comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enter fieri potius quã sceleste : sidiuinitus iussum ẽ
Dequa quȩscione satis in primolibro deciuitato dispu¬
tauimus. Siaũt iepte humanũ secutus errorẽ. huma nũ
sacrificium uo uendum putauit : cius quidẽ peccatum
deunica filia iure punitũ est: quod &iã ipse. uerbis suis
am uestimentis suis. Herumtam̃ &iam hic cius error ha¬
b& aliquã laudẽ sidei. quadm̃ timuit. Ut quod uouent
redder&: nec diuini in se iudicii sententiam declinauit.
Siue sperans dm̃ prohibiturum. sicut fecit habrahe siue
cius uoluntatẽ &iam non prohibentis intellectã. face¬
re potius quã contem nere statuens: quã quã & hic
merito quȩri potest utrum uerius intellegitur. hoc dñ
nolle fieri & in copotius dõ sinonficr&. oboe dir& ur
Quõ hoc senolle & in abra he filio & in legitima prohibi¬
tione monstrauerat: Nerumtamen si propter ea ieptẽ
non facer& sibi potius inunica pepercisse : qua di uolun¬

Expanded text:
enter fieri potius quam sceleste. si diuinitus iussum est: enter fieri potius quam sceleste. si diuinitus iussum est: de qua quaestione satis in primo libro de ciuitate dei disputauimus. si autem Iephte humanum secutus errorem humanum sacrificium uouendum putauit, eius quidem peccatum de unica filia iure punitum est — quod etiam ip:-:e uerbis suis am uestimentis suis — uerum tamen etiam hic eius error habet aliquam laudem fidei. qua deum timuit, ut quod uouerat redderet, nec diuini in se iudicii sententiam declinauit, siue sperans deum prohibiturum, sicut fecit Abrahae, siue eius uoluntatem etiam non prohibentis intellectam facere potius quam contemnere statuens. Quamquam et hic merito quaeri potest utrum uerius intellegitur hoc deum nolle fieri et in eo potius deo. si non fieret, oboediretur, quoniam hoc se nolle et in Abrahae filio et in legitima prohibitione monstrauerat. uerum tamen si propterea Iephte non faceret, sibi potius in unica pepercisse quam dei uolun
Abbreviated transcription (Latin):
& in opinata. uolens quasi dor mientes hominũ ani¬
mos excitare. eo magis qđ talia sibi sacrificia offerri
u&uerat. Curabit sibi eius modi aliquid offerendum :
ut ipsa admiratio. magñã gigner& quȩstionẽ. Et
magna questio ad perscrutandum magnũ mysteriũ.
studium pie mentis criger&: Pie uero scrutans
mens hominis altitudinem proph&iae. uelut amo
huic nos rationi & considerationi non obsistimus : Sedalia
questio est deanimo uouentis : Alia de prouidentia di
qualicumq animo cius obtie utentis. Quam obrem
si sps dñi qui factus ẽ super iepte : ut hoc uouer& omni¬
no precepit : quod quidẽ scriptura nona peruit : Tam̃
si hoc ille precepit . cuius nonlic& iussa contemnere :
Nonsolum insipientia cul panda nonẽ uerum &iam lau¬
udanla oboedientia ẽ Hoc enim &iam sise homo ip¬
se interimat : quodutiq humana uoluntate atq con¬
silio facere nefas ẽ: ꝓfecto intellegendum ẽ. obocdi¬

Expanded text:
et inopinata uolens quasi dormientes hominum aniet inopinata uolens quasi dormientes hominum animos excitare eo magis, quod talia sibi sacrificia offerri uetuerat, curauit sibi eius modi aliquid offerendum, ut ipsa admiratio magnam gigneret quaestionem et magna quaestio ad perscrutandum magnum mysterium studium piae mentis erigeret, pie uero scrutans mens hominis altitudinem prophetiae uelut hamo aret? huic nos rationi et considerationi non obsistimus. sed alia quaestio est de animo uouentis. alia de prouidentia dei qualicumque animo eius optime utentis. quamobrem si spiritus domini, qui factus est super Iephte, ut hoc uoueret omnino praecepit, quod quidem scriptura non aperuit, tamen, si hoc ille praecepit, cuius non licet iussa contemnere, non solum insipientia culpanda non est uerum etiam laudanda oboedientia est. hoc enim, etiam si se homo ipse interimat, quod utique humana uoluntate atque consilio facere nefas est, profecto intellegendum est oboedi
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium. uel uouere uel reddere: quia magnum ali¬
quid & spiritale significauit frustra ds talia prohibuit &¬
se odisse testatus ẽ Quo & illa quae fieri iussit utiꝙad
aliquã significationẽ rerum spiritalium magnarũꝙrefe¬
runtur : Cur ergo illa prohiber&: quando quidẽ poterant¬
propter candẽ rerũ earundẽ significationem. Propter quã
& ista licite fiebant. nihilominus licite fieri nisi quia
ncctale aliquid significantia. quale expedit credere.
humana dõ sacrificia placucrunt. Quando non proiusti
peccare noluit. interimitur Sed homo abhomine
tam quã electa hostia. more pexcoris immolatur
Quidsiait aliquis. quõ pcȩcorum uictimȩ iam eo ipso
quofuerant usitatȩ. quamuis & ipsa ea recte intelle¬
gentibus. ad significationẽ spiritaliũ referuntur
Minustamen faciebant intentos. ad magnũ sacramentũ
xp̃i & eclesiae requirendum Propterea ds̃. re insigni

Expanded text:
sacrificium uel uouere uel reddere, quia magnum alisacrificium uel uouere uel reddere, quia magnum aliquid et spiritale significauit. frustra deus talia prohibuit et se odisse testatus est, quoniam et illa quae fieri iussit utique ad aliquam significationem rerum spiritalium magnarumqueruntur. Cur ergo illa prohiberet, quandoquidem propter eamdem rerum earumdem significationem poterant, propter quam et ista licite fiebant, nihilominus licite fieri, nisi quia nec tale aliquid significantia quale expedit credere, humana Deo sacrificia placuerunt, quando non quisque ppeccare noluit, interimitur, sed homo ab homine tamquam electa hostia more pecoris immolatur. Quid? si, ait aliquis, quoniam pecorum uictimae iam eo ipso quo fuerant usitatae, quamuis et ipsae a recte intellegentibus ad significationem spiritalium referrentur, minus tamen faciebant intentos ad magnum sacramentum Christi et ecclesiae requirendum, propterea deus re insigni
Abbreviated transcription (Latin):
uid&ur fecisse gedeon: Non enim scriptura dicit dnm̃
ad monuisse : Vt hoc sacer&: & tamen tam grande signum.
quis eius animo atq consiliofaciendum. nisi dñs inspirauit :
qui prȩfigurauit scõs suos. thesaurum euangeliciluminis.
inuasis fictilib habituros. sicut a postolus dicit. Habemus
aut̃ thesaurum istum. inuasis fictilibus. Quibus in passio¬
ne martyrii. tam quã uasculis sractis maior eoru gloriae
fulgor emicuit. quae impios euangelicȩ predicationis
inimicos in opinata illis xp̃i claritate supera uit Seu
ergo perscientes. seu pernescientes. prȩfigurationem
predica onẽꝙ futurorum. sp̃s dñi proph&icis temporib
operatus ẽ . nec ideo peccata eorum dicendum ẽ non
fuisse peccata . & quia & ds. qui& malis nrĩs bene
uti nouit : &iam ipsis eorum peccatis usus ẽ ad significan¬
da quae uoluit Proinde si propter ea peccatũ non fuit.
nȩ siue &iam parricidale

