comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tari nãꝙ illam desid̾at qͣm ut fi¬
idest hostis antiqͥ iubet obliuisci.
ortitudo ⁊ decor indu¬
mentũ eiꝰ: ⁊ ridebit in
die nouissimo. Tortitu¬
do ad tollerandã ꝑũsoꝵ ĩmpbitatẽ
decor ad exercendã uitutũ granam.
decor qr oꝑatur iũsticiã: fortinido q
ꝑsecutionẽ patitur ꝑp̃ iusticiã. Et ideo
ridebit uidie uouissimo. id÷ gaudebit
inretͥbutionẽ regui celestis que do¬
lebat in c̃tamine uite p̾sentis. Mos
etenim scripture ẽ. ꝓ gaudie nsũ
poñe: sic̃ ⁊ dñs ait. Be̾ati qui nunc
fietis q ridebitis. Et beatus rob. Os
autẽ ueratiũ replebitur risu. Simi¬
lem sane huic sententiã ꝓph̾a de do¬
mino ac saluatore huius fortissi¬
me mulieris: posuit ditens. Dñs reg¬
pliciebat. alii bene loq̃baut᷑. alii detͣ¬
hebaut. lacerabant. mordebant. ꝯuin¬
abantur. Ad cos gͦ quib placebat de¬
corem uiduit ad eos quibr displiue¬
bat fortitudinem. Imitare gͦ ⁊ tu dñͣm

Expanded text:
tari namque illam desiderat, quam, ut fiid est hostis antiqui, jubet oblivisci. Fortitudo et decor indumentum ejus, et ridebit in die novissimo. Fortitudo ad tolerandam perversorum improbitatem, decor ad exercendam virtutum gratiam: decor, quia operatur justitiam; fortitudo, quia persecutionem patitur propter justitiam: et ideo ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est pro gaudio risum ponere, sicut et Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis ; et beatus Job: Os autem veracium replebitur risu. Similem sane huic sententiam Propheta de Domino ac salvatore hujus fortissimae mulieris posuit, dicens: Dominus regplicebat; alii bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat decorem induit, ad eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
scbitut. cuius titulus ẽ ui finem.
ꝓ his qui cõmutabunt᷑ filiis cho¬
re canticum ꝓdelisto. filii au cho¬
re filii caluarie int̃protantur. qui
sunt filii dñice crucis dicentes. mͥ¬

Expanded text:
itur, cujus titulus est: In finem, pro his, qui commutabuntur, filiis Core, canticum pro dilecto. Filii autem Core, filii Calvariae interpretantur, qui sunt filii Dominicae crucis, dicentes: M
Abbreviated transcription (Latin):
donis subtilis mñtexio surnatur
sc̃e p̃dicationis in qua mollit᷑
quiescitur. quia mens in illa fide¬
lum sꝑe suꝑna refouetur uñ ⁊
petro. aumralia in lurthoo demon¬
strautur. q peccatoꝵ animie mi¬
sericordit᷑ aggregate. in blanda fi¬
dei quicte continentur. haue gͦ
sp̃udonẽ eccłia fec̾ ⁊ uendidit. qr
fidem qͣm credendo teruerat: lo¬
quendo didicit. ⁊ abui fidelib ui¬
tam recte ꝯũsationis accepit. q
⁊ chananeo cingulum t̾didit.qr
ꝑ uigorẽ demonstrate iusticie flu
m oꝑa gentilitatis astruixit: ut
suit lumbi ur̃i p̾cincti. Bene ete¬
nii nõie chanaan. qͥ ⁊gentium
nuitatus. conũsa ad fidem genti¬
litas designatur. que felicissima
romiutatione a uitio ad iurtuteᷤᷤ.
a diabolo transinigͣuit ad xp̃m.

Expanded text:
donis subtilis intextio signatur sanctae praedicationis in qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut Sint lumbi vestri praecincti . Bene etenim nomine Chanaan, qui et gentilium mutatus, conversa ad fidem gentilitas designatur, quae, felicissima commutatione, a vitiis ad virtutes, a diabolo transmigravit
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pura mentis sinceritate gͣuir¬
tur. Ubi autẽ sine fide que ꝑdilec¬
tionem oꝑatur fiunt. nichil agẽ¬
tibus ꝓsunt. S ⁊ ille filie frustra
ꝯgregaũut diuitias de quib do¬
minus ait. Multi dicent ĩ illa die.
cimus. ⁊ in tuo nomine uirtutes¬
multas fecimus. Et tunc confite¬
bor illis. q nunqͣm noui uos. S
ta redemptoris sui uestigia sectat᷑.
allax gr̃a ⁊ uana est
bitur.qmi ab homine accipit¬
uana pulchritudo oastitatis uł oꝑ¬
ationis bone qͣm ab hominib ostẽ¬
dit aiuima que niiore caret di¬
uĩno. At illa ꝯscientia uerax est
laude digna que tuorẽ des in
cunctarũ cunctosq uirtutum
scriptura dicente.timor dũi pͥu¬
cipium sapientie. Et itu. Qui
timet dm̃ uicħ negligit. h uc ẽ qñ¬
ꝙ ideo beatus iob. ⁊ inꝑsꝑitate u̾ͥtutibꝰ

Expanded text:
ubi pura mentis sinceritate geruntur. Ubi autem sine fide, quae per dilectionem operatur, fiunt, nihil agentibus prosunt: sed et illae filiae frustra congregarunt divitias: de quibus Dominus ait: Multi dicent mihi in illa die: vimuubi pura mentis sinceritate gerunmultas fecimus? et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos . Sed ta, Redemptoris sui vestigia sectatur. SCHIN. Fallax gratia, et bitur. vana pulchritudo charitatis vel operationis bonae, quam hominibus ostentat anima quae timore caret divino. At illa conscientia vere est laude digna, quae timorem Dei in cunctarum custosque virtutum, Scriptura dicente, Timor Domini principium sapientiae ; et iterum, Qui timet Dominum, nihil negligit . Hinc est enim quod beatus Job et in
Abbreviated transcription (Latin):
impiorum putrescet.
Et in hac uita boni bouos. si¬
ue uiuentes siue defunttos lau¬
dibus efferunt: impioꝵ autẽ ⁊
actus detestantur ⁊ nom̃. Et uita
futura iusti in dei laudib uiuũt.
repborum autẽ honor nom̃ꝙꝑ.
laudesꝙ putrib gehcune sup¬
pliciis mutantur. ubi ũmis eoꝵ

Expanded text:
impiorum putrescat. Et in hac vita bonos sive viventes sive defunctos laudibus efferunt: Impiorum autem et actus detestantur et nomen; et in vita futura justi in Dei laudibus vivunt, reproborum autem honor, nomenque laudesque putribus gehennae suppliciis mutantur: Ubi vermis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibit. uir obediens lo¬
quetur uictoriam.
Qui se deo seruire testatur. nec
factis dicta exequitur ꝑibit. Qui
autẽ fideliter ut ꝓmitat ussis sub¬
ditur diuinis. huius loquela ad uic¬
toriam ꝑuenit. qr dum ꝑ obedi

Expanded text:
ibit: vir obediens loquitur victoriam. Qui se Deo servire testatur, nec factis dicta exsequitur, peribit; qui autem fideliter ut promittit, jussis subditur divinis, hujus loquela ad victoriam pervenit: quia dum per inobedi
Abbreviated transcription (Latin):
latio uno uerbo ñ explicat. Unde
aliquando ignitum. aliquando
igne examinatum transfertur.
Ut iguitũ eloquium tuũ ueho¬
menter. ⁊ argcutum igne grami¬
natum. Ꝙꝑ itumꝙ: in greco uno
ũbo dicitur. popyroaten. ⁊ ꝙ huic
sabomonis sententie sinullimum
sonat. Cloquia domini igne exami
conflatu igne purgatum sit. Sic̃
euim quetumq iuetalla igne con¬
flata. sordem ui se alienam atꝙ in¬
utilem ñ contiuent. s totũ quic¬
quid in his residet. ũum ⁊ ꝑfoc̾tũ
⁊ omini uitioꝵ sorde purgatũ est.
num fidem testans. hinc illud est
domini. Iotha unum aut unus
aper ñ p̃teribit a lege : donec om¬
nia fiant. uera enim omnia sunt:
⁊ ertra omuem ambiguitatem suꝑ¬
flue in anntatis iguita.
Hon addas quitquam
uerbis illius: ⁊ argua¬
ris inueniarisꝙ mren
NHou corrumpas eloqͥa

Expanded text:
latio uno verbo non explicat. Unde aliquando ignitum, aliquando igne examinatum tranut, Ignitum eloquium tuum vehementer , et, Argentum igne examinatum . Quod utrumque in Graeco uno verbo dicitur pepyromenon. Et quod huic Salomonis sententiae simillimum sonat, Eloquia Domini igne econflatum igne purgatum sit. Sicut enim quaecunque metalla igne conflata sordem in se alienam atque inutilem non continent, totum quidquid in eis residet verum et perfectum et omni vitiorum sorde purgatum est, e bonorum fidem testans, hinc illud est Domini: Iota unum, aut unus apex, non praeteribit a lege donec omnia fiant . Vera enim omnia sunt et extra omnem ambiguitatem superfluae inanitatis ignita. Non addas quidquam verbis illis, et arguaris, inveniarisque mendax. Ne corrumpas eloq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ de in dustria reccant. Ealibus
gͦ irt̃itus quod timent adne¬
niet. Sunt qui mala que faci¬
unt. aut nunqͣm piuuenda esti¬
mant. aut bene gesta. ideoq bo¬
na mercede remuñanda indicãt.
De quib recte dicitur. quia spes
improꝵ ꝑibit. Nam ⁊ de his qui
scientes delinq̃t: subsequent᷑
ad iungit.
ortitudo simplitis
oꝑantur malumt. iqͥt¬
abdita scripturare comp̃hen¬
dere ñ uabes. ñ tam̃ de salint
resꝑes. s gradere uiam dm̃i age
bona que nosti. ⁊ inter fortes cõ¬
numeraberis. S merito paue¬
aut illi. qui recta que norũt
facere contempiunt. quia cer¬
ta restant que sotiantur mala.¬
natio ap̾ dnm̃: ⁊ pon¬
dus equum uoluntas
Otatera dolosa nõ¬
eilis. tantum in mensura
potrutis. aliter sodalis. aliter
audit ignoti. statera utiq li¬
brat miqua. S ⁊ is qui sua
prorum breuiabunt᷑
Qui deo fidelit̃ scruiuunt
eterna luce donabuntur. At

Expanded text:
etiam de industria peccant: Talibus ergo interitus quem timent adveniet; sunt, qui mala quae faciunt aut nunquam punienda aestimant, aut bene gesta, ideoque bona mercede remuneranda judicant, de quibus recte dicitur: Quia spes impiorum peribit, nam et de his qui scientes delinquunt subsequenter adjungit. Fortitudo simplicis operantur malum. abdita Scripturarum comprehendere non vales, non tamen de salute desperes, sed gradere viam Domini, age bona quae nosti, et inter fortes connumeraberis. Sed merito paveant illi qui recta quae norunt facere contemnunt, quia certa restant quae natio apud Dominum, et pondus aequum voluntas ejus. Statera dolosa non tantum in mensuratpotentis, aliter sodalis, aliter audit ignoti, statera utique librat iniqua; sed et is qui suapiorum breviabuntur. Qui Deo fideliter serviunt, aeterna luce donabuntur: at
Abbreviated transcription (Latin):
tus autem quasi frnda¬
mentum sempit̾num.
De ꝑsecutorib eccłie dicir.
qui domum fidei subũtere que¬
unt s illa in uero fundamẽto
plo diꝑ¬
eunt Situt acetum
dentib ⁊ sumus otulis.
sie piger his qui mise
at ⁊latrimas. sic male uiuens
spiritalia suggerere solent. Por¬
ro acetum qd̾ a uiuo degenerat.¬
⁊ fumus qui ab igne ascendens
euanescit. eos qui ab eccłiasti¬
ca suauitate ⁊ caritate ꝑ suꝑbi¬
am ł socordiam recedentes. hãt
⁊̃ ĩbis impugnant. figurate
denuntiat. De quib dic̃ iohes.
Ex uob̾ crieriuuit s ñ erant ex

Expanded text:
tus autem quasi fundamentum sempiternum. De persecutionibus Ecclesiae dicit, qui domum fidei subvertere quaerunt, sed illa in vero fundamento,plo dispereunt. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miserrat et lacrymas, sic male vivens spiritalia suggerere solent: porro acetum quod a vino degenerat, et fumus qui ab igne ascendens evanescit, eos qui ab Ecclesiastica suavitate et charitate per superbiam et socordiam recedentes hanc etiam verbis impugnant figurate denuntiant. De quibus dicit Joannes: Ex nobis exierunt, sed non erant ex
Abbreviated transcription (Latin):
tie. ⁊ gła. ⁊ uita. infuturo sugni¬
ficat. fiuis ergo inddellie timor
domini. diuitie. ⁊ gła. ⁊ uita. Nia
nunirum ꝑfectio uirtutum est
in hac uita. ut timeamus domi¬
num tunore scõ. ħ est sintera il¬
lum dilectione colamus. finis
iurtutum infuturo. ut diuiti¬
as hereditatis ꝓmisse. regni ce¬
lestis głam. ⁊ uitam sine fine
ꝑcipiamus adormino. Uñ petrus
ait. Nirem cum uideritis crulta¬
bitis lericia in enarrabili ⁊ glori¬
ficata: reportantes fiuem fidei

Expanded text:
uturo significat, finis ergo modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Quia nimirum perfectio virtutum est in hac vita, ut timeamus Dominum timore sancto, hoc est sincera illum dilectione colamus, finis virtutum in futuro, ut divitias haereditatis promissae, regni coelestis gloriam, et vitam sine fine percipiamus a Domino. Unde Petrus ait. Quem cum videritis exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, repor
Abbreviated transcription (Latin):
pus populi dei. quaudui inpͣsenti
pauper est: afflictionib habun¬
dat ⁊ erumpnis. qr uecdum ad diui¬
nas suꝑne bouitatis. ⁊ ꝑpetue mansi¬
onis ꝑuenit. Unde monet apls di¬
oeus. Redimentes tempus qm dies
mali siit. At uero reprobi qui me¬
tu carentes diuino. sccuri muudo
utuntur. quasi iugib stulti refi¬
tiuntur epulis. Uñ bene subuigͣ.
Melus ẽ parum cum

