comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sordiumꝰ corã uob̃: Qui ꝑdis animã tuã infu¬
rore tuo. Nunquid ꝓpt̃ te derelinquet᷑ cra. et
transferent᷑ rupes de loco suo: Nonne lux impii
extinguetur. nec splendebit flamma ignis eius:
Lux obtenebrescet in tabernacło illius: & lucer¬
na quȩ suꝑ eum ẽ extinguet᷑. Artabunt᷑ gressus
iurtutis eiꝰ: & p̃cipitabit eum consilium suum.
Iinmisit enim in rete pedes suos: & in maculis
eius ambulat. Tenebit᷑ planta eiꝰ laqueo: & ex¬
ardescet contra eum sitis. Abscondita ẽ in terra
pedica eiꝰ & decipula illius suꝑ semitã. Undiq
terrebunt eum formidines: de inuoluent pedes
eius. Attenuetur fame robur eiꝰ: & inedia in¬
uadat costas illius. Deuoret pulchritudinem
cutis eiꝰ: consumat brachia illiꝰ primogenita
mors. Auellatur de tabnaculo suo fiducia eiꝰ & cal¬
cet suꝑ eum quasi rex interit᷑. Habitent in taberna
culo illius sociieius quiñ ẽ asꝑgatur in habitacło
ñcelebret᷑ nom̃ eiꝰ inplateis. Expellet eum de luce

Expanded text:
 Qui perdis animam meam in furore tuo; numquid propter te relinquetur terra, et transferentur rupes de loco suo? Nonne lux impii exstinguetur? nec splendebit flamma ignis ejus? Lux obtenebrescet in tabernaculo illius, et lucerna quae super eum est extinguetur artabuntur gressus virtutis eius et praecipitabit eum consilium suum inmisit enim in rete pedes suos et in maculis eius ambulat tenebitur planta illius laqueo et exardescet contra eum sitis abscondita est in terra pedica eius et decipula illius super semitam undique terrebunt eum formidines et involvent pedes eius adtenuetur fame robur eius et inedia invadat costas illius devoret pulchritudinem cutis eius consumat brachia illius primogenita mors avellatur de tabernaculo suo fiducia eius et calcet supeculo illius socii ejus, qui non est; aspergatur in habitationnon celebretur nomen ejus in plateis. Expellet eum de luce
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculũ meũ. fis meos longe fecit ame: &
noti mei quasi alieni recesserunt ame. Derelique¬
runt me ꝓpinqui mei: & qui me nouerant ob¬
liti sunt mei. Inquilim domꝰ mee de aucillȩ meȩ
sicut alienum habuerunt me: & quasi ꝑegrinus
fui inocłis eoꝵ. Seruum meũ uocaui. & ñ respon¬
dit: ore ꝓprio dep̃cabar illum. Alitum meũ exhor¬
tuit uxor mea: & orabã filios uterimei. Stulti qͦq
despicicbant me: & cũ ab eis recessissẽ detrahebant mͥ. Abomi¬
natime ft̃ quondã consiliarii mei: & quẽ macime diligebã

Expanded text:
tabernaculum meum. Fratres meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverunt, obliti sunt mei. Inquilini domus meae, et ancillae meae sicut alienum habuerunt me, et sicut peregrinus fui in oculis eorum. Servum meum vocavi, et non respondit; ore proprio deprecabar illum. Halitum meum exhorruit uxor mea, et orabam filios uteri mei. Stulti quoque despiciebant me, et cum ab eis recessissem, detrahebant mihi. Abominati sunt me quondam consilia
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatur filus hominiscum collega suo. Ecce
enun breues dies transeunt: & semitã ꝑ quã ñ
reuertar ambulo Sp̃c ins̃ attenuabit᷑: dies mei
breuiabunt᷑: & solum michi suꝑ est sepulchrum
Non peccaui: & in amaritudinib morat᷑ ocłs m̃s

Expanded text:
iudicatur filius hominis cum collega suo ecce enim breves anni transeunt et semitam per quam non revertar ambulo spiritus meus adtenuabitur dies mei breviabuntur et solum mihi superest sepulchrum non peccavi et in ama
Abbreviated transcription (Latin):
confregit me &e posuit sibi quasunsignum. Cir¬
cundedit me lanceissius: conuulnerauit lumbos
meos. Non peꝑcit: & effudit in t̾ra uscera mea.
Concidit me uulnere suꝑ uulnus: itruit in me
quasi gigas. Saccum consui suꝑ cutẽ meã: & ope¬
rui cinere carnẽ meã. facies mea intumuit afle¬
tui: & palpebrȩ meȩ caligauer̃. Hec passus sum
absq iniquitate manͦ met: cum haberẽ inun¬
das ad dm̃p̃ces. Terrane oꝑias sanguinẽ meum:
neq inueniat locum in te latendi clamor ms̃:
Ecce enim incelo testis ms̃: & conscusm̃s in ex¬
celsis. Uerbosi mei amici mei: ad dm̃ stillat ocłs
ins. Atq utinã sic uidicaret᷑ uir cũ dõ: quomͦ¬

Expanded text:
confregit me, et posuit sibi quasi in signum. Circonfregit me, et posuit sibi quasi in signum. Circumdedit me lanceis suis; convulneravit lumbos meos; non pepercit; et effudit in terra viscera mea. Concidit me vulnere super vulnus, irruit in me quasi gigas. Saccum consuit super cutem meam, et operuit cinere carnem meam. Facies mea intumuit fletu, et palpebrae mabsque iniquitate manus meae cum haberem mundas ad Deum preces terra ne operias sanguinem meum neque inveniat locum in te latendi clamor meus ecce enim in caelo testis meus et conscius meus in excelsis verbosi mei amici mei ad Deum stillat oculus meus atque utinam sic iudicaretur vir cum Deo quom
Abbreviated transcription (Latin):
espondens aut̃ iob: dixit. Audiui frequent̃
talia. Consolatores onerosi: om̃s uos estis:
Nunquid habebunt finẽ uerba uentosa: aut ali¬
quid tͥ molestum ẽ siloquaris: Poterã & ego simi
mea. Consolarer &e ego uos sermonib: & mouerẽ
caput meum suꝑ uos. Roborarem uos ore meo: et
mouerẽ labia quasi parcens uob̃. Sed quid agã
Silocutus fuero. ñ quiescet dolor ms̃: & si tacuero.
ñ recedet ame. Nunc aut̃ oppressit me dolor m̃s.
& inniclulum redactisunt om̃s artus mei Ruge
meȩ testimonium dicunt contra me: & suscitat᷑
falsiloquus aduersus faciẽ meã contradicens mͥ.
Collegit furorẽ siĩ in me: &e commninans michi in¬
fremuit contra me dentib suis. Hostis ms̃ terribi¬
lib ocłis me intiuit᷑ ẽ: aꝑuerunt suꝑ me ora sua.
Exꝓbrantes ꝑcusserunt maxillã meã: satiati st̃
penismeis. Conclusit meds̃ apud iniquũ: & ma¬
nib impioꝵ me tradidit. Ego ille quondã opu¬
lentus: repente contritꝰ sum. Tenuit ceruicẽ meã

Expanded text:
espondens autem Job dixit: audivi frequenter talia, consolatores onerosi omnes vos estis. Nunquid habebunt finem verba ventosa? Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? poteram et ego similia mea: Consolarer et ego vos sermonibus, et moverem caput meum super vos. Roborarem vos ore meo: et moverem labia mea, quasi parcens vobis. Sed quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus: et si tacuero, non recedet a me. Nunc autem oppressit me dolor meus. et in nihilum redacti sunt omnes artus mei. Rugae meae testimonium dicunt contra me, et suscitatur falsiloquus adversus faciem meam contradicens mihi. Collegit furorem suum in me, et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis: hostis meus terribilibus oculis me intuitus est. Aperuerunt super me ora sua, exprobrantes percusserunt maxillam meam; satiati sunt poenis meis. Conclusit me Deus apud iniquum, et manibus iniquorum me tradidit. Ego ille quondam opulentus, repente contritus sum. Tenuit cervicem meam et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ derident me uniores tempore: quoꝵ non
dignabar patres ponere cum canib gregis mei.¬
Caligauit ad indignationẽ ocłs ms̃: & membra
mea quasi in nichilum redacta sunt. Stupebunt
iusti suꝑ hoc: & in nocens contra hypocritã susci¬
tabit᷑. Et cenebit iustꝰ uiã suã: & mundis manib
addet fortitudinẽ. Igitur uos om̃s conuertimini

Expanded text:
ut illum iuniores, tempore quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis meiCaligavit ab indignatione oculus meus, et membra mea quasi in nihilum redacta sunt. Stupebunt justi super hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. Et tenebit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. Igitur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Habitauit in cuitatib desolatis & indomib deser¬
tis quȩ in tumulos sunt redactȩ. Nonditabit᷑. nec ꝑ¬
seuerabit substantia eiꝰ: nec mittet in t̾ram radicẽ
suã. Non recedec de tenebris. Ramos eiꝰ arefaciet flã¬
ma: & auferet᷑ spũ oris sui. Noncredat frustra er¬
iore deceptus: qđ aliquo p̃cio redim̃dus sit. Ante¬
quã dies eius impleant᷑ ꝑibit. & manus eiꝰ arescent:
Ledetur quasi uinea in primoflore botrus eiꝰ &
quasi oliua ꝓiciens florẽ suũ. Congregatioenim¬

Expanded text:
habitavit in civitatibus desolatis et in domibus desertis quae in tumulos sunt redactae non ditabitur nec perseverabit substantia eius nec mittet in terra radicem suam non recedet de tenebris ramos eius arefaciet flamma et auferetur spiritu oris sui non credat frustra errore deceptus quod aliquo pretio redimendus sit antequam dies eius impleantur peribit et manus eius arescet laedetur quasi vinea in primo flore botrus eius et quasi oliva
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectueiꝰ. quantomagis abominabilis &¬
&e inutilis homo: quibibit quasi aquas iniqui¬
tatem. Ostendã tibi. audi me: qđ uidi narrabo
tibi. Sapientes confitentur: & ñ abscondunt pa¬
tres suos. Quib solis data ẽ t̃ra: & ñ transibit ali¬
enus ꝑ eos. Cunctis dieb suis impius suꝑbit: &
numerus annoꝵ incertus ẽ tyrannidis eiꝰ. Sonitꝰ
terroris semꝑin aurib illuis: & cum pax sit. ille
dium. Cumse mouerit ad querendũ panẽ: no¬
uit qđ paratus sit in manu ciꝰ tenebrarũ dies:
Terrebit eum tribulatio & angustia nallabit eũ.
aduersus dm̃ manũ suã: contra omĩpotentem
roborat ẽ. Cucutrit aduersus eum ereccocollo.
&e pingui ceruice armatus est. Oꝑuit faciẽ eius
trassitudo: oc de laterib eiꝰ aruina dependet:¬

Expanded text:
in conspectu eius quanto magis abominabilis in conspectu eius quanto magis abominabilis et inutilis homo qui bibit quasi aquas iniquitatem ostendam tibi audi me quod vidi narrabo tibi sapientes confitentur et non abscondunt patres suos quibus solis data est terra et non transibit alienus per eos cunctis diebus suis impius superbit et numerus annorum incertus est tyrannidis eius sonitus terroris semper in auribus illius et cudium. Cum se moverit ad quaerendum panem, novit quod paratus est in manu ejus tenebrarum dies. Terrebit eum tribulaadversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. Cucurrit adversus eum erecto collo, et pingui cervice armatus est. Operuit faciem ejus crassitudo, et de lateribus ejus arvina dependet
Abbreviated transcription (Latin):
itq ei filiam suã uxorẽ quȩ peꝑit ei ecchei.
ei autem genuit nathan: & nathan genuit
ib. ⁊abab quoq. genuit oph. al: & opl al.
uit obed. Obed genuit ieu Ieu genuit a.⁊ a¬
n. ararias genuit helles. Helles genuit ele
lesa genuit sisamoi: Sisamoi genuit sel¬
i sellum genuit ichamian. Icduamian ge

Expanded text:
itque ei filiam suam uxorem quae peperit ei Eththei Eththei autem genuit Nathan et Nathan genuit Zabad Zabad quoque genuit Ophlal et Ophlal genuit Obed Obed genuit Ieu Ieu genuit Azariam Azarias genuit Helles Helles genuit Elasa Elasa genuit Sisamoi Sisamoi genuit Sellum Sellum genuit Icamian Icamian ge
Abbreviated transcription (Latin):
peni ciplures & rara. Om̃s gͣfili uida: quinq
fili autem phares esrom ⁊ ehamul. filii quoq
ate tamri & ethan. & eman. chalchal quoq
n: ararias. sili aut̃ esrom qͥnatist ei ieramaheł. &e
ialubi. Porro r̾am: genuit aminadab. Aminadab aũ
naasson pͥncipẽ filioꝵ iuda. Naasson quoque.
salmon. de quo ortus ẽ boor. Boor uero.
t obed. qui & ipse genuit isai. Isai autem
samaa. quartum nathanahel. quintum
sertum asom: septimũ dauit. Quoꝵ sorores
nt sarua & abigail. filiisaruiȩ: abisai . io
asahel. tres. Abigail autem genuit amasa
pat̃ fuit iecher ismahelites. c̃naleb uero filiꝰ
accepit uxorem nomine ataba dequa ge
erioth. fueruntq filii eiꝰ iesar &e sobab. & ar¬

Expanded text:
perit ei Phares et Zara omnes ergo filii Iuda quinque perit ei Phares et Zara omnes ergo filii Iuda quinque filii autem Phares Esrom et Hamul filii quoque Zarae Zamri et Ethan et Eman Chalchal quoque Ethan Azarias filii autem Esrom qui nati sunt ei Ieremahel et Ram Chalubi porro Ram genuit Aminadab Aminadab autem genuit Naasson principem filiorum Iuda Naasson quoque Salma de quo ortus est Boez Boez vero genuit Obed qui et ipse genuit Isai Isai autem b tertium Samaa quartum Nathanahel quintum sextum Asom septimum David quorum sorores fuerunt Sarvia et Abigail filii Sarviae Abisai Ioab et Asahel tres Abigail autem genuit Amasa cuius pater fuit Iether Ismahelites Chaleb vero filius Esrom accepit uxorem nomine Azuba de qua genuit Ierioth fueruntque filii eius Iesar et Sobab
Abbreviated transcription (Latin):
usan. & regnauit ꝓ eo adad filius badadiqui
ꝑcussit madian interra moab. & nom̃ciuitatis
cius auith. Cumq adad fuisset mortuus. reg¬
rauit ꝓeo semnla de masrecha. Sed & semla mor¬
tuus ẽ. &e iegnauit ꝓ eo saul de robooth. quȩ iux¬
ta amnẽ sita ẽ. Mortuo quoq saul regnauit ꝓ
eo balanan filius achobor. Sed & hic mortuus
ẽ & regnauit ꝓ eo adad cuius urbis fuit nom̃
phou. & appellata ẽ uxor eius mehe⁊ abel filia
maueth filiş metaab. Ad ad autẽ mortuo duces
ꝓirgib in edom eẽ ceꝑunt. Dux thamna. dux
aula dux lua. dux ietheel dux oolibama. dux he¬
la dux finon. dux cenez. dux cheman dux ma¬
plat dux magdihel. dux hiram. hi duces edom.
ilii autẽ isrł. ruben. symeon. leui. uidã. isa¬
char. & zabulon. dan. ioseph. beniamin
ueptalim. gad. aser. filii autẽ uida. her. onan. &¬
aa T̃resnatisunt ei de filia sue chananitidis:
futi autẽ het primogenitus uida malus corã
duo. & occidit eum. T hamar autẽ nurus etꝰ pe¬

Expanded text:
regnavit pro eo Adad filius Badad qui percussit Madian in terra Moab et nomen civitatis eius Avith cumque et Adad fuisset mortuus regnavit pro eo Semla de Masreca sed et Semla mortuus est et regnavit pro eo Saul de Rooboth quae iuxta amnem sita est mortuo quoque Saul regnavit pro eo Baalanan filius Achobor sed et hic mortuus est et regnavit pro eo Adad cuius urbis fuit nomen Phou et appellata est uxor eius Mehetabel filia Matred filiae Mezaab Adad autem mortuo duces pro regibus in Edom esse coeperunt dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Hela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Magdihel dux Iram hii duces Edom filii autem Israhel Ruben Symeon Levi Iuda Isachar et Zabulon Dan Ioseph Beniamin Nepthali Gad Aser filii Iuda Her Aunan Sela tres nati sunt ei de filia Sue Chananitidis fuit autem Her primogenitus Iuda malus coram Domino et occidit eum Thamar autem nurus eius pe
Abbreviated transcription (Latin):
bepharat. quȩ peꝑit ei ur. Porio ur genuit
t urigenuit beselehel. Post hec ingressus ẽ
inta ciuitatum. Om̃s isti filii machir patris
it. Cum aute mortuus eẽt esrom: ingressus
filii ieramehel primogenitiesrom. Ram
iogenitꝰ euis &e buna. & aram. & asom. &e
Duxit quoq uxorẽ alterã ieramehel nomi
hara. quȩ fuit mater onam.S &e filii ram
Iogeniti ieramehel: fuerunt moos a iamin
iar̃. Onam aut̃ habuit filios. seminei. & iuda.
uitẽ sẽm̃ei. nadab & abisur. Nom̃ uͭ uxons¬

Expanded text:
Ephrath: quae peperit ei Hur. Porro Hur genuit Uri: et Uri genuit Bezeleel. Post haec ingressus est sexaginta civitatum. Omnes isti, filii Machir patris Galaad. Cum autem mortuus esset Esron, ingressus filii Jerameel primogeniti Esron, Ram primogenitus ejus, et Buna, et Aram, et Asom, et Ahia. Duxit quoque uxorem alteram Jerameel, nomine Atara, quae fuit mater Onam. Sed et filii Ram primogeniti Jerameel, fuerunt Moos, et Jamin, et Achar. Onam autem habuit filios, Semei, et Jada. Filii autem Semei: Nadab, et Abisur. Nomen vero uxo
Abbreviated transcription (Latin):
dd. ⁊ara. scͫ ma. maza. filii seir. lothan. sobal. se¬
beon. ana. dison. ezer.disan. filii lothan. horri.
humam. Soror autem lothan fuit thamna. fi¬
lii sobal. alian. & manaath. hebal. & sepphi. &
onam. filii sebeon. al a. & ana. filiꝰ ana. dison
filiidison. amaran. & esaban. & iecharani&e cha¬
ran. filii heser : balaan. & iauan. & iachan. fi¬

Expanded text:
Seir: Lotan, Sobal, Sebeon, Ana, Dison, Eser, Disan. Filii Lotan, Hori, Umam. Soror autem Lotan fuit Thamna. Filii Sobal: Alian, et Manaath, et Ebal, Sephi, et Onam. Filii Sebeon: Aia et Ana. Filii Ana: Dison: Filii Dison: Amaran, et Eseban, et Jethran, et Charan. Filii Eser: Balaan, et Zavan, et Jacan. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
uolens plusplacere illiqui se assumpsit: elabora¬
uit arte sua. ut similitudinẽ in meliꝰ siguraret:
Multitudo autẽ hominum abducta ꝑ speciem
oꝑis: cumqui ante tempꝰ tanquã homo honoratus
fuerat. nuncdm̃ existimauerunt. Et hȩc fuit uitȩ
humane deceptio: qm̃ aut affectui aut regib de¬
seruientes homines. in commnunicabile nõm̃ lapi

Expanded text:
volens placere illi qui se assumpsit, elaboravolens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam honoratus fuerat, nunc deum aestimaverunt. Et haec fuit vitae humanae deceptio: quoniam aut affectui, aut regibus deservientes h
Abbreviated transcription (Latin):
tioidolorum: &e adinuentio illoꝵ corruptio uite ẽ:
Neq enimerant ab inicio. neq erunt in ꝑpetuum.
Suꝑuacuitas enĩ hominũ hoc adinuenit in orbe
t̃tarum: ce idõbreuis illoꝵ finis inuentꝰ ẽ. Acerbo e¬
nim luctu dolens pat̃. cito sibi rapti filii fecit ima¬
ginẽ.: ce tillum quitunc erat quasi homo mortuus
fuerat. nunc tanquã dm̃ colere cepit: & instituit
int̃ seruos suos sacra &e sacrificia. Deinde int̾ueni¬
ente tempore. conualescente iniqua consuetudine.
hic etror tanqũalex custoditus ẽ: & tyrannoꝵ im¬
periocolebantur figñita hoꝵ. quos in palam hono¬
rare ñ poterant homines. ꝓpt̃ qđ longe eẽnt: e
longinquo sigura illoꝵ allata. Cuidentẽ enĩima¬
ginẽ regisquẽ honorare uolebant fecerunt: ut
illumqui aberat canquã p̃sentẽ colerent sua solli¬
citudine. Prouexit autẽ ad hoꝵ culturã ce hosqui
ignorabant arcificis eximia diligentia. Illeenim

Expanded text:
tio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est tio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus fuerat nunc tamquam deum colere coepit et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longinquo figura illorum adlata evidentem imaginnt sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
semitã firmissimã: ostendens qm̃ potens es exom̃i¬
bus sanaie: etiã si sine rate quis ad eat mare. Sedut
ñeẽnt uacua sapientic tuȩ oꝑa: ꝓpt̃ hoc etiã exiguo
ligno credunt homines animassuas: & transeun¬
tes maie ꝑratemliberatisunt. Abinicio enĩ cum ꝑi¬
rent suꝑbigigantes. spesorbis t̃rarum ad ratẽ con¬
fugiens. remisit scło sem̃ natiuitatis: quȩ manu
tua erat gubernata. Benedictũ ẽ enĩ lignum: ꝑ
qd fit iusticia. ꝑmanus autẽ qđ fit idolũ. male¬
dictum ẽ &r ipsum. & qui fecit illud: quia. ille quid̃
oꝑatꝰ ẽ ulud autẽcum eẽt fragile ds̃ cognominat᷑ ẽ.
Similit̃ aut̃ odio sunt deo: impiꝰ & impietas eius:
Etenim qđ factum ẽ. cum illo qui fecit torm̃ta pa¬
tiet᷑. ꝓpt̃ hoc &e idolisnationũ nonerit respectus:
qm̃ creature dĩ inodium factȩ sunt. & intemptatio¬
nes animabus hominũ. &e in muscipulas pedibus
insipientium. Iniciũ enim fornicationis ẽ exquisi¬

Expanded text:
mam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisi
Abbreviated transcription (Latin):
bus tyrannidẽ: his aut̃ tantum ostendere. quẽ¬
admodum inimici illoꝵ ext̾minabant᷑. Et enĩ
cum suꝑuenit illis seua bestiarum ira: morsib
tuum ꝑmanfit ira tua: sed ad corre ptionẽ in bre¬
uiturbatisunt. signum habentes salutis. ad cõ¬
meinorationem mandatilegis tue. Quiem̃ conũ¬
sus ẽ. ñ ꝑ hoc qđ uidebat sanabatur: sed ꝑ te omi¬
um saluatorẽ. Et in hoc autẽ ostendisti imicis
tuus: quia tues quiliberas ab omĩ malo. Illos enĩ
locustarum & muscarum occiderunt morsus ⁊¬
& ñ ẽ inuenta sanitas animȩ illoꝵ. quia digni e¬
rant ab huiusmodi ext̾minari: filios autẽ tuos

Expanded text:
bus tyrannidem his autem tantum ostendere quembus tyrannidem his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur etenim cum supervenit illis saeva bestiarum ira morsibus tuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos
Abbreviated transcription (Latin):
mo enim sibisimilẽ homo poterit dm̃ fingere.
Cum sit enĩ mortalis: mortuum fingit manibus
iniquis. Melior ẽ enim ipse his quos colit: quia
ipsequidẽ iuxit cumeẽt mortał. illi autẽ nunꝗͣ.
Sed &e animalia miserrima colunt. Insensate enĩ
comparatahis: aliis sunt deteriora. Sednec aspe
ccu aliquis ex his animalib bona potest conspi¬
cere. Effugerunt autẽ dĩ laudẽ: & benedictionẽ¬
Ui esꝰ. pt̃ hoc ꝑ hec similia passisunt digne torm̃ta:
& ꝑ multitudinẽ bestiarum ext̾minatisunt. ꝓ
quib torm̃tis bene disposuisti popłm tuũ. quib
dedisti concupiscentiã delectam̃ti sui nouũ sapo¬
rẽ. escam parans eis hortygometram: ut illi quidẽ
concupiscentes escam. ꝓpt̃ea que illis ostensa &
missa sunt etiã a necessaria concupiscentia auer¬
terent᷑. Hii autẽ inbreui in opes facti: nouã gu¬
stauerunt escam. Oportebat enimillis quidem
sine excusatione suꝑuenire int̾itum. exercenti¬

Expanded text:
mo enim sibi similem homo poterit deum fingere mo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt detctu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere. Effugerunt autem Dei laudem, et benedictionemilia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem escam parans eis ortygometram ut illi quidem concupiscentes escam propter ea quae illis ostensa et missa sunt etiam a necessaria concupiscentia averterentur hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercenti
Abbreviated transcription (Latin):
bitum animȩ quã habebat. Sed ẽ illi cura. ñ quia
laboraturꝰ est. nec qm̃ breuis illi uita ẽ: sed concer¬
euis. & t̾ra suꝑuacua spes illius: & luto uilior uita
illius: qm̃ ignorauit quise finxit. & qui inspirauit
illi animã quȩ oꝑatur. & qui insufflauit sp̃m iu
talem. Sedestimauerunt lusum eẽ uitã nrãm: &e
conuersationẽ uitȩ compositã ad lucrũ. & oportere
undecunq etiã ex malo acquirere. Hic enĩ suꝑ om¬
nes scit sedelinquere: quiex terrȩ materia fragi¬
lia uasa & sculptilia fingit. Om̃s enĩ insipientes
& infelices supramodũ animȩ suꝑbi sunt. muni¬
cipopli tui. & improperantes illixxxiiii¬
m̃ omĩa idola nationum estimauerunt
deos: quib neq ocłoꝵ uisus ẽ ad uidendũ.
neq nares ad ꝑcipiendum sp̃m. neq aures ad au¬
diendum. nec digiti manuũ ad tractandum. sed
& pedes eorum pigri ad ambulandũ. Homo enĩ

Expanded text:
bitum animae quem habebat sed est illi cura non quia bitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concereius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se finxit et qui inspiravit illi animam quae operatur et qui insuflavit spiritum vitalem sed aestconuersationem uitę compositam ad lucrum et oportere undecunque etiam ex malo acquirere? Aurum enim sunes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim f
Abbreviated transcription (Latin):
disponensomĩa. Et enĩsipeccauerimꝰ tuisumꝰ. sci¬
entes magnitudinẽ tuã: & siñ peccauerimꝰ scimꝰ
q̃mapudte sumꝰ computati. Nosseenim te consũ¬
inata iusticia ẽ: & scire iusticiã & iurtutẽ tuam.
radix est immortalitatis.
onenim merrorẽ induxit nos hominũ malȩ
artis excogitatio. nec umbra picturȩ labor
sine fructu efsigiessculpta ꝑuarios colores: cuius
aspectus infensato dat concupiscentiã. & diligit
mortuc imaginis effigiẽ sine anima. Malorum
amatores digni qui spem in tabulis habent: & qui
faciunt illos. & quidiligunt &e qui colunt. Sed
& figulus mollẽ t̃ram p̃mens. laboriose fingit ad
usus nĩos unũquodq uas: & de eodem luto fin¬
git quȩ mundasunt inusũ uasa: similit̃ & quȩ
his sunt contraria. Hoꝵ aut̃ẽ uasoꝵ qui sit usus.
iudex ẽ figulꝰ.: & cum labore uano dm̃ fingit¬
de codemluto. ille qui paulo ante de t̾ra fact̃ fuerit:
& post pusillum seducit unde acceptꝰ ẽ repecitus de¬

Expanded text:
sponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis n errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum ddem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus de
Abbreviated transcription (Latin):
te cadat ꝓspiciens illi. sciens qm̃ ñ potest se ad¬
iuuare. imago enim ẽ. & opus illi ẽ adiutoriũ:
&e de substantia sua. & de filiis suis. & de nup¬
tiis uotum faciens inquirit. ñ erubescit loqui
cuni illo quisine anim̾a ẽ: & ꝓ sanitate quidẽ
infirmũ dep̃cat᷑. & ꝓ uita mortuũ rogat. et
in adiucoriũ inutilẽ inuocat: & ꝓitinere
pent ab hoc qui ambulare ñ potest: & de acquiren¬
do. & de oꝑando. & de om̃ĩum rerum euentu pecit
ab eo qui inom̃ib ẽ inutilis Iterum alius nauigare xi¬
cogitans &e ꝑferos fluctus incipiens iter facere. li¬
gno portante se fragilius lignum inuocat. Illud enĩ
cupiditas acquirendi excogitauit. & artifex sapi¬
eritia sua fabricauit: tua aut̃ pater gubernat

Expanded text:
te cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua t
Abbreviated transcription (Latin):
huius dominum ñ facilius inuenerunt: tri¬
nfelices aut̃ sunt &e int mortuos spes illoꝵ ẽ: qui
appellauerunt deosoꝑa manuũ hominũ. aurũ
& argentum. artis inuentionẽ. ce similitudines
animalium: aut lapidẽ inutilẽ. opꝰ manus anti¬
que: aut siquis artifex faber de silua lignum
rectum secauerit. & huiꝰ docte eradat omnẽ cor¬
ticẽ. & arce sua usus diligent̃ fabricet uas utile
inconuersatione uite. reliquias aut̃ eiꝰ oꝑis. ad p̃¬
parationẽ escȩ abutatur:⁊ & reliquum uoꝵ qd̃
ad nullum usũ facit. lignum curiũ & nercicib
plenum. sculpat diligent̃ ꝑuacuitatẽ suã. ce ꝑ
scientiã artissue figuret ulud. & assimilet illud
imagini hominis. aut alicui ex animalib illud
comparet:⁊ ꝑlinienᷤ lubrica. & rubicundũ faci¬
ens fuco colorẽ illius. & omnẽ maculã quȩ in il¬
lo ẽ ꝑliniens: &e faciat eidignã habitationem. in
pariete ponens illud & confirmans ferro. ne for¬

Expanded text:
hujus Dominum facilius nhujus Dominum facilius nnfelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne for
Abbreviated transcription (Latin):
entia dĩ: aeflehisquȩ uidentur bona ñpo¬
tuerunt intelligere cum qui ẽ: neq oꝑib atten¬
dendentes agnouerunt quis eẽt artifex: sed aut
ignem. aut sp̃m. aut citatum aerẽ. aut gyrum
stellarum. aut nimiã aquã. aut solẽ aut lunã.
rectores orbis t̃rarum deos putauer̃. Quoꝵ sispe¬
cie delectati deos putauerunt: sciant quanto
hisdominator eorum speciosior ẽ. Speciei enim
generator:. hec omĩa constituit. Aut siuircutẽ &
oꝑa eoꝵ mirati sunt: intelligant ab ipsis. qm̃qͥ
hȩc constituit. fortior ẽ illis. Amagnitudine
enim speciei &e creature: cognoscibilit̃ poterit
horum creator uideri. Sed tam̃ adhuc in his mi¬
nor ẽ querela. Et hiienim fortassis errant:Etei¬
m̃querentes &e uolentes inuenire. Etemm
cum in oꝑib illius conuersent᷑: inqͥrunt.¬
&e ꝑsuasum habent qm̃bonasunt quȩ uident᷑
Iterum autẽ: de his debet ignosci. Si enĩ tantũ
potuerunt scire. ut possent estimare scłm: qͣm

Expanded text:
identur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectores orbis terrarum deos putaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquiruntet persuasum habent quoniam bona sunt quae vident. Iterum autem nec his debet ignosci. Si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
se eoscura dĩscientiã: sed & inmagno uiuentes
inscientiȩ bello. tot & tam magna mala pacẽ ap¬
pellant. Aut enimfilios suos sacrificantes. aut
obscura sacrificia facientes. aut insanie plenas ui¬
gilias habentes. neq uitã neq nuptias mundas
iamcustodiunt: s alius alium ꝑ inudiã occidit.
aut adulterans contristat: & omĩa cominixta st̃.
sanguis. homicidium. furtum. & ficcio. corruptio.
infidelitas. turbatio ce ꝑuirium. tumultꝰ bonorũ.
dm̃ immemoratio. animarum inquinatio. nati¬
uitatis immutatio. nuptiarum inconstantia. in¬
eñ idolorum cultura. om̃is malicausa ẽ. & inicium.
ce finis. Aut enim dum letant᷑ insamunt: aut cer¬
te uaticinant᷑ falsa. aut iuuunt iiuiste: aut peie¬
rant cito. Dum enĩconfidunt inidolis quȩ sunt
sine anima: male iurantes noceri se ñ sꝑant. Utra¬
q gͦ illis euenient digne: qm̃ male senserunt de
dõ. aitendentes idoł: & iniuste uirauer̃ in dolo.

Expanded text:
se eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbatio et periurium tumultus bonorum Domini inmemoratio animarum inquinatio nativitatis inmutatio nuptiarum inconstantia enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo
Abbreviated transcription (Latin):
de nob̃ uidicat᷑ sꝑemꝰ miscłiam tuam. Un¬
de & illis qui in uitasua insensate & inuiste uyxe¬
runt: ꝑ hec quȩ coluerunt dedistisumia torm̃¬
ta. Etenim in erroris uia duitus errauer̃: deos
estimantes hȩc quȩ in animalib sunt suꝑuacua.
infantum insensatoꝵ more uiuentes. Propt̃ hoc:
tanquã pueris in sensatis iudiciũ inderisum de¬
disti. Qui autẽ ludibriis & increpationibus ñ
correpti sunt: dignum dĩ iudiciũ exꝑti sunt:
Inhis enim que patiebant᷑: moleste ferebant.

Expanded text:
unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste f
Abbreviated transcription (Latin):
& exaltabit uos. Nolite detrahere alterutrũ
fr̃s mei. Qui detrahit fri. aut qui iudicat fr̃ẽm
suũ: detrahit legi. & iudicat legẽ. Si autem
iudicas legẽ: ñ es factor legis sed uidex. U nꝰ¬
ẽenim legislator & uidex: qui potest ꝑdere & li¬
berare. Tu autem quis es qui iudicas ꝓximum:
Ecco nunc quidicitis hodie aut crastino ibimꝰ
in illã ciuitatem. & faciemꝰ quidẽ ibi annũ. et
mercabimur. & lucrũ faciemꝰ: quiignoratis qͥd
ad modicum parens. Et deinceps exterminabit᷑.
ꝓ eo ut dicatis. sidominus uoluerit. siuixerimꝰ.
faciemꝰ hoc aut illud. Nunc autẽ exultatis in
suꝑbiis uris. Omĩs exultatio talis: maligna ẽ:

Expanded text:
alterutrum fratres qui detrahit fratri aut qui iudicat fratrem suum detrahit legi et iudicat legem si autem iudicas legem non es factor legis sed iudex unus est legislator et iudex qui potest perdere et liberare tu autem quis es qui iudicas proximum ecce nunc qui dicitis hodie aut crastino ibimus in illam civitatem et faciemus quidmercabimur, et lucrum faciemus: qui ignoratis quid ad modicum parens, et deinceps exterminabitur. Pro eo ut dicatis: Si Dominus voluerit; et: Si vixerimus, faciemus hoc, aut illud. Nunc autem exsultatis in superbiis vestris. Omnis exsult
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ quisdicat se habere. oꝑa autẽ ñ habeat: nun¬
quid poterit fides saluare eum: Si aut̃ fr̃ aut so¬
ror nudi sint. & indigeant uictu quotidiano. di¬
cat autem aliquis de uobis illis. ite in pace: cale¬
ficamini & saturamini. ñ dedit autẽ eis quȩ ne¬
cessaria sunt corpori. quid ꝓderit: Sic & fides si
ñ habeat oꝑa: mortua ẽ insemetipsa. Sed dicet.
quis. Tu fidẽ habes: & egooꝑa habeo. Ostende mͥ
fidẽ tuã sinc oꝑib & ego ostendam tibi ex oꝑib
fidẽ meã. Tu credis qm̃unus ẽ ds̃: benefacis. &
demones credunt: & contixmiscunt. Nis autẽ scire

Expanded text:
fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Nunquid poterit fides salvare eum? Si autem frater aut soror nudi sunt et indigent victu quotidiano, dicat autem aliquis de vobis illis: Ite in pace, calefacimini et saturamini, non dederitis autem eis quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa. Sed dicet quis: Tu fidem habes, et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt. Vis aut
Abbreviated transcription (Latin):
abraham dõ et reputatum ẽ illi ad iusticiã: et
amicus dĩ appellatus ẽ. Uidetis qm̃ ex oꝑib iu¬
stificat᷑ homo: & ñ exfide tantum: Similiter
autẽ &e raab meretrix. nonne ex oꝑib iustificata
ẽ fuscipiens nuncios. & alia uia eiciens: Sicut
corpꝰ sine spũ mortuum ẽ: ita & fides sine oꝑib
mortua ẽ. Nolite plures magistri fieri fratres iii

Expanded text:
est illi ad iustitiam et amicus Dei appellatus est videtis quoniam ex operibus iustificatur homo et non ex fide tantum similiter autem et Raab meretrix nonne ex operibus iustificata est suscipiens nuntios et alia via eiciens sicut enim corpus sine spiritu emortuum est ita et fides sine operibus mortua est nolite plures magistri fieri f
Abbreviated transcription (Latin):
&e manducabit carnes urãs sicut ignis. Thesau¬
rirastis uobis irã: in nouissuis dieb. Ecce mer¬
cesoꝑariorum qui messuerunt regiones ur̃as:
qui fraudatus ẽ a uob̃ clamat: & clamor eoꝵ
inaures dnĩ sabaoth introiit. Epulati estis suꝑ
t̃ram: & in luxuriis enutristis corda urã. In diẽ
occisionis adduxistis: occidistis iustum. & non

Expanded text:
manducabit carnes vestras sicut ignis thesaurizastis in novissimis diebus ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras qui fraudatus est a vobis clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introiit epulati estis super terram et in luxuriis enutristis corda vestra in die occisionis addixistis occidistis i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clara. & dixeritis ei tu sede hic bene. pauꝑi au¬
tẽ dicatis. tusta illic. aut sede sub scabello pedũ
meoꝵ: nonne iudicatis apud uosmecipsos. et
facti estis iudices cogitationum iniquarum:
Audite fr̃s mei dilectissimi. Nonne ds̃ elegit
pauꝑes in hoc mundo. diuites in fide. & here¬
des regni qd reꝓmisit ds̃ diligentib se: Nos au¬
tem exhonorastis pauꝑem. Nonne diuites ꝑ po¬
tentiã opprimunt uos. & ipsi trahunt uos ad
iudicia: Nonne ipsi blasphemant bonũ nom̃
qđ inuocatum ẽ suꝑ nos: Si tam̃ legẽ ꝑficitis
regalẽ scdm scripturas. diliges ꝓximũ tuum

Expanded text:
ne: pauperi autem dicatis: Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum: nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitationum iniquarum? Audite, fratres mei dilectissimi, nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si tamen legem perficitis r
Abbreviated transcription (Latin):
cce t̃tio hoc paratus sum uenire aduos: &
ñero grauis uob̃. Non enim quero quae
urã sunt: sed uos. Nec enim debent filii paren
tib thesaurizare. sed parentes filiis. Ego autem
ubentissime impendã. & suꝑ impendar ipse pro
anunab ur̃is: licet plusuos diligens minus di¬
ligar. Sed esto. Ego uos ñgrauaui: sed cum essẽ
astutus. dolo uos cepi. Nunquid ꝑ aliquẽ eorũ
quos misi ad uos. cutũueni uos: Rogaui titũ:
& misi cumeo frẽm. Nunquid ticus uos curtum
uenit: nonne eodem spũ ambulauimꝰ: nonne
hisdem uestigiis: Dlim putatis: qđ excusemꝰ
nos apuduos. Corã dõ in xp̃o loquimur. Omĩa
autẽ carissimi: ꝓpt̃ urãm edificationẽ. Limeo
enĩ ne forte cum uenero. ñ quales uolo inueniã

Expanded text:
cce tertio hoc paratus sum uenire ad uos, et non ero grauis uobis. non enim quaero quae uestra sunt, sed utibus thesaurizare, sed parentes filiis. Ego autem libentissime impendam et superimpendar ipse pro animabus vestris, licet plus vos diligens, minus diligar. Sed esto. Ego vos non gravavi; sed cum essem astutus, dolo vos cepi. Nunquid per aliquem eorum quos misi ad vos, circumveni vos? Rogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Nunquid Titus vos circumvenit nonne eodem spiritu ambulavimus nonne hisdem vestigiis olim putatis quod excusemus nos apud vos coram Deo in Christo loquimur omnia autem carissimi propter vestram aedificationem timeo enim ne forte cum venero non quales volo inve
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sumus reꝓbi. Oramus autẽ dm̃. ut nichil ma¬
lifaciatis. non ut nos ꝓbati pareamꝰ. sed ut uos qd̃
bonũ ẽ faciatis. nos autẽ ut reꝓbi simus. Non
uos autẽ potentes estis. Hoc & oramꝰ: in urãm
consummationẽ. Ideo hec absens sctibo. ut ñ p̃

Expanded text:
t nihil mali faciatis, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est, faciatis: nos autem ut reprobi simus. Non vos autem potentes estis. Hoc et oramus vestram consummationem. Ideo haec absens scribo,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam: ut amputẽ occasionẽ eoꝵ qui uolunt oc¬
casionẽ. ut in quogłantur tales inueniant᷑
sicut ce nos. Nam eiꝰ modi pseudo apłisum.o¬
perarii subdoli. transfigurantes se in apłos
xp̃i Et ñ mirum. Ipse enim sathanas. transfigu¬
rat se i angłm lucis. Non ẽ gͦ magnum. si mini¬
stri eiꝰ trans figurent᷑ uelut ministr̃ĩ uisticie: quoꝵ
fins erit scħm oꝑa ipsoꝵ.Iteruindico. nequisme
putet insipientẽ eẽ. Alioquin uelut insipientem
accipite me: ut &r ego modicum quidgłer. Qđ lo¬
quor. ñ loquor scdmdm̃. sed quasi in insipientia.
in hac substantia głe. Qm̃ multi glantur sccł̃m
carnẽ.: de cgoglaboꝵ Iibent̃ enĩ suffertis insipien

Expanded text:
i volunt occasionem, ut in quo gloriantur, inveniantur sicut et nos. Nam ejusmodi pseudoapostoli sunt operarii subdoli, transfigurantes se in apostolos Christi. Et non mirum. Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis. Non est ergo magnum si ministri ejus transfigurentur velut ministri justitiae; quorum finis erit secundum opera ipsorum. Iterum dico: nputet insipientem esse, alioquin velut insipientem accipite me, ut et ego modicum quid glorier, quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in insipientia, in hac substantia gloriae. Quoniam multi gloriantur secundum carnem: et ego gloriabor. Libenter enim sufferti
Abbreviated transcription (Latin):
michi in infirmitatib meis. in contumeliis. in
necessitatib. in ꝑsecutionib: mangustiis ꝓxp̃o.
Cum enĩ infirmor: tunc potens sum. factus sũ
insipiens: uos me coegistis. Ego enĩ debui auob̃
comiñdari. Nichil enim minꝰ fui ab his qui sunt
supra modum apli. Tam &e si nichil sum: signa
tam̃ apli facta sunt suꝑ uos. in omĩ patientia.
insignis. & ꝓdigits & iurtutib. Quid ẽ enĩ qđ
minus nabuistis p̃ceteris eccłiis. nisi qđ ego ip¬

Expanded text:
s in contumeliis in necessitatibus in persecutionibus in angustiis pro Christo cum enim infirmor tunc potens sum factus sum insipiens vos me coegistis ego enim debui a vobis commendari nihil enim minus fui ab his qui sunt supra modum apostoli tametsi nihil sum signa tamen apostoli facta sunt super vos in omni patientia signis et prodigiis et virtutibus quid est enim quod minus habuistis p
Abbreviated transcription (Latin):
eum spũ sapientie & intellectus: & stola głe ue
stiet eum. Iocunditatẽ & exultationẽ thesaurita¬
bit suꝑ eum: & nomine ęt̾no hereditabit illum:
homines stulti ñ app̃hendent illã: & homines
sensati obuiabunt illi. Homines stulti ñ uide¬
bunt ulã: longe enim abest asuꝑbia & dolo:
Hiri m̃daces ñerunt illius memores: & uiri ue¬
races inueniunt᷑ in illa. & successum habebunt
usq ad inspectionẽ dĩ. Non ẽ speciosa laus in
pientiȩ enim dĩ astabit laus. & in ore fideli
habundabit: & dominator. dabit eã illi. Ñ
dixeris ꝑ dm̃ abest. Quȩ odit enim. ne feceris.
Nondicas: ille me implanauit. Non enim ne¬
cessarii sunt illi honunes impii. Omẽ execra¬
m̃tum erroris odit dominus: &e non erit a¬
mabile tim̃tibus illum.xliii.

Expanded text:
stola gloriae vestiet illum, jucunditatem et exsultationem thesaurizabit super illum, et nomine aeterno haereditabit illum. Homines stulti non apprehendent illam, et homines sensati obviabunt illi, homines stulti non videbunt illam. Longe enim abest a superbia et dolo. Viri mendaces non erunt illius, et viri veraces invenientur in illa, et accessum habebunt usque ad inspectionem Dei. Non est speciosa laus in pientiae enim dei adstabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. non dixeris: per deum abest : quae odit enim ne feceris. non dicas: ille me inplanauit: non enim necessarii sunt illi homines impii. omne execramentum erroris odit deus, et non erit amabile timentibus illum. deus
Abbreviated transcription (Latin):
Sili a uiuentute tua excipedoctrinã. sapĩe.¬
& usq ad canos inuenies sapientiã. Quasi
is qui arat & seminat. accede ad illã & suftine
uonos fruccus illiꝰ. In oꝑc enim ipsiꝰ exiguum la¬
borabis. & cito eles de generationib illiꝰ. Quam
asꝑa ẽ nimium sapientia indoctis hominib:
& ñ ꝑmanebit in illa excors. Quasi lapidis uir¬
tus ꝓbatio erit in illis: & ñdemorabunt᷑ ꝓicere
illam. Sapientia enimdoctrinȩ scđm nom̃ ẽ euis.
& ñ multis ẽ manifesta: quib autẽ agnita ẽ. per¬
manet usq ad conspectum dĩxUIi

Expanded text:
ili a iuventute tua excipe doctrinam et usque ad canos invenies sapientiam quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta quibus autem agnita est permanet usque ad conspect
Abbreviated transcription (Latin):
iocundabitur in bonis suis. Qui sibi inuidet. ni¬
chil ẽ illo nequius: & hȩc redditio ẽ maliuȩ il¬
luis. Et sibenefecerit. ignorant̃ & ñ uolensfacie:
& innouissimo manifestat maliciã suã. Nequã
ẽ ocłs litudi: & auertens faciem & despiciens am¬
nam suã. Insatiabilis ocłs cupidi in partẽ iniqͥ¬
tatis: ñ satiabitur donec consummet arefaciens
anumã suam. Oc los malus ad mala erigit. & ñ
satiabitur pane: indigens & in cristiciaerit
ili si habes benefac tecũ: mors ñ tardat.¬
& dõdignas oblationes offer. Memor esto
qm̃ morsñ canlat. & testam̃tum inferoꝵ: quia¬

Expanded text:
iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet niiucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus malus ad mala et non satiabitur pane et in tristitia erit ili si habes benefac tecum et Deo bonas oblationes offer memor esto quoniam mors non tardat et testamentum infero