Expanded text:
uidetur fecisse Gedeon; non enim scriptura dicit dominum uidetur fecisse Gedeon; non enim scriptura dicit dominum admonuisse, ut hoc faceret. et tamen tam grande signum quis eius animo atque consilio faciendum nisi dominus inspirauit? qui praefigurauit sanctos suos thesaurum euangelici luminis in uasis fictilibus habituros, sicut apostolus dicit: habemus autem thesaurum istum in uasis fictilibus: quibus in passione martyrii tamquam uasculis fractis maior eorum gloriae fulgor emicuit, quae inpios euangelicae praedicationis inimicos inopinata illis Christi claritate superauit. Seu ergo per scientes seu per nescientes praefigurationem praedicationemque futurorum spiritus domini propheticis temporibus operatus est, nec ideo peccata eorum dicendum est non fuisse peccata, quia et deus, qui et malis nostris bene uti nouit, etiam ipsis eorum peccatis usus est ad significanda quae uoluit. proinde si propterea peccatum non fuit e etiam parricidale
Abbreviated transcription (Latin):
omnia scientem fecisse & dixisse gedeon exreuelatio¬
ne proph&ica ut per eum signa talia monstrarentur.
nec defecisse afide . & quod eiiam promiserat dñs.
credidisse. Sedactione proph&ica. inuellere uolu¬
isse temptare. atq ita illius temptationẽ fuisse in¬
culpa bilẽ sicut dolũ iacob. Et illud quod
dño ait. Non irascatur in dignatiotua in me : Noni¬
deo dixisse quodiram eius timer&. sed quod eum
confider& non irasci cũ ea facer& quae spũ eius
dictante facienda esse tamquã proph&a sentir& dicat
ut uid&ur: dum modo illud quod defacto efud scriptura
ipsa culpauit. quod lib& signific& non audeat ex cusare
a peccato Nam & illud quod trecenti uiri. ad signum
crucis ipsonumero pertinentes. y drias fictiles accepe¬
runt : eisq ardentes faculas incluserunt : Quibus ydrus
fractis repente lumina numerose micantia. tant᷑a hos¬
tium multitudinẽ terruerunt : tam quã ex suo arbitrio

Expanded text:
omnia scientem fecisse et dixisse Gedeon ex reuelatioomnia scientem fecisse et dixisse Gedeon ex reuelatione prophetica, ut per eum signa talia monstrarentur, nec defecisse a fide et quod ei iam promiserat dominus credidisse, sed actione prophetica in uellere uoluisse tentare atque ita illius tentationem fuisse inculpabilem sicut dolum Iacob et illud quod domino ait: non irascatur indignatio tua in me, non ideo dixisse, quod iram eius timeret, sed quod eum confideret non irasci, cum ea faceret quae spiritu eius dictante facienda esse tamquam propheta sentiret: dicat, ut uidetur, dum modo illud, quod de facto ephud scriptura ipsa culpauit quodlibet significet non audeat excusare a peccato. nam et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas incluserunt, quibus hydriis fractis repente lumina numerose micantia tantam hostium multitudinem terruerunt, tamquam ex suo arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
noncum iuste ager&. sed cum in uirũ scm da uid in no¬
centemq seuir&: agit enim sp̃s dñi & perbonos & per
malos & perscientes & pernescientes quodagendũ
nouit & statuit. qui &iam percaifan . a cerrimum dñi
persecutorẽ. nescientem qud dixerit. insignem protu¬
lit proph&iam. quod o porterit xp̃m mori progente
Qui s enim egit nisi sp̃s dñi curans prenuntiare uentura.
ut iudicigedeon temptare uolenti dnm & noncreden¬
ti quodei fuerat permanum eius desalute populi iam
locutus. hoc potissimum deuellere prius cõpluto. post¬
modum sicco. & dearea primum sicca. postea rigata
uenir& inmentem :: ut quod sub defecit afide: infirmita¬
ti eius delicto quae deput&ur Quod uero &iam tali
cius animo. ad hoc quod generi humano significari opor¬
tebat ususẽ ds : ad cius intellegatur miseri cordiam
& mirabilem ꝓuidentiam pertinere Siquis aut̃ dic̃.

Expanded text:
non cum iuste ageret. sed cum in uirum sanctum Dauid innonon cum iuste ageret. sed cum in uirum sanctum Dauid innocentemque saeuiret. agit enim spiritus domini et per bonos et per malos et per scientes et per nescientes, quod agendum nouit et statuit: qui etiam per Caiphan, acerrimum domini persecutorem, nescientem quid dixerit insignem protulit prophetiam, quod oporteret Christum mori pro gente. quis enim egit nisi spiritus domini curans praenuntiare uentura, ut iudici Gedeon tentare uolenti dominum et non credenti quod ei fuerat per manum eius de salute populi iam locutus, hoc potissimum de uellere prius conpluto, postmodum sicco et de area primum sicca, postea rigata ueniret in mentem? ut, quod subdefecit a fide infirmitati eius delictoque deputetur; quod uero etiam tali eius animo ad hoc quod generi humano significari oportebat usus est deus, ad eius intellegatur misericordiam et mirabilem prouidentiam pertinere. Si quis autem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quod utiq peccatum ẽ. Magna strage hostibus caesis atq
superatis. populo ad quisiuit salutem Sic enim scriptũ ẽ
Edix it gedeon ad dnm. Nonirascatur indignatiotua
inme. Etloquar adhuc semel: & temptabo adhuc se¬
mel inuellere. Iram quippe dĩ m&uebat. qua nouerat
se temptando peccare. quod ds̃ inlege sua manifestissi¬
me prohib&: hoc tamen peccatũ eius: Et mirabilis signi
euidentia. & magna uictoriȩ prosperitas. liberationisq
populi consecuta ẽ lam enim ds̃ statuerat afficto
populo sub uenire. atꝙ huius ducis quẽ ad hoc opus
ad sumserat. utebatur animo. non solum fideli & pio.
uerum &iam subdeficiente. & delinquente . & ad prȩ¬
nuntiantȩ quȩ uolebat . & complenda quactdixerat
Non enim peristos tantum. qui &iam si peccauerunt.
inter iustos tam̃ narrantur : Sed &iam per ipsum sa¬
lem. Omnimodo reprobatum. multa ds̃ populo suo
prȩstitit. inquẽ insiliuit & iam sp̃s dĩ & proph&auit.

Expanded text:
quod utique peccatum est, magna strage hostibus caesis atque quod utique peccatum est, magna strage hostibus caesis atque superatis populo adquisiuit salutem: sic enim scriptum est: et dixit Gedeon ad dominum: non irascatur indignatio tua in me; et loquar adhuc semel et tentabo adhuc semel in uellere. iram quippe dei metuebat, quia nouerat Se tentando peccare, quod deus in lege sua manifestissime prohibet. hoc tamen peccatum eius et mirabilis signi euidentia et magna uictoriae prosperitas liberationisque populi consecuta est. iam enim deus statuerat adflicto populo subuenire atque huius ducis, quem ad hoc opus adsumpserat. utebatur animo non solum fideli et pio uerum etiam subdeficiente et delinquente et ad praenuntianda quae uolebat et complenda quae dixerat. Non enim per istos tantum, qui etiam si peccauerunt, inter iustos tamen narrantur, sed etiam per ipsum Saulem omni modo reprobatum multa deus populo suo praestitit, in quem insiliuit etiam spiritus dei et prophetauit.
Abbreviated transcription (Latin):
bonam fidelemq uitam. inqua eum credendum eͣ eẽ defun¬
ctum : Iale in epła ad hebreos meruit testimonium: Utrũ
aut quia postea quã dictũ est. Eactumẽ super iepte sp̃s
dñi ea secuta sunt ut uotum illud uouer&. atꝙ hostes uince¬
r& . & quod uouerit redder&. Spũi dñi omnia deputan¬
da sint : ut per inde habeatur. & hoc sacrificium. tamqu̾a
idcdñs sicut abrahae fieri iusserit. non facile dixerim cũ
utiq degedeon possit hacc afferri differentia: quia pec
catum quod fecit. quando fecit efud. post qđ uniuersus
populus fornicatus est nulla est eius cõmemorata pro¬
speritas. Postea uero quam iepte uotum uouit. illa ẽ
insignis eius uictoria consecuta. propter qũa ad ipiscen¬
dam uouerat. Et qua adepta. quod uouerat soluit: Rur¬
sus enim considerandum ẽ. quia gedeon: Et si non postea¬
quam fecit efud. ta men postea quam temptauit dnm.

Expanded text:
bonam fidelemque uitam, in qua eum credendum est esse defunbonam fidelemque uitam, in qua eum credendum est esse defunctum, tale in epistula ad Hebraeos meruit testautem quia posteaquam dictum est, Factus est super Jephte Spiritus Domini, ea secuta sunt, ut votum illud voveret, atque hostes vinceret, et quod voverat redderet, Spiritui Domini omnia deputanda sint, ut perinde habeatur et hoc sacrificium, tanquam id Dominus sicut Abrahae fieri jusserit, non faciutique de Gedeon possit haec adferri differentia. quia < post peccatum quod fecit, quando fecit ephud post quod uniuersus populus fornicatus est, nulla est eius commemorata prosperitas. postea uero quam Iephte uotum uouit, illa est insignis eius uictoria consecuta, propter quam adipiscendam uouerat et qua adepta quod uouerat soluit. rursus enim considerandum est, quia Gedeon, etsi non posteaquam fecit ephud, tamen posteaquam tentauit dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
runt regna operantes iustitiam. Nisi quia scã scriptura
quorum sidem atq iustitiam ueraciter laudat : Non hinc
impeditur eorum &iam peccata. siqua nouit & oporte¬
re iudicat. notare ueraciter Nam & in eo quod idem
gedeon signum p&ens. sicut ipse locutus ẽ : Tempta uit
inuellere : Nescio utrum nonfuerit transgressus precep¬
tum quodictumẽ. Non temptabis dnm dm̃ tuum
Uerum tam̃ &iã in eiꝰ temptatione. dñs qđ p̃nuntiare
uolebat. ostendit. In compluto scilic& uellere. & area
tota circumquaq: sicca. figurare primũ populũ israhel.
vbi erant scĩ cum gratia caelesti. tam quam pluuia spirita¬
li. & postea compluta arta sicco uellero. figurare ecclesiã
toto orbe diffusam. habentem non inuellere tamquam
in uelamine : Sed in apesto caelestem gratiam. illo priore
populo. uelut ab eiusdem gratiae rore alienato atq siccato
Nec tam̃ frustra interfideles & operantes iustitiam. propt᷑

Expanded text:
runt regna operantes iustitiam, nisi quia sancta scriptura, runt regna operantes iustitiam, nisi quia sancta scriptura, quorum fidem atque iustitiam ueraciter laudat, non hinc inpeditur eorum etiam peccata, si qua nouit et oportere iudicat, notare ueraciter? nam et in eo, quod idem Gedeon signum petens, sicut ipse locutus est. tentauit in uellere, nescio utrum non fuerit transgressus praeceptum. quo scriptum est: non tentabis dominum deum tuum; uerum tamen etiam in eius tentatione dominus quod praenuntiare uolebat ostendit: in conpluto scilicet uellere et area tota circumquaque sicca figurare primum populum Israhel, ubi erant sancti cum gratia caelesti, tamquam pluuia spiritali; et postea conpluta area sicco uellere figurare ecclesiam toto orbo diffusam. habentem non in uellere tamquam in uelamine sed in aperto caelestem gratiam illo priore populo uelut ab eiusdem gratiae rore alienato atque siccato. nec tamen frustra inter fideles et operantes iustitiam propter
Abbreviated transcription (Latin):
gala ad trans filios ammon. & uouit iepte uotum dño. &
c&era. ad hoc ipsum uotum pertinentia. ut omniꝰ quȩtle in¬
ceps facta sunt tam qu̾a opera sp̃s dñi qui super eum factusẽ.
Intellegenda uideantur: ista testimonia nos compellunt
quaerere potius cur factum sit. quam facile in probare
quod factum est: Sed primo illud quod ex epistola quae
adhebreos est commemoraui. inter illos laudabiles uiros
qui ibidem recoluntur. Nonsolum est iepte : uerũ &iam
mauit gedeon : Ettamen eius factum. quod de illo auro
prede operatus est efud. Et fornicatus est posillud omnis
isrł & factumẽ domui gedeon inscandalũ : Nonsolum
laudare non possimus . uerum &iam quia scriptura hinc
a pertissime iudicauit : Reprobare minime dubitamus:
Necta men ex hoc ulla sit iniuria sp̃ui dñi. qui eum confor¬
tauit : Ut hostes populieius tanta facilitate superar&:
curergo inter eos commemoratur. qui perfidem uice¬

