comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuos incestimonia dñi. Non recor¬
daris qd̃ primo inmaiori mon asteri¬
o.tueconũsasiomis inicia dedicasti⁊
scdõ apudfusmacũ. nr̃e te qualicũ¬
q ꝓuidentie cõmendasti: t̾cio in
morimundo. stabilitatem tuam fir¬
masti: qͣrto. mecum rursus inito
consilio. suggeste tͥ ab abbe arnaldo¬
ꝑegrinationi imo uagationi in¬
genueab renunciastit̃ ip̃iuis quoq
tibi consortiũ. si ñ ipselicite pesset
abire illicitum udicasti:. Quid emĩ.
Licite ne dices illum recedere qͥ et sibi
cõmissis lacumabile scandalum reli¬
qͥt nec cõmissoris licentiam expecta¬
uit: S quorsum inquiestendunt hec
q̃ sic retractare uolusti. Ut te manife¬
ste leurtatis arguam: utest ⁊ ñ esse a¬
pud te euident᷑ ostendam:. sicq erxorẽ
tuũ iam tandem agnoscens et erubes¬
cens. uł serodiscas ab apło. ñ om̃i spĩu
credere: discas asalomone multos qui¬
dem amicos. unum aũt habere consi¬

Expanded text:
tuos in testimonia Domini. Non recortuos in testimonia Domini. Non recordaris, quod primo in Majori-Monasterio tuae conversionis initia dedicasti; secundo apud Fusniacum, nostrae te qualicumque providentiae commendasti; tertio in Morimundo stabilitatem tuam firmasti; quarto mecum rursus inito se, sive frustra, tuo lateri adhaereperegrinationi, imo vagationi, ingenue abrenuntiasti; ipsius quoque tibi consortium, si non ipse licite posset abire, illicitum judicasti? Quid enim? Licitene, dices, illum recedere, qui et sibi commissis lacrymabile scandalum reliquit, nec commissoris licentiam exspectavit? 2. Sed quorsum, inquies, tendunt haec, quae sic retractare voluisti? Ut te manifestae levitatis arguam, ut Est et Non esse apud te evidenter ostendam: sicque errorem tuum jam tandem agnoscens et erubescens, vel sero discas ab apostolo, non omni spiritui credere ; discas a Salomone multos quidem amicos, unum autem habere consi
Abbreviated transcription (Latin):
consilio frm̃ et coabbatũ tuoꝵ alsꝙ¬
eorum neqͣqͣm te ultra credimꝰ
uelle p̾eẽ: quippe cuiꝰs cognonimꝰ
ẽẽ ꝓpositum. pastoralem habicere
sarcinam dum taxat tuoꝵ: ce so¬
li deinceps iuueretibi. Ualde .n.
incongruum ẽẽt ut alibi p̃sump¬
tuose ñ uocatus resumeres: quod
alibi ꝓhibitus in consulte relinqͥs
S iam ne om̃ia scienti. multa super¬
fluo ingeram: infine ce infide tibi pol¬
liceor. fioportunitatem loquendi tecũ
mͥdederis. daturũ me oꝑam. quatinꝰ
idipm̃ qd̃ in ordinate ⁊ ꝑiculose agg̃s¬
sus es. licite et ob hoc secure ꝑ agas ua
le. Ad adã monac hũ uñ s̃ .u.¬
ua mͥ satis cõꝑtahumilitas etĩ¬
stantis ꝑiculi necessitas. p̃bet
infiduciam.conneniendi te a¬
crius: et arguendi liberuis. Oinsen¬
sate: quis te fascinauit tam citore¬
ceclere ab illo saluberrimo consilio.
in quo cludum tibi pariter⁊ mͥ. dõ
solo teste conuentum est: Cogita in¬
sipiens uias uas: et conu̾te pedes

Expanded text:
te volo, domnum Cisterciensem, neceorum nequaquam te ultra credimus velle praeesse: quippe cujus cognovimus esse propositum, pastoralem abjicere sarcinam duntaxat tuorum, et soli deinceps vivere tibi. Valde enim incongruum esset, ut alibi praesumptuose non vocatus resumeres, quod alibi prohibitus inconsulte relinquis. Sed jam ne omnia scienti multa superfluo ingeram: in fine et in fide tibi polliceor, si opportunitatem loquendi tecum mihi dederis, daturum 16 me operam, quatenus idipsum quod inordinate et periculose aggressus es, licite et ob hoc secure peragas. Vacerto scirem, ubi te opportune inveua mihi satis comperta humilitas, et instantis periculi necessitas praebet mihi fiduciam conveniendi te acrius, et arguendi liberius. O insensate! quis te fascinavit tam cito recedere ab illo saluberrimo consilio, in quo dudum tibi pariter et mihi, Deo solo teste, conventum est? Cogita, insipiens, vias tuas, et converte pedes
Abbreviated transcription (Latin):
nit. S qm̃ his posset ambob
opponi et añ poni romani ponti¬
ficis tanqm gͣuior auc̃toritas.
cuiꝰ quippe uos auint p̃munitos
fuisse licentia: q̃ ⁊ ip̃a licentia
suo qͥdem loco erit discutienda:
talis potiꝰ ꝓferat᷑. cuiꝰ oĩo fas
ñ sit auctoritati contͣdicere. Cer¬
tesũmus ille pontifex qui ꝑ
sangumẽ ꝓpͥum solus et semel
menͣgłio ne quisuũ depusillis
eus audeat scandalizare. uobis
aũt uniꝰ donet᷑ scandalũ: si ñ ultͭ
ꝑcessit malũ. Facilis seqͣt᷑ uenia
culpan: ex qͣ graue damnũ ñ orit᷑.
Nc̃ uͦ qd̾ dubiũ ñ estplurib scan¬
dalizatis. quis aꝑte siuideat qͣm
iuhumane humanauissionẽ di¬
uine p̃tuleritis: Qd̃ quidem au¬
dere quis ñ amens dic̾e audeat¬
nũ bonũ ẽe. aut bene fieriposse: qͣn¬
telibr diguitatis hoĩc p̃cipiente:
Od̾ aũt nonͣbonũ est nec bñ fi¬
eripocest: purũ ꝓculdubio ma
scandalũ. ac ꝑ boc ⁊ cõtra d̾imã¬
datũ. ñ purũ bonũ aut mediũ