Expanded text:
pus populi Dei quandiu in praesenti pauper est, afflictionibus abundat et aerumnis, quia necdum ad divitias supernae bonitatis et perpetuae mansionis pervenit. Unde monet Apostolus, dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . At vero reprobi, qui metu carentes divino, securi mundo utuntur, quasi jugibus stulti reficiuntur epulis. Unde recte subjungit:-- Melius est parum cum
Abbreviated transcription (Latin):
uocarent ad arcem.Q.
ad menia riutatis. Sica¬
tores infumos ac despicabiles ele¬
git: qui fideles popuios ad suꝑna
patrio celestis edificia collig̃ent.
uocat: ut eos sua doctrina sapiẽ¬
tes redoat
⁊ altos. Cenite comedi¬
te panem meum: ⁊bi¬
bite uinum qd̃ miscui
uthis In pane diuina elo¬
uobis quia. in uino mirto
deitatis ⁊ humanutitis eiꝰ natura
erpͥmitur. ut supͣ dictum ẽ. uł certe
in pane corporis ip̃ius: in uino mx¬
to sanguinis sacro sã misłium:
quo in altari mensa uidelitet eiꝰ
saciamur ostendinir.
elinquite infantiam

Expanded text:
ocarent ad arcem, et ad moenia civitatis. Praedicatores infirmos ac despicabiles elegit, qui fideles populos ad superna patriae coelestis aedificia colligerent.ocat ut eos sua doctrina sapientes reddat et altos. Venite, comedite panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. In pane divina eloquia, in vino mixto deitatis et humanitatis ejus natura exprimitur, ut supra dictum est, vel certe in pane corporis ipsius, in vino mixto sanguinis sacrosancti mysterium, quo in altari, mensa videlicet ejus satiamur, ostenditur. Relinquite infantiam
Abbreviated transcription (Latin):
gia ad uidenda salutis eterne
gaudia secuntur. De quib ysa¬
ias. om̃s qui uiderint eos cog¬
noscent eos. quia isti sunt som̃
ci benedit̃ dñs.¬
reus in naribus suis:

Expanded text:
gia ad videnda salutis aeternae gaudia sequuntur. De quibus Isaias, Omnes qui viderint eos cognoscent eos, quia isti sunt semen cui benedixit Doreus in naribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur insipientib ⁊ in suauis
doctrina sapientie. s tum cꝰ uir¬
tutem intimo corde ꝑceꝑuit. cũ
oꝑibus seruare. cum hant quoq.
labiis ꝓpinare frĩb didicerint᷑.
pulchriorem hant ceteris dogina¬
Eoce descripsi eam tibi
tripliciter incogitatio¬
nibus ⁊ scientia: ut ostẽ¬
derem tibi firmitatem ⁊

Expanded text:
videtur insipientibus, et insuavis doctrina sapientiae; sed cum ejus virtutem intimo corde perceperint, cum operibus servare, cum hanc quoque labiis propinare fratribus didicerint, pulchriorem hanc caeteris dogmaEcce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cet̃osꝙ. angłos idẽ nuntros satha¬
ne. qui qm̃ ꝯsilium neglexere di¬
uinarum scripturarum incide¬
tunt in malum gchetinaꝵ tor¬
mentoꝵ.egatis autem fi¬
delis sanitas. qlusq p̃dicator.¬
atur: delectat animam.

Expanded text:
terosque angelos, id est, nuntios Satanae, qui quoniam consilium neglexerunt divinarum Scripturarum, deciderunt in malum gehennalium tormentorum.-- Legatus autem fidelis, sanitas. Id est, catatur, delectat animam
Abbreviated transcription (Latin):
bus insuꝑabilis hosti ꝑmansit. qr
ũaciter dicere potuit. semꝑ erum
quasi tumentes suꝑ me flustus ti¬
niui dm̃. ⁊ pondus eius ferre ñ po¬
uanus decor oꝑis stultoꝵ. Eccłia
autem que iutimore incolatus
u̾tutum lampadas uenienti ad
iuditium suo sponso offeret. ui¬
re ab co laudata ianuam cũ oo
regni celestis intrabit. Nualit̃ aũ
eam laudet: termunali ũsu docet᷑.
Date ei de fructu ma¬
nuũ suarum: ⁊ lau¬
dent eã in portis oꝑa

Expanded text:
bus insuperabilis hosti permansit. Quia veraciter dicere potuit, semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum et pondus ejus ferre non povanus decor operis stultorum. Ecclesia autem quae in timore incolatus  ardentes virtutum lampadas venienti ad judicium suo sponso offeret, jure a Deo laudata, januam cum eo regni coelestis intrabit. Qualiter autem eam laudet, terminali versu docetur. Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis o
Abbreviated transcription (Latin):
In occursum besti¬
re erit. Arum ideo leo nõ
trepidat quia p̃ualere se omni¬
bus non ignorat. Uñ iusti uiri
securitas leoni recte comꝑatur.
quia cum contra se quoslibet
insurgere consꝑicit. ad mentis
sue confidentiam redit.⁊ scit qr
cunctos aduers autes suꝑat qr
illum solum diligt quem in

Expanded text:
In occursu bestiarum ideo leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas leoni recte comparatur, quia contra se cum quoslibet surgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit, et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem in
Abbreviated transcription (Latin):
saluare decreneram: ad quiest̾e
renuebant. Sat᷑abunt᷑ suis quib
niebant. Absrondamus tenticulaᷤ
contra insontem frustra. Quibus
ꝓ saluatore latrouẽ sibi eligebant. ł
uidelicet uastentur a latronibus
⁊ uiter latrones dampnent᷑. Qd̾ ⁊̃ de
ominib ũbi dei contemptoribus
sicut et cetera potest accipi.
Iduersio paruriloꝵ inter¬
ficiet eos. Panulos ñ crate
s sensu dicit. quib supͣ diftuͣ ẽ. us¬
queqͣ parnuli diligĩtis infantiams
Qui ñ pariuili s ꝑfecti sensib esse
co se ot̃ne morti destinabaut.
t ꝓsꝑitas stultorum per

Expanded text:
salvare decreveram, acquiescere renuebant, saturabuntur suis quibus aiebant: Abscondamus tendiculas contra insontem frustra . Quibus pro Salvatore latronem sibi eligebant, ut videlicet vastentur a latronibus et inter latrones damnentur, quod etiam de omnibus verbi Dei contemptoribus sicut et caeteris potest accipi. Eversio parvulorum interficiet eos. Parvulos non aetate sed sensu dicit, quibus supra dictum est: Usquequo parvuli diligitis infantiam? Qui non parvuli, sed perfecti sensibus essesese aeternae morti destinabant. Et prosperitas stultorum per
Abbreviated transcription (Latin):
at ui confidir in diuiri¬
is suis corruet: iusti autẽ.
hians: futura non cogitat. aui¬
triri ii noiussimo carebit. Nui
autem spe futuroꝵ pmiorum bo¬
na faciunt ip̃senti: iuste quod
sꝑant accipiunt uirens quippe ui
arbore folium. fructus quos nõ rlũ¬
ht̃: ostendere signat affutureas.
Ot iusti quasi uirens folium ger¬
minant. quia spe saluifã. uifidei
ꝯc iurtutam gr̃a ꝓficere ñ cestit.¬
tanonũ noxarum ꝯturbari nõ
metuit. hanc utiꝙ. malignoꝵ
spũnm flatib quib obruatur
aꝑit. Et qui stultus est : sapien¬
tam ꝑsequitur. ꝑ hoc ei ⁊̃ domi¬
nando seruit. quia patientiam
eius p̾mendo ꝓbatiorẽ redit ũ
ip̃e iudelicetꝰ dampnationẽ. ille
brauium ꝓ q̃ certabat accipiat.
rudtus nisti: lignũ uite.

Expanded text:
it in divitiis suis, corruet, etc. hians futura non cogitat, utrisque in novissimo carebit. Qui autem spe futurorum praemiorum bona faciunt, in praesenti, juste quod sperant, accipiunt. Virens quippe in arbore folium, fructus, quos nondum ostendere habet, signat affuturos. Et justi quasi virens folium germinant, quia spe salvi facti, in fide ac virtutum gratia proficere non cessationum maximarum conturbari non metuit, hanc utique malignorum spirituum flatibus, quibus obruatur, aperit. Et qui stultus sapientem persequitur, per hoc ei etiam dominando servit, quia patientiam ejus premendo, probatiorem reddit, ut se videlicet damnato, ille bravium, pro quo certabat, accipiat.-- Fructus justi, lignum vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
goride nubes siuit eccłie magis¬
tri sublues ꝑ contemplationẽ
⁊ iutam: rigantes corda auditoꝵ
quasi subirctam sibi terram per
doctiinam qui rore contrescũt.
qi subtilissima discretione uir¬
tutes suas quib pficiant quib
alta petant. queq in moribus
ineremplum monstrent exami

Expanded text:
gorice nubes sunt Ecclesiae magistri, sublimes per contemplationem et vitam, rigantes corda auditorum, quasi subjectam sibi terram per doctrinam. Quae rore concrescunt, quia subtilissima discretione virtutes suas, quibus proficiant, quibus alta petant, quaeque minoribus in exemplum monstrent, exami
Abbreviated transcription (Latin):
incidit feliciter. Leo for¬
tissimus bestiarum: ad
nullius pauet occursũ.
Gallus sucrinctus lum¬
bos ⁊ aries: non ẽ rex qͥ

Expanded text:
incedit feliciter; leo fortissimus bestiarum a nullius pavebit occursu; gallus succinctus lumbis; et aries, nec est rex q
Abbreviated transcription (Latin):
temulenti: sit parabola
nes orintur scelerũ. Quib rec̾te
parabola quã stultus ꝓponit assi¬
nulatur: qr ⁊ si u̾ba prudentit stal¬
tus dic̃e nouit. in his tam̃ uitioꝵ
Dens ui co q. bona dicit. aut suã
orculte laudem ab hominib. aut
uituꝑatronẽ querit aliorum.
Dicut canis qui reuer¬
titur ad uomitũ suum:
sic imprudens qͥ iterat
stulticia suã. uomit pro
fecto cibum qui pectus depͥmebat
cicit. s cum ad uomitum reũtitur.
uũ leuigatus fuerat rursus hone¬
ratur. Et qui ad missa plangunt
ꝓfocto nequitiam de qua male
satiati fuerant.⁊ que mrentis in¬
tima depͥmebat. confitendo picti¬
uit: quam pꝰ confessionẽ dum
appetunt resumiunt.
disti hominẽ sibi sa¬
pientẽ uideri: magis il

Expanded text:
arabola nes oriuntur scelerum, quibus recte parabola, quam stultus proponit assimilatur. Quia etsi verba prudentiae stultus dicere novit, in his tamen vitiorum dens in eo quod bona dicit, aut suam occulte laudem ab hominibus aut vituperationem quaerit aliorum. Sicut canis qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens qui iterat stultitiam suam. Canis cum fecto cibum qui pectus deprimebat, jecit; sed cum ad vomitum revertitur unde levigatus fuerat, rursus oneratur, et qui amissa plangunt, profecto nequitiam de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum appetunt resumunt. Vidisti hominem sapientem sibi videri, magis il
Abbreviated transcription (Latin):
de illis. ⁊ torrens redundans fons
pientiNui mollis ⁊ disso¬
lutus ẽ in oꝑe suo: fr̃ est
sua oꝑa dissipantis.
Quia qui cepta bona distrincte ñ
erequitur. dissolunone neglugen¬
tie manum destruentis imitatur.
Substantia diuitis ur¬
bs roboris eius. ⁊ quasi
murus ualidus circũ
diuitias sunt capti ⁊ oceisi. Un ⁊
cocłiastes ait. diuitie comseruate
in mialum dñĩ sii. ꝑount enim in
afflictione pessima. Iclius ergo
uitelligitur substantiam laudare
uirtutum. quib quitũq habui¬
dat quasi inuro in erpugnabili cũc¬
tas hostium arcet insidias.
Qu panis responder qͣm
aucdiat: stultum se esse
demonstrat.⁊ ꝯfusione

Expanded text:
de illis et torrens redundans fons sapientiae. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Quia qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Substantia divitis urbs roboris est, et quasi murus validus circumditias sunt capti vel occisi: Unde et Ecclesiastes ait: Divitiae conservatae in malum Domini sui, pereunt enim in afflictione pessima . Melius ergo intelligitur substantiam laudare virtutum, quibus quicunque abundat, quasi muro impugnabili cunctas hostium arcet insidias. Qui prius respondet quam audiat, stultum se esse demonstrat et confusione
Abbreviated transcription (Latin):
nominia ⁊ obprobrium.
Qui longis peccatoꝵ tenebus in¬
urolutiis c̃: sentel de luce desꝑat. iam
exdesꝑatione passim sibi peccandi fir¬
na relarat. s talis opprobrium fu¬
ture dampnationis utilla ratione
euadit. quem ab usu sire iniquitaus
nulla drini hioris memoria cohi¬
ut. Aqua ꝓfunda. uerba
xxore uiri: ⁊ torrens redũ¬
dans fons sapientie.
Uerba sapientium aque compã¬
tar. quia ⁊ lanant menites audrtiu
⁊ irrigant ut uł peccatoꝵ sorde de¬
fories remaueant. uł doc̾tane te¬
lestis in opia tabescant. ⁊ quasi no¬
ciua ariditate deficiant. Et quia
cadem doctorum uerba fidelium.
quedam mistica latent ⁊ occusta.
que souertiore comp̃hendantur.
industria. quedam uero aꝑta ⁊ cũc¬
tis audientib facilia ad intelligẽ¬
dum ꝓfluunt. recte ħ ⁊ aquam pro¬
fiuidam. ⁊ torrentem dicit ẽẽ re¬
oundantem. P otest autem ⁊ ita
oistingni. ut quia ueteris testa¬
meiti scripiura tipite plara est
ditatur de en. aqua ꝓfiuu̾da uer

