comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilis uont mex cus abiles quibus lex tdita non est: Neque au dito
euan gdio dormierunt quiapercreaturam poterant itator̃t
facta sunt intellecta conspiciuntur. hocẽ enaim quasimetere
ubi non seminauto idẽ &iam eos inpietatis reostenere
quibus uerbum legis aud euangelii non minis tratum
est hoc autem ueliti periculum iudiui deuitantes pigro languo¬
re a uerbi ministratione conquies curti: hoc est quasi insũdario
ligare quod acceperunt : mensa quodanda erat pec cuma
professionem ipsam religionis accipimus : quȩ tam quam
publice propontiur adusum neces sarium salitti: quod autem
unus eorumꝰ bene usi sunt decem adquisiuit & alterquinq:
significat eos cẽ ad quisitos ingregem di aquibus ipsalex
per gratiam intellecta est siue quia decȩlo continetur
quia ille perquem lata est libros quinq consoripsit
ad hoc pertin& & decemꝰ quinq: ciuitatibus d

Expanded text:
illi sint inexcusabiles quibus Lex data non est, neque audito illi sint inexcusabiles quibus Lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant cognoscerfacta sunt, intellecta conspiciuntur ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit; id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum Legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt; et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Mensam quo danda erat pecunia, professionem ipsam religionis accipimus, quae tanquam publice proponitur ad usum necessarium saluti. Quod autem unus eorum qui bene usi sunt, decem acquisivit, et alter quinque, significat eos esse acquisitos in gregem Dei, a quibus ipsa Lex per gratiam intellecta est; sive quia Decalogo continetur, sive quia ille per quem lata est, libros quinque conscripsit: ad hoc pertinent et decem et quinque civitates,
Abbreviated transcription (Latin):
erint eam ipsam legem remoto uelami  euangelium pertinere :
Ciues eius quõ post eum miserunt legationem dicentes senolle
ut regne& sibi iudȩi sunt : qui exiam postresur rectionem eius miser̃
persecutores a postolis & prȩdicationem euangelii respuerunt :
Reduit autem accepto regno quiam anifestissima &eminentis sima
daritate uenturus est quieis humilis apparuerat : cum dicer&
regnum meum non est dehocmundo. Quod autem serui
sedsentes rationem ex eo quod acceperant laudantur. qui iucratĩs:
significat eos bonam reddere rationem quibene usi sunt
co quod ac ceperunt adaugendas diuitias dñi percos
qui credunt in eum: quod qui facere nolum in illo signi ficatis unt
qũ n amsuam inudirio seruabitos sunt enim homines hac sibi peruet¬
stte blandiente s it dicani suffict ut deseunus quisq rationem
redda: quid opus est alus prȩdicare aut ministrarent it &ao
dcpsus rationem reddere quisq cogatur: cum apud dm̃m &iam

Expanded text:
erunt eam ipsam Legem remoto velamine ad Evangelium pertinere. Cives ejus qui post eum miserunt legationem, dicentes se nolle ut regnet sibi, Judaei sunt, qui etiam post resurrectionem ejus miserunt persecutores Apostolis, et praedicationem Evangelii respuerunt. Rediit autem accepto regno, quia in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit, cum diceret, Regnum meum non est de hoc mundo . Quod autem servi reddentes rationem ex eo quod acceperant, laudantur qui lucrati sunt, significat eos bonam reddere rationem, qui bene usi sunt eo quod acceperunt, ad augendas divitias Domini qui credunt in eum. Quod qui facere nolunt, in illo significati sunt qui mnam suam in sudario servavit. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat; quid opus est aliis praedicare aut ministrare, ut etiam de ipsis reddere rationem quisque cogatur, cum apud Dominum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mauinus. agonem perfecimus. super nobis corona iusticiȩ:
Omnia: enumn dicipossunt dellla in effabili perfruitione uentans
& tantomagis omnia dicipossunt quantominus dici aliquid potest
Nam & luax est inlumitorum & requies exercitatorum & patra
redeuntium & esca indigentium & corona uincentiu
& quȩcumq bona tem poraliter transeuntia per creaturȩ
partes error ad peta. infidelium ueriora in ȩternum manen¬
tia increatore: omnium simul inuentura est pietas filiore

Expanded text:
mavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . mavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
adillud quod degrano sinapis eis primo respondit.:
prius illos fidem habero debere prȩsentis uttȩ ne ces¬
sariam quȩ minine uidetur: quam diuthes au¬
rus est inuas fic tilibus sediumaxima efferu&:
quasimactatos & manducator trans ferre credentes
&iam hic pascit eos uerbo fider & sacramento
pas sionis suȩ : Nonenim uenit minis trare sed minis trare
Dicant ergo illiserui persinapis granum arbori huicmoro:
Hoc est ipsi euangelio crucis dominicȩ perpoma sagiunea
&tamquam uulnera ligno pendentia uictum populis prebitur:
Di cant ergo illi ut eradicetur deperfidia iudȩorum & in ma¬
re gentium transferatur. atque plantetur. Hȩc enim do¬
mestica seruitute esurienti & sitientidño ministrabant :
tunc demum quaȩ rant escis incorruptilibus in ȩternum
diunȩs apientae perfrui : Cum dixerint serui superuacius umus
quod debuimus facere fecimus nihibiobis opens restat cursumcnsum¬

Expanded text:
illud quod de grano sinapis eis primo respondit, illud quod de grano sinapis eis primo respondit, prius illos fidem habere debere praesenti vitae necessariam, quae minima videtur quamdiu thesaurus est in vasis fictilibus, sed vi maxima effervet quasi mactatos et manducatos transferre credentes, etiam hic pascit eos verbo fidei et sacramento passionis suae. Non enim venit ministrari, sed ministrare . Dicant ergo illi servi per sinapis granum arbori huic moro, hoc est, ipsi Evangelio crucis dominicae, per poma sanguinea, tanquam vulnera in ligno pendentia, victum populis praebitura; dicant ergo illi ut eradicetur de perfidia Judaeorum, et in mare Gentium transferatur atque plantetur: hac enim domestica servitute esurienti et sitienti Domino ministrabunt. Tunc demum quaerant escis incorruptibilibus in aeternum divinae Sapientiae perfrui, cum dixerint, Servi supervacui sumus, quod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; cursum consum
Abbreviated transcription (Latin):
omnia quȩcũq precepta sunt uobis dicite serui in utilessumus
quod debuimus facere fecimus: quidhec pertineant adid
quod dictumẽ. dñe auge nobis fidem: difficile appar& :
nisiintelegamus exfide infidem idert exfide iusta in
quaministratur dõin illã fidẽ cos significasse transferri
ubi fruantur do: augebitur enim fides cum primo
uerbis prȩdicantibus. deinderebus apparentibus creditur :
sedilla contemplatiosummam quietem hab& quȩ in ȩt̃no
dĩ regno tribuitur: sum mauero quies illd prȩmium iusto¬
rum laborum qui in ȩclesia mint̾ratione per aguntur:
&ideo quam uis in agro ar&seruus autpas cathoc ẽ inuita
seculari uel terrena uerse e negotia uelstultis hominibus
tam quam pecoribus seruiat ut opuser: i post illos
labores domum ueniathoc est ȩcclesia sotietur labore &iã
ibi ministrans domino suo donec manduc& &bibat :
confesionem & fidẽ gentium ministrantibus hocen
euangeli zantibus seruissuis: quodpertin& etiã

Expanded text:
omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi supervacui sumus; quod debuimus facere fecimus. » Quid haec pertineant ad id quod dictum est Domino, Adauge nobis fidem, difficile apparet, nisi intelligamus ex fide in fidem, id est, ex fide ista in qua ministratur Deo, in illam fidem eos significasse transferri ubi fruantur Deo. Augebitur enim fides, cum primo verbis praedicantibus, deinde rebus apparentibus credetur. Sed illa contemplatio summam quietem habet, quae in aeterno Dei regno tribuitur; summa vero quies illa, praemium est justorum laborum, qui in Ecclesiae ministratione peraguntur. Et ideo, quamvis in agro aret servus aut pascat, hoc est, in vita saeculari vel terrena verset negotia, vel stultis hominibus tanquam pecoribus serviat; opus est ut post illos labores domum veniat, hoc est, Ecclesiae societur; laboret etiam ibi ministrans Domino suo donec manducet et bibat :confessionem et fidem gentium, ministrantibus, hoc est, evangelizantibus servis suis. Quo pertinet etiam
Abbreviated transcription (Latin):
non quȩ ramus regnum dĩ hoc est ergo
posterio re: siautem ideo quȩramus
cibumut habe amus regnum dĩ faci¬
amus quod dictumẽ: Quę̧ri te primũ
regnum dĩ &lusticiam eius &hȩc
omnia adicientur uobis quȩ remib
primum regnunidĩ et ius titiam idẽ
hoc prȩponentibus ceteris rebus. ut
propter hoc c&era quȩ ramus Non deb&
sub esse solli ci tudo ne illa desint
quȩ huic uitȩ propter regnum dĩsunt
neces saria Dixit enĩ superius
Scit pater ues ter quia horum omnium
indietis: &ideo cum dixis s&. Quȩrite pri¬
mum regnum & iusticiam di Nondicit
de inde istaquęrite quam uiss int necessana
sed ait hec omnia ad ponentur uobis: id est
consequenter sulla quȩratis sine ullo ur̃o in¬
pedimento necum ista quęritis illinc auerta¬
mini. aut neduos fines constitu atis ut &reg¬
numdĩ propter se appe tatis &ista nec essaria.
sed hȩc potius propter illud: ita
uobis
nonde erunt quia duobus do minu
ses uire

Expanded text:
non quaeramus regnum Dei. Hoc est ergo non quaeramus regnum Dei. Hoc est ergo posteriori. Si autem ideo quaerimus cibum, ut habeamus regnum Dei, faciamus quod dictum est: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia apponenturprimum regnum ejus et justitiam Dei, id est praeponentibus caeteris rebus, ut propter hoc caetera quaeramus, non debet subesse sollicitudo ne illa desint quae huic vitae propter regnum Dei sunt necessaria. Dixit enim superius: Scit enim Pater vester quia horum omnium indigetis. Et ideo cum dixisset: Quaerite primum regnum et justitiam Dei, non dixit: Deinde ista quaerite, quamvis sint necessaria; sed ait, haec omnia apponentur vobis, id est consequentur, si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimento: ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter se appetatis, et ista necessaria; sed haec potius propter illud: ita vobis non deerunt. Quia duobus dominis servire
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. quodnefas est fieri ut non tam¬
quam filius ministr& quisq euange¬
lium : sed tam quam seruus cui dis¬
pensatio creditaẽ: ut tam quam ali¬
enum ero gatnihil inde ips.x accipi¬
at preter cibaria. quȩ non depar¬
ti cipatione regni sed adsus tentacu¬
lum miserȩ seruitu tisdantur &¬
trinsecus. quam quam alio loco
dispen satorem sedicat: potest enim
& seruus infiliorum numerum ad¬
opiatus eam rem in qua coheredis
ter par ticipibus suis. sed nunc ubi
ati: Si autem inuitus : dis pensatio mihi
credita ẽ. Talem dis pensatorem
intellegi uoliut qui alienum dis penset un¬
de ills nihil accipi& ergo quȩ cum que
res propter aliud ali quid quȩ ri
tur. sine dubio inferior est. quã id propter
quod queritur: &ideo illud primumẽ
propter quod istam rem quȩris nonista
res quam propter aliud queris. quaꝓp¬
ter sieuan gelium etregnum dĩ prop¬
ter cibum quȩrimus. priorem faci¬
mus cibum: et posterius euangelium.

Expanded text:
tutum. Quod nefas est fieri, ut non tantutum. Quod nefas est fieri, ut non tanquam filius ministret quisque Evangelium, sed tanquam servus cui dispensatio credita est; ut tanquam alienum eroget, nihil inde ipse accipiat praeter cibaria, quae non de participatione regni, sed ad sustentaculum miserae servitutis dantur extrinsecus. Quanquam alio loco et dispensatorem se dicat. Potest enim et servus in filiorum numerum adoptatus, eam rem in qua cohaeredis are participibus suis. Sed nunc ubi ait, Si autem invitus, dispensatio mihi credita est; talem dispensatorem intelligi voluit, qui alienum dispensat, unde ipse nihil accipiat. 55. Ergo quaecumque res proptur, sine dubio inferior est quam id propter quod quaeritur; et ideo illud primum est, propter quod istam rem quaeris, non ista res quam propter illud quaeris. Quapropter si Evangelium et regnum Dei propter cibum quaerimus, priorem facimus cibum, et posterius regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ea euangeli ⁊ auero ut. ad illa per¬
ueriiam & finem euangelii incibo
& potu & uestitu collo cauero: sed
quare non est ei gloriã: necessitas
enĩ inquit mihi incumbit. idest ut
ideo euangelizem: quia unde uiuam
non habeo aut ut ad quiram tempo¬
ralem fructum depre dicatione a&¬
ternorum: Sic enĩ iam necessitas erit
i euangelio non uolunt ar: Uae enĩ
mihi est inquit sinon euangeli aue¬
ro. Sed quo debet euangeliga re.sci¬
lic& ut in ipso euangelio & in regno¬
di ponaimercedem. itaenĩ potest
non co actus euan geliz are seduo¬
lens: Sienĩ uolens in quit hoc facio
mer cedeor habeo: si autem inuitus.
dis pens atio mihi creditaẽ. id est sico¬
actus in opia earum rerum quo
tem porali uitesunt neces garia¬
prȩdico euangelium: alii per me
habebunt mer cedem euangelii: qui
euan gelium ipsum me predicante di¬
li gent. ego autem non habebo quia
non ipsum euangelium diligo sed eius
prȩcium in illis temporalibus consti¬

Expanded text:
ea euangelizauero, ut ad illa perea euangelizauero, ut ad illa perueniam et fidem euangelii in cibo et potu et uestitu collocauero. sed quare non est ei gloria? necessitas enim, inquit, mihi incumbit, id est: ut ideo euangelizem, quia unde uiuam non habeo aut adquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. sic enim iam necessitas erit in euangelio, non uoluntas. uae enim mihi est, inquit, si non euangelizauero. quomodo debet euangelizare? scilicet ut in euangelio et in regno ponat mercedem; ita enim potest non coactus euangelizare, sed uolens. si enim uolmercedem habeo; si autem invitus, dispensatio mihi credita est : id est, si coactus inopia carum rerum, quae temporali vitae sunt necessariapraedico Evangelium, alii per me habebunt mercedem Evangelii, qui Evangelium ipsum me praedicante diligent; ego autem non habebo, quia non ipsum Evangelium diligo, sed ejus pretium in illis temporalibus consti
Abbreviated transcription (Latin):
car: idest ut superius dixi: nonideo
euangeli ⁊ ar& ut per uenir& adcibum
& siqua sunt alia neces saria: sed ideo
ista sumer& ut illud impler& mnenon
uo lens sed neces sitate euangeli⁊ ar&:
hoc eñi inprobat cum dicit. Pescitis¬
s quõ qui intemplo operantur quȩ
detem plosunt edunt. qui altario
des eruiunt cum altario conparti un¬
tur. Sic & dñs ordinauii his qui euange¬
li um adnuntiant de euangelio uiuere:
ego autem nullius horum usussum:
hicos tendit permissum ẽẽ non iussũ:
alio quin: contra preceptũ dñi fecisse
tenebitur: Deinde sequitur & dicit non
autem scripsi hȩc ut itafiant ininebo¬
num ẽ mihi magis mori quam glori¬
am meam quis quam inanem f at̾iat:
hoc dixi quiaiam statuerat propter
quos dam occasionem quȩrentes ma¬
nibus suis uictum transigere. sienĩ
euangeli ⁊ auero inquit. non ẽ mihi
gloria. idẽ si euan geli ⁊ auero
utita fiant inme: id est si propter¬

Expanded text:
caret: id est, ut superius dixi, non ideo caret: id est, ut superius dixi, non ideo evangelizaret, ut perveniret ad cibum, et si qua sunt alia necessaria; sed ideo ista sumeret, ut illud impleret, ne non volens, sed necessitate evangelizaret. Hoc enim improbat, cum dicit: « Nescitis quoniam qui in templo operantur, quae de templo sunt edunt; et qui altario deserviunt, altario compartiuntur: sic et Dominus ordinavit iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullius horum usus sum. » Hinc ostendit permissum esse, non jussum; alioquin contra praeceptum Domini fecisse tenebitur. Deinde sequitur, et dicit: « Non autem scripsi haec, ut ita fiant in me. Bonum est mihi magis mori, quam gloriam meam quisquam inanem faciat. » Hoc dixit, quia jam statuerat, propter quosdam occasionem quaerentes, manibus suis victum transigere. Si enim evangelizavero, inquit, non est mihi gloria: id est, si evangelizavero, ut ista fiant in me, id est, si propter
Abbreviated transcription (Latin):
bonum: Neque enim uerbi gratia ideode¬
beamus euangeli gare ut manducem us.
sedideo manducare ut euangeli zemus: Nam
si propter ea eu angeli ⁊ amus ut manducemus.
uilius habemus
euan geli um quam ci¬
bum: &eritiam bonum nr̃m in mandu¬
caindo neces sari um autem in euan geli¬
⁊ ando: Quod etiam aposto lus prohibet
cum dt̃. Licere quidem sibi et permis¬
sum eẽ adño ut qui euan gelium ad¬
nunti ant de cuangelio uiuant: id est
de euan gelio habeant ea quȩ huic uitae
sunt necessaria: sed tamense non esse
ab usum hac potestate: erant enim
multi qui oc casionem habere cupiebant
ad quirendi et uendendi euange lium
quibus eam uolens ampinare aposto¬
lus manibus suis uitum suum tolera¬
uit: dehis enim alio loco dicit: ut am¬
putem oc casionem his quiquę̧runt
oc casionem: quãquam etiam sicut
cȩteri & boni apostoli permis sodñi
de euan gelio uiuere: nonineo
uictu consti tuer& finem euange¬
li zandi sed magis ipsius uic¬
tus sui finem in euan gelio collo¬

Expanded text:
bonum. 54. Neque enim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare, ut manducemus; sed ideo manducare, ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus, ut manducemus, vilius habemus Evangelium quam cibum; et erit jam bonum nostrum in manducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, id est, de Evangelio habeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangelium, quibus cam volens amputare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim alio loco dicit, « Ut amputem occasionem, iis qui quaerunt occasionem » . Quanquam etiam si, ut caeteri boni apostoli, permissu Domini de Evangelio viveret, non ideo in eo victu constitueret finem evangelizandi, sed magis ipsius victus sui finem in Evangelio collo
Abbreviated transcription (Latin):
amicosuo : sienim illemolestia compulsus dedit: quanto magis
ds̃ quis uos diligens ut petamus hortatur dabitbona poscentibus
se:Itaque illud superius genus his uerbis ad iungi potest: sicitt illud
ita & illud: hoc autem posterius his uerbis illud quanto magis
illud aut silllud quanta minus illud: sed ali cubi obscure
alicubi aperte il isteponantur: hic ergo inquus iud&x
non exsimilitudine sed ex similitudine habitus est ut ostender&

Expanded text:
amico suo. si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis amico suo. si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis deus, qui suos seruos diligens ut petamus hortatur, dabit bona poscentibus se? itaque illud superius genas his uerbis adiungi potest: sicut illud, ita et illud; hoc autem posterius his uerbis: si illud, quanto magis illud? aut: si illud, quanto minus illud? sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponuntur. hic ergo iniquus iudex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est, ut ostender
Abbreviated transcription (Latin):
autem ir longinquo luxuri aitem autem & innumerabilia huius¬
modi dehis enim inquantum similia sunt dicitur : intellectus
eius rei cui adhibentur insinicandȩ autrequirande. aut & ipsa
dis imilitudine aliquid probat uelud est illud. quodsifȩnum
agri quodhodie est & cras indibanum intetitur. dĩ sicuestit: quanto
maxs uos modicȩ fide: adhocgenus pertin& &iam illud. quod deseruo
ait cuidñs denuntiauerat ut auilicatura moueretur:
fraudem quippe illae fecit dño suo utfalsatis chiro grãhis de¬
bitoribus eius quantum commodum uisum est relaxar&
nequeulla modo nos dñs utsibi fraudem faciamus hortatur:
sed si fraudando quac si prouidit inposterum laudatum eum
dicit adũo : quanto maiore a lacritate sibi prouidere debet̾
inȩter nam uitã: quibus ut iuste operentur iubetur. demã¬
mona iniquitatis. quodsuo loco expositum est : Ad hocgenus
pertin& &ille qui non propter amicitiam sed ut tedio
carere iam dormiens excitatur ut tres panes commod&

Expanded text:
autem in longinquo luxuriantem ; et innumerabilia hujusmodi: de his enim, in quantum similia sunt, ducitur intellectus ejus rei, cui adhibentur, insinuandae aut requirendae. Aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat, veluti est illud, Quod si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis uos modicae fidei? ad hoc genus pertinet etiam illud quod de seruo ait, cui dominus denuntiauerat, ut a uilicatu remoueretur; fraudem quippe ille fecit domino suo, ut falsatis chirograbitoribus ejus, quantum commodum visum est, relaxaret. Neque ullo modo nos Dominus ut sibi fraudem faciamus hortatur: sed si qui fraudando sibi providit in posterum, laudatum eum dicit a domino; quanto majore alacritate sibi providere debent in aeternam vitam, quibus ut juste operentur jubetur de mammona iniquitatis ? quod suo loco expositum est . Ad hoc genus pertinet et ille qui non propter amcareret, iam dormiens excitatur, ut tres panes commodet
Abbreviated transcription (Latin):
atque uniuersa cȩlestia dĩminis teria ds̃ in pos¬
sessionem talifilio sub iecisse putandus est
Sipossessionem sicaccipias ut eius possessor
ipsesit d̃s. non utiq omnia. Non enimchũ erunt.
sed consortes potius angelorum de quibus dictum est
erun enim aequales angelis dĩ : Sinuero possessio
sic intellegitur: quomodo recte dicimus possidere
animas ueritam : Non in uenio. cur nonuere acpropye
illuditalo quimur. ut dominas ueritatis animas dica¬
mus quam ab eis dicimus possideri: Aui si nomine posses¬
siones ad huc sensu inꝰ ꝑedimus. id quoque auferatur:
Non enim ait pater omnia inpossessionem tibi daboseue
omnia mea possides uel possidebis : sed omniamea tua s̃:
Nectamen ita sunt eiuf eius. ut ipsius dĩ: Quo denim est
in nr̃a pecunia potestfamiliȩ nr̃e uelalimentum eẽ uł
ornamentum. uel aliquidhuius modi: Et certe
cum ipsum patrem recte ille possessuum dicere

Expanded text:
atque universa coelestia Dei ministeria Deus in posatque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius Angelorum, de quibus dictum est, Erunt aequales Angelis Dei . Sin vero possessio sic intelligitur, quomodo recte dicimus possidere animas veritatem; non invenio cur non vere ac proprie illud ita loquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia mea possides vel possidebis; sed, Omnia mea tua sunt. Nec tamen ita sunt ejus, ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
cipum cumplebe intellegitur : aut expersona
populi hie rasolimitani. cum ceeris populis iuda :
mere trices autem: quibus dissipasse substantiam
suam filius iunior accaus atus est : recte intellegunt᷑
superstitutiones relicto uno conubi o legii mo
uerbi dĩ : Cum turba dȩ moniorum. cupiduate
turpis sima fornicari: quid de inde sibi uult. quod
cum pater dicer&: Tumecum es semper quodiã
tractatum ẽ : addidit & omnia meatuas unt : qua
in rẽprimo cauendum est Ne in tellegas it adictum
omnia meatua sut: quasi non sint & fratris. aut tam¬
quam terrena hereditate pari angustias: Quo¬
modo possint eẽ omnia maions. sihab& ibi &iam
iunior pattem suam : sicenim a perfectis & purgatis
in mortalibus filus habentur omnia utsint &omnĩu
sigula & omnia singulorum. Vt enim cupiditas
nihil sine angusta itanihil cum angustia caritas
ten& Sed quo modo omnia num &angelos
dit aliquis & uirtutes sublimes. ac potes tater

Expanded text:
cipum cum plebe intelligitur, aut ex persona cipum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Jerosolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est, recte intelliguntur superstitiones, relicto uno connubio legitimo verbi Dei, cum turba daemoniorum cupiditate turpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, quomodo possint omnia esse majoris, si habet ibi etiam junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates,
Abbreviated transcription (Latin):
sem per. hoc apatre. optasse ut antixp̃o creder&:
ne que omnino in eis iud ȩorum qui antixp̃o credituris unt
istum filium fas est intellegi: Quomodo autem epularet᷑
sihoc est epulari. & hȩdi occisione. quod est deanti¬
xp̃i perditione lactari : Quo modo dic& filius
quem recipit pater hocsibi non fuise consessum :
Cum omnes filiidĩ. deillius. aduersanii dam natio¬
ne lȩtaturisi nt Nimirum ergo quodinre obsuris¬
sima sine prȩ iudicio diligentiores in quisitionis
dixerim ipsum dñm sibi negatum ad epulandum¬
conqueritur. dumeum peccatorem putat: Cumenim
hȩdus ẽ illigenti idestcum eum sabbati uio latorẽ.
& profanatorem legis existimat : iocundari epulis
euis non meruit : Vi quod ait num quam dediftimihi
hȩdum ut cum acir meis epulares : talesit. acsidi¬
cer& eum quimihi hȩdus uidebaturum quã
non concedens. quo mihi hȩdus uidebatur: Quod
autem dixit. cum amicis meis. aut expersona prin¬

Expanded text:
semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetursi hoc est epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit filius quem recepit pater hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo quod in re obscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dconqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit, ut quod ait: Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, tale sit, ac si diceret: Eum qui mihi haedus videbatur, nunquam non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, eum amicis meis, aut ex persona prin
Abbreviated transcription (Latin):
creatorem colere iussus est : neque iste filius in omnibus
is rahelitis sed in his intellegitur habere personam : quinum quã
ab unodõ adsimulacra conuersisunt : Quam quam enim
tam quam in gro positus istefilius. terrena desiderar& ab
uno tamendõ ista desiderabatbona quamuis communia
cum pe coribus: unde inpsalmo. expersona sinagogȩ quod
inter pretatur as aph: Conuenienter accipitur dictum:
quasi pecus factus sum apudte. &ego semper tecum:
Quod &iam patris ipsius testimonio cam probatur cũ dic̃.
tumecum es semper : Non enim quas imentientem redar¬
guit sed secum per seuerantiam eius ađ probans: ad per¬
functionem potioris atq: i cundioris exultanonis
inuitat: Quis est ergo hȩdus. quemnum quam
accepit ad epulandum: peccator profecto
hȩdinomine significarisolent: Sed absit. ut
antixp̃m intellegamꝰ: Nonenim exitum
in uenio. huiuscȩ setentiȩ multum enim ab¬
surdum est eum cuidicitur : tumecum es

Expanded text:
Creatorem omnium colere jussus est : neque iste filius in omnibus Creatorem omnium colere jussus est : neque iste filius in omnibus Israelitis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quanquam enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona, quamvis communia cum pecoribus. Unde in Psalmo ex persona Synagogae, quod interpretatur Asaph, convenienter accipitur dictum, Quasi pecus factus sum ad te, et ego semper tecum . Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit, Tu mecum es semper. Non enim quasi mentientem redarguit, sed secum perseverantiam ejus approbans, ad perfructionem potioris atque jucundioris exsultationis invitat. Quis est ergo haedus quem nunquam accepit ad epulandum? Peccator profecto haedi nomine significari solet. Sed absit ut Antichristum intelligam. Non enim exitum invenio hujusce sententiae. Multum enim absurdum est, eum cui dicitur, Tu mecum es
Abbreviated transcription (Latin):
occisus estuis inplaga postus : & sciens ferrȩ inbecilli¬
tatem: quia quibus non est narratum deoo. & qui non
&ad huc non uult in troire: Cum ergo plentudogen¬
tium in trauerit : egredietur oportuno tempo repa¬
ter eius. ut etiam omnis irł saluus fiat: Excui ur
par te cęcitas facta est. ueluđd̃ absentia in agro donec
plenitudo filuiminorer. longe in idolatria gentium
constituti reducta. ad manducandum uitulum intra¬
r&: ert enim quandoque. a perta uocatio iudȩorum
insalute euangelii: quam manifestationem egres¬
sum patris appellat. adrogandum mai orem filiũ:
Deinde quȩ respond& idem maior filius : duas quȩstio
datum dĩ prȩteris se:& quemdicat hȩdum : quem numquam
accepu utcum amicis suis ȩpularetur: sed demandato
non prȩter gresro facile illud occurrit
Neq deomni mandato dictum ẽẽ sed deuno maxime
neces sario: quonullum alium dm̃ prȩt̃unum. omnium

Expanded text:
occisus est vir in plaga positus, et sciens ferre imbecillioccisus est vir in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem ; quia quibus non est narratum de eo, viderunt;et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo Gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut et jam omnis Israel salvus fiat: cui ex parte caecitas facta est velut absentia in agro, donec plenitudo filii minoris longe in idololatria Gentium constituti redux ad manducandum vitulum intraret . Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum salutem Evangelii. Quam manifestationem vocationis, tanquam egressum patris appellat ad rogandum majorem filium. Deinde quae respondet idem major filius, duas quaestionedatum Dei praeteriisse; et quem dicat haedum quem nunquam accepit, ut cum amicis suis epularetur. Sed de mandato non praetergresso facile illud occurrit, neque de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, quo nullum Deum alium praeter unum
Abbreviated transcription (Latin):
in domo nonẽ in agro est autem : id est in ipsa hȩreditaria
opulentia legis & prophetarum terrena potius ope¬
ratur. & in quib: cumque is rahelitis consideratioribꝰ
ueniens deagro. do mui propinquare coepit: Id est
labore seruilis operis in probato : exisdẽ scripturis
gelium prȩdicare : quibus dictumest: obsecro itaq¬
uos fratres. ut idipsum dicatis omnes : & concor¬
duer conuersantium. animam &cor unum
in laudesdi : Vocat unum deseruis. &interrogat
quȩ illa sint : gumt iaq: adlegendum aliquem
prophetarum . & ineo quȩrens quodam modo inter¬
rogat undeista festa in ecdesia celebrantur. inqua
ie ẽẽ non uid& respondeat iseruus patris prophicta.
frater tuus uenit. &occidu patertuus uitulum illum¬
sagina tum . quias aluum illum recepit In extremis
enim terrȩ fuit frattuus : Sed inde maior exultatio.
cantantium dño canticum nouum : quia laus eius
ab extremis terrȩ: et proptereum quiab senserat.

Expanded text:
in domo non est. In agro autem est, id est, in ipsa haereditaria in domo non est. In agro autem est, id est, in ipsa haereditaria opulentia Legis et Prophetarum terrena potius operatur, et in quibuscumque Israeliticis considerationibus. eniuntur. Veniens de agro domui propinquare coepit, id est, labore servilis operis improbato, ex iisdem Scrgelium praedicare. Quibus dictum est : « Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et concorditer conversantium animam et cor unum in laudes Dei. Vocat unum de servis, et interrogat quae illa sint: sumit utique ad legendum aliquem Prophetarum, et in eo quaerens, quodammodo interrogat unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in qua se esse non videt. Respondet ei servus patris propheta: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. In extremis enim terrae fuit frater tuus. Sed inde major exsultatio cantantium Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae ; et propter eum qui absens erat,
Abbreviated transcription (Latin):
participationem quȩ digito bene significatur : Calcia¬
menta inpedes: praeparatio euangeli zando. ad non
tangenda terrena: Uitulus saginatus. ipsetem dñs.
secundum carnem saciatus opprobriis: Quod autem
imperat. ut adducant eum : quid aliud nisi ut prȩdicent
eum : & ad nunuando uenire faciant in ex austa fame
uis cera filii esurientis: nam &iam ut occidant eum iub&.
hoc est ut mortem eius insinuent: Tuncenim cuiq
occiditur. cum credit occisum: et epulemur inquit:
hoc ad lȩtitiam ual& propter illa quȩ consequent᷑
dicit. qui ahic filius meus mortuus erat. & reuixit.
perierat & inuentus est: & istę epulȩ atq festiutas
nunc cȩlebraniur. perorbem terrarum ecclesia dilatata
atque difusa Vltulus enim ille: incorpore & sagͥuinedm̃.¬
quo & offertur patri & pascit totam domum: cuminĩ¬
ea maior filius. populus irł secundum carnem. nonqui¬
dem pro fectus in longinquam regionem : sed tamen

Expanded text:
partitionem, quae digito bene significatur. Calceapartitionem, quae digito bene significatur. Calceamenta in pedes, praeparatio evangelizandi ad non tangenda terrena. Vitulus saginatus, ipse idem Dominus, sed secundum carnem satiatus opprobriis. Quod autem imperat ut adducant eum, quid aliud, nisi ut praedicent eum, et annuntiando venire faciant in exhausta fame viscera filii esurientis? Nam etiam ut occidant eum jubet, hoc est, ut mortem ejus insinuent: tunc enim cuique occiditur, cum credit occisum. Et epulemur, inquit: hoc ad laetitiam valet, propter illa quae consequenter dicit, Quia hic filius meus mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Et istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico et offertur Patri, et pascit totam domum. Cum interea major filius, populus Israel secundum carnem, non quidem profectus in longinquam regionem, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rertt atque discendit: quia ds̃ erat in xp̃o. mundum
recon cili ans sibi: &ipse dñs ait. pater in memanens.
nisi inclinare & humiliare in amplexu eius brachiũ
suum : & brachium dñi ciureuelatum est : quod est
consolari uerbo gratię dĩ: adspem indulgentis pec¬
catorum. hoc est post longa itinera remeantem
ad patrem mereri osuilum caritatis : Et incipit
iam peccata constitutus in ecclesia. confiteri:
Nec dicte omnia quȩdicturum eẽ promiserat.
sed usque ad illum nonsum dignus uocari filius tuus:
hoc enim uult fieri pergratiam. quo se in dignum eẽ pro
meritis fatetur : Non ad dit quod in illa meditatione
dixerat : fac me sicut unum demercennariis tius.:
Cum enim panem non haber& uelmert cennarius
eẽ cupiebat: Quod post osculum patris. generosis sime
iam de dignatur: stola prima est dignitas quam per didit
adam: serui quieam proferunt. reconciliatio nis prȩdicato¬
res: Anulus inmanu pignus sp̃s sci. propter i gratie

Expanded text:
e descendit; quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi : et ipse Dominus ait, Pater in me manens ipse dere, nisi inclinare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium Domini cui revelatum est ? quod est Consolari verbo gratiae Dei ad spem indulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem mereri a patre osculum charitatis. Et incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri. Nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud, Non sum dignus vocari filius tuus. Hoc enim vult fieri per gratiam, quo se indignum esse per merita fatetur. Non addit quod in illa meditatione dixerat, Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mercenarius esse cupiebat: quod post osculum patris generosissime jam dedignatur. Stola prima, est dignitas quam perdidit Adam. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores. Annulus in manu, pignus Spiritus sancti propter gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
ficationem dictũ ẽ &iã illud: qui amat
acciperimus quã oport& ꝓregno dĩ perdere
qđ potuisse martyres claruit : Contrariu hoc
prȩceptũ erit illi sententiȩ quadictũ ẽ. quid
ꝓdẽ hominisitotũ mundũ lucret᷑ animȩ aũ suȩ
detrim̃tũ faciat᷑. Respicite inquit uolatilia

Expanded text:
ficationem dictum est etiam illud: Qui amat ficationem dictum est etiam illud: Qui amat acciperemus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat . R
Abbreviated transcription (Latin):
facit sed quo animo faciat c̃siderandũ ẽ : hoc enĩ ẽ
lum̃ in nob̵ quia hoc nobmanifestũ ẽ bono animo
Nã ipsa facta quȩ ad hominũ societatẽ a nob̵ ꝓcedunt:
incertũ habent exitũ &ideo tenebras eas uocauitꝰ ñ
enĩ noui cũ pecuniã porrigo indigenti & petenti qł in¬
de aut facturus sit aut passurus & fieri potẽ ut ł faciat
ex ea ł ꝓpt̃ eã patiat᷑ aliqd mali: qđe gocũdarẽ ñue¬
nire uoluerĩ neq hoc ammodederĩ: itaq sibono animo

Expanded text:
faciat, sed quo animo faciat, considerandum est. hoc est enim lumen in nobis, quia hoc nobis manifestum est, bono animo umen est. nam et ipsa facta, quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum et ideo tenebras eas uocauit. non enim noui, cum pecuniam porrigo indigenti et petenti, quid inde aut facturus aut passurus sit, et fieri potest, ut uel faciat ex ea uel propter eam patiatur aliquid mali, cum ego, cum darem, non euenire uoluerim neque hoc animo dederim. itaque si bo
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli qũo non serunt neq metunt neq: congre¬
gist in horrea & pater uester cȩlestis pacit
illa nonne uos pluris estis illis: Idest ca¬
rius uos ualetis: quia utique racionale
animal sicuti esthomo sublimius ordi¬
natũs est in rerum natura quam in ra¬
tionabilia sicuti est auis.
Quis autem uestrum curans inquit
potest adiecere ad staturam suam cu¬
bitum unũ & deuestimento quid solli¬
citi estis : Idest cuius potestate atq
dominatu factum est ut adhanc sta
turam corpus uestrum ꝑ duceretur
eius ꝓuidentia &iã uestire potest:
Non autem ur̃a cura factum est ut
adhanc staturam ueniret corpus urm
Ex hoc intellegi potest quod sicure
huic staturȩ ñ porestis. illiergo eti¬
am tegendi corporiscurã relinqute.
cuius uidetis cura factũ eẽ uitantestaturȩ cor¬
p: habeatis dandũ aũerat &iã docum̃tũ ꝓpt̃ uestim̃tũ
sic̃ datũ ẽ ꝓpt̃ alimentũ¬
Itaque sequitur & dicit. Considerate lilia

Expanded text:
runt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelestis pascit illa: nonne vos pluris estis illis? » id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal, sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationabilia, sicut sunt aves. « Quis autem, vestrum curans, inquit, potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Et de vestimento quid solliciti estis? id est, cujus potestate atque dominatu factum est ut ad hanturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curehuic staturae non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse, ut tantae staturae corpus habeatis. Dandum etiam erat documentum propter vestimentum, sicut datum est propter alimentuItaque sequitur et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cla rauit cum ait. Quaerite primum
sregnum dĩ &ius ticiam eius et hȩc omnia
adicientur uobis. Regnum ergo & iustitia
dĩ bonum nrm est: & hoc apetendum. et
ibi finis constituendus propter quodom¬
nia faciamus quȩ cumq facimus Sed
quia in hac urta militamus ut ad illud reg¬
num peruenire possimus quȩ uita sine
his necessariis agi non potest: apponen¬
tur uobis haeanquit: Seduos regnum dĩ
& us ticiam eius primum que rite: Cum
enĩ dicit illud primum. significauit quod
hoc posterius quȩrendum est nontempo¬
re sed dignitate. Illud tam quam bonũ

Expanded text:
claravit, cum ait: Quaerite primum claravit, cum ait: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis. Regnum ergo et justitia Dei bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest. Apponentur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei et justitiam ejus primum quaerite. Cum enim dicit illud primum, significavit quod hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate: illud tanquam bonu
Abbreviated transcription (Latin):
neq nent: Sed ipsa documenta non
sicut allegori cȩdis cutienda sunt. ut quęramis
quid significent auescȩli aut lilia agri: posita sunt
enĩ ut derebus minoribus : maiora persua derentꝰ:
sicut illud est deuidice quinee dm̃ timebat nec
hominem reuerebatur & tamensȩpe in terpel¬
lanti uiduȩ cessit ut eius causam considerar&
non propter pie tatem aut humani tatem sed
netȩdium pateretur : Non enĩ ullo modo illein¬
iustus iudex personam dñi allegoricȩ sustin&
sed tamen quantum ds̃ quibonus est &iustus
cur& depre cantes sehunc conici dñs uoluit. quia
nec iniustur homo eos qui illum adriduis prȩci¬
bus tundunt: uel propter tȩdium deuitandum
ti esse dicentes quid edemur aut quid bibemus
Et rłHic mani festissime ostendit non hex
esse appeten da tam quam taliabona nr̃a
ut propter ea ipsa debeamus bene facere si
quid facimus : sed tamen esse necessaria.
Quid enim intersit inter bonum quod
appetendum ẽ & necessarium quod
sumendum est: hac sententia de¬

Expanded text:
ei? » Sed ista documenta non sicut allegoriae discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur: sicuti illud est de judice qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraret; non propter pietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet: sed tamen quantum Deus, qui bonus est et justus. curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum,ti esse, dicentes. Quid edemus, aut quid bibemus Hic manifestissime ostendit non haec esse appetenda tanquam talia bona nostra, ut propter ea ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia de
Abbreviated transcription (Latin):
adiusitiam aut amissa persũb plicium potestate quanunc
aduersusbonos quãdiu hoc ipsumbonis expedit. ueltempo raliter
aliquid ualentitaq &iam siomines homines conuertent̃
ad dm̃ iter quos sunt &iam inimici proquibus
ubemur orare : diabo lustamen quioperatur infilios diffidentiȩ rema¬
nerex insȩculi fine damnandus: quem finem iusticum uenire deside¬
rant quamuis pro ini micis suis orent : tamen non ab surde uindic¬
tam desiderare dicumꝰ:¬
XLΥIHomo quidam nobilis abiit in regionem longinquam ac ciperesibi
regnum &reuerti : Ipsed ñs noster ilis xp̃s intellegtiur : regio longinqua
ec desia gentium usque ad finesterrȩ reuertise : tamendicit:
abiti enim ut plenitudo gentium intrar& reuertetur ut omnis
is rabel saluus fiat: Secẽ nꝰas legem significat propterdeca logum
decem autem seruos quibus subilla positis gratia prȩdicata est:
Sicenim eis intellegendum est datas mas adusum cum intellex

Expanded text:
ad justitiam, aut amissa per supplicium potestate, qua nunc adversus bonos, quamdiu hoc ipsum bonis expedit, vel temporaliter aliquid valent. Itaque etiamsi omnes homines converterentur ad Deum, inter quos sunt etiam inimici, pro quibus iubemur orare, diabolus tamen, qui operatur in filiis diffidentiae, remaneret in saeculi fine damnandus. quem finem iusti cum uenire desiderant, quamuis pro inimicis suis orent, tamen non absurde uindictam desiderare dicus abiit in regionem longinquam accipere sibi regnum, et reverti: ipse Dominus noster Jesus Christus intelligitur. Regio longinqua, Ecclesia Gentium usque ad fines terrae. Reverti tamen se dicit: abiit enim, ut plenitudo Gentium intraret; revertetur, ut omnis Israel salvus fiat . Per decem mnas, Legem significat propter Decalogum. Decem autem servos, quibus sub illa positis gratia praedicata est. Sic enim intelligendum est eis datas mnas ad usum, cum intellex
Abbreviated transcription (Latin):
DEMULFRE SAMARITANA
factisque signata non omnibus patent : & ea non nulliminus
diligenterminusq: sobrie interpre tando. ãfferunt plerũq
ꝓsalute perniciem & procognitione ueritatis erroremi Inter
quȩ illud est sacramentum quod scriptum est dm̃m hora diei
sex tauenisre aupoteum ia cob: fessumq abitinere sedis se: Ra
muliere sam artrana potum petisse & cȩtera quȩ in eodem
scripturarum loco discutienda &pertractanda dicuntꝰ:¬
dequare id primum tenendum est : quod in omnibus scriptu¬
ris summa uigi lantia custo diri oport&iutsecundum sidem
am moneor ergo intellegere mundi huius infantias partes:
ide terrenas: quo ueniidnis ihs̃ horasexta idẽ ẽ sexta ȩcate
generts humani tamquam senec tute ueteris

Expanded text:
De muliere Samaritana. factisque signata non omnibus patent, et ea nonnulli minus diligenter minusque sobrie interpretando, afferunt plerumque pro salute perniciem, et pro cognitione veritatis errorem: inter quae illud est sacramentum, quod scriptum est, Dominum hora diei sexta venisse ad puteum Jacob, fessumque ab itinere sedisse, et a muliere Samaritana potum petisse, et caetera quae in eodem Scripturarum loco discutienda et pertractanda dicuntDe qua re id primum tenendum est, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodiri oportet, ut secundum fidem admoneo ergo intelligere mundi hujus infirmas partes, id est terrenas, quo venit Dominus Jesus hora sexta, id est sexta aetate generis humani, tanquam senectute veteris
Abbreviated transcription (Latin):
XIIID eillo quisȩpe cadebat inignem &aliquan¬
do inaquam
XI. Quod ait ergo liberis unt filii cum tribu tum
Qui autem scandali eauerit unum depus illis
Quod oblatus est ei debitor decemmiliorum
talentorum
Diuitem quinon intrat in regnum di
Quod duobus seorsum discipulis passurũ
seindicat
Quodcum abihericho egredere tus duos
cecos inluminauit
XXI
Quod ait dicipulis dicetis monti huic
tolle & iactate inmare
XXXII
Quodait & qui ceciderit super lapidem
istum confringetur
XXIII
dehomine rege quifecit nupuas filiosuo
XXIIII
deseptem fratribus qui unam uxorem
habuerunt
U Quodsit quod ait tota lex pendt in his
duobus

Expanded text:
XII. De illo qui saepe cadebat in ignem et aliquando in aquam. XXIII. Quod ait, Ergo liberi sunt filii, cum tributum Qui autem scandalizaverit unum ex pusillis Quod oblatus est ei debitor decem millium talentorum. divite qui non intrat in regnum Dei. Quod duobus seorsum discipulis se passurum indicat. Quod cum Jericho egrederetur, duos caecos illuminat. XXIX. Quod ait diTolle et jacta te in mare. XXX. Quod ait, Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. XXXI. De homine rege qui fecit nuptias filio suo. XXXII. De septem fratribus qui unam uxorem habuerunt. XXXIII. Quid sit quod ait, Tota lex pendet in his duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod ait cum sp̃s inmundus exierit ab homine¬
Defructucenteno s&ageno & triceno¬
Quod ati colligite primo zizania
Degrano sinapis quod maius fit omnibus holeyb:¬
meus eradicabitur
VUIII Depuero centurionis & filia cananea emulieris
qui curandi oblatisunt dño
Quod ai facto uespere dicitis serenum erit

Expanded text:
Quod ait, Cum Spiritus immundus exierit ab hominDe fructu centeno, sexageno, et tricenoQuod ait, Colligite primo zizania. XI. De grano sinapis quod majus fit omnibus oleribumeus, eradicabitur. XVIII. De puero Centurionis et filia Chananaeae mulieris. qui curandi oblati sunt Domino. o vespere dicitis, Serenum erit