Expanded text:
Galaad trans filios Ammon, et vovit Jephthe votum Domino , et Galaad trans filios Ammon, et vovit Jephthe votum Domino , et caetera ad ipsum votum pertinentia, ut omnia quae deinceps facta sunt tanquam opera spiritus Domini qui super eum factus est intelligenda videantur. Ista testquaerere potius cur factum sit quam facile inprobare quod factum est. Sed primo illud, quod ex epistula quae ad Hebraeos est commemoraui, inter illos laudabiles uiros, qui ibidem recoluntur, non solum est Iephte uerum etiam ini confortauit Gedeon. et tamen eius factum, quod de illo auro praedae operatus est ephud et fornicatus est post illud omnis Israhel et factum est domui Gedeon in scandalum, non solum laudare non possumus, uerum etiam, quia scriptura hinc apertissime iudicauit, reprobare minime dubitamus; nec tamen ex hoc ulla fit iniuria spiritui domini, qui eum confortauit, ut hostes populi eius tanta facilitate superaret. cur ergo inter eos commemoratur, qui per fidem uice
Abbreviated transcription (Latin):
talis uotirelinquer&ur exemplum. Ut aut magnum aliquid
se uouerȩ dõputarent homines. cum uictimas humanas uo¬
uerent. Et quod ẽ horribilius. filiorum: aut nonuere᷑. sed po¬
tius simulata eadem uota essent : cum uelut exemplo abra¬
hae sperarent qui uouissent: dm̃ prohibiturũ talia uota
compleri Possemus in quã haec dicere: nisi ab ista senten¬
tia. duonos precipue diuinarum scripturarũ testionia
r& ardarent : Vt hanc rem gestam . & in libris tantac auc¬
toritatis memoriae commendatam. diligentius quantum
ons adiuuat. & cautius perscrutemur. neinullam pastem
iuditium temerarium proferamus. Unum quod in epła
ad hebreos. Iste iepte in tertales commemoratur. ut cum
culpa reuereamur. Ubi sic scriptum ẽ. It quid ad huc di¬
cam Deficit enim me tempus enarrandi deged eon barach
promissiones : Alterum quod ubi deillo ista narrantur.
quod tale uouerit & impleuerit uotum premisit scriptura

Expanded text:
talis noti relinqueretur exemplum, ut aut magnum aliquid talis noti relinqueretur exemplum, ut aut magnum aliquid se uouere deo putarent homines. cum uictimas humanas uouerent et, quod est horribilius, filiorum, aut non uera, sed potius simulata eadem uota essent, cum uelut exemplo Abrahae sperarent qui uouissent deum prohibiturum talia uota conpleri: possemus, inquam, haec dicere, nisi ab ista sententia duo nos praecipue diuinarum scripturarum testimonia retardarent, ut hanc rem gestam et in libris tantae auctoritatis memoriae commendatam diligentius, quantum dominus adiuuat, et cautius perscrutemur, ne in ullam partem iudicium temerarium proferamus. unum, quod in epistula ad Hebraeos iste Iephte inter tales commemoratur, ut eum culpare uereamur, ubi sic scriptum est: et quid adhuc dicam? deficipromissiones . Alterum, quod ubi de illo ista narrantur, quod tale voverit et impleverit votum, praemisit Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso fuerat fornicatus e. quia mer& ricem putavit.
neq approbavit hoc scriptura. neq reprobavit:
Ded iustitia & dĩ lege consulta. aestimandũ pensandumq
dimisit: Quia ergo deisto iepte facto inncutra pastem
sententiam. Scriptura di protulit: Ut nr̃ intellectus
ip iudicando exercer&ur : Possemus iam dicere. dõdis¬
plicuisse tale uotum & adillam perductum esse uindictam
ut patri potissimum filia unica occurrer&. Quod sisperass&
atq uoluilꝰ se non continuo ut eamuidit scidissẽ uestimen¬
ta sua & dixiss& łlcume filia mea. inpedistime. in osfendicu¬
lum facta es in oculis meis Deinde sexaginta dierum. tam lon¬
ga dilatione data filiae suae : Dñs eum abunicȩ Karissimae
nece non prohibuerit : sicut prohibuit abraham. donec persici¬
endo quod uouerat. se ipsum percuter& orbitate grauissima
Dm̃ aũt nequa quã hominis immolatione placar&. Et ideo
huiuscemodi patripoenam fuisse r&ributam: neinpunitum

Expanded text:
in ipso fuerat fornicatus est, quia meretricem putavit , in ipso fuerat fornicatus est, quia meretricem putavit , neque approbavit hoc Scriptura neque reprobavit, sed justitia et Dei lege consulta aestimandum pensandumque dimisit. Quia ergo de isto Jephte facto in neutram partem sententiam Scriptura Dei protulit, ut noster intellectus in judicando exercerplicuisse tale uotum et ad illam perductum esse uindictam, ut patri potissimum filia unica occurreret — quod si sperasset atque noluisset, non continuo, ut eam uidit, scidisset uestimenta sua et dixisset: heu me, filia mea, inpedisti me; in offendiculum facta es in oculis meis — deinde sexaginta dierum tam longa dilatione data filiae suae dominus eum ab unicae carissimae nece cum non prohibuerit, sicut prohibuit Abraham, donec perficiendo quod uouerat se ipsum percuteret orbitate grauissima, deum autem nequaquam hominis immolatione placaret; et ideo huiusce modi patri poenam fuisse retributam, ne inpunitum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid nonsolum inlicitum: Uerum &iam contempti¬
bile & secundum legem inmundum uouisse uider&ur :
N ec ait quodcumq exierit deianuis domus meae in obui¬
am mihi. offeram illud holocaustomd : Sedait. quicum¬
que exierit offeram eum ubi procul dubionihil aliud.
quam hominem cogitauit. Nontamen fortasse unicam
filiam. quamquã illam intanta paterna gloria. quis
poss& ante ire . nisi forte uxor. Nam quocd nondixit
quaecumq. Sed quicumꝙ exierit deianu is domus meȩ
Sol& scriptura masculinum genus proquolib& sexupone¬
re : sicut deabraham dictumẽ. Surgens amortuo: Cũq
eius uxor mortua fuiss& Quia ergo dehoc uoto. atq
facto.nihil uid&ur scriptura iudicasse sicut de abrahã
quando siliumiussus obtulit . apertissime iudicauit :
Sed tantum modo scriptum reliquisse legentib iudicandũ.
Quem admodum defacto filii iudae iacob. quando adnu¬
rum quidem suam nesciens intravit. Uerum quantũ

Expanded text:
aliquid non solum inlicitum uerum etiam contemtialiquid non solum inlicitum uerum etiam contemtibile et secundum legem inmundum uouisse uideretur. nec ait: quodcumque exierit de ianuis domus meae in obuiam mihi. offeram illud holocaustoma, sed ait: quicumque exierit, offeram eum. ubi procul dubio nihil aliud quam hominem cogitauit; non tamen fortasse unicam filiam. quamquam illam in tanta paterna gloria quis posset anteire nisi forte uxor? nam quod non dixit "quaecumque, sed quicumque exierit de ianuis domus meae", solet scriptura masculinum genus pro quolibet sexu ponere; sicut de Abraham dictum est: surgens a mortuo, cum eius uxor mortua fuisset. Quia ergo de hoc uoto atque facto nihil uidetur scriptura iudicasse, sicut de Abraham, quando filium iussus obtulit, apertissime iudicauit. sed tantummodo scriptum reliquisse legentibus iudicandum, quemadmodum de facto Iudae filii Iacob, quando ad nurum quidem suam nesciens intrauit, uerum quantum
Abbreviated transcription (Latin):
citar& occisum : Et hinc aliquid tam quã ds sapiens de¬
monstrar& Nam hoc deillo &iam inepistolalegitur.
quae inscribitur adhebreos: & fides eius quia hoc de
dõ crediderit quod poss& filium eius suscitare lau¬
datur: iste uero & dõ non iubente neque poscente: &
contra legitimum eius preceptum ultro sacrificium uo¬
uit humanum: sic enimscriptum ẽ: Et uouit iepte uotũ
dño & dixit: Sitraditione tradideris mihi filios ammon
in manumea: Et erit quicumq exierit deianus domꝰ
meȩ in obuiam mihi in reuertendo me in pace afiliis ã¬
tique his uerbis pecus aliquod uouit: quod secundum
legem holocaustoma poss& offerre. Neque enimest
aut fuit consu& udinis. utredeuntibus cumiuictoria de
bello ducibus. peȩcora occurrerent: quantum aũt at¬
tin& admuta animalia. Canes solent dominis blan¬
do samulatu alludentes. currere in obuiam Dequibus
ille in suo uoto cogitare non poss&. Ne in inuiriam dĩ

Expanded text:
citaret occisum et hinc aliquid tamquam deus sapiens decitaret occisum et hinc aliquid tamquam deus sapiens demonstraret. nam hoc de illo etiam in epistula legitur quae inscribitur ad Hebraeos et fides eius, quia hoc de deo crediderit, quod posset filium eius suscitare, laudatur. iste uero et deo non iubente neque poscente et contra legitimum eius praeceptum ultro sacrificium uouit humanum. sic enim scriptum est: et uouit Iephte uotum qui dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Amtique his uerbis pecus aliquod uouit, quod secundum legem holocaustoma posset offerre; neque enim est aut fuit consuetudinis, ut redeuntibus cum uictoria de bello ducibus pecora occurrerent. quantum autem adtinet ad muta animalia, canes solent dominis blando famulatu adludentes currere in obuiam: de quibus ille in suo uoto cogitare non posset, ne in iniuriam dei
Abbreviated transcription (Latin):
quam non delectar&ur. ostendit : Cum patrem cuius fidẽ
iubendo probauerat. a filiitamen interfectione pro¬
hibuit. Et ari&em. quosa crificium licite secundum
u& erum congruam temporibus consu& udinẽ. conple¬
r&ur. apposuit Si aut hoc quem quã mou& quomodo
pie crediderit abrabam. dm̃ sa crificiis talibus delecta¬
risi hec inlicite offeruntur dõ : Et ideo putat . recte cre¬
disse &iam iepte . quod tale sacrificium dõ esse poss&
acceptum primo consider& aliud esse ultro uouere¬
aliud iubenti obtemperare. Non enim sialiquid prȩ¬
tormorem indomo adño institutum seruo iuber&ur.
atq iellaudabili obȩdientia facit. Ldeonon est plecten¬
da. si hoc facere sponte prȩsumpserit. Deinde habebat
quod creder& abraham . ut propter diuinum imperiũ
non parcer& filio: non credens dm̃ tales uictimas liben¬
ter accipere: Sed hoc eum propterea iussisse. ut resus¬

Expanded text:
quam non delectaretur ostendit. cum patrem, cuius fidem quam non delectaretur ostendit. cum patrem, cuius fidem iubendo probauerat, a filii tamen interfectione prohibuit et arietem, quo sacrificium licite secundum ueterum congruam temporibus consuetudinem conpleretur, adposuit. Si autem hoc quemquam mouet, quomodo pie crediderit Abraham deum sacrificiis talibus delectari, si haec inlicite offeruntur deo, et ideo putat recte credidisse etiam Iephte quod tale sacrificium deo esse posset acceptum, primo consideret aliud esse ultro uouerealiud iubenti obtemperare. non enim, si aliquid praeter morem in domo a domino institutum seruo iubetur atque id laudabili oboedientia facit, ideo non est plectendus, si hoc facere sponte praesumpserit. deinde habebat quod crederet Abraham, ut propter diuinum imperium non parceret filio, non credens deum tales uictimas libenter accipere, sed hoc eum propterea iussisse, ut resus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ: Sic utiq obtulit. ut abinimicis proiustitia occide¬
r&ur: hunc imitata martyrum milia. usq ad mortẽ
proueritate certauerunt : Et ab inimicis sȩuientibus immo¬
lata sunt : De quibus dicit scriptura. Iam quam aurum
infornace probauit illos. & sicut holocasta ita accepit
illos. Vnde & apostolus dicit. Ego enim iam immolor
Sednonsic iepte defilia fecit holocaustoma dño. Sed
sicut preceptum fuerat peccora offerri . Et prohibi¬
tum fuerat homines immolari Magis hoc illisimile
uid&ur: quod fecit abraham. quod dñs specialiter
fieri precepit : Non genera lilege ut talia sibi sacrifi¬
cia fierent aliquando mandauit immo &iam fieri õ¬
nino prohibuit: Diftat itaꝙ hoc quod iepte fecit a fac¬
to abrahȩ. quo ipse iussus obtulit filium. Iste aut̃ fecit
quod & lege u&abatur : Et nullo speciali iubebatur im¬
perio : Deinde nonsolum in sua lege postea. Uerum e¬
tiam tunc dñs in ipso abrahae filiotalibus sacrificiis

Expanded text:
deo; sic utique obtulit, ut ab inimicis pro iustitia occidedeo; sic utique obtulit, ut ab inimicis pro iustitia occideretur. hunc imitata martyrum milia usque ad mortem pro ueritate certarunt et ab inimicis saeuientibus immolata sunt. de quibus dicit scriptura: tamquam aurum in fornace probauit illos et sicut holocaustum hostiam accepit illos: unde et apostolus dicit: ego enim iam immolor. Sed non sic Iephte de filia fecit holocaustoma domino, sed sicut praeceptum fuerat pecora offerri et prohibitum fuerat homines immolari. magis hoc illi simile uidetur quod fecit Abraham. quod dominus specialiter fieri praecepit, non generali lege ut talia sibi sacrificia fierent aliquando mandauit, immo etiam fieri omnino prohibuit. distat itaque hoc quod lephte fecit a facto Abrahae, quoniam ipse iussus obtulit filium, iste autem fecit quod et lege uetabatur et nullo speciali iubebatur imperio. deinde non solum in sua lege postea uerum etiam tunc deus in ipso Abrahae filio talibus sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
a facietua. ne ex qui ras deos eorum: Dicensquẽ ad mo¬
dum faciunt gentes diissuis. faciam & ego Non facies
ita dño dõ tuo: ab hominamenta enimquȩ dñs odit fece¬
runt dus suis. quo & filios suos & filias suas. comburunt
igni dussuis Quid euidentius ostendi potest his sc̃ę
scripturȩ testimoniis. ut alia huiuscemodi omittam
quã dm̃ a quo hȩc scriptura humanogeneri contribu¬
ta est : Non solum non diligere. uerum &iam odisse ta¬
lia sacrificia. in quibus homines immolantur: illa pla¬
ne diligit & coronat: Cũ quis iustus iniquitatem pa¬
tiens usq ad mortem proueritate decertat: uel ab
inimicis quos proiustitia offendit occiditur retribu¬
ens eis bona promalis. idest proodio dilectionem
talem dicit dñs sanguinẽ iustum. a sanguine abel usq
adsanguinẽ zachariae Precipue aut̃. quod sanguinẽ
fudit ipse pronobis : Et sacrificium se ipsum obtulit

