comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
archid. Salt in auictore saiutis. Mepottm
ur̃m .P. libenter uice uocis officio in ueni¬
rem: nͥ ip̃iꝰ et ur̃am p̃senciã mͥ localis dis¬
tancia in uid̾et. m aũ eiliti̾as destinare ñ
expedit. qi cum fere sit illicteratꝰ: lit̾as
aut ñ leg̾et. aut ñ intelligendo neglig̃et.
nom testimonio sapientis: legere et ñ tn¬
telligere uegligere ẽ. uos q̃so temeritatẽ
ip̃iꝰ q̃ nunis publica et notoria ẽ. et q̃ ñ me¬
diocrit̃ de. igͣt głam fame nr̃e: instan¬
ti studio repͥmatis. ne deliqͣt infacie cõ
ꝙͣ putdũ mẽbꝵ o corꝑe p̃cidatis. Intriuus
gech et incompitis ascalonis publice p̃¬
dicat᷑ qͣm multiplici uenalitate uenetur
iudiũsis occłiis dignitates. ⁊ qͣm obstina¬
tus in ambitione suanͦ ꝑditionẽ simon¬
ił nͥ lep̃m uieri reformidet. Nuꝑrime aũ
factus ẽ ppłi sibilꝰ et cõmuneͭ ludib̾um
q mane mercatꝰ archidiaconatũ: eũdẽ¬
debitis ⁊ idco ñ eẽ soluendo. utenditor ĩtel¬

Expanded text:
archidiac., salutem in auctore salutis. Nepotem vestrum P. libenter vivae vocis officio convenirem, nisi ipsius et vestram praesentiam mihi localis distantia invideret. Mihi autem ei litteras destinare non expedit, quia cum fere sit non litteratus, litteras aut non legeret, aut non intelligendo negligeret. Nam testimonio sapientis, Legere et non intelligere negligere est. Vos, quaeso, temeritatem ipsius, quae nimis publica et notoria est, et quae non mediocriter denigrat gloriam famae vestrae, instanti studio reprimatis, ne delinquat in facie comquam putridum membrum a corpore praecidatis. In triviis Geth, et in compitis Ascalonis publice praedicatur, quam multiplici venalitate venetur in diversis ecclesiis dignitates, et quam obstinatus in ambitione sua nec perditionem Simonis, nec lepram Giezi reformidet. Nuperrime autem factus est populi sibilus, et commune ludibrium; quia mane mercatus archidiaconatum, eumdee solvendo, venditor intel
Abbreviated transcription (Latin):
timcã sicut ling̃m. ꝓieui et modico ũbo
adinurias blasphemie ꝯ uolasti. nͦ fame
nͣ aĩc tue parcens: nͨ cetui p̃sulum aut in¬
agnatum deferens: s il regie marestati.
Sicolim ealistenes anstotił auditor missu
ad alexandr̃ qr p̃scͥptos dͥ fines ob̾e ñ sua

Expanded text:
timeam sicut linguam. Pro levi et modico verbo ad injurias blasphemiae convolasti, nec famae, nec animae tuae parcens, nec coetui praesulum, aut magnatum deferens, sed nec regiae majestati. Sic olim Callisthenes Aristotelis auditor missus ad Alexandrum, quia praescriptos sibi fines obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
spetiałr̾ insua ꝓtectione susceꝑat. in sua ꝑe¬
gr iatione pꝰ sidores et ꝑicula. p angusias
et discrimina uite que. pamore ethonore
dei diu sustinuerat. reueriendo captus est
et in uste detentus. Plangimus dolores
itangustias m̃as quas utinam nobiscum
municare uelletis: poterno ⁊ passionisas¬
fectu. et ostenderens ꝑ erꝑientiam in nr̃is
angustiis qͣntum uobis teneri debeat affec¬
tio filialis. docet publicus exꝑientie liber
uberioeem ẽẽ caritats affcsu parentibue
ad fiuios qͣm filiis ad parentes. Ideoq pensa¬
ta deuocione qͣm actenuis habuernt eaes
anglie ergi romanam eccłiam sꝑanus m
eo qui spes nr̃a eit quod ñ deficiet᷑ in hac an¬
gustia nr̃a illa exuberans et inexhansta.
gr̃e plenitudo que se imnꝑtitur afflctis.
lapsos erigit. lapsos reꝑat. et ut ꝙ multũ
est claudatur in modicoꝰ sese ꝯmunicat u¬
tuuersis. Emi uniuersoꝵ et singłoꝵtotus¬

Expanded text:
specialiter in sua protectione susceperat in sua peregrinatione post sudores et pericula, post angustias et discrimina vitae, quae pro amore et honore Dei diu sustinuerat, revertendo captus est, et injuste detentus. Plangimus dolores et angustias nostras, quas utinam nobiscum communicare velletis paterno compassionis affectu, et ostenderetis per experientiam in nostris augustiis, quantum vobis teneri debeat affectio filialis! Docet publicus experientiae liber uberiorem esse charitatis affectum parentibus ad filios, quam filiis ad parentes: ideoque pensata devotione quam hactenus habuerunt reges Angliae erga Romanam Ecclesiam, speramus in eo, qui spes nostra est, quod non deficiet in hac angustia nostra illa exuberans et inexhausta gratiae plenitudo, quae se impertitur afflictis, lapsos erigit, laesos reparat: et, ut quod multum est claudatur in modico, se communicat universis: qui universorum et singuloru
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta dñi quib hoc ꝯtiugere muris
aut templis potuit nullo trepidate tu¬
multu. cesarea pulsante marius Nabu¬
cardan in sub uersione ierłm cunctis pau¬
ꝑib in pace dimissis: solos diuites caꝑti¬
uauit. Xp̃e doniũ regisli rogarus in erare:
noluit. ne uideretur diuicias honorare.
Tu qui in ep̃os nc̃ deserus cito ep̃iberis dã¬
te dño. etisq si beue ce noui scolarib muiꝰ¬
et iłłi qui dulce lignum iom adepti sũt
qñ dum scolanter miltarentꝰ lignas
ꝓcaces acuerunt in ep̃os. et telam qm ho¬
die ordiris longo tp̃o teruerunt. Certissi¬
me aut scio ꝙ exquo rapieris ad cathedm
rapietur acorde tuo scolaris uite memo¬
ria. subita nepotum pullulabit affec¬
tio. de maritandis neptib anxie oogita¬
intudinem uotitui. sed muliercularũ
dei erum unitate: titulos aliene no¬
dilitatis inficias. et ꝑsonis infamibus
cõtamines domum dei

Expanded text:
Intellecta Deum: quibus hoc contingere muris, Aut templis potuit, nullo trepidare tumultu Caesarea pulsante manu. Nabuzardan in subversione Jerusalem cunctis pauperibus in pace dimissis, solos divites captivavit. Christus domum reguli rogatus intrare noluit, ne videretur divitias honorare. Tu qui in episcopos nunc desaevis, cito episcopaberis dante Domino, erisque, si bene te novi, scholaribuet illi, qui dulce lignum jam adepti sunt, quandoque dum scholariter militarent, linguas procaces acuerunt in episcopos, et telam, quam hodie ordiris, longo tempore texuerunt. Certissime autem scio quod ex quo rapieris ad cathedram, rapietur a corde tuo scholaris vitae memoria; subito nepotum tuorum pullulabit affectio, de maritandis neptibus anxie cogitanitudinem voti tui, si muliercularum degenerum vilitate titulos alienae nobilitatis inficias, et personis infamibus contamines domum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tñ nulla fides ad hibeatur. licet enm
sepe uera ꝓnuntient: sepius tñ et
ꝑiculos mentiuntur: Nec te tñ moue¬
at quod qũ ex dispensatione diuina
tur. Ioseph in egypto magnificauit in¬
terp̃tacio somnioꝵ erechielem atq io¬
h̾em cuͣngłistam in sacro eloquio adu¬
irabiles reddit elegantiauisionum. Nã¬

