comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
AP NEC ITAQUE BREUITER NXIMUS UT QUAN¬
tũ sit pondus regiminis monstraremꝰ. ne te¬
merare sacra regimina ꝗs quis his imparest au¬
deat. et ꝑ concupiscen tiã culminis ducatũ
suscipiat ꝑditionis. Ho inc eñĩ pre iacob ꝓhibet
dicens. Nolite plures magistri fieri fratres mei
Ninc ipse dei hominũq mediator regnũ ꝑcipe
uitauit in terris: ꝗ suꝑ noꝵ quoꝙ spiri tuũ sci¬
entiã. sensuq transcendens ante scła regnat
in celis. Scriptũ ꝗppe est. Iħc cũ cogno uisset ꝗa
uenturi essent ut raperent eũ. et facerent. eũ
regẽ. fugit iterũ in montẽ ipse solus. Quis enĩ
principari hominib tã sine culpa potuisset quã
his ꝗhos nimirũ regeret. quos ipse creauerat. Sed
ꝗa to circo in carne apparuit. ut ñ solũ nos ꝑpas¬
sionẽ redimeret. uerũ ętiã ꝑ conuersationẽ
doceret: Exẽplũ se sequentib p̃bens. sex fieri
noluit: Ad crucis uõ patibulũ sponte conuenit.

Expanded text:
aec itaque breviter diximus, ut quanaec itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula reg cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret quos ipse creaverat? sed quia idcirco in carne apparuit, ut non solum nos per passionem redimeret, 5 verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit;
Abbreviated transcription (Latin):
faccisunt domꝰ isrł in offendiculũ iniꝗtatis. Nemo
ꝗppe amplius in ȩccła nocet. quã ꝗ ꝑuerse agens.
nom uł ordinẽ sc̃ĩtatis habet. Delinquentẽ nãq
hunc red arguere nullus p̾sumit et in exẽplũ culpa
uehem̃ter extenditur. qͥndo ꝓreuerentia ordinis
peccator honorat᷑. Indigni aut ꝗq tanti reatꝰ pon¬
dera fugerent: si ueritatis sententiã sollicita cordis
aure pensarẽt qua ait. Qui scandali zauerit unnm
depusillis istis ꝗ in me credunt: expedit ei ut suspen¬
datur mola asinana in collo eiꝰ. et demergat᷑ in
ꝓfundũ maris. ꝑ molã ꝗppe asinaniã secularis utte
cirtuit᷑ ac labor exprimitur : Et ꝑ ꝓfundũ maris
ex trema dãpnatio designat᷑. Qui ergo ad sc̃itatis
melus ꝓfec to fuerat ut hunc ao mortẽ sub exte¬
nori habitu terrena acta constringerent : quam
sacra officia in culpa ceteris imitabilẽ demonstra¬
tent: Suia nimirũ si solus caderet ut cuq hunc
tolerabilior inferni pena craciaret. cãp .iii.¬

Expanded text:
Facti sunt domui Israel in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit; et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in coprofundum maris . Per molam quippe asinariam saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis plo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Quia nimirum si solus caderet, utcumque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dirimus ꝑtinaciter debet: cũ ad suscipiendũ hoc
suꝑna uoluntas agnoscitur Quoo mo̾ses utrũq mira
operxio ex pleuit: ꝗ p̃ esse tante multi tudini: et noluit
et obediuit Suꝑb eñi fortasse esset siducatũ plebis
in numere sine trepidatione susciperet: Et rursũ su¬
ꝑbus existeret si auctoris imperio obedire recusaret
utroibiq ergo humilis : utrobiq subiectus : Et pre¬
esse populis semet ipsũ metiendo noluit. et tamen
de imperantis uiribus p̃sumendo consensit. Io inc ergo
hinc ꝗꝙ p̃cipites colligant. cũ quanta culpa ex appe¬
titu ꝓprio ceteris p̃ferri non metuunt. si sc̃i uiri ple¬
biũ ducatũ suscipere dõ etiã iubente timuerunt.
Ab̾ses suadente dño crepidat. et infirmus quisꝙ ut
honoris honus ꝑcipiat anhȩlat Et ꝗ ad casũ ualde ur¬
guetur exꝓpriis. humerũ libenter opprimendus. pon¬
derib submit tit aliȩnis. que egit ferre non ualet.

Expanded text:
ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. dei uidelicet amor et ꝓximi: Factiuã igitur
uita ꝓdesse ꝓximis cupiens: ẽsaias officiũ p̃dicationis
appetit : ꝑ contẽplatiuã uõ. hieremias amori condito¬
ris sedule inherere desiderans: Ne mit ti ad p̾dicandũ
debeat contradicit Qd̃ ergo laudabiliter alter appe
tit. hoc laudabilit̾ alter expauit. Iste ne tacite con¬
tẽ plationis lucra loquendo ꝑderet: Ille ne dãpna
stu diosi operis tacendo sentiret Sedhoc inutrisq est
sub tiliter in tuendũ. ꝗa ethis ꝗ recusauit plene non
restitit: Et hiꝰ ꝗmit ti uoluit ante se ꝑ altaris calculũ
purgatũ uidit: Ne aut ñ purgatus ad ire quisq sacra
misteria audeat. Aut quẽ suꝑna gr̃a eligit sub humilita¬
tis specie suꝑbe contradicat. Quia igitur ualde dif¬
ficile est purgatũ se quelibet posse cognoscere : p̃dica¬
cionis fficiũ tutius declinatur. Nec declinari tamen

Expanded text:
tatis, Dei videlicet amor et proximi. Per activam igitur tatis, Dei videlicet amor et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Esaias officium praedicationis appetiit. Per contemplativam vero Hieremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabilitiit, hoc laudabiliter alter expavit: iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit, plene non restitit; et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari,
Abbreviated transcription (Latin):
cingitur . tunc ante dĩ oculos ueraest. cũ ad respu¬
endũ hoc q̃o utilit̾ subire p̃cipitur ꝑtinax ñ est.
Neq enĩ uere est humilis. ꝗ suꝑm nutus arbitriũ ut
giminis culmen imperatur. si iã donis p̃uentus est :¬
ꝗͣbus et alii ꝓsit: et ex corde debet fugere et inuitus
obedire
Cap̃. uiI.
ꝑUAM UIS Non NUAEQUA PRE DICATIOnis Officrũ
et non nulli laudabiliter appetunt: et adhoc non¬
nulli laudabiliter coacti ꝑtrauntur. Et liꝗde ag
unꝰ. ad p̃dicandũ mit ti debuisset sponte se p̃buit.¬
quo tam̃ alt̃ ꝑgere cũ pauore retusauit Esaias ꝗp¬
pe dño querenti quẽ mit teret. ultrose obtulit diceis.
Ecce ego mit teme hieremias aut̃ mittitur : et tam̃
ne mit ti debeat. humiliter reluc tatur dicens. A.a. a.
dñe ds: ecce ego nescio loꝗ ꝗa puer egosũ En ab utris¬
ꝙ ex terius diuersa uar ꝓdiit. sed ñ adiuerso fonte.
dilec tionis: ema nauit. Duo ꝗppe p̾ceptasunt cari¬

Expanded text:
e oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut giminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedire. CAPUT XLII.um, quod nonnunquam praedicationis officium et nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnuli laudabiliter coacti pertrahuntur. Quod liquide agnunus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se pquo tamen alter 8 pergere cum pavore recusavit. Isaias quippe Domino quaerenti quem mitteret, ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat humiliter reluctatur, dicens: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sedanavit. Duo quippe sunt praecepta cari
Abbreviated transcription (Latin):
di supra montẽ posita: neq accendunt lucernam
et ponunt eã sub modio sed suꝑcande labrũ: ut luce¬
At om̃ib ꝗ indomosunt. Hinc petro ait. Symon
iohis. amas me: Quicũ se amare ꝓtinꝰ respondisset
Audiuit. Sidiligis me pasce oues meas. Siergo dilecti¬
onis est testimoniũ cura pastronis : Quis quis uirtu¬
tib pollens gregẽ dĩ rennuit pascere: pastorẽ sumũ
conuincitur non amare Hinc paulus dicit. Si ap̃c
ꝓ om̃ib mortuus est. ergo om̃s mortui sunt.: et ꝓ om̃ib
mor tuus est. suꝑ est ut ꝗ uiuunt iã ñ sibi uiuant sed¬

Expanded text:
 posita; neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hinc Petro ait: Simon Joannis, amas me? Qui cum se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium cura pastionis, quisquis virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Hinc Paulus dicit: Si Christus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Et si pro omnibus mortuus est, supe
Abbreviated transcription (Latin):
Edona ꝑcipiunt et ꝓexcitatione cedero nimd¬
gnis munerib exaltantur ꝗͥstudio casti tatis mundi
bstinentie robore ualidi. doc trine dapib refeesi
patientiȩ longanimitate humiles. auc hosttatis eue¬
titudine erecti. piȩtatis gr̃a benigni. iusti die seue¬
ritate dismctisunt: Quinimirũ cułm̃ regininũ. siuo¬
cati suscipere rennuunt. ipsa sibi plerũq dona ao¬
imunt. quȩ ñ ꝓse tantũmͦ. sed ȩtiã ꝓ ali is accȩper̃.
Cũ ꝙ sua et ñ alioꝵ lucra cogitant ipsi se quȩ pri

Expanded text:
exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur, qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucr
Abbreviated transcription (Latin):
tionis petunt Dequa si districte iudicentur. ex tan¬
tis ꝓcul dubio reisunt: quantis uenientes ad publicũ
ꝓ desse potuerunt: Quia enĩ mente hisꝗ ꝓoimis ꝓ¬
futurus enitesceret. utilitati cȩ teroꝵ secretũ pro¬
ponit suũ. Quando ipse sũmi patris unigenitus. ut
multis ꝓdesset de sinu patris egressus est ad publicũ nr̃m¬

Expanded text:
tionis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantionis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum, quando ipse summi Patris unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum n
Abbreviated transcription (Latin):
uadrẽ fñs sine filiis defuncti supstes fr̃ accipiat: at¬
mere nom fr̃is filiũ gignat.: qua si accipere forte ren¬
nnen ci huic infacit mulier expuat: unũq pedẽ ei
Ixit gppe desunctus ille estlppost n surtet uonis
Aprouaens uglam dixit. Ite nuntia te frĩb mer
Qui quasi sine filiis obiit : ꝗa ao buc elector uo¬
numert̃ ĩ unplenit. buins scilicet utorẽ supstes
ua ietlti stui exuno pede calciamentas tolli fab
ui disc al ciati dom̃ uocetur. Serpte ⁊ pptestt
salaati pedes inoparetione enanghi pacis: si engo
ut nr̃am sic curã ꝓxrimi gerimus. utrũq pedẽ ꝑ calci
amentũ munimꝰ. Qui uõ suã cogitans utilitatem:
ꝓocimoꝵ neglegit : quasi unius pedis calciam̃tũ de
decore amittit. Sunt itaꝙ ñ nulli ꝗ magnis ut di¬
ximꝰ munerib ditati: dũ solius contẽplationis studis
in ardescunt . Parere utilitati ꝓximoꝵ inp̃dicatio¬
ne refugiunt: secretũ ꝗetis diligunt secessũ specula¬

Expanded text:
atris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: quam si accipere forte renuerit, huic in faciem mulier exspuat, unumque ei ter defunctus ille est, qui post resurrectionis apparens gloriam dixit: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes vam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalciati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo nostram, sic curam pramentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt itaque nonnulli qui magnis, ut diximus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum specula
Abbreviated transcription (Latin):
cars pectuti. nͥ õis cet̾a caro ł esset care
pͤtati. Quid gͣ ꝓdest quia dicis xp̃m in cͦrne
uenisse. et om̃mi t̃fanciũ crm eũ conaris
equare  et tͥhoc dico. quod donafiste. nõ ̃
ip̃e. Ette indeo Ecłam mat᷑m. cestimoniũ
reddentem ip̃is ubibus suis. Itc᷑rũt matͤs
rã ꝑmilis tinis. Ingerãc saluatori salũados
nõn pe lagio dampnandos. mat᷑ q̃ lib mulier
pietare tͣxens cũ ꝑuulo filio. dic̃. bapte et᷑.
ut saluet᷑. pelagnis ẽbc ᷑. Quid saluat᷑ ño ẽ.¬

Expanded text:
carnis peccati, nisi omnis caetera caro esset caro peccati. Quid ergo prodest quia dicis Christum in carne venisse, et omnium infantium carni eum conaris aequare? Et tibi hoc dico quod Donatistae, non est ipse. Ecce video Ecclesiam matrem testimonium reddentem ipsis uberibus suis. Accurrunt matres cum parvulis filiis, ingerunt Salvatori salvandos, non Pelagio damnandos. Mater quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit, baptizetur ut salvetur. Pelagius contra. Quid salvetur? Non e
Abbreviated transcription (Latin):
s nestis. Erpirauit : sec nõ uides. carnẽ .in.
Iacetẽ sineamma underes. Aĩam miserã
sine deo iude̾ nõ potes. Crede gͦ adhibe oculos
ẽ pena sua. si heret in cubitulo suo tortorẽ
cͣrnis. punitꝰ eẽt. habor in secͤto cordis torto¬
rem cõscĩe sue. et impunitꝰ uocat᷑. Et tñ
quid dicis: ĩuuit. gaudet. lur᷑iat᷑. qͥmͥ m̃da¬
tium iurauit. ¶dẽ. qd̾ mo mutis ad ĩuisi¬
bilia: qͥa et ip̃e deus ꝑ t̃ uirauit ᷑ ĩuisibilis ẽ.
Iuranit ꝑ ĩuisibilem ferit᷑ pena ĩ insibili.
set uit in qͥt. Et qͦdã mͦ scatec. et bullit
luxurus.si hoc ita ẽ : qd̾ scatec luxurus.
qd bullit lupuriis. umes sut aĩe mortue.
Deniq om̃is homo pͣdens. qͥ tales luxurũtes

Expanded text:
 non vides. Carnem enim jacentem sine anima vides, animam miseram sine Deo videre non potes. Crede ergo, adhibe oculos est poena sua. Si haberet in cubiculo suo tortorem carnis, punitus esset: habet in secreto cordis sui tortorem conscientiae suae, et impunitus vocatur? Et tamen quid dicis? Vivit, gaudet, luxuriatur qui mihi mendacium juravit: quid est, quod me mittis ad invisibilia? Quia et ipse Deus, per quem juravit, invisibilis est. Juravit per invisibilem, feritur poena invisibili. Sed vivit, inquit, et quodam modo scatet et bullit luxuriis. Si hoc ita est, quod scatet luxuriis, quod bullit luxuriis, vermes sunt animae mortuae. Denique omnis homo prudens, qui t
Abbreviated transcription (Latin):
nientẽ ni hũt mũdũ. Illuminandi sumꝰ.:
nõlum̃ sumꝰ. Erꝑgescore. clama mecũ. ⁊bminꝰ
illummac̃õ ña. Suid est ꝙ dicis: ergo nõfĩt
malas sunt mala set mutant᷑. Ec ipͣ erunt bona
qͥa ipͣ mala : uicio sunt nrala. ñonat᷑a. sdẽ
lib̾atios a mala: nãne possumꝰ. et possumꝰ¬
ħ u̾ba dic̾e. libanos a touebͥs : Aqͥbus tenebͥs:
a nob̾ ip̃is. Sique in uos̾ sinit reliqͥe teneb᷑rũ
don᷑ in totã lux efficiamur. nich̾ hñtes ĩn
nob̾ ꝗ resistat caritati. ꝗ repugnet u̾tati.
ꝗ sb̾iaceat infiruntati q cõdicõne mortali¬
talitatis desiciet tũc cot̾uidece. qͥd erit. qñ
erit : Torruptibie hot induec᷑ in corrapcõie

Expanded text:
nientem in hunc mundum . Illuminandi sumus, non lumen sumus. Expergiscere, clama mecum: Dominus illuminatio mea. Quid est ergo quod dicis? Ergo non sunt mala? Sunt mala, sed mutantur; et ipsa erunt bona: quia ipsa mala, vitio sunt mala, non natura. Quid est, Libera nos a malo? Nnos a tenebris? A quibus tenebris? A nobis ipsis, si quae in nobis sunt reliquiae tenebrarum, donec in totum lux efficiamur, nihil habentes in nobis quod resistat charitati, quod repugnet veritati, quod subjaceat infirmitati, quod conditione mortalitatis deficiat. Tunc totum videte quid erit, quando erit, Corruptibile ho
Abbreviated transcription (Latin):
nisse: ex dõ nou ẽ. In ꝗͣtũ nõ cõfitet᷑ xp̃m ĩ
Erne uenisse. In tant̾ ey do̾ ño est. quia iste
error qui ño cõfitetinexp̃m in cͣrne ue¬
nisse. ex dõ nõ ẽ. fr̃es quid ẽ quod renas
que lapsa fuerat erigitur. Natura q̃ defor¬
mis ia cebat: qͣtia reforitratur: Solus
ianatura ĩmucabilis. incõtamina¬
minabilis nec defoctiu nec ꝓfectui
obnoria nec cadit ut minus sit. net
tͣustonditut plus sit. ꝑfecta semꝑit̾na
uͦbona. s cͤatori imparualde yis ad here diabo¬
lo dec̃cori. si equare concondis condita cõdiror

Expanded text:
nisse, ex Deo non est. In quantum non confitetur Christum in carne venisse, in tantum ex Deo non est; quia iste error qui non confitetur Christum in carne venisse, ex Deo non est. Fratres, quid est quod renascparatur; natura quae lapsa fuerat, erigitur; natura quae deformis jacebat, gratia reformatur. Solus illa natura immutabilis, incommutabilis, nec defectui, nec profectui obnoxia, nec cadit, ut minus sit; nec transcendit, ut plus sit; perfecta, sempiterna, vero bona, sed Creatori impar valde. Vis adhaerere diabolo desertori, si aequare contendis condita Conditor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃t h etiti negant ͫͥ in cͣrne nenise. Quid̾ mua¬
uenise s Dico caritatiur̃e. Etiam ott̃is mali
catholici iis conficent᷑ xp̃m ĩ cͣcue uerusse
tedmim m tͣno uenisse. Et u̾bis uera dice̾do
et ftis negatis. fides taliũ maloꝵ ape fides
nob testis sudor hic ñs Auditeme. Iacõbus
qui simi pucuuant fidem suffice. et oxa bo

Expanded text:
retici negant Christum in carne venisse. Quid miravenisse? Sed dico Charitati vestrae, etiam omnes mali Catholici verbis confitentur Christum in carne venisse; iteamini in carne venisse, et verbis vera dicendo, et factis negetis; fides talium malorum prope esvobis testis sudor hic meus; audite me. Jacobus qui sibi putabant fidem suff
Abbreviated transcription (Latin):
ex hosibus om̃ib. set eis quas ꝓ ꝑuo tͤpore cõ¬
menioran. Iam .n. dixi suis nu̾at tot pestes:
Nuid dic̃ pelagranista : Indite quid dic̃. ui¬
de̾t᷑ cõfit̃. xp̃m in cͣrne uenisse. s discussus :¬
ĩuenit᷑ negare. xp̃t .n. in cͣrne uenit. que
simiłitudo eẽti caruis pͣtati nõ eẽt caro
pectati. Apłi u̾ba sunt. Milt deus flliũ suũ

Expanded text:
ex haeresibus omnibus, sed eis quas pro parvo tempore commemoravi. Jam enim dixi, Quis numerat tot pestes? Quid dicis, Pelagianista? Audite quid dicit. Videtur confiteri Christum in carne venisse: sed discussus invenitur negare. Christus enim in carne venit, quae similitudo esset carnis peccati, non esset caro peccati
Abbreviated transcription (Latin):
et t̃cio die resurgere. Ibi pets de suo expa¬
dicinam suã. Albsit a tu domine. ĩquit ꝓpitĩ
t esto. nonfiat hoc. Et ubi ẽ potestatem
bẽo ponendi aĩam mãm. Ee porestutẽ hẽo
itñi suendi eami: Oblitus espetͦ. Oblitus es
mdli orem caritat᷑e nemo ht̃. gͣ. ut aĩam suã
ponat ꝓ amicis suis. Oblitus es. obluuo illa
de ip̃nis. tͤpidac̃o. horror. Et timor mortis:
totum do Petͥ. Imo de Symonis nõ depetͥ.
Et Dominꝰ uade ret᷑ sathanas.B̾ses Symon
bariona. Uade retͦsat sianas. Heatꝰ es Sẏmon
bariona. s de dĩ.pade retͦ sathanas. unde reco¬
lite unde beatus ꝯam dixiquia nõ tͥ reue¬
lauit caro et sangͥs.s pr meus qͥ in celis est.
yͥ sathanas : Dicat dominꝰ. n enĩsapit que

Expanded text:
tio die resurgere. Ibi Petrus de suo expaeger medicinam suam. Absit a te, Domine, inquit: propitius tibi esto, non fiat hoc. Et ubi est, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam ? Oblitus es, Petre? Oblitus es, Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis ? Oblitus es. Oblivio illa de ipsius; trepidatio, horror et timor mortis, totum de Petri: imo de Simonis, non de Petri. Et Dominus: Vade retro, satanas. Beatus es, Simon Bar-Jona: Vade retro, satanas. Beatus es, Simon Bar-Jona; sed de Dei. Vade retro, satanas; unde? Recolite unde beatus. Jam dixi: Quia non tibi revelavit caro et sanguis; sed Pater meus qui in coelis est. Unde satanas? Dicat Dominus: Neque enim sapis quae
Abbreviated transcription (Latin):
coet̾iumi. Et tñ donaciste sunt. Dicamus eis.
u̾bis confitemin. ft̃is negatis. Aliqͥs enim
negat fãis. non õs qͥ negat: ilbo negat. plaue
sunt homĩes qͥ fc̃is negant. Incͥrogemus
Apłm. Oĩa in quit mũda mũdis. Imm̃dis ã etĩ¬
fidelibus nicħ est mũdum. s pollute sut eoꝵ
et mens: ot consc̃ĩa. Confitent᷑ .n. sedeũ nosse¬

Expanded text:
coaeternum; et tamen Donatistae sunt. Dicamus eis: Verbis confitemini, factis negatis. Aliquis enim negat factis. Non omnis qui negat, verbo negat. Plane sunt homines qui factis negant. Interrogemus Apostolum: Omnia inquit, munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed pollutae sunt eorum et mens et consci
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Dminte illi ec pallium. Iudicio indt
tecũ cõcendere. et tunicã cuam uuto ros¬
lere anocare te hab intibura des trg
ño hẽbis quiecũ cor. nõ hẽbis tnqͥllum
amimũ. euerteris cogitõmu tius. Irritaris
adu̾fus ip̃m adu̾sariũ trũ. Ecce t̃pus ꝑdi¬
disti. Qͣto gͦ melius s̃. ut nũmũ amicisat
et ipus rodimias: fratres mĩ i tausit
maiore cura. et fiducia deteo dite ut
reddat alienũ. Ambos enĩ xͥanos audio
Iam ille ccilumpnio sus quid̃ uulc fatere.
alt̾i tausam. et tallere ab illo uł ꝓ cõpõne

Expanded text:
lere, dimitte illi et pallium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere? Avocare te habet litibus a Deo tuo; non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum. Everteris cogitationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum? Ecce tempus perdidisti. Quanto ergo melius est ut nummum amittas, et tempus redimas? Fratres mei, in causis majore cura et fiducia debeo dicere ut reddat alienum? Ambos enim christianos audio. Jam ille calumniosus, qui vult alteri facere causam, et tollere ab i
Abbreviated transcription (Latin):
ui inide illi: Ita ne de suo ãb sit. Bñ ꝗd̾
quid pet᷑s. de dei. quid de suo. utͣnm iln hales.
lege: non ẽ. ꝗ a me eypoctes audire. cõme¬
moro liuungelio. tu es xp̃t filius dei ui᷑¬
ui. Et dominus ad sum. Ht es Symon¬

Expanded text:
vivi? Unde illi? Itane de suo? Absit. Bene, quod quid Petrus de Dei, quid de suo. Utrumque ibi habes: lege, non est quod a me exspectes audire. Commemoro Evangelium: Tu es Christus Filius Dei vivi. Et Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nat᷑a dĩ errare nõ pot̃. Ego ã erto. nã et
tuip̃e cõfiteris. sapiente te dicis. Ah errore
me lib̾are conaris.Yͣ ergo erro si n᷑adeisũ:
erubesce da honorẽ dõ. Ego dico qͥa muudẽ
Adhuc erras. sec sic̃ tu ip̃o cõficeris Prraue¬
ras. Prrauerat gͦ nat᷑a dĩ.serat ĩ imũdiciã
na dei adult̾ia cõmitebat nat᷑adĩ. stupͣ illi

Expanded text:
Dei, natura Dei, errare non potest: ego autem erro; nam et tu ipse confiteris, sapientem te dicis, ab errore me liberare conaris. Unde ergo erro, si natura Dei sum? Erubesce, da honorem Deo. Ego dico quia multum adhuc erras: sed sicut tu ipse confiteris, erraveras. Erraverat ergo natura Dei? Ierat in immunditiam natura Dei? Adulteria
Abbreviated transcription (Latin):
dendo tonebris. quia nõ tͥlum̃ tu ip̃e es. aliñ de
illuminaris. Atcedite ad eum et ulurtũa¬
in reuna. mult̃ mefuisse ĩmorat᷑. n᷑ uos fã
tiggandos ultͣuideo. uł ultͣ cupacitatem :¬
replendos. Et nr̃a nifiruntas cogitanda ẽ.
nami h u̾ba stĩ i oh̃ĩs hũt adhucinagnas late¬
bs suas. Interĩ sos qui negano x mn cͣrne ue¬
nisse. repellite. Consbat enĩ eos ñoẽe erdõ.
phemant. ño sunt eyds̃. scuient᷑ et ꝑydõ er̃t.¬

Expanded text:
dendo tenebraris: quia non tibi lumen tu ipse es, aliunde dendo tenebraris: quia non tibi lumen tu ipse es, aliunde illuminaris. Accedite ad eum, et illuminain re una multum me fuisse immoratum, nec vos esse fatigandos ultra video, vel ultra capacitatem replendos; et nostra infirmitas cogitanda est. Nam haec verba sancti Joannis habent adhuc magnas latebras suas. Interim eos qui negant Christum in carne venisse, repellite. Constat enim eos non esse ex Deo. phemant, non sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. mala homiũ que: error et infirmitas.
autnestis qͥd agas. Ecerrando laboris: Aut
scis quidagi debeat. Et ĩfirmitute suꝑaris :
Ergo om̃emalum hom̃is. Error. et infir¬
mitas. Cont᷑ error̃e clama dominꝰ ulĩa¬
cio m̃a. Cont᷑ infirmicatẽ. adde et salus
m̃a. Crede botꝰ esto. tu es malus. tuerir
ẽ ño seꝑanda uis nosse quid es: t̃ eneb ͤ. q̃rtene¬
bre ħ̃o qͥ dicis corũpitur dous. Aliqͥd hustene¬
bͥs poẽ esse ꝓfundius . c deagnosce ip̃m ĩtͣre
uenisse. Accepisse ꝙ nõ erat. ño amisisse ꝙ
erat. hoĩem in se mutasse. ño in hoĩem fiusse
inucatũ. Agno sce Et du ip̃e ẜr malo eris bouꝰ.
legis et deciperis. Et decipis. unde deciperis:
erian do malo tuo toip̃o. si ddũt cͤdidoris. erro¬
rem q discusseris. audies ab apła fuistis .n.
aliq̃n tene b . nũt ã luy. s addidit lux. s uͥ :
i dño. gͦ cenebͤ inte luy in domino. qͥa nõ
tͥ potes lucere. Accedendo ulimñarit. rece¬

Expanded text:
 mala hominum quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris est, non separanda. Vis nosse quid es? Tenebrae. Quare tenebrae? Homo qui dicis, Corrumpitur Deus, aliquid his tenebris potest esse profundius? Crede, agnosce Christum in carne venisse, accepisse quod non erat, non amisisse quod erat; hominem in se mutasse, non in hominem fuisse mutatum. Agnosce, et tu ipse ex malo eris bonus,postolum legis, et deciperis, et decipis. Unde deciperis? Errando malo tuo te ipso. Si autem credideris, erroremque discusseris, audies ab Apostolo, Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux. Sed addidit, lux, sed ubi? In Domino . Ergo tenebrae in te, lux in Domino. Quia non tibi potes lucere, accedendo illuminaris, rece
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾a nosa malo  certe nõẽ malum. r espondo adii
Ego sum malus. Et si lib̾̾u̾tme amalo. Ero de
malo bonus liberet me ame. ne mcͣram inte.
si bonus ero: sapiens ero. si sapiens ero. non
errabo. siño errato: ad te decipi ñopocoͦ. lito¬
rot gͦ deus me anie. ec ño int̾ro inte. meñ õ
em̃ uitiũ ut errẽ. et cͦdam tͥ. qm̃ aĩa mea ĩple¬

Expanded text:
Libera nos a malo? Certe non est malum? Responde illi: Ego sum malus; et si liberaverit me a malo, ero de malo bonus: liberet me a me, ne incurram in te. e malo, ero bonus; si bonus ero, sapiens ero; si sapiens ero, non errabo; si non errabo, a te decipi non potero. Liberet ergo Deus me a me, et non incurro in te. Meum est enim vitium, ut errem et credam t
Abbreviated transcription (Latin):
iuga es. Inis hic facis in eccła que dit oimite nos
debita m̃a. Debita se hr̃e cõfitetur: que relarent᷑.
Qño confitent᷑. ño ĩ o ñõ hñt : I ĩo eis nõ relarabũt
Confessio nos sanat. Et uita cantaanta hut̃ilit.
or̃o cũ fide. contͥctõ cordis. lacͥme ñõ ficte. de uena
cordis ꝓfluent es. ut dimintunt᷑ nobis pͤcatasine
qͥb eẽ ñõ possumꝰ. Confessio iꝙͣ nos sanati diãte
apło iohanne. si cõfiteam̃ p̾cata nr̃a. fidelis ẽsta
ut dimitat nołi pͨtata. st mũdet nos ab oĩ ũqͥ¬
tate. Non ã qͥa dico quod ño possimꝰ eẽ sine pͤcato
homicidia face debemꝰ aut ad ult̾ia. uł oꝑa morti¬
fera p̾cata. que uno ictu ꝑimũt. talia nõ fat
bonefider. Et bone spoi xͥamis. set illa sola q̃ cothi

Expanded text:
ruga es? Quid hic facis in Ecclesia, quae dicit, Dimitte nobis ruga es? Quid hic facis in Ecclesia, quae dicit, Dimitte nobis debita nostra? Debita se habere confitetur, quae relaxentur. Qui non confitentur, non ideo non habent: sed ideo eis non relaxabuntur. Confessio nos sanat, et vita cauta, vita humilis, oratio cum fide, contritio cordis, lacrymae non fictae de vena cordis profluentes, ut dimittantur nobis peccata, sine quibus esse non possumus. Confessio, inquam, nos sanat, dicente apostolo Joanne, Si ut dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. Non autem, quia dico quod non possumus hic esse sine peccato, homicidia facere debemus, aut adulteria, vel caetera mortifera peccata, quae uno ictu perimunt. Talia non facit bonae fidei et b
Abbreviated transcription (Latin):
mũdatꝰ. Eothesaurꝑat᷑ eccła ĩ chesauros
dommi aur̃pur̃. ac ꝑ hoc in thesauro
dm̃ eccła ẽ sine macula et ruga. Et subi sine
macula et riega estihic quid oradũ est :
ut uenia ꝓcipiat᷑ Qui dat ueniã: ĩnaculã
exd̾git. Qui gͥ noscit: rugã exrendit. Et uͥ
excendit᷑ ruga nr̃a : tanꝗͣm tẽdicula :¬
nostis fidoles qͣle testim oniũ ꝑhibeatis sãgͥm
ꝙͣ accepistis. Certe em̃ dititis am̃. nostit qͥd
sit sangͥs qui ꝓ multis effusus ẽ in remissi¬
onem pͦcatorũ. Eite qͦmͦ fit ecc ła sine ma¬
cula et ruga tãꝙͣ uñ mũdata. In tẽdi¬
tͥ hoci. agit. ut nõ hẽamus matulam dut ru¬
gam. magnũ ẽ. agit bene curat. doctissimus
artisexẽ. Et̃edit in ligno. et fac̃ nos siue ruga.
quos abluendo fecerat sine macula. Ip̃e qui
uenit sine macula et sine ruga extensus ost ĩ te di¬
tuła. set ꝓpt̃ nos non ꝓp̃se. ut nos faoe̾t sine ma¬
cula ⁊ ruga Rogemꝰ gͦ eũ ut fuciat. et post ꝗt

Expanded text:
datus, et thesaurizatur Ecclesia in thesauros Domini aurum purum; ac per hoc in thesauros Domini Ecclesia est sine macula et ruga. Et si ibi sine macula et ruga est, hic quid orandum est? Ut venia percipiatur. Qui dat veniam, maculam extergit: qui ignoscit, rugam extendit. Et ubi extenditur ruga nostra? Tanquam in tendicula nostis fideles quale testimonium perhibeatis sanguini quem accepistis. Certe enim dicitis, Amen. Nostis qui sit sanguis qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum. Ecce quomodo fit Ecclesia sine macula et ruga, tanquam bene mundata in tendiibi. Hoc enim agit, ut non habeamus maculam aut rugam. Magnus est qui agit, bene curat, doctissimus artifex est. Extendit in ligno, et facit nos sine ruga, quos abluendo fecerat sine macula. Ipse qui venit sine macula et sine ruga, extensus est in tendicula; sed propter nos, non propter se, ut nos faceret sine macula et ruga. Rogemus ergo eum ut faci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ño dubito meminisse uos. qͥd ĩ adiu¬
rim. Cum gͦdudistas lectore. cͤdo nos co¬
gitasse me dobere esse debiti redd itorẽ.
Magnam qͥppe q̃onem smone in łogũꝓce¬
dence distulimus qͦmͦ rͨte possit intelligi. ꝙ¬

Expanded text:
e vos, quid in adjurim. Cum ergo audistis Lectorem, credo vos cogitasse me debere esse debiti redditorem. Magnam quippe quaestionem sermone in longum procedente distulimus, quomodo recte possit intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
gitõni. gr̃is dõ. quia et hot ꝑ illum. lotͥ Signa¬
tus est. Hunc cognoscit᷑ sp̃c doi oĩs sp̃t. sia
audite. audite. incelligite. discͥnte. Inpet
u̾itati. resistite falsitati. huic cognosoit
uenisse exdõ nõ ẽ. Interim ergo kiñi repellite
rem. scͥptorem. susurratorem qui negat shm
.xp̃m inerͣ ne uonise. Fego repellite manicheas
a domib. ab auribus a cordibus ur̃is. Ma
unde uelit lupus obripere. agnosco. Et ꝗͣt
ualeo de uitandũ eẽ demonstro. hinc in eo
qui negat ihm̃ xp̃m in cͣrne uenuse: ex
ey d̾ nonẽ. et aliunde ẽ : uides duas ẽs n᷑ as.
Inuenimꝰ supũ. recia salub̾atendamꝰ. neno¬
mur. capiamus. captum tͣcidemus. cͥcido¬
nius plane. moriatur Error. iuuat homo.
Ecce in eo ꝗ dixi capiamus. tͣcidemus mori¬
aturerror. uat homo. ibi soluit᷑ q̃o. set
recolite ꝗ pposui. ne obliti q̃ oũe nõ t̃telliga¬
cõtinuo. Et unde ẽ ͣ si exdõ nõ ẽ. aliunde ẽ.
si aliunde est: docui duas eẽnat᷑as. hnͣc q̃one

Expanded text:
ioni. Gratias Deo, quia et hoc per illum loqui dignatus est. Hinc cognoscitur spiritus Dei. Eia audite; audite, intelligite, discernite; inhaerete veritati, resistite falsitati. Hinc cognoscituvenisse, ex Deo non est . Interim ergo, charissimi, repellite rem, scriptorem, susurratorem, qui negat Jesum Christum in carne venisse. Ergo repellite Manichaeos a domibus, ab auribus, a cordibusunde velit lupus obrepere; agnosco, et quantum valeo, devitandum esse demonstro. Hinc, in eo qui negat Jesum Christum in carne venisse, ex ex Deo non est, et aliunde est, vides esse duas naturas. Invenimus lupum: retia salubria tendamus, venemur, capiamus, captum trucidemus. Trucidemus plane; moriatur error, vivat homo. Ecce in eo quod dixi, Capiamus, trucidemus; moriatur error, vivat homo; ibi solvitur quaestio. Sed recolite quod proposui, ne obliti quaestionem, non intelligacontinuo: Et unde est? Si ex Deo non est, aliunde est. Si aliunde est, docui duas esse naturas. Hanc quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
tari in nomĩe eiꝰ pentenciã. Et remissioẽm
pͤcatoꝵ ꝑ om̃s gentes. nͥ te abscondis ꝑ õs
gentes incipientibus a ierusalem. sic ẽ. fc̃u
logiius ꝓmissimi. indemꝰ implec̃. Eccelux
cͤstit usq ad fines t̾re intipientibus aierłm.
huiꝰ sponsus estxꝰ. Tn quid dicis : T̃ uꝰ sponsus ẽ
xp̃t ꝑtis donati nõ ẽ ip̃e. nõ ẽ ip̃e. hõ loue. ño
ẽ ip̃o. ĩmo ħo male. ño ẽ tp̃e. Ad nuptias uenĩꝰ
tabulas legamus. Et ño litigemius. gͦsi tu dicis
ap̃t estisponsus. ꝑtis donati. Ego tabulas logo.

Expanded text:
poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes. Ubi te abscondis? Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Sic est factum. Legimus promissum, videmus impletum. Ecce lux crescit usque ad fines terrae, incipientibus ab Jerusalem: hujus sponsus est Christus. Tu quid dicis? Cujus sponsus nati? Non est ipse, non est ipse. Homo bone, non est ipse: imo homo male, non est ipse. Ad nuptias venimus, tabulas legamus, et non litigemus. Ergo si tu dicis, Christus est sponsus partis Donati; ego tabulas lego,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uelit a mẽdacib decipi. si qͥdem ꝑseueo¬
ꝓp hõ ẽ mendax ꝓpħa. da mͥ homĩem relgiosũ.
tĩo uult fallere. Damͥ hoĩem impiũ saclegã
fallere uult. Ralli nõ uult. Cum nolint fallere
Et ex hoc sedutar a pseudo ꝓpiis. Imdagũ.
nob̾ dix̃. nolice oĩ spũĩ cͤdore s ꝓbate spt̃¬
qͥ ex dõ sunt. dice dignaret᷑ quomͦ ꝓbarentiur
sp̃t qui ex dõsunt. noliesse solliditꝰ. et hoc audi.
Hinc cognoscit᷑ sp̃t dĩ. hoc cͥte expͣtabas audi¬
re. ut ꝓbares sp̃t qui ex dõsumt: hinc dognoscit᷑
sp̃t dei. Iohannes dix̃. nõ ego. Hoc sequit᷑ ĩ lectõ¬
ne ꝗͣ tͣcto. Cimi n. nos ꝓptea faceret solicitos
cautos. ne om̃ĩ spñi cͤdamus. s ꝓbemꝰ spt̃ qͥ¬

Expanded text:
oc velit, a mendacibus decipi? Siquidem pseudopropheta est mendax propheta. Da mihi hominem religiosum, non vult fallere: da mihi hominem impium, sacrilegum, fallere vult, falli non vult. Cum ergo nolint fallere et ex hoc seducar a pseudoprophetis. Quid agam? nobis dixit, Nolite omni spi ex Deo sunt; dicere dignaretur, quomodo probentur spiritus qui ex Deo sunt! Noli esse sollicitus, et hoc audi. Hinc cognoscitur spiritus Dei: hoc certe exspectabas audire, ut probares spiritus qui ex Deo sunt. Hinc cognoscitur spiritus Dei: Joannes dixit, non ego: hoc sequitur in lectione quam tracto. Cum enim nos propterea faceret sollicitos et cautos, ne omni spiritui credamus, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ discipti cap̃. corpꝰ nõ indebant. Ergoeos
corpus nõ iidentes. doceat cap̃. Dic dñe
shũ. Dio scẽ sponse matr nos de corpore tuo.
tabulas mat̾momales. Andite sponsã ec
pͦdicari inquit. hoc enĩ sequit᷑ oportebat

Expanded text:
 discipuli caput, corpus non videbant. Ergo eos corpus non videntes, doceat caput. Dic, Domine Jesu; dic, sancte sponse, instrue nos de corpore tuo, tabulas matrimoniales. Audite sponsam: Et praedicari, inquit. Hoc enim sequitur. Oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
hic ħo sine p̾tato. Et nõ ht̃ oĩo ullũ p̾cat᷑.
ñ fr̃o. n u̾bo. nͦ cogitacõne. Respondent de
io suꝑbie uento qͦ pleni sunt. ꝙ̃ uent̃
utinã fiuirent: reflarent᷑. et tacerẽt
.i. humiles ficrent ño elati. Respõdent
ĩꝗͣ. prsus. isti hoĩes scĩ.fĩdeles dei nͨͤ fc̃o nͨ
ũbo nͨ cogit᷑one : possumt ullũ hr̃e pͦdatũ.
Et cum eis or̃. qͥ sunt isti uisti. qͥ sine pcato¬

Expanded text:
hic homo sine peccato, et non habet omnino ullum peccatum, nec facto, nec verbo, nec cogitatione? Respondent de illo superbiae vento, quo pleni sunt: quem ventum utinam finirent, reflarentur et tacerent, id est, humiles fierent, non elati: respondent, inquam, Prorsus isti homines sancti, fideles Dei, nec facto, nec verbo, nec cogitatione possunt ullum habere peccatum. Et cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
facis: It te uit̾rogo alio m̃o. Iustus es aut
p̾cator. R espondes p̾cator.mentiris qͥ a ñoꝙ
te esse corde cͤ s is. hocore dicis. Ergo et si n̾o eras
pͨcacor: ẽẽ ncipis dum m̃otiris. Dicis enĩ hũili¬
tatis causa. nos dicimꝰ pͥcatores esse ñadent indet
quia uisti sumus. Cum gͦ humilitatis ta m̃ti¬
ris. si n̾o eras pͦtator añꝙͣͣ mentireris. metiẽ¬
do efficeris ꝙ entaueras. u̾tas in teño ẽ.¬

Expanded text:
Iterum te interrogo alio modo: Justus es, aut peccator? Respondes, Peccator. Mentiris, quia non quod te esse corde credis, hoc ore dicis. Ergo et si non eras peccator, esse incipies dum mentiris. Dicis enim: Humilitatis causa nos dicimus peccatores esse; nam Deus videt quia justi sumus. Cum ergo humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris qu
Abbreviated transcription (Latin):
te tã ꝗͣ mnũ in alco̾ testem ꝙ̃ cont᷑ de ip
teneo fĩã testem. Instas es sine pͣcatoes et
dicis te hre p̾cat᷑. testis gͣ falsus es cõt᷑ te. ñ
accipit deus m̃ẽdatẽ humuilitatẽ tuã.Isp¬
te uitam tuam: uide cõstienciã tuã. gͦ iꝰt ᷤᷤ
es: s ño potes nͥ dic̾e̾ ce pͤcatorẽ. Audio¬

Expanded text:
tianum in alterum testem, quem contra te ipsum teneo falsum testem? Justus es, sine peccato es, et dicis te habere peccatum. Testis ergo falsus es contra te. Non accipit Deus mendacem humilitatem tuam. Inspice vitam tuam, vide conscientiam tuam. Ergo justus es, sed non potes n
Abbreviated transcription (Latin):
estis. an nõ. Respondent iusti sumꝰ. gͦnõ hẽtis
pͤcatum ꝑ onis dies. ꝑ õs noctes. incħ mali
facitis. nicħmali dicitis. ncħ mali cogita¬
tis. nõ audent dic̾encħ. s qͥd respondent : nos
qͥdem p̾catores sumꝰ. s de scĩs loqͥm᷑. nõ detiob̾
hocuos int̾rogo xͥani estis. nõ ilndent ne¬

Expanded text:
estis, an non. Respondent, Justi sumus. Ergo non habetis peccatum? Per omnes dies, per omnes noctes nihil mali facitis, nihil mali dicitis, nihil mali cogitatis? Non audent dicere, Nihil. Sed quid respondent? Nos quidem peccatores sumus; sed de sanctis loquimur, non de nobis. Hoc vos interrogo: Christiani estis? Non
Abbreviated transcription (Latin):
mn ista t̾ra. misto maligno seculo. in ista
uita temptõnib pleua. neminẽ hic iune
sine pͤ cato. Absoluta sentẽtia ẽ. nͨ exposi¬
tore indiget. i dix̾imꝰ. quia pͨcat᷑ no hemꝰ
Quis .n.e̾. qͥ nõ hãt pcatũ. sic̃ scͥptura dic.
nͨ infaus cuiꝰ ẽ unius diei uita suꝑ t̾rã. talis

Expanded text:
in ista terra, in isto maligno saeculo, in ista vita tentationibus plena, neminem hic vivere sine peccato. Absoluta sententia est, nec expositore indiget: Si dixerimus quia peccatum non habemus. Quis est enim qui non habet peccatum? Sicut Scriptura dicit, Nec infans
Abbreviated transcription (Latin):
h̾ecice. que sunc debita tua. Ii foorte
slon te gͦ amplins inc̾rogabo de hoc. p̃e .n.
dominus eyposicinꝰ est q̃sint debita q̃ nos̾
petimꝰrelantri. Dicarus gͦ seꝗcia sic ecnos
d̾imutimus debitorib nr̃is. Exponat hoc
dominꝰ.si enĩ dimiserits homũb pͤcata
Obsurdiusti cõt᷑ uerã fidei rõnẽ. Dimute
nobis debita nr̃a. Dicis. An nõ dicis: si non
dicis: et si pͦ sens fu̾ic corpore. foris tasu es
domini ueniens. Ip̃ẽ dr̃ sic orate. discipłis
d̾ir̃ sic orate. Distipulis dix̃. apłis dir̃. Et nob̾
qͣles dũq agniculi sumꝰ. dix̃ arietib ggis air̃ sic
orate. uidete quis dix̾it et qͥb dix̾it. p̾itas dit¬
humilai loq̃bat᷑. Scio quid in uoł. agat᷑.
Ego uos appendo Ego de tͣrma ma renũcio r prtꝰ
dico  in nob̾ agitur. hoc eñ ego plusꝗͣ uos
scio. Dicite. ⁊imute nob̾ debita nr̃a. sic̃ ⁊ n.¬

Expanded text:
e, quae sunt debita tua? An forte Non te ego amplius interrogabo de hoc: ipse enim Dominus expositurus est, quae sint debita quae nobis petimus relaxari. Dicamus ergo sequentia: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Exponat hoc Dominus: Si enim dimiseritis hominibus peccata obsurduisti contra veram fidei rationem. Dimitte nobis debita nostra, dicis, an non dicis? Si non dicis, etsi praesens fueris corpore, foris tamen es . Ipse dixit, Sic orate : discipulis dixit, Sic orate: discipulis dixit, Apostolis dixit, et nobis qualescumque agniculi sumus dixit; arietibus gregis dixit, Sic orate. Videte quis dixerit, et quibus dixerit. Veritas dishumilibus loquebatur. Scio quid in vobis agatur: ego vos appendo, ego de trutina mea renuntio, prorsus dico quid in vobis agitur. Hoc enim ego plus quam vos scio. Dicite, Dimitte nobis debita nostra, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it se nõ hr̃e pͨcatũ. se ip̃mi seducit. Et icͥitas
ĩ eo nõ ẽ. Prsus mentit᷑ si dicat iustus summ.
nis pleni. non maguitudine ingentes. s
suꝑ bie morbo tumentes. ut did̾e audeant ĩue¬
uiri homĩes abscn pͨcato. Dñt gͦ uistos ꝓrsus
in hcͤ uita nullũ hr̃e pͨtat᷑. Heticiaut sunt¬

