comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in infidelitate ex repborum parte ꝑdurante. ad fidem gentili¬
tas in greditur. & mysteria diuinȩ incarnationis intellig̃:
recte illic subiungit᷑ Collig& autem cineres uaccȩ uir mũ¬
dus: id ẽ. gentilis ppłs iam fide nundatus: Unde & scrip¬
tum ẽ: fide mundans corda eorum: Naccȩ cineres colligit:
quia subtilissima sacram̃ta diuinę incarnatiõis agnoscit:
⁊ uaccã qͣm sacerdos combussit eius cineres uir mundus
colligit: quia infirmitatem dñi quã uidaicus ppłs in
morte mactauit: eiꝰ subtilissima mysteria ppłs gentilis in¬
telligit. B ene aut̃e sequit᷑. & effund& in loco purissimo
extra castra: quia isdem gentilis ppłs. quia sacra ac misti¬
ca diuinȩ incarnatiõis agnoscit: bona quȩ accepit p̃di-¬
care non cessat: ut qd̃ ipse didicerit. aliis etiam nescien¬
tibus innotescit: S quia secreta ac mystica incarnatiõis

Expanded text:
in infidelitate ex reproborum parte perdurante, ad fidem gentiliin infidelitate ex reproborum parte perdurante, ad fidem gentilitas ingreditur, et mysteria divinae incarnationis intelligit, recte illic subjungitur: Colliget autem cineres vaccae vir mundus, id est gentilis populus jam fide mundatus. Unde scriptum est: Fide mundans corda eorum . Vaccae cineres colligit, qui subtilissima sacramenta divinae incarnationis agnoscit. Et vaccam quam sacerdos combussit, ejus cineres vir mundus colligit. Quia infirmitatem Domini, quam Judaicus populus in morte mactavit, ejus subtilissima mysteria populus gentilis intextra castra, quia idem gentilis populus, qui secreta ac mysteria divinae incarnationis agnoscit, bona quae accepit praedicare non cessat, ut quod ipse didicerit, aliis etiam nescientibus innotescat. Sed quia secreta ac mysteria incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
bus etiam uidaicus ppłs ad cognitionẽ sui conditoris
reu̾tet᷑. sicut scriptum est Si fuerit numerus filiorum
isrł tanqͣm arena maris:  reliquiȩ saluȩ fient: ⁊ sicut
rursum scriptum ẽ. donec plenitudo gentium introir&
& sic om̃is israel saluus fier&: Ad uesꝑm igit᷑ lotis uestibus
sacerdos intra castra redit. qui ante uesꝑm cõmaculatus
data uitȩ uelut extra castra ẽ positus pͣuis oꝑibus c̃oma¬
culatus: s dum aqua baptismatis ⁊ pęnitentia lauat᷑:
tunc ad cognitionẽ fidei ad uesꝑm id est in fine mundi
quasi in castra reuertitur: Potest intelligi qͦd iste sacer¬
dos i lotis uestibꝰ sit. & tam̃ usq ad uesꝑm immundus: q
isdem uidaicꝰ ppłs ex eorum parte qui crediderunt qͣsi
iam uestes lauit: s ex eorum parte qui nec dũ credide¬
⁊ interiorem mentẽ a pͣus actionibꝰ mundat: E plene t̃e
ad castra reu̾titur: cum ad fidem ꝑfecte reuocat᷑. S quia uidȩa

Expanded text:
bus, etiam Judaicus populus ad cognitionem conditoris sui bus, etiam Judaicus populus ad cognitionem conditoris sui revertitur. Sicut scriptum est: Si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae salvae fient . Et sicut rursum scriptum est: Donec plenitudo Gentium introierit, et sic omnis Israel salvus fieret . Ad vesperum igitur lotis sacerdos intra castra redit, qui ante vesperam commaculatdata vitae, velut extra castra est positus, pravis operibus commaculatus. Sed quod cum aqua baptismatis et poenitentia lavatur, tunc ad cognitionem fidei ad vesperum, id est in fine mundi quasi in castra revertitur, potest intelligi, quod iste sacerdos in lotis sit vestibus, et usque ad vesperum immundus, quia idem Judaicus populus ex eorum parte, qui crediderunt, jam vestes lavit, sed ex eorum parte, qui necdum credideet interiorem mentem a pravis actionibus mundat, et plene tunc ad castra revertitur, cum ad fidem perfecte revocatur. Sed quia Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ manent. spes. fides. caritas. tria hȩc: maior aute his
ẽ caritas: Unde ⁊ hic coccus extrema ponitur: quia uide¬
lic& fide & spe completa. cum ad ęternam patriam ue¬
nerimꝰ. sola in nobis caritas ad ultimũ multiplicatur.
Pot iste sacerdos. uł is qui uaccȩ carnes. pellem. sanguinẽ.
fimũ. comburit: ordinẽ uidaici sacerdotii cum subposita
plebe in nece dñi consentiens signare Unde ⁊ adhuc apte
subuingitur E tunc demum lotis uestibꝰ. ⁊ corpore suo.
ingreditur in castra: cõmaculatusq erit usq ad uesperũ:
Quid enum ꝑ uesꝑm: nͥ finẽ mundi accipimꝰ :  Et sacerdos
iste uł is qui uaccam igni tradidit. id ẽ. uidaicꝰ ppłs usq ad̃
uesꝑm immundus ẽ: qr usq ad finẽ mundi infidelis rema¬
n&e S lotis uestibꝰ suis ⁊ corpore ad uesꝑm castra ingredit᷑:
quia fine mundi ueniente mundatis infidelitatis suȩ oꝑi¬

Expanded text:
autem manent fides, spes, charitas; major autem his autem manent fides, spes, charitas; major autem his est charitas . Unde et hic coccus extremo ponitur, quia videlicet fide et spe completa, cum ad aeternam patriam venerimus, sola in nobis charitas ad ultimum multiplicatur. Potest iste sacerdos, vel is qui vaccae carnes, pellem, sanguinem et fimum comburit, ordinem Judaici sacerdotii cum supposita plebe in nece Domini consentientis signare. Unde et adhuc apte subjungitur: Et tunc demum, lotis vestibus et corpore suo erit usque ad vesperum. Quid enim per vesperum, nisi finem mundi accipimus? Et Sacerdos iste vel is, qui vaccam igni tradidit, id est Judaicus populus, usque ad vesperum immundus est, quia usque ad finem mundi infidelis remanet. Sed lotis vestibus suis et corpore, ad vesperum castra ingreditur, quia fine mundi veniente, mundatis infidelitatis suae operi
Abbreviated transcription (Latin):
uaccam uoeat. bistincta coccus. id ẽ. caritas. quȩ nos ad¬
amandum dm̃ ⁊ ꝓximũ excitat: assidue nos contempla-¬
ri passionem dnicam compellat: ut in ipsa discat oꝑa
recta quȩ faciat: Potest tam̃ etiam alit intelligi. ut ꝑ cedrũ
significetur spes. quȩ alta appetit: ꝑ ysopum uero. qui etiã
calore suo stomachi immunditiã pͥurgat. significetur fi¬
des. quȩ in imis adu̾sa ȩquanim iter toleratͥ & qd̃ ex an-¬
te actis peccatis contractum fuerat mundat: ꝑ coccũ
quoq ut dictum est exprimitur caritas: U nus quisq
igit᷑ nr̃m in flãma quȩ uaccam uorat. cedrum. y sopũ.¬
⁊ coccum. bistinctum mittat: id ẽ. in sacrificio passiõis
dñicȩ. spem. fidem. & caritatem exhibeat: ne passionẽ
redemptoris sui sine causa audiat. si ñ hȩc etiã opera
necessario subiungat: De quibꝰ tribꝰ: apłs paulꝰ dicit:. Nunc

Expanded text:
vaccam vovaccam voamandum Deum et proximum excitet, assidue nos contemplari passionem Dominicam compellat, ut in ipsa discat opera recta quae faciat. Potest tamen etiam aliter intelligi, ut per cedrum significetur spes, quae alta appetit; per hyssopum vero, quae etiam calore suo stomachi immunditiam purgat, significatur fides, quae in imis adversa aequanimiter tolerat, ut quod ex anteactis peccatis contractum fuerat, mundet. Per coccum quoque, ut dictum est, exprimitur charitas. Unusquisque nostrum igitur in flamma, quae vaccam vorat, cedrum, hyssopum, coccum bis tinctum mittat, id est, in sacrificium passionis Dominicae spem, fidem, charitatem exhibeat, ne passionem Redemptoris sui sine causa audiat si non ad haec etiam opera necessario subjungat. De quibus tribus Paulus apostolus dicit: Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi Bistincta gͦ coccus ẽ. caritas duplici precȩpto fir¬
mata: ut sic diligatur ds̃ ne deserat᷑ ꝓximus: sic diligat᷑
ꝓximus. ut non contempnat᷑ ds. Iñ hac gͦ flãma quȩ
uaccam uorat: cedrum. ysopum. coccumq bistinctum
sacerdos mittat Om̃s enim qui in xp̃o credimus: sacer¬
dotes sumus: Unde ⁊ scriptum ẽ: Nos autem genus elec¬
tum: regale sacerdotium: S quicquid ꝑ contemplatiõis
alta sentimus: quicquid ꝑ mansuetudinẽ humilitatis
agimus: quicquid ꝑ ignem caritatis exhibemꝰ. in sp̃u
passionis dñicȩ tinguere debemus: ut om̃e qd̃ in nobis
est. illum imitetur a quo ẽ. ne si extra imitationẽ passi¬
onis eius aliquid agimus: non tam uirtutem quã uiti¬
um agamus Mutat᷑ gͦ inflãma quȩ uaccam uorat ce¬
drus : id ẽ ꝑseuerantia atq altitudo contemplationis nr̃ȩ.
comburatur igne passionis dñicȩ: mittat᷑ in flãma quȩ

Expanded text:
proximi. Bis tinctus ergo coccus est charitas duplici praecepto forproximi. Bis tinctus ergo coccus est charitas duplici praecepto formata, ut sic diligatur Deus, ne deseratur proximus; sic diligatur proximus, ne contemnatur Deus. In hac ergo flamma quae vaccam vorat, cedrum, hyssopum, bsacerdos mittit. Omnes enim, qui in Christo credimus, sacerdotes sumus. Unde scriptum est: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Sed quidquid per contemplationis alta sentimus, quidquid per mansuetudinem humilagimus, quidquid per ignem charitatis habemus, in spiritu passionis Dominicae tingere debemus, ut omne quod in nobis est illum imitetur a quo est, ne si extra imitationem passionis ejus aliquid agimus, non tam virtutem quam vitium agamus. Mittatur ergo in flammam quae vaccam vorat cedrus, id est perseverantia, atque altitudo contemplationis nostrae comburatur igne passionis Dominicae. Mittatur in flammam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis eiis sp̃m disposita sentiantur Ubi ⁊ bene
subiungitur: Lignumq cedrinum. ⁊ ysopum. coccũq
bis tinctum: sacerdos mitt& in flamma quȩ uaccam
uorat: Cedrus quippe. ⁊ altum ẽ. & imputribile lignũ:
ysopus uͦ herba ualde humilis: quȩ tam̃ inflationem
amou&e pulmonis: Quid enim ꝑ cedrum: nisi alta &
ꝑseuerans contemplatio:  Quid enim in ysopoͥ nisi mã¬
sueti cordis humilitas designat᷑.  Quia qui ĩa alta con¬
templatione ad suꝑna attollitur: necesse ẽ. ut ꝑ humilita¬
tis compassionem inferioribꝰ condescendat: & non se ex eo
qͦd hab& erigat: s quicquid hab& his etiã qui illud
non habent p̃dicando libent̃ impendat. Quid uͦ in cocco bis
tincto: nisi caritatis uirtus exprimit᷑.  Quȩ coceus bistinctꝰ
d̾r.: quia caritas ꝑflamm̃a sc̃i amoris accensa. duobus ex¬
hiberi p̃ceptis uibetur: id ẽ. dilectione d̃i. & dilectione

Expanded text:
divinitatis ejus spiritum disposita sentiantur. Ubi et bene divinitatis ejus spiritum disposita sentiantur. Ubi et bene subjungitur: Lignum quoque cedrinum, et hyssopum, coccumque bis tinctum sacerdos mittet in flammam quae vaccam vorat. Cedrus quippe, et altum et imputribile lignum; hyssopus vero herba valde humilis, quae tamen inflammationem amovet pulmonis. Quid enim per cedrum, nisi alta et perseverans contemplatio? Quid in hyssopo, nisi mansueti cordis humilitas designatur? Quia qui jam alta contemplatione superna attollitur, necesse est ut per humilitatis compassionem inferioribus condescendat, et non se ex eo, quod habet, erigat, sed quidquid habet, his etiam qui illud non habent, praedicando libenter impendat. Quid vero in cocco bis tincto, nisi charitatis virtus exprimitur? Quae coccus bis tinctus dicitur, quia charitas per flammam sancti amoris accensa duobus exhiberi praeceptis jubetur, id est dilectione Dei, et dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
nalibus loqueret᷑: dixit: Propter quẽ om̃ĩa detrrmentum
facio: & arbitror ut stercora. Quȩ flammȩ traduntur:
quia qͣmuis carnaliter pͥmum sint exhibita:. post modũ
tamen in eadem uacca. id est in ipsa infirmitate in carnati¬
onis dñicȩ. carnẽ. pellem. sanguinẽ ⁊ fimum. singula quȩ¬
q eius oꝑa acciꝑe: Quid enim ꝑ carnem ⁊ pellem: nisi
ex terior eus oꝑatio designatur. s Quid ꝑ sanguinem:
nisi subtilis internaq uirtus. exteriora acta uuificans:
Quid ꝑ fimum: nisi lassitudo. sitis. esuries. mors. ⁊ quȩq
quid enim ex defectu nr̃e mortalitatis habuit: quasi fi¬
mus in eo abiciendum fuit: Quȩ tam̃ omnia quȩ ex infir¬
mitate nr̃a suscepit: quia ꝓ ñra redemptione ex hibuit ig¬
ne concremanda sunt. id est iuixta uirtutem sp̃c sc̃i intelli¬
genda: ut quȩq ab ed corporalĩt gesta sunt. ꝑ incorporcũ

Expanded text:
nalibus loqueretur, dicit: Propter quae omnia detrimentum nalibus loqueretur, dicit: Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror, ut stercora . Quae flammae traduntur, quia quamvis carnaliter primum sint exhibita, postmodum petamen in eadem vacca, id est, in ipsa infirmitate incarnationis Dominicae, carnem, pellem, sanguinem, fimum, singula quaeque opera accipere. Quid enim per carnem et pellem, nisi exteriora ejus opera designantur? Quid per sanguinem, nisi subtilitas internaquQuid per fimum, nisi lassitudo, sitis, esuries, timor mortis, e Quidquid enim ex defectu nostrae mortalitatis habuit, quasi fimus in eo abjiciendum fuit. Quae tamen omnia quae ex nostra infirmitate suscepit, quia pro nostra redemptione exhibuit, igne concremanda sunt, id est juxta virtutem sancti Spiritus intelligenda, ut quaeque ab eo corporaliter gesta sunt, per incorporeum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem asꝑgere ẽ: resistenti plebi uidaicȩ ꝑ p̃dicatione
autem dicitur: ut digitus in eius sanguine septem uicibꝰ
intinguat᷑. & aspergatur: In septenario ⁊ enĩ numero: ꝑ¬
fectio accipit᷑. Unde & septem diebus uniu̾sum tempus
mẏsterium passionis eiꝰ unitari: & septem uicibꝰ contra
synagogam spargere ẽ: ꝑfecta p̃dicatione sacramenta in¬
carnationis ac passionis eius infidelibꝰ denuntiare Cõ¬
bur&:q eam cunctis uidentibus extra castra: tam pelle
i carnibus eius. qͣm sanguine ⁊ fimo flãmȩ traditis.
Quid per carnem ⁊ pellem. quid ꝑ sanguinẽ ⁊ fimũ uaccȩ
nisi carnalia sacrificia in testam̃to uet̾i habita quȩ infirmi¬
tatem denuntiabant dñi designant᷑. Quȩ omnia post¬
modũ sp̃ualiter a patribꝰ intellecta: uixta exteriꝰ ministeri¬
um stercora sunt uocata: Unde paulus cũ de sacrificiis car¬

Expanded text:
sanguinem aspergere est resistenti plebi Judaicae per praedicatisanguinem aspergere est resistenti plebi Judaicae per praedicatiautem dicitur ut digitus in ejus sanguine septem vicibus intingatur, et aspergatur, in septenario autem numero perfectio accipitur. Unde et septem diebus universum tempus mysterium passionis ejus imitari. Et septem vicibus contra synagogam aspergere, est perfecta praedicatione sacramenta incarnationis ac passionis ejus, infidelibus denuntiare. Comburitque eam cunctis videntibus extra castra, tam pelle et carnibus ejus, quam sanguine et fimo flammae traditis. Quid per carnem et pellem, quid per sanguinem et fimum vaccae, nisi carnalia sacrificia in Testamento Veteri habita, quae infirmitatem denuntiabant Domini, designantur? Quae omnia postmodum spiritaliter a Patribus intellecta, juxta exterius ministerium stercora sunt vocata. Unde Paulus cum de sacrificiis car
Abbreviated transcription (Latin):
intinguere ẽ. in passione incarnationis dñicȩ nr̃a oꝑa con¬
secrare: ut passionem eius quã cognoscimꝰ imitem᷑. sicut scͥp¬
tum est: x p̃c passus ẽ ꝓ nobis. uobis relinquens exemplũ:¬
ut sequamini uestigiã eiꝰ Eleazar itaq sacerdos ⁊ im mo¬
lat: ⁊ in sanguine eius digitum intinguit: quia uidelic&
plebs iudȩa ex repborum parte humilitatẽ dñi usq ad
passionem ꝑsecuta ẽ. ex electorum uͦ parte oꝑationem hu¬
militatis euis imitata & sparg& contra fores tab̾naculi:
Quid hoc loco tabnaculum nisi tota simul synagoga ac¬
cipitur:  Qui gͦ tinxerit in sanguine eius digitum. cun-¬
dem sanguinẽ contra fores tab̃naculi asꝑgat: id ẽ quisqͥs
passionis eius uias imitat᷑. synagoge non credenti ⁊ resi-¬
stenti. ꝑ exempla bona. ꝑ p̃dicationem rectam. signũ be-¬
ne uiuendi p̃beat: Contra fores enim tabernaculi uaccȩ

Expanded text:
intingere, est in passione incarnationis Dominicae nostra opera conintingere, est in passione incarnationis Dominicae nostra opera consecrare, ut passionem ejus quam cognoscimus imitemur, sicut scriptum est: Christus pro nobis passus est, relinquens itaque sacerdos, et immolat, et in sanguine ejus digitum intingit: quia videlicet plebs Judaea ex reproborum parte humilitatem Domini usque ad passionem persecuta est; ex electorum vero parte operationem humilitatis ejus imitata. Et asperget contra fores tabernaculi. Quid ergo hoc loco tabernaculum, nisi tota simul Synagoga accipitur? Qui ergo tinxerit in sanguinem ejus digitum, eumdem sanguinem contra fores tabernaculi aspergat, id est, quisquis passionis ejus vias imitatur, Synagogae non credenti et resistenti per exempla bona, per praedicationem rectam, signum bene vivendi praebeat. Contra fores enim tabernaculi vaccae
Abbreviated transcription (Latin):
non fȩcit. nec inuentus ẽ dolus in ore cius: Bene aut̃e subdttͦ:
nec portauerit iugum: Scriptum quippe ẽ: Omnis qui
peccat: seruus ẽ peccati: Quia gͦ dñs nulli peccato succubu¬
it: uigum minime portauit: Sequit᷑. Tradesq eam elea¬
zaro sacerdoti: qui eductam eam extra castra immolabit
in conspecꝰtu dñi: Quid ẽ. quod hȩc uacca ad immolandũ
traditur sacerdoti : nisi qͦd incarnatus dñs qui ꝓ redem¬
ptione nr̃a sacrificium sem& ipsum fęcit. iudaĩci ppłi
manibꝰ datur: Qui etiam extra castra in conspectu dñs
immolatus ẽ: quia uidelic& extra portam passus Uñ
extra portam passus est: Exeamus ad eum extra castra:
extra portam passus ẽ. ut a conu̾satione nos uitȩ p̾sentis
quasi a ciuitate foras diicer&e: ⁊ a terrena in habitatiõe
quasi extinctus est. s in conspectu patris immolatur: qr
qd̾ ante oculos hominũ pęna: hoc ante ocłos patris sacri

Expanded text:
non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Bene autem subditur, non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Bene autem subditur, nec portaverit jugum. Scriptum quippe est: Omnis qui peccat, servus est peccati . Quia ergo Dominus nulli peccato succubuit, jugum minime portavit. Sequitur: Tradesque eam Eleazaro sacerdoti, qui eductam extra castra immolabit in conspectisi quod incarnatus Dominus pro redemptione nostra sacrificium semetipsum in Judaici populi manus datur? Qui etiam extra castra in conspectu Domini immolatus est, quia videlicet extra portam passus. Unde extra portam passus est. Exeamus ad eum extra castra, extra portam passus est, ut a conversatione nos vitae praesentis, quasi a civitate foras duceret, et a terrena inhabitatione quasi extinctus est, sed in conspectu Patris immolatur, quia quod ante oculos hominum poena, hoc ante oculos Patris sacrif
Abbreviated transcription (Latin):
castra in loco purissimo. ut sit multitudini filiorum israel
in custodiã. ⁊ in aquã asꝑsionis: quia ꝓ peccato combusta
ẽ Hacca sol& ꝑ masculinum sexum fortitudo: ꝑ femininũ
uero infirmitas designari. Quid uͦ ꝑ uaccam: nisi assumpta
ad sacrificium infirmitas incarnatiõis dñicȩ designat᷑.  De
quo scriptum ẽ. quia ⁊ si mortuus ẽ ex infirmitate: s uuit
ex uirtute dĩ Bene aut̃e uacca hȩc etiam rufa dicit᷑: quia
uidelic& euis humanitas rubra ꝑ cruorem passionis fuit:
Unde ⁊ in canticis canticorum a sponsa describitur dicente.
dilectus m̃s. candidus ⁊ rubicundus: candidus uidelico
ex diinitate: rubicundus ex sanguine: Candidus ꝑ iusti¬
ciam uitȩ: rubicundus ex passionis cruore: Etatis integre:
in qua nulla sit macula: Etas humanitatis dñi integra ẽ.
om̃is eius oꝑatio ꝑfecta: in qua uidelic& humanitate ma¬
cula ñ fuit: quia ⁊ ueracit de eo scriptum ẽ. qui peccatum

Expanded text:
udini filiorum Israel in custodiam et in aquam aspersionis, quia pro peccato vacca combusta est. Solet per masculinum sexum fortitudo, per femininum vero infirmitas designari. Quid ergo per vaccam, nisi assumpta ad sacrificium infirmitas incarnationis Dominicae figuratur? De quo scriptum est, quia et si mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Bene autem vacca haec etiam rufa dicitur, quia videlicet ejus humanitas rubra per cruorem passionis fuit. Unde et in Canticis canticorum ab sponsa describitur dicente: Dilectus meus candidus et rubicundus . Candidus videlicet ex divinitate, rubicundus ex sanguine. Candidus per justitiam vitae, rubicundus ex cruore passionis. Aetatis integrae, in qua nulla sit macula. Aetas humanitatis Dei integra est, omnis ejus operatio perfecta. In qua videlicet humanitate macula non fuit, quia et veraciter de eo scriptum est: Qui peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
auariciȩ tempꝰ inuenit. statim oblitus ẽ bonũ sibi innocẽ¬
tiȩ qͦd optauit Paulꝰ uͦ ait Uideo aliã legẽ in m̃bris meis.
repugnantẽ legi m̃tis meȩ: & captuũi me ducente in lege
peccati. quȩ ẽ in menbris meis Qui ꝓfecto iccirco tempta¬
tur: ut in bono robustiꝰ ex ipsa infirmitatis suȩ cogniti¬
one solidet᷑. Quid ẽ gͦ qd̾ ille compungit᷑ & tam̃ iusticiȩ
ũ appropinquat. iste temptat᷑. & tam̃ eum culpa ñ inqͥnat:
nͥ hoc qͦd aꝑte ostendit᷑. quia nec malos bona imꝑfecta ad u¬
uant: nec bonos mala in consũmata condẽpnant: Hirtutis
namq pondus oratio ñ hab&e: quã nequaqͣm ꝑseuerantia¬
ꝯtinui amoris ten& Quo contra bene de anna flente ꝑ¬
hibet᷑ Uultusq eius non st̃ ampliꝰ in diu̾sa mutati: quia ui¬
delica& mens eiꝰ nequaqͣm post p̃ces in epta lȩticia lasciui en¬

Expanded text:
avaritiae tempus reperit, statim oblitus est bonum sibi innocenavaritiae tempus reperit, statim oblitus est bonum sibi innocentiae, quod optavit. Hinc Paulus ait: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, peccati, quae est in membris meis . Qui profecto idcirco tentatur, ut in bono robustius, ex ipsa infirmitatis suae cogitatione solidetur. Quid ergo est quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quia nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? Virtutis namqcontinui amoris tenet. Quo contra bene de Anna flente perhibetur: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati , quia videlicet mens ejus nequaquam post preces inepta laetitia lascivien
Abbreviated transcription (Latin):
onis tempꝰ abscessiss&: contra eorũ uitã quibꝰ se similem
fieri etiam moriendo poposcerat. consilium p̃buit: ⁊ cum
occasionẽ de auaricia repperit. ilico oblitus ẽ qͥcqͥd sibi de
compungunt᷑ ad iusticiam: sicut plerumq boni in noxiȩ
temptantur ad culpam: Eit quippe mira exigentibꝰ meri-¬
tis dispositiõis int̃nȩ mensura: ut & illi dum de bono aliqͥd
agunt. qͦd tam̃ ñ ꝑficiunt. suꝑbe int ipsa quȩ etiam plenis¬
sime ꝑpetrant. mala confidant: usti dũ de malo teptant᷑
cui nequaqͣm consentiunt: qͦ ꝑ infirmitat̾e titubant. eo gres-¬
sus cordis ad iusticiã ꝑ humilitat᷑e ueriꝰ figant: Balaam
quippe iustorũ tabnacula respiciens: ait Moriat᷑ anima
mea morte iustorũ : ⁊ fiant nouissima mea horũ similia:
Cui cũ conpunctiõis tempꝰ recessit. in eorũ ꝑditione consiliũ¬
dedit. quibꝰ etiam in morte similis fieri concupiuit: & cũ

Expanded text:
onis tempus abscessit, contra eorum vitam quibus se similem onis tempus abscessit, contra eorum vitam quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit; et cum occasionem de avaritia reperit, illico oblitus est quidquid sibi de compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo gressus cordis ad justitiam per humilitatem verius figant. Balaam quippe, justorum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempdedit, quibus etiam in morte similis fieri concupivit. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: adiunctum est Moriat᷑ antma mea morte iusto¬
ñ nulli intra scam ȩccłiam qui ꝓlixas ad dm preces ha¬
bent : s uitã dep̃cantium non habent: Nã ꝓmissa cȩ¬
lestia petitionibus sequunt᷑: oꝑibus fugiunt. Hii no¬
numquã lacrimas in oratione ꝑcipiunt: s cũ post ora¬
tionis tempora eorum mente suꝑbia pulsauerit: ilico
in fastu elationis intumescunt: Cũ auaricia instigat:. mox ꝑ
incendia auidȩ cogitatiõis exestuant: cũ luxuria tẽptauerit.
in illicitis ꝓtinus desidiis anhelant.: cũ ira suaserit. mox ma¬
suetudinem m̃tis. flãma insanie cremat Ut gͦ diximus &
fletus in p̃ce ꝑcipiunt: ⁊ tamen expletis p̃cibus cum uitioꝵ
suggestione pulsant᷑. neqͣquã ꝓ eterni regni desidio se fleuis-¬
se meminert. Ndꝰ aꝑte de se balaam innotuit: qui iustorum
tab̾nacula conspiciens att Moriat᷑ anima mea morte uisto¬
rum: ⁊ fiant nouissima mea horũ similia S cũ cõpuncti

Expanded text:
, adjunctum est: Moriatur anima mea morte justonnulli intra sanctam Ecclesiam qui prolixas ad Dominum preces habent, sed vitam deprecantium non habent; nam promissa coelestia petitionibus sequuntur, operibus fugiunt. Hi nonnunquam etiam lacrymas in oratione percipiunt, sed cum post orationis tempora eorum mentem superbia pulsaverit, illico in fastu elationis intumescunt. Cum avaritia instigat, mox per incendia avidae cogitationes exaestuant. Cum luxuria tentaverit, in illicitis protinus desideriis anhelant. Cum ira suaserit, mox mansuetudinem mentis flamma insaniae concremat. Ut ergo diximus, et fletus in prece percipiunt, et tamen expletis precibus, cum vitiorum suggestione pulsantur, nequaquam pro aeterni regni disiderio se flevisse meminerunt. Quod aperte de se Balaam innotuit, qui justorum tabernacula conspiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunct
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitias accendit: ⁊ dolorem in uulnere ñ facit: qr
per hanc pulchritudo deprauat᷑: ⁊ quasi totum corpus
ex asperat: quia ꝑ uniu̾sa uicia animũ supplantat: pau-¬
lo attestante qui att Radix om̃ium malorum ẽ cupi¬
ditas Ponderosus uero ẽ. qui turpitudinẽ ñ exercet
in oꝑe: s tam̃ ab hac cogitatione ꝯtinua sine modamine
grauat᷑ in mente Qui nequaqͣm quidem usq ad opꝰ nefariũ
rapit᷑: s etus animus uoluptati luxuriȩ sine ullo repugna¬
tionis stimulo delectatur. Uitium quippe ẽ ponderis. cũ
humor uiscerum ad uires labit᷑: quȩ ꝓfecto cum molestia
dedecoris intumescunt: Ponderosus ergo ẽ. qui totis cogita¬
tionibꝰ ad lasciuiam defluens pondus turpitudinis gestat
in corde: & qͣmius pͣuas non exerceat oꝑe: abhis tam̃ non e¬
uellit ĩnte. nec ad usum boni oꝑis in aꝑto ual& assurgere.
quia grauat hunc in abditis pondus turpe Quisquis gͦ

Expanded text:
inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia per avaritiam pulchritudo depravatur. Et quasi totum exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est qui turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente, qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptati luxuriae sive ullo repugnationis stimulo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
exaltat: sicut de quibusdã dicitur: Dicentes enĩ se ẽe̾ sapi¬
entes: stulti facti sunt: Iugem uͦ hab& scabiem: cui car
uor uiscerum ad cutem trahit᷑ ͥ ꝑ quã recte luxuria de¬
signat᷑: quia si cordis temptatio usq ad oꝑationẽ ꝓsilit:¬
nimirũ feruor intimꝰ usq ad cutis scabiem ꝓrumpit:
p̃mitur ÷ etiam in actione dñatur Quasi enĩ cutis pru¬
riginem paulꝰ curabat abstergere cum dicebat: Tempta¬
tio uos non app̃hendat: nisi humana: Ac si aꝑte dicer&:
Humanũ quidem ẽ in corde temptationẽ ꝑpeti: demoni¬
petiginẽ uͦ hab& in corpore: quisqͥs auaritia uastat᷑ in
mente Quȩ sim paruis non compescitur: nimirum sine
mensura dilatat᷑. Impetigo quippe sine dolore corpꝰ occu¬
pat: & absq occupati tedio excrescens mbrorũ decorem
fedat: quia & auaricia capti animũ dũ quasi delectat
exulcerat. dũ adipiscenda quȩq cogitationi obicit. ad

Expanded text:
exaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapiexaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur. Quia si cordis temptatio usque ad operationem nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit: s non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana ; ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti, daemonipetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente. Quae si in parvis non compescitur, nimium sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat: quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
rant: s usu pͣuorum actuum caligant: Lippus itaq est.
cuiꝰ sensum natura ex acuit: s conuersationis pͣuttas con¬
fundit: Cui bene ꝑ angłm dicit᷑. Collirio inunge ocłos
tuos: ut uideas Collirio quippe ocłos ut uideamus in¬
unguimꝰ : cum ad cognoscendã ueri luminis claritatẽ
intellectus nr̃i aciem medicamine bonȩ oꝑationis ad ui
uamꝰ: Albuginẽ uͦ hab& in ocło: qui ueritatis luc̃e uid̾e
ñ sinit᷑: qui arrogantia sapientie seu iusticiȩ cȩcatur:
Dupilla namq ocłi nigra uid&. albuginẽ tolerans nil uid&:
quia uidelic& sensus humanȩ cogitatioĩs si se stultũ pecca¬
toremq intelligit: cognitionẽ intimȩ claritatis apprehen
dit: Si aut̃ẽ candorem sibi uisticiȩ seu sapientię tribuit:
a luce suꝑnȩ cognitionis excludit: & eo claritatem ueri
luminuis nequa qͣm penetrat: quo se apud se ꝑ arrogantiã

Expanded text:
rant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, rant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit; sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem mabet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionedit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis pondẽ p̃grauatus. cordis faciem ñ attollit: quia
cogitationis statum erigere ñ ual&e. quẽ t̾renȩ usus sollici¬
tudinis curuum ten&. Ex horum quippe specie psalmista
dicit: Incuruatus sum ⁊ humiliatus usquequaq. Quors
culpam quoq ꝑ semde ipsam ueritas reꝓbans: ait Semen
autem qͦd inspinis cȩcidit. hii sunt qui audierunt: ⁊ a sol¬
licitudinibꝰ ⁊ diuitiis. ⁊ uoluptatibꝰ uitȩ euntes suffocant᷑.
& non referunt fructum: Lippus uͦ ẽ. cuiꝰ quidem ingeniũ̃
ad cognitiõem ueritatis emicat: s tam̃ hoc carnalia oꝑa
obscurant: In lippis quippe oculis pupillȩ sanȩ sunt: s hũ¬
more defluenti infirmantes palpebrȩ grossescunt: Quarũ
quia infusione crebra atteritur: etiam acies pupillȩ uici¬
atur. & sunt ñnulli. quorum sensum carnalis uitȩ ope¬
itatio sauciat: qui uidere recta subtilĩt ꝑ ingenium pote¬

Expanded text:
tudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia tudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicit: Incurvatus sum et humiliatus usquequaque. Quorum culpam quoque per semetipsam veritas reprobans ait: Semen autem, quod in spinis cecidit, hi sunt, qui audiunt verbum et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium pote
Abbreviated transcription (Latin):
uiciorum bella ex alto dẽphendit S sunt ñ nulli. qui
dũ estimari hebetes nolunt. sepe se in quibꝰdam inqͥsitiõi¬
bus plusqͣm necesse ẽ exercentes: ex nimia subtilitate fal-¬
luntur. Unde hic quoq subditur: uł grandi. ⁊ torto naso:
Nasus & enim grandis & tortus ẽ. discretiõis subtilitas in¬
moderata: quȩ dũ plusquã dec& excreuerit: actionis suȩ
rectitudinem ipsa confundit: E racto aut̃e pede uł manu
est. qui uiam dei ꝑgere omnim ñ ual&: atq a bonis acti¬
bus funditus exsors uacat: quatinꝰ hec non ut claudus sal¬
tem cum infirmitate teneat: s ab his omnum alienus exi¬
stat Eibbus uͦ ẽ. quẽ t̃renȩ sollicitudinis pondus depri
mit. ne umqͣm ad suꝑna respiciat: s solis his quȩ in infi¬
nus calcantur intendat Qui & si qͣndo aliquid ex bono
patriȩ cȩlestis audierit: ad hoc nimirum ꝑuersȩ consue¬

Expanded text:
vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plus quam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus enim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plus quam decet excreverit, actiorectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede, vel manu est, qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnino alienus existat. Gibbosus vero est, quem terrenae sollicitudinis ponmit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his, quae in infimis calcantur, intendat, qui et si quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc, nimirum perversae consue
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris conticescent. Claudus uͦ ẽ. qui qͥdem quo ꝑgere
debeat aspicit: s ꝑ infirmitate mentis uitȩ uiã ꝑfecte ñ
ual& tenere qͣm uid&: quia ad uirtutis statum dum
fluxa consuetudo non erigitur. quo desidium in nittit᷑.
illuc gressus oꝑis efficacĩt non sequunt᷑. Hinc & enim paulꝰ
dicit. Remissas manꝰ. ⁊ dissoluta genua erigite. & rectos
gressus facite pedibꝰ ur̃is: ut non claudicans erret. mag̾
aut̃e sanetur: Paruo aut̃e naso ẽ: qui ad tenendã men¬
suram discretioĩs. idoneus non ẽ: Nlaso quippe: odores
fȩtoresq discernimꝰ: Recte gͦ ꝑnasum discretio expri-¬
mitur: ꝑ quã uirtutes eligimus. delicta reꝓbamus. Un
i in laude sponsȩ dicit᷑ Nasus tuus: sicut turris quȩ est
in libano: Quia nimirũ sca ȩccłia quȩ ex causis singulis
temptamenta ꝓdeant. ꝑ discretionem conspicit: ⁊ uent᷑a

Expanded text:
in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia quae ex causis singulis tentamenta prodeant, per discretionem conspicit, et ventura
Abbreviated transcription (Latin):
erubescat: qui sic stud& iuuere: ut ꝓximorũ quoq cor¬
da arentia doctrinȩ ualeat fluentis irrigare: qui orationis
usu ⁊ exꝑimento iam didicit. qđ obtinere a dño quȩ poposce¬
rit possit Hinc ẽ qd̾ suꝑna uoce morũ uicia ꝑ corpora infir¬
ma signant᷑: dum ad moysen dñs dicit Loquere ad aar̃õ
Homo de semine tuo ꝑ familias qui habuerit macułã. ñ
offerat panes deo suo: nec accedat ad ministerium eius
Ubi ⁊ repente subiungitur: Si cȩcus fuerit. si claudus. si
si gibbꝰ. si lippus. si albuginẽ hñs in odo. si uigem scabiem.
si impetiginem in corpore: uł ponderosiis: Cȩcus quippe ẽ.
qui suꝑnȩ conteplationis lumen ignorat: qui p̃sentis uitȩ
tenebris p̃ssus. dum uenturã luc̃e nequaqͣm diligent̃ conspi¬
cit: quo gressus oꝑis porrigat nescit: Hinc ienim ꝓpħan¬
te anna dicitur: Pedes scorum suorum seruabit: ⁊ impii

Expanded text:
erubescat, qui sic studet vivere ut proximorum quoque corerubescat, qui sic studet vivere ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare; qui orationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit. Hinc est, quod superna voce, morum vitia per corpora infirma signantur, dum ad Moysen Dominus dicit. Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per familias, qui habuerit maculam, non offeret panes Deo suo, nec accedet ad ministerium ejus. Ubi et repente subjungitur: Si caecus fuerit, si claudus, si si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii
Abbreviated transcription (Latin):
Considetandum ualde ẽ qr cũ causam ppłi electus p̃sul
suscipit: quasi ad egrum medicus accedit Cuius si adhuc
deb& ad exemplum uiuendi ꝑtrahi÷ qui cunctis carnis
passionibus moriens iam sp̃ualit uiuit: qui ꝓsꝑa mun¬
di post ponit: qui nulla adu̾sa ꝑtimescit: qui sola inter¬
na desiderat: cuiꝰ intentioni bene congruens nec om̃ino
ꝑ imbecillitatem corpꝰ. nec ualde ꝑ contum eliã repugnat¬
sp̃c: qui ad aliena cupienda non ducit᷑. s ꝓpria largit᷑.
qui ꝑ pietatis iuscera citiꝰ ad ignoscendum flectitur .s nũ¬
quam plusqͣm deceat ignoscens. ab arce rectitudinis incli¬
natur: qui nulla illicita ꝑpetrat:: s ꝑpetrata ab aliis.
ut ꝓpria deplorat: qui ex affectu cordis alienȩ infirmi¬
tati compatit᷑. sicq in bonis ꝓximi. sicut in suis ꝓfectibꝰ
lȩtat᷑ : qui ita se imitabilem cęt̾is. in cunctis quȩ agit
insinuat: ut int eos ñ habeat qd̃ saltem de transactis

Expanded text:
considerandum valde est quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Cujus si adhuc debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui carnis cunctis passionibus moriens, jam spiritualiter vivit qui prospera mundi post posuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentione bene congruens, nec omnino per imbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam repugnat, qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur; qui nulla illicita perpetrata, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur: sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur; qui ita se imitabilem caeteris in cunctis, quae agit insinuat, ut interius non habeat quod saltem de transactis
Abbreviated transcription (Latin):
eius asꝑgens contra fores tabernaculi septem uicibus: c̃õ¬
bur&:q eam cunctis uidentibꝰ tam pelle quã carnibus eiꝰ
cum sanguine ⁊ fimo flammȩ traditis: Lignum quoq
cedrinum. & ysopum. coccumq bistinctum. sacerdos im¬
mittet in flãma quȩ uacc̃a uorat: & tunc demum lotis
uestibꝰ ⁊ corpore suo ingrediet᷑ in castra ͥ cõmaculatusq e

Expanded text:
cibus, comburetque eam cunctis videntibus, tam pelle et carnibus ejus quam sanguine et fimo flammae traditis. Lignum quoque cedrinum, et hyssopum, coccumque bis tinctum sacerdos mittet in flammam, quae vaccam vorat. Et tunc demum, lotis vestibus et corpore suo, ingredietur in castra, commaculatus
Abbreviated transcription (Latin):
tuiss&: dumq incaitus ꝑ loquacitate defluit: ñ ad usũ
gen̾is. s ad immundiciam sem̃ fundit Unde paulus qͦq
cum discipłm de instantia p̃dicationis ammoner&: dixit:¬
Testificor coram deo & xp̃o iħu qui uidicaturus ẽ iuiuos ac
mortuos: ⁊ aduentum ipsiꝰ. ⁊ regnũ eius : p̃dica u̾bum. insta
oportune importune Dicturus importune. p̃misit opor¬
tune: ꝙr scilic& apud auditoris mentẽ ipsa sua utilttate
se destruit: si habere importunitas oportunitate nescit:¬

Expanded text:
tuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum tuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde Paulus quoque cum discipTestificor coram Deo et Christo Jesu, qui judicaturus est vivos et mortuos, per adventum ipsius et regnum ejus: Praedica verbum; insta opportune, importune . Dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem ipsa sua utilitate se destruit, si habere importunitas opportunitatem nescit
Abbreviated transcription (Latin):
minis patit᷑: immundus erit. Quid ẽ sermo: nͥ semen.
Qui dum ordinate emtttit᷑: audientis mens quasi con¬
cipientis uterus ad boni oꝑis ꝓlem fȩtatur Si uͦ impor¬
tune defluat: emittente polluens generandi uirtutẽ
ꝑdit. In m̃te qͥppe audientium sem̃ secuturȩ cogitatiois
ẽ auditȩ qualitas locutiõis: qr dum ꝑ aur̃e sermo conci¬
pitui : cogitatio in m̃te generat᷑ Nam si sermo sem̃ ño
essc: de p̾dicante paulo nequaqͣm athenienses dicerent:
Quid sibi uult seminiu̾buis hic dicere a De quo de lu¬
cas dicit. Ipse enim erat dux u̾bi: Sem̃ gͦ usui ppaginis
di catum incompetent̃ fluens cȩt̾a menbra coinqui¬
nat: cũ sermo ꝑ quẽ audientiũ sensibꝰ nasci scientia de¬
buit : si inordinate ꝓdeat. etiam quȩ recta senserit fe¬
dat Qui gͦ fluxum seminis sustin&e. ĩmundus asserit.
qr inultiloquio deditus ex eose inquinat: qͦd si ordinate ꝓme-¬
r& ꝓlem rectȩ cogitationis edere in audientium cordeᷤ po

Expanded text:
i patitur fluxum seminis. Quid est sermo, nisi semen, qui dum ordinate mittitur, audientis mens, quasi concipientis uterus, ad boni operis prolem fecundatur; si vero importune defluat, emittentem polluens, generandi virtutem perdit, in mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est, auditae qualitas locutionis; quia dum per aurem sermo concipitur, cogitatio in mente generatur. Nam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquam diceQuid sibi vult seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux verbi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens, caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat . Quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audie
Abbreviated transcription (Latin):
UM beatissimi atq apłici Gregorii pontificis nr̃i.
ur̃i quoq ad dnm̃ nutritoris dicta sepius lecti

Expanded text:
um beatissimi, atque apostolici Gregorii, pontificis nostri, vestri quoque, addam nutritoris, dicta saepius lecti
Abbreviated transcription (Latin):
one etiam testimonii. non solum uerboꝵ sacisfactionẽ sibi
posse sufficere iudicauit: nisi alterius iterum deducti ad
mediũ testimonii euidenti interpretatione latius edocer&.
Actumq est: ut hac occasione sicut prefatus sum. ueteris testa¬
menti tota pene series occulta patesceret: quȩ diuini nutus
aspiratione reserata. famis nr̃e esuriem suꝑni pabcili copia
satiaret. Huius ergo rei nimis ardenti desiderio ꝓuocatus:
quedam de eisdem testimoniis ceꝑam sub quadam breuita¬
te decerꝑe: aliqua uero neglegendo transire. Quoo dũ fie¬
ret: sicũc consuentia mea michi testis est. me nolente. adq¬

Expanded text:
one etiam testimonii, non solum verborum satisfactionem sibi one etiam testimonii, non solum verborum satisfactionem sibi posse sufficere judicavit, nisi alterius iterum deducti ad medium testimonii evidenti interpretatione latius edoceret. Actumque est, ut hac occasione, sicut praefatus sum, veteris Testamenti tota pene series occulta patesceret, quae divini nutus aspiratione reserata, famis nostrae esuriem superni pabuli copia satiaret. Hujus ergo rei ardenti nimis desiderio provocatus, quaedam de iisdem testimoniis coeperam sub quadam brevitate decerpere, aliqua vero negligendo transire. Quod dum fieret, sicut conscientia mea mihi testis est, me volente, atq
Abbreviated transcription (Latin):
esse ipsa luculentissima uerboꝵ eius satisfac¬
tio suaderet: quiddã in eis repperi sine comꝑatione pocissi¬
mum. Dum igitur unius sc̃i uiri. hoc est beati iob hystoriã.
abstrusis mysterioꝵ opacitatib textam sub triplici. id est ty¬
pica. morali. atq hystorica studuit expositione discutere:
ac repulso ignorantiȩ nubilo. in aꝑto cunctis luce clarius
serena patefactione monstrare: pene totam ueteris ac noui
testamenti seriem. rerum explanandarũ necessitate est coac¬
tus exponere. Ubi enim occulte nimis rei dlucidande neces¬
sitas imminebat. ne aut obscurum quid apud audientiũ
animos remareret. aut ipse non liquidissima satisfactione
obscuritatis interna ad lucẽ uideretur eicere. non solũ diser¬
tissimis uerboꝵ assertionib quod clausum erat aꝑuit. sed ita
obscuritas rei explanande. augeret potus caliginem quã
auferret. idemq testimonium studuit addite expositionis
explanatione dissere. In quibdam namq locis in expositi¬

Expanded text:
esse ipsa luculentissima verborum ejus satisfactio suaderet: quiddam in eis reperi sine comparatione potissimum. Dum igitur unius sancti viri, hoc est beati Job historiam abstrusis mysteriorum opacitatibus tectam, sub triptici, id est typica, morali, atque historica studuit expositione discutere, ac repulso ignorantiae nubilo, in aperto cunctis luce clarius serena patefactione monstrare, pene totam veteris ac novi Testamenti seriem rerum explanandarum necessitate est coactus exponere. Ubi enim occultae nimis rei dilucidandae necessitas imminebat, ne aut obscurum quid apud audientium animos remaneret, aut ipse non liquidissima satisfactione obscuritatis, interna ad lucem videretur ejicere; non solum disertissimis verborum assertionibus, quod clausum erat aperuit, sed ita obscuritas rei explanandae, augeret potius quam auferret caliginem. Idque testimonium studuit addita expositionis explanatione disserere. In quibusdam namque locis in expositi
Abbreviated transcription (Latin):
puer ab helyseo missus cũ baculo non resuscitat: ꝑ sem& ip¬
fum uͦ helyseus ueniens. seq suꝑ mortuum sternens. atq
ad eius menbra se colligens huc illucq deambulans. ⁊ in ore
mortui septies aspirans. hunc ad reduiiuã lucẽ ꝓtinus per
ni ds quasi mortuum puerũ doluit: cũ extinctos nosini¬
quitatis aculeo miseratus aspexit Et quia ꝑ moysen terro¬
rem legis ꝓtulit: quasi ꝑ puerum uirgam misit. Per legẽ
quippe uirgam ds̃ tenuerat: cum dicebat Si quis hȩc uel
illa fȩcerit: morte moriat᷑. A peccati gͥ morte timor nos su¬
fectum adduxit lex:. Ipse autẽ ꝑsem& ipsum ueniens super
cadauer se humiliter sternens: ad exeque̾nda sibi mortu
menbra se colligit: quia cum in forma dĩ essae. non rapi¬
nam arbitratus ẽ esse se ȩqualem deo. s sem&ipsum ex in¬
aniuit. formã serui accipiens. in similitudiñe hominũ
factus. ⁊ habitu inuentus ut homo: huc illucq deambula¬
bat. quia & uideam iuxta. & longe positas gentes uocat.

Expanded text:
puer ab Eliseo missus cum baculo non resuscitat per semetipsum, verum Eliseus veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit? et quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi per puerum virgam misit. Per legem quippe virgam Deus tenuerat, cum dicebat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. » A peccati igitur morte timor nos suerfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, factus, et habitu inventus ut homo. Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta, et longe positas gentes vocat.