Expanded text:
tamen nulla fides adhibeatur. Licet enim saepe vera pronuntient, saepius tamen et periculosius mentiuntur: nec te moveat, quod quandoque ex dispe. Joseph in Aegypto magnificavit interpretatio somniorum. Ezechielem, atque Joannem Evangelistam in sacro eloquio admirabiles reddidit elegantia visionum. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut ꝑ trꝑientiam didici. exea ui¬
sione que mͥ gaudium qñ nũtiauerat:
pꝰea contrarium reportaui. Somina gͥne
cures amice kñic. nec te illoꝵ errore inuol¬
uas. qui oecursum leporis timent. qͥ mul¬
lerem sparsit criminib. qui hominem
orbatum ocłis. aut nuitilatum pede. aut
cucullatum hr̃e obiuam detestantur qͥ
de iocundo głiantur hospicio. si eis luꝑus
um. si hominem gibbosum obiuam hab

Expanded text:
Nam, sicut per experientiam didici, ex ea viNam, sicut per experientiam didici, ex ea visione, quae mihi gaudium quandoque nuntiaverat, postea contrarium reportavi. Somnia igitur ne cures, amice charissime, nec te illorum errore involvas, qui occursum leporis timent, qui mulierem sparsis crinibus, qui hominem orbatum oculis, aut mutilatum pede, aut cucullatum habere obviam detestantur: qui de jucundo gloriantur hospitio, si eis lupus um, si hominem gibbosum obviam hab
Abbreviated transcription (Latin):
ra omine ꝯmutato teneo te inquit af¬
frica. eamq optiuuit. Nex etiam wilłus
stranis in terram. terra inquit mea est.
ꝙ euentus impleuit. deuisionib et sõp¬
niis ꝓp ħ̾a testatur et dicit. seues uñ ui
ia sompniabunt. Si recenseom uisio¬
nes et sompnia anti quoꝵ eplam ouer¬
abo exemplis. Ioseph et sponsus beate
uͥginis sepuis in sompnis ab angelo eru
ine reptilium plenitudinem gentiũ
colligendã. Constantinꝰ ab apłs uisit¬
atus est orbis qr maiestas publice ꝓfes¬
sa est regnum et imꝑum xp̃i ẽẽ. uisio
affricani. apocalipsis apłi. dauielis et
edechielis oraccila. sompiia pharaon¬
is ed ioseph. legentib frequenter &¬
curunt hii sꝙ et aliis iuł᷑ apit suis
taten. ueruntũ ut fidem habeam
sompniis uulla sompnia meindu¬
cent. Non infitior qͥn anm freqũ¬
ter exreliquus cogitationis exinani¬
ta sil ꝑspicatia quaedam futuroꝵ¬
p̃figuret ymagines s crebro decipitur

Expanded text:
ra omine commutato: « Teneo te, inquit, Ara omine commutato: « Teneo te, inquit, Africa, eamque obtinuit. » Rex etiam Willelmstratus in terram: « Terra, inquit, mea est; quod eventus implevit. » De visionibus et somniis propheta testatur, et dicit: Senes vestri ones videbunt. Si recenseam visiones et somnia antiquorum, epistolam onerabo exemplis. Joseph enim sponsus beatae Virginis saepius in somniis ab angelo erudine reptilium plenitudinem gentium colligendam. Constantinus ab apostolis visitatus est, orbisque majestas publice professa est regnum et imperium Christi esse. Visio Africani, Apocalypsis apostoli, Danielis et Ezechielis oracula, somnia Pharaonis et Joseph legentibus frequenter occurrunt. His et aliis modis aperit suistatem. Verumtamen, ut fidem habeam somniis, nulla somnia me inducent. Non inficior, quin anima frequenter ex reliquiis cogitationis, aut ex innata sibi perspicacia quasdam futuroguret imagines, sed crebro decipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
luti contratium. Pleriq tñ quia
talibus assueuerunt alieis auelli
non possunt. uñ quidam ad nego¬
cia. ꝓfectuti.si quo ꝓ grediutitur
in terdoges: reuetintur. uerbup
uidich forsitan ad uertentes que cume
at olofernes sperans in manu dñi libera¬
tionem pate et uuctoriam detyranno ne
quis eam quo ꝓficeretur interroget ĩhi¬
buit. Couiciunt gͥ uiterrogationem aliqͥd
omĩs hũisse. que itineris successum pote
lirandi oausa nauigio alȩxatdriam petẽs
cum nauem egrederet᷑ calceum rupiti at
deo grãs agens iter suum expeditum eẽ
ꝑ hibuit. Oł. oquid aui credant ego in¬
dubitabiliter credo scm̃ eiłngłistam ñ
hoo suꝑsticiosa cunositate dixisse.cuui ⁊¬
sui expoditionem itineris ꝑ spm̃ scm̃ dỹs
nostica se plerumq in uarios aut forte
contranos euentus effigiant. Unde et ui¬
liꝰ cesar qui nulla numqͣm suꝑstitione
aut auguno deterren potuit ab incep¬
tis. dum in affricam ꝓficisceretur ĩ in
gressu nauis ꝓlapsus est. s ad melio¬

Expanded text:
luti contrarium: plerique tamen qui talibus assueverunt, ab iis avelli non possunt. Unde quidam ad negotia profecturi, si quo progrediuntur interroges, revertuntur, verbum Judith forsitan advertentes, quae cum eobsederat Holofernes, sperans in manu Domini liberationem patriae, et victoriam de tyranno, ne quis eam quo proficisceretur interrogaret, inhibuit. Conjiciunt igitur interrogationem aliquid ominis habuisse, quod itineris lizandi causa navigio Alexandriam petentes, cum navem egrederetur, calceum rupit, atque Deo gratias agens iter suum expeditum esse perhibuit. Quidquid tamen alii credant, ego indubitanter credo sanctum evangelistam hoc non ex superstitiosa curiositate dixisse: cui esui expeditionem itineris et successum per nostica, se plerumque in varios, aut forte contrarios eventus effigiant. Unde et Julius Caesar, qui, nunquam ulla superstitione, aut augurio deterreri potuit ab inceptis, dum in Africam proficisceretur, in egressu navis prolapsus est: sed ad melio
Abbreviated transcription (Latin):
uit in sua potestate. futuroꝵ enĩ explo¬
rare noticiam auguriis uel aliis ulicitis
nͦus diabolica temꝑtatio est et eterne dãp¬
nationis occasio. Os enĩ dñi locutum
est̾ ppłm istł instruentis. Cum in gres¬
sus fuerit inquit terram qͣm dñsd̾s
te qui lustret filium suum aut filiã
ducendo ꝑignem. ñ sit qui arͥolos
sciscitetur et obseruet sõpnia atq au¬
guria. Non sit maleficus uł cantator.

Expanded text:
uit in sua potestate. Futurorum enim explouit in sua potestate. Futurorum enim explorare notitiam auguriis, vel aliis illicitis modis diabolica tentatio est, et aeternae damnationis occasio. Os enim Domini locutum est populum Israel instruentis. Cum ingressus fueris, inquit, terram, quam Dominus te qui lustret filium suum, aut filiam suam ducens per ignem, aut qui hariolos sciscitetur, et observet somnia atque auguria. Non sit maleficus neque incantator,
Abbreviated transcription (Latin):
Limus ut hic durescit. inħ ut cera liques¬
cit. ⁊c̃. Quidam hñt ocłos fascinantes i
nat annos. Quidam in uolatu auium
futura conitiunt. Uñ illud. Quod nisi
me qͣscumq nouas in tidere lites. Añ si
tuus ħ meux nec uiuent ip̃e menalchas
legitur ⁊̃ quia in dipeo iero ꝓficiscen¬
tis ad bellum aquila resedit. significatis
cum uictorem futurum et regem. Qdã
genelliaces. quidam mathematicos. qͥ¬
tur. Nam mandacii pater ueritatẽ
gehennam. Sic saul dum phithonis¬
sam consulit cum fuiis suis in mon¬
tib gelboc merctur interfici. Sicoco¬
nas q̃ ui ceciderat ꝑcancellos dum uite
diuturnitate sciitatur. uita eiꝰ tamꝙ̃
tela texenda succiditur. Oraculo apor¬
linis ctum uentus est alexandeu ẽ re¬
sus alim tͣngressis in equi uocatione
ꝑdendi. euentu deteriore ꝑcussus est.
ei dr̃e curita facis : dñs est quod bonum
est in ocuus suis faciat. Non laboremꝰ nos¬
se tempoia uel momenta que pater pos¬

Expanded text:
Limus ut hic durescit, et haec ut cera liquesLimus ut hic durescit, et haec ut cera liquescit, etc. Quaedam habent oculos fascinantes, jnat agnos. Quidam in volatu avium futura conjiciunt, unde illud: Quod nisi me quacunque novas incidere lites Ante situus hic Moeris, nec viveret ipse Menalcas. Legitur etiam quod in clypeo Hieronis proficiscentis ad bellum aquila resedit, significans eum esse victorem futurum et regem. Quidam genethliacos, quidam mathematicos, quitur. Nam mendacii pater veritatem gehennam. Sic Saul, dum Pythonissam consulit, cum filiis suis in montibus Gelboe meretur interfici. Sic Ochozias, qui ceciderat per cancellos, dum de vitae diuturnitate scrutatur, vita ejus tanquam tela texenda succiditur. Oraculo Apollinis circumventus est Alexander. Croesus Halym transgressus in aequivocatione, perdendi, eventu deteriore percussus est. ei dicere, cur ita facis? Dominus est: quod bonum est in oculis suis, faciat. Non laboremus nosse tempora vel momenta, quae Pater pos
Abbreviated transcription (Latin):
te mei in genii respondissem nisi qr tẽ
sicut ip̃e recolis mutebam ad dm̃ regẽ
atq dehiis que erant itineri meo exped¬
ientia sollicite cogitabam. uerunitũ qͥa
tũc unia uoce ñ potin nũc scͥptis expe
tior eplanatio ꝑ scͥpt᷑am. Cum in sacto
eloquio legas qr hec est iuictoria que uin¬
cit mundumͦ fides nr̃a. ut fidem nrãm
humani geñis inimicits expugnet ma¬
liciam suam ad multiformes astututias
cͥcumduxit. multe .it. sunt astutie eus.
leste apło. Non ignoramꝰ inquid astu¬
tios sathane.oetitib itaq hominum fã¬
tasticas ulusiones ĩmuttus minc auium
uolatu. nunc exrursu hominum. nunc
feratum. nũc sõpniis. aut aliis mͦis ꝓmit¬
tit scĩam futuroꝵ. et sic rerum euentus
locos in faustos ue denuntiat. ut quietẽ
cordium uana curiositate souicitet. at
Aliquid paulatim de fidei sinceritate
formant ut sic hostes uel amassios dorque¬
ant et incendant. iuixͣ illud turgiliaũ

Expanded text:
te mei ingenii respondissem: nisi, quia tunc, te mei ingenii respondissem: nisi, quia tunc, sicut ipse recolis, mittebar ad dominum regem, atque de his quae erant itineri meo expedientia sollicite cogitabam. Verumtamen, quae tunc viva voce non potui, nunc scriptis expetior explanatio per scripturam. Cum in sacro eloquio legas, quod haec est victoria, quae vincit mundum, fides nostra, ut fidem nostram humani generis inimicus expugnet, malitiam suam ad multiformes astutias circumducit: multae enim sunt astutiae ejus, teste Apostolo: Non ignoramus, inquit, astutias Satanae. Mentibus itaque hominum phantasticas illusiones immittens, nunc in avium volatu, nunc occursu hominum, nunc ferarum, somniisque et aliis modis promittit scientiam futurorum, et sic rerum eventus laetos infaustosve denuntiat, ut quietem cordium vana curiositate sollicitet, atque ut aliquid paulatim de fidei sinceritate formant imagines, ut sic hostes vel amasios torqueant et incendant, juxta illud Virgilianum:
Abbreviated transcription (Latin):
simam captionem ꝓiuntie lamentãtur.
dolent populi. plorant eccłie. et omĩa uira
tam moderna qͣm uetera detestantut. sit¬
rat beati petri gladium manus ura dem̃¬
tissime pater. quid et qͣltum tanto filio
debeatis erbibeatis in oꝑe ut eipientia
miediante adcliscant minores et inferio¬
tes filii qͣtitum auobis auxilium in sins
egredientem moniit regredi. Et instantis¬
sime ne ꝓgrederetur in hibuit..¬
tans quicquid ñ cẽt infidei radice facida¬
tum: sicurius itit ingressus est se comi¬
tiue dĩi Cantuaꝵ ad uingens. decuiꝰ sami¬
lia censebattit. Ofcetus itaq parcleilum
fossatam ꝓ frindissimam et aqui ĩ cur¬
rentib eruberantem cum ꝯquo minus
cauteuicidit. Cumq ꝯuits et ascenso
it ꝓfundo submeru palpitarent ĩ aquis
uaiuer qũi timc archiegio sortio ad he¬
bant. Cepisli gͦ scrupulose in quirere et
a me preceteris explorare utrum his fi
sib desõpniis. de lemurib. deuolatibus
desteriuitis. ẜa siquidem tuice ꝓcapacita¬

