comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
septi formis: quiipsas laudes caelesti
largitate concessit: Qua ꝓpt̃ exulte:¬
efferamꝰ tantũ: pura conscientia p̾beat᷑
Nam quis dubit& grate suscipi qđ ipse
sibi p̾cipit immolari. O pietas inm̃ sa
creitoris & laudari sciub&: & nenris
delinquamꝰ eloquiis: quem ad modum p̃¬
dicetur ostendit N on quodille talib indi¬
guit: sed quia nob hoc utile fuis se ꝓspex̃
Totumdix̃: totũ monuit neuelim errare
Ad postremum: & ipsam naturam humani¬
tatis ne fragilis perir& assumpsit. Sed con¬
sideremus: si quu tam ingentia dona sus¬
cepim: peccare tantȩ̨ gratiȩ̨ debeamus¬
PSALMUS .C.XLŨ. ALT
cce iterum aurib nris in sonat ce¬
lestis auetoritas: pulsatq alł ia¬
nuas cordis : neuacuis atq in anib: cogi¬
tationib occupem̾: ꝗm̃otio sũ tẽpꝰ habere
non dec& militem xp̃i. H ab & enim & in
lingua fructus suos uber rima si quidẽ
messis inde collegitur : sun laudes dñi

Expanded text:
septiformis, qui ipsas laudes coelesti septiformis, qui ipsas laudes coelesti largitate concessit . Quapropter exsultemofferamus, tantum pura conscientia praebeatur. Nam quis dubitet grate suscipi, quod ipse sibi praecipit immolari? O pietas immensa Creatoris! et laudari se jubet, et ne nostris delinquamus eloquiis, quemadmodum praedicetur guit, sed quia nobis hoc utile fuisse prospexit. Totum dixit, totum monuit, ne velimus errare. Ad postremum et ipsam naturam humanitatis, ne fragilis periret, assumpsit. Sed consideremus, si qui tam ingentia dona suscipimus, peccare tantae gratiae debeamusPSALMUS CXLV. Alleluia. Ecce iterum auribus nostris insonat coelestis auctoritas, pulsatque Alleluia januas cordis, ne vacuis atque inanibus cogitationibus occupemur: quoniam otiosum tempus habere non decet militem Christi. Habet enim et linlingua fructus suos. Uberrima siquidem messis inde colligitur si, in laudes Domini
Abbreviated transcription (Latin):
turisscĩs late diffusa sunt: Vbi enim ñ legit᷑
ut opera ipsius. aut potentia aut magni¬
ficentia. aut scĩtas aut mirabilia. autuist
terribiliđ. aut magnitudo. aut habun¬
dantia. aut iufutia . uit merito dicipos¬
sit suꝑnum horreum ubitalis enthetartũ
ꝓbat᷑. eẽ. cȩ̨lestium : solent enim omnia
simul non poni. Laus autẽ dñi ut opinam̃:
sine aliquo iftoꝵ non potest inueniri
Sedcum hic formulam dominicȩ laudis
diligenter expresserit : significiũ utiq
& sequenter psalmos ad eius. sine dubio
p̃conia ꝑtinere: quib talis regula com¬
plexioq p̃missa e. Nec putes fortuitũ
quod septe psalmis laudes dm̃ continent᷑
hoc .ẽ. forsitan quod incentesimo Xuiii.
psalmo dictũ .e: septies indie laudẽ dixi
tih Ipsi forsitan septem candelabra sunt.
sicut apocilypsis refest quȩ ante dñm
lucent: Ipsȩ septẽ eccłȩ: adquas liber
dñi ius sus .e. destinari Ipsȩdeniq sp̃s

Expanded text:
turis sanctis late diffusa sunt. Ubi enim non legitur turis sanctis late diffusa sunt. Ubi enim non legitur aut opera ipsius, aut potentia, aut magnificentia, aut sanctitas, aut mirabilia, aut virtus terribiliorum, aut magnitudo, aut abundantia, aut justitia; ut merito dici possit supernum horreum, ubi talis entheca rerum probatur esse coelestium. Solent enim omnia simul non poni; laus autem Domini ut opinamur sine aliquo istorum non potest inveniri. Sed cum hic formulam dominicae laudis diligenter expresserit, significavit utique et sequentes psalmos ad ejus sine dubio praeconia pertinere, quibus talis regula complexioque praemissa est. Nec putes fortuitum, quod septem psalmis laudes Domini continentur; hoc est forsitan quod in centesimo decimo octavo psalmo dictum est: Septies in die laudem dixi tibi . Ipsa forsitan septem candelabra sunt, sicut Apocalypsis refert, quae ante Dominum lucent . Ipsae septem Ecclesiae ad quas liber Domini jussus est destinari. Ipse denique Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere. nec accus & a nob adliquidum
minime comp̃hen sum. quod ꝓfitem in m̃ sum:
Hoc aristoteles acer ingenio ut arbitror e¬
mulatus argum̃torum sacularium. Loca
mirabili subtilitate collegit: ut sicut uniũs
sermo litteris. ita & illa conplexione om̃is
łlinc dialectici disputationes suas cõpen¬
diosis collectionib artauer̃: hinc oratores
uelut quaedam flumina cucurrerunt:
Hlinc po&ȩ decoris florib Ambiuntur:
hinc satirici: hincistorici: hinc comici
tragiciq ditati sunt. Ut pene abhumana
lingua uideat̃ exceptum: quod ab hac fue¬
rit cõplexione diuisum: Huic reccopica
nom̃ in posuit: Topica uero sunt argum̃toꝵ
sedes: ex quib ad faciendam fidem uelut
elem̃tis quib dam conficitur intentio dis¬
serentis: quod legere atq tractare religio
nulla condempnat : qm̃innoxie reqͥrit᷑:
quicquid sacris litteris ñ ꝓbat᷑ aduersũ¬
mobreuiter cõplexa : qua inscrip¬

Expanded text:
pertinere; nec accuset a nobis ad liquidum pertinere; nec accuset a nobis ad liquidum minime comprehensum, quod profitemur immensum. Hoc Aristoteles acer ingenio ut arbitror aemulatus, argumentorum saecularium loca mirabili subtilitate collegit; ut sicut universus sermo litteris, ita et illa complexione omnis Hinc dialectici disputationes suas compendiosis collectionibus arctaverunt; hinc oratores velut quaedam flumina cucurrerunt, hinc poetae decoris floribus ambiuntur; hinc satyrici, hinc historici, hinc comici tragicique ditati sunt, ut pene ab humana lingua videatur exceptum, quod ab hac fuerit complexione divisum. Huic 490 rei Topica nomen imposuit. Topica vero sunt argumentorum sedes, ex quibus ad faciendam fidem velut elementis quibusdam conficitur intentio disserentis. Quod legere atque tractare religio nulla condemnat, quoniam innoxie requiritur, quidquid sacris litteris non probatur adversbreviter complexa, quae in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Expositis omnib locis quȩ & insdm¬
laudem dñi generare acꝓducerb
consuerunt: nunc eius rep&t breuissi¬
mam conclusionẽ : ut quod nullis libris:
nullus ual& humanis uirib explicare:
mirabili compendio ꝓb&ur ee. conclusũ
Laudem dñi ossuum: id ÷ cordis arcanũ
ꝓmitut effari : unde se ꝓph&a nouerat
libenter audiri: Common& &iã humanã
carnem uniuersã dnm benedicere salua¬
torem : qđ dictũ constat ꝑ figurã sinec do¬
che id .ẽ. a parte cotum: Percarnẽ enim
significat homines: sicut idem homines
significat: quando solas animasdicit :
ut .e. illud exodi Om̃s autẽ animȩ que
in trauerunt in aegrptũ : anime septua¬
ginta quinq: Ipsa enim caro . ẽ. quȩ po¬
test dnm digna laude benedicere. Siquã
uero partem supra ista quȩdixim. siue in
futuris siue in p̃teritis psalmis diligens
ꝑscrutator inuenerit. quȩ ad laudes dñi
debeat applicare ad supra dictorum ali¬
quem modum ut tam̃nos opinam nidubit&

Expanded text:
Expositis omnibus locis quae laudem Domini generare ac producere censue runt, nunc ejus repetit brevissimam conclusionem; ut quod nullis libris, nullis valet humanis viribus explicari, mirabili compendio probetur esse conclusum. Laudem Domini os suum, id est cordis arcanum promittit effari, unde se propheta noverat libenter audiri. Commonet etiam humanam carnem universam Dominum benedicere Salvatorem; quod dictum constat per figuram synecdoche, id est a parte totum. Per carnem enim significat homines, sicut idem homines significat, quando solas animas dicit, ut est illud Exodi: Omnes autem animae quae intraverunt in Aegyptum, animae septuaginta quinque . Ipsa enim caro est quae potest Dominum digna laude benedicere. Si quam vero partem supra ista quae diximus, sive in futuris, sive in praeteritis psalmis diligens perscrutator invenerit, quae ad laudes Domini debeat applicari, ad supradictorum aliquem modum ut tamen nos opinamur non dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tib porrigit bibendũ. Nonenĩ tantum
ꝓhibuit in utiles presuptiones. sed &iã
qua fuerant appetenda p̾monuit. Dic̃ enĩ
deipsa cogitatione fieribeatũ: qui sperat
in dnm: Ia cobuero patriarchã adõ sȩpe
diximꝰ ꝑoni : qm̃ post illã angeli luctam
utnos ad bonos nisus nominis ipsius intel¬
legentia concitaret: Illis enĩ aduitor .ẽ.
qui ipso donante uirtutũ građ a scendere
bonis intentionib enituntur. Sequitur
spesei in dño dõ ipsius. Ad superiorem
sententiã ꝑtin& ista ꝓsecutio: quia bea¬
tus ẽ: cuius spesce cognos cit̃ in dño dõ suo
Dicendo enim spes: patientiã p̃sentium sig¬
nificat & desideria futuroꝵ: Nã qđ lib&
illud in hoc mundo xp̃ianꝰ patiatur : et̃ nȩ
beatitudinis cogitatione refictur: Sed.
qm. eẽ. poterat &cultorab demonũ spes
indo suo: singulis uariisq: cõmatibus p
unã speciem definitionis usq ad finem
psalmi dñm xp̃m designat: in quodebe¬

Expanded text:
mentibus porrigit ebibendum. Non enim tantum mentibus porrigit ebibendum. Non enim tantum prohibuit inutiles praesumptiones, sed etiam quae fuerant appetenda praemonuit. Dicit enim de ipsa cogitatione fieri beatum, qui sperat in Dominum. Jacob vero patriarcham ideo saepe diximus poni, quoniam post illam angeli luctam ut nos ad bonos nisus nominis ipsius intelligentia concitaret. Illis enim adjutor est, qui ipso donante virtutum gradus ascendere bonis intentionibus enituntur. Sequitur, spes ejus in Domino Deo ipsius, Ad superiorem sententiam pertinet ista prosecutio: quia Beatus est cujus spes esse cognoscitur in Domino Deo suo. Dicendo enim, spes, patientiam praesentium significat, et desideria futurorum. Nam quodlibet istud in hoc mundo Christianus patiatur, aeternae beatitudinis cogitatione reficitur. Sed quoniam esse poterat et cultoribus daemonum spes in deo suo, singulis variisque commatibus per unam speciem definitionis usque ad finem psalmi Dominum Christum designat, in quo debe
Abbreviated transcription (Latin):
non. eẽ p̃sum̃dum : Hic spm animã debem
accipere : sicut ait in eugło: Pat̃ in manꝰ
tuas cõm̃do spm̃meũ Egres saitaq anima
dec laustro corporis sui: in terrã remeat
caro: defluens unde sumꝑ sit initium:
ldeo enim addidit suam: ut significar&
in de fuis se ꝓcreatam : sicut legit̾ ingenesi
Fecit ds̃ hominẽ delimoterre: Mortis
igit᷑ tẽpore percunt humanȩ cogitatio¬
nes : quae se in diuersos ambitꝰ sẽꝑ exten¬
dunt: Modo posses sionib studentes:
modo diuitias congregantes. modo
honores magnopere ꝑ quirendo: Sed
hȩc om̃a dispereunt: quando earũ rerũ
uota frustrant̾: sicut diuitẽ in eugło
legim̃ increpatũ: Stulte in hac nocte
auferetur ate animatua: quȩ aut̃ paras¬
ti cuius erunt: Beatus cuius ds̃ iacob
ad iu tor eius : spes eiꝰ in dño dõ ipsi
Explosis noxus cogiationib qͥbus
humanũ genꝰ tãquã grauis simis mor bis
inficitur ꝓph&a ad scđm uenit in gressu.
inquotã quã salutare poculum humanis

Expanded text:
sumendum. Hic spiritum, animam debemus accipere, sicut ait in Evangelio: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Egressa itaque anima de claustro corporis sui, in terram remeat caro defluens, unde sumpsit initium. Ideo enim addidit, suam, ut significaret inde fuisse procreatam, sicut legitur in Genesi: Fecit Deus hominem de limo terrae . Mortis igitur tempore pereunt humanae cogitationes, quae se in diversos ambitus semper extendunt: modo possessionibus studentes, modo divitias congregantes, modo honores magnopere perquirendo. Sed haec omnia dispereunt, quando earum rerum vota frustrantur; sicut divitem in Evangelio legimus increpatum: Stulte, hac nocte auferetur at ? Vers. 5. Beatus cujus Deus Jacob adjutor ejus, spes ejus in Domino Deo ipsius. Explosis noxiis cogitationibus, quibus humanum genus tanquam gravissimis morbis inficitur, propheta ad secundum venit ingressum, in quo tanquam salutare poculum humanis
Abbreviated transcription (Latin):
Et hȩc quoq ꝓbant᷑ adiustitiam  eos:¬
dñi ꝑtinere: Proximdicĩ ꝓpitius: lrat̃
uero longinquus Nam p̃sentia eius sẽꝑ
& ubiq ẽ : sicut & in superiore psalmo
dictũ ẽ: Si a scendero inglũ tuillices.
Sedqm̃ & illi inuocant qugͥ sua cupiunt
desi deria uana cõpleri: additũ .ẽ. inueri¬
tate : qͥm̃om̃s suꝑ fluitates excludẽr& :
quia sołueracit inuocat: quis quis ab eo
petit quaxipse magis postulanda c̃stituit
Reuera enĩ hoc ẽ. exaudiri: cuiꝓbant᷑
ꝓfutura concedi Nam quale ẽ. nimie¬
tate p̃cũ exigere qđ m portunũ p&itorẽ
peniteat accepisse : sicut filus isrł conti¬
git : quando regem sibi dari more gentiũ
titiȩ : quia utrũq ad dñi ꝑtin& ȩqͥtatẽ:
ut diligentes se custodiat: & peccitor es
proeor um iniquitate disꝑdat: Quod
autẽ dicit om̃s peccatores ꝑdendos:
illos significat quinsua obstinatione p¬
sis tunt. Nam quise addñm puro corde
conuertunt: peccatores eẽ iam de sinuN

