comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nocte pͣceptũ eccłastica impleit disciplina:
diligentissime ꝓcuratũ est. ut duodenis psalmis
noct᷑ne uigilic tͣnsigant᷑. Durũ qͥpye fuerit ut
egroti. siue p̃gnantes. ac quelibet ctatũ sexuũq
diu̾sitas. sic̃ in dic ꝑ noctna qͦq horaꝵ int̾ualla
c̃surgeret. atq ad cccł aifestinaret. Ut gͦ la¬
borẽ eccłę magistra disc̾tio tẽ paret. exꝗsitũ
est atꝙ altioris c̃silu dispensatiõe stitutũ. uuiux¬
ta noct̃naꝵ horaꝵ numeꝵ nichilomin adui¬
gilias duoden decurreret ordo psalmoꝵ.
Ut qͦdã mͦ tota nox in oratioẽ uidet᷑ expensa.
dũ totidẽ psalmos orando ꝑsolueret. quot ui¬
delicet horis ⁊ ip̃a c̃staret. hoc nẽ pe noct᷑nũ
parilitate distribui. ut ex his nocti qͣttuo.¬
quattuor etiã dici cõpetent uideant᷑ aptari.
Quaten uespeꝵ. cõpletoriũ. noct᷑nũ. matu¬
tina iaus ad noctẽ. Primauͦ. t̾cia. sexta no
na. c̃grue referint id dicm. Cui uidelicet

Expanded text:
nocte praeceptum ecclesiastica impleat disciplina, diligentissime procuratum est, ut duodenis psalmis nocturnae vigiliae transigantur. Durum quippe fuerat, ut aegroti, sive praegnantes, ac quaelibet aetatum sexnumque diversitas, sicut in die per nocturna quoque horarum intervalla consurgeret, atque ad Ecclesiam festinaret. Ut ergo laborem Ecclesiae magistra discretio temperaret, exquisitum, atque altioris consilii dispensatione statutum, ut juxta nocturnarum horarum numerum nihilominus ad vigilias duodenis decurreret ordo psalmorum: ut quodammodo tota nox in oratione videretur expensa, dum totidem psalmos orando persolveret, quot videlicet horis et ipsa constaret. Hoc nempe nocturnum , ita possint aequa parilitate distribui, ut ex his nocti quatuor etiam diei competenter videantur aptari; quatenus vesperum, completorium, nocturnum, matutina laus ad noctem; prima vero, tertia, sexta et nona congrue conferantur ad diem. 217 Cui videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ suꝑiꝰ absoluta. Uidelicet ũ ꝑ qͣdrifidȩ psal¬
modiȩ numerũ. doceam᷑ arriꝑe totidẽ c̃seq̃nt̃
armau̾tutũ. Ꝙbus accincti. et latͦcinantiũ ui¬
tioꝵ t̃ga ꝑfodẽ: et hostiles insidiatoꝵ spũum
ualeamꝰ impctũ ꝓpłsaẽ. Huiꝰmodi nẽ pe narrat
Ex debito aũt reddende ratioĩs sr̃ tͥh psalmis.
scã nos trinitas expedit. sub cuiꝰ nimiꝵ signa¬
culo ꝑactũ dicm cõplctoriũ ei audit. Sicut enim
pͥmę hore offitiũ ut p̾taxatũ ẽ. sc̃c tͥnitati fidĩ
dedicat᷑. ita ⁊ cõplctoriũ in ciꝰd̃ sc̃e tͥnitatis asser¬
tiõe c̃cludit᷑. Ut cui totiꝰ diei cursus militare
cogͦscit᷑. in cũ ꝑ actȩ tãdẽ lucis el iusulat̾minet᷑
Hec itaq de diurnis oraꝵ officiis succinete ꝑstrĩ¬
ximꝰ. ut ad ꝗd institutt sit. uł cur sub p̃fixopsal¬
moꝵ calcło t̃minent᷑. enucicatiꝰ pandcremꝰ.Q
qͥs itaq septẽ ħ canonicuꝵ horu offitia. cottidia¬

Expanded text:
luta: videlicet ut per quadrifidae psalmodiae numerum doceamur 216 arripere totidem consequenter arma virtutum: quibus accincti et latrocinantium vitiorum terga perfodere, et hostiles insidiatorum spirituum valeamus impetus propulsare. Hujusmodi nempe enarrat » Ex debito autem reddendae rationis super tribus psalmis sancta nos Trinitas expedit; sub cujus nimirum signaculo peractum diem completorium claudit. Sicut enim primae horae officium, ut praetaxatum est, S. Trinitatis fidei dedicatur, ita et completorium in ejusdem S. Trinitatis assertione concluditur, ut cui totius diei cursus militare dignoscitur, in eum peractae tandem lucis clausula terminetur. Haec itaque de diurnis horarum officiis succincte perstrinximus, ut ad quid institutae sint, vel cur sub praefixo psalmorum calculo terminentur, enucleatius panderemus. Quisquis itaque septem haec canonicorum horarum officia, quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
ornata c̃iubilat. accensis qͣsi totidc̃ lãpadib in ciꝰ oc¬
cur sũ letabunda festinat. Ꝙ uͦ qͣituor psalmos in¬
stituit. ad ħ nͥ fallor spectase ẽdendꝰ ẽ. qr sic̃ quatty¬
or st̃ uigilie militares: ita nichilominꝰ ⁊ qͣttuor pͥn¬
cipales noscunt᷑ eẽ u̾tute̾. Iustitia scilicet. fortitudo.

Expanded text:
ornata conjubilat, accensis quasi totidem lampadibus in ejus occursum laetabunda festinat. Qui vero quatuor psalmos instituit, ad hoc nisi fallor spectasse credendus est, quia sicut sunt quatuor vigiliae militares, ita nihilominus et quatuor principales noscuntur esse virtutes, justitia scilicet, fortitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾ssiõe cõmend. ad ꝑagendu in eccła dici
currenti offitiũ. u̾trũq ꝑpendit᷑ ẽcordit insti¬
tutũ. Et qr alteꝵ ab alte ro intellectꝰ uaric¬
tate ñ discrepat. utrulibet in uicẽ dũ cãtat᷑.
a recta ẽcordie unia̾. ñ oberrat. Prima uͦ
apte c̃cordet dici qͦq nascentis origo. IN¬
Edperũ aũt ñ eundẽ psalmoꝵ modũ. ap̃
diuerso ordine habet. Nã apelicos qͥdc̃
qͥnq psalmo amplectit᷑. ap̃ monachos uõ
qͣttuor solis explet᷑. Neutrũ tñ ratione
uacare cogͦscit᷑. si dignę discussiois indagiẽ
ꝑquiratur. Nam de quinq uesꝑe psalmi.
hec cadem non absurde ratio reddit᷑. que et suꝑius ab¬
soluta de matutmis habct᷑. Nã qr humaĩ generĩiu¬
dex nocte uenturꝰ sit. ip̃o docente cogͦscimꝰ. set qͣ noc¬
ti hora. uidelicet utrũ media nocte. angalli cantu.

Expanded text:
 ad peragendum in Ecclesia Dei currentis officium utrumque perpenditur concorditer institutum. Et quia alterum ab altero intellectus varietate non discrepat, utrumlibet invicem dum cantatur, a recta concordiae linea non aberrat. Prima verapte concordet diei quoque nascentis origo.  modum apud diversos ordines habet: nam apud clericos quidem quinque psalmos amplectitur; apud monachos autem quatuor solis expletur. Neutrum tamen ratione vacare cognoscitur, si dignae discussionis indagine perquiratur. Nam de quinque vesperae psalmis haec eadem non absurde ratio redditur, quae et superius absoluta de matutinis habetur. Nam quia humani generis judex nocte venturus sit, ipso docente cognoscimus , sed qua noctis h
Abbreviated transcription (Latin):
gentim misticareuelatione cognouit. ł i demo
hora saluator nr̃. sic̃ alii testant᷑ cuĩglistȩ re uã
in patibulocͤcis ẽ ꝓ oĩũ salute suspensus. Uerũ nc
ꝗs forte suspicct᷑ scõs cuãglistas. sic̃ uident᷑ in uꝰ¬
boꝵ platioc dissridẽ. ita etiã sensib a semet ip̃is
inuicẽ dissentire. breuit dicimꝰ. qr marcꝰ hora
t̃cia cͦcifixũ dñm lingus asserit iudeoꝵ. ceti aũ
euãgliste sexta hora suspensũ ꝑhibẽt affixione¬
el auors. Hora siqͥdc̃ t̃cia clamauere dicentes.
Crucifige: c̾cifige. ac ꝑinde uidci c̾cifIxere iu¬
ditio. quẽ pꝰmodũ milites affixer̃ suspendẽtẽ
in ligͦ. Nona qͦq hora ꝓpͥi honoris tituloñ pri¬
uat᷑. dũ in sa dñs c̃sumato passioĩs suȩ miste¬
rio sp̃m emisisse de scͥbit᷑. Hc̃e gͥ hore. quȩ
iñt cȩtãs dieihoras habent᷑ egregiȩ. et sic
sequestrate. Ic ꝓindẽ dũ in eaꝵ singłis lau¬
dũ uota ꝑsoluimꝰ. cũ nos colere qͥ unꝰ in tͥnita

Expanded text:
gentium mystica revelatione cognovit: eademque hora Salvator noster, sicut alii testantur evangelistae, revera in patibulo crucis est pro omnium salute suspensus . Verum ne quis forte suspicetur sanctos evangelistas, sicut videntur in verborum prolatione dissidere, ita etiam sensibus a semetipsis invicem dissentire, breviter dicimus; quia Marcus hora tertia crucifixum Dominum linguis asserit Judaeorum; caeteri autem evangelistae sexta dem tertia clamavere, dicentes: Crucifige, crucifige; ac perinde Judaei crucifixere judicio, quem postmodum milites affixerunt suspendentes in ligno. Nona quoque hora proprii honoris titulo non privatur, dum in ea Dominus consummato passionis suae mysterio, spiritum emisisse describitur. Hae igitur horae, quae inter caeteras diei horas habentur egregiae, et sic sequestratae; ac perinde dum in earum singulis laudum vota persolvimus, eum nos colere, qui unus in Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aũt ꝑhas quattuor horas. ñ ldẽ psalmi ap̃
diuersos cccłȩ ordines de ꝓmunt᷑ ut nimiꝵ
apud clericos quidem octauus decimus post cen¬
te simũ sub incisionũ suaꝵ descͥptiõib currat.
in monasteniis aut cantica graduũ c̃suetudinẽ
tencaÑ. sirẽ diligent̃ inspicimꝰ. c̃gruent̃ utrĩꝙ
fieri liqͥdo reperimꝰ. Na cũ ꝓlixꝰ ille psalmus
sp̃alit̃ gradientiũ it̃ . ñ mͦ ꝑ misticũ dirigat sacͣ¬
ĩtũ. sed in ip̃a etiã uboꝵ suꝑficie uiã frequẽti

Expanded text:
 per has quatuor horas non iidem psalmi apud diversos Ecclesiae ordines depromuntur; ut nimirum apud clericos quidem octavus decimus post centesimum sub incisionum suarum descriptionibus currat; in monasteriis autem cantica graduum consuetudinem teneant; si rem diligenter inspicimus, congruenter utrumque fieri liquido reperimus. Nam cum prolixus ille psalmus specialiter gradientium iter, non modo per mysticum dirigat sacramentum, sed in ipsa etiam verborum superficie viam frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
mox ad ciꝰde actiuȩ uitȩ ministeriũ declinamꝰ.
nimiꝵ uͥ cõtẽ platio nr̃a ⁊ ab actiua uita incipi¬
at. et in eandẽ necesario t̃minet᷑. sic psal mis
canticũ nec pͣponimꝰ. nec oĩo supponimꝰ. sedhi
altͥnsecꝰ positis. ħ sẽꝑ penultimũ colloc amus.
Porro aut̃ qͥa ꝑ qͣttuor totiꝰ uidelicet annitꝑa.
psalmos in huiꝰ matutinał offitu celebratione
c̃cinimꝰ. Qa uͦ in speculatioĩs excessu unũ solũmͦ
inmerito decantamꝰ. Ꝙ aut ⁊ zachariȩ cãticũ in
fine sinaxis addicit᷑.: qr ⁊ desinente uetiꝰ. et imi¬
nente iã nouo testam̃to factũ fuisse: cognosat᷑.¬

Expanded text:
mox ad ejusdem activae vitae ministerium declinamus; nimirum ut contemplatio nostra et ab activa vita incipiat, et in eadem necessario terminetur; sic psalmis canticum nec praeponimus, nec omnino supponimus; sed altrinsecus positis hoc semper penultimum collocamus. Porro autem quia per quatuor totius videlicet anni temppsalmos in hujus matutinalis officii celebratione concinimus. Quia vero in speculationis excessu unum solummodimmerito decantamus. Quod autem et Zachariae canticum in fine synaxis adjicitur, et quia desinente, et imminente jam No
Abbreviated transcription (Latin):
utriq uitȩ cõtẽplatius scilicet ⁊ actiue. mi¬
steriũ rcholere uidet᷑. Ps altcriũ qͥppe uas
uidelicet in modũ deltę factũ. ꝑ dece cordã
plectro pulsa te crispat᷑. canticum uͦ solodũ¬
taxat organo uocis exprimitur. Qua ꝑꝑ illud quia
manib indiget. oꝑationẽ. ac pħ actiuã de notat
uita. istuduͦ qr ad iubilũ ꝑtinet: cõtemplatiuã.
E.t qm̃ cõtẽplationi paulisꝑ ⁊ raptĩ uix ad mom̃

Expanded text:
utriusque vitae, contemplativae scilicet et activae, mysterium redolere videtur. Psalterium quippe, vas videlicet in modum deltae factum, per decem cordas plectro pulsante crispatur; canticum vero solo duntaxat organo vocis exprimitur. Quapropter illud, quia manibus indiget, operationem ac per hoc activam denotat vitam; istud vero quia ad jubilum pertinet, contemplativam. E
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃ĩ a pus eccłȩ doctorib institutũ ẽ. ut uo¬
ta nr̃a dõ ꝑ unũ quẽq diẽ septies ꝑsoluamus.
Haec sanc septẽ canonicaꝵ horaꝵ offitia. quasi
septẽ baptimatũ lauacͣ in scẽ eccłȩ st̃ gremio
c̃stituta. Ut septẽ offensionũ macłas quas ex
cottidiana uitȩ huiꝰ c̃uersatioe ctͣhimꝰ. totidẽ
u Ita soqͥr oratiois cottidiane fluentiꝰ ex piaẽ
curc mͦ. Quatin assiduũ corruptibiliᷤ uit.e
płuerẽ satis facgonis dora decotiat et mu¬
danę conuersationis lutum suꝑfuse oritio¬
ius fitquens unda detergat.

Expanded text:
s sancti a piis Ecclesiae doctoribus institutum est, ut vota nostra per unumquemque diem septies persolvamus. Haec sane septem canonicarum horarum officia quasi septem baptismatum lavacra in sanctae Ecclesiae sunt gremio constituta, ut septem offensionum maculas, quas ex quotidiana vitae hujus conversatione contrahimus, totidem, ut ita loquar, oraticuremus, quatenus assiduum corruptibilis vitae pulverem satisfactionis aura decutiat, et mundanae conversationis lutum superfusae orationis frequens unda detergat.
Abbreviated transcription (Latin):
sit racionabilit asserenda. tñ ⁊ nos infirmi. mã¬
datũ sc̃ ꝑ orandi a nobis impleri iure c̃fidimus.
si canonica h ȩccłastice institutionis offitia co¬
tidie ꝑsoluamꝰ. Apud galli as aũt ut sp̃ał uirire¬
latione didicimꝰ. religiosi cenobioꝵ patres.
uidente᷑ plerosq frum tͣditã abeato benedicto
mensurã refectioĩs ex ccðe: nec se posse intra

Expanded text:
sit rationabiliter asserenda, tamen et nos infirmi mandatum semper orandi a nobis impleri jure confidimus, si canonica haec ecclesiasticae institutionis officia quotidie persolvamus. Apud Gallias autem ut specialis viri relatione didicimus religiosi coenobiorum Patres videntes plerosque fratrum traditam a B. Benedicto mensuram refectionis excedere, nec se posse intra
Abbreviated transcription (Latin):
uiro clarissimo.P. peccator monachus. ora¬
tiones in xp̃o. Dum tecũ dilectissime in ep̃ali ra-¬
uennȩ palatio colloquẽs. ñ nulla tͥ uiuendi p̃cep¬
ta suggererẽ. atq ad religiõis studiũ qͥbusdã te
exortaciundis: ꝓuocarẽ. tandẽ adħꝓcessit orĩo.
ut assererẽ canonica septẽ horaꝵ officia. ab õĩb
xͥanis fidclib dõ cottidie qͣsi qd̾dã seruitutiꝰ pensũ
debere ꝑsolui. Scdqd̃ tc̃ lingͣ dec̾rente platũ est.¬

Expanded text:
iro clarissimo, PETRUS peccator monachus orationes in Christo. Dum tecum, dilectissime, in episcopali Ravennae palatio colloquens, nonnulla tibi vivendi praecepta suggererem, atque ad religionis studium quibusdam te exhortatiunculis provocarem, tandem ad hoc processit oratio, ut assererem canonica septem horarum officia ab omnibus Christianis fidelibus Deo quotidie quasi quoddam servitutis pensum debere persolvi. Sed quod tunc ling
Abbreviated transcription (Latin):
Rimȩ aut̃ horȩ: t̃ciȩ. scxtȩ. et nonȩ: ternis e¬
quȩ psalmis c̃tinent᷑ offitia. Sed a moderniᷤᷤ
pͥmȩ horȩ ẽgruent̃ catholicafides addit᷑ ꝗͣ atha¬
nasius uidelicet alex andrinꝰ ep̃s diuino sugge¬
rente spũ sincerisime tͣdidisse cogͦscit᷑. Nã quia
fides fundam̃tũ ÷ ⁊ origo oĩũ uͥtutũ. recte cãticũ

Expanded text:
rimae autem horae, tertiae, sextae et nonae ternis aeque psalmis continentur officia, sed a modernis primae horae congruenter catholica fides additur, quam Athanasius videlicet, Alexandrinus episcopus, divino suggerente Spiritu, sincerissime tradidisse cognoscitur. Nam quia fides fundamentum est, et origo virtutum, recte canticum
Abbreviated transcription (Latin):
licet laudes. quȩ int̃ dilucłm incipiende st̃ ⁊ auro¬
Matutinũ deniq ꝗnq laudib c̃stat. qͣttuor uide¬
ucet psalmis ⁊ uno cantico. et c̃gruȩ dũ diurna
iux erũpit. dõlaudes refertmꝰ. qr sub extiorilu¬
cis sp̃e solẽ iustitie x nrĩs dilucescentẽ cordib
cͥxpectamꝰ. Et tãꝗͣ aduenenti iã sponso tota ga¬
udẽs atq tͥpudi ĩs ocẽrit eccła. sic qͥnq laudib
acsi totidẽ acceptiᷤ lãpadib adornata. Et uelut
ultimȩ iã excitatioĩs elamore in cordis aure
ẽcepto. ecec sponsus uenit exite obuiã ci. cͥon¬

Expanded text:
incipiendae sunt et auroMatutinum denique quinque laudibus constat, quatuor videlicet psalmis et uno cantico. Et congrue dum diurna lux erumpit, Deo laudes offerimus, quia sub exterioris lucis specie Solem justitiae nostris dilucescentem cordibus exspectamus, et tanquam advenienti sponso tota gaudens atque tripudians occurrit Ecclesia, sic quinque laudibus, ac si totidem acceptis lampadibus adornata; et velut ultimae jam exsultationis clamore in cordis aure concepto: Ecce sponsus venit, exite obviam ei, con
Abbreviated transcription (Latin):
quib non solum peccator. sed et iustus quiq
cottidie i abitur. etiam si in excelsoiam ꝑfectio¬
nis culmine stare uideat᷑. Quȩ pfecto sut. cogi¬
tatio. ig̾rantia. incstantia. nccessitaᷤ. infirmi¬
uulnera. cottidiane curitiois necesario reme¬
ddud indigemꝰ. Uñ scͥptũ ẽ. Septie indie c̃adẽt
cadit iustus ⁊ resurgit. Ꝙ nimiꝵ ⁊ septies cadẽ
et tñ iustũ eẽ de scͥbit. qr iustũ ẽẽ ctiã peceãdo
n desinit. dũ ñ ex ꝓposito. sed ex humanitatis

Expanded text:
quibus non solum peccator, sed etiam justus quisque quotidie labitur, etiamsi in excelso jam perfectionis culmine stare videatur; quae profecto sunt: Cogitatio, ignorantia, inconstantia, necessitas, infirmivulnera quotidianae curationis necessario remediis indigemus. Unde scriptum est: « Septies in die cadit justus, et resurgit . » Qui nimirum et septies cadere, et tamen justus esse describitur: quia justus esse etiam peccando non desinit, dum non ex proposito, sed ex humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ũsioĩs habitũ anxic que reret. seo adidẽ mona¬
steriũ deferri ꝑꝑ illũ quẽ crudelit attͣrectauerit
inẽgruũ iudicaret : monachis sr̃ hac re sccreto
musitantib. tandẽ fama negotii ad acutiorem
uidelicet ñ uidenti ꝓuenit auditũ. Cũq ille ꝙ
imminebat pleniꝰ didicisset. cepit mox obnie
de poscẽ. et qͥb ualebat p̃cib instantissime fia¬
gitare. ut illũ fr̃s. cũ õi karitate susciperent:
scmet ip̃m insuꝑ custodẽ scilicet ac ministrũ
eiꝰ obscquus insudare iuberẽt. Inportunĩ sane
insistẽs p̃cib tãdẽ optinuit. et ei quẽ carnis
lumine uidẽ ñ poterat. ꝑspicuo Raritatĩ ocło
ministrabat. Decũbenti itaq sedulus minister
assistẽ. tegminib c̃fouere: nccessaria queq
porrigẽ. ꝓcipiendi ẽ aum̃tiᷤ suasoriȩ. ꝓuocaẽ
Nã ⁊ ad digestioĩs occultũ. ut dicebat᷑. sepe se

Expanded text:
 anxie quaereret, sed ad idem monasterium deferri, propter illum quem creduliter attrectaverat, incongruum judicaret, monachis super hac re secreto mussitantibus, tandem fama negotii ad acutiorem videlicet non videntis pervenit auditum. Cumque ille, quod imminebat plenius didicisset, coepit mox obnixe deposcere, et quibus valebat precibus instantissime flagitare, ut illum fratres cum omni charitate susciperent, semetipsum insuper custodem scilicet, ac ministrum ejus obsequiis insudare juberent. Importunis sane insistens precibus, tandem obtinuit, et ei quem carnis lumine videre non poterat, perspicuo charitatis oculo ministrabat. Decumbenti itaque sedulus minister assistere, tegminibus confovere, necessaria quaeque porrigere, percipiendis etiam alimentis suasorie provocare. Nam et ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aꝗͣ cõmederẽt. nulla nͥ lectionũ siue orĩonõ
uba ꝓferrẽt. Nudis pedib lugubres ac merẽ¬
tes mocderer. explcto cõmuĩ modulatiõe psal¬
teĩo. mutua se scopaꝵ castigatioẽ purgaret.
ñ segnit᷑ agerẽt. ultro etiã q p̃fixũ crat. satis
suꝑq peculio bonę uolũtatiꝰ augerẽt. ꝗdam.
int̃ eo ᷤᷤ extitit. qͥ clã in edendo regłam uiolauit.
⁊ faibricandi. Ut ħ illi qͦdã mͦ c̃gruere uideret᷑.
augur. scenobate. medicꝰ. magꝰ.oĩa nouit
Atq ut in talib assolet. młtaꝵ necessitatũ

Expanded text:
 comederent, nulla nisi lectionum, sive ordinum verba proferrent, nudis pedibus lugubres ac moerentes incederent expleto communi modulatione Psalterio mutua se scoparum castigatione purgarent. n segniter agerent, et ultra etiam, quod praefixum erat, satis superque peculio bonae voluntatis agerent, quidam inter eos exstitit, qui clam in edendo regulam violavit.et fabricandi, ut hoc illi quodammodo congruere videretur: Augur, Schaenobates, medicus magus, omnia novit. atque ut talibus as
Abbreviated transcription (Latin):
pit̃ asserit᷑ decaluatꝰ. Hȩ̃c idcͥco dixerĩ: ut liꝗ¬
dopateat. qͥ a in ħ uitȩ mortał itinẽ gradien¬
tib młte supponunt᷑ insidię. diuersa occultu
hostis scandala c̃tegit. młta uiscaria struit. plu¬
res laquȩos atq tendiculas nr̃is cottidie gre¬

Expanded text:
o dixerim, ut liquido pateat, quia in hoc vitae mortalis itinere gradientibus multae supponuntur insidiae, diversa occultus hostis scandala contegit, multa viscaria struit, plures laqueos atque tendiculas nostris quotidie gre
Abbreviated transcription (Latin):
ho huimodi sedulꝰ meditaẽ. in hisicogeniũtuȩ m̃ti in desine̾nt̃ e¬
xerce. Ut dũ ħint᷑ c̃scientia mersa. uanȩ cogititiõis ineptiã se¬
riis intentꝰ ppecludi. Uane uͦ cogitatioes de cordi frigore. ꝓdũt.
cũ mẽs uidlie a uerisponsi feruore tepescit. ⁊ qͣsi alioᷤ amato¬
re ꝑmania cogitationẽ fignita discurrit. Mox enĩ amplexib
lantiũ cogitationũ illecebra euagat. Ut nixti ꝓpħam suboĩ
ligͦ frondoso se meretrix incupida ꝓitiat. oi tnseuti cõpsiũ¬

Expanded text:
genium tue mentis indesinenter exerce, ut dum ea intra conscientiam versas, vane cogitationis ineptias seriis intentus excludas. Vane ergo cogitationes de cordis frigore prodeunt, cum mens videlicet a veri sponsi fervore tepescit, et quasi post alios amatores per alia cogitacionum figmenta discurrit. Mox enim ut amplexlantium cogitationum illecebras evagatur, ut iuxta prophetam sub omni ligno frondoso se meretrix inpudica proiciat et omni
Abbreviated transcription (Latin):
iõginqͦ ad baptismi iauacͣ c̃currentiũ. uł diũ
soꝵ debilitate fragiliũ. codẽ die ap̃ qͦsdã usus
inholeuit alqͣntulũ indulgentiꝰ uiuere: sp̃alib h
ferendũ ẽ. ñ sequendũ. Ne si tẽ isti sum̃dis dapi¬
bus uacãt. cũ adhuc apli õs plorãt: ab eoꝵ se ectu
ꝙ absit exortes ostendãt. Nec nob obitiat᷑. qd̃
tẽ in misaꝵ solẽnus gla in excelsis dõcanit᷑.
Hoc qͥppe ꝓbaptizandis agit᷑. uͥ nimiꝵ illute
scente iã reẜrectioĩs gła. in morte dm̃ bapti¬
sariuideant᷑. Idoq missaque int᷑ ip̃m dic̃ ꝓhi¬
betur: nocte celcbrari precipitur. Ut nmiꝵ
in quodam meditullio hinc mortis xp̃i. in de re¬
surrectiõĩs. generalis baptimi c̃stituat᷑ saluta¬
re mysteriũ. In baptimꝯͥ sacͣmto siqͥdẽ. ad imi¬

Expanded text:
longinquo ad baptismilonginquo ad baptismis inholevit aliquantulum indulgentius vivere spiritalibus hoc ferendum est, non sequendum. Ne si tunc isti sumendis dapibus vacant, cum adhuc apostoli omnes plorant, ab eorum se coetu, quod absit, exortes ostendant. Nec nobis obiciatur quod tunc in missarum solemniis Gloria in excelsis Deo canitur. Hoc quippe pro baptizandscente iam resurrectionis gloria, in morte Domini baptizari videantur. Ideoque missa quae intra ipsum diem prohibetur, nocte celebrari praecipitur, ut nimirum in quodam meditullio, hinc mortis Christi, inde resurrectionis, generalis baptismi constituatur salutare mysterium. In baptismi siquidem sacram
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs ꝗ añcedit cũ dies sabbi. sepłturę icunio
mancipandꝰ ẽ. Ut merito gaudeat de reẜ rectiõe.
planis. ac ꝑꝑ tardo młtiplicit᷑ inculcatiᷤᷤ. mebil
ame adiciendum aliud uideo. nisi hoc tantum
quia si sc̃s ille uir ꝑ ꝑ illud unum dñig sepulture sab¬
uatũ. oĩa totiꝰ anni sabba iciunio dicanda ꝑcenset.
dũ illud unũ q̃ pͥncipale ẽ atq p̾cipuũ in epulas
soluit᷑. qͣlit̃ ab com reliqͣ forma uł exẽplar absti¬
nentiȩ tͣnsferct᷑: Constant̃ gͥasserendũ ẽ. qͥa
sic̃ dies parasceue sextas totiꝰ anniferias distric¬
tionis censura p̃cedit : sic̃ res rectiõis dic̾ solẽni¬
tatiꝰ gła reliqͦs dies dñicos añcellit: ita qͦq ⁊ sab¬
batũ ꝙ int̃ utrũq c̃sistit. pluꝰꝗͣ cetĩ sabbata sub
abstinentiȩ rigore necẽse ẽ obseruari. Sicut enĩ
parasceue crucis. dies ẽ dolori: sic ⁊ sabbatũ se¬
plturȩ dic agͦscit᷑ ⁊ meroris. Qđ si ꝓlabore de

Expanded text:
omnis qui antecedit eum dies sabbati sepulturae ieiunio mancipandus est, ut merito gaudeat de resurrectione, planis ac propter tardos multipliciter inculcatis, nichil a me adiciendum aliud video nisi hoc tantum, quia si sanctus ille vir propter illud unum dominicae sepulturae sabbatum, omnia totius anni sabbata ieiunio dicanda percenset, dum illud unum quod principale est atque praecipuum in epulas solvitur, qualiter ab eo in reliqua forma vel exemplar abstinentiae transferetur? Constanter igitur asserendum est, quia sicut dies parasceves sextas totius anni ferias districtionis censura praecedit, sicut resurrectionis dies solemnitatis gloria reliquos dies dominicos antecellit, ita quoque et sabbatum quod inter utrumque consistit, plusquam caetera sabbata sub abstinentiae rigore necesse est observari. Sicut enim parasceve crucis dies est doloris, sic et sabbatum sepulturae dies agnoscitur et moeroris. Quod si pro labore de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũpsit in dic sabbi ligna collige̾. ꝗa solus
excessit cõmuẽ manditũ. lꝑidib obrutus
solus expendit digna morte suppliciũ. N
qͥa cͥm ẽ in necessitate ligna colligere scd
ꝗ nor leuis est criminis semel admissa
decreti regłam ꝑ inobedientiam uiolare. Utile

Expanded text:
sumpsit in die Sabbati ligna colligere, quia solus excessit commune mandatum, lapidibus obrutus, solus expendit digna morte supplicium . Non quia crimen est in necessitate ligna colligere, sed quia non levis est criminis semel admissam decreti regulam per inobedientiam violare. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
atꝰ accusat. Qđ cnĩ me ordinante semel ad¬
mitti placuit. nͥ me p̃bente c̃sensũ nũꝗͣ debuit
uiolar. Qcꝗd enĩ publica int̾ mlto censura sta¬
tuit᷑. aut a cũctiꝰ oĩo seruandũ. aũ si uiolariẽ¬
ueniat. cõmuĩ deb iuditio retctari. Alioꝗn
si ad ꝑsonę cuilib arbitͥũ frãgit᷑. graui dignu

Expanded text:
atus accusat. Quod enim, me ordinante semel admitti placuit, nisi me praebente consensum, nunquam debuit violari. Quidquid enim publica inter multos censura statuit, aut a cunctis omnino servandum, aut si violari conveniat, communi debet judicio retractari, alioquin si ad person
Abbreviated transcription (Latin):
in desinent᷑ assiduũ. Qui du cottidie sacͥsmi¬
sterus reuerent insisteret. angłs dm̃ excsu¬
ctudine ucniebat: et uidente pͥncipe sacra¬
m̃tũ dñi÷ corꝑis ex offerentis m anib assu¬
ierebat od o r ilis uite hui lubriea in¬
certa conditio. Nam qui anglicis fruebat̃ mundũ
obseqͥis. in fedȩ iuxururiȩ uoraginẽ repente plap¬
sus ẽ. Sd plura: Pagendi sac misteri tp̃s aducnit.¬
trepidat. palpitat. tñ offerre p̾sumit. Ecce mn¬
głs ut assuetꝰ fuerat uenit. et inspectante pͥnci¬
pe spogiã infectã aqͣ sr̃ cap̃ illiꝰ expͣssit. totũq
corpꝰ eiꝰ t̃gendo purgauit. Expletiꝰ aut̃ mister¬
is. eandẽ spogiã rursũꝰ exp̃ssit. osq sordes atq
sqalore qͦs ex corꝑe illiꝰ añ ctͣxerat. m̃briꝰ eiꝰ õb¬

Expanded text:
indesinenter assiduum. Qui dum quotidie sacris mysteriis reverenter insisteret, angelus Domini ex consuetudine veniebat, et vidente principe, sacramentum Dominici corporis ex offerentis manibus assumebat. Sed, o ruinalis vitae hujus lubrica et incerta conditio! nam qui angelicis fruebatur mundis obsequiis, in foedae luxuriae voraginem repente prolapsus est. Quid plura? Ptrepidat, palpitat, tamen offerre praesumit. Ecce angelus, ut assuetus fuerat, venit, et inspectante principe, spongiam infectam aqua super caput illius expressit, totumque corpus ejus tergendo purgavit. Expletis autem mysteriis, eamdem spongiam rursus expressit, omnesque sordes, atque squalores quos ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
lapidũ: ctiã c̃flagrationẽ igniũ ñ euasit.
Ut qͥ facib incanduerat auaritiȩ flammus
qͦq ꝓpa carne depasceret in inimadũsioẽ
uindicte. Ionathas aũt mortis sententiã me¬
ruit. Qi dec̾tũ in cõmũs platũ. edendi tp̃s¬

Expanded text:
lapidum etiam conflagrationem ignium non evasit , ut qui facibus incanduerat avaritiae, flammas quoque propria carne depasceret in animadversione vindictae. Jonathas autem mortis sententiam meruit, quia decretum in commune p
Abbreviated transcription (Latin):
płr si nouit̃ aliꝗd cͥminiꝰ admississ. pͥmo qͥdẽ qͣsi
phorrescẽs facinꝰ: abnegat. dsm̃ male sibi c̃sciꝰ.
ac pͥncipiꝰ auctoritate ẽplsus: tãdẽ corruisse se
nocte p̾tĩta in qͣndã eiꝰð pͥncipi cubilariã c̃firet᷑.
Neadẽ rursuꝰ urbe uidi monachũ cui nom erat
mancelmꝰ. qͥ nimiꝵ iuxta moñsteiũ degẽs in cel¬
iula: inclusus siue solitariꝰ dicebat᷑. ħ m retulit
factũ eẽt. s deficiente oleo una remaneret: petiuit
abbati. et inpetͣre Inõ potuit. Tandẽ in fide. ñ he¬
sitãs. aqͣ lãpadẽ implcuit. lum̃ adhibuit. q̃ ꝓfecto¬

Expanded text:
 quasi perhorrescens facinus, abnegat; deinde male sibi conscius, ac principis auctoritate compulsus, tandem corruisse se nocte praeterita in quamdam ejusdem principis cubiculariam confitetur. In eadem rursus urbe vidi monachum cui nomen erat Madelmus, qui nimirum juxta monasterium degens in cellula, inclusus, sive solitarius dicefactum esset, sed deficiente oleo, una remaneret; petivit ab abbate, sed impetrare non potuit. Tandem in fide non haesitans, aqua lampadem implevit
Abbreviated transcription (Latin):
ordine suo. heedẽ uolucre collogntẽ ⁊ plorante er̃. ñ gustantẽ
ignea coma. ꝗlit̃ in cometiꝰ apparet. Sigꝰ orb ⁊ eiꝰ habitatorih.¬
UII. Sigͦ octaui diei. tremotꝰ erit magnũ. ita ut nullꝰ hõium stare
possit. aũ ullũ aĩal. s solosternent᷑ oĩa.
digͣ noni dici. õs lapides tã magͥ ꝗͣ parui scindent᷑ in .iiii. pãte.¬

Expanded text:
plorantes erunt, non gustantes, igneas comas, qualiter in cometis apparet, orbi, et ejus habitatoribus. Signum octavi diei: Terraemotus erit magnus, ita ut nullus homo stare possit, aut nullum animal, sed solo sternentur omnia. Signum noni diei: Omnes lapides tam parvi quam magni scindentur in quatuor parte
Abbreviated transcription (Latin):
exħ sclo añn młtu tp̃s eg̃ssi. cuidã diaconosimł
apparucre ꝑuisu. Q nimiꝵ ferreis casuli in mo¬
re sac̃dotũ taloteñ adima defluentib uideb ant᷑
induti. I contitꝰ uit diaconꝰ utrũne inqͥt uos
qͥ in illa uti estis. iugũ dnm̃ bendieitis. Rcspo

Expanded text:
e non parvum tempus egressi, cuidam diacono simul apparuere per visum, qui nimirum ferreis casulis in more sacerdotum talotenus ad ima defluentibus videbantur induti. Percunctatus autem diaconus, utrumne, inquit, vos, qui in illa vita estis, jugiter Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tpit añnulł ⁊ manifestissime ẽc canonũ sentẽ¬
taꝰ agit᷑. qr in ea ꝑ occasionẽ beati marci cuiꝰ codẽ
die festiuita ẽ iciuniũ ñ tenet᷑. S qr c̃spiratorib
uentͥs nr̃a ꝓrsu assertio iudibriũ dr᷑: uͥ subt̃ fugiũ
desit. ip̃a canonica auetoritaᷤᷤ simplicit̃ inferat᷑. Ait enĩ
lacuit nob̾ u letania maior obseruanda sit a
na acccła c̃stitutũ repperimꝰ. et sic̃ scĩ patres nr̃i c̃¬
stituer᷑. ñ eꝗtando. ñ p̃ciosis uestib induti. sedcine¬
rȩ asꝑsi ⁊ cilicio induti. ieiuncmꝰ nͥ infirmitas impe¬
dierit. At sicui adhuc ista auctoritas forte non suffi¬
cit : suffitiat sedes aplica. sufficiat et amplaroma.
na. que hicumiũ ñ mͦ dec̾talis pagine ꝓmulgatione
corroborat: s et uiua annuatĩ uencratiõe ẽseruat.
Ubinotandũ.ꝗ⁊ gemine festiuItati. sc̃i uidelicet
marci. atq pentecostes. intra cuiꝰ spatiũ sepiꝰ die̾ ista

Expanded text:
a nonnullis et manifestissime contra canonum sentena nonnullis et manifestissime contra canonum sententias agitur, quia in ea per occasionem beati Marci, cuius eodem die festivitas est, ieiunium non tenetur. Sed quia conspiratoribus ventris nostra prorsus assertio ludibrium ducitur, ut supterfugium desit, ipsa canonica auctoritas simpliciter inferatur. Ait enim acuit nobis ut laetania maior observanda sit a aecclesia constitutum repperimus, et sicut sancti patres nostri constituerunt: non equitando, non preciosis vestibus induti, sed cinere aspersi, et cilicio induti ieiunemus, nisi infirmitas impedierit. At si cui adhuc ista auctoritas forte non sufficit, sufficiat sedes apostolica, sufficiat et ampla Roma, quae hoc ieiunium non modo decretalis paginae promulgatione corroborat, sed et viva annuatim veneratione conservat. Ubi notandum quia geminae festivitati, sancti videlicet Marci atque Pentecostes, intra cuius spacium sepius dies ista
Abbreviated transcription (Latin):
mienti mͥ dnica nocte astitit in uisioe splen
uis uenire ierosolimã: Cui cũ uelle me re¬
spondissẽ. ꝓtinꝰ illuc me ꝑsoniũ dux̃. młta
q sc̃oꝵ sepulcͣ circũiens. ꝙq cuiꝰ eẽt speci¬
alit de sigͣuit. Tadc̃ ad sepłcrũ dñi codc̃ du¬
ce ꝑucni. Et ecce pꝰsepłcrũ stabat qͥdã cłi¬
cus serena facie. et pulcher aspectu. cer¬
uicetenꝰ stola cãdida decent ornatꝰ. Edix̃
michi. su nudius tercius uiuificã crucẽ
hesterno quoq die sepulturam dñicã dũ ieuina¬
sti. ueracit᷑ ad orasti. Et ħ remoto oĩ scrupulodu¬
orando ⁊ psallendo itiunas. Quo uidelicet instro¬
ctus oraculo. et scandalũ ꝙ adisũ te pat̾̃ habu¬
erã ꝑdidi. et deinceps sabbatũ ñ minori de¬
uotiõe ꝗͣ sextã fr̃iã si facłta suppetat ieiuna
tc̃ ꝯĩo ne sciret. et adbuc ꝓrsus ignoret. De¬
Nimuͦ de letania maiore letama maiore.

Expanded text:
mienti michi dominica nocte astitit in visione splenmienti michi dominica nocte astitit in visione splennim vocabatur, vis venire Ierosolimam? Cui cum velle me respondissem, protinus illuc me per somnium duxit, multaspecialiter designavit. Tandem ad sepulchrum Domini eodem duce perveni. Et ecce post sepulchrum stabat quidam clericus serena facie et pulcher aspectu, cervicetenus stola candida decenter hornatus. Qui dixit michi: Tu nudius tercius vivificam crucem, hesterno quoque die sepulturam dominicam dum ieiunasti veraciter adorasti. Et hoc remoto omni scrupulo duorando et psallendo ieiunas. Quo videlicet instructus oraculo et scandalum quod adversum te, pater, habueram perdidi, et deinceps sabbatum non minori devotione quam sextam feriam, si facultas suppetat, ieiunatunc omnino nesciret, et adhuc prorsus ignoret. Enimvero de letania maiore turpiter
Abbreviated transcription (Latin):
etiã tͣctꝰ qͥ quadragesimȩ ꝓpriꝰ ẽ adhibet᷑. Qd̾
si pasca oĩo cõpletũ ec̃ pꝰmissã adu̾sario ꝑu¬
cacit̃ annitente ꝑsistit᷑. nos in luctã ñ ultra
ptinꝰ inuadat᷑. Nec enĩ causa ẽ. cur lib̾tas
pascał cibi differat᷑ in posteꝵ. cũ pasca sic̃
clicitur sit omnino completum. Quodsi
ecclastice disciplinȩ ꝑspicue uidetur aduer¬
sũ. fateat᷑ necesse ẽ adusarius. illũ sepłturs
dñice diem. ñ pasca s pascę potiꝰ eẽ uigiliã.
ox ut ista ẽsepserã. quid michipandũ.
casu uł potiꝰ diuino nutu nosse c̃tigerit. ñ oę¬
iabo. Senior qͥdã fr̃. ꝗ iã atͥginta fere ãni
heremitica cellula usus fuerat. ad me uenit:
et solu soli uisionẽ quę sibi accideãt patefec̃.
Sepe inqͥt magister inte simłtatiꝰ⁊ irȩ stimu¬
iũ ꝑtuli. qͥa dic̃ sabbi tãtoꝑe ut ieumaretur
instabas. Interea c̃cupiui ierosolimã ꝑgere.
Cũq ħ in dies desiderio feruentiꝰ estuarẽ: dor¬

Expanded text:
prius est, adhibetur. Quod si Pascha omnino completum esse post missam, adversario pervicaciter adnitente, persistitur; nos in luctam non ultraprotinus invadatur. Nec enim causa est cur libertas paschalis cibi differatur in posterum, cum Pascha, sicut dicitur, sit omnino completum. Quod si ecclesiasticae disciplinae perspicue videtur adversum, fateatur necesse est adversarius, illum sepulturae Dominicae diem, non Pascha, sed Paschae potius esse vigilias, Mox ut ista conscripseram, quid michi casu vel potius divino nutu nosse contigerit, non celabo. Senior quidam frater, qui iam a triginta fere annis heremitica cellula usus fuerat, ad me venit, et solus soli visionem quae sibi acciderat patefecit. Sepe, inquit, magister, in te simultatis et irae stimulum pertuli, quia diem sabbati tantopere ut ieiunaretur instabas. Interea concupivi Ierosolimam pergere. Cumque hoc in dies desiderio ferventius aestuarem, dor
Abbreviated transcription (Latin):
comitissimã scͥpsimꝰ testimonia scͥpturaꝵ ñ nulla ẽgessimꝰ.
Tanra qͦq eiꝰdẽ thematiꝰ apud expositoes sacͥ eloqi repperiunt᷑
berantia fluenta dirigimꝰ : ũ omissiꝰ arentib riuuł. de fõ¬
diers diem iuditi pͣcedentiũ beatũ icronimũ referre
didicimꝰ. hiseidẽ uerbiꝰ inserere ñ suꝑfluũ iudicamꝰ. Quib
ꝓfecto uerbis sic̃ ñ auctoritati robur ñ asscͥbimꝰ ĩta nec fi¬
dẽ penitꝰ denegam. Nes gͦ sic̃ ad no ꝑuenit. hiuiestilo

Expanded text:
comitissam testimonia Scripturarum nonnulla congessimus; tanta quoque ejusdem thematis apud expositores sacri eloquii sunt, ut berantia fluenta dirigimus, et omissis arentibus rivulis, de fondierum diem judicii praecedentium beatum Hieronymum referre didicimus, hic eisdem verbis inserere non superfluum judicamus. Quibus profecto verbis sicut nec auctoritatis robur adscribimus, ita nec fidem penitus denegamus. Res ergo sicut ad nos pervenit, hujus stylo
Abbreviated transcription (Latin):
aũ supplicituis cͤciet᷑ ȩtnis. hitaq sedula meditatioe discute. et
dic̃ iuditii sollicite p̃caue. ñ paruus ẽ fructꝰ. In qͦuidelie die
cui semel successerit. ultͣ ñ corru. Et cui se resin sinistrũ uer
ronimi in danielẽ ꝓpħam. Apocalipsin qͦq cũ cõmtariis suia
in ꝗb utiq sufficient̃ noticiã huiꝰ materiei poteri inuenire.

Expanded text:
aque sedula meditatione discutere, sed et diem judicii sollicite praecavere, non parvus est fructus: in quo videlicet die cui semel bene successerit, ultra non corruet; et cui se res in sinistram vertronymi in Danielem prophetam, Apocalypsim quoque cum commentariis suis: in quibus utique sufficientem tibi notitiam hujus materiae pot
Abbreviated transcription (Latin):
tare c̃spicit᷑ . ꝑquirãt gͥ manducones nỹi.
totiꝰ annał circłi singłos dies. et cũ nuquã
reppererit uigilias dici. in ꝗb misse debeasi
absq ieiunio celebrar. necessario fateant᷑ in
uigilus cpyphie cũ celebratiõe missaꝵ. cele¬
brandũ qͦq remota oĩ dubietate icuiniuo.
quod dñice resurrectionis głam antecedit. ꝑspi¬
cuaratio ẽ. qͥa districte debet iciunari. Nã si au¬
ctori uitę mortuo ac sepłto ũ re uera eiꝰ menbra
cõpatim᷑: sim discipłoꝵ collegio ẽstituti una cỹ apo¬
stolis lam̃tim᷑ : t᷑pe ẽ sinos pleno ructemꝰ fer¬
culo. cũ ille quẽ fleuimꝰ adhuc iaceat in sepłero.
płi siqͥdẽ scͥptura testante tã diu mortuo dñocõ¬
patiunt᷑ in luctu. qͦusq reẜgenti pꝰ tͥduũ nouo
lȩtificarent᷑ aspectu. Sed nos ut ab huiꝰ c̃tͦusiae
molestia feriem᷑ : aduocatũ uentͥs ad beatisyl¬
ur̃i testimonia diffinitiua tͣnsmittimꝰ. Cuiꝰ uti¬

Expanded text:
tare conspicitur? Perquirant igitur manducones nostri totius annalis circuli singulos dies, et cum nusquam repererint vigilias dici, in quibus missae debeant absque ieiunio celebrari, necessario fateantur in vigiliis Epyphaniae cum celebratione missarum, celebrandum quoque remota omni dubietate ieiunium. nicae resurrectionis gloriam antecedit, perspicua ratio est, quia districte debeat ieiunari. Nam si auctori vitae mortuo ac sepulto ut revera eius membra compatimur, si in discipulorum collegio constituti una cum apostolis lamentamur, turpe est si nos pleno ructemus ferculo, cum ille quem flevimus adhuc iaceat in sepulchro. Apostoli siquidem scriptura testante tamdiu mortuo Domino compaciuntur in luctu, quousque resurgentis post triduum novo laetificarentur aspectu. Sed nos ut ab huius controversiae molestia feriemur, advocatum ventris ad beati Silvestri testimonia diffinitiva transmittimus. Cuius uti
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renomore ẽ iusta possẽsio. inilla uͦ feralis se¬
pe regnat ãbitio. Salubriꝰ gͦ fuerat habita ꝗ¬
cto nõ posidẽ. quã abiccta ñ sine qͥdã solliciti
futõ cogaris nudꝰ et in ops ꝓpetuo m̃dicare.
In talis quippe militi.e arma iurasti. quȩ nu¬
dos⁊ agiles expetit bellatores. honustos aũt
atq idõ segnes. a castroꝵ excubus donatiui

Expanded text:
terreno more est justa possessio, in illa vero feralis saeterreno more est justa possessio, in illa vero feralis saepe regnat ambitio. Salubrius ergo fuerat habita quieto animo possidere, quam abjecta non sine quadam solliciti futuro cogaris nudus, et inops perpetuo mendicare. In talis quippe militiae arma jurasti, quae nudos et agiles expetit bellatores; onustos autem atque in Deo segnes a castrorum excubiis donativi
Abbreviated transcription (Latin):
in uno receptacło c̃grue sociant᷑. Nã si
utrũꝙ simł incluscris. alteꝵ sine altõ
uacuus post̾sor inuenics. Quanto quippe
in egenis mũdi lucͥs copiosior fueris.tã¬
to a ueris diuituis erũpnosiꝰ manescis
Nũmꝰ gͦ sic̃. in aliena ꝓtinꝰ iura cedat. u̾
uacuã tui pectoriᷤ archã xp̃s inueniat.
Magꝰ nẽ pe hospes in diu̾sori tui quent
angusta de scẽdere. atq ideco solu uult
et sine c̃sortib habitare. Quẽ enĩ celi t̃reor
ñ ualet uastitas caꝑe. qͦ pacto in exiguo
tui domatis ange̾lo. nittris illi ꝑegͥnoᷤ id
cohabitandum socios adhibere : Cedat.
cedat terrena peccunia. ubi celestis thesaurꝰ
admittit᷑. Quȩ enĩ societas luci ad tenebras: Quȩ
cuentio dĩ. ad mamona iniꝗtitis: Abiciat᷑ gͦ pec¬
cunia crugini. tineeq et furtis obnoxia. uacet
excora cordis. qua celesti morcimonio possit
ERiculosior nãq ẽ aĩe pecunia cũ adꝗrit᷑.
quã cũ ultro suppeditas possidet᷑. In ista siqͥc̃

Expanded text:
m; neque enim in uno receptaculo congrue sociantur; nam si utrumque simul incluseris, alterum sine altero vacuus possessor invenies. Quanto quippe in egenis mundi lucris copiosior fueris, tanto a veris divitiis aerumnosius inanescis. Nummus ergo si est, in aliena protinus jura concedat, ut vacuam tui pectoris arcam Christus inveniat. Magnus nempe hospes in diversorii tui quaerit angusta descendere, atque idcirco solus vult, et sine consortibus habitare. Quem enim coeli terraeque non valet vastitas capere, quo pacto in exiguo tui domatis angulo niteris illi peregrinos ad cohabitandum socios adhibere? Cedat, cedat terrena pecunia, ubi coelestis thesaurus admittitur: « Quae enim societas lucis ad tenebras? » Quae conventio Dei ad mammonam iniquitatis? Abjiciatur ergo pecunia, aerugini tineaeque et furtis obnoxia. Vacet exedra cordis, quae coelesti mercimonio possit Periculosior namque est animae pecunia cum acquiritur, quam cum ultro suppeditans possidetur. In ista siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
uudit̃ : quanta iudicabilit̾ agat. quã inc̃side¬
rate uiuãt. referãt ꝗuolũt. nob c̃sultiꝰ uidet᷑
eos pia c̃pasionc deflere. quã exseeͣnde ẽũ¬
sationis gesta c̃scribere. Ne ꝗb solaᷤ cõpati
ab illius ꝓcessu cautissime se expediat absti¬
nere. Cuius uidelicet iter si sẽpe terit. ꝓcu¬
ratos insidiaꝵ laqueos ñ euadit. Et tãquã ar-¬
bor municntis se corticis defensione nudata.
nec uirtutũ fructus afferrȩ. nec uitioꝵ quasi
teredonũ scaturientiũ cariem poterit euitaẽ.

Expanded text:
dicabiliter agant, quam inconsiderate vivant, referant qui volunt. Nobis consultius videtur, eos pia compassione deflere, quam exsecrandae conversationis gesta conscribere, ne quibus solas compatieab illius processu cautissime se expediat abstinere: cujus videlicet iter si saepe terit, procuratos insidiarum laqueos non evadit; et tanquam arbor munientis se corticis defensione nudata, nec virtutum fructus afferre, nec vitiorum endorum scaturientium cariem poterit evitare.
Abbreviated transcription (Latin):
dere. stude in agro cordis tui optimaꝵ fry¬
lud sumũ et unicũ granũ in noualib tue
m̃tis occulta. ꝙ idelicet cadẽs in t̃rã mor¬
tuũ fuit. et młtũ attulit fructũ. hoc tͥ
thesaurũ. ħ tͥ sit oĩgenaꝵ ubertas frugũ.
In illo acꝗrendi finẽ c̃stitue. in illo oẽm
utriꝰ u̾itȩ fidutiã pone. Dñs erũ õiũ est. &

Expanded text:
dere, stude in agro cordis tui optimarum frudere, stude in agro cordis tui optimarum frulud summum et unicum granum in novalibus tuae mentis occulta: quod videlicet cadens in terra mortuum fuit, et multum attulit fructum . Hoc tibi thesaurus, hoc tibi sit omnigenarum ubertas frugum. In illo acquirendi finem constitue, in illo omnem utriusque vitae fiduciam pone. Dominus enim omnium est,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ exculentiꝰ licet eduliũ ꝓrsus ab homina¬
bile iudicat᷑. Sigͦ ꝑ exigua mala. largissi¬
ma sepiꝰ bona corrũpũt. qͦ pacto te ionoc¬
nante c̃scientia iactas. ꝗa minimũ sit qđ
contra ꝓfẽsionis tuę ꝓpositũ pͥuata ꝓpri¬
etate posideas. Nã iuxta apłm. modicũ
ferm̃tũ totã massã corrũpit. Et alibi.
Ꝙ modica sꝑnit. paulatĩ decidit. Neꝙ ti
pͥmi parentes nr̃i ex illo ꝓhibito pomo
frequentib st̃ c̃uiuus cͣpulati. cuiꝰ una
tm̃ iegũt᷑ infausta ꝑceptione corrupti.
Sed ñ idcͥco mom̃tance ultionis ꝑplexi
st̃ pena. ꝗa diutiꝰ ñ ꝑstitere transgͣsores
uitias appete. uerȩ etiã pauꝑtatis in opiã
ꝑtimesce. Illiꝰ nãq pauꝑtatis intintu
facillime pauꝑtis ista c̃tẽpnit᷑. illars
cõpitione diuitiaꝵ. oĩs t̾renę substan¬
ti e copia tãquã litorea alga despicitur:
que pedib conculcatur. Igitur si uere
c̃tẽdi in opiã tediosisime illiꝰ pauꝑtatis cua¬

Expanded text:
tum, esculentius licet, edulium prorsus abominabile judicatur? Si ergo perexigua mala largissima saepius bona corrumpunt, quo pacto te nante conscientia jactas, quia minimum estionis tuae propositum privata proprietate 250 possideas? Nam juxta Apostolum: « Modicum fermentum totam massam corrumpit . » Et alibi: « Qui modica spernit, paulatim decidit . » Neque enim primi parentes nostri ex illo prohibito pomo frequentibus sunt conviviis crapulati, cujus una tantum leguntur infausta perceptione corrupti; sed non idcirco momentaneae ultionis perplexi sunt poena, quia diutius non perstitere transgressores tias appete, verae etiam paupertatis inopiam pertimesce. Illius namque paupertatis intuitu, facillime paupertas ista contemnitur; illarum comparatione divitiarum omnis terrenae substantiae copia, tanquam littorea alga despicitur, quae pedibus conculcatur. Igitur si vere contendis inopiam taediosissimae illius paupertatis eva
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥb ciboꝵ lib̾tatẽ cẽsura ieiunii ñ castigat.
Et cũ uigiliaꝵ missę sc̃ꝑ hora nona ex .eccła¬
stica ẽsuctudine celebrent᷑. ut nimu ad sub¬
sequentiꝰ dici uideant᷑ sollenia ꝑtine̾. cur h̃¬

Expanded text:
in quibus ciborum libertatem censura jejunii non castigat? in quibus ciborum libertatem censura jejunii non castigat? Et cum vigiliarum missae semper hora nona ex ecclesiastica consuetudine celebrentur, ut nimirum ad subsequentis diei videantur solemnia pertinere; cur h
Abbreviated transcription (Latin):
in uigiliis uͦ dñige natiuitati uina inc̃tinent̃ ho¬
iemꝰ : Pre sertĩ cũ dies ille pͣcũcti anni dicbus
et ȩstiuo caumate feruidꝰ. et spatio sit ꝓlixus. iste
uͦ ⁊ breuis sit ⁊ humectꝰ: Et certe si uigiliaꝵ pla¬
cet instantia. liberiꝰ uigiliamꝰ abstemii. ꝗͣ uini
piphaniaꝵ qͦq uigilias ob magͥtudinẽ sollẽ¬
nitari. in qua uidelicet tot in unũ sacͣm̃ti con¬
currunt. dignum est icunare. licet hu ꝗb alit̃
suaderi non potest. non ꝓhibeantur cum liquami¬
nib ⁊ uina ꝑciꝑt: Hic ut arbitror stomachabit᷑
uitȩ mollioris assertor. hͥ rugas c̃trahet fumã¬
tis edulu disputator. Clamitãs me ꝑegrinaie¬
iunia nouit̃ intͦduce̾. quȩ nulla patrũ ualeã
auctoritate firmare. Scdũ ñ cũ colutũ diutiꝰ
terã. s hͥc me incũctãt expediã: dicat mͥ cur
beatꝰ gregoriꝰ in ordinatiõe missaꝵ. spccialẽ
huiꝰ dici missa posuit. et uigiliaꝵ epyphanie
nomine titulauit. Cur itaq uigilia noiãt.

Expanded text:
nicae nativitatis vina incontinenter holemus? Presertim cum dies ille prae cunctis anni diebus et estivo caumate fervidus et spacio sit prolixus, iste vero et brevis sit et humectus. Et certe si vigiliarum placet instantia, liberius vigilamus abstemii, quam vini iphaniarum quoque vigilias ob magnitudinem solemnitatis, in qua videlicet tot in unum sacramenta concurrunt, dignum est ieiunare, licet hii quibus aliter suaderi non potest, non prohibeantur cum liquaminibus et vina percipere. Hic, ut arbitror, stomachabitur vitae mollioris assertor, hic rugas contrahet fumantis edulii disputator, clamitans me peregrina ieiunia noviter introducere, quae nulla patrum valeam auctoritate firmare. Sed ut non cum eo lutum diucius teram, sed hinc me incunctanter expediam, dicat michi cur beatus Gregorius in ordinatione missarum specialem hujus diei missam posuit, et vigiliarum Epiphaniae nomine titulavit? Cur itaque vigilias nominat,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a caro q̃ afflicta fuerat. refrigeriũ sensura
c̃gaudtat᷑. Iuxta illud ꝓpħȩ. Sitiuit inte inqͥt
aĩa mea. ꝗͣ młtiplicit̃ ⁊ caromea. Nõnullipla¬
ne ꝙ p̃tereundũ ñ ẽ. sp̃alis militię fr̃s. sub
hac occasione in pͣdictis uigiluis remissius
uictitant: ut ad ꝑtonandas eccłastici melodias of¬
ficii robd̃stius ẽualescat. Scd si ñ tã humanas quã
diuinas aure cupimꝰ. ex uocũ nr̃aꝵ quãtũlibet acer¬
rata suauitatt młcere: corꝑis nr̃i tĩpanũ celsius
intonabit siccũ. ꝗͣ liqͦre uini. uł olei ꝑinguedine
delibutũ. Meliꝰq ẽ ut ꝓlabore iciumi cantilena
onis pͣbeat᷑ exẽplũ. Mianc cũ tã longũ quadrage¬
simȩ spaciũ ꝙ a patͥb ẽ p̃fixũ. natiuitati dñi mili

Expanded text:
fuerat, refrigerium sensura congaudeat. Iuxta illud prophetae: Sitivit in te, inquit, anima mea, quam multipliciter et caro mea? Nonnulli plane quod praetereundum non est, spiritalis militiae fratres sub hac occasione in praedictis vigiliis remissius victitant, ut ad pertonandas aecclesiastici melodias officii robustius convalescant. Sed si non tam humanas quam divinas aures cupimus, ex vocum nostrarum quantumlibet accurata suavitate mulcere, corporis nostri timpanum celsius intonabit siccum, quam liquore vini vel olei pinguedine delibutum. Meliusque est, ut pro labore ieiunii cantilena onis praebeatur exemplum. Plane cum tam longum quadragesimae spacium quod a patribus est praefixum, nati
Abbreviated transcription (Latin):
reformare c̃cordiã. si districte ueritatẽ cxe.¬
quit᷑. rec̃liationiꝰ int̾ eos unita ñ c̃fiat᷑. Qđ siuti
m̃datus acꝗe scit. peccatilaqueos ñ euadit. Cũ
uult peccantes arguere. culpã ñ minimã depũ.¬
tat. tot ꝓximoꝵ suoꝵ adusũ sc odia t̃citare .ui.¬
dere aũt et ẽuicc secre. ꝗd aliud arbitͣt᷑ nͥ praue a.¬
genub c̃sentire : Et ħ̃ ꝗdẽ ex illis. qui quanto¬
ubet calẽt suꝑni feruoris igͥculo. Eeteꝵ frigi¬

Expanded text:
i districte veritatem exsequitur, reconciliationis inter eos unitas non conflatur; quod si uti mendaciis acquiescit, peccati laqueos non evadit. Cum vult peccantes arguere, culpam non minimam deputat, tot proximorum suorum adversum se odia concitare. Videre autem, et conticescere, quid aliud arbitratur, nisi prave agentibus consentire? Et haec quidem ex illis, qui 255 quantolibet calent superni fervoris ig