comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
largitionẽ hoc ꝓmeruerint. ut post
mortẽ ꝑ ignem purgatoriũ saluari
possint. Sicut aurũ qd ex aliis per¬
mixtionibꝰ sordidum efficit᷑ ꝑignẽ
purgat᷑: ita & isti a sordib quas ex
mundanis actib contraxerunt per
ignem mundant᷑: ut digni fiant
electorum numero sociari. Etqui
loquebat᷑ mecũ. habebat. harundi¬
nem aureã: ut metiret᷑ cuutatem
et portas eius et murũ: Angłs qͥ loq̃¬
batur cum iohe: in hocloco xp̃m
significat. Xp̃c gͥ qui mͦ regit om̃s
gentes in uirga ferrea sicut suꝑuiꝰ
iam dictum est: in futuro ciuitatẽ
dĩ quȩ ex om̃ib gentib constabit
harundine aurea metiet᷑: Dixunꝰ¬

Expanded text:
largitionem hoc promeruerint, ut post largitionem hoc promeruerint, ut post mortem per ignem purgatorium salvari possint. Sicut enim aurum quod ex aliis permixtionibus sordidum efficitur, per ignem purgatur: ita et isti a sordibus quas ex mundanis actibus contraxerunt, per ignem mundantur, ut digni fiant electorum numero sociari. Et qui loquebatur mecum, habebat arundinem auream, ut metiretur civitatem, et portas ejus, et murum. Angelus qui loquebatur cum Joanne, in hoc loco Christum significat, qui modo regit omnes gentes in virga ferrea, sicut superius jam dictum est: in futuro autem civitatem Dei, quae ex omnibus gentibus constabit, arundine aurea metietur. Dix
Abbreviated transcription (Latin):
Et quanto grauiꝰ peccamꝰ: canto lon¬
gius separamur.S cum ꝑpeniten¬
tiam ad bona oꝑa agenda recurri
na oꝑa intelligere:dum quis t̾reno
oꝑi insistit. ut habeat unde uiuat:
ne forte necessitate copulsus fura¬
ri cogatur. Nam apłs precipit: ut
cum silentio oꝑantes. unusquisq pa¬
nem sutĩ manducet. Et ittrũ Qui ñ
ꝑfenũ uero amorẽ tr̃enũ possumuᷤ
acciꝑe: eum qͥs ꝓ affectu carnis uixo¬
rem. filios. fr̃sq diligit: S et hoc ip¬
sum apłs p̾cipit ut uiri uxores.
uxores iuros: filii parentes.parentes
eos libido exagitat. & se continere ñ
possunt uxores acciprunt. Sed et
hoc apłs precipit dicens. Propter
forncationẽ autem unusquisq
suam urorem habeat: & unaq̃q:
suũ uirũ habeat: E quia tales con¬
u̾sationes sine ciebris offensionib
ẽẽ non possunt: dicit ꝑignẽ tales
ẽẽ saluando ᷤ. id ẽ ꝑ ignẽ purgato¬
rium: & hoc fiet si agratioribus
peccatis abstinuerint: & ꝑ elemosinaꝵ

Expanded text:
et quanto gravius peccamus, tanto longius separamur. Sed cum per poenitentiam ad bona opera agenda recurrimna opera intelligere, dum quis terreno operi insistit, ut habeat unde vivat; ne forte necessitate compulsus, furari cogatur. Nam Apostolus praecipit, ut cum silentio operantes, unusquisque suum panem manducet; et iterum: Qui non Per fenum vero amorem terrenum possumus accipere, cum quis pro affectu carnis uxorem, filios, fratresque diligit. Sed et hoc ipsum Apostolus praecipit, ut viri uxores, uxores viros, filii parentes, parenteseos libido exagitat, et se continere non possunt, uxores accipiunt. Sed et hoc Apostolus praecipit dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . Et quia tales conversationes sine crebris offensionibus esse non possunt, dicit per ignem tales esse salvandos, id est, per ignem purgatorium. Et hoc fiet, si a gravibus peccatis se abstinuerint, et per eleemosynarum
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Sex posuit species: tres p̃ciosas.
et cres uiles. Sepe ꝑaurũ sapientiaħ
designatur. Atirum supͣ fundam̃¬
tum xp̃i edificat. qui sapientiam
qua uicia concerat et uirtutes nu¬
triat in cordȩ suo recondit: imi¬
tans psalmistam qui dicebat. In cor¬
de meo abscondi eloquia tua: ut ñ
peccẽ tͥ: ꝑ argentum uͦ: sermo p̃di¬
cationis ex pͥmitur: De quo idem
psalmista cticit. Uloquia dm̃ eloqͥa
casta: argentũ igne examinatũ: Ar¬
gentum sup̃ fundam̃tũ xp̃i ȩdifi¬
cat. quibonũ quod didicit alios
docet: ut eos ad bona oꝑa agenda
ꝑtrahat. ꝑ lapides autem p̾ciosos:
bona oꝑa designant᷑. Lapides pre¬
ciosos sup̃ fundam̃tũ xp̃i edificat:
qui bonum qđ docet. oꝑib ĩplet:
Sunt qui u̾ba exortationis quib
ceteros ꝑfecte instruant ñ hñt: sed
cum se ꝑbona oꝑa erercent: lapi¬
des p̾ciosos supra fundam̃tũ xp̃i
edificant. Similit̾ & qui parua sez¬
unt. & ea alios docent: argentum
oꝑib implent quod docent: Mult

Expanded text:
 tres speciosas, et tres viles. Saepe per aurum sapientia designatur. Aurum supra fundamentum Christi aedificat, qui sapientiam qua vitia conterat, et virtutes nutriat, in corde suo recondit, imitans Psalmistam, qui dixit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Per argentum vero sermo praedicationis exprimitur: de quo idem Psalmista dicit: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Argentum supra fundamentum Christi aedificat, qui bonum quod didicit, alios docet; ut eos ad bona opera agenda pertrahat: per lapides autem pretiosos bona opera designantur. Lapides pretiosos supra fundamentum Christi aedificat, qui bonum quod docet, operibus implet. Sunt quidam qui verba exhortationis, quibus caeteros perfecte instruant, non habent: sed cum se per bona opera exercent, lapides pretiosos super fundamentum Christi aedificant. Similiter et qui parva sciunt, et ea alios docent, argentum operibus implent ea, quae docent. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
tas: quȩ simul iunctȩ fuint .xii.
t murꝰ ciuitatis habens funda¬
duodecĩ fundam̃ta: ipse ex posuit
cum subiunxit quod in ea scͥpta
fundam̃ta ecclȩ dixerĩ: in eoloco uͥ
dñs dicit. tues petrꝰ & suꝑhanc
petram ȩdificabo ȩccłam meã: Si
petrꝰ fundam̃tum ẽ. ȩcclȩ sic̃ et cȩt̾̃¬

Expanded text:
tas: quae simul junctae, fiunt duodecim. Et murus civitatis habens fundaduodecim fundamenta, ipse exposuit, cum subjunxit quod in eis scriptfundamentum Ecclesiae dixerim; in eo loco ubi Dominus dicit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Si Petrus fundamentum est Ecclesiae, sicut et caet
Abbreviated transcription (Latin):
stis suauem facit & leuẽ: sic̃ ipse it̾m
dicit. Iugũ em̃ meũ suaue ẽ: ⁊ onꝰ meũ
leue Uirgaitaq ferrea in harundi
ꝑpetuã recipient: Metiet᷑ uero crui¬
tatẽ & portas eiꝰ et murũ: qͣndo scder
qualitatẽ oꝑum. unicuiq m̾cedẽ re¬
stituet. S querendũ nob ẽ cum cui¬
tatẽ mensus fuifse dicat᷑ cur portas
murũq adiunxerit: cũ eiuitatis
nomine hȩc omnia comp̃hendant᷑.
Uerũ fic̃ p̾terita et futura docent.
ri: ꝑ muros uero ceta multitudo
fideliũ designat᷑. S hȩc. sequentia¬

Expanded text:
acit, sicut ipse iterum dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Virga itaque ferrea in arundinperpetuam recipient. Metietur vero civitatem et portas ejus, et murum; quando secundum qualitatem operum unicuique mercedem restituet. Sed quaerendum nobis est, cum civitatem mensus fuisse dicatur, cur portas et murum adjunxerit, cum civitatis nomine haec omnia comprehendantur. Verum sicut praeterita et futura docent, ri, per muros vero caetera multitudo fidelium designatur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ u̾t̾is rectus erit: & si quadra¬
tum lapidem aut aliud quid qͦd
quadrari potest diligent̾ inspexeri.
ꝑfectionẽ ecclȩ cuiꝰq sc̃i in eo ẽẽ depic¬
tam dep̃hendẽ poteris. Ht̃ nãq ui.
facies: uiii. cornua: crepidines.xii.
Sex facies ꝑfectionẽ de monstrant o¬
nua: iiii. designant euanglia: Quȩ
dupplicant᷑ qi dilectionẽ dĩ & primi
specialit̾ commendant. Quatuor celũ
respiciunt: ut indicent dm̃ suꝑ oĩa
nes ꝓdeunt: ut indicent a doctti¬
in. iiii. libros diuidit᷑ fidem sc̃ ti¬
nitatis in apłos tnsisse: ut ꝑillos ad
omnes gentes migraret. Hoc totum de
quadrato lapide idõ diximus: ut de¬
monstraremꝰ ꝑ quadraturã ciuitatis.
ꝑfectionẽ eccłȩ eẽ clesignatã. Et qͥa hȩc

Expanded text:
rteris, rectus stabit. Et si quadratum lapidem, aut aliud quid quod quadrari potest, diligenter inspexeris, perfectionem Ecclesiae in eo esse depictam deprehendere poteris; habet namque sex facies, octo cornua, crepidines duodecim. Sex facies perfectionem demonstrant nua designant Evangelia, quae duplicantur; quia dilectionem Dei et proximi specialiter commendant. Quatuor coelum respiciunt, ut indicent Deum super omnes prodeunt, ut indicent a doctriin quatuor libros dividitur, fidem sanctae Trinitatis in apostolos transisse, ut per illos ad omnes gentes migraret. Hoc totum de quadrato lapide ideo diximus, ut demonstraremus per quadraturam civitatis perfectionem Ecclesiae esse designatam. Et quia h
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem m & cȩteri. Terciꝰ uͦ cir¬
cuitꝰ ad eos qui sublege fuert̃
ꝑtinet: Qui quanta sollicitudine
asocietate reꝓborum se secernere
deberent: ipsa lex manifestat. P¬
phetȩ uͦ adquos quartꝰ circuitus
ꝑtinet. intantũ peccata pͥncipũ¬
um hominũq impioꝵ spreue¬
runt. atq rep̾benderunt: ut
ꝓ hoc quidã eorum lapidati. qͥ¬
ad quos quintꝰ circuitꝰ ꝑtinet.:
quanto studio se ab infideliũ
iudeoꝵ consilio. atq oꝑibus se¬
gregauerunt. lucas inactibus
apłorũ narrat. Gentes uͦ ad qͣs
sextus circuitꝰ ꝑtinet. quanto
ardore se asocietate impiorum
disiunxerint: martyres reqͥsiti
dicant. Septimꝰ uero circuitus.
ad eos qͥ tempore antixp̃i futͣi
sunt ꝑtinet: Sed & illi quomo¬
do antixp̃i ministroꝵq eiꝰ de¬
uitent ꝑfidiã: hic lib̃ manife¬
stat. Septimo gͦ die circueun¬
tibus sacerdotib cũ archa ieri
tibus infine mundi pͣdicatoribꝰ
ueritatis. finẽq mundi annun¬
ciantib. subito finis mundi ad¬

Expanded text:
Eodem modo et caeteri. Tertius vero circuitus ad eos qui sub Lege fuerunt, pertinet: qui quanta sollicitudine a societate iniquorum se secernere deberent, ipsa Lex manifestat. Prophetae vero, ad quos quartus circuitus pertinet, in tantum peccata principum, hominumque impiorum spreverunt atque reprehenderunt; ut pro hoc quidam eorum lapidati, quiad quos quintus circuitus pertinet, quanto studio se ab infidelium Judaeorum consilio atque operibus segregaverint, Lucas in Actibus apostolorum narrat. Gentes vero ad quas sextus circuitus pertinet, quanto ardore se a societate impiorum disjunxerint, martyres requisiti dicant. Septimus vero circuitus ad eos, qui temporibus antichristi futuri sunt, pertinet: sed et illi quomodo antichristi, ministrorumque ejus devitent perfidiam, hic liber manifestat. Septimo ergo die circumeuntibus sacerdotibus cum arca Jerictibus in fine mundi praedicatoribus veritatis, finemque mundi annuntiantibus, subito finis mundi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ita & om̃is electoꝵ numerus
in uii.partes ꝓtẽporũ quali¬
tatibus diuidi potest᷑ sicut
suꝑiꝰ demonstrauimꝰ. Sed et
hoc quod insalomone scͥptũ ẽ.
sapientia edificauit sibi domũ:
excidit columnas .uii: potest
huic nr̃o intellectui conuenur.
Sapientia nãq edificauit sibi
ab initio mundi usq ad finẽ
eiꝰ ex numerofitate electorum
ȩccłam sͥ construxit & construet:
his septem temporibꝰ p̃dicatoreᷤ
qui singulis tẽporib conueni¬
rent inȩccla sua statuit: qͥ & mo
exemplis eã sustentarent. Seqͥ¬
tur. Et cum uidissẽ eũ: ceci¬
di ad pedes eius tanquã mortuus.
Ecce ioħs qui sibi stare uidebatur.
uiso dño cecidit tanquã mortuuᷤ.
quia unꝰquisq uir sc̃s qͣntum
se ad contẽplandã diuinitatẽ dĩ
altiꝰ erexerit: tantum apud se in¬
trorsus inferiꝰ cadit: quia incõ¬
paratione dĩ eiꝰ magnitudo qͣ
parua sit facile ꝑspicit. Unde &
tanquã mortuus cecidit: quia
in comparatione cdĩ se nicħ esse

Expanded text:
 numerus in septem partes pro temporum qualitatibus dividi potest, sicut superius demonstravimus. Sed et hoc quod in Salomone scriptum est: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem ; potest huic nostro intellectui convenire. Sapientia namque aedificavit sibi ab initio mundi usque ad finem ejus ex numerositate electorum Ecclesiam sibi construxit et construet: is septem temporibus praedicatores, qui singulis temporibus convenirent, in Ecclesia sua statuit, qui et morum operum exemplis eam sustentarent. itur: Et cum vidissem eum, cecidi ad pedes ejus tamquam mortuus. Ecce Joannes, qui sibi stare videbatur, viso Domino, cecidit tamquam mortuus; quia unusquisque vir sanctus quantum se ad contemplandam divinitatem Dei altius erexerit, tanto apud se introrsus inferius cadit; quia in comparatione Dei ejus magnitudo quam parva sit, facile perspicit. Unde et tamquam mortuus cecidit, quia in comparatione Dei se nihil esse
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ nulla umquã uana cogi¬
tatio accedẽ potuit quȩ eas macu¬
laret: ita et scĩs post resurrectio¬
nem nulla umqͣm inutilis cogita¬
uo adueniet. quȩ eorum mentes
õmacłae. Et templũ ñ uidi in ea.
Dñs enim omnipotens: templũ
illius ẽ et agnus: ꝑtemplũ in quo
hostiȩ. et sacͥficia offerebant᷑. p̃sens
eccła designat᷑: inqua ñ carnalia.
s sp̃alia sacrificia cotidie dõ offeruĩ¬
tur: Nam sicut illic scd̾m qͣlitatem
peccatorũ exercebat᷑ ritꝰ sacͥficioꝵ:
ita et in ȩccła scđm modũ culpaꝵ
debent ẽẽ sacͥficia pęnitentiȩ: sacͥ¬
ficia orationũ: fletuũ : corcdis com¬
punctionũ. De talibus sacrificiis:
ꝓpħa loquit᷑ dicens: Sacͥficium dõ
sp̃s contͥbulatꝰ. E iterũ: Tunc accep¬
tabis sacͥfigũ iusticiȩ. Si ẽ sacͥficiũ

Expanded text:
angelorum nulla umquam vana 584 cogitatio accedere potuit, quae eos macularet; ita et sanctis post resurrectionem nulla umquam inutilis cogitatio adveniet, quae eorum mentes commaculet. Et templum non vidi in ea; Dominus enim omnipotens templum illius est, et Agnus. Per templum, in quo hostiae et sacrificia offerebantur, praesens Ecclesia designatur, in qua non carnalia, sed spiritalia sacrificia quotidie Deo offeruntur. Nam sicut illic secundum qualitatem peccatorum exercebatur ritus sacrificiorum; ita et in Ecclesia secundum modum culparum debent esse sacrificia poenitentiae, sacrificia orationum, fletuum, cordis compunctionum. De talibus sacrificiis Propheta loquitur dicens: Sacrificium Deo spiritus contribulatus ; et iterum: Tunc acceptabis sacri
Abbreviated transcription (Latin):
uersis temptationib qͣs a demo¬
nib patiunt᷑ ꝓbant᷑: aliquando
ꝑtͥbulationes qua eis amalis ho¬
minib ingerunt᷑ aliqͣndo ꝑ afflctio¬
transeunt ad contemplatiuã: Ille
cum competenti gradui ad contem¬
platiuã uitam conscendit: qͥ priꝰ
ꝑactiuȩ uitȩ exercitia ꝓbatꝰ fuerit:
lam qui subito ad contemplatruȩ
uitȩ celsitudinẽ sine exercitiis actiuȩ
uitȩ tnͣsit: facile labitur: Qd̃ autẽ
hic lapis radios suos circumquaq:
& ad contẽplatiuȩ uitȩ celsitudinẽ
multos etiã secũ duxisse. Qui ñ in¬

Expanded text:
versis tentationibus quas a daemonibus patiuntur, probantur: aliquando per tribulationes, quae eis a malis hominibus ingeruntur; aliquando per afflictior; et postea transeunt ad contemplativam. Ille enim competenti gradu ad contemplativam vitam conscendit, qui prius per activae vitae exercitia probatus fuerit; nam qui subito ad contemplativae vitae celsitudinem sine exercitiis activae vitae transit, facile labitur. Quod autem hic lapis radios suos circumquaque t ad contemplativae vitae celsitudinem multos etiam secum duxisse: qui non in
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑: qm̃ eandẽ głam possidebt̃
quam illi: sicut dñs dicit in euan¬
gelio: In resurrectione neq nubeNł
neq uxores ducent: si erunt sicut
angłi dĩincelo Et erat structura
muri eiꝰ ex lapide iaspide: ipsa uͦ
ciuitas auro mundo: similis intro
mundo: S & hic aliquã distantiã
ut᷑ muroset ciuitatẽ fecit: Muros
dixit ex lapide iaspide ẽẽ constructoᷤ
ipsam uͦ ciuitatẽ auro. mundo.
et similẽ uitro mundo dixit eẽ. ꝑ
dicit ꝓpħ̾a. Iustꝰ autem ex fide sua
ꝑciuitatẽ designant᷑: auro mundo
non incongrue assimilant᷑ eo qd̃
& sapientia fuerint repleti. quȩ ꝑ
aurũ sepe figurat᷑ & diu̾sis tͥbula¬
tionib ꝓbati sicut aurũ qđ ꝑignẽ
purgat᷑. ꝑ uitrũ uͦ mundũ quod
claruisẽ omnib metallis. angłi
designant᷑: quos nulla macula
peccati umqm sordidare potuit:.
undam̃ta muri cuutatis: omni
lapide p̃cioso ornata: Suꝑiꝰ diximꝰ¬

Expanded text:
buntur; quia eamdem gloriam possidebunt, buntur; quia eamdem gloriam possidebunt, quam et illi, sicut Dominus dicit in Evangelio: In resurrectione neque nubent, neque uxores ducent; sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civitas auro mundo similis vitro mundo. Sed et hic aliquam distantiam inter muros et civitatem fecit. Muros dixit ex lapide jaspide esse constructos, ipsam vero civitatem auro mundo et vitro mundo dixit esse sidicit propheta: Justus autem in fide sua per civitatem designantur, auro mundo non inconvenienter assimilantur; eo quod et sapientia fuerint repleti, quae per aurum saepe figuratur, et diversis tribulationibus probati, sicut aurum quod per ignem purgatur. Per vitrum vero mundum, quod clarius est omnibus metallis, angeli designantur, quos nulla macula peccati umquam sordidare potuit. Fundamenta muri civitatis omni lapide pretioso ornata. Superius dixim
Abbreviated transcription (Latin):
stadia duodecĩ apłos ẽẽ designatos
Wartyres gͦ et confessores. et cȩt̾i per¬
fecti uiri. qui apłorũ doctͥnam per
omnia sunt sequuti. et eorũ actus
initati. in eorũ ambitu metientur.
quia eande głam possidebunt qͣm¬
et illi: ꝑ muros ueroqͥ ex minoribꝰ lapi¬
dib fiunt: cȩtera multitudo fideliũ
designat᷑. Qui minorẽ ambitũ tene¬
bunt qͣm ill de quibꝰ suꝑiꝰdix imus:
qr qui minoris erunt merit: mino¬
ra ꝑcipient & p̃mia. Quoꝵ m̃sura
induodenario consistit numero: qr¬
fidem apłicã intemeratã seruauert̃.
Duodecies namq duodeni: sunt cͦ.¬
xl .iiii. Quod autẽ dicit ciuitatẽ et
muros mensura hominis quȩ est
angłi fuisse mensuratos:demon¬
strat angłm in similitudine hoĩs sͥ
apparuisse: Possumꝰ hoc alit̃ intelli¬
gere: Mensurã hominis dicit ẽẽ m̃¬
suram angłi: & ea mensura ciuita¬
tẽ et muroᷤᷤ dicit ẽẽ m̃suratos: qͥa
scĩ uiri equalitatẽ habebunt cum
angłis. & eorũ mensura mensura¬

Expanded text:
odecim apostolos esse designatos: martyres ergo et confessores, et caeteri perfecti viri, qui apostolorum doctrinam per omnia sunt secuti, et eorum actus imitati, in eorum ambitu metientur; quia eamdem gloriam possidebunt, qet illi. Per muros vero, qui ex minoribus lapidibus fiudesignatur: qui minorem ambitum tenebunt, quam illi de quibus superius diximus; quia qui minoris erunt meriti, minora percipient et praemia. Quorum mensura in duodenario numero consistit; quia fidem apostolicam intemeratam servaverunt; duodecies namque duodecim fiunt c. Quod autem dicit civitatem et muros mensura hominis, quae est angeli, fuisse mensuratos, demonstrat angelum in similitudinem hominis sibi apparuisse. Possumus hoc aliter intelligere. Mensuram hominis dicit esse mensuram angeli, et ea mensura civitatem et muros dicit esse mensuratos; quia sancti viri aequalitatem habebunt cum angelis, et eorum mensura mensura
Abbreviated transcription (Latin):
turã ciuitatis: ꝑfectio scõrũ designat᷑.
Quadratũ namq lapidẽ inqͣmcũq
partẽ u̾ti. rectus erit. E si quadra¬
tum lapidem aut aliud quid qͦd
quadrari potest diligent̾ inspexeri.
ꝑfectionẽ ecclȩ cuiꝰq sc̃i in eo ẽẽ depic¬
tam dep̃hendẽ poteris. Ht̃ nãq .ui.
Sex facies ꝑfectionẽ de monstrant o
nua: iiii. designant euangłia. Quȩ
dupplicant᷑ qr dilectionẽ dĩ & primi
specialit cominendant. Quatuor cȩlũ
respiciunt: ut indicent dm̃ suꝑ oĩa
nes: fidem demonstrant .xii. apłoꝵ:
nes ꝓdeunt: ut indicent a doctri¬
ini.iiii. libros diuidit᷑ fidem sc̃ẽ tri¬
nitatis in apłos tnsisse: ut ꝑillos ad

Expanded text:
atis perfectio sanctorum designatur; quadratum quippe lapidem in quamcumque partem verteris, rectus stabit. Et si quadratum lapidem, aut aliud quid quod quadrari potest, diligenter inspexeris, perfectionem Ecclesiae in eo esse depictam deprehendere poteris; habet namque sex Sex facies perfectionem demonstnua designant Evangelia, quae duplicantur; quia dilectionem Dei et proximi specialiter commendant. Quatuor coelum respiciunt, ut indicent Deum super omnes fidem demonstrant duodecim aposnes prodeunt, ut indicent a doctriin quatuor libros dividitur, fidem sanctae Trinitatis in apos
Abbreviated transcription (Latin):
dacium fieri dicat᷑. Quod enim
facimus iam non ẽ mendaciũ: qr
quod faccum ẽ non potest ñ ẽẽ fac¬
tum ut sit mendaciũ. S factũ ꝓ
loquutione posuit. Peccatũ qͥ poe.
mendaciũ loquendo facimꝰ: non
oꝑando. Possumus ꝑmendacium
omne peccatũ intellig̾e: scimꝰ enim
quia ds̃ ueritas ẽ. Peccatum uͦ: de¬
ceptio ẽ. animaꝵ. Quicqͥd gͦ contra

Expanded text:
ndacium fieri dicatur. Quod autem facimus, jam non est mendacium, quia quod factum est, non potest non esse factum, ut sit mendacium. Sed factum pro locutione posuit; peccatum quippe mendacii loquendo facimus, non operando. Possumus etiam per mendacium omne peccatum intelligere; scimus enim quia Deus veritas est, peccatum vero deceptio est animarum. Quidquid ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit: gła senũ filii filioꝵ. et
gła filioꝵ patres eorũ: Gła nãq
senũ. idẽ apłorum filii sunt filioꝵ
derunt. Gła uero filiorum erunt
patres eorum:quia gaudebunt
gentes eoquod tanti meriti tanteq:
excellentiȩ patres habeant: cum
eorum głȩ participes ẽẽ meruert̃
Quod autẽ dicit afferent. possumꝰ
ad angłos referre: quiin die ui¬
dicii scõs dĩ ad ꝑcipienda p̃mia
rȩpmissa deducent: si cut dñs diẽ
in euangłio: Miccet filiꝰ hominis
angłos suos. & congregabunt e¬
lectos enis aquatuor. uentis cȩli.

Expanded text:
qui dicit: Gloria senum filii filiorum: et gloria filiorum patres eorum . Gloria namque senum, id est, apostolorum, filii sunt filioruderunt: gloria vero filiorum erunt patres eorum; quia gaudebunt gentes, eo quod tanti meriti tantaeque excellentiae patres habeant, cum eorum gloriae participes esse meruerint. Quod autem dicit afferent, possumus ad angelos referre; qui in die judicii sanctos Dei ad percipienda praemia repromissa deducent, sicut Dominus dicit in Evangelio: Mittet Filius hominis angelos suos, et congregabunt electos ejus a quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Iugũ eñi ieũ suaue ẽ: ⁊ onꝰ meũ
leue. Uirga itaq ferrea in har undi
ꝑpetuã recipient: Metiet᷑ uero ciui¬
tatẽ & portas eiꝰ et murũ: qͣndo sccłos
qualitatẽ oꝑum. unncuiq i̾cedẽ re¬
stituet. S querendũ nob ẽ. cum qui¬
tatẽ mensus fuifse dicat᷑ cur portas
murũq adiunxerit: cũ eiuitatis
nomine hȩc omnia comp̃hendant᷑.
Uerũ sic̃ p̾terita et futura docent.
ri: ꝑ muros uero cetã multitudo
fideliũ designat᷑. S hȩc. sequentia¬

Expanded text:
dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Virga itaque ferrea in arundineperpetuam recipient. Metietur vero civitatem et portas ejus, et murum; quando secundum qualitatem operum unicuique mercedem restituet. Sed quaerendum nobis est, cum civitatem mensus fuisse dicatur, cur portas et murum adjunxerit, cum civitatis nomine haec omnia comprehendantur. Verum sicut praeterita et futura docent, ri, per muros vero caetera multitudo fidelium designatur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uero głam suã et honorẽ in illam:
cum eos qui ꝑ eos crediłunt ño
rep̃sentabun. Et porte eius non
claudentur ꝑdiem. Nox emͣi ton
apłos diximus fuisse designatoᷤᷤ.
S hic ubi sine numero ponunt᷑
aliam significationẽ hñt: Signi

Expanded text:
lam; cum eos qui per eos crediderunt, Domino repraesentabunt. Et portae ejus non claudentur per diem; nox enim non apostolos fuisse diximus designatos: sed hic ubi sine numero ponuntur, aliam significationem
Abbreviated transcription (Latin):
nebͥs huiꝰ scl̃i sine crebris offen¬
sionib incedẽ non potest. In illa
autem beatitudine: uͥ nulle tene¬
bre erunt nulla offensio. nichil
incorrectũ quod corrigi possit:
lux noui ac uet̾is testam̃ti necessa¬
ria non erit. Illius enĩ lumine scĩ
sine fine ꝑfruent᷑ qui auctor est
lucis: & qui illuminat omnem
hominẽ uenientẽ in hẽ mundũ.
t ambulabunt gentes ꝑlumͦ eiꝰ:
et reges tͣrȩ afferent głam suam
& honorẽ in illa. ꝑgentes:omnes
electi designant᷑. S quo ambula¬
bunt: Ambulabunt m̃te ñ cor
pore: non mutando locum:s con¬
sidando omnipotentiã dĩ. diins¬
tatem. atq maiestatẽ. ꝑlum̃ eccłȩ
ambulabunt: qr ut hoc iter ꝑfi¬
cere possinc illo lumine illumi¬

Expanded text:
nebris hujus saeculi sine crebris offensionibus incedere non potest: in illa autem beatitudine, ubi nullae tenebrae erunt, nulla offensio, nihil incorrectum quod corrigi possit, lux novi ac veteris Testamenti necessaria non erit; illius enim lumine sancti sine fine perfruentur, qui auctor est lucis, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et ambulabunt gentes per lumen ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam. Per gentes omnes electi designantur. Sed quomodo ambulabunt? Ambulabunt mente, non pore: non mutando locum, sed considerando omnipotentiam, divinitatem atque majestatem. Per lumen Ecclesiae ambulabunt; quia ut hoc iter perficere possin
Abbreviated transcription (Latin):
pleti. multos sus p̃dicationibꝰ ad
uitam ȩt̃nã ꝑduxerunt. Undeci¬
mũ numerũ compleuert̃: qr in
contẽplatione dĩ omĩpotents assi¬
dui fuerunt. Nec instantia p̃dica¬
tionis a concẽplatione. nec assidua
contẽplatio a p̃dicatione eos retraxͣ.
similitudinẽ gestantes angłicam :
qui & anglicũ officiũ semꝑ cõplent:
& a contẽplatione dĩ omĩpotentis.
nũquã alieni existunt: De talibuᷤ
iudetur mͥ ꝓpħa dixisse. Labia
sacerdotis custodiunt scientiã:
et legẽ requirunt exore eiꝰ: quia
angłs dm̃ exercituũ ẽ. De talib

Expanded text:
nibus ad vitam aeternam perduxerunt: unum numerum compleverunt; quia in contemplatione Dei omnipotentis assidui fuerunt: nec instantia praedicationis a contemplatione, nec assidua contemplatio a praedicatione eos retraxit; similitudinem gestantes angelorum, qui et angelicum officium semper implent, et a contemplatione Dei omnipotentis numquam alieni existunt. De talibus videtur mihi propheta dixisse: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus; quia angelus Domini exercituum est . De talib
Abbreviated transcription (Latin):
ds omnẽ lacͥmam ab ocłis scõrũ:
et mors ultͣ non erit. neq luctus.
neq: clamor neq dolor erit: quȩ
pͣma abierunt. Dñs uͦ templum
illiꝰ erit & agnus: quia in illo exͣt
sc̃i. et in illo habitabunt: sic̃ ipse
dixit discipulis suis: Sicut ego
inpatre et uos in me: & ego in uob̃:
Et ciuitas noneget sole neq: lu¬
ua:ut luceant in ea.Nam clari

Expanded text:
lacrymam ab oculis sanctorum, et mors ultra non erit, neque luctus, neque clamor, neque dolor erit ultra, quae prima abierunt . Dominus vero templum illius erit et Agnus; quia in illo erunt sancti, et in illo habitabunt, sicut ipse dixit discipulis suis: Sicut ego in Patre, et vos in me, et ego in vobis . Et civitas non eget sole, neque luna, ut luceant in ea; nam clar
Abbreviated transcription (Latin):
titudine patri p̃sentabit Et fo¬
lia ligni: ad sanitatem gentiũ. fõ¬
lia ligni u̾ba sunt ȩuangłi: quę
sanitatem multis gentib p̃stitert̃.
Et ẽ sensus: Omnes gentes quȩ ꝑ
doctͥnã ȩuangłii a languoribus
maledictum ñ erit ampliꝰ. Cũ dicit
demonstrat plurimas ẽẽ maledie¬
tiones. Maledictionẽ mortis pͥmꝰ
homo incurrit q̃ndo peccauit:¬
& ab illo in omnes homines ꝑtnͣsi¬
uit: s de xp̃o paulus dicit quod
ꝓ nr̃a salute suscepit:. S & cam pro
teatu homicidii: maledictꝰ ẽ. adõ.
Et contemptorib legis: dicit moy¬
ses: Maledictus qui ñ ꝑmanserit
insermonib libri huiꝰ. Similit̾ et
nos cum grauiter peccamꝰ: ipsi nos¬
met ipsos pessima maledictione dã¬
pnamus. Omne gͥ maledictũ ñ erit
ampliꝰ. quia peccatũ non erit. neq
aliquid quod occasionẽ prebeat
peccatidi: Maledictio quoq primi
hominis in resurrectione delebit᷑
cum immortalitas omnib electis

Expanded text:
titudine Patri repraesentabit. Et fotitudine Patri repraesentabit. Et folia ligni ad sanitatem gentium. Folia ligni verba sunt Evangelii, quae sanitatem multis gentibus praestiterunt. Et est sensus: Omnes gentes quae per doctrinam Evangelii a languoribus maledictum non erit amplius. Cum dicit, demonstrat plurimas esse maledictiones. Maledictionem mortis primus homo incurrit, quando peccavit, et ab illo in omnes homines pertransivit . Et de Christo Paulus dicit quod tra salute suscepit . Sed et Cain pro reatu homicidii maledictus est a Deo . Et contemptoribus Legis dicit Moyses: Maledictus qui non permanserit in sermonibus libri hujus . Similiter et nos cum graviter peccamus, ipsi nosmetipsos pessima maledictione damnamus. Omne igitur maledictum non erit amplius; quia peccatum non erit, nec aliquid quod occasionem praebeat peccandi. Maledictio quoque primi hominis in resurrectione delebitur, cum immortalitas omnibus electis
Abbreviated transcription (Latin):
sede dĩ & agni ꝓcedẽ dicit: quia
ab ipso ꝓcedit omnis gła scõrum
qui auctor ẽ. omniũ bonorũ. Qͥetiã
in medio plateȩ ciuitatis decurre¬
re dicit᷑. quia corda scõrum ꝑpe¬
tua suauitatis dulcedine letificabit.
Et ex utraq parte fluminis: lignũ
uitȩ. Iezechieli in utraq ripa torren¬
tis plurima ligna monstrata sunt:
minis occupasse dicit: S illic per
multa ligna multi predicatores:
hic autẽ ꝑunũ uitȩ lignũ unus
xp̃c designat᷑: qui ẽ uita cunctoꝵ
fideliũ. Eutramq uͦ parcẽ flumi¬
nis: possumus angelos & homines
intelligere. Utramq gͦ partem flu
ret: quia in illa beatitudine xp̃s
omnẽ multitudinẽ fideliũ collo¬
cabit. Per menses singulos red¬
dens fructũ suñ. Menses singuli.
tempora sunt ab inicio mundi usq
infinem eiꝰ de quib frequenter
diximus: ꝑmenses gͦ singulos
reddet fructũ suũ: quia om̃s elec¬
tos qui singulis temporibꝰ fuert̃
& erunt usq ad finem. in illa bea¬

Expanded text:
quia ab ipso procedet omnis gloria sanctorum, qui auctor est omnium bonorum: qui etiam in medio plateae civitatis decurrere dicitur; quia corda sanctorum perpetua suavitatis dulcedine laetificabit. Et ex utraque parte fluminis lignum vitae . Ezechieli in utraque ripa torrentis plurima ligna demonstrata sunt, fluminis occupasse dicit. Sed illic per multa ligna multi praedicatores: hic autem per unum vitae lignum unus Christus designatur, qui est vita cunctorum fidelium: per utramque vero partem fluminis possumus angelos et homines intelligere. Utramque igitur partem flumret; quia in illa beatitudine Christus omnem multitudinem fidelium collocabit. Per menses singulos reddens fructum suum. Menses singuli tempora sunt ab initio mundi usque ad finem ejus, de quibus frequenter diximus. Per menses ergo singulos reddet fructum suum; quia omnes electos qui singulis temporibus fuerunt, et erunt usque ad finem, in illa bea
Abbreviated transcription (Latin):
Quodecimꝰ ametistus: Sepe ꝑduo¬
denariũ numerũ: apłi designant᷑.
Ametistus uͦ: purpureꝰ est. Et scimꝰ.
designant᷑. Qui ornam̃tũ dĩ fuert̃.
quia eũ ꝑuniu̾sũ mundũ p̃dica¬
uerũt: Ornam̃tũ dĩ fuit petrꝰ de¬

Expanded text:
ecimus amethystus. Saepe per duodenarium numerum apostoli designantur: amethystus vero purpureus est; et scimus designantur, qui ornamentum fuerunt Dei; quia eum per universum mundum praedicaverunt. Ornamentum Dei fuit Petr
Abbreviated transcription (Latin):
tum gͦ sapientes in eccła uiri desi¬
gnant᷑ qui ꝓpt̾ fulgorẽ sapientiȩ
aurei ap̃ homines recte dici possunt.
te au̾terint. Gctauus. berillꝰ Beruiꝰ
erimiȩ claritatis ẽ: ceruleũ colorẽ
hñs ad mixtũ: Significat autẽ uitȩ
alienos. Qui ne claritatẽ uitȩ suȩ a¬
liquo mͦ macularent: etiã a consor¬
tio t̾renoꝵ hominũ sequestrati esse¬
uoluerunt. Quoꝵ claritas inceruleũ
colorẽ u̾tebat᷑ quia incȩlo semꝑ in¬
tenti: anglicã uitã int̾homines du¬
xisse cõpbant᷑. Qͥ non inconuenient̃
in octauo loco ponunt᷑. Dis namq
numerũ isti impleuerunt: q etian¬
głii p̃ceptum sequuti sunt qđ̃ diẽ
Vade uende omnia quȩ habes et
da pauꝑib: et habebis thes aurũ
in cȩlo:et ueni sequere me: Quat̃¬
nariũ numerũ dupplicauerunt:
quia ad icde ꝑfectionis culm̃ mul¬
tos alios secum conscendere suaserͣ.
onus. topariꝰ. Topariꝰ aerei aurez¬
q coloris ẽẽ dicit᷑ iubar suũ circũqͣ

Expanded text:
thum ergo sapientes in Ecclesia viri designantur, qui propter fulgorem sapientiae aurei apud homines recte dici possunt: te averterint. Octavus beryllus. Beryllus eximiae claritatis est, caeruleum colorem habens admixtum; significat autem purae alienos: qui ne claritatem vitae suae aliquo modo macularent, etiam a consortio caeterorum hominum sequestrari voluerunt: quorum claritas in caeruleum colorem vertebatur; quia coelo semper intenti, angelicam vitam inter homines duxisse comprobantur: qui non inconvenienter in octavo loco ponuntur; bis namque numerum isti impleverunt; quia Evangelii praeceptum secuti sunt, quod dicit: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Quaternarium numerum duplicaverunt; quia ad 583 idem perfectionis culmen multos alios secum conscendere suaserunt. Nonus topazius. Topazius aerei aureique coloris esse dicitur, jubar suum circumquaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte comp̾hendẽ illa inseruptabi¬
lia et diuina mist̾ia: Et sicut qui
regioscybos odoratꝰ est et eortun
dulcedinem p̃gustauit. amplius
eos desid̾at quam ille qui nec eos
iudit. neq odoratꝰ est. nec qualiᷤ
eẽt corum dulcedo guistando sen¬
sit: ita et sc̃i qui ꝑ contemplatioi̾s

Expanded text:
t comprehendere illa inscrutabilia et divina mysteria. Et sicut qui regios cibos odoratus est, et eorum dulcedinem praegustavit; amplius eos desiderat, quam ille qui nec eos vidit, nec odoratus est, nec qualis esset eorum dulcedo gustando sensit: ita et sancti, qui per contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
loco ponunt᷑ eo quod doctͥnã euan¬
gelii quȩ in quatuor libros diuidit᷑
ꝑ multa loca disseminauert̃. ¶ntꝰ
sardonix: Sardonix candidus est̃:
in rubeũ colorẽ parũꝑ declinans:
Significat autẽ simplices qͦsq. &
innocentes uiros: qui ꝓpt̃ uite pu¬
ritatẽ ꝑlapidem candidũ desig¬
nantur. Qui ꝓ eo qđ uigilando. ie¬
iunando. abstinendo. ac diu̾sis modis
corpora sua affligendo. martiria sͥ¬
ipsi imponunt: quasi colorẽ rubeũ
hab̃e uident᷑. Qui non inconuem¬
enter inqͥnto loco ponunt᷑. ꝑqͥna¬
riũ et enim numetũ: sepe .u. corpo

Expanded text:
loco ponuntur, eo quod doctrinam Evanloco ponuntur, eo quod doctrinam Evangelii, quae in quatuor libros dividitur, per multa loca disseminaverunt. Quintus sardonix. Sardonix candidus est, in rubeum colorem parumper declinans: significat autem simplices quosque et innocentes viros, qui propter vitae puritatem per lapidem candidum designantur. Qui pro eo quod vigilando, jejunando, abstinendo, ac diversis modis corpora sua affligendo, martyria sibi imponunt, quasi colorem rubeum habere videntur: qui non inconvenienter in quinto loco ponuntur; per quinarium enim n
Abbreviated transcription (Latin):
lei coloris ẽ sicut iacinctꝰ: s guitas
habet int̾mixtas eiusdẽ coloris. s
nigrioris: Hident᷑ etiam mͥ ꝑhunc
lapidem scłares quidã uiri designa¬
ri cȩlestia quidẽ desid̾antes: sed in
scłi actib adhuc occupati: Ex qua
occupatione:quasdã maculas con¬
trahere uident᷑: Qui ꝓ eo quod oĩb
curis cȩlestia anteponunt: cȩli colorẽ
habere dicunt᷑. Q in secundo nuiu̾o
idõ ponunt᷑: quia dm̃ suꝑ omnia.
domꝰ tubeum h̃t colorẽ. s tam̃ obscu¬
rum: nͥ cauando attenuet᷑: Ipsa ue¬
ro concauitas: pulcherrimũ ei colo¬
rẽ et gͣtissimũ confert. Significat aũt
latuerit. cunctis apparuit. Qnon
inconuenient᷑ int̾cio loco ponunt᷑:
eoqd̃ inconfessione sc̃e tͥnitatis ꝑdu-¬
rantes. ad martyrii palmã ꝑuenire
meruerunt. Quartꝰ smaragdus.
Smaragdus. eximiȩ pulcͥtudiris at¬
q uiriditatis ẽ: intantũ ut ea quȩ
circa se sunt sua uitiditate inficiat.
cando sparserunt: Qidõ in quarto

Expanded text:
is est, sicut hyacinthus: sed guttas habet intermixtas ejusdem coloris, sed nigrioris. Videntur etiam mihi per hunc lapidem saeculares quidam viri designari, coelestia quidem desiderantes, sed in saeculi actibus adhuc occupati, ex qua occupatione quasdam maculas contrahere videntur. Qui pro eo quod omnibus curis coelestia anteponunt, coeli habere colorem dicuntur: qui in secundo numero ideo ponuntur; quia Deum super omnia, donius rubeum habet colorem, sed tamen obscurum, nisi cavando attenuetur: ipsa vero concavitas pulcherrimum colorem et gratissimum ei confert. Significat autemin eis latuerit, cunctis patuit: qui non inconvenienter in tertio loco ponuntur; eo quod in confessione sanctae Trinitatis perdurantes, ad martyrii palmam pervenire meruerint. Quartus smaragdus. Eximiae pulchritudinis atque viriditatis est, in tantum ut ea quae circa se sunt, sua viriditate inficiat. mquaque sparserunt: qui ideo in quarto
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qui ꝓco quod in rufum colorẽ
aliqͣntulũ declinare uidet᷑: parũ¬
per obscurat᷑. ꝑ rufum autẽ colo¬
rẽ qui tubeo colori apꝓpinquat:
tͥbulationes quas scĩ abhostib ꝑtu¬
lerunt designant᷑. Rubeus uͦ color:
martyriũ designat. ꝑsardiũ igitur
scĩ et ꝑfecti uiri designant᷑: qͥ post
exꝑientiã omniũ uirtutũ. pꝰ diu̾sas
ꝑsequutiones. pꝰ inmania torm̃ta
quȩ ab inimicis ꝑtulerunt: ad mar¬
tyrii palmã ꝑuenire meruerunt.
Qui ñ incongrue in senario num̃o

Expanded text:
d in rubicundum colorem aliquantulum declinare videtur, parumper obscuratur. Per fulvum itaque colorem, qui aureo colori appropinquat, tribulationes quas sancti ab hostibus pertulerunt, designantur: rubeus vero color martyrium designat. Per sardium igitur sancti et perfecti viri designantur, qui post experientiam omnium virtutum, post diversas persecutiones, post immania tormenta quae ab inimicis pertulerunt, ad martyrii palmam pervenire meruerunt: qui non incongrue in senario numero,
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ alit̃ intellig̾e: denarrus
quippe numerꝰ diuidit & ordi¬
nat & ꝑficit om̃s numeros. Ita &
isti diuiserunt quodãmͦ scͥpturaᷤ:
cum eas exponendo ꝑsententias
& libros partiti sunt. Ordinauert̃
eas cũ earum obscuritates aꝑuer̃.
& quȩ inordinata uidebantur.
quam rectũ ordinẽ habuerint.
manifestauert̃. ꝑfecerunt autẽ:
cum ea quȩ deeẽ uidebant᷑ supple¬
uerunt. Un decimꝰ. iacinctus.
Iacinct᷑ cuiꝰ species iacinctino colori
nom̃ imposuit p̃ciosissimꝰ ẽ: celi
ille macłas habet. istiꝰ autẽ pulcͥ¬
tudo nullis macłis deturpatur.
bitantes. De qualib fuit apostolꝰ¬
paulus: qui dicebat. Nr̃a conuer¬
satio in cȩlis ẽ Qui ñ inconuemẽ¬
ter inundecimo loco ponuntur.
ꝑdecẽ namq scientia diuinaꝵ
designat᷑ Unus uͦ qui decẽ seqͥt᷑

Expanded text:
s quippe numerus dividit et ordinat, et perficit omnes numeros: ita et isti diviserunt quodammodo Scripturas, cum eas exponendo per sententias et libros partiti sunt: ordinaverunt eas, cum earum obscuritates aperuerunt; et quae inordinata videbantur, quam rectum ordinem habuerint, manifestaverunt: per fecerunt autem, cum ea quae deesse videbantur, suppleverunt. Undecimus hyacinthus. Hyacinthus cujus species hyacinthino colori nomen imposuit, pretiosissimus est, coeli ille maculas habet, istius pulchritudo nullis maculis deturpatur. per inhabitantes; de qualibus fuit Apostolus, qui dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Qui non inconvenienter in undecimo loco ponuntur; per decem namque scientia divinarum designatur: unus vero qui
Abbreviated transcription (Latin):
tere quosdã sibi subiectos: sic̃ ma¬
gistri qui solent dicere pueris ua¬
cantib Nolite leg̃ẽ: nolite legere: Illi
uͦ intelligentes cõminationẽ ẽẽ hoc
non ꝓhibitionẽ: statim inciprunt
leg̾e. Hoc etiam modo. dñi seruos o¬
cio torpentes t̾rere solent: ut opus
sibi inuinctũ ciciꝰ expleant Ecce
uenio cito: et merces mea mecũ est:
redde: unicuiq scd̾m oꝑa sua: Se¬
culi homines mercedes quas sͥ
seruientib debent reddere: aut in
uasculis. aut in horreis. aut inqͥb
Abipso enim ꝓcedit mͦ om̃is boni¬
tas scõrum: ab ipso etiã infuturũ
ꝓcedet omnis gła eorũ: Ego sũ
a. & uͦ. pͥmus. et nouissimꝰ: pͥncipiũ
et finis. Heati qui lauant stolaᷤ
suas. ut sit potestas illis in ligno
uitȩ: & ꝑportas intrent in ciuita¬
tem. Possumus ꝑstolas in hoc lo¬
co: animas nr̃as intelligẽ. Et quia
assidue peccamus: necesse ẽ. ut
stolas. idẽ. animas nr̃as orando. ui¬

Expanded text:
rere quosdam sibi subjectos, sicut marere quosdam sibi subjectos, sicut magistri qui solent dicere pueris vacantibus: Nolite legere, nolite legere: illi vero intelligentes comminationem esse hoc, non prohibitionem, statim incipiunt legere. Hoc etiam modo domini servos otio torpentes terrere solent, ut opus sibi injunctum citius expleant. Ecce venio cito, et merces mea mecum est reddere unicuique secundum opera sua. Saeculi homines mercedes, quas sibi servientibus debent reddere aut in sacculis, aut in horreis, aut in quibab ipso enim procedit modo omnis bonitas sanctorum, ab ipso et in futurum procedet omnis gloria eorum. Ego sum Α et Ω, primus et novissimus, principium et finis. Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Possumus per stolas in hoc loco animas nostras intelligere, et quia assidue peccamus, necesse est ut stolas, id est, animas nostras, orando, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe ẽ. Signata ẽ scriptura illis: a
quib ñ intelligitur. Precipit᷑ ergo
idẽ. ne tacendo obscuritates eiꝰ abs
dies iudicii qui in hoc libro diu̾sis
modis describit᷑. ꝓpe sit. Et necesse
habemus. ut ꝑiculũ quod ĩminet
corde uideamꝰ: ne sieut fur in cau¬
tos occupet & ꝑdat: S cur ioħs se¬
cundũ p̃ceptum angłicũ obscuri¬
tates libri huius exponendo: ⁊ descͥ¬
beudo manifestare noluit: p̃ser¬
tim cum ꝓpt̾ easdem obscuritates
quidã in etrorẽ & heresim incid̾int:
dicentes. xp̃m pꝰ resurrectionẽ ꝑ mil¬
le annoꝵ spaciũ cum omnibꝰ scĩs suiꝰ
in hoc mundo carnalit̾ ẽẽ regnatu¬
rum: Herũ quod non fecit sc̃ben¬
do: credimus eũ fecisse p̾dicando
Qui nocet noceat adhue: & qui in
sordib ẽ sordescat adhuc: & sc̃s scĩ¬
ficetur adhuc. Quod dic̃ qui nocet
noceat adhuc & qui in sordib est
sordescat adhuc: non p̃cipiendo. s
cõminando dixit. Solent quippe
homines hoc gen̾e lo quutionis ter¬

Expanded text:
riptura illis, a quibus non intelligitur. Praecipitur igitur id est, ne tacendo obscuritates ejus absdies judicii, qui in hoc libro diversis modis describitur, prope sit, et necesse habeamus ut periculum, quod imminet, corde videamus, ne sicut fur incautos occupet et perdat. Sed cur Joannes secundum praeceptum angelicum obscuritates libri hujus exponendo et describendo manifestare noluit; praesertim cum propter easdem obscuritates quidam in errorem et haeresim deciderint, dicentes Christum post resurrectionem per mille annorum spatium cum omnibus sanctis in mundo carnaliter esse regnaturum. Verum quod non fecit scribendo, credimus eum fecisse praedicando. Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc: et sanctus sanctificetur adhuc. Qui dicit: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc; non praecipiendo, sed comminando dixit. Solent quippe homines hoc genere locutionis ter
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis głam xp̃o in ȩt̾num
cum illo regnatura sociabitur: con¬
tinuo angłm adorare uoluit: Con¬
fidem: ceteraq bona oꝑa quȩ per
bissum designant᷑. Coniungetur
uero ei pꝰ resur rectionẽ multo ex¬
regnatura. Igitur ioħ̃s bis angsi¬
gelum ad orare uoluit: quiabinas

Expanded text:
resurrectionis gloriam Christo in aeternum resurrectionis gloriam Christo in aeternum cum illo regnatura sociabitur, continuo angelum adorare voluit; confidem, caeteraque bona opera, quae per byssum designantur. Conjungetur vero ei post resurrectionem multo ex regnatura. Igitur Joannes bis angelum adorare voluit; quia binas
Abbreviated transcription (Latin):
a ioh̃ȩ adorari noluerit: beatꝰ gre-¬
goriꝰ sufficient᷑ exponit. Querendũ
gͥ nob̾ ẽ: cur repeciit. quod antea
ei ꝓhibitũ fuerat: S si diligenter
scripturam libri huiꝰ inspexerimꝰ:
non in uanũ factum eẽ intuebimur.
Nam cũ ei demonstrasset angłs
dicit᷑ angłm ad orare uoluisse. Si¬
militer cum ei demonstrasset qͣlit̃
abagno .uii. sigilla reserata sunt.
& ea quȩ sub cantu tubaꝵ .uii. ange¬
lorum gesta sunt. nec non & ea quȩ
gelum ad orare uoluerit: Ubi uem
uentum ẽ. ad eum locũ in quo ei
abangło demonstratũ ẽ qualiter
est gaudeamꝰ. & exultemꝰ & demus
& uxor eiꝰ preparauit se: et datũẽ.
iusti ficationes sunt scõrũ: continuo
angłm adorare uoluit. Simili mͦ
et insequentib cũ ei demonstrata
eẽt deiectio antixp̃i: alligatio dia¬
bol in abyssum: gła resurrectioniꝰ:
nullom angłm adorare uoluit:
Cum autẽ infine huiꝰ uisionis de¬
monstratũ eẽt ei. qualit̃ ȩccła post

Expanded text:
a Joanne adorari noluerit, beatus Gregorius sufficienter exposuit: quaerendum vero nobis est, cur repetiit quod antea ei prohibitum fuerat. Sed si diligenter scripturam libri hujus inspexerimus, non in vanum esse factum intuebimur; nam cum ei demonstrasset angelus dicitur angelum adorare voluisse. Similiter cum ei demonstrasset qualiter ab Agno septem sigilla reserata sunt, et ea quae sub cantu tubarum septem angelorum gesta sunt, nec non et ea quaegelum adorare voluerit. Ubi vero ventum est ad eum locum, in quo ei ab angelo demonstratum est, qualiter est: Gaudeamus et exsultemus, et demus et uxor eius pręparauit se. Et datum  continuo angelum adorare voluit. Simili modo et in sequentibus, cum ei demonstrata esset dejectio Antichristi, alligatio diaboli in abyssum, gloria resurrectionis, nullo modo angelum adorare voluit; cum autem in fine hujus visionis demonstratum esset ei qualiter Ecclesia post
Abbreviated transcription (Latin):
pios homines: Portas autẽ in noc¬
te claucdunt: cum contͣ omnia tẽ¬
ptam̃ta demonũ additꝰ mentiũ
suaꝵ. obstruuint: atq ea a se re¬
pellunt. Claudunt etiã portas in
nocte. cum contͣ maliciã prauoꝵ
hominũ corda sua muniunt. ut
non audiant linguã detrahentẽ:¬
ut non reddant malũ ꝓ malo. uł
nialedictũ ꝓ maledicto: uit scdm
ꝓpħam excutiant manus suas ab
omni munere: obturent aures suaᷤ
ne audiant sanguinẽ: & clau¬
dant ocłos suos ne uideant ma¬
lum. Porro in illa beatitudine uͥ
nullus demon. nullus reꝓb ẽẽ
pot̾it qui mala suadeat. qui ꝑ
noctẽ designant᷑: portaꝵ idest
mentiũ obseratio necessaria non
erit. Nam & scdm litterã erit ib
dies ꝑpetuus: nocte nulla succe¬
dente: Et afferent głam gentiũ
& honorẽ in illam: Suꝑus reges
terrȩ. idẽ predicatores scõs. głam
suã inciuitatẽ scãm dicit detuliᷤ¬

Expanded text:
nocte claudunt, cum contra omnia tentamenta daemonum aditus mentium suarum obstruunt, eaque a se repellunt. Claudunt etiam portas in nocte, cum contra malitiam pravorum hominum corda sua muniunt; ut non audiant linguam detrahentem, non reddant malum pro malo, vel maledictum pro maledicto, ut secundum prophetam: Excutiant manus suas ab omni munere, et obturent aures suas, ne audiant sanguinem; et claudant oculos suos, ne videant malum . Porro in illa beatitudine, ubi nullus daemon, nullus reprobus esse poterit, qui mala suadeat, qui per noctem designantur, portarum, id est, mensium observatio necessaria non erit; nam et secundum litteram erit ibi dies perpetuus, nulla nocte succedente. . Et afferent gloriam gentium, et honorem in illam. Superius reges terrae, id est, praedicatores sanctos, gloriam suam in civitatem sanctam detuli
Abbreviated transcription (Latin):
iaspis. Iaspis. uiridis ac p̃ssi coloriᷤ
est. Significat autem omnes fide¬
les scłares. qui uiciis abstinentes. qͣ¬
uiseorũ uiriditas idẽ fides. ex acibꝰ
mundanis aliqnͣtulũ obfuscetur:
sant. Nec absre ẽ: quod tales in pͥ¬
mo loco ponuntur. Apli namq sic̃
sepe iam inculcatũ ẽ. tum̃tes his
qui ex gentib pͥmo crediderant
aust̾iora dñi precepta committere: ne
forte duricia p̃ceptorum t̾rit:. non au¬
derent ad suscipiendã xp̃i fidẽ acce¬
dere: scͥpserunt eis. Placuit spũi scõ
& nob̃. nicħ impon̾e uob oneris:¬

Expanded text:
ac pressi coloris est: significat autem fideles saeculares, qui a vitiis abstinentes, quamvis eorum viriditas, id est fides, ex mundi actibus aliquantulum obfuscetur; sant. Nec abs re est quod tales in primo loco ponantur: apostoli namque, sicut saepe jam inculcatum est, timentes iis qui ex gentibus primo crediderant, austeriora Domini praecepta committere; ne forte duritia praeceptorum territi, non auderent ad suscipiendam Christi fidem accedere, scripserunt eis: Placuit Spiritui sancto et nobis nihil imponere vobis oneris,