comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet. cui conscientia innocentie
ꝓpͥe nullam iudicii regłam prebet.
Hinc est enim quod qͥb dam insidian¬
tibus ⁊ puniendam adult̾am deducen¬
tib dr. Qui sine peccato est ur̃m: pͥmꝰ
in illam lapidem mittat. Ad aliena
qͥppe punienda peccata ibant: ce fua
reliquerant. Reuocant᷑ itaq intͦ ad
cons cientiam: ut pͥ ꝓpͥa corrigant. ⁊¬
tunc aliena rep̃hendant. Ordo qͥppe
corrigendi iste ẽ. ut pͥmum cont᷑ nos
& pꝰmoctum cont᷑ malos corrigendos
erigam᷑: nam qͥ contͣ bonos crigitur.
Consid̾andum est autem. quod in¬
carnatꝰ dñs simplicitatem cum rect¬
tudine tenuit: qr nec in mansuetu¬
dine distͥctionem iusticie. nec rursũ
in distͥctione iusticie. uirtutẽ man¬
suetudinis amisit. Unde cum qͥdã
ut p̃dict̾um ẽ adult̾a deducta. hunc
uoluissent temptare. uit inculpam
aut immansuetudints aut iniusti¬
cie lab̾et᷑: ad utraq respondit dic̃.
Qͥ sine peccato ẽ ur̃m: pͥmꝰ in illam

Expanded text:
non valet, cui conscientia innocentiae non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod quibusdam insidiantibus et puniendam adulteram deducentibus dicitur: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat; ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant; revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant et tunc aliena reprehendant. Ordo quippe corrigendi iste est ut primum contra nos, et postmodum contra malos corrigendos erigamur, nam qui contra bonos erigitur, Considerandum est autem quod incarnatus Dominus simplicitatem cum rectitudine tenuit, quia nec in mansuetudine districtionem justitiae, nec rursum in districtione justitiae virtutem mansuetudinis amisit. Unde cum quidam, ut praedictum est, adultera deducta hunc voluissent tentare, ut in culpam aut immansuetudinis aut injustitiae laberetur, ad utraque respondit, dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam
Abbreviated transcription (Latin):
ui sine peccato est ur̃m: pͥmus in
illam lapidem mutat. Contra
nosmecipsos corrigendos erigi debemꝰ:
ut mala ꝓpͥa recognoscentes distͥcta
nosmetipsos ultione penitentie feri¬
amus: & nullis erga cogitationum
illecebras blandimentis inelinantes.
nequaquam nob in peceatis parcamꝰ.
Oi si distcte nr̃a pꝰ in nob mala inseqͥ¬
mur. uistum qͦq ẽ ut &̃ contͣ aliena
mala utilit̾ er igam᷑: & ea que in no¬
bis punimꝰ. ettam in aliis redarguen¬
dosuꝑemꝰ. S hanc corrigendi erecti¬
onem mali nesciunt. quia se relin¬
quunt. & bonos impetunt. sibiq se
intra conscientiam suam mollicie
adulationis blande inclinantes cõtͣ
bonors uitam distͥctione asꝑitatis e.¬
rigunt᷑: semetips os redarguendos
relinquentes. alios distͥctis senten¬
tiis increyant. Quiũ semetipfum
prtus non iudicat: quid in alio rectũ
iudicet ignorat. Et si nouit fortasse ꝑ
auditum quod rectum uidicare de¬
beat: recte tam̃ aliena m̾̃ita itidicari

Expanded text:
ui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Contra nosmetipsos corrigendos erigi debemus, ut, mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos ultione poenitentiae feriamus, et nullis erga cogitationum illecebras blandimentis inclinantes, nequaquam nobis in peccatis parcamus. Qui si districte nostra prius in nobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur, ut ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendo superemus. Sed hanc corrigendi erectionem mali nesciunt, quia sese relinquunt et bonos impetunt sibique se intra conscientiam suam mollitie adulationis blandae inclinantes, contra bonorum vitam districtione asperitatis eriguntur; semetipsos redarguendos relinquentes, alios districtis sententiis increpant. Qui vero semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen aliena merita judicare
Abbreviated transcription (Latin):
lumina deuentre ¶xu¬
eiꝰ fluent aque uiue. Beatus
iob dicit de domino qd̃ in petris
riuos excidit .i. in duris gentil
riganda dr ariditate gentilium.
Pofuit desertum in stagnum aqͦ:
& t̾ram sine aqua in exit᷑ aquar.
Atq in euangłio ꝓmitcit dñs di¬
cens. Qui credit in me. flumina
de uentre eius fluent aque uiue.
Quod ꝓmissum est tc̃ audiuimꝰ:
etiam nunc completum uidemꝰ.
Ecce enim in scĩs p̃dicatorib ⁊ non
ex iudea ꝓgenitis. ꝑ cunctam ec¬
elesiam toto orbe diffusam. fluen
ta mandatoꝵ cȩlestium ubertim
manant ore gentilium: qr cum
in petris riuos aꝑuit. ex duris qͦ
cordib fliuuus sc̃e p̃dicationis
emanatut̃. ꝑ aquam enim aliqͣñ
scientia p̃dicationis accipit᷑: tux¬
Aqua ꝓfunda tiba ex ore uuiri: &

Expanded text:
lumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Beatus Job dicit de Domino quod in petris rivos excidit, id est in duris gentiliuriganda dicitur ariditate gentilium: Posuit desertum in stagnum aquae, et terram sine aqua in exitus aquarum ; atque in Evangelio promittit Dominus, dicens: Qui credit in me, flumde ventre ejus fluent . Quod promissum tunc audivimus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbta mandatorum coelestium ubertim manant ore gentilium, quia cum in petris rivos aperuit, ex duris quoque cordibus fluvius sanctae praedicationis emanavit. Per aquam enim aliquando scientia praedicationis accipitur, juxAqua profunda, verba ex or
Abbreviated transcription (Latin):
culꝑa transfigeret: paulꝰ minime dixisset.
Qui ñ manducat: manducantem non
iudicet. Oi rursꝰ ad alios loquens. dum
de abstinentie uͥtute głandium p̃cepta
p̃stͥngeret: adiunxit. Que st̃ rationẽ
qͥdem habentia sapientie in suꝑstitiõe
&e humilitate. ⁊ ad ñ parcendum cor¬
pori. ñ in honore aliqͦ. ad saturitatẽ
carnis. Qua in re notandum ẽ qͦd
in disputatione sua p̃dicator egregius
suꝑsticioni speciem humilitatis iun¬
git: qr dum plusquam necesse est ca¬
ro ꝑ abstinentiam atterit᷑. humilitas
foris ostendit᷑. s de hac ipsa humilitate
grauit̾ int̾ius suꝑbit᷑. Q nisi mens a¬
liquando ex abstinentie uirtute tumo¬
ceret: nequaqͣm hanc uelut int̾ magna
merita. pharise arrogans studios e nu¬
meraret dicens. Ieruno bis in sabbato.

Expanded text:
culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet . Qui rursum ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta perstringeret, adjunxit: Quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in et humilitate, et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. Qua in re notandum est quod in disputatione sua praedicator egregius superstitioni speciem humilitatis jungit, quia dum plusquam necesse est caro per abstinentiam atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi mens aliquando ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
entib expͥmit uota: efficacit̾ p̃sens
eis cum quib erat. nec tam̃ illis ab¬
sens cum quib non erat. Cuius ua¬
gationem melius cognos cimꝰ: si eiꝰ ad¬
huc ad corinthios uerba pensamus.
ait enm. ueniam ad uos: cum mace¬
doniam ꝑtransiero. Nam macedoniã
ꝑtransibo: apd̃ uos autem forsitan ma¬
nebo aut etiam hiemabo. Ependamꝰ
ques o que sit ista uagatio. Eece alio
int̾im manet: aliose iturum ꝑbibet:
atq alio deflexurum ꝓmittit. Quid
est quod tam anxie ꝑ tot loca partit᷑:
nͥ qd̾ cirea om̃s una caritate constrin¬
gitur: Caritas enim que diuisa unz¬
re consueuit: unum cor pauli diui¬
di ꝑmulta compellit. Quod tamen
tanto artiꝰ in deo colligit: qͣno latius
ꝑ sc̃a desidia spargit. Predicando gͥ
paulus uult simul omnia dicere:
amando uult simul om̃s uidere: q̃m
&e incarne ꝑmanendo uult oĩb uiu̾e:
&e de carne transeundo ꝑ sacͥficium fi¬
nes abstinentium non nunquam suꝑbie

Expanded text:
entibus exprimit vota, efficaciter praesens entibus exprimit vota, efficaciter praesens eis cum quibus erat, nec tamen illis absens cum quibus non erat. Cujus vagationem melius agnoscimus, si ejus adhuc ad Corinthios verba pensamus, ait enim: Veniam ad vos, cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam pertransibo: apud vos autem forsitan manebo, aut etiam hiemabo . Perpendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet, alio se iturum perhibet, atque alio deflexurum promittit. Quid est quod tam anxie per tot loca patitur, nisi quod circa omnes una charitate constringitur? Charitas enim quae divisa unire consuevit, unum cor Pauli dividi per multa compellit. Quod tamen tanto arctius in Deo colligit, quanto latius per sancta desideria spargit. Praedicando igitur Paulus vult simul omnia dicere, amando vult simul omnes videre, quoniam et in carne permanendo vult omnibus vivere, et de carne transeundo per sacrificium fines abstinentium nonnunquam superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Memoriam ur̃i facio semper
in orationib meis. si qͦ mͦ tandem ali¬
quando ꝓsꝑum it̾ habeam inuolumn¬
tate dei tieniendi ad uos: desidero eñ¬
uidere uos. Retent᷑ ephesi: corinthuis
scͥbit. Ecce t̾ciohoc paratꝰ sum uenire
aduos. Rurfum ephesi commorans:
galathis loquit᷑ dicens. Uellem mͦ ẽẽ
apud uos: & mutare uocem meam. Ro¬
me qͦq custodia carceris clausꝰ. qr ire
ꝑsemetipsum ad phylupenses ñ ꝑmit¬
titur: transmittere se discipulum pol¬
licet᷑ dicens. Sꝑo indño iħu timotheũ
cito me mittere aduos: ut & egobono
animosim cognitis quȩ circa uos ft̃.
Constrictꝰ etiam uincłis. atq ephesi
retentꝰ: colosensib scribit. Nam si cor¬
pore absenssum: s sp̃u uobiscum sum.
Ecce qͦmͦ sco desidio quasi uagat᷑. Hic
corpore tenet᷑. illuc sp̃u ducit᷑: & pat̾¬
ni amoris affectum istis exhibet pre¬
sentib: & illis ostendit absentibus.
Corampositis impendit oꝑa. audi¬

Expanded text:
dicens: Memoriam vestri facio semper dicens: Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos: desidero envidere vos . Retentus Ephesi, Corinthiis scribit: Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos . Rursum Ephesi commorans, Galatis loquitur, dicens: Vellem modo esse apud vos, et mutare vocem meam . Romae quoque custodia carceris clausus, quia ire per semetipsum ad Philippenses non permittitur, transmittere se discipulum pollicetur, dicens: Spero in Domino Jesu, Timotheum cito me mittere ad vos, ut et ego bono animo sim, cognitis quae circa vos sunt . Constrictus etiam vinculis, atque Ephesi retentus, Colossensibus scribit: Nam etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur, hic corpore tenetur, illuc spiritu ducitur, et paterni amoris affectum istis exhibet praesentibus, et illis ostendit absentibus. Coram positis impendit opera, audi
Abbreviated transcription (Latin):
ministrat᷑ in cęlo: qr cum ad eum illuc
electe anime ducunt᷑: ei sua membra
colligant᷑. De qͦ b̃n dr. fubministratum
& constructum crescit in augm̃tum
dei: qr ds omp̃s redẽptor nr̃ qui in se
qͦ ꝓficiat ñ ht̃: adhuc ꝑm̃bra sua coti¬
die augmentum ht. Unde rursum
scͥptum est. Donec occurramꝰ om̃s in
uirum ꝑfectum: in mensuram ȩtatis
corpore absens sum. Predicatores
scĩdum in eccłie sinum reciꝑe popłos
ambiunt. ardore magno succensi nẽ
ad hos nc̃ ad illos colligendos desidium
mittunt: ce ꝓ adunandis animabus
inmodõ innumeros ac partes diu̾sas
esurienti mente discurrunt. Est aut̃
quasi quedam tiagatio: ipsa cogitatio¬
nis estuatio. Paulus gͦ p̃dicator egregiꝰ
qͣm ualida caritate flagrat : tamnimia
ex locis ad loca se uagatione ꝑmuitat.
Transt e ad alia ex aliis appetit: qm̃iꝑ
saeum que implet caritas impellit.
Longe nanq a romanis positꝰ sc̃bit

Expanded text:
ministratur in coelo, quia cum ad cum illuc ministratur in coelo, quia cum ad cum illuc electae animae ducuntur, ei sua membra colligantur. De quo bene dicitur: Subministratum et constructum crescit in augmentum Deus omnipotens redemptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua quotidie augmentum habet. Unde rursum scriptum est: Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis corpore absens sum . Praedicatores sancti, dum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, ardore magno succensi, nunc ad hos nunc ad illos colligendos desiderium mittunt: et pro adunandis animabus in modos, in numeros, ac partes diversas esurienti mente discurrunt. Est autem quaedam vagatio ipsa cogitationis aestuatio. Paulus ergo praedicator egregius, quam valida charitate flagrat, tam nimia ex locis ad loca se vagatione permutat. Transire ad alia ex aliis appetit, quoniam ipsa cum quae implet charitas impellit; longe namque a Romanis positus scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
totum corpꝰ ꝑ nexus ⁊ coniunctiones
subministratur. Redemytor humani
generis in membris suis quȩ nos sumꝰ
cotidie ꝑcussionib ꝓficit: qr dum nos
tundim᷑ & afficim᷑ ut eiꝰ corpꝰ ẽẽ meream᷑:
ipse ꝓficit de cuiꝰ corꝑore scͥptum ẽ. Ex qͦ
totum corpꝰ ꝑ nexꝰ &e consunctionessubini¬
nistratum. & construetum creseit in
augmentum dei. Corpꝰ quippe illius nos
om̃s sumꝰ. t nexꝰ autem ⁊ conrunctiones
corpꝰ ligat᷑: qr dum capiti pectꝰ. pect̾ori
brachia. dum brachiis manꝰ. digiti ma¬
nib sunt coniuneti ac m̃bra cȩtis m̃bs
inherent. corpꝰ omne ꝑficit᷑: sicut scĩ¬
apłi. qr redemptori nr̃o ꝓpinqͥ stetert̃:
quasi capiti pectꝰ mhesit. Quos quia
martyres secuti funt: qr coniunct̃a
brachia pector fuerunt. Qͥbus dum
pastores ce doctores subiuncti sunt:
ꝑ oꝑa bona manꝰ brachiis inheserunt.
Hoc autem omne corpꝰ redemptoris
nr̃i cotidie ꝑ nexͦ ⁊ conunetiones sub¬

Expanded text:
totum corpus per nexus et conjunctiones subministratur . Redemptor humani generis in membris suis quae nos sumus quotidie percussionibus proficit, quia dum nos tundimur et afficimur, ut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit. De cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpnistratum et constructum, crescit in augmentum Dei. Corpus quippe illius nos omnes sumus. Per nexus et conjunctiones corpus ligatur, quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, dum digiti manibus sunt conjuncti, ac membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur. Sicut sa Redemptori nostro propinqui steterunt, quasi capiti pectus inhaesit. Quos quia martyres secuti sunt, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt, per opera bona manus brachiis inhaeserunt. Hoc autem omne corpus Redemptoris nostri quotidie per nexus et conjunctiones sub
Abbreviated transcription (Latin):
tum se querere fatebat᷑. Unde & fubdi¬
dit ꝓtinꝰ dicens. Habeo autem omnia
&e abundo. Predicatores gͥ scĩ ipsa p̃di¬
catione fatigati. auditorum suorum
bonisoꝑib debent foueri: sicut ille
rat: qui in cathena religatꝰ dicebat.
Det miscdiam dñs onesifori domui:
quia sepe me refrigerauit. & cathenã
meam non erubuit. Expliciunt ex¬

Expanded text:
tum se quaerere fatebatur. Unde et subditum se quaerere fatebatur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo . Praedicatores igitur sancti ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus debent foveri, sicut ille rat qui in catena religatus dicebat: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, qui saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit . EXPOSITIO
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩs ꝑdicatorib debita ab audien¬
tibus stipendia debent conferri: &
qͦs fatigat iniunct̃us labor p̃dicatioĩs
exhibrĩa a discipłis pinguedo boni fouent
oꝑis. ñ qͦd p̾dicent ut alantur. sed ideo
alantur ut predicent. id ẽ ut p̃di¬
care subsistant: ñ ut intentionem su¬
mendi uictꝰ transeat actio p̃dicatioĩs.
s ut ad utilitatem p̃dicationis. deser¬
uiant minist̾ĩa sustentationis. Unde
eatio impendit᷑. s catisa p̃dicationis ui
ctus accipit᷑.⁊ quotiens p̾dicantibus
necessaria conferunt᷑ ab audientib:
ñsolent de rerum munere. s de con¬
ferentium gaude mercede. Unde per
paulum dr̃. Non quero datum s reqͥ¬
ro fructum. Datum qͥppe ẽ resipsa qͤ
impendit᷑: fructꝰ uͦ datiẽ. si benigna
m̃te fut᷑e studio mercedis aliquid im¬
pendat᷑. Gdatum accipim inre: fru¬
ctum in corde. Q qr discipłorum suo¬
rum apłs. mercede potiꝰ quam mun̾e
pascebat᷑: nequaquam datum s fruc¬

Expanded text:
s praedicatoribus debita ab audientibus stipendia debent conferri, et quos fatigat injunctus labor praedicationis exhibita a discipulis pinguendo boni foveat operis: non quod praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent, id est ut praedicare subsistant. Non intentionem sumendi victus transeat actio praedicationis, sed ut ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. Unde catio impenditur, sed causa praedicationis ab eis victus accipitur: et quoties praedicantibus necessaria conferuntur ab audientibus, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non quaero datum, sed quaero fructum. Datum quippe est res ipsa quae impenditur, fructus vero dati est si benigna mente futurae studio mercedis aliquid impendatur. Ergo datum accipimus in re, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fruc
Abbreviated transcription (Latin):
suo dñs p̃sidens alioꝵ fact̾a examinat.¬
& cuncta mirabilit̾ de sua sede dis
numeros asc̾bunt᷑: ꝑquos dum sca
eccłia regit᷑. plerunq de quib dam
suis infirmis actib oẽ electi iudicantur.

Expanded text:
suo, Dominus praesidens, aliorum facta examinat, etsuo, Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispnumeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
illa agmina sunt uocata: qͥb ad exercen
Quia enim thronos eloqͥo latino se¬
des dicimꝰ: thron d dict̾i sunt. hi qͥ
tanta chumitatis gr̃a replent᷑. ut in
eis dominꝰ sedeat: & ꝑ eos sua iudicia
decernat. Unde ce ꝑ psalmistam đR
sedes suꝑ thronum qui iudicas ȩꝗtip¬
tatem. Plerunq aritem ipsi beatoram
spĩium ordines. tucinorum sibi ordi¬
num uocabula sortiunt᷑. Thronos enĩ
scilicet sedes dei. specialem beatorum
sp̃uum ordinem diximꝰ. & tamen per
psalmistam đr. qͥ sedes suꝑ cherubim
appare: qr uidelicet dum in ipsis distin¬
ctionib agminũ cherubin thronis
suꝑiungunt᷑. sedere cẽ suꝑ cherubin
dominus ex uicini agminis ȩquali¬
tate ꝑhibetur. Sciendum est autem
quod sunt nonnulli homines. qͥ dũ
sibimetipsis uigilanti cura dñantur.
dum intentione sollicita se discutiunt.
munere uirtutis accipiunt. ut nidi¬
care recte & allos possint. Quorum
ꝓfecto mentib dum diuina contem¬
platio p̃sto est: in hisuelut in throno

Expanded text:
illa agmina sunt vocata, quibus ad exerceQuia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia dSedes super thronum, qui judicas aequitatem . Plerumque autem ipsi beatorum spirituum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos enim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare : quia videlicet dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis superjunguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sciendum est autem quod sunt nonnulli homines qui dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dum intentione sollicita se discutiunt, munere virtutis accipiunt ut judicare recte et alios possint: quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his, velut in throno
Abbreviated transcription (Latin):
iue throni. siue dñationes. sie
pͥncipatus. suie potestates: oĩa
ꝑ ipsum ce in ipso creata sunt.
Dominationes. pͥncipatus.
ac potestates. iam ad ephesios loquens
paulus apłs descͥpserat: s ea qͦq colosen¬
sibus dicturꝰ p̃misit thronos. Ille gͦ uir¬
ipsos qͦq angłos dignitate loci suꝑioriᷤᷤ
excedunt. Nam cum angłi nuncii di¬
hominib ueniant. throni missi ad mi¬
nisterium nuncii nunqͣm legunt᷑: qm̃
eis longe sublimiꝰ creator omnium p̾si¬
det. Unde ꝑaul apłs ordines cȩlestium
agminum: qͦs ad teium cȩlum raptus
uiderat derbbewent. siue throni siue
dñationes. sitie pͥmcipatꝰ. siue potestates

Expanded text:
ive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum et in ipso creata sunt . Dominationes, principatus, ac potestates jam ad Ephesios loquens Paulus apostolus descripserat, sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos. Illae ergo viripsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt? Nam cum angeli nuntii dihominibus veniant, throni missi ad ministerium nuntii nusquam leguntur, quia eis longe sublimius creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines coelestium agminum, quos ad tertium coelum raptus viderat, describens, ait: Sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ettis & non accipitis: eo qͦd male
petatis. In scͥptura sacra dici pauꝑes
humiles solent: qr illi sunt ueraciter
patiꝑes qui ñ st̃ inflati suꝑbie sp̃u: qͦs
aꝑte u̾itas expͥmit. cum dic̃. beati pau¬
peres sp̃u. Q ꝓculdubio oportet ut eis
uicanctant̾ detͣ. quicqͥd ab eis cum
humilitate requiritur: id ẽ qͦd non ex
desidio. s ex necessitate postulatur. Nã
ualde suꝑbire est extra metas inopie
aliquid desidare: unde ⁊ suꝑbe petenti¬
bus iacob uoce dr. Petitis & ñ accipi¬
tis. eo qđ male petatis: ut in concu¬
piscentiis ur̃is insumatis. De breui

Expanded text:
etitis, et non accipitis, eo quod male petatis . In Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, quia illi sunt veraciter pauperes qui non sunt inflati superbiae spiritu; quos aperte Veritas exprimit, cum dicit: Pauperes spiritu . Et procul dubio oportet ut eis incunctanter detur quidquid ab eis quod humilitate requiritur, id est quod non ex desiderio sed ex necessitate postulatur. Nam valde superbire est extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus Jacobi voce dicitur: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insum
Abbreviated transcription (Latin):
festinant. Nequaꝗͣ quippe m̃tis euis inten¬
tio in illa gła figit᷑: quȩ sñ fine possidet᷑.¬
u autem cum orau̾is. intra incubiculũ
tuum. Intusẽ indesid̃io cordis. secretus
clamor orõnis: qui adhumanas aures ñ ꝑ¬
uenit. ⁊ tñ auditum replec conditoris. Hĩc
ẽ qd̾ anna ad templum ꝑgens ore quidẽ
tacuit: ⁊ tñ tot sui desid̃u uoces emisit. Hĩc
in ȩuuangłio dñs dicit. Tu aũ cũ orau̾is.
intra incubiculum. ⁊clauso ostio ora pa¬
tremtuum: ⁊ pat̃ tuus qui uidet in abscon
dito reddet tͥ. Elauso quippe ostio pecit in
cubiculo: qui tacenti ore in conspectu su¬
ꝑne pietatis. fundit affectum m̃tis. Et uocx
audit᷑ in abscondito: cum ꝑscã desid̃ia silen¬

Expanded text:
festinant. Nequaquam quippe mentis ejus intenfestinant. Nequaquam quippe mentis ejus intentio in illa gloria figitur quae sine fine possidetuu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum . Intus in desiderio cordis est secretus clamor orationis, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum replet Conditoris. Hinc est quod Anna ad templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum: et Pater tuus, qui videt te in abscondito reddet tibi . Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silen
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: quia tot testes inbono oꝑe secũ dux̃.
qͦt humanas laudes in corde requisuit.
e expenso munere netnͣsicoria laus
nequaquã gła iuitȩ p̃sentis admisceat: s opꝰ
rectitudinis appeticio ignoret farioris. Ual¬
dicat: qui ad eius mercedem suffic̾e fauores
humanos putat. Cum enim ꝓrecto oꝑe
laus cłisitoria querit᷑: ȩt̃na reͥbutione res dig¬
na. uili p̃cio uenundat᷑: de quo uidelicet p̃¬
cio ꝑ cepto ueritas dicit. Am̃ dico uob̾. rece¬
mercedem suã. Incunctis oꝑib suis .xiii.
hypocͥta querit honoris reuerentiam. lau¬
disgłam: a meliorib metui. sc̃s ab om̃ib
uocari. S cumtͣnsitoruis fauorib inhiat.
ꝑdit ꝑcipiendo quod laborat: ueritate at¬
testante quȩ ait. Amen dico uobis. recepe¬
runt mercedem suã. S hȩc merces teneri
diu ñ potest: qͥa ꝓostensis oꝑib honor
tͥbuit᷑: s uita adt̾minum urget᷑. Laudes
resonant:s ad finem cum laudib tẽpora

Expanded text:
fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit.a tua . De expenso munere ne transitoria laus quam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. dicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, recemercedem suam . In cunctis operibus suis hypocrita quaerit honoris reverentiam, laudis gloriam, a melioribus metui, sanctus ab omnibus vocari. Sed cum transitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod laborat, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis, quia receperunt mercedem suam. Sed haec merces teneri diu non potest, quia pro ostensis operibus honor tribuitur, sed vita ad terminum urgetur; laudes resonant, sed ad finem cum laudibus tempora
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ ita faciendum ẽ ne uideat᷑. & tñ ut
debeat uideri p̃cipit᷑ : nͥ qͦo ea quȩ agimiis.
⁊ occultanda sunt. ne ipsi laudem᷑: & t̃n ostñ¬
denda sunt. ut laudem cȩlestis patͥs augea¬
mus. slam cumiusticiã nram corã hõib
fac̾e dñs ꝓhiberet: ilico adiunxit. ut uidea
mini ab eis. Et cum rursus uidenda ab
hominib bona oꝑanr̃a p̃ciꝑit. ꝓtinus sub
da. ex sententiarum fine monstrauit: qti¬
nus oꝑantismens opussuũ. ⁊ ꝓpt̃ se uideri
ñ quereret: & tam̃ hoc ꝓpt̃ cȩlestis patͥs głã.
ñ celaret. Uñfit plerumq ut uonum opus¬
⁊ in occulto sit cum fit publice: ⁊ rursũ in
publico cum agit᷑ occulte. Qui enim in
publico bono oꝑe ñ suã. s suꝑni patͥs glo¬
riã querit: quod fecit abscondit: qͥa illũ
solum testemhabuit. cin placere curauit.
Et qui insecreto suo bono oꝑe dep̃hendi ac
laudari concupiscit: licet nullus fortasse
uidit qd̾ exhibuit: tñ hoc coram hominib

Expanded text:
m ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus et occultanda sunt ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico admini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus bona opera praeciperet, protinus subdda, ex sententiarum fine monstravit: quatenus operantis mens opus suum, et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus in occulto sit, cum fit publice, et rursus in publico, cum agitur opublico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit, licet nullus fortasse viderit quod exhibuit, tamen hoc coram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
in ioppen: & accersi symonem qui
cognominat᷑ petirꝰ: hic dicet tͥ qͥd te o¬
porteat facere. Nec fideᷤ sine oꝑibꝰ nec oꝑa
sine fide adiuuãt. nͥ forta̾se ꝓ fide ꝑcipienda
fiãt. sic̃ cornelꝰ añ ꝓboniᷤ oꝑib meruit au¬
diri.qͣm fidelis existeret. Qua ex
re colligit. qr bona oꝑa ꝓfide ꝑcipi¬
enda faciebat. Nam eui ab angło dr.
orationes tue &e elemosine ascender̃
inmemoriam in conspectu di: ⁊ mor
ꝓ eadem ascensione p̃cipit᷑ ut ad sy¬
monem mittat. qͥ ei ueniens p̃dicare
debeat: constat qr hoc petut. unde

Expanded text:
in Joppen, et accersi Simonem, qui cognominatur Petrus: hic dicet tibi quid te oporteat facere . Nec fides sine operibus nec opera sine fide adjuvant, nisi fortasse pro fide percipienda fiant, sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audire quam fidelis existeret. Qua ex re colligitur quia bona opera pro fide percipienda faciebat. Nam cui ab angelo dicitur: Orationes tuae, et eleemosynae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei ; et pro eadem ascensione praecipitur ut ad Simonem mittat, qui ei veniens praedicare deberet, constat quia hoc petiit unde
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quod plenꝰ omnis scͥpture scien¬
tia. nicħ se scire iudicat: nisi xp̃miħo.¬
benter cedit᷑: quem gladiis in seq̃batͥ.
sponte fit paruulus in medio disci¬
pulorum. Qͦt ad cȩli tcii secreta du
cit᷑: & tamen mentis ocłm ꝑ cõpassio¬
nem reflectit ad disponendum cu¬
bile coniugators dicens. Uxori uir
debitum reddat: similit̾ & urorus¬
ro. Ed admiscet᷑ in contemplatione
cogitare &e dispon̾e fact̾a carnaliũ.
Qd gaudet infirmitatib sibiq in
contumeliis placet: qͦd ei uiuere xp̃s
est &e mori lucrum. Qed totum iã
extra carnem ẽ: hoc ipsum quod
uiuit in carne. Ecce qualet̃ uiuit.
qui ab inferno mentis ad uitam pieta¬
tis rediit. Minꝰ est gͦ quempiam in
carne suscitari: nͥ forte cum ꝑ uiuifi¬
cationem carnis ad uitam reducitur
mentis: ut hoc ei agat᷑ ꝑ miracłm ex¬

Expanded text:
bat ; quod, plenus omnis scripturae scienbat ; quod, plenus omnis scripturae scientia, nil se scire judicat, nisi Chribenter caeditur, quem gladiis insequebatur sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione cogitare et disponere facta carnalium. Quod gaudet in infirmitatibus sibique in contumeliis placet. Quod ei vivere Christus est, et mori lucrum. Quod totum jam extra carnem est hoc ipsum quod vivit in carne. Ecce qualiter vivit qui ab inferno mente ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte cum per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis, ut hoc ei agatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuita scõrs uitam sue carnis immo¬
lare : & qͥ pꝰ fuit blasphemꝰ ⁊ ꝑsecu¬
tor. humilis pꝰ factꝰ ẽ piꝰq p̃dicator.
⁊ qͥ lucrum maximum putauit se
in discipłis xp̃m occiłe. iam uitã
suam xp̃m estimat.⁊ mori lucrum.
Mens gͥ patili mox ut sp̃sseĩ grãm¬
actus
conũsione possumus ꝑpende. quia
maiꝰ est miracłm p̃dicationis uerbo.
ce orationis solatio peccatorem conũ¬
tere: quam carne mortuum resusctta¬
re. In istoenim resuscitat᷑ caroit̾m mo¬
ritura: in illo uͦ aĩa in ȩt̾num uict᷑a.
Lazarum qͥppe quem iam fetentem
fuisse credimꝰ. carne dñs suscitauit:
saulum uͦ resuscitauit mente. Et qͥdẽ
post resurrectionem carnis de lara¬
ri uirtutib tacet᷑ : nam post resurre¬
ctionem anime. caꝑe nr̃a infirmitas
ñ ualet: qnͣta insacͦ eloqͥo de pauli uͥ¬
tutib dicunt᷑. Quod illius p̃dicatiõe
crudelissime nationes ad pietatis
mollia conũse st̃ uiscera: qͦd moricu

Expanded text:
pro vita sanctorum vitam suae carnis immopro vita sanctorum vitam suae carnis immolare; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator: et qui lucrum maximum putavit se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat et mori lucrum. Mens igitur Pauli, mox ut Spiritus conversione possumus perpendere quia majus est miraculum praedicationis verbo et orationis solatio peccatorem convertere quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura Lazarum quippe, quem jam fetentem fuisse credimus, carne Dominus suscitavit, Saulum vero resuscitavit mente. Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae, capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur: quod illius praedicatione crudelissimae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cu
Abbreviated transcription (Latin):
rat autem pauł cum discipulis
Sintrans ce exiens in irłm. & fiduei¬
aliter agens in nomine dñi. loq̃bat᷑
qͦq gentib ce disputabat cum grecis:
illi autem querebant eum occidere.
Si cor peccatoris qͥ in malicia sua ma¬
nere infusa tetigerit. mox peceatͥcis
m̃tis duricia astie immobilitatisob¬
stinatione ꝑmutat᷑: & peccator rore
diuini muneris infus post libenter
iniurias tolerat. qͣs priꝰ dement̃ irro¬
gabat: post etiam sua tͥbuit qui priꝰ
aliena rapiebat: post carnem absti¬
nendo cruciat. qͥ priꝰ sacietate car¬
nis ꝑmortifera turpitudinum oblec¬
tamenta defluebat: post etiam ꝑse¬
cutores diligit. qui pꝰ diligẽ etiam se
amantes nolebat. Libet in huiꝰ rei
exemplounum e multis ad mediũ
paulum uocare: qͥ cum acceptis ccͣ
tinus crudelitate mutatꝰ est: & post¬
modum plagas ꝓ xͦ accepit. quas ue¬
niebat inferre xp̃ianis. Et qui priꝰ
carnalit̾ uiuens in mortem cona¬
batur scõs di trade. gaudet pꝰmodũ

Expanded text:
rat autem Paulus cum discipulis intrans, et exiens in Jerusalem, et fiducialiter agens in nomine Domini: loquebatur quoque gentibus, et disputabat cum Graecis: illi autem quaerebant eum occidere . . Si cor peccatoris qui in malitia sua manere infusa tetigerit, mox peccatricis mentis duritia a suae immobilitatis obstinatione permutatur, et rore divini muneris infusus, post libenter injurias tolerat quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuit qui prius aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciat qui prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligit qui prius diligere etiam se amantes nolebat. Libet in hujus rei exemplum unum e multis ad medium Paulum vocare, qui cum acceptis conttinus crudelitate mutatus est, et postmodum plagas pro Christo accepit quas veniebat inferre Christianis. Et qui prius carnaliter vivens in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵs fruc̾tꝰ recipiant: timent. ne
quod diuina iusticia latens meis
uulnꝰ aspiciat. & ext̾iorib eos mune

Expanded text:
suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos mune
Abbreviated transcription (Latin):
scio uos uñ sitis: discedite a me om̃s oꝑa¬
ru inqͥtatis. Scire cdĩ apꝓbare ẽ: nesci¬
re si reꝓbare. Ac si aꝑte dñs dicat. Ego ar¬
rogantes nescio: id÷ coꝵ uitã in sapiȩ mex̧
uͥtute ñ approbo: qͥa dum laudib inflan¬
t᷑ humanis: auera manescunt gła ȩc̃nȩ
Qͥa enim scire d̾i aliqñ dr cognoscere.
aliq̃n aꝑꝓbare: ⁊ scit iniquũ qͥa cogno¬
scendo iudicat. neq enim iniquũ quẽpi¬
am iudicaret. si nequagͣ cognosc̾et: ⁊ tn
iniquũ nescit. qm̃ esꝰ facta ñ approbat.
Et nouit gͦ qͥa dep̃hendit: ⁊ ñnouit.
qm̃ hunc insue sap̾ie spetie ñ recognoscit᷑
sicut de ueraci qͦlibet uiro łr. qr falsita¬
temnesciat. ñ qr cum ab alus falsum d̾r.
hoc rep̃hendere ignorat. s eandemipsã
fallaciã ⁊ scit in examine. ⁊ nescit inamo¬
re: ut uidelicet hanc ipse ñ agat. quã

Expanded text:
is: discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Scire Dei approbare est, nescire vero reprobare. Ac si aperte Dominus dicat: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus inflantur humanis, a vera inanescunt gloria aeternae a enim scire Dei aliquando dicitur cognoscere, aliquando approbare; et scit iniquum, quia cognoscendo judicat, neque enim iniquum quempiam judicaret, si nequaquam cognosceret; et tamen iniquum nescit, quoniam ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit, et non novit quoniam hunc in suae sapientiae specie non recognoscit; sicut de veraci qtem nesciat: non quia vel cum ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
plũ dedit. Illiꝰ gͥ exemplũ seqͥnteᷤᷤ ⁊ facta
qͥdẽ sua occultando seipsoscustodiant:
s dumꝓdunt᷑ iniiti. bona ad ꝓrimos
suos exempla tnsmittant. Occultent᷑ gͦ
studio. necessitate pliblicent᷑: & eorũ
catio sit utilitas aliena. m ł.iͦ.⁊ past̾ cp̃.

Expanded text:
plum dedit. Illius igitur exemplum sequentes, et facta plum dedit. Illius igitur exemplum sequentes, et facta quidem sua occultando, seipsos custodiant; sed dum produntur inviti, bona ad proximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur, et eorum catio sit utilitas aliena. CAP. XLV.
Abbreviated transcription (Latin):
nam unigenitus filius patͥs. ⁊ sco coet̃¬
nusspũi. hac inre uelle habuit qd̾u
plere ñpotuit: ut miraculũ qd taceri
uoluit. minime potuerit abscondi d
S redemptor ñr ꝑ mortale corpꝰ om̃e qͦd
egit. hoc nob̃ in exemplo actionis p̃bu¬
it: ut pro nr̃aꝵ uirium modulo eiꝰ uesti¬
gia sequentes. in offenso pede oꝑis. p̃sen¬
tis uitȩ carꝑamus uiã. Miracula nãq
faciens. &e taceri iussit. & tñ taceri ñ po
tuit: ut uidelicet electi esꝰ. exempla do¬
ctrinȩ illiꝰ sequentes. in magnis quȩ fa¬
ciunt latere quidem inuoluntate habe¬
antꝰ s ut ꝓsint aliis ꝓdant᷑ inuiti: qͣti¬
nꝰ ⁊ magnȩ humilitatis sit qd̃ sua oꝑa
taceri appecunt. & magne utilitatis sit.
qd̃ eorũ oꝑa taceri ñ posst̃. Non gͦ dñs uo¬
luit fieri qͥcqũã ⁊ minime potuit: s qͥd
uelle mẽbra eius debeant. qͥdue de eis õe
nolentib fiat. doctrine magisterio exẽ¬

Expanded text:
nam unigenitus Filius Patris, et sancto coaetenam unigenitus Filius Patris, et sancto coaeternus Spiritui, hac in re velle habuit quod implere non potuit, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuerit abscondi? sed Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, nobis hoc in exemplo actionis praebuit ut, pro nostrarum virium modulo, ejus vestigia sequentes inoffenso pede operis, praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tametuit. Ut videlicet electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus voluit fieri quidquam, et minine potuit; sed quid velle membra ejus debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exem
Abbreviated transcription (Latin):
nescit pensare homines ꝓpt̾ homines:
sola ut diximus que cͥcũstant hõib pen¬
sat: naturamñ aspicit: honorem di inho¬
minib ñ agnoscit. Ecce ñ uult ire filꝰ d̾i
ad filium regłi: ⁊ tñ ire paratꝰ ẽ ad salutẽ
serui. Certe si nos cuiꝰ piã seruus rogaret.
ut adeum ire deberemꝰ: ꝓtinus nobis su¬
ꝑbia nr̃a in cogitone tacita responderet
dicens. Non eas. qͥa temetipsum degnas:
honor tuus despicit᷑: locꝰ uilescit. Ecce
de cȩlo uenit. qui seruo int̾ra occurrere
seci illuminati diffamauert̃ iħm . xl.¬
Sc̃oꝵ uirorũ ẽ bona quȩ fecerint oc¬
cultare: ne contingat eis la psum ela¬
p̃cepit dicens. Uidece neqͥs sciat. De qͥ¬
b ilicoscͥptum ẽ: qͥa illi abeuntes diffa¬
mauerunt eum ꝑtotam t̾rã illam. S q̃¬
rendum nobis ẽ: qͥd sit hoc qͦdipse dñs
cui hoc ẽ uelle quod posse. & taceri uir
tutes suas uoluit: ⁊ tn abhis qͥ illumi¬
nati st̃. quasi inuitus indicat᷑. Nunqͥd¬

Expanded text:
tra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrereeci illuminati diffamaverunt Jesum . Sanctorum virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elapraecepit dicens: Videte ne quis sciat. De quibus illico scriptum est: Illi autem abeuntes, diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Dominus, cui hoc est velltutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur. Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
It custodit uestimenta sua. ne nudꝰ
yambulet. Sic̃ corpꝰ cooꝑiunt ue¬
stimenta: sic amimambona ꝓtegt̃
oꝑa. uestem innocentie. pͥmus homo
bene conditus accepit: male ꝑsuasus
a serpente ꝑdidit. Q quia concessa pꝰ
in paradyso ueste innocentie nudamͣ:
contra hanc nuditatem dr̃. Beatꝰ qͥ
mente: ut cum nos iudicii culpa
nudat. ad amissam redeuntes inno¬
centiam. penitentia oꝑiat. Moraliũ¬

Expanded text:
i custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Sicut corpus cooperiunt vestimenta, sic animam bona protegunt opera. Vestem innocentiae primus homo bene conditus accepit, male persuasus a serpente perdidit. Et quia concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, contra hanc mente; ut cum nos judicii culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce uenio sicut fur. Ad̾ exeuti¬
endam mentis nr̃e desidiam. &
ut ammus adsuam suscitetur cu¬
stodiam: ꝑsimilitudmem in eugłio
dñs loquit᷑ dicens. ħ oc autem scito¬
te. qm̃ si sciret pat̾familias qua ho¬
ra fur ueniret: uigilaret utiq & ñ
sineret ꝑfodi domum suam. Ex qͣ
p̃missa similitudine. etiam exhor¬
tatio subinfert᷑: cum d̾r. Q uose¬
stote parati: qi qua hora non puta¬
tis. filiꝰ hominis ueniet. Nesciente¬
E
autem patrefamilias. fur domum
ꝑfodit: qr dum a sui custodia sp̃s
tem necat: qr cum uent᷑a damna
sp̃s minime p̃uidet. hc̃ mors ad sup¬
plicium nescientem rapit. furi aut̃
resisteret siuigilaret: ꝙr aduentum
tudicis. qͥ occulte animam rapit p̃¬
cauens. ei penitendo occurreret. ne
nitam. ut semꝑ possit ẽẽ suspecta:
ut dum illam p̃uide non possumꝰ.
ad illam sine int̾missione p̃parem᷑.¬
Quia gͦ ce uenture mortis tempꝰ
ignoramus: ce post mortem oꝑari
non possumus:suꝑest ut ante mor¬

Expanded text:
t ecce venio sicut fur . Ad excutiendum mentis nostrae desidiam, et ut animus ad suam suscitetur custodiam, per similitudinem in Evangelio Dominus loquitur, dicens: Hoc autem scitote, quoniam si sciret paterfamilias, quae hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam . Ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, filius hominis veniet. Nesciente autem patrefamilias, fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus tem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne nitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemQuia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mor
Abbreviated transcription (Latin):
t quartus angłs effudit fialam
Asuam insolem: & datum est illi
estu affligere homines &e igne. Solis
nomine. sapienttum intellectus expͥ¬
mitur. fialam uidelicet in sole effun¬
dere est: ꝑsecutionis supplicia. uiris
sapientie splen dore fulgentibus
irrogare. Et datum est illi ut estu¬
agendi errore tangunt᷑. illorum ex¬
emplo ꝑsuasi. infirmi quiq tempo¬
ralibus desidiis in ardescunt. Rui¬
ne nanq fortium: auigmenta p̾stañ
ꝑditionib infirmoꝵ. Quia sole.
acumen sapientium designatur:
ꝑ comparationem qͦq a salomone
dr̃. Sapiens ut sol ꝑmanet: stultꝰ

Expanded text:
t quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igne . Solis nomine sapientium intellectus exprimitur: phialam videlicet in sole effundere est persecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare. Et datum est illi ut agendi errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique, temporalibus desideriis inardescunt; ruinae namque fortium augmentum praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientium designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permanet, stultus
Abbreviated transcription (Latin):
adiutͥx est inbono oꝑe: aliqͥͣndo u
seduct est in malum. Si eigͥ plusquã
debemꝰ tͥbuimꝰ. hostem nutrimꝰ: & sine¬
cessitati eiꝰ que debemꝰ non reddimus.
ciuem necamꝰ. Sacianda itaq ẽ caro.
s ad hoc usq ut in bono nob oꝑe famu¬
lari fufficiat. Ars itaq magna ẽ sacia

Expanded text:
adjutrix est in bono opere, aliquando vero adjutrix est in bono opere, aliquando vero seductrix est in malum. Si ei igitur plus quam debemus tribuimus, hostem nutrimus; et si necessitati ejus quae debemus non reddimus, civem necamus. Satianda ita que est caro, sed ad hoc usque ut in bono opere famulari sufficiat. Ars itaque magna est satia
Abbreviated transcription (Latin):
iscamus penuriam pati:. ne ea qͦñ
habemꝰ. habere etiam cum culpa
requiramꝰ. Ne felices putemꝰ: qͦs reb
onustos cernimꝰ. Nimia ualde stint
rant: & multa portant. s in breui uia.
Magna nob̾ ẽ in hoc itinere socia
pauꝑtas: que animum ñ angustat.
Cum deest t̾rena sub̃a de qua cum
et̾no iudice rationes ponamus: lib̃iꝰ
ad patͥam tendimus: quia quasi in
uia pondere caremus. De sacietate¬
iscamꝰ saciari insumendis alim̃¬
tis corporis: ne gule magis quã
necessitati seruiamꝰ. Nus enim seꝑe
concupis centia quam necessitas pe¬
tit: & sepe dum carnis inopie satis¬
facere curamus. uoluptas subrepit.
moctum refectionis excedit. Unde
fit ut culpa transeat ad culpam: qr
plerunq &e alia carnis temptatio
nascit᷑. dum carni immod̾atius in
refectione seruitur. Ex peccato enim
pͥmi hominis infirmante natura:
cum nr̃is in hoc mundo temptatio¬
nib nascim᷑. Q caro nob aliqnͣdo

Expanded text:
iscamus penuriam pati, ne ea quae non iscamus penuriam pati, ne ea quae non habemus habere etiam cum culpa requiramus, ne felices putemus quos rebus onustos cernimus. Nimia valde sunt rant: multa portant, sed in brevi via magna nobis est in hoc itinere paupertas socia, quae animam non angustat, cum deest terrena substantia, de qua cum aeterno Judice rationes ponamus. Liberius ad patriam tendimus, quia quasi in via pondere careamus. Discamus satiari in sumendis alimentis corporis, ne gulae magis quam necessitati serviamus; plus enim saepe concupiscentia quam necessitas petit, et saepe dum carnis inopiae satisfacere curamus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit. Unde fit ut culpa transeat ad culpam, quia plerumque et alia carnis tentatio nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur. Ex peccato enim primi hominis infirmante natura cum nostris in hoc mundo tentationibus nascimur. Et caro nobis aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
indigentib partiam᷑: & mentẽ abun¬
dantia ñ eleuet: ne fortasse gaudeat qm
hoc adest sibi quod deest alt̾i᷑. ⁊ ñ iam
commum bono s ꝓpͥoletet᷑. Ideo enĩ ali¬
quidom̃s ⁊ ultͣ quam necesse ẽ concupis¬
cunt hab̃e. ut habendo fuꝑbiant: & qr
hoc aliꝰ non ht̃ in cogitationibꝰ se extol¬
lant. Qsqͥs itaq talis ÷: adbuc: ad portan¬
dam abundantiam doctꝰ ñ ẽ. Sepe uͦ
qͦd auaritia ⁊ ex appetitu suggerit. ne¬
cessitatem ptitat: & cum minora suffi¬
ciant. dolet maiora deẽẽ : atq ineautꝰ
animus quandam quasi necessitatẽ
patit᷑ quam parit. Q cum nimia fd̃
que desiderat: suam aliqͦ mͦ sibi aua¬
ritiam excusat. Abundantia itaq sti¬
perbie uicina est: qr siqndo etiam cu¬
piditas int̾cipit. hanc ut ita dixerim
qͣsi ꝑegͥna captiuitas inuasit. Si gͥ abun¬
dantie artem scire uolumꝰ : necesse ẽ.
ut non solum ea que uicina sunt. s
cẽ ea que de longinqͦ ueniunt uitia

Expanded text:
indigentibus partiamur, ut mentem abunindigentibus partiamur, ut mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat, quoniam hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono sed proprio laetetur. Ideo enim aliquid omnes, et ultra quam necesse est, concupiscuhoc alius non habet, in cogitationibus se extollant. Quisquis itaque talis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe vero quod avaritia ex appetitu suggerit, necessitatem putat: et cum minora sufficiant, dolet majora deesse; atque incautus animus quamdam quasi necessitatem patitur quam parit. Et cum nimia sunt quae desiderat, suam aliquo modo sibi avaritiam excusat. Abundantia itaque superbiae vicina est; quam si quando etiam cupiditas intercipit, hanc, ut ita dixerim, quasi peregrina captivitas invasit. Si igitur abundantiae artem scire volumus, necesse est ut non solum ea quae vicina sunt, sed etiam ea quae de longinquo veniunt, vitia