Expanded text:
Et haec quoque probantur ad justitiam Domini pertinere. Proximus dicitur propitius, iratus vero longinquus. Nam praesentia ejus semper et ubique est, sicut et in superiori psalmo dictum est. Si ascendero in coelum, tu illioniam et illi invocant, qui sua cupiunt desideria vana compleri, additum est, in veritate, quod omnes superfluitates excluderet: quia solus veraciter invocat, quisquis ab eo petit, quae ipse magis postulanda constituit. Revera enim hunc exaudit, cui probantur profutura concedi. Nam quale est nimietatem precum exigere, quod importunum petitorem poeniteat accepisse? sicut filiis Israel contigit, quando regem sibi dari more gentium titiae, quia utrumque ad Domini pertinet aequitatem, ut diligentes se custodiat, et peccatores pro eorum iniquitate disperdat. Quod autem dicit, omnes peccatores esse perdendos, illos significat qui in sua obstinatione persistunt. Nam qui se ad Dominum puro corde convertunt, peccatores esse jam desinunt,
Abbreviated transcription (Latin):
petunt : sed felicit̃ differunt᷑: Qua ꝓpt̃
una hoc assiduȩ dep̃cem᷑: ut illa nob̵ dñs
ppitius cribuat: quaee xpedire cogno scit
Nosenim sicut dicit apłs quidorem. sic̃
oport&: nescim̾ Cognoscimꝰ &iam in po¬
testate ipsius omnia confiituta: quando
ipso manũ a periente omne animal bene¬
dictione completur: Sed melius ut hoca¬
nimal rationalulem creaturã debem acci¬
pere : quam reuera constat posse benedici:

Expanded text:
petunt, sed feliciter differuntur. Quapropter petunt, sed feliciter differuntur. Quapropter unum hoc assidue deprecemur, ut illa nobis Dominus propitius tribuat, quae expedire cognoscit. Nos enim sicut dicit Apostolus quid oremus, sicut oportet, nescimus . Cognoscimus etiam in potestate ipsius omnia constituta, quando ipso manum aperiente, omne animal benedictione completur. Sed melius, ut hoc animal rationabilem creaturam debeamus accipere, quam revera constat posse benedici.
Abbreviated transcription (Latin):
quuam ruinam sustinuisse noscuntur
Merito : qm̃nec adamꝰ ipso custode de¬
fex dim̃: Utuero ꝓfirati. surggere uale¬
am̃: uir tute ipsius nihil ominꝰ subleuam:
Haec enim &talia ꝑ habundantiã suauita¬
tis ipsius fieri posse : non dubium . ẽ
Oculi omniua Intespe Rant dnꝰẽ
& tu des escam illis In tẽ pore opor¬
& im ples omne atimalbenedictione:
Ecce nonus locus intritur : qui dicitur
aiustitia: Hic inhis duob & alioũ su
qui sequitur latius explanatur : ut quidiñ
misericordem audiunt iustũ quoq iudicem
contremescant Iustitiȩ enĩ ipsius .e: ut qui
in ipso sperare non desinunt. ab ipso sadie¬
tatis munera consequat Sedista esca
unius cuiusq rei: continentia deb& intelle
Alia enĩ cor poraliter: alia spiritalit̾S
expetunt guberna ri Sed his omnibus
una esca . ẽ. largitas dispensata creatoris:
& necrederes sẽꝑ dandũ. eẽ. qđ pecitur.
adiecit intẽpore oportuno Multienim

Expanded text:
qui jam ruinam sustinuisse noscuntur. qui jam ruinam sustinuisse noscuntur. Merito, quoniam ne cadamus ipso custode defendimur; ut vero prostrati surgere valeamus, virtute ipsius nihilominus sublevamur. Haec enim et talia per abundantiam suavitatis ipsius fieri posse non dubium Oculi omnium in te sperant, Domine, et tu das escam illis in toto ort imples omne animal benedictione. Ecce nonus locus intratur, qui dicitur a justitia. Hic in his duobus et alio versu qui sequitur latius explanatur; ut qui Dominum misericordem audiunt, justum quoque judicem contremiscant. Justitiae enim ipsius est, ut qui in ipso sperare non desinunt, ab ipso satietatis munera consequantur. Sed ista esca uniuscujusque rei continentia debet intelligi. Alia enim corporaliter, alia spiritualiter expetunt gubernari; sed his omnibus una esca est largitas dispensata Creatoris. Et ne crederes semper dandum esse quod petitur, adjecit, in tempore opportuno. Multi enim
Abbreviated transcription (Latin):
& ses ingamib operibus suis
Alleuat dñs oms quicoꝵ Ruunt.
& exigit oc̃s elisos
ctauus locus aperitur: quidicitur
abundantia. Ipsa .ẽ. memoriam abundan¬
tiȩ suauitatistuȩ eructabt̃. quã superius
in ante facta scđa paste memorauit:
missa compleuit: & non in paucis: sed in
omnib uerbsuis: Quld reuera ipsi soli
conuenit quidix̃. celũ & t̃ra transibunt.
uerba autẽ mea non praeteribt̃: qui sicut
uerax in ꝑmis sionib lta & scs in omni
sua operatione dinoscitur: Hoc quoq
ada bundantiam dñi non .e. dubium
ꝑtinere : quando eleuantur ruentes
ab soluuntur rei. eriguntur elisi
Tuncenim recordatio suauitatis ipsius ab&.
cũ factoꝵ talium uirtus a spicitur. &e
ructuat᷑ in laudib eiꝰ quidignatꝰ .ẽ. de potes¬
tate diaboli eripere peccatorẽ: & uid e.
qm̃ & hic duae res dño deputantur
Ipseenim alleuat ruentes: quiadhuc
minime corruer̃. Ipseerigit elisos:

Expanded text:
et sanctus in omnibus operibus suis. et sanctus in omnibus operibus suis. Allevat Dominus omnes qui corruunt, t erigit omnes elisos. 489 Octavus locus aperitur, qui dicitur ab abundantia. Ipsa est: Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt, quam superius in antefata secunda parte memoravit. missa complevit; et non in paucis, sed in omnibus verbis suis. Quod revera ipsi soli convenit qui dixit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Qui sicut verax in promissionibus, ita et sanctus in omni sua operatione dignoscitur. Hoc quoque ad abundantiam Domini non est dubium pertinere, quando elevantur ruentes, absolvuntur rei, eriguntur elisi. Tunc enim recordatio suavitatis ipsius habetur, cum factorum talium virtus aspicitur, et eructatur in laudibus ejus, qui dignatus est de potestate diaboli eripere peccatorem. Et vide quoniam et hic duae res Domino deputantur; ipse enim allevat ruentes, qui adhuc minime corruerunt; ipse erigit elisos,
Abbreviated transcription (Latin):
tib nota facta ẽ. potentia dñi & gloria
regnieius: neignorataminus forsitan
quȩrero&ur: Nota quoq facta ẽ. poten¬
tia eius. cum petrus & iołns ex utero
matris claudũ ambulare fecer̃ dicentes
Uiriis rahelitȩ quid miramini in hoc
qua sinr̃a uirtute aut pi&ate fecerim
hunc ambula re: & paulo post dicunt
qđ in nomine ihũ xp̃i saluus sit factus:
Nota &iam facta ẽ. ile potentia dñi
quando diuersas uirtutes apłu inuoca¬
to eius nomine ꝑ fecerunt: Regnum
& dom inatiotua In omni gene¬
fRatione & proceniae
Uenit ad septimum locum: quitra hitur
amagnitudine: Nam simagnũ .e. ad tẽp
imperare quanto magnificentius dominati¬
onis terminum non habere: Primũ enĩ
signum dñi. de ꝑpetuitate laudauit :
Sostea dcipsius nominationis effectu
S unt enim rogna humana: sed nonani
diutius dominantia : & ideo ꝑpetultas
ista commemoratur : Neregnũ taleputa¬
res quale in mundo forsitan . eẽ cognoscis
łidelis dñs inomnib uerbio quis:

Expanded text:
oribus nota facta est potentia Domini et gloria regni ejus, ne ignorata minus forsitan quaereretur. Nota quoque facta est potentia ejus, cum Petrus et Joannes ex utero matris claudum ambulare fecerunt, dicentes: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, quasi nostra virtute aut pietate fecerimus hunc ambulare ? Et paulo post dicunt: Quod in nomine Jesu Christi salvus sit factus. Nota etiam facta est potentia Domini, quando diversas virtutes apostoli invocato ejus nomine perfecerunt. et dominatio tua in omni generatione et progenie. Venit ad septimum locum, qui trahitur a magnitudine. Nam si magnum est ad tempus imperare, quanto magnificentius dominationis terminum non habere? Primum enim signum Domini de perpetuitate laudavit, postea de ipsius dominationis effectu. Sunt enim regna humana, sed non aetdiutius dominantia; et ideo perpetuitas ista commemoratur, ne regnum tale putares, quale in mundo forsitan esse cognoscisidelis Dominus in omnibus verbis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntates Quas siuere intellegam :
sẽp iustas. eẽ. sentim Nam cũ nos uerbe¬
rat: xquitatẽ facit. quia peccatis dig¬
na refatuit: &ideo dunob petim̃ parci:
prius eius iuftitiam confitram & sic abip¬
so expectam munera piecatis: Sc̃s & pi
cõpletur Uiȩ ꝑtinent ad dispositiones:
Operatio adeffectũ: Sed hoc ꝓnr̃a in be¬
cillitate diuiditur: e&erũ apudillũ: hoc ÷
uelle quod facere : hoc disponere : qđ

Expanded text:
voluntates, quas, si vere intelligimus, semper justas esse sentimus. Nam cum nos verberat, aequitatem facit, quia peccatis digna restituit; et ideo dum nobis petimus parci, prius ejus justitiam confiteamur, et sic ab ipso exspectemus munere pietatis. Sanctus, et piucompletur. Viae pertinent ad dispositiones. operatio ad effectum; sed hoc pro nostra imbecillitate dividitur. Caeterum apud illum, hoc est velle quod facere, hoc disponere quod
Abbreviated transcription (Latin):
tia prȩrogante largitur: Illud damnat :¬
quoddi abola machinante construitur :
Vis enimposita uerborum : soluit abso¬
lutis sime questionem: Opera enim dñi
scꝑ eliguntur : nr̃a uel diaboli sinedu¬
bitatione damnantur: Contite

Expanded text:
tia praerogante largitur; illud damnat tia praerogante largitur; illud damnat quod diabolo machinante construitur. Vis enim posita verborum solvit absolutissime quaestionem. Opera enim Domini semper eliguntur, nostra vel diaboli sine dubitatione damnantur. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
stellis caelum depinxit: sedtolerantem
dixit excelsus humanus : ut qui puniri
possent lege iuftitiȩ ꝓbentur ꝑpatienti¬
am dñi non perire: Sicut legitur Nolo
mostem peccatoris : sed conuestat᷑ &uiuat:¬
SUAuiS dñs uniueꝵsis: & miserati¬
gnes eius: Super oma operaeius
ertius argum̃ta locus ẽ: a magnificen¬
tia: Quidenim magnificentius. quam
suauem. eẽ. uniuersis. quitam̃ eum deuo¬
tis sensib ipsius munere gustauerunt :
Sicut petrus apłs dicit: Sitam̃ gustastis:
qm̃ dulcis . ẽ dñs: dulcis enim dici non
potest : nisieis quibona ipsius spiritaliter
Inbiberunt: Quiditerũ magnificentius
quã miscrationes supraomnes operassuas
Inpendere. quae eo gloriant᷑ auctore :
Dicat aliquis: Cur ergo damnandisunt
peccitores. quos eius creaturã. eẽ. ñ dubiũ ÷
sed respice quia miserationes conferen¬
das dicit supra operas dñi Ipsum enim
coronat : quod in nob̵ occulto iudicio gra¬

Expanded text:
stellis coelum depinxit; sed tolerantem stellis coelum depinxit; sed tolerantem dixit excessus humanos; ut qui puniri possent lege justitiae, probentur per patientiam Domini non perire, sicut legitur: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur etSuavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera ejus. Tertius argumenti locus est a magnificentia. Quid enim magnificentius quam suavem esse universis, qui tamen eum devotis sensibus ipsius munere gustaverunt? Sicut Petrus apostolus dicit: Si tamen gustastis quoniam dulcis est Dominus . Dulcis enim dici non potest, nisi eis qui bona ipsius spiritualiter imbiberunt. Quid iterum magnificentius quam miserationes supra omnes operas suas impendere, quae eo gloriantur auctore? Dicat aliquis: Cur ergo damnandi sunt peccatores, quos ejus creaturam esse non dubium est? Sed respice quia miserationes conferendas dicit supra operas Domini. Ipsum enim coronat, quod in nobis occulto judicio gra
Abbreviated transcription (Latin):
merusiste : caelestium rerũ cõmemoratione
ex sequitur : que in scđa parte breuiter
intim iuit: Canunc singillatin: m̃te solli¬
cita ꝑquiramꝰ: Ab operib dñi fecit initiũ.
ut miserator dicitur Nam quod miseri¬
cors dicitur : naturȩ ipsius uirtus ẽ.
Q uodmiserator: fragilitatinrȩ causa.
salutis ẽ Misericors ẽ. enim cum crett :
quia nullis beneficiis ꝓuocat᷑ ut prȩst&:
sed clem̃tiȩ suȩ disputatione uniuersa
facit adexiftentiã ꝑuenire: Miserator
quoq: ẽ : cum rescadentes sua pietate
confiruit: quatenꝰ qui ꝑculpã cor ruunt.
ꝑ gratiam subleuentur: Quis enim actib
suis meretur munera dñi saluatoris dumab¬
solute legatur om̃s peccauerunt &egent
gloriam di: misericors autẽ & miserator.
figura paronomasia .ẽ. quaed e nominati¬
o dicitur: Patiens & multũ misericors
Senit ad scđm argumenti locum quiap¬
pellatur apotentia: quam non laudauit.
quod terras suspendit : maria coercuit.

Expanded text:
merus iste coelestium rerum commemoratione merus iste coelestium rerum commemoratione exsequitur, quae in secunda parte breviter intimavit; ea nunc singillatim mente sollicita perquiramus. Ab operibus Domini fecit initium, ut miserator dicatur. Nam quod misericors dicitur, naturae ipsius virtus est; quod miserator, fragilitati nostrae causa salutis est. Misericors est enim cum creat, quia nullis beneficiis provocatur ut praestet, sed clementiae suae dispositione universa facit ad existentiam pervenire. Miserator quoque est, cum res cadentes sua pietate reconstruit, quatenus qui per culpam corruunt, per gratiam subleventur. Quis enim actibus suis meretur munera Domini Salvatoris, dum absolute legatur: Omnes peccaverunt et egent gloria Dei ? Misericors autem et miserator figura paronomasia est, quae et denominatio dicitur. Patiens et multum misericors. Venit ad secundum argumenti locum, qui appellatur a potentia, quam non laudavit quod terras suspendit, maria coercuit,
Abbreviated transcription (Latin):
da: qua nos istis nominib forsitan possumꝰ
appellare cata ractas diuinieloquii: fon¬
tes uerboꝵ. cȩlestium ubera prȩconii:
Vnde & humanũ genꝰ pia confessione se¬
ficitur: & angelis beatitudo sine fine
prestabitur: Quȩ argum̃ta in sum maita
arbitror eẽ definiendaratio : quaerei incon¬
p̃hensibilis atq altissimȩ : sumatim & bre¬
uiter in quantũ ual&: non quantũ .ẽ. efficit
m̃tionem Hinc enimniħ ex trinsecus: niħ
sed om̃a talia ꝓcedunt qualia &ueritas loqͥt᷑
& deueritate dicuntur: In magnũ quoque
sacram̃tũ haec nouem loca unde laudes
dominicȩ nascuntur ar bitror ad p̃hensa
ut trinitatis honor in setr̃iplicato numero
possit agnosci: Iste quoq numerus contin&
& in codicib sacris : qm̃ scã dñi legit & uene¬
in ꝓph&is. inpsalterio. Insalomone. Inagio¬
graphis. In euuangeluis. inepistolis apłoꝵ
in actib: apłoꝵ cum a pocalipsrn: Sic nu¬

Expanded text:
da: quae nos istis nominibus forsitan possumus da: quae nos istis nominibus forsitan possumus appellare cataractas divini eloquii, fontes verborum coelestium, ubera beata praeconii, unde et humanum genus pia confessione reficitur, et angelis beatitudo sine fine praestatur. Quae argumenta in summa ita arbitror esse definienda: Ratio quae rei incomprehensibilis atque altissimae summatim et breviter in quantum valet, non quantum est, efficit mentionem. Hinc enim nihil extrinsecus, nihil sed omnia talia procedunt, qualia et veritas loquitur, et de veritate dicuntur. In magnum quoque sacramentum haec novem loca, unde laudes dominicae nascuntur arbitror apprehensa; ut Trinitatis honor tertio in se triplicato numero possit agnosci. Iste quoque numerus continetur et in codicibus sacris, quos sancta Domini legit et venein Prophetis, in Psalterio, in Salomone, in Agiographis, in Evangeliis, in Epistolis apostolorum, in Actibus apostolorum cum Apocalypsi. Sic nu
Abbreviated transcription (Latin):
naꝑ rabẽ Memoriam abundantiç
suatutatistue eructabt̃: & ius titiã
tuaco ex altabunt
enit ad scđim narrationem: ubi speci¬
es dominicȩ laudis sacrato calculo prȩno¬
tauit: Sed quãuis ista rep&itio generatio¬
num infinitũ tẽp̃ ostendere uideatur quia
dñi opera sẽꝑ constat. ec̃. laudanda : tam̃
generatio & generatio: ad duos magis de¬
bent populos applicare : Vna adhȩbreoꝵ
quaepsignum circũcisionis electa .ẽ. altera
qua euenit exgentib: Ipsȩ senim : quȩ d ñi
beneficia susceper̃: & mento dicunt᷑ p̃conia
ipsius canere : quȩ ad eius deuotionis pro¬
bantur munera puenis se: Sed qm̃ hec nouẽ.
id ẽ: opera. potentia magnificentia. scĩtas.
mirabilia uirtus. terribilioꝵ. magnitudo
memoria iustitia: In modũ ꝓpositionis.
hic dicta sunt : uteis dem lincis consequent̃
debeat laus dominica decantari. Conuenit
utibi dcipsis euidentius dicere debeamꝰ:
ubi & auctoritas iudicauit latius exponen¬

Expanded text:
 Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt, et justitiam tuam exaltabunt. Venit ad secundam narrationem, ubi species dominicae laudis sacrato calculo praenotatur. Sed quamvis ista repetitio generationum infinitum tempus ostendere videatur, quia Domini opera semper constat esse laudanda: tamen generatio et generatio ad duos magis debent populos applicari: una ad Hebraeorum, quae per signum circumcisionis electa est; altera quae venit ex gentibus. Ipsae sunt enim quae Domini beneficia susceperunt. Et merito dicuntur praeconia ipsius canere, quae ad ejus devotionis probantur munera pervenisse. Sed quoniam haec novem, id est opera, potentia, magnificentia, 488 sanctitas, mirabilia, virtus terribiliorum, magnitudo, memoria, justitia, in modum propositionis hic dicta sunt, ut eisdem lineis consequenter debeat laus dominica decantari; convenit ut ibi de ipsis evidentius dicere debeamus, ubi et auctoritas judicavit latius exponen
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus & potestates. uel iusti homi¬
nes & quicquid beatũ eẽ cognoscit̃:
Sed quia om̃s creaturȩ nons̃ intellec¬
tuali dignitate sublimes. ut ium̃ta
saxa ligna terra uł his similia quo¬
modo illum poterit om̃is creatura pre¬
dicare : confitetur plane in hoc qđ ẽ
dum suum glorificare facit auctorẽ
qui omnia ammirabili dispositione ꝑ¬
fecit: ut aut ꝑ seipsȩ creaturȩ laudent:
aut ꝑ rationales substantias operad ñi
ualde bona p̃dicentur: EloRiam Reg
uintus amirabilib Lloquen t̃¬
ꝓducitur locus : quã mirabilis
enĩ ds. qui fecit cȩlũ & terrã : eaque
diuersis bonis stupendauarietate cõ¬
pleuit: In paruis enĩ .ẽ. mensura suf¬
ficiens : In mediocrib: aquabile tẽpe¬
ram̃tũ: in magnis abundantia copi¬
osa donoꝵ & neces se. ẽ. totũ esse
mirabile quando uniuersarũ rerũ
omnipotentẽ constat auctorem:

Expanded text:
patus, vel justi homines, et quidquid beatum esse cognoscitur. Sed quia omnes creaturae non sunt in intellectuali dignitate sublimes, ut jumenta, saxa, ligna, terra, vel his similia, quomodo illum poterit omnis creatura praedicare? Confitetur plane in hoc quod est, dum suum glorificare facit auctorem, qui omnia admirabili dispositione perfecit; ut aut per se ipsae creaturae laudent, aut per rationales substantias opera Domini valde bona praedicentur. Vers. 11. uintus a mirabilibus producitur locus. Quam mirabilis enim Deus, qui fecit coelum et terram, eaque diversis bonis stupenda varietate complevit! In parvis enim est mensura sufficiens, in mediocribus aequabile temperamentum, in magnis abundantia copiosa donorum. Et necesse est totum esse mirabile, quando universarum rerum omnipotentem constat auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
possit laudib conp̃hendi: singulis tam̃¬
sermonib indicatur cum dicit᷑: Mlagñ
nimis: &iterũ magnitudinis ti ñ .e. finis
Quidefinitionis quintꝰ .ẽ. mođ: Hicgrȩce
quando singulis uocabulis remquã scire
tentiam tuao ꝓnuntiabt̃ Macnifi¬

Expanded text:
possit laudibus comppossit laudibus compsermonibus indicatur, cum dicitur: Magnus nimis; et iterum, Magnitudinis ejus non est finis. Qui definitionis quintus est modus; hic Graece quando singulis vocabulis rem quam sciretentiam tuam pronuntiabun
Abbreviated transcription (Latin):
Superius dix̃ exalta boteds : & ne forsi¬
tan humana neglegentia semel creder&
los dies: ubi reuera mutua sibi alternatione
succedunt: Sed qui hic ꝑistos singulos dies
benedicit dñm : ibi in illo aterno u̾nodit
quiuenturus ẽ. cumbeatis continua exul¬
tatione laudabit: Adrdliqua uero uit ba
huius uersus qm̃ sunt similia : superior ex¬
positio dicta sufficiat. Magnus dtio¬
iranda complexio. uera p̃dicatio
sic laudare dñm : ut quantũ .e. magnus
nonȩstimes explicandũ : Sensus enĩtotius
cretiurȩ defecit: & adhuc illa reractatio
ditur: Ita neceloquentia quãui samplissi¬
ma eius poss̃ preconia terminari Uistus
in explicibilis: pieta sin conp̃hensibilis:
sapientia ineffabilis cuius reuera definitio :
finem in scis. laudib non habere : & nota
quia dũdicit᷑ magnitudinis ei finẽ ñ. tẽ.
nũ quãte p̃cepit ab eiꝰ p̃dicatione cessare:
Nam & tacitẜ gratiasagimꝰ cũ nos ꝑbabili
conuersatione tractamꝰ: Quicũ nulli s

Expanded text:
Superius dixit: Exaltabo te, Deus. Et ne forsitan humana negligentia semel credereter singulos dies: ubi revera mutua sibi alternatione succedunt. Sed qui hic per istos singulos dies benedicit Dominum, ibi in illo aeterno uno die qui venturus est, cum beatis continua exsultatione laudabit. Ad reliqua vero verba hujus versus quoniam sunt similia, superior expositio dicta sufficiat. VersMiranda complexio, vera praedicatio, sic laudare Dominum, ut quantum est magnus, non aestimes explicandum. Sensus enim totius creaturae deficit, et adhuc illa retractatio ditur, ita nec eloquentia quamvis amplissima ejus possunt praeconia terminari: virtus inexplicabilis, pietas incomprehensibilis, sapientia ineffabilis; cujus vera definitio est finem in sanctis laudibus non habere. Et nota quia dum dicitur magnitudinis ejus finem non esse, nunquam te praecipit ab ejus praedicatione cessare; nam et taciti gratias agimus, cum nos probabili conversatione tractamus, qui cum nullis
Abbreviated transcription (Latin):
Scđa dicit laudem dñi : nouẽ modis. eẽ:
ꝑagendam : habens litteras quattuor
Tertia paste: quae in seđa dep̃conio xp̃i
breuiter ꝓposuit Paulatius atq euident̃
explanat. Infinem commonens ab omni
carne dñm debere laudarb: quȩ pars
r&in& litteras quattuor decim Illud¬
tamen ꝓomnib: debem intendere : qui a
sic dictum .c̃: unde dñs laudari possit:
ut tam̃ pastes ipsem ex plicabiles. eẽ uide¬
antur : Verbi gratia dicitur laudanđ
eẽ. in operib suis: Sedquis ci possit ope¬
ras utdignũ t̃ explicares dicitur de
potentia Sed quis eiꝰ potentum en arrase
prȩualeat s una ergo ueritas .e. sic ꝓpasies
laudẽ dicidño: ut tam̃ noncredas cim

Expanded text:
Secunda dicit laudem Domini novem modis esse Secunda dicit laudem Domini novem modis esse peragendam, habens litteras quatuor. Tertia parte quae in secunda de praeconio Christi breviter proposuit, paulo latius atque evidenter explanat, in fine commonens ab omni carne Dominum debere laudari; quae pars retinet litteras quatuordecim. Illudtamen prae omnibus debemus intendere: quia sic dictum est unde Dominus laudari possit, ut tamen partes ipsae inexplicabiles esse videantur. Verbi gratia, dicitur laudandus esse in operibus suis: sed quis ejus possit opera, ut dignum est, explicare? Dicitur de potentia: sed quis ejus potentiam enarrare praevaleat? Una ergo veritas est, sic per partes laudem dici Domino, ut tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
deefi. Sed siuis ꝑfectus eẽ uendeomniatua
& sequereme Sed cum om̃s hoc non faciant
a ꝑ fecto aliquid minus habese nos cuntur.
Qua ꝓpter gratias agentes dõ iugiter sup¬
plicemus quita le nob hic mysterium suae
pietatis ostendit: ut & nos quimaxima sum̃
mericorũ parte curati. similia postala se
prȩsumam: quatenus ad laudes eius ȩternas
indulgentie ipsius munere ꝑuenire merẽ¬
amur: Siue magis quod postea reperi in ꝑ¬
fecti al fab&o. indicant ecclam: quȩ hic̃
adhuc agitur : & necdum .ẽ. in quorum
seques tratione pur gata: Plenarii ue ro
futuram. significant hierusalem : ubi iam
ꝑfectorum co&us scõꝵ electione cõplebit.:
quod &iam ipsi psalmi qui hebreis literis
prenotantur: sidiligenter inspicias in¬
dicare noscuntur. Diuisio pͥsalmi
sita .e: al fab&i hebrei ordine decur¬
rens : tribus narrationib explicatur:
Prima ẽ. laudis eiꝰ infinita promis sio.
continens predicti al fab&i litterastres:

Expanded text:
deest: sed si vis esse perfectus, vende omnia tua, deest: sed si vis esse perfectus, vende omnia tua, et sequere me . Sed cum omnes hoc non faciant, a perfecto aliquid minus habere noscuntur. Quaproter gratias agentes Domino jugiter supplicemus, qui tale nobis hic mysterium suae pietatis ostendit; ut et nos qui maxima sumus meritorum parte curati, similia postulare praesumamus, quatenus ad laudes ejus aeternas indulgentiae ipsius munere pervenire mereamur. Sive magis quod postea reperi, imperfecti alphabetides indicant Ecclesiam, quae hic adhuc agitur, et necdum est iniquorum sequestratione purgata; plenarii vero futuram significant Jerusalem, ubi jam perfectorum coetus sanctorum electione complebitur. Quod etiam ipsi psalmi qui Hebraeis litteris praenotantur, si diligenter inspicias, indicare noscuntur. Divisio psalmi. sita est, alphabeti Hebraei ordine decurrens, tribus narrationibus explicatur. Prima est laudis ejus infinita promissio, continens praedicti alphabeti litteras tres.
Abbreviated transcription (Latin):
duntur : quod penitentium confessi o tali
calculo p̃notatur : quodipse sps sc̃s sep¬
tenaria uirtute p̃dicatus . ẽ. Illud for¬
sitan indicans sacram̃tum: quando moy¬
sȩ dñs p̃cepit ut intab naculo suo septẽ
lucernas apponeret ꝑ petuo lumine
lucentes: Sed cum niħ inscripturis diui¬
nis ꝓb&ur otiosum : maxime ebreialfa¬
betior dinem : & hic non incassũ arbitror
ꝑuer suum capita custoditum: que mindu¬
obus generib hominum: inuicesimo quasto
psalmo dixim̾ accipiendum. Nam cum
totis litteris explicatur iustos designat.
quib nullauistus ꝑ gratiam dñi de esse
monstratur: Cumuero nontotis caracterib
adnotatur : illos uidetur ostendere qui
in ecła quidem sunt dñi: sed nonadeo cunc¬
tis bonis operib ꝓbantur .cẽ. porfectio
b&o luteratantum una sub trahitur:
ut non illos sum mos indicire uidettur
Nam & dns in cuugło dixithomint qui se
ꝓbabili conuersatione tractabat : unũtibi

Expanded text:
duntur, quod poenitentium confessio tali duntur, quod poenitentium confessio tali calculo praenotatur, quod ipse Spiritus sanctus septenaria virtute praedicatus est: illud forsitan indicans sacramentum, quando Moysi Dominus praecepit ut in tabernaculo suo septem lucernas apponeret perpetuo lumine lucentes . Sed cum nihil in Scripturis divinis probetur otiosum, maxime Hebraei alphabeti 487 ordinem et hic non incassum arbitror per versuum capita custoditum, quem in duobus generibus hominum in vigesimo quarto psalmo diximus accipiendum. Nam cum totis litteris explicatur, justos designat, quibus nulla virtus per gratiam Domini deesse monstratur; cum vero non totis characteribus adnotatur, illos videtur ostendere qui in Ecclesia quidem sunt Domini, sed non adeo cunctis bonis operibus probantur esse perfecti. beto littera tantum una subtrahitur, ut non illos summos indicare videatur. Nam et Dominus in Evangelio dixit homini, qui se probabili conversatione tractabat: Unum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
aut de antichristi abominanda elatione
narratur: sed reliqui septem in magnum
mysterium diuinis p̃coniis aptati: cęlesti
l&itia uidentur eẽ. plenissimi: Nunc
adlaudes dñi repulsis nubib peccatorum :
serenis mentib accedamus: Ex plic̃:¬
auid xp̃m dñm significare
& nominis ipsius interp̃tati¬
one docuim: & ꝑ descen sum
carnis exparente sicappellatũ. eẽ
monstratũ .e:s ed dum hoc nob constare
uideatur: illud magis diligenter arbi¬
tror ꝑ serutandum: cur hictitulus¬
singulariter contineat. laudatio ipsiđđ
quia complecis omnib quib humanaig¬
norantia fuerat instruenda: nunc ad sola
p̃cipitur dñiuacare p̾conia: quȩ laudes
quadam difcinctione suisq uirtutibus.
in his septem psalmis sequentib mirabili¬
ter explicantur: Quorum ꝓprictas
in suis conclusionib sicut factum .e.
& in p̃cedentib aperitur Nec uacat qđ
hic septenario numero laudes dñiconȩlu¬

Expanded text:
aut de Antichristi abominanda elatione aut de Antichristi abominanda elatione narratur; sed reliqui septem in magnum mysterium divinis praeconiis aptati, coelesti laetitia videntur esse plenissimi. Nunc ad laudes Domini repulsis nubibus peccatorum, serenis mentibus accedamus. Pum Dominum significare et nominis ipsius interpretatione docuimus, et per descensum carnis ex parente sic appellatum esse monstratum est. Sed dum hoc nobis constare videatur, illud magis diligenter arbitror perscrutandum, cur hic titulussingularitqui, completis omnibus quibus humana ignorantia fuerat inpraecipitur Domini vacare praeconia, quae laudes quadam distinctione suisque virtutibus in his septem psalmis sequentibus mirabiliter explicantur. Quorum proprietas in suis conclusionibus sicut factum est et in praecedentibus aperitur. Nec vacat quod hic septenario numero laudes Domini conclu
Abbreviated transcription (Latin):
beati populi definitio plenis sima ucri
rium phalis quidem płalm audi¬
tus .ẽ. scduideam᷑ quo ꝑtineat
Lista uictoria : quȩ specialiter ad
similitudinẽ ecclȩ constat ec̃ ꝑfecta
Namlic& ꝑistum scm̃ uirũ multa dñs
religionis suȩ sacram̃ta monstrauerit
hoctamen cuidenter adpugnas eccłȩ
declarandas quas spiritaliter patitur
ꝑbatur effectum. ut pastorali petra supc¬
rias caderet comse uirium suarum pracsũp¬
tione iactarit. Qua ꝓpter exemplar
istud totius fidei grauidum: huius modi
debem accipere Golias ad diabolũ per¬
tineat cũministris: dauid aduniuer sum
terribilem petrȩ n&s citur soliditate supe¬
rasse: Illud quoq mignopere contuen¬
dum e quod post tot᷑ psalmoꝵ longis¬
simam seriem: hic mundinarũ rerum
quasi quidim terminus uid& apposit
Nequeenim post hunc aliquid aut eccłȩ
pas sionib mastyrum aut de tribulatione
pęnitentium: aut delam̃tatione fideliũ.

Expanded text:
beati populi definitio plenissima veritabeati populi definitio plenissima veritapsalmi. Triumphalis quidem psalmus auditus est; sed videamus quo pertineat ista victoria quae specialiter ad similitudinem Ecclesiae constat esse perfecta. Nam licet per istum sanctum virum multa Dominus religionis suae sacramenta monstraverit, hoc tamen evidenter ad pugnas Ecclesiae declarandas, quas spiritualiter patitur, probatur effectum; ut pastorali petra superbus caderet, cum se virium suarum praesumptione jactaret. Quapropter exemplar istud totius fidei gravidum hujusmodi debemus accipere. Golias ad diabolum pertineat cum ministris, David ad universum rterribilem petrae noscitur soliditate superasse. Illud quoque magnopere contuendum est, quod post tot psalmorum longissimam seriem, hic mundanarum rerum quasi quidam terminus videtur appositus. Neque enim post hunc aliquid aut de Ecclpassionibus martyrum, aut de tribulatione poenitentium, aut de lamentatione fidelium,
Abbreviated transcription (Latin):
probatur continere sententias. Vna .ẽ. eorũ
qui sibi uident᷑ felices: altera uero betoꝵ:
Ait enim. Beatũ dixerunt populũ cui hȩcs.
scilic& superiora quadicta sunt: suudicant
quiueritatis discipuli non fuer̃ : mundidi¬
uitias prȩferer. & cȩlestia regna contẽp¬
nunt beititudinẽ putantes: aut oues
foetosas aspicere. aut boues crassissimos
possidere: Audite mili ꝑ suasi. audite
dem̃tes in sinistra poni quȩ putatis. eẽ
magnifica Sicenim de sapientia legitur:
Indextera eiꝰ anniuitȩ : in sinistra cius
diuitiȩ & gloria Audiam nunc : quiddi¬
catur deturbi fidelium: Beatus populus
ds̃: scõs uiros significat. & ꝓbabilise con¬
uer sitione tractantes. Illoꝵ enim dñs
nondicitur : quiet nequaqua prȩdicationi¬
b itquies cunt: Ipsicnim dñm habent xp̃m
qui & eiꝰ serui specialiter nuncupantur
Addidit quoq ds̃ eius: id .e. quib ꝓpitius
ueraciter nuncupatur: Sic paucis uerbis:

Expanded text:
probatur continere sententias. Una est eorum probatur continere sententias. Una est eorum qui sibi videntur felices, altera vero beatorum. Ait enim: Beatum dixerunt populum cui haec sunt; scilicet superiora quae dicta sunt. Sic judicant qui veritatis discipuli non fuerunt, mundi divitias praeferunt, et coelestia regna contemnunt: beatitudinem putantes, aut oves fetosas aspicere, aut boves crassissimos possidere. Audite, male persuasi; audite, dementes, in sinistra poni quae putatis esse magnifica. Sic enim de sapientia legitur: In dextera ejus anni vitae; in sinistra ejus divitiae et gloria . Audiamus nunc quid dicatur de turba fidelium: Beatus populus nus, sanctos viros significat, et probabili se conversatione tractantes. Illorum enim Dominus non dicitur, qui ejus nequaquam praedicationibus acquiescunt. Ipsi enim Dominum habent Christum, qui et ejus servi specialiter nuncupantur. Addidit quoque, Deus ejus, id est quibus propitius veraciter nuncupatur. Sic paucis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
icaffluens facultas ostenditur. quoꝵ
boues non as si duo laborem Acri : sed deliciosa
otiositate pinguis simi sunt : sedipsiuertiate
tenues atq itiuni eẽ monstrantur: Sequit
Non .ẽ. ruina maceriȩ Adhuc felicitas de¬
scribitur impioꝵ: quȩ tam̃ inreb transitorus
eẽ. conuincitur Maceries ẽ. paries ex
sola compositione saxorũ: qui autuineas
claudit: Aut ortoꝵ culta cõmunit: Qua¬
ꝓpt̃ eoꝵ cõmemorit᷑ tanta ꝓsperitas.
ut nec ipsa ruant quȩ in aliqua utilitatera
uident᷑ erecta Subicit̾: Neq transitus
neq cdamor inplateis eorũ: Hoc quoqua
uult a seculiistius felicia ꝑtinere: ut quan¬
do sepatres familias cupiunt reficere ꝑ
qui&em: non sit transit ꝑdomoseorum
aut damor oriatur turbid implateis
ne somnus eoꝵ importuna loquacitate
rũpatur : sed silentium sit cũ uolunt qui¬
escere : occursus cum se amicus saluta re¬
dum prȩcipiunt: quȩ figura dr̃ elimax
quando dictio graditim ad superiola

Expanded text:
ic affluens facultas ostenditur, quorum boves non assiduo labore macri, sed deliciosa otiositate pinguissimi sunt: sed ipsi veritate tenues atque jejuni esse monstrantur. Sequitur, Non est ruina maceriae. Adhuc felicitas describitur impiorum, quae tamen in rebus transitoriis esse convincitur. Maceries est paries ex sola compositione saxorum, qui aut vineas claudit, aut hortorum culta communit. Quapropter eorum commemoratur tanta prosperitas, ut nec ipsa ruant, quae in aliquam utilitatem videntur erecta. Subjicitur, neque transitus, neque clamor in plateis eorum. Hoc quoque vult ad saeculi istius felicia pertinere; ut quando se patres familias cupiunt reficere per quietem, non sit transitus per domos eorum, aut clamor oriatur turbidus in plateis: ne somnus eorum importuna loquacitate rumpatur, sed silentium sit cum volunt quiescere, occursus cum se amicos salutare praecipiunt. Quae figura dicitur climax quando dictio gradatim ad superiora
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim poss& conp̃hendere quanta sit
dec unctis collecta liudatio: cum sit inu¬
na quaq rem mirabilis magnitudo: dicen¬
do enim nr̃: culturas dem̃tissimȩ pagani¬
tatis excludit Uirtusaut̃ magna: quia sin¬
singularis quia omni potentis quia rerũ
omniũ gubnator & conditor. ẽ Sequitur
& sapientiaei non e. numerus. Hic numer
ꝓfine debem accipere: quia om̃a calculus
quinumerat & definit: Sapientia uero dĩ
quẽ ammodũ potest habere numerũ quae
auctor calculi eẽ. noscitur : Nam sinume¬
rare possit: iam uideretur. eẽ. subnum ero
Quodsinet ipse numerus totus a nob ñ potest
scire. quo modo quaritione pręual& diui¬
na sapientia cõ prehendi creaturis enĩ suis
in cõpartibilit̃ potior ẽ. creator. &ideo ue¬
raciter dictũ . ẽ: sapientia eiꝰ ñ . ẽ. numerus
Namdehis quȩcreauit: sapiens dicit. Om̃a
inm̃ sura numero & pondere dm̃fecis se:¬

Expanded text:
Quis enim possit comprehendere quanta sit Quis enim possit comprehendere quanta sit de cunctis collecta laudatio, cum sit in unaquaque re mirabilis magnitudo? Dicendo enim, noster, culturas dementissimae paganitatis excludit. Virtus autem magna, quia singularis, quia omnipotens, quia rerum omnium gubernator et conditor est. Sequitur, et sapientiae ejus non est numerus. Hic numerum pro fine debemus accipere, quia omnia calculus quae sunt numerat et definit. Sapientia vero Dei quemadmodum potest habere numerum, quae auctor calculi esse cognoscitur? Nam si numerari posset, jam videretur esse sub numero. Quod si nec ipse numerus totus a nobis potest sciri, quomodo, qua ratione praevalet divina sapientia comprehendi? Creaturis enim suis incomparabiliter potior est Creator, et ideo veraciter dictum est: Sapientiae ejus non est numerus. Nam de his quae creavit, Sapiens dicit: Omnia in mensura, numero et pondere Deum fecisse