comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ccedite gentes. ⁊ au¬
dite. et popłi attẽdi¬
tez cudicit terra,. et
plenitudo eius. orbis. et õe ger¬
mẽ eius. Quia indignatio dñi
suꝑ õnes gẽtes. et furor suꝑ uni¬
uer sã militiã eorũ. Interfẽcit eos.
bus eoꝵ ascendet foctor. Tabescẽt
mõtes a sangũie eorũ. et tabescet
oĩs militia celorũ. et cõplicabũ¬
tur sicut liber cęli: et oĩs milicia
eorũ defluet. sicut de fluit folĩ
de uineci et de fitu: qm̃ in ebriat᷑
est in celo gladius meus. Ecce su¬
per Idumeã descendet. et super po-¬
pulũ interfectoĩs meȩ ad iuditiũ.
Olcidius dñ repletus est sãguĩe.
ĩcrassatus est adipe de sanguine
agnorũ et hirtorũ. de sangiũe me¬
dullatorũ arietũ. Dictimu eĩ dñi
in bosra. et inter fectio magna ĩ
terra Edom. Et descẽdent uicor¬
nes cũ eis. et tauri cũ potẽtibus.
In ebricibitur terra eorũ sanguũ̃e
et humus eorũ adipe pinguiũ:
quia dies ultoĩs diũ ãnus retri¬

Expanded text:
ccedite, gentes, et audite, et populi, attendite: Audiat terra, et plenitudo ejus: orbis, et omne germen ejus. Quia indignatio Domini super omnes gentes, et furor super universam militiam eorum: interfecit eos, bus eorum ascendet foetor: Tabescent montes a sanguine eorum. Et tabescet omnis militia coelorum, Et complicabuntur sicuteorum defluet, sicut defluit folium de vinea et de ficu. Quoniam inebriatus est in coelo gladius meus: Ecce super Idumaeam descendet, et super populum interfectionis meae, ad judicium. Gladius Domini repletus est sanguine, incrassatus est adipe, De sanguine agnorum et hircorum, de sanguine medullatorum arietum: Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom et descendent unicornes cum eis et tauri cum potentibus inebriabitur terra eorum sanguine et humus eorum adipe pinguium quia dies ultionis Domini annus retri
Abbreviated transcription (Latin):
uersario maledicti gr̃a. Iam eĩ
quedã conuerse sunt retro post
satanã. Si quis fidelis habet ui¬
duas. subministret illis. ut nõ
grauetur ecclesia: ut iis quȩ ue-¬
re uere uidue sũt sufficiat. Qui
bene presunt presbyteri: dupli-¬
ci honore digni habeãtur: max¬
une qui laborant in uerbo et do¬
ctrina. Dicit enĩ scriptura. Non
alligabis os boni triturãti. Et
Dignus est opercirius mercede
sua. Aduer sus presbyterũ accu
sationẽ noli recipere: nisi sub
duobs aut tribus testib. Pec-¬
cãtes corã omĩbus argue: ut et
ceteri timorẽ habcant. Te stor
coram deo et Chusto Iesu et electis
angelis. ut hec custodias. sine pre¬
iudicio nihil faciens. in alteram
partẽ declinando. Manus cito ne¬
mini ĩposueris. neq cõĩcaueis per¬
catis alienis. Teipsũ castũ custo¬
di. Noli adhuc aquã bibere: sed
modico uino utere ꝓpter stoma¬
chũ tuũ. et frequẽtes tuas infir¬
mitates. Quorundã hoũm̃ pcc̃a

Expanded text:
uersario maledicti gratia. iam enim uersario maledicti gratia. iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduesationem noli recipere, nisi sub duobus aut tribus testibus. Peccantes coram omnibus argue: ut et caeteri timorem habeant. Testor coram Deo et Christo Jesu, et electis angelis, ut haec custodias sine praejudicio, nihil faciens, in alteram partem declinando. Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis. Teipsum castum custodi. Noli adhuc aquuino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates. quorundam hominum peccata
Abbreviated transcription (Latin):
tres. iuienculas: ut sorores. in oĩ
castitate. Uiduas honora: que
uere uiduȩ sũt. Si qua aũt uidua
filios aut nepotes habet: discãt
cratiomibꝰ et orationibus nocte
et die. Nam quȩ in deliciis est:ui¬
uens mortuc est. Et hoc precipe:
ut irreprehensibiles sint. Si quis
aũt suorũ et maxime domestito¬
rũ curã non habet: fidẽ negauit.
et est infideli deterior. Uidua de-¬
ligatur nõ minus sexagĩta an-¬
norũ. que fuerit unius uiri ux¬
or. in operibus bonis testimo-
niũ habens. si filios educauit.
si hospicio recepit: si sanctorũ
pedes lauit. si tribulctionẽ pa¬
tientibus submĩstrauit. si õẽ
opus bonũ subsecuta est. Ado.¬
lescentiores ciĩt uiduas deuita.
Cũ enim luxuriare fuerint in
Christo. nubere uolũt: habẽtes
damnaroẽm. quia primã fidẽ
solum ociose, sed et uerbose, et
curiose. loquentes que non opor-¬
ret. Uolo ergo iuniores nubere.
filios protreare. matresfamili-¬
as ẽẽ: nullã occasionẽ dare cid¬

Expanded text:
res in omni castitate. Viduas honora, quae vere viduae sunt. Si qua autem vidua filios aut nepotes habet, discat crationibus et orationibus nocte ac die. Nam quae in deliciis est vivens, mortua est. Et hoc praecipe, ut irreprehensibiles sint. Si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri uxor, in operibnium habens, si filios educauit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, si tribulationem patientibus subministrauit, si omne opus bonum subsecuta est. Adolescentiores autem uiduas deuita. Cum enim luxuriatę fuerint | in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia primam fidem solum ociosae, loquentes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare ad
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et cõmouit illos quasi fluc¬
tus maris. Diros potentes gyrãs
migrare fecit. et uagati sunt in
gentib alienis. Pccõr transgre¬
diens mandatũ dnũ. incidet in
ꝓmissionẽ nequã: et qui cona¬
tur multa agere. intidet in iu¬
diciũ. Recupera proxĩm scd̃m
uirtutẽ tuã. et attende tibi ne
intidas. Initiũ uite hoĩs. aqua
et panis. et uestimentũ. et domꝰ
ꝓtegens turpitudinẽ. Melior ẽ¬
uictus pauperis sub tegnũe cis¬
serũ. qͣ epule splendide in pere¬
gre sine domicilio. Super mini¬
mũ et magnũ placeat tibi. et
ĩproperiũ peregrinatoĩs nõ au-¬
dies. Uita nequã hospirãdi de
domo in domũ: et obi hospitci¬
bitur. nõ fiduticiliter aget. nec
ciperiet os. Hospitabitur. et pas-¬
cet, et potabir ingraros. et adhec
cumara audiet. Transi hospes.
et orna mensã. et quȩ in maũ
habes. ciba cȩteros. Exi a facie ho¬
noris cunicorũ meorũ: necessitu¬
dine domus mee hospicio mihi

Expanded text:
tes et commouit illos quasi fluctes et commouit illos quasi fluctus maris. uiros potentes gyrans migrare fecit, et uagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui conatur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas initium vitae aqua et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter iniopiã eius nõ dimittos
eũ pctuũ. Perde pecuniã ꝓpter
frẽm. et amitũ: et nõ aibscondaᷤ
illã sub lapide in perditionẽ.
Pone thesaurũ tuũ in precep¬
tis altissimi. et proderit tibi
magis qͣ aurũ. Conclude ele¬
emosynã in corde pauperis.
et hec pro te exorabit ab õni
si sacculus cũ ipso. et grasiã
hoĩs quasi pupillã conserua¬
bit: et posteci resurget. et retri¬
q in caput illorũ. Suꝑ scutũ¬
sus inimitũ tuũ pugnabit. Uir
bonus fidem facit pro ꝓximo
suo: et qui perdiderit confusi¬
onẽ derelinquet sibi. Oraciã
fideiussoris ne obliuiscaris:
dedit eiũ pro te cũam suam.
Repromissorẽ fugit pcc̃or et
ĩmũdus. Bona repromissoris
sibi adscribit pc̃cor: et ĩgratus
sensu. derelinquet liberantẽ se.
Bir repromittit de ꝓximo suo:
et cũ perdiderit reuerencic̃. dere¬
lĩquetur cib eo. Repromissio ne¬
quissĩa multos perdidit diligẽ¬

Expanded text:
propter inopiam eius ne dimittas propter inopiam eius ne dimittas illum vacuum perde pecuniam pro fratre et amico et non abscondas illam sub lapide in perditionem pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi et proderit tibi magis quam aurum conclude elemosynam in corde pauperis et haec pro te exorabit ab omni si signaculum cum ipso et gratiam hominis quasi pupillam conseruabit: et postea resurget et retrique in caput illorum et conursus inimicum tuum pugnabit uir bonus fidem facit proximo suo: et qui perdiderit confusionem, derelinquet sibi. gratiam fideiussoris ne obliuiscaris: dedit enim pro te animam suam. repromissorem fugit peccator et inmundus. bona repromissoris sibi adscribit peccator, et ingratus sensu derelinquet liberantem se. uir repromittit de proximo suo, et cum perdiderit reuerentiam, derelinquetur ab eo. repromissio nequissima multos perdidit dirigen
Abbreviated transcription (Latin):
et qui preualet ma-
et iterũ redde proximo in tẽpo¬
re suo. Confirma uerbũ. et fi¬
deliter age cũ illo: et in õm tꝑe
ĩuenies qd̃ tibi nccesscrium
est. Multi quasi inuentionẽ
estimciuerunt foenus. et p̃sti¬
terũt molestiã his qui se adiu¬
uerũt. Donec accipiant, osculã¬
tur manus dantis. et in ꝓmissi¬
onib hũilicnt uocẽ suam. Et
in tꝑe redditionis postulcibit tẽ¬
pus. et loquetur uerba cicedie ⁊
muirmurcratoĩs. et tempꝰ cau¬
aduersabitur solide. uix reddet
dimidiũ. et cõputabit illud qͣ¬
si inuẽtionẽ: sinaũt. fraudabit
illũ peciũa sua. et possidebit il¬
lũ inimicũ gratis. et cõuitia ⁊
maledcã reddet illi. et ꝓ hono¬
re et bñficio reddet illi cõtume¬
liã. Multi nõ causa nequitie
nõ foenerati sũt. sed fraudari gͣ¬
tis tumuerũt. Uerũtũ suꝑ humi¬
lẽ cũo fortior esto, et pro eleemo¬
syna nõ trahas illũ. Propter
mãdatũ assume pauperem ⁊

Expanded text:
et qui praeualet manuet iterum redde proximo tuo in tempore suo. Confirma verbum, et fideliter age cum illo; et in omni tempore invenies quod tibi necessarium esaestimaverunt foenus, et praestiterunt molestiam his qui se adjuverant. Donec accipiant, osculantur manus dantis, et in promissionibus humiliant vocem suam, et in tempore redditionis postulabit tempus, et loquetur verba taedii et murmurationum, et tempus causolide vix reddet dimidium et conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum propter mandatum adsume pauperem et
Abbreviated transcription (Latin):
sedet super gyrũ terre, et hc¬
bitatores eius sũt quasi locu¬
ste. Qui extendit pelut nihi¬
lum celos. et expãdit eos si¬
cut tabernaculũ ad inhabi¬
tandũ. Qui dat secretoꝵ scru-¬
tatores qua si non sint. iudi¬
ces terre uelut inane fecit: eqͥ¬
dem neq plantatos. neq sci¬
tos. neq raidicato in terra trũ¬
co eorũ. repente flauit ĩ eos
et aruerunt. et turbo qua si
stipulã cuferet eos. Et cui as¬
similastis me. et adequastis
dicit sãctus: Leuate in excel¬
sũ oculos urõs. et uidete quis
creauit hec. Qui eduxit ĩ nũ.¬
mero miłitiã eorũ. et õnes ex
noĩe uocat. Pre multitudĩe
fortitudĩs. et roboris. u̾tutisq
eius neq unũ reliquũ fuit. Nuci¬
re dicis Iacob. et loqueris Isruel.
Abscondita est uia mea a dño.
et a deo meo iudiciũ meũ trã si¬
bit: Nũquid nescis. aut nõ au¬
disti. Deus sẽpiternus dñs. qui
creauit terminos terre, nõ de fici¬

Expanded text:
sedet super gyrum terrae, et hasedet super gyrum terrae, et habitatores ejus sunt quasi locustae: Qui extendit velut nihilum coelos, et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum. Qui dat secretorum scrutatores quasi non sint, judices terrae velut inane fecit: Et quidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: Repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me, et adaequastis? dicit sanctus. Levate in excelsum oculos vestros, et videte qui creamero miliciam eorum: et omnes ex nomine vocat. Pre multitudine fortitudinis et roboris virtutisque ejus: neque unum reliquum fuit. Quare dicis Jacob: et loqueris Israel: abscondita est via mea a Domino: et a Deo meo judicium meum transibit? Nunquid nescis aut non audisti? Deus sempiternus Dominus qui creavit terminos terrae, non defici
Abbreviated transcription (Latin):
suũ pascet: in brachio suo cõ¬
gregabit agnos. et in sinu
suo leuabit᷑. foetas ipse porta¬
bit. Quis mensus est pugil¬
lo aquas. et celos palmo pon¬
dercuit: Quis appendit trib
digitis molẽ terre. et librauit
in pondere montes. et colles
in staterci: Quis audut spi¬
ritũ dñi: aut quis cõsiliciriuꝰ
iusticie. et erudiuit eum scĩci
et uiã prudentiȩ ostendit illi:
Ecce gentes quasi stilla situle.
et quasi momentũ statere re¬
putate sũt. Ecce insule quasi
pulius exiguus. et Lib̾anus
non sufficiet ad succendẽdũ.
et aĩalia eius non sufficient
ad holocaustũ. Dẽs gentes
quasi non sint, sic sunt corã
eo. et quasi nihilũ et mane
repurate sũt ei. Cui ergo si
cri fex auro figurabit illud:
et laminis argenteis argenta-¬
rius: Forte lignũ et ĩputribi¬
le elegit artifex scipiens. querit
quomõ statuat sumulachiũ
nũquid nõ annũcictũ est uo¬
bis cib iuitio: nũquid nõ ĩtel¬
lexistis fundañta terre:Aui

Expanded text:
acio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit: fetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis molem terre: et librabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit spiritum Domini: aut quis consiliarius iustitie; et erudibit eum scientia: et viam prudentie ostendit illi. Ecce gentes quasi stille situle: et quasi momentum instatere reputate sunt. Ecce insule quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum: et animalia eius non sufficient ad holocaustum omnes gentes quasi non sint sic sunt coram eo et quasi nihilum et inane reputatae sunt eaurifex auro figurabit illud et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit; artifex sapiens querit quomodo statuat simulacrum numquid non annuntiatum est vobis ab initio? numquid non intellexistis fundamenta terrae? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
et hospites testamentorũ. promis¬
sionis spem nõ habẽtes. et sine
deo in hoc mũdo. Nũc autẽ in
Chusto Iesu uos qui aliqñ era-¬
tis longe. facti estis prope in san-¬
guine Chrsti. Ip se enĩ est pax
nr̃a. qui fecit utraq unũ. et me-

Expanded text:
et hospites Testamentorum, promiset hospites Testamentorum, promissionis spem non habentes; sine Deo in hoc mundo. Nunc autem in Christo Iesu, uos qui aliquando eratis longe, facti estis prope in sanguine Christi. Ipse est enim pax nostra, qui fecit u
Abbreviated transcription (Latin):
in quibs et nos õnes aliqñ cõuer¬
sati sumꝰ in desyderiis carns nr̃e.
facientes uoluntatẽ carnis et cogi¬
tationũ et eramus naturai filiĩ
ire sicut et ceteri; Deus auĩt qui di¬
ues est in miscd̃ia. ꝓpter nimiã
charitatẽ. suã qua dilexit nos. et
cũ eẽmus mortui pccĩs. cõuiuifi.
cauit nos Christo, cuiꝰ grã estis
dere fecit in celestibus in Chrsto
Iesu. ut ostenderet in seculis suꝑ¬
uenientib abũdantes diuicias
gracie sue in bonitate super nos
in Christo Iesu. Oracia eĩ estis
saluati per fidem: et hoc non ex
uobis. Dei enĩ donũ est: nõ ex o-¬
peribus. ut ne quis glorietur. Ip̃i
enĩ sumꝰ factura: creati in Chri-¬
sto Iesu in operibꝰ bonis. que pre¬
parauit deus ut in illis ãbulemꝰ.
Propter qd̃ mẽores estote. ꝙ ali¬
quãdo uos eratis gentes in carne¬
qui dicebanũ prȩputiũ ab eci que
dicitur cirtũcisio in carne manu¬
fcã: ꝙeratis illo intꝑe sine Chri¬
sto. alienati a cõuersatione I srciel

Expanded text:
in quibus et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes voluntates carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae, sicut et ceteri; Deus autem, qui dives est in misericordia propter nimiam caritatem suam qua dilexit nos, et cum essemus mortcavit nos Christo, cujus gratia sumus sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu: ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Jesu. Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur. Ipsius enim sumus factura, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus. Propter quod memores estote, quod aliquando vos qui dicimini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta, quia eratis illo tempore sine Christo, alienati a conuersatione Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
cõciliet ambos in uno corpore.
deo per crucẽ. interficiens inimi-¬
cicius in semetip̃o. Et ueniens
eueĩgelizauit pacem robis qui
longe fiustis. et pacem iis qui pro-¬
pe. qũ per ipĩn habemus accessũ
ambo in uno spiritu. ad patrẽ. Ex¬
go iam nõ estis hospites et adue¬
ne: sed estis ciues sanctorũ et do-¬
mestici dei. superedificati suꝑ fũ

Expanded text:
conciliet ambos in uno corpore Deo per crucem, interficiens inimicitias in semetipso. Et veniens evangelizavit pacem vobis, qui longe fuistis, et pacem iis, qui prope. Quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno Spiritu ad Patrem. Ergo jam non estis hospites, et advenae: sed estis cives sanctorum, et domestici Dei: superaed
Abbreviated transcription (Latin):
Et pertutiã cũ eis foedus in die
illa cũ bestia agri. et cũ uolutre
cȩli. et cũ reptili terre. et crcũ. et
gladiũ. et bellũ conterã de terra:
et dormire eos friciã fiducialiter.
Et sponsabo te mihi in sempiter¬
nũ. et spon sabo te mihi in iusti-¬
cia et iudicio. et in miscd̾ia. et in¬
mi serationibus. et sponsabo te
mihi in fide: et scies quia ego do¬
minꝰ. Et erit in die illa: exaudi¬
cn dicit dñs. exciuidiã cȩlos. et
illi exaudient terrã. Et terra exau¬
diet triticũ et uinũ. et oleũ: ⁊ hec
exaudient Iez rahel. Et semĩabo
eã mihi in terrã. et miserebor eius
que fuit Absq nuscd̾ia. E̾t dicam
non populo meo. Popls meus es
tu: et ipse dicet. Deus meus es tu.
.Caput .iii.

Expanded text:
et percutiam eis foedus in die et percutiam eis foedus in die illa cum bestia agri et cum volucre caeli et cum reptili terrae et arcum et gladium et bellum conteram det dormire eos faciam fiducialiter. Et sponsabo te mihi in sempiternum: et sponsabo te mihi in justitiam, et judicio, et in misericordia, et miserationibus: Et sponsabo te mihi in fide: et scies quia ego Dominus. Et erit in die illa: Exaudiam, dicit Dominus, exaudiam coelos, et illi exaudient terram. Et terra exaudiet triticum, et vinum, et oleum: et haec exaudient Jezrael. Et seminabo eam mihi in terra, et miserebor ejus, quae fuit absque misericordia. Et dicam non populo meo: Populus meus es tu: et ipse dicet: Deus meus es tu. Cap. III.
Abbreviated transcription (Latin):
torũ eius: et uir nõ eruet eã de ma-¬
nu mea. et cessare faciã om̃e gau¬
diũ eius, solennitatẽ eius. neome¬
niã eius. sabbatũ eius. et oĩa festa
tꝑa eius. Et corrũpã uineã eius. ⁊
ficũ eius: de quibus dixit. Merce-¬
des he meȩ st̃. qͣs dederũtm̾ amato¬
res mei. Et ponã ecim in saltũ. et
comedet eam bestia agri. Et uisi¬
tabo suꝑ eã dies Baalim. quibus
accendebat incensũ. et ornabatur
inaure sua et monili suo. et ibat
post amatores suos. et mei obliui-¬
scebatur. dicit dñs. Propter hoc.
ecce ego lactabo eã. et ducã eim in
solitudinẽ: et loquar ad cor eius.
Et dabo ei pinitores eius ex eo-¬
dem loco. et uallem Achor ad ape-¬
riendã spem: et canet ibi iuxta
dies iuuentutis sue. et iuxta di¬
es ascensionis sue de terra Egyp-¬
ti. Et erit in die illa. ait dñs: uoca¬
bit me uir meus. et nõ pocabit
me ultra Bcalim. Et au feram
noĩa Baalun de ore eius. et nõ
recordabitur ultra noĩs eorum.

Expanded text:
torum eius et vir non eruet eam de manu mea et cessare faciam omne gaudium eius sollemnitatem eius neomeniam eius sabbatum eius et omnia festa tempora eius et corrumpam vineam eius et ficum eius de quibus dixit mercedes hae meae sunt quas dederunt mihi amatores mei et ponam eam in saltu et comedet illam bestia agri et visitabo super eam dies Baalim quibus accendebat incensum et ornabatur inaure sua et monili suo et ibat post amatores suos et mei obliviscebatur dicit Dominus propter hoc ecce ego lactabo eam et ducam eam in solitudinem et loquar ad cor eius et dabo ei vinitores eius ex eodem loco et vallem Achor ad aperiendam spem et canet ibi iuxta dies iuventutis suae et iuxta dies ascensionis suae de terra Aegypti et erit in die illo ait Dominus vocabit me Vir meus et non vocabit me ultra Baali et auferam nomina Baalim de ore eius et non recordabitur ultra nominis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cipud nos. Uñ scd̾m
id quod ibi legitur. hic quoq dis¬
positi sunt. Osee cõmaticus est et
quasi per sentẽtias loquens. Ioel
planus in principiis. in fine ob¬
scurior. Et usq ad Malachiã ha¬
bent singuli proprietates suas.
quẽ Esdram scribam legisq doc¬
torem Hebrei auitumant. Et qͥa
longũ est nunt de õnibus dicere.

Expanded text:
apud nos. Unde secundum id quod ibi legitur, hic quoque dispositi sunt. Osee commaticus est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent singuli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnib
Abbreviated transcription (Latin):
chniũ admonitas nolo. unũ librũ
esse duodecim prophetarum. En
am uero Aggei et Zacharie fuissi
temporibus. In quibus au̾t tem¬
pus non prȩ fertur in titulo: sub
illis eos regibus prophetasse. suł
quibus et hi qui ante eos habent
utulos. prõ phetauetuit.

Expanded text:
dmonitas volo, unum librum esse duodecim prophetarum: et am vero Aggaei et Zachariae fuisse temporibus. In quibus autem tempus non praefertur in titulo, sub illis eos regibus prophetasse, sub quibus et hi qui ante eos habent titulos, prophetaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
amicus dicet. Et ego
cuniciciã copulaui.
sed est amicus solo no¬
usq ad mortẽ: Sodalis cuĩt ⁊ cimi¬
tus cid inimiciciã cõuertẽtur. O
presup̃tio nequissima. uñ trecita
es cooperire aridã malicia. et dolo¬
sitate illius: Sodalis cunico con¬
iucũdabitur in oblectatoĩbus. ⁊
in tꝑe tribulcitoĩs aduerscrius
erit. Sodalis amico cõdolet cau¬
sa uentris. et cõtra hostẽ accipiet
scutũ. Non obliuiscaris amici tui
in aĩo tuo. et nõ ĩmemor sis illuiꝰ
in oꝑib tius. Noli consiliciri cũ
socero tuo. et a zelantib te abscõ¬
de consiliũ. Dĩs consilicirius ꝓ¬
dit consiliũ. sed est consiliarius
cũam tuã. prius scito que sit illiꝰ
necessitas. et quid ip̃e in cũo suo
cogitabit. ne forte mittat sudem
in terrã. et dicat tibi. Bonci ẽ uia
tua. et stet ecõtrario uidere quid
tibi eueniat. Cũ uiro irreligioso
tracta de sãctitate et cũ iniusto

Expanded text:
amicus dicet: Et ego amiciciam copulavi. Sed est amicus solo noad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit consilium sed est consilmam tuam: prius scito quae sit illius necessitas: et quod ipse in animo suo cogitabit: ne forte mittat sudem in terram, et dicat tibi: Bona est via tua; et stet e contrario videre quid tibi eveniat. Cum viro religioso tracta de sanctitate, et cum justo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scpĩa de fraudatus est. Est
sapiens. aĩe sue saipiens: et frc̃s
sensus illius laudabilis. Bir sa¬
piens plebẽ suã erudit. et fruc¬
tu sensus illius fideles sũt. Uir
scipiens implebitur benedicti¬
onib. et uidentes illũ laudabt̃.
Uita uiri in numero dierũ : di¬
es aũt I srael ĩnumerabiles st̃.
Sapiens in populo hereditabit
honorẽ. et nomen illius erit ui¬
uens in eternũ. Fili in uita tuci
tenta animã tuã. et si fuerit
nequã. non des illi potestatẽ.
non enĩ omnia õnibus expe¬
diunt. et non õni amime om̃e
genus placet. Noli auidus esse¬
in omni epulatione. et non te
effundas super oem̃ escã ĩ mul¬
tis enĩ escis erit infirmitas. et
cuuditas appropinquabit os¬
q ad choleram. Propter crapu¬
lam multi obierunt: qui au¬
tem abstinens est. adiiciet ui¬
tam.¬

Expanded text:
enim sapientia defraudatus est est enim sapientia defraudatus est est sapiens animae suae sapiens et fructus sensus illius laudabilis vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt sapiens in populo hereditabit honorem et nomen illius erit vivens in aeternum fili in vita tua tenta animam tuam; et si fuerit nequam, non des illi potestatem. Non enim omnibus omnia expediunt, et non omni animae omne genus placet. Noli ainquit “in omni epulatione et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmitas et aviditas appropinquabit usque ad choleram. Propter crapulam multi perierunt; qui autem abstinens est adiciet vitam
Abbreviated transcription (Latin):
liuido de graciis agendis: tũ ĩpio
de pietate cũ inhonesto de ho¬
nestate. cũ operario agrario de
õni opere. cũ operario annucili
de consũmatione ãni, cũ seruo
pigro de multa operatõe. non
attendas his in õni consilio.
quẽcunq cognoueris obseruã¬
tem timorẽ dei. cuiꝰ aĩa est se¬
cundũ aĩam tuã. qui cũ titubai¬
ueris in tenebris. cõdolebit tibi.
Et corboni consilii statue tecũ.¬
nõ est enĩ tibi aliud pluris illo.
Aĩa uiri scĩcti enũtict aliqñ ue¬
ra. quã septẽ circũspectores sedẽ¬
tes in extelso ad speculandum.
Et in his oĩbus deprecare altis-¬
simũ. ut dirigat in ueritate ui¬
amn tuã. Ance oĩa operci uerbũ
uerax precedat te, et ante oẽm
cictũ consiliũ stabile. Uerbũ ne¬
quã ĩmutabit cor. ex quo partes¬
uita et mors. et dñcitrix illoꝵ est
cissidua lĩgua. Uir peritus mul¬
tos erudit. et cũe sue sucuus est.
Qui sophistice loquitur. odibił
est; in om̃i re defrciudabitur. nõ

Expanded text:
pio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agri de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione: non attendas his in omni consilio. bservantem timorem Dei cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partesvita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur non
Abbreviated transcription (Latin):
la sicca cũ goudio.
quã domus plena uic¬
timis cũ iurgio. Se¬
ruus scpiẽs dominabit: filus
stultis et ĩter fratres hereditatẽ
diuidet. Sicut igne probat᷑ argẽ
tũ. et aurũ camino. ita cordã
probat dñs. Malus obedit lĩ¬
gue inique. et fallax obtẽperat
lab̾us mẽdacib. Qui despicit
pauperẽ. exprobrat factori eu:
et qui ruina letat᷑ alteris. non
erit ĩpunitus. Corona senũ.
filii filiorũ: et gloria filiorũ
patres eorũ. Non decẽt stultũ
uerba cõposita : nec prĩcipẽ la¬
biũ mẽtiẽs. Gemma gratis¬
sima expectatio prestolãtis
quocũq se uertit: prudẽter ĩ¬
telligit. Qui celat delictũ. quę¬
rit amicitias: qui altero ser¬
mone repetit sepaartit federatos.
Plus proficit correctio apud
prudẽtẽ. quã centũ plage a¬
pud stultũ. Semꝑ uirgĩa quę¬
rit malus : angelus cuitẽ

Expanded text:
la sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. tum, et aurum camino: ita corda probat Dominus. Malus obedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. Qui despicit pauperem, exprobrat factori ejus: et qui ruina laetatur alterius, non erit impunitus. Corona senum filii filiorum; et gloria filiorum patres eorum. Non decent stultum verba composita; nec principem labium mentiens. Gemma gratissima, exspectatio praestolantis: quocumque se vertit, prudenter intelligit. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malus: angelus aute
Abbreviated transcription (Latin):
Erbũ qd̾ factũ ẽ ad
Ieremiã a dño. di¬
cens. Surge et destẽ¬
de in domũ figuli. et ibi audies
uerba meci. Et descendi ĩ domũ
figuli. et eccez ip̃e faciebat opus
alterũ. sicut placuerat in oculis
eius ut faceret. Et factũ est uer-¬
bũ diũ cid me. dicẽs. Nũquid si¬
cut figulus iste. nõ potero uobiᷤ
fricere domũ Israel. ait dñs: Ec¬
ce sicut lutũ in manu figuli. sic
bos in manu mea. domus Isrł.
Repente loquar aduersũ gentẽ
et aduersus regnũ. ut eradicem
et destruã et dispdã illud. Si
poenitenciã egerit gens illci a
malo suo quod lotutus sũ cid¬
uersus eã: agũ et ego poeniten¬
ciã super incilo quod cogitaui
ut facerẽ ei: et subito loquar de
gente et de regno. ut edificẽ et

Expanded text:
erbum, quod factum est ad ieremiam a domino dicens: surge et descende in domum figuli, et ibi audies uerba mea! et descendi in domum figuli et ecce ipse faciebat opus alterum, sicut placuerat in oculis eius, ut faceret. et factum est uerbum domini ad me dicens: numquid sicut figulus iste non possum facere uobis, domus Israhel? ait dominus; ecce sicut lutum in manu figuli, sicvos in manu mea, domus Israel. Repente loquar adversus gentem et adversus regnum, ut eradicem, et destruam, et disperdam illud. Si poenitentiam egerit gens illa a malo suo, quod locutus sum adversus eam: agam et ego poenitentiam super malo, quod cogitavi ut facerem ei. Et subito loquar de gente et de regno, ut aedificem et
Abbreviated transcription (Latin):
nis et phariseorũ ieuinãtes:⁊ ue¬
niũt et dicũt illi. Quare discipli
Iohãnis et pharisȩorũ ieiunant:
tui aũt discipuli non ieuinant;
Et ait illis Iesus. Nũquid possũt
filii nupciarũ qͣz diu sponsus cũ¬
cũ illis est. ieumare: Quãto tꝑe
habent secũ sponsũ nõ possunt
ieunare. Uenient aũt dies cũ au-¬
feretur ab eis sponsus: et tũc ieu-
nabũt in illis diebus. Nemo as¬
sumentũ panni rudis assuit ue¬
stimẽto reteri: alioquĩ aufert sup¬
plementũ nouũ a ueteri.⁊ maior
scissura fit. Et nemo mittit ui¬
nũ nouũ in utres ueteres: alioq̾n
dirũpet uinũ utres. et uinũ effũ¬
detur. et utres peribũt. sed uinum
nouũ in utres nouos mitti debet.
Et factũ est iterũ cũ sabbatis am¬
bularet per sata. et discipuli eius
coeperunt progredi et uellere spi-¬
cas. Pharisei aũt dicebãt ei. Ecce
batis qd̃ non licet: Et ait illis.
Nunqͣ legistis quid fecerit Da-¬
uid qñ necessitatẽ habuit et esu-¬

Expanded text:
nis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant tui autem discipuli non ieiunant et ait illis Iesus numquid possunt filii nuptiarum quamdiu sponsus cum illis est ieiunare quanto tempore habent secum sponsum non possunt ieiunare venient autem dies cum auferetur abnabunt in illis diebus. Nemo assumentum panni rudis assuit vestimento veteri, alioqui aufert supplementum novum a veteri: et major scissura fit. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres: alioquin disrumpet vinum utres, et vinum effundetur, et utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mitti debet. Et factum est iterum cum Dominus bularet per sata, et discipuli ejus coeperunt progredi, et vellere spicas. Pharisaei autem dicebant ei: Ecce, batis quod non licet? Et ait illis: Numquam legistis, quid fecerit David, quando necessitatem habuit, et esu
Abbreviated transcription (Latin):
to euntes. dicite discipulis eius.
quia surrexit: et ecce precedet uos
ui Galileã. ibi eũ uidebitis. ecce
predixi uobis. Et exierũt cito de
monumẽto cũ timore et gaudio
magno: currẽtes nũciare discipu¬
lis eius. Et ecce Iesus occurrit ill.
dicens. Auete. Ille auĩt accesserũt
et tenuerũt pedes eius. et adorauer̃t
eũ. Tũc cut illis Iesus. Nolite tune
re. ite. nũciare fraitribꝰ meis. ur eãt
in Ocilileam. ibi me uidebũt. Que
cũ abiissent ecce quidã de custodib
uenerũt in ciuiratẽ. et nũciauerũt
prĩcipib sccerdotũ oĩci que fcã fue-

Expanded text:
discipulis eius quia surrexit et ecce praecedit vos in Galilaeam ibi eum videbitis ecce praedixi vobis et exierunt cito de monumento cum timore et magno gaudio currentes nuntiare discipulis eius et ecce Iesus occurrit illis dicens havete illae autem accesserunt et tenuerunt pedes eius et adoraverunt eum tunc ait re: ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. Quae cum abiissent, ecce quidam de custodibus venerunt in civitatem, et nuntiaverunt principibus sacerdotum omnia quae facta f
Abbreviated transcription (Latin):
puli abierũt in Galilȩã. in montẽ
ubi constituerar illis Iesus. Et ui¬
dentes eũ adorauerũt quidã autẽ
dubitauerũt. Et accedens Iesus.
locutus est eis. dicens. Data ẽ mi¬
in õnis potestas in celo et in term.
euntes ergo docete õnes gẽtes: bap

Expanded text:
puli abierunt in Galilaeam in montem. ubi constituerat illis Iesus. et uidentes eum adoraueruut; quidam autem dubitauerunt. accedens accedens Iesus locutus est eis dicens: data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. euntes ergo docete o
Abbreviated transcription (Latin):
quo abũdantius uolens deus ostẽ¬
dere pollicitatoĩs hȩredibus ĩmobi¬
litatẽ consilii sui: interposuit iusu¬
randũ. ut per duas res unmobiles
quib impossibile est mentiri deũ:
fortissimũ solatiũ habeamꝰ qui cõ¬
fugimus ad tenendã ꝓpositã spem
quã sicut ancorã habemus cũe tu¬
tã ac firmã et ĩcedentẽ usq ad in¬
teriora uelaminis. ubi precursor
pro nobis introiit Iesus,. secundũ
ordinẽ melchisedech: pontifex fa-¬
ctus in eternum.

Expanded text:
ens Deus ostendere pollicitationes heredibus: immobilitate consilii sui interposuit jusjurandum. Ut per duas res immobiles quibus impossibile est mentiri Deum: fortissimum solatium habeamus: qui confugimus ad tenendam propositam spem: quam sicut ancoram habemus anime tutam ac firmam: et incedentem usque in interiora velaminis. Ubi precursor pro nobis introivit Jesus secundum ordinem Melchisedech Pontifex factus in eternum.
Abbreviated transcription (Latin):
post tantũ tẽporis. sicut supra
dictũ est. Hodie si uocem eius au¬
dieritis: nolite obdurare corda
ur̃a. Nã si eis Iesus requiẽ presti-¬
tisset: nuq̃ de alia loqueret᷑ post¬
hac die. Itaq relĩquitur sabba¬
thismus popło dei. Qui enĩ in¬
gressus est in requiẽ eius: etiã
ip̃e requieuit ab operibus suis
sicut et a suis deus. Festinemus
ergo ingredi in illã requiẽ: ut
ne in idip̃m quis incidat incre¬
dulitatis exemplũ. Uiuꝰ est enĩ¬

Expanded text:
temporis sicut supra dictum est hodie si vocem eius audieritis nolite obdurare corda vestra nam si eis Iesus requiem praestitisset numquam de alio loqueretur posthac die itaque relinquitur sabbatismus populo Dei qui enim ingressus est in requiem eius etiam ipse requievit ab operibus suis sicut a suis Deus festinemus ergo ingredi in illam requiem ut ne in id ipsum quis incidat incredulitatis exemplum vivus est eni
Abbreviated transcription (Latin):
Imeamus ergo ne
forte relicta pollici¬
tatõe introeũdi in
requiẽ euis. existĩe¬
tur aliquis ex nobis deesse. Etenĩ
et nobis nũciatũ est quẽadmodũ
et illis. sed nõ profuit illis sermo
que audierũt. Ingrediemur enĩ
in requiẽ qui credidimꝰ: quẽcid¬
modũ dixit. Situt iuraui in ira
mea. si introibũt in requiẽ meã.
et quidẽ oꝑibus ab institutione
mundi perfectis. dixit enĩ in qͦ¬
dã loco de die septima sic. Et re-¬
quieuit deus die septĩa ab oĩbus
operib sius. Et in isto rursũ. Si
introibũt in requiẽ meã. Qm̃

Expanded text:
imeamus ergo, ne forte, relicta pollicitatione introeundi in requiem ejus, existimetur aliquis ex vobis deesse. Etenim et nobis nuntiatum est, quemadmodum et illis: sed non profuit illis sermo qui audierunt. Ingrediemur enim in requiem, qui credidimus: quemadmodum dixit: Sicut juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam: et quidem operibus ab institutione mundi perfectis. Dixit enim in quodam loco de die septima sic: Et requievit Deus die septima ab omnibus operibus suis. Et in isto rursum: Si introibunt in requiem mea
Abbreviated transcription (Latin):
qui potens est õnici facere super¬
abundanterqͣ petimꝰ aut inrel¬
ligimꝰ. scd̃m uirtutẽ que opercit̾
ui nobis: ip̃i gloria in ecclesia
et in Christo Iesu in õnes gene¬
ratoes seculi seculorũ. Amen.

Expanded text:
qui potens est omnia facere superabundanter, quam petimus, aut intelligimus secundum virtutem, quae operatur in nobis. v.21. Ipsi gloria in Ecclesia, & in Christo Jesu, in omnes generationes seculi seculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
in mysterio Chusti. qd aliis gene¬
rationib nõ est agnitũ filiis ho¬
minũ. sicuti nũc reuelatũ est scĩs
apłis eius et ꝓphetis in spũ. gẽtes
esse coheredes et cõcorporales et cõ¬
participes ꝓmissionis eius ĩ xhri.¬
sto Iesu per euangeliũ. Luiꝰ fcũs
sũ ego minister scd̃m donũ gracie
dei. que data est mihi scd̃m opera¬
tõem uirtutis eius. Mihi eĩ oim
sanctorũ mĩmo. data est grã hec.
In gentib euãgelizcire inuestiga¬
biles diuicias Christi. et illuĩare
õnes que sit dispensatio sacramẽti
caibsconditi a seculis in deo. qui õ
ecclesiam, multiforms sapiẽcia
dei. scd̾m prefinitionẽ seculorũ.
quã fecit in Christo Iesu dño no¬
stro. In quo habemus fiduciã et
ciccessũ in confidencia. per fidẽ eius.
Propter qd̃ peto. ne deficiatis ĩ tri¬
bulationib meis pro pobis:que

Expanded text:
liis generationibus non est agnitum filiis hominum sicuti nunc revelatum est sanctis apostolis eius et prophetis in Spiritu esse gentes coheredes et concorporales et conparticipes promissionis in Christo Iesu per evangelium cuius factus sum minister secundum donum gratiae Dei quae data est mihi secundum operationem virtutis eius mihi omnium sanctorum minimo data est gratia haec in gentibus evangelizare ininvestigabiles divitias Comnes quae sit dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in Deo qui omniEcclesiam, multiformis sapientia Dei, secundum praefinitionem saeculorum, quam fecit in Christo Jesu Domino nostro. In quo habemus fiduciam et accessum in confidentia per fidem ejus. Propter quod peto ne deficiatis in tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
uobis scd̃m diuitias glorie sue
birtutẽ corroborari per spiritũ e¬
ius in interiori hoĩe: Christũ ha¬
bitare per fidem in cordib urĩs.
in charitate radicati et fundati.
ut possitis cõprehendere cũ oib
sciictis. que sit latitudo. et lõgi

Expanded text:
us secundum divitias gloriae suae, virtute corroborari per spiritum ejus in interiorem hominem, Christum habitare per fidem in cordibus vestris: in charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, longi
Abbreviated transcription (Latin):
tores Aquilam et Symincchũ
et Theodotionem legunt. uel ob
studiũ doctrine sue. uel ut sep¬
tuaginta magis ex collatione
eorum. intelligant: sic et isti
saltem unũ post priores habere
dignentur interpretem. Legãt
prius. et postea despiciant, ne
uideantur non ex iudicio. sed
ex odii presumptione ignora¬
ta damnare. Prophetauit ãt
Isaias in Ieruscilem. et in Iu¬
deai. necdum decem tribubus
in captiuitatem ductis: at de
utroq regno. nunc cõmistim.
nũc separcitim texit oratulũ.
Et cũ interdũ ad presentem re¬
spicict historiam. et post Ba¬
bylonie captiuitatem reditũ
populi signifitet in I udecm:
tamen omnis eius tura de uo¬
catione gentiũ. et aduentu
Chusti est. Quẽ quãto plus
amatis o Paula et Eustochiũ
tanto magis cib eo petite. ut ꝓ
obtrectationt prȩsenti. qua me
indesinenter ȩmuli laniãt. ip¬
se mihi mercedem restituct ĩ
futuro: qui scit me ob hoc in
peregrine lingue eruditione
sudcsse. ne Iudei de falsitate

Expanded text:
tores, Aquilam et Symmachum tores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis ei cura de vocatione gentium, et adventu Christi est. Quem quanto plus amatis, o Paula et Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihi mercedem restituat in futuro: qui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate
Abbreviated transcription (Latin):
sertus sit: quippe ut uir nobi¬
lis et orbane eloquencie. nec hc¬
bens quicqͣ in eloquio rustici¬
tatis admistũ. Unde accidit.
ut prȩ cȩteris. florem sermoĩs
eius. tran slatio non potuerit
conseruare. Deinde etiã hoc ad¬
iitiendũ. ꝙ nõ tam propheta¬
siȩ mysterici ad liquidũ piose¬
cutus est: ut non putes eum
de futuro uciticintin. sed de pre¬
teritis histoucin texere. Unde
coniicio noluisse tunc tempo¬
ris septuagunita interpretes fi¬
dei sue sacramenta perspicue
ethnicis prodere: ne sanctũ ca¬
nibus. et margaritas portis
tis abscondira. Nec ignoro quã¬
ti laboris sit prophetus intelli¬
gere: nec facile quempiã posse
iudicare de interpretatione. ni¬
si intellexerit anteqm legerit:
nos quoq patere morsibo plu¬
rimorũ. qui stimulante iniu¬
dia. quod consequi nõ ualent.
despitiunt. Sciens ergo et pru¬
dens in flaminã mito manũ:
et nihilominꝰ hoc ci fastidiosis
lectoribus precor. ut quomodo
Grȩci post septuaginta trãsla¬

Expanded text:
sertus sit: quippe ut vir nobilis et urbanae eloquentiae, nec habens quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non tam prophetaministeria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluisse tunc temporis, Septuaginta Interpretes fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et margaritas porcis tis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Transla
Abbreviated transcription (Latin):
Emo cũ prophetas uer sibus ui¬
derit eẽ descriptos. metro eos exi
stimet cipud hebreos ligari. et
aliquid simile hcbere de ꝑscil¬
mis uel operibus Salomonis:
sed quod in Demosthene et Tul-¬
lio solet fieri. ut per cola scribã¬
tur et cõmcita. qui utus prosai
et non uersibus conscripserũt.
Nos quoq otilitati legentium
prouidentes. interpretationem
nouã. nouo scribendi genere

Expanded text:
emo cum prophetas uersibus viderit esse descriptos, metro eos exi- stimet apud Hebraliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere
Abbreviated transcription (Latin):
Bernice et qui assidebant eis. Et
cũ secessissent. loquebãtur adin¬
uitẽ. dicentes. Quia nihil mor¬
te aut uinculis dignũ quid. fecit
homo iste. Agrippa aũt Festo di¬
xit. Dimitti poterat homo hic. si
nõ appellasset Ce sarẽ.
Cap ͭ xxuii.

Expanded text:
Bernice, et qui assidebant eis. Et Bernice, et qui assidebant eis. Et cum secessissent, loquebantur ad invicem, dicentes: Quia nihil morte, aut vinculis dignum quid fecit homo iste. Agrippa autem Festo dixit: Dimitti poterat homo hic, si non appellasset Caesarem.  Cap. XXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
ernũ diem sto. testificãs minori
atq maiori. nihil extra dicens
qͣ ea que ꝓphete locuti sũt futu¬
ra eẽ. et mMoyses. si passibilis Chri-¬
stus. si primus ex resurrectõe mor¬
tuorũ. sumẽ annũciaturus ẽ po¬
pulo et gẽtibus. Hec loquẽte eo
et rationẽ reddente. Festus mag¬
na uoce dixit. Insanis Paule: mlꝰ¬
te te litere ad insaniã conuertũt.
Et Paulus,. Non insanio inqͥt
optime Feste: sed ueritaris et so-¬
brietatis uerba loquor.Scit enĩ
de his rex. ad quẽ constãter loqͦr.
latere enĩ eũ nihil horũ arbitror.
Nleq enĩ in angulo quicq horũ
gestũ est. Credis rex Agrippa pro¬
phetis: Scio quia Credis. Agrip¬
pa aũt ad Paulũ. In modito sua-¬
des me Chrstianũ fieri. Et Peui¬
lus. Opto apud deũ et in modico
et in magno: nõ tantũ te. sed etiã
õnes qui audiũt hodie. fieri tales:
qualis et ego sũ. exceptis uĩculis
his. Et exurrexit rex et preses et

Expanded text:
ernum diem sto, testificans minori ernum diem sto, testificans minori atque majori, nihil extra dicens quam ea, quae prophetae locuti sunt futura esse, et Moyses: si passibilis Christus, si primus ex resurrectione mortuorum, lumen annuntiaturus est populo, et gentibus. Haec loquente eo, et rationem reddente, Festus magna voce dixit: Insanis, Paule, multae te litterae ad insaniam convertunt. Et Paulus: Non insanio inquit, optime Feste, sed veritatis et sobrietatis verba loquor. Scit enim de his rex, ad quem et constanter loquor: latere enim eum nihil horum arbitror. Neque enim in angulo quidquam horum gestum est. Credis, rex Agrippa, Prophetis? Scio quia credis. Agrippa autem ad Paulum: In modico suades me Christianum fieri. Et Paulus: Opto apud Deum, et in modico, et in magno, non tantum te, sed etiam omnes qui audiunt, hodie fieri tales, qualis et ego sum, exceptis vinculis his. Et exsurrexit rex, et praeses, et
Abbreviated transcription (Latin):
tra stunulũ calcitrare. Ego aũt
dixi. Quis es dñe: Dñs aĩt di
xit. Ego sũ Iesus quẽ tu ꝑseque¬
ris. ded exurge et sta super pedes
tuos. Ad hoc enĩ apparui tibi. ut
constituã te ministrũ et testem
eorũ quȩ uidisti et eorũ in quibꝰ
apparebo tibi, eripiens te de po¬
pulis et gẽtib. in quas nũc ego
mitto te aperire oculos eorũ. ut
cõuertãtur a tenebris ad lucem
et de pr̃ate satane cid deũ. ut acci-¬
piant remissionẽ pcc̃oꝵ, et sor-¬
tẽ inter scõs per fidem, que est
in me. Unde. rex Agrippa. non
fui incredulus celesti uisioni:
sed his qui sũt damasci primũ.
et Ierosolymis, et in oem̃ regio¬
nẽ Iudee. et gentibꝰ annũticibã
ut poenitenciã agerẽt. et cõuerte.¬
rẽtur ad deũ. digna poenitencie
opera facientes. Hac ex causa me
Iudei cũ eem̃ in templo. compre¬
hensũ tentabãt inter ficere. Auxi¬
lio ciũt cidiutus dei. usq in hodi¬

Expanded text:
tra stimulum calcitrare. Ego autem tra stimulum calcitrare. Ego autem dixi: Quis es, Domine? Dominus autem dixit: Ego sum Jesus quem tu persequeris. Sed exsurge, et sta super pedes tuos: ad hoc enim apparui tibi, ut constituam te ministrum et testem eorum quae vidisti, et eorum quibus apparebo tibi, eripiens te de populo, et gentibus, in quas nunc ego mitto te, aperire oculos eorum, ut convertantur a tenebris ad lucem, et de potestate Satanae ad Deum, ut accipiant remissionem peccatorum, et sortem inter sanctos, per fidem, quae est in me. Unde, rex Agrippa, non fui incredulus coelesti visioni: sed his, qui sunt Damasci primum, et Jerosolymis, et in omnem regionem Judaeae, et gentibus annuntiabam, ut poenitentiam agerent, et converterentur ad Deum, digna poenitentiae opera facientes. Hac ex causa me Judaei, cum essem in templo, comprehensum tentabant interficere. Auxilio autem adjutus Dei, usque in hodi