comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmodiximꝰ qm̃ibi potest sermo
post aliquod uerba geminari Hic
autẽ nullo alio lnter cedente rep&it᷑¬
Iluc enim ascenderunt
TRib trib dñi. testimo¬
Diumis Rł̃ ad con⁊itendũ
ho moidi tuo dne
icendo illuc significat ciuitatẽ
hierusalem quam superius dixit.
cuius participatio eius Inidipsum
& ut celestem eẽ cognosceres : ad diđt
ascenderunt. Ad quam beati semper
ascendunt qm̃iugi exercitatione
ꝑficiunt Subiunxit. trib in quib
erat is raheliticus populus distributus
Sic enim illigenti ad numerũ filioꝵ
ia cob duo decim trib fuerunt sicut
romano populo triginta quinq: curiȩ
inistis ergo tribub significat scõs
quidñm saluatorem dm̃ ẽẽ confessis
Namut abin fidelib trib istas fideliũ
segregar& addidit trib dnĩ. Quȩ
utiq ipscus: eẽ. non poterant : nisi ei
puram̃te credidis sent. Alias enim
trib conftat fuis se diaboli: que axp̃o
maluerunt impia uoluntate separari

Expanded text:
psalmo diximus, quoniam ibi potest sermo psalmo diximus, quoniam ibi potest sermo post aliqua verba geminari; hic autem nullo alio intercedente repetIlluc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel ad confitendum nomini tuo, Domine Dicendo, illuc, significat civitatem Jerusalem, quam superius dixit: cujus participatio ejus in idipsum , et ut coelestem esse cognosceres, addidit, ascenderunt: ad quam beati semper ascendunt, quoniam jugi exercitatione proficiunt: subjunxit, tribus, in quibus erat Israeliticus populus distributus: sic enim illi genti ad numerum filiorum Jacob duodecim tribus fuerunt, sicut Romano populo triginta quinque curiae: in istis ergo tribubus significat sanctos, qui Dominum Salvatorem esse Deum confessi sunt. Nam ut ab infidelibus tribus istas fidelium segregaret, addidit, tribus Domini: quae utique ejus esse non poterant, nisi ei pura mente credidissent. Alias enim tribus constat fuisse diaboli, quae ex Christo maluerunt impia voluntate separari,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ cum dño saluatore. sicut & ipse
incuugło testatur. Pater uolo ut
ubi ego sum ibi sint & hũ mecum
Inillã ciuitate erit dñs : cui scĩ erunt
putipse concesserit si ne dubitatione
pasticipes. Hanc ciuitatẽ esuas
ꝓph&a mirabili laude describit dics̃
U ocabunt᷑ salutare muritui & por
t&uae l&itia Nec erit tibi sol inlu¬
mine diei Neq ortus lune lucebit
tibi nocte : sed erit tibi dñs lumen
aeternum & ds̃tuus gloriatua
Non enim occidit tibi soltuus: & lu¬
natibi non defici&. Erit enĩ tibi
dñs dr̃ lum̃ aeternum & comple¬
buntur dies luctustui. & popułtuus
om̃is iustuserit. & in &nũ heredita¬
te possidebunt terram. Cuiusciui
p̃dicatione diftinguit. ut p̃sentiam
tuam pene int̃essecredas. cũ tam̃ alibi¬
te positũ eẽ cognoscas: Quoduero
in fine superioris uersus hieru salem
posuit. & hoc in p̃sentis capite gemi¬
nauit Schema ẽanadiplosis. Id ẽ
congeminatio dictionis quae hoc dif¬
fest ab epenbasis. quã in superiore

Expanded text:
m Domino Salvatore, sicut et ipse in Evangelio testatur: Pater, volo ut ubi sum ego, ibi sint et hi mecum . In illa enim civitate erit Dominus, cui sancti erunt prout ipse concesserit sine dubitatione participes. Hanc civitatem Isaias propheta mirabili laude describit dicens: Vocabuntur salutare muri tui, et portae tuae laetitia. Nec erit tibi sol in lumine diei, neque ortus lunae lucebit tibi nocte; sed erit tibi Dominus lumen aeternum, et Deus tuus gloria tua. Non enim occidet tibi sol tuus, et luna tibi non deficiet; erit enim tibi Dominus Deus lumen aeternum, et complebuntur dies luctus tui, et populus tuus omnis justus erit, et in aeternum haereditate possidebunt terram . Cujus civitpraedicatione distinguit, ut praesentiam tuam pene intte positum esse cognoscas. Quod vero in fine superioris versus Jerusalem posuit, et hoc in praesenti capite geminavit, schema est anadiplosis, id est congeminatio dictionis; quae hoc differt ab epembasi quam in superiore
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ . ẽ. iudicaturi. quando in lumi¬
nati atq scĩ ficati. Illam uerã cognos¬
cunt eẽ ueritatẽ quam dñs ꝓprio
ore dicturus ẽ. Pacificos enim quaȩ¬
rit dñs: pacificos quaerit. & cohors
tota scõrum quicantate plenissimis.
quimodestia pollent : quipia humi¬
litate p̃celsi sunt: Hoc enim & scis uult
quaerere : quaenquit dñm posse diligexe
Sedistã pacem cuius. eẽ dicit: hierusł
utiq Id .ẽ. populi fidelis qui tẽpore iu¬
dicii in pacis &nitate recipitur. Ammo¬
n& ergo ꝓpħt. quod scit uenturum:
utilli quitum ddño iudicabunt talibus
uiris it ullaipatri congaudeant. qui
& hic patẽ dillgunt. & ibi aeternȩ pa¬
cis p̃mia consequunt᷑ : & quia in fine
sententiȩ hicrusalem posuit : conuersus
adipsam breuis simar de monstratione
complexus ẽ: abundantia diligentib
Omnia enim bona illis habundare te¬
manifestum .ẽ: quidiligunt hieru sał
Nam qui hic pauperes fuerint : ibibo¬

Expanded text:
dictum est judicaturi, quando illumidictum est judicaturi, quando illuminati atque sanctificati illam revera cognoscent esse veritatem, quam Dominus proprio ore dicturus est. Pacificos enim quaerit Dominus: pacificos quaerit et cohors tota sanctorum, qui charitate plenissimi sunt, qui modestia pollent, qui pia humilitate praecelsi sunt. Haec enim et sanctos vult quaerere, quae novit Dominum posse diligere. Sed istam pacem cujus esse dicit? Jerusalem utique, id est populi fidelis, qui tempore judicii in pacis aeternitate recipitur. Admonet ergo propheta quod scit esse venturum; ut illi qui cum Domino judicabunt, talibus viris in illa patria congaudeant, qui et hic pacem diligunt, et ibi aeternae pacis praemia consequuntur. Et quia in fine sententiae Jerusalem posuit, conversus ad ipsam brevissima demonstratione complexus est: Abundantia diligentibus te. Omnia enim bona illis abundare manifestum est, qui diligunt Jerusalem; nam qui hic pauperes fuerint, ibi bo
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis in illa domoxp̃i potest
eẽ. mirabile aliquam contẽplatione
dni plus habere ut tanto maius ab
alio dist&. quanto eum diuinitatẽ
eius contigerit amplius intueri:
Dauiduero significat xp̃m. nomen
exparente carnis assumptum: & in¬
tuere quem ad modum ciuitatis illius
facta descriptio .ẽ. ut dicer& quidibi
agen dum sit quem ammodum cons¬
itnittur quulluc ascendant qui dibi
sacturisunt. Quod schema dr̃ charac¬
teris mos quae latinę infor matio
ueldescriptio nuncupatur Roqa¬
tequae ad pacem sunthie¬
dili gen tibus te
dscđam narrationẽ ꝓph&a
ꝑ uenit: ubi eos alloquitur: quis̃
dño prȩstante iudicaituri Nom̃
istud a equiuocum .ẽ. In hoc enim loco
rogate interrogate significat non
supplicate. Perquirere enim &rima¬
ri: cuncta conuenit iudicantẽ. sed
hoc ibi non sit sermonib neq inter¬
rogatione uocis: sed tacita m̃tis con¬
si deratione om̃s sunt cum dño. sic̃

Expanded text:
quanto magis in illa domo Christi potest quanto magis in illa domo Christi potest esse mirabile aliquam contemplationem Domini plus habere, ut tanto magis ab alio distet, quanto eum divinitatem ejus contigerit amplius intueri. David vero significat Christum, nomen ex parente carnis assumptum. Et intuere quemadmodum civitatis illius facta descriptio est, ut diceret quid ibi agendum sit, quemadmodum construitur, qui illuc ascendant, quid ibi acturi sint? Quod schema dicitur characterismos, quae Latine informatio vel descriptio nuncupaturte quae ad pacem sunt Jediligentibus te. Ad secundam narrationem propheta pervenit, ubi eos alloquitur qui sunt, Domino praestante, judicaturi. Nomen istud aequivocum est. In hoc enim loco, Rogate, interrogate significat, non supplicate. Perquirere enim et rimari cuncta convenit judicantem; sed hoc ibi non fit sermonibus, neque interrogatione vocis, sed tacita mentis consideratione. Omnes sunt cum Domino sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tatam̃ satione cognoscim illudd eẽ. uibi
& scĩ sedebunt. & simul cum dũo udi¬
cabunt. quod inscripturis diuinis fre¬
quenter inuenis dic tum: ut non e¬
primatur resipsa : quȩdicitũr. sed
tamen d& hominib: intellegendum
quod rationabiliter sentiatur. Sicut
iam in aliopsalmo dictum .ẽ. Quis ẽ
homo quiuult uitam & in euugło dñs
Siuis uenire aduitam: seruam andata
Non enim dix̃ ad̃nam : qđ ẽ. omni¬
modis sentiendum. haec figura dr̃
elipsiss & quia illide .ẽ. neces sarius
sermo defectus uocatur: sedta men
quae sint iste sedes: laudando conse¬
quenter ex ponit dicens Sedes suꝑ
domum dđ. Suꝑ domum dicit : sup̃
familiam xp̃i quia dariores ibi erunt
aliqui scõrum areliquis fidelib sicut
dicit apłs. Stella abstella diffest in
daritate : sicerit & re surrectiomor¬
tuoium Nam si alicui seruorum hoc
inter famulos suos dednĩ siuanimo
ali quid am plius scire gloriosum . ẽ.

Expanded text:
ta tamen ratione cognoscimus illud esse ubi ta tamen ratione cognoscimus illud esse ubi et sancti sedebunt, et simul cum Domino judicabunt. Quod in Scripturis divinis frequenter invenis dictum, ut non exprimatur res ipsa quae dicitur; sed tamen det hominibus intelligendum quod rationabiliter sentiatur, sicut jam in alio psalmo dictum est: Quis est homo qui vult vitam ? Et in Si vis venire ad vitam, serva mandata ; non enim dixit, aeternam, quod est omnimodis sentiendum. Haec figura dicitur ellipsis, et quia illi deest necessarius sermo, defectus vocatur. Sed tamen quae sint istae sedes, laudando consequenter exponit, dicens: Sedes super domum David. Super domum dicit, super familiam Christi, quia clariores ibi erunt aliqui sanctorum a reliquis fidelibus, sicut dicit Apostolus: Stella ab stella differt in claritate, sic erit et resurrectio mortuorum . Nam si alicui servorum hic inter confamulos suos de domini sui animo aliquid amplius scire gloriosum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cumipso reuera iudicabt̃. quando
iãm̃te purgati & in contẽplatione
ꝑ fectissima constituti hoc sinedu¬
bio iudicabunt . eẽ. faciendum. quod
adño cognouerint constitutum.
Voluntas enim compar audientium.
unum facit. eẽ. iudicium. Quã uis
reliqui tacuisse nos cantur: Sederunt
autem quod dictum . ẽ. praeteritum
tempus ponitur ꝓfuturo Quia om̃a
uerbađi sic firma sunt ut quam uiscse¬
dantur. ẽe. uentura stabilitate sua efti¬
mes. eẽ. iam facta Sedp scrutemur
quid sit hoc quod sedes sedisse dicat
merito qm̃ scĩ uiri sedes sunt dĩ In ipsis
enim sedendo gratiacos suae maies¬
tatis in luminatꝰ: sicut legitur. sedes
sapientiȩ anima iusti & alibi super
quem requiescit sp̃sm̃s. nisi suꝑ humilẽ
& quictum & trem̃tem uerbamea :
Sequitur: In iudicio: quo scilic& nisi
illo futuro. dequo legimus Pater
non iudicat quemquamꝰ sed omne iudicis
dedit filio: Sed quãuis non posueret
quale iudicium uelit intellegi : ab solu¬

Expanded text:
Cum ipso revera judicabunt, quando jam mente purgati, et in contemplatione perfectissima constituti, hoc sine dubio judicabunt esse faciendum, quod a Domino cognoverint constitutum. Voluntas enim compar audientium, unum facit esse judicium, quamvis reliqui tacuisse noscantur. Sederunt autem quod dictum est, praeteritum tempus ponitur pro futuro, quia omnia verba Dei sic firma sunt; ut quamvis credantur esse ventura, stabilitate sui aestimes esse jam facta. Sed perscrutemur quid sit hoc quod sedes sedisse dicat? Merito, quoniam sancti viri sedes sunt Dei; in ipsis enim sedendo gratia eos suae majestatis illuminat, sicut legitur: Sedes sapientiae anima justi ; et alibi: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea? Sequitur, in judicio, quo scilicet, nisi illo futuro de quo legitur: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ? Sed quamvis non posuerit quale judicium velit intelligi, absolu
Abbreviated transcription (Latin):
bere monstratur: & ideo contritꝰ dieł ÷
utin ipso ostender& fortitudinem passi¬
onis & potentiam liberantis. Qua ꝓpt̃
contrito laqueo merito sedicunt. eẽ. libe¬
ratos: quando insidiatores ꝑ ducunt᷑
adnihilum. cum capere nequeunt quos
eddunt causam: quare laqueusille
contritus. ẽ. qui anihil illi prȩua¬
lere potest aduersum. cui diuina uirẽ
prȩstat auxilium. Quid dem̃tes qua̧¬
ritis contraillius seruos insidias tende¬
re. quẽ audistis cȩlum & terram iussi¬
one mom̃tanea condidisse: facileille
uit iniqua om̃a cũ uoluerit dissipare¬
CONCLU SIO

Expanded text:
bere monstratur; et ideo contritus dictus est, bere monstratur; et ideo contritus dictus est, ut in ipso ostenderet fortitudinem passionis, et potentiam liberantis. Quapropter contrito laqueo, merito se dicunt esse liberatos, quando insidiatores perducuntur ad nihilum, cum capere nequeunt quos eddunt causam quare laqueus ille contritus est, quia nihil illi praevalere potest adversum, cui divina virtus praestat auxilium. Quid dementes quaeritis, contra illius servos insidias tendere, quem audistis coelum et terram jussione momentanea condidisse? Facile illivit iniqua omnia cum voluerit dissipareConclusio
Abbreviated transcription (Latin):
appetere uiderentur. Quod &iã de
cunt. quorum & sicorpus ad flictũ.
anima tam̃ dño custodiente seruata ÷
Passer enim sicut sȩpe diximꝰ: auis t̃.
omnino cautissima inpari&ib habi¬
tans. quae in sidias positas solenter
euitat. nec facile capitur. quȩad es¬
cas querendas. seꝑ nos citur uenire sol¬
licita Laqueus .ẽ. autẽ uenantium
mundustius quaelib& dulcedo ꝓposita
inquatunc capimꝰ : quando suauis eẽ.
iudi catur sicut demulierib scriptũ ÷
Oculds meretricis. laqueus peccatoris:
sic deauaritia. sic desuꝑbia. sic decun¬
tis. ẽ. uitis sentiendum: seduide quid
adiccerint contritum laqueum. & se
fuisse liberatos. reuera qui ase grauat
qui alium honbrare festinat: & sic̃
legitur. Ipse in foueam incidit. quiea
alteri parare contendit. Prxterea res¬
pice quod non ruptum: sed contritum
laqueum dicit Contritum enim: nec
loreum aliquid. nec stupeum dicimꝰ
nisi quod aliciuius metalli duritiam ha¬

Expanded text:
appetere viderentur. Quod etiam de appetere viderentur. Quod etiam de cunt, quorum etsi corpus afflictum, anima tamen, Domino custodiente, servata est. Passer enim sicut saepe diximus avis est omnino cautissima, in parietibus habitans, quae insidias positas solerter evitat, nec facile capitur, quae ad escas quaerendas semper noscitur venire sollicita. Laqueus est autem venantium, mundi istius quaelibet dulcedo proposita, in qua tunc capimur, quando suavis esse judicatur, sicut de mulieribus scriptum est: Oculus meretricis laqueus peccatoris . Sic de avaritia, sic de superbia, sic de cunctis vitiis sentiendum. Sed vide quid adjecerint, contritum laqueum, et se fuisse liberatos. Revera, quia se gravat qui alium onerare festinat; et sicut legitur: Ipse in foveam incidit, qui eam alteri parare contendit . Praeterea respice quod non ruptum, sed contritum laqueum dicit. Contritum enim nec loreum aliquid, nec stupeum dicimus, nisi quod alicujus metalli duritiam ha
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsomodo aquã intolerabilẽ dicit : qũa
setoleras se ꝓ fessus ẽ: Aliter enim eua¬
dere non potuit: nisi confortatus ꝑ dĩgra¬
tiam omnia tolerass&. Intolerabili ser¬
go aqua dr̃: quando nr̃a in firmita sco¬
gitatur Nam peccatorũ gurges criminũ¬
que tempestas tolerari non potest: quan¬
do adefensione dñi segregatos inue¬
nerit. Contraomnia tolerabilia fiunt :
cum ds̃ in scis suis habitat. Tunc enim nec error
subripit Necluxuria trahit. nec suꝑ¬
biauentosa prȩual&. nec hostis antiqui.
suggessio maligna cras satur
BEREDiCTus dñs quinon de diz
Hos in cap tionẽ dentib ȩoruco
Tenerunt pi confessores ad nar¬
rationem scđam: in quadño grati¬
asagunt : quiaminime ꝓinimicorũ
uoluntatib corruerunt᷑: sed illi potius
contriti sunt : quieos ꝑdere maluerunt
&uidequem ad modum inimicorum uo¬
luntas saeua discribitur : ut more fera¬
rum. humanam in nocentiam. dentib

Expanded text:
Ipso modo aquam intolerabilem dicit, quam Ipso modo aquam intolerabilem dicit, quam se tolerasse professus est. Aliter enim evadere non potuit, nisi confortatus per Dei gratiam omnia tolerasset. Intolerabilis ergo aqua dicitur, quando nostra infirmitas cogitatur. Nam peccatorum gurges criminumque tempestas tolerari non potest, quando a defensione Domini segregatos invenerit. Econtra omnia tolerabilia fiunt, cum Deus in sanctis suis habitat; tunc enim nec error subripit, nec luxuria trahit, nec superbia ventosa praevalet, nec hostis antiqui suggestio maligna grassaturBenedictus Dominus, qui non dedit nos in captionem dentibus eorum. Venerunt pii confessores ad narrationem secundam, in qua Domino gratias agunt, quia minime pro inimicorum voluntatibus corruerunt; sed illi potius contriti sunt, qui eos perdere maluerunt. Et vide quemadmodum inimicorum voluntas saeva describitur, ut more ferarum humanam innocentiam dentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ramur : sub dubitatione dicam: putas
euasimus cum nos nequaquã euasis se
dubitemꝰ. Nam & alibi in recesta sic ponit̃
nisi quodlex tua meditatiomea. ẽ. tunc
for sitan perissem inhumilitate mea
Tobias quoq ꝓph&a sicait. Conuerti¬
mini peccatores: & facite iuftitiã coram
dño Quiscit siue lit uos & faci& uobcũ¬
cum fletu oculos uros incęlum. forsitan
Vides tantis locis positum ẽe forsitans
ubi non erat ullatenus ambigen dum
Vn de merito hanc uerborum titubantiã
sed fidȩi magnam ab solutãq const̃antiã
ꝓprium scripturȩ diuinȩ dicimꝰ. qđ usus
mundan in reb: dubiis atq incestis. tantũ
ponere consueuit. Qua ꝓpt̃ aliquod
huius modi dictũ ñ x̃. defectus robustis¬
simȩ fidȩi sed exaggeratio magna pericu¬
li. Nam cur dubitarent aquã intolera¬
bilem euasis se animassuas. cum ipsiin supe¬
riorib ꝓfessi sunt. torrentẽ ꝑ tran siuit
animanr̃a. Subiecit aquã intolerabilem

Expanded text:
ramur, sub dubitatione dicamus: Putas ramur, sub dubitatione dicamus: Putas evasimus? cum nos nequaquam evasisse dubitemus. Nam et alibi in re certa sic ponitur: Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea . Tobias quoque propheta sic ait: Convertimini, peccatores, et 438 facite justitiam coram Domino; quis scit si velit vos, et faciet vobcum fletu oculos vestros in coelum, forsitan . Vides tantis locis positum, forsitan, ubi non erat ullatenus ambigendum; unde non merito hanc verborum titubantiam, sed fidei magnam absolutamque constantiam proprium Scripturae divinae dicimus; quod usus mundanus in rebus dubiis atque incertis tantum ponere consuevit. Quapropter aliquid hujusmodi dictum, non est defectus robustissimae fidei, sed exaggeratio magna periculi. Nam cur dubitarent aquam intolerabilem evasisse animas suas, cum ipsi in superioribus professi sunt: Torrentem pertransivit anima nostra? Subjecit, aquam intolerabilem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur Torrentẽ ꝑ tran siuit anima
nr̃a. Iorrens . ẽ. sicut iam diximus
fluuius hibernis imbrib subito conci¬
nosus quia non puro fonte ꝓfunditur.
sed terrenis in fectionib: sordidatur
Huic merito comparatur sȩculi istius tur¬
bidus cursus : quinullo ueritatis fonte
de fluit. sed malorum omnium tempestate
calescit. Istetorrens ẽ.: unde bibit &
dñs: Dequo iam dictum . ẽ. D&orrente
in uia bibit: ꝓpterea ex altauit caput
Merito ergo & isrħł ipsum ꝑtransis se pꝑ¬
hib&: Vnde & caput eius. potas se prae¬
dictum ẽ: Sedin his omnib una ẽ ueraq
confessio qm̃d& antis periculis soladnĩ
ebemus ad inquirendum eẽ solliciti
quare pars ista orationis forsitan fuerit
toties iterata. cum dubitare fidelibus
non conueniat mundi pericula. ꝑ nos m&¬
ipsos non potuis se transire: nisi quia dñs
erat in nob̵. Hoc enimuera hoccatolica
confitetur eccła Sedusus ẽ magni pe¬
riculi : ut quoties amaxima clade libe¬

Expanded text:
Sequitur, torrentem pertransivit anima Sequitur, torrentem pertransivit anima nostra. Torrens est sicut jam diximus flunosus, quia non puro fonte profunditur, sed terrenis infectionibus sordidatur. Huic merito comparatur saeculi istius turbidus cursus, qui nullo veritatdefluit, sed malorum omnium tempestate coalescit. Iste torrens est unde bibit et Dominus, de quo jam dictum est: De torrente in via bibit, propterea exaltabit caput . Merito ergo et Israel ipsum pertransiisse perhibetur, unde et caput ejus potasse praedictum est. Sed in his omnibus una est veraque confessio; quoniam de tantis periculis sola Domim intolerabilem. Debemus ad inquirendum esse solliciti, quare ista pars orationis, forsitan, fuerit toties iterata, cum dubitare fidelibus non conveniat mundi pericula per nosmetipsos non potuisse transire, nisi quia Dominus erat in nobis. Hoc enim vera, hoc catholica confitetur Ecclesia; sed usus est magni periculi, ut quoties a maxima clade libe
Abbreviated transcription (Latin):
bere iustum poterant. quiin eis aucto¬
rem omnium contẽpnere p̃sumebant.
Id .c̃. quod nͣobilitas eius uentis celer¬
rimis comparetur : siue quod sanguinẽ
uonhabeat utiq quicor poralis non ẽ
sicut in libro dictum . ẽ. quẽ deanima
dño praestante conscripsimus. EoR
Sitan uelut aqua absor buis¬
S& nos. lor Regiem peRi Ran¬
imili modo contextisunt &istiuer¬
siculi. Estenim sita legitur. plena
& in dubitata sententia. Cum irascer&
anim eorum adnos. for sitan uelut a qua
ab sorbiuis sent nos. Aquam hic : iniqͦs
populas uult intellegi paganorum¬
quiidolorum culturis. quasinimi a
qua dam inundatione. terrena cor¬
da occupas se uidebantur : Hi seruos
dĩ absorbere cupiebant: cum in suas
culturas xp̃i anos ꝑ ducere nitebant᷑
Sedeos uirtus diuina liberauit: quae
petro apło manum nemer ger& extenđ
Aquam uero dixer̃ antiqui. aqua sunt
omnia credentes. ex inde. fuisse ꝓcreata

Expanded text:
bere justum poterant, qui in eis Auctobere justum poterant, qui in eis Auctorem omnium contemnere praesumebant? id est quod mobilitas ejus ventis celerrimis comparetur: sive ἄναιμος quod sanguinem non habeat, utique qui corporalis non est; sicut in libro dictum est, quem de Anima, Domino praestante, conscripsimus. Vers. 4. Forsitan velut aqua absorbuissent nos: torrentem pertranimili modo contexti sunt et isti versiculi. Est enim, si ita legatur, plena et indubitata sententia: Cum irasceretur animus eorum adversum nos, forsitan velut aqua absorbuissent nos. Aquam hic iniquos populos vult intelligi paganorumqui idolorum culturis, quasi nimia quadam inundatione, terrena corda occupasse videbantur. Hi servos Dei absorbere cupiebant, cum in suas culturas Christianos perducere nitebantur. Sed eos virtus divina liberavit, quae Petro apostolo manum, ne mergeretur, extendit. Aquam vero dixerunt antiqui, a qua sunt omnia, credentes exinde omnia fuisse procreata.
Abbreviated transcription (Latin):
edietas uersus istius ad superiora
respond&ita. Estenim sen susiste iun¬
geađ nisi quia dñs erat in nob cum
in surgerent homines innos forsitan
uiuas deglutis sent nos: Hinc enim
diftinctionẽ plenam ponere debemꝰ.
ut reliqua no b̵ iterum ab soluta uerboꝵ
cõpulatione respondeant. Nam qđ
dicit. uiuos deglutis sent nos : huma¬
na consuctudõ ẽ uiuos degluttire
contranos: S eduiups deglut tĩmur:
quando aut in hereticas prauitates.
autin ꝓfundam p̃cipitationẽ culparũ
ne fanda prauitate demergiur
Quod scĩs uiris potuis s & accidere.
nisieos uirtus suꝑna liberass& : Sequi¬
tur medi& as uersus huius: quaetam̃
ad inferiorem sententiam conftat. eẽ.
iungendam. Dicitenim Cum irasce¬
retur animus eorum aduer sumnos
mas non habebant. Ira enim & inuidia
iudicio carent: dumuoluntates suas
m̃te p̃cipiti subsequuntur. Sicut &¬
salomon dicit. Stultum occidit iracun¬
dia : & paruulum necat inuidia
Quid enim aduersum dĩ famulos ha¬

Expanded text:
Medietas versus istius ad superiora respondet. Ita est enim sensus iste jungendus: Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines in nos, forsitan vivos deglutissent nos. Hic enim distinctionem plenam ponere debemus, ut reliqua nobis iterum absoluta verborum copulatione respondeant. Nam quod dicit vivos deglutissent nos, humana consuetudo non est vivos deglutire contrarios; sed vivi deglutimur, quando aut in haereticas pravitates, aut in profundam praecipitationem culparum nefanda pravitate demergimur. Quod sanctis viris potuisset accidere, nisi eos virtus superna liberasset. Sequitur medietas versus hujus, quam tamen ad inferiorem sententiam constat esse jungendam. Dicit enim: Cum irasceretur animus eorum adversum nos. sas non habebant. Ira enim et invidia judicio carent, dum voluntates suas mente praecipiti subsequuntur, sicut et Job dicit: Stultum occidit iracundia, et parvulum necat invidia . Quid enim adversum Dei famulos ha
Abbreviated transcription (Latin):
ut siue aliquid ad ñoꝓs perum peca
iue mcumtorm̃ta animi uelcorporis
suftinem. ad dnm semꝑ oculos eleuem:
addidit &iam nr̃i. ut hoc dese dictũ
uterq sexus acciper&. subiecit
donec mise reatur nob. ut ostende¬
r& siue feminas siue masculos sub
ꝑquirere & eiiugiter supplicare
Istud autẽ don& inscripturis di¬
uinis. omonimon . ẽ. Inter dum
quippe significat aliquid tẽpora¬
liter agi interdum semꝑ tempo¬
raliter. Vt .ẽ. illud inpsalmo cuuu¬
donec ponam inimicostuos scabellũ
pedum tuorum. Semꝑ autẽ sigñft̃
ut presens psalmus declarat. Donec mi¬
sereatur nob̵. Quasi uero oculinrĩ in
manibus cius. tẽ non debeant. & post qua
nob̵ fuerit misestus Iale .ẽ & illud euugłii
non cognouit eam: donec peperit filium
suum primogenitum: Quam constat
uirum nullo tẽpore cognouis se. Qua¬
ꝓpter donec merito hic semꝑ aduestit᷑
quamuis tẽporaliter dictũ. eẽ uideatur:
quod locutionis genus inter diuinȩ
ꝓpria scripturȩ numerandum est¬

Expanded text:
osperum petamus; sive cum tormenta animi vel corporis sustinemus, ad Dominum semper oculos elevemus. Addidit etiam nostri, ut hoc de se dictum uterque sexus acciperet. Subjecit donec misereatur nobis, ut ostenderet, sive feminas, sive masculos sub perquirere et ei jugiter supplicare. Istud autem, donec, in Scripturis divinis homonymum est; interdum quippe significat aliquid temporaliter agi, interdum, semper. Temporaliter, ut est illud in psalmo cDonec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Semper autem significat, ut praesens psalmus declarat, donec misereatur nobis, quasi vero oculi nostri in manibus ejus esse non debeant, etiam postquam nobis fuerit misertus. Tale est et illud Evangelii, Non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum , quam constat virum nullo tempore cognovisse. Quapropter, donec merito hic semper advertitur, quamvis temporaliter dictum esse videatur. Quod locutionis genus inter divinae propria Scripturae enumerandum est
Abbreviated transcription (Latin):
Ser uo Rumi. inmanib dom¬
Dorum suo Rum
espiciamus intrinsecus quid no¬
bsimilitudines istȩ designent
Adtendunt serui admanus dominoꝵ
suorum: siue quando ꝑ eos desiderant
enutriri. ut totius indigentiȩ necessi¬
tates euadant : siue quando ꝓculpis
suis uapulari iubentur. donec audi¬
ant parce. Utraq enim ponuntur
in potestate dominorum. siue spescon¬
tinentiȩ. siue finis aliquando uindictȩ
quaenos utraq conuenit facere. ut
aliquam indigentiam sustinem: & cũ
ꝓaliquib uerberam excessibus
Sedhicuersus & sequens ꝑ figuram
omorsis deꝓmuntur. ꝑ quã minus
no tȩ rei exsimilitudine eiꝰ quae magi
nota .ẽ. demonstratio declaratur

Expanded text:
servorum in manibus dominorum suorum. Respiciamus intrinsecus quid nosimilitudines istae designent. Attendunt servi ad manus dominorum suorum, sive quando per eos desiderant enutriri, ut totius indigentiae necessitates evadant; sive quando pro culpis suis vapulare jubentur, donec audiant, parce. Utraque enim ponuntur in potestate dominorum, sive spes continentiae, sive finis aliquando vindictae. Quae nos utraque convenit facere, ut aliquam indigentiam sustinemus, et cum pro aliquibus verberamur excessibus. Sed hic versus et sequens per figuram homoeosis depromuntur, per quam minus notae rei, ex similitudine ejus quae magis nota est, demonstratio declaratur
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam & istum uersum sic ad dñm
aptare uolunt: ut ipsum dm̃ domina
dicer& ꝓpter illud exemplum. xp̃m
discrepantia sexus aliquib abhor¬
reat: potest sub hoc modo fortassis
intellegi. Superius deseruis fecit cõ¬
parationem & dominis. & nesexus
femineus puta retur exceptũs huic
quoq similitudines aliȩ conferunt᷑
Quia sic adtendit ancilla in manib
domine suȩ: sicut & serui in manib
dominorum suorum. Sequitur aut̃
sententia quae sexum utrũque
concludit: ita oculi nr̃i ad dñm dm̃¬

Expanded text:
Quidam et istum versum sic ad Dominum aptare volunt, ut ipsum Deum Dominum dicerent, propter illud exemplum: 436 Cdiscrepantia sexus aliquibus abhorreat, potest sub hoc modo fortassis intelligi. Superius de servis fecit comparationem et dominis; et ne se sexus femineus putaret exceptum, huicquoque similitudines aliae conferuntur; quia sic attendit ancilla in manibus dominae suae, sicut et servi in manibus dominorum suorum. Sequitur autem sententia quae sexum utrumque concludit, ita oculi nostri ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
alutariter ammon& humanitas :¬
ut inde petat auxilium. unde
in ex pugnabile p̃sidium credit. ec̃.
uenturum. Nam qui sunt corde p̃¬
tumidi. & mundana se potestate iac¬
tantes : siqua fuerint lesione ꝓuocati
addiuitias recurr̃. ad patro cinia pe¬
ritura confugiunt. utexigant de
inimico penam qui in rogare p̾sũpsit
iniuriam Dĩ uero famuli patientis sima
se conuersatione moderantes. quic¬
quid scandali. quic quid tribulationis
ꝑtulerint. oculos ad dñm leuant. &
ad illum respiciunt a quo se ueraciter
saluari posse confidunt. Sequitur
Qui habitas ingelo. H abitare dñm
multis legim modis. Vt .ẽ. illud in euugło
inipsis. & ipsierunt mihi populus: & e¬
go ero illis indm̃. Dequib &apłs ait
uos estis tẽplũdĩ & sp̃s dĩ habitat
inuob. sic &iam deutroq testatur
illis & tuinme. Legitur quoq incęlo
sedere. dnm̃: ut .e. illud. Caelũ mͥ
sedes ẽ. terra autẽ scabellũ pedũ m eoꝵ¬

Expanded text:
alutariter admonetur humanitas ut inde petat auxilium unde inexpugnabile praesidium credit esse venturum. Nam qui sunt corde praetumidi, et mundana se potestate jactantes, si qua fuerint laesione provocati, ad divitias recurrunt, ad patrocinia peritura confugiunt, ut exigant de inimico poenam, qui irrogare praesumpsit injuriam. Dei vero famuli patientissima se conversatione moderantes, quidquid scandali, quidquid tribulationis pertulerint, oculos ad Dominum levant, et ad illum respiciunt, a quo se veraciter salvari posse confidunt. Sequitur, qui habitas in coelo. Habitare Dominum multis legimus modis, ut est illud in Evangelio: in ipsis, et ipsi erunt mihi populus, et ego illis in Deum . De quibus etVos estis templum Dei, et Spiritus Dei habitat in vobis . Sic etiam de utroque testatur illis, et tu in me . Legitur quoque in coelo sedere Dominum, ut est illud: Coelum mihi sedes est: terra autem scabellum pedum meo
Abbreviated transcription (Latin):
tabilitas humani animi firma cons¬
tar&. nisi quia dñs erat in cis . Illee¬
nim quando in nob̵. ẽ. nec uitio nr̃ȩ
prauitatis abscedit : semꝑ salui. sẽꝑ
manem in lȩsi. quia ꝑ sequentium iniqui¬
tas non p̃ual& contra eum ꝓquo segra¬
tia diuinȩ uistutis opponit. Quã ꝓp¬
ter intuendum . ẽ. in his duob uersib
qua e dicti sunt : & intrib alus qui se¬
quuntur: figuram. eẽ. an aphoram.
qm̃ eadem uerba ꝑ principia uersuum
rep&ita . eẽ. noscuntur: Quod scłma
plurimum ual& ad animos cõmouendos

Expanded text:
tabilitas humani animi firma constabilitas humani animi firma constaret, nisi quia Dominus erat in eis? Ille enim quando in nobis est, nec vitio nostrae pravitatis abscedit, semper salvi, semper manemus illaesi, quia persequentium iniquitas non praevalet contra eum pro quo se gratia divinae virtutis opponit. Quapropter intuendum est in his duobus versibus qui dicti sunt, et in tribus aliis qui sequuntur, figuram esse anaphoram; quoniam eadem verba per principia versuum repetita esse noscuntur. Quod schema plurimum valet ad animos commovendos
Abbreviated transcription (Latin):
enim caritatis & unitatis uirtus: ut si
quidem ꝓs perum concedatur : om̃s sibi
ꝓuenis se congaudeant. Rursus que
siquid contrarium ingeritur : uniũ si
sibi accedis secon ł condoleant. Qua¬
ꝓpter quiddicat isrł: subt̃ adiunox¬
ł deoq: quiuult ĩ srł .cẽ puro corde di¬
cere talia non recus& NISI qui a
quuntur : pi confessores i srahe¬
lem cõmonent dicero: quunpsalmi
capite loqui coeperunt: Qm̃ & siunus¬
quisq: aliquo casu ꝓprus periculis ex¬
uitur : ab omni potente dño liberat᷑
Sed quamuis in istis omnib pendeat
una sertentia nostam̃ mor ẽnr̃o sin¬
gulosuersus ponim: ut quod dealio
ꝓ sensu explicando subiungendũ ẽ
commoneam. Inchoat itaque se¬
cundus uersus pendentem sensũ. sicut
in primo iam factum. ẽ. ut dicat se is¬
ra hel ꝑ dñi gratiam fuis se liberatum.
quando eos scelerati homines in seque¬
bantur atrociter. Quomodo enim
aut caro fragilis sufficer& : aut mu¬

Expanded text:
enim charitatis et unitatis virtus, ut si enim charitatis et unitatis virtus, ut si quid uni prosperum concedatur, omnes sibi provenisse congaudeant; rursumque si quid contrarium ingeritur, universi sibi accidisse condoleant. Quapropter quid dicat Israel, subter adjunxit. Ideoque qui vult esse Israel, puro corde dicere talia non recuset. Vers. 2. quuntur, pii confessores Israelem commonent dicere, qui in psalmi capite loqui coeperunt; quoniam etsi unusquisque aliquo casu propriis periculis exuitur, ab omnipotente Domino liberatur. Sed quamvis in istis omnibus pendeat una sententia, nos tamen more nostro singulos versus ponimus, ut quod de alio pro sensu explicando subjungendum est commoneamus. Inchoat itaque secundus versus pendente sensu sicut in primo jam factum est, ut dicat se Israel per Domini gratiam fuisse liberatum, quando eos scelerati homines insequebantur atrociter. Quomodo enim aut caro fragilis sufficeret, aut mu
Abbreviated transcription (Latin):
nunc isrł. Subita l&itia
quae dep̃teriti periculi recordatione
descendit : sol& uerborum or dinem
nontenoͬre. Ammirantur enim con¬
fessores : quo modo euaserint in se.¬
quentes. quem ad modum fragilitatem
humanam torm̃ta non uicerint quo¬
modo deficiente corpore mens fidei
solidata noncesserit. & exiguã pastẽ
uerborum quae desensu magno descen¬
derat : in capite posueruntꝰ. Quem
tamen sub sequenter ex planant : ut
ratio : & paulo post sermonẽ redde¬
r&ur integnitas: Consu&a quippo¬
sententia fuerat dicere : nullatenus peri¬
cula inflicta superare. nisi quod dñ serat
In nob̵ Simul & prȩ sumptionis huma¬
ne ꝑneciosa consuctudo demedio tollit᷑ :
quando non diuitiȩ nr̃ȩ non consilium
non uirtus nob̵ subuenis se dicitur. sed
miseratio dñi solanos liberas se monstrat᷑
Sequitur: dicat nunc isrł: saluberrimũ
nimis eẽ cognoscitur. quod tanta ut fu
si fuerant saluati: merito reliquibeati
gratias agere monebantur. Haec ẽ.

Expanded text:
nunc Israel. Subita laetitia nunc Israel. Subita laetitia quae de praeteriti periculi recordatione descendit, solet verborum ordinem non tenere. Admirantur enim confessores quomodo evaserint insequentes, quemadmodum fragilitatem humanam tormenta non vicerint: quomodo, deficiente corpore, mens fide solidata non cesserit; et exiguam partem verborum, quae de sensu magno descenderat, in capite posuerunt: quae tamen subsequenter explanant, ut ratio, et paulo post sermonum redderetur integritas. Consueta quippsententia fuerat dicere: Nullatenus potuimus pericula inflicta superare, nisi quod Dominus erat in nobis. Simul et praesumptionis humanae perniciosa consuetudo de medio tollitur, quando non divitiae nostrae, non consilium, non virtus nobis subvenisse dicitur; sed miseratio Domini sola nos liberasse monstratur. Sequitur, dicat nunc Israel. Saluberrimum nimis esse cognoscitur, quod tanta ut fiasi fuerant salvati, merito reliqui beati gratias agere monebantur. Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
radus istos. & in multis unum &¬
Tinuno multos ascendere ꝓph&a
testatur: quando plurali & singulari
numero in his psalmis locutus fuisse
declaratur. Noniniuria : quia & po¬
puł dĩ. unum corpꝰ. ẽ xp̃i & plebsiterũ
deuota ꝑunum quemq fi delium la:¬
ꝓbatur effusa. Quaꝓpter siue hocunꝰ
siue plures loquantur : una tamen
decantat eccła. Sedistigrađ in illo sunt
itinere confatuti: ubi ipse rex patrie
uiam senob cognoscitur prebuis se
Quam supso prȩstante fideliter atque
humiliter gradimur : ad eius scã tribu¬
nalia ꝑuenim DIUISIO PSALMI.
emores scĩ confessores quanta
pericula ꝑdiuinam misericor¬
diam uelut impetum torrentis euaserint.
primo capite fatentur se d&ot saeuicn¬
tibus a erumnis sola dĩ miscricordia fuisse
liberatos. Secundo gratias agunt: qui¬
a non sunt decepti aꝑ secutorib: suis. sed
uersauice in sidiȩ magis ipsorum contri¬
tȩ sint eosq i constat creptos
isi quia dñss erat in nob dicat

Expanded text:
Gradus istos et in multis unum, eGradus istos et in multis unum, et in uno multos ascendere propheta testatur, quando plurali et singulari numero in his psalmis locutus fuisse declaratur. Non injuria, quia et populus Dei unum corpus est Christi, et plebs iterum devota per unumquemque fidelium probatur effusa. Quapropter, sive hoc unus, sive plures loquantur, una tamen decantat Ecclesia. Sed isti gradus in illo sunt itinere constituti, ubi ipse Rex patriae viam se nobis cognoscitur praebuisse; quam si, ipso praestante, fideliter atque humiliter gradimur, ad ejus sancta tribunalia pervenimus. Divisio psalmi. Memores sancti confessores quanta pericula per divinam misericordiam velut impetum torrentis evaserint, primo capite fatentur se de tot saevientibus aerumnis sola Dei misericordia fuisse liberatos. Secundo, gratias 437 agunt, quia non sunt decepti a persecutoribus suis; sed versa vice insidiae magis ipsorum contritae sunt, eosque constat ereptosisi quia Dominus erat in nobis, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
alterna conuersio. In obpbrium & def¬
pectionem ueniunt abundantes atq
suꝑbi. sicut salomon d&alibus ait
Quidnob ꝓfuit suꝑbia. autquid di¬
uitiarum iactantia contulit nobis
& c& Sciendum plane : quia cõmu¬
nis eloquentiȩ ordo poscebat : ut di¬
cer&. multum reploa .ẽ. animanra
obprobriam abundantium & dispec¬
tione suꝑborum. Sed cum dixerit
multum repleta .ẽ. animanra obpro¬
brium habundantib: & despectio suꝑb̶
Hoc uidetur eẽ ob ꝓbrium scripture
diuinȩ. quod tam̃ trahi non deb&
aduitium Sed qm̃ non .ẽ. adhuc hu¬
ascen der& dem̃tium inuidiã sũ¬
tinebit : quia res prospere mordent
sẽꝑ aduersos dumuanis Iste inputati¬
onib: retar da recreditur : quianimȩ
ꝓuectib studere monstratur Intu eam᷑
uirum & inp̃cum ꝑ seueratione mirabilẽ:
& nullis in risionib inte pentem. sed
diuersas molestias diuersa uulnera
uno medi camine curantem : quodocu¬
ꝓsalo cͦ xXiii. Canticũ cxaduũ

Expanded text:
alterna conversio; in opprobrium et desalterna conversio; in opprobrium et despectionem veniunt abundantes atque superbi, sicut Salomon de talibus ait: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactantia contulit nobis ? etc. Sciendum plane quia communis eloquentiae ordo poscebat ut diceret: Multum repleta est anima nostra opprobrio abundantium, et despectione superborum. Sed opprobrium abundantibus, et despectio superbis, hoc videtur esse proprium Scripturae divinae, quod tamen trahi non debet ad vitium, sed quoniam non est adhuc huascenderat, dementium invidiam sustinebat, quia res prosperae mordent semper adversos, dum vanis imputationibus retardari creditur qui animae provectibus studere monstratur. Intueamur virum et in precum perseveratione mirabilem, et nullis irrisionibus intepentem; sed diversas molestias, diversa vulnera uno medicamine curantem; quod ocuSALMUS CXXIII. Canticum graduum.
Abbreviated transcription (Latin):
.eẽ. felices : & ab hoc corpus suum poenali
asser& uerberatione laceratum : dic̃ &iã
animam quoq: suam obpbrus & dis pec¬
tionib fuisse completam : nequid resta¬
r& quod non grauissimȩ passionis sub¬
deretur in uiriȩ. Ob probrium autẽ
abundantib: ideo posuit : quia cũ ꝑsecu¬
tores. eeñt diuites acl&antes : uirisscĩs
pauꝑtatẽ suam & humilitatem iniqua in¬
uectione reputabant dicentes. Quiduob̃
ꝓdest mundidiuitias non habere & futura
nescio quae ꝑ quire re p̃sentia gaudia dese¬
rere. & triftitiam plus amare : Eoce ego
queuideo teneo. tuspera quȩ in aniter
potius suspicaris. Sequitur. & dispectio
suꝑbis. Despicuint suꝑbi humiles : quando
tales predicationes corum audiunt. quib
oboedire contẽpnunt. Nam cum suꝑ bi
presentia diligunt futura contractant.¬
& acrius in illos iniquitates suac praui¬
tatis in surgunt. qui regulis dñi seruire
contempnunt. Uerum his in iudicio fit uenturo

Expanded text:
esse felices, et hoc corpus suum poenali esse felices, et hoc corpus suum poenali assereret verberatione laceratum, dicit etiam animam quoque suam opprobriis et despectionibus fuisse completam, ne quid restaret quod non gravissimae passionis subderetur injuriae. Opprobrium autem abundantibus ideo posuit, quia cum persecutores essent divites ac laetantes, viris sanctis paupertatem suam et humilitatem iniqua invectione reputabant, dicentes: Quid vobis prodest mundi divitias non habere, et futura nescio quae perquirere, praesentia gaudia deserere, et tristitiam plus amare? Ecce ego quae video, teneo; tu spera quae inaniter potius suspicaris. Sequitur, et despectio superbis. Despiciunt superbi humiles, quando tales praedicationes eorum audiunt, quibus obedire contemnunt. Nam cum superbi praesentia diligant, futura non tractant, et acrius in illos iniquitate suae pravitatis insurgunt, qui regulis Domini servire contendunt. Verum his in judicio venturo fit
Abbreviated transcription (Latin):
enit adingres sum scđm ubimi¬
serisibi contemptus & ob ꝓbru sui con¬
sideratione dep̃catur Nam ille fa¬
mulus qui assidua malorum afflictio¬
ne uapulabat. oculosq suos in dnĩ
miseratione posuerat : erłpuit in neces¬
sariam uocem sibiq miserandum gemi¬
na petitione deplaͦrat. quia corpusei
passionib: anima laborabat ob ꝓbrus
Quod merito ad martyres refestur :
quiprȩstantedño uuiuacitate animi
iniuriam superant passionum Huic
ergo repetitȩ miscđȩ causa subiungit᷑
Quia multum repleti sum contẽptione
Replentur enim contemptione quan¬
do dĩ famuli uerberib lacerantur.
quando flammis seuientib exurunt᷑
quando gurgitib necant᷑ altissimis
Nisienim contẽpnerentur abunde
Talia non poterant sus tinere. Multum
repl&a : significat abundantiam passio
num. quã tam̃ secupide aclibent̃ ꝑtulisse
animanpa ob ꝓbrium abun¬
ddantib & des pectio super bis
um superius repletum dixerit con¬
temptueorum. quisibi uidebantur

Expanded text:
enit ad ingressum secundum, ubi misereri sibi contemptus et opprobrii sui consideratione deprecatur. Nam ille famulus qui assidua malorum afflictione vapulabat, oculosque suos in Domini miseratione posuerat, erumpit in necessariam vocem, sibique miserendum gemina petitione deplorat, quia corpus ejus passionibus, anima laborabat opprobriis. Quod merito ad martyres refertur, qui praestante Deo vivacitate animi injuriam superant passionum. Huic ergo repetitae misericordiae causa subjungitur, quia multum repleti sumus contemptione. Replentur enim contemptione, quando Dei famuli verberibus lacerantur, quando flammis saevientibus exuruntur, quando gurgitibus necantur altissimis; nisi enim contemnerentur abunde, talia non poterant sustinere. Multum repleti, signum, quam tamen se cupide ac libenter pertulisse anima nostra: opprobrium abundantibus, et despectio superbis. Cum superius se repletum dixerit contemptu eorum qui sibi videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
Emittȩ: ꝓphetiȩ sp̃u p̃sens tempꝰ ostendit
quãuis hoc defuturo dicere uider&ur
Sed cum dic̃ emitut: nonminor ẽ ꝓdit sed con¬
cordiam scȩ unitatis oftendit Huius enim
omni potentis uerbi siccucurrit sermo uelo¬
citer : ut sc̃ȩ trinitatis agnitio celerrima
mirabilimundũ uelocitate compleuerit
idoloꝵ cultores ueritatisipsius manifesta¬

Expanded text:
Emittit, prophetiae spiritu praesens tempus ostendit, Emittit, prophetiae spiritu praesens tempus ostendit, quamvis hoc de futuro dicere videretur. Sed cum dicit, emittit, non minorem prodit, sed concordiam sanctae unitatis ostendit. Hujus enim omnipotentis Verbi sic cucurrit sermo velociter, ut sanctae Trinitatis agnitio celerrima mirabili mundum velocitate compleverit, idolorum culturas veritatis ipsius manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde siciustoꝵ sensus reficit utomnem sa¬
tietatem superare noscat᷑. Ipse .ẽ. uerus pa¬
nis quidecelo descendit: Nam sicnos hic
corporis sui participatione reficit : quem¬
ammodũ ibi satiabit quos toto lumine suȩ
dĩtati simpleuerit. Reuera secura pax &
inuiolata tranquillitas: quando indigentia
nob̵ cum ulla nonlitigat : nec aliquem lassitudo
defatigat. Nonfrigus contristat: nonesuries
grauat. & c&era quȩ hic nrę in becillitatꝑ
bellum sẽꝑ infligunt: Ibi autẽ corporis ani¬
mȩq talis ẽ. societas : ut nulla interfȩ
aduer sitate discordent: sed sibi utraq glori¬
osa uoluntate consentiant Quiemittit
escripta ciuitate futuri Sermo eius¬
munera hic nob conferenda prȩdicit utue¬
ritas tunc futurę rei ꝑbeneficia presentia
iampos sit agnosci: Eloquium dñi uerbũ
patris ẽ: quod terras descendit quando hu¬
militatẽ pie incarnationis assum ꝑsit

Expanded text:
unde sic justorum sensus reficitur, ut omnem saunde sic justorum sensus reficitur, ut omnem satietatem superare noscatur. Ipse est verus panis, qui de coelo descendit . Nam si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit, quos toto lumine suae deitatis impleverit? Revera secura pax et inviolata tranquillitas, quando indigentia nobiscum ulla non litigat, nec aliquem lassitudo defatigat, non frigus contristat, non esuries gravat, et caetera quae hic nostrae imbecillitati bellum semper infligunt. Ibi autem corporis animaeque talis est societas, ut nulla inter se adversitate discordent, sed sibi utraque gloriosa voluntate consentiant. Vers. escripta civitate futuri saeculmunera hic nobis conferenda praedicit, ut veritas tunc futurae rei per beneficia praesentia jam possit agnosci. Eloquium Domini Verbum Patris est, quod ad terras descendit, quando humilitatem piae incarnationis assumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
grauior quando int̃ uiscere materna p̃stat᷑
Quale ẽ enum matris ꝑ uidere florentes
filios suos : quale filus gen&ricis gratiam
iugiter contueri. Ideo enim dictũ .ẽ. inte
qui a numquã ab illa hierusalem exire potie¬
runt qui a eterno munere consecrantur
iuitas illa magna inestimabilis sub quan¬
ta laudis breuitate descripta ẽ: nã quidilla
prestantius dicipotest. cuius fines pacis
munere terminantur: Vnde ab solute col¬
ligi potest quia aeterna tranquillitates per¬
fruitur qđ intus habitare monstratur:
possid& sic infelix babrlonia dolorum
pugnam ꝓcul dubio sustinebit: Vnius enim
pastis definitione alterius causȩ euident̃
ꝓdidit qualitatẽ: Hoc schema dr̃ empha¬
sis : quae significat &iam id quod non dicit
Sed quẽ ammodum paxista ꝓueniat: con¬
siquenter exponitur dũ fideles xp̃i dñi
contẽplatione saginantur: Adipẽ quippe
frum̃ti : dicit ipsam contubilẽ deitatem.

Expanded text:
gratior, quando inter viscera materna praestatur. gratior, quando inter viscera materna praestatur. Quale est enim matri semper videre florentes filios suos? Quale filiis genitricis gratiam jugiter contueri? Ideo enim dictum est, in te, quia nunquam ab illa Jerusalem exire poterunt, qui aeterno munere consecranturCivitas illa magna inaestimabilis, sub quanta laudis brevitate descripta est! Nam quid illa praestantius dici potest, cujus fines pacis munere terminantur? Unde absolute colligi potest, quia aeterna tranquillitate perfruitur, quod intus habitare monstratur. possidet, sic infelix Babylonia dolorum pugnam procul dubio sustinebit. Unius enim partis definitione, alterius causae evidenter prodidit qualitatem. Hoc schema dicitur emphasis, quae significat etiam id quod non dicit. Sed quemadmodum pax ista proveniat, consequenter exponitur, dum fideles Christi Domini contemplatione saginantur. Adipem quippe frumenti dicit ipsam contuibilem Deitatem,