comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ibi quinque uirgines dicuntur pruden
tes quae istissen sibur bene utuntur:
Et ibi quin que fatuae q per istosquinq
sensus magis mortem quam uitam excipiunt:
Quo modo aut isti quinque sensus uelut
quinq uirgines aut uirginitatem custo¬
diant aut corruptioni subia cfant. Dili¬
gentius requiramus: sialiquis uir aut
mulier uiderit filium aut filia alienam
seruum aut ancillam ad concupiscentiam
diligenter as pexerit corrupta ẽ unauir¬
go Quia per oculos idẽ ꝑfenes trascorpo¬
ris in secre tum cordis uenenu mortis intra¬
uit: Siuero aliquir siuereliosus fiue laicus.
hominer detrahentes sermoner &iamotio¬
sor. & cantica li orios a uel turpia proferen¬
ter libenter au dierit & cum delectatione
placido audito suscsperit : corrupta ẽ
alia uir go: Si aut non sit contentur me¬
dio cribus cibis sed sumptuosas delicias
quȩrat. Si semꝑ mali lo quio studeat cor
peregrinos ut hominibur placere possit

Expanded text:
et ibi quinque virgines dicuntur prudeet ibi quinque virgines dicuntur prudetes, quae istis sensibus bene utuntur, et ibi quinque fatuae, quae per istos quinque sensus magis mortem quam vitam excipiunt. Quomodo autem isti quinque sensus velut quinque virgines aut virginitatem custodiant, aut corruptioni subjaceant, diligentius requiramus. Si aliquis vir aut mulier viderit filium suum aut filiam, servum aut ancillam, et ad concupiscentiam diligenter aspexerit, corrupta est una virgo, quia per oculos, id est per fenestras corporis in secretum cordis venenum mortis intravit. Si vero aliquis sive religiosus, sive laicus homines detrahentes, sermones etiam otiosos et cantica luxuriosa vel turpia proferentes libenter audierit, et cum delectatione placido auditu susceperit, corrupta est alia virgo. Si autem non sit contentus mediocribus cibis, sed sumptuosas delicias quaerat, si semper male loqui studeat, cortiam odores peregrinos, ut hominibus placere possit
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dicentem: Simile ẽẽ regnum caelo¬
rum decem uir ginibus quae accipienter
lam pider suas exirunt obiiam sponso
& sponsae : hoc si secundum literam intel
legimus nimium durũ uidetur & asperu̾:
absit hoc a sensibur xp̃i¬
aeternam &ideo q nullaratione secun dum
literam intellegi debet : quia & reuera
ipse dñr similitudinem es sedixit: Requi¬
ramus quare quinque dictesunt fatuae
aut quinque prudenter: Illae enim quinq
prudenter significant omner scos quicũ
xp̃o sunt regnaturi: Ete contrario illȩ
quinque factuae figuram habere uident᷑
nis de solo tantum xp̃iano nomineglori
antur: Ideo aut & illae fatuae quinque
& illae prudentes quinque dicuntur.
quia quinq sensus in omnibur hominibus
es se probantur: Uisus auditus gustus
odoratus & tactus: &qui aper istos sen¬
sus uelut perquas dam ianuas uel fenes¬
tras aut uita aut mors ingreditur ad ani¬
mam nostram: Dequibus & prophetadixit :
Intrauit mors ꝑfenes trecs nostras: Ideo

Expanded text:
ile est regnum coelorum decem virginibus, quae, acceptis lampadibus, exierunt obviam sponso et sponsae . Hoc si secundum litteram tantum ligimus, nimium durum videtur et asperum. Absit hoc a sensibus nosaeternam. Et ideo quia nulla ratione secundum litteram intelligi debet, quia revera ipse Dominus similitudinem esse dixit, requiramus quare quinque dictae sunt fatuae et quinque prudentes. Illae enim quinque prudentes significant omnes sanctos, qui cum Christo sunt regnaturi: et e contrario illae quinque fatuae figuram videntur nis de solo tantum Christiano nomine glantur. Ideo autem et illae fatuae quinque, et illae prudentes quinque dicuntur; quia quinque sensus in omnibus hominibus esse probantur, visus, auditus, gustus, odoratus, et tactus. Et quia per istos sensus velut per quasdam januas vel fenestras aut vita aut mors ingreditur ad animam nostram; de quibus et Propheta dixit, Intravit mors per fenestras vestras : ideo
Abbreviated transcription (Latin):
monstruo sorum feras animalium. istam quo¬
Nec mora. inter rax osus conualleshaud gran¬
dẽ hamunculum uidit ad uncis naribur : corni
fractu Ad hoc at tonitus expectu culum scu¬
tum fidei &laricam ypȩibonur praelictor
ar ripuit: Nihil ominus. memoratum ani¬
mal. palmarum fructur adiuaticum: quasi pa
presit antonius: & quis num erset inter¬
roguns. hoc abeo responsum accepit: Mor¬
talis egosum unur exaccalis heremi : quos uec¬
rio delusa errore gentilitur. faunos sect
gis mei:. Precamur ut pronobir communem
dñm dep̃ ceris salutem mundi olimuenirre

Expanded text:
monstruosorum animalium ferax, istam quomonstruosorum animalium ferax, istam quoNec mora, inter saxosam convallem haud grandem homunculum videt, aduncis naribat. Ad hoc Antonius spectaculum, scutum fidei et loricam spei, ut bonus praeliator arripuit: nihilominus memoratum animal, palmarum fructus eidem ad viaticum, quasi pacpressit Antonius, et quisnam esset interrogans, hoc ab eo responsum accepit: « Mortalis ego sum, et unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore Gentilitas, Faungis mei. Precamur ut pro nobis communem Deum depreceris quem in salutem mundi olim uenisse
Abbreviated transcription (Latin):
ager& inter rir: & nona genuriur in alia
solitudine antonius moraretur: ut ipse
as sere re solebat : haec inmentẽ eiur cogita¬
tio incidit ut nullum ultrase monachorũ
scenti reuelatum est. erre alium interiur
ret properare : I lico erumpente luce. uene¬
rabilir senex. infirmor artur baculo regen¬
te sustentans: coepit ire uelle. quonenie¬
bat: Ꝙiã medi : dies coquente desupersole
feruebat. Nec tamen a coepto itinere de
nem equo mixtum: cut opinio po&urum.
centaurum uocabulum indidit: Quoui¬
so salu taris im prernone signi armat
frontem: Ꝙheur tuinquit . quunã in par¬
te dĩ seruur hic habitut: At ille bar¬
barum nercio quid infremdetir. & frun¬
gens potius uerba quã proloquens : inter
horrentia ora setir. blandum quȩ siuit allo¬
quium. Et cum dexterȩ manur protensio
ne. cubito indicat iter: Ac nopatenter cãpos
iolitando mit tenr. fuga ex oculis mirantir¬
euunuit: Uerum hoc utrumdiabolus ad ter¬
rendum eum simulauerit: An ut sol& heremur

Expanded text:
ageret in terris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio incidit, nullum ultra se perfectum scenti revelatum est esse alium interius ret proficisci. Illico erumpente luce, venerabilis senex infirmos artus baculo regente sustentans, cepit ire velle quo nesciebat. Et jam media dies coquente desuper sole fervebat, nec tamen a coepto itinere abdnem equo mixtum, cui opinio poetarum Hippocentauro vocabulum indidit. Quo viso, salutaris impressione signi armat frontem: Et heus tu, inquit, quanam in parte hic servus Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, inter horrentia ora setis, blandum quaesivit alloquium. Et dexterae protensione manus cupitum indicat iter, et sic patentes 7 campos ansmittens fuga, ex oculis mirantevanuit. Verum haec utrum diabolus ad terrendum eum simulaverit, an ut solet cremus
Abbreviated transcription (Latin):
natu. sermo gemitu in terrum pitur .
Uix tumentum uoci feratione lucta¬
tus ẽImeliur erat ofilioli. impendens pia¬
culum. citi morte lucrari : Sic in¬
cipiens. rursum lacrimis uincitur:
& int̃ egra suspiria. tandem pectori cõ¬
modans uocem: Magnum inquid quo¬
dacm. & uniuersis sȩculis in auditum.
linminet nefas: Magna fides catho¬
lica turbine subuertetur: & homi

Expanded text:
natu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen cum vociferatione luctuosa ait: Melius erat, o filioli, impendens piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens rursum lacrymis vincitur, et inter aegra suspiria tandem pectori commodans vocem: Magnum, inquit, quoddam et universis saeculis inauditum imminet nefas. Magno fides catholica turbine subvertetur, et homi
Abbreviated transcription (Latin):
ebat indulta. quod proprio filio suo non peper¬
cerit: sed pronortra omnium eum salute
tradiderit: Necmora. plures audientium ad
humanurum rerum contemtũ. haec eiur
Uoppido ges tum sit: non transibo silentio:
nili. quicro codrillir & multis eius fluminir
bestur plenus erat transuu dare eẽt̾necerse
tum eum cum militibur suis tranniuit in lȩ

Expanded text:
ebat indulta, quod proprio Filio suo non peperebat indulta, quod proprio Filio suo non pepercerit Deus, sed pro nostra omnium salute eum tradiderit . Nec mora, plura audientium corda ad humanarum rerum contemptum haec ejus rsinoitarum oppido gestum sit, non transibo silentio. m fluminis Nili, qui crocodilis et multis saevis fluminis bestiis plenus erat, transvadare esset necesse, tam cum comitib
Abbreviated transcription (Latin):
Obstipuerunt uniuern. &oris gratia &
corporis dignitate: quod nec per qui &emin¬
tumuerat: nec ie iuniis. demonum que certa¬
mine faciemeiur pallor obsederat: Sed e
contrario quañ nihil tempur egis set : anti¬
quur memborum decor perseuerabat : Por¬
ro quantu mirucula: quae in illo animipuri¬
tas fuit : Num quum hilacrita te nimiu resolu¬
tus in risuẽ : Num quũ recor datione pecca¬
ti trirtia ora contraxit: Non magͥis stupen¬
tium se elatur ẽ laudibur nihil millo in¬
decenr solitudo. nihil asperum cotidia¬
nu cum hostibus bellac contulerant: tem¬
perata mens ȩquuli cuncto ferebat
examine: Plurimor igitur abi mundir
spiritibur. Minfirmita tibur uarur dĩ gra¬
tia per antonium liberauit: Sermo eius
scile conditur: consolubutur mȩstor: doce¬
bat inscior: concor dabat iratos: Omnibur
suadenr nihil amori xp̃i ante ponendum :
Pro ponebat que ante oculor. bonorũ magnitudine
futurorum: & dĩ clementic̃. & bene ficiu retex¬

Expanded text:
Obstupuerunt universi et oris gratiam et Obstupuerunt universi et oris gratiam et corporis dignitatem, quod nec per quietem intumuerat, nec jejuniis, daemonumque certamine faciem ejus pallor obsederat; sed e contrario, quasi nihil temporis exegisset, antiquus membrorum decor perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunquam hilaritate nimia resolutus in risum est, nunquam recordatione peccati tristitia ora contraxit, non magnis stupentium se elatus est laudibus. Nihil in illo indecens solitudo, nihil asperum quotidiana cum hostibus bella contulerant; sed temperata mens aequali ad cuncta ferebatur examine. Plurimos igitur ab immundis spiritibus et infirmitatibus variis Dei gratia per Antonium liberavit. Sermo ejus sale conditus consolabatur moestos, docebat inscios, concordabat iratos, omnibus suadens nihil amori Christi anteponendum. Proponebatque ante oculos bonorum magnitudinem futurorum, et Dei clementiam, et beneficia retex
Abbreviated transcription (Latin):
re: Et primo quidem qui foris erant.
aestimabatit aliquos hominer scalir pontir
introirse : ibi que contendere: Postquũ aũt
per cauernas intro aspicienter nullum iu¬
contendere : Etnimio in&u territi: anto¬
nu auxilium fla gitabant: At ille ostio pro¬
& abite securi: istor que sem &xipsor sinite de¬
ludere : Ituq: illis euerten tibus: hic remane¬
bat in lesur: Nec um quũ incertamine larsa¬
batur: Accedenti enĩ augm̃ta profectuum.
uel debilitur repugnantium maximum cum con¬
tentione leuam̃ addiderant: tum &animo con¬
stantium sug gerebant: Rur surq adheremum
uenientibur turbis. quae ium mor tuum eum eẽ
aestimab antreperturor: ille psallebat intrin¬
secur: Ex surgat dr̃. & dispentur inimicieur
et fugiant quioderunt eum a facie eiur: Ut
fumur minuitur. deficiant: Utliques citcaera
a faciae ignir: itu pereant peccato res afticie
dĩ: Et iterum omner genter circum dederine
rum multitudo concur rer&: nec ñ &pu¬

Expanded text:
re. Et primo quidem, qui foris erant re. Et primo quidem, qui foris erant xistimabant aliquos homines scalis appositis introisse, ibique contendere. Postquam autem per cavernas introspicientes, nullum vicontendere; et nimio metu perterriti, Antonii auxilium flagitabant. At ille 40 ostio prouiens, et abite securi, ipsosque semetipsos sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam in certamine lassabatur. Accedentium autem augmenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus contentioni levamen addiderant, et ejus animo constantiam suggerebant. Rursusque ad eremum venientibus turbis quae jam mortuum eum se existimaverant reperturos, ille psallebat intrinsecus: Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus, et fugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant; ut liquescit cera a facie ignis, ita pereant peccatores a facie Dei . Et iterum: Omnes gentes circumdederunt rum multitudo ad eum concurreret, necnon et pa
Abbreviated transcription (Latin):
quia quod uisumẽ. aurum fuit: at illema¬
ni tu dinem admiratur radiantir metalli
ra pido cur su. quun quoddum uitur& in¬
cendium ad montem urque perrexit : Ibi flu¬
mine trans uadato. inuenit castellum deser¬
tum. plenum ob tempur & solitudinem. uene¬
natorum animalium: in quose constituenr
nouur hosper habitauit : Statim que adei
aduentum : ingens turba serpentium qua¬
si perse c utorem passceꝓ fugit: at ille ob¬
structo lapidibur introitu: punermens iũ
sex ut thebeir mosẽ. secum recondens:
num crebro per annum incorrupti durare
solent: Net non staquȩ exiguum habenr.
Ita solitariur ꝑdurabact: Nur quã inde
pro cedenr: num quũ aliquem sus picienr:
intantũ ut cum bis in anno per tectũ desuꝑ
paner ac ciper& : nullum cumde ferentib
eius pernoctantib: audiebantur uulgi uo¬
cer aduer sur antonium. tumultur que
dicentium .: Quidte nostris ingerir habita¬
culir: quid tibi & deserto: abscede afinib:

Expanded text:
quia quod visum est, aurum fuit. At ille maquia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad montem usque perrexit, ibique flumine transvadato, invenit castellum desertum, plenum ob tempus et solitudinem venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum incorrupti durare solent necnon et exiguum habens aquae, solitarius perdurabat; nusquam inde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per tectum desuper panes acciperet, nullum cum deferentibusejus pernoctantibus, audiebantur ut vulgi voces adversum Antonium, tumultusque dicentium: Quid te nostris ingeris habitaculis? quid tibi et deserto? Abscede a finibus
Abbreviated transcription (Latin):
lus contenditadmontem: &heremi adhuc
pundere: Sednectunc cersauit. in fatigabi¬
lis aduersarius .: Num impedire eius pro¬
positum uolens: argenteum discum initi¬
nere proiecit: Quo uind antoniur: callidi ar¬
tificis cognouit astutiã Stunsq intrepi¬
dus. & dis cum toriur intuenr oculis: doli
auctorem infantar mate obiur gubct ar¬
genti : Talia secum reputans.: Vndehic inde¬
serto dircur: Auium hoc iter ẽ: nulla sunt
uestigia commeantium : Lapsur desarcinu :
promagnitudine latere non potuit: Sed & qui
perdiderat. reuersur. obsolitudinem loco rũ
inuenis set pro fecto quod proru ert:
Hoc artificium diabole tuumẽ: nonimpe¬
dies uolunta timeae : argentũ tuũ. tecum
sit inperditione: Haec illo dicente : discur
auri. itentem initinere conspexit: Uerũ
hanc utrum diabolur simulcuerit: anad
antonium cõnprobandum : quia nec uerir
opibur mer taretur uirtus caelertis or¬
tender&. ignoratur: Hoc tantum agnouimꝰ

Expanded text:
lus contendit ad montem, et eremi adhuc lus contendit ad montem, et eremi adhuc conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum, invenisset profecto quod ruerat. Hoc artificium, diabole, tuum est, non impedies voluntatem meam, argentum tuum tecum sit in perditionem. Haec illo dicente, discus massam jacentem in itinere conspexit. Verum hanc utrum diabolus simulaverit, an ad Antonium comprobandum, quia nec veris opibus inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ftiarum : Rursusq confidens. aiebat. Siqiđ
tem  tam̃ ta sequeretur effectur: sed ma¬
gir econtrario gigneretur il luno: Non
pro tector ẽ facctus Denique cum leua¬
r& oculor uidit desuper culm̃ aperiri: &
diductir tenebris. radium adselucir influ¬
ere : Post cuiur splendorir aduentum:
nec demonum aliquis apparuit: &corporis
dolor extemplo deleturẽ: E dificium
quo que quod paulo ante dir solutum fue¬
rat. in stau ratum ẽ : Ii cop̃sentium dñi
quure non a principio ađfuisti: ut sunarer
Antoni hic eram: sed ex pectabum iuidere
cer tam̃ tuum: Nunc aũt quia dimicando
uiriliter. non cerfisti. auxiliabor tui: & foc¬
ciam te in omni arbe nominari His audi¬
tis exsurgens. in tantum roboratus oru¬
bait: ut intelle ger& plur se recepirre tunc
uirium: quam ante perdiderat: Erat aut
cerent: uudenr adsup radic tum senem. p̃ca¬
batur: ut in deserto pariter habiturent:
caurante illo senile ȩiuon. rei nouitatem so¬

Expanded text:
bestiarum. Rursumque confidens, aiebat: Si quid bestiarum. Rursumque confidens, aiebat: Si quid eorum tentamenta consequeretur effectus, sed maxime e contrario gigneretur illusio. CAP.protector factus est. Denique cum elevaret oculos, vidit desuper culmen aperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini bi eras? Quare non a principio affuisti, ut sanares dicens: Antoni, hic eram, sed expectabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exsurgens, in tantum roboratus, orabat ut intelligeret se plus recepisse tunc virium quam ante perdiderat. Erat autem ceret, vadens ad supradictum senem, precabatur ut in deserto habitarent Causante illo senile aevum et rei novitatem, so
Abbreviated transcription (Latin):
as demonum exinde turbur effunderet:
Num & berticrum & serpentium formas
induenter: omnẽ protinur locum reple¬
uere fantanae : Leonũ taurorum luporũ
aspidum serpentium. scor pionũ: nec non
& pardorum. atque ur sorum: Et haec singu¬
lu. secundum suum fremebant naturum:
Ru giebat leo accedere uolens: taurur
mugitu & cornibur minabatur: serpentir
sibilum per sonabat. luporum impeturm
risui calliditater uacriar indicabat: Trucer
omnium uultur. &uocer horridȩ: dirur audi¬
tur: Antoniur flugellatur at que con¬
fsur: sentiebat quidem asperiorer corpo¬
ris dolorer: sed interitur durabiam̃ te per¬
uigili ⁊ &licet gemitũ uulnera carnis expri¬
merent: sensu tam̃ idem manens quasi
de inimicir luder&. loquebatur: Siuirium
aliquid haber&ir: suf ficer& unur ad p̃liũ:
Ced quõ dño uor eneruunte frangimini:
multitudine temptatir inferre terrorem.
Cum hoc ipsum infirmitatir indiciumsit:
quod in rationabilium formar induitir be.

Expanded text:
a daemonum exinde turba se effunderet; a daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium formas induentes, omnem protinus locum replevere phantasiis 39 leonum, taurorum, luporum, aspidum, serpentium, scorpionum, necnon et pardorum atque ursorum. Et haec singula secundum suam fremebant naturam. Rugiebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ir auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. Antonius flagellatus atque conssus sentiebat quidem asperiores corporis dolores, sed imperterritus durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret unus ad praelium; sed quoniam Domino vos enervante frangimini, multitudine tentatis inferre terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, quod irrationabilium induitis formas
Abbreviated transcription (Latin):
quã c&erir. altu qui&ȩe prostratis: eum
aquo delatur fuerat. uigilare conspexit:
nutu ad uocamr obrecrauit: ut nullo pen¬
tur excitato: ad prirtinum sere ferre
solus iterum permanebat : Et stacre quidẽ
propt̃ recenter plugur non poterat: oranr
uero prostrtur post orationem lara uoce
dicebat: Eccehic ego sum antonius: non fugio
ura certumina. &ũ ñ maiora facitir: nullur
me sepa rabit a caritate xp̃i Psallebat que.
Si constiterint aduersum me castru : non
timebit cormeum: Talia eodicente. bono¬
rum hortis diubalur admiratur: quod
spiritu
nicationir: nec corporir doloribur superatur.
insuper audacter lacersit: Omnia armacor¬
ripite: acriur nobir linpugnundur est :
Sentiat. sentiat: deb& scire quor prouocet:
Dixit. & adhortantir uocẽ. audientium
turba consensit: quia innume  habet dia
balur arter nocendi: Sonitur igitur repen¬
tinus increpuit: itu ut loca funditur agi¬
tata. & parietibur pate factir: multi fari¬

Expanded text:
eris vero alta quiete prostratis, eum, eris vero alta quiete prostratis, eum, a quo delatus fuerat, vigilare conspexit; eumque nutu advocans, obsecravit ut, nullo penitus excitato, ad pristinum se referretsolus iterum permanebat; et stare quidem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post orationem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra certamina, etiamsi majora faciatis, nullus me separabit a charitate Christi . Psallebatque dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum . Talia eo dicente, bonorum hostis diabolus, admiratus quod spiritu fornicationis, nec corporis doloribus superatus, insuper audacter lacessit nos. Omnia arma corripite, acrius a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increpuit, ita ut loco funditus agitato, et parietibus patefactis, multifari
Abbreviated transcription (Latin):
reputans. oporteredĩ famulum ex institu¬
to magni he lie exemplum capere: & ad illud
speculum uitam suam debere conponere :
ad sepul chra haudlonge auilla constituta
secersit: uni e cognitir mandans: ut sti¬
tutis diebur: sibi alim̃tu defferr&: Et cũ
inunu memoric suprudictur eum fruter
claunis set solur ibidem morabatur: Me¬
tuens ergo diabolur. nedccer su temporis
heremum quo que habitare facer&: itu
eum aggregutir satellitibur suis. uaria
cȩde lacerauit : ut dolorir magnitudo: &
motum auferr&. & uocem : Num & ipse post
ea referebat. uul nera fuir setam grauiao.
ut uniuersa hominum tormenta superarent.
diximur frater aduenit: cibos deferenr
tauit: Quo audito. ingens uicinorũ atque
affinium multi tudo concurrenr: triste
inmedio positi funerir reddebat officium:
Etiam media noctir parte trunrgrersu.
gratur peruigiler omnium oculor uicerat
sopor: Cum antoniur pauldlum anima¬
redeunte surpirans. eleuauit caput. Et post¬

Expanded text:
reputans oportere Dei famulum ex institureputans oportere Dei famulum ex instituto magni Eliae exemplum capere, et ad illud speculum vitam suam debere componere, ad sepulcra non longe a villa constituta secessit, uni de cognitis mandans ut statutis diebus sibi alimenta deferret. Et cum in una memoria supra dictus frater eum clausisset, solus ibidem morabatur. Metuens ergo diabolus ne accessu temporis eremum quoque habitari faceret, ita eum aggregatis satellitibus suis, varia caede laceravit, ut doloris magnitudo et motum auferret et vocem. Nam et ipse postea saepe referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut universa hominum tormenta superarent; diximus frater advenit, cibos deferens tavit. Quo audito, ingens vicinorum atque affinium multitudo concurrens, triste in medio positi funeris reddebat officium. Et jam media noctis parte transgressa, gravis pervigiles omnium oculos vicerat sopor. Tum Antonius anima paululum redeunte suspirans, elevavit caput; caet
Abbreviated transcription (Latin):
tur repudians. cum dicer& minime posse
utentiũ &p̃cipue iuuenum corporro bora¬
ri: nis olei es sent lenitate mollita: Opor¬
tere e contrario asperor carnir laborer
imperari. secundum a postoli p̃cep tumdi¬
centir: quan do infirmor. tunc fortior sum:
As serebatq sensum animi sic porse reuiuis¬
cere : n corporis fuis sent impetus fatigati:
Vnde nec temporum longitudinẽ: nela¬
borum merita pensabat: Sed amore & fa¬
mulatu spontuneo. semꝑ tãquam in
principus constitutur: ad profectum di¬
uini m&us. desiderium concitabat: No uir¬
que cupiens augere p̃terita: sup ramemo
phaetae dicentir: uiuit dñr cui assis toho¬
die ante ipsum: Etdirrerebat. Cur ho¬
die es set ap positum: Quia non compu¬
tabat heliar p̃teritum tempur sedtãquã
cõtidie incertamine contitatur: talem
sepraebere cupiebat. qualem sciebat dignũ
dĩ erse conspectibur: Purũ corde: & pa¬
ratum oboedire uoluntati eiur: Igitur secũ¬

Expanded text:
tus repudians. Dicebat enim minime posse tus repudians. Dicebat enim minime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero asperos carni labores imperari, secundum Apostoli praeceptum, dicentis: Quando infirmor, tunc fortior sum . Asserebatque sensum animi sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fatigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper, tanquam in principiis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorphetae dicentis: Vivit Dominus, cui asto hodie ante ipsum ; et disserebat cur hodie esset appositum, quia non computabat Elias praeteritum tempus, sed tanquam quotidie in certamine constitutus, talem se praebere cupiebat, qualem sciebat dignum Dei esse conspectibus, purum corde, et paratum obedire voluntati ejus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ptiones. solerti propontum labore seruabat:
Coniiderans. quia possit sathanar incar¬
nis conluc tatione superatur: nouarum
aduersur re artium machinar commouere
Idcirco magir acmagir subiugabat corpur
suumneuictor aliorum. in aluir uinceretur:
Dirponenr igitur duriori seuitȩ lege con¬
stringere : cumom̃r instctiga bilem ada¬
lir centis mirarentur instantiam: scm̃to¬
leranter ferebat laborem: Quia uolunta¬
riae seruitutir longum in dĩ opere studiũ:
ut credulitatem uiribur uincer& Perno¬
c tabat in oratione sȩpirnme: edebat semel
indie. post soliroc casum: Nonnumquum
biduo triduoque sic permanenr quar tede¬
mum die reficiebatur: Sumebat ueropanem
& sulem: potumq aquae ꝑparuulum: De
carnibur enĩ &uino: reticere melius puto
quam quic quec̃ dicere: Quando nec apudplu¬
rimos quidem monachorum is tiur modi ali¬
quid repperiatur: qui &iam membra conoidens
&iã suꝑnudũ humũ iucebat: Vngentu peni¬

Expanded text:
ptiones , solerti propositum labore servabat; ptiones , solerti propositum labore servabat; considerans quia posset Satanas in carnis colluctatione superatus, novarum adversus se artium machinas acrius commovere. Idcirco magis ac magis subjugabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur . Disponens igitur duriori se vitae lege constringere, cum omnes infatigabilem adolescentis mirarentur instantiam, sanctum toleranter ferebat laborem, quia voluntariae servitutis longum in Dei opere studium, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebat vero panem et sal, potumque aquae perparvum. De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. Quieti autem membra concedens, etiam super nudam humum jacebat, unguenta peni
Abbreviated transcription (Latin):
uocor: Quantor pudice uiuere disponenter
fefelli: quot tenuiter incipienter ad sorder
pristinar redire persiun : Ego sum. propt̃
quem propheta lapsor increpat. dicenr
pi fornicationis seducti ertir: Etreuera:
Ego quite ipsumsee temptaui: & semꝑ repulsur
sum: Cum hoc xp̃i miler audir set. gratiar
agenr dõ: & largiori aduersur inimicum
confortatur audatia. ait: Multum ergode¬
spi cabilir er: multumq: contemptus : Nam &
obscuritar & aetar infirmarum signasunt
rerum : nullaium mihi dete curaest: Dñr
mihi auxiliatar ẽ: & ego exultabo super
qui peccatum in carne condem nauit : ut ius¬
tificatio legir in nobir compleretur : quinon
secundũ carnẽ ambulamur: sed secundum
rpm: Sed neque antonio securitatẽ dedit
unur trium phus: nec di abolo semel
fractȩ desicere uiror Nam &iste ut
leo ru gienr. quae rebat ad itum perquem
por sit inrum pere : Et ille scripturtrum
doctur eloquio: multur eẽ dęmonum ca¬

Expanded text:
ationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: ritu fornicationis seducti estis Oseae IV,Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo despicabilis, multumque contemptibilis es; nam et obscuritas tua et aetas infirmarum signa sunt rerum. Nulla mihi jam de te cura est. Dominus mihi adjutor est, et ego exsultabo super qui peccatum in carne condemnavit, 38 ut justificatio legis in nobis compleretur, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum . Sed neque Antonio securitatem dedit hic unus triumphus, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens , quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloquio, multas esse daemonum ca
Abbreviated transcription (Latin):
anti quorq: mona chor proȩtate uel tempore
puterno moderabatur affectu: Quudum
ut rdem institutoria largire tur p̃ceptu:
cum pro phetica fiducia exultans uoce.
uuebat: adomnemun andutorum disciplinã.

Expanded text:
antiquosque monachos, pro aetate vel tempore, paterno moderabatur affectu. CAP. XVut eis institutoria largiretur praecepta, cum prophetica fiducia exaltans vocem, aiebat ad omnem quidem mandatorum disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
di nutriat ađpetitum: et quantũ quir
auidiurude rapientiae boniriis e¬
rit: tanto plursaurire desider&t
Sicut ipse deise sapientia loquitur
qui edit me ad huc esumet urgea¬
mur itaque hm̃i eurisum nor trum:
ut crercat innouis simouita nor tras
Quȩramur us que ninfinem : unde sine
fine gaudere me reamur. Sed istonon
por sumur exercere corporir labo¬
res: conferamurnor adspiritalium
bonorum desiderium: Ad conpuncti¬
onis & caritatir.. augmentum: Sic cõti¬
die incordibur nortrir dis ponam
ascensur: nulla in firmitatelinullo
etate : las saripossumur: Vt hirspi¬
ritalibus quibur dam gra dibus: ar¬
cendere mere amur ad promir sa

Expanded text:
di nutriat appetitum. Et quanto quis di nutriat appetitum. Et quanto quis avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret, sicut ipsa de se Sapientia loquitur: Qui edit me, adhuc esuriet. Urgeamus itaque, charissimi, cursum nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus exercere corporis labores, conferamus nos ad spiritalium bonorum desiderium, ad compunctionis et charitatis augmentum. Si quotidie in cordibus nostris disponascensus, nulla infirmitate, nulla aetate lassari possunt mentes, ut spiritualibus quibusdam gradibus ascendere mereamur ad promissa
Abbreviated transcription (Latin):
quamnor km̃i refugienter: illã potiur
teneamur quȩ dicit : & sc̃r ad huc scĩ¬
ficeture: Vt cotidie addamur ad meri¬
ta: nec denobir ali quid presumamur
quia dĩ omne quod possumus: Simus ita¬
que fratrerino peredĩ indeficienter :
propt̃ ȩternã retributionem: Et eoti¬
die: & melioraten damur: Ipsa enim ad¬
prehenꝰ diauiditar: i pra consue tudo pro¬
ficiendi: semꝑ nor ad mac iora prouocet:
Et ubi ui derit dr̃ deuotionem animi
ardentiorem: insinuabit affectum:
Et quanto nos addiderimur adstudium:
tanto ille adponet adiutorium: Quanto
nos adporuerimur addile gentiam:
tanto ille addit ad gloriam: qui habet
dabitur ei: & habundabit: Et alio loco
dĩc: Posui adiuto rium super potentẽ:
Cratia ergo: de gratia narcitur : Et pro¬
fectur pro fectibur seruiunt Luera.
faciunt.Ut quanto quir
plur
ad qui reꝰ eo eperit : tanto
plur
conetur & delecte tur inqui re re:
ut ad quisitionis lucrum: ad queren¬

Expanded text:
charissimi, refugientes, illam potius charissimi, refugientes, illam potius teneamus quae dicit: Et sanctus adhuc sanctificetur ; quotidie addamus ad merita, nec de nobis aliquid praesumamus, quia Dei est omne quod possumus; simus itaque fratres in opere Dei indeficientes, propter aeternam retributionem, et quotidie ad meliora tendamus. Ipsa enim apprehendendi aviditas, ipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocabit: et ubi viderit Deus devotionem animi ardentiorem, insinuabit affectum; et quantum nos addiderimus ad studium, tantum ille apponet ad adjutorium; quantum nos apposuerimus ad diligentiam, tantum ille addet ad gloriam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit , et alio loco dicit: Posui adjutorium super potentem . Gratia ergo de gratia nascitur, et profectus profectibus serviunt; lucra faciunt; ut quanto quis plus acquirere coeperit, tanto plus conetur et delectetur inquirere, ut acquisitionis lucrum acquiren
Abbreviated transcription (Latin):
facilit ar ueni at : & quae dam ric dix¬
erim suauitar ut reuocarem me ab illo
& continere non pos sim: Ita enĩ euenit
ut qui primo tempore e mendare nolu¬
it incipiat insenti. nec uelle. nec porse
uerbi gratia: Su perbiae adqui er¬
cere coepi. Regulam uio laui. Seniorem
lesi. Iuniorem der truxi: Sinon statim
me penituit tam quã grauit̃ fuisse p̃¬
uentum : ita de die indiem libentirsi¬
me merapiat ipsauiolentia consuetu¬
dinir: impetus parrionir : ut iam nec
delinquere intellegam : nec pec careen¬
tiam: Obscurat enim at que obru it in tel¬
lectum: delicti adsiduitar delinquendi:
Et enim itacor neglientir obduratur
ut hoc ipsum sise non humiliat. si non satir
quanta aucto ritate rerpondi: Putauit
quod remper me humiliar ebeberem:
quod qui facit di abolo setradir se cap¬
tiuum constat : qui de hominum uiti ir
& par rionibur acper dictio nelȩtat᷑,
Meius modianime eueniet illecsen¬
tentia: pec cator adici et ad pec candũ:

Expanded text:
facilitas veniet, et quaedam ut sic dixfacilitas veniet, et quaedam ut sic dixerim suavitas, ut revocare me ab illo et continere non possim. Ita enim evenit, ut qui primo tempore emendare noluerit, incipiat in sequenti nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi. Si non statim me poenituit tam graviter fuisse praeventum, ita de die in diem libentissime me rapiet ipsa violentia consuetudinis, et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam. Obscurat enim atque obruit intellectum onus delicti, assiduitas delinquendi, etenim ita cor negligentiis obduratur, ut hoc ipsum si se non humiliet, si non satisfquanta auctoritate respondi? Putabat quod me semper illi humiliare deberem. Quod qui facit, diabolo se tradidisse captivum constat, qui de hominum vitiis et passionibus ac perditione laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: Pec
Abbreviated transcription (Latin):
in exitu operatua Etiterum: Non
ue teris usque ad mortem iustificare:
Et iterum: Sapientia in exitu capit᷑
Quanto er go plus pro ficiemur: tan¬
to plus humiliemur: Qui aquanto
plur humiliati fuerim us: tanto plus
pro ficiemus Nullur ille senion
tam indoc tus appareat : ut putet
quod eum non deceat oboedientia
quȩdm̃ decuit: humilitas eñĩ at que oboe¬
dientia in iuni oribus ad huc necern¬
tar: in senioribur uero dignitar ẽ: Ille
enĩ bene proficit: ille bene consũmat:
qui cotidie sic agit quasi semꝑ incipiat:
Quam obrem augmenta meritorum : in¬
citamenta debent erre profectuum:
Scriptura uero pronuntiat dehis: qui
dum primar neglientiar pret̃mittunt.
in aliar at que aliar semper incurrunt:
Ita ait . in peccator adiciat ad peccandum
De proseo tu uero dicitur: &rẽr ad¬
huc sc̃i ficetur: Uide amur primum
quidẽ: peccator adiciet ad pec can dum:
tationis passio in pugnare mecepit:
sinon statim me penitudo uit ehuiur

Expanded text:
in exitu opera tua; et iterum: Non in exitu opera tua; et iterum: Non verearis usque ad mortem justificari . Et iterum: Sapientia in exitu canetur . Quanto ergo plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto plus proficiemus. Nullus illic senior tam doctus appareat, ut putet quod eum non deceat obedientia, quae Deum decuit. Humilitas enim atque obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dignitas; ille enim bene proficit, ille bene consumat, qui quotidie sic agit quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta debent esse profectuum. Scriptura vero pronuntians de his qui dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjiciet ad peccandum . De profectu vero dicitur: Et sanctus adhuc sanctificetur . Videamus primum quid est, peccator adjiciet ad peccandum? tationis passio impugnare me coepit; si non statim me poenitudo vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniuntur uoluntater uertrȩ: Uide¬
mur ꝑ in oboe dientiam animarum ope¬
ranon res pici: Ie iunia non au diri: uota
non surcipi: Unde nos am pliur illiur
mandata sec temur. qui ad hoc adnorde
caelo discendit : ut non salum redime¬
ret mortis prȩcio: sed &iam ut uitae
aedi ficaret exemplo: Et cum illa
dicamur. Ego non ueni facere uolun¬
ta tem meã : sed uoluntatem illiur
qui misit me patris: Ire aut̃ post uolun¬
tater propriar tam perneciorum est:
ut hoc dñr iam post modum iratur: pro
dam natione pec cati in roget dicens:
Et dimiri illor: secundum de si deric
cordis eorum Quam obrem: qui uult
tutaerse opera sua uel recta in conspectu
dĩ: nihil oboe dientiae p̃feraet: Ni¬
hil penitur: ante ponat: Siue ille ium¬
or siue seniornt: Magis quantose¬
nior ẽ: trentoplur debet studere
aedi ficationi & per fectioni: Nullum
sibi finem faciat proficiendi Nulbũ¬
que terminum constituat adqui¬
rendi: cum sibi diet audiat. para

Expanded text:
veniuntur voluntates vestrae . Videveniuntur voluntates vestrae . Videmus per inobedientiam animarum opera non respici, jejunia non audiri, vota non suscipi. Unde nos amplius illius mandata sectemur, qui ad hoc ad nos e coelo descendit, ut non solum nos redimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo dicamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me, Patris . Ire autem post voluntates proprias tam perniciosum est, ut hoc Dominus jam postmodum iratus pro damnatione peccati irroget, dicens: Et dimisi illos secundum desideria cordis eorum . Quamobrem qui vult tuta esse opera sua vel recta in conspectu Dei, nihil obedientiae praeferat, nihil penitus anteponat, sive senior, sive junior sit. Magis quanto senior est, tanto plus debet studere aedificationi et perfectioni. Nullum sibi finem faciat proficiendi, nullumque terminum constituat acquirendi, cum sibi dici audiat: Para
Abbreviated transcription (Latin):
co atlquem cum gaudio uenerat : sinepa¬
ce &cum scandalir discedit: T unc sera
penitentia : super ruinar suar penit&
acde fl&: Sicut quae dam auer quȩ p̃
dolore suꝑeos quos occiderint: flere
dicuntur: Et haec omnia ani animȩ de¬
trimenta : ex in oboe dientiae mala eueni¬
unt : O boe dienter autem & humilerani¬
mae: multar tribulationer atque omner
laborer prosternunt at que in conpendiũ
mit tunt: Soiendum ẽ enim quod quanto
humiliorer &oboe dientiorer fuerimur
tanto suꝑ nos leuius adulcius iugum dñi
sentie mur: Quanto oboedientiorer fue¬
rimur prepositir & patribus nortrir:
intantum oboediet &đs̃ orationibur nostris:
Uidemur quam accepta bilia sunt dño ope
ra uel ieiunia eorum: quisuis potiur quã
reniorum uoluntatibur obsequntur: Cla¬
mant illi : quare i eiunauimur sed nescir¬
ti : Humiliauimus animar nortras : E non
aspex isti : Et ille respondit: Ideo quia
in diebur ieiuniorum uestrorum : in¬

Expanded text:
co ad quem cum gaudio venerat, sine paco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis et patribus nostris, in tantum obediet Deus orationibus nostris. Videamus quam acceptabilia sunt Domino opera et vel jejunia eorum qui suis potius quam seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et non aspexisti? Et ille respondet: Ideo quia in diebus jejuniorum vestrorum in
Abbreviated transcription (Latin):
turdliber tate pasiuis ꝑdiuersa rapi¬
antur excursibus : sepius tamen ad
cara sibiloca quod c̃õ de riderio reuer¬
tuntur: Et tu intel lectu preditus:
ratione munitus: ita in terdum sensu
ali enus efficeris: ut preferar dĩ bene¬
ficiis uoluntater uel intentioner tuas:
& sequarir proprics cogitationes:
Quae quã libet adduror laborer:
quam libet ad salutis naufragia atq
animae detrimenta terapiant : totu
tamen hoc prenimia cordir indignita¬
te nonsentis: hoc ait & sermodiuinus:
Tempore & enim discersionis: multa pro¬
mit tit inimicur: ꝑ suadet sibi illuc
quo ten dit maiorem profectum: Mul¬
tam gratiam : at que rerum omnium hal¬
bun dantiam reꝑturum: Ac setam quam
angelum sus cipiendum: Et post hȩe quan¬
do anxietate repletur & pace nudatur:
querit: tunc anim aduertit & quan redat¬
ate poris sui temper tate:: tunc uidet
quid male dese gerserit: Tunc recognor¬
cit quid peri culi incur rerit: Cum delo¬

Expanded text:
turali libertate passivis perversa rapiturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cibi desiderio revertuntur; et tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et sequaris proprias cogitationes, quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum tamen hoc prae nimia cordis indignitate non sentis. Hoc ait sermo divinus: Tempore enim discessionis multa promittit inimicus; persuadet sibi se illic quo tendit majorem profectum, multam gratiam atque rerum omnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus, et pace nudatus, querit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de lo
Abbreviated transcription (Latin):
rapiant at que dispergant: Tunc
inruent indomum illam quae sin eoboc¬
dientiae fundamento aedificata ẽ &
fit runa illius magna: Sed forsitan
dicat aliquis: Num quid statim de
ac de mercibus suis faciat: Et ipsa
ad por tum .⁊ uacua atque in anis ꝑ¬
ueniat: Sic non grande gaudium
est si aliquis ad saeculi fluctus
reuertens: nomen at que habitum
pro fessi onis suȩ custo dire uideatur:
anima uero eiur ne gligentur taber¬
cat ac defluat: Et quod grauiur. qũa
ut subito tam quã ales re pentinur era¬
diceris deloco adquẽ te dñs tuus uo¬
cauerat: In quo te primum inlumina¬
uerat : in quẽ te post mala sae culi qua¬
si adportum de graui tempertate
indux erct: Obliuir ciris subito frater¬
ne societatir & consolationis: obliuir ceris
loci illiur in quo primum pristinum ha¬
bitum & nomen secularir ex ueras. Auer
ipre diligunt nidor suor: Aman᷑ ferae
loca in quibur nutrite sunt: Amant cu¬
bilia & parcuasua. & quam libet na¬

Expanded text:
rapiant atque dispergant, tunc rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atque inanis perveniat; sic non grande gaudium est, si saeculi aliquis ad fluctus revertens nomen atque habitum professionis suae custodire videatur, anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet na
Abbreviated transcription (Latin):
toritate nec ratione flectatur. Sed quod
persimum ẽ sibi soli credat. Et perom¬
ne ratione. intentioner suas sequatur:
Et hoc solum rectum put &: quod obdu¬
rato corde concsperqe: Similir ei aeffectus
de quo tliui nur sermo pronuntiat iti¬
nera insipientium. rectain conspectu
eorum: Et iterum: Sunt uiae quȩ uiden¬
earum uenient in pro fundum inferni:
Postremo euenet enis modi animabus
quod domui quȩ supra harenã aedificata ẽ
haec eñi parabola: maxime adinoboedi¬
entes respicit: Sic enĩ legimus: Omnis
qui audit uerbamea haec & non facit ea¬
adsimilabitur uiro stulto quiȩdificauit
domum suam suꝑ arenã. uenerunt flu¬
mina & reliqua : Idẽ cum in fluxerint
stillicidia passionum : cum aduenerint
flumina. & torrenter at que impetur
tribulationum ex multi tudine ne¬
gligentiarum : cum flauerint uenti.
illi utiq inaere isto uolitant. parati
ad xp̃i aream uentilandam. sic ubi in¬
ueniant palear. quas ad ludibrium suũ

Expanded text:
toritate, nec ratione flectatur. Sed quod toritate, nec ratione flectatur. Sed quod pessimum est, sibi soli credat, et pro omni ratione intentiones suas sequatur, et hoc solum rectum putet, quod obdurato corde conceperit, similis ei effectus de quo divinus sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum ; et iterum: Sunt viae quae receorum venient in profundum inferi . Postremo eveniet ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam aedificata est . Haec enim parabola maxime ad inobedientes resqui audit verba mea haec, et non facit easimilabitur viro stulto, qui aedificavit domum suam supra arenam: venerunt flumina, et reliqua ; id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum
Abbreviated transcription (Latin):
quunt : nulamtristiorem : nulac cerbio¬
rem possumus inuenire sententiam: quam
ut acorpore congregationis abscisi: si¬
ne pace discedant: Et non amentiae genur
ẽ ut hoc quirquir proremedio expetat:
quod &liã a preposito iisi prosum mo cri¬
mine non pos sit inferri: Intellegamur
ergo Rm̃i : istas indignitater & contradic¬
tiones: inimico cooperante & disponente
te deloco salutir excludere: in mittit
primum oc casioner & causas Inmittit
in oboe dientiae passionem. quam s emꝑ
sotia in felicitas comitͥ tatur: quae cum
captiuam in laqueauerit mentem: statim
intolerenda atque inpos sibilia facit:
&iamilla quȩ parua ac leuias unt: Et
sane dubium nonẽ: quod uires in oboedi¬
entibus diuinitus sub trahuntur. Et¬
sicut ille qui non habebat in se necer¬
sariam fidei deuotionem:Riam quod
habebat auferetur abeo: Ita in oboedien¬
tia ob durat animum quem semel coepe¬
rit : ut ad suscipienda precepta: nec auc¬

Expanded text:
quunt, nullam tristiorem, nullam acerbioquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore congregationis abscissi, sine pace discedant. Et nonne amentiae genus est, ut hoc quisque pro remedio expetat, quod etiam a praeposito non nisi pro summo crimine non possit inferri? Intelligamus ergo, charissimi, istas indignitates et contradictiones inimico operante et disponente te de loco salutis excutere, immittit primum occasiones et causas, immittit inobedientiae passionem, quam semper socia infidelitas comitatur. Quae cum captivam illaqueaverit mentem, statim intoleranda atque impossibilia facit etiam illa quae parva ac levia sunt. Et sane dubium non est quod vires inobedientibus divinitus subtrahuntur, sicut et ille qui non habebat in se necessariam fidei devotionem, etiam quod habebat auferebatur ab eo, ita inobedientia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta nec auc