comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.
mumici nostri  et glorianturin iurtute
su a contere fortitudinem illorum do¬
mi ne et disperge il los ut cognoscant
quia non est a li s qui puonet pro nobi
nisi tũ deus no ster .x Gisperge
illos in uirtute tua et destrue cos procector no

Expanded text:
. inimici nostri, et gloriantur in virtute sua. Contere fortitudinem illorum, Domine, et disperge illos, ut cognoscant quia non est alius qui pugnat pro nobis, nisi tu, Deus noster. Vers. Disperge illos in vi
Abbreviated transcription (Latin):
T Lemor esto fili quoniam pauperem in¬
tam geruus habebis multa bona si ti¬
mueris de um .x I idu tia ma¬
gua erit coram summo deo elemosina omni¬
bus fatien ribuse am. Habebis. R
Duffitiebat nobis paupertas nostra ut
diuinie computarentur nĩꝙͣ fuisset petuma
sta pro qua misisti filium nostrum bacu¬
lum senestutis mno stre. eu me
fili mi ut quid te misimus peregrinari lu¬
men oculo rum no strostoxum. Bacul.
Cenedicite deun ce li et coram omnibus
uiuenti bus confitemini e i quia fe cit

Expanded text:
 quoniam pauperem vitam gerimus. Habebis multa bona si timueris Deum. Vers. Fiducia magna est coram summo Deo eleemosyna omnibus qui faciunt eam. Habebis. Resp. Sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitiae computarentur. Nunquam fuisset pecunia illa pro qua emisisti filium nostrum baculum senectutis nostrae. Vers. Heu me! fili mi, ut quid te misimus peregrinari lmen oculorum nostrorum. Baculum. Benedicite Deum, coeli, et coram omnibus viventibus confitebimur
Abbreviated transcription (Latin):
me et pre ualue runt insidiantes michi tradi¬
dit me quem dilige bani et terribilibuso cu¬
lis pla ga crudeli percu tiens ace to
pota bant me. ꝟ Et dede runt
in escam meam fel et in siti me a. Ace to.

Expanded text:
me, et praevaluerunt insidiantes mihi. Tradidit me quem diligebam, et terribilibus oculis plaga crudeli percutiens, aceto potabant me. Vers. Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea. Resp.
Abbreviated transcription (French):
daremur mi sy on. adhereat. R El ĩde¬
runt te aque de us uiderunt te aque et¬
ti mu e runt multitudo sonitus aqua¬
rum uocem de derunt nu bes alleluya alle¬
inscationes tue orbi terre commota est et contre
de mes alleluy a exquisun te alleluya ne re¬
pellas me a mandatis tuis allelu ya al le¬
.
luy a.x Bide humilitatem meã
et cripe me quia legem tuam non sum o¬
bli tus. Ne repellas. plleluya audi¬
iumus eum in eff̾rata inuenimus eum in

Expanded text:
aremur tui, Sion. Adhaereat. Resp. Viderunt te aquae, Deus, viderunt te aqtimuerunt; multitudo sonitus aquarum, vocem dederunt nubes, allel., alleruscationes tuae orbi terrae, vidit et commota de meo, alleluia, exquisivi te, alleluia; ne repellas me a mandatis tuis, allel., allel. Vers. Vide humilitatem meam et eripe me, quia legem tuam non sum oblitus. Ne repellas. Resp. Alleluia. Audivimus et in effrata eum in
Abbreviated transcription (Latin):
E uouac. pͥs Dñe refug̾. & Lontritum est cor meum
in medio mei contrenuerunt omnia ossa mea. Quo¬
es in uirtute tua et in refectione sancta tua domine:

Expanded text:
eum in medio mei, contremuerunt omnia ossa mea. Pes in virtute tua, et in refectione sancta tua, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
mensis ait
Ominus possedit me iitio muarum sũa¬
rũm anͨtequam quicquam faceret a principio
necdum erant abissi et ego paturiebar quando
preparabat celos aderam cũm eo componens om¬
mum excidit columpnas septem subdidit sibi
gentes superborumq et sublimium colla propria

Expanded text:
t Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio: necdum erant abyssi, et ego parturiebar; quando praeparabat coelos, aderam, cum eo componens mum, excidit columnas septem, subdidit sibi gentes, superborumque et sublimium colla propria
Abbreviated transcription (Latin):
RE ria sunt munera pretio sa que obtu¬
runt magi domino in die ista et
habent in se diuina misteri a. In au¬
ro ut ostendatur regis potenti¬
A i thu¬
re sacerdotem magnum considera et in myr¬
ra dominicam sepul tu ram.

Expanded text:
ria sunt munera pretiosa quae obtulerunt 752 magi Domino in die ista; et habent in se divina mysteria: in auro ut ostendatur regis potentia, in thure sacerdotem magnum considera, et in myrrha Dominicam sepulturam.
Abbreviated transcription (Latin):
ualo.Ecte domunus ueniet et om.¬
nes sancti eius cum
Crit ui die illa lux ma¬
gna et exibunt de ihe rusa lem sicut
aqua mun da et regnabit dominus in
eternum super omnes gen tes
imperi um. et regnabit.i Qiitas

Expanded text:
Ecce Dominus veniet, et omnes sancti ejus cum eo; et erit in die illa lux magna. Et exibunt de Jerusalem, sicut aqua munda; et regnavit Dominus in eternum super omnes gentes. mari. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
sum confusus. Q uouae. & Cirtundantes circunde¬
derunt me et in nomme domini iundicabor in eis¬
E uouae. & Audica causam meam defende quia
potens es domine. E uouae. a Lum angelis et pu¬
eris fideles inueniantur triumphatori mortis clamã¬
tes osanna in excelsis. Euouae. ꝙ Confundantu
qui me persecuntur et non confundar ego domine de¬

