comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
angłicẽ occursionis alludiũ sponte se
ingerit: ut humane inuestigationi
diuma reuelatio occurrat: Itaq uiden¬
tur angeli. in hac scala nunc ascende.
nunc uero descendere: & nunc ad sũma¬
& nunc adima animum erudire. ut in
diuinis & humanis. multa que ꝑse ip̃m ñ
poterat: ex diuina reuelatione cognoscat.
Et possent quidem angeli sine scale mini¬
stio. ꝓ desiderii sui arbitͥo. siue inima des¬
cendere. siue ad summa euolare: nec
opꝰ ẽẽt diuine inspirationi. mulla reue¬
lationũ suarũ manifestatione. ullius
corꝑee similitudinis instrumentũ que¬
rere: nisi uellet nos pͥmo ꝑspeculũ. et
inenigmate. & nõ statĩ facie ad faciẽ
uidere. Ascendunt itaq angłi in hac
similitudinũ scala atq descendunt: atq
alii pꝰt alios mͦ accedunt: mͦ discedunt.
ut dum multipliciũ reuelationũ alia
ingeritur: alia subtrahit᷑. speculantis
animꝰ multiformit̾ illuminet᷑: ut que

Expanded text:
angelicae occursionis alludium sponte se angelicae occursionis alludium sponte se ingerit, ut humanae investigationi divina revelatio occurrat? Itaque videntur angeli in hac scala nunc ascendere, nunc vero descendere, et nunc ad summa, nunc ad ima animum erudire, ut in divinis et humanis multa, quae per seipsum non poterat, ex divina revelatione cognoscat. Et possent quidem angeli sine scalae ministerio pro desiderii sui arbitrio, sive in ima descendere, sive ad summa evolare, nec opus esset divinae inspirationi in ulla revelationum suarum manifestatione ullius corporeae similitudinis instrumentum quaerere, nisi vellet nos primo per speculum, et in aenigmate, et non statim facie ad faciem videre. Ascendunt itaque angeli in hac similitudinum scala atque descendunt, atque alii post alios modo accedunt, modo discedunt, ut dum multiplicium revelationum alia ingeritur, alia subtrahitur, speculantis animus multiformiter illuminetur, ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
uisibiliumq figurã. in intellectibiliũ
intelligñtiã. speculantis animus suble¬
uetur. felix: cui uisibiliũ scientia. fit
scala adiniusibilia cognoscenda. Pul¬
chrum spectaculum. uide huius soa¬
le sclaeria: modo congruo ꝓportionali¬
terq locata: & usq insũmũ ordinate
distinctionis continuatione ꝓducta:
ut ꝑ multiplicem creaturarum diffe¬
rentiam dignitatũq degradationem.
ordinate distinctam. distincteq ordina.¬
tam. paulatim se animꝰ ad suꝑiora pro¬
moneat: ꝓuectionisq gradib semper
ad altiora conscendat: donec in uisibi¬
lia dĩ. a creatura mundi ꝑ ea que fac¬
ta funt intellecta conspieiantur: et
dominus innixꝰ scalȩ uideat᷑. Qis q̃so
heç. nͥ in hoc reclinatorio dormiens
uideret. qͥs hoc uigilans efficẽt. ut
ascensionis sue scalam. usq incelum
ꝓtendet. & uisibilium speculationi.
peculationem inuisibilium ꝯtinuar&:
Quid quod in hoc ascensionis tramite.

Expanded text:
visibiliumque figuram, in intellectibilium visibiliumque figuram, in intellectibilium intelligentiam, speculantis animus sublevetur. Felix cui visibilium scientia fit scala ad invisibilia cognoscenda. Pulchrum spectaculum videre hujus scalae scalaria modo congruo, proportionabiliterque locata, et usque in summum ordinatae distinctionis continuatione producta, ut per multiplicem creaturarum differentiam, dignitatumque degradationem ordinate distinctam, distincteque ordinatam, paulatim se animus ad superiora promoveat, provectionisque gradibus semper ad altiora conscendat, donec invisibilia Dei a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciantur, et Dominus innixus scalae videatur. Quis, quaeso, hoc, nisi in hoc reclinatorio dormiens videret, quis hoc evigilans efficeret, ut ascensionis suae scalam usque in coelum protenderet, et visibilium speculationi speculationem invisibilium continuaret? Quid quod in hoc ascensionis tramite
Abbreviated transcription (Latin):
bile est. tutum reddit. De assidiutate
oms. Iacob declinans amalo: dansq
locum ire : dum ꝑegre ꝓficiscit. festinats
ne fuga sua fieret hyeme. aut sabbato:
hunc lapidem initinere inuenit: inuen¬
tumq capiti suo subposuit: ne non ha¬
beret ubi caput suum redinaret: dũ in
ua obdormiret. In hoc lapide. inpace
in idipsum obdormit & requiescit: & ini¬
tinere requiem inuenit: quam nec ineu¬
biculis sraclq pur pureis inuenire pos¬
sunt: qui molłib uestiuntur: indomib
regum sunt. Reclinato itaq capite iacob
in hoc lapide. clausisq ocłis concupiscentie.
qͦs aꝑtos legimus in pͥmo parente: dũ in
hoc reclinatorio. alta qͥete sopitur: dũ ex¬
terioꝵ omĩũ libent̃ obliuiscit᷑: animꝰ eiꝰ
adint̾iora euigilat: uidetq que pͥꝰ uigi¬
lans et uidens. uidere non poterat.
Scala usq incelũ porrecta. ante enus
oculos erigitur: dominusq innixͦꝰ scale
conspicitur: ut ꝑuisibilem formã. in¬

Expanded text:
bile est, tutum reddit. CAPUT XVI. De abile est, tutum reddit. CAPUT XVI. De aonis. Jacob declinans a malo, dansque locum irae, dum peregre proficiscitur festinans, ne fuga sua fieret hieme aut Sabbato, hunc lapidem in itinere invenit, inventumque capiti suo supposuit, ne non haberet ubi caput suum reclinaret, dum in via obdormiret . In hoc lapide in pace, in idipsum obdormit et requiescit, et in itinere requiem invenit, quam nec in cubiculis stratisque purpureis invenire possunt qui mollibus vestiuntur, et in domibus regum sunt. Reclinato itaque capite, Jacob in hoc lapide, clausisque oculis concupiscentiae quos apertos legimus in primo parente, dum in hoc reclinatorio alta quiete sopitur, dum exteriorum omnium libenter obliviscitur, animus ejus ad interiora evigilat, videtque quae prius vigilans et videns videre non poterat. Scala usque in coelum porrecta, ante ejus oculos erigitur, Dominusque innixus scalae conspicitur, ut per invisibilem formam, in
Abbreviated transcription (Latin):
suani: quo eumq erat sp̃c illuc gͣdie
nio eam & apud amici sponsã. sponsiq ami¬
cam: cui dicitur incanticis. Surge amica mea
speciosa mea et ueni: columba mea infora¬
minib petre. incauerna macerie. Sic ⁊e
zechias adsponse similitudinẽ qͥetẽ eligẽs.
secretumq captans: sedensq inforaminib
petre. seu etiã cau̾na macerie: sicut pullus
hyrundinis sic clamabat: meditabatur ut
columba. O qͥs mͥ dabit pennas sic̃ colũbe.
ꝙ uolabo & requiescam: si forte possim euo¬
minib huiusmodi petrȩ ñ inueniet᷑. uͥ stu¬
diosa p̃meditacio. quȩcumq ꝑicula. ante¬
quam eueniant p̃uidet. & uent̾a p̃ueni¬
ens. ex p̃ti̾tis futura colligit: & de dubiis
reb non dubios euentus sepe p̃noscit:
Qͥd enim est aliud circumspectio: nͥ cir¬
cũ stantium maloꝵ. sollicita sagaxq per¬
p̃meditacio: ut scd̾m nomen suũ. ueraci¬
tere sit circum spectio. Huiꝰ assiduitas
hominem cautum efficit: & qͣntũ possi¬

Expanded text:
e nio eam et apud amici sponsam, sponsique amicam, cui dicitur in Canticis: Surge, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae . Sic et Ezechias ad sponsae similitudinem quietem eligens, secretumque captans, sedensque in foraminibus petrae, seu etiam caverna maceriae, sicut pullus hirundinis, sic clamabat, meditabatur ut columba: O quis mihi dabit pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam, si forte possim evominibus hujusmodi petrae non invenietur, ubi studiosa praemeditatio quaecunque pericula, antequam eveniant, praevidet, et ventura praeveniens, ex praeteritis futura colligit, et de dubiis rebus non dubios eventus saepe praenoscit? Quid enim est aliud circumspectio, nisi circumstantium malorum sollicita sagaxque perpraemeditatio, ut secundum nomen suum veraciter sit circumspectio. Hujus assiduitas hominem cautum efficit, et quantum possi
Abbreviated transcription (Latin):
mersisset: nͥ hanc de qͣ loqͥm᷑ petrã tandẽ
aliqñ inuenisset. In p̾etͣ in qͥt exaltauit
me: et nunc exaltauit caput meũ super
inimicos meos. Qͥ de hoc gen̾e lapidũ
uiã sͥ ñ st̾nit: nunquam munde ince¬
dit: numquam stabiles gressꝰ figit.
uult gͦ firmiter & honeste incedere:
deb& nil omnino inconsulte age̾. et
quali debuit lapide constat sibi uia
strauisse: & potest secure incedere. Oĩ
inquit sapiens fac cum consilio: & De
uissimũ. inuenire possumꝰ ut arbitior. apd̃
dnĩcũ sepulchrũ. dictus est ut suꝑiꝰ ẽ. dio¬
lulapis is : tranqͥlsitas contemplationis.
De hoc genẽ lapidũ ioseph ille ab arima¬
chia sepulchrum sibi incidit: s iħe ineo
mortuus quieuit: quia qͥetẽ ꝙͣ prudentia
sͥ ꝑ meditationẽ querit. & ꝑ diffinitionẽ
desebit: sapientia ꝑ ꝯtemplationẽ inuen̾

Expanded text:
mersisset, nisi hanc, de qua loquimur, petram tandem mersisset, nisi hanc, de qua loquimur, petram tandem aliquando invenisset: In petra, inquit, exaltavit, me, et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos . Qui de hoc genere lapidum viam sibi non sternit, nunquam munde incedit, nunquam stabiles gressus figit. Qui vult ergo firmiter et honeste incedere, debet nil omnino inconsulte agere, et quali debuit lapide constat sibi viam stravisse, et potest secure incedere. Omnia, inquit Sapiens, fac cum consilio, et vissimum invenire possumus, ut arbitror, apud Dominicum sepulcrum. Dictus est, ut superius est dictum, lapis is tranquillitas contemplationis. De hoc genere lapidum Joseph ille ab Arimathaea sepulcra sibi incidit, sed Jesus in eo mortuus quievit, quia quietem quam prudentia sibi per meditationem quaerit, et per diffinitionem describit, sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
recte sane: eo qͦd statuit dñs supͣ petrã
pedes suos: ⁊ direxit gͦssus suos. Huiꝰmo¬
di ut arbitror lapidibꝰ: uiatoꝵ illoꝵ ua
strata erat: de qͥb propħa ꝓ admiratione
exclamat. Qͣ speciosi pedes euuangłiran¬
tium pacem: ȩuuangelizantiũ bona. his
ni fallor lapidib. magnꝰ ille patͥarcha io¬
seph: quem pͥnceps apłoꝵ ꝯstituit dnm̃
domus sue. & pͥncipẽ omĩs possessionis
sue. ut erudiret pͥncipes eius sicut sem&e¬
ipsum: & senes eiꝰ prudentiam docer&.
his inquam laproibꝰ. plateas egypti. rec¬
te credit᷑ strauisse: intantũ ut ñ habe̾nt
filii isrł necesse seruire inlatere & luto:
omnib dieb uite sue. Hoꝵ adhuc lapi¬
dum penuriam propħa sustinebat: & sub
magna discrecionis inopia laborabat.
cum adhuc fixus e̾et inlimo ꝓfundi. eo
qͦd ñdũ sibi constaret rati certitudo osilis.
intantum ut domino ꝓclamaret & di¬
cẽt. Qͣ du ponã ꝯsilia in anima mea :
S de hoc limi ꝓfundo: numꝙͣ plene e¬

Expanded text:
recte sane eo quod statuerit Dominus supra petram pedes suos, et direxit gressus suos. Hujusmodi, ut arbitror, lapidibus viatorum illorum via strata erat, de quibus Propheta pro admiratione exclamat: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona! His, ni fallor, lapidibus magnus ille patriarcha Joseph, quem princeps populorum constituit dominum domus suae, et principem omnis possessionis suae, ut erudiret principes ejus sicut semetipsum, et senes ejus prudentiam doceret. His, inquam, lapidibus plateas Aegypti recte creditur stravisse, intantum ut non haberent filii Israel necesse servire in luto et latere omnibus diebus vitae suae. Horum adhuc lapidum penuriam Propheta sustinebat, et sub magna discretionis inopia laborabat, cum adhuc fixus esset in limo profundi, eo quod nondum sibi constaret rati certitudo consilii, intantum ut Domino proclamaret et diceret: Quandiu ponam consilia in anima mea? Sed de hoc limi profundo nunquam plene e
Abbreviated transcription (Latin):
modo ad positionem genuũ. effusũ est
oleũ: & decȩt᷑o. uelut oleum effũsum.
factum est nomen suũ. Siqͥdẽ ad mise¬
rationem inimici: facta ẽ. effusio olei.
intm̃ ut adolescens qui eminus sedẽ¬
bat: resꝑsus sit ex odore unguenti. In¬
curuato namq corꝑe. et inclinato la¬
pide: cepit oleum effluere: & factũ est
Siẽ unguentum incapite: & descendit
in oram uestimenti eius: qͥuestim̃ta sec¬

Expanded text:
uoad positionem genuum effusum est uoad positionem genuum effusum est oleum, et de caetero velut oleum effusum factum est nomen suum. Siquidem ad miserationem inimici facta est effusio olei, intantum ut adolescens, qui eminus sedebat, respersus sit ex odore unguenti. Incurvato namque corpore et inclinato capite, coepit oleum effluere, et factum est sicut unguentum in capite, et descendit in oram vestimenti ejus qui vestimenta se
Abbreviated transcription (Latin):
pietas cũ iocunditate: iocunditas eũ pie¬
tate. Ecce quomͦ de eodẽ uase. manat oleũ
cũ melle: oleũ pietatis cũ melle iocun¬
ditatis. Que queso est ista. in lapide isto.
olei & mellis inꝑmixta confusio: & in¬
confusa ꝑmixtio: Miror si ñ miraris: qͦ¬
modo pugnator fortis. sub uno eodẽq mo¬
mento. suggebat mel de pet᷑: oleũq de
saxo durissimo. Mira uirtus pacientie.
& quis digne penset precium huiꝰ petre.:
que intanta copia distillat oleũ cũ mel¬
le: Quanta queso olei & mellis copia in¬
ẽẽ dep̾henditur. ubi mi scdia nulla ma¬
licia minuitur: ubi dulcedo nullo doĩo¬
re attenuat: Immo mirũ in modũ. c̾sc̃
ex dolore delectatio: & ex passione com¬
passio. Martyr sane cum lapidaretur.
magis miserebatur inimicis fiuis: quã
membris suis. Positis enim genib ora¬
bat dicens: domine ne statuas illis hoc
peccatũ: qr nesciunt qͥd faciunt. Ecce qͦ¬

Expanded text:
pietas cum jucunditate, jucunditas cum piepietas cum jucunditate, jucunditas cum pietate. Ecce quomodo de eodem vase manat oleum cum melle, oleum pietatis cum melle jucunditatis. Quae, quaeso, est ista in lapide isto olei et mellis impermista confusio et inconfusa permistio? Miror si non miraris quomodo pugnator fortis sub uno eodemque momento sugebat mel de petra oleumque de saxo durissimo. Mira virtus patientiae, et quis digne penset pretium hujus petrae, quae in tanta copia distillat oleum cum melle? Quanta, quaeso, olei et mellis copia inesse deprehenditur, ubi misericordia nulla malitia minuitur, ubi dulcedo nullo dolore attenuatur? Imo mirum in modum crescit ex dolore delectatio, et ex passione compassio. Martyr sane cum lapidaretur, magis miserebatur inimicis suis quam membris suis. Positis enim genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum, quia nesciunt quid faciunt . Ecce q
Abbreviated transcription (Latin):
a facie inimici. In hoc lapide. lapidum
se p̃mentium sustinuit fortit᷑ ictꝰ: nec ti¬
muit lapidantium manꝰ: nec eoꝵ impe¬
tum qͥ stridebant dentib in eũ. O lapiᷤ
fortis et durꝰ: s dulcedine plenꝰ. Opectꝰ
robustissimũ: s pietate plenũ. Miraris
qui hec audis: qͦmodo in pacientia sua
possedit anim̾ã suã: s mirari potiꝰ de¬
libuisses: qͦmͦ animus. sub tanta ꝑ se¬
cutionis amaritudine. ñ amisertt dul¬
cedinem suã. Abinimicis p̃mebatur:
& ꝓ inimicis p̃eabatur. Sustinebat
seuiciam humanã: & suspiciebat glo¬
riam diuinã. Ecce inqͥt uideo celos
aꝑtos: & iħm stantem a dextris uir¬
tutis dĩ. Int̾ris p̃mebatur: & de celis
consolabatur. affligebatur ex illata mi¬
seria: afficiebatur ex inolita miscđia.
gratu labatur ex inlpcta gla. Lexe lubu¬
no codemq tempore. uidebat inferius uñ
compateretur: uidebat suꝑius unde iocun¬
daretur. Ecce qͦmͦ de eodẽ pectore. manabat

Expanded text:
a facie inimici. In hoc lapide lapidum a facie inimici. In hoc lapide lapidum se prementium sustinuit fortiter ictus, nec timuit lapidantium manus, nec eorum impetum, qui stridebant dentibus in eum . O lapis fortis et durus, sed dulcedine plenus! O pectus robustissimum, sed pietate plenum! Miraris quilibet audis quomodo in patientia sua possedit animam suam, sed mirari potius debuisses quomodo animus sub tanta persecutionis amaritudine non amiserit dulcedinem suam. Ab inimicis premebatur, et pro inimicis precabatur. Sustinebat saevitiam humanam, et suspiciebat gloriam divinam: Ecce, inquit, video coelos apertos, et Jesum stantem a dextris virtutis Dei . In terris premebatur, et de coelis consolabatur. Affligebatur ex illata miseria, afficiebatur ex inolita misericordia, gratulabatur ex inspecta gloria. Ecce sub uno eodemque tempore videbat inferius unde compateretur, videbat superius unde jucundaretur. Ecce quomodo de eodem pectore manabat
Abbreviated transcription (Latin):
De austeritate ab stinentiȩ.¬
Septimnum lapidem dirximus et: aus¬
teritatem abstmentie. In hac pat̾ sam.¬
son obtulit domino holo caustum: & obtinu¬
it gignere de st̾ili uirũ fortissimũ uirorũ.
adignominiã gentiũ. & głam plebis sue
ispł. Puduit sane eum tandem aliqͣnͣ.¬
diu pauisse sterilem: & que ñ parit: et
ulteriꝰ noluit. sic̃ nec debuit. debitor
esse carnis. ut scđm carnem uiueret:
s castigans corpꝰ suũ & inseruitutẽ re¬
digens. hedinasq carnes in abstinentiȩ
petra immolans: iusq carniũ. cũ carnib
ipsis accepto celitus igne consumens.
fluxaq corporis restringens: noluit de
cetero ire post concupiscentias suas.
ost hos De robore pacientie.
lapides sequit᷑ robur pacientie.
que lapidẽ me recolo octauo loco annu¬
merasse. Ecce lapis fortissimꝰ: omniũq
durissimus. Hc̃ lapidẽ tenet in manib
celestis militiȩ signifer ille ꝓthom̃
stepħs: & factus est ei t᷑ris fortitudinis

Expanded text:
De austeritate abstinentiSeptimum lapidem diximus esse austeritatem abstinentiae. In hac petra pater Samson obtulit Domino holocaustum, et obtinuit gignere de sterili virum fortissimum virorum, ad ignominiam gentium, et gloriam plebis suae Israel . Puduit sane eum tandem aliquandiu pavisse sterilem, et quae non parit, et ulterius noluit, sicut nec debuit, debitor esse carnis, ut secundum carnem viveret, sed castigans corpus suum, et in servitutem redigens, haedinasque carnes in abstinentiae petra immolans, jusque carnium cum carnibus ipsis accepto coelitus igne consumens, fluxasque corporis restringens noluit de caetero ire post concupiscentias suas.T XIV. De robore patientiae. Post hos lapides sequitur robur patientiae: quem lapidem me recolo octavo loco annumerasse. Ecce lapis fortissimus, omniumque durissimus. Hunc lapidem tenet in manibus coelestis militiae signifer ille protomartyr Stephanus, et factus est ei turris fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
betur neq formidet. Semꝑ studet uͥ talẽ
paeẽ inueniat: semꝑ ñititur ut uerã sibi
securitatẽ defendat: s semꝑ inueñ. qͦd
de p̃ti̾to doleat: quod inp̾senti oppug¬
net: qͦd in fut̾m caueat atq ꝑtimescat.
potest gͦ animus hanc pacem ꝑ prudentiã
selleit̃ querere: & ꝑmeditationẽ subtilit̃ in¬
uestigare. nũꝙͣ. eã tam̃ nͥ ꝑ sapientiã ⁊ ꝯtẽplatio¬
nis grãm potĩt inuenire. S cũ ceꝑit animꝰ
ꝑ purã intelligentiã semetip̃m excedẽ. &

Expanded text:
 talem pacem inveniat, semper nititur ut veram sibi securitatem defendat, sed semper invenit quod de praeterito doleat, quod in praesenti oppugnet, quod in futurum caveat atque pertimescat. Potest ergo animus hanc pacem per prudentiam solerter quaerere, et per meditationem subtiliter investigare, nunquam eam tamen nisi per sapientiam et contemplationis gratiam poterit invenire. Sed, cum coeperit animus per puram i
Abbreviated transcription (Latin):
melle manantẽ ñ intrasse. diligent̃q
uisam ꝑlustrasse. cum intraturis in illã
audet tam audacter ꝓmittere: In ebri¬
abuntur abubertate domus tue: et
torrente uoluptatis tue potabis eos.
Nonne in his uerbis. inillam explora¬
toꝵ sententiam. coneurrere uidetur
ubi dicitur: intrauimus inquiunt in
terram ad quam misistinos: quȩ ue¬
re fluit lacte & melle: ut exhis fruc¬

Expanded text:
melle manantem non intrasse, diligenterque melle manantem non intrasse, diligenterque visam perlustrasse, cum intraturis in illam audet tam audacter promittere? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos . Nonne in his verbis in illam exploratorum sententiam concurrere videtur, ubi dicitur: Intravimus, inquiunt, in terram ad quam misisti nos, quae vere fluit lacte et melle, ut ex his fruc
Abbreviated transcription (Latin):
cit: quod alias inuenit: unde & diẽ.
Bonum est confiteri domino: & psal¬
lere nomini tuo altissime. Ad pͥmos
itaq exploratores ꝑtinet negligentib
animis iusta ꝑsuadere: ad sedos aut̃
promptos animos. & ad omnia ꝑatos
acd agenda instruere. Adtende ergo
ciuiulimodi nuntia: exploratores bom de
regionib illis reportare soleant: uel qͣn¬
tum ad erigendos ammos ualeant hec
ipsa que reportant. & stude talia querere
& renuntiare: ut & tu ualeas insimilium
concupiscentias. audientium animos e¬
rigere. Uox exploratoris est. O porce cor¬
ruptibile hoc induere incorruptionẽ:
& mortale hoc induere immortalitatẽ.
Uox exploratoris est. fulgebunt iusti. &
tanquam scintille: in arundineto discur¬
rent. iudicabunt nationes & regnabunt
inet̾num. Uox exploratoris ẽ. Quam¬
magna multitudo dulcedinis tue do¬
mine: quam ab scondisti timentib te.
Num qͥd nam putandus est. iste explo¬
rator egregius: terram illam lacte &

Expanded text:
cit, quod alias invenit, unde et dicit: cit, quod alias invenit, unde et dicit: Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime . Ad primos itaque exploratores pertinet negligentibus animis justa persuadere, ad secundos autem promptos animos et ad omnia paratos ad agenda instruere. Attende ergo cujusmodi nuntia exploratores boni de regionibus illis reportare soleant, vel quantum ad erigendos animos valeant haec ipsa quae reportant, et stude alia quaerere, et renuntiare, ut et tu valeas in similium concupiscentias audientium animos erigere, vox exploratoris est: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Vox exploratoris est: Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent, judicabunt nationes, et regnabunt in aeternummagna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Nunquidnam putandus est iste explorator egregius terram illam lacte et
Abbreviated transcription (Latin):
nem. exploratores ante faciem sirã p̃mit¬
tentem: Meditatus sum inqͥt nocte cũ
corde meo. Numqͥd in eternum proicice
ds̃: et non apponet ut complacicior sit
adhuc: aut infinem misc łiam suam
abscidet: a generatione ingenerationẽ:
Aut obliuscetur misereri ds: aut conti¬
nebit inira sua misccłias suas: Uultis
audire hominem de faciendis ꝓuidentẽ:
& ad iosue similitudinem. exploratores
ante se destinantem: Qͥd inqͥt retribu¬
am domino: ꝓ om̃ib que retribuit mͥ:
Uultis audire unũ de similib explora¬
torib qͥd explorando inuenit: uel quid
ad illam pͥmam ꝓph̾e questionem ex
sententia responderit: Absterg& ds̾¬
non erit amplius. neq luctus.neq cla¬
mor: s nec ullus dolor: qm̃ pͥora tran¬
sierunt. Ecce quam ꝓpiciũ. dm̃ in fu¬
turo iste p̃uidit: de quo dauid querit
an aliqͣndo complacicior sit. S ad se¬
cundam ut arbitror explorationẽ respi¬

Expanded text:
nem Moysi, exploratores ante faciem suam praemitnem Moysi, exploratores ante faciem suam praemittentem? Meditatus sum, inquit, nocte cum corde meo. Nunquid in aeternum projiciet Deus, et non apponet, ut complacitior sit adhuc? aut in finem misericordiam suam abscindet a generatione in generationem? aut obliviscetur misereri Deus? aut continebit in ira sua misericordias suas? Vultis audire hominem de faciendis providentem, et ad Josue similitudinem exploratores ante se destinantem? Quid, inquit, retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi? Vultis audire unum de subtilibus exploratoribus, quid explorando invenerit, vel quid ad illam primam Prophetae quaestionem ex sententia responderit? Abstergnon erit amplius neque luctus, neque clamor, sed nec ullus dolor, quoniam priora transierunt . Ecce quam propitium Deum in futuro iste praevidit de quo David quaerit, an aliquando complacitior sit. Sed ad secundam, ut arbitror, explorationem respi
Abbreviated transcription (Latin):
pheta: alii sunt quos p̃mittit dñi ath¬
leta. Aliud est officiũ ꝓphe: aliud est
officium athlete. Prophetȩ officiũ ẽ.
p̃dicere futura: athlete autẽ officium
est: p̃ordinare facienda. Ad illum ꝑ¬
tinet p̃nosse firmiter credenda: ad
illum ꝑtinet p̃meditari fortiter agen¬
da. Illud est p̃scientie: istud est ꝓui¬
dentie. Illius est p̃uidere: istius est
ꝓuide. Qͥd est enim p̃uidentia. nisi
exploratio futuroꝵ: & qͥd est ꝓuidentia
mli ceplortio faciendorun Habenica¬
q duo genera exploratoꝵ: utrumq nego¬
ciosum: utrumq necessarium. Primũ ui¬
detur ad moysen ꝑtinere: scdm uͦ ad iosue.
Iuxta hanc itaq similitudinẽ. cogitatuũ
nroꝵ. alii debent ẽẽ futuroꝵ p̃uisores: alii
faciendoꝵ ꝓuisores: utͥq quidẽ occultoꝵ
exploratores: & ignotoꝵ ꝑscrutatores.
Uultis audire hominem de futuris p̃¬
meditantem: & iuxta moysi similitudi¬

Expanded text:
pheta, alii sunt quos praemittit Domini athpheta, alii sunt quos praemittit Domini athleta. Aliud est officium prophetae, aliud est officium athletae. Prophetae officium est praedicere futura, athletae autem officium est praeordinare facienda. Ad illum pertinet praenosse firmiter credenda, ad istum pertinet praemeditari fortiter agenda. Illud est praescientiae, istud est providentiae. Illius est praevidere, istius est providere. Quid est enim praevidentia, nisi exploratio futurorum? Et quid est providentia, nisi exploratio faciendorum? Habemus itaque duo genera exploratorum; utrumque negotiosum, utrumque necessarium. Primum videtur ad Moysen pertinere, secundum vero ad Josue. Juxta hanc itaque similitudinem cogitatuum nostrorum, alii debent esse futurorum praevisores, alii faciendorum provisores, utrique quidem occultorum exploratores, et ignotorum perscrutatores. Vultis audire hominem de futuris praemeditantem, juxta similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
querere. qualia uel quanta. uel
cuiusmodi bona debeamꝰ de m̾itoꝵ retri¬
butione sꝑare: atq aliud. studiose mues¬
tigare. qͥb studiis uel exerciciis ualebimꝰ
ea uiriliter obtin̾e. Illud est pͥmũ: istud
uͦ scđm. pͥmum inuestigare bona sꝑanda:
scđm bona facienda. Qͥs enĩ se ad laboꝵ
certamina fortiter accingat: nͥ mercedis
magnitudinem ex diuina retributio¬
ne p̃noscat: S qͥd ꝓderit ȩt̾nã retribu¬
tionem crede & desiderare: nͥ pari stu¬
dio querat qͥs. ut agnoscat quib mi̾toꝵ
studiis. possit eam acquirere: Nece̾e ẽ
gͦ nuntios pͦt nuntios mittere: & explo¬
ratores alios pͦt pͥmos dirige̾. pͥmi nun¬
cii sunt. exploratores p̃mioꝵ: scdi nun¬
cii sunt. exploratores mĩtoꝵ. Illi sunt
exploratores recributionum: isti sunt
exploratores oꝑm. Sic sane sunt alii
exploratores qui mittuntur a moyse:atq
alii exploratores illi qui mit tuntur
a iosue. Aliisunt qͦs p̃mittit dñi pro¬

Expanded text:
quaerere qualia, vel quanta, vel cujusmodi bona debeamus de meritorum retributione sperare, atque aliud studiose investigare quibus studiis vel exercitiis valebimus ea viriliter obtinere. Illud est primum, istud vero secundum. Primum investigare bona speranda, secundum bona facienda. Quis enim se ad laborum certamina fortiter accingat, nisi mercedis magnitudinem ex divina retributione praenoscat? Sed quid proderit aeternam retributionem credere et desiderare, nisi pari studio quaerat quis ut agnoscat quibus meritorum studiis possit eam acquirere? Necesse est ergo nuntios post nuntios praemittere, et exploratores alios post primos dirigere. Primi nuntii sunt exploratores praemiorum, secundi nuntii sunt exploratores meritorum. Illi sunt exploratores retributionum, isti sunt exploratores operum. Sic sane sunt alii exploratores, qui mittuntur a Moyse, atque alii exploratores illi qui mittuntur a Josue. Alii sunt quos praemittit Domini pro
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ. solis pulcͥtudimi qui septempli¬
cit quã mͦ sit speciosior adequabitur: qͦ¬
admodum diuina scͥptura testat᷑. fuige¬
bunt inqͥens iusti sic̃ sol inꝯspectu dei
Adhec. Corpꝰ dominicũ claritati solis
p̃lucere: nescio aliquẽ posse ambigere.
& ei similes atcestante apło erimꝰ: qui
dic̃ reformabit corpꝰ humilitatis nr̃e
configuratũ corpori claritatis sue. Ista
nulli deb̾e incredibile uideri iustos
pulchͥtudinem solis in illa uita ubi
mortale hoc absorbebit᷑ a uita sortiri.
cũ u̾e dicant᷑. ut sint tẽplũ ꝙ sedes
dĩ: quod nusquam in diuina pagina

Expanded text:
um solis pulchritudini, qui septempliciter quam modo sit speciosior erit, adaequabitur, quemadmodum divina Scriptura testatur: Fulgebunt, inquiens, justi, sicut sol in conspectu Dei . Ad haec, corpus Dominicum claritati solis praelucere nescio aliquem posse ambigere. Et ei similes, attestante Apostolo, erimus, qui dicit: Reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Ista nulli debere incredibile videri justos pulchritudinem solis in illa vita, ubi mortale hoc absorbebitur a vita . sortiri, cum vere dicantur et sint templum et sedes Dei, quod nusquam in divina pagina
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tĩtarum memoriam ocłos reflectẽ: & ex
earũ recordatione. spei duȩ fiduciã refor¬
mare. Sic iob reb nudatꝰ. filiis uiduatꝰ.
ulcere ꝑcussus: cũ se in loco castroꝵ dep̃¬
hensum cernẽt. & desꝑationis malo se pul¬
sari ꝑsentiret: ut diffidentie malũ tẽpe¬
raret: ad bonoꝵ aceruũ lãpidũ recurrit.
& ex bonoꝵ recordatione castra sua undiq
munit: & desꝑationis insultus fortit̃ re¬
pellit: cũ dic̃. Dcłs fui ceco: & pes claudo.
Pater eram pauꝑum: & causã quã nescie¬
bam diligent̃ inuestigabã. Conterebam
molas iniqui: & de dentib illiꝰ auferebã
p̃dam. Sic & ezechias sub necessitatis ar¬
ticulo. ad huiusmodi lapidũ munimi¬
na recurrebat: cũ de uita diffidẽt: &
ex bonoꝵ actuũ suoꝵ rep̃sentatione. dñi

Expanded text:
praeteritarum memoriam oculos reflectere, et ex praeteritarum memoriam oculos reflectere, et ex earum recordatione spei tuae fiduciam reformare. Sic Job rebus nudatus, filiis viduatus, ulcere percussus, cum se in loco castrorum deprehensum cerneret, et desperationis malo se pulsari praesentiret, ut diffidentiae malum temperaret, ad bonorum lapidum acervum recurrit, et ex bonorum recordatione castra sua undique munit, et desperationis insultus fortiter repellit, cum dicit: Oculus fui caeco, et pes claudo; pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligenter investigabam. Conterebam molas iniqui, et dentibus illius auferebam praedam . Sic et Ezechias sub necessitatis articulo ad hujusmodi lapidum munimina recurrebat, cum de vita diffideret, et ex bonorum actuum suorum repraesentatione, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃sumptionis loco. occurrat sͥ maloꝵ
suoꝵ recordatio. Illa sane p̃sumptionis
fiducra domminũ placat: & magnalia
impetrat: ꝙͣ humilitas commendat.
Qͥ confidunt in dnõ: sic̃ mons sẏon. Sic
econtrario abhominabilis est illa p̃sũp¬
tionum fiducia: ꝙͣ generat superbia.
Non enim saluatur rex ꝑ multã itutẽ
suam: & gigas ñ saluabitur in multitu¬
dine iurtutis sue. Maledictus gͦ hõ
qui confidit in homine: & ponit carnẽ
brachium suum: erit enĩ sic̃ mirice in
deserto: ce ñ saturabitur cũ ueni̾t estas.
loco. illa quam p̃scͥpsimus malorũ
lapidum congregatio uitioꝵq recoida¬
cio: que nos poterit custodire abhoc execra¬
bili suꝑbie typo. & ꝓtegere abhuiusmodi
maledicto : Quomodo ex bonoꝵ mõꝵ
temptatione suꝑueniente: eũ pre¬
senseris animũ tuũ desꝑatione tangi. et
ad diffidentie locum deici: & ad p̃finttũ
castroꝵ locũ deuolui: debes bonoꝵ lapi¬
dum tumulũ p̃sent̾e hab̾e. & aduirtutũ

Expanded text:
sumptionis loco occurrat malorum suorum recordatio: illa sane praesumptionis fiducia Dominum placat, et magnalia impetrat, quam humilitas commendat. Qui confidunt in Domino sicut mons Sion. Sic econtrario abominabilis est illa praesumptionum fiducia quam generat superbia. Non enim salvatur rex per multam virtutem suam, et gigas non salvabitur in multitudine virtutis suae. Maledictus ergo homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum: erit enim sicut myricae in deserto, et non saturabitur cum venerit aestas, loco illa quam praescripsimus malorum lapidum congregatio, vitiorumque recordatio, quae nos poterit custodire ab hoc exsecrabili superbiae typo, et protegere ab hujusmodi maledicto. CAPUT V. Quomodo ex bonorum nostentatione superveniente, cum praesenseris animum tuum desperatione tangi, et ad diffidentiae locum dejici, et ad praefinitum castrorum locum devolvi, debes bonorum lapidum tumulum praesentem habere, et ad virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
locum confidentie teipsũ te ne̾ pre¬
senseris: & mitis tuis altiora p̃sumere
ꝑspexis: memento statim qͥd aliqͣndo
fuĩs: & ad maloꝵ lapidũ congeriem. ocłos
reflectens: teipm̃ inhumilitate custodis.
Bonũ ẽ. sane p̃sume: ñ de tua tam̃ fortitu¬
dine. s de dñi pietate. athoc maloꝵ l api¬
dum in locobono congregatio cuiq ua¬
leat: ut ꝑmaloꝵ suoꝵ memoriã: numꝗͣ
de suis uirib p̃sumat. uegͦ discat unꝰ¬

Expanded text:
locum confidentiae teipsum tenere praesenseris, et meritis tuis altiora praesumere perspexeris, memento statim quid aliquando fueris, et ad malorum lapidum congeriem oculos reflectens teipsum in humilitate custodis. Bonum est sane praesumere, non de tua tamen fortitudine, sed de Domini pietate. Ad hoc malorum lapidum in loco bono congregatio cuique valeat, ut per malorum suorum memoriam nunquam de suis viribus praesumat. Ut ergo discat un
Abbreviated transcription (Latin):
quod tuam m̃tẽ poderit ꝑturbare: Qd qͦ¬
so rectius in fuga maris accipimꝰ: quã nul¬
lis fatigari ꝑturbationibus: Deniq non
turbetur cor ur̃m neq formidet: & mare an¬
de conspectum urm fugiens. abiit & re¬
cessit. Puto quia mare iam ñ erit amphiꝰ.
quando absterget ds̃ omnẽ laerimã ab
ocłis scõꝵ: quia iã ñ. erit amplius neq
luctus. neq elamor. s necullus dolor.
qm̃ pͥora transierunt. Quid em̃ est timor
& tremor. dolor & meror:nͥ aque maris.
exꝑtes: Uenit in altitudinem maris huiꝰ¬
modi propħa nifallor: eũ dicẽt. Timor
& tremor uenerunt suꝑme: & illud. Tri.¬
bulatio ⁊ angustia. inuenerunt me. Ma¬
re huiusmodi. offendunt qͦtqͦt egiptum
deserunt: desertũ petunt: ꝓmissionis t̾rã
concupiscunt. Oportet enĩ nos ꝑ multaᷤ
tribulationes introire in regnũ dĩ. Q¬

Expanded text:
quod tuam mentem poterit perturbare? Quid, quaequod tuam mentem poterit perturbare? Quid, quaeso, rectius in fuga maris accipimus, quam nullis fatigari perturbationibus? Denique non turbetur cor vestrum, neque formidet, et mare ante conspectum nostrum fugiens abiit et recessit. Puto quia mare non jam erit amplius quando absterget Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum, quando jam non erit amplius neque luctus, neque clamor, sed nec ullus dolor, quoniam priora transierunt. Quid enim est timor et tremor et moeror, nisi aquae maris aulcedinis? Venit in altitudinem maris hujusmodi Propheta, ni fallor, cum diceret: Timor et tremor venerunt super me . Et illud: Tribulatio et angustia invenerunt me . Mare hujusmodi offendunt quotquot Aegyptum deserunt, desertum petunt, promissionis terram concupiscunt. Oportet enim nos per multas tribulationes transire in regnum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
naculi admirabilis. usq ad domũ
dĩ . Transi gͦ & teipsum. ꝑge in dm̃ tuũ:
quere & apprehende summũ bonum.
Audi illam que clamat inplateis. aus¬
culta uocem sapientiȩ: adhunc sedm
nos transitum ammonentis. Tranfite
situs isrł de egipto. Contempne teip¬
sum: & factus est transitus isrł de de¬
serto. Primũ gͦ transitum facit. con¬
temptus mundi: secundum transitũ.
efficit ꝯtemptus sui. Ad primum tran¬
situm mare fugatur: ad seđm transi¬
tum iordanis conititur. fuga maris:
exterminatio amaritudinis. Conu̾
ad mundi contemptũ. fiat fuga maris. ama¬
ritudinis exterminium : Statim absq du¬
bio. ut egyptũ deserueris. ut mundũ post
de totum reieceris: ꝑit causa timoris. ⁊ cau¬
sa doloris. radix amaritudinis. Radix si¬
quidem omĩũ maloꝵ cupiditas. Cum
enim poteris mundũ plene euade: eũ cȩ¬
peris nulla eius ꝓspera concupisc̾e: nulla
eius aduersa ꝑtimescere. qͥd iam erit

Expanded text:
naculi admirabilis, usque ad domum naculi admirabilis, usque ad domum Dei. Transi ergo et teipsum, perge in Deum tuum, quaere et apprehende summum bonum. Audi illam qui clamitat in plateis; ausculta vocem Sapientiae, ad hunc secundum nos transitum admonentis: Transite situs Israel de Aegypto. Contemne teipsum, et factus est transitus Israel de deserto. Primum ergo transitum facit contemptus mundi, secundum transitum efficit contemptus sui. Ad primum transitum mare fugatur. Ad secundum transitum Jordanis convertitur. Fuga maris exterminatio amaritudinis. Conver qualiter ad mundi contemptum fiat fuga maris, amaritudinis exterminium. Statim absque dubio ut Aegyptum deserueris, ut mundum post te totum rejeceris: perit causa timoris, causa doloris, radix amaritudinis radix siquidem omnium malorum cupiditas. Cum enim poteris mundum plene evadere, cum coeperis nulla ejus prospera concupiscere, nulla ejus adversa pertimescere, quid jam erit
Abbreviated transcription (Latin):
transitus est de egypto: scds. de de¬
serto. Primo. transi de mundo adte¬
ip̃m: scđo. de teip̃o indm̃. Mundũ
amasti. mundũ despice. & transi: de¬
sere euras scłi. age curam tui: ⁊ incipis
&ẽ eultor heremi. A ediens de egipti tẽ¬
nebris. de errorib mundanis. ad secretio¬
ra cordis: nichil aliud inuenies. nisi locum
horroris. & uaste solitudinis. Hec ẽ enĩ t̃ra
illa deserta. inuia. & inaquosa. conscientia
uidelicet diu neglecta: ommino inculta.
spinis & tribulis obsita: & omni horro¬
re plena. O portet gͦ te egiptũ deserere.
& huiusmodi heremum petere. si cupis
fugam maris. ocłis tuis aspicere: sicut
& dauid elongauit fugiens. & mansit
in solitudine. Imple preuaricator. qͦd
p̃uaricatorib precipit᷑: ubi dicitur re¬
dite p̃uaricatores ad cor. & factus est
transitus pͥmus: & de cetero recte ap¬
manes ibi. Noli ibi remanere. s tran.¬
si ꝑgens: & ꝑtransiens in locum taber¬

Expanded text:
transitus est de Aegypto, secundus de detransitus est de Aegypto, secundus de deserto. Primo transi de mundo ad teipsum, secundo de teipso in Deum, Mundum amasti, mundum despice, et transi. Desere curas saeculi, et age curam tui, et incipis esse cultor eremi. Rediens de Aegypti tenebris, de erroribus mundanis ad secretiora cordis, nihil aliud invenies, nisi locum horroris et vastae solitudinis. Haec est enim terra illa deserta, invia, et inaquosa, conscientia videlicet diu neglecta, omnino inculta, spinis et tribulis obsita, et omni horrore plena. Oportet ergo te Aegyptum deserere, et hujusmodi eremum petere, si cupis fugam maris oculis tuis aspicere, sicut et David elongavit fugiens, et mansit in solitudine, imple praevaricator, quod praevaricatoribus praecipitur, ubi dicitur: Redite, praevaricatores, ad cor , et factus est transitus primus, et de caetero recte apmanes ibi. Noli remanere, sed transi pergens, et pertransiens in locum taber
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. Sꝑa indõ qm̃ adhuc confitebor illi.
salutare uultus mei. & ds̃ meus: Nonne
iordanis fluenta conu̾ti desiderauit cũ
ait. conuertere anima mea in requiem
tuam: qͥ a dñs benefec̃tͥ: Miror si hec
audiens ⁊ ip̾e ñ ambis fieri iudeus: &
dñs ostencse tam grande miraculum:
ut cũ ꝓpħa psalłe possis. quia iorda¬
nis conuersus est retrorsum. Qͦd pͥma
ꝓmotio uͥtutis sit ĩꝯtẽptu mũdi
ed nec illud queso tͥ satis sit.¬
cũ fuĩis iudeus: nͥ efficiaris pa¬
riter & hebreus. ꝓfecto idem ip̃i he¬
brei qui⁊ iudei: licet ex alio iudei: & ex
alio hebrei. Nam confessio ut dictum ẽ.
iudeum: & transitus efficit hebreum.
Deniq & tuipe si inegypto es. tͣnsi & de¬
sere egyptum: & fecisti quendã bone
spei hebreum: & uidebis in fuga ma¬
tis magnũ istud. & stupendũ miracu¬
lum. S si ip̃m etiam desertum transire
studueris: uidebis adhuc maiora his
in conuersione iordanis. Primus gͦ

Expanded text:
nuit? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi, nuit? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi, salutare vultus mei, et Deus meus . Nonne Jordanisait: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi . Miror si hoc audies, et ipse non ambis fieri Judaeus, eDominus ostendere tam grande miraculum, ut cum Propheta psallere possis; quia Jordanis conversus est retrorsum. CAmotio virtutis sit in contemptu mundi. ed nec illud, quaeso, tibi satris Judaeus, nisi efficiaris pariter et Hebraeus. Profecto idem ipsi Hebraei, qui et Judaei, licet ex alio Judaei, et ex alio Hebraei. Nam confessio, ut dictum est, Judaeum, et transitus efficit Hebraeum. Denique et tu ipse, si in Aegypto es, transi, et desere Aegyptum, et fecisti quemdam bonae spei Hebraeum, et videbis in fuga maris magnum illud et stupendum miraculum. Sed, si ipsum etiam desertum transire studueris, videbis adhuc majora his in conversione Jordanis. Primus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sus est iordanis. Dilige dm: despi¬
ce mundũ: & u̾e fatebor quia iordanis
conu̾sus est retrorsum. Qualis quȩso
ista est conu̾sio iordanis: quam mira¬
bilis. quam laudabilis:quam amabi¬
lis. totũ impetũ amoris: totã munda¬
tionem dilectionis: totam affluentiã
delectationis. magna cũ festinatione
currere. ñ deorsum s sursum: quere¬
re quȩ sursum sunt. ñ quȩ suꝑ terrã
ita ut ueraciter ꝓfiteri possis: quia ior¬
danis conu̾sus est recrorsum. Hec cau¬
sa ut arbitror extitit: eur ꝓphetam fier
undeum nec piguit. nec puduit. eo
quod u̾acit̾ agnouit: quia bonum est
confiteri domino.⁊ psalle nomini tuo
altissime. Inde est illa firma ꝓfessio. &
deuota ꝓmissio: confitebor dño niinis
more meo .⁊ immedio multoꝵ laucdabo
cum. Nonne iudeũ se ẽe uoluit: cũ dix̃
lauda anima mea dnm̃ : Nonne aquã
iordanis deorsum fluere ꝓhibuit cũ ani¬
mam suã blanda allocutione ammo¬

Expanded text:
conversus est Jordanis. Dilige Deum, despiconversus est Jordanis. Dilige Deum, despice mundum, et vere fatebor quia Jordanis conversus est retrorsum. Qualis, quaeso, ista est conversio Jordanis: quam mirabilis, quam laudabilis, quam amabilis, totum impetum amoris, totam inundationem dilectionis, totam affluentiam delectationis, magna cum festinatione currere non deorsum, sed sursum, quaerere quae sursum sunt, non quae super terram; ita ut veraciter profiteri possis, quia Jordanis conversus est retrorsum! Haec causa, ut arbitror, exstitit, cur Prophetam fieri Judaeum nec piguit, nec puduit, eo quod veraciter agnoverit quia Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime . Inde est illa firma professio et devota promissio: Confitebor Domino nimis in ore meo, et in medio multorum laudabo eum . Nonne Judaeum se esse voluit, cum dixit: Lauda, anima mea, Dominum? Nonne aquam Jordanis deorsum fluere prohibuit cum animam suam blanda allocutione admo
Abbreviated transcription (Latin):
cia recedit: miseria cedit: conscientia hila¬
rescit. Numquid nam qui eiusmodi ẽ. fidu¬
cialiter psalłe non potest. qͥd ẽ. tͥ mare
quod fugisti: Siuis gͦ ⁊ tu fac quendã
bone ꝓfessionis iudeum: confitere excorde
peccatum tuum: ut possis & ipse uidere taile
spectaculũ. tamgrande miraculũ: ꝙpsal¬
lere non dubites. huiusmodi hẏmnĩr. Qa
sio laudis ualeat ad ꝓmocionẽ boni.
ed nunc illud consideremus: qͦm
ad confessionem laudis. soleat
fieri conu̾sio iordanis. S hoc melius ut
arbitror oꝑando. quam disputando dis¬
cimus: hoc certius exꝑiendo. qͣm loqͦn¬
do ꝓbamus. Deniq satage. ꝙ tu confiqͥ.
mirari. uenerari dei potentiam. di sapi¬
entiam. di miscd̾iam: & certus sis. quia
quanto plus laudabis: tanto ardentiꝰ
to enĩ uehementius desiderabis. tanto ei¬
cius obtinebis: quod multũ concupiscis.
ama qͦd pͥꝰ contempnebas⁊ contempne
quod pͥꝰ amabas: & securus sis quia

Expanded text:
tia recedit, miseria cedit, conscientia hilatia recedit, miseria cedit, conscientia hilarescit. Nunquidnam qui ejusmodi est, fiducialiter psallere non potest? Quid est tibi, mare, quod fugisti? Si vis ergo et tu fac quemdam bonae professionis Judaeum; confitere ex corde peccatum tuum, ut possis et ipse videre tale spectaculum, tam grande miraculum, et psallere non dubites hujusmodi hysio laudis valeat ad promotionem boni. Sed nunc illud consideremus, quomodo ad confessionem laudis soleat fieri conversio Jordanis. Sed hoc melius, ut arbitror, operando quam disputando discimus, hoc citius experiendo quam loquendo probamus. Denique satage et tu confiteri, mirari, venerari Dei potentiam, Dei sapientiam, Dei misericordiam, et certus sis quia, quanto plus laudabis, tanto ardentius to enim vehementius desiderabis, tanto citius obtinebis quod multum concupiscis. Ama quod prius contemnebas, contemne quod prius amabas, et securus sis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
de eũ aquã maris fugientẽ. Dixt inqͥt
confitebor aduersum me. iniusticiam meã
dñõ: & tu remisisti impietatẽ peccati mei.
Iniquitatẽ conficebatur: & mare fuga¬
batur : quia impietas remittebat᷑. Impi¬
etas enĩ mare est: dulcem siquidem aꝙͣ
facere non potest: s est aqua ens salsa
ualde. ⁊ multum amara: ⁊amaritudo
eius. amaritudo amarissima. Q d queso
dulcedinis habet inuidia: quid obseero
dulcoris habet iracundia: qͥd suauitatis
impacientia : Huiusmodi ut arbitror aqͦ
quelibet amare sunt: & mare faciunt.:
quia nulli penitus saꝑe. nemini placẽ
possunt. Uidesne gͦ quale sit huiusmo¬
di mare magnũ. & spaciosũ manibus.
quod potest appellari malicie. nam est
& aliud qͦd potest dici miserie: habenᷤ
S minus tamen amaram. S felix qui
dominatur a mariusq ad mare: ut nul¬
li subiaceat culpe: nulli succumbat penȩ
intantum ut non dnetur ei omis iniqͥ¬
taso nec cum oppͥmat ulla adiulital. telte
ante cuius conspectum mare fugit.: mali¬

Expanded text:
s fugientem: Dixi, inquit, confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Iniquitatem confitebatur, et mare fugabatur, quia impietas remittebatur. Impietas enim mare est, dulcem siquidem aquam facere non potest; sed est aqua ejus salsa valde et multum amara, et amaritudo ejus amaritudo amarissima. Quid, quaeso, dulcedinis habet invidia? Quid, obsecro, dulcoris habet iracundia; quid suavitatis impatientia? Hujusmodi, ut arbitror, aquae quaelibet amarae sunt, et mare faciunt, quia nulli penitus sapere, nemini placere possunt. Vides ne ergo quale sit hujusmodi mare magnum, et spatiosum manibus quod potest appellari malitiae. Nam est et aliud quod potest dici miseriae habens sed minus tamen amaram. Sed felix qui dominatur a mari usque ad mare, ut nulli subjaceat culpae, nulli succumbat poenae, in tantum, ut non dominetur omnis ei iniquitas, nec eum opprimat ulla adversitas. Felix ante cujus conspectum mare fugit mali
Abbreviated transcription (Latin):
solum qualitatis similitudine. s temꝑis cohe¬
sione. Statim ut ista deserimus: illa absq
mora incidimus. Qͥ gͥ ꝓhis timet. dolet ce
plangit: meroris undam. a maritudinis
affluentiam. quasi maris aquã. uixta de¬
cursus sui uiam effundit: De gemina

Expanded text:
solum qualitatis similitudine, sed temporis cohaesolum qualitatis similitudine, sed temporis cohaesione. Statim ut ista deserimus in illa absque mora incidimus. Qui igitur pro his timet, dolet et plangit moeroris undam, amaritudinis affluentiam, quasi maris aquam juxta decursus sui viam effundit. CAPUT X. De gemina
Abbreviated transcription (Latin):
alius ꝓhis. quȩ sunt uite futurȩ. Qui pro
his dolet que sunt inhac uita: huic est
mare inuia. Qͥ ꝓillis dolet que sunt extͣ
hane uitam: illi est mare iuxta uiam. In
hac uita&e bona. & mala: in illa uita aut
sola bona. aut sola mala. Itaq que in il¬
la sunt. multũ a se differunt. & nulla se
similitudinis uicinitate contingunt: eo
qͦd inter ea chaos magnũ firmatum sit.
inquib aliqua consimilis qualitatis pro¬
portio reꝑiri non possit. S hec uita int̃
illa que future uite sunt bona. seu ma¬
la. quasi media interiacet: eo quod adu¬
traq seu hinc. seu inde aliqua similitudi¬
ne. appropinquet: que bona. & mala ꝑ¬
mixta habet. Illius gͥ uite bonis. bonoꝵ
suoꝵ. quamuis umbratili similitudi¬
ne ungitur: sicut & uite illius malisma¬
loꝵ suoꝵ imaginaria asfinitate sociat᷑.
Petra gͦ hanc uam sunt: quia post hane
uitam occurrunt. Extra quidem & iuxta: ñ

Expanded text:
alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro his dolet, quae sunt in hac vita, huic est mare in via. Qui pro illis dolet, quae sunt extra hanc vitam, illi est mare juxta viam. In hac vita, et bona et mala; in illa vita, aut sola bona, aut sola mala. Itaque quae nulla sunt, multum a se differunt, et nulla se similitudinis vicinitate contingunt, eo quod inter ea chaos magnum firmatum sit, in quibus aliqua consimilis qualitatis proportio reperiri non possit. Sed haec vita inter illa quae futurae vitae sunt, bona sed mala quasi media interjacet, eo quod ad utraque seu hinc seu inde aliqua similitudine appropinquet, quae bona et mala permista habet. Illius igitur vitae bonis bonorum suorum quamvis umbratili similitudine jungitur, sicut et vitae illius malis, malorum suorum imaginaria affinitate sociatur. Extra ergo hanc viam sunt, quae post hanc vitam occurrunt. Extra quidem, et juxta non