comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xlui annis aedificatũ templũ: Sunt quidem multa
quȩ hinc dici possint: Sed quod breuiter dicipotest
& fcccile intellegi. hoc interim dicimus: Fratres.
diximus icc̃niñ fallor hesternadie : Adã unum
hominem fuisse. & ipsumẽ totũ genus humanum
Hccm ita diximus sime ministis quasi fractus esa
& spccr sus. colligitur quacsi conflatur inunum
soci& atem. atque concordiã spiritalẽ : &gem & unꝰ
pccuper modo ĩpse adã sed inxpõ innouatur: quia si¬
ne p&catouenit ccdã ut p& catum adem sor ber&
incacrne sua. & ut redinte gracr& sibi ccdã: adi¬
macginem dĩ ccdã Ergo caro xpĩ deadã: ergotem
plũ quod destruxerunt iudaei &resuscitauit dnr
Triduo resuscitauit carnem suã: Vid&e quia dr̃
erat. ȩqualis patri: frr̃ mei dicit apostolus. qui eũ
& citauit cemortuis: De quo dicit de patre : Factr
inquid oboediensusque ad mortem. mortem aũcru¬
cir: propter quod & dr̃ &ĩ &c̃itauit. & dedit ei nomen¬

Expanded text:
sex annis aedificatum templum. Sunt quidem multa quae hinc dici possint: sed quod breviter dici potest, et facile intelligi, hoc interim dicemus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hesterno die: Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societatem atque concordiam spiritualem, et gemit unus pauper modo ipse Adam: sed in Christo innovatur, quia sine peccato venit Adam, ut peccatum Adae solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaod destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo. Resuscitavit enim carnem suam: videte, quia Deus erat aequalis Patri. Fratres mei, dicit Apostolus, Qui eum excitavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et Deus illum excitavit a mort
Abbreviated transcription (Latin):
illac audens quã in lamentationibus audistis in
pscelmo: Et moue bamini cumcudir&is qui ainde
estis: cum decantabatur abuno de omnib: cordib
resonabat: Felices qui se imillis uocibur tã quã in spe¬
culo cognascebant : quiergo uolunt pacem serui¬
unicã : & quã uult eruȩ aleonem̃ . & demanu canisuncã
meã ⁊qui dicunt semper magnific&ur dnr̃ . ergobo¬
uer illi dnm̃ magnificabant non se: Ni d&le bouẽ mag¬
nificentem dnm̃ suum quia agnouit bõr posses so¬
rem suum: adtendite bouem: timentem ne desera¬
tur posses sorbo uis. & in bouẽ prȩsumatur : quo mo¬
do & pccuescit eos quiuo lunt in illo habere spẽ. Num¬
quid pcculus prouobis crucifixus ẽ. aut in nomine pau¬
li bcptizati estis: Quod dedi non ego dedi: gratis ac¬
cepistis columba decaelo descendit: ego inquidplan¬
tccui cpollorigacuit: sed dr̃ incrementum dedit:
Neque qui plantat ẽ ccliquid: neque quirigat sed qui

Expanded text:
illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem serviunicasemper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis, columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui
Abbreviated transcription (Latin):
lud: Caroerant carnalia sccpiebant: Illelo que¬
batur spiritaliter : quisccũ possit intellegere de
quotemplo dicebat: Sed non multum quȩrimꝰ
per &ian gelistã nobis aperuit : Dix̃ de quo templo
dicer& Soluite templũ hoc & tribus diebus excita¬
bo illud xl ui annis ccedificatum ẽ templũ &tri¬
duo suscitabis illud : dicebat ccũ ait &iangelista
d&emplo corporissui: et manifestũ ẽ occisum
dnm̃ posa triduũ resurrexisse : Hoc modo omni¬
bus nobis notuẽ Et siiudeis clacus̃ ẽ qui a foris
Ipsius templi Solutionẽ &aedificationẽ anniuersante
solemnitate celebraturisum. ad quãuos e horta¬

Expanded text:
tum. caro erant, carnalia sapiebant: ille loquebatur spiritaliter. quia autem posset intellegere, de quo templo dicebat? sed non multum quaerimus; per euangelistam nobis aperuit. dixit de quo templo diceret: soluite templum hoc, et tribus diebus excitabo illud. XLVI annis aedificatum est templum, et triduo suscitabis illud? dicebat autem, ait euangelista, de templo corpDominum post triduum resurrexisse. Hoc modo omnibus nobis notum est: et si Judaeis clausum est, quia foris Ipsius templi solutionem et reaedificationem, anniversaria solemnitate celebraturi sumus: ad quam vos exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
re colũbã unus quirq ced ꝓpositũ suũ laudat qđ uenłecutat᷑¬
illi cor ab õniuendense. Nenit ubi fragraccipit᷑: n&e siceruber¬
cunt frr̃: quicꝑ ipsar dirsensi onersuas amarar & mo¬
lestisimas cumubi tribuunt quod non sunt : Cum &to¬
luntur. putant e secliquiderse cummibil sunt : Tot par¬
tes de se fecerunt: Sed quid meis impl&um ẽ quod nols
corrigi: Hisi quod audisctir in psalmo. Discissi sun
nec conpuncti sunt: quiergo bouer uendunt: boues
intelleguntur : Qui nobir scripturas scar̃ dispensecue¬
runt: Boueserant apostoli Boueserant ꝓph&e Vn¬
de dicit cpostolur : Bouitrituranti or̃ non in frenabis:
Num quid debubur ꝑtin& addm̃ : An propter nos dic̃
Propter nos enim dicit : quia deb& in spe quierat ara¬
re & triturans in spe participandi. Ergo illibouer
reliquerunt nobis memoriã scripturarum : Non
enim desuo dis pensauerunt : qui c gloriã dnĩquȩ¬

Expanded text:
re columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod venditre columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod venditaccipitur. Nec sic erubecunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, nec compuncti sunt? 7. Qui ergo boves vendunt? Boves intelliguntur qui nobis Scripturas sanctas dispensaverunt. Boves erant Apostoli, boves erant Prophetae. Unde dicit Apostolus: « Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum? An propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non enim de suo dispensaverunt, quia gloriam Domini quae
Abbreviated transcription (Latin):
quic in mare trahitur: er gotenere debemur
omnisaffectus atclibus concupis centus frr̃ mei: Qui
tedice querunt uendunt : Ncc̃ & si mon ille ideouolebt
emere spm̃ scm̃ : quia uendere uolebat ipm̃ scm̃: Etpu
tacbat apostolus. mercatorer tacleresse : quales dnĩ
d&emplo flagello fiecit: Tales enĩ ipse erat: & qđ
uend&r & emere uolebat : De illis erat qui colum¬
mus spm̃ scm̃: Quare enim hoc dicunt: & quo pr&io
uendunt:: Pr&iũ honoris sui accipiunt: pretium.
cathe dras temporales ut uideantur ipsi uendere
columbas: Eccueant ceflagello deresticulis: Colũ¬
ba non ẽ uenalis: gratis datur. quiccgratia uocat᷑
deo frr̃ mei : quo modo uid&is eos qui uendunt. pro¬
palarios. quisq quod uind&. Iccudat quo proponta
fecerunt: Alterũ propositum hab&ꝰ carthagine pri¬
mianus. Alterũ hab& maximianus. Alterũ hab& in mau¬
rccnia rogatus : Alterũ hab& in nomidia illi & illiquos
icmn& nominare sufficimꝰ : Circuit ergo cli quiseme¬

Expanded text:
quia in mare trahetur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Simon ille ideo volebat emere Spiritum sanctum, quia vendere volebat Spiritutabat apostolos mercatores tales esse, quales Dominus de templo flagello eiecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat; de illis erat, qui colummus Spiritum sanctum? Quare enim hoc dicunt, et quo pretio vendunt? Pretio honoris sui. Accipiunt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis eme
Abbreviated transcription (Latin):
tcles oculos quȩ rebat cũ ait Philippe: qui me uid&.
uidet & pcctrem: isti oculi inintelle gentia sunt. Is¬
ti oculi inmente sunt: adeo: cũ dixiss& psalmus
Onm̃ rex omnis terrȩ dr̃ Subiecit saatim: psallite
intelle genter: quod enim dico: psallite dõ nrõ
psallite : dm̃ dico regẽnrum̃: Sed regẽ nr̃um in¬
ter homines ui discti : Hominẽ uidisti pccssũ. Cru¬
cifixũ mor tuũ: Iectebat aliquid in illacarne.
qucc̃ oculis carnis uidere potuisti Qui dillic intel
legebat: psallite intelle genter Noli oculisque¬
rere : quodmente conspicitur: psallite lingua
quic interuos caro: Sed quia uerbũ caro factũ ẽ
& hccbitabit innobir Reddite sonũ carnis. Red¬
dite mentis obtutũ. psallite intelle genter : Et
uid&is quicc uerbũ caro facctũ ẽ & habitauit¬

Expanded text:
Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis terrae Deus; subjecit statim, Psallite intelligenter. Quod enim dico, Psallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat? Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum e
Abbreviated transcription (Latin):
crescens manducans. Bibens. uigilans. dor miens.
factigactus cdputeũ sedens: Compre hensus. floc¬
gellatur sputis inlitus : spinis coronatus. Ligno
sus pensus. Lancea percussus. Mortuus sepultus.
quomodo ergo rex omnis terrȩ: quod ui debatur
in lococaro erat : oculis carnis: caro apparebite in
carne mortali maiesacs inmor tcclis occul¬
tabectur: Et quib: oculis mcciescs inmortalis
pen& rata com pecge carnis. poterit intueri Est
alius oculus mentis interior oculus: Non enimnul¬
los oculos habebat & tobis quando cȩcus oculis cor¬
poreirfilio dabat p̃ceptacuitȩ: ille pactri mecnum
tenebat ut pedibus combular& ille filio consili
ũ ut uiã iusitiae tener&: Et hac oculos uideo
& hac oculos intellego: Et meliores oculi dantes
uitȩ consilium : quac̃ oculi tenentes manũ: Tcles
oculos quȩrebat. & ih̃r: quando ait phi lippo:¬
Tcnto tẽpore uobiscum sũ : & non cognouistis me:

Expanded text:
crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, fatigatus ad puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae . Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo,Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me?
Abbreviated transcription (Latin):
nifesatũ ẽ quia super om̃s angelos ẽ: cuitalis homo
quo inccior nemo surr&̃. innatis mulierum᷑ dicit
indigriũ seesse. soluere corrigiã calciamenti Ta
men ccli quid euidentius dicat iohanner qui ccdr̃ẽ.
lectione : qui aforte & deillo cantauimus. reg¬
nccuit dnr super omnem terrã: Contra quod
surdisunt: qui putant eũ incefrica sola regnare :
Nonenim non dictũ ese dexpo cum dictum esa:
Regnecuit dnr super omnem terram: Quis esa
rexnoster: Et quid ccudistis in ipso psal mor&e den¬
tiuersu modo cantato psallite dõ nrõ psallite : psal¬
lite reginrõ psallite: Quem dix̃ dnm̃ ipsũ lix̃ regẽ
Elite psallite reginostro psallite Intelle genterne
inuna pcrte uelis intellegere cui psallir : quõ r&x
omnis terrȩ dr̃: Et quo modo ẽ r& ominis terrae¬
dr̃ rex᷑ : qui uisus ẽ inunc parte terrȩ hiero soli ma
iniudec: ambulans inter homines. Natus: sugens

Expanded text:
nifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, nifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Joannes, quia Deus estlectione, quia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terram. Quis est  Ipse est rex noster. Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem lite regi nostro, psallite intelligenter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui visus est in una parte terrarum, in Jerosolyma, in Judaea, ambulans inter homines, natus, sugens,
Abbreviated transcription (Latin):
perhibuerat in superioribus letionibur iohanner
testimonium dnõ. ut silium dĩ quidẽ dicer& dmĩñ
dicer&  Haetamen negar&: taccuerat dm̃: non ne¬
gauerat diñ: sed non omnino tauit drã: Fortas¬
ses enim inuenimur hoc in hodierna l&tione dixerat
filium dĩ: Sed dicti sunt. & homines filu dĩ Dixerat
tante &cellentiae illũ fuisse : ut non ess& ipse dignt
corrigicẽ calcicmentieius soluere Iccm mncegnitudo
isait mul tumdcet intellegi: Cuius non erat dignur
surr&xit maior iohenne innatis mulierũ: plus
erct ab omnibus hominibus & cngelis Nacman¬
gelum inuenimus prohibuisse ne homo illi cdpe¬
des cacder& cumenim quȩ dcc̃ in cpocalypsi an¬
gelus ostender& iohanni. quiscripsit hoc euan¬
gelium: Conterritus magnitudine uisionis io¬
hannes cecidit adpeder angeli: Et ille: surge.
ne feceris hoc illum adora: Noc mego conseruus
tuussum : & frctrũ tuorũ: Ccdereergo sibi cdpe¬
der hominem. congelus prohibuit Nonne ma¬

Expanded text:
in superioribus lectionibus Joannes Domino testimonium, ut Filium Dei quidem diceret, Deum non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenimus hoc in hodierna lectione. Dixerat Filium Dei: sed dicti sunt et homines filii Dei. Dixerat tantae excellentiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis. Nam angelum invenimus prohibuisse, ne homo illi ad pedes caderet. Cum enim quaedam in Apocalypsi Angelus ostenderet Joanni, qui scripsit hoc Evangelium, conterritus magnitudine visionis Joannes cecidit ad pedes Angeli. Et ille: Surge, vide ne feceris hoc; Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne ma
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionem: Rursus quite flagellat misto sȩculo:
cdemendationẽ. non ad dam nationem faccit fer¬
to pectrem erudientem.ne sentiar iudicem punien¬
ten: Hac& cottidie dicimus uobis: & sepe dicenda
sunt : quicbona & sclutariasunt: Expłc sermoxi

Expanded text:
ruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia bona et salutari
Abbreviated transcription (Latin):
qui cembulct : &icc̃ liberctus abillir la&alibur & gre¬
dibus p&catis. Qucclicsunt. feccinore: homicida
furtoc: cdul teria propter illa quȩ minutoui¬
dentur esse peccatac: Linguȩ: cut cogitationum
ccut immodercctionis in rebur concessis faccit uerita¬
tem confessionis : &uenit adlucẽ in operibur bonis:
quõ minuta plura peecata sine glegantur occidu¬
nt Minutȩ sunt guttę. que flumina implent
Minutasunt grana crenae Sed simulta crena
imponatur premit cetque opprimit: Hoc fecit
sentino ne glecta quod feccit fluctus in̾ruenn:
peculectim ꝑsentina intrect. Sed diu intrando
& non &ccuriendo mergit nacuem: Qui dese aũ
&xccurire nisi bonis operibus agere ne obruant pa¬
cata: Gemendo ieiunando t ribulando ignuscen¬
do Iter ccũ huius scłi molestũ ẽ: plenũẽ temptati¬
onibus: in rebus prosperis neextollat : in rebus ad¬
uersir. ne frangat qui tibi dedit felicitatem h¬
huius scłi ad consolationẽ tuc̃dedit non adcor¬

Expanded text:
etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in operibus bonis: quoniam minuta plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus agere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, ignoscendo? Iter autem hujus saeculi molestum est, plenum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ omnic enim he uisibilia sunt & singula sun
quodest panin non hocẽ aqua Ea qđ esa uestis non
hoc ẽ domus: Et quod sunt ista non hoc est dr̃
Visibilic tr sunt: Dr̃ totũtibiẽ: Sie suris panistibiẽ:
Sigitis. ccquactibiẽ : Siintenebris es. lumentibi est: Qui¬
ccincorruptibilis man&: Sinudus es inmortalita¬
dem uesdis tibiẽ : Cũ corruptibile hoc induerit
incorruptionẽ: Et mortale hoc in duerit in mor¬
acclitatem: omnicpossune dicidedõ & nihildo¬
ne dicitur dedõ: Nihillatiur hac inopia : queris
congruum nomen noninuenis: querir quo modo
dicere omnia inuenis quidsimile agnur & leo
dexpõ utrumq dictũ est ecce agnus dĩ quo mo¬
Bcepti ⁊abat ihr̃ diximus quice bapti sabat

Expanded text:
Deus. Omnia enim haec visibilia sunt, et singula sunt: Deus. Omnia enim haec visibilia sunt, et singula sunt: quod est panis, non hoc est aqua; et quod est vestis, non hoc est domus; et quod sunt ista, non hoc est Deus: visibilia enim sunt. Deus tibi totum est: si esuris, panis tibi si sitis, aqua tibi est; si in tenebris es, lumen tibi est, quia incorruptibilis manet; si nudus es, immortalitatis vestis tibi est, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus et leo? De Christo utrumque dictum est: Ecce agnus Dei . QuomoBaptizabat Jesus. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quicctot oculi cotidie luceista pascuntur.
minor fit: & illi reficiuntur : Et ipsa integra ꝑma¬
n& Si hoc potuit dr̃ deluce corporea corporeis ocu¬
lis &hibere non &ibit mundis cordibus lucẽ illã
in fcctigabilẽ. integrã per seuerantẽ : Hulla & par¬
te deficientẽ: qucc̃ lucẽ. In principio erat uerbũ
& uerbũ erat cpud dñ Ui deccmus ñ luxẽ: quõ aputł
te ẽ fonsuitȩ : in lumin&uo ui debimur lum̃ : in terra
cliud ẽ fons : aliud lum̃: Sitiens queris fontẽ : & ut
puenias cedfontẽ: queris lucẽ: Et si dies nonese
accendir lucernã ut ad fontẽ ꝑuenias: Fons ille
ipsccẽ lux: sitientib fons ẽ: cae coluxẽ: A periantꝰ
oculitui ut uide ant lucẽ: Apenantur fccuces cor¬
dis ut bibant fontẽ: quod bibis. hoc uides. Hoc au¬
dis totũ tibi fit dr̃ quicchorũ quȩ diligis totum
tibiẽ Si ui sibilic cłtendas: nec panisẽ dr̃ Nec aq̃a

Expanded text:
ergo? quia tot oculi quotidie ista luce pascuntur, ergo? quia tot oculi quotidie ista luce pascuntur, minor fit? Et illi reficiuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Videamus si lux est. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . In terra aliud est fons, aliud lumen. Sitiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec aqua
Abbreviated transcription (Latin):
manducauit homo Quir est paner angelorũ: in pru¬
cipio erat uerbũ : & uerbũ erat cpud dm̃ & dr̃erat
uerbum: Quomodo panẽ angel orum manducau̾
homo  Et uerbum caro facctũ est & habitecuit in nob:
Sed qui a diximus manducare angelor. Frr̃ nepu¬
t&is morsib fien Hcc̃ si hoc intellexeritir: quasi di¬
laniatur dr̃ quẽ manducant angeli quis dilanit̃
iustitiã: Sedrursus mihi celiquis dicit. et quisesa
qui manducat iusaitiã. Unde ergo Beati quie sun¬
S unc & sitiunt iustitiã quõ ipñ saturabuntur ycib
quem manducas ꝑ carnẽ : ut reficiaris tuille deficit :
ut repccr& te consumitur Manduca iustitiã & tu
enim : cũ fuerint diutius intenebris infirmatur¬
acier ipsorũ : quasi ieiunio lucir frecudati oculicibo
suo. luce quippe pascuntur: Defectigantur ieiuni¬
o & debilitantur ita ut ipscc̃ lucẽ quacrefitiuntur
uidere non possint: Et si diutius fuerit eetingun¬
tur cͣcm quac̃ moritur in eis ipsa acies lucis: quid

Expanded text:
omo . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat justitiam? Unde ergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmaturacies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati oculi cibo suo luce quippe pascuntur, defatigantur jejunio et debilitantur, ita ut ipsam lucem qua reficiuntur, videre non possint: et si diutius abfuerit, exstinguuntur, et tanquam moritur in eis ipsa acies lucis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uicc̃ dnĩ r&tas faccite semitas eius : Tcletestimo¬
nium reeldidit dnõsuo et quiccille dignatus esa
ccmico suo dnr̃q: ipsiui &ccmicus ipsius. ꝑ hibuit &
ipsetestimonium iohanni: Dixit enum deiohanne
Inncctis mulierũ non & surrexit inccior iohanne
bacptis to: Sed quia se illi prȩposuit : in hoc quod plur
ercet a iohanne dr̃erat: Quiccũ minor ẽ inquit in
regnocccelorum mccior illoẽ: Minor nactiuitate
nccior potes aate Mdior diuinitate incciestate
clanitecte Tcem quam in principio ercit uerbum¬

Expanded text:
no, rectas facite semitas ejus . Tale testimonium reddidit Domino suo, et quia ille dignatus est amico suo: Dominusque ipsius et amicus ipsius perhibuit et ipse testimonium Joanni. Dixit enim de Joanne, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista. Sed quia illi se praeposuit, in hoc quod plus erat Joanne, Deus erat. Qui autem minor est, inquit, in regno coelorum, major est illo . Minor nativitate, major potestate, major divinitate, majestate, clarit
Abbreviated transcription (Latin):
ndo lectionis euangelicȩ secundum. iohñ
sicut potestis meminisse. quicurã geri¬
tis prouectus urĩ: ita sequitur : ut h& quȩ
modo latcẽ: hodie nobis tractanda propo¬
natur abipso principio : usque cdhodier nam
lationem : quȩ supra dicta sunt: Meministir
icc̃ esse tractata: Et si forte in demultaestis
et sinon ten&is omnic audisse uos. tam̃ creolo
quod tenecctis quae dicta sint: etiã quacre spr̃sc̃r
incolumbȩ sp&cie appacruit : Et quomodo illa no¬
no do sissima
dissima quesctio solutasit: qui ccnescio quid quod ñ
nouerct. Didicit iohannes indnõ ꝑcolum bã cũ eũ
icmnoss&: quando uenienti ut bapti ÷ cr&ur ait.
Ego cete debeo baptizari. & tuuenis ad me quando
ei dnr̃ respondit: Sine modo: ut implectur omnir
iustictia: Nuncergo cdeundem iohannem cogit
nos ordo l&tionis reuerti: Ipseẽ ille qui proph&a¬
turẽ ꝑ isaicm. Uox clamantis in deserto parate

Expanded text:
do lectionis evangelicae secundum Joannem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spirin columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse est ille qui prophetatus est per Isaiam, Vox clamantis in eremo, Parate
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ihs̃ & discipuli eius iniude ã terrã. Et illic
demorabatur cũ eis. &illic baptizabat: Baptisa¬
tur. bapti zat: Non eo baptismo baptisat: quo
bapti ccturẽ: Dat baptismũ dnr̃ baptizatus a
seruo: ostendens humilitatis uiõ & perducens
cod becptis mũ dnĩ: Hoc ẽ adbaptis mũ suũ prȩben¬
do humilitatis &emplũ : quicipse non respuit
baptismũ serui: Et inbaptis moserui : uiccp̃pa¬
ratur dnõ: & baptizatus dnĩ uiã se fec̃uenientib:
ipsum ccudicmus. Ego sũ uiq&ueritas &uita Siue¬
ritctem querir uicc̃tene Nam ipseẽ uia : que ẽ uen¬
tas: ipsccẽ quo is ipsccẽ quccis: Non ꝑ aliud is ad ali

Expanded text:
scipuli ejus in Judaeam terram, et illic demorabatur cum eis, et baptizabat. Baptizatus baptizabat. Non eo baptismo baptizabat quo baptizatus est. Dat baptismum Dominus baptizatus a servo, ostendens humilitatis viam, et perducens ad baptismum Domini, hoc est baptismum suum, praebendo humilitatis exemplum, quia ipse non respuit baptismum servi. Et in baptismo servi via praeparabatur Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩns despin teclib: crecdinr. decengelir. & crchangelis
redibus. dominationib: uirautib: principatib: & ipsce feccta
sunt. Ncom cumenumercr& ha& omnia pradmus:
conclusit sic. Ipse dixit & feccta sunt ipse mandecuit & cre¬
atarunt : Sidix̃ & faccita sun ꝑ uerbũ fecaa sun: Siccũ¬
ꝑ uerbum scca sunt non potuit io hannis cor ꝑuenire
cedid qđ ccit : In principio erct uerbum & uerbum erat
ccpud dm̃ & dr̃ erct uerbum : nisi transcendiss& omnia
quȩ fcciatesun ꝑ uerbum: Qualis ergo iste monr: quã
scr̃ quac̃ alus inter illos montes. qui susciperun pcccem
populo dĩ ut porsint colles suscipere iusatimiam : Vide¬
te ergo frr̃ ne forte deipsis montib: ẽ ioh: de quibus¬
id est engite uos adȩuangelis acmierigite uos adeius
sensum: sed quia monter isti paccem surcipiunt: Nonpo¬
test ccũ esse inpacce qui spẽ ponit in hominer. Nolite sic
erigere oculos in monaem : ut put&is in homine: spem
urcc̃m esse conlo candem: Et sic dicite : ldiccui oculor

Expanded text:
 de Angelis, Archangelis, Sedibus, Dominationibus, Virtutibus, Principatibus? et ipsa facta sunt. Nam cum enumeraret haec omnia Psalmus, conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Si dixit, et facta sunt, per Verbum facta sunt: siJoannis cor pervenire ad id quod ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nisi transcendisset omnia quae sunt facta per Verbum. Qualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altus inter illos montes qui susceperunt pacem populo Dei, ut colles possent suscipere justitiam? 6. Videte ergo, fratres, ne forte deid est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam, et sic dicite: Levavi oculos
Abbreviated transcription (Latin):
tim cbsit ego uł credã uł senliã cõmutabilẽ dm̃ in¬
cõmutabilir ẽ dr̃ : Animatua quac̃ uis paria : quac uis
forte adhuc carnales. non mihi potuit respondere nisi
in cõmutabilem dm̃ : om̃sccũ crecura mutabilis: quo¬
modo ergo potuisti scintillare in illud quodẽ suꝑ omnẽ
creccturcem ut cedus mihi responderes in cõmutabilẽ
dm̃ : Quidẽ ergo illud in corde tuo : quando cogitas quh¬
dã susa cniã uiuam perp&uã omnipo denem : in finitã
ubiq: prȩsentem: ubiq: ctotam : nus quam inclusac̃ : Quan¬
do ista cogitar hoc ẽ uerbũ dedõ incordetuo: Nũquid
ccũ hocẽ son ille qui quattuor littens consatet: & duceb
syllabis: Ergo quȩ cũq dicuntur & transeunt : sonir.
lit tere sunt: syllaber̃ : Hoc uerbum sonat & transiit:

Expanded text:
ego vel credam vel sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. Anima tua quamvis parva, quamvis forte adhuc carnalis, non mihi potuit respondere nisi incommutabilem Deum; omnis autem creatura mutabilis: quomodo ergo potuisti scintillare in illud quod est super omnem creaturam, ut certus mihi responderes incommutabilem Deum? Quid est ergo illud in corde tuo, quando cogitas quamdam substantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, infinitam, ubique praesentem, ubique totam, nusquam inclusam? Quando ista cogitas, hoc est verbum de Deo in corde tuo. Numquid autem hoc est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus syllabis? Ergo quaecumque dicuntur et transeunt, soni sunt, litterae sunt, syllabae sunt. Hoc verbum transit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ille prȩsentior : Nam ego oculis unr c pcreo ille conscien
tis prȩsid& : Ad meccurer : cdillum cor ut utrumq imple¬
catir : Ecce oculos uror & sensus istor corpons leuatis ad nos
n& cdnos: Non enimnor de illis montib : sed adipsum¬
euangelium adipsum &icn ge lisaam: corccũ inplendũ
& quo l&i&: quid dixi quid l&i& & quoldi& quacle cor
leucet i decit : quia ad dm̃ laicet: Ne scrcina uolupta qi
carnalir prȩ grecuatum : ane cadat. quã fuerit sub leua¬
tum : Sed uideat sequirque gestare onus carnis d&ope¬
rem ꝑcontinentiam : ut purg& quod leu& addm̃: Beo¬
ti enim mundi corde : quõ ipsi dm̃ uidebunt: Nam &ce
quid prodest : quiccsonuerunt uerbo in piincipio erat uer¬
bum & uerbum erat apud dm̃ & dr̃ erat uerbum : & nos¬

Expanded text:
est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsumvangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum?
Abbreviated transcription (Latin):
tellegere quod ccudisdis: inuocate auxilium cadnõ qui
fecit cȩlũ &terram: Quia monter sic poduerun loqͥ
ut non possint ipsi inluminare : quic & ipsi in luminagr̃
ccudiendo inde: unde quia ha& dix̃ Accepit iohannes
ille frf̃. qui dircum bebat suꝑ p&aus dnĩ & de p&ctore dnĩ
bibebat . quod nobis ꝓpinar&: sed propinaurt uerba intel¬
l&tum ccũ in dedeber capere: unde & ipse biberct qui aibi
propinauit. ut leuer oculos cdmones undeuemi& ꝯbi auxi¬
lium : ut inde tam quam calicem idest uerbum propince dm
acciperes Etctam̃ quic auxilium aium cdnõ qui fecit cȩlũ
& terrcm : inde impleres paatus unde impleuit ille unde dixis¬
ti ccuxilium meum codnõ qui fecit cȩlũ & terraẽ: Quipo desa
ergo implecot frr̃ hoc dixi : l&i& quirque corsuum quomodo
illud uid& idoneum & cccpiat quod dicitꝰ: Sed foree hoc
dic&is quia ego uobissum prȩsentior quã dr̃ absit: multo

Expanded text:
telligere quod audistis, invocate auxilium a Domino qui telligere quod audistis, invocate auxilium a Domino qui fecit coelum et terram, quia montes sic potuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illuminati sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille, fratres, qui discumbebat super pectus Domini, et de pectore Domini bibebat quod nobis propinaret. Sed propinavit verba. Intellectum autem inde debes capere, unde et ipse biberat qui tibi propinavit: ut leves oculos ad montes, unde auxilium venitibi, ut inde tanquam calicem, id est, verbum propinatum acciperes; et tamen quia auxilium tuum a Domino, qui fecit coelum et terram, inde impleres pectus, unde implevit ille: unde dixisti, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: qui potest ergo, impleat. Fratres, hoc dixi: levet quisque cor suum quomodo illud videt idoneum, et capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicetis, quia ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo
Abbreviated transcription (Latin):
sciipture . leiccmꝰ oculor nr̃or ad montes unde auxilium
ueni& nobir : Sed aamen quia ipsi homines. qui scrpserunt
scripturcr. non de selucebant: sedille erat lumen uerum
qui inluminat omnem hominem uenientem in hunc mun¬
dum: Monrerct &ille io hanner baptisaa qui dix̃ non sũ
qui montes inlus arat Et ipse confessus art: quõ depleni¬
tudine & om̃ scccepimꝰ: ita deberdicere. l&iccui oculos meor
codmonles unde ueni& auxilium mihi : Ne auxilium quod
tibi uenit : montibur inpuctes. Sed sequaris & dicas: auxi¬
lium meum cadnõ qui fecit cȩlũ & terram: Ergo frr̃
ced hoc ista monuerim: ut quando erexisdir coradsenpturas
cum sonar& Ricngelium : In prncipio erat uerbum &
uerbum erct apud dm̃ & dr̃ erct uerbum. & c&era
quȩ l& acsunt intellega ꝯsuos leccsse oculor admontes:
nin enim montes istadicerent: unde omnino cogita¬
r&ir non in uenir&is: Ergo &x monꝗib uenit nobis
auxilium : ut ha& uł ccudir&ir: sed non dum po resdis in¬

Expanded text:
Scripturae. Levavimus oculos nostros ad montes unde auxilium veniet. Sed tamen quia ipsi homines qui scrScripturas, non de se lucebant; sed ille erat lumen verum , qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Mons erat et ille Joannes Baptista, qui dixit, Non sum : Quoniam de plenitudine ejus omnes accepimus. ita debes dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes, sed sequaris et dicas: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo, fratres, ad hoc ista monuerim, ut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et caetera. Quae lecta sunt ut intelligatis vos levasse oculos in montes. Nisi enim ista dicerent, unde omnino cogitaretis, non inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: si nondum potestis in
Abbreviated transcription (Latin):
tur qucc̃ uerba: est uerbum & in ipso homine quod man&
intur . Nam sonꝰ procedit deoe: Esa uerbum quoduere
spintacliter dicit᷑. illud quod intellegis desono. non ipse
sonꝰ: Ecce uerbum dico: cumdico dr̃ quac̃ breueẽ quod dixi.
quat tuor litterar & sillabar duas: nũ quid nã hocto¬
tũ ẽ dr̃: quattuor litterȩ & duae syllabae : an quantũ
hoc uile est: tanlum carũ ẽ qđ in eis intellegitur : quid
fecctum es incor d&uo. cum ccudirses dr̃ꝰ quid fac atũ ẽ

Expanded text:
uod manet intus: nam sonus procedit ex ore. Est verbum quod vere spiritualiter dicitur, illud quod intelligis de sono, non ipse sonus. Ecce verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae et duae syllabae? An quantum hoc vile est, tantum carum est quod in eis intelligitur? Quid factum est in corde tuo, cum audis
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo frr̃ de his montibus & io hannes ercet qui dixit:
Inprncipio erat uerbum & uerbum erct apud dm̃ &
dr̃ ercet uerbum: Surciperat pacem monsiste : con¬
tẽ plecbactur diuinitatem uerbi: Quaclir iste monr
ercet quã ex cel sus. trans cenderaet omnia casumina
terrcrum: tranrcenderat omr campos anr: tracnr¬
cendercet om̃s altiru dines side rum: trans cenderat
om̃ choror. & legiones angelorum: Nisi enim transcen¬
der& ista omnia quȩ creceta sunt: non ꝑuenir& cedd&ã
ꝑ quem feccaa sunt omnia. Non potestis cogitare
quid etrani cender&: nin uidecds quo ꝑuenir& : Quȩ¬
ni decelo & terra feclaa sunt: Quens de his quȩ sun¬

Expanded text:
 Joannes erat, qui dixit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Susceperat pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Qualis iste mons erat? quam excelsus? Transcenderat omnia cacumina terrarum, transcenderat omnes campos aeris, transcenderat omnes altitudines siderum, transcenderat omnes choros et legiones Angelorum. Nisi enim transcenderet ista omnia quae creata sunt, non perveniret ad eum per quem facta sunt omnia. Non potestis cogitare quid transcenderit, nisi videatis quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uaeilli qui fallit: quid cũ scllere conantur dm̃:
intuentẽ omnium. corda & omniũ secr&a. rimh¬
tem: ex istit cliquis her&icur. & dicit: Egodo ego
ccmus cui zelat: Ego quod do scm̃ ẽ quiccego do:
ego quem baptizo baptizaturẽ quem non bap¬
tizo non ese bapti zatus audi amicũ sponsi: Disce
zelcre amico tuo: audi uocẽ illius Hic ẽ quibap¬
tizat: quacr&ibiuis arrogare quod tuũ non esa:
usq: cc̃deo cbsens ẽ : qui hic reli quid sponsã suan:
Hescis qui a ille qui amortuis re surrexit. addexterã
pcctris sed&: Sic̃ contempser eũ iudȩi in lignopenden¬
tẽ: Tu contẽpnir in caelo sedentẽ: Nouerit caritas urã
magnũ dolorẽ me pati de hacre Sed ut dixi dimit.¬
ito c&erc cogitationibus uris: Non enim dico. siloqar
tota die Si plangã totadie: non sufficio nondicosi
hecbeã Sicut dic̃ proph&cc fontem lacrimarum:

Expanded text:
ae illi qui fallit! quid Deum fallere conantur, Deum ae illi qui fallit! quid Deum fallere conantur, Deum intuentem omnium corda, et omnium secreta rimantem? Existit aliquis haereticus, et dicit: Ego do, egamus cui zelat: Ego quod do sanctum est, quia ego do; ego quem baptizo baptizatus est, quem non baptizo non est baptizatus. Audi amicum sponsi, disce zelare amico tuo: audi vocem illius, Hic est qui baptizat. Quare tibi vis arrogare quod tuum non est? Usque adeo absens est qui hic reliquit sponsam suam? Nescis quia ille qui a mortuis resurrexit, ad dexteram Patris sedet? Si contempserunt eum Judaei in ligno pendentem, tu contemnis in coelo sedentem? Noverit Charitas vestra magnum dolorem me pati de hac re: sed, ut dixi, dimitto caetera cogitationibus vestris. Non enim dico, si loquar tota die; si plangam tota die, non sufficio: non dico, si habeam, sicut dicit propheta, fontem lacrymarum
Abbreviated transcription (Latin):
quo d noniste itcengat aff&tur Nullus in reb
humanir tccm deuiur agenere humano ẽ : qui
quod dico non sentiat: ponite aliquẽ pere gre
profectũ commendasse amicosuo. sponsã suam:
Hide que sote carus meusme forte me absente.
prome aliquir am&ur: Qua lis ergo ille qui custo¬
diens iponsẽ uł uxorẽ amicisui. Dat quidem
operã ut nullur aliur am&ur: sed sise amaripro
amicouoluerit : &utiuoluerit cõmendatã sibi
quã d&es tan dus uniuerso genen humano apar&:
Videcet illã celi quanto p&ulantius perfenestram
acdtendere: aut io cacri cũ cliquo ꝓhib& tamquam
zelcns : uideo zelantẽ : Sedui deã cui utrum ami¬
co cebsenti an sibi prȩsenti putate hoc dnm̃ xpm̃¬
fecisse: cõmendecuit amicosuo Sponsã suã peregre
profectus ẽ: accipere regnum : Sicut ipse dic̃ in euan¬
gelio: Tcmen prȩsens ẽ maiesate : Fallatur a¬
micur quitrans mare profectur ẽ. Etsi fallitur¬

Expanded text:
quod non iste tangat affectus; nullus in rebus quod non iste tangat affectus; nullus in rebus humanis tam avius a genere humano est, qui quod dico non sentiat. Ponite aliquem peregre profectum, commendasse amico suo sponsam suam: Vide, quaeso te, charus meus es, ne forte me absente pro me aliquis ametur. Qualis ergo ille, qui custodiens sponsam vel uxorem amici sui, dat quidem operam ut nullus alius ametur, sed si se amari pro amico voluerit, et uti voluerit commendata sibi, quam detestandus universo humano generi apparet? Videat illam aliquanto petulantius per fenestram attendere aut jocari cum aliquo, prohibet tanquam zelet: video zelantem, sed videam cui; utrum amico absenti, an sibi praesenti. Putate hoc Dominumfecisse. Commendavit amico suo sponsam suam, peregre profectus est accipere regnum, sicut dicit ipse in Evangelio , et tamen praesens est majestate. Fallatur amicus qui trans mare profectus est; et si fallitur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ xpm̃ ut quod dicere non potero uos cogite¬
tis Nouienim dolorẽ meũ &eprimi satis digne
non posse : Multor enim cduliteros ui deo: qui sponsĩt
tanto p̃tio emptã : amatcẽ faedã ut pul chrafier&
illo emptore. illo liberatore illo decoratore pos¬
sidere uoluns: Et id agunt uerbis suis : ut prospor¬
so amentur: De illo dictũ est. Hic est quibaptigt:
quis huc&xit & dicit ego baptizo quis huc exit &¬
dicit ego quod dedero hoc ẽ scm̃: Quis huc proceđ
& dic. Bonũ esaetibi ut nas cacris & me: amicum
sponsi ccudicmus Noncdulteros sponsi: Audiccinꝰ
zelantẽ sed non sibi Prs regredimini corde ad
urcer domus: Carnalialo quor : terrena dico:
Humanum dico propter in firmitatem carnis
ura ẽ: Multi hab&is coniuges multi habereuul¬
tis: Multi & si non uultir habuistis: Multi qui
omnino coniuges habere non uulitr. de coniu¬
gib poctrum urorũ natiesitis Hullũ cor est.

Expanded text:
ipsum Christum, ut quod dicere non potuero, vos cogiteipsum Christum, ut quod dicere non potuero, vos cogitetis; novi enim dolorem meum exprimi satis digne non posse. Multos enim adulteros video, qui sponsam tanto pretio emptam, amatam foedam ut pulchra fieret, illo emptore, illo liberatore, illo decoratore, possidere volunt; et id agunt verbis suis, ut pro sponso amentur. De illo dictum est, Hic est qui baptizat . Quis huc exit et dicit, Ego baptizo? quis huc exit et dicit, Ego quod dedero, hoc est sanctum? quis huc procedit qui dicit, Bonum est tibi ut nascaris ex me? Amicum sponsi audiamus, non adulteros sponsi: audiamus zelantem, sed non sibi. 11. Fratres, regredimini corde ad vestras domos, carnalia loquor, terrena loquor; humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae . Multi habetis conjuges, multi habere vultis, multi etsi non vultis, habuistis; multi qui omnino conjuges habere non vultis, de conjugibus patrum vestrorum nati estis: nullum cor est
Abbreviated transcription (Latin):
datũ de caelo Ipsi uos mihi testimoniũ per hibe¬
tis quod dixerim: ego non sum xp̃s: non es expr̃:
Sed quid si maior illo: qui actuillã baptitasti :
Missus sum ego prȩcosũ ille iudexẽ: Et audites¬
timoniũ. multo uehementiur : Multo &x pressius
Vid&e quidno biscũ cegitur uid&e. quid a mare
debecmus: Vi d&e: qui cc aliquẽ hominẽ. a mare
proxpõ: adulteriũ ẽ: quare hoc dico: adtenda mus
uocẽ io hannis: potercet in illo errari poterat ipse
putari. quinonerat Respuit ase fal sũ honorẽ ut
teneat solidã ueritatem Uid&e quid dicat xpm̃
quid se: qui hab& sponsã sponsusẽ: Casdi estote sponsũ
amate Quid aũtues: quid nobir diciiͦ: Qui hab& spon¬
sã sponsus ese : amicusccũ sponsi qui seat &ccudit&ũ
Sccudio gacud& propter uocẽ sponsi: Aherit dnr̃
dr̃ nr̃ promatu cordis mei Multũ enĩ gemitu
plenũ ẽ dicere quod doleo Sed obsecro uos per

Expanded text:
datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibedatum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Non es tu Sed quid si major illo, quia tu illum baptizasti? Missus sum. Ego praeco sum, ille judex est. Et audi testimonium multo vehementius, multo expressius. Videte quid nobiscum agitur. Videte quid amare debeamus. Videte quia aliquem hominem amare prae Christo, adulterium est. Quare hoc dico, attendamus vocem Joannis. Poterat in illo errari; poterat ipse putari qui non erat: respuit a se falsum honorem, ut teneat solidam veritatem. Videte quid dicat Christum, quid se; Qui habet sponsam, sponsus est. Casti estote, sponsum amate. Quid autem tu es? Quid nobis dicis? Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet pr pro motu cordis mei, multo enim gemitu plenum est, dicere quod doleo: sed obsecro vos per
Abbreviated transcription (Latin):
Currunt cd fontẽ: ut refici antur fons fluit ut
bi qui erct tecũ transior decnen. cui tutestimo¬
nium ꝑ hibuisti. Ecce hic baptizat. & om̃ueniunt
cedillum: Hoc ẽ: quid dicir Non sunt prohiben di:
ut cadte potius ueniant: Respondit & dix̃: Non po
decaelo: de quo putctis hoc dixisse io hannem
Dese ipso:  quasi homo cccipiat decaelo intendat
nisi fuerit ei datũ de caelo Ipsi uos mi hi testimoniũ
perhib&is quod dixerim. Ego non sum xp̃s: tam¬
quã dicens: Quiduos. fallitirꝰ: uos ipsimi hi quomo¬
do proposuistis isat̃ questionẽ Quid mihi dixistinꝰ.
Rcbbi qui erct tecũ trans ior danẽ cuitesti moniũ
ꝑhibuisti: Nostisergo qualẽ testi moniũ illi ꝑhibui¬
IModo dicturus sum non esse illũ: quẽ dixiesse
Ego qui ccli quid accepi decaelo. ut ali quid essem:
incnem me uultis esse ut loquar contraueritatẽ
Non potesa homo accipere quic quã nisi fuerit illi

Expanded text:
currunt ad fontem ut reficiantur: fons fluit ut currunt ad fontem ut reficiantur: fons fluit ut bi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad illum: hoc est, Quid dicis? non sunt prohibendi, ut ad te potius veniant? Respondit, et dixit: Non t de coelo. De quo putatis hoc dixisse Joannem? De seipso: Quasi homo accepi, ait, de coelo. Intendat nisi fuerit eperhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Tanquam dicens, quid vos fallitis? vos ipsi mihi quomodo proposuistis istam quaestionem? Quid mihi dixistis? Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti. Nostis ergo quale testimonium illi perhibui: modo dicturus sum non esse illum quem dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi