comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delicet diuitiȩ que pauꝑem fa¬
ciunt ce miserum sic diligant᷑
tunc demum faciunt diuitem
tur. Confiteor tͥ pat̾ domine ce¬
li& terre. qui a abscondistiħ
a sapientib ce prudentibus
& reuelasti ea partuilis. id est
humilibus: qui utiq non st̃
alii quam pauꝑes sp̃u. quors
hic beatitudo p̾dicatur. Hec e¬
nim licet scĩentes tamen cõmo¬
nere uosuelim fr̃s: quod uera
ac beata pauꝑtas sp̃s. plus est
in humilitate cordis. quam
in angustia rei familiaris: pl
consistit in abdicatione suꝑbiȩ.
quam in contentu substantie.
Substantia nonnunquam uti¬
liter habet᷑. suꝑbia nunquam
nisi damnabilit̾ retinet᷑. Dia¬
bolus nicħ in mundo possidet
aut possidere desiderat: quem
sola uel maxime suꝑbia dam¬
nat. Parum gͥ. ꝓdest renunciare
seli possessionibus nisi renunci.¬
etur & moribs: immo stultum
acridiculosum est nudari di¬
uitus ac diuitum implicari ui¬
tus: pauꝑem fieri reb nec ditari

Expanded text:
delicet divitiae, quae pauperem fadelicet divitiae, quae pauperem faciunt et miserum, si diliguntur; tunc demum faciunt divitem tur. Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis , id est, humilibus; qui utique non sunt alii quam pauperes spiritu, quorum hic beatitudo praedicatur. 5. Hoc enim licet scientes tamen commonere vos velim, fratres, quod vera ac beata paupertas spiritus, plus est in humilitate cordis, quam in angustia rei familiaris: plus consistit in abdicatione superbiae, quam in contemptu substantiae. Substantia nonnunquam utiliter habetur; superbia nunquam nisi damnabiliter retinetur. Diabolus nihil in mundo possidet, aut possidere desiderat, quem sola, vel maxime superbia damnat. Parum igitur prodest renuntiare saeculi possessionibus, nisi renuntietur et moribus: imo stultum ac ridiculum est nudari divitiis, et divitum implicari vitiis; pauperem fieri rebus, nec ditari
Abbreviated transcription (Latin):
mundi diuitias computet iltd
ꝓpe nichil quod habet: siue hoc
ipsum quod nicħ ħt. Ideo iure
beatificat eccłiam sanctorum
siquidem rapiunt non sua. et
semꝑ in egestate sunt: sc̃ dui¬
dunt ꝓpͥa. & ditiores frunt. Di¬
uites enm eguerunt & esurie¬
runt: inquirentes autem do¬
minum non minuentur omni
bono. Auarus quo plura possi¬
det plurib eget. Quanquam
nil minꝰ habeat. quam qͦd hr̃e
se putat. cum habeat᷑ ñ habeat:
seruus pęcunie. mancipium
auaricie. cultorq crumene:.i¬
dolatra detestandꝰ. eui nummus
est ds̃. Palchre atttemiam nunc
quoq umdicat in peccatores iu¬
sticia diuina: res ipsas qͦs amañ
conũtens eisꝰ in tormenta:. c iii.¬
tia faciens ẽẽ supplicia. lȩcunia
enim que iustum amplius iu¬
stificat & ueriꝰ ditat dispensata
uel semel data auarum cruciat
seruata: ꝓdigum polluit ꝓfli¬
fides sic elusit sapientiam mun¬
di. ut sola quissit optimus diui¬
tiarum usꝰ inuenerit: quod ui¬

Expanded text:
mundi divitias computet illud mundi divitias computet illud prope nihil quod habet, sive hoc ipsum quod nihil habet. Ideo jure beatificat Ecclesiam sanctorum siquidem rapiunt non sua, et semper in egestate sunt: sancti dividunt propria, et ditiores fiunt. Divites enim eguerunt et esurierunt; inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono . 4. Avarus quo plura possidet, pluribus eget. Quanquam nil minus habeat, quam quod habere se putat; cum habeatur, non habeat, servus pecuniae, mancipium avaritiae, cultorque crumenae, idololatra detestandus, cui nummus est deus. Pulchre autem jam nunc quoque vindicat in peccatores justitia divina, res ipsas quas amant 1043 convertens eis in tormenta, et vitia faciens esse supplicia. Pecunia enim quae justum amplius justificat, et verius ditat dispensata, vel semel data; avarum cruciat servata, prodigum polluit profli quorum fides sic elusit sapientiam mundi, ut sola, quis sit optimus divitiarum usus, invenerit: quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i adultus &e emancipatus
introducetur in plenariam
possessionem expectate hȩre¬
ditatis. tc̃ ꝓfect̾o ius absolutũ
ac libum imꝑium habebit
increaturis: qui modo qͣnto
tempore paruulus est nich
differt a seruocum sit dõmi¬
nus omnium: s sub tutoribꝰ¬
ce apparitorib est usq ad tẽ¬
pus p̃finitum a patre. Tunc
mundus agnoscet iustum
ac legittimum hȩredem do¬
minum suum ꝓpt̾ quem cre¬
atus est: agnos cet inquam
quiaiam non conformem sibi. Sed
reformatũ ĩnouitate sensus sui ad
imaginem dei ad quam factus ẽ
S cẽ nẽ quoq fideli homini totꝰ
mundus diuitiarum ẽ: ñ solum
quia ad agnoscendum uel dili¬
gendum auctorem mundi. mun¬
danis omnib utitur tanquã
ad hoc sibi datis. & in uia testimo¬
niorum dei que uidet facturã
siẽ & scͥpturam ꝑhibe fact̾ori.
delectatur sic̃ in omnibus diui¬
tiis:. s etiam quia ita sufficiens
ce gratꝰ ẽẽ Ilidicit. ut quasi totꝰ

Expanded text:
Christi, adultus et emancipatus Christi, adultus et emancipatus introducetur in plenariam possessionem exspectatae haereditatis, tunc profecto jus absolutum, ac liberum imperium habebit in creaturis: qui modo quanto tempore parvulus est, nihil differt a servo, cum sit Dominus omnium; sed sub tutoribus et actoribus est usque ad tempus praefinitum a Patre. Tunc mundus agnoscet justum ac legitimum haeredem Dominum suum, propter quem creatus est: agnoscet, inquam, quia jam non conformem sibi, sed reformatum in novitate sensus sui ad imaginem Dei, ad quam factus est. Sed et nunc quoque fideli homini totus mundus divitiarum est ; non solum quia ad agnoscendum vel diligendum auctorem mundi, mundanis omnibus utitur tanquam ad hoc sibi datis; et in via testimoniorum Dei, quae videt facturam sicut et Scripturam perhibere factori, delectatur sicut in omnibus divitiis: sed etiam, quia ita sufficiens et gratus esse didicit, ut quasi totius
Abbreviated transcription (Latin):
constans fu̾it. sepe uirtutem &e
meritum sibi martyriiꝰ compa¬
rabit: ꝑsecutionem patiens ꝓpt̃
iusticiam. aliquando &e abhis
ꝓ quib pugnabit. ut sit ei dicẽ
filii matris mee pugnauerunt᷑
contͣ me: & cum his qͥ oderunt
pacem eram pacificus. cumlo¬
quebar illis impugnabant
me gratis. Quantȩ autem głȩ
quamq copiose mercedis in
celo sit culmen huius ꝑfectio¬
nis. inde utcunq licet̾ estima¬
ri: quod ipsa etiam ab renun¬
ciantium scło pͥmordia tante
dominus p̃dĩcat felicitatis ut
s grauib sarcinulis huiꝰ mun¬
di.nolunt diuites fiera nisi de
solo ereatore mundi. ꝓpt̾ ipsũ.
tanquam nichil habentes:⁊
ꝑ ipsum omnia possidentes.
An non possident omnia qͥ pos¬
sident continentem & dispo¬
nentem omnia. quors deus
portio est &e hȩreditas: qui ut
nicħ desit timentib eum. ce¬
tera ꝓut expedire nouit dis¬
pensat. ad utendum. seipfũ
seruat ad fruendum: Cum
enim heres dei coheres autẽ

