comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ urare uł homines suos uł famili ꝑnir
am ꝙ dicent ei si t̃ scierint. uł audie¬
rint subripuisse aliqͥd de foresta sua.
uł de stannis aut uiuariis suis. aut
de cetis reb suis. It quid de marito
zelotipo qui extorquet iuram̃tũ a fami¬
lia sua ꝙ reuelabunt ei q̃cquid sciue¬
rint. de adult̾io uxoris. ⁊ de uisiłib con¬
iecturis. ⁊ de dap̃nificantib eũ ĩ reb su

Expanded text:
suum iurare vel homines suos vel familiam, quod dicent ei, si quem scierint vel audierint surripuisse aliquid de foresta sua vel de stagnis aut vinariis suis aut de ceteris rebus suis? Item quid de marito zelotipo vel avaro, qui extorquet iuramentum a familia sua, quod revelabunt quicquid sciverint de adulterio uxoris et de verisimilibus coniecturis et de damnificantibus eum in rebus su
Abbreviated transcription (Latin):
qr pp̃ salutẽ aĩaꝵ uidr̃ sic iuratũ. ut
si carnifices uirent ꝙ ñ uendent car¬
nes ĩfectas uł corruptas. ꝓ sanis. aut
m̾catores ꝙ ñ sophisticabũt m̾ces su¬
as. aut ñ uendent cariꝰ pp̃ t̾minũ.
si ã ñ tenentur ẜuare qd̾ iuratur. nͥ
qr uirat᷑. distĩgue. qr si obs̾uancia iu¬
ramĩti spectat tm̃mͦ ad ꝯmod̾ uł ĩ cõ¬
mod̾ iuranciũ ⁊ urent de dando uł¬
ñ daudo. faciendo uł ñ faciendo aliqͦ
alt̾i ab alto possũt sibi remitt̾e. uł si
uret unꝰ alii ꝙ faciet ei ubrũ uł dam̃¬

Expanded text:
r salutem animarum videtur sic iuratum, ut si carnifices iurant quod non vendent carnes infectas vel corruptas pro sanis: aut mercatores quod non sophisticabunt merces suas, aut quod non vendent carius propter terminum. Si autem non tenentur servare quod iuratur, nisi quia iuratur, distingue, quia si observantia iuramenti spectat tantum ad commodum vel incommodum iurantium et iurent de dando, faciendo vel non faciendo aliquo alteri ab altero, possunt sibi remittere. Ut si iuret quis
Abbreviated transcription (Latin):
uidr̃ nͥ ĩnuere ꝙ qͥ uirat se facturũ
aͥd si ñ ĩ tendat se obligare uł facͥe
qd̾ iurat. ñ est obligatus ee ilo ui¬
ram̃to. licet mortałr peccauit sic
iurando. ego tredo sñ p̃iuditõ ꝙ
ex quo quis ĩ duẽ dm̃ ĩ testẽ alicuiꝰ
rei licite fatie̾nde. q̃cq̃d ⁊̃tendat qͥcꝙͥ¬

Expanded text:
rat se facturum aliquid, si non intendat se obligare, vel facere quod iurat, non est obligatus ex illo iuramento, licet mortaliter peccaverit in iurando. Ego credo sine preiudicio, qud ex quo quis inducit deum testem alicuius rei licite faciende, quicquid intendat, q
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ⁊ salutẽ aĩe sue. ⁊ pp̃ tallendũ
scandalũ ꝓximi ꝯtra quẽ sic uirauͭ.
In pͥmis ã trib modis. credo ꝙ possit
di pit pnĩa ꝓ trans gressione eoꝵ qͣsi
ꝓ mortali ñ expedit. tñ ꝓpͥa aucͣte ꝯͣ¬

Expanded text:
m et salutem anime sue et propter tollendum scandalum proximi, contra quem sic iuravit. In primis autem tribus modis credo, quod possit da sit penitentia pro transgressione eorum tanquam pro mortali. Non expedit tamen auct
Abbreviated transcription (Latin):
su spͦta deadultĩo qd̾ ip̃a reua ꝯmisit.
nũqͥd post qͣm confessa fui̾t ⁊ penitu
ret. sub u̾bis duplicib q̃ uno iͣt ꝯti¬
ꝑ hͣnc cautelam. illiꝰ maliciã exclud̾udo¬
ludiciũ quid si aͥs ex ĩpetu iuret aͥd sĩ
quo si plene delib̾asset illud ñ iurass
citũ ẽ qd̾ iurauit. suffic̃ .n. ad ħ ꝙ sit
obligatꝰ ꝙ ĩtend̾it dñi ĩtende testem¬

Expanded text:
suspecta de adulterio quod ipsa revera commisit, nunquid postquam confessa fuit de peccatoret sub verbis duplicibus, qui uno r hanc cautelam illius malitiam excludendo. Quid si aliquis ex impetu iuret aliquid, super quo, si plene deliberasset, non iuraret, citum est quod iuravit. Sufficit enim ad hoc quod sit obligatus, quod intendit deum, inducere testem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siñ sit facrend̾ l malũ. ẽ tñ dimit¬
tend̾ bonũ. cuiꝰ dimissio compensat᷑
ꝯ bono.humilitatis. q̃ x̃ uatur ĩ obedͣ.
rius quodãmodo eẽt sibi si uellet rx
occasione uiram̃ti abstinet a talib.

Expanded text:
 non sit faciendum malum, tamen est dimittendum bonum, cuius dimissio compensatur cum bono humilitatis que servatur in obedienrius quodammodo esset sibi, si vellet quod occasione talis iuramentis abstineretur a talibus.
Abbreviated transcription (Latin):
e. alias ñ credo ꝙ sĩ quis aliqñ urat ꝑca
put aut ccłos dñi aut alia m̃bra euis.
q̃ ĩ cet̾is hoĩb ñ censentur t᷑pia. uł in¬
honesta ⁊ ꝑ que ꝯsueuerunt hoes iuira¬
re. ñ credo ĩqm ꝙ peccet mortałr. ribal¬
das aut̃ ⁊ illos qui passim ⁊ assidue liuãt

Expanded text:
e, non credo quod si quis aliquando iurat per caput aut oculos domini aut alia membra eius que in ceteris hominibus non censentur turpia vel inhonesta vel per que consueverunt homines iurare non credo, inquam, quod peccet mortaliter. Ribaldos aut
Abbreviated transcription (Latin):
ut uł ꝯplłat iurantes sibi ĩuicẽ remi¬
re qd̃ iurarunt. si aũt qd̾ uiratũ ẽ
spectat ad cultũ d̾i uł religionẽ uł pie¬
tatẽ. aut si tale quid iuratũ ẽ qd̃ tene̾¬
aut si nescitur de qt aliis intellex̾unt
illã ꝯdͦuẽ. si alii ẜuarent. teuendũ est
cͥcum ⁊ dim̾tendũ ĩcertũ ⁊ ĩt̾pretandũ
est iuirantes obligatos ẽẽ ꝑsi luram̃tũ
r̃tũ. in quo caũ qͣi iami nõ existẽte ꝯd ͦ¬
ne sub qua uiratũ est. reliqui nõ sunt.
obligati ex illo iram̃to. Restituta.ar. ꝙ¬

Expanded text:
ibi invicem remire quod iuraverunt. Si autem quod iuratum est, spectat ad cultum dei vel religionem vel pietatem, aut si tale quid iuratum est, quod tenenone iuratum sit, aut si nescitur de quot aliis intellexerunt illam conditionem si alii servarent, tenendum est certum et dimittendum incertum et interpretandum est iurantes obligatos esse per huiusmodi mentum. In quo casu, quasi iam non existente conditione sua qua iuratum est, reliqui non sunt obligati ex illo iuramento. QUIS POS
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ueniale ĩ se. tcd̾ cũ iuratur ⁊̃ difte̾ns
ali qd̃. qd ex chstantia efficit᷑ uẽĩale:
uł mortale ut dẽm est supͣ. Qrͣto cũ
iuuam̃ tũ excludit opus ex caritate fa¬
aliquis x nichil aabit isti ex caritate.
uł ce non tolet dñi. Qͥnto tũ excludͭ
⁊ aqͣ. nͥ p̃cipiatur ei uł cx ñ dacet᷑ psai¬
bit istũ ĩ licitis ⁊ honestis. usq ad ctũ
ip̃e. Sexto tũ excludit opus ĩ diftens
pia intẽcõne ꝓd̾o.aut ꝓxiõ faciend̾.
Ut si quis iuret & ñ itq̃tur martino
uł ñ ĩtrabit dom̃ eius. uł ñ aquet ad
furnũ eius. uł molet ad molendinũ
medet ad eandẽ mensam cũ eo. aut

Expanded text:
est veniale in se. Tertio cum iuratur indifferens aliquid, quod ex circumstantia efficitur veniale vel mortale, ut dictum est supra. Quarto cum iuramentum excludit opus ex charitate faaliquis quod nihil dabit isti ex charitate vel quod non colet deum. Quinto cum excludit precipiatur ei, vel quod non dicet psalbit istum in licitis et honestis usque ad certum tempus. Sexto cum excludit opus indifferens, pia intentione pro deo aut proximo faciendum, ut si quis iurat quod non loquetur Martino vel non intrabit domum eius vel non coquet ad furnum eius vel molet ad molendinum medet ad eandem mensam cum eo; aut
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ temꝑamus. Apłica itaq auc.¬
ab anathematis uincino hos sub¬
trahimus. uidel ueores. filios seruoᷤᷤ
ancillas. seum ancipia. nec nõ rusti¬
os ꝗra nõ ttdeo curitles sũt ut coꝵ
consllio sccła ꝑpetrentur. ⁊ eos qͥ
ignoranter excõicatis cõĩcant sũ
illos qui cõicant cũ illis. qui cõica¬
tis cõmunicant. Quic̃q tit̃ aut
orator aut ꝑegͥnus iuit uator in tr̃a
excõĩcatoꝵ deuen̾it uͥ nõ posfit em̃e

Expanded text:
mperamus. Apostolica itaque auctoritate anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rustios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, aut peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenerit ubi non possit eme
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ notabile fcm̃. aut his qui fec̃ ad¬
ultus fũĩt disc̾tꝰ ut uiolent᷑ ⁊ uali¬
de contra obliuionẽ ł ignorãtiam
p̃sumat᷑. Precipitur aũ alb̾ibꝰ ut
formam istam diligent̾ obserue̾t.
ne pͥuilegiũ mereant᷑ amitt᷑e si ꝑmiᷤᷤ¬
sa gͥ abusi fuĩnt pot̾ate. Colligitur¬

Expanded text:
 notabile factum, aut is qui fecit adultus fuerit et discretus, ut violenter et valde contra oblivionem vel ignorantiam praesumatur. Praecipimus autem abbatibus ut formam istam diligenter observent, ne privilegium mereantur amittere si concessa sibi abusi fuerint potestate. TITUL
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ñ frangũt. qr ĩueniunt eã aꝑtã et
nlłm resistentẽ. qr pp̃ timorẽ eoꝵ Iñ effu¬
gerũt custodes. ñ ĩcidunt ĩ canonẽ licet
i ntrent ⁊ ad asportent ꝑati iuim ĩ ferre.
si aliqͥ resist̾e̾nt ⁊ credo ꝙ effractor ec̃cẽ
serraturã. aut hostia aut cardines. aut
uectos. dũ tenent hostia fmata. aut ip̃m

Expanded text:
eam apertam et nullum resistentem, quia propter timorem eorum inde effugerint custodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
istis distingo quia aut ille res ta¬
les. sũt qui adusũ humanũ possũt
ẽẽ utiles. sic̃ arma in bello iusto. cult¬
ellus ad incidẽdum panẽ uł aiifrisi¬
um. ad orna m̃ta ecc̃astica. ł et̾ q̃dam u¬
ena que am̃dicis apponunt᷑ inqͥbꝰda
ꝯfectionibꝰ. ad sanandum egͦtes. aut
tales que ad nullum usum sunt uti
les nisi ad peccand̾. sic̃ q̃dam uenena
mortifem ⁊ ad nullũ bonum usum u¬
tilia. ⁊ suture suꝑflue ac sumptuose
camisiar̃. quas p̾cipue facuĩt yspani.
dantes ꝓfutum uniꝰ camisie plꝰ in tͥ¬
plum łͣ quadruplũ ꝙͣ ualeat tota ca¬
misia ⁊ similia. In pͥmo caũ ip̃m dico
nõ peccare: d̾um in nõ hñt intentõ¬
nem corruptam ut dcm̃ ẽ nisi forte
ex qualitate ꝑsone. ł temporis cogn¬
osc̾ent ł ꝓ babiłr dictaret sibi cõscĩa¬
trandũ. tunc eĩ nõ d sͥ uendere cmi
talem cõsciãm. xxiii .ꝗ .u. de occidẽdis
so. ꝙ̃ nõ d aliquis ostentere s destͣ¬

Expanded text:
istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, cultellus ad incidendum panem vel aurifrisium ad ornamenta ecclesiastica vel etiam quedam venena, que a medicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nullum usum utiles sint, nisi ad peccandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camisiarum, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ipsum peccare, dum tamen non habeat intentionem corruptam, ut dictum est, nisi forte ex qualitate persone vel temporis cognosceret vel probabiliter dictaret sibi conscientrandum. Tunc enim non debet sibi vendere contra talem consciso, quem non debet aliquis ostendere, sed destr
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ formare sͥ cõsciãm suam. q̃d nõ
displiceat mͣtito ĩ corde. l forte alñ ꝓ̃ħ
ĩbũit ore. Selent eĩ mariti fac̾e talem
ꝓhibitionẽ uxorib absolute. ũ sic teꝑẽt
eas nõ a toto. s ab excessu q̃m suspicantꝰ¬

Expanded text:
re sibi conscientiam, quod non displiceat marito in corde, licet forte aliquando prohibuerit ore. Solent enim mariti facere talem prohibitionem uxoribus absolute ut sic temperent eas, non a toto, sed ab excessu quem suspicant
Abbreviated transcription (Latin):
lii qiuibꝰ assentio. ponũt d̾istintõem
bim̃brem. uidelic q̃d in illicite adcsitiᷤ
aliqñ nõ transfertur dñium ĩ accipiẽ¬
tem ut ĩrapina ⁊ surto alñ tm̃sfertꝰ. s
ali qui ded̃it repetitio ut in usura ⁊ si

Expanded text:
lii, quibus assentio, ponunt distinctionem trimembrem, videlicet quod in illicite acquisitis aliquando non transfertur dominium in accipientem, ut in rapina et furto. Aliquando transfertur, sed illi q
Abbreviated transcription (Latin):
d pñiał ding̾e caute ac diligenter.
intentiones talium ut recto fine la¬
borent ⁊ ex̃ceant officia sua. ¶ Set qͥd¬
de illis qui faciunt ł uendũt gladioᷤᷤ
quadrellos. sagittas. balistas ⁊ siłia
quibꝰ hoĩes occiduntur. Itẽ qͥd de iłł
qui faciũt uł uendũt. uenenũ ł toxic̾ ͤ
It̾ qͥd de hiis qui faciunt sotulares pi¬
gtos ⁊ aurifrisium ⁊ siłia q̃ ñ defer¬
głam ł abusũ. Redeo. in his ⁊ silibꝰ sẽ¬
ꝑ ẽ intentio requirenda. quia corrup¬
ta intentio puta si pp̃ ħ fac̾ent uł u¬
end̾rent ut hoĩes habent talia ded
abusum. ł scienter donãt. uł uendãt
alic̾. sctant ł credãt talib abusur̃. ta¬

Expanded text:
dirigere caute ac diligenter intentiones talium, ut recto fine laborent et exerceant officia sua. de illis qui faciunt vel vendunt gladios, quadrillos, sagittas, balistas et similia, quibus homines occiduntur? Item quid de illis qui faciunt vel vendunt venenum vel toxicum? Item quid de illis qui faciunt sotulares pictos, aurifrisia et similia, que non deferam vel abusum? Respondeo: In his et similibus semper est intentio requirenda, quia corrupta intentio, puta si propter hoc facerent vel venderent, ut homines haberent talia ad abusum vel si scienter donent vel vendunt alic
Abbreviated transcription (Latin):
lemosinas faciendas ꝓ aĩab illoꝵ
de quoꝵ iure. l ignorant̃ forte a¬
liqua hũerunt. Quedã eĩ sũt que
uix possunt fĩ sñ aliquo pecc̃o ⁊¬
Uid Cura rei familiaris. militia.
m̃ catio. ꝓcuratio. ad ministrano.

Expanded text:
as faciendas pro animabus illorum, de quorum iure, licet ignoranter, aliqua habuerunt. Quedam enim sunt, que vix possunt fieri sine aliquo pecc cura rei familiaris, militia, mercatio, procuratio, administratio.
Abbreviated transcription (Latin):
de m̾catorib pellipariis ⁊ similibꝰ qͥ
de longa ñ diço cõsuetudine. s corr¬
uptela. nec em̃e sciũt. nͨ uend̾e abs
ñdacũis ⁊ unm̃tis in cautis. nͨ nõ ⁊
ĩ hc̃ mod̾ ex̾cent ꝓ magna parte qͥ¬
quid doli ⁊ fiudis excogitari p̃t. Ad
⁊ tenetur ad restitutõem in qͣntũ de¬

Expanded text:
de mercatoribus, pellipariis et similibus qui de longa, non dico consuetudine, sed corruptela, nec emere sciunt nec vendere absque mendaciis et iuramentis incautis, necnon et in hunc modum exercent pro magna parte, quicquid doli et fraudis excogitari potest. et tenetur ad restitutionem, inquantum de
Abbreviated transcription (Latin):
uendat canꝰ. Ita intlligas. si eiꝰ in¬
tentio ẽ uendat cariꝰ. ĩ ead̾ forma¬
si si ut uendat cariꝰ. mutata forma
bñ pot̃. puta emit tabłas ut fac̃et
scͥnium ł cartas ut scb̾et libros. ꝑ
linũ ũ fac̾et recit ⁊ similia. di.lx¬

Expanded text:
vendat carius, ita intelligas, si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros vel linum ut faceret retia et similia.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum ex̃citiũ arciũ mechanicar̃. Ut
artis textorie. sutorie. ⁊ siłium q̃ necc̃ie
q̃ usui humano. ex cã sũt ħ ĩ hoñsta.
qñ fiũt cũ ĩtentõe corrupta. uidel p̃p
cupiditatẽ. ł aliũ malũ finem. ⁊ ẜ ħ

Expanded text:
ium exercitia artium mechanicarum, ut artis textorie, sutorie et similium que necessarie sunt usui humano. Ex causa sunt hec inhonesta, quando fiunt cum intentione corrupta, videlicet propter cupiditatem vel alium malum fine
Abbreviated transcription (Latin):
dice uerum. uł ⁊̃ scient̃. si intendit
⁊ scit ꝑ m̃danum illud sͥ ꝓdẽe. ut
sic se seruet indempnẽ. ⁊ ꝓcrimo ñ
obẽe quia nõ decep̃ eum in re. unã
ꝓ alia uendendo. nec ĩ ualore rei
qr nõ uendit ei ultra debitũ ualorẽ
tale m̃daciũ pot̾ dici uenale.R. s

Expanded text:
dicere verum vel etiam scienter, sed intendit et scit per mendacium illud sibi prodesse, ut sic se servet indemne et proximo non obesse, quia non decipit eum in re, unam pro alia vendendo, nec in valore ei, quia non vendit ei ultra debitum valorem, tale mendacium potest dici veniale. S
Abbreviated transcription (Latin):
alib tenentur dare illi ecc̃e in cꝰ ꝑro¬
chia sita sunt. Alii dñt qt̃ si nõ recipi¬
unt ecc̃astica sacram̃ta. ab illa ecc̃a
noũi. I ħ oĩa pͥulegia de decims
renuntiant tacite pͥuilegio. exͣ depͥ¬

Expanded text:
alibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. Alii dicunt, quod si non recipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, legia de decimisrenunciant tacite privilegio. Guille
Abbreviated transcription (Latin):
decime de om̃ibꝰ fructibꝰ trar̃. ꝑomis
arboꝵ ħbis ortoꝵ. nutm̾tis aĩalium
lana lacte. feno lignis. piscatoibꝰ ne¬
nationibꝰ. fictis pensionsbꝰ. molendi¬
nis ⁊ de uento. basłiis. fulloniis. arge¬
tariis. metallariis. lapidicinis. It de

Expanded text:
decime de omnibus fructibus terrarum, pomis arborum, herbis hortorum, nutrimentis animalium, lana, lacte, feno, lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensionibus, molendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, met
Abbreviated transcription (Latin):
liter pͥuilegiati a ppͣ. ł nisi possint se
ꝯcił. de illis eĩ que postea grans sũt col¬
late sibi ł qͣs ip̃i em̃runt ꝓ monast̾¬
iis de nouo fundans. qr ałrꝰ nõ lic̾e eiᷤ
emere tales posfones de quibꝰ decime
debebantur ect̃us. ⁊ etiam si sllas ꝓpͥis
mambꝰ uł sumptib excolant. teñt᷑¬

Expanded text:
liter privilegiati a papa vel nisi possint se . De illis enim que postea gratis sunt collate sibi vel quas ipsi emerunt pro monasteriis de novo fundatis, quia aliter non licet eis emere tales possessiones, de quibus decime debebantur ecclesiis, etiamsi illas propriis manibus vel sumptibus excolant, ten
Abbreviated transcription (Latin):
ta uoluntas ab om̃ibꝰ t̾renis ac p̾sẽ¬
tibꝰ. ꝓrsus adũsa. iuinicta dõ inseꝑabi¬
li. uitio unitabilit̃ obnoria. suꝑ oĩ¬
a. que carnaliter diliguntur excella.
affectionum om̃iũ potentissima. dĩe
contemplationis auida. In om̃ibꝰ sẽꝑ
iniicta. Sũma actiorum bonarũ.
Salus moꝵ. finis celestiũ p̃ceptoꝵ. moiꝰ

