comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Socer qui aꝑte feminea
Adinc docet cautela mes
se hñdam ĩsuscipiendis:
amicis. ⁊ cõsiliariis. multi
enĩ se amicos cõsiliarios fi¬
gũt ⁊ ĩsidias tendunt. uñ

Expanded text:
socero, qui a parte feminea Adhuc docet cautelam omnem habendam in suscipiendis amicis et consiliariis. Multi enim se amicos et consiliarios fingunt, et insidias tendunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
reddat pecuniã qͣm debet tre
instruit. Ducit᷑ enĩ p̃ceptori
dicere. Si aĩam fels in ꝑicu¬
lo tue conu̾sationis acce¬
peris. lam ligasti mentem
apd turam sollicitudinis.
q̃ ante deerat. Illaq̃atus es
p̃clicando dicere. te ip̃m pri¬
us necc̃e᷑ que dixeris custo¬
dire.

Expanded text:
redinstruit. Dicitur enim praeceptori,dicere, si animam fratris in periculo tuae conversationis acceperis, jam ligasti mentem apud curam sollicitudinis quae ante deerat. Illaqueatus espraedicando dicere te ipsum prius necesse est quae dixeris custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
cessabili augniento.
sue pͣuitatis ntt̾eũt.
Quienĩ funẽ facit tor¬
quendo semꝑ ⁊ ĩuoluẽ¬
do fidem fidibꝰ auget.
talis est tortitudo ope¬
rum maloꝵ. tales lib̾
scribendo. qͣm quo se¬
axttiꝰ obligẽt. agũt.

Expanded text:
cessabili augmento suae pravitatis intereunt. Qui enim funem facit, torquendo semper et involvendo filis fila auget. Talis est fortitudo operum malorum, tales libri scribendo quam quo arctius oblige
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ que ucuruari adt̾rẽa des¬
piciẽs ad celestia se sustollit ut
finito agone celestẽ palma̾
p̃cipiat ⁊ qĩ folia diuturna u̾¬
ba recte confessionis ꝑpetuo ꝯ¬

Expanded text:
 quae incurvari ad terrena despiciens, ad, coelestia se sustollit: ut finito agone coelestem palmam suscipiat, et quasi folia diuturna, verba rectae confessionis perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
arbor dr̃. succus oleuin ẽ. Est
aut̃ arbor pacis insignis ꝑ hãc
eccła signatur: que campos:
totius mundi decore illustͣtͣ.
matis sigͣnificat.

Expanded text:
arbor dicitur, succus oleum. Est autem arbor pacis insignis: per hanc Ecclesia signatur, quae campos totius mundi decore illustrat, matis sanctificat.
Abbreviated transcription (Latin):
entiam. ⁊ mom̃i posseisone tuia ac¬
side quire pͥtẽtiam. Arripe illam. et
exaltabit te. glorificaberis ab ea. cum
eam fueris amplexatꝰ. dabit capititu¬
oangmentũ graru. o corona inclita proreget te.sbucl
filimi. ⁊ suscipe u̾ba mea. ut młtiplicent᷑ tibi anni iute.
Iiam sapientie monstrabo tibi. dutam te ꝑ semitas eq

Expanded text:
entiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te audi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae viam sapientiae monstra
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ebrietas sensꝰ impotẽ¬
tem reddit. fouee. q pastis
in tio littabra uitioꝵ om̃¬
um cadere sĩ trepidat. qui
qui de opprobrio alient utte
se inebriant. Eymbolũ dare

Expanded text:
m ebrietas sensus impotem reddidit; foveae, quia passim in volutabra vitiorum omnium cadere non trepidat, qui qui de opprobrio alienae vitae se inebriant. Symbolum vero dare,
Abbreviated transcription (Latin):
tera. uerũ doctrina
hxtici quẽcũq in¬
oautũ repperit ⁊ ue¬
cordẽ. hũc teciꝑe tẽ¬
ptat. Ip̃a enĩ oa¬
tu metricio appa
morte ꝑimiit.

Expanded text:
um doctrina haeretica quemcunque incautum reperit, et vecordem, hunc decipere tentat, ipsa etenim ornatu meretricio apparmorte perimit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut comuunicab̃. Capa¬
citas lupi cum agra
nocentia non conuenit
rat stulticiam suam
Nulli ergo parilitas sẽ¬
bidiuitis cum himilita¬
te. pauꝑis xp̃i

Expanded text:
Si communicabit. Rapacitas lupi cum agni innocentia non convenit, rat stultitiam suam . Nulla ergo parilitas superbi divitis cum humilitate pauperis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Initim sr̃e. Nõ ẽ. enĩ ma¬
ior apostasia cͣ c̾reaturam a
creatore recedere. q̃ merito as¬
cͥbitur. suꝑbie. suꝑbia eniẽ
si creatura. uelit equari cre¬
atori. hec ⁊ diabolõ. hõi fuit

Expanded text:
Initium superbiae. Non est enim major apostasia quam creaturam a Creatore recedere, quae merito ascribitur superbiae. Superbia enim est si creatura velit aequari Creatori. Haec et diabolo et homini fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Heticoꝵ .o. cuł sempnał est
intentus ⁊panem᷑ celestem
.i. intellectum diuine. sap̃ie
nõ meretur. ⁊inscripture
lationes. deo offeramus. qr
breue ẽ. spacium uice ĩquo
oꝑari. possumus post mor¬
tem eñi que festinat nonẽ
tempus oꝑandi. s m̃cedem
recipiendi. Uñ oꝑainini dũ
nõ licet oꝑari.
Om̃is caro. Sic fenum in
t̃ra. ł folium ĩ arbere. nas¬
citur: crescit. uirescit sicca¬
tur. ⁊ deicitur. ita caro nos¬
tra nascitur. exꝑgenie pa

Expanded text:
 est intentus, et panem coelestem, id est intellectum divinae sapientiae non meretur, et in Scripturae lationes Deo offeramus: quia breve est spatium vitae in quo operari possumus: post mortem enim, quae festinat, non est tempus operandi, sed mercedem recipiendi: Unde, Operamini dum non licet oOmnis caro. Sicut fenum in terra vel folium in arbore nascitur, crescit, virescit, siccatur et dejicitur, ita caro nostra nascitur ex progenie pa
Abbreviated transcription (Latin):
inbonis ditione ꝓhibere sp̃m nec ht̃
potestatem indie mortis nec sinitur
quiescere ingruente bello neq: sal¬
uabit ipietas impium Om̃ia hec
consideraui. ⁊ dedi cor meum incun

Expanded text:
inis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis nec sinitur quiescere ingruente bello neque salvabit impietas impium omnia haec consideravi et dedi cor meum in cun
Abbreviated transcription (Latin):
sumas scandalũ aĩe¬
oli esse cum hi¬
qui defigunt manꝰ suas. ⁊ qui uades se of¬
ferunt. ꝓ debitis Sienĩ ñ habes unde resti¬
tuas. quid cause est ut tollat uestimẽtũ

Expanded text:
sumas scandaluNoli esse cum hqui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentu
Abbreviated transcription (Latin):
Ierx. Luersus non pot̃ãt ad¬
ornari. ⁊ uiminimo nõ po¬
tit nu̾ari. Qui ẽ ꝑu̾fus est
nisi añ corrigatur. nõ põt
adornari. recta ornant᷑. cur¬

Expanded text:
Perversus non poterit adornari, et imminutio non poterit numerari. Qui perversus est, nisi ante corrigatur, non poterit adornari. Recta ornatum r
Abbreviated transcription (Latin):
A micus amorit ꝯsors. qͥsie al¬
numum tuum Apͣplicã ĩ exdu¬
ob unũ fiat cui te tanqͣm ⁊
cõmirtas. aquo nich̾ timeas
nͥ inhonest̾ petas. nõ ẽ enĩ
amicitia uectigał. s plena
decoris unde uos amici mĩ

Expanded text:
Amicus amoris consors, cui sic animum tuum applica, ut ex duobus unum fiat; cui te tanquam tibi committas, a quo nihil timeas, et nihil inhonestum petas; non est enim amicitia vectigalis, sed plena dec
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sp̃c quitẽ pẽoptus est.
caro aut̃ mistrma. pot̃ ⁊ de
quolib ruro scõ accipi. qui
carnis in becillitatẽ ne in
tẽptationib incidat. mentiꝰ
fortitudine sustentat.

