad agendum. Cura
Abbreviated transcription (Latin):
mori: ꝗͣ optes. Hec data pena dra uiuẽtib. ũ reuo¬
uata. Sẽꝑ clade domꝰ multis ĩ luctib inq. ꝑpe-¬
tuo merore.⁊ nigͣ ueste senescat. Id̾o opͥcunum:
frne bonoꝵ. Affuuit. ⁊ celeri pu̾tit tͥstia leco: Dedecori
ẽ fortuna pͥor. qͥsꝗͣ ne scd̃is. Trade se fatis audet. nͥ

Expanded text:
a poena diu viventibus, ut renovata Semper clade domus multis in luctibus, inque Perpetuo moerore, et nigra veste senescant. ET LUCANUS: fine bonorum Adfuit, et celeri praevertit tristia leto, Dedecori est fortuna prior. Quisquamne secundis Tradere se fatis audet, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
omnisq potestas. Impatiẽs ꝯsortis erit ꝓh cecꝰ ⁊ amẽs.
ambitiõe furor. Hulla fides pietasq uiris qͥ castra se¬
quntur. Uenalesq manꝰ. ibi fas: uͥ maximna m̃ces.
mlla fides. quis it ñ ĩtꝰ habundat tͥstib obscenis:¬
Et aliꝰ poeta dic̃. Uirtꝰ recludẽs ĩ meritis mori celũ ne¬
gata tẽptat irerua. Cecꝰq uulgabes ⁊ udã sꝑuic hu¬
se nescia sordide. Intaminatis fulget honorib. Hec
surmit. arit poñ secures. arbitͥo popłaris aure.

Expanded text:
omnisque potestas Impatiens consortis erit. Proh! caecus et amens Ambitione furor! Nulla fides, pietasque viris, qui castra sequuntur, Venalesque manus: ibi fas, ubi maxima merces. Fronti nulla fides. Quis enim non vicus abundat Tristibus, obscenisEt alius poeta: Virtus recludens immeritis mori, Coelum, negata tentat iter via, Coetusque vulgares et udam Spernit husae nescia sordidae Intaminatis fulget honoribus, Nec sumit aut ponit secures Arbitrio popularis aurae.
Abbreviated transcription (Latin):
secͣtum: Hostes sequentes cũ rege qͥ at̾go moriuntur:
peccata sunt p̃cerita q̃ delent᷑. ⁊ diabolrs qͥ in spĩ ali
baptismo suffocat᷑. p̃ int̾ quidẽ egypcii. uigent instãtia
peccata. s tisq ad aquam.
rubro: uenit᷑ ad fontẽ marath. qͥ ab amaritudine
nom̃ accep̃. Murintirat popłs uidens aquas: ⁊ potare
ñ sustinens. Mictit lignũ moyses ĩ aquas. ⁊ fc̃e sut̃
dulces. Intellige amaras aqͣs occidentis lit̾e ⁊ legis hab̾e

Expanded text:
secratum? Hostes sequentes cum rege, qui a tergo moriuntur, peccata sunt praeterita, quae delentur, et diabolus, qui in spiritali baptismo suffocatur. Premunt quidem Aegyptii; urgent, instant peccata, sed usque ad aquam. runt ad fontem amarum, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens, mittit lignum Moyses in aquis, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae et Legis habere
Abbreviated transcription (Latin):
singula ꝑfẽcta. & uñdȩ qͦdq hoc aliqͥd. &. non totũ scd̃m ratio¬
nem. & discretionẽ unius cuiꝰq que ratio omĩa ꝯtinebat & ma-¬
ior eẽrat in toto. & quasi suphabundabat singulis & ideo ñerãt
singula boc totum s in toto erant singula qm̃ totũ adtotũ. &¬
adsingula singula. & tam̃ deo inparte nnch imus erat ꝙͣ in to¬
to. quia pars & totũ unũ erat. s ratione ꝓuidentia una. discre-¬
ta sunt que futura erant in parte. quidẽ qͥa intoto. & minus
futura erant inparte qm intoto. ideo & ipsa ratione habuer̃t̃.

Expanded text:
singula perfecto et unumquodque hoc aliquid et non totum secundum ratiosingula perfecto et unumquodque hoc aliquid et non totum secundum rationem et discretionem uniuscujusque quae ratio omnia continebat; et major erat in toto et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erant singula, quoniam totum ad totum et singula ad singula. Et tamen Deo in parte nihil minus erat quam in toto, quia pars et totum unum erat; sed ratione et providentia una discreta sunt quae futura erant in parte et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. Ideo et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
icimꝰ qm̃ rationalis creatura pͥor facta.ẽ. &. pꝰ ea facta ẽ. cor¬
porea creatura. non tam̃ temꝑe. s ca. solum & respectu
& dignitate. Nam ipsius creature ꝯditio corporee adipsam refer-¬
tur creaturam rationalẽ. & scd̾m ipsam ꝑfecta: sicut ipsus ꝯdi¬
quippe rationalis creatura aosimilitudinẽ dei facta legitur. & ñ
dicit᷑. qm̃ alia creatura aliqua p̾t̾ solam rationalẽ creat᷑am ad
similitudinẽ dei facta . iͭ. Licet omĩs creatura inratione diuina.
& inꝑuidentia et̾na. ipsuis cͣream & similitudinẽ babuerit. exqͣ &
diuersum aut aliqͥd̃ adeo. longe tam̃ aliud. ẽ. factum eẽ. aliqͥo¬
ad similitudinem ipsius. quod indeo .ẽ. & iratione eiꝰ ꝙ: in ꝑui¬
dentia ipsius & factum. eẽ. qdsimilitudinẽ dei. & deo simile. ẽẽ.
Nam indeo qͦd omĩa erant. anteqͣm eẽnt in se scdm rationem
& creãm & puidentiam. ex qua futura erant. s quasi minus er̃t

Expanded text:
creatura rationalis prior facta est, et post eam facta est corporea creatura; non tamen tempore, sed causa solum et respectu et dignitate. Nam ipsius creaturae corporeae tur creaturam rationalem, et secundum ipsam perfecta est, sicut ipsius condiquippe rationalis creatura ad similitudinem Dei facta legitur; et non dicitur quod creatura aliqua praeter solam rationalem ad similitudinem Dei facta sit, licet omnis creatura in ratione divina et in providentia aeterna ipsius causam et similitudinem habuerit ex qua ediversum aut aliud a Deo, longe tamen aliud est factum esse aliquad similitudinem ipsius quod in Deo est; et in ratione ejus et in providentia ipsius, et factum esse ad similitudinem Dei et Deo simile esse. Nam in Deo quidem omnia erant antequam essent in se secundum rationem et causam et providentiam ex qua futura erant; sed quasi minus erant
Abbreviated transcription (Latin):
intus erant ꝓpͥa & ꝓbata. ẽ. tͥnitas nera inoꝑib suis. nec potuit
ratio bis adicere quicqm que ꝑfecta erant. neq tolłe aliqͥd
que ꝯstabant discreta. Sunt enĩ & tͥa hec que om̃e ratiõa¬
le ꝑficiunt. nec sine his ꝑfectum. ẽ. aliquid. Similit̃ adom¬
nem effectũ ꝯcurrunt tͥa hec horum si quidẽ nicħ defũit
absoluit᷑. & si assint parit̾ omnia ꝯsumant᷑. hec sunt poten¬
tia. scientia: uoluntas. Ex quib si tollas unũ aliquid ꝑfectio¬
nem inminus. Sicuncta parit̾ ꝯstituas. nichil de. eẽ. ꝯfiteris.

