comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gis scripturae diuinae proprium esse
dicimus Virisiquidem sanguinum
propriȩ nondicuntur. qui in nocenter
humanum fundunt cruorem: Qm̃
& iusti iudices disciplinȩ necessitate
constricti. quo qui etos populos red¬
dant. interdum puniunt nocentes
Et ille quiuiolentum repellit. cruo¬
rem seuissimi hostis effundit. Maxi¬
me cum legamus iusta bella uirisscĩs
ad nõ fuisse precepta. Qua propter
addidit & dolosi: Ut illum tantum
intelleges reum. qui perinsidias &
iniquissimum dolum. quęrit alienum
exitium. Hostales implere nondicit
diessuos Quando cumsibi longam
uitam promittunt. exitum caelerri¬
mȩ mortis inueniunt. Nam omniũ
dies. in praedestinatione noscuntur
esse definiti : sed illis dimidiabuntur
dies sui. quibus contra dispositũ pro¬
prium. prouenire monstratur occa¬
sus. Ideo enim additum est suos : ut
uoluntarios intellegeres. non ad nõ
constitutos. EGO AUTEM INTE
SPERABO ONE
Illos tales quibus caderrimus euenit

Expanded text:
gis Scripturae divinae proprium esse gis Scripturae divinae proprium esse dicimus. Viri siquidem sanguinum proprie non dicuntur qui innocenter humanum fundunt cruorem, quoniam et justi judices disciplinae necessitate constricti, quae quietos populos reddit, interdum puniunt nocentes; et ille qui violentum repellit, cruorem saevissimi hostis effundit: maxime cum legamus justa bella viris sanctis a Domino fuisse praecepta. Quapropter addidit, et dolosi; ut illum tantum intelligeres reum, qui per insidias et iniquissimum dolum, alienum quaerit exitium. Hos tales implere non dicit dies suos, quando cum sibi longam vitam promittunt, exitum celerrimae mortis inveniunt. Nam omnium dies in praedestinatione noscuntur esse definiti: sed illis dimidiabuntur dies sui, quibus contra dispositum proprium provenire monstratur occasus. Ideo enim additum est suos, ut voluntarios intelligeres, non a Domino constitutos. Ego autem in te sperabo, Domine. Illos tales quibus celerrimus evenit
Abbreviated transcription (Latin):
autem. sicut hicdicit. neminẽ per¬
mittit iustissimum fluctuare: quan¬
do iam ꝑpetua pace cum ipsis cog¬
noscitur. In aeternitate regnare :¬
bi enim nequaquam excitabitur
fluctus ubi est semꝑ tranquillimus
deimpiis. qui ingehennȩ
profunditate mergendisunt Pute
us quidem dicitur hiatus patens
Interre sinibus ex cauatus: aquas con¬
tinens humanis usibus attributas
Sed nehunc puteum uitalem intellege¬
re potuisses addidit. interius. dequo
alio locolegitur. Nęq aperi at super¬
me puteus ossuum Fouea mortalis.
mersura terribilis: ubi nec spatium
ullum conceditur. Nec ipsa miseris res¬
piramenta praestantur. sed obscuritas.
tenebrosa circumdans : A moeni lumi¬
nis tollit aspectum: exputei siquidẽ
similitudine: geennę tormenta. nos
admon& formidare. O pietas in au¬
dita iudi cantis: totum hominibus
praedicitur : ut culpa plectibilis euitet᷑
Tumerum pluralem sanguis. lati¬
na lingua non recipit : sed hoc ma¬

Expanded text:
autem, sicut hic dicit, neminem perautem, sicut hic dicit, neminem permittit justissimum fluctuare, quando jam perpetua pace cum ipsis cognoscitur in aeternitate regnare. Ibi enim nequaquam excitabitur fluctus, ubi est semper tranquillissimus de impiis, qui in gehennae profuus quidem dicitur hiatus patens in terrae sinibus excavatus, aquas continens humanis usibus attributas: sed, ne hunc puteum ut talem intelligere potuisses, addidit interitus; de quo alio loco legitur: Neqme puteus os suum . Fovea mortalis, mersura terribilis, ubi nec spatium ullum conceditur, nec ipsa miseris respiramenta praestantur; sed obscuritas tenebrosa circumdans, amoeni luminis tollit aspectum. Ex putei siquidem similitudine, gehennae tormenta nos admonet formidare. O pietas inaudita judicantis! totum hominibus praedicitur, ut culpa plectibilis eviteturs suos. Numerum pluralem sanguis Latina lingua non recipit; sed hoc ma
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: Hocenim sermones illi pro¬
bantur effecisse : quodiacula O
exse cranda diuersitas. potuisse
homines. mollia loqui: cum essent
tam dura facturi. IRCIA INDM CO¬
GITATUMTUUM ET IESE IE ENUTRI¬
EI. NONDABIT INAETERNŨ ELUC¬
TUATIONEM IUSTO
um deperfidis iudaeis: Caelestis
iustitia loqueretur : Saluberri¬
mum consilium. nr̃is infirmitatibus
dedit Cogitatio enim sȩculi. nossem¬
per affligit: Quamsi non abiciamus
adterimur. Sicut salomon ait
Quem am modum uermis ligno
& tinea uestimento: Ita tristitia uiri
noc& cor. Sedquando iactatur in
dnm̃. non solum nonnos consumit.
sed &iam nutrit: Vt quae sol& im¬
minuere. augmentum nobis uideat᷑
afferre Sequitur. Nondabit
in aeternum fluctuationem iusto:
Veraest dnĩ immutabilisq sententia:
seds̃i eam quadicta est integritate
noscamus : lustis in isto soloscłi
non ad imit fluctuationes: quia hic
eos temporaliter probat. ut ibi
quos coron& inueniat : In aeternũ

Expanded text:
mortis ; hoc enim sermones illi promortis ; hoc enim sermones illi probantur effecisse, quod jacula. O exsecranda diversitas potuisse homines mollia loqui, cum essent tam dura facturi! Vers. 24. et ipse te enutriet; non dabit in aeternum fluctuationem justo. Cum de perfidis Judaeis coelestis justitia loqueretur, saluberrimum consilium nostris infirmitatibus dedit. Cogitatio enim saeculi nos semper affligit, quam si non abjiciamus, atterimur; sicut Salomon ait: Quemadmodum vermis ligno, et tinea vestimento; ita tristitia viri nocet cordi . Sed quando jactatur in Dominum, non solum non nos consumit, sed etiam nutrit; ut quae solet imminuere, augmentum nobis videatur afferre. Sequitur, non dabit in aeternum fluctuationem justo. Vera est Domini immutabilisque sententia, sed si eam qua dicta est integritate noscamus. Justis in isto solo, saeculi non addimit fluctuationes, quia hic eos temporaliter probat, ut ibi quos coronet inveniat. In aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ocdicit: quod in illa iudicatio¬
ne futurum ẽ Diuiduntur
enim perfidi apopulo fideli: & tam¬
quam arsurae paleae. segregantur
agranis. Abira uultus eius: iudicui
tempus exprimitur. Iraenim hic
prouindicta ponitur: quam ꝓsuis
actibus impii sustinebunt Ceterũ:
ille in commutabiliter omnia. pla
piauit coreius: Ipsum adhuc tempus
exponit: quando cordnĩ idest uo¬
luntas eius. omnibus innotescit
Illo enim tempore adpropiauit
cor eius: quando illud quodhic per
prophetas suos. praecinuit. & per
a postolos praedicauit. generalitas.
manifestissime tunc uidebit. Sed
cur illa faciat. quȩ dicta sunt: subse
iacula. Mollierunt enim ꝑfidi iu¬
dȩi sermones suos: quando dicebant
Magister scimus qm̃ adõ uenisti. &
uiam dĩ inueritate doces: Inmundo
enim. quidlenius oleo: Sed ad ex¬
aggerationemnimiam. supra oleum
ꝑ fidorum sermones dicit esse molli¬
tos: netanto sceleri. par. potuiss&
aliquid inueniri Ipsi &iam fuerunt
iacula: quando dixerunt. reus est

Expanded text:
oc dicit quod in illa judicatione futurum est. Dividuntur enim perfidi a populo fideli, et tanquam arsurae paleae segregantur a granis. Ab ira vultus ejus, judicii tempus exprimitur. Ira enim hic pro vindicta ponitur, quam pro suis actibus impii sustinebunt. Caeterum ille incommutabiliter omnia placipinquavit cor ejus. Ipsum adhuc tempus exponit, quando cor Domini, id est voluntas ejus omnibus innotescit. Illo enim tempore appropinquavit cor ejus, quando illud quod hic per prophetas suos praecinuit, et per Apostolos praedicavit, generalitas manifestissime tunc videbit. Sed cur illa faciat quae dicta sunt, subseqt ipsi sunt jacula. Mollierunt enim perfidi Judaei sermones suos, quando dicebant: Magister, scimus quoniam a Deo venisti, et viam Dei in veritate doces . In mundo enim quid lenius oleo? Sed exaggerationem nimiam supra oleum perfidorum sermones dicit esse mollitos, ne tanto sceleri par potuisset aliquid inveniri. Ipsi etiam fuerunt jacula, quando dixerunt: Reus est
Abbreviated transcription (Latin):
pompas scłi debemus accipere. quib
ille nefandissimus abundabit: sicut
danihel propheta. commemorat
Et dominabitur in occultis auri &
argenti: & in omnibus cupiditatib
aegypti: Non enim tantum auro
locuples erit: sed & nume rositate gen¬
tium. & dominatione terrarum.
miraculorum quoq ostensione gau¬
debit Honoris &iam praui se
elatione iactabit: Ꝙceteris uits
plenissimus erit. Quae aegyptino¬
mine uidentur intellegi. Sed haec
omnia erunt uana: qm̃ ad nõ pro¬
bantur aliena. Uanum enim di¬
citur. quod ÷ in ane. fragile. uelcadu¬
cum: & ab ipsa firmissima. ueritate
discretum Nam quamuis princi¬
patui eius. omnia mundana famu¬
lari posse uideantur: Inuanum tam̃
praeualuit. qui sibi profutura nulla¬
tenus ad quisiuit. sicut deipso. & doc¬

Expanded text:
pompus saeculi debemus accipere, quibus pompus saeculi debemus accipere, quibus ille nefandissimus abundabit; sicut Daniel propheta commemorat: Et dominabitur in occultis auri et argenti, et in omnibus cupiditatibus Aegypti . Non enim tantum auro locuples erit, sed et numerositate gentium et dominatione terrarum, miraculorum quoque ostensione gaudebit, honoris etiam pravi se elatione jactabit, et caeteris vitiis plenissimus erit, quae Aegypti nomine videntur intelligi. Sed haec omnia erunt vana, quoniam a Domino probantur aliena. Vanum enim dicitur, quod est inane, fragile vel caducum, et ab ipsa firmissima veritate discretum. Nam quamvis principatui ejus omnia mundana famulari posse videantur, in vanum tamen praevaluit, qui sibi profutura nullatenus acquisivit; sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
arhitrari : lunctamen talia uidebunt.
quȩ super humanas cogitationes
uehementius ex pauescant. Timebũt
ergo: adgloriam diuinam respicit.
non ad paene formidinem Loquit̃
enim debeatis: Sequitur: Et super
cum ridebunt. &dicent: Inistoscło
iusti deflent potius quos errare cog¬
noscunt: sicut apłs dicit. Vt lugeam
multos exhis qui peccauerum. & non
egerunt penitentiam: Sedqm̃ infutu¬
ro iudicio paenitentiae nonerit locus.
merito supra eum iusti ridebunt. qm̃
uoluntate contemptaest. Sedne
risum ipsum ut hicplerumq proue¬
nit. leuissimum putaremus: subse¬
quitur quae uerba dicturisunt.
ut cum iudicio dnĩ. beatorũ consen¬
tanea uoluntas possit ostendi
AD IUTORIUM SIBI SED SEERAUIT
IN MULTITUDINE DIUITIARUM
SUARVM. ET PRAE UALUIT INUANI¬
TATI SUA
Icce. dumdicitur: extensa manu
peccatoris sors. Ne fanda monstrat᷑
Clar& adquid perduc tasunt opera
quaegloriosa crude lissimus aes tima¬
bat: Diuitias uerohic uniuersas

Expanded text:
arbitrari, tunc tamen talia videbunt, arbitrari, tunc tamen talia videbunt, quae super humanas cogitationes vehementius expavescant. Timebunt ergo, ad gloriam divinam respicit, non ad poenae formidinem; loquitur enim de beatis. Sequitur: et super eum ridebunt, et dicent. In isto saeculo justi deflent potius quos errare cognoscunt; sicut Apostolus dicit: Ut lugeam multos ex his qui peccaverunt et non egerunt poenitentiam . Sed quoniam in futuro judicio poenitentiae non erit locus, merito supra eum justi ridebunt: quonvoluntate contempta est. Sed ne risum ipsum, ut hic plerumque provenit, levissimum putaremus, subsequitur quae verba dicturi sunt; ut cum judicio Domini beatorum consentanea voluntas possit ostendiadjutorem sibi, sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua. Ecce dum dicitur extensa manu, peccatoris sors nefanda monstratur; claret ad quid producta sunt 178 opera, quae gloriosa crudelissimus aestimabat. Divitias vero hic universas
Abbreviated transcription (Latin):
&iam quosclam mouere : quod uerba
ista. anti christoneque ant conue¬
nire. Dicit enim emigra bit te
de taber naculo suo: cum homo pa¬
ganissimus ibi non uideatur esse plan¬
tatus. Sed hoc amembris ipsius po¬
test accipi. qui in ecclesia quidem
corpore uidentur esse non animo
Qui& fideles membrasunt dnĩ salua¬
toris: Ita & ille suos complices inunã
colligit nequitiae societatem: Addi¬
dit Etradicem tuam deterra ui¬
uentium Radices erunt anti christi
consentanei. ministriq diaboli It
ideo radicem ipsius. cum ipso de terra
uiuentiũ. dicit esse uellendam : qui a
cum scĩs dnĩ. necdi abolus. nec anti¬
christus. nec sequaces eorũ. aliquam
poenam. qui potentiam ipsius hicpu¬
tauerat ad mirandam: Et necesse . ẽ
ut habeat uilissimũ. cuius dominiũ
non dubitat amputandum
quod adhuc datum est post longa tẽ¬
pora prouenire. Sed quamuis iusti
iugiter dm̃ timeant & deeius poten¬
tia non desinant magnum aliquid

Expanded text:
etiam quosdam movere, quod verba etiam quosdam movere, quod verba ista Antichristo nequeant convenire. Dicit enim, emigrabit te de tabernaculo suo, cum homo paganissimus ibi non videatur esse plantatus. Sed hoc a membris ipsius potest accipi, qui in Ecclesia quidem corpore videntur esse, non animo; quia sicut fideles membra sunt Domini Salvatoris, ita et ille suos complices in unam colligit nequitiae societatem. Addidit, et radicem tuam de terra viventium. Radices erunt Antichristi consentanei ministrique diaboli; et ideo radicem ipsius cum ipso de terra viventium dicit esse evellendam, quia cum sanctis Domini nec diabolus, nec Antichristus, nec sequaces eorum habebunt poenam, qui potentiam ipsius hic putaverit admirandam; et necesse est ut habeat vilissimum, cujus dominium non dubitat amputandum.debat spiritus, quod adhuc datum est post longa tempora provenire. Sed quamvis justi jugiter Deum timeant, et de ejus potentia non desinant magnum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. aquonulli profutura cen sicui
sentur: PROPTE READS DESTRUET
TI INEINEM. EUELLETTE. ITEMI GRA¬
BITTE DITABERNA CULO SUO. ETRADI¬
CEMTUAM DETERRA UIUINTIUM
Hestru& ds̃ in hacuita prosperrime.
quos iterum aedificare decreuerit:
Infine autẽ quides truitur: aeternis
suppliciis deputatur : Nam propter
illa quae superius dicta sunt. in fine scłi
ore dnĩ. trrannus ille plectendus est :
uttam ingens nequitia. aduentu sum¬
mi iudicis destruatur: Cuius potentiȩ
tempora: danihel quoq definit dicens.
qm̃ intempus temporum. & dimidiũ
tem poris: in consummando dispersionẽ
fient omnia haec. Sequitur: Euell&
te. & emigrabit te detabernaculo suo:
Poena ingens: formi dolosa damnatio.
dea moenissimo dnĩ tabernaculo euelli:
& inperpetius ignibus mancipari. ubi
nec uĩrere. cui quam datum est. nec
florere concessum Sedtam quam ar¬
bor grandeua radicitus euulsa. aeter¬
na sterilitate. siccabitur: Po test

Expanded text:
loquitur, a quo nulli profutura censentur. loquitur, a quo nulli profutura censentur. Vers. 5. Propterea destruet te Deus in finem, evellet te, et emigrabit te de tabernaculo suo, et radicem tuam de terra viventium. Destruet Deus in hac vita prosperrime quos iterum aedificare decreverit; in finem autem qui destruitur, aeternis suppliciis deputatur. Nam propter illa quae superius dicta sunt, in fine saeculi ore Domini tyrannus ille plectendus est; ut tam ingens nequitia adventu summi Judicis destruatur, cujus potentiae tempora Daniel quoque definit dicens: Quoniam in tempus temporum, et dimidium temporis, in consummanda dispersione fient omnia haec . Sequitur: Evellet te, et emigrabit te de tabernaculo suo. Poena ingens, formidolosa damnatio! de amoenissimo Domini tabernaculo evelli, et in perpetuis ignibus mancipari: ubi nec virere cuiquam datum est, nec florere concessum; sed tanquam arbor grandaeva radicitus evulsa, aeterna sterilitate siccabitur. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
si animum eius aliquando benignitas
tanger& moxtam quam detestabile
tem Plerumq homines quipeccata
faciunt perdecorem se compositae locu¬
tionis abscondunt: Nolunt inse dep̃¬
hendi quȩ norunt generalitatis exsecra¬
tione damnari Isteautem. sic professusẽ
malum : ut loqui non erubescat. quaesa¬
pientium uota repudiant. Etrespice:
quem ad modum multas res. histribus
uersibus breuiter intimauit. Quȩ figu¬
radicitur leptologia. Idest subtilis
locutio : quandores singulȩ minutatĩ
acsubtiliter indicantur. DILEXISTI
OMNIA UERBA PRAECIPITATIONIS
LIN GUA DOLO SA
Interposita diapsalmate: uenit ad
secundam partem. Sed quamuis
nobis sceleratissimum aliquem propo¬
namus. quiserit cuius tamquam de
prȩcipitiomontis. dolos a uerba
descendant: Sed de anti christo uere
dicitur : qui prae posteratis moribus atq
confusis diligit iniquitatem Currit
adomnia uerba prȩcipitationis. iub&
quod nullum iuuat: & totum cum dolo

Expanded text:
si animum ejus aliquando benignitas si animum ejus aliquando benignitas tangeret, mox tanquam detestabile tem. Plerumque homines qui peccata faciunt, per decorem se compositae locutionis abscondunt. Nolunt in se deprehendi quae norunt generalitatis exsecratione damnari. Iste autem sic professus malum, ut loqui non erubescat quae sapientium vota repudiant. Et respice quemadmodum multas res his tribus versibus breviter intimavit. Quae figura dicitur leptologia, id est subtilis locutio, quando res singulae minutatim ac subtiliter indicantur. Vers. 4. Dilexisti omnia verba praecipitationis, lingua dolosa. Interposito diapsalmate, venit ad secundam partem. Sed quamvis nobis sceleratissimum aliquem proponamus, quis erit cujus tanquam de praecipitio montis dolosa verba descendant? Sed de Antichristo vere dicitur, qui praeposteratis moribus atque confusis diligit iniquitatem; currit ad omnia verba praecipitationis, jubet quod nullum juvat; et totum cum dolo
Abbreviated transcription (Latin):
damnatur: Addidit. Sicut nouacu¬
la acuta fecisti dolũ: Nouacula est
inquadam subtilitate tensum latius
ferrum : radendis pilis. acutissimum
prȩparatum. Quodlic& barbȩ segetẽ
me tat imprȩssum: corporis tamen
substantiam relinquit in lesam: Conue¬
nienter ergo sacuissimi hominis dolum.
acutȩ nouaculę conparauit: quia sicut
illa hominem non lȩdit. ita nec iste ani¬
mam iusti. sub quauis afflictione per¬
cellit. Potest enim radere omnia quȩs
forinsecus ad tributa quasi pilos: sed ani¬
mȩ interna tunc magis efficit pulchri¬
ora quando ei nititur auferre munda
Uum quam malum derelinquit:
qui cognoscitur amare quod peccat:
Illas enim res absolutȩ deserimus: quas
odio inter ueniente damnamus: Nam
peccator iste nequissimus diligere dici¬
tur uitiasua: qui ex secrabili morbo cor¬
ruptus. Illud magis appetibile iudicat.
quodboni mores semper accusant: Et
ut culpis ei: augmenta congemin&:
Addidit Superbenignitatem Vt &¬

Expanded text:
damnatur. Addidit, sicut novacudamnatur. Addidit, sicut novacula acuta fecisti dolum. Novacula est in quadam subtilitate tensum latius ferrum, radendis pilis acutissimum praeparatum; quod licet barbae segetem metat impressum, corporis tamen substantiam relinquit illaesam. Convenienter ergo saevissimi hominis dolum acutae novaculae comparavit; quia sicut illa hominem non laedit, ita nec iste animam justi sub quavis afflictione percellit. Potest enim radere omnia quae sunt forinsecus attributa, quasi pilos; sed animae interna tunc magis efficit pulchriora, quando ei nititur auferre mundanitatem. Nunquam malum derelinquit qui cognoscitur amare quod peccat. Illas enim res absolute deserimus, quas, odio interveniente, damnamus. Nam peccator iste nequissimus diligere dicitur vitia sua, qui exsecrabili morbo corruptus, illud magis appetibile judicat, quod boni mores semper accusant. Et ut culpis ejus augmenta congeminet, addidit, super benignitatem; ut, et
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus Potens &iam ininiquitatib
ille est: quiinmalo permissus. ual&
implere quodnititur Sed quantũ
innequitia ualidus. Tantum est impro¬
bis moribus exsetrandus: sed nehoc
admomentum fieri uideretur : additũ
est totadie. quod uniuersę uitȩ signi¬
ficat tempus Ut sine aliqua in ter¬
VIT LIN GUATUA SICUT NOUACU¬
LA ACUTA EECISTI DOLUM
Dessimorum consuetudo. mirabili
breuitate describitur: qui non ante
cogitant quam loquantur Sicut
sapientissimus salomondicit: In ore
stultorũ coreorum est: H ic enim
dicit. Linguam cogitasse. non cor
ut illa quae prudentum consilio famu¬
lari sol& in ipsis locutionibus suis cogi¬
tasse uideretur: Quȩ ideo in consulta
protulit: quia ea praemisso iudicio
nonlimauit: Cogitauit enim lingua
utrumq declarauit. Et facilem uo¬
luntatem leuissime mentis. & prȩcipi¬
tationem. In consultissimam dictionis:
Possumus enim interdum mala cogita¬
re: & lingua nondicere : Hicuero:
praui hominis pessima consuetudo

Expanded text:
enturus. Potens etiam in iniquitatibus ille est qui, in malo permissus, valet implere quod nititur. Sed quantum in nequitia validus, tantum est probis moribus exsecrandus. Sed ne hoc ad momentum fieri videretur, additum est, tota die, quod universae vitae significat tempus; ut sine aliqua intervit lingua tua: sicut novacula acuta fecisti dolum. Pessimorum consuetudo mirabili brevitate describitur, qui non ante cogitant quam loquantur, sicut sapientissimus Salomon dicit: In ore stultorum cor eorum . Hic enim dicit linguam cogitasse, non cor; ut illa quae prudentium consilio famulari solet, in ipsis locutionibus suis cogitasse videretur. Quae ideo inconsulta protulit, quia ea praemisso judicio non limavit. Cogitavit enim lingua, utrumque declaravit, et facilem voluntatem levissimae mentis, et praecipitationem inconsultissimam dictionis. Possumus enim interdum mala cogitare, et lingua non dicere. Hic vero pravi hominis pessima consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
nit: idem dicere. & aliter quae sunt
dicta sentire. Miro que modo rep¬
peritur diuersitas insensibus ubi se
non mutauit eloquium. Nuncde
tituli istius sermonib intimemus:
Infinem proamalech intellectus đđ
Infinem quidsignific&: frequenti
expositione iamnotum est. Ama¬
lech autem gens fuit: quae contradĩ
populum. a cerrimanimis. & frequen¬
ti concertatione pugnauit. Huius
nominis interpretatio talis. ẽ pro
parturiente siuc dolente: Quod
nunc ad ecclesiam dnĩ competenter
aptamus : quae tam quam dolens
acparturiens. populum common&
ꝑfidorum ut asuis iniquitatibus
conqui escat : N eindiuina discepta¬
tione dispereat. sicut apłs ait
Filiolimei. quos iterũ parturio.
donec xp̃s formetur in uobis
nprimo membro psalmi. eccła
loquitur. Increpans eos quino¬
lunt adspiritalia bonasuacorda
conuertere: sed imitatione mutua
inuicem sordidis actibus polluuntur :
Secundo loco dicit eos receptur os
mala. quae inplebem fecerint xpĩ¬

Expanded text:
nit, idem dicere, et aliter quae sunt nit, idem dicere, et aliter quae sunt dicta sentire. Miroque modo reperitur diversitas in sensibus, ubi se non mutavit eloquium. Nunc de tituli istius sermonibus intimemus. In finem, pro Amalech intellectus David. In finem quid significet frequenti expositione jam notum est. Amalech autem gens fuit quae contra Dei populum acerrima nimis et frequenti concertatione pugnavit. Hujus nominis interpretatio talis est, pro parturiente sive dolente. Quod nunc ad Ecclesiam Domini competenter aptamus, quae tanquam dolens ac parturiens populum commonet perfidorum, ut a suis iniquitatibus conquiescat, ne in divina disceptatione dispereat; sicut Apostolus ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis In primo membro psalmi Ecclesia loquitur, increpans eos qui nolunt ad spiritualia bona sua corda convertere, sed imitatione mutua invicem sordidis actibus polluuntur. Secundo loco dicit eos recepturos mala, quae in plebem fecerint Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut perheliam & henoc duo¬
bus est uiris scĩssimis infine scłi destru¬
endus: Ita & perhos geminos psalmos.
Neoccultus terreat anti christus indi¬
catur. Vn de conuenienter post
quinqua gesimum hicpsalmus est po¬
situs : qm̃ filius iniquitatis dequo lo¬
quitur. terminum remissi onis exce¬
dens. nullam ueniam habere cognos¬
citurEXPLICIT PSAL¬
AMA LECH INTELLECTUS DAUIO
Cum psalmus iste magna exparte
similitudine uersuum tertio de¬
cimo conuenire noscatur: Intellectus
ipsorum quam maxime permutatus
est diuersitate titulorum. Nam cum
ille habeat psalmus dauid: iste conti¬
n& infinem proamalech intellectus
dauid Ita non mutatis uersibus: ali¬
udille. aliud iste pronuntiat esse
uenturum Illeenim contra uidȩos
ꝓmitur: Iste contra omnes peccato¬
res. Insurgere generaliter indicatur:
Iue de in carpationednĩ: Iste de ad¬
uentu iudicui. Infine psalmi dicturus
est: Pulchrum plane dicendigenus.
quod perfiguram allegoricam proue¬

Expanded text:
Nam sicut per Eliam et Enoch, duoNam sicut per Eliam et Enoch, duobus est viris sanctissimis in fine saeculi destruendus, ita et per hos geminos psalmos, ne occultus terreat Antichristus indicatur. Unde convenienter post quinquagesimum hic psalmus est positus, quoniam filius iniquitatis, de quo loquitur, terminum remissionis excedens, nullam veniam habere cognoscitur. EXPOSITIO IN PSALalech intellectus David. Cum psalmus iste magna ex parte, similitudine versuum decimo tertio convenire noscatur, intellectus ipsorum quam maxime permutatus est diversitate titulorum. Nam cum ille habeat psalmus David, iste continet in finem, pro Amalech intellectus David: ita non mutatis versibus aliud ille, aliud iste pronuntiat esse venturum. Ille enim contra Judaeos promitur, iste contra omnes peccatores insurgere generaliter indicatur; ille de incarnatione Domini, iste de adventu judicii in fine psalmi dicturus est. Pulchrum plane dicendi genus, quod per figuram allegoriam prove
Abbreviated transcription (Latin):
quando iam gaudium generale iusto¬
rum est. & concordi exultatione. laus
dnĩ sine fine cantabitur
CON CLU SIO
ost illas quinqua gesimi psalmi
felices lacrimas & expe ationẽ
beatissimam pec catorum. quam lȩtus
propheta in aduersarium dni diuini¬
tatis amore prorupit: Deuotissime
hostem regis sui persequitur. qui pecca¬
torum fuerat aduersitate liberatus.
Sed quam uis diuersis locis. & laus
Inueniatur. &uitu peratio. quae
pertin& ad demonstratiuum genus
Inisto tamen psalmo pulcherrime.
partes utrasq conplexus est A prin¬
cipio siquidem usq adillud ubi ait
Prȩualuit inuanitate sua: Partem
uitu perati onis exsequitur Inde ue¬
ro quaesecuntur. usq ad finem: lau¬
datiuȩ qualitatis forma monstratur.
Sic perfectio demonstra tiui generis.
ut risq lateribus constat impleta:
Meminisse quoq nos congruit. se¬
cundum hunc esse psalmũ: qui anti¬
christi prophȩtauit aduentum.
mirabili sibi dispositione coniunctũ

Expanded text:
quando jam gaudium generale justoquando jam gaudium generale justorum est, et concordi exsultatione laus Domini sine fine cantabitur. Conclusio ost illas quinquagesimi psalmi felices lacrymas, et expiationem beatissimam peccatorum, quam laetus propheta in adversarium Domini divinitatis amore prorupit, devotissime hostem regis sui persequitur, qui peccatorum fuerat adversitate liberatus. Sed quamvis diversis locis et laus inveniatur et vituperatio, quae pertinent ad demonstrativum genus; in isto tamen psalmo pulcherrime partes utrasque complexus est. A principio siquidem usque ad illud, ubi ait: Praevaluit in vanitate sua, partem vituperationis exsequitur. Inde vero quae sequuntur usque ad finem, laudativae qualitatis forma monstratur. Sic perfectio demonstrativi generis utrisque lateribus constat impleta. Meminisse quoque nos congruit secundum hunc esse psalmum, qui Antichristi prophetavit adventum, mirabili sibi dispositione conjunctum.
Abbreviated transcription (Latin):
retur ista confidentia. ad tempus fu¬
isse suscepta: subiuncx̃ in ȩternum :
quod est insecłm scłi. Quȩ. res ideo re¬
petita cognoscitur : ut spem omnino
fixam habuisse. in illa ȩternitate iudi¬
cetur. CONEITEBOR TIBI ONE IN SAE¬
CULUM QUIA EECISTI. EXPECTABO
NOMEN TUUM OMBONU EST ANTE
CONS PECTU SCÕRUM TUORUM
Dum bona suac confessionis saluber¬
rimus praedicator enumerat: quẽ¬
am modum nosfacere debeamus. osten¬
dit. Hicenim datum est confiteri
ut ibi mereamur absolui. Adiecit
Quia fecisti. Ubi intelle gendum est
perfiguram ec lipsin. misericordiam:
in quase superius sperasse testatus est
Sequitur. Et expectabo nomentuũ.
qnm̃ bonum est. Nomen eius expectat
quise in iudicio dnĩ saluatoris. per mi¬
seri cordiam eius credit esse saluandũ
Dum uocabulum tale inse aesti mat
esse complendum. quod iure dicitur
bonum. ubi & spes salutis. & totius uitae
palma suscipitur. Additum est
quoq: ante conspectum scõrum tuorũ :

Expanded text:
retur ista confidentia ad tempus furetur ista confidentia ad tempus fuisse suscepta, subjunxit, in aeternum, quod est in saeculum saeculi. Quae res ideo repetita cognoscitur, ut spem omnino fixam habuisse in illa aeternitate judicetur. Vers. 9. Confitebor tibi, Domine, in saeculum quia fecisti; et exspectabo nomen conspectum sanctorum tuorum. Dum bona suae confessionis saluberrimus praedicator enuntiat, quemadmodum nos facere debeamus ostendit. Hic enim datum est confiteri, ut ibi mereamur absolvi. Adjecit, quia fecisti: ubi intelligendum est per figuram eclipsim, misericordiam, in qua se superius sperasse testatus est. Sequitur, et exspectabo nomen tuum, quoniam bonum est. Nomen ejus exspectat, qui se in judicio Domini Salvatoris per misericordiam ejus credit esse salvandum, dum vocabulum tale in se aestimat esse complendum. Quod jure dicitur bonum, ubi et spes salutis, et totius vitae palma suscipitur. Additum est quoque, ante conspectum sanctorum tuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& non tenens caput ex quo omne
TI EERA INDOMODI. SPERAUI IN
MI SERI CORDIABI INAETERNUM
ET IN SECULUM SECULI
enit propheta ad quartam
partem. in qua iam laetus exul¬
tat: Idest in aduentu longissime ui¬
cinitatis. Et meritose oliuae com¬
parat: qui a deeius germine dñs xp̃s
effloruit quispiritali oleo per unc¬
tus est prae consortibus suis. Sed
haec oliua beatissima talem fructum
intulit: quod omne genus humanum
peccatis aridũ. misericordiȩsuȩ̨ face¬
ret largitate pinguescere. Addi¬
dit &iam indomodĩ. Ubi reuera
fructus felicis istius arboris adoleuit:
Sed ideo fructus illi mirabilis proue¬
nit : quia iste sperauit in misericordia
dĩ Anti christus enim: sperauit
inmultitudine diuitiarũ suarũ :
Hocautem contra illud ponitur. ut
appareat quifructus sit indiuinitate
sperare : & qualis interitus. spem. in
dño non habere. Quod schema
dicitur sindias mos id est conlatio:
quando res diuersae. in contrarium
sibi met compar antur: Et ne puta¬

Expanded text:
nquit, caput, ex quo omne tifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei in aeternum, et in saeculum saeculi. Venit propheta ad quartam partem, in qua jam laetus exsultat, id est in adventu longissimae vicinitatis. Et merito se olivae comparat, quia de ejus germine Dominus Christus effloruit, qui spirituali oleo perunctus est prae consortibus suis. Sed haec oliva beatissima talem fructum intulit, qui omne genus humanum peccatis aridum, misericordiae suae faceret largitate pinguescere. Addidit etiam: In domo Dei, ubi revera fructus felicis istius arboris adolevit. Sed ideo fructus ille  ed., illi mirabilis provenit, quia iste speravit in misericordia Dei; Antichristus enim sperabit in multitudine divitiarum suarum. Hoc autem contra illud ponitur, ut appareat qui fructus sit in Divinitate sperare, et qualis interitus spem in Domino non habere. Quod schema dicitur syndicasmos, id est collatio, quando res diversae in contrarium sibimet comparantur. Et ne puta
Abbreviated transcription (Latin):
quando supraeum uenit. ulterius
non ualitura quod potuit : Moste
siquidem dnĩ momentanea. mors per¬
petua uicta est: quae sibi dominatum
in humanogenere uindicabat. sicut
apostolus dicit: absorta est mors inuic¬
toriam: Vbi est mors contentio tua.

Expanded text:
quando supra eum venit, ulterius quando supra eum venit, ulterius non valitura quod potuit. Morte siquidem Domini momentanea, mors perpetua victa est, quae sibi dominatum in humano genere vindicabat; sicut Apostolus dicit. Absorpta est mors in victoria tua. Ubi est, mors, con
Abbreviated transcription (Latin):
ueh ementer accensos: quos ira ferui da
praecipitabat ad facinus: Nam
quod ad se pertin&: dixit: Molesti
erant mihi: Quod sol& nobis contin¬
gere. quando procacitate suꝑflua
reddimur in quieti: Audiant insipi¬
entes iudȩi. d nõ se tantum fecisse
molestiã : sibi autem ꝑpetuam ruinã :
Niciterum. humilitas humanita¬
tis exprimitur : Nam quam uis
lege carnis eius animus turbaretur: diui¬
nitatis tam en suȩ praesidio. dolores
corporis tormentaq uincebat: Nã
si hoc in martrribus dĩ uirtus operatur.
quantomagis in illa dispensatione
carnissuae. tormentorum sensus uehe¬
mens non poterat praeualere: Imple¬
uit patiendo uerum hominem: sed &
perse uincendo talia. idem ipse dm̃
se esse declarauit : Addidit: Et for¬
mido mortis cȩcidit superme: sua: suis
apte redduntus: Consequens enim
erat : ut cuius cor contur batum fuerat.
cum & formido mortis inuader&
Inspiciamus quoddicit: formido mor¬
tis cecidit superme : Reuera cetidit:

Expanded text:
vehementer accensos, quos ira fervida vehementer accensos, quos ira fervida praecipitabat ad facinus. Nam quod ad se pertinet dixit, molesti erant mihi; quod solet nobis contingere, quando procacitate superflua reddimur inquieti. Audiant insipientes Judaei Domino se tantum fecisse molestiam, sibi autem perpetuam ruinam. Vsuper me. Hic iterum humilitas humanitatis exprimitur; nam quamvis lege carnis ejus animus turbaretur, divinitatis tamen suae praesidio dolores corporis, tormentaque vincebat. Nam si hoc in martyribus Dei virtus operatur, quanto magis in illa dispensatione carnis suae tormentorum sensus vehemens non poterat praevalere. Implevit patiendo verum hominem; sed et per se vincendo talia, idem ipse Deum se esse declaravit. Addidit, et formido mortis cecidit super me. Sua suis apte redduntur. Consequens enim erat ut cujus cor conturbatum fuerat, eum et formido mortis invaderet. Inspiciamus quod dicit formido mortis cecidit super me. Revera cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
rimis. obstinati populi. uesania non
NAUERUNT INME INI QUITATT
ET INTRA MOLESTI FRANT MIHI
Quoce inimici. &atribulatione
peccatoris. sub audiendum est
liberame: ut possit nobis. secundum
auctoritatem hebraeam. uersuum
constare diuisio. Auoce inimici
petit se liberari: quando deipso dice¬
bat populus iudaeorum Sirex
isrł est descendat decruce. &credi¬
mus ei. Petit ergo : ut haecuox per¬
fidorũ conspecta resurrectione uin¬
catur. Tribulatio uero peccatoris
erat: quando eum ore sacrilego cons¬
puebant: Cedebant a lapis acfla¬
gellis & exprobrationes illi supra¬
uerbera geminabant. Sequitur
Qm̃ decłinauerunt in me iniquitatẽ.
& inira molesti erant mihi Eurentis
populi impetus: quasi fluminis ꝑcur¬
sus exponitur i Declinauerunt enĩ
indm̃ iniquitatem: quia nullã uo¬
lentes recipere rationem. effusionem
sanguinis in nocentis expẽtebant:¬
& nota: quam magnę causȩ uerbis
singulis explicantur : Iudaeos dicit

Expanded text:
rimis obstinati populi vesania non rimis obstinati populi vesania non naverunt in me iniquitatem, et in ira molesti erant mihi. A voce inimici, et a tribulatione peccatoris, subaudiendum est, libera me; ut possit nobis secundum auctoritatem Hebraeam versuum constare divisio. A voce inimici petit se liberari, quando de ipso dicebat populus Judaeorum: Si Rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Petit ergo ut haec vox perfidorum conspecta resurrectione vincatur. Tribulatio vero peccatoris erat, quando eum ore sacrilego conspuebant, caedebant alapis ac flagellis, everbera geminabant. Sequitur, quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira molesti erant mihi. Furentis populi impetus, quasi fluminis cursus exponitur. Declinaverunt enim in Dominum iniquitatem, quia nullam volentes recipere rationem, effusionem sanguinis innocentis expetebant. Et nota quam magnae causae verbis singulis explicantur. Judaeos dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt. INTENDI INME. IT EXAV
OIME. CONTRISTATUS SUM IN EAER¬
CITATIONE MEA ET CON TURBATUS
Prius est intendere: deinde uocem
supplicantis audire. Nem o enĩ
auersus exaudit sed cui aspectus tran¬
quillus conceditur. ipsi &aures pla¬
cidissimȩ commodantur Sicut in
alio psalmo dicitur. Respice & exau
perfecte orationis: Contristatus sum
in exercitationem ea : & conturbatus sũ
Pulcherrime : dnĩ saluatoris. uno ser¬
mone uitaecursus exprimitur Exer¬
citationem quippe dicimus. quae
nulla remissione. nullo otio conqui¬
escit: sed intenta iugi labore. in uir¬
tutis gloria perseuerat: Exercitaba¬
turnamq miraculis. exercitabatur
scĩ tate doctrine: Sed contris tabatur.
eomaxime. qui a fructum iustitiae
perfidi non probabantur afferre
Sicut euangelista dicit. & contrista¬
tus est super hierusalem. & fleuit
Obonitatem pussimi creatoris: ut
se contristatum : & conturbatum di¬
cat: quod predicationibus saluber¬

Expanded text:
sierunt. sierunt. di me: contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Prius est intendere, deinde vocem supplicantis audire. Nemo enim aversus exaudit; sed cui aspectus tranquillus conceditur, ipsi et aures placidissimae commodantur; sicut in alio psalmo dicitur: Respice et exauperfectae orationis: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Pulcherrime Domini Salvatoris uno sermone vitae cursus exponitur. Exercitationem quippe dicimus, quae nulla remissione, nullo otio conquiescit, sed intenta jugi labore in virtutis gloria perseverat. Exercitabatur namque miraculis, exercitabatur sanctitate doctrinae: sed contristabatur eo maxime, quia fructum justitiae perfidi non probabantur afferre; sicut evangelista dicit: Et contristatus est super Jerusalem, et flevit . O bonitatem piissimi Creatoris! ut se contristatum et conturbatum dicat, quod praedicationibus saluber
Abbreviated transcription (Latin):
positi. despiciatur oratio: De prȩcans
liberationis celeritatẽ. quam ex carnis
infirmitate probatur expetere. Secun¬
doloco iuda eorum destrui suppli cat
ini qui tates : qm̃ inciuitate ipsorum erat
contradictio ueritatis. Tertio lo codicit
iuac obstinatis iudacis prosuis scelerib
noiferat euenire. Posthaec introducit᷑
pia consahatio: nequis fidelium audita
seue ritate iudicis terrere tur
NEMMI AM
p̃s dñs qui ad nos uenit pia mise¬
ratione saluandos. uitȩ nobis
formam tribuens & salutem: exdispen¬
satione quapassus ẽ. inmundi pertur¬
bationibus uoluntariae constitutus.
Primo comiate exaudiri petit orati¬
onem suam: Deinde postulat. necius
depre catio despiciatur Sed hocto¬
tum perillud dicitur: Quod homo dĩ
esse dignatus est. Prius petit oratio¬
Quod euenit eis. quimundi istius bo¬
na desiderantes accipiunt quae prae¬
cantur. & tamen postea despiciuntus.
quia nequaquam aeterna prȩmia quȩ¬

Expanded text:
positi despiciatur oratio: deprecans positi despiciatur oratio: deprecans liberationis celeritatem, quam ex carnis infirmitate probabatur expetere. Secundo loco Judaeorum destrui supplicat iniquitates, quoniam in civitate ipsorum erat contradictio veritatis. Tertio loco dicit quae obstinatis Judaeis pro suis sceleribus noverat evenire. Posthaec introducitur pia consolatio, ne quis fidelium audita severitate Judicis terreretur. nem mnus, qui ad nos venit pia miseratione salvandos, vitae nobis formam tribuens et salutem, ex dispensatione qua passus est, in mundi perturbationibus voluntarie constitutus, primo commate exaudiri petit orationem suam. Deinde postulat ne ejus deprecatio despiciatur. Sed hoc totum per illud dicitur, quod homo Deus esse dignatus est. Poterat eQuod evenit eis qui mundi istius bona desiderantes, accipiunt quae precantur, et tamen postea despiciuntur: quia nequaquam aeterna praemia quae
Abbreviated transcription (Latin):
fi deliter agimus. ad ipsum constat sine
dubitatione referendum: Siue quia
dixit Occidetis agnum aduesperã:
in carminibus: in laudibus dicit. Ad¬
mon & enimnos. siue intristitia. siue
ingaudio. praeconia dnĩ iugi ter ꝑso¬
nare. unde psalmus iste dicturus est.
nec ab eius aliquando laude discedere.
Nam paterno eͤffectu. quando castigat
corrigit: quando consolatur refou&
utrumq ergo nobis proficit: sideore
nostro grauarũ actio non recedit
dauid. eumpatrem dicamus dnĩ xpĩ.
Sicut in euangelio caecus exclamat.
Fili dauid miserere mei. Secundum
diuinitatem uero. seruum esse fatea¬
mur: sicut ipse incentesimo non o dicit
Dixit dñs dnõmeo sede ad ex tris meis.
DIUISIO ESAL MI
ertotum psalmum duaͦbus diap¬
salmatibus quasi geminis oculis
decenter appositis. uerba sunt dni sal¬
uatoris exforma serui : quam integra
proprietate declarans. humilitatis
nobis saluberrime donauit exemplũ:
inprima parte petit. ne intribulatione

Expanded text:
fideliter agimus, ad ipsum constat sine fideliter agimus, ad ipsum constat sine dubitatione referendum; sive quia dixit: Occidetis agnum ad vesperam . In carminibus, in laudibus dicit. Admonet enim nos sive in tristitia, sive in gaudio praeconia Domini jugiter personare unde psalmus iste dicturus est nec ab ejus aliquando laude discedere. Nam paterno affectu, quando castigat, corrigit; quando consolatur, refovet. Utrumque ergo nobis proficit, si de ore nostro gratiarum actio non recedit.um Patrem dicamus Domini Christi; sicut in Evangelio caecus exclamat: Fili David, miserere mei . Secundum divinitatem vero servum esse fateamur; sicut ipse in centesimo nono psalmo dicit: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Divisio psalmi. Per totum psalmum duobus diapsalmatibus, quasi geminis oculis decenter appositis, verba sunt Domini Salvatoris ex forma servi, quam integra proprietate declarans, humilitatis nobis saluberrimae donavit exemplum. In prima parte petit ne in tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
upplicatio ista prophetica. & scę¬
deprȩcationis deuota simplicitas.
ut illimum uitae nraẽ tradit exem¬
plũ Vt quando atrpheis. id est amun¬
diistius florentibus in grauamur : Ñ
ad contentiones leuissimas incitemur.
sed uoluntarie dnõ sacrificantes. eius
beneficiis ab omni tribulatione libere¬
mur Contendamus illi uerissime
confiteri: ut &iam ignari. anostris
compedibus mereamur absolui. Mag¬
na prorsus forma petitionis ex praes¬
saest: ut imminentibus quibus lib&
animo supplicemus. Qm̃ nouit ille
nos exomnibus tribulationib eripere :
sitamen hoc nobis intellegit expedire:
Nos enim quid oremus. sicut oport&
nescimus : quos &ignorantiȩ tenebro¬
sae circumdant. & noxia peccata con¬
MUS LIIIIS IN FINEM
IN CARAIENIBUS. INTELLIC¬
TUS DAUID
Infinem quidem frequenter dictũ ẽ.
quod tamen non pigebit repetere
Sihoc & aliter poterit explanari: bene
finis dicitur xp̃s. qm̃ quicquid recte ac

Expanded text:
Supplicatio ista prophetica, et sanctaSupplicatio ista prophetica, et sanctadeprecationis devota simplicitas utillimum vitae nostrae tradit exemplum; ut quando a Ziphaeis, id est a mundi istius florentibus ingravamur, non ad contentiones levissimas incitemur, sed voluntarie Domino sacrificantes, ejus beneficiis ab omni tribulatione liberemur. Contendamus illi verissime confiteri, ut etiam ignari a nostris compedibus mereamur absolvi. Magna prorsus forma petitionis expressa est; ut, imminentibus quibuslibet animo supplicemus: quoniam novit ille nos ex omnibus tribulationibus eripere, si tamen hic nobis intelligit expedire. Nos enim quid oremus, sicut oportet, nescimus , quos et ignorantiae tenebrosa circumdant, et noxia peccata conMUM LIV. In finem, in carminibus, intellectus David. In finem quidem frequenter dictum est; quod tamen non pigebit repetere, si hoc et aliter potuerit explanari. Bene finis dicitur Christus, quoniam quidquid recte ac
Abbreviated transcription (Latin):
dare In aesti mabile bonum ẽ: unde
& mens scã reficitur. & mundi istius
aduersitas effugatur
MEOS RESPEXIT OEULUS TNUS
Odidit causas orationis: Itanunc
subicit orationem confessionis suȩ
Vt quamuis ille uoluntariae sacrifi¬
cassednõ uideretur Ds tamen con¬
cesserat quae profutura cognouit
Exomnibus quippe tribulationibus
uir tutednĩ propheta setestatur erep¬
tum: quodutiq inmundo isto accide¬
re non potest. Nisi eis quundnĩ dilec¬
tione persistunt. Super inimicos
autem eius typheos respexit oculus
dnĩ : quando eos cogitationes nefarias
minime complere ꝑmisit: Frequen¬
ter enim propitius dĩ iniqua nos non
permittit efficere : ut compuncti
debeamus denrĩs erroribus supplica¬
re Sicut est saulus prohibitus. cum
asacer dotibus addamascum mit teretur.
ut ecc lesi am xpĩ sȩuissima persecutione
uastar& Magnasiquidem prosperi¬
tate. non est permissus agere: unde
potuiss& ad eterna supplicia perue¬
nireCON CLUSLO

Expanded text:
dare, inaestimabile bonum est, unde dare, inaestimabile bonum est, unde et mens sancta reficitur, et mundi istius adversitas effugatur.meos respexit oculus tuus didit causas orationis, ita nunc subjicit rationem confessionis suae; ut 182 quamvis ille voluntarie sacrificasse Domino videretur, Deus tamen concesserat quae profutura cognovit. Ex omnibus quippe tribulationibus virtute Domini propheta se testatur ereptum; quod utique in mundo isto accidere non potest, nisi eis qui in Domini dilectione persistunt. Super inimicos autem ejus Ziphaeos respexit oculus Domini, quando eos cogitationes nefarias minime complere permisit. Frequenter enim propitius Deus iniqua nos non permittit efficere; ut compuncti debeamus de nostris erroribus supplicare; sicut est Saulus prohibitus, cum a sacerdotibus ad Damascum mitteretur ut Ecclesiam Christi saevissima persecutione vastaret . Magna siquidem prosperitate non est permissus agere, unde potuisset ad aeterna supplicia pervenire. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
Foluntariae sacrificatdnõ: qui
proinimicis suis. studio pietatis
exorat. Nam qui petit in imicorum
uindictam: quise ulcisci desiderat ca¬
lamitatibus alienis. uel qui propter
alia mundi desideria supplicat. uo¬
luntarie non sacrificat dnõ Quia
non eius amore rogat. sed potentiam
ipsius rerum aliquarum neces sitate
deprȩcatur: Sacrificare autem uo¬
luntariae dnõ est. puritatem bonae
uoluntatis offerre. Et propterhoc
tantum illum colere. timere. uelama¬
re. quod dĩ est: quod creator. quod
rerum omnium pius probatur esse
dispositor. Sacrificant &iam uolunta¬
riaedõ: qui inter angustias passionũ
iugiter gratias agunt. sicut uirsc̃s iob
fecis se memoratur. Sequitur. Et con¬
ficebor nomini tuo dnẽ qnm̃ bonum est
congruenimis ad superiora respond&:
ut in cuius uirtute saluus fuerat factus.
eius nomini hostiam confessionis of¬
ferr& Confiteri enim hic laudare
significat: quia uerbum istud sicut sepe
diximus omonimum est Addidit
Qm̃ bonum est Illum enim uelle lau¬

Expanded text:
Voluntarie sacrificat Domine, qui pro inimicis suis studio pietatis exorat. Nam qui petit inimicorum vindictam, qui se ulcisci desiderat calamitatibus alienis, vel qui propter alia mundi desideria supplicat, voluntarie non sacrificat Domino; quia non ejus amore rogat, sed potentiam ipsius rerum aliquarum necessitate deprecatur. Sacrificare autem voluntarie Domino est, puritatem bonae voluntatis offerre; et propter hoc tantum illum colere, timere, vel amare quod Deus est, quod creator, quod rerum omnium pius probatur esse dispositor. Sacrificant etiam voluntarie Deo qui inter angustias passionum jugiter gratias agunt; sicut vir sanctus Job fecisse memoratur. Sequitur, et confitebor nomini tuo, Domine, quoniam bonum est. Congrue nimis ad superiora respondit; ut in cujus virtute salvus fuerat factus, ejus nomini hostiam confessionis offerret. Confiteri enim hic, laudare significat; quia verbum istud sicut saepe diximus homonymum est. Addidit, quoniam bonum est; illum enim velle lau
Abbreviated transcription (Latin):
in imicis eius: undeeos nouerat ingra¬
uandos: Sequitur enim. Inueritate
tua disperde illos. Mali cum adue¬
ritatem ueniunt: a pristina intentio¬
ne dispereunt. Et nisi aliquis a propo¬
sito iniquitatis discesserit: locum in
bonis actibus non habebit Dupere¬
ant ergo ⁊rphei. neprodant caelatũ :
dispereat sauł neper sequatur in noxiũ¬

Expanded text:
inimicis ejus, unde eos noverat ingrainimicis ejus, unde eos noverat ingravandos. Sequitur enim, in vetate tua disperde illos. Mali cum ad veritatem veniunt, a pristina intentione dispereunt; et nisi aliquis a proposito iniquitatis discesserit, locum in bonis actibus non habebit. Dispereant ergo Ziphaei, ne prodant celatum: dispereat Saul, ne persequatur innoxiu