comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambitio ambientiũ crux.
quomͦ om̃s torques om̃ib places:
Nil acerbius cruciat. nil molestinᷤ
inquietat. nil tũ apud miseros
mortales celebriꝰ negociis eiꝰ.¬

Expanded text:
ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis e
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓtemporali uita cuiꝰ morte sua
uł alt̾ius non occidit᷑ amina lacet
aut eis si non falsum dicere uerũ
ad mortem ꝑrodere uerum taceat ⁊
s non falsum dicat. nec ꝓcorpore
alt̾ius animã suam occidat. Mor¬

Expanded text:
 temporali vita, cujus morte sua vel alterius non occiditur anima: licet autem eis si non falsum dicere, verum ad mortem perdere, verum taceat, sed non falsum dicat, nec pro corpore alterius animam suam occidat, no
Abbreviated transcription (Latin):
emen homo iactat in t̾ram cum
cordi suo intensionẽ in serit bonã.
Et postqmͣ semen iactau̾it dormit.
quia in spe boni oꝑis quiescit.
Nlocte exirrgit ac die. quia int̃
adu̾sa ⁊ prosꝑa ꝓficit. Et semen
germinat ⁊ crescit. dum ille ne¬
scit. quia dum adhuc metiri ineͤ¬
menta sua non ualet. semel con¬
cepta uirtus ad ꝓfectum ducit᷑.
humiliate uos. seminate uos.
ꝑdite uos. Seminate corpꝰ aĩale
⁊ resurget corpꝰ spiritale. Eodem.¬
eminemꝰ hominib exemplũ bonũ
ꝑ aꝑta oꝑa. seminemꝰ angłis gau¬
dium magnũ ꝑ occulta suspiria.
⁊ꝑ cet̾a huiꝰmodi que solis eis sũt
nota.

Expanded text:
 homo jaciat in terram, cum cordi suo intentionem inserit bonam; et postquam semen jactaverit, dormit, quia in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia dum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. humiliate vos, seminate vos, perdite vos. Seminate corpus animale, et resurget corpus spirituale. Peitur hominibus exemplum bonum per aperta opera; seminemus angelis gaudium magnum per occulta suspiria, et per caetera hujusmodi, quae solis eis sunt nota.
Abbreviated transcription (Latin):
ucius u̾itas auditim qm predicat᷑.
qm̃ cum auditur humilitas custo¬
ditu. cum autẽ p̾dicatu nix non
subrepit cuiuis hominũ quantula q¬
cumq iactantia in qua ntiq inqͥ¬
nantur pedes

Expanded text:
im veritas auditur quam praedicatur: quoniam eum auditur, humilitas custoditur; cum autem praedicatur, vix non subrepit cuivis hominum quantulacumque jactantia, in qua utique inquinantur pedes
Abbreviated transcription (Latin):
cẽbat uirginem obpignorare mune¬
rib ut esset grã plena que dedit ceł
głam. terris deum pacemq refudit.
fidem gentib. finem uiciis ute ordi¬
nem morib disciplinam. Lodem.¬

Expanded text:
cebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. E
Abbreviated transcription (Latin):
oli niiium iustus ẽẽ. Non quod
insticia bona non sit. s quia dum
adhuc infirimi sumꝰ. oportet ip̃am¬
nobis bonam grãm temperari. ne
forte elationis aut indiscretionis
iicium incurramus.¬
nstus quisq ant temporalem glo¬
pram non ħ̃t. aut hanc sub semet¬
ipo fuingit si habet. ut honori suo
liber emineat. ne ei uictus delectati¬
one succumbat.
ugis labor auertit affectum:⁊
continna ⁊ diiturna potentia gig¬
nit insolentiam. Ierꝰ¬
ullus labor durus. nullum tempꝰ
longum uideri dẽbet. quo gła eter¬
nitatis acquiritur. Angꝰ sr̃ Ioħm.¬

Expanded text:
oli nimium justus esse . Non quod justitia bona non sit; sed quia, dum adhuc infirmi sumus, oportet ipsa bona gratia temperari, ne forte elationis aut indiscretionis vitium incurramus.sque aut tantum temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, nec ei victus delectatione succumbat. ugis labor auertit affectum et continua ac diuturna potentia gignit insolentiam. qulongum videri debet, quo gloria aeternitatis acquiritur. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
um homo etiam eis qui sibipares
sunt hoc est hominib dominari af¬
fectat. intolerabilis om̃ino suꝑbiaẽ.
gendi facilitatẽ. quã non inuenit
amima nͥ ꝑfecte deo subdita ⁊ ad eiꝰ
regnum sumina caritade connersa.

Expanded text:
um vero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est, hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino superbia gendi facilitatem referamus, non invenit nisi anima perfecte Deo subdita, et ad ejus regimen summa charitate conversa.
Abbreviated transcription (Latin):
ne beatitudinẽ perdidit. nature
tamen sue magnitudinẽ non a¬
misit. Cuitis adhuc nirib hũa¬
ua omnia suꝑat. licet scĩs ho¬
minib meritoꝵ suoꝵ deiectio¬
ne subiaceat.

Expanded text:
 beatitudinem perdidit, naturae tamen suae magnitudinem non amisit: cujus adhuc vires humana omnia superant, licet sanctis hominibus meritorum suorum dejectione subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
put ⁊ finis mendacii. ⁊ a semet ip̃o
deceptus nos decipere festinat. Iste
est adusarius effectus gen̾is huma¬
ni inuentor mortis suꝑbe institu¬
tor. radix malicie. scelerum capt̃.
pͥnceps om̃ium uiciorum. ꝑsuasor
etiam turptum noluptatum.
ab inicio ⁊ in sola uiget arte fal¬
lendi ut humannam ignorantiã
false seientie ostentatione decipi¬
at. sit q eorum mine malignus
impulsor quorum post futurus
est improb accusator. leos¬
um beneficia demonum om̃ib
sint nocentiora uulnerib tucius
est homini inimiciciam diaboli
merusse quam pacem. Augꝰ s̾.lxi.¬
iabolus. potestas quedam ẽ: Ple¬
rumq tam̃ uult nocere ⁊ ñ potest.
quia potestas ista sub potestate
est. Nam si tantum posset nocere
diabolus qͣntum uult. aliquis

Expanded text:
caput et finis mendacii; et a semetipso deceptus, nos decipere festinat; iste est adversarius effectus generis humani, inventor mortis, superbiae institutor, rex malitiae, scelerum caput, princeps omnium vitiorum, persuasor etiam turpium voluptatum.ab initio , et in sola viget arte fallendi, ut humanam ignorantiam falsae scientiae ostentatione decipiat, sitque eorum nunc malignus impulsor, quorum post futurus est improbus accusator. um beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapiiabolus potestas quaedam est; plerumque tamen vult nocere, et non potest, quia potestas ista sub potestate est. Nam si tantum posset nocere diabolus quantum vult, non aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
irtus ⁊ sapientia fidei xp̃iane amor
dei est.⁊ amor proxtini. neq ullo
caret pretatis officio. cui cura est
colere dñm ⁊ iuuare conserntm.
uera. ut ab his mente ñ desit .lxui.
quib corporalis p̾sentia inter¬
esse non potuit. ⁊ siuem p̃teritũ
redeat. siue in futurum se cor cre¬
dentis extendat. nlłas sentiat
moras temporis cognitio u̾itatis.

Expanded text:
et sapientia fidei Christianae, amor Dei est, et amor proximi; neque ullo caret pietatis officio, cui studium est colere Dominum, et juvare conservum. vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
eternitatis exemplar. p̃terita si¬
mul ⁊ p̾sentia ac futura sinu qͦ¬
dam uastissimo comp̾hendit. nt
nichil ei pretereat. p̾eat nichil.¬
ex motu suo dinoscimꝰ. ita ⁊ fidei
uita quidem corporis amina ꝑ
quam mouetur ⁊ sentit. uita
uͦ fidei caritas est. quia per illã
operat᷑ sicut in apło legis. fides
que per dilectionem oꝑatur. S̾.
ide indei filios adopta .S̾. lxix¬
mur. fidem in nobis mundus
in maligno positus odit atꝙ ꝑ
sequitur. fide quoq ⁊ ninciturꝰ
sicut scriptum ẽ. Sc̃i ꝑ fidem uis¬
agna fides magna meretur.⁊ qͣti¬
nus in bonis dñi fiducie pedem por¬
rexeris eatenus possidebis. Leo¬

Expanded text:
eternitatis exemplar, praeterita simul et praesentia ac futura sinu quodam vastissimo comprehendit, ut nihil ei praetereat, nihilex motu suo dignoscimus, ita et fidei vita quidem corporis est anima, per quam movetur et sentit; vita vero fidei charitas est, quia per illam operatur, sicut in Apostolo legis: Fides quae per dilectionem operatur .idem in Dei filios adoptamur: fidem in nobis mundus in maligno positus odit atque persequitur; fide quoque et vincitur, sicut scriptum est: Sancti per fidem vi fides magna meretur; et quatenus in bonis Domini fiduciae pedem porrexeris, eatenus possidebis.
Abbreviated transcription (Latin):
admonet dñs ut in nomine ipsiꝰ
ꝑbeatur. quia hec que per se sr̃uilia
fides efficit p̃ciosa. ⁊ que abinfide¬
lib ministrant᷑ etiam si fu̾int
sumptu magna. om̃i tam̃ insti¬
ficatione sunt uacua. Leo.s. xli.

Expanded text:
admonet Dominus ut in nomine ipsius praebeatur: quia haec, quae per se sunt vilia, fides efficit pretiosa, et quae ab infidelibus ministrantur, etsi fuerint sumptu magna, omni tamen justificatione sunt vacua. CAP. III.
Abbreviated transcription (Latin):
cum menti tracundia confusionis
tenebras incutit. huic d̾s̃ radiuin
sue cognitionis abscondit. Codẽ¬
quietem menti subtrahit. sitam
sc̃o spñi habitationẽ claudit.
Cuins recessione animus uaci
ad aꝑtam mox insaniam ducit᷑
iusꝙ ad suꝑficiem ab intimo co¬
gitationiim fundam̃to dissipat᷑.¬
um tranquillitatẽ mentisł odẽ.
ira diuerberat. dilaniatam quo¬
dam mͦ scissamq ꝑturbat ut sibi¬
met non congruat. ac uim inti¬
me similitudinis amittat. Qnͣ¬
tagͦ sit iracundie culpa pensemꝰ.
ꝑ quam dum mansuetudo amit¬
titur suꝑne ymaginis similitu¬

Expanded text:
cum menti iracundia confusionis tenebras incutit, huic Deus radium suae cognitionis abscondit. Pquietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatum tranquillitatem mentis plerumque ira diverberat, dilaniatam quodammodo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat . Quanta sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitu
Abbreviated transcription (Latin):
iscordes tam din nullum boni o¬
peris sacrificium deo imnmolant.
quaidiu a proximoꝵ caritate
discordant. Eodem.¬
Ex qua scilic p̃ceptione pensan¬
dum est. quoꝵ hostia repellit᷑
qͣm intolerabilis culpa monst᷑¬
tar. Nam cum mala cuneta
bonis sequentib diluant᷑ pense¬
mus quanta sint discordie mala.
que nisi extincta fu̾int funditus
bonum subsequi non ꝑmutunt.

Expanded text:
iscordes tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. UndeEx qua scilicet perceptione pensandum est, quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta fuerint funditus, bonum subsequi non permittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nalis excluditur. contempnit᷑
⁊ uincit᷑mundꝰ. Proficit᷑ aut̃ in
tunc ẽ. cum in om̃ib que oportet
dexp̃o sentiri.fidei ratio itafirma
tenetur. ut ab eccłastici sensꝰ pu¬
ritate. nulla ueri similitudine. nł¬
la heretica siue dyabolica circumñẽ¬
tione. aliquatenꝰ demet᷑. itemq cũ
in ꝓpͥa conuersatõe illa cantela
seruat᷑ ut discretõis meta. nulla
metu iustitia deserat᷑ in hoc etiam
tota urtute diligit᷑ ⁊ ẽ amor sp̾nał.¬

Expanded text:
nalis excluditur, contemnitur et vincitur mundus. Proficitur autem in tunc est, cum in omnibus quae oportet de Christo sentiri, fidei ratio ita firma tenetur, ut ab ecclesiastici sensus puritate nulla veri similitudinem, nulla haeretica seu diabolica circumventione aliquatenus devietur. Itemque cum in propria conversatione illa cautela servatur, ut discretionis meta nulla smetu justitia unquam deseratur; in hoc etiam tota virtute diligitur, et est amor sp
Abbreviated transcription (Latin):
sit. erga carnem xp̃i deuotio. carna¬
lem tam̃ dix̾im hunc amorẽ. illitis
ntiq amoris respectu. quo ñ tam
u̾bum caro iam sapit. qͣm uerbũ
sapientia. uerbũ iusticia. u̾bum ue¬
ritas. uerbum sc̃ĩtas. pietas. uirtus.

Expanded text:
i erga carnem Christi devotio; carnalem tamen dixerim hunc amorem, illius utique amoris respectu, quo non tam Verbum caro jam sapit, quam Verbum sapientia, Verbum justitia, Verbum veritas, Verbum sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
Imor dei. amorẽ anune parit. lix¬
⁊ illius p̃currens intentio inten¬
tam aĩam facit. sollicitudoᷤ sollici¬
tam. Nescio enim qua uicinitate
nature. cum semel reuelata facie
głam dei speculari anima pot̾it.
mox illi se cõformari necesse est.
at̾q in eandem ymaginẽtrans¬
formari. Igit᷑ qualem te parauis
deo. tał oportet appareat tibi deus.
Cum sc̃o sc̃s eris ⁊c.¬

Expanded text:
mor Dei amorem animae parit, et illius praecurrens intentio intentam animam facit, sollicitudoque sollicitam. Nescio enim qua vicinitate naturae, cum semel revelata facie gloriam Dei speculari anima poterit, mox illi se conformari necesse est, atque 1510 in eamdem imaginem transformari. Igitur qualem te paraveris Deo, talis oportet appareat tibi Deus. Cum sancto sanctus eri
Abbreviated transcription (Latin):
cientie lum̃. ut cum omĩa benefecis.
te seruum mutilem putes. ⁊ quioqͥd¬
boni in te muen̾is illi tribuas ei quo
omĩa. s om̃ia que ad tuam ꝑtineant
salutẽ. quia in ip̃is est plena ⁊ abso¬
luta ꝑfectio.

Expanded text:
cientiae lumen, ut cum omnia bene feceris, te servum inutilem reputes; et quidboni in te inveneris, illi tribuas, a quo omnia, sed omnia quae ad tuam pertineant salutem, quia in ipsis est plena et absoluta perfectio.
Abbreviated transcription (Latin):
pecõa facile cecidissem si data esset
occasio. s dei miseratõe non meta¬
lis oportunitas app̃hendit. Inmł¬
ta quoq paulommꝰ cecidissem. gra¬
uit̃ impulsus molentia tempta¬
tionis. s uirtutem dedit dñs rex nͥ¬
tutum. ut subine esset appetitꝰ m̃s.
⁊ ei qͣm sentiebam concupiscentie
minime consentirẽ S ⁊ a quibdã
tam longe me fecit miseratio tua
dñe ut penitus ab hominarer ea
⁊ ne ulla quidem eoꝵ me tempta¬
tio molestaret.¬
ecundꝰ quoq panis expectatio fuit.
quo tardabat ultionem. quia indul¬
gentiam cogitabat. Et huiꝰ gͦ paniꝰ
tria fraginenta accipite. cogitan¬
tes longanimitatẽ qm exhibuit. e
lectionẽ predestinationis sue quã
impleri noluit ⁊ caritatem nimiã
quanos dilexit. Propt̃ hoc enim
expectans expectauit medũs. ⁊ ñ
intendit mͥ s auertit oclos suos a
peccatis meis. quasi nolens auer¬
tere qͣntum dẽlinqu̾e̾ns. Propt̃ hoc
inquam dissimulabat ut cominen¬

Expanded text:
peccata facile cecidissem, si data esset peccata facile cecidissem, si data esset occasio; sed, Dei miseratione, non me talis opportunitas apprehendit. In multa quoque paulo minus cecidissem, graviter impulsus violentia tentationis; sed virtutem dedit Dominus rex virtutum, ut sub me esset appetitus meus, et ei quam sentiebam concupiscentiae minime consentirem. Sed a quibusdam tam longe me fecit miseratio tua, Domine, ut penitus abominarer ea, et ne ulla quidem eorum me tentatio molestaret.ecundus quoque panis fuit exspectatio, qua tardabat ultionem, quia indulgentiam cogitabat. Et hujus ergo panis tria fragmenta accipite, cogitantes longanimitatem lectionem praedestinationis suae quam impleri voluit, nimiam charitatem qua nos dilexit. Propter hoc enim exspectans exspectavit Dominus et intendit mihi: sed avertit oculos suos a peccatis meis, quasi nolens advertere quantum delinquerem. Propter hoc, inquam, dissimulabat; ut commen
Abbreviated transcription (Latin):
septem nobis hodie misodias propo¬
nendo: Septem utiꝙ panes distri¬
bui. Nam si facte sunt mͥ lacrume
mee panes die ac nocte. quanto
magis diuine miserationes. Mul¬
to enim dulciꝰ iste sapuint. refici¬
unt multo melius: ampliꝰq confir¬
mant cor hominis. uerum młta
nob̃ nisi fallor ex his panib ho¬
die cecidere fragm̃ta. Nam ⁊ ego
ipse sentiebam int̾frangendum
multas emanib euadere micas.
atq init̾ digitos properantis ela¬
bi. uerum ipsi si collegeritis ali¬
qua uos uideritis. Ego si ñ dum
fastiditis. nr̃a que mͥ collegerã
sine inuidia cõmuincabo. ne for¬
de incurram maledictionẽ abs¬
condentis frumenta in populis.
rimus itaq panis. Eodem.¬
si bene memini conseritatio
tria teneo fragmenta. haben¬
tia magnũ ꝓrsus delectam̃tũ¬
M
saporis. ⁊ alimoniam uite. Trib
siquidem modis a peccato me meini
ni consernatum. occasionis subtrac¬
tione. resistendi data uirtute. affe¬
ctionis sanitate. Multa enimin

Expanded text:
septem vobis hodie misericordias proponendo? Septem utique panes distribui. Nam si factae sunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, quanto magis divinae miserationes? Multo enim dulcius istae sapiunt, reficiunt multo melius, ampliusque confirmant cor hominis. Verum multa nobis, ni fallor, ex his panibus hodie cecidere fragmenta. Nam et ego ipse sentiebam inter frangendum multas e manibus evadere micas, atque inter digitos properantis elabi: utrum ipsi collegetitis aliqua, vos videritis. Ego, si nondum fastiditis, nostra, quae mihi collegeram, sine invidia communicabo, ne forte incurram maledictionem abscondentis frumenta in populis . Primus itaque panis, si bene memini, conservatio tria teneo fragmenta, habentia magnum prorsus delectamentum saporis et alimoniam vitae. Tribus siquidem modis a peccato memini me conservatum: occasionis subtractione, resistendi data virtute, affectionis sanitate. Multa enim in
Abbreviated transcription (Latin):
lerici habitu milites. qutesta
clerioos. actu neutrum exhibent.
slam neq pugnant ut milites.
neq ut clici euuangłirant. Ciuꝰ
ordinis sunt : Cum utruisq eẽ
cupiunt. utrumq deserunt. titrũ¬
q confundunt. Unusquisꝙ inquit
in suo ordine resurget. Istum quo:
An qui sine ordine peccauerunt
sine ordine peribunt. Ant si sũme
sapiens neracit̾ creditur a sũmo
usq deorsum nchil mordinatũ
relinquere. nereor ñ alibi ordinã¬
dos. quam ubi nullus ordo. s sem¬
piternus horror inhabit᷑et. Omi¬
serandam sponsam talib creditã
panimphis. qui assignata cultui
eius proprio retinere questu non
nerentur. ñ amici ꝓfecto sponsi s
emuli sunt

Expanded text:
e habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque, inquit, in suo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nihil inordinatum relinquere; vereor istos non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt
Abbreviated transcription (Latin):
homo. Ymago quidem in gehen¬
na ipsa uri pot̾it non exuri. ar¬
dere s non deleri. Hec ñ seindi¬
tur. s sorte ꝓuenit. ⁊ quocumq
ipsa. Nam similitudo ipsa ñ sie.
s aut manet in bono. aut si
peccau̾it anima. mutatur mi¬
serabilit̃ iumentis insipienti¬
b similata. Codem ante

Expanded text:
homo. Imago siquidem in gehenhomo. Imago siquidem in gehenna ipsa uri poterit, non exuri; ardere, sed non deleri. Haec ergo non scinditur, sed sorte provenit. Et quocunque erit. Nam similitudo non sic; sed aut manet in bono, aut, si peccaverit anima, mutatur miserabiliter, jumentis insipientibus similata. 8. Se
Abbreviated transcription (Latin):
non intellexit. In quo honore:
Hãbitabat in paradiso ⁊ in loco
uoluptatis conuersatio eius. in¬
chil molestie. nichil indigentie
sentiẽbat. odoriferis stipatꝰ mał.
fulcitꝰ florib gła ⁊ honore coro¬
natꝰ. ⁊ constitutꝰ suꝑ opera ma¬
nuum plasmatoris. Magis
aut̃ ob insigne diuine simili¬
tudinis p̃cellebat. ⁊ erat illi sor̾¬
ac societas cum plẽbe angłoꝵ
⁊ cum om̃i milicia celestis exer¬
citus. S mutauit istam głam
eu tristis ⁊ lacrimosa mutatio
ut homo paradisi acola. terre
dñs celi ciu̾es. domesticus dñi sa¬
baoth. frat̃ beatorum sp̃num ⁊
celestium cõheres uirtutum. re¬
pentina se conuersione inuen̾it.
⁊ ꝓpt̃ infirmitatem iacentem
⁊ ꝓpter indomitam feritatẽ alli¬
gͣatum p̾sepio sicnt scriptum ẽ.
d ẏmaginem ⁊ similitudinẽ dei
factus est homo. in ymagine li¬
beri arbitrii libertatẽ uirtutes
habens in similitudine. Et si¬
militudo quidem periit. uerim¬
tamen in ymagine ꝑtransiit

Expanded text:
 inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat, odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi soret societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit ieu tristis et lacrymosa mutatio! ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis, domesticus Domini sabaoth, frater beatorum spirituum, et coelestium cohaeres virtutum, repentina se conversione invenerit et propter infirmitatem jacentem et propter indomitam feritatem alligatum praesepio, sicut scriptum est:  nempe et similitudinem Dei factus est homo, in imagine arbitrii libertatem, virtutes habens in similitudine. Et similitudo quidem periit, verumtamen in imagine pertransit
Abbreviated transcription (Latin):
exordio. Est enimuhis quatuor
salutis integritas. nec sine his
om̃ib potest constare salus. p̃¬
sertim citm ñ possint ẽẽ uirtutes
si ab anuicem separent᷑. Acceꝑat
q pedissequam. ut ipsa p̃ueniret
des qualem nutricium contulit
parnulo suo ds̃ qualem dedit pe¬
dissequã homini recens orto:ͤ
S erat necessarius etiam erudi¬
tor tanqͣm ingenue ⁊ rationa¬
bili creature. ut non sient in¬
mentum aliquod custodiretur.
s tanqͣm paruulus educarit᷑.
Cui sane magisterio nemo po¬
terat aptior inuentri qͣm ner¬
tas ipsa que eum in agnitionẽ
facienti. insticiam quoꝙ qua re¬
geretur accepit. Ad huc autẽ
⁊ pacem qua foueret᷑ ⁊ delectare
addidit manus benignissima
creatoris. Pacem ntiq duplicẽ
ut nec foris pugne nec intus
tumores. idest nec caro concupi¬
sceret aduersus sp̃m. nec esset
ei ereatura ulla formidini. Qͥd¬

Expanded text:
. Est enim in his quatuor salutis integritas, nec sine his omnibus potest constare salus; praesertim cum nec possent esse virtutes, si ab invicem separentur. Acceperque pedisequam, ut ipsa praeveniredes qualem nutritium contulit parvulo suo Deus, qualem dedit pedisequam homini recens orto. Sed erat illi necessarius etiam eruditor, tanquam ingenuae et rationabili creaturae, ut non sicut jumentum aliquod custodiretur, sed tanquam parvulus educaretur. Cui sane magisterio nemo poterat aptior inveniri, quam veritas ipsa, quae eum in agnitionem facienti, justitiam quoque, qua regeretur, accepit. Adhuc autem et pacem, qua foveretur et delectaretur, addidit manus benignissima Creatoris: pacem utique duplicem, ut nec intus pugnae, nec foris timores, id est nec caro concupisceret adversus spiritum, nec esset ei creatura ulla formidini.
Abbreviated transcription (Latin):
Licium suꝑbie ab ip̃sa radice secan¬
dum ẽ ut cum latent̃ oritiur tẽ
nigilant̃ abscidatim. ne ꝓuectu
uigeat. ñ usu roboret᷑. Difficile
enim in se quisq inueteratam

Expanded text:
itium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque inveteratam
Abbreviated transcription (Latin):
buram queso uera prudentia. nisi
rantia nisi in xp̃i uita. ubi uera for¬
titudo nisi in xp̃i passione : Solugͦ
qui eius doctrina imbuti sunt. pru¬
dentes dicendi sunt. soli iusti qui
de eius mi scdia ueniam poc̃oꝵ con¬
secuti sunt. soli temꝑantes qui eius
uitam unitari solestudent. soli for¬
tes qui eius pacĩe docim̃ita fortit̾
in aduersis tenent.

Expanded text:
binam, quaeso, vera prudentia, nisi rantia, nisi in Christi vita? Ubi vera fortitudo, nisi in Christi passione? Soli ergo qui ejus doctrina imbuti sunt, prudentes dicendi sunt; soli justi, qui de ejus misericordia veniam peccatorum consecuti sunt; soli temperantes, qui ejus vitam imitari student; soli fortes, qui ejus patientiae documenta fortiter in adversis tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
ec studium bone actionis. nͨ ocium scẽ
contemplatõis. nͨ lacͥma penitentis. ex¬
tra bethaniam accepta esse poterunt.
illi qui tanti habuit obedientiã. ut
uitã quam ip̃am ꝑdere malu̾it factꝰ
obediens patriusq ad mortẽ¬
erfecta obedientia legẽ ⁊ dispen.¬
nescit. t̾minis ñ artatur. neq con¬
tenta angustiis professionis. largi¬
ori uoluntate fertur in latitudinem
caritatis. ⁊ ad om̃e quod inuingitur
spontanea. itigore lib̾alis alacris q a¬
num modum ñ consid̾ans. in infinitã
libertatem extenditur.

Expanded text:
ec studium bonae actionis, nec otium sanctae contemplationis, nec lacrymae poenitentis extra Bethaniam accepta esse poterunt illi, qui tanti habuit obedientiam, ut vitam quam ipsam perdere maluerit, factus obediens Patri usque ad morteerfecta obedientia legem nescit, terminis non arctatur: neque contenta angustiis professionis, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne quod injungitur spontanea, vigore liberalis alacrisque animi, modum non considerans, in infinitam libertatem extenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ngratitudo mninuea est anime.
exinanitio meritoꝵ. uirtutũ dis¬
ꝑsio. beneficioꝵ ꝑdicio. Ibidem¬
ngratitudo uentus urens siceans
sibi fontem pretatis. rorem mise¬
ricordie. fluenta gracie .b.s.xxxu.¬
rãrum cessat decursus ũbi recur¬
sus non fu̾it. Nec modo nichil au¬
getur ingrato. s quod acceperat¬
ei uertitur in ꝑniciem. fidelis aũt
in modico censetur dignꝰ muere
ampliori.

Expanded text:
ngratitudo inimica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae, fluenta gratiae. Parum cessat decursus, ubi recursus non fuerit: nec modo nihil augetur ingrato, sed et quod acceperat vertitur ei in perniciem. Fidelis autem in modico censetur dignus munere ampliori.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tñ adhue castiganf corpꝰ sinm
metuit ne reprobet᷑. uemisis nob̃
qude electione nr̃a nllã adhut
dei uocem cognouimꝰ. ⁊ iam inocio
quasi de securitate torpemꝰ. B̾. ̃s.

Expanded text:
n adhuc castigans corpus suum metuit ne reprobetur. Vae miseris nobis, qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam in otio quasi de securitate torpemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ultos peius sua felicitas Gregꝰ¬
stranit. multos diuturna pax iner¬
etis usu negligentes inuenit.
ullis illecebris moueri. nullis capi¬
ditatib titillari non ẽ istius uite
que tota temptatõ est ⁊ qua nimi¬
um uincit᷑. qui ninci ab eadem non
meret᷑. Suꝑbum ẽ enim de ñ peccan¬
di facilitate p̾sumere: cum hoc ip̃m
p̾sumpsisse poc̾m sit.¬
iusqͥs quasi securus
in artem mentis ꝓrosilient. eamꝙ
inde ip̃am deponent. atq insnam
redigent serututẽ.¬

Expanded text:
 pejus sua felicitas stravit, multos diuturna pax ineretis usu negligentes invenit.ullis illecebris commoveri, nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc ipsum praesumpsisse peccatum sitisquis quasi securus in arcem mentis prosilient eamque inde ipsa deponent atque in suam redigent seruitute
Abbreviated transcription (Latin):
ulti langueseunt morando. ⁊ in
nouitate sue conu̾sionis feruent̃
orant. postea languide. postea fri¬
gide. postea negligent̃. qͥuasi seci
fiunt. uigilat hostis. dormnis tii. Itẽ¬

Expanded text:
enim languescunt in orando, et in novitate suae conversionis ferventer orant, postea languide, postea frigide, postea negligenter: quasi securi fiunt. Vigilat hostis: dormis tu. I
Abbreviated transcription (Latin):
uibdam sepe magnitudo untutis
occasio ꝑditionis fuit. ut cum de con¬
fidentia uirium mnordinate securi
essent. ꝑ negligentiã in opinate
morerent᷑.¬
nã de tua lib̾atione des̃peres. s inidã
cogitando non debes ẽẽ securus. Con
tio post lapsum non admittit exur¬
gere.

Expanded text:
uibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerent tua liberatione desperes; sed et Judam cogitando non debes esse securus. Utrutio post lapsum non admittit exsurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ cib est. An non tociens confor¬
taris. quociens recordaris: Quid
eque mentẽ cogitantisimping¬
uat: Quid ita ex̾citatos reꝑat sen¬
sus. uirtutes roborat. uegetat mo¬
res bonos atꝙ honestos. castas
fouet affectiones:

Expanded text:
st et cibus. An non toties confortaris, quoties recordaris? Quid aeque mentem cogitantis impinguat? quid ita exercitatos reparat sensus, virtutes roborat, vegetat mores bonos atque honestos, castas fovet affectiones?
Abbreviated transcription (Latin):
hrates thelanꝰ homo quondam
ditissimꝰ cum ad philosophan¬
dum athenas ꝑgeret. magnũ
auri pondus abrecit. nec puta¬
uit seposse ⁊ uirtutes simul ⁊¬

Expanded text:
e Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul
Abbreviated transcription (Latin):
nino peccare non possumꝰ. donͦto¬
tum in hoc transmutet᷑ etiam illd̃¬
quod adhuc filii scl̃i sumus. ꝑ hoc enĩ
⁊peceare adhuc possumus ita fit ut
quinatꝰ est ex deo non peccet. Moꝵ¬

Expanded text:
nino non possumus, donec totum in hoc transmutetur, etiam ilquod adhuc filii saeculi sumus: per hoc enim et peccare adhuc possumus. Ita fit ut qui natus est ex Deo, non peccet;
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ uia ad regnum sine pͥmitiis
regni. nec sperare potest. celeste reg¬
num. eui nec suꝑ propͥa membra
adhuc regnaredonatim. Eodem.¬
ignum ualde est ⁊ om̃ino exigit
ratio equitatis. ut quib a consti¬
tutione mundi regnũ paratur ip̃i
etiam sese regno pare ñ negligãt.
ne ꝑato regno inueniant᷑ forsi¬
tan qui regnaturi fu̾ant imꝑati.

Expanded text:
on est via ad regnum Dei sine primitiis regni, nec sperare potest coeleste regnum, cui nec super propria membra adhuc regnare donatur; seDignum valde est, et omnino exigit ratio aequitatis, ut quibus a constitutione mundi regnum paratur, ipsi etiam sese regno parare non negligant: ne parato regno inveniantur forsitan, qui regnaturi fuerant, imparati.
Abbreviated transcription (Latin):
Inde abundat iniquitas: Propt̃
suꝑbiam. Cura suꝑbiam nulla enit
iniquitas. Ut causa om̃ium mor¬
boꝵz curaretur. idest suꝑbia. descẽ¬
dit ⁊ humilis factus ẽ filius dei.

Expanded text:
Unde abundat iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, et nulla erit iniquitas. Ut ergo causa omnium morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Filius Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
deoq dignius cont̾sandum. placita
quadam amplioris gr̃e familiaritate
donami: ampliori ⁊ fiducia caput
iam leuamꝰ de puluere. largitoris nt
assolet manũ oscũlatoͥri. si tam̃ de
accepto imniere ñ nram s auetoris
głam querimus.¬

Expanded text:
 dignius conversandum, placita quadam amplioris gratiae familiaritate donamur; ampliori fiducia caput jam levamus de pulvere, largitoris, ut assolet, manum osculaturi; si tamen de accepto munere non nostram, sed auctoris gloriam quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
s qui cito iniuria mouet᷑
facit se dignum uideri contume¬
lia dum uult ea indignus probari.
Melior est itaq qui contempuit
inurriam qͣm qui dõlet. Iere ad¬

Expanded text:
s qui cito injuria movetur, facit se dignum videri contumelia, dum vult ea indignus probari. Melior est itaque qui contemnit injuriam, quam qui dolet; qui
Abbreviated transcription (Latin):
carnalem cogitationẽ nr̃am ꝑ
amnuxtionẽ sue contemplatio¬
nis irradiat. ⁊ ab originali ce¬
citate hominẽ ad intellectũ re¬
format.

Expanded text:
carnalem cogitationem nostram per admistionem suae contemplationis irradiat, et ab originali caecitate hominem ad intellectum reformat.
Abbreviated transcription (Latin):
singulare remediũ. Deficiente sapi¬
entia. insticia ñ sufficiente. scĩtatis
succumbentib mitis illa suecitit.
Quis enim desua uł sapientia uł̃
iusticia uel sanctitate. p̃sumat suf¬
ficientiã ad salutem: Itaq ciunde¬

Expanded text:
singulare remedium. Deficiente sapientia, justitia non sufficiente, sanctitatis succumbentibus meritis, illa succurrit. Quis enim de sua vel sapientia, vel justitia, vel sanctitate praesumat sufficientiam sibi ad salutem? Non quod
Abbreviated transcription (Latin):
spũalis certaminis aciem ponimꝰ.
suminoꝑe necesse ẽut ꝑ caritatẽ
semper muiti atq constricti ⁊ nũ¬
qͣm interrupti ꝑ discordiam in¬
ueniamu.
uelibet bona in nobis opera fu¬
erint. si caritas desit ꝑ sp̃m dis¬
cordie locus aperitur in acie. im¬
de ad feriendos nos hostis ualeat
intrare.

Expanded text:
ualis certaminis aciem ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, nunquam interrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos hostis valeat intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ꝑ oclos trahit᷑. sic ñ minꝗͣ
concepta intrinsecus compellit
innocenti mente respicituꝵ
s ip̃o conspectu animꝰ concu¬
piscentie gladio confoditur.Pod̾.¬
it aliqñ recte retributionis
examine. ut qui ext̾iori negli¬
gent̾ utitur int̾iori ocłõ non
iniuste cecetur
epe iam intrinsecus concupi¬
scentia dñatur. ⁊ illecebratus
animꝰ ad usus suos sensus cor¬
ꝑeos famulari more tyranni¬
dis exigit. susq uoluptatib
ocłos seruire compellit. atꝙ
ut itadicam fenestras lumimᷤ
ad teneb̾s aꝑit cecitatis.

Expanded text:
per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit  innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur.it vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. e autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
n oassum quis laborat in acquisi¬
tione nͥtutum si aliunde eas sperã¬
das putat qm a dño uirtutũ. cuius
culum temꝑantie. cuiꝰ mors insig¬
ne est fortitudinis.

Expanded text:
nde quis laborat in acquisitione virtutum, si aliunde eas sperandas putat, quam a Domino virtutum: cujus culum temperantiae; cujus mors, insigne est fortitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
qui se subiceret sponte tormento.
ut debita iniquitatis nr̃e supplici¬
a eo reos suos iuste amitterent.
qio hunc a semetipsis liberum in¬
uiste tenuissent.

Expanded text:
qui se subjiceret sponte tormento, ut debita nostrae iniquitatis supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝑ auariciam meã te non amitte
uolui. s uolui tecum possidere men¬
dacium sicut nemo mlt ita falsũ
dicere ut nesciat ip̃e quid uerum
sit. itaq amisi te quia ñ dignaris
cum mendacio possideri. Augͦ de uera¬
ta discernitur mentiens a fal reł.¬
lente. quod inest om̃i mentienti
uoluntas fallendi etiam si non ei
credatur. fallens aut̃ ẽẽ non potest
qui non fallit. Augꝰ sr̃ Ioħem.¬
uomodo d̾s̃ pat̃ genuit filium ne¬
ritatem. sic diabolus lapsus genintaug̾
quasi filium mendacium de n̾b apłi .s̾.¬
sinon eras peccator ante qm men¬
tieris. mentiendo efficeris. quod e¬
nitaueras.

Expanded text:
go per auaritiam meam nonJamittere te uolui, sed uolui tecum possidere mendacium, sicut nemo uult ita falsum dicere, ut nesciat ipse, quid uerum sit. itaque amisi te, quia non dignaris cum mendacio possideri. Quem inueta discernitur mentiens a fallente, quod inest omni mentienti voluntas fallendi, etiamsi non ei credatur: fallens autem esse non potest, qui non fallit. Ergo corporeuomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit quasi filium mendacium. His auditis,si non eras peccator antiquam mentireris, mentiendo efficeris, quod evitaras.
Abbreviated transcription (Latin):
in amino humano. quamuis alio
⁊ alio modo single intelligantin
nullo modo tam̃ seꝑantur abin¬
nicem. ut quicumq fu̾int equa¬
les u̾bi gr̃a in fortitudine equa¬
les sint ⁊ prudentia ⁊ iusticia ⁊
temꝑantia. Si enim dix̾is eqͣles
ẽẽ ist̃os in fortitudine s illum p̃¬
starẽ prudentia. sequitiu ut hiꝰ
fortitudo minus prudens sit. ac
per hoc nec fortitudine equales
sunt. quia est illiuis fortitudopͥ¬
dentior atq ita de oeteris uirtuti¬
bus inuenies. si om̃s eadem consi

Expanded text:
in animo humano, quamvis alio et alio modo singulae intelligantur, nullo modo tamen separantur ad invicem; ut quicumque fuerint aequales, verbi gratia, in fortitudine aequales sunt et prudentia et justitia et temperantia. Si enim dixeris aequales esse istos in fortitudine, sed illum praestare prudentia, sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quia est illius fortitudo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consi
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Et paulo post. Humanꝰ. stabił.
simul mobilis ⁊ stabilis diciͥtur. S
si adusum consuetudinus hũane
recurramꝰ sensum citius loquentis
inuenimus. Homo quippe qui m
ea regione in qua ẽ tibiq discurrit
ꝓculdubio ubiq obuiam uenit. ⁊¬
signaretim simul ⁊ mobilis ⁊ stabi¬
lis dicitur. Stabilis. quia ꝑ natu¬
ram emictͥa continet. mobilis uero
dicitim. ꝗuia nbiq etiam nescientib
occurrit. Tenens gͥ om̃ia stabilis pre¬
sentem se omnib exhibens. mobilis
appellatur

Expanded text:
lis . Et paulo post: Humanus, stabilisimul mobilis et stabilis dicatur? Sed si ad usum consuetudinis humanae recurrimus, sensum citius loquentis invenimus. Homo quippe, qui in ea regione, in qua est, ubique discurrit, procul dubio ubique obviam venit, signaretur, et mobilis et stabilis dicitur. Stabilis, quia per naturam omnia continet; mobilis autem dicitur, quia ubique, etiam nescientibus, occurrit. Tenens ergo omnia, stabilis; praesentem se omnibus exhibens, mobilis appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
nunquid uł ista uacant uł ali¬
quatenꝰ a miseria: Bonus est
panis. s esurienti. Potus delec¬
tat. s sitientem. Deniq satura¬
to cibꝰ potusq iam nequa qm sñt
grata s grania. Tolle famem. ⁊
panem ñ citrabis. tolle sitim. ⁊¬
limpidissimũ fontem ac si paludẽ
respicies. Similit̾ umibram non
querit nisi estuans. Solem non
curat nisi algens. sine caligans.
Alioquin nichil horum libebit. si
non p̃cesserit urgens necessitas.
Que si perfecte tollatur e rebus
esse iocunditas.

Expanded text:
nunquid vel ista vacant alinunquid vel ista vacant aliquatenus a miseria? Bonus est panis, sed esurienti; potus delectat, sed sitientem; denique saturato cibus potusque jam nequaquam sunt grata, sed gravia. Tolle famem, et panem non curabis; tolle sitim, limpidissimum fontem, ac si paludem, respicies. Similiter umbram non quaerit nisi aestuans; solem non curat nisi algens, sive caligans. Alioquin nihil horum libebit, si non praecesserit urgens necessitas. Quae si perfecte tollatur e rebus,esse, jucunditas.
Abbreviated transcription (Latin):
orporales delicie cum ñ habent᷑
graue in se desidermm accendunt.
cum nero habite eduntur. comeden¬
tem protinus in fastidium per
satietatem uertunt. At contͣ spiri¬
tales delicie. cum ñ habent᷑ in fa¬
stidio sunt. cum uero habentur
appetitus. saturitas appecitum
parit. Angent enim spiritales de¬
licie desiderium in mente dũ satiãt.
aqua simul ẽẽ non possunt. sic
spũales ⁊ carnales delicie in eodẽ
se non patiuntur. ubi crapulã
ructantis inter pocula senserit
xp̃c. nina sua dulciora suꝑ mel ⁊
fauum. menti ꝓꝓinare ñ dignat᷑.
ubi curiosa ciboꝵ diu̾sitas. ubi
diuitis supellectilis discolor ua¬
rietas ocłos pariter pascit ⁊ uen¬
trem. celestis panis ieuinam
deserit mentem. B̾. Epła cli.¬
ens assueta deliciis. nec exculta
discipline sarculo multas contͣhit
st in bonis corporalib ñnulla io¬
cunditas. nidel in edendo. biben¬
do. calefaciendo. oeterisq talib fo¬
mentis uł tegumentis earnis. s

Expanded text:
orporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur , saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia le assueta deliciis, nec exculta disciplinae sarculo, multas contrahit  in bonis corporis nonnulla jucunditas, videlicet in edendo, bibendo, calefaciendo, caeterisque talibus fomentis vel tegumentis carnis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
utemus cherubin ex ip̃o sapientie
fonte ore altissimi haurientes ⁊
refundentes fluenta scientieini¬
uersis eiuib suis. Et uide ne is fit
quẽ ꝓpħa loquebat᷑. fluminis im¬
petus letificans eiitatẽ Ibidẽ.
Dutemꝰ seraphin sp̾c totos diuino
igne succensos. succend̾e inuu̾sa.
ut singłi ciues singłe sint luc̾ne.
ardentes ⁊ lucentes. ardentes ca¬
ritate. lucentes cognitione. Cod̃
lantur. quomͦ amet qui nnde a¬
met ñ ħt. s est. ⁊ qui nichil hoꝵ
que fec̃̾it odit. quos saluandos fec̃.
amplexetur. quomodo delicta ele¬
cte iuuentutis ⁊ paleas ignoran¬
tiarũ eius ignis ille consimens
ip̃am sibi purgatissimã. ⁊ suo amo¬
re dignissimam reddat. Ibi¬

Expanded text:
utemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus totos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O lantur, quomodo amet qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit odit: quos salvandos fecit, amplexetur, quomodo delicta electae juventutis, et paleas ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
homini quid adu̾sus quempiam cõ¬
motꝰ fu̾it. s non adeo ut eum led̾e
ip̃e uelit. adeo tam̃ ut libent̃ acci¬
piat si quom᷑ aliunde ledi contig̾it.
sit ne uidel tutum ita cõmoto ac¬
cedere ad altare. an se subtrahere
int̾im debeat donee compescatur
commotio. Numqm mͥ contingat
turbatũ ad pacis acced̾e sacrificiũ.
cum ira ⁊ disceptatione conting̾e
sacͣmentum in quods̃ indubitant̃
ẽ mundum reconcilians sibi. Certe
ro ad altare. nisi ante placato frẽ
quẽ me forte lesisse meminero. qͣn¬
tomuiꝰ si meip̃m non placau̾o ꝑritis:¬
icente dño non ueni uocare iustos s
quẽqm hominũ odisse ꝑmittitur.
quia nemo nisi in remissione pcc̃oꝵ
saluat᷑ ⁊ quos uiles fecit carnalis
sapientia. nescimus qmͣ p̃ciosos
spũalis factura sit gr̃a.¬

Expanded text:
homini, qui adversus quempiam commotus fuerit; sed non adeo ut eum laedere ipse velit, adeo tamen ut libenter accipiat, si quo modo aliunde laedi contigerit: sitne videlicet tutum ita commoto accedere ad altare, an se subtrahere interim debeat, donec compescatur commotio. Nunquam mihi contingat turbatum ad pacis accedere sacrificium; cum ira et disceptatione contingere Sacramentum, in quo Deus indubitanter est mundum reconcilians sibi. Certe ro ad altare, nisi ante placato fratre, quem me forte laesisse meminero: quanto minus si me ipsum non pacavero priusino: Non veni vocare justos, sed quemquam odisse permittitur, quia nemo nisi in remissione peccatorum salvatur; et quos viles fecit carnalis sapientia, nescimus quam pretiosos spiritalis factura sit gra
Abbreviated transcription (Latin):
postqm om̃ia creauit. ut nos decap¬
tiuitate diabłi redimeret. int̾ nos
incarnatꝰ apparuit. suaq passiõe.
nos aꝑpetua morte lib̾auit. Qui¬
⁊ si crucifixus ẽ ex infirmitate. s
niuit exuirtute dei. Citins enim
amorte uoluit resurgere. nesi in
illo nr̃a resurrectio differret᷑. in
nobis omnino desꝑaret᷑. Citius
a morte uoluit resurgere. ne nr̃a
diu anima in infidelitatis remane¬
ret morte.

Expanded text:
postquam omnia creavit, ut nos de captivitate redimeret, inter nos incarnatus apparuit, suaque passione nos a perpetua morte liberavit. et si crucifixus est ex infirmitate , sed vivit ex virtute Dei: citius enim a morte voluit resurgere, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnino desperaretur. Citius a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis remaneret morte;
Abbreviated transcription (Latin):
centiam concedendo ꝑmittit. sic̃
dicit. Ecce uniuersa que habet in
manu tua sunt. Rursum a temp
tatione prohibet cum dicit. tantũ
in eum ne extendas manum. E od̃.
deum. cum ułuias suas insinuat.
uł electoꝵ innocentiam fictis cri¬
minib accusat. uł temptandam
eandem innocentiam postulat.
uias suas insinuat qui ait. cir
frustra iob timet deuin: Temp¬

Expanded text:
centiam ei concedendo permittit, sicut dicit: Ecce universa quae habet, in manu tua sunt. Rursumque eum a tentatione prohibet, cum dicit: Tantum in eum ne extendas manum tuam. TrDeum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circfrustra Job timet Deum
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ deus loquit᷑ ad diabolũ. Lode.¬
⁊ alit̾ diabolus ad deum. Loqui
enim dei est ad diabolum.⁊ alit̃¬
uias eius ac negocia. animadu¬
sione occulte districtionis incre¬
uenis: Diaboli aut̃ respondere
est. om̃ipotenti maiestati eiꝰ nil
cuim terram ⁊ ꝑambulaui eam.
Quasi enim dicere eius est quid
egit. scire quod actus suos illius
oculis occultare non possit. Lodem.¬

Expanded text:
liter Deus loquitur ad diabolumliter Deus loquitur ad diabolum, aliter diabolus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increvenis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil cuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Scie
Abbreviated transcription (Latin):
dicte peticionem dicere. nisi diem
extremi in dicii ⁊ resurrectionem
extinctoꝵ corpoꝵ desiderare: Ma¬
gnus quippe earum elamor mag¬
num est desiderium. Tanto enim
quisꝙ minus clamat. quanto mi¬
nus desid̾at. Et tanto maiorem
nocem in aures incircunscripti sp̃c
expͥmit. quanto se in eius deside¬
rium plenius fundit. Animarũ
⁊ nerba ipsa sunt desideria. Codẽ¬
equiescite tempꝰ adhuc modicum
doneo impleatur numenꝰ conser¬
uoꝵ ⁊ fratrum nrõram. Deside¬
randib animab reqiiescite adhut
modicum. dicere est: int̾ ardorem
desiderii. exipsa p̃scientia consola¬
minaꝵ nox sit. hoc quod amantes
desid̾ant. ⁊ respondentis dei sermo
sit. hoc quod eas retributionis cer¬
titudine int̾ desideria confirmat.
Respondere eins ẽ ut collectionẽ
fratrum expectare debeant. eorñ
mentib libent̃ expectandi moras
infundere. ut cum carns resurret¬
tionem appetunt. etiam oolligẽ¬
doꝵ fratrum anginento gͣtulent᷑.¬

Expanded text:
dictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe earum clamor, magnum est desquisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. tempus adhuc modicum, donec compleatur numerus conservorum, et fratrum vestrorum . Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum, dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solanimarum vox sit hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc, quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, ut collectionem fratrum exspectare debeant, est eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere, ut, cum carnis resurrectionem appetunt, ex colligendorum fratrum augmento gratulent