Expanded text:
ta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabili vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta; summa actionum bonarum, salu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ euitand̾ eł scandł᷑m. si tũ credã eũ
ea re bñ usurũ. alias ñ. qr ĩh caũ da¬
re ei rẽ meã illã. eẽt dare gladiũ ĩ
trianu furiosi. Circa illũ ã qui abstu¬
lit res meas. si ũ ẽ soluendo ⁊ penitet

Expanded text:
propter evitandum eius scandalum. Si tamen credam eum propter evitandum eius scandalum. Si tamen credam eum ea re esse bene usurum, alias non quia in hoc casu dare ei rem illam, esset dare gladium in manu furiosi. Circa illum autem qui abstulit res meas, si non est solvendo et penitet
Abbreviated transcription (Latin):
facit nec facile pp̃hi metũ scandali
d cessare a tono. tũ deb̾at pociꝰ p̃sume
de aliis o sint boni dͣͣm &x sint mali
zentur ex ulo bono. d illud dim̾tere.
ex quo sñ eo pt̃ eẽ salus. ne faciens
nͥ dedero ei ubrũ meũ. aut si repecie¬
ro ab eo resub iudice res m ablatas
ab eo. sũquid pp̃ uitand̾ scandłm eiꝰ
teneor ei dare ueni meã aut cessare a
m̃s uł famk̾e mee. ñ ẽ ĩ tuto si careã
re mea. puta qr pauꝑ sũ. ⁊ ĩdigebo cũ
fumłia mã ⁊ ero ĩꝑiculo ĩ cidendi In ĩ
or rẽ meã dare aut a peticõne cessare.
cũ debeã me plus dilige̾ ⁊ mõs qͣm exͣ¬
neũ. pp̃ hoc enĩ excusat᷑ qui ĩdigetis.
ab alio accipit ad usurã ⁊iue qͥ ab ĩfi¬
deli recip̃ iuram̃tũ ꝑ ydola ut sit secu¬
rus ab eo. Si ã ĩtuto sit statꝰ m̃s ⁊ fa¬
młie meelicet ni re ca caruero. ita
cx ex ħ nlłm mͥ uł famłie mee ĩminet
ꝑicłm. credo cx tenear dare rẽ petitã.

Expanded text:
iusmodi metum scandali debet cessare a bono, cum debeat potius presumere de aliis quod sint boni, quam sint mali.zentur ex illo bono, debet istud dimittere, ex quo sine eo potest esse salus, ne faciens nisi dedero ei librum meum aut si repetiero ab eo sub iudice res mihi ablatas ab eo; numquid propter vitandum scandalum eius, teneor ei dare rem meam aut cessare a meus vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puta quia pauper sum et indigebo cum familia mea et ero in periculo incidendi in impor rem meam dare aut a petitione cessare, cum debeam me plus diligere et meos quam extraneum. Propter hoc enim excusatur qui indigens est et ab alio accipit ad usuram et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee, licet huiusmodi re caruero, ita quod ex hoc nullum mihi vel familie mee imminet periculum, credo quod teneor dare rem petitam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d sola intentio ł uoluntas et
non studiosa sũ declarata. faci¬
at sẏmoniacum sic̃ ⁊ usirrariũ
uͣ in lu.ui. date mutirũ nicħ m̃
ad ħ distinguo c̃uincentio ⁊ ami

Expanded text:
quod sola intentio vel voluntas, etiam non studiosa seu declarata, faciat simoniacum, sicut et usurarium, ut in Luca: Date mutuum nihil aque distingu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑioris.⁊ nullũ temporcile sr̃ue¬
nes nisi forte alta habunda¬
ret. multũ in redoitib tempo¬
ralib alra parum. qr tunc in¬
inus habundans poss refun¬
de altĩ c̾ta peccunie quanti¬
tatem. ita q̃d tp̃rale ꝓ tp̃rali
daretu⁊ ccͣtus nullo mͦ mis¬

Expanded text:
ioris et nullum temporale nisi forte altera abundaret multum in redditibus temporalibus, alia parum, quia tunc minus abundans posset refundere alteri certam pecunie quantitatem, ita quod temporale pro temporali daretur, ut contractus nullo modo mis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo casu qͣntũc̃q sit dignus ẽ
ille p̃ces sunt carnales auts¬
pũales si carnales.⁊ fiunt ꝓ
no. nõ ꝯmittitur symonia du¬
modo ordinator uł elector nõ¬

Expanded text:
primo casu, quantumcunque sit dignus, est ille preces sunt carnales aut spirituales. Si carnales et pro no, non committitur simonia, dummodo ordinator
Abbreviated transcription (Latin):
qui dissentiunt in pͥmo articulo
dicentes q̃d licite potestt quis pe¬
tere ꝓse. exemplo petri dicentis.
dño ecce nos relinquimus omĩa¬
Ego distinguo saluo meliori uidͦ.

Expanded text:
qui dissentiunt in primo articulo, dicentes quod licite potest quis petere pro se, exemplo Petri dicentis Domino: Ecce nos relinquimus omniaego distinguo, salvo meliori iudicio,
Abbreviated transcription (Latin):
to ut detur nepoti fuo uł alii
intalib nõ suffic̃ sola uolĩ¬
tas nisi ꝓcedat in actumu¬
nomine emptonis ⁊ uendi¬
tionis intlłigas omẽm cote¬
tum non gratuitũ. p̃der cn¬
tractum ꝑmut̃onis. de qua
sic teneaᷤᷤ. qr ꝑmutatõ digni¬
fieri auctoritate ꝑtium absq
ꝑiculo sẏmonie. sic̃ nec trans¬

Expanded text:
to ut detur nepoti suo vel alii. In talibus non sufficit sola voluntas, nisi procedat in actumnomine emptionis et venditionis intelligas omnem contractum non gratuitum, preter contractum permutationis. De qua sic teneas quod permutatio dignifieri auctoritate partium, absque periculo simonie, sicut nec trans
Abbreviated transcription (Latin):
lerede qñ a testatore tradit᷑. It̃ ĩ doua¬
cõne cã mortis obligatur donãs ⁊ nõ
ĩ legato. It̃ si quis accusat cstiũ uͭ fłm.
amitit legatũ. ñ dona cõm tã mortis.
uł ꝯueĩentiã regati uł dona tõis causa

Expanded text:
doque a testatore traditur. Item in donatione causa mortis obligatur donans et non in legato. Item si quis accusat testamentum, amittit legatum, non donationem causa mortis. vel continentiam legati et donationis causa
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si miles de ꝯsensu ep̃i dedat ꝓpͥe¬
tatẽ decĩẽ aliene eccẽ retento sibi usu¬
fructu. Nũquid illa eccã pot̾it reciꝑe
illũ usũ fructũ ĩ piguꝰ nõ ꝯputatis
fructib ĩ sortẽ : seo. ex quo hꝰ dõacõ¬
eccẽ acqͥsita. cũ usufructꝰ deb̾at seqͥ
ꝓpetatẽ regłarit᷑. si miles ille ꝓp̾a
illa. illũ reciꝑe ĩpignus. fructib
uste possideat. tenr̃ eccã fructus ꝯpu¬
tare ĩ sortem. si illũ receꝑit ĩpiguus.

Expanded text:
d si miles de assensu episcopi dedit proprietatem decime aliene ecclesie, retento sibi usufructu; nunquid illa ecclesia poterit recipere illum usumfructum in pignus, non computatis fructibus in sortem? Respondeo: ex quo hecclesie acquisita, cum ususfructus debeat sequi proprietatem regulariter, si miles ille proprilla illum recipere in pignus, fructibusiuste possideat, tenetur ecclesia fructus computare in sortem, si illum recepit in pignus.
Abbreviated transcription (Latin):
pignus tenr̃ fructus om̃s qͦs Iñ recepit
restituere ñ laico. si ulłm ius ibi hũit
s eccẽ ꝑrcchiali uł cũ ea bona fide cõ¬
pone. bonã fidẽ dico. cũ ille qui fac̃ res¬
titucõm. exponit se ad plenariã resti
laicus ille iuste tenebat decĩas illas. in
łeodũ. credo cꝑ creditor qui sũ aucͣte¬

Expanded text:
fructus omnes quos inde recepit restituere, non laico, qui nullum ius ibi habuerit, sed ecclesie parochiali, vel cum ea bona fide componere. Fidem bonam dico, cum ille qui facit restitutionem, exponit se ad plenariam restitm talis miles sive laicus ille iuste tenebat decimas illas in feudum, credo quod creditor, qui sine auct
Abbreviated transcription (Latin):
tributa .s. ce regatariꝰ ⁊ donatarius
tenentur donare decĩas de relegata.
uł donata. licet decĩata fu̾i̾t. a lega¬
tore. uł donatore.filiꝰ tñ qr oĩa bona
prĩs ꝑtinent ad ipm ⁊ eiꝰ sũt qͦdãmodo.
cqͦ ad ꝓp̾etatẽ.si succedit pr̃i ñ tenet᷑ ea
detimare. si decimata sũt a prẽ. s he¬
res extraneus tenr̃ ad hoc sic̃ lega¬
tarius ⁊ donatarius. qͥ om̃e lucrũ uł e¬
ex fur. raptar ⁊ usurariꝰ si ñ uelint
male ablata ĩtotũ restituere tenent᷑.
res hi detĩare. qd̾ tñ ĩtlłigit ut credo si
res ille. ñ fuerunt a dño decimate. De¬

Expanded text:
icet quod legatarius et donatarius tenentur dare decimas de re donata vel legata, licet decimata fuerit a legatore vel donatore. Filius tamen, quia omnia bona patris pertinent ad ipsum et eius sunt quodammodo quoad proprietatem, si succedat patri, non tenetur ea decimare, si decimata sunt a patre, sed heres extraneus tenetur ad hoc, sicut legatarius et donatarius, qui omne lucrum vel eod fur raptor et usurarius, si non velint male ablata in totum restituere, tenentur res huiusmodi decimare, quod tamen intelligit, ut credo, si res ille non fuerant a domino decimate.
Abbreviated transcription (Latin):
sessiones sic empte. uid̾antur eẽ emp¬
toris. qr sic̃ res empta de furto ñ ẽ
furtiua. nͨ res empta de usura ẽ usura-¬
ria. ita nͨ possessio ep̃ta de fructib in¬
iuste ꝑceptis possideri iudẽ ĩ iuste. uͭ¬

Expanded text:
sessiones sic empte videntur esse emptoris, quia sicut res empta de furto non est furtiva, nec res empta de usura est usuraria, sic nec possessio empta de fructibus iniuste perceptis possideri videtur iniuste.
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑. sic̃ dũt quidã ꝙ p̃ceptũ de sab¬
bato morale ẽ. quo ad hoc ꝙ ĩemł ĩ sep¬
timana cessetur ab oꝑib laboriosis ut
uacet᷑ do. cimoniale qͣnt̃ ad ħ x p̃cep
liqͦtã de fructib suis. nͥ p̃ceptũ de de¬
timis soluendis fuiss ꝑ canones ĩno¬

Expanded text:
et, sicut dicunt quidam, quod preceptum de sabbato morale est quoad hoc quod semel in septimana cessetur ob operibus laboriosis ut vacetur deo, ceremoniale quantum ad hoc, liquot de fructibus suis, nec preceptum de decimis solvendis fuisset per canones inno
Abbreviated transcription (Latin):
restõnẽ. In culpa ei fñ cũ scrũ ł scire de¬
buit se in fufficientẽ ⁊ tũc iudicare
talẽ cãm ꝑsũꝑsit ⁊ id̾. si erat sufficiõs
quo ad sciam si uoluiss libros reuolũe.
⁊ stud̾e̾. S qͥa fũ negligẽs ⁊ nolũ stu¬
dere: ꝙ̃: debuit ꝯdempnare ab soluit.

Expanded text:
restitutionem. In culpa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam ꝑsone inferioris loci queab
utraq ꝑte insolent̃. accipiunt si¬
c̃ officiales ab hiis extorta ꝑĩmo¬
deratã p̃ꝓbitatẽ repeti solent. mͣ¬
gisq reprehendimꝰ qui talia ĩ usi¬
tate repetiũunt ꝙͣ qui ea de mo¬
Isti faciluis ea q̃ ħ mͦ acquisierũt
tãꝙͣ sua pauꝑibꝰ largiunt᷑ ꝙͣ eiꝰ¬

Expanded text:
quedam persone inferioris loci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiales, ab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de moisti facilius que hoc modo acquisierunt, tamquam sua pauperibus largiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Uiołucia ĩ huãitas. ⁊ rapacitas. de ira.
homicidiũ. clamor.⁊ ĩdigͣcõ. de tͥstici¬
a rauicor ⁊ pusillaĩmitas. amͣritudo.¬
⁊ desꝑacõ. de accidia ociositas. sop̃no¬
lencia. ĩ portunitas. ĩqͥetudo nĩtis ⁊¬

Expanded text:
violentiae, inhumanitas atque rapacitas. De ira homicidia, clamor et indignatio. De tristitia rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio. De acedia ociositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, praevari
Abbreviated transcription (Latin):
ł aliqͣ colligit hbam medicinulẽ. cũ sim¬
bolo diuino uł orõne dñica. uł scͥbit ĩ car¬
ta sẏmbolum ł orõem dñicam ut ponat
suꝑ aliꝙ̃ infirmũ. ut sit in istis tm̃ deus.
ciector oĩum ⁊ dñs honoret᷑. nõ reꝓbaturd̾¬

Expanded text:
vel aliqua colligit herbam medicinalem cum symbolo divino vel oratione dominica vel scribit in charta symbolum vel orationem dominicam, ut ponat super aliquem infirmum, ut sic in istis tantum deus creator omnium et dominus honoretur, non reprobatur
Abbreviated transcription (Latin):
cõt necc̃itas. ut sł content̃o de elotione. eẽt¬
aliquoꝵ ⁊ cẽt parritas utͦbq ĩ om̃ib c̃¬
do q̃d exemplo mathie possent fi̾ sortes.
⁊ ħ ait Beda dicens. Si qui neccitate ali¬
qua cõpulsi dm̃ putãt sortib exemp

Expanded text:
t necessitas, ut si esset contentio de electione aliquorum et esset paritas utrobique in omnibus, credo quod exemplo Mathie possent fieri sortes. Et hoc ait Beda dicens: Si qui necessitate aliqua compulsi deum putant sortibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. q hodie ad exͫ ⁊ instar legatoꝵ
redaicta est ut id̾ iuris sit in utraq¬
⁊ ufuatis qͣm faciunt fideles ad alta
reł manũ sacdotis. ¶Sunt dãte sac¬
doti ꝑ rochiali tm̃ quia ꝓ pect̃is offerũ¬

Expanded text:
mortis, que hodie ad exemplum et instar legatorum redacta est, ut idem iuris sit in utroqet usualis, quam faciunt fideles ad altare vel ad manum sacerdotis. Sunt autem dande sacerdoti parochiali tantum quia pro peccatis offerun
Abbreviated transcription (Latin):
admĩstracõi de cuiꝰ bonis datũ est
⁊ pt̃ fiꝰ restitucõ eid̃ ꝑsone que dedit
si adhuc reman ĩ admĩstracõe ula
moxĩe si credr̃ correctꝰ. ał. securuis
si tam̃ tali ñ correcto fc̃a sit resti¬
tucõ ułłita ẽ q̃ accep̃. si ã ãmotꝰ sit
ab admũstracõne illa. aut si claust¬
lis ẽ simpħe qui dedit facienda est
restitucõ moãst̾io poratui uł ad¬
mĩstracõĩ.nͨ lib̾abitur si solui̾t illi
qui dedit.nͥtc̃ dem̃ cũ ꝯu̾sũ fui̾t ĩ¬

Expanded text:
administratori, de cuius bonis datum est et potest fieri restitutio eidem persone que dedit, si adhuc remanet in administratione illa, maxime si dicitur correctus, alias securius, Si tamen tali non correcto facta sit restitutio, liberata est que accepit. Si autem amotus sit ab administratione illa aut si claustralis est simplex qui dedit, facienda est restitutio monasterio, prioratui vel administratori nec liberabitur si solverit illi qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ peccant mortałr quociẽs mu¬
nera p̃cipiunt ip̃ t aciendã ec̃cam
alicui
ĩp̃uiditiũ alt̾uis. aut si minis ⁊ t̾ro¬
rib ad ex torq̃ant. aut qͦsdĩ gͣuent
ut alii timentes eis seruiant ne tali¬
a paciant᷑. ⁊ tenent᷑ ad restitu cõm oĩũ
taliũ si possũt. nͨ sut ałr absoluendi ⁊

Expanded text:
re et peccant mortaliter quoties munera accipiunt, propter faciendam gratiam alicui preiudicium alterius. Aut si minis et terroribus aliquid extorqueant aut quosdam gravent, ut alii timentes eis serviant ne talia patiantur, tunc tenentur ad restitutionem omnium talium si possint, nec aliter absolvend
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd̾ comꝑauit ex re.sibi data.si
ñ pt̃ uł non audet. aut timi impe¬
trare. tꝑfiat restitucõ ꝑ p̃latũ ge¬
rat bona fide negociũ monastii res¬
tituendo cui debrᵈ ut dc̃m ẽ. uł si
fuit datũ de bonis ecc̃e scłaris. Ini¬
petrando dispensacõem epi x possit
at pp̃ bonũ obedĩe. nͥ sit illa res cõ
possit uendicare. sic̃ ẽ miles.⁊ pu¬
eam restituere. si eãhẽat sic̃ dc̃in
est de re adhuc extante penes eã

Expanded text:
d quod comparavit ex re sibi data, si non potest vel non audet aut timet impetrare quod fiat restitutio per prelatum, gerat bona fide negotium monasterii, restituendo cui debetur, ut dictum est. Vel si fuit datum de bonis ecclesie secularis, impetret dispensationem episcopi, at propter bonum obedientie, nisi sit illa res comppossit vendicare, sicut est miles et pueam restituere, si eam habeat, sicut dictum est de re adhuc extante penes eam
Abbreviated transcription (Latin):
bilis qr cũ pene restͥngende sũt. ⁊ d
niinis em̃git elicit sang̾nẽ u̾ius cre¬
do. x licet ĩ p̃dcĩs caĩbi bonũ sit et
salubre ꝙ penitens ĩducat᷑ ĩ foro
pnĩali ad eragand̾ ĩ pios usus tałr
lit hꝰi pnĩam reciꝑe nͣ ĩ caib a iure
ex p̃ssis. ut sỹmonia de qͣ exp̃ssũ est
ꝙ reciũa sỹmoĩaca restituenda est
ecc̃e ĩ cuiꝰ ignoĩam ẽ accepta licet ⁊ ħ
possit ĩtlłigi qñ recepta ẽ de bonis ip̃iꝰ
ecc̃e. uł qnͣ de hoc agit᷑ ĩ foro cãꝵ. si¬
miłr cũ quis aliꝙͣ accipit ut faciat
tt̃ non ille qui dedit repetit. s ille ꝯᷤ

Expanded text:
restringende sunt et qui nimis emungit elicit sanguinem, verius credo, quod, licet in predictis casibus bonum sit et salubre quod penitens inducatur in foro penitentiali ad erogandum in pios usus taliter nitentiam recipere, nisi in casibus a iure expressis, ut in symonia, de qua expressum est, quod pecunia symoniaca restituenda est ecclesie, in cuius ignominiam est accepta, licet et hoc posset intelligi, quando recepta est de bonis eie vel quando de hoc agitur in foro causarum. Similiter cum quis aliquid recipit ut faciat tunc non ille qui dedit repetit, sed ille contra
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Qͥd de filiis uiiꝰ qui uiuente upxo
re duxit aliã tã ip̃o qͣm si ducta sci¬
ente ĩpedinĩtũ. de fuliis ĩqͣm suscep¬
tis de scdo mrio illo. Nũquid possunt
succede̾ ĩ heditate prĩs. au tenentur
totũ restituete filiis pͥmi matmõii
tis. tũ parũ sufficiat eis cũ iam pau¬
ꝑes sunt ⁊ credunt se totũ amisis¬
se : s̾o. si p̃scͥpserunt cũ bona fide.
ñ tenentur restituere ad maxĩe.
si ad huc pꝰt cõpletã p̃scͥccõm reti¬
rient lonã fidem. si at̃ ñ ẽ ꝯpleta
legitĩa p̃sqͥtõ tenent᷑ totã iedita¬
tem cũ fructib mala fide ꝯsũptis
restituere. qͣnitũcũq oporteat eos
Tñ dolo ⁊ fraude. totũ eis restituere
si uelint reciꝑe. Qͥd si młr ht̃ fili¬
os deadultio occłto. de hac matia¬

Expanded text:
uid de filiis illius, qui vivente uxore sua duxit aliam, tam ipso quam superducta sciente impedimentum, de filiis, inquam, susceptis de secundo matrimonio illo; numquid possunt succedere in hereditatem patris? Aut tenentur totum restituere filiis primi matrimonii,tis, cum parum sufficiat eis, cum iam pauperes sint et credunt se totum amisisse? Respondeo: si prescripserunt cum bona fide, non tenentur restituere aliquid, maxime si adhuc post completam prescriptionem retinent bonam fidem. Si autem non egitima prescriptio, tenentur totam hereditatem cum fructibus mala fide consumptis restituere, quantumcumque oporteat eos sine dolo et fraude, totum eis restituere, si velint recipere. Quid, si mulier habet filios de adulterio occulto, pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sñam ĩ forma uidicii. Uñ siqͥs fur¬
tim asportauit pedagiũ uł ĩcid̾it a¬
uenã siluã uł ꝯmiserit furtũ aut
saclegiũ aut siłe. suꝑ quib statu¬
ta ẽ pena corꝑał. uł peciũaria ꝑ legẽ
uł canonẽ. ñ ẽ ĩuingend̾ pũtẽti ĩ

Expanded text:
 seu in foro iudicii, unde si quis furtim asportaverit pedagium vel inciderit alienam silvam vel commiserit furtum aut sacrilegium aut similia, super quibus statuta est pena corporalis vel pecuniaria, per legem vel canonem, non e
Abbreviated transcription (Latin):
alii. de humuli gen̾e nati. ꝯsangͥ¬
neas suas maritant luronib et
oĩum. Nũquid tenentur hͣnc restitu¬
cõnem face de bonis patͥmoĩalib si
ea hñt. aut suffic̃ ꝙ illã faciãt res¬