Expanded text:
constans fuerit, saepe virtutem et constans fuerit, saepe virtutem et meritum sibi martyrii comparabit, persecutionem patiens propter justitiam; aliquando et ab his pro quibus pugnabit, ut sit ei dicere, Filii matris meae pugnaverunt contra me ; et, Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, impugnabant me gratis . 3. Quantae autem gloriae, quamque copiose mercedis in coelo sit culmen hujus perfectionis, inde utcumque licet aestimare, quod ipsa etiam abrenuntiantium saeculo primordia tantae Dominus praedicat felicitatis, ut sed gravibus sarcinulis hujus mundi, nolunt divites fieri, nisi de solo Creatore mundi, propter ipsum, tanquam nihil habentes, et per ipsum omnia possidentes. An non possident omnia qui possident continentem et disponentem omnia, quorum Deus portio est et haereditas; qui, ut nihil desit, timentibus eum, caetera prout expedire novit, dispensat ad utendum, et se ipsum servat ad fruendum? Cum haeres Dei, cohaeres autem
Abbreviated transcription (Latin):
culi. qua pauꝑes efficim̃ sỹu:
scda mans uetudo qͣ nos obȩdi¬
endiȩ subdimꝰ ce assuescimus:
deinde luctꝰ quo peccata plo¬
rantur. uel uirtutes imploran¬
tur. Ibi nimirum gustamus.
unde ampliꝰ esuriamus & siti¬
amus iusticiam. tam in nobis
quam in alus: ⁊eloq contͣ pec¬
cantes incipimus moueri. S
ne zelus immod̾atior in u̾itiũ
feratur: sequitur miscđia qua
temꝑat᷑. His gͦ studus uel exer¬
cicus. cum quis iustus & mi¬
sericors ẽẽ didicerit. idoneus
erit fortassis contemplationi
uacare: & mundando cordi qͦ
d̾s uideatur oꝑam dare. Exer¬
citatꝰ autem & ꝓbatꝰ tam in
actione quam in contempla¬
tione. tum demum dignus
erit. qui nomen ce officium
filii dei gerens. pat̾ &e minist̾
factꝰ aliors. tanquam media¬
tor &e sequester pacificet int̾ ipsoᷤ
& dm̃. pacificet ipsos ad inuicẽ
uel etiam ad eos qui foris sunt:
sic̃ scriptum ẽ in lauide sc̃orum
patrum. pacificantes in domibꝰ

Expanded text:
culi, qua pauperes efficimur spiritu: culi, qua pauperes efficimur spiritu: secunda, mansuetudo, qua nos obedientiae subdimus, et assuescimus: deinde, luctus, quo peccata plorantur, vel virtutes implorantur. Ibi nimirum gustamus, unde amplius esuriamus, et sitiamus justitiam, tam in nobis quam in aliis, zeloque contra peccantes incipimus commoveri. Sed ne zelus immoderatior in vitium feratur, sequitur misericordia, qua temperetur. His ergo studiis, vel exercitiis, cum quis justus et misericors esse didicerit, idoneus erit fortassis contemplationi vacare, et mundando cordi, quo Deus videatur, operam dare. Exercitatus autem et prob tus tam in actione, quam in contemplatione, tum demum dignus erit, qui nomen et officium Filii Dei gerens, pater et minister factus aliorum, tanquam mediator et sequester pacificet inter ipsos et Deum: pacificet ipsos ad invicem, vel etiam ad eos qui foris sunt, sicut scriptum est in laude sanctorum patrum, Pacificantes in domibus
Abbreviated transcription (Latin):
sus ac noue plenum gr̃e noui
testamenti pͥncipium: & quan¬
tum libet infidelem aut pigrũ
ꝓuocans ad audiendum. s am¬
plius ad faciendum: cum scilice
beatitudo miseris. exulib ⁊ ege¬
nis ꝓmittit᷑ regnum celorum.
Gratum inquam ce aus picatũ
noue legis initium. qndo in ip¬
so statim initio tot beatitudi¬
num benedictiones dat legis la¬
tor. quib delectati eant de uir¬
tute in uirtutem: ꝑ istos uide¬
licet octo gradus ascensionis.
quos incorde nr̃o dis ponit
structura euangłii: scdm ex¬
emplar. & imaginem cȩlestiũ.
quod ez echieli quoq ostensũ
est in monte uisionũ dei. Est e¬
nim manifeste quidam ascensꝰ
cordium & ꝓfectꝰ meritorum.
iste ꝑ ordinem digestꝰ octonariꝰ
uirtutum: gradatim de inis
ad summa ꝑducens uirum eun¬
gelice ꝑfectionis: donec adui¬
dendum dm deors in syon in¬
grediatur templum de qͦ ꝓpħa
dicit. Et in octo gradibus as¬
census eiꝰ. Prima siquidem u̾ͥtꝰ
inchoantium ẽ renunciatiose¬

Expanded text:
sus ac novae plenum gratiae Novi Testamenti principium, etiam quantumlibet infidelem aut pigrum provocans ad audiendum, sed amplius ad faciendum, cum scilicet beatitudo miseris, exsulibus et egenis promittitur regnum coelorum. Gratum, inquam, et auspicatum novae legis initium, quando in ipso statim initio, tot beatitudinum benedictiones dat Legislator, quibus delectati eant de virtute in virtutem: per istos videlicet octo gradus ascensionis, quos in corde nostro disposuit structura Evangelii, secundum exemplar et imaginem coelestium, quod 1042 Ezechieli quoque ostensum est in monte visionum Dei. Est enim manifeste quidam ascensus cordium, et profectus meritorum iste per ordinem digestus octonarius virtutum, gradatim de imis ad summa perducens virum evangelicae perfectionis, donec ad videndum Deum deorum in Sion ingrediatur templum, de quo propheta dicit: Et in octo gradibus ascensus ejus . 2. Prima siquidem virtus inchoantium est renuntiatio sae
Abbreviated transcription (Latin):
ad sponsum uideat᷑ dictum.
Omnia poma noua &e uet̾a dilec¬
te mi seruaui tͥ. Serutamini
gͥ scripturas. Uos enim ñ falso
uitam in ipsis putatis uos ha¬
bere: qui nicħ aliud in illis
quertus quam xp̃m. cui te¬
stimonium phibent scripturȩ
Beati plane qui serutantur te¬
stimonia eius: in toto corde
exquirunt eum. Mirabilia
testimonia tua o domine:
ideo serutata est ea anima mea
Serutinio siquidem opus est.
non solum ut eruantur my¬
stica: s etiam ut suggant᷑ mo¬
ralia. Ideoq uos qui ꝑambula¬
tis ortos scripturarum. nolite
negligenter & ociose tͣnsuolare:
s scrutantes singlła uelut apes
sedulȩ mel de floribus. sp̃m de

Expanded text:
ad sponsum videatur dictum, ad sponsum videatur dictum, Omnia poma, nova et vetera, dilecte mi, servavi tibi . Scrutamini igitur Scripturas. Vos enim non falso vitam in ipsis putatis vos habere, qui 1045 nihil aliud in illis quaeritis quam Christum, cui testimonium perhibent Scripturae. Beati plane qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde exquirunt eum. Mirabilia testimonia tua, Domine; ideo scrutata est ea anima mea . Scrutinio quidem opus est, non solum ut eruantur mystica, sed etiam ut sugantur moralia. Ideoque vos, qui perambulatis hortos Scripturarum, nolite negligenter et otiose transvolare; sed scrutantes singula, velut apes sedulae mel de floribus, sp
Abbreviated transcription (Latin):
nabit gratissima quedam ame¬
nitas ortoꝵ uerno scilicet illo
tempore resurrectionis eorum
cum florebit caro eorum: & non
solum ossa iusti siẽ herba gͥmi¬
nabunt. s totꝰ iustus germina¬
bit siẽ lilium. & florebit in et̾¬
num ante dñm. Non sic impii
non sic. qui st pultura asini
sepeliunt᷑: & sine omni spe
melioris res urrectionis. sub¬
dit corruptioni: hac p̃senti.
futuram auspicantur. De se¬
pulchris eorum dicere cȩperam.
quod quantum a spurcicia illo¬
rum abhorret florentium speci¬
es ortorum: tantum immo inc̃o¬
parabiliter amplius. distat ob¬
lor estis qui in ortis habitatis. qͥ
scilicet in lege domini medita¬
mini die ac nocte: & qͦt libros
legitis. tot ortos ꝑambulatis:
quot sententias eligitis. tot po¬
ma carpitis. Et beati quibus
omnia poma noua & uet̾a ser¬
uata sunt. id ẽ tam ꝓpħarum
quam euangłistarum uel apo¬
stolorum eloquia reposita fc̃: ut
& unicuiq ur̃m illud sponse

Expanded text:
nabit gratissima quaedam amoenabit gratissima quaedam amoenitas hortorum, verno scilicet illo tempore resurrectionis eorum, cum reflorebit caro eorum, et non solum ossa justi sicut herba germinabunt, sed et totus justus germinabit sicut lilium, et florebit in aeternum ante Dominum. Non sic impii, non sic, qui sepultura asini sepeliuntur , et sine omni spe melioris resurrectionis subditi corruptioni, hac praesenti futuram auspicantur. De sepulcris eorum dicere coeperam, quod quantum a spurcitia illorum abhorret florentium species hortorum, tantum, imo incomparabiliter amplius distat oblor, estis qui in hortis habitatis, qui scilicet in lege Domini meditamini die ac nocte, et quot libros legitis, tot hortos perambulatis; quot sententias eligitis, tot poma carpitis. Et beati quibus omnia poma nova et vetera servata sunt: id est, tam prophetarum, quam evangelistarum, vel apostolorum eloquia reposita sunt, ut et unicuique vestrum illud sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
N conuentu sodalium in psalmo
audiri: sponsꝰ ipse sponse loqͤis
innuit cum ait. Que habitas
in ortis. amiez aus eultant: fae
me audire uocem tuam. Non
sum ego eui hoc dictum debe¬
at uideri. non sum qͥ habitem
in ortis: mag̃ mͥuideor ẽẽ de illis
qui habitant in sepulchris. Cor¬
pora enim peccatorum. qͥd sun
nisi sepulchra mortuoꝵ: Qui
cͦ dediti sunt corporib suis non
mortis habitant s in sepulcħs.
deumq exasꝑant:donec qͥ edu¬
cit uinctos infortitudine. forti
uoce inclamet lazare uenifo¬
ras: suisq discipłis suꝑ eo preci¬
piat. soluite eum & sinite abire
Magna sane differentia est se¬
pulchrorum & ortors. Hec ple¬
na omni spurcicia &e ossibus
mortuorum: illi omni suaui¬
tate &e gła florum aut fructu¬
um. Quid enim si aliquando
sepulchra uidentur in ortis:
Nam & dominꝰ in orto sepultus
fuit. E si enim sepulchra uior¬
tis nunquid tamen orti i se¬
pulchris: Ita fortassis. s in se¬
pulchris iustorum. Ibi plane u̾¬

Expanded text:
n conventu sodalium et amicoruaudiri, sponsus ipse sponsae loquens, innuit cum ait: Quae habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocem tuam. Non sum ego cui hoc dictum debeat videri: non sum qui habitem in hortis; magis mihi videor esse de illis qui habitant in sepulcris. Corpora enim peccatorum, quid sunt nisi sepulcra mortuorum? Qui ergo dediti sunt corporibus suis, non in hortis habitant, sed in sepulcris: Deumque exasperant, donec qui educit vinctos in fortitudine, forti voce inclamet, Lazari, veni foras; suisque discipulis super eo praecipiat, Solvite eum et sinite abire . Magne sane differentia est sepulcrorum et hortorum. Haec plena omni spurcitia et ossibus mortuorum; illi, omni suavitate et gratia florum, aut fructuum. Quid enim si aliquando sepulcra videntur in hortis? Nam et Dominus in horto sepultus fuit. Etsi enim sepulcra in hortis, nunquid tamen horti in sepulcris? Ita fortassis, sed in sepulcris justorum. Ibi plane ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnia scła scłorum. Sermo in
Sollemnitate omnium sc̃orum.
tum illuo ac nobile ꝓgnosti¬
cum quod in destimonium sui.
necdum natꝰ in carne dei filius
tus. sibi competere docuit. Sp̃s
inquit domini suꝑ me: euange¬
lizare pauꝑib misit me. Ecce
pauꝑes euangłizant᷑: ecce pauꝑs¬
bus euangłm regni nunciatur.
Beati inquit pauꝑes sp̃u: qm̃ ip

Expanded text:
 omnia saecula saeculorum. Amen. IN SOLEMNITATE OMNIUM SANCTORUMtum illud ac nobile prognosticum, quod in testimonium sui, necdum natus in carne Dei Filius tus, sibi competere docuit: Spiritus, inquit, Domini super me, evangelizare pauperibus misit me . Ecce pauperes evangelizantur, ecce pauperibus Evangelium regni nuntiatur: Beati, inquit, pauperes sp
Abbreviated transcription (Latin):
nemulatores fũimꝰ: Poterit
mudus ille seuire: s hoc erit
secure. Potit urere. tundere.
disseeare: s hoc erit coronas fa¬
bricare. Diligam te dñe forti¬
tudomea. ꝑ quem mͥuermi-¬
culo succumbit omnis fortitu¬
do contraria: & illudit᷑ ab an¬
gelis tuis in ministerium nr̃m
missis antiqͥ draconis astutia:
ut uolens nocere. ꝓficiat. Dili¬
gam te dñe ꝓpugnator potens.
gubnator prudens: consolator
clemens: remtinerator affluẽs.
Securꝰ in eum ꝓicio omnem sol¬
liettudinem meamͥ cuius nec
potentia uinei. nec sapientia
falhi. nec beniuolentia potest fa¬
tigari: quominꝰ expleat omnem
indigentiam meam. Quam satꝰ
quam securiꝰ est ipsum ẽẽ solliei¬
tum. quam meipsum ꝓ me: ꝙͣ
bonum ẽ confidere in domino
quam in homine: qm iure ma¬
ledietꝰ. qui confidens in homine
carnem ponit brachium suum:
te recedit a dño cor eiꝰ. Et qͥde
egenꝰ & pauꝑ ego sum. s si dñs
sollicitꝰ est mei diuessum. beat᷑

Expanded text:
aemulatores fuerimus? Poterit aemulatores fuerimus? Poterit invidus ille saevire; sed hoc erit servire. Poterit urere; tundere, dissecare; sed hoc erit coronas fabricare. Diligam te, Domine, fortitudo mea, per quem mihi vermiculo succumbit omnis fortitudo contraria, et illuditur ab angelis tuis, in ministerium nostrum missis, antiqui draconis astutia, ut, volens nocere, prosit. Diligam te, Domine, propugnator potens, gubernator prudens, consolator clemens, remunerator affluens. Securus in eum projicio omnem sollicitudinem meam, cujus nec potentia vinci, nec sapientia falli, nec benevolentia potest fatigari quominus expleat omnem indigentiam meam. Quam satius, quam securius est ipsum esse sollicitum, quam me ipsum pro me! quam bonum est confidere in Domino, quam in homine! quam jure maledictus qui confidit in homine, carnem ponit brachium suum, et recedit a Domino cor ejus! et quidem egenus et pauper ego sum; sed si Dominus sollicitus est mei, dives
Abbreviated transcription (Latin):
&e confusus ẽ. ꝑmansit in man¬
datis illius &e derelictus est.
Si dixerit infidelis ille dere¬
lictus erat qui in cruce clama¬
bat. ds ds m̃s utquid dereliqͥ¬
sti me: puto quia ñusq qu̾ao
dereliquit: in quo erat mun¬
dum reconcilians sibi. O qͣnti
consolatio sic desolari: qͣnta
dilectio sic derelinqͥ: uit um¬
co patͥsunice dilecto merea¬
ris uel inpassionib consoei¬
ari. Aꝑidomine ocłos huius
pueri: rudem loquor ce no¬
uicium: qui eum tͥbulatur
putat se derelictum. Nouũ
hoc omnino ce insolitum. si
iustum quempiam uidem
derelic̃tum : cum eccłia di¬
cat. iunior fui ce enĩ senui:
ce non uidi iustum derelie¬
tum. Aꝑi inquam o dñe o.¬
culos pueri tui: ut uideat
quia plures nobiscum ft̃
quam cum adũsariis. di¬
quidem dominus uirtutũ
nobiscum: ce cumeo omĩs
uirtꝰ &̃ militia celi: immo fauor
omnis creaturȩ seruientis nu¬
an &e arbitrio creatoris sui. Si
mm ds ꝓ nob̃: quis cont̾ nos:
Et qͥs est qui nob noceat: si bo

Expanded text:
 confusus est. permansit in mandatis illius, et derelictus est? Si dixerit infidelis, Ille derelictus erat qui in cruce clamabat: Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti? puto quia non usquequaque dereliquit, in quo erat mundum reconcilians sibi. O quanta consolatio, sic desolari; quanta dilectio, sic derelinqui, ut Unico Patris unice dilecto merearis vel in passionibus consociari! 3. Aperi, Domine, oculos hujus pueri, rudem loquor et novitium, cui, cum tribulatur, putat se derelictum. Novum hoc omnino et insolitum, si justum quempiam viderem derelictum, cum Ecclesia dicat: Junior fui, etenim senui, et non vidi justum derelictum . Aperi, inquam, o Domine, oculos pueri tui, ut videat quia plures nobiscum sunt quam cum adversariis. Siquidem Dominus virtutum nobiscum, et cum eo omnis virtus et militia coeli, imo favor omnis creaturae, servientis nutui et arbitrio Creatoris sui. Si enim Deus pro nobis, quis contra nos? et quis est qui nobis noceat, si boni
Abbreviated transcription (Latin):
locumq seruat fiduciȩ: quam¬
diu tͥ conseiꝰ non es dominum
offenddisse. Inde fit ut ñ nͥ caste
timeas eum: p̾t̾ eum uͦ nullatenꝰ
timeas alienum. Dolagͦ conscĩa
bona fiduciam istam p̃sumit:
suadetq corda nr̃a in conspeetu
iudicis int̾ni. Quis enim bene
sibi de illo ꝓmittat: a qͦ se mini¬
me diligi intelligat: Qui aut̃
diligit nunquam diffidit: sci¬
ens quia is quem corda non fal¬
lunt diligentes se diligit: etiã
cum arguit ce corripit. Siqui¬
dem eruditis corde in sapientia
non aufert satiget fiduciam
patris disciplina: scientibus
scͥptum. beatꝰ qui corripitur a
domino: & ego quos amo. ar¬
guo ce castigo. Cmgͥ exarserit¬

Expanded text:
locumque servat fiduciae, quanlocumque servat fiduciae, quandiu tibi conscius non es Dominum offendisse. Inde fit ut nonnisi caste timeas eum; praeter eum nullatenus timeas alienum. Sola ergo conscientia bona fiduciam istam praesumit, suadet corda nostra esse in conspectu Judicis aeterni. Quis enim bene sibi de illo promittat, a quo se minime diligi intelligat? Qui autem diligit, nunquam diffidit, sciens quia is quem corda non fallunt, diligentes se diligit, etiam cum arguit et corripit. Siquidem eruditis corde in sapientia non aufert, sed auget fiduciam Patris disciplina, scientes scriptum, Beatus qui corripitur a Domino , et: Ego quos amo arguo et castigo . C
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑant᷑ in bonum. Sꝑent gͥ in
relinquis sꝑantes in te dñe: sede¬
atq popłs tuus sic̃ scͥptum est in
pulchritudine ꝑacis. in tab̃na¬
culis fiducie: in requie opulen¬
ta. in securitate sempit̾na. Oĩo
pulchra ꝑax. &e securitas sempi¬
terna. habitare in achutorio al
ꝓrsus requies opulenta sedere
feriatum. sub uite uera. ficu &
oliua: & post saturitatem uari¬
orum fructium. seipsum intil¬
cere carmine amatorio ac dic̾e.
turi fruetꝰ: de cuius gustu tam
dulcis erumpit ructus. Hec st̃
gͥ tabnacła fiducie. in quibus
uerꝰ isrł habitat confident̾: paᷤᷤ¬
cit ce cubat. & ñ est qui ext̾reat.
ce sic̃ sapientia ꝓmittit. reqͥescẽs
absq terrore abtindantia ꝑfrui¬
itur. malorum timore sublato.
Et bntimore malorum sublato.
non timore domini: ne fiducia
ista &e securitate quam commen¬
damus. negligentiam putes ge¬
nerari: eum non in alio quam
intimore domini sit fiduera
fortitudinis. Timor quippe dũ
cauet offensam. custodit grãm:

Expanded text:
 in derelinquis sperantes in te, Domine ; sedeatque populus tuus, sicut scriptum est, in pulchritudine pacis, in tabernaculis fiduciae, in requie opulenta, in securitate sempiterna . Omnino pulchra pax et securitas sempiterna, habitare in adjutorio Altli commorari. Prorsus requies opulenta, sedere feriatum sub vite vera, ficu et oliva; et post saturitatem variorum fructuum, se ipsum mulcere carmine amatorio, ac dicere: turi fructus de cujus gustu tam dulcis erumpit ructus. 4. Haec sunt ergo tabernacula fiduciae, in quibus verus Israel habitat confidenter, pascit et cubat, et non est qui exterreat; et, sicut Sapientia promittit, Requiescet absque terrore, abundantia perfruetur, malorum timore sublato . Et bene timore malorum sublato, non timore Domini; ne fiducia ista et securitate, quam commendamus, negligentiam putes generari, cum non in alio quam in timore Domini sit fiducia fortitudinis. Timor quippe, dum cavet offensam, custodit gratiam;
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ꝑ qͣm seruiamꝰ placenteᷤᷤ
cum metu &e reuerentia. de
gͥratia muneris grãm ꝓmerea¬
mur remuneratoris: &e qͣnto
quis fu̾it gratiosior: tanto tͥ
fiat gratior. Dane mirabili ar¬
te. s mirabilior caritate pru¬
dens clementia. clemensq pru¬
dentia dei. saluti consuluit
humane: ut cum eũctos dili¬
gat. ñ tamen facile de dilecti¬
one sua certos ac securos esse
sinat: nec ob aliud magnam
multitudinem dulcedinis
sue timentib abscondat :
nͥut dum semꝑ custodit hu¬
miles. semꝑ habeat amabiles.
Sunt enim iusti ce sapientes
ae oꝑa eorum in manu dei:
& tamen neseit homoutrũ
amore an odio dignus sit:
somnia in futurum ser¬
uantur incerta. Mod̾ator
nempe omnium sic eis dis¬
pensat grãm munerum &
oꝑm: ut ex qͥbdam quȩ cõ¬
cedit. consolationem quod
digni sint amore tͥbuat: ex qͥ¬
busdam que subtrahre. susꝑi¬
tionem ac metum quod odio dig

Expanded text:
gratiam, per quam serviamus placentes gratiam, per quam serviamus placentes cum metu et reverentia, de gratia muneris gratiam promereamur remuneratoris; et quanto quis fuerit gratiosior, tanto tibi fiat gratior. 2. Sane mirabili arte, sed mirabiliori charitate, prudens clementia clemensque prudentia Dei, saluti consuluit humanae, ut, cum cunctos diligat, non tamen facile de dilectione sua certos aut securos esse sinat; nec ob aliud magnam multitudinem dulcedinis suae timentibus se abscondat, nisi ut, dum semper custodit humiles, semper habeat amabiles. Sunt enim justi et sapientes, et opera eorum in manu Dei, et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit; sed omnia in futurum servantur incerta . Moderator nempe omnium sic eis dispensat gratiam munerum et operum, ut ex quibusdam quae concedit, consolationem quod digni sint amore tribuat; ex quibusdam quae subtrahit, suspicionem ac metum quod odio dig
Abbreviated transcription (Latin):
ut nichil ei clesit: & suout pu¬
tatur defectu ꝑfectior sit. slam
uirtus in infirmitate ꝑficitur
Paule ait dñs. suffieit tibi gr̃a
mea. Cui gr̃a dei sufficrt. sine
damno graui. immo cũluc̃ ñ
mediocri aliquid gr̃ȩ deficit:
quandoquidem ipse defectꝰ
infirmitas uirtutem ꝑficit:
& imminutio cuiꝰ dam gratię
summamomnium grãm di
ampliorem ei ce stabiliorem ef¬
ficit. Longe fac domine a ser
uis grãm illam quecunq sit
que adimere aut imminue¬
re grãm dui possit: unde tii¬
delicet aliqͥs głosior in oculis
suis: odiosior fiat in ocłis duis.
Non est illa gratia s ira. illis
plane quib iratus es daridigna:
quib ꝓpt̃ dolos posuisti talia:
deiciens eos dum alleuant᷑: ce e¬
lidens ualide dum suꝑuentum
ponunt᷑. Ut gͥ illa sola gr̃a sine
qua nullus a de diligttur sal¬
ua nob̃maneat. omnem aliam
grãm tua nobis gr̃a subtrahat.
aut certe grãm utendi simul
conferat : quatinus habentes

Expanded text:
ut nihil ei desit, et suo, ut puut nihil ei desit, et suo, ut putatur, defectu perfectior sit. Nam virtus in infirmitate perficitur. Paule, ait Dominus, sufficit tibi gratia mea . Cui gratia Dei sufficit, sine damno gravi, imo cum lucro non mediocri aliquid gratiae deficit, quandoquidem ipse defectus et infirmitas virtutem perficit; et imminutio cujusdam gratiae, summam omnium gratiam Dei ampliorem ei et stabiliorem efficit. Longe fac, Domine, a servis tuis gratiam illam, quaecunque sit, quae adimere aut imminuere gratiam tui possit; unde videlicet aliquis, gloriosior in oculis suis, odiosior fiat in oculis 975 tuis. Non est illa gratia, sed ira, illis plane quibus iratus es dari digna; quibus propter dolos posuisti talia, dejiciens eos dum allevantur, et elidens valide, dum super ventum ponuntur. Ut igitur illa sola gratia, sine qua nullus a te diligitur, salva nobis maneat, omnem aliam gratiam tua nobis gratia subtrahat, aut certe gratiam utendi simul conferat; quatenus habentes
Abbreviated transcription (Latin):
habeant: ego illo potiꝰ sensu int̾¬
pretor quod radicem amoris &
desiderii figere debeat in celo:
in summo uertice rerum capite
nr̃o iħu xp̃o. Qui illuc radices
miserit. & de illo fonte eter no
succum uite & gr̃e iugit̾ bibit.
non timebit cum uenerit estꝰ
iudicii: s afferens &e offerens
fructum quem fecit plurimũ:
id remunerationis accipiet
ut floreat in et̾num ante dñm.
eui est honor ce gloria ꝑ omĩa
secula seculorum. Item sermo
hominib. Paucis erp̃ssit
bonum ac beatum uirum: qua¬
lem nimirum constat dilectũ
dñi fuisse benedictum. faucis
inquam comp̃hendit sũmam
ꝑfectionis: plenitudinem gr̃ę
& uirtutis: simulq beatitudimẽ
uite ꝑhennis. ce consolationem
p̃sentis. Quid enim deẽẽ potet
ad et̾̃nam felicitatem illi qui
a deo diligitur: quid ad p̃sentẽ
consolationem illi qui ab hõibꝰ
diligit᷑: Illi nemꝑ̃e qui a dec
diligitur. oe si aliquid deeese
uidetur: non ob aliud deest nͥ

Expanded text:
habeant, ego illo potius sensu interhabeant, ego illo potius sensu interpretor, quod radicem amoris et desiderii figere debeat in coelo, in summo vertice rerum capite nostro Jesu Christo. Qui illuc radices miserit, et de illo fonte aeterno succum vitae et gratiae jugiter biberit, non timebit cum venerit aestus judicii; sed afferens et offerens fructum quem fecit plurimum, id remunerationis accipiet ut floreat in aeternum ante Dominum, cui est honor et gloria per omnia aecula saeculorum. Amen. SERMO hominibus . Paucis expressit bonum ac beatum virum, qualem nimirum constat dilectum Domini fuisse Benedictum. Paucis, inquam, comprehendit summam perfectionis, plenitudinem gratiae et virtutis, simulque beatitudinem vitae perennis, et consolationem praesentis. Quid enim deesse potest ad aeternam felicitatem illi qui a Deo diligitur? quid ad praesentem consolationem, illi qui ab hominibus diligitur? Illi nempe qui a Deo diligitur, etsi aliquid deesse videtur, non ob aliud deest, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
forif: ce in plateis aqͣs suas diui¬
dit. Ego inquit sapientia. qͣsi
aque ductꝰ ex iui de paradyso.
Drei. rigabo ortum meum plã¬
potestis ex ipoius ore sapientiȩ
parientis &e plantantis: ortꝰ planta¬
tionum est congregatio filiorum.
Nunquid enim ego qui alios pa¬
rere facio. ipse non pariam diẽ
dñs: Ipse parit eum ingenerat
uoluntatem bonam: plantat.
cum instituit uitam: rigat. eũ
sensib infundit grãm. colit cũ
morib adhibet disciplinam.
Audite me diuini fructꝰ: & qͣs i
rosa plantata suꝑ riuos aqͥrum
fructificate. Mitate radices. ad
humorem uite. id ẽ ad amorem
t̾re uiuentium: non huiꝰ in qͣ
omnia senescunt &e putreseunt.
Non potest arbor facere fructũ
qui ꝑmaneat. nisi sursum in
celestib radicem figat : ut quȩ
sursum sunt non quȩ suꝑ t̾ram
querat &e sapiat. Quod em̃ phy¬
sici dicunt hominem ẽẽ arborẽ
inuersam. eo qͦdnerui corporis
radicem & initium in uerticem

Expanded text:
foris, et in plateis aquas suas diviforis, et in plateis aquas suas dividit. Ego, inquit Sapientia, quasi aquaeductus exivi de paradiso. Dixi: Rigabo hortum meum planpotestis ex ipsius ore Sapientiae parientis et plantantis, hortus plantationum est congregatio filiorum. Numquid enim ego, qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Ipse parit, cum ingenerat voluntatem bonam; plantat, cum instituit vitam; rigat, cum sensibus infundit gratiam; colit, cum moribus adhibet disciplinam. Audite me, divini fructus, et quasi rosa plantata super rivos aquarum fructificate . Mittite radices ad humorem vitae, id est ad amorem terrae viventium, non hujus in qua omnia senescunt et putrescunt. Non potest arbor facere fructum qui permaneat, nisi sursum in coelestibus radicem figat, ut quae sursum sunt, non quae super terram, quaerat et sapiat. Quod enim physici dicunt hominem esse arborem inversam, eo quod nervi corporis radicem et initium in vertice
Abbreviated transcription (Latin):
uita desinat facere fructum. Be¬
nedictum lignum cuiꝰ folium
ad medicinam. fruetꝰ ad uitam.
id est euius sermo grãm p̃stat
audienti: &e opus uitam facienti.
Ad hoc ꝓfect̾o uos fr̃s mei. quos
carnalis generatio uel consue¬
tudo scłaris plantauerat in t̾ra
inaqͦsa. in t̾ra salsuginis. diuina
regeneratio uel mutatio dextere
excelsi trans plantauit suꝑ aqͣs
refectionis: ut quib priꝰ ꝓpter
sterilitatem parabatur securis
& ignis: nc plantati in domo dñi
in atͥis domus  nr̃i. floreatis &
fructum faciatis. & fructus ũr
maireat. An non aque refectio¬
nis scͥpture sp̃s scĩ: in quib me¬
ditamur die ac nocte: An non
aque refectionis lacrime com¬
punctionis: quȩ nobis facte ft
panes die ac nocte: An ñ aque
refect̾ionis sacramenta & subsi¬
dia nr̃e salutis: quib pascim᷑ ⁊
potamur in altari: In his siqͥ¬
dem omnib quas: quibusdam
riuulis. fons sapientie qͥ oritur
in medio paradysi. deriuatur

Expanded text:
vita desinat facere fructum. Bevita desinat facere fructum. Benedictum lignum, cujus folium ad medicinam, fructus ad vitam; id est, cujus sermo gratiam parit audienti, et opus vitam facienti. 7. Ad hoc profecto vos, fratres mei, quos carnalis generatio vel consuetudo saecularis plantaverat in terra inaquosa, in terra salsuginis, divina generatio vel mutatio dexterae Excelsi transplantavit super aquas refectionis; ut quibus prius propter sterilitatem parabatur securis et ignis, nunc plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri, floreatis, et fructum faciatis, et fructus vester maneat. An non aquae refectionis Scripturae Spiritus sancti, in quibus meditamur die ac nocte? an non aquae refectionis, lacrymae compunctionis, quae nobis factae sunt panes die ac nocte? an non aquae refectionis, Sacramenta et subsidia nostrae salutis, quibus pascimur et potamur in altari? In his siquidem omnibus, quasi quibusdam rivulis, fons sapientiae qui oritur in medio paradisi, derivatur
Abbreviated transcription (Latin):
nales s ce sp̃itales. subtraxerit
na dispensatio. Et fortasse qͥde
illa quam diximus occulta gr̃a
sp̃s irriguum est inferius. quo
iimirum axa non uult ẽe con¬
tinta. nisi adiciatur ei & irrigu¬
um suꝑiꝰ: ut scilicet de excelso ef¬
fundat᷑ sp̃s. rorent cȩli desuꝑ:
nubes angłicȩ pluant iustum
iustifieans dei ũbum: loqueis
ad cor irłm. Et b̃n illud irrigu¬
uminferius quod quasi ad ra¬
dices fluens. nutrit humilitatẽ:
hoc autem suꝑius quod sese de¬
super effundens. spe &e erultatio¬
ne atcollit mentem. Sigͦ & uos
riguum. laudabile quidem
desiderium: si tam̃ nondum
attingitis. mitiere int̾im radice¬
ad humorem salubre remediũ.
contemplatiue meditetur
iusticiam uite actiue : inde radi¬
ces affectionum impinguet. dul¬
coret mores. omnemq uite sta¬
dum informet: quatinꝰ in ipso
nec marcescat aut defluat foli¬
um. id ẽ u̾bum leuit̾ aut inti¬
tiliter ꝓlatum. nec aliquando

Expanded text:
nales, sed et spirituales subtraxerit nales, sed et spirituales subtraxerit ed dispensatio divina. Et fortasse quidem illa, quam diximus, occulta gratia Spiritus irriguum est inferius, quo nimirum Axa non vult esse contenta, nisi adjiciatur ei et irriguum superius ; ut scilicet de excelso effundatur Spiritus, rorent coeli desuper, et nubes angelicae pluant justum, justificans Dei verbum, loquens ad cor Jerusalem. Et bene illud irriguum inferius, quod quasi ad radices fluensnutrit humilitatem; hoc autem superius, quod sese desuper effundens, spe et exsultatione attollit mentem. Si ergo et riguum, 974 laudabile quidem desiderium; si tamen nondum attingitis, mittite radices interim ad humorem, salubre remedium. contemplativae, meditetur justitiam vitae activae. Inde radices affectionum impinguet, dulcoret mores, omnemque vitae statum informet, quatenus in ipso nec marcescat aut defluat folium, id est verbum leviter aut inutiliter prolatum, nec aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
estum. aut de siccitate eẽt soli
spei ce caritatis subministrare
non desinit: unde &e folium sit
uiride. id est u̾bum plenum
gr̃e ce u̾itatis: & ipsum ñ desinat
aliquando facere fruetum. qͥd¬
cumq opus pietatis: Eł grata
quidem illa uerna temperies
pacis ce leticiȩ. desiderabilis
illa pluuia uoluntaria quam
segregauit ds hereditati fuerei
siita necesse ẽ. adurat omma
estus tͥbulationis. ueniant ttͥm
quecunq ꝓpħauit iheremias
e sermonib siccitatis sp̃alis
non tamentimebit quem fidy¬
cia domini radicauit suꝑ aqm
refectionis. id ẽ grãm sp̃s sanc̾ti:
que ce si manifeste non pluat
ut sensibilit̾ influat. occulte
tamen int̾ius uitificat &e fecũ¬
dat: quamdiu tuidelicet fidem
propositi conseruat. ad ꝑseue¬
randum confortat. uerbumq
in rep̃hensibile ce opus stabile
subministrat. In huiusmodi
ur̃a fr̃s sit cons olatio. quotieis
alias consolationes non mͦ car¬