Expanded text:
intus erant propria. Et probata est Trinitas vera in operibus suis; nec potuit intus erant propria. Et probata est Trinitas vera in operibus suis; nec potuit ratio his adjicere quidquam quae perfecta erant, neque tollere aliquid quae constabant discreta. Sunt enim tria haec quae omne rationale perficiunt, nec sine his perfectum est aliquid. Similiter ad omnem effectum concurrunt tria haec, quorum siquid defuerit, nihil absolvitur; et si adsint pariter omnia consummantur Haec sunt potentia, scientia et voluntas; ex quibus si tollas unum aliquod, perfectionem imminuis; si cuncta pariter constituas, nihil deesse confiteris.
Abbreviated transcription (Latin):
ualet ratio humana demodico. qͦd suũ ẽ. & datum est
illi. & . ẽ. in illa. & modicum .ẽ. ad ꝑfectum totũ. Tria enĩ ĩ¬
uenit in se. & ex his tͥnitatẽ de p̃hendit que erat supra se. & ꝯ¬
testata.ẽ. foris natura illi. Sicut deunitate deitatis. & ap¬
paruerunt tria foris. signa tͥnitatis. s non imago ut illa que
intus erant. & hec ipsa inꝑfecta similitudĩe erant. Esrant .ii.
potentia uitus. & sapientia. & amor. & bec tria imago erant.
potentie creatoris. & sapientie & amoris. quia hic erant &¬
eridem erant. quia hoc hic erat. qͦd̾ ibi erat. Secd quodb erat.
unago erat qͦd ibi erat ueritas erat. foris autẽ potentia non
nec amor sicut intus. seo signa t̾mpotentie & scientie. & amo¬
ris. podentie eni signũ fuit. rerum inm̃sitas sapientie pulcri¬
tudo. bonitatis utilitas. & ñ erant ipsa signa potentent̾e uel
sapientie uel bonitatis. sed tm̃ signũ hoꝵ attestantia hisque

Expanded text:
valet ratio humana de modico quod suum est, et datum est illi et est in illa, et modicum est ad perfectum totum. Tria enim invenit in se et ex his Trinitatem deprehendit quae erat supra se. Et contestata est illi natura foris, sicut de unitate deitatis. Et apparuerunt tria foris signa Trinitatis, sed non imago ut illa quae intus erant: et haec ipsa imperfecta similitudine erant. Erat enim potentia intus, et sapientia, et amor. Et tria haec imago erant potentiae Creatoris; et sapientiae, et amoris, quia hic erant et et idem erant, quia hoc hic erat quod ibi erat. Sed quod hic erat imago erat, quod ibi erat veritas erat. Foris autem potentia non neque amor sicut intus, sed signa tantum potentiae, sapientiae et amoris. Potentiae enim signum fuit rerum immensitas; sapientiae pulchritudo; bonitatis utilitas. Et non erant ipsa signa potentia vel sapientia, vel bonitas; sed tantum signa eorum attestantia, his quae
Abbreviated transcription (Latin):
consideratione discernenda occurrunt. Sunt em̃ quedã
sacraĩta in quib pͥncipalit̾ salus ꝯstat. & ꝑcipitur. Sicut
aqua baptismatis. & p̃ceptio corꝑis & sanguinis .xͥ. alia sũt
que & si necessaria non sint ad salutẽ. quia sine bis salus
haberi non potest. ꝓficiunt tam̃ adscĩficationẽ quia hic uir-¬
tus exerceri & grã amplior ad quiri potest. Ut aqua asꝑsio¬
nis & susceptio cineris & similia. Sunt rursum alia sacra¬
menta que ad hoc solum instituta. ẽẽ. uidentur. ut ꝑ ipsa
ea que cet̾is sacram̃tis scĩficandis. & intuendis necessaria sũt
quodãmͦ p̃parentur. & scĩficentur. uel cͥca ꝑsonas insacrisor.¬
dinib ꝑficiendis. uel in his que adhabitũ sacrorũ ordinũ ꝑ-¬
tinent initiandis. & cet̾is huiꝰmodi. pͥma gͦ ad salutẽ. secũda
ad exercitationẽ. tcia ad p̾ꝑationẽ ꝯstituta sunt. his gͦ ꝓut
ratio postulare uidebatur ꝑtractatis ad eaque restant ex¬
ꝑlicanda transimus.

