comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uestigio uĩtatis. Multo gͦ deteriꝰ. cũ extmitate uestigii. qñ oartus
uoluptatib adheremꝰ. Uincamꝰ gͦ. huiꝰ cupiditatis uł blandicias uł
molestias. Subiugemꝰ nob̾ hãc feminã. si uiri sumꝰ. Nobis ducib.
⁊ ip̃a erit melior. nͨ iã cupiditas. s tẽꝑancia nõabit᷑. Nã cũ ip̃a du¬
cit. nos aut̃ seqͥm̃. cupiditas illa ⁊ libido. nos uͦ temeritas ⁊ stulti
sumꝰ. Hoc ⁊ feminis p̃cipi pͭ. ñ maritali. s fr̃no iure. qͦ iure ĩ
xp̃o. nͨ masculus nͨ femitia sumꝰ. Habent enĩ ⁊ ille. uirile qͥddã.
unde femineas subiugent uoluptates. unde xp̃o seruiat. ⁊ ĩ¬
perẽt cupiditati. Qd̃ ĩ multis uiduis ⁊ uirginib dei. ĩ multis ⁊̃
iubet. atq ut ĩ nrãm possessionẽ restituam̃.⁊ hortat᷑ ⁊ oppi¬
tulat᷑. sigͦ ab hac parte ꝑ negligenciã ⁊ ĩpietatẽ. uir subdi
tꝰ fuerit. idẽ mens ⁊ ratõ: erit qͥdẽ hõ turꝑis ⁊ miser. s desti¬

Expanded text:
mitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stultitsumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina suates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hadem homo turpis et miser; sed desti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ horremꝰ ĩ parte. si cũ toto ꝯsideremꝰ plurimũ placeat qͥa
nec ĩ edificio iudicando uũ tm̃ angulũ ꝯsid̾are debem. nec
ĩ hoĩe pulchro. solos capillos. noc ĩ bene ꝓnunciante solũ digeto¬
rũ motũ. nec ĩ lime cursu. aquas tridui tm̃ figutas. Ista eni gue
ꝓpt̾ea sũt ĩfima. qr partib ĩꝑfectis tota ꝑfecta sũt. siue ĩstatu
siue ĩ motu pulchra senciant᷑. tota ꝯsideranda st̃. si recte uolu¬
mꝰ iudicare. Uerũ eͥ nr̃m iudiciũ siue de toto siuc de parte uidi

Expanded text:
sideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑuenit oĩs bonꝰ rõcinator nͥ ad ui̾tatẽ: cũ ad se. ip̃a ui̾tas nõ
utiq rõcinando ꝑueniat. s qd̃ rõcinantes appetũt ip̃a sit: uide
ibi ꝯuenienciã qua suꝑior eẽ ñ possit. ⁊ ip̃e ꝯueni cũ ea. Confi¬
tere te ñ ẽẽ qd̾ ip̃a ẽ: siqͥdẽ se. ip̃a ñ q̃rit. łu aũt ad eã q̃tendo
uenisti ñ locoꝵ spacio. s m̃tis affcũ. ut ip̃e ĩti̾or hõ cũ suo ĩhabi¬
tatore. ñ ĩfima ⁊ carnali. s sũma ⁊ spiritali uoluptate queniat.
Aut si nõ cernis q̃ dico. ⁊ an uera sĩt dubitas: cerne saltẽ utrũ te
de his dubitare ñ dubices.⁊ si certũ ẽ te ẽẽ dubitantẽ. q̃re unde
ñ p. ñ illis qͥb phantasin̾ata cogitant᷑ ꝑ eosdẽ ocuios aĩe ĩ pacta
s illis qͥb ipis phantasmatib dr᷑. Nõ estis uos qd̾ ego q̃ro. neq

Expanded text:
t omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas non utique ratiocinando perveniat, sed quod ratiocinantes appetunt, ipsa sit. Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, s infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣntũ ueu iudicamꝰ. adheremꝰ. Error aũt nr̃ parti adherene
eiꝰ: ip̃e ꝑse fedus ẽ. S sic̃ nigͥ color ĩ pict᷑a totꝰ fit pulcher. sic iftũ
totũ agonẽ. decent̃ edit ĩ cõmu̾tabił diuina ꝓuidoncia. aluto
uictis. aliud c̾tantib. aliud uictorib. aliud sp̃tantib aliud qͥe¬
tis ⁊ solũ dm̃ ꝯtẽplantib tribuens. cũ ĩhis oĩb ñ sit malũ. nisi

Expanded text:
 adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum
Abbreviated transcription (Latin):
la fatigatõ aderit corꝑi. qr corruptibile hoc tp̃i atq ordine suo quo
resurrectõ carnis futura ẽ. ĩduet᷑ ĩ corruptõne. Nõ miꝵ aut̃ si hoc da¬
bit᷑ his qͥ ĩ cognitõne solã ui̾tatẽ amãt. ⁊ ĩ actõne. solã pacẽ. ⁊ ĩ corꝑe
solã sanitatẽ. Hoc eͥ in eis ꝑficiet᷑ post hac uitã. qd̾ in hac uita pł di
ligũt. Qͥ gͦ male utunt᷑. tanto m̃tis bono. ut extra eã. uisibłia magi
appetãt. qͥb ad ꝯspicienda ⁊ diligenda ĩtelligibilia cõmemorari debu¬
erũt: dabunt᷑ eis ext̾i̾ores tenebͤ. Haꝵ qͥppe iniciũ ẽ. carnis prudẽcia.

Expanded text:
la fatigatio aderit corpori: quia corruptibile hoc tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem si hoc dabitur his qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam sanitateit, « male utuntur tanto mentis bono, ut extra eam visibilia magis appetant, quibus ad conspicienda et diligenda intelligibilia commemorari debuerunt, dabuntur eis exteriores tenebrae, harum quippe initium est carnis prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
dulũ corꝑis sui. qͦm ip̃m numerose moueat. qͦmͦ appetat ꝯueni¬
eticia. qͦmͦ uiticat. aut caueat obsistencia qͣntũ pͭ: ⁊ ad unũ sen¬
sũ ĩ columitatis referens oĩa. unitatẽ illã ꝯditricẽ nat̾᷑aꝵ om̃iũ.
multo euidenciꝰ ꝙͣ corꝑe ĩsinu: Loqͦr de u̾miculo aĩante qͣlicũq.

Expanded text:
dulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenidulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut caveat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo
Abbreviated transcription (Latin):
sub p̾cato. Corrũpit᷑ aũt hõ exti̾or. aut ꝓfcũ intĩ oris. aut defeũ
suo. S ꝓfcũ int̾ioris ita corrũpit᷑. ut tot᷑ ĩ meliꝰ reformetꝰ. ⁊ re¬
stituatur ĩ integrũ ĩ nouissima tuba. ut nõ ĩã corrũpat᷑ neq
corrũpat. defectu aut suo ĩ pulchtudines corruptibiles. idest
penaꝵ ordinẽ p̃cipitat᷑. Nec miremꝰ qd̵ adhuc pulchͥtudine ᷤ no¬
minẽ. Nich eͥ ẽ ordinatũ. qd̾ ñ sit pulchrũ. ⁊ sic̃ ait apłs. oĩs or¬
de a dõ ẽ. Neceẽ ẽ aut fateam̃ meliorẽ eẽ hoĩem plorantẽ. ꝙͣ letã¬
tẽ u̾miculũ.⁊ tñ u̾miculi laudẽ sine ullo m̃datio copiose possũ
dice̾. ꝯsid̾ans nitorẽ coloris. figurã tererẽ corꝑis. pͥora cũ mediis.
media cũ posti̾orib ꝯgruencia. ⁊ unitatis appetetciã ꝓ sue nate
humilitate s̾uancia. Nich ex una parte formatũ ẽ: qd̾ ñ ex alt̾a.
parili dim̃sione tespondeat. Qd ia de aĩa ip̃a dicã uegetante mo¬

Expanded text:
 77. Corrumpitur autem homo exterior aut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante mo
Abbreviated transcription (Latin):
Inuis oꝑari artificiosa ñ possis. S cũ ĩ oĩb artib ꝯueniencia plaide¬
at qua utia salua ⁊ pulchra sũt oiã. ip̃a iͦ ꝯuenientia. eqͣlitaltiẽ¬

Expanded text:
quamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placequamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ip
Abbreviated transcription (Latin):
gula. mediũ locũ teneãt Quã ꝙͣ iste sens iã sit rõni ueritatiq
uicinior S c̾te q̃rendũ ẽ cur nas offendat. si duab fonest ñ suꝑ
tucrlt. si uͦ supͣ ĩ uicẽ fuerĩt. ãbeq de medio qͣnus ĩpares. ñ ita ofteri¬
dat illa ĩ eqͣlitas. ⁊ cur ñ multũ curetꝰ qͣnto sit una eaꝵ aut maiot
aut minor qr due st̃. In trib aut̃ scns ip̃e uidet᷑ expetere. ut aut ĩpa¬
res ñ sit̃. aut ĩt maximã ⁊ minimã ita sit media ut tãto pcedatꝰ mi¬
norẽ qͣnto a maiore p̃cedit᷑. Ita ẽ pͥmo qsi nat̾a ipã ꝯsulit᷑ qͥd pbet.
ubi potissimũ notandũ ẽ. ꝙ̃ admodũ qd̾ solũ uptũ minꝰ displidierit.
ĩ melioris cõꝑatõne respuat᷑. Ita reꝑit nicħ eẽ aliud artẽ uugare
nͥ ten exꝑtaꝵ placitaꝵiq memoriã. usu qͦdã corꝑis atq oꝑatõnis ad¬
uncto. quosi careas. iudicare de oꝑib possis. qd̾ mułto ẽ exceulient̾.

Expanded text:
edium locum teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super tuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. Ita enim primo quasi natura ipsa consulitur quid probet. Ubi potissimum notandum est, quemadmodum quod solum inspectum minus displicuerit, in melioris comparatione respuatur. Ita reperitur nihil esse aliud artem vulgare expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ solũ a qͦ sit oẽ unũ. siue id ĩpleat. siue ñ ĩpleat. Q uideat
date. ñ qͥ litiget. ñ qͥ uideri uelit se uide̾ qd̾ ñ uidet. Date qͥ re¬
sistat sensib carnis.⁊ plagis qͥb ꝑ illos ĩ aĩa uapulauit. qͥ resi¬
stat ꝯsuetudini hõiũ. resistat laudib hoĩũ. qͥ cõpungat᷑. ĩ cubi¬
li suo. qͥ rosculpat sp̃m suũ. qͥ nõ foris diligat uanitates. ⁊ q̃ rat
mibi sũ m y. Nã qͥd ibi agat᷑.iħ utiq scirẽ. Si unꝰ ẽ sol. fals  ẽ uste
que argitans fingo. Nã ille uͥ sit nesco curricula sua cͥtis locis.⁊
teporib pagit istũ ego uͥ uolo ⁊ qñ uolo ꝯstituo. Si unꝰ ẽ ille amici
tẽ falsus ẽ iste qũe cogitans fingo. Nã ille uͥ sit nescio. iste ibe
fingit᷑ ũ uolo. Ego ip̃e c̃te unꝰ sũ ⁊ hoc loco sencio eẽ corpꝰ maũ ⁊
tam̃ figm̃ito cogitõnis ꝑgo qͦlibet. loc qͦ cũ qͣlibet. Falsasũt hec. ñ¬

Expanded text:
unum solum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat nec ibi sum animo; nam quid ibi agatur modo, utique scirem. Si unus est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpus meum; et tamen figmento cogit
Abbreviated transcription (Latin):
mulctatꝰ ẽ. Ignomituosissimũ mortis genꝰ crucẽ putabant.
crucifixꝰ ẽ. Oiã q̃ habere cupientes nõ recte uiucbamꝰ. caren¬
do uilia fec̃. Oĩa q̃ uitare cupientes astudio deuiabamꝰ.: ꝓpe
ciendo deiecit. Nõ eͥ ullũ pect̃m cõmitti pͭ.nͥ dũ petunt᷑ ea¬

Expanded text:
mulctatus est; Ignominiosissimum mortis genus crucem mulctatus est; Ignominiosissimum mortis genus crucem crucifixus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare cupientes ab studio deuiabamus ueritatis perpetiendo deiecit. non enim ullum peccatum committi potest ni
Abbreviated transcription (Latin):
trisacta. ⁊p̃c lib̾tatis illuxat. ⁊ oportune iã hõi suadebatur
atq salub̾t. ꝙͣ lib̾o eẽt creatꝰ arbitͥo. Miracuł ꝯciliauit fidẽ
dõ qͥetat: passione hõi ꝙ̃ regebat. Ita loq̃ns ad t̾bas ut ds̃.¬
parentib subditꝰ erat. Doctrina ẽ. ds̃ apparebat. etatib hõ.
⁊ tͥ qͥd ẽ: Flonidũ uenit hora mea. Cũ aũt ueniss hora qͣ ut hõ
more̾t᷑: de cruce cognitã matrẽ cõm̃dauit discipło ꝙ̃ p̃ ceti̾s
diligebat. Satellites uoluptatũ diuicias ꝑniciose ppłi appete¬
bãt : pauꝑ eẽ uoluit. Honorib ⁊ ĩperiis ĩhiabãt: rex fi̾ noluit.
Carnales filios magnũ bonũ putabãt: tale ꝯiuguĩ ꝓlẽq ꝯ
stituit ꝯtẽpsit. Contumelias suꝑpissime horrebat. oẽ genꝰ ꝯ¬
tumeliaꝵ sustinuit. Inu̾irias. ĩtollerabiles ẽẽ arbit᷑bant᷑. Q̃
maior ĩ iuria. ꝙͣ iustũ ĩnocentẽq dãpnari: Dolores corꝑis¬
execͣbant᷑. flagellatꝰ atq cruciatꝰ ẽ. Mori metuebat. morte

Expanded text:
transacta tempus libertatis inluxerat et opportune iam homini suadebatur atque salubriter quam libero esset creatus arbitrio. miraculis conciliauit fidem deo, qui erat, passione homini, parentibus subditus erat . Doctrina enim Deus apparebat, aetatibus homo. et tibi quid est? nondum venit hora mea. Cum autem venisset hora qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem commendavit discipulo quem prae caeteris diligebat. Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant, pauper esse voluit; honoribus et imperiis inhiabant, rex fieri noluit; carnales filios magnum bonum putabant, tale conjugium prolemque contempsit; contumelias superbissime horrebant, omne genus contumeliarum sustinuit; injurias intolerabiles esse arbitrabantur, quae major injuria execrebantur: flagellatus atque cruciatus est; Mori timebant: morte
Abbreviated transcription (Latin):
stendat. ⁊ nõ malã ꝓpt̃ tã manifesta uostigia pͥmoꝵ nu̾oꝵĩ qͦb
sapiẽ dĩ ñ ẽ nu̾s.⁊ extͦmã tñ eẽ. miscens ei dolores ⁊ morbos ⁊ dt¬
stortõnes m̃broꝵ ⁊ tenebras colotis. ⁊ aĩoꝵ simultates ae dissen¬
siones. ut ex his ãmoneam̃ ĩ cõmutabile aliqͥd ẽẽ q̃rendũ. ⁊̃ hoc
facit ꝑ ĩfima ministi̾a qͥb id agere. uoluptatis ẽ qͦs ext̃minato¬
res ⁊ angłos iracundie. diuine scͥpture noĩant. qͣnuis ipi nesci¬
ant qͥd de se agat᷑ boni. His siłes sũt hoes qͥ gaudent miserus a¬
lienis.⁊ risus sibi ac ludicͣ sptacula exhibent ł exhiberi uolũt.
eu̾sionib ⁊ errorib alioꝵ: atq ita ĩ his oĩb boni ãmonẽt᷑ ⁊ ex¬

Expanded text:
stendat et non malam, propter tam mastendat et non malam, propter tam mast numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, e
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ tre ad alias formas assum̃das. aliud ꝑ totũ corpꝰ exalat᷑. ali¬
ud tociꝰ aĩalis latentes numeros accipit. ⁊ inchoat᷑ ĩ ꝓlem: ⁊ siue
ꝯueniencia duoꝵ corpoꝵ. siue tali aliqͦ phantasmate cõmotũ
ꝑ genitales uias ab ip̃o uerͣtice deflust. infima uolupta¬
te. Iã uͦ in marre ꝑ certoᷤᷤ numeros tẽpoꝵ ĩ locoꝵ numeꝵ co¬
aptant᷑: ut suas regiones queq m̃bra occupent. ⁊̃ si modũ
parilitatis seruauerĩt. luce coloris adiuncta. nascit᷑ corpꝰ qd̾
formosũ uocat᷑. ⁊ a suis dilectorib amat᷑ acerrime. Nõ tñ in
eo plus placet forma q̃ mouet᷑. ꝙͣ uita q̃ mouet. Nã illd̾ aĩal
si nos amet. allicit uiolenciꝰ: si oderit aũt. succensemꝰ.⁊ fer¬
re ñ possumꝰ. ⁊̃ si formã ip̃am pbeat fruenti. Hoc totũ ẽ uo¬
luptatis regnũ. ⁊ ima pulchtudo. subiacet eñi corruptioni.
Qd si nõ eẽt: sũma putaret᷑. S adẽ diuina ꝓuidencia q̃ hanc o¬

Expanded text:
ditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc o
Abbreviated transcription (Latin):
qrimꝰ apͥitus itit̃ nouissima ũidicem̃ numerem. Qd nichꝰ ip̃s
tõ minꝰ decora fit. qi ⁊ ĩiusti iuste. ⁊ fedi pulchre ordinãt᷑ ⁊ si
ꝓptea nos fallit reꝵ uisibiliũ pulchͥtudo. qr unitate ꝯtinet᷑.⁊ ñ
ĩplet unitatẽ. ĩ telligamꝰ si possumꝰ ñ ex eo qd̾ ẽ nos falli: s ex
eo ꝙ ñ ẽ. Oẽ qͥppe corpꝰ ueꝵ corpꝰ ẽ. s falsa unitas. ñ eͥ sũme unũ
ẽ. At in tantũ id itnitat᷑ ut ĩpleati ⁊ tñ ne corpꝰ ip̃m eẽt. nͥ utcũq

Expanded text:
umeremur. Quod nihil ipsis atio minus decora fit; quia et injusti juste, et foedi pulchre ordinantur. Et si propterea nos fallit rerum visibilium pulchritudo, quia unitate continetur, et non implet unitatem; intelligamus, si possumus, non ex eo quod est nos falli, sed ex eo quod non est. Omne quippe corpus verum corpus est, sed falsa unitas. Non enim summe unum est, aut in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi t̃renũ pollicens regnũ. q̃ tota nicħ ẽ aliud ꝙͣ. imago noui ppłi.⁊
noui testam̃ti pollicentis regnũ celoꝵ. Cuiꝰ ppłi uita ĩterĩ tp̃al ĩcip̃
a dñi aduentu ĩ humilitate usq ad diẽ iudicii: qñ ĩclaritate uẽturꝰ¬

Expanded text:
quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, q
Abbreviated transcription (Latin):
tima enĩ. iã qͥes et̾̃na ẽ. ⁊ nulł etatib distinguenda. beatitudo ꝑpe¬
tua. Ut enĩ finis uetis hõĩs mors ẽ. sic finis noui hõis uita eĩna.
ta st̃. ut unũ eoꝵ. idẽ ueterẽ atq ł̃renũ possit ĩ hac tota uita unus
hõ age̾. nouũ uͦ ⁊ celestẽ nemo ĩhac uita possit ñ cũ uetere. nã ⁊ ab ip
ĩcipiat necẽe ẽ. ⁊ usq ad uisibilẽ mortẽ cũ illo. qͣ nus eo deficiente. se
ꝓficiente ꝑduret. sic ꝓportõne uniu̾sũ genꝰ huanũ cue̾ taꝙͣ unusᷤᷤ
hoĩs uita ẽ. ab adã usq ad finẽ scłi hui. ita sub diuine puidencie le
gib administrat᷑. ut ĩ duo gn̾a distributũ appareat. Q ꝑ ĩ uno ẽ t ba
ĩpioꝵ freni hõis imaginẽ ab inicio scłi usq ad finẽ gentũ: ĩ altero
series ppłi uni dõ dediti. s ab adã usq ad ioħem baptistã t̃rem hoĩs
uitã gerentis seruili qͣdã iusticia. cuiꝰ historia uetꝰ testam̃tũ uocat᷑.

Expanded text:
tima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna.  id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Adum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ brouis sillabe tp̃t. ĩ cõꝑatõne longioris. breue. ⁊ hora bru¬
malis estiue hore cõꝑata.minor ẽ. Sic mora uniꝰ hore ad di¬
em. ⁊ diei ad m̃sẽ. ⁊ m̃sis ad annũ. ⁊ anni ad lustrũ. ⁊ lustri ad
maiores circuitus.⁊ ipĩ ad uniu̾sũ tp̃c redacti. broues st̃ cũ
illa ip̃a numerosa successio ⁊ q̃dã gradatõ. siue localiũ. siue
tỹaliũ spacioꝵ. nid̃ tumore uł mora. s ordinata ꝯueniencia.
pulchra iudicet᷑. Ip̃e aũt ordinis modꝰ uiuit ĩ ui̾tate ꝑpetu¬
a. nͨ mole uastus. nͥ ꝓtͣctõne uolubilis s potencia supͣ oñs lo¬
cos magnꝰ.efrutate supͣ oĩa tp̃a ĩ mobił sine qͦ tñ nec ulłut
molis uastitas ĩ unũ redigi. nͨ ulliꝰ tp̃is ꝓductõ pͥ ab errore.¬

Expanded text:
et brevis syllabae tempus in comparatione longioris breve, et hora brumalis aestivae horae comparata minor est. Sic mora unius horae ad diem, et diei ad mensem, et mensis ad annum, et anni ad lustrum, et lustri ad majores circuitus, et ipsi ad universum tempus relati breves sunt; cum illa ipsa numerostemporalium spatiorum, non tumore vel mora, sed ordinata convenientia pulchra judicetur. 81. Ipse autem ordinis modus vivit in veritate perpetua, nec mole vastus, nec protractione volubilis; sed potentia supra omnes locos magnus, aeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ulli
Abbreviated transcription (Latin):
que facta ẽ ⁊ ad quẽ facta ẽ: cũcta ei cetera seruient: ⁊ uita ul
corpꝰ extrema nata ⁊ eẽncia. cui oĩmodo cedenti ad arbitrium
dñabit᷑. nullã de illo senciens molestiã. qr ĩa tiõ ex illo nͨ ꝑ il¬
lud. q̃ ret beatitudinẽ. s ex dõ ꝑ se ipãm ꝑcipiet. Reformatũ gͦ
corpꝰ ac scĩficatũ. sine detrim̃to corruptõnis. ⁊ sine onere diffi¬
cultatis ãministrabit. In resurrectõne eͥ. neq nubunt neq
nubent᷑. s erũt sic̃ angłi ĩ ceł. Esca uͦ uentri. ⁊ uent̃ escis. ds̃ aũt¬

Expanded text:
quem facta est, et ad quem facta est, cuncta ei caetera servient: et vita ultpori; et ipsum corpus, extrema natura et essentia, cui omni modo cedenti ad arbitrium dominabitur, nullam de illo sentiens molestiam; quia jam non ex illo, nec per illud quaeret beatitudinem, sed ex Deo per seipsam percipiet. Reformatum ergo corpus ac sanctificatum, sine detrimento corruptionis, et sine onere difficultatis administrabit. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut Angeli in coelis . Esca vero ventri, et venter escis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ tpĩb noui ppłi amagnis ⁊ spĩtalib uiris eccle catholice alũptus.
uideo cautissime ꝓuideri. ne qͥd popularit agant qd̾ nõdã eẽ tpĩs
ut cũ ppło agat᷑ ĩ telligũt. alim̃ta lactea large auidis ĩ firmiorib
plurib atq ĩstant̃ ĩ fundũt. Ualidiorib aũt cibis cũ sapientib pau¬
cis uescũt᷑. Sapĩam enĩ locunt᷑ int̃ ꝑscõs. Carnalib uͦ ⁊ aĩalib ⁊ qͥnui

Expanded text:
ibus novi populi, a magnis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large avidis infirmioribus pluribus atque instanter infundunt, validioribus autem cibis cum sapientibus pauci
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe mediciria.q̃ diuina ꝓuidencia ⁊ ĩ effabili beneficiencia ge¬
rit᷑. gͣdatĩ distincteq pulcherrima ẽ. Distͥbuit᷑ enĩ ĩ auctorita¬
tẽ atq tõnẽ. Auctoritas fidẽ flagitet. ⁊ rõni pparat hoẽm.
Ratio ad ĩtellectũ cognitõnẽq ꝑducit: qͣnꝙͣ neq auctoritate ̃¬
tõ penitꝰ deserit. cũ ꝯsid̾at᷑ cui credendũ sit. ĩ certe sũma ẽ ip̃iꝰ

Expanded text:
entia geritur, gradatim distincteque pulcherrima est. Distribuitur enim in auctoritatem atque rationem. Auctoritas fidem flagitat, et rationi praeparat hominem. Ratio ad intellectum cognitionemque perducit. Quanquam neque auctoritatem ratio penitus deserit, cum consideratur cui
Abbreviated transcription (Latin):
cie modũ excedentẽ: ñ nulli totũ agut̃ ab istĩ uite ortu us ad occasũ.
Nõnulli aũt uitã istã necessatio ab illo ĩcipiut̃. s tenascunt᷑ ĩ tetĩ.
⁊ ceta̾s ei partes suo robore spĩtali ⁊ ĩcrem̃tis sapĩe couꝓpũt ⁊ necat᷑.
⁊ ĩ celestes leges don post uisibilẽ mortẽ totũ ĩstauret᷑. astringt̃. Iste
dr᷑ nouus hõ. ⁊ int̾ior ⁊ celestis. habeus ⁊ ip̃e ꝓportõnẽ. ñ annis. s ꝓuec

Expanded text:
ccasum. Nonnulli autem istam vitam necessario ab illo incipiunt, sed renascuntur interius, et caeteras ejus partes suo robore spirituali et incrementis sapientiae corrumpunt et necant, et in coelestes leges, donec post visibilem mortem totum instauretur, adstringunt. Iste dicitur novus homo, et interior, et coelestis, habe
Abbreviated transcription (Latin):
fi aĩal qd̾ uiuit ĩ aete: nã iste sube sũt: s malũ ẽ uolũtaria
p̃cipitatio ĩ aqũa.⁊ suffocatio qͣm mersꝰ patit᷑. Stilus ferreus
alia parte qua scribamꝰ.alia qua deleamꝰ a fabro factꝰ ẽ. ⁊ ĩsu¬
o gn̾e pulcher. ⁊ ad usũ nr̃m acc̃õmodatꝰ. At qͥ qͥspiã ea parte
scribe̾ qua delet᷑. ⁊ ea uelit delere qua scͥbit᷑. nullomͦ stilũ malũ
fecerit. cũ ip̃m factũ iure uituꝑet᷑. Qd̾ si corrigat: uͥ erit malũ
Siqͥs repente meridianũ solẽ intueat᷑: reꝑcussi oculi t̃babutit᷑.
llũ iõ aut sol malũ erit. aut oculi: Nullom. St̃ enĩ sub̾e. S malũ¬

Expanded text:
 animal quod vivit in aere; nam istae substantiae sunt: sed malum est voluntaria praecipitatio in aquam, et suffocatio quam mersus patitur. Stilus ferreus alia parte qua scribamus, alia qua deleamus, affabre factus est, et in suo genere pulcher, et ad usum nostrum accommodatus. At si quispiam ea parte scribere qua deletur, et ea velit delere qua scribitur, nullo modo stilum malum fecerit, cum ipsum factum jure vituperetur: quod si corrigat, ubi erit malum? Si quis repente meridianum solem intueatur, repercussi oculi turbabuntur: num ideo aut sol malum erit aut oculi? Nullo modo; sunt enim substa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiã. Tpãliũ aut̃ reꝵ fides. siue pteritaꝵ siue fut᷑aꝵ. magis cre᷑
sceptatõ ẽ: utrũ his pociꝰ credamꝰ qͥ ad multos dõs. anhis qͥ ad unũ
dm̃ colendũ nos uocãt. Qͥs dubitet eos potissimũ seq̃ndes qͥ ad u¬
nũ uocãt. p̃sertĩ cũ illi multoꝵ cultores de hoc uno dnõ cũctoꝵ.
ior ẽ auctoritas unĩ ad unũ oĩa redigentis. nͨ ĩ gn̾e hũano mul¬
titudiuis una potencia ẽ nͥ ꝯsencientis. idẽ unũ sencientis: ita
ĩ religione qͥ ad unũ uocat. eoꝵ maior ⁊ fide dignior eẽ debet

Expanded text:
iam. Temporalium autem rerum fides, sive praeteritarum, sive futurarum, magis credesceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quis dubitet eos potissimum sequendos qui ad unum vocant, praesertim cum illi multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum jor est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec in genere humano multitudinis ulla potentia est nisi consentientis, id est unum sentientis: ita in religione qui ad unum vocant, eorum major et fide dignior esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupisciãm se tͣhere. ⁊ cũ hoc mnũdo ire uelle extͣ mundũ. Quem
ꝓꝑt̾ea ipm eẽ s̃ putat: qr eiꝰ clariorẽ partẽ ꝑ ĩfinitũ. falsa cogi¬
tatõne distendit. Qd̾ ñ solũ de hac luce. s ⁊ de aqͣ. postremo de ui¬
no. de melle. De argento. de auro. de ipĩs deniq pulpis. uł sangui¬
ne uł ossib qͦꝵ libet aĩaliũ. ⁊ ceti̾s huiuscemodi reb facillime fieti
potest. Nich̾ enĩ ẽ corꝑis qd̾ uł nõ unũ uisũ possit innu̾abilit cogi¬
tari. uł in paruo spacio possit eadẽ imaginandi facultate ꝑ ĩfini¬
ta diffundi. S facillimũ ẽ execrari carnẽ: difficillimũ aũt. ñ carna¬

Expanded text:
oc mundo ire velle extra mundum; quem propterea ipsum esse non putat, quia ejus clariorem partem per infinitum falsa cogitatione distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de argento, de ipsis denique pulpis, vel sanguine, vel ossibus quorumlibet animalium, et caeteris hujusmodi rebus facillime fieri potest. Nihil enim est corporis, quod non vel unum visum possit innumerabiliter cogitari, vel in parvo spatio visum possit eadem imaginandi facultate per infinita diffundi. Sed facillimum est exsecrari carnem, difficillimum autem non carna
Abbreviated transcription (Latin):
uinã ꝓuidenciã ñ reqͥrũt. Atq ĩ ip̃a dilectõne tp̃aliũ. nolũt
fͣnsire qd̾ amant. ⁊ tã absurdi sũt. ꝙ si qͥsꝙͣ ĩ recitatõne p̃¬
clari carminis unã aliꝙͣ sillabã solã ꝑpetuo uellet audire. S
tales auditores carminũ ñ ĩueniũt᷑: talib aut roꝵ existimã¬
torib plena sũt oĩa. ꝓpt̾ea qr nemo ẽ qͥ ñ facile ñ modo totũ
u̾sũ s ⁊̃ totũ carm̃ possit audire.totũ aũt ordinẽ scłoꝵ senti¬
re. nullꝰ hõiũ pͥ. Huc accedit qd̾ carminis ñ sumꝰ partes. scłoꝵ
uͦ partes. dap̃natõne fcĩ sumꝰ. Illd̾ gͦ canit᷑ sub auditu nto. ista

Expanded text:
psa dilectione temporalium nolunt transire quod amant, et tam sunt absurdi, quam si quisquam in recitatione praeclari carminis unam aliquam syllabam solam perpetuo vellet audire. Sed tales auditores carminum non inveniuntur; talibus autem rerum aestimatoribus plena sunt omnia; propterea quia nemo est, qui non facile non modo totum versum, sed etiam totum carmen possit audire; totum autem ordinem saeculorum sentire nullus hominum potest. Huc accedit quod carminis non sumus partes, saeculorum vero partes damnatione facti sumus. Illud ergo canitur sub judicio nostro, ista
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmiustis ⁊ ĩuictis ac necessariis legib dõ ⁊ dño suo cunc¬
ta subiecta sit̃. Ex qͦ illa oĩa q̃ pͥmo credidimꝰ nicħ fͥ auc¬
toritatẽ secuti. partĩ sic ĩtelligũt᷑ ut uideamꝰ ẽẽ cͥtissi¬
maꝰ partĩ sic ut uideamꝰ fi̾ posse. atq ita fiᷤ oportuisse:
doleam̾sq illos hec ñ credẽtes qͥ nos an̾a credẽtes irride¬
re qͣm nob̾cũ crede̾ maluert. Nõ enĩ iã illa hõis sacroscã
susceptõ. ⁊ uirginis partꝰ ⁊ mors filii dĩ ꝓ nob̾. ⁊ resurrec¬
tio amortus. ⁊ ĩcclũ ascensio. ⁊ ꝯsessus ad dexta̾m patris.
⁊ p̾catoꝵ abolitio. ⁊ iudicii dies. ⁊ corꝑũ resuscitatõ. cognii¬
ta et̾̃nitate trinitatis ⁊ mutabilitate creat̾e credunt᷑

Expanded text:
iis et invictis et justis legibus, Deo et Domino suo cuncta subjecta sint: ex quo illa omnia, quae primo credidimus, nihil nisi auctoritatem secuti, partim sic intelliguntur, ut videamus esse certissima; partim sic, ut videamus fieri posse, atque ita fieri oportuisse, doleamusque illos haec non credentes, qui nos antea credentes irridere, quam nobiscum credere maluerunt. Non enim jam illa hominis sacrosancta susceptio, et Virginis partus, et mors Filii Dei pro nobis, et resurrectio a mortuis, et in coelum ascensio, et consessus ad dexteram Patris, et peccatorum abolitio, et judicii dies, et corporum resuscitatio, cognita aeternitate Trinit
Abbreviated transcription (Latin):
qr tͣnsit. Sic eñĩ ⁊ u̾sus ĩ suo gn̾e pulcher ẽ. qͣnuis duo sillabe simł
dici nullomͦ possit. Nec eñi scd̾a enũciat᷑. nͥ pͥma tnisierit: atq ita ꝑ
orditiẽ. ꝑuenit᷑ ad finẽ: ut cũ sola ultima sonat. ñ sccũ sonãtib
ars ip̃a qua u̾sus fabͥcat᷑. sic tẽpori obtioxia ẽ. ut pulch̾tudo eiꝰ ꝑ
m̃suras moraꝵ digerat᷑. s simł ht̃ oĩa qͥb efficit u̾sũ. ñ simł ha

Expanded text:
quia transit. Sic enim et versus in suo genere pulcher est, quamvis duae syllabae simul dici nullo modo possint. Nec enim secunda enuntiatur, nisi prima transierit; atque ita per ordinem pervenitur ad finem, ut cum sola ultima sonat, non secum sonantibus ars ipsa qua versus fabricatur, sic tempori obnoxia est, ut pulchritudo ejus per mensuras morarum di
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatẽ uoluptatis: ut nͦ fami cedendũ sit. S forte dñãtõnis
tpalis fastu decipi poterat.: qͥ carnis uoluptate ñ potuit. Om̃ia gͦ¬
mundi regna mõstrata sut. ⁊ dictũ ẽ. Oĩa tͥ dabo. si ꝓstratꝰ adora¬
ueris me. Cui responsũ ẽ. Dnm dm̃ tuũ adorab̾.⁊ illi soli s̾uies.
enĩ ut se de fastigio tẽpli p̃cipitaret urgebat. nͥ cã tantũ aliqͥd
exꝑiendi. S neq hic uictꝰ ẽ. ⁊ iõ sic respondit. ut ĩtelligo̾mꝰ ñ opꝰ
ẽt̃ ad cognoscendũ dm̃ tẽptatõnib uisibilit̃ diuina explorare mo¬
lientib. Nõ tep̃tab̾ ĩqͥt dm̃ ⁊ dnm̃ tuũ. Quã obrẽ qͥsqͥs int u̾bo dei
pascit᷑: ñ q̃rit ĩ ista heremo uoluptatẽ. Q uni dõ tñi subiectꝰ ẽ: si
q̃rit ĩ monte. idẽ ĩ t̾rena elatõne iactanciã. Qsqͥs et̾no sẜtaculo

Expanded text:
cupiditatem voluptatis, ut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis cupiditatem voluptatis, ut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat, qui carnis voluptate non potuit? Omnia mundi regna monstrata sunt, et dictum est: Omnia tibi dabo, si prostratus adoraveris me. Cui responsum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. llecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat, nisi causa tantum aliquid experiendi; sed neque hic victus est, et ideo sic respondit, ut intelligeremus non opus esse ad cognoscendum Deum, tentationibus visibiliter divina explorare molientibus: Non tentabis, inquit, Dominum Deum tuum . Quamobrem quisquis intus verbo Dei pascitur, non quaerit in ista eremo voluptatem. Qui uni Deo tantum subjectus est, non quaerit in monte, id est in te
Abbreviated transcription (Latin):
ista. ⁊ scintilla ignis:⁊ aliqͣ parua bestiola. Postremo ut omittã in¬
numerabiles adu̾sitates: tpc̃ ip̃m auferat necẽe ẽ oĩa tnseuncia.
Itaq cũ oĩa tp̃alia mundꝰ iste ꝯcludat. oĩb mundi partib seruiunt:
dine ł suꝑbia. ł curiositate dãpnati. ł duob hoꝵ. ł om̃ib. qͣndiu sũt
ĩ hoc stadio uite hũãne. licet eis congredi ⁊ uince̾.si pͥus credãt qd̾ ĩ¬
tellige̾ nõdũ ualẽt.⁊ ñ diligat̃ mundũ. qm̃ om̃e ꝙ ĩ mundo ẽ. sic̃
diuitutꝰ dc̃m ẽ. ꝯcupiscĩa carnis ẽ.⁊ ꝯcupiscĩa oculoꝵ ⁊ abitõ scłi. Hoc
mͦ tria illa notanda st̃. Nã ꝯcupiscĩa carnis. uoluptatis ĩfime ama¬
tores significat. ꝯcupiscĩa oculoꝵ curiosos. abicio scłi. suꝑbos. Triplex
⁊̃ tẽptatõ.ĩ hõe quẽ ui̾tas ip̃a siscepiti cauenda mõstrata ẽ. Dic ĩ qͥt

Expanded text:
ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam inista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia temporalia mundus iste concludit, omnibus mundi partibus seruiunt dine uel superbia uel curiositate damnati uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum; quoniam ia oculorum, et ambitio saeculi. Hoc modo tria illa sunt notata. Nam concupiscentia carnis, voluptatis infimae amatores significat; concupiscentia oculorum, curiosos; ambitio saeculi, superbos. Triplex etiam tentatio in homine quem veritas ipsa suscepit cavenda monstrata est. Dic, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
deti̾or ⁊ ĩforior cultꝰ simulachͦꝵ qͦ phantasmata sua colũt. ⁊ qͥcqͥd
aĩo errante cũ suꝑbia uł tumore cogitando imaginati fui̾nt reli
mines qͥ suꝑsticione se ĩuoluũt.⁊ misera ĩplicãt seruitute. S
frustra hoc senciũt. Nõ eͥ efficiũt ut nĩ seruiat᷑. Remanẽt qͥppe ip̃a
uicia. qͥb ut illa coletida opinarẽt᷑ attͣcti sũt. Seruiũt eͥ cupidita¬
ti triplici uł uoluptatis ł excellencie ł spectaculi. Nego eẽ q̃nqͣm
istoꝵ qͥ nicħ colendũ existimat. qͥ nõ aut carnalib gaudii subditꝰ
sit. aut potenciã uanã foueat. aut aliqͦ sptaculo delectatꝰ ĩsatiat.
Ita nescientes diligut̃ tp̃alia. ut inde beatitudinẽ expͤtet̃. His aut̃ re¬
b qͥb qͥsq beatꝰ uult effici: seruiat necẽe ẽ. uelit nolit. Nã qͦtũq du¬
xexĩt seqͥt᷑. ⁊ qͥsqͥs ea uisꝰ fui̾t aufre posse. metuit᷑. Possũt aut̃ aufr̾e

Expanded text:
deterior et inferior cultus simulacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, relmines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel excellentiae, vel spectaculi. Nego esse quemquam istorum qui nihil colendum existimant, qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit aut potentiam uanam foueat aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem expectent. his autem rebus, quibus quisque beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit auferre posse metuitur. possunt autem auferri
Abbreviated transcription (Latin):
lo mnalo afficit᷑: qd̾ fi̾ ꝑ pecc̃m ⁊ uindictã potuit. ⁊ hec
fide digna: ĩ telligentib aũt oĩ errore purgata. Iã uͦ ip̃e tocꝰ doc¬
trine modꝰ partĩ aꝑtissimꝰ. partĩ siłitudinib. ĩ dictis. ĩ factis
ĩ sacͣm̃tis. ad oem̃ aĩe ĩstructõnẽ ex̾citacionẽq accõmodat᷑: qͥd¬
aliud ꝙͣ rõnał discipline regulã ĩpleuit.Nã ⁊ misti̾o expo¬
sitio. ad ea dirigit᷑ q̃ aꝑtissime dicta st̃. ⁊ si ea tm̃ eeñt q̃ facilli¬
me ĩtelligunt᷑: nec studiose q̃reret᷑. nͨ suauit̃ ĩueniret᷑ ui̾tas.
Neq si eeñt ĩ scͥptĩs sacͣm̃ta. ⁊ ĩ sacͣm̃tis ñ eent signacula ui̾ta¬
tis: satis cũ cognitõne actõ ꝯueniret. Nũc uͦ qm̃ pietas timore
ĩchoat᷑: caritate ꝑficit᷑. ppłs timore ꝯstͥctꝰ tp̃r seruitutis ĩ ue¬
teri lege. multis sacͣm̃tis onerabat᷑. Hoc eͥ utile talib erat
ab ip̃a dĩ sapĩa hoĩe assũpto. aqͦ ĩ lib̾tatẽ uocati sumꝰ: pauca sa¬

Expanded text:
lo malo afficitur, quod fieri per peccatum et uindictam potuit. et haec  plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata. Iam uero ipse totius doctrinae modus partim apertissimus partim similitudinibus in dictis, in factis, in sacaliud quam rationalis disciplinae regulam implevit? Nam et mysteriorum expositio ad ea dirigitur quae apertissime dicta sunt, et si ea tantum essent quae facillime intelliguntur, nec studiose quaereretur, nec suaviter inveniretur veritas. neque si essent in scripturis sacramenta et in sacramentis non essent signacula ueritatis, satis cum cognitione actio conueniret. nunc uero quoniam pietas timore inchoatur, caritate perficitur, populus timore constrictus tempore seruitutis in uetere lege multis sacramentis onerabatur. hoc enim utile talibus erat ab ipsa dei sapientia homine assumto et in libertatem uocati sumus, pauca sa
Abbreviated transcription (Latin):
fit petialis dilectori suo.⁊ eũ ĩꝑlicat erũnis. ⁊ pascit fallacibꝰ uo¬
luptatib: qr neq ꝑmanet. neq saciat. ⁊ torquett dolorib. qͥa
cũ ordinẽ suũ ꝑagit pulchͣ mutabilitas tpm deserit amantem
spẽs ꝯcupita:. ⁊ ꝑ cruciatũ sencientis. discedit a sensib ⁊ errorib agi¬
tat. ut hanc eẽ pͥmã spẽm ꝑutet. q̃ oĩũ ĩ fima ẽ. nat̾e scilic corꝑee.
quã ꝑ lubͥcos sensꝰ caro male dilecta nũciauerit: ut cũ aliqͥd cogitat.
ĩtellig̾e̾ se credat ũbris illus fantasmatũ. diqñ aũt nõ tenens in¬
tegrã diuine ꝓuidẽcie disciplinã. s tenere se arbitͣns carni re¬
siste̾ conat᷑. usq ad uisibiliũ reꝵ imagines ꝑuenit. ⁊ lucis huiꝰ ꝙͣ
certis t̃minis circũscͥptã uidet. ĩm̃sa spacia cogitatõne format¬

Expanded text:
fit poenalis dilectori suo, et eum implicat aerumnis, et pascit fallacibus voluptatibus: quia neque permanent, neque satiant, sed torquent doloribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; ut hanc esse primam speciem putet, quae omnium infima est, naturae scilicet corporeae, quam per lubricos sensus caro male delectata nuntiaverit, ut cum aliquid cogitat, intelligere se credat, umbris illusus phantasmatum. Si quando autem non tenens integram divinae providentiae disciplinam, sed tenere se arbitrans, carni resistere conatur; usque ad visibilium rerum imagines pervenit, et lucis hujus quam certis terminis circumscriptam
Abbreviated transcription (Latin):
uit carnalib ⁊ñ ualentib ĩtueri m̃te ui̾tatẽ. corꝑeisq sẽsibꝰ
declitis. ꝙͣ ex celsũ locũ int̃ creatas habeat hũana nat̾a. qd̾ ñ
solũ uisibilit. nã id potat ⁊ ĩ aliqͦ ethereo corꝑe ad nt̃oꝵ aspͦ¬
tuũ tolanciã tẽꝑato. s hoĩb ĩ uero hõe apparuit. Ip̃a eͥ nat̾a
suscipienda erat. q̃ lib̾anda. ⁊ neqͥs forte sexͦ a suo creatore¬

Expanded text:
n valentibus intueri mente veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum visibiliter nam id poterat et in aliquo aethereo corpore, ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato, sed hominibus in vero homine apparuit. Ipsa enim natura suscipiend
Abbreviated transcription (Latin):
suis miseta sit. aut recte factis beata: oĩs aut ronał aut cedat potẽ¬
ciori aut partat meliori. aut cõparet᷑ eqͣli. aut cͥtantẽ exceat. aut
dap̃nato noceat. ⁊ oẽ corpꝰ sue aĩe seruiat qͣntũ ꝓ eiꝰ meritis ⁊ ꝓ reꝵ
ordine sinif. nullũ malũ ẽ nat̾e uniu̾se.s sua cuiq culpa fit malũ.
Porro cũ aiã ꝑ dĩ grãm regnata ⁊ ĩ integrũ restituta. ⁊ illisoli subdi¬
ta uni a qͦ ceeata ẽ. instaurato ⁊̃ corꝑe ĩ pͥstinã firmitatẽ. nõ cũ mun¬
do possideri. s mundũ possidere ceꝑit. nullũ ei malũ erit. qr ista ĩfi

Expanded text:
suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corpus suae animae serviat, quantum pro ejus meritis, et pro rerum ordine sinitur: nullum malum est naturae universae, sed sua cuique culpa fit malum. Porro cum anima per Dei gratiam regenerata, et in integrum restituta, et illi subdita uni a quo est creata, instaurato etiam corpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum pos
Abbreviated transcription (Latin):
na sanatũ uideremꝰ: ineffabili laude p̃dicandã eẽ nemi¬
nẽ negare oporteret. Hereses nãq tã ĩnu̾abiles a re¬
gula xͥanitatis au̾se: testes sũt. ñ admitti ad cõmuni¬
canda sacͣm̃ta eos qͥ de pat᷑ dõ. ⁊ sapĩa eiꝰ. ⁊ mun̾e̾ diui¬
no alit senciũt. ⁊ hoĩb ꝑsuade̾ conant᷑ ꝙͣ ui̾tas postu¬
lat. Sic enĩ credit᷑ ⁊ docetur qd̾ ẽ humane salutis ca¬
put ñ aliã cẽ philosophiã idẽ sapĩe. studiũ. ⁊ aliã
religionẽ: cũ hi qͦꝵ doctrinã ñ appbamꝰ nec sacm̃ta

Expanded text:
na sanatum uideremus, ineffabili laude praedicandam esse neminem negare oporteret. haereses namque tam innumerabiles a regula christianitatis auersae testes sunt non admitti ad communicanda sacramenta eos qui de patre deo et sapientia eius et munere diuino aliter sentiunt et hominibus persuadere conantur quam ueritas postulat. sic enim creditur et docetur, quod est humanae salutis caput, non aliam esse philosophiam, id est sapientiae studium, et aliam religionem, cum hi quorum doctrinam non approbam
Abbreviated transcription (Latin):
cia moderata st̃. ut ⁊ ĩ hoc corꝑe tã corruptibili. ad iusticiã
tende̾ liceret: ⁊ deposita oĩ suꝑbia. uni dõ uero collũ subd̾e̾:
nicħ de scipo fidere: illi uni se regendũ tuendũq cõmittere.
Ita ip̃o duce. hõ bone uolũtatis. molestias huiꝰ uite. ĩ usũ for¬
titudinis u̾tit. In copia uͦ uoluptatã. ꝓsꝑisq successib tẽpo¬
taliũ. tẽꝑanciã suã ꝓbat ⁊ roborat: acuit ĩ tẽptatõib pru

Expanded text:
ibili ad justitiam tendere liceret, et deposita omni superbia uni Deo vero collum subdere, nihil de seipso fidere, illi uni se regendum tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum prosperisque successibus temporalium, temperantiam suam probat et roborat; acuit in tentat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt᷑. ⁊ q̃ dap̃natõ nũcupat᷑. Nũc uͦ usq adeo p̾catũ uolũtari¬
ũ malũ ẽ. ut nullo mͦ sit p̾catũ si nõ sit uolũtariũ. Et
hoc qͥdẽ ita manifestũ ẽ. ut nulla hinc doctoꝵ paucitas. nulla
ĩ doctoꝵ tba dissenciat. Qx̃ aut negandũ ẽ p̾catũ cõmitti. aut
fatendũ ẽ uolũtate cõmitti. Nõ aũt recte negat p̾casse aiãm
qͥ ⁊ penitendo eã corrigi fatet᷑. ⁊ ueniã penitenti dari. ⁊ ꝑse.¬
uerantẽ ĩ p̾catis. iusta dĩ lege dap̃nari. Postremo si nõ uolũ¬
tate malefacimꝰ: nemo obiurgandꝰ oĩo aut monendꝰ e. Qib
sublatis. xͥanalex. ⁊ disciplina oĩs religionis auferat᷑ neceẽ
e.Llolũtate gͦ pcat᷑ ⁊̃ qm̃ p̾cari ñ dubiũ ẽ: ne hoc qͥdẽ dubitã¬

Expanded text:
untarium malum est, ut nullo modo sit peccatum, si non sit voluntarium, et hoc quidem ita manifestum est, ut nulla hinc doctorum paucitas, nulla indoctorum turba dissentiat. Quare aut negandum est peccatum committi, aut fatendum est, voluntate committi. Non autem recte negat peccasse animam, qui et poenitendo eam corrigi fatetur, et veniam poenitenti dari, et perseverantem in peccatis justa Dei lege damnari. Postremo, si non voluntate male facimus, nemo objurgandus omnino, aut monendus est; quibus sublatis Christiana lex et disciplina omnis religionis auferatur necesse est. Voluntate ergo peccat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ip̃e. altera de gente tenebͣꝵ. quã ds̃ nec genuit nec
⁊ aialia. suũ postremo regnũ habu̾it. ingenitũq pͥn¬
cipiũ. s qͦdã tp̃r adu̾sus dm̃ rebellasse. dm̃ aut̃ qͥ ali¬
ud qd̾ face̾t ñ haberet.⁊ qͦmͦ alit poss hosti resistere
nõ ĩueniret. necessitate opp̃ssũ misisse huc aiãm bonã.
stẽ tẽperatũ eẽ sõniat̃. ⁊ mundũ fabͥcatũ. Neq nẽ eor

Expanded text:
erit, nec et animalia, suum postremo regnum habuerit, ingenitumque principium; sed quodam tempore adversus Deum rebellasse, Deum autem cum aliud quod faceret non haberet, et quomodo aliter posset hosti resistere non inveniret, necessitate oppressum misisse huc animam bonam,stem temperatum esse somniant, et mundum fabricatum. 17. Neque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃ expositũ. uni oĩũ bonoꝵ largitori dõ. Qũa obrẽ
sit tͥ manifestũ atq ꝑceptũ. nullũ errorẽ ĩ uera reli¬
gione ẽẽ potuisse. si aĩa ꝓ dõ suo ñ coleret aiãm. aut cor¬
pꝰ. aut phantasmata sua. aut hoꝵ aliqͣ duo ꝯiũcta. aut
certe simł oĩa. s ĩ hac uita societati humani gni̾s sine
dolo tp̃alẽ ꝯgruens. ⁊ et̃na meditaret᷑ unũ dm̃ colens:
qͥ nͥ ꝑmanẽt ĩcõtriutabił. nulla mutabił nat̾a ꝑma¬
tabile: cuiuis au̾te̾ facile ẽ. Phantasmata porro nicħ
sũt aliud ꝙͣ de specie corꝑis corꝑeo sensu attͣcta figm̃ta:
q̃ memorie mandare ut accepta sũt. uł partiri ł młti¬

Expanded text:
em sit tibi manifestum atque perceptum, nullum errorem in religione esse potuisse, si anima pro Deo suo non coleret animam, aut corpus, aut phantasmata sua, aut horum aliqua duo conjuncta, aut certe simul omnia: sed in hac vita societati generis humani sine dolo temporaliter congruens, aeterna meditaretur, unum Deum colens; qui nisi permaneret incommutabilis, nulla mutabilis natura rematabile, cuivis advertere facile est. Phantasmata porro nihil sunt aliud quam de specie corporis corporeo sensu attracta figmenta: quae memoriae mandare ut accepta sunt, vel partiri, vel multi