comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buit usus nesciuit. ignorauit rõ. mens nõ
capit humana. pauet celum. stupet t̾ra. cce¬
atura om̃is ⁊ celestis nurat᷑. hoc totum est
quicquid cordis ẽ. quicquid mentis. quicquid
uͥtutis humane si totum adhibeas ñ sufficiet
ut cogitare iulleas qnͣto indefinent̾ crema¬
but᷑ arcore pii amoris qnͣtis mouebat᷑ uotis
m̃danus molaret affcs. sed ardor continius
et ebrietas ꝑfusi amoris. B̾a dei genttir¬

Expanded text:
buit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quidquid cordis est, quidquid mentis, quidquid virtutis humanae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur mundanus quod violaret affectus, sed ardor continuus, et ebrietas perfusi amoris. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe siũ aꝑit. ut de plenitudine illius acci¬
piant uuiisi captiuus redempcõem. eger
curationẽ. tͥstis consolacionẽ. ꝓcc̃or ueniam
uistus gr̃am. angelus leticiã. deniq tota
t̾ nitas głiam. filu ꝑsona carnis humaue
b clementissimã p̃bet. oĩm demq ncc̃itates
amplissimo quodam miserat᷑ aff̃cũ. Iure ma
ria sole phibetur amicta. que ꝓfundissimam
diume sapiencie ultra qͣm credi ualeat pe¬
netrauit abyssum. ut qnͣtum sine ꝑsonali
innone creature condicio patit᷑. luci illi macces¬
sibili uid̾atur nm̃sa. Illo igne ꝓph̾e labra pur¬

Expanded text:
iae sinum aperit, ut de plenitudine ejus accipiant universi, captivus redemptionem, aeger curationem, tristis consolationem, peccator veniam, justus gratiam, angelus laetitiam, denique tota Trinitas gloriam, Filii persona carnis humanae bus clementissimam praebet, omnium denique necessitates amplissimo quodam miseratur affectu. Nam ria sole perhibetur amicta, quae profundissimam divinae sapientiae, ultra quam credi valeat, penetravit abyssum: ut quantum sine personali unione creaturae conditio patitur, luci illi inaccessibili videatur im
Abbreviated transcription (Latin):
Claritas honesti est testimoniũ conscle
nicħ luc luce clarius. nicħ hoc glo̾sius tes¬
timonio. cũ u̾itas in m̃te fulget. et mens
baptã. Qui conscĩas suas mnaliens labi¬
is posũnt. modo magni. modo piu. mo¬
do nulli st̃. scd̃m qd̃ adulancium linguis
uł untuꝑare placũit uł laudare. S. de de

Expanded text:
claritas ejus, testimonium conscientiae. Nihil hac luce clarius, nihil hoc gloriosius testimonio, cum veritas in mente fulget, et mens t. Sic qui conscientias suas in alienis labiis posuerunt, modo magni, modo parvi sunt, modo nulli, secundum quod adulantium linguis vel vituperare placuerit, vel laudare. At ve
Abbreviated transcription (Latin):
concussum conscĩa. et secretis seruandis
yconeum. nullis patens insidus. nulliuio¬
lencie cedens. nulli manui uł ocło accessi¬
auid mea reposuero securus sum. qr nõ ꝑ¬
dam. seruabit iuo de functo restituet. ad¬

Expanded text:
concussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis patens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vedquid in ea reposuero, securus sum quia non perdam: servabit vivo, defuncto restituet.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ bi inmacłaci.Si agrum em̃e uelis. si
m̃cari. prudencõrem adhibes. et qd̃ ueri
sic diligent̾ adhibes considas. et ne in
a liquo forte fassaris. t ip̃e nõ credis. at
nunc tu ip̃e em̃idus es tibi. de cuo p̾cio trac¬
ta considã quidsis. qd̾ nom̃ bẽas quid ac¬
quiras t. nõ agrum nõ peccumã. ñ gem¬
sunt p̾cia. nulla ornamenta conferri. sõ¬
cusator sui tractet incentiua ucõꝵ quo ⁊
sepe loquat᷑ et cogitet ⁊ paciatur: qd non
sua consid̾ant. ⁊ cum loco regninius inmme
constringunt᷑ iudicare que aliena sunt re¬
qmͣ nc̃ce est se ext̾ĩorib in plicat: qiͣ occupa¬
ta mitiñe obliuiscit᷑ quo tendebat. itaut

Expanded text:
se transcursio. Si agrum emere velis, si mercari domum, prudentiorem adhibes, et quid juris sit, diligenter consideras: et ne in aliquo forte fallaris, tibi ipse non credis. At nunc tu ipse emendus es tibi: de tuo pretio tractatur, considera quid sis, quod nomen habeas, quid acquiras tibi, non agrum, non pecuniam, non gemsunt pretia, nulla ornamenta conferri. cusator sui, tractet incentiva vitiorum: qusaepe loquatur, et cogitet, et patiatur, quod non sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt requam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
secũ querens cogitat ubi erit. aut cum ma¬
la uite p̾sentio sollertͥ attendeus merens
consid̾ait. ubi est. uit cum bona suꝑne prĩe
compungit᷑ cum int̾na intuens maloꝵ suoꝵ
pauore t̾retur. alit̾ u̾o compungit᷑ cum gaudi¬
a sempit̾na cõspiciens spe quadam et securi¬
tate roboratur. Illa compuncto afficientes

Expanded text:
tuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est; aut cum bona supernae patcompungitur, cum, interna intuens, malorum suorum pavore terretur; aliter vero compungitur, cum, gaudia superna conspiciens, spe quadam et securitate roboratur. Illa compunctio afficientes
Abbreviated transcription (Latin):
enit t̾ in mentem nescio sr̃ p̃s.¬
quid illicitũ. noliibi ten̾e mentem
tuam. noli consentire. hoc qd̾ uenit ĩ mẽ¬
tem. caput serpentis est. caput calca.
et euades cefos motus. Quisqͥs consenserit

Expanded text:
enit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
mũm̃tem de qua oritur. purificat considi¬
cio. deinde regit affectus. dirgit actus. cor¬
rigit exdessus. ꝯponit mores. uicã honestat
miuat. hyancia cogit. sꝑsa colligit. secreta
rinatur. uera uestigat. ũsimmilia examĩat
ficta et fucata erplorat. ħ est que agenda
p̃ordinat. acta recogitat. ut nich in inente
tesideat. aut incorceptũ. aut correptõe egẽs¬

Expanded text:
mentem, de qua oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat erminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut incorrectum, aut correctione
Abbreviated transcription (Latin):
mor̃one se erigit. ip̃o sue ocło compunctõnis
excitata ad circumspiciendam se post fletũ
iugilancior redit. Sugne compunctõnus in¬
calescens mens nr̃a a tempe suo tacta subito
afflatu ꝯtempło nis eiugilet. illa que lema
paulo añ credidit: mox ut grauia ⁊ pesifera
phorrescit. Cuncta enĩ uł in minimis noria.