Expanded text:
consideratione discernenda occurrunt. Sunt enim quaedam sacramenta in quibus principaliter salus constat et percipitur, sicut aqua baptismatis, et perceptio corporis et sanguinis Christi. Alia sunt quae etsi necessaria non sunt ad salutem quia sine his salus haberi potest proficiunt tamen ad sanctificationem, quia his virtus exerceri et gratia amplior acquiri potest, ut aqua aspersionis, et susceptio cineris, et similia. Sunt rursum alia sacramenta quae ad hoc solum instituta esse videntur, ut per ipsa ea quae caeteris sacramentis sanctificandis et instituendis necessaria sunt, quodammodo praeparentur et sanctificentur, vel circa personas in sacris ordinibus perficiendis, vel in iis quae ad habitum sacrorum ordinum pertinent initiandis et caeteris hujusmodi. Prima ergo ad salutem, secunda ad exercitationem, tertia ad praeparationem constituta sunt. His igitur prout ratio postulare videbatur pertractis, ad ea quae restant explicanda transimus.
Abbreviated transcription (Latin):
rationabile. ẽ. illas quoq sp̃ales naturas. que uniuersalit̾ bene
ꝯdite sunt. ꝯuenientes sue puritati. & excellentie non in dignãs.
& in eẽntia. & informas differentias. & gradꝰ. in ipso mox exordio
ꝯditionis sue recepisse. quib alii suꝑiores. alũ inferiores. possũt
ꝯstitui. scđ̃m moderamen sapientie cuncta bona creantis & or-¬
dinantis dei
de differentia ꝯgnitionis.

Expanded text:
as quoque spirituales naturas quae universaliter bene conditae sunt, convenientes puritati suae et excellentiae; non indignas et in essentia et in forma differentias et gradus in ipso mox exordio cognitionis suae accepisse, quibus alii superiores, alii inferiores possent constitui secundum moderamen sapientiae cuncta bona creantis et bene ordinantis Dei. CAP. X. De differentia cognitionis.
Abbreviated transcription (Latin):
que sp̃s erant. & natura simplices. & uta in mortales. uniꝰ
subt̾iuit̾atis uel puritatis siue uigoris eiusdem uel quolibet alio
noĩe significandum sit quelibet eẽntia bona siue alia melior aut
decentior forma iure appellatur creatae sunt. Sic enĩ corꝑũ nat᷑a.
se demonstrat. & sunt quedam corꝑa solida. mag̃. & firma. &
alia puriora apparent. & extersa mag̃. & munda & clara & qͣsi
melior ẽ digniorẽ sub̃am uel ẽẽntiam uel formã hñtia. & alia le-¬

Expanded text:
us erant; et natura simplices, et vita immortales, unius subtilitatis vel puritatis sive vigoris ejusdem vel quolibet alio nomine significandum sit quaelibet essentia bona, sive alia melior aut decentior forma jure appellatur, creatae sunt. Sic enim corporum natura se demonstrat; et sunt quaedam corpora solida magis et firma, et alia puriora apparent et extersa magis et munda et clara et quasi meliorem et digniorem substantiam vel essentiam vel formam habentia; et alia le
Abbreviated transcription (Latin):
ognitionẽ creatoris sui pͥmũ hominẽ habuisse dubium
tam magnam scientiã accepit. multo mag̃ ꝓuita et̾na adipiscẽ¬
da. excellentiorẽ & habeͣndantiorẽ incelestib cognitionẽ habere
debuit. Mognouit gͦ homo creatorẽ suũ non ea cognitione que
ea qua tunc ꝑp̃sentiam ꝯtemplationis. scienti manigtiis cer-¬
nebatur. Suendum tam̃. ẽ. qͦd illam pͥmam ꝯgnitionẽ hoĩs
qmͣ decreatore suo habuerit. sicut maiorẽ & cretiorem illa cog-¬
nitione que nunc insola fide ꝯstat. ueracit̾ dicimus. ita etiã
illa que post modũ in excellentia diuine ꝯtemplationis ma-
nifeste reuelabit᷑ minorẽ necẽe. ẽ. confiteam᷑. Cognouit ergo
creatorẽ suũ bomo. non tam̃ ita excellentẽ. sicut postea cog¬
noscere debuisset si ꝑstitisset. Sicut enĩ inobedientia hoĩs
ꝑsubsequentẽ ignorantiam pͥme ꝯgnitionis multũ abstu¬
lit. sic eidem ꝯgnitioni si in obedientia hõ ꝑstitisset ꝑsub¬

