comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bum militi pro consules cre¬
.xui. Itͥm dictator creatur. mã¬
et serguis. hn mayinuul beuil
egunt cum auiscis. et fidenis.
aurelus dictator. I uli̾ et
m̃to condules. hii cum uolcis
et equis ingeus belluui habu¬
erint. Anno urbis condite.
.ii. tribum pro consules coᷤ¬
stituti. ab ueientes sepcios uic
xxxuͦi. Sornelius dict̾ator fabi
et cossus coniules. hii arui uol¬
cis et equis pugnauerunt
xluiii. Samillus ab agro dic¬
tator tribum pro cousules.
hii ethrucos uicerunt. Anno¬
fubii tribun nilitum pro cõ¬
sules crrati. liii cumgallis pus¬
nauerunt. set romani uicti
sunt. Anuo urbis condite.¬
eccꝰ.xcuiiͦi. sulpicius dictator
popuiꝰ et mauiliꝰ consules.
hii gallos uicerunt. Annour¬
cornelius consules. liii sãm¬
tar graui bello uicerutit. Aͥn¬
quatus. et deciꝰ ꝯfuł. liii cumi
alerandro rege epiti pugnaue¬
iccctꝰ. xluiiͦ. fabricius et curius

Expanded text:
buni militum procoss. cre. Iterum dictator creatur Mamet Sergius. Hi maximum bellum gesserunt cum Phaliscis et Fidenis. Aurelius dictator, Julius et Mento coss. Hi cum Volscis, et equierunt. Anno Urbis 327. quatuor tribuni proconsules constituti. Ab his Veientes septies vict. Cornelius dictator. Fabius, et Cossus coss. Hi cum Volscis et equit. pugnaverunt. 348. Camillus ab agro dictator; tribuni proconsules. Hi Etruscos vicerunt Fabii tribuni militum proconsules creati. Hi cum Gallis pugnaverunt. Sed Romani victi sunt. Anno Urbis 398. Sulpicius dictator. Popilius et Manlius coss. Hi Gallos vicerunt. Anno UrCornelius coss. Hi Samnitas gravi bello vicerunt. Anquatus et Decius coss. Hi cum Alexandro rege Epiri pugnaveUrbis 467. Fabricius et Curtius
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Alexand̾. Hyrcanus. a
ab stutonio romano cõsule ⁊
nis. Sic q de fecerunt sucer¬
doces exstupe a aron. qui pre¬
tuerunt ab aaron usq ad rẜͣm¬

Expanded text:
lus, Alexander, Hyrcanus, Arab Antonio Romano consule ocannos. Sicque defecerunt sacerdotes ex stirpe Aaron, qui praefuerunt ab Aaron usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
et lereinas propheta. Ioach fi¬
tius iofie regnaiit. menses
Iechonias. qui et ioathini fi¬
lius ioachĩ. regnauit mẽses
tres. Sedechias filius iosie
regnauit. anͥ .xi. Nuiꝰ tempo¬
re destructa est ierłm aibabilo¬
nuis. Poit hunc defecit regnũ
uida q iam stecit pannos.¬

Expanded text:
. Joachaz filius Josiae regnat menses Jechonias, qui et Joachim, filius Joachim, regnat menses tres. Sedecias filius Josiae, regnat annos undecim. Hoc tempore destructa est Jerosolyma a Babyloniis. Post hunc defecit regnum Juda quod jam stetit per annos
Abbreviated transcription (Latin):
dext̾ Wlturaus. qui et cala as
cuncca desicrans. Fuis siuist
eurus nubes geu̾ans. Tcrerꝰ
caromalis. austꝰ qui et nothꝰ
humorem atq calorem et au
mina gignens. Nͫ iert̾. euro¬
affer calidus. Etus sauster.
euro uothus. temperatus.
diualis zephirꝰ qui et fauour
hyemem rosoluens foresz ꝓ
duccus. Nuiꝰ dext̾. affricus qͥ
et libs tempestatem. tontrua
geuerans et amimul. Sini si¬
mst̾ chorus qui et argestes faa¬
faciens sereua. Sxͣ los sunt du¬
o uenti. auia. et alcauꝰ. aura
uittrra. ¶lcanus in pelago. nu
maere trahunt. que globate
in nules deusantur. Dũr aut̾
rũ nanes. Quib dum uenti
in clusi crumpere nitiuitur.
muagno muriuure ꝯ crxepant.
et de mbibus collisis. ignem
tor est tonitrus. Ignis inde ex¬
cussus est fulgur: Qmi ignis
Dideo queqz penetat que tang̾
quia et noitro eit sb̾tilio. et
magna uiuentoꝵ impellitur.
Ab aquilone fulgur. et ab euro
tonitrus. et tempestas. et ab
austro flatꝰ est̾ qz pro cenditur.

Expanded text:
dexter Vulturnus, qui et Calcias, dexter Vulturnus, qui et Calcias, cuncta desiccans. Ejus sinister Eurus, nubes generans. Tertius cardinalis Auster, qui et Notus, humorem, calorem, atque fulmina gignens. Hujus dexter Euroauster, calidus. Hujus sinister Euronotus, temperatus. dinalis Zephyrus, qui et Favonius, hyemem resolvens, floresque producens: cui dexter Africus, qui et Libs, tempestuosus, tonitrua generans, et fulmina; a sinistris Corus, qui et Argestes,faciens serena. Extra hos sunt duo venti, Aura, et Altanus. Aura in terra, Altanus in pelago. CAPin aera trahunt, quae conglobatae in nubes densantur. Dicuntur autem rum naves. Quibus dum venti inclusi erumpere nituntur magno murmure concrepant, et nubibus collisis ignem torum est tonitruus, ignis autem inde excussus est fulgur; qui scilicet ignis ideo penetrat que tangit, quia nostro subtilior est et magna vi ventorum impellitur: ab atonitruus tempestatem, et ab Austro flatus aestumque portendit.
Abbreviated transcription (Latin):
amnialia de terra creata ĩ aqͥs
possunt morari ut sunt cocod̾i¬
uocturm nauigacione scintil¬
laut ad remos tẽpestils erit.
Et cum delfim undis sepius
exsciliunt quo illi feruitur.
in de uentus exsurget. ⁊ inde
De profundis aquaꝵ emer¬
gumur et scriptotia pemia
maera suspendamur. de a erꝰ.
simile a terra usq adlu¬
ulm conspiatur. de quo uita¬
lis poit lauictur et quia est. hu¬
midus ido in couolant aues
ut in aqua natant. In ħ̾ co
tes ex quosibi corpora sumũt
dum hominibus apparent de
Teutus est acr cõmotus et
agitatus et nichal aliud ꝙͣ
aeris aatus. Qui in .xii. diui¬
ditur et quisq propriũ uocã¬
bulum sortitur. de quibus st̾
als. Primus cardiualis sep
tentro qui et apparrias fuciẽs
frigora. et mibes. eurur᷑. Nui¬
derter eurus qui et taalciat̾ fa¬
cieus mues et gndmes. erꝰ
siunt aquilo qui et boreas
constringẽs mibes. Secmidꝰ
cardinalis sb̃ solanus. qui ⁊
affeliotes temperatus. O uiꝰ

Expanded text:
animalia de terra creata, in aquis animalia de terra creata, in aquis possunt morari, ut sunt crocodinocturna navigatione scintillat ad remos, tempestas erit. Et dum Delphini undis saepius exsiliunt, quo illi feruntur inde ventus exsurget et inde De profundis aquarum emergamus, et scriptoria penna in aera suspendamur. CAP. LIII.simile, a terra usque ad lunam conspicitur, de quo vitalis spiritus hauritur. Et quia est humidus, ideo in eo volant aves: ut in aqua natant pisces. Intes. Ex quo sibi corpora sumunt dum hominibus apparent. enim est aer commotus, et agitatus. Et nihil aliud quam aeris fluctus qui in duodecim dividitur; et quisque proprium vocabulum sortitur, de quibus quatuor altentrio, qui et Aparctias, faciens frigora, et nubes. Hujus dexter Circius, qui et Thracius, faciens nives et grandinem. Ejus sinister Aquilo, qui et Boreas, constringens nubes. Secundus cardinalis subsolanus, qui et Apeliotes, temperatus. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
amaris tũ aqias nõ miscet᷑
s ut puta leuis super graues
aquas labitur. et in occultũ
cursum suum reuertitur. Nic
est quod mare non redũdat cũ
om̃ia auina illud incrent.
noꝰ est adeo amara quam ea qͥ¬
Et cum ominis aqua aut dul¬
cis sit aut salsa. uideud̾ est
unde quedã erumpat calida ł
putrim. Sunt quedam s̃pet
sb̾ t̾ranei naturaltier sulphure
pleui. In luis cũ concipitur rẽt¬
ciꝰ flam sulphur accenditur. ꝙ
de currit calorẽ et putorem ĩ¬
de tralut. Et si prope locum¬
hũt crumpit fãminonia e¬
bullit. Si autem longius re¬
cesserit uix tepescit. de uide peĩ¬
serpentibus plena q inciuã
cum de terra ex surgit bibentes
int̾unit. ut fons stix facit.
mouctur et inse nichil mue
patitur. fit ex fontibus bitit¬
iimosis. quo edificata est
natura resistit aque. et non
dundit᷑ nisi menstruo sangͥne.
cõmorantur. quia dehus fr̃a
fit quia et aer est humidus nͥ
ciqua. et terra est a qua per¬
mirtus. Quod uero quedam

Expanded text:
amaris tamen aquis non commiscetur. Sed ut puta levis super graves aquas labitur, et in occultum suum cursum revertitur. Hinc est quod mare non redundat, cum omnia flumina in illud intrent. non est adeo amara quam ea qEt cum omnis aqua sit dulcis, aut salsa, videndum unde quaedam erumpat calida, vel putida. Sunt quidam specus subterranei naturaliter sulphure pleni. In his cum ventus concipitur, ejus afflatu sulphur accenditur, qua currit, calorem et putorem inde trahit, et si prope hunc locum erumpit, flammivoma ebullit. Si autem longius recesserit, vix tepescit, deinde peniserpentibus plena, qui viciniam dum de terra exsurgit, bibentes interimit, ut fons Styx facit. movetur, et in se nihil vivere patitur, fit ex fontibus bituminis, quibus aedificata est natura resistit aquae, et non dividitur, nisi menstruo sanguine.commorantur, quia de his factfit quia aer est humidus ut aqua, et terra est aquae permista. Quod vero quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
neo colore rub. ac uicina u¬
tora inficit. Mare dicitur ad̾
ce infontibus crumpit in se ipͥ¬
natura sit duplex .s. salsa et
dulas. Salsa maris et gra¬
uior. dulcis fonaiũ et fuimnũ
fontem in padiso ꝓduxit ⁊ in
e. flunina diuideus totam tͥ¬
ram. ia .iiii. partes mundi riga¬
re pͥccpit. dicitur quod crupcio

Expanded text:
neo colore rubet, ac vicina litneo colore rubet, ac vicina littora inficit. Mare dicitur, quoce in fontibus erumpit. In seipnatura sit duplex, scilicet salsa et dulcis. Salsa maris est gravior, dulcis fontium et fluminum fontem in paradiso produxit, et in quatuor flumina dividens totam terram in quatuor partibus mundi rigare praecepit, dicitur quod eruptio
Abbreviated transcription (Latin):
ciones maris. eodem .s. spiritu
infusi. uł residentis sumi recep
nͣtine. sub strata uentis pene
tota et ignibus pater. spiritu
in trorsum cũ igne ꝯc̾tante.
multis sepe locis fumũ uł na¬
porem. uł aamias cructat
ui ⁊̃ uento alicuius incũben¬
te. areuaz lapid̾ ne. iũ molẽ
egerit. Inde mous echua ad
cxemplum gehenue igniũ. tã
dintinũ durat incendiũ .q. ĩ¬
iular colidum. dicunt midis
nec ueiis terre diffusus fom̃¬
ta ignis accendat. Hic sallei
cauẽs. latirre fiuguittur. dũ
ꝓcul nauigantes unalꝑ fre¬
more t̾reutur quas sorbente
uoragine collidit estus. Sit̾i
de cĩl in aliis ⁊̃ t̾ris in eecidrũ
surgit. et geheunam pͥostendit.
de a qua nascitur. Unde extre¬
me partes occeam rigud gelu
et ppetuo frigore horrent. qmia
calore solis carent. pars autẽ
occeam qui mediũ orbem dim¬
flimuoꝵ cursu nõ angetur. qr
meatus in suo auines reuer¬
tuntur. Mare rubrum de occe¬
ano crit s roseũ colorem de
terra trahit que tota sangin¬

Expanded text:
tiones maris, eodem videlicet spiritu infusi vel residentis sinu receptmine strata, ventis pene tota et ignibus patet, spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente, arenarum lapidumve moles egerit. Inde montis Aetnae ad exemplum gehennae ignium tam diutinum durat incendium, quod insularum Aeolidum dicunt undis nec venis terrae diffusus fomta ignis accendat. Huic Scyllaei canes latrare finguntur, dum procul navigantes undarum fremore terrentur, quas sorbente voragine collidit aestus. Simili de causa in aliis etiam terris incendium surgit, et gehennam praeostendit. de aqua nascitur, unde extremae partes Oceani rigido gelu, et perpetuo frigore horrent, quia calore solis carent. Pars autem Oceani, quae medium orbem divfluviorum occursu non augetur, quia meatus in suos amnes revertuntur. ano exit, sed roseum colorem de terra trahit, quae tota sangui
Abbreviated transcription (Latin):
refrigeriũ confugianius.
qent᷑ pouit᷑ ab equalita¬
te. dr uñ et equor eoꝙ sit pla¬
nimi. ł in mari colligitur
infliuma diffunditur. in
fontes diuiditur. ꝑ amues
ꝯuectitut. pt̾ras dissipatur.
paera attemiatur. Totam
terram cingit. omnes regio
nes et prouincias diuidit.
abyssꝰ. quasi ab est finidus.
ht tamẽ fund̾̃ quamuis nͥs

Expanded text:
refrigerium aquarum confugiamus. refrigerium aquarum confugiamus. mentum ponitur, ab aequalitate dicitur, unde et aequor, quod sit plana. Haec in mari colligitur, in flumina diffunditur, in fontes dividitur, per amnes connectitur, per terras dissipatur, per aera attenuatur. Totam terram cingit, omnes regiones, et provincias dividit. abyssus, quasi abest fundus, habet tamen fundum, quamvis nimis
Abbreviated transcription (Latin):
quia inferiꝰ est poĩtus. Sic̾ eͥ
teri in medio aere. ita ĩ fu
in medio est terre. Uñ et no¬
uissima terra dicitur. Est a ͥ
locus igue et sulpbure horri¬
dus. inferius dilatatus. supe¬
rius coangustatus. Hic lac
et terra mortis diatur. quia
mormutur. Hic et stugnũ ig¬
nis de. qr ut lapis in mari itã
terea tenebrosa dicitur. quia
tumo et tetoris nebula obsai¬
ratur. Hic teruil oblimonis
nuncupatur. quia sicut imi¬
pii obliti sunt di. itl coꝵ ob¬
et merore quia ibi est aetus
et stridordeutiũ. Hic et gehẽ
funditas et recessus di herebꝰ
quasi atͣ uoraigo. Hiiiꝰ locri feto¬
rem cralancia. dicuntur. a¬
cheronta .i. sꝑiracula .s. ĩ ñdos
spiritus emitencia. Hic i stix
quod grece souat tristiciam̃.
Flegeton est flunius ĩfnalis
ob iucraitatẽ. ignis et sulphu¬
ris. fetore. et ardore lorribil.
ꝑunt et alia multu loca sine
aut frigore. et uentus seue
lorreneia. aut igne et fulph̾e
iugiter feruencia. Ignea inf¬
in loca consperinius. ad aq¬

Expanded text:
quia inferius est positus. Sicut enim terra est in medio aere: ita est infernus in medio terrae. Unde et novissima terra dicitur. Est autem locus, igne et sulphure horridus, inferius dilatatus, superius coangustatus. Hic lacus vel terra mortis dicitur, quia moriuntur. Hic et stagnum ignis dicitur, quia ut lapis mari, ita terra tenebrosa vocatur, quia fumo et foetoris nebula obscuratur. Hic terra oblivionis nuncupatur, quia sicut ipsi obliti sunt Dei, ita eorum obet tremore, quia ibi est fletus et stridor dentium . Hic et gehennfunditas et recessus dicitur Erquasi atra vorago. Hujus loca fetorem exhalantia dicuntur Acheronta, id est spiracula immundos spiritus emittentia. Hic est Styx quod Graece sonat tristitia.legeton, qui est fluvius infernalis, ob vicinitatem ignis, et sulphuris, fetore et ardore horribilis. Sunt et alia multa loca, sive aut frigore et vento saeve horrentia, aut igne et sulphure jugiter ferventia. Ignea inferni loca inspeximus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sitiꝰ d̾. Delos ĩ medio ꝙ aladũ¬
est sitil. a ciuitate enisd̾ noĩs
dicta. ħ tp̃r diliiiii. sb̃ ogygo
facto. primo compariut᷑. unde
et delos nom̃ accepit. quia de¬
los mainfestum souac. Nec
ycaro cretensi uautrago est
mara dicctur. N arou ĩsula
dronisii qui et bacus dicctur.
Melos que ⁊ storia. rotunda
tate enud̾ uoniiuls dicta.
aparo iaionis nepote conitłta
I giguit mannor. candidis¬
sinu ꝙ pariũ dicitur. et dudi¬
uin lapideui. Sỹdon cit irsula
in hac mastix nascitur. Sa¬
mos est insula a samo can¬
tate dieta in egeo uiari sita.
2e hͣ fuit sybilla. et pytago¬
ras nilac ficcilia uasa st teꝑtal.¬
li dicta. pͥmus sicaria. anca
tibus dr. In hͣ est mons e¬
ethna. cuiꝰ suifurea exectiãt
incendia. Inhꝰ freto est crua
et carabois. Iu hͣ ebaut o luu
dia. Eolie in sule acalore st

Expanded text:
itur. Delos in medio Cycladum sita, a civitate ejusdem nominis dicta. Haec tempore diluvii sub Ogygio facto primum apparuit, unde et Delos nomen accepit, quia delos manifestum sonat. Haec puero Cretensi naufrago est mare dicitur. Naxon insula Dionysii, qui et Bacchus. Melos, quae et Storia, rotunda vitate ejusdem nominis dicta, a Paro Jasonis nepote constructa. Haec gignit marmor candidissimum, quod Parium dicitur, et Sardium lapidem. Cidon est insula: in hac mastix nascitur. Samos insula a Samo civitate dicta, in Aegaeo est mari sita. De hac fuit Sibylla, et Phythagoras. In hac fictilia vasa suntlia dicta. Prius Sycania, a Sycantibus dicitur. In hac est mons Aethna cujus sulfurea exaestuant incendia. In hujus freto est Scylla et Charybdis. In hac erant olim dia. Eoliae insulae a
Abbreviated transcription (Latin):
hanc est bisace. aduabłis urbi¬
bus dicta .i. adroniais et btsã¬
aiũ. Derã est reusis. in qua
est magna cartago adidone.
que et elusa cõstructa. et carta¬
go a carta opido dicta. s aͥro¬
guirta. In ẽ eiuitas hyppone.
in qua finit augustins ep̃s
Inde est inaurccania. aingre

Expanded text:
hanc Bisace, a duabus urbibus dicta, id est Adromeus et Bizantium. Deinde est Heusis, in qua est magna Carthago a Didone, quae et Elisa, constructa, et Carthada, a Cartha oppido nominata. Sed a Rogurtha. In hac est civitas Hippone, in qua fuit Augustinus episcopus. Inde est Mauritania, a nigre
Abbreviated transcription (Latin):
tas aquas ab sorbet et reuo¬
ut. Hme fit. Est interra abis¬
sus pro fimi dissima. de qua
scribitur. Rupti sunt omues
fontes abysu magne. Iuxta
hanc sint cau̾nosa lani. et
spelunce late patentes. pn biis
uenti despiramtine aquaꝵ ꝯ
cipunitur qui ⁊ spꝰ procellaꝵ
dicuutur. et hii suo spiramĩe
aquas maris ꝑ patentes ⁊̾¬

Expanded text:
tas aquas et naves absorbet et revomit, hinc fit: est in terra abyssus profundissima, de qua scribitur: Rupti sunt omnes fontes abyssi magnae . Et juxta hanc sunt cavernosa loca, et speluncae late patentes. In his venti de spiramine aquarum concipiuntur, qui et spiritus procellarum dicuntur. Et hi suo spiramine aquas maris, per patentes
Abbreviated transcription (Latin):
ad ppͣmau optime ualent. uñ
ductr fabulose. aurea mala
habiisse. Malõ eͥ ous diectur.
tone scribente cimm populo ẽ
sb̾u̾sa. que affricam et curopã
sua uiat magnitudine ubi ñc
es conctum mare. Mcroe in

Expanded text:
ad purpuram optime valebant. Unde dicitur fabulose aurea mala habuisse. Miclon enim dicitur tone scribente cum populo est submersa, quae Africam et Europam sua magnitudine vicit, ubi nunc est Concretum mare. M
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Dehiis uentis fit eci ã¬
t̾remotus. Eam uenti loas
concanis inclusi. dũ crũpe¬
regestauit. tram horribii
fremore coneuciũt. camuq
tremere faciũt. Hnc i su¬

Expanded text:
us. De his ventis fit et terrae motus. Nam venti concavis locis inclusi dum erumpere gestiunt, terram horribili fremore concutiunt, eamque tremere faciunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
am dicca ꝑdita. amenitate ⁊
terris longe p̾stantissima ho¬
minibus in cognita. que quon¬
dam casu siuẽnta postea q̃si
tu est nec reꝑta. et io diatur
ꝑditu. Ad hanc ferunt quidi
brendanum uenisse. Nunc de¬

Expanded text:
a Perdita, amaenitate et terris longe praestantissima, hominibus ignota. Quae aliquando casu inventa, postea quaesita non est inventa, et ideo dicitur Perdita. Ad hanc fertur Brandanus venisse. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
diã sita. Inh nec serpẽs. nec lu¬
pus gignitur. Inea ᷤ soł fuga ꝙ¬
dlui auimial. ut arauoi mor¬
su homines piieus. In ea est
lila suuilis apcastro. que come¬
dentibus rictus contrahit. et qͣiͣ
ridentes int̾iut. In ħ sunt fõ¬
tes calidi. infirans medelam.
furibus inferentes cecitatẽ.
Sorsica. acorla muliere deũ.
contra liguriã sitil que pͥmit
tauꝵ suũ quesitura illuc. ue¬
uit. et reperiens loci fertilita
est dicta. quia ab eo est inhlta¬
ta. Sosus in sula contril yspa¬
mami. hanc fugnint serpen¬
des. Ibi est et colubria. angui
bus plena. Ibi et beleares in¬
sule. in hiis uiuente sunt fun¬
de. Gorgoides insule sunt in otͣ

Expanded text:
est sita. In hac nec serpentes, nec lupi gignuntur. In ea est solifuga animal ut aranea, morsu homines perimens. In ea est et herba similis apiastro, quae comedentibus rictus contrahit, et quasi ridentes interimit. In hac sunt fontes calidi, infirmis medelam, furibus inferentes caecitatem. Corsica, a Corsa muliere dicta, contra Liguriam sita: quae primitus taurum suum quaesitura illuc venit, et referens loci fertilitatest dicta, quia ab eo est inhabitata. Ebosus insula contra Hispaniam. Hanc fugiunt serpentes. Ibi est et Colubria plena serpentibus. Ibi et Baleares insulae. In his inventae sunt fundae. Gorgodes insulae in O
Abbreviated transcription (Latin):
sus et recessꝰ. limara sequit.
cuhiꝰ aspiracõne retro talit᷑.
cnis impulsu refunditue.
Sotidie a dis eftluere ⁊ reme¬
at̾ indr̾. Sum luna crescente
crescit. cũ de cresceute de creseit.
Sum luua est mequinatio.
maiores occeam fluctus sur¬
gunt obucintatẽ lune.c̾
est isolstiçio miciores oblõ¬

Expanded text:
sus et recessus lunam sequitur, cujus aspiratione retro trahitur, ejus impulsu refunditur. Quotidie autem bis affluere et remeare videtur. Cum luna crescente crescit, cum decrescente decrescit; cum luna est in aequinoctio, majores Oceani fluctus surgunt, ob vicinitatem lunae; cum in solstitio, minores, ob lon
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Uersus meridiem est ethi¬
opia ab ecle dicta. S una
est mariente in qua est urhs
saba. de qua fuit illa regina.
tate apud quos sst fous tam
frigidus diebus ut nõ bibat᷑
tam findus noctibus ut nou
tangatur. In quibus uersa
orientem cohitant trocodi¬
te qui scesi cursu feras capiũt
Ultra echiopiam sunt may ꝰ
loca defta. ob solis arorem
et diuersi generis serpen¬
cia lominibus in cognitu.
Meinde est mayimꝰ oceauꝰ
qui solis calore d̾r fuere ut
cacabur. In ertrenuis fimib
affrice u̾sus u̾sus ocidenteui
est urbs gades afantibus con¬
structa de qua gaditanũ mare
dr᷑ In ip̃o nero cereano est. Athias
ticum mare dr. Athlas a fuit¬
rey affrice frater prometheyꝰ aqͦ
mons nomen accepit quia
in eo residens astlgiam desqp¬
sit. Uuide et celum sustiuere di.
isulas maris tnͣseamus.

Expanded text:
ta. Versus meridiem vero est Aethiopia, ab Ethan dicta, una in Oriente, in qua est Saba urbs, de qua fuit illa regina qtate dicti. Apud quos est fons tam frigidus diebus, ut non bibatur; tam fervidus noctibus, ut non tangatur. Quibus versus orientem cohabitant Troglodytae, qui celeri cursu feras capiunt. Intra Aethiopiam sunt maxima loca deserta, ob solis ardorem, et diversi generis serpentia hominibus incognita. Deinde est maximus Oceanus, qui solis calore dicitur fervere ut cacabus. In extremis finibus Africae versus occidentem est urbs Gades, a Phaenicibus constructa, de qua Gaditanum mare dicitur. In ipso vero Oceano est mons ticum mare arex Africae, frater Promethei, a quo mons nomen accepit, quia in eo residens, Astrologiam descripsit, unde et coelum sustinere dicitur. insulas maris accedamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ti annus infirmitate uexatus
⁊ ꝓmptus scelera innocentes op¬
primeus t̾ras opp̾ssor sibi diri
duc̾et in ip̃o mentis u̾tite castellũ
suum ꝓspiciens elatus in mente

Expanded text:
XX annis infirmitate decoctus,  scelera, innocentes opprimens, terras multas sibi diripduceret in ipso montis vertice, unde castellum ejus prospiciebatur, elatus mente
Abbreviated transcription (Latin):
ciis ĩ mari rubro. sub mer¬
fis illi qui superfuerũt expu¬
lerunt a se quẽdam nobilẽ
culis nauigauerunt ꝑ cirenũ
mare. et pueuerunt ad hispa¬
mami. et ibi ꝑ annos habita¬
uerunt multos et progeni¬
es eoꝵ ẽ multiplicata miuis

Expanded text:
iis in mari Rubro submersis, illi, qui superfuerant, expulerunt a se quemdam nobilem culis navigarunt Tyrrhenum mare, et pervenerunt usque ad Hispaniam, et ibi per annos habitarunt multos, et progenies eorum multiplicata es
Abbreviated transcription (Latin):
alo ꝙ est noco dicũtur
Pontifex namq nouã lunã
regi minciare debuit. Post
cuiꝰ sacrificiũ. Ralo qͥnquies
ul sepcies clamauit. Perh̾

Expanded text:
od est convoco, dicuntur. Pontifex namque novam lunam regi nuntiare debuit, post cujus sacrificium Kalo quinquies, vel sexies clamavit, per
Abbreviated transcription (Latin):
tempore erliecatus est iordanis po¬
pulo del. et sol iͥetit spacio duoꝵ
dieꝵ. Salepħ successit iosue qui
tempore ficte sunt tabule. ħ tp̃r
claruit orpleus in imusica alesbo¬
ħ t̾ tempore fuit satimius et
ruit. Solmius et uarro .x. sibil

Expanded text:
tempore exsiccatus est Jordanis populo Dei, et sol stetit spatio duorum dierum. Caleb successit Josue, quim. Hujus tempore fictae sunt fabulae. Hoc tempore claruit Orpheus in musica in Lesbo. Hoc tempore etiam fuit Saturnus et ut Solinus e
Abbreviated transcription (Latin):
Huic primo reprouiissus est r.
⁊ huic pͥmitus data est cirami¬
asio. hic ĩuenit lebreas lateras
Nic ĩ docuit chalidos astro nomi¬
am. Egrpaos gcometriam. li¬

Expanded text:
Huic primo repromissus est Christus, et huic primitus data est circumcisio. Hic invenit Hebraeas litteras. Hic etiam docuit Chaldaeos astronomiam, Aegyptios geometriam.
Abbreviated transcription (Latin):
Iaimar babendum eadem ra¬
cione prolaitur. au sol mal
pricorius poitus brenissimum
dicni. et longulimam noctẽ
facere non ignoratur

Expanded text:
Decembris habendum eadem ratione probatur. Cum sol in capricorno positus brevissimum diem, longissimam noctem facere non ignoratur
Abbreviated transcription (Latin):
mopstrat horo logumi. sostici¬
quod solstet . s iatu
ꝙ alaus celum scandere nõ
ualeus retro gradum reflertat.
Estiuale solsticiũ. nõ .uiͦi.¬

Expanded text:
monstrat horologium. Squod sol stet, scilicet quod altius coelum scandere non valeat, sed retro gradum flectat. Aestivale solstitium, non
Abbreviated transcription (Latin):
x̾cluni eusebius cesarien c¬
sis primus ꝯposuit. postea
tu lcoms pape uucidius exposu¬
it. Dciũ dyonisiꝰ albas rome
ut hodic habetur scripto pro¬

Expanded text:
clum Eusebius Caesariensis primus composuit, postea tu Leonis papae lucidius exposuit; deinde Dionysius abbas, Romae, ut hodie habetur, scripto pro
Abbreviated transcription (Latin):
uua asole recedens tu
ceuditur. Restant eñĩ erhora
ta et uncia unius monienti
unt. Qui dies numero lune
ꝯputatur. isq saltus liue uo¬
minatur. Ideo autꝰ in .xix. an
uo. et in iulio m̃se fit luue sal¬
tus. quia et ħ facit mat̾ astͥ¬
nonue egyptus.

Expanded text:
una a sole recedens poscenditur. Restant enim ex hora ta, et unica unius momenti,unt. Qui dies numero lunaeginta computatur. Isque saltus lunae nominatur. Ideo autem in decimo nono anno, et in Julio mense fit lunae saltus quia et hoc fecit mater astronomiae, Aegyptus.
Abbreviated transcription (Latin):
uartus ad al¬
tero latere tẏmam̃. ꝑepheseũ ma¬
re sycladum. septemtronalia. fici¬
lie. narboues s. gullie ex ortiua. af¬
frice. maritima. tendit. ad ocrasũ
mema. macedoma. carentũ. tus¬
cum. baleares. hyspania. media.
cͥcules Sextus amplectitur.
caspias. gentes caueasum. sauio¬
traciam. illirisd. campariani.
etruriam. massiuiã. rͥspamau t̾ra¬
conem sc̃iuediata. et mude per luui¬
longissima dies iorar .xb. as ix̃.
ab altera caspii maris hora ma
gulliam. pyreneum. celtiberiã¬
rixui. amphisima dies loraꝵ
.xb. et quintaꝵ parcumi bore tͥ¬

Expanded text:
Quartus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. menia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, Media. XV. Sextus amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. Hispaniam, Terraconensem mediam, et inde per LusiLongissimus dies horarum XV addita ab altera Caspii maris ora inciGalliam, Pyrenaeum, CeltiberiXXXVI. Amplissima dies horarum XV et quintarum partium horae t
Abbreviated transcription (Latin):
Secimdus ab accasu in dic̾ per
medos uadit et ꝑsas. arabiam.
motem cicilis ⁊ septemirioua¬
lia affrice ꝑtingit. Umbilicus
uo ꝓrimis. et p̃ caspias portas muꝵ.
cusas. catiuã. et gades tendit. Sno¬

Expanded text:
Secundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, montem Siciliae, et septentrionalia Africae pertingit, umbilicus vo proximis, et per Caspias portas, Taurum, acusas, Catinam et Gades tendit. Gno
Abbreviated transcription (Latin):
sol .iiiiͦ. eirculos. duos ĩ mistro
et duos in aquilone. unum
in austro ꝑ iusulam meroen
et ꝑtholomaydam rubri maris
urbem. ubi longissima est ho¬
raꝵ .xii. dimdia hora amplior.
qpus est dies .ui. aliia uoy¬
nocti ali dic incridie. p aulo
plis quam didiam gnoĩis
pars gnon̾us de est unib.a. ꝓn
anchiuia super est quinta.xxi.
Inuenecia hũdem botis umbra
gnom̃s par fit. Iu syreue. sol¬
sticiali. dic medio nulla fit ũ
mriatus. In meridie siuit
poprih phicu dicti qui uiudrã
ex utroq nuttunt. Inindia st̃
alumen hyspasy. in solsticia¬
li. die umbra ab suumitur.
et totidem poste umbra pem¬
tus ab suitur. et hiis .xx. di¬
ebus uiubra ĩ m̃idic iactur.
In meroe. iu insulanib. bis in
anuo ab suuitur imbra cũ

Expanded text:
sol quatuor circulos. Duos in austro et duos in aquilone. Unum in austro per insulam Meroen, et Ptolemaidam, Rubri maris urbem, ubi longissimus rarum duodecim, dimidia hora amplior. sibus est dies, sex aliis noxinoctiali die, meridie paulo plus, quam dimidiam gnomonis pars gnomonis deest umbrae. In Ancona, superest quinta tricesima. In Venetia, iisdem horis umbra gnomoni par fit. In Syene, solstitiali die medio nulla fit umbminatur. In meridie sunt populi, Fiscii dicti, qui umbram ex utroque latere mittunt. In India super flumen Hypanim, in solstitiali die umbra absumitur. et totidem postea umbra penitus absumitur. Et his nonaginta diebus umbra in meridiem jacitur. In Meroe, insula Nili, bis in anno absumitur umbra, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rais maere quadͥ¬
color crsole et nubibus. forma¬
tur. dumi radius solis cane
mibi in ursus repusa a cie ĩ
solem restringitmr. Sicut sol
dii in uas aqua plenũ retus¬
get spleudo in tecto reuerbera¬
igneum. de aqua pmpureũ.
de acie iacinccinũ. de ten tra¬
gutaile in maiores guttas coe¬
unt acris amplius natum nõ
ferente. nunc uento implente.
nnc sole dissoluente. ad teras
dilabuitur. Ieuta autem ⁊ in¬
gis defluxio pluma. Repentĩa
de amaris aquis maris fit
l austa. de solis igne maere de¬
coctil. dulcescit. ut mariua a¬
qua humo infusa duicem sapo
tis et frigore conglaciate ĩ acrͥ
coagulantur. et in lapillos
graandinis mutantur.xLix.
ripiente formatur que in al¬
to mau non cadit. Nos Ros¬
de acre ueuit. quando siliqͥs
grauatus̾ rigore noctis ⁊ lunc
splen dore dictillat. Si ueletuẽ¬
cius est frigus noctis ros in

Expanded text:
in aere quadricolor ex sole et nubibus formatur dum radius solis cavae nubi immissus repulsa acie in solem refringitur. Sicut dum sol in vas aqua plenum fulget, splendor in tecto reddiigneum, de aqua purpureum, de aere hyacinthinum, de terraguttulae in majores guttas coeunt, aeris amplius natura non ferente, non vento impellente, non sole dissolvente, ad terras dilabuntur. Lenta autem, et jugis defluxio pluvia; repentina, de amaris aquis maris sit hausta, de solis igne in aere decocta dulcescit, ut marina aqua humo infusa dulcem saportis et frigore congelatae in aere coagulantur, et in lapillos grandinis mutantur. CAP. ripiente, formatur, quae in alto mari non cadit. de aere venit, quando aquis gravatus rigore noctis et lunae splendore distillat. Si vehementius est frigus noctis, ros in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. fumꝰ eͥ ascendit de a qua.
teui est corpus quod igmi ĩiec¬
que ci ui eit cumi aror. terre ma
tenes. uertitur in cinere i. a¬
cus et aque materies. per
tumũ euauesat inacrẽ. Peo
q natura aque est salsa. siue

Expanded text:
Fumus etiam ascendit de aqua. tem est corpus, quod igni injecquae ei inest, ardet. Terrae vero materies uritur in cinerem. Aeris et aquae materies per fumum evanescit in aerem. Ideo quia natura aquae est salsa, sive
Abbreviated transcription (Latin):
in quo sunt onmes thesauti sa¬
piencie et sciencie absconditi . o
ture medullam sitibundo exsu¬
gas. poscis a me mitissime
ouis a capra petit lauant. to¬
cius orb̃ tibi depingi formulã.
ĩ qua sic oculũ cordis ualeas
reficere. sit uisũ corpo.. Des
ĩ machina inu̾sitatis depasce¬
re. Q uod negotiũ sudore ple¬
nũ ipse meliꝰ nosti. quã labori¬
osũ. qͣmq ꝑiculosum laborio¬
sum quid̃ mͥ in aliis occupato¬
ĩuidos qui cuncta que nequs¬
unt mnitari. non ceslant a¬
tunti. et ea que publit ie¬
unt. furtiue intenite legunt
atq de labore nostro sibi itien¬
ciam usurpanit. quomã ut qu¬
as margatitas pedib ꝓcułaat¬
Qmm uero cũ solũ laborem
meũ set ⁊ memetip̃m tibi de¬
beam presertir cum non i¬
chi soli set toti mundo ger¬
tum intelligam omittens
in uidos tabescentes. non me
set se ipsos lundo corde corro¬
dentes. ardua aggrediar no¬
lumina: quia improbus la¬
bor iuno caritas omina.¬

Expanded text:
in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi oculturae medullam sitibundus exsugas, poscis a me amicissime, ovis a capra petierit lanam, totius orbis tibi depingam formulam, in qua sic oculum corporis valeas reficere, sicut visum cordis soles in machina universitatis depascere. Quod negotium sudore plenum ipse melius nosti, quam sit laboriosum, quamque periculosum. Laboriosum quidem mihi in aliis occupatonvidos, qui cuncta quae nequeunt imitari, non cessant caomittunt, et ea quae publice arguunt, furtive intente legunt, atque de labore nostro sibi scientiam usurpant: quem, ut sues margaritas, pedibum vero cum non solum laborem meum, sed et meipsum tibi debeam praesertim cum me non mihi soli, sed toti mundo genitum intelligam omittens invidos tabescentes, non me, sed seipsos livido corde corrodentes, ardua aggredior molimina. Quia improbus labor, imo charitas vin
Abbreviated transcription (Latin):
octaua trinitate in tmcite cõtẽ¬
plan. Quia ignorãs cũ ignorã¬
tib ignorancie tenebris ĩuoluoꝵ
Icurco mestam lugubremq incil
ut cecus deduc̃e uideor. Quare.
qr te ĩmensa sapĩe luce circũfuso
cognosco. tum aliis multis depos
imꝑcias et posicõnem orbis qͣ¬
si ĩ rabula nob̾ describas. ¶ise¬
rim enim uidet res ꝓpt nos toti¬

Expanded text:
rinitatem in unitate contemplari. Quia ignorans cum ignorantibus, ignorantiae tenebris involvor, idcirco moestam lugubremque vitam, ut caecus ducere videor. Quare quia te immensa sapientiae luce circumfusum cognosco, cum multis aliis deposcimpertias: expositionem orbis quasi in tabella nobis describas. Miserum enim videtur res propt
Abbreviated transcription (Latin):
lector si tamen ꝓ᷑ dũa.
nuidia audeas ne hꝰ opuscu¬
li laborem iunlipendas. Ego qͥp¬
pe uigilaui ut tu dormias ego
laboraui. ut tn quiescas. Auus
solum madu labor erit ut per¬
legendo intelligencia replen¬
ris. et scĩa p̾ditus clarus ab cĩ¬
bus habearis. Si a quod mag̾
spero tebido corde et nebulo¬
sa facie. hiis flosculꝰ oruate cõ¬
mus ac rosigerum sertum can¬
didulis liliĩs contertum uel ꝯ¬
nerum uenen ata ling̾ carpis
mudia quidem te ut ꝓpͥum ser¬
num caligini ignorancie ĩ nolu.
me autem beniuolencia per lu¬
men sciencie ad gloriam et ho¬
norem perducet.

Expanded text:
lector si tamen prae dono invidiae audias, ne hujus opusculi laborem vilipendas. Ego quippe vigilavi ut tu dormias, ego laboravi ut tu quiescas. Tuus solummodo labor erit, ut perlegendo intelligentia replearis, et praeditus, clarus ab omnibus habearis. Si autem quod magis timeo tabido corde et nebulosa facie his flosculis ornate conmis, ac rosigerum sertum, candidulis liliis connexum, venenata lingua carpis, invidia quidem te ut proximum servum caligini ignorantiae involvet, me autem benevolentia per lumen scientiae ad gloriam et honorem perducet.
Abbreviated transcription (French):
luda. psactar. et ⁊abulon.
Deraclel. Ioseph. et benia¬
nun.  ehala ancilla rachel
Dam et ueptali. Dezel¬
ta ancilla lye. gad ⁊ aser. Esau

Expanded text:
Juda, Issachar, Zabulon; De Rachel autem, Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla Rachel, Dan, et Nephthalim; de Zelfa, ancilla Liae, Gad et Aser. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
deus .ui. diebz cuncta condidit.
et in .uͣii. requienit. Secunda ẽ
inqua mundus noluitur. in qͥ
nos eremplo di .ui diebus ope¬
post quas pentecoste celebratur
in quo lex indeis. spititus sanctꝰ
xp̃iams datur. Quarta est .uii.
mensium. post quos festiuitas
tabnaculoꝵ. ẜuabatur. Quͥ¬
ta est .uii. annoꝵ post quos
aunus reuuissiois agebatur

Expanded text:
Deus sex diebus cuncta condidit et in septimo requievit. Secunda est in qua hic mundus volvitur, in qua nos exemplo Dei sex diebus opepriusquam Pentecoste celebratur. In qua lex Judaeis, Spiritus sanctus Christianis datur. Quarta est septem mensium, per quos tres festivitates Tabernaculorum servabantur. Quinta est septem annorum, per quos annus
Abbreviated transcription (Latin):
sim patitur. dum uidel luua
sb̾ sole ĩncad̾ limã graditur.¬
Gallicantum. matutum. di¬
luculum. Srepusculũ est du¬
bia lur. creperum eͥ dr dubiũ
est aut̾ int̾ tenebras et lucem.
Uesperũ. astella que nesꝑ nõia¬
tur. Conticinuul cũ omina cõ¬

Expanded text:
sin patitur, dum videlicet luna sin patitur, dum videlicet luna sub sole in eadem ligallicinium, matutinum, diluculum. 1o Crespulum est dubia lux. Creperum enim dicitur dubium. Est autem inter tenebras et lucem. 2o Vesperum, a stella quae vesperus nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
diem auique incheautes. in
euaue finiuntEgyixh. ab
occasu. usq ad excasinn. No ma¬
ui a medis uoctis usq ad me¬
dium. Umbri. et achemẽses
a m̾idie. usq ad iu̾idiem. De¬
pera usq ad nesperam. Sic a
hebrey nominãt dies una
salbati. uł salbatoꝵ. uel pͥma
salbati. secunda salbati. terai¬
a sallati. quarca scibbati. qͥn¬
ta salbati. scrta salbati. Ealb̾u.
P agani uero sic. Dies soł.
Dies lune. Dics martis. Di¬
es m̾curii. Dies iouis. Dies
ueneris. Dies saturui. Set
cum ħ nomina a plauetis la
mo hine et nomen diei ascribi¬
dicitur a nocẽ da eo ꝙ uoceat o¬
culis. Est aut̾ nor sol ab sencia
t̾re mubra. fit aut̾ acorpore et
luce. Dum cͥ lux sol est sub
terra. corpus terxe umbram.
est et imibra. ubi lux maior cor¬
pore. ibi umbra defiat. ubi
iix corpore crilior. ibi unibra iĩ¬
finitum ceesait. Cum sol austra¬
lem cen plagam pro luitrat. no¬
bis noctem pro longat. Cum
⁊ hic defectus e clipsis diatim
Sol uero ex obiecto luue. echip¬

Expanded text:
diem a mane inchoantes in mane finiunt; Aegyptii ab occasu, usque ad occasum; Romani a medio noctis, usque in medium; Umbri et Athenienses a meridie usque ad meridiem; pera usque in vesperam. CAHebraei nominant dies: Una Sabbati, vel Sabbatorum, vel prima Sabbati; secunda Sabbati; tertia Sabbati; quarta Sabbati; quinta Sabbati; sexta Sabbati; Sabbatum. Pagani vero sic: Dies Solis, dies Lunae, dies Martis, dies Mercurii, dies Jovis, dies Veneris, dies Saturni. Sed cum haec nomina a planetis habvenit, huic et nomen diei ascribiox dicitur a nocendo, eo quod noceat oculis. Est autem nox, solis absentia, terrae umbra. Fit autem umbra a corpore et luce. Dum enim lux solis est sub terra, corpus terrae umbram est et umbra; ubi lux major corpore, ibi umbra deficit; ubi lux corpore exilior, ibi umbra in infinitum crescit. Cum sol australem coeli plagam perlustrat, nobis noctem prolongat. Cum  hic defectus eclypsis dicitur. Sol vero objectu lunae eclyp
Abbreviated transcription (Latin):
.xlii. huius frater erat munitor
cuius tilia. rhea. remũ et ro¬
ntulum genuit. Qui occiso
amuło numitorem in regnũ
statiunt. Sub quo defcat᷑ reg¬

Expanded text:
. Hujus frater erat Numitor; ejus filia Rhea, Rhemum et Romulum genuit, qui occiso Amulio Numitorem in regnum statuit. Sub quo defecit reg
Abbreviated transcription (Latin):
Tercius est martius. ab ydo¬
lo marte. deo belli. patre ro¬
truli auctore romane gentis.
Sm marci. milites ħ mense
is amaribus eo ꝙ cuncta a¬
nimancia. tunc mares desi

Expanded text:
Tertius Martius a Marte idolo deo belli, patre Romuli, auctoris Romanae gentis; cui Marti milites hoc mense am a maribus, eo quod cuncta animantia hunc mares desid
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Atamis augustus. ab au¬
guito cesare qui ħ mense uic¬
tor exstitit. et romanum nu
decimus ymber. Sirat ĩ nĩ
ses pluitiades et ideo amun̾o
et ymbre nomen habentes.

Expanded text:
is. Octavus Augustus, ab Augusto Caesare, qui in hoc mense victor exstitit, et Romanum impdecimus imber. Sunt enim hi menses pluviales, et ideo a numero, et imbribus nomen habent.
Abbreviated transcription (Latin):
ebrer auctore moyse utsm̃
sic menses nominant. In¬
cipientes ab aprili in quo pas¬
ca celebrant. Nnan. aprilem.
ectober. thesseni. maremã.

Expanded text:
ebraei, auctore Moyse, sic menses nominant, incipientes ab Aprili, in quo Pascha celebrant: Aprilis. Octob
Abbreviated transcription (Latin):
uit. cuuis se filiilui falio pre¬
dicauit. Decim̃ uero deceri¬
brem appellaint. Quina ue¬
ro pompilius duos. Ianuar
idoł. arebus. a regibus am
Dicitur ⁊̃ aiamia eo ꝙ per¬

Expanded text:
vit, cujus se filium falso praedicavit. Decimum vero Decembrem appellavit. Numa vero Pompilius duos, Januariidolis, a regibus, a dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
es qui
menses diuidunt. ab yduare
pleuam sin speciem ĩ medis¬
gredio niense moustrat. Neb ͤi
et egu̾pen et grea nec halen¬
als nec nonas. uec p̃dus ob

Expanded text:
es qui menses dividunt, ab iduare, plenam sui speciem in medio mense monstrat. Hebraei, et Aegyptii et Graeci nec Kalendas, nec Nonas
Abbreviated transcription (Latin):
unũꝙ. q tribus in̾sibus distĩ¬
gintur. Dũa est autem uicis¬
situdo quia uices mutat in
pars aii. constaus extrib
quia tunc prata uirelit. sil¬
ue frondent. ħ est humonu
et calidum. et inlex fit cqui¬

Expanded text:
unumquodque tribus mensibus distinguitur. Dicta autem vicissitudo, quia vices mutat inpars anni, constans tribus quia tunc prata virent, sylvae frondent. Hoc est humidum et calidum, et in hoc fit aequi
Abbreviated transcription (Latin):
est quarta pars ani. trib
mensibus ꝑficitur. et ari¬
Est e frigida et himnda. ⁊ thͣ
agitur solsticiał dies Iu eq̃¬
situdo in uostris tĩ partib
agitur. In ĩndia uero ubi
sunt alii ortus syderum st̃
bine in anno estates. bnc
messes ĩ medio hyemps pla¬
cida. In cgrpto q nostra me

Expanded text:
 quarta pars anni; tribus mensibus perficitur, et a riEst enim frigida et humida, et in hac agitur solstitialis diesitudo in nostris tantum partibus agitur. In India vero, ubi sunt alii ortus siderum, sunt binae in anno aestates, binae messes. In medio hiems placida. In Aegypto quoque
Abbreviated transcription (Latin):
site quam assyrioꝵ ubi pri¬
muni rognauit. Fanaut̾. aq ͦ
flueu tranais dicitii Regͥ
regii. pharao. aquo pharis ei¬
intas. cc pteri reges dicti. il¬
quo uenit Ioseph megyptinti.
Post hunc regnauit. lebion
Deiũ amenoplis. Exinde
meffres. sub quo moritur. Io¬
bumc. authusis. Ueinde t̾hi¬
diosis. Item amenoplus.
Nor achẽtres. a choris. Itc̃ chẽ¬
tres qui iusus eit in mari ru

Expanded text:
antequam Assyriorum, ubi primus regnavit Tanaus, a quo flumen Tanais dicitur. Regnregum Pharao, a quo Pharos civitas, et posteri reges dicti. Hiquo venit Joseph in Aegyptum. Post hunc regnavit Hebron. Deinde Amenopolis. Exin Mespres. Sub quo moritur Johunc Muthusis. Deinde Thyomosis. Item Amenophis, Horus et Hencres, Achoris. Item Cencres, qui submersus in mari Ru
Abbreviated transcription (Latin):
ea tot unitates quot contin ĩfenor figira ⁊ residuum
loco eꝰ ponatur. Si mĩor: qr maior de minori subtrahi
non potest mutuet᷑ uitas afigura ꝓxim̃a sequenti q̃
a figura a qua debuit fĩ subtraccio simił iũctis subt¬
loco eiꝰ sccibatur .s. ne figure sequentes nũꝰ significẽt¬
⁊ demde opare ut pͥus. ¶ Si ã figura a qͣ mutuanda eͥ

Expanded text:
unc deleantur tot unitates quot contineat inferior figura et residuum loco ejus ponatur. Si minor quam, major numerus de minori subtrahi non potest, mutuetur unitas a figura proxima sequente quaenario et a figura a qua debuit fieri subtractio simul junctis subtloco ejus scribatur cifra ne figurae sequentes minus significent deinde operare ut prius. Si vero figura
Abbreviated transcription (Latin):
uiso gͥ quociens figure ĩferioris ordinis possint sb̾trahi
a sius superioribus: scribendus ẽ nuus denotans quo¬
ciens ex direcco sͣposito illius figure sub qua ẽ prima fi¬
gura nuu dĩsoris. ⁊ per illam figurã subtrahende sut̃
oñs figure inferioris ordinis a suis supp̃ositis. h ͨ fcõ

Expanded text:
iso ergo quotiens, figurae inferioris ordinis possint subtrahi a suis superioribus, scribendus est numerus denotans quotiens ex directo supraposito illius figurae sub qua est prima figura numeri divisoris, et per illam dividendae sunt omnes figurae in
Abbreviated transcription (Latin):
rimã mulcipli ᵈ ͥ ami̾iorandus ẽ ordo figuraꝵ ꝑ duas
differencias qũ ex duccõe alituꝰ figure ĩ s. nich ͭ re
multiplicacõe dĩone ⁊ radicũ extraccõne cõpetent᷑
potest relinqui spaciũ uacuũ ĩt̾ duos ordines figu¬
raꝵ ut ibi scribatur ꝙ ꝓuenĩt addend̾ a ͭ subtrahẽd̾
ne aliud memorie interadatur.

Expanded text:
i, anteriorandus est ordo figurarum per duas differentias, quamvis ex ductione alicujus figurae in cifram nihil resmultiplicatione et divisione et radicum extractione competenter potest relinqui spacium vacuum inter duos ordines figurarum, ut ibi scribatur, quod pervenit addendum aut subtrahendum ne aliquid memoriae intercidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
articulus ht̃ representari quĩ qͥlib articulꝰ ab aliquo
digito denoĩat᷑ ut denariꝰ ab uincate. ugenarius a
binario ⁊ ita de aniis. ¶ Omĩs uͦ m̾ius ĩ eo ꝙ digitus
ht̃ poni in prima differencia omĩs articulus in secunda¬
¶ Omis quidẽ nuus qui ẽ a .x. usq ad centũ ut cente¬

Expanded text:
ari vel denominari. Quilibet articulus ab aliquo digito denominatur, ut denarius ab unitate, vigenarius a binario, et sic de aliis. Omnis numerus in eo quod digitus habet poni in prima differentia: omnis articulus in secunda. Omnis vero numerus a decem usque ad centum, ut cente
Abbreviated transcription (Latin):
as oũi fructuũ tr̃e de piscariis molendinis et
uinu̾sis carnaliticis decimas. Oblationes ĩ sr̃
er defuctõnes ⁊ cmĩa spiritualia et locũ ad eccͣia
hedificandã et domos nob̾ ydoneas et cumit̾ium
ad unã cordã bor̾a. Enu̾a predc̃a ⁊ singula do¬
namus et concedimꝰ uob̾ et urĩs successoribus
iuppetuũ ut p̾dcm est ad om̃s ur̃as uolu̾tates et
uestroꝵ successoꝵ salius p̾dc̃is condicionibꝰ iu

Expanded text:
as omnium fructuum terre et de piscariis, molendinis et universis carnalaticis, decimas, oblationes insuper et defunctiones et omnia jura spiritualia et locum ad ecclesiam edificandam et domos nobis ydoneas et cimiterium ad unam cordam bovum. Omnia predicta et singula donamus et concedimus vobis et vestris successoribus in perpetuum, ut predictum est, ad omnes vestras voluntates et vestro
Abbreviated transcription (Latin):
uͣ. de uilla noua infirmanꝰ. Sanciꝯ prior mõ¬
tio iodoni. Ademariꝰ de bisnos. petro de castan
nos omnes insimł ꝑ rios et ꝑur̃os successores
non iducti ui nec dolo. s hona ⁊ spõcanea uo¬
iucate. uidentes et iutellige̾tes magna litilita¬

Expanded text:
us de Villanova, infirmarius, Sancius, prior Montisrodoni, Ademarius de Birnos, Petrus de Castanhnos omnes insimul, per nos et per nostros successores, non inducti vi nec dolo set bona et spontanea voluntate, videntes et intelligentes magnam utilita
Abbreviated transcription (Latin):
et paulo ⁊ beato confessori antomo ⁊ nob̾ ⁊iris
cessoribus urĩs ꝑmaneat semꝑ ⁊integrũ. Irẽ
retinemꝰ auilla pat̾rii. usq ad riuũ alnati. et
app̾te nogerii usq ad t̾mraũ tritorii scĩ cpii.
er auilla scĩ sulpicii usq ad rum̾ de mascasdaur
in rotũdũ ꝑ lesati cͥcuitũ ad instarcͥuli nõ pos

Expanded text:
et Paulo et beato confessori Antonio et nobis cessoribus vestris permaneat semper et integrum. Item retinemus quod a villa Paterni usque ad rivum Alnati et a ponte Noguerii usque ad terminum territorii Sancti Eparcii, et a villa Sancti Sulpicii usque ad rivum de Magastaud, in rotundum per Lesati circuitum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ⁊ successoribꝰ nrĩs ac. moñ. lesat̃. ĩ solidũ
iusticiis uł fidanciis recipiẽdis eẽt negligẽs uł
remissus uł fraudulentus nos ꝑ nos ⁊ ꝑ succe¬
siores nros ꝓmittimꝰ illa fac̾e̾ ac complere bo¬
na fide ad ur̃am de nũtiatõe et ur̃oꝵ. Cer̾a u̾o

Expanded text:
ris ac monasterio Lesatensi in solidum justiciis vel fidanciis recipiendis esset negligens vel remissus vel fraudulentus nos, per nos et per successores nostros, promittimus illa facere et conplere bona fide ad vestram denunciationem et
Abbreviated transcription (Latin):
su expͥsso. s omĩa adquiẽda ⁊ ad quisitano
catũ ꝙ fit singłis septim anis ĩuilla lesati i
die martis ꝑtres dies cõntinuos ipĩs et reb
eoꝵ securitatẽ et ducatũ contra omme hoĩem
imipendetis infra comitatũ ur̃ra et dist̾ctre
et extra proposse nĩo bona fide. Simiłi eũces
et redeuntes adnu̾̃dinas lesati que fuit ĩ festo
sci ncalxł septẽbris et om̃ia eoꝵ bona secu
portantes ⁊ ducẽtes.ꝑ.xuii. dies contur oo
u del ꝑ .uiii. dies ante ⁊ per .uiii. po securos ⁊
guisatos ducatis pro posse ur̃o pro feodo uero
supͣdcõ uꝯs et ũri successores homagiũ nobis
et uris sucors oribus faciatis et fideutatis p̾sbe¬
tis uramẽ cũ. Itẽ damus ĩꝑpetuũ et cõcedinus
nob̾. om̃ilus uris successoribꝰ successiue fux̃.

Expanded text:
su expresso, set omnia adquirenda et adquisita nobis catum quod sit singulis septimanis in villa Lesati, in die martis, per tres dies continuos ipsis et rebus eorum securitatem et ducatum contra omnem hominem inpendatis infra comitatum vestrum et districtum et extra pro posse vestro bona fide ; similiter euntes et redeuntes ad nundinas Lesati que fiunt in festo sancti Michaelis septembris et omnia eorum bona secum portantes et ducentes per.XVII. dies continuos, videlicet per.VIII. dies ante et per.VIII. post, securos et guisatos ducatis pro posse vestro. Pro feudo vero supradicto vos et vestri successores homagium nobis et nostris successoribus faciatis et fidelitatis prestetis juramentum. Item damus in perpetuum et concedimus vobis et omnibus vestris successoribus