Expanded text:
alii de humili genere nati consanguineas suas maritant baronibus et m. Sed numquid tenentur hanc restitutionem facere de bonis patrimonialibus, si ea habent, aut sufficit quod illam faciant
Abbreviated transcription (Latin):
uł qd̾ hũit de furto aut de rapina᷑
R̾o. si cuiqͣm ꝯpetit date rei restitꝑe¬
cõ. distĩgue qr si exstat ad huc res
data penes illũ cuidata ẽ. si ñ audet
aut tim aut nͣ pt̃ im petrare ꝙ fiat
restitucõ ꝑ p̾latũ tollegii.restituat

Expanded text:
uod habuit de furto vel rapina? Respondeo: si cuiquam competit date rei repetitio, distingue quod si extat adhuc res data penes illum cui data est, si non audet aut timet aut non potest impetrare quod fiat restitutio per prelatum collegii, rest
Abbreviated transcription (Latin):
ac̾rentis. ñ concedatur a pñten¬
ciario suo tanqͣm alii pauꝑi s de¬
b̃nt ĩ usus pios erogari. ñ forte re¬
stituta sint iam illis a quib sunt
m̃ta. uł ñ ille q̃ ht̃ restituere uelit.

Expanded text:
acquiruntur, nisi ei concedantur a penitentiario suo, tamquam alii pauperi, sed debent in usus pios erogari nisi forte restituta fuerint iam illis a quibus sunt habita, vel nisi ille qui habet, restituere velit
Abbreviated transcription (Latin):
Ho
fructus qui suꝑsunt dedud̃as
expensis que fuint q̃rendoꝵ et
congregandoꝵ ⁊ conseruandoꝵ
fructuum gr̃a ⁊ deducuntur tã
a male fidei quam abono fid̾i
¶Ułt. Idem intelligo ħ de fructib
quos nõ expendit ĩ seruitiũ uł
ĩutilitatẽ ecõe s in alios usus.
nam ⁊ qui dep̾dandi cã accessit
ad negocia mea gẽnda ht ccͣ me
actionem. nõ in id q̃d sͥ abẽ quia
imꝓbe ad negocia mea accessit.
s in quo ego locupletior fc̃s sũ.
quosciente ⁊ consentiente fcã¬

Expanded text:
o fructus qui supersunt deductis expensis que fiunt querendorum, congregandorum et observandorum fructuum gratia, qui et deducuntur, tam a bone fidei quam a male fidei . Item intelligo hoc de fructibus quos non expendit in servitium vel in utilitatem ecclesie, sed in alios usus. Nam qui depredandi causa accessit ad negotia mea gerenda habet contra me actionem, non in id quod sibi abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quo ego locupletior factus sum. nsciente
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. qui contͣ legũ interdc̃a m̾catur¬
indistinẽte tenetur quis restitũo qͥcqͥd
ab eis lucratus ẽ ĩ alea. Ut furiosi ꝓdi¬
gi. minores.ixy. ãnis ⁊ max᷑ pupilli
Is m̾te capti. surdi. ceci muti⁊ qui mor¬
bo ꝑpetuo laborãt. qr tales rebꝰ sius sr̃¬
ẽẽ nõ possũt. pp̃ q̃d dãdi sũt ei tutores

Expanded text:
 qui contra legum interdicta mercaturindistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi su
Abbreviated transcription (Latin):
desinat. collig̾r. qr ⁊̃ si dux̃ in ꝯsue¬
tudinẽ d admon̾i ⁊ si ad monitus
uult cessare. euitabit penã p̾dc̃a.
le peccm sit mortale ⁊ graue. cũ
tales pene nõ sint ĩpoñde ꝓ leui cͥmi

Expanded text:
desinat, colligitur quod etiam si duxit in consuetudinem debet admoneri, et si admonitus vult cessare, evitabit penam predictale peccatum sit mortale et grave cum tales pene non sunt imponende pro levi cri
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur. facere. Ite de pena cõtra
aut eb̾etat deseruiens: aut desina
aut certe dap̃netur. Subdiaconꝰ aũ
lector. aut cantor siłia faciẽs. aũ de¬
sinat aut coĩoe. pͥuetur. ex pͦ colli

Expanded text:
erentur facere. Item de pena contra aut ebrietati deserviens, aut desinat aut certe damnetur. Subdiaconus autem, lector aut cantor similia faciens, aut desinat aut communione privetur. Simili
Abbreviated transcription (Latin):
auos. Qͥd de hiis que milites uł alii
uicͣntur ĩ torneam̃tis. Nũꝙͥ possũt re¬
tini: s̾o. si contra legẽ torneam̃toꝵ
illi a qͦ hñit si scit a qͦ aut dare pau¬
legẽ torneam̃toꝵ. ñ tenr̃ redde illi

Expanded text:
. Quid de his que milites vel alii lucrantur in torneamentis, numquid possunt retineri? Respondeo: si contra legem torneamentorilli a quo habuit, si scit a quo, aut dare paulegem torneamentorum, non tenetur reddere illi
Abbreviated transcription (Latin):
iximꝰ suꝑ . ⁊c̃ tͣ. q̃ aĩ nũdine tor¬
a diu̾sis ꝑtib. ⁊ cãlucri sic̃ ad nũdi¬
nas. duĩ ⁊̃ ferie a feriando. qr tunc
milites uacant ab aliis oꝑib rei fa
torneare. dũ tñ n fieret cã discẽdi
usũ arinoꝵ. ad ĩpugnͣnd̾ ĩ fideles.⁊
ob defensionẽ prĩe uł rei piͤ. De¬

Expanded text:
 Tora diversis partibus causa lucri, sicut ad nundinas. Dicuntur etiam ferie a feriando, quia tunc milites vacant ab aliis operibus rei torneare, dum tamen hoc fieret causa discendi usum armorum ad impugnandum infideles et ob defensionem patrie vel reip
Abbreviated transcription (Latin):
sit susciꝑe duellũ. ñ offre. In scdo
sĩas liceat la ico armis defende.⁊
eas defend̾ndo raptorẽ occide̾. si ałr
defend̾e nõ possit. qͣre ñ pt̃ eas
defend̾e ĩ duello. ñ ꝙ ip̃e offerat

Expanded text:
sit suscipere duellum, non offerre. In secundo suas liceat laico armis defendere et eas defendendo raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non potest eas defendere in duello, non quod ipse offerat
Abbreviated transcription (Latin):
cõ singłis q̃ri. It̃ si uiuis creditoꝵ deñ¬
ciau̾it alii ne accipiat a debitore. ĩ frau¬
dẽ uidr̃ u̾sari ille si accipiat. Uͥ aũt̃ nõ
uigilauit creditor exigendo delutũ. ñ
uidet᷑  debutor debat ei gratificare Iu¬
retñ poli ⁊ si ñ iure fori excusaret᷑ ut cre¬
do debitor. si paetate motꝰ gratificaret
płinũ ĩdigenti creditori. nec credo ꝙ
aliqd̾ pͥulegiũ hẽant illi quib tenet᷑.
ex maleficõ uł qiͣ. qͣm illi quib tenet᷑

Expanded text:
tio singulis queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne accipiat a debitore, in fraudem versari videtur ille si accipiat. Ubi autem non vigilaverit creditor exigendo debitum, non videtur quod debitor debeat ei gratificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori. Nec credo quod aliquod privilegium habeant isti quibus tenetur ex maleficio vel quasi, quam illi quibus tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
rendꝰ est : so. si creditor uigilauit exi¬
gendo debitũ ĩ uidicõ uł extra uidi ciũ
pt̃ ei debitor solue solidũ. añ qͣm bona
tebitoris aucte uditas ĩciꝑiant rossidĩ:
qr postea uura paria fc̃a sũt oĩum ciedi¬
toꝵ qui ñ hñt pignora uł ypothecas. uł¬

Expanded text:
rendus est? Respondeo: Si creditor vigilaverit, exigendo debitum in iudicium vel extra iudicium, potest ei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant possideri: quia iura paria facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora
Abbreviated transcription (Latin):
ab adu̾sario illatis. dũiuste rebellat ule
adu̾sariꝰ. nͥ ⁊ ꝙ̃i mala fide iuuerũt eũ
de dap̃nis q̃ passi sunt ab adu̾sariis. cũ
ip̃i ⁊ se esua ꝓ dño suo teneant᷑ expone.
uł transige sr̃ dãp̃nis datis hõib suis
ulła fc̃a restitucõne hõib eoꝵ dãp̃nifi¬
eatis. sxͥo. si ꝯposicõ fiat de assensu dãp̃ni¬

Expanded text:
ab adversario illatis, dum iuste bellat ille adversarius, nisi ipsi mala fide iuverint eum,de damnis que passi sunt ab adversariis, cum passi et se et sua pro domino suo teneantur exponere. vel transigere super damnis datis hominibus suis, nulla facta restitutione hominibus eorum damnificatis? Respondeo: Si compositio fiat de consensu da
Abbreviated transcription (Latin):
liatꝰ fecit testam̃tũ ⁊ cͥtã sũmã retiniͭ
qͣ uoluit eẽ contentꝰ Si aut mandauͤ
itestam̃to. distribu ꝑ execiutores. qͥc¬
qͥd ad ipm̃ spectabat. de mobłib ⁊ de¬
bitis. tunc fatienda ẽ exequtorib eiꝰ
restitucõ ꝓ rata ⁊ lib̾i̾s eiꝰ ꝓ rata. ⁊
uxori eiꝰ ꝓrata. si uxorẽ hõbat. ⁊ sinb̾i
uł uxor debebant hr̃e ĩ reb illis auqͣm
porcõm. aut de iure aut de dispõne tes¬
tatoris. Si at̃ ꝯtẽpsit fuc̾e t̃stm̃ faciẽ¬

Expanded text:
retinuit, quia voluit esse contentus. Si autem mandavit in testamento distribui per executores quicquid ad ipsum spectabat de mobilibus et debitis, tunc facienda est executoribus eius restitutio pro rata et liberis eius pro rata et uxori pro rata, si uxorem habebat, et si liberi vel uxor debebant habere in rebus illis aliquam portionem, aut de iure aut de dispositione testatoris. Si autem contempsit facere testame
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ seqͣ p̃sdã. ⁊ cũ ñ possit ad eã retuꝑandã
cepta. si ceꝑis aliqͣ de boĩs adu̾sarii sui aut
ad qͣntitatẽ dap̃ni sibi illati a fure dere¬
b ip̃ꝰ furis. qͣs secũ duc̃ aut portat. si qͥ
tũ. siõ ẽ ꝯͣriꝰ actꝰ cũ quis comedit aut bi¬
bit aut dormt intim. aut se pparat ad
repelt̾ndũ adu̾sariũ suũ de possone male
occupata. aut ad recuꝑandã p̾da᷑ ab eo ab¬
ductã. licet hec p̃paracõ tpõis morã gxi¬
gat. ut dc̃m ẽ. s si dissimłat ĩiuriã ac

Expanded text:
ur predam, cum non possit ad eam recuperandam cepta, si ceperit aliqua de bonis adversarii sui, aut ad quantitatem damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit aut portat, si quas t contrarius actus, cum quis comedit aut bibit aut dormit interim aut se preparat ad expellendum adversarium suum de possessione male occupata, aut ad recuperandam predam ab eo abactam, cum hec preparatio temporis moram exigat, ut dictum est. Si vero dissim
Abbreviated transcription (Latin):
es a morte testatoris. uł post qͣm scit se
eẽ hedẽ ĩstitutũ ⁊ descͥb̾e ibi om̃s res
ies ⁊ tẽ ñ tenebr̃ creditorib ultͣ id qd̾
ĩuentũ fu̾it ĩheditate .ał. si ñ fec̾it in¬
uentariũ. tenebr̃ ĩ solidũ. legitĩe. du

Expanded text:
es a morte testatoris vel postquam scit se esse heredem institutum et describere ibi omnes res res, et tunc non tenebitur creditoribus ultra id quod inventum fuerit in hereditate. Alias, si non fecerit invent
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ rapiunt᷑ ĩ eccłiis. aut de bonis cłi
tib ⁊ ibri capiũtur ab eis. Nuĩqͥd capiẽ¬
tes deb̃nt eos dimitt̾e ub̾as . sxo. credo
pugnau̾int hostes. In ħ .ii. caũ cũ ip̃i
uiolant ĩmunitatẽ eccẽ Iñ pugͣndo
ñ deb̾nt gaud̾e ĩmunitate ecc̃ẽ sdẽ
credo si reponat ibi iuctualia sua de
lantib ñ tenent᷑ ad restitucõnẽ ⁊ for¬
te ⁊̃ ñ peteant rapiendo. Qͥd de illu
q̃ ĩ cendũt ecẽas ĩ bella iusto. Nlũꝙͥ te¬
nent᷑ de dap̃no dato .sxo. si ñ sũt ĩ cas

Expanded text:
que rapiuntur in ecclesiis aut de bonis clertibus et ibi capiuntur ab eis; numquid capientes debent eos dimittere liberos? Credo pugnaverint hostes. In hoc violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant ibi victualia sua, delantibus, non tenentur ad restitutionem et forte etiam non peccant rapiendo. Quid de illis qui incendunt ecclesias in bello iusto; numquid tenentur de damno dato? Respondeo: Si non sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
niti mouentis bellũ qͥñ sũt ei subditi ⁊
milites ⁊ s̾uientes stipendiarii exͣnei
qr ñ excusat eos bonũ obedĩe sic̃ subdi¬
tos nec̃ debent se ꝯmitte disc̾mini ui
dubio ut iuuent aliꝙ̃ ĩ p̃iudiciũ alt̾iꝰ¬

Expanded text:
nati moventis bellum, qui non sunt eius subditi et milites et servientes stipendiorum extranei,quia non excusat eos bonum obedientie, sicut subditos, nec debent se committere discrimini in dubio, ut iuvent aliquem in preiudicium alt
Abbreviated transcription (Latin):
to ex̾cita ĩtrat t̾rã alt̾i̾us nobłis. ⁊ eccu¬
pat ibi tastrũ uł rap̃ p̃dã ⁊ duc̃ ad t̾rã
apͥam. si alius nobłis hec audito tũ nõ
statĩ possit congregare ex̾citũ ⁊ recuꝑa¬
re p̃aãuł uibare castrũ missis lr̃is uł
nũ cus cdugget excitũ licet ñ possit cc̃¬

Expanded text:
to exercitu intrat terram alterius nobilis et occupat ibi castrum vel rapit predam et ducit ad terram propriam. Si alius nobilis hoc audito, cum non possit statim congregare exercitum et recuperare predam vel liberare castrum, missis literis vel nunciis congreget exercitum, licet non possit con