Expanded text:
ait: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Potest de quolibet sancto viro accipi, qui carnis imbecillitatem, ne in tentationibus cedat, mentis fortitudine sustentat.
Abbreviated transcription (Latin):
s. ⁊pocentum societatẽ
studio ⁊ religione tibi
consors ẽ. ħ ẽ. eñi am¬
citia firma qͣm simili¬
tudo uirtutum sociat

Expanded text:
 potentum societatem studio et religione tibi consors est. Haec est enim amicitia firma, quam similitudo virtutum sociat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intentiones ecoꝵ quit̃rena
sapiũt. insaciabiles sũt. in
hũerunt sine fine petcandi:
si naturam haberent sine fi¬
ne uiuench.

Expanded text:
na rapiunt, insatiabiles sunt in dluntatem habuerunt sine fine peccandi, si naturam haberent sine fine vivendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Multa sunt adlitt̃am ꝑi¬
cula maris ⁊ ibi mirabilia
dei oꝑa ĩuariis bestiis. sic̃
naturalium reꝵ scriꝑto¬
res tradidert̃. uñ hoc mare

Expanded text:
Multa sunt ad litteram pericula maris, et ibi mirabilia Dei opera in variis bestiis, sicut naturalium rerum scriptores tradiderunt. In mari
Abbreviated transcription (Latin):
posito sapientia ꝑ¬
mansit. non ꝓfici¬
sicut in nobis. s in
plenitudine stans.
quanto studioista
crescebant qͣnto sa¬
pientia demat qͥa
pomuua desid̾ia
rapiebat. putabã¬
q nunc ẽẽ fructum
laboꝵ meoꝵ si libi¬
deni mme reuer¬

Expanded text:
posito sapientia permansit, non proficisicut in nobis, sed in plenitudine stans. quanto studio ista crescebant, tanto sapientia deerat, quia per omnia desideria rapiebat, putabamque hunc esse fructum laborum meorum, si libidem in me rever
Abbreviated transcription (Latin):
x̃ mandata credit ⁊
nimum. s dilectio
sapĩe. ⁊ lingua suaui¬
ter. docẽs. niulto plꝰ
confortat intellectũ¬

Expanded text:
ti mandata credit etnimam, sed dilectio sapientiae et lingua suaviter docens multo plus confortat intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
ante seculum ⁊ usq inseculum neq ad¬
iectum est neq minuitur. ⁊ noeger A¬
licuius consilio. Quam desiderabilla stͣ¬
considerare om̃ia hec uiuunt ⁊manẽc
inseculum ⁊ inom̃i nectia oma ob

Expanded text:
usque in saeculum neque adiectum est neque minuitur et nolicuius consilio quam desiderabilia oconsiderare omnia haec vivent et manent in saeculum et in omni necessitate omnia ob
Abbreviated transcription (Latin):
confirma custodiam. Neqͣndo faciat te in
obꝓbrium uenire ĩimicis. adetͣctione
inciuitate. ⁊ abiectiõe pleb. ⁊ cõfundat te
inmultitudine ppͥ. Omi homini noli¬
uiltendere in sp̃e ⁊ in medio mulierum
noli cõmorari. De uestim̃tis enĩ ꝓcedit
tinea. ⁊ amuliere ĩiquitas uiri. Melior
est iniquitas uiri qͣm mulier. beñfaciẽs.

Expanded text:
confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini nolintendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam
Abbreviated transcription (Latin):
Piactitudo firmam̾ti ꝑ clari¬
tatem siderum potẽtianios¬
tendit creatoris. s magis de¬
cor eccłe inuirtutib ⁊ mira¬
cuł scõꝵ excellentiam mani¬
festat redemꝑtoris qui splẽ¬
dore. suo illustrat c̃dentes ⁊
arcore iũditii ꝓuniet pet¬
catores uñ subiungit. solĩ

Expanded text:
Pulchritudo firmamenti per claritatem siderum, potentiam ostendit Creatoris, sed magis decor Ecclesiae, in virtutibus et miraculis sanctorum, excellentiam manifestat Redemptoris, qui splendore suo illustrat credentes et ardore judicii puniet peccatores. Unde subjungit: Sol in
Abbreviated transcription (Latin):
animas imbuit.⁊ tͥbuit
eis custodiam oris i effica¬
tiamoꝑis. nec eos ase de¬
quinatus ẽ. exdõ. nõ pͤ¬
caritatem. qr sem̃ dei .i.¬

Expanded text:
rum imbuit, et tribuit eis custodiam oris et efficaciam operis, nec eos a se dequi natus est ex Deo, non pecharitatem: Quia sem
Abbreviated transcription (Latin):
me laboraui hiturum hereclem post me
qũe ignoro utrum sapiẽs au stultus fu¬
turus sit ⁊ dominabit᷑. inlaborib meĩs
quib defudaui. ⁊ sollicitus fui. Et ẽ quic¬
quam tamuanũ. nce

Expanded text:
me laboravi, habiturus heredem post me, quem ignoro utrum sapiens an stultus futurus sit et dominabitur in laboribus meis quibus desudavi et solicitus fui: et est quicquam tam vanum? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ legem dm̃ ⁊ cõsili¬
um obseruare monuit. ⁊
q ad il qd̾ int̃miserat redi¬
ens. misccłiam ꝓximo exbi¬
bendam. ⁊ iuste cũ illo docet
ẽẽ uiuend̾. dem̃ ⁊ ab inimi¬

Expanded text:
diligenter legem Domini et consilium observare monuit, etque ad id, quod intermiserat, rediens, misericordiam proximo exhibendam, et juste, cum illo docet esse vivendum. Deinde et ab inimi
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde de testabile ẽ. sacͥfitiũ
qd̾ orbati. pat̾s dolori cõꝑat᷑
quidã pẽsant qͣnta tribiũt
nõ quanta rapĩt ⁊ cõgre¬
gant merentes. ⁊ mittũt
in saccum ꝑtusum Insac¬
mittitur. s nõ qñ amitti¬
tur. Qui ergo quanta lar¬
guintur. aspiciunt ⁊ non
quanta rapiunt. In sacco ꝑ¬
tuso m̃cedes mittũt qr eãs
ĩ spem fidutie sue ĩtuẽtes
cõgerũt s nõse intuentes

Expanded text:
Valde detestabile est sacrificium, quod orbati patris dolori comparatur. 162 Quidam pensant quantum tribuunt, non quanta rapiunt, et congregant mercedes, et mittunt eas in saccum pertusum , in sacmittitur, sed non quando amittitur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed non quanta rapiunt, in saccum pertusum mercedes mittunt, quia eas in spe fiduciae intuentes congregant, sed non se intuentes
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdix̃. Sacͥficium de rapi¬
na nõ eẽ acceptabile. qui
offert de rapina indetur
Sͦ edifitium uͥtutum. p̃¬
parare. nõ cͥm̃ auaritie:
attendit. ⁊ rapine.
lauacrum mundus ẽ. negli¬
git. qui post lac̾mas uite
ĩnocentiam n̾o custod̾ lauã¬
tur quidam ⁊ mundi nõ sũt
qui cõmissa flere nõ desiñt¬
⁊ rursus flenda ꝯmittunt.

Expanded text:
supra dixit, sacrificium de rapina non esse acceptabile. Qui offert de rapina, videtur sibi aedificium virtutum praeparere, non crimen avaritiae attendit et rapinae.lavacrum mundus esse negligit, qui post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur quidam et mundi non sunt, quia commissa flere non desinunt, et rursus flenda committunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Non uetat ꝯtñdere adu̾¬
sus eũ qͥ malefacit ut cor¬
qd certa necẽitas cogii. sinc
qͥ ait. Si pecca u̾it in te fr̃¬
cibus tuis. tunc an¬
bulabis fiducialit᷑
in uia tua. ⁊ pes tu¬
us non inpinget.

Expanded text:
Non vetat contendere adversus eum qui male facit, ut corquod certa necessitas cogit. Imo qui ait: Si peccaverit in te frcibus tuis tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget
Abbreviated transcription (Latin):
que audit driudicet.
recipiat. illa repbando
ꝯtempnat. quib ni¬
mirũ faucib cũ legẽ
atq consiliũ dei custo¬
dimꝰ. gr̃a multiplicat᷑.¬

Expanded text:
quae audit dijudicet, recipiat, illa reprobando contemnat. Quibus nimirum faucibus, cum legem atque consilium Domini custodimus, gratia multiplicat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib. Roues namq
tectores cabolicos. p̃sepe:
retũ auditoꝵ. Segetes: fru¬
cassum ergo tunet suꝑb
⁊ indocta eloq̃ntia ũberat au¬
res ad corda subiectoꝵ. qr iͥ
ñ sunt docti p̃clicatores: fru¬
stra ad audiend̾ ꝯfluũt fide¬

Expanded text:
ribus, boves namque doctores catholicos, praesepe coetum auditorum, segetes dicit frucassum ergo timet superbus, et indocta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, quia ubi non sunt docti praedicatores, frustra ad audiendum confluit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽtes om̃s qui posst̃ adholes¬
centis ẽẽ ꝑticipes. dicẽtis. ego sũ
uita ueti stulto rege dimisso.
xp̃m sequi. simul duo ex isrł.
popłi significantur. p̃or qui añ
aduentum fuit. ⁊ posterior qui

Expanded text:
viventes, qui possunt adolescentis participes esse dicentis: Ego sum vita , et veteri stulto rege dimisso, Christum sequi. Simulque duo ex Israel populi significantur. Prior, qui ante adventum Domini fuit, et posterior, qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non seputent adulteri
noctis tenebris ac parietũ
obtegi. ñ ħetici sua moli¬
mura posse celan. qr tene¬
bre ñ obscurabuntꝰ ate.⁊ nox¬

Expanded text:
Non se putent adulteri tenebris noctis ad parietem obtegi, non haeretici sua molimina posse celari, quia tenebrae non obscurabuntur a Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiens: memoria re
data dei fixo amore dis¬
cencli. ⁊ custodiendi su̾¬
sceperis: pͥmo humili¬
tatis uiam tene. hoc
Inclina cor tuum.

Expanded text:
cipiens, memoria rett; si ergo mandata Dei fixo amore, discendi et custodiendi susceperis, primo humilitatis viam tene, hoc Inclina cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cõgregat diuitias
ꝑ ituras ambiẽtes¬
to dicit᷑. Etulte hoc
nocte mouetis cuiꝰ
erunt q̃ congrega

Expanded text:
congregantes divitias perituras, ambientesto dicitur: Stulte, nocte morieris, cujus erunt quae congrega
Abbreviated transcription (Latin):
sti maxie. cum ex
omui labore nicħ¬
secum ferant. s mi¬
di ut̾ram redeunt unde sumpti sunt.¬
reced̾. Goñatio uid̾oꝵ. ⁊ succedit
gñatiode gentib ꝯgregata. Tra
at̃ tam dui stat ꝙͣ diu siindgo¬
ga recedẽte. eͣ om̃is ĩtroeat cũ
toto orbe. tc̃ erit finis quo im¬
inẽte.celum. ⁊ t̃. tͣn. ⁊ signãt̃¬

Expanded text:
 maxime cum ex omni labore nisecum ferant, s terram redeant, unde sumpti suntrecedit generatio Judaeorum, et succedit generatio de gentibus congregata: terra autem tamdiu stat, quamdiu, Synagoga recedente, Ecclesia omnis introeat. Cum toto orbe, tunc erit finis. Imminente
Abbreviated transcription (Latin):
illo ĩpiodic̃
qͥ scĩes peccat.
uet᷑. ⁊ sẽpit̃na ultiõe ꝑle¬
ctatꝰ. Isti: ne incolatꝰ eoo
qd̾ corde tenẽt aduemet.

Expanded text:
illo impio qui sciens peccat, ivetur, et sempiterna ultione plectatur: isti ne incolatus eorum quod corde tenent adveniet.
Abbreviated transcription (Latin):
mortali corꝑe eẽ non po¬
terit. hec sententia cͣc eos
qui sine labore. ⁊ discẽli
studĩo scãs scͥpturas. se no¬
uisse putant. ⁊ se sapiẽtes
cum insipiẽtes. sint.

Expanded text:
mortali corpore esse non poterit. Haec sententia contra eos est qui sine labore et dicendi studio sanctas Scripturas se novisse putant, et se sapientes, cum insipientes sint.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncte rel. dif. Non pot̃
homo cãs ⁊ naturas rerum
explicare. nͨ oculus adple¬
num intueri. nec aurisĩ¬
struente doctore adsũmã

Expanded text:
Cunctae res difficiles. Non potest homo causas et naturas rerum explicare, nec oculus ad plenum intueri, nec auris, instruente doctore, ad summam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣrtum penitꝰ ignoro. uiam aquile
in celo. uiam colubri suꝑ petͣm. iuam
nauis in medio mari. ⁊ uiam uri in
adolescentia Talis est uia mulieris
adultere que comedit. ⁊ tergens os
suum dicit. Non fum oꝑata malum.
ertria mouet᷑ terra. ⁊ qͣrtũ qd̃ non po¬
test sustinete. Per seruũ cũ regnai̾̃cit.¬

Expanded text:
 ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regna
Abbreviated transcription (Latin):
rit scĩam Di contuderis stultũ inpi¬
la qͣi ptysanas feriente de suꝑ pilo. ñ
auferet᷑ ab eo stulticiaeius Diligent̃
agnosce uultũ pecoris tui. tuosq gre¬
ges consideranon enĩ babebis iugiter¬
potestatem. s corona tͥbuet᷑ tibi. inge¬
neratione gn̾ationũ. Aperta sunt¬

Expanded text:
is si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim potestatem, sed corona tribuetur tibi in generatione generationum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ĩ ruitares
distat qd̾ illa simpłr¬
ad se uenire. ħ aut̃ qͦs¬
uocat ad se declinare su¬
onis iter. quos errãtes¬
gdientes ab itiñe suo

Expanded text:
itare; sed distat, quod illa simplad se venire; haec autemocat, ad se declinare suonis iter, quos errantesgradientes ab itinere suo
Abbreviated transcription (Latin):
poll iuberi arbitrii pote¬
state p̃ualet subditoꝵ
ĩsolentia. nõ peccet. set
constanter. resistat ali¬
ene neqͥtie. nec pucet ĩ¬
pune peccare. si płimor
acqͥesc̃ uolũ tati. qui fa

Expanded text:
pollet, et liberi arbitrii potestate praevalet, subditorum insolentia non peccet, sed constanter resistat alienae nequitiae: nec se putet impune peccare, si plurimorum acquiescit voluntati; unde:
Abbreviated transcription (Latin):
si sapiens fu̾it animꝰ tui: gaudebit tecum cor meũ. ⁊ exul¬
tabunt renea niei. cũ locuta fu̾int᷑ estum labia tua on e

Expanded text:
si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum, et exultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ uisitasti tram ⁊ inebrati eam. qr in lande bñdictoĩs
hic põitum ẽ. ⁊ doñ dei ꝯͣmora᷑. apparet hanc ebrieta¬
tem satutatẽ sigc̃are. nã ita inebriari ut inebriant᷑
ebriosi. nec ip̃i t̾re utile ẽ. qm̃maiori humore quam
sufficit corrumpit᷑. sicuti iita ebriosi si satietate sere¬

Expanded text:
« Visitasti terram et inebriasti eam, » quia in laude benedictionis hoc positum est, et donum Dei commemoratur; apparet hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est; quoniam majore humore quam sufficit, corrumpitur; sicut vita ebriosi, qui non satietate se re
Abbreviated transcription (Latin):
mnines niuen̾t pecora uñ tuuebnt. c̃ tanta fameᷤᷤ
tualuiss ⁊ frẽs ioseph phoi dixer̃t. ñ st̃ pascua pe¬
coribͦꝵ pueroꝵ tuoꝵ ⁊ c̃ si gͦ ea famã pascua defe¬
cerant in t̾ra canaã cͣ in egyp. ñ defecer̃t c̃ eadem
fames eẽt u̾ͥq an sic̃ ꝓhibetir: ab eis qui loca scũt
in młtis egypti pecudib potant pascua ñ deesse ⁊
tione ꝓuenire dicunt᷑ ille paludes feratius pas

Expanded text:
mines viverent, pecora unde vivebant, cum tanta fames invaluisset, et fratres Joseph Pharaoni dixerunt: « Non sunt pascua pecoribus puerorum tuorum, » etc. Si ergo ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant, cum eadem fames esset ubique? An, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam tione provenire: dicuntur illae paludes
Abbreviated transcription (Latin):
tus boni animi sꝑ ꝓcliuus ẽ ad pietatẽ. uñ ⁊ in
ioseph turtutũ possumꝰ ꝯsid̾are copram castus erat
c̃ sp̃uit impudic̾tam dũe. sapiens c̃ diligenti in¬
uestigatõe sr m̃ aĩos explorabat. qͣlit̾ sentirent
de fr̃e suo uti̾no iustus erat. in ad hibitõe disct¬
pline. delinquentib. pras. in conusione. pr᷑ uixͣ¬

Expanded text:
tus boni animi semper proclivis est ad pietatem. Unde in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus erat, cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenti investigatione fratrum animos explorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino; justus erat in adhibitione disciplinae delinquentibus; pius, in conversione poeni
Abbreviated transcription (Latin):
diabłi. currus diabłi tres sinit quib totũ mun¬
dum ꝑambulant. luxuria suꝑbia malitta. ciu¬
rus luxurie duas ħt rotas ingluiuẽ uentris¬
⁊ mollitiem uestis. qͣs trahit sic̃ eqꝰ indomitus
impetꝰ carnis cui caro insidet in sella uolupta¬

Expanded text:
rrus diaboli tres sunt, quibus totum mundum perambulat; luxuria, superbia, malitia. Luxuriae currus duas habet rotas, ingluviem et mollitiem, quas trahit sicut equus indomitus, impetus carnis; cui insidet amor sui in sella volupta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ s̃mitatẽ uirge eiꝰ. hoc ÷ ⁊̃ in loco. quidam frustra
simłant adorasse iacob sũmitatẽ scept̾ iosephꝙ .s.
b̃m. comi̾sus ad caput lectuli. sc̃s. no uir d̾o de ditꝰ
senectute opp̾ssus sic ħebat lectulũ positñ. ut ip̃e
iacentis ħitus absꝙ ulla disficisitate ad oͥnem es¬
set ꝑatꝰ. Ingressus ẽ gͦ i0.⁊c̃. hoc ẽ xͦ ing̾ssus ĩcelua¬

Expanded text:
 summitatem virgae ejus. » Hoc etiam in loco quidam frustra simulant adorasse Jacob summitatem sceptri Joseph: quoDeum conversus ad caput lectuli. Sanctus enim vir et Deo deditus senectute oppressus, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ ꝑ m̃ist̾ium angłorum igneam custodiam
constituit. flamineꝰ gladius tribulacõnes et
dolores. et labores huuis uite. quib nos exer¬
cemut uł sña iuste dampnatõis que homi¬
ni data ẽ qui ita dampnatus ẽ. ut xͥ passione
redimi poss. Uñ gladnus u̾sacił dicitur qui¬
a potest remou̾i. Remotus ẽ enim enoch ⁊ helis
et cotidie remouetur fidelib de hͣc nita ad iuꝑ¬
nam beatitudinẽ cranseuntib. Nec dicit flã¬
mam et gladium s flãmeum gladium qui e¬
nim ad ꝑadysum redeunt nec̃ce ẽ ut igne sc̃i
sp̃c om̃s concupiscencias huns inte exurant.
et gladio u̾bi dei omĩa noxia p̃cidant. Sub¬

Expanded text:
per ministerium angelorum igneam custodiam constituit. Flammeus gladius tribulationes, dolores et labores hujus vitae, quibus nos exercemur; vel sententia justae damnationis, quae homini est data, qui ita damnatus est ut Christi passione redimi posset. Unde gladius versatilis dicitur, quia potest removeri. Remotus est enim Enoch et Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeuntibus. Nec dicit flammam et gladium, sed « flammeum gladium: » qui enim ad paradisum redeunt, necesse est ut igne Spiritus sancti omnes concupiscentias hujus vitae exurant, et gladio verbi Dei omnia noxia praecidant.
Abbreviated transcription (Latin):
deus ⁊c̃ serpens ñ int̃regatur quare fec̾it. qr ñ
ip̃e ꝓpͥa uoluntate et natura fecit s de illo dia¬
bolus ⁊ ꝑillum et in illo qui iam ꝓ impietate
⁊ suꝑbia et̾na igni destinatus fu̾at. ad ip̃m ergo
refertur ꝙ serpenti dr᷑ et quał humano gem

Expanded text:
esse. Serpens non interrogatur quare fecerit, quia non ipse propria voluntate et natura fecit, sed de illo diabolus, et per illum, et in illo: qui jam pro impietate et superbia aeterno igni destinatus fuerat. Ad ipsum ergo refertur quod serpenti dicitur, et qualis humano generi
Abbreviated transcription (Latin):
ra cũ. Terte maledixit ñ aquis quia homo de
fructu t̾re cͣc uetitum manducauit. ñ de aqͥs
bibit. et inaquis põcm erat ab soluend̾ de fru¬
ctu f̾re contractũ. animalia quoq t̾restria plꝰ
mal edictonis hñt quã aquatilia qr plus iui¬

Expanded text:
c. Terrae maledixit, non aquis, quia homo de fructu terrae contra vetitum manducavit, non de aquis bibit, et in aquis erat peccatum abluendum de fructu terrae contractum. Animalia quoque terrestria plus maledict
Abbreviated transcription (Latin):
laborem homim inferrent. cui post pcc̃m fue¬
t̃t ad laborẽ et afflictõnẽ sicut serpentes et
quecũq noxia ante erant in noxia et notã¬
dum ꝙ ade extrinseca p᷑o pena cum dr ma¬
ledc̃a t̾ra in opere tuo. mulieri u̾o intrinse¬

Expanded text:
laborem homini inferrent: cui post peccatum fuerunt ad laborem et afflictionem, sicut serpentes et quaecunque noxia, ante innoxia. Et notandum quod Adae extrinseca poena imponitur: « Maledicta terra in opere tuo; » mulieri vero intrinse
Abbreviated transcription (Latin):
dam.io. et eiecit et hĩtare fecit ccͣ ꝑ adysum
uoluptatis. et statuit cherubin et flãmeã
rumpheam q̃ue u̾titur ad custodiendã ligͣ¬
in uite mam. alius sensus in hebreo. ait enĩ
paradisum.Iͫ. cherubin et flamineũ gla¬
dium. sion qd̃ adam hĩcare fcciss contra ꝑadysum
noluptatis. sed illo eiecto ante fores ꝑadysi cheru¬
dm et flam. posut gladium ne quis poslet in¬

Expanded text:
 Et ejecit, et habitare fecit contra paradisum voluptatis, et statuit cherubin, et flammeam rhompheam, quae vertitur ad custodiendam ligni vitae viam. » Alius sensus est in Hebraeo; ait enim, « paradisum voluptatis cherubin, et flammeum gladium. » Non quod Adam habitare fecerit contra paradisum voluptatis, sed, illo ejecto, ante fores paradisi cherubin et flammeum posuit gladium, ne quis posset in
Abbreviated transcription (Latin):
g̃gꝰ. moꝵ. Capud serpentis conucẽ est ninicio
suggestionis manu sollicite consid̾atõnis cordi
adicũ extirpare. qui cum ab mitio deprehendit᷑.
percute calcaneum molitur quia q̃pͥma tẽp¬
cacõne ñ percutit. decipere infine cendit. si aũ
cor intemptat̃one corrump᷑i sequẽtis actõnis
medietas et t̾minꝰ ab hoste possidetur quia to¬
tam sͥ arborẽ fructus fere conspicit quã nenẽi
dente iñradice nitranit. et tu insidiabis. incli.¬

Expanded text:
 etc. Caput serpentis conterere, est initia suggestionis manu sollicitae considerationis a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneo molitur, quia quem prima tentatione non percutit, decipere in fine tendit. Si autem cor in tentatione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam sibi arborem fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. « Ips
Abbreviated transcription (Latin):
g̃gꝰ. mor .iiiͦi. fluminib de ꝑadiso egredienci¬
b. terra irrigatur solidum mentis nr̃e edifici¬
um. prudencia temꝑancia. fortitudo. iusticia
continẽt. quia hus quatuor uirtutib tota bo¬
ni operis structura consurgit. Quatuor flumĩa
ꝑadisum irrigant. quia dum huis quatuor
uttutib cor infunditur ab omni desid̾iorum
carnalium estu temꝑatur. Nomen uni. phi.¬
die post diluurũ possessa ẽ ab eiula fũio echan fi¬
lii eber pr̃iarche. ebreorum. enilach interpretat᷑
parturiens quia ãas loquens u̾itatẽ: magis ꝑ¬
turit quam pariat. ¶ Plimus dicit regiones ĩ¬
die pre ceteris uenis aureis hyssidare uł habun¬
dare bdelliũ scd̃m plimũ arbor ẽ aromatica mag¬
incudine oleagina cuius lacrima lucida gustu
amara bom odoris sed odoratior infusione uini¬
glo. Onichiiuus ẽ lapis preciosus sit dc̃s quia ꝑ mixtũ¬
ht̃ tit grete dicitur onyx antiqua transiac̃õ hc carbrm¬
culum. et prasium. Carbunculus ẽ ignei coloris et

Expanded text:
. Quod quatuor fluminibus de paradiso egredientibus terra rigatur, solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia continet; quia in his quatuor virtutibus tota boni operis structura consurgit. Quatuor ergo paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. iluvium possessa est ab Evila filio Jectan, filii Heber, patriarchae Hebraeorum. Evilath interpretatur parturiens, quia aliquis loquens veritatem, magis parturit quam pariat. Plinius dicit regiones Indiae prae caeteris, venis aureis abundare. « Bdellium. » Secundum Plinium arbor est aromatica magnitudine oleagina, cujus lacryma lucida, gustu amara, boni odoris, sed odoratior infusione vini. « Onyx. » Est lapis pretiosus, sic dictus quia permistuis Graece dicitur ὄνυξ. Antiqua translatio habet « carbunculum et prasium. » Carbunculus est ignei coloris, et
Abbreviated transcription (Latin):
to hominis signum obediencie quã debebat: in
alt̾o sacramentũ uite etne quam obediendo m̾e¬
retur. lignum uite dictum ẽ quia diuinitꝰ accẽp̃
ut qui ex eo manducaret corpus eius stabili sa¬
ntate furmaretur. nec issia infrrmitate. Uł eta¬
te indet̾ius uł inoccasum lab̾entur. lignum u
fractu comedẽt perpetua soliditate et beata ĩ mor¬
talitace uestiretur. nulla infirmitate ui auxie¬
tace. uł senn lassicudine. uł in becillitate facigã¬

Expanded text:
tero hominis signum obedientiae quam debebat: in altero sacramentum vitae aeternae, quam obediendo mereretur. Lignum vitae dictum, quia divinitus accepit, ut qui ex eo manducaret, corpus ejus stabili sanitate firmaretur, nec ulla infirmitate vel aetate in deterius vel in occasum laberetur. Historicefructu comederet, perpetua soliditate vestiretur, nulla infirmitate, vel anxietate, vel senii lassitudine, vel imbecillitate fatigan
Abbreviated transcription (Latin):
unde ut operiretur et custodiret. Operatur enĩ
tet semper bona agere ec nos ab ip̃is bonis operi¬
b caute in cogitatõne custodire. ne si mentẽ ele¬
uant. bona non sint que non auctori nlitant.
edificatõnem editis testimoniũ ꝓferimus. Elea ⁊ar
in prelis eliphantem feriens strauit. et sub ip̃o oc¬

Expanded text:
 ut operaretur, et custodiret . Operatur quippe  semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non auctori militant, esiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑac̃o eẽt. quia incransqͥlutate b̾e uite ubi morᷤ
non ẽ. omnis oꝑacõ ẽ custodire ꝙ tenet. Datum
ẽ p̃ceptum ut de omni ligno ꝑadisi sim̾iẽt. sed
ñ deligno sc̃ie boni et mali .i. non sic. eo fruerẽ¬
tur. ut integritatẽ nite sue usurpando uetitum

Expanded text:
et: quia in tranquillitate beatae vitae, ubi mors non est, omnis operatio est custodire quod tenes. Datum est enim praeceptum, ut de omni ligno paradisi sumerent, sed non de ligno scientiae boni et mali: id est non sic eo fruerentur, ut integritatem naturae suae usurpando vetitum
Abbreviated transcription (Latin):
cur esau post mortẽ prĩs dioit᷑ abisse iseu: ⁊ re¬
cessisse a frẽ. ẽ iam qñ nenit iacob in seur. Sͣ xxxiui.¬
dicat᷑ ħ itasse s sĩ potuit ut iacob fugientẽ in me¬
sopotainiã esau uelore ꝑcepte bñdistionis apente
recessit̾ ⁊ h̾itatu̾̃t in seu xx. annos quib iacob ab¬
fuit. ctu reu̾so reconcaiatꝰ rursũ de seir reu̾sus c̃
fr̃ẽ suo Doñ pat̾ nue̾t hitait. quo mortuo a fre
recessit. qr diuites erant ⁊ simul hitare ñ potant.

Expanded text:
cur Esau post mortem patris dicatur abiisse in Seir, et recessisse a fratre, cum jam quando venit Jacob, in Seir dicatur habitasse? Sed fieri potuit ut Jacob fugiente in Mesopotamiam, Esau, dolore praereptae benedictionis, a parente recesserit, et habitaverit in Seir viginti annis quibus Jacob abfuit. Cui reverso conciliatus, rursus de Seir reversus, cum fratre suo, donec pater viveret habitavit: quo mortuo, a fratre recessit, quia divites erant, et simul habitare non poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
pli lamech. ꝙ int̾pi᷑ punceps d̾s sine direstus deꝰ
Uir uero uidens d̃m hys litui̾s scribitur ut nir ex tͥ¬
ex trib. res. aleph he ⁊ dicat᷑ ra. Pbrro el. ex duabꝰ
oppumat. qui isrł uirũ siue mentẽ uidentẽ deum
transtulerunt nos magis scͥpture ⁊ angłi uel dei
qͥ isrł ipm̃ tocait. austoritate ducimꝰ᷑. quam ctuꝰ¬

Expanded text:
ceps Deus, sive directus Deus. Vir vero videns Deum his litteris scribitur, ut vir ex trex tribus, res, aleph, he, dicatur rahe, . Porro el, , ex duabus, opprimat, qui Israel, virum sive mentem videntem Deum, transtulerunt, nos magis Scripturae, et angeli, vel Dei, qui Israel ipsum vocavit, auctoritate ducimur, quam cujus
Abbreviated transcription (Latin):
labr̃ nom̃ tutm. ierꝰ. iosephꝰ in pͥmo antiqͥtat᷑
libꝰ ispł ideo apellat̃ putat ꝙ adusum angłm ste¬
terit. ꝙ ego diligent᷑ excutiens in hebreo penitus
inuerare ñ potui ⁊ quid me necc̃e ÷ opiniones
quere̾ singłoꝵ. cũ ethimologiam noĩs exponat

Expanded text:
sephus, in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appelatum putat, quod adversus angelum steterit; quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo penitus invenire non potui. Et quid me necesse est opiniones quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ principes isrł et dices: quare mat̾ tua lena
int̾ leones cubauit. In medio leunculoꝵ enu¬
tͥuit catulos suos. et eduxit uñ deleunciss su¬
is et leo fc̃us ẽ et didicit predam caꝑe hominem¬
ysa .xi. hĩtabit iupus cum agno ciꝑdus cum he¬
do accubabit. intulris et leo et oius sim̾ul morabimn¬
tur et puer paruulus mut abit eos. ultrina ẽ in ã¬

Expanded text:
super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos? Et eduxit unum de leunculis suis? leo factus est; et didicit capere praedam, hominems. Habitabit lupus cum agno: et pardus cum hedo accubabit. Vitulos et leo et ovis simul morabuntur: et puer parvulus minabit eos. Vitulus et
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe ñ sin̾e pccõrib ex sm̃a ag̾e s statim ul¬
tiones adhibere magni beueficui ẽ indicium. s¬
dabit me spinam et ueprem inp̃lio: gradiar sr̃
eam. succendam eam ꝑrit̾᷑ pocius cenebo fortitu¬
faciet mͥ. faciet m pacem ⁊̃ dolet qñ flagelat.¬

Expanded text:
tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere sed statim ultiones adhibere magni beneficii est indicium dabit me spinam et veprem in praelio? Gradiar super eam: succendam eam pariter. An potius tenebo fortitufaciet m
Abbreviated transcription (Latin):
qrͣ quomͦ postea uporẽ ħre dicat᷑ traduntꝰ ebrei
emptũ ab hec ioseph ob numam pusc̾tudinẽ in
turpe iinisti̾um ⁊ a dño uirilib euis arefactis
postea eleftum eẽ iuxta morem ierophantarum ĩ
pontificatum eliopoleos. ⁊ huiꝰ filiã ẽẽ ascenec ꝙͣ¬

Expanded text:
Tradunt Hebraei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino viribus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontificatum Heliopoleos, et hujus filiam esse Asenec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exͥs. glo ut aiunt aquila c̃ plumesc̾e pullos suos
idet ad solem ꝯn̾tit ⁊ illum nut̾t. qui in reu̾b̾ata acie
aspicit radios solis. si liu̾a deflectit q degenerẽ ne¬
gligit. pullos quoq aduoland̾ ꝓuocat ⁊ lassos als
sustentat. sic d̾s ad uerum solem nos ĩuitat ⁊ ĩfirmi¬
tatib nr̃is ꝯpatitur ⁊ alis gr̃e sustentat. pullos .s. qͦs

Expanded text:
la, ut aiunt, cum plumescere pullos suos videt, ad solem convertit, et illum nutrit qui irreverberata acie aspicit radios solis, et si lumina deflectit, quasi degenerem negligit; pullosque ad volandum provocat, et lassos alis sustentat: sic Deus ad verum Solem nos invitat, infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibere regi ⁊ pp̾ secum hr̃e ariolos .i. inspettores
fibraꝵ cͥca aras ꝓ cegnoscendis fituris ⁊ coniecto¬
res sompnioꝵ ⁊ augures. ⁊ gestus amũ. ł gartus
attendentes ⁊ maleficos. ⁊ ⁊ molantes pueras demo
ꝙ ꝓpħam suscitaret illis d̾s de gente eoꝵ ⁊ illumi

Expanded text:
it quoque secum habere ariolos, id est inspectores fibrarum circa aras pro cognoscendis futuris, et conjectores somniorum, et augures, id est gestus avium, aut garritus attendentes, maleficos, id est immolantes pueros daemosuscitaret eis Deus de gente eorum, illum
Abbreviated transcription (Latin):
de cades barne. Ieroꝰ inglo. cades barne ẽ locus ĩ
tropolis petre in arabia uͥ occubiit maria ⁊ moy
rupe ꝑcussa aquã sicienti ppꝰ dedi̾t monstrat᷑ us
hodie. ibidem sepulcrum marie s ⁊ principes
amalech. ibi cesi sunt achodor la amor t̾ram gi¬

Expanded text:
rne. Cabesbarne est locus in ti Petrae in Arabia: ubi occubuit Maria, et Moyses rupe percussa aquam sitienti populo dedit. Monstratur etiam usque hodie ibidem sepulcrum Mariae, sed et principes Amalec ibi caesi sunt a Chodorlahomor. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ro car ñẽ siła siłam pamis pane. ⁊ ĩt nescebat᷑ illis
batur. si nestis polluebat᷑ sangnine ħ ostie. ablue¬
batur ut nuillum reman̾ẽt in ea sangninis uesti¬
gumalioqͥn ur ebat᷑ uas testeum in quo coqbat᷑
caro statim frangebat᷑. ereum confricalut᷑ ⁊ lua¬

Expanded text:
ro carnem, simila similam panis panem, et non vescebatur eis batur. Si vestis polluebatur ejus sanguine, abluebatur, ut nullum remaneret in ea sanguinis vestigium, alioquin urebatur. Vas testeum in quo coquebatur caro, statim frangebatur, aereum defricabatur, et lava
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ asꝑgebat hoiẽm illum septies ⁊ dimittebat pas¬
serem mnunma duolare in agru. p̾ea lauabat hõ
uestim̃ta sua ⁊ radebat om̃s pilos corꝑis. ⁊ latus
aqua ing̾diebat᷑ castra ita tñ. ꝙ ꝓprium tab̾.¬
uii. dieb toie ui rasis itm om̃ib pilis corpo¬

Expanded text:
gens hominem septies, dimittebatque passerem vivum avolare in agrum. Cumque lavisset homo vestimenta sua, radebat omnes pilos corporis sui, et lotus aqua, ingrediebatur castra, ita duntaue die septimo rasis omnibus pilis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
crenerat lepra. mundabat eĩun .i. mundũ iu dica¬
bat qr scabies erat.⁊ lauabat hõ ille uestim̃ta sua
⁊ inundꝰ erat. c̃ uero ꝑ spicua erat lepra seꝑabat᷑¬
tie fetorem loquendo diffuinde̾t ⁊ hitabat solus
erat macła albida uł rufa. humilior suꝑficie reliqͣ.
qr corrosina ẽ que c̃ apparebat. ꝯsiderabat eam sa¬
pebat illud a solido. si ttm̾ aͥ  macła apparebat lepra
omĩa de domo eiet considans q uallicnlas ĩ parie¬
te pallore uł uubore deformes ⁊ humiliores suꝑ¬

Expanded text:
creverat, mundabat eum, id est mundum judicabat, quia scabies erat. Et lavabat homo vestimenta sua, et mundus erat. Cum vero perspicua erat lepra, separabatune fetorem loquendo diffunderet; et habitabat solus erat macula albida, vel rufa, humilior superficie reliqua, quia corrosiva est, quae cum apparebat, considerabat eam sapebat illud a solido. Si tamen iterum alibi macula apparebat, lepra omnia de domo efferri, consideransque valliculas in pariete pallore, vel rubore deformes, et humiliores sup
Abbreviated transcription (Latin):
oreb. anno scd̾o legem datã. nec dixit ħic doꝰ uerbo
sufficit nob̾ ⁊c̃. glo. p̃cipit᷑ moy. ut recedata mõ¬
te in quo legem acceꝑati qr doctor ñ semꝑd insta¬
re contemplatõi s aliqñ descendat ut sui ⁊ ꝓxi¬
moꝵ curam gerat. uñ sñ mñte excediiꝰ d̾o su sobͥi

Expanded text:
o . Sufficit vobis, etc. Praecipitur Moysi ut recedat a monte in quo legem acceperat, quia doctor non semper debet instare contemplationi, sed aliquando descendat ut sui et proximorum curam gerat, unde, Sive mente excedimus Deo, sive sobrii
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. tangens eas ꝑu. eubitos. reliqui u. usq ad tͥram.
ad ingressum sac̾dotum patebant. sr̃ hoc uelo dͭ aliã
cortinã laneã sĩpositã. usq ad t̾ram attingentẽ funb
ꝑ anulos eam ducentib ⁊ retrnhentib ut ĩ dieb fe¬
stis redutta p̾beret aspectũ tab̾. in ꝓfestis ꝓhiberet¬

Expanded text:
r quinque cubitos; reliqui quinque usque ad terram ad ingressum Sacerdotum patebant. Super hoc vero dicit, aliam cortinam laneam superpositam, usque ad terram pertingentem, funibus per annulos eam ducentibus et retrahentibus, ut in diebus festis reducta praeberet aspectum tabernaculi; i
Abbreviated transcription (Latin):
sionb fcã consuta suꝑ humeros ⁊ ꝑ lata ad modum
dalmatice scã manicas eiusdem coloris assutas. caapi
medias scapulas. cͥaꝑture ne añ ⁊ retro turpiter
appaire̾t. assita erat. iixtaq suꝑ scapulas hme ⁊ itide
nastulis astringebat᷑. h̾ebat aũt ꝓ fimbriis xxxii¬

Expanded text:
sionibus facta consuta, super humeros, et per lateras in modum dalmaticae facta, manicas ejusdem coloris habens assutas, capitimedias scapulas, cui aperturae, ne ante et retro turpiter appareret, assuta erat vitta, quae super scapulas hinc inde nastulis astringebatur; habebat autem pro fimbriis
Abbreviated transcription (Latin):
macꝰ manicatã. siue ꝙ ad talos usq descende . et
ianib artificis mira eẽt uarietate distinsta sine
manicis. ꝙ hret manicas. antiqͥ .n. mag̃ colobiis
⁊ uestib sine manicis utebant᷑. g̾. qr ioseph inter
frẽs usq ad fiñe uite instꝰ ꝑseuerasse describit᷑ sol

Expanded text:
machus manicatam, sive quod ad talos usque descenderet et manibus artificis mira esset varietate distincta, sive quod haberet manicas: antiqui enim magis colobiis, id est vestibus sine manicis utebantur. Quia Joseph inter fratres usque ad finem vitae justus perseverasse describitur, solus
Abbreviated transcription (Latin):
F.i.⁊ c̃. manũ sub femore uibet pon̾e ⁊ ꝑ deum
celi uirare qr illiꝰ caro ꝑ illud mẽbrum descen¬
sura erat qr filius abrahe eẽt humaitate ⁊
manũ pon̾e iubet qr inde descensinꝰ erat qui h̾os
suꝑ hommes eẽt unde dignñ  fuit ut manũ su¬
ꝑ femur ponẽt qr nulla caro suꝑ illam ẽ ut nõ¬

Expanded text:
» etc. Manum sub femore jubet ponere, et per Deum coeli jurare, quia illius caro per illud membrum descensura erat, qui filius Abrahae esset ex humanitate, et manum ponere jubet, quia inde descensurus erat, qui homo, sed super homines esset; unde dignum non fuit ut manum super femur poneret, quia nulla caro super illam est
Abbreviated transcription (Latin):
Cresce. ⁊ młti ͤᷤ s ꝓmissio ad spĩtale sem̃. Iacob ꝑtinet.
sic̃ tam ante de abraham dc̃m÷. Omnis .n. qͥ supplan¬
tanit uicia ⁊ uetem hoiẽm eum aftib suis deponũt
⁊ m̃tis ccłos ad d̾m intendunt recte adiacob ꝑiẽt.
cꝰ fidem ⁊ asius mutant᷑ regesq de lumbis eiꝰ egre

Expanded text:
r. Haec promissio ad spirituale semen Jacob pertinet, sicut jam ante de Abraham dictum est. Omnes enim qui supplantant vitia, et veterem hominem cum actibus suis deponunt, et mentis oculos ad Deum intendunt, recte ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur. « Regesque de lumbis ejus egre
Abbreviated transcription (Latin):
sent expugnãtõi cuutatis susfice agꝰ Ilinquid
ut scorto ab d. ⁊ c̃. zelus filioꝵ tacob ÷̃ ultionẽ soro¬
ris morałr ꝯmonet pastores fidelium curam ħre a¬
uimanum sibi ꝯmissaꝵ. nec tuolent̾ corꝑali delic¬
to aut forncatione sp̃itali qiͣ sunt ulcisci cem̃¬

Expanded text:
sent expugnationi civitatis sufficere. « Nunquid ut scorto, » etc. Zelus filiorum Jacob in ultionem sororis moraliter commonet pastores fidelium, curam habere animarum sibi commissarum, ne violenter corporali delicto, aut fornicatione spirituali succum
Abbreviated transcription (Latin):
cur esau post mortẽ prĩs dioit᷑ abisse iseu: ⁊ re¬
sopotainiã esau uelore ꝑcepte bñdistionis apente
recessit̾ ⁊ h̾itatu̾̃t in seu xx. annos quib iacob ab¬
fuit. ctu reu̾so reconcaiatꝰ rursũ de seir reu̾sus c̃
fr̃ẽ suo Doñ pat̾ nue̾t hitait. quo mortuo a fre
recessit. qr diuites erant ⁊ simul hitare ñ potant.

Expanded text:
cur Esau post mortem patris dicatur abiisse in Seir, et resopotamiam, Esau, dolore praereptae benedictionis, a parente recesserit, et habitaverit in Seir viginti annis quibus Jacob abfuit. Cui reverso conciliatus, rursus de Seir reversus, cum fratre suo, donec pater viveret habitavit: quo mortuo, a fratre recessit, quia divites erant, et simul habitare non poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
pli lamech. ꝙ int̾pi᷑ punceps d̾s sine direstus deꝰ
Uir uero uidens d̃m hys litui̾s scribitur ut nir ex tͥ¬
ex trib. res. aleph he ⁊ dicat᷑ ra. Pbrro el. ex duabꝰ
grandis aust sint. ⁊ eloquentie ip̃oꝵ ibra nos
oppumat. qui isrł uirũ siue mentẽ uidentẽ deum
transtulerunt nos magis scͥpture ⁊ angłi uel dei
qͥ isrł ipm̃ tocait. austoritate ducimꝰ᷑. quam ctuꝰ¬

Expanded text:
ceps Deus, sive directus Deus. Vir vero videns Deum his litteris scribitur, ut vir ex trex tribus, res, aleph, he, dicatur rahe, . Porro el, , ex duabus, ritatis sint, et eloquentiae ipsorum umbra nos opprimat, qui Israel virum, sive mentem videntem Deum transtulerunt: nos magis Scripturae, et Angeli, vel Dei, qui ipsum Israel vocavit, auctoritate ducimur, quam cujus
Abbreviated transcription (Latin):
pmqui ꝓpmquas oscłarentur ⁊ hocꝰ odie sit in
młtis locis. S queri pot̾ quomedo illa ab igno¬
to escłm susceꝑit. Si postea indicauit i acod ꝓ¬
pinquitatem ergo intelligendum ẽ aut illum
qui ꝓpmquiintentatẽ nouãt fident̾ ĩ oscłm
ruisse aut post ea scripturam narrass ꝑ reca

Expanded text:
pinquos oscularentur, et hodie fit in multis locis. Sed quaeri potest quomodo illa ab ignoto osculum acceperit, si postea indicavit Jacob propinquitatem? Ergo intelligendum est: aut illum, qui propinquitatem noverat, fidenter in osculum irruisse, aut postea Sc
Abbreviated transcription (Latin):
Egressus itaq loth. In sequentib filie loth nirgi¬
nes eẽ dñr ⁊ ip̃e cco sodomitas dixit. Eoce due filie
mee que ñ cognouerunt mr̃ ⁊c̾. nẽ aũt dicitur
huisse gios. s quidam arbitrat᷑ eas q̃ uiros ha¬
buerunt insodomis ꝑisse ⁊ que uirgines erant ẽ
pr̃e exisse s ebreica u̾itas ħt egressus ÷ loch ⁊ locu¬
tus ẽ adsponsos qui accepturi erant filias enis̃.
Uirgines gͦ filie. Necdum fuerant mͦ copulate ⁊¬

Expanded text:
erant filias suas. In sequentibus filiae Loth virgines esse dicuntur. Et ipse ad Sodomitas dixit: Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum. Nunc autem dicitur habuisse generos. Quidam arbitrantur eas, qubuerunt in Sodomis perisse, et quae virginet erant cum patre exisse. Sed Hebraica veritas habet. « Egressus est Lot, et locutus est ad sponsos qui accepturi erant filias ejus: » virgines ergo filiae necdum fuerant mat
Abbreviated transcription (Latin):
gene opt̃ari quosdem scio qo acceptum sit in escã
st̾ilib feminis fecunditate parit ⁊ iõ institisse racħ
tit hoc acctꝑet ꝙ ego ñ arbitror. nec si tunc ꝯcepiss.
n̾e̾ uero ⁊ post duos lye filros ab illa nocte ꝑtꝰ dñs
eam ꝓle donati̾t. nicħ est ꝙ de magdagora tale a¬
li quid suspicemꝰ. quale in nulla femina exꝑti sumꝰ.
est. naturam eoꝵ quantum potu ꝑsc̾tatꝰ sum. ñ
aliq̃ a ꝯmum sensu temotõe scĩa que docet uirtuteᷤ

Expanded text:
genere opinari quosdam scio quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditatem pariat, et ideo institisse Rachel ut hoc acciperet, quod ego non arbitror, nec sic tunc concepisset. Nunc vero cum post duos Liae alios ab illa nocte partus, Dominus eam prole donaverit, nihil est quod de mandragora tale aliquid suspicemur, quale in nulla femina experti sumuest, naturam eorum quantum potui perscrutatus sum, non aliqua a communi sensu remotiore scientia, quae docet virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
beca sĩ ornatur auro batuel: qr ñ sunt digna or¬
nam̃ta barbari ⁊ imꝑiti. de domo abrahe accip̃
ornam̃ta qr patientia de domo sapĩe ornat᷑ a pu¬
ero abrahe suscepit inaures. ⁊ aurea in aurib
ornam̃ta quib figurant diu̾sa uirtutũ gna̾.¬

Expanded text:
becca non ornatur auro Bathuelis, quia non sunt digna ornamenta barbari et imperiti. De domo Abrahae accipit ornamenta, quia patientia de domo sapientiae ornatur; a puero Abrahae suscipit inaures, id est, aurea in auribus ornamenta; quibus figurantur diversa virtutum g