comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
studiis te mancipaueris & eru¬
ditionem diuine legis iitel
ligendo uł aucliendo obtinu¬
eris : tuȩ portionis efficitur
ciuitas litt̾arum. Et hec qui¬
dem nos ꝓ possibilitate sens
nr̃i uł etiam pro auditoris¬
nr̃i capacitate discussimus.
summa uͦ scientia ⁊ ꝓfundi¬
or hoꝵr intelligentia apud
illos erit: qui ueram heredita¬
tem ueri ⁊ unigeniti filii di
que reꝓmissa ẽ his qui eum
ꝑfecte dilexerint consequi
merebuntur
aleb uͦ filio iestone dedit
partem in medio filiorũ
uda. sicut p̾ceꝑat ei dom inꝰ
chariatharbe patris enach ip¬
sa ẽ ebron. Deleuitq ex ca caleb tres
filios enach. sesu ⁊ aiman ⁊ tolmai de
stirpe enach: atq conscendens. uenit
ad habitatores dabir. que prius
uocabatur chariath sepher:
id ẽ ciurtas litt̾arum. P rimo
gͦ discutiamꝰ quare metropo¬
lim accepit caleb & illam
quȩ puma inter cet̾as om̃s¬
in t̾ra reꝓmissionis metropolis
nominatur. Et metropolis enach

Expanded text:
studiis te mancipaveris, et erustudiis te mancipaveris, et eruditionem divinae legis vel legendo vel audiendo obtinueris, tuae portionis efficitur civitas litterarum. Et haec quidem nos pro possibilitate sensus nostri, vel etiam pro auditus vestri capacitate, discussimus: summa vera scientia, et profundior horum intelligentia apud illos erit qui veram haereditatem veri et unigeniti Filii Dei, quae repromissa est his qui eum perfecte dilexerint, consequi merebuntur. « Caleb vero filio Jeffone dedit partem in medio filiorum Juda, sicut praeceperat ei Dominus, Chariath Arbe, patris Enach, ipsa est Ebron: delevitque ex ea Caleb tres filios Enach, Sesai et Eman, et Tholmai de stirpe Enach; atque inde conscendens venit ad habitatores Dabir, quae prius vocabatur Chariath Sepher, id est civitas litterarum. » Primo ergo discutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omin terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach
Abbreviated transcription (Latin):
in egypto ciuitas solis. S ifta
ciuitas solis que in egypto est.
huius solis nomen accepit.
quem pater celestis oriri iubet
suꝑ bonos & malos: illa uͦ ciui¬
tas quȩ in iudea ẽ. scõrum tan¬
tum modo efficitur. quia ciui¬
tas dei ẽ: & fons ille de quo suꝑiꝰ
diximꝰ fluuius effectus letif¬
cat ciuitatem dĩ. S & tu si ex
omni parte munitus. sis. & conti¬
nentiȩ muro circumdatus. si
parientie & longanimitatis tur¬
rib circundatus es. etiam tu effi¬
ceris ciuitas di. Si uͦ ad hec omnia
adieceriᷤᷤ tibi lum̾ scientie. sicut
ysaias illuminate uob̃ ait lumen
scientie̾ & sol in te iusticiȩ radia¬
uerit᷑. efficeris etiam tu erurtas dĩ¬
solis: uł ciuitatem solis sorte he¬
reditatis accipies. S & si tetradi¬
legi di ut in ipsa mediteris di¬
e ac nocte. & non receclat liber
legis de manu tua sicut dicit᷑
ad iħm: & si memor sis p̾cepti
saluatoris in quo dicit scruta¬
mini scripturas. Si gͥ talib

Expanded text:
in Aegypto civitas solis; sed ista in Aegypto civitas solis; sed ista civitas solis quae in Aegypto est, hujus solis nomen accepit quem Pater coelestis oriri jubet super bonos et malos; illa vero civitas quae in Judaea est, sanctorum tantummodo efficitur, quia civitas Dei est: et fons ille, de quo superius diximus, fluvius effectus laetificat civitatem Dei. Sed et tu si ex omni parte munitus sis, et continentiae muro circumdatus, si patientiae et magnanimitatis turribus circumdatus es, etiam tu efficeris civitas Dei; si vero ad haec omnia adjeceris tibi lumen scientiae, sicut Isaias  « illuminate vobis lumen scientiae » , et sol in te justitiae radiaverit, efficeris etiam et tu civitas solis, vel civitatem solis sorte haereditatis accipies: sed et si te tradilegi Dei, ut in ipsa mediteris die ac nocte, et non recedat liber legis de manu tua, sicut dicitur ad Jesum; et si memor sis praecepti Salvatoris, in quo dicit: « Scrutamini Scripturas ; » si ergo talibus
Abbreviated transcription (Latin):
post hoc in parte eiꝰ nominatur
fons solis & ciuitas: & in hac ea¬
dem tribu ẽẽ ciuitas litt̾arum.
sportet gͥ omnem qui uult intro¬
ire in partem filioꝵ uida tran¬
sire prius mare salsum᷑. & uite
scilicet & mundi huiꝰ turbines
suꝑare: & euadere omnia que in
hoc mundo ꝓ incerto usu & lu¬
brico marinis fluctib comꝑan¬
tur̾: ut possis ad iude t̾ram ꝑue¬
nire:⁊ ad fontem solis accedere
Luis ẽ autem fons solis. uł ciut¬
as solis: Illius sine dubio
de quo scriptum e̾. Uobis autẽ
timentib nomen meum: ori¬
etur sol iusticiȩ. huius eͦ solis si
prius euaseris mare salsum:
fontem inuenies in t̾ra iucda
Quem fontem: Illum ꝓfecto
de quo dicebat iħs. Qui bib̾it
de aqua qͣm ego dabo er. fiet
in eo fons aque salientis in ui¬
tam et̾nam. huius gͦ solis cũ
talem qualem diximus inue¬
neris fontem: inuenies etiam
ciuitatem eiꝰ. Est enim inquit
ibi & ciurtas solis. Dicitur ẽẽ

Expanded text:
post hoc in parte ejus nominatur post hoc in parte ejus nominatur fons solis, et civitas, et in hac eadem tribu esse etiam civitas litterarum. Oportet igitur omnem qui vult introire in partem filiorum Juda, transire prius mare salsum, et vitae scilicet et mundi hujus turbines superare, et evadere omnia quae in hoc mundo, pro incerto usu et lubrico, marinis fluctibus comparantur, ut possit ad Judae terram pervenire et fontem solis accedere. Quis est autem fons solis, vel civitas solis? Illius sine dubio de quo scriptum est: « Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . » Hujus ergo solis, si prius evaseris mare salsum, fontem invenies in terra Judae. Quem fontem? Illum profecto de quo dicebat Jesus: « Qui biberit de aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . » Hujus igitur solis cum talem qualem diximus inveneris fontem, invenies etiam civitatem ejus: Est enim, inquit, ibi et civitas solis. Dicitur esse
Abbreviated transcription (Latin):
lo ante iam cdiximꝰ de deserto
syna quod temptationes signi¬
ficat: & id̾o necesse ẽ nos transi¬
re heremum temptationum:
ut sic possimꝰ ꝑuenire in here¬
ditatem filioꝵ iuda. S ascen¬
dere nos oportet ad ascensum
collium ac rabin: quod interp¬
tatur scorpionis. Transeundi
nobis sunt & calcandi scorpio¬
nes illi sine dubio de quib
saluator dicit. Ecce deli uobiꝰ
potestatem calcandi suꝑ serpe¬
tes & scorpiones. Qui guult &
desiderat ingredi hereditatem
tribus iuda: oportet eum ascenłe
in ascensiones istas: & calcare atq
euadere scorpiones qui obsistũt
Unde arbitror quod istud iter agẽ
Fili hominis in medio scorpionũ
tu ambulas. Et sunt inquit fi¬
nes usq ad cades. Cades int̾pre¬
tatur scm̃ uł sc̃ĩficatio. fines. gͥ iu¬
de usq ad sc̃ificationem ꝑueni¬
unt. S uideamꝰ etiam que sunt
fines ex partib orientis: non quo¬
nes. Dictur gͥ ab orientis parti¬
b tribus uide ẽẽ mare salsum: ⁊

