comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ̃ de discipłia scolariũ cõ¬
tp̃e theoderiti regis go
cccd xxiii. ĩꝑare cepic
dinio dm̃ dcclxix. regna¬
re cepit ut in francoꝵ
hystoria cõtmetur ¶ Ex
hmꝰ Aũt studii ꝑ ysiensis
insticucõne ip̃iusq lau¬
dabili usq ad pñis tp̃c
cõtinuat̃one cortũ est
młtas hereses ꝑ placos
⁊ alios lr̃atos uiros qͥ
in eodem studio indina
pagma ⁊ sacris cano¬
fidelut usꝙ ad ħ tom¬
ꝑa excirpatas fuisse
at inpostex dance dño
extirpandas ꝑ quo bene
ac aliorũ studiorũ m̃u¬
di fanorẽ cõmodũ tau¬
gment᷑i imꝑator frod̾c¬
tus scdus tam doctores
bontiir .C. ne fili ꝑ pa
tre in aucentica hAbita
¶I dom eciam frid̾itus
plures bonas ⁊ utiles
leges ad dilacantam
fidomi kacholicam odi¬
dit ꝑ exterm̃o hecice
pmitatis que sñt per

Expanded text:
 de disciplina scolarium contempore Theoderici regis GotCCCCLXXIII imperare cepit. anno domini DCCLXIX regnare cepit, ut in Francorum hystoria continetur. Ex huius autem studii Parysiensis institucione ipsiusque laudabili usque ad presens tempus continuacione certum est multas hereses per prelatos et alios litteratos viros, qui in eodem studio in divina pagina et sacris canofidelium usque ad hec tempora exstirpatas fuisse. Ac in posterum dante domino exstirpandas, pro quo bene ac aliorum studiorum mundi favorem, conmodum et augmentum imperator Fridericus secundus tam doctores bentur C. ne filius pro patre in autentica Habita. Idem eciam Fridericus plures bonas et utiles leges ad dilatandam fidem katholicam edidit pro exterminio heretice pravitatis, que sunt per
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tromisso Bñdictũ sa
cõmissus est a quo m
Saxomam ꝑ ductus illic
a pñti uiti ͭ decessit ħ de
octone p̾mo in hystoria
fiancoꝵ ⁊ gotfridi ac
mr̃tiri cromcis colligũ¬
tur¶dem eciam octo
p̾mus xiii. ex iaiorib
romanorũ excepto p̃¬
stõ urbis qmi anfuge¬
rt qui expulsionis iolus
pape .xiii. ab urbe
auctores fuerant inssit
ii. suspendia interire
qm ples uo̾ alios qui
in sc̃o expulsionis p̃dc̃o

Expanded text:
sacconmissus est, a quo in Saxoniam perductus illic a presenti vita decessit. Hec de Ottone primo ex hystoria Francorum et Gotfridi ac Martini cronicis colliguntur. Idem eciam Otto primus XIII ex maioribus Romanorum excepto prefecto urbis, qui aufugerat, qui expulsionis Johannis pape XIII ab urbe auctores fuerant iussit II suspendio interire, quam plures vero alios, qui in facto expulsi
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾iũ fuit ingressus
belli congress in loto
qui tũt pulchͣ salaula
dicebat᷑ cũ excitu eius¬
dem desiderii habuit
ubi nõ ꝑua młticudo fuł
ute iusq extitus unt fc̃a
cas ułe morcaĩa usq ho¬
die nĩcupiat᷑. ⁊ de lidt

Expanded text:
Desiderium fuit ingressus, belli congressum in loco, qui tunc pulchra silvula dicebatur, cum exercitu eiusdem Desiderii habuit, ubi non parva multitudo fuit utriusque exercitus interfecta, cus ille Mortaria usque hodi
Abbreviated transcription (Latin):
os hm̃it ot ut defuit
Ab cis opnorifice
susceptus pcͣatiue at absq
om̃i resistencia papiam
intrauit et palaciũ a be¬
ringario destructũ reedi¬
ficari p̃cepit Beringanꝰ
uero cũ uxore ⁊ filiis qͥ¬
bus pot̾at se castollis ⁊
inuniconibus in cludebat
⁊ nsqͣm formsetus contͣ
ottonem ꝑgredi attemp¬
tabãt Demde octo fcũs
imꝑator Beringariũ
sb dnno dñi decct .lxiii
in monte leoms obsedͭ
⁊ i dip̃m castellũ ippa¬
toris dicõni sb̃ d  dc
Qeringarius cũ uxore
sna willa in exiliũ Ba¬
benb̾g missus uitam
pñtem fimuit ibidem.
dyaconũ. teꝑe lcomo
pp ͤ Octami de facto
g̾e presupserũt in ꝓpmͣ
romam sy anno dm̃ do

Expanded text:
os habuit, et ut decuit ab eis honorifice susceptus, potestative ac absque omni resistencia Papiam intravit et palacium a Beringario destructum reedificari precepit. Beringarius vero cum uxore et filiis, quibus poterat, se castellis et municionibus includebat et nusquam forinsecus contra Ottonem progredi attemptabat. Deinde Otto factus imperator Beringarium sub anno domini DCCCCXLIII in monte Leonis obsedit et idipsum castellum imperatoris dicioni subditur, ac Beringarius cum uxore sua Willa in exilium Babenberg missus vitam presentem finivit ibidem. dyaconum tempore Leonis pape octavi de facto eligere presumpserunt in papam, Romam sub anno do
Abbreviated transcription (Latin):
cũ laudibus nĩo solũ filii
⁊ post̾i s eciam extͣnei ad
faciendũ siłia oꝑa dignͣ
laudibus exconꝑacõne ꝑ¬
cens p̃cedenciũ sepius
Accendũt᷑ ¶ Premissis
itaq nõ tam digͥna qmͣ de¬
bitã consid̾ac̃one ponsacis
ĩ uocata sc̃i sp̃t gr̃a lau¬
des eximias ueteꝵ g̾maõ¬
Lũ pncipũ ex zelo xp̃ia¬
ne religronis eorũ dũ¬
caxat assũptas quo ꝓut
ex dicendis pacebit plus
cet̾is xp̃ianis pñcipibus
ex sacris canõibus collec¬
tas in sb̾scripto libello
hũili stilo hystorico refer¬
re decreui. Ialudes dũt
ueteꝵ regũ seu pñcipũ
occident alis seu gallice
fraoitie qui post diu̾siõm
cocius regni ut francoꝵ
tp̃e filiorũ imꝑatoris.
lu dowici p̾mi fcãm eide̾
francie p̃fuorũt nño uete¬
rũ regũ anglie linic libe¬
llo li bens insererem sie
gestis corũdem regũ ori¬
ginaliũ hystoridrũ seu
cronicaꝵ copia m̾ foret
ꝑcio em̃ ꝙ reges dc̃e
francie a cp̃e lroli
magin citra de gene

Expanded text:
um laudibus non solum filii et posteri sed eciam extranei ad faciendum similia opera digna laudibus ex conparacione precedencium sepius accenduntur. Premissis itaque non tam digna quam debita consideracione pensatis invocata sancti spiritus gracia laudes eximias veterum Germanorum principum ex zelo Christiane religionis eorum dumtaxat assumptas, quo prout ex dicendis patebit, plus ceteris christianis principibus ex sacris canonibus collectas in subscripto libello humili stilo hystorico referre decrevi. Laudes autem veterum regum seu principum occidentalis seu Gallice Francie, qui post divisionem tocius regni Francorum tempore filiorum imperatoris Ludowici primi factam eidem Francie prefuerunt, necnon veterum regum Anglie huic libello libens insererem, si de gestis eorundem regum originalium hystoriarum seu cronicarum copia michi foret. Scio enim, quod reges dicte Francie a tempore Karoli magni citra de genere
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus audicis altroi¬
mis de nãcõne angloꝵ
doctissimi rede discipło
cũ sociis in om̃ibus scp¬
turis excitatis ad dcm
clemente ꝑ ysius ad do¬
cendũ uom̾it ubi corũ
doctrina fructificauit
ĩ tm̃ ꝙ galiti antiquis
Alie u̾o cromce ut in
libro ⁊ capło p̃dc̃is ⁊ eci
scudĩ de urbe romana
Pysius tnͣstulit ꝙ de
excicit ad romanos S
sme p̾mã siue scd̾a cir¬
ca institucõnem dc̃i stu¬
dii. uera sit asserc̃o cõ¬
uł ex kdroli magmm
sticucõne uł saltom ip̃iꝰ

Expanded text:
Quibus auditis Alcwinus de nacione Anglorum doctissimi Bede discipulus cum sociis in omnibus scripturis exercitatis ad dictum Clementem Parysius ad docendum venit, ubi eorum doctrina fructificavit in tantum, quod Gallici antiquis Alie vero cronice, ut in libro et capitulo predictis et eciastudium de urbe Romana Parysius transtulit, quod de extitit ad Romanos. Sed sive prima sive secunda circa institucionem dicti studii vera sit assercio, convel ex Karoli magni institucione vel saltem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cromcã cusebii nulla
ment̃o habeatur¶⁊
p̃dc̃us adrianꝰ ppͣ ho¬
anno dñi dit.lxxx. uii.
oome morantem ut
contra herigisũ ducẽ
boneuẽcoꝵ fines eius d
ꝑtis ytalie cũ exaitu
intrare curaret Q⁊
fetit. Et cũ capuam u¬
msset herigisus reliqd̾
bñuontũ ⁊ m salerndan
accessit ibiq se muriu
Exande milit filiũ suĩ
Grimaldũ cũ magnus

Expanded text:
lla mencio habeatur. Item predictus Adrianus papa hoanno domini DCCLXXXVII Rome morantem, ut contra Herigisum ducem Beneventorum fines eiusdem partis Ytalie cum exercitu intrare curaret, quod et fecit. Et cum Capuam venisset Herigisus reliquit Beneventum et in Salernam accessit ibique se munivit. Exinde misit filium suum Grimaldum cum magnis
Abbreviated transcription (Latin):
hͦ constat cosdem zelũ
fi dei kacholite at xp̃ia
religionis preipuũ ha¬
bnisse Capł terciũ de
singlari diligentia ⁊ reue¬
rençia quam erga dinũ
cultũ  ueteres germam
pñcipes habucrunt.
ma katholice fi¬
dei ꝑfessores ad
culcũ dei potissime astr̃i¬
astringũtꝰ qui cultus
.x. d̾i p̃cepta que ꝑ
ordĩe ponũtꝰ ex odi
.xx. caͦ. et xxxii.9.
uii. ꝙ in om̃ibus in
no adorabis deos¬
ale alienos Quod p̃¬
ceptũ xp̃c exponens
xp̃iam ad honorem
d̾imi nõis astrictito.¬
nent᷑ id̾o conseqñet
restat uidẽ de reuerẽ¬
cia ⁊ diligencia sin¬
glar qͣm ueteres g̾¬
indi pncipes erga
di ⁊ scõrũ tultũ ad ẽ¬
hib̾e curarũt ¶Sci

Expanded text:
 constat eosdem zelum fidei katholice ac Christiane religionis precipuum habuisse. Capitulum tercium de singulari diligencia et reverencia, quam erga divinum cultum veteres Germani principes habuerunt. Quia katholice fidei professores ad cultum dei potissime astringuntur, qui cultus X dei precepta, que per ordinem ponuntur, Exodi XX c. et XXXII q. VE Quid in omnibus in Non adorabis deos alienos! Quod preceptum Christus exponens christiani ad honorem divini nominis astricti tenentur. Ideo consequenter restat videre de reverencia et diligencia singulari, quam veteres Germani principes erga dei et sanctorum cultum adhibere curarunt. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
minirũ prb̃i ceteroꝵ discipłoꝵ dnĩ uicẽ tenent. Et illi tenent gra¬
dũ sumi pontificis aaroi isti uͦ filioꝵ eiꝰ. Unde oportet uos semꝑ
tionis ut nec abeadẽ dignitatiᷤ de generetiᷤᷤ nec unim ẽsec̾tis nẽ
irritam faciẽti ᷤ. Nec sacro manꝰ sanguine. delibutaᷤᷤ peccando
polluatis s cordis ⁊ corporis mundiciã c̃seruantes: i plebib exemplũ
bene uuendi p̃bentes his quibꝰ p̾esti̾ ducatũ adregna celestia

Expanded text:
nimirum presbyteri caeterorum discipulorum Domini vicem tenent. Et illi tenent gradum summi pontificis Aaron, isti vero filiorum ejus. Unde oportet vos semper tionis, ut nec ab eadem dignitate degeneretis, nec vestram consecrationem irritam faciatis, nec manus sacro unguine delibutas peccando polluatis, sed cordis et corporis munditiam conservantes plebibus exemplum bene vivendi praebentes, his quibus praeestis ducatum ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
prtam̃ uos paratos et̃ addocendas plebes uix̃as. Qui scͥpt᷑as scit p̃di-¬
cet scͥptãs. Qui uͦ nescit saltĩ ħ qd̾ notissimũ ht̃ plebibꝰ dicat.
U t declinent amala ⁊ faciant bonũ : inquirant pacẽ. ⁊ sequant᷑
f.in .ii.p. d.t.m. eoꝵ. Nullꝰ gͦ se excusare potĩt. q ñ habeat lin-¬
guendo. aut obsecrando. aut in crepando. ab errore retraat. Qd

Expanded text:
rtamur vos paratos esse ad docendas plebes nostras. Qui Scripturas scit, praedicet Scripturas. Qui vero nescit, saltem hoc quod notissimum habet plebibus dicat, ut declinent a malo, et faciant bonum, inquirant pacem, sequantur iam eorum. Nullus ergo se excusare poterit, quod non habeat lingguendo, aut obsecrando, aut increpando, ab errore retrahat, et
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ sollep̃nib q̃ ora t̾̃cia canomoe siunt. ab srahat᷑ qr
pessimꝰ usus ẽ apud qͦsdã indnĩcis diebꝰ.siue inqͥb dũ festiuitatibꝰ mex mis¬
sam celebrare: quãius ⁊ si ꝓ de functi sit cũ audierit abscedat ⁊totũ
diẽ apͥmo mane ebrictati ⁊ cõmessacioni pociꝰ quã dõ deseruiat. Ad¬
monend̾ ẽ ppłs ut ante publioũ ꝑactũq officiũ ad cibũ accerat
s omnes adpublicã scãm matrẽ eccłiam missarũ sollẽpina ⁊ p̃dica¬
cionẽ audituri cõueniat᷑. Et cũ sacdotis missa hora t̾cia. celebrẽt
ut ppłs apublicis sollẽpnibꝰ ñ abstiuhat᷑. S ⁊ sacdofes qͥ meircuitu urꝰ

