comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ suscctauit. qͣm de limo formauit.
ita ut ille ꝑ eandẽ animȩ scintillã. deli¬
mo caro & sanguis factꝰ sit Unde ꝙ in
posteris ipsiꝰ cũ spuma ꝑ nat᷑am homi-¬
nis mulsa fuerit. ꝑ igneã scintillã ani¬
niȩ.caro ⁊ sanguis plenit̃ efficit᷑. qͥa
si hoc m̃ ꝑ calorẽ anime ñ suscitaret᷑.
caro ⁊ sanguis plenit̃ ñ effic̾etur. qͣm¬
admodr̃ materia pͥmi hominis. limꝰ ꝑ.¬
man sisset. si ꝑ animã nutatꝰ ñ fuisset.
Nã sicut ꝑ aqͣm ⁊ ignẽ panis ex farina ef¬
ficit᷑. sic etiã ꝑ ignẽ animȩ. caro ⁊ sangͥs
fit. homo enĩ quasi lux aliarũ creat᷑arũ
int̾ra emorantiũ ẽ. quȩ multociens
ad ipsũ currunt. & qͥ eũ multo a more
lãbunt. Unde etiã ⁊ homo acreat᷑a
in cuiꝰ amore ardet. ea qͦ uult dilign̾¬
t̃ sepiꝰ inqͥrit. Creat᷑a aut̃ que hominẽ
ñ diligit. ipsũ fugit. ⁊ om̃a quȩ ad er̃
respiciunt ꝯculcat ⁊ dissipat. qm̃ ti¬

Expanded text:
minem suscitavit, quem de limo formavit, minem suscitavit, quem de limo formavit, ita ut ille per eamdem animae scintillam de limo caro et sanguis factus sit. Unde et in posteris ipsius cum spuma per naturam hominis mulsa fuerit, per igneam scintillam animae caro et sanguis pleniter efficitur, quia, si hoc modo per calorem animae non suscitaretur, caro et sanguis pleniter non efficeretur, quemadmodum materia primi hominis limus permansisset si per animam mutatus non fuisset. Nam sicut per aquam et ignem panis ex farina efficitur, sic etiam per ignem animae caro et sanguis fit. Homo enim quasi lux aliarum creaturarum in terra commorantium est, quae multoties ad ipsum currunt, et qui eum multo amore lambunt. Unde etiam et homo a creatura in cujus amore ardet, ea vult, diligenter saepius inquirit. Creatura autem quae hominem non diligit ipsum fugit, et omnia quae ad eum respiciunt conculcat et dissipat, quoniam ti
Abbreviated transcription (Latin):
timoniũ de xꝑo nunciatit. qm̃ ut ponrã
testis ẽ radicis qualis sit. sic ipse ĩ mirabili¬
biis dei surrexit. Quappt̾ & iirabilia etus
testificatus ẽ. Homo aut̃ designatũ optis
& lum̃ a deo ẽ. qͦd uiuere incipit. & ĩ carne
qnͣdoq deficiet. & ex inde deo testimoniũ
ꝑhibet. quia deus sic ñ ẽ. Erat lux uera
que nũquã umbra ulla obumbrata ẽ. &
cui nũquã tempꝰ seruiendi uel dominati¬
di. minuendi seu augendi datũ ẽ s que
ordinatio om̃is ordinationis. & lux om̃is
luminis ẽ. & ex se lucens. Deus enĩ nũqͣm
in aliquo mane in ulla aurora sarrexit.
s ante euũ semꝑ fuit. Que illuminat
omnnẽ hominẽ uenientẽ in hine muncsa:¬
hominẽ carnẽ &e ossa habentẽ & in p̾sentem
mundũ crescentis. & deficientis mutabib¬
tatis ꝑ ortũ inceptionis uenientẽ ut qͣn¬
do sol cũ luminaribꝰ sius. eum suscepe¬
rit. creaturas aspiciat & cognoscat. Is
enĩ ꝑ uiuentẽ scintillã animȩ. pͥmũ ho¬

Expanded text:
timonium de Christo nuntiavit, quoniam ut pomum testis est radicis qualis sit, sic ipse in mirabilibus Dei surrexit. Quapropter et mirabilia ejus testificatus est. Homo autem designatum opus et lumen a Deo est, quod vivere incipit, et in carne quandoque deficiet, et exinde Deo testimonium perhibet, quia Deus sic non est. « Erat lux vera, » quae nunquam umbra ulla obumbrata est, et cui nunquam tempus serviendi vel dominandi, minuendi seu augendi datum est; sed quae ordinatio omnis ordinationis et lux omnis luminis est, et ex se lucens. Deus enim nunquam in aliquo mane, in ulla aurora surrexit, sed ante aevum semper fuit. « Quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundhominem carnem et ossa habentem, et in praesentem mundum crescentis et deficientis mutabilitatis per ortum incoeptionis venientem, ut quando sol cum luminaribus suis eum susceperit, creaturas aspiciat et cognoscat. Deus enim per viventem scintillam animae primum ho
Abbreviated transcription (Latin):
ta cũ carne uirt̃ st̃. Hec ds̃ attendit. qnͣdo
ĩ adã ꝑ spiractiłii qd in ilłł misit carnẽ &
sanguinẽ roborauit. qm̃ carnẽ ilła t̃c̃ ĩspex¬
it qua in daendus erat. & ilła in ardenti
amore habuit. Et uerbu caro factũ ẽ. &.
habitabit ĩ nobis. Uerbu erĩ qͦd aptid dm¬

Expanded text:
ta cum carne unum sunt. Haec Deus attendit quando in Adam per spiraculum quod in illum misit carnem et sanguinem roboravit, quoniam carnem illam tunc inspexit qua induendus erat, et illam in ardenti amore habuit. « Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ scdm carnẽ incedendo in turbas sꝑido¬
liũ se dilatarent: & ita utrũq ppłm ĩmu¬
nu sua tenet. qm̃ ipse filius dĩ detis & hi¬
mo ẽ. Sꝑitałẽ quippe ppłm in amori dl¬
plectit᷑ quia filius dei ẽ. scłarẽ aut̃ sałm

Expanded text:
ndum carnem incedendo in turbas spiritalium se dilatarent, et ita utrumque populum in manu sua tenet, quoniam ipse Filius Dei, Deus et homo est. Spiritalem quippe populum in amore complectitur, quia Filius Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
pattẽ peccata sua em̃dando conuertit᷑. aĩa
que prius tristis erat & in ipso omĩa utilia ⁊
uiutilia ꝑflat. ꝓpt̾ mala & inutilia oꝑa eũ
ad penitentiã cõmouet. ꝓpt̾ bona & utilia
oꝑa eũ sic̃ in paradisiaco loco gaudere facit.
S ed & ꝑ quartũ qui uiridis & odoriferus
t̃. & uelut cũ tunore tonat nares designant᷑:
in quibꝰ spiram̃ anime odorẽ adtrahit & e¬
mittit om̃iũ que sibi homo cũ timore eligit.
Huc qͥq selicet tñsi homo qui ꝑ spitam̃ raci¬
onalitatis in scientia sua uiriditatẽ bonoꝵ
opũ sapient̃ elegerit assimilat᷑. in quo ões
fractus uirent. & qui odoriferus ẽ. qm̃ in
duleissimo odore. rumor ꝓbitatis & utui¬
taris enus in latide adĩ ubiq enittit᷑. S tu¬
multus odiosori & maloꝵ hominũ uirtutes
& bona oꝑa illiꝰ hominis sepe repudiat. &
eũ intustũ & mału uocat. quẽ adm̾su ui

Expanded text:
partem peccata sua emendando convertitur, anima, partem peccata sua emendando convertitur, anima, quae prius tristis erat, et in ipso omnia utilia et inutilia perflat, propter mala et inutilia opera eum ad poenitentiam commovet, et propter bona et utilia opera eum sicut in paradisiaco loco gaudere facit. Sed et per quartum, qui viridis et odoriferus est, et velut cum timore tonat, nares designantur, in quibus spiramen animae odorem attrahit, et emittit omnium quae sibi homo cum timore eligit. Huic quoque, scilicet mensi, homo qui per spiramen rationalitatis in scientia sua viriditatem bonorum operum sapienter elegerit, assimilatur, in quo omnes fructus virent, et qui odoriferus est, quoniam in dulcissimo odore rumor probitatis et utilitatis in laude Dei ubique emittitur. Sed tumultus odiosorum et malorum hominum, virtutes et bona opera illius hominis saepe repudiat, et eum injustum et malum vocat, que
Abbreviated transcription (Latin):
flictũ contͣ uires nature sue habet. cũ homo ĩ
medio uuientutis sae similis ẽ arbori quȩ priꝰ
grossus. & pꝰea fructus suos emitut. Homo
enĩ tempestates inquietor morũ habet. cñ in¬
tessigit qͥd facere possit. qui a mediala ciꝰ iam
pingnis c̃. & uene ipsiꝰ plene sunt. & tc̃ anuna
in illo plangentẽ & quierusa uocẽ habet eo qͦa
dolor suuis de peccatis illiꝰ magis & magis auge¬
at᷑. qm̃ ipsa utta illa ẽ. que omia i homine mo¬
uet. Iue aut̃ plus iusto appetentior laudis se
sapientẽ reputando magis desipit. cũ ꝑ temeri¬
iatẽ & suꝑbiã suã quasi prtridũ ualntis exis¬
tit. d in m̃daciũ ducit᷑. cã in to fama honesti
& boui rumoris quã habere querit nũquã
apparet. Uñ & arima in quã om̃ia bona ⁊
mala reuertunt᷑. sic̃ ⁊̃ in auribꝰ om̃ia utilia
& inutilia sonant. & ꝑ citiꝰ iures omĩa ꝑfici¬
init᷑. iugendo tristat᷑. Cũ aut̃ comp̃sso cu¬
more uiuenilis m̃tis ꝑ grãm di ad meliorẽ

Expanded text:
 vires naturae suae habet, cum homo in medio juventutis suae similis est arbori, quae prius grossos et postea fructus suos emittit. Homo enim tempestates inquietorum morum habet, cum intelligit quid facere possit, quia medulla ejus jam pinguis est, et venae ipsius plenae sunt; et tunc anima in illo plangentem et querulam vocem habet, eo quod dolor suus de peccatis illius magis et magis augeatur, quoniam ipsa vita illa est quae omnia in homine movet. Ille autem plus justo appetentior laudis, se sapientem reputando magis desipit, cum per temeritatem et superbiam suam quasi putridum vulnus existit, et in mendacium ducitur, cum in eo nunquam apparet. Unde et anima in quam omnia bona et mala revertuntur, sicut etiam in auribus omnia utilia et inutilia sonant, et per cujus vires omnia perficiuntur, lugendo tristatur. Cum autem, compresso tumore juvenilis mentis, per gratiam Dei ad meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. Racionalis. qͦq homo in quẽ possi¬
buitas oꝑandi a deo posita ẽ peccatũ fecit.
q̃d in nichilu ducit᷑. quuia a deo creatũ ñ ẽ.:
& huic nichilo deus in ext̃minabiles tene¬
bras posuit. qm̃ fugiendo lum̃ recus auit.
S qͥa factũ ẽ. in ipso uita erat. quia om̃ia
que creata sunt. in ipiiꝰ creatoris racione
apparuerunt. qm̃ in p̃scientia eius fueruit.

Expanded text:
non est. Rationalis quoque homo, in quem possibilitas operandi a Deo posita est, peccatum fecit, quod in nihilum ducitur, quia a Deo creatum non est, et huic nihilo Deus inexterminabiles tenebras posuit, quoniam fugiendo lumen recusavit. Sed « quod factum est in ipso vita erat, » quia omnia quae creata sunt, in ipsius Creatoris ratione apparuerunt, quoniam in praescientia ejus fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tate ẽ. qm̃ racionalitas uerb̃u in se habet.
& in racionalitate ẽ uerb̃ii. & hec ase diui¬
÷. sa ñ sunt. Nam sine prircipio ante prin
uerbũ. & ise uerbu ante principiũ & in ipso
principio ereaturaꝵ erat aprid dsm & nullomͦ

Expanded text:
tate est, quoniam rationalitas verbum in se habet, tate est, quoniam rationalitas verbum in se habet, et in rationalitate est verbum, et haec a se divisa non sunt. Nam sine principio ante princVerbum, et idem Verbum ante principium, et in ipso principio creaturarum erat apud Deum, et nullo
Abbreviated transcription (Latin):
net. Odoratus enĩ in om̃ibꝰ dilatat᷑. illa tra¬
hendo quatinꝰ sciat que & qualia ea suit. S
ꝑos homns detis uerbu suñ ꝑ qͦd om̃ia cre¬
auit designat. sic̃ ⁊̃ ore omĩa sono raciona¬
litatis ꝓ ferunt᷑. quia homo plurima ꝓfert.
sonando. quẽadmsi uerbu dĩ creando in am¬
plexione caritatis fecit. ita ut oꝑi suo nichil
necssariũ desit. Et sic̃ gene & mentã oricir¬
cũposita sunt. sic eicse uirbo cũ sonirit. illud
principiũ om̃is creature affuit. cũ om̃ia cre¬
ata sunt. & sie in principio erat uerbu.
Et uerbu erat apud dm̃. Et cds erat uerbu.
Qd sic uitellectui patet. In pͥncipio inceptio¬
nis illiꝰ cñ uoluntas dei ad pariensa factu¬
rã creaturaꝵ se iã aꝑuit que sine micio ĩ
ipso fuit. quãuis se ñ aꝑuisset. erat uer¬
bũ absq principio ulliꝰ inceptionis . & uer¬
du erat apud dm̃. sic̃ uerbũ in racionali

Expanded text:
net. Odoratus enim in omnibus dilatatur illa tranet. Odoratus enim in omnibus dilatatur illa trahendo quatenus sciat quae et qualia ea sint. Sed per os hominis Deus Verbum suum, per quod omnia creavit, designat, sicut etiam ore omnia sono rationalitatis proferuntur, quia homo plurima profert sonando, quemadmodum Verbum Dei creando in amplexione charitatis fecit, ita ut operi suo nihil necessarium desit. Et sicut genae et mentum ori circumposita sunt, sic eidem Verbo cum sonuit illud principium omnis creaturae afficit, cum omnia creata sunt, et sic: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. » Quod sic intellectui patet: In principio incoeptionis illius, cum voluntas Dei ad pariendum facturam creaturarum se jam aperuit, quae sine initio in ipso fuit, quatenus se non aperuisset, erat Verbum absque principio illius incoeptionis, « et Verbum erat apud Deum, » sic
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ipsius ẽ designat. quẽa dm̾dñ ormes cap̃
hominis sunt. ita ut queq nocuia ab eis auer¬
tant. & decorẽ faciei ostendant. & ut penne
uentoꝵ sunt. quibꝰ illi subleuant᷑ & sustentant᷑
udiit ales que pentris siuis intdt uolat. int̃du
& flatus uenti penne ipsiꝰ sunt. S & in oculis
hominis scientiã suã ꝑ quã om̃ia p̃iudet & pͣ¬
scit declarat. qui plurima in se ostendunt. quia
lucidi & aquosi st̃ quẽ ad mđũ umbra aliax cre¬
aturaꝵ in aqua apparet. Homo enĩ inuisti oĩa
cognoscit & discernit. & si uisu careret. ĩ his
uelat mortuus ẽẽt. In auditu ⁊̃ euis om̃s sonoᷤ
laudu secretoꝵ mistĩor & angłicoꝵ agmrinũ
mine in auditu cognoscat᷑. uͥ ñ in semetipso
ont̃ia intelligit. & uelut inanis eẽt si auditu
careret. In naribꝰ aut̃ sapientiã. que odorife¬
ra ordinatio in om̃ibꝰ artibꝰ ẽ ostendit. ita ut
homo ꝑ odorẽ cognoscat. quid sapientia ordi¬

