comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est de morte carnis nr̃e sentent ia: ab ipso
inicio humani gñis usq ad finẽ scłin
mut at᷑. Qͥs ẽ enĩ hõ qui uiuit. ⁊ ñ uidebi
mortẽ: Qd̾ bene rursũ psalmista intu¬
ens: ait lu t̾ribilis es. et quis resistecͭ
extc ira tua: quia uidelicet peccanti in
ꝑadiso homini iratꝰ. semel de mortalios
carius nr̃ȩ sententiã fuit. q̃ &e nie & usq
ad ultimũ mutari nullo mͦ ualebit.

Expanded text:
o generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit.
Abbreviated transcription (Latin):
suam a corꝑib hominũ in se similitu¬
dinẽ tͣhit: sicut de eo ꝓpħa ad isrłitas
dicit. Quicetigerit uos: tangit pupil
tibi. Constat nimir ũ: qd̾ in nat᷑a sua nec
oculũ d̾s. nec scapulas habeat. S qͥa nos¬
ꝑ oculũ cernimus. in scapulis uͦ onera
sustinemꝰ d̃s quod omĩa uideat. oculũ
hr̃e ꝑhibetur. qd uͦ nos tolerat. et eo ipso
quod tolerat. seruat: obumbrare nob̾ in¬
scapulis d̾r̃. Ait enim. In scapulis sius obũ¬
brabit cͥ. Ac si dicetur it peccatori hõi. et pꝰ
peccata ueniã dep̃canti. Ea pietate ce dñs
ꝓregit: qͣ te pietate colerauit. Obumbͣt
enim in scapulis suis: quia dũ potat. de¬

Expanded text:
poribus hominum in se similitudinem trahit, sicut de eo propheta ad Israelitas dicit: Qui tetigit vos, tangit pupilltibi . Constat nimirum quod in natura sua nec oculum Dper oculum cernimus, in scapulis vero onera sustinemus: Deus quod omnia videat, oculum habere perhibetur: quod vero nos tolerat, atque eo ipso quo tolerat serscapulis dicitur. Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si diceret peccatori homini, et post peccatum veniam deprecanti: Ea pietate Dominus te protegit, qua te pietate toleravit. Obumbrat enim in scapulis suis, quia dum portat, de
Abbreviated transcription (Latin):
miscd̾ie largitori nr̃o referimꝰ: ⁊ ne qͣqͣm
miseriȩ conscientia gͣ uam᷑: qui a dum
mala nr̃a sine aliquo mentis malo respi¬
cimus: ⁊ nũquam erit qd̃ corda laudanti¬
um de tͣnsactis iniquitatib polluat: et
sep erit qd hec ad laudem liberatoris

Expanded text:
misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris
Abbreviated transcription (Latin):
głam incendit. Et tͣnsitoria sunt que pa¬
ticur: ꝑpetua quȩ p̃stolat᷑: de quib ni¬
mirũ bonis ꝑpetuis dubietat ẽ ñ habet::
quia fidele iam testimoniũ redẽptoris
sui głam tenet. Carnis qͥppe eiꝰ resurrec¬
tionẽ mente conspicit: et ad spe for̾it᷑
conualescit: quia qd̾ in suo capite uid&¬
delicet ipsaẽ absq dubietate secuturũ.
Quã scilicet eccłiã palmista conspiciens
in ꝑpetua ꝑfectione mansurã: sub
appellatione lune. descbit. dicens luna
ꝑfecta in et̾nũ. Qũa quia ad resuriq¬
onis sp̃e dñica resurrectio roborat
te subiungit᷑. & testis in cȩlo fidelis
Ut enun de sua resurrectione ñ crgi¬
det: iam e ũ incelo qui surrex̃ a moiti¬
is testẽ habet in ierechieł omł .ix. sed¬

Expanded text:
gloriae. Et transitoria sunt quae pagloriae. Et transitoria sunt quae patitur, perpetua quae praestolatur. De quibus nimirum bonis perpetuis dubietatem non habet, quia fidele jam testimonium Redemptoris sui gloriam tenet. Carnis quippe ejus resurrectionem mente conspicit, atque ad spem fortiter convalescit quia, quod in suo videdelicet ipsa est absque dubietate secuturum. Quam scilicet Ecclesiam Psalmista conspiciens in perpetua perfectione mansuram, sub appellatione lunae descperfecta in aeternum . Quam quia ad resurrectionis spem Dominica resurrectio roborat, recte subjungit: Et testis in coelo fidelis. Ut ergo de sua resurrectione non trepidet, jam in coelo, qui resurrexit a mortuis testem habet.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq cõpungitur. cũ int̾na incu¬
ens. maloꝵ suoꝵ pauore t̾ret᷑: alit̾ uͦ cõpun¬
gitur. cũ gaudia suꝑna conspiciens. spe
quadam ⁊ securitate roboratur. Illa cõpun¬
ctio. afficientes ac tͥstes: hec uͦ letas lacri¬
mas mouet. Iubilũ nãq d̾r. qͣndo in effa¬
bile gaudiũ mente concipit᷑. qd̾ nec abscon
di possit. nec sermonib aꝑiri: et tam̃ qͥbd̾a
motib ꝓdit᷑. quãius nullis ꝓpͥetatibꝰ ex pri¬
matur. Unde dauid ꝓpħa intuens electoꝵ
animas. tant ũ gaudiũ mente conciꝑpe.
qͣntũ sermone ñ ualent aꝑire: ait. Beatꝰ
ipłs. qui scit iubilationẽ. Non enĩ ait. qͥ lo¬
quit᷑. s qui scit: qͥa sciri qͥd̾ iubilatio in¬
tellectu pocest: s dictu expͥmi ñ potest.
ad hoc contẽ plandũ sufficiat conscientia
sentientis: qͣndo adhoc expͥmendũ suffi¬
ciet lingua dicentis: Morał libro¬
iccirco adu̾sa uite p̃sentis tolerat. ut hac
sue mortẽ despicit: quia resurrectionis

Expanded text:
ngitur, cum, interna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes et tristes, haec vero laetas lacrymas movet. Jubilum namque dicitur, quando ineffabile gaudium mente di possit, nec sermonibus aperiri, et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David Propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere, quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. ad hoc contemplandum suffsentientis, quando ad hoc exprimendum sufficiet et lingua dicentis? Quia eridcirco adversa vitae praesentis tolerat, ut hancsuae mortem despicit, quia resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ita tc̃ tͣnsacte nequicie. sine lesione nr̃e
beatitudinis recordamur. Plerũq enĩ
incolumitat is tẽꝑe ad memoriã dolores
p̾teritos. sine dolore reducimus. ⁊ quo egͦs
recolius: eo nos incolumes plus amamꝰ.
cie altiꝰ astringat: ut dũ doloris sui animꝰ
sine dolore reminiscit᷑: ⁊ debicorẽ se medi¬

Expanded text:
ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incopraeteritos sine dolore reducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus.tiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, inde se ad
Abbreviated transcription (Latin):
nia dubietas ñerit: ubi iã securã m̃tẽ
culpe sue memoria ñ addicit: ibi ñ sub
reatu animus trepidat: s de eiꝰ indulgen¬
tia lib̾exultat. S si nulla ibi hõ pecc̃i sui me¬
moria tangit᷑: ereptũ se unde gͣtulatur
Aut quomͦ largicori grãs refert de uenia
quã accepit: si int̾ueniente obliuione tͣns¬
acte nequiciȩ. eẽ se penȩ debicorẽ nescit:
Neq enim neglecte p̾tereundũ ẽ: qd̾ psal¬
mista ait. Miscd̾ias tuas dñe: in et̾num
cantabo. Quomͣ enĩ di miscd̃ias in et̾nũ
cantat: si se fuisse miserũ ignorat: & si
miseriȩ tͣnsacte ñ meminit: unde lar¬
gitori miscd̃ie. laudes reddit: S rursũ
querendũ ẽ. quomͦ electoꝵ mens ꝑfecta
ẽẽ in beatitudine poc̾it: si hanc int̾ gau¬
dia me moria sui reatꝰ tangit: aut qͦmͦ
ꝑfecte lucis gła clarescit. quã reduct a
ad animũ obumbrat culpa S sciendũ
est quia sic̃ sepe nc̃ tͥstiũ leti reminiscuniᷤ.

Expanded text:
nia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si intactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati miseriquaerendum est quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur,
Abbreviated transcription (Latin):
sietiam assum̃do Scire enĩ eius ẽ:
nr̃a suscepisse. Snde etiam ꝑ psal¬
mistam dr̃. Ipse enĩ scit figm̃tum
nr̃m. Quid enĩ mirum. si figmentũ
nr̃m dicitur specialiter scire: dum
constat nil ẽẽ quod nesciat: S fig¬
m̃tum nr̃m scire eiꝰ ẽ: hoc inseipso
ex pietate fuscepisse. Moral. lib̾. xi¬
hominib plenus ẽ Uita itaq in
carne: flos in feno ẽ unde bene
ꝑ psalmistam dr. Homo sicut fe¬
num dies esꝰ: tanqͣm flos agrisic¬
efflorebit. Isaias qͦ ait Omnis
caro fenũ: & om̃is gła eius sic̃ flos
agri. homotenim more floris pro¬
cedit ex occulto. ⁊ subito apparet in
riditas ostendit: s ariditas pulueris.
ab aspectib retrahit. Quasi flos ap¬
pariumꝰ qui ñ eramꝰ: quasi flos ares¬
eimus. qui temporaliter apparebamꝰ.¬

Expanded text:
nim ejus est nostra suscepisse. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Ipse enim scit figmentum nostrum . Quid enim mirum si figmentum nostrum dicatur specialiter scire, dum constet nihil esse quod nesciat? Sed figmentum nostrum scire ejus est hoc in seipso ex pietate suscepisse. 28. Idem hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in riditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparebam
Abbreviated transcription (Latin):
ri locus nequaquã conditor pos
locum specialiter designamꝰ. Locus
quippe hominis. s ñ locał. ipse
scilicet conditor extrat: qui ħe ut
insemetipso consisteret. suã semꝑ¬

Expanded text:
ri locus nequaquam conditor posslocum specialiter designamus. quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret, cre
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ipse. atq aliud anni uel dies
eius sunt. Ds̃ namq hoc ẽ: quod
habet. E ternitatem quippe habet.
s ipse c̃ et̾nitas. Lucem habet: s lux
sua ipse ẽ. Claritatẽ habet: s ipse ẽ
clatitas sua. Non ẽ gͥ ineo aliud eẽ.

