comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorib tui uͦ tanti criminis retũ incurras. Rex
uͦ iusticiȩ tenax: & timore dñi plenꝰ. huic consi¬
lio de uotȩ mentis pandit assensũ. Et in gressus
eccłã fec afferri ueste̾ nuptiis p̃paratã. & coro¬
nã sponsa nitorib imponendã. His allatis: dũ
puellã adse iussiss& accedere. sponsa dĩ iã agni
comitatib herens: auelli ñ potͥuit ab altari.
qͥa setunebat de ȩccła ꝓtrahendã. Cũq instar¬
tius arȩ cornib: in herer& rex eã net imeret ad¬
monuit: hodie inqͥens ꝑ onia tuȩ uoluntatis uide¬
bis effectũ. Porro illa int̾spẽ & metũ posita. ca¬
put suꝑaltare reclinans. ecce ait ancilla dñi
fiat mͥscđm uoliuitate᷑ eiꝰ. Rex uͦ iussit sacer¬
dotib ut eleuarent eã: & adse ꝑducerent. Que
facto: induta ẽ illo iubente ueste regali. et
sacro uelamine coronata. Intuitꝰ aut̃ eã rex
religiosus : dix̃ illi. Ecce meiste p̃parataꝰ.
xp̃i credo cõplexib. R dexteerã eiꝰ cõphen¬

Expanded text:
oribus; tu vero tanti criminis reatum incurras. Rex ergo justitiae tenax, et timore Domini plenus, huic consilio devotae mentis pandit assensum; et ingressus ecclesiam, fecit afferri vestem nuptiis praeparatam, et coronam sponsae nitoribus imponendam. His allatis, dum puellam ad se jussisset accedere, sponsa Dei jam Agni comitatibus haerens, avelli non potuit ab altari, quia se timebat de ecclesia protrahendam. Cumque instantius arae cornibus inhaereret, rex eam, ne timeret, admonuit: 'Hodie', inquiens, 'per omnia tuae voluntatis videbis effectum'. Porro illa inter spem et metum posita, caput super altare reclinans: 'Ecce', ait, 'ancilla Domifiat mihi secundum voluntatem ejus. Rex vero jussit sacerdotibus ut elevarent eam et ad se perducerent. Quo facto, induta est, illo jubente, veste regali, et sacro velamine coronata. Intuitus autem eam rex religiosus, dixit illi: Ecce meis te Christi, credo complexibus'. Et dexteram eius comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
etiã indicaũ puellã c̃tinua iã tridua sine alimo¬
iua ꝑdurare. Atilli nauicula conscensa totis nisib
ire festinantes. lignonatatiliꝓfundi terga sul¬
ris cũ iocunditate serenũ restitueret die̾. ius¬
sit eos dux uenire incubiculũ. inqͦarrepticia
seruabat᷑. Iacebat aut̃ ic̃ insinu matris suȩ.
occłis clausisore hianti. Menbra qͦq eiꝰ ita
erant dis iecta. ut quasi mortua uideretur:
Fetor aut̃ tã gͣuisoris ꝓrupit exaudito ut sulphure
lociis ipse asꝑsus putaretur. lat̾ itaq cũ domesti¬
cissius intraũ. ut uideret qͥd uirdĩ e&̃ acturus.
Ille de dñilargitate certissimꝰ. humilit̾ se ꝓster¬
nens hasp̃ces dño cũ lacrimis effudit. Dñe ihu¬

Expanded text:
etiam indicavit, puellam continuato iam triduo sine alimoetiam indicavit, puellam continuato iam triduo sine alimonia perdurare. At illi, navicula conscensa, totis nisibus ire festinantes, ligno natatili profundi terga sulris cum iocunditate serenum restitueret diem, iussit eos dux venire in cubiculum, in quo arreptitia servabatur. Iacebat autem tunc in sinu matris suae, oculis clausis, ore hianti; membra quoque eius ita erant disiecta, ut quasi mortua videretur. Foetor vero tam gravis oris prorupit ex adito, ut sulphure locus ipse aspersus putaretur. Pater itaque cum domesticis suis intravit, ut videret, quid vir Dei esset acturus. Ille de Domini largitate certissimus, humiliter se prosternens, has praeces Domino cum lacrimis fudit: 'Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lit ei azi mos panes. & langunculã ã uini. oleũ
& butyrũ. & mel inuasculis. cũ piscib assis.
Uirdĩ cũ eũ uenire cognouiss&. grãsegit
dõ. gaudio plenꝰ. Discubuerq tres conuuiȩ
noctẽ instantẽ. & crastina die tecũ dño
pͥmo diluculohuc ueniã. &. ad ducã mulũ meu
stratũ. ut simulire possitis. Egouͦ cultor ero
speluncȩ. &. eã cura diligenti custodiã. Sc̃s g¬
lus respondit. Bene dixistifili. & eggo quidẽ uia
qua uenerã ꝑheremũ regrediar ad cellulã mea
strinx̃ eũ. ut nequaquã faceret contraria dictis
Et abscesser̃ par it᷑. Ioħs qͦq accepta benedicti¬
one. rediit indomũ suã. Cũq uirbeatꝰ recto iti¬
nere ꝑueniss&. ad cellulã. reqͥeuit ibi nocte illa
cũ fr̃is. Mane aut̃ sequenti. sũptis secũ duob fr̃ib¬
ꝑrexad castrũ. Repperitq in ibi cũ pbroducis
missũ qͥ eos cũ omĩ festinacione ire deposcer&. Qui

Expanded text:
oleum oleum et butyrum, et mel in vasculis cum piscibus assis. Vir Dei cum eum venire cognovisset, gratias egit Deo, gaudio plenus, discubueruntque tres convivae fnoctem instantem, et crastina die tecum, Domino t: Mane primo diluculo huc veniam, et adducam mulum meum stratum, ut simul ire possitis. Ego vero cultor ero speluncae, et eam cura diligenti custodiam. Sanctus Gallus respondit: Bene dixisti, fili, et ego quidem via qua venerunt per eremum regrediar ad cellulam meamstrinxit eum, ut nequaquam faceret contraria dictis. Et abscesserunt pariter. Joannes quoque accepta benedictione rediit in domum suam. Cumque vir beatus recto itinere pervenisset ad cellulam, requievit ibi nocte illa cum fratribus. Mane autem sequenti, sumptis secum duobus frad castrum repperitque inibi cum presbytero ducis missum, qui eos cum omni festinatione ire deposceret; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. eadẽ uirtute exheredauit. Porro quia
dux iste eũ de eddẽ expulit loco. in ultionẽ
eiꝰ in uiriȩ puellã istã arripui. Deqͣ habitati¬
prie:nisi ipse aduenerit nulla tenꝰ amouebor
Unꝰ deinde pontificũ. dedit furenti a la pã di¬
cens. Obnuitesce sathanas desertor ueritatis
falsitatis auctor & amator. P utauit enĩ
eũ de gallinatio dicere gallo. Et dũ sp̃s neqͦ
plurib eos uerboꝵ inuiriis affeciss&. manser̃ ibi
trib tantũ dieb ac deinde ad sua reuersi. nun
ca animũ suũ lectionis consolatione pascen¬
tẽ. Et accedens salutauit humilit̃. & dix̃ad
eũ. Netimeas serue dĩ. ad ducẽ uenire. Sub
testificatione enĩ uiris uirandi ꝓmisit se nul
manũ tuã suꝑ caput puellȩ. si abea ꝑ orati¬
ones tuas sp̃s inniundꝰ abscesserit. insede con¬
stantiensi pontificatꝰ te sublimabit honore.
Dũ de huicemodi colloqͥũ haberent reb suꝑ¬

Expanded text:
tem eadem virtute exheredavit. Porro quia tem eadem virtute exheredavit. Porro quia dux iste eum de eodem expulit loco, in ultionem eius iniuriae puellam istam arripui; de qua possessione, nisi ipse advenerit, nullatenus amovebor'. Unus deinde pontificum dedit furenti alapam dicens: 'Obmutesce, satanas, desertor veritatis, falsitatis amator et auctor'. Putavit enim, eum de gallinatio dicere gallo. Et dum spiritus nequam pluribus eos verborum iniuriis affecisset, manserunt ibi tribus tantum diebus, ac deinde ad sua reversi, nuntca, animum suum lectionis consolatione pascentem, et accedens, salutavit humiliter et dixit ad eum: 'Ne timeas, serve Dei, ad ducem venire; sub testificatione enim iurisiurandi promisit, se nulmanum tuam super caput puellae, si ab ea per orationes tuas spiritus immundus abscesserit, in sede Constantiensi pontificatus te sublimabit honore'. Dum de huiuscemodi colloquium rebus haberent, su
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ domꝰ. una clade c̃tabuit. Puella uexaba¬
tur insania. ceteri torquebant᷑ tristicia.
Post quã uͦ ingressi pontifices munera a rege di¬
recta p̃sentar̾.p̃ces in c̃spectu puellȩ fuder̃
addñm. Illa uͦ tenentiũ manib: se excutiens :
uni eoꝵ gladiũ abstulit. uolens ep̃os interfi¬
cere.A cũ id ñ posset efficere. sp̃s in mundus
uni eoꝵdix̃. Si uolueras me sic̃ regi ꝓmisisti
dc hoc uasculo ꝓpulsare. cur filiã tuã quã non¬
na illa dete concepit & genuit . ñ fecisti tecũ
uenire : Deinde ad alterũ. Et tu inquit
cũ trib femiinis fornicationẽ cõmisisti. Ur̃o qͥ¬
dẽ imꝑio qđ nullo scitatis merito roborat᷑.
nũ quã eggrediar. EE uͦ qͥdã uir magnȩ apud
dm uirtutis nomine gallus. qͥme detuconia
ubi diu optata quietẽ potitus sũ potent̃ ex cȩ¬
eiecit domosq meas audent̃ destrux̃. Post̃ mo¬
dũ inueniens: me apud brigantiũ. cõmoran¬

Expanded text:
enim domus una clade contabuit: puella vexabaenim domus una clade contabuit: puella vexabatur insania, ceteri torquebantur tristitia. Postquam ergo ingressi pontifices munera a rege directa praesentarunt, praeces in conspectu puellae fuderunt ad Dominum. Illa vero tenentium manibus se excutiens, uni eorum gladium abstulit, volens episcopos interficere; et cum id non posset efficere, spiritus immundus uni eorum dixit: 'Si volueras me, sicut regi promisisti, de hoc vasculo propulsare, cur filiam tuam, quam nonna illa de te concepit et genuit, non fecisti tecum venire?' Deinde ad alterum: 'Et tu', inquit, 'cum tribus feminis fornicationem commisisti'. 'Vestro quidem imperio, quod nullo sanctitatis merito roboratur, numquam egrediar. Est vero quidam vir magnae apud Deum virtutis nomine Gallus, qui me de Tucconia, ubi diu optata quiete potitus sum, potenter eiecit domosque meas audenter destruxit; postmodum inveniens me apud Brigantium commoran
Abbreviated transcription (Latin):
mũ uicũ qͥdr qͣ rabades digressi itpperer ibuo
hannẽ diaconũ uirũ iustũ. & dm̃ tim̃tẽ. Isq re¬
cep̃ eos hospitio. & onũ fouit humanitatis obseqͥo
F inxer̃ enĩ se delonge tẽuenisse. & apud eum
se nauẽ conscendens adducẽ trans fretauit.
& quȩ cirta hominẽ di facta fuerant in di¬
cauit. Duxuͦ ut citoreũteret᷑ illi imꝑauit:
& missis pꝰ uirũ dĩ legatis. eũ ad uenir̾e deuote
rogaret. Et adiciens. Sienĩ inquit ꝑ eiꝰ orati¬
ones filiã meã dñs a demoniolib̾auerit. dabo
illi pontificatũ contantiensis aeccłȩ. & in¬
suꝑ eũ copiosis p̃mior munerib honorabo.
Ille ꝓmittens se uit iubebat᷑ acturũ. ÷ sicubi
eũ quidesiđabat᷑ inuenire potuiss& iratẽ
petens ad ꝓpria rẽmeauit. Interea pontifi¬
ces a rege trans missi uener̃. & inuener̃ ipsã
quidẽ ꝓuellã nimo labor ͥ antẽ furore. parenti
aut̃ eiꝰ omnẽq familiã & ꝓpinquos flentes
suꝑ eã. & miserabili merore dep̃ssos. Tota

Expanded text:
ui dicitur Quaradaves digressi, repererunt ibi Joannem diaconem, virum justum et Deum timentem: isque recepit eos hospitio, et omni fovit humanitatis obsequio. Finxerunt enim se de longe tunc venisse, et apud eum se, navem conscendens, ad ducem transfretavit, et quae circa hominem Dei facta fuerant, indicavit. Dux vero, ut cito reverteretur, illi imperavit, et missis post virum Dei legatis, eum advenire devote rogaret, et adiciens: 'Si enim', inquit, 'per eius orationes filiam meam Dominus a daemonio liberaverit, dabo illi pontificatum Constantiensis ecclesiae et insuper eum copiosis praemiorum muneribus honorabo'. Ille promittens, se, ut iubebatur, acturum, sicubi eum qui desiderabatur invenire potuisset, ratem petens, ad propria remeavit. Interea pontifices a rege transmissi venerunt et invenerunt ipsam quidem puellam nimio laborantem furore, parentes autem eius omnemque familiam et propinquos flentes super eam et miserabili merore depressos. Tota
Abbreviated transcription (Latin):
cientib hoc uiris qui parit̃ cũ illa ad uener̃.
Deposito gͦ terrenȩ dignitatis amictu. scĩmo¬
niȩ nitore᷑ cũ qͦsdã sui secuta contẽptu. ac ces¬
sit ad altare. Et infacie᷑ ꝓruens. dnmͣ studiosiuꝰ
ad orauit. ilc de inde cũse erigeret cornu
cõphendit altaris. & huiꝰcemodi uoces emisit.
Deate stepħe qsanguine tuo test imoniũ xp̃o
ꝑ hibuisti. depcatione᷑ mea tius meritis dno
cõmendato: ut tua i tercessione hodie cor
dñi mei regis c̃uertat scdm̃ uoluntate᷑ meaͣ
ne uelam̃ qđ aniore di suscepi. auferat de
capite meo. Uirigͦ qui erant cũ illa hȩc
udentes uener̾ adrege᷑. & nunt iauer̃ ei quȩ
facta fuerant. & ille ad uocans sacer dotes
& qͦsdã pͥncipessuos. cȩp̃ inquirere ab eis.
qđ suꝑ hacre faciendũ censerent. Cipͥariꝰ
arelatensis. regi respondit. Quia ut liqͥdo
clar&. puella hȩc cũ a demonioerueret᷑ hoc

Expanded text:
cientibus hoc viris qui pariter cum illa advenerant. cientibus hoc viris qui pariter cum illa advenerant. Deposito ergo terrenae dignitatis amictu, sanctimoniae nitorem cum quodam sui secuta contemptu, accessit ad altare, et in faciem proruens, Dominum studiosius adoravit; ac deinde cum se erigeret, cornu comprehendit altaris, et hujuscemodi voces emisit: Beate Stephane, qui sanguine tuo testimonium Christo perhibuisti, deprecationem meam tuis meritis Domino commendato, ut tua intercessione hodie cor domini mei regis convertat secundum voluntatem meam, ne velamen quod amore Dei suscepi, auferat de capite meo. Viri ergo qui erant cum illa haec videntes venerunt ad regem, et nuntiaverunt ei quae facta fuerunt. Et ille, advocans sacerdotes et quosdam principes suos, coepit inquirere ab eis quid super hac re faciendum censerent. Cyprianus Arelatensis regi respondit: Quia, ut liquido claret, puella haec cum a daemonio eruerctur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
agmine ꝓcerũ introisset ubi ipsa manebat:
dix illi Ascendamꝰ in palatiũ. nã nuptiȩ par¬
tȩ sunt. Sa cerdotes & capita pꝰpłoꝵ: cũbenedi¬
ctionib congrius ad uener̃. Quib illa audi
rita passio suo me pondere tabȩ fec̃: iures ab¬
sorbuit ualitudo c̃traria. menbroꝵ officia
eggritudine sunt resubita. Dan̾ͥi uł sep̃te᷑ dieris
inducias: ut aliquatenꝰ uiruł de trimenta re¬
cuperẽ. & sictuis possim applicari conspectib
Quã peticionẽ dũ rex pie susciꝑet ad palaci
ebat aut̃ utroq in loco ingens apparatus lȩ¬
titiȩ admirantib multis cur tãdiudi uisi con¬
uiuio distulissent conubia. Trans actis inte¬
rea septe̾ dieb circa matut inũ officiu᷑ puella
cũ duob uris totidẽq puellis ȩccłã beatiste¬
phani ꝓthomartiris introiit. Et secedens
post ianuas tẽpli: exuit se uestimentis rega¬
lib & habitũ ꝓpositi sanctioris assũpsit. nes¬

Expanded text:
agmine procerum introisset, ubi ipsa manebat, agmine procerum introisset, ubi ipsa manebat, dixit illi: 'Ascendamus in palatium, nam nuptiae paratae sunt; sacerdotes et capita populorum cum benedictionibus congruis rita passio suo me pondere tabefecit, vires absorbuit valetudo contraria, membrorum officia aegritudine sunt resoluta; da mihi vel septem dierum inducias, ut aliquatenus virium detrimenta recuperem, et sic tuis possim applicari conspectibus. Quam petitionem dum rex pie susciperet, ad palatium ebat autem utroque in loco ingens apparatus laetitiae, admirantibus multis cur tandiu divisi, convivio distulissent connubia. Transactis interea septem diebus, circa matutinum officium puella cum duobus viris totidemque puellis ecclesiam beati Stephani protomartyris introivit; et secedens post januas templi, exuit se vestimentis regalibus, et habitum propositi sanctioris assumpsit, nes
Abbreviated transcription (Latin):
pendere ñ graueris. Interrogauit aut̃ eã. in
qua heremo mansitaret uir eximuis & illa
respondit. In saltu qͥ arbonensi territorio ad¬
iac& & est publici possessio uiris: situs aut̃ in¬
ter alpesrhetiarũ & brigantini margine᷑
lacus. Rex gͥ ut audiuit inpublicis eũ cõmorari
possessionib: ussit fieri conscriptionẽ firmi¬
tatis. ut uir scẽs locũ quẽ incolebat ꝑ auetori¬
tate᷑ regiã obtiner&. Auri quoq: libras duas.
Gargenti pondo totide᷑ cũ epła c̃cessionis ia
dictȩ ꝑsuos nuntios uiro dĩ destinauit. se sacris
orationib cõmendans attentius. Gunzoni aut̃
duci p̃cipiens: ut sisoli tudinis incola uellet
solatioꝵ ei copiã ad ȩdificandã cellã sub minis¬
strarer. Non multis in medio reuolutis dieb
uolens rex idẽ puellã suis thalamis sociare. cęle¬
bri edicto sacerdotũ & pͥncipũ suoꝵ senatũ.
nuptiarũ p̾cepit ad ee sollẽpniis. Cũq stipatus

Expanded text:
pendere non graveris'. Interrogavit autem eam, in pendere non graveris'. Interrogavit autem eam, in qua heremo vir mansitaret eximius. Et illa respondit: 'In saltu, qui Arbonensi territorio adiacet, et est publici possessio iuris; situs autem inter Alpes Rhetiarum et Brigantini marginem lacus'. Rex igitur ut audivit in publicis eum commorari possessionibus, iussit fieri conscriptionem firmitatis, ut vir sanctus locum quem incolebat per auctoritatem regiam optineret. Auri quoque libras duas et argenti pondo totidem cum epistola concessionis iam dictae per suos nuntios viro Dei destinavit, se sacris orationibus eius commendans attentius; Gunzoni autem duci praecipiens, ut, si solitudinis incola vellet, solatiorum ei copiam ad aedificandam cellam sumministraret. 22. Non multis in medio revolutis diebus, volens rex idem puellam suis thalamis sociare, celebri edicto sacerdotum et principum suorum senatum nuptiarum praecepit adesse sollemniis. Cumque stipatus
Abbreviated transcription (Latin):
tant̃ suscepta fuisset. in terrogata quomodo suȩ
remeiduiꝰ csecuta ee̾t infirmitatis.cuͣ ꝑponti¬
fices ad hoc missos sanitati ñ posset restitui. hand
reddidit rationẽ. Dne nu inquiens. est uir
quiddã in ꝓuincia ꝗ.huc ducta reliqui: cuiꝰ dã
in cola solitudinis. de gente scottoꝵ noie gallus
tantȩ apud dm̃ uirtutis & meriti. ut aduersus
demones singłari qͣdã utat᷑ potentia. Nã ouego
ancilla tua g̃ui uexatoris inst intia ꝑiculosũ
uitȩ nutantis finẽ pene subire᷑. rogante patre
meoidem uirdĩ suꝑ uenit et signo uexilli salu¬
tarisme muniens: imꝑiosa uoce iussit excire
tirannũ. Etuidentib cunctis qͥaderant: exiuit
de ore meo quasi corius colore piceus. horrore
tartareus. Cũq sacrificii cȩlestis me pabulo ẽ¬
firmaret: pristinȩ restitutasũ sanitati.
His ita relatis: puella ꝓcidens ad pedesregis.
lenitate. & ꝓme dignas illi grarũ actiones re¬

Expanded text:
tanter suscepta fuisset, interrogata, quomodo suae tanter suscepta fuisset, interrogata, quomodo suae remedium consecuta esset infirmitatis, cum per pontifices ad hoc missos sanitati non posset restitui, hanc reddidit rationem: 'Domine mi', inquiens, 'est vir quidam in provincia, quam huc ducta reliqui, cuiusdam incola solitudinis de gente Scottorum nomine Gallus tantae apud Deum virtutis et meriti, ut adversus daemones singulari quadam utatur potentia. Nam cum ego, ancilla tua, gravi vexatoris instantia periculosum vitae nutantis finem paene subirem, rogante patre meo, idem vir Dei supervenit, et signo vexilli salutaris me muniens, imperiosa voce iussit exire tyrannum. Et videntibus cunctis qui aderant, exivit de ore meo quasi corvus colore piceus, horrore tartareus; cumque sacrificii caelestis me pabulo confirmaret, pristinae restituta sum sanitati'. His ita relatis, puella procidens ad pedes regis: lenitate et pro me dignas illi gratiarum actiones re
Abbreviated transcription (Latin):
& subsequente. cuncta ꝓspere ꝓuener. Nã cũ
sũ magͣtulatione suscep̃nos pͥnceps. & eripuit
ds̃ filiã eiꝰ ademonio & ipse dedit nob̾ dona non
modica. & insuꝑ obtulit mͥ episcopatꝰ honore᷑ :
Ego uͦ ñ csensi suscipere. ante p̃ceptũ abbat is mei
Ergofili ad qͥesce c̃siliis meis. esto metũ & lege
aiuiinos libros diuinȩ scientiȩ. & docebote coo¬
ꝑante gr̃adĩ intelligentiã scripturarũ. Ceci¬
dit aut̃ diaconꝰ ad pedes eiꝰ gr̃as agens. fec̃q reili
re pueros insua quisecũ uener̃. ipse uͦꝰ reman¬
sit apud iurũ uenerabilẽ. Et ille cȩp̃eũ intri¬
ducere incellaria scripturar ũ. ostendens ei
noui & ueteris occulta thesauri. Suꝑna itaq
illustratus clementia. tanti magistri ꝓfecit
scripturȩ latitudine nobilit̃ eruditꝰ laboris
ingentia. & pueroꝵ multitudine᷑ ac puellarĩ
cũ magno suoꝵ comitatu dux̃ eã usq ad rhenu.
indeq ꝑ comites adregẽ trans musit. A qͦdũ gra¬

Expanded text:
ta prospere provenerunt. Nam cum summa gratulatione suscepit nos princeps, et eripuit Deus filiam ejus a daemonio, et ipse dedit nobis dona non modica, et insuper obtulit mihi episcopatus honorem: ego vero non consensi suscipere ante praeceptum abbatis mei. Ergo, fili, acquiesce consiliis meis; esto mecum, et lege divinae libros scientiae, et docebo te, cooperante gratia Dei, intelligentiam Scripturarum. Cecidit autem diaconus ad pedes ejus gratias agens, fecitque redire in  pueros, qui secum venerunt; ipse vero remansit apud virum venerabilem, et ille coepit eum introducere in cellaria scripturarum, ostendens ei novi et veteris occulta thesauri. Superna itaque illustratus clementia, tanti magisterii scripturae divinae latitudine nobiliter eruditus, laboris ingentia et puerorum multitudinem ac puellarum, cum magno suorum comitatu duxit eam usque ad Rhenum indeque per comites ad regem transmisit. A quo dum gra
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩccła sci stepħi martiris. quȩ ẽ extra oppidum.
Secuti sunt aut̃ euͣ sacerdotes cũ plebe: & apphen¬
sũ lacrimis ꝑfusũ felicib lic& renitente᷑ in p̃sen¬

Expanded text:
in ecclesia sancti Stephani martyris, quae est extra oppidum. in ecclesia sancti Stephani martyris, quae est extra oppidum. Secuti sunt autem sacerdotes cum plebe et apprehensum lacrimis perfasum felicibus, licet renitentem, in prae
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. utina uerũ eẽt qd fatent᷑. Cũ aut̃ in ui¬
ceͣ talia tractant. nesciunt in canonib eẽ ꝓhi¬
bitũ ne aliqͥ de locissius cõmigrantes. ali is fa¬
cile ordinent᷑ in locis. Est uꝰ mecũ diaconus
quiddã nomine ioħs. uicinorũ indigena
locoꝵ. cui merito test imoniũ qͦd isti mͥ dede¬
runt. potest aptari. Hunc diuino credens
electo iudicio: uob̾ offero ꝑ mouendũ.
sũq hac ad testatione uir scissimꝰ. in iohan¬
neꝰ cunctoꝵ concitaret amoreꝰ: neq enĩ ali¬
ud de illo credere poterant quã qđ iurdõ
clarus asseruit Dux diaconũ uenire fec̃ in
Etdix̃ In rhetia curiensi mediocri nataliũ dig¬
nitate sũ ꝓcreatus. Dux uͦ ad illũ. Potesne in¬
qͥd pontificalis infulȩ pondus subire: Tunc
uenȩ erabilis gals se ꝓfiliores ponsurũ ꝓmisit.
Et dũ hȩc mutuo ser monũ cõmertio ꝑtractarent
subtrax̃ se diaconꝰ & fugiens latibulũ quesiuit

Expanded text:
cunt; utinam verum esset, quod fatentur. Cum autem invicunt; utinam verum esset, quod fatentur. Cum autem invicem talia tractant, nesciunt in canonibus esse prohibitum, ne aliqui de locis suis commigrantes aliis facile ordinentur in locis. Est vero mecum diaconus quidam nomine Iohannes vicinorum indigena locorum, cui merito testimonium, quod isti mihi dederunt, potest aptari. Hunc divino credens electum iudicio, vobis offero promovendum'. 25. Cumque hac attestatione vir sanctissimus in Iohannem cunctorum concitaret amorem, – neque enim aliud de illo credere poterant, quam quod vir Deo carus asseruit, – dux diaconum venire fecit inEt dixit: 'In Rhetia Curiensi mediocri natalium dignitate sum procreatus'. Dux vero ad illum: 'Potesne', inquit, 'pontificalis infulae pondus subire?' Tunc venerabilis Gallus se pro filio responsurum promisit. Et dum haec mutuo sermonum commercio pertractarent, subtraxit se diaconus et fugiens latibulum quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
ligendũ pontifice̾ qͥ ad regendã ꝓlebẽ fideliũ
sit idoneus & ad gubernanda eccłeã dĩ palt¬
rali sit diligentia plenꝰ. Ad monuit de in de
pontifices & omnẽ clerũ ut iuxta saluberrima
canonũ decreta. rectorẽ eccłȩ ꝓ uiderent.
Ceper aut̃ om̃s clerici ad inuice dicȩre. Balla
iste stestimoniũ habet bonũ ab om̃ib. quieius
uitã nouer̃. Inscripturis diuinis scientię.
cul im obtinuit & in om̃i uitȩ honestate. sapi¬
entie luce refulget : usticiȩ aut̃ uit ȩ casti¬
tatẽ corporis sociauit: mansueetudinẽ cũ hum ilitate
possedit: continentiȩ uͦ salutari. pacientia iun¬
xit. Largitor ẽ elemosinarũ. orphanoꝵ pat̾.
iniuduaru solatiis a lacer. Hunc onĩiũ sectato¬
rẽ uirtutũ. decet eẽ pastorẽ pͦpłop. His audi¬
tis dux: dix̃ ad illũ. Audis quid istiloquunt᷑ et
affirmant : Sc̃s pat̾ respondit. Bene quidẽ di¬

Expanded text:
ligendum pontificem, qui ad regendam plebem fidelium ligendum pontificem, qui ad regendam plebem fidelium sit idoneus et ad gubernandam ecclesiam Dei pastorali sit diligentia plenus'. Ammonuit deinde pontifices et omnem clerum, ut iuxta saluberrima canonum decreta rectorem ecclesiae providerent. Coeperunt autem omnes clerici ad invicem dicere: 'Gallus iste testivitam noverunt. In scripturis divinis scientiae culmen optinuit et in omni vitae honestate sapientiae luce refulget; iustitiae autem vitae castitatem corporis sociavit, mansuetudinem cum humilitate possedit; continentiae vero salutari patientiam iunxit. Largitor est elemosinarum, orfanorum pater, in viduarum solatiis alacer. Hunc omnium sectatorem virtutum decet esse pastorem populorum'. His auditis, dux dixit ad illum: 'Audis, quid isti locuntur et affirmant?' Sanctus pater respondit: 'Bene quidem di
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã. uerũ &iã cõphendit. Pra illustratus¬
enĩ diuina quicqͥd uł uisu uel auditu ꝑcep̃. alte
memoriȩ & ut itadixerĩ armario cordis celer
inseruit. Et sub huiꝰ magisterii disciplina. cum.
onui mansuetudinis & humilitatis custodia tri
cumultitudine clericoꝵ. Nemidone etiã quȩ
prbos & dia conos. uniuers asq: dcricoꝵ copias
generalit̃ die de nominata. id ẽ pxima pasche
duica apud cstantiã c̃uenire p̃cȩꝓ. Ipse qͦq cũ
pͥncipib & comitib suis. hiuic uiter erat con
uentiui: Eiiq hȩc sinodꝰ tantȩ multitudinis cȩ¬
lebraret᷑ accessu. & triu̾spatio de nuntiaret᷑
futura dierũ: beatissimꝰ gallus ai uino plenus
consilio assũptis ioħe & magnoaldo diaconat᷑
officiosublimatis ꝑrex adoppidũ. Ingressoq
es locũ concilii. dux huiꝰ modi uerba ꝓfudit. Q
tur et regit᷑. ꝑ int̾uentionẽ & meritũ beate
cratusẽ: effundat hodie suꝑ nos sp̃m sem̃. ade¬

Expanded text:
enim illustratus divina, quicquid vel visu vel auditu percepit, altae memoriae et, ut ita dixerim, armario cordis celer inseruit et sub huius magisterii disciplina cum omni mansuetudinis et humilitatis custodia triecum multitudine clericorum; Nemidonae etiam, quae presbyteros, diaconos universasque clericorum copias generaliter die denominata, id est proxima paschae dominica, apud Constantiam convenire praecepit. Ipse quoque cum principibus et comitibus suis huventui. Cumque haec synodus tantae multitudinis celebraretur accessu, et trium spatio denuntiaretur futura dierum, beatissimus Gallus divino plenus consilio, assumptis Joanne et Magnoaldo diaconatus officio sublimatis perrexit ad oppidum; ingressoque eo locum concilii, dux hujusmodi verba profudit: tur et regitur, per interventionem et meritum beatae ad e
Abbreviated transcription (Latin):
adcellulã meã. ut ꝓuideã utilitatẽ & necessa¬
ria fr̃m. qui ibi sunt dño seruituri. Hoc idcirco
dix̃. nead pͥncipẽ ir&. Et consurgens. ad elec¬
tȩ pͥdẽ habitationis locũ. nules dñi tendebat
e gregius. Sequenti die fr̃ib qͥsecũ erant iter¬
dix̃. nequis illoꝵ cuipiã qͦꝑger& indicar&. S ed
& sicuriosius interrogati fuissent a qͦdã. uissit
ut eũ ꝑ epłam magistriꝰsiuitaliã dicerent. in¬
uitatũ. Is dictis. sumens secũ duos de discpłis
suis . ꝑ solitudinẽ hretiã curiensẽ cõmeauit.
Cũq proximũ monte᷑ transcenderent : uener

Expanded text:
ad cellulam meam, ut provideam utilitatem et necessaad cellulam meam, ut provideam utilitatem et necessaria fratrum, qui ibi sunt Domino servituri'. Hoc idcirco dixit, ne ad principem iret. Et consurgens ad electae pridem habitationis locum miles Domini tendebat egregius. Sequenti die fratribus qui secum erant interdixit, ne quis illorum cuipiam, quo pergeret, indicaret; sed etsi curiosius interrogati fuissent a quoquam, iussit, ut eum per epistolam magistri sui Italiam dicerent invitatum. His dictis, sumens secum duos de discipulis suis, per solitudinem Rhetiam Curiensem commeavit. Cumque proximum montem tran
Abbreviated transcription (Latin):
uolutabat᷑ insania adeo ut uix quatruor iu¬
rorũ teneri poss& instantia. Post tringuita
aut̃ dierũ circulũ ex quo ei hoc accidit. cępit
ille habitator malignꝰ per eã diras emittere
uoces Hanc obcausa pat̾ eiꝰ nuntios misit ad
regẽ sigib̾tũ theoderici filiũ qͥeã habuit des¬
ponsatã. ut ei nuntiarent quicqͥd circa puellã
a gebat᷑. Rex uͦ cũ onĩi festinatione nusit duos pon¬
tifices deqͦrũ meritis potissimũ p̃sumebat. cũ
donis regiis ad puellã. ut eã medicamine oratio¬
nũ a furoris uesani languore sanarent. Igitꝰ
ducẽ uenire. dix̃ beatissimogallo. Scis ducis man¬
iter. ñ meũ. Tugͦ proficiscere. Quid mͥ cũ prin¬
cipib scłi : Nã inheremũ unde exiui reũtar. No¬
dux qui inuexaione filiȩ nimiũ constristatur.
ira cõmotꝰmitrat satellites. teq uinctũ illuc
faciat ꝑ duci. Uir dõ plenꝰ respondit. Uadã pͥu

Expanded text:
volutabatur insania, adeo ut vix quattuor vivolutabatur insania, adeo ut vix quattuor virorum teneri posset instantia. Post triginta autem dierum circulum, ex quo ei hoc accidit, coepit ille habitator malignus per eam diras emittere voces. Hanc ob causam pater eius nuntios misit ad regem Sigibertum, Theoderici filium, qui eam habuit desponsatam, ut ei nuntiarent, quicquid circa puellam agebatur. Rex vero cum omni festinatione misit duos pontifices, de quorum meritis potissimum praesumebat, cum donis regiis ad puellam, ut eam medicamine orationum a furoris vesani languore sanarent. Igiturducem venire, dixit beatissimo Gallo: 'Scis ducis maniter, non meum. Tu ergo proficiscere. Quid mihi cum principibus saeculi? Nam in heremum, unde exivi, revertar'. 'Nodux, qui in vexatione filiae nimium contristatur, ira commotus mittat satellites teque vinctum illuc faciat perduci. Vir Deo plenus respondit: Vadam prius
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃. & utt̃ prandendũ diaconꝰ dix̃ prb̃o. Siursus
ad cẽt. fortassis gallus porrexiss& illibenedicti onẽ.
Interrogantiq unde huiꝰ modi ũba ꝓferr&. narraũ
omĩa quȩ gesta erant inhereno Ex ill. die & dein¬
toꝵ eiꝰ magnitudinẽ ꝑuitȩ illiuꝰ asꝑ itatẽ. &c uirtutũ
studia metientes. Interea illis cõmanentib mun¬
tius uenit ad prb̃m. indicans constantiensẽ epm̃ gau¬
dentiũ noĩe de hac uita migrasse. Hoc audito una¬
nimoferuore ꝓrequie de functi pastoris. p̃cib & la¬
& lacrimis in stiter̃. Septina post hȩc die gun¬
d uodecimoad iburiungas uillã. uenir &. & uirũ dĩ
secũ adducer& Nã filiã ceiꝰ noĩe fridiburgã quȩ
illierat unica. singulari puleritu dine fulgens.
sp̃s inuasit malignꝰus dqͦ : dũ diũsis torqueret᷑
molesti is. pene c̾tinuã toleraũ in ediã. Et sepiuꝰ
terrȩ ꝓstrata. int̃spumas orribiles miserabili

Expanded text:
serunt, et inter prandendum diaconus dicit presbytero: Si ursus serunt, et inter prandendum diaconus dicit presbytero: Si ursus adesset, fortassis Gallus porrexisset illi benedictionem. interrogantique, unde huiusmodi verba proferret, narravit omnia quae gesta erant in heremo. Ex illo die et deintorum eius magnitudinem per vitae illius asperitatem et virtutum studia metientes. Interea, illis commanentibus, nuntius venit ad presbyterum, indicans, Constantiensem episcopum Gaudentium nomine de hac vita migrasse. Hoc audito, unanimo fervore pro requie defuncti pastoris praecibus et lacrimis institerunt. 15. Septima post haec die Gunduodecimo ad Iburningas villam veniret et virum Dei secum adduceret. Nam filiam eius nomine Fridiburgam, quae illi erat unica, singulari pulchritudine fulgens, spiritus invasit malignus; a quo dum diversis torqueretur molestiis, paene continuam toleravit inediam, et sepius terrae prostrata, inter spumas horribiles miserabili
Abbreviated transcription (Latin):
& rete. reggrediam᷑ ad castrũ. Et ille. Tu in qͥd filiut
plac& ad ꝓpria reuertere. ego uͦ his in locis aliquan¬
tisꝑ moratus. post triduũ dõ duce te subsequar. Di¬
a conꝰdix̃. Nequaꝗͣ te absente remeabo ad patrẽ nrm̃.
ne forte dicat te ꝓpt̃spolia ame in teremptũ. Uel si
homicidiũ negare uoluero.hȩc mͥobiciat. Cur illũ
dimis isti insolitudine scitoreuersus educ eũ ad me
&er̃ mͥ duo parit̃. labor duplicatꝰ & manifesta con¬
fusio. Ad hȩx uir scs respondit. Viade fili. eggo post
uestigia tua quantocius ꝓperabo. Quo abeunte :
athletadĩ toto triduoabonũ uictus ad iumento cor¬
pore ieiunꝰ ꝑmansit. ut uidelic& locũ quẽ spũalinuli¬
ciȩ ꝓuide᷑bat. parsimoniȩ c̃secrar& initiis. Quar¬
ta itaq die heremodigrediens. domũ reuisit prb̃i.
dissent benedicentes dm̃. cũ grarũ actione cibũ sũp¬

Expanded text:
et rete regrediamur ad castrum'. Et ille: 'Tu', inquit, 'fili, ut et rete regrediamur ad castrum'. Et ille: 'Tu', inquit, 'fili, ut placet, ad propria revertere; ego vero his in locis aliquantisper moratus, post triduum Deo duce te subsequar'. Diaconus dixit: 'Nequaquam te absente remeabo ad patrem nostrum, ne forte dicat te propter spolia a me interemptum; vel si homicidium negare voluero, haec mihi obiciat: „Cur illum dimisisti in solitudine? Cito reversus educ eum ad me". Et erunt mihi duo pariter, labor duplicatus et manifesta confusio'. Ad haec vir sanctus respondit: 'Vade fili, ego post vestigia tua quantocius properabo'. Quo abeunte, athleta Dei toto triduo ab omni victus adiumento corporei ieiunus permansit, ut videlicet locum, quem spiritali militiae providebat, parsimoniae consecraret initiis. Quarto itaque die heremo digrediens domum revisit presbyteri dissent benedicentes Deum, cum gratiarum actione cibum sump
Abbreviated transcription (Latin):
in heremosciscitantia uelsi iã discessiss&. Igit᷑ post
liscessũ demonũ. dũfideles illiuꝰ heremidilectore
uallẽ lustrarent. uidentes inter duos fluuiolos
multa desiderabilia. siluã spetiosã. montes ꝑgi
rũ. planitiẽ in medio. ꝓbauer̾ locũ ad ȩdificandã
cellã obtiuũ eẽ. Et recordatꝰ uir sc̃s sententiȩ
quã ia cobpꝰuisionẽ scalȩ. & angłorũ ascendentiũ
et descendentiũ ꝑ ea ꝓtulit.. dixit. Uere
dñs ẽ in locoisto. Erat aut̃ usq ad illud tẽpus in ea¬
dẽ ualle plurima serpentiũ multitudo. Porro
ex illa die tã pleniter abscesser. ut postea ibi non
cõparerent. Congruit hoc miraculũ cũpͥorib Nã di¬
abolo inde expulso. dignũ erat ut animal ꝑ qđ hominẽ
deceperat. habitationi ceder& sc̃ĩtatis. Qsũq
reuersi eent ad locũ primȩ stationis ubi pͥdẽ uir di
cruciculã defixerat. diaconꝰ dix̃adeũ: Sum̃tes pera

Expanded text:
in heremo, sciscitantia, vel si iam discessisset. 13. Igitur post in heremo, sciscitantia, vel si iam discessisset. 13. Igitur post discessum daemonum, dum fideles illi heremi dilectores vallem lustrarent, videntes inter duos fluviolos multa desiderabilia, silvam speciosam, montes per girum, planitiem in medio, probaverunt locum ad aedificandam celost visionem scalae et angelorum ascendentium et descendentium per eam protulit, dixit: 'Vere Dominus est in loco isto'. Erat autem usque ad illud tempus in eadem valle plurima serpentium multitudo. Porro ex illa die tam pleniter abscesserunt, ut postea ibi non comparerent. Congruit hoc miraculum cum prioribus. Nam, diabolo inde expulso, dignum erat, ut animal, per quod hominem deceperat, habitationi cederet sanctitatis. 14. Cumque reversi fuissent ad locum primae stationis, ubi pridem vir Dei cruciculam defixerat, diaconus dixit ad eum: 'Sumentes peram
Abbreviated transcription (Latin):
mea. auditu placido has suciꝑe p̃ces. Iube hosdȩno¬
ies hunc locũ deserert. ut sit scificatꝰ in honore nomi¬
ius tui. Surgentes aboratione. uener̃ ad gurgitẽ. Et
continuo dȩmones infugã conũsi: ier̃ ꝑdecursũ Fluuioli
contra ꝓximũ montẽ. Sc̃s uͦgallus dix̃ illis. Precipio
uobfantas mata ꝑ in mensȩ potentiã triitatis ut hẽ
locũ deserentes. in montes desertos eatis. & hucreũ¬
tendi ulteruiꝰ ñ habeatis fiduciã. De inde mit tentes
in gurgitẽ rete: ceper̃ pisces quantos uolebant. Et
dũ pisces demaculis lini absoluunt. audiunt insũmi.¬
tate montis uoces quasi duarũ mulierũ defunctos
ñ siit. in heremo qͦq manere ñ patit᷑. Nonsolũ aut̃
tc̃ hȩ uoces auditȩ sunt. uerũ &iã post modũ trib
uicib dũ ipse diaconꝰ saltũ ad capiendos. accipitres
in trauiss&. audiũ demonia d eqͦdã monte qui
himilinberc dr̃ clamantia: & utrũ a dhucẜallus eẽt

Expanded text:
mea auditu placido has suscipe praeces. Iube hos daemones hunc locum deserere, ut sit sanctificatus in honore nominis tui'. Surgentes ab oratione, venerunt ad gurgitem, et continuo daemones in fugam conversi, ierunt per decursum fluvioli contra proximum montem. Sanctus vero Gallus dixit illis: 'Praecipio vobis, fantasmata, per immensae potentiam trinitatis, ulocum deserentes, in montes desertos eatis, et huc revertendi ulterius non habeatis fiduciam. Deinde mittentes in gurgitem rete, ceperunt pisces quantos volebant; et dum pisces de maculis lini absolvunt, audiunt in summitate montis voces quasi duarum mulierum defunctos non sinit, in eremo quoque manere non patitur. Non solum autem tunc hae voces auditae sunt, verum etiam postmodum tribus vicibus, dum ipse diaconus saltum ad capiendos accipitres intravisset, audivit daemonia de quodam monte qui Himilinberc dicitur clamantia, et utrum adhuc Gallus esset
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ głam cõmemorans: crucis ignominiã cũ im¬
pis insectationũ generib ueraci relatione sub¬
uing̃. Hȩģe audient es ȩccłȩ pastores. cũ pͦpłi
surrectione xp̃i.& in cõmemorationẽ ge¬
neralis iudicii terminaũ. Oñs gͦ quiad crant
a lacri exultatione repleti. benedicebant
dnm. & ad sua cũ gaudioremeabant. PHociti
itaquenerabilis manens apud ioħm epm̃ sep
uerba hȩx sepius inculcauit. Quẽ ds̃ elegit

Expanded text:
eius gloriam commemorans, crucis ignominiam cum imeius gloriam commemorans, crucis ignominiam cum impiis insectationum generibus veraci relatione subiunxit. Haec audientes ecclesiae pastores, cum populi surrectionem Christi et in commemoratione generalis iudicii terminavit. Omnes ergo qui aderant, alacri mentis exultatione repleti, benedicebant Dominum et ad sua cum gaudio remeabant. Doctor itaque venerabilis, manens apud Iohannem episcverba haec sepius inculcavit: 'Quem Deus elegit
Abbreviated transcription (Latin):
cio. ordinauer̃ antistiteꝰ. Consũmatoq sacrȩ pro¬
motionis ministerio: rogauer̃ eu̾ sacrificii salu¬
taris celebrare misteria. Prȩmissis gͦ exmore
diuinȩ libationis initiis. post lectiont᷑ euuangli
rogauere beatũ gallũ ut multitudini quȩ ad¬
era t. uerb iofficiosacrȩ instructionis pabula
ministraret. Quiassupto iohe ep̃o gradũ ascin¬
dit. eo uidelic& pacto. ut ipse quidẽ ȩdificati¬
onis instrumenta colliger& : ep̃s uͦ adutilita
funder&. Cepit igit᷑ uerbiĩ facere de iitio
creaturarũ. & ade peccatũ ꝓ qͦ de pulsus est
paradiso cõmorare . Transiens inde ad dilu¬
uiũ. patriar charũ consequent̃ tempora
ꝑstrinx & actus. E gressũ qͦq filioꝵ isrł de et yp¬
to. & transitũ ꝑ mare rubrũ. legisq lationẽ ꝑ
moysen &ccelestis alim̃ti miracula replicaut
Reggũ deinde successiones & tempora ꝓpħaru
breuit̃ attingens. ad uentus dnici tempꝰ reti¬
xuit. Baptis niũ etiã saluatoris. & mirabiliũ

Expanded text:
cio ordinaverunt antistitem; consummatoque sacrae promotionis ministerio, rogaverunt eum sacrificii salutaris celebrare mysteria. Praemissis ergo ex more divinae libationis initiis, post lectionem euangelii rogavere venerabilem Gallum, ut multitudini quae aderat verbi officio sacrae instructionis pabula ministraret. Qui, assumpto Iohanne episcopo, gradum ascendit, eo videlicet pacto, ut ipse quidem aedificationis instrumenta colligeret, episcopus vero ad funderet. Coepit igitur verbum facere de initio creaturarum et Adae peccatum, pro quo depulsus est paradyso, commemorare. Transiens inde ad diluvium, patriarcharum consequenter tempora perstrinxit et actus. Egressum quoque filiorum Israhel de Aegypto et transitum per mare Rubrum legisque lationem per Moysen et caelestis alimenti miracula replicavit. Regum deinde successiones et tempora prophetarum breviter attingens, adventus dominici tempus retexuit. Baptismum etiam salvatoris et mirabilium
Abbreviated transcription (Latin):
res. & egenos. & dona quȩ detulerat illis distribuit.
Hȩx uidens qͥdã discpłs eiꝰ: nomine magno aldus
dix̃ ad eũ. Pat̃. habeo uasargenteũ p̃ciosũ. celatu¬
ris insigne. Siuis reseruabo illud. ut sacriuasa
ministerii exeofaciamꝰ. Ille respondit. Fili. me¬
morsententiȩ beati petriapłi. quã paralitico
uas qđ possides pauperib c̃ferre curato. Nlaꝰ
p̃ceptor m̃sbeatissimꝰ colũbanꝰ. inuasis gne is dño
sol& sacrificiũ offerre salutis. qr fert᷑ & salua¬
tor nr̃ clauis eneis cruci c̃fixus. His om̃ib exple
reuersusẽ ad dilectȩ solitudinis aulã.
adse uenire. Quicũ dilecti magistrilitꝰeras
accepiss&. tulit qđ ꝓbenȩdictione offerre po¬

Expanded text:
res et egenos, et dona quae detulerat illis distribuit. res et egenos, et dona quae detulerat illis distribuit. Haec videns quidam discipulus ejus nomine Magnoaldus dixit ad eum: Pater, habeo vas argenteum pretiosum, caelaturis insigne. Si vis reservabo illud, ut sacri vasa ministerii ex eo faciamus. Ille respondit: Fili, memor sententiae beati Petri apostoli, quam paralytico vas quod possides pauperibus conferre curato. Nam praeceptor meus beatissimus Columbanus in vasis aeneis Domino solet sacrificium offerre salutis, quia fertur et Salvator noster clavis aeneis cruci confixus. His omnibus expletis, reversus est ad dilectae solitudinis aulam. ad se venire. Qui cum dilecti magistri litteras accepisset, tulit quod pro benedictione offerre po
Abbreviated transcription (Latin):
sit ei offerridona quȩ rex puellȩ trans misera
& in suꝑ ut apicẽ pontificalis gradꝰ dignaret᷑
assiimere postulaũ. Ad qͦd uir beatꝰ ita respon¬
dit. Uuiente dño & patre meo colũbano. int̃¬
dictũ altaris officiũ ñ u: supͣabo: nͥ ab illo ꝑmiss.
Quare huiꝰ regiminis pondꝰ qđ offers. sũbire
ñ possũ. Qđ si hoc indubitant̃ fieri: cupis. sustine
interĩ donecmittã epłã ad abbatẽ meũ ad insi¬
nuandã illi uolũtatẽ tuã. & si eiꝰ ꝑmissũ cogno¬
uero: tc̃ demũ oblatũ curȩ pastoralis onꝰ suscipia
Et dux& ada illũ. Bene in qͥd dixisti : fiat scđm
ũbũ tuũ. Et dinusit eũ inpace. Ille uͦ sũptis quę
donata fuerant : renuigando pelagꝰ suꝑaũ. Dux
aut̃ sc̃ĩtatis eiꝰ tã manifesto ẽpunctꝰ indicio:
uissit arbonensi p̃fecto ut cũ omi plebis officio.
nen se castrũ intrar&. fec̃ c̃uenire om̃s paupe¬

Expanded text:
sit ei offerri dona quae rex puellae transmiserat, sit ei offerri dona quae rex puellae transmiserat, et insuper ut apicem pontificatus gradus dignaretur assumere postulavit. Ad quod vir beatus ita respondit: Vivente domino et patre meo Columbano, interdictum altaris officium non usurpabo, nisi ab illo permissus. Quare hujus regiminis pondus quod offers subire non possum. Quod si hoc indubitanter fieri cupis, sustine interim donec mittam epistolam ad abbatem meum, ad insinuandam illi voluntatem tuam: et si ejus permissum cognovero, tunc demum oblatum curae pastoralis onus suscipiam. Et dux ad illum: Bene, inquit, dixisti, fiat secundum verbum tuum. Et dimisit eum cum pace. Ille, sumptis quae donata fuerant, remigando pelagus superavit; dux autem, sanctitatis ejus tam manifesto compunctus indicio, jussit Arbonensi praefecto ut cum omni plebis officio inense castrum intraret, fecit convenire omnes paupe
Abbreviated transcription (Latin):
& mari diabolũ & iã calliditatis sue fraudib
insistentẽ retroire iussisti.quiq passione tua
mundũ redimere. & lib̾tati restituere dignatꝰ
es. iube in mundssimũ spm̃ depuella hac ꝓtui
nominis gła exire. ut plasina tuũ suꝑb inuasor
deserat. ut t̃ creatorisuocreatura tua gau¬
dens deseruiat. Et cũ surrexiss& aboxatione. ap¬
p̃hensa idextera eiꝰ alleuaũ eã. Ap̃s enĩ malignꝰ
c̃turbauerat illã. Et imposita manii suꝑ caput
de. ut exeas & recedas ab hoc plasmate dĩ. Et cũ
hȩc dixiss&. aꝑiens illa occłos respex̃ ineũ. & sp̃s
malignꝰ: his uerb alloquutꝰ ẽ eũ. Tuneesait
gallus. qͥ dehabitationib me expul istipͥorib
Ego plane obultionẽ inuiriȩ quã duxiste tibi
& sociis tius irrogaũ. filiã ipsius inuasi. & sic
eicis me : Si hinc exiero. qͦuadã : Illuc ait. ubi
auis nigerrima. & horrore terribilis. Hora
eadẽ sanasurrex̃. & auirodĩ gaudens gauden¬
ti reddita ẽ matri. His ita patratis. dux uis

Expanded text:
, diabolum etiam calliditatis suae fraudibus insistentem retro ire iussisti, quique passione tua mundum redimere et libertati restituere dignatus es, iube hunc immundissimum spiritum de puella hac pro tui gloria nominis exire, ut plasma tuum superbus invasor deserat, et tibi, creatori suo, creatura tua gaudens deserviat'. Et cum surrexisset ab oratione, apprehensa dextera eius, allevavit eam; spiritus enim malignus conturbde, ut exeas et recedas ab hoc plasmate Dei. Et cum haec dixisset, aperiens illa oculos respexit in eum, et spiritus malignus his verbis eum allocutus est: Tune es, ait, Gallus, qui de habitationibus me expulisti prioribus? Ego plane ob ultionem injuriae quam dux iste tibi et sociis tuis irrogavit, filiam ipsius invasi, et sic ejicis me? Si hinc exiero, quo vadam? Illuc, ait, ubiavis nigerrima et horrore terribilis. Hora eadem sana surrexit, et a viro Dei gaudens gaudenti reddita est matri. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
habeo qđ p̃cipis pat̃. Et surgens citocũ inuocatione nomi¬
nas dñi. assũptoretia culo ꝑrex̃ ad fluuiũ. Cũq: illud ingur¬
gitẽ mittere uoluiss&. duodęmones in effigie mulierũl
ter̃ in littore ita nudati. quasi balneũ intrare uoluis¬
sent.cũ turpitudinẽ sui corporis illi obicerent : tol¬
lentes lapides iactauer ẽtra eũ & dixer̃. Tu induxisti
uirũ istũ in hanc herenũ. uirũ iniquũ & inuidia plenũ
qͥsuis maleficiis sẽꝑ nos iuincere csueũ. Ille aut̃ reuer¬
Asus ad iuirũ dĩ. indicaũ illiquȩ uiderat uł audierat.

Expanded text:
habeo quod praecipis, pater'; et surgens cito cum invocatione nominis Domini, assumpto retiaculo, perrexit ad fluvium. Cumque illud in gurgitem mittere voluisset, duo daemones in effigie mulierum steterunt in litore, ita nudati, quasi balneum intrare voluissent. Et cum turpitudinem sui corporis illi obicerent, tollentes lapides, iactaverunt contra eum et dixerunt: 'Tu induxisti virum istum in hanc heremum, virum iniquum et invidia plenum, qui suis maleficiis semper nos vincere consuevit'. Ille autem reversus ad virum Dei, indicavit illi quae viderat et audierat.
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. dia conꝰ dornure sesimulans. qͦd iuir dõ carus
gessit cũ bestia. c̃siderabat. Exurgens ꝓstrauit
se adpedes eiꝰ etedix̃. Nc̃scio uere dñm eẽ tetũ.¬
qm̃ &. bestiȩ obȩdiunt tͥ. Ille aut̃ diã ei. Caue ne
emĩ nohoc alicui dixeris. donecuideas głam dĩ
opaca: diaconꝰait. Patermiquid facturisumꝰ hodie : At¬
ille respondit. Obsecrote fili. ne moleste feras qͦd dico. Quia
dñs nos fec̃ qđ quesimꝰ in uenire. huncdiẽ & iã in hoc loco
ducamꝰ. lolle rete. & adgurgitẽ uade. Ego quoq poste quan¬
tocuiꝰ iboforsan dñs solitã nob̾ largitatẽ ostend&. ut regre¬

Expanded text:
rentur, diaconus dormire se simulans, quod vir Deo charus rentur, diaconus dormire se simulans, quod vir Deo charus gessit cum bestia considerabat: et surgens prostravit se ad pedes ejus, et dixit: Nunc scio vere Dominum esse tecu heremi oboediunt tibi'. Ille autem dixit ei: 'Cave, ne omnino hoc alicui dixeris, donec videas gloriam opaca, diaconille respondit. Obsecro te, fili, ne moleste feras quod dico. Quia Dominus nos fecit quod quaesivimus invenire, hunc etiam diem in hoc loco ducamus. Tolle rete, et ad gurgitem vade: ego quoque post te quantocius ibo. Forsan Dominus solitam nobis largitatem ostendet, ut regre
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ diligentib: dm̃ oma cooꝑant᷑ inbonũ. Qui¬
pondit. Mlicte inpera tuã cibaria & rete
iussimũ.cras enĩ introducãte inhiremũ. Et si ui¬
ipse sic̃ tobiȩ famłosuocomitẽ ali dedit. ita
tuorũ. p̃para in hoc loco habitationẽ tuis aptaser¬
uitiis finita oratione. sole occũbente finitꝰ ẽ dies.
infigurã crucis ante capsellã. & pces deuotas dño
effudit. Interea descendens ursus demonte micas
& fragnĩta quȩ c̃uiuantib decider̃. caute legebat.
Hoc factũ ut udit homodĩ dĩ ad ferã. Prȩcipio
tͥ bestia innomine dñi. tolle lign ũ & mitte in ig¬
nẽ Ad cuiꝰ p̃ceptũ belua c̃uersa. ualidissinũ lignũ
attulit. & igneiniecit. At uir benignissimꝰ ad
perã accedens. de paruocellariopanẽ integgrũ
famulanti porrex̃. & accipienti ita p̃cepit. In no
montes& colles circũ positos habeto cõmunes. ut
nullũ hic hominẽ. nil de pecorib ledas. Dũ hȩc age¬

Expanded text:
quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Ququoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Qupondit: 'Mitte in peram tuam cibaria et rete parvissimum; cras enim introducam te in heremum. Et si inipse, sicut Tobiae famulo suo comitem caelitus dedit, itatuorum praepara in hoc loco habitationem tuis aptam servitiis'. Finita oratione, sole occumbente, finitus est dies, in figuram ceffudit. Interea descendens ursus de monte micas et fragmenta quae convivantibus deciderant, caute legebat. Hoc factum ut vidit homo Dei, dixit ad feram: Praecipio tibi, bestia, in nomine Domini, tolle lignum et mitte in ignem. Ad cujus praeceptum bellua conversa, validissimum lignum attulit, et igni injecit. At vir benignissimus ad peram accedens, de parvo cellario panem integrum famulanti porrexit, et accipienti ita praecepit: In nommontes et colles circumpositos habeto communes, ut nullum hic hominem, nil de pecoribus laedas. Dum haec age