Expanded text:
e fiunt abstrahatur: quia pessimus usus est apud quosdam, in Dominicis diebus, sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quam quis, et si pro defunctis sit, cum audierit abscedat, et per totum diem a primo mane ebrietati et comessationi potius quam Deo deserviat. Admonendus est populus ut ante publicum peractumque officium ad cibum non accedat: sed omnes ad publicam sanctam matrem ecclesiam missarum solemnia, et praedicationem audituri conveniant: et ut sacerdotes missas hora tertia celebrent, ut populus a publicis solemnibus non abstrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tone cessat᷑ debet magnũ oꝑacio subseqͥ. Quia ociosita  mimica ẽ
aie. Et antiqͥͣ hostis qͣuẽ alechoẽ. siue aboracioẽ uocantẽ inue.¬
nerit. facile auicia rapit. ꝑusũ nãq lec tonis discetis qualit᷑
i uos uiuatis ⁊ alios doceatiᷤ. ꝑ usũ oraicionis. ⁊ uob̾. ⁊ his qͥbꝰ in
caritate cõiuncti estiꝰ ꝓd̾ ẽẽ ualebiti. ł manuũ oꝑacionẽ ⁊ corꝑis
macenacionẽ.: ⁊ uicis alim̃ta negabitiᷤ. ⁊ ur̃is necessitatibꝰ subuenietiᷤ

Expanded text:
equi, quia otiositas inimica est animae. Et antiquus hostis quem a lectione sive ab oratione vacantem invenerit, facile ad vitia rapit. Per usum namque lectionis discetis qualiter et vos vivatis, et alios doceatis. Per usum orationis et vobis, et his quibus in charitate conjuncti estis, prodesse valebitis. Per manuum operationem et corporis macerationem, et vitiis alimenta negabitis et vestris necessitatibus subvenietis,
Abbreviated transcription (Latin):
tidiane uitȩ comeatibꝰ. ⁊ quia se adimaginẽ suã creare dignatꝰ sit:
apecudibꝰ segregre. His ꝑ actis i solo dõ creatore suo adorato: scõs
inuocet ut ꝓse int̾cedere apud iaiestatẽ diuinã dignent᷑ ħ faciant
quibꝰ basilice locꝰ ꝓpe ẽ. in basilica qͥ uͦ initin̾e ẽ. aut ꝓq̃liba occasioie
insiluis. aut inagris ubicũq eos ipsa hora matutin̾lis ⁊ uesꝑtina in¬
uenerit faciant. Seientes dnũ u̾q p̃sentẽ et̃. Dicente psalmista. In omĩ
cut exibeant. Dicente dñõ. F ili honor ifica patit̃ tiuĩ. Nã uͭ ps
parentes erga filios suos has filias ne moleste agant admonentĩ s̃ Bicen¬
filioꝵ ñ hos inpunitos dns sinit. nͥ forte penitenciȩ subiciant᷑. Sta.¬

Expanded text:
tidianae vitae commeatibus, et quia se ad imaginem suam creare dignatus sit, et a pecudibus segregare. His ita peractis et solo Deo creatore suo adorato, sanctos invocet, ut pro se intercedere apud majestatem divinam dignentur. Haec faciant, quibus basilicae locus prope est, in basilica; qui vero in itinere, aut pro qualibet occasione in silvis, aut in agris ubicunque eos ipsa hora matutinalis vel vespertina invenerit, sic faciant, scientes Deum ubique praesentem esse, dicente Psalmista in omni tiam exhibeant, dicente Domino: Fili, honorifica patrem tuum. Nam, ut ipsi parentes erga filios suos ac filias modeste se agant, admonendi sunt, dicenfiliorum, non hos impunitos Dominus sinit, nisi forte poenitentiae subjiciantur. S
Abbreviated transcription (Latin):
dmonere debent plebes subditas sibi. ut bubulcos atq porcarios. ł ꝑmittat
alios pastores. ł artores ⁊ qui inagͥs assidue cõmorant᷑ ł insiluis nõ Lxuiii.
uelud more pecudunt uiu̾̃t. in dnĩcis ⁊ in aliis festi̾ diebꝰ ł ad
missã faciant ł ꝑmittat̃ uenire. Nam ⁊ hos xp̃s p̃cioso sanguine
suo redemit. Qd̾ sineglex̾unit ꝓanimabꝰ eoꝵ absq dubio racionẽ se
reddituros sciant. Siquidẽ dñs ueniens in hunc mundũ ñ elegit ora-¬
tores arq nobiliores qͦscũq s spicatores atq idtiotas. sibi discipłos ad¬
sciuit: ut ostend̾et infacto q ipse u̾b in eũgłio affirmabat dicens. Id̾
om̃ibꝰ ẽ altũ abominabiles ẽ apd̾ dm̃. Et salua alciora intelligencia¬

Expanded text:
erdotes plebes subditas sibi, ut bubulcos, atque porcarios, vel alios pastores, vel aratores qui in agris assidue commorantur, vel in silvis, et ideo velut more pecudum vivunt, in Dominicis et in aliis fmissam faciant vel permittant venire: nam et hos Christus pretioso sanguine suo redemit. Quod si neglexerint, pro animabus eorum absque dubio rationem se reddituros sciant. Siquidem Dominus veniens in hunc mundum non elegit oratores atque nobiliores quosque, sed piscatores atque idiotas sibi discipulos ascivit, ut ostenderet in facto quod ipse verbis in Evangelio affirmat, dicens: Quod hominibus est altum, abominabile est apud Deum. Et salva al
Abbreviated transcription (Latin):
portet. Si aũ ñ ipse cõfessꝰ. s abalio publice cõuictꝰ nec ħ ipsũ habeat
ut nom̃ pb̃ri portet. Similr̃ ⁊iͨdiaconib obseruandũ ẽ ut ipse cõ¬
fessꝰ fuĩt ordinẽ subdiaconẽ retineat. de ead̾ re.xl uni.¬
Arb̾r. si p̃ occupatꝰ corporali peccato ꝓmoueat᷑. ⁊ cõfessꝰ fuĩt de
se q ante ordinacionẽ deliquerit oblata ñ cõsecret manenᷤ
in reliquis officus ꝓpt̾ studiũ bonũ. Ed̾ si de se ipse cõfessꝰ ñ fuĩt :¬
⁊ argui manifeste neqͥuerit potestatiᷤ sue iudicio relinquat᷑.¬
Ut nullꝰ prbr absq sac̾dotalib uestiñti ᷤᷤ missã celebret. xł uui¬
t nullꝰ prb̃r absq amic tu alba ⁊ stola ⁊ fanone ⁊cdula ulla
⁊ initido loco infua eccłiã collocent᷑. Nec umꝗͣ prb̃r his indutꝰ
extia eccłiam exeat quia ħ diuina lex ꝓhibet. ut els tt̃ tẽptacionẽs¬
licũ intẽptaciones ab officio abofficio ñ declinet.L.

Expanded text:
portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice convictus; nec hoc ipsum habeat, ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconibus observandum est: ut si ipse confessus fuerit, ordinem subdiaconi retineat. CAP. r si praeoccupatus corporali peccato promoveatur, et confessus fuerit de se quod ante ordinationem deliquerit, oblata non consecret, manens in reliquis officiis propter studium bonum. Quod si de se ipse non fuerit confessus, et argui manifeste nequiverit, potestatis suae judicio relinquatdotalibus vestimentis missam celebret. Ut nullus presbyter absque amictu, alba, et stola, et fanone, et casula ullatet in nitido loco infra ecclesiam collocentur: nec unquam presbyter his indutus extra ecclesiam exeat: quia hoc divina lex prohibet. CAP. LI.-- Ut clericus inter tentationes ab officio non declin
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ placuit ut penitentes ñ admiitant᷑ ad clerũ nͥ tantũ
si necessitaᷤᷤ. aut usꝰ exegerit: itͣ hostiarios deputent᷑. ł inter
ñ inponat̃ aut sacͣ ñ c̃tingat᷑. Et cũ uͦ penitentẽ dicimꝰ:
qui pꝰ baptismũ aut ꝓhomicidio. aut ꝓ diu̾sis cͥminibꝰ gͣuissimiᷤ¬
q peccatis publicã penitenciã gerens sub c̃cilio: diuino fuĩt