Expanded text:
dixerit se non habere peccatum, seipsum seducit, et veritas in eo non est; prorsus mentitur, si dicat, Justus sum. nis pleni, non magnitudine ingentes, sed superbiae morbo tumentes, ut dicere audeant, inveniri homines absque peccato. Dicunt ergo, justos prorsus in hac vita nullum h
Abbreviated transcription (Latin):
deuicasse qõnẽ. Timui ne mouendo. Et pͤcipi¬
endo plusreos faceͥm nõ audituros. hodie ã
plus tiiui uelo qͣ recusarem : q lo qͥ ui berer.
qͣ uio ꝑius sit fructꝰ sudor is huiꝰmei. si õsqͥ
michi adclama uor̃t clament. et cõt se.
ne fiñ iurent ad u̾sum se. si tot homĩes qͥ me
Attentissime audicr̃t. actẽti sunt adu̾sus
Ssuctudĩem suã. stamoneant se. hodie
cũ ad domos suas uen̾nt. cũ cõsuetudĩem
suam lapsum lingne repetiuerĩt. ãmone¬
at ꝓrimus ꝓrmũ. hoc ẽ ꝙ hodie audiuimꝰ.
hocẽ .ꝙ. ob st̾cti sumꝰ. nõ fiat hodiec̾te cũ
recenis sermo est. ẜꝑtus loquor. ño fiat hodu¬
ꝑ igͥus fit cs si et cras fc̃m nõ fu̾ti minus
laborante qui custodit. Adiuuat᷑ enĩ cõ¬
suecudine suꝑioris diei. Triduo morit᷑.
pestis de qua laboramꝰ. Et gaude bimꝰ de frnctu
ur̃o. quia magno bono haomidabitis.si
tilm magno malo carebitis. cõu̾si ad dñm.¬

Expanded text:
devitasse: timui ne monendo et praecipiendo plus reos facerem non audituros: hodie autem plus timui ne loqui recusarem, quod loqui juberer. Quasi vero parvus sit fructus sudoris hujus mei, si omnes qui mihi acclamaverunt, clament et contra se, ne falsum jurent adversum se: si tot homines qui me attentissime audierunt, attenti sint adversus consuetudinem suam, et admoneant se hodie, cum ad domos suas venerint, cum consuetudinem suam lapsu linguae repetiverint; admoneat proximus proximum: Hoc est quod hodie audivimus, hoc est quod obstricti sumus. Non fiat hodie, certe cum recens sermo est, Expertus loquor: non fiat hodie, pigrius fit cras. Si et cras factum non fuerit, minus laborat qui custodit; adjuvatur enim consuetudine superioris diei. Triduo moritur pestis de qua laboramus: et gaudebimus de fructu vestro; quia magno bono abundabitis, si tam magno malo carebitis. Conversi ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Et hecis maculas et rugas. Quomͦ gͦ ẽ eccł̾a
isto t̃pore. si ne macula etruga. cũuos sitis
p̾cidite uos a corpore. S qͥd ad huc dicam :¬
ut se ab eccła segͤgent. cũ hociã feceruit.
h̾etici enĩ sunt. Iam foris sũc. cũ tota nũdi¬
cia sua foris remanser̃t. Reditt. Ec andite.

Expanded text:
et habetis maculas et rugas? Quomodo ergo est Ecclesia isto tempore sine macula et ruga, cum vos sitis praecidite vos a corpore ejus. Sed quid adhuc dicam ut se ab Ecclesia segregent, cum hoc jam fecerint? Haeretici enim sunt, jam foris sunt: cum tota munditia sua foris remanserunt. Redite, et audite;
Abbreviated transcription (Latin):
facile in lubͥto labit᷑. Pto ila cicuis et faciliꝰ
mouet᷑. tanto tu adu̾sus illam fiꝰ esto. Nomalis.
si uigil ibis. iugilabis : si timebis. timebis sͥinũ
te esse cogitau̾is. nõ tantũ mali ht̃ uiracõ. ut
qͥ lapides colunt. timeant fĩ iurare ꝑ lapides.
tu nõ times deũ psentẽ. Deñ uiuẽtũ. Deñ sciẽtẽ

Expanded text:
facile in lubrico labitur. Quanto illa citius et facilius facile in lubrico labitur. Quanto illa citius et facilius movetur, tanto tu adversus illam fixus esto. Domabis, si vigilabis; vigilabis, si timebis; timebis, si christianum te esse cogitaveris. Nam tantum mali habet juratio, ut qui lapides colunt, timeant falsum jurare per lapides: tu non times Deum praesentem, Deum viventem, Deum scientem,
Abbreviated transcription (Latin):
rio seꝑimit. s iste mañ int̾ficientis et cxpssit
et pͦssit. Cũ uͦ aliqͥs soełatꝰ fur. audit. Iura
situ nõ tulisbu Iura si ño fecisti.ab eo qͥ nesti
an fec̃. Ille tunt xͥano nõ licet iurare qñ ab
illo exigit᷑. iusiurandũ. nõlicet iurare ꝓͥauꝰ
sum. nõ mͥ licet.capta talem. flu̾te te ab
ilio. Dissimula a negotio de qͦ lo q̃baris mise
alias fabulas. Et ĩuemes eũ milies iurũtẽ
qͥ semel uirare nolut. Istam gͦ cõsuetu¬
dinem cothidianã. cͤbͣm. sine cã nullo excor¬
ꝙ̃te. nullo de tus u̾bis dubitante iurãdi:
au̾tite a uob̾. ãputate a lingͥs ur̃is. cͥcũcidite ab
cantꝰ esto. ꝑlus ad huc itentꝰ esto gͤ ad alia. maio
cõsuetudo maiorẽ intẽcõnẽ fłagitat. nõ reileis
ꝯsuetudo. si de manu a liqͥd fac̾es facilins manin
tuo imperares ne faco̾t. si pedib aliqͦ eñdũ eẽt.
pigͥtia recardante.Prcitares te: ut sur geres
Et ires. lingua facilitatẽ ht̃ motꝰ. Iu udo posita ẽ

Expanded text:
ficientis et expressit et pressit. Cum vero aliquis sceleratus fur audit, Jura si non tulisti, jura si non fecisti, ab eo qui nescit an fecit: ille tunc, Christiano non licet jurare; quando ab illo exigitur jusjurandum, non licet jurare; Christianus sum, non mihi licet. Capta talem, averte te ab illo, dissimula a negotio de quo loquebaris; misce alias fabulas, et invenies eum millies jurantem, qui semel jurare noluit. Istam ergo consuetudinem quotidianam, crebram, sine causa, nullo extorquente, nullo de tuis verbis dubitante jurandi, avertite a vobis, amputate a linguis vestris, circumcidite ab cautus esto, plus ad hoc intentus esto, quam ad alia. Major consuetudo majorem intentionem flagitat, non rei levis consuetudo. Si de manu aliquid faceres, facilius manui tuae imperares ne faceret; si pedibus aliquo eundum esset, pigritia retardante excitares te ut surgeres, et ires. Lingua facilitatem habet motus, in udo posita est,
Abbreviated transcription (Latin):
non rapmia qͥa n᷑a. n᷑a erat. Rapina nõ
erat. ño rapinam arbitͥtꝰ ẽ: esse eqͣlis dõ.
nõ erat ei rapnia. n᷑a erat. sic erat ex ec̾m¬
tate sic erat moet̾nus gĩnenti. sic erat eqͣlis
muit formã su accipiens. s se exinaniuit

Expanded text:
 Natura erat, rapina non erat. Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non erat ei rapina, natura erat: sic erat ex aeternitate, sic erat coaeternus gignenti, sic erat aequalis nivit, formam servi accipie