Expanded text:
ntum ipsius est, designat, quemadmodum crines caput ntum ipsius est, designat, quemadmodum crines caput hominis sunt, ita ut quaeque nociva ab eis avertant, et decorem faciei ostendant et ut pennae ventorum sunt, quibus illi sublevantur et sustentantur, velut avis quae pennis suis int flatus venti pennae ipsius sunt. Sed et in oculis hominis scientiam suam, per quam omnia praevidet et praescit, declarat, quia plurima in se ostendunt, quia lucidi et aquosi sunt, quemadmodum umbra aliarum creaturarum in aqua apparet. Homo enim in visu omnia cognoscit et discernit, et si visu careret, in his velut mortuus esset. In auditu etiam ejus omnes sonos laudum secretorum mysteriorum et angelicorum agminum, mine in auditu cognoscatur, ubi etiam in semetipso omnia intelligit, et velut inanis esset, si auditu careret. In naribus autem sapientiam, quae odorifera ordinatio in omnibus artibus est, ostendit, ita ut homo per odorem cognoscat quid sapientia ordi
Abbreviated transcription (Latin):
creaturis infide me ostendo. ubi me creatorẽ¬
suũ ẽẽ cognoscunt. s tam̃ a nullis ꝑfecte ꝓnam¬
ciari possũ. Honio quippe tiesttm̃tũ illud ẽ.
quo filius meus circũ amictus. in regali poten¬
tia se dm̃ oñtis creature & uitã uite ostendi
S agm̃ angłoꝵ qui regali potentie illiꝰ spe¬
ci alit̾ assunt. nemo p̃ter dm̃ dinumerare pis̃
nec illos qui eũ dm̃ om̃is creature singilla¬
rit̾ ꝓfitent᷑. ullus ad finẽ ꝑducere ualet.
nec eos qui ipsũ uitã om̃is uite specialit̾ uo¬
ciferant᷑ ulla lingua sufficit det̾minare.
ñ beati sunt: qui cũ illo habitant. Peus
aut̃ om̃e opus suũ in forma hominis desig¬
nauit ut p̾dictũ ẽ sic̃ ñ hic ꝑ queła ex em¬
pla in ipso demonstrat᷑. Nam in circulo d¬
rebri hominis dñationẽ suã ostendit. quia
cerebrũ corpus totũ tenet & regit. & ĩcri¬
niꝰ capitis eius possibilitatẽ suã que ornañ¬

Expanded text:
creaturis in fide me ostendo, ubi me creatorecreaturis in fide me ostendo, ubi me creatorem esse cognoscunt, sed tamen a nullis perfecte pronuntiari possum. Homo quippe vestimentum illud est, quo Filius meus circumamictus in regali potentia, se Deum omnis creaturae et vitam vitae ostendit. Sed agmen angelorum qui regali potentiae illius specialiter adsunt, nemo praeter Deum dinumerare potest, nec illos qui eum Deum omnis creaturae singulariter profitentur, ullus ad finem producere valet, nec eos qui ipsum vitam omnis vitae specialiter vociferantur, ulla lingua sufficit determinare. Unde beati sunt qui cum illo habitant. Deus autem omne opus suum in forma hominis designavit, ut praedictum est, sicut etiam hic per quaedam exempla in ipso demonstratur. Nam in circulo cerebri hominis dominationem suam ostendit, quia cerebrum corpus totum tenet et regit; et in crinibus capitis ejus possibilitatem suam, quae orname
Abbreviated transcription (Latin):
sine inicio semꝑ in me fuit & ẽ. quenda mag¬
nũ lacidi & cũ eo innumerabiles scintillas
scilicet angłos ꝓdire uissi. qui ut in lumine
suo euigilauerunt mei obliti sunt. & sic̃ ego
sũ cẽ noluerunt. Et iso ĩ magno tonitru ai¬
tio zeli mei in p̃sũptione qua mͥ contͣdixer̃t
illos deiecit. quia sosum᷑ inus deus ẽ. & alius
ẽe ñ pot̃. Unde paruũ opus qͦd homo ẽ inme
dictaui. & illud ad imaginẽ & similitadinẽ
meã feci. ita ut in aliquo scm me oꝑaret᷑.¬
qm̃ filius meus ĩ hõie ĩdum̃to carnis oꝑiendus
erat. Iuud qͦq de racionalitate mea raciona¬
le institui. & in eo possibilitatẽ meã signaui.
sic̃ racionalitas hominis in arte sua ꝑ nomi¬
na & ꝑ numerũ om̃ia comp̃hendit. quia ho¬
mo nulla rẽ alio mͦ nͥ ꝑ nomina discernit. nie
multiplicitatẽ rerũ nͥ ꝑ numerũ cognosei.
Angłs ñ fortitudinis sũ. qm̃ angłicis agmi¬
nibꝰ ꝑ miracula me annintio. & quia orãibꝰ

Expanded text:
sine initio semper in me fuit et est, quemdam magnum lucidum, et cum eo innumerabiles scintillas, scilicet angelos, prodire jussi, qui ut in lumine suo evigilaverunt, mei obliti sunt, et sicut ego sum esse voluerunt. Et ideo in magno tonitru ultio zeli mei, in praesumptione quia mihi contradixerunt, illos dejecit, quia solummodo unus Deus est, et alius esse non potest. Unde parvum opus, quod homo est, in me dictavi, et illud ad imaginem et similitudinem meam feci, ita ut in aliquo secundum me operaretm Filius meus in homine indumento carnis operiendus erat. Illud quoque de rationalitate mea rationale institui, et in eo possibilitatem meam signavi, sicut rationalitas hominis in arte sua per nomina et per numerum omnia comprehendit, quia homo nullam rem alio modo nisi per nomina discernit, nec multiplicitatem rerum nisi per numerum cognoscit. Angelus etiam fortitudinis sum, quoniam angelicis agminibus per miracula me annuntio, et quia omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. qm̃ illud nũquã obliuioni tradiderat.
quia in p̃scientia eius erat .l quãius in fortaᷤᷤ
siuis ñdu temꝑalit᷑ fuisset. Nam sic̃ ñ ẽ quin
deus sit : sic ñ ẽ quin ꝑ ipsũ oꝑa illa in crea¬
turis ꝓcederent. que in sapientia etus p̾sci¬
ta & pordinata fuerant. Et sic̃ hoc quod
in creatione factũ ẽ in deo uita sine extinc¬
tione fuit quia creandũ erat. ubi facte
creatare nichil deerat. qum plenitudinẽ
ꝓfectus sui ĩ crescendo habetet. ita ⁊̃ que
homo oꝑat᷑ ipsi uita sunt ei ad uitã suc¬
currendo: quia in ipsis subsistit & ꝑficit᷑.
uita ẽ. ido ̃ opus stiũ in ipso uita ẽ. qͦd it
hoc nullomꝰ illudet᷑. quc̃ad mͦsu & deus i
pectorali loco hominis designauit. tibi ho¬
mo desiderando. cõponendo. & ascendendo
unãquãq rẽ scdicet bonã & mała in cagi¬
tationibꝰ sutis congregat. considerans qͥd
sibi placeat. uel aispliceat. quia qͥd sibi
placet cũ gaudio conserriat. quatmꝰ ciui