Expanded text:
a facie tua, ne exquiras deos eorum dicens: quemadmoa facie tua, ne exquiras deos eorum dicens: quemadmodum faciunt gentes diis suis, faciam et ego. non facies ita domino deo tuo; abominamenta enim, quae dominus odit, fecerunt diis suis, quoniam et filios suos et filias suas comburunt <in> igni diis suis. Quid euidentius ostendi potest his sanctae scripturae testimoniis, ut alia huiusce modi omittam. quam deum. a quo haec scriptura humano generi contributa est, non solum non diligere uerum etiam odisse talia sacrificia, in quibus homines immolantur? illa plane diligit et coronat. cum quisque iustus iniquitatem patiens usque ad mortem pro ueritate decertat uel ab inimicis, quos pro iustitia offendit, occiditur, retribuens eis bona pro malis, id est pro odio dilectionem. talem dicit dominus sanguinem iustum a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae. praecipue autem quod sanguinem fudit ipse pro nobis et sacrificium se ipsum obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
quandoq moriturorum. in hac causa ex horrescere. &
formidare deberemus. sulli quihȩc dese fieri gratan¬
ter acciperent : ina&ernam remunerationem comm̃¬
darentur dõ sedsi hoc uerum ess& hoc genus sacrifi¬
ciorum dõ non displicer&. Displicere aũt dõ sa¬
tis euidenter eadem scriptura testatur : Nam cum
omnia primogenita sibidicari. & sua eẽ uoluerit.
atq preceperit : Redimi tamen a se uoluit primo¬
genita hominum. ne immolandos dõ crederent fili¬
os suos quosnatos primitus suscepis sent. De inde
hoc apertius italoquitur. quod humana holocausta
sic ds̃ in prob& ut prohibeat: detestans ea in alus gentib
& populo suo precipiens. neaudeat imitari Siaũt in¬
quit ex terminauerit dñs ds tuus gentes inquas tu in¬
tras hereditare terram eorum . a conspectu tuo. & here¬
ditabis eos. & habitabis interra eorũ :. At tende tibi ip¬
si ne exquiras sequi eos. postquam exter minati fuerint

Expanded text:
quandoque moriturorum in hac causa exhorrescere et quandoque moriturorum in hac causa exhorrescere et formidare deberemus, si illi, qui haec de se fieri gratanter acciperent, in aeternam remunerationem commendarentur deo. sed si hoc uerum esset, hoc genus sacrificiorum deo non displiceret; displicere autem deo satis euidenter eadem scriptura testatur. nam cum omnia primogenita sibi dicari et sua esse uoluerit atque praeceperit. redimi tamen a se uoluit primogenita hominum. ne immolandos deo crederent filios suos, quos natos primitus suscepissent. deinde hoc apertius ita loquitur, quod humana holocausta sic deus inprobet, ut prohibeat detestans ea in aliis gentibus et populo suo praecipiens ne audeat imitari. st autem, inquit, exterminauerit dominus deus tuus gentes, in quas tu intras hereditare terram eorum, a conspectu tuo et hereditabis eos et habitabis in terra eorum, adtende tibi ipsi, ne exquiras sequi eos, postquam exterminati fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
cillima quaestio quibusdam. Quid sibi hoc uelit nos¬
se cupientib & pie querentibus : Quibusdam uero qui
scripturis his scĩs inperita impi&ate aduersantur :
Hoc maxime incrimen uocantibus. quod legis & ꝓph&arũ
ds & iam humanis sacrisicus fuerit delectatus: quorũ
calumniis sic primitus respondemus. ut dm̃ legis & ꝓ¬
ph& arum . atq ut ex pressius dicam em̃ abraham & dm̃
isaac & dm̃ ia cob: nec illa sacrificia delectauerint.
ubi peecorum holocausta offerebantur: Sed quod sig¬
nificatiua fuerint. & quȩ dam umbrȩ futurorũ resip¬
sas nobis quȩ hichis sacrificiis significabantur. comm̃¬
dare uoluisse. Tuisse aũt &iam istam utilem causam
cur illa mutarentur. nec modo iuberentur. immoꝓ
hiberentur offerri : Neuere secundũ carnalem af¬
fectum talibus dm̃ delectari putaremus. Sed utrũ
&iam humanissacrificus significari futura oportue¬
rit. Mcrito quaeritur: non quo mortes hominum

Expanded text:
cillima quaestio quibusdam quid sibi hoc uelit noscillima quaestio quibusdam quid sibi hoc uelit nosse cupientibus et pie quaerentibus, quibusdam uero qui scripturis his sanctis inperita inpietate aduersantur, hoc maxime in crimen uocantibus, quod legis et prophetarum deus etiam humanis sacrificiis fuerit delectatus. quorum calumniis sic primitus respondemus, ut deum legis et prophetarum, atque ut expressius dicam, deum Abraham et deum Isaac et deum Iacob nec illa sacrificia delectauerint, ubi pecorum holocausta offerebantur, sed. quod significatiua fuerint et quaedam umbrae futurorum. res ipsas nobis quae his sacrificiis significabantur commendare uoluisse; fuisse autem etiam istam utilem causam cur illa mutarentur nec modo iuberentur, immo prohiberentur offerri, ne uere secundum carnalem adfectum talibus deum delectari putaremus. Sed utrum etiam humanis sacrificiis significari futura oportuerit, merito quaeritur: non quo mortes hominum
Abbreviated transcription (Latin):
sidere. uel in possessionem sibi dedisse Magis. iste sen¬
sus eluc& his inuerbis quaegrecus hab& Nonne quac¬
cumq: hereditabit tibi chamos ds tuus. hec hereditabis
ut in eo quod positumest tibi. intellegatur ita dictum
acsidicer&ur Sicut uid& urtibi: Tibi enimheredita¬
bit qui hoc putas. non quod ille aliquid poss& heredita¬
re. Deniq: in eo quod sequitur: & omnia qua ecumq
hereditabit dñs ds̃ nr̃ : Non dixit hereditauit nob
Tamquam dicer&. sicut uid&ur nobis. seduere heredi¬
tabit a facie ur̃a. quo ipsis abstulit & hisdedit haec in¬
quit heredita kimus
efilia iepte. quod eam pater inholocaus toma obtulit
dõ. qũo inbello uouerat siuiciss&. eum seholocaustoma
oblaturũ qui sibi dedomo exiens occurris s& quod cũ
uouiss& uicit. & occurrente sibi filia. quod uouerat
reddidit. Sol& eẽ magna & addi iudicandum difi¬

Expanded text:
sidere uel in possessionem sibi dedisse? magis autem iste sensidere uel in possessionem sibi dedisse? magis autem iste sensus elucet in his uerbis, quae graecus habet: nonne quaecumque hereditauit tibi Chamos deus tuus, haec hereditabis? ut in eo, quod positum est "tibi", intellegatur ita dictum, ac si diceretur: sicut uidetur tibi. tibi enim hereditauit qui hoc putas, non quod ille aliquid posset hereditare. denique in eo quod sequitur: et omnia quaecumque hereditauit dominus deus noster, non dixit: hereditauit nobis, tamquam diceret: sicut uidetur nobis, sed uere hereditauit "a facie uestra", quoniam ipsis abstulit et his dedit: haec inquit, hereditabimus s. De filia Iephte quod eam pater in holocaustoma obtulit deo — quoniam in bello uouerat, si uicisset, eum se holocaustoma oblaturum, qui sibi de domo exiens occurrisset; quod cum uouisset, uicit et occurrente sibi filia quod uouerat reddidit — solet esse magna et ad diiudicandum diffi
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe propagar&ur
nterc&era quȩ iepte mandat pernuntios. regi filior
ammon &iam hoc dicit Nonne quȩcumꝙ heredita¬
bit tibi chamos deustuus. hȩc hereditabis. & omnia
quȩcũq hereditabit dñs ds̃ nr̃ a facie ur̃a haec he¬
reditabimus: quod quidam latini sic inter pr&andũ
puta uerunt ut dicerent. Nonne quaecũq dedit tibi
in hereditate chamos deus tuus. hȩc possidebis: ubi ui¬
deripotest confirmasse iepte. dm̃ istum qui uocatur
chamos. potuisse aliquid dare inhereditate cultori¬
bus suis : quidã uero sic habent: Nonne quaecũq posse¬
dit camos deus tuus haeo possidebis. Et hoc ita sonat.
quasi aliquid potuerit possidere: anforte secundum
hoc dictum est. quod subangelis constitutȩ sunt gen¬
tes: iuxta canticum moysi famulidĩ : Num quid namergo
ille angelus. sub quofilii ammon. chamos appellatus est
Quis hoc audeat affirmare : cum possit intellegi secundũ
eius opinionem dictum. quia putabat dm̃ suum hoc pos¬

Expanded text:
stirpe propagaretur. Inter cetera, quae Iephte mandat per nuntios regi filiorum Ammon, etiam hoc dicit: nonne quaecumque hereditauit tibi Chamos deus tuus haec hereditabis, et omnia quaecumque hereditauit dominus deus noster a facie uestra, haec hereditabimus? quod quidam latini sic interpretandum putauerunt, ut dicerent: nonne quaecumque dedit tibi in hereditate Chamos deus tuus, haec possidebis? ubi uideri potest confirmasse Iephte deum istum, qui uocatur Chamos, potuisse aliquid dare in hereditate cultoribus suis. quidam uero sic habent: nonne quaecumque possedit Chamos deus tuus, haec possidebis? et hoc ita sonat, quasi aliquid potuerit possidere. an forte secundum hoc dictum est, quod sub angelis constitutae sunt gentes iuxta canticum Moysi famuli dei? numquidnam ergo ille angelus, sub quo erant filii Ammon, Chamos appellatus est? quis hoc audeat adfirmare, cum possit intellegi secundum eius opinionem dictum, quia putabat deum suum hoc pos
Abbreviated transcription (Latin):
& statuit ibi aram. & in uocauit dm̃ israbel Exut
aut dina filia liȩ. quam peperit ipsi iacob. ut con¬
discer& filias regionis eius. & c&era: Appar& ergo
his uerbis non transe unter. sicut uiator sol& illic
mansisse iacob: sed agrum emisse. & tabernaculũ
constituisse. Aram in struxisse. ac ꝑ hoc diutius habi¬
tasse: Filia uero eius. cum ad eam ueniss& adatem
Vt amicas habere iam poss&. condiscere uoluisse
filias ciuium loci: atq ita factam ẽẽ proilla cruen¬
tissimã caedem. & depredationem. que iam ut puto
quȩstionem non hab& Multitudo enim non parua
erat cum ia cob. qui plurimum ditatus fuit: sed filu
eius in hoc facto nominantur. quia eiusdem facti
principis atq auctores fuerunt

Expanded text:
et statuit ibi aram, et inuocauit deum Israhel. exiit et statuit ibi aram, et inuocauit deum Israhel. exiit autem Dina filia Liae. quam peperitipsi Iacob, ut condisceret filias regionis eius cetera. adparet ergo his uerbis non transeunter, sicut uiator solet, illic mansisse Iacob, sed agrum emisse. tabernaculum constituisse, aram instruxisse ac per hoc diutius habitasse; filiam uero eius cum ad eam uenisset aetatem, ut amicas habere iam posset, condiscere uoluisse filias ciuium loci; atque ita factam esse pro illa cruentissimam caedem et depraedationem, quae iam, ut puto. quaestionem non habet. multitudo enim non parua erat cum Iacob, qui plurimum ditatus fuit; sed filii eius in hoc facto nominantur, quia eiusdem facti principes atque auctores fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
humiliauerat. Si foste uirgo nomen a&atis ẽ secun¬
dum hebreum eloquium. anpotius per recapitula¬
tionem post ea cõmemorat᷑ quo primo factum ẽ Prius
enim potuit intendere animȩ ipsius & amare uir.¬
ginem & lo qui secundum sensum uiginis: deinde¬
cum illa dormire: eamq: humiliare:
um paulo ante loquens ia cob cum fratresuo esau in¬
fantes filios suos eẽ significxt. quȩ grece dicuntur pe¬
dia. Queri potest. quomodo potuerunt facere tantã
stragem direptionemq ciuitatis. interfectis quam¬
uis indolore circumcisionis constitutis. prosorore sua
dina Sed intellegendum ẽ. diu illic habitasse iacob
donec filia eius uirgo fier&. & filii iuuenes. Nam
ita scriptum ẽ. & uenit id cob insalem in ciutatem
sicimorum. quȩ est interra chanaan. cum aduenit
de mesopotamia syriȩ. & applicuit ad faciem ciui¬
tatis. & emit pastẽ agri. in quo statuit illic taber¬
naculum suum : Ab emmor patre sichem centũ agnis.

Expanded text:
humiliauerat? nisi forte uirgo nomen aetatis est secunhumiliauerat? nisi forte uirgo nomen aetatis est secundum hebraeum eloquium. an potius per recapitulationem postea commemoratur quod primo factum est? prius enim potuit intendere animae ipsius et amare uirginem et loqui secundum sensum uirginis et decum illa dormire eamque humiliare. Cum paulo ante loquens Iacob cum fratre suo Esau infantes filios suos esse significet, quae graece dicuntur rcatSta, quaeri potest quomodo potuerunt facere tantam stragem direptionemque ciuitatis interfectis quamuis in dolore circumcisionis constitutis pro sorore sua Dina. sed intellegendum est diu illic habitasse Iacob, donec et filia eius uirgo fieret et filii iuuenes. nam ita scriptum est: et uenit Iacob in Salem in ciuitatem Sicimorum, quae est in terra Chanaan, cura aduenit de Mesopotamia Syriae; et applicuit ad faciem ciuitatis. et emit partem agri, in quo statuit illic tabernaculum suum, ab Emmor patre Sychem centum agnis;
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad modũ sunt dii multi . & dñi multi. Maxime
quia sine anticulo ingreco dictum ẽ. quo asticulo eui¬
dentissime sol& dĩ ueri unius fieri significatio. Non en idrẽ
hoc intellegunt qua distantia dicatur. qui grecum elo¬
quium audire atq intellegere solent. CVI¬
uaeritur utrum mendaciter promiserit ia cob fratri
suo. quod sequens pedes suorum initinere. propt̃ quos si
morar&ur uenturus ess& ad eum in cis: hoc enim sicut scri¬
ptura dĩ de inde narat . non fecit. sed eo perrexit itine¬
re quo dirigebat ad suos: anforte ueraci animo ꝓmiserat
sed aliud postea cogitando delegit.
Iuomodo scriptura dicit. quod uidit sicem filius emmor
chorreus princeps terrae. dinam filiam ia cob. & ac¬
cepit eam & dormiuit cum ea & humiliauit eam. Q
urtendit animo dinȩ filiȩ ia cob. & amauit uirginẽ.
& locutus ẽ secundum sensum uirginis ipsi. Q uomo¬
do uirgo appellatur si iam cum illo dormierat. eamq

Expanded text:
quemadmodum sunt dii multi et domini multi, maxime quemadmodum sunt dii multi et domini multi, maxime quia sine articulo in graeco dictum est: quo articulo euidentissime solet ueri dei unius fieri significatio. non enim dixi; facile autem hoc intellegunt qua distantia dicatur, qui graecum eloquium audire atque intellegere solent. Quaeritur, utrum mendaciter promiserit Iacob fratri suo, quod sequens pedes suorum in itinere propter quos si inmoraretur uenturus esset ad eum in Seir; hoc enim, sicut scriptura deinde narrat, non fecit, sed eo perrexit itinere quod dirigebat ad suos. an forte ueraci animo promiserat, sed aliud postea cogitando delegit? Quomodo scriptura dicit quod uidit Sychem filius Emmor Chorraeus, princeps terrae, Dinam filiam Iacob, et accepit eam et dormiuit cum ea et humiliauit eam. et intendit animo Dinae filiae Iacob et adamauit uirginem et locutus est secundum sensum uirginis ipsi? quomodo uirgo appellatur, si iam cum illa dormierat eamque
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuam . quem ad modum cum uid& aliquis faciem
dĩ. utrum pauentis & per turbati animi uerba usq
in hanc ad ułtionem prorũperunt. ansecundum aliquẽ
intellectum sine peccato dicta accipi possint. Fortassis
enim quia dicti sunt & gentium dii. quȩ sunt demonia
non prȩiudicetur ex his uerbis hominidi. Non enim
dixit quem ad modum siuiderem faciem dĩ. sed cum
uid& aliquis. Ipse aut̃ aliquis quem significare pos¬
sit incestum ẽ: atq: ita fortasse temperata sunt uer¬
ba. ut & ipse esau sibi delatũ tantum honorem grate
acciper&. & qui hȩc &iam aliter intellegere possunt
eum aquo dicta sunt. nullo crimine impi&atis argue¬
rent. Quod & sibenigno animo dicta hȩc uerba frater¬
na sunt. quo & post bonam susceptionem m&us ipse
transierat : Potuit sic dici quem ad modum & moses
faraoni ds̃ dictus ẽ. Secundum quod dicit apoftolus
It sisunt qui dicuntur dii. siue incęlo. siue in terra.

Expanded text:
faciem tuam, quemadmodum cum uidet aliquis faciem faciem tuam, quemadmodum cum uidet aliquis faciem dei? utrum pauentis et perturbati animi uerba usque in hanc adulationem proruperunt? an secundum aliquem intellectum sine peccato dicta accipi possunt? fortassis enim quia dicti sunt et gentium dii, quae sunt daemonia, non praeiudicetur ex his uerbis homini dei. non enim dixit: , quemadmodum si uiderem faciem dei, sed: cum uidet aliquis; ipse autem "aliquis" quem significare possit incertum est. atque ita fortasse temperata sunt uerba, ut et ipse Esau sibi delatum tantum honorem grate acciperet et qui haec etiam aliter intellegere possunt, eum a quo dicta sunt nullo crimine inpietatis arguerent. quod etsi benigno animo dicta haec uerba fraterna sunt, quoniam et post bonam susceptionem metus ipse transierat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaonis deus dictus est, secundum quod dicit apostolus: etsi sunt qui dicuntur dii siue in caelo siue in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
meam In terposita autem uerba sunt scriptoris. in
munerib prȩcedentibus eum¬
uod abillo angelo desiderat benedici iacobcuiluctan¬
Ado prȩualuit magna ẽ de xp̃o proph&ia. Nam
co ipso ammon& mysticum aliquid sapere. quodom
nis homo amaiore uult benedici: quo modo ergo abeo
iste uoluit quem luctando superauit: Pręualuit eñi
ia cob xp̃o. uel prȩualere uisus ẽ per eos is rahelitas
aquibus crucifixus ẽ xp̃s: & ab eo tamen benedi
citur in eis israbelitis qui crediderunt in xp̃m
Ex quibus erat qui dicebat Nam & ego israhelita
sum exhabraam tribu beniamin. Unus ergo atq idẽ
iacob. & claudus & benedictus. claudus in latitudine
femoris. tamquam inmultitudine generis. dequibus
dictum ẽ & claudicauerunt a semitis suis. Benedic¬
tus autem in eis dequibus dictum ẽ. reliquiȩ per elec¬
tionem gratiȩ saluȩ factae sunt
Quid sibi uult quod iacob ait fratri suo. propt̃ hoc uidi

Expanded text:
meam. interposita autem sunt uerba scriptoris: in meam. interposita autem sunt uerba scriptoris: in muneribus praecedentibus eumQuod ab illo angelo desiderat benedici Iacob, cui luctando praeualuit, magna est de Christo prophetia. nam eo ipso admonet mysticum aliqnis homo a maiore uult benedici. quomodo ergo ab eo iste uoluit, quem luctando superauit P praeualuit enim Iacob Christo uel potius praeualere uisus est per eos Israhelitas, a quibus crucifixus est Christus, et ab eo tamen benedicitur in eis Israhelitis, qui crediderunt in Christum, ex quibus erat qui dicebat: nam et ego Israhelita sum ex genere Abraham tribu Beniamin. unus ergo atque idem Iacob et claudus et benedictus: claudus in latitudine femoris tamquam in multitudine generis, de quibus dictum est: et claudicauerunt a semitis suis; benedictus autem in eis, de quibus dictum est: reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt. Quid sibi uult quod Iacob ait fratri suo: propter hoc uidi