Expanded text:
ognitionem vero creatoris sui primum hominem habuisse dubium ransitoriis tam magnam scientia accepit, multo magis pro vita aeterna adipiscenda excellentiorem et abundantiorem in coelestibus cognitionem habere debuit. Cognovit ergo homo creatorem suum, non ea cognitione quae ea qua tunc per praesentiam contemplationis scienti manifestius cernebatur. Sciendum tamen est quod illam primam cognitionem hominis quam de creatore suo habuit, sicut majorem et certiorem illa cognitione quae nunc in sola fide constat, veraciter dicimus: ita etiam illa quae postmodum in excellentia contemplationis divinae manifeste revelabitur, minorem necesse est confiteamur. Cognovit ergo creatorem suum homo, non tamen ita excellenter sicut postea cognoscere debuisset si perstitisset. Sicut enim inobedientia hominis per subsequentem ignorantiam primae cognitioni multum abstulit, sic eidem cognitioni si inobedentia homo perstitisset per sub
Abbreviated transcription (Latin):
sd & multa alia querunt᷑ de illa natura. sp̃ali. que
curiositas humane m̃tis qui eta ẽe. non sinit. Inter¬
rõgant siboni fuerunt. uel mali creati angeli. iusti anin¬
iusti. beati anmiseri. Et fortassis alia quedam similia. Et
quia multa sunt alia que inquestione coaceruant᷑. nõ possu-¬
mũs nos ad omnia plixa responsione occurrere. si breuit̾ diffi¬
minus. qm̃ tunc inpͥmo illo pͥncipio. & exordio inchoationis
qͦd humana ꝯsideratio itabreue & momentaneũ. simplicisq
instantis. sine mora: int̾ uallo pͥme subsistentie rbetuchilo in a-¬
liquid apparentis accipiat. ut id qͦd pͥmũ accipiat om̃iũ illis
seerat. intelligat. hoc solum inuenitur inꝯditis. qͦd natura ꝯ¬
tulit ꝯditionis. Q uod eñi ceꝑunt totum acceꝑunt. & nõ po¬

Expanded text:
d et multa alia quaeruntur de illa natura spirituali, quibus curiositas humanae mentis quieta esse non sinitur. Interrogant utrum boni fuerunt an mali creati angeli, justi an injusti, beati an miseri; et fortassis alia quaedam his similia. Et, quia multa sunt alia quae in quaestione coacervantur, non possumus nos ad omnia prolixa responsione occurrere; sed breviter definimus quia tunc in illo principio primo et exordio inchoationis quod humana consideratio ita breve et momentaneum simplicisque instantis sine mora et intervallo primae subsistentiae de nihilo in aliquid apparentis accipiat, ut id quod primum omnium illis erat intelligat: hoc solum invenitur in conditis quod natura contulit conditionis. Quod enim ceperunt totum acceperunt. Et non po
Abbreviated transcription (Latin):
mĩo nat᷑alit̾ collate potestatis. aut miculo temꝑalit̾
illate possibilitatis. aut obstaculo ratͥnsecus oꝑantis disponis.¬
Terminꝰ naturalit̾ collate põtestatis. ẽ. qͣnͣtũ naturalit̾ pos¬
se ꝯcedit᷑ minaculũ temꝑalit̾ illate possibilitatis. ẽ. qͦndo
do ipsum naturale posse subita & occulta diuine uirtute p̃sen¬
ciet sine tertio inpedim̃to ꝯpͥmitur. Obstaculũ extͥnsecꝰ. adhi¬
bite difficultatis. ẽ. qñ nutu diuino ꝑalias potes tates. exͥtͥusecꝰ
obuiantes. alioꝵ uoluntates ne ad effectũ ueniri possint inpe-
diunt᷑. Iudicium intͥnsecus oꝑantis dispositionis: qñ ipsa uis
diuina. que abintus om̃i creature p̾ossidet illas etiam uolũta¬
tes que ꝯtra suam uoluntatẽ orte sunt adꝑfiendã suam uo¬
luntatem intorquet. His gͦ .iiii. modis prauas uoluntatis
angelorũ & homĩũ. ds adimꝑiũ. sue uoluntatis disponit ut
ineo etiam inquo displicet idqͦd. ẽ. quia malũ. ẽ. placet qͣd
qͦd ordinatum. ẽ¬

Expanded text:
r collatae potestatis, aut miraculo temporaliter illatae impossibilitatis, aut obstaculo extrinsecus adhibiquantum naturaliter posse conceditur. Miraculum temporaliter illatae impossibilitatis est quando id ipsum naturale posse subita et occulta virtute divinae praesentiae sine exteriori impedimento comprimitur. Obstaculum extrinsecus adhibitae difficultatis est quando nutu divino per alias potestates extrinsecus obvianuntur. Judicium intrinsecus operantis dispositionis est quando ipsa vis divina, quae intus omni creaturae praesidet; illas etiam voluntates quae contra suam voluntatem ortae sunt, ad perficiendam suam voluntatem intorquet. His ergo quatuor modis pravas voluntates angelorum et hominum Deus ad imperium suae voluntatis disponit, ut in eo etiam in quo displicet id quod est quia malum est placeat quia est quod ordinatum e
Abbreviated transcription (Latin):
erat qͦd exipso illis erat totum & bonũ erat. qm̃ ex ipso totum
erat. Hoc modum ꝓbamus qm̃ boni erant angli. qnͣdo pͥmũ¬
facti sunt. & qͦd boni facti sunt om̃s qm̃ abono facti sunt. qui
malum facere non potest. Sic itaq boni erant. & non mali. &
quẽadmodũ boni erant. ita & iusti erant. & beati erant. s ea
bonitate & iustitia & beatitudine. qm natura incipiens acceꝑ-¬
ant nũqm acceꝑat ipsa. uel meruerat faciendaͦ. Si enĩ bomi
dicuntur boni erant. quemadinodũ erant᷑ qͦo bonus fecerat

Expanded text:
erat quod ex ipso illis erat; et totum bonum erat, quoniam ex ipso totum erat quod ex ipso illis erat; et totum bonum erat, quoniam ex ipso totum erat. Hoc modo probatur qfacti sunt, et quod boni facti sunt omnes, quoniam a bono facti sunt qui malum facere non potest. Sic itaque boni erant et non mali; et quemadmodum boni erant, ita et justi erant et beati erant. Sed ea bonitate et justitia et beatitudine quam natura incipiens acceperat, non quam fecerat ipsa vel meruerat faciendo. Si enim boni dicuntur boni erant, quemadmodum bonum erat quod bonus fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit. sicut posse ꝯcedit ħoc &si de bonis aliquo modo ꝯce¬
ditur. de malis nulla ratione approbatur. Malis siquidẽ as̃
potestatem tͥbuit solam. non uoluntatẽ. quia non licet ex ĩpiꝰ
ꝑmissione sit qͦd malũ possunt. ex inspiratione tam̃ eius ñ .ẽ.
qͦd malũ uolunt. Mald̾rũ enĩ uoluntatũ ds̃ ordinatoi est &
non creator. Qnͣdo gͦ non faciunt nisi qͥd as̃ uult qui nuĩꝙͣ
est alis. Itaq ommne qͦd facti sunt. non fecerunt ipsi sed tm̃ factist.
& quod facti sunt boni facti sunt totum. Si enim quod facti sunt.
mali facti sunt. culpa . ẽ. facientis non facti. quia aliud. eẽ. ñ potue¬
runt. neq facere ipsi cum facti sunt tunc ut aliud eeñt qͣm fcĩ
sunt. Itaq exfaciente erant qnͣdo pͥmũ erant. totum qͦd erant
& acceꝑant totum qͦd erant & ase nichil habebant. qui & hoc
qͦd erant erant ex nichilo & acreatore acceꝑant qͦd erant. Non
potuit autem creator optimus auctor mali eẽt. & ideo: tm̃ bonũ

