comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere & hofdiligere nouit Sed ꝑfecta
caritus foras mntit timorẽ Illũ scili&
timorẽ. deqͦ dicit᷑ iniciũ sapientiȩ timor
dnĩ Quotimet quisq incipiens opera
iusticie. neueniat districtus uidex.
& seminus castigatũ inueniens damn&¬

Expanded text:
Sed perfecta charitas foras mittit timorem. Illum scilicet timorem, de quo dicitur: Initium sapientiae timor Domini . Quo timet quisque incipiens opera justitiae, ne veniat districtus Judex, et se minus castigatum inveniens damn
Abbreviated transcription (Latin):
sic eẽ uoluntas dĩ. ut bene facientes
obmutescere faciatis in prudentiũ hom¬
nũ ignorantiã Llȩc ẽ enm laus bonoꝵ ad
quã duces arege dic̃ nssos dũignorantia
ducũ inprudentiũ. bonz ad laudẽ suam
ꝑ p&uã bene se agendo utunt᷑ Quasi
liberi & ñ qͣsi uelamen habentes maliciȩ

Expanded text:
nefacientes obmutescere faciatis imprudentium hominum ignorantiam. Haec est ergo laus bonorum, ad quam duces a rege dicit missos, dum ignorantia ducum imprudentium, boni ad laudem suam perpetuam bene se agendo utuntur. Quasi liberi et non quasi velamen habentes maliti
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ suꝑecaltat msericordia iudiciũ. suꝑpont᷑
insericordia iudicio inquoinuentũ fuerit
op̾m sericordiȩ. Et sihabuerit aliquid forte
imudicio quopunat᷑. tãquã undam sericoediȩ
peccatiignis extinguit᷑. Siau inquit fr̃¬
seruata ñ saluat. mortuaẽ eñ insem& ipsa
sine operib caritatis quib reuiuescat

Expanded text:
erexaltat misericordia judicio?» Superponitur misericordia judicio: in quo inventum fuerit opus misericordiae, etsi habuerit aliquid forte in judicio quo puniatur, tanquam unda misericordiae peccati ignis exstinguitur. «Superservata non salvat. Mortua est enim in semetipsa sine operibus charitatis, quibus reviviscat
Abbreviated transcription (Latin):
Nemocũ tẽptat᷑ dicat. quõ adõ teptor. Hlacienꝰ
detẽptationib quas ꝑmittente dño exterius
ꝓbandi gratia ꝑ p&imur disputauit . Nunc
incipit agere deillis qs interius instigante
diabo lo ł &iãnaturȩ nr̃ȩ fragilitate suaden¬

Expanded text:
Nemo, cum tentatur, dicat quoniam a Deo tentatur. Hactenus de tentationibus quas permittente Domino exterius probandi gratia perpetimur, disputavit; nunc incipit agere de illis quas interius, instigante diabolo, vel etiam naturae nostrae fragilitate suaden
Abbreviated transcription (Latin):
uocat humiles & qͥ ꝓcontẽpturerũ usibiliũ.
fide aũ mui sibiliũ diumarũ huic mundo despi¬
cabiles parent. Talesnãq dñselegit dnsnr̃
Propt̃ illũ scilic& cuidictũẽ. tustaillic. cũ habeni
Anulũ aure ũ dictũ ẽ. tusede hicbene. Non ne
diuites ꝑpotentiã opprimunt uos. &c&¬

Expanded text:
vocat humiles, et qui per contemptum rerum visibilium, fide autem invisibilium divitiarum mundo huic despicabiles parent. Tales namque elegit Dominus Propter illum scilicet cui dictum est: Tu sta illic, cum habenti annulum aureum dictum est: Tu sede hic bene. Nonne divites per potentiam opprimunt vos,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicari. Lex libtatis. lexcaritatis est
d&qua dicit᷑. Si tam̃legẽ ꝑficitisregalẽ scđm
scripturas. Diles paimũ tiũ sic̃ te ipsum
curate ut ꝓamos diligendo adõ diligimerean
iudiciomsericordia digniexiftatis. Alit̃
sic̃ lex seruitinisẽ quȩ dataẽ ꝑ moysen
italex lib̃tatis. gratiaẽ euangelii.quȩ ꝑihm¬

Expanded text:
s est, de qua dicitur: Si tamen legem perficitis regalem secundum Scripturas: Diliges proximum tuum sicut teipsum, curate, ut proximos diligendo a Deo diligi mereamjudicio misericordiam exspectetis. Aliter: Sicut lex servitutis est quae data est per Moysen, ita lex libertatis gratia est Evangelii quae
Abbreviated transcription (Latin):
uobẽ. quia uobipsis habuistisaduitia labi.
auditorẽ moralib instruit p̃ceptis.
Et recte primo admon& aurẽ quẽꝙ citru
ac cõmodaredocenti sero aũos addocendũ
aperire : Quia stultũ ẽ quẽ lib& qđ ipse ñ
didicerat. aliisuelle p̃dicare H inc salo mon¬
dedistantia tẽporũ scribensait. Tẽpus
tacendi& tẽp̾loquendi Hinc phytagorici
naturalis scientiȩ magifterio periti. audi¬
tores suos ꝑquinquenũ iubent silere.
& icde mũ p̃dicare ꝑmittum. Et tardus inqͥt¬
ad irã Quia maturitas sapientiȩ ñnsitran¬
quillam̃te ꝑcipit᷑ . Scriptũ ẽ eñ quia tra insinu
stultire quiescit. Uelcerte tardosad irã nos ẽ e¬
p̃crp̾it. ut ñ quas lib&̃ obcausas serentatẽ nr̃.
uultis. inausteritate uertamꝰ sed certa giftense.
ratione Verbigratia. Sialit̃ corrigipximos
tatẽ erga eos. uerbił &iã iudicudistriẽtionẽ
exhibeamꝰ mente tam̃ quantũnaiurahumana

Expanded text:
 ipsis habuistis ad vitia labi: auditorem moralibus instituit praeceptis, et recte primo admonet, aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os ad docendum aperire, quod stultum est, quemlibet quae ipse non didicerat, aliis velle praedicare. de distantia temporum scribens ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi. Hinc Pythagorici, naturalis scientiae magisterio praediti, auditores suos per quinquennium jubent silere et sic demum praedicare permittunt. Et tardus ad iram. Quia maturitas sapientiae non nisi tranquilla mente percipitur; scriptum est enim, quia Ira in sinu stulti requiescit. praecipit, ut non quaslibet ob causas securitatem nostri vultus in austeritatem vertamus, sed certa existente ratione, verbi gratia, si aliter corrigi proximos,tatem erga eos verbi vel etiam judicii districtioris exhibeamus, manente tamen, quantum natura hum
Abbreviated transcription (Latin):
ut digni existere possint. querbũ salinis
ꝑcipiant. Qui eñ ñ declinat priusa malo
ñ potest facerebonũ. Omnẽ quippe ĩmundicia
& carnis & animȩ nuncupat. Malitia aũpprie
Ad interioris hominis prauitatẽ respicit
Etiã sun corpose tẽptationes patiemy: ł
a ꝑfidis morte c̃sumenin: Eftote aũ factores
uerbi & ñ audiioreftantũ &c&. Sic & paulus
delegiscultorib: ñ auditores legisiustisapud¬

Expanded text:
ut digni existere possimus qui verbum salutispercipiant. Qui enim non declinat prius a malo, non potest facere bonum. Omnem quippe immunditiam, et carnis et animae nuncupat. Malitia autem proprie ad interioris hominis pravitatem respicit: Etiam si in corpore tentationes patiamini, vel a perfidis morte consumamini. Estote autem factores verbi, et non auditores tantum, etc. Sic et Paulus de legis cultoribus. Non auditores inqui
Abbreviated transcription (Latin):
parit peccatũ . Trib: modiftẽptatio agit᷑. suggestio¬
ne. delectatione. c̃sensu suggestione hostis.
Qđ si hostesug gerente delectariaut c̃sentire
peccato nolumꝰ tẽptatio ipsa nõb adiuctoriã
ꝓuenit. quaco ronã uitȩ mereamꝰ accipere :
Siuero adhostis suggestionẽ paulatĩ arecta
intentione abstrahi & inuiciũ incipimꝰ in lici.
delectando quidẽ offendimꝰ sednecdũ lapsum
mortis incurrimꝰ. Atsidelectationẽ c̃cepti incorde
facinoris. &iã partus prauȩ sequie᷑ actionis.
nobiã mortis reis uictor hostis accedit. Qđdergo¬

Expanded text:
mortem. Tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis,  fragilitatis. Quod si, hoste suggerente, delectari aut consentire peccato nolumus, tentatio ipsa nobis ad victoriam ovenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Si vero et hostis suggestione paulatim a recta intentione abstrahimur, et vitio incipimus illici, delectando quidem offendimus, sed necdum lapsum mortis incurrimus. At si delectationem concepti corde facinoris, etiam partus pravae sequitur actionis, nobis, jam mortis reis, victor hostis abscedit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
Cloriet᷑ aũ frat̃humilis. in exalatione sua.
Ideo inquit omnegaudiũ uos existimare
oport&. cũ intẽptationes uarias incideri¬
tis . qr omis qͥ aduersa humilit ꝓ dño suf¬
fert. sublimit ab illo regni p̃mia ꝑcipi&
Diues aũ inhumilitatesua. subaudit᷑ a su¬
periori uersu. gloriet᷑. qđ ꝑ irrisionẽ
quȩ grecȩ hr roma uocat᷑ dictui. ẽẽ. c̃stat.
odoratũ delectat. &uisu. sed citissimegga¬
tia suꝑ uenustatis & suauitatis amititi
I deoq huic rectissime p̃sensimpiorũ feli¬

Expanded text:
lorietur autem frater humilis in exaltatione sui. lorietur autem frater humilis in exaltatione sui. Ideo, inquit, omne gaudium vos existimare oportet cum in tentationes varias incideritis, quia omnis qui adversa humiliter pro Domino suffert, sublimia ab illo regni praemia percipiet. Dives autem in humilitate sua. Subauditur a superiore versu glorietur. Quod per irrisionem, quae Graece ironia vocatur, dictum esse constat.odoratu delectat et visu, sed citissime gloriam suae venustatis et suavitatis amittit, ideoque huic rectissime praesens carnalium feli
Abbreviated transcription (Latin):
tẽperasse p̃ceptis. merito disper& dñm siuis
intendere p̃cib Scriptũ. ẽ. eñi Qui obdu¬
rataurẽ suã neaudiat legẽ: orauio el erit
execrabilis Quieñĩ hesiat. similis. ẽ fluctui
maris. qͥ auento mouet᷑ & circũ fert᷑. Qui
mordente se c̃scientia peccati. hesnat de ꝑ¬
ceptione p̃miorũ cȩlestiũ. facile adimpul¬
sutẽptationis. statũ fidei deserit . qiitran¬
quillitate do seriire uidebat᷑. & adlibitũ
hostis inuisibilis. quasi ad flatũuenti ꝑ
diuersos uitiorũ raptat᷑ errores Vir
duplex animo. incstans in omnib: uus
suis In omnib uus. in aduersis & ꝓspe¬
risdic̃ Uiraũ duplex ẽ. animo. qui&
adp̃candũ dñm genui flectit. uoces p̃ca¬
torias emitiit. & tam̃ accusante se intus
c̃scientia. impetrare possediffidit: Uir. ẽ.
duplexanimo qͥ & hic uult gaudere cũ scło.
& illicregnarecũ dõ Itẽuir duplex ẽ amimo.
qui in bonis quȩ fac̃. ñ retributionẽ inte¬
rius. sedexterius fauorẽ querit

Expanded text:
uis intendere precibus. Scriptum est enim: Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Qui enim haesitat, similis est fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Qui mordente se conscientia peccati haesitat de perceptione praemiorum coelestium, facile ad impulsum tentationum statum fidei deserit, qua in tranquillitate Deo servire videbatur, et ad libitum hostis invisibilis, quasi ad flatum venti, per diversos vitiorum raptatur errores. Vir duplici animo inconstans est in omnibus viis suis. In omnibris dicit. Vir autem duplex est animo, qui et ad precandum Dominum genuflectit, et voces precatorias emittit, et tamen accusante se intus conscientia impetrare posse diffidit. Vir est duplex animo, qui et hic vuet illic regnare cum Christo. Item vir duplex est animo, qui in bonis quae facit non retributionem interius, sed exterius favorem quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
palmaflorebit At qiđ in iusti: &decor in¬
quit uult̾ ẽi deperi& Ita & diuesinitinerib
sins marcesc& Nomnẽ diuitẽ dic̃. sed eũ qͥ
c̃fidit in incerto diuitiarũ Qui enĩ fri hu¬
mili diuitẽ et̃ trario opposuit. ostendit st
deillo diuite loqͥ qͥhumilis ñ .ẽ. Nã & abra¬
hã cũ e& diues in mundo. pauperẽ tam̃ p̾
mortẽ suo suscepit insinu: diuitẽ reliqͥt
inpoenis Sed ñideo diuitẽ reliquit qr diues
erat. qđ ipse fuerat. sedqr miseritor sehu
diues. hoc. ẽ suꝑh & imꝑius. t̃renagaudia
cȩlefub anteponens. imtinerib: suis marcesc&.
hocẽ in actib suis peribit iniquis. quia it̃ dñi
rectũ ingredineglexit. Beatꝰ uir qͥsuffert tẽp¬

Expanded text:
or, inquit, vultus ejus deperit. Ita et dives in itineribus suis marcescet. Non omnem divitem dicit, sed eum qui confidit in incerto divitiarum. Qui enim fratri humili divitem e contrario opposuit, ostendit se de illo divite loqui, qui humilis non est. Nam et Abraham cum esset dives in mundo, pauperem tamen post mortem suo suscepit in sinu, divitem reliquit in poenis. Sed non ideo divitem reliquit quia dives erat, quod et ipse fuerat, sed quia misericordives, hoc est superbus et impius, terrena gaudia coelestibus anteponens, in itineribus suis marcescet, hoc est in Actibus suis peribit iniquis, quia iter Domini rectum ingredi neglexit. Sed cum ille ut fe
Abbreviated transcription (Latin):
Sedhic specialit̃ deilla sapientia diciuidetur.
quanos intẽptationib uti necesse est Siquis
inquit urm ñ potest intellegere utilita¬
tẽ tẽprationũ. quȩ fidelib ꝓbandicausa
eueniunt. postul& ado tribui sibi adño sen¬
sũ. quo dinoscereualeat quanta pietate:
pat̃ caftigat filios. quos et̃na hereditate
dignos efficere curauit: Et c̃sulte ait Qui
dat omnib affluent. Nequis uidelic& suȩ
c̃scius fragilitatis. accipere sepete itẽ posse
diffider& Sed potius quisq recoler&. qr
desideriũ pauperũ exaudiuit dñs Postu¬

Expanded text:
Sed hic specialiter de illa sapientia dici videtur, qua nos in tentationibus uti necesse est. Si quis inquit vestrum non potest intelligere utilitatem tentationum quae fidelibus probandi causa eveniunt, postulet a Deo tribui sibi sensum, quo dignoscere valeat quanta pietate Pater castigat filios, quos aeterna haereditate dignos efficere curat. Et consulte ait: Qui dat omnibus affluenter, ne quis, videlicet, suae conscius fragilitatis, accipere se petentem posse diffideret, sed potius quisque recoleret quia desiderium pauperum exaudivit Do
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia uitȩ . Itanygrũqͥ c̃cupiscentiis suis in lectus.
tẽpratione superat᷑. merito ruinã mortis incurrit
mando qđ tẽptam̃tauitioꝵ adosumant originẽ
Quãuis sciam̃ ñ nullos. exigentib meritis p̃ceden¬
tiũ criminũ. In aliarursus scelera iusto districti.

Expanded text:
ur, ita nimirumque qui concupiscentiis suis illectus a tentatione superatur, merito ruinam mortis incurrit.mando quod tentamenta vitiorum a Deo sumant originem. Quamvis sciamus nonnullos exigentibus meritis praecedentium criminum, in alia rursus scelera justo districti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t apłos. Omne gaudiũ existimate fr̃s
mei . cũ intẽptationes uarus inciderits
Aꝑfectiorib inchoat uerbũ. ut ꝑordinẽ
ꝑueniat ad eos quos imꝑfectos. eẽ. uide¬
bat.corrigendos. atq ad ꝑfectionis cul¬
m̃erigendos Et notandũ qđ ñ ait sim¬
plicit̃ gaudete. ł gaudiũ existimate.sed
omne in quit gaudiũ existimate. cũ in
tẽptationes uaris incideritis Omni
gaudio dignũ arbitramini. siuos ꝓpĩ
fidẽ xp̃i tẽptationes sustinere c̃tingat.
cidimꝰ sed sitẽptationib superati fuerimꝰ
Scientes qđ ꝓbauo fideiurae. patientiã ope¬
rat ldeo in quit aduer siftẽptamini. utuir¬
tutẽ panentiȩ discatis. &ꝑ hanc ostendere
possitis acꝓ bare. ꝗđ firmã sidẽ futurȩ re¬
tributionis incordegeritis Pacientia¬

Expanded text:
istimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis. A perfectioribus inchoat verbum, ut per ordinem perveniat ad eos quos interfectos videbat esse corrigendos, atque ad perfectionis culmen erigendos. Et notandum quod non ait simpliciter Gaudete, vel Gaudium existimate, sed Omne inquit gaudium existimate, cum in tentationes varias incideritis; omni gaudio dignos arbitramini, si vos propter fidem Christi tentationes sustinere contingat.ed si a tentationibus superati fuerimus. Scientes quod probatio fidei vestrae p Ideo inquit adversis tentamini, ut virtutem patientiae discatis, et per hanc ostendere possitis ac probare quod firmam fidem futurae retributionis in corde gesteti
Abbreviated transcription (Latin):
uius cathethȩ dignitatẽ &iã paulus aplus
in eo nominando ueneransait lacob
petri scđa . ẽ. quia ipse electis aduenis.
qͥ grecedicunt᷑ ꝓseliti . hoc. ẽ eisscripsit
quidegentilitate adiuda ismũ. de iu¬
daismo adelectionis euangelicȩ gratiã
c̃uersi sunt Merito io hannis epłȩ t̃tio
loco sunt positȩ: quia ipse hisscripsit.
qͥ degentib credider̃. cũ necnatura. nec
ꝓfessione iudei exstitissent Denique
multiscriptorũ ecclesiasticorũ. in quob¬

Expanded text:
Cujus cathedrae dignitatem etiam Paulus apostolus in eo nominando venerans ait, JacoPetri secunda, quia ipse electis advenis, qui Graece dicuntur proselyti, hoc est, eis scripsit qui de Gentilitate ad Judaismum, de Judaismo ad electionis evangelicae gratiam conversi sunt. Merito Joannis Epistolae tertio loco sunt positae, quia his scripsit ipse qui de gentibus crediderunt, cum nec natura nec professione exstitissent. Denique multi scriptorum ecclesiasticorum, in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
Sine miseri cordia uidicabit᷑ille qͥ cũ facere poss&
ñ fecitisericordiã ante quã iuudicar&. Qđ
cũ deomnb: inmsericordib rectesentiatur.
c̃stat omnmodis. quia qͥmaiorẽ quisq a dõ
isericordiã c̃seciitus ẽ. eo iniustiu s indigeni
ꝓximon sericordiã negabit . eoq iustius
impi&atissuȩ poenas luit. Iudiciũergo

Expanded text:
ille qui, cum facere posset, non fecit misericordiam antequam judicaretur. Quod cum de omnibus immisericordibus recte sentiatur, constat omnimodis quia quo majorem quisque a Domino misericordiam consecutus est, eo injustius indigenti proximo misericordiam negavit, eoque justius impietatis suae poenas luet. Unde pro
Abbreviated transcription (Latin):
inuno factꝰ ẽ omũ reus. Querendũ ergo
unde sit omnũ reus simuno offendat qͥ
totã legẽ seruauerit. Anforte quia plen¬
tudolegis caritas ẽ. quads proximꝰ ꝙ diligit᷑.
inqͥb p̃ceptis caritatis tota lex pend& &
proph&ȩ Merito fit omnũ reus. qͥ c̃tra
illã fac̃ in quapendentomna. Reusitaq
fit omniũ faciendo ẽtra eã inqua penden
omna. Curergondicant᷑ paria peccata.
anforte quia magis fac̃ ẽtra cariiatẽ qͥ
grauius peccat. minꝰ qͥ leuuis. Sic loquinin¬

Expanded text:
in uno, factus est omnium reus. Quaerendum est ergo, unde sit omnium reus, si in uno offenderit, qui totam legem servaverit. An forte quia plenitudo legis est charitas, qua Deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis charitatis tota lex pendet et proph pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam, in qua pendent omnia. Cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem, qui grauius peccat, minus, qui leuius, et hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
scripta ẽ. epła. dende petri. postea
iohannis. Ideo nunc usq ordinẽ quo scrip¬
trigisimo post passionẽ dñi anno. suum
Porro iohannes multo p̾tẽpore suas epłas
simul euangeliũ scripsit. quando p̾occisi¬
onẽ domiciani reuersus de exilio. turbatã
ab sente sȩ ꝓpt hereticos repperit eccłam.
quos in suis epistolisꝑcutiens. sepe cogno¬
minat antichristos

Expanded text:
scripta est Epistola, deinde Petri, post eas, Joannis; ideo nunc usque ordinem quo scrips Jacobus tricesimo post passionem Domini anno suum Porro Joannes multo post tempore suas Epistolas simul et Evangelium scripsit, qui post occisionem dominicam reversus de exsilio turbatam se absente per haereticos reperit Ecclesiam, quos in suis Epistolis percutiens saepe cognominat Antichristos
Abbreviated transcription (Latin):
incidens. in initinerib suis marcesc&. id ẽ
nemocũ rapinã furtũ. falsũ testimoniũ
honzcidiũ stu prũł c&era huiꝰ modi cõmserit
dicat quõ dõ cogente. necesse habuerit hȩc pa¬
trare. ideo nullatenꝰ horũ effectũdeclinare
potuerit. Dseñ intẽptator malorũ ẽ. Subaudit᷑
tẽptamentoꝵ. Ipse eñnennẽ tẽptat . Cauide¬
lic& tẽptatione quȩ decipit nseros ut pecceñ
Duplexẽ eñ genꝰtẽptations. unũ qđ decipit.

Expanded text:
arcescit, id est, nemo cum rapinam, furtum, falsum testimonium, homicidium, stuprum, vel caetera hujusmodi commiserit, dicat quoniam Deo cogente necesse habuerit haec patrare, ideo nullatenus horum effectum declinare potuerit. « Deus enim intentator malorum est, » subauditur tentamentorum; ipse enim neminem tentat, ea videlicet tentatione, quae decipit miseros ut peccent. Duplex est enim genus tentationis, unum quod decipit,
Abbreviated transcription (Latin):
curate. minufdolete. sibene facientes błasphe¬
mampareꝓbis. quia & siuos tacueritis. Ntamen
tacebit neq cõpescat᷑ ds̃ uidex utiq iustus. qͥ&illis
blasphemȩ suȩ & porentiae ur̃aẽ vob p̃mia dign
restitu& Propt̃ hoc aut̃ & mortuis euangeli zatũ ẽ¬
amor tantũ ẽ desideriũ nos mortificaricarne.
Viui ficari aut̃ spũ. Uthis quoq qͥ maiorib crimi¬
nb: inuoluti s. & int̃ mortuos uire nomnandi

Expanded text:
curate, minus dolete, si benefacientes blasphemamini a reprobis, quia etsi vos tacueritis, non tamen tacebit, neque compescetur Deus judex utique justus, qui et illis blasphemiae suae, et patientiae vestrae vobis praemia digna restituet. Propter hoc enim et mortuis evangelizatum eamor, tantum est desiderium nos mortificari carne, vivificari autem spiritu, ut his quoque qui majoribus criminibus involuti sunt, et inter mortuos jure nominandi
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ tacob qͥ superius ait Nolite pluresma¬
gistri fieri fr̃smei Ibi nãꝙ in ꝑfectos in ꝓpͥa
actione. amagisterii officio qđ per rctantiã
querebaN submou&. Hic uõ instructos exomĩ
tis. agere debeaN ed oc&

Expanded text:
beatus Jacobus, quod superius ait: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Ibi namque imperfectos in propria actione a magisterii officio quod per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omnitis agere debeant edoc
Abbreviated transcription (Latin):
rent cũ semel inxpmcredidissent. &iã¬
simale operarent᷑ & facinoro seflagnioseq
uiuerent saluosc̃e posse ꝑfidẽ. Locusiste
huiꝰ epłȩ eundẽ sensũ pauli apłi quomodo
sit intellegendu s exponit. Cũeñ bona¬
ꝑabrahã docere iustificarihominẽ ꝑfidẽ
sine operib: utsiquis crediderit. Nadeũ
ꝑtineat bene operari. Sedadhoc potius
ut nemo arhitr& meritis prioꝵ bonoꝵ
operũ seꝑuenisse ad donũ iustifications

Expanded text:
rent, cum semel in Christum credidissent, etiamsi male operarentur, et facinorose flagitioseque viverent, salvos se esse posse per fidem: locus iste hujus Epistolae eumdem sensum Pauli apostoli, quomodo sit intelligendus, exponit . Ideoper Abraham docere justificari hominem per fidem sine operibus, ut si quis crediderit, non ad eum pertineat bene operari, sed ad hoc potius, ut nemo arbitretur meritis priorum bonorum operum se pervenisse ad donum justificationis
Abbreviated transcription (Latin):
dñsait. Quicrediderit & baptizatus fueris
saluus erit. Subintelle gendũ nãꝙ: ibi ẽ qđ
tantũ modo uere credat qͥ exerc& operando
N ec putes qđ magnũ aliquid facias credendo
unũeẽ dm̃. Hoceñ & demones faciunt. Nec
solũdm̃ patrẽ. sed & filiũdĩcredunt. Sednec¬
dm̃ credere. & ẽtremescere magnũẽ. si ñ
& in eũcredat᷑. Hocẽ siñ eiꝰ incorde amor
teneat᷑. Aluidẽ eñ credere illi . aliudcredere
illũ. aliud crederemillũ. Credere illiẽ credere
uera eẽ quȩ loquit᷑. Credere illũ. credere

Expanded text:
nus ait: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . Subintelligendum namque ibi est, quod tantummodo vere credat, qui exercet operando Ne putes quia magnum aliquid facis credendo unum esse Deum. Hoc enim et daemones faciunt, nec solum Deum patrem, sed et filium credunt. Undeum credere et contremiscere magnum est, si non et in eum credatur, hoc est si non ejus in corde amor teneatur. Aliud est enim credere illi, aliud credere illum, aliud credere in illum. Credere illi, est credere vera esse quae loquitur. Credere illum, credere
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃ xpm̃ incarne uenisse : qͥ dic̃ ñ
lingua: sed factis. ũsonando s a man¬
do Etomnis sp̃s qui soluit ittm̃
ex dõ nest Ille soluit ium̃. qui ł diuinatẽ ei.
ł Animã ł carnẽ negat. quȩ eũ veracit̃
habere fides catholica doc& Soluit &ille
Uiuendo : ł ꝑuersius int̃ p̃tando corrũpit
Sed & ille qui unitatẽ scȩ eccłȩ quã ih c̃
Vent colligere turbat : im̃ quantũ in
Venit imminente die iudicii. nato in mun¬
do homine illo ceteris amplius nefan¬
nant Vos exdõ estis filiol & uicistieṽ

Expanded text:
um in carne venisse, qui dicit non lingua, sed factis, non sonando, sed amando. Et omnis spiritus qui solvit Jesum ex Deo non est. Ille solvit Jesum qui vel divinitatem ejus, vel animam, vel carnem negat, quae eum veraciter habere fides catholica docet. Solvit et ille videndo, vel perversus interpretando corrumpit. Sed et ille qui unitatem sanctae Ecclesiae, quam Jesus venit colligere, turbat, Jesum quantum in Venit imminente die judicii, nato in mundo homine illo caeteris amplius nefannant. Vos ex Deo estis, filioli, et vicistis eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Confessionẽ in hoc loco. x̃solũ catholice
fidei. sed & operations bonȩ. quȩ fit
ꝑcaritatẽ requirit Alio quin p̃nulsi
heretici c̃fitent᷑ multi scismatici. multi
falsi catholici x pm̃ im̃ in carne ue¬
nsse. sed c̃ fessionẽ suã factis negant
ñ habendo caritatẽ. Caritas quippe.
dĩ filiũ addux̃ ad carnẽ. &ideo quisquis
ñ hab& caritatẽ. negat illũ in carne¬

Expanded text:
Confessionem hoc loco non solum catholicae fidei, sed et operationis bonae, quae fit per charitatem requirit, Alioqui nonnulli haeretici confitentur, multi schismatici, multi falsi catholici, Jesum Christum in carne venisse, sed confessionem suam factis negant, non habendo charitatem. Charitas quippe Dei Filium adduxit in carnem, et ideo quisquis non habet charitate
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ indie uisitacions Hocẽ intẽpore
retributions: Qxanta uob sit glõa ꝑ
dm̃ donanda lã nc̃ agnoscan incredul
cũ uos instant̃ int̃ obstanta pericula illũ
sequi ꝑspexerint Subiecti estote omn
humanȩ creature: ꝓpt̃ dm̃ Omni hu¬
manȩ ereaturȩ dic̃ omni digntati ho

Expanded text:
Deum in die visitationis, hoc est, in tempore retributionis. Quanta vobis sit gloria per Deum donanda jam nunc agnoscant increduli, cum vos instanter per obstantia pericula illum sequi perspexerint. Subjecti estote omni humanae creaturae propter Deum. Omni humanae creaturae dicit omni dignitati ho
Abbreviated transcription (Latin):
ones indomo patris In qͦ exultabitis. Modicũ
nc̃ si oport& ẽ tristari inuariif temptationb:
Quod dicit inqͦ. signficat in eo qđ tẽpore no¬
uissimo salus parata reuelabit᷑ ac dignfdabit᷑
ẽtristari qͥa ñ nisi ꝑtristiciã sȩcłi labentis&
afflictiones. potest ad gaudia ȩt̾na ꝓuenri
Modicũ aut̃ dic̃ qͥa ubime rces ȩt̃na retri¬
huet᷑ breue uidebit᷑ ac leue totũ fuisse qđ
in sȩcłi tribulationib graue uidebat᷑ & acerbũ¬

Expanded text:
onis accepimus. In quo exaltabitis modicum, nunc si oportet contristari in variis tribulationibus. Quod dicit, in quo, significat in eo, quod hoc tempore novissimo salus parata revelabitur, de quo ontristari, quia non nisi per tristitiam saeculi labentis, et afflictiones potest ad gaudia aeterna perveniri. Modicum autem dicit, quia ubi merces aeterna retribuitur, breve videbitur ac leve totum fuisse, quod in saeculi tribulationibus grave videbat
Abbreviated transcription (Latin):
inmundus intrare. Inmrcescibilẽ. qͥa nec
in ipsis beatox hominũ mentib ex longo usu
cȩlestis illa cͥũsatio uilet aliquando uiles¬
cere: quomoilo p̃sentis scłi luxus & diliuȩ
solent ñ nũquã diutina c̃su&uhine &usu
infastuliũ uerti Conseruatã incȩlis in uob
Conseruatã inuobidicit. ꝓeo ut diceret cõ¬
seruatã uob̵ ide adhoc conseruatã Nunc
ut tempore p̃stituto. vob reddat᷑ incȩbis

Expanded text:
immundus intrare. Immarcescibilem, quia nec in ipsis beatorum hominum mentibus, ex longo usu coelestis illa conversatio valet aliquando vilescere, quomodo praesentis saeculi luxus et deliciae solent, non nunquam divina consuetudine et usu in fastidium verti. Conservatam in coelis, etc. Conservatam in vobis dicit, pro eo ut diceret: Conservatam vobis, id est, ad hoc conservatam, nunc ut vobis tempore praestituto reddatur in coelis,
Abbreviated transcription (Latin):
omã. aut̃ mutuã in uob met ipsis caritatẽ ha¬
diligere ualeamus. Semꝑ aut̃ uigilare inora¬
tionib: fragilitate carnis obstante nequimus
Semꝑhis quȩ sub iungit uirtutib insistere
minime ualemus. idẽ hospitalitati. doctrinȩ
administrationi gratiarũ. ł cõmuniũ ł spĩ¬
taliũ in ꝓximos: ceterisq: huius modi. Quia hȩc
nimirũ & ꝑ officiũ corporis & ꝑtempora opor¬
tuna fieri necesse ẽ . Ipsa enĩ caritas cuius in

Expanded text:
m mutuam in vobismetipsis charitatem codiligere valemus, semper autem vigilare in orationibus, fragilitate carnis obstante, nequimus, semper his, quas subjungit, virtutibus insistere minime valemus, id est, hospitalitati, doctrinae, administrationi gratiarum, vel communium vel spiritalium in proximos, caeterisque hujusmodi; quia haec nimirum et per officium corporis, et per tempora opportuna fieri necesse est: ipsa autem charitas, cujus in
Abbreviated transcription (Latin):
ergo corruptibilis corruptibilẽ caro
generat carnẽ. Ita ũbũ onĩ qđ man&
in ȩt̃nũ. et̃nã his quos exaqua recreat
in carne simul & animã uitã oat. Non¬
aut̃ turb& lectorẽ. qđ in hac ꝓphetȩ
sententia. ille claritatẽ . nr̃a trand¬
latio gloriã posuit. Nãquae ex uno
greco qđ ẽ doxa. utrũq solet latine

Expanded text:
ergo corruptibilis corruptibilem caro generat carnem, ita verbum Domini, quod manet in aeternum, aeternam his quos ex aqua recreat in carne simul et anima vitam dat. autem turbet lectorem quod in hac prophetae sententia, ille claritatem, nostra Translatio gloriam posuit, namque ex uno Graeco, quod est δόξα, utrumque solet Latine
Abbreviated transcription (Latin):
timere potestatẽ : bonũ fac & habebis
laudẽ exilla Nondic̃ abilla sed ex illa:
qͥa si potestas te mundana non laudat.

Expanded text:
timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. Non dicit ab illa, sed ex illa, quia etsi potestas te mundana non laudat,
Abbreviated transcription (Latin):
seniorib: Quia mmirũ seniorib p̃ceperat. Vt
forma facti eẽã subditis. & sufficiebat minores
admai&& bene agentiũ exempla respicere
olescentes qui in uicẽ iubent᷑ humi litatis
insinuare virtutẽ. Et hi uidelic& regendo
& illi obsequendo humilit̃. Quianimirn¬
omnib suꝑbie uiciũ qđ angelos decelo
eicit. Nouerat eẽ cauendũ. om̃sadiuncta salo¬
monis sententia : t̃r& salubrit̃. acrefouet

Expanded text:
eptum. Quia nimirum senioribus praeceperat ut forma facti essent subditis, et sufficiebat juniores ad majorum bene agentium exempla respicere, olescentes, qui invicem jubentur humilitatis insinuare virtutem, et hi videlicet regendo, et illi obsequendo humiliter. Quomnibus superbiae vitium quod angelos de coelo dejecit, noverat esse cavendum, omnes adjuncta Salomonis sententia terret salubriter ac refovet
Abbreviated transcription (Latin):
duos parietes c̃iuingit. ita dĩs iudecꝵ plebẽ
& geriũ muna sibi fidei socierate copulaũ
Ae mox deinfidelib aodit. Et lapis offen¬
sions & petra scandali Hlinc & paulus. Nos
dunt uerbo nec credunt inquod & posi¬
ti sunt Offendunt uerbo qͥeo ipso qͥuerbũ
dĩaudire eos c̃tingit Offendunt animo dũ

Expanded text:
duos parietes conjungit, ita Dominus Judaeorum plebem et gentium in una sibi fidei societate copulavit. Ac mox de infidelibus addit: Et lapis offensionis, et petra scandali. Hinc et Paulus: Nos, dunt verbo, nec credunt in quod et positi sunt. « Offendunt verbo, qui eo ipso quod verbum Dei audire eos contigit, offendunt animo, du
Abbreviated transcription (Latin):
maiore apud homines libtate utunt᷑.
eo artius. immo liberius. diuino famula¬
tu sub iungunt᷑ Sed & illi qsi liberibe¬
ne faciunt. qͥ exemplo ioseph patriar¬
chȩ tã & seruitio deprimunt᷑ honnũ
At uero lib̵tatẽ suam inuelam̃ maliciȩ
uertunt qͥ quominus homani famulatꝰ¬
uigo cohibent̃. eo latuis peccatoꝵ domzo
mantipant̃. Et cũ uicus impune seruuiN
lib̾tatẽ uocant Hoc p̃texunt nomine

Expanded text:
majore apud homines libertate utuntur, eo arctius, imo liberius divino famulatui subjungantur. Sed et illi quasi liberi benefaciunt, qui exemplo Joseph patriarchae, tametsi servitio deprimuntur hominum, At vero libertatem suam in velamen malitiae vertuntjugo cohibentur, eo latius peccatorum dominio mancipantur. Et cum vitiis impune serviunt, libertatem vocant. Hoc praetexunt nomine
Abbreviated transcription (Latin):
malos ł laudare bonos nouerint. sed quȩ¬
eẽ actio debeat bon ducis simplicit̃ nar¬
rat Hoc ẽ ut male facientes coherceat.
bene facienes remuner& Qui&iam¬
si miuste agit. sibonos dãnat nhi lonns
ad laudẽ eo ꝑtinere quȩ facit. si pa¬

Expanded text:
 laudare bonos noverint, sed quae esse debeat actio boni ducis simpliciter narrat, hoc est, ut male facientes coerceat, ut bene agentes remuneret; qui etiamsi injuste agit si bonos damnat, nihilominus ad laudem eorum pertinent quae facit, si pa
Abbreviated transcription (Latin):
corrigendũ & em̃dandũ Sedsis bonmores¬
ic delectent. simali. em̃dent᷑ corrigant
Siergo diligamus inuicẽ . sincera & disciplina¬
bili caritate ds̃ in nob man& operib qͥdẽ
ipsius caritatis manfestatus q̃uamuis ñdũ
uisibilit̃ apparens Etcaritas eius in nob ꝑ
fecta ẽ Querendũ aut̃ qͦ modo dicat ꝑfecti¬
onẽ diuinȩ caritatis. inmutua dilectione
c̃sistere cũ dñs in euangelio ꝓnunci&. ñ eẽ
magnũ si diligamus eos qͥ nos diligunt nsi
admimicos &iã deqͥb hic pentus tacere uide¬
t᷑ eadẽ dilectio ꝑtingat. Nisi forte ipsos qͦq¬
inmcos. frat̃r: amoris intuitu diligere debem:
Uide lic&. utñ sẽ ꝑninzci remaneant. Presi¬
piscant adiaboli laqueis. nobisq germano
foedere socient᷑ Sidiligamus inꝗt inuicẽ
ds innob manet. & caritas eius in nob ꝑfecta.
ẽ Incipe diligere. ꝑficieris cocpisti diligere
cepit inte ds̃ habitare vt ꝑfectius habitando
cis int̃roga uisceratva siplena s̃ caritate. ha¬

Expanded text:
corrigendum, ad emendandum se, si boni mores delectant, si mali emendentur, corrigantur. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobis manet, operibus quidem ipsius charitatis manifestatus, quamvis nondum visibiliter apparens. Et charitas ejus in nobis perfecta est. Quaerendum autem, quomodo dicat perfectionem divinae charitatis in mutua dilectione consistere, cum Dominus in Evangelio pronuntiet, non esse magnum, si diligamus eos, qui nos diligunt, nisi ad inimicos etiam de quibus hic penitus tacere videtur, eadem dilectio pertingat, nisi forte ipsos inimicos fraterni amoris intuitu diligere debemus, videlicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis nobisque germano foedere socientur: Si diligamus, inquit, invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est. Incoepit in te Deus habitare, ut perfectius habitando cis? Interroga viscera tua, si plena sunt charitate, ha
Abbreviated transcription (Latin):
munt . omp̃s ẽ medicus qui falu&. Tantũ me¬
minerit quisq qͥa idẽ filius dĩ qͥuent mitis
Ut saluar&. uenturus ẽ districtus vtudic&
fessionẽ dic̃ quȩ nec male suadentiũ here¬
ticorũ possit fraude corrũpi. nec ꝑsequen
paganoꝵ torm̃tis c̃quassari. nec carnaliũ
frem̃ exemplis. nec ꝓpriȩ fragilitatis
segnicia titubare Etnos cognouimus¬

Expanded text:
ns Deus est medicus qui salvat, tantum meminerit quisque, quod idem Filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est ut districtus judicet. nfessionem dicit, quae nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi, nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ iscdam consecuti Indicat apte ꝑ hos
uersiculos. qͥa his qͥdegentib ad sidẽ
ueneraNT hanc scripsit epłam Qui
quondã alienati ac̃ uersatione popu¬
li dĩ tunc ꝑgram̃ fidei populosei
uiti & msericordiã quã sperare ñno¬
ueraN adepti Ad sumt aut̃ eof deꝓphetu

Expanded text:
iam consecuti. Indicat aperte per hos versiculos, quod his qui de gentibus ad fidem venerant hanc scripsit epistolam; qui quondam alienati a conversatione populi Dei, tunc per gratiam fidei populo sunt uniti, et misericordiam quam sperare non noverant adepti. Assumit autem eos de propheta
Abbreviated transcription (Latin):
uerterent᷑ p̃dicauit Concdusos nãq in
carne dic̃ carnalib desideriis uehem̃ter
ad grauatos. Vnde deillis scriptura ait
Quia omns caro corruperat uiã suam
qđ aut̃ ait in quo. signficat ineo qđ
p̃mserat . utnos offerr& dõ Quia. & tunc
siqͥ ad p̃dicationẽ dñ. quã ꝑuitã fideliũ
p̃tendebat. credere uoluisseNt. & ipsos

Expanded text:
erterentur praedicavit. Conclusos namque in carne dicit carnalibus desideriis vehementer aggravatos. Unde de illis Scriptura ait: Quia omnis caro corruperat viam suam . Quod autem dicit, in quo, significat in eo quod praemiserat, ut nos offerret Deo. Quia et tunc si qui ad praedicationem Domini, quam per vitam fidelium praetendebat, credere voluissent, et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
rito ad mirent̃. & ꝓquib fidẽ iure laudeN: Ac ue¬
nerent᷑ x ũianã Quireddent rationẽ ei qͥ parat e
udicare uitos & mortuos Ideo inꝗt minus

Expanded text:
rito admirentur, et pro quibus fidem jure laudent ac venerentur Christianam. Qui reddent rationem ei qui paratus udicare vivos ac mortuos. Ideo inquit minus
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtalis edificatio stare potest. Fundam̃tũ
enĩ aliud nemo potest ponere p̃t̃ ipsũ. cui
participatione fideles lapides uiui effi¬
ciunt᷑ qͥ ꝑ infidelitatẽ lapides mortui
fuerant. duri scilic& & insensibi les Suꝑ

Expanded text:
spiritualis aedificatio stare potest. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter ipsum , cujus participatione fideles lapides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui fuerant, duri scilicet et insensibiles, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uobꝓmissa tanto amplius dign eẽ cura¬
te uteã ꝑcipere ualeatis Succingit lũ¬
bosmentis. quihanc &iã a cogitatione
restringit Et recte dr̃. Sperate in eã quȩ
Quia qͥ sucunctis lũbis m̃tis. idẽ m̃te& cor¬
pore castus. dnĩ aduentũ ex pectat. merito
quando reuelet᷑ sperat: Qui enĩ dñose
placere non noũ. merito spe bon& cares
ne cicius aduenat metuit Quasi filu oboe¬
dientię Recte filios oboedentie uult
illos existere. quos in p̃fatione. inobedien¬
electos Sed scđm eũ qͥuocauit uos scm̃¬

Expanded text:
ratia vobis promissa, tanto amplius digni esse curate ut eam percipere valeatis. Succingit lumbos mentis, qui hanc et a cogitatione restringit. Et recte dicit: Sperate in eam quae quia qui succinctis lumbis mentis, id est, mente et corpore castus, Domini adventum exspectat, merito, quando revelatur, sperat. Nam qui Domino se placere non novit, merito spe bonorum, carnes ne citius adveniat, metuit. Quasi filii obedientiae, etc. Recte filios obedientiae vult illos existere, quos in praefatione in obedienelectos. Sed secundum eum qui vocavit vos sa
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uisio sic̃ & ipsius patris & filii. quȩ nm¬
rũ una eadẽq ẽ desideret᷑ ab angelis incȩ¬
lis causa salutis humanȩ ad t̾ras spm̃mi¬
serit. atq in lustrandis fideliũ m̃tib in¬
fuderit Propt̃ qđ succinti lũ bos m̃ufurẽ¬

Expanded text:
ejus visio sicut et ipsius Patris et Filii quia nimirum una eademque est desideretur ab angelis in coelis, causa salutis humanae ad terras Spiritum miserit, atque illustrandis fidelium mentibus infuderit. Propter quod succincti lumbos me
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdic̃ xp̃c redẽptor pariuloꝵ in baptis mo
ñ ẽ. qͥa sine in ꝗtatib c̃cepti. & sine delictis
amatre sua gerti. uullũ ꝓrsus habent pec¬
catũ. qđ sibi debeat dimitti. Ideoq xp̃c nẽ¬
negant quia illũ ñ qualẽ ueritas ostenđ
sed qualẽ sibiipsi fingunt p̃dicant & ꝓptea
aredẽ ptore alieni facti nihil certius. quã fo¬
blasphemauit᷑ Vta ueritatis blasphemabit᷑
ꝑ hereticos. Ñsolũ in eis quossuȩ heresi seductos
ao sotiant. sed in eis qͦq qs inpurissima sua facta
& sacrificia ł mysteria ex ecranda que facrepe

Expanded text:
Christus Redemptor parvulorum in baptismo non est, quia sine iniquitatibus concepti, et sine delictis a matre sua geniti, nullum prorsus habent peccatum quod sibi debeat dimitti, ideoque sui, negant, quia illum non qualem veritas ostendit, sed qualem ipsi sibi fingunt praedicant. Et propterea a Redemptore alieni facti, nihil certius quam foas, etc. Via veritatis blasphemabitur per haereticos non solum in eis quos suae haeresi eductos associant, sed in eis quoque quos per impurissima sua facta et sacrificia, vel mysteria exsecranda quae faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ hereses Cũ quis stulta obstinatione
essorẽ quẽ semel coepit. sẽꝑ sectari nulla¬
ciat : Et eũ qͥemit eof onm̃ negantes. sẽꝑ¬
tẽpore. & paulus ait Empti eñ estis p̃cio
magno glorificate & portatẽ dm̃ incor¬
pore urõ Merito &iã sibi celerẽ ꝑdicio¬
nẽ suꝑ ducunt qui redẽptorẽ suũ negan¬
tes. hunc recte confitendo glorificare.
& bene faciendo suo incorpore fere de¬
tractan qđ om̃s faciunt her&ici Nã & ar¬
rius qͥ redẽptorẽ nrm̃ in diuinitate. patre

Expanded text:
citur haeresis, cum quis stulta obstinatione errorum quem semel coepit semper sectari nullaciat? Et eum qui emit eos Dominum negant, emptore et Paulus ait: Empti enim estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Merito autem sibi celerem perditionem superducunt, qui Redemptorem suum negantes, hunc recte confitendo glorificare, et bene faciendo suo in corpore ferre detrectant: quod omnes faciunt haeretici; nam et Arius, qui Redemptorem nostrum in divinitate Patr
Abbreviated transcription (Latin):
tihũpeꝑcit . &c&̃. Multi hic ũ siculi uno fine clau¬
dunt᷑. Noĩt oñs pios detẽpiatione eripere
Sieñ inqͥt dsangelis peccantib ñ peꝑcit. sed eos
inferni traditos poenis. admaiores indie iudic a
seruat cruciatus Si originalẽ mundũ ypt̃

Expanded text:
percit. Multi enim hic versiculi uno fine clauduntur: Novit Dominus pios de tentatione eripere. Si enim, inquit, Deus angelis peccantibus non pepercit, sed eos inferni traditos poenis ad majores in die judicii servat cruciatus; si originalem mundum p
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ab aduersariis ꝑ uerba c̃tum ełiosa.
ꝑdamna rerũ tẽporaliũ ꝑtorm̃ta corpo¬
ris accedunT Hȩc eñ & huius modi omã. cũ fi¬
delib irrogant᷑ hifdũ taxat qui bonemu¬
latores s. & hoc scđm scientiã nequaquã
eis nocere poss. sed palmã magis patientiȩ

Expanded text:
quae nobis adversariis per verba contumeliosa, per damna rerum temporalium, per tormenta corporis accedunt. Haec enim et hujusmodi omnia cum fidelibus irrogantur, his duntaxat, qui boni aemulatores sunt, et hoc per scientiam, nequaquam eis nocere possunt, sed palmam magis poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Nos beatꝰ petrus liberoseẽ aseruntio cul¬
parũ ut serui cseatoris nri bon & fide¬
les ꝑmanere possimus. Unde subse¬
queNT adiungit Sed fic̃ serui dĩ Om̃s ho¬
norate. Erat̃ntatẽ diligne Dm̃ timete

Expanded text:
nos beatus Petrus liberos esse a servitio culparum, ut servi creatoris nostri boni et fideles permanere possimus: unde subsequenter adjungit: Sed sicut servi Dei omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum tim
Abbreviated transcription (Latin):
incascere eraNT spũ venen p̃dicaũ. Qd
adeandẽ prauorũ atq incredulox inten¬
tionẽ respicit. Qui quõ tenebris obscu¬
ratũ habent sensũ. merito & iã in hae
uita incarcere inclusi eẽ dicunt᷑. Inqͦ i¬

Expanded text:
in carcere erant spiritu veniens praedicavit, quod ad eamdem pravorum et incredulorum intentionem respicit, qui quomodo tenebris obscuratum habent sensum, merito etiam in hac vita in carcere conclusi esse dicuntur, in
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestẽ cũ ia cobo &iohanne c̃spex. Siue c̃re¬
surrectionis & ascensioniss eius potentiã cũ
ceteris qͥad fuere discipulis uidit Pascite qͥ in
vob̃ ẽ gregẽ dĩ: Sic̃ dñs beato petro totius grepis
euis. hoc ẽ ecłȩ. curã habere iussit . lta  ipse
petrus sequentib: ecc̃lȩ pastorib iure mandat.

Expanded text:
cum Jacobo et Joanne conspexit, sive cum resurrectionis et ascensionis ejus potentiam cum caeteris qui affuere discipulis vidit. Pascite qui in vobis est gregem Dei. Sicut Dominus beato Petro totius gregis ejus, hoc est Ecclesiae curam habere jussit, ita ipse Petrus sequentibus Ecclesiae pastoribus jure mandat
Abbreviated transcription (Latin):
te Audiamus. qͥa dix̃ ex dõ ẽ. Plus dicturus ẽ
facere ergo ẽtra caritatẽ. facere c̃tra dm̃e
Nemo dicat in hominẽ pecco quando ñdi¬
ligo frem meũ & facile ẽ peccatũ in hom¬
nẽ. Indm̃ solũ Ñ peccẽ. quomodo Ñpeccas

Expanded text:
m, quam dixit ex Deo esse; plus dicturus estFacere ergo contra charitatem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco quando non diligo fratrem meum, et facile est peccatum in hominem, si in Deum solum non peccem. Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
nat ꝓamcissuis Ipsi demundo s. ideo
cant. si signo xp̃i senotant: ipsitam̃ de
mundo s̃. idẽ deill& numero. quimun¬
dana sapiunt. qui infirma querua qͥ ca
lestia ignorant. ideo ipsi demundo loqu¬
tione. xp̃ianȩ fidei aduersantes. di¬
depuluere surgat inmortalis. ut homo
det̃ra ȩditus. mansionẽ ꝑcipiat incȩlis.
ut recens natus pariuilus. reatu primi
hominis teneatur astrictus nisi aqua
baptismi renatus in xp̃o salu& Et mun¬
dus eos audit qͥa spiritaliũ corda ad
mundanos carna lesq sensus. reuocare
a fidei simplicitate ũualent Nos ex dõ
ticia eñ ẽ illi Qui ergo non uult audi¬
re p̃dicatores caritatis ꝓfecto iste dm̃
ũnosse. neꝙ ex dõ eẽ cognoscit᷑ Quiu
caritatẽ quã erga homies ds̃ exercuit.
rũ qͥa qui audit nos sp̃m hab&veri¬
tatis. qui non nos audit . spm̃ hab& erroris
Etthȩc discretio ẽ sp̃ituũ. deqͦ supͣ monuit

Expanded text:
um. Ipsi de mundo sunt, cant, si signo Christi se notant, ipsi tamen de mundo sunt, id est, de illorum numero qui mundana sapiunt, qui infirma  F. infima quaerunt, qui coelestia ignorant. Et ideo ipsi de mundo loqutione Christianae fidei adversantes, dide pulvere resurgat, immortalis, ut homo de terra editus mansionem percipiat in coelis, ut recens natus parvulus reatu primi hominis teneatur astrictus, nisi aqua baptismi renatus in Christo salvetur. Et mundus eos audit. Quia spiritualium corda ad mundanos carnalesque sensus revocare a fidei simplicitate non valent. Sed et titia enim est illi. Qui ergo non vult audire praedicatores charitatis, profecto iste Deum non nosse, neque ex Deo esse cognoscitur, quia charitatem quam erga homines Deus exercuit rum, quia qui audit nos, Spiritum veritatis habet; qui nos non audit, spiritum habet erroris. Et haec est discretio spirituum, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
& paulus ait Quos p̾sciuit & p̃destiraũ c̃¬
formes fieri imagins filii sui Etalibi. Sic̃
elegit nos inpso ante mundi c̃ftitutionẽ¬
Ut asꝑsi finguine eiꝰ. potestatẽ fatane una¬
reNs Sicut isrł pagni fanguinẽ. ȩgiptioꝵ do¬
minatũ declinũ Asꝑsionẽ aut̃ dicit . more
scripturȩ u&eris ubiquȩ scĩficanda erañs.
singuine hostiarũ solebant asꝑgi. Gratia uob̃¬

Expanded text:
lus ait: Quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui. Et alibi: Sicut elegit nos in ipso ante nundi constitutionepotestatem Satanae vitarent, sicut Israel per agni sanguinem Aegyptorum dominatum declinavit. Aspersionem autem dicit more Scripturae veteris, ubi quae sanctificanda erant, sanguine hostiarum solebant aspergi. Caeteru
Abbreviated transcription (Latin):
to patre existatis indigni Etdũ tempore
p̃sentis incolatus securi sitis ad ꝓmissa patriȩ
beantudinẽ. ꝑuenre ũpossitis Scientes
qđ non corruptibi lib auro ł argento redẽpti¬
quo redempti estis acorruptione uitȩ carna¬
lis tanto amplius tmere debetis. no
forte ad corruptelã uici reũtenilo anmos
ur̃i redemptons offendaus Renatiñex
semiine corruptibili. sed in cor ruptibili

Expanded text:
to Patre existatis indigni, et dum tempore praesentis incolatus securi sitis, ad promissam patriae beatitudinem pervenire non possitis. Scientes quod non corruptibilibus, auro vel argento, etquo redempti estis a corruptione vitae carnalis, tanto amplius timere debetis ne forte ad corruptelam vitiorum revertendo animum ri Redemptoris offendatis. Renati non ex semine corruptibili, s
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite inquit locupl&ari amare. &¬
gaudere in hoc scło. Sed memores sceler
quȩ fecistis. hoc potius ꝓcurate. ut p̃
breues uitȩ huiꝰ miserias pauꝑtatẽq
aclam̃tationẽ transitoriã: adgaudia
cel estis regni &erna ꝑtingatis. quã

Expanded text:
Nolite, inquit, amare locupletari, et gaudere in hoc saeculo, sed memores scelerum quae fecistis, hoc potius procurate, ut per breves vitae hujus miserias paupertatemque ac lamentationem transitoriam ad gaudia coel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑproph&ã. De trahentẽ aduersus ꝓximũ
suũ ocrulte. hunc per sequebar : & inleur.¬
tico. Nonens crimnator. & susurro inpo¬
pulis. Potest &itamtellegi. Quid& rahit
fr̃i legisiussa facienti d&rahit legi &
iudicatlegẽ. quare talia ussa dederit.
Uerbigratia lex p̃cipit dicens. Ne memos
eris iniuriȩ cuuũ tuorũ. Quiergo d& rahi
amore libent̃ inuiria ssuscipere. d&riht
utiq legi. & iudicat legẽ quȩnos iniurias
obliuiscip̃cipit. Iuaũ quis es qͥuidices

Expanded text:
Prophetam: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar . Et in Levitico: Non eris criminator, nec susurro in populis . Potest et ita intelligi: Qui detrahit fratri legis jussa facienti, detrahit legi, et judicat legem quae talia jussa dedit. Verbi gratia, lex praecepit dicens: Ne memor eris injuriae civium tuorum. Qui ergo detrahit amore libenter injurias suscipere, detrahit utique legi, et judicat legem quae nos injurias oblivisci praecepit. Tu autem quis es qui judicas