comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cełu. łlus enĩ amat ẽẽ ĩ domoletea qͣm in noñ
manu facta quȩ ẽ incelis : intransitoria
quã ueterna: & hoc pondere publieo.
ñ poncere scũarii. Audi pondus scũarii.¬
pondus pauli. Cupio inqͥt dissolui.: & eẽ
cũ rop̃o. Audipondus publicũ. Ue habi¬
tantibꝰ interra: ñ illis qui corpore habitãt
s qui corde amant. Amet gͥ monachꝰ siue¬
claustri . respuat autẽ ꝯsiliũ achitofel.
ut ñ amet negotia pͥncipũ. Inec scłarium
uagus querat accefsũ.
ontingere q̃nq solet ut monachi qui curi¬
as frequentãt. causas audiãt : iudicia ꝑ qui¬
rant. & si aliquando ꝓprie causę necessitates oc¬
currãt̃. ad curiã securiores recurrãt. Nec tr̃ su¬
ass etiã alienas defendũt causas: hoc amant
hoc frequentãt. Amant decreta concilioꝵ
ñ secreta inysterioꝵ. Decreta ñ psalmos rumurãt:
fiumt oratores in causis ⁊ rethoricis utunt̾ colo¬

Expanded text:
coelum; plus amant esse in domo lutea quam in non coelum; plus amant esse in domo lutea quam in non manu facta in coelis, in transitoria quam aeterna. Et hoc pondere publico non sanctuarii. Audi pondus spondus Pauli: Cupio, inquit, dissolvi, et esse cum Christo . Audi pondus publicum: Vae habitantibus in terra , non illis qui corpore habitant, sed qui corde amant. Amet igitur monachuclaustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum.ontingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur colo
Abbreviated transcription (Latin):
ei tes supposuit manũ suã : posuit pondus
pesperationus: ñ mĩe. Hoc pondus apud se ha¬
bebat. Ilo carebat: & ido forsitan quia mi¬
auili pondus scũaris. Peccaui : delictũ me¬
um cognitũ tibi feci: & ĩ iusticiã meã non
abscondi. Dixi ꝯfitebor aduersũ me ĩiusticiã
meã dno: & remifisti impretatẽ peccati mei.
Iustũ pondus habundans miscđĩȩ delictũ su¬
um cognitũ fac̃ ÷ confitet᷑ inusticiã & quo plus
peccatũ detegit᷑ ab eo: tanto plus tegit᷑ ađo. Au¬
di pondus publicũ: pondus eam. Ait enĩ. Ma¬
ior ẽ inaqͥtas inea. quã ut ueniã mnerear. Pluᷤ
suꝑfluitatẽ ꝓducit. Quȩ cesaries grauat m̃¬
tem: du depͥmit terrena ui habitacio sensũ
multa eogitantẽ. Qui tonsus semel in anno
ducentis siclis eries ponderat. qñ in om̃i
spacio uite sue cupiditatibꝰ scłi semel re¬
nuntiat. & hoc infine. Tẽ enĩ abhis quȩ pos
nis separat᷑. Pouderat autẽ plus terrã qͣm

Expanded text:
inus supponit manum suam. Posuit pondus desperationis, non misericordiae, hoc pondus apud se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia miAudi pondus sanctuarii: Peccavi, delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non ameam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . O justum pondus, abundans misericordia! Delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam; et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus tegitur a Deo. Audi publicum pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam mereasuperfluitatem producit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab nis separatur. Ponderat autem plus terra quam
Abbreviated transcription (Latin):
mens ad consideranda celestia laborat. t̃c eo¬
guatio occupatioẽ tẽporaliũ impedit.: Ine¬
ditacio cõturbat᷑ otio: contẽplatio curiosita¬
te reuocat᷑ & sic fu qñq ut om̃is ociosa uo¬
luntas torpescat. Qũ gͥ homo uiterior iacet
in lectulo uoluptatis. du somno torpescit
iuerciȩ. & somnis deludit᷑ curiositatis: conuoeat
et hortat᷑ exteriorẽ ut aurẽ icluet rumoribꝰ¬

Expanded text:
mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jain lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somnis deluditur curiositatis, convocat et hortatur hominem exteriorem, ut inclinet aur
Abbreviated transcription (Latin):
significat euiꝰlibet obstinati: qui du patri
exereitũ fugeret: otigit ut condensȩ
quereui erinibꝰ inhereret. Absalon pax patris in¬
terpretat᷑. quia pater licet eũ psequentẽ pacre¬
bat᷑. ñ pax fili qͥ patrẽ nolebat pati. Quercꝰ intus
amore detinet᷑. Aulus autẽ eui insederat ꝑtͣn¬
sut. s ipse quercu suspensus uihesit : quia
s pena peccati remansit. Tribꝰ lanceis. idest a¬
et usq in hodiernũ diẽ aceruus magnꝰ lapi¬
cioꝵ multitudine inet̃nũ grauat᷑. Nec mirũ
si magnus aceruus lapidu suꝑ eũ fuerit : qͥ
ꝑ obstinationẽ usq infuiẽ coripenitens
gessit. St̃ etiã tres speties obstinatoꝵ. pͥma

Expanded text:
designat cujuslibet obstinati, qui dum patris designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem noamore detinetur. Mulus autem cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit; quia t, periit, sed poena peccati remansit. Tribus lanceis, id est aet usque in hodiernum diem acervus magnus lapiciorum multitudine gravatur. Nec mirum si magnus acervus lapidum super eum fuerit, qui per obstinationem usque in finem cor impoenitens gessit. Sunt etiam tres species obstinatorum. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat latentẽ: infirmitas apparentẽ: sene¬
tus p̃sentẽ. Ex incertitudine mortis timor.
ex infirmitatis grauitate dolor. ex certitudi¬
ne senectutis non obstinatio. s humilitas et
afflictio sequi debent. s forsitan funiculus
triplex quo ligat᷑ senex difficile rũpitur.
Triplex funiculus ẽ ꝓrauȩ cõsuetudinis u
sus:: ꝗͥ ex tͥbus cõficit᷑: qũ meditatio sermo¬
semitã fecerit uoluptas. uisermone uanitaᷤ.
in oꝑe ꝑuersitas: qͥd aliud agit᷑ uͥ qđ in cõ¬
suetudine quasi uifimẽ hȩc tria torqueati¬
tur : Est autẽ laqueus in fune. dulcedo tẽ¬
poralis in cõsuetudine: circũ datio funus.
inpedim̃ta st̃ carnis. Dulcedine gͥ decipi¬
mͣ: osuetudine ligam᷑. Iue autẽ laqueum
euaserat ⁊ funicułii ruꝑat: qͥ dicebat. Ami¬
ma mea erepta ẽ de laqueo uenantiũ. La¬
queus contritꝰ ẽ & nos liberati sumꝰ. Ab¬
salon uͦ crimbꝰ inherens quereui. duritiã

Expanded text:
nuntiat latentem, infirmitas apparentem, senenuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, non facile rumpitur . Triplex funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermosemitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea erepta est de laqueo venantium, laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Absalon vero crinibus inhaerens quercui , duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ ad patriã. sic marię & marthę p̃cibꝰ abiuua¬
tur lazarus ad uitã. Cum rachel ⁊ lia iacos reu̾¬
litͤ : qñ aliqͥs desiderio bene oꝑandi gradiens.
actius & cõtẽplatiue uitę sociat᷑. Razarus uͦ
aduitus int̃pretat᷑. Qui t̃c resuscitat᷑. qñ aliqͥs
hinc bonis oꝑibꝰ. hinc lacͥmis amorte peecati li¬
berat᷑. Nemo gͥ alabore excusat̾. ñ pueri. ñ ui¬
uenes. ñ senes: sola tñ uiuentꝰ portat pondus
cliei n estus. portat materialit̃ pondus laboris
et estũ solis :: portat moralit̃ pondus carnee
fraggilitatis: sustinet estũ libidius. Labore
gͥ manuũ ab nuchilat᷑ pondus tẽptationum.
otio multiplicat᷑ tẽptatio. Rabore caro affu¬
git᷑: otio nuitur. Iuuenis autẽ in otio quasi
iuuene sine uigo᷑ qͥ du ñ tenet᷑ obedientiȩ
uineudo mequalitate frat̃uȩ societatis: quasi
boslascruens discurrit ꝑ desideria ꝓpͥcuo¬
uult cis. Tres sunt enũ nuntii mortis: casuꝰ.
grauia. senectꝰ certa nuntiat. Casus mortem

Expanded text:
rtitur in patriam ; sic Mariae et Marthae precibus adjuvatur Lazarus ad vitam . Cum Rachel et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae sociatur. Lazarus vero adjutus interpretatur. Qui tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, discurrit per desideria provult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus vgravia, senectus certa nuntiat. Casus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
Pharao uͦ qͥ popłm di moysi ꝓnuttere dinutere¬
pnusit uec tñ dimisit. illos designat qui uitȩ
sis plagis affligit᷑ nec emollit᷑ : s ex consuetu¬
dine peccandi magis ac magis indurat᷑. lunc
enĩ sus aquas unsanguinẽ cõu̾tit : du dererũ
sausis aliquis carnaliter sentit. Terra ꝓducit
ranas: cũ u aliquo garrienti dnatur uana lo¬
moñtis unpetꝰ & cauini mores. Mors pecoꝵ
mortẽ designat cognationũ : quȩ peccori¬
bus assumlas⁊ solent. qu racionabili uitellee¬
tu carent: sic ⁊ enuĩ honio ꝯparatꝰ ẽ iumenti

Expanded text:
Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere prPharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen divisit , illos designat, qui vitae m terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra ranas producit, cum in aliquo garrienti dominatur vana lomentis impetus et canini mores. Mors pecorum, mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu carent. Sic enim homo comparatus est jumenti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uident num̾um religiosorũ multiplica¬
ri. tiẽt cũ uident dauid. idẽ bonos subdi¬
tos ungi uiregẽ: & saul deie id est puersos
p̃latos honore p̃lationis pͥuari. S quare ti¬
ment: Ie & ipsi priuent᷑ honoribꝰ: ne loco
coꝵ restituat᷑ aliqͥs melior. Et indicauit abi
gail omĩa uerba quę audierat adauib & e¬
mortuũ ẽ cor eiꝰ ĩ tͥnseoꝰ: & factꝰ ẽ quasi lapis. Boni
siqͥde subditi ꝑuersos magistros de negli
inpeccatis. Post mortẽ nabal abigail regana
stituit᷑. huia qͥ sub ꝑuerso magistro bene iuxe¬
rit ciciꝰ ad regunen aminarũ sublimari ꝓme¬
retur. ut cũ clauib obtineat regnũ. cũ xp̃o
gail: ipsa autẽ secuta ẽ eos. Nuntios dauid ab¬
ugaul sequit᷑: du qͥlibet fidelis eocłiȩ doctores
uita & moribꝰ unitat᷑. S et quiq puelle pedis
seque cũ abigail gradiunt᷑ : du ꝑmunditiã con¬
tmentie culibet iusto seruientes obsecuntur.

Expanded text:
cum viderint numerum religiosorum multiplicacum viderint numerum religiosorum multiplicari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Saul dejici, id est perversos praelatos honore praelationis privari. Sed quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligin peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo gail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puelsequae cum Abigail gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex cõmonitione deteriores fuint. ter¬
cia eoꝵ qͥ emendationẽ ꝓmittũt s non fa a¬
unt. Ex correptione manases factꝰ ẽ meli¬
or. ⁊ nabal ex cõmonitiõe deterior: pharao
ex afflictioẽ durior. Manases in carcere
positꝰ. catenis & cõpedibꝰ astrictꝰ din cog¬
nouit:quẽ priꝰ liber coguoscere noluit.
Tales st̃ quidã claustrales qui quã diu su
iuris st̃ ꝑuerse uuut̃: du uͦ inelaustro quasi
incarcere tenent᷑: astrieti catenis obediemie
q ut dm quẽ pri despexerãt. correcti dili¬
correctionẽ aliena p otestas. Nabal uͦ desig¬
nat quosdã doctores. qͥ ex cõmonitiõe sub¬
ditoꝵ fiĩt deteriores⁊ qͥ pueris hauid ei¬
bum negãt. quia pure uiuere uolentibꝰ
uerbu d̃i ñ ꝓpinãt. Tonsoribꝰ uͦ sius ouiui¬
um parant: quia uacantes otio abulantiũ
confabulationes amant. Accusat nabal ua¬
uid & dicit. Hodie in creuert̃ scrui qͥ sugi¬
unt dnos suos.ꝓ uersi siquidẽ p̃lati dolent

Expanded text:
qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti catenis obedientiaoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti dilicorreptionem aliena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum negant, qui pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuͦꝓcũ herode in ꝯuio moralit̃ discũbo: salatantẽ
puella ꝯsidero: cap̃t ioħis truncatũ in discoo¬
de sedeo. du indelectaciõe uicioꝵ uane głe fa¬
uorẽ quero : sattantẽ conspicio filiã herods.
dum mͥ placet uanitas curiositatis. Blec st̃ illa
ofitas. Ioħs gr̃a dni int̃p̃tat᷑. Huiꝰ gr̃ẽ d̾s caput
est. saput gͥ acorpore separat᷑ qñ aliquis non
do s sͥ ascribit bonũ qđ oꝑat᷑. Tales apud dm gra¬
homines : apud dm hunules grãm querũt.
Unde ꝙ paulus. gr̃a dĩ sum id qđ sum. ⁊ gr̃a
cdi in me uacua ñ fuit. Audit monachus cau¬
sidicus apłm dicentẽ. ne repetas: audit & de¬
terminat. Ne repetas inqͥt cũ litigio. ñ cũ mo¬
lestia ꝓsequaris: & tñ siquid ei auferat᷑. fub¬

Expanded text:
ue cum Herode in convivio moraliter discumbo, saltantem puellam considero, caput Joannis truncatum in disco conde sedeo, dum in delectatione vitiorum vanae gloriae favorem quaero. Saltantem conspicio filiam Herodiadis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa a Dei interpretatur. Hujus gratiae Deus caput est. Caput igitur a corpore separatur, quando aliquis non Deo, sed sibi ascribit bonum quod operatur. Tales apud Deum granim apud homines, apud Deum humiles gratiam quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatu
Abbreviated transcription (Latin):
assidui inplateis. in ȩłia rari. tardi ad inuestigã¬
dam culpã peccatoris.: parati ad inuestigandã
uestigia leporis. Uelociores ad congregandos
canes. quã ad c̃uocandos pauꝑes. libentiꝰ por¬
rigunt panẽ cami qm pauꝑi. plures seruiuĩt eis
ad mensã. ad missã nullus. Famulos aut famu¬
las habere secũ uolunt. s clericos habere non
possunt quia nolunt. Nu st̃ quoꝵ thalamꝰ or¬
pa casula pulcͥor. camisia delicatior alba. Ecce
quon obscuratũ ẽ aurũ. mutatꝰ ẽ colae optuny.
disꝑsi st̃ lapides scũarii incapite om̃iũ plate

Expanded text:
assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investiganassidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum volunt, sed clericos habere non possunt, quia nolunt. Hi sunt, quorum thalamus orpa casula pulchrior; camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium plate
Abbreviated transcription (Latin):
lis imaginatio signat᷑. quȩ cornibꝰ suꝑbiȩ spĩireluc¬
latur. Hec triũ annoꝵ dicunt᷑ eẽ. ut induudue tͥ¬
nitatis imbuant᷑ amore. Ego autẽ ñ tantũ grauor
accessu uoluerũ. s etiã inquietor impotuuitate
muscaꝵ: qui uenientes ex egypto adhuc sequun¬
tur sacͥficantes in deserto. In uus tuneo rapuram.
u istsꝰ macuła. Tres sunt aut̃ muscȩ egypti: id
est uanitas & curiositas: ⁊ uoluptas. Nusca ua¬
itͥsaus inqͥetat & maculat sacrificiũ humiliati
nis. Accedo gͥ ad altare uanꝰ. curiosus. noluptati
subditꝰ. Sunt etiã multi alii in scło qui ñ tantum
uani. curiosi. uoluptuosi. s etiã cũ ambitione. non
nedunt & cortidie ad coepꝰ dep̃i religiosi. accełut
łm inuocant. in ista ꝑuirat. ñ eiũ orationi ua¬
cant. s lusibꝰ in sultant. Legẽ di nec sciunt nec
discunt. uacantes ocio. cõmessationib & ebrie¬
tatibꝰ student. t̾renis uihiant. terrena sapiuĩt.

Expanded text:
quae cornibus superbiae spiritui reluctatur: haec trium annorum dicuntur esse, ut individuae Trinitatis imbuantur amore. Ego autem non tantum gravor accessu volucrum, sed etiam inquietor importunitate muscarum, quae venientes ex Aegypto adhuc sequuntur sacrificantes in deserto. In illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt autem muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati nis. Accedo igitur ad altare vanus, curiosus, voluptati subditus. Sunt etiam multi alii in saeculo, qui non tantum vani, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitione, non edunt quotidie ad corpus Christi religiosi, accedunt Deum invocant, in ista perjurant, non enim orationi vacant, sed lusibus exsultant, legem Dei nec sciunt, nec discunt, vacantes otio, comessationibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi ploraut̃ quasi lapides scũarii om̃ium plate¬
tione di semꝑ debuert̃. ꝑuitã repb̾a foris passi
uagant᷑. Eece iã pene nulla ẽ scłaris uitȩ actio
quã sac̾dotes xp̃i ñ administrent. nulla nuui¬
di negotia inquibꝰ munistri altaris se ñ occu¬
pent᷑. nulla rerũ imꝓbitas qua monachicꝰ ordo
se non implicet. penẽ nulla illecebrosȩ uitȩ bła¬
dicies qua se castitas sc̃imonialiũ ñ ꝯmaculet.
di cũarii gͦ lapides disꝑsi sũt inplãteis᷑. s in ca¬

Expanded text:
platetione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nulla est saecularis vitae actio, quam sacerdotes Christi non administrent; nulla mundi negotia, in quibus ministri altaris se non occupent; nulla rerum improbitas, qua monachicus ordo se non implicet; pene nulla illecebrae vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non commaculet. Sanctuarii ergo lapides dispersi sunt in plateis, c
Abbreviated transcription (Latin):
te gͦ plateaꝵ st̃ disꝑsi: quia iacent ꝑ ministe¬
riuim oꝑis. & honorari uołut de inagine sc̃i¬
laus. Quid ẽ gͥ cũ tales ad altare accedunt: qͥ
iuor abusio inclaustro uł in scło potest esse:
quã qͦd ad sacͥficiũ łnici corporis accedas si¬
ne reuerentia ⁊ sine deuotione : Possunt ea q̃
dicimꝰ animũ legentis instruere si caueant᷑ quȩ
noxia st̃. si teneant᷑ utilia. ut p̃lati subditos
diligent̃ custodiant. subditi p̃latis benigne
obediant. deuoti suit senes. laboriosi iuiue¬
nes. sit honestas uihabitu. mediocritas inuicdu. in
claustro sint assidui ad curiã rari: ut ñ sint curialeᷤ
s claustrales. sint intenti psalmis ñ causis. in clau¬
stro non sit rumor.s lectio. incapitulo ñ lites s con¬
fessio: sit inchoro seuera simplicitas. c̾ca altare re¬
uerentiȩ honestas. Ex his gͥ obseruantiȩ mandatis
pendet summa tocius religionis

Expanded text:
si sunt quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedunt, quiajor aut gravior abusio in claustro vel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi junes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius religionis
Abbreviated transcription (Latin):
et murmurãt. & tales qui ui scło pauꝑiores iuxe¬
rant quã nunc uiuant. Iñt ĩmonasterio quer̃. quȩ
infirni remanent. ad belłu uͦ expediti ⁊ foctes ire
non timent. Qui gͥ uestes ⁊ cibos et quietẽ carnis
diligunt. ad debellandos amalechitas. idẽ ad de¬
struendas carnis delectationes ñ ꝓcedut. Noc .n.
int̃pretat᷑ amalech ppłs iambens. Sic filii gad
et̾ ruben filii. & dimidia tͥbus manise rennuuñ
transire iordanẽ. & adbella cũ fr̃ibꝰ ꝓcedere. s

Expanded text:
et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae infirmi, ad bellum vero expediti et fortes ire non timent. Qui igitur vestes, cibos et quietem carnis diligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transire Jordanem, et ad bella cum fratribus procedere
Abbreviated transcription (Latin):
uellet mortũ
qͦed ille moraliter intelligens mori uoluit
quã consentire. ut labor ex colendȩ carnis
uerteret᷑ iortũ uoluptatis: & uoluit ẽẽ in
bono ꝑ seuerantiȩ mensurã longituduus.
terminũ mortis Supͣ ꝓfuncłu gͥ tuoris a
titudo spei locat᷑. ne ꝑtimorẽ ad desperatio¬
nẽ ad aiuimꝰ ꝑducatur. pꝰ sꝑẽ caritas. post
cariatẽ ꝑ seuerantia ponitur. ut qͦd sperat
łerit cũ uoluerit. Nos aut̃ reu̾tani̾ ad ea quȩ ce¬
pimmꝰ. ut sacrificiũ dignũ offerre ualeamꝰ. Tria aũ
St̃ sacͥficii gen̾a. Unũ łnici corporis: alterum
contti cor dis. terciũ mortisicate carius. Opor¬
tet gͦ pre cedere sacͥficiũ humi litatis uimente
afflietionis in carne. ut habe atur deuocio in
dnici corporis consecratione. Cum obtulisset
abraħa sacrificiũ dno post uictoriã quinq

Expanded text:
ellet in hortum , quod ille moraliter intelligens mori maluit quam consentire, ut labor excolendae carnis verteretur in hortum voluptatis, voluit esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis ttitudo spei locatur, ne per timorem ad desperationem animus perducatur. Post spem charitas, post charitatem perseverantia ponitur, ut qui sperat test cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Abraham sacrificium Domino post victoriam quinque
Abbreviated transcription (Latin):
metdia quȩ ꝓtẽpore. ⁊ loco. et causa bona stͣ. nunc
bona sunt. qͥa bene fuuit. nc̃ uͦ mala quia ma¬
le fiunt. Inhis gͥ p̾ceptũ obedientiȩ locũ habet.
siue ut fiant. siue ut ñ fiant. cũ bene fieri pocest
ut fiant ł non fiant. Ex his autẽ quecdã exratione
p̃cipiunt᷑. quetła scdm rationẽ. quedã pͣter rati¬
onem. fxratioẽ p̃cipiunt᷑ quoꝵ causa manifes.
ta exctat cur precipi debeant. habet enĩ manifes¬
tam causã curbona & racionabilia sint si fiant.
Pret̃ rationẽ p̃cipiunt᷑ inquibꝰ nec causa apparet
aliqua cur p̾cipi debeant. nec ratio extat eur
fieri debeant. quȩ tñ si fiat nec ratio ledit᷑. nec
uisticia uiolat᷑. Preceptũ exratione ẽ ut cũ erimi

Expanded text:
media, quae, pro tempore, loco et causa, nunc media, quae, pro tempore, loco et causa, nunc bona sunt, quia bene fiunt, nunc vero mala, quia male fiunt. In his ergo praeceptum obedientiae locum habet, sive ut non fiant, cum bene fieri potest ut fiant vel non fiant. Ex his autem quaedam ex rationem praecipiuntur, quaedam secundum rationem, quaedam praeter rationem. Ex ratione praecipiunon habent cur praecipi debeant, habent tamen manifestam causam cur bona et rationabilia sint, si fiant. Praeter rationem praecipiuntur in quibus nec causa apparet aliqua cur praecipi debeant, nec ratio exstat cur fieri debeant; quae tamen si fiant, nec ratio laeditur, nec justitia violatur. Praeceptum ex ratione est, ut cum crimi
Abbreviated transcription (Latin):
et cȩta post se cõsequent᷑ ad pacẽ cõponat. Si e¬
ium ipse & creatori debitã subiectionẽ. et carni
iustũ regim̃ exhibere studuerit. ꝑfecta ⁊ cõsiun¬
mata usticia subsequet᷑. & reformata iusticia.
cõcordia qͦ & pax ꝑfecta reparat᷑. Sic̃ enĩ ex eius
iniusticia pax ⁊ cõcordia cunctoꝵ soluit᷑. ita ꝑ
eiꝰ iusticiã uniu̾sa recõciliant᷑. Hanc aut̃ iustici¬
am sp̃c habitã ꝑdere potuit. amissã uͦ ꝑ se re
cuꝑare non potest. quia ne debitũ creatori ꝑ¬
soluat ignorantia fallitur. ne uͦ debitũ carni
ꝑsoluat cõcupiscentia p̃peditur. & si forte illu¬
tus bonũ implere. non potest tam̃ hic. qͦd ꝑfectũ
est adipisci. s sic̃ scriptũ ẽ. ut degustatã ꝓparte
sła mala. ut nũqͣm licite fieri possint. quetlaor
sta bona ut numꝗͣ possint sine culpa int̃mitti.
fiant. neq inhis ut non fiant. Sunt aut̃ quedam

Expanded text:
et caetera post se subsequenter ad pacem componat. Si eet caetera post se subsequenter ad pacem componat. Si enim ipse et Creatori debitam subjectionem, et carni justum regimen exhibere studuerit, perfecta et consummata justitia subsequitur, et reformata justitia concordia quoque et pax perfecta reparatur. Sicut enim ex ejus injustitia pax et concordia cunctorum solvitur, ita per ejus injustitiam universa reconciliantur. Hanc autem justitiam spiritus habitam perdere pcuperare non potest, quia ne debitum Creatori persolvat, ignorantia fallitur, ne vero debitum carni persolvat, concupiscentia praepeditur; et si forte tus bonum adimplere, non potest tamen hic quod perfectum est adipisci, sed sicut scriptum est, ut degustatam pro parita mala ut nunquam licite fieri possint; quaedam ita bona ut nunquam possint sine culpa intermitti.fiant, neque in his ut non fiant. Sunt autem quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pigritiã fastidit oꝑe exercere. Ppterra & ipse r̾¬
ator spũi debitũ iuste negat. ut eũ nec ad cogno¬
scentłu uerũ illuminet. nec ad bonũ amanđu
in flaminet. Nam suꝑbũ intꝰ ab agnitione uerita¬
tis abicit. pigrũ aut̃ in oꝑe foris affligit. Rursꝰ
quia ide sp̃c carni debitũ non ꝑsoluit. ut eã uidelicet
uł amalo cohibeat. uł in bono exerceat. fit ut et ipsa
caro iusta cłĩ dispensatione ñ exhibeat sp̃uu qđͦ de¬
bet. hoc ẽ uł inbono agendo ministeriũ. uł in ap¬
petendo cõmodo mođu. Itẽ quia caro ꝑ negligenti¬
am sp̃e laxata mundo debitũ ñ exhibet .s ei affiu¬
entiã adluxũ uoluptatis intorquet. & ad exerei¬
tationẽ uirtutis. eiꝰ administrationẽ ñ obtinet. iꝑ
se quoq mundus iusta recõpensatiõe ad miseriã
sp̃c multiplicancła eã & aduersis frangit. et ꝓsꝑ¬
is dissoltit. Huiꝰ aut̃ discordiȩ. quia solus spẽ
auctor ẽ necesse ẽ ut ipse prior ad pacẽ recdeat.

Expanded text:
igentiam fastidit opere exercere. Propterea et ipse Creator spiritui debitum juste negat, ut eum nec ad cognoscendum verum illuminet, nec ad bonum amandum inflammet. Nam superbum intus a cognitione veritatis abjicit, pigrum autem in opere foris affligit. Rursus quia idem spiritus carni debitum non persolvit, ut eam videlicet vel a malo cohibeat, vel in bono exerceat, fit ut et ipsa caro justa Dei dispensatione non ea exhibeat spiritui quae debet, hoc est vel in bono agendo ministerium, vel in apetendo commodo modum. Item quia caro per negligentiam spiritus laxata mundo debitum non exhibet, sed eis affluentiam ad luxum voluptatis intorquet, et ad exercitationem virtutis ejus ase quoque mundus justa recompensatione ad miseriam spiritus multiplicandam, eam et adversis frangit, et prosperis dissolvit. Hujus autem discordiae, quia solus spiritus auctor est, necesse est ut ipse prior ad pacem redeat,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus cũ hoĩe fuit. & ipsa incelo ꝑmansit. ita nune
et miã pcedat. Tunc mĩã rogans ueritatẽ memo¬
rẽ eõ cõmunis pacti. scił ne quicꝗ̃ ultra concessũ
contͣ hominẽ moliat᷑ cũ dno ascendit. Ueritas aũ
untrans cor hõis. inuenit ibi om̃ia mala. & digna
penis. & clamare cepit de t̾ra hoi̾em accusaus.
mĩa uͦ ñ desistebat in cęlo dnm orare ꝓhomine
postulans. Nomo int̾ra ꝑ ueritatẽ stimulatus
confitenti miserebat᷑. homo cõfessionẽ adsalu¬
ad iustificationẽ hominis ꝯpellebat. Reritas de t̃

Expanded text:
 cum homine fuit et ipsa in coelo permansit, ita nunc et veritas praecedat. Tunc misericordia rogans veritatem memorem esse communis pacti, scilicet ne quidquam ultra concessum contra hominem moliatur, cum Domino ascendit. Veritas autem intrans cor hominis, invenit ibi omnia mala, et digna poenis, et clamare coepit de terra, hominem accusans. non desistebat in coelo Dominum orare pro homine postulans. Homo in terra per veritatem stimulatus, cordiam flexus, confitenti miserebatur. Homo confessionem ad saluad justificationem hominis compellebat. Veri
Abbreviated transcription (Latin):
qui omĩa quȩ incorde mẽo. st̃ faciẽt. edificabo
ei domũ fidełe. & tnͣsibu in conspectu xporum
meoꝵ semꝑ om̃ibꝰ diebus. & erit qui remanse¬
rit indomo ueniet adorare in obolo pęcuniȩ.
sac̾docii ĩmutatione p̾missis. addamꝰ aliqua
de eiscde auctoritatibꝰ ꝓlata xp̃i passionẽ ⁊ re-¬
surredionẽ p̃loquentia. inseramꝰ & pͥncipalia ue¬
terũ sacͥficia quȩ in extiori tabernacło offereban.¬
tur in id ipsũ consonantia. ut deinceps cõmodiꝰ.
aptare possimꝰ sac̾dotio uet̃i & eugłicȩ ueritati
nr̃a sacrau̾ita. Primo itaq qđ ingenesi in morte
abel mors xp̃i p̃signat᷑. quia sic̃ ille afr̃e maiore
occidit᷑ in campo. ita xp̃c caput minoris ppłi na¬
ti. uidaico ppło maiore natu fr̃e oceidit᷑ in calua¬
riȩ loco. Itẽ ingenesi qd ꝑ unmolationẽ filii sig

Expanded text:
o faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu christorum meorum omnibus diebus; et erit, qui remanserit in domo tua, veniet adorare in obolo pecuniae sacerdotii mutatione praemissis, addamus aliqua de eisdem auctoribus prolata, Christi passionem et resurrectionem praeloquentia. Inseramus etiam principalia veterum sacrificia, quae in exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus sacerdotio veteri et evangelicae veritati nostra sacramenta. Primo itaque Genesi morte Abel , mors Christi figuratur: quia sicut ille a fratre majore occiditur in campo, ita Christus caput minoris populi natu, a Judaico populo majore natu occiditur in Calvariae loco. Item in Genesi, quis per immolatio
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. mĩa dix̃. om̃is homo magͣ cõuertat᷑ addo¬
minũ & uiuat. His gͦ tã sibi obiuantibꝰ. & ad diu̾sa
uoluntatẽ di in elinare desiderantibꝰꝰ uidens deus
tã diuersas sententias ad effectũ simul ꝑ duc̾e non
Quas ꝙͦ dilig̃. uult sͥ semꝑ p̃sto essẽ. & quia rursꝰ
sustinere. Concordia aut̃ ẽẽ ñ pot̾. uͥ uoluntas tam
diuersa ẽ. Ueritas uult ut totũ imputet᷑. mĩa uͦ¬
ut totũ cõdonet᷑. quȩ simui fieri ñ possut᷑ ꝓpteraã
ne ego qui amator pacis sũ cõpellar urãm societa¬
tem relinquere. nec esse ẽ ut uos studeatis utͥmq ur̃as
uoluntates ad unũ cõsensũ inolinare. Ad hȩc ueritaᷤᷤ
respondit se minꝰ laudabile. si aliqd̃ meritũ relinqͣ¬
suas uoluntates ui eiꝰ arbitrio pon̾e. & qđ ipse inde
discern̾et sine cõtradidioẽ aunuere. Qđ utͣq ĩ qnͣtũ
fieri posset sine diminutiõe nõis ⁊ dignitatis sue

Expanded text:
homo magis convertatur ad Dohomo magis convertatur ad Dominum, et vivat. His ergo ita sibi obviantibus, et ad diversa voluntatem Dei inclinare desiderantibus, videns Deus tam diversas sententias ad effectum simul procedere non Quas ergo diligit, vult sibi semper praesto esse; et quia rursus sustinere. Concordia autem esse non potest ubi voluntas tam diversa est. Veritas enim vult ut totum imputetur. Miut totum condonetur; quae simul fieri non possunt. Propterea ne ego, qui amator pacis sum, compellar vestram societatem relinquere, necesse est ut vos studeatis utrinque vestras voluntates ad unum consensum inclinare. Ad haec veritas respondit se minus laudabilem si aliquid inultum relinqusuas voluntates in ejus arbitrium ponere et quod ipse inde discerneret sine contradictione annuere. Quod utraque, in quantum fieri posset sine diminutione nominis et dignitatis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝗ quę p̾ma eẽ debui. nc postrema ⁊ qđ ma¬
gis me grauat ad comitatũ tuũ ñ uocata acce
siliũ uoluntati eiꝰ cont̾riũ ordinatũ sit. & ide̾co
magis oportere rationẽ reddere quare ip¬
hec mĩa respondit se nec mala intentiõe egressam
nec malo oꝑe occupatã. s magis se honori ⁊ utilitati.
sni consulere. quȩ ñ ꝑdere studeat & destruere. sicut
ipsa ueritas s saluare. ilła ẽẽ notanła potiꝰ ⁊ accusan¬
dam que famulos & ministros dni tã uelit ĩminui. ut
cũ om̃s abierint nulłu patiat᷑ ꝑ indulgentiã aliquã le¬
uari &. reuocari. Ueritas aut̃ respondit ñ ẽẽ dicens.
bonũ dñin & iustũ malos seruos & ministros habere.¬
dampnari mĩa respondit eo s ut boni fieret᷑ sponta¬
nea etiã pietate reuocari. Ueritas dixͣ. quia łs ma¬
lis omĩno parcere ñ deberet miscđĩa dix̃: si nemuni
parceret ds quia nũqͣm bonos haberet. Ueritas di¬
cit. se nolle nec posse tot scelera hominũ tolerare:

Expanded text:
re ergo quae prima esse debui, nunc postrema, et quod magis me gravat ad comitatum tuum non vocata accedconsilium voluntatis ejus contrarium ordinatum sit, et idcirco magis oportere rationem reddere quare iphaec misericordia respondit se nec mala intentione egressam, nec malo opere occupatam, sed magis se honori et utilitati Domini sui consulere, quae non perdere studeat et destruere, sicut ipsa veritas, sed salvare: illam autem esse notandam prius et accusandam, quae famulos et ministros Domini velit interimi, ut cum omnes abierint, nullum patiatur per indulgentiam aliquam levari et revocari. Veritas autem respondit non esse decens bonudamnari. Misericordia respondit eos, ut boni fierent, spontanea etiam pietate debere revocari. Veritas dixit quod Deus malis omnino parcere non deberet. Misericordia dixit: si nemini parceret Deus quod nunquam bonos haberet. Veritas dixit se nolle nec posse tot scelera hominum tolerare.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uidisset nũa ñ ignara duuui consilii ꝑrexit
obuiã illi. dm cupiens mitigare. & placatũ ad¬
cducere. Cernens autͣ ueritatẽ obstinato uultu ĩ¬
cedentẽ pͥmũ occurrit illi. rogaus ut gradum
sisteret. nec nunis ꝓperaret donec funderet or̃o¬
sibi. Tunc uũa clem̃ti causatioẽ quereła coram
do deposuit dicens. egre se ferre qcͦl ad hoc ne¬
gotiũ socia aduocata ñ fuerat. p̃sertĩ cũ nũ¬
quã łs sine utraq hac comite aliqͥd facere
consueu̾it. Cũ enĩ inqͦt scͥptũ sit. uniuerse uie

Expanded text:
cordia, non ignara divini consilii, perrexit obviam illi, Deum cupiens mitigare, et placatum adducere. Cernens autem veritatem obstinato vultu incedentem primum occurrit illi rogans ut gradum sisteret, nec nimis properaret, donec funderet oratiosericordia clementi causatione querelam coram Deo deposuit, dicens aegre se ferre, quod ad hoc negotium socia advocata non fuerat, praesertim cum nunquam Deus sine utraque hac comite iter aliquod facere consueverit. Cum enim, inquit, scriptum sit: Universae viae
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ corã ipso sic̃ pueri. sic̃ radiae de terra sicienti.
ñ ẽ figura eiꝰ neq claritas. & uidimꝰ ilłu. ⁊ non
habuit figurã neq speciẽ. s figͣa eiꝰ sine honore. et
deficiens p̃ter cęt̃os hoĩes. Homo in plaga positus.
et ferre sciens inbecillitatẽ. quia auersa facies eiꝰ.
ui honoratꝰ ẽ & ñ ẽ cõpittatꝰ. hic peccata nr̃a por¬

Expanded text:
vimus coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra sitienti: vimus coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra sitienti: non est figura ei, neque claritas; et vidimus illum, et non habuit figuram neque speciem, sed figura ejus sine honore, et deficiens praeter caeteros homines: homo in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem, quia aversa est facies ejus, inhonoratus est, et non est computat
Abbreviated transcription (Latin):
et dilectũ uictimã obtulit cdo. ita ds pat᷑ ꝓpͥo fuli¬
o suo ñ peꝑcit. s ꝓ nobis om̃ibꝰ tͣdidit ilłu. & si
cut ysaac ligna sibi portauit in quibꝰ erat impo¬
nendus. ita xp̃c portauit lignũ crucis suȩ inhu¬
meris in qua erat crucifigendus. asinꝰ autẽ qui
hȩc portauit in sensata stulticia iudeoꝵ qui por¬
tabat oĩa nr̃a sac̾menta &o nesciebat. S qđ sug¬
e affigitur Inter spinas enĩ iudeoꝵ peccatoꝵ
suspensus ẽ. Qd sanison in uidicũ ubro qui¬
ili gaza philistinoꝵ ciuitate clausus & dili¬
genti custodiacircũ septꝰ. media node¬
portas tulit. et non sołu liber exuti: s ꝙͣ montis
uerticẽ ascendit. hoc facto qd significat nͥ xp̃m.
Qui ante lucẽ resurgens non solũ liber de ĩfer¬
no exiit. s et ipsa inferni claustra destruxit. ⁊ cę¬
loꝵ alta penetrauit. Qđ humilis in pͥmo aduen¬
tu suo ueniret. apud ysaiã. Dñe qͥs credit audi¬
tui nr̃o : Et brachiũ dni cui reuelatũ est : Ainuncia¬

Expanded text:
 obtulit, ita Deus Pater proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis tradidit illum , et sicut Isaac ligna sibi portavit, in quibus erat imponendus, ita Christus portavit lignum crucis suae in humeris, in qua erat crucifigendus . Asinus autem, qui in haec portabat, insensata est stultitia Judaeorum, quae portabat omnia nostra sacramenta, et nesciebat. Sed quid sigci affigitur? inter spinas enim Judaicorum peccatorum suspensus est. Quem Samson in libro Juivitate Philistinorum clausus, et diligenti custodia circumseptus, media noportas tulit, et non solum liber exiit, sed etiam montis verticem ascendit? Hoc facto quem significat nisi Christum, qui ante lucem resurgens, non solum de inferr exiit, sed et ipsa inferni claustra destruxit, et coelorum alta penetravit? Quod humilis in primo adventu suo veniret, apud Isaiam: « Domine, quis credidit auditui nostro? Et brachium Domini cui revelatum est? » Annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
dicis oleastro:. Quẽ aut ñ faciat intentũ qđ pꝰ. ab¬
talibꝰ mundationibꝰ hoc dr̃. Ubi nescio utrũ aliqͥd aliud
intelligi possit. nͥ qđ om̃is homo pꝰ remissionẽ plenis¬
simam peccatoꝵ. ꝑ manendo inhacin uita cõtrahit
aliqͥd unde inmundꝰ sit usq ad eiꝰdẽ iutȩ finẽ. uͥ¬
ei dies istȩ qͦdamꝰ claudit᷑. qͦd ꝑ uesꝑam significat᷑.
deinde incip̃ scͥptura d̾re. ⁊ erẽquit᷑ quẽ admo¬
dđu inmundi facti ħoies aqͣ illa asꝑsionis puri¬
ficent᷑. Etetgerit inquid mortuũ omnis anima
homunis in munda erit .uii. diebꝰ. hic purificat᷑ die
t̾cio & die.uiͦi. & mundꝰ erit. & hic nicħ aliud in

Expanded text:
dicis oleastro ? Quem autem non faciat intentum, quod post abtalibus mundationibus hoc dicitur. Ubi nescio utrum aliquid aliud possit intelligi, nisi quod omnis homo post remissionem plenissimam peccatorum, permanendo in hac vita contrahit aliquid unde sit immundus, usque ad ejusdem vitae finem, ubi dies iste quodammodo clauditur, quod significat vespera. Deinde incipit Scriptura dicere, et exsequitur quemadmodum immundi facti homines, aqua illa aspersionis purificentur: Qui tetigerit, inquit, mortuum, omnis anima hominis immunda erit septem diebus: hic purificabitur die tertio et die septimo, et mundus erit. Et hic nihil aliu
Abbreviated transcription (Latin):
tu eiꝰ. Puto quia crematio ad signũ ꝑtinet resurrec
Ere deg̾co in latinũ ductũ ẽ u̾bum asuspensione.
Eg̃ surrectio xp̃i. qͥ futuri erant regale sac̾dotiũ. Iam¬
c cot᷑pis xp̃i que conmemoratione pellis ⁊ carniũ
SE⁊ sangiu int unata ẽ uerũ etiã contumelia et¬
ab ieclio plebis. quã nomine st̾eoris significata
puto conuertẽt ingłao quã conbustionis flãma
signifiat. & accipiet sacͥdos lignũ cedrinũ & yso¬
su pũ. ⁊ coccinũ. & inmitet in mediũ ꝯbustionis¬
uitience. Lignũ cedrinũ spes eͣ que debet insuꝑ¬
nis frmit̾ habitare. ysopus fides que cũ sit herba¬
hulis. humilis radicibꝰ beret inpetra. Coccinũ ca¬
ritas. qđ feruorẽ sp̃c scĩ igneo colore ste testat᷑.
bȩctria debemꝰ nuitere inresurrectionẽ xp̃i tã¬
quã inmedio conbustionis illiꝰ. ut cũ illo uita nr̃a¬

Expanded text:
tu eius. tu eius. are de Graeco in Latinum ductum verb3 resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. Pis Christi, quae commemoratione pellis et carnium et sanguinis intimata est, uerum etiam contumelia abiectio plebis, quam nomine stercoris significatam puto, conuerteretur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum cedrinum et hyssopum et coccinum et inmittet in medium juvencae. Lignum cedrinum spes est, quae debet in supernis firmiter habitare, hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum, charitas, quod fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tanquam in medio combustionis illius, ut cum illo sit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eã iugum. Non enĩ subiugata ẽ iniquita¬
ti. eiu subiugatos inueniens liberauit. & eoꝵ
uincula dirupit ut ei dicat᷑. Dirupisti d̃ne uin¬
sitũ iugũ. qui potestatẽ habuit ponendi ani¬
mã suam. & iterũ sumendi eam. Et dabit eã
inqͥt ad eleazarũ sacerdotẽ. Cur non ad aa¬
ron. n forte ita p̃figuratũ ẽ. non ad tempꝰ qł tc̃
erat ẜ ad postos huisꝰ sac̾dotii passionẽ dñi ꝑuen
surus extͣ ciuitatẽ. Qđ aũt ait in locũ mundũ. ia
significatũ ẽ quia non habuit causam malam. &
occidunt eam in conspecdu eiꝰ. sic occisa e̾ caroxͥ¬
Tinconspetdui eoꝵ qui iam futuri erant in nouo
testam̃to dñi sac̾dotes. Et accipiet eleazarus sang
se sangiunt᷑. scđm scͥpturas in remissionẽ peccatoꝵ
deo contͣ faciẽ tab̾nacłi testimonii. quia non alit̃
declaratũ ẽ quã fuerat diuino testimonio p̃nunti¬
atũ. & io septies quia ipse numerus ad emunda¬
Etionẽ ꝑtinet sp̃italẽ & cremabunt eam ĩ conspec¬

Expanded text:
 iugum. non enim subiugata est iniquitati, cui subiugatos inueniens liberauit et eorum uincnla disrupit, ut ei dicatur: disrupisti uinsitum jugum, qui potestatem habuit ponendi animam suam et iterum sumendi eam . Et dabis eam, inquit, ad Eleazarum sacerdotem. Cur non ad Aaron, nisi forte ita praefiguratum est, non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros hujus sacerdotii passionem Domini persurus extra civitatem. Quod autem ait, in locum mundum; ita significatum est, quia non habuit causam malam. Et occident eam in conspectu eius: sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui iam futuri erant in nouo testamento domini sacerdotes. Et accipiet Eleazar sanguinse sanguinem in remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽẽ existimo. ⁊ cong̾abit homo mundus ciner̃
deos fecerat reos. ⁊ reponet in loco mundo .i. hono¬
rabili tractet. tam̃ extͣ castra. quia extͣ celebationẽ
iudaicȩ consuetudinis honor euglicꝰ claruit & ent
synagoge silioꝵ. isrł in conseruationẽ. Aqua asꝑ.¬
sionis purific̾o ẽ. Postea declarat pleniꝰ que admo¬
dum existo cinere fiebat aqua asꝑsionis unde mũ¬
dabant᷑ a contactu mortuorũ qđ utiq significabat
ab iniquitatȩ huiꝰ moribundȩ uel morticinȩ uitȩ.
rat. nͥ quia & hĩ qͥ sͥ uident᷑ mundi. infide xp̃i se
cognoscunt. quia om̃s peccauerunt ⁊ egent gła dĩ.
iustificati gͣtis ꝑ sanguinẽ ipsius. Et unc tñ uestim̃ta
sua lauare dixit. ⁊ non corpus suum. Credo qua
uliꝰ cineris cong̾gatione & repositione in loco mun¬
do si hȩc sp̃italit᷑ intelligant᷑. ita iam intͥnsecus
uult intelligi fuisse mundatũ. sĩc cornelius audiens
& credens quod p̃dicauerat petrus. ita mundatꝰ ẽ.

Expanded text:
um esse existimo, Et congregabit homo mundus cinerem aeos fecerat reos. Et reponet in locum mundum, id est, honorabiliter tractabit: tamen extra castra, quia extra celebrationem Judaicae consuetudinis honor evangelicus claruit. Et erit synagogae filiorum Israel in conservationem. Aqua aspersionis, purificatio est. Postea declarat plenius quemadmodum ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum; quod utique significat ab iniquitate hujus moribundae vel morticinae vitae. rat, nisi quia et hi qui sibi uidentur mundi in fide christiana se agnoscunt quia omnes peccauerunt et egent gloria dei iustificati gratis per sanguinem ipsius? hunc tamen uestimenta sua lauare dixit, non etiam corpus suum; credo, quod illius cineris congregatione et repositione in loco mundo, si haec spiritaliter intellegantur, iam intrinsecus uult intellegi fuisse mundatum. sicut Cornelius audiens et credens quod praedicauerat Petrus ita mundatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiat᷑. Ecce agnꝰ dĩ ecce qui tollit pecca¬
ut innocentie & passionis xp̃i figura demon¬
strct᷑. Bene & hedus. quia ꝑ eiꝰ mortẽ auctor
peccati diabolus cognoscit᷑ ugulatꝰ. Terciũ
sacͥficiũ dicit᷑ turt᷑ & coluba. Turturẽ carnẽ
xp̃i manifestũ ẽ ẽẽ. salemone dicente.Specio¬
se gene tuȩ sic̃ turturis. Cołub̾a sp̃c sc̃i figã
habere ioħs baptista declarat dicens. Suꝑ

Expanded text:
ecce qui tollit peccaut innocentiae et passionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus quia per ejus mortem auctor peccati diabolus agnoscitur jugulatus. Tertium sacrificium dicitur turtur et columba; turturem carnem Christi manifestum est esse, Salomone dicente: Speciosae genae tuae sicut turtur . Columba Spiritus sancti figuram habere Joannes Baptista declarat, dicens: Super
Abbreviated transcription (Latin):
offerimus. cũ carnis suꝑbiã uincimꝰ. Agnũ. cũ
irrationales motꝰ & insipientes corrigimꝰ. hedđu
du lasciuiã suꝑamꝰ. cołub̃a du simplicitatẽm
mentis ostendunꝰ. turturẽ du carnis seruamys
castitatẽ. Panes azimos. du non infermento ma¬
licie.s inatimis sinceritatis & uerita¬
uictoria. In eo autẽ ppło hec rite celebrata
sunt cuiꝰ regnũ & sacerdotiũ ꝓpħia erãt uen¬
turi regis & sacerdotis ad regendos et con¬
greggandos fideles in om̃ibꝰ gentibꝰ & in tro¬
ducendos inregnũ cęloꝵ ad sacrariũ angłoꝵ
ad uitã et̃nã. Nuiꝰ itaq ueri sacrificii sic̃ he
brei celebrauert̃. ita sacrilega imitam̃ta pa¬
gani. quȩ immolant gentes ut ait apłs de¬
moniis unmolant & non đo. Antiqua enim
res ẽ & p̃nutiatiuia immolatio sangiuns.
fut᷑ã passionr̃ mediatoris ab initio ge̾neris
humani testificans. hanc enĩ pͥmꝰ abel obtu¬
lisse in sacͥs litt̃is inuenit᷑. In exordio autem

Expanded text:
offerimus, cum carnis superbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles motus et insipientes corrigimus; et haedum, dum lasciviam superamus; columbam, dum simplicitatem mentis ostendimus; turtutem, dum carnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritavictoria. In eo autem populo haec rite celesunt, cuius et regnum et sacerdotium prophetia erat uenturi regis et sacerdotis ad regendos et consecrandos fideles in omnibus gentibus et introducendos in regnum caelorum et sacrarium angelorum ad uitam aeternam. huius itaque ueri sacrificii sicut rebraei celebraverunt, ita sacrilega imitantur pagani. « Quae immolant gentes, ait Apostolus, daemoniis immolant, et non Deo . » Antiqua enim res est, et praenuntiativa, immolatio sanguinis, futuram passionem mediatoris ab initio humani generis testificans. Hanc enim primus Abel obtulisse in sacris Litteris invenitur . In exordio autem