Expanded text:
diximus de deserto Sina quod tentationes significat; et ideo necesse est nos transire eremum tentationum, ut sic possimus pervenire in haereditatem filiorum Juda; sed ascendere nos oportet ad ascensum collium Acrabin, quod interpretatur scorpionis. Transeundi nobis sunt et calcandi scorpiones illi sine dubio, de quibus Salvator dicit: « Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . » Qui ergo vult et desiderat ingredi haereditatem tribus Juda, oportet eum ascendere in ascensiones istas, et calcare atque evadere scorpiones qui obsistunt: unde arbitror quod istud iter agend« Fili hominis, in medio scorpionum tu ambulas . » Et sunt, inquit, fines usque ad Cades. Cades interpretatur sanctum vel sanctificatio. Fines ergo Judae usque ad sanctificationem perveniunt. Sed videamus etiam quae sunt fines ex partibus orientis, non quones. Dicitur ergo, ab oriente fines Judae esse mare salsum; et
Abbreviated transcription (Latin):
cipes familiarum ꝑ trib isrł soca
omnia diuidentes. sicut p̾ceꝑat
dominꝰ in manu moysr: nouem
tribub & dimidiȩ tribui. Duabir
enim tribub ⁊ dimidiȩ dederat
moyses transiordanen possession
absq leuitis qui nichil acceꝑun
int̾ fr̃es suos: s in eoꝵ successeran
locum. & reliqua. Discamus ex los
quam necessarie scripta sit t̾re diu
s ut rationem utriusq dicentes
illam solam teneamus quȩ a
iħu nobis domino nr̃o traditur
gitur illam terrã q̃ est transiorda¬
nen moyses distribuit: hanc his
quȩ in t̾ra sc̃a ⁊ t̾ra bona distribu¬
it iħc princeps tribuum ilxł. Hi¬
des gͦ quia cum ab eo ceꝑit uera
illa heteditas t̾re sc̃ȩ id est a salua-¬
tore distribul: assumentur etiam
principes ueri ⁊ sp̃ales isrł. Quos
autem putamꝰ ẽẽ principes tribu-¬
um nr̃arum. uł eccłie principes:
nisi scõs apłos ad quos dicit salua¬
tor quia sedebitis ⁊ uos suꝑ .xii. tro¬
nos uidicantes .xii. dribus isrł

Expanded text:
iarum, per tribus Israel sorte omnia dividentes, sicut praeceperat Dominus in manu Moysi novem tribubus, et dimidiae tribui. Duabus enim tribubus et dimidiae dederat Moyses trans Jordanem possessionem: absque Levitis, qui nihil acceperunt inter fratres suos, sed in eorum successerant locum, » etc. Discamus ex lege quam necessarie scripta sit terrae dised ut rationem utriusque dicentes, illam solam teneamus quae ab Jesu nobis Domino nostro traditur. Igitur illam terram quae trans Jordanem Moyses distribuit, hanc his quae est in terra sancta et terra bona distribuit Jesus princeps tribuum Israel. Vides ergo quia cum ab eo coeperit vera illa haereditas terrae sanctae, id est, a Salvatore distribui, assumentur etiam principes veri et spiritales Israel. Quos autem putamus esse principes tribuum nostrarum, vel Ecclesiae principes, nisi sanctos apostolos, ad quos dicit Salvator, « quia sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel .
Abbreviated transcription (Latin):
Lex enim dei sacerdotib commis¬
sa ẽ & leuitis: ut huic soli oꝑam
tribuant̾ & uerbo di absq ulla
sollicitudine uacent S iterum
ut uacare possint: laicorum uti
ministiis debent. Si enim laicus
ea quȩ necessaria sunt ñ p̃buerit
sacerdotib & leuitis: occupati il¬
li in talib. idest in corꝑalib curiᷤᷤ
minus legi di uacabunt. Illis aũ
non uacantib. neq oꝑam dan¬
tib legi dĩ: tuꝑiclitabis. Obseurabit᷑
enim lux scientie que in illis ẽ
te non ministrante oleum lu¬
cerne. ⁊ culpe tuȩ illud eueniet qͦd
dixit dominꝰ᷑: quia cecus ceco
ducatum p̃bens ambo in foue¬
am cadent. S & illud comple¬
bitur quod dominus dixit. Si
enim lux que ẽ in te tenebre sun
tenebre ipse quante sunt: Utg
lux scientiȩ in sacerdotib fulg
at: lucerna eoꝵ sit semꝑ accensa
Tu imple officium: tu comple
mandatum di. erga obsequium
sacerdotum. Quod si forte suscep¬
tis a te que necessaria sunt. & sic

Expanded text:
Lex enim Dei sacerdotibus commisLex enim Dei sacerdotibus commissa est et Levitis, ut huic soli operam tribuant, et verbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent: si enim laicus ea quae necessaria sunt non praebuerit sacerdotibus et Levitis, occupati illi in talibus, id est, in corporalibus curis, minus legi Dei vacabunt. Illis autem non vacantibus neque operam dantibus logi Dei, tu periclitabis; obscurabitur enim lux scientiae quae in illis est, te non ministrante oleum lucernae, et culpa tua illud eveniet quod dixit Dominus, quia « caecus caeco ducatum praebens, ambo in foveam cadent . » Sed et illud complebitur quod Dominus dixit: « Si enim lux quae est in te tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae sunt? » Ut ergo lux scientiae in sacerdotibus fulgeat, lucerna eorum sit semper accensa: Tu imple officium, tu comple mandatum Dei erga obsequia sacerdotum. Quod si forte susceptis a te quae necessaria sunt, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit Heruntam̃ & istiquib
sapientia di ⁊ uerbum dĩ. ⁊ ueri¬
tas ⁊ iusticia ẽe hereditas dicitur.
habitationem interim cum illis
accipiunt. quoꝵ hereditas ha¬
betur in t̾ris: ut ex ipsoꝵ. consor¬
tio hui qui ꝑ semet ipsos nondũ
ualent. participes efficiantur
sapientiȩ & scientie dĩ. & uerita¬
tis eiꝰ ac uerbi᷑ ⁊ ita etiam ad mui¬
¶mos
quosq dispensatio diuina ꝑten¬
dit᷑. ut qui principalit̾ non pos¬
sunt diuine gr̃e participes exist̾e̾
illuminari exscõꝵ consortio me¬
reantur: ce compleatur illud qͦd
apłs dicit ad corinthios de scĩs
iherosomitis: ut nr̃a quidem a¬
bundantia fiat ad illoꝵ inopi
am: ut & illoꝵ abundantia fiat
ad nrãm inopiam. Ita g ⁊ nunc
cohabitare iubentur leuite ⁊ sa¬
cerdotes qui ñ habent t̾ramꝰ ut
ꝑcipiat ab isrłita sacerdos ⁊ leui¬
ta t̾rena que ñ habent: ⁊ rursũ
isrłita ꝑcipiat a sacerdote ⁊ leui¬
ta celestia ⁊ diuina que ñ habet.

Expanded text:
tamen et isti quibus sapientia Dei, et verbum Dei, et veritas et justitia esse haereditas dicitur, habitationem interim cum illis accipiunt quorum haereditas habetur in terris, ut ex ipsorum consortio hi qui per semetipsos nondum valent participes efficiantur sapientiae et scientiae Dei, et veritas ejus ac verbi; et ita etiam ad minimos quosque dispensatio divina pertendit, ut qui principaliter non possunt divinae gratiae capaces existere, illuminari ex sanctorum consortio mereantur, et compleatur illud quod Apostolus dicit ad Corinthios de sanctis Jerosolymitis, « ut nostra quidem abundantia fiat ad illorum inopiam , » ut et illorum abundantia fiat ad vestram inopiam. Ita ergo et nunc cohabitare jubentur Levitae et sacerdotes, qui non habent terram, ut percipiat ab Israelita sacerdos et Levita terrena quae non habent, et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia et divina quae non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
dumea uͦ sicut iam diximus
sepe. int̃p̾tatur t̾rena. Post t̾re¬
na g statim consecuntur fines
uide: s a deserto inquit syna
nt̃p̃tatur autem sẏna temptati¬
ones. Post temptationes g conse¬
cuntur fines hereditatis uide
occidens & oriens nominant᷑
& uicina loca ea que supͣdixi mͦ
immo confinia S & uallis egip¬
ti uicina occidentalib partib
designatur: que ẽ a deserto ad
occidentem. Ab oriente u cingũt
fines mari salso. Post hec inquit
dententẽ. ⁊ inde ascenditur ab
occidente usq barne: & sic ꝑten¬
ditur ad occidentem cades. Et
hii sunt fines eoꝵ ab affrico: &
inde ꝑrexit usq ad uallem egyo¬
ti. S ides quomͦ in occidentis
partib & affricum & egyptum
nominat & occasum: Sine du¬
bio ut heç omiua sciat unus qͥs¬
q euadenda ẽẽ & transeunda.
ut ita demum possit ad tribum
regiam ꝑuenire: de qua dic̃ apłs
Certum ẽ quod de iuda ortus ẽ

Expanded text:
ero, sicut jam diximus saepe, interpretatur terrena. Post terrena ergo statim consequuntur fines Judae, sed a deserto, inquit, Sina: interpretatur autem Sina, tentationes. Post tentationes ergo consequuntur fines haereditatis Judae. Occidens et oriens nominantur, et vicina loca ea quae supra diximus imo confinia; sed et vallis Aegypti vicina occidentalibus partibus designatur, quae est a deserto ad occidentem; ab oriente vero cinguntur fines mari salso. Post hoc a collidentem; et inde ascenditur ab occidente usque Barne, et sic pertenditur ad occidentem Cades. Et hi sunt fines eorum ab Africo; et inde perrexit usque ad vallem Aegypti. Vides quomodo in occidentis partibus, et Africum, et Aegyptum nominat, et occasum? sine dubio, ut haec omnia sciat unusquisque evadenda esse et transeunda, ut ita demum possit ad tribum regiam pervenire, de qua dicit Apostolus: Certum est quod de Juda ortus est
Abbreviated transcription (Latin):
imitatione cruciamꝰ. Ius etiã cariiũ
desuꝑ fundit: qͥ in conu̾satione xͥ. ip̃as
etã caruales cogitationes ase erina¬
tionis ꝯcremat̾. ut om̃e qd̾ in eo illicitũ
ẽ n oꝑis⁊ cogitationis exurat. ꝑfecte enĩ
sollertq unugilat᷑. ut ñ solũ ꝑu̾se agere
renuat: s om̃e eriã quod inse turpit̃
p̃ẽ autẽ chñi induit gedeos
qui elangens bucina conuo¬
cault domũ abierer. ut se sequeretur
Misitq nuntis in uniu̾sũ manassẽt
qui ⁊ ip̃e secut᷑ ẽ eum:. ⁊ alios nuntios
in aser ⁊ tabulon ⁊ neptalim qͥ occur¬

Expanded text:
iamus. Jus etiam carnium desuper effundit, qui in conversatione Christi, ipsas etiam carnales cogitationes exinationis concremat, ut omne quod in eo est illicitum et operis et cogitationis exurat: perfecte enim et solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per  autem Domini induit Gedeon qui clangens bucina convocavit domum Abiezer ut sequeretur misitque nuntios in universum Manassen qui et ipse secutus est eum et alios nuntios in Aser et Zabulon et Nepthalim qui occur
Abbreviated transcription (Latin):
racła occidit uitulũ apatre suo idoliᷤ
deputatũ: ⁊ ip̃e septeminẽ aliũ uitu¬
lum immolauit dõ. qͦ facto manifeᷤᷤ¬
stissime reuelauit ꝑ aduentũ dñi
omĩa gentilitatõ abolenda eẽ sacͥ¬
ficia: solũq sac̾ficium dõ dñice pas¬
sionis ꝓ redẽptione nr̃a religione
ppłi deferendum. E tenim untulus il¬
le erat intypo. xͥ: in quẽ septiforiis
sp̃ãlium plenitudo uͥtutum. sic̃ ysa¬
ias dix̃ in habitabat. Qͥd ẽ frum̃tũ
uͥga ced̾e. nͥ rectitudine iudicii aui¬

Expanded text:
racula occidit vitulum, a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo. Quod factum manifestissime revelavit, post adventum Domini omnia gentilitatis abolenda sacificia, solumque sacrificium Dominicae passionis Deo pro redemptione nostra religione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christi, in quo septiformis spiritualium plenitudo virtutum, sicut Isaias dixit, inhabitabat . Quid est frumentum virga caedere, nisi rectitudine judicii a
Abbreviated transcription (Latin):
nificat᷑. qd̾ ditissime dñs iħc effudit su¬
ꝑ nos. Nam ⁊ in euãgłio significatũ ẽ hoc
donũ ꝑ aqͣm. uͥ ipse ait si qͥs sitit ueniat
⁊ bibat: qui credit in me sic̃ dic̃ scͥptura.
flumina de uentre eiꝰ fluent a qͦ uiue
ubi euangłista subiunxit: hoc aũ dice¬
bat de sp̃u qͣm accepturi erant credenteᷤᷤ
in eũ. Significatum ẽ ⁊ ꝑ ignẽ. ubi ue¬
niente illo suꝑ cong̃gatos legit᷑. uise
sunt illis ligue diuise uelut iguis: qͥ⁊
ait ignẽ ueni mitt̾e suꝑ t̃rã. Nanq cõ
gedeon sub arbore quercu. tͥtici messẽ
angłm uidit. accipiens ab eo oracbir̃
ut apotestate hostiũ in lib̾tatẽ ppłm
dĩ reduẽet. Iste gedeon nimirũ figurã
gestabat &ͥ: qui sub umbra sacre cru¬
miftĩo constitut᷑. rectitudine iudicii
qͣsi ꝑ uirgã electionẽ sc̃oꝵ a uitioꝵ pa¬

Expanded text:
nificatur, quod ditissime Dominus Christus effudit sunificatur, quod ditissime Dominus Christus effudit super nos. Nam et in Evangelio significatum est hoc donum per aquam, ubi ipse ait: Si quis siet bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae; ubi euangelista subiunxit: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. significatum est et per ignem, ubi ueniente illo super congregatos legitur: uisae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, qui et ait: ignem ue cum sub arbore quercu tritici messem angelum vidit, accipiens ab eo oraculum, ut a potestate hostium in libertatem populum Dei reduceret. Iste Gedeon figuram nimirum Christi gestabat, qui sub umbra sacrae crumysterio constitutus, rectitudine judicii quasi virga electionem sanctorum a vitiorum pa
Abbreviated transcription (Latin):
iussit ut fac̾et᷑ qͣnqͣn tanta consu¬
etudo p̾ter tab̾nacłm sacͥficandi
erebruerat: ut ̃ salomon in excel¬
sis sacͥficasse inueniatur. nec eiꝰ fa¬
eͥficium fuisse reꝓbatun: ⁊ tam̃
notant᷑ reges qui int̾ oꝑa lauda¬
bilia sua ñ destraxerunt excelsa.
uͥ contra legem dĩ popłs sacͥficare
consuerat. Et qui destruxit: ma¬
iore p̃cticatione laudatur. Ita ds̃
consuetudinẽ popłĩ sui. qr p̃ter
eiꝰ tabuacłm tam̃ ñ diis alienis
offerebant. f dño dõ suo sustinebat
potĩ qͣm uetabat: etiam sic exaudi¬
ens offerentes. Hoc aũ qͦd gedeon
fecit quis ñ intelligat ꝑ angłm
ꝓcuratum. ut ꝓpħice fieret. in qͣ
ꝓpħia petra illa comm̃daretur᷑.
eui quidẽ petre ñ sacͥficatum ẽ. s
de illa ignis com memoratur exis¬
se. quo sac̾ficuim consumeretur
Siue enim ꝑ aqͣm qͣm ꝑcussa effudit
in heremõ. siue ꝑ ignẽ donũ sc̃i sp̃c sig¬

Expanded text:
jussit ut faceret: quanquam tanta consujussit ut faceret: quanquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sacrificandi crebruerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inveniatur, nec ejus sacrificium fuisse reprobatum . Et tamen notantur reges, qui inter opera laudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem Dei populus sacrificare consueverat; et qui destruxit, majore praedicatione laudatur. Ita Deus consuetudinem populi sui, qua praeter ejus tabernaculum, tamen non diis alienis offerebat, sed Domino Deo suo, sustinebat potius quam vetabat, etiam sic exaudiens offerentes. Hoc autem quod Gedeon fecit, quis non intelligat per angelum procuratum, ut prophetice fieret, in qua prophetia petra illa commendaretur? cui quidem petrae non sacrificatum est, sed de illa ignis commemoratur exiisse, quo sacrificium consumeretur. Sive enim per aquam, quam percussa effudit in eremo, sive per ignem donum Spiritus sancti sig
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit sacͥficium offerre deo p̃t̃
locum ubi uisserat dsͥ. pret̃ tab̾¬
nacłm quippe sirum d̾s ꝓhibrie¬
rat sacrificari sͥ: cui tab̾naculo
tempłm pꝰ ea suecessit. lempore
autẽ quo fuit gedeon. tabnacu¬
lum dĩ erat in sylo: arq icło illic
tantum legitime poss sacͥficari.
S intelligendum ẽ quod illum
angłm pͥmo ꝓpħam putauerat:
⁊ tanqͣm dm̃ in illo consuluerat
de offerrendo sacͥficio. Quod ille
auctoritatem gedeon in faciendo
secutus ẽ. Ita quippe ds legitima
illa constituit: ut leges non sibi
s hominib daret. Unde qͦticũq
pt̃ illa ipse p̃cepit. ñ a tͣnsgressorib
s potiꝰ apiis ⁊ obedientib imple¬
tum intelligendum ẽ. sic̃ abrahã
de unmolantdo filio. Nam⁊ sic he¬
has extra tab̾nacłm dñi ad con¬
uineendos sacerdotes idolorum
sacrificauit: qd̾ ex p̃cepto dñi fecis¬
se intelligendum ẽ: qui ei tanqͣm
ꝓpħe reuelatione atq inspiratiõe

Expanded text:
fuerit sacrificium offerre deo praeter fuerit sacrificium offerre deo praeter locum ubi iusserat deus. praeter tabernaculum quippe suum deus prohibuertemplum postea successit. Tempore autem quo fuit Gedeon, tabernaculum Dei erat in Silo; atque ideo illic tantum legitime posset sacrificari. Sed intelligendum est, quod illum angelum primo prophetam putaverat, et tanquam Deum in illo consuluerat de offerendo sacrificio: quod ille auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. Ita quippe Deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. Unde quodcunque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et obedientibus impletum intelligendum est, sicut Abraham de immolando filio . Nam et sic Elias extra tabernaculum Domini ad convincendos sacerdotes idolorum sacrificavit ; quod ex praecepto Domini fecisse intelligendum est, qui ei tanquam prophetae revelatione atque inspiratione
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. qͦd gedeon ñ ait angło offe¬
ram tͥ sac̾ficium: s ait offeram
sacͥficium meum᷑: ⁊ ponam in
conspectu tuo. Unde intelligen¬
dum ẽ. ñ eum angło: s ꝑ angłm
sac̾ficium offerre uoluisse. Qd̾ &
ip̃e angłs euident̃ ostendit᷑. qui
ñ ab eo tanqͣm sibi sumpsit: s¬
ait illi. accipe carnes ⁊ arimos pa¬
nes. ⁊ pones ad petram illam:
ius effunde. Et cum hoc fecisset
gedeon: extendit angłs domini
summun uirge que erat in ma¬
nu eiꝰ  ⁊ tetigit carnes atimosq
panes & acensus ignis de pet᷑ comedlit
angłs in sacrificio quod obtulit
gedeon. officium ministrantis
impleuit. Ignem quippe homo
minister. ut homo sine miracło
subiecisset: quem mnixabilit̾ ut
angłs iste subiecit. Denq tunc
cognouit gedeon: qd̾ angłs dñi
ẽẽt Nam hoc scͥptura continuo
mine loquebatur: quem tam̃
hominẽ dĩ credidit̾. ut coram ip¬
so sacͥficium uellet offerre: uelut
adiuuandus eiꝰ p̃sentia sc̃ĩtatis.
Queri pot quare gedeon ausus

Expanded text:
est quod Gedeon non ait angelo: offeram tibi sacrificium, sed ait: offeram sacrificium meum et ponam in conspectu tuo. unde intellegendum est non eum angelo, sed per angelum sacrificium offerre uoluisse. quod et ipse angelus euidenter ostendit, qui non ab eo saait illi: Accipe carnes et panes azymos, et pone ad petram illam, et jus effunde. Et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus Domini summum virgae, quae erat in manu ejus, et tetigit carnes, azymos, et accensus ignis de petra comedit angelus in sacrificio quod obtulit Gedeon, officium mininpleuit; ignem quippe homo minister ut homo sine miraculo subiecisset, quem mirabiliter ut angelus iste subiecit. denique tunc cognouit Gedeon quod angelus domini esset; nam hoc scriptura continuo mine loquebatur, quem tamen hominem dei credidit, ut coram ipso sacrificium uellet offerre uelut adiuuandus eius praesentia sanctitatis. Quaeri potest quare Gedeon ausus
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ in carne sua totiꝰ mundi peccata
crucifixus aboleret. Nec solum delicta
factoꝵ s etiã cupiditateᷤ puigaret ani¬
moꝵ. Caro enĩ edi ad culpam facti re¬
fert᷑. ius ad illecebras cupiditatũ. sicut
seͥptum ẽ: qr concupiuit popłs cupidi¬
tatem pessimam.⁊ dixert̃. Qs nos eibã¬
bit carne. Qd̃ gͦ extenlit angłs ungã
⁊ tetigit perrã de qͣ ignis exiuit: osten¬
dit qd̾ caro dñi sp̃u repleta diuino.¬

Expanded text:
 in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret, nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum: caro enim haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam et dixerunt: Quis nos cibabit carne . Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram de qua ignis exivit, ostendit quod caro Domini Spir
Abbreviated transcription (Latin):
responlens ait. Obsecro dñe ii. in
quo lib̾abo isrlͬ Loce familia mea
infima ẽ in manasse: ⁊ ego mini¬
mꝰ indomo patris mei. Ubi respos
me domine. hoc ẽ. in me intende̾.
in quo saluabo isrł: Toce mille
mei humuiliores sunt in manasse.
intelligitur p̃positꝰ fuisse mille
homunium: qd̾ grece chiliarchos
appellat scͥptura. an quid aliud᷑
Dixitq eidominꝰ. Ego ero tecũ.
⁊ ꝑeucies inathian quasi unum
uirum. Et ille Simuem inquit
grãm coram te: da mͥ signum
qd̾ tu sis qui loquaris adme. Ne
iecedas hine: donee reu̾tar ad te¬
portans facrificium ⁊ offerens t.
Qui responddit ei. Ego p̃stolabor ad
uentum tuum.
N gressusq ẽ gedeon. ⁊ coxit edũ
⁊ de farine modio arimos panes:
carnesq ponens in canistro. ⁊ ius
carmum mittens in ollam: tulit
omĩa sub quercũ ⁊ obtulit ei. Cui
dixit angłs domini. Tolle carues
illam. ⁊ ins desuꝑ funde. Cunq
fecisset ira: extendit angłs dñi

Expanded text:
Obsecro, domine mi, in quo liberabo Israel? Ecce familia mea infima est in Manasse, et ego minimus in domo patris mei. Ubi respondme, domine, hoc est, in me intende, in quo salvabo Israel? Ecce mille mei humiliores in Manasse: intelligitur praepositus fuisse mille hominum, quos Graece chiliarchos appellat Scriptura, an quid aliud. Dixitque ei Dominus: Ego ero tecum, et percuties Madian, quasi unum virum. Et ille: Si inveni, inquit, gratiam coram te, da mihi signum quod tu sis qui loquaris ad me. Ne recedas hinc, donec revertar ad teportans sacrificium et offerens tibi. Qui respondit ei: Eventum tuum. Ingressus itaque Gedeon coxit edum et de farine modio azimos panes, carnesque ponens in canistro et ius carnium mittens in ollam, tulit omnia sub quercum, et obtulit ei. Cui dixit angelus Domini: Tolle carnes illam, et jus desuper funde. Cumque fecisset ita, extendit ang
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ p̾ceptũ angłisimulcũ atima supͣ
pe trã posuit: ⁊ uis carmũ desuꝑ estudit.
Que dũ augłs iurge cacumine contigit᷑.
statim de petra ignis erupit: arq ita sa¬
cficium qd̾ offerebatur ad sumptum ẽ¬
Quo inditio declaratũ uidetur. qd̾¬

Expanded text:
dum praeceptum angeli simul cum azyma supra petram posuit, et jus carnium desuper effudit. Quae dum angelus virgae cacumine contigit, statim de petra ignis erupit, atque ita sacrificium Deo quod offerebatur absumptum eQuo indicio declaratum videtur
Abbreviated transcription (Latin):
one xp̃i. totꝰ orbis infructuoso eultu
gentilis suꝑstitionis arebat: tunc erat
ros ille celestis uisionis in uelłe. Pꝰea uͦ¬
qͣm ouesque ꝑierant domꝰ isrł. que sub
fig̾a uelłis demonstrabãt᷑. ⁊ oues ille foz¬
tẽ aquȩ uiuȩ negauer̃t: roᷤ fictĩ aruit in
pectorib iudeoꝵ grãmq suã imber
ille diuinꝰ in corda gentium diriuauit
Inde ẽ qd nẽ fidĩ rore totꝰ orb̾ humescit:¬

Expanded text:
o totus orbis infructuoso cultu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere,  Israel, quae sub figura velleris demonstrabantur, et oves illae fontem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribus Judaeorum, gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium dirivavit. Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humescit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ita. ⁊ de nocte consirrgens exp̃sso uelłe
concã rore repleuit. Dixitq rurs ad
dñm. Nei rascatur furor tuus ꝯtra mer
si adhuc semel temptauero. signum
querens in uelłe. Oro ut solum uellꝰ
siccum sit: omĩs t̾ra rore madenᷤ. fec̃q
dñs nocte illa ut pꝰtulauerat: ⁊ fuit sic¬
citas in solo uelłe ⁊ ro momi t̾ra. cet̾a.
Puidit gͦ mistium uictorie gedeon: ⁊
tam̃ licet fortis ⁊ fidꝰ pleniora adhuc de
dño future uictorie docum̃ta querebat.
ut una nocte lanȩ uellꝰ in area pon̾et:
siecitas. Et rursꝰ si miłr ponẽt uell̃ ⁊ suꝑ
totã t̾rã ros plueret᷑ ⁊ siccitas eẽt in uel¬
lere. Qͤ rit fortasse aliqͥs utrũ qͣsi inere
dusꝰ ẽẽ uideat᷑. qͥ freq̃ntib iam fuerat
indicus format᷑: absit. Noi enĩ ille am¬
biguus erat: s nmirã fut᷑a misti̾a p̾ui¬
debat. Que etiam p̃uidꝰ diligentissime
explorabat: ut ampliꝰ ered̾et mist̾i̾ũ.
dum intellexiss oracłm. Qͥd gͦ uellus

Expanded text:
s expresso vellere concam rore conplevit dixitque rursus ad Dominum ne irascatur furor tuus contra me si adhuc semel temptavero signum quaerens in vellere oro ut solum vellus siccum sit et omnis terra rore madens fecitque Dominus nocte illa ut postulaverat et fuit siccitasPraevidit ergo mysterium victoriae Gedeon, et tamen, licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut una nocte lanae vellus in area poneret, siccitas; et rursus similiter poneret vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. Quaerit fortassdulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus? Absit. Non enim ille ambiguus erat, sed nimirum futura mysteria praevidebat, quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet mysterium, dum intellexisset oraculum. Quid ergo vellus
Abbreviated transcription (Latin):
tatum ẽ: latens causa ẽ ñ tam̃ nul¬
lam ẽẽ arbitrorꝰ s qr pꝰt u̾ba quib
expbrauit inobedientiam populo.
sequit᷑ seriptura dicens. & uenit
angłs dm̃ ⁊ sedit suꝑ quercum quȩ
erar in ephrã: ñ absurde itelligit᷑
iste angłs significatꝰ nomine uiri.
ut pꝰtea qͣm hec u̾ba dixit. uenerit
ad quercum memoratam ⁊ ibi sedit.
Nomine enim uiroꝵ solere appella¬
ri angłos notum ẽ: qͣnuis eum qui
facile nec euident̾ occurrat᷑. eum
sane qui ꝓpha ẽẽt dictum angłm
legimꝰ S si angłorũ dicta ꝓpħica
nota funt. idẽ quib fut᷑a p̾minti¬
auerunt᷑. eur ñ possit angłs ꝓphe
nomine nuncupari: Ueruntam̃
ut dixi expressum ⁊ manifestum
de hac re destimonium ñ occureit.
potens in fortitutine. Qd̾ autẽ angłs
domim dicit. dñs tecum potens in
fortitudine: nominatiuus casus ẽ. ñ
uocatiuus: hoc ẽ dominꝰ potens tecũ

Expanded text:
tatum est, latens causa est; non tamen nullam esse arbitror. sed quia post uerba, quibus exprobrauit inoboedientiam populo, sequitur scriptura dicens: et uenit angelus domini et sedit sub quercum quae erat in Ephra, non absurde intellegitur iste angelus significatus nomine uiri, ut, posteaquam haec uerba dixit, uenerit ad quercum memoratam et ibi sederit. nomine enim uirorum solere appellari angelos notum est, quamuis eum, qui facile nec euidenter occurrat; eum sane, qui propheta esset, dictum angelum legimus. sed si angelorum dicta prophetica nota sunt, id est quibus futura praenuntiauerunt, cur nomine nuncupari? Verumtamen, ut dixi, expressum et manifestum de hac re testimonium non occurrit.potens in fortitudine. Quod autem angelus dominus tecum potens in fortitudine, nominatiuus casus est, non uocatiuus; hoc est: "dominus potens tecum
Abbreviated transcription (Latin):
cantomagis dñs int̾iora denuntiat᷑
qͣnto se stucbiosiꝰ homiẽs ab ext̾iorib
purgant. Qͥ ectum p̾cipit. id÷ omnẽ
appetitũ nr̃e carnis i mmolare : camõq
suppetram pomiꝰ ⁊ nus carmũ desuꝑ fũ¬
di Iuẽ alium signat petra. nͥ eum de qͦ¬

Expanded text:
iat, quanto se studiosius homines ab exterioribus purgant, qui haedum praecipit, id est, omnem appetitum nostrae carnis immolare, carnesque super petram poni, et jus carnium desuper fundi. Quem alium signat petra, nisi eum de q
Abbreviated transcription (Latin):
quaq. fame necati. pestilentia ꝑeussi.
gladio occisi: ac captiuitate crudelis¬
sima ꝑ totum orbem sunt disꝑsi.iIi.

Expanded text:
quaque, fame necati, pestilentia percussi, gladio occisi, ac captivitate crudelissima per totum orbem dispersi.
Abbreviated transcription (Latin):
consortium: quia alii ex ip̃is direet
sunt ad p̃dieandum circũcisionem:
alii uͦ ad gõ conuoeancdas insocieta¬
tem fidĩ unde. apłs paulꝰ ad gala¬
thas seribens ait. Iui enim oꝑatus ẽ
petro in apłatum circumcisionis: oꝑa

Expanded text:
consortium, quia alii ex ipsis directi consortium, quia alii ex ipsis directi sunt ad praedicandum in circumcisionem, alii vero ad gentes convocandas in societatem fidei. Unde apostolus Paulus ad Galatas scribens, ait: Qui enim operatus est Petro in apostolatu circum
Abbreviated transcription (Latin):
płorum. E ffrateus gͦ fragifer: ⁊ beth
lecin donnus panis. atq iuda con¬
fessio dicitur. Procepit gͦ dominus
discipłis suis in enangłio. ut turbas
ip̃i reficerent: dicens eis uos date illis¬
lis manducare. Ꝙ item. Euntes in¬
quit predieate euangłium regii.
& it̾um. Ego ait elegi uos de mun¬
do ut eatis ⁊ fructum afferatis ⁊ fruc
dus ur̃ maneat. Ingressiq regi¬
onem moabitidem morabant᷑ ibr
& mortuiis ẽ elimelech maritus no¬
emi. Ordinatis gͦ ab ipso dño predica¬
torib. ⁊ ad salutem hominum desti¬
naus. qui in iulea pͥmitus scdm
p̃ceptum domini oues que ꝑierant
domꝰ isrł requirere certabant. subito
qͣm resurrerit amortiuis cum car¬
ne qͣm assumꝑfit de homine ꝓ ho¬
minib ascendit in celum. ⁊ sedit
ad dext̃am dĩ: remansitq sponsa
ip̃iꝰ. hoc ẽ sc̃a eccła in incolatu mũ¬
di istiꝰ cum filiis suis. sc̃ĩs utiq doc¬
⁊orib: qui acceꝑunt uxores moabi¬
tides. quarum una uocabatur or¬

Expanded text:
ulorum. Ephratheus ergo frugifer, et leem domus panis, atque Juda confessio dicitur. Praecepit ergo Dominus discipulis suis in Evangelio, ut turbas ipsi reficerent, dicens eis: Vos date illis manducare . Et item: Euntes, inquit, praedicate Evangelium regni . Et item: Ego, ait, elegi vos de mundo, ut eatis, et fructum deferatis, et fructus vester maneat . Ingressisque regionem Moabitidem, morabantur ibi; et mortuus est Elimelech maritus Noemi. Ordinatis ergo ab ipso Domino doctoribus et ad salutem hominum destinatis, qui in Judaea primitus, secundum praeceptum Domini, oves quae perierant domus Israel, requirere certabant, subito eaquam resurrexerit a mortuis, cum carne quam assumpsit de homine pro hominibus, ascendit in coelum, et sedit in dextera Dei, remansitque sponsa ipsius, hoc est sancta Ecclesia in incolatu istius mundi, cum filiis suis sanctis utique doctoribus, qui acceperunt uxores Moabitides, quarum una vocabatur Or
Abbreviated transcription (Latin):
religionis xp̃iane ꝑducat. que uera¬
cit scriptura referente didicit. qui a
uistus nunqͣm sit derelictus. nec se¬
men eiꝰ eguerit pane:. illo uidelicet
pane qui de celo descendit. hoc ẽ pa¬
ne uite Quem qui ueraciter man¬
ducau̾it: ñ morietur inet̾nm.. Il.

Expanded text:
religionis Christianae perducat; quia verareligionis Christianae perducat; quia veraciter Scriptura referente, didicit, quod justus nunquam sit derelictus , nec semen ejus eguerit pane, illo videlicet pane, qui de coelo descendit, hoc est, pane vitae, quem qui veraciter manducaverit, non morietur in aeternum .
Abbreviated transcription (Latin):
ru sua de regione moabitide. Audi¬
erat enim qd̃ respexiss dominꝰ popa¬
lum srum: ⁊ dediss eis escas. Nanse¬
runt gͦ duo filii elimelech in t̾raꝑe¬
grinationis sue x annis ⁊ mortui
pii laboris quem habebant in doct¬
na plebium ⁊ exercitio uirtutum
de incolatu istiꝰ munid ad celeste reg¬
num migrarunt: ut ꝓ expleto doca¬
logo mandatoꝵ denarium accipent
er̃ne b̃itudinis. Remansitq muli¬
er orbata duob lib̾is ac marito: cum
sc̃a eccłia in ꝑegͥnatione huiꝰ mun¬
di ꝑsistens post ascensionẽ domini¬
cam in celos. corꝑali p̾sentia care¬
bat saluatoris: licet maiestate diu¬
nitatis cum ip̃a sit semꝑ. S neq
potuerant: licet orationib eorum
⁊ scriptis ootidie adiuuetur. Sur¬
rexit quidem mulier. ut in parri¬
am ꝑgeret cumutraq nuru sira
co quod audierat quod respexisset
domuiꝰ popłm suum. Cum maximo
fuctio hoc agit mat̾ eccłia: ut plebes
ebant ad unitatem ficłi ⁊ societatem

Expanded text:
e Moabitide. Audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Manserunt ergo duo filii Elimelech in terra peregrinationis suae decem annis, et mortui perfectionem pii laboris, quem habebant in doctrina plebium et exercitio virtutum, de incolatu istius mundi ad coeleste regnum migrarunt, ut pro expleto Decalogo mandatorum, denarium acciperent aeternae beatitudinis. Remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito, cum sancta Ecclesia in peregrinatione hujus mundi persistens, post ascensionem Dominicam in coelos, corporali praesentia carebat Salvatoris, licet majestate divinitatis cum ipsa sit semper. Sed nepoterant, licet orationibus eorum et scriptis quotidie adjuvetur. Surrexit quidem mulier, ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua, eo quod audierat quod respexisset Dominus populum suum, cum maximo studio hoc agit mater Ecclesia, ut plebes ebant, ad unitatem fidei, et societatem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ: dextras dełunt mͥ ⁊ barnabe soci¬
etatis: ut nos in gentes. ip̃i autẽ in cir¬
cũcisionem. Ecet̾a. Iuod bñ ipsa nomi¬
na mulierum ȩxpͥmunt. Orpha enĩ
int̾p̃tatur ceruix eiꝰ. Ruth uͦ: uidenꝰ
uł festinans siue definiens. & quid
ꝑ orpham nisi credentes ex iudeis de¬
signantur qui ceruicis nomine nte
nuncupantur: qr robur ficli ⁊ forti¬
tudinem bone oꝑationis post resur¬
rectionẽ domini ipsi pͥmi acceꝑunte
Unde & de pͥmitima in ihrłm eccłia
scͥptum ẽ: quia multitudinẽ creden¬
ttum erat cor unum ⁊ anima unã.

Expanded text:
derunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem, et caetera . Quod bene ipsa nomina mulierum exprimunt; Orpha enim interpretatur cervix ejus. Ruth vero, videns, vel festinans, sive definiens. Et quid per Orpham, nisi credentes ex Judaeis designantur? qui cervicis nomine rite nuncupantur; quia robur fidei, et fortitudinem bonae operationis post resurrectionem Domini ipsi primi acceperunt, unde et de primitiva in Hierusalem Ecclesia scriptum est: Quia multitudinis credentium erat co
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m referunt: qui ꝑ uirginẽ natus in
bethlecm iuda. ꝑegͥnationem huiꝰ mundi
intrare uoluit. cum uxore sita sc̃a uideli¬
cet eccłã. qͣm exhibuit sͥ formosam ñ ha¬
bentem macłam aut rugam. ⁊ cum du¬
ob lib̾is. quos intelligere possumꝰ duos
sanguine a peccati iugo ⁊ uetusta serui¬
tute lib̾ati eẽ noscuntur. ¶ p̃e uocaba¬
tur elimelech. uxor aũ eiꝰ nõemi: ⁊ duofi¬
leem iuda. Elimelech quippe int̃p̃tatur
ds̃ rex nis. & quis hoc nomine melius
censeri potest nominat᷑. qͣm saluator nr̃
ad quem psalmista ait̾. intende uoci ora¬
tionis meȩ rex m̃s ⁊ ds̃ m̃sꝰ Et apostolis
uocabatur noemi. id ẽ pulera: cui spoz¬
ss in cantico canticoꝵ ait. Pulera es
amica mea. suains ⁊ decora sic̃ ihrłm¬
tribilis ut castroꝵ acies ordinata.
Duo autem filiĩ elimelech erant ma¬
alon & celion: quoꝵ prior int̾p̃tatur
de fenestra siue apͥncipio᷑. alter autẽ
consummatio. S pͥor bñ potest ꝑ ty¬

Expanded text:
m referunt, qui per virginem natus in Bethleem Juda, peregrinationem hujus mundi visitare voluit cum uxore sua, sancta videlicet Ecclesia, quam exhibuit sibi formosam, non habentem maculam aut rugam , et cum duobus liberis, quos intelligere possumus duos mptoris nostri sanguine a peccati jugo et vetusta servitute liberati esse noscuntur. Ipse vocabatur Elimelech, uxor autem ejus Noemi, et duo fiei de Bethleem Juda. Elimelech quippe interpretatur, Deus meus. Et quis hoc nomine melius censeri potest nominatus quam Salvator noster? ad quem Psalmista ait: Intende voci orationis meae, rex meus et Deus meus . Et Apostolus: vocabatur Noemi, hoc est, pulchra, cui sponsus in Cantico canticorum ait: Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Hribilis ut castrorum acies ordinata. Duo autem filii Elimelech erant Maalon et Chelion; quorum prior interpretatur de fenestra, sive a principio; alter autem, consummatio. Sed prior bene potest per ty
Abbreviated transcription (Latin):
de bethlecm iuda: ut ꝑegrinaretur in re¬
gione moabitide cum uxore sua ⁊duo¬
b lib̾is. Hunc hominẽ quidam decalo¬
gum legis intelligi uoluerunt: uxorem
autẽ eiꝰ synagogam: ⁊ duos filios suos du
uidebantur: hoc ẽ regalis honor atq sa¬
ceridotalis Istȩ enim dignitates ñ solum
ingente iudeoꝵ. s in cet̾is nationib un
potestatis excellebant: atq iło duarum
plebiũ. isrłitarum udelicet ⁊ pselitarũ
quodammͦ sͥ copłam ad quirebaut̾ sic̃

Expanded text:
de Bethleem Juda, ut peregrinaretur in regione Moabitide cum uxore sua et duobus liberis. Hunc hominem quidam Decalogum legis intelligi voluerunt, uxorem autem ejus Synagogam, et duos filios, duovidebantur, hoc est, regalis honor atque sacerdotalis. Isti quippe ordines non solum in gente Judaeorum, sed et in caeteris nationibus jure potestatis excellebant, atque ideo duarum plebium, Israelitarum videlicet et proselytorum, quodammodo sibi copulam acquirebant, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uemũ peccatricem tribum ualde feri¬
ens. pene fundit᷑ extinxit. Qͥd ẽ gͦ in ul¬
tione sceleris inflãmatur: ⁊ tunc priꝰ
muncli ꝑ ultionem ueniant qͥ alior¬
uicia corrigere festinant: Uñ ⁊ insitli
antib quibdam ⁊ punientlam adul¬
tam deducentib. dr̃. Qͥ sine peccato est
ur̃m: priꝰ in illam lapitlem mittat.
Ad aliena quippe ibant peccata puni¬
enda: ⁊ sua reliquerant. Reuocent᷑ ita¬
q intus ad ꝯscientiam᷑. ut pͥus ꝓpria
corrigant᷑: ⁊ tunc aliena rep̃henclant.
Uñ necesse ẽ. ut cum ꝯtra nos ultio di¬
umi examinis cessat. nr̃a se ꝯscientia
ip̃a rep̃hendat: atq ad lam̃ta penitẽ¬
tie ip̃a se ꝯtra semetip̃am erigat. Nec
contra bonos elata. ⁊ sͥhumilis: s con¬
tra se rigida sit. bonis uͦ omnib sun¬

Expanded text:
demum peccatricem tribum valde feriens pene funditus exstinxit. Quid est, quod in ultionem sceleris inflammatur, et tamen prius se per auditum, quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita tibus quibusdam et puniendam adulteram deducentibus dicitur: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat ; ad aliena quippe ibant peccata punienda, et sua reliquerant; revocentur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant: unde necesse est ut, cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat, atque ad lamenta poenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat, nec contra bonos elata, et sibi humilis; sed contra se rigida sit, bonis vero omnibus su
Abbreviated transcription (Latin):
n asci uoluit. ⁊ homo int̾ homines ꝯ¬
lustrare dignetur̾. quatinꝰ aliqua de
ip̃a historia sensu mistico ad laudẽ eiꝰ̃
⁊ad utilitatem sc̃e eccłie sue oportune
nos ꝓferre concedat: ut totum ip̃iꝰ sit
muneris. ⁊ qd̾ alienigena ppło dĩ dig¬
nant̃ adsociata ẽ: ⁊ quod elinguis bo¬
ndieb uniꝰ iudicis qn iuctices p̃erãt.
fac̾ta ẽ fames int̾ta. Quid enim signifi¬
umꝰ. nͥ ob raritatem sp̃alium doctorum
nec cibi. s autdiendi u̾bum dĩ in t̾ra na¬
ta eẽ synagogẽ qͣndo lex ip̃a ꝑ iudaicas
traditiones corrupta ẽ: ac psalmi atq¬

Expanded text:
 homines clustrare dignetur, quatenus aliqua de ipsa historia sensu mystico ad laudem ejus et ad utilitatem sanctae Ecclesiae opportune nos proferre concedat: ut totum sit ipsius muneris, et quod alienigena populo Dei dignanter associata est, et quod elinguis boIn diebus unius judicis, quando judices praeerant, facta est fames in terra. Quid enim signifius? nisi quod ob raritatem spiritalium doctorum nec cibi, sed audiendi verbum Dei in terra nata erat synagogae, quando lex ipsa per Judaicas traditiones corrupta est , ac psalmi atq
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑: caro autẽ quasi in typo mu¬
lieris accipitur. Si enim mulieri. id ẽ car¬
ni nr̃e blandiente libidine uł reliquis
natarei crine significat᷑ nulati. expoliam᷑
atq decipiniuir Ita enim suꝑbis ⁊ peccori¬
b uiolata xp̃i gr̃a: sicut samson incisa
coma diabolus illudit. S quid ẽ qd̾ sam¬
son ille ab allophilis captus pꝰqͣm ocłos

Expanded text:
intelligitur, caro autem quasi in typo muintelligitur, caro autem quasi in typo mulieris accipitur. Si enim mulieri, id est, carni nostrae blandiente libidine vel reliquis Nazaraei crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur: ita enim superbis et peccatoribus, violata Christi gratia, sicut Sampson incisa coma, diabolus illudit. Sed quid est quod Sampson ille ab Allophylis captus, pos
Abbreviated transcription (Latin):
sa ad alienigenas tend̾et. nͥ xp̃c. qͥ eccłam¬
occisi fauus extrac̾tus. nisi qr ut ꝯspiei¬
mꝰ leges ip̃as regni t̾ren quȩ adu̾sus
xp̃m aũ fremuerant. nunc iam ꝑemp¬
ta feritate dulcedim eugłice p̃dicande
c&ẽ munmm̃ta p̃bent: Item quid in se¬
met ip̃o exp̃ssit. qd̾ pauco ᷤ quidẽ dum ui¬
ueret int̾emit. destruc̾to autẽ templo
hostes innumeros cum moreret᷑ occidit
Ꝙ nimirũ dominꝰ ab elatione infidelitatiꝰ
paucos cum uiu̾et. plures uͦ cum tẽpłm
sui corꝑis solueret᷑ extinxit: atq elec̾tos
exgentib quos̃ uuiendo sustinuit. simul
om̃s morien do ꝓstrauit. Iam uͦ reliqͣ
allophilis illudendum trailidit qd̾ capti¬
uatus ẽ qd̃ cecatus ẽ. qd̾ ad molam depu¬
tatus ẽ: in hisenim ñ xp̃c. s illi figurã¬
tur. qͥ solo tantum in eccłia xp̃i nomine
głantur. & malis ac̾tib iugit̾ implican¬
tar. Uir enim in nobis sensus rõnalis

Expanded text:
sa ad alienigenas tenderet, nisi Csa ad alienigenas tenderet, nisi Coccisi favus mellis extractus, nisi quia ut conspicimus leges ipsas terreni regni, quae adversus Christum fremuerunt, nunc jam, perempta feritate, dulcedini evangelicae praedicandae etiam munimina praebent? Item quid in semetipso expressit quod paucos quidem dum viveret interemit, destructo autem templo, hostes multos cum moreretur occidit? Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam reliqua Allophylis illudendum tradiderit, quod captivatus est, quod caecatus est, quod ad molam deputatus est: in his non Christus, sed illi figurantur qui solo tantum in Ecclesia Christi nomine gloriantur, et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim in nobis sensus rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
gam: allegorice samson qͣndã dñi naza¬
reus. ht̃ quiddam in typũ xp̃i gestum.
Primũ qd̾ ab angło natiuitas eiꝰ annũ¬
tiatur. deinceps qm̃ nazareus dr̃: ⁊ ipse¬
lib̾at isrł de hostib. postremo qd̾ tẽpłin
illoꝵ subũtit: ⁊ ꝑierunt multa milia
hominũ qui illum illuserunt. Natiui¬
tas ista sanison que ꝑ angłm annun¬
ad mariam loquit᷑ dicei ns: maria
inuenisti grãm añ ꝯspec̾tum dñi. ⁊ ac¬
cepisti in ut̾o. ⁊ paries filium. ⁊ uocabr̃
nom̃ eiꝰ enimanuel hic enim saluum
faciet popłm suum a pecc̃is eoꝵ. Sam¬
son autẽ int̾p̃tatur sol. S qr & redemp¬
tur uob̾ sol iusticie: ⁊ sanitas in pennis
eiꝰ. N ere enm hic sol iusticiȩ ẽ: qui om¬
niũ credentium m̃tes celesti lumine
cupatꝰ. Iste gͦ cum tentłet ad mist̾ium
nuptiarum: leo rugiens occurrit ei. S
quis pͥmum erat in samson. obuium
leonem necans. cum petendȩ uxoris cau¬

Expanded text:
gam, allegorice Sampson, quondam Domini Nazagam, allegorice Sampson, quondam Domini Nazaraeus, habet quidam in typum Christi gestum. Primum, quod ab angelo nativitas ejus annuntiatur. Deinceps, quoniam Nazaraeus diliberat Israel de hostibus; postremo quod templum illorum subvertit, et perierunt multa millia hominum qui illum illuserant. 2. Nativitas ista Samson, quae per angelum annunad Mariam loquitur, dicens: Maria, invenisti gratiam ante conspectum Domini, et accepisti in utero, et paries filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Hic enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Samson autem interpretatur sol. Sed quia et Redemptur vobis sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Vere enim hic sol justitiae est, qui omnium credentium mentes coelesti lumine cupatus. Iste ergo cum tenderet ad ministerium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei. Sed quis primus erat 503 in Samson obvium leonem necans, cum petendae uxoris cau