Expanded text:
nominia et opprobrium. Qui longis peccatorum tenebris involutus semel, de luce desperat, jam ex desperatione passim sibi peccandi frena relaxat. Sed talis opprobrium futurae damnationis nulla ratione evadit, quem ab usu suae iniquitatis nulla divini timoris memoria cohit. Aqua profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae. Verba sapientium aquae comparantur, quia lavant mentes audientium, et irrigant. Ne vel peccatorum sorde deformes remaneant, vel doctrinae coelestis inopia tabescant, et quasi nociva ariditate deficiant. Et quia eadem doctorum verba fidelium quaedam mystica latent, et occulta, quae solertiore comprehendantur industria, quaedam vero aperta et cunctis audientibus facilia ad intelligendum profluunt, recte haec et aquam profundam et torrentem dicit esse redundantem. Potest autem et ita distingui, ut quia Veteris Testamenti Scriptura typice prolata est, dicatur de ea aq
Abbreviated transcription (Latin):
los imitari. ⁊ de illoꝵ uita atꝙ. acti¬
bus boqui. Uł ceito desiderium irapii
monimentum ẽ pessunoꝵ. quia oĩe
desidorium eiꝰ co tendit quamuis ip̃o
uestiente ut cum pͥorib iniustis
cĩne mortis carcere claudatur. ue¬
rum q tales. exitum quem mini¬
ne p̃uident incurtunt. dicit e¬
storum proficiet. nmu
cati sunt in ip̃o nequasm cos fal¬
lit: s ꝑfcc̾tior semꝑ ad crescens.
na loquitur. bonis donabitur et̃nis.
si tñ his que loquitur aftu ñ repug
eq enim alit̾ fructuosus fit

Expanded text:
a atque actibus loqui. Vel certe, Desiderium impii monumentum est pessimorum, quia omne desiderium ejus eo tendit, quamvis ipso nesciente, ut cum prioribus injustis aeternae mortis carcere claudatur. Verum, quia tales exitum quem minime praevident incurrunt, dicit cstorum proficiet. Quiacati sunt in Christo, nequaquam eos fallit, sed ad perfectiora semper accrescens, na loquitur bonis donabitur aeternis, si tamen his quae loquitur actu non rNeque enim aliter fructuosus fit
Abbreviated transcription (Latin):
dientis. nos ut filios pater¬
erudire consueuit. uulũ⁊ ⁊ affuxi¬
ontm ꝑpetr: quam diaboli blandi¬
mentis decipi. qui ut nos celesti
hereditate pͥuet. uostris fauere so¬
let erratibus. quasi leue sit malũ
qd̃ agimus. ⁊ ultra modum pecca¬
borum nr̃oꝵ seuitus tribulatio ꝗͣ.
domino dispensante toleramus.
Anuna saturata calca¬
bit. fauum. Anima esu¬
ris ⁊ amarum ꝓdulce
Anma diuitum qͥ¬

Expanded text:
i nos ut filios patererudire consuevit vulnera afflictionum perpeti, quam diaboli blandimentis decipi, qui ut nos coelesti haereditate privet, nostris favere solet erratibus, quasi leve sit malum, quod agimus, et ultra modum peccatorum nostrorum saeviens tribulatio quam Domino dispensante toleramus. Anima saturata calcabit favum, et anima esuriens etiam amarum pro dulce ma divitum q
Abbreviated transcription (Latin):
rerseee ili mi si spopon¬
littere sensus. quia suadet ei qͥ
spopondit ꝓ amico. ut ip̃m ami¬
cum sollicitus admoneat. qua¬
tuuis reddita peciuina qͣm deb
creditori ⁊ se ipm lib̾et. allego¬
rice autẽ in hac perioda docto¬
rem porro in sequente uagentẽ
qmilibet ut se caute gerere debe¬
at instruit. Dicit ͣ enim p̃ceptori
Si spopond̾is amito tuo defiristi
apd̃ ertraneñ manũ tam. Qd̃

Expanded text:
ili mi, si spoponili mi, si spoponlitterae sensus, quia suadet ei qui spopondit pro amico, ut ipsum amicum sollicitus admoneat, quatenus reddita pecunia, quam debet creditori, et se et ipsum liberet. Allegorice autem in hac periocha doctorem; porro in sequente, vagantem quemlibet, ut se caute gerere debeat, instruit. Dicitur enim praeceptori, Si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
catorem ⁊ impiũ ꝙ peccator ap¬
pellatur om̃is qui uł in pariis
uł in magnis scelerib decidit.
Impius aũ qui uł nunꝙͣ fidem
recepit. ꝑ enoriuitate scelerum
ab ea qͣm accepit auathema fẽs
est ut heretici uł catholici pub¬
licis flagitiis inuoluti. qui fiui
cum in cessabili augm̃to sue
prauitatis it̾ant. Nui enĩ funẽ
facit torquendo semꝑ ⁊ in uol¬
uendo fila filis auget. łał ẽ tor¬
ntudo oꝑum maloꝵ. tales libri
heretroꝵ in quib praua pͣuis
nectentes. ñ aliud scribendo qm
quo se artuis obligent agunt.
p̃e morietur qui ñ ha¬
buit disciplinã: ⁊ mul
⁊ heretitis disputau̾at. more suo
in clausula uarrandi qͣus sit ta¬
lium finis ostendit. idest qr ad mor¬
tem tendant et̃nam. qui discipli¬
nam detestat sunt uite. Mułtitu¬
dinem autem stulticie dic̃ cum ħe¬
titi se sapientoreᷤscĩs pacribus au¬
tunant. uł cum oꝑa tentbrarx
facientes iniqui a dño hec nõ
aut se facile eius iram putant
posse tol

Expanded text:
catorem et impium, quia peccator appellatur omnis qui vel in parvis vel in magnis sceleribus decidit; impius autem, qui vel nunquam fidem recipit, vel enormitate scelerum ab ea quam accepit, anathema factus est, ut haeretici vel catholici publicis flagitiis involuti, qui funibcum incessabili augmento suae pravitatis intereunt. Qui enim funem facit, torquendo semper et involvendo filis fila auget. Talis est fortitudo operum malorum, tales libri haereticorum, in quibus prava pravis nectentes, non aliud scribendo quam quo arctius obligent, agunt.-- Ipse morietur, quia non habuit disciplinam, etc. haereticis disputaverat, more suo in clausula narrandi, qualis sit talium finis ostendit; id est, quia ad mortem tendunt aeternam, qui disciplinam detestati sunt vitae. Multitudinem autem stultitiae dicit, cum haeretici se sapientiores sanctis Patribus autumant, vel cum opera tenebrarum facienec non videre, aut se facile ejus iram putant posse tol
Abbreviated transcription (Latin):
Dulcedo enim mrellis si plus
quam necesso c̃ sumitur. unde
delectatur os: uide uita comeden¬
tis necatur. Dultis quoq ẽ: requi¬
sino maiestatis. s qui plus hanc
scrutar appetit. quam humanita¬
tis aguitio ꝑmittit. Ip̃a hunt cuis
glã premit: qr utlut mel sump¬
tum immoderatt. ꝑscrutantis scn¬
sum diun ñ capitar rumpit. Nõ
ħ autr̃ solum quisq sapiens at¬
tendere debet ne alnora sc querat
⁊ ne fornora se sciutatus sit: ne¬
liter scire poruit. iimoderatis
scrmonib sibimet minus utilia
reddat. Uñ ad huc aꝑte subuectit᷑.
Situt urbs patens ⁊ abfi
murorum ambitu: ita
uir qui non potest ui
loquendo cohibere spi

Expanded text:
Dulcedo enim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis agnitio permittit, ipsa hunc ejus gloria premit, quia velut mel sumptum immoderate, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. Non hoc autem solum quisque sapiens attenderet ne fortiora se scrutatus sit, veliter scire potuit, immoderatis sermonibus sibimet minus utilia reddat, unde adhuc apte subnectitur: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spi
Abbreviated transcription (Latin):
on ꝓderunt
thesauri impieratis: in¬
stitia uͦ lib̾abit a morte.
Et a trausitoria morte sepiuᷤ
ut dauiclem. ⁊ tres pueros: ⁊ a
ꝑpetua semꝑ iusticia liberat At
uero thesauri ꝑ impietatẽ ꝯgre¬
gani. ⁊ si aliqnͣdo a morte corpo¬
rali uidentur eriꝑe. Plus tam̃ ma¬
li pimpietate qua adquisiti st̃.
quoniam commredi in eo ꝙ ꝓ ui
ta siuit dati: conferunt.
on affliget deus fame

Expanded text:
oderunt thesauri impietatis, justitia vero liberabit a morte. Et a transitoria morte saepius ut Danielem, et tres pueros, et a perpetua semper justitia liberat. At vero thesauri per impietatem congregati, et si aliquando a morte corporali videntur eripere, plus tamen mali impietate, qua acquisiti sunt, quam commodi in eo quod pro vita sunt dati, conferunt. Non affliget Dominus fame
Abbreviated transcription (Latin):
tii sue non beneclicit
Quius suꝑius puritatẽ sͥ uite a
domino dari peteret: conuertes subi¬
to intuitu ad contemplandũ pra¬
uorum nequinam. quantis hec
sit ui uoluta uuseris. quam lon¬
ge a u̾itate distet insiuuat. Est
inquiens generatio nefandoꝵ. qͦ
⁊ si bona quelibet agit. ꝑdit hec
in eo qd̾ honorem ꝑeutib ñ defert.

Expanded text:
tri suae non benedicit. Cum superius puritatem sibi vitae a Domino dari peteret convertens subito intuitum ad contemplandam pravorum nequitiam quantis haec sit involuta miseriis, quam longe a veritatis distet, insinuat. Est, inquiens, generatio nefandorum, quae etsi bona quaelibet agit, perdit. Haec in eo quod honorem parentibus non defert.
Abbreviated transcription (Latin):
lantia. litigiosa mulier.
Sicut tecta ꝑstillantia pluuiam
qludem de celo suscipiunt. nͥ tatã bãc

Expanded text:
lantia litigiosa mulier. Sicut recta perstillantia pluviam quidem de coelo suscipiunt, non tamen hanc
Abbreviated transcription (Latin):
disulie dederis somnũ
oculis tius: ne dormitẽt
qui subditoꝵ curam onimno neg¬
tuone nõ core ruere quasi
elut dãmula de manu captã
tore tuo salubrit̾ instituto. ip̃e aspo̾¬
sione uite eiꝰ lib reddaris. Ut certe
auidendo dorcas nuncupat᷑. Aius
Aũ uolando alta petere ꝯsueuit.
Suui indocendis occuparis sub di¬
tis mundus apeccatis omnib stre¬
nuus in oꝑib bonis. ꝑspicar in
dep̃hendendis maloꝵ insidiis ⁊
uirtutum peiis fultus ẽ satage
qͣtinus expleto p̃dicandi tregotio
Ad suꝑna transuolare. ⁊ celestis
uite pasena merearis intrare.
Cade ad formitam opi

Expanded text:
somnum oculis tuis, nec dormitent qui subditorum curam omnino negtione non corrigit. Eruere quasi vel damula de manu captanttore tuo salubriter instituto ipse a sponsione vitae ejus liber reddaris. Et certe id est, a videndo dorcas nuncupatur. Avis autem volando alta petere consuevit: cum in docendis occuparis subditis, mundus a peccatis omnibus, strenuus in operibus bonis, perspicax in deprehendendis malorum insidiis, et virtutum pennis fultus esse satage, quatenus expleto praedicandi negotio ad superna transvolare et coelestis vitae pascua merearis intrare. Vade ad formicam, o pi
Abbreviated transcription (Latin):
tione carebit. auaritie
uequinam in hac uita multipli¬
car apperunt: in futuro ab tt̃no
patrimonio exheredes fiunt. Alit̾
hereditas ad quam festmatur in
pͥncipio: in nouissimo benedictio¬
ne carebit. Qui gradum regimi¬
ins pͥusqͣm sub eẽ didicerit prepos¬
terus acerpit: in nouissimo merre¬
de benedictionis que bonis rectorib
debetur carobit. Qui ad minist̾iũ
altaris in doctus ⁊ remerarius ac¬
cesserit: ⁊ ip̃e in die nonissima gra¬
tiam remuñat̃onis que beue mi¬
nistrantib reꝑmiuitur perdet.
Potest ⁊ ita accipi. q qui ĩ p̃sen¬
ti scło ultum ire uult in iurias
hic corona pacientie in futuro ca¬
rebit. Cui sensui potissimum ui¬
detur conuenire qd̾ sequitur.
He dicas reddam ma

Expanded text:
tione carebit. Qui per nequitiam in hac vita multiplicari appetunt, in futuro ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Aliter: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. Qui gradum regiminis priusquam subesse didicerit, praeposterus accipit, in novissimo mercede benedictionis, quae bonis rectoribus debetur, carebit. Qui ad ministerium altaris indoctus et temerarius accesserit, et ipse in die novissima gratiam remunerationis, quae bene ministrantibus repromittitur, perdet. Potest et ita accipi, quia qui in praesenti suas ulcisci vult injurias, hic corona patientiae in futuro carebit. Cui sensui potissimum videtur convenire quod sequitur: Ne dicas: Reddam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Et de domino intelli¬
pairit repbis. ñ parcet in diemor
ibi tempus ⁊ facultas ñ ẽ sus¬
cipit. Telatur enim: s quis spõ¬
sam suam idest eccłiam siue
animam qͣmꝙ fidelem cor¬

Expanded text:
Et de Domino intellparcit reprobis, non parcet in die moribi tempus et facultas non est, suscipiet. Zelatur enim, si quis sponsam suam, id est, Ecclesiam, sive animam quamque fidelem cor
Abbreviated transcription (Latin):
uobus modis iactant peccatores
quos decipiunt. quia aut᷑ fatienda
scelera blandiments alitint. aut fac¬
ta iam fauorib quasi laudabilit̾ acta
sustollunt. Inutroq aũ saprentia suoᷤ
auditores ne talib ad quiescant horta
Potest de illis specialiter intelligi. qui
ip̃m uite austorẽ neci tradiderunt.
abscondamus denlicu¬
las contra insontem fru¬
nim erat inson: qui pocratum ñ fct̃
frustra illi tendebant insidias: a quo
inuullo lesi immo ciũ plurima erat
eglutiamus cũ
sicut infermis uiuentẽ¬
ta do¬
impu desiderabant cringuere. ut õĩs
memoria uirtutũ ⁊ doctrine illius tol¬
leretur. s ⁊ ħ ipm qd̾ unqͣm talis int᷑
cos uurrit obli¬
mom erre tiu. omnem p̃tiosã
substantiam repperiem̃
implebimus domos nr̃is
spoliis
De hominib dicebant
quos ipõ adherere cer¬
nebant. Putabant enim quia si eũ
occiderent. ouĩs qui crediderant ab euis¬
possent amore ⁊ consectatu secemert ta¬
libꝙ. animarũ spoluis suarum ꝯuenti¬

Expanded text:
Duobus modis lactant peccatores, quos decipiunt, quia aut ad facienda scelera blanditiis illiciunt, aut facta jam favoribus, quasi laudabiliter acta, sustollunt. In utroque autem sapientia suos auditores, ne talibus acquiescant, hortant. Potest et de illis specialiter intelligi, qui ipsum vitae auctorem neci tradiderunt.-- Abscondamus tendiculas contra insontem frunim erat insons, qui peccatum non fecit, frustra illi tendebant insidias, a quo in nullo laesi, imo cujus plurima erant eglutiamus eum, sicut infernuIta Doii desiderabant exstinguere, ut omnis memoria virtutum et doctrinae illius tolleretur; sed et hoc ipsum quod unquam talis inter eos vixerit, oblivioni daretur.-- Omnem pretiosam substantiam reimplebimus domos nostras spoliis. De hominibus dicebant, quos Christo adhaerere cernebant; putabant enim, quia si eum occiderent, omnes qui crediderant, ab epossent amore et consectatu secernere, talibusque animantium spoliis, suarum conventi
Abbreviated transcription (Latin):
insi:ꝑ ipm dm̃ quasi inportabilia
hominib honera imposuerunt.
mente rep̃hendit uisana. Diuitie
addunt amuros plurimos. a pauꝑ¬
tate autem ⁊ hi quos habuit soꝑ¬
antur. Diuitie regni celestis que
ꝑ scõs doctores fidelibus tribuende
predicantur. multos arnicos ⁊ ensdẽ
ꝑ̃dicatorib. ⁊ earum largitorii dño
adsciscunt: Aphilosophis autem
cct̃isꝙ gentiuum magistris. qr nil
certe beatitudiuis in futurum no¬
riuit ꝓmittere. ⁊ hi quos habuere
seꝑantur. uide licet conuersi ad fi¬
dem. spemq diũce ꝓmissionis cer¬
tissimam.
ui tantũ uer¬
ba sectatur: nicħ ha¬
bebit. Qui autem pos¬
sessor est mentis. dili¬
git animam suam

Expanded text:
insuper ipsum Deum, quasi importabilia insuper ipsum Deum, quasi importabilia hominibus onera imposuisset, mente reprehendit insana.-- Divitiae addunt amicos plurimos, pere autem et hi quos habuit, separantur. Divitiae regni coelestis, quae per sanctos doctores fidelibus tribuendae praedicantur, multos amicos et iisdem praedicatoribus et earum largitori Domino asciscunt; a philosophis autem et caeteris gentium magistris, quia certe beatitudinis in futurum norunt promittere, et hi quos habuerunt, separantur; videlicet conversi ad fidem spemque Dominicae promissionis certissimam. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
Stultorum moris est
suo. ut cam poccando mam
ũnans deserunt. ũ se errasse fa¬
teantur. s ad culpam conditoris
sui reatus originem referant. qͣsi
ip̃e oceasionim peccandi tribue¬
rit. qui uł fragilem fecerit ho¬
mitrem. uł ad temptationẽ eius
hostem u̾sutum ad miserit. Unͣ
⁊ pͥmus ntĩ geñis pareus. post
p̃uaricationis ercessum ĩrre¬
patus a domino. ad defensionẽ
mor excusaudi refugit dicens.
mulier quam dedisti sociam mͥ
dedit de ligno ⁊ comiuedi. Et ip̃a
mulier. S ẽpens inquit decepit
me. Ambo namq in creatorem ꝙ
peccaucrant retorquebant. illẽ
qdꝰ mulicrem ꝑ quam ꝑiret a dño
sociam accepus illa qd̾ dũs scipen¬
tem qui se deciꝑet in paradiso cõ¬
stituusset. Nuo contra sapiens dnmi
p̃catur: ut ñ declinet cor suũ in
uerbum malum. ad exensandas ex¬
cusationes inpercatis. S ⁊ ille suos
supplantans gressuis contra dm̃ fer¬
uet auimo: qui diuina imperia
ꝑ siam in eruiam contempnens.

Expanded text:
Stultorum moris est ut, cum peccando viam veritatis deserunt, non se errasse fateantur, sed ad culpam Conditoris sui reatus originem referant, quasi ipse occasionem peccandi tribuerit, qui vel fragilem fecerit hominem, vel ad tentationem ejus hostem versutum ad miserit. Unde et primus nostri generis parens, post praevaricationis excessum, increpatus a Domino, ad defensionem mox excusandi refugit, dicens: Mulier quam dedisti sociam mihi dedit de ligno, et comedi . Et ipsa mulier: Serpens, inquit, decepit me . Amabo namque in Creatorem, quod peccaverant, retorquebant: ille, quod mulierem per quam periret a Domino sociam accepisset; illa, quod Dominus serpentem qui se deciperet in paradiso constituisset. Quo contra Sapiens Dominum precatur ut non declinet cor suum in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis. Sed et ille, suos supplantans gressus contra Deum, fervet animo, qui divina imperia per suam inertiam contemnens,
Abbreviated transcription (Latin):
uineamꝙ pigri ac stulti transi¬
re c̃. tuiuslib uitam negligẽ¬
tis in spicere. Quam urtice uł spi¬
ne replent. quia in corde negli¬
gentium prudentia terrena desi¬
deria.⁊ pũstiones pululant uiti¬
orum. Iuꝑta ꝙ scriptum ẽ. Inde¬
sideris est omnis ociosus. ⁊ ma
ceria lapidum in ninea uł agro
stulti destructa iacet: cum cepta
hominum maloꝵ deceptus. ufim¬
mundoꝵ spũum ꝑsuasione calli¬
da quisq negligens perdit. Li

Expanded text:
vineamque pigri ac stulti transire, est cujuslibet vitam negligentis inspicere, quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria, et punctiones pullulant vitiorum. Juxta quod scriptum est: In desideriis est omceria lapidum in vinea vel agro stulti destructa jacet: cum coeptahominum malorum deceptus vel immundorum spirituum persuasione callida quisque negligens perdit. LI
Abbreviated transcription (Latin):
uiusmodi monita salomoni
a dauid pane data qui ũba dierũ
relegit inuenit. Quare autẽ se sa¬
loinon unigenitum coram matre
nominat. quem frem nt̾mum p̾ces¬
sisse scriptura testatur nisi q ille
mior natus sine noĩe qͣsi nunqͣm
distin. Et in omni possieᷤᷤ¬
sione tua adquire pru¬
denti am In omnibz que pos¬
te agere memento. uł in oĩ posses¬
sionc tua: ad qiuire prudentiam.
Omina que possides t̾rena contẽp¬
nendo modum sapientre ꝑcipi¬
os.1. ferͣ salomon ip̃e dum data
sibi optione amorẽ sapientie cun¬
ctis ꝓposuit reb. ⁊ in cuangelio qͥ
p̃ciołam margaritam q̃siuit. hãt
inuentam. omnib que habuit

Expanded text:
ujusmodi monita Salomoni a David patre data, qui Verba dierum relegit, invenit. Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunquam sit?-- Et in omni possessione tua acquire prudentiam. In omnibus quae poste agere memento, vel in omni possessione tua acquire prudentiam. Omnia quae possides terrena contemne; dummodo sapientiam percipias. Quod fecit Salomon ipse, dum data sibi optione, amorem sapientiae cunctis praeposuit rebus ; et in Evangelio, qui pretiosam margaritam quaesivit, hanc inventam, o
Abbreviated transcription (Latin):
uirga discipline fuga¬
bit eam.
Multos nouimꝰ
nentib scitntiã ⁊ discipliunã ĩ om̃
uerbo ⁊ sapientia. Uñ restat intelli¬
gere. qr pueros ħ loco ñ etate s sẽ¬
su paruubos significet. qualis cẽ
uctabat apłs eos quib ait. Nolite
pueri effici sensĩb: s malitia par¬
iuili estote. huiusmodi eñĩ pue¬
ros idest auimos stulticie. uł lati¬
iuie uł in hercie deditos. necesse ẽ
iuuenili disciplina castigari: ⁊ ad
uistum uite tramitem prudentrũ
omina ꝑdiuit: cum in eramine
distacti suditis penas ꝓ hĩs qͣ ges¬
scre recipiunt.S ⁊ his qui paupẽ
spu frẽm calumpniatur uirtutib
ationem ip̃e diuitias quas desidera
Augrat. adest głam laudis humant
marorem: quasi sanctior accipiat :
merito talis calumpinator quit¬
quid bone astionis habere inde¬
battir amittit.⁊ a frustu untutũ
uatuus infine manebit.u

Expanded text:
irga disciplinae purgabit eam. Multos novimusnentibus scientiam, et disciplinam in omni verbo et sapientia. Unde restat intelligere quia pueros hoc loco non aetate sed sensu parvulos significet, quales esse vetabat Apostolus eos quibus ait: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hujusmodi enim pueros, id est, animos stultitiae vel lasciviae vel inertiae deditos necesse est juvenili disciplina castigari, et ad justum vitae tramitem prudentum romnia perdunt, cum in examine districti judicis poenas pro his quae gessere recipiunt. Sed et is qui pauperem spiritu fratrem calumniatur, virtutibus ationem animose divitias, quas desiderat augeat, id est, gloriam laudis humanae majorem, quasi sanctior accipiat, merito talis calumniator quidquid bonae actionis habere videbatur, amittit et a fructu virtutum vacuus in fine manebit.
Abbreviated transcription (Latin):
rit : fortiter suꝑare ꝯtendit. De qua
recte dicitur qr delonge portat pa¬
nem suum. q in cunctis que temꝑa¬
liter bona agit. em̃nam solũmodo re¬
tͥbutionem expectar. solam uiui pa¬
nis saturitatẽ desiderat. eius nimi¬
rum qui suis auditorib pie potẽt᷑
ꝙ ꝓmitiit. uenite ad me om̃s qui la¬
boratis ⁊ honcrati estis ⁊ ego reficiam
uos. at ꝯͣ in ꝑtimo pauem suũ reci¬
pit. ⁊ ñ hinc de longe fnsmaria por¬
tat. qͥ in eo qd̃ iuste uiurre uidetur
humaui tantiun fauoris p̃mia ex¬
petit. neq ullo uite ꝑmanentis in¬
tuitu. ea que ininis labuutur ex¬
suꝑare ⁊ calcare satagit. de qualibꝰ
ip̃e t̃ribiliter intonat: am̃ dico uob̾
receꝑunt mercedẽ suam.
t de nocte surrent: de

Expanded text:
rit, fortiter superare contendit. De qua rit, fortiter superare contendit. De qua recte dicitur quia longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bona agit, aeternam solummodo retributionem exspectat. Solam vivi panis saturitatem desiderat, ejus nimirum qui suis auditoribus pie potenterque promittit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . At contra in proximo panem suum recipit, et non hunc de longe trans maria portat, qui in eo quod juste vivere videtur, humani tantum favoris praemia expetit, neque ullo vitae permanentis intuitu, ea quae in imis labuntur exsuperare et calcare satagit; de qualibus ipse terribiliter intonat: Amen, dico vobis, receperunt mercedem suam . Et de nocte surrexit, de
Abbreviated transcription (Latin):
iusfitoris: de longe por¬
tans panem suum. snto¬
rem nogotiatorẽ die qͥ ꝓ oo sic uoca¬
tur ab antiquis ꝙ adqͥrendis multipli¬
candisq m̃cib sedulus iusistat. fac¬
ta ẽ gͦ fortis mulier qͣsi nanis instito¬
ris. qr sĩc uauis institoris onusta
m̃cimoniis que in sua patria magͣ
habundant. porro ꝑ mare petit ꝑ¬
egrina. ut illic uenditis que attu¬
lerat. cariora domũ reportet. sic
nimitum scã eccłia sic auima qͦꝙ
ꝑfecta uirtutum diuitiis gaudet.
mercetur. Optimum ẽ nanq cõna¬
mercium cum boua que ualomꝰ
oꝑautes. pͥmo hauc a dño m̃tedem
recipimus. ut ad maiora semꝑ agon¬
da ꝓficiamus: de huic ad uitam ꝑci¬
pramus sempiternam. fcã ẽ g nĩa
scã quasi nauis institoris que tran¬
sit desid̾io fluctus scłi p̃sentis. sola
que se in celis accipe sꝑat eĩna gau¬
dia meditatur. ⁊ ꝓ his habundantius
adipiscendis. quicquid ualet instã¬
ter agere. qͥcqͥd ad u̾sum occurre¬

Expanded text:
institoris de longe portans panem suum. Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quod acquirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo fortis mulier quasi navis institoris, quia sicut navis institoris onusta mercimoniis quae in sua patria magis abundant, porro per mare petit peregrina, ut illic venditis quae attulerat, chariora domum reportet; sic nimirum sancta Ecclesia, sic anima quaeque perfecta virtutum divitiis gaudet tiae dona mercetur. Optimum est namque commercium, cum bona, quae valemus, operantes, primo hanc a Domino mercedem recipimus, ut ad majora semper agenda proficiamus, dehinc et vitam percipimus sempiternam. Facta est ergo anima sancta quasi navis institoris, quae transit desiderio fluctus saeculi praesentis, sola, quae se in coelis accipere sperat, aeterna gaudia meditatur, et pro his abundantius adipiscendis quidquid valet instanter agere, quidquid adversum occurre
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑant: s ⁊ electis fribus maiori
uiltittũ gr̃a pͥneipantur. Nni au¬
dissoluti animo poccant. his impli¬
cari ũ uretuunt. pessimo trastori
diabolo trbuta uitiorum condie
soluunt. ⁊ si ñ dominum ci mutn¬
tes penitendo cuaseriit. Post mor¬
tem traditi cidem. in caratrẽ ab eope¬
narum mitnuuitur tt̾iarum. tnx
qd̾ dominus in euangclio parato¬
la testatur. Neq emm de talium cor¬
reptione desꝑandum ẽ: cum ꝓtinꝰ¬

Expanded text:
ant, sed et electis fratribus majori virtutum gratia principantur. Qui dissoluti animo, peccatis implicari non metuunt, pessimo exactori diabolo tributa vitiorum quotidie solvunt, et si non dominium ejus viventes poenitendo evaserint, post mortem traditi eidem, in carcerem ab eo poenarum mittuntur aeternarum, juxta quod Dominus in evangelica parabola testatur. Neque enim de talium correptione desperandum est, cum protin