Expanded text:
placuit ut poenitentes non admittantur ad clerum, nisi tantum, si necessitas aut usus exegerit, inter ostiarios deputentur, vel inter non imponant, aut sacra contingant. Ex eo vero poenitente dicimus, qui post baptismum, aut pro homicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis publicam poenitentiam gerens sub cilicio, divino fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
legitimã lib̾tatẽ cõsequant᷑ Cuiꝰ lib̾tatiᷤᷤ carta ante ordina¬
cionẽ uiã bone publice legat᷑: ⁊ si nullꝰ cõtͣ dix̾it rite õseere.¬
suo nec dũ ꝓbare se potuit. Et pꝰ panca.
Debet enĩ eẽ inminis ab alus qͥ diuine milicre
fũt aggreganđ: ut a castriᷤ dnĩcis qͥbꝰ nom̃

Expanded text:
legitimam libertatem consequantur. Cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabsuo necdum probare se potuit. Et post pauca: Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen
Abbreviated transcription (Latin):
cłm abienũ susciiat sine uoluntate sui ep̃i. xli.
ineccłia sibi credita. Cłicoꝵ aut̃ nom̃ etiã lectores ⁊ psalmistȩ
dix̃. duggero scĩtati. ur̃ȩ ut statuatis ñ licere cłitũ: alienũ
usurpare sibi deplebe aliena. ut ordinet sine cõsciencia eiu
de cuiꝰ plebe ẽ. Gratꝰ ep̃s dix̃. Hoc obseruare pace̾ custodit.
N a inm̃sa c̃cilis̃ scĩssimi sardicensis similit̾ statutũ ẽ. ut nemo
alt̾iꝰ plebis hominẽ usurpet. S si forte erit necessariũ petat

Expanded text:
cum alienum suscipiat sine voluntate sui episcopi. Uin ecclesia sibi credita, clericorum autem nomen etiam lectores, et psalmistae, Suggero sanctitati vestrae ut statuatis non licere clericum alienum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum ordinet sine conscientia ejus de cujus plebe est. Gratus episcopus dixit: Hoc observare pacem custodit. Nam in mensa concilii sanctissimi Sardinensis similiter statutum est, ut nemo alterius plebis hominem usurpet. Sed si forte erit necessarium, petat a
Abbreviated transcription (Latin):
Anũb dieb dñicis quisq prb̾r insua ecłia ante missarũ sollẽꝑnia
aquã benedictã faciat inuasc nitido.⁊ tanto ministerio cueni.¬
enti. unde ppłs intrans eccłiã asꝑgat᷑. ⁊ atriũ eiꝰdẽ ȩccłiȩ cum
crucibꝰ circũ eundo similit̾ asꝑgat. ⁊ ꝓ animabꝰ ibidẽ descenti¬
bꝰ oret. Et qui uoluĩt inuascłis suis accipiat ex ipsa aqua ⁊ ꝑ
mansiones. ⁊ agros ⁊ uineas suꝑ peccora qͦ sua atq suꝑ pabula
eoꝵ. nec ñ suꝑ cibos ⁊ potũ suũ c̃sꝑgat. Itẽ deaqͣ benediotaa .n.¬
aqua sale asꝑsa diuinisq p̃cib sacrata ẽ. ppłm scĩficat atq
mundat: Et si sale asꝑsa ꝑ heliseã ppħam sterilita aque sanata
ẽ quantomagiꝰ diuinis p̃cibꝰ sac̾ta aqua sterelitatẽ rerũ aufert
humanarũ ⁊ coinquinatoᷤ scĩficat. ⁊ purgat. ⁊ cet̾a boria mul¬
tiplicat:⁊ insidias diaboli an̾tit ⁊ fantasmatũ u̾fuciĩs homi¬

Expanded text:
mnibus diebus Dominicis quisque presbyter in sua ecclesia ante missarum solemnia aquam benedictam faciat in vase nitido, et tanto mysterio convenienti, de qua populus intrans ecclesiam aspergatur, et atrium ejusdem ecclesiae cum crucibus circumeundo similiter aspergat, et pro animabus ibidem quiescentibus oret. Et qui voluerit in vasculis suis accipiat ex ipsa aqua, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecora quoque sua, atque super pabula eorum, nec non super cibos et potaqua quae sale aspersa divinisque precibus sacrata est, populum sanctificat atque mundat? Et si sale asperso per Eliseum prophetam sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacrata aqua sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinatos sanctificat et purgat, et caetera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ lib̾e qͥcqͥd uoluerit: iut ħ ingenutati  pagina in¬
itiolabilẽ obtineat firmitatẽ: manu ꝓpͥã roborauim. Serad̾re. xxuii
ebent aut̃ sumꝑscͥpte ingeniutatis carte ñ solũ nom̃ illiꝰ
quias fieri rogat s etiã nomina sac̾dotũ ⁊ nobiliũ laicorũ
qui ibi suerint inordine digesta. cũ signis ꝓpͥa manu inp̃stis
cõtin̾e. Nam sine hoꝵ adstipucione pag̾na auc toritate testiũ
nudata : ꝓnichilo deputet᷑. Oꝑ ortet etiã i locũ diẽ annum

Expanded text:
auctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagina inauctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagina inviolabilem obtineaebent autem suprascriptae ingenuitatis chartae non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum qui ibi fuerint, in ordine digesta, cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. Oportet etiam ut locus, di
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq lib̾tatẽ addñis sius ita ꝑcipuit̃: ut nullũ sibimet
ineis obsequiũ patronꝰ retentet isti si sine cͥmine capita¬
li s̃ ad cłicatꝰ ordinẽ lib̾i suscipiant᷑ : qr directa manu missi¬
one absoluti eẽ noscunt᷑. Qui uͦ retento obseqͥo manũ missi
s̃ adeccłi asticũ ordinẽ ꝓmouendi : nequando uoluerit eoꝵ dm̃:
patent̃ ammonet insuꝑ etiã ⁊maiestas regia canonicȩ reli¬
gioni assiensũ p̾bet ut quecũq adsacros ordines ex famiłia ppͥa
ꝓmouere eccłia queq delegerit inp̃sencia scõꝵ sae̾dotũ cano¬
ncoꝵ. simul ⁊ nobiliũ. laicoꝵ eiꝰ cui subiectũ ẽ subsẽptione¬
ł manu missione sublib̾tati ᷤᷤ testant̾to sollẽpnit᷑ rõboret᷑. Id
quendã eccłiȩ nr̃ȩ famulũ nomine cherhardũ sacriꝰ ordinibꝰ
canonice elegerit ita ut deinceps nec nob̃ neq successorib nr̃is
ullũ debeat noxie cõdicionis seruiciũ: s om̃ib diebꝰ uite sue sub cer

Expanded text:
uicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipiantur: quia directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi ssunt ad ecclesiasticum ordinem promovendi, ne, quando voluerint eorum domini, patenter ammonet, insuper et maiestas regia canonice religioni adsensum prebet, ut quemcumque ad sacros ordines ex familia propria promovere ecclesia quaeque elegerit, in praesentia sacerdotum canonicorum simul et nobilium laicorum eius, cui subiectus est, manquemdam Ecclesiae nostrae famulum, nomine Eberhardum, sacris ordinibus canonice elegerit, ita ut deinceps nec nobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae sub cert
Abbreviated transcription (Latin):
ingnitꝰ ẽndĩ benesirgᷤ ꝑ meã parurratẽ inse cõlati᷑ ita temeͬrͥcũ
ł audasse extitisse: ut cũ. qͥ mie bapritatꝰ ẽ cũ ⁊̃ puer egentissimꝰ
mͥ abeodẽ cõnudatꝰ cũq multi ᷤᷤ annis amie aleret᷑: atq incres.¬
ceret hunc ut dixi bapticatũ ẽẽ in eccłia mea ꝑmanũ paruita.¬
eũ arripuit : quẽ dic̃ qͦsi ꝓpͥũ ciuẽ sui loci nataritanime in¬
cõsulto usurparet. Nã ⁊ diaconẽ illũ ordinau̾at ħ silicet pa¬
reat ħ licencia a uobis beatissimi fr̃s.Sin mitiꝰ tam̃ inpudens
iudicauimꝰ om̃s iniq factũ atq indigne. Qua ꝓpt̾ idẽ uilianꝰ cor¬

Expanded text:
eam parvitatem in se collatis, ita temerarium et audacem exstitisse, ut eum qui a me baptizatus est, cum esset puer egentissimus mihi ab eodem commendatus, cumque multis annis a me aleretur, atque incresceret, hunc ut dixi baptizatum esse in ecclesia mea, per manum parvitaeum arripuit: quem dicit quasi proprium civem sui loci Vazaritani me inconsulto usurpare, nam et diaconum illum ordinavit, hoc scilicet pareat, haec licentia vobis, beatissimi fratres, sin minus tam impudens judicamus omnes inique factum atque indigne, quapropter nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Dingrediunt᷑ tpia lucͣ sec tant᷑ ⁊diu̾sissimiꝰ modis usuriꝰ inser¬
uiut̃: nalioꝵ domos in honeste ⁊̃ inpudice frequentat᷑. ⁊ cõmessa¬
cionibꝰ ⁊ ebuietatib de seruire ñ erubestũt: ⁊ ꝑdiu̾sos mercat᷑ in¬
discrete. discurõ: robseruandũ iudicamꝰ.ut abhinc districte seue¬
rit᷑q coer̃ceant᷑ ne ꝑeoꝵ inlicitã indecent̃q adcionẽ ⁊ muuste¬

Expanded text:
ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviunt, et aliorum domos inhoneste et impudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatus indiscrete discurrunt, observandum judicavimus ut ab hinc districte severiterque corceantur, ne per eorum illicitam et indecentem actionem, et ministe
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs prb̃t uite suę neglegens pͣuis exc̃plis mala de se suspicari
ꝑmiserit. ⁊ ppłis ab ep̃o suo uinnñto seu banno. xͥ anitatis c̃strictꝰ
instimiã eiꝰ pate fixerit: icerti accusatores cͥminis eiꝰ de fuerit̃:
neat. Si uͦ nec sic se correx̾it ab officio sułpendat᷑ usq addignã
satis facstionẽ neppbs fideliũ in eo scand alũ paciat᷑. Si aut eiꝰ¬

Expanded text:
is presbyter vitae suae negligens pravis exemplis mala de se suspicari permiserit, et populus ab episcopo juramento seu banno Christianitatis constrictus infamiam ejus patefecerit, et certi accusatores criminis ejus defuerint, neat. Si vero neque sic se correxit, ab officio suspendatur, usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
Decłicis qui ociose mundinis ambulant. It̃ ex eod ẽp̃ xluiii.
łcꝰ qui ꝓem̃do aliquid in undinis ł inforo deambulãs ans ab
officio suo degradet᷑. Ut mullꝰ exdero arma militaria portob.¬
incedans ẜ ꝓfessionis sue uocabulũ religiosis morib ureligioso ha-¬
bitu p̃beans. Qd̾si c̃tẽpseruis tanꝗͣ. sacroꝵ canonũ c̃tẽptores ⁊ ec¬

Expanded text:
ericis qui ociose in nundinis ambulant. Clericus qui, non pro emendo aliquid, in nundinis vel in foro deambulat, ab officio suo degradetur. incedant, sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tanquam sacrorum canonum contemptores et ec
Abbreviated transcription (Latin):
cis uiri ueraces ⁊ dm̃ tim̃tes cõstituant᷑. qͥ desides ⁊ neglegentes
c̃monanis e ad dĩ. seruiciũ absq occasione ꝓꝑent. uit ipsi de cani
scͣmto uostringant᷑. ut innulla int̾ ueniente causa scilicet.
aut. amoris. aut tmoris aut ꝓpinqͥtatiᷤᷤ. aut miteri ᷤᷤ nec¬
glegentes ⁊ transgressores reticeans qͥ insacdotib ꝓpͥas eoꝵ cul-¬
pas manifeste i¶. S ac̾dotũ. aũ erit ita eoꝵ uitã delo ⁊i amore
uituno cũ debita  disciplina corrigere sic̃ ipsi nolunt ꝓ alioꝵ
eruatib sentenciã iuste dãpnationis susciꝑt ut dies festi aut¬
pr̃e usq aduesꝑã.absq oꝑe seruili cũ debito honore celebrent᷑.¬

Expanded text:
tes constituantur, qui desides et negligentes commoneant, ut ad Dei servitium absque occasione properent, et ut ipsi decani sacramento astringantur, ut nulla interveniente causa, scilicet aut amoris, aut timoris, aut propinquitatis, aut muneris, negligentes et transgressores reticeant, quin sacerdotibus proprias eorum culpas manifestent. Sacerdotum autem erit ita eorum vitia zelo et amore divino cum debita disciplina corrigere, sicut ipsi nolunt pro aliorum erratis sententiam justae damnationis suscipere. Et ut dies festi a vespere usque ad vesperam absque opere servili cum debito honore celebrent
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ. ita ut si prb̾r aliqͣ infirmitate ꝓhibente ꝑse ꝑpsum
fuerit : neq oblacione. neq oracione ꝓ eo postulct᷑. S manꝰ incidat
i ñ hñt collegaꝰ eũqͥb se accusare. possit. aut si forte lapsi fue¬
rĩt qmͦ satis faciars in quoꝵ iudicio neq addexterã neq adsinistiã
declinandũ ẽ. s recta uia gradiendũ. Incõcilio nãq neocesarien¬

Expanded text:
statem, ita ut si presbyter aliqua infirmitate prohibente per seipsum fuerit, neque oblatione neque oratione pro eo postuletur, sed in manus incidat et non habent collegas cum quibus se excusare possint, aut si forte lapsi fuerint, quomodo satisfaciant. In quorum judicio neque ad dexteram, neque ad sinistram declinandum est, sed recta
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃is aute ponunt. Noi nulli diacones uitantam
erũpius suꝑbiã ut sesc prb̾ris ante ponant atq inpͥmo coro iꝑsi pͥo¬
res stare p̃sumais: prb̃is in scdo̾ choro c̃stitutiᷤ. Ergo isublumores
sibi prbros. agnoscans. tã hĩ quã illi inutroq choro c̃fistadͭ. Ut exor
ut asubdiacono usq adlectorẽ om̃s subditi sit diacono. Cardinaleᷤ
urb̾ rome : in eccłia honore rep̃sentantes tantũ. Pontifici uͦ prbr dia¬
conꝰ. subdiaconꝰ. acolitꝰ. exorcista. lector abbas monacꝰ in o̾i loco re-¬

Expanded text:
teponunt. Nonnulli diacones in tantam erbiam ut sese presbyteris anteponant, atque in primo choro ipsi priores stare praesumant presbyteris in secundo choro constitutis. Ergo ut sublimiores sibi presbyteros agnoscant, tam hi quam illi in utroque choro consistant. CAP. ut a subdiacono usque ad lectorem omnes subditi sint diacono. Cardinali urbis Romae in Ecclesia honorem repraesentantes tantum. Pontifici vero presbyter diaconus, subdiaconus acolytus, exorcista, lector, abbas, monachus in omni loco rep
Abbreviated transcription (Latin):
clamacionis: aut postulacionis sic̃ eccłiastica se ht̃ tͣclicio: Illi
aut̃ responder̃. Se p̃manib nullũ hab̾e libellũ. Hic̃ matꝰ ep̃s
dix̃. Legũ eccłiasticarũ auctoritaᷤᷤ talis ẽ: ut incausis gestoꝵ
semꝑ scͥptora reqͥrat adõ ut qͥ ad sacrũ fontẽ accedit suũ nom̃
dare p̃cipiat᷑ : qͥ adsũmũ sacdociũ ꝓuehit᷑: decreto manib
om̃m rerũ roborator eligit᷑. Ordinatꝰ añ a suis ordinatorib licte.¬
ras accipe iubetꝰ. Qui eniã ab eccłiastica societate qͦlibet excesu
discindit᷑. Libȩrͥari scͥptione aut recipit᷑. aut deicit᷑. S qͥ accusa.
nitorio ad ioħ̾m defensorẽ ⁊ romanis legibꝰ sũmens entenciã que

Expanded text:
clamationis sive postulationis, sicut ecclesiastica se habet traditio? Illi autem responderunt se prae manibus nullum habere libellum. Hincmarusdixit: Legum ecclesiasticarum auctoritas talis est , ut in causis gestorum semper scripturam requirant; adeo ut qui ad sacrum fontem accedit, suum dare nomen praecipiatur; qui ad summum sacerdotium provehitur, decreto manibus omnium roborato eligitur; ordinatus autem a suis ordinatoribus litteras accipere jubetur: qui etiam ab ecclesiastica societate quolibet excessu discinditur, libellari scriptione aut recipitur aut dejicitur. Sed et qui anitorio ad Joannem defensorem ex Romanis legibus
Abbreviated transcription (Latin):
uerberibꝰ publice castigandũ ⁊ inexilio d̾portandũ.
ũ forciꝰ pimenda s̃ cͥmina : que insontib ⁊ maxime sacratiᷤ oedimibꝰ inge¬
runt᷑ quã sitis culpabiles om̃s qͥ incausa ioh̃is diaconi residetiᷤ adtendi-¬
t̾e ut hilarũ cͥminatorẽ ipsiꝰ nulla ex urã diffinicione pena ueniens
si relꝰ in uobis rechtudins inguisse faciliꝰ faedtꝰ uni amultiᷤ racio¬
nabilit᷑ suaderi quã ab uno portante sine causa deferri. Quia gͦ
tante neqͥciȩ malũ sine digna. ñ debet ułcione transire: supͣ scͥptũ
frẽm nr̃m paschasiũ uolumꝰ admonere ut eundẽ hilariũ priꝰ sub¬
diaconatꝰ qͦ indignꝰ fungit᷑ pͥuet᷑ offioͥ. aut u̾bibꝰ publice castigatũ

Expanded text:
rberibus publice castigandum, et in exilium deportandum. Cum fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacratis ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles, omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite, ut Hilarum criminatorem ipsius, nulla ex definitione vestra poena veniens si zelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi, quam multi ab uno poterant sine causa differri. Quia ergo tantae nequitiae malum sine digna non debet ultione transire, suprascriptum fratrem nostrum Paschasium volumus admoneri ut eumdem Hilarum prius subdiaconatus, quo indignus f
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpte dicentis. Qui peccuiã suã ñ dedit adusurã muitiã dantes:
centesimiꝰ exigunt itiste censuit scã ⁊i magna sinodꝰ. ut siqͥs inuen¬
tꝰ fuerit pꝰ hanc definicionẽ usuraᷤᷤ accipiens: aut ex inuenciont
aliqͣ: ł qͣlibet mͦ negoctũ transiens. aut᷑ imolia .i. sex cupla exigenꝰ
Filiqͥd tałe ꝓrsꝰ excogitans ꝓ tͦpis lucris grã derciat᷑ acło ⁊ alienꝰ eistat

Expanded text:
Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes, centesimos exigunt: juste censuit sancta et magna synodus ut, si quis inventus fuerit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex inventione aliqua vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipimꝰ. ut nullꝰ cłicoꝵ extranee sit mulicri q̃libe
consolaciono. aut samiliaritate g̃panctꝰ ⁊ ñ solũ indomo illiꝰ extra¬
nea mulier ñ aecedat s nec ipse frxquentandi extraneã mulierẽ
habeat potestatẽ s cũ matre tantũ ⁊ sorore ⁊ nepte. sihabuerit¬
aut si uoluerit uiuendi lib̾am habeat potestatẽ. Deqͥbꝰ nominibꝰ
nefas ẽ aliud quã nat᷑a c̃stituit suspicari. Utancille acellariõ
ministeris ⁊ ab eadẽ mansione: in qͣ cłicꝰ manet placiit re¬

Expanded text:
extraneae sit mulieri qualibet consolatione aut familiaritate conjunctus. Et non solum in domo illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi ad extraneam mulierem habeat potestatem; sed cum matre tantum et sorore, filia et nepte, si habuerit, vivendi liberam habeat potestatem; 69 de quibus nominibus nefas est aliud quam natura constituit suspicari. Ne ancillae ministeri
Abbreviated transcription (Latin):
cõ cõcilio ablatũ ẽ q qͥdã laici inꝓbe agant. cõtͣ prb̃os suos tta
ut demorienciũ prb̃oꝵ substancia partes sibi uendicent. sic̃ de
ꝓpͥis seruis. Intͣ dicimꝰ itaq canonica auetoritate nec̨ ulteriꝰ fat.
s sicuti lib̾i facti s̃ adsuscipiendũ gͣdũ ⁊ ad agendũ duuinũ officiũ.
De pcculiario uͦ sac̾dotũ nichil sibi usurpeis s totũ in .iiii. diuidit᷑. par
ep̃s eã recipiat. ⁊usũ eccłie diligent᷑ distribuat. Et siqͥs c̃tͣ ħ face̾¬

Expanded text:
o concilio allatum est quod quidam laici improbe agant contra presbyteros suos, ita ut de morientium presbyterorum substantia partes sibi vindicent sicuti de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate ne hoc ulterius fiat: sed sicuti liberi facti De peculiari vero sacerdotum nihil sibi usurpent, sed totum in quatuor dividatur partepiscopus eam recipiat, et in usum Ecclesiae diligenter distribuat. Et si quis contra hae
Abbreviated transcription (Latin):
cerit ille aut̃ p̾ea insuꝑbiã elatꝰ missã dñis suis ⁊ canonicaᷤ horaᷤᷤ
obseruare.i psallere rennuoͦrit. ⁊ eis iuste obedire dicenᷤ se lib̾um
eẽ noluerit. ⁊ quasi lib̾e cuiꝰ uult hõ fiat. Hȩc scã sinod̾ anathe
matizat. ⁊ illũ a scã cõmunuone arciri iudicat. donec resipiscat.
⁊ dño suo obediat scd̃m canonica p̃cepta. Sin aũ abstinato animo:
i ħ cõtẽpserit accuset᷑ apd̾ ep̃m qͥ eũ ordinaũ ⁊ degͣdet᷑ ⁊ fiat ser-¬
uus illiꝰ id dnĩ fui sic̃ natꝰ fuerat. Quisqͥs uͦ tabẽ secũ habuerit¬

Expanded text:
cerit, ille autem postea in superbiam elatus, missam dominis suis et canonicas horas servare et psallere renuerit, et eis juste obedire, dicens se liberum esse, noluerit, et quasi libere cujus vult homo fiat, haec matizat, et illum a sancta communione arceri judicat, donec resipiscat et domino suo obediat secundum canonica praecepta. Sin autem obstinato animo et hoc contempserit, accusetur apud episcopum qui eum ordinavit, et degradetur: et fiat servus illius idem domini sui, sicut natus fuerat. Quisq
Abbreviated transcription (Latin):
lihare eamq manib ur̃is roboratã sinodo sacre ꝓcerig̃e. ut ẽ uenient̃
amal rico turonensis eque archi ep̃o sub p̃sencia głosissimi regiᷤ bearoli
rb̾r ꝓpͥo loco dimisso ad aliũ mignins neqͣꝙͣ recipiat᷑. nͥ sue migraci.¬
omis causam duxit ⁊ se in nocentẽ uixisse inparochia inqͣ ordinatꝰ
ẽ: subrestibꝰ ꝓbau̾it. litteraᷤᷤ eciã habebit inqͥbꝰ sint nomina ep̃i ⁊ei
possit recipiat᷑. d decłoꝵ accusatoribꝰ suiũ exobiecti. pare nõpotuerint¬

Expanded text:
eamque manibus vestris roboratam synodo sacrae porrigere, ut convenienter piscopo, et cum Amalrico, Turonensi aeque archiepiscopo, sub praesentia gloriosi regis Caroli, roprio loco dimisso et ad alium migrans, non recipiatur, nisi suae migrationis causam dixerit, et se innocenter vixisse in parochia in qua ordinatus est sub testibus probaverit, litteras etiam habebit, in quibus sunt nomina episcopi possit, recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ eẽ laici. siue lectores licito ⁊ uxores duc̾e ⁊ filios pereare
potuer̃. s cũ ap̃dictos ꝑuenerit grand̾ cepit eiꝰ ñ lic̾e d̾ liciat᷑.
Unde ⁊ de carnali fiat spũale c̃iugiũ: oportet eos nec dimute
uxores. ⁊ quasi ñ habeant sic hab̾e qͦ ⁊ salua caritaᷤᷤ conubioꝵ
⁊ cessent oꝑa nuptiarũ. Deade᷑ re.
creuimꝰ. ut nulli cłicoꝵ cũ extͣneis feminis habeant sa¬
miliaritatẽ. nec ullũ male loquendi. ł senciendi oibꝰ aditũ tͥbu.¬
ant qr frequent̃ ꝑhanc indecentẽ occasionẽ c̃tingit ut diabol
qͥ insidiat᷑. sic̃ leo incubili suo deriunis seruoꝵ dĩ insultet:¬

Expanded text:
filios procreare, potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset operatio nuptiarum. Concil. crevimus ut nulli clerici cum extraneis feminis 70 habeant familiaritatem, nec ullum male loquendi vel sentiendi hominibus aditum tribuant: quia frequenter per hanc indecentem occasionem contigit ut diabolus, qui insidiatur sicut leo in cubili suo, de ruinis servorum Dei insultet
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑo insr̃ enidem
iudõwoici hicĩo est cõ¬
ciliũ mogũcie su̾ anmo
dm̃ decc . lii. de dm̾sis
q̃ omibus p̃ p̃sidente
rabano archiepo cũ
om̃ibus ep̃is origencał
francie babarie stꝙ
saxomie ħ in hystoria
froncorũ plomꝰ cõti¬
nentur ¶ Item sb im¬
ꝑatorearn¬

Expanded text:
eiusdem Ludowici habitum est concilium Moguncie sub anno domini DCCCLII de diversis questionibus presidente Rabano archiepiscopo cum omnibus episcopis orientalis Francie, Babarie atque Saxonie. Hec in hystoria Francorum plenius continentur. Item sub iratore Arn
Abbreviated transcription (Latin):
synodus ep̃orũ ubi hẽi
⁊ opcĩo noue insticutõ¬
nis decreto qñ ipm
dimi omꝰ cõingem seu
aliquẽ ex archiepĩs ⁊¬

Expanded text:
bi Heinret optimo nove institucionis decreto, quando ipsum dim eius coniugem seu aliquem ex archiepisc
Abbreviated transcription (Latin):
magͣam ep̃õrũ syno¬
lib̾ canoicoꝵ
re¬
gulan contieur ex
dc̃is Augustim. gͥgorii
et aliorũ scõrũ pacrũ
excerptus eiusq ordĩa¬
cõne conposicus obserua¬
ri mandac᷑ ut in spelo
hystoli lib ͦ xxu.c.xxui
et in hystoriã francorã
plemꝰ continet᷑ ⁊ ħ liber
qui regula canõicorũ
ditit᷑ mecc̃ia herbi polẽ¬
si habet᷑. Ip̃m ꝙ puco
in cec̾is eccĩis kache¬
dralibus germame re
ro terti a exquisice ue¬
stes ⁊ alia ornamonca
seclaria deponi copert
dowici spͥꝰ anno dñi deit¬
xix. conuentus ep̃orũ
aqͥs grd̃i hitus est ingͦ
młta de ecc̃iarũ statu trͣc

Expanded text:
magnam episcoporum synoliber canonicorum regulam continens ex dictis Augustini, Gregorii et aliorum sanctorum patrum excerptus eiusque ordinacione conpositus observari mandatur, ut in speculo hystoriali libro XXV c. XXVI et in hystoria Francorum plenius continetur. Et hic liber, qui regula canonicorum dicitur, in ecclesia Herbipolensi habetur, ipsumque puto in ceteris ecclesiis kathedralibus Germanie rero texti ac exquisite vestes et alia ornamenta secularia deponi ceperundowici sub anno domini DCCCXIX conventus episcoporum Aquisgrani habitus est, in multa de ecclesiarum statu t
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰgallice francie iiiiͦ mĩmos
annacn ad edificandam
ip̃am ecciam daret ad ł
seruos qui hos nũmos li¬
bent soluerent maitam¬
sic ut in p̃dc̃o lcͦ ca ͦ xxiiͦ.
imꝑator ludoricus filiꝰ

Expanded text:
tocius Gallice Francie IIIIor nummos annuatim ad edificandam ipsam ecclesiam daret, et servos, qui hos nummos libenter solverent, manumisit, ut in predicto li. c. XXII imperator Ludowicu
Abbreviated transcription (Latin):
añt sr̃ius dictũ est ka¬
rolũ magnũ ⁊ filiũ
eius ludowicũ ⁊ lochã¬
riũ ip̃nis ludo wici filiũ
⁊ alios quosoqmi inꝑa¬
tores sy sequentes młca
stacuta ad legem ec̃ta¬
sticam ꝑ c̾mencia edi¬
disse intlłigo ꝙ cadẽ
statuca fuerũt a roma¬
na ecc̃ia confiriata
nam alit̾ laycus qmͣius
religiosus pc̃atem de
rebus ec̃asticis stacũe¬
di seu ordmandi nõ hc̃
ut p xcui. di bñ quidẽ

Expanded text:
superius dictum est Karolum magnum et filium eius Ludowicum et Lotharium, ipsius Ludowici filium, et alios quosdam imperatores subsequentes multa statuta ad legem ecclesiasticam pertinencia edidisse, intelligo, quod eadem statuta fuerunt a Romana ecclesia confirmata. Nam aliter laycus quamvis religiosus potestatem de rebus ecclesiasticis statuendi seu ordinandi non habet, ut patet XCVI di. Bene quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ut nge ep̃ales ⁊ coro¬
ne regalos ꝙ manus
conpostellam ep̃i ad hõ¬
Nem sc̃i iacobi p̃beã¬
tur ꝑua lrec in spelꝰ
lacius continẽt ¶ Post
ħ ociam bc̃us ka rolus
congregauit conciliũ
apud ecc̃iam scĩ dxom¬

Expanded text:
ut virge episcopales et corone regales per manus Conpostellani episcopi ad honorem sancti Jacobi prebeantur, prout hec in speculo lacius continentur. Post hec eciam dictus Karolus congregavit concilium apud ecclesiam sancti Dyo
Abbreviated transcription (Latin):
młta statuta Ad legẽ
ectasticam ꝑtmenciã
odiderũt ¶Legit᷑ nãq
ni hystoriã francorũ ꝙ
nisso ussu karoli mãg¬
in płã in regno fran¬
corũ fuerũt ab ep̃is
cõcilia celebrata qno¬
rũ unũ fuit Inognũt.
⁊ hildebaldus. Colom¬
ensis archiep̃i p̃si de¬
rũt alt̾m Remis ter¬
arelace consticucõnes
on singłis fcẽ fuerũt
ab codom barolo con¬
fimmate ¶ I demtka¬
rolus magnus sb̾ ãno
dm̃ dec.xciiii. fran¬
kon furt magnam
synodũ eporũ ger¬
aanorid gellorum
⁊ ytalorũ ubi fuerũt le¬
gati sodis aplice congͤ¬
gauigubi int̾ alia here¬
ad optinũ dei filũi ẽẽ
dicebat t̾co extitit ꝯ dẽp¬
natã ut in francorũ hy¬
storia ⁊ cromta eusebn
plemꝰ contmet᷑. Item ec̃ia
karolus in ciuicate con¬
Postellana consticuit ep̃o¬
Lũ concilũe ubi amore
les seu pncipes xp̃iam
hyspame ac salicie ep̃o
conpastellane ecc̃ie obedi¬
rent p̃cipiens ut unusq̃s
possessor unius domus
tocius hyspanie ⁊ gali¬

Expanded text:
multa statuta ad legem ecclesiasticam pertinencia ediderunt. Legitur namque in hystoria Francorum, quod iussu Karoli magni plura in regno Francorum fuerunt ab episcopis concilia celebrata, quorum unum fuit Moguntie,  Hildebaldus Coloniensis archiepiscopi presiderunt, alterum Remis, terArelate, ac constituciones in singulis facte fuerunt ab eodem Karolo confirmate. Item Karolus magnus sub anno domini DCCXCIIII Frankenfurt magnam synodum episcoporum Germanorum, Gallorum et Ytalorum, ubi affuerunt legati sedis apostolice, congregavit, ubi inter alia hereadoptivum dei filium esse dicebat, tercio extitit condempnata, ut in Francorum hystoria et cronica Eusebii plenius continetur . Idem eciam Karolus in civitate Conpostellana constituit episcoporum concilium, ubi amore ges seu principes christiani Hyspanie ac Galicie episcopo Conpostellane ecclesie obedirent, precipiens, ut unusquisque possessor unius domus tocius Hyspanie et Gali
Abbreviated transcription (Latin):
constitucus fuerat in opi¬
do fronkenfurt cong̾¬
gauit ut inhystoria frã¬
torũ ⁊ in uica seu leg̃e¬
da ip̃ius plemꝰ cõtme¬
tur ¶ Itom sõ anno dm̃¬

Expanded text:
constitutus fuerat, in opido Frankenfurt congregavit, ut in hystoria Francorum et in vita seu legenda ipsius plenius continetur. Item sub anno d
Abbreviated transcription (Latin):
idem filius euis ludowi
ad ec̃c̃asticom
leg̃e ꝑtmentia edi¬
abbas lobĩesis in duobus
libellis digessit ut p in
spelo hystoᷝ li ͦ xxu. caͦ
xxxiii ⁊ ex statutis hmꝰ¬
mõi quedam sacris canõi¬
serta ut xix di ã mẽo¬
riam lxiii. di satrorũ
xuI. q.i. ꝙia mxͣ cũ si¬
cõne canonũ p̃dc̃orũ
De statuto eciam quod̾a
p̃dc̃i ludowici fit men¬
cõ in textu canonis xx¬
iii. q. ult̾ ca ͦ scd̾m
com locharius imꝑator
filius p̃dc̃i ludo wĩci
eciam statuta quedan
ad legem occ̃asticam ꝑ¬
tmencia fecit queleo
ppͣ iiiiꝰ ꝑficetͦ obser¬
di. de capłis ¶ Plures
eciam imꝑatores sõ se¬
quences gniam stacuto
dd legem ecc̃asticam
lxiii. di. ut nullus in

Expanded text:
idem filius eius Ludowicus ad ecclesiasticam legem pertinencia ediabbas Lobiensis in duobus libellis digessit, ut patet in speculo hystoriali li. XXV c. XXXIII, et ex statutis huiusmodi quedam sacris canoniserta, ut XIX di. In memoriam , LXIII di. Sacrorum , XVI q. 1 Quia iuxta cum sipcione canonum predictorum. De statuto eciam quodam predicti Ludowici fit mencio in textu canonis XXIII q. ult. c. Secundum. Item Lotharius imperator filius predicti Ludowici eciam statuta quedam ad legem ecclesiasticam pertinencia fecit, que Leo papa IIIIus profitetur obserdi. De capitulis. Plures eciam imperatores subsequentes Germani statuta ad legem ecclesiasticam LXIII di. Ut nullus in
Abbreviated transcription (Latin):
cipes st̃a sũc. Canõias
no obitient insticutis ĩ¬
tlłigo ꝙ p̃missã ⁊ alia
ꝑ dos ordinata cõ cilia
de romane ecc̃e si gna¬
la fuerant si dñt ꝑuin¬
cialia de metꝰpolitam
autͣce ft̃a fuisse concilia
ocõie romane fac̾e nõ
Aicot ut .xuii. di .c.i. ⁊
cao noc licuit ⁊ qͣi ꝑ¬

Expanded text:
cipes facta sunt, canonicis non obvient institutis, intelligo, quod premissa et alia per eos ordinata concilia de Romane ecclesie, si generalia fuerant, si autem provincialia, de metropolitani auctoritate facta fuisse. Concilia ecclesie Romane facere non licet, ut XVII di. c. 1 et c. Nec licuit , et
Abbreviated transcription (Latin):
Da epõs dñs eleg̃. ⁊ ñ ut ꝓhibeant᷑ aut ꝑturbent᷑ aiebat.
Qm̃ qͥ eos ledit: eũ ledit. cuiꝰ legacione fungunt᷑. Predicare
eos assidue. ⁊ mandata dnĩ sine int̾missione adminciare roga¬
bat. Oꝑa eoꝵ bona coram hominib demonstrare ⁊ c̃scienciam
bonã corã dõ hab̾e insinuabat. De ep̃ĩs qͥ se inincẽ dilig̾e debeant¬
põs rogo uice apłoꝵ reg̾e ppłm dñm. dociusse dicebat  re-
liquoꝵ discipłoꝵ uicẽ teuere prb̃os deb̾e insinuabat. ⁊ siqͥs
aliquẽ ex his scandalizaret gͣuissimã sibi penã inferri deb̃e
p̃dicabat. Cunctos se inuicẽ dilig̾e.⁊ adiuuare deb̾e ⁊ nemi¬
nẽ abadiutorio fr̃is se subtraħe ĩstruebat. Ut ep̃s ep̃m aliũ¬

Expanded text:
 non prohibeantur, aut perturbentur aiebat: Quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur. Praedicare eos assidue, et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat. CAPnum docuisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. Homi
Abbreviated transcription (Latin):
trandũ ullomꝰ p̃sumat. acced̾e. sciturꝰ in animȩ tuȩ̨ ꝑiculo
ministrare. Et dõ nr̃o te sine dubio rede racionẽ si huiꝰ sceleriᷤ
c̃sciꝰ in eo. qͦ es ordine scelans. u̾itatẽ ꝑman̾e uolueris. Unde

Expanded text:
strandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo strandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si, hujusmodi sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem, permanere volueris. U