comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ ipateticos nicħ p̃ter u̾boꝵ nouitatẽ
ĩt̾eẽ. Ꝙ si ita ẽ. ꝯdẽ caũe qͥn si zenonis ra¬
tõni ꝯsc̃taneũ sit. satis magnã iuĩ ĩuir¬
tute ẽẽ ad b̾ate uiuendũ liceat idẽ ꝑipate¬
ticis dr̃e. rẽ eĩ opinor spectari oportere ñ
u̾ba. Tu quidẽ cabellis obsignatis. agisi
mecũ ⁊ testificaris qd d̾pt̾im abiqͣn ⁊ sc̾pserĩ¬
S

Expanded text:
et Peripateticos nihil praeter verborum novitatem interesse. quod si ita est, quid est causae quin, si Zenonis rationi consentaneum sit satis magnam vim in virtute esse ad beate vivendum, liceat idem Peripateticis dicere? rem enim opinor spectari oportere, non verba. Tu quidem tabellis obsignatis agis mecum et testificaris, quid dixerim aliquando aut scrips
Abbreviated transcription (Latin):
sit alio loco. ⁊ Lã ista mͥ ⁊ cũ anthiocbo sepe.
et cũ aristone miꝑ cũ athenis ĩꝑator apd̾ eñ
tẽ eẽ posse si eẽnt ulla corpis aut fortuẽ mala.
tũ b̾atissimã Reinde exmaiore ꝑte płasq ros
noĩari q̃ si qua pats abeẽt ut uires. ut ua¬
litudinẽ. ut duunitias. ut honorẽ. ut głam.

Expanded text:
sentaneum sit, alio loco. nam ista mihi et cum Antiocho saepe et cum Aristo nuper, cum Athenis imperator apud eum tem esse posse, si essent ulla corporis aut fortunae mala. tamen beatissimam; deinde ex maiore parte plerasque res nominari, etiamsi quae pars abesset, ut vires, ut valetudinem, ut divitias, ut honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
memini me mouẽt. ñ solũ qr puulgata sũt.
s multo mag̾ qr tãquã leuia q̃dã uina nich
ualet ĩ qua sit stoicoꝵ ista mag̃ gustata. quã
potata delectat nelut iste corpꝰ uͥtutũ ĩeculeñ
ĩpositꝰ imagines ꝯstituit añ cculos. cũ amplis¬
sima dignitate ut ad eas cursũ prectã nec ea ᷤᷤ
beata uita ase disst̾as passura indeat᷑: Cũ aũt
aĩnũ ab ista picta imaginibq uͥtutũ ad rem
i̾tatẽq ꝑduxei̾s ħ nudũ relinqt possit neq̃ eẽ¬
aut noli uereri ne expostulẽt ⁊ q̃rãt᷑ se abeata
uita eẽ relictas. Si eĩ nulla uͥtus prudẽtia uacat
prudẽtia ipã ħ uidet ñ om̃o bonos eẽ ⁊̃ beatos.
u

Expanded text:
rvulgata sunt, sed multo magis, quia, tamquam levia quaedam vina nihil valent in aqua, sic Stoicorum ista magis gustata quam potata delectant. velut iste chorus virtutum in eculeum impositus imagines constituit ante oculos cum amplissima dignitate, ut ad eas cursim perrectura nec eas beata vita a se desertas passura videatur; cum autem animum ab ista pictura imaginibusque virtutum ad rem veritatemque traduxeris, hoc nudum relinquitur, possitne autem noli vereri ne expostulent et querantur se a beata vita esse relictas. si enim nulla virtus prudentia vacat, prudentia ipsa hoc videt, non omnis bonos esse etiam beatos, u
Abbreviated transcription (Latin):
cũq accide̾ possũt tołabilia ducat. ex quo nec
timor eũ nec angor attingat. idẽq si nich̾ ꝯ¬
cupiscat nlła effa̾t᷑ aĩ ĩam noluptate. qd est
c̃ is ñ beatꝰ sit. et si s uͥtute efficuĩt᷑ ꝙ est cur

Expanded text:
cuique accidere possunt, tolerabilia ducat, ex quo nec cuique accidere possunt, tolerabilia ducat, ex quo nec timor eum nec angor attingat, idemque si nihil concupiscat, nulla ecferatur animi inani voluptate, quid est cur is non beatus sit? et si hae
Abbreviated transcription (Latin):
ũm ⁊̃ fert. sustinetq p̾sẽtia. adde eidẽ exilia.
luctꝰ. orbitates. qͥ reb his fractꝰ egͥtudine eli¬
dit᷑. põt tandẽ eẽ ñ miserimꝰ. Quid uͦ illũ libi¬
dinib ĩflaminatũ ⁊ furẽtẽ uidemꝰ oĩa rabide
appetẽtẽ. cũ ĩ explebili cupiditate quo affiuẽtiꝰ
uoluptates undiq hauriat eo gͣuiꝰ ardẽtiꝰqi
sicientẽ. ñ ne recte miẜunũ dixis. qd̾ elatus
ille leuitate ĩ aniqr letitia exultãs ⁊ timere
gestiẽs ñ ne tãto miserior quãto sibi uidetur
beatior. ¶Ergo ut hi museri. sic ꝯtra illi b̾ati
quos nulsi metꝰ t̾rut̃ nlłe egͥtudines exedũt.
nlłe libidines ĩcitãt. nsse futiles leticie exultã¬
tes languidis. liq̃faciũt noluptatib. Ut ma¬
ris gͥ tnͣquillitas ĩtelligit᷑. nlła ne minima
ꝗdẽ aura fluct᷑ ꝯmouẽte sic aĩ ꝯetꝰ ⁊ placatus¬
statꝰ cernit᷑ cũ ptͣbatio nulla ẽ qua moueri
q̃at. Q si est. q uĩ fortune ꝗ oĩa humana q̃

Expanded text:
verum etiam fert sustinetque praesentia—adde eodem exilia luctus orbitates: qui rebus his fractus aegritudine eliditur, potest tandem esse non miserrimus? quid vero? ilibidinibus inflammatum, et furentem videmus, omnia tabide appetentem, cum inexplebili cupiditate, quo que affluentius voluptates undique hauriat, eo gravius, ardentiusque sitientem; nonne recte miserrimum dixeris? quid elatus ille levitate, inanique laetitia, et exsultans, et temere gestiens, nonne tanto miserior, quanto sibi beatior viderur? ergo ut hi miseri, sic contra illi beati, quos nulli metus terrent, nullae aegritudines exedunt, nullaelibidines incitant, nullae futiles laetitiae exsultantes languidis liquefaciunt voluptatibus. Ut maris igitur tranquillitas intelligitur. nulla ne minima quidem aura fluctubatio nulla est, qua moveri queat. quodsi est qui vim fortunae, qui omnia humana, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tii ⁊ leuitatis auctorẽ.ĩ ꝯcilio deoꝵ collocandu
putet. De comedia loquor. q̃ si ħ flagitia nos ꝓ¬
baremꝰ. ulła eẽt om̃o. Q ait ex tͣgoedia pͥnceps
ille/ argo nautaꝵ. Tn me amoris mag̃. quã
amor quẽ dederat q plus pollet potiorq ẽ patre.
¶ S poetas ludere smamꝰ. qͦr fabuł ĩ toc flagitio
u̾sari ip̃m uidemꝰ iouẽ. ad magistros uͥtutis phi¬
losophos ueĩamꝰ. ꝗ amorẽ negat stupͥ eẽ. ⁊ in co
litigãt. cũ epicuro. ñ młtũ ut opinio mea fert
m̃tiente. Nͥs ẽ eĩ iste amor amiticie. Cur neq
deformẽ adolescẽtẽ ꝗsꝙͣ amat. neq formosu

Expanded text:
tii et levitatis auctorem in concilio deorum conlocandum putet! de comoedia loquor, quae, si haec flagitia non probaremus, nulla esset omnino; quid ait ex tragoedia princeps ille Argonautarum? Tu/ me amoris ma/gis quamAmor quem dederat, qui plus pollet potiorque est patre. Sed poëtas ludere sinamus, quorum fabulis in hoc flagitio versari ipsum videmus Iovem: ad magistros virtutis philosophos veniamus, qui amorem negant stupri esse et in eo litigant cum Epicuro non multum, ut opinio mea fert, mentiente. quis est enim iste amor amicitiae? cur neque deformem adulescentem quisquam amat neque formosum
Abbreviated transcription (Latin):
peterent/ alii emendi aut uẽdendi qͥstu ⁊ lucro
ĩgeniũ. qͥ nͣ plausũ nec lucrũ q̃rerent s uisen
di cã neĩrẽt. studioseq ꝑspic̾e̾nt qui aget᷑. ⁊ quo
inͦ itẽ nos qiͣ ĩm̃catꝰ quadã celeb̾tate exurbet ali¬
qua sic ĩ bãc uitã ex alia uita. ⁊ nat᷑a. ꝓfectos.
ose intuerẽt᷑. hos se appellare sapĩe studiosos.
nich̾ sibi ad ꝗrente. sic ĩuita longe oĩb studiis
ꝯtẽplatõnẽ reꝵ cogitationẽq p̃stare. ¶ N ec uͦ

Expanded text:
peterent, alii emendi aut vendendi quaestu et lucro peterent, alii emendi aut vendendi quaestu et lucro ingenuum, qui nec plausum irent studioseque perspicerent, quid ageretur et quo modo, item nos quasi in mercatus quandam celebritatem ex urbe aliqua sic in hanc vitam ex alia vita et natura profectos ose intuerentur; hos se appellare sapientiae studiosos—inihil sibi adquirentem, sic in vita longe omnibus studiis contemplationem rerum cognitionemque praestare. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊epheꝰ cũ urtore gen̾o filia tͣderet᷑: insi celestium
diuina cognitio noĩa eoꝵ ad ertorẽ fabule tͣdu¬
xissẽt. ¶Aquib ducti deinceps om̃s q in reꝵ
ꝯtẽplatoe studia ponebãt. sapiẽtes ⁊ habebant᷑
et noĩabant᷑: Isq eoꝵ nom̃ usq ad pytagore ma¬
nauit etatẽ. quẽ ut scribit. auditor platonis
põtius. heraclides uir doctꝰ inpͥmis philunther
ferũt ueĩsse. eũq cũ leonte pcͥipe philiasioꝵ doc¬
te ⁊copiose disseruisse q̃dam. Cuiꝰ ĩgeniũ ⁊ elo¬
quẽtiã cũ admiratꝰ eẽt leõnꝰ. q̃ fuisse ex eo qua
maxĩe arte ꝯfid̾e̾t . At illũ artẽ quidẽ se scire nul¬
lã. s eẽ phylosophũ. Admiratũ leonte̾ nouitatẽ
quos int̾eẽt. Pytagorã aũ respondisse similẽ sͥ
uid̾i utã hoĩum ⁊ m̃catũ eũ qui hr̃et᷑ maximoi
ludoꝵ apparatu totiꝰ g̾cie celebritate. Nã ut illi
alii corꝑib ex̾citatis głam ⁊ nobilitatẽ corone

Expanded text:
epheus cum uxore genero filia traderetur, nisi caelestium divina cognitio nomen eorum ad errorem fabulae traduxisset. a quibus ducti deinceps omnes, qui in rerum contemplatione studia ponebant, sapientes et habebantur et nominabantur, idque eorum nomen usque ad Pythagorae manavit aetatem. quem, uHeraclides, vir doctus in primis, Phliuntem ferunt venisse, eumque cum Leonte, principe Phliasiorum, docte et copiose disseruisse quaedam. cuius ingenium et eloquentiam cum admiratus esset Leon, quaesivisse ex eo, qua maxime arte confideret; at illum: artem quidem se scire nullam, sed esse philosophum. admiratum Leontem quos interesset; Pythagoram autem respondisse similem sibi videri vitam hominum et mercatum eum, qui haberetur maxumo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate; nam ut illic alii corporibus exercitatis gloriam et nobilitatem coronae
Abbreviated transcription (Latin):
taq uitã suaginib potiꝰ uti quã reb ipis plac
conãtẽ ire in eculeũ retinet ipa prudẽtia negat¬
qr ei cũ dolore ⁊ cruciatu ꝗcqͣ eẽ ꝯmune. facile i¬
patior te isto mͦ agͣe. ⁊ si t̾iquũ ẽ p̃scrib̾e̾ mͥ te quẽ
ad modũ ame disputari uelis. S q̃ro utrũ aliqd
actũ supiorib dieb an nich̾ arbittem᷑. Actu
pene ad exitũ ad ducta q̃stio est. di. ¶ Quo tã¬
dẽ mͦ. Ma.¶Qͥa motꝰ turbulẽti iactationesq
repellentes uite b̾ate nullã ptẽ relinquũt. Qͥs

Expanded text:
tam, si imaginibus potius uti quam rebus ipsis placet, conantem ire in eculeum retinet ipsa prudentia negatque ei cum dolore et cruciatu quicquam esse commune. Facile patior te isto modo agere, etsi iniquum est praescribere mihi te, quem ad modum a me disputari velis. sed quaero, utrum aliquid apaene ad exitum adducta quaestio est. Quo tandem modo? Quia motus turbulenti iactationesque repellentes vitae beatae nullam partem re
Abbreviated transcription (Latin):
aui ĩ mał nũent idẽ dicãt sẽꝑ b̾atũ eẽ sa¬
piẽtẽ. ¶Qd̾ si titulꝰ ħ delectat ĩ signis ⁊
pulcħ pytagora sccrate platone digͥssim
inducãt aĩmũ illa qͦꝵ splendore capiũt
uires ualitudinẽ pulchritudinẽ diuiti¬
as. honores opes ꝯtẽpnere. eaq q̃ in his
ꝯtͣria sĩt. ꝓnichilo ducere. Tũ pot̾unt cla¬
rissima noce ꝯfiteri. se neq fortune ĩpetu
nec młtitudinis opinione nec dolore nec

Expanded text:
dem dicant semper beatum esse sapientem. quos si titulus hic delectat insignis et pulcher, Pythagora Socrate Platone dignissimus, inducant animum illa, quorum splendore capiuntur, vires valetudinem pulchritudinem divitias honores opes contemnere eaque, quae is contraria sunt, pro nihilo ducere: tum poterunt clarissima voce profiteri se neque fortunae impetu nec multitudinis opinione nec dolore nec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ pecõꝵq ñoꝵ omĩs apħya petenda correc¬
tio ẽ Cuĩ insinũ. cũ apͥmis tẽporib etatis nre
uolũtas studiũq nos ꝯpuliss his gͣuissimis
casib ĩ eũdẽ portũ ex quo eramꝰ eg̾ssi magna
urbes pepisti. tu dissipatos hoĩes ĩ societatẽ inte
ꝯuccasti.tu eos int̾ se pͥmo domicilus de uide ꝯ¬
totaq tradim̃. Est aũt unus dies. bñ ⁊ exp̃ce¬
ptis tuis actꝰ. pectãti ĩ mortalitati ante ponẽdꝰ.
largita nob̾ es. ⁊ t̾rorẽ mortis sustulisti:Apħpa¬

Expanded text:
correctio est. Cuius in sinum cum a primis temporibus aetatis nostra voluntas, studiumque nos contulissent, his gravissimis casibus in eundumportum, ex quo eramus egressi, magnaurbes peperisti: tu dissipatos hommes in societatem vitae convocasti: tu eos inter se primo domiciliis, deinde totosque tradimus, est autem unus dies bene, et ex praeceptis tuis actus, peccantis immortalitati ante ponendus. largita nobis es, et terrorem mortis sustulisti
Abbreviated transcription (Latin):
rib reb̾q boĩs ⁊ malis q̃rere. Cuiꝰ młtiplex ratio
disputãdi reꝵq uarietas. ⁊ ingenii magͥtudo.
tissimũ ꝯsecuti sumꝰ. quo sccͣtẽ usũ arbit᷑mu.
ut nr̃a ip̃i sentẽtiã teg̾enius. errore alios leua¬
rem᷑. ⁊ in oĩ disputatõe qd eẽt smullimũ u̾i qͥreͣ¬
mus. Quẽ morẽ cũ carneades acutissime co¬
piosissimeq tenuiss: fecimꝰ ⁊ alias sepe. ⁊ np
ĩtusculano ut ad eã ꝯsuetudinẽ disputaremus.
et q̃dridui qdẽ ẜmonẽ. suꝑiorib adte ꝑscriptũ
libris mininius. Quĩto aut ͥ loco cũ ĩ eodẽ loco¬

Expanded text:
ribus rebusque bonis et malis quaerere. cuius multiplex ratio disputandi rerumque varietas et ingenii magnitudo tissimum consecuti sumus, quo Socratem usum arbitrabamur, ut nostram ipsi sententiam tegeremus, errore alios levaremus et in omni disputatione, quid esset simillimum veri, quaereremus. quem morem cum Carneades acutissime copiosissimeque tenuisset, fecimus et alias saepe et nuper in Tusculano, ut ad eam consuetudinem disputaremus. et quadridui quidem sermonem superioribus ad te perscriptum libris misimus, quinto autem die cum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
posse uͥtutẽ. Ma. ¶At h̾cule brute mõ
indet᷑. cꝰ ego iudiciũ ꝑace tua dixcim. lon¬
pe uegas ad beate iuẽdñ satis posse uͥtutem.
ih.¶prsus nego.ora. ¶Qd ad recte. hone¬
ste. laudabilit̾ pꝰttemo ad bñ uiuendũ satis i
nẽe p̃sidii ĩuirtute di.¶ Ete satis.ma. ¶ Potes
fateare eũ negare beate uiuere. di. ¶Quid in
possũ. Nã ⁊̃ ĩtorm̃tis. recte. honeste. laudabilit̾
et ob eã rẽ bñ uiui põt dũ mͦ ĩtelligas. qd nc̃
dicã bñ. Dico eĩ ꝯstant̾ gͣuit̾ sapient̾ fortiter

Expanded text:
m. At hercule Bruto meo videtur, cuius ego iudicium, pace tua dixerim, lonpe negas ad beate vivendum satis posse virtutem? Prorsus nego. Quid? ad recte honeste laudabiliter, postremo ad bene vivendum satisne est praesidi in virtute? Certe satis. Potes fateare, eum negare beate vivere? Quidni possim? nam etiam in tormentis recte honeste laudabiliter et ob eam rem bene vivi potest, dum modo intellegas, quid nunc dicam bene. dico enim constan
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥuatĩ ⁊ publice. p̃stantissimꝰ ⁊ ĩstitutis ⁊ arti¬
b Cup᷑ de disciplina aluid tp̃s fui̾t fortasse dicẽ¬
di. ¶ O ab antiqua pħya usqr ad socratẽ. qui
archelaũ anaxagore discipłm audierat. numi̾
studioseq ab his sid̾m magͥtudines. int̾ualla

Expanded text:
estantissumis et institutis et artibus. cuius de disciplina aliud tempus fuerit fortasse dicendi. sed ab antiqua philosophia usque ad Socratem, qui Archelaum, Anaxagorae discipulum, audierat, numeri studioseque ab is siderum magnitudines
Abbreviated transcription (Latin):
uitã dicemꝰ ñ mͦ ad b̾atissimã. ¶ Hoc illd̾ est qd̾
theo phrast̾ sustine̾ ñ potuit. Na cũ statusset
ũbã corm̃ta cruciatꝰ pat̾e eu̾siones. exilia or¬
bitatẽ magnã iuĩ hr̾e ad male msereq uuẽ¬
dũ ñ est ausus elate ⁊ ample loꝗ cũ humilit̾
demisseq sentiret. Quã bñ ñ q̃ritur ꝯstant̾ ꝗdẽ
c̾te ¶ Itaq m placere ñ solet ꝯseqñtia dephẽ¬

Expanded text:
 dicemus, non modo ad beatissimam? Hoc illud est, quod Theophrastus sustinere non potuit. nam cum statuisset verbera, tormenta, cruciatus, patriae eversiones, exilia, orbitates magnam vim habere ad male misereque vivendum, non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret. quam bene, non quaeritur, constanter quidem certe. itaque mihi plac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ incħ̾ sit oĩno. quã facile ł aliunde. ẜ alio mͦ
ꝑfici. ł oĩno negligli possit. ¶ Ab ducẽdꝰ ĩ ẽ
ñ nũꝙͣ ad alia stndia. sollicitudines. cura. ne¬
fecto nulla uehem̃tior. ut si iã ipã illa
accusare nolis stupͣ dico ⁊ corruptelas ⁊ ad¬
ult̾ia ĩcesta. Deniq qͦꝵ oĩum accusabił est
tis ĩ amore feda ꝑ se ẽ. Nã ut illã p̃t̾eami q̃
postules rõne c̾ta facere nichilo plus agas
quã si des oꝑã. ut cũ rõne ĩsanias. Hec in¬
ꝯstãtia. mutabilitasq m̃tis quẽ nõ ipã pͣm¬
tate deẽreat: est eĩ illd̾ qd̾ ĩ omĩ ꝑturbatõne

Expanded text:
i sit omnino, quam facile vel aliunde vel alio modo perfici vel omnino neglegi possit; abducendus etiam est non numquam ad alia studia sollicitudines curas nerofecto nulla vehementior, ut, si iam ipsa illa accusare nolis, stupra dico et corruptelas et adulteria, incesta denique, quorum omnium accusabilis est ntis in amore foeda per se est. nam ut illa praeteream, postules / ratione certa facere, nichilo plus agas, / quam si des operam ut cum ratione insanias. / Hec inconstantia et mutabilitas mentis quem non ipsa pravitate deterreat? Et etiam illud, quod in perturbat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ascendere ñ usꝙͣ id ꝗdẽ dic̃ omĩno. S q̃ dicit
idẽ ualẽt. ¶ Possũ gͥ cui ꝯcesseñ ĩ malis eẽ do¬
lores corꝑis. ĩ malis naufragia fortue. hu¬
ic succẽsere dicẽti nõ om̃s bonos eẽ nos eũ ĩ
om̃o bonos ea que ille in malis nu̾at cade
re possint.
quidẽ s nicħ intssigo dici potius se ꝯstantius.
Sieĩ tot st̃ ĩ corpore bõa tot extͣ corpꝰ in can
atq fortuna. ñ ne ꝯsũtaneũ est. plus fortu

Expanded text:
dem dicit omnino, sed quae dicit, idem valent. possum igitur, cui concesserim in malis esse dolores corporis, in malis naufragia fortunae, huic suscensere dicenti non omnis bonos esse beatos, cum in omnis bonos ea, quae ille in malis numerat, cadere possint? quidem, sed nihil intellego dici potuisse constantius. si enim tot sunt in corpore bona, tot extra corpus in casu atque fortuna, nonne consentaneum est plus fortu
Abbreviated transcription (Latin):
et seꝑatim suis angorib ⁊ molestiis ĩpli¬
catos. ¶S ĩ hoc me ip̃e castigo qd̾ ex alior
et ur̃a fortasse molicia. ñ ex ipã iiͣtute de iͣtu¬
tis robore existimo. Illa eĩ simͦ est ulla uͥtus
ꝙͣ dubitatoẽm auũculus tius brute sustulit
oĩa q̃ cade̾ ĩ boĩem possũt subt̾ se ht̃ eaq despici¬
ens caũs otẽpnit humanos culpaq omĩ ca¬
rens p̃ter se ipãm nicħ censet ad se ꝑtinere.
Nos aũt oĩa adu̾sa tũ ueĩentia motu augẽtos.
tã merore p̃sũma rerũ naturã quã errorẽ nrm̃¬

Expanded text:
et separatim suis angoribus et molestiis impliet separatim suis angoribus et molestiis implicatos. sed in hoc me ipse castigo, quod ex aliorum et ex nostra fortasse mollitia, non ex ipsa virtute de virtutis robore existumo. illa enim, si modo est ulla virtus, quam dubitationem avunculus tuus, Brute, sustulit, omnia, quae cadere in hominem possunt, subter se habet eaque despiciens casus contemnit humanos culpaque omni carens praeter se ipsam nihil censet ad se pertinere. nos autem omnia adversa cum venientia metu augentes, tum maerore praesentia rerum naturam quam errorem n
Abbreviated transcription (Latin):
collocarẽt ꝓfecto sꝑe beate uiuendi tantã
ĩ eo studio curã oꝑãq posuerũt: Qd̾ si ab
his ĩuẽta ⁊ ꝑfecta uirtu est. ⁊ si p̾sidiĩ
ad beate uinendũ ĩ mnͣtute satis ẽ ꝗs ẽ ꝗ nõ¬
p̃clare ⁊ ab illis poĩtã ⁊ anob̾ susceptam
oꝑã phylosophandi arbitret᷑. Sin aũt i
uirtus sb̾rectea sub uarios ĩc̾tosq casus.
famula fortune ẽ nec tãtaꝵ uiriũ ẽ ut se
ip̃a tueat᷑. Uereor ne tã ui̾tutis fiducia
muĩdũ nob̾ ad spẽ beate uinẽdi. ꝙ uota fa¬
cienda uideant᷑. Equidẽ eos cãus ĩ quibus
me fortuna uehem̃ter exercuit. mecũ ip̃e
desid̾rãs huic ĩcipio sentẽtie diffide̾ ĩterdũ ⁊
humani gnͣis ĩ becillitatẽ fragilitatẽq exti¬
mesce̾. Uereor eĩ ne natura cũ corꝑa nob̾ ĩ¬
firma dediss. hisq ⁊ morbos ĩ sanabiles. ⁊¬
dolores. ⁊ dolores intollerabiles adiunxiss
aĩos qͦ dedeĩt ⁊ corꝑũ dolorib ꝯ gruentes

Expanded text:
collocarent; profecto spe beate vivendi tantam in eo studio curam, operamque posuerunt. Quod si ab iis inventa, et perfecta virtus est, et si praesidii ad beate vivendum in virtute satis est: praeclare et ab illis positam et a nobis susceptam operam philosophandi arbitretur? sin autem virtus subiecta sub varios incertosque casus famula fortunae est nec tantarum virium est, ut se ipsa tueatur, vereor ne non tam virtutis fiducia nitendum nobis ad spem beate vivendi quam vota facienda videantur. equidem eos casus, in quibus me fortuna vehementer exercuit, mecum ipse considerans huic incipio sententiae diffidere interdum et humani generis imbecillitatem fragilitatemque extimescere. vereor enim ne natura, cum corpora nobis infirma dedisset isque et morbos insanabilis et dolores intolerabilis adiunxisset, animos quoque dederit et corporum doloribus congruentis
Abbreviated transcription (Latin):
li ñ decet. qm̃ docẽdi cã agaudio leticiã distin¬
guimꝰ. Illd̾ iã supͣ diximꝰ. ꝯtͣctionẽ aĩ. recte fĩ
nũꝙͣ posse. elatione posse. Alit̾ eĩ neuaanꝰ ille
gaudet hecto letꝰ sũ laudari me abste pat̾.
alaudato niro. Alit ille ap̃ trabeã lena. dien¬
ta argcento nutũ obẜuabit meũ. ꝗd ueli. qd stu

Expanded text:
 docendi causa a gaudio laetitiam distinguimus; illud iam supra diximus, contractionem animi recte fieri numquam posse, elationem posse. aliter enim Naevianus ille gaudet Hector: Lae/tus sum lauda/ri me abs te, pa/ter, a laudato/ viro, aliter ille apud Trabeam: Le/na delen/ta argento nu/tum observabi/t meum, Qui/d
Abbreviated transcription (Latin):
lintus hic
dies Brute fi¬
nem fac̾ thus¬
culanaꝵ dispu¬
tatõnũ. Quo
die est anobis
ea de re ꝙͣ tu ex
omĩb maxime
probas disputa¬
cũ. Place̾ eĩ tibi
ad modũ sensi ⁊ ex eo libro quẽ ad me accu¬
ratissime scͥpsisti. ⁊ ex multis ẜmonib tui.
uirtutẽ ad beate uiuendũ se ipã eẽ ꝯtẽtã. Ox
⁊ si difficile ẽ ꝓbatu ꝓpt̾tã uaria ⁊ tã młta

Expanded text:
intus hic dies, Brute, finem faciet Tusculanarum disputationum, quo die est a nobis ea de re, quam tu ex omnibus maxime probas, disputatum. placere enim tibi admodum sensi et ex eo libro, quem ad me accuratissime scripsisti, et ex multis sermonibus tuis virtutem ad beate vivendum se ipsa esse contentam. quod etsi d
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatoẽ ĩsanie ñ ht̃ cꝰ inpulsu existit ⁊̃ in¬
ter fr̃s tale uirgiũ. Qͥs hõ te ex suꝑauit. unꝙͣ
gẽtiũ ĩ prudẽtia: Quis aũt malitia te. ¶ No¬
gͣuissime ꝯtumelie ut facile appareat atrei
filios eẽ eiꝰ qui meditat᷑ penã ĩ frm̃ nouã. Ma¬
ior mͥ moles. maiꝰ miscendũ malũ qui illiꝰ ac̾¬
bũ corc̾tunda ⁊ ꝯpͥmã. Qͦ gͥ hee er̃t̃ moles. ł

Expanded text:
dubitationem insaniae non habet, cuius inpulsu existit etiam inter fratres tale iurgium: Qui/s homo te exsupera/vit usquam ge/ntium impu/dentia? Quis au/tem malitia/ te?— nogravissimae contumeliae, ut facile appareat Atrei filios esse, eius qui meditatur poenam in fratrem novam: Maio/r mihi moles, ma/ius miscendu/mst malum, Qui illi/us acerbum c
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt. ⁊ amorẽ ipm̃ conatũ amiticie facien¬
de ex pulcͥtudinis spẽ defimũt. Qͥ si ꝗs est ĩ
reꝵ nat᷑a sine sollicitudine. siñ desiderio. siñ
cã. sñ suspirio. si sane. uacat eĩ oĩ libidine. ħ
aũt de libidine oratio ẽ ¶Sin aũ est aͥs amor
ut ẽ c̾te qui nicħ absit aut nõ multũ ab ĩsa¬
modũ ħ fereret᷑ uoluptate amatoria. Hen me
ĩ felicẽ. Nich̾ ueriꝰ. ꝓbe. ⁊ ille sanꝰ ne es. qui
teme̾ lam̃tare. Sic insanꝰ uidet᷑ q̃ suis. ¶ At
neptune ĩ uoco. uosq ad̾o un̾ti. Mũdũ totũ se
ad amorẽ suũ sb̾lenandũ ꝯu̾surũ putat. ue¬
nerẽ unã exclude ut ĩiꝙͣ. Nã ꝗd ego te appel¬
lẽ uenꝰ. Eã p̃libidine negat curare ꝗcꝗͣ qiͣ uͦ¬

Expanded text:
tiae faciendae ex pulchritudinis specie definiunt. qui si quis est in rerum natura sine sollicitudine, sine desiderio, sine cura, sine suspirio, sit sane; vacat enim omni libidine; haec autem de libidine oratio est. sin autem est aliquis amor, ut est certe, qui nihil absit aut non multum ab insamodum hic frueretur voluptate amatoria! heu me infelicem!—nihil verius. probe et ille: sanusne es, qui temere lamentare? sic insanus videtur etiam suis. at ti! mundum totum se ad amorem suum sublevandum conversurum putat, Venerem unam excludit ut iniquam: nam quid ego te appellem, Venus? eam prae lubidine negat curare qu
Abbreviated transcription (Latin):
lñ duce̾t. Tuuͦ met᷑dore ꝯ om̃e bonũ ĩ iusc̾ib
medulisq dederis. ⁊ desimeris su̾mp̾ bomĩ
firma corꝑis affectiõe explorataq spe ꝯtimͣ
iã expoliari põt. At ꝯ his capiũtur ĩꝑiti. ⁊
ppter huiꝰ mõi sẽtentias istoꝵ hõiũ ẽ multi¬
tudo. ¶ Acute aũt disputãtio illd̾ ẽ. ñ qd̃
ꝗsq : dicat. s quia cuiq dicendũ sit uidere.
nelut ĩ ea ipã sñtentia. qͣ in hac disputatiõe¬

Expanded text:
dore, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris et definieris summum bonum firma corporis adfectione explorataque eius spe iam exspoliari potes. Atqui his capiuntur imperiti, et propter huius modi sententias istorum hominum est multitudo; acute autem disputantis illud est, non quid quisque dicat, sed quid cuique dicendum sit, videre. velut in ea ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cobercent. ¶Atq ut muliebres. amores o¬
mittã. ꝗb maiorẽ licentiã nat᷑a ꝯcessit. ꝗs
aut de gammedio. raptu dubitat. ꝗd poete uelit
aut ñ intelligit. ꝗd opud eitrupidẽ ⁊ loquat᷑ ⁊
poete de seipĩs ⁊ carminib edãt ⁊ cãtib fortis
uir uisua repui . cognitꝰ que de iuiuenũ amore i¬
scrib̾ alceꝰ.⁊ lã anacreontis ꝗdẽ tota poesis ẽ
amatoria maxĩe uoͣ oĩum flagͣsse amore regi¬
nã. ibi cũ apparet exscͥptio ¶Atq hoꝵ oĩu
libidinosos eẽ amores uidemꝰ.: Phylosophi su¬
ria dicearcho accusat. qui amori auctoritatẽ

Expanded text:
t coërcent. atque, ut muliebris amores omittam, quibus maiorem licentiam natura concessit, quis aut de Ganymedi raptu dubitat, quid poëtae velint, aut non intellegit, quid apud Euripidem et loquatur et minibus edunt et cantibus? fortis vir in sua re p. cognitus quae de iuvenum amore scribit Alcaeus! nam Anacreontis quidem tota poësis est amatoria. maxume vero omnium flagrasse amore Reginum Ibycum apparet ex scriptis. Atque horum omnium lubidinosos esse amores videmus: philosophi suria Dicaearchus ac
Abbreviated transcription (Latin):
sit egͥtudini ꝯcedẽdũ. egͥtudiẽ aũ sublata ꝓpͥs¬
tione abluat᷑. illa quidẽ cũ doceas ⁊ bonũ illd̾ cẽ
ex quo letitia aut libido oriat᷑ nͨ malũ ex quoi
nt ip̃am egͥtudinẽ lenire uidemꝰ cũ obicimꝰ
merentib ĩ becillitatẽ aĩ effemiati cũq eoꝵ

Expanded text:
sit aegritudini concedendum; aegritudine autem sublata ptione abluatur illa quidem, cum doceas nec bonum illud esse, ex quo laetitia aut libido oriatur, nec malum, ex qut ipsam aegritudinem leniri videmus, cum obicimus maerentibus imbecillitatem animi ecfeminati, cumque
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ hñdũ: tũ alia ad aliũ motũ c̾atio sit adhibẽ¬
da. aliaq rõne maliuolus. alia amator alia prs
antiꝰ. alia timidꝰ coͣrigendꝰ. Atq erat facile. sequẽtẽ
eã rõnẽ q̃ maxĩe ꝓpͥant᷑ de bonis ⁊ malis negare.
ista bona q̃ putãt᷑ honores diuitie. uoluptates.
cet̾a. tũ ĩ eis ipĩs potiundis. exultãs gestiensq
leticia. ipiꝰ ẽ. ut siride̾ ꝯcessũ sit. uitupet᷑ tñ ca¬
chinnatio. Eodẽ eĩ uutio ẽ effusio aĩ ĩleticia.
qͦ indolore ꝯtͣctio. eadẽq leuitate cupiditas est
ĩ appetñdo qua leticia ĩ fruendo. qut numis afflic

Expanded text:
e habendum, tamen alia ad alium motum curatio sit adhibenda aliaque ratione malevolus, alia amator, alia rursus anxius, alia timidus corrigendus. atque erat facile sequentem eam rationem, quae maxume probatur de bonis et malis, negare ista bona, quae putantur, honores divitiae voluptates cetera, tamen in eis ipsis potiundis exultans gestiensque laetitia turpis est, ut, si ridere concessum sit, vituperetur tamen cachinnatio. eodem enim vitio est ecfusio animi in laetitia quo in dolore contractio, eademque levitate cupiditas est in appet
Abbreviated transcription (Latin):
fabulã dr̃et euripedes. pͥmostiis u̾sus reuocasse
sors. nec ira celitũ ĩuentũ malũ. ꝙ ñ natã hu¬
mana patiendo efferat. ¶ Est aũt utił ad ꝑsua¬
dendũ ea q̃ acced̾int. ferri ⁊ posse. ⁊ oportere enu¬
m̾atio eoꝵ qui tusunt. ⁊ si egritudis sedatõ. ⁊ be¬
st̾na disputatr̃e explicata est. ⁊ ĩ ꝯsolatioĩs. libͦ¬
quẽ ĩ medio ñ eĩ sapiẽtes eramꝰ. merore a dolo¬
re ꝯscripsimꝰ. Qd̾ ꝙ uetat cͥsippꝰ. ad recẽtes qͥsi
tumores. aĩ remediũ ad hibe. Id nos fecimꝰ na¬
tẽq nĩ attuliꝰ ut Magͥtudim medicine dolo¬
⁊ ris magͥtudo ꝯcederet.
⁊d egtudini de qua satis ẽ disputatũ fi.¬
itimꝰ ẽ metꝰ de quo panca dicenda sũt. Est
ꝑĩ metꝰ. ut egͥtudo p̾sentis sic ille futiꝰ mali.
taqͣs ñ milli egͥtudimo ꝑtẽ qͣndã metu ee dicebat
alii aũt nietũ p̾molestia applłabant ꝙ ẽ qͣi dux

Expanded text:
ret Euripides, primos tris versus revocasse fo/rs nec ira cae/litum invectu/m malum, Quod no/n natura huma/na patiendo e/cferat. est autem utilis ad persuadendum ea quae acciderint ferri et posse et oportere enumeratio eorum qui tulerunt. etsi aegritudinis sedatio et hesterna disputatione explicata est et in Consolatioem in medio—non enim sapientes eramus—maerore et dolore conscripsimus; quodque vetat Chrysippus, ad recentis quasi tumores animi remedium adhibere, id nos fecimus naturaeque vim attulimus, ut magnitudini medicinae doloris magnitudo concederet. Sed aegritudini, de qua satis est disputatum, fiitimus est metus, de quo pauca dicenda sunt. est enim metus, ut aegritudo praesentis, sic ille futuri mali. itaque non nulli aegritudinis partem quandam metum esse dicebant, alii autem metum praemolestiam appellaba
Abbreviated transcription (Latin):
siũ cãu accid̾. siue ꝯsilio ꝑomode factũ est. ꝙ
eis d̾ reb q̃ maxime metiñt᷑de morte ⁊ dolo¬
re pͥmo ⁊ pocimo die disputatũ ẽ. Que si ꝓba¬
ta st̃. metu magna expte lib̾ati sumꝰ. Ac dema¬
loꝵ opmione hactenꝰ.

Expanded text:
it sive consilio, percommode factum est, quod eis de rebus quae maxime metuuntur, de morte et de dolore, primo et proxumo die disputatum est. quae si probata sunt, metu magna ex parte liberati sumus. Ac de malorum opinione hactenus;
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ morẜ aĩoꝵ adbibeant᷑. Est eĩ q̃dã medicina
c̾te ñ tã fuit hõnum gni infensa atq inimuica
nat᷑a. ut corporib tot res salutares aĩs ulłas
ad im̃ta adhibent᷑ extͥnsetꝰ aĩoꝵ salus ĩclusa
ĩ his ipis ẽ. S qͦ maior ẽ ĩeis p̾stãtia ⁊ diumior.
eo maiore ĩdiget diligẽtia. ¶Itaq bñ ad hi¬
bita rõ c̾uit ꝙ optimũ fit. Neglecta. młtis
aũt fortasse de te. ¶ Eaꝵ gͥ pturbatõnũ qͦs
ex posui uarie sũt curatõnes. ⁊ lã neq oĩs egͥ¬
tudo una rõne sedat᷑. Alia ẽ eĩ lugẽti alia mĩ

Expanded text:
dia morbis animorum adhibeantur. est enim quaedam medicina certe, nec tam fuit hominum generi infensa atque inimica natura, ut corporibus tot res salutaris, animis nullam adiumenta adhibentur extrinsecus, animorum salus inclusa in is ipsis est. sed quo maior est in eis praestantia et divinior, eo maiore indigent diligentia. itaque bene adhibita ratio cernit, quid optumum sit, neglecta multis autem fortasse de te. Earum igitur perturbationum, quas exposui, variae sunt curationes. nam neque omnis aegritudo una ratione sedat
Abbreviated transcription (Latin):
sit. I lã qui auuit nimia resetari oportere. na¬
curalia relinꝗ ꝗd tandẽ põt eẽ naturale ꝙ idẽ
nimiũ ẽẽ possit. Gut eĩ omĩa ista ex erroꝵ a
orta radicib que euellenda ⁊ extͣbenda pei̾¬
tus ñ cͥtũcideda nec amputãda.
S

Expanded text:
sit? nam quod aiunt nimia resecari oportere, naturalia relinqui, quid tandem potest esse naturale, quod idem nimium esse possit? sunt enim omnia ista ex errorum orta radicibus, quae evellenda et extrahenda penitus, non circumcidenda nec amputanda s
Abbreviated transcription (Latin):
onis eas eẽ ĩnrã potãte. om̃s iuditio susceptaᷤᷤ.
om̃o uolũtarias. Hic gͥ error ẽ cripiendꝰ. ħ detͣ¬
henda opino. atq ut ĩ malis opinatis tełabi¬
lia. fic ĩ boĩs sedatiora ẽt efficienda ea q̃ ma¬
gna ⁊ letabilia dicũt᷑. Atq ħ ꝯmune quidem

Expanded text:
iudicio susceptas, omnis voluntarias. hic igitur error est eripiendus, haec detrahenda opinio atque ut in malis opinatis tolerabilia, sic in bonis sedatiora sunt efficienda ea quae magna et laetabilia ducuntur. atque hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ũt ꝯfitũtes ñ fieri assnsiones siñ p̃cursione ui¬
soꝵ. dicẽt si oĩa fato fieret hiiꝰ modi. ut nich fi¬
eret absq p̃g̾ssione cause confitñd̾ ẽẽ fato fiei̾
oĩa. Et quo facile intellectũ ẽ. qm̃ utͥmq pate¬
facta atq explicita sũtẽtia sua. ad eund̾ exitũ
ueniãt u̾b̾ eas ñ re disside. Oĩoq cũ ħ sit distĩc¬
tio. ut ꝗbdã ĩ reb u̾e dici possit. cũ he cause añ¬
g̾sse sĩt ñ ẽẽ ĩ nr̃a potãte. qͥn illa eueniãt qͦr¬

Expanded text:
unt confitentes non fieri adsensiones sine praecursione visorum, dicent, si omnia fato fierent eius modi, ut nihil fieret nisi praegressione causae, confitendum esse fato fieri omnia; ex quo facile intellectu est, quoniam utrique patefacta atque explicata sententia sua ad eundem exitum veniant, verbis eos, non re dissidere. Omninoque cum haec sit distinctio, ut quibusdam in rebus vere dici possit, cum hae causae antegressae sint, n
Abbreviated transcription (Latin):
telligat᷑ q̃ fit cãꝵ distinctio. ac dissimilitudo.
Tc cũ ita sĩt acͥsippo
explicata. si ilti qui negãt assñsiones fa¬
to fieri. fateat᷑ tñ eas ñ siñ uiso añcedñte
Dfien. alia rõ ẽ. s si c̾cedũt int̾ire nisa nͨ tñ fato
fic̾i assñsicẽs. ꝙ ꝓxuna illa ⁊ c̃tinẽs cã ñ moue¬

Expanded text:
e sit causarum distinctio ac dissimilitudo. Haec cum ita sint a Chrysippo explicata, si illi, qui negant adsensiones fato fieri, †fateantur tamen eas non sine viso antecedente fieri, alia ratio est; sed, si concedunt anteire visa, nec tamen fato fi
Abbreviated transcription (Latin):
gãt ĩ eos ualebit illa c̾clusio. Qui aũt cãs añce¬
dñtes ñ dicẽt ꝑfectas neq pͥncipales ĩ eos nch̾
ualebit. ꝙ eĩ dicũt᷑ assensiones fieri caĩs añpoi̾¬
tis. id qͣle sit facile ase explicari putãt. ⁊lã q̃quã
assnsio ñ possit fieri nͥ cõmota niso. tñ cũ id iusũ¬

Expanded text:
qui autem causas antecedentis non dicent perfectas neque principalis, in eos nihil valebit. Quod enim dicantur adsensiones fieri causis antepositis, id quale sit, facile a se explicari putat. Nam quamquam adsensio non possit fieri nisi commota viso, tamen, cum id visu
Abbreviated transcription (Latin):
faco fier. ut id fatũ iñ necessitatis afferret.
ĩ q̃ sñtẽtia d̾moc̾t᷑. Eraclitꝰ. Empedocles. Ansto¬
ter honorariꝰ mediũ fieri uoluisse. s applicat se
ad eos potiꝰ. ꝗ necessitate motͦ. aĩos lib̾atos no¬
lũt. Dũ añt u̾bis utit᷑ suis delabit᷑ ĩ eas difficul¬
tates ut necessitatẽ fati ꝯfirmet u̾ntꝰ ¶ Atqħ¬

Expanded text:
ieri, ut id fatum vim necessitatis adferret, in qua sententia Democritus, Heraclitus, Empedocles, Aristoter honorarius medium ferire voluisse, sed adplicat se ad eos potius, qui necessitate motus animorum liberatos volunt; dum autem verbis utitur suis, delabitur in eas difficultates, ut necessitatem fati confirmet invitus. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant᷑. ui effici ⁊ necessitate dicebãt. ꝗ aũt
ab his dissentiebãt fato assñsiones lib̾abãt ⁊ le¬
gabãt q fato assñsioĩb ad hibito. necessitatẽ
ab his posse remou̾i. ¶Hu qr ita disserebant.
si oĩa fato fũt. oĩa fui̾t cã añcedente. ⁊ si ap¬
si cã appetit᷑ꝰ ñ ẽ sita ĩ nob̾. ne ip̃e qd̾ appetitus
ẽ ĩ nr̃a potestate.ꝙ si ita ẽ ne illa ꝗdẽ q̃ appetitu
neq actiones ĩ nr̃a potãte. Ex qͦ efficit᷑ ut nec
laudatcẽs iuste sĩt. nec uituꝑatõnes. nͨ honoc̾s.
nͨ suplicia. De cũ iutiosũ sit. pbabilit̾ c̃cludi putãt

Expanded text:
videbantur, vi effici et necessitate dicebant. Qui autem ab iis dissentiebant, fato adsensiones liberabant negabantque fato adsensionibus adhibito necessitatem ab his posse removeri, iique ita disserebant: Si omnia fato fiunt, omnia fiunt causa antecedente, et, si adpetitus non est sita in nobis, ne ipse quidem adpetitus est in nostra potestate; quod si ita est, ne illa quidem, quae adpetitu neque actiones in nostra potestate. Ex quo efficitur, ut nec laudationes iustae sint nec vituperationes nec honores nec supplicia. Quod cum vitiosum sit, probabiliter conclud
Abbreviated transcription (Latin):
qui illũ nõ ad manliũ ꝙͣ ad massiliẽses
ire malit. ¶ Ille aũt si me hercule. hoc
qd̾ agit nũꝗͣ añ cogitass. tñ latͦcinãtẽ
se int̾fici mallet. quã exulẽ uiue̾. Nẽ
noͣ cũ einichil adhuc p̾ter ip̃iꝰ uolũtatẽ
Ed cur tam diu de uuo hoste loq¬
rus int̾est: ñ timeo. ¶Dehis qui simu¬
lant. ꝗ rome remanẽt. ꝗ nob̾cũ sũt. in¬
chil dicimꝰ. Qs quidẽ ego si ullo mͦ fieri
possit. nõ tã ulcisci studeo. quã sanare. sibi
ipõs placire rei publice.neq id qͣre fieri
nõ possit. si me audire uolũt. ĩtelligo.¬
¶ Exponã enĩ nob̾ quirites exꝗb gnͣib he

Expanded text:
qui illum non ad Manlium quam ad Massiliensis qui illum non ad Manlium quam ad Massiliensis ire malit. ille autem, si me hercule hoc quod agit numquam antea cogitasset, tamen latrocinantem se interfici mallet quam exsulem vivere. nunc vero, cum ei nihil adhuc praeter ipsius voluntatem r. sed cur tam diu de uno hoste loqrus interest, non timeo: de his qui dissimulant, qui Romae remanent, qui nobiscum sunt nihil dicimus? quos quidem ego, si ullo modo fieri possit, non tam ulcisci studeo quam sanare sibi ipsos, placare rei publicae, neque id qua re fieri non possit, si iam me audire volent, intellego. exponam
Abbreviated transcription (Latin):
feceit nõ imꝓbũ s cimidũ. me ñ diligen¬
tissimũ ꝯsulẽ. s crudelissimũ tyrãnũ. exi¬
stimare uelint.
St mͥ tanti oquirites huiꝰ ĩuidie
false atq iniq tẽpestatẽ subire.⁊
Dũ mͦ auob̾ huiꝰ horribilis belli ac
nefarii ꝑiculũ depellat᷑. Dicat᷑ sane eiectꝰ¬
c̃ẽẽ ame dũ mͦ eat ĩ exiliũ s mͥ credite nõ
est iturꝰ. ¶ Nlũꝙ ego adus ĩ mortalib op¬
ptabo quirites ĩuidie mee leuande causa.
ut luciũ catilinã ducẽ exxcitus hostium.
atq ĩ armis uolitare audiatis. Gtͥduo
tm̃ audietis. Multoq magis illd̾ cuneo
ne m sit ĩuidiosũ aliqñ ꝙ illũ emiseri.
potiꝰ quã ꝙ eiecerĩ. ¶S cũ sint hõies q
illũ cũ ꝓfectꝰ sit eiectũ ẽẽ dicãt. idem si
ĩt̾fectꝰ eẽt. ꝗd dicerẽt: quãꝙͣ isti ꝯ catili¬
nã ĩ massiliã ire dictitãt. nõ tã hoc q̃rũt᷑.
quã uerẽt᷑. ⁊ lemo ẽ istoꝵ tã miẜicors.

Expanded text:
iserum, me non diligentissimum consulem sed crudelissimum tyrannum existimari velint! est mihi tanti, Quirites, huius invidiae falsae atque iniquae tempestatem subire, dum modo a vobis huius horribilis belli ac nefarii periculum depellatur. dicatur sane eiectus esse a me, dum modo eat in exsilium. sed mihi credite, non est iturus. numquam ego ab dis immortalibus optabo, Quirites, invidiae meae relevandae causa ut L. Lucium Catilinam ducere exercitum hostium atque in armis volitare audiatis, sed triduo tamen audietis; multoque magis illud timeo ne mihi sit invidiosum aliquando quod illum emiserim potius quam quod eiecerim. sed cum sisit, eiectum esse dicant, idem, si interfectus esset, quid dicerent? quamquam isti qui Catilinam Massiliam ire dictitant non tam hoc queruntur quam verentur. nemo est istorum tam misericors
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc siluciꝰ catilina ꝯsibus laborib ꝑicu¬
lis meis cͥcũclusus ac debilitatꝰ subito
ptimuei̾t. sentẽtiã ꝑmutau̾it. deseruei̾t
suos. ꝯsiliũ belli faciendi abieceiͣt. ex oc
cursu sceleris ⁊ belli iter ad fugã atq ĩ
exiliũ ꝯu̾t̾it. nõ ille ame expoliatꝰ armi
audatie nõ obstupefactꝰ ac ꝑt̾ritus mea
diligẽtia. nõ de ipe conatuq depulsus.

Expanded text:
nunc si L. Lucius Catilina consiliis, laboribus, periculis meis circumclusus ac debilitatus subito pertimuerit, sententiam mutaverit, deseruerit suos, consilium belli faciendi abiecerit, et ex hoc cursu sceleris ac belli iter ad fugam atque in exsilium converterit, non ille a me spoliatus armis audaciae, non obstupefactus ac perterritus mea di
Abbreviated transcription (Latin):
parruit. Qui ext̾no die cũ domi mee
pene ĩt̾fectꝰ cẽm. senatũ ĩedẽ ioms stato¬
ẽ ris uocaui. Nem omẽ ad patres ꝯscͥptoᷤ
detuli. quo cũ catilnia ueniss. ꝗs eũ
senator appellauit. ꝗo salutaut. quis
deniq ita aspexit. ut ꝑditũ ciuẽ. ac nõ
potius ut ĩportunissimũ hostẽ. Quin
⁊̃ pͥnceps eiꝰ ordinis ꝑtẽ illã sb̾sellioꝵ¬

Expanded text:
domi meae paene interfectus essem, senatum in aedem Iovis Statoris convocavi, rem omnem ad patres conscriptos detuli. quo cum Catilina venisset, quis eum senator appellavit, quis salutavit, quis denique ita aspexit ut perditum civem ac non potius ut importunissimum hostem? quin etiam principes eius ordinis partem illam s
Abbreviated transcription (Latin):
sces. cũ tubas. cũ signa militai̾a. cũ aq¬
lam illã argẽteã.cui ille ⁊̃ sacͣriũ sceleꝵ¬
domi sue fecerat. scirem eẽ p̃̾missa
In exilium eiciebã. quem iam ingres
sum in bellum ẽẽ uidebam.¬
Z enĩ credo manliꝰ iste centurio ꝗ
ĩ agro fesulano castra posut. bellũ
Ippło romano suo noĩe ĩdixit. ⁊ illa
cistra nc̃ nõ catilinã ducẽ expectãt. ⁊ ille
reiectꝰ in exiliũ se ĩ massilã ut aũt. nõ ĩ

Expanded text:
scis, cum tubas, cum signa militaria, cum aquilam illam argenteam cui ille etiam sacrarium domi suae fecerat scirem esse praemissam. in exsilium eiciebam quem iam ingressum esse in bellum viderametenim, credo, Manlius iste centurio qui in agro Faesulano castra posuit bellum populo Romano suo nomine indixit, et illa castra nunc non Catilinam ducem exspectant, et ille eiectus in exsilium se Mass
Abbreviated transcription (Latin):
gionib acã ħ delectu quẽ ĩ igro pice¬
no ⁊ gallico. Quĩtus metellus hũit
magno opere ꝯtẽpno collectũ ex senib
despatis ⁊ agresti lucuri. ex rusticis me¬
diculis de coctorib exhis qui uadimonia
deẜere quĩ illũ ex̾citũ inaluerĩt. Quibꝰ¬
ego nõ mͦ si aciem exccitus ñi. uerũ ⁊̃ si
edictũ p̃toris ostẽdero concidẽt. ¶ Hõs
qͦs indeo uolitare ĩforo. quos stare ad cu¬
rũ. qͦs ã ĩsenatũ ueĩre. qnitẽt unguẽtis
ꝯ fulgẽt purpuri. mallẽ secũ suos unos
milites eduxciss. Quia sihit ꝑmanẽt. ⁊¬
mem̃to te nõ tã exͥcitũ illũ ẽẽ nobis. ꝙͣ
bos qui exͥcitũ defuer̃t ꝑtimescendos
mouentur.

Expanded text:
Piceno et Gallico Q. Metellus habuit, magnopere contemno, collectum ex senibus desperatis, agresti luxuria, ex rusticis mendiculis, ex decoctoribus, ex his qui vadimonia deserere quam illum exercitum maluerunt. ego non modo si aciem exercitus nostri, verum etiam si edictum praetoris ostendero, concident. hos quos video volitare in foro, quos stare ad curiam, quos etiam in senatum venire, qui nitent unguentis, qui fulgent purpura, mallem secum suos milites eduxisset: qui si hic permanent, mementote non tam exercitum illum esse nobis quam hos qui exercitum deseruerunt pertimescendos.rmoventur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfuder̃. fortimas suas obligauerũt. res
eos iã pͥdem reliꝗt. fides defice̾ nuꝑ cep̃.
Eadẽ tñ illa q̃ erat ĩ habũdãtia libido
ꝑmanet. ¶Qd̾ si in uino ⁊ alea come¬
satoẽs solũ ⁊ scorta q̃rerẽt. ¶Essẽt illi qd̾
despandi s tñ eẽnt ferẽdi.
Oc uoͣ qs ferre possit. ĩ hertes hõĩes
fortissimis uiris insidiari. stultissi¬
omos prudentissimis. ebriosos. so¬
brus dormientes / uigilãtib. ꝗ mͥ accu¬
eandes ĩ ꝯuiuiis. ꝯplexi mulieres in¬
pudicas. uino languidi. ꝯferti cibo. ser¬
tis redimiti. unguẽtis obliti. debilita¬
ti strupris. eructãt ẜmoĩb suis cedẽ
bonoꝵ. atq urbis ĩcendia. qb ego
ꝯfido irpende̾ fatũ aliqd̾. ⁊ penã iã diu

Expanded text:
rofuderunt: fortunas fuas abligurierunt: res rofuderunt: fortunas fuas abligurierunt: res eos iam pridem, fides deficere unper coepit: eadem tamen illa, quae erat in abundantia, libido permanet. Quod si in vino, et alea comsent illi quidem desperandi, sed tamen essent ferendi: hoc vero quis ferre possit, inertis homines fortissimis viris insidiari, stultissimos prudentissimis, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus? qui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem bonorum atque urbis incendia. quibus ego confido impendere fatu
Abbreviated transcription (Latin):
tius italie opp̃ssus ere alieno fuit. quẽ ñ¬
ad hoc ĩcredibile scelei̾o fedus adsciuei̾t. atq
ut eiꝰ diu̾sa studi. ⁊ ĩdissimili rõne ꝑspice̾
possitis. ¶t lemo ẽ ĩ bado gladiategio pan
io ad facmꝰ iudatior. ꝗ se nõ ĩtimũ catili¬
ne ẽẽ fateat᷑. ¶⁊ Leõ ĩscena leuior. ⁊ neꝗor.
qui se nõ eiꝰdẽ ꝓpe sodalẽ fuisse ꝯmemoret
Atq idẽ tñ stuproꝵ ⁊ sceleꝵ ex̾citatõe
assue factus. frigore. a fame ⁊ siti ac ui¬
gilus ꝑferẽdis fortis abistis suis sccuis¬
p̃dicabat᷑. cũ ĩdustrie subsid̾a atq ĩstru¬
m̃ta uͥtutis ĩ libidine audatiaq ꝯsume
cuti. si exurbe exierĩt. desꝑatoꝵ ho¬
Eminũ flagitiosi greges. Onos be¬
satos. Drẽ publicã fortunatã. O p̃clarã
laudẽ ꝯsulatꝰ mei. ¶Iam enĩ nõ sũt me¬
dioctes hõĩ libidines. ĩ humane auda
tie. ac ĩtolerãde. nichil cogitãt nͥcedes.
nisi incendia. nͥ rapinas patͥmoĩa sua i¬

Expanded text:
us Italiae oppressus aere alieno fuit quem nad hoc incredibile sceleris foedus asciverit. atque ut eius diversa studia in dissimili ratione perspicere possitis, nemo est in imum Catilinae esse fateatur, nemo in scaena levior et nequior qui se non eiusdem prope sodalem fuisse commemoret. atque idem tamen stuprorum et scelerum exercitatione adsuefactus frigore et fame et siti et vigiliis perferendis fortis ab istis praedicabatur, cum industriae subsidia atque instrumenta virtutis in libidine audaciaque consu si ex urbe exierint desperatorum hominum flagitiosi greges, o nos beatos, o rem publicam fortunatum, o praeclaram laudem consulatus mei! non enim iam sunt mediocres hociae, ac tolerandae, nihil cogitant, nisi caedes, nisi incendia, nisirapinas: patrimonia sua p
Abbreviated transcription (Latin):
Domesticũ bellũ manet. Intꝰ isidie st̃
ĩtus ĩclusũ pcult̾t ẽ. Intus est iostis.
Cũ luxuria nob̾. cũ am̃tia. cũ scelere.
certãdũ ẽ. ¶ Huc me bello ducẽ ẽẽ¬
3ẜfiteor .O. qͥrites. Ouscipio ĩ imitici¬
as hõiu ꝑditoꝵ. Que sananari poter̃
quacũq rõe sauabo. Qͤ resecanda er̃t.¬
 nõ patiar ad ꝑnitiẽ ciuitatis mane̾.
pide aut exeant aut ꝯescãt. Aut si

Expanded text:
domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia, cum scelere certandum est. huic ego me bello ducem profiteor, Quirites; suscipio inimicitias hominum perditorum; quae sanari poterunt quacumque ratione sanabo, quae resecanda erunt non patiar ad perniciem civitatis manere. proinde aut exeant aut quiescant aut, si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui catiline simił cũ catilina sentire
nõ putet.
Dn est iãlenitati loc: seueĩtatẽ rec
ip̃a flagitat. Unũ ⁊̃ nũc ꝯcedã. Ece
sili catilinã iniẜũ tabesce̾. Demõstrabo.¬
iter. aurelia nia ꝓfectus ẽ. Si accelerare
tã rẽ publicã. si quidẽ hac sent̾inꝰ̃ urbis ⁊¬
eiecerit. Uno me hercule catilina ex hausto.
relenata mͥ ⁊ tecreata res publica undetur.
Quid enĩ mali ant sceleris fingi aut agii¬
ta põt. qd̾ nõ ille incepit. Quis tota ita¬
lia neneficus. quis gliditor. ꝯs latro
qo sicarius. ꝗs parricida. qo testim̃toꝵ
subiector. ꝗs cͥcũscͥptor. quis ganeo. qo
nepos. qo adulter. q̃ mulier ĩfamis. qe
cormptor iunẽtutio. qs corrupt. quis p¬
ditus ĩueniri põt. qui se cũ catilma no

Expanded text:
est qui Catilinae similis cum Catilina sentire non putet. non est iam lenitati locus; severitatem res ipsa flagitat. unum etiam nunc concedam: exesui Catilinam miserum tabescere. demonstrabiter: Aurelia via profectus est; si accelerare atam rem publicam, si quidem hanc sentinam urbis eiecerit! uno me hercule Catilina exhausto levata mihi et recreata res publica videtur. quid enim mali aut sceleris fingi aut cogitari potest quod non ille conceperit? quis tota Italia veneficus, quis gladiator, quis latro, quis sicarius, quis parricida, quis testamentorum subiector, quis circumscriptor, quis ganeo, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, quis corruptor iuventutis, quis corruptus, quis perditus inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
cõsistẽd̾ ẽ ut qd̾ obicif᷑ factũ fitere. neges
si neq de facto. neq de facti appłoe ĩbig.
põt. id qd̾ argue̾ neges tale ẽẽ quale ille di¬
cat.⁊ rectũ eẽ qd̾ fecei̾s ꝯcedendñ ut deffe̾¬
das. Ita pͥmuo ille statꝰ.⁊ qiͣ ꝯflictio cũ ad

Expanded text:
ut, si factum fateare, neges si neque de facto neque de facti appellatione ambigi potest, id quod arguare neges tale esse quale ille dicat et rectum esse quod feceris concedendumve defendas. ita primus ille status et quasi conflictio cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
efficiendi. Euẽtũ id qd̾ ẽ affectũ.Atq ip̃a
quidẽ ꝑtitio cãꝵ paulo añ ĩsu asioĩo locio di¬
stributiẽ. Que eĩ ĩcõsilio capiẽdo futi tpͣis
p̃cipiebat᷑. qm̃ obrẽ aut utilitatẽ iudẽt᷑ hĩ¬
tura. aut efficiẽdi facultatẽ ead̾ ꝙͣ de facto
argum̃tabit᷑ collige̾ debebit. Quã obrem
⁊ utilitatẽ illi q̃ arguet fuisse ⁊ ab eo effici
potuisse demo̾stret. Utilitatis c̾iect᷑a monet᷑
suilld̾ qd̾ arguit᷑ aut spe bonoꝵ. añ maloꝵ me¬

Expanded text:
 effectum. Atque ipsa quidem partitio causarum paulo ante in suasionis locis distributa est. quae enim in consilio capiendo futuri temporis praecipiebantur, quam ob rem aut utilitatem viderentur habitura aut efficiendi facultatem, eadem, qui de facto argumentabitur, conligere debebit, quam ob rem et utilia illi, quem arguet, fuisse et ab eo effici potuisse demonstret. Vtilitatis coniectura movetur, si illud quod arguitur aut spe bonorum aut malorum me