Expanded text:
aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde psalmista. cũ in commutabi¬
litatem ȩternitatis aspiceret. dicens:
tuautẽ idẽ ipse es. & anm tui ñ
deficient: hc̃ electoꝵ eẽ loeu de
nuntiat. subdens: filii seruoꝵ tuoꝵ
habitabunt ibi. Ds̃ enĩ qui sine situ
omnia continet: nob̃ ad se uenientib

Expanded text:
Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , hunc electorum locum esse denuntiat, subdens: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Deus enim, qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis ẽ nature: ita immutabilis¬
ẽ uoluntate. Cogitationẽ quippe
eius nullus auercit: quia nemo
dep̃cationib suis eius cogitationẽ
auertisse uiderent᷑: ita fuit int̾na¬
eiꝰ cogitatio. ut sententiam illi
au̾tere dep̃cando ualuissent: et

Expanded text:
tabilis natura est, ita immutabilis cogitatione. Cogitationem quippe ejus nullus avertit, quia nemo deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse videantur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi ordines. quos ad se ue¬
nientibꝰ ftͣuit. Tot itaq ad se uenientibꝰ uias
p̃buit: qͦt bene uiuendi exempla monstrauit.
humilitatis eiꝰ ꝓpħa uias aspexerat: cum
suspirabat dicens. In
mandatis tius me exercebo: &
considerabo uias tuas. Uiȩ uͦ¬
iste. uisione despecte sunt: s
intellectu reuerende. Aliud ẽ¬
quippe in eis quod cernitur:
aliud quod expectat᷑ Quid enĩ
in hac uita aliud quã deiectionẽ
sputa. ludibria. mortẽq antu¬
entiũ oculis ostendit.: S ꝑ¬
dd
hȩc infima: transitur ad summa F
bec dedecora que precedunt: eterna
no b ce gloriosa pollicentur. Mouł.

Expanded text:
vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus propheta vias aspexerat cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas. CAP. istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
catum nouerat: cũ subderet. dicens
Statiusti in loco spacioso pedes meos.
In loco quupe spacioso pedes stabiliti
sunt: quando ad congruentia bona
tendimus: et nulla difficultate p̃pedi¬
mur. Quasi enim ꝑ latũ locũ quo uo¬
lumus ꝑgimus: quia nullis obiectis
difficultatibus angustamur. Iepła

Expanded text:
atum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos . In spatioso quippe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum quo volumus pergimus, quia nullis objectis difficultatibus angustamur.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi conclusi oris angustia ẽ. ab oppͥmenti mala
consuetudine exurgere uelle nec posse: iam
quidẽ desid̾io ad suꝑnatend̾e: ẜ adhuc actu in
infimis remanere: pire corde. nec cam̃ sequi
oꝑelet in se met ipso contͣdictionẽ ꝑpeti semet¬
ipsum Cum uͦ itatendens anima manu gr̃e
exaltantis adixuat᷑: ab angusto ore conclusi pu¬
tei ad latitudinẽ ꝑuenit: quia uictis difficul¬
tat ibus. oꝑe bona ꝑficit quȩ concupiscit
Dauid ꝓpħa hanc conclusionẽ angusti
oris putei aspererat: cũ dicebat. Saluã
fecisti de necessitatib anumã meam:

Expanded text:
est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultatibus, opera bona perficit, quae concupiscit. David propheta conclusionem angusti oris aspexerat, cum dicebat: Salvam fecisti de necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ꝓfuit suꝑbia. et diuiciarũ iactantia
quid contulit nob̾ : Trãsierunt oĩa cãꝙͣ
rens. Uilia ⁊ fugiciua fuisse que tenue¬
rant. iam amissa cognoscunt: quȩ qͣmdix
aderant. stultis eoꝵ cordib et magna et
mansura uidebant᷑. Serodiues aꝑuit
oculos. qͣndo lararũ requiescentẽ uidit:
quẽ iacentem ante ianuã uidẽ contẽpsit
Intellex̃ ibi: qͥd hic facere noluit. Indãna¬
tione sua cognosc̃e cõpulsus ẽ: qͥd fuit qd̾
ꝑdidit. qͣndo indigentẽ ꝓrimũ ñ agno¬

Expanded text:
nobis profuit superbia, divitiarum jactantia nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia rens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua cognoscere compulsus est quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum non agno
Abbreviated transcription (Latin):
tur se hr̃e. quod ꝓxumi ñ hñt. Ueniet qͣndoq
tempus ut eiugilent: et tc cognoscant.
qͣm uacuũ fuerit qd in sõno tenuerant.
Sepe nãq contingit dormienti ĩopi. ut se
animũ extollat. Letet᷑ se hr̃e qd̾ ñ habuit:
ĩaq dedignari q̃rat a qͥb dedignat ũ ee̾ se
doluit. d repente eiugilans. e uigilasse se
doleat: qͥ interĩ diuitiarũ imaginẽ uł dor¬
miens tenebat. Genut enĩ ꝓtinus sub pau¬
ꝑtatis pond̾e: i nopie sue angustiis p̃mit᷑: e
eo peiꝰ. qͦ adtẽpꝰ breuissimũ uł uacue diues¬
fuit. Sic sic nimirũ huiꝰ mundi st diuiteᷤ:
qui rebꝰ acceptis tument. bene oꝑari de sua
abundãtia nesciunt. Quasi dormientes st̃
diuites. s pauptatẽ suam euigilantes
inueniunt: quia nicħ secũ ad illud iudiciũ
quod ꝑmanet fer unt. Et qͣnto nc ad bre¬
ue tempus sublimiꝰ elati sunt: tantocontͣ
gͦ illi oculos aꝑiunt: quiteste sapĩa dã¬
nationis suȩ tẽpe dicturi referunt᷑. Qd

Expanded text:
ndoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue difuit. Sic, sic nimirum sunt hujus mundi divites, qui rebus acceptis tument, bene operari de sua abundantia nesciunt quasi dormientes sunt divites, sed paupertatem suam evigilantes eveniunt; quia nihil secum ad illud judicium, quod permanet, ferunt: et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
possunt iusti bona hr̃e: nec tñ hec i
recompensatione reciꝑe: qͥa dũ meliora
id est et̾na appet unt: eoꝵ udicio que libe
bona affuerint cũ sc̃ĩs desidiis estuant.
bona minime uident᷑. Unde dauid ppb̾e
qui regni diuiciis multisq eiobe¬
quiis fulciebat᷑. qͣmuis et hec g̃ adne¬
cessitatem bona eẽ conspiceret: uniri
singularit᷑ bono inhiant̾ estuabat

Expanded text:
possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi dũ recta oꝑa diuinis muneribus
ñ impendunt: cũ se totos bic deserunt.
et affluentib ꝓsꝑitatib dimut unt:
unde ext̾iꝰ ꝓficuint: inde int̾iꝰ ab intiniᷤ
coenim bona hic recipit et malus. ut il

Expanded text:
robi cum recta opera divinis operibus non rependunt, cum totos se hic deserunt et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis co enim bona hic recepit et malus, ut ill
Abbreviated transcription (Latin):
lonenim ait. deiecisti eos pꝰꝗͣ eleuati sũt.
hcũ alleuarent᷑. quia hoc ipsũ fit suꝑbis
int̾ius deici: quod eis falsa contingit gła
ut̾ius eleuari. Ordinante enĩ diuino iu¬
dicio. ñ eis hic aliud culpa ẽ. atq aliud pe¬
na: s sua illis in penã u̾tit᷑ culpa ut elatiᷤᷤ
fastu suꝑbiȩ. hoc ipsũ sit uere incus cad̾e:

Expanded text:
on enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua illis in poenam vertitur culpa, ut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lassantur. Quȩ enĩ ad aliud minime
seruantur: eoꝵ motꝰ ꝓculdubio neqͣqͣm
sub disciplina restringit᷑. homo aũt
quia ad sequentẽ uitã ducit᷑: necesse est¬
ꝓfecto ut incuntis suis motib sub disci¬
pline dispositione religet᷑: et qͣsi domes¬
ticũ animal loris uinctũ seruiat. atq dis
enim diuina miseratio qͦs ꝑdire ineffre¬
nationẽ illicite lib̾tatis conspicit. obuabo
gelli exꝑimentis edomiti. quasi ium̾t
domestica p̃ceptoꝵ loris colla mentis sia
ciant: et uitȩ p̾sentis itinera. ad nutũ pi¬
dentis ꝑagant. Qͥb bene ioris ligatũ seno¬
uerat: qui dicebat. Ut uim̾tũ factũ sũ q
te: et ego semꝑ cecũ. Unde et seuus ille ꝑt¬
cutor ab agro ꝑfide uoluptatis. ad domu
fidi deductus: rectoris sui calcarib pin¬
tus audiebat. Durũ ẽ tͥ contra stinulim

Expanded text:
us licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aetem divina miseratio, quos prodire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectilagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum pgatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem nos dimitat: cũ ⁊mala nob̾
quȩ fecimꝰ demonstrat: & ad hȩc eadẽ
flenda que cognoscimus: ad uiuat.
Culpas oculis obicitꝰ ⁊ pia manu gr̃ȩ
suũ lib̾a gressũ amoris tendat: Ele-
bendimꝰ: s tam̃ libent̾ agimꝰ hoc
quod in nob̾ rectȩ reprobamꝰ. Ad
iusticiam nos sp̃s erigit: ad con-¬
suetudinẽ caro restringit. Amore
suo mens renititur: s ꝓtinꝰ delec-
quia nisi a reatu culpe quo nos
tamurꝰ: ꝑ fecte flere non possumꝰ:
hoc quod in nob̃ ipsis contra nos¬

Expanded text:
minus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae suum libera gressum amoris tendat.  Vetehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectaquia nisi a reatu culpae, quo nos tamur, perfecte flere non possumus hoc quod in nobis ipsis contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suũ ñ ualet: qui ⁊ inquitatis
sue reatum considerat et tam̃ ꝓ
terrenȩ occupationis pondere. hanc
e nequaquam gemere uacat:
lere dolorem suum ñ ualet: qui
prauȩ quidem consuetudini con
traire nititur: s tam̃ adhuc sue¬
crescentib desiderus carnis gͣuat᷑:
huius doloris p̃sentia propħȩ m̃tẽ
cruciauerat: cũ dicebat. Dolorm̃s
contra me ẽ semꝑ: qm̃ iniquitatẽ
meã ego pronuntio: ⁊ cogitabo ꝓ
iniquitatis uinculis. dimissũ se
nouerat: qui exultabat dicens:
dirupisti uincula meaͬ tͥ sacrifica bo

Expanded text:
rem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetudini codhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo
Abbreviated transcription (Latin):
conunctȩ utriusq uite. acti¬
uȩ uide licet & contẽplatiue in
se exempla monstrauit: Abac¬
tiua enĩ uita longe contẽpla¬
tiua distat: s incarnatus re¬
demptor ueniens.dũ utrãq¬
exhibuit. in se utranq sociauit.
Nam cũ in urbe miraculũ faceret.
inmonte uͦ orando continue ꝑ¬
noctaret: exemplum suis fidelib
prebuit. ut nec contemplationis
studio ꝓximoꝵ cura negligant:⁊
ne rursum cuta prox imoꝵ. immo¬
deratius obligati. contemplatio¬
nis studia derelinquant: s sic in
utrisq m̃tem partiendo conuin¬
gant: quatinus nec amorẽ dei
prepediat amor proximi: nec
amorem proxii quia transcen¬
dit. abitiatamor dei. Mor .ł.ix.¬

Expanded text:
conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramqexhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis liquet. quod omne desi¬
derium pena ẽ cũ differtur: sa¬
lomone qͦ attestante qui atc. Spes
quȩ differtur: asfligit animam. De¬
dñs: quia quo a nob ardentius
queritur:: eo de nob̃ suauius leta¬
tur. Quasi quodda quippe ei ex
pena nr̃a gaudiũ facimꝰ: cum ꝑ
scã desideria. pro eius nos amore
castigamꝰ. hinc p̃salmista ait.
Constiduite diem sollemnẽ in con¬
frequentatiõib: usq ad cornu
altaris. Sollemnẽ namq diem
dño in confrequentatione cons¬
tituit: quisquis se assidue in eiꝰ
defiderio affligit. Qui nimirũ
sollempnitatis dies. usq ad alta¬
ris cornu tendi precipit᷑: quia
tam diu neceẽ ẽ. ut quisq se
afficiat: quousq ad suꝑni sacri¬
ficii altitudinẽ. idẽ. ad ȩterna gau¬

Expanded text:
nim liquet quod omne desiderium poena est cum differtur, Salomone quoque attestante, qui ait: Spes quae differtur affligit animam . Riitur, quia quo a nobis ardentius quaeritur, eo de nobis suavius laetatur. Quasi quoddam quippe ei ex poena gaudium facimus, cum per sancta desideria pro ejus nos amore castigamus. Hinc Psalmista ait: Constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris . Solemnem namque diem Domino in confrequentatione constituit, quisquis se assidue in ejus desiderio affligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque ad altaris cornu tendi praecipitur, quia tandiu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii altitudinem, id est ad aeterna gau
Abbreviated transcription (Latin):
cessũ uͦ mentis. etiam semetipsũ
transuit: cum de hominis qͣlitate
diffiniuit. Ac si patent̾ dicat. De
falsitate omniũ hominum inde
uerã sententiã protuli: unde ego
ipse suꝑ hominẽ fui. In tantũ uͦ
⁊ipse m̃dax: in quantũ homo. In
tantum autẽ omnino ñ mendax:
in quantũ ꝑ excessum mentis suꝑ

Expanded text:
cessum ergo mentis etiam semetipsum cessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo; in tantum autem omnino non mendax, in quantum per excessum mentis super
Abbreviated transcription (Latin):
altum ẽ. ab hominabileẽ. apud
dm̃: cogitatio cordisnr̃i tanto apud dm̃ in
imo ẽ qͣnto hoĩb in alto: & humilitas cords
nr̃i tanto apud deum in alto est qͣnto
hominib inimo. Despiciamꝰ gͦ siquid
bonigerimꝰ: nulla nos nr̃a inflet
oꝑatio: non rerũ abundantia. ñ¬
gła extollat. Si quib libet ex bo¬
nis affluentib intus intum esci¬
mus: deo despecti sumꝰ. Quo con¬
tra: psalmista de humilib dicit.
Custodiens paruulos dñs. Quia par¬
uulos humiles appellat: postꝙͣ
sententiam ꝓtulit consilu illiꝰ.
sub iungit: nam quasi que remꝰ
quid ipse ad hec fecerit: ad iunxit.
bumiliatus sũ: ilib̾auit me oror¬
su mentis meȩ: om̃is crx.¬
ait. Cui responderi potest. Si om̃is
homo mendax: &tu falsa gͦ iam erit
sententia: quam mendax ipse pro¬
tulisti. Si uͦ ipse ñ mendaxͥ uera iã
sententia ñ erit: quia dũ tu uerax
es. non om̃is homo eognoscitur
mendax. s notandũ quod premit¬
ttur: ego dixi in excessu m̃tis mee. ł ex¬

Expanded text:
altum est abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non extollat gloria. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. tra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appellat, postquam sententiam protulit, consilium subjungit. Nam quasi quaereremus quid ipse ad haec fecerit, adjunxit: Humiliatus sum et liberavit me su mentis meae: Omnis . Cui responderi potest: Si omnis homo, et tu, falsaque jam erit sententia quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non es mendax, vera jam sententia non erit, quia dum tu verax es, non omnis homo cognoscitur mendax. Sed notandum est quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis meae. Per ex
Abbreviated transcription (Latin):
cipit: in una eccłiȩ fabrica. qͣsi
duos parietes iungit: illũ de qͦ
scͥptũ ẽ fecit utraq unum. Qui
angłarem se lapidem non solum
in inferiorib s & insuꝑnis exhi¬
buit: quia et in terta plebi is¬
rahełice nadiones gentrũ: &
utramq simul głam angłis in
celo sociauit. Eo quippe nato.
clamauerunt angeli gła in ex¬
nib bone uoluntatis. In ortu
enĩ regis nequaꝗͣ ꝓ magno of

Expanded text:
cipit, in una Ecclesiae fabrica quasi cipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In nibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno off
Abbreviated transcription (Latin):
blandi ⁊ maliciosi. Qui bonis qͥ dẽ
infacie non resistunt:s mox ut re-¬
cesserint derogant: alios quos
ualuerint inflãmant: quȩq̃ pos¬
sunt noxia immittunt: mortife¬
ra inferre occulte ñ desinunt. Scor¬
nũ fundant. Qui enĩ in occulto
feriunt: quasi mortẽ latenter tra¬
bunt. Unde etiã ꝑ psalmistã dr̃.
Circũdederunt me sicut apes: c
exarsert̃ sicut ignis in spinis:
Apes enim in ore mel habent: in
aculeo caude uulnꝰ. & om̃s qͥ
lingua blandiunt᷑. s ladenter
ex malitia feriunt. apes sunt: qr
loquendo.dulcedinẽ mellis
ꝓponunt: s. occulte feriendo uul¬
nus inferunt. Ista uͦ facientes. e¬
ardeeũt sicut ignis in spinis: q¬
ꝑ flammas detrahentium. non
iustoꝵ uita comburitur: s si q̃
eis in eẽ poterant peccatoꝵ spine
apidem quẽ reprobauerunt
ȩdificantes: hic factus ẽ in caput
omnib liquet quẽ seͥptura sacͣ
angularẽ lapidem uocet: illũ
p rofecto. qui dũ in se hinc uidai¬
cum populũ. illinc gentilem sus¬

Expanded text:
blandi et malitiosi, qui bonis quidem in faciem non resistunt, sed mox ut recesserint derogant, alios quos valuerint inflammant, quaeque possunt noxia immitunt, mortifera inferre occulte non desinunt. Scornum fundant; qui in occulto feriunt, quasi mortem latenter trahunt. Unde etiam per Psalmistam dicitur: « Circumdederunt me sicut apes et exarserunt sicut ignis in spinis Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes, qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo, dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferiunt. Ista vero facientes exardescunt, sicut ignis in spinis, quia flamma detrahentium, non justorum vita comburitur, sed si quae eis inesse poterant peccatorum spinae, Lapidem, quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in omnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum sus
Abbreviated transcription (Latin):
miscd̃iȩ dei ẽ: ipsa gentilitas. Cuiꝰ
culpas districtus uidex si iuste am¬
madu̾teret: ad reconciliationẽ gr̃e
nunquã ueniret. Quȩ cũ nulla
apud dm̃ merita habuit: reconeili¬
ationis tam̃ grãm ex sola miscdia
accepit. Unde bene ꝑ paulũ dicit᷑.
Gentes autẽ suꝑ misedia honorare
dm̃. Unde rursũ scͥptũ ẽ. & quȩ ñ¬

Expanded text:
iae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super misericordia honorare Deum . Unde rursus scriptum est: Qui q
Abbreviated transcription (Latin):
in quantum caꝑe preualent non
recedt̃. Unde fit ut upsi quoq ⁊ si
inminori loco. in sẽẽ tam̃ ȩccłiȩ ȩdi¬
ficatione sint positi. Quia ⁊ si ad
doctrinam. si ad ꝓpħ̃iam. siad miracu¬
loꝵ grãm. si ad contemptũ mundi
ꝑleniꝰ exeq̃ndum fortasse minores
sunt: tamen intimoris ⁊ amoris
fundamento sunt. in qͦ solidand̾.
Qui isi igne cȩlestis desiderii ñ ar¬
dentͣi ipsis exteriorib quȩ exercere
sufficiunt. uapore caritatis ani¬

Expanded text:
 animum capere praevaleant, non recedunt: unde fit ut ipsi quoque, etsi minori loco, in sanctae tamen ecclesiae aedificatione sint positi, quia etsi ad doctrinam, si ad prophetiam, si ad miraculorum gratiam, si ad contemptum mundi plenius exsequendum, fortasse minores sunt, tamen in timoris et amoris fundamento sunt in quo solidantur, quia etsi igne coelestis desiderii non ardent, in ipsis exterioribus quae exercere sufficiunt, vapore charitatis ani
Abbreviated transcription (Latin):
peccator. ini quitatis suȩ uinculis
ita constringitur: ut pondus qͥdẽ
peccatoꝵ toleret: s tam̃ quia tolerẽt
ignoret. Sepe etiam si cogitet qͣnto
reatu premitur: erumpere conat᷑.

Expanded text:
peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam timor in conũsatione: ut et
spes certantes foueat: ⁊ timor torpen¬
tes pungat. Unde recte ꝑpropħam
domino. Ac si aꝑte diceret. De spe
in cassũ p̃sumit qui timere dñm
uocatus ẽ: ⁊ tam̃ sic inter occulta
iudicia formidat ut reprobari se
etiam postquam uocatus ẽ timeat.
ait enim. Castigo corpus meũ. et
seruituti subitio: ne forte aliis
predicans ipse reprobus efficiar. Q
certe iam deillo uoce dominica dic¬
tum fuerat. uas electionis mͥẽ: &
tam̃ adhuc castigans corpus suũ.
metuit ne reprobetur. Ue miseris
nob̃: qui deelectione nr̃a nullam
adhuc dei uocẽ cognouimꝰ: etiam
in ocio qͣs de securitate torpemꝰ:¬

Expanded text:
sed etiam timor in conversatione, ut et illa certantes foveat, et iste torpentes pungat. Unde recte per prophDomino . Ac si aperte diceret: De spe incassum praesumit, qui timere Deum vocatum, et tamen sic inter occulta judicia formidat, ut reprobari se etiam postquam vocatus est, timeat. Ait enim: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Et certe jam de illo dominica dictum fuerat voce: Vas electionis mihi est, et tamen adhuc castigans corpus suum, metuit ne reprobaretur. Vae miseris nobis qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et in otio quasi de securitate torpem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia quidam. qui penetrare subtilia
non ualentes: & quinq adhuc corpo¬
ris sensib depressi tanto minus amãt
qui fecit omnia: quanto amplius in
his quȩ facta sunt illigant᷑. &e iam
quidem exercere se intimore dñi. &in
amore proximi tendere student. bona
q oꝑa corporalit̾ agere: elemosinis
peccata redimere: s quia ui amoris
intuni ardere. ad cȩleste desideriũ nes¬
ciuntꝰ quasi adhuc deuincti cerporeis
sensib tenentur. Isti itaq qui in ex¬
teriorib quinq sensib. adhuc ad in¬
tellectũ mysticũ ñ assurgunt᷑:. dũ int̃
meum uidert̃ ocłi tur: & in libro tuo
om̃s scͥbentur. & iterum psalmista
dicit. Benedixit omnib qui timent
dominũ: pusilł cũ maiorib. hii ita¬
q & imꝑfectisunt: ⁊ pusilli. In qͣn¬
tum tam̃ cognoscere p̾ualent :⁊ dm̃
& proximum diligunt: atq ideo q̃
possunt ñ negligunt oꝑari. Qi si
necdũ ad spiritalia dona profi iuit.
ut uel ad ꝑfectam oꝑationẽ uel ad

Expanded text:
ea quidam qui penetrare subtilia non valentes, et quinque adhuc corporis sensibus depressi, tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto amplius in his quae facta sunt illigantur. Et jam quidem exercere se in timore Domini, et amoropera corporaliter agere, eleemosynis peccata redimere, sed quia in amore intimo ardere ad coeleste desiderium nesciunt, quasi adhuc devincti corporis sensibus tenentur. Isti itaqueterioribus quinque sensibus adhuc ad intellectum mysticum non assurgunt, dum inter emeum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribuntur ; quia iterum Psalmista dicit: « Benedixit omnes timentes se Dominus pusillis cum majoribus. » Hi itaque et imperfecti sunt et pusilli: in quantum tamen cognoscere praevalent, et Deum et proximum diligunt, atque ideo bona quae possunt, non negligunt operari. Quia etsi necdum ad spiritalia dona proficiunt, ut vel ad perfectam operationem, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ iꝑfecti iuiri. cũ uirtutes ꝓp̾as
tatores existunt: qui laudes suas
hominib loquit᷑: ut ab eis cognoscat᷑
Nam cum ꝑscͥpturã suam p̃cipiat di¬
cens. laudet te alienus ⁊ ñ os tuũ:
quomͦ facit ipse quod ꝓhibet:
S si uirtutes suas omp̃s dñs
taceret: eũ nullus agnosceret.
Si nullus agnosceret: nullus ama¬
ret. Sinullus amaret: nullus ad
ne ꝓpͥo ore laudemur. ꝑ scͥpturã sacm
laudes suas loquitur: ñ quia ipse
eis indiget. qui proficere laudib
nescit: s dũ suam nob̾ magnitudi¬
nem narrat. nram ad se imꝑitiam
subleuat: & bona sua loquendo nos
edocet: quem omnino homo non
cognoscͬet. si de se tacere uoluisset.
Iccirco autẽ laudes suas indicat. ut
ualeamꝰ eũ audientes cognoscere:
cognoscentes amare: amantes seqͥ:
sequentes adipisci: adipiscentes ui
eius uisione ꝑfrui Unde ꝑ psal-¬
suoꝵ annuntiabit populo suo:
suȩ oꝑationis in sinuat: ut eũ qui
audierit donis ditescat. Sirtutes

Expanded text:
tutes proprias tatores sunt, qui laudes suas hominibus loquitur ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum per Scripturam suam praecipiat, dicens: Laudet te os alienum, et non os tuum, quomodo facit ipse quod prohibet ? Sed si virtutes suas omnipotens Dominus taceret, eum nullus agnosceret; si nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalsuorum annuntiabit populo suo, suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem
Abbreviated transcription (Latin):
sine existimatione ẽ magnus. usq ad
passionem factus ẽ paruus. Quia enĩ
originẽ perdiciomi nr̃e se p̃buit suꝑbia
diaboli: instrumentum redemptionis
nr̃e inuenta ẽ humilitas dei. hos¬
tis quippe ñr int̾ omnia conditus.
uideri suꝑ omnia uoluit elatus: re¬
demptor uͦ nr̃ magnꝰ manens suꝑ
omnia. fieri inter omnia dignatus ẽ
paruus: S melius ⁊ elationis cau¬
sam detegimꝰ. ⁊ fundam̃ta humili¬
tatis aꝑimus: si breui commemoratiõe
ꝑstringimꝰ. Quid mortis auctor. quid
uitȩ suadeat conditor. Ille nicħ ali¬
ud mentes sͥ subditas docet. quã
celsitudinis culmen appetere:ͥ cunc¬
ta ȩqualia mentis tumore transcendẽ:
societatẽ hominũ. alta elatione tran¬
site: ac sese contra potentiam con¬
ditoris erigere: iste autẽ ad sputa.
ad palmas. ad colaphos. ad spineã
coronam. ad crucẽ. ad lanceam.
imortẽ ueniens. membra sua ad¬
monet dicens. Siquis mͥ ministrat:

Expanded text:
 magnus usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus: Redemptor vero noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae suadeat Conditor. Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem hominum alta elatione transire, ac sese contra potentiam Conditoris erigere, sicuad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua amonet, dicens: « Si quis mihi ministrat,
Abbreviated transcription (Latin):
se suis uirib exultant: suisq prece¬
dentib meritis se redemptos ẽẽ głan¬
sibimetipsi contraria: quia dũ un
nocentes se asserunt. ⁊ redemptos:
hoc ipsum in se redemptionis nom̃
euacuant. Om̃is quippe qui redimit᷑:
exaliqua ꝓculdubio captiuitate li¬
batur: Unde gͦ. quilibet iste redẽptꝰ ẽ
siptius ñ fuit sub culpa captiuus:
liquet itaq quia multũ desipit: qͥs¬
quis hec sapit. hominis quippe me¬
titũ suꝑna gr̃a ñ ut ueniat inuenit:
ens ds̃. dignam sͥ exhibẽt uenien¬
do: et facit in ea meritũ quod remu¬
neret: qui hoc solum inuenerat qd̃

Expanded text:
 praecedentibus meritis redemptos se esse gloriansibimetipsis contraria, quia dum et innocentes se asserunt, et redemptos, hoc ipsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque quia multum desipit quisquis haec sapit. Hominis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, ens Deus dignam sibi exhibet veniendo, et facit in ea meritum quod remuneret; qui hoc solum invenerat quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis hominib terta cominuns
hominib proffert. In cassũ gͦ se inno¬
centes putant: qui commune dei
munus sͥ pͥuatũ uendicant. Qui
cũ accepta non tribuunt. in proximor
nece grassantur: quia tot penȩ cod¬
die ꝑimunt. quot morientiũ paupe¬
rũ apud se subsidia abscondunt.
Nam cum quelibet necessaria indi¬
gentib ministramus: sua illis red¬
ritas. cum de mised̾ia caute exhiben¬
da loqueretur: ait. Attendite ne
iusticiam ur̃am faciatis eoram
hominib. Cui sententis. etiã psal¬
mista concinens. dicit. Disꝑsit. dedit
pauꝑib: iusticia eius manetineter¬
num. Cum enim largitatem impen¬
sam pauperib premisisset: non hãc
uocare miscdiam.s. iustitiam ma-¬
luit: quia quod a communi dño
tribuitur: iustum ꝓfecto ẽ. ut qͥq
accipiunt. eo cõmunit̃ utantur.

Expanded text:
tis hominibus terra communis communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis redritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Cui quoque sententiae etiam Psalmista concinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui cogitatione terrena huie scło con¬
formantur: ꝑ omne quod agunt.
huic mundo relinquere sui memoriã
conantur. Alii bellor titulis: alii
altis edificior menib: alii disertis
doctrinarũ scłariũ libris instant̃
elaborant: sibiq memoriȩ nomen edi¬
ficant. S eñ ad finẽ ipsa celerius
uita ꝑuenerit: quid in ea firũ ftabit
quando ⁊ipsa celerit̾ mobilis ꝑtrausit:
Uentus et enim puluerem rapit: sicut
scͥptum ẽ. Non sic impu. ñ sic: s tan¬
quam puluis quẽ proicit uentus
a facie terrȩ. Recte gͦ stultoꝵ memoria
pulueri comparatur: qm̃ illie ponit̃.
uͥ auento rapiatur. Quantum libet
enĩ quisq pro facienda gła sui no¬
minis elaboret: memoriam suam qͣsi
uentus mortalitatis rapit. Quo contͣ
deiusto ꝑ psalmistam dr. In memo¬
ria ȩt̾na erit iustus. Eo enim ipso
quo facta sua dei solius oculis im

Expanded text:
qui cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibet etenim quisque pro perficienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua so
Abbreviated transcription (Latin):
mortaliũ facta disponens. alia con
⁊ ea que ꝑmittit sic tolerat. ut hȩc
in sui consilii usum uertat. Unde
luntate del agrt᷑. uoluntatidu
contrariũ non sit: quia dũ inbo¬
nũ usum malafacta uertuni
eius consilio militant. etiã qui
eius consilio repugnant: hinc
enim ꝑ psalmistam dr. Magna
oꝑa dominr exquisita in om̃s uo¬
luntates eiꝰ. Sic quippe eius oꝑa
magna sunt: ut ꝑ omne quod ab
hominib agitur. eius uoluntas
exqui ratur. Nam sepe ꝑficitur.
unde repelli putabatur. Hincrus¬
sum dicit. Omnia quecunq uo¬
luit dñs fecit: in cęlo ⁊ in terta.
Hinc salomon ait Non ẽ sapiente
ñ ẽ prudentia: non ẽ consilũ
ducem sui tgneris prosequi: ne ei
etiam nolens seruiat: si banc suꝑbi¬

Expanded text:
mortalium acta disponens, alia concs; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat.  Vetluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc er psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbi
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ udicat ds̃: quia aut ꝑ
mala presentia. irrogare iã tordyta
seq̃ntia incipit: aut torm̃ta seq̃ntia
flagelł p̃sentib extinguit. Nͥenĩ delictiᷤ exi¬
gĩtib iustus iudex. ⁊ ñc ⁊ post mo¬
dũ quosdam ꝑcuteret: uidas mi¬
nime dixisset. Scd̃o eos qui non
crediderunt ꝑdidit. & deiniquis
psalmista ñ diceret. Induant᷑ sicut
diploide confusione sua. Diploi¬
dem quippe: duplum uestim̾tũ
dicimus. Confusione gͦ sieut di¬
ploide induti sunt: qui iuxta
reatus sui meritum. ⁊ temporali
ippetua animad ũsione feriunt᷑.
Solos quippe pena a supplitio li¬
bat: quos immutat. Uam quos
p̾sentia mala non corrigunt: ad
sequentia ꝑducũt. Si autẽ neqͣ¬
quam quosdã pena presens ab¬
ederno supplicio defenderet: pau¬
lis minime dixisset. Cũ iudicamͣ.
a dño corripimur: ut non cũ
hoc mundo damnemur. hinc
uoce angelica ad ioħ̾m dicitur.
cgo quos amo arguo ⁊ castigo.

Expanded text:
hominem judicat Deus, quia aut per hominem judicat Deus, quia aut per mala praesentia irrogare jam tormenta sequentia incipit, aut tormenta sequentia flagellis praesentibus exstinguit. Nisi enim delictis exigentibus justus judex et nunc et postmodum quosdam percuteret, Judas minime dixisset, Secundo eos qui non crediderunt perdidit ; et de iniquis Psalmista non diceret: Induantur sicut diploide confusione sua . Diploidem quippe duplum vestimentum dicimus. Confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solos quippe poena a supplicio liberat quos immutat. Nam quos praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem nequaquam quosdam poena praesens a supplicio aeterno defenderet, Paulus minime dixisset: Cum judicamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Hinc voce angelica ad Joannem dicitur: Ego quos amo redarguo et castigo