Expanded text:
at, quia in praescientia ejus erat, quamvis in formis suis nondum temporaliter fuisset. Nam sicut non est quin Deus sit, sic non est quin per ipsum opera illa in creaturis procederent, quae in sapientia ejus praescita et praeordinata fuerant. Et sicut hoc quod in creatione factum est, in Deo vita sine exstinctione fuit, quia creandum erat, ubi factae creaturae nihil deerat, quin plenitudinem profectus sui in crescendo haberet, ita etiam quae homo operatur, ipsi vita sunt ei ad vitam succurrendo, quia in ipsis subsistit et perficitvita est, ideo etiam opus suum in ipso vita est, quod in hoc nullo modo illudetur, quemadmodum et Deus in pectorali loco hominis designavit, ubi homo desiderando, componendo et ascendendo unamquamque rem, scilicet bonam et malam, in cogitationibus suis congregat, considerans quid sibi placeat vel displiceat, quia quod sibi placet cum gaudio conservat, quatenus ei
Abbreviated transcription (Latin):
os in peccatis concepit & genuit. Sicq cũ
om̃i genere suo mortalis factus. ꝑ conceptã
spumã peccati inputredinẽ uertit᷑. usq ad
nouissimũ diẽ cũ deus hominẽ renotiabit.
ira ut pꝰea inmutabilis uita ut ada creatꝰ

Expanded text:
os in peccatis concepit et genuit. Sicque cum os in peccatis concepit et genuit. Sicque cum omni genere suo mortalis factus, per conceptam spumam peccati in putredinem vertitur, usque ad novissimum diem cum Deus hominem renovabit, ita ut postea immutabili vita, ut A
Abbreviated transcription (Latin):
portant. sic ñ fides nom̃ dei cũ mirabi¬
libꝰ que & uideri & ñ uideri. & que cog¬
nosci & ñ cognosei possunt fortit᷑ sustinet.
ac ubiq magnifice fert. Et corpus ho¬
minis & oꝑa eias uident᷑. s multo plis
in ipso ẽ. id qͦd nec uidet᷑ nec cognoscit᷑.
S. cũ tanta obsctiritas in homine sit: qͥm̾
manifestuis cue eẽt. qui eũ creauit. Nam
hunc nullus hominũ in scło uitiens. sci¬
re pot̃ sicuti ẽ. Qui ñ ex sanguinibꝰ neq
ex uoluntate carnis. neq ex uoluntate ui¬
riꝰ s ex deo nati sunt. filius enĩ dei dixit.
ix sꝑu sꝑc ẽ: qm̃ caro de carne in peccatis
ꝑficit᷑.  alioqum homo nec ẽẽt nec nonti¬
naret᷑. Deuis quippe adam plasmauit ut et̃¬
nalit̾ inmutabilis uitieret. s ille in obedi¬
entia p̃uaricatus ẽ. consiliũ serpentis audi¬
endo. Quappt̃ & idẽ serpens eũ om̃mo ꝑi¬
turũ existim auit q̃d tam̃ deiis nolttit qui
mundi exiliũ illi p̃parauit. in quo filios su¬

Expanded text:
ortant, sic etiam fides nomen Dei cum mirabilibus quae et videri et non videri, et quae cognosci et non cognosci possunt, fortiter sustinet, ac ubique magnifice fert. Et corpus hominis et opera ejus videntur; sed multo plus in ipso est id quod nec videtur nec cognoscitur. Sed cum tanta obscuritas in homine sit, quomodo manifestus ille esset qui eum creavit? Nam hunc nullus hominum in saeculo vivens scire potest sicuti est. « Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nst , » quoniam caro de carne in peccatis perficitur, alioquin homo nec esset nec nominaretur. Deus quippe Adam plasmavit, ut aeternaliter immutabilis viveret; sed ille inobedientia praevaricatus est consilium serpentis audiendo. Quapropter et idem serpens eum omnino periturum existimavit, quod tamen Deus noluit, qui mundi exsilium illi praeparavit, in quo filios su
Abbreviated transcription (Latin):
ont̾ibꝰ naturis carnis suecrescat & consis¬
tat disponendo ordinat. uiribꝰq suis
uiscera uuꝰ replet. Ipsa nãq caro & san¬
gus ñ ẽ. s uta: adimplet. ita ut ea
secũ uiuere faciat. quia racionalis a deo
orta ẽ. qui primo plasmati uitã iuspi¬
rauit. Uñ anima & caro in duabꝰ natu¬
ris unũ opꝰ existunt. S & aerẽ cogitan¬
do. calore congregando. ignẽ suscipi¬
endo. aquã in mutendo. ac uiriditatẽ
germinando corꝑi homiis inducit.
q̃iu & apͥma constitutione confectũ ẽ.
& supͣ & subtus. circa & intra corpus
ubiq ẽ. Et hoc mͦ ẽ homo. cuii¬

Expanded text:
omnibus naturis carnis suae crescat et consisomnibus naturis carnis suae crescat et consistat, disponendo ordinat, viribusque suis viscera illius replet. Ipsa namque caro et sanguis non est, sed ista adimplet, ita ut eam secum vivere faciat, quia rationalis a Deo orta est, qui primo plasmati vitam inspiravit. Unde anima et caro in duabus naturis unum opus existunt. Sed et aerem cogitando, calorem congregando, ignem suscipiendo, aquam immittendo, ac viriditatem germinando corpori hominis inducit, quomodo et a prima constitutione confectum est et supra et subtus, circa et intra corpus ubique est. Et hoc modo est homo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uit sic̃ apes in uase suo fauũ edificat. sic n
hoto opus siũ uelut farrũ cñ scientia
anime que quiasi liquor ẽ ꝑficiat. Et qm̃
a deo missa ẽ. in corde cogitationes fun¬
dat. & in pectore congregat. que deiñ
in capuit & in onũia m̃bra homuus tnͣ¬
seitut. Oculos qͦq ipsa penetrat qm̃ fe¬
nestre eius sant ꝑ quas creaturas cognos¬
cit. quia racionalitate plena in solo uerbo
uires eaꝵ discernit. Hinc ⁊̃ homo omne
opus suũ scđm uolunitatẽ cogitationũ
suaꝵ ad imãquãq necessitatẽ suã ꝑficit.: qͥa
cũ uentus scientie anime in cerebro moue¬
tur. acerebro in cogitationes animui descen¬
dit.l & sic opus uoluntatis ꝑsicit᷑. Anima
eñ ui scientia sua seminat qd opris cogi¬
tationũ compleat᷑. illudq ꝑ ignẽ anime
coquit᷑ & in gustũ contiertit᷑. ꝑ quẽ scient᷑
ꝓbat᷑. Ipsa ⁊̃ refectionẽ ciboꝵ & portiũ
introrsũ in hominẽ ducit. ut caro iltiꝰ re¬
focilet᷑. Nam ꝑ uires suas qͦmͦ homo in

Expanded text:
t sicut apes in vase suo favum aedificat, sic et homo opus suum velut favum cum scientia animae, quae quasi liquor est, perficiat. Et quoniam a Deo missa est, in corde cogitationes fundat et pectore congregat, quae deinde in caput et in omnia membra hominis transeunt. Oculos quoque ipsa penetrat, quoniam fenestrae ejus sunt per quas creaturas cognoscit, quia rationalitate plena in solo verbo vires earum discernit. Hinc etiam homo omne opus suum secundum voluntatem cogitationum suarum ad unamquamque necessitatem suam perficit, quia cum ventus scientiae animae in cerebro movetur, a cerebro in cogitationes animi descendit, et sic opus voluntatis perficitur. Anima enim in scientia sua seminat, quod opus cogitationum compleatur, illudque per ignem animae coquitur, et in gustum convertitur per quem scienter probatur. Ipsa etiam refectionem ciborum et potuum introrsum in hominem ducit, ut caro illius refocilletur. Nam per vires suas quomodo homo in
Abbreviated transcription (Latin):
in illo oninẽ uoluntatẽ suã secreto dictauit
& tierb̃ii sonuit. & om̃s creaturas ꝓduxit.
& sic uerbu & denis unũ sunt. Cñ uerbu
dei sonuit. oninẽ creatirã que ante euñ ĩ
deo p̾ordinata & disposita fuit ad se uo¬
cauit. & ꝑ uocẽ eus omĩa ad iutã suscita¬
ta sunt . sic̃ ⁊̃ uih omine designauit. qui
uerbu in corde suo occulte dictat ante quã
illud emittat. qͥd in emissione secũ ẽꝰ & sic
dictatus uerbi in uerbo ẽ. Quando enuĩ uer¬
bũ dei sonuit. idẽ uerdu in om̃i creatura
apparuit. & idẽ sonus in onũ creatura
uita fuit.Uñ ñ de eode uerbo racionali

Expanded text:
creto dictavit, et verbum sonuit, et omnes creaturas produxit et sic Verbum et Deus unum sunt. Cum autem verbum Dei sonuit, omnem creaturam quae ante aevum in Deo praeordinata et disposita fuit ad se vocavit, et per vocem ejus omnia ad vitam suscitata sunt, sicut etiam in homine designavit, qui Verbum in corde suo occulte dictat antequam illud emittat, quod in emissione secum est, et sic dictatus verbi in verbo est. Quando enim verbum Dei sonuit, idem verbum in omni creatura apparuit, et idem sonus in omni creatura vita fuit. Unde etiam de eodem verbo r
Abbreviated transcription (Latin):
spirat. Ad tutuitũ gͥ faciei mee specula feci.
in quibꝰ om̃ia initracula antiquitatis mee que
ntĩquã deficient considero: ac eadẽ specula
i laudiꝰ ꝯtinentia parati quuia uocẽ ut to¬
nitruũ habeo. cũ qua totũ orde terraꝵ uuuen¬

Expanded text:
spirat. Ad intuitum igitur faciei meae specula feci, spirat. Ad intuitum igitur faciei meae specula feci, in quibus omnia miracula antiquitatis meae quae nunquam deficient considero, ac eadem specula in laudibus concinentia paravi, quia vocem ut tonitruum habeo cum qua totum orbem terraru
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰquã eumerit. angłi denuo in laudibus
accendunt᷑. sic̃ in primo die ꝑ uictoriam
p̃lii sui accensi sunt. Nam pꝰ nouissimũ
diẽ in laudibꝰ dei ꝑficient᷑. cũ noua mira¬
cula oꝑis dĩ q̃d homo ẽ laudabunt. & cũ
cytharã głose iocunditatis exinde ꝑcutiẽt.
nec in hoc tedio afficient᷑. nec deficient nec
defectu semꝑ aspicere desiderabunt. sic etiã
nãquã cessabunt quin oꝑa dĩ in homine semꝑ
mirent᷑. Itaq ut supͣdictũ ẽ. talis ẽ forma
hominis cũ corꝑe & anima. opus ñ dei cũ
om̃i ereatira existens. quẽ ad mͦdu iohes
sꝑu meo inspiratus scͥpũt dicens. In pria¬
cipio erat uerbͣu. Qd sic intellectui patet.
Qui sine inicio sũ. & a quo om̃ia ucia ꝓce¬
dunt. & qui antiquus dierũ sũ. dico. Ego
ꝑ niemetipsũ dies sũ qui a sole nãquã ꝓcessi:
s de quo sol accensus ẽ. Ego ⁊̃ racio sũ. que
ab alio ñ soniit. s ex qua oñtis racionalitas

Expanded text:
postquam evenerit, angeli denuo in laudibus postquam evenerit, angeli denuo in laudibus accenduntur, sicut in primo die per victoriam praelii sui accensi sunt. Nam post novissimum diem in laudibus Dei perficientur, cum nova miracula operis Dei, quod homo est, laudabunt, et cum citharam gloriosae jucunditatis exinde percutient, nec in hoc taedio afficientur, nec deficient, necdefectu semper aspicere desiderabunt, sic etiam nunquam cessabunt quin opera Dei in homine semper mirentur. Itaque, ut supra dictum est, talis est forma hominis cum corpore et anima, opus etiam Dei cum omni creatura existens, quemadmodum Joannes spiritu meo inspiratus scripsit dicens: Expcipio erat Verbum. » Quod sic intellectui patet: Qui sine initio sum, et a quo omnia initia procedunt, et qui Antiquus dierum sum dico: Ego per memetipsum dies sum qui a sole nunquam processi, sed de quo sol accensus est. Ego etiam ratio sum quae ab alio non sonuit, sed ex qua omnis rationalitas
Abbreviated transcription (Latin):
ad penã diuidicat. Et anima ĩ totũ
corpꝰ cogitando. loquendo & suspiran¬
do diffluit. quẽad mͦdu uentus qui ĩ aliqͣ
domo flatus suos emittit. S quã diu
corpꝰ cũ anima in homine oꝑat᷑. ille loca¬
lis & grauis ẽ. nec a terra se leuare pot̾.
cũ uͦ corpus cũ uuente anima renoua¬
bit᷑ scilicet pꝰ nouissimũ diẽ. tunc leuis
& uolatilis erit quasi auis que pennas
habet. Ipsa qͦq du in corꝑe ẽ am̃ sentit.
qm̃ ab eo uenit. & quãdiu in creaturis
officialis ẽ. dm̃ ñ uidet. s pꝰ quã ab er¬
gastulo corꝑis educta ante conspectũ
dm uenerit. tẽ cognoscet qͥd ipsa sit.
& q̃d ei adheserit. du in corꝑe mane¬
ret. Et quia tẽ głam magni honoris
sui sciet habitaculii suũ reposcet. qͣtmꝰ
głãm suã secũ sciat. Uñ & uihiant̃
nouissimũ diẽ expectabit. eo qͥd ama¬
bili ueste scilicet corꝑe suo nudata ẽ.
in quo cũ angłis gloriosã faciẽ dĩ plemit̃
uidebit udelicet cũ illud receꝑit. Qd

Expanded text:
tum corpus cogitando loquendo et suspirando defluit, quemadmodum ventus, qui in aliqua domo ubique flatus suos emittit. Sed quandiu corpus cum anima in homine operatur, ille localis et gravis est, nec a terra se levare potest; cum vero corpus cum vivente anima renovabitur, scilicet post novissimum diem, tunc levis et volatilis erit quasi avis quae pennas habet. Ipsa quoque dum in corpore est Deum sentit, quoniam ab eo venit, et quandiu in creaturis officialis est, Deum non videt; sed postquam ab ergastulo corporis educta ante conspectum Domini venerit, tunc cognoscet quid ipsa sit, et quid ei adhaeserit dum in corpore maneret. Et quia tunc gloriam magni honoris sui sciet, habitaculum suum reposcet quatenus gloriam suam secum sciat. Unde et inhianter novissimum diem exspectabit, eo quod amabili veste, scilicet corpore suo, nudata est, in quo cum angelis gloriosam faciem Dei pleniter videbit, videlicet cum illud receperit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qm̃ nec diligere nec diligi a fidelibris
possunt. s que ñ habent caꝑe uolunt.
illaq disponendo constituunt suꝑ que
nulła potestatẽ habent. Quaꝑpt̾ in int̾itũ
uadunt. Anima itaq magistrã domus
corꝑis sui ẽ. in qua detis omĩa habitacilla
que ila possessura erat formauit. nec eã
ullus uidere pot̾. sic̃ nec ipsa dm̃ uidet.

Expanded text:
ransit, quoniam nec diligere, nec diligi a fidelibus ransit, quoniam nec diligere, nec diligi a fidelibus possunt; sed quae non habent capere volunt, illaque disponendo constituunt super quae nullam potestatem habent; quapropter in interitum vadunt. Anima itaque magistra domus corporis sui est, in qua Deus omnia habitacula quae illa possessura erat, formavit; nec eam ullus videre potest, sicut nec ipsa Deum videt,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sensualitate totũ corpꝰ edificat᷑. ita ut ho¬
mo iuuere possit. & om̃s quinq sensils cor ꝑts
cũ officiis suis regat. Et si calor iste ñ emit¬
teret᷑. ignis anime corpꝰ suffocaret uelut do¬
mus queigne tota consumit᷑. Putres qͦq
antme homo carne & sanguine induit᷑.
om̃s fructus t̾re complent᷑. S: & ꝑ hoc qͦd
antina ignea ẽ se dm̃ habere cognoscit. &¬
ꝑ hoc qͦd sꝑituale spiracusu ẽ se oꝑari cũ cor¬
ꝑe posse intelligit. Quappt᷑ & p̃ceptũ a deo
habet. ut oꝑa sua recte oꝑet᷑. & ne in uacu¬
um locũ aquilonis aspiciat. ubi primus
angłs regnare uolebat & ꝑiit. Cũ enĩ
elatio ꝓprietatẽ uoluntatis sue congregaue¬
rit. ex ea mox suꝑbia uolans. uelocit̃ ad
aquilonẽ tendit. cũ ꝓprietatẽ uoluntatis sue
ꝑficit. quocũq mͦ uoluerit. Elatio aut̃ & uo¬
lans suꝑbia aquis surles sunt. quas nauis
nequaquã ꝑtransire ualet.lquia deo & ho¬
minubꝰ moleste st̃ &i om̃ia destituunt. Uñ

Expanded text:
ualitate totum corpus aedificatur, ita ut homo vivere possit, et omnes quinque sensus corporis cum officiis suis regat. Et si calor iste non omitteretur, ignis animae corpus suffocaret, velut domus quae igne tota consumitur. Per vires quoque animae homo carne et sanguine induitur omnes fructus terrae complentur. Sed et per hoc quod anper hoc quod spiritale spiraculum est, se operari cum corpore posse intelligit. Quapropter et praeceptum a Deo habet ut opera sua recte operetur, et ne in vacuum locum aquilonis aspiciat, ubi primus angelus regnare volebat et periit. Cum enim elatio proprietatem voluntatis suae congregaverit, ex ea mox superbia volans velociter ad aquilonem tendit cum proprietatem voluntatis suae perficit, quocunque modo voluerit. Elatio autem et volans superbia aquis similes sunt, quas navis nequaquam pertransire valet, quia Deo et hominibus molestae sunt et omnia destituunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uelut mat̾ infantẽ nutriret. pͥmũ quidẽ
lacte. pꝰea cibo. In defectu enĩ suo luna debilis
ẽ. uñ &e uelut lacte temꝑa lactat: inaug¬
m̃to aut̃ suo quasi solido cibo illa nutrit.
Sole uͦ deus saꝑ t̾ram lucere. & se sub terrã
ab scondere constituit. Ouappt̃ in die suꝑ
tertã lucet. quẽa dmͦdũ homo in die aꝑtis
oculis ugil ẽ.: & in nocte sub terra ẽ. nt ꝯ̃
homo in nocte clausis oculis dormit. Sic ho¬
mo t̾renus scđm uma in carne ẽ. & celestis
scđdm altitudinẽ celi in anima existit. & temi¬
ꝑa temꝑũ notut. quia ꝑ heç om̃ĩa uiuuᷤᷤ mo

Expanded text:
velut mater infantem nutriret, primo quidem velut mater infantem nutriret, primo quidem lacte, postea cibo. In defectu enim suo luna debilis est, unde et velut lacte tempora lactat; in augmento autem suo quasi solido cibo illa nutrit. Solem vero Deus super terram lucere, et se sub terra abscondere constituit. Quapropter in die super terram lucet, quemadmodum homo in die apertis oculis vigil est, et in nocte sub terra est, ut etiam homo in nocte clausis oculis dormit. Sic homo terrenus secundum ima in carne est, et coelestis secundum altitudinem coeli in anima existit, et tempora temporum novit, quia per haec omnia vivus mo
Abbreviated transcription (Latin):
motiis corde & ore ab om̃i beatitudine frẽm
suũ inuidendo abscidit. & qnͣtũ pot̾ co¬
gitando & dicendo oñtia bona illiꝰ disꝑgit.
& ido ꝑ masu odii in anima sua cotã deo
honicida ẽ. Ipse enĩ dentibꝰ suis suꝑ eum
frendet. maliciosa uerba que in corde suo
cũ odio dictauerat ei obfundens & ꝑ du¬
riciã inuistoꝵ itinerũ nulsa dulcedinẽ
scĩtatis in se habere nec sem̃ bonoꝵ oꝑtĩ
semniare potͣ. & p̃ ista duricia in qua as¬
sidue morat᷑. ad celestia nũquã suspitat.
Uñ & qui huiꝰmdi ẽ abonis scẽ & pure
scientie oꝑibꝰ cecus sc̃itatis gaudia que in
ira sparserat nũquã habebit. qm̃ ipse tie¬
lut camelus fedis peccatoꝵ sarcinis ouera¬
tus & pollutus ẽ. Hoc mͦ qualitates & iur¬
tutis m̃siũ honuni coaptant᷑. Uñ & psal¬
mista ĩspiratione mea dicit. xcuiIII.¬
casũ suũ. Qa sic intellectui patet. Deus po¬
suit lunã ẽẽ temꝑale. quatmꝰ om̃ia temꝑa

Expanded text:
motus corde et ore ab omni beatitudine fratrem motus corde et ore ab omni beatitudine fratrem suum invidendo abscidit, et quantum potest cogitando et dicendo, omnia bona illius dispergit, et ideo per malum odii in anima sua coram Deo homicida est. Ipse enim dentibus suis super eum frendet, malitiosa verba quae in corde suo cum odio dictaverat, ei obfundens, et per duritiam injustorum itinerum nullam dulcedinem sanctitatis in se habere, nec semen bonorum operum seminare potest, et pro ista duritia, in qua assidue moratur, ad coelestia nunquam suspirat. Unde et qui hujusmodi est a bonis sanctae et purae scientiae operibus caecus, sanctitatis gaudia quae in ira sparserat, nunquam habebit, quoniam ipse velut camelus foedis peccatorum sarcinis oneratus et pollutus est. Hoc modo qualitates et virtutes mensium homini coaptantur. Unde et Psalmista inspiratione mea dicit: casum suum. » Quod sic intellectui patet: Deus posuit lunam esse temporalem, quatenus omnia tempora
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ñ trũquã tristiciã habet cũ scđm
naturã anime oꝑari cogit᷑. Quodecintus
qq cũ magna potentia frigas habet &
terrã ct̃ ditricia coagulat. & ipsã cã spu¬
ma frigoris totã obtegit & eã tediosã
& laboriosã facit. Quaꝓpt̾̃ in qualitate entis
pedes hominis notant᷑ qui plurima conctu¬
cant & disꝑgunt. & tram temꝑant. nec se
a t̾ra maltũ letiare possant si suꝑ uia stant.
Hoc m & anima homniis illiꝰ qui intra sua
sanguinẽ ꝓximi sui effuderit. uel allã in¬
iuriã rixando ei intulerit grauit᷑ conma¬
culat᷑. quia sic̃ corpꝰ pꝰ discessũ anime absq
om̃i calore frigidti manet. sic ipsa sine ca
sue obliuiscit᷑. in qua corã deo cerã sangui¬
nea apparet. qm̃ ipsa quẽ admͦdu cam in
sangguine fr̃is sui adeo adiecta ẽ. In ira ertĩ
sanguis hominis inundat. Uñ & ipĩe tec¬
tis sensibꝰ suis destitutus quasi insanus effi¬
cit᷑. ꝑ irracionabiles iraꝵ & blasphenrie

Expanded text:
corpus nonnunquam tristitiam habet cum secundum naturam animae operari cogitur. Duodecimus quoque cum magna potentia frigus habet et terram cum duritia coagulat, et ipsam cum spuma frigoris totam obtegit et eam taediosam et laboriosam facit. Quapropter in qualitate ejus pedes hominis notantur, qui plurima conculcant et dispergunt, et terram temperant, ne se terra in altum levare possit, sed super illam stant. Hoc modo et anima hominis illius qui in ira sua sanguinem proximi sui effuderit, vel aliam injuriam rixando ei intulerit, graviter commaculatur, quia sicut corpus post discessum animae absque omni calore frigidum manet, sic ipsa sine calsuae obliviscitur, in qua coram Deo sanguinea apparet, quoniam ipsa, quemadmodum Cain in sanguine fratris sui, a Deo abjecta est. In ira enim hominis sanguis inundat. Unde et ipse rectis sensibus suis destitutus quasi insanus efficitur; per irrationabiles irarum et blasphemiae
Abbreviated transcription (Latin):
totũq corpꝰ hominis calefacit ac uucificas.
& qrã ignea ẽ. homo sanguineus exasit.
Uentosa qͦq ittuera habet: spiram̃ introrsũ i
hominẽ trahendo & emittendo. Qͦ cã in ho¬
minẽ trahit. ille intus siccat᷑. idq ei ualde uti¬
leẽ. quia caro hominis ꝑ siccitatẽ istã in sani¬
tatẽ crescit. cũ aut̃ illud emictit. ignis intͣ

Expanded text:
totumque corpus hominis calefacit ac vivificat; et quoniam ignea est, homo sanguineus existit. Ventosa quoque itinera habet, spiramen introrsum in hominem trahendo et emittendo. Quod cum in hominem trahit, ille intus siccatur, idque ei valde utile est, quia caro hominis per siccitatem istam in sanitatem crescit; cum autem ill
Abbreviated transcription (Latin):
tentie ipsiꝰ existit. Idẽ qͦq uerbũ qͥd filuis pa¬
tris ẽ. domiinando siꝑ hominẽ sedet. donec
impleat᷑ nrumerus fr̃m suor qͦd in notussi¬
mo die erit. & tunc diabolica turba cũ sequa¬
cibꝰ sius uelut scabelłu. qͦd ⁊̃ pꝰ iatimũ tempis
mundi ẽ ei subiciet᷑. & tc̃ iudebit᷑ & cognoscet᷑
qui & qualis dñs ipse ẽ: qm̃ ipse sathanas

Expanded text:
tentiae ipsius existit. Idem quoque Verbum, quod Filius Patentiae ipsius existit. Idem quoque Verbum, quod Filius Patris est, dominando super hominem sedet, donec impleatur numerus fratrum suorum, quod in novissimo die erit, et tunc diabolica turba cum sequacibus suis velut scabellum quod etiam post ultimum tempus mundi est, ei subjicietur, et tunc videbitur et cognoscetur quis et qualis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nec ponã in inuicos tuos scabelsu pedũ tuoꝵ.
Qa sic intellectui patet. Dicat gͥ homo. Dixit
ille qui dñs & pat̾ om̃iũ ẽ filio suo incarna¬
to: cui apatre data ẽ om̃is potestas in celo &
in t̃ra. ita ut dñs meus sit. qui homo pecca¬
tor sũ. Dominare sedens ad extris meis idẽ
dominare homini qui dextra mea ẽ. qm̃
om̃s creaturas ei sub ugatu: ułuq ꝑ fidẽ tͥ
subice ita ut idola deserat. & ad creatorĩ
suũ udelicet uerũ dm̃ se conuertat. Hoc aut̃
facies quãdiu ponã rebelles qui inimici tui ꝑ
mcredulitatẽ sunt scabelłu. uestigior tuoꝵ. qͥd
illos in ꝑpetirã tibi subiuigabo: faciãq ut ad¬
orent uestigia pedũ tuoꝵ. Nam cũ ab infi¬
delitate sua conuersi fuerint. te tierũ dm̃
cognoscent. Sic deus ꝑ uerbͣii suuĩ om̃s crea¬
turas ꝓduxit. iseq uerb̃ti carnẽ in homine
induit qui dextra dĩ ẽ: qm̃ comp̃hensio po¬

Expanded text:
nec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. nec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. » Quod sic intellectui patet: Dicat ergo homo: Dixit ille qui Dominus et Pater omnium est Filio suo incarnato, cui a Patre data est omnis potestas in coelo et in terra, ita ut Dominus meus sit, qui homo peccator sum: « Dominare sedens a dextris meis, » id est dominare homini, qui dextra mea est, quoniam omnes creaturas ei subjugavi; illumque per fidem tibi subjice, ita ut idola deserat, et ad Creatorem suum, videlicet verum Deum, se convertat. Hoc autem facies, quandiu ponam rebelles, qui inimici tui per incredulitatem sunt, scabellum vestigiorum tuorum, quia illos in perpetuum tibi subjugabo, faciamque ut adorent vestigia pedum tuorum. Nam cum ab infidelitate sua conversi fuerint, te verum Deum cognoscent. Sic Deus per Verbum suum omnes creaturas produxit, idemque Verbum carnem in homine induit, qui dextra Dei est, quoniam comprehensio po
Abbreviated transcription (Latin):
& qm̃ deus om̃s creaturas ꝓpt̾ ilłu creatut.
eiq in osculo ueri amoris ꝑ racionalitatẽ
ipsũ p̃dicare & laudare concessit. S ipsi
aduitoriũ similitudinis sue defuit. Uñ ⁊
ss illi aditoriũ dedit. qͦd speculatiua for¬
ma mulieris fuit. in qua onĩe humanũ ge¬
nus latuit. qͦd in ui fortuudinis dei ꝓducen¬
du erat. sic̃ & pͥmũ hominẽ in ui fortitu¬
dinis sue ꝑfecerat. Hir itaq & femina sic
ad inuicẽ admixti sunt. ut opus altũ ꝑ
altum ẽ. quia uir sine femina itir ñ uoca¬
ret᷑. nec femina sine uiro femina nominaret᷑.
Femina enĩ opus uiri ẽ. & uir aspectus con¬
solationis feminẽ ẽ. & neut᷑ eor absq altõ
ẽẽ posset. Et uir diuinitatẽ. femina u̾ hu¬
manitatẽ filũ dei significat. Homo itaq
suꝑ tribunal t̾re sedet. om̃iq creature imꝑ¬
at. & illa in disciplinatti illiꝰ existens ei sub¬
dita ẽ. & ipse suꝑ om̃s creaturas ẽ. sic̃ datud
in spiratione mea loguit᷑ dicens. Cl.

Expanded text:
eus omnes creaturas propter illum creavit, eique in osculo veri amoris per rationalitatem ipsum praedicare et laudare concessit. Sed ipsi adjutorium similitudinis suae defuit. Unde et Deus illi adjutorium, quod speculativa forma mulieris fuit, in qua omne humanum genus latuit, quod in vi fortitudinis Dei producendum erat, sicut et primum hominem in vi fortitudinis suae profecerat. Vir itaque et femina sic ad invicem admisti sunt, ut opus alterum per alterum est, quia vir sine femina vir non vocaretur, nec femina sine viro femina nominaretur. Femina enim opus viri est, et vir aspectus consolationis feminae est, et neuter eorum absque altero esse posset. Et vir divinitatem, femina vero humanitatem Filii Dei significat. Homo itaque super tribunal terrae sedet, omnique creaturae imperat, illaque in disciplinatu illius existens ei subdita est, et ipse super omnes creaturas est, sicut David inspiratione mea loquitur dicens: Verba
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. Qulibet enĩ senex ꝓpt̾ timorẽ frigoris
ad ignẽ se calefaciens m̃bra suia colligit qm̃
naturalit frigidus ẽ. ut ñ m̃sis iste absq io¬
cunditate estatis om̃s dies suos frigidos ha¬
bens genidꝰ hominis similis ẽ. que ipse ĩ tris¬
ticia flectit cũ p̾mordii sui reminiscit᷑. sci¬
licet qnͣdo in ut̃o matris sue cõplicatis genibꝰ
quasi captus sedebat. Cũ uͦ anima uiribꝰ suis

Expanded text:
tatur. Quilibet enim senex propter timorem frigoris tatur. Quilibet enim senex propter timorem frigoris ad ignem se calefaciens membra sua colligit, quoniam naturaliter frigidus est, ut etiam mensis iste absque jucunditate aestatis omnes dies suos frigidos habens, genibus hominis similis est, quae ipse in tristitia flectit, cum primordii sui reminiscitur, scilicet quando in utero matris suae complicatis genibus quasi captus sedebat. Cum vero anima viri
Abbreviated transcription (Latin):
lectationis mota fuerit. anima ĩ ipso in¬
dignando mirat᷑. & idẽ uenenũ inui¬
nũ & in medullis ilꝰ extinguendo
is ad uirtutes ne in peccatis deficiat al¬
ligit & catite obsertiat. S ed tindecimꝰ
se inclitiat & frigus edificat. nec gal¬
diũ de estate. s tristiciã de hieme in
se ostendit. & frigus de ipso siꝑ t̾rã ca¬
dit. eãq lutũ spumare facit.⁊ qͦd & hoti
imitat᷑ cũ genua sua flectit ne frigus
ꝑ eũ transeat. Uñ ⁊̃ cũ gentia sua tu
tristicia flectit. in corde suo cogitats¬
nes doloris exaggerat. & se qriasi lutũ com¬
putat. nec aspectũ ad gaudiũ habet. qm̃
in merore recordat᷑. qͦd genua honinis ĩ pri¬
mordio suo natitralit̃ flexa sunt. Non dis¬
similit̃ cũ homo ad senectutẽ ꝑuenerit
frigiditate attentiat᷑. & gaudiũ uitientutis
ñ habens ex defeclii ariditatis sue in qua ma¬
cie afficit᷑. & in dignis humoribꝰ defluit tͥs¬

Expanded text:
lectationis mota fuerit, anima in ipso inlectationis mota fuerit, anima in ipso indignando miratur, et idem venenum in venis et in medullis illius exstinguendo is ad virtutes, ne in peccatis deficiat, colligit et caute observat. Sed undecimus se inclinat et frigus aedificat, nec gaudium de aestate, sed tristitiam de hieme in se ostendit, et frigus de ipso super terram cadit, eamque lutum spumare facit, quod et homo imitatur, cum genua sua flectit, ne frigus per eum transeat. Unde etiam cum genua sua in tristitia flectit, in corde suo cogitationes doloris exaggerat, et se quasi lutum computat, nec aspectum ad gaudium habet, quoniam in moerore recordatur quod genua hominis in primordio suo naturaliter flexa sunt. Non dissimiliter, cum homo ad senectutem pervenerit, frigiditate attenuatur, et gaudium juventutis non habens, ex defectu ariditatis suae, in qua macie afficitur et indignis humoribus defluit, tris
Abbreviated transcription (Latin):
giis euadat. qui in eodẽ m̃se uestẽ sibi adtͣ¬
hit. quia tunc calorẽ ꝑ uestim̃tũ habet.
Hoc exemplo & homo cũ ꝑ semłe etatẽ frigis¬
cere incipit. tunc sapientior quã prius effec¬
rus pueriles mores in rediũ ducit. & uicissi¬
tudines lasciuoꝵ & stultorũ morũ in ista
matura etate desiccar. & staltoꝵ societatẽ
ne eũ ꝑ ignorantiã decipiant deuitat. qm̃
inutiles & uarii suci gnstus carmis ex frigi¬
ditate etatis in ipso iam deficiunt. ut ñ m̃
sis iste ex uiriditate iocundus ñ ẽ. ꝑ cuiꝰ ari¬
ditatẽ cũ frigore rami exspoliant᷑. Anima
qͦq que uiuens & prudens spiracułu a do
facta ẽ qui uera sapientia ẽ. honrinẽ do¬
cet ut firmit᷑ teneat. que ad ipso deo sunt n
ꝑ grãm dei cũ uiribꝰ suis in beato homine¬
i uelut dña ancilła corpus sibi dnatido fab¬
icit. & illi inbonis delectationẽ parit. Si
enĩ aliqnͣdo caro homitas alliꝰ ꝑ gustũ di¬

Expanded text:
gus evadat, qui in eodem mense vestem sibi attragus evadat, qui in eodem mense vestem sibi attrahit, quia tunc calorem per vestimentum habet. Hoc exemplo et homo cum per senilem aetatem frigescere incipit, tunc sapientior quam prius effectus pueriles mores in taedium ducit, et vicissitudines lascivorum et stultorum morum in ista matura aetate desiccat, et stultorum societatem, ne eum per ignorantiam decipiant, devitat, quoniam inutiles et varii sui gustus carnis ex frigiditate aetatis, in ipso jam deficiunt, ut etiam mensis iste ex viriditate jucundus non est, per cujus ariditatem cum frigore rami exspoliantur. Anima quoque, quae vivens et prudens spiraculum a Deo facta est, qui vera sapientia est, hominem docet ut firmiter teneat quae ab ipso Deo sunt, et per gratiam Dei cum viribus suis in beato homine velut domina ancillam corpus sibi dominando subjicit, et illi in bonis delectationem parit. Si enim aliquando caro hominis illius per gustum de