comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑuagata expectare. ista que dicis dici uolumꝰ neq
tam dici. ꝙͣ isto dici modo raeq tibi hoc pro me solum
s pro hus oĩbus sine ulla dubitatione respondebo.
Ego uero ĩquit antonius ĩueni iã quẽ negaram ĩ
co quẽ scripsi libello me ĩuenisse eloquentẽ. s eo ne
te landandi quidẽ causa int̾pellaui. ne quid de hoc tã
exigno p̃monis tui tẽpore uerbo uns meo dinume̾t :
bec richimorid ac imisicorid acerrema norna dirige¬
be Et esficiendiõ ẽ id modo nobis ne fluar gr̃o ne pa¬
gedẽ ne insistat interius ne excurrat longio suo
mẽbris distĩguat᷑ ut qu̾sioẽs hẽat absolutas. Feq
semꝑ utendĩ  perpetuitate et aͣs ꝯn̾siõe uerborĩd
srie pe capiẽda mẽbris minutioribꝰ oro est que ti
ipa mẽbra sũt nu̾s uĩcienda ¶ Recos ros peoit aut
hẽrous e conturbet ip̃i occane rel oror ipĩ uqui

Expanded text:
ervagata exspectare. Ista, quae dicis, dici volumus; neque tam dici quam isto dici modo; neque tibi hoc pro me solum, sed pro his omnibus sine ulla dubitatione respondeo.' 'Ego vero' inquit Antonius 'inveni iam, quem negaram in eo, quem scripsi, libello me invenisse eloquentem. Sed eo te ne laudandi quidem causa interpellavi, ne quid de hoc tam exiguo sermonis tui tempore verbo uno meo deminueretuhaec rhythmicorum aut musicorum acerrima norma dirigenda; efficiendum est illud modo nobis, ne fluat oratio, ne vagetur, ne insistat interius, ne excurrat longius, ut membris distinguatur, ut conversiones habeat absolutas. Neque semper utendum est perpetuitate esaepe carpenda membris minutioribus oratio est, quae tamen ipsa membra sunt numeris uincienda. Neque uos paean aut herous ille conturbet: ipsi occurrent orationi, i
Abbreviated transcription (Latin):
accusatus onuitui nobis priuata in cã magna et graui cũ
cepiss curio pr̃ rũderesubito assedit cũ sibi ueneius memo nã
arreptam dice̾ Quid ego de misationibz loquar quibus ego
lore assequebar que qualiacũqz in me sunt me ip̃m peniret p̃
ita doleuter uti selenius ut pueꝵ infantẽ in manib porãte
tencierumꝰ ut alia in cã ex citharedo nobili sublato etꝑfilio
puo plangore et lamentatione compleremꝯ foꝵ ¶S est faᵈ
nuretur odiat cupiat diligat rideat speret metuat lete
doleat Qua in uarietate durior accusatio suppeditabit exͣ
mitiores defensiones mec Nullo ei̾ modo aĩꝰ audientis aut
incitari aut lemri pr̃ qui modus a me non tẽtatꝰ su

Expanded text:
accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de miserationibus loquar? quibus eo lore adsequebar. Quae qualiacumque in me sunt—me enim ipsum paeniita dolenter uti solemus, ut puerum infantem in manibus perorantes teneremus. Ut alia in causa excitato reo nobili, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione compleremus forum sed rit diligat, cupiat fastidiat, speret metuat, laetetur doleat; qua in varietate duriorum accusatio suppeditabit exempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim modo animus audientis aut incitari aut leniri potest, qui modus a me non temptatu
Abbreviated transcription (Latin):
tatio eoꝵ elegaus iaui inde ab aꝵ ᷝ constituta s aliꝙ̃to
nuõslꝰ et ita de re ꝯĩa dicentur ut etꝭcũ ꝓprus multa
leuit dicantur et in adu̾sarios aspe ¶ngendis uero ⁊ cor
pl odntra abiciendis nichil ẽ quod non ꝑsice̾ possit or̃o
quod int̾ media aita faciendum est quotienstũbi dabĩ¬
ul amplificandiel muuiendi iocꝰ et pene infunte ꝑorando
¶ue ret sunt eñ que bene tractati ab oratore nĩrabil
ad naturã ⁊ ad more s ad ocnĩ uite consuetudiem atconudatũ¬
est Altiũ quod udem pateticon noiant quo ꝑturbant aĩ et ꝯci¬
ad beuiuo c̾tian ꝯsiliaudã patum. hoc uehementiꝰ incensũ¬
⁊ Incitatum quo tat̾ eripunitur quod cum rapide fertur su¬
stiueri nullo pacto pĩ Quo gñt̾ nos mediocres aut multo erꝭ
nuiꝰ s magno semꝑ usu atz impetu sepe aduersarios de statu
oi̾im deiecius Nobis pro fauuliari ⁊e siõmus orator noure¬
ppoudit hortensius a nobis homo audacissiꝰ catiliua in senatu

Expanded text:
tatio elegans iam inde ab Aristotele constituta—, sed aliquanto nervosius et ita de re communia dicentur, ut et pro reis multa leniter dicantur et in adversaries aspere. Augendis vero rebus et contra abiciendis nihil est quod non perficere possit oratio; quod et inter media argumenta faciendum est quotiescumque dabitur duo restant enim, quae bene tractata ab oratore admirabilem ad naturas et ad mores et ad omnem vitae consuetudinem accommodatum; alterum, quod idem paqhtiko\n nominant, quo ad benevolentiam conciliandam paratum; hoc vehemens incensum incitatum, quo causae eripiuntur: quod cum rapide fertur, sustineri nullo pacto potest. quo genere nos mediocres aut multo etiam minus, sed magno semper usi impetu saepe adversaries de statu omni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; a nobis homo audacissimus Catilina in senatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiam nam in celio sane̾ ad cam utile fuit cũ illud authom
cum ille a se pecumiã ꝑstam̃ dice̾t testis et hrẽt filiũ deli¬
catiorẽ abeunte iaui etate illo fentir senẽ cẽ tacitũ xxx nuͣi
mis est Inħ genꝰ ꝯniciunt᷑ et prou̾bia ut illud scipionis cum
azella oñis se prouiuicias stipendia merentẽ pagrasse gla̾r etͤ
ietiuere eauid̾ uenustatem non in ea re s in u̾bis posita di-¬
Eciam in u̾bo põitũ nõ insulsũ¬

Expanded text:
biam. Nam in Caelio sane etiam ad causam utile fuit tuum illud, Antoni, cum ille a se pecuniam profectam diceret testis et haberet filium delicatiorem, abeunte iam illo, sentin senem esse tactum triginta minis? In hoc genus coniciuntur etiam proverbia, ut illud Scipionis, cum Asellus omnis se provincias stipendia merentem peragrasse gloriareretinere eandem venustatem, non in re, sed in verbis posita duetiam in verbo positum non insulsu
Abbreviated transcription (Latin):
nou mõ non foro digna sz uix ꝯuiuio liborum ¶ Detractis
ĩgitur tot rebus ex hoc oratgriõ ioco facetie ⁊elique suut q̃
aut iu re que aute diuisi poĩte uidentur eẽ ã iuberbo nam
qd̾ quibustũq u̾bis dixi̾s facetũ tñ ẽe re continetur quod m̃i¬
tis ubis salemi auuttit in u̾bis hz eem leporem Ambigua
sunt iu pͥuus acuta at inb̃bo sopita non urre s nou sepe
risuru mouet magis ut belle et lrãte dicta laudant᷑ ut i illũ
ticiũ qui cumi scudiose laudaret et idem signa sacra noctu
frange̾ putare᷑ gregalesq eum cũ in campũ ł nõ uenisset
requir̾ent excusauir uespa terentius ꝙ brachiũ fregisset¬

Expanded text:
um non foro digna, sed vix convivio liberorum. Detractis igitur tot rebus ex hoc oratorio loco facetiae reliquae sunt, quae aut in re, ut ante divisi, positae videntur esse aut in verbo; nam quod, quibuscumque verbis dixeris, facetum tamen est, re continetur; quod mutatis verbis salem amittit, in verbis habet omnem leporem. Ambigua sunt in primis acuta atque in verbo posita, non in re; sed non saepe magnum risum movent; magis ut belle, ut litterate dicta laudantur; ut in illum Titium, qui cum studiose pila luderet et idem signa sacra noctu frangere putaretur gregalesque eum, cum in campum non venisset, requirerent, excusavit Vespa Terentius, quod eum bracchium fregisse
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo naio tũ hio gerꝰ ridili risigin aliqua ẽ nota
notari uolo ¶st aũt ex ħ qne illua quad tu trasse mip ei
ueniss Tu uo̾ inquisti molestꝰ non eue uidebis igitur te iꝙͥ
sustitari et tu c̃te negaram te mo estum futurũ et eod̃ mõ
ex centuria sua renũtiaret receduũ ꝯsulem preto qui di¬
ãi sententia h a frrida funt a̾ tu salsa qũi aliud est exspec
cepti sumꝰ exspectatione rei ridemꝰ
¶Inb̾dis eciam illa sunt que aut ex ĩpmutata
orõe dicuntur aut uinꝰ ex u̾bi translatione a̾ ex musione

Expanded text:
 huius ridiculi insigni aliqua et nota re notari volo; est autem ex hoc genere illud, quod tu, Crasse, nuper ei, venisset, "tu vero" inquisti "molestus non eris." "Iubebis igitur te" inquit "suscitari?" Et tu "certe negaram te molestum futurum." Ex eodem hcum ex centuria sua renuntiaret Acidinum consulem praecoque dianimi sententia." Haec aut frigida sunt aut tum salsa, cum aliud est exspectcepti sumus exspectatione, ridemus. In verbis etiam illa sunt, quae aut ex immutata o
Abbreviated transcription (Latin):
dissuasor an suiliꝰ dic michi inquit A puiari tametsi ꝯtᶜͣ
te dixo michi maledicturꝰ es ut cec̾is feasti ut semẽtem fecs
ita metes inquit
¶Ex trauslatione a ut cũ
scipio ille maior cornithus statuand pe

Expanded text:
dic mihi," inquit "M. Pinari, num, si contra te dixero, mihi male dicturus es, ut ceteris fecisti?" "Ut sementem feceris, ita metes" inquit. Ex translatione autem, ut, cum Scipio ille maior Corinthiis statuam p
Abbreviated transcription (Latin):
aiubiguo alto gu̾e adituli fuit ut michi quid̾ uidet᷑ salsis¬
sunꝰ ħ tũ est uenustũ tã in alt̾tade arripitur ab adusano
ubum et ei eo ut a catulo in phm in eũspiũ aliqͥd qͥ laces¬
surit infligr̃ Ecũ pulchͣ suit ambiguor gn̾a de quibus ẽ q̃d
doct̾ua subtilior attende̾ et acitupari u̾ba. oportebit In qͥb¬
ẽ ut ea que sunt frigidiora. uitem. ¶ Est enĩ cauend̃ ne acer¬
situm dictum putetur ꝑmulta tũ acuta dici̾ꝰ / altiũ geuq¬

Expanded text:
ambiguo altero genere ridiculi, fuit, ut mihi quidem videtur, salsissimus. Hoc tum est venustum, cum in altercatione arripitur ab adversario verbum et ex eo, ut a Catulo in Philippum, in eum ipsum aliquid, qui lacessivit, infligitur. Sed cum plura sint ambigui genera, de quibus est docto, ut ea, quae sint frigidiora, vitemus,—est enim cavendum, ne arcessitum dictum putetur—permulta tamen acute dicemus. Alterum ge
Abbreviated transcription (Latin):
rõnuscũ rofo adess exclauat uentos illisbris declarari /¬
et discrepantia quid huic abest nisi res et uirtus
¶Bella est ecꝭ fauuliaris ⁊ phensio quĩ
errantis ut qm̃ obuirgauit albuciũ gracꝰ quo quĩ . ⁊ hus
tabulis quedaui albucio ꝓbatum uidere᷑ ualde absoluto sce¬
uola gauderet n intellige̾t contra uas tabulas iudicatũ
tudiss suadebat grauiꝰ ut mulsum frigidũ iuberet simul
ac domũ reduss ꝑdami inquit boteui si id fece̾o melio est ĩꝙ¬

Expanded text:
Romanus, cum Rufo adesset, exclamat, neutrum illis litteris declarari: "entur etiam discrepantia: "quid huic abest nisi res et virtus?" Bella etiam est familiaris reprehensio quasi errantis; ut cum obiurgavit Albium Granius quod, cum eius tabulis quiddam ab Albucio probatum videretur, et valde absoluto Scaevola gauderet neque intellegeret contra suas tabulas esse iudicatum. obtudisset, suadebat Granius, ut mulsum frigidum biberet, simul ac domum redisset, "perdam" inquit "vocem, si id fecero": "melius est" i
Abbreviated transcription (Latin):
apud nũmaciã qm̃ stomachare᷑ cũ e metello dixisse dicit᷑
si quĩtum pare̾t m̃r eiꝰ asmũ fuisse parituram
gr̃as agat inquit si maliũ ꝯpilari ꝙͣ uenire ut az ello
affentauꝰ obieiente lustrũ illud infelix noli inꝙ mirari Is ei
quete ex trarus exeinit lustrimi ꝯdidit et taurũ m olauie
tũntia supitio es ut pelegione tuutatẽ obstramaisse ols uit
mĩnus quod alesun igmoĩa leuarit¬

Expanded text:
apud Numantiam, cum stomacharetur cum C. Metello, dixisse dicitur: "si quintum pareret mater eius, asinum fuisse parituram.gratias agas," inquit "si malui compilari quam venire"; ut Asello Africanus obicienti lustrum illud infelix, "noli" inquit "mirari; is enim, qui te ex aerariis exemit, lustrum condidit et taurum immolavit." Tacita suspicio est, ut religione civitatem obstrinxisse videatur Mummius, quod Asellum igno
Abbreviated transcription (Latin):
iliꝯ qui in senatu qm̃ agetur de agiis publitis et de lege toria
e pete luculus al huo qui a pecos eius pasti agros publicos
cullum uid batur ¶Ego librrum puto ẽẽ qualis pastitur
placet michi illud ei scipionis illiꝰ qui a graccũ ꝑtulit quĩ
uerũ ab ħ uero crasse nichil faet¬
ut se crasso daret p̃r ets inquit ut õmo qued te audisse
dicis nũꝙͣ audieris hoc ita p̃t̾ eyspectationem accid ͭ ut

Expanded text:
ius, qui in senatu, cum ageretur de agris publicis et de lege Thoria et peteretur Lucullus ab eis, qui a pecore eius depasci agros publicos cullum videbatur—"ego liberum puto esse: qua libet pascitur." Placet etiam mihi illud Scipionis illius, qui Ti. Gracchum perculit: cum us." Ab hoc vero Crasso nihil faceut se Crasso daret. "Potest etiam fieri," inquit "ut omnino, quod te audisse dicis, numquam audieris." Hoc ita praeter exspectationem accidit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quod catull ꝯ dixit tiuidani oratorĩ malo qui cui epiiogo
¶¶Ne tñ hcule ecrilla ualde monẽt stamiacosa et q. sũmorosa
fudicula nã qm̃ amorosa dicãtur tuz eñi non salse s naͣ
ridetur in quo ut mchi ur̃ psalsum illud est apud nouiũ
adusario mes da istir̃ prõnũ deuĩ in menner dederis

Expanded text:
quod Catulus dixit cuidam oratori malo: qui cum in epilola valde movent stomachosa et quasi submorosa ridicula, non cum a moroso dicuntur; tum enim non sal, sed natura ridetur; in quo, ut mihi videtur, persalsum illud est apud Novium: adversario meo da istum patronum, deinde mihi neminem dederis."
Abbreviated transcription (Latin):
oculis crestu õiumi et ĩmiuenti idma guitate et celi̾tate u̾boꝵ
brute quid sedes quid illã ã non pri nũciariuis tuo Quidillis
oib quoꝵ ymagines duci uides Quid maiorib tus quid lelio
sed facesse nichil supest libidines totum dissipautrunt. au
uti cuuli est au prnũ s dices te cium edes uende̾s ne ĩ nꝑ
rus quid̾ et ceusis solum tibi pr̃nũ reliquisse an rei mali¬
tari qui nũꝙ castra uidis au eloquẽtis que neq ẽ in te.
et quidquid est quod est uocis ac lingue om̃e istud in turpⁿ ͤ
calũpine questi ꝯti listi Iu lutem aspite audes. tu hoi
h tragica atz diuina faceta aut eciami uibaua inuabilia

Expanded text:
oculis, gestu omni ei imminenti, summa gravitate et celeritate verborum "Brute, quid sedes? Quid illam anum patri nuntiare vis tuo? Quid illis omnibus, quorum imagines duci vides? Quid maioribus tuis? Quid L. Sed fac esse, nihil superest; libidines totum dissipaverunt. An iuri civili? Est paternum. Sed dicet te, cum aedis venderes, ne in rutis quidem et caesis solium tibi paternum recepisse. An rei militari? Qui numquam castra videris! An eloquentiae? Quae neque est in te, et, quicquid est vocis ac linguae, omne in istum turpissimum calumniae quaestum contulisti! Tu lucem aspicere audes? Tu hos haec tragica atque divina; faceta autem et urbana innumerabilia
Abbreviated transcription (Latin):
iucutate ⁊ etmendꝰ eci que i illa cã poranda feceras
maguo dolore fecisse ¶Queni cũ ego ꝯsulem fuisse impatorẽ
omatũ a senatu ouãtemt in capitoluun ascendisse meni̾sse
hũs cum derelictum debilitatim merẽtẽ in sũriũ dastͥriẽ
ad duutũ uidereu non priussum conatꝰ miam aluis amontre
qa sum ip̃e captꝰ Fensi equid̾ tum maguope moue.i Iu¬
dite tum extitam mestum uc sordidatim senem / et cũ ista
sici p̃ti trasse laudas nou arte de qua quid loquar s motu
sus adiuua et cũꝙillum trebro appellans cellegã ei suum
cemendarẽ at ip̃m aduotum ad ꝯem̃ hõi fortia efen

Expanded text:
itate retinendus esset, quae in illa causa peroranda fecerim, sine magno dolore fecisse: quem enim ego consulem fuisse, imperatorem ornatum a senatu, ovantem in Capitolium ascendisse meminissem, hunc cum adflictum, debilitatum, maerentem, in summum discrimen adductum viderem, non prius sum conatus misea sum ipse captus. Sensi equidem tum magno opere moveri iudices, cum excitavi maestum ac sordidatum senem et cum ista feci, quae tu, Crasse, laudas, non arte, de qua quid loquar nescio, suis adiuvaret cumque ego illum crebro appellans conlegam ei suum commendarem atque ipsum advocatum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ro iꝑa ꝯ firmat que simul at emssa est adheri scit illud aũt
quaui canse qui nisi multa et uaria etcopiosa et sili oiõe ⁊t
cententiont actois nems p̃t ¶auare qui eut bi ouit a sussie
dicunt docere iudicem possant ꝯuiouere iudicem non pũt
Iu quo sunt oĩa ¶ Im illud ꝓspicuũ ẽ euĩ ⁊ eꝵ iu contrarias
ꝑtes facaltatem l eisdem suppeditare locis sarto ieistend
aut si ita nou refellas affendum est in contra ᷑ ꝑte quod sut
aut grauiꝰ ã eque graue Illa ã que aut ꝯpliationis causa
leit᷑ a promotionis uehement aguutur ꝯtrarus promotoib
tradi arte possunt natura sunt ꝓpͥa c̾te n ullam artem desirũt
In quib tu longe alus mea sententia resai ꝙrllis quo magi
mithi euetꝭ ã testis ẽe potes nulla arte esse satos ã s quauce

Expanded text:
o ipsa confirmat idque, simul atque emissum est, adhaerescit; illud autem quam consequi nisi multa et varia et copiosa oratione et simili contentione actionis nemo potest; qua re qui aut breviter aut summisse dicunt, docere iudicem possunt, commovere non possunt; in quo sunt omnia. Iam illud perspicuum est, omnium rerum in contrarias partis facultatem ex eisdem suppeditari locis. Sed argumento aut, si ita non refellas, adferendum est in contrariam partem, quod sit aut gravius aut aeque grave. Illa autem, quae aut conciliationis causa leniter aut permotionis vehementer aguntur, contrariis commotionibus i alia omnia tradi arte possunt, naturae sunt propria certe neque ullam artem desiderant: in quibus tu longe aliis mea sententia, Caesar, excellis; quo magis mihi etiam aut testis esse potes nullam esse artem salis aut,
Abbreviated transcription (Latin):
clare acta loudaret qͣue heprie ego trase cuiatefrattae¬
in causis horrere soleo tanta uis auni tantꝰ Impetꝰ tantus
dolor oculii uultu gestu digito demq isto tuo significari sol
Iãtum est flumẽ grauisslõꝵ optiorumq uboꝵ tam integre¬
ut michi nou solum tu niceudẽ iudicem s ip̃euidearis incensꝰ
¶Neq fieri p̃t̃ ut doleat is qui audu ut odĩt ac iuidit ut ꝑti¬
quos orator adhibere uult iudici In mõ oratore impssi esse atz
mixti uidebuntur E si fictus aliquis dolor sustipiendꝰ eẽt
etsi in eiusmedi gn̾e orõis nil eẽt nsi fliũ atz iuntatione suula¬
tũ maior ars aliqua forsitan esset requirenda lunt ego ꝙͥ
tibi crasse quid ceti̾s accidat nescio . de me a̾ causa nullã estc̃.
apud hoies prudent. moo atz auticissios mentiar llon meh̾cle
unꝙͣ apud iudice̾ dolorem a iuiẜacordiã ã inuidiam ã odiũ

Expanded text:
clare acta laudaret, quae me hercule ego, Crasse, cum a te tractanin causis, horrere soleo: tanta vis animi, tantus impetus, tantus dolor oculis, vultu, gestu, digito denique isto tuo significari solet; tantum est flumen gravissimorum optimorumque verut mihi non solum incendere iudicem, sed ipse videatur ardere. Neque fieri potest, ut doleat is, qui audit; ut oderit, ut in videat, ut pertiquos orator adhibere volet iudici, in ipso oratore impressi esse atque inusti videbuntur. Quod si fictus aliqui dolor suscipiendus esset et si in eius modi genere orationis nihil esset nisi falsum atque imitatione simulatum, maior ars aliqua forsitan esset requirenda: nunc ego, quid tibi, Crasse, quid ceteris accidat, nescio; de me autem causa nulla est cur apud homines prudentissimos atque amicissimos mentiar: non me hercule umquam apud iu
Abbreviated transcription (Latin):
odio aũ uidĩt n ad miãm adduce᷑ insi tu ei signa dołoris tui
nulla maties tam facilis ad exardescend̾̃ est q̃ nisi adiuoto igne
ignẽ concipe polla sic nulla mens est taui ad cõphendendum
ui oratoris pata que possit incendi nisi ip̃e inflãmatꝰ ad eãctan
totiens irasci ltotiens dolore totiens oñi motu aĩ concitarip
htim in rebus aliems magna uis e̾ earum sententiaꝵ atz eoꝵ

Expanded text:
ei tu signa doloris tui nulla materies tam facilis ad exardescendum est, quae nisi admoto igne, ignem concipere possit: sic nulla mens est tam ad comprehenden dam vim Oratoris parata, quae posstotiens irasci, totiens dolere, totiens omni motu animi concitari, praesertim in rebus alienis, magna vis est earum sententiarum atque
Abbreviated transcription (Latin):
õium seditionũ gña uicia ꝑicula tollegi eamq orõ ex om̃i
rei pu᷑ ͤ nr̃ori tempoꝵ uarietate repituu conclusiq ita
ut dicem̾ et si oñis semper moleste seditiones fuissent iustas tñ
tione potuisse. at s ille seditiones saluti huit cuicn fuissent nõ
contnuo si quis motꝰ ipli factꝰ ẽet id de norbano n piculo a¬

Expanded text:
Omnium seditionum genera, vitia, pericula conlegi eamque orationem ex omni Omnium seditionum genera, vitia, pericula conlegi eamque orationem ex omni rei publicae nostrae temporum varietate repetivi conclusique ita, ut dicerem, etsi omnes semper molestae seditiones fuissent, iustas tamen ensione potuisse; ac, si illae seditiones saluti huic civitati fuissent, non continuo, si quis motus populi factus esset, id C. Norbano in
Abbreviated transcription (Latin):
non misiarilis s ecꝭ irridenda fuiss orõ mea ¶ ERuaobrem h
sodali meo tãtum incendiũ nou orõe solũ s et mltomagis ui¬
et ardors et dolore et ardore aĩ conritaras ut ego ad restingued
uix conarer accede̾ haburi as enĩ tu oiã in cã sũpiora uur fur¬
ta lapidationẽ cendelitatẽ tribuuntiã in cipionis graui miha c
casu iu iudiciũ uocabas deinde p̾ncipem et senat. et ciuitatis
coctã et ẽ didiũ cũ mt̾cede̾ uerient rogutioni nemo potãt ne¬
gare accedebat ut hic tu adolescens pr̃o re .p. q̃ri sũma cũ
dignitate existimare Ego homo censoriꝯ uix satis haueste
uiderer sediciosim cuĩe ĩt in hoĩs ꝯsiaris calamitate crude¬
forũ uix ut michi quedã temus uenia darẽ excusationis
Ꝙ tũ eũ defendem qui miciii regatꝰ fuils hic ego quid
dicam me arten aliquam adhibuisse quid fccerim narrabe
siplacu̾i̾t uos meami defensionen in aliquo artis loco reponeti

Expanded text:
non miserabilis, sed etiam inridenda fuisset oratio mea. Quam ob rem hoc  accusando sodali meo tantum incendium non oratione solum, sed etiam multo magis vi et dolore et ardore animi concitaras, ut ego ad id restinguendum vix conarer accedere? Habueras enim tu omnia in causa superiora: vim, fugam, lapidationem, crudelitatem tribuniciam in Caepionis gravi miserabilique casu in iudicium vocabas; deinde principem et senatus et civitatis,Cottam et T. Didium, cum intercedere vellent rogationi, nemo poterat negare. Accedebat ut haec tu adulescens pro re publica queri summa cum dignitate existimarere; ego, homo censorius, vix satis honeste viderer seditiosum civem et in hominis consularis calamitate crudeorum, vix ut mihi tenuis quaedam venia daretur excusationis, quod tamen eum defenderem, qui mihi quaestor fuisset. Hic ego quid dicam me artem aliquam adhibuisse? Quid fecerim, narrabo; si placuerit, vos meam defensionem in aliquo artis loco reponetis.
Abbreviated transcription (Latin):
nuitatis narat hunc gurgitem metuebat ne cum is eenͥ
fecit toteñ ut audnui ut audiui sceuolant dice̾ iunt uere biu¬
Iu fundibrute quos tibi pr̃ publicis cõmentarus y q̃tos
reliquit ꝙͥ nisi pubent teinquit iaui hrẽt quartuuil tiũ
ꝯposusset et sic etiam inbalueis locum cum filio st̾ptũ reli¬
quislet ¶uis est iͬ qui nou fateatur hͦ lepore atz hur fait¬
ius nõ minꝰ ⁊efutatum essebrutum p illis ti agedus quas

Expanded text:
civitatis norat hunc gurgitem; metuebat ne, cum is nihifecit—tot enim, ut audivi Scaevolam dicere, sunt veri Brui sunt hi fundi, Brute, quos tibi pater publicis commentariis consignatos reliquit? Quod nisi puberem te, inquit, iam haberet, quartum librum composuisset et se etiam in balneis lotum cum filio scriptum reliquisset." Quis est igitur qui non fateatur hoc lepore atque his facetiis n
Abbreviated transcription (Latin):
Ez in michi uidis aute tempus a me rom oidis et dispo¬
disponenda tota oroe querendum ¶ ualet igu᷑ multũ ad
ddͫ probari mores et instituta egrui qui agent cãs et eoꝵ
pro quibus etiam improbari adu̾sarioꝵ. aiosq eoꝵ apud
quos agetur contiliari ꝙmaxie ad bẽiuolentiam tũ erga
oraterem tum erga illum pro quo dicet orator ¶ oncilia ᷑
suuãt in aratore lenitas uocis uultus puderis significanio
uerborum tomitas si quid prosequare acrius ut inuitꝯ et
conctus pat̾e uideare facilitat libalitatꝭ mãsuetudins
pietatis grati aĩ non appetentis ni auidi signa ꝑferis
putile est ea q oĩa que uerbo ꝵ demissoꝵ non acruu nõ
ptinaciũ nõ litigiosorum non acerbor sunt ualde beniuo¬
Tentram ꝯciliant abalienantq ab hns in quibus h nõ suuli
¶taq cadem siri in adu̾sarios ex contrarus ⁊ ferenda s ge
hoc tetum oroĩs Iu hus causis xcellit iu quib muꝰ p̃t h
flãmari aĩs udicis acri et uehemeti quadam incita ᷤ ͤ

Expanded text:
tamen mihi videris ante tempus a me rationem ordinis et dispodisponenda tota oratione quaerendum. Valet igitur multum ad vincendum probari mores et instituta et pro quibus, et item improbari adversariorum, animosque eorum, apud quos agetur, conciliari quam maxime ad benevolentiam cum erga oratorem tum erga illum, pro quo dicet orator. Conciliantuadiuvant in oratore: lenitas vocis, vultus pudoris significatio, verborum comitas; si quid persequare acrius, ut invitus et coactus facere videare. Facilitatis, liberalitatis, mansuetudinis, pietatis, grati animi, non appetentis, non avidi signa proferre perutile est; eaque omnia, quae proborum, demissorum, non acrium, non pertinacium, non litigiosorum, non acerborum sunt, valde benevolentiam conciliant abalienantque ab eis, in quibus haec non sunt; itaque eadem sunt in adversarios ex contrario conferenda. Sed genus hoc totum orationis in eis causis excellit, in quibus minus potest inflammari animus iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
ad illa nifuora ueniauiꝰ nichil ẽ em̃ in dd̾ catulle mauis ꝙͣ
il faueat oratori is qui audiet utiq ip̃e sit moueat ut ipes
quoda ai et ꝑturbatione magis ꝙͣ udicio aut cansilis rega᷑
plura eni nuelto hoies iudicant adio a amore iuut cupiditate
a rracundia a dolorei aut letiꝰ a sre ã tunore a errore a
aliqua ꝑmotione mẽtis ꝙͣ u̾i̾tate aut p̃stripto aut iuris norͣ
aliqua aut iudicu formula ã legib quare nisi nobis quid aᵈ
aulu inquit catullus etia nũc deesse uide hus rebus¬
auth om quas ei posiusti quod sit tibi. explicandũ ꝙ illui pro¬
fiscistare quo te dicis intende ¶uĩdna inquit anth.Iui
tibi ordo placet inquit catullus ei que dispo arbo iu qua

Expanded text:
ad illa maiora veniamus: nihil est enim in dicendo, Catule, maius, quam ut faveat oratori is, qui audiet, utique ipse sic moveatur, ut impetu quodam animi et perturbatione magis quam iudicio aut consilio regatur: plura enim multo homines iudicant odio aut amore aut cupiditate aut iracundia aut dolore aut laetitia aut spe aut timore aut errore aut aliqua permotione mentis quam veritate aut praescripto aut iuris norma aliqua aut iudici formula aut legibus. Qua re, nisi quid vobis aliud aulum' inquit Catulus 'etiam nunc deesse videtur eis rebusAntoni, quas exposuisti, quod sit tibi ante explicandum, quam illuc proficiscare, quo te dicis intendere.' 'Quidnam?' inquit. 'Qui ordo tibi placeat' inquit Catulus 'et quae dispositio a
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ nequaqͣ satis ẽẽ reꝑire quid dicas nisi iuuentũ tractare
rossisstraitasio ã maria esse di ne a connosta a reo aut ne¬
ppoui os quid affas et quare ita sit oudẽ ex urdem illus locis
nt̾dum ꝯclude̾ intduui relueque alias aliorsim transire
sepe nou ꝓpone̾ ac ipa rõe affendi quidꝙͥ ppouendum fini de¬

Expanded text:
videmus nequaquam satis esse reperire quid dicas, nisi id inventum tractare possis; tractatio autem varia esse debet, ne aut cognoscat arte oportet quid adferas et qua re ita sit ostendere; ex eisdem illis locis interdum concludere, relinquere alias alioque transire; saepe non propone
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat ous curaq uersor ut adorem ꝙ sagarisic possuit ꝙ
sentiãt quid estiient quid exspectent qutd uehur quo dẽ duci
cros facillie posse uideantur si sedtant et ut ante qu sua
spente si quo Iuipellũtur incubunt at ppendunt Etipio qͥd
daterr et ad iduude aliqui flati oũt uela di pin ẽ integ᷑

Expanded text:
cogitatione curaque versor, ut odorer, quam sagacissime possim, quid sentiant, quid existiment, quid exspectent, quid velint, quo deduci oratione facillime posse videantur. Si se dant et, ut ante dixi, sua sponte, quo impellimus, inclinant atque propendent, accipio quod datur et ad id
Abbreviated transcription (Latin):
teres q̃ oruae̾ nõ dũ poterał e q̃ sicebãt oẽs quoq
p̃clare locuti quorũ p̃moẽ assue facti qui erut̃ ne cupi¬
uerbis hiis qͥbꝰ iã cõsuetudo nrã no utit᷑ nisi qñ ornãdi
cansa parce qued ostendã ⁊ Sit ysitatis ita poteit uti
letissis ne utat᷑ hus que ĩ peteribꝰ uit scpͥtis studiose
et mltũ uelutatus. atꝙ ut latĩe loqͣui:: nõ solũ ui¬
dendĩ ẽ ut et oba efferamꝰ ea que nemo iurs re pre¬
hendat: et ea sic et casibꝰ et temꝑibꝰ. et gu̾e ⁊ miͬo
consernemꝰ: ut ne quid ꝑ purbatũ nec discrepans
aut preposterũ sit: s ecia lu̾gua et spũs et uocis so¬
ns ẽ ip̃s mederandus fr.le expͥmi lrãs putidius fro

Expanded text:
teres, qui ornare nondum poterant ea quae dicebant, omnes prope praeclare locuti; quorum sermone assuefacti qui erant, ne cupiverbis eis, quibus iam consuetudo nostra non utitur, nisi quando ornandi causa parce, quod ostendam; sed usitatis ita poterit uti, lectissimis ut utatur, is, qui in veteribus erit scriptis studiose et multum volutatus. Atque, ut Latine loquamur, non solum videndum est, ut et verba efferamus ea, quae nemo iure reprehendat, et ea sic et casibus et temporibus et genere et numero conservemus, ut ne quid perturbatum ac discrepans aut praeposterum sit, sed etiam lingua et spiritus et vocis sonus est ipse moderandus. Nolo exprimi litteras putidi
Abbreviated transcription (Latin):
ei parte ad genus notatio et unius ulu ymagine totis suĩe
informatio p̾toris als̃ tpis ciuqd̾ locos sũua ratione et mõ
formarin uarietate distinguentꝭ s eborum mõõria que
niuꝰ est nobis necessaria magnaꝵ yiiagniũ uarietate desti
ut cãm suiculis ꝓsonis bene positis notare possima ut sunĩas
ymagurib ordinẽ locis ꝯ̃phendamꝰ Neq uerum ẽ quod ab Iner¬
tibus dicitur opprum memoriã ymaginũ ponde̾ et ebsturari
etiami illud quod ꝑ se natura tenere põtiuss uidi enĩ ego fude
ꝑsebe Quare hac ex̃citatione non eruenda memoria es
si est ulla natur alis b ctesi latet euocanda est ¶ Authios¬

Expanded text:
aut traducta ex parte ad genus notatio et unius verbi imagine totius sententiae informatio pictoris cuiusdam summi ratione et modo formarum varietate locos distinguet nobis necessaria, maiore imaginum varietate distinoris; eam singulis personis bene positis notare possumus, ut sententias imaginibus, ordinem locis comprehendamus. Neque verum est, quod ab inertibus dicitur, opprimi memoriam imaginum pondere et obscurari etiam id, quod per se natura tenere potuisset: vidi enim ego summos ellet,perscribere. Quare hac exercitatione non eruenda memoria est, si est nulla naturalis: sed certe, si latet, evocanda est. CAPUT XX
Abbreviated transcription (Latin):
ad ubuni st̾bendium sic illi ad cam e⁊ plitandam statimꝵ octurrãt
¶ed hu loci ei demũ oratori prodesse pñt qui est u̾satam.
que siudio ee diligentia ꝑcurrit etatem Nam si tipaachi qnus
eruditum hoĩem addunxis ꝙuis acrem et acutum ncogitando
hospes uon nultum ei loci proderuut illi ex quib ar ͭ ͦ ꝓuũ
iterato quo possit meliorei fetus et grandio. 5ed. ¶Sĩ bactia
aui est usus auditio lectio lrẽ at p̃mũ naturã cause uideat
pue n̾qͣ latet factum ne su queritur an qualesit an quad
nouen habe at quo prospecto statim occurrit et naturali quadã
prudentia non hut subactionib quas isti docent quid facit cã
it ipus negaui contra leges licuisse s eqͥus ueniet igitiu Iu
sacore et defensore ar ͭͣ et id quod in iudiciũ uenu spectanti
debent afferri ¶itq hic illud uidendiun est iu qua sũneꝰ est ecror
iste ⁊ ingr̃orum ad quos libo̾s nr̃os mittinꝰ non quo hoc quid̃

Expanded text:
ad verbum scribendum, sic illi ad causam explicandam statim occurrant. Sed hi loci ei demum oratori prodesse possunt, qui est versaquae studio et diligentia praecucurrit aetatem. Nam si tu mihi quamvis eruditum hominem adduxeris, quamvis acrem et acutum in cogitandhospes, non multum ei loci proderunt illi, ex quibus argumenta iterato, quo meliores fetus possit et grandiores edere; subactio autem est usus, auditio, lectio, litterae. Ac primum naturam causae videat, quae numquam latet, factumne sit quaeratur, an quale sit, an quod nomen habeat; quo perspecto statim occurrit naturali quadam prudentia, non his subductionibus, quas isti docent, qAt id ipsum negat contra leges licuisse Decius. Veniet igitur in satore et a defensore argumenta ad id, quod in iudicium venit, spectantia debent adferri. Atque hic illud videndum est, in quo summus est error istorum magistrorum, ad quos liberos nostros mittimus, non quo hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ner at ut moriatiu uideatur ue qui filio mortuo su nisti¬
⁊ istoi sulti impediunt a distendar aterent uise uii
pnic athonis et in bruti libris noiatim feo fert quidi¬
cui de iure uiro aut nuliori ⁊ũdit qredo nt pataiqnia m
hoĩb non in re ꝯsulta inis a dubitatioa tam iliqua fuisse
ut ꝙ hoies muabiles suit debilitati a iure tegno uolunta¬
tem Aiscendi suuul cũ spe ꝑdiscendi abueush nta
te iastias hea nobis hoc ille catulle peli. citus ius ciule qued

Expanded text:
non sit, videaturne is, qui filio mortuo instiuris consulti impediunt a discendoque deterrent; video enim in Catonis et in Bruti libris nominatim fere referri, quid alicui de iure viro aut mulieri responderit; credo, ut putaremus in hominibus, non in re consultationis aut dubitationis cau innumerabiles essent, debilitati a iure cognoscendo voluntatem discendi simul cum spe perdiscendi abiceremus. te nescias, heri nobis ille hoc, Catule, pollicitus se ius civile
Abbreviated transcription (Latin):
thoni si quid nou dixis existiabmiꝰ nou potiusse pot̾iꝯꝙͣ a
ciusso dici maliusse ¶Uc trassus quĩtu iuquit authoni
multis ista que ꝓposiusti q̃ nemo horũ desidãt quib eyxlot

Expanded text:
toni, si quid non dixeris, existimabimus non potuisse potius quam a toni, si quid non dixeris, existimabimus non potuisse potius quam a Crasso dici maluisse.' Hic Crassus 'quin tu,' inquit 'Antoni, omittis ista, quae proposuisti, quae nemo horum desiderat: quibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
seius Iuiratoꝵ eñde̾ q̃ eid̾ ħ aũ sulpicio cũ hoĩe sedinosũ
curiosumq defeud̾e̾t nou dubitauit sediciones ipãs ornar
ac demonsti are grauissins ubis multos sepe imapeto pplĩ
nõ Iniustos te quod p̾stare nemo potuit Aultas ma  p. uti¬
leeseditiones sepe esse factas ut cum reges eeñt ex acti et cũ
exipionis odio qui ex̾citum amisat als̃ iiseat nz replim po¬
enisse Iure ẽẽ conflatam potuit hic losꝰ tam auceps tam
Inauditꝰ tam lubricꝰ tam nouus sine quadam incredibili ui
ac facultate ddͭ tractari ẽ¶uid ego de gnei maulii quid
quoddam singulare ued h. pã q̃ nũc ad me delegare uis ca
semper in te exuma ⁊ p̃stantia fuerunt ¶Cum catullus
ego uero in uobis Inquit hͦ maxĩe ãmirari soleo ꝙ cũ int̾
na natura denegatum n a doctrina non delatum ẽt uidea
anthenio ã pret̾inissũ ã ⁊elutum sit non explites n te an¬

Expanded text:
em seditiosum em seditiosum furiosumque defenderet, non dubitavit seditiones ipsas ornare ac demonstrare gravissimis verbis multos saepe impetus populi non iniustos esse, quos praestare nemo posset; multas etiam e re publica seditiones saepe esse factas, ut cum reges essent exacti, ut cumum et ex Caepionis odio, qui exercitum amiserat, neque reprimi potuisse et iure esse conflatam? Potuit hic locus tam anceps, tam inauditus, tam lubricus, tam novus sine quadam incredibili vi ac facultate dicendi tractari? Quid ego de Cn. Manli, quid quoddam singulare, sed haec ipsa, quae nunc ad me delegare vis, ea semper in te eximia et praestantia fuerunt.' Tum Catulus 'ego vero' inquit 'in vobis hoc maxime admirari soleo, quod, cum inter neque a natura denegatum neque a doctrina non delatum esse videaAntonio aut praetermissum aut relictum sit, non explices; neque te, An
Abbreviated transcription (Latin):
copiese uariea dic. ¶aiare illani ꝑtem suꝑiorem qũi semel ita
nehis placuit non recusabo quoniiuꝰ ꝑpoliam atq ꝯficiam int̾rra¬
qͣtuui ꝯsequai uos iudicabitis quib ex lotis ad eas tree res que
res idurit qui mapr̃e auxit qui solos estecit llamqr ego catull¬
dicaui eñ non reuereus asfentandi suspicionem nemiez esse¬
derit ¶staq egro is qui suui ꝓtuscũq sum ad iudicandũ om̃ibu
auditis mr atorib sine ulla dubitatione sic statuo ⁊ iudico neie
si cũ ego hinc oratorem quẽ nunt fuigo ut institu nrcbͦ
adiuuero ꝯfirmau̾o tradaui euui crasso uestiendũ et ornãd̾
ani crassus tu uõ inquit antoni pge ut institiusti n n
est boui n libalis parentis quem prot̾aris ⁊ edux̾is cũ
nou et uestire et oruare p̃sitim cum te locupletem esse ne¬
gare uou posses ¶Euod enĩ ormentũ q̃ nus qui aĩꝰ que di¬
guitas illi oratru de fuit qui ri rã porauda non dubitaut

Expanded text:
copiose varieque dicere. Qua re illam partem superiorem, quoniam semel ita vobis placuit, non recusabo quo minus perpoliam atque conficiam—quantum consequar, vos iudicabitis—quibus ex locis ad eas tris res, quae res induxit, qui maxime auxit, qui solus effecit. Namque ego, Catule,—dicam enim non reverens adsentandi suspicionem—neminem essederit: itaque ego is, qui sum, quantuscumque sum ad iudicandum, omnibus auditis oratoribus, sine ulla dubitatione sic statuo et iudico, neminem si, cum ego hunc oratorem, quem nunc fingo, ut institui, crearo, aluero, confirmaro, tradam eum Crasso et vestiendum et ornandum.' Tum Crassus, 'tu vero,' inquit 'Antoni, perge, ut instituisti; neque enim est boni neque liberalis parentis, quem procrearis et eduxeris, eum non et vestire et ornare, praesertim cum te locupletem esse negare non possis. Quod enim ornamentum, quae vis, qui animus, quae dignitas illi oratori defuit, qui in causa peroranda non dubitavit
Abbreviated transcription (Latin):
maxit̾ rriuatas unt eni sepe multa obscuriores uidemꝰ
amicti uõnulli dum oꝑam suam multã existimari uolunt
ut tato fero uelitare et a causa ad carsam ire uideãt᷑
causas sumũt incognitas in quo est illa quid̃ magna of¬
fensio uel igli ͤ susceptis rebus uel ꝑfidie recept¶ Red
eciami illa maior opmione mea ꝙ nena pt̃ ae ea re quã
nõ nouit non turpissie dice̾ ita dum mercis untuꝑatio¬
q̃ maior est ꝯtẽnũt issequic̃tur etꝭ illam quã mag ipsi
fuguit tarditatt᷑ ¶quidem solea dare oꝑam ut de sua
quisq re me ip̃e doceat et ut ne quis aliũs assit quo libiꝰ
loquat᷑ it aite̾ adu̾sarii cam ut ille agrat suã / et quid qd
de sua recogitarit in mediũ profa̾t ¶aq cum ae di¬
cersit 3ͦ ꝑsonas unꝰ sustineo sũma cũ eputate meani
adũ faurno uditisi u lorus e talis ut plus habeat adiumẽti
ꝙͣ intomadi hinic iudico ẽe dicendum rbi plus mali ꝙͣ bomi

Expanded text:
maxime privatas—sunt enim multo saepe obscuriores—videmus amitti. Ita non nulli, dum operam suam multam existimari volunt, ut toto foro volitare et a causa ad causam ire videantur, causas dicunt incognitas; in quo est illa quidem magna offensio vel neglegentiae, susceptis rebus, vel perfidiae, receptis; sed etiam illa maior opinione, quod nemo potest de ea re, quam non novit, non turpissime dicere: ita dum inertiae vituperatio maior est, contemnunt, adsequuntur etiam illam, quam magis ipsi fugiunt, tarditatis. Equidem soleo dare operam, ut de sua quisque re me ipse doceat et ut ne quis alius adsit, quo liberius loquatur, et agere adversari causam, ut ille agat suam et quicquid de sua re cogitarit in medium proferat: itaque cum ille discessit, tris personas unus sustineo summa animi aequitate, meam, adversari, iudicis. Qui locus est talis, ut plus habeat adiumenti quam incommodi, hunc iudico esse dicendum; ubi plus mali quam bon
Abbreviated transcription (Latin):
iant ar̃onẽ qua in cause utimur inuenirẽtur a quo quid̾
hoĩe iam dudũ anthomi non aberrat oro tua siue tu sili̾
illius diu̾ ui ingenui i eadem incurr s uestigia siue etꝭ illa ipã
legisti fuit di dicisti quod quid michi magis uerisilẽ uidetur
plus em̃ te oꝑe grecis di disse rebus iudco ĩ putarem ¶Tũ
ille ueruui inquit ex me audies catulle semꝑ ego ex istiaue
iocuudiorẽ et probabiorem huic pplõ orator em fore qͥ pͥmu

Expanded text:
ationem, qua in causis utimur, inveniretur; a quo quidem homine iam dudum, Antoni, non aberrat oratio tua, sive tu similitudine illius divini ingeni in eadem incurris vestigia sive etiam illa ipsa legisti atque didicisti, quod quidem mihi magis veri simile videtur; plus enim te operae Graecis dedisse rebus video quam putaramus.' Tum ille 'verum' inquit 'ex me audies, Catule: semper ego existimavi iucundiorem et probabiliorem huic populo oratorem fore, qui primu
Abbreviated transcription (Latin):
altibnuita nimũ est in iudicandis nimiã loquax¶Frico
a cuiꝯ iuuentis probe ego uideor non longe aberrare Atz
sium suꝑioꝵ et illos in quibz ip̃e sua q̃dam de ead̾ arte di¬
xit et has g̾mianos huiꝰ artis ngr̃os hac michi uisũ e iitꝰ¬
unꝙ in sius disputationib rem defeudit quã nan probarit nlła.
oppignauit quaui non eũt̾it s li maiuis est quaddã ꝙͣ ꝙ al hiis qͥ
Incudem diem uotemq cudentib qui ouis temussias iticlãs
are oĩae inirus mansa ut nutriges in fãtibius piusin asnfant

Expanded text:
argumentis muta nimium est, in iudicandis nimium loquax. Critoargumentis muta nimium est, in iudicandis nimium loquax. Critoa cuius inventis tibi ego videor non longe aberrare. Atqomnium superiorum, et illos, in quibus ipse sua quaedam de eadem arte dixit, et hos germanos huius artis magistros hoc mihi visum est intein illis suis disputationibus rem defendit quam non probarit, nullam oppugnavit quam non everterit. Sed hoc maius est quiddam quam ab his, qui incudem diem noctemque tundentibus, qui omnis tenuissimas particulas atque omnia minima mansa ut nutrices infantibus pueris in
Abbreviated transcription (Latin):
uerum iudicetur Alam et omine quadelo quini᷑: fit ut ã id esse
dicamꝯ a̾ non eẽ et si simple̾ dictum est sustipiunt dyal tici ut
iudĩcent uerum sit au flmĩ et si ꝯuincte sit elatũ et adiuncta
suit alti iudicant recte ne aduincta suit et uera ne sũma sit
uiiꝯcuiꝰ q ⁊ oĩs Et ad extremũ ip̃i se ꝯpungunt fuis acuu̾b
et multa q̃rendo repiunt nõ mado ea que iam nõ possint ipi
dissolue̾ s it quib aute iorsa et potius detexta ꝓpe recerat᷑
Hnc uos igitur stortꝰ iste nichil adiuuat qũi quẽadmodũ
muemiã quid dicam non docet atzid̾ et ꝭ impedit ꝙ ⁊̃ multa
rerit q̃ negat ullo modo posse dissolui et genus simonis afłt
nan liquidũ non fusu ac profluens s exile aridũ ꝯcisũ
atq mimitũ qui si quod probabit ita probabit ut oratori
q̃ non aurificii statera s iplãri quadã tentina exaĩant᷑
¶Quare istaru artem totam diuicterus q̃ in excogitandis

Expanded text:
modo iudicetur; nam et omne, quod eloquimur sic, ut id aut esse dicamus aut non esse, et, si simpliciter dictum sit, suscipiunt dialectici, ut iudicent, verumne sit an falsum, et, si coniuncte sit elatum et adiuncta sint alia, iudicant, rectene adiuncta sint et verane summa sit unius cuiusque rationis, et ad extremum ipsi se compungunt suis acuminibus et multa quaerendo reperiunt non modo ea, quae iam non possint ipsi dissolvere, sed etiam quibus ante exorsa et potius detexta prope retexantur. Hic nos igitur Stoicus iste nihil adiuvat, quoniam, quem ad modum inveniam quid dicam, non docet; atque idem etiam impedit, quod et multa reperit, quae negat ullo modo posse dissolvi, et genus sermonis adfert non liquidum, non fusum ac profluens, sed exile, aridum, concisum ac minutum, quod si qui probabit, ita probabit, ut oratori quae non aurificis statera, sed populari quadam trutina examinantur; qua re istam artem totam dimittimus, quae in excogitandis
Abbreviated transcription (Latin):
nato ¶Tu cxdocabulo ut in tractos is ꝯsũl est qui ꝯsulit prĩẽ
quid aliud fec̾it opinius ¶ Ib eo qui iemi artingit als̃ actigĩt
plures sunt ar oꝵ sedes ae loci rlam et ꝯuincta q̃remia et gua
et causas rerum uestigabuuꝰ et ea q̃ ex causis orta suit et
maiora paria iinora q̃remꝰ ¶ Ex quinctis sic ar ͭ ͥ dicu
Si pietati su̾ma t̾buenda laus est debetis mouer cũ q
metellum tam pie lugere uidetis
accusas qui ciuꝰ tͥbunata uolutati parut ciuitatis
Ueparte aͥ ea que est subiecta gn̾i si omues qui rei publite ꝯsuai
cari nebis ic debent certe in pͥmis imꝑatores quorum ꝯsilus utie¬
te piculis ⁊etmemus et nram saluten et imꝑui dignitatam

Expanded text:
natus." Si ex vocabulo, ut Carbo: "si consul est, qui consulit patriae, quid aliud fecit Opimius?" Sin ab eo, quod rem attingit, plures sunt argumentorum sedes ac loci, nam et coniuncta quaeremus et genera et causas rerum vestigabimus et ea, quae ex causis orta sint, et maiora, paria, minora quaeremus. Ex coniunctis sic argumenta ducuntur: "si pietati summa tribuenda laus est, debetis moveri, cum Q. Metellum tam pie lugere videatisaccusas, cuius tribunatus voluntati paruit civitatis?" Ex parte autem ea, quae est subiecta generi: "si omnes, qui rei publicae consulunt, cari nobis esse debent, certe in primis imperatores, quorum consiliis, virtute, periculis retinemus et nostram salutem et imperi dignitatem."
Abbreviated transcription (Latin):
stentulos maers aptiuu est ut finiul ac posita tauisa si habeat̃
at nsuso nr̃i a capite quad ueluuꝰ arcesse et unde ꝯmia manãt
uidere Et eniũ genus illud taꝵ ⁊er q̃ ad oratorem defiauna nat
etpro tabulis ei contra tabulas et pro fertibus et contra tester
prs quetionibus ti contra ãstiones set item de cetis teb eiusd̃
quis nel separatim dice̾ solenis uel de gne ip̃o uniu̾so uel diffinte

Expanded text:
scentulos magis aptum est, ut, simul ac posita causa sit, habeantstri a capite quod velimus arcessere et unde omnia manent videre. Et primum genus illud earum rerum, quae ad oratorem deferuntur, mum rerum esse debebit; nam et pro tabulis et contra tabulas et pro testibus et contra testis et pro quaestionibus et contra quaestiones et item de ceteris rebus eiusdem generis vel separatim dicere solemus de genere universo vel definite
Abbreviated transcription (Latin):
quid uoce quid uirib. quid spũ quid lugua effice̾ possit di
nrelligaui ad sũmos posse ꝑuenire non selũ hortabor ut ela¬
boret s eciam aiuit quo bonꝰ michi uidelir̃ eẽ obecrabo t̃
ego in excellente aratore et eod bauo uiro pous et ornamẽt
ad mediecres oratores si se uentur spani ꝑmictã ip̃i quod¬

Expanded text:
ce, quid viribus, quid spiritu, quid lingua efficere possit. Si intellegam posse ad summos pervenire, non solum hortabor, ut elaboret, sed etiam, si vir quoque bonus mihi videbitur esse, obsecrabo; tantum ego in excellenti oratore et eodem bono viro pono esse ornamenti ad medi
Abbreviated transcription (Latin):
locis quos pponã paulo pa ⁊euolua᷑ aĩq ut penitꝰ insmuet ĩ cam
re su cuea et cagitat oue intentꝰ diligentia est ue ni hus reb
tam ubi q̃ras at ubi su illud quod studeas Inuenire. reliqua¬
i si ut in cura actentiont ãi cogitatione uigil intia assidui ͭ ͤ
labore complector uno u̾bo quo sepe ua sumꝰ diligentia qua

Expanded text:
inuet in causam, ut sit cura et cogitatione intentus, diligentia est; ut his rebus tum, ubi quaeras, atque ubi sit illud, quod studeas invenire; reliqua sunt in cura, attentione animi, cogitatione, vigilantia, adsiduitate, labore; complectar uno verbo, quo saepe iam usi sumus, diligentia; qua
Abbreviated transcription (Latin):
causa relinquũt ita leuissiam̃ dlectationem grauissie tt ipĩ
uerum ocu fructꝰ̃ est non ꝯtentio aĩ sed relapa ͦ Repe ex
socero meo audiui cum is dice̾t socerum fuũ leluun semꝑfere
cum scipione solitum iusticari eosq incredibili reurestẽ
esse solitos tum rus ex uabe sꝙ̃ ex uactulis euolassent non au¬
deo dice̾ de talib urris s taiuen ita solet narrare sceuola
toithas eos et unibelicõs ad caietũ et ad laurẽti Añ lege̾ q¬
suesse et ad oñsim aĩ remssionẽ ladũq destende̾ . Sĩt erum
ris seh ut quẽ admodũ uolucres uidemꝰ procurat̾ionis at
utilitat᷑ sue cã esfiuge̾ at ꝯstitue̾ indos: easdẽ aͥ cum aliꝙͥ
esfecerint leuaudi laboris sui cã passim ac libe̾ oꝑe solutas
gestant ac uolitare cupiunt uacui cura et labore ¶taq

Expanded text:
ctionis causa relinquunt. Ita levissimam delectationem gravissimae, ut ipsi verum oti fructus est non contentio animi, sed relaxatio. Saepe ex socero meo audivi, cum is diceret socerum suum Laelium semper fere cum Scipione solitum rusticari eosque incredibiliter repuerascere esse solitos, cum rus ex urbe tamquam e vinclis evolavissent. Non audeo dicere de talibus viris, sed tamen ita solet narrare Scaevola, conchas eos et umbilicos ad Caietam et ad Laurentum legere consuesse et ad omnem animi remissionem ludumque descendere. Sic enim res sese habet, ut, quem ad modum volucris videmus procreationis atque utilitatis suae causa effingere et construere nidos, easdem autem, cum aliquid effecerint, levandi laboris sui causa passim ac libere solutas opegestiant ac volitare cupiant vacui cura ac labore. Itaque