Expanded text:
simam captionem provinciae lamentantur, dolent populi, plorant Ecclesiae, et omnia jura tam moderna, quam vetera detestantur? Exerat beati Petri gladium manus vestra, clementissime pater; quid et quantum tanto filio debeatis, exhibeatis in opere, ut experientia mediante addiscant minores et inferiores filii, quantum a vobis auxilium in suiss occurrisset, egredientem monuit regredi, et instantissime, ne progrederetur, inhibuittans quidquid non esset in fidei radice fundatum, securus iter ingressus est, se comitivae domini Cantuariensis adjungens, de cujus familia censebatur. Profectus itaque paululum in fossatam profundissimam, et aquis concurrentibus exuberantem, cum equo minus caute incidit: cumque equus et ascensor in profundo submersi palpitarent in aquis universi, qui tunc archiepiscopi consortio adhasti ergo scrupulose inquirere, et a me prae caeteris explorare, utrum his fidsibus, de somniis, et lemuribus,, de volatilibus, de sternutamentis. Ea siquidem vice pro capacita
Abbreviated transcription (Latin):
misistis. in qua cͥcum scͥptis oĩb que acł
decorem et usum ꝯ mimem ꝑtinent sin¬
cere caritatis ẏmaginem ad oculum de¬
puxistis. Duo ibi metalla indeo couflata
inununi. duo ligna redacta in uasculũ
unum. ꝗxtanla ꝑse etligna seorsum uas
unium faciunt seꝑxta singula ꝯͥ suffice¬
rent. Caritas combinan desiderat et ꝓri
mũ sͥ uniens in amoris amplerum omẽm
calumniam singulatitatis euacuat. Cõ¬
binatur tinetura in cocco. ⁊ hehseris sut
magr̃i sp̃m in se postulat dupplieari. Ciã
gͦ ita sunt u ħ uase dupplicia: ut nemo
et sicut dfis ꝑse et ꝓse diligitur ita ser¬
iius dñce caritatis uicariꝰ eristat. deun¬
ione fidelium ad dm̃ t go se loquitur ꝑe
techielem dsis dicens. faciam om̃s inuig¬
num unum. et erunt unũ in manuᷤ eiꝰ.
hoc g munus intypo caritatis ueneror.
et in munere donatoris aintacias deuotꝰ

Expanded text:
misistis, in qua circumscriptis omnibus quae ad decorem et usum communem pertinent, sincerae charitatis imaginem ad oculum depinxistis. Duo ibi metalla video conflata in unum; duo ligna redacta in vasculum unum. Metalla per se, et ligna seorsim, vas unum faciunt, separata singula sibi sufficerent; cmum sibi uniens in amoris amplexum omnem calumniam singularitatis evacuat. Combinatur tinctura in cocco; et Elisaeus sui magistri spiritum in se postulabat duplicari. Omnia ergo ita sunt in hoc vase duplicia ut nemo et sicut Dominus per se et pro se diligitur, ita servus Dominicae charitatis vicarius existat. De unione fidelium ad Deum et ad se loquitur per Ezechielem Dominus: Faciam omnes lignum unum, et erunt unum in manu ejus. Hoc igitur munus in typo charitatis veneror, et in munere donatoris amicitias devotus
Abbreviated transcription (Latin):
nacii ꝓfessores eccia roman nx se
custodia et tuitione suscepit. nec dnoi¬
umi est erdrintlate intocius eccłie capõ:
quiequd contra cidem ecclie aucconti¬
tem ineiꝰ filios attemptatur. xpianissi

Expanded text:
naculi professores Ecclesia Romana in sua custodia et tuitione suscepit. Nec dubium est redundare in totius Ecclesiae caput, quidquid contra ejusdem Ecclesiae auctoritatem in ejus fil
Abbreviated transcription (Latin):
ligno positus ẽ. et sicut optime nosti
beneficuim qd demunificentia nĩdoꝑ
tines: facile poss occõne in gratitudĩs
et inobedienne reciocati. Ingratitudo
est uentus urens siocans fontem lib̾a¬
litatis. rorem amicieie. fluenta ꝓbre.
iutd obnire cemoneo ut ꝓmeno co
et mendate a ebate sicut dĩ. te dño can¬
tuarens insius negociis ũ oxponas
cum it. mcoꝵ numerosus asscraptis.
cum ꝑte impugnare uiderer. Idcos e

Expanded text:
ligno positus est; et sicut optime nosti, ligno positus est; et sicut optime nosti, beneficium, quod de munificentia nostra obtines, facile posset occasione ingratitudinis et inobedientiae revocari. Ingratitudo enim est ventus urens et siccans fontem liberalitatis, rorem amicitiae, fluenta gratiae. Illud obnixe te moneo, ut pro mendico et mendace abbate, sicut dicitur, te domino Cantuariensi in suis negotiis non opponas. Cum enim meorum numero ascriptus sis, eum per te impu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾bendum. Si hilisses dm̃n asueuisseso¬
bediendie qͣm decrectas. uerunitũ indomu¬
ta cetuice feroꝵ p̾uocationis mee luteras.
nunc agere causas parisiꝰ. nunc reuerti
bononiam ñc lĩcolinau ꝓficisci. ñc mo¬
rari orenefordie oidinas et disponis. In hac
tũ ordinatione magna ꝯfusio. ubi menis
tua ꝯtrariis estuat des ideriis. et morus
dissides atcip̃o. Si bonum obedientieac¬
ceptasses nagos et dissolutos affectus qui
te in uaria fluctuare ꝯpelinnt deuotus
timor ad unius uolũtans arbitum alle¬
tasset. Ntinc aut̃ clãa ambitio queuo¬
uum ⁊ beneficium de p̾dicti abb̾is largi¬
cione ꝓmutit. ad crimen ariolatus et
hdolatric ꝑiobedientiam te compellit.
Qm̃ sacre scpture testimonio peccatũ
atiolandi est repugnare et qͣi celus Me¬
iatrie nolle ad quuescere. utinã ergane
humilitis te hres. et me ad bñfaciendũ
tibi ꝓponsiore obscquo etu biore me¬

Expanded text:
scribendum: si habuisses dominum assuevisses oscribendum: si habuisses dominum assuevisses obedientiae, quam detrectas. Verumtamen indomita cervice ferox post vocationis meae litteras nunc agere causas Parisiis, nunc reverti Bononiam, nunc Lincolniam proficisci, nunc morari Oxenesordiae ordinas et disponis. In hac tamen ordinatione magna est confusio, ubi mens tua contrariis aestuat desideriis, et totus dissides a teipso. Si bonum obedientiae acceptasses, vagos et dissolutos affectus, qui te in varia fluctuare compellunt, devotus timor ad unius voluntatis arbritrium alligasset. Nunc autem domina ambitio, quae novum tibi beneficium de praedicti abbatis largitione promittit, ad crimen ariolatus et idololatriae per inobedientiam te compellit: quoniam, sacrae Scripturae testimonio, peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere. Utinam erga me humilius te haberes, et me ad benefaciendum tibi propensiore obsequio uberiore me
Abbreviated transcription (Latin):
agr̃o Ro. Dlundo sast. ethurule̾
sape. um ꝓponas in luteris tius
quod mecum nolis disputare de peri.fines
pacti transgrederis. eoutinam mecum deꝑa
ntantum ñ desuꝑiori ꝯtenderes. In eo .ii. su¬
ꝑiorem me aut ili ce̾riũ te fccisti. qd̾ mea
uocatione post habita. ad mandatiumn cuł¬
dam atb̾is remanere in anglia decreitisti.
fortior quidem est dispntatio in otradieti¬
one et contranetate oꝑtimꝰ qͣm uerboꝵ
Cuni ad me uenire et mecum ẽe debueri
et ñ nelis: ꝯtta me es. quia testimonio si¬
tatis qui mecum ñ est ꝯtra meest. et qͥ¬
inccum ñ collgit spargit. Qd̃ aiat ad oe
tepbationem quedam de tyduuo etmno¬
nasterus eg ypn tuis lutters ab retest. ot¬
si homini fuuit. ad laborem .it. ñ ad ociũ
te uoratam. Non eẽs ociosus simeis in¬
sudares negociis. quib te contra omñẽ
uocationem. spontaneum impendere
debiusti. Ee quidem excusabilem sacit
ideo nouisti quałr socio ñ quałr dño sit

Expanded text:
ro R. BLONDO, salutem et humilius sapere. Cum proponas in litteris tuis quod mecum velis disputare de pari, fines pacti transgrederis: et utinam mecum de pari tantum, non de superiori contenderes! In eo enim superiorem me, aut mihi contrarium te fecisti, quod mea vocatione posthabita ad mandatum cujusdam abbatis remanere in Anglia decrevisti. Fortior quidem est disputatio in contradictione, et contrarietate operum, quam verborum. Cum ad me venire, et mecum esse debeas, et non velis, contra me es, quia, testimonio Veritatis, qui mecum non est, contra me est; et, qui mecum non colligit, spargit. Quod autem ad otii reprobationem quaedam de Tibullo, et monasteriis Aegypti tuis litteris adjecisti, otiosi hominis fuit. Ad laborem enim, non ad otium te vocabam; non esses otiosus, si meis insudares negotiis, quibus te citra omnem vocationem spontaneum impendere debuisti. Te tamen excusabilem facit, ideo novisti qualiter socio, non qualiter domino sit
Abbreviated transcription (Latin):
parca siustis ab iccta itaq auiuni uanitati
ut̃m ad libros studium ꝯuertatis nec uos
dñs ignaꝵ fue legis in uemiat. ignorins.N.
ignonabitur. Pastores erant dicic dñs. Et in¬
telligentiam ignorabant. Nemo scĩam
dei ꝑtinatiꝰ asc potest tepellere qͣm occupa
uñ uel ab bac temeritate cessabitis. uelue¬
reor ne tiobis adsio qñ dicatur. quia reꝑ¬
uusti sciãm meam ate: ecce repello te ne sa¬
cerdocio fingatis m. uolueres celi sicut et
pisces maris ñ ad uoluptatem conoesse sũt
homini. s. ad ustim. si tñ hec uolucres dep̃¬
datione et rapaces anes celi metito ceusorĩ
quan creerticio celum clauditur aꝑittr
insitationis p̃parate uos ad seiscipiendum
et ferradum igum dñi. auiumq temen¬
citem et maliciam huiꝰ uiteꝯ uertatis in

Expanded text:
pauca fueritis. Abjecta itaque avium vanitate, pauca fueritis. Abjecta itaque avium vanitate, vestrum ad libros studium convertatis, ne vos Dominus ignarum suae legis inveniat: ignorans enim ignorabitur. Pastores erant, dicit Dominus, et intelligentiam ignorabant. Nemo scientiam Dei pertinacius a se potest repellere, quam occupa vel ab hac temeritate cessabitis, vel vereor, ne vobis a Domino quandoque dicatur: Quia repulisti scientiam meam a te, ecce repello te, ne sacerdotio fungaris mihi. Volucres coeli, sicut et pisces maris, non ad voluptatem concessae sunt homini, sed ad usum. Si tamen hae volucres depraedatoriae et rapaces aves coeli merito censeantur, quarum exercitio coelum clauditur, aperitvisitationis, praeparate vos ad suscipiendum et ferendum jugum Domini, aviumque temeritatem, et mal
Abbreviated transcription (Latin):
sit in eis serus muliebris qͣm masculus.
Si gͥ citis xp̃i discipulus et ꝓ tessor desin¬
te queso currere et elamare pꝰ uoluptu¬
osas aures currite et damate pꝰ cira
uene curentes ditigit. qui deriote dlami¬
des eraudit. Sinc cus gr̾a ꝓpositeum relis¬
titun ñ habebit. uideo quosdam qpaond
meute auium delcctatio totas occupendo
consumit. Nonne isti ẏmaginẽ gerint
tyei. ciisiccur poete refcruntiugit ab
auiun deuoari: Nam satis deuorattur
abanibr qui hac anium curiositate torqũ¬
tus. Sanc cum beueficus eccłiasticis qͥb
ampliauit uos dñs uehementer: curam
ñ auuum sionium siscepistis. indic trem̃¬
da conpritandris in sinistra cum beddes. et
crtra gregem dñi faciendus. si ñe aucs oni
fiete auimab tñ quaꝵ inuos suscepistis
ꝑiculum officium ꝑastorale debens. Et cu
ram iequiet a uobis eractissimus iudex. ⁊¬
lent̾q uobis creditum criget ⁊̃ cam nͥsur
uos suꝑ ᷤ multa conilituens. si fidelis supra

Expanded text:
sit in eis sexus muliebris, quam masculinus. Si igitur es Christi discipulus et professor, desinite, quaeso, currere et clamare post voluptuosas aves. Currite et clamate post eum qui bene currentes dirigit, qui devote clamantes exaudit; sine cujus gratia propositum religritum non habebit. Video quosdam, quorum mentes avium delectatio totas occupando consumit. Nonne isti imaginem gerunt Titii, cujus jecur poetae referunt jugiter ab avibus devorari? Nam satis devorantur ab avibus, qui hac avium curiositate torquentur. Sane cum beneficiis ecclesiasticis, quibus ampliavit vos Dominus vehementer, curam non avium, sed ovium suscepistis, in die tremenda computandus in sinistra cum haedis, et extra gregem Domini faciendus, si non oves avibfiet; animabus tamen, quarum in vos suscepistis periculum, officium pastorale debetis, quarum curam requiret a vobis exactissimus judex, talentumque vobis creditum exiget, etiam cum usuris, vos supra multa constituens, si fidelis supra
Abbreviated transcription (Latin):
restitueret libertatem. huiꝰ equid̃ aucupii
gouus labonosissimũ est. sũptusq quos
erigit suꝗꝵ successurim ꝯmoditato nõ
redunit. Cum marcellus nepos augusti
sollicite uersaretur in auib capiendis
quesiuit ab eo uirgilius uttum maloe.
auem armari in auium p̾clatione aut
muscam in exteriniuationem iuscarũ
Relata ad auiculum questione p̃clegitinꝰ¬
eam que ancopoli nusoas abigeret um

Expanded text:
m restitueret libertatem. Hujus equidem aucupii m restitueret libertatem. Hujus equidem aucupii genus laboriosissimum est, sumptusque quos exigit, suorum successum commoditate non redimit. Cum Marcellus nepos Augusti sollicite versaretur in avibus capiendis, quaesivit ab eo Virgilius utrum mallet avem armari in avium praedatione, aut muscam in exterminationem muscarum. Relata ad avunculum quaestione, praeelegit muscam, quae a Neapoli abigeret m
Abbreviated transcription (Latin):
inum usq quo graui corde ut qui dili¬
gitis uanitatem et queritis mendatium.
uerunitũ uos quriam. in diustis aritia pe¬
nitentie et arripuistis ꝓpositum sc̃itatis:
affectare ñ decet uanitates et insamas fal¬
sas.Non bñ ⁊ uenunt cilicium et acci¬
ꝑit. affuctio carius. et exercitium uolup
qr litt̾alis scientit solatio uti aut nesci¬
unt aut ñ possunt. ꝑ auium uolatus de
ĩtanium sollicitudinum mole bauqdd
hii sunt qui manib celi ludunt. Iut᷑ ue¬
teres hystonas ulires aues armatas intu.¬
lit grecie ad coꝵ solacium quoꝵ parent¬
es in acic tͦiana ceciderant. Noluit tñ uir
prudens hac uanitate ꝯfilium oriam the¬
lemacum occupari. Qua gͥ andatia ħ in
se predamet. rp̃i discipulus et pfessor qd
in filio suo ab horrunt. a quibdam dt̃¬
uium capt᷑am. s hac uanitate õĩno abioc¬
ta sebellis et morti exposuit ut poterilas
leges crigeret.cerimonias in nouaret.
mundaret scã. debitum templo honorẽ

Expanded text:
t quid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? verumtamen vos, qui jam induistis arma poenitentiae, et arripuistis propositum sanctitatis, affectare non decet vanitates et insanias falsas. Non bene conveniunt cilicium et accipiter, afflictio carnis et exercitium volup litteralis scientiae solatio uti, aut nesciunt, aut non possunt, per avium solatium de immanium sollicitudinum mole sibi alhi sunt, qui in avibus coeli ludunt. Juxta veteres historias Ulysses aves armatas intulit Graeciae ad eorum solatium, quorum parentes in acie Trojana ceciderant; noluit tamen vir prudens hac vanitate filium suum Telemachum occupari. Qua igitur audacia hoc in se praesumet Christi discipulus et professor quod in filio suo gentilis abhorruit? A quibusdam ium capturam; sed hac vanitate omnino abjecta, se bellis et morti exposuit, ut paternas leges erigeret, caeremoniasque innovaret, et mundaret sancta, debitum templo honorem
Abbreviated transcription (Latin):
diuicie inlaqueum. et delicio in capturã.
suormiter ꝑicłosum est tͣnsitorie uoluptatis
et mortis eterne cõinercium. sestimonio e¬
thici nocet empta dolore uoluptas. uerũtũ
plusqͣm nocere est. autam in moete. et mortẽ
indolore eterna. audis dauid et iob multip¬
licem diuitum głiam recensentes. et mem¬
taues felicitatis in felicissimũ finem. Unde
et beatior insua miseria repittandꝰ est pau

Expanded text:
divitiae in laqueum, et deliciae in capturam. Enormiter periculosum est transitoriae voluptatis, et mortis aeternae commercium, testimonio ethnici: nocet empta dolore voluptas. Verumtamen plus quam nocere est, vitam in morte, et mortem in doloribus aeternare. Audis David et Job multiplicem divitum gloriam recensentes, et momentaneae felicitatis infelicissimum finem. Unde et beatior in sua miseria reputandus est pau
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebit. qui duitiꝰ et delicar iꝰ hui iute
desiderabiliꝰ assueuit. Iili eunglioo diuiti qͥ
adrefrigirium lingue aidentis digitum
larmn postulabat: dictum est. Recordare qa
recepisti bona in uita sua et lazariis similit
mala. Norie putas eũ tanc habuissein
cdesideris multa sustinuisse asꝑa. ut ułin
tuodico remissiꝰ ei fieret geheunale incendi¬
uni: ueriuntũ post exitum huiꝰ uite dolor
eternus. cum pena temꝑali ñ f̾nsigit. Nã
in inferno nulla est redemptio. Cumq lo¬
cus ille uiam p̾cludat ad metitum ꝯpen¬
sationis beneficium ñ ad mittit. Nou q̃so
affectare diuitias que te fugrunt. et ubi
affliuint plus aloes qͣi melł hñt. et infine
ad infinibilẽ ducunt. Sit tibi pariꝑtas
diuites moriuntut qui in exitu huiꝰ ui¬
te ñ desiderent fuisse pauꝑrum. Icteoꝑ ple

Expanded text:
utius et delicatius hujus vitae desiderabilibus assuevit. Illi evangelico diviti, qui ad refrigerium linguae ardentis digitum Lazari postulabat, dictum est: Recordare, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nonne putas eum tunc habuisse in desideriis multa sustinuisse aspera, ut vel in modico remissius ei fieret gehennale incendium? verumtamen post exitum hujus vitae dolor aeternus cum poena temporali non transibit: nam in inferno nulla est redemptio. Cumque locus ille viam praecludat ad meritum, compensationis etiam beneficium non admittit. Noli, quaeso, affectare divitias, quae te fugiunt, et, ubi affluunt plus aloes, quam mellis habent, et in fine ad infinibilem mortem ducunt. Sit tibi paupertasdivites moriuntur, qui in exitu hujus vitae non desiderent fuisse pauperrimi. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
los posrustis eis. deiecisti cosdum alleuaren¬
tur. Qm̃ facti sunt in desolationem de fece¬
runt perierunt ꝓpter iniquitatem suã.
Singula possimꝰ ꝓsequi diffusiore taͣctatu.
s publice expositioni lutera se erponit:in¬
simans qͣliter diutie ꝓditooie et fallaces
decipuint. a matores suos. quos dolose cri¬
gunt ut cum dolore ꝓsternant. Isti sunt qͥfi¬
nes suos in infinitum ꝓdigunt. quoꝵ fin¬
is interitus siue fine. Beatus iob eadem du¬
bitatione motus uarios diuititm suocessus
omin̾at etinhis alti consilii iudicium etiꝰ¬
ticiam diuine dispositionis assignatis. oc̃m
serupulum dubititionis elaqueat. Quate
inquit impui uuunt subleuati sunt con¬
fortatiq diuitiis: Semen ooꝵ ꝑmanet corã
eis ꝓpiuquoꝵ turba et nepotum inꝯspectu
coꝵ domus eoꝵ secure sunt et pacate. et ñ est
unga dei suꝑ eos. Ros coꝵ concepit et ñ ab hor

Expanded text:
os dum allevarentur. Quoniam facti sunt in desolationem, subito defecerunt, perierunt propter iniquitatem suam. Singula possemus prosequi diffusiore tractatu, sed publicae expositioni littera se exponit: insinuans qualiter divitiae proditoriae et fallaces decipiunt amatores suos, quos dolose erigunt, ut cum dolore prosternant. Isti sunt, qui fines suos in infinitum producunt, quorum finis interitus sine fine. Beatus Job eadem dubitatione motus varios divitum successus enumerat, et in his alti consilii judicium et justitiam divinae dispensationis assignans, omnem scrupulum dubitationis elaqueat. Quare, inquit, impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? Semen eorum permanet coram eis, propinquorum turba et nepotum in conspectu eorum domus securae sunt et pacatae, et non est virga Dei super eos. Bos eorum concepit, et non abor
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ noquiciam qui cirra parentum nerotes.¬
ꝓmotionem sut adco singulr occupati:
ut nichil aliud affectent aut sõpuent. et
indigentiam scolanum uel in modica uisi¬
tatione ñ relenent. Puipurata ui cedit par¬
entela pontificum et elata depatͥmonio cru¬
cifpa. in suꝑbia et in abusione: ad om̃s ui¬
te sciaris illecebras se diffundit. Non atten¬
dunt quid deceat. dum mͦ qd̾ placeat asseqͣn
nestati. diuinam in tꝑalib ꝓuidentiam de¬
siꝑe aut dormitare conquereris. A nuoe uetus
piscentias licentius euagati: querebat si
utiq cẽt fructus iuisto et si cẽt deus duudi¬
cans iniquos interra. pͥus dubitat et uacil
uodum questionis ĩplicite diligenter cuo¬
et cum hominub ñ flagellabuntur. Ideo te¬
nint cos supbia sac .ii. peceitores habundan

Expanded text:
porum nequitiam, qui circa parentum proporum nequitiam, qui circa parentum promotionem sunt adeo singulariter occupati, ut nihil aliud affectent, aut somnient, atque indigentiam scholarium vel in modica visitatione non relevent. Purpurata incedit parentela pontificum et elata de patrimonio crucifixi in superbia et in abusione ad omnes vitae saecularis illecebras se effundit. Non attendunt quid deceat, dummodo quid placeat assequannestati, divinam in temporalibus providentiam desipere, aut dormitare conquereris. Amice, vetus piscentias licentius evagari, quaerebat si utique esset fructus justo, et si esset Deus dijudicans iniquos in terra; prius dubitat et vacilodum quaestionis implicitae diligenter evoet cum hominibus non flagellabuntur. Ideo tenuit eos superbia. Ecce enim peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
dentes cor orma et sagute. et lingue c
sladius acutiis. linguis suis dolose agebant.
uidiea illos deus. Isti sunt rane in penetrabi¬
lib rrgum ip̃oꝵ. id est garruli et loquaces in
domib magnatun. Isti sunt eynomia eter
mphes qui acculte pungunt. uideo quod ling̾
dolosa cor ur̃m pessime de prauaiit. S utͥnã
atis amalo. et labia cer ne loquantur dolũ.
Indicumi siquidem iustissimũ deifuit. ut
pͥmus homo exularet aparadiso. qr diuino
uissione ꝯtempta. iunico ad ulanti consẽ¬
sit. Riecolentes gͥ dñe et auuce km̃e ꝙ testimo¬
qͣm blandicie ad̾ulantis. Uerba seu uerbera
magr̃i henrici referatis ad grãm. et uixͣ for
dep̃t̾itis foucatis offensam. Nam iudua est
untus qͣm ñ patientia firmat. Pmitto aũt
uobis qd in magĩo henrico inuemictis fide¬
le obsequem in tegͣm amicitiam. obedientiã
puitam. et salubre ꝯsilium. Bene ualcat dũs
meiis et om̃s qui diligunt eum inueritai¬
in fortiorem. Causaris et arguisi cor¬

Expanded text:
dentes eorum arma et sagittae, et linguae eorum gladius acutus; linguis suis dolose agebant; judica illos, Deus. Isti sunt ranae in penetralibus regum ipsorum, id est garruli et loquaces in domibus magnatum. Isti sunt coenomyiae, et sciniphes, qui occulte pungunt. Video quod lingua dolosa cor vestrum pessime depravavit. Sed utinam atis a malo, et labia eorum, ne loquantur dolum. Judicium siquidem justissimum Dei fuit, ut primus homo exsularet a paradiso, quia divina jussione contempta inimico adulanti consensit. Recolentes igitur, domine et amice charissimm blanditiae adulantis verba seu verbera, magistri Henrici referatis ad gratiam; et juxta fde praeteritis foveatis offensam. Nam vidua est virtus, quam non patientia firmat. Promitto autem vobis quod in magistro Henrico invenietis fidele obsequium, integram amicitiam, obedientiam promptam, et salubre consilium. Bene valeat dominus meus, et omnes qui diligunt eum ex aum fortiorem. Causaris et arguis episco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdicionis inureretꝰ uix crederẽ hoiem tã
integii fructus ad hanc ineptiam fuisse
delapsum ut secreta d cõinissa detegeret.
Teste puidio. Engua est uirtus prair silẽ¬
tia ptrtas. at contͣ gͣnis est cuiꝑa tacẽ¬
da loqui. Uerumtũ socreta diuitum ocu¬

Expanded text:
proditionis inureret? vix crederem hominem tam proditionis inureret? vix crederem hominem tam integri sensus ad hanc ineptiam fuisse delapsum, ut secreta sibi commissa detegeret, teste Ovidio: Eximia est virtus praestare silentia rebus, At contra gravis est culpa tacenda loqui. Verumt
Abbreviated transcription (Latin):
culis et̃ calciamentis utendum cũ anum
fsiquillitate respondit. Aristippus aqtan
S ma ledicente recedens ut tu in qͥt lingue¬
nes ⁊̃ cuidam imꝓpia uilipendens audi¬
tus inquit debet ce. lingua robustior cũ
singuus hominib una sit lingna au
res sint biue. si gͦ fidelissimus ur excõ¬
fidentia amicicie aut forte correctionis
intuitu nobis sp̃u liberiore locutiis est
totum queso eqiumiter supportetis. qͥs¬
testimonio sapientis lubricum lingͣ
ũ est facile fhendum in penam. Et quis
queso iu grecia fuit potentior aut emi¬
uentior aleraudro: Et tũ antigonus frgi¬
et sychatami. ab iecitq diceus. Etati tue iã
negnare conuenit. pudeatq i regio corge
uoluptatem iurie dñati. Scipio affiͭ¬
cem arguetent. impatorem ui quit gen¬
uit mẽ materꝑica. ũ bellatorem. Non¬
ne uiagr̃ henticꝰ uusti sissimt ad uerstis̃
famẽ illum motus est cum ei uotam

Expanded text:
culis esse calceamentis utendum, cum animi culis esse calceamentis utendum, cum animi tranquillitate respondit. Aristippus a quodam sibi maledicente recedens: « Ut tu, inquit, lingu cujusdam improperia vilipendens: « Auditus, inquit, debet esse lingua robustior, cum singulis hominibus una sit lingua, sed aures binae. » Si ergo fidelissimus vester ex confidentia amicitiae, aut forte correctionis intuitu vobis spiritu liberiore locutus est, totum, quaeso, aequanimiter supportetis, testimonio sapientis: « Lubricum linguae non est facile trahendum in poenam. » Et quis, quaeso, in Graecia fuit potentior aut eminentior Alexandro? Ei tamen Antigonus fregit citharam, abjecitque dicens: « Aetati tuae jam regnare convenit, pudeatque in corpore regio voluptatem luxuriae dominari. » Scipio Africem argueret: « Imperatorem, inquit, genuit me mater mea, non bellatorem. » Nonne magister Henricus justissime adversus infamem illum motus est, cum ei notam
Abbreviated transcription (Latin):
caloro iracundie sine alio quolibet mo¬
tu amini: ur̃a uitͥerat omĩa equanimi¬
ter dissimulare copati. Sio etũ uixͣ apłi
doctuam his que putamus ignobili¬
ora menbra corporis habundantiorẽ
honorem circumdamus. sic mater in¬
firmiorem filrum tenerius diligit.
sic paterfamlias filrum ꝓdigum be¬
niguiꝰ recipiti sic oleum caritatis. sic
rum constitutto nichil durum atitas
erleuitate ꝓcessit contemnendum siex
insama. miseratione est dignissimip
si eximiira: remittendũ. Iuliꝰ cesar p¬
mus et potentissimus imꝑator eum
iniquissime ferret caluicium ac defi¬
tientem capillum aceruice reuocaret
ad fronitem: abcrato milite dc̃m est ei.
facilius est cesarem caluum ñ eẽ qͣm me ĩ
ad nusit. Cum augusto cesan fuiss ob iectũ
ꝙ adoptio nem ainmcuili sui uiiii cesaris ig¬
nominiosa corꝑis sui ꝓstitutione merue¬
idem obiectumi est a quodam obsui breui¬
tateri corꝑis qd̾ naniis erat ip̃e si grandius¬

Expanded text:
calore iracundiae, sive alio quolibet mocalore iracundiae, sive alio quolibet motu animi, vestra intererat omnia aequanimiter dissimulare et pati. Sic enim juxta Apostoli doctrinam his, quae putamus ignobiliora membra corporis abundantiorem honorem circumdamus. Sic mater infirmiorem filium tenerius diligit. Sic paterfamilias filium prodigum benignius recepit. Sic oleum charitatis, sic rum constitutio nihil durum aut aslevitate processit, contemnendum; si ex insania, miseratione est dignissimum; si ex injuria, remittendum. Julius Caesar primus et potentissimus imperator, cum iniquissime ferret calvitium, ac deficientem capillum a cervice revocaret ad frontem, ab irato milite dictum est ei: « Facilius est, Caesar, te calvum non esse, quam me in admisit. Cum Augusto Caesari fuisset objectum quod adoptionem avunculi sui Julii Caesaris ignominiosa corporis sui prostitutione merueEidem cum objectum esset a quodam ob sui brevitatem corporis, quod nanus erat; ipse vero, grandius
Abbreviated transcription (Latin):
od uersus hosem gͣtissime opmionis¬
it fidei apobate nͥ qͥalingua ad ulatons
in masum uerba aut oris eiꝰ iiiquitaset
dolus. Ine olei uenditor qui caput ur̃m
in pinguat ad ulationib ac deimuilot
Magr̃o henrico ñ minus impidenter ꝙͣs
prudenter obiecit. ꝙ consilia ut̾a dolose
publiciuerat. Mragr uͦ henricus mendacĩ
tum redarguens uerbum suum pugno
qui hosem reꝓbate opimonis in igno¬
in uinam fouebatis.Ideo abiecistis cũ
a fatie ur̃a longiq nicrita tꝑis et debi¬
tum retributionis fructumꝰ momen¬
tanea deleuit offensa. Non sic deciut.
uirum quẽ elegit deus in sacerdotem qͥ
quem oportet erofficio debito paticu¬
tiam et miscd̾iam pollicer. Si magr
heuric̾ ex monii auimi minus cucum¬
prus debetis reuocare ad animũ ꝗͣn
stiterit nobis et auuni uidicio ꝓceffissc.
ponatur uirim ꝓꝓꝓbate opitionis
aliquid drusse in tempannuis aut lub¬
nco lingue. aut falicitate consilii. aut

Expanded text:
adversus hominem gratissimae opinadversus hominem gratissimae opinet fidei approbatae, nisi quia lingua adulatoris est malum, verba autem oris ejus iniquitas et dolus. Ille olei venditor, qui caput vestrum impinguat adulationibus ac demulcet, magistro Henrico non minus impudenter quam imprudenter objecit, quod consilia vestra dolose publicaverat. Magister vero Henricus mendacii eum redarguens, verbum suum pugno qui hominem reprobatae opinionis in ignoinjuriam fovebatis. Ideo abjecistis eum a facie vestra, longique merita temporis, et debitum retributionis fructum momentanea delevit offensa. Non sic decuit facere virum, quem elegit Deus in sacerdotem sibi, quem oportet ex officii debito patientiam et misericordiam polliceri. Si magister Henricus ex motu animi minus circumprius debetis revocare ad animum, quam constiterit vobis ex animi judicio processisse. Ponatur, virum approbatae opinionis aliquid dixisse intemperantius, aut lubrico linguae, aut facilitate consilii, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sies .d. sałt et temꝑantiam. Rogatus uos
togore opellor . yeriuntũ et si nulle pre¬
ces nieam instantiam p̾uenissent. teno
orꝑ amigo meo apuduos humiłr su pplic¬
are. cui mcrita si recoleretis uec me noc
alitne interctssionis debuetat mendic¬
asse. Ip̃e est qui se ꝓnr̃is necessitatib to¬
acns ꝑiculis maris exposuit. qui qñq: dũ
montes cillenii clausi cẽnt pedesq ur̃os a¬
pud teriminium aeris intempies defix¬
ss et strata montium mortitoꝵ cadau¬
crib plena cẽt. ip̃e ꝙͣ intermortuos liber
initaliam ꝓ mandato ur̃o tͣsalpinare
ũ horruit erpletisq negociis ur̾is cum
comite muurane ad nos incadem tempes¬
tatis in sania duplomate remeauit. fan¬
ti ob sequii memoriam nec deuturnttas
tp̃is si offense gͣndis cuorinitas exsuffia¬
sse debuerat uͨ dum ꝓditoria suggestio ña¬
totum singulariter uendicet. et auferat
uniuersis. Miror qualiter ad uebum iu¬
lis adulatoris potuistis ita exscandescere.

Expanded text:
Blesensis, salutem et temperantiam. Rogatus vos rogare compellor. Verumtamen, etsi mille preces meam instantiam praevenissent, teneor pro amico meo apud vos humiliter supplicare: cujus merita si recoleretis, nec mea nec alienae intercessionis debuerat suffragia mendicasse. Ipse est, qui se pro vestris necessitatibus toties periculis maris exposuit, qui quandoque, cum montes Cyllenii clausi essent, pedesque nostros apud terminium aeris intemperies defixisset, et strata montium mortuorum cadaveribus plena essent, ipse quasi inter mortuos liber in Italiam pro mandato nostro transalpinare non horruit, expletisque negotiis vestris cum comite Maurianensi, ad vos in eadem tempestatis insania diplomate utens remeavit. Tanti obsequii memoriam, nec diuturnitas temporis, nec offensae grandis enormitas exsufflasse debuerat, nedum proditoria suggestio totum singulariter vindicet, et auferat universis. Miror qualiter ad verbum vilis adulatoris potuistis ita excandescere
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab ea. corrũpuntq pͣna consootia bo¬
nos facres. Iosophat qui de dñacta uita
muitis pictonis omendatur. desocieta¬
te achab iniqui regis grauiter adsio
ncrepatur. Impio imquit ꝓpħa prebes
auxilium. et iniquo amieitiis cõ um¬
ua oꝑa inuenta sunt inte. eo qͦd iucos
pi obicittr uobis qui in ur̃c famtili¬
antitis sactum hoiem ad misistia
eiꝰ os malodictione et a mantudie ple¬
iuon ent. qui ueueno et malica lingue
sue iam multos eliminauit a uobig.

Expanded text:
ur ab ea: corrumpuntque prava consortia bonos mores. Josaphat, qui de transacta vita multis praeconiis commendatur, de societate Achab iniqui regis graviter a Domino increpatur: Impio, inquit Propheta, praebes auxilium, et iniquo amicitiis conjunna opera inventa sunt in te, eo quod lucos um objicitur vobis; qui in vestrae familiaritatis sacrarium hominem admisistis, cujus os maledictione et amaritudine plenum est, et qui veneno et malitia linguae suae jam multos eliminavit a vobis;