Expanded text:
one se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. calescens, a tepore suo, tacta subito afflatu contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia,
Abbreviated transcription (Latin):
st̾git unui̾sa et penitus delet. Comcupiscẽ¬
ciaꝵ flammas si iuen̾̃it ut fluuiꝰ mũdũs
extinguit et euecat. curaꝵ multitudines
et ꝑturbacionũ siuideat: uelut flagello qͦ¬
dum exturbat et effugat. et ꝓcul ẽẽ a do¬
nicilus aĩe iubet. Sicut pulius stare nõ

Expanded text:
sterret universa et penitus delet. Concupiscentiarum flammas si invenerit, ut fluvius mundans exstinguit et enecat. Curarum multitudines et perturbationes si videat, ut flagello quodam exturbat et effugat, et procul esse a domiciliis animae jubet, ac sicut pulvis non
Abbreviated transcription (Latin):
uimum continencie magist̾ium ẽ pudi¬
cicie disciplina. humilitas m̃tis castigõ
carnis. forma so brietatis. norma uͥtitis
purificacio amme. tuisacionis expensa. le¬
uitatis instito. caritatis illecebra. Senilis
gr̃a. custadia iuuentutis. Ieuimũ est infil¬
mitatis allenamentũ. alimentũ salute¬

Expanded text:
ium continentiae magisterium est, pudicitiae disciplina, humilitas mentis, castigatio carnis, forma sobrietatis, norma uirtutis, purificatio animae, miserationis expensa, lenitatis institutio, caritatis inlecebra, senilis gratia, custodia iuuentatis, ieiunium est infirmitatis adleuamentum, alimentum salut
Abbreviated transcription (Latin):
faies acceptabile ieuiniũ fac̾. sed fames
aue dei timore suscipitur. dulcis uoluptas
iudet᷑ amar̃ ieiuniũ. hoc amaro illd̃ tollat᷑.
tione ciboꝵ nascuat᷑ extingui neq̃unt nisi
cũ amarior potus nnfund̾r. aut medicam̃to¬
⁊ uis molescit aspior quo odore moriant᷑

Expanded text:
fames acceptabile ieiunium facit, sed famis, quae dei timore suscipitur. uidetur, amarum ieiunium. hoc amaro illud dulce tollatur. tione nascuntur extingui non queunt nisi cum amarior potus infunditur aut medicamentorum uis inolescit asperior, quorum odore moriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
bet aꝑiri. Ianuã tuam uult xp̃c pat̾e. ut
apiatur et resonet os tuum laudem dñ
gt̃am sponsi crucis confõem. Idem sr̃ bĩ ĩ¬
macłati. Pulsat ad ianuã xp̃c qñ tu cor¬
mis. si tam̃ excitatus eigiles. uł uocatꝰ
ianuã tui pectoris aꝑias introibit. Ianua¬

Expanded text:
et illa janua quam vult patere, ut aperiatur et resonet os tuum laudem Domini, gratiam Sponsi, crucis confessionem: cum mea . Pulsat ad januam et quando tu dormis: si tamen vel excitatus evigiles, vel vocatus januam tui pectoris aperias, introibit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ moysi ieuinanti in infĩoreb ppło mã¬
ducanti p̾uaricacõ saccilega luxu accẽ¬
Tiuniũ refectio anime. Ieuiũ cib mentis
est. ieuimũ uita ẽ angeloꝵ Ieuiniũ culpe
mors. extidium delictoꝵ. remediũ salutis.
radix gr̾e. fundam̃tũ castitatis. p̾ma pena

Expanded text:
batur Moysi ieiunanti, in inferioribus populo manducanti praeuaricatio sacrilega luxu acceniunium refectio animae, cibus mentis est, ieiunium uita est angelorum, ieiunium culpae mors, excidium delictorum, remedium salutis, radix gratiae, fundamentum est castitatis. hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
Sic equis frena sunt imponenda: ita corpa
ducunt᷑. ita et auima cum corpe suo si eit ͤ¬
nuĩ no imposũimus ad intui p̾cipicia di
Nullũ pessimiorem pacior hostem qrͣ cor¬
pus neum in quohito. est enĩ qiͣleo subũ¬
sor in domo mea. uuoiq me pestitõ morsu

Expanded text:
im equis frena sunt imponenda, ita corpordeducuntur, ita et anima cum ipso corpore, si ei frenum non imponimus, ad inferni praecipNullum pessimiorem patior hostem, quam corpus meum in quo inhabito. Est enim quasi leo subversor in domo mea , undique me pestifero morsu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cant̾. Scã anima cum se ad celestiama¬
iori desid̾io accendit. et acordis cubicło oñs
ribulum cor suum coram dõ facit. B. de con¬
sid̾. li .i. Solum est cordurum qd semetipm
dis sałm uniqmͣ a deptus. Quid est cordurꝰ¬
ip̃m est qd̃ nec ꝯpunctõe scmndr̾ nec pietate
mollit᷑. nec mouet᷑ p̃cib. mnnus nõ cedit. fa¬
gellis duratur. iugratũ ad beneficia ẽ ad con¬
silia infidum. ad iudicia suũ. inũecund̃ adtur¬
pia inpauid̃ ad picła. inhumanũ ad humara.
tem̃ariũ ad diuina. p̃t̾itoꝵ obliuscens. p̃sen
p̾terit. p̃sencium nicħ nõ ꝑit. futuroꝵ nulla
nisi forte ad ulciscend̾ ꝓspectõ sen p̃paracio
est. et ut in breui cuncta horribił mali ma¬
la complectar: ip̃m est qd̾ uec dm̃ timet.
nec homines reu̾etur. Idem in quib dam¬

Expanded text:
 maneat sanum. Cum vero ad coelestia majori desiderio se accendit, et a cordis cubiculo omneuasi thuribulum cor suum coram Deo facit, in quost. Solum est cor durum, quod semetipsum dis salutem unquam adeptus ipsum est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad judicia saevum, inverecundum ad turpia, impavidum ad pericula, inhumanum ad humana, temerarium ad divina, praeterit; praesentium nihil non perit; futurorum nulla, nisi forte ad ulciscendum, prospectio seu praeparatio est. Et ut brevi cuncta horribilis mali mala complectar, ipsum est quod nec Deum timet, nec hominem reveretur. En quo
Abbreviated transcription (Latin):
Iauaricia pectus cuum uulu̾et. silibi¬
do inflãmet. dormis eques. et ideo cor¬
pus tuum hoc est equũ tuum nõ potes re¬
deca. iugum mirabile quib frena pacis ba
gelii myst̾ium tocius orbis finib inuehen¬
tes. bonũ aurigam portantes u̾bum dei.
cuius flagello fugate siit illecebre secła¬
res. ext̾nimatur mundi istius pͥnceps in¬
storum cursus impletus ẽ. O rõnabilum
equoꝵ graude c̾tanen. ouurand̾ myst̾ium
rota uit̾ rotam currebat. et nõ impediebat᷑
nouũ testam̃tum in uetĩ testam̃to merat.
uitra illud currebat ꝑ qd̾ annunciabat᷑.¬

Expanded text:
avaritia pectus tuum vulneret, si libido inflammet, dormis eques, et ideo corpus tuum, hoc est, equum tuum non potes redecaiugum mirabile, quibus frena pacis, hangelii mysterium totius orbis finibus inuehentes, bonum aurigam portantes dei uerbum, cuius flagello fugatae sunt inlecebrae saeculares, exterminatus mundi istius princeps, iustorum cursus impletus est. o rationabilium equorum grande certamen, o mirandum mysterium! rota intra rotam currebat et non inpediebatur, nouum testamentum in ueteri testamento: intra illud currebat per quod adnuntiabat
Abbreviated transcription (Latin):
cis cuiꝰ u̾ba loqͣris agnoste. et in compunc¬
cione magis amini qmͣ intimule uocis dul¬
cedine delectare. Lacͥmas psallentis deus
S̾.u. Cib in ore ꝓsalmꝰ in corde sapit tm̃ il¬
lũ t̾ere ño negligat fidelis et prudẽs aĩa
gluciat. ⁊ nõ mansũ: frustret᷑ palatum sa¬

Expanded text:
cis, cujus verba loque ris agnosce, et in compunctione magis animi quam in tremulae vocis dulcedine delectare: lacrymas enim psallentis Deus . Cibus in ore, psalmus in corde sapit. Tantum illum terere non negligat fidelis et prudens animaglutiat et non mansum, frustretur palatum sa
Abbreviated transcription (Latin):
ducat corpis pulchrituto. ne itret mors
in aĩam tua ꝑ fẽnestras ocłoꝵ tuoꝵ. O qmͣ¬
felicissimũ bonũ est et qmͣ ualde felicissimũ
splendiami pulchrtudinẽ xͥ amare ⁊ radi¬
is fulgoris eius pectorib nt̃is illustrare.
et omnẽ obscuritatẽ a nobis expelłẽ. B̾.
si infirniũ inħitantẽ corp̾łm pulchritudo celes¬
tis ad mitfe nõ tespexit angelica sublimitas
nõ reiecit. cłitas diumna nõ repulit. Non com¬
pabrtur ei qͣntalib pulchritudo carius nõ
cutis uitida ⁊ arsura. nõ facies colorata
uicina putredim nõ uestis p̾ciosa obnoxia
netustati. nõ aurispes splentorq genimaꝵ.
seu queq talia q̃ omia st̃ ad temptacõem

Expanded text:
ducat corporis pulchritudo; ne intret mors in animam tuam per fenestras oculorumfelicissimum bonum est, et quam valde felicissimum splendidam pulchritudinem Christi amare et radiis fulgoris ejus pectora nostra illustrare, et omnem obscuritatem a nobis expellere. si infirmum inhabitantem corpusculum, pulchritudo coelestis admittere non despexit, angelica sublimitas non rejecit, claritas divina non repulit. Hancparabitur ei quantalibet pulchritudo carnis, non cutis utique nitida et arsura, non facies colorata vicina putredini, non vestis pretiosa obnoxia vetustati, non auri species, splendorve gemmarum, seu quaeque talia, quae omnia sunt ad corruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. Quisquis librdib deditus est ut lu¬
xuria. stupris q cortumpat᷑: in hoc malo bea¬
titudinẽ querit. ⁊ se miserum putat. cũ ad
sue concupĩe uoluptatẽ leticiam q ñ ꝑue¬
uit. beat̾ uͥo nõ dubitat seiactate cum ꝑue

Expanded text:
Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laetitiamque non pervenit, beatum vero non dubitat jactare cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
renouac̃o consistit. rectitudine seilicet in¬
tencõns. puritate affectõnis. recordacione
bone oꝑa cionis ꝑ qmͣi sibi bñ conscia me¬
mens maltũ ducit᷑. ad hoc ꝓculdubio as
censionis cuiꝰdam gradib ꝑuenit᷑. Greg̃

Expanded text:
enovatio consistit, rectitudine scilicet intentionis, puritate affectionis, recordatione bonae operationis, per quam sibi bene conscia memens in altum ducitur, ad hoc procul dubio velut ascensionis quibusdam gradibus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ritat᷑. quia inuirus lacessita ad nulliꝰ se
ulcõnis sue motꝰ excitat. dũ ꝓ magnis labo¬
rib maiora post p̾mia expectat. ũo cogitat
malum qr in amore mundicie m̃tem solidãs.
dum omne odiũ radicitꝰ eruit: u̾sare ĩ aĩo
qd̃ inquinat neĩcit. nõ gaudet suꝑ iniqui¬
tate. quia quo sola dilectõe erga om̃s ĩ hi¬
at. nec de ꝑdicione adu̾sanciũ exultat
congaud aũ u̾itati qr ut se cetos dilige̾s
ꝑ hoc qd̾ rectium malus conspicit. quasi de¬
argento augmento ꝓpru ꝓuectus hyla

Expanded text:
ritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento
Abbreviated transcription (Latin):
Canitas paciens est. benigna ẽ cum u̾ouũ
ex utroq defu̾it. caritas nõ est. siuidelicet
malos aut absq benignitate colerans ñ
auiat aut rursum se sine pacĩa exibens ue¬
gligit tosare quos amat. Ut a nob̾ catitas
uera teneat᷑. ncc̃e est qͣtinus et benignita¬
ti pac̾ia et rursum pac̾ie benignitas suffra¬
illata mala eqͣuimit̾ tolerat. benigna est.
quia ꝓ malis bona largit̾ mistrat. nõ
emulat᷑ qr phoc qd̃ in p̾senti mundo uil
appetit: inuid̾e̾ t̾renis successib nescit. non
inflatur. quia cum p̾miũ et̾ne retͥbucõnus
auxie desidat: te bonis se ext̾iorib nõ exal¬
tat nõ agit pperam. qr quo se iusolum di
ac ꝓximi amorem dilatat: quicquid a recti¬
tudme discrepat ignorat. uõ est ambicõsa.
auia quo ardent̃ intus ad sua sathagit: fõ¬
ris aliena uuslateꝰ concupiscit. ñ querit q̃
sua sunt. qr cuncta que hic transitorie pos¬
sid: uelut aliena negligit. cum s̾ ẽẽ ꝓpri

Expanded text:
aritas patiens est, benigna est. Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffraillata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi es
Abbreviated transcription (Latin):
Pictt paci̾a sic oportet fieri. quia timore
urgetur. dicit uoluntas bona sic expedͤ
et sic agend̾ est. qr spei attrahit᷑ rone
sic cupio sic desidõ uehem̃ter. felir amma
ad fulconem. O bona mat̾ caritas q̃ siue
foueat infirmos siue ex̃ceat ꝓuectos si¬
ue arguat in quietos. diusa diũsis exhi¬
bens. sic̾ filios diligit unuĩsos. Cum tear¬
guit mittis est. cumblandit᷑ simpler ẽ
pie sol seiuire. sine dolo mulce pacient̾ no¬
uit irasci humilit̾ indignari. Idem ĩ epͣ¬

Expanded text:
icit patientia: Sic oportet fieri, quia timore urgetur. Dicit voluntas bona: Sic expedit, et sic agendum est; quia spei attrahitur ratisic cupio, sic desidero vehementer. Videtis quantibus . 27. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos, diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos. Cum te arguit, mitis est; cum blanditur, simplex est: pie solet saevire, sine dolo mulcere; patienter novit irasci, humiliter indignari; laesa non pr
Abbreviated transcription (Latin):
end̾ te nutrit. Caro est p̾ceps ad libidinẽ
iupla ad petulanciã. frequs adlux̾iam. m¬
u̾etimida ad fornicacõem. crimen cotidie cri¬
mini supponit. pcc̃m pct̾is. nõ cessat cotidie¬
pessius dec̾iora comung̾e uoluntate cru¬
et tenebraꝵ amancissima qr cat̾e̾ diligit. sur¬
ge̾ negligit. amara est illi salus et dulcis
ꝑdicio. Sicut cinea lanan deuorat. et sicut
ignis ligna. fenũ et stipulam consumit. ita
caro rebellis et delicata aĩam consimt et
turis. Caro frigus timet aspuat᷑ famẽ at¬
tenuatur ugilus. libidinib exardescit. mo¬
lia queq et iocunda desid̾at. Iteni in epłis¬
Onĩs caro concupiscit ea que carns sunt
et quibdam illecebris ad mortiferas am¬
mã uoluptates crahit. sed nr̃m ẽ uolupta¬
tis ardorẽ maiore xp̃i ardore restringe et
lasciuieno iumentũ frems medie subiugan
ut uõ libidinẽ sed cibos querat et desider¬
et sefsorem sp̃m scĩ mod̾ato acq compõito

Expanded text:
n peccatis. Caro enim praeceps est ad libidinem, improba ad petulantiam, frequens ad luxuriam, inverecunda ad fornicationem, crimen quotidie crimini superponens, peccatum peccatis; non cessat pessimis deteriora conjungere: voluntate cruet tenebrarum amantissima: quia cadere diligit, surgere negligit, amara est illi salus, et dulcisplura? Sicut tinea lanam devorat, et sicut ignis ligna, fenum et stipulam consumit: ita caro rebellis et delicata animam consumit et turis. Caro enim frigus timet, aspernatur famem, attenuatur vigiliis, libidinibus exardescit, mollia quaerit, et jucunda desiderat. Contra spiomnis caro concupiscit quidem ea quae carnis sunt, et quibusdam illecebris ad mortiferas animam voluptates trahit. Sed bonorum est voluptatis ardorem majori Dei amore restinguere, et lasciviens jumentum frenis inediae subjugare, ut non libidinem, sed cibos quaerat, ac desideret sessorem, et suum Deum moderato atque composito
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃n medii sunt. quos nec sp̃uales pꝰsu¬
mus appellare. nec carnales. sed qui inter
uicia et uircutes fluctuantes nc̃ ad meli¬
ora retrahunt᷑ ⁊ sp̃c sunt. nũc carius lubri¬
co suꝑantur ⁊ caro sunt. Idem suꝑ mͣtchũ¬

Expanded text:
er hos medii sunt, quos nec spiritales possumus appellare, nec carneos; sed qui inter virtutes et vitia fluctuantes, nunc ad meliora retrahuntur, et spiritus sunt; nunc carnis lubrico supplantantur, et caro sunt. Si spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
sulammes apcius ad it̾ bñ agendi reduci¬
mus. si quedamilloꝵ bona ex late requira¬
mus. ut dum meis alia rep̾hendendo corti¬
pinus. alia amplectendo laudemꝰ qͣtnius
corum ten̾itudmẽ laus audita nut᷑at. qmͣ

Expanded text:
s aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cio apłoꝵ. Crux m̃rtyrum głiacio. Crux mõa¬
chorum abstinencia. Ctux uirgiũ castitas
Ctux gaudium sacerdotũ. Ccux ecc̃e fundã¬
scandalum iud̾oꝵ Crux ꝑdicio ipioꝵ Crux
mualidoꝵ urtus. Ctux egrocancium me¬
dicus. Crux emundacio lepsoꝵ. Crux paliti

Expanded text:
tio apostolorum, crux martyrum gloriatio, crux monachorum abstinentia, crux virginum castitas, crux gaudium sacerdotum, crux Ecclesiae fundamscandalum Judaeorum, crux perditio impiorum, crux invalidorum virtus, crux aegrotantium medicus, crux emundatio leprosorum, crux praedi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitanda. Non suffic̾e tͥ putes mandata
dei memoria ten̾e ⁊ oꝑib obluusci. sed
idõ illa cogitone cognosce: ut facias quic¬
nachum. Nõ dico a subditis mandata p̃posi¬
torum ẽẽ diuidicanda ubi nl iubĩ dep̾hend̾r
diuinis contrarium institutis. sed nccͣm¬

Expanded text:
oluantur. nec sufficere tibi putes mandata dei memoria tenere et operibus obliuisci; sed ideo illa cognosce, ut facias quicae . Nec dico a subditis mandata praepositorum esse dijudicanda, ubi nil juberi deprehenditur divinis contrarium institutis: sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
scuna mens lucet infacie. et secreta cordis
motu corpis et gestib indicat. Greg̃. lib¬
r.c ix. Int̾na facies hominis miens ẽ. inqͣ
minuꝵ recognostimur. ut ab auctore nr̃o
m̃tem reatus sui conscia accusat. qr a spei¬
sue fiducia ꝓtiuis frangitur. siintenta p̾cib
ned̾ deuicte culpe memoria mordetur. In p̾ce
macła leuanius cum noonos ꝓhĩça mala
cõmitcimus. nec ea queni nob̾ cõnissa sũt.
exꝓprio zelo retinemus. li .xui. c.x. Sicut¬
rem ymaginẽ deo noti atq conspicabiles.
sumus. Cum teatu culpe depͥmimur: ad de¬
uni leuare cordis nr̃i facieni u̾emiur .B. si¬
can .s. uxxi. facies u̾bi est nõ formata. sed for¬
mans. nõ ꝑstringens ocłos corꝑis s faciem
cordis letificans. grata quippe amoris nu¬

Expanded text:
sciva mens lucet in facie; et secreta cordis, motu corporis et gestibus indicantur. rna quippe facies hominis mens est; in qua nimirum recognoscimus, ut ab auctore nostro mentem reatus sui conscientia accusat. Quae ab spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Hinc pem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namqurem hominem Deo noti atque conspicabiles sumus. Cum vero culpae reatu deprimimur, ad Deum levare cordis nostri faciem veremur; ns. Facies est non formata, sed formans; non perstringens oculos corporis, sed faciem cordis laetificans: grata quippe amoris mu
Abbreviated transcription (Latin):
tura reseruat. sed eoꝵ corda eciam hic ubi
delinquũt penis implicat. ut eo ip̃o quo p¬
cant semetipõs fĩant. ut semp trepidisꝑ¬
q suspecti. mala ab alus pati metuant.
que se alus fecisse memin̾unt.li .xiiii.e

Expanded text:
a reservat, sed eorum corda hic etiam ubi delinquunt poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant, ut semper trepidi semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
petus carius sub uelamie sp̃ał impetus
palliatur. et qd̃ camalit̾ facit mntitur si¬
bi ip̃a cogitacio. quia hoc sp̃alit̾ faciat. om̃¬
seruiencis et obedientis est. diligendo aũ
fac̾e obedientis et amantis. Scda ꝑte om̃¬

Expanded text:
petus carnis se sub velamine spiritalis impetus palliat, et quod carnaliter facit mentitur sibi ipsa cogitatio, quia hoc spiritaliter faciat. servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis est et amantis; quia pe
Abbreviated transcription (Latin):
tur omĩs li .ii. Disce exemplo ꝓpħico pre¬
side nõ tam ad imꝑitand̃ qm ad factitand̃
qnͣter pilitari nõ decet. Diligent̾ omne
qui te diligunt. tracta añ fc̃m̃. qr post fc̾m
num mutilẽ putes. et quicquid bom in te
iuen̾is. illi t̾buas aquo om̃e bonũ ẽ Snrĩ¬

Expanded text:
 malo est. Disce exemplo prophetico praesidere non tam ad imperitandum, quam ad factitandum quenter periclitari non decet. Diligenter proiqui te diligunt. Tracta ante factum, quia post factum ervum inutilem reputes; et quidquid boni in te inveneris, illi tribuas, a quo omne bonum, et si
Abbreviated transcription (Latin):
bonis morib dulcior. in confilus utilior.
ad constanciã subeunde mortis ꝑacior. ad re¬
pͥmendas libidines finior. Idem suꝑ lucam
Bona m̃tis senectus. que nõ id qd̃ suaue cor¬
ꝑi sed qd̾ menti utile putat eligit. nec uo¬
luntario corꝑis capitur appetitu. ambiꝵ¬

Expanded text:
bonis moribus dulcior, in consiliis utilior, ad constantiam subeundae mortis paratior, ad reprimendas libidines fortior. Infirmo mentis senectus, quae non id quod suaue corpori, sed quod menti utile putat eligit nec uoluntario corporis capitur appetitu,
Abbreviated transcription (Latin):
Multa obscurttas inscͥpturis ꝓpħicis. sed si
inann qͣdam m̃tis tue scͥptura ꝵ ianuã pul¬
ses. et ea que sunt occulta diligent̾ exa¬
mines paulatim incipies rõem colligere
dẽoꝵ et aꝑiet᷑ tibi u̾o ab alio sed ader u̾bo.
Intendamus cor nr̃m ut p̾simus intellig̾e̾
ẜiem scͥpturaꝵ. et u̾bũ nob̾ uenire a domi¬
no postulemus atq inelłcn dati Idem de¬

Expanded text:
Multa obscuritas est in scripturis propheticis: sed si manu quadam mentis tuae Scripturarum januam pulses, et ea quae sunt occulta, diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum; et aperietur tibi non ab alio, sed a Dei Verbo, intendamus cor nostrum, ut possimus intellegere series scripturarum, et uerbum nobis uenire a domino postulemus atque intellectum d
Abbreviated transcription (Latin):
pis. ĩmo ut sapias ⁊ ad bonãm̃tem magno
cursu ac totis uirib tende. anibiꝵ. iep̃¬
gitur. Sapiens ergo idem est aĩmo ñ minu¬
itur nõ auget᷑ rer̾ mutõnib nec ut ꝑuulus
fluctuat. ut cirꝯfu̾tur onũ uento doctͥne. s¬

Expanded text:
pis, immo ut sapias, et ad bonam mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si titudo. Sapiens ergo idem est animo, non minuitur, non augetur rerum mutationibus: nec ut parvulus fluctuat, ut circumferatur omni vento doctrinae, s
Abbreviated transcription (Latin):
C.xi. ꝟa sc̃ia afficit u̾o extollit. nec suꝑbien¬
tes quos impleu̾it. sed lam̃tantes fac̾ Qua
quisq cum repletus fu̾it pͥmo loco se scire
appetit. et iam conscius sui cauto ꝑ illam to¬
bustiꝰ sapit. qnͣto se infirmũ in illa u̾ius recog¬
noscit. atq ampliorẽ uiã huiꝰ sc̃ĩe. ip̃a ei hu̾ili¬
tas aꝑit. dũ qr imbecillitatẽ suã conspicit.

Expanded text:
cientia afficit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscit; atque ampliorem viam hujus scientiae ipsa ei humilitas aperit; dumque imb
Abbreviated transcription (Latin):
incelo cecidit angelus sub p̃sencia diumi¬
tatis. adam ĩ ꝑadyso de loco uoluptatis.
uidas mmũdo de scola saluatoris. Idem¬
uudiq mͥ mala bella undiq tela uolant.
undiq ꝑicła. undiq impedim̃ta. quaꝯq
me u̾tam nulla usqmͣ securitas est ⁊ que
mulcent. et que molestant timeo. et esu¬
ries et refecto ⁊ sompnus ⁊ ingłie et la¬
bor ⁊ requies uulitant contrame. Crisoꝰ¬

Expanded text:
In coelo enim cecidit angelus sub praesentia divinitatis; Adam in paradiso de loco voluptatis; Judas in mundo de schola Salvatoris. Haeundique mihi bella, undique tela volant, undique pericula, undique impedimenta! Quocunque me vertam, nulla usquam securitas est. Et quae mulcent, et quae molestant, timeo: et esuries et refectio, et somnus et vigiliae, et labor et requies militant contra me. Di
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. li .ii. Sic se hñt mortalium corda qd̾ scimus
qũ nc̃ce nõ est in ncc̃itate nescimꝰ. Idem suꝑ¬
qui cum timore et tremore tuam ip̃ius oꝑa¬
ri sałm ꝓ temꝑis breuitate festinas. ea scire
pͥus ampliꝰq cuinto: que sensĩs uicimora
saluti. Scias quo ordine. quostudio. quofine
quo nosse oporteat. Qͦ ordine: ut id prius
qd mat᷑ius ad sałm. quostudio: ut id arden¬
ciuis qđ uehem̃cius ad amorẽ. quofine. ut ñ
ad inanẽ gł̃am. aut curiositatẽ. aut aliqͥd
simle. sed tantũ ad edificacõem tuam uel
ꝓxiii. Sunt quiscire uolunt eo fine tant̾
ut sciant. et turpis curiositus ẽ. et st̃ quisci

Expanded text:
. Nempe sic se habent mortalium corda, quod scimus cum necesse non est, in necessitate nescimus. Moysqui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire potius ampliusque curato quae senseris viciniora saluti. quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fine tantum, ut sciant; et turpis curiosi
Abbreviated transcription (Latin):
Puto copiose satis affluere sapͣ. quiq int
satur. tantũ ut fidelis obedĩa ꝓpͥam morti¬
ficet uoluntatẽ humilis continẽcia carua¬
lem ꝑit̾ et scłarem amputet uoluptatem.
hylaris pac̾ia utramq ꝑiter et coͣrlem scilic

Expanded text:
t, copiose satis affluere sapientia, quicudienter conversatur: tantum ut fidelis obedientia propriam mortificet voluntatem; humilis continentia carnalem pariter et saecularem amputet voluptatem; hilaris patientia utramque simul, et corporalem scilic
Abbreviated transcription (Latin):
Quib laudib dignũ qnͣto amplectendum
putas asfcu fr̃em illum qui sie querela cõ¬
usans int̾fres tota sollicitudine cauet. ne
quid in eo sit qd̾ ab alus portari oporteat. ⁊
qͥdquid in alus est hou̾osum patissime portat
qui singłoꝵ scandala sua reputat. Idẽ ĩep̃

Expanded text:
im laudibus dignum, quanto amplectendum putas affectu fratrem illum, qui sine querela conversans inter fratres, tota sollicitudine cavet, ne quid in eo sit quod ab aliis portari oporteat; et quidquid in aliis est onerosum, patientissime portat? qui singulorum scandala sua reputat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
opus est pietate. ueq contrad̾re diuine
scͥpture siue intellecte. si aliqua ꝑcutit nr̃a
uicia siue nõ intelłce qiͣ nos melius saꝑe.
meliusq p̾ciꝑe possemus. sed cogitare po¬
cius et cret̾e id ẽẽ melius et u̾ius qd̃ ibi
scͥptum est ⁊̃ silateat. qmͣ id qd̃ nos ꝑ nos¬

Expanded text:
te, neque contradicere divinae Scripturae sive intellectae, si aliqua vitia nostra percutit; sive non intellectae, quasi nos melius sapere meliusque praecipere possimus: sed cogitare potius et credere id esse melius et verius quod ibi scriptum est, etiam si lateat, quam id quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
pĩa que a tõ est. pͥmũ quid pudica est. denide
pacifica omnẽ cogitacõeni in qua ħ duo ñ con¬
curtũt a dei sap̾ia alienam ẽe u̾o dubites.
ea nͥo que pudica uidet᷑: nec aduicia trahit
aꝑte. sed u̾tutis p̃cendit ymagiẽ tũ pͥmũ

Expanded text:
ia quae a Deo est, primum quidem pudica est, deinde pacifica . Omnem ergo cogitationem, in qua haec duo non concurrunt, a Dei sapientia alienam esse non dubites. Eam vero quae pudica videtur, nec ad vitia trahit aperte, sed virtutis praetendit imaginem; tu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iano. Gaudet piscis qñ haniũ ñ uidens
escam deuorat. sed cum piscator eum addu¬
c̾e ceꝑit. iuisc̾a eius torquent᷑ pͥmo. deinde
bonis tempalib bouos seputant. haminu
enĩ acceꝑunt. et cum illo sibi uagantur.
ueniet tempꝰ ut senciant qnͣta tormenta
cũ auiditate deuoraũunt. Ioꝰ i ep̃. uult¬
te deus ita passiones alt̾ius sentire ut tu
niri cupes ita alt̃i subuenias. Greg̃. moꝵ¬

Expanded text:
am gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo te ita alterius angustias sentire ut tuaniri cuperes, ita alteri ipse subuenias propter i
Abbreviated transcription (Latin):
Qui seillicita memiuit cõmisisse. a quib dam¬
⁊ licitis studeat abstu̾e. qͣtnius ꝑ hoo condito¬
ri suo satisfaciat ut qui cõmisit ꝓhita. sibi¬
met ip̃i abscid̾e debeat ⁊̃ concessa et se repre¬
hendat nm̃imis qui se mem̾̃it in maximuis

Expanded text:
qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere; quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat: ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam commissa, et se reprehendat in minimis, qui se meminit in maximis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualet fortitudo ⁊ consiliũ ꝯsuetudinẽ am¬
putat. et intelłc̾s iugens ꝯtẽptũ amouet.
et disparente omĩno malicia sapͣ regnat.
ce̾ truserat. malicia uigulau̾at timor susti¬
tat. pietas blande demulcet. scĩa qd̃ actum
sit indicans tolorem appouit qd suñ est for¬
tituto erigit. consiliũ soluit intelscs educit
de cart̾e. sapͣ m̃sam pouit. refocillat esurien¬
tem. et salutarib reꝑat alim̃tis. In ł. sm̃.

Expanded text:
praevalet fortitudo, et consilium consuetudinem ampraevalet fortitudo, et consilium consuetudinem ampulat, et intellectus vigens contemptum amovet, et disparente omnino malitia, sapientia regnat. cerem truserat, malitia jugulaverat; timor suscitat, pietas blande demulcet, scientia quid actum sit indicans dolorem apponit; quod suum est fortitudo erigit, consilium solvit, intellectus educit de carcere, sapientia mensam ponit, refocillat esurientem, et salutaribus reparat alimentis. SERMO XV.
Abbreviated transcription (Latin):
uiat᷑ qd uͥtuti accedens qd̾dam ueluti cõ¬
dm̃itum sapitũ reddat. que ꝑse infulsa quo¬
et corpus impleuit ut qui ꝑfenunã de for¬
trnus sapĩa dum sensum carius infatuat.
purificat intelłc̾m cordis palatum sauat
et reꝑat. Sauo palato sapit bonũ Sapit
⁊̃ sapĩa qmͣ in bonis nllũ melius. Beata
qmͣ sibi totam uendicauit sapor bomi ⁊ odi
un mali. hoc reformate est. hoc sapĩe uicto¬
riam felicit̾ exꝑiri. Iu quo eudenciꝰ sapien¬
cia unc̾e maliciam comꝓbat᷑. qmͣ cum ex¬
cluso sapore mali. quiuo aliud qmͣ ip̃a malia
est. boni quid̃ intinus sapor mentis ĩtima
occupare tota suauitate sentit᷑ Ad uͥtutem
spectat tͥbułones fortit̾ sustiñe ad sapĩam
gaud̾e intͣbulacõnib. Confortare cor tuũ
ad finẽ fortit̾ sapĩa. uictͥx eradicando singła
uicia. singłasq inse̾ndo uͥtutes. Excutitur
tur curiositas. ut succedat pietas. exꝑiencia
mali fugat᷑. apponit᷑ q scĩa. sic et concupĩe

Expanded text:
minatur, quod virtuti accedens, quoddam veluti condimentum, sapidam reddat, quae per se insulsa quoet corpus implevit, ut qui per feminam defortrans sapientia, dum sensum carnis infatuat, purificat intellectum, cordis palatum sanat et reparat. Sano palato sapit jam bonum, sapit ipsa sapientia, qua in bonis nullum melius. 9. Qum mali. Hoc reformari ad sapientiam est, hoc sapientiae victoriam feliciter experiri. Nam in quo evidentius sapientia vincere malitiam comprobatur, quam cum excluso sapore mali, qui non aliud quam ipsa malitia est, boni quidam intimus sapor mentis intima occupare tota suavitate sentitur? Itaque ad virtutem spectat tribulationes fortiter sustinere: ad sapientiam, gaudere in tribulationibus. Confortare cor tuum, ad finem fortiter sapientia victrix, eradicando singula vitia, singulasque inserendo virtutes. Excutitur tur curiositas, ut succedat pietas; experientia mali fugatur apponiturque scientia. Sic et concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ris mebriat. sed curiositate nõ caritate. ĩ¬
plens no nuitͥens. inflans nõ edificans in¬
gurgitans uõ confortans. S̾. xxuii. Non¬
dico ꝯtempnẽdam aut negligendam sciam
lr̾atum que ornat aĩam et erudit eam. et
facit ut possit ⁊̃ alios erudire. In s̃. quomoco¬

Expanded text:
inebriat, sed curiositate, non charitate; implens, non nutriens; inflans, non aedificans; ingurgitans, non confortans. 8. Sed dico contemnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo
Abbreviated transcription (Latin):
uelut caduca et transitoria contempnendil.
illa u̾o ut ꝑfc̃a bona totis appetenda desid̾us
timoris frigus ex recordacõe pc̃coꝵ et carita¬
tis fernor ex appetitu d̾inaꝵ ꝓmissionũ te¬
piditatẽ amouet eaꝵ que nũc st̃ pessimar̃
occupacõnũ. ut uec euomas sapĩam. nͨ euo¬

Expanded text:
velut caduca et transitoria contemnenda; illa vero ut perfecta bona totis appetenda desideriis, timoris frigus ex recordatione peccatorum, et charitatis fervor ex appetitu divinarum promissionum, tepiditatem amovet earum, quae nunc sunt, pessimarum occupationum: ut nec evomas sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ad epħ. Scurril. Int̾ stultiloqͥum et scurri¬
litatẽ hoc int̾est. qd stultiloqͥum nicħ inse
sapiens et corde homnuis dignũ ht. S curri¬
litas u̾o de prudenti mente tescendit. et
consulte appetit q̃dam. uł urbana u̾ba uel
rustica uł turpia uł fateta que nos alio ũ¬

Expanded text:
anferendum. Inter stultiloquium autem et scurrilitatem 641 hoc interest, quod stultiloquium nihil in se sapiens et corde hominis dignum habet. Scurrilitas vero de prudenti mente descendit, et consulto appetit quaedam vel urbana verba, vel rustica, vel turpia, vel faceta, quam nos jocu
Abbreviated transcription (Latin):
tebas. Qͥ addit scĩam addit et dolorem. ut
u̾acis et sc̃e scĩe sit tolor subseqũs argum̃tũ¬
S̾m̃ in ascens̃. Pessimus mous inflans
rnt qnͣtũ p̃r eoꝵ m illiꝰ montis ascensu des¬
cendit. ĩmo qmͣ grauit̾ cecidit. qnͣtum tota
terecta sit et conquassata post̾itas. Uideas a¬

Expanded text:
a qui addit scientiam, addit et dolorem , ut veracis et sanctae scientiae sit dolor subsequens argumentum in Jericho. Pessimus mons inflans rint quantum pater eorum in illius montis ascensu descenderit, imo quam graviter ceciderit, quantum tota dejecta sit et conquassata posteritas. Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
L Osapĩa que
attingis a fine usq ad fiẽ forcit in institu¬
endis et continendis teb et disponis oĩa
suauit᷑ in brcindis et ordinandis affc̃ib. di
poscit. et dispone afft̃s ur̃os. ꝓut nt̃a ũi¬

Expanded text:
 Sapientia, quae attingis a fine usque ad finem fortiter in instituendis et continendis rebus; et disponis omnia suaviter in beandis et ordinandis affectibus! dposcit; et dispone affectus nostros, prout tua veri
Abbreviated transcription (Latin):
beant ⁊ ad aliud extͥnsecꝰ occupari.⁊ ad
dinacione aliquid eis ño appetentib de hiꝰ
scłi curis imponit᷑. cedant t̾o quẽ diligunt
et p̾ amore eius int̾nsecꝰ solam illus deside
rant uisionem. p̾timore u̾o eius impõĩtã
sibi extͥusecus hunulit̾ exhibeant actõem.
ut ⁊ uacare d̾o appetant ex gra disctõnis.
et rursũ curas suꝑimpo̾itas ex condicione

Expanded text:
et ad aliud extrinsecus occupari, ut dinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solant visionem, prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione
Abbreviated transcription (Latin):
bito Osuauissima lux purgate mentis
sapͣ. nõ enĩ cessas iuuere nob̾ que et qnͣ¬
ta sis. et nutus tui st̃ om̃e creat᷑aꝵ decus.
ue qui d̾e linquut te ducẽ et oberrant ĩ ues¬
tigus tius qui iuitꝰ tuos ꝓte amant. et
obluiscũtur quid ĩnuas. Et artifex enĩ
mnuit quodã modo spectatori oꝑis sui de
ip̃a opis pulchritudme. neibi totus heat
sed spem corꝑis fabricati sic ꝑcurrat ocłis
ut in eum qui fabricauit recurrat affc̾u. Id̾¬

Expanded text:
o suavissima lux purgatae mentis sapientia! non enim cessas innuere nobis quae et quanta sis; et nutus tui sunt omne creaturarum decus.e qui derelinquunt te ducem, et oberrant in vestigiis tuis, qui nutus tuos pro te amant, et obliviscuntur quid innuas, m quodammodo innuit spectatori operis sui de ipsa operis pulchritudine, ne ibi totus haereat, sed speciem corporis fabricati sic percurrat oculis, ut in eum qui fabricaverit recurrat affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
sttare. ħ sibi obseqñtib p̾cipit honoꝵ culmi¬
ua quer̾e. adepta temꝑalis głie uaunt a¬
te gaud̾e. irrogata ab alus mala multipli¬
cius redd̾e. cum iires suppetũt nullis resis¬
tentib ced̾e. cũ uͥtutis possibłtas deẽ quid¬
quid expłe ꝑ maliciã ualet. hoc in pacifica
re. u̾a ut st̃ dilig̾e. falsa deuitare. bona gra¬
tis exhib̾e. mala libencius tolare qmͣ fa¬
c̾e nullã inuirie ulcõem quer̾e ꝓ u̾itate
contumeliam lucr̃ putare. Quidquid in¬

Expanded text:
aec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica re, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣtũ iuilt ego sapientẽ ño dicam dum nes
timebit uec diliget dm̃. Idem in medit¬
caunt̾ .s̾. luxu. Ex quo cordis palatũ sensu
carius p̾ualente infecit uͥrus ẜpentis anti¬
qui. cepit amine nõ saꝑe bonũ. ac sapor noxi¬

Expanded text:
quantum vult; ego sapientem non dixerim, dum nec timebit, nec diliget Deum. Quomodo eninostri. Ex quo cordis palatum sensu carnis praevalente infecit virus serpentis antiqui, coepit animae non sapere bonum, ac sapor noxi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ Sapĩa carius uoluptuosa est ñ pudica.
sapĩa mundi cumultuosa ẽ nõ pacifica sapĩa
uera que ex do pͥmũ quid̃ pudica ẽ ũ querens
que sua sunt. s que iħ̾u xp̃i ut nõ suã quisq
faciat uoluntatem. sed consit̾et que sit uo¬
luntas dei. temde picifica nõ hũndans nisen
su fuo. sed alieno magis adquiescens consi¬

Expanded text:
m sapientia carnis voluptuosa est, non pudica: sapientia mundi 778 tumultuosa est, non pacifica. Sapientia vero quae ex Deo est, primum pudica est, non quaerens quae sua sunt, sed quae Jesu Christi, ut non suam quisque faciat voluntatem, sed consideret quae sit voluntas Dei; deinde pacifica, non abundans in suo sensu, sed alieno magis acquiescens consi
Abbreviated transcription (Latin):
ce a detractõe lingue. custodi sermones tu¬
os et scito qr ꝑ cuncta que dealus loq̃tis
tua conscĩa iudic̾is. et in hus ip̃e depͥhen¬
dendus eris: que malus arguebas. Pauce
q inuenias. qui ita ircep̾hensibilẽ uitam
suam exib̾i uelit. ut is nõ libent̾ rep̾hen¬
dat alienam. Tanta huius mali. libito
mentes hominũ inuasit. ut ⁊̃ qui procul
ab alus uicus recesserunt. mistud tam̃
modo nõ detrahas sed ne alu quid̃ detra¬
henti aliqũ credas. ne obtrectatori aucto¬
ritatẽ de consensu tuo tͥbuas. eiusq uici¬

Expanded text:
ce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Nemque inuenias, qui ita inreprehensibilem suam uitam exhibere uelit, ut is non libenter reprehendat alienam. tantaque huius mali libido mentes hominum inuasit, ut etiam, qui procul ab aliis uitiis recesserunt, in istud tamen modo ipsa non detrahas, sed ne alii quidem detrahenti aliquando credas nec obtrectatori auctoritatem de consensu tuo tribuas eiusque uiti
Abbreviated transcription (Latin):
tͥam tendunt. nunc semetip̃os tempilit᷑
mafflictonis loco despicut. ut tunc in lo¬
Aue ne aut lingͣni aut aures hẽas prus¬
rientes .i. ne aut ip̃e alus detrahas ã
alios audias detrahentes. Nemo muito au¬
ditorilibent̾ refert. Sagitta in lapidẽ nũqͣ
figit᷑. Int̾ duni tesiłieus pcutit dirigentem
Discat tetractor dum te uid. ũo libenter
audire. nõ facile detrahe. Cum detractortb
ait sałon ne cõunscearis. qm̃ repente ueni¬
et ꝑdicio eorũ et rumã ut̾ usq qͥs nouit:

Expanded text:
triam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco dejiciunt, ut tunc in loue, ne aut linguam aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas aut alios audias detrahentes. sedens, ditori libenter refert. Sagitta in lapidem nunquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. Discat detractor, dum te videt non libenter audire, non facile detrahere: « Cum detractoribus, ait Salomon, ne miscearis, quoniam repente veniet perditio eorum, et ruinam utriusque quis novit?
Abbreviated transcription (Latin):
ledicur nsi a se ip̃o. Diites etiam si totĩ
orbẽ possibile ẽẽt possideri a singłis: adhui
tam̃ indesid̾ro eius ard̾ent. Seneca inepłi

Expanded text:
i. Nam et ipsi divites, etiam si totum orbem possibile esset possideri a singulis, adhuc tamen in desiderio ejus arderent. Paup
Abbreviated transcription (Latin):
namq artus distendit᷑. ut in suo tempore cũ
utlitate tendatur. qr si occium relaxacõnis
nõ accipit: fi̾endi uirtitem ip̃o usu tensioĩs
pdit. Sic aliqñ in ex̾citacione uͥtus cum ꝑ¬
discrecionẽ p̾r̾ mͣtit᷑ reseruat᷑. ut tanto post
uicia l̾alent᷑ fi̾at: qnͣto aꝑcussione int̾im¬

Expanded text:
namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur. Qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus, cum pdiscretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valent