comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Abentes ergo testem patrem indi¬
tem. teste illo miagmario non
egemus. de quo alibi scapsi. quem
philosophoꝵ quedam querendum nobis
esse dixerũt᷑. Epicurus quidem quibusdã
acet opinionib ⁊licet infamatus. ma¬
guorũ tamen iudicio magnus uir amco
stubens: sic fat inquit õmmia : tamqͣ spec¬
cet Epicurus: Marcus Cicero in episto¬
lis quas ad quintũ Ciceronem fratrem
sut stribit. post ad hortaciones magnificas
ad uertutem concludens. Id ĩquit faciliuie
facies si me cui semper uni magis quãe
unuiersis placere uoluisti tecum semp
esse putabis. et omnibus hus rebus : qͣs
dices et facies interesse. Multũ aud du¬
bie ꝯfidebat nostĩa presentiã ꝓrofuturã
oesse germano: qui memoriã sui solam
efficatem adeo uirtutis ad scudũd estuma¬
ret. Secutus hoc Seneca: sed nõ ausus
sibi tantũ tribuere lucillum suũ monet ut
alicuius clarioris uiri presenciã sibi fingat¬
duic emi. prodest sine dubio custodem sibi ĩ¬

Expanded text:
abentes ergo testem Patrem iudiem, teste illo imaginario non egemus de quo alibi scripsi, quem philosophorum quidam querendum nobis esse dixerunt. Epycurus quidem, quibusdam licet opinionibus infamatus, magnorum tamen iudicio magnus vir, amico scribens: «Sic fac» inquit «omnia, tanquam spectet Epycurus». Marcus Cicero in epystolis quas ad Quintum Ciceronem fratrem suum scribit, post adhortationes magnificas ad virtutem, concludens: «Id» inquit «facillime facies, si me, cui semper uni magis quam universis placere voluisti, tecum semper esse putabis, et omnibus his rebus quas dices et facies interesse». Multum hauddubie confidebat veram presentiam profuturam esse germano, qui memoriam sui solam efficacem adeo virtutis ad studium extimaret. Secutus hos Seneca, sed non ausus tantum sibi tribuere, Lucilium suum monet ut alicuius clarioris viri presentiam sibi fingatAit enim: «Prodest sine dubio custodem sibi im
Abbreviated transcription (Latin):
uerborũ faculas calidis admonere precordus
qui ꝙ ĩ experti nõ intelligũt non ultimus
politarie uite fructus est. Inter hec uir notiora
non sileam et bectiomi dare epẽrã et scu¬
turi: et alternũ laborem alterno solacio
bonire legere quod stapserũt primi :str¬
bere quod legant ultuii. et benefici lute¬
rarum a maiorib accepti : q̃ in illos non
possumus: ⁊̃ posteros saltem gratũda ane¬
morem anmũ habere. In eos quoq quoꝵ
possumꝰ non ingratum : sed nomua illort
uil ignota uulgare uel obsolefacta reno.¬
uare᷑. uel semo obruta eruere/ et ad proue¬
potum populos ueneranda trãsimtere. Illos
sub pectore illꝯs ut dulce aliquid in dre
gestare. demq modis omnibus amando
memorãdor celebrãdo: si nõ parem certe
debitam meritis referre graciam Ca .xxoiii.¬
tem diuinitatis honore cultos audiui¬
mus. grate quidem pocuis quam pr
Nulla em̃ est pietas hominis qͣ deus offer¬

Expanded text:
verborum faculas calidis admovere precordiis. verborum faculas calidis admovere precordiis. Qui, quod inexperti non intelligunt, non ultimus solitarie vite fructus est. Inter hec, ut notiora non sileam, et lectioni dare operam et scripture, et alternum laborem alterno solatio lenire, legere quod scripserunt primi, scribere quod legant ultimi, et beneficii literarum a maioribus accepti, qua in illos non possumus, in posteros saltem gratum ac memorem animum habere, in eos quoque qua possumus non ingratum, sed nomina illorum vel ignota vulgare, vel obsolefacta renovare, vel senio obruta eruere et ad pronepotum populos veneranda transmittere; illos sub pectore, illos ut dulce aliquid in ore gestare, denique modis omnibus amando, memorando, celebrando, si non parem, certe debitam meritis referre gratiam. Indivinitatis honore cultos audivimus, grate quidem potius quam pie; nulla est enim pietas hominis, qua Deus offen
Abbreviated transcription (Latin):
spetula : res curasq hominũ sub pedibus
mutuentem uidea omina : teq in prinus cũ
unmeisitate tran̾sere: nec senectutem tacite
sub repentem ⁊ prius molestam pati quã ꝓro¬
Pnna suspitari: quod om̃ib prope modũ
dicupatis accidit. Ged eam multo antis
prospicere et preꝑare illi integrũ corpuso
xquit aniniũ nõsse uite umbram hant. nõ
tian non tubiculum sed palestram. nom
amare que fugĩt. optare que ꝑmanent
get ipsa dic̃ assunt: ferre patifice. Semꝑ
he meminisse mortalem: sed cui sit inuor¬
caliras repromissa: mittere retro memoriã.
per que omnia secula et per omnes terias
amino uagari: uersari passim et colloqui
cum duñb qui fuerũt gloriosi uiri atqr ita
presentes malorũ omniũ opifices obliuisti.
nõ nũquam et te ipsũ. ut supra se eleuatũ aui¬
num inferre rebus ethereis : meditari qd
iait agit᷑ et meditatione desiderũ̃ inftã¬
mare teq uicissim cohortari et ardencũt q¬

Expanded text:
specula, res curasque hominum sub pedibus specula, res curasque hominum sub pedibus intuentem, videre omnia teque in primis cum universitate transire; nec senectutem tacite subrepentem prius molestam pati, quam proximam suspicari, quod omnibus propemodum occupatis accidit; sed eam multo ante prospicere et preparare illi integrum corpus, equum animum. Nosse vite umbram hanc non vpatriam, non cubiculum sed palestram. Non amare que fugiunt; optare que permanent; hec ipsa, dum adsunt, ferre pacifice. Semper te meminisse mortalem, sed cui sit immortalitas repromissa. Mittere retro memoriam, perque omnia secula et per omnes terras animo vagari; versari passim et colloqui cum omnibus, qui fuerunt gloriosi viri; atque ita presentes malorum omnium opifices oblivisci, nonnunquam et teipsum, et supra se elevatum animum inferre rebus ethereis, meditari quid illic agitur, et meditatione desiderium inflammare, teque vicissim cohortari, et ardentium qu
Abbreviated transcription (Latin):
in aurem comitis in susurret aut de te obiũ
iterioget. quis ĩ turba uel moleste urgeat.
uel aliquãto molestius loco cedat. quis ma¬
num porrigat : quis ad caput illam referat.
quis multa in augustus loqui paret. quis
tacitus oculo sigliũ det et stricto trauseat
labello. Demũ non ĩber tedia senestere:
iuterq saltanciũ greges premere semꝑ et
premi. Artari spiatũ. mestisq uaporibus
afflatum hieme licet media sudare. non
hñãnitatem inter homines dedistere. Affec¬
tumq Rastidiis: odisse res: odisse homines:
odisse negõtia : odisse quos diligas: odisse
te ipsĩ. nõn obluusti tuarũ rerũ: ut nuul¬
tis nigratis uatet᷑. Sme pre iuidicio tandẽ
apostolut sentenciẽ ad romanos que est. E
nemo nostrie sibi uunt : et nemo sibi mori¬
tur siuc eñ uiumus domino uinimus. et
siue morimur Dõio mormuir ita tibr
uiuert et mori: ut non alus quam dño
uinas et moriaris. Stare ĩteri uelut in

Expanded text:
in aurem comitis insusurret, aut de te obvium in aurem comitis insusurret, aut de te obvium interroget; quis in turba vel moleste urgeat, vel aliquanto molestius loco cedat; quis manum porrigat; quis ad caput illam referat; quis multa in angustiis loqui paret; quis tacitus oculo signum det, et stricto transeat labello. Demum non inter tedia senescere, interque salutantium greges premere semper et premi, arctari spiritum, mestisque vaporibus afflatum hieme licet media sudare; non humanitatem inter homines dediscere affectumque fastidiis odisse res, odisse homines, odisse negotia, odisse quos diligas, odisse teipsum; non oblivisci tuarum rerum ut multis ingratis vaces. Sine preiudicio tandem apostolice sententie, ad Romanos que est, «Quod nemo nostrum sibi vivit et nemo sibi moritur, sive enim vivimus domino vivimus, et sive morimur domino morimur», ita tibi et vivere et mori, ut non aliis quam Domino vivas et moriaris. Stare interim velut in
Abbreviated transcription (Latin):
is igaur pretermissis, quãquam bone
ihresu ad hunc finẽ ireati als te:
ut inte requiestamus ad hoc nati et
sure ip̃t ĩntilit̾ atq infelitit̾ nati sumus.
Quanti tandẽ pater estinres illam coram
uniere ut uelis ire quo uelis. stare quo uelis.
uere inter purpureos floꝵ choros. Autump¬
nõ. caducariẽ inter frondium aceruos acquiesc̾e̾¬
sere. a pritacione hiemẽ. umibris estatem
fallere: uentura seutie insr qͣ uel. In utͣq
tuũ esse: et ubitũq fueris esse tecũ: procul
a mał. procul ab exẽplis sceleꝵ. nõ ĩpelli.
ñ collidi. nõ affici: ñ urgeri: ñ dñ esurire
mał in cõnuium trahi. dum tarcere cupias
ad loquendũ cogi: non importune salutari.
attrectariq ac detineri in compitis et urba¬
ntate incondita et insulsa totos dies in
etules pendere : obseruare preteruntes. qͥs
ut monstrũ aliquod intueatur admirãs.
quis pedem figat occursu: quis flexus in
tergum hereat᷑ / et aut nestio. quid r aucum

Expanded text:
is igitur pretermissis — quanquam, bone Iesu, ad hunc finem creati abs te ut in te requiescamus, ad hoc nati et sine hoc inutiliter atque infeliciter nati sumus — quanti tandem, pater, extimes illa comunia, vivere ut velis, ire quo velis, stare ubi velis, vere inter purpureos florum toros, autumno caducarum inter frondium acervos acquiescere, apricatione hiemem, umbris estatem fallere, neutram sentire nisi qua velis? In utraque tuum esse et ubicunque fueris esse tecum, procul a malis, procul ab exemplis scelerum, non impelli, non collidi, non affici, non urgeri, non dum esurire malis in convivium trahi, dum tacere cupias ad loquendum cogi, non importune salutari attrectarique ac detineri in compitis, et urbanitate incondita et insulsa totos dies in eculeo pendere, observare pretereuntes: quis te ut monstrum aliquod intueatur admirans; quis pedem figat occursu; quis flexus in tergum hereat et aut nescio quid raucum
Abbreviated transcription (Latin):
ttonito michi quidem: Et soe¬
pissimae cogitanti: qualiter in
hanc uitã intrassem: qͣliterue
forem egressurus. Contigit
nuꝑ ut nõ sicut egros aĩos
solet sonmꝰ opprimẽ: Sed auxium atq ꝑ¬
nigilem: mulier quedã ĩenarrabilis etatis
et lumĩs: formaq nõ satis ab homĩbus
intellecta : incertũ quib uns adusse uideret
Dirgnrẽ tamen et habitus nĩciabat et
facies. Het igrtur me scupentẽ insuete
lucis aspectu et aduersus radios: quos
oculoꝵ suorũ sol fundebat non audentem
oculos attollere. Sit alloquit᷑. Noli tre¬
pidare: neu te species noua ꝑturbet .
errores tuos miserta de longniquo tẽpesti-¬
nũ tibi auxiliũ latuera destendi: sacis
suꝑq satis hactenꝰ terrã caligniãtibus
oculis aspexisti: Quos si usq a deo morlia
ista ꝑmulcent quid futuꝵ speras si eos ad
eterna sustuleris: lꝯis ergo auditis: nec¬
dum panore deposito maroneũ illud tremule
ux hore respondi. Oquã te meniorẽ Rgo.

Expanded text:
ttonito michi quidem et sepissime cogitanti qualiter in hanc vitam intrassem, qualiter ve forem egressurus, contigit nuper ut non, sicut egros animos solet, somnus opprimeret, sed anxium atque pervigilem mulier quedam inenarrabilis etatis et luminis, formaque non satis ab hominibus intellecta, incertum quibus viis adiisse videretur. Virginem tamen et habitus nuntiabat et facies. Hec igitur me stupentem insuete lucis aspectum et adversus radios, quos oculorum suorum sol fundebat, non audentem oculos attollere, sic alloquitur: – Noli trepidare, neu te species nova perturbet. Errores tuos miserata, de longinquo tempestivum tibi auxilium latura descendi. Satis superque satis hactenus terram caligantibus oculis aspexisti; quos si usqueadeo mortalia ista permulcent, quid futurum speras si eos ad eterna sustuleris? – His ego auditis, necdum pavore deposito, maroneum illud tremulo vix ore respondi: o quam te memorem, virgo?
Abbreviated transcription (Latin):
teria humili et denexa et clara et elgerei
solis uicinitate p̃sernda / et egressꝰ epat
Dñ Reris nisi exotͣ corꝑis sui domũ: egressa
inqͣ extra seipsũ. et mniseae mortalis
infamt ociũ. Ced ad meditadum Nã qui
orb alia homĩs uita ẽ: aut quid aliud a¬
gens ab ammialib brutis differtiꝑaetlare
Ticero docto uiro inquit uiuere ẽ cogitare
in hãt rẽ nõ uibẽ aliqͣ nõ theatrĩ s agrũ.
lotĩs prorsꝰ ꝓdoneũ ⁊ in suꝑ et ĩcliuate dier
ꝯmodissimũ tẽpꝰ elegerat. Nullus enĩ locꝰ.
quilla pars etatis aptior meditãti quã er
agrestis solitudo et inuemili feruore p̃terito:
atergo placatioris uite trãquillitas ia uer¬
gẽtis ad uesperam

Expanded text:
terra humili et devexa, et clara et etherei terra humili et devexa, et clara et etherei solis vicinitate prefervida. Et egressus erat: unde reris, nisi extra corporis sui domum? egressus, inquam, extra seipsum et miserie mortalis infame otium sed ad meditandum. Nam que, oro, alia hominis vita est, aut quid aliud agens ab animalibus brutis differt? Preclare Cicero: «Docto viro» inquit «vivere est cogitare». In hanc rem, non urbem aliquam, non theatrum, sed agrum, locum prorsus ydoneum, insuper et inclinate diei commodissimum tempus elegerat. Nullus enim locus, nulla pars etatis aptior meditanti, quam et agrestis solitudo et, iuvenili fervore preterito rnis horis, placatioris vite tranquillitas iam vergentis ad vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
Uid hit patre satus ysaar: qñ sibi
deterra lõgniq̃ fecũda upor aduecta
est. quid putas a gebat. Erat forsan
in foro : ꝑorabat causas exercebat indicia.
enebat aliquid: aut uendebat: dabat mu-¬
tuũ uel poscebat. uel datũ exigebat. accep¬
tũ q soluebat : nchil hoꝵ oĩs. QQuid igit᷑.
deabulabat ĩquit es temꝑe ꝑ uĩã q̃ ducit
ad puteũ: cuiꝰ nomẽ ẽ uiuentis et uidẽtis
Uere aũt uiuẽs et uidẽs. hoc ẽ ieternum
uiuẽs et uidẽs oĩa. Non sol ut Quidius
et Apuleuis dixerũt. s treator soł et sideꝵ
repq omniũ omipotens deus : apud quem
puteꝰ suie ut ꝑsalmista loquit᷑ fons uite
est⁊ qͦ nõ dormiẽdo nec ꝑ nuia gradiendo.
s ꝑ uiã ãbulãdo ꝑuenitur. Et sequit᷑ ha¬
bitabat eñ in terra australi. Et egiessus
fuerat ad meditãdum ĩ agro ĩclmata iã
Die ubi sumilit̾ inthil ẽ quod iunisterio
uatae̾ pitẽ habitabat em̃ ĩ terra australe

Expanded text:
uid hoc patre satus Isaac? quando sibi uid hoc patre satus Isaac? quando sibi de terra longinqua fecunda uxor advecta est, quid putas agebat? erat forsan in foro, perorabat causas, exercebat iudicia, emebat aliquid aut vendebat, dabat mutuum vel poscebat, vel datum exigebat acceptumque solvebat? Nichil horum omnino. Quid igitur? «Deambulabat» inquit «eo tempore, per viam que ducit ad puteuVere autem vivens et videns, hoc est in eternum vivens et videns omnia, non Sol, ut Ovidius et Apuleius dixerunt, sed creator solis et siderum rerumque omnium omnipotens Deus est, apud quem puteus, sive ut Psalmista loquitur, «fons vite» est: quo non dormiendo nec per invia gradiendo sed per viam deambulando pervenitur. Et sequitur: «Habitabat enim in terra australi, et egressus fuerat ad meditandum in agro, inclinata iam die». Ubi similiter nichil est, quod misterio vacare putem: habitabat enim in terra australi,
Abbreviated transcription (Latin):
suspicemur. Non equidẽ sub auratis la¬
quearibus tectorũ. sed sub quercus umbra
glandifere. rurale cõmuiũ celebratũ est. Et
ille certe saixtissimꝰ atq omni diuino fa¬
uore dignissimeꝰ uir fuit tãte obedientie:
ut dei dũ iussis obsequit᷑ uingeĩto filio
nõ ꝑceret. Ut reliqͣ laudũ ens silea: de
quibus tẽpus forte aluid. Alterq locꝰ opor¬
tumor dabit᷑. ex quibus dĩbus nimine nuꝵ
sit. si talẽ uirs arciuis ẽ amplexa diuinitas.
Illud magnũ quod suo merito antilla eius
Egipcia fugiẽs ab angelo reuocata: et ite
⁊ extrenus posia atq desperãs: rursꝯ ab
angelo recreata est. Et ut̾ ad ꝓpositũ spec¬
tet alteꝵ ipta fontẽ aque: alte subter
unã arborẽ. utrũq certe ĩsolitudine gestũ
est. ut ne id nuiꝵ sit ĩfantẽ suũ que fuge
comitẽ gestabat᷑: in solitudine seruãtũ cẽ¬
lestisq beneficii memorẽ: et ipsũ post soli¬
tarium euasisse¬

Expanded text:
suspicemur, non equidem sub auratis lasuspicemur, non equidem sub auratis laquearibus tectorum, sed sub quercus umbra glandifere rurale convivium celebratum est. Et ille certe sanctissimus atque omni divino favore dignissimus vir fuit, tante obedientie ut, dum Dei iussis obsequitur, unigenito filio non parceret, ut reliqua laudum eius sileam, de quibus dicendi tempus forte aliud, alterque locus oportunior dabitur. Ex quibus omnibus minime mirum sit, si talem virum arctius est amplexa divinitas. Illud magnum, quod suo merito ancilla eius egiptia fugiens ab angelo revocata et, iterum in extremis posita atque desperans, rursus ab angelo recreata est. Et ut ad propositum spectet, alterum iuxta fontem aque, alterum subter unam arborem, utrunque certe in solitudine gestum est, ut ne id mirum sit infantem suum, quem fuge comitem gestabat, in solitudine servatum celestisque beneficii memorem, et ipsum post solitarium evasisse
Abbreviated transcription (Latin):
Tut a primis ordiar Adã publitꝰ
ille parens generis hũãm : qͣ diu
tatꝰ ĩfelitis exilii peregiuꝰ. solꝰ ĩ regt
et gaudio: comitatus nñ laborib et dolo¬
ub multis. Denq solus ĩmortał fuat:
iĩge sotiũ mortalis efficit᷑. Iam tũt claꝵ
et insigne presagiũ quid de souetate fe.¬
minea: sperae̾ posteritas dbetu¬
Ed ne in lumiie hereaz maguꝰ ille
multarũ q genciũ pat̾ Abrahã.
non ĩ palatus int̾q delicias urba¬
nas: sed ĩtabernatũł inq cõuallibus tollo.¬
tut orẽ dẽũ meruit. et ꝓmissa illa ma-¬
quifita : q̃ iugit᷑ ĩ nõb̶ extremis. utinã ꝙz
nẽ pessimis hominũ nũplent᷑. Idem nõ
in aula cortuus obsita et uillis ĩstratu
ruspãtib. s ĩ solo ħeibido et agresti ut q
geneseos cexiꝰ habet/ ĩcõualle ut iosepli
ad ilice mambre sedebat : quãdo dignus
est habitus dei agelos habe̾ quiuas. Ne¬
ne quid forte aluid qͣ quod uerba souãt

Expanded text:
ut a primis ordiar, Adam, publicus ille parens generis humani, quandiu status infelicis exilii peregrinus; solus in requie et gaudio, comitatus in laboribus et doloribus multis; denique solus immortalis fuerat, iunge sotiam, mortalis efficitur. Iam tunc clarum et insigne presagium, quid de societate feminea sperare posteritas deSed ne in limine heream, magnus ille multarumque gentium pater Abraham, non in palatiis interque delitias urbanas, sed in tabernaculis inque convallibus collocutorem Deum meruit et promissa illa magnifica, que iugiter in nobis, extremis utinamque non pessimis hominum, implentur. Idem non in aula cortinis obsita et villis instrata crispantibus, sed in solo herbido et agresti, utque Geneseos textus habet in convalle, ut Iosephus ad Ilicem Mambre sedebat, quando dignus est habitus Dei angelos habere convivas. Neve quid forte aliud quam quod verba sonant
Abbreviated transcription (Latin):
Ogitur ille iterum abeñte iain sole¬
tecto egredi. urbem lustrare: crnũ
terrere: concursare obiuis ⁊ sudare.
sese formas frandũ uerterit. omnes la¬
queos : ingeniq nodos explicuerit. sero
tandem fessus rediens : et multũ de arti¬
ficio suo questus ⁊ bone fame : pureq cõ¬
stientie nchil omm̃o auri forte aliquid plu-¬
rmiũ scerilis. atq odii domũ refert.

Expanded text:
ogitur ille iterum abeunte iam soleogitur ille iterum abeunte iam soletecto egredi, urbem lustrare, cenum terere, concursare obviis, sudare, se se formas fraudum verterit, omnes laqueos ingeniique nodos explicuerit, sero tandem fessus rediens et multum de artificio suo questus, bone fame pureque conscientie nichil omnino, auri forte aliquid, plurimum sceleris atque odii domum refert.
Abbreviated transcription (Latin):
sum uidens et cupiens illic esse ubi
sine fluxu temꝑorum. at sie metie mor¬
cis degitur. Iterũ uersus in preces nõ uiuꝰ
tantum lucis. sed torius eiu clarã uesperã
et nũquam occidentis uite gloriã eamq
non suo merito. Sed sacre cristi mortis poset
in premiũ. screns plus esse quã ꝙ homini
debeatur insi tẽperalis mors peccatũ nõ
habentis, tãte esset efficatie ⁊ ut de natura
mortalib peccatoq iam mortuu̾s facer⁊
posset eternos. Mec ita multo post labẽ¬
tem celo diem: seq suul collabrẽtem hu¬
mi cogitãs tetramq caligiem iblabentem
terris preuidens superm luminis auxiliũ p
Ex seu uenies suorũ criminũ pressa pͥonde¬
rbus : celo exulet: cum lacrimis precatur.
seu fidei puram lucem seu mentis aduste
re frigerue: abstersionem sordide: elis
sustẽntulũ. litigiose pacem flagitat. ma¬
eutinoq laudum carmim uespetinas pre¬
tes: et laudes de mexhausto pietatie

Expanded text:
sum videns et cupiens illic esse ubi sum videns et cupiens illic esse ubi sine fluxu temporum ac sine metu mortis degitur, iterum versus in preces, non unius tantum lucis, sed totius evi claram vesperam et nunquam occidentis vite gloriam — eamque non suo merito, sed sacre Cristi mortis — poscit in premium, sciens plus esse quam quod homini debeatur, nisi temporalis illa mors peccatum non habentis tante esset efficacie ut de natura mortalibus peccatoque iam mortuis facere posset eternos. Nec ita multo post labentem celo diem seque simul collabentem humi cogitans, tetramque caliginem illabentem terris previdens, superni luminis poscit auxilium. Et seu ne mens suorum criminum pressa ponderibus celo exulet, cum lacrimis precatur, seu fidei puram lucem, seu mentis aduste refrigerium, abstersionem sordide, elise sustentaculum, litigiose pacem flagitat, matutinoque laudum carmini vespertinas preces et laudes de inexhausto pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
differri uel momrento temporis egrefet
Neq soli auaritie cõuenit Illud̃ satiricũ
diues qui fieri uult et cito uult fiea Ihabet
Hoc cõmune cupiditas: indiuisumq cũ soro¬
ribus sius ira et libidĩe. Que patre: cõ¬
ceptuq tartareo edite: confusionem et
precipicium et horrorem et natura prope
orignus non dediscunt. hec sunt eium
furie. quas non ĩ merito Acherontis at
noctis filias poete dixerũt ꝙ ignorantis
tenebras pñt eq materiam secum ferant
ot hee quĩdem inferur unde ortas ꝓhubẽt
uet᷑ non et ciitatum incole occupatorũ q
predisseque stimulis semper ardentibus.
retum atq Nra suersum annũ exagitalita
ur quod pessinũ instituit primũ exxplear
ne quod forte cunctando resipistentie saueq
mentis obrepat. Nulli equidem uicio fre¬
num placet. et ut honestati graritate
arq maturitas: sic consilus inhonestis
nicõsulta semper auca celeritas¬
Outra autem hic noster il propere¬
operis Sed fugientis temporis cur¬

Expanded text:
differri vel momento temporis egre fert; neque soli avaritie convenit illud satyricum: dives qui fieri vult, et cito vult fieri. Habet hoc comune cupiditas indivisumque cum sororibus suis ira et libidine que, patre conceptuque tartareo edite, confusionem et precipitium et horrorem et naturam proprie originis non dediscunt. He sunt enim Furie, quas non immerito Acherontis ac Noctis filias poete dixerunt, quod ignorantie tenebras penitentieque materiam secum ferant. Et he quidem inferni, unde ortas perhibent, nec non et civitatum incole occupatorumque pedisseque stimulis semper ardentibus cecum atque transversum animum exagitant, ut quod pessimum instituit primum expleat, nequid forte cuntando resipiscentie saneque mentis obrepat. Nulli equidem vitio frenum placet, et ut honestati gravitas atque maturitas, sic consiliis inhonestis inconsulta semper amica celeritasntra autem hic noster nil prepropere, sed fugientis temporis cur
Abbreviated transcription (Latin):
mus habundat errorib. quibus nͥ diligẽ¬
ter enulsi erũt. nisi uterq igi studio ac
labore purgabitur. utriusq simlit̾ in ixo
flore fructus extinguit᷑. Sed non camiꝰ
surdis. De hus ergo alii ut libet: quanqͣz
facile consensuros uero gruditorum ammnos
atq ora confidam. Quod si õs negent tu
michi saltem non negabis. Neme qͥ ne¬
gantem prius argueres. Sic enemet.
ut et tu in uerbis meis tuam sentenciam
agnostas. et ego sup̃ma metam cuiꝰ libet
eloquẽtis attigisse uidear. Auditoris am¬
num mouisse quo uolui. Idq nullo negotõ.
Tunt eñ suadenti magnus est labor: qñ
in suam sententiã trahere intitur animũ
reluctantem ⁊ Contra quod difficile haber
oracio ĩ illius aures uẽtura : qui quod au¬
dit secum conferens non exempli miagnĩe
nõ actoritatis pondus. noñ racionis acũleũ
ut credat. nichil demqz insi sui ipsius teste¬
momũ querit. et tacitus dicit. ita est.

Expanded text:
imus abundat erroribus, quibus nisi diligenimus abundat erroribus, quibus nisi diligenter evulsi erunt, nisi uterque iugi studio ac labore purgabitur, utriusque similiter in ipso flore fructus extinguitur. Sed nos canimus surdis. De his ergo alii ut libet, quanquam facile consensuros vero eruditorum animos atque ora confidam. Quodsi omnes negent, tu michi saltem non negabis nempe qui negantem primus argueres; sic eveniet ut et tu in verbis meis tuam sententiam agnoscas, et ego supremam metam cuiuslibet eloquentis attigisse videar, auditoris animum movisse quo volui, idque nullo negotio. Tunc enim suadenti magnus est labor, quando in suam sententiam trahere nititur animum reluctantem; contra, quid difficile habet oratio in illius aures ventura qui, quod audit secum conferens, non exempli imaginem, non autoritatis pondus, non rationis aculeum, ut credat, nichil denique nisi suiipsius testimonium querit, et tacitus dicit: «ita est»?
Abbreviated transcription (Latin):
podo ego generosũ aniũ: preter
deum ubi fuus est noster prete
sripsum et archanas curas suat.
aut preter Aliquẽ multa similituduret
cõmuntum animũ: iusquam acquie scte
Sans ⁊ni uolnptas tenatissimo uisto illita:
blandis ac dulcibus pleua sit laq̃rs
fortes tamẽ circa teram alas detrere dus¬
tuis non ualeo. At qui sure deum suie nos
ipsos et honesta studia. quibus utrũq cõse¬
quimur : sie conformẽ Nobis queruiuis
animum : a turbis hominũ urbiumq tur¬
uinibus quam lõgissime recedendum est.
p sici esse ut dico. illi ipsi etiam forte
nõ negẽt qui contursu populi mulcentur.
ac murmure. si modo ita obruti. depressiq
falsis opinionib non sũt quin interdum ad
se ipsos redeant. seq ad excelsam ueri semi¬
tam uel reptando conuertant. Quod ut¬
nam non tam multis accideret. et ut agre
multarũqz ⁊erum uilium : sic saltem exto¬
lendi amini mortalib cura foret. ut enĩ
puigiuis ager sentibus sit humanus am¬

Expanded text:
do ego generosum animum, preter Deum ubi finis est noster, preter seipsum et archanas curas suas, aut preter aliquem multa similitudine sibi coniunctum animum, nusquam acquiescere; etsi enim voluptas tenacissimo visco illita et blandis ac dulcibus plena sit laqueis, fortes tamen circa terram alas detinere diutius non potest. Atqui sive Deum, sive nos ipsos et honesta studia, quibus utrunque consequimur, sive conformem nobis querimus animum, a turbis hominum urbiumque turbinibus quam longissime recedendum est. Id sic esse ut dico, illi ipsi etiam forte non negent qui concursu populi mulcentur ac murmure, si modo ita obruti depressique falsis opinionibus non sunt, quin interdum ad seipsos redeant seque ad excelsam veri semitam vel reptando convertant. Quod utinam non tam multis accideret, et ut agri multarumque rerum vilium sic saltem excolendi animi mortalibus cura foret. Ut enim pinguis ager sentibus, sic humanus an
Abbreviated transcription (Latin):
fran. Concussit utiq: sed non mutauit.¬
Augu. Quid autem nñt tibi amnui fuit.
aut quid dixisti: Fran. uidaliud putas
quam illud domiciam principis forti amino
fero comam in adolestẽtia senestentem. Tãto
igit᷑ exemplo pancules cauos mecs ipse
solatus sum. Cesarioq regum adueuxi
nima quidem ꝑ dompilius : qͥ secundam
inter romanos reges diadema sortitus ẽ
ab adolestẽtia canus dicitur fuisse.Nec
poeticum de fuit exemplum. Si quidem
Dirgilius noster ĩ buccolicis que .xxxii.
etatis anno scripsisse eum constat. sub ꝑ¬
sona pastoris de se ipso loquens ait. Candi¬
dior postqͣ tondẽti barba cadebat. Augu.¬
Ingens tibi exemplorum copia est. tãta
utinã eoꝵ que cogitationẽ mortis inge¬
rerent. Hec ens que canos appropinquã¬
tis testes: Senectutis mortisq prenũtios
dissi lare docent: exempla non approbo
Quid eñ alud suadent quam lapsum eta¬
tis negligere: et supremi temporis obliuisti.

Expanded text:
? Concussit utique, sed non mutavit? Concussit utique, sed non mutavit. Quid autem tibi tunc animi fuit aut quid dixisti? Quid aliud, putas, quam illud Domitiani principis: "Forti animo fero comam in adolescentia senescentem"? Tanto igitur exemplo pauculos canos meos ipse solatus sum; cesareoque regium adiunxi: Numa quidem Pompilius, qui secundus inter romanos reges dyadema sortitus est, ab adolescentia canus creditur fuisse. Nec poeticum defuit exemplum; siquidem Virgilius noster in Bucolicis que XXVI etatis anno scripsisse eum constat, sub persona pastoris de se ipso loquens ait: candidior postquam tondenti barba cadebat. Ingens tibi exemplorum copia est; tanta utinam eorum, que cogitationem mortis ingererent. Hec enim, que canos appropinquantis testes senectutis mortisque prenuntios dissimulare docent exempla, non approbo. Quid enim aliud suadent quam lapsum etatis negligere et supremi temporis oblivisci?
Abbreviated transcription (Latin):
Sideo minirum multo cũ dolore distrali
tam diuersis affectibus. Ita enĩ algernis
horis insultant. ut euodo huc: modo
illuc turbine mentis agiter. quem toto
sequar impetu: nondum certus. Augu¬
uit precor bona cum uenia. uidisti nete
nper in speculo: Etran. Quid hec queso
Utinam neq crebrius neq curiosius quã
satis ẽ. Euero autem exte. nonue uultũ
tuum uariari indres uides singulos. et
inter micantes temporibus cauds ayrimad¬
uertisti. ffran. Putabam te singulare ali¬
quid uelle dicere. ¶sta uero cõmunia sũt
omnbus qui nastuntur adelestere: senestere:
interire. Ammnaduerti in me quod in coeta¬
neis meis fere ommio. nestio enĩ quomodo
senestunt homines hodre cicuis quam sole¬
bant. Augu. Neq aliorum seuectus auie¬
tutem tibi᷑ neq aliorum mors pumortali¬
tatem tribuerer. Ceteris igit᷑ obmissis ad
te redeo. Quid ergo: mutat ne aminum
ulla ex parte corporis cõspecta mutatio:¬

Expanded text:
Video nimirum, multoque cum dolore distrahor Video nimirum, multoque cum dolore distrahor tam diversis affectibus; ita enim alternis horis insultant, ut modo huc modo illuc turbine mentis agiter; quem toto sequar impetu nondum certus. Dic, precor, bona cum venia. Vidisti ne te nuper in speculo? Quid hoc, queso, Utinam neque crebrius neque curiosius quam sat est! Quero autem ex te: nonne vultum tuum variari in dies singulos et intermicantes temporibus canos animadvertisti? Putabam te singulare aliquid velle dicere. Ista vero comunia sunt omnibus qui nascuntur: adolescere, senescere, interire. Animadverti in me quod in coetaneis meis fere omnibus. Nescio enim quomodo senescunt homines hodie citius quam solebant. Neque aliorum senectus iuventutem tibi, neque aliorum mors immortalitatem tribuet. Ceteris igitur omissis ad te redeo. Quid ergo? mutavit ne animum ulla ex parte corporis conspecta mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
facile fatereris quanitũlibet dilecte reir
non sacietatem modo: sed fastidium ex
nauseam posse subripere. Uerumquia cõ¬
pertum habes me hoc tramite faistraniti.
ꝙ et si sacietatem fore possibilem: et ubi
assit amorem necare concedas. Abardẽ¬
tissimo tamẽ desiderio tuo: quã longissime
hant abesse contendes egoq ip̃e consentiã.
Superest ut de duobus reliquis actingam.
hoc micbi sient arbitror non negabis In-¬
genium quoddam et põdero sum animũ tibi
tribuisse natieram. Efran. Nisi in propria
causa fallor usq adeo id uerũ est. ut
soepe grauiter tulerm. ꝙ nec sexiu satis
cõuengren : nec seculo. in quo ut uides
ipudenciũ sunt ommia. honores: sꝑes.
opesq quib et uirtutes cedunt et fortu¬
na rclugu. Nõ uides igitur quantũ inter
se ista Distordãt. Amor et pudor Nũille
aminũ urget ⁊ hic rohibet. Ille calcar
n̾cutit : hic frenũ stringit. Ille mchil
artẽdit: hic uniuersa tircum spicit. Eran¬

Expanded text:
facile fatereris quantumlibet dilecte rei facile fatereris quantumlibet dilecte rei non satietatem modo, sed fastidium et nauseam posse subrepere. Verum quia compertum habeo, me hoc tramite frustra niti, quod etsi satietatem fore possibilem et ubi adsit amorem necare concedas, ab ardentissimo tamen desiderio tuo quam longissime hanc abesse contendes, egoque ipse consentiam; superest ut de duobus reliquis attingam. Hoc michi, sicut arbitror, non negabis: ingenuum quendam et pudorosum animum tibi tribuisse naturam. Nisi in propria causa fallor, usque adeo id verum est, ut sepe graviter tulerim, quod nec sexui satis convenirem nec seculo in quo, ut vides, impudentium sunt omnia; honores, spes, opesque, quibus et virtus cedit et fortuna. Non vides igitur quantum inter se ista discordent amor et pudor? Dum ille animum urget, hic cohibet; ille calcar incutit, hic frenum stringit; ille nichil attendit, hic universa circumspicit.
Abbreviated transcription (Latin):
care ostendantis se pocius quam anues cõ¬
sulentis est. Neq enĩ tã multa remedioꝵ
genera interuis et exterus morbis in¬
uenta suntr ut in quolibet cuncta temptẽt.
quomam ait Seneca ad lucillum. Nichil
eq sanitatem impedit quam remediorũ
crebra mutacio. net ueuit uuluus adcica¬
tritem: in quo diuersa medicamenta temꝑ¬
tantur. Ced ut altero infeliciter succedẽte:
ad aliud recurrat᷑. Itaq qͣzius multa et
do. Non ut aliquid noui te doceam : sed̾
ut ex notis et uulgatis omnibus: quid
michi efficacius uideatur intelligas. Tra
sunt ut ait Cicero. que ab amore annut̃
exterrent. Sacietas. Pudor Cogitatio.
possent plura: possent et panciora nune¬
rau. Sed ne a tanto auctore digrediar tria
esse fateamur. De primo suꝑernacuũ est
eoqui: quomiã impossibile iudicabis tibe
ut res sehabet. Satietatem amoris ullain
posse contingere. At si appetitus raciomi
crederet: et expreterits futura pensaret.

Expanded text:
care, ostentantis se potius quam amico concare, ostentantis se potius quam amico consulentis est. Neque enim tam multa remediorum genera internis et externis morbis inventa sunt, ut in quolibet cunta tententur; quoniam, ut ait Seneca: "Nichil eque sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio; nec venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta tentantur"; sed ut altero infeliciter succedente, ad aliud recurratur. Itaque quamvis multa et do; non ut aliquid novi te doceam, sed ut, ex notis et vulgatis omnibus, quid michi efficacius videatur intelligas. Tria sunt, ut ait Cicero, que ab amore animum exterrent: satietas, pudor, cogitatio. Possent plura, possent et pauciora numerari; sed, ne a tanto auctore digrediar, tria esse fateamur. De primo supervacuum est loqui, quoniam impossibile iudicabis tibi, ut res se habet, satietatem amoris ullam posse contingere. At si appetitus rationi crederet, et ex preteritis futura pensaret,
Abbreviated transcription (Latin):
noueras: et nouas addideras Nichil enĩ
tibi prodesse solitudinẽ sepe conquestus
es: quod cum multis in locis tum in eo
presertim poemate: quod de statu tuo lu-¬
culentissime cecuusti. cuius ego dulcedi¬
ne interim dũ caneres delectabar. stupe¬
bãq. quid ita medias inter anniui procel¬
las. epore inisam tam dulcissonum car¬
men erumperet. aut quis amor niusas
cohiberet: Ne a consueto Domicilio tãtis
turbiub offense. tautaq hospitis aliena¬
tione diffugerent. Nain quod ait plato
frustra poeticas fores campos sui pepulit
Eiq eius successor Aristotiles nullum ma-¬
gnum ingenue siue nuxtura alemencie
alio spectat. nec ad istas insamas referẽ¬
dum est : sed de hoc alias ffran. Ego ita
esse fatcor sed me dulce aut tibi̾ iure
placituꝵ aliqͥd̾ cecmisse ñ putabã. Nut̃
amare carmen illud incipio ued qͥd autẽ
alterius remedii habes orone subtrahas
egẽti. Augu. Omma quae noris expli¬

Expanded text:
noveras, et novas addideras. Nichil enim noveras, et novas addideras. Nichil enim tibi prodesse solitudinem sepe conquestus es; quod, cum multis in locis, tum in eo presertim poemate, quod de statu tuo loculentissime cecinisti; cuius ego dulcedine, interim dum caneres, delectabar, stupebamque quod ita medias inter animi procellas ex ore insani tam dulcisonum carmen erumperet, aut quis amor Musas cohiberet, ne a consueto domicilio, tantis turbinibus offense tantaque hospitis alienatione, diffugerent. Nam quod ait Plato: "frustra poeticas fores compos sui pepulit", quodque eius successor Aristotiles: "nullum magnum ingenium sine mixtura dementie", alio spectat, nec ad istas insanias referendum est. Sed de hoc alias. Ego ita esse fateor, sed me dulce aut tibi mire placiturum aliquid cecinisse non putabam; nunc amare carmen illud incipio. Siquid autem alterius remedii habes, oro ne subtrahas egenti. Omnia que noris expli
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis te commoneo. Restat uinẽ ꝙ pene iam
oblitus eran. Cam dui cauendam tibi soli¬
tudinem scito: douet sencias morbi tui nul¬
las superesse reliquias. Ubi eñ rustitati¬
ones nichil tibi profuisse memoraste nini¬
me mirari decuit. Quid remedii queso
in rure solitario at reposto reperire crede¬
res᷑ fateor sepe dum solus es. fugeres sus¬
piras. uibeniq ⁊espectãs irrisi ẽxalto et
dixi metum. En ut huic misero letheã
amor intulit caligniem. Et pueris oĩbus
notissimorũ uersuũ abstulit memoriam :
morbum fugiens currit ad mortẽ. Eran
Recte tu quidem. Sed quorũ uersiu menci¬
onem facis. Augu. Nasomis sunt. Quisqͥs
pulotucior esse potes. fran. Recordor optime¬
ab infangia pene michi familiariter note
erant. Augu. Quid multa noste profuit
si ea necessitatib tiuis accomodare nesti¬
iusti Ego quidem eo magis insectanda
solitudine errorem tuũ ãmiratus sum
Euod et auctoritates ueteꝵ aduersus id

Expanded text:
tuis te commoneo. Restat unum; quod pene iam tuis te commoneo. Restat unum; quod pene iam oblitus eram. Tam diu cavendam tibi solitudinem scito, donec sentias morbi tui nullas superesse reliquias. Ubi enim rusticationes nichil tibi profuisse memorasti, minime mirari decuit. Quid remedii, queso, in rure solitario ac reposto reperire crederes? Fateor, sepe dum solus eo fugeres suspirans urbemque respectans, irrisi ex alto, et dixi mecum: "En ut huic misero letheam Amor intulit caliginem, et pueris omnibus notissimorum versuum abstulit memoriam! Morbum fugiens currit ad mortem!". Recte tu quidem; sed quorum versuum mentionem facis? Nasonis sunt: Quisquispulo tutior esse potes. Recordor optimab infantia pene michi familiariter noti erant. Quid multa nosse profuit, si ea necessitatibus tuis accomodare nescivisti? Ego quidem eo magis in sectanda solitudine errorem tuum admiratus sum, quod et autoritates veterum adversus id
Abbreviated transcription (Latin):
liam placecere. et natalis soli insitam esse
dulcedinenir. nec inimerito. Nai neq qnle¬
dorum silue ditissima terra. Nec pulcer
Ganges atq aura: turbidus hermus lau-¬
dibus italie certent. Non batra neq indi
totaq thuritrems panthea piguis are¬
nis quod quidẽ ab egregio poeta nõ mi¬
nus uere dictũ quã disserte. Nuper tu ad
amicum scripto poemate lacius extendisti
Italiam igit᷑ suadeo: ꝙ moribus incolarum
celoq et circum fuse maris ambitu. et inter¬
secantis horas Aꝑpemii collibus: et oui¬
mum locorũ situr nulla usquã stacio curis
tius oportumor futura sit. Ad unuẽ uero eiꝰ
angulũ te attare uoluerim. I modo felix
quocunq te refert aniius. I securus et
propera : nec intergum deflexeas⁊ preteri¬
top obliuistens in anteriora contende. Ni¬
nus diu iam et a patria et ateipso exu¬
lasti; tempus est reuertendi. Aduesperastit
eñ et nox est amica predomb. uerbis

Expanded text:
liam placere et natalis soli insitam esse liam placere et natalis soli insitam esse dulcedinem, nec immerito: nam neque Medorum silve, ditissima terra, nec pulcer Ganges, atque auro turbidus Hermus laudibus Italie certent, non Battra neque Indi totaque thuricremis Panchaia pinguis arenis. Quod quidem, ab egregio poeta non minus vere dictum quam diserte, nuper tu ad amicum scripto poemate latius extendisti. Italiam igitur suadeo, quod moribus incolarum celoque et circumfusi maris ambitu et intersecantis oras Apennini collibus et omni locorum situ, nulla usquam statio curis tuis oportunior futura sit. Ad unum vero eius angulum, te arctare noluerim. I modo felix, quocunque te fert animus. I securus et propera, nec in tergum deflexeris; preteritorum obliviscens, in anteriora contende. Nimis diu iam et a patria et a te ipso exulasti. Tempus est revertendi, "advesperascit enim et nox est amica predonibus". Verbis
Abbreviated transcription (Latin):
in summas miserias reimpellunt. Conspet.¬
ta in alteruis tergo purpura ambicionem
renonat. Pisus mumimoꝵ aceruus auariciã
integrat. Epectata corporis species luxu-¬
riam incendit. Leiis oculorũ flexus amo¬
rem dormitantem excitat. hee niuirum
pestes facile in ammos propter nostrain
rlemenciã ueniunt. Ac postqͣ semel iter
didicerunt: multo facilius reuertunt᷑. que
cum ita sint: non tantum locus pestiferus
relinquendus. sed quicquid in preberitas cu¬
ras amuũ retorquet summna tibi diligen-¬
cia fugiendum est. Ne forte cũ Orpheo
ab inferis rediens. retroq respiciens. recu¬
peratam perdas sanitatem. hec nostri cõsilii
sentencia est. Eran. Amplector et gracias
ago. sencio enĩ languori meo consentaneñ
esse remeduẽ. fugamq iam meditor. Sed
quo potissimũ cursum dirigam incertus sũ.¬
Augu. Multe tibi undiqz patent uie. multi
põrtus in circuitu: Scio tibi in primis Ita¬

Expanded text:
in summas miserias reimpellunt! Conspecin summas miserias reimpellunt! Conspecta in alterius tergo purpura ambitionem renovat; visus nummorum acervulus avaritiam integrat; spectata corporis species luxuriam incendit; levis oculorum flexus amorem dormitantem excitat. He nimirum pestes facile in animas, propter vestram dementiam, veniunt; at postquam semel iter didicerunt, multo facilius revertuntur. Que cum ita sint, non tantum locus pestifer relinquendus, sed quicquid in preteritas curas animum retorquet, summa tibi diligentia fugiendum est; ne forte cum Orpheo ab inferis rediens retroque respiciens recuperatam perdas Euridicem. Hec nostri consilii summa est. Amplector et gratias ago. Sentio enim languori meo consentaneum esse remedium; fugamque iam meditor, sed quo potissimum cursum dirigam, incertus sum. Multe tibi undique patent vie, multi portus in circuitu. Scio tibi in primis Ita
Abbreviated transcription (Latin):
lotis habitare duicius non foret consilium.
Neq enĩ cõuenit uniculis obsessum circa car¬
ceris fores oberrare. cuus dominus in sonine
scudio circuit laqueos. disponens illorum pe¬
dibus: presertim quos effugisse conquerit᷑
cuius omni tempore luen apertum est: fa¬
cilis destensus auerm. Noctes atq dies pa¬
tet atri ianna ditis. Que si sains eciã ut
dixi . quanto accuracius proidenda sunt:
his quos ad huc morbus nõ deseruit. hos
deneca dum hoc diceret resperit maioriq
periculo prebuit cõsilĩ. Illos eñ cõmeno¬
rare superuatuũ erat : qui in medus torrẽt
ardorib. qui de salute non cogitant. proxi¬
nũ gradum actigit eorum qui ardent adhuc.
sed flaminas exire meditant. Nocuit
multis ad sanitatem redeuntib. parcissimꝰ
haustus aque: qui ante egritudinem profuisset
Sepe fatigatum leuis motus impulit : qui
uiribus integrum non mouisset. Quam mi¬
mina sunt interdum que amnuũ emergẽtem

Expanded text:
locis habitare diutius non foret consilium. locis habitare diutius non foret consilium. Neque enim convenit vinculis egressum circum carceris fores oberrare, cuius dominus insomni studio circuit laqueos disponens, illorum pedibus presertim, quos effugisse conqueritur; cuius omni tempore limen apertum est. Facilis descensus Averni; noctes atque dies patet atri ianua Ditis. Que si sanis etiam, ut dixi, quanto accuratius providenda sunt his quos adhuc morbus non deseruit, quos Seneca, dum hoc diceret, respexit, maiorique periculo prebuit consilium. Illos enim commemorare supervacuum erat, qui in mediis torrentur ardoribus, qui de salute non cogitant; proximum gradum attigit eorum, qui ardent adhuc sed flammis exire meditantur. Nocuit multis ad sanitatem redeuntibus parcissimus haustus aque, qui ante egritudinem profuisset; sepe fatigatum levis motus impulit, qui viribus integrum non movisset. Quam minima sunt interdum que animum emergentem
Abbreviated transcription (Latin):
sed de eo qui exuere conat᷑: ista dicuntur.¬
Eugu. De eo dixit ubi propuis perculũ
est In quocunq eñ uuluere aute cicatricẽ.
atq in morbo quolibet aute sanitatem for¬
mida bilior est omnuis offensio. nec taulen
er si aute periculosior sis ⁊ postea in tutotõ¬
teminitur. Et quoniã alcius in ammes pe¬
netrant exempla domestica: quotiẽs tuipẽ
qui loqueris in hac ipa ciuitate: que malorũ
tuor ommũ : non dicam causam ⁊ sed officina
est. postquam tibi conualuisse uidebaris. et
magna ex parte conualueras : si fugisses
per uicos notos incedens. ac sola locorlm
facie admonitus: ueterum uanitatum ad
nublius occur sum scupnisti. suspirasti. substiti¬
sti. Demq uix lacrimas tenuiste. et mox
Remisancius fugiẽs dixisti tecum. Agnosto
in his locis ad huc latere nestio quãs au¬
tiqui hostis / insidias. reliquie mortis hit
habitant. Itaq si me audis: quanquan sanus
esses a quo longissime quidem abes. in his

Expanded text:
sed de eo qui exuere conatur, ista dicuntursed de eo qui exuere conatur, ista dicuntur. De eo dixit, ubi propius periculum est; in quocunque enim vulnere ante cicatricem, atque in morbo quolibet ante sanitatem, formidabilior est omnis offensio; nec tamen, etsi ante periculosior sit, postea tuto contemnitur. Et quoniam altius in animos penetrant exempla domestica, quotiens tu ipse, qui loqueris, in hac ipsa civitate, que malorum tuorum omnium non dicam causa sed officina est, postquam tibi convaluisse videbaris, et magna ex parte convalueras si fugisses, per vicos notos incedens, ac sola locorum facie admonitus veterum vanitatum, ad nullius occursum stupuisti, suspirasti, substitisti, denique vix lacrimas tenuisti. Et mox semisaucius fugiens dixisti tecum: "Agnosco in his locis adhuc latere nescioquas antiqui hostis insidias; reliquie mortis hic habitant". Itaque, si me audis, quanquam sanus esses a quo longissime quidem abes, in his
Abbreviated transcription (Latin):
rato anmo peregrinaciones mul confezunt.
paratũ sauant sanumq custodiunt: hec ne
triplicis tui dognatis sumina esti Augr.¬
Profecto non alia et bene diffusuis dicta
perstringis. Fran. At qui prima dus sit esse
⁊ nullus ostenderet ex meipso perpende¬
reni tercĩ uero quid sãnato ian: et ĩtutum
producto ammo absencia opus sit : nõ inteble¬
go. nisi forte recidiue metus hec suasent
ꝙ si in corporib. quãto magis in animis for¬
mrdandum est. multoq leuius: periculosinsq
reuertitur adeo: ut uix quidem secundum
naturã salubrius a seneca dictũ sit ⁊ quã
ꝙ in epistola quadam ait. Si quis amorem
monere conatur: uitanda ẽ omnis adinom¬
no dilecti corporis. et subitit racionẽ Nil
eñ facilius retrudescit quam amor. O ueris¬
suũ et ex intimis experiencie penetra¬
Rilibus erutũ uerbuni. In qua re nullũ añ
te restem citauerim ffrani. Uerum id esse fa¬
teor at si aduertis nõ de eo qui iam exuit

Expanded text:
rato animo peregrinationes nil conferunt, rato animo peregrinationes nil conferunt, paratum sanant, sanumque custodiunt. Hec ne triplicis tui dogmatis summa est? Profecto non alia! et bene diffusius dicta perstringis. Atqui prima duo sic esse, si nullus ostenderet, ex me ipse perpenderem; tertium vero, quid sanato iam et in tutum perducto animo absentia opus sit, non intelligo; nisi forte recidive metus hoc suasit si in corporibus, quanto magis in animis formidandum est! Multo enim levius periculosiusque revertitur. Adeo ut vix quicquam secundum naturam salubrius a Seneca dictum sit; quam quod in epystola quadam ait: "Ei qui amorem exuere conatur, vitanda est omnis admonitio dilecti corporis", et subicit rationem: "Nichil enim facilius recrudescit quam amor". O verissimum et ex intimis experientie penetralibus erutum verbum! In quam rem nullum ante te testem citaverim. Verum id esse fateor; at, si advertis, non de eo qui iam exuit,