Expanded text:
tribuit sicut posse concedit, hoc tametsi de bonis aliquando conceditur, de malis nulla ratione approbatur. Malis siquidem Deus potestatem tribuit solam non voluntatem; quia licet ex ipsius permissione sit quod malum possunt, ex inspiratione, tamen ejus non est quod malum volunt. Malarum enim voluntatum ordinator est Deus, non Creatoest illis. Itaque omne quod facti sunt non fecerunt ipsi; sed tantum facti sunt et quod facti sunt boni facti sunt totum. Si enim quod facti sunt mali facti sunt, culpa est facientis non facti; quia aliud esse non potuerunt neque facere ipsi cum facti sunt tunc ut aliud essent quam facti sunt. Itaque ex faciente erant quando primum erant totum quod erant, et acceperant totum quod erant, et a se nihil habebant qui et hoc quod erant, ex nihilo, et a Creatore acceperant quod erant. Non potuit autem Creato
Abbreviated transcription (Latin):
ra credentiũ inueniunt᷑. Quidam enĩ fideles sunt. qui so¬
la pietate credere eligunt. qͦd tam̃ utrum credendũ sit.¬
uel non credendũ ratione non ꝯp̃hendunt. Alii ratione ap-¬
ꝓbant qͦd fide credant. Alii puritate cordis & munda ꝯsci-¬
entia int̾ius iam gustare incipiunt. qͦd fide credunt. In pͥ¬
mis sola pietas facit electionẽ. In secundis ratio adiungit
approbationẽ. In tertiis puritas in telligentie apprehendit
cercitudinẽ. Quartũ genus hominũ. ẽ. quib credere est
solum fidei non ꝯtra dicere. Qui ꝯsuetudine inuendi ma-¬
gis qͣm uirtute. credendi fideles nominant᷑. Solis eñi trã-¬
seuntib intentr: nũqmͣ mentẽ ad fuia cogitanda sulle-¬
uant. & qͣmuis fidei xͥane sacram̃ta cum cet̾is fid elib
usu ꝑcipiunt. quare tam̃ xͥanus sit homo. uel que spes
hni qͣmuis nomĩe fideles dicantur. re tam̃ & ueritate

Expanded text:
ra credentium inveniuntur. Quidam enim fideles sunt qui sora credentium inveniuntur. Quidam enim fideles sunt qui sola pietate credere eligunt, quod tamen utrum sit credendum an non credendum sit ratione non comprehendunt. Alii ratione approbant quod fide credunt. Alii puritate cordis et munda conscientia interius jam gustare incipiunt quod fide credunt. In primis, sola pietas facit electionem: in secundis, ratio adjungit approbationem; in tertiis, puritas intelligentiae apprehendit certitudinem. Quartum genus hominum est quibus credere est, solum fidei non contradicere, qui consuetudine vivendi magis quam virtute credendi fideles nominantur. Solis enim transeuntibus intenti nunquam mentem ad futura cogitanda sublevant; et quamvis fideinus sit homo vel quae spes Hi, quamvis nomine fideles dicantur, re tamen et veritate