comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dñs. et ponã eã in possessionẽ ericii et in paludes aquarũ et scopa¬
bo cã inscopaterens dic̃ dñs exercituũ: Babilonẽ fuisse potentissi
mã et in cãpestribus ꝑ quadrũ sitã ab angulo usq ad angulũ muri
sedetim milia tenuisse passuũ. idest simul ꝑcircuitũ sexaginta
quatuor: refert horo dotus et multi alii qui gretas historias conscrpp¬
serunt. arx. aũt. idest capitoliũ illius urbis est turris que edificata
post diluuiũ multitudine tria milia dicitur tenere passuũ paula¬
tim delato inangustias coartata ut pondus in mines facilius alatiorib
sustentetur. describunt ibitẽ plamar morea aureas statuas plateas
lapidibus auroq fulgentes. et multa aliaque pene uidebantur incre¬
dibilia: hoc totũ n ar rauimus ut ostenderemus quod adirã dĩ om̃is
potentia puluissit et fauillȩ et cineri conparetur. siliceret in troire

Expanded text:
dicit Dominus. Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: et scopadicit Dominus. Et ponam eam in possessionem hericii, et in paludes aquarum: et scopabo eam in scopa terens, dicmam, et in campestribus per quadrum sitam, ab angulo usque ad angulum muri, sedecim millia tenuisse passuum, id est, simul per circuitum sexaginta quatuor, refert Herodotus, et multi alii qui Graecas historias conscripserunt. Arx autem, id est, Capitolium illius urbis, est turris quae aedificata post diluvium, in altitudine quatuor millia dicitur tenere passuum, paulatim de lato in angustias coarctata, ut pondus imminens facilius a latioribus sustentetur. Describunt ibi templa marmorea, aureas statuas, plateas lapidibus auroque fulgentes, et multa alia quae pene videantur incredibilia. Hoc totum narravimus, ut ostenderemus quod ad iram Dei omnis potentia pulvis sit, et favillae et cineri comparetur. Si liceret introire
Abbreviated transcription (Latin):
parate filios eius oc casioni ininiquitate patrũ suorũ non consur gent
nec hereditabunt t̃rã. neq mnplebunt faciẽ urbis ciuitatũ: om̃s historiȩ
consentiunt quod occiso balthasar. nepote nabuehorlonosor et succe¬
dente dario inregnũ chaldeorũ nullus denabuchodonosor de inceps
stirpe regnauerit. hoc ergo scriptura predicit qđ intantũ baby lon
ueniat uastitatẽ ut et iã desemine regio nullus remaneat. sed propt̃
inpieatẽ patris om̃is sobolis deleatur: proco aut̃ qđ nos inultima par¬
te sententiȩ transtulimus neq inplebunt faciem urbis ciuitatum :
In hebreo scriptũ ẽ prociuitatibus. saron. qđ noftrans ferre possumus
et aduer sarios. ut sit sensus: nullus ex semine tuo quicupiat reparare
tui que sensũ habeat. scire non ualeo: Et consurgã suꝑ eos dicit dñs. ex¬
ercituũ et ꝑdãbabilonis nomen et reliquias et germen et progeniem

Expanded text:
parate filios ejus occisioni in iniquitate patrum suorum: non consurgent, parate filios ejus occisioni in iniquitate patrum suorum: non consurgent, nec haereditabunt terram, neque implebunt facies orbis civitatum. Omnes historiae consentiunt, quod occiso Balthasar nepote Nabuchodonosor, et succedente Dario in regnum Chaldaeorum, nullus de Nabuchodonosor deinceps stirpe regnarit. Hoc ergo Scriptura praedicit, quod in tantam Babylon veniet vastitatem, ut etiam de semine regio nullus remaneat, sed propter impietatem patris omnis soboles deleatur. Pro eo autem quod nos in ultima parte sententiae transtulimus, neque implebunt facies orbis civitatum, in Hebraeo scriptum est pro civitatibus, ARIM , quod nos transferre possumus et adversarios; ut sit sensus: nullus ex semine tuo qui cupiat reparare tui, quem sensum habeat, scire non valeo. Et consurgam super eos, dicit Dominus exercituum: et perdam Babylonis nomen, et reliquias, et germen, et progeniem,
Abbreviated transcription (Latin):
distitu populũ tuũ occidisti: Iuxta septuaginta inter pretes quidixerunt
qui a terrã meã ꝑdidisti et populũ meũ occidistiquid dicat nulla du¬
bitatio ẽ. terrã enĩ iudeã et populũ eius isrł nabuchodonosor inter¬
fecit et ꝑdidit. iuxta hebraicũ difficilis intellectus ẽ quomodo ter¬
rã suã per diderit et populũ suũ occiderit nisi forte hoc sensu acci¬
piendũ ẽ eos quos tibi ds̃ incorreptionẽ dederat tupenitus ꝑ didisti uel
aliter antiquũ assyriorũ regnũ te multũ suꝑbiente et eleuante con¬
tra dm̃ ceruicẽ tuã omnino destructũ ẽ. sicnimte egisses humiliter
et scisses mensurã tuã assyrius etbabilonius huc usq regnaret. siue
hoc modo tã crudelis fuisti. inextrancos ut etiã subietos tibi populos fu¬
ribundus oprimeres: Non uocabitur inȩternũ semen pessimorũ. pre¬

Expanded text:
disti, tu populum tuum occidisti. Juxta LXX Interpretes qui dixerunt: disti, tu populum tuum occidisti. Juxta LXX Interpretes qui dixerunt: Quia terram meam perdidisti, et populum meum occidisti, quid dicant, nulla dubitatio est. Terram enim Judaeam, et populum ejus Israel Nabuchodonosor interfecit et perdidit. Juxta Hebraicum difficilis intellectus est, quomodo terram suam perdiderit, et populum suum occiderit: nisi forte hoc sensu accipiendum est, eos, quos tibi Deus in correptionem dederat, tu penitus perdidisti. Vel aliter: antiquum Assyriorum regnum, te multum superbiente et elevante contra Deum cervicem tuam, omnino destructum est. Si enim te egisses humiliter, et scisses mensuram tuam, Assyrius et Babylonius hucusque regnaret. Sive hoc modo: tam crudelis fuisti in externos, ut etiam subjectos tibi populos furibundus opprimeres. Non vocabitur in aeternum semen pessimorum. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
tusolus in sepultis iacebis: alii uero locũ iftũ sic int̾ p̃tantur om̃ animȩ
apud inferos aliquã requiem accipient tusolus in extremas tenebras
religaueris omniũ enĩ operieris sanguine et uniuersorũ cruorte p̃¬
met uel obuolutũ sanie mortuorũ. symmachus hunc locũ sic trans¬
tulit et iã cũ his quioc ciduntur in bello ñ mereberis habere c̃sortiũ
sepulturȩ Proeo aũt qđ nos diximus quasi stirps inutilis. et inhebreo
legimus cħa nẽ ser nẽ ta p̾ħa. aquila interp̃tatus est quasisa¬
nies polluta. nẽ ser̃. aũt propne uirgultũ appellatur qđ ad radices
arborũ nascitur et quasi in utile ab agricolis amputatur posumus idip¬
sum saniem tabũq intellegere simulq discimus qđ infernus subterra
sit dicente scriptura usq ad fundamenta laci: Tuenĩ terrã tiã. dis per¬

Expanded text:
tu solus insepultus jacebis. Alii vero locum istum sic interpretantur: Omnes animae tu solus insepultus jacebis. Alii vero locum istum sic interpretantur: Omnes animae apud inferos aliquam requiem accipient, tu solus in extremas tenebras religaberis. Omnium enim operieris sanguine, et universorum te cruor premet velut obvolutum sanie mortuorum. Symmachus hunc locum sic transtulit: Etiam cum his qui occiduntur in bello, non mereberis habere consortium sepulturae. Pro eo autem quod nos diximus, quasi stirps inutilis, et in Hebraeo legitur: CHANESER NETHAB , Aquila interpretatus est, quasi sanies polluta. NESER autem proprie virgultum appellatur, quod ad radices arborum nascitur, et quasi inutile ab agricolis amputatur: possumus id ipsum saniem tabemque intelligere. Simulque discimus quod infernus sub terra sit, dicente Scriptura: Usque ad fundamenta laci. Tu enim terram tuam disperdi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi illos et tenebratum horror includeret: Om̃s reges gentiũ uniuer¬
si dormierunt ingloria. uir indomosua. tuaũt ꝓiectus es desepulchro
tuo quasi stͥrips inutilis pollutus & obuolutus qui inter fecti sunt gla¬
Sdio et dis cenderunt ad fundamenta laci quasi cadauer putridũ non
Shabebis c̃ sortiũ neq cumeis insepultura: Narrant hebrei hu iuscemo¬
di fabulã eiuil maro dath. qui patre suo nabuchodonosor uiuente
ꝑ septem annos int̾bestias ante regnauerat. post quã ille restitutus
in regno ẽ usq ad mor tẽ patris cum io achim regẽ uidae inuinculis
fuit. quo mortuo cũ rur sus in regnũ suc cederet et nonsusciperetur
a principibus qui metuebat neuiueret. qui dicebatur extinctus ut
fidẽ patris mor tui faceret aperuit sepulchrũ. et cadauer eius unco
et funibus traxit. et est sensus sepultis omnibus quiate int̃ fecti sunt

Expanded text:
nisi illos et tenebrarum horror includeret. Omnes reges gentiam, univernisi illos et tenebrarum horror includeret. Omnes reges gentiam, universi dormtuo quasi stirps inutilis pollutus et obvolutus qui interfecti sunt gladio, et descenderunt ad fundamenta laci; quasi cadaver putridum non habebis consortium, neque cum eis in sepultura. Narrant Hebraei hujusmodi fabulam: Evilmarodach qui, patre suo Nabuchodonosor vivente per septem annos inter bestias, ante regnaverat, postquam ille restitutus in regno est, usque ad mortem patris cum Joachim rege Judae in vinculis fuit: quo mortuo, cum rursus in regnum succederet, et non susciperetur a principibus, qui metuebant ne viveret qui dicebatur exstinctus; ut fidem patris mortui faceret, aperuit sepulcrum, et cadaver ejus unco et funibus traxit. Et est sensus: Sepultis omnibus qui a te interfecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad tantã ꝓrupisset insaniã. ut dĩ sibi similitudinem iuindicaret:
Ueruntamen ad infernũ detraheris in profundũ laci: qui ꝑsuꝑbiã dixerat in
celũ ascendã erosimilis altissimo ñ solũ ad infernũ sed ad infernũ ultimũ
detrahetur: hoc enĩ significat laci profunditas ꝓ quo in euangelio tenebras
exteriores legimus ubiẽ fletus et stridor dentiũ: Quite uiderint adte in¬
clinabuntur teq ꝓspiciunt. sub auditur dicentes. nũquid iste ẽ uir qui con¬
turbauit terrã qui c̃ cussit regna qui posuit urbẽ desertũ et urbes cius
destruxit. iunctis eius non aperuit carcerẽ: Et haer uox in sultantiũ est
atq mirantiũ quo modo uastator omniũ et ipse uastatus sit. qđ aũt ait
uinctis eius non aperuit carcerẽ magnitudo crudelitatis et inpietatis expri¬
mitur ut etiã uinctos teneret in carcere et ñ sufficerent miseris cate ne

Expanded text:
nisi ad tantam prorupisset insaniam, ut Dei sibi similitudinem vindicaret. nisi ad tantam prorupisset insaniam, ut Dei sibi similitudinem vindicaret. Verumtamen ad infernum detraheris in ascendam, ero similis Altissimo, non solum ad infernum, sed ad infernum ultimum detrahitur. Hoc enim significat laci profunditas, pro quo in Evangelio tenebras exteriores legimus, ubi est fletus et stridor dentium . Qui te viderint, ad te inclinabuntur, teque prospicient subauditur dicentes: Numquid iste est vir qui conturbavit terram, qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et destruxit; vinctis ejus non aperuit carcerem? Et haec vox insultantium est atque mirantium, quomodo vastator omnium et ipse vastatus sit. Quod autem ait: Vinctis ejus non aperuit carcerem? magnitudo crudelitatis et impietatis exprimitur, ut etiam vinctos teneret in carcere: et non sufficerent miseris catenae,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ testamenti in lateribus aquilonis. ascendĩ suꝑ altitudinẽ nubiũ erosimilis
altissimo: Prdeo qđ nos inter pretatisumus obfacilitatẽ intellegenti ae.
mus ad uerbũ legitur. quomodo cecidisti decelo ulula fili deluculi. significatꝰ
aũt alus uerbis lucifer et dicitur ei. qđ flere debeat ec lugẽre. qui quondã
sic fuerat gloriosus ut fulguri luciferi conparatussit: sicut inquid lucifer dis¬
ro sideri similis uidebatur: sed cetidisti int̾rãgentiũ uulnerator. qui ꝑsuꝑbiam
loquebaris tantam potentiã c̃secutus sũ. ut cęlũ mihi restet et sidera. ut sub pe¬
dibus meis suꝑna ilebeant subiacere: qua quã iudȩi cȩlũ et astradĩse uelint
intellegi. exeo quodsequitur sedebo in monte testamenti idest intẽplo ubi
dĩ iura sunt condita. et in lateribus aquilonis. idest inhierusalẽ: scriptũ ẽ enĩ
montes sion latera aquilonis: nec sufficerat suꝑbiȩ eius desiderare cȩlestia.

Expanded text:
n lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, ero similis Altissimo. Pro eo quod nos interpretati sumus ob facilitatem intelligentiae: Qmus ad verbum, legitur: Quomodo cecidisti de coelo, ulula fili diluculi. Significatur autem aliis verbis lucifer; et dicitur ei quod flere debeat et lugere, qui quondam sic fuerit gloriosus, ut fulgori luciferi comparatus sit. Sicut, inquit, lucifer disro sideri similis videbatur; sed cecidisti in terram gentium vulnerator, qui per superbiam loquebaris: Tantam potentiam consecutus sum, ut coelum mihi restet et sidera ut sub pedibus meis superna debeant subjacere. Quamquam Judaei coelum et astra Dei se velint intelligi, ex eo quod sequitur: Sedebo in monte testamenti, id est, in Templo, ubi Dei jura sunt condita, et in lateribus Aquilonis, id est, in Jerusalem. Scriptum est enim: Montes Sion latera Aquilonis . Nec suffecerat superbiae ejus desiderare coelestia,
Abbreviated transcription (Latin):
ut mirer eũ noua sermonis fabrica in unũ corpus lapidẽ
ferrũque coniungere hoc breuiter admonui nequis nos
putet exillius fontib mutuas se quȩ dicimus nã et inp̃senti
capitulo aduersum ludeos et hierosolimã dicit ꝓphetiam
dirigi quod in principio fidei xp̃ianȩ adtotas gentes epistu¬
las miserit nesusciperent passionẽ xp̃i et miseritus quae
ad aethyopiã et occidentalẽ plagam totũq orbẽ huns
blas phemiȩ disseminatione conpleuerit. Omnes habi¬
tatores orbis quimoramini. Intertã cũ eleuatũ fuerit signũ

Expanded text:
ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ferrumque conjungere. Hoc breviter admonui, ne quis nos putet ex illius fontibus mutuasse quae dicimus; nam et in praesenti capitulo adversum Judaeos et Hierosolymam dicit prophetiam dirigi, quod in principio fidei christianae ad totas gentes epistolas miserint, ne susciperent passionem Christi: et miserint usque ad Aethiopiam et Occidentalem plagam, totumque orbem hujus blasphemiae disseminatione compleverint. Omnes habitatores orbis qui moramini in ter
Abbreviated transcription (Latin):
perio adcuius potentiã nullus alius conparandus est
adgentẽq dĩ semꝑ expectabat auxiliũ er nihil ominus
abhominib conculcat̾ cuius terrã flumina idest di¬
uersi reges depopulati sunt aliiaũ putant᷑ quod apost¬
tropha dirigat̾ ad dnm et sit sensusods quimittis in mare
sȩculi istius ꝓphetas et quasi ꝑepistulas nauigã tes popu¬
lũ commonens tuis im Eperas nuntius te uelociter
conuulsã adpopulũ robustis¬
simũ quiomnib quondã bicircuitu gentib t̃rori fuit
quis ẽ ꝑdĩ expectabat
magnitudine quod sperat non meret᷑ accipere cuius diuer¬
sarũ gentiũ reges uasta uere terram et cetera quȩ secuntur eu¬
sebis caesariensis. historicã int̃p̃tationẽ titulo rȩꝓmittens
diuersis sensib euagatur cuius cũ libros legerem aliud multo
repperi quã bidice ꝓmittebat. Ubicũq enim eũ historia de¬
fecerit transit adallegoriam et ita separata consotiat

Expanded text:
perio, ad cujus potentiam nullus alius comparandus est: perio, ad cujus potentiam nullus alius comparandus est: ad gentem, quae Dei semper exspectabat auxilium, et nihilominus ab hominibus conculcatur: cujus terram flumina, id est, diversi reges depopulati sunt. Alii autem putant, quod apostropha dirigatur ad Dominum, et sit sensus: O Deus, qui mittis in mare saeculi istius Prophetas, et quasi per epistolas navigantes, populum commonens, tuis imperas nuntiis: ite velociterconvulsam, ad populum robustissimum, qui omnibus quondam in circuitu gentibus terrori fuit, qui semper Dei exspectavit magnitudine, quod sperat, non meretur accipere: cujus diversarum gentium reges vastavere terram, et caetera quae sequuntur. Eusebius Caesariensis historicam interpretationem titulo repromittens, diversis sensibus evagatur, cujus cum libros legerem, aliud multo reperi, quam indice promittebat. Ubicumque enim eum historia defecerit, transit ad allegoriam, et ita separata consociat,
Abbreviated transcription (Latin):
SNisi forte et hec spiritalit̃ inecclesia accipimus. Quimittit
Sbmari legatos et inuasis papiri suꝑ aquas. ite angeli ue
loces adgentem conuulsam et dilaceratã adpopulum
terribilem postque nonẽ alius gentẽ expectantẽ. expec¬
tantem. et conculcatã cuius diripuerunt flumina terram
eius aput hebrȩos et aegyptos et aegyptius et aegrpti uno
uocabulo nuncupantur. mes raim. hoc dictũ sit nequis in
uerbo hereat cũ progenere feminino masculinũ inuenerit
idest ꝓterra hominẽ quia et nunc dicitur quimittit inmari
legatos hoc est ipsa mesrai. ipsa agyptius eo quod dealex¬
andria quȩ tunc ut diximus no uocabatur legati missi
sint hierosolimã et inuasis papiri idẽ epistulis siue nauib
suum illis auxiliũ ꝓmittentes dixerint ite uelociter adiu¬
deorũ gentem conuulsam et assyriorũ inpugnatione la¬
ceratã ad populũ quondam terribilẽ quidĩ utebatur im¬

Expanded text:
nisi forte et haec spiritualiter in Ecclesia accipiamus. Qui mittit nisi forte et haec spiritualiter in Ecclesia accipiamus. Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aqloces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum terribilem post quem non est alius gentem expectantem expectantem et conculcatam cuius diripuerunt flumina terram ejus. Apud Hebraeos et Aegyptus et Aegyptius et Aegyptii, uno vocabulo nuncupantur MESRAIM . Hoc dictum sit, ne quis in verbo haereat, cum pro genere feminino masculinum invenerit, id est, pro terra hominem, quia et nunc dicitur: Qui mittit in mari legatos, hoc est, ipsa Mesraim, ipse Aegyptius, eo quod de Alexandria, quae tunc, ut diximus, No vocabatur, legati missi sunt Hierosolymam et in vasis papyri, id est, epistolis, sive navibus, suum illis auxilium promittentes, dixerint: Ite velociter ad Judaeorum gentem convulsam, et Assyriorum impugnatione laceratam; ad populum quondam terribilem, qui Dei utebatur im
Abbreviated transcription (Latin):
incũbentis. Et ẽ hic ordo pulcherrimus ut quomodo inpriori
uisione sermo propheticus damasco minabat᷑. quod decẽ trib
in illa habuerint auxiliũ misericordiã dñi non rogantes. sic
etiam nunc aegypto uastitas p̃dicetur. obeuius auxiliũ dĩ
negleta sit inuocatio. Ipsa ẽ enim terra quȩ ẽ trans flumina
iet hyopiȩ. Idest trans riuos nili fluminis quẽ de ȩthropia
in aegyptũ fluere nemo dubitat. Potest aegyptus alarum
cymbalũ dici. propter uelocitatẽ frugum. Uelox quippe
et concitus auium uolatus reddit cymbali sonitũ quidam
exeo quod sequit̃. quimittit inmari legatos et inuasis pa¬
piri suꝑ aquas. romanorũ regnũ bitellegunt. Et omnẽ
historiam referunt ad uespasiani et titi tempora subquib
hierosolima sub uersa ẽ. sed hoc fidei nrãe non conuenit
ut minetur dñs regno romano quare impiam gentẽ sub¬
uesterit. et rursum in montẽ siondicat munera deferenda:

Expanded text:
incumbentis. Et est hic ordo pulcherrimus: ut quomodo in priori incumbentis. Et est hic ordo pulcherrimus: ut quomodo in priori Visione sermo propheticus Damasco minabatur, quod decem tribus in illa habuerint auxilium, misericordiam Dei rogantes: sic etiam nunc Aegypto vastitas praedicetur; ob cujus auxilium Dei neglecta sit invocatio. Ipsa est enim terra, quae est trans flumina Aethiopiae, id est, trans rivos Nili fluminis, quem de Aethiopia in Aegyptum fluere nemo dubitat. Potest Aegyptus alarum cymbalum dici propter velocitatem frugum: velox quippe et concitus avium volatus reddit cymbali sonitum. Quidam ex eo quod sequitur: Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas, Romanum regnum intelligunt et omnem historiam referunt ad Vespasiani et Titi tempora, a quibus Hierosolyma subversa est. Sed hoc fidei nostrae non convenit, ut minetur Dominus regno Romano, quare impiam gentem subverterit, et rursum in montem Sion dicat munera deferenda,
Abbreviated transcription (Latin):
et egressus ẽ et abut et reuersus ẽ sennacherib rex as¬
syriorũ et habitabit innineue. Ue terrȩ cymbalo alarũ
quȩ ẽ trans flumina aethsopiae. Uerbũ hebraicum.
selsel. qđ simmachus sonitũ. theodotion aues int̃ p̃tatis.
Et nos incymbalum uestimus. aquila bis umbrã trans¬
tulit. Sedsciendum quod umbra: sel: dicitur. Hic aũt
syllaba ipsa geminetur ex quo possum⁊ dictũ intellegere
Uae terrȩ quȩ lnumbra alarũ suarũ pollicet̾ auxilium.
Et cum scriptura dicat. qui habitat inadiurorio altissimi
in protectione dĩ caeli commorabitur Proquo inhebreo
scriptũ est. inumbra omnipotentis cõmorabitur. ipsam dĩ simili¬
tudinẽ habere se iactans et impericulis constituta aliis suffugia
repromittre. Significat aũt. tesiueno. aegypti ciuitatẽ quae
nunc alexandria dicituit siue aegyptũ inqua semꝑ hierusalem
quasi suꝑ quassat arundinẽ innisa ẽ quȩ confracta manũ ꝑ forat

Expanded text:
et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib; et et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib; et syriorum et habitavit in Ninive. Vae terrae cymbalo alarum quae est trans flumina Aethiopiae. Verbum Hebraicum SELSEL , quod Symmachus, sonitum, Theodotion, aves interpretati sunt, et nos in cymbalum vertimus. Aquila bis umbram transtulit. Sed sciendum quod umbra SEL dicitur, hic autem syllaba ipsa geminatur. Ex quo possumus dictum intelligere: Vae terrae, quae in umbra alarum suarum pollicetur auxilium. Et cum Scriptura dicat: Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur , pro quo in Hebraeo scriptum est, In umbra Omnipotentis commorabitur: ipsam Dei similitudinem habere se jactans, et in periculis constituta aliis suffragari repromittit. Significat autem sive No, Aegypti civitatem, quae nunc Alexandria dicitur, sive Aegyptum, in qua semper Jerusalem quasi super quassatam arundinem innixa est, quae confracta manum perforat
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ꝑsecurorũ et demonũ demonstrantes. Nos autem coep¬
tum sequamur ordinẽ . et istorica fundamenta istorico cul¬
mine ꝓtegemus. Ue inquid uniuersis gentibus quȩ milita¬
uerunt contra populum meũ quarũ tantus impetus fuit
ut maris fluctibus coȩquandus sit . sed cũ uenerint seuientes
et biundauerint terrã meã. tunc princeps earũ sennacherib
abeo fugiet bicrepatus. et sicut pulluis uento raptante dis¬
ꝑgitur et turbo insublime uoluitur tẽpestate sic ille
ad ꝓpinquabit quidem hierusalẽ obsidens eam sed ꝑcutr¬
etur abangelo. ueniet mane et deletũ potentiȩ suȩ uide¬
bit exercitũ. et haec erit pars eorũ quiuastauerunt nos.
Hoc ꝓpheta loquit̾ uł ex persona populi. uł seipsum lun¬
gens genti suae postea legimus. egressus ẽ angelus dñi et
ꝑcussit bicastris assyriorũ centũ octuaginta quinq milia¬
et surrexerunt mane et ecce om̃ cadauera mostuorum

Expanded text:
tatem persecutorum, et daemonum demonstrantes. Nos autem coeptatem persecutorum, et daemonum demonstrantes. Nos autem coeptum sequimur ordinem, et historica fundamenta historico culmine protegimus. Vae, inquit, universis gentibus, quae militaverunt contra populum meum, quarum tantus impetus fuit, ut maris fluctibus coaequandus sit. Sed cum venerint saevientes, et inundaverint terram meam, tunc princeps earum Sennacherib ab eo fugiet increpatus, et sicut pulvis vento raptante dispergitur, et turbo in sublime volvitur in tempestate: sic ille appropinquabit quidem Jerusalem, obsidens eam: sed percutietur ab Angelo; veniet mane, et deletum potentiae suae videbit exercitum. Et haec erit pars eorum qui vastaverunt nos. Hoc Propheta loquitur vel ex persona populi, vel se ipsum jungens genti suae . Postea legimus: Egressus est Angelus Domini, et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinqet surrexerunt mane, et ecce omnia cadavera mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
multarũ sonabunt populi sicut sonitus aquarũ inundantiũ et
increpauit eũ et fugi& ꝓcul et rapietur sicut puluis montiũ
a facie uenti et sicut turbo corã tẽpestate iitẽpore uespere
et ecce turbatio inmatutino et non subsistet. haec est parseorũ
qui uastauerunt nos et sors diripientiũ nos. qui superiorẽ da
masci captiuitatẽ a romanis bilatam aestimant et hoc quod
scriptũ est. Inclinabreur homo ad factorẽ suũ et oculi eius
ad scm̃ isrł respicient. ad xp̃i et ad apostolorũ tempora refer̃
Nec non illud quod sequit̃. Plantabis plantationẽ fidelẽ et ger¬
men alienũ seminabis indie plantationis tuȩ labrusca. et ce¬
tera. De infidelitare sentiunt iudeorũ. et hoc capitulũ quod
nunc ꝓposumus. suꝑ et hnicis int̃p̃tantur. qui ꝑsecuntur
ecclesiam. Illudq quod sequit̾. increpauit eũet fugiet pro¬
cul. Dediabolo accipiunt tropologica in t̃p̃tatione uasti¬

Expanded text:
multarum sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium et multarum sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium et increpabit eum et fugiet procul et rapietur sicut pulvis montium a facie venti et sicut turbo coram tempestate in tempore vespere et ecce turbatio in matutino et non subsistet haec est pars eorum qui vastaverunt nos et sors diripientium masci captivitatem a Romanis illatam aestimant, et hoc quod scriptum est: Inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient, ad Christi, et Apostolorum temporquod sequitur: Plantabis plantationem fidelem, et germen alienum seminabis: in die plantationis tuae labrusca, et caetera, de infidelitate sentiunt Judaeorum. Et hoc capitulum quod nunc proposuimus, super Ethnicis interpretantur, qui persequuntur Ecclesiam. Illud quoque quod sequitur, Increpabit eum, et fugiet procul, de diabolo accipiunt, tropologica interpretatione vasti
Abbreviated transcription (Latin):
non es recordata. Ista inquit ꝑ petieris oisrł quia derelinquisti
dm̃ saluatorẽ tuũ quite liberauit exegypto. qui tibi gentes sub¬
iecit inimicas et adiutoris tui nones recordata. Propterea plan¬
tabis plantationẽ fidelẽ et germen alienũ seminabis. Hoc pressius
et cũ hrronia legendũ. quia inquid oblita es dĩ saluatoris tui et
fortis adiutoris tui non es recordata: Num idcirto plantare debe¬
bis plantationẽ fidelẽ et non potius alienũ seminare germen. quod
hostus eripiat. uł certesic. filios meos quidepopuli mei stirpe ge¬
nerati sunt ideo fundasti interrã ut eos alienos et pessimos facias
semen tuũ. spem ꝓmittit ingermine sed cũ maturitas uenerit.
abalio demecetur. Et tunc dolebis grauit̃. quando sperata et pene
iam tanta ꝑdideris. Uȩ multitudini populorũ multorũ ut mul¬
titudini maris sonantis et tumultus turbarũ sicut sonitus aquarũ

Expanded text:
non es recordata. Ista, inquit, perpetieris, o Israel, quia reliquisti non es recordata. Ista, inquit, perpetieris, o Israel, quia reliquisti Deum Salvatorem tuum, qui te liberavit ex Aegypto, qui tibi gentes subjecit inimicas: et adjutoris tui non es recordata. Propterea plantabis plantationem fidelem, et germen alienum seminabis. Hoc pressius et per ironiam legendum. Quia, inquit, oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata: num idcirco plantare debebis plantationem fidelem, et non potius alienum seminare germen, quod hostis eripiat? Vel certe sic: filios meos, qui de populi mei stirpe generati sunt, ideo fundasti in terra, ut eos alienos et pessimos facias.semen tuum spem promittet in germine; sed cum maturitas advenerit, ab alio demetetur. Et tunc dolebis graviter, quando sperata et pene jam tenta perdideris. Vae multitudini populorum multorum, ut multitudo mari
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ operatisunt digiti eorũ. Indie illa erunt ciuitates fortitudinis
eius derelictȩ sicut aratra et segetes quȩ derelicte sunt a facie fili¬
orũ isrł et erit desesta. Hoc non loquit̃ contra clamascũ sed contradecẽ
tribus quȩ uocabant᷑ isrł. ut quomodo ad aduentũ exȩgypto populi
dĩ om̃ gentes quȩ incolebant terrã rȩꝓmissionis subito pauore con¬
territȩ aratra dimiserint aceruosq frugũ et media opera salutẽ
pedib requirentes sic et terra isrł multotempore desolata ꝑmane¬
at. Unde miror proaratris et pro aceruis frugũ uoluisse aquilã
int̃p̃tari testam et emir . symmachus. siluã. et amir. Lxx. amor¬
reos. et eueos. Solus theodono. hebraicũ uerbũ posuit. arsetemir.
quod apud eos emendatius legitur hores. et amir. id uomeres et
acerui segitũ. Quia oblitaes dĩ saluatoris tui et fortis adiutoris tui

Expanded text:
quae operati sunt digiti eorum. In die iquae operati sunt digiti eorum. In die ieius derelictae sicut aratra et segetes quae derelictae sunt a facie filiorum Israel, et erit deserta. Hoc non loquitur contra Damascum, sed contra decem tribus, quae vocabantur Israel; ut quomodo ad adventum ex Aegypto populi Dei, omnes gentes quae incolebant terram repromissionis, subito pavore conterritae aratra dimiserunt, acervosque frugum et media opera, salutem pedibus requirentes: sic et terra Israel multo tempore desolata permaneat. Unde miror pro aratris et acervis frugum voluisse Aquilam interpretari, testam et Emir; Symmachum, silvam et Amir; LXX, Amorrhaeos et Evaeos. Solus Theodotio Hebraicum verbum posuit, ARS ET EMIR: quod apud eos emendatius legitur HORES ET AMIR , id est, vomeres et acervi segetum. Quia oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui
Abbreviated transcription (Latin):
paucȩ oliuȩ quȩ diligentiã legentis euaserint. Indie illa ineli¬
Inabit̾ homo ad factorẽ suũ et oculi eius ad scm isrł respicient et
non inclinabit̾ ad altaria quȩ fecerunt manus eius et quȩ operatis
Idigiti illius et ñ respiciet lucos et delubra. Hoc xp̃i tẽporib pu¬
tant ẽẽ cõpletũ quando destructo regno damasci ꝑpetuũ saluato¬
ris successit imperiũ et idolatriae error. ẽ inminutus. Pa quidẽ
me quod subuersa damasco et decẽ tribub ductis in assyrios. resi¬
dui tribuũ qui erant exisrł adezechiȩ litteras c̃uersi sint ad cul¬
tũ dĩ & ad tẽplũ herosolimã uenerint sicut paralipomenon narrat
historia. Deleta ergo damasco conuestentur homines ad factorẽ suũ
id dm̃ quieos creauit. Et oculi eorũ nequaquã idola quȩ fecerunt in
bethel et hidan. seddm̃ respicient contẽnentes delubra et altaria

Expanded text:
paucae olivae, quae diligentiam legentis evaserint. In die illa inclipaucae olivae, quae diligentiam legentis evaserint. In die illa inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respinon inclinabitur ad altaria quae fecerunt manus eius et quae operati digiti illius: et non respicient lucos et delubra. Hoc Christi temporibus putant esse completum, quando destructo regno Damasci, perpetuum Salvatoris successit imperium, et idololatriae error est imminutus. Pia quidem dicimus, quod subversa Damasco, et decem tribubus ductis in Assyrios, residui tribuum qui erant ex Israel, ad Ezechiae litteras conversi sint ad cultum Dei, et ad templum Jerusalem advenerint, sicut Paralipomenon narrat historia . Deleta ergo Damasco, convertentur homines ad factorem suum, id est, ad eum qui eos creavit, et oculi eorum nequaquam idola quae fecerant in Bethel et in Dan, sed Deum respicient, contemnentes delubra et altaria,
Abbreviated transcription (Latin):
clinabit̾ homo ad factorẽ suũ et oculi eius ad scm̃ israhel
respicient idest ad xp̃m. Duas oliuas: ettres. et quatuor
& quinque. quatuordecim a postolos interpretantes.
idest duodecim quielectisunt et tertium decimum iacobũ qui
appellat̾ frat̃ dñi paulumq apostolum uas electionis. qui uero
assyriorũ temporib putant conpleta quȩ dicta sunt. hoc uolunt
intellegi quod sub assyria captiuitate damascus non sit omnino
deleta. sed translatis quibusdam in cyneren alia pars cultorũ
terrȩ dimissa sit quȩ & ipsa postea babylonio uastante deleta ẽ.
donec sub macedonib et ptholomeis rursus instauretur et hi
aduentu xp̃i esset quidẽ ciuitas sed non tantȩ potentiȩ quantae
ante fuerat. Et ẽ sensus tam pauci remanebunt indamasco quã
solent pꝰ messores paucȩ remanere spicȩ quas inualle raphaim.
latissima et potentissima solent pauperes legere. uł inolea

Expanded text:
clinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel clinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient, id est, ad Christum. Duas olivas, et tres, et quatuor, et quinque, quatuordecim Apostolos interpretantur, id est, duodecim qui electi sunt, et tertiumdecimum Jacobum, qui appellatur frater Domini; Paulum quoque Apostolum vas electionis . Qui vero Assyriorum temporibus putant completa quae dicta sunt, hoc volunt intelligi, quod sub Assyria captivitate Damascus non sit omnino deleta, sed translatis quibusdam in Cyrenem, alia pars cultorum terrae dimissa sit, quae et ipsa postea Babylonio vastante deleta est: donec sub Macedonibus et Ptolemaeis rursum instauraretur, et in adventu Christi esset quidem civitas, sed non tantae potentiae quantae antea fuerat. Et est sensus: tam pauci remanebunt in Damasco, quam solent post messores paucae remanere spicae, quas in valle Raphaim latissima et potentissima solent pauperes legere: vel in olea
Abbreviated transcription (Latin):
rusalẽ adp̃liandam contra eam. Nuntiatumq sit domuidauid
Requieuit syria suꝑ effraim. dequib propheta loquitur adachas.
Nolitimere et cortuum ne formidet aduob caudis titionum
fumigantiũ horũ inira furoris raasin et srriae et filu romeliȩ
eo quod consiliũ buerit contrate syria pessime effraim et filius
romeliae. Et erit sicut congregans inmessẽ quod restiterit
et brachiũ eius spicas leget et sicut quȩrens spicas inualle ra¬
afim et relinquetur bneo sicut racemus et sic̃ excussio oleae
duarum aut trium oliuarum insũmitate rami siue quattuor
autquinq: incacuminib eius fructus eius dicit dñs ds israhel.
Qui p̃sentẽ damasci uastitatẽ subromanobitellegunt regno
haec deapostolis signisicata contendunt. quod quomodo pau¬
cȩ spicȩ et oliuȩ remanere soleant in agro uł in arbore sic
reliquiȩ saluentur isrł. Maxime quia sequat̾. indie illa in¬

Expanded text:
rusalem, ad praeliandum contra eam: nuntiatumque sit domui David: rusalem, ad praeliandum contra eam: nuntiatumque sit domui David: Requievit Syria super Ephraim, de quibus Propheta loquitur ad Achaz: Nolfumigantium istorum, in ira furoris Rasin regis Syriae, et filii Romeliae, eo quod consilium inierit contra te Syria pessimum, et Ephraim et filius rcescet et erit sicut congregans in messe quod restiterit et brachium eius spicas leget et erit sicut quaerens spicas in valle Rafaim et relinquetur in eo sicut racemus et sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami sive quattuor aut quinque in cacuminibus eius fructus eius dicit Dominus Deus IsraheQui praesentem Damasci vastitatem sub Romano intelligunt regno, haec de Apostolis significata contendunt, quod quomodo paucae spicae et olivae remanere soleant in agro vel in arboribus, sic reliquiae Israel salventur; maxime quia sequatur: In die illa in
Abbreviated transcription (Latin):
moenia benadab. Sedsciendũ quod abhieremia babylonia cap¬
tiuitas damascenȩ urbis describit᷑. id paucorum quos asfyri¬
orũ rex reliquerat Inea. Esaias aũ uicinã ab assytiis captiuita¬
tẽ nuntiat. alii estimant deromana captiuitate p̃dici quando
et iudȩorũ captus ẽ populus et damascus cui imperabat. areta.
similẽ sustinuit seruitutẽ. ut cuncta quȩ suꝑ ea scriptas ad
xp̃itempus et adapostolum misteria trans ferant. Eterit
in illa die adtenuabitur gloria iacob et pingues carneseius
emarcescent. Quando inquid damascus capta fuerit & ciui¬
tas eẽ desierit et talis eã gloria coronauerit qualiscoronauit¬
et isrł̃ idest decem tribus. tunc omne p̃sidiũ et pinguissime car¬
nes et refugium emarcescet iacob.Nequaquã enim habebit
quibus tunctis uastet hierusalem. Liegimus supra quodascende¬
rit. raasin . rex syriae. et facee. filius romeliae rex isrł inhie¬

Expanded text:
moenia Benadab. Sed sciendum quod ab Jeremia Babylonia capmoenia Benadab. Sed sciendum quod ab Jeremia Babylonia captivitas Damascenae urbis describitur, id est, paucorum quos 194 Assyriorum rex reliquerat in ea. Isaias autem vicinam ab Assyriis captivitatem nuntiat. Alii aestimant de Romana captivitate praedici, quoniam et Judaeorum captus est populus; et Damascus cui imperabat Areta, similem sustinuit servitutem: ut cuncta quae super eam scripta sunt, ad Christi tempus, et ad Apostolorum mysteria transferantur. Et erit in die illa, attenuabitur gloria Jacob, et pingues carnes ejus marcescent. Quando, inquit, Damascus capta fuerit, et civitas esse desierit, et talis eam gloria coronaverit, qualis coronavit Israel, id est, decem tribus: tunc omne praesidium, et pinguissimae carnes, et refugium emarcescet Jacob: nequaquam enim habebit, quibus junctis vastet Jerusalem. Legimus supra quod ascenderit Rasin rex Syriae et Phacee Filius Romeliae, rex Israel, in Je
Abbreviated transcription (Latin):
greges. et nonerit quiexterreat. Tanta enim erit solitudo ut
nec insidiator timendus sit. Et cessabit aduitorium abeffram.
Nequaquã decem tribus in illa contra iudam auxiliũ habebunt.
Et regnũ ad amasco. AΠTOROINOΥ. subauditur.cessabit.quando
aũ dic̃ cessare regnũ et quiescere. non ꝑpetuam significat uasti¬
tatem. sed auferet in p̃sens potentiam ꝑ quã in omni syria regna
Et omnis gloria earũ incaptiuitatẽ ducte est. sic pauciqui ln
damascore sederint imitabuntur. et habebunt gloriã gentis
sociae. Gloriã. ꝑhrroniam . dictã accipe proignominia. Hoc
aũ totũ fiet quia dñs locutus est. Cuius uerba inrita ẽe non pos¬
sunt. Quidam hanc ꝓphetiã eandem putant esse quã bi hiere¬
mia legimus. dissolutaẽ damascus uersa infuga tremor ad¬
p̃hendit eã angustia et dolores tenuerunt eã quasi parturi
entẽ. Et iterũ succendã ignẽ bmuro damasciet deuorauit

Expanded text:
greges, et non erit qui exterreat. Tanta enim erit solitudo, ut greges, et non erit qui exterreat. Tanta enim erit solitudo, ut nec insidiator timendus sit. Et cessabit adjutorium ab Ephraim: nequaquam decem tribus in illa contra Judam habebunt auxilium. Et regnum a Damasco; ἀπὸ κοινοῦ subauditur, cessabit. Quando autem dicit cessare regnum et quiescere, non perpetuam significat vastitatem, sed aufert in praesens potentiam, per quam in omni Syria ante regnabet omnis gloria earum in captivitatem ducta est: sic pauci, qui in Damasco resederint, immutabuntur, et habebunt gentis gloriam sociae. Gloriam per ironiam dictam accipe, pro ignominia. Hoc autem totum fiet, quia Dominus locutus est, cujus verba irrita esse non possunt. Quidam hanc prophetiam eamdem putant esse, quam in Jeremia legimus: Dissoluta est Damascus, versa est in fugam, tremor apprehendit eam, angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturentem . Et iterum: Succendam ignem in muro Damasci, et devorabit
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium ut regum et paralxpomenon. narrat historia. etiam
ipsis uastitatem abassyrius ad propinquare. significat. dicente
rege assrriorum. Cepi arabiam et damascum et samariam. sicut
ergo illas coepi et uniuersa regna. capiam et te. Inregum uolu¬
mine legimus. ascendit rex assyriorum damascum et coepit eã
et transtulit incyneren. raasin. quoque interfecit quierat
rex damasci. quae omnia ehechia hierosolymis regnante
per pessa est. Ecce inquid damascus desinet esse ciuitas.
Iam uicina captiuitas est. Iam assyrius suum mouit exer¬
citum. et erit sicut a ceruus lapidum inruina ut tantum¬
modo parietine ac pristinae potentiae uestigia in ruinarũ
magnitudine demonstrentur. Derelictae ciuitates. aroer.
gregibus erunt. aroer. mirice. interpretatur . quae
proprie arbor insolitudine et s alsa humo nascitur & ꝑ
hoc uastitas demonstratur . Requiescent ibi. subauditur

Expanded text:
auxilium, ut Regum et Paralipomenon narrat historia: etiam auxilium, ut Regum et Paralipomenon narrat historia: etiam ipsis vastitatem ab Assyriis appropinquare 193 significat, dicente rege Assyriorum: Cepi Arabiam, et Damascum, et Samariam. Sicut enim illas cepi, et universa regna, capiam et te. Et in Regum volumine legimus: Ascendit rex Assyriorum Damascum, et cepit eam, et transtulit in Cyrenem . Rasin quoque interfecit, qui erat rex Damasci: quae omnia, Ezechia Hierosolymis regnante, perpessa est. Ecce, inquit, Damascus desinet esse civitas; jam vicina captivitas est: jam Assyrius suum movit exercitum. Et erit sicut acervus lapidum in ruinam, ut tantummodo parietinae ac pristinae potentiae vestigia in ruinarum magnitudine demonstrentur. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt. Aroer, myrice interpretatur, quae proprie arbor, in solitudine et salsa humo nascitur, et per hoc vastitas demonstratur. Requiescent ibi, subauditur
Abbreviated transcription (Latin):
interra: qui subrutas habitent ciuitates et desestos agros exerceant
Potest et debabilonia captiuitate prȩdici. quod post captam
hierusalem et transitum annorum trium moab achaldeis uastan¬
da sit. Siue quod intrium annorum spatio nulla eis danda sit
requies. Onus damasci. Ecce damascus desinet esse ciuitas:
et erit sicut aceruus lapidum in ruina derelictȩ ciuitates.
aroer gregibus erunt. Et requiescent ibi et nonerit qui exter¬
reat et cessabit adiutorium abeffram. et regnum adamasco.
et reliquiae syriae sicut gloria filiorum israhel erunt dicit
dñs exercituum. Post babylonem et philistheos et moab.
addamascum. idest. aram. sermo conuestitur quae et ipsa rega¬
lis quondam ciuitas fuit. et in omni syria tenuit principatum.
Necdum florebant anthiocia. et laodicia. et appamia. quasurbes
post alexandrum et macedonum imperium auctas esse cogno¬
uimus. Quia igitur semꝑ decem tribubus contra iudam p̃bebat

Expanded text:
in terra, qui subrutas habitent civitates, et desertos agros exerceant. in terra, qui subrutas habitent civitates, et desertos agros exerceant. Potest et de Babylonica captivitate praedici, quod post captam Jerusalem, et transitum annorum trium, Moab a Chaldaeis vastanda sit, sive quod in trium annorum spatio nulla eis danda sit requieet erit sicut acervus lapidum in ruina. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt, et requiescent ibi, et non erit qui exterreat. Et cessabit adjutorium ab Ephraim, et regnum a Damasco: Et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israel erunt: dicit Dominus exercituum. Post Babylonem et Philisthaeos et Moab, ad Damascum, id est, Aram sermo convertitur, quae et ipsa regalis quondam civitas fuit, et in omni Syria tenuit principatum: necdum florebant Antiochia et Laodicia et Apamia, quas urbes, post Alexandrum et Macedonum imperium, auctas esse cognovimus. Quia igitur semper decem tribubus contra Judam praebebat
Abbreviated transcription (Latin):
putas tempore.videlicet exeo quocreatus est moab et dñs ait
Moabitȩ et ammanitȩ non intrabunt in ecclesiam dĩ. Siue
tunc proantiquo tempore intellegamus. Quodolim diuina
sententia ista decreta sint. Nonquo prȩscientia dĩ causam uasti¬
tatis attulerit. Sed quo futura uastitas dĩ maiestate prae¬
notasit. Et nunc locutus est dñs dicens intribus annisquasi
anni mercennari auferetur gloria moab suꝑ omnipopu¬
lo multo et relinquetur paruus et modicus nequaquam
multus. Prophetia ista ut supra diximus mostuo acha:
contra moabitas dirigitur regnante ez echia sub quo
decem tribus a sennacherib rege assyriorum incaptiui¬
tatem ductȩ sunt. Itaq sicut mercennarius solis expec¬
tat occubitum et diebus ac noctibus fine operis presto¬
latur. ut staturam mercedẽ accipiat. sic post tres annos
et moab assyrio ueniente delebitur. et uix pauci relinquentur

Expanded text:
putas tempore? Videlicet ex eo, quo creatus est Moab. Et Dominus ait: putas tempore? Videlicet ex eo, quo creatus est Moab. Et Dominus ait: Moabitae et Ammonitae non intrabunt in Ecclesiam Dei . Sive ex tunc pro antiquo tempore intelligamus, quod olim divina sententia ista decreta sint, non quod praescientia Dei causam vastitatis attulerit; sed quod vastitas futura Dei majestati praenota sit. anni mercennarii auferetur gloria Moab super omni populo multo et relinquetur parvus et modicus nequaqmultus. Prophetia ista, ut supra diximus, mortuo Achaz contra Moabitas dirigitur, regnante Ezechia, sub quo decem tribus a Sennacherib rege Assyriorum in captivitatem ductae sunt. Itaque sicut mercenarius solis exspectat occubitum, et diebus ac noctibus finem operis praestolatur, ut statutam mercedem accipiat: sic et post tres annos et Moab, Assyrio veniente, delebitur, et vix pauci relinquentur
Abbreviated transcription (Latin):
qui calcare consuerat. Uocem calcantium abstuli. Nequaquam in
uindemia lȩtus uindemiator celeuma cantabit. sed hostilisubiq
uastitas et cunctorum ordinetur clamor: Suphoc uent̃ meus
admoab quasi eythara sonabit et uiscera mea ad murum cocti
lateris. Nequis putaret planctũ ꝓphetȩ exliltationis indicium.
ꝑ quam in imicos populi israhelis gauderet esse captiuos. exaffectu
et eximocordis dolore potentissimã quondam urbẽ subrutã luge¬
re sedicit. Et erit cumapparuerit quod laborauit moabsuꝑ
excelsis suis ingredietur ad scã sua ut obsecret et nonuale
bit. Ultima miseria est nec bihis quos semꝑ uenerata sit habere
subsidium. Desesta ibiquiduiribus tuis et cunctis ꝓpugnatorib
inter fectis ꝑges adidola delubra ueneraberis. et nec hnillisreppe¬
ries auxilium quibus uastitas tecum communis adueni&.
Hoc uerbum quod locutus est dñs admoab extunc. Ex quo

Expanded text:
qui calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Nequaquam in qui calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Nequaquam in vindemia laetus vindemiator celeuma cantabit, sed ubique hostilis vastitas, et victorum orietur clamor. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Ne quis putaret planctum Prophetae exsultationis indictum, per quam inimicos populi Israel gauderet esse captivos, ex affectu, et ex intimo cordis dolore, et potentissimam quondam urbem subrutam lugere se dicit. Et erit, cum apparueexcelsis suis ingredietur ad sancta sua ut obsecret et non valebit. Ultima miseria est, nec in his, quos semper venerata est, habere subsidium. Deserta, inquit, viribus tuis, et cunctis propugnatoribus interfectis, perges ad idola, delubra veneraberis, nec 192 in illis reperies auxilium, quibus vastitas tecum communis adveniet. Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc. Ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
et magnitudinem uastitatis lacrimarum magnitudine contestan¬
ts flentisq uineam. ia.her. et sabama. et esebon et ele alae :
Vrbes quandam ualidissimas assyrio putante succisas. quõ suꝑ
uindemiam tuam et suꝑ messem tuam uox caltantiũ inruit. Calcatores:
uuas. et uindemiae laetitiam. congregantes hostium exercitus intel¬
lege. et quod in ipso laetitiae tempore. captiuitatis tempus aduenerit.
Et auferetur laetina et exultatio decarmelo. IAIΩMA. scripturarũ.
quod semꝑ carmelum montem opimum atq nemorosum. quiptholo¬
maidi inminet. et bnquo orauit helias fertilitati et habundantiae
comparet. ac ꝑhoc significat omnẽ laetitiã et fertilitatem deuberri¬
mis quondam urbibus auferendam. Et inuineis non exultabit neq
iubilabit. subauditor. prior uindemiator. idest colonus moabitidis
prouinciae. Deniq statim subicit. Uinum intorcolari non caltabit

Expanded text:
et magnitudinem vastitatis lacrymarum magnitudine contestanet magnitudinem vastitatis lacrymarum magnitudine contestantis, flentisque vineam Jazer, et Sabama, et Esebon, et Eleale, urbes quondam validissimas, Assyrio putante succisas. Quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium irruit. Calcatores uvarum et vindemiae laetitiam congregantes, hostium exercitus intellige, et quod in ipso laetitiae tempore captivitatis tempus advenerit. Et auferetur laetitia, et exsultatio de Carmelo. Idioma Scripturarum est, quod semper Carmelum montem opimum, atque nemorosum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo oravit Elias, fertilitati et abundantiae comparet, ac per hoc significat omnem laetitiam, et fertilitatem de uberrimis quondam urbibus auferendam. Et in vineis non exsultabit, neque jubilabit. Subauditur prior vindemiator, id est, colonus Moabitidis provinciae. Denique statim subjecit: Vinum in torculari non calcabit