comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noueris: & ita reprehenderis quasinum quã
illa possit corrigiat que mutar nihil¬
ominus temere iudicabis : Nonergo rep̃¬
hen damus ea quȩ nes cimus quo animo
fiant. neque ita repre hendamus quȩ ma¬
nifes tasuiti ut disperemus sanitatoem:
Eui tabimus uidicium de quonune dicitur
Nolite iudi care. neuidi cetur deuobis
potest autem moueri quodat. Inquo enim iudicio
iudicaueritis iudicabitur deuobis. Num quid enim¬
sinos in iudicio temerario iudicaueri mus: temere
denobis & iam ds̃ iudi cabit&. dut num quid:
iniqua men sura est un denobis remetietietur
Nam & mensurȩ nomine ipsum iuditium
significatum arbitror . Nullo modods̃ ułte¬
mere iudicat uel iniqua mensura rependit
cui quam: Sed hoc dictum est quõ temeri¬
tas quapunis alium eadem ipsa tepuniat
neces seest. Nisiforte arbitrandum est quod
iniquitas ei noceat aliquid inquem procedit
ei autem nihil a quo procedit. Immo uero
sȩpe nihil noc& ei qui patitur in iuriam.

Expanded text:
noveris, et ita reprehenderis quasi nunquam noveris, et ita reprehenderis quasi nunquam ille possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo rephendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. Potest autem mouere quod ait: in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabitur de nobis, et si nos in iudicio temerario iudicauerimus, temere etiam de nobis deus iudicabit ? aut numquid, iniqua mensura est, unde nobis remetiatur? nam et mensurae nomine ipsum iudicium significatum arbitror. nullo modo deus uel temere iudicat uel iniqua mensura cuiquam rependit, sed hoc dictum est, quoniam temeritas, qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. nisi forte arbitrandum est, quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, ei autem nihil a quo procedit. immo uero saepe nihil nocet ei qui patitur iniuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
bus clarum est quo animo fiant: hęc pre¬
cedant adiudicium. id est quia suerit ista
sub secutum iudicium: non est temerari
um. Subsecun tur autem illa. quȩ occul¬
tasiunta quȩ nec ipsa latebunt tempo¬
resuo Sic & debonis factis intellegen¬
dum est. Nam ita sub iunxit simili¬
ter & fac tabona manifesta sunt: & quȩ¬
cumq aliter sehabent abscon dinon
pos sunt: Dem anifestis esgo iudicemus
deoccultis uero dõ iudicium relinquamus.
quia & ipsa abscondi non possunt siuema¬
lasiuebona cum tempus aduenerti quo
mani festentur ⁊ Nuo sunt autem inquib
temerarium iudicium cauere. debemus:
Cum incertum est quo animo quod que
factum sit uelcum in certum sit qualis
futurus sit qui nunc uelbonus uel malus
appar&i. Siergo quis piam uerbigra ua
conquestus desto macho iei nare noluit¬
& tu id non credens: edafi tatis id uitio
tribueris. temere iudicabis: Item mani¬
festam edati tatem ebriositatem ꝙ cog¬

Expanded text:
bus clarum est quo animo fiant. haec praebus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicium, id est quia, si fuerit ista subsecutum iudicum. Subsequuntur autem illa quae occulta sunt; quia nec ipsa latebunt tempore suo. Sic et de bonis factis intelligendum est. Nam ita subjungit: Similiter et facta bona manifesta sunt; et quaecumque aliter se habent, abscondi non possunt . De manifestis ergo judicemus; de occultis vero Deo judicium relinquamus: quia et ipsa abscondi non possunt, sive mala sive bona, cum tempus advenerit quo manifestentur. 61. Duo sunt autem in quibus temerarium judicium cavere debemus; cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit qui nunc vel bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam, verbi gratia, conquestus de stomacho jejunare noluit, et tu id non credens edacitatis id vitio tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem ebriositatemque cog
Abbreviated transcription (Latin):
÷ non iudic& ibi&iam ait Tuquis es qui iudi¬
cas alienum seruum dño suo stat aut cadit
Detalibus enim rebus quȩ possunt bono animo¬
& sim plici & magnanimo fieri: quam ius&iã
possint nonbono uolebant illi cum homines
essent in occultaꝰ cordis ferre sententi am: de
quibus solus dr̃ iudicat. Ad hoc pertin& &iã
illud quod alio loco dicit. Nolite antetem¬
pus udicare quic quam quo usq ueniat
& manifes tabit
cogiationes cordis &tunc
laus erit uni cuique adõ: Sunt ergo quȩdam
facta media quȩ igno ramus quo animo
fiant quia &bono &malo fieri possunt de
quibus temerarium est iudi care: maxime
ut condemnemus: Horum autem ueni &
tempus ut iudicentur cum dñs in luminabu
abi conditaie nebracrum & manifes tabit
cogiactiones cordis: Item alio loco di
cit apostolus. Quorum dicm autẽ homi¬
num peccatt marufe stasurit
prę ceden tia. ad uidicium. quȩdam autem
& sub secuntur. Manifesta ea dicit dequi¬

Expanded text:
 non judicet; ibi etiam ait: Tu quis es, qui judi non judicet; ibi etiam ait: Tu quis es, qui judicas alienum servum? Domino suo stat, aut cadit De talibus enim rebus quae possunt bono, et simplici, et magno animo fieri, quamvis possint etiam non bono, volebant illi, cum homines essent, in occulta cordis ferre sententiam, de quibus Deus solus judicat. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare, quoad usque veniat et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a deo. sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. item alio loco idem dicit apostolus: quorundam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad iudicium; quaedam autem et subsecuntur. manifesta ea dicit, de qui
Abbreviated transcription (Latin):
loco sub iecit. Nolite iudi care ne
iudi cetur deuobis. In quo enim iudi
bis. Hoc loco nihil aliud nobis prȩci¬
pi &istimo nisi ut ea facta quȩ dubi¬
um ẽ quo coumo fiant in meliorem
partem interpre temur Quod
enim scriptum est & fructibus
eorum cognos cetis eos dem ani¬
festis dictum est quȩ non possunt
bono animo fieri sicui sunt stupra
uelblas fhonie uel surta
uel ebrietas. & siqua sunt alia dequibus nobis
iudicare permittitur: dicente a postolo: Quid
enim mihi dehis quiforis sunt iudicare᷑. nonne
dehis qui intus funt uos iudicatis: De genere
autem ciborum quȩ possurt bono animo &
sim plici corde sine uicio concupis centiȩ qui¬
cum que humani cibi indifferentir sumi
pro hib& idem aposto lus iudicare eos quicar¬
nibus uescebantur &uinum bibebant ab eis
quise ab hui us modi alimentis temperabamtꝰ¬
s. Qui manducat inquit non mandu cantemnon¬
s. spernat: Et qui non manducat: manducantem¬

Expanded text:
loco subjecit: Nolite judicare, ne loco subjecit: Nolite judicare, ne judicetur de vobis: in quo enim judicbis. Hoc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur. Quod enim scriptum est, Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono vel blasphemiae, vel furta, vel ebriositas, et si qua talia, de quibus nobis judicare permittitur, dicente Apostolo: Quid enim mihi de iis qui foris sunt judicare? nonne de eis qui intus sunt vos judicatis? De genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibuit idem Apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant: Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem
Abbreviated transcription (Latin):
tum incarceribus & naufragiis at que
hui us modi multis molestiis. sed &iam in fame
& siti infrigore &nudiate. selaborasse comme¬
morat. Quod cum legimus. non esti memus dñi
promis sa titubasse ut famem acsitim &nudi¬
tatem pateretur apostolus quȩrens regnum
& iusticiamdĩ. cum dictum sit nobis quȩrite
primum regnum di &iusticiam eius & hȩc
omnia adicientur uobis: Quando quidem
istasicut adiutoria nouit ille medicus. cui
semel nortotos commisimus: &aquo habe¬
mus promis sionem uitę prȩsentis & futurȩ.
quando achponat quando detra. hat
sicut nobis iudicat &xpedire quos ad
& post hanc uitam inperpetua requie¬
stabili bndos atq firmandos gubernat
ac dirigit: Non enim & homo cum
plerumq iumento suo cibaria detra¬
ha deserit illud curasua ac non po¬
sicausanonẽqua re illa in pendas
reseruantur. incertum est quo ani¬
mo fiant cum possit sim plici cor¬
de fieri & du plici oportune hoc

Expanded text:
tum in carceribus et naufragiis, atque tum in carceribus et naufragiis, atque hujusmodi multis molestiis, sed etiam in fame et siti, in frigore et nuditate se laborasse commemorat . Quod cum legimus, non aestimemus Domini promissa titubasse, ut famem ac sitim et nuditatem pateretur Apostolus, quaerens regnum et justitiam Dei, cum dictum sit nobis, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis: quandoquidem ista sicut adjutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et post hanc vitam in perpetua requstabiliendos atque firmandos gubernat, ac dirigit. Non enim et homo, cum plerumque jumento suo cibaria detrahit, deserit illud cura sua, ac non posi causa non est quare illa impendas, reservantur, incertum est quo animo fiat, cum possit simplici corde fieri, possit et duplici, opportune hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& lilia agri his &hui us modi scripturarum locis
satis appar& dnm̃nr̃m non hoc in probare. siquis
humano mare ista procur&: Sed siquis propter
istadmilit& ut in operibus sus non regnum dĩ
sed istorum inquisitionem intueatur. Adhanc
ergo regu lam hoc totum pręceptum dirigitur
ut &iam in istorum prouisione regnumdĩ cogi¬
temus: Inmiliciauero regnidi ista non cogite¬
mus
Ita enim &iam sialiquando defuerint
quod
plerum que propter & ertitationem
nostram ds̃ sinii. nonsolum non debilitant pro¬
positum nr̃m : sed &iam &aminatum probatum¬
que confismant Cloriamur enim inquit
intri bulationibus scien tes quod tribulatio patientiã
operatur. Patientia autem probationem probatio
autem spem. spes uero non confundit. quia cam t̾ar
dĩ diffusaest in cordibus nostris per spm scm̃ quida¬
tus ẽ nobis : In com memoratione autem tribula¬
tionum ac laborum suorum idem a postolus nontan¬

Expanded text:
et lilia agri. His et hujusmodi Scripturarum locis, et lilia agri. His et hujusmodi Scripturarum locis, satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret; sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intucatur. 58. Ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum redigitur, ut etiam in istorum provisione regnum Dei cogitemus, in militia vero regni Dei ista non cogitemus. Ita enim etiamsi aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram Deus sinit, non solum non debilitant propositum nostrum, sed etiam examinatum probatumque confirmant. « Gloriamur enim, inquit, in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio autem spem, spes vero non confundit; quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis » . In commemoratione autem tribulationum ac laborum suorum idem apostolus non tan
Abbreviated transcription (Latin):
per spm̃ famem magnam futuram in uniũ¬
so orbe quȩ & factaest sub cludio caesare
Decendentium autem ut quisq ab undabat
statuerunt unus quis que eorum inministe¬
rium mittere prespiteris habitantibur in
iudȩa fratribus qui& miserunt permanus
barnabȩ & sauli. et quod nauiganti idem
aposto lo paulo inposita sunt ut ensilia quȩ
offerebantur adunum tantum diem uidebi¬
tur uic tus istepro curatus. Et quod idem
scripsit qui fura batur iam non furetur.
magis autem labor& operando manibus
suis bonum ut habe at unde tribuere cuiopus
est quod bonumẽ. Male intellegibus non
Cumistis prȩcipit ut laborent operan tes manibus
ita ut habeant quod &iam aliis possim tribuere :
Et quod sȩpe deseipso dicit. Quod manibus ope¬
ratus est nequam grauar&. et deillo scriptum est.
quod coniunxerit seaquilȩ propter artis simi¬
litudinem ut simul operarentur : unde uic tum
transgerent non uidetur imitatus aues caeli

Expanded text:
per Spiritum, famem magnam futuram in univeper Spiritum, famem magnam futuram in universo mundo, quae et facta est sub Claudio Caesare. Discentium autem ut quisque abundabat, statuerunt unusquisque eorum in ministerium mittere presbyteris habitantibus in Judaea fratribus, qui et miserunt per manum Barnabae et Sauli » . Et quod naviganti eidem apostolo Paulo imposita sunt utensilia, quae offerebantur , non ad unum tantum diem videtur victus esse procuratus. Et quod idem scribit, Qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operans manibus suis bonum, ut habeat unde tribuere cui opus est : male intelligentibus non cum istis praecipit ut laborent, operantes manibus suis, ita ut habeant quod etiam aliis possint tribuere. Et quod saepe de scipso dicit, quod manibus suis operatus sit, ne quem gravaret ; et de illo scriptum est quod conjunxerit se Aquilae propter artis similitudinem, ut simul operarentur unde victum transigerent : non videtur imitatus aves coeli
Abbreviated transcription (Latin):
Necollec tis autem in scõs sicut ordinaui ȩc¬
clesiis calaciȩ: ita &uos facite secundum
unam sabbati unus quisq urm apud seponat
thesauri zans quod ei placuerti ut non cum
uenero tunc collectę fiant: Cum autem ad¬
uenero quoscumq pro bauertus per episto las
hosmitam. perferre graciam urãm in he¬
rusalem. Quod si dignum fuerit ut ego eam
mecum ibunt: Ueniam autem aduos cum
macedoniam transiero mace domam enĩ
pertransiero apud uos forsitan. remanebo
uel &iam hie mabo ut uosme educatis quocũq
iero: No lo autem uos nunc intransitu iuidere:
Spero enĩ me aliquid temporis maynere apud
uos siper miserii dñs. permanebo enĩ ephesi
usque ad pente costen : Item in actibus a pos¬
tolorum striptum ẽ eaquȩ ad uic tum
sunt necessaria procurata eẽ infuturum
famem: Sic enim
legimus. in illis diebus descen derunt ab ihe¬
rosolimis prophetȩ antio duam eratq mag¬
na & ultatio : Congregatis autem nobis. sur¬
gens unus &x illis nomine agabus significaũ

Expanded text:
collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite: secundum unam sabbati unusquisque vestrum apud se ponat thesaurizans, quod ei placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem advenero, quoscumque probaveritis per epistolas, hos mittam perferre gratiam vestram in Jerusalem: quod si dignum fuerit ut et ego eam, mecum ibunt. Veniam autem ad vos, cum Macedoniam transiero; nam Macedoniam pertransibo: apud vos autem forsitan remanebo, vel etiam hiemabo, ut vos me deducatis quocumque iero. Nolo enim vos nunc in transitu videre: spero enim me aliquod temporis manere apud vos, si permiserit Dominus. Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten » . Item in Actibus Apostolorum scriptum est, ea quae ad victum sunt necessaria, procurata esse in futurum em. Sic enim legimus: « In illis autem diebus descenderunt ab Jerosolymis prophetae Antiochiam, eratque magna exsultatio. Congregatis autem nobis, surgens unus ex illis nomine Agabus, significabat
Abbreviated transcription (Latin):
uersionem ualuerit nam incertufest &i¬
tus. Nos tamen desim pli citate oculi
nr̃i securi sbmus: Si autem cogitantes nos me¬
tipsos in uerimus in eo eẽ uitio inquo est illequem re¬
prehendere parabamus non reprehen damus
neque obiurgemus: sed tamen congemes¬
camus & non illum ad obtemperandum
nobis sed pariter conandum inuitemus :
Nam & illud quod dicii apostolus. factus sum
iudȩis tam quam iudȩus. ut iuda eos lucrifi¬
carem: his qui sub lege erant quasi sublege
es sem cum nons im ipse sublege : ut eos qui sub
lege erant lucrificarem: his quisine lege sunt¬
quasi sinelege cum sinelege dĩ nones sem sed
sim in lege xp̃i in lucri ficarem eos quisine
legesunt factus sum infirmis infirmus
ut infirmos lucrificarem: om nibus omnia
factus sum : ut omnes lucrificarem : Nonutiq
simulatione faciebat quem am modum quidam
detes tanda simu¬
latio tanti exempli aue toritate muniatur
Sed hoc faciebat auetoritate quaeius in

Expanded text:
versionem valuerit nam incertus est exiversionem valuerit nam incertus est exitus, nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus, neque objurgemus: sed tamen congemiscamus; et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. 65. Nam et illud quod dicit Apostolus, « Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem; his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum non sim ipse sub lege, ut eos qui sub lege erant lucri facerem; his qui sine lege quasi sine lege, cum sine lege dei non sim, sed sim in lege Christi, ut lucri facerem eos qui sine lege sunt; factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucri facerem; omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri facerem, non utique simulatione faciebat, quemadmodum quidam detestanda simulatio tanti exempli auctoritate muniatur, sed hoc faciebat caritate, qua eius in
Abbreviated transcription (Latin):
odium & deinde poteris iam eum quem diligis
emiendare: Etbene at hipocritȩ. accusare
i uitia offitium est bonorum uirorum
& beniuolorum: Quod cum malificiunt ali¬
en as partes agunt. Sicut hypocritę qui tegunt
sub persona quod sunt. & ostendunt in persona
quod non sunt : Hi pocritarum ergo nominesimu¬
latores ac ciperis Et est uere multum cauendũ
& mo lestum simulatorum genus. qui cumõniũ
uitiorum accusatores odio & liuore sus cipiant
&iam consultores uideri seuo lunt: Et ideo
pie cauteq uigilandum est utcum aliquem
reprehendere uelobiurgare nos neces sitasco¬
egerit : primum cogitemus utrum talesit ui¬
tium quodnum quam habuimus uel quo iam
caruimus : Etsinum quam habuimus. cogitemus¬
& nos homines esse & habere potius se : Si uero ha¬
buimus & non habemus. tangͦ& memoriam
com munis fragilitas. ut illam reprebensio¬
nem aut obiurgationem non odium sed
misericordia prȩcedat: utsiue ad correctionẽ
eius propter quem id facimus: siue adper¬

Expanded text:
odium, et deinde poteris jam eum quem diligis, emendare. Et bene ait, Hypocrita. Accusare m vitia, officium est bonorum virorum et benevolorum: quod cum mali faciunt, alienas partes agunt; sicut hypocritae, qui tegunt sub persona quod sunt, et ostentant in persona quod non sunt. Hypocritarum ergo nomine simulatores acceperis. Et est vere multum cavendum et molestum simulatorum genus, qui cum omnium vitiorum accusationes odio et livore suscipiant, etiam consultores videri se volunt. Et ideo pie cauteque vigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere vel objurgare nos necessitas coegerit, primum cogitemus utrum tale sit vitium, quod nunquam habuimus, vel quo jam caruimus: et si nunquam habuimus, cogitemus nos homines esse, et habere potuisse; si vero habuimus, et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem aut objurgationem non odium, sed misericordia praecedat: ut sive ad correctionem ejus, propter quem id facimus, sive ad per
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ quo modo dici potuerit: q̃um que uiros habuisti: quasi nunc
eosiam non haber&: cum adhut utiq: ipsis subdita uiuer&:¬
& de in dequinq: librimorsi nihil aliud quã xp̃m prȩdicent
sicut ipseait sicredetis morsi : crederetis forsitan& mihi: Ille cñi
deme locutus est : quomodo potest intellegi aquinq: illis libris
recedere hominem ut ahxp̃m transeat: cum ille qui credit
in xpm̃ non relinquen dos quinq: illos libros sed sp̃i taliter intelle¬
gendos multo auidius amplectatur: est ergo alius intellec

Expanded text:
e quomodo dici potuerit: Quinque viros habuisti, quasi nunc eos jam non haberet, cum adhuc utique ipsis subdita viveret. Deinde cum quinque libri Moysi nihil aliud quam Christum praedicent, sicut ipse ait: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, ille enim de me scripsit , quomodo potest intelligi a quinque illis libris recedere hominem, ut ad Christum transeat, cum ille qui credit in Christum, non relinquendos quinque illos libros, sed spiritualiter intelligendos multo beatius amplectatur? Est ergo alius intellec
Abbreviated transcription (Latin):
legitur aliauoluntas patris qui eum misit : &opus eius
quods eperficere uelleres pondit : nisi ut nos adfidem suam
ipernscios comundi errore conuerter& : qualis ergo cibus eius.
talis & potus: qua propter hoc in illa muliere sitieb at ut facer&
in earł uolunt atempatris. & perficere opus eius sed car¬
naliter intellegens respondit : Tucum sis iudeus quomo do
mebibere petis cum simmuliers amaritana: non enĩ coutuntꝰ
iudei sam aritanis : cum dñs noster dixit siscires donum dĩ&
quis est quidicit tibi damihibibere : tumagis petisses ab eo
& dedis sectibi a quãuiuã ut hinc ei ostender & non setalem
aquam petisse qualem ipsa intellex erat : sed qui a ipse sitiebat

Expanded text:
ligitur aliud voluntas Patris qui eum misit, et opus ejus ligitur aliud voluntas Patris qui eum misit, et opus ejus quod perficere velle respondit, nisi ut nos ad fidem suam a pernicioso mundi errore converteret? Qualis est ergo cibus ejus, talis et potus. Quapropter hoc in illa muliere sitiebat, ut faceret in ea voluntatem Patris, et perficeret opus ejus. Sed carnaliter intelligens respondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis, cum sim mulier Samaritana? Non enim coutuntur Judaei Samaritanis. Cui Dominus noster dixit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi, Da mihi bibere; tu magis petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam: ut hinc ei ostenderet, non se talem aquam petisse, qualem ipsa intellexerat; sed quia ipse sitiebat
Abbreviated transcription (Latin):
sepetentibus dareposse prȩdicauit: sed scilic& & sitiebat
ihus mulieris illius fidem : quae qm̃ sam artiana erat
& sola samana ido latriȩ imaginem sustinere: ipsieñi
separati apopulo iudȩorum. simulacris mutorum anima¬
lium : id est uaccis aureis animarum suarum decus
dinem quis imulacris seruieb at admunimentum fidei
xp̃ianȩ &incor ruptȩ religilonis ad duc& non enimest
inquit sanis opis medicus sedmale habentibus : eorum ergo
eam ihs̃ mulier damihi bibere : & ut noueris quid sitibat
dñs non past paulolum ueniunt discipuli eius quiperrex¬
erant inciuitatẽ ut cibos emerent : & dicunt ei rabbi man¬
ducallle autem dixit eis . ego habeo escam manducare
quam uos nes citis : dicurt ergo disdiscipuliei al alte¬
rutrum. Num quid aliquis ei attula mandu care:
dicit eis ihs : Cibus meus ert ut faciam uoluntatem ei us
qui memisit : &ut perficiam opus eius : Num quithhic intel¬

Expanded text:
se petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat se petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat Deus mulieris illius fidem, quoniam Samaritana erat, et solet Samaria idololatriae imaginem sustinere; ipsi enim separati a populo Judaeorum, simulacris mutorum animalium, id est, vaccis aureis animarum suarum dedecudinem, quae simulacris servierat, ad munimentum fidei Christianae et incorruptae religionis adduceret. Non enim est, inquit, sanis opus medicus, sed male habentibus. Ergo eorum eam Jesus: Mulier, da mihi bibere. Et ut noveris quid sitiebat Dominus noster post paululum veniunt discipuli ejus, qui perrexerant in civitatem, ut cibos emerent, et dicunt ei: Rabbi, manduca. Ille autem dixit eis: Ego aliam habeo escam manquam vos nescitis. Dicunt discipuli ejus ad alterutrum: Nunquid aliquis attulit ei manducare? Dicit eis Jesus: Cibus meus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit, ut perficiam opus ejus. Nunquid hic intel
Abbreviated transcription (Latin):
ad puteum : id est mediodie. unde iam incipit soliste uisi
bilis declinare inoccasum : quõ & nobis uocatis axp̃o
uisibilium delectatiomi nuetur : ut in uisibilium amore
homo exterior recreatus i ad interiorem lucem quȩ mnũ¬
quam occidit reuertatur. secundum a postolicam discipli¬
nam non quȩrens quȩ uidentur sedquȩ non uidentur: quȩ
ȩterna: quod autem fatigatus uenit adputeum infirmitatẽ
carnis significat: quod sedit humilitatem & in becilitͥatẽ
carnis pronobissus cepit : et homo hominibus tam humili¬
ter apparere dignatus est̃ dehac infirmitate carnis.
prophe tadicit homo in plaga positus & sciens ferre¬
tam quam illud quod sedit:quõ solem sedere doctores possit:
alio intellectu non humilitatis modestiam sed magistri
demontrare personam: sed quȩri potest . qua remuliere
sam aritana qua eaquȩ in plendȩ gratia uenerat bibere
postula uerit : cum ipse postea sp̃italis fontis affluentiam

Expanded text:
ad puteum, id est, medio die, unde jam incipit sol iste viad puteum, id est, medio die, unde jam incipit sol iste vibilis declinare in occasum. Quoniam nobis vocatis a Christo visibilium delectatio minuitur, ut invisibilium amore homo interior recreatus ad interiorem lucem quae nunquam excidit revertatur, secundum apostolicam disciplinam, non quaerens quae videntur, sed quae non videntur. « Quae . 3. Quod autem fatigatus venit ad puteum, infirmitatem carnis significat; quod sedit, humilitatem: quia et imbecillitatem carnis pro nobis suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis propheQuanquam illud quod sedit quoniam solent sedere doctores, possit alio intedemonstrare personam. Sed quaeri potest quare a muliere Samaritana, quae aquae implendae gratia venerat, bibere postulaverit, cum ipse postea spiritalis fontis affluentiam
Abbreviated transcription (Latin):
hominis : quo iubemur ex ui utduamur nouo quisecun¬
dum dm̃ creatus est : nam sexta &as senectus est : quõ
prima infantia secunda pueritia tertia aduliscentia:
quarta iuuentus : quinta grauita sueteris itaque hominis
uitaquȩ secundum carnem temporali conditionepera¬
gitur: sexta ȩtate concludtiꝰ qua senec tute ut dixihuma¬
nigeneris dñs noster recreator nobis &parator aduenit:
ut morientescilic& ueterem hominem nouum in se
constituer& quem ex utum labetertena incȩlestia
regna trans fer&: ergonunc puteus utdictumest mundi
hu us terrenum laborem &erro rem. tenebro sa profundi¬
tate & obscuritate & significat: & quõ exterior est homo
uetus & nouus interior. dictum est enim ab a postolo: &
si extenor homo noster corrumpitur. sed interior
renouatur dedie in diẽ rectissime omnino quo omnia
uisibilia ad ex teriorem hominem pertinent : quibus
xp̃i ana disciplina renuntiatur: horas extauenit dns

Expanded text:
hominis, quo jubemur exui, ut induamur novo, qui secundum Deum creatus est . Nam sexta aetas senectus est; quoniam prima, infantia; secunda, pueritia; tertia, adolescentia; quarta, juventus; quinta, gravitas. Veteris itaque hominis vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, sexta aetate senectute concluditur. Qua senectute, ut dixi, humani generis Dominus noster et creator nobis et reparator advenit; ut moriente scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum labe terrena in coelestia regna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa profunditate significat. Et quoniam exterior est homo vetus, et novus interior; dictum est enim ab Apostolo, Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem: rectissime omnino quoniam omnia visibilia ad exteriorem hominem pertinent, quibus christiana disciplina renuntiatur hora sexta venit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ quam sibi elegit ds̃ gloriosam
ȩc clesiam non haben tem maculam autrugam.
non nullis dĩ preceptis obtem perare cupientes
nomen sim plicitis decipere. Utsic putent uitio¬
sum esse. aliquando uerum occultare : quomo¬
do uitiosum est aliquando falsum dicere atq
hoc modo aperiendo ea quȩ hi quibus aperiunt᷑
sustinere non possunt amplius noceant. quã
siea penitus semperq occułtarem: rectissi¬
me sub iungit Nolite dare scm canibus neq
miseritis margarstas uestras anteporcos:¬
Quia dñs quam uis nihil mentitus sit: ueratamen
aliqua occultare se ostendit dicens: ad huc
multa habeo uobis dicere. sed ad huc non potes¬
tis illa portare: Et apostolus Nonpotui inquit
uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalib
tam quam paruulis inxp̃o lac uobis potum
dedi nos escam. Neque enim poteratis sed
dare sc̃m canibus & mittere anteporcos

Expanded text:
cantur , quam sibi elegit Deus gloriosam cantur , quam sibi elegit Deus gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque rugam , nonnullos Dei praeceptis obtemperare cupientes nomen simplicitatis decipere, ut sic putent vitiosum esse aliquando verum occultare, quomodo vitiosum est aliquando falsum dicere, atque hoc modo aperiendo ea quae hi quibus aperiuntur sustinere non possunt, amplius noceant quam si ea penitus semperque occultarent, rectissis ait: nolite dare sanctum canibus nec mittatis margaritas uestras ante porcosinus quamvis nihil mentitus sit, vera tamen aliqua occultare se ostendit, dicens: Adhuc multa habeo vobis dicere; sed adhuc non potestis illa portare . Et aposuobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus tamquam paruulis in Christo. lac uobis potum dedi, non esanctum dare canibus, et mittere ante porcos
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem cui uolebat subuenire tam quã
suam cogitabat. hoc enim & prestruxit
dicendo. Cum enim libersim & omnibus: me
omnium seruum feci ut plures lucrificarem
Quod ut intellegas nonsimulatione sed cari¬
tate fieri. qua infirmis hominibus tam quã
nos sumus conpatimur itamon& alio loco
dicens Uos in liber tatem uocati estis fratres:
tantum neliber tatem in oc casionem
carnis detis. sedper caritatem seruite in¬
uicem: Quod fieri non potest: nisi alterius
in firmitatem quisq habeat quasi sua
ut eam ȩ̨quani muterferat. donec ab ea
liberetur ille cuius curat salutem : Raro
ergo & magna necessitate ob iurgationes¬
ab hiben desunt. itatamen ut etiam
in his ipsis non nobis ged dño ut seruiamus
instemus. ipse est enim finis ut nihil duplici
corde faci amus. Auferentes trabem
deoculo nr̃o inuidentiae uelmalitię uel
simulationis. ut uideamus ei cere fes tucam
deo culo fra tris: Uidebimus enim eam¬
oculis columbę quales insponsa xp̃i prȩdi¬

Expanded text:
firmitatem, cui volebat subvenire, tanquam suam cogitabat. Hoc enim et praestruit dicendo: Cum enim liber sim ex omnibus, me omnium servum feci, ut plures lucrifacerem . Quod ut intelligas non simulatione, sed charitate fieri, qua infirmis hominibus tanquam nos simus compatimur, ita monet alio loco, dicens: Vos in libertatem vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem . Quod fieri non potest, nisi alterius infirmitatem quisque habeat quasi suam, ut eam aequanimiter ferat, donec ab ea liberetur ille cujus curat salutem. 66. Raro ergo et in magna necessitate objurgationesadhibendae sunt, ita tamen ut etiam in his ipsis non nobis, sed Deo ut serviatur instemus. Ipse est enim finis: ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nsimulationis, et uideamus eicere festucam de oculo fratris oculis columbae, quales in sponsa Christi praedi
Abbreviated transcription (Latin):
integrum atq. inuio labile, illitamen quidt
uelint
cogitan dum est. quod acriter atq
mnimicis sime resistunt. & inquantum in ipsis
est si fieri possit conantur perimere ueritatem :
por ciuero quam uis nonita ut canes morsu ap¬
petant: passim tamen eal cando inquinant:

Expanded text:
integrum atque inviolabile; illi tamen quid integrum atque inviolabile; illi tamen quid velint cogitandum est, qui acriter atque inimicissime resistunt, et quantum in ipsis est, si fieri possit, conantur perimere veritatem. Porci vero quampetant, passim tamen calcando inquinant:
Abbreviated transcription (Latin):
margaritas nr̃as.
diligenter quȩrendum ẽ
quidscãm sit. quid margat᷑ȩ. quid canes. quid
porci. Scm̃ẽ quodiuolare atq corrumpere
nefces est. cuius utiq sceleris conatus &uolun¬
tas tenei rea quamuis illud. scm̃ natura
inuiolabile atq incorruptile maneat:
Mar garstę autem quȩcumq sp̃i talia mag¬
na esti manda sunt quȩ in abdito latenttam¬
quam de profundo eruuntur & alegoriarũ
in te gumentis quasi a pertis concis inueni¬
untur : Lic&itaq intellegr una eadẽ q. res
& sc̃m & margarita dici possu sed sc̃m
&eo quod non deb& corrumpi margarita
ex eo quod non deb& contem ni: Conatur
autem unus quisq corrum pere quod non
uult ẽe integrum: Contem nituero quod
&ideo calcari dicitur quic quid contemni¬
turs qua propter canes quõ e&iliunt addela.¬
cerandum quod autem delacerant integrum
esse non sinunt : Nolite in quit sem da recanibus:
quia & si delacerari & corrumpi non potest & mana

Expanded text:
margaritas nostras, diligenter quaerendum est quid sit sanctum, quid margaritae, quid canes, quid porci. Sanctum est, quod violare atque corrumpere nefas est: cujus utique sceleris conatus et voluntas tenetur rea, quamvis illud sanctum natura inviolabile atque incorruptibile maneat. Margaritae autem, quaecumque spiritualia magni aestimanda sunt; et quia in abdito latent, tanquam de profundo cruuntur, et allegoriarum integumentis quasi apertis conchis inveniuntur. Licet itaque intelligi quod una eademque res et sanctum et margarita dici potest: sed sanctum ex eo quod non debet corrumpi, margarita ex eo quod non debet contemni. Conatur autem quisque corrumpere quod non vult esse integrum: contemnit vero quod at; et ideo calcari dicitur quidquid contemnitur. Quapropter canes quoniam insiliunt ad dilacerandum, quod autem dilacerant integrum esse non sinunt; Nolite, inquit, sanctum dare canibus: quia etsi dilacerari et corrumpi non potest, et manet
Abbreviated transcription (Latin):
omnia : dequa fidererum lucisq: presentatȩ forsitan paulus a porta lus
dicit Iutitia eni di in eoreuelatur exfide infidem dicitenim &aliolo co:
nos autem reuelata faciegloriam dnĩ speculantes in eandem uoraginem
quin unc credentes inluminantur ingloria ipsius in commutabilir
& manifestȩ ueritatis quatunc commitati perfruentur : aa exfide
uerborum quibus nunc credimus quod non uidemus infidẽ rerum
qua inȩternum quod nunc credimus obtinebimus : Secundum

Expanded text:
omnia . De qua fide rerum lucisque illius praesentatae forsitan Paulus apostolus dicit: « Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem » . Dicit enim et alio loco: « Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem quo nunc credentes illuminantur, in gloriam ipsius incommutabilis et manifestae veritatis, qua tunc commutati perfruentur; ita ex fide verborum quibus nunc credimus quod nondum videmus, in fidem rerum qua in aeternum quod nunc credimus, obtinebimus. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
est sicut spei contrarium est retro respicere : cum sper futu
rorum. in ea quȩ antesunt se extendat:
tulistis clauem scientiȩ: ipsi non intro istis. & eos
qui intrabant. prohibiustis:
quod in scriptura. dñi humili tatem
xp̃i. nec ipsi intellere. nec ab aliis intellegͥuolebat
esca & corpus plus est quam uestimentum:
& utiq si hoctibi dedit quod plus est: quan¬
to magis dabit quod minus est:
propter continen¬
tiam ab amo

Expanded text:
est, sicut spei contrarium est retro resest, sicut spei contrarium est retro resrorum in ea quae ante sunt, se extendat. Tulistis clavem scientiae; ipsi non introistis, et eos qui intrabant, prohibuistis: quod in Scriptura Dei humilitatem Christi nec ipsi intelligere, nec ab aliis intelligi volebantesca, et corpus quam vestimentum, et utique, si hoc tibi dedit quod plus est, quanto magis dabit quod minus est? propter continentiam ab amo
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo ee incubili significat tempus famis uerbi
cum intellegentia claudit᷑. &illi quieuangelicam
s apientiam tamquam panem ero gantes. per orbemt̃rȩ
prȩdicauerunt. Pueri patris familias : iam sunt in secre¬
ta quiete cum dño. Et tamen orando effictur
ut accipiat desiderans intellectum ab ipsodõ &iã siho¬
mo desit perquem sapientia prȩdicetur:
lapidem serpentem scorpionem:¬
Intelleguur panis caritas. propter maiorem adpetitum.
& tam si necessarium. ut sine illa cȩtera nihil sint. sicut
sine pane mensa in ops: ciu contraria est cordisduri
ctia quam lapidi comparauit : Piscis autem intellegtiꝰ
quod &iam fides huius mundi fluctibus circum latrata
Cui contrarium posuti
serpentem. propter uenena
fallatiȩ : &uam primiꝰ homini malesuadendo prȩseminaũ :
In ouo intellegtiur spes : Ouum enim nondum est foetus
perfectus. sed fouendo speratur: Cui contrsum posuit
scorpionem cuius aculeus uenenatus retro timendus

Expanded text:
cum eo esse in cubili, significat tempus famis uerbi, cum eo esse in cubili, significat tempus famis uerbi, cum intellegentia clauditur. et illi qui euangelicam sapientiam tamquam panem erogantes per orbem terrae praedicauerunt, pueri patris familias, iam sunt in secreta quiete cum dut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. Xlapidem, serpentem et scorpionemIntelligitur panis charitas, propter majorem appetitum, et tam necessarium ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane mensa inops: cui contraria est cordis duritia, quam lapidi coaequauit. piscis autem intellegiturquod etiam fides huius mundi fluctibus circumlatrata ncui contrarium posuit pentem propter uenena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praeseminauit. in ouo intellegitur spes; ouum enim nondum est fetus perfectus, sed fouendo speratur. cui contrarium posuit scorpionem, cuius aculeus uenenatus retro timendus
Abbreviated transcription (Latin):
uult. ut capaces donorum eius fiant. quipe¬
tunt : In tribus autem panibus. &iam illud signi¬
ficatur. unius eẽ substantiȩ trinuatem:
Amicus autem quem dicu ille quipetit uenisse
deuia & nonse habere quodponat ante illum. intelleotiꝰ
hominis ad petitus qui deb& obtemperare rationiserui¬
ebat autem consuetudini temporali: quã uiamuo¬
cat. propter omnia pertempus trans euntia. Conuerso
autem homine addm̃ &ita ille adpetitus a consuetudino
reuo catur: sedsinon consolatur interius ⁊ gaudium
dedocinna sp̃itali quacreatoris trintias prȩdicatur magnȩ
angus tiȩ sunt in homine quȩ prȩmit aerumna morta¬
lis. Cum ab his quȩ foris delectant prȩcipitus abstinen¬
tia & intus nonest refectio delȩticia doctrinȩ salut aris.
& ipsa angustia est medianox. quacogitur uehement̃
istarepe tendo ut accipiat tres panes: Quod autem
dicit᷑ deintus .iam ostium clausum. pueros quoq eius

Expanded text:
uult, ut capaces donorum eius fiant qui peuult, ut capaces donorum eius fiant qui petunt. in tribus autem panibus etiam illud significatur, unius esse substantiae trinitatem. amicus autem, quem dicit ille qui petit uenisse de uia et non se habere quod ponat ante illum, intellegitur hominis appetitus, qui debet obtemperare rationi. seruiebat autem consuetudini temporali, quam uiam uocat propter omnia per tempus transeuntia; conuerso. autem homine ad deum etiam ille appetitus a consuetudine reuocatur. sed si non consolatur interius gaudium de doctrina spiritali, qua creatoris trinitas praedicatur, magnae angustiae sunt in homine, quem premit haerumna mortalis, cum ab his quae foris delectant praecipitur abstinentia et intus non est refectio de laetitia doctrinae salutaris. et ipsa angustia est media nox, qua cogitur uehementer instare petendo, ut accipiat tres panes. quod autem ei dicitur de intus iam ostium clausum esse puerosque eius
Abbreviated transcription (Latin):
nunc talibus operibus exercetur ecclesia: quod
autem queriur quod sesor or eius non adiue
oc casio datur sententiȩ dñi. qua os tendit istam
ecclesiam sollicitam eẽ & turbari circaplurima
terii huius mertia peruenitur: Mariam uero
diciti obtimam partem elegisse quȩ non
auferetur ab ea. Et ideo intelle egitur
obtima quia perhanc adillamtenditur &non
auferitur: Illi uero ministerii quãuis subonatamen
auferetur : quando indigentia cui ministratur
Amicus ad quem uenitur medianoc te ut ae¬
commod& tres panes: Utiq: ad similitudinẽ
ponitur : secundum quam quis dm̃ rogat
in media tribulatione constitutus. ut ertribuat
intellegentiã trinitatis quaprȩsentis uitȩ
consoletur labores: sed comparatio est ami
nore sienim amicus homo surgu delecto
& dat non amicitia. sed tȩdio cum pulsus.
quanto magis dat ds̃. quisine tȩdio largissi¬
mȩ donat quod petitur seadhius sȩpeti

Expanded text:
nunc talibus operibus exercetur Ecclesia. Quod nunc talibus operibus exercetur Ecclesia. Quod autem queritur quod se soror ejus non adjuvet, occasio datur sententiae Domini, qua ostendit istam Ecclesiam sollicitam esse et turbari circa plurimaterii hujus merita pervenitur. Mariam vero dicit optimam partem elegisse, quae non auferetur ab ea: et ideo intelligitur optima, quia et per hanc ad illam tenditur, et non auferetur; illa vero ministerii, quamvis sit bona, tamen auferetur, quando indigentia, cui ministratur, XXI. Ib. XI, 5-8. Amicus ad quem venitur media nocte ut accommodet tres panes, utique ad similitudinem ponitur, secundum quam quis Deum rogat in media tribulatione constitutus, ut ei tribuat intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consoletur labores. Sed companore. si enim amicus homo surgit de lecto et dat, non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat ille qui sine taedio largissime donat quod petitur ? sed ad hoc se peti
Abbreviated transcription (Latin):
deperegrinatione inȩternam patriam redeunies:
altera dies est postresur rectionem dñi : duo denarii.
sunt uel duo prȩcepta caritatis. quã per sp̃m sc̃m
ac ceperunt apostoli ad euangeli ⁊ andum ceteris uel
promissio uitȩ prȩsentis & futurȩ : Secundum enim
duas promissiones dictum est accipi & in hoc seculo
septies tantum : & infuturo sȩculo uitam ȩternam
consequetur: Stabularius ergo est apostolus. quod
super erogauti illud consilium est quod at:
Deuir ginibus autem prȩceptum dñi non habeo:
consilium autem do: autquod &iam manibus
operatus est nein firmorum aliquem euangelui
Signi ficat ecclesiam quęnuncest. excipientem
dñm incor suum: Maria soror eius quȩ sede¬
bat ad pedes dñi &audiebat uerbum eius.
significat eandem ecclesiam sed infuturo sȩcu¬
lo ubi cessans obopere ministerioque indigentiȩ
sola sapientia perfruetur. Martha ergo
ocupata est cir camultum minis terium: quia

Expanded text:
de peregrinatione in aeternam patriam redeuntes. de peregrinatione in aeternam patriam redeuntes. altera dies est post resurrectionem domini. duo denarii sunt uel duo praecepta caritatis, quam per spiritum sanctum acceperunt apostoli ad euangelizandum ceteris, uel promissio uitae praesentis et futurae. secundum enim duas promissisepties tantum, et in saeculo futuro vitam aeternam consequetur . Stabularius ergo est Apostolus. Quod supererogat, aut illud est consilium quod ait, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do : aut quod etiam manibus suis operatus est, ne infirmorum aliquem in novitatsignificat Ecclesiam quae nunc est, excipientem Dominum in cor suum. Maria soror ejus quae sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus, significat eamdem Ecclesiam, sed in futuro saeculo, ubi cessans ab opere ministerioque indigentiae, sola sapientia perfruetur. Martha ergo occupata est circa multum ministerium; quia
Abbreviated transcription (Latin):
nram. propter quod nascitur. cres cit. senes ut: &
incidit latrones. Niabolus & angelieius qui eum
expoliauerunt in mortalitate eplagis in positis.
pec cata suadendo reliquerunt semiuium: quia expar¬
te quapõst intellegere & cognos ceredm̃ uiuus ẽ
homo exparte quapec catis contabes cit &prȩmi¬
tur. Mortuus ẽ & ideo semiuius dicitur.
Sacer dos autem & leutta quieo uiso prȩtesier.
sacer dotium & minis terium ueteris testa¬
menti significat: Quod non poterat prodesse
ad salutem: sam aritanus custos interpre tatꝰ
&ideo ipsednis significatur hoc nomine: alligatio
uulnerum est co hbicio peccatorum: oleum.
consolatio speibonȩ : propter indulgentiam datam:
ad recontiliationem pacis : Uinum exortatio
adoperandum fer uentis simo spũ iumentum.
eius est caro inqua ad nos uenire dignatus est Inponi
iumento: est in ipsam in carnatonem xp̃i credere:
gtabulum est ecclesia ubireficiuntur uiatores.

Expanded text:
tram, propter quod nascitur, crescit, senescit et tram, propter quod nascitur, crescit, senescit et occidit. latrones diabolus et angeli eius, qui eum spoliauerunt immortalitate et plagis impositis peccata suadendo reliquerunt semiuiuum; quia ex parte, qua potest intellegere et cognoscere deum, uiuus est homo, ex parte, qua peccatis contabescit et premitur, mortuus est; et ideo semiuiuus dicitur. sacerdos autem et leuita, qui eo uiso praeterierunt, sacerdotium et ministerium ueteris testamenti significat, quod non poterat prodesse ad salutem. Samaritanus custos interpretatur, et ideo ipse dominus significatur hoc nomine. alligatio uulnerum est cohibitio peccatorum. oleum consolatio spei bonae propter indulgentiam datam ad reconciliationem pacis. uinum exhortatio ad operandum feruentissimo spiritu. iumentum eius est caro, in qua ad nos uenire dignatus est; imponi iumento est in ipsam incarnationem Christi credere. stabulum est ecclesia, ubi reficiuntur uiatores
Abbreviated transcription (Latin):
ualet importune tradit᷑ c̃illa doceat generale ⁊etuiniũ ricaẽ cupift
centia ciborũ tantũ.
par tem aliquam quȩ ad cibos pertin& dicit
Non oportere homi nibus ad huc ueteri con¬
sue tudini deditis inpertiri: quia & illic qua¬
si concisio uidetur fieri &psi uetus tati non
conuenit: dici &iam similes eos ẽẽ ueteribus
ux tribus. quos uino nouo id est spirita libus
prȩceptis facilius dis rumpi quam id posse
contineredicit: Erunt autem iam utres
noui. cum post ascensum dñi desiderio con¬
solationis eius. orando &sperando innouatur:
Tunc enĩo acceperunt spm̃ scm̃. quo impleti
cum omnium quide diuersis gentibus aderdrt
linguis loquerentur. dictisunt musto pleni:
nouum enim uinum.iam nouis ut ribus uene¬
xiiiii. homo quidam descendebat abherus alem
in hencho: Ipse adam intellegitur ͣgenere hu¬
mono herus alem ciurtas pacis illacȩlestis.¬
acuius beatitudine lapsus est: Hiericholuna
inter prȩtatur & significat mortalitatem¬

Expanded text:
valet, importune traditur, cum illa doceat generale jejunium, non a concupiscentia ciborum tantum, partem aliquam, quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio uidetur fieri et ipsi uetustati non conuenit. dicit etiam similes eos esse ueteribus utribus, quos uino nouo, id est spiritalibus praeceptis, facilius dirrumpi quam id posse continere dicit. erunt autem iam utres noui, cum post ascensum domini desiderio consolationis eius orando et sperando innouantur. tunc enim acceperunt spiritum sanctum, quo impleti, cum omnium qui de diuersis gentibus aderant linguis loquerentur, dicti sunt musto pleni. nouum enim uinum iam nonis utribus uene Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho: ipse Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem, civitas pacis illaa cuius beatitudine lapsus est. Hiericho luna interpretatur et significat mortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ips ed̃s cui minis trabãt angeli. tamen
propter &emplum nequis post eascan¬
dalum pateretur cum aliquem seruorũ
eius anĩ aduertiss& ista neces saria
procurare. loculos habere dignatus ẽ
cum pecunia. undeusibus neces sariis quic¬
quid opus fuis s& preberetur: Quorum locu¬
lorum custos & fursicut scriptum est iudar
fuit quieum tradidit: Sicur apostolus pau¬
lus por uideri decrastino cogitare cum dicit

Expanded text:
et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli , tamen et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli , tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur: quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, Judas fuit, qui eum tradidit . Sicut et apostolus Paulus potest videri de crastino cogitasse, cum dixit