comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris obducat. Sed cũ iudith myrro optimo
sua m̃bra ꝑungat. os̃ uidelicet m̃tiꝰ suȩ sens
in mortalis unguine castitatis obliniat. ne
se pudica concludat. sicq in et̾ni regis tha¬
lamo iugit̃ reqͥescat. Nõ carnaliũ ꝓpĩquoꝵ.
ñ cõplitiũ qͦꝵ libet requirat iffectꝰ. sed soliꝰ
ueri sponsi delectet᷑ amplexib. Neq cnĩ
sine causa scͥptũ est. Audi filia et uide. et in¬
clina aurẽ tuã. et obliuiscere ppͣ tuũ. et
domũ patris tui. qm̃ c̃cupiuit rex speciẽ
scłari strepitꝰ t̾bine dormiat. suꝑ hoc suc
uͥginitatis auctore casti amoris facib ĩ¬
ardescat. Cantans nimuꝵ et dicens. In¬
troduxit me rex in cellaria sua. exultabimus
et lcrabim̃ inte. Et itm̃. Iasciculus myrrę

Expanded text:
ris obducat, sed cum Judith myrto optimo ris obducat, sed cum Judith myrto optimo sua membra perungat : omnes videlicet mentis suae sensus immortalis unguine castitatis obliniat, ne cclesiae anima se pudica concludat, sicque in aeterni Regis thalamo jugiter requiescat. Non carnalium propinquorum, non complicium quorumlibet requirat affectus, sed solius veri Sponsi delectetur amplexibus. Neque enim sine causa scriptum est: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, quoniam concupivit Resaecularis strepitus turbine dormitat, super hoc suae virginitatis auctore casti amoris facibus inardescat; cantans nimirum, et dicens: « Introduxit me Rex in cellaria sua, exsultabimus, et laetabimur in te . » Et iterum: « Fasciculus
Abbreviated transcription (Latin):
mouemus. Cuiꝰ artꝰ in frusta c̃cidimꝰ. cum
distinguentẽ subtilit̃ eiꝰ intima m̃brat̃ĩq
cogitamꝰ. Ut quȩ fori sincera uident᷑̃ ⁊ so¬
lida. intꝰ ñ habeant᷑ latebrosȩ uanatatiꝰ ui¬
tio caũnosa. Dauid aut̃ ꝓE magno munẽ
me dullata se dõ sacͥficia oblaturũ esse
pollicct᷑ dicc̃s. Holocausta inqͥt medulla¬
ta offerã tͥ cũ incẽsoꝰ arictibus. Quisquiꝰ aũ
se ꝑ negotioꝵ scłariũ exercitia delectabi¬
lit̃ fundit. holocausti sui medullas cũ ui¬
scerib subtͣit. et solã uictime pellẽ dõ.
que offerri ꝓhibetur adholere c̃tendit.
Qui uero suauc deo sacrificium offerre desiderat.
recessus petat. intĩora scctet᷑: animã suã inte¬
grã inlibatãq in ꝓpͥa uͥginitate custodiat. nc
discurrendo ꝑlupanaria scłi inmundis corru¬
ptorib ꝓstibuli more substernat. Ut gͦ it̃¬
ni sponsi c̃spectui placeat. ñ ocłos suos stillio
cũ hiczabele depingat .i. ñ se fucis popę scła¬

Expanded text:
ta concidimus, cum distinguentes subtiliter ejus intima, membratimque cogitamus, ut quae foris sincera videntur et solida, intus non habeantur latebrosae vanitatis vitio cavernosa. David autem pro magno munere medullata se Deo sacrificia oblaturum esse pollicetur, dicens: « Holocausta, inquit, medullata offeram tibi, cum incenso et arietibus . » Quisquis autem se per negotiorum saecularium exercitia delectabiliter fundit, holocausti sui medullas cum visceribus subtrahit, et solam victimae pellem Deo, quae offerri prohibetur, adolere contendit; qui vero interiora sectetur, animam suam integram, illibatamque in propria virginitate custodiat; nec discurrendo per lupanaria saeculi immundis corruptoribus, prostibuli more, substernat. Ut ergo interni sponsi conspectui placeat, non oculos suos stibio cum Jezabele depingat , id est, non se fucis pompae saecula
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibet occasionis articłs accidat. ut egre¬
diendi necesitas inminẽ uideat᷑. ñ mox
ad uagandũ se leuit᷑ ꝓruat. ñ colloquio
c̃saguinitatis aggliscat. ñ ad scłi uanitatẽ
fixus in dõ animꝰ incalescat. Sed morose
ac gͣuit̃ intͣ se deliberet dicc̃s. Expoli aui
me tunica mã. qͦmͦ induar illã: Laui
dispositio sic̃ boni sp̃ale otiũ tͥbuit. sic ⁊
prauo diffũdi ꝑ exteriora ꝑmittit
Iigit᷑ singłaris ille sponsus. hoc de sideri¬
pͥnceps ẽ pacis. liberã sibi sp̃alis ocu reqͥem
tͥbuit. et õs em̃gentiũ causaꝵ fluctꝰ pla¬
cida cͥca illã tͣnqͥllitate cõponit. Hĩc est

Expanded text:
uslibet occasionis articulus accidat, ut egrediendi necessitas imminere videatur, non mox ad vagandum se leviter proruat, non colloquio consanguinitatis aggliscat, non ad saeculi vanitatem fixus mundo animus incalescat, sed morose ac graviter inter se deliberet, dicens: « Exspoliavi me tunica mea, quomodo induar illam? Lavi dispositio sicut bonis spirituale otium tribuit, sic et pravos diffundi in exteriora permittit. Si igitur singularis ille Sponsus hoc desideriprinceps est pacis, liberam sibi spiritualis otii requiem tribuit, et omnes emergentium causarum fluctus placida circa illam tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
atq uagabundos monachos haberi distan¬
tia senciat᷑. Ille enĩ nͥ se instabilẽ et sui ꝓdi¬
gũ ꝑ extĩora diffunderet. neqͣquã benedic¬
tioniꝰ pat̾ne mysteriũ. una cũ pͥmogeniti
amisisset. Iste nͥ int᷑ domestic se lariꝰ septa
cõpͥmẽt. infra p̾scͥptũ subsecutioni̾ suȩ li¬
mitẽ iunior humilit̾ desedisset. Ille gnar̾
et sollers a suȩ pͣrogatiuȩ iurc dil abit᷑. iste
qͥetus ⁊ simplex subactiꝰ fr̃ib singłari pͥui¬
legio pͥncipat᷑. Alt̃ saltꝰ et lustra ꝑagrãdo
defessus. a pͥmatꝰ sui digͥtate deicit᷑. alt̃ in
c̃claui amȩno fruẽs otio. ad capescendã
suꝑ ppłos tͥbusq monarchiã. diuinitꝰ sub¬
umat᷑. Desinat gͦ monachuꝰ qͥsqͥs est cũ e sar
remotioni suȩ claustris freq̃nt̃ crũꝑe. de¬
sinat cũ co sub obedientię spetię causis
se scłarib implicare. Ne qnͦq lugeat se
cũ ip̃o diuinȩ benedictioniꝰ extorrẽ. quẽ

Expanded text:
atque vagabundos monachos esse distantia sentiatur. Ille enim nisi se instabilem, et sui prodigum per exteriora diffunderet, nequaquam benedictionis paternae mysterium una cum primogenitis amisisset; iste nisi intra domestici se laris septa comprimeret, infra praescriptum subsecutionis suae limitem junior humiliter desedisset. Ille gnarus et solers a suae praerogativae jure dilabitur; iste quietus et simplex, subactis fratribus, singulari privilegio principatur. Alter saltus et lustra peragrando defessus, a primatus sui dignitate dejicitur; alter in conclavi amoeno fruens otio, ad capessendam super populos, tribusque monarchiam divinitus sublimatur. Desinat ergo monachus, quisquis est, cum Esau ex remotionis suae claustris frequenter erumpere; desinat cum eo sub obedientiae specie causis se saecularibus implicare; ne quandoque se cum ipso lugeat divinae benedictionis extorrem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cłis simplicit̃ uiuat. Quatinꝰ dm̃ qͥ uere pat̃
ẽ electoꝵ. boni oꝑis uesri dapib cupientẽ.
non siluestrium feraꝵ. sed domesticigregi
apparitione reficiat. quando non de externȩ
sc̃itatiꝰ sr̃ ficie. sed suaue sibi de c̃scientię su. e
uirtutib eduliũ parat. Neq enĩ ds̃ hostiaꝵ
pelles in sacͥficio sibi met mandat offerri
sed intiora potiꝰ uisceꝵ cũ ipis qͦq medullis
pͣcipit exhiberi. Uñ et in ostendendo ip̃o sacͥ¬
fitioꝵ ritu. moyses p̾cipit dicẽs. Subtͣcta
pellȩ bostiȩ. artꝰ in frustra c̃cidat. Cui mã¬
dato etiã misticꝰ intellectꝰ in ẽẽ dep̃hendit᷑.

Expanded text:
is simpliciter vivat, quatenus Deum, qui vere pater est electorum, 266 boni operis vesci dapibus cupientem, non silvestrium ferarum, sed domestici gregis apparatione reficiat, quando non de externae sanctitatis superficie, sed suave sibi de conscientiae suae virtutibus edulium parat. Neque enim Deus hostiarum pelles in sacrificio sibimet mandat offerri, sed interiora potius viscerum cum ipsis quoque medullis praecipit exhiberi. Unde et in ostendendo ipso sacrificiorum ritu Moyses praecipit, dicens: « Subtracta pelle, hostiae artus in frusta concidant ; » cui mandato etiam mysticus intel
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sp̃aliũ potiꝰ quã carnaliũ ocłoꝵ uł nariũ
pituita det̾git᷑. Nec illud etiã sinc causa de.¬
cernit ficri. cur diaconꝰ ꝗ dalmatica ñ ẽ in¬
dutus. casula circũcinctꝰ legat. cur &̃ ip̃a
dal matica in sinistra sui parte fimbriash¬
abeat. Porro aũt nec illa c̃suctudo inanit̃
tenuit. ꝙ palliũ pontificalib indum̃ti ap¬
ponit. ut lamina in fronte pontificis ad
decorẽ et głam antiquitus ponebatur. In
quanimirum. lam̃ma nomen dñi tetragrama¬

Expanded text:
rum spiritualium potius, quam carnalium oculorum, vel narium rum spiritualium potius, quam carnalium oculorum, vel narium pituita detergitur. Nec illud etiam sine causa decernit fieri, cur diaconus, qui dalmatica non est indutus, casula circumcinctus legat; cur etiam ipsa dalmatica in sinistra sui parte fimbrias habeat. Porro autem nec illa consuetudo inaniter tenuit, quod pallium pontificalibus indumentis apponitur, ut lamina in fronte Pontificis ad decorem et gloriam antiquitus ponebatur: in qua nimirum lamina nomen Domini tetragramma
Abbreviated transcription (Latin):
tus agit᷑. subfiguris misticis disponat᷑.
Icut aũt suꝑiꝰ dictũ. ẽ. ñnulla in eccła¬
sticis obseruationib fiũt. quȩ in suꝑfiti
e ꝗdẽ friuola uident᷑ ⁊ leuia. ẽsiderata uero
subtilius magne uirtutis repperiuntur
grauitate subnixa. Ut eñĩ pauca ꝑstringabꝰ.
cplurimis. ꝗs cũ sac̃dotalia c̃spicit indum̃ta.
ammiratioe dignũ inc̃ẽ illis aliꝗd credat. n ꝗd
in eis figuralit̃ innuat᷑ intelligat: At si sp̃alis
i are scat intuitꝰ. anĩ adũtat cur sandaliş cli¬
coꝵ pedes ꝗdẽ a t̾ra diuidũt. pedũ aũt supi¬
ora ex parte tegũt. sed ex parte ñ tegut̃.
Considerat etiã cur poderis usq ad talo ads¬
fiuat. cur suꝑhumerale ex lini materiasẽ.
ꝑfiat. ꝑpendit etiã ꝗd cingulũ. & designꝰ
orariũ. Scrutat᷑ qͦq nichilominꝰ. cur inmo¬
dũ crucis sit quadrata dalmatica. cur reli¬
ꝙ indum̃tis sit suꝑ ponenda casula. Cur &̃
manipula in sinistra parte gestet̾. qr nimi¬

Expanded text:
ciis agitur, sub figuris mysticis disponatur. Sicut enim superius dictum est, nonnulla in ecclesiasticis observationibus fiunt, quae in superficie quidem frivola videntur et levia; considerata vero subtilius magnae virtutis reperiuntur gravitate subnixa. Ut enim pauca perstringamus e plurimis, quis cum sacerdotalia conspicit indumenta, admiratione dignum inesse illis aliquid credat, nisi quid in eis figuraliter innuatur, intelligat? At si spiritualis clarescat intuitus, animadvertit cur sandalia clericorum pedes quidem a terra dividunt, pedum autem superiora ex parte tegunt, ex parte non tegunt. Considerat etiam, cur poderis usque ad talos defluat, cur superhumerale ex lini materia semper fiat; perpendit etiam, quid cingulum, quid designat orarium; scrutatur quoque nihilominus, cur in modum crucis sit quadrata dalmatica; cur reliquis indumentis sit superponenda casula, cur etiam manipulus in sinistra parte gestetur, quo nimi
Abbreviated transcription (Latin):
serics recẽscat᷑. Sed ꝗa in sollẽ pnitate pascali
ueneari digne ñ poterãt. ad eaꝵ cultũ aliud
tp̃s est ab. eccłastica dispositione ꝓuisũ. Hec
aũt id circo de sacͥs sollẽpnitatib iuxta con¬
pendiũ dixerĩ. ut manifeste clarescat. ꝗa scã ec¬
cła ñ tã ẽstrigit᷑ lege tẽpoꝵ. quã ipãs tp̃rũ
uices ad suũ cohibit nutũ. Neq enĩ subele

Expanded text:
 sed quia in solemnitate paschali venerari digne non poterant, ad earum cultum aliud tempus est Ecclesiastica dispositione provisum. Haec autem idcirco de sacris solemnitatibus juxta compendium dixerim, ut manifeste clarescat, quia sancta Ecclesia non tam constringitur lege temporum, quam ipsas temporum vices ad suum cohibet nutum. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
aquaꝵ. quę lacte st̃ lotę. et residẽt iuxta flu
ubi se mẽs humana ꝑspicacit̾ intuc̃s ꝙ minꝰ
ẽ impleat. q suꝑfiuũ repͥmat. q oblicũ est
dirigat. q deforme cõponat. Iu nuptialis
sponso felix aĩa fȩdeãt᷑. Recti diligt̃ te. et ꝗ
te fugiũt ueritatis lucc pͥuati. qͦ gssus ponẽ
debeãt ñ agͦsc̃t. Adhereat lingua mã fuici¬
bus meis siñ meminero tui. siñ p̃posuero
te in pͥncipio leticis mes̨. Illudeciã de te
cum codem ꝓpheta alacri libet uoce cãtaẽ.
decor uenusti uultꝰ ornauit. et maria opti
ris in cortice. sed magnũ ẽ q̃ intͥnsccus latet.
cũ ꝑuẽtũ fuerit ad suauitatẽ medullȩ.O
heremꝰ mũdi ꝑsequẽti effugiũ. laborantiũ
ꝗes. merentiũ c̃solatio. ab estu scłi refrige¬
riũ. peccandi repudiũ. ubertas aĩaꝵ. Te
dauit petut cũ mũdi mala ꝑferret. cũ ti¬
midi et tenebrosi cordis tediũ sustineret.

Expanded text:
aquarum, quae lacte sunt loaquarum, quae lacte sunt loubi se mens humana perspicaciter intuens, quod minus est, impleat; quod superfluum reprimat; quod obliquum est, dirigat; quod deforme, componat. Tu nuptialis Sponso felix anima foederatur. Recti diligunt te, et qui te fugiunt, veritatis luce privati, quo gressus ponere debeant, non agnoscunt. « Adhaereat lingua mea faucibus meis, si non meminero tui , si non proposuero te in principio laetitiae meae. » Illud etiam de te cum eodem Propheta alacri libet voce cantare: decor venusti vultus ornavit : et Maria optimris in cortice, sed magnum est, quod intrinsecus latet, cum perventum fuerit ad suavitatem medullae. O eremus mundi persequentis effugium, laborantium quies, moerentium consolatio, ab aestu saeculi refrigerium, peccandi repudium, libertas animarum! Te David petiit, cum mundi mala perferret; et cum timidi et tenebrosi cordis taedium sustineret: «
Abbreviated transcription (Latin):
districta silentu censura ẽstrĩgãt. Iu icui¬
nioꝵ ac uigiliaꝵ nutͥx. tu pacientię cu¬
stos. tu purissime simplicitatis magistra
ac oĩno fraudulente duplicitatis ignari.
ut in disciplinati morib isua se puitite
cõposcat. Iu nostihoĩcs ad ꝑfectionis tul¬
men cuebere atꝙ ad ẽsumate scĩtati
fastigium sublimarc: Iufacis ut homo sit teres
atq rotundus. ac nulla a se met ip̃o moꝵ sit in¬
equalitate diũsus. Tu etiã hominẽ facis lapidẽ
quadrũ. ẽstruendis uidelicet caelestis hic rłm
mȩnib aptũ. Quinimirũ ñ ex leuitate moꝵ
se u̾satilẽ p̾beat. sed fixus sc̃ ꝑ in scę religionis
grauitate ꝑsistat. Tu hoiẽs a semet ipĩs extrane¬
os reddis. et uasa uitioꝵ florere uirtutib fa-¬
cis. Tu nigra sco formosa. sic̃ tabnacła cedar.
sic̃ pellis salomonis. Tu lauacrũ tonsaꝵ. tusic̃
piscina in esebon. Ocłi tui sic̃ colũbs suꝑ riuos

Expanded text:
districta silentii censura constringant. Tu jejudistricta silentii censura constringant. Tu jejuniorum ac vigiliarum nutrix, tu patientiae custos, tu purissimae simplicitatis magistra, ac omnino fraudulentae duplicitatis ignara. ut indisciplinati moribus a sua se pravitate compescant. Tu nosti homines ad perfectionis culmen evehere, atque ad consummatae sanctitatis fastigium sublimare. Tu facis ut homo sit teres atque rotundus, ac nulla semetipso sit inaequalitate diversus. Tu etiam hominem facis lapidem quadrum, construendis videlicet coelestis Jerusalem moenibus aptum: qui nimirum non ex levitate morum se versatilem praebeat, sed fixus semper in sanctae religionis gravitate persistat. Tu homines a semetipsis extraneos reddis, et vasa vitiorum florere virtutibus facis. Tu nigra, sed formosa, sicut tabernacula Cedar, sicut pellis Salomonis. Tu lavacrum tonsarum. Tu sicut piscina in Hesebon. Oculi tui sicut columbae super rivos
Abbreviated transcription (Latin):
Moxciũ ut tui culminis umbre. ꝑfectocõ¬
de succedit᷑. oĩs sauciate aĩe liuor. oĩs cer¬
te interioris hoĩs plaga curat᷑. Le hicremiaᷤ
aspexerat: eũ dicebit. Bonũ ẽ inꝗt p̃stola¬
ri cũ silentio salutarc dñi. bonũ ẽ uirocũ
portiuctt᷑ iugũ ab ad olescentia sua. sedeb
solitarius et ricebit ꝗa leuabit se sr̃ se
et in diuine sc̃ c̃tẽplationis arce suspendit.
Amũdi se actionib segregat. atꝙ in altũ
se çlestis desideri pennis librat. Cũꝙ illũ
cũ reliqua mundane uallis deiectione trã¬
scendit. O cella sp̃ale prsus habitacłm. quę
de suꝑbis humiles. de gulosis sobrios. de
crudclib pios. de iracũdis mites. de odio¬
sis reddis in fr̃na caritate feruentes: Iu o-¬
ciose lingue frenũ. tu luxoriosis renib
nitide castitatis adhibes cĩgulũ. Tu facis
ut leues quiq ad grauitatẽ redeãt. ut io¬
cosi scurrilitatib parcãt. ut uaniloꝗ se sub

Expanded text:
Mox enim ut in tui culminis umbram perfecto corMox enim ut in tui culminis umbram perfecto corde seceditur, omnis sauciatae animae livor, omnis certe interioris hominis plaga curatur. Te Jeremias aspexerat, cum dicebat: « Bonum est praestolari cum silentio salutare Domini. Bonum est viro, cum portaverit jugum ab adolescentia sua: sedebit solitarius, et tacebit, quia levabit se super se .et in divinae se contemplationis arce suspendit, a mundi se actionibus segregat, atque se in altum coelestis desiderii pennis librat; cumque illucum reliqua mundanae vallis dejectione transcendit. O cella spirituale prorsus habitaculum, quae de superbis humiles, de gulosis sobrios, de crudelibus pios, de iracundis mites, de odiosis reddis in fraterna charitate ferventes! Tu otiosae linguae frenum, tu luxuriosis renibus nitidae castitatis adhibes cingulum. Tu facis ut leves quique ad gravitatem redeant, ut jocosi scurrilitatibus parcant, ut vaniloqui se sub
Abbreviated transcription (Latin):
uit cũ mẽs hoĩs celestis gr̃ẽ rore ꝑfundit᷑. et
ꝑ cõpũctionis fictũ lacͥmarũ inundantiũ im¬
brib irrigat᷑. Ubi et si ex carneis oculis sa¬
crine non crumpant. ipsa tamen a maritudo
cordis a lacͥmaꝵ fructib ñ elongat. Quia ꝙ.
exramo exterioris accidentie ñ colligit᷑. in
ip̃a umidi cordis iurenti seꝑ radice seruat᷑
Sufficit enĩ si mẽs sit flebilis. etiã si iugit fle¬
re ñ possit. Cella ẽ ergasteriũ. ubi p̃ciosila¬
pides poliunt. quatinꝰ instructura tẽpli. poꝰ¬
modũ sine ullo eudentis mallei sonitu dispo¬
nãt. O cell a dñice sepulturę ꝓpe modũ ę¬
mula. que in peccato mortuos suscipis. et ꝑ
affiatũ scĩ sp̃s dõ reuiuisce̾ facis. Tues ab huiꝰ
unte tbida uexatione sepłcrũ. sed cȩlestis uitȩ
pandis introitũ. Te portũ trãqllitatis inue¬
niũt. qui naufragiũ mũdani fluctus cuadt.
Te potentis medici c̃clauc decernũt. qui
uulncrati in pͣlio hostiles manus effugiuĩt.

Expanded text:
s coelestis gratiae rore perfunditur, et per compunctionis fletum lacrymarum inundantium imbribus irrigatur: ubi et si ex carneis oculis lacrymae non erumpant, ipsa tamen amaritudo cordis a lacrymarum fluctibus non elongat; quia quod ex ramo exterioris incidentiae non colligitur, in ipsa humidi cordis virentis semper radice servatur. Sufficit enim si mens sit flebilis, etiamsi jugiter flere non possit. Cella est ergastulum, ubi pretiosi lapides poliuntur, quatenus in structura templi postmodum sine ullo cudentis mallei sonitu disponantur. O cella Dominicae sepulturae propemodum aemula, quae in peccato mortuos suscipis, et per afflatum sancti Spiritus Deo reviviscere facis! 239 Tu es ab hujus vitae turbida vexatione sepulcrum, sed coelestis vitae pandis introitum. Te portum tranquillitatis inveniunt, qui naufragium mundani fluctus evadunt. Te potentis medici conclave decernunt, qui vulnerati in praelio hostiles manus effugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
deflucre. semetip̃m qͦq in ip̃a reꝵ labentiũ
ꝓspiciat decursiõe tͣnsi re. O cella sacre mi¬
castra dĩ. tris dauid quę edificata es cũ ꝓpu¬
gnaculis. mille clippei pendẽt exic oĩs ar¬
matura fortiũ. In cãpus diuini p̃lu. sp̃alis
arena certaminis. Angłoꝵ spectacłm. pale¬
stra fortit̃ dimicantiũ luctaꝵ. Ubi sp̃s cũ
carne c̃gredit̃. ⁊ fortis ab infirmitate suꝑat᷑.
Tu uallũ in expeditione currentiũ. tumuni¬
tio fortiũ. tu p̃sidiũ cedẽ nescientiũ bellatoꝵ
Fremat hostiũ cͥcũfusa barbaries. accela
uincę. fallaricis missilia iaculent᷑. iu¬
brãtiũ gladioꝵ silua densescat. qui ii
inte sũt lorica fidĩ p̃muniti sub impatoris
sui inuicta ꝓtectiõe tͥũphãt. et de hostiũ

Expanded text:
defluere, semetipsum quoque in ipsarum rerum labentium defluere, semetipsum quoque in ipsarum rerum labentium prospiciat decursione transire. O cella sacrae micastra Dei, « turris David, quae aedificata est cum propugnaculis; mille clypei pendent ex te, omnis armatura fortium! » Tu campus divini praelii, spiritualis arena certaminis, angelorum spectaculum, palaestra fortiter dimicantium luctatorum, ubi spiritus cum carne congreditur, et fortis ab infirmitate non superatur. Tu vallum in expeditione currentium, tu munitio fortium, tu praesidium cedere nescientium pugnatorum. Fremat hostium circumfusa barbaries, accedant vineae, phalaricis missilia jaculentur, vibrantium gladiorum silva densescat; qui in te sunt, lorica fidei praemuniti sub imperatoris sui invicta protectione tripudiant, et de hostium
Abbreviated transcription (Latin):
nũdinc: ubi uenał et̃na uita ꝓponit᷑. ad qͣm
em̃dã etiã si minimũ ꝗd. solũ sufficit q̃ ha¬
bet᷑. Ubi breuis affuctio carnis. emit cleste
c̃uiuiũ. et exiguȩ lacͥmę risũ pariũt sẽpit̃¬
nũ. Possessio t̃rena distrait᷑. et ad. et̃ne herc¬
ditatis patͥmoniũ ꝑuenit᷑. Ocella. sp̃alis exẽ¬
citu mirabilis officina. in qua certe humana
aĩa cͣatoris sui in se restaurat imaginẽ. et ad
sue redit originis puritatẽ. Ubi sensus op¬
tunsi ad suptilitatẽ sui acuminis redeut̃.
et uiciate natuę azima sinceritas reꝑat᷑.
Iudas ut ieiunus uideãt᷑ ora pallentia. et
mẽs diuinȩ gr̃e sit pĩguedine saginata. Tu
dasut hõ mũdo dm̃ corde ẽspiciat. ꝗ suis
obuolutłs tenebris et scip̃m priꝰ igͦrabat.
Tu hominẽ ad suũ facis redire pͥncipiũ et
de exili deiectione. ad intiquę digͥtatis
reuocas celsitadinem. Tufacis. ut homo inm̃¬
tis arce constitutus. cũcta sub se uideat t̃rena

Expanded text:
erna vita proponitur, ad quam emendam etiam minimum quid solum sufficit, quod habetur: ubi brevis afflictio carnis emit coeleste convivium, et exiguae lacrymae risum pariunt sempiternum; possessio terrena distrahitur, et ad aeternae haereditatis patrimonium pervenitur. O cella spiritualis exercitii mirabilis officina, in qua certe humana anima Creatoris sui in se restaurat imaginem, et ad suae redit originis puritatem! Ubi sensus obtusi ad subtilitatem sui acuminis redeunt, et vitiatae naturae azyma sincere reparantur. Tu das, ut jejuniis videantur ora pallentia, et mens divinae gratiae sit pinguedine saginata: tu das, ut homo mundo corde Deum conspiciat, qui suis involutus tenebris, seipsum prius ignorabat. Tu hominem ad suum facis redire principium, et de exilii ejectione ad antiquae dignitatis revocas celsitudinem. Tu facis, ut homo in mentis arce constitutus, cuncta sub se videat terrena
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ st̃ nobcũ. quã cũ illis. Oheremũ mor
uitioꝵ. ac ꝓcul dubio fomes ⁊ uita u̾tutũ.
Ic lex attollit. te. ꝓphetia miratur: et ꝗcumq:
ad ꝑfectionis cumulũ ꝑuenert. tuũ nouẽ
p̃coniũ. Porro tͥ moyses debet bis legis ac¬
cepte decalogũ. ꝑ te helias agͦuit dñi ꝑmͣ¬

Expanded text:
 sunt, quam cum illis . » O eremus mors vitiorum, ac procul dubio fomes, et vita virtutum! Te lex attollit, te prophetia miratur: et quicunque ad perfectionis cumulum pervenerunt, tuum novere praeconium. Porro tibi Moyses debet bis acceptae legis Decalogum ; per te Elias cognovit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ficient̃ emanat. Et cur singla queq cõme¬
morẽ. qnͦꝗdẽ oĩa illic sc̃aꝵ uirtutũ germina
diũsis uenusta colorib rutilãt. ⁊ ꝑpetuę uiridi¬
tatis gr̃a in cõꝑabilit̃ uernãt. Oheremus
sc̃aꝵ m̃tiũ delectatio. et intimigustꝰ in exh¬
austa dulcedo. In caminꝰ ille chaldaicꝰ. ubi
scĩ pueri furentis incendii uires orationib
repͥmũt. ⁊ ardoẽ fidĩ. crepitantiũ circa se
flãmaꝵ globos extĩgũt. Ubi scilicet et nexu
urũt. ⁊ ardorẽ m̃bra ñ sentiũt. qr ⁊ pcc̃e
soluũt᷑. ⁊ in ymnũ diuinȩ laudis ꝗĩa ꝓuocat᷑.¬
stiã laudis. Tu fornax. uͥ suꝑni regis uasa
formãt. et ad ꝓpetuũ nitorẽ m allco peni¬
tentiȩ ꝑcussa. ac lima salutiferę correptio¬
nis erasa ꝑueniũt. In quanimirũ obsolete. aĩc
rubigo consumit᷑. et scabre peccatoꝵ scoriȩ
deponuntur. Uasa siquidem figuli ꝓbat fornax.
et hoĩes iustos tẽptatio tribulationis. O cella

Expanded text:
icienter emanat. 237 Et cur singula quaeque commemorem? Quandoquidem omnia illic sanctarum virtutum germina diversis venusta coloribus rutilant, et perpetuae viriditatis gratia incomparabiliter vernant. O eremus sanctarum mentium delectatio, et intimi gustus inexhausta dulcedo! Tu caminus ille Chaldaicus, ubi sancti pueri furentis incendii vires orationibus reprimunt, et ardore fidei crepitantium contra se flammarum globos exstinguunt; ubi scilicet et nexus uruntur, et ardorem membra non sentiunt; quia et peccata solvuntur, et in hymnum divinae laudis anima provocatstiam laudis . » Tu fornax, ubi superni Regis vasa formantur, et ad perpetuum nitorem malleo poenitentiae percussa, ac lima salutiferae correctionis erasa, perveniunt: in qua nimirum obsoletae animae rubigo consumitur, et scabrae peccatorum scoriae deponuntur. « Vasa siquidem figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . » O cella
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiȩ reꝗgrat᷑ : Atq ut ita loquar. mi¬
steriũ latet in misterio. dũ ꝑ exterioris cul
tractandũ suscepimꝰ. ut enucleatiꝰ inclare¬
scat. ad huc breuit̾ replicemꝰ. Lectorib nãe
ñnullis. uitiũ arrogantię familiare ẽ. Prȩ¬
sertĩ sicuilepor eloquentię̧ suppetit. dũ pa¬
tentes scͥpturȩ cãpos effrenis lingua ꝑcrit.
populari fauori cor deditũ sp̃s clationis
inuadit. Et dum alios ꝑ recti itineris tra¬
mitem dirigit. ip̃se diuerticulũ erronee
c̃fusionis incurrit. Hĩc ẽ ctiã ꝗđ mense
lectorib ex more dr̃. Auferat ate deus
spm̃ elationis. Ut gͦ imminenti forsitan
arroganti e. iã in ip̃o lectionis exordio h¬
umilitas opponat᷑. recte tanta subiecti¬
onis arte beñdictio petit᷑. ut lecturoñ
sacerdos. sed cui ip̃e iusserit benedicat.
Sac̃dotalis aũt salutio id circofit in ȩccła.
ut se sac̃dos pacẽ habe cũ tota plebe fide¬
liũ doccat. Precipit cñi in euãgłio dñs di¬

Expanded text:
telligentiae requiratur? Atque, ut ita loquar, mysterium latet in ministerio, dum exterioris culttractandum suscepimus, ut enucleatius inclarescat, adhuc breviter replicemus. Lectoribus namque 236 nonnullis vitium arrogantiae familiare est, praesertim si cui lepor eloquentiae suppetit, dum patentes Scripturae campos effraenis lingua percurrit, populari favori cor deditum spiritus elationis invadit: et dum alios per recti itineris tramitem dirigit, ipse diverticulum erroneae confusionis incurrit. Hinc est etiam, quod mensae lectoribus ex more dicitur: Auferat a te Deus spiritum elationis. Ut ergo imminenti forsitan arrogantiae jam in ipso lectionis exordio humilitas apponatur, recte tanta subjectionis arte benedictio petitur, ut lecturo non Sacerdos, sed cui ipse jusserit, benedicat. Sacerdotalis autem salutatio idcirco fit in Ecclesia, ut se sacerdos pacem habere cum tota plebe fidelium doceat. Praecipit enim in Evangelio Dominus, di
Abbreviated transcription (Latin):
et uade prius reconciliare fr̃i tuo. et tũc
ueniẽs offeres munꝰ tuũ. Sac̃dos gͦ ut h
dñicũ p̾ceptũ ñ solũ corde custodiat. sed
ctiã ꝑ exterioris speciẽ ritus ostendat añ¬
quã dõ fundende orationis offerat sac¬
fitium. per mutus salutatitinis indi¬
cium. ostendit se infraterna karitate una¬
nimit̃ federatũ. Qua ꝑꝑ siue p̃sto sint siue
desĩt. ip̃e sp̃alib ocłis p̃sentes attendit. ꝓ
quib orare disponit. Nec abẽc̃ sibi ꝑ sp̃ale
c̃tuberniũ credit. qͦs in oratioe sccũ parit̃
cõphendit. Optutus itaq fidĩ. salutationis¬

Expanded text:
iari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . » Sacerdos ergo, ut hoc Dominicum praeceptum non solum corde custodiat, sed etiam per exterioris speciem ritus ostendat, antequam Deo fundendae orationis offerat sacrificium, per mutuae salutationis indicium ostendit se in fraterna charitate unanimiter foederatum. Quapropter sive praesto sint, sive desint, ipse spiritualibus oculis praesentes attendat, pro quibus orare disponit; nec abesse sibi per spirituale contubernium credit, quos in oratione secum pariter comprehendit. Obtutus itaque fid
Abbreviated transcription (Latin):
iula singłarit̃ habitat. cõmunia eccłȩ ũba
ꝓferre ñ timeat. Iuẽ uidelicet a c̃uentufi¬
deliũ et si locale spatiũ diuidit. cũ om̃ibus
tñ unitas fidi. in caritate c̃iũgit. Quilicet
absint ꝑ moles corpoꝵ. p̃sto sunt ꝑ unita
singłaris uitę meritis pauca ꝑstrigẽ. et qd
de tantę uirtutis culmic̃ sentiã laudandopo¬
tiꝰ quã disputantdo breuit̃ intimaẽ. Solitari¬
a sanc uita. cęlesti doctͥne c̃ scola. ac diuinaꝵ¬
artiũ disciplina. Iuic ds̃ ẽ qͦ discit᷑. uita qͦ ten
Heremꝰ nẽpe est ꝑ adisu deliciaꝵ. ubi tãquã
rebbolentiũ speties pigm̃toꝵ. uł rutilantes
flores aromatũ. sic fbaglantia spirant odoram̃ta
uirtutũ. Ibi siꝗdẽ rose caritatis ignco rubore
flãmasct̃. ibi lili a castitatis niueo decore cãde¬
sc̃t. cũ ꝗbus etiã humilitatis uiolȩ dũ imis ẽtẽte
st̃. nulli flatib impellũt᷑. Ibi mirra ꝑfectę mor

Expanded text:
ula singulariter habitat, communia Ecclesiae verba proferre non timeat, quem videlicet a conventu fidelium, et si locale spatium dividit, cum omnibus tamen unitas fidei in charitate conjungit: qui licet absint per moles corporum, praesto sunt tasingularis vitae meritis pauca perstringere, et quid de praefatae vitae culmine sentiam, laudando potius, quam disputando, breviter intimare. Solitaria sane vita coelestis doctrinae schola est, ac divinarEremus namque est paradisus deliciarum, ubi tanquam redolentium species pigmentorum, vel rutilantes flores aromatum, sic fragrantia spirant odoramenta virtutum. Ibi siquidem rosae charitatis igneo rubore flammescunt; ibi lilia castitatis niveo decore candescunt, cum quibus etiam humilitatis violae, dum imis contentae sunt, nullis fla
Abbreviated transcription (Latin):
ucet tociꝰ humaẽ salutis ẽstat origo. recte aliꝰ
uerha redddit alteriꝰ: ꝗd ꝓhibet si et in illis
ccclasticis salutationib uł petendis benedic¬
tionib. alt̾ respondendo suppleat locũ illiꝰ ꝗ
uacat: Nã ut alt̃ ꝓ altõ respondẽ in ȩccła
ualeat. ñ moderna temeritas repperit. sed
ab apłica potiꝰ auctoritate descendit. Uñ
et paulus ad corinthios. Ceteꝵ inquid si beñ¬
dixeris spũ. quis supplet locũ ydiote: Huc acce¬

Expanded text:
cet totius humanae salutis constat origo, recte alius cet totius humanae salutis constat origo, recte alius verba reddit alterius: quid prohibet, si et in illis ecclesiasticis salutationibus, vel petendis benedictionibus alter respondendo suppleat locum illius, qui vacat? Nam ut alter pro altero respondere in Ecclesia valeat, non moderna temeritas reperit, sed ab apostolica potius auctoritate descendit. Unde et Paulus ad Corinthios: « Caeterum, inquit, si benedixeris sp
Abbreviated transcription (Latin):
aũt .xͥ. xp̃s aut̃ dĩ. Atq ut ostendat quanas
auctoritatis p̾rogatiua sc̃a p̾cellat eccła.
rursus ad cosdc̃ corinthios. an nescitis ait.
qm̃ scĩ de hoc mundo iudicabunt. Et si a uobis
iudicabit᷑ hic mundus. indigni estiꝰ qͥde miraimi
iudicetis: nescitis ꝗa anglos iudicabimus. quã¬
tomagis scraria: Qđ in eccła aliꝰ uerba rec
Qd mirũ si scã eccła cui tanta potestas diuinitꝰ
c̃ c̃cessa. uerba sibi famulantia itasi ad suũ con¬
uertat arbitriũ. ut uł singłi pluriũ. uł plures
cloꝗa. ꝓferãt singłoꝵ. Aut ꝗd ob est. si ea quę
aliis specialit̃ c̃gruũt. rab alus ꝓferunt᷑: Certe
ñ ignoramꝰ. ꝗa cũ pueri catetirant᷑. sac̃dos int̃¬
rogat. Ꝙd petis : ubi ñ puer. sed aliꝰ reddit eius
uice responsũ. dicẽs fidẽ. Et cętã quę ꝓpricad
puerũ ꝑtinẽt. aliꝰ in eiꝰ ꝑsona responalt᷑. Si
ergo in ip̃o regnãtionis nr̃ȩ misterio. ubi scili¬

Expanded text:
s autem Dei , » atque, ut ostendat quantae auctoritatis praerogativa sancta praecellat Ecclesia, rursus ad eosdem Corinthios: « An nescitis, ait, quoniam sancti de hoc mundo judicabunt? Et si a vobis judicabitur hic mundus: indigni estis, qui de minimis judicetis: nescitis quia angelos judicabimus? quanto magis saecularia? » Cd mirum si sancta Ecclesia, cui tanta potestas divinitus est concessa, verba sibi famulantia ita ad suum convertat arbitrium, ut vel singuli plurium, vel plures eloquia proferant singulorum? Aut quid obest, si ea, quae aliis specialiter congruunt, ab aliis proferuntur? Certe non ignoramus, quia cum pueri catechizantur, Sacerdos interrogat: vice responsum, dicens: Fidem et caetera, quae proprie ad puerum pertinent, alius ejus in persona respondet. Si ergo in ipso regenerationis nostrae mysterio, ubi scili
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ in cellula c̃stitutꝰ. noct̾nas ꝑagit psalmo¬
dias. et quasi ꝓ diumis castris militares custodit
excubias. Cõtẽplat᷑ in celo c̃sus syderũ. dec̾rit
ctiã ꝑ os ciꝰ ordopsalmoꝵ. Et sic̃ p̃cedente ac
subsequentes stelle ad diem su as uicissitudine̾
alt̾nando ꝑueniũt. ita psalmi ꝗex ore ciꝰ tãqͣm
ex qͦdã oriente. ꝓcedt̃. ad suũ finẽ paulatim
uelut parili cũ syderib c̃uiatione decurrũt.
Iste suȩ seruitutis exhibet ministeriũ. illa de¬
legatũ sibi exsequnt᷑ officiũ. Iste psallendo iniͥn¬
secꝰ ad lucẽ tendit inaccesibilẽ. illa sibi inuicc̃
succedendo eiꝰ exteriorib ocłis uisibilẽ reparat
diem. et dũ utraq ad suũ finẽ diu̾so itinẽ ꝓpe¬
rãt. scruodĩ quodã mͦ et ip̃a clem̃ta subserui¬

Expanded text:
frater in cellula constitutus nocturnas peragit psalmofrater in cellula constitutus nocturnas peragit psalmodias, et quasi pro divinis castris militares custodit excubias: contemplatur in coelo cursus siderum, decurrit etiam per os ejus ordo psalmorum. Et sicut praecedentes ac subsequentes stellae ad diem suas vicissitudines alternando perveniunt, ita psalmi, qui ex ore ejus tanquam ex quodam oriente procedunt, ad suum finem paulatim velut parili cum sideribus conviatione decurrunt. Iste suae servitutis exhibet ministerium; illae delegatum sibi exsequuntur officium: iste psallendo intrinsecus ad lucem tendit inaccessibilem, illae sibi invicem succedendo, ejus exterioribus oculis visibilem reparant diem. Et dum utraque ad suum finem diverso tramite properant, s
Abbreviated transcription (Latin):
saluatõ mũdi in ip̃o redẽptioĩs humanę pri¬
mordio. p̾conẽ suũ tui accolã fecit: quatmꝰ
sub ip̃a iã scłi uenientis aurora. ex te lucifer
ueritatis crũꝑet. pꝰquẽ plenus sol ueniẽs
mũdi. calꝯginẽ splendori suiradus illustra¬
ret: Tu scala illa iacob. que hoĩes uehis ad
celũ. et ãgłos ad huanũ deponis auxiliũ.
Uina aurea q̃ hoĩẽs reducis ad patͥã. tusta¬
diũ ꝙ bene c̃rentes. ꝓuchis ad coronã.
Ouita heremitica. balncũ aĩaꝵ. mor̾
cͥminũ. purgatoriũ sordidoꝵ. Tum̃tiũ sccͣta
purificas. sqͣalores scclerũ diluis. atq ad ã¬
glicȩ nutorẽ mũditis ꝑueniẽ aias facis. Cel¬
la nẽpe ẽ c̃ciabulũ dĩ et hoĩnũ. cõpitũ in
carne degentiũ. et spuũ suꝑnoꝵ. Illic siꝗ¬
dẽ suꝑni ciues ad colloꝗa huãna cõuleniunt.
ubi ñ tã linguȩ carnis uerba cõponunt. quã
sine uocis strepitu facunda mentium archana
habet cũ hoĩb ds̃. Quã płera rerũ species. cũ

Expanded text:
in ipso redemptionis humanae primordio praeconem suum tui accolam fecit: quatenus sub ipsa jam saeculi venientis aurora ex te lucifer veritatis erumperet: post quem plenus sol veniens, mundi caliginem splendoris sui radiis illustraret. Tu scala illa Jacob , quae homines vehis ad coelum, et angelos ad humanum deponis auxilium. Tu via aurea, quae homines reducis ad patriam. Tu stadium, quod bene currentes provehis ad coronam. O vita eremitica, balneum animarum, mors criminum, purgatorium sordidorum. Tu mentium secreta purificas, squalores diluis scelerum, atque ad angelicae nitorem munditiae pervenire animas facis. Cella nempe est conciliabulum Dei et hominum, compitum in carne degentium, et supernorum. Illuc siquidem superni cives ad colloquia humana conveniunt, ubi non tam linguae carnis verba componunt, quam sine vocis strepitu fecunda mentium arcana habet cum hominibus Deus. O quam pulchra rerum species, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicet᷑ infructuoso indulge̾ labori. In se¬
metipsã mẽs totis collecta uirib redeat. adũ¬
sus infatigabiles adusarios ꝑuigil se ad c̃tam̃
accĩgat. Caritatiꝰ qͥdẽ uiscerib erga õs intͥn¬
secꝰ affluat. ad ext̾iorauͦ se causa alienę sa¬
lutiᷤ extẽdẽ sruacuũ ducat. Ad se uenieu¬
tib monita salutis inpendat. nullius hor¬
tatu leuiter. ꝓpri e quietis lucra postponat.

Expanded text:
judicetur infructuoso indulgere labori. In sejudicetur infructuoso indulgere labori. In semetipsa mens totis collecta viribus redeat, adversus infatigabiles adversarios pervigil se ad certamen accingat. Charitatis quidem visceribus erga omnes intrinsecus affluat, ad exteriora vero se causa alienae salutis extendere supervacuum ducat. Ad se venientibus monita salutis impendat, nullius hortatu leviter propriae quietis lucra postponat.
Abbreviated transcription (Latin):
uentus erit. cuicũ pͣuitate̾ hoĩum in nouiᷤ¬
simis dieb futuras apłs enumeraret. ꝓtinꝰ
ut deuitaret adiccit: An potius in unius ꝑso¬
na discipłi. illis mandatũ ħ cõmunit̃ indidit.
quo adħ deputatos offitiũ iuxta finẽ scli fore
p̃uidit. Igit̃ dũ ñ dicit. his p̃dica. his u̾baui¬
te denũtia. sed hos deuita. ꝓfecto moderne
temeritatiᷤ insolentiã arguit. atq ab infruc¬
tuosa tumidos eͦsq p̃dicatiõe cõpescit. Qđ ad
h̃nos monachi dicimꝰ. qͥ m̃surȩ nr̃ȩ metas
exccdimꝰ. atq ius nob̾ alie ni muncris usur¬
pat pric uendicamꝰ : Si paulus discipłm in hꝰ
ip̃m specialit̃ c̃stitutũ ab incorrigibiliũ p̃di¬
catiõe. ꝓhibuit. qͣnoᷤᷤ iudatiȩ nota corripim̃.
qͥ neqͣꝗͣ nob̾ delegato pͣdicatioĩs offitio. in põ¬
tune nos metip̃os ingerimꝰ. et nr̃a salute pꝰ¬
posita. alicni qͣsi ꝓfectib inanit̃ insudamꝰ :
Cedat gͦ cedat steris cura negotui. suꝑfluũ

Expanded text:
erat, cui cum pravitates hominum in novissimis diebus futuras Apostolus enumeraret, protinus ut devitaret adjecit? an potius in unius persona discipuli, illis mandatum hoc communiter indidit, quos adhuc deputatos officio juxta finem saeculi fore praevidit? Igitur dum non dicit: His praedica, his verba vitae denuntia, sed « hos devita, » profecto modernae temeritatis insolentiam arguit, atque ab infructuosa tumidos quosque praedicatione compescit. Quid ad haec nos monachi dicimus, qui mensurae nostrae metas excedimus, atque jus nobis alieni muneris usurpatorie vindicamus? Si Paulus discipulum in hoc ipso specialiter constitutum ab incorrigibilium praedicatione prohibuit, qua nos audaciae nota corripimur, qui nequaquam nobis delegato praedicationis officio, importune nosmetipsos ingerimus, et nostra salute postposita, alienis quasi profectibus inaniter insudamus? Cedat ergo, cedat sterilis cura negotii. Superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
sũma deliberat. qͦdã sic aurũ et ratet in oc¬
culto: et sentẽtiaᷤᷤ deꝓmit in publicor. p
sudario angusto c̃oludit᷑. et decisis negotiis
calculos iudiciales apponit. Mlerũq etũ
quos causa d ĩpnat. m̃daꝵ peccunia p̃mio
digͦs. ꝓcacit̾ asscuerat. E contra qͦs c̃sciẽtia
testat in noxios. statuit inopia corã iudi¬
cib reos. Nummus nempe momenta
iegib tribuit. atq ad suum intellectum ob¬
scuras sententias falsus int̃p̃tator inflectit.
Nummus cor iudicũ cca diuites olcoimpi e¬
pietatis emollit. erga pauꝑes uͦ ad exerẽdũ
uigorẽ rigidȩ añĩ adũsiõis impellit. Nũc gͥ
auaritia maloꝵ oĩũ radix. ub̃ius pullulat.
et tãquã uirosȩ ꝓpaginis ramoᷤ ꝑ totũ orbẽ
feraliũ uitioꝵ portenta dilatat. Qđ nc̃ oĩa
ec nimirũ tp̃a apłico denunciant᷑
Loraculo. dũ timotheo futura p̃dicit. In

Expanded text:
summa deliberat; quodammodo sic aurum et latet in occulto, et sententiam depromit in publico. In sudario angusto concluditur, et decisis negotiis calculos judiciales apponit. Plerumque enim quos causa condemnat, mendax pecunia praemio dignos procaciter asseverat; econtra, quos conscientia testatur innoxios, statuit impia coram judicibus reos. Nummus nempe momenta legibus tribuit, atque ad suum intellectum obscuras sententias falsus interpretator inflectit. Nummus cor judicum circa divites oleo impietatis emollit; erga pauperes vero ad exercendum vigorem rigidae animadversionis impellit. Nunc igitur avaritia malorum omnium radix, uberius pullulat, et tanquam virosae propaginis ramos per totum orbem feralium vitiorum portenta dilatat. CAPUT XXX QuHaec nimirum tempora apostolico denuntiantur oraculo, dum Timotheo futura praedicit: « In
Abbreviated transcription (Latin):
Consistunto loco specie remanente coronȩ
Qunpieduis nixiq genuẽ corone anguẽq tenentis
u edidus interea creten longumnq ꝑosus
Iriliũ tactusꝙ locinatalis amore.
Clausus erat pelago. terras licet inꝗđ & udas
Obstruat at celũ certe patet ꝙ licet arnus
Omnia possicĩeat non pomndet aera minos̃
Dixit e ignotas animũ demittit inartes.
Naturamꝙ ncurat. nã ponit mordine perinas
ununa ceptas. longã breuiore sequente

Expanded text:
consistuntque loco specie remanente coronae, qui medius Nixique genu est anguemque tenentis. Daedalus interea Creten longumque perosus exsilium tactusque loci natalis amore clausus erat pelago. “Terras licet” inquit “et undas obstruat: at caelum certe patet; ibimus illac. Omnia possideat, non possidet aera Minos.” Dixit et ignotas animum dimittit in artes naturamque novat. Nam ponit in ordine pennas, a minima coeptas, longam breviore sequent
Abbreviated transcription (Latin):
Sit patruo blandita suot oruner egisarũ
Prox ima cui ceto coñit nepitis potigas
Magna quidẽ posco. seũ tunustryst ulctiri
Lactari quos cernis inioniiinuenso
Spuma sui ggrãuimq maneti ihinonalulla
sinniit orantineptuntise al sinlit illis
Quud mortale suit manstose q. utrenila
Inposuit nomenqi simulfacit̃q: nouauri
Itu cotoq deũ cũ matł ꝓ alemona diant
Sidonies camites qu&ũ nalugre ucute Sirdi

Expanded text:
Sic patruo blandita suo est: “O numen aquarum, Proxima cui caelo cessit, Neptune, potestas, Magna quidem posco, sed tu miserere meorum, Iactari quos cernis in Ionio immenso, Spuma fui gratumque manet mihi nomen ab illa. Annuit oranti Neptunus et abstulit illis Quod mortale fuit maiestatemque uerendam Imposuit nomenque simul faciemque nouauit Leucotheaque deum cum matre Palaemona dixit. Sidoniae comites, quantum ualuere, secu
Abbreviated transcription (Latin):
Pheb ait. uid eoq tuũ meaorimin auulnꝰ
ł udolur es fagimosq meũ mea dextera lęto
Inscribenda tũo ẽ. ego sũ tͥ funiris auctur.
Quȩ mea culpatam̃ nisi luisse uocari
Cilpa poit. nisi culpa patest & amasse uocari.
Ai putinã ꝓte uitã tecũq liceret
Reudere. qđ qm̃ fatili lege ⁊enetur.
Sẽꝑ eris mecũ memorus hertbisinort.
tlira pulsamanute carmina nr̃a sonabunt
Flosq nouus scripto genutꝰ imit abere nr̃õs.
Tc̃pus & illut erit. qͦse fortissimꝰ hęros

Expanded text:
Phoebus ait “videoque tuum, mea crimina, vulnus. Tu dolor es facinusque meum: mea dextera leto inscribenda tuo est! Ego sum tibi funeris auctor. Quae mea culpa tamen? Nisi si lusisse vocari culpa potest, nisi culpa potest et amasse vocari. Atque utinam merito vitam tecumque liceret reddere! Quod quoniam fatali lege tenemur, semper eris mecum memorique haerebis in ore. Te lyra pulsa manu, te carmina nostra sonabunt, flosque novus scripto gemitus imitabere nostros. Tempus et illud erit, quo se fortissimus heros
Abbreviated transcription (Latin):
Narratus minimos cunluna recessit in orbes.
Flumen habent cicones ꝗd potũ saxea reddit
t iscera qdtactis induit marmora rebus

Expanded text:
Narratur, minimos cum Luna recessit in orbes. Flumen habent Cicones, quod potum saxea reddit Uiscera, quod tactis inducit marmora rebus
Abbreviated transcription (Latin):
missum capitisq sui rinq prioris
p enituisse ferunt alia uptare caicum.
edion si canias pola ꝗd amasenos harena
Nunc fluit interdũ cum pressus fortibus aret
nte bibebat: nune quas contingere nolis
sundit anigros iqus ostquã nisi ilatib om̃s

Expanded text:
Mysum, capitisque sui ripaeque prioris paenituisse ferunt, alia nunc ire Caicum; nec non Sicanias volvens Amenanus harenas nunc fluit, interdum suppressis fontibus aret. Ante bibebatur, nunc, quas contingere nolis, fundit Anigros aquas, postquam, nisi vatibus om
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsinat hoc aiax delendaq ꝑgama poscat
Qđque potest pugnet cur nun remorat᷑ ituros
sur ñ apna capit det qł uaga turba sequaturi

Expanded text:
non sinat hoc Aiax delendaque Pergama poscat, quodque potest, pugnet! Cur non remoratur ituros? Cur non arma capit? det, quod vaga turba sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
Tuce nihil gestũ est. nihil est di nede remoto.
Si semel ista datis meritis tam uico lema:
Diuidste & parssit maior diomeibis illis.
Quo tamen hec ithaco. quãdã quã semꝑ in armis.
Re gerit & furtis incutũ decipit hostt᷑.
I pse nitor galee claro radiantis ab duro
Insidias ꝓd&. manifestabitq latentẽ
Sedneq dulichius sub achillis casside uirtex.
Ponderet tanta feret necnon ontrosa ggraiusq¬
D olias asta potest in bellibus e̾e lapertis.
N ec dipeus uasu clitus imagine mundi.
Conueni& tunide nateq ad furta sinistre
Debilitaturũ ꝗđ it petis imꝓbẽ puonus.
đ tibi si populi donauerit error arbnu
Cur spolieris erit . ñcur metuaris ab hoste.
Et fuga que sola cunctos tuni dissime uincis
Tardã futura tibie gestamina tarta trahi
A de qđ iste aniis ta raro plia passusi
sa ille paiet placis nouus q suecetsor habendus
Demq qđ uerbisopus est spectetiui a gendo
Arma uir fortis medios mittantur inhestis

Expanded text:
luce nihil gestum est, nihil est Diomede remoto. luce nihil gestum est, nihil est Diomede remoto. Si semel ista datis meritis tam vilibus arma, dividite, et pars sit maior Diomedis in illis! Quo tamen haec Ithaco, qui clam, qui semper inermis rem gerit et furtis incautum decipit hostem? Ipse nitor galeae claro radiantis ab auro insidias prodet manifestabitque latentem. Sed neque Dulichius sub Achillis casside vertex pondera tanta feret, nec non onerosa gravisque Pelias hasta potest imbellibus esse lacertis, nec clipeus vasti concretus imagine mundi conveniet timidae nataeque ad furta sinistrae: debilitaturum quid te petis, Improbe, munus? Quod tibi si populi donaverit error Achivi, cur spolieris, erit, non cur metuaris ab hoste, et fuga, qua sola cunctos, timidissime, vincis, tarda futura tibi Adde quod iste tuus, tam raro proelia passus, mille patet plagis, novus est successor habendus. Denique quid verbis opus est? spectemur agendo! Arma viri fortis medios mittantur in hostes:
Abbreviated transcription (Latin):
Opposiũ molẽ clipei.texiq i acensan
Seruauiq animã minimũ ẽ hic laudis inercem.
Siꝑstascertare. locũ redeamus gulium.
Redoe hostes. uulnusq tuũ.ũq timorẽ.
Post clipeũq late. & metũ con ñde sub illu
At postquã eripui. cui stand. ulnri tures
Non dederant nullo tard onis uulnere fugit.
Isector adẽ. secumq deos inp̃lia ducit.
Quaq ruit ñ tu tantũ trireris ulixe.
Sed fortes &iã tantũ thahit ille timoris.
N unc eigo sanguinee successu ceabisouantem.
ł minus ingenti resupinũ pondere fudi.
łl unc ego poscentẽ. cũ quo c̃curre et unus
Sustinui. sortemq meã nouistis achiui.
Et ur̃e ualuere p̾ces. siqueritis huius
Fortunã pugne ñ sum suꝑatus ab illo.
Ecce ferunt troes ferrũq ignesq iouẽq
Indanaas ctisses ubis trio facundus ulixes.
Conferat his itatus rhesum uibelleq lolola
Pnamideq helenũ capta cũ pallaue. artũ

Expanded text:
opposui molem clipei texique iacentem opposui molem clipei texique iacentem servavique animam minimum est hic laudis inertem. Si perstas certare, locum redeamus in illum: redde hostem vulnusque tuum solitumque timorem post clipeumque late et mecum contende sub illo! At postquam eripui, cui standi vulnera vires non dederant, nullo tardatus vulnere fugit. Hector adest secumque deos in proelia ducit, quaque ruit, non tu tantum terreris, Ulixe, sed fortes etiam: tantum trahit ille timoris. Hunc ego sanguineae successu caedis ovantem eminus ingenti resupinum pondere fudi, hunc ego poscentem, cum quo concurreret, unus sustinui, sortemque meam vovistis, Achivi, et vestrae valuere preces! Si quaeritis huius fortunam pugnae, non sum superatus ab illo. Ecce ferunt Troes ferrumque ignesque Iovemque in Danaas classes: ubi nunc facundus Ulixes? Conferat his Ithacus Rhesum imbellemque Dolona Priamidenque Helenum rapta cum Pallade captum: