comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eas aut pͥncipum uissionib aquib eas maxime seruari conue¬
nit usurpat. ⁊ male tractat. Unde ait papa syminachiis in sexto
synodo. Qui p̃dia eccłe petierit uł acceꝑit. uł possed̾it. uł retinu¬
erit. nͥ se cito correxerit: anathemate feriat᷑. sitq danti ⁊ accipi¬
enti uł possidenti anathoma. Ista dicendo prudentiã ur̃am ñ
docemꝰ. si ad officii ur̃i sareinam fortit᷑ portandam cohortam᷑.
quatinus pusillanimitatem nx̃am consolatio ur̃a confõueat.⁊ pa¬
cientiam nr̃am fortitudo ur̃a cõmuniat. Uał. Xx
alem subiectionem ⁊ fr̃uam dilectionem. De electione dom¬
ni manasse facta ineum a meldensi eccła pia trepidatione
gaudemus. qũe bone indolis adolescentem.⁊ melioris spei uiuenẽ
eiudenti morũ mansuetudine coꝑimꝰ. partu alioꝵ relatione di¬
dicimus. Unde ad eiꝰ consecrationem tam ꝑ ur̃a pat̾na ad moni¬

Expanded text:
us aut principum jussionibus, a quibus eas maxime servari conveus aut principum jussionibus, a quibus eas maxime servari convenit usurpat, et male tractat . Unde ait Papa Symmachus in sexta synodo : « Qui praedia Ecclesiae petierit, vel acceperit, vel possederit, vel retinuerit, nisi se cito correxerit, anathemate feriatur, sitque danti et accipienti, vel possidenti anathema. » Ista dicendo prudentiam vestram non docemus, sed ad officii vestri sarcinam fortiter portandam cohortamur, quatenus pusillanimitatem nostram consolatio vestra confoveat, patientiam nostram fortitudo vestra communiat. Valete. alem subjectionem et fraternam dilectionem. De electione domni Manassae facta in eum a Meldensi Ecclesia , pia tripudiatione gaudemus; quem bonae indolis adolescentem et melioris spei juvenem evidenti morum mansuetudine comperimus, partim aliorum relatione didicimus. Unde ad ejus consecrationem, tam pro vestra paterna admoni
Abbreviated transcription (Latin):
sał ⁊ seruitiũ. Colloquiũ ur̃m iam a multo tẽpore desi¬
derans. sꝑaui me posse pat̾nitati ur̃e loqui. in conuentu ad
quem inuitati eramꝰ in eiuitate uellauoꝵ. ⁊ ore ad oselamorẽ¬
sis more suoꝵ semꝑ rependens mala ꝓ bonis. quẽ nec pudor hu¬
manus. nec fides qm mͥ debet ut dño detinet a rapinis. dum
nulla nr̃a in eum p̾cesserit in uiria. uł ulla sit ei a nob̾ denega¬
ta iusticia. Qd̃ gͦ certa rone tẽ distulimꝰ. ñẽ p̾sentib lic̾tis flexi ᷤ
gemitib. cord̾ postulamꝰ. ut eum a nob̾ ex cõmunicatũ ex com¬
municetis. ⁊ diuinũ officium merari uille ⁊ eiꝰ a diacentiis int̾¬
dicatis. ⁊ aurelianensi ep̃o ut idem faciat apd̾ puteacũ p̾cipia¬
tis. Alio quin si pͥncipes mundi plus timemꝰ qmͣ dm̃: manifeste
iam porte inferi p̃ualebt̃. ⁊ qui ꝓ domo isrł murũ pon̾e debemu
st̃: in nullius bonis st̃. Et id̾o ꝓrsus errat qui ꝓ suis occasiõib¬

Expanded text:
 servitium. Colloquium vestrum jam a multo tempore desiderans, speravi me posse paternitati vestrae loqui in conventu ad quem invitati eramus in civitate Vellavorum  al. Vellanorsis, more suorum semper rependens mala pro bonis ; quem nec pudor humanus, nec fides quam mihi debet ut domino, detinet a rapinis, dum nulla nostra in eum praecesserit injuria, vel nulla ei a nobis sit denegata justitia. Quod ergo certa ratione genibus cordis, postulamus, ut eum a nobis excommunicatum excommunicetis, et divinum officium Merarivillae et ejus adjacentiis interdicatis, et Aurelianensi episcopo, ut idem faciat apud Puteacum, praecipiatis. Alioquin, si principes mundi plus timemus quam Deum, manifeste jam portae inferi praevalebunt, et qui pro domo Israel murum ponere debemuquia divini juris sunt, in nullius bonis sunt, et ideo prorsus errat, qui pro suis occasionib
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. Hac itaq necessitate cõmoniti. p̃sentiam scĩtatis ur̃e
angustiis qr insidias nob̃ paratas audieramꝰ. usu maguorum
lonem confrẽm ⁊ eoep̃m nr̃m qui insuspectis locis ad occultã¬
aum se aptior ẽ pat̾nitati ur̃e tͣnsmisimꝰ. in cuiꝰ ore u̾ba nr̃a
posuimus. quatinus eũ tam ꝓ sua qm ꝓ nr̃a necessitate pat̾ne
audiatis. ⁊ que corrigenda st̃ corrigatis. ⁊ que utilit᷑ statuen¬
da firmiter statuatis. Qmͣuis eñi qd̾ ratio suad et. uł qd̾ usus
appbat. uł ep̃alis mod̾atio disponit ꝑse satis uid̾e̾ uideatur.
tam̃ carius fit.⁊ quasi quadam luce irradiatur. eũ id qd̾ ꝓhi¬
bendum uł p̃eipiendũ ẽ: decreto apłico roboratur

Expanded text:
tamus. Hac itaque necessitate commoniti, praesentiam sanctitatis vestrae tamus. Hac itaque necessitate commoniti, praesentiam sanctitatis vestrae angustiis, quia insidias nobis paratas audieramus, usi magnorumlonem confratrem et coepiscopum nostrum, qui in suspectis locis ad occultandum se aptior est, paternitati vestrae transmisimus, in cujus ore verba nostra posuimus, quatenus eum tam pro sua quam pro nostra necessitate paterne audiatis, et quae corrigenda sunt corrigatis, et quae utiliter statuenda firmiter statuatis. Quamvis enim quod ratio suadet, vel quod usus approbat, vel episcopalis moderatio disponit, per se satis vigere videatur, tamen charius fit, et quasi quadam luce irradiatur, cum id, quod prohibendum vel praecipiendum est, decreto apostolico roboratur
Abbreviated transcription (Latin):
dei diligimꝰ. multa in ordinata ui eadem fieri uehem̃ter
dolemꝰ. ⁊ cũ in quibdam subditis quedam illicita corrig̾e. uł
cum quosdam ad meliora ꝓmou̾e studemꝰ. ipsi instercoribus
suis cõputrescere cupiences. litt̾as a sede apłica neseio qͥbus
surreptionib impetratas nob̾ defer̾t ad palliandam maliciã
ibi inuenit quoꝵdam ꝑuersitas in correpta confugiũ. uͥ in¬
nocentia sola deb̾et hab̾e p̃sidium Et qd̾ mirabiliꝰ ⁊ misera¬
bilius ẽ isti uite sue curiosi corruptores ab omnib colũnis
gratant̾ audiunt᷑. eum uitã religiosoꝵ aliquib macłis resꝑ¬
gere moliuntur. quib ñ ẽ credendũ de aliena in iusticia. qmͣ
ꝓ subditoꝵ duritia p̃dicle cause de fructu laboris nr̃i pene des¬
ꝑare nos cogant. onus qd̃ pene infructuose portamꝰ. deponere
sepe delib̾amus. ⁊ pennas columbe nob̾ dari flagitantes. auo¬

