comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buerant. irriclent me potius
miseriam exprobrantes. Quẽ
ubi audiuit pietate motus
suspexit in celum: manuspa¬
riter leuans. Facta autem bre¬
ui oratione ip̃e intrauit celła:
et ille surrexit. Et stans super
pedes suos mirabat᷑ si uere eẽt
qd̾ erat: pene sũnũ suspicatus. se¬
pit tamen se pedetentim mo¬
uere: neq enim posse ire satis
credebat. Tandem quasi e gra¬
ui sumno eugilans cognoscit
miscđiam domini suꝑse: fir¬
miter graditur. et in pistri¬
num reuertitur: exiliens et
exultans et laudans cleum.
Uiso eo qui ante uiderant et
cognouerant. repleti sunt stu¬
pore et extasi. fant̾asma pu¬
tantes.
irum item ydropicum
orando sanauit: qui ilico re¬
mansit in monasterio pastor
ouium factus.
ruitas hẏbernie nomine
tum est de electione dissense¬
re partes: quibq ut assolet
presulem uolentib constitu¬
ere suum non di. Uenit illuc
malachias: aucdita dissensiõe.
Conuocato clero et ppło etiam

Expanded text:
buerant, irrident me potius, buerant, irrident me potius, miseriam exprobrantes. » Quem ubi audivit, pietate motus suspexit in coelum, manus pariter levans. Facta autem brevi oratione, ipse intravit cellam, et ille surrexit. Et stans super pedes suos, mirabatur si vere esset quod erat pene somnium suspicatus. Coepit tamen se pedetentim movere: neque enim posse ire satis credebat. Tandem quasi e gravi sommo evigilans, cognoscit misericordiam Domini super se; firmiter graditur, et in pistrinum revertitur, exsiliens et exsultans, et laudans Deum. Viso eo, qui ante viderant et cognoverant, repleti sunt stupore et ecstasi, phanstasma putantes. Virum item hydropicum orando sanavit: qui illico remansit in monasterio, pastor ovium factus. 51. Civitas Hiberniae, nomine t episcopo. Tractatum est de electione: dissensere partes, quibusque, ut assolet, praesulem volentibus constituere suum, non Dei. Venit illuc Malachias, audita dissensione. Convocato clero et populo, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
luis quidam ueniens de
longinco. cum esset Malachi¬
Ias in finib mumunie atcu¬
lit ad eum filium. pedum
penitus officio destitutu. Per¬
cunctatus quonam modo illi
accidiss : ut suspicor inquit
demonum malignitate. Et
addit. Lucdenti inprato ipsi
ni fallor immisere soporem:
euigilansq puerulus sic se
inuenit.Hȩc dicens cum lacri¬
mis precem fundit efflagitat
opem. Misertus eius orauit
malachias: iubens egru inte¬
rim dormire ibidem super
solum. Dormiuit: et surrex̃
sanus. hunc ipse quia delon¬
ge uenerat aliquandui in co¬
mitatu suo retinuit: et erat
ambulans cum eo.
is monasterio benchorensi pauꝑ¬
quid in fr̃m elemosinis sus¬
tentabatur. Et erat cotidia¬
nam accipiens stipem: aliqͥd
officii factitans inpistrino.
Is claudus ab annis duodecĩ
humi manib repens: post
se trahebat pedes emortuos.
Q uem die quadam ante cella
quam ex longo misellus affli¬
cter et manus dñi suꝑ me:
et ecce ad cumulum erump¬
ne homines qui misereride¬

Expanded text:
us quidam veniens de longinquo, cum esset Malachias in finibus Mumoniae, attulit ad eum filium, pedum penitus officio destitutum. Percunctatus quonam modo illi id accedisset: « Ut suspicor, » inquit, « daemonum malignitate. » Et addit: « Ludenti in prato ipsi, ni fallor, immisere soporem, evigilansque puerulus, sic se invenit. » Haec dicens, cum lacrymis precem fundit, efflagitat opem. Misertus ejus oravit Malachias, jubens aegrum interim dormire ibidem super solum. Dormivit; et surrexit sanus. Hunc ipse, quia de longe venerat, aliquandiu in comitatu suo retinuit, et erat ambulans cum eo. 50. In monasterio Benchorensi pauquidam fratrum eleemosynis sustentabatur. Et erat quotidianam accipiens stipem, aliquid officii factitans in pistrino. Is claudus ab annis duodecim, humi manibus repens, post se trahebat pedes emortuos: quem die quadam ante cellam inquit, « quam ex longo misellus afflicter, et manus Domini super me: et ecce ad cumulum aerumnae, homines, qui misereri de
Abbreviated transcription (Latin):
berans accitandum: cũ iam
homo ñ grauaret᷑ laudib
suis. et tutius id fieret a con¬
turbatione honinu .n. & con¬
tradictione ĩnguarũ. At ille
uigens et ualens. quanto in¬
firmior corpore. tanto fortior
fit et potens: ñ cessans agere
digna memorie. et magna
maiorib semꝑ accumulans.
quȩ ipso tacente scriptorem
requirant. Ego uͦ iam delibor
urgentib infirmitatib corꝑis
mortis huiꝰ: ꝙ meis omnibus in¬
cipientib habere responsum
uicine mortis. sentio instare
tempꝰ resolutionis mee̾: plu¬
rimumq timeo. ne sero me
peniteat. tamdiu distulisse:
quod priusquam ꝑeffluam.
uelim omnimodis peregisse.
S et me fr̾m quorũda pia
beniuolentia plurimũ ad hoc

Expanded text:
berans actitandum, cum jam berans actitandum, cum jam homo non gravaretur laudibus suis; et tutius id fieret a conturbatione hominum, et contradictione linguarum. At ille vigens et valens, quanto infirmior corpore, tanto fortior fit et potens, non cessans agere digna memoriae, et magna majoribus semper accumulans, quae ipso tacente scriptorem requirant. Ego vero jam delibor, urgentibus infirmitatibus corporis mortis hujus, et membris omnibus incipientibus habere responsum vicinae mortis, sentio instare tempus resolutionis meae; plurimumque timeo, ne sero me poeniteat tamdiu distulisse, quod, prius quam pereffluam, velim omnimodis peregisse. Sed et me fratrum quorumdam pia benevolentia plurimum ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cripturus ui¬
tam serui tui
ad honorem
nominis tui.
pro ut cu dede¬
ris domine deus ipsius. per
quem eccłiam temporis nr̃i
ĩ antiquum apłice gr̃e et
uirtutis decus uoluisti re¬
florere: cum inuoco adiuto¬
rem. que iam olim habeo
incentorem. amorem tuum.
Quis eñi de amore tuo ꝙͣ¬
tulumcunq spiracłm uite
habens. et uidens testimo¬
nium. głe et honoris tui. tã
p̃clartmet tam fidele mun¬
do insolitum effulsisse. non
det operam quantamẽq po¬
tuerit. ne lumen ate accen¬
sum tuoꝵ quempiam lageat:
s quantum humano fieri sti¬
lo potest quod meliuis ip̃e
manifestatum et exaltatum
luceat omnib qui sunt in
domo tua. In quo cum ego
iam olim uellem qualec̃q
ministerium agere uicis mee.
seu timore. seu uerecundia ꝓ¬
hibitus sum usq adhuc: i
quidem supra me iud: ans
esse dignitatem materiȩ. et
digniorib opificib reseruan¬
dam. mͦ etiam post obitum
erus. quasi suꝑuicturus ei.
meliꝰ hoc. et competentiꝰ deli¬

Expanded text:
Scripturus vitam Servi tui ad honorem nominis tui, prout tu dederis, Domine Deus ipsius, per quem Ecclesiam temporis nostri in antiquum apostolicae gratiae et virtutis decus voluisti reflorere, eum invoco adjutorem, quem jam olim habeo incentorem, amorem tuum. Quis enim de amore tuo quantulumcumque spiraculum vitae habens, et videns testimonium gloriae et honoris tui tam praeclarum et tam fidele mundo insolitum effulsisse, non det operam, quantamcunque potuerit, ne lumen a te accensum, tuorum quempiam lateat; sed quantum humano fieri stylo potest quod melius ipse manifestatum et exaltatum luceat omnibus qui sunt in domo tua? In quo cum ego jam olim vellem qualecumque ministerium agere vicis meae, seu timore, seu verecundia prohibitus sum usque adhuc, modo quidem supra me judicans esse dignitatem materiae, et dignioribus opificibus reservandam; modo etiam post obitum ejus, quasi supervicturus ei, melius hoc et competentius, deli
Abbreviated transcription (Latin):
quidem nr̃m hoc scriptũ reser¬
uandum sit. s ut luculentiꝰ hȩc
⁊ digniꝰ scribant qͥ scientiam ha¬
bent ⁊ possunt diligentiã adhi¬
bere. Nec dubitamꝰ millto plu¬
ra ⁊ apud uos ⁊ in itinere mira¬
cła claruisse. qͣm tunc nosse po
cuerimꝰ aut possimus nunc re¬
cordari: s certissima tm ⁊ pro¬
batissima scripsimꝰ. Ea qͦ add̾e
ꝓposuimus que singłis adhuc
dieb ꝑ fidelem seruum ⁊ deuo¬
tum famulum. uritꝰ om̃ipo¬
tentis mirabilit̃ oꝑat᷑. S ⁊ pau¬
ca ex his que uidimꝰ a spira us
q coloniam huic annotatõni
p̃mittenda cͤdidimꝰ. ut priori
narrationi ista cohereant. Non¬
nulla qͦ ex his que presentes
uiderunt uen̾abiles abbates cã
sis. sicut ab eis accepimꝰ sub eoꝵ
nominib suut descripta. Iam qr¬
reu̾endꝰ ep̃c constantiensis ab est:
locum enis clericus ip̃ius noster
lam frater Wolkemarꝰ sulpleat
in hac relatione ⁊ pͥmꝰ ip̃e loquat᷑.

Expanded text:
quidem ut nostrum hoc scriptum reserquidem ut nostrum hoc scriptum reservandum sit; sed ut luculentius haec et dignius scribant, qui scientiam habent, et possunt diligentiam adhibere. Nec dubitamus multo plura et apud vos, et in itinere miracula claruisse, quam tunc potuerimus nosse, aut possimus nunc recordari. Sed certissima tantum et probatissima scripsimus: ea quoque addere proposuimus, quae singulis adhuc diebus per fidelem servum et devotum famulum virtus Omnipotentis mirabiliter operatur. Sed et pauca ex his, quae vidimus a Spira usque ad Coloniam, huic annotationi praemittenda credidimus, ut priori narrationi ista cohaereant. Nonnulla quoque ex his quae praesentes viderunt venerabiles abbates Theosis, sicut ab eis accepimus, sub eorum nominibus sunt descripta. episcopus Constantiensis abest, locum ejus clericus ipsius, noster jam frater, Wolkemarus suppleat in hac relatione, et primus ipse loquat
Abbreviated transcription (Latin):
quentibus signis.
Ulti ex uob̾ cu¬
iose legerunt
exemplar libel¬
li qd̃ ad illustrẽ
henricum regium sp̃u ma¬
gis qͣm sanguine. misimus
de signis que uidimꝰ a prima
dñica aduentꝰ usq ad discessũ
nr̃m a curia que spire nuper
habita est. Multi adhuc petur
ut que facta st̃ apud uos non
negligamꝰ adiung̾e. qd̾ hȩc uob̾
dulcius sapiant que p̃sences
ipsi uidistis. Quod criplex uob
consid̾atio ꝑsuasit. ut ⁊ noui fra¬
tres dum scłarib adhuc termi¬
nandiᷤᷤ negociis decinent᷑. ĩ lecti¬
one hac recalescant. ⁊ ceceri
cogitent quale sit qd̾ amittur.
qui tanto pacri quẽ ꝓfecto ubi
d̾s sustulerit multi lacrimabilit̃
plangent qd̾ eum qui dissimu¬
lauerit. dũ uocaret animas su¬
as commitere aut illecti uolup¬
tatib nolunt. aut crepidant
cordis pusillanimitate recracti
sed ⁊ habeat ut dignum ẽ no¬
bilis eccłia coloniensis memori¬
ale sempiternũ eaꝵ rerũ qͣrũ
presentia meruit illustrari. R

Expanded text:
quentibus signis. Multi ex vobis curiose legerunt exemplar libelli, quod ad illustrem Henricum, regium spiritu magis quam sanguine, misimus de signis quae vidimus a prima Dominica Adventus usque ad discessum nostrum a curia, quae nuper Spirae habita est. Multi adhuc petunt, ut quae facta sunt apud vos, non ne ligamus adjungere: quod haec vobis dulcius sapiant quae praesentes ipsi vidistis. Quod triplex nobis consideratio persuasit, ut et novi fratres, dum saecularibus adhuc terminandis negotiis detinentur, in lectione hac recalescant; et caeteri cogitent quale sit quod admittunt, qui tanto Patri, quem profecto, ubi Deus sustulerit, multi lacrymabiliter plangent, quod eum dissimulaverint, dum vocaret, animas suas committere, aut illecti voluptatibus nolunt, aut trepidant cordis pusillanimitate retracti. Sed et habeat, ut dignum est, nobilis ecclesia Coloniensis memoriale sempiternum earum rerum, quarum praesentia meruit exaltari. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis s non tam nobilit̾ uic¬
titans: cum uidisset aliquando
in somnis hominem illum di.
serpentes septem horribiles de
utero suo manib ꝓpriis extra¬
hentem.  ꝓost mod̾u ad re¬
ligiose ui ue ndum eius ad¬
monitione conuersa: usq ho¬
die se esse de qua septem de¬
monia eiecerit. gloriat᷑.
Ioui ego clerieum quend̾a
nicholaum nomine scło pene
desperabilit̃ deditum: s per
eum de scło liberatum. Quicũ
in claraualle monastice conuer¬
sationis habitum et ordinem
suscepisset: uidens eos qui de
scłi illuc naufra gio confuge¬
rant. naufra gii sui dagna
continuis redimere lacrimis.
idemq ipse facere uolens nec
ualens pre duricia cordis sui.

Expanded text:
nobilis, sed non tam nobiliter victitans, cum vidisset aliquando in somnis hominem illum Dei serpentes septem horribiles de utero suo manibus propriis attrahentem, postmodum ad religiose vivendum ejus admonitione conversa, usque hodie se esse de qua septem daemonia ejecerit, gloriatur. Novi ego clericum quemdam, Nicolaum nomine, saeculo pene desperabiliter deditum, sed per eum de saeculo liberatum: qui cum in Clara-Valle monasticae conversationis habitum et ordinem suscepisset, videns eos qui de saeculi naufragio illuc confugerant, naufragii sui damna continuis redimere lacrymis, idem ipse facere volens, nec valens prae duritia cordis sui
Abbreviated transcription (Latin):
meritis: ut is qui insidiatur
inuenire. ñ possit unde figat
dentem. ⁊ uulnꝰ infligat. Hec
ipse dictaui sic me habens:

Expanded text:
meritis: ut is qui insidiatur, invenire non possit unde figat dentem et vulnus infligat. Haec ipse dictavi, sic me habens
Abbreviated transcription (Latin):
modi gͦ dilectus aͤdeo et ho¬
minib non immerito ho¬
die malachias in consortio
angelorum recipitur: re
adeptus quod nomine di¬
cebatur. Et ante quidem
angłs erat ñ minus puri¬
tade quam nomine : sed
nunc felicius gloriosi ĩ eo
int̾pretatio nominis adim¬
pletur. quando pari cum
angłis gła et felicitate leta¬
sumi quod angłs noster as¬
cendit ad ciues suos pro
filiis captiuitatis legatio¬
ne fungens corda nob con¬
cilians beatorum: uota illꝰ
intimans miserorũ. Lete¬
mur inquam et exuldemꝰ
quia celestis illa curia ex
nobis habet cui sit cura
nr̃i. qui suis nos ꝓdegat
meritis. quos informauit
exemplis. miracłis confor¬
mauit. Sẽs pontifex qui
in sp̃u humilitatis hostias
pacificas celis frequenter
inuexerat: hodie persemet
introiuit ad altare dei ipse
hostia et sacerdos. Migrande
sacerdote sacrificii ritus in

Expanded text:
modi ergo dilectus a Deo et hominibus, non immerito hodie Malachias in consortium angelorum recipitur, re adeptus, quod nomine dicebatur. Et quidem ante angelus erat non minus puritate, quam nomine; sed nunc felicius gloriosi in eo interpretatio nominis adimpletur, quando pari cum angelis gloria et felicitate laetaur, quod angelus noster ascendit ad cives suos, pro filiis captivitatis legatione fungens, corda nobis concilians beatorum, vota illis intimans miserorum. Laetemur, inquam, et exsultemus, quia coelestis illa curia ex nobis habet, cui sit cura nostri, qui suis nos protegat meritis, quos informavit exemplis, miraculis confirmavit. 6. Sanctus pontifex, qui in spiritu humilitatis hostias pacificas coelis frequenter invexerat, hodie per semetipsum introivit ad altare Dei, ipse hostia et sacerdos. Migrante sacerdote, sacrificii ritus in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc plane sacramentum potens
peccata consumere: debellare ob¬
uias potestates: inferre celis re¬
uertentes de t̾ra.

Expanded text:
Hoc plane Sacramentum potens peccata consumere, debellare obvias potestates, inferre coelis revertentes de terra.
Abbreviated transcription (Latin):
itam querenti dat it̾er sac lectio menti.
Nil ibi narraui nisi qd̾ ꝓdesse putaui.
Nec ratio ueri debet tibi dura uideri.
N anq ꝑ angustũ dixi tͥ curre iustũ.
S ic ꝓbus ascendit dũ semꝑ ad ardua tendit.
Hunc facies cursũ si uis ascend̾e sursũ.
Fortassis puero tͥ frustra mittere quero.
I ustũ sermonẽ qr ñ capis hanc rationem
Roboret etatẽ. tͥbuatq tibi ꝓbitatem.
Filiꝰ ipse dei. spes nostre progeniei.
Auctor honestatis. fons ꝑpetue bonitatis.
U irtutũ flores ⁊ honestos det tͥ mores.
Ꝙ sine u̾boꝵ sonitu fit doctor eoꝵ.
Ipse tuam mentẽ regat. ⁊ faciat sapientẽ.
Recte credentẽ. monitꝰ q bonos retinentẽ.
Ut bene iiiuendo. mandataq sc̃a tenendo.
L eticiã uere lucis merearis habere.
Q denebras nescit. nuroq nitore nitescit.
Q cuicunq datur sñ fine beatificatur.
H oc ł det munꝰ qͥ regnat tͥnus ⁊ unꝰ. amen.

Expanded text:
itam quaerenti dat iter sacra lectio menti. Nil tibi narravi, nisi quod prodesse putavi. Nec ratio veri debet tibi dura videri: Namque per angustum tibi dixi currere justum; Sic probus ascendit, dum semper ad ardua tendit: Hunc facies cursum si vis ascendere sursum. Fortassis puero tibi frustra mittere quaero Istum sermonem, quia non capis hanc rationem. Roboret aetatem, tribuat simul et probitatem. Filius ipse Dei spes nostrae progeniei, Auctor honestatis, fons perpetuae bonitatis, Virtutum flores et honestos det tibi mores. Et sine verborum sonitu fit doctor eorum. Ipse tuam mentem regat, et faciat sapientem, Recte credentem, monitusque bonos retinentem: Ut bene vivendo mandataque sancta sequendo, Laetitiam verae lucis merearis habere. Quae tenebras nescit, nimioque decore nitescit, Et cuicunque datur, sine fine beatificatur. Hoc tibi det munus qui regnat Trinus et Unus. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
hora: qd̾ aridum brachium cu¬
iusdam sanatum sit. & claudꝰ
ambulau̾it. Ep̃c. Sceim feria
quarta niane in ingressu ȩcclic
me presente ⁊ uidente cum ppło
⁊ fratrib nr̃is claudus utroq
aridam. ab utroq in commodo
liberatus est.⁊ libere ambłabil.
& mouebat manum. Philippꝰ.
Cecum puerum qui ibidem
illuminatꝰ est. ego uidi. Baldu
inus abbas. Ubi renum tran
siuimus cantus ille quem au¬
distis. omnes enim inaltera par¬
te remanseratis ppło p̃ocupan¬
te naues. fuit pro erectione
claudi cuiꝰdam pueri quẽ ego
uidi. Gaufridꝰ. Cecum senẽ
qui in eodem itinere dum tͣn¬
men recepit. ego uidi: ꝙ muli¬
erem claudam longo iãcem¬
pore. quȩ sub manu benedicen¬
tis exiliit. cui sic congra¬
tulabantur om̃s qui eam no¬
uerant prius.curru eni uene

Expanded text:
hora, quod aridum brachium cuhora, quod aridum brachium cujusdam sanatum sit, et claudus ambulaverit. EPISCOPUS. Feria quarta mane in ingressu ecclesiae, me praesente et vidente cum populo, et fratribus nostris, claudus utroque aridam, ab utroque incommodo liberatus est, et libere ambulabat, et movebat manunt. PHILIPPUS. Caecum puerum, qui ibidem illuminatus est, ego vidi. CAPUT Isivimus, cantus ille quem audistis, omnes enim in altera parte remanseratis, populo praeoccupante naves, fuit pro erectione claudi cujusdam pueri, quem ego vidi. GAUFRIDUS. Caecum senem, qui in eodem itinere, dum tranmen recepit, ego vidi, et mulierem claudam longo jam tempore, quae sub manu benedicentis exsiliit: cui sic congratulabantur omnes qui noverant eam prius; curru enim vene
Abbreviated transcription (Latin):
rat.⁊ alt̾am manum aridam
babens. ad multa ꝙ̃ alia can¬
tandem audiuimꝰ ppłm qui se¬
quebatur nos. s quia reuerti
nequuumꝰ ñ uidimꝰ ea. Philipp.
Tercia feria scafusen multa
amisimꝰ qi tumultꝰ incolera¬
bilis erat.⁊ om̃ino abstiniere
oportuit patrem a bñdictiõne
infirmoꝵ ⁊ fugere. ad eo se ppłs
inuicem compͥmebat. E bre har¬
dus. Ego ip̃e ante altare roga¬
bam obnxius ne cui manum
imponeret. prorsus igorans qͦͣr
ratione posset ediici Philipp᷑.
In ingressu tam̃ eccłiẽ clauda gres¬
sum receꝑat. me presente.⁊ ppłi
cantum om̃s audistis. Uidimꝰ⁊
alteram claudam quȩ egredi¬
entib nob̾ de uilla supra mon¬
tem signata ẽ. ⁊ confestim solu¬
tis neruis libere ambulauit.
Ebre hardꝰ. Me uidente in
eadem uia surdus recepit
auditum: ⁊ mulier gressum.
que clauda fuerat utroq pede.
Audiui etiam a milite qͦdam
dũi mei qui in ip̃a turba sc̃m
dñi defendebat & p̃sens erat oĩ

Expanded text:
rat et alteram manum aridam rat et alteram manum aridam habens: ad multa etiam alia cantantem audivimus populum qui sequebatur nos; sed quia reverti nequivimus, non vidimus ea. 8. PHILIPPUS. Tertia feria Schafhusen multa mus, quia tumultus intolerabilis erat, et omnino abstinere oportuit Patrem a benedictione infirmorum, et fugere, adeo se populus invicem comprimebat. EBERHARDUS. Ego ipse ante altare rogabam obnixius, ne cui manus imponeret, prorsus ignorans qua ratione posset educi. PHILIPPUS. In ingressu tamen ecclesiae clauda gressum receperat, me praesente, et populi cantum omnes audistis. Vidimus et alteram claudam, quae egredientibus nobis de villa supra montem signata est, et confestim solutis nervis, libere ambulavit. EBERHARDUS. Me vidente in eadem villa surdus recepit auditum, et mulier gressum, quae clauda fuerat utroque pede. Audivi etiam a milite quodam domini mei, qui in ipsa turba Sanctum Domini defendebat, et praesens erat omni
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat a quarto anno ȩtatis su¬
e. ip̃a die illuminatã. Girar¬
diis. Ego in hospicio die ipsa
puerum cecum illuminatum
uidi. Philippus. Et ego ado¬
lescentulam cecam que ꝓpe uil¬
lam illuminata est quam⁊ ex
nr̃is ⁊ expopło multi uiderunt
Gaufridus. Qulta eotidie uidi¬
mus quors iam ñ possumꝰ recor¬
dari. Unum tam̃ occurrit ipsa
quam uidi leticiȩ magnitudĩe
ad memoriam reuocante. Dico
aũt demuliere qͣmdu claudã
in uilla quadam ꝑ qͣm tͣnsiui¬
mus. erectam uidimꝰ omnes.
Ebrehardꝰ. Ego cum militi¬
b dñi mei contuli. ⁊ ex his quȩ
tam illi uiderunt. qͣm ego ip̃e
numerauimus triginta sex mi
cim illuminati sunt: claudis
decem & octo gressus redditus
est. Mancis undecim: manus
restitute. Su rdꝰ unus audiuit.
Si plus in summa ueniunt qͣm
triginta sex. inde est qd̃ prius
ꝑsonas numeraueram. mͦ sig¬
na. Nam erga puellam unam
multa sunt facta. que ceca o
clauda utroq pede. ⁊ muta e¬

Expanded text:
fuerat, a quarto anno aetatis sufuerat, a quarto anno aetatis suae, ipsa die illuminatam. GERARDUS. Ego in hospitio die ipsa puerum caecum illuminatum vidi. PHILIPPUS. Et ego adolescentulam caecam, quae prope villam illuminata est, quam et ex nostris, et ex populo multi viderunt. 7. GAUFRIDUS. Multa eo die vidimus, quorum jam non possumus recordari. Unum tamen occurrit, ipsa quam vidi laetitiae magnitudine ad memoriam revocante. Dico autem de muliere, quam diu claudam in villa quadam, per quam transivimus, erectam vidimus omnes. EBERHARDUS. Ego cum militibus domini mei contuli, et ex his quae tam illi viderunt, quam ego ipse, numeravimus triginta sex mircim illuminati sunt: claudis decem et octo gressus redditus est: mancis undecim manus restitutae: surdus unus audivit. Si plus in summa veniunt quam triginta sex, inde est, quod prius personas numeraveram, modo signa. Nam erga puellam unam multa sunt facta, quae caeca, clauda utroque pede, et muta e
Abbreviated transcription (Latin):
Oñis hoc uidimꝰ. ⁊ ad singula
clamor factꝰ est. ⁊ exultat̃õ mag¬
na. Hominem etiam mente
captum quem in eadem uilla pa¬
ter signauerat. ⁊ statim qͥetum
ac sane loquentem ⁊ agentem
gr̃as uidimꝰ: ⁊ ex hoc sanũ per¬
mansisse audiuimꝰ. Redeuntes
uixta eandem uillam sacerdoti
locuti sumꝰ: ⁊ dixit ex his de quib
certi erant usq ad decẽ ip̃a die ibi
aut erectos aut illuminatos. Ues¬
pera quoq ubi dux conradus oc¬
litib gressum recepit. uidentib
etiam nobis. Ep̃c. Ibidem con¬
tigit qd̾ mͦ sileo. s suo loco a uob̾
uelim cominemorari. E brehar¬
dus. Ipso die in ingressu eccłie:
doinguen alterũ claudum ere¬
Mane. scd̃a feria ex utero clau¬
dus in ingressu eiusdem eccłie
me p̃sente ⁊ uidente gressum re¬
cepit: puer quoq quem ĩ hos¬
pitio nr̃o mane mutũ uid̾amꝰ:
coram nob̾ locutꝰ est. S ⁊ hospi¬
ta nr̃a nob testabat᷑ neptem su¬
am que qͣdraginta annis ceca

Expanded text:
Omnes hoc vidimus, et ad singula Omnes hoc vidimus, et ad singula clamor factus est, et exsultatio magna. Hominem etiam mente captum, quem in eadem villa Pater signaverat, et statim quietum ac sane loquentem et agentem gratias vidimus, et ex hoc sanum permansisse audivimus. Redeuntes juxta eamdem villam sacerdoti locuti sumus; et dixit ex his de quibus certi erant, ipsa die ibi aut erectos aut illuminatos. Vesperi quoque, ut dux Conradus oclitibus gressum recepit, videntibus etiam nobis. EPISCOPUS. Ibidem contigit, quod modo sileo, sed suo loco a vobis velim commemorari. EBERHARDUS. Ipso die in ingressu ecclesiae Doningen, alterum claudum ereMane secunda feria, ex utero claudus in ingressu ejusdem ecclesiae, me praesente et vidente, gressum recepit. Puer quoque, quem in hospitio nostro mane mutum videramus, coram nobis locutus est. Sed et hospita nostra nobis testabatur, neptem suam, quae quadraginta annis caeca
Abbreviated transcription (Latin):
cito illuminandos. Ep iscopus.
Sabbato iuxta castrum Rin¬
Weld puer claudꝰ erectꝰ est. et
egocum audissem uociferati¬
onem: precedebam enĩ: redii &
inueni ambłancem claudum ĩ
medio ppłi exultantis. Ebre¬
hardus. Sekkin uesꝑe sabbati
dum egrederetur eccłiam homo
d̾i. puer cuiꝰ erant nerui cerui¬
cis indurati. ⁊ caput erigere.
aut circumduc̾e ñ ualebat ob¬
latus est: ⁊ ubi signatꝰ rediit.
solutis neruis erexit caput. et
libere circumspexit. Seruiens
meus qui in ipso hospicio per¬
noctauit ⁊ puerũ uidit:mͥ.
hoc indicauit. cum aliis so¬
ciis suis. Girardus.. Ipsa est
uilla ubi mane die dñica pue¬
ro manus restituta est: ⁊ alter
claudꝰ a natiuitate gressum re¬
cepit: & duo claudi. alter uir.
alt̃a mulier in egressu uille ere¬
cti sunt: & baculis quib susten¬
tabant᷑ eiectis. lib̾e incedebant
magnificantes dm. Nec longe
ꝓcesseramꝰ ⁊ ecce mulieris manꝰ
inualida signata ẽ ⁊ sanata.

Expanded text:
cito illuminandos. EPISCOPUS. cito illuminandos. EPISCOPUS. Sabbato juxta castrum Rinvel, puer claudus erectus est: et ego, cum audivissem vociferationem, praecedebam enim, redii et inveni ambulantem claudum in medio populi exsultantis. EBERHARDUS. Secking vespere sabbati, dum ingrederetur ecclesiam Homo Dei, puer, cujus erant nervi cervicis indurati, et caput erigere aut circumducere non valebat, oblatus est, et ubi signatus est rediit solutis nervis, erexit caput et libere circumspexit. Serviens meus, qui in ipso hospitio pernoctavit et puerum vidit, mihi hoc indicavit, cum aliis sociis meis. 6. GAUFRIDUS. Ipsa est villa, ubi mane die Dominica, puero manus restituta est; et alter claudus a nativitate gressum recepit; et duo claudi, alter vir, et altera mulier, in egressu villae erecti sunt, et baculis quibus sustentabantur abjectis, libere incedebant magnificantes Dominum. Nec longe processeramus, et ecce mulieris manus invalida signata est, et sanata.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ statim sanus factꝰ ẽ coram no¬
bis. Nam ⁊ manum eiꝰ aridam
ante curau̾at. In uilla sueng.
ceca ab annis quatuor mulier
in aque tͣnsitu illuminata est
coram ppło. ⁊ om̃s fere uidimꝰ
eam. Gerardus. Ego in ca¬
dem uia puellam uidi cuiꝰ ma¬
nus arida sanata est uidentib
uem habitum ⁊ datas cruces
mulier muta oblata est iuiro
d̾i. Cuiꝰ cum teꝯgisset lingũa.
statim solutum est uincłm o¬
ris eiꝰ. ⁊ loquebat᷑ recte. Hanc
ego uidi. ⁊ ei locutꝰ sum. s clau¬
dum qui antea gressũ receꝑat.
de quo sic acclamauit ppłs quis
ur̃m uiditͦ Odo. Omnes uidi¬
mus eum Ebrehardꝰ. E go
⁊ milices dñi mei ip̃a die idẽ sex¬
ta feria puerum uidimꝰ : quem
ad hospicium scĩ uiri cecũ ma¬
ter addixerat. ⁊ reducebat ui¬
dentem. Girarduc. Multa
eo maxime die facta sunt que
pre tumultu scire nequiuimꝰ.
Audiui enĩ ip̃m dicentem qd̃
cecos eo die tetigisset qͦs om̃ino
credebat illuminatos esse. aut

Expanded text:
et statim sanus factus est coram noet statim sanus factus est coram nobis; nam et manum ejus aridam ante curaverat. In villa Stieng caeca ab annis quatuor mulier in aquae transitu illuminata est coram populo, et omnes fere vidimus eam. GERARDUS. Ego in eadem via puellam vidi, cujus manus arida sanata est, videntibunem habitum et datas cruces, mulier muta oblata est Viro Domini: cujus cum tetigisset linguam, statim solutum est vinculum oris ejus, et loquebatur recte. Hanc ego vidi, et ei locutus sum; sed claudum qui antea gressum receperat, de quo sic acclamavit populus, quis vestrum vidit? OTTO. Omnes vidimus eum. EBERHARDUS. Ego et milites domini mei ipsa die, id est sexta feria, puerum vidimus, quem ad hospitium sancti Viri caecum mater adduxerat et reducebat videntem. GERARDUS. Multa eo maxime die facta sunt, quae prae tumultu scire nequivimus. Audivi enim ipsum dicentem, quod caecos eo die tetigisset, quos credebat omnino illuminatos esse, aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui muti sunt a natiuitate
etiam surdi esse. mirum ualde
est. an aliqñ sic curent᷑. ut lin¬
guam qͣm penitꝰ ante ñ noue¬
rant. subito intelligant et lo¬
quant᷑. Philippus. Puellam
claudam que ibidem erecta est.
⁊ gressum recep̃: ⁊ puerum il¬
luminatum om̃s uidimus.
Frowinus abbas. Infantu¬
lum cecum mater atculerat.¬
⁊ signatus receꝑat uisum sed
illa adhuc nesciebat: donec
ego puero pomum obtuli. &
extensa manu app̃hendit illd̾.
& ex hoc ꝓbatus est uidere.
Ebrehardus. Cum educere¬
tur uir sc̃s de eccłia. inmo
deportaretur magis ante osti¬
um me p̃sente ⁊uidente clau¬
dum signauit ⁊ tulit bacu¬
los eius. ⁊ ille exiliens ambu¬
labat᷑ Philippus. Cecum a
natiuitate puerum. cuiꝰ dum
egrederemur pat̾ beatꝰ aꝑuit
ocłos: ⁊ ego uidi. ⁊ ppłs multꝰ
qui aderat.⁊ uos fere omnes.
Similit̾ ⁊ puerum ex media
parte corporis ꝑaliticum. cui
etiam oscłm dedit pꝰt signacłm.

Expanded text:
qui muti sunt a nativitate, qui muti sunt a nativitate, etiam surdi esse; mirum valde est an aliquando sic curentur, ut linguam, quam penitus ante non noverant, subito intelligant et loquantur. PHILIPPUS. Puellam claudam, quae ibidem erecta est, et gressum recepit, et puerum illuminatum omnes vidimus. FROWINUS ABBAS. Infantulum caecum mater attulerat, et signatus receperat 1169 visum; sed illa adhuc nesciebat, donec ego puero pomum obtuli, et extensa manu apprehendit illud. Et ex hoc probatus est videre. EBERHARDUS. Cum educeretur Vir sanctus de ecclesia, imo deportaretur magis, ante ostium me praesente et vidente claudum signavit, et tulit baculum ejus, et ille exsiliens ambulabat. PHILIPPUS. Caecum a nativitate puerum, cujus, dum egrederemur, Pater beatus aporuit oculos, et ego vidi, et populus multus qui aderat, et nos fere omnes. Similiter ex media parte corporis paralyticum, cui etiam osculum dedit post signaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
lierib quȩ eadem die ĩ uilla
crocingen ꝑ quam tͣnsiuimꝰ
uidentib uobis auditum re¬
ceꝑunt: ad tactum prioris sic̃
ex ipsius ore audiui. locutus
est d̾o qd̾ nullum adhuc sur¬
dum hac uice bñficium sen¬
sisse cognouisset. ⁊ sñ hesita¬
cione cecigit eam. Ebrehardꝰ.
Ego cum duab illis eciã ad¬
olescentem uidi: qui in ip̃a
hora fuerat illuminatꝰ. Ep̃c.
puellam cui restituta ẽ ma
nus ego obtuli. Philippus.
Et ego puerũ surdũ ⁊ mu¬
tum ab utero quem ꝓtinus
audistis recte loquentem ec
ipse allocutꝰ sũ puerum ubi
signatꝰ ẽ. ⁊ libere statim res¬
pondit: ⁊ om̃s audistis popłi
uociferationem. Gaufridꝰ.
Unde ei uerba quȩ ñ quam
audierat. Ep̃c. Ab eo qͥ lin¬
guas infantium facit diser¬
tas Gaufridui. Hoc erat qd̾
p̃cedente uesꝑa secreto colloq̃n¬
tib nobis pater dix̾at nemi¬
nem adhuc mutum in hac ui¬
a se audisse loquentem. Et pꝰt
paululum. Cum soleant in qͥt

Expanded text:
lieribus, quae eadem illa die in villa lieribus, quae eadem illa die in villa Crocingen, per quam transivimus, videntibus nobis auditum receperunt, ad tactum Prioris, sicut ex ipsius ore audivi, locutus est Deo, quod nullum adhuc surdum hac vice beneficium sensisse cognovisset, et sine haesitatione tetigit eas. EBERHARDUS. Ego cum duabus illis etiam adolescentem vidi, qui in ipsa hora fuerat illuminatus. EPISCpuellam, cui restituta manus est, ego obtuli. PHILIPPUS. Et ego puerum surdum et mutum ab utero, quem protinus audistis recte loquentem et ipse allocutus sum puerum, ubi signatus est: et libere statim respondit, et omnes audistis populi vociferationem. GAUFRIDUS. Unde ei verba quae nunquam audierat? EPISCOPUS. Ab eo qui linguas infantium facit disertas. GERARDUS. Hoc erat quod praecedente vespera secreto colloqtibus Pater dixerat, neminem adhuc mutum in hac vita se vidisse loquentem. Et post paululum: « Cum soleant, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ uidentib gressũ recep̃:
in ip̃o loco uͥ puella clauda ex
utero ceꝑat ambulare.⁊ simul
due currebant.Franco. In
ip̃o itinere puelle cuidam ma¬
nus arida restituta ẽ. ⁊ ego ei
bacłm abbatis tradidi ⁊ fortit̃
eum tenebat. Ep̃c. Quid illd̾̃
omisistis quod prima die frie¬
tionem. ut auferret d̾s uelam̃
de cordib ipsors qr pauꝑibus
accedentib ip̃i crucem susci¬
pere cunctarent᷑. Neq enim
ociosa fuit oratio. s ut scitis
ditissimi quiq etiam⁊ pessi¬
mi uici illius signaci sunt.
Philippus. Meministis ꝙ̃
ceci illius senis. qui mn uia sig¬
natus ẽ. ⁊ qͦmadmod̾ sensit pa¬
ter sc̃s exisse uirtutem. ñ a se
quidem s a uerbo uirtutis &
signacło uitȩ: Remisiienĩ
cum paululum ꝓcessissemꝰ
qui inquirerent an uideret:
⁊ inuentus ẽ uidens. Gaufri¬
dus. Ipse nobis secreto ꝯfessus
est. qd̾ sepius futura erga eos
quos signabat beneficia pre¬
sentiret. Et de surdis illis mu¬

Expanded text:
nobis videntibus, gressum recepit nobis videntibus, gressum recepit in ipso loco, ubi puella clauda ex utero coeperat ambulare, et simul duae currebant. FRANCO. In ipso itinere puellae cuidam manus arida restituta est. Et ego ei baculum Abbatis tradidi, et fortiter eum tenebat. 3. EPISCOPUS. Quid illud omisistis, quod prima die in Frietionem, ut auferret Deus velamen de cordibus ipsorum; quia, pauperibus accedentibus, ipsi crucem suscipere cunctarentur? Neque enim otiosa fuit oratio; sed, ut scitis, ditissimi quique, etiam pessimi, vici illius signati sunt. PHILIPPUS. Meministis etiam caeci illius senis, qui in via signatus est, et quemadmodum sensit Pater sanctus exisse virtutem, non a se quidem, sed a verbo virtutis et signaculo vitae: remisit enim, cum paululum processissemus, qui inquirerent an videret, et inventus est videns. GAUFRIDUS. Ipse nobis secreto confessus est, quod saepius futura erga eos, quos signabat, beneficia praesentiret: et de surdis illis mu
Abbreviated transcription (Latin):
Gaufridus. Statim ut ingres¬
si sumus eccłiam. adolescens
claudꝰ. ꝑ signũ uitȩ gressum re¬
cepit. E piscopus. Om̃s eum
uidimus ante altare. cũ ppłs
in di laudib acclamaret.E¬
brehardus. Ego ip̃a die cres
alios claudos erectos uidi..
Franco. Mulierem cecam
que in ingressu eccłie illumi¬
minata est.⁊ popło p̃sentata
om̃s iudistis. Gaufridus. Et
puellam cuiꝰ arida manꝰ resti¬
tuta est sanitati: de qua inf
oblationes cantatũ ẽ. Girar¬
dus. Ego ip̃a die puerum ce¬
cum illuminatũ uidi. Oto.
Quarta feria c̃ pͦt missarũ
celebrationem pat̃ egrederet᷑
eccłiam mulieris manus ari¬
das decigit: que pꝰt paulu¬
lum incolumitatem recepit.
Cantũ om̃s audistis: ego ⁊ fran¬
co uidimꝰ ip̃as manꝰ. Gaufridꝰ.
Sier puero cum egrederem᷑
uicum manꝰ reddita est coram
om̃ib nobis. S ⁊ mulier clau¬
da qͣm patͥs iussu dũ consequi
nos ñ ualeret reu̾sus henricꝰ
nr suꝑ equum suũ attulerat

Expanded text:
GAUFRIDUS. Statim ut ingresGAUFRIDUS. Statim ut ingressi sumus ecclesiam, adolescens claudus per signum vitae gressum accepit. EPISCOPUS. Omnes vidimus cum ante altare cum populus in Dei laudibus acclamaret. EBERHARDUS. Ego illa ipsa die tres alios claudos erectos vidi. FRANCO. Mulierem caecam, quae in ingressu ecclesiae illuminata est et populo praesentata, omnes vidistis. GAUFRIDUS Et puellam, cujus arida manus restituta est sanitati, de qua inter oblationes cantatum est. GERARDUS. Ego ipsa die puerum illuminatum vidi. OTTO. Quarta feria, cum post Missarum celebrationem Pater regrederetur ecclesiam, mulieris manus aridas tetigit, quae post paululum incolumitatem recepit. Cantum omnes audistis: ego et Franco vidimus ipsas manus. GAUFRIDUS. Sic et puero, cum egrederetur vicum, manus reddita est coram omnibus nobis. Sed et mulier clauda, quam Patris jussu, dum consequi nos non valeret, reversus Henricus noster super equum suum attulerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Hichi sacerdos
uille hecenheun
ob hoc ip̃m uocatꝰ
indicauit hominem cecũ iam
annis decem qui de domo sua
erat. dñca pͥma aduentꝰ signa¬
tum in transitu. uͥ domũ redi¬
it statim illuminatũ ẽẽ. Hoc ⁊¬
ab alio prius audieram: ⁊ in
dota regione certissimum ẽ.
Ebrehardus. E go aduob
honestis uiris. quoꝵ alt̃ sacer¬
dos. alt̃ monachus erat audi
sa die signatos similit̃.similit̃
illuminatos. Philippus. Scd̾a
feria me p̃sente cecus senex ad¬
ductus ẽ in eccłiam: ⁊ pꝰt ma¬
nus impositionẽ sicut omnes
audistis illuminatũ eũ ppłs
acclamauit. Frowinus abb̃s.
Ego hominem illũ uidentẽ
uidi. ⁊ fr̾ gaufridꝰ mecũ. Fran¬
co: Tercia feria friembuł.
puerum cecum mat̃ obtulit
mane in hospicio. Dumq re¬
portaret eũ pt manꝰ impositio¬
nem: iussit pat̾ inquiri a pu¬
ero an uideret. Ego ipse secutꝰ
sũ: ⁊ cũ int̾rogassem puerum.
clare se uidere respondit. qd̾ ꝙ
multis ꝓbatũ ẽ argumentis.

Expanded text:
Mihi sacerdos villae Herenheim, ob hoc ipsum vocatus, indicavit hominem caecum jam annis decem, qui de domo sua erat, Dominica prima Adventus signatum in transitu, ubi domum 1168 rediit statim illuminatum esse. Hoc ab alio prius audieram et in tota regione certissimum est. EBERHARDUS. Ego a duobus honestis viris, quorum alter sacerdos, alter monachus erat, audisa die signatos similiter illuminatos. PHILIPPUS. Secunda feria me praesente caecus senex adductus est in ecclesiam, et post manus impositionem, sicut omnes audistis, illuminatum eum populus acclamavit. FROWINUS ABBAS. Ego hominem illum videntem vidi, et frater Gaufridus mecum. FRANCO. Tertia feria in Frienburg puerum caecum mater obtulit mane in hospitio; dumque reportaret eum post manus impositionem, jussit pater inquiri a puero an videret: et ego ipse secutus sum; et cum interrogassem puerum, clare se videre respondit: quod et in multis probatum est argumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
fectione plenissimũ. nullũ tam̃
apud eum ꝓpͥa obtineat affectõ
locum. in delib̾atõne faciendoꝵ.
s cocum sͥ uendicet diuine inqͥ¬
sicio uoluntatis. Acqͥeuit gͦ ue¬
nire cũ ep̃o. ⁊ dñica pͥma aduen¬
tꝰ dm̃ ingressi sumꝰ fines ep̃atus
ꝯstantiensis: ⁊ in uilla eui no¬
płi deuotione suscepti. Multa
ex hoc diume miracła uͥtutis
claruert̃: quȩ ꝙ si nos taeuerimꝰ
lapides clamabunt. ꝓpterea qͥ
p̃sentes fuimꝰ. dignũ duximꝰ
annotare ea uitande gr̃a ꝯfusi¬
onis. ⁊ dubitatõuis ambigende.
Singłoꝵ enĩ p̃scripsimꝰ noĩa :¬
⁊ singłi qd̾ uidimꝰ ⁊ audiuimꝰ.

Expanded text:
fectione plenissimum, nullum tamen fectione plenissimum, nullum tamen apud eum propria obtineat affectio locum in deliberatione faciendorum, sed totum sibi vindicet divinae inquisitio voluntatis. Acquievit ergo venire cum episcopo. Et Dominica prima adventus Domini ingressi sumus fines episcopatus Constantiensis; puli devotione suscepti. Multa ex hoc divinae miracula virtutis claruerunt, quae, etsi nos tacuerimus, lapides clamabunt. Propterea qui praesentes fuimus, dignum duximus annotare ea vitandae gratia confusionis, et dubitationis abigendae. Singulorum enim praescripsimus nomina; et singuli qu
Abbreviated transcription (Latin):
Tum ĩ regno theuto¬
nicoꝵs uerus crucis
annunciaret: uecesse fuit ut re¬
gi conrado ꝓ qͦdam pacis nego¬
cio loqueretur. Occurrit aũt ei
frankeneruirt qd̾ in t̾ritorio mo¬
guntino suꝑ mogum sicum ẽ
castrum.⁊ a francoꝵ uado nom̃
accepit. Ibidem qͦ constantiensis
ep̃c herimannꝰ nomine uir reli¬
giosuis affuit: obnixiꝰ supplicars.
ut ad partes suas ascend̾e digna¬
ret᷑. Cuiꝰ petitioni multa qͥdem
resistebant. maxime tam̃ clare¬
uallensium suors intima solli¬
citudo: ⁊ p̃cordialis affectꝰ. ad qͦs
redire om̃imͦ festinabat. Neꝙ eñĩ
filiors uteri sui mat̾ pot̾at ob¬
liuisei: s toto fere anno auelli
a se uiscera sua gͣuissime quere¬
batur. Uicit tam̃ constantia
dñi constantiensis: cũ oportu
nimirũ intolerabile sͥ iudicabat
uir benignissimꝰ: ꝓ se anxios
contͥstare. Magis aũt p̃ualuit
tum sibi esse ostium magnum.
Hoc enĩ studium eiꝰ. hec consue¬
tudo ẽ. ut licet animũ gerat af¬

Expanded text:
um in regno Teutonicorum verus crucis annuntiaret, necesse fuit ut regi Conrado pro quodam pacis negotio loqueretur. Occurrit autem Franckevoert, quod in territorio Moguntino super Mogum situm est castrum, et a Francorum vado nomen accepit. Ibidem quoque Constantiensis episcopus, Hermannus nomine, vir religiosus adfuit, obnixius supplicans ut ad partes suas ascendere dignaretur. Cujus petitioni multa quidem negotia resistebant; maxime tamen Clarae-Vallensium suorum intima sollicitudo et praecordialis affectus, ad quos redire omnimodo festinabat: neque enim filiorum uteri sui mater poterat oblivisci, sed toto fere anno avelli a se viscera sua gravissime querebatur. Vicit tamen constantia domini Constantiensis, cum opportunimirum intolerabile sibi indicat vir benignissimus pro se anxios contristari. Magis autem praevaluit ertum sibi esse ostium magnum. Hoc enim studium ejus, haec consuetudo est, ut licet animum habeat af
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nimis ꝓgredior. ⁊ intrum¬
pendꝰ est cursus sermonis quia
fortassis in cõmoda publica. pec¬
cem si quos płib debetis ocłos
decineam pagina longiori. Id
humilis sublunitas. immosub¬
limis humilitas amantissime
pat̃: Rogatis gͥ ut scribam uo¬
bis que comꝑta habeo de mira
diligentiori disputatone. ⁊ docti¬
ori disputatore. cũ illa tañi ego
ñ scͥpserim. s collegerim certus
tam̃ qd aurib meis audierim.
⁊ ꝑsꝑexerim ocłis uniu̾sa. Ipsa
tamen que ĩ itu ⁊ reditu stam¬
pensis collocutionis effecit. ego
nec uidi. n audiui. s uidert̃ &
audier̃t qui ministri fuer̃t ser¬
monis:⁊ quib credo siẽ ocłis me

Expanded text:
Sed nimis progredior et interrumSed nimis progredior et interrumpendus est cursus sermonis; quia fortassis incommoda praelibatio est, si quos pluribus debetis oculos detineam pagina longiori. Id humilis sublimitas, imo sublimis humilitas, amantissime pater? Rogatis igitur, ut scribam vobis quae comperta habeo de miracdiligentiori disputatione et doctiori disputatore; cum illa tamen ego non scripserim, sed collegerim: certus autem quod auribus meis audierim et 1167 perspexerim oculis universa; ipsa tamen, quae in itu et reditu Stampensis collocutionis effecit, ego nec vidi, nec audivi, sed viderunt et audierunt qui ministri fuerunt sermonis et quibus credo sicut oculis me
Abbreviated transcription (Latin):
le. amblilare a claritate in cla¬
ritatem. tanqͣm a domini sp̃u.¬
Multa esset p̃sumptio si non
multa esset dilectio qd̾ ur̃e pre¬
sumo scͥb̾e sublimitati. Quid
eñi seruus ad dñm. discipulus
ad magistr̃ũ. ad ep̃m monachꝰ:
Nichil mͥ ⁊ illi cũ illũ summa
dignitas. me uilitas alta com¬
ponat. Sepultꝰ int̃ homines
ñ ẽ reuocandꝰ ad homines. nec
uolare deb ad phaleras głamq
ori suo. Scitis o uos dñe pater
qr scrib̾e nͨ monacho ĩ ausu.
nec indocto in promptu. nͨ pe¬
nitenti ẽẽ debeat in affectu.
Durum qͦ est. ut eum alii ua¬
cent ⁊ uideant qm̃ ip̃e est d̾s.
ego stilum dabulasq reuoluã.
quẽ ñ ignoratis durioriᷤ. pe¬
nitentiȩ martyrio confrin¬
gendum. In ueritate didici
nil esse efficatiꝰ ad ꝓm̾endum
tacere.⁊ semꝑ humilibz con¬
sentire.Humilitas u̾ͥtutum re¬
gina. pͥmogenitũ filiũ suum
silentium parit. in qͦ ⁊ de qͦ cultꝰ
iusticie pendet. iusto attestante
qui ait. Cultꝰ iusticiȩ suentiũ.

Expanded text:
a-Valle, ambulare a claritate in claritatem tanquam a Domini SpiriMulta esset praesumptio, si non multa esset dilectio, quod vestrae praesumo scribere Sublimitati. Quid enim servus ad dominum, discipulus ad magistrum, ad episcopum monachus? Nihil mihi et illi, cum illum summa dignitas, me vilitas alta componat. Sepultus inter homines, non est revocandus ad homines, nec revocari debet ad phaleras gloriamori suo. Scitis et vos, domine pater, quia scribere nec monacho in usu, nec indocto in promptu, nec poenitenti esse debeat in affectu. Durum quoque est, ut cum alii vacent et videant quoniam ipse est Dominus, ego stylum tabulasque involvam, quem non ignoratis durioris poenitentiae martyrio confringendum. In veritate didici nihil esse efficacius ad promerendum tacere, et semper humilibus consentire. Humilitas virtutum regina, primogenitum filium suum silentium parit; in quo, et de quo cultus justitiae pendet, justo attestante qui ait: Cultus justitiae silentium .
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ aũt ⁊ hec ⁊ alia que fideli
stilo a pͥncipio itinerarii ipsius
excepta st̃. alicui delinguis in¬
signib ⁊ religionis comm̃dare.
qui potenti uirtute u̾bꝵs facta
lucida ꝑducat in lucem. Uos qͦ
cum hanc epistolã susceꝑitis.
orate ꝓ philippo ur̃o. qͥ ur̃ ero¬

Expanded text:
vimus autem et haec, et alia quae fideli stylo a principio itinerarii ipsius excerpta sunt, alicui de linguis insignibus et religiosis commendare, qui potenti virtute verborum facta lucida perducat in lucem. Vos quoque, cum hanc epistolam susceperitis, orate pro Philippo vestro, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pere: debilis corpore: sed fide
fortis. Et ecce in aere clamor
et uociferatio. Prohibe eum
prohibe. retine eum retine:
amittimus predam. UNerum
is quem portabat fides et de¬
siclerium euadendi: qͣntum
plus clamabant illi. tantoma¬
gis genib manibq nitens ad
remeclium festinabat. & ꝑue¬
niens ascendit lectulum. uo¬
lutatur in stramine. auclit
ululatum plangentium. Heu
heu ipsi nos prodidun: decep¬
ti sumus euasit. Et dicto cici¬
us recessit ab eo demonum t̃¬
ror et horror quem patiebat᷑.

Expanded text:
pere debilis corpore, sed fide fortis. Et ecce in aere clamor et vociferatio: « Prohibe eum, prohibe; retine eum, retine: amittimus praedam. » Verum is quem portabat fides et desiderium evadendi, quanto plus clamabant illi, tanto magis genibus manibusque nitens, ad remedium festinabat. Et perveniens ascendit lectulum, volutatur in stramine, audit ululatum plangentium: « Heu, heu! ipsi nos prodidimus, decepti sumus, evasit. » Et dicto citius recessit ab eo daemonum terror et horror quem patiebat
Abbreviated transcription (Latin):
aber quidam longa egritu¬
dine claudicans ut sine bacło
incedere om̃mo ñ posset. ubi a
beato patre signatꝰ est. letus redi¬
it gradiens pedib suis. Dem¬
de mulier epilenticam ei obtu¬
lit filiam. cui morb ille loqͦn¬
di prorsus ademerat facultatẽ.
Cui uir beatus manũ imponeis
signauit eam. statimq locuta ẽ
coram nob̾.Ma ne egressus tre¬
cas dum transiret uir sc̃s uilła
quam prunetum uocant. obla¬
tus ẽ eipuer cuiꝰ pedem retracti
nerui corserant in ꝑu̾sum. ita
ut ambulare om̃mo ñ posset.
acclamabant aut qͥ conuene¬
rant leuantes manus in cełu.
dum uir dñi puerum actrecta¬
ret. Nec mora signatũ pedem
omni facilitate detorquens
deponi iubet. ⁊ coram omnib
ambulare cepit incolumis.
n oppido qͦ qd̾ romana lin¬
missarum celebrationẽ feria
sexta coram omnib ad alcare
adducta est mulier ceca eiꝰdem
indigena castri. Cunq eiuir
beatus imposuisset manum

Expanded text:
aber quidam longa aegritudine claudicans, ut sine baculo incedere omnino non posset, ubi 1188 a beato Patre signatus est, laetus rediit gradiens pedibus suis. Deinde mulier epilepticam ei obtulit filiam, cui morbus ille loquendi prorsus ademerat facultatem: cui Vir beatus manus imponens signavit eam, statimque locuta est coram nobis. 48. Mane egressus Trecas, dum transiret Vir sanctus villam, quam Prunetum vocant, oblatus est ei puer, cujus pedem retracti nervi torserant in perversum, ita ut ambulare omnino non posset. Acclamabant autem qui convenerant, levantes manus in coelum, dum Vir Domini puerum attrectaret. Nec mora, signatum pedem omni facilitate detorquens, deponi jubet: et coram omnibus ambulare coepit incolumis. In oppido quoque, quod Romana linMissarum celebrationem feria sexta, coram omnibus ad altare adducta est mulier caeca ejusdem indigena castri. Cumque ei Vir beatus imposuisset manum
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm capere ñ sustineret. nob
astantib cecus quidam uisũ. ⁊
mancus aride manꝰ simul o
brachii adeptꝰ est sanitatem.
Albas campensis. Ubi fini¬
do sermone domũ regressi su¬
nius ex quo lanuam intrauit
exceriorem pͥusqͣm limen hospi
tii attingeret me p̃sente cur¬
uum erexit puerũ. mulieri
insane reddidit mentem. clau¬
dam ambulare fecit: icecã uno
ocło matronam pater beatus
illuminauit. Gerardus. Hȩ
fuit de qua sic mirabatur u¬
nus e frib nr̃is quod ⁊ diuta
bñficium tam facile prestaret᷑.
Et uere digna fuit om̃i admi¬
ratione celeritas. Prius eñi qͣm
signata uideret᷑ illuminacam
se esse clamauit. Ebrehardus.

Expanded text:
populum capere non sustineret, nobis populum capere non sustineret, nobis astantibus caecus quidam visum, et mancus aridae manus simul et brachii adeptus est sanitatem. ABBAS CAMPENSIS. Ubi finito sermone domum regressi sumus, ex quo januam intravit exteriorem, priusquam hospitii limen attingeret, me praesente, curvum erexit puerum: mulieri insanae reddidit mentem: claudam ambulare fecit, et caecam uno oculo matronam Pater beatus illuminavit. GERARDUS. Haec fuit de qua sic 1179 mirabatur unus e fratribus nostris, quod et diviti beneficium tam facile praestaretur; et vere digna fuit omni admiratione celeritas. Prius enim quam signata videretur, illuminatam se esse clamavit. 27. EBERHARDUS.