comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abannousq ad annũ intellegipiuent. Ipsiq panes instar ordeacii pa¬
nissubemnericii fiunt. dr̃q ei ut humano stercore oꝑiat eos. ñignoran¬
tib hisqͥcomessurist̃. Soletoccultuis locꝰ qͥppe inscitia miserias tẽꝑare.
sediudentib et in ocuł eoꝵ. urante aspectꝰ horrorẽ qͣmgustus nausiã
stineat. i lotandũ qͦ qđ uirtanumerũ dierũ sinistrilat̾is cc̾e xe subci
neriꝰ panes iubeant᷑ sieri. et ꝑsinglos dies comedi. eide. xi dieruilert̃
penã eẽ popłi peccatoris. si tam̃ noticiã habeat dĩ. et eiꝰqͥa religi ru:
comedat. mixtoscũ frum̃to. hordeo. fabalente. milio et auena. quoꝵ
alter hominũ alt̃ unĩtoꝵ eybusẽ. Ineo enĩ qđ uident᷑ uiunũ dm̃ cre¬
dere. habent aliqͥd et frum̃ti. Qđ aut̃ filiũ negant. hordeo uim̃tor
pascunt᷑. et fabis qͥb comedentiũ uent̃ inflatur. et mens oppͥmidr̃.

Expanded text:
ab anno usque ad annum intelligi putent. Ipsique panes instar hordeacei paab anno usque ad annum intelligi putent. Ipsique panes instar hordeacei panis subcinericii fiunt. Diciturque ei ut humano stercore operiat eos, non ignorantibus his qui comesturi sunt, solet quippe res incerta miserias temperare, sed videntibus et in oculis eorum, ut ante aspectus horrorem, quam gustus nauseam sustineat. Notandum quoque quod juxta numerum dierum sinistri lateris trecenti nericii panes jubeantur fieri, et per singulos dies comedi; et de quadraginta diepoenam populi esse peccatoris, si tamen notitiam habeat Dei, et ejus qui a religione comedat mixtos frumento, hordeo, faba, lente, milio, et avena; quorum alter hominum, alter jumentorum cibus est. In eo enim quod videntur in unum Deum credere, habent aliquid et frumenti. Quod autem Filium negant, hordeo jumentorum pascuntur et fabis, quibus comedentium venter inflatur, et mens opprimi dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
deliciȩ. sed qͦmodouent᷑ inpleat᷑. sic ñ ꝑphafrum̃tũ. et hordeum fabã¬
etlentem. et miliũ. anenãq mutit minũ uassfacitq ccexc panes.¬
qͥsꝑsingłosdiescomedat. Qui panes hñt ucenos siclos id est stateres.
Diclus aut̃ idẽ stat̃. habet dragmas . iiͦi. Dragmȩ ant̃ gui. latinã
uciam faciunt. i taut imꝰ paneͥs x uncias haberedicat᷑. quotrahtͥ
anima magisquam sustentat᷑. Sterilitatẽ cybi. aquȩ auget ste¬
ꝑsingłos dies bibere. Porro hin duoschois at ticos facit qͦsnosap¬
pellare possumus duossextariositalicos. ita ut hiñ m̃sura sit uida¬
ici sextarĩ nr̃ĩꝙ castrensies. eiũ sexta parsfacit terciã partẽ sexta¬
torẽ ñ uires tribuit. sedmortẽ ꝓlbet. Ud aut̃ diẽ atẽprẽ usq ad tẽpus
comedefid bibes illud. auesꝑe usq adiisꝑũ significat. licet qͥo am male

Expanded text:
deliciae; sed quomodo venter impleatur: sic nunc propheta frumentum, et hordeum, fabamdeliciae; sed quomodo venter impleatur: sic nunc propheta frumentum, et hordeum, fabam, lentem, et milium, avenamque mittit in unum vas, facitque tresingulos dies comedat, qui panes habent vicenos siclos, id est, stateres. Siclus autem, id est stater, habet drachmas quatuor. Drachmae autem octo latinam unciam faciunt, ita ut unus panis decem uncias habere dicatur, quo trahitur magis anima quam sustentatur, sterilitatem cibi aquae auget stebetur per singulos dies bibere. Porro hin duos choas Atticos facit, quos nos appellare possumus duos sextarios Italicos, ita ut hin mensura sit Judaici sextarii nostrique castrensis, cujus sexta pars facit tertiam parttorem non vires tribuit, sed mortem prohibet. Quod autem dicit, « a tempore usque ad tempus comedes vel bibes illud, » a vespere usque ad vesperum significat, licet quidam male
Abbreviated transcription (Latin):
nis ligauerat mmulierẽ in eugłio. Wnde et fumb peccatoꝵ suoꝵ. unꝰ¬
qͥsq constringit᷑. quȩ soluit dñs ꝑtypũ laz arisuscitati. qͥ faciolisetin¬
stitisiunctꝰ iacuerat insepulchro. Et tusume tͥ frum̃tũ etordeũ. et
fabam. etlentẽ. et miliũ. etuiciã. etinutes ea inuiasumĩ. et faciestͥ
panes. mimerodierũ qͥb dormies suꝑ latꝰ tuũ. ccͣcetxc dieb comedes¬
nlud. Cub aut̃ tuuiꝰ quesceris erit inpondere .ax stateres indiea tp̃r
usq adtempꝰ comedes illud. etaquam in m̃surabibes. sextã partẽ hĩn
A tpr̃usq ad tẽpꝰbibes illud. et quasi subcinericiũ hordeaciũ comedes
illud. etsfercore humano operies illud inocliseoꝵ. Quãnos uiciã inter¬
OA U̾ẜ Ati quã alii auenã. alii sicalam putant. Aqͥlę aut̃ pͥma editio
pannoniȩq sermone. spicã speltãq dicimꝰ. Inuasa quoq laox ad didẽ¬
strare. Sic̃ enĩ inrerũ oĩũ penuria. ñ querunt᷑ oxborũ diũsitates et

Expanded text:
nde et funibus peccatorum uorum unusquisque constringitur . Quae solvit Dominus per typum Lazari suscitati, qui fasciolis, et institis vinctus jacuerat in sepulcro . Et tu sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et vitiam: et mittes ea in vas unum, et facies tibi panes numero dierum quibus dormies suillud. Cibus autem tuus quo vesceris, erit in pondere viginti stateres in die: a tempore usque ad tempus comedes illud. Et aquam in mensura bibes sextam partem Hin, a tempore usque ad tempus bibes illud. Et quasi subcinericium hordeaceum comedes illud, et stercore humano operies illud in oculis eorum. Quam nos vitiam inter ὄλυραν, quam alii avenam, alii sigalam putant. Aquilae autem prima editio Pannoniaeque sermone, spicam, speltam que dicimus. In vase quoque Sestrare. Sicut enim in rerum omnium penuria, non quaeruntur ciborum diversitates et
Abbreviated transcription (Latin):
secreta etin cõp̃hensibilia dĩsac̾m̃ta monstrant᷑. qͥposuit tenebras la¬
tibulũ suũ. et innubeudet᷑ et incaligie. Unde et in erodo sc̾bit᷑. Et
subpedib dĩerat quasi opus lapidsaphyri. et sicut species firmam̃ti
cęli mundissunt Unde et sponsa pulchritudinẽ sponsi desc̾bit in
cantico. WUentꝰ eiꝰ quasi tabula eburnea. suꝑ lapidem saphyrũ. Et
iniohis apocalipsi. pͥmũ fundam̃tũ iaspis. scđm saphyriscribitur.
Et inrationali pontisicis. inũsu et ordine lapidum singłoꝵ. scđ̾sordo
carbunculũ ht̃ et saphẏrũ et iaspidẽ. Deqͥb lapidib exparte inesaiȩ¬

Expanded text:
omprehensibilia Dei sacramenta monstrantur: Qui posuit tenebras latibulum suum , et in nube videtur et in caligine. Unde et in Exodo scribitur: Et sub pedibus Dei erat quasi opus lateris sapphiri, et sicut species firmamenti caeli mundissimi . Unde et sponsa pulchritudinem sponsi describit in Cantico: Venter ejus quasi tabula eburnea super lapidem sapphirum . Et in Joannis Apocalypsi primum fundamentum jaspidis, secundum sapphiri scribitur . Et in rationali pontificis, in versu et ordine lapidum singulorum, secundus ordo carbunculum habet, et sapphirum, et jaspidem . De quibus ex parte la
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃eleianset nubes magna. et quatuor aĩalia. etrotȩ toudẽ seguentos
aalia et spm̃. quȩ subfirmam̃to qdi eẽmeruert̃. Que pꝰqͣ eleuata sunt
et audiert̃ uocẽ quasi aquarũ multarũ. etquasi ũbi sublimisdi. uocẽq
castroꝵ et exereitꝰ. dimiser̃alas. et stupore suentiũ demonstrar̃. appa¬
runtꝙ: socenssuꝓsimilitudiiẽ sapphẏri. quasi similitudo hõĩs. qͥalũb
supͣhabebat speciẽ electri. et alũbis deorsũ speciẽ ignis incireuttu pꝰ
quẽ terrorẽdtat᷑ sigñmiscdiȩ uelud aspectꝰ arcꝰ. cũ fuerit in nube ii¬

Expanded text:
haec est: Spiritus elevans, et nubes magna, et quatuor animalia, et rotae totidem sequentes animalia, et spiritum, quae sub firmamento Dei esse meruerunt. Quae postquam elevata sunt, et audierunt vocem quasi aquarum multarum, et quasi verbi sublimis Dei, vocemque castrorum et exercitus, demiserunt alas, et stuporem silentio demonstrarunt: apparuitque sedens super similitudinem sapphiri quasi similitudo hominis, qui a lumbis supra habebat speciem electri, et a lumbis deorsum speciem ignis in circuitu. Post quem terrorem datur signum misericordiae; velut aspectus arcus cu
Abbreviated transcription (Latin):
& cognacionẽ. & m̃tẽ. & consiliũ. eandẽ uirtutẽ atq sapientiã. uicerebri
arce ponentes. Feritatẽ uͦ et iracondiã atq uiolentiã in leone. quȩ con¬
sistat infelle. Porrolibidinẽ. luxuriã. et omĩũ uoluptatũ cupidinem.
iniecore. id ẽ inuitulo. qͥ terrȩ oꝑib inhereat. Quartãq pont̃. quȩsuꝑ
scientiȩ incainꝙͦ pectore pꝰ quã eiectusẽ deꝑadiso ñ ertinguitur. et uieti
uoluptatib ut furore. ipsaꝙ inĩdũ rationis decepti sumilitudime. nos¬
peccare sentimꝰ. quã ꝓpͥ̾ȩ aqͥle deputant. ñsemiscentẽ trib s triaerran¬
na corrigentem. Quedĩint᷑ n sc̃ptuerisuocari legiꝰ spm̃. qͥint̃ pellat

Expanded text:
 cognitionem, et mentem, et consilium, eamdemque virtutem atque sapientiam in cerebri arce ponentes: feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leone, quae consistat in felle. Porro libidinem, luxuriam, et omnium voluptatum cupidinem in jecore, id est, in vitulo qui terrae operibus haereat. Quartamque ponunt quae super scientiae in Cain quoque pectore, postquam ejectus est de paradiso, non extinguitur, et qua victi voluptatibupeccare sentimus. Quam proprie aquilae deputant non se miscentem tribus, sed ita errantia corrigentem; quam in Script
Abbreviated transcription (Latin):
te audiant ettimeant. uł quiescant. Nonẽ gͦcessandũ licet malisint qͥb
loqͥm᷑. quinscđm apłmoportune inportune ũbũ dnĩ p̃dicemꝰ. qͥa potest
fieriutetdurꝰ corrigatur admollitiem. etqͥobediensẽ mutata uoluntate
Nondebes eosimitari ad qͦscorrigendos imiteris. ne peccatũ simile si
dendũ comedat. Unde et ꝑsalmistã dñs loqͥtur. Aꝑiostuum et ego
refert. Aꝑiensossuũ. docebat disciplõs. Etiuidi etecce manꝰmissa adme.

Expanded text:
te te lum , opportune, importune verbum Dei praedicemus, quia potest 26 fieri, ut et durus corrigatur ad mollitiem, et qui obediens est, mutata voluntate  Quod ergo dicit, hoc est: Non debes eos imitari, ad quos corrigendos mitteris, ne peccatum simile simdendum, comedat. Unde et Psalmistae Dominus loquitur: Aperi os tuum, et refert: Aperiens os suum, docebat discipulos . Et vidi, et ecce manus missa ad me.
Abbreviated transcription (Latin):
eos. necafaciȩ eoꝵ formides. qm̃ insanient etc̃gregabuntur contrate
incircuitu. licet dura ceruice suit et corde indomabili. tam̃mea p̃cepta
Eccep̃dico tͥ. qđinsanient etẽgregentur adũsũte. etcircũdent te. nullũ
ł essugiũ relinquentes. Nocaut̃ facient qͥaincreduli eclĩ ĩperia c̃tẽpnen¬
tes. Et cũscorpionib habitas. qͥpossint ferire. etarcuato ꝑcutẽ uul
nere. etaculeo fistulato. ut eadẽ plaga etcutem apertat. etuenenadif¬
fundat. Vnqͥsq ꝓmorib suis. sortit᷑uocabulũ. Seͥbisetphariseis
dr̃. generatio uituꝑarũ et deherode qͥu̾si pelliserat. ite etdicite uulpi
huic. Etpseudo propħȩ in hoceodẽ ꝓphauulpibus cõꝑant᷑. et nc̃
ouiũ uocabulũ ꝑdidisse. etalia assũpsisse nomina. ut ñ quasioues ꝑie¬
rint sedquasiuꝑe. uulpes. et scorpiones. Etloquerisũba mea adeos. si for¬

Expanded text:
eos, nec a facie eorum formides: quoniam insanient, et congregabuntur contra te eos, nec a facie eorum formides: quoniam insanient, et congregabuntur contra te in circuitu. Licet dura cervice sint, et corde indomabili, tamen mea sunt fEcce praedico tibi quod insaniant, et congregentur adversum te, et circumdent te, nullum tibi effugium relinquentes. Hoc autem facient, quia increduli sunt, et Dei imperia contemnentes. Et cum scorpinere, et aculeo fistulato, ut eadem plaga et cutem aperiat, et venena diffundat. Unusquisque pro moribus suis sortitur vocabulum. Scribis et Pharisaeis dicitur: Generatio viperarum . Et de Herode qui versipellis erat: Ite et dicite vulpi huic . Et pseudoprophetae in hoc eodem Propheta vulpibus comparantur. Et nunc covium vocabulum perdidisse, et alia assumpsisse nomina, ut non quasi oves perierint, sed quasi viperae, vulpes et scorpiones. Et loqueris verba mea ad eos: si for
Abbreviated transcription (Latin):
stoc in łix ñ habet᷑. Alagneq clem̃tiȩ ẽ aidtalescdnmmttere. necdes¬
perare coꝵsalutẽ. et ẽsidentiȩ ꝓphetalis qđ adtalesꝗͦ. ire ñtimeat. Indo¬
mabili aut̃ corde eittura facię. iuxta illud debemꝰ acciꝑe: qõ peccatoridr̃.
Nleruꝰferreuscollũ tuũ. et fronstua ȩnea. Quietinconsequentib arguunt᷑
cord lapidei. qõd seuulsurũ eẽ sedicit. etpillocarneũ redditurũ. ut
mollitie sua dĩ p̃cepta suscipiat. Etdices ad eos. Hȩcdic̃dñs ils. si forte
Si forte audiant. etagant penitentiã. Et ineugł̃o. Forsitan filiũ meũ
uerebunt᷑. Leqͥtur aut̃ hȩcds̃ ambigentis affectu. ut lib̾ũ hominis
monstraret arbitriũ. nep̃scientia suturoꝵ. maliut boni ĩutabile
faciat. qđ ds̃suturũ nouerit. Nonenĩquia ille uentura cognoscit. ne¬
cesseẽ nosfacere qđ ille p̾sciuit: sed qͦd nosꝓpͥa sumnꝰ uoluntate facturi. ille

Expanded text:
Hoc in LXX non habetur. Magnaeque clementiae est ad tales Deum mittere, nec desHoc in LXX non habetur. Magnaeque clementiae est ad tales Deum mittere, nec desperare eorum salutem; et confidentiae prophetalis, quod ad tales quoque ire non timeat. Indomabili autem corde, et dura facie, juxta illud debemus accipere quod peccatori dicitur: Nervus ferreus collum tuum, et frons tua aenea . Qui et in consequentibus arguuntur cordis lapidei, quod Deus evulsurum esse se dicit, et pro illo carneum redditurum: ut mollitie sua, Dei praecepta suscipiat. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Si forte Si forte audiant et agant poenitentiam . Et in Evangelio: Forsitan filium meum verebuntur . Loquitur autem haec Deus ambigentis affectu, ut liberum hominis monstret 25 arbitrium, ne praescientia futurorum mali vel boni immutabile faciat quod Deus futurum noverit. Non enim quia ille ventura cognoscit, necesse est nos facere quod ille praescivit: sed quod nos propria voluntate sumus facturi, ille
Abbreviated transcription (Latin):
mit et suscitat. ut sirmosit gradu. et possit dicere statuit supͣpetͣm
pedes meos. Nullũꝙ peccatorẽ stantẽ legimꝰ. sed ad scõs dr̃. State
gͦ accincti lũbosurõs. Peccatoraut̃. illud deut̃o nomui meret᷑ audire.
Nonerii stabile uestigiũ peđtui. Crebro adez echieldr̃ fili hoĩs : et ad
te adfiliosisrł. ad gentes apostatrices quȩ recessert̃ ame. et ipsiet pa¬
tres eoꝵ p̾uaricati sunt pactũ meũ. usq addiem hanc. Nequaquã
popłm dũsrł. sed gentes apostatrices uocat eos. qͥ ad nõ recesser̃. ñ solũ
patressedetfilii. nepeccato patrũ filiiuident᷑ obnorus ut par et patrũ
et filioꝵẽet impietas. Porro qõ Lix transtuler̃ irritantesme siue
inamaritudinẽ ẽuertentes ilud significat qd̃ dsnatura benignꝰ
et seueritatẽ di. suꝑscõsetpeccatores refert. Etdepeccatorib qͥiacebant
miapollicet᷑. Eifiludura faciȩ et inclomabilicorde s̃. ad qͦsego mitto te

Expanded text:
mit et suscitat, ut firmo sit gradu, et possit dicere: Statuit supra petram pedes meos . Nullumque peccatorem stantem legimus, sed ad sanctos dicitur: State ergo succincti lumbos vestros. Peccator autem illud Deuteronomii 24 meretur audire: Non erit stabile vestigium pedis tui . Crebro ad Ezechiel dicitur: Fili hominis , et ad te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Ipsi et patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc. Nequaquam populum Dei Israel, sed gentes apostatrices vocat eos, qui a Domino recesserunt, non solum patres, sed et filii. Nec peccato patrum filii viderentur obnoxii; sed ut par et patrum et filiorum esset impietas. Porro quod LXX transtulerunt, irritantes me, sive in amaritudinem convertentes, illud significat, quod Deus benignus et severitatem Dei super sanctos et peccatores refert . Et de peccatoribus qui jacebant, t indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te.
Abbreviated transcription (Latin):
urb̃ obsidio demonstret᷑. Ecce cir c̃dedite uinculis et ñtecom̃tes
delat̾e tuo inlatꝰ alterũ. donec cõpleasdies obsidionis. uł conclusi¬
onis tuȩ. Sinistrȩ partesqui asine temploet noticia dĩ fuerant insa-¬
tandũ qõ in altero sit pena peccantiũ. in alto uͥtutis exercitacio. Nlec
ẽuertit sede alto malt̾ũ latꝰ. ut nulla cruciatuũ reqͥesin dicetur.
donec ĩpleat᷑ supͣ dictarũ dierũ ꝑfecta conclusio: qd̃ diesꝓphȩ. hoc
annꝰ est pacientibus. Etquos annosputabat laban: acob erant quasi
paucidies. Nonsolũ aut̃ insuppliciis uarietas ẽ ꝑdiũsitate meritoꝵe. sed
inbonoꝵ qͦq retributione agni indext̃aethe stant insinistra. Unde
et inalio locoscͥptũ est. Corsapientis indext̃aeuis. coraut̃ stulti insinift̃¬

Expanded text:
urbis obsidio demonstretur. Ecce circumdedi te vinculis, et non te convertes urbis obsidio demonstretur. Ecce circumdedi te vinculis, et non te convertes de latere tuo in latus alterum, donec compleas dies obsidionis vel conclusionis tuae. Sinistrae partes, quia sine templo, et notitia Dei fuerant in Satandum quod in altero sit poena peccantium, in altero virtutis exercitatio. Nec convertit se de altero in alterum latus, ut nulla cruciatuum requies indicetur; donec impleatur supradictorum dierum perfecta conclusio. Quod dies prophetae, hoc annus est patientibus . Et quos annos putabat Laban, Jacob erant quasi pauci dies. Non solum autem in suppliciis varietas est pro diversitate meritorum; sed in bonorum quoque retributione, agni in dextra, et haedi stant in sinistra. Unde et in alio loco scriptum est: Cor sapientis in dextra ejus, cor autem stulti in sinist
Abbreviated transcription (Latin):
exercit᷑ dñi nocte. Satisq miror. cur uulgata exemplaria editio
tam̃ ñ sunt sc̃ͥptoꝵ uitio depͣuati idẽ numerꝰ repperiat᷑: disficillunã
anĩ gr̃a ex posusse noscredimꝰ: ĩpleto illo qõ ipse pollicitꝰ est. Queri¬
te et inuenietis. petite et accipietis. pulsate et aꝑiet᷑ uobis. Quiaut̃
uoluerit supputare apͥma captiuitate quȩ facta ẽ submanue filio
gaddi rege ifrł. qͥregnauit insamaria annisa qͣndouenit fulrex
assirior int̾rã ifrł et mille talenta accep̃argenti. et pꝰ eũ aliosduos
pleri trecentosac annos. qͣndo hest̃.fertur historia qõ eicredibilius
est. Nleq enĩfinito ĩꝑio assueri. sed adhuc regnante eo i srłiugum
guissimȩ seruitutis abiecit. Etͣobsidionẽ iherłm . onuertes faciẽ
pħabissuꝑ eã. Preꝑatione uultꝰ opꝰẽ ac robore. eic̃firmatione exer¬
tibrachii atq midati. in ñsolũ uoce. sedetgestu et habnu ꝓpħantis

Expanded text:
exercitus Domini nocte. Satisque miror cur Vulgata exemplaria centum tamen non sunt scriptorum vitio depravati, idem numerus reperiatur. Difficillimam Domini gratia exposuisse nos credimus, impleto illo quod ille pollicitus est: « Quaerite et invenietis, petite et accipietis, pulsate et aperietur vobis . » Qui autem voluerit supputare a prima captivitate, quae facta est sub Manahem filio Gaddi, rege Israel, qui regnavit in Samaria decem annis, quando venit Phul rex Assyriorum in terram Israel, et mille talenta accepit argenti, et post eum alios duossueri regis compleri trecentos nonaginta annos, quando Esther fertur historia, quod credibilius est, neque enim finito imperio Assueri, sed adhuc regnante eo Israel jugum gravissimae servitutis abjecit. Et ad obsidionem Jerusalem convertes faciem phetabis super eam. Praeparatione vultus opus est ac robore, et confirmatione exerti brachii atque nudati, ut non solum voce, sed et gestu, et habitu prophetantis,
Abbreviated transcription (Latin):
utmãtẽpꝰinstaret. qͦ ad onĩs missurꝰ st̃ nationes. qͦ eelis guarũ
datirꝰ sũ grãs. ut p̃dicent apłi moi etratũ mundũ adiũsitate
linguarũ una fide. meo subdant uigo. Faciliꝰ illi. uidirent ꝗͥpfundist̃
aitiq sermonis: et inchil habent deleuitate uidaica̾ s graui et solido
ing̃diunt᷑ pede. Etcũ ignotȩ sint linguȩ. note fideist̃. Unde seqͥtur.
Et siadillaͦsinitterem te. ipsi audirent te. Posteadeniꝙ misit. et os
parit̃ credidert̃. Unde paulusetbarnabasloquunt᷑ ad iudeos. WUob̃¬

Expanded text:
utinam tempus instaret, quod ad omnes missurus sum nationes, quo et linguarum utinam tempus instaret, quod ad omnes missurus sum nationes, quo et linguarum daturus sum gratias, ut praedicent apostoli mei, et totum mundum a diversitate linguarum, una fide meo subdant jugo; facilius illi audirent, qui profundi sunt altique sermonis, et nihil habent de levitate Judaica, sed gravi et solido ingrediuntur pede, et cum ignotae sint linguae, notae fidei sunt. Unde sequitur: Et si ad illos mitterem te, ipsi audirent te. Denique postea misit, et omnes pariter crediderunt. Unde Paulus et Barnabas loquuntur ad Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
cõmorari. Scriptũ ẽ enĩ. Etegoerã in medio tͣnsmi grationis suꝑ fluũ
chobar. Seꝑata enĩ erat ꝓphȩ c̾ũsatio. etiniquoꝵ offendebat᷑ aspec¬
tu. Nocidem faciebat et moyses ꝓculacastrismulti tudinisfigens
tab̃naculũ: qđ cũ suisset ingressus. descendebat colũna ignis et stabat
ante ostuĩ tabenacłĩ. Non enĩ adppłm ꝑfundi sermoni seidifficił lin¬
guȩ dimitt̾is addomũ isrł̃. neq adppłos multosei ignoti sermonis quoꝵ
ñ possis audire sermonẽ. Et ipsi ad illos ititerẽ te. ipsi audirent te.
Qm̃illi adte nolt̃ uenire. tuꝑge ad eos. Nenĩ hͣt sam opꝰ medico. sed
male habentes. Neq potes dicere ñ possũ soqͥ adeos ꝗͥa liniguȩ alt̃ĩ
st̃. et inuicẽ nob̃ barbari sumꝰ. nec miituũ possumꝰ audire sermo¬
nẽ. Vuidloquardeuno ppło. aSSi ad diũ sas te muterẽ natione
tam̃ auetoritas et pot̾ncia mea oẽm̃ difficultatẽ uinceret. atq

Expanded text:
Scriptum est enim: Et ego eram in medio transmigrationis juxta flumen Chobar. Separata enim erat prophetae conversatio, et iniquorum offendebatur aspectu. Hoc idem faciebat et Moyses , procul a castris multitudinis figens tabernaculum: 29 quod cum fuisset ingressus, descendebat columna nubis, et stabat ante ostium tabernaculi. Non enim ad populum profundi sermonis, et difficiliu mitteris, ad domum Israel, neque ad populos multos, et ignoti sermonis, quorum non possis audire sermonem. Et si ad illos mitterem te, ipsi audirent te. Quoniam illi ad te nolunt venire, tu perge ad eos. Non enim habent sani opus medico, sed male habentes . Neque potes dicere: Non possum loqui ad eos, quia linguae alterius sunt, et invicem nobis barbari sumus, nec mutuum possumus audire sermonem. Quid loquar de uno populo? Si ad diversas te mitterem nationes, tamen auctoritas et potentia mea omnem difficultatem vinceret. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ seqͥtur tuaut̃ ainmã tuã liberasti. illud apłicũ sonat. sicuiꝰ
opꝰ arserit cdãpnũ patiet̾. ipse aut̃ saluꝰ erit sictam̃ quasi ꝑignẽ
ut ꝑbetutrũ spaculatorext̃ nꝰ acausa sit mortis eiꝰ qͥperiit. anreus.
Opꝰ emĩmagistri. salusdisciplĩ ẽ. Sedeisicitt uersusuistus aiusti¬
cia sua fecerit iniqͥtatẽ. ponã offendiculũ corã eo. ipseqͥa ñ adñti

Expanded text:
nat: Si cujus opus arserit, damnum patietur, ipse autem salvus erit: sic tamen quasi per ignem ; ut probet utrum speculator externus a causa sit mortis ejus qui periit, an reus. Opus enim magistri, salus discipuli est. Sed et si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ aq̃quȩ defert̾ iup̃ceps. Descendente enĩ dño saluatore. et ꝓficiscente
depatre: excelsa terrȩ montesq cõmotist̃: et inferiora ualliũ lique
ht̃ inmortalitatẽ. et lucẽ habitat in accessibilem. Quando p̃terita

Expanded text:
sicut aqua quae defertur in praeceps . Descendente enim Domino Salvatore, et proficiscente sicut aqua quae defertur in praeceps . Descendente enim Domino Salvatore, et proficiscente de Patre, excelsa terrae montesque commoti sunt, et inferiora vallium liquefhabet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Quando praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. ipse ad sũpsit ꝓphã qͥñerat incarne sedinspũ et ãbulans spũ car¬
nis oꝑa ñimplebat: spc̃ enĩdĩerat in eo. Quã obrẽ et t̾rena contemp¬
nens. rapit᷑ aspũ. etaudiuit pꝰse uocẽ cõmotionis magnȩ. p̃teritoꝵ
obliuiscens. et infuturũ se extendens. ut inmicoꝵ in sidias postergũ
relinqueret. Tale qͥd et inȩxodo legimꝰ. qͣndo pharao et omĩs exercitꝰ
eiꝰꝑseq̃bat᷑ isrł. et angłiincolũna mibis deseruit pͥora castroꝵ. uenito
riis audiret isrł. bñdictaglã dm̃ deloco suo. locusaut̃ dnĩẽ omĩs. in
quib nospitiũ inuenit. autcerte filiꝰ locꝰ patris. sic̾etpat̃ locꝰ ẽ filii: di¬
cente dño saluatore. Egoinpatre. etpat̃ inme. Hocidẽ signisicat et
micheas. Ecce dñs eg̃dit᷑ deloco suo. et descendei suꝑ excelsa t̃re et cõmo¬
uebunt᷑ montes suꝑ eũ. etualles tabescent sicut cera afaciȩ ignis. et

Expanded text:
phetam, qui non erat in carne, sed in spiritu, et ambulans in spiritu, carnis opera non implebat: spiritus enim Dei erat in eo. Quamobrem et terrena contemnens rapitur a spiritu, et audit post se vocem commotionis magnae, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens, ut inimicorum insidias post tergum relinqueret. Tale quid et in Exodo legimus , quando Pharao et omnis exercitus ejus persequebatur Israel, et angelus in columna nubis deseruit priora castrorum; venitque riis, audiret Israel: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus autem Domini est omnis in quibus hospitium invenit. Aut certe Filius locus est Patris, sicut et Pater locus est filii, dicente Domino Salvatore: Ego in Patre, et Pater in me . Hoc idem significat et Michaeas: Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet super excelsa terrae, et commovebuntur montes subter eum, et valles tabescent sicut cera a facie ignis, et
Abbreviated transcription (Latin):
quactriformia. una similitudo ẽ hominis. ut omĩa in mundo ratio¬
dinẽ uerȩ unaginis api. qͥẽ imago dĩ inuisibilis. Ne racionales creat᷑ȩ
inquatuor uersantur locis. siue ꝓpt̾ uui cardines mundi. qͥb orbis in¬
cludit᷑. siue ꝓpt̃ quatuor loca. celestiũ. texrestriũ. & infernoꝵ. & suꝑ¬
cȩlestiũ dequib & paulus apłs loqͥt᷑. ut in noĩe iħu ome genu flectat᷑.

Expanded text:
quadriformia, una similitudo est hominis, ut omnia in mundo ratiodinem verae imaginis Christi, qui est imago Dei invisibilis. Hae rationales creaturae in quatuor versantur locis, sive propter quatuor cardines mundi, quibus orbis includitur, sive propter quatuor loca, coelestium, terrestrium, et infernorum, et supercoelestium, de quibus et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
prinassuas. suscep̃ꝙ discipłos. et portaũ illi eosinhumerissuis edocut᷑ꝰ
ẽ. Totadie expandimanꝰ meas adppłm ñcredentẽ. utt̾gregaret filios
Eterat scͥptꝰ intꝰ erdeforis. scͥptȩꝙ erant in eo lam̃taciones et carm̃¬
etuȩ. Promuoluto libro. łxc̃ capitulũ libri tranttuler̃ in manu
dñi sedentis suꝑthroñ. quȩ missaẽ etextenta. Deqͦet inpsalmis dr̃
Incapitulo libriseͥptũ ẽdeie. Capitulũ. intellegamꝰ ȩrordiũ. Istelib̃
poruerit neq incelo neꝙ interra. neq suꝑt̾ram.
apperire illũ uł legere. nͥsolꝰ leo detribuuida ra¬
dixdauid
librihui thesaurosdeuoret. E texpandit illũ corã ꝓpħa. etlegendũ
atꝙ tugebant saul. etchor inthiosqͦssaluare cupiebant. Carm̃suꝑ
his qͥł̃i dignist̃ testimonio. exqͥb ps almista p̃cipit. Cantate dño can
Deniq eitłauid pꝰquã ipsemisccłiam c̃secutꝰ ẽ docebo inqͥd iniqͦsiuastias.

Expanded text:
os, et portavit illos in humeris suis. Et locutus est: « Tota die expandi manus meas ad populum non credentem » , ut congregaret filios Et erat scriptus intus et foris, scriptaeque erant in eo lamentationes, carmede. Pro involuto libro, Septuaginta capitulum libri transtulerunt. In manu Domini sedenti super thronum, quae missa est et extenta. De quo et in Psalmis dicitur: In capitulo libri scriptum est de me . Capitulum 27 intelligamus exordium. Iste liber potuerit neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire illum et legere, nisi solus leo de tribu Juda, radix David libri hujus thesauros devoret. Et expandit illum coram propheta, et legendum atque lugebant Saul et Corinthios, quos salvare cupiebant . Carmen super his, qui Dei digni sunt testimonio, et quibus Psalmista praecipit: Cantate Domino caDenique et David postquam ipse misericordiam consecutus est: Doc
Abbreviated transcription (Latin):
õipa qͥia. Possiunꝰ latem et insuggillationẽ isrłis acciꝑe qõ inluto et
lat̾e seruierit pharaonisiue ut ubrs quãpittabant eẽfirmã et inerpus¬
nabilem. fragilissimolat̃i cõparet᷑: qͥ adtactũ aꝗ̃ ilico soluit᷑: indeqͣdic
terem. qͥ mundatione babylona corrũpat᷑. uirta illud qd̃ sc̃ͥptũ ẽ. Pro¬
ptea adducet dñssuperuos aquas multas et fortes. regẽ asfyrioꝵ. Et tu

Expanded text:
κηνογράφια, possumus laterem et in suggillationem Israelis accipere, quod in luto et latere servierit Pharaoni, sive ut urbs, quam putabant esse firmam et inexpugnabilem, fragilissimo lateri comparetur, qui ad tactum aquae illico solvitur. Ut de terem, qui inundatione Babylonia corrumpatur; juxta illud quod scriptum est: Propterea adducet Dominus super vos aquas multas et fortes, regem Assyriorum . Et tu
Abbreviated transcription (Latin):
Et tam̃ notandũ qd ante sermones dĩin nrõ corde c̃densit et audi¬
endiq et intellegendidiligentiꝰ: et sicadpopłm ꝑferendi. Uade¬
et ingredẽ ad iransimngrationẽ siue captuuitatẽ adfilios popłi

Expanded text:
Et tamen notandum, quod ante sermones Dei in nostro corde condendi sunt audiEt tamen notandum, quod ante sermones Dei in nostro corde condendi sunt audiendique et intelligendi diligentius; et sic ad populum proferendi. Vade, ingredere ad transmigrationem sive captivitatem, ad filios populi
Abbreviated transcription (Latin):
mur ad gentes. Etdecenturionedicit᷑. Neq. inisrł tantãsidẽ inueni.
domꝰ aut̃ ifrł nolt̃ audire te. qͥa nolunt audireme. Omĩsqͥppe do¬
misrł ad trita fonte ẽ et duro corde. Nec̃ tristeris ait site audire no¬
luerunit. Idcirco te ñaudient. qͥame audire c̃tẽpnunt. urta qđ
tiorẽ facieb eoꝵ. et frontẽ tuãduriorẽ frontib eoꝵ. Ut admantẽ
et ut silicẽdedifaciẽ tuã. Domꝰisrł at ͥte frontisẽ. et ꝓcacis audaciȩ
na iicluro sit corde. et scorpionib cõparet᷑. Idõdedi tͥ uultũ durissimũ
etfrontẽ. quȩ mullo pudore suꝑetur. Ea qͦ discimꝰ interdũ grẽ eẽ dĩ im¬
pudentiȩ resistere. eicũlociis poposcerit. frontẽ fronte c̃terere. Hoc
aut̃ iribuitur nenrã uerec̃dia eihumanꝰ pudorꝑtimescat insi¬
diasȩmuloꝵ. Fili hoĩs. om̃ssermones meosqͦs loqͦr adte a ssume
incortitũ. etaurib audi. Isteẽ b uoluminis. et hȩcst̃ũba qͥb ꝓdi

Expanded text:
eni . Domus autem Israel nolunt audire te, quia nolunt audire me. Omnis quippe domus Israel attrita fronte est et duro corde. Ne contristeris, ait, si te audire noluerint. Idcirco te non audient: quia me audire contemnent: juxta quod et tiorem faciebus eorum, et frontem tuam durioreet ut silicem, dedi faciem tuam. Domus Israel attritae frontis est, et procacis audaciae, et duro fit corde, et scorpionibus comparatur: ideo dedi tibi vultum durissimum, et frontem, quae nullo pudore superetur . Ex quo discimus interdum gratiae esse Dei, impudentiae resistere, et cum locus poposcerit, frontem fronte conterere. Hoc autem tribuitur, ne nostra verecundia et humanus pudor pertimescat insidias aemulorum. Fili hominis, omnes sermones meos quos loquar ad te, assume in cor tuum, et auribus audi. Iste est cibus voluminis, et haec sunt verba qui
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ ẽ: quȩ clausa iherłm atq circ̃data ab exercitu aldeoꝵ.
millũ habitantiũ foras exire ꝑmittit. Hȩc ẽ olla deqͣiheremias loqͥ¬
tur. et ipse hic ꝓph̾a inc̃sequentib inquacarnes popłi c̃ sumunt
Qd aut̃ lingua ꝓpħę palato uł gutturi coherescit. etimutꝰ effeci
auctoritatem ñ ht̃ increpantis causa ꝑspicuaẽ. Quia domus
inqͥt ex asꝑans ẽ. Et ẽsensus. Tante st̃ amaritudineset tante ad¬
uersus dm̃ c̃teniciones. ut obuirgantẽ ñ mereant᷑ audire. Ex qͦ
ꝑ spicuũ ẽ ubi multitudo fuerit peccatoꝵ indignoseẽ peccantes

Expanded text:
indicium est, quod clausa Jerusalem atque circumdata ab exercitu Chaldaeorum, indicium est, quod clausa Jerusalem atque circumdata ab exercitu Chaldaeorum, nullum habitantium foras exire permittet. Haec est olla de qua Jeremias loquitur , et ipse hic Propheta in consequentibus; in qua carnes populi consumuntur. Quod autem lingua Prophetae palato auctoritatem non habet increpantis, causa perspicua est, « quia domus, » inquit, « exasperans est. » Et est sensus: Tantae sunt amaritudines, et tantae adversus Deum contentiones, ut objurgantem non mereantur audire. Ex quo perspicuum est, ubi multitudo fuerit peccatorum, indignos esse peccantes,
Abbreviated transcription (Latin):
Otaaut̃ dm̃stans etꝑseuerans. cũstante ꝓph̾a uidet᷑ incãpo. quȩ in
meclio captiuoꝵ nec stare pot̾at necuideri . E tcecidi in faciẽ meã.
et ing̃ssusẽ in me spc̃. et statiuit me suꝑ pedesmeos. et locut᷑ ẽ etchã¬
adine. Ing̃dere et inctudẽ in medio domꝰ tuę. Stantẽgłam dnĩ fer¬
re ñ sustinens cecid in faciẽ suã. ut ab ingediente ineũ spũ leuares
iestatisnullũ timeas. nec aliquẽ ꝑtremescas. sedreũterere indo¬
inũ titã uł adnecessitates corꝑis. ut qͥdã putant : ut insigñ futur
uincula et ligabunt te meis. et ñ eg̃dieris demedio eoꝵ. et lingͣm
tuã adherescere faciã palato uł guititri tuo. eteris mut᷑. necͣuir
obuirgans quia domꝰ erasꝑans ẽ. Qđ in domoclaudit᷑. qͦd inum¬
culis alligatur. qd ñ eg̃elitur ad eᷤint̃qͦs habitat. sed int̃ multitu¬
dinẽ captiuors solitudinẽ carceris ꝑatit᷑. lit supͣdiri obsidioĩs

Expanded text:
stans, et perseverans, cum stante Propheta videtur in campo: quae in medio captivorum, nec stare poterat, nec videri. Et cecidi in faciem meam, et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos: et locutus ead me: Ingredere, et includere in medio domus tuae. Stantem gloriam Domini ferre non sustinens, cecidit in faciem suam, ut ab ingrediente in eum spiritu levajestatis, nullum timeas, nec aliquem pertimescas; sed revertere in domum tuam: vel ad necessitates corporis, ut quidam putant, vel in signum futurae vincula, et ligabunt te eis, et non egredieris de medio eorum. Et linguam tuam adhaerere faciam palato vel gutturi tuo, et eris mutus, nec ut vir objurgans, quia domus exasperans est. » Quod in domo clauditur, quod vinculis alligatur, quod non egreditur ad eos inter quos habitat, sed inter multitudinem captivorum solitudinem carceris patitur, ut supra dixi, obsidionis
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. omĩsq simst̾ etdextri laũsdormitioet subemericii pa¬
nes serꝙ spetierũ uarietate cõmixti. mundi mala significant: illo
dere. inꝑximo magisquã in se habeant fiduciã. c̃tabesct̃q inimqͥ¬
tatib suis. dũpiniq̾tatib cuncta paciunt᷑. Uereorq ne ista panis
inponde eũ et sollicitudine meream̾ acciꝑe: etarentem linguã nimia
siccitate extremꝰ lazari ddigitus inroret. Deficiente aut̃ paneetaqͣeccłiȩ
corriit uir ẽtrafrẽm suũ etuͥq discordiaẽ: scindentib nob̾. xp̃i tumicã.
quã nec militesinpassione saluatoris. scinde ausist̃. et ẽ tabescentib¬
uuli idẽ in ilguseccłiȩ petierint panem etñ fuerit qͥeiffrangeret.
posst̃. qͥ lacte infantiȩ indigent. necualentaccipere solidum cybũ.
Nichilꝙ ita uescentis animũ roborat. quomodo panis uitȩ dequo
scriptũ est et panis confirmat cor hominis.

Expanded text:
demonstrat, omnisque sinistri et dextri lateris dormitio, et subcinericii panis, sexque specierum varietate commixti, mundi mala significans, illo dere, in proximo magis quam in se habeant fiduciam: contabescuntque in iniquitatibus suis, dum pro iniquitatibus cuncta patiuntur. Vereorque ne ista panis in pondere eum et sollicitudine mereamur accipere, et arentem linguam nimia siccitate, extremus Lazari 47 digitus irroret . Deficiente autem pane et aqua Ecclesiae, corruet vir contra fratrem suum, et ubique discordia est, scindentibus nobis Christi tunicam, quam nec milites in passione Salvatoris scindere ausi sunt ; et contabescentibvuli, id est, vulgus Ecclesiae petierint panem, et non fuerit qui eis frangeret .possunt, qui lacte infantiae indigent, nec valent accipere solidum cibum. Nihilque ita vescentis animum roborat, quomodo panis vitae, de quo scriptum est: Et panis confirmat cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplebit᷑. Principia lectionis et simplicis historiȩ. esus uoluminis
ẽ. Quando nꝰ assidua moditacione in memoriȩ thesaurolibrũ dñi
c̃diderimꝰ. impletur spĩtalit̃ uent̃ nr̃. et saturant᷑ uiscera: ut ha
sensus corł mĩctrbant me. Etcomediillud. et factũ ẽ more sicut meldulo
Loqͥtur̃ dauid. Quãdulcia guituri mõ eloqͥa
tua. suꝑ
mel orimeo. Et alibi. Iudicia dñĩuera. desidera
bilia suꝑ aurũetlapidem p̃ciosũ multũ. et dulciora
suꝑmeletfauũ. Et sansonfauũ mellisinoreleonisinuenit. Etdñspꝰ
resurrectionẽ partẽ assi piscis. comedit ei fauũ. Etinꝓũbiis de apedr̃
trix sit. etopꝰsiũ castũ faciat. cuiꝰ laborib reges et ĩꝑiti ꝑsanitate ab
rit cuiꝰcor inmanudĩẽ. dulcib fruat᷑ cybis. qͥuͦ simplexet absq serpen¬
tis astuera habet innocentiã colũbarũ simpli fide credat atq saluet᷑. qͥ
u̾ͥq insidiȩ st̃. et sepediabolis transfigurat se in eugł̃m lucis melꝙ di¬

Expanded text:
ibi dato. Principia lectionis, et simplicis historiae, esus voluminis est. Quando vero assidua meditatione in memoriae thesauro librum Domini condiderimus, impletur spiritualiter venter noster, et saturantur viscera, ut habsensus cordis mei conturbant me . Et comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce. Loquitur et David: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo . Et bilia super aurum et lapidem pretiosum multum; et dulciora super mel et favum . Et Samson favum mellis in ore leonis invenit ; et Dominus post resurrectionem partem assi piscis comedit et favum . Et in Proverbiis de ape dictrix sit, et opus suum castum faciat: cujus laboribus reges et imperiti pro sanitate abrit, cujus cor in manu Dei est, dulcibus fruatur cibis. Qui vero simplex et absque serpentis astutia habet innocentiam columbarum, simplici fide credat atque salvetur, quia ubique insidiae sunt, et saepe diabolus transfigurat se in angelum lucis, melque di
Abbreviated transcription (Latin):
gaudentes. Quȩ omĩa uixta pͥorem intele̾ntiã. uariȩ int̃pretacioni
prudens lector pot̾it coaptare. Et similitudo suꝑcapud amimaliũ fir¬
mam̃ti. quasi aspectꝰ christ illi horribilis. et extentisuꝑ capita eoꝵ
desuꝑ. Subfirmam̃to aiit̃ pennȩ eoꝵ recte alt̾uis ad altum. Unũ¬

Expanded text:
gaudentes. Quae omnia juxta priorem intelligentiam, variae interpretationi gaudentes. Quae omnia juxta priorem intelligentiam, variae interpretationi prudens lector poterit coaptare. Et similitudo super caput animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis, et extenti super capita eorum desuper. Sub firmamento autem pennae eorum rectae alterius ad alterum. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
sequenteseũ. Sp̃c̃ enĩ uitȩ. erat inrotis. Cũeuntib ibant. et cũstantib
stabant. etcũ eleuats at̾ra parit᷑ leuabant᷑ etrotȩ. sequentesea. quia spẽ
intȩ erat inrotis. Quatuor animalia spm̃ sequebant᷑. et nubẽ quȩ erat
inspũ. rursũq rotȩ cũ aninalia sequerent᷑ eleuantia sȩdeterra. sleq̃¬
quã anunalia sed spm̃ sequebant᷑ ut osfendent ꝓpͥã uoluntatẽ. Quia
spẽ uitȩ erat inrotis. Tria aut̃ et manimalib et in rotis parit̃ indi¬
cantur. cũ starent. cũ ãbularent. cũ eleuarent᷑. quȩ et animalia et
rotȩ incõmue faciebant. Neq enĩstantib animalib rotȩ pot̾ant
ambulare. necambulantib suꝑ terrã animalib eleuare se rotȩ. Sed
quoꝵe unaerat p̃cdicatio una erat etreqͥes. et cursus. et eleuatio. Scdoq
in carpentis plaustroꝵe rodarũꝙ et curruũ aspiciꝰ. sed animantia
ĩmosupanimantia. Animalis enĩhõ ñ ꝑcipit eaquȩ st̃ sp̃e. litȩgͦ rotȩ in¬

Expanded text:
t cum stantibus stabant: et cum elevatis a terra, pariter elevabantur et rotae sequentes ea: quia spiritus vitae erat in rotis. Quatuor animalia spiritum sequebantur, et nubem quae erat in spiritu. Rursumque rotae cum animalia sequerentur elevantia se de terra, nequaquam animalia, sed spiritum sequebantur, ut ostenderent propriam voluntatem: quia spiritus vitae erat in rotis. Tria autem et in animalibus et in rotis pariter indicantur, cum starent, cum ambularent, cum elevarentur, quae et animalia, et rotae in commune faciebant. Neque enim stantibus animalibus rotae poterant ambulare, nec ambulantibus super terram animalibus, elevare se rotae, 19 sed quorum una erat actio, una erat et requies, et cursus, et elevatio. Secundoin carpentis plaustrorum rhedarumque et curruum aspicimus, sed animantia, immo super animantia. Animalis enim homo non percipit ea quae spiritus sunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
etfocepsisaie eeglacdibis acutꝰ ũt eugłia sibi coherentia quoꝵ cursus
enqͥb edificatur celestis iherłm. Nocipsũ puto significareetalud qđd̃
inpsalmocanit̾ ortonitrui tui in rota. Etalibi. Quȩ inflãmat
rotã natiuitatis nrẽ. Quȩ testimonia. quẽ sensũ insus locis habeant.
bulabant paritetrotȩ uirte̾a. Eccũ eleuarent᷑ animalia det̾ra. eleuabant᷑

Expanded text:
et forceps Isaiae , et gladius bis acutus, vel Evangelica sibi cohaerentia, quorum cursus aedificatur coelestis Jerusalem. Hoc ipsum puto significare et illud quod in psalmo canitur: Vox tonitrui tui in rota . Et alibi: Quae inflammat rotam nativitatis . Quae testimonia, quem sensum in suis locis habeant, bularen
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio. Quȩ qͦmͦ uultib hominis. leonisuituliꝙ etaqͥlȩ coaptentur
omĩno tacuer̃. Suꝑ qͥb idẽ philosophus. etorator intrib ad filiũ of¬
ficiors librisdisputat. Legi et cuiꝰdã cãtitiae quẽ syri aeritorĩ
id ẽ acutũ etingeniosũ uocant breuẽ disputati unculã putantis
castroꝵ ordinẽ ri tribuũ desebi in solitudine. ad orientẽ occiden¬
t̃ septẽtrionẽ. et meridiõ: Iue sibi inuicẽ et caritate et consanguinitate socient᷑.
Et noceẽ rotãinrota quȩducant̾ aspĩetinube ꝓtegant᷑ inheremo. etcolũna
ignis insumient᷑ in nocte necreũtant᷑ inegyptũ. sedsẽꝑ adterrã reꝓmissiõĩs
hoisrefertadtonũ srł leonis adregale sceptrũ uidȩ uituli ads ac̃cdotalẽ etleui¬

Expanded text:
arbitrio. Quae quomodo vultibus hominis, leonis, vitulique et aquilae coaptentur, arbitrio. Quae quomodo vultibus hominis, leonis, vitulique et aquilae coaptentur, omnino tacuerunt. Super quibus idem philosophus et orator in tribus ad filium officiorum libris disputat. Legi et cujusdam Catinae, quem Syri λεπτὸν, id est, acutum et ingeniosum, vocant, brevem disputatiunculam, putantis castrorum ordinem duodecim tribuum describi in solitudine, ad Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem, quae sibi invicem, et charitate, et consanguinitate sociantur, et hoc esse rotam in rota, quae ducantur a spiritu, et nube protegantur in eremo, et columna ignis illuminentur in nocte; nec revertantur in Aegyptum, sed semper ad terram repromissionis faciemque hominis refert ad totum Israel; leonis ad regale sceptrum Judae; vituli ad sacerdotalem et levi
Abbreviated transcription (Latin):
uituli seu rotunda. t̃renaquȩꝙ ad cȩlestia subuolare. et omib unguł ãpru¬
tatis rotunditatẽ seqͥquȩ omĩũ figurarũ pulcherrimasit scintillas ruti¬
lantescuncta plenĩ suminis indicare. Et manꝰ hoĩssubpennis tã ꝑpse
hõisquã leonis etuituli et aqͥlȩ ut ratio cumcta suflentet. acdehumilitate
t̃rena adcȩlestia subleuet. Hec et adeugłia et adcuncta que sup̾monst̃¬
umꝰ referre possumꝰ. Audisse me memini. quatuor ꝑt̾bationes. deqͥb:
plenissime cicero intusculanis disputat. gaudii. egritudinis. cupidinis
et timoris. quoꝵ duo p̃sentia duo futura st̃. ꝑquatuor significari aĩalia :
Deqͥb et uirgiliꝰ biut̃. Hinc metuunt cupiunꝙ: dolent gaudentꝙ quȩ
regidebeant ratione et potentia di. qͥb ꝙ oppositȩ sint. ĩ mo ĩposite u̾tu¬
tes quatuor. prudentia. iusticia. fortitudo. tẽꝑantia. ut earũ gub̃nem᷑

Expanded text:
vituli, seu rotunda, terrena quaeque ad coelestia subvolare, et omnibus angulis ampuvituli, seu rotunda, terrena quaeque ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis, rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima est. Scintillas rutilantes, cuncta plena luminis indicare, et manus hominis sub pennis tam ipsius hominis, quam leonis, et vituli, et aquilae: ut ratio cuncta sustentet, ac de humilitate terrena ad coelestia sublevet. Haec et ad Evangelia et ad cuncta quae supra posuimus referre possumus. Audisse me memini quatuor perturbationes, de quibus plenissime Cicero in Tusculanis disputat, gaudii, aegritudinis, cupidinis et timoris, quorum duo praesentia, duo futura sunt, per quatuor significari animalia, de quibus et Virgilius breviter : Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque: quae regi debeant ratione, et potentia Dei; quibusque oppositae sint, immo impositae, virtutes quatuor, Prudentia, Justitia, Fortitudo, Temperantia, ut harum gubernentur
Abbreviated transcription (Latin):
mixtionẽ estimant. ut quatuortẽpoꝵ circtilũ. qͥp̃nisc̃ficit̾ m̃sib annũq¬
ũtentẽ. qͥ abeo qd̃ seꝑũtat᷑ et uise redeat. nom̃ acceꝑit. deqͥb pulchrȩ uno
rotainrota. annũ in anuo significari prtant. deqͥalius pͦta. Atq inse
sua ꝑuestigiauoluitur annꝰ. Firmam̃tietiã similitudinẽ quȩ christallo
c̃ꝑatur. cęlũ hoc qd̃ suspicimꝰ intelligiuolunt. sub qͦ uoluunt᷑ et transeunt
quatuor aĩantia. thronumq coloris sapphiri. et sedentẽ desuꝑ hominẽ
sub humana similitudine ĩꝑũcuncta regentis omĩaꝙ habentis subpe¬
dib suis omĩpotentiȩ descͥbi autumant. Dicitq adertremũ. hȩctusio
similitudiriisgłȩ dñi. Perquȩ quasi ꝑpicturã quandã et imaginẽ. ꝓui
dentiã demonstrari. Võꝙ. pedes mĩantiũ recti eẽdicant᷑. et planta peł

Expanded text:
mixtionem aestimant, vel quatuor temporum circulum, quimixtionem aestimant, vel quatuor temporum circulum, quiui ab eo quod semper vertatur et in se redeat, nomen acceperit. De quibus pulchre uno rota in rota, annum in anno significari putant. De quo alius poeta : Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Firmamenti etiam similitudinem crystallo comparatam, coelum hoc quod suspicimus intelligi volunt: sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia. Thronumque coloris sapphiri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suis, omnipotentiae Dei describi autumant; dicique ad extremum: Haec visio similitudinis gloriae Dei: perdentiam demonstrari. Quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Et tam̃hanc qͦꝙ ipsã conscientiã. iuxta allud qõimnpũbiis scͥptũ ẽ im¬
pus cũ uenerit inꝑfundũ peccatoꝵ ẽtẽpnit.cernimꝰ p̃cipitari apud
q̾sdã. et suũ locũ amittere. Q ne pudorẽ qͥdem ȩtuerecundiã hñt inde¬
H ancgͥ quadrigã in aurige modũ dfregit. et inc̃positiscurrentẽ gradib
refrenat. docilẽꝙ facit. et suoparere cogit imꝑio. Quã disputacionẽ
partiũ animȩ idẽ hoĩs. qͥminor mundus abisdem philosophis appellat᷑.
etiã nos adtingemꝰ. Et̃ qͥsĩplicit̾ inquatuor aĩalibus uirta hypocratis
sententiã. quatuor arbitrantur el ẽta monstrari. deqͥb c̃stant
uneta uidra. it᷑ inucẽꝙ se tangart. et una ꝑsona animantiũ uũ
speueshabeat. acsiguras. ñẽ ꝓpositiopis. Quatuorq rotasdetrenis adsublima
c̃tepgentes. singlis & quadriformib iunctasaĩalib. ut coꝵdem elem̃toꝵ cõ¬

Expanded text:
iam, juxta illud quod in Proverbiis scriptum est: Impius cum venerit in profundum peccatorum, contemnit : cernimus praecipitari apud quosdam et suum locum amittere, qui ne pudorem quidem et verecundiam habent in deHanc igitur quadrigam in aurigae modum Deus regit, et incompositis currentem gradibus refrenat, docilemque facit, et suo parere cogit imperio. Quam disputationem partium animae, id est, hominis, qui minor mundus ab iisdem philosophis appellatur, etiam nos attingemus. Sunt qui simpliciter in quatuor animalibus, juxta Hippocratis sententiam, quatuor arbitrantur elementa mundi monstrari, de quibus constant uncta videantur, invicemque se tangant, et in una persona animantium quatuor species habeant ac figuras, non est propositi operis. Quatuor quoque rotas de terrenis ad sublimia consurgentes, singulis et quadriformibus junctas animalibus, vel eorumdem elementorum com
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ discurrentes. deillo loco int̃pretandȩ st̃ isaiȩ. Eccomedet ig¬
nissic̃ fȩñmateriã. et scĩficabit eos inigne ardente. Dequib: et alibi scͥptũ ÷
Cadent suꝑ eos carbones ignis. Et cont᷑ labia dolosa in alio loco psalmodr̃¬

Expanded text:
animalium discurrentes, de illo loco interpretatae sunt Isaiae: Et comedet iganimalium discurrentes, de illo loco interpretatae sunt Isaiae: Et comedet ignis sicut foenum materiam, et sanctificabo eos in igne ardente . De quibus et alibi scriptum est: Cadent super eos carbones ignis . Et contra labia dolosa, in alio psalmo