Expanded text:
esiae Dei  al. domus Dei diligimus, multa inordinate in eadem fieri vehementer esiae Dei  al. domus Dei diligimus, multa inordinate in eadem fieri vehementer dolemus. Qui in quibusdam subditis cum quaedam illicita corrigere, vel cum quosdam ad meliora promovere studemus, ipsi in stercoribus suis computrescere cupientes, litteras a sede apostolica, nescio quibus subreptionibus impetratas nobis deferunt ad palliandam malitiam ibi invenit quorumdam perversitas incorrepta confugium, ubi innocentia sola deberet habere praesidium. Et quod mirabilius et miserabilius est, isti vitae suae curiosi corruptores ab ipsis columnisgratanter audiuntur, cum vitam religiosorum aliquibus maculis respergere moliuntur; quibus non est credendum de aliena injustitia, quandpro subditorum duritia praedictae causae de fructu laboris nostri pene desperare nos cogant, onus quod pene infructuose portamus, deponere saepe deliberamus, et pennas columbae nobis dari flagitantes , avo
Abbreviated transcription (Latin):
sał in dño. Lict̾as dñi pape ⁊ uob tͣnsmissas ꝑ confr̃s
nr̃os beati qͥntini canonicos credo uos accepisse. quib ⁊ reỹ¬
beluacensem irrepat ꝑsona minus apta sacris ordinib. Qm̃
fecto odio reꝓbare. ⁊ eossic̃ fideles in domo dĩ canes uͥlicuit ĩ¬
pugnare. uram religionẽ oportune ⁊ importune rogamꝰ¬
et monemus. ut qd̾ hactenus fecistis amore iusticie. ꝓpensiꝰ
faciatis in hoc negotio ex debito obedientie Uos itaq ut
suffraganei remensis eccłe monete metropolitanũ ur̃m.
quatinus scd̾m tenorem lit̾arũ quas dñs papa misit bel¬
uacensib. beluacensis eccłe clericos ad faciendam canoni¬
cam electionem ꝓ officii sui debito cohortetur. quatunꝰ ex in¬
munimine auet̃oritatis eiꝰ ⁊ infirii habeant unde saluent᷑.
distulerit. aut dissimulau̾it: monendꝰ ẽ a uob̾. quatinꝰ sic
honorificet ministiũ suũ. ut qd̾ ꝑ eũ faciendũ ẽ: ꝑ manus
ñ impleatur aliorum. Ualece:¬

Expanded text:
 in Domino. Litteras domni papae et vobis transmissas per confratres nostros beati Quintini canonicos credo vos accepisse, quibus et repreBelvacensem irrepat persona minus apta sacra sacris, ms. c.fecto odio reprobare, et eos sicut fideles in domo Dei canes ubi licuit impugnare, vestram religionem, importune et opportune rogamet monemus, ut quod hactenus fecistis amore justitiae, propensius faciatis in hoc negotio ex debito obedientiae. Vos itaque ut suffraganei Remensis Ecclesiae admonete metropolitanum vestrum, quatenus secundum tenorem litterarum quas domnus papa misit Belvacensibus, Belvacensis Ecclesiae clericos ad faciendam canonicam electionem pro officii sui debito cohortetur, quatenus ex munimine auctoritatis ejus et infirmi habeant unde sanentur distulerit, aut dissimulaverit, monendus est a vobis quatenus sic honorificet ministerium suum, ut quod per eum faciendum est, per manus non impleatur aliorum. Valete
Abbreviated transcription (Latin):
in scripsert̃ ⁊ ꝓbare parati st̃ nobiles uiri. tam tui qmͣ defur¬
cti iucecomitis rob̾ti consanguinei: Unde tͥ mando ⁊ ꝑ legem
xanam int̾dico ferales ⁊ in cestas nuptias. quas nec lege. po¬
teris defend̾e. nec legittimos de eis heredes susciꝑe. Si gͦ salu¬
taria nr̃a monita suscipis. eum ad nos miseris statuemꝰ t diem
certum ⁊ locũ. quatinus ad legittimã discussionẽ uenias. ⁊
sententiam qm lex d̾canam dictau̾it suꝑ tali disponsatiõe
accipias. Qd̃ si alit̾ in ceptum tuũ ad implere p̾sumpseris:
⁊ ex comunicationem incurres. ⁊ in famie notam non e¬
uades. Consangnitas aut̃ int̾ te ⁊ uirũ p̃dicte mulieris
sic se habet. Landricꝰ sorꝰ quendam filiũ filiamq habuit.
Qui filiꝰ lancelinus nomine. filiũ lancelinũ ꝓgenuit. E x
quo agnes fuit que Rob̾tũ genuit. qui Rob̾tus filiã hu¬
gonis dunensis in uxorem habuit: filiam uͦ landrici sori ha

Expanded text:
mihi scripserunt et probare parati sunt nobiles viri, tam tui, quam defunmihi scripserunt et probare parati sunt nobiles viri, tam tui, quam defuncti vicecomitis Roberti consanguinei. Unde tibi mando, et per legem Christianam interdico ferales et incestas nuptias, quas nec lege poteris defendere, nec legitimos de eis haeredes suscipere. Si ergo salutaria nostra monita suscipis, cum ad nos miseris, statuemus tibi diem certum et locum, quatenus ad legitimam discussionem venias, et sententiam quam lex Chriaccipias. Quod si aliter incoeptum tuum adimplere praesumpseris, et excommunicationem incurres, et infamiae notam non evades. Consanguinitas autem inter te et virum praedictae mulieris sic se habet. Landricus Sorus quemdam filium filiamque habuit, qui filius, Lancelinus nomine, filium Lancelinum genuit, ex quo Agnes fuit, quae Robertum genuit, qui Robertus filiam Hugonis Dunensis in uxorem habuit. Filiam vero Landrici Sori hab
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. ñ solum qd̃ fecant inclisi. s etiam apd̾ dnm papã ꝓ
eis int̾cessi. ut qd̾ fec̾ant apꝓbaret. ⁊ decreti sui pagina robora¬
ret. nociui inmori elaui soluere lic̾et. qd̾ sub pͥncipali claui
seratũ eẽ cognosc̾et. Huiꝰ itaq decreti form̃a sẽ̾itati ur̃e tͣnsmi¬
si. ut si forte colloquiũ cum comitissa uos hab̾e contig̾it: ꝑsu¬
adeatis ei ut hanc in iuriam que qͣntũ ad eã ꝑtinet nulla ẽ
equanimit᷑ ferat. aut qd̾ iusticia ⁊ lex dictau̾it accipiat. A¬
lioqͥn ꝑati st̾ clerici magis in et̾ium exilium trudi.qm ad
ꝑ uirium aliquomodo ꝑtrahi. Uał¬
Uo d̾i .g. hu.e.c.in. Gaufrido uindocinensi comiti. sał. Cum
oinnib ouib uob̾a d̾õ cõmissis pastorali diligentia ꝓuidere
debeamus. ne pascua uite deserant. ne luporũ inuisibiliũ
morsib se intrudant. p̃cipue hoc nobilitati tue debemꝰ. qͥ ⁊
blesensem. cuius defuncto marito fuisti consanguineus. sic̃

Expanded text:
rerent, non solum quod fecerant indulsi, sed etiam apud domnum papam pro eis intercessi, ut quod fecerant approbaret, et decreti sui pagina roboraret, ne cui minori clavi solvere liceret , quod sub principali clavi seratum esse cognosceret. Hujus itaque decreti formam sanctitati vestrae transmisi, ut si forte colloquium cum comitissa vos habere contigerit, persuadeatis ei, ut hanc injuriam, quae quantum ad eam pertinet, nulla est, aequanimiter ferat, aut quod justitia et lex dictaverit, accipiat. Alioquin parati sunt clerici magis in aeternum exsilium trudi quam ad perjurium aliquo modo pertrahi. Va episcopus, GAUFRIDO, Vindocinensi comiti, salutem. Cum omnibus ovibus nobis a Deo commissis, pastorali diligentia providere debeamus, ne pascua vitae deserant, ne luporum invisibilium morsibus se intrudant, praecipue hoc nobilitati tuae debemus, quiBlesensem, cujus defuncto marito fuisti consanguineus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
surdum ualde uidetur. ut a uob̃ exigat᷑. qd̾ iuris ur̾i ñ ẽẽ ma¬
donet.nde in decretis pontificalib legitur Cause que le¬
gib ñ continentur. a iudicib ecłasticis minime audicatur
Ad int̾rogata paucis rescribo. qr ħ ⁊ meliora uos nosse ñ dubito.¬

Expanded text:
surdum valde videtur ut a vobis exigatur quod juris vestri non esse masurdum valde videtur ut a vobis exigatur quod juris vestri non esse madonet. Unde in Decretis pontificalibus legitur: « causae quae legibus non continentur, a judicibus ecclesiasticis minime audiantur . » Ad int
Abbreviated transcription (Latin):
onis ordine qͣntum arbitror nichil penes nos inuenit᷑. qd̾ pe¬
nes uossimilit̾ ñ inueniatur Tam̾ ne fastidiosũ uideatur
amico respond̾e qd̾ suꝑ hac re sentio. breuit᷑ dilectiõĩ ur̃e
rescribo. Primũ gͥ hoc intelligo. qr ꝓpt̾ uoce appellantis o
nunqm tͣnsibitis de eccła ad eccłam. uł de ꝓuincia ad ꝓuu¬
ciam. nͥ pͥmũ appellatoꝵ litt̾as inuitatorias auidice ad quẽ
aspellatũ ẽ deferat. in quib uidex diem ⁊ locũ agende e
cause constituat. Unde ait felia papa. neminẽ de ꝓun¬
cia ad ꝓuintiam exhiberi oportet nͥ ad relationẽ iudicis ad
qu̾e appellatũ ẽ. Debet aut̃ ipse appellator infra qͥnq dies lit¬
tͥas acciꝑe a uidice a quo appellatũ ẽ dirigendas ad uidicẽ ad
quẽ appellatũ ẽ: quas qui acciꝑe aut postulare neglexerit.
scd̾i statuta legũ ab agendo remouendꝰ ẽ. Qd̃ si forte in iuste
ut comunem rem fr̃m ur̃a postulatione quietã possideat. ab¬

Expanded text:
onis ordine quantum arbitror, nihil penes nos invenitur, quod penes vos similiter non inveniatur. Tamen ne fastidiosum videatur amico respondere, quod super hac re sentio, breviter dilectioni vestrae rescribo. Primum igitur hoc intelligo, quia propter vocem appellantis, nunquam transibitis de Ecclesia ad Ecclesiam, vel de provincia ad provinciam, nisi primum appellator litteras invitatorias a judice ad quem appellatum est, deferat, in quibus judex diem et locum agendae causae constituat. Unde ait Felix papa : « neminem de provincia ad provinciam exhiberi oportet, nisi ad relationem judicis ad quem appellatum est. » Debet autem ipse appellator infra quinque dies litteras accipere a judice a quo appellatum est, dirigendas ad judicem ad quem appellatum est; quas qui accipere aut postulare neglexerit, secundum statuta legum ab agendo removendus est. Quod si forte injuste ut communem rem fratrum vestra stipulatione quietam possideat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
o quã dilectio ur̃a ignoret. si sc̾pta apd̾ se reposita diligent̃ exp¬
ploret : Ueruntam̾ consiliũ qd̾ m ipsi darem. si aliquẽ de com¬
missis m fr̃ib uxoria compede astrictũ dep̃hend̾em. tutũ ẽẽ in
ricali contitientia de suꝑiori ordine ad inferiorẽ descendit. sti¬
pendia militie elericales amitat. Nouit eñi ur̃a dilectio. qͣn

Expanded text:
o, quam dilectio vestra ignoret, si scripta apud se reposita diligenter exo, quam dilectio vestra ignoret, si scripta apud se reposita diligenter exploret. Verumtamen consilium quod mihi ipsi darem, si aliquem de commissis mihi fratribus uxoria compede astrictum deprehenderem, tutum esse iricali continentia, de superiori ordine ad inferiorem descendit, stipendia militiae clericalis amittat. Novit enim vestra dilectio, quando
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit ad qͥescere nec iudicio In hoc uͦ negotio nullam p̾t̾ ido¬
neam causam p̾tend̾e. nͥ forte illam poeticam. qr om̃is potestas
regni inpaciens consortis erit. ⁊ nititur quodã nouo ⁊ hactenꝰ
in audito mandato. qd̾ potius impugnat caritatẽ qm sequat᷑
auctoricat̾e. Qd̾ tñ si inuiolatũ manet: plus ꝑderit blesensi ꝗͣ.
boneuallensi ab̃bi. Habuit nãq blesense monasteriũ part̾e
decimarũ ⁊ oblationũ amultis p̃cedentib annis ꝑtinentiũ
ad eccłam de qua ista contentio orta ẽ. sic̃ euidentia rei ꝓbat.
⁊ ipse abbas ꝑbare pot̾it cũ ei necessariũ fuerit: Hoc interĩ scͥp¬
si sollicitudini ur̃e. ne desidie aut contẽptui imputaretis. si ni¬
chil me in de tractasse audiretis. Uał.¬
co eecłe ur̃e. qui contra ꝓhibitionem urãm matͥmonia¬
les tabulas sͥ cõposuit. nullam sententiã ad manũ habe¬

Expanded text:
voluit acquiescere nec judicio. In hoc vero negotio nullam potest idovoluit acquiescere nec judicio. In hoc vero negotio nullam potest idoneam causam praetendere, nisi forte illam poeticam, quia omnis potestas regni impatiens consortis erit ; et nititur quodam novo et hactenus inaudito mandato, quod potius impugnat charitatem quam sequatur auctoritatem. Quod tamen si inviolatum manet, plus proderit Blesensi quam Bonaevallensi abbati. Habuit namque Blesense monasterium partem decimarum et oblationum a multis praecedentibus annis pertinentium ad Ecclesiam de qua ista contentio orta est, sicut evidentia rei probat, et ipse abbas prodere poterit, cum ei necessarium fuerit. Hoc interim scripsi sollicitudini vestrae, ne desidiae, aut contemptui imputaretis, si nihil me inde tractasse audiretis. Vaco Ecclesiae vestrae, qui contra prohibitionem vestram matrimoniales tabulas sibi composuit , nullam sententiam ad manum habe
Abbreviated transcription (Latin):
o. Iuo hu .c.e. m. debitam ⁊ deuotam obedientiã. Iuxta
consiliũ ⁊ ad monitionẽ ur̃am. abbates blesensem ⁊ bo¬
ne uallensem conuocaui ad p̾sentiã nr̃am. ut ex officii nr̃i
debito aut pacẽ int̾ eos reformarem. aut litẽ que int̾ eos erat
ut quarta parte eccłe de qua lis orta ẽ licet ñ dũ eam qͣmuis
ame concessam obtinet. a possessorib qͥetam ei fac̾em. deinde
ut aliam quartã nec a me noc ab aliquo ẽ concessam ad qͥr̾em.¬
quatinꝰ ex beniuolentia sola in alienos labores introiret. ⁊ colli¬
geret ubi non sparsit. met̾et uͥ seminauit. ea t̾̃n conditione.
ut si de cet̾o alique lites a laicis in de inou̾ent᷑: utͥq abbates
ꝓ pace obtinenda simul laborarent. siqͥd eẽt expendendum si¬
mul expendent. ⁊ cõmoda ⁊ in cõmoda equa lance diuid̾ent:
Cum gͦ huic dispensatiomi blesensis abbas ⁊ si ñ libent᷑ tñ obe¬
dient̾ assensũ p̃buisset: boneuallensis abbas nec meo consilio

Expanded text:
otensis minister, debitam et devotam obedientiam. Juxta consilium et admonitionem vestram abbatem Blesensem et Bonaevallensem convocavi ad praesentiam nostram, ut ex officii nostri debito aut pacem inter eos reformarem, aut litem quae inter eos eraut quartam partem Ecclesiae de qua lis orta est, licet nondum eam, quamvis a me concessam, obtineret, a possessoribus quietam ei facerem; deinde ut aliam quartam, nec a me nec ab aliquo sibi concessam, acquirerquatenus ex benevolentia sola, sic in alienos labores introiret, et colligeret ubi non sparsit, meteret ubi non seminavit, ea tamen conditione, ut si de caetero aliquae lites a laicis inde moverentur, utrique abbates pro pace obtinenda simul laborarent, si quid expendendum esset, simul expenderent, et commoda et incommoda aequa lance dividerent. Cum ergo huic dispensationi Blesensis abbas et si non libenter, tamen obedienter assensum praebuisset, Bonaevallensis abbas nec meo consilio
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃n diligimꝰ. salubria monita uł p̾cepta dare debemꝰ: monemꝰ
⁊ p̾cipimus ꝑ legem xͥ anam. ut conuigium qd̃ eum comite
undocinensi te inituram pepigisti. usq ad legittimã dis¬
Dicunt eñi communes consangiunei uindocinensis comitis.
ꝙ R otb̾ti uicecomitis mariti tui defuncti. q consanguinei
fuer̾t comes uindocinensis ⁊ Rob̾tꝰ maritꝰ tius. eo gͣdu qͦ lit¬
tere comiti misse demonstrant ⁊ ꝓbare parati st̃. De qua re
statuam tͥ ⁊ comiti diem ⁊ locũ. eũ ad me ꝓpt̾ hoc nuntios
ur̃os miseritis Ordo aut̃ parentele supͣscriptꝰ ẽ.xl.ii.¬

Expanded text:
Deum diligimus, salubria monita vel praecepta dare debemus, monemus et praecipimus per legem Christianam, ut conjugium quod cum comite Vindocinensi te inituram pepigisti, usque ad legitimam disDicunt enim communes consanguinei Vindocinensis comitis, et Roberti vicecomitis mariti tui defuncti, quia consanguinei fuerunt comes Vindocinensis et Robertus maritus tuus, eo gradu quo litterae comiti missae demonstrant, et probare parati sunt. De qua re statuam tibi et comiti diem et locum, cum ad me propter hoc nuntios vestros miseritis. Ordo autem parentelae supra scriptus est .
Abbreviated transcription (Latin):
tempserint: eisdem iudicant᷑ indigni. quib ad depositionẽ
eorũ hoc solum sufficere uidet᷑. qd̾ ⁊ illicita p̃sumunt. ⁊ sa¬
lutarib ep̃oꝵ p̃ceptis obedire contẽpnunt. scd̾m illud a
apłi. habentes in ꝓmptu uleisci omnem in obedientiã. ꝓre¬
terea qui honestam ⁊ utilem eccłe consuetudinẽ qm ꝓ lege
habendam censet auctoritas ꝑtinacit̾ ⁊ suꝑbe. contemnut.
manifeste canonice institutionis iuolator existit. eui con¬
tm̃ mulierũ carnare sortiri consortisi. s ce̾. domesticum
hab̾e contubniũ. exceptis illis ꝑfonis que ñ continent ali¬
qd̾ suspieionis argum̃tum. In hanc sententiamr consenti
unt &̾ sententie scõꝵ patrũ: Augustini. Ieronuni. cet̾oꝵ¬
q doctoꝵ. qui de uita scͥpsere clericoꝵ. Que om̃ia breut¬
ter cominemoro: quia nichil horum tios lat̾e cognoseo. Sał.¬

Expanded text:
l., cum ea probare contempserint, eisdem judicantur indigni. Quibus ad depositionem l., cum ea probare contempserint, eisdem judicantur indigni. Quibus ad depositionem eorum hoc solum sufficere videtur, quod et illicita praesumunt, et salutaribus episcoppostoli: Habentes in promptu ulcisci omnem inobedientiam . Praeterea qui honestam et utilem Ecclesiae consuetudinem quam pro lege habendam censet auctoritas, pertinaciter et superbe contemnit, manifeste canonicae institutionis violator existit, cui contantum mulierum carnale sortiri consortium, sed etiam domesticum habere contubernium, exceptis illis personis quae non continent aliquod suspunt etiam sententiae sanctorum Patrum, Augustini, Hieronymi caeterorumque doctorum, qui de vita scripsere clericorum. Quae omnia breviter commemoro, quia nihil horum vos latere cognosco. Va
Abbreviated transcription (Latin):
placeat eui se ꝓbauit. P ostqͣm gͦ de inferiori laicoꝵ gradu quis
situs casu illius ordinis dignitate ⁊ utilitate potiatur. qmͣ mi¬
sera uoluptate cõmutasse iuidet᷑. Ad hoc enim instituta ẽ cle¬
ricalis militia. ut psalmodie ⁊ ymnodie cotidianũ d̾o offerat
sacrificiũ. qd̾ offerre uire ñ pot̾it. cui ut plis placeat upxori
qͣm d̾o. lenocinante urore ⁊ fallente carnis uoluptate.oꝑam
orare. n eo tẽpore quo continent. qnͣto magis sẽꝑ debent ꝯti¬
nere. qui tam ꝓ suis qmͣ ꝓ alioꝵ delictis eotidie iubent᷑ ora¬
re: Ad hoc quippe fidelium oblationes instipendia clerieoꝵ
deputate st̃: ut ⁊ continent̾ uiuant. ⁊ benefactoꝵ suorũ
peccata sc̃̾itatis int̾cessione det̾gere sufficiant. quatinꝰ ii de
quoꝵ elemosinis uiuunt. hoc eoꝵ meritis assequant᷑. qd̾ su
ti ab omnib a quib abstinendũ ẽ se abstinent. merito sti¬
pendiis militie sue habentur digni. cũ aut̃ ea seruare con

Expanded text:
avit  . Postquam ergo de inferiori laicorum gradu quis su positus, illius ordinis dignitate et utilitate potiatur, quam misera voluptate commutasse videtur. Ad hoc enim instituta est clericalis militia, ut psalmodiae et hymnodiae quotidianum Deo offerat sacrificium: quod offerre jure non poterit, cui, ut plus placeat uxori quam Deo, lenocinante uxore et fallente carnis voluptate, operam orare, nisi eo tempore quo continent , quanto magis semper debent continere, qui tam pro suis quam pro aliorum delictis jubentur orare. Ad hoc quippe fidelium oblationes in stipendia clericorum deputatae sunt; ut et continenter vivant, et benefactorum suorum peccata sanctitatis intercessione detergere sufficiant, quatenus hi de quorum eleemosynis vivunt, hoc eorum meritis assequantur, quod ati, ab omnibus a quibus abstinendum est, se abstinent, merito stipendiis militiae suae habentur digni; cum autem ea servare  a
Abbreviated transcription (Latin):
cesserat a detentorib obtinuit. quas si ab̃bi bone uallensi cõ¬
municare uoluisset: iam pax int̾ eos reformata fuisset. Qua in
re qr dictante iꝰticia. blesensi ab̃bi uiolentiam in ferre ñ ua¬
lui: ita litem istam t̾minare uolui. ut qͥsq portione sͥ conces¬
sa contentꝰ eẽt. ⁊ alt̾ius metas alt̾ ñ occuparet. S infinita mo¬
nachoꝵ cupiditas. infinitã fac̃ discordiam man̾e. Propt̾ea non
suecenseat mͥ ur̃a discretio. si in hoc negotio qd̾ uolo implere
ñ ualeo. Pretea satis ini̾te conquestꝰ e̾ bone uallensis ab bas
cirea monastiũ suũ uidiciũ ñ ẽẽ seruatũ qd infloriacensi con¬
cilio ꝓmulgatũ fuit. de cimitio unde controiisia erat inter
abbem monasterii carnotensis. ⁊ abbem monasteri boneual¬
lensis Nouit eñi ueritas. qr sacram̃ta in p̃ta eato concilio ad¬
iudicata cũ omni diligentia facta st̾. s abbas bone uallensis

Expanded text:
cesserat, a detentoribus obtinuit; quas si abbati Bonaevallensi comcesserat, a detentoribus obtinuit; quas si abbati Bonaevallensi communicare voluisset, jam pax inter eos reformata fuisset. Qua in re, quia dictante justitia Blesensi abbati violentiam inferre non valui, ita litem istam terminare volui, ut quisque portione sibi concessa contentus esset, et alterius metas alter non occuparet; sed infinita monachorum cupiditas infinitam facit manere discordiam. Propterea non succenseat mihi vestra discretio, si in hoc negotio quod volo implere non valeo. Praeterea satis injuste conquestus est Bonaevallensis abbas circa monasterium suum judicium non esse servatum, quod in Floriacensi concilio promulgatum fuit de coemeterio, unde controversia erat inter abbatem monasterii Carnotensis et abbatem monasterii Bonaevallensis. Novit enim veritas, quia sacramenta in praetaxato concilio adjudicata cum omni diligentia facta sunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
eetur. ut religiosi ep̃i anxietas releuetur. ⁊ bene meritus
fr̃ ñ grauetur. quatinꝰ in hoc facto male meriti de sua pre¬
sũptione ñ ualeant głari. nec bene meriti a sua spe cad en¬
tes cogantur contristari. Uirorũ enĩ sortiũ antiqua lau
ẽ. parcere subiectis. ⁊ debellare suꝑbos
frequent᷑ pulsat aures ur̃e sollicitudinis bone uallensis ab¬
bas negocioꝵ suoꝵ ronib que obst̾ uitans. que ꝓst̾ oratoria
declamatione exaggͥans. tanqͣm ego aliqͥd de concessione ÷
a me facta minuam. ⁊ abbi blesensi concedam. Ego uͦ illibatũ
unicuq defendere uolo qd̾ concessi. cũ abbi bone uallensi
nicħ aliud concesserim. n qd̾ apossessorib immo detentorib
ciuꝰdam parrochie nr̃e posset adqͥrere. Ipse uͦ & ea que ab eis.
hab̾e ñ pot̃: uult nr̃a concessione ex torquere. ħ iesensis uͭ abbas
reliquas partes eiꝰdem eccłe quas bone uallensi abbi nemo con¬

Expanded text:
cetur ut religiosi episcopi anxietas relevetur, et bene meritus cetur ut religiosi episcopi anxietas relevetur, et bene meritus frater non gravetur, quatenus in hoc facto male meriti de sua praesumptione non valeant gloriari, nec bene meriti, a sua spe cadentes, cogantur contristari. Virorum enim fortium antiqua laus est Parcere subjectis, et debellare superbosFrequenter pulsat aures vestrae sollicitudinis Bonaevallensis abbas, negotiorum suorum rationibus quae obsunt vitans; quae prosunt, oratoria declamatione exaggerans: tanquam ego aliquid de concessione sibi a me facta minuam, et abbati Blesensi concedam. Ego vero illibatum unicuique defendere volo quod concessi, cum abbati Bonaevallensi nihil aliud concesserim, nisi quod a possessoribus, imo detentoribus cujusdam parochiae nostrae posset acquirere. Ipse vero etiam ea quae ab eis habere non potest vult nostra concessione extorquere. Blesensis vero abbas reliquas partes ejusdem Ecclesiae, quas Bonaevallensi abbati nemo con
Abbreviated transcription (Latin):
ri.⁊m domo d̾i magis abiectum ẽẽ qmͣ illis p̃ eẽ. quib ñ pos¬
sem ꝓdẽe: Sͦ qr tante sublimitatis aures ad fastidiũ u̾b no¬
lumus on̾are. si qua minꝰ de necessariis dicta st̃. isti fr̾s sup¬
plebt̃. ⁊ si opus fuerit ꝓbabunt.
dispensatione. et̾na ꝑ frui uisiõe. Quia dispensatio¬
nis apłice consid̾atio non omnib eque placet. uł ñ oĩb
eque nota ẽ: murmurant aliqn adu̾sus bonum dispensato
dunt miscđiam: bene meritis ñ inferant iuolentiã. Qd̃ id̾o
p̃libaui filiali dilectione pat̾nitati ur̃e. qr domnꝰ odo came¬
racensis ep̃s anxie gemit multis sͥ congemiscentib. qd̃
sine iuidicio archidiaconatu suo spoliastis. qui cũ romana
eodem archidiaconatu inuestistis. Uñ tam ꝓ amore iusti¬
cie qm ꝓ honore sedis apłice consulendo supplicamꝰ scĩtati
ur̾e. ut si alicuiꝰ importunitate ex horta ẽ de ore ur̃o in
bene meritũ seuera sententia. ita discretione ur̃a modifi¬

Expanded text:
in domo Dei magis abjectum esse quam illis praeesse quibus non possem prodesse. Sed quia tantae sublimitatis aures ad fastidium verbis nolumus onerare, si qua minus de necessariis dicta sunt, isti fratres supplebunt, et si opus fuerit, probabunt.dispensatione, aeterna perfrui visione. Quia dispensationis apostolicae consideratio non omnibus aeque placet, vel non omnibus aeque nota est, murmurant aliquando adversus bonum dispensatordunt misericordiam, benemeritis non inferant violentiam. Quod ideo praelibavi filiali dilectione paternitati vestrae, quia domnus Odo Cameracensis episcopus anxie gemit, multis sibi congemiscentibus, quod sine judicio suo archidiaconatu spoliastis, qui cum Romana eodem archidiaconatu investistis. Unde tam pro amore justitiae quam pro honore sedis apostolicae consulendo, supplicamus sanctitati vestrae ut, si alicujus importunitate extorta est de ore vestro in bene meritum severa sententia, ita discretione vestra modifi
Abbreviated transcription (Latin):
baretur ꝑsonalit᷑ ordinaui. ⁊ honesto clerico. ⁊ eidem rei admi¬
minime quesissem nͥ illum qui tenebat alt̾am partem. s sus¬
pectus erat eccłe tanqũa ꝑ eũ turba hec orta fuissec in eccłia.
isto uͦ ibi posito ⁊ murmur sedatũ ẽ.⁊ de cet̾o quieuit eccłia.
tem meam ꝓpt̾ suꝑfluam ⁊ umpunitã appellatoꝵ licentiam
lata ab uersitas. regendi in nob̾ debilitatur auctoritas. cum
eccłastic̃ã ini eos ñ audemꝰ exercere disciplinam. qui adu̾sũ
nos aꝓpellant ñ confidentia iusticie. s ꝓdilatione sententi¬
e Q d̾ si iuuenili uigore possemꝰ ad huc peditare ꝑ ruinosas
undas. ⁊ p̾cedere aut subiequi ad apłicam sedem delatore
nr̃os. ꝓculdubio refrenaret se murmurantiũ lingua. que
parum ad huc nouit qͥd distet int̾ serenitatẽ caritatis. et
caliginem cupiditatis. Si gͦ aliqd̃ tẽꝑamtũ ad u̾sus hec in¬

Expanded text:
baretur, personaliter ordinavi, et honesto clerico et eidem rei admibaretur, personaliter ordinavi, et honesto clerico et eidem rei admi quaesiissem, nisi illum qui tenebat alteram partem, sed suspectus erat Ecclesiae tanquam per eum turbatio haec orta fuisset in Ecclesia. Isto vero ibi posito, et murmur sedatum est, et quievit Ecclesia. tem meam propter superfluam et impunitam appellatorum licentiam lata adversitas, regendi in nobis debilitatur auctoritas, cum ecclesiasticam in eos non audemus exercere disciplinam, qui eam adversum nos appellant, non confidentia justitiae, sed pro dilatione sententiae. Quod si juvenili vigore possemus adhuc peditare per ruinosaundas, et praecedere aut subsequi ad apostolicam sedem delatores nostros, procul dubio refrenaret se murmurantium lingua, quae parum adhuc novit quid distet inter serenitatem charitatis, et caliginem cupiditatis. Si ergo aliquod temperamentum adversus haec in
Abbreviated transcription (Latin):
tatis abstuli. nec regem ad dispensationes eccłastieas uł catisas inui¬
taui uł admisi. qui eum multo meo labore ⁊ sudore. ⁊ multis ex¬
pensis a uexatione eccłe. ab incendiis ⁊ direptionib eccłasticorum
bonoꝵ ꝓeulfeci In hoc quippe negocio maior pars eccłe ⁊ sanior
dilata. ⁊ adultimum delata fuisset: de hoo negocio diffinitio cer¬
ta ꝓcessit. ⁊ omnis controu̾sia sopita ẽ.⁊ pacis oscło confirmata.
laudata. Quib suo ordine t̾iminatis. uolui ex beniuolentia me¬
a que mn multa grauamina intulit. p̃diotam parte̾ p̾taxate p̃¬
positure conced̾e duodecim p̃sbit̾is si possint inueniri qui ad hoe
legati ur̃i studiose quesissem: nec unus inuentꝰ ẽ qui uellet
aut ualeret ad hoc officiũ ꝓmoueri aut eligi. Consilio itaq
eiꝰdem legati ur̃i.⁊ pene totius eccłe nullo repugnante. nullo
contradicente ꝓ ut melius potui. ne eccła sepius inde ꝑtur¬

Expanded text:
tatis abstuli, nec regem ad dispensationes ecclesiasticas vel causas invitatis abstuli, nec regem ad dispensationes ecclesiasticas vel causas invitavi vel admisi; qui eum meo multo labore et sudore et multis expensis a vexatione Ecclesiae, ab incendiis et direptionibus ecclesiasticorum bonorum procul feci. In hoc quippe negotio major pars Ecclesiae et sanior mnia eorum dilata et ad ultimum delata fuisset, de hoc negotio certa diffinitio processit, et omnis controversia sopita est, et pacis osculo confirmata, laudata. Quibus suo ordine terminatis, volui ex benevolentia mea, quae mihi multa gravamina intulit, praedictam partem praetaxatae praepositurae concedere duodecim presbyteris, si possent inveniri, qui ad hoclegati vestri, studiose quaesiissem, nec unus inventus est, qui vellet aut valeret ad hoc officium promoveri aut eligi. Consilio itaque ejusdem legati vestri, et pene totius Ecclesiae, nullo repugnante, nullo contradicente, prout melius potui, ne Ecclesia saepius inde pertur
Abbreviated transcription (Latin):
turis. p̃cepi eis ut ad me mit̾ent duos de clero illo Quib missis:
dedi. de reliquo nicħ eis dans aut ꝓmutens. nͥ in hoc modico fide¬
les ⁊ assiduos inuenirem. ut m bene plac̾et possessionem rerei ei ᷤ
concede. ⁊ legittima stipulatione firmare. Hec dispensatio intͣ
tres mses ita depͣuata ẽ : ut nulla mͥ uoluntas. nulla ratio suad̾et.
ut nullum coep̾oꝵ uł religiosoꝵ uiroꝵ consiliũ apꝓbaret. ut
ꝓpt̾ infructuosam rerũ canonicaliũ amplificationẽ. minuerẽ
dignitat̾ẽ ep̃alem: Panes̃ em̃ illos uendebant qͥdam de semorib.
bat missam catecuminoꝵ: subt̾ fugiebat missam sacram̾toꝵ
Talis ex itus rei reuocauit me ab intentione mea. ñ ut auferrẽ
eis qd̾ ñ ded̾am.s ne aggrederer qd̾ ꝓposuerã. Quib u̾b̾ liquiet.
qi de iis que eis contuli. nichil omnino imminentia ragie poteᷤ¬

Expanded text:
turis, praecepi eis ut ad me mitterent duos de clero illo, quibus missis turis, praecepi eis ut ad me mitterent duos de clero illo, quibus missis dedi de reliquo nihil eis dans aut promittens, nisi ut in hoc modico fideles et assiduos invenirem, ut mihi bene placeret possessionem rei eis concedere, et legitima stipulatione firmare. Haec dispensatio intra tres menses ita depravata est, ut nulla mihi voluntas, nulla ratio suaderet, et nullum coepiscoporum vel religiosorum virorum consilium approbaret, ut propter infructuosam rerum canonicalium amplificationem minuerem dignitatem episcopalem. Panes enim illos vendebant quidam de senioribus, bat missam catechumenorum, subterfugiebat missam sacramentorum. Talis exitus rei revocavit me ab intentione 94 mea, ut non auferrem eis quod non dederam, sed nec aggrederer quod proposueram. Quibus verbis liquet, quia de his quae eis contuli, nihil omnino imminentia regiae potes
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmlibet splendide sententia daret᷑ in absentẽ. p̃cipue qui nec
uidelicet dimidiam p̾posituram cõmunitati frm me contulis¬
se. ⁊ eandem contra canones imminentia regie potestatis eisdẽ
fr̾ib abstulisse. Cui calũpnie respondeo ex testimonio conscien¬
tie mee. in merito dici ẽe ab latum. qd̾ canonice ꝓbari ñ pot̾ uł¬
a me uł ab aliquo eis fiuisse collatum. nec ẽẽ resticuendũ qd̾ ꝓbari
non pot̾ aliqñ fusse statutum. Dicam itaq pat̾nitati ur̃e qͥd de¬
derim. ⁊ qͥd ñ ded̾im. ⁊ cũr ded̾im. ⁊ qua de causa nil ultra dare
horas canonicas. delib̾aui apd̾ me ut darem eis dimidiã p̃posit᷑am.
ut inde fieret cotidianꝰ panis qu̾e acciꝑent assidui. amitt̾ent tar
refectio ꝑuocaret. qͣmuis annua eorũ p̃benda eis ad hoc suffici¬
ens ẽẽ de̾b̾et. Certꝰ tñ de p̃t̾itis eoꝵ neglegentiis. ⁊ sollicitꝰ de fu¬

Expanded text:
quamlibet splendidae, sententia daretur in absentem, praecipue qui nec quamlibet splendidae, sententia daretur in absentem, praecipue qui nec em cujusdam praepositurae communitati canonicorum contulisse, et eamdem contra canones imminentia regiae potestatis eisdem canonicis abstulisse. Cui calumniae respondeo ex testimonio conscientiae meae, immerito dici ablatum esse quod canonice potest, vel a me vel ab aliquo eis fuisse collatum, nec esse restituendum quod probari non potest aliquando fuisse statutum. Dicam itaque paternitati vestrae quid dederim, et quid non dederim, et cur dederim, et qua de causa nihil ultra dare horas canonicas, deliberavi apud me ut darem eis dimidiam praeposituram, ut inde fieret quotidianus panis, quem acciperent assidui, amitterent tardrefectio provocaret, quamvis eorum annua praebenda eis ad hoc sufficiens esse deberet. Certus tamen de praeteritis eorum negligentiis, et sollicitus de fu
Abbreviated transcription (Latin):
possem conqueri ⁊ plurimũ disceptare: malui t̃nseruare hu¬
militatem obsequentis. qm mͥ arrogare sollertiã disserentis:
Nestat gͦ ut excusem in nocentiam meã. que dm̃ testem ht̃
lisse. Ut ciyani u̾b utar. si aliqua falsitas de me ad apłicam se¬
dem p̃cessit: oportet ut ueritas subsequatur. que ⁊ latrocinia
noctis detegat. ⁊ ordinem rerum gestarũ lucide aꝑiat. Nuper
suspectas habui. existimans eas aut ẽẽ furtiuas. aut aliqua falla¬
ci suggestione surreptas Primo. qr p̃dictꝰ adolescens infestus ẽ
m. qd̾ eum ñ ꝑmicto contra canones ⁊ concilioꝵ edicta ꝑ manũ
it.⁊ ipse mͥ infestus ẽ. qui in hoc negotio nullus ẽ. qr canonicꝰ ñ ẽ.
nec in conuentu bonorũ audiendꝰ. qui a me suspensus ẽ ab officio
diaconii. ꝓpt̾ in cestum patratũ cũ uxore consanguinei sui. Hec
de ꝑsonis interim dicta sint. Ptea consuetudine apłice sedis hac¬
tenus fuisse nec legimꝰ nec audiuimꝰ. ut ad delationẽ uniꝰ ꝑsone

Expanded text:
eptare, malui tamen servare humilitatem obsequentis quam mihi arrogare solertiam disserentis. Restat ergo ut excusem innocentiam meam, quae Deum testem habet, et morem. Ut Cypriani verbis utar, « si aliqua falsitas de me ad apostolicam sedem praecessit, oportet ut veritas subsequatur, » quae latrocinia noctis detegat , et ordinem gestarum rerum lucide aperiat. Nuper suspectas habui, existimans eas aut esse furtivas, aut aliqua suggestione fallaci subreptas. Primo, quia praedictus adolescens infestus est mihi, quod eum non permitto contra canones et conciliorum edicta, per manum it, et ipse mihi infestus est, qui in hoc negotio nullus est, quia canonicus non est, nec in conventu bonorum audiendus, qui a me suspensus est ab officio diaconi propter incestum patratum cum uxore consanguinei sui. Haec de personis interim dicta sint. Praeterea consuetudinem apostolicae sedis hactenus fuisse nec legimus nec audivimus, ut ad delationem unius personae,
Abbreviated transcription (Latin):
lis pie sentientib iusa ẽ in melius mutatio. nullum nob̾ uide¬
conueniant. ⁊ mores monastico regimini congruentes ñ impe¬
diant. maxime cum sũmus pontifex euiꝰ ẽ de om̃iꝑsona. ⁊ de
omni eccła iudicare eum ab hoc uincło absoluerit. missas etiã
ꝑ sonis sepe cõmunicau̾it: Qua ꝓpt̾ si aliis que ca nonicis insti¬
tutis contraria sint in eo reꝑta ñ fuerint: rogamꝰ ⁊ monemus
ut ineo caritatem consirmetis. & ad pacis cõpagẽ festinant᷑ re¬
dire studeatis. Habemꝰ eñi p̃manib religiosoꝵ exempla uiroꝵ.
⁊ i relictis ꝓbabili causa monasterui suis ad cluniacense monas¬
duo demonistio erueis litt̾ati ⁊ religiosi biumunsꝰ: Robtus

Expanded text:
liis pie sentientibus visa est in melius mutatio, nullum nobis videliis pie sentientibus visa est in melius mutatio, nullum nobis videconveniant, et mores monastico regimini non congruentes impediant, maxime cum summus pontifex , cujus est de omni persona et de omni Ecclesia judicare, eum ab hoc vinculo absolverit, Missas etiam personis saepe communicaverit. Quapropter si alia quae canonicis institutis contraria sint in eo reperta non fuerint, rogamus et monemus ut in eo charitatem confirmetis, et ad pacis compagem festinanter redire studeatis. Habemus enim prae manibus religiosorum exempla virorum, qui relictis probabili causa monasteriis suis, ad Cluniacense monasduo de monasterio Crucis, litterati et religiosi, Guimundus et Robertus
Abbreviated transcription (Latin):
sionem que ut̾ uos orta ẽ de electione fr̾is ur̃i Bernerii. qͦn
de doluimꝰ. ꝓculdubio scientes qr sathanas expetiuit ues.⁊
tim̃tes ne ista occasione uos inuicem mordeatis ⁊ comedatis.
fr̾ib diligent̾ in uestigauimus. utrũ in p̃dicto fr̃e uł inclericali
ordine uł in monastioo aliqua notabilis apparuisset infamia.
solum abbas ⁊ monachiobiecert. qd sine licentia fiatrũ a mo¬
nasterio discesserit: S huius discessionis causam ⁊ ꝑ nos scientes.
et ꝑ alios subtilius inquirentes cognouimꝰ. qr eo tẽpore quo dis¬
cessit. magna in eo monast̾io ꝑturbatio fuit. qm &̃ abbas eiꝰ¬
dem loci ferre ñ ualens. ad maiꝰ monast̾ium in quo ad conu̾sa¬
tionem uenerat necessitate c̃õpulsus rediit. Causam aut̃ ꝓpt̾
qm ablus discessit. ꝓpt̾ reu̾entiam monastici ordinis. meliꝰ ẽ si¬
lere qͣm reuelare. Qua ꝓpt̾ illa discessio que illi fr̾i ⁊ multis a¬

Expanded text:
sionem quae inter vos orta est de electione fratris vestri Bernerii quondsionem quae inter vos orta est de electione fratris vestri Bernerii quondde doluimus, procul dubio scientes, quia Satanas expetivit vos, et timentes ne ista occasione vos invicem mordeatis et comedatis, tribus diligenter investigavimus, utrum praedictus frater, vel in clericali ordine, vel in monastico aliqua notabilis apparuisset infamia. solum abbas et monachi objecerunt quod sine licentia fratrum a monasterio discesserit. Sed hujus discessionis causam et per nos scientes, et per alios subtilius inquirentes, cognovimus, quia eo tempore quo discessit, magna in eo monasterio perturbatio fuit, quam etiam abbas ejusdem loci ferre non valens, ad majus monasterium, in quo ad conversionem venerat, necessitate compulsus rediit. Causam autem propter quam abbas discessit, propter reverentiam monastici ordinis melius est silere quam revelare. Quapropter illa discessio, quae illi fratri et multis a
Abbreviated transcription (Latin):
filium eiꝰ eum cet̾is ad utorib suis ppt̾ tyrannidem qm in
nos exercent. ex auctoritate apłica a nob̾ ex cõmunicatos
p̃eando insistimꝰ. ⁊ insistando p̾eamur. ut uos quoq er cõmu¬
nicetis. aut male inuasa nob̾ restitui faciatis Sic enim
ep̃orũ qui aderant assensu confirmatũ. ut ab uno ep̃o quẽ¬
libet ꝓ inuirus eccłasticis ex cõmunicatũ uicim quoq ep̃i
ex communicent: Qd̾ si causatur in iuste se inuiste se ex com¬
munitam ẽẽ. ueniat ad eccłiam eui calumniam facit. ⁊aqͣ
nullam iniuriam ꝑtulit. audiet d̾o uiuante iusta se accepi
municatam. exemplar apłicarũ litt̾arũ qd̾ uob̾ transmisi
declarabit. Ualete.
uo humius carnot̾ eccłe minister. monachis dolensis mona¬
sterii. unanimes habitare in domo. Uenientes ad nos qͥdã
de ur̃o monast̾io diuersa sencientes. notificauer̃t nob̾ dissen¬

Expanded text:
filium ejus cum caeteris adjutoribus suis propter tyrannidem quam in filium ejus cum caeteris adjutoribus suis propter tyrannidem quam in nos exercent, ex auctoritate apostolica a nobis excommunicatos precando insistimus, et insistendo precamur, ut vos quoque excommunicetis, aut male invasa nobis restitui faciatis. Sic enim episcoporum qui aderant, consensu confirmatum, ut ab uno episcopo quemlibet pro injuriis ecclesiasticis excommunicatum, vicini quoque episcopi excommunicent . Quos si causatur injuste se excommunicatam, veniat ad Ecclesiam cui calumniam facit, et a qua nullam injuriam pertulit; audiet Deo juvante  cod. Put. Deo municatam, exemplar apostolicarum litterarum quod vobis transmisi, declarabit. Valete. humilis minister, monachis Dolensis monasterii, unanimes habitare in domo. Venientes ad nos quidam de vestro monasterio diversa sentientes, notificaverunt nobis dissen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincialem synodum celebrare ur̃a sollicitudo disposuit.
inquã ad correctionem pͣuorũ ꝓ mulganda st̃ instituta apłica
⁊ canonica. paruitatem meamꝰ qm inuitatis licet ininꝰ utilem
subtrahere nec uolo nec debeo si tam̃ diuna miseratio lib̾tat̃e in
conseruauerit ⁊ sospitatem: ꝑ qmcumq aut̃ uiam eadẽ di¬
uina miseratio uenire me concesserit:ante aliquot dies pre¬
mando uob. ut in loco competenti qm securiorem conduetũ
poteritis tͣnsmictatis. De electione aũ nunensiũ in quo se
partium uota diuiser̾̃t: ex institutione patrũ instructã cre¬
do ẽẽ prudentiam ur̃am. ut illũ modis omnib p̃feratis. qui
maiorib studiis iuuatur ⁊ meritis S qr nemini cito marus
imponenda ẽ: si id ad p̾sens ad plenũ dep̃hendere ñ ualetis.
differendum in hoc negotiũ usq ad futuram synodũ uid̾et᷑.
ut tunc eiud entiꝰ discrit̾entur ⁊ eligentiũ studia. ⁊ electoꝵ
merita. Decet̾o adeliciam puteacen̾sem dñam. ⁊ hugonem

Expanded text:
provincialem synodum celebrare vestra sollicitudo disposuit, in qua ad correctionem pravorum promulganda sunt instituta apostolica et canonica, parvitatem meam quam invitatis, licet minus utilem, subtrahere nec volo nec debeo, si tamen divina miseratio libertatem mihi conservaverit et sospitatem. Per quamcunque autem viam eadem divina miseratio venire me concesserit, ante aliquot dies praemando vobis ut in loco competenti quam securiorem conductum poteritis mihi transmittatis. De electione autem Nivernensium, in qua separtium diviserunt, ex institutione Patrum instructam credo esse prudentiam vestram ut illum modis omnibus praeferatis, qui majoribus studiis juvatur et meritis. Sed quia nemini cito manus imponenda est, si id ad praesens ad plenum deprehendere non valetis, differendum mihi hoc negotium usque ad futuram synodum videtur, ut tunc evidentius discutiantur et eligentium studia et electorum merita. De caetero Adeliciam Puteacensem dominam et Hugonem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾eisũ.⁊ gen̾alium conciliorũ sententiis definitũ Net eni alia
de causa con cilia conuocatis. nͥ ut contẽptores decretorũ
tores apłicorũ p̃cep torũ ur̃a auctoritate fatigant᷑ ulł fatia¬
ipse uidete que pax restat ecclesie.

Expanded text:
praecisum, et generalium conciliorum sententiis definitum. Nec enim alia praecisum, et generalium conciliorum sententiis definitum. Nec enim alia de causa concilia convocatis, nisi ut contemptores decretorum tores apostolicorum praeceptorum vestra auctoritate fatigantur, vel fatividete, quae pax restat E
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cc̃ qd̾ p̃taratus ep̃s iam moriens ⁊ inunctus. unportunitate
tromitteret. nec eiꝰ usus fructus usurparet. Inuitati itaq a
dictis rationib obuiaret. confirmantib eisdem cardinalib
canonicam in uestituram. contͣ qm cla mant decreta
plica. canoniça instituta. ⁊ uniu̾sa pene concilia. Leges
eñi nequaqm appellant inuestiturã con cessionis s poᷤ¬
sessionis. qmͣ p̾dictus drogo in uita ep̃i defuncti ñ habu
it .s p̾ mortem eiꝰ ipse se impudent᷑ in nan gessit. Nec habet
oido canonie̾. ut in ea eccłi quis p̃postero saltu fiat p̃posit᷑. in qͣ
numqͣm meruit ẽẽ suppositꝰ. Qd̾ aut̃ p̃dictꝰ cłicꝰ induarũ ciuita¬
tum titulari ñ possit eccłuis. tam ex ur̃is qm p̃decessoꝵ ur̃oꝵ¬
c̃pbamꝰ sententuis. Incelligimꝰ &x̃ ex dictis pape gelasis qr sicqd
fuerit eontͣ apłica decreta manuifeste p̃sumptũ: ñ opꝰ ẽẽ ut can¬
qũa res dubia deuocet᷑ inuidiciũ. qd̾ tam freqͥnt̃ apłica falee ẽ

Expanded text:
 quod praetaxatus episcopus jam moriens et inunctus, importunitate tromitteret, nec ejus ususfructus usurparet. Invitati itaque a aedictis rationibus obviaret, et confirmantibus eisdem cardinalibuscanonicam investituram, contra quam clamant decreta apostolica, canonica instituta, et universa pene concilia. Leges enim nequaquam appellant investituram concessionis, sed possessionis, quam praedictus Drogo in vita  mortem ejus ipse se impudenter ingessit. Nec habet ordo canonicus, ut in ea Ecclesia quis praepropero saltu fiat praepositus, in qua nunquam meruit esse suppositus. Quod autem praedictus clericus in duarum civitatum titulari non possit ecclesiis, tam ex vestris quam praedecessorbamus sententiis. Intelligimus etiam ex dictis papae Gelasii: quia si quid fuerit contra apostolica decreta manifeste praesumptum, non opus esse ut tanquam res dubia devocetur in judicium, quod tam frequenter apostolica falce est