comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a mote. eiq refertur. pasce agnos meos. & hoc lterum hoc
tertio. ubi &iam de monstratur: unum atq idem esse a mo¬
rem & dil&tionem nam &iam dñs nouissime non ait diligis
me sed amas me: Nonergo nos sedipsum a memus. & in pascen¬
diso uibus eius ea quae sunt eius. nonea quae sunt nostra
quaeramus nescio quo enim in explicabili modo quisquis seipsũ
nondm̃ amat non seamat. & quisquis dm̃ non seipsum amat
ipsese amat. qui enim non potest uiuere desemorit̃ utiq: a man¬
dose: Non ergoseamat. qui neuiuat seamat. cum uero ille dili¬
gitur. dequo uiuitur. non se diligendo magis diligit. qui prop¬
ter ea se non diligit. ut eum diligat de quo uiuit: non sintergo
seipsos amantes qui pascunt oues xp̃i. ne tam quam suas. non
tam quam ipsius eas pascant. & uelint ex illis sua lucra con¬
qui rere sicut amatores pa&uniae. ueleis dominari sicut
elati: uel gloriari dehonorib quos ab eis sumunt sicut suꝑbi:

Expanded text:
Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi;
Abbreviated transcription (Latin):
querere non que ihũ xp̃i. Nam quid est aliud diligis me pas¬
ceo ues meas quam sidicer& si me diligis nonte pascere cogita
sedoues meas: Vt sicut me as pasce non sicut tuas. gloriã meã
in eis quaere nontuam: Do minium meum. nontuum Lucra
mea non tua: nesis in eorum soci&ate qui ꝑtinent adtem po¬
ra periculosa se ipsos amantes & c&era quae huic malorũ
initio con&tuntur: Cum enim dixiss& a postolus. erunt enĩ
homines seipsos amantes. s& utus adiunxit. a matores p&u¬
nie elati su perbi blas phemi parentib: non oboe dientes.
ingrati. scelesti. in religiosi sine aff&tione. D&ractores
in continentes immites. sine benignitate. proditores. proca¬
ces. caecati. uoluptatium amatores. magis quã dĩ. habentes
sp&iem pi&atis. uirtutem autem eius abnegantes. Ha& om̃a
mala abeo uelut fonte manante quod primum posuit seipsos
amantes. merito dicitur p&ro diligis me. & respond&

Expanded text:
quaerere, non quae Jesu Christi . Nam quid est aliud, Diligis me? pasquaerere, non quae Jesu Christi . Nam quid est aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, irreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, voluptatum amatores magis quam Dei; habentes speciem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes » . Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet,
Abbreviated transcription (Latin):
formidastiẽi ꝑs&utorem. lam p̃tio prote fuso. nunc ẽ ut sequaris
emptorem. & sequaris omnino usq: ad mortem crucis. Uerba
eius audisti quẽ iamueracem probasti: passurum te ipse p̃dixit
quite p̃dixerat negaturum: sed prius dñs quod sciebat in terro¬
gat. n& semel sediterũ actertio utrum p&rus eum diligat.
Red ditꝰ negatione trinae. trina confessio. neminus hamori
lingua seruiat quamtimori & plus uocis elicuisse uideat᷑
mors imminens quam uita p̃sens. sit amonis offitium pas¬
cere dominicum gregem si fuit timoris inditium negare
past orem. quihoc animo pascunt oues xp̃i ut suas uelint
esse non xp̃i. se conuincunt amare. non xp̃m. uł glori andi
uel dominandi uł ad quirendi cupiditate: non obediendi
& subueniendi & dõ placendi caritate. Contrahos ergo uigi¬
lat totiens inculcata istauox xp̃i. quos a postolus gemit sua

Expanded text:
formidasti ejus persecutorem. Jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris formidasti ejus persecutorem. Jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem , et sequeris omnino utque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti. Passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negaturum. Sed prius Dominus quod sciebat interrogat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; Redditur negationi trinae trina confessio ne minus amori lingua serviat, quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens quam vita praesens. Sic amoris officium, pascere dominicum gregem, si fuit timoris indicium negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non Christi, se convincuntur amare, non Christum; vel gloriandi, vel dominandi, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Christi, quos Apostolus gemit sua
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc inuenit exitum ille negator & amator: p̃sumendo
elatus negando ꝓstratus. flendo purgatus. Confitendo ꝓ¬
batus paciendo coronatus. Hunc inuenit exitum ut ꝓeius
nomine ꝑ f&ta dil&tione morer&ur. Cum quo se moritu¬
rũ ꝑ uersa festinatione ꝓmiserat: faciat eius resurr&tione
firmatus. quod in maturȩ pollicebatꝰ infirmus. Hoc enim opor¬
temeritas. Cumistum dis posuiss& ordinem ueritas: animam
suam positurũ seꝓ xp̃o p&&rus putabat proliberatore liberan¬
dus. Cum xp̃s ueniss& animam suã positurus prosuis omnib
in quib: erat p&rum quod & am factum ẽ nunc lamfirmitas
cordis ad suscipiendã mortem. promine dnĩ uera ipsodonan¬
te sumatur non falsa nobis errantib: p̃sumatur: Nunc est ut
uitae huius non m&uamus interitũ quia resurgente dño
uitae alteri p̃cessit exem plum Nunc ẽ p&re ut mortem non
timeas. quia uiuit quem mortuum dolebas. Et quem prono¬
bis moricarnali amore ꝓhibebas. aususes p̃uenire ductorem:

Expanded text:
Hunc invenit exitum ille negator, et amator praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus. Hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Faciet ejus resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmus. Hoc enim oportemeritas, cum istum disposuisset ordinem veritas. Animam suam positurum se pro Christo Petrus putabat, pro liberatore liberandus, cum Christus venisset animam suam positurus pro suis omnibus, in quibus erat et Petrus, quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus interitum, quia, resurgente Domino, vitae alterius praecessit exemplum. Nunc est, Petre, ut mortem non timeas: vivit quem mortuum dolebas; et quem pro nobis mori carnali amore prohibeas, ausus es praevenire doctorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. quando sibi fieri ius sit sepulchrũ incolomem fuisse p̃sen¬
tem : eoq: effosso & diligentis sime p̃parato. Ibi eum setamqua
in l& tulo conlocasse statimq esse de functum: Ut autem isti
putant qui ha& uerba dñĩ sic intellegunt. non de functuro
sed de functo similem cubuisse : & cum mortuus putar& ur
sepultum fuisse dormientem. & don& xp̃s ueniat sic manere
suamq uitam scaturrigine pulueris indicare. quipuluis
creditur ut abimo ad suꝑficiem tumulias cendatfl¬
tu qui escentis inpelli. Huic opinioni suꝑ uacane

Expanded text:
ritur, quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesenritur, quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacane
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eĩ anhelitu fieri. siue constanter. siue ꝑtinaciter
uer&: non enim possunt deesse quicredant si nonde¬
sunt qui &iam moy sen asserant uiuere. quia scriptũ ẽ eius
sepulchrũ non in ueniri: & apparuit cum dnõ inmonte. ubi&e¬
lias fuit. quem mortuum legimus non esse sedraptum: qua si
mosi corpus non potuerit alicubi sic abscondi ut prorsus homi¬
nes later& ubi ess&. atq inde adhoram diuinitus excitari.
quando cum xp̃o helias & ipses unt uise: sicut adhorã multa
ciuitate: sed tamen ut dicere coeperam siquidam moꝰsen
mortuum negant. quem scriptura ipsa ubi se pulchrũ eiꝰ
nus quam inueniri legimus: Mortuum tamen esse sine ulla
ambiguitate testatur: quanto magis io hannes existorum
occasione uerborum. ubi dñs ait. Sic eum uolo maneredon&
uenio : Creditur uiuus dormire subterra : quemtradunt.
quod &ciam inquibusdam scripturis quam uis a pocry fis reppe¬

Expanded text:
ur; atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter sive pertinaciter ur; atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter sive pertinaciter asseveret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere; quia scriptum est ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte, ubi et Elias fuit , quem mortuum legimus non esse, sed raptum . Quasi Moysi corpus non potuerit alicubi sic abscondi, ut prorsus homines lateret ubi esset, atque inde ad horam divinitus excitari, quando cum Christo Elias et ipse sunt visi: sicut ad horam multacivitate . Sed tamen, ut dicere coeperam, si quidam Moysen mortuum negant, quem Scriptura ipsa, ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamen esse sine ulla ambiguitate testatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec venio, creditur vivus dormire sub terra? Quem tradunt etiam quod in quibusdam Scripturis quamvis apocryphis repe
Abbreviated transcription (Latin):
quam ille ldeo non sequer&. quo eum manere uoluit don& ue¬
niat. Quis facile aliud cdictum es se crelat. quam quod fratres
crediderant qui tunc erant᷑. Eo quod scilic& noness& discipu¬
lus ille moriturus. Sed don& ibs̃ uenir& iste maner& inuita sed
hanc opinionem lohannes ipse abstulit. non hoc dixisse dnm̃
aꝑta contradiccione d&larans: Curenim subiunger&. non
dix ihs non moritur nisine hominum cordibus quod falsum
fuerat inherer&: sed cui plac& adhuc resistat. & dicat uerũ
esse quod ait iohannes: non dixisse dnm quod discipulus ille ñ
moritur. Sed hoctamen significatum ẽsse talibus uerbis qualia
eum dixisse narrauit. & asserat iohannem a postolum uiuere:
atq in illo sepulchro eius. quodẽ apud ephesum dormire potius¬
eum quam mortuum iacere contendat. assumat in argum¬
tum quodillicterra sensim scatere & quasi ebullire perhib&

Expanded text:
quam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec vequam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec veniat? Quis facile aliud dictum esse credat, quam quod fratres crediderant qui tunc erant, eo quod scilicet non esset discipulus ille moriturus, sed donec Jesus veniret, ista maneret in vita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret, Non dixit Jesus, Non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret? 2. Sed cui placet, adhuc resistat; et dicat verum esse quod ait Joannes, non dixisse Dominum quod discipulus ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse narravit; et asserat apostolum Joannem vivere, atque in illo sepulcro ejus quod est apud Ephesum, dormire eum potius quam mortuum jacere contendat. Assumat in argumentum, quod illic terra sensim scatere, et quasi ebullire perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
me sequere. Ex iit ser mo iste inter fratres. quia discipulus
ille nonmoritur. & nondixit ihs̃ nonmoritur. sed sic eũ uolo
manere don& ueniam quid adte: Ecce quo usq in hoc euan¬
gelio extenditur quaestio quaesua profunditate non medi¬
oeriter mentem scrutantis exerc&: Cur enim dicitur p&ro¬
sequereme. n& dicitur ca&eris quisimul aderant. & ꝓf&to
eum sicut magistrum disci puli sequebanturͤ Sedsi ad passio¬
nem intellegendum ẽ. num quid solus proxp̃iana ueditate
passus ẽ p&rus non ne ibierat in illis septem alius filius Tebe
dei frater io hannis. qui post eius ascensionem abherode
mani festatur occisus: Uerum aliquis dixerit. quõ non ẽ
ia cobus crucifixus meritum dictumesse p&ro sequereme
qui non solũ mortem. sed &iam mortem crucis sicut xp̃s
expertus ẽ si hoc si nihil aliud quod sit conuenientius. potuerit
inueniri. Cur ergo de io hanne dictum est sieũ uolo manere
don & ueniam. quid ad tẽ. & rep&itum ẽ tu mese quere. tã¬

Expanded text:
s, quia discipulus ille non moritur. Et non dixit ei Jesus, Non moritur; sed, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Ecce quousque in hoc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercSequere me, nec dicitur caeteris qui simul aderant, et profecto eum sicut magistrum discipuli sequebantur? Et si ad passionem intelligendum est, nunquid solus pro Christiana veritate passus est Petrus? nonne ibi erat in ildaei frater Joannis, qui post ejus ascensionem, ab Herode manifestatur occisus ? Verum aliquis dixerit, quoniam Jacobus non est crucifixus, merito dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicut Christus, expertus est. Sit hoc, si nihil aliud quod sit convenientius potuerit inveniri. Cur ergo de Joanne dictum est, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere; tan
Abbreviated transcription (Latin):
sent dicit simoni p&ro simonio hannes diligisme plus his
dicit ei &iam dñe. tu scis quia a mote Dicitei. pasce agnos meos
Dicit ei iterum. simon iohannes diligis me. aitilli &iam dñe
tuscis quia a mot̾e Dicitei pasce agnos meos. Dicitei tertio.
simoniohannes amasmeͦ contristatus ẽ p&rus. quia dixiteiter¬
tio amas me : Et dicitei. Dñe tuoma nosti tuscis qua a mote

Expanded text:
sent, dicit Simoni Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? sent, dicit Simoni Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? dicit ei etiam Domine tu scis quia amo te dicit ei pasce agnos meos dicit ei iterum Simon Iohannis diligis me ait illi etiam Domine tu scis quia amo te dicit ei pasce agnos meos dicit ei tertio Simon Iohannis amas me contristatus est Petrus quia dixit ei tertio amas me et dicit ei Domine tu omnia scis tu
Abbreviated transcription (Latin):
credunt sperant diligunt participatio tante beati¬
tudinis perhoc prandium demonstratur: Hoc &iam
tertio inquid manifestatus ẽ ihs discipulis. cũ resur¬
rex iss& amortuis: Quod non ad ipsas de monstrationes sed
ad dies referre debemus: Id est primodie cum resur rexit:
& post dies octo quando discipulas thomas uidit & credidit
&odiequando hoc depiscib f&it post quot autem dies id fe¬
cerit dictum non ẽ: Nam ipso primodie non semel uisus ẽ. Sicu
euangelistarum omnia in testimonia conlata de monstrant
sed sicut dictum ẽ. s&cundũ dies numerande manifestationes
eius ut ista sit tertia prima quippe habenda sit eademq una
propter unum diem quociens cumq: & quib: cũq die illo quore¬
surrexit ostendit. s&cunda p̾dies octo & ha& tertia & de inde
quotiens uoluit . usq addiem qua dra gensimum quo ascendit
in caelum quamuis non scripta sint omnia : Cu mergo prandis¬

Expanded text:
credunt, sperant, diligunt, participatio tantae beaticredunt, sperant, diligunt, participatio tantae beatitudinis per hoc prandium demonstratur. 3. Hoc jam tertio, inquit, manifestatus est Jesus discipulis suis, cum resurrexisset a mortuis. Quod non ad ipsas demonstrationes, sed ad dies referre debemus id est primo die, cum surrexit; et post dies octo, quando discipulus Thomas vidit et credidit, et hodie quando hoc de piscibus fecit; post quot autem dies id fecerit, dictum non est: nam ipso primo die non semel visus est, sicut Evangelistarum omnium testimonia collata demonstrant: sed, sicut dictum est, secundum dies numerandae sunt manifestationes ejus, ut ista sit tertia; prima quippe habenda sit, eademque una propter unum diem, quotiescumque se et quibuscumque, die illo quo resurrexit, ostendit; secunda post dies octo, et haec tertia, et deinde quoties voluit usque ad diem quadragesimum, quo ascendit in coelum, quamvis non scripta sint omnia. 4. « Cum ergo prandis
Abbreviated transcription (Latin):
f&it prandium dñs. illis septem discipulis suis. Depisce scili¬
c& quem prunis suꝑ positum uiderant huic adiungens. Ex
illis quos coeperant. & depane quem nihi lominus eos uidisse
narratum ẽ: piscis assus xp̃sẽ passus. Ipseẽ & panis qui de
caelo descendit. huic conparat &lesia ad participandũm
beatitu dinem sempiternam. propter quod dictum est
adferte depiscibus quod ad p̃hendistis nunc: Atom nes
qui hanc spem gerimus perillũ septenarium numerum.
discipulorum ꝑquem potest hoc loco nr̃a uniuersitas intel¬
legifigurata: tanto sacram̃to nos communicare nos semus
& eidem beatitudini sociari: Hoc dnĩ prandiumẽ cum dis¬
cipulissuis ad quod iohannes euangeliũsuam. cum habe¬
r& dexp̃o alia multa quaedicer& magna ut existimo &¬
rerum magnarum contemplatione condudit : Hiac enim
& clesia qualis insolis bonis futuraẽ significatur ꝑ captu¬
ram centum quinquaginta triumpis cium. Eteis qui h&c

Expanded text:
fecit prandium Dominus illis septem discipulis suis: de pisce scilifecit prandium Dominus illis septem discipulis suis: de pisce scilicet, quam prunis superpositum viderant, huic adjungens ex illis quos ceperant, et de pane quem nihilominus eos vidisse narratum est. Piscis assus, coelo descendit. Huic concorporatur Ecclesia ad participandum beatitudinem sempiternam. Propter quod dictum est: Afferte de piscibus quos prendidistis nunc, ut omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest hoc loco nostra universitas intelligi figurata, tanto sacramento nos communicare nossemus, et eidem beatitudini sociari. Hoc Domini prandium est cum discipulis suis, quo Joannes Evangelium suum, cum haberet de Christo alia multa quae dicerrerum magnarum contemplatione concludit. Hic enim Ecclesia qualis in solis bonis futura est, significatur per capturam centum quinquaginta trium piscium; et eis qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
r& sic ergo dictum ẽ nemo audebat interrogare tuquis
es acsidicer&. nemo audebat dubitare quod ipse ess&.
Et uenit ih s. & accepit panem &dat eis & piscem similiter
eccedictumẽ &iam quidpranderint: De quo prandio
aliquid suaue. ac salubre dicemus & nos si pascat & nos
superius narratum ẽ. quodisti discipuli quando descender
interram. uider̃ prunas positas & piscem sup positũ & panẽ
Ubi nonẽ in telle gendumo &iam panẽ fuisse suꝑ positũ prunis¬
sedtantum subaudiendum. uiderunt quod uerbum sire pe¬
tamus eoloco ubi sub audiendumẽ. Ita totum dici potest
uider̃ prunas positas & piscem suꝑpositum uider & pa pe¬
positum uiderunt & panem: Iubente &iam dño attuler
& depiscib quos ipsi coeperant quod eos f&cisse quam uis
enarrante non ess& exprȩssum tamen dnm iussisse non
tacitum ẽ : Ait enĩ ad ferte depiscib: quos ad p̃hendistis nunc
Et utiq: iubente illo eos non f&cisse quis credat᷑. Hinc ergo¬

Expanded text:
ret. Sic ergo dictum est: Nemo audebat interrogare. Tu quis ret. Sic ergo dictum est: Nemo audebat interrogare. Tu quis es? ac si diceretur: Nemo audebat dubitare quin ipse esset. Et venit Jesus, et accepit panem, et dedit eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderint; de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem. Ubi non est intelligendum sed tantum subaudiendum, viderunt. Quod verbum si repetamus eo loco ubi subaudiendum est, ita totum dici potest: Viderunt prunas positas, et piscem superpositum viderunt, positum, viderunt et panem. Jubente etiam Domino attulerunt et de piscibus quos ipsi ceperant; quod eos fecisse quamvis a narrante non esset expressum, tamen Dominum jussisse non tacitum est. Ait enim: Afferte de piscibus quos apprehendistis nunc . Et utique jubente illo eos non f
Abbreviated transcription (Latin):
nCO quod tertio DÑs post Resur¬
cionem mani festa uit se discipulis suis beati io han¬
nis a postoli euangelium terminatur in quo lam
pertrac tauimus utualuimus partem priorem usq ad eũ.
locum ubi narratumẽ captos fuisse pisces. centum quinqua¬
ginta tres adiscipulis quibusse de monstrauit & cum magni
essent r&ia non sunt disrupta. De inde quae s&unt̃ consida¬
randa sunt. & inquantũ adiuuatdñs sicutres postu lare
uidebitur disserenda: Per acta quippe illa piscatione: Dic̃
eis ihs̃. uenite prandete. & nemo aude bat discumbentiũ
Interrogare eum. tu quis es. scientes quia dñsest: Siergo
sciebant quid opus erat ut inter rogarent. Si aut non opu
erat quare dictum est non audebant quasi opus es s&.
sed timore aliquo non auderent᷑ Sensus ergo hic ẽ tanta
erat euidentia ueritatis qua ihs illis discipulis apparebat
uteorum non solum negare sed nedubitare quidem ullus
auder &: Quõ siquis quã dubitar& utiq interrogare debe¬

Expanded text:
o quod tertio Dominus post resurrectionem manifestavit se discipulis suis, beati Joannis apostoli Evangelium terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda. Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu qsciebant, quid opus erat, ut interrogarent? Si autem non opus erat, quare dictum est Non audebant, quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: Tanta erat evidentia veritatis qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed ne dubitare quidem nullus auderet, quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare debe
Abbreviated transcription (Latin):
eo quo hic nemo maior est: Sedtamen qui hic magnisunt
id est qui in regnocaelorum ubi sagena congregat bonos
& malos faciunt bona quae docent ipsierunt in illa
regni caelorum a& nitate maiores. quos isti addexte¬
ram & ad resurr&tionem uitae ꝑtinentes indicant
pisces Sequitur de prandio dnĩ cum istis septem discipu¬
lis & de his quae post prandium locutus ẽ ac de ipsius
euangelii termino. ut ds̃ quod do nauerit dis seramus.
sed hoc nonẽ isto sermone co artandum¬

Expanded text:
eo quo hic nemo major est . Sed tamen qui hic magni sunt, eo quo hic nemo major est . Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius Evangelii termino, ut Deus quod donaverit disseramus: sed hoc non est isto sermone coarctandum
Abbreviated transcription (Latin):
terna futuros. sed om nino ibi non futuros cum
dixis s& minimus uocabitur in regno caelorum.
Continuo sub iecit: hico eruim uobis. quia nisi abun¬
du uerit iustitia ur̃a plus quam scribarum & pha¬
riseorum non intrabitis in regnũ cȩlorum. Illi sunt
certe scribe & pharisei. qui cathe drã mossi sedent
& dequib ait. quȩ dicunt facite. quȩ aũ faciunt facere
nolite. Dicunt enĩ & non faciunt docent sermonibus
quod soluunt moribus: Consequens ẽ ergo ut quimi¬
nimus ẽ in regnocaelorum qualis nuncẽ & clesia non in¬
tr& in regnum caelorum qualis tuncerit & clesia. quõ
docendo quod soluit ad eorum soci&atem qui faciunt
quod docent non ꝑtinebit. & ideo nonerit innumero pis¬
cium magnorum. quõ qui f&cerit & docuerit magnus
uocabitur in regno caelorum. Et quia hic magnus
erit. id eo ibi erit ubi minimus ille nonerit usq ad eo
quippe ibi magni erunt. ut quiminor ibiẽ maior sit

Expanded text:
terna futuros, sed omnino ibi non futuros; cum terna futuros, sed omnino ibi non futuros; cum dixisset, Minimus vocabitur in regno coelorum, continuo subjecit, Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Illi sunt certe, Scribae et Pharisaei, qui cathedram Moysi sedent, et de quibus ait, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim et non faciunt : docent sermonibus, quod solvunt moribus. Consequens est ergo, ut qui minimus est in regno coelorum, qualis nunc est Ecclesia, non intret in regnum coelorum, qualis tunc erit Ecclesia; quoniam docendo quod solvit, ad eorum societatem qui faciunt quod docent, non pertinebit: et ideo non erit in numero piscium magnorum; quoniam qui fecerit et docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit
Abbreviated transcription (Latin):
soluere sed implere. daturus utique sp̃m per
quem lex poss& implert. tam quam septem addi¬
turus ad decems paucissimis uerbis interpositis ait: Qui
ergo soluerit unum de mandutis istis minimis. & do¬
cuerit sic homines minimus uocabitur in regno cae¬
lorum. Qui autem fecerit & docuerit. magnus uoca¬
bitur in regno caelorum: Iste ergo poterit pertinere
ad numerum piscium magnorum. Minimus autẽ
ille qui soluit factis quod doc& uerbis. In tali aec¬
clesia potest esse qualem significat pisciums Pri¬
ma illu captura habentem bonos & malos. Qquiu
& ipsa dicitur regnum caelorum Prop ter quod
ait. Si mile est regnum caelorum sagenae mis¬
sae in mare  Et ex omni genere congreganti:
Ubi uult intel legi & iam bonos & malos. Quos
dicit in lit tore. Idest in fine saeculi separan¬
dos. Denique ut ostender& istos minimas repro¬
bos esse. qui docent bona loquendo. quae soluent
male ui uendo. Nec quasi minimos in uita ae¬

Expanded text:
Legem, sed implere, daturus utique Spiritum per Legem, sed implere, daturus utique Spiritum per quem Lex posset impleri, tanquam septem additurus ad decem; paucissimis verbis interpositis ait, Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum: qui autem fecerit et docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. Iste ergo poterit pertinere ad numerum piscium magnorum. Minimus autem ille qui solvit factis quod docet verbis, in tali Ecclesia potest esse, qualem significat piscium prima illa captura, habentem bonos et malos, quia et ipsa dicitur regnum coelorum: propter quod ait, Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, et ex omni genere congreganti . Ubi vult intelligi etiam bonos, et malos; quos dicit in littore, id est, in fine saeculi separandos. Denique ut ostenderet istos minimos reprobos esse, qui docent bona loquendo, quae solvunt male vivendo, nec quasi minimos in vita ae
Abbreviated transcription (Latin):
perlitteram iub&ur sp̃ũ aduiuante compleatur. & siquid
minus fit remittatur: Omnes ergo adistam gratiam
pertinentes hoc numero figurantur: hoc est figurate
significantur. qui numerus terhab& &iam quin quu¬
genarium numerum. Et in super ipsa tria proptermis¬
terium trinitatis: Quin qua genarius autem multiplica¬
tis septem per septem. & unius adiectione compl&ur.
Nam septiens septeni fiunt quadraginta nouem. Vnus
autem ad ditus. ut eo signi fic&ur unum esse qui per
septem propter operationem septenariam demonstru¬
tur. & nouimus sc̃m sp̃m. post ascensionem dñi. quin¬
qua gesimo die missum quem discipuli iussi sunt
exspectare promissum. Nonigitur frustra dicti sunt
hi pisces & tot & tanti. Idest & centum quin quagintu
tres & magni. Sic enim scribtum est & traxit r&e
in terram. plenum magnis piscibus centum quin quu¬
ginta tribus. Cum enim dixis s& dñs. non ueni legẽ

Expanded text:
per litteram jubetur, Spiritu adjuvante compleatur, et si quid per litteram jubetur, Spiritu adjuvante compleatur, et si quid minus fit, remittatur. Omnes ergo ad istam gratiam pertinentes, hoc numero figurantur, hoc est figurate significantur. Qui numerus ter habet etiam quinquagenarium numerum, et insuper ipsa tria propter mysterium Trinitatis: quinquagenarius autem multiplicatis septem per septem, et unius adjectione completur; nam septies septem fiunt quadraginta novem. Unus autem additur, ut eo significetur unum esse qui per septem propter operationem septenariam demonstratur: et novimus Spiritum sanctum post ascensionem Domini quinquagesimo die missum, quem discipuli jussi sunt exspectare promissum . 9. Non igitur frustra dicti sunt hi pisces et tot et tanti, id est et centum quinquaginta tres et magni. Sic enim scriptum est: Et traxit rete in terram plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus. Cum enim dixisset Dominus, Non veni solvere
Abbreviated transcription (Latin):
cem. Deinde si adicias om̃s numeros qui secuntur usque
addecem & septem adsupra dictum numerum sum ma
perducitur. Id est si ad decem quo ab uno usq ad quattua
perueneras: addas quinque . & fiunt quindecim. his ad¬
das sex & fiant uiginti unum. his addas septem & fiant
uigintiocto. his addas octo & nouem & decẽ. & fiant
quin quaginta & quinque. his addas undecim & duo¬
decim & tredecim. & fiant non agintu unum. his
rursum quatuor decim & quin decim & sedecim. & fi¬
ant centũ triginta fex : Huic numero ad de illũ
qui restat dequo agitur. idest decem & septem. & pisciura
numerus ille complebitur. Non ergo tantum modo centũ
quin quaginta tres scĩ. aduitam resurrecturi significant᷑
aeternam. sed milia sc̃orum ad gratiam sp̃s pertinentiũ
qua gratia cum lege dĩ tam quã cum aduersario concor¬
datur. ut uiuificante spũ littera non occidat : sed quod

Expanded text:
cem; deinde si adjicias omnes numeros qui sequuntur usque cem; deinde si adjicias omnes numeros qui sequuntur usque ad decem et septem, ad supradictum numerum summa perducitur; id est, si ad decem, quo ab uno usque ad quatuor perveneras, addas quinque, fiunt quindecim: his addas sex, et fiunt viginti unum; his addas septem, et fiunt viginti octo; his addas octo et novem et decem, et fiunt quinquaginta quinque; his addas undecim et duodecim et tredecim, et fiunt nonaginta unum; his rursum quatuordecim et quindecim et sexdecim, et fiunt centum triginta sex: huic numero adde illum qui restat de quo agitur, id est decem et septem, et piscium numerus ille complebitur. Non ergo tantummodo centum quinquaginta tres sancti ad vitam resurrecturi significantur aeternam, sed millia sanctorum ad gratiam Spiritus pertinentium: qua gratia cum Lege Dei tanquam cum adversario concordatur; ut vivificante Spiritu littera non occidat, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
septenario numero. significatur sp̃s sc̃s. Esaias &iã proph&a
requiescit inquit in eo sp̃s dĩ. eumque dein ceps commendans
opere uel munere septenario : Sp̃s inquit sapientiȩ & intel¬
lectus. sp̃s consili & fortitudinis. sp̃s scientiȩ & pi&atis.
Et impleuit eum sp̃s timoris dĩ: Quid in apo calipsi. nonne
septem sp̃s dicuntur. cum sit unus atque idem sp̃s diui¬
dens propria unicuique prout uult. Sed operatio
septenariu. unius sp̃s sic apellata est ab eodem sp̃u. qui
scribenti affuit. ut septem sp̃s dicerentur. Cum itaq:
legis denario sp̃s sc̃s perseptenarium numerum accedit.
fiunt decẽ & septem. qui numerus ab uno usq ad se¬
ipsum computatis omnibus crescens adcentũ quinquu¬
ginta tres peruenit. Ad unum enim si adicias. duo fiunt
utiq tres. his si adicias tres & quat tuor fiunt om̃s de¬

Expanded text:
septenario numero significatur Spiritus sanctus. Isaias etiam propheta, septenario numero significatur Spiritus sanctus. Isaias etiam propheta, Requiescet, inquit, in eo Spiritus Dei: eumque deinceps commendans opere vel munere septenario, Spiritus, inquit, sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et implebit illum spiritus timoris Dei . Quid in Apocalypsi? nonne septem spiritus Dei dicuntur , cum sit unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult ? Sed operatio septenaria unius Spiritus sic appellata est ab eodem Spiritu, qui scribenti adfuit, ut septem spiritus dicerentur. Cum itaque Legis denario Spiritus sanctus per septenarium numerum accedit, fiunt decem et septem: qui numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus crescens, ad centum quinquaginta tres pervenit. Ad unum enim si adjicias duo, fiunt utique tres; his si adjicias tres et quatuor, fiunt omnes de
Abbreviated transcription (Latin):
teram sp̃s. ne occidat littera quem non uiuificat sp̃s
Sed ut operemur precepta legis non uiribus nr̃is. sed mu¬
nere saluatoris: Cum aũ accedit ad legẽ gratiu. idẽ ad
lit teram sp̃s. quodam modo denario numero additur.
septenarius. Isto quippe numero. id est septenario sig¬
nificari sp̃m sc̃m. aduertenda lit terarum sacrarum
documenta testantur. Nempe enĩ scĩtas. uel scĩ ficatio
ergo primũ in lege sonuit scĩ ficatio. nisi indie septimo.
Non enĩ scĩficauit ds̃ diem primũ in quo fecit lucẽ Aut se¬
cundũ in quo firmamentũ : Aut .Ill. in quo discreuit mare
a terra. & terra herbam lignumq produxit. Aut quartũ
in quo sidera sunt creata. Aut. quintũ quo animalic
quae in aquis uiuunt. &in aere uolitant. Aut .VI. inquo
t̃ restris anima uiua & ipse homo. sed scĩficauit diem
septimum in quo requie uit ab operibus suis: Conueni enterigitur

Expanded text:
teram spiritus, ne occidat littera quem non vivificat spiritus; teram spiritus, ne occidat littera quem non vivificat spiritus; sed ut operemur praecepta Legis, non viribus nostris, sed munere Salvatoris. Cum autem accedit ad Legem gratia, id est, ad litteram spiritus, quodammodo denario numero additur septenarius. Isto quippe numero, id est septenario, significari Spiritum sanctum, advertenda Litterarum sacrarum documenta testantur. Nempe enim sanctitas vel sanctificatio ergo primum in Lege sonuit sanctificatio, nisi in die septimo? Non enim sanctificavit Deus diem primum, in quo fecit lucem; aut secundum, in quo firmamentum; aut tertium, in quo discrevit mare a terra, et terra herbam lignumque produxit; aut quartum, in quo sidera sunt creata; aut quintum, in quo animalia quae in aquis vivunt et in aere volitant; aut sextum, in quo terrestris anima viva et ipse homo: sed sanctificavit diem septimum, in quo requievit ab operibus suis . Convenienter igitur
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq generis electos. & circũ cisionis & p̃putu tãquã
centũ & centũ: Quia in sũma centenarii numerus ad dex¬
trã transit. postremo in illu piscatione numerus pisciũ
non ex primit᷑. tamquã illudibi fiat qđ p̃dictũ ẽ ꝑ prophe¬
tã. an nuntiaui & locutus sũ. multiplicati s̃ suꝑ numerum
Hic uero ñ sunt aliqui suꝑ numerũ. sed certus ẽ numerus
centum quin quaginta tres: cuius numeri ratio dño ad uuante
red denda est: Si enim numerum constituamus qui legẽ sig¬
nific&. quid erunt nisi decem. decalogum quippe legis. idest
decẽ notissima illa precepta digito dĩ duabus lapideis tabu¬
lis primum fuisse conscripta. certissimum ẽ nobis. Sed
lex quando non adiuuat sp̃s peccatores facit. Et tantum¬
modo in littera ẽ. Propt̾ hoc enim maxime ait apostolus
lit tera oc cidit. sp̃s aũ uiuificat. Accedut ergo ad lit¬

Expanded text:
utriusque generis electos, et circumcisionis et praeputii, tanquam utriusque generis electos, et circumcisionis et praeputii, tanquam centum et centum; quia in summa centenarii numerus ad dexteram transit. Postremo in illa piscatione numerus piscium non exprimitur, tanquam illud ibi fiat quod praedictum est per prophetam, Annuntiavi et locutus sum; multiplicati sunt super numerum : hic vero non sunt aliqui super numerum, sed certus est numerus centum quinquaginta tres; cujus numeri ratio Domino adjuvante reddenda est. 8. Si enim numerum constituamus qui Legem significet, quid erunt nisi decem? Decalogum quippe Legis, id est, decem notissima illa praecepta digito Dei duabus lapideis tabulis primum fuisse conscripta certissimum nobis est . Sed Lex quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est: propter hoc enim maxime ait Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad lit
Abbreviated transcription (Latin):
obsisti non potest: quae ad sum mergendam propemodũ
disciplinam intrat cum moribus suis. ascõrum itinere
penitus alienis : Hic aũ miserunt r&e indexterã partem
& iam non ualebant illud trahere amultitudine pisciũ.
Quid est iam non ualebant illudtrahere. nisi quia illi
qui per tinent ad resurrectionem uitae. id est ad dexte¬
ram. & intra xp̃i ani nominis. r&ia de funguntur. Non¬
nisi in littore idest in fine seculi cum resurrexerint
apparebunt. Ideo non ualerunt sic trahere r& iu
ut in. nauem refunderent quos coeperant pisces. Sic
de illis omnibus factum est. quibus rete disruptũ & nu¬
uiculȩ pressae sunt. Hab & aũ istos dextros ecta.
Post finem uitȩ huius in somno pacis uelut in profun¬
do latentes. donec ad litus r&e perueniat quo trahe¬
batur. quasi acubitis ducentis. Quod aũ illic duabus
nauĩculis propter circum cisionem & prepucium hoc
isto loco ducentis cubitis ex istimo figuratũ. propt̃

Expanded text:
obsisti non potest, quae ad submergendam propemodum obsisti non potest, quae ad submergendam propemodum disciplinam intrat cum moribus suis a sanctorum itinere penitus alienis? Hic autem miserunt rete in dexteram partem, et jam non valebant illud trahere a multitudine piscium. Quid est, jam non valebant illud trahere, nisi quia illi qui pertinent ad resurrectionem vitae, id est ad dexteram, et intra christiani nominis retia defunguntur, nonnisi in littore, id est in fine saeculi cum resurrexerint, apparebunt? Ideo non valuerunt sic trahere retia, ut in navem refunderent quos ceperant pisces; sicut de illis omnibus factum est, quibus rete disruptum, et naviculae pressae sunt. Habet autem istos dextros Ecclesia post finem vitae hujus in somne pacis, velut in profundo latentes, donec ad littus rete perveniat quo trahebatur, quasi a cubitis ducentis. Quod autem illic duabus naviculis, propter circumcisionem et praeputium; hoc isto loco ducentis cubitis existimo figuratum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
nificauit uocatos. hic resus citatos. Ibi r&ia non mit¬
tuntur index teram. ne solos significent bonos. nec
in sinistram: ne solos malos. sed in differenter. Laxate
in quit r&ia ur̃a incapturam. ut permixtos inteble¬
gamus bonos & malos: Hic aũ mittite inquit index¬
terã nauigu r&e. ut significar& eos qui stabunt
ad dex teram solos bonos: Ibi r&e propt̃ significan¬
da scismatie rum pebatur . Hic uero quõ tunc iã in
illa summa pacescõrum nulla erunt sçis matu.
pertinuit ad euangelistam dicere & cum tanti
essent. idest tam magni non est scissum rete. Tam¬
quam illud respicer& ubiscissum ẽ. & in illius malicom¬
paratione commendur& hoc bonum. Ibi capta ẽ pisci¬
ũ multitudo tanta:ut impl&a duonauigia merge¬
rentur. idẽ in sub mersionẽ premerentur: Non enim
mersa sunt sed tamen periclitata. Vnde enim existunt in ec¬
clesia tanta quae gemimus: Nisi cum tantȩ multitudini

Expanded text:
nificavit vocatos, hic resuscitatos. Ibi retia non mitnificavit vocatos, hic resuscitatos. Ibi retia non mittuntur in dexteram, ne solos significent bonos, nec in sinistram, ne solos malos; sed indifferenter, Laxate, inquit, retia vestra in capturam, ut permixtos intelligamus bonos et malos: hic autem, inquit, Mittite in dexteram navigii rete, ut significaret eos qui stabant ad dexteram, solos bonos. Ibi rete propter significanda schismata rumpebatur: hic vero quoniam tunc jam in illa summa pace sanctorum nulla erunt schismata, pertinuit ad Evangelistam dicere, Et cum tanti essent, id est, tam magni, non est scissum rete; tanquam illud respiceret ubi scissum est, et in illius mali comparatione commendaret hoc bonum. Ibi capta est multitudo piscium tanta, ut impleta duo navigia mergerentur , id est, in submersionem premerentur: non enim mersa sunt, sed tamen periclitata. Unde enim existunt in Ecclesia, tanta quae gemimus; nisi cum tantae multitudini
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiã qualiter nunc sit. quod aũ illud fecit
initio predicationis suae. hoc uero post resurrec¬
tionem suame hinc ostendit illam capturã pisciũ
bonos & malos significare quos nunc hab & ec¬
clesia. istam uero tantum modo bonos quos habe¬
bit in aeternum. compl&a in fine huius sec uli
resurrectione mortuorum. Deniq: ibi ihs̃ non
sicut hic in littore stabat quando iussit pisces capi.
sed ascendens inunam nauem quȩ eratsimonis. rogu¬
uit eum a terra reducere pusillum. & in ea sedens
docebat turbas. Vt cessauit aũ loqui. dixit adsi monẽ
duc in altum & laxa. r&ia ur̃a in capturã. & illic quod
captum est piscium in nauiculis fuit. Non sicut hic
r&e ex traxerunt in terram. hissignis & siqua alia
potuerint repperiri. ibi ec clesue in hoc scło. hic uero
infine seculi figurata est. ideo illud ante. hoc aũ
post resurrectionẽ dñĩ factum est quia ibinos xp̃s sig¬

Expanded text:
Ecclesiam qualiter nunc sit. Quod autem illud fecit Ecclesiam qualiter nunc sit. Quod autem illud fecit in initio praedicationis suae, hoc vero post resurrectionem suam, hinc ostendit illam capturam piscium, bonos et malos significare, quos nunc habet Ecclesia; istam vero tantummodo bonos, quos habebit in aeternum, completa in fine hujus saeculi resurrectione mortuorum. Denique ibi Jesus non sicut hic in littore stabat, quando jussit pisces capi; sed ascendens in unam navim quae erat Simonis, rogavit eum ut a terra reduceret pusillum; et in ea sedens docebat turbas. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et illic quod captum est piscium in naviculis fuit, non sicut hic rete extraxerunt in terram. His signis et si qua alia potuerint reperiri, ibi Ecclesia in hoc saeculo, hic vero in fine saeculi figurata est: ideo illud ante, hoc autem post resurrectionem Domini factum est; quia ibi nos Christus sig
Abbreviated transcription (Latin):
Stanti essent. non est scissum r&e. Hoc ẽmagnẽ
sacramentum in magno ibhannis euangelio. Et ut ue¬
hementius commendar&ur. loco ultimo scriptum.
Quod ergo septem discipuli fuerunt mista piscatio¬
ne. petrus & thomas. & nathanahel. & duo filii : e¬
bedei. & alii duo. quorum nominu tacentur.
lsto suo septenario numero finem significant ten¬
poris uni uersum quippe septem diebus uoluituꝵ
tempus. Ad hoc pertin& quod mune facto ih̃sste¬
tit in littore. quia &iam litus finis ẽ maris & ideo
finem significat scti. Fundem finem seculi osten¬
dit. Et quod p&rus r&e extraxit interram hoc ẽ
in litus: quod ipse dñs aperuit. ubi alio quodã loco
desagena in mare missa similitu dinẽ dedit.¬
& eam trahunt inquit adlitus. quod litus quid
ess& exponens ait. Sic erit in con sum mationem
seculi. sed illa uerbi est non rei gestae parabo lu
Re aũ gesta sicut hoc loco qualiter inseculi fine
futurasit. Ita dñs alia piscatione significauit

Expanded text:
tanti essent, non est scissum rete. 6. Hoc est magnum sacramentum in magno Joannis Evangelio; et ut vehementius commendaretur, loco ultimo scriptum. Quod ergo septem discipuli fuerunt in ista piscatione, Petrus, et Thomas, et Nathanael, et duo filii Zebedaei, et alii duo quorum nomina tacentur, isti suo septenario numero finem significant temporis. Universum quippe septem diebus volvitur tempus. Ad hoc pertinet quod mane facto Jesus stetit in littore; quia etiam littus finis est maris, et ideo finem significat saeculi. Eumdem finem saeculi ostendit et quod Petrus rete extraxit in terram, hoc est in littus. Quod ipse Dominus aperuit, ubi alio quodam loco de sagena in mare missa similitudinem dedit: Et eam trahunt, inquit, ad liesset exponens, ait: Sic erit in consummatione saeculi . 7. Sed illa verbi est, non rei gestae parabola: re autem gesta, sicut hoc loco qualiter in saeculi fine futura sit, ita Dominus alia piscatione significavit
Abbreviated transcription (Latin):
re dixerat.¬
simul & predicatores euangelii sui pascer& & ipsum eu¬
angelium tanto sacramento quod erat denumero pisciũ
commendaturus auger&. De quare & iam nos quod ipse
appasuerit dicere iam debemus. Dicit ergosimon pe¬
S trus. Vado piscari. Dicunt ei qui cum illo erant: ueni¬
Smus & tecum. Et exierunt & ascenderunt in nauẽ.
S& illa nocte nihil ad prehenderunt. Mane aũ iam
Sfacto. stetit ih̃s in littore. non tamen cognouerunt
Idiscipuli quia ih̃s est. Dicit ergo eis ihs. Puerinum

Expanded text:
re dixeratre dixeratsimul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento quod erat de numero piscium commendaturus augeret. De qua re etiam nos quod ipse apposuerit, dicere jam debemus. 5. Dicit ergo Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei qui cum illo erant: Venimus et nos tecum. Et exierunt et ascenderunt in navem: et illa nocte nihil apprehenderunt. Mane autem jam facto stetit Jesus in littore; non tamen cognoverunt discipuli q
Abbreviated transcription (Latin):
nibus laborabat. Si ergo beatus paulus ut ea potestu¬
te quam pro fecto cum c&eris euangelii predicatori¬
bus habebat. non cum c&eris uter&ur. sed suo stipen¬
dio militar&. negentes a nomine xp̃i penitus alienas
doctrina eius. quasi uenalis offender&. Aliter educa¬
tus. artem quam non nouerat didicit ut dum suis mu¬
nibus transigitur doctor. nullus grauar&ur auditor
Quantomagis beatus p&rus quiiam piscator fuerat:
quod nouerat fecit: Si ad presens illud tempus aliud
unde uiuere non inuenit. Sed respondit ut quispiam
& cur non inuenit cum dñs promiserit dicens. Quae¬
rite primum regnum & iustitiam dĩ. & haec omniu
apponentur uobis : Prorsus &iam sic dñs quod promi¬
sit impleuit. Nam quis alius pisces qui caperentur
apposuit. quia non ob aliud credendus est eis inges¬
sisse penuriam. qua compellerentur ire piscatum.
nisi dispositum uolens ex hibere miraculum. Vt
unde idem ipse miles egregius paulo su perius debac

Expanded text:
nibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestanibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas, doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus aliud unde viveret, non invenit? Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserat dicens: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum: ut Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac