comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cundum iohañ petro predictum esset.
Sequitur idem iohannes. & conserit dñiser monẽ dicentis.
Non turbetur corurm̃ creditis indm̃. & in mecredite. Indo¬
mopatris mei mansiones multȩ sunt: Et c&era sermonis eius
preclara. maximeq: sublimia diunarrat. donec contextim
ueniat adillum locum. ubiaitd̃s Pater iuste munduste
non cognouit. ego autemte cognoui. & hi cognouerunt quia tu me
misiscti. & notum eis feci nomen tuum. & notum faciam. ut cdilec¬
tio quia dilexistime in ipsissit & ego mipsis Cum autẽ factaeẽt
contentio intereos. quiseorum uideretur essemaior: Sicut lu¬
cas commemorat. dixiteis. Reges gentium dominantur eorx
& qui potestatem habent supereos. beneficiuocantur: Uos aũ
nonsic. Sed quimaioresa in uobis. fiat sicut iunior. Et quipre

Expanded text:
cundum Iohannem hoc Petro praedictum esset, sequitur idem Iohannes et conserit domini sermonem dicentis: non turbetur cor uestrum. creditis in deum, et in me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt, et cetera sermonis eius praeclara maximeque sublimia diu narrat, donec contextim ueniat ad illum locum, ubi ait dominus: pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notum eis feci nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et ego in ipsis. cum autem facta esset contentio inter eos, quis eorum uideretur esse maior, sicut Lucas commemorat, dixit eis: reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos benefici uocantur. uos autem non sic, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
cant& terme negobis. Ait illipetrus. Etiam sioportuerit
memoritecum nonte negabo. Similiter & om̃s discipuli
dixerunt. hȩc scđm matheum inseruimus. Sed & marcipene
ipsa & totidem uerba sunt: Nisiquia distat illud quod de
galli cantu iam supra enodauimus: contexit engrrationem

Expanded text:
trus: etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo. similiter et omnes discipuli dixerunt. haec secundum Mattheum inseruimus; sed et Marci paene ipsa et totidem uerba sunt, nisi quia distat illud quod de galli cantu iam supra enodauimus. Contexit ergo narrationem
Abbreviated transcription (Latin):
tus illis: Et mater eius conseruabat omnia uerba ha &.
incorde suo Etils proficiebat sapientia &ate & gratia
aputdmm̃ & homines:
Iam hinc depredicatione
iohartnis uarrari incipit. cum omnes
quattuor com me MORANT

Expanded text:
us conseruabat omnia uerba haec in corde suo. et Iesus proficiebat sapientia, aetate et gratia apud deum et homines. Iam hinc de praedicatione Iohannis narrari incipit, quam omnes quattuor commemorant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuer Autem cresceBat ETCONFORTABATUR
pleNuS SAPIENTIA. ETGRATIADĨ ERAT INILLO
tibant parentes eiur peromnes annos in hierusalem. indie
sollemni pasdiȩ: Etcum factus ess& annorum duodecim.
ascendentibus illis in hiero solim am. secundum consuetudi¬
nem diei festi. Consum matisq diebus cum redirent. re¬
mansit puerihs in lerusalem. & non cognouerunt pa¬

Expanded text:
utem crescebat et confortabatur plenus sapientia et gratia Dei erat in illo et ibant parentes eius per omnes annos in Hierusalem in die sollemni paschae et cum factus esset annorum duodecim ascendentibus illis in Hierosolymam secundum consuetudinem diei festi consummatisque diebus cum redirent remansit puer
Abbreviated transcription (Latin):
habere questionem: Quod enim aliidicunt. discipulos mur
murasse deungenti effusione pretiosi: Lohannes autẽ iudã
commemorat. &ideo quia fuerat manifestũ: Puto eẽ discipu¬
lorum nomine. eundem iudam significatũ : Locatione illa
quã dephilippo inquinq: panib insinuauimꝰ. plurali numero
prosingulari usurpato : Potes &iam intellegi. quod & ali.i
discipuli aut senserint hoc autdixerint. aut eis iudadicente
persua sum sit. Atq: omnium uoluntatẽ. matheus & marcus.
&iam uerbis expresserint: Sed iudas propterea dixerit. quia
fur erat : C&eriuero. propter pauperum curã. Iohannem aũ
desolo illo id comme morasse uoluisse. cuius exhac occasione fu¬
randi consu&udinem credidit intimandã. Seq̃ mathevs.¬

Expanded text:
habere quaestionem. quod enim alii dicunt dishabere quaestionem. quod enim alii dicunt dismurasse, de unguenti effusione pretiosi, Joannes autem Judam commemorat, et ideo quia fur erat, manifestum puto esse discipulorum nomine eumdem Judam significatum, locutione illa, quam de Philippo in quinque panibus insinuavimus, plurali numero pro singulari usurpato. Potest etiam intelligi, quod et alii discipuli aut senserint hoc, aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voluntatem Matthaeus et Marcus etiam verbis expresserint; sed Judas propterea dixerit, quia fur erat, caeteri vero propter pauperum curam; Joannem autem de solo illo id commemorare voluisse, cujus ex hac occasione furandi consuetudinem credidit intimandam. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
plo informarinos oportuit. sicut illic ad monui: Vbi&iã singuli
euangelistȩ commemorant. utrumq: factum intellegere. Pro¬
inde & hic nonsolum caput. sed & pedes dñi accipiamus perfudisse
mulierem : Nisi forte quõ marcus fracto alabastro ꝑfusum caput
ua se fracto. neget remanere potuisse. unde &iã pedes per¬
funder&: Sed cum iste contenderit. sic ẽẽ fractum ut ni¬
alius. non ẽe ita fractum. ut totum effunder&. nitens proue¬
ritate euangelii: illeaũ calumniator. sitam ꝑtinaciter cȩcusẽ.
ut euange listarum concordiã dealabastro fracto frangere
conecur : Prius accipiat perfusos pedes. antequã illud fractũ
eet̃ . ut in integro remaner&. unde &iam caput perfunder&ur
Vbi fractura illa totum effunder&. Acapite quippenobis
ordinate consuli agnoscimus. sed ordinate &iam nosapedib
ad caput ascendimus: C&era factihuius. nullam mihi uident᷑

Expanded text:
plo informari nos oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi singuli plo informari nos oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi singuli euangelistae commemorant, utrumque factum intellegere. proinde et hic non solum caput sed et pedes domini accipiamus perfudisse mulierem. nisi forte, quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput liquid in uase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. sed cum iste contenderit sic fuisse fractum, ut nialius non esse ita fractum, ut totum effunderet, nitens pro ueritate euangelii? ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut euangelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum effunderet. a capite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendimus. Cetera facti huius nullam mihi uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽe narrauit. Iam itaq hoc maria fecerat Quod autẽ
in bethania rursus fecit. aliudest. quod ad lucȩ narrationẽ
matheo & marco. Inter istos igitur tres. matheũ marcũ.
& iohannẽ quem ad modũ hoc conueniat adtendamꝰ: Dequib
nonẽ dubiũ quod eandem rem narrent gestã in bethania. ubi
&iam discipuli. quod om̃stres commemorent. murmura uer
aduersus mulierẽ. tam quã deꝑditione p̃tiosissimi ungenti:
Quodergomatheus. & marcus. Caput dm̃i ungento illa ꝑfusũ
dicunt : Iohannes aũpedes: Regula illa ostenditur nonẽẽ
contrarium quod demons trauimus: Cum dequinq: panib
pascer& turbas: Ibienim. quia non de fuit. qui & quinquage¬
nos &cente nos discubuisse commemorar& : Cumalius quin¬
quinqua genos dixerit. non potuit uideri contrarium: Potuisset
autem si alius centenos tantum potuiss&. sicut alius quinquage¬
nos. & tamen debuit inueniri utrumq factum ẽe: quo exem¬

Expanded text:
factum esse narrauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem factum esse narrauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem in Bethania rursus fecit, aliud est, quod ad Lucae narrationem Matthaeo et Marco. Inter istos igitur tres, Matthaeum, Marcum et Iohannem, quemadmodum hoc conueniat attendamus; de quibus non est dubium, quod eandem rem narrant gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omnes tres commemorant, murmurauerunt aduersus mulierem tamquam de perditione pretiosissimi ungenti. quod ergo Matthaeus et Marcus caput domini ungento perfusum dicunt, Iohannes autem pedes, regula illa ostenditur non esse contrarium, quam demonstrauimus, cum de quinque panibus pasceret turbas. ibi enim, quia non defuit qui et quinquagenos et centenos discubuisse commemoraret, cum alius quinquagenos dixerit, non potuit uideri contrarium; potuisset autem, si alius centenos tantum posuisset, sicut alius quinquagenos. et tamen debuit inueniri utrumque factum esse. quo exem
Abbreviated transcription (Latin):
erem. quȩ peccatrix tunc accessit ad pedes ihũ & osculataẽ.
& lauit lacrimis. & tersit capillis. & unxit ungento: Cuidñs
adhibita similitudine. deduob debitorib ait: Dimissa ẽẽ pec¬
cata multa. quõ dilexit multum: Sedeandem mariam bis
hoc fecisse. Semel scilic& quod lucas narrauit: Cum primo acce¬
dens cum illa humilitate & lacrimis. meruit peccatorum remis¬
sionem: Nam & hoc iohannes. quam uis non sicut lucas. quemad¬
modum factum eẽt narrauerit. tamen ipsam mariã commen¬
dans commemorauit: Cum iam delagaro resuscitando cepis¬
s& loqui. antequam uenir& in bethaniã. quod ita ibi narrat.
Erataũ quidam inquit languens laz arus abethania decastello
mariȩ & marthȩ sororis eius. Maria auerat quȩ unxit
dñm unguento. & extersit pedescius capillis suis. cuius
frater lazarus infirmabatur: Hoc docens iohannes. ad¬
tes tatur lucȩ. qui hoc indomo pharisȩi. cuiusdam symonis.

Expanded text:
erem, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Iesu et osculata est erem, quae peccatrix tunc accessit ad pedes Iesu et osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit ungento — cuius dominus adhibita similitudine de duobus debitoribus ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum — sed eandem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narrauit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrimis meruit peccatorum remissionem. nam hoc et Iohannes, quamuis non sicut Lucas quemadmodum factum esset narrauerit, tamen ipsam Mariam commendans commemorauit, cum iam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam ueniret in Bethaniam. quod ita ibi narrat: erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae, sororis eius; Maria autem erat, quae unxit dominum unguento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes adtestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis
Abbreviated transcription (Latin):
pulo. Cum aũ essetih̃s inbethania indomosy monis leprosi.
accessit ad cum mulier. habens alabastrum ungenti pretiosi.
& effudit suꝑ caput ipsius recumbentis. Et c&era usq ad illud
ubiait: Dicetur & quodhȩc fecit in memoriam eius: Nunc ĩã
demuliere atq: ungento pretioso. quod in bethania gestumẽ
consideremus. Lucas enim. quãuis simile factũ cõmemor&
nomenq: conueniat eius. apudquem conuiuaturdñs Nam
& ipsum symonem dicit : tam̃ quia nonẽ contranaturam. uel
contramorẽ hominũ. ut si potest unus homo habere nomna
duo : Multo magis possint. & unũ nom̃ habere homines duo:
Potius credibileẽ. alium fuis se illũ symonem non leprosum.
incuius domohȩc in bethania gerebantur: Ncm nec lucas
in bethania remgestam dicit. quam narrat: & quamuis non
commemor& ciuitatem aut castellũ ubi factumsit. tam̃
non uidet᷑ in eodem loco uersari eius narratio: Nihil itaq aliud
intellegendum arbitror. nisi non quidem aliam fuisse muli¬

Expanded text:
DIES. Cum autem esset Iesus in Bethania in domo Simonis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum ungenti pretiosi et fudit super caput ipsius recumbentis et cetera usque ad illud, ubi ait: dicetur et quod haec fecit in memoriam eius. nunc iam de muliere atque ungento pretioso quod in Bethania gestum est consideremus. Lucas enim, quamuis simile factum commemoret nomenque conueniat eius apud quem conuiuatur dominus — nam et ipsum Simonem dicit — tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multo magis possint et unum nomen habere homines duo, potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat; et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum sit, tamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratio. nihil itaque aliud intellegendum arbitror nisi non quidem aliam fuisse muli
Abbreviated transcription (Latin):
am ergo uideamus utrum sibi dehoc seruo centurionis. matłi
lucasq consentiant. Mathenim dicit. Accessit ad eum cemu¬
rio rogans eum & dicens. Puer mriac& in domo paralpticus
Cuiuid&ur repugnare. quod ait lucas. Et cum audiss& de
ihũ misitadeũ seniores iudeoꝵ rogans eũ utuenir&. & salua¬
r& seruum eius. Atilli cum uenissent adihm̃. rogant eum
sollicite dicentes ei. Quiadignus est ut hocilli prestes. dili

Expanded text:
Iam ergo uideamus, utrum sibi de hoc seruo centurionis Mattheus Iam ergo uideamus, utrum sibi de hoc seruo centurionis Mattheus Lucasque consentiant Mattheus enim dicit: accessit ad eum centurio rogans eum et dicens: puer meus iacet in domo paralyticus. cui uidetur repugnare quod ait Lucas: et cum audisset de Iesu, misit ad eum seniores Iudaeorum rogans eum, ut ueniret et saluaret seruum eius. at illi cum uenissent ad Iesum, rogabant eum sollicite dicentes ei: quia dignus est, ut hoc illi praestes; di
Abbreviated transcription (Latin):
adillum centurio. rocans euen etoicens
Dũe puer cñs iacet indocno paraliticus
& maletor qu&ur & c&era usque ad eum locũ ubiait. et sana¬
tus est puer exillahora: Hoc depuero centurionis &iamlucas
commemorat: Non sicutiste postlepro sum mundatum quem
ille posteare cordatus commemorauit. sed post finemillius pro¬
lixioris sermonis Quodita coniungit. Cumaũ impless& omnia
uerba sua in aures plebis. intrauit capharnaũ. centurionisaũ
cuiusdã seruus male habens erat moriturus. quullieratp̃tiosus.
& c&era usque in eum locũ quosanatus est. hic intelle gendũ ẽ
cum impless& quidem omnia uerba sua inaures plebis. intrar
sexpm̃ capharnaum.: Hocest. qui anon antequã h& uerba ter¬
minas s& intrauit. Sed non est expressum: postquantũ tempo¬
ris interuallum cum istos sermones terminass&. in trauerit
capharnaum. Ipso quippe interuallo. leprosus ille mundatur
est quem locosuo matħ inponit. Isteaũ postea recordatur

Expanded text:
s eum, et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur, et caetera, usque ad eum locum ubi ait, Et sanatus est puer ex illa hora . Hoc de puero Centurionis etiam Lucas commemorat: non, sicut iste, post leprosum mundatum, quem ille postea recordatus commemoravit, sed post finem illius prolixioris sermonis, quod ita conjungit: Cum autem implesset omnia verba sua in aures plebis, intravit Capharnaum: Centurionis autem cuiusdam seruus male habens erat moriturus, qui illi erat pretiosus, et cetera usque in eum locum, quo sanatus est. hic intellegendum est, cum implesset quidem omnia uerba sua in aures plebis, intrasse Christum Capharnaum, hoc est, quia non, antequam haec uerba terminasset, intrauit, sed non esse expressum, post quantum temporis interuallum, cum istos sermones-. mones terminasset, intrauerit Capharnaum. ipso quippe interuallo leprosus ille mundatus est, quem loco suo Mattheus interponit, iste autem postea recordatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aperuit ut ex hoc intellegere cogeremur. quẽ admodum
eum accessisse dixerit alius. quimentiri nomn potuit. Sicenĩ
& illa mulier quȩ fluxum sanguinis patiebatur quãuis
fimbriam uestimentieius tenuerit. magis tamentetigit dnm̃.
credidit. eo magis accessit addnm̃. Iam &era in hoc capitulo.
quȩ alterdicit. & alter pr&ermittit . desuperfluo pertrac¬
tantur : Cum exilla regula primitus commendata. nihil in¬
ueniantur habere contrarium: Sequitur matħ &dicit.

Expanded text:
aperuit, ut ex hoc intellegere cogeremur, quemadmodum aperuit, ut ex hoc intellegere cogeremur, quemadmodum eum accessisse dixerit alius qui mentiri non potuit. sic enim et illa mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, quamuis fimbriam uestimenti eius tenuerit, magis tamen tetigit dominum credidit, eo magis accessit ad dominum. iam cetera in hoc capitulo quae alter dicit et alter praetermittit superfluo pertractantur, cum ex illa regula primitus commendata nihil inueniantur habere contrarium. XXI. Sequitur Mattheus et
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo peruentores appellentur. qui potentium quorũ lib&
tam quam in acces sibiles animos. perconuenientium persona¬
rum inter positionem. ambitionis aste pertingunt: Siergo
que infraperuentionem reman&. quando potuerit quisq
plurimum quidem accedere. sedtam en non potueritꝑuenire.:
Nonergo ab surde matħ. &iam qđ uulgo possit intellegiperali¬
os facto accessu centurionis ad dnm̃. conpendio dicereuoluit.
Accessis s&ad eũ centurio. Uerum tamen non neglegenter
intuenda est &iam scĩ euangeliste altitudo mistice locutions
secundum quã scriptum est inpsalmo. Accedite ad eum
&inluminamim proinde quia fidem centurionis. quȩ uere
accedit adihm̃. ipse ita laudauit utdicer&. non inuenitantã
fidem inisrł: ipsum potius accessisse ad ipm̃ dicere uoluit
prudens euangelista quam illos perquos uerba sua mise¬
rat: porro aũ lucas ideototũ quemadmodum gestum ess&

Expanded text:
uulgo peruentores appellentur qui potentium quorumlibet uulgo peruentores appellentur qui potentium quorumlibet tamquam inaccessibiles animos per conuenientium personarum interpositionem ambitionis arte pertingunt. si ergo que infra peruentionem remanet, quando potuerit quisque plurimum quidem accedere, sed tamen non potuerit peruenire! non ergo absurde Mattheus etiam quod uulgo possit intellegi per alios facto accessu centurionis ad dominum conpendio dicere uoluit accessit ad eum centurio. Yerum tamen non neglegenter intuenda est etiam sancti euangelistae altitudo mysticae locutionis, secundum quam scriptum eat in psalmo: accedite ad eum et inluminamini. proinde quia fidem centurionis,. qua uere acceditur ad Iesum, ipse ita laudauit, ut diceret non inueni tantam fidem in Israhel, ipsum potius accessisse ad Christum dicere uoluit prudens euangelista quam illos per quos uerba sua miserat. porro autem Lucas ideo totum quemadmodum gestum esset
Abbreviated transcription (Latin):
Ihr̃ aũ ibatcumillis. Etcumiam non longeess& adomo. misit
adeum centurio amicor dicens. Dnẽnoli uexan. Non enĩ
dignussum. ut subtectum meum intres. propter quod & meipsũ
nonsum dignum arbitratus. utuenirem adte. Seddic uerbo & sa¬
nabitur puermr̃: Sienim hoc ita gestamest. quo modo erit uer&
quod matheus narrat. accessit ad eum quidam centurio. cumip¬
senon accesserit : sed amicos misent: Nisi diligenter aduerten
tes intellegamus matheum. non omnimodo deseruisse Nisi¬
tantum admorem loquendi. Nonsolum &iam dicere solemus
accessisse aliquid. &iam antequã ꝑueniat᷑ illucquodicitur.
accessisse. Vnde &iam dicimus. parum accessit. uel multum ac¬
cessit. eo quod app&it peruenire. uerum &iam ipsam peruen¬
nonem. cuius adipiscendi causa acceditur dicimus plerãque
factum : & sieum adquem peruenit. Nonuideat ille qui ꝑ¬
uenit: cum peramicum peruenit ad aliquem. cuius ei fa¬
uor est necessarius: Quod itatenuit consuetudo. ut lam&i ã

Expanded text:
esset a domo, misit ad eum Centurio amicos dicens: Domine, noli vexari: non enim dignus sum ut sub tectum meum intres; propter quod et meipsum non sum dignum arbitratus ut venirem ad te: sed dic verbo, et sanabitur puer meus. Si enim hoc ita gestum est, quomodo erit verum quod Matthaeus narrat, Accessit ad eum quidam Centurio, cum ipse non accesserit, sed amicos miserit? nisi diligentetes intellegamus Mattheum non omni modo deseruisse usitatum morem loquendi? non solum enim dicere solemus accessisse aliquid, etiam antequam perueniat illuc quo dicitur accessisse — unde etiam dicimus \'parum accessit\' uel \'multum accessit eo quo appetit peruenire —, uerum etiam ipsam peruentionem, cuius adipiscendi causa acceditur, dicimus plerumque factam, etsi eum ad quem peruenit non uideat ille qui peruenit, cum per amicum peruenit ad aliquem, cuius ei fauor est necessarius. quod ita tenuit consuetudo, ut iam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lingua quac perhib&ur scripsisse matheus. ut &iam totũ exper¬
sonadnĩ dictum. locutionis integritate non careat Uiderint
quinouerunt saneita poss& &iam latinedici. Sidiceretur. ite
inciuitatẽ adquendam. quem uobis demonstrauerit homo qui
uobis occurrerit laguenam aque portans: Hoc modo iubenti
sine ambiguitate poss& obtemperari. uelut &iam sidiceret
ite inciuitatem adquendam. quimanet illo aut illo loco. Intali
uel talidomo. cum expressione loci. & designationedomus pos¬
set intellegi. possetfieri Hisautem atq: huius modi ceteris
tacitis indicus quidicit. Ite adquendam &dicite ei Ideo non po¬
tesa audiri. quia certum aliquid quem uult intellegi. cum dicit
adquendam & non ex primit quomodo dinoscatur: Quod siexꝑ
sona dictum euangeliste illud interpositum acceperimus. Ent
quidem necessitate breuitatis subobscura locutio. sed tamen

Expanded text:
lingua, qua perhibetur scripsisse Mattheus, ut etiam totum ex perlingua, qua perhibetur scripsisse Mattheus, ut etiam totum ex persona domini dictum locutionis integritate non careat, uiderint qui nouerunt. sane ita posset etiam Latine dici, si diceretur ite in ciuitatem ad quendam, quem uobis demonstrauerit homo, qui uobis occurrerit laguenam aquae portans\'. hoc modo iubenti sine ambiguitate posset optemperari, uelut etiam, si diceret <ite in ciuitatem ad quendam qui manet illo aut illo loco, in tali uel tali domo\' cum expressione loci et designatione domus posset intellegi, posset fieri. his autem adque huiusmodi ceteris tacitis indiciis qui dicit ite ad quendam et dicite ei ideo non potest audiri, quia certum aliquem uult intellegi, cum dicit ad quendam\' et non exprimit, quomodo dinoscatur. quod si ex persona dictum euangelistae illud interpositum acceperimus, erit quidem necessitate breuitatis subobscura locutio, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem missoseẽ manifestumẽ: Quodno bis expersonasua
recte potuit euangelista narrare ut dicer&. Misit eos adquen¬
dam ut dicerentei. apudte facio pascha Potuit &iam sic. Misit
eosadquendam dicens. itedicite ei apudte facio pascha. Ac
ꝑhoc cum uerbadm̃i posuiss& dicens: Ite in ciuita em. Inter¬
posuit ipse. adquendam. Non quia hoc dñs dixerit . sedutipseno¬
bis insinuar& tacito nomine fuisse quendam inciuitate. adquẽ
dñi discipuli mittebant᷑. ut p̃pararent pascha: Acsic posthanc¬
expersonasua in terpositionem duorum uerborum : Sequitur or¬
dinem uerborum dñi dicentis & dicite ei. Magisterdicit: lam
enim siqueras cuirecte respondetur illi cuidam homini adquẽ
misisse insinuauit euangłta. Cum ex ꝑsonasua interposcuss& ad
quendam. minus quidem usitata locutio. sed tamensic intellec¬
ta inte gerrimaẽ: Aut si hab& aliquid proprietatis hebrecc

Expanded text:
aliquem missos esse manifestum est. quod nobis ex persona sua aliquem missos esse manifestum est. quod nobis ex persona sua recte potuit euangelista narrare, ut diceret \'misit eos ad quendam, ut dicerent ei: aput te facio pascha. potuit etiam sic \'misit eos ad quendam dicens: ite, dicite ei: aput te facio pascha\'. ac per hoc cum uerba domini posuisset dicentis: ite in ciuitatem, interposuit ipse: ad quendam, non quia hoc dominus dixerit. sed ut ipse nobis insinuaret tacito nomine fuisse quendam in ciuitate, ad quem domini discipuli mittebantur, ut praepararent pascha. ac sic post hancex persona sua interpositionem duorum uerborum sequitur ordinem uerborum domini dicentis: et dicite ei: magister dicit. iam enim si quaeras: cui? recte respondetur: illi cuidam homini, ad quem misisse insinuauit euangelista, cum ex persona sua interposuisset: ad quendam. minus quidem usitata locutio, sed tamen sic intellecta integerrima est; aut si habet aliquid proprietatis Hebraea
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. cum hocilli ad insinuandam iubentis sententiam suffi¬
cere uideretur. Nam neminẽ sic loqui utdicat. Ite adquen¬
dam quinesciat. Sienim dicer& ite adquem cumq autad¬
quem lib& poss& eẽ integralõcutio. sed non ẽ certus homo ad
quem mitterentur. cum eũ certum ostendat. quam uistacito
eius nomine. marcus &lucas: Sciebat quippeh̃s adquem
mit ter&. &uteum &iamilli quos mittebat inuenire possent:
Premonuit. quod indicium sequerentur. de homine gestante
aquȩ laguenam uel anforam. ut eum secuti addomũ quam
uolebant uenirent: Cum itaq: non hic poss& dici. ite adquem¬
lib& quod in tegritas quidem locutionis admittit. Sed hoc
loco reihuius quȩ insinuabatur ueritas non admittit. Quanto
minus hic dici potuit. Ite adquendam. quo d omninonũquam
recta loc̃utione dicipotesa. Sed plane discipulos adnõ non ad
quem lib&. sed adquendam hominem.Id est ad certum

Expanded text:
dicere, cum hoc illi ad insinuandam iubentis sententiam suffidicere, cum hoc illi ad insinuandam iubentis sententiam sufficere uideretur. nam neminem sic loqui, ut dicat cite ad quendam\\ quis nesciat? si enim diceret cite ad quemcumque\' aut \'quemlibet\', posset esse integra locutio, sed non esset certus homo. ad quem mitterentur, cum eum certum ostendant quamuis tacito eius nomine Marcus et Lucas. sciebat quippe dominus. ad quem mitteret. et ut eum etiam illi quos mittebat inuenire possent, praemonuit, quod indicium sequerentur, de homine gestante aquae laguenam uel amphoram, ut eum secuti ad domum, quam uolebat, uenirent. cum itaque non hic posset dici dici ad quemlibet\', quod integritas quidem locutionis admittit, sed hoc loco rei huius, quae insinuabatur, ueritas non admittit, quanto minus hic dici potuit cite ad quendam-, quod omnino numquam recta locutione dici potest! sed plane discipulos a domino non ad quemlibet, sed ad quendam hominem, id est ad certum
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt ei xxx argenteos: usq ad illudubiait. Et fecerunt
discipuli sicut constittut illis iħs. & parauerunt pascha:
Nihil in hoc capitulo contrarium putaripotest marco & lu¬
cȩ. qui hocidem similiter narrant: Quod enimdicit matħ.
lte inciuitatem adquendam. & dicite ei: Magister dicit.
tempus meum propeẽ apud tefacio pascha cumdĩs meis.
Eum significat. quem marcus & lucas dicunt patrẽ familias.
uel dnm̃ domus. inqua eis cenaculũ demonstratum ẽ. ubi para.¬
rent pascha: Quod ergo interposuit matheus adquendam:
tam quã expersonasua studio breuitatis. illũ conpen dio
uoluit insinuare: Si enĩ dicer& dixisse dnm. Ite in ciuita¬
tem & dicite ei: Magisterdicit. tempus meũ propeẽ apudte
facio pascha: Tãquã ciuitati dicendũ eẽt.acciperẽtur: Ac ꝑ hoc
non ex dñi cuius mandatũ narrabat. sed ex sua ꝑsona in t̃posuit:
ad. quendam iussissednm utirent. Nehaber& necesse ctotum

Expanded text:
tuerunt ei triginta argenteos, usque ad illud ubi ait: et fecerunt discipuli sicut constituit illis Iesus et parauerunt pascha. nihil in hoc capitulo contrarium putari potest Marco et Lucae, qui hoc idem similiter narrant. quod enim dicit Mattheus: ite in ciuitatem ad quendam et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha cum discipulis meis, eum significat quem Marcus et Lucas dicunt patrem familias uel dominum domus, in qua eis cenaculum demonstratum est, ubi pararent pascha.. quod ergo interposuit Mattheus ad quendam tamquam ex persona sua studio breuitatis illum conpendio uoluit insinuare. si enim diceret dixisse dominum ite in ciuitatem et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha\', tamquam ciuitati dicendum esset, acciperetur. ac per hoc non ex domini, cuius mandatum narrabat, sed ex sua persona interposuit ad quendam iussisse dominum ut irent, ne haberet necesse totum
Abbreviated transcription (Latin):
tes perficio hodie &cras & tertia die consũmor : Referatur
ad corpus eius quodẽ ecdesia. Expelluntur enĩ demonia. cũ
relictis paternis suꝑstrtionib: credunt in eum gentes . Et ꝑ¬
ficiuntur sanitates cum scđm eius p̃ceptac uiuitur. Postecc¬
quã fuerit diabolo & huic seculo renuntiatum. usq in finẽ re¬
surrectionis quatam quam tertia consũmabitur. hocẽ ad
plenitudinem angelicam. percorporis &iam in mortalitatẽ
perfici&ur ecclesia : Qua propter ordoiste mathei nequaquã
putandusẽ. in aliud aliquid ẽẽdigressus sed lucas magis intel¬
legendus ẽ uel preoccupasse quȩ gesta sunt inhierusalem & re¬
cordando interposuisse. antequam eius narratio dñm perducer&
hierusalem: auteidem ciuitati iam propinquantem. taliarespon¬
disso monentibus ut cauer& herodem : qualia matheus eũ dicit¬
&iam turbis locutum. cumiã perueniss& inhierusalem: atq illa

Expanded text:
tes perficio hodie et cras et tertia consummor, referatur tes perficio hodie et cras et tertia consummor, referatur ad corpus eius, quod est ecclesia. expelluntur enim demonia, cum relictis paternis superstitionibus credunt in eum gentes, et perficiuntur sanitates, cum secundum eius praecepta uiuitur, posteaquam fuerit diabolo et huic saeculo renuntiatum, usque in finem resurrectionis, qua tamquam tertia consummabitur, hoc est ad plenitudinem angelicam per corporis etiam inmortalitatem perficietur ecclesia. quapropter ordo iste Matthei nequaquam putandus est in aliud aliquid esse digressus; sed Lucas magis intellegendus est uel praeoccupasse quae gesta sunt in Hierusalem et recordando interposuisse, antequam eius narratio dominum perduceret Hierusalem, aut eidem ciuitati iam propinquantem talia respondisse monentibus ut caueret Herodem, qualia Mattheus eum dicit etiam turbis locutum, cum iam peruenisset in Hierusalem adque illa
Abbreviated transcription (Latin):
in nomined̃i. Narrationi quidem huiclucȩ non uidetur ad¬
uersari quod turbȩ dixerunt ueniente adhierasalem.
benedic Ectus quiuenit innominedñi Secundũ quippe
luce ordinem nondum illuc uenerat. & nondum dictũerat:
sed quia non dicit quo in detunc abscesserit ut non uenir&.
nisi eo tempore quo illud diceretur. Perseuerat quippe in
it ineresuo donecueniat hierusalem. atq illud quodait.¬
Ecce eicio demonia & sanitates perficio hodie & cras. & tertia¬
die consumor. Mystice abillo & figurate dicta intellegunt᷑
neq: enim hodie passusẽ. quiest abhocdie tertius. Continuo
dicat. O portet me hodie &cras & sequenti ambulare. Cogit
profecto &iam illud mystice intellegi quod ait . Non uidebi¬
tisme donecueniat cumdicetis. benedictus quiuenit inno¬
minechĩ: De illo suo aduentu quo in claritate uenturas est
hoc significans : Utillud quod ait. Eicio demonia & sanitac¬

Expanded text:
in nomine domini. narrationi quidem huic Lucae non uidetur adin nomine domini. narrationi quidem huic Lucae non uidetur aduersari, quod turbae dixerunt domino uenienti ad Hierusalem: benedictus qui uenit in nomine domini; secundum quippe Lucae ordinem nondum illuc uenerat et nondum dictum erat. sed quia non dicit, quod inde tunc abscesserit, ut non ueniret nisi eo tempore, quo iam illud diceretur — perseuerat quippe in itinere suo, donec ueniat Hierusalem — adque illud quod ait:ecce eicio demonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, mystice ab illo et figurate dicta intelleguntur — neque enim eo die passus est, qui est ab hoc die tertius, cum continuo dicat: oportet me hodie et cras et sequenti ambulare —, cogit profecto etiam illud mystice intellegi quod ait: non uidebitis me, donec ueniat, cum dicetis: benedictus qui uenit in nomine domini, de illo suo aduentu, quo in claritate uenturus est, hoc significans, ut illud quod ait: eicio demonia et sanita
Abbreviated transcription (Latin):
donec dicatis. benedictus quiuenit innominedñi. Cum secm¬
dum eundem matheum iam hocdixerint. Et lucas enim dicit
hocesse responsum ad̃o illis qui eum mouerant utiret in¬
de. quõ uell& eum herodes occidere: Ibi&iam aduersus ipsã
hierusalem. ea prorsus uerba ab illo eẽ commemorat. quȩ
hic matheus: Sic enim narratur secundum luca. In ipsadie
accesserunt quidam pharisȩorum dicentes illi : Exi & uade
hinc. quia herodes ualt te occidere Etaitillis Ite dicite
uulpiilli. Ecce eicio demoma. & sanitates perficio hodie &
cras. & tertiadie consũmor. Uerum tam̃ oport& mehodie
&cras & sequenti ambulare quia non capit proph&am perire
daseos quimit tuntur adte : quoties uolui congregare filios
tuos. quemadmodum auis nidum suum subpennis & nolusti
Eccerelinquetur uobis domus ur̃a. Dico autem uobis. quia non
uidebitisme donecueniat cumdic&is. Benedictus quiuenit

Expanded text:
donec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini, cum secudonec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini, cum secundum eundem Mattheum iam hoc dixerint. et Lucas enim dicit hoc esse responsum a domino illis qui eum monuerant, ut iret inde, quoniam uellet eum Herodes occidere. ibi etiam aduersus ipsam Hierusalem ea prorsus uerba ab illo esse dicta commemorat, quae hic Mattheus. sic enim narratur secundum Lucam: in ipsa die accesserunt quidam Pharisaeorum dicentes illi: exi et uade hinc, quia Herodesuulpi illi: ecce eicio demonia et sanitates perficio hodie et cras, et tertia consummor. uerum tamen oportet me hodie et cras et sequenti ambulare, quia non capit prophetam perire as et lapidas eos qui mittuntur ad te, quotiens uolui congregare filios tuos quemadmodum au.is nidum suum sub pinnis, et noluisti! ecce relinquetur uobis domus uestra. dico autem uobis, quia non uidebitis me, donec ueniat, cum dicetis: benedictus qui uenit
Abbreviated transcription (Latin):
digreditur : Ettum loqueretur inquit. rogauit illum
quidam pharisȩus ut prander& apudse Pharisȩus autẽ¬
ante prandium: &ait dñs ad illum. Nuncuos pharisȩi
quod deforisẽ calicis & catini mundatis: atq hinc iam ce¬
tera in eosdem phariseos &scribas. & legis doctores .ta¬
liadicit. qualia matheus hodoco. quemnunc consideran¬
dum suscepimus: Quam quã ergo ita ista matheus comme¬
mor&. ut quamuis domum illius pharisȩi non nominet
Non tamen locum exprimat ubidicta sint. quore pugn& aliquid
illidomui tamen quia iam uenerat dñs inhieru salem aga¬
lilec: &post eius aduentum ita superiora usqadhunc
sermonem contexuntur : ut probabiliter accipiantur in hieru¬
salem gesta : Lucas autem illud narrat cum adhuc dñs iter
ager& inhierusalem: Uidentur mihi similes duo esse sermo¬
nes: quorum ille alterum : Alterum iste narrauit: Sane consi¬
derandumẽ. quomodo hicdictum sit : Non me uidebitis amodo.

Expanded text:
digreditur: cum loqueretur, inquit, rogauit illum digreditur: cum loqueretur, inquit, rogauit illum quidam Pharisaeus, ut pranderet aput se, ante prandium. et ait dominus ad illum: nunc uos Pharisaei quod de foris est calicis et catini mundatis. adque hinc iam cetera in eosdem Pharisaeos et scribas et legis doctores talia dicit qualia Mattheus hoc loco, quem nunc considerandum suscepimus. quamquam ergo ita ista Mattheus commemoret, ut, quamuis domum illius Pharisaei non nominet, non tamen locum exprimat, ubi dicta sint, quo repugnet aliquid illi domui, tamen quia iam uenerat dominus in Hierusalem a Galilaea et post eius aduentum ita superiora usque ad hunc sermonem contexuntur. ut probabiliter accipiantur in Hierusalem gesta, Lucas autem illud narrat, cum adhuc dominus iter ageret in Hierusalem, uidentur mihi similes duo esse sermones, quorum ille alterum. alterum iste narrauit. Sane considerandum est, quomodo hic dictum sit: non me uidebitis amodo,
Abbreviated transcription (Latin):
suos. dicens. Suꝑcatheorã moysi seoerunt
scribȩ &pharisȩi. Ommaergo quecumq dixerint uobis obser¬
uate & facite : scdm̃ uero operaeorum nolite facere: Dicunt
enim & non faciunt: &c& era usq adil¬
lud ubi ait:
Non me uidebitis amodo donecdica¬
tis. Benedictus
quiuenit innominedm̃: Similem
sermonem ha¬
buis sednm aduersus pharisȩos &scri¬
bas legisq doc¬
tores: Lucas quoq: commemorat: sed indomocinus dam¬
pharisei quieum uocauerat ad conuiuium. Quod
ut narrar&. digressuserat amatheo circaillũ locum.
ubi ambo commemoraent quod dictumẽ adnõ designo ione
trium dierum & noctium : &deregina austri: & demine¬
uitis. & de sp̃u inmundo qui redit. &inuenit mundatam
domum: Postquem sermonem: dicit matheus. Adhuceo
loquente ad turbas: Eccematereius & fr̃s. stabantforis
querentes loquiei Lusas autem in eo sermonedñi com¬
memoratis &iam quibusdam quȩ matheus dixisse dñm
pretermisit: ab ordine quẽ cum matheo tenuerat. ita

Expanded text:
 Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: omnia ergo quaecumque dixerint vobis, servate et facite; secundum vero opera eorum nolite facere. Dicunt enim et non faciunt, etc., usque ad illud ubi ait, Non me videbitis amodo donec dicatis, Benedictus qui venit in nomine Domini . Similem sermonem habuisse Dominum adversus Pharisaeos et Scribas Legisque doctores, Lucas quoque commemorat, sed in domoPharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post quem sermonem dicit Mattheus: adhuc eo loquente ad turbas ecce mater eius et fratres stabant foris quaerentes loqui ei. Lucas autem in eo sermone domini commemoratis etiam quibusdam quae Mattheus dixisse dominum praetermisit ab ordine, quem cum Mattheo tenuerat, ita
Abbreviated transcription (Latin):
pilatus dimit tereeum Iudȩi autem clamabant dicentes.
Sihunc dimittis. nones amicus cȩsaris . Omnis quise regem
facit. contradicit caesari: Huic potest congruere. quod lu¬
cas in eadem accusatione iudeorum ita narrat: Cum digis¬
sent: inuenimus eum subuertentem gentem nrãm : Adiecit.
& prohibentem tributa da recȩsari: & dicentem sexpm̃ re¬
gem esse: Ex quo soluitur illaquȩstio. quaputari poterat io¬
hannẽs dixiss& nullum aiudȩ is dño crimen obiectum. quan¬
do responderunt &dixerunt ei: Si non ess& hic malefactor.
non tibi tradidis semus eum: Sequitur ergo io hannes & dicit.
Pilatus ergo cum audiss& hos sermones: adduxit foras ihm.
& sedit protribunali in loco quidicitur lithostrotos. hebraice
autem gabatha: Erat aũ paras ceue pasche horaquasi sexteo.

Expanded text:
utem clamabant dicentes: si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis qui se regem facit contradicit Caesari. huic potest congruere quod Lucas in eadem accusatione Iudaeorum ita narrat: cum dixissent: inuenimus eum subuertentem gentem nostram, adiecit: et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. ex quo soluitur illa quaestio, qua putari poterat Iohannes dixisse nullum a Iudaeis domino crimen obiectum, quando responderunt et dixerunt ei: s i non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. sequitur ergo Iohannes et dicPilatus ergo cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabbatha. Erat autem Parasceve Pascha hora quasi sexta;
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos. & diciteis . Ego nullã inuenio in eo causam: Estautẽ
consue tudo uobis. ut unum dimit tam uobis in pascha : Uultis
ergo ut dimit tam uobis regem iudȩorum :: Elamauerunt
rursum om̃s dicentes. Non hunc. sed barabban. Erat autem
barabbas latro : Tuncergo ad prehendit pilatus ihm̃. & flagel¬
lauit. Et milites plectentes coronam despinis. inposuerunt
capitieius. &ueste purpurea circum dederunt eum. &uenie¬
bant adeum & dicebant. H aue rex iudȩorum: &dabantei

Expanded text:
 ego nullam inuenio in eo causam. est autem consuetudo uobis, ut unum dimittam uobis in pascha. uultis ergo, ut dimittam uobis regem Iudaeorum ? clamauerunt rursum omnes dicentes: non hunc, sed Barabban. erat autem Barabbas latro tunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellavit et milites plectentes coronam de spinis inposuerunt capiti eius et veste purpurea circumdederunt eum et veniebant ad eum et dicebant have rex Iud
Abbreviated transcription (Latin):
cifigite: egoenim non in uenio causam in eo: Responderunt ei
iudȩidicentes: Nos legem habemus. & secundum legem
deb& mori. quia filium dĩ sefecit: Hoc potest congruereei.
quodlucas commemorat inaccusatione iudeorum dictum:
Hunc inuenimus subuertentem gentem nram̃ : Vt adiungat᷑
quia filium dĩ sefecit: Sequitur itaque iohannes. &dicit : Cum
ergo audiss& pilatus hunc sermonem. magis timuit : Etin¬
gressusẽ prȩtorium. & dicita dihm̃. Vndeestu: lhs̃ aũ respon

Expanded text:
responderunt ei Iudaei: nos legem habemus et secundum legem debet mori, quia filium dei se fecit. hoc potest congruere ei quod Lucas commemorat in accusatione ludaeorum dictum: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram, ut adiungatur: quia filium dei se fecit. sequitur itaque Iohannes et dicit: cum ergo audisset Pilatus hunc sermonem, magis timuit. et ingressus est praetorium i
Abbreviated transcription (Latin):
rus. Introut ergo in prȩtorium pilatus. & uocauit ihm̃ & dixeiꝰ
Tues rex iudeorum: Respondit ihs: Ate mecipso hocdicis. An
alii tibi dixerunt deme :: Et hoc uideretur non conuenire illi
Quod ab aliis commemoratum est : Responditih̃s. Tudicis:
NIsi in consequentibus ostender&. & illud dictum ẽẽ: undeos¬
tendit ea quenunc dicit. ac&eris euangelistis tacita. quã ad nõ
dicta non esse: Adtende ergoc&era: Respondit inquit pila¬
tus. Num quid ego iudeussum : Gens tua & pontifices tradide¬
runt temihi. Quid fecisti. Responditihs Regnum meũ non
ẽ demundo hoc. Si ex hoc mundo ess& regnum meũ. ministii
mei decertarent. ut nontraderer iudȩis : Nunc aũ regnum
meum non est hinc: dixitergo ei pilatus. Ergo rex estu:
Respondit ihs. Tudicis. quia rexsum ego: Eccequando uentũ
ẽ ad id quod alii euangelistȩ commemorauerunt: Seq̃ eͥgo
Itemdicente adhucdõ. quod c&eritacuerant: Ego in hoc na¬
ctus sum. & ad hoc uenim mundum. ut testimonium perhibeã

Expanded text:
us et uocauit Iesum et dixit ei: tu es rex ludaeorum? respondit Iesus: a temet ipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? et hoc uideretur non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est: respondit Iesus: tu dicis, nisi in consequentibus ostenderet et illud dictum esse. unde ostendit ea quae nunc dicit a ceteris potius euangelistis tacita quam a domino dicta non esse. adtende ergo cetera. respondit, inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? respondit Iesus: regnum meum non est de mundo hoc; si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei decertarent, ut non traderer Iudaeis; nunc autem meum regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilatus: ergo rex es tu? respondit Iesus: tu dicis, quia rex sum ego. ecce quando uentum est ad id quod alii euangelistae commemorauerunt. sequitur ergo item dicente adhuc domino quod ceteri tacuerunt: ego in hoc natus sum et ad hoc ueni in mundum, ut testimonium perhibeam
Abbreviated transcription (Latin):
accusaretur a principib sacerdotum & semorib: populi. Nihil
respondit . Tunc ait illi pilatus. Non audis quanta aduersumte
dicunt testimonia : Et non responditei ullum uerbum. Ita ut mi¬
raretur prȩses uehementer : Perdiem autem sollemnem consue¬
uerat preses dimittere populo unum uinctum. quem uoluissent:
Habebant autem tunc uinctum insignem. quidicebat᷑ barabbas.
Congregatis ergo illis. Dixit pilatus: Quem uultis dimit ta uob.
barabban. anihm̃ quidicitur xp̃s ÷ Sciebat enim quod ꝑ inuidiã
tradidissent eum: Sedente aũ illo protribunali. misit adillum
uxoreius dicens: Nihiltibi. &iustoilli: Multa enim passa sũ hodie
peruisum. proptereum: Principes autem sacerdotũ & semores.
persua serunt populis ut peterent barabban. ihm̃uero ꝑderent:
Respondens autem prȩses. aitillis: Quem uultis uobis deduob
dimitti . Illidixerunt barabban: Dicit illis pilatus. Quidigitur

Expanded text:
nihil respondit. tunc dicit illi Pilatus: non audis, quanta aduersum te dicunt testimonia? et non respondit ei ullum uerbum, ita ut miraretur praeses uehementer. per diem autem sollemnem consueuerat praeses dimittere populo unum uinctum, quem uoluissent. habebat autem tunc uinctum insignem, qui dicebatur Barabbas. congregatis ergo illis dixit Pilatus: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Ctradidissent eum sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens nihil tibi et iusto illi multa enim passa sum hodie per visum propter eum princeps autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis ut peterent Barabban Iesum vero perderent respondens autem praeses ait illis quem vultis vobis de duobus dimitti at illi dixe
Abbreviated transcription (Latin):
Satis ostendit &iam matheus egisse prȩsidem cum populo. ut di¬
mitteretur : quod breuiter significauit marcus. in eo quod re¬
fest pilatum dixisse. quid enim mali fecitꝰ. Deinde sic &iã con¬
cludit. quȩ ꝑpilatum cum dnõ gesta sunt: Pilatus aũ inquit uo¬
lens populo satis facere. dimisitillis barabban. & tradiditihm̃
flagellis cȩsum. ut crucifigeretur: Hȩc apud prȩsidem gesta

Expanded text:
satis ostendit etiam Mattheus egisse praesidem cum populo, ut disatis ostendit etiam Mattheus egisse praesidem cum populo, ut dimitteretur. quod breuiter significauit Marcus in eo quod refert Pilatum dixisse: quid enim mali fecit? deinde sic etiam ipse concludit quae per Pilatum cum domino gesta sunt: Pilatus autem, inquit, uolens populo satisfacere, dimisit illis Barabban et tradidit Iesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. haec
Abbreviated transcription (Latin):
satis & ipse ostendit. quem sibi dimitti uoluerint: Pontifices
inquit concitauerunt turbam. ut magis barabban dimitter&
eis. Sequitur autem &dicit. Pilatus autem iterum respon¬
dens. aitillis: Quid ergo uultis faciam regi iudȩorum Unde
satis appar&. quod id marcus uelit ostendere dicendo regem
reges. nisiiudeorum.: Namq: in eo &iam loco matheus ait.
Dicit illis pilatus. Quidigitur faciam deihũ quidicitur xp̃s :
Ergo sequitur marcus. Atilli iterum clamauerunt. crucifige¬
eum: Quodilleait. Dicunt om̃s. crucifigatur: Et seq̃ marcus.
Pilatus uero dicebateis . quid enim mali fecit: At illi magis cla¬
mabant. crucifigecum: Hoc matheus nondixit. sed quõ dixit :
Videns autem pilatus quianihil proficer&. sed magis tumultus
fier& : Dixit eum lauasse manus corampopulo . ut innocentẽ
se a sanguine iustifacaͬr&. Quoditem & marcus &alu tacent:

Expanded text:
satis et ipse ostendit, quem sibi dimitti uoluerint: pontifices, satis et ipse ostendit, quem sibi dimitti uoluerint: pontifices, inquit, concitauerunt turbam, ut magis Barabban dimitteret eis. sequitur autem et dicit: Pilatus autem iterum respondens ait illis: quid ergo uultis faciam regi Iudaeorum? unde iam satis apparet, quod id Marcus uelit ostendere dicendo: regem reges nisi Iudaeorum: namque in eo etiam loco Mattheus ait: dicit illis Pilatus: quid igitur faciam de Iesu, qui dicitur Christus? ergo sequitur Marcus: at illi iterum clamauerunt: crucifigeeum, quod ille ait: dicunt omnes: crucifigatur. et sequitur Marcus: Pilatus uero dicebat eis: quid enim mali fecit? at illi magis clamabant: crucifige eum. hoc Mattheus non dixit, sed quoniam dixit: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, dixit etiam eum lauisse manus coram populo, ut innocentem se a sanguine iusti significaret, quod item et Marcus et alii tacent.
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ filioi nrõs: Tunc dimisit illis barabban. Ihm flagellatũ
tradiditeis ut crucifigeretur: Hȩc narrauit matheus. perpila¬
tum gesta dedño: Marcus quoq: peneisdem uerbis & rebus
concinit: uerba autem pilati quibus respondit populo peten¬
ctium. ut sollemniter unus uinctus dimitteretur. Ita refert:
Pilatus autem respondit eis. & dixit. Uultis dimittam uobis re¬
gem iudȩorum. Matheus autem sic ait: Congregatisergo
illis. dixitpilatus: Quem uultis dimittam uobis: barabban. an
ihm̃ quidicitur xẽc.: Nulla quȩstio ẽ. quod tac& ipsos p&isso
ut aliquibd eis dimit teretur: Sedqueri potest quȩ uerba
pilatus dixerit. utrum quȩ amatheo. anquȩ amarco refe¬
anillum. Manifestumẽ enim quȩ sisse. anuellent dimititi
sibi regem iudeorum. idestxpm : Nihil interẽ sententiȩ. qđ
hic dictatauit Marcus debarabban. hoc solum uolens dicere
quod ad dñm pertinebat : quando quidem in eorum responsione

Expanded text:
 super filios nostros. tunc dimisit illis Barabban; legum autem flagellatum tradidit eis, ut crucifigeretur. haec narrauit Mattheus per Pilatum gesta de domino. Marcus quoque paene isdem uerbis et rebus concinit. uerba autem Pilati, quibus respondit populo petenti, ut sollemniter unus uinctus dimitteretur, ita refert: Pilatus autem respondit eis et dixit: uultis dimittam uobis regem Iudaeorum ? Mattheus autem sic ait: congregatis ergo illis dixit Pilatus: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Christus? nulla quaestio est quod tacet ipsos petisse, ut aliquis eis dimitteretur. sed quaeri potest, quae uerba Pilatus dixerit, utrum quae a Mattheo an quae a Marco refean illum, manifestum est eum quaesisse, an uellent dimitti sibi regem Iudaeorum, id est Christum, nihil interest sententiae, quod hic tacuit Marcus de Barabba hoc solum uolens dicere quod ad dominum pertinebat, quando quidem in eorum responsione