comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terra posuerunt. Quibus plerumq contin¬
git. ut quanto securius ab externis actionibꝰ
cessant: tanto latuis inmunde in se cogita¬
tionis strepitũ per otium congerant. Unde
sub iudee specie per ꝓpħam torpens otio ani¬
ma defletur: cum dicitur. Uiderunt eam
hostes: & derriserunt sabbata eius. Precep¬
to & enim legis. ab exteriori opere in sabbato
cessatur. F ostes ergo sabbata uidẽtes irridẽt: cũ
maligni spiritus ip̃sa uacationis otia ad cogi¬
tationes illicitas ꝑtrahunt: ut unaqueq a¬
nima quo remota ab externis actionibus
deo seruire creditur: eo magis eoꝵ. tyrannidi
illicita cogitando famuletur. Sancti autẽ
uiri qui amundi oꝑibus non torpore sed
uirtute sopiunt᷑ laboriosius dormiunt. qua
uigilare potuerunt: quia in eo quod actio¬
nes huius scculi deserentes superant: robu
sto conflictu cotidie cõtͣ semet ipsos pugnãt.
ne mens per negligentiã torpeat: ne subacta

Expanded text:
terra posuerunt. Quibus plerumque continterra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt. Quia in eo, quod actiones hujus saeculi deserentesto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta
Abbreviated transcription (Latin):
illius & comedit ÷ et dedit uiro suo: qͥ comedit
et aꝑti st̃ oculi amboꝵ. Culpa qͥppe oculo con¬
cupiscentie aperuit: qͦs ĩnocentia clausos tene¬
bat. Angłos uero ascendentes & descendentes
cernere est ciuies suꝑne patrie contẽplari. uel
infirmitatibꝰ condescendant. Et notandum
ualde ẽ qđ ille dormieus angłos conspic̃ qͥ uila¬
pide caput ponit: qͥa uimirũ ipse ab exterioribꝰ
oꝑibꝰ cessans uit̾na penetrat: q̃ intenta m̃te qđ
principale ẽ honiniᷤᷤ unitationẽ sui redẽptoriᷤ
obseruat. Caput qͥppe in lapide ponere ẽ: m̃te
.xp̃o inherere. Qui es̃l a p̃sentis uite r:
actione remoti st̃. sed ad suꝑna nullo amore
rapiunt᷑: dormire posst̃. sed uidere angłoᷤ ueq̃ũt
qͥa cap̃ ii lapide tenere contẽprũt. St̃ nãq
ñnulli qͥ mũdi qͥdẽ actiones fuguĩt: sed nul¬
lis uirtutibꝰ exercentur. hi niinirũ torpore
non studio doriniunt: et idcireo int̾ua non
conspicunt: quia caput non in lapide sed in

Expanded text:
e viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapide caput ponit. Quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans aeterna penetrat, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Reobservant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc percipientium multitudo dilatatur.
mminutio ergo liuoris est. affectus surgens
uiterne dulcedinis: & plena eius mors est.
perfectus amor eternitatis. Nam eum mens ab
cius rei appetitu retrahitur. quȩ accipientium
numero partitur: tantomagis proximum dili-¬
git: quanto minus ex prouectu illius sua damp¬
na pertimescit. Quȩ si perfecte in amore celestis
patrię rapitur: plene etiã ĩ proximi dilectione
iolidatur: quia cum nulla terrena desiderat ÷
nichil est quod eius erga ꝓximum caritati con¬
tradicat. Quȩ nimitum caritas quid est alud¬
quam oculus mentis: Qui si terreni amoris pul¬
uere tangitur: ab internȩ lucis mox intiutu lesus
reuerberatur. Quia autem paruulus est qui ter¬
rena diligit: magnus qui ȩterna concupiscit:
potest etiã sic nõ inconuenienter intelligi. paruu¬
lum occidit inuidia:. quoniam huius pestis lan¬
gore non moritur: nisi qui adhuc in desiderus im̃it¬
¶ matur.

Expanded text:
ad hanc percipientium multitudo dilatatur. ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit. Quae si perfecte in amore cęlestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione solidatur, quia cum nulla terrena desiderat, nihil est, quod eius erga proximum caritati contradicat. Quae nimirum caritas, quid est alquam oculus mentis, / qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internreverberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in desideriis infirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta carnium sanitas cordis: quia si mentis inno¬
centia custoditur: etiam si qua foris infirma sunt
quandoq roborantur. Et recte subditur. pu¬
tredo ossi ũ inuidia: quia per liuoris uicium
ante dei oculos pereunt etiam fortia acta rurtu¬
uirtutum. Ossa quippe per inuidiam putresce¬
re est: quedam etiam robusta deperire. Sed eur
hec de inuidia dicimus ĩ non etiam qualiter
curatur intimemus. Dificile namnq est ut hoc
alteri non inuideat. quod adipisci alter exptat:
quia quiequis temporaliter percipitur: tanto fit
minus singulis: quanto diuiditur in multis.
Et ulcirco desidẽrantis mentem liuor exerutiat:
quia hoc quod aypetit. aut funditus alter accipi¬
enĩ adimit: aut a quantitate restringit. Qui
ergo liuoris peste cartre desiderat. illam heredita¬
tem diligat. quam eoheredum numerus non
angustat: quȩ & omnib una est. & singulis
tota : quȩ tanto largior esse ostenditur: quanto

Expanded text:
ta carnium sanitas cordis, quia si mentis innota carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: putredo ossuum invidia, quia per livoris vitium ante dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam, qualiter eruatur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
dentib stridor. Cumq in latebris cordis cre-¬
scens absconditur odium. cdolore ecco. obtenebrat
conscientiam uulnuis inclust̃t. H il letum de
ꝓpriis libet: quia tabesentem menteni sua
pena sauciat. quem felicitas torquet aliena.
quantoq extranci operis in altum fabrica ducit᷑:
tanto fundamentum mentis liuide profundius
suffoditur: ut quo alii ad meliora properant: eo¬
res ipsa deterius ruat. Qua ruina uidelicet
etiam illud destruitur: quod in aliis actibus
perfecto opere surrexisse putabatur. Nam inuidia
cum mentem tab̾fecerit: cuncta quȩ inuenerit
nisi infirma quędam ac tenera ᷤ Et quid per
ossa÷ nisi fortia acta signantur. d Et plerumq
contingit. ut quidam cum uera cordis innocentia
in non nullis suis actib infirmi uideantur: qͥdã
uero iam. quȩdam ante humanos oculos robusta
exerccant: sed tamen ergaaliors bona intus inui¬
dis pestillentia tabescant. Bencergo dicitur. ui¬

Expanded text:
dentibus stridor: cumque in latebris cordis credentibus stridor: cumque in latebris cordis crescens absconditur odium, dolore caeco tenebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil laetum de propriis libet, quia tabescentem mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena; quantoque extranei operis in altum fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis lividae profundius suffoditur, ut quo alii ad meliora properant, eo ipsa deterius ruant qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia, cum mentem tabefecerit, cuncta quae invenerit nisi infirma quaedam ac tenera? Et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humaexerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vi
Abbreviated transcription (Latin):
in gemuit. Hinc ioseph fiaties sui hismahelitis trans¬
euntib uendiderunt: quia cognito reuelationis
misterio ne se melior fieret: eus ꝓuectib obuiare
conati sunt. E inc saul dauid subditum lanceã
utorquendo persequitur: quia quem magnis coti¬
die augeri uirtutum successib sensit: ultra se excre¬
scere cepauit. Paruulus itaq est qui inuidia occi¬
ditur: quia nisi ipse inferior existeret de bono alteriꝰ
non doleret. Sed inter hȩc sciendum est. quia
quamuis per omne uicium quod perpetratur huma-¬
no cordi antiqui hostis uirus infunditur: in hac
tamen nequitia tota sua uiscera serpens xoncutit:¬
& imprimende malitiȩ pestem mouet. De quo
nimirum scriptum est. Inuidia diaboli mors
intrauit in orbem terrarum. Nam cum deuic¬
tum cor liuoris putredo corruperit. ip̃sa quoq
oculi deprimuntur: mens accenditur: & men-¬
bra frigescunt. F it in cogitatione rabies: in