Expanded text:
aestum, aut de siccitate esset sollaestum, aut de siccitate esset sollspei et charitatis subministrare non desinit; unde et folium sit viride, id est Verbum plenum gratiae et veritatis; et ipsum non desinat aliquando facere fructum quodcunque opus pietatis? Et grata quidem illa verna temperies, pacis et laetitiae; desiderabilis illa pluvia voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae; sed, si ita necesse est, adurat omnia aestus tribulationis, veniant iterum quaecunque prophetavit Jeremias de sermonibus siccitatis spiritualis; non tamen timebit, quem fiducia Domini radicavit super aquam refectionis , id est gratiam Spiritus sancti; quae etsi manifeste non pluat, ut sensibiliter influat, occulte tamen interius vivificat et fecundat; quandiu videlicet fidem propositi conservat, ad perseverandum confortat, verbumque irreprehensible et opus stabile subministrat. 6. In hujusmodi vestra, fratres, sit consolatio, quoties alias consolationes non modo car
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs scilicet amoris. ꝓp̃i conscien¬
tia consolat᷑: quia cum iratuis
fuerit misedie recordabit᷑: & cũ
dixerint confitebor tibi dñe qͣm
iratꝰ es mͥ. statim subs equentur
conũsus est furor tuus ce con¬
solatus es me: eo ꝗ ññ inbreui
exar serte ira eiꝰ. quam tã cito
placau̾it confessio reatꝰ.Meri
confidit in domino. ligno com¬
parat iheremias quod trans¬
plantatur suꝑ aqͣs: quod quia
adhumorem amoris mitcit ra¬
dices cordis. ñ dimebit cum uie¬
nerit estꝰ irȩ & tͥbulationis: s
ce in dempore siccitatis et̃ mul¬
do tempore cȩlum elauoũ fu̾it.
nec ros nec pluuia gr̃e suꝑeum
descenderit. ñ erit tamen soui¬
citum. quasi d̃s eum ꝓiecert
Sentit quirpe se etimplantati
fide. radicatum caritate scipte
aqs uide: que scdm ez echielem
de scũario egredientes uium¬
cant omnia: ce habent inutc̃s
ripa omne lignum pomiferũ.
cuius folium non defluit: ne
fructus deficit. Our gͥ lignũ
alud benedictum aut timenrti

Expanded text:
s scilicet amoris proprii conscientia consolatur, quia, cum iratus fuerit, misericordiae recordabitur; et, cum dixerint: Confitebor tibi, Domine, quoniam iratus es mihi, statim subsequentur: Conversus est furor tuus, et consolatus es me , eo quod nonnisi in brevi exarserit ira ejus, quam tam cito placaverit confessio reatus. 5. confidit in Domino ligno comparat Jeremias quod transplantatur super aquas: quod quia ad humorem amoris mittit radices cordis, non timebit cum venerit aestus irae et tribulationis; sed et in tempore siccitatis, cum multo tempore coelum clausum fuerit, nec ros nec pluvia gratiae super eum descenderit, non erit tamen sollicitum, quasi Deus eum projecerit . Sentit quippe se plantatum fide, radicatum charitate super aquas vitae, quae, secundum Ezechielem, de sanctuario egredientes vivificant omnia, et habent in utraque ripa omne lignum pomiferum, cujus folium non defluit, nec fructus deficit . Cur igitur lignum illud benedictum aut timeret
Abbreviated transcription (Latin):
uus es.inuanum laboras: nec in
uiscerib caritatis. ullum locum
ficti cordis habet duplicitas. Hȩc
ẽ origo illorum quatuor fluminũ.
quorum nomina supͣ posuimus:
quia de caritate. emanat pruden-¬
diaᷤ fluit iusticia. fortitudo erum

Expanded text:
vus es, in vanum laboras: nec in vus es, in vanum laboras: nec in visceribus charitatis ullum locum ficti cordis habet duplicitas. Haec est origo illorum quatuor fluminum quorum nomina supra posuimus, quia de charitate emanat prudentia, fluit justitia, fortitudo erum
Abbreviated transcription (Latin):
non negligit: nec ociosa unquam
potest ẽẽ dilectio. Sine dilectione.
confusa ẽ ce indis creta omnis obla¬
tio: &e omnino peccas. si ñ diuidis
pͥusquam offeras. Ñ indiget deus.
nec sub nomine pietatis. eruentum
uult ẽẽ satellitem: nec oppressorem
pauꝑum. nec conducticium iudicẽ:
quasi ipse ad illas recumbat deliciã:
quas de suspirns &e sanguine mise¬
rorum. execranda extruxit crudel¬
tas. Qui diligit. non offendit: &¬
si forte ceciderit̾ ruentem excipienᷤ.
caritas mat̾ manum supponie. Hȩc
erumpit in flumina lacrimarum:
& in penitentie gurgite. lapsos bap¬
tizat & renouat: & elisos ilico resti¬
tuit ce reformat. Occurrit cõpune¬
tis: suscipit pęnitentes: qͦs t̃n ips a
oe afficit &r compungit. Solos illos
qͥ in malicia ꝑseuerant abhorret
ce fugit: & licet ꝓpħes uel ardeas: li¬
cet ienines uel montes transferas:
licet in pauꝑum uiscera. quieqͥd
possides congeras: tui si peccati ser¬

Expanded text:
non negligit, nec otiosa unquam non negligit, nec otiosa unquam potest esse dilectio; sine dilectione confusa est et indiscreta omnis oblatio, et omnino peccas, si non dividis priusquam offeres. Non indiget Deus, nec sub nomine pietatis cruentum vult esse satellitem; nec oppressorem pauperum, nec conductitium judicem, quasi ipse ad illas recumbat delicias quas de suspiriis et sanguine miserorum exsecranda exstruxit crudelitas. Qui diligit non offendit, et si forte ceciderit, ruentem excipiens charitas mater manum supponit. Nec erumpit in flumina lacrymarum, et in poenitentiae gurgite lapsos baptizat et renovat et elisos illico restituit et reformat. Occurrit compunctis, suscipit poenitentes, quos tamen ipsa et afficit et compungit. Solos illos qui in malitia perseverant abhorret et fugit; et licet prophetes vel ardeas, licet jejunes vel montes transferas, licet in pauperum viscera quidquid possides congeras, tu si peccati ser
Abbreviated transcription (Latin):
ons in medio paradysi. recte in¬
telligit᷑ caritas: quȩ arescenti¬
bus aliquando ꝓphetiis & linguis.
plenosemꝑ gurgite fluit: nec un¬
quam siccatur. Nlicħ fecundius ir¬
rigat. nicħ efficatius mentem im-¬
pinguat. qm ipsa caritas: quȩ per
sp̃m sc̃m diffundit᷑ in cordib nr̃is.
Hec caritas. fonsscõrum ẽ ꝓprius:
nec ad hunc potum. quisquam ad¬
mittt᷑ auenus. In linguis. in fide.
in abstinentia & signis. in elemosi¬
nis. in martyriis. simul boni &e fic̾¬
ti communicant: sola caritas. ab
impiorum cȩtib se absentat: ⁊ si
defuerit. unius huius pura affec¬
tio: sterilis ẽ. cuiꝰcumq estimatio¬
nis uideat᷑ religio. Xp̃s quippe ẽ
caritas: sincerissimus liquor. uir¬
tus mundissima: refrigerium ani¬
marum. purificatio mentium:
nec uasis inquinatis. mera sp̃s sc̃i bo¬
nitas illabit᷑: nec quisquam ĩmun¬
dus. unctione illa regali linitur.
Caritas qͥrpe est amor: & qui non
amat. amarinon potest. Qui diligit.

Expanded text:
ons in medio paradisi recte intelligitur charitas, quae arescentibus aliquando prophetiis et linguis, pleno semper gurgite fluit, nec unquam siccatur. Nihil fecundius irrigat, nihil efficacius mentem impinguat, quam ipsa charitas, quae per Spiritum sanctum diffunditur in cordibus nostris. Nec charitas fons sanctorum est proprius, nec ad hunc potum quisquam admittitur alienus. In linguis, in fide, in abstinentia et signis, in eleemosynis, in martyriis simul boni et ficti communicant, sola charitas ab impiorum se coetibus absentat, et, si defuerit unius hujus pura affectio, sterilis est cujuscunque aestimationis videatur religio. Christus quippe est charitas, sincerissimus liquor, virtus mundissima, refrigerium animarum, purificatio mentium; nec vasis inquinatis mera spiritus bonitas illabitur, nec quisquam immundus unctione illa regali linitur. Charitas quippe est amor, et qui non amat, amari non potest. Qui diligit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectum in sapientia. si eruez¬
fixi uel idoneus inuenirer au¬
ditor: qui fact᷑ est nob̃ ad eo ñ
solum sapientia: s & iusticia.
&e seĩficatio. & redemptio. Om¬
nino si xp̃o confixus es eruei:
sapiens es. iustꝰ es. sc̃s es. libͣ es.
An non sapiens: qui cum xp̃o
exaltatꝰ a terra. sapit ce querit
quȩ sursum sunt: Anñ iustꝰ.
in quo destructum est corpus pec¬
cati: ut uit᷑ non seruiat peccato:
An non sẽs. qui semetipsum ex¬
hibuit hostiam uiuam: sc̃am.
placentem deo: Annonuere liber
quem filius libauit: qͥ de lib̃tate

Expanded text:
provectum in sapientia, si Cruciprovectum in sapientia, si Crucifixi vel idoneus invenirer auditor, qui factus est nobis a Deo non solum sapientia, sed et justitia, et sanctificatio, et redemptio! Omnino si Christo confixus es cruci, sapiens es, justus es, sanctus es, liber es. An non sapiens, qui, cum Christo exaltatus a terra, sapit et quaerit quae sursum sunt? an non justus, in quo destructum est corpus peccati, ut ultra non serviat peccato? an non sanctus, qui semetipsum exhibuit hostiam vivam, sanctam, placentem Deo? an non vere liber, quem Filius liberavit, qui de libertate
Abbreviated transcription (Latin):
aulus doctor nr̃ in fide &
ueritate siho. E bie ueni¬
ret adnos: puto E quia non iu¬
dicaret se aliqͥd A scire inter
cifixum. In his siquidem diebꝰ
in quib anniu̾saria dominice
passionis ce erueis memoria
sollemnit̾ celebrat᷑: nichil ut
cifixus. Nam ce aliis quiblibet
diebus quid unquam potest p̃¬
dicari fidelius: quid audiri sa¬
lubrius: quid cogitari fructuo¬
sius: Quid enim tam pium fi¬
delium affectib. tam medicina¬
le morib: quid sic interfieit pec¬
cata. erueifigit uitia. uirtutes
nutrit & roborat. sicut erucifixi
memoria: Loquat᷑ gͦ paulus int̾
ꝑfectos sapientiam in mistio ab¬
sconditam: mͥ cuius imꝑfectũ
uident etiam ocł hominum.
loquat᷑ xp̃m crucifixum. his qͥ¬
dem qui ꝑeunt stulticiam. mͥ
autem & his qͥ salui fiunt. pla¬
ne dei uirtutem dei sapientiã:
mͥ ꝓrsꝰ altissimam atq nobilis¬
simam phylos ophiam: ꝑ quã
infatuatam irrideo tam mundi
quam carnis sapientiam. Qm
ꝑfectum me putarem. quam

Expanded text:
aulus, doctor noster in fide et veritate, si hodie veniret ad nos, puto quia non judicaret se aliquid scire inter  hunc crucifixum . In his siquidem diebus in quibus anniversaria dominicae passionis et crucis memoria solemniter celebratur, nihil, utcifixus. Nam et aliis quibuslibet diebus quid unquam potest praedicari fidelius? quid audiri salubrius? quid cogitari fructuosius? Quid enim tam pium fidelium affectibus, tam medicinale moribus; quid sic interficit peccata, crucifigit vitia, virtutes nutrit et roborat, sicut crucifixi memoria? Loquatur ergo Paulus inter perfectos sapientiam in mysterio absconditam; mihi, cujus imperfectum vident etiam oculi hominum, loquatur Christum crucifixum, his quidem qui pereunt stultitiam, mihi autem et his qui salvi fiunt, plane Dei virtutem Deique sapientiam; mihi prorsus altissimam atque nobilissimam philosophiam, per quam infatuatam irrideo tam mundi quam carnis sapientiam. Quam perfectum me putarem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
non emul detrectant. aut sub¬
sannant: non tepidi dormitãt.
aut oscitant: s amici attenti
auscultant: quorum amor ce
meritum possit euangłizanti
impetrare uerbum ce sp̃m. Et
bene amici auscultant. Est eñ
uelut ꝓpͥum amiei scilicet qͥa
deuotus audiat uocem sponsi.
sicut ioħs ait. Amicus sponsi
est qui stat non uagans animo
aut ꝓstratus somno. audit a
gaudet gaudio ꝓpt̾ uocem spon¬
si: quam agnos cit etiam inser¬
uis: &e nos itaq inde probemꝰ
nos amicos: ut siue per os lo¬
quentis. siue legentis. aut can¬
tantis uox sponsi sonuerit. sie
stemus ad audiendum. qua¬
tinus auditui nr̃o det gauo¬
um & lȩticiam: ce non solum
cum gaudio susciꝑe uerbum.
sed & fruct̾um afferre in pa¬
tientia.

Expanded text:
non aemuli detrectant, aut subnon aemuli detrectant, aut subsannant; non tepidi dormitant, aut oscitant: sed amici attenti auscultant, quorum amor et meritum possit evangelizanti impetrare verbum et spiritum. Et bene amici auscultant. Est enim velut proprium amici, scilicet quod devotus audiat vocem sponsi, sicut Joannes ait: Amicus sponsi est qui stat, non vagans animo, aut prostratus somno, audit et gaudet gaudio propter vocem sponsi , quam agnoscit etiam in servis. Et nos itaque inde probemus nos amicos, ut sive per os loquentis, sive legentis aut cantantis vox sponsi sonuerit, sic stemus ad audiendum, quatenus auditui nostro det gaudium et laetitiam; et non solum cum gaudio suscipere verbum, sed et fructum afferre in patientia.