comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Acꝑ hoc &illa om̃a uncta iđ totũ tab̾naculũ
& quecũq in co. ceñt. quȩ prius appellaue
sicut altare holocaus tomatũ: utiã niħ int̃¬
sit quantũ adhanc appellationẽ attinet.
interilla quȩ in terius intrauelũ fuerant
iđ ubierat arca testimonui &cet̾rã foris : pͥi¬
si qđ illa interius ito dicebant᷑ scã scõꝵ uel
rentur: cetera uero unctione scĩ ficatas
ut hoc nom̃ acciperent. Qđ otio discutient¬
dũ . ẽ. qui dista significent. Qui fecerito p̾
in et occidet᷑. Non succłndetis ignẽ in om¬
nib habitaculis ur̃is ꝑdiem sabbati Opera
nefaria peccatoꝵ ꝓhibet facere pecñ &ig¬
ne cupiditatis atq furoris ta incorporibus
humanis quã &iã in conuenticulis uniũsis
uetat incendere. magisq ꝑ suadet insabbato
spĩtali officio & contẽplationiuacare diui¬
ne. Quia sicut salubre .e. omnib caritatis
cupiditatis igne in explebiliter ȩstudre¬
Separate apuduos primitias dño xmis uo¬

Expanded text:
c et illa omnia uncta, id est totum tabernaculum et quaecumque in eo essent, quae prius appellaueranctum sanctorum, sicut altare holocaustomatum: ut iam nihil intersit, quantum inter illa quae interius intra velum fuerant, id est ubi erat arca testimonii, et caetera foris, nisi quod illa interius ita dicebantur Sancta sanctorrentur. Caetera vero unctione sanctificata sunt, ut hoc nomen acciperent, quod otio discutiendum est, quid ista significarent. Qui fecerit opus in eo, occidetur. Non succendetis ignem in omnibus habitaculis vestris, per diem sabbati. Opera necessaria peccatorum prohibet facere, nec non et ignem cupiditatis atque furoris, tam in corporibus humanis, quam etiam in conventiculis universis, vetat incendere. Magisque persuadet in sabbato spirituali officio, et contemplationi vacare divinae, quia sicut salubre est omnibus charitaticupiditatis igne inexplebiliter aestuareSeparate apud vos primitias Domino. Omnis vo
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ potius reũ lex fecit In scđis aut̃ tabulis
homo ꝑ adiutoriũ dĩ tabulas fec̃atq con¬
scripsit: quia noui testam̃ti caritas legem
adimplere. Dicit aut̃ apłs. Plenitudolegis
caritas & fides queꝑ dilectionẽ operatur
lactũ ẽ. itaq homini facile in nouotesta m̃¬
to qđ inuetere difficile fuit habenti fidẽ
q̃ꝑ dilectionẽ operatur : atq illo digito dĩ
hoc ÷ spũdĩ int̾ etm in cordescribente nĩ fo¬
ris in lapide. Vnđ dt̃ apłs ñintabulis la

Expanded text:
et eum potius lex reum fecit. in secundis autem tabulis et eum potius lex reum fecit. in secundis autem tabulis homo per adiutorium dei tabulas facit atque conscribit, quia noui testamenti caritas legem plere, dicit autem apostolus: plenitudo legis caritas et: fides quae per dilectionem operatur. factum est itaque homini facile in nouo testamento, quod in uetere difficile fuit, habenti fidem, quae per dilectionem operatur, atque illo digito dei, hoc est spiritu dei intus eam in corde scribente, non foris in lapide. unde dicit apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
manerent. ad eossignificandos desuis ope
rib: glorituros non dedigitodi. hoc .ẽ. despũ
di: Cesteergo repetitio legis nouũ testam̃tũ
significat. illud aut̃ uet̾ significabat: unde
confractũ & abolitũ . ẽ.: maximeqm̃ secundo
lex dat᷑. nullo terroredatur. sic̃ illa intanto
strepituigniũ nubiũ & tubarũ: unde treme¬
factus popł dix̃ ñ loquat᷑ ds̃ad nos nemo¬
riatur : unde significat᷑ timor. eẽ inuetere.
testam̃to : in nouo dilecto. Quo modoigit᷑¬
hȩc soluitur quȩstio quareilleo p̾dĩ isteop̾
hominis &illetonscriptedigitodi. istescrip¬
te ab homine : anfoctedeo magis in illis pri¬
oub uetus significatũ .e. testam̃tũ qui ad s̃
ibi p̃cepit sed homo ñ fecit : lex enĩ positi . ẽ
inuetere testtm̃to. quȩ conuinceret trapis¬
gres sores: que sub intra uit ut habundar&
delictũ N enĩ implebatur timore : queñ im¬
op̃ hominis : quia homodõ nõbte percuit:

Expanded text:
manerent, ad eos signimanerent, ad eos signiribus gloriaturos, non de digito dei, hoc est de spiritu dei? Certe ergo repetitio legis nonum testamentum significat; illud autem uetus significabat; unde confractum et abolitum est. maxime cum secundo lex datur, nullo terrore datur, sicut illa in tanto strepitu ignium, nubium et tubarum, unde tremefactus populus dixit: non loquatur deus ad nos, ne moriamur: unde significatur timor esse in uetere testamento, in nouo dilectio. quomodo igitur soluitur haec quaestio, quare illae opus dei, istae opus hominis, et illae conscriptae digito dei, istae scriptae ab homine? an forte ideo magis in illis prioribus uetus significatum est testamentum, quia deus ibi praecepit, sed homo non fecit? lex enim posita est in uetere testamento, quae conuinceret transgressores; quae subintrauit, ut abundaret delictum. non implebatur timore, quae non imopus hominis, quia homo deo non obtemperauit
Abbreviated transcription (Latin):
sauit loqui ad eũ in monte srna duasta¬
bulas testimonu tabulas lapidecos scrip¬
tas digito dĩ: deinde paulop: conuersus
inquit mor ses descenđ demonte : & duȩ
ttibulȩ lapideȩ scriptȩ utreq pasit hinc
atq hinc erant scriptȩ & tabule opus di
erant & scriptura & scriptura dĩ ÷ sculpta
inttibulis. Pro inde magnaoritur quȩstio
quomodo illȩ tabule quas erat morses
dõ utiq p̃scientiȩ fracturꝰ. ñ hominis op̃
dicant᷑ eẽ seddi noc ab omine scriptȩ sed
scriptura dĩ digitodi: posteriores uero
tabulȩ tã diumansurȩ & in tab̵ naculo ac
teplodĩ fare iubente quidem dõ tã abho¬
mine exciscsint ab ominȩ scripte : Anfor¬
teinillis priorib gratiadi significabatur
Non hominis opꝰ quagratia indignifacti
sunt reuestentes corde in egrptũ & faci¬
entes idolum undeillo beneficio priuati suNt
& ꝓpterea morses tabulas fregit: istis il
tabulis posteriorib significatis quidesuis

Expanded text:
savit loqui ad eum in monte Sina, duas tasavit loqui ad eum in monte Sina, duas tabulas Testimonii, tabulas lapideas scriptas digito Dei. Deinde paulo post: Conversus, inquit, Moyses descendit de monte, et duae tabulae lapideae scriptae utraque parte, hinc atque hinc erant scriptae, et tabulae opus Dei erant. Et scriptura Dei est sculpta in tabulis. Proinde magna oritur quaestio, quomodo illae tabulae, quas erat Moyses Deo utique praesciente facturus, non hominis odicantur esse, sed dei, nec ab homine scriptae, sed scriptura dei, digito dei; posteriores uero tabulae tamdiu mansurae et in tabernaculo ac templo dei futurae iubente quidem deo, tamen ab homine excisae sint, ab homine scriptae. an forte in illis prioribus gratia dei significabatur, non hominis opus, qua gratia indigni facti sunt reuertentes corde in Aegyptum et faciendo idolum — unde illo beneficio priuati sunt, et propterea Moyses tabulas fregit — istis uero tabulis posterioribus significati sunt qui de suis
Abbreviated transcription (Latin):
nauer: Precipitur qum nob exloge & ꝓ¬
phetis. & In ipso cuugło qđ testimo¬
niũ ht̃ alege & ꝓphetis: Vnde &iã in mo¬
nte interutr̃ãq ꝑ sonã medius saluator ef¬
fulsit : ut ab omnib mundi in lecebris auidi¬
tatẽ prãm tã quã ieiunio tẽperantiȩ re¬
frenemꝰ: quã diuꝑ fectio decalogilogis ꝑ
quat tuor eius dẽ mundi pastes iđ toto orbe
p̃dicatur : utdecẽ : quater ducta quadra¬
genariũ numerũ signent. Et scripsit inta¬
Acbulis uerba testam̃ti xũba Demor sedictũ
.ẽ. qđ ipsescripserit cui &iãds̃ paulo ante
dixerat : scribetibi uerba hȩc Cũ uero pͥmũ
legẽ accepit curttibulas abiecit & fregit
nec ipscextidis se dictus .ẽ. tabulas lapide¬
as & modo dictũ .ẽ. excĩdetibi duastabu¬
las lapideas nec a dictũ .ẽ. ut scriber&
sicutei modo dt̾ nec easipse scripsis se nar¬
ratur sicut modo narrat scriptura dicens.
scripsit intabulis ũba testam̃tix uerba
Sedtunc dictũ .ẽ. & deđ morsi statĩ uttes¬

Expanded text:
cipitur enim nobis ex lege et prophetis, et in ipso Evangelio, quod testimonium habet a lege et prophetis. Unde etiam in monte inter utramque personam medius Salvator effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae refrenemus, quandiu perfectio decalogi legis per quatuor ejusdem mundi partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta, quadragenarium numerum signent. Et scripsi in tabulis verba Testamenti decem; de Moyse dictum est, quod ipse scripserit. Cui etiam Deus paulo ante dixerat: Scribe tibi verba haec. Cum vero primum legem accepit, cujus tabulas abjecit et fregit, nec ipse excidisse dictus est tabulas lapideas, et modo dictum est: Excide tibi duas tabulas lapideas; nec ei dictum est ut scriberet, sicut ei modo dicitur, nec eas ipse scripsisse narratur, sicut modo narrat Scriptura et dicit: Scripsit in tabulis Testamenti decem verba, sed tunc dictum est: Et dedit Moysi statim ut ces
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ex nob Alio quinnrã opera sicerunt :
ut sint humana autpeccata autcũ timore non
cũ dilectione &ideo seruilia sinerequie:
Plenitudo aut̃ sabbatirequie in requie scp̃itna:
Nonqum frustra institutũ ẽ. & sabbatũ sab¬
batoꝵ: superius qnđ prius locutꝰ : dc̃ decab̵na¬
culo unguendo dixit eadẽ uncgione stĩ fi

Expanded text:
uelut ex nobis. alioquin nostra opera sic erunt, uelut ex nobis. alioquin nostra opera sic erunt, ut sint humana aut peccata: aut cum timore, non cum dilectione, et ideo seruilia sine requie. plenitudo autem sabbati erit in requie sempiterna. non enim frustra institutum est et sabbatum sabbatorum. Superius quando prius locutus est deus de tabernaculo ungendo, dixit eadem
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc in eis dẽ p̃ceptis x legatur: an& hoc
simile .e. uelam̃to quosticiem obtexxit.
quias plendorem uultus eiꝰ filiusrł ñpoterant¬
cepit qđ figurate ibi dictum .e. Aliaqui ppe
ligim nouem sicat p̃cepta sunt: &ĩ in nouotes¬
tam̃to obseruanda mini medubitamꝰ Illud
autẽ unũ desabbato usq adeo figura diei sep¬
tini obseruatione. apudisrahelitas uelatũ
fuit & mrsterio p̃ceptũ fuit. & quodã sacra¬
m̃to figurabat᷑: ut hodie a nob̵ n õbseruet᷑ :
sed solũ qđ significabat intuem̃. In illa aute
requie ubiopera seruilia iubentur cessare:
magna ÷ aliitudo gratiedĩ. Tunc enĩ fiunt
cũ requi eo perabona cũ fides ꝑdilectionẽ
operatur Timor aut̃ ꝓtorm̃tũ hab& Etin
tormto q̃ requies: unde timor ñ .ẽ. incaritate
Caritas autẽ diffusa e. in cordib nr̃is ꝑspm̃¬
scm̃ quidatus .ẽ nob̵. Ideo sabbatũ requi es scã
dño: dĩ scilicet gratiȩ tribuenda : Ñ nobis

Expanded text:
et hoc in eisdem praeceptis X legatur? An et hoc et hoc in eisdem praeceptis X legatur? An et hoc simile est velamento, quo faciem obtexit, quia raecepit, quod figurate ibi dictum est; alia quippe ibi nouem sicut praecepta sunt etiam in nouo testamento obseruanda minime dubitamus. illud autem unum de sabbato usque adeo figurata diei septimi obseruatione apud Israhelitas uelatum fuit et in mysterio praeceptum fuit et quodam sacramento figurabatur, ut hodie a nobis non obseruetur, sed solum quod significabat intueamur. in illa autem requie ubi opera seruilia iubentur cessare, magna est altitudo gratiae dei. tunc enim fiunt cum requie opera bona, cum fides per dilectionem operatur, timor autem tormentum habet et in tormento quae requies? unde timor non est in caritate; caritas autem diffusa est in cordibus nostris pm qui datus est nobis. ideo sabbatum requies sancta domino, dei scilicet gratiae tribuenda, non nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ. utrũ facereea ipsedns̃: anilli Sedutiq
manifestũ .e. qđ illi lus set quippe illequȩ
facerent: Sed fortedeo sic postuĩ ẽ. ut ex utro¬
q accipiatur quia & dñs facit cũ facientes
adiuuat. scđm illud a płi: intimore et tremo¬
reur conl psorũ salutẽ operamini. Osenim . ẽ.
quioperatur in uob & uelleeto perari ꝓbona
uoluntate Sex dieb facietis op̃: septim dies
erituob ses. sabbatũ & requies dnĩ. Postea¬
quã descenđ morses demonteo pera cõmen¬
dantur tab̵ naculi construenda: & uests sa¬
cerdottdedequib faciendis antequã aliquid
p̃ciper& locutus .ẽ. ad populũ desabbati obser¬
uatione. Vbi ñ in merito mouet cũ decẽ ũba
logis acceperit in tabulis lapidȩis iterum
quas ipse excĩdit ipse conscripsit: qua rede
solo sabbato postea quã des cenđ populum
admonuit Sienĩ ꝓpterea x p̃cepta logis
suꝑ fluũ fuit populꝗterũ audire Curnon
fuit suꝑ fluum ut desabbato auder&: cur

Expanded text:
tum est, utrum "facere ea" ipse dominus an illi; sed utique manifestum est quod illi: iussit quippe ille quae fierent. sed forte ideo sic positum est, ut ex utroque accipiatur, quia et dominus facit, cum facientes adiuuat, secundum illud apostoli: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini; deus enim est qui operatur in uobis et uelle et operari provoluntate. Sex diebus facietis opus: septimus dies erit vobis sanctus, sabbatum et requies Domini. Posteaquam descendit Moyses de monte, opera commendantur tabernaculi construenda et vestis sacerdotalis. De quibus faciendis antequam aliquid praeciperet, locutus est ad populum de sabbati observatione. Ubi non immerito movet, cum decem verba legis acceperit in tabulis lapideis iterum, quas ipse excidit, ipse conscripsit, quare de solo sabbato posteaquam descendit, populum admonuit? Si enim propterea decem praecepta legis, superfluum fuit ut populus iterum audiret, cur non fuit superfluum, ut de sabbato denuo audiret? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat fueri scm̃ scĩ : & hoc inter cẽ uide¬
batur qđ niħ eoꝵ dixis set scm̃ scõꝵ: nisi qđ
repeteret dix̃ dettib̵ naculo uncto & hisq̃in illo
cent: qđ eauncnione scĩ fica retur & fier&
scã Illud autẽ altare holo caustomatũ de

Expanded text:
xerat fieri Sanctum sancti. Et hoc interesse videbatur, qui nihil eorum dixisset Sanctum sanctorum, nisi quod repeteret, dixit de tabernaculo uncto, et his quae in illo essent, quae ea unctione sanctificarentur et fierent sancta. Illud autem altare holocaustomatu
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc .ẽ. ergo pͥma data lex ubi significatur
uetꝰ testam̃tũ : qđ e. opꝰ tantũ modo di & con¬
Lex ergo scã & bonadĩ op̾ ÷ ubi homo niħ
agit qr non obteperat: sed reatu potius
p̃mitur. lege minante atq: dã nanpte¬
.Peccatũ qũ inquit uta ppareat peccatũ.
ꝑ bonũ mͥ operatũ .c̃. mortẽ : Becitus autem.
homo .e : cum hoc mandatũ scm &iustum

Expanded text:
Haec est ergo prima data lex, ubi significatur Vetus Testamentum, quae est opus tantummodo Dei, et conlex ergo sancta et bona dei opus est: ubi homo nihil agit, quia non obtemperat, sed reatu potius premitur lege minante atque damnante. peccatum enim, inquit, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. beatus autem homo est, cum hoc mandatum sanctum et iustum
Abbreviated transcription (Latin):
molatis Nec uxorẽ defiliab eoꝵ accipies
filus tuis. nep quã ipse fucrint fornicate¬
fornicari faciant & filiostuos indeos suos:
deos conflatiles non facies tibi
Cum p̃ciperet ds̃ loquens ad morseꝵ utdata
t̃rã in potestate omis ido latricues teritur :
nec ad orarentur du alieni: ait. Dñs euĩ ds̃
Qđ ñ huma nȩ ꝑturbationis uitio facit ds̃
sẽꝑ atq omnim odo in cõmutabilis atque
tranquillus: sed hoc ubo indicat ñ in pune
plebẽ suã ꝑ aligios deos fornicaturam
ritili : qđ castitatẽ custodit uxoris. Qđ
fornicationis dõ nocuerit: Sed sibi pluri m ẽ
ut pereat : qđd s̃ ꝓ hibet terroregrauis simo
⁊elante secppellas cuidr̃ inpsalmo: ꝑ di¬
distiomnẽ qui fornicatur ab ste : mͥautẽ
adhereredõ bonũ .ẽ. Dehinc scriptura eadẽ
repetit. quȩ in priorib cõm̃ dauit: hoc. ẽ.
detrib festiuitatib p̃cipuis depͥmogenitoꝵ

Expanded text:
de filiabus eorum accipies filiis tuis, ne postquam ipsae fuerint fornicatae, faciant et filios tuos in deos suos. Deos conflatiles non facies tibi. Cum praeciperet Deus loquens ad Moysen, ut data terra in potestate, omnis idololatria everteretur, nec adorarentur dii alieni, ait: Dominus enim Deus quod non humanae perturbationis vitio facit Deus, semper atque omni modo incommutabilis atque tranquillus; sed hoc verbum indicat, non impune plebem suam per alienos Deos fornicaturam.ritali, qui castitatem custodit uxoris, quifornicationis Deo nocuerit, sed sibi plurimum ut pereat: quia Deus prohibet terrore gravissimo, zelantem se appellans: cui dicitur in psalmo: Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Dehinc Scriptura eadem repetit, quae in prioribus commendavit, hoc est, de tribus festivitatibus praecipuis, et de
Abbreviated transcription (Latin):
tũ culpa ferunt᷑. Quid aliudaꝑte datur
intellegi. nisi qđ illoꝵ &iã poenas luunt
usque ad testiam & quastã ꝓgeniem ea in quã
imitantur filii parentũ uitã possudere :
usq cid eos ultio extenditur quiuider᷑ qđ male

Expanded text:
tum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur tum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, usque ad tertiam et quartam progeniem eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur, qui viderunt quod male
Abbreviated transcription (Latin):
solũat : cũuus patris quib iratum dñm nũgno¬
rat &iã suam adhuc malitiam adiungere
non formidat. Etiustũ ÷ utqui sub districtoiu¬
dice uias parentis iniqͥñtim & imituri: cogant̃
inuita p̃senti &iam culpas parentis iniqui
ꝑ soluere Vnde & illic dictũ ÷: anima patris
mea ÷ anima filum ea ÷ Anim aquȩ pecca¬
uerit ipsa morietur. Quia in carneñ nũ quã
filui &iã expatris peccato pͥerimunt᷑: deiec¬
to aut̃ originedi peccato & parentũ neqͥtia
anima nontenetur. Quidenim ÷ qđ pariu¬
lifili pleruq ademonib arripiunt᷑. nisi
qđ caro filii ex patris pena multatur. Inse¬
m& ipso qum ꝑcutitur pat̃ iniquus & ꝑ
cussionisuim sentire contẽpnit Plerũq
ꝑcutit᷑ in filus ut acrius uratur: & dolor pa¬
tris incarnẽ filioꝵ redditur : quatinꝰ filioꝵ
poenis mens patris iniqua puniat᷑. Cuũero
non paruuli sediã ꝓuectiores filuiex pargi¬

Expanded text:
ersolvat; cum vitiis patris, quibus iratum Dominum non ignoersolvat; cum vitiis patris, quibus iratum Dominum non ignorat, etiam suam adhuc malitiam adjungere non formidat. Et justum est, ut qui sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, et anima filii mea est. Anima quae peccaverifilii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato ex parentum nequitia, in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acriter uratur, et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus filiorum poena mens patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex paren
Abbreviated transcription (Latin):
dño dr̃ qui reddis iniquitatẽ patrũ filus ac
uepotib sedinutraq hacsententia dudissi¬
nilis sexs inuenitur auditoris animꝰ utdiscre¬
tionis uiam subtilit̃ requirat᷑ instruitur
Pecatũ quippeoriginalȩ aparentib trahit᷑
& nisiꝑ gratiã baptis matis soluat̃ sua pa¬
rentu peccata poctamꝰ quia unũ adhueuttre¬
lic& cuillis sum R eaditur iniquia spatrũ
in filius . duꝓculpaparentis ꝯxoriginali
peccato anima polluitur ꝓlis Etrursum ñ
redditur parentum iniquitas infiliis: quia
cũ ab originali culpa ꝑbaptistũ liberam.¬
iamnon parentũ culpas. sed qua sipsi cõmi᷑tim
habemꝰ. Qđtñ intellegi &it̃ aliter potest:
Quia quis quis prtui parentis iniquitatẽ
imitatur : &iã ex eius delicto constringit᷑:
Quis quis aut̃ parentis iniquitatẽ nĩmi¬
tatur: nequa quã delicto illius grauatur
Vndefit iniquus filius iniqui patris ñ solũ
sua quiaddidit. sed &iam patris peccata ꝑ¬

Expanded text:
r, Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotibus? Sed in utraque hac sententia dum dissimilis sensus invenitur, auditoris animus ut discretionis viam subtiliter requirat instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus trahitur et nisi per gratiam baptismatis solvatur, etiam parentum peccata portamus, qui unum adhuc videlicet cum illis sumus. Redditur ergo iniquitas patrum in filiis, dum pro culpa parentis ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum, Non redditur parentum iniquitas in filiis, quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, non jam parentum culpas, sed quas ipsi committimus, habemus. Quod tunc intelligi etiam aliter potest, quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur. Unde fit, ut iniquus filius iniqui patris non solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata p
Abbreviated transcription (Latin):
nonbibit. Qđ & ante dixerat qnđ tabulas
significet diximꝰ: Hoc ẽ. tabulȩ imaginẽ
demons trabant priscelegis: ñp: longo
int̃ uallo ꝓpopuli peccato cessantis Alie
uero adinstar prioꝵ iteratĩ in cisȩ: noui
tes tam̃ti habuertꝰ figurã. Isteñ frangunt᷑:
utosteuderet nouites tam̃ti eloquia ꝑ map¬
sura Vnde & merito & ũbͣ legis legenda signi¬
figura crucis ex primeretur Huius enim
forma indȩqł ax latera : Nam xrecto uno
apicȩ a sumo in imũ ducitur : rursũ alio¬
ñ disparitramite ꝑtrans ũsa brachioꝵ
conponit᷑. Vnde & ipse ait Nuenulege
soluere sed adimplere. Utiq ꝑ passionẽ
crucis : cuius im ago fuit intacbulis Qđ
aut̃ ait. panẽ ñmanducauit & a quã non
bibit: intellegitur iciuncuuit: a pͣtetotũ. iđ.
nomine panis omnem crbũ : & nominȩ aq
omnẽpotũ significante scripturti. Quid aũ

Expanded text:
n bibit, etc. Quae et ante dixerat, quando tabulas significet diximus, hoc est, tabulae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longo intervallo populi peccato cessantis. Aliae vero ad instar priorum iteratim incisae, Novi Testamenti habuere figuram: istae non franguntur, ut ostenderentur Novi Testamenti eloquia permansura. Unde et merito X verbis legenda signifigura crucis exprimeretur. Hujus enim forma in decas X littera est. Nam X recto uno apice a summo in imum ducitur, sursum alio non dispari tramite per transversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed adimplere ; utique per passionem crucis, cujus imago fuit in tabulis. Quod autem ait: Panem non manducavit, et aquam non bibit, intelligitur jejunavit, a parte totum, id est, nomine panis omnem cibum, et nomine aquae omnem potum, significa
Abbreviated transcription (Latin):
in codertboco Nubes qui pedri bicubabit
ꝑdiee tabnaculo. &ignis pinocte uidex¬
tib populis isrł ꝑcunctas mansiones suas
Noturida ẽ. res multu mirabilis. Qd nube
degcenderita & implentę tabra culit quę

Expanded text:
co. Nubes quippe Domini incubabat per diem tabernaculo, et ignis in nocte, videntibus populis Israel per cunctas mansiones suas. Notanda est res multum mirabilis, quia nube descendente et implente tabernaculum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectutuo dñe : obsecro ut gradiris
nob̵ cũ Popuł enim dureceruicis ÷ &auferas
iniquitates nr̃as atq peccata : nosq possideas
Res ponddñs Egoinibopactũ: uidentib cun¬
ctis signa fuciam qͥuenũquã suisa suꝑ terram
nec inullis gentib utcernat popuł incuius es
medio opus dni terribile qđ facturus sum
Quid ÷ qđ morsi dep̃canti ꝓsalute populi sibi
cõmissi quatinꝰ dñs gratiã suã illis conaeder&
eorũq peccata atq delicta auferr&. Respon¬
ditdñs ego inibo pactũ uidentib cunctis signa
faciam queñ sunt uisa suꝑ t̾rã &cet̃ Que sunt
illa signa quenũquã suisa suꝑ terrã : anforte
signailla ad nouũ testam̃tũ ꝑtinent. in carna¬
tionis uidelicet passionis acresurrectionis dnũ
dequib signis ad ꝑfidũ regẽ quinoluit uissus
adnõ petere signũ escuas ꝓpħta ait Audite
ergo domꝰ đd nũ quidparũ .ẽ. uos molestos. cẽ.
hominib qr molestiestis & dõmeo : ꝓpterea

Expanded text:
omine, obsecro ut gradiaris nobiscum populus enim durae cervicis est, et auferas iniquitates nostras atque peccata, nosque possideas. Respondit Dominus: Ego inibo pactum, videntibus cunctis signa faciam, quae nunquam sunt visa super terram, nec in ullis gentibus, ut cernat populus in cujus es medio, opus Domini terribile, quod facturus sum. Quid est quod Moysi deprecanti pro salute populi sibi commissi, quatenus Dominus gratiam suam illis concederet, eorumque peccata atque delicta auferret. Respondit Dominus, Ego inibo pactum, videntibus cunctis signa faciam, quae non sunt visa super terram, etc. Quae sunt illa signa, quae nunquam sunt visa super terram? An forte signa illa ad Novum Testamentum pertinent, incarnationis videlicet, passionis ac resurrectionis Domini? De quibus signis ad perfidum regem, qui noluit jussus a Domino petere, Isaias propheta ait, Audite ergo domus David: Nunquid parum est vos molestos esse hominibus, quia molesti estis ei Deo meo? Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
bam suꝑeos uerba quȩ habuer tabulȩquas
fregisti Esto paratꝰ mane sutascendas statĩ
inmantẽ srnai Stab̃q metũ suꝑ uesticem
montis Nulł ascridat tecũ : nec uidetur
quis pic̃ ꝑtotũ montẽ : Oues qq̃ & boues non
pascantur econtra lubet dñs morsi ut sit pa¬
ratusmane statim ascendere in montẽ sinar
in nuens his quipopulodĩ p̃sunt utpparent.
corda sua ad accipiendã diuinã sapientiã
Mancergo paratus .e. ascedere: quidis cus¬
sis tenebris uiti orum atq arnaliũ desiderioꝵ
ite suã eleuat adintuenda celestia: quatiñ
infide chatolica firmiter consisteris diui¬
nȩ conteplationis particeps existat. Oues
qq̃ & boues ꝓhibet ute contra rĩpascant̃
quia sim plices quiq atq terrenis operibus
incubantes : ad sp̃ĩtalium a diuinoꝵ mrste¬
rum editationẽ nonsufficiunt. Excidit
ergo duas tabulas lapidetis quales ante fu¬
erant : & de nocte consurgens ascendin mo¬
nte srnai sicut p̃ceperat eidr̃s porturis

Expanded text:
unt tabulae quas fregisti. Esto paratus mane, ut ascendas statim in montem Sinai stabisque mecum super verticem montis. Nullus ascendat tecum, nec videatur quispiam per totum montem. Oves quoque et boves non pascantur e contra . Jubet Dominus Moysi, ut sit paratus mane statim ascendere in montem Sinai,piritualiter innuens his qui populo Dei praesunt, ut praeparent corda sua ad accipiendam divinam sapientiam. Mane ergo paratus est ascendere, qui discussis tenebris vitiorum atque carnalium desideriorum, mentem suam elevat ad intuenda coelestia, quatenus in fide catholica firmiter consistens, divinae contemplationis particeps existat. Oves quoque et boves prohibet, ut e contra non pascantur, quia simplices quique atque terrenis operibus incubantes, ad spiritualium ac divinorum mysteriorum meditationem non sufficiunt. Excidit ergo duas tabulas lapideas quales ante fuerunt, et de nocte consurgens, ascendit in montem Sinai, sicut ei praeceperat Dominus, portans
Abbreviated transcription (Latin):
Iteetredited eporta usq ad pottã ꝑ medium
castroꝵ. & occidat unꝰ quisq frẽm & amicũ
rere Permedium uero castroꝵ transire .e:
tanta equalitacte intra eccłam uiuere : itqui
delinquentiũ culpas redarguit. in nullius se
debeat fauor edeclinare. Vnde etrecte sub¬
ficit: quicũ punierda inuenit ab increpatio¬
nis gladio neccis quos ꝑ cognationẽ. diligit
parcit Sicergo & illedĩ dr̃ quiad ferienda
uitia ⁊do diuini amoris excitatur: ꝓfecto
.tẽ sedĩ denogat : qui quantũ sufficit ip¬
crepare uitã carnaliũ recusat Sed& ipse
pumerꝰ triũ miliũ interfectoꝵ: triplicem¬
os formã indicat peccatoꝵ Omẽ quĩ peccatum:
aut facto autuerbo auteogitation ecõmittit᷑

Expanded text:
ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, rere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subrficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis gladio nec his quos per cognationem diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei deneget, qui quantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. Sed ipse numerus trium millium interfectorum triplicem formam indicat peccatorum. Omne enim peccatum, aut facto, aut verbo, aut cogitatione committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cum quoq ctȩueum eticbuscum Quid ẽ.
qđ dr a dmor sen obserua cuncta quȩ hodiȩ
mandcuitibi. Num quid depopulo dicereuo¬
luit cuius ipsedoctor fuit: sed nonipse in
testam̃tũ siue pactũ cucis. quiinilla habi¬
tabant. Caueneũ quã cũ habitantib t̃rȩ
illius iungas amicitias quetibis in ruinã
sed artis eor: destruȩ. ⁊ fringe statuas. locͦq
succide Noliadora redm̃ alienũ. Oñs telo

Expanded text:
um quoque et Hevaeum, et Jebusaeum. Quid est quod dicitur ad Moysen, Observa cuncta quae hodie mandavi tibi. Nunquid de populo dicere voluit, cujus ipse doctor fuit? sed non ipse inttestamentum sive pactum cum eis, qui in illa habitabant. Cave ne unquam cum habitatoribus terrae illius, jungas amicitias; quae tibi sint in ruinam, sed aras eorum destrue, confringe statuas, lucosque suceide. Noli adorare Deum ali
Abbreviated transcription (Latin):
ra mea. Donec transeã . tollãq manũ meã
& ui de posteriora mea. E aciem aut̃ mett᷑¬
Gẜ uidere nĩ poteris. Siautẽ ds̃ erat cũ quo fa¬
cie ad faciẽ loquebatur cursepetebat
uiderequẽ uidebat: sed acin eiꝰ petiti ome
colligitur: quieũ sitiebat ꝑ incircũ scriptȩ¬
naturȩ suȩ claritatẽ cernere : quẽiã cȩperat
ꝑ quas dam imagines uidere Et sic suꝑ na
eẽntia m̃tis eiꝰ oculis ad. ect: quatiñ ei ad &ni¬
tactis uisionẽ nulla imago creata tẽporaliter
inter. eẽt: Etuiderunt ergo patres testam̃ti
dm̃nemouidit &uix̃: quia in hac morta¬
li carnȩ consistentib & uideri poterit ꝑ
quasdã circũ scriptas imagines. Quidẽi
non potest ꝑ incircũ scriptũ lum̃ &nitatis
Sinuero quib dã potest. inhac adhuc cor¬

Expanded text:
mea, donec transeam, tollamque manum meam, et videbis posteriora mea, faciem autem meam videre non poteris . Si autem Deus erat, cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed hac melius petitione colligitur, quod eum sciebat per incircumscriptnaturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, et sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo Patres Testamenti Deum nemo vidit unquam, quia in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam potest in hac adhuc cor
Abbreviated transcription (Latin):
iđ ut non cognos cerem : siqum cognouisseN
nũquã dñm glouȩ crucifixis ses÷ sequitur
& ungit. Suers sumin ȩrunã dũconfringe¬
retur spina: iđ cum cẽm corde conpunctus
Dinde addidit peccatũ nm̃ cognoui: & fa¬
cinus ieũ uoperur postec quã uider̃ quanto
scelere xpm crucifixerint : Etqr receper
consilium uta gerent pęnitentia & inbap¬
tis moremissionẽ acciperent peccatorum :
dixiinquit: ꝓnuntiabo adũ sume delictũ
nm̃ dño & turemisisti impietatẽ cordismci
c̃. dñs admorsen satis resista indicat : qnđ
quide depetra uł cauernaciꝰ & demanus ciꝰ
supposttione.: deuisione posterioꝵ ã nihil
pteti uisibili opere subsecutũ legitur
Mox enimadiungit int̃ posito asticulo scri¬
ptura & dix̃ dñs admorsen : cũ psed ñs utiq
&uã illa que supras̃ loqueretur : atq inde

Expanded text:
im cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent\' — sequitur et iungit: conuersus sum in haerumnam, dum confringeretur spina, id est: cum essem corde compunctus. deinde addidit: peccatum meum cognoui et facinus meum non operui: posteaquam uiderunt, quanto scelere Christum crucifixerint. et quia receperunt consilium, ut agerent paenitentiam et in baptismo remissionem acciperent peccatorum: dixi, inquit, pronuntiabo aduersum me delictum meum domino, et tu remisisti impietatem cordis mei. est dominas ad Mosen, satis res ipsa indicat, quando quidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posteriorum eius nihil postea uisibili opere subsecutum legitur. mox enim adiungit interposito articulo scriptura: et dixit dominus ad Mosen, cum\' ipse dominus utique etiam illa quae supra sunt loqueretur; atque inde
Abbreviated transcription (Latin):
homo morebetur : qnđ & illi tituba uerunt
quindiceredi derenit Hloc ẽ ergo cũtranisi¬
cro tuicuideb posttrioramet : ut trtqi sitro
dehoc murido ad patr̃e posterius in motre¬
diturisunt quor trpugeris Tuncit compun¬
ebcode dixer. quid fuciemꝰ: &ius si sunt
abapłis agerepenctentiã & baptizari¬
in nominelhũ xp̃i utdimitte renur illis
peccata eoꝵ Qđ in psalmo illo scq̃r : cũdictũ ÷¬

Expanded text:
homo moriebatur, quando et illi titubauerunt qui in die crediderant. hoc est ergo "cum transiero, tunc uidebis posteriora mea": transiero de hoc mundo ad patrem; posterius in me credituri sunt quorum typum geris. tunc enim compuncti corde dixerunt: quid faciemus? et iussi sunt ab apostolis agere paenitentiam et baptizariin nomine Iesu Christi, ut dimitterentur illis peccata eorum. quod in psalmo illo sequitur, cum dictum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerimꝰ traps lati demorte aduta decorrup q¬
tione ad incorruptionẽ. reuclata facie glo¬
riã dnĩ conteplabim̃: Interimergo donec ir¬
lucescat dies & inclinent̃ umbre iuxta ex¬
intentius dep̃cantes quatiñ ꝑgratiã suam
& scđm mulittudinẽ miscđȩ suȩ ad eaque in¬
tellegenda illuminare &adet quȩ agerida
sunt pos adiuuare dignetur. Quotrar¬
scunte corãio: ait Dominator dpiẽdẽ mi¬
stricors & demes paciens & multe miseratio¬
nis acuerus qui custodis miscđam inmilia qui
aufers iniquitatẽ & scelera atq peccata nuł q¬

Expanded text:
fuerimus translati de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, revelata facie gloriam Domini contemplabimur. Interim ergo donec illucescat dies, et inclinentur umbrae, juxta exintentius deprecantes, quatenus per gratiam suam et secundum multitudinem misericordiae suae, ad ea quae intelligenda illuminare, ad ea quae agenda sunt, nos adjuvare dignetur. Quo transeunte coram eo, ait: Dominator Domine Deus, misericors et clemens, patiens et multae miserationis ac verus, qui custodis misericordiam in millia, qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
in morta litatẽ & lucẽ habitat in acces sibilẽ:
cuipsal mista dt̃ amplius lauame abiniustitia
mea & adelicto meo mundame: Eccceni in ini¬
quitatib concept̾ sũ. & indelictis peperti me
matermea & in libro iob Quis potestinquit
mundũ facere deinmundo conceptũ semine
nne tuquisoł es: Sequitur Quireddis iniqͥ¬

Expanded text:
t lucem habitat inaccessibilem. Cui psalmus dicit: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me. Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Et in libro Job: Quis potest, inquit, mundum facere de immundo conceptum semine, nonne tu qui solus es? , Sequitur, Qui reddis iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
assupta sicutds̃ uolebat speciȩ qua uolebat.
ut nonineis ipsa ullosensu corporis sentire¬
tur diuina natura q̃ in uisibilis ubiq tota :
& nullo continetur loco Et quia in duob
p̃ceptis hoc ÷ dilectionis dĩ & ꝓ ximitota
lex pend& id eo morses in utroq siuideside¬
rium demonstrabat indilectione scilicet
dĩ ubiait. sunueni gratiã in conspectutuo
os tendem tem& ipsum uideate. ut siminueni
ens gratiã in cons pectutuo: in dilectione
autẽ ꝓximi ubiait: &utsciã quia popuł̃
tuus ÷ gens hȩc Queritur quomo dods adm¬
rsq dixerit. sciote quia p̃omnib Nũ quid
enim scientiã quads̃ dr̃ scire queilli placent
nescirequedis plicent. ponquia ignoratea
sed quia nonad ꝓbat: sicut ars recte dicitur
nescire uitia cũin ꝓb& uitia: p̃omnibus
ds̃ morseꝵ sciebat: quia dõ p̃omnib morses
placebat. Notandũ ÷ nequod prius ipse
dixisse. anteaut̃ non legit᷑: utintellega m̃

Expanded text:
assumpta sicut Deus volebat, specie qua volebat, assumpta sicut Deus volebat, specie qua volebat, ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur divina natura, quae invisibilis ubique tota est, et nullo continetur loco. Et quia in duobus praeceptis, hoc est dilectionis Dei et proximi, tota Lex pendet , ideo Moyses in utroque suum desiderium demonstrabat: in dilectione scilicet Dei, ubi ait, Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum, manifeste ut videens gratiam in conspectu tuo. In dilectione autem proximi, ubi ait, Et ut sciam, quia populus tuus est gens haec. Quaeritur quomodo Deus ad Moysen dixerit, Scio te prae omnibus: Nunquid enim scientiam qua Deus dicitur scire quae illi placent, nescire quae displicent. Non quia ignorat ea, sed quia non approbat. Sicut ars recte dicitur nescire vitia cum improbet vitia. Prae omnibus Deus Moysen sciebat, quia Deo prae omnibus Moyses placebat. Notandum est quod prius ipse dixisse, ante autem non legitur. Ut intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ guuidia quȩ audiunt ꝓgredi conant᷑¬
ex dix̃ aute morses ad dñm. P recipis uteducã
popułmistũ & pon indicasmͥ quẽ missurus
es mecum Presestim cum dixeris nouiteox
nomine & inuenisti gratiã corame. Ina¬
liquib exemplarib italegitur. Sciotepre
omnib & gratiã habes apud me. Qđ pe¬
neidẽ .ẽ. Quid ÷ enim dicere nouite ex
tuo ostende mͥ tem& ipsũ manifesteuide¬
amte : ut sim inueniens gratiã antete &
grecus. GNO Tos: hoc quidã latiniinter¬
p̃tatis manifeste : cũ scriptura ñ dixerit
PΗA NE ROS. Potuit ergo fortas se aupo¬
tius dici sunueni gratiã in conspectutuo
ostendem temet ipsum. scienter uideã te
Quib uerb̵ satis osterdit morses qđ uita
uidebat dm̃ in illa tanta familiaritate
cons pectus. ut desiderabat uidere : qm̃ ille
om̃s uisiones dĩ quȩ moritiliũ p̃ bebantip
aspectib &ex quib fiebat sonus quomorta¬
lis at tingeretur auditus. sic ex hibebantur

Expanded text:
vitae gaudia quae audiunt, progredi conantuvitae gaudia quae audiunt, progredi conantur. Dixit autem Moyses ad Dominum: Praecipis et educam populum istum, et non indicas mihi, quem missurus es mecum, praesertim cum dixeris: Novi te ex nomine, et invenisti gratiam coram me. In aliquibus exemplaribus ita legitur: Scio te prae omnibus, et gratiam habes apud me, quod pene idem est. Quid est aliud dicere, Novi te ex tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te, ut sim inveniens gratigraecus fvwatwc, hoc quidam latini interpretati sunt "m ani f est e," cum scriptura non dixerit cpavspwt. potuit ergo fortasse aptius dici: si inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, scienter uideam te. quibus uerbis satis ostendit Moyses, quod non ita uidebat deum in illa tanta familiaritate conspectus, ut desiderabat uidere, quoniam illae omnes uisiones dei, quae mortalium praebebantur aspectibus et ex quiblis attingeretur auditus, sic exhibebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Quid ẽ. enim populũ colunã nub̵ aspice¬
re & intab naculi sui forib stere. atq ado¬
rare aq humana mexs cũ superiora illa
Atq cȩlestia utcuq in enigmate conspicit
iamcdaustra habitationis corporeae ꝑ suble¬
uatã cogiatioe exit: atq illũ humiliter
adoratꝰ cuius & siuidere substantiã niual&¬
iamtñ eiꝰ potentiã ꝑ inluminationẽ spsmira¬
tur: & cũmorses tabnaculũ ingredit᷑ eius
terga popuł aspicit & inpapilionũ suoꝵ
hostus consistit: ꝙ cũ ses quisq pͣdicator
alta dedõ loquitur. suꝑnȩ habitationis iã
utcũq tab naculũ ingredit : cuius p̃dicatio¬
nem infirmi quiq & siuistutẽ plenȩ̨ per¬
sare ñpos sunt :tñ uelud terga aspiciunt :
quia postrema quȩ p̃ualent ꝑ intellectum
secuntur Sedin ipsis qq̃ minimis quȩ ca pere
sufficiunt : iam desus pampilionib quasi
exeunt atq in ostus stant: quia & habita¬
cula carnis relinquere : & ad illa & nȩ

Expanded text:
populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare et adorare, nisi quod humana mens cum superiora illa atque coelestia, utcunque in aenigmate conspicit, jam claustra habitationis corporeae per sublevatam cogitationem exigit, atque illum humiliter adorat? Cujus et si videre substantiam namen ejus potentiam per illuminationem spiritus miratur. Et cum Moyses tabernaculum ingreditur, ejus terga populus aspicit, et in papilionum suarum ostiis consistit, quia cum sanctus quisque praedicator alta de Deo loquitur, supernae habitationis jam utrumque tabernaculum ingreditur. Cujus praedicationem infirmi quique et si virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt, jam de suis papilionibus quasi exeunt atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere, et ad illa aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mio ꝑ ennẽ gloriã. apeccatorib ꝑpetuã
poenam lamnc̃ depoene ornatũtuum
ut sciã quid facia tibi. Inseptua ginta qqͣita
legitur. Deponite stolas glori arũ urã ru
&cultum & ostendã quȩ facturissĩtibi. Scire
enim hic ꝓ reuelare accipiendu : sicut alibi
ignorare ꝓ non manifestare. Vnde ÷ illud
in eugło. Dedie aut̃ illa & hora nemonouit:
neq angelicȩloꝵ neq filius: Nisi pat̃ solus
Morses qq tolleris tab naculu tetenđ extra
castra ꝓcul: uocauitq nom̃ eiꝰ tab naculum

Expanded text:
praemium, perennem gloriam, ac peccatoribus perpetuam praemium, perennem gloriam, ac peccatoribus perpetuam poenam. Jam nunc depone ornatum tuum, ut sciam quid faciam tibi. In Septuaginta quoque ita legitur, Deponite stolas gloriarum vestrarum, et cultum, et ostendam quae facturus sum tibi. Scire enim hic pro revelare accipiendum est, sicut alibi ignorare pro non manifestare. Unde illud in Evangelio: De die autem illa et hora, nemo novit, neque angeli coelorum, neque Filius, nisi Pater solus. Moyses quoque tollens tabernaculum, tetendit extra cast
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dureceruicis hominib: niħ÷ aliud: quã
uindica ndo ad eẽ. atq puniendo Undecũ
eomodo malis nonad÷ parcendo facit: Quo
ꝑtin & illud qđ dr̃. Aueste facie tuã a pecca¬
tis icis. Quia sicuestit euestit. Sicutenĩ
fluit cera a faci eignis: sic perdent peccato
res a faciedĩ. Audiens aut̃ popuł sermo¬
nem hunc pessimumlux̃. & nulł ex more¬
U indutus ÷ cultusuo. Pessimum sermonẽ dt̃ au¬
disse popułm hoc .ẽ. crudelissimum atque
mestissimum. Quod enĩ mauis alicui potest
prestaribeneficium quã dĩ gratiã habere
p̃sentẽ. ac conditor ẽ suũ agnoscere sibi eẽ
ꝓpitium : autqđ mauis ÷ discrim̃ quã auctoris
sufferre iram: niħ hab& boni quicreatoris
sui carebit gratia atq p̃sentia Dix̃q dñs
admorsep Loquere filiis isrł. Popuł dure
ceruicises semel ascendã in mediotui & de
quia cestis sime & sine ulla dubietate uen¬
turꝰ .ẽ. iudicare uiuos ac mortuos lustis dare

Expanded text:
cum durae ceruicis hominibus nihil est aliud quam cum durae ceruicis hominibus nihil est aliud quam uindicando adesse atque puniendo: unde cum eo modo malis non adest, parcendo facit. quo pertinet illud quod dicitur: auerte faciem tuam a peccatis meis, U quia si auertit, euertit; sicut enim fluitres a facie Dei. Audiens autem populus sermonem hunc pessimum, luxit, et nullus ex more indutus est cultu suo. Pessimum sermonem dicit audisse populum, hoc est, crudelissimum atque moestissimum. Quod enim majus alicui potest praestari beneficium, quam Dei gratiam habere praesentem, ac conditorem suum agnoscere sibi esse propitium? Aut quod majus est discrimen, quam auctoris sufferre iram? Nihil habet boni, qui creatoris sui carebit gratia atque praesentia. Dixitque Dominus ad Moysen: Loquere filiis Israel: Populus durae cervicis es, semel ascendam in medioquia certissime et sine ulla dubietate venturus est judicare vivos ac mortuos: justis dare
Abbreviated transcription (Latin):
& popuł tuus quẽ e duxisti deterra ȩgrpti
Interrũ quã iuraui abraham isaac &ia cob
dicens : seminiuro daboeã continuo tã quã
adipsũmor sen adhucloquatur occulta ꝯuer
popułm loquitur dicens : & simulmittam
angłm ieũ antete & eici & chananeum &
amorrȩum & chȩceum & phere ⁊eum & ger¬
ges eum & ȩueũ : &ieb cũ : & introducet te
int̃rã fluentẽ lac & mel Non enim ascep¬
dã tecum : quia popuł dura ceruice . ẽ. ut N
deleãte inuia Magna sacram̃ti & mira
ꝓfunditas : tã quã maiorẽ miscđam poss&
angłs habere quã dñs qui populo durecer¬
absens potest impleresedt̃ qđ patrib eoꝵ
uirtuit : tãquã & hic osteriders hoc seidõ
facere quia illis patrib iustis ꝓmisit: non
qđ isti digni. eqit̃ Quid ergo significat:
nisi forte ideo se non. eẽ. cum eis quidura
ceruicesunt qui non eũ ꝓpitiũ & sclubrẽ
nisi humilitas & pictas capit Essecut̃ dm̃

Expanded text:
et populus tuus, quem eduxisti de terra Aegypti, et populus tuus, quem eduxisti de terra Aegypti, in terram quam iuraui Abraham <et> Isaac et Iacob dicens: semini uestro dabo eam, continuo tamquam ad ipsum Moysen adhuc loquatur occulta conuepopulum loquitur dicens: et simul mittam angelum meum ante te et eiciet Chananaeum et Amorrhaeum etChettaeum et Pherezaeum et Gergesaeum et Euaeum et Iebusaeum, et introducet te in terram fluentem lac et mel. non enim ascendam tecum, quoniam populus dura ceruice es, ut non deleam te in uia. magna sacramenti et mira profunditas, tamquam maiorem misericordiam posset angelus habere quam dominus, qui populo durae cerabsens potest, inplere se dicit quod patribus eorum iurauit, tamquam et hic ostendens hoc se ideo facere, quia illis patribus iustis promisit, non quod isti digni essent. quid ergo significauit nisi forte ideo se non esse cum eis, quia dura ceruice sunt, quia non eum propitium et salubrem nisi humilitas et pietas capit? esse autem deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdec̃. illipo pulo quit sic abillo uiro dilige¬
bant᷑ quẽsic dñs diligebat ut eomodo ad mo¬
nerem̃ cũ merita nrã nos grauassent ne
diligamͣ a dõ releuari : nos apudeũ illoꝵ
meritis posse quos diligit Nã cuã bõ ni¬
potente dr̃ hominisineme & conterãcos
quid aliud dr̃ quã contereeos nisi diligeres¬
tur abste. Itaergo dictũ .ẽ. sineme. Ac sidi¬
ceretur: nolicos diligere & conteraeos
Quia neid faciã: dilectiotua in illos inter¬
cedit mͥ Obte perandũ aut̃. eẽt. dõ dicenti
nolieos diligere : si hoc iubendo dixiss&
& ñpotius ad monendo & ex prim̃do quitd
lũ ab eoꝵ supplicio reuocar& Nec tam̃ &iã
illo int̃ cedente sine flagello disciplinȩ
populũ dereliquid Nescio quoeum modo
at siccos diliger& ipse morses : ds̃ illos occul¬
t̃ diligebat: qui ma nifesta uoce terrebat
Vbidt̃ ds̃ ad morsen uade asceride hino tu

Expanded text:
prodesse illi populo, quia sic ab illo uiro diligeprodesse illi populo, quia sic ab illo uiro diligebantur, quem sic dominus diligebat, ut eo modo admoneremur, cum merita nostra nos grauant ne diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit. nam cum ab omnipotente dicitur homini: sine me, et conteram eos, quid aliud dicitur quam: contererem eos, nisi diligerentur abs te? ita ergo dictum est" sine e me, " ac si diceretur: noli eos diligere, et conteram eos, quia ne id faciam dilectio tua in illos intercedit mihi. obtemperandum autem esset domino dicenti: "noli eos diligere", si hoc iubendo dixisset et non potius admonendo et exprimendo quid illum ab eorum supplicio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, deus illos occultius diligebat, qui manifeste uoce terrebat. Vbi dicit deus ad Moysen: uade, ascende hinc tu