Expanded text:
ingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaelitis transingemuit. Hinc Joseph fratres sui Ismaelitis transeuntibus vendiderunt , quia cognito revelationis mysterio, ne se melior fieret, ejus provectibus obviare conati sunt. Hinc Saul David subditum, lanceam intorquendo, persequitur , quia quem magnis quotidie augeri virtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit. Parvulus itaque est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferior existeret, de bono alterius nquamvis per omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt; fit in cogitatione rabies, in
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oculum turbat: recte nunc dicitur.
uirum stultum interficit iracundia. Aesi aper¬
te diceictur. Ira per zelum sapientes turbat:
ira uero per uitium stultos trucidat: quia
illa sub ratione restringitur: hec uero irratio¬
nabiliter deuicte menti dñatur. B ene autem
nobis in aliquo meliores putamus. Paruulus
ergo est qui liuore occiditur: quia ipse sibi
testimonium perhibet. quod eo minor sit
cuius inuidia torquetur. Hinc est quod hostĩ
callidus pemno homini inuidendo subriiuit.
quia amissa beatitudine minotem se immortalita-¬
te illius agnouit. Hinc est quod cain ad perpe¬
trandum tratricidium corruit: quia despecto suo
sacrifitio prelatum sibi infremuit. cuius deus
hostiam accepit: de quem meliorem se esse exhor-¬
ruit: ne ut cumq esset amputauit. Hinc esaii
ad per secutionem fratris exarsit: quia benedictiõe
primogenitoꝵ. perdita quam tamen esu lenticule i pse
uendiderat: minorem seei quem nascendo p̃ibat

Expanded text:
mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. Bene autem nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod ei minor sit cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei, 179 quem nascendo praeibat,
Abbreviated transcription (Latin):
robustꝰ ctͣ uicia erigitꝰ: subdita rationi famula¬
tur. Ham quantumlibet ira ex zelo rectitudi¬
nis iurgat. si ĩmoderata mentem uicerit. rationi
protinus seruire contempnit: & tanto se impu¬
dentius dilatat: quanto impatientiȩ uiqum
uirtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante
omnia qui zelo rectitudinis mouetur attendat.
ue ira extra mentis dominium transeat. sed
in ultione peccati tempus inodũq consideranꝰ¬
tis. iurgentem animi ꝑturbationem subtilius
pertractando restringat. Animositatem reprimat:
& motus feruidos sub equalitate disponat: ut
eo fiat iustior ultor alienus. quo prius extitit
uictor suus: quatinus sic culpas delinquentiũ
corrigat. ut ante ipse qui corrigit ꝑ patientiam
crescat. & feruorem suum transcendendo diiu¬
dicet: ne intemperanter excitatus ipso zelo recti
titudinis longe a rectitudine aberret. Quia uero
sicut diximus etiam laudanda boni emulatio

Expanded text:
robustius contra vitia exigitur, cum subdita rationi famularobustius contra vitia exigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderate mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit, et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae virus virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia qui zelo rectitudinis movetur attendat, ne ira extra mentis dominium transeat; sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus quo prius exstitit victor suus: quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemtitudinis, longe a rectitudine aberret. Quia vero, sicut diximus, etiam laudanda boni aemulatio
Abbreviated transcription (Latin):
quillitate largius aperit: quȩ hic interim pet
comotionem claudit. Et unde mens̃ turbatur
ne uideat: inde proficit ut ad uidendum uerius
clarescat : sicut infirmanti oculo cum colliriũ
mittitut. lux penitus negatur ⁊ sed inde eam
post paululum ueraciter recipit: unde hanc
ad tempus salubriter amittit. Numquã
uero comotioni contemplatio iungitur: nec pitꝰ¬
ualet mens perturbata conspicere. ad quod uix
tranquilla ualet inhiare: quia nec solis radhus
cernitur. cum c̃motȩ nubes cdi faciem obducunt:
n ccturbatus fons respicientis imaginem reddit:
quam tranquillus propͥe ostendit: quia eius quo
unda palpitat: eo in se speciem similitudims obscutit.
⁊ eã cum per zelum animus mouetur. curandũ
iumopere ẽ ne hȩc eadem quȩ instrumento uirtu¬
tis asumitur. menti ira dominetur. ne quasi dña
preeat. sed uelut ancilla ad obsequium parata.
a rationis tego nequaquam recedat. Tunc enĩ

Expanded text:
quillitate largius aperit, quae haec interim per quillitate largius aperit, quae haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut ad videndum verius clarescat: sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur; sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt, necquam tranquillus proprie ostendit, quia quo ejus unda palpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
Irascimini oe nolite peccare. Quod nimirum
non recte intelligunt: qui irasci nos nobis tantũ¬
modo. non etiam proximis delinquentib uolunt.
Si enim sic proximos ut nos amare precimur: restait
ut sic eoꝵs erratib. sicut nr̃is uicus irascamur. De
hac per salomonem dicitur. Melior est ira risu.
quia per tristitiam uultus. corrigitur animus
deliquentis. De hac iterum psalmista ait. Tur¬
batus est pre ira oculus meus. Ira quippe ꝑuitũ
oculum mentis excecat: ira autem ꝑ zelum tur¬
bat: quia quo saltim recti emulatione concuti¬
tur. eo quę nisi tranquillo corde percipi non
potest contemplatio dissipatur. Ipse namq ⁊ dus
rectitudinis qͥa ꝑ inquietudinẽ menten agitat.
eius mox aciem obscurat: ut altiora in cõmoti¬
one non uideat: que bene tranquilla prius cer¬
nebat. Sed inde subtilus ad alta reducitur.
unde add tempus ne uideat reuerberatur. Nam
ipsa recti emulatio ȩterna post paululum in tran¬

Expanded text:
Irascimini, et nolite peccare . Quod nimirum Irascimini, et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis . De hac iterum Psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus . Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat; quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, 178 ut altiora in commotione non videat, quae pene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio aeterna post paululum in tran
Abbreviated transcription (Latin):
cum alienos excessus aspicimus: nr̃a quib in aliis
excessimus delicta cogitemus. Considerata quipye
infirmitas propria: mala nobis excusat aliena.
Patienter namq illatam iniuriam tolerat: qui
pie memint quod fortasse ahuc habeat i quo de-¬
beat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extingui¬
tur. cum siurgente furore animi sua ciuq ad m̃tẽ¬
culpa reuocatur: quia erubescit peccata non par-¬
cere: qui uel deo uel proximo sepe recolit parcenda
peccasse. Sed inter hec sollerter sciendum est.
quod alia est ua quam impatientia excitat. alia
quam zelus format. Illa exuitio: hȩc ex uirtu¬
te generatur. Sienim uulla ira ex iurtute sur¬
geret: diuine animnaduersionis impetum finces¬
per gladium non placasset. Hanc iram quia hely
non habuit: motum contra se implacabiliter suꝑ¬
ne ultionis excitauit. Nam quo contra subditos
uicia tepuit: eo contra illum districtio eterni
rectoris exarsit. De hac per psalmistam dicitur.

Expanded text:
cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad meculpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finper gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dere auimum ira desuescit. Primus quippe ẽ ut
mens sollicita ante quam agere quodlibet incipiat.
omues sibi quas pati potest contumelias preponat:
quatinus redemptoris sui probra cogitans ad aduer¬
sa se preparet.: quę nunirum uenientia tanto
fortius cxcipit. quanto sc cautius ex prescientia ar-¬
mauit. Quienim improuidus ab aduersitate
deprehenditur: quasi ab hoste dormiens inuenit᷑:
cumq citius inunicus nec at: quia non repugnan¬
tem perforat. Nam qui mala uminentia per
sollicitudinem prenotat. hostiles incursus quasi
in uisidus uigilans expectat: & uide ad uictoriã
ualenter accingitur: unde nesciens deprehendi pu-¬
tabatur. Sollerter ergo animus ante actionis ĩuȩ
primordia cuncta debet aduersa meditari: ut semꝑ
hec cogitans. semper contra hȩc tortaice patientiȩ mu¬
nitus. & quicquid accesserit ꝓuidus superet: &
quicquid non accesserit lucrum putet. Secundus
autem seruandę mansuetudinis modus est: ut

Expanded text:
dere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut dere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemptoris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim inprovidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
deserit: non uullos uero tarde quideni comouet:
sed diutius tenet. Alii namq accensis calamis
similes. dum uocib perstrepunt: quas i qͥs dã
accensionis sue sonitus reddũt. Citus quidem
flãmas faciunt: sed protinus in fauilla frigescunt. Alis
autem lignis grauiorib durioribq non dispares ac¬
censionem tarde suscipiunt: sedtamen accensi semel
difficilius ȩxtinguuntur. Et quia se tardius in
asperitate concitant: furoris sui durius ignem
seruant. Alii autem quod est nequius. & citus
iracundie flãmas accipiunt. & tardius deponũt.
Non nulli uero has oe tardius suscipiunt: &
citus deponunt. In quib nuirum quattuor
modis liquido lector agnoscat. quia & ad tranquil¬
litati bonum ultimus plus quam primus aꝓpin-¬
quat: & in malo secundum tertius superat. Sed
quid prodest quod iracundia quomodo mentem
tencat diximus: si non ctiam qualiter compesci debe¬
at crprinamus : Duob etenĩ modis fracta possi¬

Expanded text:
deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possi
Abbreviated transcription (Latin):
tionis forma teneatur. Non numquam uero dũ
accensus animus a consueta locutione restringit᷑
ꝑ accessum temporis penitus a prorimi dilecti-¬
one separatur: & acriores stimuli ad mentẽ
ueniũt. causeq quȩ grauius exasperant oruint᷑:
atq in irati oculo festiica in trabem uer-¬
titur: dum ira in odium ꝑmutatur. Plerumq
ira per silentium clausa intra mentem uehemen-¬
tius estuat: & clamosas tacita uoces format.
U et baquib exasperetur sibi obicit: & quasi
in cause eramine posita durius grasperata respon-¬
det. Quod salomon breuiter insinuat dicens.
Prestolatio impioꝵ furor. Sicq fit ut ꝑturba¬
tus anius maiorem strepitum sui silentii sentiat:
cumq grauius clausȩ ire flama consumat. EInde
bene ante nos quidam sapiens dixit. Cogitationes
iracundi uipereȩ sunt generationes. mentem com.¬
medunt matrem suam. Sciendum uero est.
quod non nullos ira citius accendit :ͤ facilius

Expanded text:
tionis fotionis foaccensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. Causae quoque, quae gravius / exasperant, oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius
Abbreviated transcription (Latin):
quo ratio longe recedit auclatior ecuigat. seq
ipsum retinere animus non ualet: quia factus ẽ
potestatis alienȩ: & eo furoi menbia foras in ictib
erercet: quo iuntus ipsam meubroꝵ deramã m̃tem
captiuam tenet. Aliquando autem manus non
gerit: sed in maledictionis iaculum liuguã uer¬
tit. Fratris namq interitum exp̃oscit in precibus:
oe hoc dm̃ perpetrare erpetit: quod ipse peruerlus
hõ facert uel metuit uel erubescit. Fitq ut uo-¬
to & uoce homicidium peragat: etiam cum a
lesione ꝑrimi manib cessat. Aliquando ira per¬
turbato animo quasi ex iudicio silentium indi¬
cit: & quo se foras per linguam non exprimit
intus deterius ignescit: ut iratus quisq collocu¬
tionem suam ꝑrimo subtrahat: & uichil di-¬
cendo quam sit aduersus dicat. Et non nũ-¬
quam hec silentii seueritas ꝑ discipline dispensa-¬
tionem geritur: si tamen sollicite in intimis discre¬

Expanded text:
quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seque quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia, factus est potestatis alienae; et eo furor membra foras in ictibus exercet, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis jaculum linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit, et hoc Deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit, vel erubescit. Fitque ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a laesione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo, quasi ex judicio silentium indicit; et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterius ignescit, ut iratus quisque collocutionem suam proximo subtrahat, et nihil dicendo, quam sit aversus dicat. Et nonnunquam haec silentii severitas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discre
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum menti iracundia confusionis tenebras
incutit: huic d̃s racum suȩ cognitionis abscondit.
Per utam sc̃i spiritus splendor excludit᷑. Q uo contra
iuxta uetustam translationem scriptum est. Suꝑ
quem requiescit spiritus meus: nisi super humilem
& quietum o trementem sermones meos: Cum
enim humilem diceret: quietum protinus adiun-¬
xit. Siergo ua que̾tem menti subtrahit: suã
scõ spiritui habitationem claudit. Cuius rcessi¬
one auinus uacuus ad apertam mox insaniã
ducitur: & usq ad superfitiem ab iutimo cogi-¬
tationum fundamento dissipatur. Nam ire
suc stimulis accensum cor palpitat: corpus
tremit: lingua se prepedit: facies ignescit:
erasperantur occuli: & nequaquam recogno¬
scuntur noti. Ore quidem clamorem forinat.
sed sensus quiquid loquitur ignorat. In quo
ltaq iste ab arreptitiis longe est qui actionis
sue conscqus non est.  Alnde fit plerumq
ut usꝙ ad apertam manus itã prosiliat: &¬