Expanded text:
. Circumdantes circumdederunt me, 776 et in nomine Domini vindicabo in eis. Ant. Judica causam meam, defende, quia potens es, Domine. Ant. Cum Angelis et pueris fideles inveniantur triumphatores inveniamur triumphatori mortis clamantes hosanna in excelsis. Ant. Confundantur qui me persequuntur, et non confundar ego, Domine, De
Abbreviated transcription (Latin):
un in iordane baptizato domino facta est orbi terra¬
rum exultatio facta est peccatorum nostrorum remis¬
sio sanctificanti aquas ipsi omnes clamemus mise¬
quarum sanctificati sunt xpisto apparente in glo¬
ria orbi terrarum haurite aquas de fonte salua¬
toris sanctificauit enuim nunc omnem creaturam

Expanded text:
um in Jordane baptizato Domino facta est orbis terrarum exsultatio, facta est peccatorum nostrorum remissio sanctificans aquas. Ipsi omnes clamemus Misequarum sanctificati sunt, Christo apparente in gloria orbis terrarum. Haurite aquas de fonte Salvatoris; sanctificavit enim nunc omnem creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
as uumi cus in sidiator factus est mi chi
sicut leo in abscondi to reple¬
uit et mebriaiit me amari tudi ne de¬
duxerunt in lacum mortis iutamt i me am
et posue runt lapidem contra me

Expanded text:
as inimicus, insidiator factus est mihi sicut leo in abscondito, replevit et inebriavit me amaritudine. Deduxerunt in lacum mortis vitam meam, et posuerunt lapidem contra me
Abbreviated transcription (Latin):
grediente domino in sanctam ciui ta tem
hebreo rum pue ri resurrectionem uite pro¬
nunti an tes. Cun ramis palma¬
Deus is ra hel propter te sustinu¬
I imprope ri um opetuit reuerentia fa¬
tiem me am extrancus factus sum fratribus
me is et hospes filus matris me e eruoni¬

Expanded text:
grediente Domino in sanctam civitatem, Haebraeorum pueri resurrectionem vitae pronuntiantes, cum ramis palmaDeus Israel, propter te sustinui improperium, operuit reverentia faciem meam; extraneus factus sum fratribus meis, et hospes filiis matris meae; quoni
Abbreviated transcription (French):
Herusalem
cito ueni et salus
tu a. Quare merore consume ris¬
Nuiquid consi liarius non est ti bi qͥ¬
a innoua uit te do lor. Saluabo te
et liberabo te no li tune re.

Expanded text:
Jerusalem, cito veniet salus tua; quare moerore consumerisNunquid consiliarius non est tibi, quia innovabit te dolor. Salvabo te, et liberabo te, noli timere.
Abbreviated transcription (Latin):
us
qui conteris bella ab iuitio ele ua
brachium tu um super gentes que cogi¬
tant seruis tus ma la et dextera tu
tus eorum in iracun dia tu a. Et dexta R
ominator do mine celo rum et ter¬
humilium semper et mansueto rum placuit
E preca ti o. exaudi . ꝑrl¬
in turribus e  stis aperite por tas dominus
ommpotens fecit uirt  tem et̃ ugoriam
ded̾ de numucis no stris .x. S̾ auda te do¬
minum deum no strum qui non deseruit

Expanded text:
us qui conteris bella ab initio, eleva brachium tuum super gentes, quae cogitant servis tuis mala, et dextera tuaute tua, cadat virtus eorum in iracundia tua. Et dexterominator Domine coelorum et terhumilium semper et mansuetorum placuit deprecatio. Exaudi. Rin turribus estis, aperite portas. Dominus omnipotens fecit virtutem, et victoriam dedit de inimicis nostris. Vers. Laudate Dominum Deum nostrum, qui non deser
Abbreviated transcription (Latin):
um. libera. N Liserere domine po¬
pulo tu uo qui a no lunt  nos m¬
mici no stri perdere et hereditatem tuam
delere de ter ra ne despitias partem tu¬
am quam redemisti ex egi pto sed conuer¬
te luctum nostrum in gaudium
tius esto sorti et funiculo heredi tatis tu¬
irasce ris et propi tuis ris et omma
peccata ho  minum in tribulatio no di¬
nut tis. Do mine deus celi et terre respi¬
ce ad humili tatem no stram. Qui irast
ctui et bene sonan tem inͥ os

Expanded text:
da. Resp. Miserere, Domine, populo tuo, quia volunt nos inimici nostri perdere, et haereditatem tuam delere, ne despicias partem tuam, quam redemisti ex Aegypto. Sed converte luctum nostrum in gaudium, tius esto sorti et funiculo haereditatis tuirasceris, et propitius eris; et omnia peccata hominum in tribulatione diDomine Deus coeli et terrae, respice ad humilitatem nostram. Antctum et bene sonantem in os
Abbreviated transcription (Latin):
lde domine et considera quoniam tribulor uelociter
exaudi me. Euouae. & Biscer ne causam incam
domine ab homine uuquo et doloso cripe me. Euo¬
uac .ꝙ. Gum tribularer clamaui ad dominum de uẽ¬
tre inferi et exaudiuit me. Euouae. t. Domine ium
patior responde pro me quia nescio quid dicam iimi¬
cis meis. E uouoc. & Dixerunt impĩi opprimamus
uirum iustum quoniam contrarius est operibus no

Expanded text:
de, Domine, et considera, quoniam tribulor, velociter exaudi me. Ant. Discerne causam meam, Domine; ab homine iniquo et doloso eripe me. Ant. Dum tribularer, clamavi ad Dominum, de ventre inferi exaudivit me. Ant. Domine, vim patior, responde pro me, quia nescio quid dicam inicis meis. Ant. Dixerunt impii: Opprimamus 777 virum justum, quia contrarius est operibus no
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquitatem in excelso loquuti st̃. i
trem pater si fieri po test transeat a me
calix i ste spiritus quidem promptus est
caro autem in fir ma fiat uolun tas
tia .u. Herumptamen non sicut ego¬
uo lo sed sicut tu iis. spiritꝰ. En¬

Expanded text:
iniquitatem in excelso loquuti sunt . trem: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma; fiat voluntas tua. Vers. Verumtamen non sicut egovolo, sed sicut tu vis. Fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
im pi i apud se non recte cogitan tes
circumueniamus i stum quoniam contra¬
rius est operibus no stris promittit se scien¬
tiam dei habe re filium dei se no mi nat
et gloriatur patremi se habe re de um ui¬
mus si sermones illi us ue ri
suit et si est ue rus filius dei liberet illum
de manibus no stris morte turpissima cõndem¬
tumati sumus ab illo et abstinet se a niis nost̾s
tanquam ab immunditi is et prefert nouissi¬

Expanded text:
impii apud se non recte cogitantes: Circumveniamus justum, quoniam contrarius est operibus nostris. Promittit se scientiam Dei habere, Filium Dei se nominat, et gloriatur Patrem se habere Deum. Videamus si sermones illius veri sint; et si est verus Filius Dei, liberet illum de manibus nostris; morte turpissima condemtimati sumus ab illo, et abstinet se a viis nostris tanquam ab immunditiis, et profert novissi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uidebitis turbam que circundat me
uos fu gam capie tis et e go ua dam
us osculi me tradidit si gno quem
osculatus fue ro ipse est tene tee
um hoc ma lum fecit si gno qui per os¬
culum adimpleuit homicidium Infelix
pretermi sit pretium sanguinis et in finẽ¬
laqueo se sus pen dit. x Conum erat

Expanded text:
nunc videbitis turbam quae circumdat me, vos fugam capietis, et ego vadam osculum osculi me tradidit signo; quem osculatus fuero ipse est, tenete um; hoc malum fecit signum, qui per osculum adimplevit homicidium. Infelix praetermisit pretium sanguinis, et in finelaqueo se suspendit. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
fanie sed magis actib atꝙ fide teerea ꝓspera nil reputaus
uisla dei sibi corde ligaino Nortiq hec trucib q uiris gpoiais
Eua menbra flagris petore quã fierit ualido torta mam¬
Ñ docet pͥatulo D elitie ciũ carter eͥrat pastor ouẽ petus
h̃inc recrat ine gauisa magisꝙ flagrans cuntea flagtla

Expanded text:
specie, Sed magis actibus, atque fide, Terrea prospera nil reputans, Jussa Dei sibi corde ligans. Fortior haec trucibusque viris Exposuit sua membra flagris, Pectore quam fuerit valido Torta mamilla docet patulo. Deliciae cui carcer erat Pastor ovem Petrus hanc recreat. Laetior inde magisque flagrans Cuncta flagella
Abbreviated transcription (Latin):
ub altare de i audiui uoces occiso¬
dicenti uin quare non defen dis sanguinem
no strum et accepe runt diuinum respon¬
sum adhuc sustinete modicum ten pus donec
implea tur numerus fra trum ue stro¬
rum .x Gi di sub altare dei ciumas¬

Expanded text:
ub altare Dei audivi voces occisorum; quare non defendis sanguinem nostrum? et acceperunt divinum responsum: adhuc sustinete modicum, donec impleatur numerus fratrum vestrorum. Vers. Vidi sub altare Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Rmñi sollemnia
dedicationis
eccłȩ celebra¬
mus. debemus congruere sollemni¬
tati quam colimus: ut sicut ornatis

Expanded text:
mi, solemnia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis
Abbreviated transcription (Latin):
cui ñ poterunt resistere & con¬
tradicere om̃s adu̾sarii ur̃i
Acsi aꝑte m̃bris suis infirman¬
tib dicat Nolite terreri: noli¬
te ꝑtimescere uos ad certa¬
men acceditis: sed ego p̃lior
Uos uerba editis: sed ego
sum qui loquor
equitur. Trademini aut̃ a paren¬
tib & fr̾ib & cognatis & amicis.¬

Expanded text:
ui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis
Abbreviated transcription (Latin):
nont audicbatur. Estimauit ergo
heliceam temulentã: dixitq ei
Digere paulisꝑ uinum quo mades.
Respondens anna. nequaꝗͣ inquit
domine mi: nam mulier infelix
nimis ego sum uinum ꝙ & omne
qͦd inebriare potest non bibi: sed ef¬
fudi animam meam in conspectu
diũ. Ne reputes ancilla tuã quasi
lomon. Et ascendit uniuersa multi¬
tudo post eum & populus canen¬
tium tibiis. & lȩtantium magno
gaudio: & insonuit terra a clamo¬

Expanded text:
r. Aestimavit igitur eam Heli temulentam, dixitque ei: Digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam inquit, domine mi. Nam mulier infelix nimis ego sum, vinumque et omne quod inebriare potest non bibi, sed effudi animam meam in conspectu Domini. Ne reputes ancillam tuam quasilomon. Et ascendit universa multitudo post eum, et populus canentium tibiis, et laetantium gaudio magno, et insonuit terra a clamo
Abbreviated transcription (Latin):
formam erat p̾biturus hominibꝰ:
cuncta maxime ex assumpti ho
dei ad eum cũ filiis petitura ad¬
uenit. quȩsiuit ab ea qͥd uellet
interrogans qͣsi homo. qͦsi nesciꝰ
occultoꝵ qͣsi ignarui futuroꝵ: qui in
ȩternitate diuinȩ potentię om̃ia no¬
uit anceꝗͣ fiant Et quia illa in p̃cib
humanitatis eius potius qũã diuini¬
tatis memoriam prȩtulit: postulans
sedem filiis adextris eiꝰ &e a sinistris.
qui in habitu quidẽ corporeo dexte¬
ram habuit & sinistram. sed in diuina
maiestate. nulla m̾broꝵ ẽ compositio¬
ne formatꝰ. consequenter & ipse taci¬
ta impassibili ditatis gła memoriã
passionis qũa humanitus erat suscep

Expanded text:
formam erat praebiturus hominibus, cuncta maxime ex assumpti  Aad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscep
Abbreviated transcription (Latin):
puritas & simplicitas. dotũ ueritas
& gr̾a fuit: totũ miscdia & iusticia.
que de celo ꝓspexit Et idõ immacu¬
lata: quia in nullo corrupta. Circũ¬
dedit enim iuirũ in utero sicut iere¬
mias sc̃s testatur: & ñ aliunde acce¬
pit faciet inquit dñs nouĩ suꝑ ter¬
ram: & mulier citũdabit uirum:
ere nouũ & om̃iũ nouitatem. Uiii¬
ds qu̾e ferre ñ potest mundꝰ neq ui¬
dere aliqͥs ut iuuere possit: sic ingres¬
sus ẽ hospicium uentris ut corporis
claustra nescirent. sicq gestatus ut
totus ds̃ in eo eẽt. & sic inde exiuit
ut ierechiel fatetur. ianua om̾ino
clausa Unde in canticis eisdem ca¬
nitur de ea Ortus conclusus. fons
signatus: emissiones tuę paradysus
Uere oitus deliciarum in qͦ consi¬
ta sunt uniusa florũ genera. & o¬
doram̃ta uirtutũ: sicq conclusus.
ut nesciat uiolari. neq corrumpi
ullis insidiarum fraudibꝰ Fon itaq
signatus sigillo totius trinitatis. ex

Expanded text:
puritas et simplicitas, totum veritas puritas et simplicitas, totum veritas et gratia fuit, totum misericordia, et justitia, quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum et omnium novitatum Deus, quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit, sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustra nesciret, sicque gestatus, ut totus Deus in eo esset: et sic inde exivit, ut Ezechiel fatetur, porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera, et odoramenta virtutum, sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons igitur signatus sigillo totius Trinitatis, ex
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tibilitanas ep̃o
efferente p̃iecto martyris
głosissimi stephani me¬
moriam. ueniebant
magnȩ multitudine
concursu &r occur¬
su: ubi cȩca mulier ut ad ep̃m por¬
tantẽ duceret᷑ orauit: flores quos fe¬
rebat dedit. recepit. oculis admouit
ptinꝰ uidit Stupentib qui aderant.
prȩibat exultans. uiã carpens: & uȩ
ducem ulterius ñ requirens. Memo¬
tis ne dotem simul &e arram sp̃s scĩ
quod absit ꝑdatis Diligentius itaq
ꝓcuiate: si qͦmͦ simplicitas columbȩ
quȩ fuit in maria illȩsa inuiolataq
custodiat᷑ De qua salomon in canti¬
cis qͣsi in laude eiꝰ Ueni in qͥt colum¬
ba mea: immaculata mea iam enim
hyemps transut &e recessit Ac deinde
betur: quia libanus candidatio in¬
terp̃tatur Erat enim candidata mul¬
tis meritoꝵ iuitutib & dealbata ni¬
ue candidiꝰ sp̃s sc̃i muneribus: sim¬
plicitatẽ columbȩ in om̃ib rep̃sen¬
tans. qm̃ qͥcqͥd in ea gestum ẽ totũ

Expanded text:
d aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memotis, ne dotem simul et arrham Spiritus sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde re de Libano jubetur, quia Libanus candidatio interpretatur. Erat enim candidata beata virgo Maria multis meritorum virtutibus, ac dealbata nive candidius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum
Abbreviated transcription (Latin):
imulent nunc heretici quantũ uo¬
lunt: confundant᷑ & erubescant a se
martyrẽ factum. Quamuis eũ paci.¬
fice atuimã exalasse clamitent. qͣuis
ñ a se interemptum. sed ꝓpͥa fingant
moite defectum. Quasi ñ eũ pena con¬
sumpserit: in quo pena consũpta ẽ
Qui si in pͣsenti nunc adessent: hȩc
ame pro martyre uerba audirent
Et si iniqu̾a imminente carnificis
gladio mortuus ñ fuerit: in confes¬
sione tamen catholicȩ fidĩ exilio
religatus. post continuã &e indefes¬
sam ꝓfessionẽ głosum moitis exitũ
meruit. sicq ad am̃ suũ redeuntẽ
celestis aula martyrẽ suscepit Neq
eni uirtus eiꝰ aut honor minor est.
qͦminus beatis martyrib aggrege¬
tur: Quia quantũ in ipso fuit eqͣ¬
nimiter tolerauit: qͥcqͥd ei aduersi¬
tatis oblatum ẽ Nam sic̃ scriptura
testatur ñẽ inferior gła sed potius
excellentior sustinere martyriũ pro
eo ne scindat᷑ eccła fallacus hereti¬
corũ qua ẽ illa ne imoletur ido¬

Expanded text:
imulent nunc heretici, quantum volunt, confundantur et erubescant a se martyrem factum, quamvis eum pacifice animam exalasse clamitent, quamvis non a se interemptum , sed propria fingant morte defectum, quasi non eum poena consumpserit, in quo poena consumpta est. Qui si in praesenti nunc adessent, haec a me pro martyre verba audirent: 'Etsi', inquam, 'inminente carnificis gladio mortuus non fuerit, in confessione tamen catholicae fidei exilio religatus, post continuam et indefessam professionem glorioso mortis exitu meruit. Sicque ad Dominum suum redeuntem caelestis aula martyrem suscepit; neque enim virtus eius aut honor minor est, quominus beatis martyribus adgregetur, quia, quantum in ipso fuit, aequanimiter toleravit, quicquid ei adversitatis oblatum est. Nam, sicut scriptura testatur, non est inferior gloria, sed potius excellentior sustinere martyrium pro eo, ne scindatur ecclesia fallaciis hereticorum, quam est illa, ne immoletur ido
Abbreviated transcription (Latin):
otum uobis omib est
mundo notissimum
qͦd beatissimoꝵ petri
& pauli natalis sit
hodie nec aliquam parte̾ orbis late¬
re potuit tanta deuotio. Siquidem
om̃e tempꝰ comprehenditur: recte sep¬
tenario numero uniuersitas figuratur
Septẽ gͦ dȩmonia maria habuit: quȩ
uniu̾sis uitus plena fuit Sed ecce quia
turpitudinis suȩ maculas aspexit: la
ipsam grauiter erubescebat intus: ni-¬
chil ẽẽ credidit qͦd uerecundaret᷑ foris
uid igitur miramur fr̃s mariã .xi.¬
uenientem: an dñm suscipientem:
Suscipientẽ dicam an trabentẽ: Sed
melius trahentẽ & suscipientem: quia
nimirum ipse eam ꝑ miscdiam traxit
intus. qͥ ꝑ mansuetudiniẽ suscepit foris
Sed iam textum scĩ ȩuangłii ꝑcurren¬
tes ipsum qͦq ordinẽ quo uenerat sa¬
nanda uideamꝰ Attulit alabastrũ un

Expanded text:
otum vobis omnibus est, mundo notissimum, quod beatissimorum Petri et Pauli Natalis est hodie, nec aliquam partem orbis latere potest tanta devotio: siquidemomne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit ala
Abbreviated transcription (Latin):
cũ arcis romanȩ
meniis. sui auspi
intulit. qm̃ fidĩ
necessitas. & ad suscipiendũ dĩ
uerbum euidentis in gentibus
quas ꝑtransierat ostii apertio
morosius eum detinuit: beatũ
dñi atheniensiũ archiepiscopꝰ
dionisius. mox ut se inuicẽ potu
erunt salutare. digno ẽ cũ ho¬
nore susceptus: & pro scĩtatis ac
eruditionis suȩ reuerentia. seu
anterioris frat̾nitatis coniunctione.
loco maximȩ uenerationis est habitus
Cum quo etiã pro mutua collocutio¬
ne aplicarũ sanctionũ. & dulcedine
spualis dilectionis. aliquandiu fami¬
liarissime conu̾satus. immodici amo

Expanded text:
cum arcis Romanae moenibus sui auspice intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beatum Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime conversatus, immodici amo
Abbreviated transcription (Latin):
ligere possumus nec eiꝰ mandata
seruare: Quomͦ diligimꝰ ut eũ ac¬
cip̾iamus. que nisi habeamus dili¬
gere ñ ualemus: Aut qͦmͦ manda¬
ta seruabimus ut eũ accipiamus.
qu̾e nisi habeamꝰ. mandata serua¬
re ñ possumus: An forte p̾cedit in
nob̾ caritas qua diligimus xp̃m.
do mandata. mereamur accipere
Qui enim se filiũ diligere credit.
&e patre ñ diligit. ꝓfecto nec filiũ
diligit. sed qđ ipse sibi confuixit
euide aplica uox ait Nemo iui¬

Expanded text:
ligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus Christum, ta faciendo, mereamur accipere Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox est, Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
inuocantib se presto ẽ: & nũqu̾a eis
opitulari desistit Ueniant gͥ ad eam
iusti cũ basilio laudantes eam & be¬
nedicentes: effectũ q celerẽ suis sc̃ĩs
desiderus postulantes. sine dubio ꝑ¬
cepturi. Ueniant peccatores cũ theo¬
philo. tundentes rea pectora cũ inter¬
no fletu. ipsi qͦq si uere peniteant de¬
sideratam ueniã adepturi. De quoꝵ
numero tͥ assistentib nob̾. ut subue¬
nire iam̾ &e auxiliari digneris implo¬
ramus. o preelecta & scã. o uenerabilis
& imꝑiosa. o clenens & ꝓpitia dña
nr̃a: quo possitais recuperare &e ha

Expanded text:
invocantibus se praesto est, et nunquam eis invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta! venerabilis et imperiosa! o clemens et propitia Domina nostra, quo possimus recuperare
Abbreviated transcription (Latin):
ditu tam horrendi sceleris expauere. mͦ
considerata macie uultuq penitentis¬
pie collacrimari. Sed audito quantã
& quam celerẽ miscđiam fuerit conse¬
cutus: om̃s qͥ mala conscientia t̾riti
pene defecerant. ad spem ueniȩ cum
gaudio respirabant. Iam uͦ ut rẽ breu̾¬
ui fine concludamus: ep̃o iubente
male cautũ cyrographum theophilꝰ
igne concremauit. Deinde suffragan¬
te cdero & populo ductꝰ ad altare. cũ
sacrosc̃̾am cõmunionẽ de manii ep̃i
ore susciperet facie refulsit ut sol
Peractoq deinceps triduo cũ laudibꝰ:
in ȩccła piȩ matris dñi ꝑ qu̾a recon¬
ciliatus fuerat. a laborib suis beato
fine quieuit Talib gͦ factis approba¬
est. ubiq magnifica. certe cui ꝓnũ
ẽ scõs angelos in ministeriũ mittere.
& ad beneplacitum suũ infetorum
pacta cassare his qͦq &e aliis infiniti
numeri beneficus quȩ uel scripta st̃.
uel passim iugi sentiunt᷑ effectu. con
stat qͦd & iustis &e peccatorib fideliter

Expanded text:
ditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbaest, ubique magnifica, certe cui pronum est sanctos angelos in ministerium mittere, et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur effectu, quod et justis et peccatoribus fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
Sityr post excessum beati
martini turonicȩ ciuitatis
ep̃i. sumini &r incomꝑabilis
uiri. de cuiꝰ uirtutib magna
apud nos uolumina retinen¬
tur. sc̃s briccius ad episco¬
patum succedit. Atuͦ hic
briccius cũ eet pͥmeuȩ ȩta¬
adhuc iuuenti in corpore
multas ferebat insidias: pro

Expanded text:
itur post excessum beati Martini Turonicae civitatis episcopi, summi et inconparabilis viri, de cuius virtutibus magna apud nos volumina retinentur, Brictius ad episcopatum succedit. At vero hic Brictius, cum esset primaevae aetaadhuc viventi in corpore mu
Abbreviated transcription (Latin):
cce uallatus sum cõmilitonũ meoꝵ cor¬
poribꝰ. quos de latere meo funestus sa
porto. & dubito eoꝵ sequi necem. quoꝵ
gratulans ammiror exemplum:. Non
iubeat: qui sorte mͥ mortalitatis ȩqua¬
lis ẽ. Si habere aliqͥd uiuũ imperato¬
ria prȩcepta potuissent. cirta beatissi¬
morũ trium pueroꝵ corpora regis ꝑsa¬

Expanded text:
cce uallatus sum commilitonum| meorum corporibus quos de latere meo funestus satporto. Et dubito eorum sequi| necem quorum gratulans ammiror exemplum .| et iubeat qui sorte| mihi mortalitates equales est. Si habere aliquid| uirium imperatorea praecepta potuissent circa| beatissimorum puerorum corpora reges persa
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinus sabariȩ panno¬
niarum oppido oriundꝰ fuit
sed intra italiam ticim altꝰ ẽ:
parentib scd̾m scł̃i dignitatẽ
ñ infimis gentilib tamen
Pater eius miles pͥmũ: post
tribunus militũ fuit Ipse
armatam militiã in adoles¬
centia secutus. int scolares
alas sub rege constanti o
dein sub uiliano cęsare mi¬
litauit: ñ tamen sponte. qͥa
a pͥmis fere annis duunam
potius seruitutẽ sacra illustri
pueri spuauit infantia. Nã cum ẽet
antioꝵ decẽ uuitis parentib ad

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ec lectio superior
pulcherrima ratio¬
ne conectitur: quia
uidelicet illa dilec¬
tionẽ dĩ &e ꝓximi
uerbis &e parabolis: hȩc autẽ ipsis
dño dilecte sorores duas uitas sp̃u¬
ales. quib in p̾senti sc̃a exercetur
ȩccła demonstrant: marcha qͥdem
actualem. qua proximo in caritate
sociamur: maria uͦ contẽplatiuam:
qua in dĩ amore suspiramꝰ actiua
enim uita ẽ panẽ esurienti tribue

Expanded text:
ec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur, quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi verbis et parabolis, haec autem ipsis Domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur, Maria vero contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est panem esurienti tribue
Abbreviated transcription (Latin):
formam erat p̾biturus hominibꝰ:
cuncta maxime ex assumpti ho
principis ut mater filioꝵ zebe¬
dei ad eum cũ filiis petitura ad¬
uenit. quȩsiuit ab ea qͥd uellet
interrogans qͣsi homo. qͦsi nesciͦ
occultoꝵ qͣsi ignarui futuroꝵ: qui in
ȩternitate diuinȩ potentiȩ om̃ia no¬

Expanded text:
formam erat praebiturus hominibus, cuncta maxime ex assumpti  Aprincipiis, ut mater ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae om
Abbreviated transcription (Latin):
ilippus iste ẽ frater
herodis de qͦ supra
diximꝰ. tetrarcha itu¬
reȩ & traconitidis re¬
gionum: qui in honorẽ tyberii
cȩsaris. cȩsaream philippi quȩ
nunc paneas dr̃ appellauit.
&r ẽ in ꝓuintia phenicis. imita¬
tus herodem patrẽ. qͥ in honorẽ
augusti cęsaris appellauit cęsa¬
ream quȩ pꝰ turris stratonis uo¬
cabat᷑: & ex nomine filiȩ eius
libiadem trans iordanẽ extruxit
Iste locus e cesaree philim ubiior

Expanded text:
ilippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus. Tetrarcha Ithureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit; et est in provincia Phoenicis, imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae ejus Libyadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uͦ diuinitatẽ eiꝰ intelligt. ñ homines
sed dii appellantur at illi dixerunt.
Alii iohannem baptist᷑a alii helyam
alii uͦ ieremiam. aut unũ ex propħis
Miror quosdam int̾pretes causas er¬
rorum inqͥrere singuloꝵ & disputatio¬
nem longissimã texere. qͥre dñm nr̃m
alii iohannẽ putauerint alii helyam.
alii ieremiam. aut unum ex propb̃is.
cum sic errare potueruit in helya. &¬
in ieremia. qͦmͦ herodes errauit in io¬
harne dicens. Quem ego decollaui
iohantĩe ipse surrexit a mortuis: & uir¬
tutes oꝑantur in eo Uos aut̃ qũe me
ẽẽ dicitis: Respondit symon petrus

Expanded text:
qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Miror quosdam interpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, quare Dominumalii Joannem putaverunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis, cum sic errare potuerint in Elia et Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et virtutes operantur in illo . Vos autem, quem me dici
Abbreviated transcription (Latin):
ilippus iste ẽ frater
herodis de qͦ supra
diximꝰ. tetrarcha itu¬
reȩ &e traconitidis re¬
gionum: qui in honorẽ tyberũ
nunc panieas dr̃ appellauit.
oe ẽ in ꝓuintia phenicis. imita¬
tus herodem patrẽ. qͥ in honorẽ
augusti cęsaris appellauit cęsa¬
ream quȩ pꝰ turris stratonis uo¬
cabat᷑: & ex nomine filiȩ eius
libiadem trans iordanẽ extruxit
habet duos fontes unum nomine
ior & alterum dan: qui simul mix¬
ti iordanis nom̃ efficiunt. Et interro¬
gabat discipulos suos dicens. Quẽ di¬
cunt homines eẽ filium hominis:
Non dixit que me dicunt eẽ homines
sed filiũ hominis: ne iactanter de se
quȩrere uideretur Et nota qͦd ubicq
scriptum ẽ in ueteri destam̃to filius bo¬
minis: in hebreo positum sit filiꝰ adã
Illudq qͦd in psalmo legimus. filu ho¬
minũ usq qͦ graui corde: in hebreo
dicitur filii adam.
ulchre aut̃ int̾rogat quẽ dicunt esse
homines filiũ hominis: quia qui de
filio hominis loquunt᷑ homines sunt

Expanded text:
ilippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus. Tetrarcha Ithureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii nunc Paneas dicitur appellatum, est in provincia Phoenicis: imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxit., et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse FiliNon dixit, quem me dicunt esse homines, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam? illudque quod in psalmo legimus: Filii hominum, usquequo gravi corde? In Hebraeo dicitur, filii Adam. Pulchre autem interrogat, quem dicunt esse homines filium hominis, quia qui de filio hominis loquuntur, homines sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tarioꝵ tabulis disputatio cepta pͥmo
& secundo finita ẽ die In qua ille
manicheus p̃ceptor ut se gestoꝵ conti¬
net fides. nec catholican assertionẽ
potuit euacuare. nec manicheoꝵ sectã
subnixa ueritate ualuit comprobare
sed responsione deficiens ultimo col¬
laturum se cũ suis maiorib ea quȩ re¬
fellere ñ potuit ꝓsecutus ẽ: & si sibi
forte de his minime satisfecissent. suȩ

Expanded text:
tariorum tabulis, disputatio coepta primo, et secundo finita est die. In qua ille Manichaeus praeceptor, ut gestorum continet fides, nec catholicam assertionem potuit vacuare, nec Manichaeorum sectam veritate subnixam valuit comprobare: sed responsione deficiens, ultimo collaturum se cum suis majoribus ea, quae refellere non potuit, prosecutus est; et si sibi forte de his satis minime fecissent, suae
Abbreviated transcription (Latin):
&e nubes impleuit atrium interius.
t eleuata ẽ gła dñi desuper .uiii.¬
cherubim ad limen domus. & reple¬
ta est domus nube: & atrium reple¬
tum ẽ splendore głȩ diũ. Et sonitus
alarum cherubim audiebatur usq
ad atriũ ext̾ius: quasi uox dĩ om̃i¬
potentis loquentis Cumq prȩcepis¬
set uiro qui indutus erat lineis di¬
cens. sume ignẽ de medio rotarũ
quȩ sunt inter cherubim: ingress̃
ille stecit uxta rotam. Et̃ extendit
cherub manum de medio cherubĩ
ad ignem qui erat inter cherubin:
&e sumpsit & dedit in manit eius
qui indutus erat lineis. Qui acci¬
piens egressus est & apparuit in
cherubim similitudo manus homi¬
nis: subtus pennas eoꝵ Et uidi.
cu eoce quatuor rotȩ uixta cheru¬
bim. Rota una uixta cherubim
unum: & rota alia uixta cheru¬
bim unum

Expanded text:
implevit atrium interius. Et elevata est gloria Domini desuper cherub ad limen domus: et repleta est domus nube, et atrium repletum est splendore gloriae Domini. Et sonitus alarum cherubim audiebatur usque ad atrium exterius, quasi vox Dei Omnipotentis loquentis. Cumque praecepisset viro, qui indutus erat lineis dicens: Sume ignem de medio rotarum, quae sunt inter cherubim: ingressus ille stetit juxta rotam. Et extendit cherub manum de medio cherubim, ad ignem, qui erat inter cherubim: et sumpsit, et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis: qui accipiens egressus est. Et apparuit in cherubim similitudo manus hominis subtus pennas eorum. Et vidi, et ecce quatuor rotae juxta cherubim: rota una juxta cherub unum, et rota alia juxta cherub unum
Abbreviated transcription (Latin):
mulier uitenta: ungentũ sibi ꝓ odore
suȩ carius adhibuit. Qͦagͦ sibi turpit̃
exhibuerat: hoc iam dõ laudabiliter
offerebat. Oculis terrena concupierat.
sed hos iã ꝑpęnitentiã conterenꝰ flebat
Capillos ad compositionẽ uultus exhi¬
buerat: s iam capillis lac̾mas tgebat.
Ore supba dixerat. sed pedes dñi os¬
culans. hoc in redemptoris sui uesti¬
gia figebat. Quot gͦ in se habuit oble¬
Cam̃ta. tot de se inuenit holocausta
Conuertit ad uircutum numerum.
numerũ criminũ. ut totum seruiret
dõ in pęnitentia: quicqͥd ex se deum
contempserat in culpa. Sed hoc pha
riseus intuens despicit: & non solũ
uenientẽ peccatricẽ mulierẽ: sed
etiam dnm̃ suscipientẽ reprehendit
dicens intra se Hic si eẽt ꝓpħa: sci¬
ret utiq quȩ & qualis esset mulier
quȩ tangit eum quia peccatrix ẽ¬

Expanded text:
um sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum conterisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix e
Abbreviated transcription (Latin):
otum uobis omib est
mundo notissimum
qͦd beatissimoꝵ petri
& pauli natalis sit
hodie nec aliquam parte̾ orbis late¬
re potuit tanta deuotio. Siquidem
om̃e tempꝰ comprehenditur: recte sep¬
tenario numero uniuersitas figuratur
Septẽ gͦ dȩmonia maria habuit: quȩ
uniu̾sis uitus plena fuit Sed ecce quia
turpitudinis suȩ maculas aspexit: la¬
uanda ad fontẽ miscdiȩ cucurrit. con¬
uiuantes ñ erubuit. Nam quia semet¬
ipsam grauiter erubescebat intus: ni-¬
chil ẽẽ credidit qͦd uerecundaret᷑ foris
uid igitur miramur fr̃s mariã .xi.¬
uenientem: an dñm suscipientem:
Suscipientẽ dicam an trabentẽ: Sed
melius trahentẽ & suscipientem: quia
nimirum ipse eam ꝑ miscdiam traxit
intus. qͥ ꝑ mansuetudiniẽ suscepit foris
Sed iam textum scĩ ȩuangłii ꝑcurren¬
tes ipsum qͦq ordinẽ quo uenerat sa¬
nanda uideamꝰ Attulit alabastrũ un

Expanded text:
otum vobis omnibus est, mundo notissimum, quod beatissimorum Petri et Pauli Natalis est hodie, nec aliquam partem orbis latere potest tanta devotio: siquidemomne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit quae viliis universis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavando ad fontem misericordiae cucurrit, convivantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur forisQuid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit ala
Abbreviated transcription (Latin):
probi uidere nũꝗͣ ualebant. Soli
&e enĩ iusti. qui morte illius erant
contristati: gaudiũ resurrectionis¬
eius uidere meruer̃t. At qui uisa
morte eius exultabant. nequaqu̾a
ipsi uisa eiꝰ resurrectione lȩtari:
sed audita conturbari. ac dolere
ꝓut decebat habebant Lc scĩ

Expanded text:
 videre valebant. Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed audita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
naturã ad cognos¬
cendũ se dñs con¬
didit. qu̾a dũ con¬
sistere ad ȩternita¬
dem uoluit: eam
proculdubio ad
suam similitudinem creauit Decẽ uͦ
dragmas habuit mulier. quia nouem
sunt ordines angłoꝵ: sed ut compleret᷑¬

Expanded text:
naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleret
Abbreviated transcription (Latin):
dentis die narra¬
re fore honorifi¬
cum ꝑ raphahe¬
lem archangłm cęlestis medicinȩ¬
docemur baiulũ. dignũ arbitra¬

Expanded text:
entis Dei enarrare fore honorificum per Raphahelem archangelum caelestis medicinae edocemur baiulum, dignum arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
bi dñs sedens docu¬
erit quando scribiᷤᷤ
& phariseis conse¬
dentib paraliticũ
curauit. lucas bre¬
uiandi gratia prȩteriit. sed mat

Expanded text:
inus sedens docuerit, quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeteriit, sed Mat
Abbreviated transcription (Latin):
nuo igitur incarnatio¬
nis dominicȩ sex cente¬
simo sexagesimo pͥmo
qua conditor & redẽp¬
tor mundanos mise¬
ratus errores huma¬
nȩ dignatus ẽ uniri naturȩ. dõ bonisq
cunctis amabilis amandus. post mul

Expanded text:
no igitur incarnationis Dominicae sexcentesimo sexagesimo primo qua Conditor et Redemptor mundanos miseratus errores humanae dignatus est uniri naturae, Deo bonisque cunctis amabilis Amandus post mul
Abbreviated transcription (Latin):
hemni religione complerent Hactenꝰ
exempla sacris inserta codicib legebamꝰ:
iam nunc ꝑ nosmet ipsos quos sequi

Expanded text:
em religionem conplete| hactenus . exempla sacris inserta codicibus legebamus| Iam nunc per nosmet ipsos quos sequi
Abbreviated transcription (Latin):
kini prius seruanda est ue¬
ritas historiȩ. & postmodũ
requirenda sp̃ualis intelli¬
gentia allegoriȩ Tc̃ nãꝙ
allegoriȩ fructus suauiter
carpitur: cum pꝰ ꝑ histonã
in ueritatis radice solidãt
Sed quia nonnũqu̾a alle¬
goria fidem ȩdificat. &
historia moralitatẽ: nos
qui auctore dõ iam fidelibus lo¬
quimur. ñ ab re credimus. si ipsũ
loquendi ordinem postponamus
quatinus qui fidẽ iam firmam te¬
netis. prius de allegoria aliqͥd au
ralitate historiȩ ualde est necessa¬
rium: hoc in expositionis nr̃ȩ or¬
dine seruetur extremum. quia ea
plerumq solent melius recoli: quę
contingit postmodũ audiri. Sen¬
sum gͦ allegoricũ sub breuitate
tanscurrimus: ut ad moralitati la¬
ditudinem citius uenire ualeamus
omo quidam erat diues.x
qui induebatur purpura &e bisso
oe ȩpulabatur cotidie splendide

Expanded text:
i, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid brobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie spl
Abbreviated transcription (Latin):
liberi. ascendebat uir ille
de ciuitate sua statutis diebꝰ.
ut adoraret &e sacrificaret domino
exercituum in sylo. Erant autem
ibi duo filii heli. ophni & finees:
sacerdotes dĩi
enit gͦ dies: & immolauit helcha¬
na. dedit q fenennȩ uxori sue. &
cunctis filiis eius. & filiab partes.

Expanded text:
li. Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus, ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant autem ibi duo filii Heli, Ophni et Phinees, sacerdotes Domini. Venit ergo dies, et immolavit Elcana, deditque Phenennae uxori suae, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
heliceam temulentã: dixitq ei
Digere paulisꝑ uinum quo mades.
Respondens anna. nequaꝗͣ inquit
domine mi: nam mulier infelix
nimis ego sum uinum ꝙ & omne
qͦd inebriare potest non bibi: sed ef¬
fudi animam meam in conspectu
diũ. Ne reputes ancilla tuã quasi
lomon. Et ascendit uniuersa multi¬
tudo post eum & populus canen¬
tium tibiis. & lȩtantium magno
gaudio: & insonuit terra a clamo¬

Expanded text:
Heli temulentam dixitque ei digere paulisper vinum quo mades respondens Anna nequaquam inquit domine mi nam mulier infelix nimis ego sum vinumque et omne quod inebriare potest non bibi sed effudi animam meam in conspectu Domini ne reputes ancillam tuam quasilomon. Et ascendit universa multitudo post eum, et populus canentium tibiis, et laetantium gaudio magno, et insonuit terra a clamo
Abbreviated transcription (Latin):
icut bonis ẽe moris solet
in scͥpturis semꝑ exem¬
pla patrum p̃cedentiũ
quib ad meliora ꝓficiant. quib
agnitis de suis actib humilientur
inquirere: sic e contrario reprobi
si quid forte in electis reprehensi¬
bile reppenunt. quasi suas ex eo
nequitias obtectur. aut ꝓ iusto

Expanded text:
icut bonis esse moris solet, in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo