comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim ipse precepit apostolis tradens eis corpus et sanguinem suumdicr:
Tloc facite in meã comme morationem hoc est in memoriam passionis meae
Tam quã diceret: quod ꝓur̃a salute passussum ad memoriã reuocate: et pre
fratrum urorum salute eadem perferre curate : Hanc petrus a postolus pri¬
mus omnium antio chiã celebrasse refertur in qua tres tantum modo ora¬
tiones in initio fider proferebantur incipientes abeo loco ubi dicituR
Hanc lgitur oblationem: Missa autẽ dicitur qua si transmissa uel quasi
trans missio eo quod populus fidelis desuis meritis non confidens pre¬
ces ec oblationes quas dõ omnipotenti offerre desiderat perminister¬
um et orationem sacerdotis addm̃ transmittat. quem mediatorem in t̃
se et illum esse cognoscit. confidens ꝑ eius orationem atque intercorsio¬
nem amalis omnibus liberari atque creatorisuo reconciliari et in boniscor¬
roborari : i deo autem non ab a postolica uel euangelica lectione quod maus¬

Expanded text:
Sic enim ipse praecepit apostolis, tradens eis corpus et sanguinem suum: Hoc facite in meam commemorationem , hoc est, in memoriam passionis meae. Tanquam diceret, quod pro vestra salute passus sum, ad memoriam revocate, et pro vestra vestrorumque salute eadem proferre curate. Hanc Petrus apostolus primus omnium Antiochiae dicitur celebrasse. In qua tres tantummodo orationes in initio fidei proferebantur, incipientes ab eo loco, ubi dicitur: Hanc igitur oblationem. Missa autem dicitur, quasi transmissa, vel quasi transmissio, eo quod populus fidelis de suis meritis non praesumens, preces et oblationes, quas Deo omnipotenti offerre desiderat, per ministerium et orationem sacerdotis ad Deum transmittat, quem mediatorem inter se et illum esse cognoscit, confidens per ejus orationem atque intercessionem a malis omnibus liberari, atque creatori suo reconciliari et in omnibus corroborari. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq ad proximum quã uis longe positum longeq dis iunctũ mente ire. eiqanimũ
sub dere humilitate illum acbeuiuolentia placare&undelcet qudi ror uosise pr̃
Sum talo plaritum nostme mentis as pexerit apecraro nos solurarĩ quidecam npilo
culpa talo placitueri aus tutm uocs testante didicimas quia seruo s qui decenimilia¬
calenta dibebat cum peautint uad ageret absolatione m ulebit adĩnacce pit idcedlaqu
tlen seruosba entptisibiterarios debenti debitomns qrio dimisit et loses tar

Expanded text:
itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare, ut scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat, qui munus pro culpa sumit. Veritatis enim voce attestante didicimus: quia sertalenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit: sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
plorat dicens: Et paxdĩ quaeexu perat omnem sensum custodiat cordaura et intelle¬
gentia suras in xp̃o ihũ : Quae pax si omnitem pore seruanda est et ubiq fideliter te¬
nenda : quanto actentius et deuotius ea hora cum in domodñi et in conspectudĩ as¬
sistitur &uota uel munera omnium sacris altaribus offeruntur. Quando aliter
diuinam maiestatem nobis propitiare non possimus nisi sincero caritatis uffectũ
illud implere studeamus quodde hac re specialiterdñs prec pitdicens Siofferes
munus tuum ante altare et ibi recordatus fueris quia fratertuus hab& aliquid ad uer¬
sumte relinq ibi munus tuum ante altare et uadeprius reconciliari fratrituo et
tuncueniens offeres munus tuum. Quare in pensandum est cum omnis culpa mu¬
nere soluatur. quã grauis est culpa dis cordiae ꝓqua nec munus suscipitur: Debemꝰ

Expanded text:
plorat dicens: Et pax Dei quae exsuperat omnem sensum, custodiat corda vestra et intelliplorat dicens: Et pax Dei quae exsuperat omnem sensum, custodiat corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu , quae passionum tempore servanda est, et ubique fideliter tenenda, quanto attentius et devotius ea hora cum in domo Domini et in conspectu Dei assistitur, et vota et munera omnium sacris altaribus offeruntur; quando aliter divinam majestatem nobis propitiare non possumus, nisi sincero charitatis affectu illud implere studeamus, quod de hac re specialiter Dominus praecipit dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid advers, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis sit culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus
Abbreviated transcription (Latin):
hac salutatione utuntur domumdĩ salu tantes ubi omner oportet ẽe filios pacir Beati
enimpacifici qm̃ ipsi filiidĩ uocabuntur : ut salutatio pacis super eos requiescens & sa¬
lutantibus et salutatis possiterse fructuosa Pax autem quaesiue ꝑ angelum siue
perdnm siue perpastores ecclesiarum fidelibus in p̃catur : non est mundana aut cid¬
ca sed diuina et aeterna quae nos dõ conciliat et contra temptatione diaboli atq
aduersitates scłi ipsius protectione munitos tranquilla proximis caritate coniun¬
git Hanc enim dñsecclesiae suae commendauit dicens. pacem relinquo uobis pacem
meã douobis : Et continuo subiunxit. Non quo modo hic mundusdat egodo uobis:
Dehac iterum dicit : Haec locutussum uobis : ut in me pacem habeatis: In mundo
pressuram habebitis. sed confidite . ego uici mundum: Hanc et a postolus fidelibus lm¬

Expanded text:
hac salutatione utuntur, domum Dei salutantes, ubi oportet omnes esse filios pacis: Beati hac salutatione utuntur, domum Dei salutantes, ubi oportet omnes esse filios pacis: Beati enim pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur , ut salutatio pacis super eos requiescens, et salutantibus et salutatis possit esse fructuosa. Pax autem quae sive per angelum, sive per Dominum, sive per pastores ecclesiarum fidelibus imprecatur, non est mundana aut caduca, sed divina et aeterna, quae nos Deo conciliat, et contra tentationes diaboli atque adversitates saeculi ipsius protectione munitas, tranquilla proximis charitate conjunget. Hanc enim Dominus Ecclesiae suae commendavit dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Et continuo subjunxit, non quomodo hic mundus dat, ego do vobis . De hac iterum dicit: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Hanc et Apostolus fidelibus im
Abbreviated transcription (Latin):
moe tiam in corpore templum dĩ : Vndeait aposto lus corpora ur̃a templum est
sp̃s sc̃i quem babetis̃ adõ Sed et illa saluitatio episcopalis ad populum quã dicitur
pax uobi scum siue pax uobis. similiter non humano rensũ inuenta sed de scripturat
scãe auctortate sumpta est : Nam et in ueterites tamento inuenitur dixisse angelus cla¬
nieli prophetae : Noli timere uirdesideriorum Caxtibi confortare et esto robustus
Et in nouo idest in euangelio pene semper itadñs legitur a postolos salutasse dicendo
Paxuobis et eisdem a postolis eandem salutationis̃ formam commendauit dicens
In quãcum que autem domum intraueritis. salutate eam dicentes pax huic domu
Et subi fuerit filius pacis. requiescet pax ura supor illum Sin autem paxura ad
uos reuertetur : Merito ergo et a postolorum succersores id est ecclesiarum presules

Expanded text:
mo etiam in corpore templum. Unde ait apostolus: Corpora vestra templum est mo etiam in corpore templum. Unde ait apostolus: Corpora vestra templum est Spiritus sancti quem habetis a Deo . Sed et illa salutatio episcopalis ad populum, qua dicitur Pax vobiscum, sive Pax vobis, similiter non humano sensu inventa, sed de Scripturae sanctae auctoritate sumpta est. Nam et in Veteri Testamento invenitur dixisse angelus Danieli prophetae: Noli timere, vir desideriorum, pax tibi, confortare, et esto robustus . Et in Novo, id est in Evangelio, pene semper ita Dominus legitur apostolos salutasse dicendo: Pax vobis; et eisdem apostolis eamdem salutationis formam commendavit dicens: In quamcunque autem domum intraveritis, salutate eam dicentes: Pax huic domui, et si ibi fuerit filius pacis, requiescet pax vestra super illum: sin autem, pax vestra ad vos revertetur . Merito ergo et apostolorum successores, id est ecclesiarum praesules
Abbreviated transcription (Latin):
altapm assstenoissi delite it habenter dm̃ non deserantur abeo &ecte ongdo lt
tam salubri salutatione sacerdotis accepta : & ipsa resalutando oratu dentoldo at¬
diiur romis siniidiatus qua a scensurus in caelum omnibus fidelibus promisit dic̃
E cctego uobiscum sum omnibus diebus usq ad comsum mationẽ scłi : hoc ergo tantũ
bonum sibi inuicem optant & postulant & sacerdos etclesiae. ⁊ ecclesia sacerdod u
munita samꝑ eũ manere nobiscam quȩ mam modum est pollicitus sentia mus ł ioceũ
& mente rationali creatus ẽ homo ad imaginem & similitudinem dĩ & ibiẽ capax
diuinegratiȩ & illuminationis. Vt in quantum eidatur possit sentire dulcedinẽ
suauitatis & splendorem presentieeius. ut fiat in eo illud quod psalmista ait : Qustate
&uidete qm̃ suauis est dñs. Et iterum. Ac cedite ad eũ et illumina mini et uultusuri
non erubescent : Sic namq: scĩ ficato spũ hominis ꝑ in habitationem dĩ efficitur ho¬

Expanded text:
 ut habentes Deum non deserantur ab eo. Recte ergo Ecclesia tam salubri sacerdotis voce accepta, et ipsa resalutando orat, et orando reDomini promissio impleatur, qua ascensurus in coelum omnibus fidelibus promisit dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Hoc ergo tantum bonum sibi invicem optant et postulant, et sacerdos Ecclesiae, et Ecclesia sacerdoti, munitur; semper eum manere nobiscum, quemadmodum est pollicitus, sentiamus. Hoc etiam et mente rationali creatus est homo ad imaginem et similitudinem Dei: et ibi est capax divinae gratiae et illuminationis, ut in quantum ei datur possit sentire dulcedinem suavitatis, et splendorem praesentiae ejus, ut fiat in eo illud quod Psalmista ait: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus . Et iterum: Accedite ad cum, et illuminamini, et vultus vestri non erubescent . Sic namque sanctificato spiritu hominis per inhabitationem Dei, efficitur ho
Abbreviated transcription (Latin):
suis ut perducat eos indomum patris sui : Postquã enim preparauit pontifex aram
inqua reliquiae conderentur assumit eor etportat ad locum p̃paratũ : quia ipse pon
Vado parare uobis locum : et si abiero et prepara uero uobis locũ iterum ueniã¬
freditas us cederepotest Q uae non sunt incorra sed in caelis : Quo ora pontifex
sẽ peruenire debere. cumscõrum in significatione animarum eleuat reli quias:
Eleuantur autẽ cum magnohonore & cantionibus diuinis : quia ininistriilli quia¬

Expanded text:
suis ut perducat eos in domum Patris sui? Postquam enim praeparavit pontifex aram suis ut perducat eos in domum Patris sui? Postquam enim praeparavit pontifex aram in qua reliquiae conderentur, assumit eas et portat ad locum praeparatum, quia ipse PontVado parare vobis locum, et, si abiero et praeparavero vobis locum, iterum veniafoeditas accedere potest, quae non sunt in terra sed in coelis; quo orat pontifex se pervenire debere, cum sanctorum in sanctificatione animarum elevat reliquias. Elevantur autem cum magno honore et cantibus divinis, quia ministri illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Adstitit regina ad extristuis inuestito de aurato cirum data uarieiate : Hinc est qđ
idem pro ph&a tanta ordinatione uidens honorem dõ ex bibere deberẽ hortator
angelos siue a postolos dicens : Congregate illi scõs eius. qui ordinauernt testamen¬
tũ eius super sacrificia : Sed &ipse dñs gratissime benedictionẽ talibus in pertiri
dignatur dicente eodempsalmista : Benedixit dñs om̃s timentesse pusillos cum
is rite ꝑactis uadit pontifex ad eũ locum in quoreliquiae precerita nocte cũ uigiliis
fuerant et eleuant eas : Quidhisin innuitur nisi quoduerus pontifex nr̃ postquã
p̃parauit nobis sicut a postolus ait ciuitãtẽ reuertitur uescõs quos que qui in nocte pre¬
senti morantur et semetipsos cummagna circums pectione custodiunt uigilantes
sicut dñs dicit. Vigila teetorate nem tretis intemptationem. Et as sumit eos delocis

Expanded text:
« Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumdata varietate. » Hinc est quod « Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumdata varietate. » Hinc est quod idem ipse Propheta tanta ordinatione videns honorem Deo exhiberi debere, hortatur angelos sive apostolos dicens: « Congregate illi sanctos ejus qui ordinaverunt testamentum ejus super sacrificia. » Sed et ipse Dominus gratissime benedictionem talibus impertiri dignatur, dicente eodem Psalmista: « Benedixit Dominus timentes se pusillos cum is rite peractis, vadit pontifex ad eum locum in quo reliquiae praeterita nocte cum vigiliis fuerunt et elevat eas. Quid in his innuitur nisi quod verus Pontifex noster postquam praeparavit nobis, sicut Apostolus ait, civitatem, revertitur ut sanctos quoque qui in nocte praesenti morantur et semetipsos cum magna circumspectione custodiunt, vigilantes sicut Dominus dicit: « Vigilate et orate, ne intretis in tentationem, » assumat eos de locis
Abbreviated transcription (Latin):
tio uel ornatui delegantur.: Quos necesse est ad de corem ecclesae multa confe¬
re etuaria ꝓpriae possibilitati congruentia: Sicut enimim populoisrahelitico fã
taberna culumius sudĩ construendo uara oblata sunt donaria. sic et in sae eedȩ̃
decore. diuersa conferunturdona ꝑministroseius dĩo offerenda : Aliinamque
linte amina offerunt corpora scilicet diuersis uirtutum exercitiis ad candorem casc¬
titatis perducta : alii rubra indumenta corda ad martrrium p̃parata. aliuacintina
quidicerenorunt: Nrã autem conuersatio in caelis est: alii coccinea ardore
caritatis flagrantia: alii scutulata foedere pacis in separabiliter unita ÷ Aliiautẽ
uasa aurea & argentea sonsus et eloquii uenustatefulgentia : Qua gomma con¬
siderans psalmista ab ecclesi a uero regidebito cũ honore referre : ac clamat ei dic̃s

Expanded text:
tio vel ornatui delegantur, quos necesse est ad decorem Ecclesiae multa confetio vel ornatui delegantur, quos necesse est ad decorem Ecclesiae multa conferre et varia propriae possibilitati congruentia? sicut enim in populo Israelitico, cum tabernaculum jussu Dei construeretur, varia oblata sunt donaria, sic et in sanctae Ecclesiae decore diversa conferuntur dona per ministros ejus Domino offerenda. Alii namque linteamina offerunt, corpora scilicet diversis virtutum exercitiis ad candorem castitatis perducta; alii rubra indumenta, id est, corda ad martyrium praeparata; alii hyacintina qui dicere norunt: « Nostra autem conversatio in coelis est. » Alii coccinea ardore charitatis flagrantia; alii scutulata foedere pacis inseparabiliter unita; alii autem vasa aurea et argentea sensus et eloquii venustate fulgentia. Quae omnia considerans Psalmista ab Ecclesia vero Regi debito cum honore referri acclamat ei, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
operaituses in nobis a templo scõtuo quod est in hierusalem cũ gła patri & filio & spũiscõ
sostquã enim poene peractumest ministerium saluationis humanae precatur uel ipsedñs
Qtre exorans ut confirmet quod operatus est ut ei omnis terra subiciatur propter
iosius dlono exercetur eius munere usque in finẽ ꝑducatur. ut scđm apłm neque tribulatio
neque angustia neque nudias neque periculum ne queulla ceatira pos sit nos sepa
bis Vnde scilicet illud doniini emerserit : adiecit: Atemploscõtuo quod est in hieru¬
salem : A temploenim illius quod est in hierus alem ꝓcessit quodoperatus est in nobi
quia ab ecclesia illius ꝓcesserunt qui in nobis operatisunt p̃dicationis et signa exortus¬
nos cit unum et uerumdm̃ intrinitate et unitate consistentem. Posthaec autẽ subdia¬
coni uel accoliti lintea mina uasa et omnia ornamenta eccleñae pontificibene¬
dicenda offerunt Quidperhos ministros nisi hi intelligontur quiecdes as serui¬

Expanded text:
in nobis, a templo sancto tuo quod est in Jerusalem: » cum « Gloria Patri. » Postquam enim pene peractum est ministerium salvationis humanae, precatur, vel ut ipse Dominus Patrem exorans, ut confirmet quod operatus est, ut ei omnis terra subjiciatur propter illius dono exercetur ejus munere usque in finem perducatur, ut, secundum Apostolum, neque tribulatio, nec augustia, nec nuditas, neque periculum, neque ulla creatura possit nos separbis, unde scilicet illud donum emerserit adjecit: « A templo sancto tuo quod est in Jerusalem. » A templo enim illius quod est in Jerusalem processit quod operatus est in nobis, quia ab Ecclesia illius processerunt qui in nobis operati sunt praedicationes et signa exercueuoniam cognoscit unum et verum Deum in trinitate et unitate consistentem. Posthaec autem subdiaconi vel acolythi linteamina, vasa et omnia linteamina ecclesiae pontifici benedicenda offerunt. Quid per hos ministros nisi hi intelliguntur qui Ecclesiae servi
Abbreviated transcription (Latin):
tutres dlatabus ie ua&t in⁊ achariatrpice propter pecca tanra que in corpore suo portauit scrdidaues¬
time dobaotus iẽ pegita & increpans satan ierusalem elegit scãmuidelic&ẽ ecclesiam quas est uisioe
pasasqas cora die proconoua fecundat : Cuippro ph&am dicitur filiitui dolongo ueniant & filiitui
dobstorosurgon Eaorcismus preterea est sermo increpationis siue coniurationis: Vnde &i n actibus
a snis terium haborcistaesus se leguntur &scã ecclesia intergradus ecclesi asticos ea orcistarũ &ã¬

Expanded text:
tus ingrediatur. Qui et in Zacharia typice propter peccata nostra, quae in corpore suo portavit, sordida vestus ingrediatur. Qui et in Zacharia typice propter peccata nostra, quae in corpore suo portavit, sordida vestimenta habuisse legitur . Et increpans Satanam, Hierusalem elegit, sanctam videlicet Ecclesiam, quae est Visio pacis, quam quotidie prole nova fecundet. Cui per prophetam dicitur: Filii tui de longe venient, et filiae tuae de latere surgent . Exorcismus praeterea est sermo increpationis sive conjurationis. Unde et in Actibus apostolorum exorcistae fuisse leguntur, et sancta Ecclesia inter gradus ecclesiasticos exorcistarum
Abbreviated transcription (Latin):
batu durius dĩ uerieultũ modo persacerdotũ ministoriũ & audiens efficiatur & in strui ualoat : At relicto
hito quocre atura deseruiebat: soli creatori dõdeseruiat : Sic enimca thecuminiinx p̃mcredant iutaꝗ¬
hoo suo pedta poxtent De quibus puto ineuange liuͦm dictum quidũ crederent iniłm ipseihs non secre¬
dobat eis: Quicũq: ergo a io hannodocebantur siue instruebantur & baptizabantur qui ab aptismus
dote perex suffationẽ signumerucis fit : ut et diabolus fugetur & xp̃o uia prepararetur. VUt qui in lece¬
brosa persuasione sua generis humani quod in primor diosui spiriculũ uitas acceperat habitator erat
eius untito esps inis simo signo pministerium sacerdotũ ea i recogectur quiot indis cipulos suos in sur¬
cedat ab illopsasmate quodiam dudũ perpeccatum primihominis possidebat. Etquia non ẽ iu&t a
postelũ stnuentio x p̃i & belial nec socitas lucis ad tenebras aegrediantur &tenebrȩ & i uxuera x p̃s¬

Expanded text:
batur ad unius veri Dei cultum: modo per sacerdotum ministerium et audiens efficitur ut instrui valeat, et relicto ritu quo creaturae deserviebat, soli creatori Deo deserviat. Sic enim catechumeni in Christum credunt, ut adhuc sua peccata portent. De quibus puto in Evangelio dictum, Qui dum crederent in Jesum, ipse Jesus non se credebat eis . Quicunque ergo a Joanne docebantur, sive instruebantur et baptizabantur, quia baptismus dote per exsufflationem signum crucis fit, ut et diabolus fugetur, et Christo via praeparetur: ut qui illecebrosa persuasione sua generis humani, quod in primordio sui spiraculum vitae acceperat, habitator erat, ejus virtute et sacratissimo signo per ministerium sacerdotum exire cogatur, qui et in discipulos suos insufcedat ab illo plasmate, quod jam dudum per peccatum primi hominis possidebat. Et quia non est, juxta Apostolum, conventio Christi ad Belial, nec societas luci ad tenebras , egrediantur tenebrae et lux vera Chris
Abbreviated transcription (Latin):
sum quia necesseẽ ut sacerdos quis alucẽ populi sibi conmissi dĩo cominendat & paffflictib¬
nẽ corporis &per intentionẽ illudagat piae incercessionis. Undedñs postquã patridiscipulos
commendauit mox passionẽ subiturus ꝓeis orationẽ piae in tercersione effudit . Sed & beatus
paulus cũ socus sibi p̃dicatoribus idem legitur egisse. Scriptũ est enim in libro ic cuuma płaꝵ
Et cum constituissent eis ꝑsingulas ciuitates prb̃os & diaconos &oras sexꝰ cũ ie iunatiomibus
commendauerunt dño inquem crediderunt

Expanded text:
sum, quia necesse est ut sacerdos qui salutem populi sibi commissi Domino commendat, et per afflictiosum, quia necesse est ut sacerdos qui salutem populi sibi commissi Domino commendat, et per afflictionem corporis, et per intentionem illud agat piae intercessionis. Unde Dominus postquam Patri discipulos commendavit, mox passionem subiturus pro eis orationem piae intercessionis effudit. Sed et beatus Paulus cum sociis praedicatoribus idem legitur egisse. Scriptum est enim in libro Actuum apostolorum: « Et cum constituissent eis per singulas civitates presbyteros et diaconos, et orassent cum jejunatoribus, commendaverunt eos Domino in quem c
Abbreviated transcription (Latin):
Iterumq non sunt condigne passiones huius temporis ad futurã gloriã quocos e sapotus
in nobis : Dumorgo doctot ialia &huius modi ecđe sibi commissae adroboraodosileeo ptate
Amimos apponit altare madidum labore humanitatis linteo abstergit domi nicsti s enita¬
tionis: Deinde offert incensum Per incensum uirtutes significari orationum testisest
psalmista quiait: Dirigatur oratiomea sicut incensum in conspectutuo. Eta pocalipsis io¬
hannis deangodiait quo dda tata siłli incensa multa ut dar& deorationibus scoꝵ suꝑ altare
quodist in cons peciudnĩ: lureergo ille sacerdos orationis uota ꝑ soluit: qui discipuła uitã
cũ tanto anore quod superius premissum est custodit . Ille nãque et prose& proaliis bene ae
fiducialicer orat quem ab utilitate ꝓximi nullus amor priuatus. nullum otium segne reuo¬
cat ost effusionem ergo aquȩ adbasim altaris extergitur altare delinteo & offertur inceno¬

Expanded text:
temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis. » Dum ergo doctor talia et hujusmodi Ecclesiae sibi commissae ad roborandos discipulorum animos apponit, altare madidum labore humanitatis linteo abstergit Dominicae imitationis. Deinde offert incensum. Per incensum virtutes orationum significari testis est Psalmista qui ait: « Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo. » Et Apocalypsis Joannis de angelo dixit quod data sunt illi incensa multa ut daret de orationibus sanctorum super altare quod est in conspectu Domini. Jure ergo ille sacerdos per orationes vota persolvit qui discipulorum vitam cum tanto amore quod superius praemissum est custodit. Ille namque et pro se et pro aliis bene et fiducialiter orat, quem ab utilitate proximi nullus amor privatus, nullum otium segne revocat. Post effusionem ergo aquae ad basim altaris extergitur altare de linteo, et offertur incen
Abbreviated transcription (Latin):
terea uerbũ ad breuiatũ ꝑ esã iam ꝓph&atũ insembolũ & orationẽ dominicã itellegi uoluN:
in altero enĩ fidei in altera praecum continetur integritas : Vt & induodecĩ uerbis duodecĩ apłoꝵ
doctrina: & in septẽ petitionibus omne contineatur quicquid ad õsentis & futuraeuitas ꝑtin&
dis pensationẽ: Quamuis &iã totius doctrinas uerbum dicipossit adbreuiatũ qui a quod
prius lex & ꝓphae continebant inlatitudine preceptorum ueniens dñs pronunti auit et dix̃
Diliges dñm dm̃tuum ex toto cordetuo et extota animatua et exto tis uiribustuis et ꝓ

Expanded text:
terea verbum abbreviatum per Isaiam prophetam, in Symbolo et oratione Dominica intelligi volunt. terea verbum abbreviatum per Isaiam prophetam, in Symbolo et oratione Dominica intelligi volunt. In altero enim fidei, in altero precum continetur integritas, ut et in duodecim verbis duodecim apostolorum doctrina, et in septem petitionibus omne contineatur quidquid ad praesentis et futurae vitae pertinet dispensationem. Quamvis etiam totius doctrinae verbum dici possit abbreviatum, quia quod prius lex et prophetae continebant in latitudine praeceptorum, veniens Dominus pronuntiavit et dixit, Diliges Dominum tuum ex toto corde tuo, et ex to
Abbreviated transcription (Latin):
ui supereos ut euellerom & domolirer & dissi parẽ & dispergerem & affligerem : sic uigilabo super eos
ut aedi ficẽ & plantẽ : Et hoc ideo qui a post exor cizationẽ & ex sufflationẽ symboli sequitur tradi
indicium : quiaper id indicatur fidei in tegritas : Signum quod eo beneretento & intellecto fideles
ab infidelibus discernuntur. Conlatio quia ieo apłi omnẽ fidei sinceritatẽ contulerunt: quod enĩ
om̃s parifidei s inceritate corde retinebant ore confessi sunt: & singuli proprias sententias
conferentes simbolũ idest totius fidei conlatinem aedideruNT : Dis cessurienim ab inuicemnor¬
m̃a futuri p̃dicationis in comimunestatuerunt nelocaliter ab inuicem discedentes diuersum
aliquid uel dis sonũ p̃dicarent : Decentis simum namque er utile erat: ut quibus erat anima una
diuidi ĩn aliquo uel poterant uel debebant quiunius fidei uincula nectabantur : Plerique in¬

Expanded text:
vi super eos ut evellerem, et demolirer, et dissiparem, et disperderem, et affligerem: sic vigilabo super eos ut aedificem, et plantem, ait DoIndicium, quia per id indicatur fidei integritas; signum, quod eo bene retento et intellecto fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia in eo apostoli omnem fidei integritatem contulerunt. Quod autem omnes pari fidei sinceritate corde retinebant, ore confessi sunt, et singuli proprias sententias conferentes, symbolum, id est totius fidei collationem, ediderunt. Discessuri enim ab invicem normam futurae praedicationis in commune statuerunt, ne localiter ab invicem discedentes diversum aliquid vel dissonum praedicarent. Decentissimum namque et utile erat, ut quibus erat anima una dirimi in aliquo vel poterant vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Plerique in
Abbreviated transcription (Latin):
pinquara discipulos quos relinquere interra uidebatur patridignatus est ad p̃roga ncdura
exemplum pastoribus commendare dicens : łgopro eis: ogo non promundo rogo setperi
quos dedistimichi quia tui sunt & mea omnia tua sunt. & tua mea sunt et clarifigitus sum¬

Expanded text:
pinquaret, discipulos quos relinquere in terra videbatur Patri dignatus est ad praerogandum pinquaret, discipulos quos relinquere in terra videbatur Patri dignatus est ad praerogandum exemplum pastoribus commendare, dicens: « Ego pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi, quia tui sunt. Et mea omnia tua sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fieast cum populum se audientẽ quantũ sibi pos sibileest eruisit sasstagi a on soladtor et soole ca conra
ers ln umieiin sidises armaredoc&. Quod autẽ su ꝑ est aquae purficatorise ubassomn fuendontaa¬
tarise: uia quod ipse nequid iiumiliter dño commite purgatione mnseiu& dis cassi lorumdit
ti que ipsetã quã homo eo operari et conlaboretrs potest ÷ Ent fec ta aute iscnrai loeronl cuis
est soluis qui quos prescut et predesti nauit conformorfierii maginis filiusui ł lincest quod
inlege ueteris testamenti sanguis hostiarum sicut iussimeratuet isornisus alitnree st enuo¬
batur uel ex aliquib: hostiis digito sacerdotes contradñm septies spargebatur & quod reliquu
erat adbassimaltaris fundebatur : Sacerdotẽsenimest quicquid possunt adutilitatẽ gregis
sibi commissi laborare : quod autẽ uiressuas excedit d̃o deuotissime commendare : Quam fot¬
iã ipseprimus pastorum dñs et saluator nr̃ impressa ei sreliquiđ quicum passoniiãq pro¬

Expanded text:
erudit, castigat, consolatur, et fovet, et contra omnes inimici insidias armari docet. Quod autem superest aquae purificatoriae ad basim fundit altaris, quia quod ipse nequit, humiliter Domino committit, purgationem scilicet discipulorum, cui utique ipse tanquam homo cooperari et collaborare potest. Perfecta autem mundatio illius est solius, qui quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imagini filii sui. Hinc est quod in lege Veteris Testamenti sanguis hostiarum, sicut jussum erat, vel in cornibus altaris ponebatur, vel ex aliquibus ostiis digito sacerdotis contra domum septies spargebatur, et quod reliquum erat ad basim altaris fundebatur. Sacerdotum enim est quidquid possunt ad utilitatem gregis sibi commissi laborare: quod autem vires suas excedit, Domino devotissime commendare. Quam formam ipse primus pastorum Dominus et Salvator noster impressam eis reliquit, qui, eum passioni jam appro
Abbreviated transcription (Latin):
diema quoridi anam habebat omnium ec desiarumi cingnfara posbuis furi siabatur coliscan¬
dulia turbus urebatur et nocteredie mnemorium se d sgipuloriibus ioisti tuapidt so slralsear
cum psalio cantando u adit ante Ntare a& fundit quod remanst de seut purficatiores at

Expanded text:
dinem quotidianam agebat habebat omnium Ecclesiarum, cum infirmantibus infirmabatur, cum scandinem quotidianam agebat habebat omnium Ecclesiarum, cum infirmantibus infirmabatur, cum scandalizantibus urebatur, et nocte et die memoriam se in orationibus suis habere cum ipso Psalmo. Vadit ante altare, 550 et fundit quod remansit de ipsa aqua ad
Abbreviated transcription (Latin):
fures adatronos demones incorporibus pectoribus q sibi subiec torũ exerceant doruinatũ sed
potius ss tales p̃ parent ut sius manducent si uebibant siuealiud quid faciant ingloriam
dñi faciant et benedi cantdñm in omni tempore et sempersit laus inore eorum qualiter uersũ
sub sequentem libera possit uoce cantare Narrabo nomentuum fribus mens in medo ecclenae
poudibote. Imitani dñm qui resirgens amortus dixit mulieribur: Ite dicte pribio ccls ut
arit ingalileã : Haec autemtuncbene agit pontifex cumomne quod bona deliberatione inele
orpidiuinẽ inuocationẽ & orationem ut consummare possut imipa trat: Seidesiis part imedi
oratio nei eotissert pontifex petens ut om̃s quiin eandem domum oracuriueneristoritione
duae s quordicas giudert  Utrimq namq puulus agebat aposto oracuris ene rtuit sollianer¬

Expanded text:
fures et latrones daemones in corporibus peccatorum sibi subjectorum exerceant dominatum, sed fures et latrones daemones in corporibus peccatorum sibi subjectorum exerceant dominatum, sed potius se tales praeparent, ut sive manducent, sive bibant, sive aliud quid faciant in gloriam Domini faciant, et benedicant Dominum in omni tempore, et semper laus Dei in ore eorum, qualiter versum subsequentem libera possit voce cantare: « Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae laudabo te, » imitans Dominum qui resurgens a mortuis dixit mulieribus: « Ite, dicite fratribus meis ut eant in Galilaeam. » Haec autem tunc bene agit pontifex, cum omne quod bona deliberatione inchoat per divinam invocationem et orationem ut consummare possit impetrat. Unde his peractis, ad orationem se confert pontifex petens ut omnes qui in eamdem domum oraturi venerint orationes suas exauditas gaudeant. Utrumque namque Paulus agebat apostolus qui, sicut dicit, sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
omnstros qui ip suntin duia sili cabi psallant etas pergant lpseautẽ permediã eccdesiam uadit
spargendo inutraq parto faciens cruce a pertũdat indicium quia pontifex adiutores sibi
debet a sc iscere quiecde excubias idiuuent custodire Vnde & beatus moyses septuaginta
erbtons alegit quipo puli nocossi tatibus concurrerent et dñs ipse poseduo decim apłoꝵ eleca¬
tionem septuaginta duos insit adex plendã p̃dicationem Ipse tamen mullo modo securitati au
tiopama lirtuatenus deb& indulgere sed permediã ecclesiam conspicuus incedere om̃sexer¬
plosuo informantis ost mibun sacramenta erucis ac mortis cdũi tã uoce quã opere ingerere di¬
cendo cumapto : Sempermortificationem xp̃i circumferentes in corporibus nr̃is uc etuita
ifuomianifestetur in nobiss etcanta redicendo Domus mea domus orationis uocabitur UE sci¬
licentalem ecdesiã dĩpreparet quae non sit spelunca latronum sed domus orationis id est ñ

Expanded text:
ministros qui in circuitu basilicae psallant et aspergant, ipse autem per mediam ecclesiam vadit spargendo in utraque parte faciens crucem, apertum dat indicium quia pontifex adjutores sibi debet asciscere qui Ecclesiae excubias adjuvent custodire. Unde et beatus Moyses septuaginta presbyteros elegit qui populi necessitatibus concurrerent. Et Dominus ipse post duodecim apostolorum electionem septuaginta duos misit ad explendam praedicationem. Ipse tamen nullo modo securitati aut torpori aliquatenus debet indulgere, sed per mediam Ecclesiam conspicuus incedere, omnes exemplo suo informare, omnibus sacramenta tam crucis quam mortis Domini, tam voce quam opere ingerere dicendo cum Apostolo: « Semper mortificationem Christi circumferentes in corporibus nostris, ut vita Jesu manifestetur in nobis. » Et cantare dicendo: « Domus mea domus orationis vocabitur; » ut scilicet talem ecclesiam Dei praeparet quae non sit spelunca latronum, sed domus orationis, id est ne
Abbreviated transcription (Latin):
lingua tangitur muti ut diuino uerbo instruantur quisa cris iisteriis inetuantanii¬
osthaec tangit digitum sacerdor in aqua & facit crucem perquattuor cornua altaris:
Altarenamque ecclesiae figurã p̃fert:. Quod quattuor cornoa haba: quia ꝑquat tior mindi cardi
dilatatur sicut olim abra ae repromissum ad ño est : Dila taberis adorientom & occidere
septẽthonõ & meridiem łtbene deaqua crux fit suꝑ altare ꝑ quattuor cornude d
demonstretur omnẽ eclesiã mundandam ẽẽ a sordibus peccatorum ꝑdauacruaquas
& percrucis passionẽ Beneperquattuor cornua ut demonstretur nullum eaccipiens¬
altare & as pergit illud septẽ uicibus. Septenario numero plenitudo significatur sp̃s sc̃ĩ

Expanded text:
tem Domini lingua tangitur muti, ut divino verbo instruantur qui sacris mysteriis initiantsacerdos digitum in aqua, et facit crucem per quatuor cornua altaris. Altare namque Ecclesiae figuram praefert. Quod quatuor cornua habet, quia per quatuor mundi cardines dilatatur, sicut olim Abrahae repromissum est a Domino: « Dilataberis ad orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. » Et bene de aqua crux fit super altare per quatuor cornua, ut demonstretur omnem Ecclesiam mundandam esse a sordibus peccatorum per lavacrum aquae et per crucis passionem. Bene per quatuor cornua, ut demonstretur nullum excipienaltare, et aspergit illud septem vicibus. Septenario numero plenitudo significatur Spiritus sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
tione & contradictione ad huc certat adiutorium quidem dñ adea de uincenda El agecao
alleluia autõ ad huc plenitor cũ eis noncantat quia secundũ scripturt non es socu¬
subire quorumꝑ fectus animus in laude omni potentis se solum modo nouit occuparaene
uoro sens propfacdauid psalmos septõ quos in laude dñi cõposunt dallelaas tnuloꝵ nota¬
u e sfin compleun nonin capite salteri non inmodio uł aliqua lib& regione sedipfi¬
ne posun: Aptemnuens quia eorum ẽ. ałueraciter cantare quuã uitia. seuadere qunptlu
uitus eneruiter fubcumbunt. dicore eodem pslmista. E eccatori aute dixit ds̃quaro tu eoiar

Expanded text:
tione et contradictione adhuc certat, adjutorium quidem Domini ad ea devincenda flagitat, tione et contradictione adhuc certat, adjutorium quidem Domini ad ea devincenda flagitat, alleluia autem adhuc pleniter cum eis non cantat, quia secundum Scripturam non est specirum subire officium, quorum perfectus animus in laude Omnipotentis se solummodo novit occupare. Quod bene sciens propheta David psalmos septem quos in laude Domini composuit, et alleluia titulo praenotavit et fine conclusit, non in capite psalterii, non in medio, vel in alia qualibet regione, sed in fine posuit, aperte innuens quia eorum est alleluia veraciter cantare qui jam vitia evadere, et in cvitiis enerviter succumbunt, dicente eodem Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
Allelura nãq uox est exultationis ad laudes dĩ solum modo ꝑtinens: Sc̃i autẽ doctores. qũ as¬
diu in afflictione sunt ut pote quin ecdũ dediscipulorum ꝓfectũ gloriaripos sunt affligi poss
deprecari dũ adiutorium non desinunt : Letum autẽ alł tunc cantabunt cum discipulorum
suorum uitã indnõcres cereuiderint ut paulus : Nunc uiuimus siuosstatis in dño: Etite ali
Scio autẽ quodueniens aduos in abundantia benedictionis xp̃iueniam Perfectũ aute alt
tuno refonabant quandofi& quod scriptam. est. Beatiqui habitant in domotua dñe insctasda¬
laud abunttẽ : Vndo & mos incrobuit ut ꝑdies afflictionis qui sunt quadra gesimae danuer
paschaatł n on cantetur quiadiessunt luctu & peniteniae : Resurrectione autẽ dñi uer¬
aola sine interiissione cantetur Pontifea ergo quicũ discipulorũ imperitia ropugna¬

Expanded text:
Alleluia » namque vox est exsultationis ad laudes Dei solummodo pertinens. Sancti autem doctores quanAlleluia » namque vox est exsultationis ad laudes Dei solummodo pertinens. Sancti autem doctores quandiu in afflictione sunt, utpote qui necdum de discipulorum profectu gloriari non possunt, deprecari Domini adjutorium non desinunt. Laetum autem tunc alleluia cantabunt, cum discipulorum suorum vitam Domino crescere viderint, ut Paulus: « Nunc vivimus si vos statis in Domino. » Et item: « Scio autem quod veniens ad vos in abundantia benedictionis Christi veniam. » Perfectum tamen alleluia tunc resonabunt, quando fiet quod scriptum est: « Beati qui habitant in domo tua, Dominlaudabunt te. » Unde et mos increbuit ut per dies afflictionis, qui sunt Quadragesimae ante Pascha, « alleluia » non cantetur, quia dies sunt luctus et poenitentiae; resurrectione autem Dominica peracta, sine intermissione cantetur. Pontifex ergo qui cum discipulorum imperita repugna
Abbreviated transcription (Latin):
Iost hatuero ad altiora iã sacerdos subit cumante alcare ad stans dm̃in adiutorium sibi in uocat uelu
qui tunc incho& operari : Nam p̃terita ueluti qua edam prohemia fuere : Dicit em̃ ds̃ in adiutorium
neũ intende & c̃ae adiungens głaepatri a filio despuiscõ absq alleluia : hienã q uersus martyrũ e
dm̃ inuocantium insui adiutorium : dum ad martrrium properant: Sed & doctorum: cum contra ae¬
rias potestates proscã ecclesia duros incertosq sumunt conflictus : Scientes quod non sit eis
conluctatio aduersus carnem & sanguinẽ sed aduersus principes & potestates aduersus mundireo¬
tores tenebrarum harum contra spiritalia nequitiae in caelestibus: quanto ergo in firmiores se ex
sua cognoscum in becillitate tanto adiutorium dĩ amplius implorant ex illius benignitatee
dũ tamen laudibus dĩ ałł adiungunt qui a ad huc in laboribus atq sudoribus se esseicons pieiunt :

Expanded text:
ost haec ad altiora jam sacerdos subit, cum ante altare astans Deum in adjutorem sibi invocat, velut qui tunc inchoet operari. Nam praeter ista velut quaedam praevia fuere. Dicit enim: « Deus in adjutorium meum intende, » etc. AdjungeDominum invocantium in sui adjutorium, dum ad martyrium properant, sed et doctorum eum contra aerias potestates pro sancta Ecclesia duros incertosque sumunt conflictus, scientes quod « non sit eis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus. » Quanto ergo infirmiores se ex sua cognoscunt imbecillitate, tanto adjutorium Dei amplius implorant ex illius benignitate. Necdum tamen laudibus Dei « alleluia » adjungunt, quia adhuc in laboribus atque sudoribus se esse conspiciunt. «
Abbreviated transcription (Latin):
nescitis ualeat inbui : sed ut alii de somno desidiosi torporis ad rerũ absoluendarũ utilita tẽ ualeuNexcitari Quippe
cui hoc sẽꝑ fumiliure ẽ ut exerceat p̃sules ad scãrũ scripturarũ indagationẽ & sanã sobriãq doctrinã: Omne cle¬
rũ ad disciplinã Philo sophos ad rerũ diuinarũ humanarũq cognitiones Monachos ad religionẽ. Om̃s generaliter
ad sc̃itutẽ Srimates ad concilũ iudices adiustitiã. Milites ad armorũ experiientiã Praelatos ad humilitatem
Subitos ad oboedientiã : Om̃s generalit̃ ad prudentiã iustitiã fostitudinẽ tẽperantiã. atq concordiã His & his
siue ciuiliũ ãministrationẽ strenuus & sapienia fonte redundat. & uistutis ex hibitione triumphat¬
Cur infanscathe cuminus efficitur

Expanded text:
nescitis valeat imbui, sed ut alii de somno desidiosi torporis ad rerum absolvendarum utilitatem valeant excitari. Quippe nescitis valeat imbui, sed ut alii de somno desidiosi torporis ad rerum absolvendarum utilitatem valeant excitari. Quippe cui hoc semper familiare est, ut exerceat praesules ad sanctarum Scripturarum indagationem, et sanam sobriamque doctrinam, omnem clerum ad disciplinad sanctitatem, primates ad consilium, iudices ad iustitiam, milites ad armorum experientiam, prelatos ad humilitatem, subditos ad oboedientiam, omnes generaliter ad prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam, pacem atque concordiam. His sive civilium administratione strenuus, et sapientiae fonte redundat, et virtutis exhibitione triumphatr infans catechumenus efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ Prȩceptũ tuũ uir uenerabilis lobannes ꝑ egi & si ñ sollesti efficacia plenatam̃ oboe dienia
Prȩcepistienĩ michi immo ꝑtecaritas p̃cepit ut quibusdã quaestionib: deordine baptismi a domino
& glorioso imp̃re Rarolo tibi trans misis breuit̃ &citoresponderẽ. Coastantib: Itaq: me da breuita¬
tequa cogebar breuisermone res magnas expedirẽ illi intẽ poris angustia quacito qđ iusseras ad implere uolebam:
Expleui qđ iussisti Quodopus outinã e& tamefficacit̃ expl&ũ quamẽ libenter susceptũ. Quanquã ergo michi spa¬
tiose tractandi & patrũ uolumina reuoluendi quibusdã occupationib: p̃pedientib: facultas nulla suppe ter& eo me
adiussionẽ implendã caritas ꝓmouer& desingulis quae michi occurrere potuer̃ celericursu scripsi. & tuue frater¬
nosse cestussũ a regali celsitudine ñ sunt fuctae necessi tate discendi sed studio docendi Necut ipse his ab solut is de

Expanded text:
salutem. Praeceptum tuum, vir venerabilis Magne, peregi, et si non solerti efficacia, plena tamen obedientia. Praecepisti enim mihi, imo per te charitas praecepit, ut quibusdam quaestionibus de ordine baptismi a domino et glorioso imperatore Carolo tibi transmissis breviter et cito responderem. Coarctantibus itaque me hinc brevitate, qua cogebar brevi sermone res magnas expedire, illinc temporis angustia, qua cito quod jusseras adimplere volebam, explevi quod jussisti. Quod opus o utinam esset tam efficaciter expletum, quam est libenter susceptum! Quanquam ergo mihi spatiose tractandi, et Patrum volumina revolvendi, quibusdam occupationibus praepedientibus, facultas nulla suppeteret, et me ad jussionem implendam charitas permoveret: de singulis quae mihi occurrere potuerunt celeri cursu scripsi, et vestrae fraternosse certus sum, a regali necessitudine non sunt factae necessitate discendi, sed studio docendi: nec ut ipse his absolutis de
Abbreviated transcription (Latin):
portunũ erat ut nouus homo noua acciper& uestimenta & purgatus ueteris noxe conluuione
candidorũ indueretur nitore : Morses enim a aron & filioseius prius aquis lauat. & postline¬
is induituestimentis : qui& noster uerus morses quipopulũ deaegrptia seruitute degentili¬
tatis uidelic& errore liberat qui est media tordĩ & hominum suinos in en arrabili sacramenti unda
purificat & bonorũ operũ indumentis exornat : Cuius facies manifestatio uidelic& diuinitatis eius
testimonio legis & proph&arũ in monte ecclesiae ut sol resplend& & uestimenta eius idest scĩ om̃s
esficiuntur sicutlana alba uel sicut nix : Cui cum apocalrpsi gratias agamus quilauitnos a peccatis nr̃is
in sanguine suo & fecit nrũm regnum sacerdotesdõ & patri suicui estgloria in scła sclorum Hlocare

Expanded text:
pportunum erat ut novus homo nova acciperet vestimenta et purgatus veteris noxae colluvione, pportunum erat ut novus homo nova acciperet vestimenta et purgatus veteris noxae colluvione, candidarum vestium indueretur nitore. Moyses enim Aaron et filios ejus prius aquis lavit, et post linteis induit vestimentis, quia et noster verus Moyses, qui populum de Aegyptiaca servitute, de gentilitatis videlicet errore liberat, qui est mediator Dei et hominum, sui nos inenarrabilis sacramenti unda purificat, et bonorum operum indumentis exornat. Cujus facies, manifestatio videlicet divinitatis ejus, testimonio legis et prophetarum in monte Ecclesiae ut sol resplendet, et vestimenta ejus, id est sancti omnes, efficiuntur sicut lana alba, vel sicut nix. Cui cum Apocalypsi gratias agamus, qui lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, et fecit nos regnum et sacerdotes Deo Patri suo, cui est glo
Abbreviated transcription (Latin):
surgimus bonorum operum nitore in duamur & caelesti umgaudiorum spe confirmemur : decentis¬
sima ratione angelus quieius resurrectionẽnuntiat in albis uestib sedere describitur : Etquieius redi¬
tum apłis nuntiant in albis uestib apparerent : Etnos albis postbaptis mum induimur uestibus ut mun¬
& dentur nobis singulis stolaealbae. spes uidelic& in mortalitatis & aecerna e felicitatis. ut cumꝓpħa
dicere possi mus: Gaudens gaudebo indño etexultauit sp̃s m̃s in dõmeo : quiaunduit meuestimentum
salutis &indumentũ iustitiae circum deditine : Ille uestimento illenos custodirefaciat quiea dedit
ut de nobis dicipossit quod in a pocalrpsi scriptum est. Beatus uir quiuigilar &custodit uestim̃¬
tasua: Quia ergo omnia in baptismiratione redolent ministeriis & exuberant sac ramentis o¬

Expanded text:
surgimus, bonorum operum nitore induamur, et coelestium gaudiorum spe confirmemur, decentissurgimus, bonorum operum nitore induamur, et coelestium gaudiorum spe confirmemur, decentissima ratione angelus, qui ejus resurrectionem nuntiat, in albis vestibus sedere describitur, et qui ejus reditum apostolis nuntiant in albis vestibus apparent, et nos albis post baptismum induimur vestibus, ut munet dentur nobis singulis stolae albae, spes videlicet immortalitatis et aeternae felicitatis, ut cum propheta dicere possimus: Gaudens gaudebo in Domino, et exsultavit spiritus meus in Deo meo. Quia induit me vestimento salutis, et indumentum justitiae circumdedit me . Ille vestimenta ista nos custodire faciat qui ea dedit, ut de nobis dici possit quod in Apocalypsi scriptum est: Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua . Quia ergo omnia in baptismi ratione redolent mysteriis, et exuberant sacramentis, o
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis corporaliter : Idcirco baptisimus noniteratur : qui a & xp̃s non amplius quã semel moritur : Peccata
enim quae postbaptis inũ committuntur : paenitentiae lacrimis elemosinis & ceteris bonorũ operũ
exhibitionibus. Nob aptis matis iteratione delentur . Dominico interea corpori sepeliendo mundissima
linteamina & aromata adhibentur : quia & his qui x p̃o consepeliri desiderat si iama&as ꝓmiccit quãuis
mortuus sit ꝑ originale peccatum quod adhuc portat. debatamen bonorũ operũ & hibitione fra¬
glare & mundis indui uestib dequibus propħa sacerdotes indui orat cũ dicit: Sacerdo testui indu¬
antur iustitiã : siergo antequã renascatur &originali peccato purg&ur &xp̃o consepeliatur &
uiuificatus in nouita teuitae ambulans nouacreatura effectus & odoris fraglantia exuberare &

Expanded text:
itudo divinitatis corporaliter . Idcirco autem baptismus non iteratur, quia et Christus non amplius quam semel moritur. Peccata itudo divinitatis corporaliter . Idcirco autem baptismus non iteratur, quia et Christus non amplius quam semel moritur. Peccata enim, quae post baptismum committuntur, poenitentiae lacrymis, eleemosynis, et caeteris bonorum operum exhibitionibus, non baptismatis iteratione delentur. Dominico interea corpori sepeliendo mundissima linteamina et aromata adhibentur, quia et is qui Christo consepeliri desiderat, si jam aetas permittit, quamvis mortuus sit per originale peccatum, quod adhuc portat, debet tamen honorum operum exhibitione flagrare, et mundis indui vestibus, de quibus propheta sacerdotes indui orat cum dicit: Sacerdotes tui induantur justitiam . Si ergo antequam renascatur, et originali peccato purgetur, et Christo consepeliatur, avivificatus, in novitate vitae ambulans nova creatura effectus, et odoris fragrantia exuberare, et