Expanded text:
Ephes, IV, 26; quia cum menti iracundia confusionis tenebras Ephes, IV, 26; quia cum menti iracundia confusionis tenebras incutit, huic Deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti Spiritus splendor excluditur; quo contra, juxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facexasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus quid loquatur ignorat. In quo itaque iste ab arreptitiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque ut usque ad manus ira prosiliat, et
Abbreviated transcription (Latin):
do contundit. Per iam uita amuttitur. & silapica¬
ta teneri uideatut. sicut sciptum est. Ita perdidit
ctiam prudentes: quia sci licet confusus animus
ncquaquam erplet. etiam siquid intelligete prudent̃
uaset. Pet iram iustitia relinquitur: sicut scriptum
est. Ita uiti iustitiã dei non operatut: quia dum
perturbata mens iuditium suȩ rationis exasperat
omne quoa futor suggerit rectum putat. P er urã
gratia uite secialis amittitur: sicut scriptum est.
Noli esse assiduus cum homine iracundo ne discas
semitas cius. & sumas scandalum animȩ tuȩ:
quia qui se erhumana ratione non temperat. neces¬
se est ut bestialiter uiuat. Per iram concordia rum¬
pitur. sicut scriptum est. Uir animosus parit
rixas: a uir iracundus esfundit pecata. Iracun¬
dus quippe peccata esfundit. quia etiã malo qͦs
incaute ad discordiam prouocat peiores facit:
Per iram lux ueritatis amittitur. sicut scriptum
est. Sol non occidat super iracundiam uestram:

Expanded text:
do confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapiendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes , quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri justitiam Dei non operatur , quia dum perturba a mens judicium suae rationis exasperat, omne quod furor suggerit rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos quos incaute ad discordiam provocat pejores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ nimirũ sententia uera esset. si illa¬
ta contra tanti uiri pacientiã non fuisset
Sed nos pensemus quod dicitur. quam¬
uis ab auditoris sui uirtute elidatur:
ut ostendamus quam rectum est quod
promit᷑. si non in beato iob tuiuste pro¬
meretur. Cum scriptum sit tu autem
domine cum tranquillitate iudicas. sci¬
endum sũmopere est. quia quotiens tur¬
bulentos animi motus sub manfuetu¬
dinis uirtute restringimus: redire ad si¬
militudinẽ conditoris conanur. Nam
cum tranquillitatẽ mentis ira diuerbe¬
rat. dilaniatã quoda modo scissamq per¬
turbat: ut sibimet ipsi non congruat: ac
uim intime similitudinis amittat. Quan¬
ta ergo sit iracundie culpa pensemus:
per qua dum mansuetudo amitaitur.
suꝑnȩ inaguiis similitudo uiciat᷑. Per irã
sapientia ꝑditur: ut quid quoue ordine
agendum sit omĩno nesciat᷑. sicut scris
tum &st. ita insinustulti itquiescit. quia nunirũ
intelligentie iucem subtirahit: cum mentem ꝓmouen¬

Expanded text:
Quae nimirum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vet. XXXI.  Quanta ergo sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omtum est: Ira in sinu stulti requiescit , quia nimirum intelligentiae lumen subtrahit, cum mentem permoven
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̃ dicat: si paulus illis humili se uoce
phaz autem qui primus amicoꝵ loquitur.
quamuis ad consolandũ pietate ueniat: huini¬
litatem locutionis deserens. regulam consola¬
tionis ignorat. Qui dum loquendi custo¬
diam negligit. usq ad afflicti contumelias
excedit dicetis ÷ tigris periit eo quod non ha¬
buerit predam. r̃ ugitus leonis & uox leene
& dentes catuloꝵ leonum dissipati sunt: bea¬
tum uidelicet iob noinine tigridis. quasi ui¬
tio uarietatis notans÷ per leonis rugitum
eiusdem terrorẽ uiri: per lcene uocem lo¬
quacitatẽ coniugis : per dissipatos uero den-¬
tes catuloꝵ leonum destructã filioꝵ edacita¬
tem signans. Uude & bene amicoꝵ sensũ
qui in tumida se correctione extulit: senten¬
tia diuina reprehendit dicens. Non estis lo
cuti coram me rectũ sicut seriuis meus iob.
tentiis tanta auctoritate utitur: si hic eoꝵ
sententie dominica reprehensione cassant᷑.¬

Expanded text:
humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce phaz autem, qui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humitamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicecuti coram me rectum, sicut servus meus Job tentiis tanta auctoritate utitur, si hae ipsorum sententiae Dominica reprehensione quassant
Abbreviated transcription (Latin):
menda quȩ dicunus: ne & que recta intendimꝰ
hec elate proferendo non recte faciamus. Paulus
auditoribus suis multa humilit̾ dixerat: sed
de ipsa exhortatione humili. placare eos adhuc
humiliꝰ satagebat diceus. Rogo aũt uos fratres
ut sufferatis uerbum solatii. Et enim per pau-¬
cis scripsi uobis. E phesiis quoq mileto uale¬
dicens: afflictis ac gementibꝰ humilitatẽ suã
ad memnoriam reuocat dicens. Uigilate me¬
moria retinentes quomodo per trienniũ nocte¬
ac die. nocte ac die. non cessaui cum lacrunis
monens unumquemq uestrum. E isdem rur-¬
sum ꝑ epłam dicit. Obsecro ues fratres ego uin¬
ctus in domino: ut digne ambuletis uocatio¬
ne. qua uocati estis. Hĩc ergo colligat siquan
beat magistro loqui discipulus: si ipse magister
gentium in his que cum auctoritate predicat.
tam summisse discipulos rogat. Hinc unꝰ¬
quisq colligat eis a quibus bene uiuendi
exempla ꝑcipit. hoc quod bene intelligit quͣa

Expanded text:
menda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, menda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quabeat magistro loqui discipulus; si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat, tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
est iustum de sua condescersione uelle corrige¬
re : nisi inclinatã archam suꝑba reprehensioniᷤ
manu releuare: Quidͤ uistum de incognita
locutione reprehendere ⁊ nisi motũ eus forti¬
tudiuis erroris lapsum putare: Sed ꝑdit
uitam qui aream dei tumide subleuat ÷ qͥa
nequa quam quis sanctoꝵ recta corrigere presu¬
meret: uisi de se prius meliora se nsisse .t. Un
& leuites isdem recte ora dicitur quod uide¬
licet robustus domini interpretatur ÷ quia
presumptores quiq uisi audaci mente robustos
se in domino crederent: nequaqu̾ã melioꝵ facta
uel dicta ueluti infirma iudicarent. A mici
igitur beati iob dum contra eum quasi in dei
defensione prosiliunt: diuini precepti regulã
humilitate proferendum: quatinus intentio pie
sentientis eo uere seruet form̃a rectitudinis ÷ quo
per iter graditur humilitatis. Et libere ergo Ai¬
cenda sunt quȩ sentimus ⁊ et ualde humesliter pro¬

Expanded text:
est justum de sua condescensione velle corrigeest justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motus ejus fortitudinem, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam qui arcam Dei tumide sublevat; quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unet Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent. Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem prosiliunt, divini praecepti regulam humilitate proferendum; quatenus intentio pie sentientis eo vere servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus, et valde humiliter pro
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti archa signauit ÷ quam qui casurã
credens leuites erigere uoluit: mox sententiã
mortis aecepit. Quid est nainq mens iusti
nisi aira testamenti: Que gestata bubus cal¬
citrantibus inclinatur ⁊ quia nonnunquam
etiam qui bene preest dum subicctoꝵ populoꝵ
confusione concutitur. ad dispensationis conde-¬
scensionẽ ex sola dilectione ꝑmouetur: sed ui
hoc quod dispensatorie agitur inclinatio illa
fortitudinis casus putatur imperitis. Unde
hensionis nuittunt: sed auita protinus ipsa
sua temeritate deficiunt. Le uites ergo quasi
adiuuans manũ tetendit: sed delinquens uit̾a
ꝑdidit ÷ quia dum infirmi quiq fortium
facta corripiunt: ipsi a uiuentium sorte repro¬
bantur. A liquando etiam saneti uiri quedam
ininima condescendentes dicunt ÷ quedam
uero sũma contemplantes proferunt: dumq
uim uel condescensionis uel altitudinis nesci¬
uiit. audact̾ hec stulti reprehendunt. Et qͥd

Expanded text:
testamenti arca significavit, quam qui casuram testamenti arca significavit, quam qui casuram credens levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid est namque mens justi, nisi arca Testamenti? quae gestata bubus calcitrantibus inclinatur, quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjicietur, populorum confusione concitus, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc, quod dispensatorie 561 agitur, inclinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis. Unde hensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo, quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit: quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes, proferunt. Dumque vim vel condescensionis, vel altitudinis nesciunt, audaciter haec stulti reprehendunt. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
do loquerentur. Iustus quipƿe erat ad quem ue¬
nerant: & diuinis uerberibꝰ cinctꝰ. Ex ante acta
ergo cius uita debuerant ea que intelligere non
ualebart. illius uerba ꝑpendere ⁊ & ex flagel¬
lis presentibꝰ. non illum redarguere sed de sua
uita formidare: seq flagellato iusto non quas
ratio cinando erigere. sed flendo sociare: at ne¬
quaquam se eoꝵ scientia per uerba ostenderet:
sea loqui recte linguam consolantium magister
aolor erudiret. Qui & si qua forsan diuersa
sentirent : dignum profecto erat ut hec humilit̃
dicerent: ne ꝑcusso uulnera per inimoderata
non ualent deterioribus displicent uel facta
uel dieta melioꝵ. Sed eo ab eis non temere
reprehendenda sunt: quo apprehendi ueracit᷑
nequaquam possunt. Sepe aliquid a maioribꝰ
dispensatorie agitur: quod aminoribus error
putatur. Sepe multa a fortibus dicuntur:
que idcuro infirmi diudicant. quia ignorant.
Quod bene bubus calcitrantibꝰ inclinata illa

Expanded text:
do loquerentur. Justus quippe erat, ad quem vedo loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata non valent, deterioribus displicent vel facta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendennequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur, saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ibus ꝑsecutionibus uestris & tribulatio¬
nibus. quas sustinetis in exemplũ iusti udiciid̃i.
Ac si diceret. Cum tot dura toleratis qui tam
reeta agitis: quid aliud quam iusti uidicis cx̃¬
pla datis: Quia ex ur̃a pena colligendum est.
quomodo feriat in quibus rrascitur. si sic uos
affligi patitur in quibus letat᷑: a ut quomodo
illos ꝑcussurus est. quibus iustum iudicium
exhibet: si etiam uos sic cruciat quos pie tedar¬
terminata. uticissim se amici qui consolaturi ue¬
nerant. pie eius increpationi subiciunt: dumq
ad increpationis uerba prosiliũt: cã ꝓ qua uene¬
rãt causã pietatis amittunt. Qui quidem¬
hoc non praua intentione faciunt. sed quamuis
affectum ꝑcusso exhibeant: ꝑcussum tamen non¬
nisi ꝓ iniquitate crediderunt. Dumq intentio¬
nem bonam nequaqu̾a locutio cauta subsequitur:
ipsa propositio pietatis in trans gressionis uiqum
uertitur. Pensandum namiq fuerat. cui et quan¬

Expanded text:
in omnibus persecutionibus vestris et tribulatioin omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat, quos pie redarterminata, vicissim se amici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quan
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod michi nichil sum conscuis iustificatũ
me abnego: quia ab co qui me udlcat. exarni¬
nari me subtilius scio. Dissimulanda ergo st̃
que exterius fauent: reprimenda quȩ interius
ꝑstrepunt: declinanda que quasi necessaria in¬
uoluunt. Et tamen in his omibus adhuc
districti iudicis flagella metuenda sũt: qͥa o¬
ipsa nr̃a ꝑfectio culpa non caret: nisi hanc seueriis
udex in subtili lance examinis misericorditer
me indignatio. Nagna quipƿe arte doctrine
dicturus uerbera. pretulit recte facta: ut hine
unus quisq consideret que peccantes post mo¬
duni supplicia maneant: si etiam iustos tam
ualida hic flagella castigant. E inc est enim
quod petrus ait. Tempiis est ut iudiciũ inci¬
piat de domo dĩ. Et si iustꝰ uix saluabitur:
impius et peccator ubi parebunt: Hinc pausꝰ
cum multa in thesalonicensiũ laude dixisset:
protinus aduuixit. Ita ut et nos ipsi in uobis
gloricmur in eccłiis di. pro patientia ur̃a & fide

Expanded text:
eo quod nihil mihi conscius sum justificatum eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio.  Vet. VIII.  Dissimulanda ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer me indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide,