comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acceperũt. Nc̃ uͦ tm̃ ueste mutata p̾stina ñ mutat᷑ ãbi¬
tio. ħreced̾ caueas bast̾naꝵ edo semiuiroꝵ ⁊ rubẽtib
buccis cutis falsa distẽdit᷑. ut eas putei maritos ñ ami¬
siale s q̃rere plena adulatorib domꝰ. plena ꝯuiuiss.
ris. oscłant᷑ capita matnaꝵ ⁊ extẽta manu bñdice eos
putes uelle si neicias. p̾cia accipiũt salutandi. Ille ĩte¬
rĩ q̃ sac̃dotio suo debent indig̾e presdio erigũt᷑ ĩ sr̾biã.

Expanded text:
c uero tantum ueste mutata pristina non mutatur ambitio. praecedit caueas basternarum ordo semiuir et rubentibus buccis cutis farsa distenditur, ut eas putes maritos non amisisse, sed quaerere. plena adulatoribus domus, plena conuiuis. ri, osculantur capita patronarum et extenta manu, ut benedicere eos putes uelle, si nescias, pretium accipiunt salutandi. illae interim, quae sacerdotes suo uident indigere praesidio, eriguntur in superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
tib eos alẽs ꝯsonũ pͣndentiũ audit clamorẽ. M ois
ĩ olla hõ d̾i. ñ uatꝰ ẽrocis. laucioris n m̃se ꝯsuetu¬
dinẽ ñ habebat s farina desuꝑ iactata amaritu¬
dinẽ dulcoraũ. Eadẽ spõ iltute qͣ moỹses muta¬
u̾at mirrã. nͨ ñ ad illos qͥ ad eum ꝯp̾henddum
dami suũ. Potuit ⁊ dauieli de regiis fcuł opulentiar
tñsa tͣnsferri. s abacus c̃ melłoꝵ pͣndium portat.
arbitͦr rꝰticanum. Iõq ⁊ desid̾ioꝵ uir appłłat᷑ est
qꝵ panẽ desidlĩ ñ manducauit. ⁊ uinũ ꝯcupisat̃¬

Expanded text:
audit clamorem: mors in olla. homo dei. non iratus est cocis — lautioris enim mensae consuetudinem non habebat -, sed farina desuper iacta amaritudinem dulcorauit eadem spiritus uirtute, qua Moyses mutauerat Merra. necnon et illos, qui ad se conprehendendum Dominum suum » . Potuit et Danieli de regiis ferculis opulentior mensa transferri; sed Abacuc ei messorum prandium portat, arbitror rusticanum. Ideoque et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, et vinum concupis
Abbreviated transcription (Latin):
ulent q̃runt alienoꝵ spũale solatiũ ut
domi hãnt carnale cõm̃tiũ. Istiꝰ mͦi hoĩes
ĩ ꝓu̾biis salomon sꝑuit dicẽs. Alligabit qͥs
Ant ambulabit suꝑ carbones ignis ⁊ pe¬
des eiꝰ non arebunt. Explosis gͦ ⁊ext̾mi¬
natis his q̃ nolunt ẽẽ uͥgines s uid̾i. nc̃ adte

Expanded text:
ulent, quaerunt alienorum spiritale solacium, ut domi habeant carnale commercium. Istiusmodi homines in Proverbiis Salomonis arguit Deus dicens: Alligabit quis aut ambulabit supra carbonis ignis et pedes illius non ardebunt? Explosis igitur et exterminatis his, quae nolunt esse virgines, sed videri, nunc ad te
Abbreviated transcription (Latin):
sede int̾ra. No ẽ c̾nus filie calde oꝵ Nõ uocabis iuts
molł ⁊ delicata. accipe molã mole fariniã. disca o¬
a.d.ti t̃ud cͦ.u. Nudabit᷑ ⁊ postira eiꝰ pont añfa¬
ciem ip̃iꝰ Sedebit ad aq̃s soltu di̾s poi̾ta uase. ⁊ di¬
uaric abto pedes suos oĩ tͣnseutiti. ⁊ usqi ad ilti¬
cem polluet᷑. Rectuis fu̾at hõi subisse ꝯuigiĩ¬
maãbulasse ꝑ plana ꝙͣ ad altiora tẽdẽtĩ ĩ ꝑfũ¬

Expanded text:
sede in terra: non est thronus filiae Chaldaeorum; non vocaberis ultra mollis et delicata. Accipe molam, mole farinam, discopearietate. Nudabitur et posteriora eius ponentur in facie ipsius; sedebit ad aquas solitudinis et posito vase divaricabit pedes suos omni transeunti et usque ad verticem polluetur. Rectius fuerat homini subisse coniugium, ambulasse per plana, quam ad altiora tendentem in profun
Abbreviated transcription (Latin):
pro qua xp̃s mortuus est moriatur. san¬
guinem eius de manu uestra summus
pastor requirat. Uerum nos deo illi inspi¬
rante mundum relinquere ꝑsuasimus
sitamen homo senex ⁊ pauper inaliquo
nere potuerit interuentu. Plenum uos
dierum suscipiat dies una. illa melior in
atriis domini super milia. sancte ac uene¬
uirdunensi episcopo. frater. B. dictꝰ
abbas de claraualle: salutem ⁊ orationes
Hec muliercula quam ecce iam multis an¬
nis multis ⁊ perplexis peccatorum nodis
sathanas alligauit: super statu salutis sue
nostre paruitatis consilium expetiit. et
tale accepit ut post multum udelicet ac
diuturnum erratum ad proprii pastoris
sinum profuga ouicła fidenter recurret.
qui utiq eo citius ac sollicitius in opi fer¬
ret opem. quose certius scit atq districtiꝰ
de sibi cominissa. agno qui pro ipsa mortu¬
us est: redditurum rationem. Nostrum
fuit deuiantem corrigere. uestrum sit
pectatricem non despicere. imnmo penitẽ¬

Expanded text:
pro qua Christus mortuus est, moriatur; sanpro qua Christus mortuus est, moriatur; sanguinem ejus de manu vestra summus Pastor requirat. Verum nos Deo illi inspirante mundum relinquere persuasimus: si tamen homo senex et pauper in aliquo nere potuerit interventu. Plenum vos dierum suscipiat dies una illa melior in atriis Domini super millia, sancte ac veneVirdunensi episcopo, frater BERNARDUS dictus abbas de Clara-Valle, salutem et orationem. Haec muliercula, quam ecce jam multis annis, multis et perplexis peccatorum nodis Satanas alligavit, super statu salutis suae, nostrae parvitatis consilium expetiit: et tale accepit, ut post multum videlicet ac diuturnum erratum, ad proprii pastoris sinum profuga ovicula fidenter recurreret: qui utique eo citius ac sollicitius inopi ferret opem, quo se certius scit atque districtius de sibi commissa, Agno qui pro ipsa mortuus est, redditurum rationem. Nostrum fuit deviantem corrigere; vestrum sit peccatricem non despicere, imo poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
gratia dei tullensi ep̃o. frater.S.
peccatores ob anime sue consilium ur̃a
ut ip̃e perhibuit dirigere curauit dig¬
natio. nichil ad presens sanius consule¬
re in promptu habuimus: qͣm ut ad si¬
num paterne pietatis rediret ⁊ ex ore
sacerdotis legem requireret. Nos enim
nostre paruitatis ⁊ officii mensurã at¬
tendentes. net nos ultra nos extenden¬
tes. dare penitentiam maxime in cͥmi¬
nalibus nulli hominum presum̾e om̃i¬
uo solemus: nisi solis quos in nostram
curam suscepimus. Qua namq temeri¬
tate tractanda ep̃orum negocia ⁊ huius¬
modi negocia pectatores ⁊ imperiti sus¬
cipiemus̃. qui ipsi quoq sicut et ceteri
hominum quotiens grauior aliqͣ causa
inter nos oboritur. quam per nos diffini¬
re aut nescimus. aut nequimus. aut ñ
dotis uel consilio uel uidicio confirmati
securi uon sumus: Prouideatur gͦ morbi¬
de oui a proprio pastore.⁊tali qui canones
non ignorat. congrua penitentie medici¬
na: ne si inpeccato suo quod absit anima

Expanded text:
gratia Dei Tullensi episcopo, fraterpeccatores ob animae suae consilium vestra, ut ipse perhibuit, dirigere curavit dignatio - nihil ad praesens sanius consulere in promptu habuimus, quam ut ad sinum paternae pietatis rediret, et ex ore sacerdotis legem requireret. Nos enim nostrae parvitatis et officii mensuram attendentes, nec nos ultra nos extendentes, dare poenitentiam, maxime in criminalibus, nulli hominum praesumere omnino solemus, nisi solis, quos in nostram curam suscepimus. Qua namque temeritate tractanda episcoporum negotia, et hujusmodi negotia, peccatores et imperiti suscipiemus, qui ipsi quoque, sicut et caeteri hominum, quoties gravior aliqua causa inter nos oboritur, quam per nos definire aut nescimus, aut nequimus, aut non dotis vel judicio vel consilio confirmati, securi non sumus? Provideatur igitur morbidae ovi a proprio pastore, et tali pastore, qui canones non ignorat, congrua poenitentiae medicina: ne si in peccato, quod absit, anima
Abbreviated transcription (Latin):
elaboratum. Si qua ergo consolatio in uo¬
bis. si qua uirtus caritatis in dño. si qua
miseratio pietatis. si qua compassionis
uiscera: assistite ⁊ collaborate illi in oꝑe
quo assumptus est per uos adño. Quec̃q
sunt uera. quetũq pudica. quet̃q uista.
quetumq sancta. quetumq aniabilia.

Expanded text:
constat elaboratum. Si qua ergo consolatio in voconstat elaboratum. Si qua ergo consolatio in vobis, si qua virtus charitatis in Domino, si qua miseratio pietatis, si qua compassionis viscera, assistite et collaborate illi in opere ad quod assumptus est per vos a Domino. Quaecunque sunt vera, quaecunque pudica, quaecunque justa, quaecunque sancta, quaecunque amabili
Abbreviated transcription (Latin):
suum.⁊ suscepit eum de gregib ouium.¬
⁊ de post fetentes accepit eum : Ita inqͣm
ita ⁊ de nostro eugenio in beneplacito domi¬
ni potuit contigisse. Non sum seturus tñ
qm̃ filius delicatus est ⁊ tenera u̾etundia
eius assueta potius ocio et quieti: ꝙͣ trac¬
tandis que foris sunt. timendũq necnon
ea austoritate qua oportuerit apostolatus¬
sui officia exequatur. Quid putatis ger̾e̾
ut nunc hominem illum qui de secreto ma¬
terne contemplationis ⁊ amita cordis so
litudine tanqͣm infans e gremio et sinu
matris subito proturbatus. tractũ se ad
medium uidet. ⁊ quasi ouem ad uictimã
ductum. ad tam insueta ⁊ insuauia. Nisi
dominus supponat manum suam heu ne¬
cesse est obruatur ⁊ opprimatur onere
insueto ⁊ nimio. Q uod ⁊ gygantinis ut
aiunt uel ip̃is quoq angelicis humeris
formidabile uideatur. ueruntamen quia
sic factum est. ⁊ sicut multi dicunt a dño
confoueri quod constat uestris manibus

Expanded text:
suum, et suscepit eum de gregibus ovium,suum, et suscepit eum de gregibus ovium, de post fetantes accepit eum ? Ita, inquam, ita et de nostro Eugenio in beneplacito Domini potuit contigisse. 3. Non sum securus tamen, quoniam filius delicatus est, et tenera verecundia ejus, assueta potius otio et quieti, quam tractandis quae foris sunt: timendumque ne non ea auctoritate, qua oportuerit, sui apostolatus officia exsequatur. Quid putatis gerere animi nunc hominem illum, qui de secreto internae contemplationis et amica solitudine cordis, tanquam infans e gremio et sinu matris subito perturbatus, tractum se ad medium videt, et quasi ovem ad victimam ductum ad tam insueta et insuavia? Nisi Dominus supponat manum suam, heu! necesse est obruatur et opprimatur onere insueto et nimio, quod et gigantinis, ut aiunt, vel ipsis quoque angelicis humeris formidabile 233 videatur. Verumtamen quia sic factum est, et, sicut multi dicunt, a Domiconfoveri, quod vestris manibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem rusticanum latenti inicere manus.
et excussa emanib securi ⁊ ascia uel ligo¬
ne. in palacium trahere. leuare in cathe¬
ad faciendam uindictam in nationibus.
increpationes in populis. ad alligandos
reges eoꝵ in compedib ⁊ nobiles eorum
in manicis ferreis: Sic ñ erat inter uos
sapiens ⁊ exercitatus cui ista potins con¬
uenirent ẽ Ridiculo profecto uidetur
pannosum homuntionem assumi ad pre¬
sidendum pͥncipib. ad imperandũ ep̃is
ad regna ⁊ ad imperia disponenda. Radi¬
culum an miratulum ÷ Plane unum hoꝵ.
Non nego. ñ diffido posse fuisse hoc etiam
opus dei. qui facit mirabilia magna solus.
presertu cum audiam usquequaq ex ore
multorum qm̃ a domino factum est istud.
Sed nec ego oblitus sirm iudicioꝵ dei anti¬
quoꝵ ⁊ scripture plurimos recensentis
ex priuata seu etiam rusticana uita olim
assumptos in uoluntate domini ad regen
morem tali quodammn elegit dauid seruũ

Expanded text:
nem rusticanum, latenti injicere manus, nem rusticanum, latenti injicere manus, et excussa e manibus securi et ascia vel ligone, in palatium trahere, levare in cathead faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis, ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis? Sic non erat inter vos sapiens et exercitatus, cui potius ista convenirent? Ridiculum profecto videtur, pannosum homuncionem assumi ad praesidendum principibus, ad imperandum episcopis, ad regna et imperia disponenda. Ridiculum, an miraculum? Plane unum horum. Non nego, non diffido posse fuisse hoc etiam opus Dei, qui facit mirabilia magna solus: praesertim cum audiam usquequaque ex ore multorum, quoniam a Domino factum est istud. Sed nec ego oblitus sum judiciorum Dei antiquorum, et Scripturae plurimos recensentis ex privata seu etiam rusticana vita olim assumptos in voluntate Domini ad regendmorem tali quodam modo elegit David servum
Abbreviated transcription (Latin):
ualibus ⁊ ep̃is ⁊ omnib qui sunt de curia.
orationes. Parcat uobis deus quid fecistis
Sepultum hominem reuocastis ad homines.
fugientem turbas ⁊ curas: curis denuo ĩ
prumum ⁊ ecce nouissima hominis illius
periculosiora prioribus. Crucifixꝰ mundo
per uos reuixit mundo. et qui elegerat
abiectus esse in domo dei sui: ip̃m uos in
dominum omnium elegistis. Cur consili¬
um inopis confudistis : Cur pauperibus
hominis ⁊ mendici ⁊ compuncti corde u¬
dicium perturbastis: Currebat bene. Qͥd
uobis uisum est sepire uias eius. auert̾e
semitas. gressus inuoluere : Quasi descen¬
deret de iherłm ⁊ ñ magis ascenderet de
iericho. sic incidit in latrones. et qui se
tanqͣm iuolentis quibusdamdiaboli ma¬
nibus. carnis illecebris ⁊ glorie seculi po¬
tenter excusserat: ñ tamen ualuit effu¬
gere manus uestras. Num iccirco pisam
deseruit ut reciperet romam: Num qui in
una ecclesia ñ sustinuit uicedominatum
functo summo pontifice repente in homi¬

Expanded text:
 omnibus qui sunt de curia, rcat vobis Deus; quid fecistis? Sepultum hominem revocastis ad homines; fugitantem curas et turbas curis denuo impprimum, et ecce novissima illius periculosiora prioribus. Crucifixus mundo per vos revixit mundo: et qui elegerat abjectus esse in domo Dei sui, ipsum vos in dominum omnium elegistis. Cur consilium inopis confudistis? cur pauperis hominis, et mendici, et compuncti corde judicium perturbastis? Currebat bene: quid vobis visum est saepire vias ejus, avertere semitas, gressus involvere? Quasi descenderet de Jerusalem, et non magis ascenderet de Jericho, sic incidit in latrones: et qui se tanquam violentis quibusdam diaboli manibus, carnis illecebris, et gloria saeculi potenter excusserat, non tamen valuit effugere manus vestras. Num idcirco Pisam deseruit, ut reciperet Romam? Num qui in una Ecclesia non sustinuit vicedominatum,functo summo Pontifice repente irruere in homi
Abbreviated transcription (Latin):
tuos tabescebam: S ubi ñ est parculpa:
par plane ñ debet procedere pena. nec con¬
uenit eadem inuolui sententia eum qͥ pcc̃m¬
deseruit. cum hiis quos magis peccatum de¬
seruit. Propter eum qui ut peccatoribus
parceret sibi ipse ñ pepercit: auferte oppro¬
brium meum ⁊ restituendo quã statuistis
uestre tam sane ⁊ integre opinioni consuli¬
te. Super hoc iam alia uice scripserã uobis.
s quia ñ est responsum puto ñ peruenit
ad uos hoc ip̃m quod scripseram. Ad magi

Expanded text:
tuos tabescebam? Sed ubi non est par culpa, tuos tabescebam? Sed ubi non est par culpa, par plane non debet procedere 199 poena: nec convenit eadem involvi sententia eum qui peccatum, cum his quos magis peccatum deseruit. Propter eum qui, ut peccatoribus parceret, sibi ipsi non pepercit, auferte opprobrium meum, et restituendo quem statuistis, vestrae etiam tam sanae et integrae opinioni consulite. Super hoc jam alia vice scripseram vobis: sed quia non est responsum mihi, puto non pervenit ad vos hoc ipsum quod scripseram. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
senti datum est uidicare de uniuersis. id
est ad uos. uos appello ad uos. uos iudicate
interme ⁊ uos. In quo queso puer uester
tam male meruit de uestra paternitate
ut eum murere ⁊ insignire placeret ⁊ no¬
ta ⁊ nomine proditoris: Nunquidnon me
uestrum uicarium dignatio ur̃a ostituit
in recontiliatione petri pisani. si forte per¬
me illum deus reuocare a fece scismatis
dignaretur ⁊ Si negatis probabo corã tot
testibus quot in curia tunc erant. Nunqͥd
homo in suo ordine ⁊ honore receptus est:
Quisnamergo constantie ur̃e suo consilio.
uel magis suo subripuit indulta repetere
⁊ que processere de labiis ur̃is fat̾e irrita:
Et hoc ego dixerim ñ ut apłicum rep̃hen¬
dam rigorem ⁊ zelum igne dei succensũ
cont᷑ scismaticos. qui in spiritu uehementi
conterat naues tharsis. ⁊ instar finees con¬
fodiat fornicantes uxta illud. sonne qͥode¬
runt te domine oderam ⁊ super ini mi cos

Expanded text:
senti datum est judicare de universis, hoc senti datum est judicare de universis, hoc est, ad vos. Vos appello ad vos: vos judicate inter me et vos. In quo, quaeso, puer vester tam male meruit de vestra Paternitate, ut eum inurere et insignire placeret nota et nomine proditoris? Numquid non me vestrum vicarium dignatio vestra constituit in reconciliatione Petri Pisani, si forte illum Deus per me revocare a faece schismatis dignaretur? Si negatis, probabo tot testibus, quot in curia tunc temporis fueruhomo in suo ordine et honore receptus est? Quisnam ergo constantiae vestrae suo consilio, vel magis suo dolo subripuit indulta repetere, et quae processere de labiis vestris, facere irrita? Et hoc ego dixerim, non ut apostolicum reprehendam rigorem, et zelum igne Dei succensum contra schismaticos, qui in spiritu vehementi conterat naves Tharsis, et instar Phinees confodiat fornicantes, juxta illud: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
a uobis digni habiti sumus salutari.
Ueruntamen quantum nos salutatio letifi¬
cat. tantum illa quam subiunxistis obedi¬
entia grauat. Licet tn grauati. fecimꝰ qd̾
uissistis. Simul coram deo ⁊ uestra sc̃itate
teste etiam ip̃o uenerabili fratre. Wll̃o nos
excusamns quod ignorantes uestrum esse
professum eum recepimus. Si culpa est qd̾
ita a nobis receptus est: ipsius ñ nostra est.
Post hanc nostram ueram ac puram satis¬
factionem mereamur uestram gratiam
⁊ benedictionem uał̃. Optamus uos tam
plenum dierum qͣm uirtutum tranquillo
transitu mortem fimre sancte ⁊ reueren¬
iusticiam de uobis: Si hab̾em iudicẽ
ad quem uos trahere possem: iam nc̃ osten¬
derem uobis ut parturiens loquor qͥd me¬
remini. Extat quidem tribunal xp̃i. sed
absit ut ad illud appellem uos qui illic si uo¬
bis necessarium ⁊ michi possibile esset: uel¬
lem magis totis uiribus stare ⁊ respond̾e
pro uobis. Itaq recurro ad eum cui in pre¬

Expanded text:
 digni habiti sumus a vobis salutari.  digni habiti sumus a vobis salutari. Verumtamen quantum nos salutatio laetificat, tantum illa, quam subjunxistis, obedientia gravat: licet tamen gravati, fecimus quod jussistis. Simul coram Deo, et vestra sanctitate, teste etiam ipso venerabili fratre Willelmo, nos excusamus, quod ignorantes vestrum esse professum recepimus. Si culpa est, quod ita a nobis receptus est; ipsius, non nostra est. Post hanc nostram veram ac puram satisfactionem, mereamur vestram gratiam et benedictionem. Valete. Optamus vos tam plenum dierum, quam virtutum tranquillo transitu mortem finire, sancte, et reverenjustitiam de vobis? Si haberem judicem ad quem vos trahere possem, jam nunc ostenderem vobis ut parturiens loquor quid meremini. Exstat quidem tribuual Christi: sed absit ut ad illud appellem vos, qui illic si vobis necessarium, et mihi possibile esset vellem magis totis viribus stare, et respondere pro vobis! Itaque recurro ad eum cui in prae
Abbreviated transcription (Latin):
piciis nichil omnino timetis: Non inqͣm
ñ timebis sub horum tutela milia populi
circundantis te. ur̃bs inclita. ciuitas for¬
tium. Reconciliare proinde illis simul ⁊
milibus martyrum. qui quidem apud te.
s contra te sunt propter grande peccatũ
quod pectasti. in quo ⁊ persistis. Recontili¬
are etiam omni ecclesie sanctoꝵ. qui ubiq
terrarum audito hoc uerbo scandaliati st̃.
Alioquin pagina ista contͣte in testimoniũ
erit. s ⁊ ip̃i apłi ⁊ martyres tui stabunt
in magna constantia aduersus eos qui se
loquendi omnes parit̾ audiamus. Annun¬
cram iusticiam. prenunciani periculum.
ueritatem ñ tacui. Hortatus sũ ad meliora.
superest ut aut de nestra citius correstõe
letemur. aut de iusta unminenti damp¬
natione certi inconsolabilit̾ lugeamus.
arescentes ⁊ tabescentes pre timore et ex¬
pectatione que superuenient uniu̾se urbi.
ratias agimus salutis auctori quod¬

Expanded text:
ropitiis nihil omnino timetis? Non, inquam, ropitiis nihil omnino timetis? Non, inquam, non timebis sub horum tutela millia populi circumdantis te, urbs inclyta, civitas fortium. Reconciliare proinde illis, simul et millibus martyrum, qui quidem apud te, sed contra te sunt propter grande peccatum quod peccasti, in quo et persistis. Reconciliare etiam omni Ecclesiae sanctorum, qui ubique terrarum audito hoc verbo scandalizati sunt. Alioquin pagina ista contra te in testimonium erit: sed et ipsi Apostoli et martyres tui stabunt in magna constantia adversus eos qui se orum. Sed jam finem loquendi omnes pariter audiamus. Annuntiavi justitiam, praenuntiavi periculum, veritatem non tacui, hortatus sum ad meliora: superest ut aut de vestra citius correctione laetemur; aut de justa imminenti damnatione certi, inconsolabiliter lugeamus, arescentes et tabescentes prae timore et exspectatione, quae supervenient universae urbi.ratias agimus salutis Auctori, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hominis domestiti eius. Ue fratri a fratre
in medio tui .⁊ filiis a parentib. Ue non a
gladiis s a labiis miquis ⁊ alingua dolosa.
Usquequo male in malo uos alterutrum con¬
fortatis.⁊ gladiis labiorum inuicẽ sternitis.
inuicem perditis. ut ab inuicẽ ꝯsumaminie
Congregamini oues disperse. redite adpas¬
cua. redite ad pastorem ⁊ ep̃m animarum
uestratum. redite preuaritatores ad cor.
Quod loquor ñ quasi hostis conuitians. s qͣsi
amicus obiurgans. Habet uera amiticia
ñ nunqͣm obiurgationem. adulationem
nunqͣm. S iuingimus ⁊ obsecrationem.
Obsetramus pro xp̃o retontiliamini deo.
reconciliamini printipib ur̃is. petrum
loquor ⁊ paulum. quos utiq in iuicario ⁊
successore suo eugenio suis sedibus ⁊ edibus
effugastis. Reconciliamim inꝙͣ orbis pͥnci¬
pibus. ne forte icipiat pro eis pugnare or¬
bis terre contra insensatos. An nescitis qͥa
hiis offensis nichil omnino ualetis. hiis ꝓ¬

Expanded text:
hominis domestici ejus. . Vae fratri a fratre hominis domestici ejus. . Vae fratri a fratre in medio tui, et filiis a parentibus! vae non a gladiis, sed a labiis iniquis et a lingua dolosa! Usquequo male in malo vos alterutrum confortatis, et gladiis labiorum invicem sternitis, invicem perditis, ut ab invicem consumamini? Congregamini, oves dispersae, redite ad pascua, redite ad Pastorem et Episcopum animarum vestrarum. Redite, praevaricatores, ad cor. Quod loquor, non quasi hostis convicians, sed quasi amicus objurgans. Habet vera amicitia nonnunquam 242 objurgationem, adulationem nunquam. 6. Sed jungimus et obsecrationem. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo, reconciliamini principibus vestris, Petrum loquor et Paulum, quos utique in vicario et successore suo Eugenio suis sedibus et aedibus effugastis. Reconciliamini, inquam, orbis principibus, ne forte incipiat pro eis pugnare orbis terrae contra insensatos. An nescitis quia his offensis nihil omnino valetis, his p
Abbreviated transcription (Latin):
cor domus domini irrecuperabilit periit.
Et nunc quid tibi uisum est iterare mali¬
ciam. innouare denuo superte dies malos:
Quid mͦ uel lucri amplioris. uel certioris
spei acridet tͥ : suisi quod in eo nouissima tu¬
a cernuntur incantiora priorib. quod t̃c
scismate illo fauerunt tͥ. Nunt uõ sic̃ ma¬
nus tua contra omnes: sic manꝰ omnium
contrate. Mundus est asanguine tuo mũ¬
dus omnis preter tesolam ⁊ filios tuos qͥ
inte sunt. Ue ergo tibi nunc popule mise¬
rande. ⁊ ne duplo qͣm ante. ñ abexteris na¬
tiomibus. ñ a feritate barbaroꝵ. ñ amili¬
bus armatoꝵ. Ue tamen afacie tuoꝵ tͥ.
ue a domesticis ⁊ amicis. a clade intestina.
a cruciatu precordioꝵ. a tortorib uiscerũ.
Agnoscis ne iam quia ñ omnes patifici qͥ
domestici. ñ omnes amiti qui uidentur :
Et si alias noueramus: s nunt ꝑte mani¬
festius edocemur omnem ueritatem illius
sermonis domini quem dixit. qm inimici

Expanded text:
cor domus Domini irrecuperabiliter periit. cor domus Domini irrecuperabiliter periit. Et nunc quid tibi visum est iterare malitiam, innovare denuo super te dies malos? Quid modo vel lucri amplioris, vel certioris spei arridet tibi? nisi quod in eo novissima tua cernuntur incautiora prioribus, quod tunschismate illo faverunt tibi: nunc vero sicut manus tuae contra omens, sic manus omnium contra te. Mundus est a sanguine tuo mundus omnis, praeter te solam, et filios tuos qui in te sunt. Vae ergo nunc tibi, popule miserande, et vae duplo quam ante, non ab exteris nationibus, non a feritate barbarorum, non a millibus armatorum. Vae tantum a facie tuorum tibi; vae a domesticis et amicis, a clade intestina, a cruciatu praecordiorum, a tortionibus viscerum. 5. Agnoscisne jam quia non omnes pacifici qui domestici, nec omnes amici qui videntur? Et si alias noveramus, sed nunc per te manifestius edocemur omnem veritatem illius sermonis Domini, quem dixit: Quoniam inimici
Abbreviated transcription (Latin):
erant : Quidergo ñt roma nisi sine capite
truncum corpus. sine oculis frons effossa.
facies tenebrosa: aperi gens misera aperi
oculos tuos ⁊ uide desolationem tuam. iam¬
iamq unminentem. Nuomͦ in breui mu¬
tatus est color optimus. facta est qͣsi uidua¬
domina gentium. pͥnceps prouinciarums
uerum inicia maloꝵ sunt hec. grauiora ti¬
memus. Nunquid ñ prope interitum es si
persistis : Reuertere reuert̾e sunamitis
reuertere ad cor tuum.agnosce ia uel sero
que quanta a quibus patiaris uł passasis.
Recordare qua causa. quo fine. per quos ⁊
in quos usus. ñ longe ante hos dies cuncta¬
rum que in te sunt ecclesiarum ornatus
omnis ⁊ census profligatus est. quicquid
in altaribus ⁊ altarium uasis. quicquid in
ip̃is sacris ymaginib auri ⁊ argenti repe¬
rixi tunc potuit. manibus impioꝵ direptũ
⁊ asportatum est. Ꝙuid ex hiis om̃ibus tu
in tuis marsupiis nunc inuenis: Porro de¬

Expanded text:
erant? Quid ergo nunc Roma, nisi sine capite erant? Quid ergo nunc Roma, nisi sine capite truncum corpus, sine oculis frons effossa, facies tenebrosa? Aperi, gens misera, aperi oculos tuos, et vide desolationem tuam jamjamque imminentem. Quomodo in brevi mutatus est color optimusdomina gentium, princeps provinciarum ? 4. Verum initia malorum sunt haec: graviora timemus. Numquid non prope interitum es, si persistis? Revertere, revertere, Sunamitis, revertere ad cor tuum: agnosce jam vel sero, quae, quanta, a quibus patiaris, vel passa sis. Recordare qua causa, quo fine, per quos, et in quos usus, non longe ante hos dies cunctarum, quae in te sunt, ecclesiarum omnis orantus et census profligatus est. Quidquid in altaribus et in altarium vasis, quidquid in ipsis sacris imaginibus auri et argenti reperiri tunc potuit, manibus impiorum direptum et asportatum est. Quid ex his omnibus tu in tuis nunc marsupiis invenis? Porro de
Abbreviated transcription (Latin):
di. uestros autem pͥncipales patronos:
Cur regem terre cur deum celi furore tã
intolerabili qͣm irrationabili in uos parit̾
prouocatis. dum sacram ⁊ apłicam sedem
diuinis regalibus q pͥulegiis singulari¬
ter sublimatam ausu sacrilego incessere.
suoq minuere honore contenditis. quam
uel contra omnes si oportuisset defend̾e
debuistis: Sic fatui romani ñ iudicantes
neq quod honestum est decernentes. ca¬
put uestrum atq omnium qđ in uob est
deturpatis. pro quo magis nec ur̃is ipĩs
ceruicibus parcendum a uobis foret si
necessitas exegisset. Patres uestri urbi or¬
bem subiugauerunt. uos urbem propera¬
tis orbi facere fabulam. En petri heres petͥ
sede ⁊ urbe auobis pulsus est. en rebus et
domibus siuis. uestris manib spoliati sunt
cardinales atq ep̃i ministri dñi. O popule
stulte ⁊ insipiens. o columba seducta ñ ha¬
bens cor. Nonne ille caput ⁊ illi oculi tui

Expanded text:
di, vestros autem speciales patronos? di, vestros autem speciales patronos? Cur Regem terrae, cur Dominum coeli, furore tam intolerabili, quam irrationabili in vos pariter provocatis, dum sacram et apostolicam sedem, divinis regalibusque privilegiis singulariter sublimatam, ausu sacrilego incessere, suoque minuere honore contenditis, quam vel soli contra omnes, si oportuisset, defendere debuistis? Sic fatui Romani; non judicantes, neque quod honestum est discernentes, caput vestrum atque omnium, quod in vobis est, deturpatis, pro quo magis nec vestris ipsis cervicibus parcendum a vobis foret, si necessitas exegisset? Patres vestri Urbi orbem subjugaverunt: vos Urbem properatis orbi facere fabulam. En Petri haeres Petri sede et urbe a vobis expulsus est: en rebus et domibus suis, vestris manibus spoliati sunt cardinales atque episcopi ministri Domini. O popule stulte et insipiens, o columba seducta non habens cor! Nonne ille caput, et illi oculi tui
Abbreviated transcription (Latin):
Si neq hoc satis est: etiam istud adicio. Cõ¬
munis est causa.⁊ ñ est distinctio pusilli ⁊
magni. Dolor nempe in capite est ac per hoc
minime alienus. ne a minimis quidẽ uel
Peruenit profecto usq ad me qͣmiuis om̃i¬
um minimum dolor inaximus iste. quia
maximus est. ⁊ quia cum sit capitis: non
potest non esse ⁊ corporis. cuiꝰ mẽbrũ ego.
Nunquid ñ dolente capite clamat lingua ꝓ
ia per ipsam suum caput. suumq capitis
fatentur incommodum: Dimittite ꝓ inde
queso dimittite ut plangam paululũ apd̾
ecclesie. Nonne ipsius uox est hodie per uni¬
uersum mundum. caput meũ doleo. caput
mneum doleo s Quis uamq uel nouissimꝰ
xp̃ianorum in totosit orbe qui ñ gloriet᷑
hoc capite. quod ambo illi gloriosi pͥncipes
terre. alter amisso. alter subiisso in cruce
capite suo triumpho extulerunt. suo san
quaq plangitur ⁊ doletur. Quid uobis
uisum est oromani offend̾e pͥncipes mun¬

Expanded text:
Si neque hoc satis est, etiam istud adjicio. ComSi neque hoc satis est, etiam istud adjicio. Communis est causa, et non est distinctio pusilli et magni. Dolor nempe in capite est, ac per hoc minime alienus ne a minimis quidem vel Pervenit profecto usque ad me, quamvis omnium minimum, dolor maximus iste, quia maximus est; et quia cum sit capitis, non potest non esse et corporis, cujus membrum sum ego. Numquid non dolente capite clamat lingua pria per ipsam suum caput, suumque capitis fatentur incommodum? Dimittite proinde, quaeso, dimittite, ut plangam paululum apud totius Ecclesiae. Nonne ipsius vox est hodie per universum mundum: Caput meum doleo, caput meum doleo? Quis namque vel novissimus Christianorum in toto sit orbe, qui non glorietur hoc capite, quod ambo illi gloriosi principes terrae, alter amisso, alter submisso in cruce capite, suo triumpho exstulerunt, suo sangquaque plangitur et doletur. 3. Quid vobis visum est, o Romani, offendere principes mun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salutare tuum dixi. Pro huuismodi sane
ñ uereor qͣmuis uerecundia reluctante ꝓ
mea ignobilitate scribere delonginquo ad
populum gloriosum. atq hiis litteris tͣns¬
montanis sui ip̃oꝵ perituli atq peccati cõ¬
monere romanos si forte audiant ⁊ quies¬
tant. Nuis scit si conuertãtur ad precem
pauperis qui ñ cedunt potentium minis
non omni armature fortium: Nonne qͥn¬
dam in babilone ad uocem pueri uinioris
unuis. omnis ille populus qui semibꝰ miqͥs
uidicibus seductus fuerat reuersus est ad
iudicium. ⁊ sic seruatus est innoxius in
die illa: Ita nunc quoq ⁊ si adolescentulꝰ
sum ego ⁊ contemptus. adolescentulus
dico non annoꝵ paucitate s meritorum.
potens est deus tamen etiam dare uoci
mee uocem uirtutis. per quam fiat ut et is
populus quem nichilominus constat esse
seductum. ad iudicium reuertatur. Mea gͦ
defensio ad eos qui michi hinc forte succensen¬
dum indignandum ue putauer̃t. hec sit.

Expanded text:
et salutare tuum dixi . Pro hujusmodi sane et salutare tuum dixi . Pro hujusmodi sane non vereor, quamvis verecundia reluctante, pro mea ignobilitate scribere de longinquo ad populum gloriosum, atque his litteris transmontanis sui ipsorum periculi atque peccati commonere Romanos, si forte audiant, et quiescant. Quis scit si convertantur ad precem pauperis, qui non cedunt potentium minis, non omni armaturae fortium? Nonne quondam in Babylone, ad vocem pueri junioris unius, omnis ille populus, qui a sensibus iniquis judicibus seductus fuerat, reversus est ad judicium, et sic servatus est sanguis innoxius in die illa ? Ita nunc quoque, etsi adolescentulus sum ego et contemptus adolescentulus dico, non annorum paucitate, sed meritorum, potens est tamen Deus dare etiam voci meae vocem virtutis, per quam fiat ut et is populus, quem nihilominus constat esse seductum, ad judicium revertatur. Mea ergo defensio ad eos qui mihi hinc forte succensendum indignandumve putaverint, haec sit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
enim quod mentitur occidit animam.Sed
absit ut tanta de tali uiro credatur duplici¬
tas: qͣnta ab isto ei imponitur. Nempe iuno¬
centius hic erat. cui si pro se responde lic̾et.
proculdubio diceret huic. quia ego palam
u te dedi sententiam. ⁊ in occulto locutus
Sobilibus ⁊ optunatibus atq uniuerso
ca̾tus abbas. decliuare amalo ⁊ facere quod
bonum est. Sermo michi est ad te popule
sublimis ⁊ illustris. cum sim uilis exiguaq
persona. ac nullius pene mom̃ti homuncio
Id quidem ueretundum atq onerosum mͥ
consideranti quis quib scribam sumulq
aliter hoc alius iuditare possit. Sed leuius
reor ueretundia apud homines periclitari.
qͣm condempnari apud deum silentio ueri.
taciturnitate ⁊ absconsione iusticie. Ipse
enun dicit. Annuncia populo meo scelera
eoꝵ. Erit mͥ etiam in testimonium ante fa¬
ciem domini si dicere potero iusticiã tuam
ñ abscondi in corde meo. ueritatem tuam

Expanded text:
enim quod mentitur, occidit animam . Sed enim quod mentitur, occidit animam . Sed absit ut tanta de tali viro credatur duplicitas, quanta ab isto ei imponitur. Nempe Innocentius hic erat: cui si pro se respondere liceret, procul dubio diceret huic, quia Ego palam in te dedi sententiam, et in occulto locutus obilibus, et optimatibus, atque universo allis vocatus abbas, declinare a malo, et facere quod bonum est. 1. Sermo mihi est ad te, popule sublimis et illustris, cum sim vilis exiguaque persona, ac nullius pene momenti homuncio. Id quidem verecundum atque onerosum mihi consideranti, quis, quibus scribam, simulque quam aliter hoc alius judicare possit. Sed levius reor verecundia apud homines periclitari, quam condemnari apud Deum silentio, veri taciturnitate et absconsione justitiae. Ipse enim dicit: Annuntia populo meo scelera eorum . Erit mihi etiam in testimonium ante faciem Domini, si dicere potero: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
manifestam asserit intrusionem. electio¬
nem negat. Ita ergo quem sibi parauerat
defensorem: accusatorem sustinet. Ad hec
que ubiq de eo publica fama concelebrat.
etiam uirum militarem possent om̃i iure
spoliare cingulo militari. Quomͦ iam pot̾it
stare ubi multiplex uobis subest ratio dei¬
ciendi. ⁊ uoluntas ñ deest: Legi siquidem
zelum uestrum pro ecclesia illa in litteris
uestris. ⁊ iam exigo de manibus uestris.
Quanam ura procedendum sit ad eiꝰ deiecti¬
onem. neq enim una michi uidetur. ñ est
meum dictire sapienti. Nec multum nr̃a
interest qua parte arbor infructifera ca¬
dat. dum modo cadat. Dico tam̃. Qui sibi
possessionem uendicat furtiuarum com¬
mertiolitterarum. nonne furest et latros
Deniq ubi asserit habuisse se clandestinas
litteras execrationis sue. aut uerũ est aut
falsum quod loquitur. Si uerum: reus est
furti. ⁊ summi pontificis criminator. Si fal¬
sum: debet audire. Occidisti ⁊ possedisti. Os

Expanded text:
manifestam asserit intrusionem, electiomanifestam asserit intrusionem, electionem negat. Ita ergo quem sibi paraverat defensorem, accusatorem sustinet. Ad haec quae ubique de eo publica fama concelebrat, etiam virum militarem possent omni jure spoliare cingulo militari. 3. Quomodo jam poterit stare, ubi multiplex vobis subest ratio dejiciendi? et voluntas non deest? Legi siquidem zelum vestrum pro Ecclesia illa in litteris vestris, et jam exigo de manibus vestris. Quanam via procedendum sit ad ejus dejectionem neque enim una 237 mihi esse videtur non est meum dictare sapienti. Nec multum nostra interest, qua parte arbor infructuosa cadat, dummodo cadat. Dico tamen, qui sibi possessionem vindicat furtivarum commercio litterarum, nonne fur est et latro? Denique ubi asserit habuisse se clandestinas litteras exsecrationis suae, aut verum est, aut falsum quod loquitur. Si verum, reus est furti, et summi Pontificis criminator: si falsum, debet audire: Occidisti, et possedisti. Os
Abbreviated transcription (Latin):
ad radicem sterilium plantationũ. purgent᷑
fructifere. ut fructum plus afferant. Presi¬
dente inqͣm humili eugenio deponantur su¬
perbi de sede: ⁊ exaltentur humiles. Esuri¬
entes impleantur bonis.⁊ diuites dimit¬
tantur inanes. Nuper nempe exultatione
unuierse terre ita factum est in c̃a cuiusdã
pauperis ep̃i. age ergo transeat ĩa sc̃s hic
pietatis zelus. ⁊ ad miseram illamecclesiã
transmarinam : quia tempus miserendi eiꝰ.
binea domini sabaothest uinea electa. ume¬
a speciosissima. s heu in desertũ pene redac¬
ta. quia singularis ferus depascitur eam.
Cur dicunt inter gentes ubi est deus eius:
ubi quem posuerunt custodem inuineis:
ubi manus putans. ubi sarculus excolen¬
tis : Quousq sarmento mutili occupatur
tellus: Suffocatur fructus: Et c̾te tempꝰ
putationis aduenit. Siquidẽ homo pacis
eius in quo sperauit quod se purgare debẽt.
ñ purgatione s amputatione opus esse

Expanded text:
ad radicem sterilium plantationum, purgentur ad radicem sterilium plantationum, purgentur fructiferae, ut fructum plus afferant. Praesidente, inquam, humili Eugenio, deponantur superbi de sede, et exaltentur humiles: esurientes impleantur bonis, et divites dimittantur inanes. Nuper nempe exsultatione universae terrae ita factum est in causa cujusdam pauperis episcopi. 2. Age ergo, transeat jam sanctus hic pietatis zelus et ad miseram illam Ecclesiam transmarinam, quia tempus miserendi ejus. Vinea Domini Sabaoth est, vinea electa, vinea speciosissima: sed, heu! in desertum pene redacta, quia singularis ferus depascitur eam. Cur dicunt inter gentes, Ubi est Deus ejus? ubi quem posuerunt custodem in vineis? ubi manus putans? ubi sarculus excolentis? Quousque sarmento inutili occupatur tellus, suffocatur fructus? Et certe tempus putationis advenit. Siquidem homo pacis ejus, in quo speravit, quod se purgare deberet, non purgatione, sed amputatione opus esse
Abbreviated transcription (Latin):
uobis audire inquib glorificet᷑ deus.
honorificetur ministerium ur̃m. ⁊ anima
mea letificetur. Inde est quod audita res¬
ponsione uestra de quibusdam qui ad offi¬
cium legationis niium uidebantur ⁊
ambitiose aspirare. ⁊ impudent̾ sperare :
supra qͣm dicere possumus facti sumus le¬
tantes. Non autem nos tm̃. s ⁊ omnes qui
diligunt nomen uestrum: gauisi st̃ gau¬
dio magno. Porro uisis litteris quas pro
causa rutinensis etclesie destinastis. tunc
prorsus tunc repletum est gaudio os nr̃m
⁊ lingua nostra exultatione. Hec atq hu¬
iusmodi digna sunt uestro apłatu. sum¬
nram sedem nobilitant. decent plane orbis
ep̃m. Unde ⁊ flecto genua mea ad ip̃m unici
huius uestri primatus auctorem. ut det uo¬
bis sic sapere ⁊ sic agere semper in euellendo
⁊ plantando. in destruendo ⁊ edificando.Si¬
quidem in riunam ⁊ resurrectionẽ multoꝵ
ascendistis hanc cathedram. Ruant ruant qͥ
noxie stant ⁊ erigantur digni. Ponat᷑ securis

Expanded text:
obis audire, in quibus glorificetur Deus, honoretur ministerium vestrum, et anima mea laetificetur! Inde est quod audita responsione vestra de quibusdam, qui ad officium legationis nimium videbantur et ambitiose aspirare, et impudenter sperare, supra quam dicere possumus, facti sumus laetantes. Non autem nos tantum, sed et omnes qui diligunt nomen vestrum, gavisi sunt gaudio magno. Porro visis litteris vestris, quas pro causa Rutinensis ecclesiae destinastis, tunc prorsus, tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione. Haec atque hujusmodi digna sunt vestro apostolatu, summam Sedem nobilitant, decent plane orbis Episcopum. Unde et flecto genua mea ad ipsum unici hujus vestri primatus auctorem, ut det vobis sic sapere, et sic agere semper in evellendo, et plantando; in destruendo, et aedificando: siquidem in ruinam et resurrectionem multorum ascendistis hanc cathedram. Ruant, ruant qui noxie stant; erigantur digni. Ponatur securis
Abbreviated transcription (Latin):
et nostra est. nuper nobis ⁊ nr̃o ordini ab
ip̃o tradita. ⁊ ecclesie cdareuralł. spetialiter
associata. Ostendite nobis in ip̃o ⁊ in scĩs
qui cum eo sunt qͣntum profeceritis ex
nostra admonitione in operibus misccłie.
⁊ date meis experimentum ur̃e caritatis
⁊ deuotionis quam habetis erga nos. Qe.¬
quid illis feceritis: michi factũ reputate.
Gratia dei ⁊ pax sit uobiscum amen. Ad cu¬

Expanded text:
et nostra est, nuper nobis, et nostro Ordini ab et nostra est, nuper nobis, et nostro Ordini ab ipso tradita, et ecclesiae Clarae-Vallis specialiter associata. Ostendite nobis in ipso, et in sanctis qui cum eo sunt, quantum profeceritis ex nostra admonitione in operibus misericordiae; et date in eis experimentum vestrae charitatis et devotionis, quam habetis erga nos. Quidquid illis feceritis, mihi factum reputate. Gratia Dei et pax sit vobiscum, amen.
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ loth nepos eius pro simili deuotõe
⁊ pra consuetudine de eoꝵ susceptõe exul¬
tauit. Et uos itaq simili forma ñ angelos
s dominum angeloꝵ suscipite in peregri¬
nis. pascite in egenis. operite in nudis.
uisitate in languentibus. redimite in
captiuis. Talibus hostiis prom̃etur deus
qui in iudicio dicturus est. Quod ui ex
minimis meis fecistis: michi fecistis.
neum siue ignotum predicatorẽ retipiatᷤᷤ.
nisi qui missus a summo seu a ur̃o permis¬
sus pontifice predicauerit. Quom̃ inquit
predicabunt nisi mittantur: Ip̃i sunt qͥ
induentes sibi formam pietatis ⁊ uͥtutẽ
penitus abnegantes. prophanas nouitateᷤᷤ
uocum ⁊ sensuum tanqͣm melli uenenũ
uerbis celestibus intermiscent. Cauete
proinde eos tanqͣm ueneficos. ⁊ cognoseite
ui uestimentis ouium lupos rapaces. Sit
uebis commendatus lator epłe uen̾abłis
abbas grandis silue.⁊ domus eius que

Expanded text:
liter et Loth nepos ejus pro simili devotione liter et Loth nepos ejus pro simili devotione et pia consuetudine de eorum susceptione exsultavit . Et vos itaque simili forma non Angelos, sed Dominum Angelorum suscipite in peregrinis, pascite in egenis, operite in nudis, visitate in languentibus, redimite in captivis. Talibus hostiis promeretur Deus, qui in judicio dicturus est: Quod uni ex his minimis meis fecistis, mihi fecistis . 3. neum sive ignotum praedicatorem recipiatis, nisi qui missus a summo, seu a vestro permissus pontifice praedicaverit. Quomodo, inquit, praedicabunt, nisi mittantur ? Ipsi sunt, qui induentes sibi formam pietatis, et virtutem ejus penitus abnegantes, profanas novitates vocum et sensuum, tanquam melli venenum, verbis coelestibus intermiscent. Cavete proinde eos tanquam veneficos; et cognoscite in vestimentis ovium lupos rapaces. Sit vobis commendatus lator epistolae venerabilis abbas Grandis-Silvae, et domus ejus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et diffugiant de cunctis finibus uestris.
quia ñ est tutum dormire uicinis serpen¬
tibus. Sedent in insidiis cum diuitib
in occultis ut interficiant innocentes.
fũres sunt ⁊ latrones. quales in euange¬
lio dominus notat. Subuersi sunt ⁊ pa¬
rati ad subuertendum. plane maculato¬
res fame uestre. corruptores fidei uestre.
Corrumpunt bonos mores colloquia mala.
semel adhuc ueniendi ad uos: Nam uolun¬
tatem habeo. si quo modo possim in uolunta¬
te domini secundo uidere uos. Laborem nõ
reputaturus qͣmius corpore infirmus et
debilis pro uestra exhortatione et salute.
Interim autem sic state in domino km̃ni si
cut cepistis ⁊ accepistis anobis. Obedite
ep̃o ceteris q prepositis uestris magistris
ecclesie. Habete diligentiam hospitalitati
quia per hanc multi placuerunt deo. Abra¬
ham pater uester prostudio sancto qd̾ in
suscipiendis peregrinis habere solitꝰ erat:
angelos hospites suscipere meruit. Simi¬

Expanded text:
et diffugiant de cunctis finibus vestris, et diffugiant de cunctis finibus vestris, quia non est tutum dormire vicinis serpentibus. Sedent in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiant innocentes. Fures sunt et latrones, quales in Evangelio Dominus notat . Subversi sunt, et parati ad subvertendum, plane maculatores famae vestrae, corruptores fidei vestrae. Corrumpunt bonos mores colloquia mala : semel adhuc veniendi ad vos? Nam voluntatem habeo, si quo modo possim in voluntate Domini secundo videre vos, laborem non reputaturus, quamvis corpore infirmus et debilis, pro vestra exhortatione et salute. Interim autem sic state in Domino, charissimi, sicut coepistis et accepistis a nobis. Obedite episcopo, caeterisque praepositis vestris, magistris Ecclesiae. Habete diligentiam hospitalitati, quia per hanc multi placuerunt Deo. Abraham pater vester pro studio sancto quod in suscipiendis peregrinis habere solitus erat, angelos hospites suscipere meruit . Simi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nobis ab illo. de constantia ⁊ de sere¬
nitate fidei uestre in deum. de ꝑseueran¬
tia dilectionis ⁊ deuotionis in nos. de delo
⁊ odio aduersus hereticos. ita ut quisq
uestrum merito dicere possit. Nonne qui
oderunt te domine oderam. ⁊ super mni¬
micos tuos tabescebam: Perfecto odio
oderam illos. mimici facti sunt michi.
Gratias agimus deo quia ñ fuit ociosus
aduentus noster ad uos. Et mora quidẽ
breuis apud uos: s ñ infructuosa. uerita¬
te nimirum per nos manifestata. mani¬
festata autem ñ solum in sermone. s etrã
in uirtute deprehensi sunt lupi. qui ue¬
nientes ad uos in uestimentis ouium
deuorant plebem uestram sicut escam pa¬
nis. sicut oues occisionis: dep̾hense uul¬
pes que demoliebantur preciosissimam
uineam domini ciuitatem ur̃am. Depre¬
hense: s ñ comprehense. Propt̾e̾a dilectis¬
simi persequimini ⁊ comprehendite eos.
⁊ nolite desistere donec penitꝰ depereant.

Expanded text:
sunt nobis ab illo de constantia et sincesunt nobis ab illo de constantia et sinceritate fidei vestrae in Deum, de perseverantia dilectionis et devotionis in nos, de zelo et odio adversus haereticos, ita ut quisque vestrum merito dicere possit: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Gratias agimus Deo, quia non fuit otiosus adventus noster ad vos. Et mora quidem brevis apud vos, sed non infructuosa. Veritate nimirum per nos manifestata, manifestata autem non solum in sermone, sed etiam 239 in virtute, deprehensi sunt lupi, qui venientes ad vos in vestimentis ovium, devorabant plebem vestram sicut escam panis, sicut oves occisionis: deprehensae vulpes, quae demoliebantur pretiosissimam vineam Domini, civitatem vestram; deprehensae, sed non comprehensae. Propterea, dilectissimi, persequimini et comprehendite eos, et nolite desistere, donec penitus depereant,
Abbreviated transcription (Latin):
profecto in qua est fecit fetere odorẽ uni¬
uersa terra. quia ñ potest uxta senten
tram dñi arbor mala facere bonos fructꝰ.
Hec ergo ut dixi causa aduentus mei.
Net ame ip̃o uenio. s uocatione pariter
⁊ miseratione ecclesie trahor. si forte spi¬
na ula ⁊ praua ipsius dum adhuc par¬
ua sunt germina de agro dñico extirpa¬
ri queant. ñ mea qui nullus sum. s sc̃oꝵ
tenti uirtute dextera cooperante. In qͥb
precipuus est uenerabilis ostiensis ep̃s
ab apostolica sede ad hoc ip̃m directus. ho¬
mo qui magna fecit in israel. ⁊ uictoriã
dedit ecclesie sue in multis per illum dñs
omnipotens. Tua interest uir inclite ho¬
norifice suscipere illum ⁊ eos qui cũ ip̃o st̃.
Ac ne tantus labor tantoꝵ uiroꝵ pro tua
potissimum tuoꝵq salute susceptus inef¬
ficax sit scđm potestatem datam tibi desu¬
coabbatis nostri de grandi silua exultaui¬
mus. ⁊ delectati sumus in hiis que dicta

Expanded text:
profecto in qua est, fecit fetere odorem in uniprofecto in qua est, fecit fetere odorem in universa terra: quia non potest, juxta sermonem Domini, arbor mala fructus bonos facere . 4. Haec ergo, ut dixi, causa adventus mei. Nec a me ipso nunc venio, sed vocatione pariter et miseratione Ecclesiae trahor: si forte spina illa, et prava ipsius, dum adhuc parva sunt germina, de agro dominico exstirpari queant, non mea, qui nullus sum, sed sancttenti dextera cooperante. In quibus praecipuus est venerabilis Ostiensis episcopus, ab apostolica Sede ad hoc ipsum directus; homo qui magna fecit in Israel, et victoriam dedit Ecclesiae suae in multis per illum Dominus omnipotens. Tua interest, vir inclyte, honorifice suscipere illum, et eos qui cum ipso sunt; ac ne tantus labor tantorum virorum, pro tua potissimum tuorumque salute susceptus, inefficax sit, secundum potestatem desuper datam tibi ocoabbatis nostri Bernardi de Grandi-Silva, exsultavimus, et delectati sumus in his quae dicta