Expanded text:
niam his posset ambobus opponi et anteponi Romani pontificis tanquam gravior auctoritas; cujus quippe vos aiunt praemuntios fuisse licentia quae et ipsa licentia suo quidem loco erit discutienda ; talis potius proferatur, cujus omnino fas non sit auctoritati contradicere. Certe summus ille Pontifex qui per sanguinem proprium solus et semel in Evangelio, ne quis unum de pusillis ejus audeat scandalizare . Vobis autem unius donetur scandalum, si non ultra processit malum. Facilis sequetur venia culpam, ex qua grave damnum non oritur. Nunc vero quod dubium non est, pluribus scandalizatis, quis aperte non videat quam inhumane humanam jussionem divinae praetuleritis? Quod quidem audere, quis nisi amens dicere audeat bonum esse aut bonum fieri posse, quantaelibet dignitatis homine praecipiente? Quod autem nec bonum est, nec bene fieri potest, purum procul dubio malscandalum, ac per hoc et contra Dei mandatum, non purum bonum aut medium,
Abbreviated transcription (Latin):
ce in nisslo dissimilis conu̾sa¬
tio. Qua die aũt qd̃ qͥdem ds
au̾tat aliis incipiam iuuere
legib aliis morib cõu̾saridi¬
u̾sis deseruire obsetuantiis
ad inuenire noua. extͣneas u¬
supare consuetudines: tnͣsg̃s¬
sor ꝓfessioms. ꝓmissam stabi¬
litatem iam ñ me tenere con¬
fido. Sico gͦ abb̾i ꝑ oĩa obtẽꝑan¬
dũ: s salua ꝑfessione. Uerũ tu
ꝑfessus scd̃m regulam sc̃i bene¬
dic̃ti:. uͥ ꝓmisist obedientiã ꝓ¬
misistĩ et stabilitatẽ. Qd̃ si obe¬
dieris quidẽ. stabilis aũt ñ fue¬
ris: dum offeñdis in uno. fẽs
es omĩm reus. Si õrm: et ipfiꝰ
obedientie: uides itaq pondus
tue obedientie: Quom nẽpe

Expanded text:
et in nullo dissimilis conversaet in nullo dissimilis conversatio. Qua die autem quod quidem Deus avertat aliis incipiam vivere legibus, aliis moribus conversari, diversis diservire observantiis, adinvenire nova, extraneas usurpare consuetudines: transgressor professionis, promissam stabilitatem jam non me tenere confido. Dico ergo abbati per omnia obtemperandum, sed salva professione. Verum tu professus secundum Regulam sancti Benedicti, ubi promisisti obedientiam, promisisti et stabilitatem. Quod si obedieris quidem, stabilis autem non fueris; dum offendis in uno, factus es omnium reus: si omnium, et ipsius obedientiae. 17. Vides itaque pondus tuae obedentiae? Quomodo nempe
Abbreviated transcription (Latin):
sio : p̃sertĩ cũ inꝑfes ̃ one regła¬
ii sic ꝓnuitat᷑ stabilitas. ut de
subiectio ne abb̃i exhsbenda.
nulla penitꝰ m̃tio fiat:. S q̃¬
ris forsitan. inquiẽs mͥ. Qd̃ gͦ
tu destabilitate tua facis. qͣm
apud oist̾ciũ firmasti: et ñc̃
alibi habitas: Ad qd̾ respondo.
Ego quidẽ cist̾ciensis monachꝰ
ibidem ꝓfessus. ab abbe meo ũ
nc̃ habito nussus sum: s mis¬
sus in pace. missus sine scanda¬
lo. sine discordia: missus uicta
cõsuetudinẽ ⁊ cõmun̾e institu¬
tionẽ. Qͣm duigͦ mneadem qͣ
missus sũ pace.⁊ cõcordia ꝑse¬
uero. qm dui inunitate sto. cõ¬
et subiectꝰ in quo positꝰ sũ ꝑ ma¬
neo: secura dico c̃oscientia. qd
ꝓmisi fumit̾ teneo. Quomͦ e
iũstabilitatis p̃uaricor uotñ.
qui unanimitatis ñ rũpo ĩ¬
cl̃m. pacis firmam̃tũ ñ dese¬
ro : Qsi corpus absentauit o¬
bedientia: s sp̃m semꝑ ibidẽ
p̃sentẽ tenet concors deuotio.

Expanded text:
sio? praesertim cum in professione regulasio? praesertim cum in professione regulari sic promittatur stabilitas, ut de subjectione abbati exhibenda nulla penitus mentio fiat. 16. Sed quaeris forsitan, inquiens mihi: Quid ergo 24 tu de stabilitate tua facis, quam apud Cistercium firmasti; et nunc alibi habitas? Ad quod respondeo: Ego quidem Cisterciensis monachus ibidem professus, ab abbate meo ubi nunc habito missus sum, sed missus in pace, missus sine scandalo, sine discordia, missus juxta consuetudinem et communem institutionem. Quandiu ergo in eadem qua missus sum, pace et concordia persevero, quandiu in unitate sto, comet subditus in quo positus sum permaneo, secura dico conscientia, quod promisi, firmiter teneo. Quomodo enim stabilitatis praevaricor votum, qui unanimitatis non rumpo vinculum, pacis firmamentum non desero? Et si corpus absentavit obedientia, sed spiritum semper ibidem praesentem tenet concors devotio,
Abbreviated transcription (Latin):
rela. Cuiꝰ ego si optio det᷑. pigͣm
potius clegerim in obeclientiã
cũ ip̃iꝰ cõscientia: qͣm hoꝵ stu¬
diosam obedientiã cũ scanda¬
lo. Existio enĩ quia meliꝰagit
iste sic mnobediens abb̃i. s ñ ca¬
ritati. seruando unitatẽ ĩ iun¬
culo pacił: qͣm illi qui ita obtẽ¬
ꝑant hõi uni. ut unũ p̃ferant
unitati. Fident̾ et hec addiderĩ.
expedire magis cuilib. sola u
pua nob̾ in monasteriis conu̾¬
santib obseruanda tͣdunts
subiectio abb̃i et stabilitas in
loco. ¶ita obseruanda. qd̾nen¬
trũ p̃pediat. alterũ. nͨ alterutĩ
sibi p̃iudicẽt: ut u̾bi gr̃a. sic te
stabilem in loco exhib̾eas. ut ab¬
b̾i subici ñ cõtẽpnans: sic obe¬
dias subiectꝰ abb̾i ut stabilitatẽ
ñ omictas. Porro si de testaris
in loco licet ꝑseu̾antẽ qͥ abbĩs
forte subdi contẽpnit imꝑiis:
miraris si rep̾hendimꝰ obediẽ¬
tiam. q̃ uobis ur̃m deserendi
locũ. uł causa extitit uł occa¬

