comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memiuit sui: intelligit se dilig̾se. Hoc
si cerniimus. c̾nimus triuitate.ñ dũ gge
dm̃ . s ymaguie dĩ. Hic enĩ q̃dam appae̾t
trinitas. memorie intelligentie.⁊ amoi̾s.
Hec gͥta. potissimiu tractemus. memo¬
namꝰ ĩ telligentia uoluntare̾. Hes igitũ

Expanded text:
meminit sui, intelligit se, diligit se; hoc si cernimus, cernimus Trinitatem, nondum quidem Deum, sed imaginem Dei. Hic enim quaedam apparet trinitas memoriae, intelligentiae et amoris. Haec ergo tria potissimum tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem. Haec ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus eni diuine seueritatis. ineco falli po¬
tuit. ut ueniale creseret c̾e ꝯmifsu. Sido¬
lo illo ẜpentino. quo mułr seducta ẽ. nł¬
lo m̃o arbitror illu ponusse seduci. ¶ Ex
his datur intelligi ꝙ mulrer plus peccamĩt
inqua maioris minoris p̾sumprõ fuit.

Expanded text:
tus enim divinae severitatis, in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo arbitror illum potuisse seduci. Ex his datur intelligi quod mulier plus peccavit, in qua majoris tumoris praesumptio fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Pꝰ ostqua enĩ mułr seducta m̃aduca¬
uit. eiq dedit. ut simul ederent. noluit ed̃
contristare. qua credebat sine suo solaro
ꝯtabescere. zase alienatam omĩo intertre.ñ
quid̃ carnali uictus ꝯcupiscentia. quã non¬
du senẜat. s amicabili qͣda beniuolẽtia.
q̃ plerũq fit ut offentatur d̾s. ne offenda¬
tut amicus. Nõ eum facere ñ de bnisse.

Expanded text:
vit. Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire; non quidem carnali victus concupiscentia, quam nondum senserat, sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus ne offendatur amicus, quod eum facere non deb
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃e rei teneantur. qui pecc̾a patrũ imittan¬
tur. ⁊ q̃r patres ꝯmemorauit. cũ ⁊ illi dĩ mali
sint: qui quoꝵ libet maloꝵ peccata imiitu̾¬
tur.S ĩo patres sp̾ałr nominauit. quia ma¬
xime patres filii unitar solẽt quos p̾ti¬
pue diligunt. Et ĩtia ⁊ quarta gnͣato̾em
i̾o memorauit: quia solent parentes inter¬
du tam diu uiue̾. donec filios tercios. ⁊ qͣr¬
tos hãnt. qui patru iniquitates uitentes eo¬
ni inpietates hr̃des ꝑmiitatt̃e efficiũtur.
Scd̾m hunc modũ recte intelligitur ad lit
beat intelligi secundumꝰ misterui.

Expanded text:
tione rei teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitantur? Sed ideo patres specialiter nominavit, quia maxime patres filii imitari solent, quos praecipue diligunt. Et tertiam et quartam generationem ideo commemoravit, quia solent parentes interdum tamdiu vivere, donec filios tertios et quartos habeant; qui patrum iniquitates videntes, eorum impietatis haeredes per imitationem efficiuntur. Secundum hunc modum recte intelligitur ad litt intelligi debeat secundum mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
nb significamus. Et cum dñis. aliam ⁊
aliam. ñ diu̾sitate uł alienatce̾m ibi põi¬
mus. s confusione sabellianam exdudi¬
mus. Qu̾o ibi accipiatur discretio.
Ta ⁊ cam dicuntur discrete ꝑ sonc uł am
dicunt discreto eẽ in ꝑsonis. eande intel¬
ligentiam facimus. co enim mõ ibi acci¬
pitur distinctõ. quo discretõ. Et congnie dĩ
ibi ce discretõ uł distinctõ: ñ diusitas ur

Expanded text:
ificamus. Et cum dicimus, aliam et aliam, non diversitatem vel alienationem ibi ponimus, sed confusionem Sabellianam excludimus. 8. Quomodo ibi accipiatur discretio. Ita et cum dicuntur discretae personae, vel cum dicitur discretio in personis esse, eamdem intelligentiam facimus. Eodem enim modo ibi accipitur discretio, quo distinctio. Et congrue dicitur ibi esse discretio vel distinc
Abbreviated transcription (Latin):
Otand̾ ⁊̃ ẽ ꝙ decimꝰ orto legitur d̾ oĩb resta¬
urandus. S cũ ñ sint nsi noue ordines
nec plures fuissent. ⁊ si illi qui cecideniͣt
ꝑititissent. mouentur lectores qũo scup¬
tura dicat decimu ordine ꝯpleri exõib. og̃¬

Expanded text:
otandum etiam quod decimus ordo legitur de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt rstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem compleri ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt decimu ordine. tanqua nou̾e sĩt ordi¬
litte mentoꝵ statuendos ĩ ordinib ange¬
loꝵ. Qd̾ engoꝰ legitur decimus ordo ꝯplen¬
dus ẽ d̾ lo̾ib. ext̾ali sensu dictum fore ac¬
çipi põt. qr de hominib restaurabitur ꝙ
ĩ angłis lapsum ẽ. dequib tot corruerũt

Expanded text:
 decimum ordinem, tanquam novem sint aqualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendus de hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur quod in angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
unam massa fecentu. ñ tam̃ nulla inter
cos ẽ diu̾sitas. ꝓ cecuit ergo aliquidmꝑr
atorib. Quo quamuis ñ dum st̃ iustifica¬
ti. digni efficiuntur iustificatre. Et item p̃¬
cedit in aliis peccatorib quo dignisũt obtu¬
sione. Ecce his uiderut aug dicere. ꝙ ap̃a
d̾i uoluntas qua alios eligit. alios reproᷤ¬

Expanded text:
nonnulla inter eos est diversitas. Praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa Dei voluntas qua alios eligit, alios repro
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝙ si ꝑꝑ funum merita electũs eẽt. ia
nͥ exgr̃a eer electõ. ꝯlõ ergo ideo electus ẽ
gent d̾s ĩ minore ñdum nato cui dixit
ẜuituru eẽ maiorem. ⁊ quid ineod ma¬
iore simłr ñdum nato reꝓbauĩt. ad ħ¬

Expanded text:
i propter futura merita electus esset, jam non ex gratia esset electio. Non ergo ideo electus estgerit deus in nondum nato, cui dixit seruiturum esse maiorem, et quid in eodem maiore similiter nondum nato reprobauerit, d
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃tc̃ĩs ꝑspicuũ fit ꝙ maior fuit lib̾tas ar¬
bitru fuit.in qua poterat pecrare ⁊ ñ pecca¬
re. Ultima uõ erit. in qua potͣt ñ peccare ⁊
ñ potent peccare. Media uõ ẽ. in qua põt

Expanded text:
 perspicuum fit quod major fuit libertas arbitrii fuit in qua poterat peccare. Ultima vero erit in qua poterit non peccare, et non poterit peccare. Media vero, in qua potest
Abbreviated transcription (Latin):
toẽs inse d  hr̃e nõ posłit. ñ enim põt ãuu¬
lare. laqui ⁊ huius moi. eas tam increatu¬
ris oꝑari põt. facit enim ut homo ambulz.
Nlainatur ⁊ huius mõi. ꝯdõ ergo ꝑistas ac¬
tões diuine potentie detrahitur aliquid. ꝗa¬

Expanded text:
s habere non possit non enim potest ambulare vel loqui et hujusmodi, eas tamen in creaturis potest operari, facit enim ut homo ambulet, et loquatur, et hujusmodi. Non ergo per istas actiones divinae potentiae detrahitur aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptoa ĩ sistamus. ostendentes qd̾ magͥ¬
tudine nulla triu ꝑsõarum alia suꝑat.
quia nulla maior aliis. nec maiꝰ aliqͥ st̃
due ꝗͣ una nee tres qua due. nec maĩor
ds qua sĩgłi eorum quia singłus illoꝵ
ꝑfectus ẽ. nec ẽ quo crescat illa ꝑfectõ.

Expanded text:
eptoquo insistamus, ostendentes quod magnitudine nulla trium personarum aliam superat, quia nulla major aliis, nec majus aliquid sunt duae quam una, nec tres quam duae, nec major Deus quam singuli horum, quia singulus horum perfectus est, nec est quo crescat illa perfectio.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siłr s̃ p̾scuũt hõa q̃ habiturus fuiss si
inobedientia ꝑstitiss. responderi põt. ꝙei
mag̾ facienda indicta s̃ quã futura reue¬
lata. Accepit eni scĩa. ⁊ p̃ceptu eoru
q̃ facienda fuerãt:. s ñ hũit p̾ sc̃am eoꝵ¬

Expanded text:
r praescierit bona quae habiturus fuisset, si in obedientia perstitisset, responderi potest quod ei magis facienda indicta sunt, quam futura revelata. Accepit enim scientiam et praeceptum eorum quae facienda fuerant, sed non habuit prae
Abbreviated transcription (Latin):
tet ysidorus: ip̃e aperit dicens. Consan¬
gumitas dum se paulatim ꝓpaginu
ordinib dironens usq ad ultimum
gradum ꝓtraxerit. ⁊ ꝓpinquitas e̾e d̾¬
sierit. trc primu lex̾ ĩ matrimonii ũi¬
culu eam recipiet. ⁊ quodam mõ inci
piet pxnocare fugientem. Iõ aũt. usq
ad .uiͦ. gniͣs gradu ꝯsanguinitas ꝯsti¬
nita ẽ. ut sicut sexetatib mundi ge¬
neratõ. ⁊ hominis status finitur. ita
ꝓpinquitas gnͣs tot gradib t̾minet᷑.
mina ꝯtment᷑. Ultra guos nec affinitaᷤ
ĩuenitur. nec successio põt amplius
ꝓrigari. Scd̾m alios .uii. gradus io co¬
sponse iũgatur. sicut pꝰ hanc uitam

Expanded text:
tet Isidorus, ipse aperit, dicens: « Consanguinitas, dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum protraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum eam recipiet, et qrevocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio, et hominis status finitur, ita et propinquitas generis tot gradibus terminaretur. mina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius praerogari. Secundum alios septem gradus ideo cosponsae jungatur, sicut post hanc vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
guis. Et idõ sacerdotes dicuntur ꝯficere coͦr
xp̃i ⁊ sanguine. quia corum ministenio
sub̾a panis sit carro. ⁊ sub̾a uini fit sangnis
xp̃i. nec tam̃ aliquid additur corporii uł
misteriu fidei credi salubrit᷑ po̾t. ĩ uesti¬
gari salubrit n̾o põt. Qd̾ ergo corpus xͥ
panis mutato̾e in id ñ augm̾tatur nec
sanguis exuini ꝯu̾sione. eius nolu̾tati
⁊ potentie ascribatur qui corꝰ ecluxit de uir¬
farina facta ẽ panis. ⁊ aqua facta ẽ uinu̾
nec tam̃ dr̃ faria ẽ ꝑanis.⁊ a qua ẽ uin

Expanded text:
dotes dicuntur conficere corpus Christi et sanguinem, quia eorum ministerio substantia panis fit caro, et substantia vini fit sanguis Christi; nec tamen aliquid additur corpori vel Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virfarina facta est panis, et aqua facta est vinum, nec tamen dicitur: Farina est panis, et aqua vin
Abbreviated transcription (Latin):
si. De affinitate ꝯsanguinitatis ꝑ gradꝰ
cognarõis. placuit uiq ad .uii. gn̾atõe
obsuare. ꝯlam ⁊ hr̃ditas retum plega¬
les instrum̃torum diffinitiones sancci¬
ta. usq ad .uii. gradum ħ̾rdum ꝓtendit
successicẽ. Nõ eͥ eis succederent. nisi de
ꝓpagine cognarõis deberetur. ¶ Hĩsant¬
toritatib ur sinuatur ⁊ que sit affinitas.
tate.

Expanded text:
sanguinitatis per gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, tate.
Abbreviated transcription (Latin):
te quam dicitis parentela ee̾ que ad
⁊ illi. mea suaq parentesa. ꝓpinquittis
una efficitur. Quo circa ego ⁊ soror uxo¬
ris mee. ĩ uno ⁊ primo gr̾adu erimus.
Filius uõ eius ỹo gradu erit ame. Neꝑ¬
tis nõ tercio. Ioq uttiq inceteris age¬
dum ẽ successionib. Uxorem uõ ꝓp̃i¬
qui cuiuscũq gradus sit. ita me opͥor¬
tet actendere. que ad modũ ip̃ius qͣq
gradus aliqua femina ꝓprie ꝓpinqui¬
tatis sit. Quod niuiiru uxori mee d̾
ꝓpinquitate uiri sui ĩ cu̾ctis cognanio¬
nis gradib ꝯuenit obẜnare. Qui noͣ a¬
gutur ꝯ sanguineis ꝓpriis ⁊ ꝯ sangui¬
custodienda ẽ. quia ꝯstat cos duos fu¬

Expanded text:
te, quam dicitis parentelam esse, quae ad et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae, in uno et primo gradu erimus; filius vero ejus, secundo gradu erit a me; neptis vero, in tertio. Idque utrinque in caeteris agendum est successionibus. Uxorem vero propinqui cujuscumque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui gatur consanguineis propriis et consanguiconservanda est, quia constat eos duos
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur trinitas. ne oĩo taceremus introgo
prsus inopia humanu laborat eloquuꝵ.
Sictum c̃ tam̃ tres ꝑsone. n̾ ut ulud dice¬
retur s ne raceretur oĩo. ꝯlontres e̾ rei m¬
effabił emmnentia. ħ uocabillo explicari

Expanded text:
ligitur Trinitas, ne omnino taceremus interro 9, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium: dictum est tamen tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur omnino. Non enim rei ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
ł eni fuit ordinis ꝓcessus. Diabolus tẽpta¬
todixit. Si cõmederetis. entis sicut dii.s.u.¬
⁊m. Quo andito. stan m̃ti mulieris sub¬
rexit elatõ quedam.⁊ amor ꝓpe potestatis.
fxquo placuit ei facere ꝙ diab̾ suadebat.⁊ in
q forit. Snggestioe̾ igitur peccanit : quia p̃¬
tõ quam ꝑeccatu oꝑis secutu ẽ. ⁊ pena pec¬

Expanded text:
is enim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut diim; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tetio, quam peccatum operis secutum e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b sic argum̃tando ꝓcedũt aliud ẽ crede
aliũ illud qͦ creditur p̾̃dictum ẽ añt fid̾e cẽ¬
credere ñ ẽ id qͣ cirditur. Addunt queun
tus di̾ opus ẽ tantũ: qua ip̃e solus facit
in nob̾. Ip̃a ergo ñ ẽ usus uł actus lib̾i.¬
ar. s cridere actus ẽ lib̾i ar. ñ ẽ itaquituᷤ.
ĩ nitu̾nir utriq. Hoꝵ aũt iuditiu. di¬
ligentis lectoris reliquo examini: ad ali
quid contra pellagios.

Expanded text:
verbis sic argumentando procedunt: Aliud est credere, aliud illud quod creditur. Praedictum autem est fidem id escredere non est id quo creditur. Addunt quoque: Virtus opus Dei tantum est, quam ipse solus facit in nobis; ipsa ergo non est usus vel actus lib est itaque virtus. innituntur utrique. Horum autem judicium diligentis lectoris relinquo examini, ad aliaTRIO CONTRA PELAGIANOS.
Abbreviated transcription (Latin):
teriorum dolorib adco afficientur ⁊ turba¬
buntur. ut abilł adcogitandum aliq de
d̾o.iux ⁊raro. ux nũqua mente reuorcẽt.
ut qui nimio pondere p̾muntum. ad eo
stupescunt ⁊ turbatur. ut int̾im ĩ alia
cogitatoe ñ extendãt. s illuc tendunt
ĩpetus cogitatõis ubi sentitur uix dolo¬
ris. S inhac uita nullus adeo maluᷤẽ
ũ penitus se cludatur acogitatõe dĩ. qui
nec ꝑdit appetitum beatitudinis.⁊ quẽda
bonĩ amoram. que naturat̾r ħ̃t intõalis
creatura. qllas añt extenor ⁊ ꝑfũdimi¬

Expanded text:
teriorum doloribus adeo afficientur et turbateriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam boni amorem quem naturaliter habet rationalis creatura. Illas autem exteriores et profundi
Abbreviated transcription (Latin):
Ic queri põt quare ille tenebre quib
m̃tis. ñ tñ penitus exͣ ucem di sũt. noc
corporali luce priuantur. O hoc au̾g suꝑ
li inreꝓbum sensum. Ibi exteriores te¬
nebre erunt. quia tunc peccatores peni¬
tus erunt exͣ dm̃. Quid enim ẽ penitus
eẽ exͣ dm̃. nisi ẽẽ insũma cecitate. Siꝗ¬
de d̾s h̾itat lucem maccessibile. Hee
aũt tenebre hic iam incipiunt ĩ peccãte.
cu abinteriori dĩ uuce secluditur. s nõ
penitus. dum inhac uita ẽ. ¶ Ecce q̃r
peccator ibi dicitur pati exteriores tene¬
bras ⁊ ñ hic. quia ibi secludetur penitus
aluce d̾i. ꝙ nõ hic. S qro intelligenda
hic multi dñi oderunt. dequib scuptu¬
ẽ. Suꝑbia corum aui te oderunt: ascendit
semꝑ. Que ẽ igitur illa clongat̾o: Sane
exteriore tenebre intelligi possunt quedã
malignitas odii. ⁊ uoluntatis. que tunc
excrescet ĩ m̃tib reꝓborum. ⁊ quedam obli¬
iuo dĩ. uriua tormentorum interioru ⁊ ex¬

Expanded text:
ic quaeri potest quare illae tenebrae quibus mentis, non tamen penitus extra lucem Dei sunt, nec corporali luce privantur. De hoc August. li in reprobum sensum. Ibi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penitus erunt extra Deum. Quid est enim penitus esse extra Deum, nisi esse in summa caecitate, siquidem habitat Deus lucem inaccessibilem? Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi peccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda hic multi Deum oderunt; de quibus scriptunt, ascendit semper. Quae est ergo illa elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interiorum et ex
Abbreviated transcription (Latin):
Reterea inuestigand̾ ẽ. qũo accipiend̃ sit ꝙ
ait. dixit d̾s. utrum tp̃ralit̃ uł sono uocis illd
catur sonuisse uox dĩ: nec lingna ẽrat qua
lcqueretur. nec erat que oporteret audire.
⁊ intelligere. Bene ergo uox d̾i ad natura

Expanded text:
eterea investigandum est quomodo accipiendum sit quod ait: Dixit Deus, utrum temporaliter, vel sono vocis illud catur sonuisse vox Dei, nec lingua erat qua loqueretur, nec erat quem oportet et audire et intelligere. Bene ergo vox Dei, ad naturam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi excusetur ꝑ bona ꝯiugu. Inꝯ cupisc̾e¬
cia igitur ⁊ libidĩe. ꝯciꝑitur caro. forman¬
da incorpus pł. uñ caro ip̃a que ꝯcipit᷑.
ĩuiciosa ꝯcupicentia polluitur ⁊ corrũpit᷑.
excuius ꝯtactu aĩa cum ĩ fimditur macułã
trahit qua polluit᷑. ⁊ fit ren .i. iniciu ꝯcupi
Qrd̾ ꝑꝑ originalez pec

Expanded text:
nisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in vitiosa concupiscentia polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit qua polluitur et fit rea, id est, vitium quod est originale pec
Abbreviated transcription (Latin):
scente retinendeq beatitudinis uolũ¬
tas una sit omĩu. ũi tanta exrstat de
aĩ. abaliis ĩuoluntate corporis. ab aliis
atq aliis alibi atq alibi. Qũo igitur
om̃s amant ꝙ ñ onĩs sciunt. quis põt
amare . ꝙ nescit. sicut sup̃ disputaui.
Cur ergo beatitudo amatur ab oĩb cu
nec tñ scitur auõ̾ib. An forte sciunt õs
que ip̃a sit᷑ s tñ ñ om̃s sciunt uͥ scit. ⁊
m̃ contentio ẽ. An forte falsum ẽ. ꝙ ꝓ
nõ ꝓposuinus beate uiuere om̃s hoies
uelle. Sie̾ beate uiuere ẽ. u̾bi gr̃a ẜ aĩ¬

Expanded text:
ssendae retinendaeque beatitudinis voluntas una sit omnium, unde tanta existat de animi, ab aliis in voluptate corporis, ab aliis atque aliis alibi atque alibi. Quomodo ergo omnes amant quod non omnes sciunt? Quis potest amare quod nescit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est quod pro vero posuimus, beate vivere omnes homines velle? Si enim beate vivere est, verbi grati
Abbreviated transcription (Latin):
io dubitauit. Ait enim. Beati certe om̃s
cẽ uolumus. Ab sit ut ħ falsu dicantꝰ¬
ẽe. Quid igitur. An dicendu ẽ. ⁊̃ si ni¬
tute niuere: tñ ⁊ qui ħ nõ uult. beate
iuere uult: ꝯlimis quidem uidetur¬
ħ absurclu. tale ẽ enu ac sidicamus.
qui ñ uult ueate uiuere. beate nult ui¬
uere. Istam repugnantiã. quis audiat:
Quis ferat. Et tñ ad hanc ꝯtrudit rat̾ci¬
nandi necessitas. si ⁊ oes beate uelle

Expanded text:
ro dubitavit? Ait enim in Hortensio: Beati certe omnes esse volumus. Absit ut hoc falsum esse dicamus. Quid ergo? An dicendum est, etiamsi ni vivere, tamen et qui hoc non vult, beate vivere vult? Nimis quidem hoc videtur absurdum. Tale enim est ac si dicamus: Qui non vult beate vivere, vult beate vivere. Istam repugnantiam quis audiat? quis ferat? et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et omnes beate vivere
Abbreviated transcription (Latin):
mare. ꝙ oĩo quit uł quale sit nescit. noc
põt nestur quid sit. ꝙ se uelle scit sequi¬
tur. ut onĩs beatam uitam sciant. Om̾s
au̾t barti. hñt ꝙuolunt. quamuis nõ
o̾s qui hñt ꝙ uolunt. ꝯtinuo sint brati.
uiuit. qui muit ut uult. nec male ali¬
quid nult. Cum igitur exhis duob. ꝯ¬
stet ueata uita. licet iiuiar sit aliquis
lonus. nõ tam̾ insi fmitis om̃ib mar
ẽ bratus. Cum ergo exhac nita qui ĩ his
mixiis fideł ⁊ bonus ẽ. uenent ad beatã
uitam: tunc ent uerr ꝙ nunc nullo mo
Quicquid amabitur ad erit. nec desidera
Beatos aũt se ee uelle. õĩum hominu
ẽ. Beatos aũt cẽ se uelle om̃s incorde
.suo uiterit. noc tam̃ oĩum ẽ fites qua ad¬

Expanded text:
mare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt, quamvis non omnes qui habent quod volunt continuo sint beati. vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidelis et bonus est, venerit ad beatam vitam, tunc erit vere quod nunc nullo modo Quidquid amabitur aderit, nec desiderabBeatos autem esse se velle, omnium hominum est. Beatos se esse velle, omnes in corde suo vident, nec tamen o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius d̾i ẽ crucifixus ẽ. ꝑꝑ hãc unitatem
ꝑ sone. ñ solu filiu hominis descendisse de
celo. s ⁊̃ dixit ẽẽ incelo. cum loqueretur ĩ t̃¬
ra. ꝑ ꝑ hanc eante dicitur d̾s głe crucifixus.
qui tam̾ exforma ẜui tantu crucifixus ẽ¬
tñ dicitur d̾s głie cucifixus. recte quide. ñ
exurtute diuinitatis: s ex infirmitate q̃¬

Expanded text:
fixus. Propter hanc unitatem personae non solum filium hominis descendisse de coelo, sed etiam dixit esse in coelo, cum loqueretur in terra: propter hanc eamdem dicitur Deus gloriae crucifixus, qui tamen ex forma servi tantum crucifixus etamen dicitur Deus gloriae crucifixus. Recte quidem, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate ca
Abbreviated transcription (Latin):
dici possit filius hominis. uł ille hõ descendis¬
se decelo. uł ubiq eẽ. sicut dicitur filius d̾i. uł
d̾s de celo uenisse. ⁊ ubiq eẽ. Adꝙ dicimus.
Si ad unitate ꝑsone referatur dicti intelli¬
gentia. sane dici põt. Suio ad distincioẽm na¬
turaru. nullatenus ꝯcedendu ẽ. uñ aũg. ĩ
.i.ł. detri. una ẽ ꝑsona x̾ d̾s ⁊ homo. Idõ dici¬

Expanded text:
cendisse de coelo, vel ubique esse, sicut dicitur Filius Dei vel Deus de coelo venisse, et ubique esse. Ad quod dicimus, si ad unitatem personae referatur dicti intelligentia, sane dici potest; si vero ad distinctionem naturarum, nullatenus concedendum est. Unde August., in lib. 1 de Trin.: Una
Abbreviated transcription (Latin):
.i. decanas dedit melchi sedec. T̃unc enĩ apłs¬
dicit leui decuiatu inhabraha tanquam
ĩ materiali cã. Qiia ea decimatõe sicut hab.¬
raam minor melchisedec ostenditur. cui ꝑ¬
sõałr decimas soluit. ita ⁊ leuiticus ordo. ꝙ ĩ

Expanded text:
 decimas dedit Melchisedech? Tunc enim apostolus Levi decimatum dicit in Abraham tanquam in materiali causa ; quia ea decimatione, sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui personaliter decimas solvit, ita et leviticus ordo, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
pacrante qui inlũbis eius erant peccaueru̾t
sic it habraam dante decimas. qui inlũbis
eius erant decimati sunt. S ħ ñ ꝯsequitut
inxp̃o. licet in lũb̾ ade ⁊ abrac fu̾it. quia nõ
si ꝯcupiscentia carnis m̃ descendit. Cran

Expanded text:
peccante, qui in ejus lumbis erant, peccaverunt; sic Abraham dante decimas, qui in lumbis illius erant, decimati sunt. » Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae et Abrahae fuerit, quia non secundum concupiscentiam carnis inde descendit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
si aũt p̾dc̃a tempora copula mnierit. seꝑ¬
ari possunt. quamuis uoluntate ⁊ ar¬
sensu parentu iuncti sũt. Qui uo̾ im
ꝓueritia copulati pꝰ annos pub̾tatis
nolunt se relinquere. s inꝯiunctõe ꝑ¬
manere.iam exixx efficiuntur ꝯuiges.
⁊ de inceps nequennt seꝑari. ¶Sponsa
lia añt septenium ꝯtrahi nõ possunt. So¬
lo enim ꝯsensu contrahirntur. Qui int̾¬
utnire nõ põt. nisi ab alterutra ꝑte intel¬
uigutur. ꝙ inter eos agitur. ¶ Dũo illa
executi sumus. cum alioꝵ quorundam
adiectr̃e. quib ꝯiugiu solui põt. nec

Expanded text:
si ante praedicta tempora copulam inierint, separari possunt, quamvis voluntate et assensu parentum juncti fuerint. Qui vero in pueritia copulati post annos pubertatis nolunt se delinquere, sed in conjunctione permanere, jam ex hoc efficiuntur conjuges, t deinceps nequeunt separari. lia ante septennium contrahi non possunt; solo enim consensu contrahuntur, qui intervenire non potest nisi ab alterutra parte intelligatur quod inter eos agitur. Duo illa executi sumus cum aliorum quorumdam adjectione quibus conjugium solvi potest; nec
Abbreviated transcription (Latin):
bat fund. m̾ita t̾re. cum eo eram amita cõpo¬
nens. Et deloctabar ꝑsingulos dies ludens
coram co. Eire ⁊ ꝑtum d̾ei̾na genitura testimo¬
nium. quo ip̃a sapientia ꝑhibet se ante mu̾¬
dum conceptam eẽ.⁊ parturui genitam.⁊¬
aĩt. Ex hore altissimi ego ꝓdii primo genita:
añ om̃em c̾aturam. Micheas quoq ꝓpłi eter¬
nam u̾bi gnͣatõem. ⁊ temporalem exmaria.
simul insinuauit dicens. Et tu belthecleem
effrata. parnula es inmilib iudua. exte eg̃¬
dietur qui sit dominator mifił.⁊ eg̾ssus cins

Expanded text:
e, cum eo eram cuncta componens, et delectabar per singulos dies ludens coram eo. Ecce aptum de aeterna genitura testimonium; quo ipsa Sapientia perhibet se ante mundum conceptam esse et partuririait : Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Micheas quoque propheta aeternam Verbi generationem, et temporalem ex Maria, simul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethleem Ephrata, parvulus es in millibus Juda: ex te egredietur qui sit dominator
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem ce̾ntie. Dauit quoq et̾uam filii ge¬
neratr̃em aꝑte insinuar. exꝑsona filii. dicens.
hac ineffabils gnͣatr̾e filii. ysaias ait. Gnati¬
onem eius quis enarabit. In libro quid sa¬
pientie et̾nitas filii cum parte monituitur.¬
ubi sapiantia ita loquitur. dominus posse¬
dit me ĩ iniro marum suaru: añ qua quic¬
quam facerrt aprincipis. Ab et̾no ordinata su̾

Expanded text:
iae designat. David quoque aeternam Filii generationem aperte insinuat ex persona Filii dicentis:hac etiam ineffabili generatione Isaias ait: Generationem ejus quis enarrabit? In libro quoque Sapientiae aeternitas Filii cum Patre monstratur,ubi Sapientia ita loquitur: Dominus possedit me in initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio. Ab aeterno o
Abbreviated transcription (Latin):
z adostentenda pͣrum płalitate. atq ẽẽmtie
diuine unitati. Mias sc̾orum auctoritates in¬
ducamus. Moyses dicit In principis c̾auit
d̾s celum ⁊ i̾ram. ꝑ deum significans patrem.
ꝑ principium filum. Et ꝓ e ꝙ apud nos dr d̾s

Expanded text:
 ad ostendendum personarum pluralitatem atque essentiae divinae unitatem, alias sanctorum auctoritates inducamus. Moyses dicit: In principio creavit Deus coelum et terram ; per Deum significans Patrem; per principium, Filium. Et pro eo quod apud nos Deus
Abbreviated transcription (Latin):
prima caꝵ ꝯditõe sic hoĩem posse fieri.s
ñ ibi erat necẽe ut sic fieret. Lõ enim nõ
erat inconditõe creature. s in bñplacito
creatoris cuius uoliitas necessitus ẽ.
Hec enim necessano fururu ẽ. sy uult¬
ra sunt: s inp̾scientia dĩ futura ñ sũt.
Si aũt ibi aliter futura st̃. pocuis futu¬
ra st̃ sicut ibi st̃. ubi p̾scit ille qui non
põt falli. si ͤ eigo factus ẽ adam. ñ ẜ in

Expanded text:
rum conditione sic hominem posse fieri; sed non ibi erat necesse ut sic fieret: hoc enim non erat in conditione creaturae, sed in beneplacito Creatoris, cujus voluntas necessitas est. Hoc enim necessario futurum est qura sunt, sed in praescientia Dei futura non sunt. Si autem ibi aliter futura sunt, potius futura sunt sicut ibi sunt, ubi praescit ille qui non potest falli. Si ergo factus est Adam, non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ totu cor᷑ aĩaret. Facie au̾t sp̃ãliter ex¬
p̾ssit. quia ħ pars sensib ornata ẽ ad in¬
tuenda suꝑiora. S quicquid d̾ aĩa pri¬
mi hominis extimetur. de aliis certissĩ¬
me sentiend̾ ẽ. ꝙ incorpore c̾entur. Cre¬
ando enĩ ĩ furdit eas d̾s: ⁊ ĩ fu̾dendo c̾at.
Dicend̾ ẽ ⁊̃ aĩa illa ñsic ẽẽ creata. ut

Expanded text:
quae totum corpus animaret; faciem tamen specialiter expressit, quia haec pars sensibus ornata est ad intuenda superiora. Sed quidquid de anima primi hominis aestimetur, de aliis certissime sentiendum est quod in corpore creentur; creando enim infundit eas Deus, et infundendo creat. Dicendum est etiam animam illam non sic esse creatam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ã extra coͦr ⁊̃ int̃doctos scrupulosa q̃stio ẽ.
aug eñi suꝑ genesim tradidit aĩam cu
angłis sine corpore fuisse creata: postea
nõ ad corpus accesisse. Neq conpulsa ẽ
incorꝑari. s naturaliter illud noluit .i.

Expanded text:
 etiam inter doctos scrupulosa quaestio est. Aug. enim, super Gen., tradit animam cum angelis sine corpore fuisse creatam, postea vero ad corpus accessisse; neque compulsa est incorporari, sed naturaliter illud vo
Abbreviated transcription (Latin):
uin aũt his decausis fr̾a sit mulier d̃uiro¬
ñ dequalibet parte corporis uiri s delatere
eius formata ẽ. ut ostenteretur quia ĩ cõ¬
sortiu creabatur dilectõis. ꝯle si forte fu
iss de capite uni femma fc̃a uiro ad dña¬
tr̃em uideretur p̾ferenta. aut si depelib
ad ẜnitute subicienda. Quia igitur uiro.
nec dña. nec ancilla ꝑabatur. s sccia. nec
decapite. noc depeclib. s delatere fuerat ꝓdu¬
cenda. ut iuxta se ponenda cognosce̾t.qua
d̾ suo latere sũpta didiciss. Qui
Quare dormi¬
enti ñ uigilanti ꝯsta subtracta ẽ.

Expanded text:
um autem his de causis facta sit mulier de viro, non de qualibet parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, viro ad dominationem videretur praeferenda; aut si de pedibus, ad servitutem subjicienda. Quia igitur viro nec domina, nec ancilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didicisset. 4. Quare dormienti et non vigilanti costa subtracta e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nulli obẽ. ⁊ ad hoo ꝓdest. ut ab inmundicia
corporali alique mueatur. In his au̾t tantomi
aprimo receclit. Quisquis uõ aliquod gemus
ẽẽ m̾datii. ꝙ peccatũ ñ sit putauiͣt. decipͥet
se ip̃m turpit᷑. cumi honestu ẽe deceptore ali¬
oꝵ arbitretur. Om̃e genus gͦ m̾tatii sitmo¬
oꝑe fuge. quia om̃e m̾datiu ñ ẽ acõ
Quidsit

Expanded text:
quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto ma primo recedit. Quisquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpiter, cum honestum esse deceptorem aliorum arbitretur. Omne ergo genus mendacii summopere fuge, quia omne mendacium non est a Deo. 2. Quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
iiii. ł fomite ip̃m penitus euacuandout ꝗb¬
da placet. uł sic debilitanto. ⁊ extenuando.
ut ei post modu pecc̾adi occasio nullatenus
extitent. Ptentia quoq gnͣandi absq uiri
semine. nirgini ĩꝑauit. Ita enim u̾ba eu̾a¬
głii tecent. ubi angłs uirgine illoquens an.¬

Expanded text:
it, vel fomitem ipsum penitus evacuando ut quibusdam placet, vel sic debilitando et extenuando, ut ei postmodum peccandi occasio nullatenus extiterit. Potentiam quoque generandi absque viri semine Virgini praeparavit. Ita enim verba Evangelii docent, ubi Angelus Virginem alloquens a
Abbreviated transcription (Latin):
nec sincrentur mala aboĩpotenti dbono fie¬
ri. isi hoc eẽt uonu ut ea eẽnt. ea ratc̃e dic¬
tum ẽẽ asẜunt. quia exmał que fiuint. d̾s
bona elic̃. nec ip̃e ꝑmitteret ea ficri nͥ d̾ cis
aliquid bñfaceret. uñ au̾s in eod̾̃. uł enche¬

Expanded text:
nec sinerentur mala ab Omnipotenti bono fieri, nisi hoc esset bonum, ut ea essent, ea ratione dictum esse asserunt, quia ex malis quae fiunt Deus bona elicit; nec ipse permitteret ea fieri nisi de eis boni aliquid faceret. Unde Au
Abbreviated transcription (Latin):
Et inquis pat̾ anemine potentia accep̾
filius aũt apatre. Fatemur ⁊ nos filiu
accepisse potentiam. ab illo dequonatus
ẽ potens. patri uõ potentia nullus de¬
dit: quia nullus eum genuit. Signen¬
do enim dedit ꝑater potentia filio: sic̃.

Expanded text:
 inquis, Pater a nemine potentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lerabilius ẽ m̃te uirginem. qua car¬
ne hr̃e. utrumq bonu ẽ siliceat. Si
simus. uirgo ꝓstitui põt. adulterm
ñ põt. Nec lup̾anaria infamant casti¬
tutem. s castitas ⁊̃ loci abholet infami¬
cornumpi. nisi mens au̾t fu̾it corruꝑ
pi. nisi prius aĩmus corruptus fuit.
munda enim acontatoe̾ aĩa. caro nõ poc¬
cat. ¶ Infine huius capituli aꝑitur
qu̾o uerũ sit. nrsi prius aĩa fuiͣt corrup¬
ta. corpus ñ posse corrumpi.s. pecc̃o N¬

Expanded text:
lerabilius est mentem virginem quam carnem habere; utrumque bonum est, si liceat; si simus. Virgo prostitui potest, adulterari non potest; nec lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamicorrumpi, nisi mens ante fuerit corrupst corpus corrumpi, nisi prius animus corruptus fuerit; mundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fine hujus capituli aperitur quomodo verum sit, nisi anima prius fuerit corrupta, corpus non posse corrumpi, sc
Abbreviated transcription (Latin):
iugali inquid. Sanctius ẽ mari fame.
quam ydolatitis uesci.ita sanctutns ẽ de¬
fungi siũ liberis. quam exillicito cortu
stupem querere. Uñcuniq enim nasc̾a¬
tur homines si parentu uitia ñ secte̾¬
tur. ⁊ recte dm̃ colant. honesti ⁊ salui eñt.
Sem̃ enim exqualicumq homine dĩ qr¬
atura ẽ. Et eo male utenti. nõ ip̃m ali

Expanded text:
ut, inquit, sanctius est mori fame quam idolothytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male
Abbreviated transcription (Latin):
orum doctrinis nouis ⁊ huãis ꝯm̃tis. u̾bon
ꝯp̾hersibile extra significantia ẜmonis¬
ẽ. extra humani sensus intentoe. Non
enu̾ciatur. nͥ attingitur. ñ tenetur. U̾bo¬
rum significatia rei ip̃ius natura ꝯ su¬
mit. Sensus ꝯterplato̾e ĩ ꝑsꝑicabile
lum̃ obcecat. Intellig̾etie aipacitatem.
ꝙ sine nullo continetur exceclit. M eigo
ex sensu labes ẽ. In incelligentia stupor
ẽ. In ẜmoe uõ ñ iam ĩ firmitate s silenti¬
um ꝯfitebor. ꝑͥ iculosum nimis ẽ dereb
tantis ac tam reconditis aliquid ultra
p̃ scriptum celeste ꝓferre: ut ultra p̾fini¬
tr̃em dĩ ẜmo de d̾o ut. Forma fidei c̾ta ẽ.
Nõ ergo aliquid ad dend̾ ẽ. s modus ꝯsti¬
tuendus audatie. Quid̃ ultra q̃ritur n̾o
intelligitur.

Expanded text:
orum doctrinis novis et humanis commentis verbo comprehensibile; extra significantiam est sermonis, extra sensus intentionem; non enuntiatur, non attingitur, non tenetur; verborum significantiam rei ipsius natura consumit; sensus contemplationem imperspicabile lumen obcaecat, intelligentiae capacitatem quod fine nullo continetur excedit. Mihi ergo in sensu labes est, in intelligentia stupor est; in sermone vero non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosum nimis est de rebus tantis ac tam reconditis aliquid ultra praescriptum coeleste proferre, ut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est, sed modus constituendus audaciae, quidquid ultra quaeritur, non intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nitate ⁊ filiatoem. ip̃a ⁊ generat. ⁊ ge¬
neratur. Quos dicentes insabelliaria hrn
ꝑtrahuntur. extendentes patre ĩfiliu c̃
ip̃m sͣ filium. ip̃m ꝓponant ⁊ patre.Si
no negaui̾t ĩ una d̾i eẽntia patemitate
His itaq atq aliis argum̃toꝵ aculeis.u¬
tuntur insue opinionis asẜtione. ut ue¬
ntatis formam dissecent.

Expanded text:
paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem His atque aliis argumentorum aculeis utuntur in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam dissecent.
Abbreviated transcription (Latin):
cet xͥ semel passus sit. quia cotidie pecca¬
mis peocatis sine quib mortał infirmi¬
tas uiuere nõpõt. ⁊ quia cotdie labimur
enim nob̃ ħ sacrar̃tu salutis. ut quia
nos cotidie peccamus ⁊ ille iam mori nõ
põt. ꝑ ħ sacram̃tu remissicẽ ꝯ sequantur.
Cotidie ip̃e ꝯmeclitur ⁊ bibituir. inuerita¬

Expanded text:
passus, quia quotidie peccamus peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest. Et quia quotidie labimur,enim nobis hoc sacramentum salutis, ut quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per hoc sacramentum remissionem consequamur. Quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
missio sp̃us sc̃i dicta ẽ. ñ ut apparẽt eius
ip̃a sub̃a qua ⁊ ip̃e inuirsibił ⁊ in ꝯmuta¬
bił ẽ. sicut ⁊ pater ⁊ fillius: s ut exteriorib
uisis corda hominu ꝯmota atp̃ali mani¬
festatõe uenientis ad occultam et̾nitate.
semꝑ p̾sentis ꝯ u̾terentur. ¶Ecce his
u̾bis aꝑit aũg illu modu missionis. ꝗ
uisibiliter exibitur. cum tñ ip̃e sp̃t insui
natur ñ uiteatur. qui nec inlł creatuiͣs
mag̃ erat qua maliis. s ad aliut. in ilł
enim erat. ut ꝑeas ad homines uenienᷤᷤ¬
tes ostenderetur c̾e ĩ ilł ad quos ille c̾atu¬
re ueniebant. Non eni sp̃e .s. ip̃ali mõ¬
tius dicam ꝑ illu modu missionis sp̃c
sc̃i. corporalit̾ exibitu: monstrata ͤ sp̃nal¬

Expanded text:
is ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis, ad occultam aeternitatem semper praesentis converteretur. Ecce his verbis aperit Aug. illum modum missionis, qui visibiliter exhibetur, cum tamen ipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae veniebant. Non enim Spiriertius dicam, per illum modum missionis Spiritus sancti corporaliter exhibitum, monstrata es
Abbreviated transcription (Latin):
snt qu̾o intelligatur. ꝙ delazaro¬
⁊ de diuite legitur. audiat aug̾irespon
lib ꝯtineri cum sint sine corpore. n̾o
⁊ stilla delazari digito cupisse. Sme¬
liuis ẽ dubitare d̾ oocultis qua liti¬
gare d̾ incectis diuite insupplicio. pa¬
uꝑt in refuigerio ẽẽ ñ dubito. S quo
iñtelligatur lingua diuitis ⁊ digitus
lazari. Namma inferni. sinus habra¬
tentiosis nũquam ĩuenitur. Si seuid

Expanded text:
t quomodo intelligatur quod de Lazaro et divite legitur, audiat Augustini responslibus contineri, cum sint sine corpore, non et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur divitis lingua, digitus Lazari, flamma inferni, sinus Abratentiosis nunquam invenitur. 5. Si
Abbreviated transcription (Latin):
rit. siue ueru sit. siue putetur ⁊ ñsit. u̾ ba
enim iõ sunt instituta: ñ ut ꝑea homines ĩ¬
uice fallant. s ꝑ ea ĩ alterius noticia. suas
cogitatões ferant. u̾b̾ ergo uti ad fallatia. nõ
ad ꝙ sunt instituta peccatu ẽ. ꝯlec io ⁊̃ ułu̾¬

Expanded text:
rit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod sunt instituta, peccatum est. Nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
enii ut p̾dictum ẽ.⁊ furanto. ⁊ adulterando ꝓ¬
dẽe. Mentutiu quoq ñ tunc tantu ẽẽ pofsu¬
mus diceͣ. qñ aliquis leditur. Cum eͥ ascien¬
te dicitur falsu. m̃datiu ẽ. siue quis. siue
nemo lecdat᷑. Ecce ex his ꝯstat om̃e m̾datiu
ẽẽ peccatu. ñ tam̃ d̾ oĩ m̃dat̃o accipiendi

Expanded text:
enim, ut praedictum est, et furando et adulterando prodesse. Mendacium quoque non tunc tantum esse possumus dicere, quando aliquis laeditur. Cum enim a sciente dicitur falsum, mendacium est sive quis, sive nemo laedatur. Ecce ex his constat omne mendacium esse pecca
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃i aꝑte ostendimus. quod aũt ꝓ yposta¬
si atq ꝓprietate accipiatur: ex auctoritati¬
b sc̃orum ostendi oportet. ne ꝯiecturis no¬
stris aliquid ansi dicere uiteamur. Ele hoc
ier. inexpõito̾e fidei catholice ad alippium ⁊¬
ang̃. ep̃os. iti ait ñ ẽ ꝓrsus aliquis intri¬
nitate gradus. nicħ ꝙ inferius suꝑius ue
dici possit. s tota deitas sui ꝑfectr̃e equał
ẽ. ut exceꝑtis nocabuł que ꝓprietate in¬
dicitur de tub digͥssime possit intellid. qt
fatemur dm̃. ita inpietate sabellũ decli¬
nantes tres ꝑsonis ex pͥfsãꝰ iub ꝓprietsto

Expanded text:
Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieron. in Expositione fidei catholicae ad Damasum ate, substantia: nec est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihil quod inferius superiusve dici possit, sed tota Deitassui perfetione aequalis est, ut exceptis vocabulis quae proprietatem pedfatemur Deum: ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sui proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
accepit apatre. na si parte eiusd̾ qui ge¬
nut accẽpit. necut̃ eigo ꝑfectus ẽ. d̾ ẽ
enim ci uñ decefsit. nec plenitudo in eo
ent ꝙ expoĩto̾e ꝯstitent. Neuter ergo ꝑ¬
fectus ẽ si plenitdine sua ⁊ qui genũit
amittit. nec qui natus ẽ ꝯsequitur. Fate¬
amur ergo ꝙ pat̾ e̾ infilio ⁊ filius ĩ patre.
d̾s ind̾o. ut᷑ id̾ hył. ait in .uii .ł. detri. glõ

Expanded text:
pit a Patre: nam si partem ejusdem qui genuit accepit, neuter ergo perfectus est; deesset enim ei unde decessit; nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit. Neuter ergo perfectus est, si plenitudinem suam et qui genuit amittit, nec qui natus est consequitur. Fateamur ergo quod Pater est in Filio, et Filius in Patre, et Deus in Deo, ut idem Hilar. ait in lib. 7 de Trin., no
Abbreviated transcription (Latin):
ob scuritate ẜmo dñi cum dicit. Ego in
patre. ⁊ pat̾ inme c̃. nec inmento. Nat᷑a
enim intelligentia᷑ humane. rõne tc̃i
huius ñ capit. nec exemplu aliquod re¬
br diuinis ꝯ̾ ꝑato humana p̾stab̾it. S
ꝙ ñ intellig̃ibile ẽ hõi. dõ eẽ possibile
est. cognoscendum itaq atq intellige̾¬
dum est. quid sit illud i. ego in patre.
⁊ pat̾ ĩme ẽ. sitam̃ conp̾hentere hoc ita
ut ẽ ualebimus. ut ꝙ natura rerum pa¬
ti ñ posse extimatur. id diuine ũtatis
rõ consequatur. P atrem igitur ĩ filio¬
⁊ filiu in parre e̾e ꝑlenitdo ĩutrrq di¬
uinitatis ꝑfecta ẽ. quia ꝓlenitudo dei¬

Expanded text:
 Ego in Patre, et Pater in me est; nec immerito: natura enim intelligentiae humanae rationem dicti hujus non capit; nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit. Sed quod non intelligibile est homini, Deo possibile est. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid sit illud: Ego in Patre, et Pater in me est; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus, ut quod natura rerum pati non posse aestimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. Patrem ergo in Filio, Filium in Patre esse, plenitudo in utroque divinitatis perfecta est, quia plenitudo divi
Abbreviated transcription (Latin):
mariam ꝯiugem tuam. Indeuterono
mio. Siquis alterius sponsam ĩ agro. ł
quolibet loco obp̃sẜit. uł adduxert indo¬
mu suam: moriatur. quia uxore ꝓxĩ
sui molauit. ñ que iam uxor erat. s que
apparentib uxor fien tebebat. ¶Exhis
colligitur ꝙ sponse quedam ꝯuiges sũt.
añt ꝯmixtio̾em sexuum. ¶ S forte illd
mouet ꝙ infine cupituli dicitur. n que
ñ fuiͣt. ex quo pact̃o ꝯiugał interressit. i
quia ñ traducta fuiͣt nec res uxoria inter

Expanded text:
Mariam conjugem tuam. Et in Deut.: Si quis alterius sponsam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capiit, ex quo pacto conjugalis intercessit; sed quia nondum traducta fuerat, nec res uxoria interc
Abbreviated transcription (Latin):
senti .i. pactõem ꝯiugale: que sola facit
ꝯuigium. In illa ergo dfsponsatõe. uͥ est
pollitato ꝯͣhendi matrimoniũ. sponsi tm̃i
⁊ sponse fuint. ñ comiuges. Et talib spon¬
sis licet sine ꝯmuni ꝯsensu ꝯtinentiam
ꝓfiteri. ⁊ moa̾steriu eligen. In ea nõ de¬
sponsatr̃e. nͥ ẽ consensus deꝑseꝑti ꝯiugi
n ꝯͣhitur. ⁊ abillius desponsatoĩs prima
fide ueri ꝯuges appellãtur. Scd̃m hãc difłic¬
tõem desponsatõis. desponsis uarie locu̾t᷑
doctores.
Quõ accipiat᷑ spõsa ĩ subditis capłis.
Liquando eͥ sp̃osas uocant. q̃ talẽ hũert
desponsato̾em. ubi fuit pacto ꝯiugugał
d̾ p̃senti. ⁊ ille ueͣ ꝯiuges sunt. uñ gg̃.¬
Siquis uxorez desponsauit uł subarramͣt
quanquã pꝰ modu p̃ueniente die mor¬
tis eius nequiuerit eam ducere ĩuxore.
tñ nulli de ꝯsanguinitate eius licet ac¬
ciꝑe ea in ꝯiugio. ⁊ si inuentu fuiͣt fc̃m.

Expanded text:
st, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consensusntrahitur; et ab illius desponsationis prima fide veri conjuges appellantur. Secundum hanc distinctionem desponsationis, de sponsis varie loquuntur doctores. 10. Quomodo accipiatur sponsa in subditis capitulis. Aliquando enim sponsas vocant, quae talem habuerunt desponsationem, ubi fuit pactio conjugalis de praesenti; et illae vere conjuges sunt. Unde GSi quis uxorem desponsaverit vel subarrhaverit, quanquam postmodum praeveniente die mortis ejus nequiverit eam ducere in uxorem, tamen nulli de consanguinitate ejus licet accipere eam in conjugio; et si inventum fuerit factum,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i fiat ut abeo singłarter ꝓuiso ꝯstituãt᷑
loco. ꝯlam uxore nolente. uł altero illo¬
runi. ⁊̃ ꝓtali re matrimoĩu ñ soluitur.
It aũg. d̾ adulterinis ꝯiugus si abstines
sine uxoris uoluntate. tribuis ei form¬
candi licentia.⁊ pedcatu illius tue ĩ pu¬
tabitur abstinentie. ¶ It nicholaus p̃p̃
scuipsit nob̃. teberga regina. regia seul
uata e̾ẽ ꝯtemptam desiderare. Cui scrip¬
simus nõ ħ aliter fieri posse nisi cande
uitam uir eius lotharius elegent. ¶ Ex
his patet ꝙ ꝯiugati sine ꝯmimiꝰ sensu

Expanded text:
pi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, vel altero illorum, etiam tali re matrimonium non solvitur. Item August., de adulterinis Conjugiis: Si abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Item Nicolaus papa, supra: Scripsit nobis Taberga regina, regia se veivata esse contentam desiderare. Cui scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sine communi consensu