Expanded text:
r? Cujus ego, si optio detur, pigram potius elegerim inobedientiam eum ipsius conscientia, quam horum studiosam obedientiam cum scandalo. Aestimo enim, quia melius agit iste sic inobediens abbati, sed non charitati, servando unitatem in vinculo pacis; quam illi qui ita obtemperant homini uni, ut unum praeferant unitati. Fidenter et haec addiderim, expedire magis cuilibet sola unpua nobis in monasterio conversantibus observanda traduntur; subjectio abbati, et stabilitas in loco: et ita observanda, quod neutrum praepediat alterum, nec alterutrum sibi praejudicent. Ut, verbi gratia, sic te stabilem in loco exhibeas, ut abbati subjici non contemnas: sic obedias subjectus abbati, ut stabilitatem non amittas. Porro, si detestaris in loco licet perseverantem, qui abbati forte subdi contemnit imperiis; miraris si reprehendimus obedientiam, quae vobis vestrum deserendi locum vel causa exstitit, vel occa
Abbreviated transcription (Latin):
ui̾t ip̃e. Magis qͦ dubiũ reddit
cõsiliũ. ila in lictis tius. humi¬
lis s t̾ribił cõfessio: q̃ uitã tua
tã gͣuit̾. et ut credo ñ nisi ue¬
racit̾ accusas. Nec enĩ negan¬
tã sacri dignitate mist̾u. S
rursũ ñ ĩmerito e regione ti¬
mes. nã ⁊ nos ad ip̃m metu¬
unꝰ. si ob malũ conscientie.
decõmisso scientie talento.¬
ñ facis lucrũ. nisi q̃d̾ alio for¬
te negociandi genere.et si mi¬
nꝰ copiose̾. minꝰ tñ ⁊ ꝑiculose.
fructificare ualeres. Qreo
fateor. sic enĩ tibi ut m loqͥ
debeo esd̃ sentio. Orreo inqͣm
cõsideranꝰ. unde quo uocaris:
p̃sertĩ cũ nullũ int̾currẽt pe

Expanded text:
ubium reddit consilium illa in litteris tuis humilis, sed terribilis confessio, qua vitam tuam tam graviter, et, ut credo, non nisi veraciter accusas. Nec enim negantam sacri dignitate ministerii. Sed rursum non immerito e regione times nam et nos idipsum metuimus si ob malum conscientiae de commisso scientiae talento non facis lucrum: nisi quod alio forte negotiandi genere, etsi minus copiose, minus tamen periculose fructificare valeres. Horreo, fateor, sic enim tibi, ut mihi loqui debeo quod sentio; horreo, inquam, considerans, unde, quo vocaris: praesertim cum nullu
Abbreviated transcription (Latin):
q inp̃sentia abb̃is In p̃senti
fit cuiꝰq ꝓfessio. Testis ꝓinde
adhibet᷑ abb̾. ñ dic̃tator ꝓfessi¬
onis: adiutor ñ fraudator ad¬
impletionis: iundex.ñ auct¬
or p̃uaricationis. Qd gͦ. Ponã
in manu abb̃is. qd̃ absq ulla
exceptione corã dõ et scĩs eius
ꝓpͥa manu ⁊ ore firmani: audi¬
ens ex regła. si qñ alit̃ fecero.
a dõ me eẽ dãñadũ quẽ irrido:
Si ãbb̾ mñs. aut ⁊ angłs de celo
cõtraria uisserit. libere recusa¬
bo huimi obedientia: q̃ metͣns¬
gssore ꝓpͥi uoti. ⁊ peierare faci¬
at nom̃ d̾i mei Scio enĩ me
uixta script᷑e ueritatẽ. ex ore

Expanded text:
 praesentia abbatis. In praesentia fit cujusque professio. Testis proinde adhibetur abbas, non dictator professionis; adjutor, non fraudator adimpletionis; vindex, non auctor praevaricationis. Quid igitur? Ponam in manu abbatis quod absque ulla exceptione coram Deo et sanctis ejus propria manu et ore firmavi, audiens ex Regula , si quando aliter fecero, a Deo me esse damnandum, quem irrideo? Si abbas meus, aut etiam angelus de coelo contraria jusserit, libere recusabo hujusmodi obedientiam, quae me transgressorem voti proprii, et pejerare faciat nomen Dei mei. Scio enim me juxta Scripturae veritatem ex ore
Abbreviated transcription (Latin):
rum illusfͥum iuroꝵ ⁊ maxime
clarissimi uiri wilelini catha¬
laimensis ep̃i hortatu ⁊ consilio
adnos declmasse. seq anobis
suscipi. multis p̃cib ac suppli¬
cationib inpetrasse. eãuide¬
licet intentione. ut obtenorẽ
artioris uite. ab institutõib
beati augustim. ad obseruan¬
tias scĩ bñdicti. dĩ adiutorio
sic iranseant. ut tam̃ ab eius
magisterio qui unus est om̃i¬
b magister in celo ⁊ int̾ra ñ
discedat᷑ illam q primam
fidem quam apud uos. ĩmo
quam pͥmũ in baptismo ꝓmi¬
serunt. ñ irritam faciant. s sal¬
uam incegramq custodiant.
Talib itaq taliter susceptis.
absit ut sinceritatẽ ur̃am. aut
in suscipiendo lesam. aut inre¬
tinendo ledendam ẽe credamꝰ
dum tam̃ illos si forte uifra an¬
num ꝓbationis qui regłarit᷑
constitutus est cepta dẽserere.
⁊ ad uos reclire uelle contigerit.
inuitos ñ detineamus. Alioquin
libertatis qui in eis est. anathe¬

Expanded text:
rum illustrium virorum, et maxime rum illustrium virorum, et maxime clarissimi viri Willelmi Catalaunensis episcopi, hortatu et consilio ad nos declinasse, seque a nobis suscipi multis precibus ac supplicationibus impetrasse: ea videlicet intentione, ut ob tenorem arctioris vitae, ab institutionibus beati Augustini ad observantias sancti Benedicti Dei adjutorio sic transeant, ut tamen ab ejus magisterio qui unus est omnibus Magister in coelo et in terra , non discedant; illamque primam fidem, quam apud vos, imo quam primum in Baptismo promiserunt, non irritam faciant, sed salvam integramque custodiant. Talibus itaque taliter susceptis, absit ut sinceritatem vestram, aut in suscipiendo laesam, aut in retinendo laedendam esse credamus: dum tamen illos, si forte infra annum probationis, qui regulariter constitutus est, coepta deserere, et ad vos redire velle contigerit invitos non detineamus. Alioquin,libertatis qui in eis est, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
seip̃m. si tam̃ ⁊ tu penicendo.
resipiscendo. talem te exibue¬
ris. ut eñ ficliicia dicẽ possis. tc̃
cognoscam sicut ⁊ cognitus sũ.
His intecim ãmonitionib u̾e¬
cundũ adolescentis animum.
pulsandaͤ pietas. Et si adrtus
nr̃arum inuectionũ. eius m̃tẽ.
uł parum mollita inuenerit:
confido de ip̃a. qd citius nos de
litteris ur̃is. tam salubs.
tam cõpendiosa magna
scientie. mira caritatis ur̃e ĩ¬
excellentia p̃misistis: ⁊ si ad
humilitatis quoq formam.
quantum ex uobis est. ñ me¬
dioc̾ter instruere nos poturticõ¬
scientias tam̃ nr̃as multo in¬
ferius iacentes. quantũ in no¬
bis est. uehem̃ter ext̾ruit. Quis
enum nr̃m. suam attendens cõ¬
u̾sationem. tanta dese et tam
in debita. sinemagnouł metu.
uł ꝑiculo possit audire: De hunis¬
modi quippe alieno seu etiam ꝓpͥo
se uiditio cõmittere: securum ñ
licitam ẽe cognouimiis: ⁊ securos
uos reddamus. noueritis multo¬

Expanded text:
se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibueris, ut cum fiducia dicere possis: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . His interim admonitionibus verecundum adolescentis animum ppulsanda est pietas; quae si ad ictus trarum invectionum ejus mentem vel parum mollitam invenerit, confido de ipsa, quod citius nos de litteris vestris tam salubris, tam compendiosa, magna quidem scientiae mira charitatis vestrae inexcellentia praemisistis; etsi ad humilitatis quoque formam quantum ex vobis est non mediocriter instruere nos potuit, conscientias tamen nostras multo inferius jacentes, quantum in nobis est, vehementer exterruit. Quis enim nostrum suam attendens conversationem, tanta 14 de se et tam indebita, sine magno vel metu, vel periculo possit audire? De hujusmodi quippe alieno, seu etiam proprio se judicio committere, securum nonlicitam esse cognovimus, ut securos vos reddamus; noveritis multo
Abbreviated transcription (Latin):
Purpura ñ ꝓpulsat libidinẽ
ñ suꝑbiam. ñ auaritiã repellit
⁊ si qua sunt aliaignea inini¬
ciiacula. ñ extinguit. Deniq qd̾
magis metius. febrem ñ ꝓhibet.
mortẽ ñ arcet. Ubi sunt arma
bellica  Ubi scutũ fidei. ⁊ gale¬
a salutis: uͥ patientie loriea:
Quid crepioas: Plures sunt
nobiscũ: quam cũ illis. Sume
aria. resume uires dum ad¬
huc p̃lium durat. Assunt an¬
głi spectatores ⁊ ꝑtectores. ad¬
est ip̃e clñs aduitor ⁊ susceptor.
qui doceat manus tuas adp̃¬
lium: ⁊ digitos tuos ad bellũ.
Pcedamꝰ inadiutoriũ fr̃m. nesi
forte sine nobis pugnent. sine
nobis iuncant. sine nobis ing̃¬
cliant᷑ nonissime cũ clausa fu¬
erit ianua. sero pulsantib de
intus nobis respondeat᷑. Am̃
dico uobis: nescio uos. Fac q̃so
te pͥus sciri: fac te p̾us uideri
ne tẽ nesciaris ad głam. sciari
aũt aclpenam. Si te xp̃c agnos¬
cit in bello. rerignoscet in celo.
Et sicut ꝓmisit manifestabrt tͥ

Expanded text:
. Purpura non propulsat libidinem, . Purpura non propulsat libidinem, non superbiam, non avaritiam repellit; et si qua sunt alia ignea inimici jacula, non exstinguit. Denique, quod magis metuis, febrem non prohibet, mortem non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas? Plures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: adest ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ñ est. rapina est. sacrile¬
gium est. Orabat quidam sa¬
piens tantũ uictui suo tribui
necessaria: ñ suꝑflua. Haben¬
tes ait apłs uictum ⁊ uestitũ:
ñ uictum ⁊ ornatum. Q qui¬
dam alius sc̃s. Si dederit in qͥt
mͥ dñs panẽ admanducandũ:
⁊ uestim̃tum qͦ oꝑiar. Nota
quo oꝑiar.Sie nos gͦ ⁊ nos cõ¬
tenti simꝰ uestim̃tis quib oꝑi¬
am.ñ quib lasciuiamꝰ. ñ qui¬
cdeamꝰ. S hoc fatiunt inquis.
cũ quib habito. Si ñ facio qd
ceteri. de singłaritate notabor.
sꝓterea in quam exi demedio
eoꝵ ne aut inurbe notabilit
uiuas: aut exemplo ꝑeas ali
oꝵ. Quid agis imirbe delicate
miles: Commilitones tui qͦs
fugiens deseriusti. pugnant ⁊
uincunt: pulsant ⁊ intrant:
celum rapiunt ⁊ regnant. Et
tu sedens suꝑ ambulatoriũ tuũ.
indutus purpura ⁊ bisso: crecius
plateas : uicos ꝑ ambulas. Hec
sunt pacis ornam̃ta. ñ bellimu¬
mm̃ta. En dicis pax.⁊ ñ estpax:

Expanded text:
tuum non est; rapina est, sacriletuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait Apostolus, victum et vestitum ; non, Victum et ornatum. Et quidam alius sanctus: Si dederit, inquit, mihi Dominus panem ad manducandum, et vestimentum quo operiar . Nota, quo operiar. Sic ergo et nos contenti simus vestimentis quibus operiamur, non quibus lasciviamus, non quideamus. Sed hoc faciunt, inquis, cum quibus habito; si non facio quod caeteri, de singularitate notabor. Propterea, inquam, exi de medio eorum. ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum. 12. Quid agis in urbe, delicate miles? Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant et vincunt; pulsant et intrant; coelum rapiunt et regnant - et tu sedens super ambulatorem tuum, indutus purpura et bysso, circuis plateas, vicos perambulas? Haec sunt pacis ornamenta, non belli munimenta. An dicis, Pax et non est pax?
Abbreviated transcription (Latin):
derunt tͥ inp̃claris. ⁊ & tuopib
ihias t̾renis: Si ius habere si¬
mul hec et illa: breuit̾ tͥ resꝑon¬
debitur. Mem̃to fili. quia recepis¬
ni bona inuita tua. Recepisti dix¬
it. ñ rapuisti: ne etiam de hoctͥ
frustra blandiaris. qd̾ tius con¬
tentus. aliena ñ rapias. Uerũꝑ¬
tamen. que sũt illa tua: Benefi¬
cia eccłie: Recte. Quia surgis ad
uigilias. uadis. admissas: horis
chorum nodurus. diuriusq fre¬
quentas. Bene facis. Sic eccłie p̃¬
bendam: gratis ñ accipis Bignũ
ẽ qui altario deseruit: de altario
iuuat. Conceditur ergotͥ. ut sibe¬
ne deserius: de altario iuuas. Nõ
autem ut de altario luxurieris.¬
⁊ ut dealtario suꝑbias: ut inde
compares t̾ frena aurai. ⁊ sellas
deꝑictas. calcaria deargentate.
uaria griseaq pellicea. acollo
et manib ornatu purpureo di¬
u̾sificata. Demq quicqͥd p̃ter
necessarrũ uictum. ac simpli¬
cem uestitum de altario retines.

Expanded text:
derunt tibi in praeclaris, et tu opibus derunt tibi in praeclaris, et tu opibus inhias terrenis? Si vis habere simul et haec et illa, breviter tibi respondebitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Recepisti dixit; non, Rapuisti: ne etiam de hoc tibi frustra blandiaris, quod tuis contentus, aliena non rapias. Verumtamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde compares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ aqua simul eẽ ñ possunt: lic
sꝑ ũales & carnales dlicis in eodẽ
se ñ patiunt᷑. Ubi crapulam rue¬
dantis inter pocula senserit xp̃c:
uina sua dulciora suꝑ mel et fa¬
uum. m̃ti ꝓpinare ñ dignatur
U̾bi curiosa ciborum diũsitas
ubi dinitis supellectilis discoloe
uarietas. oculos parit̾ ꝑ ascit &
uentrem:celestis panis ieuinã
deserit mentẽ.Eya letare iuue¬
nis inadolescentia tua ⁊ ut
decedente parit cum etate tẽꝑa¬
li leticia: succedat qui te absorbe¬
at et̾na tristicia: S ab sit hoc
ab acdolescentulo nĩo: au̾tat
hoc deus apuero suo. Quinꝑo¬
tius diꝑdat dominus uni̾isa
labia dolosa. eorum qui tͥ tale cõ¬
silium donant. quidicunt tibi
cotidie. euge. euge. & q̃rñt animã
tuam. Hi sũt cum quib habitas:
centis bonos mores axrumꝑũt.
S qmͣ diuiam ñ exis demedio
eor: Q̾d facis mnurbe ⁊ quiclau¬
strum elegeras: Quid tͥ eum scło:¬
& qui scłm spreueras: Funes ceci¬

Expanded text:
nis et aqua simul esse non possunt, sic nis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam tuam. Hi sunt cum quibus habitas, centis bonos mores corrumpunt. 11. Sed quamdiu jam non exis de medio eorum? Quid facis in urbe, qui claustrum elegeras? quid tibi cum saeculo, qui saeculum spreveras? Funes ceci
Abbreviated transcription (Latin):
Et merito: quia tu adtuum
uomitum relisti: quia tueius
grãmeuomiusti. Ineu quomo¬
do xp̃m tancito fastidis:. ⁊ de
quo scriptum ẽ. mel ⁊lac sub
lingua eius: Miror quod ad
gustum cibi dulcissimi nau¬
soatis: si tam̃ gustasti qmͣ clul¬
cis ẽ dominus. Aut certe nun¬
clumi gustasti: et uescis quid sapit
aut si gustasti. et dulce ñ sapuit.
sanum ñ habes palatum. Ip̃e qͥp¬
pe cdei ẽ sapientia. que ait. Qui
comedit me. adhuc esuriet. & qui
bibit me. adhuc siciet. S quomͦ
potest esurire uł sitire xp̃m: ple¬
nus cotidie siliquis porcorum:
Non potes bibere simul calicem
xp̃i. ⁊ calicem demoniorum. Calix
demonioeum. suꝑbia ẽ. Calix de¬
moniorũ. dec̾ctio & iniudia ẽ.
Calix demoniorum: crapula. &
ebrietas ẽ. Que cũ impleuerint
inte ñ inueniet locum. Nonmi¬
reris qd̾ dico. In domo auuncłi
tui. ñ potes inebriari ab uberta¬
te comus cłi. Cur inquis: Quia
domus diliciarũ est. Quomͦ ig¬

Expanded text:
Et merito, quia tu ad tuum Et merito, quia tu ad tuum vomitum redisti, quia tu ejus gratiam evomuisti. 10. Heu! quomodo Christum tam cito fastidis de quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dulcis est Dominus. Aut certe nondum gustasti, et nescis quid sapit aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: Qui comedit me, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Sed quomodo potest esurire vel sitire Christum, plenus quotidie siliquis porcorum? Non potes bibere simul calicem Christi, et calicem daemoniorum . Calix daemoniorum superbia est, calix daemoniorum detractio et invidia est, calix daemoniorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ig
Abbreviated transcription (Latin):
ris cui. ꝓpt̾ immanitatẽ pec¬
catitui. Nam ⁊ sipleriq alii
ꝑdite uiiũt. & si inordina¬
ti et indisciplinati sunt: niun¬
dum tamen ordinem. aut disci¬
plinam ꝓfessi sunt. Sunt quidẽ
pereatores: s ñ p̃uaricatores. Tuiͦ
quantumliber modeste ⁊ honeste
uiuas. si caste. si sobrie. si omĩno
religiose te habeas. ⁊ deo tamen
minus accepta ẽ ma religio.
qmͣ decurpat uoti p̃uaricatio.
Iccirco kr̃me nete tius coctaneis¬
uis compares: a quibus ꝓfessio
sꝑat. Nec respectu scłarium de tu
at forte paulo guiori contiuenti¬
a blancliaris. cuitͥ dominus
dicat. Utiuani te calidum. aut
frigidum inuenissem. Hic osten¬
ditur aꝑte. quia minus deo cepi¬
dus places: qmͣ si uel quales il¬
li sut. frigidus esses. Ilos itiq
deus patienter expectat defagore
quandoq ad calorem ꝓficepe.
te uero indignans adu̾nt. deca¬
lore iam inteporem defecisse. Ꝙ
quia tepidumteinueni: incipi¬
am inquit te enomẽ exore meo.

Expanded text:
ris tui, propter immanitatem pecris tui, propter immanitatem peccati tui. Nam etsi 12 plerique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. Tu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua religio, quam deturpat voti praevaricatio. Idcirco, charissime, ne te tuis coaetaneis compares, a quibus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur aperte, quia minus Deo tepidus places, quam si vel quales illi sunt, frigidus esses. Illos utique Deus patienter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiam, inquit, te evomere ex ore meo .
Abbreviated transcription (Latin):
suscepi. qui nesciat inclig¬
nari. ñ nori irasci: Nisi for¬
te et tu sensu ñ malicia par¬
uulus. id ip̃m mͥ calumꝑni¬
eris et clicas. immo quid in
et ip̃i sl ud ad ilum de pecca¬
tomeo. Nunquid ego sum mo¬
nachus. oe ad hoc fateor. quod
respondeam ñ habeo: et nisi qd̾
confisus sum. tum de tua ꝙ
inte cradicli ingenita mansu¬
etułine. tum de dei saritate. qͣ
et inpͥncipio epłe excusasse me
memini. suius delo tantum.
tui erroris misertus. tantum
tue miserie compassus sum:
quatinus supͣ modum.⁊ mo¬
tem meum. dete ñ meo: intro¬
miserim. Graius lapsus tu¬
us. acmiserabilis casus ꝓuo¬
cauit me: ut hoc p̃sumpserĩ.
Quem enim coetaneorum tu¬
orum me iudisti arguere:
Qui uel breuissimas aligã
litteras cdirexisse: Non qd̾ cñ
ne dignum inuenerim. Eur
ergo inquis.singłariter me
rep̾hendis. ⁊ cum ⁊ in aliis
uideas. quod iustius forsitan
rep̃hendere possis: Nd quod
ego.sropt̃ singłaritatem erro¬

Expanded text:
suscepi, qui nesciat indigsuscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci. Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad illum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, quod respondeam non habeo; nisi quod confisus sum tum de tua, quam in te credidi, ingenita mansuetudine, tum de Dei charitate, qua et in principio epistolae excusasse me memini. Ejus zelo tantum tui erroris misertus, tantum tuae miseriae compassus sum, quatenus supra modum et morem meum de te non meo me intromiserim. Gravis lapsus tuus ac miserabilis casus provocavit me ut hoc praesumpserim. Quem enim coaetaneorum tuorum me vidisti arguere? cui vel brevissimas aliquando litteras direxisse? Non tamen qune dignum invenerim. 9. Cur ergo, inquis, singulariter me reprehendis, cum et in aliis videas quod justius forsitan reprehendere possis? Ad quod ego: Propter singularitem erro
Abbreviated transcription (Latin):
pitus. statim moriturus. ne¬
potis animam p̾us interfecit:
quem ut peccatorũ suorũ ha¬
beret heredem. axp̃i sorte pͥua¬
N aluit insius facultatibꝰ ha¬
bere successoeem: qmͣ ꝓ iniqui¬
tatib int̾cessoeẽ. E quid ad mede
decanis magistris nr̃is. ⁊
qui pͥncipatum meruerunt
in eccliis: Qauem scientie tenẽt
et pͥmas cathedras inconuen¬
tib possident. uiderint ip̃i
qͣliter subditos iulicẽt: ⁊ fu¬
gitiuos reuocent: reuocatos
si ita uoluerint it̾m effugent:¬
et disꝑ sos colligant. collectos
disꝑgant. Quid ad metͥ fate¬
or. aliqͣnͣtum inillos ꝓpt̾ te
mi fulco modum ñre parui¬
tatis excessi. dum tuam de ilłis
cupio palliare uerecundiam.
temꝑare culꝑam. O mitto
ergo illos. ne ñtam rẽp̃hen¬
sioni quã rep̃hensori uiste
inclignent᷑. ⁊ nͨ tam de sua cor¬
rectione cogitent. qmͣ mͥde
p̃sumptione calumnient᷑.
Non eccłie pͥncipem. s pr¬
erum scolarem obiurgate

Expanded text:
pitus, statim moriturus, nepitus, statim moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem ut peccatorum suorum haberet haeredem, a Christi sorte privas? Maluit in suis facultatibus habere successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem. 8. Sed quid ad me de decanis magistris nostris, qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur; nec tam de sua correctione cogitent, quam mihi de praesumptione calumnientur. Non Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare
Abbreviated transcription (Latin):
clire quod impũdent̾ egerũt:
ũ pigeat emendare qd̾ libent̃
ñ audiunt. S rodolor. Neutrũ
illorum reuõcare potuit. aut
illum a seductione tior & ra¬
tio: aut hunc ap̃uaricatione
pudor ⁊ ꝓ fessio. Quid plura:
U̾ba p̃cipitationis. concin¬
nat lingua dolosa. Concepit
dolorem: ⁊ ꝑsuasit iniquitatẽ.
Subu̾tit ꝑͥu̾sus conuersum:
reu̾tit᷑ canis ad umitum: ⁊ cc¬
dia nr̃a suum recipit alũꝑnũ.
quem melius habebat amis¬
sum. Sic lugdunum olim.
studio similit̾ & industria su¬
idecani. eiusdem decani nepo¬
tẽ suum canonicũ. quẽ bene
ꝑcliderat. male recuꝑ auit.
Sicut ille fulconem beato au¬
gustino: sic othbertum iste
scõ benelicto subriꝑuit. Oꝙͣ
oedinatus ip̃e cum scõ sc̃s ef¬
u̾teret᷑. O qmͣ pulch rius sẽnẽ
ñt scłarem ꝑuet religiosus ad
qmͣ religiosum scłaris ad se re¬
tͣheret. in quo uictus ẽ uterq
O senem infelicem: o aiumcu¬
lum crudelem: ⁊quuam decre¬

Expanded text:
dire quod impudenter egerunt; dire quod impudenter egerunt; non pudeat emendare quod libenter non audiunt. Proh dolor! neutrum illorum revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio; aut hunc a praevaricatione pudor et professio. Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem. Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani, ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto sanctus efteretur! o quam pulchrius senem saecularem puer religiosus ad quam religiosum saecularis ad se retraheret, in quo victus est uterque! O senem infelicem! o avunculum crudelem! qui jam decre
Abbreviated transcription (Latin):
nali. Alter de ꝓpͥa p̃tarecatio¬
ne: alter de aln̾us seductione
iudicabit᷑. ał unde alt̾ in ini¬
quitate sua moriet᷑: inde mo¬
rientis sanguis. de manu alte¬
rius requiretͥ. Hec ⁊his simũia
utus ꝙ teste conscientia: utrisꝙ
criste. minsibilit̾. s terribiliter
intonabas. His sacris monitis.
amboꝵ m̃tes ꝑie t̾rendo pulsa¬
bas. Qiis ad hec ñtimeret. ⁊¬
timendo resipisceret. ⁊ nisi qui
more asꝑidis surde & obturan¬
tis aures suas. uocem uenefi¬
ci incantantis sapient᷑. aut
ñ auliret. aut se audire dissi¬
mularet. S usq quo iam sa¬
tis uel nimis longam ꝓthi¬
mus epłam. ⁊ dum inuiti lo¬
quimur rẽ lilentiodignam:
sur tantis cirruitionib adue¬
ritatẽ ambimus: ⁊ dum pu¬
denda reuelare timenus:
Dieam tam̃. licam cum pu¬
dore: quod multis cognitum.
occultare. & si uolo. ñ ualeo &
qͣre cum pudore. Ut quid me
scribẽ pudeatͤ ⁊ quod illos ñ
puduit facere:Si pudeat au¬

Expanded text:
nali: alter de propria praevaricationali: alter de propria praevaricatione, 11 alter de alterius seductione judicabitur; et unde alteri in iniquitate sua morietur, inde morientis sanguis de manu alterius requiretur . Haec et his similia, utriusque teste conscientia, utrique, Christe, invisibiliter, sed terribiliter intonabas; his sacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas. Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret, nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non audiret , aut se audire dissimularet? 7. Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus epistolam, dum inviti loquimur rem silentio dignam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem ambimus, dum pudenda revelare timemus? Dicam tamen, dicam cum pudore, quod multis cognitum, occultare etsi volo, non valeo. Sed quare cum pudore? Utquid me scribere pudeat, quod illos non puduit facere? Si pudeat au
Abbreviated transcription (Latin):
uouendum. Nam ⁊s̃i cum pul¬
sares ñ repulitñ ut intrares
ũ compuli. Non licet ergo di¬
mute̾: qd̾ sꝑonte ꝓ misisti.
Non ẽ fas requirẽte. que ꝑte
dimisisti. En utrũq nr̃m
p̃moneo: utriq salubrit̾ cõ¬
sulo.Tu inquid ad auncu¬
lum. regłarem ne reducas
ad scłm. quiã si reduus: secho¬
cis. quem apostatare facis.
Tu regłaris scłãrem ne seqͥ¬
ris. Quia si illum sequeris
me ꝑ sequeris:cui dete ip̃o
inuitiam facis. Tu si seluxe¬
ris animam ꝑ qua mortiurs sũ:
crucs mee te constitius inimi¬
cum. Qui enim ñ colligit mecũ:
disꝑgit. Qͣnͣto magis qui collec¬
tos disꝑgit: Tu uͦ si ei consentis.
qui mecum fuit. sime deserit.
contͣ me ẽ:Tu si circumuenis
ꝑuulum qui ad me uenit:
seductor ac sacrilegus iucdica¬
beris. Tu uͦ si quod elificaue¬
ras it̾m destrius: p̃uaritatorẽ
te constituis. Ambos uos ne¬
cesłe ẽ meo idicio p̃sentari:
ambos assistere meo tribu¬

Expanded text:
vovendum: nam etsi cum pulvovendum: nam etsi cum pulsares, non repuli; tamen ut intrares, non compuli. Non licet ergo dimittere quod sponte promisisti: non est fas requirere quae per te dimisisti. En utrumque vestrum praemoneo, utrique salubriter consulo. Tu, inquit ad avunculum, regularem ne reducas ad saeculum; quia si reducis, seducis quem apostatare facis. Tu, regularis, saecularem ne sequaris; quia si illum sequeris, me persequeris, cui de te ipso injuriam facis. Tu si seduxeris animam pro qua mortuus sum, crucis meae te constituis inimicum. Qui enim non colligit mecum, dispergit ; quanto magis qui collectos dispergit? Tu vero si ei consentis, qui mecum fuit, si me deserit, contra me est? Tu si circumvenis parvulum qui ad me venit, seductor ac sacrilegus judicaberis: tu vero si quod aedificaveras, iterum destruis; praevaricatorem te constituis. Ambos vos necesse est meo judicio praesentari, ambos assistere meo tribu
Abbreviated transcription (Latin):
aratium misit. Quunculus
tuus querit animantuã: qͥ
iam ꝑclidit suam. Uerba oris
eius: iniquitas et dolus Noli
intelligere fili mi ut male agas:
noli intendere inuanitates &
insanias falsas. Et̃ce iniua qͣ
ambulas. abscondit laqueos:
tendit retia. Molliti sũt ser¬
mones eius suꝑ oleum: ⁊ ip̃i
iacula. Uide fili mi ne capia¬
ris alabiis iniquis: & alin¬
gua dolosa. Configat carnes
tuas cliuinus tmor: ne te de¬
cipiat carnalis amor Blan¬
ditur. s sub lingua enis. La¬
borz dolor. Lacrimatur: s in¬
sidiatur. In sidiatur ut rapi¬
at pauꝑtem: raꝑe pauꝑrẽ
dum attͣhiteum. Caue in¬
qmͣ fili ini. ne acquiescas
carni & sanguini:namgla¬
dius mĩs deuorabit carnes
Sũꝑ b landim̃ta: contemꝑ¬
ne ꝓ missiones. Smitnit ma¬
gnã. s ego maidea. offert pło¬
ra. s ego plurima. Bimittes gͦ
et̾na: Alioquin. opoetet te sol¬
uere uotatua. que distinxeãt
labia tua. Iuste exigitur ad
soluendumꝰ: qui ñ oogitur ad

Expanded text:
aratrum misit . Avunculus aratrum misit . Avunculus tuus quaerit animam tuam, qui jam perdidit suam. Verba oris ejus, iniquitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit retia. Molliti sunt sormones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula . Vide, fili mi, ne capiaris a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Configat carnes tuas divinus timor, ne te decipiat carnalis amor. Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum . Cave, inquam, fili mi, ne acquiescas carni et sanguini ; nam gladius meus devorabit carnes . Sperne blandimenta, contemne promissiones. Promittit magna, sed ego majora; offert plura, sed ego plurima. Dimittes ergo aeterna? Alioquin oportet te solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua. Juste exigitur ad solvendum, qui non cogitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
et in quo tirundm suum xp̃c
abscond̾at a contͣclictione lingu¬
arum: post mod̾ ãmixturus cõ¬
sortio angłox. Querit ac flagitat¬
reddi sibi nepotem luum ⁊ q̃rit᷑
&e clamat iniuste se Ab illo relic¬
tum: xp̃o reclamante ⁊clicente.
Quid agis miser : Quid furis: qd
me ꝑsequeris: Non sufficit tibi
quod tuam. tuoq exemplo mł¬
torum mͥ animas tuleris. ⁊ si
ñ etiam hunc ausu sacrilego
rapias de manu mea:Nonci¬
mes tu futurũ iudiciũ: An
contempnis terrorẽ meum. Tui
hoc facis : Ciu bellum indicis.
Terribili utiq: ⁊ei qui aufat
spm pͥncipum. In sane. redi
ad cor tuum. Nemorare nouis¬
sima tua: ⁊ ñ peccab. Memora¬
re que tua substantia: ⁊ utilit
timebis. ⁊ tu puer inquit. si as¬
senseris. si acquieueris: mor¬
te morieris. Mem̃to uxoris loth.
de sodoma quidem eiecte. quia
deo credidit: s inuia mutate.
quia retro aspexit. Disce ine¬
wangelio: qm̃ ñliceat retroas¬
piterẽ ei qui semuel manum ad

Expanded text:
 in quo tirunculum suum Christus  in quo tirunculum suum Christus absconderat a contradictione linguarum, postmodum admisturus consortio Angelorum. Quaerit ac flagitatreddi sibi nepotem suum; queritur et clamat injuste se ab illo relictum, Christo reclamante et dicente: Quid agis, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt:Bitiores quosq ac ques¬
tuosiores eccłie mee honores ac¬
quisieram mͥ: reliquos et si ñ
licebat habere. sꝑe tm̃ in fulco¬
ne tenebã. Quid gͥ faciam : ꝓꝑtͥ
illumunum. tot ⁊ tanta ꝑdam :
Nam quicquid sine illo possede¬
rim: amisisse me uidico. Qnpo¬
tius et istareinebo: et illum re¬
uocabo si potero. S quomodoͤ
factumẽ. Auditum ẽ. Q uod fac¬
tumẽ. ñ potest ñ fieri. qd̾ audi¬
tum ẽ.: celatum eẽ ñ poterit. fulco
ononicus ẽ regłaris: si reu̾titur
ad sccłm: notabilis erit ⁊ infami.
q toldrabilius ẽ hec audire de il¬
lo: qm uiuere sine illo. Cedat gͦ
nunc honestas utilitati: ꝑudoe
necessitati. Malo ñ partere u̾ecũ¬
dis ꝑueri: qm̃ miserabili subia¬
cere tristicie. Acquiescẽs itaq cõ¬
silio carnis. rationis oblitus et
legis tamqmͣ leo ꝑatus ad p̃dã.
et sicut leena rapto catulo rapi¬
ens et rugiens: sacra ñ ueritus.
sccẽum irrupit habitaculum.¬

Expanded text:
sunt? Ditiores quosque ac quaessunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores ecclesiae meae honores acquisieram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? Propter illum unum tot et tanta perdam? Nam quidquid sine illo possederim, amisisse me judico. Quin potius et ista retinebo, et illum revocabo si potero. Sed quomodo? Factum est, auditum est. Quod factum est, non potest non fieri: quod auditum est, celatum esse non poterit. Fulco canonicus est regularis; si revertitur ad saeculum, notabilis erit et infamis. Sed tolerabilius est hoc audire de illo, quam vivere sine illo. Cedat ergo nunc honestas utilitati, pudor necessitati. Malo non parcere verecundiae pueri, quam miserabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio carnis, rationis oblitus et legis, tanquam leo paratus ad praedam , et sicut leaena rapto catulo rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui carnis qmͣ nut̾erat. qmͣ car¬
nalit̾ amabat. solatium ꝑdebat:
E si aliis fuit res illa odor iute
adiutam: s ñ illi. Quare: Qͥa
animalis homo. ñ ꝑcipit eaque
sunt sp̃c dei. S tultcia enim illi
gauderet despũ.Nz quia t̾rena
ñ que sursum st̃ sapiebat.
turbatus & tristis. tale aliqͥd
secum uoluebat. Q uid audio.
ue mͥ. a qnͣta sꝑe cecidi. S quidͤ
Debet nestare. quicquid absqr
meo consilio. absꝙ mea licentia
fecerit:Quod ius. que lex. qͦ
iusticia que ratõ ut quem ex
utero nutͥendum suscepi. aliuͦ
fruatur adulto: Iam caput
asꝑsus canis. heu uite mee
resiquum expendam cum me¬
rore:quia me deseruit baculus
senectuns mee. heumͥ. Si hac
nocte expetitur a me anima
mea ÷ que ꝑ aui cuus erunt:
ẜ romptuaria mea ꝑlena.
eructantia ex hoc in illud. ⁊¬
oues mes feto se habundã¬
tes megressib sius.⁊ boues me¬
e crasse. cui rema nebunt:
Preclia. pͣta. domus. argentea
uasar aurea⁊ cui congregata

Expanded text:
qui carnis, quam nutrierat, quam carqui carnis, quam nutrierat, quam carnaliter amabat, solatium perdebat? Etsi aliis fuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim illi gauderet de spiritu. Sed quia terrena, non quae sursum sunt, sapiebat, turbatus et tristis tale aliquid secum volvebat: Quid audio? vae mihi! a quanta spe cecidi! Sed quid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea licentia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: oves meae fetosae, abundantes in egressibus suis; boves meae crassae cui remanebunt? Praedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata
Abbreviated transcription (Latin):
domus tua deserta. Xp̃c dicit.
Sinite ꝑuulos uenĩre ad me: ta¬
lium ẽ enim regnum celoꝵ:
Auund̃s ait. Sinite neꝑotes
meos. ut arcleant metum. Ap̃c
licit mei sũt. mͥ debent seyuire:
E oportet inquit auunculis eos
mecum ꝑire. xp̃c dicit mei sũt
ego illos redemi:s ego inquid a¬
o. ñtuo. ẽgo uero redemi: ñ san¬
guine tuo. s meo. Sic carnalis a¬
uunculus contͣ ꝑ atrem sꝑ̃uum
ꝓneꝑotib certat: quos dum bo¬
bitratus. si suos quos fecit et re¬
demit sanguine ꝓp̾o. adse ue¬
nientes collegerit. iuxta quod
ante ꝓmiserat. et eum qui uenit
ad me ñ eciam foras: ⁊ fulconi.
pͥmo pulsantiletus aꝑuit. le¬
tis amplexib setum ꝯcepit. Ed
plura : Ueterem hominẽ exit᷑. no
uum indiutur: quodq solo nõie
extiterat morib & uita canonicũ
ꝓfitet᷑. fama uolat. Bonus odoe
xp̃o. rei nouitaᷤᷤ circumꝙͣ diffusa.
ꝑuenit ad aures auunculi. Qd
ergo faceret carnalis nutͥtius

Expanded text:
domus tua deserta . Christus dicit, domus tua deserta . Christus dicit, Sinite parvulos venire ad me; talium enim est regnum caelorum : avunculus ait. Sinite nepotes meos ut ardeant mecum. Christus dicit, Mei sunt, mihi debent servire: Sed oportet, inquit avunculus, eos mecum perire. Christus dicit: Mei sunt, ego illos redemi: Sed ego, inquit ao, non tuo; ego vero redemi non sanguine tuo, sed meo. Sic carnalis avunculus contra Patrem spirituum pro nepotibus certat, quos dum borapinam arbitratus, si suos quos fecit et redemit sanguine proprio, ad se venientes collegerit, juxta quod ante promiserat, Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur, et novum induitur; quodque solo nomine exstiterat, moribus et vita canonicum profitetur. Fama volat, bonus odor Christo; rei novitas circumquaque diffusa pervenit ad aures avunculi. 5. Quid ergo faceret carnalis nutritius,
Abbreviated transcription (Latin):
suo. guirrico cognato tuo. mł¬
tum resticit. S quid nocuit:.
Immo płimum p̃stitit. Bestitit
inuitus tandẽ senex auuncłs
a ꝑsecutione. Extitit inuictus
puer nepos głosior de tempta¬
tione. S heu quomͦ te uicit.
qui illum uince̾ ñ potest. Aut
quomͦ qui te uicit᷑ ab illo suꝑa¬
tus ẽ :ͣ Nunquid te fortior ille:
Nunquid prudentior: Certe
qui ante utrumq nouerãt:
Giuirrico. fulconem ꝓferebant.
At post qmͣ uentum ẽ ad bel¬
lum: exitus indicatut homi¬
num errasse iudicium. Ibi
ꝓpͥudor fugit qui p̃ferebatur:
ubi fortit̾ uincit qui inferior
credebat᷑. S quid de auundi
sicam malicia: e quia xp̃i mi¬
litia retͣhit neꝑotes suos ⁊t
setum trahat ad inferos. Ita ne
solet beare amicos:Quos xp̃c
uocat secum inet̾nium mansu¬
ros: auunculus reuocat secum
inet̾num arsuros. Miror siiam
tiens uolui congregare nepotes
tuos. quemadodũ gallina con¬
gregat pullos suos sub alas:
et noluisti. Ecce relinquetur tͥ

Expanded text:
suo Guirrico, cognato tuo, musuo Guirrico, cognato tuo, multum restitit: sed quid nocuit? Imo plurimum praestitit. Destitit invitus tandem senex avunculus a perseeutione; exstitit invictus puer nepos, gloriosior de tentatione. Sed heu! quomodo te vicit, qui illum vincere non potuit? Aut quomodo qui te vicit, ab illo superatus est? Nunquid te fortior ille? nunquid prudentior? Certe qui antea utrumque noverant, Guirrico Fulconem praeferebant. At postquam ventum est ad bellum, exitus indicavit hominum errasse judicium. Ibi, proh pudor! fugit qui praeferebatur, ubi fortiter vicit qui inferior credebatur. 4. Sed quid de avunculi dicam malitia, qui a Christi militia retrahit nepotes suos, ut secum trahat ad inferos? Itane solet beare amicos? Quos Christus vocat secum in aeternum mansuros, avunculus revocat secum in aeternum arsuros. Miror si jam ties volui congregare nepotes tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur tibi