comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
giat. More ꝑthoꝵ ineunda ẽ pugna ꝯt᷑ͣ lux̾tani. ut sicut
ꝓthi fugiendo fuigant. terga suꝑant u̾tendo. sic fugiendo
fuganda est lurta. ⁊ recedendo cedenda. h est illa pestis que
lurium fluxibilitas. finnꝰ: infanne enormitas. ħ tria ei¬
crunt ar̃am a pace pectoris. a serenitate m̃tis. a tͣnͣquillita¬
te cordis. O hy lege tneremplis alioꝵ. quid ꝯferat lux̾ie ui¬
cium. ut alio ⁊ actiotua sit lectõ. Uatud ꝑluri᷑am ce¬
eidit in homici dium. Amon ꝑ tncestum sensit absa¬
lon gladium. M uuel ꝑcastitatem m̃uit sõputoꝵ inclłi¬
est luxuria ꝑ qͣm ymaginatio corpet sensus ht̃. Inclłectꝰ
tenebratus. rõ ꝯfundit᷑. ĩmo ut plus loquar hoĩem in pe¬

Expanded text:
it. More Parthorum ineunda est pugna contra luxuriam: ut sicuti Parthi fugiendo fugant, terga vertendo superant; sic fugiendo fuganda est luxuria, et recedendo caedenda. Haec est illa pestis, qualuxuriae fluxibilitas, fumus infamiae enormitas. Haec tria ejiciunt animam a pace pectoris, a serenitate mentis, a tranquillitate cordis. O homo! lege in exemplis, quid conferat luxuriae vitium, ut aliorum actio tua sit lectio. David per luxuriam decidit in homicidium; Ammon per incestum sensit Absalonis gladium; Daniel per castitatem meruit intelliest luxuria per quam imaginatio torpet, sensus hebetatur, intellectus tenebratur: imo, ut plus loquar, hominem in pe
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes ꝯcremat. Inuidus c̾te est qui alienum bonum
sum facit inuidendo supplici. De eadem iniuidia ait
ysidor᷑. uñ bonus ꝓficit irde malus uł inuidus ꝯtabe¬
scit. De ead̾ alia actoritas. In uidia diaboli mors intͣuit ĩ
orbem t̾rarum. De ead̾ inuidia ait poeta. Risus abẽ nisi
qm tiesi fecẽ tlolores.⁊ alibi. Iniudia sacłi ñ ĩeentre cyrã¬

Expanded text:
virtutes concremat. Invidus certe est, qui alienum bonum suum facit, invidendo, supplicium. » De eadem ait Isidorus: « Unde bonus proficit, inde malus vel invidus contabescit. » De eadem alia auctoritas: « Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . » Item poeta: Risus abest, nisi quem visi fecere dolores. Item: Invidia Siculi non invenere tyran
Abbreviated transcription (Latin):
in alt̾iꝰ ꝓsꝑis dolet. In alc̾iꝰ letis luget. In alt̾iꝰ adu̾sita¬
delpectius omĩ peste deiectius. quod u̾tus molet̾at.
in festat felicitas. beatitudo uexat᷑. letiera cruciat. eum cetã uicta
quandam ha̾nc ꝑftenctoriã delectationem.leticie umbrã. felici¬
catis ymagiiẽ. pestis ista corm̃tum sine refrig̾io morb siue
remedio. laboi sinc respiratione. pena sine int̾polatione. ħ est
peccarum qd̾̃ sie ip̃m punit. se inpunitum ñ relinquit.Si
tilul macłãt ⁊ crtciat. Simul punit ⁊ uiciat. hic est i̾mus
qui ex mrãna uascr᷑. ħ est u̾mis quo ione hedã desiccat᷑. hic ẽ
ignitus serpens quo filius isrłr pungr hic est ebrueccus
quo fructus. t̾re depascr᷑. legimus mãna celrtus filiss datũ.¬

Expanded text:
 prosperis dolet, et in alterius laetis luget, in alterius adversitadespectius, omni peste dejectius! quod virtus molestat, infestat felicitas, beatitudo vexat, laetitia cruciat! Cum caetera vitia quamdam habeant perfunctoriam delectationem, laetitiae umbram, felicitatis imaginem, pestis ista est tormentum sine refrigerio, morbus sine remedio, labor sine respiratione, poena sine interpolatione. Hoc est peccatum quod se ipsum punit, se impunitum non relinquit; simul maculat et cruciqui ex manna nascitur; hic est vermis quo Jonae hedera desiccatur; hic est ignitus serpens quo filii Israel punguntur hic est bruchus quo fructus terrae depascuntur. Legimus filiis
Abbreviated transcription (Latin):
stͣm luxuria que in capice sue gerit faciem uͥgnnus ymagi¬
nem uoluptatis. in medio capram fetorem libidinis. infine
liipam dep̃eacionem uirtutis. ħ est pestis illa que famili¬
arem ht̃ cũ gehenna si militudinem. In gehenna tͥa sunt.
ordo fecens. U̾mis ꝯscĩe urens. flamina ꝑurens. Sic luxu¬

Expanded text:
monstrum luxuria quae in capite suo gerit faciem virginis et imagimonstrum luxuria quae in capite suo gerit faciem virginis et imaginem voluptatis, in medio capram foetosae libidinis, in fine lupam, depraedatione virtutis. Haec est pestis illa, quae familiarem habet cum gehenna similitudinem. In gehenna tria sunt, odor fetens, vermis conscientiae urens, flamma perurens; sic luxu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficit. Ihẽ filius syrac. ñ des mulieri patem aĩe trre.
ne ingrediat᷑ in uirtute cua ⁊ ꝯfudaris. Ieronimꝰ ue ilł
qui tunc habuierint t̾minũ luẜie qñ uite. difficile .n.
int̾ diuictas s̾uatur pudititia. Nicens eutis sordidum
ostñdit aĩmum. ⁊ insericis pannuis libido dñat. Qui lu¬
ruriat᷑ uiuens mortutis est.⁊ qui inebriat᷑ morcuus¬
sepultus. Gregorus dũ sacietate tient̾ clistñdr᷑ aculeꝰ
libidinis excitat᷑. qui delectationem refienat libidiose
suggestionis ñ tnͣsit ad ꝯsensum libidinis. Si plus oblectat
delectatio fornicationis m̃tem qͣm amor castitatis. ad huc in
homine regnat pecẽm. omĩs in munda pollucio foruica¬
tio dr᷑. Melius est mori qͣm fornicari. Meliuis est mort qͣm
lididine macłari. libido in infernum hominẽ nigit. Grauius
libido urit quem occiosum inuenerit. Magis approximo
igni ardenti qͣm mulieri iutteni cũ ⁊ ip̃e sis iuenis.
cum en᷑lia monstra fugienda sint ⁊ horreuda. multo magis

Expanded text:
 Sirac: Non des mulieri potestatem animae tuae, ne ingrediatur in virtute tua, et confundaris . Hieronymus: « Vae illi, qui tunc habuit terminum luxuriae, quando vitae. Difficile enim inter divitias servatur pudicitia: nitens cutis sordidum ostendit animum; et in sericis et in pannis libido dominatur. Qui luxuriatur, vivens mortuus est, et qui inebriatitur, aculeus libidinis excitatur. » Qui delectationem refrenat libidinosae suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Si plus oblectat delectatio fornicationis mentem quam amor castitatis, adhuc in homine regnat peccatum. Omnis immunda pollutio, fornicatio dicitur: melius est mori quam fornicari; melius est mori, quam libidine maculari. Libido hominem in infernum mergit. Gravius libido urit quem otiosum repererit; magis approxima igni ardenti quam mulieri juveni, cum et ipse sis juvenis. Cum materialia monstra fugienda sint et horrenda, multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
fre kmĩ ccce quałr otra accidiam uł pigriciam. no rii¬
uit sc̃ pta. ħ est accidia que xͥant mantr ab aratto retrahit
que cum tixore loch ad sodomam respieit. que eum loth
timet montem ascendere. que cum ruth ñ tiult int̾ram
bethleẽ redire. ħ est accidia q̃ rͥaui mantim in monacho.¬
facit uocum tepescẽ. ꝑ qͣm elaust̾łis ordinis regorem fastidit.
que delteatiorib mrlt uti eibariis. molliorib accumbe
stratis pauciorib int̾eẽ iuigiliis. paciori tł nłło ut⁊ si¬
lentio hec ẽ acerde ta que timet aggredi magna. fasti¬
dit meepta. eiii quidlibet honosum. quidlibet diffieile.
nͭ iceundum nͥ leue ħ est que cłicum arcet studio. claustra¬
lem exeludit aclaustro uicia nutrit. uirtuces secludit.
ħ n parit lux̾iam. nutrit gulitã. detractiones senaniat.
inrgia ꝓcreat. Unde poeta ait. Querit᷑ egistus quare su
fe ad ułt̾ inpromptu cã est desidiosus erat. tali pͥg. dr̃. sui¬
et quidormis. dorrait in qͣm pigit clausis octilis m̃cis. qͥ

Expanded text:
i, ecce qualiter contra acediam sive pigritiam nos munit Scriptura; haec est acedia quae Christiani manum ab aratro retrahit, quae cum uxore Loth in Sodomam respicit, quae cum Loth timet montem ascendere, quae cum Ruth non vult in terram Bethleem redire. Haec est acedia quae facit in monacho votum tepescere, per quam claustralis ordinis rigorem fastidit; quae delicatioribus vult uti cibariis, mollioribus accumbere stratis; paucioribus interesse vigiliis, pauciori vel nullo uti silentio. Haec est acedia, quae timet aggredi magna, fastidit incepta, cui quodlibet onerosum, quodlibet difficile, nihil leve. Haec est quae clericum arcet a studio, claustralem excludit a claustro, vitia nutrit, virtutes secludit. Haec enim parit luxuriam, nutrit gulam, detractiones seminat, jurgia procreat. Unde poeta: Quaeritur Aegisthus quare sit factus adulter? In promptu causa est: desidiosus erat. Tali pigro dicitur: Surge qui dormis. Dormit, inquam, piger clausis oculis mentis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iune ut ñ osficuat hõ finem desideris inmortis arci¬
culo s pocius met̾ne beatittidinis dispendio. hee
a spe t̾renoꝵ. ⁊i̾ta debet actoritatib. q̃ hanc ad spem
faciant.⁊ ab illa spe anuniun retrahunt. ũbi cã¬
hiis. Maledictus qui sperat in hoĩem ⁊ carnem
ponit brachium sium. ⁊ illa. qr iam difficile est
inpecuiis ofitentes intrare in regnum celoꝵ.
⁊ alib legr᷑. bonum est sꝑare in dũo quã sꝑare in
prinerpib. ⁊ poeta ait. Maxima mortalis addica

Expanded text:
n constituat finem desiderii in mortis articulo, sed potius, in aeternae beatitudinis dispendio. CAPUa spe terrenorum, uti debet auctoritatibus, quae ad hanc spem faciant, et ab illo spe animum retrahant. Verbi gratia: Maledictus homo qui sperat in homine, et carnem ponit brachium suum . Item: Quam difficile est in pecuniis confidentes, intrare in regnum coelorum? Et alibi: Bonum est sperare in Domino, quam sperare in princip
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ posset possessor suiss. quo uero cogitamꝰ ẽ iocundum
sit nͥ poscẽ. qm magnificum sit. plenum esse. nec ex forcu¬
aliqñ ista insidiosa bona ⁊ sꝑantib meliora. qͣm assectitis¬
asseris. Siquis in ilł eẽt sollidi aliq̃ñ hoĩum impleret.
nunc haurientum sicim tncitant. Considã illud pħectũ¬
diues eris. exiguum natura desid̾at. opto inm̃sum.
Cong̃get᷑ ince quicqͥd mulit locupletes posseda̾nt. ultra
pͥuatum p̾ciinie modum fortuna ce ꝓtrehat. auro cegat.
purp᷑a uestiat. ⁊ adħ deliciarum opĩm que ꝑducat: ut

Expanded text:
atis esse posset, fuisset, qui non cogitamus, quam iucundum sit nihil poscere, quam magnificum sit plenum esse nec ex fortualiquando ista insidiosa bona et sperantibus meliora quam adsecutis. Si quid in illis esset solidi, aliquando et inplerent; nunc hauriendum sitim concitant. Mittantur speceris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sufficit. Quia quo plus sunt pote plꝰ sciciuntur.
canduit. qr. quid ñ mortalia pectora cogit. auri sacra fames.
cũ cer̾a c̾tos t̾minis claudant᷑ auaricia nullo fine ocludr᷑.
c̾ra siue limitib t̾minat᷑. aqua suis finib limitatur. a¬
er suo fine ꝯcludr᷑. celum siuis t̾minis artat᷑. Sola auari¬

Expanded text:
dicit: Sufficit , » quia: Quo plus sunt potae, plus sitiunturcanduit! quia: Quid non mortalia pectora cogis, Auri sacra fames? Cum caetera certis terminis claudantur, avaritia nullo termino concluditur. Terra suis limitibus terminatur, aqua suis finibus limitatur, aer suo fine concluditur; coelum suis terminis arctatur; sola avari
Abbreviated transcription (Latin):
Q r̃o memiorare nouissima pulcredr nis tͥue. Nuo mͦ oĩs
cato fenum. ⁊ omĩs gła eiꝰ quasi flos feui. quo mͦ forma
bonum fragile ẽ. quantũq accedit ad annos. fit nnor
tispatto carpit᷑ ip̃a suo. Memorare qtro modo mors eã ꝑdit
imits acus exaratio ꝑunit. Infirmitas demolit᷑. senĩ
de pd̃at᷑. Si fortitudinem tactas memorare noruissimta for¬
titudinis tue. queo mͦ senectus eam infirnat. quto mado¬
infirmitas etutat. quo mͦ mors funditꝰ extirpat. Si iactqs

Expanded text:
orare novissima pulchritudinis tuae, quomodo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni ; quia, Forma bonum fragile est, quantumque accedit ad annos, Fit minor, et spatio carpitur ipsa suo. Memorare quomodo eam mors perdit, unius acus exaratio perimit, infirmitas demolitur, senium depraedatur. Si fortitudinem jactas, memorare novissima fortitudinis tuae, quomodo senectus eam infirmat, infirmitas enervat, mors funditus exstirpat. Si jactas
Abbreviated transcription (Latin):
cam timoris reu̾antiam. Constitite ce h̾o int̾ duas molaᷤͤ.¬
int̾ molam timoris ⁊ molam spei. Sic sꝑa ne laxet᷑ au̾ꝰ.
Sie tuuc ne delacet᷑ cogitatus. O hõ noli timere mortis
instanciam nec rectisa uite miliciam ħ dat uiro iu¬
sto amplus mĩtum. Illa largitur stipendium. Holi

Expanded text:
m Dei potentiam. Constitue te, o homo, inter duas molas, molam timoris et spei. Sic spera ne laxetur animus, sic time ne dilatetur cogitatus. O homo, noli timere mortis instantiam, nec recuses vitae militiam! haec dat viro justo amplius meritum, illa largitur stipendium. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam cum macłat. famam ꝑdit ꝓrimum offendit. dĩr
amittit. ħ est pestis illa inqua cito p̃cerit ꝙ delectat. ꝑ ma¬
net sine fine ꝙ eruciat. ctuꝰ appetitus anxietatis ẽ ⁊ itecor¬
die. actus abhoĩabilis ⁊ ignominte. exicus penitudiuis ⁊
ucreodie. In peste ista tria sunt exccnͣda. ardor in accessione.
lator mexecittione. fletor mnexpletione. Ecce qͣm uilia plena
fecorib ⁊ st̾corib luxurie otub̃nia. Saties famelica. Delecta¬
tio pũa plena. Delectatio mom̃tanea. amaritudo et̾na. Incrtiꝰ¬
cem odit. tenebras appetit. uelam̃ querit. ianitore m inpor¬
cui insidet infier᷑. ħ est lur᷑ia filia gule. ꝓles crapule. fec¬
dor natꝰ ex st̾quilliuio carnis. odor genitus exludo corꝑis.
hec in mundis pascr᷑ qr carnaliaate delectatur. ħ locum¬

Expanded text:
imum commaculat, famam perdit, proximum offendit, Deum amittit. Haec est pestis illa, in qua cito praeterit quod delectat, permanet sine fine quod cruciat; cujus appetitus anxietatis est et vecordiae, actus abominationis et ignominiae, exitus poenitudinis et verecundiae. In peste ista, tria sunt exsecranda, ardor in accessione, labor in exsecutione, fetor in expletione. Ecce quam vilia, plena stercoribus luxuriae contubernia! saturies famelica, delectatio poenitentiae plena, delectatio momentanea, amaritudo aeterna. cem odit, tenebras appetit, velamen quaerit, janitorem in porcui insidet inficitur. Haec est luxuria, quae est filia gulae, fetor natus ex sterquilinio carnis, odor genitus ex luto corporis. Haec immundis pascitur, et carnalitate delectatur. Ungu
Abbreviated transcription (Latin):
corpebit isboseth in meridie. qñ torpete hostiarto latronum pͥncipes
ingressi isboseth dorpitentem capite minueriuit. Isboseth dorim¬
eus est antma. sompno desiderii soporata. ad hanc uit eam uit̾¬
ficiant ingredriuitur. latrontim prĩcipe .i. demoues. quia dũ
rõnie cͥospectio minus ꝓcride m̃cis tautiam seritat. diaboliis

Expanded text:
torpebat Isboseth in meridie , quando dormiente ostiaria, latronum principes ingressi illum dormientem capite minuerunt. Isboseth dormiens est anima somno desidiae soporata; ad hanc ut eam interficiant, ingrediuntur latronum principes, id est daemones, quia dum rationis circumspectio minus provide mentis januam servat, diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
nce ꝑ iustieiam. uos gͥ qui tacetis inseprlehr is negligentie.
de alb̾ati extĩirs quo ad ext̾orem instieie srfierẽ. ⁊ i rterint
Eetidi ꝑ mĩtis corporem. ⁊ in tcmes resoluti ꝑ prutarũ eogita¬
tonirm nultitudinẽ. s irgite a t̾ra ad celirm. abocio ad̾ er̾̃ci¬
cium a ꝓnitioso ad ittutis negotitim. torpore ⁊ occurite ad

Expanded text:
nquat. Vos ergo qui jacetis in sepulcris negligentiae, dealbati exterius, quo ad exteriorem justitiae superficiem, sed interius foetidi per mentis torporem, et in vermes resoluti per pravarum cogitationum multitudinem; surgite a terra in coelum, ab otio ad exercitium, a pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriaris: eur mͥ ꝓmĩs mortẽ moliric: eur imponis
falia. cͦ om̃taris cͥmina ut meam euacrias bursam. ut
emitngas pecuniam: Se inuiriaris mͥ tundicta de ce su¬
mitur eninstanti. Si me dep̃daris pecunia. pͥꝰ te depdaris

Expanded text:
injuriaris, cur mihi pro meis mortem moliris? cur imponis injuriaris, cur mihi pro meis mortem moliris? cur imponis falsa, et commentaris crimina, ut meam evacues bursam, ut emungas pecuniam? Si injuriaris mihi, vindicta de te sumetur in instanti; si me depraedaveris pecunia, prius te depraedaberis
Abbreviated transcription (Latin):
ta est desideriis enstantib sacisfacere. Quid est gͦ quare
hanc recuses ꝯcurb̾iualẽ : cuiꝰ mores tmitari sanus debes si¬
di hõ quid ꝯtͣ te dicat caro ꝓpria. O hõ quid ꝯtͣ me ꝯque¬
reris: eut otͣ me qĩnoniam deponis : me uocas pͣcĩ fo¬
mitem. tyrannũ ĩmenibris semuentem. langorẽ nͨ. sti¬
mulum sachare. eur mͥ ĩ ponis quod attariera affli¬
gĩs: cupiditate laxaris. plures possem q̃elas otͥ te depo¬
uere. plures rõnes afferre. eũ sine fornite taceo. sine in¬
centirio langieo. tu ad cupidicatem trritas. cu ad aua¬
canda sunt pauꝑib: etir cibas htis ceneas ⁊ iñnes qͥ¬
b cibandi sunt parꝑes: uis eẽ m̾cator optimus. ⁊ fe¬
nãtor eg̾grus prndens iñceunariꝰ. da q̃ ñ potes recinere
ut ꝯsequeris ea que ñ potr̃ amitte. da modicũ ut ꝯseq̃riᷤᷤ
centurplum. Da alienam possessionem ut cõseqi teris et̾ nã
hẽdicatem. Audi quid ꝯtra ce dieat ꝓrimus. O hõ eir mͥ

Expanded text:
ta est desideriis instantibus satis facere. Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives idi, homo, quid contra te dicat caro propria! O homo, quid contra me conquereris, quid contra me querimoniam deponis? me vocas peccati fomitem, tyrannum in membris saevientem, languorem naturae, stimulum Satanae? Cur mihi imputas quod avaritia affligeris, cupiditate laxaris? plures possem querelas contra te deponere, plures rationes afferre, cum sine fomite jaceo, sine incentivo langueo; tu ad cupiditatem irritas, tu ad avacanda sunt pauperibus? cur cibas his tineas et vermes, quibus cibandi sunt pauperes? Vis esse mercator optimus, foenerator egregius et prudens mercenarius? Da quae non potes retinere, ut consequaris ea quae non potes amittere, da modicum ut consequaris centuplum; da alienam possessionem, ut consequaris aeternam haereditatem. Audi quid contra te dicat proximus: O homo, cur mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dera tirt natieram. incuere stoachi menfitram. Scis uñ
puentant corpis infirmitates. m̃tis alienaciones. Cert
ex eibi inpendio ex potus diliuuo. uł ꝓfluo. uñ ꝓcedit
etate nasct paralisis. ex umolentia ydropisis: Quid ẽ
ebritas nisi mentis altenatio. birticim depdatio. uma¬
go mortis. similtitudo fitroris. ꝑebrretatem erescit.
insolenti suꝑbia. erudelicas sertio. malignitas iuido
ebrietas implicat u̾ba. obligat lumina. gradum facit
tatis frangit. ħ est ebrietas ꝑ qͣm quicqͥd mali larebat
dis ⁊ sicur uino estuante rumptitr doliem ⁊ qd̾ in
uno ẽ em̃git ad sĩmum. sic inundante eb̾etate. secret̃
qd in m̃ce lacebat. abiino cord̃ exit ad sũmitatẽ oris. ꝙ

Expanded text:
ntuere stomachi mensuram. Scis unde proveniant corporis infirmitates, mentis alienationes? certo ex cibi impendio, ex potus diluvio, vel profluvio. Unde procedit etate nascitur paralysis, et ex vinolentia hydropisis? Quid est ebrietas, nisi mentis alienatio, virtutum depraedatio, imago mortis, similitudo furoris? Per ebrietatem crescit insolenti superbia, crudelitas servo, malignitas invido. Ebrietas implicat verba, obliquat lumina, degradare facit tatis frangit. Haec est ebrietas, per quam, quidquid mali latebat derit; et sicut musto aestuante rumpitur dolium, et quod in vino est emergit ad summum; sic inundante ebrietate, secretum quod in mente latebat, ab imo cordis exit ad summitatem oris; quia
Abbreviated transcription (Latin):
boram in steuetura templi ñ sensit sueric iatuuoam
s frenatus a labore ex ꝑtus est insulcies lrestere. hec
est gnartia q̃ hoĩem offert drabolo. dõ in ermm̃ nnoũ
ex pont suggesttont debilem temptationi. hec pͥuat
hominẽ spĩtalib armis. uirtiectm uestim̃tis. hdia¬
bolim tiocat ad pugnam. carnem ad laseiitam os
senectutis fecem. qui diabolo obtulisti iuuentucis florem.
ut saltem ĩsenectute fias miles xͥ. qui inuruentute fu¬
isti seruus diaboli. In formatio contͣ inuidram.

Expanded text:
borans in structura templi, non sensit luxuriae jacturam, sed feriatus a labore, expertus est insultus lasciviae. Haec est ignavia quae hominem offert diabolo inermem, nudum exponhominem spiritualibus bonis virtutum vestimentis. Haec diabolum vocat ad pugnam, carnem ad lasciviam, os senectutis faecem, qui diabolo obtulisti juventutis florem; ut saltem in senectute fias miles Christi, qui in juventute fuisti servus diaboli. CAPUT VIII. Contra invidiam.
Abbreviated transcription (Latin):
et̃i Hocã debet eẽ forma p̃dicationis. Ut inicium sumat abacdorita¬
te cheologica. tanqͣm̃ a sico ꝓͥo fumlam̃to. maxime ab eu̾ngłiis
psalmis. patli epłis. ⁊ libs salomonis. quia ĩ istis sp̃ałr resiltat
moralis instructio. de aliis ⁊ libͥs saere pagme sumende sunt ac¬
boritates. si fueruit necc̃ie ⁊ ad ꝓpoĩm utiles. Consequent̾ p̃dicator

Expanded text:
ctio. Haec autem debet esse forma praedicationis, ut initium sumatur ab auctoritate theologica, tanquam a suo proprio fundamento: maxime ab Evangeliis, Psalmis, Epistolis Pauli et libris Salomonis. Quia in his specialiter resultat moralis instructio. De aliis ergo libris sacrae paginae sumendae sunt auctoritates, si fuerint necessariae, et ad propositum utiles. Consequenter, praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
cam custigando deze ias. ⁊it possie. car nalta debellare. In cripici
⁊ nmuentia. Constitue te inspeculo cͥspectationis ut oppoia eaue¬
ads tucra. medruni tencas. qꝙ medis tucissimus ibis. ⁊ aintea
est natura medioctatis. e onsticue te Inspeculo caucele. ne ureiũ
sub pallio uirtutis seobobuĩbret. Sepe .i crudelitas mentitim

Expanded text:
eam castigando dejicias, et ut possis caream castigando dejicias, et ut possis carimminentia. Secundo in specula circumspectionis, ut opposita vitia caveas; medium teneas, et medio tutissimus ibis, nam et natura mediocritatis est amica. Tertio in specula cautelae, ne vitium sub pallio virtutis se obumbret, saepe enim crudelitas mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
erigo nec tinea demolit᷑. quia ut ait seneca ħ quib dele¬
ctatur uulgus centtem hñt ⁊ sr̃fitriosam uolułtacem.
ib alio uł exalio. Aduu̾m bonĩ tende. ⁊ de trio gaude. Ho¬
liactare insignem habitum. Que .n. gła intrelłib oiri¬
um. inst̾corib tĩmitim: Que utilitas lutum corꝑis
pͥurare. carnis sitist̾quillituũ de atirare. Memorare
igit᷑ nouissima. tiri ĩ libro seĩe ut ce legas. in libro ex ꝑt¬
entie ut te inuenias. in libro nscĩe ut te rephendas. L¬
.i. cognosce te ip̃m. In libro exꝑiente legis caro pugnat
nͨ. speculum c̃atiur. Inspeculo scͥpture leges stacũtut̃.
In speculo cͥatirre uidebis te miserũ. In speculo tue ñ¬
lum est rõ q̃ dictat dextã esse appecenda .÷ celestia. sinistra esse fii¬
facies ui det᷑ esse mu̾sa. hoc est caro. q̃ totam humanã uaturam
unũtit. Uide gͦ ce i speclõ rõnis. ut ei obedias uide ce inspeculo
sensialitatir ut eam rõni subicias iude te nspecuilo carms ut

Expanded text:
 delectatur vulgus, tenuem habent et superfusoriam voluptatem; ab alio vel ex alio. Ad verum bonum tende, et de tuo gaude. Noli jactare insignem habitum; quae enim gloria in velleribus ovium, et stercoribus vermium? Quae utilitas, lutum corporis praeparare, carnis sterquilinium deaurare? memorare igitur novissima tui, in libro scientiae, ut te legas in libro experientiae, ut te invenias in libro conscientiae: ut te reprehendat l: « Nosce te ipsum; » in libro experientiae legis: « Caro pugnat naturae, speculum creaturae. In speculo Scripturae legis statum tuum, in speculo creaturae videbis te miserum, in speculo tuae nlo est ratio quae dictat 58 dextera esse appetenda, id est coelestia; sinistra esse fufacies videtur inversa, hoc est caro, quae totam humanam naturam invertit. Vide ergo te in speculo rationis, ut ei obedias: vide te in speculo sensualitatis, ut eam rationi subjicias; vide te in speculo carnis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rib excitet᷑. ñ qd̾ fauorali aura mulceat᷑. ñ qd̾ theacli applausu
delinꝑat᷑ s ut eoꝵ animi informent᷑. ⁊ ꝙ ip̃i considerare ũ debẽt
amenitas rose. In calanio .n. fragili mel repꝑitur.⁊ exlapide flã¬
ma exericitur. Consequent̾ ostñdere debet qͣm ucile sit audire
ubitm dei. si effc̃us mancipet᷑. Debet ⁊̃ ꝓmictere se pauca dictum
iri sic scĩe uł prudencie uł maioris uite. s qtua reticlacur ali¬
lit̾ati tacent lapides clamabunt. Consequent̾ debet accedere
ad actoritacis ꝓpoĩe exposicionẽ ⁊ totam inflectẽ ad auditoꝵ
instricctionẽ nec actoritatem nimis obscuram uł difficilem
ꝓponat. uc audicor eam fastidiat ⁊ ĩ iintis atcente audrat.
ste inactoritatis expõñẽ debet nt̃inis etto recedere aꝓpoĩo. Nse
pͥmum medio medium ne diserepet imo. Debet ⁊ altas acto¬
ntates afferre adidem asserendum. maxime que ꝑtiueant ad

Expanded text:
ribus excitetur, non quod favorabili aura mulceatur, non quod theatrali applausu deliniatur; sed ut eorum animi informentur, et quod ipsi considerare non debent am etiam in calamo fragili mel reperitur, et ex lapide flamma excutitur. Consequenter ostendere debet quam utile sit audire verbum Dei, si effectui mancipetur. Debet etiam promittere se pauca dicturujoris sit scientiae aut prudentiae, vel melioris vitae; sed quia revelantur alipides loquentur vel clamabunt. Consequenter debet accedere ad auctoritatis propositae expositionem, et totam inflectere ad auditorum instructionem; nec auctoritatem nimis obscuram vel difficilem proponat, ne auditores eam fastidiant, et ita minus attente audiant. Nec in auctoritaprimum medio, medium ne discrepet imo. Debet etiam alias auctoritates inducere ad id asserendum, maxime, quae pertinent ad
Abbreviated transcription (Latin):
tas. illa uͦ ñ est pauꝑtas si leta est. qui c̃ patiꝑtate bñ ꝯ¬
uenit diues est. ñ qui paur tĩ ħ̾c. s qui plus cupit pau¬
ꝑ est. Quid n. ille refert quantum illi in archa. quancũ
in horieis iaceat. quant̾ pascat aut fene̾t. Si alieno ⁊̃mi¬
net. si ñ ad quisita s querenda ꝯputat: Quid sit diuidi¬
arum modus queris. primtis hr̃e qd̃ necc̃e est Es usd̃.

Expanded text:
ertas. » Illa vero non est paupertas si laeta est. Cui cum paupertate bene caeta est. Non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus habere quod necesse
Abbreviated transcription (Latin):
semel uũ petatur inuen̾is. Fructus t̾reuorit̃ bonor
suꝑfie talis est. ⁊ ucilitas leutũ metallor insuꝑfiore e¬
muner. Illa opulentessima sunt quoꝵ inꝑfudo latet ue¬
na assidie plenur responsiera fodienti Ad hos celestes
chesairros animũ dirige. Ut uͥ est chesaurus citus ibi sit
roor cutim. Noli gͦ chesaurttare tnt̾renis ubi fures¬

Expanded text:
nere, fructus terrenorum bonorum superficialis est, et rutilitas levium metallorum in superficie eminet; illa opulentissima sunt, quorum in profundo latet vena, assidue plenius responsura fodienti. Ad hos coelestes thesauros animum dirige, ut ubi est thesaurus tuus, ibi sit et cor tuum: Noli ergo thesaur
Abbreviated transcription (Latin):
sti blandientes. in morte sencies sertientes. uͥ cuinc tue diuicie:
uͥ t̾rene ancitie: Uͥ delectationes mitudane: T̃une exdiuieiis
seqͣ et̃na pauꝑtas. ex honorib et̾na de iectio. ex delectatioĩb oti¬
uua amaricudo. post ħ p̃dicator debet ꝯclude amonitionẽ sirã
exemplari doctrina ostñdeus quo mͦ anciqui patres ꝯtemꝑsert̃
mundum ⁊ cũ mundꝰ cũc florbat tũ incordib eoꝵ tũe arescẽs.

Expanded text:
 tunc tuae deliciae? ubi terrenae amicitiae? ubi delectationes mundanae? Ex divitiis sequetur aeterna paupertas, ex honoribus dejectio, ex delectationibus perpetua amaritudo. Post haec, praedicator concludat admonitionem suam in exemplari doctrina, ostendens quomodo antiqui Patres contempserint mundum, et tamen mundus tunc florebat, cum in cordibus eorum ares
Abbreviated transcription (Latin):
hoc homini fauent ut deictant. ad hoc erigunt ut destru¬
ant. ad ħ suspendunt ut grauius impellant. Uͥ est uanitas
uanitatum. quia in portabile. xnꝰ inhonore. fantasticum. nꝰ
inhonore. ⁊ in eis omĩa uanitas. cir̃ funditꝰ recedunt ab
lapsus. uanitas ẽ inmundanis illecebͥs. cũ pͥmo blandiũt᷑.
uanitatum uanitas cũ fastidiunt᷑. ⁊ omt̾a uanitas c̃ per
eas in mortem deducim᷑. Primo mellificant. sõ pͥongirnt.
t̾cio intĩmunt. Simiłi falsitas in ueniali peccõ. falsitatit̃
falsitas. In mortali delicto: omĩa falsitas. In obstinato. falsitas ĩ pena.
falsitas falsicatum. in etilpa. omĩa falsitas in rehenua. Abhorren¬
tes gͦ uanitatem tim̃tes falsitatem. erirramꝰ ad sũmam i̾tatẽ

Expanded text:
hoc homini favent ut dejiciant, ad hoc erigunt ut destruhoc homini favent ut dejiciant, ad hoc erigunt ut destruant? ad hoc suspendunt ut gravius impellant; in quibus est vanitas vanitatum, quia importabile onus in honore, phasticus honor in onere, et in eis omnia vanitas cum funditus 56 recedunt ab primo blandiuntur; vanitas vanitatum cum fastidiuntur, et omnia vanitas cum per eas ad mortem perducimur. Primo mellificant, secundo pungunt, tertio interimunt. Similiter falsitas est in veniali peccato, falsitas falsitatum in mortali delicto, et omnia falsitas in obstinato. Falsitas in poena, falsitas falsitatum in culpa, omnia falsitas in gehenna. Abhorrentes ergo vanitat
Abbreviated transcription (Latin):
daurs. qr si duticie accedient ad hoĩem : itanitas. quuia cito
p̃tereunt. Si morant᷑. hoĩem cͥ auferunt. ecce uanitatũ itan¬
tas. Si recedunt omĩa uanitas In diuiciis ẽ itanitas mutabili¬
tatis. qitia p̃tereunt. Idtuiciis est uanitas curtositatis. qͣm
falsitatis. quia ꝓdiuiciis aqͥrendis uł retinendis. hoĩnes mẽ¬
dacia euomunt. uͥ maior uanicas qm indiuicis. que ñ solũ¬
cẽ ꝓmictunt. s cimorem inductẽt: Uͥ maior timor qͣm indiui¬
tib qui omĩa formidant. ne diuicias amictaut. uͦ ꝯfidint
infilus: Eis suspiciosus est amor itxoris. maiores ciment.
fures abhorrent. s timpniant falsa:. discccdunt uã. uͥ maior
uanitas qͣm indiuiciis. q̃ spondent sacietacem ⁊ pariunt
esitriẽ: que c̃siti ebrietatẽ afferunt. que ci ipidicates ñ mr¬
uirunt. ĩ io citpiditatib addunt. q̃ ũ implent m̃cem s exh¬
auriunt. q̃ sitnt nescio qua uacuitare plene. ⁊ nescio qua
plenicudine uacue. uͥ uanitas nͥ int̾renis honorib. qui ad

Expanded text:
danis; quia, si divitiae accedunt ad hominem, vanitas, quia cito raetereunt; si morantur, hominem sibi auferunt, ecce vanitatum vanitas; si recedunt, omnia vanitas. In divitiis est vanitas mutabilitatis, quia praetereunt; vanitas curiositatis, quoniam falsitatis quia pro divitiis acquirendis vel retinendis, homines mendacia evomunt. Ubi major vanitas quam in divitiis, quae cum beatem promittunt, sed timorem inducunt? Ubi major timor quam in divitibus, qui omnia formidant ne divitias amittant? non confidunt in filiis, suspectus est amor uxoris, majores timent, fures abhorrent; somniant falsa, discredunt vera. Ubi major vanitas quam in divitiis, quae spondent satietatem et pariunt esuriem, de siti ebrietatem afferunt; quae cupiditates non minuunt, imo cupiditatibus addunt; quae non implent mentem sed exhauriunt; quae sunt nescio qua vacuitate plenae, et qua plenitudine vacuae? Ubi vanitas nisi in honoribus qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯctingencem ꝑ qm ascendebanit angli ⁊ descendebãt.
cala ista est ꝓfectus uri catholiei. qui ꝯtexitur abini¬
cio fidei usq ad cõsumnationẽ uiri ꝑfc̃i. In hac scala pͥmꝰ
graidus est ꝯfessio. scds̃ oritio. tercius graciarũ actio
debet pedem fige in pͥmo gradu huiꝰ scale cõficendo pecc̃m.
scd̃o iscendẽ scd̃m gradum orando ad dnm̃. ut ꝯferat᷑ ei

Expanded text:
er quam ascendebant et descendebant angeli . Scala est profectus viri catholici, qui congeritur ab initio fidei, usque ad consummationem viri perfecti. In hac scala primus gradus est, confessio; secundus, oratio; tertius, gratiarum actio; debet pedem figere in primo gradu hujus scalae, confitendo peccatum; secundo ascendere secundum gradum, orando ad Dominum ut ei conferatur
Abbreviated transcription (Latin):
cure scrucintũ. ad grãm collatam ꝯseritandam. Saeͭ enĩ
scͥptura docet quo mͦ gr̾am collatam ꝯseruare debemꝰ.
Consequent̾ oce̾rit uꝰ. gradus. qñ dubium occurrit.⁊ lec¬
tor intelligñtiã illiꝰ scͥpture a maiore ĩquirit. uiꝰ ascendit᷑
gͣdus. qñ lecter aliis sacͣm scͥptam exponit.uiiꝰ. occurrit

Expanded text:
urae scrutinium, ad gratiam collatam conservandam; sacra enim Scriptura docet quomodo gratia collata conservari possit. Consequenter occurrit quintus gradus, quando dubium occurrit, et lector intelligentiam a majore inquirit. Sextus ascenditur gradus, quando lector aliis sacram Script
Abbreviated transcription (Latin):
soluerentur fleuit iohes: ne cogamus it̾um eum flere
& onerosa reddendo ad legendum. tem petre scisse
sunt. & monum̃ta aꝑta inpassione dñi: quia scripta ꝓ¬
dimus. Item. resaicire uidenuir uelum templi qd̃
scissum est. & cerimonias reuocare. cum tam̃ xp̃c sit
finis ꝓmissorum qui ꝯsummat om̃ia. Item uidem᷑
similẽs palpantib ad ostium loch. ꝙ ñ intrantib.

Expanded text:
solverentur, flevit Joannes . Ne cogamus eum iterum flere, solverentur, flevit Joannes . Ne cogamus eum iterum flere, t taediosa, et onerosa reddendo ad legendum. Item: Tenesunt » in passione Domini; quia scripta pdimus. Item: Resarcire videmur velum templi quod scissum est, et caeremonias revocare: cum tamen Christus sit finis promissorum, qui consummat omnia. Item: Videmur similes esse palpantibus ad ostium Loth, et n
Abbreviated transcription (Latin):
b paucitas: potius inuerbis ẽẽ debet. Item hoc ẽ preci¬
osum gumini quod ex ocłis dñi liquat᷑: cui nichil suꝑ¬
fluum. nichil adulterinum admiscendum ẽ. Itẽ os
putei abtahe. aquo iacob amouit lapidem: it̾um cum
philisteis obstruimus. Item cum modica farinula &
simila tm̃: preceptum ẽ filiis isrł ut migrarent de e
uitiosi lectoris uł ociosi ẽ manifeste dicta expou̾e: ⁊ ta
prudentis. obscure dicta paucis declarare. tem sic̃¬
cextus ẽ uerba uite eterne: ita glosa que ei applicat᷑
sit quod ẽẽ debet uerbum uite eterne. Item in deutero¬
nomio. capło.lxxuͦ. Non plantabis nemus uł omnẽ
arborem uixta altare ni cłi tui. Item. Hec ẽ arbor
ñ frondosa. hec ẽ uitis ñ pampinosa. ẜ fructif ira. que
plures habet fruclus qm̃ folia. Et folia quidem hnt
quib teguntur. ꝓmissa &e commnination es. Item solutis

Expanded text:
rebus paucitas, potius in verbis esse debet. Item: Hoc est pretirebus paucitas, potius in verbis esse debet. Item: Hoc est pretiosum gummi, quod ex oculis Domini liquitur, cui nihil superfluum, nihil adulterinum, nil contrarium admiscendum est. Item: Os putei Abrahae, a quo Isaac amovit lapidem, iterum cum Philistaeis obstruimus . Item: Cum modica farinula et simila tantum, praeceptum est filiis Israel ut migrarent de Aegut otiosi vel vitiosi lectoris est manifeste dicta exponere, ita prudentis est obscure dicta paucis declarare. Itemtextus est umbra vitae aeternae, ita glossa, quae ei applicatur, sit, et esse debet verbum vitae aeternae. Item: In Deuteronomio, cap. XVI: « Non plantabis nemus, vel omnem arborem juxta altare Domini Dei tui. » Haec est arbor non frondosa, haec est vitis non pampinosa, sed fructifera, quae plures habet fructus quam folia, et folia quidem habet quibus teguntur promissa et comminationes. Item: Solutus
Abbreviated transcription (Latin):
toria: ita insaera scriptura infusores fuerunt. ut qui
eam exposuerunt iheronimus ce gregorius. excincto¬
res qui hereses extinxerunt. scł ualidi mallei hereti¬
corum. augustinus & hylarius: emunctores qui suꝑ¬
flua extirparunt. iheronimus & origenes. Quorum
exemplo ce nos aliqua de suꝑflius emungamus. ⁊
resecemus alectione eius. Item. num pudorem ma¬
ximum incutere debet quod iheronimus sola biblio¬
checa ad uitus. uocatus adamaso papa ce osultus ad
om̃s consultationes &e questiones eccłie sufficient
responderit: Item in anni unius spacio tetam bi bli¬
ochecam hystorice. allegorice. tropologice. ⁊ anagogiee
paule et eustochio exposuit.tem sacra scriptura na
positionib. s sufficientib & necessariis tm̃. Item sepe
utilia oe etiam necessaria pret̾mittenda sunt: ne mul¬
titudine utilium pregrauemur. Item in legenda beati
marcini. Cui pauca non sufficiunt: nec plura ꝓderunt.
Item salomon. In paucis sint actus cui. Ergõ si re

Expanded text:
toria , sic in sacra Scriptura infusores fuerunt, ut, qui eam exposuerunt, Hieronymus et Gregorius; exstinctores, qui haereses exstinxerunt, scilicet validi mallei haereticorum, Augustinus et Hilarius; emunctores, qui superflua exstirpaverunt, ut Hieronymus et Origenes; quorum exemplo et nos aliqua de superfluis emungamus et resecemus a lectione ejus. Item: Pudorem maximum nobis incutere deberet, quod Hieronymus sola bibliotheca adjutus, vocatus a Damaso papa et consultus, ad omnes consultationes et questiones Ecclesiae sufficienter responderit. Item: Idem in anni unius spatio, totam bibliothecam historice, allegorice, tropologice et anagogice Paulae et Eustochio exposuit.positionibus, sed sufficientibus et necessariis tantum. Item : Saepe utilia et necessaria praetermittenda sunt, ne multitudine utilium praegravemur. Item in Legenda sancti Martini: Cui pauca non sufficiunt, nec plura proderunt. Item Salomon: « In paucis sint actus tui . » Ergo si in
Abbreviated transcription (Latin):
uiter & succuite ad et̾nam beatitudinẽ leg̾emus exp̃s¬
sam: Suꝑfluitas uerboꝵ immo infirmitas. ẽ in aliis
scripturis respectu sacre scripture. qmͣ respuit illa.
et resecandam ostendens. ait. Distringuit uł distra¬
hit nos libroꝵ multitudo. Itaq cum leg̾e ñ possis qͣn¬
tum habiu̾s: satis ẽ ħre qͣntum legas. ꝓbatos itaq li
bros semꝑ lege. & cum multa ꝑcurreris unum excerpe.
quod illo die decoquas. Hoc quoq ip̃e facio: ex plurib q̃

Expanded text:
cte ad aeternam beatitudinem legeremus expressam? Superfluitas verborum, imo et infinitas est in aliis scripturis respecto sacrae Scripturae, quam respuit illa. et resecandam ostendens, ait : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, istem; et cum multa percurreris, unum excerpe quod illo die decoquas. Hoc quoque ipse facio. Ex pluribus quae
Abbreviated transcription (Latin):
separeris amalis: anteqm eleueris ad scĩam &e ꝯ
cemplationẽ mentis. Item intunica sacerdotis e¬
ne ce p̃dicationis que sequitur. Obinutescit enum
facundia. uͥ egra est conscientia. Item eungłi tantib
nialib crmpͥncipio sermonis obnuitescentis ꝓpt̃ pec̃ca
illarum. quib penitentib & ofitentib pluit eis ym¬
brem de celo sacre scripture. Icem exemplo eiusdem p̃¬
dicantis laicis teutonicis. & cõmouentis eos ad fle¬
tum. quẽ tñ ñ intelligebant. Cuius sermonem rete¬
rib accesserunt ad felicem albem. petentes ab eo
sermonem fieri. Qui ñ respondit eis. Ite illi pulsaue¬
runt: & item obmnutuit. Cercio pulsau̾nt. & respondit.
quia ñ ẽ sermo hodie. Sermo enim ñ ẽ: uisi ei respon
exigit uite scĩtatem. Item si maiie magdale¬
ne feruienti indilectione ꝓhibrtum ẽ a dno ne tan¬
g̾et pedes eius. qr ñ du ascenderat ad pr̃em in cor¬
de suo. qnͣcomagis ꝑhiberi debemus a tactu hoꝵ

Expanded text:
separeris a malo antequam eleveris ad scientiam et separeris a malo antequam eleveris ad scientiam et contemplationem mentis. Item: In tunica sacerdotis enae et praedicationis, quae sequitur. Obmutescit enim facundia, ubi aegra subest conscientia. Item ex virtutibus: nialibus, et in principio sermonis obmutescentis propter peccata illarum . Quibus poenitentibus et confitentibus, pluit eis imbrem de coelo sacrae Scripturae. Item: Exemplo ejusdem praedicantis laicis teutonicis, et commoventis eos ad fletum, quem tamen non intelligebant. Cujus sermonem retem accesserunt ad Felicem abbatem, petentes ab eo sermonem fieri; qui nihil respondit illis. Illi iterum pulsaverunt, et iterum obticuit. Tertio pulsaverunt, et respondit: Quiermittuntur intrare. Item: Si Mariae Magdalenae ferventi in dilectione prohibitum est a Domino ne tangeret pedes ejus, quia nondum ascenderat ad Patrem in corde suo , quanto magis prohiberi deberemus a tactu horu
Abbreviated transcription (Latin):
Item pħs. Ad sumina cotiꝰ summe tardiloquũ. ra¬
riloquum. summissa uoce loquentẽ. te ẽẽ iubeo. Ca¬
put enim mouere. brachia corquere. digitos extende.
pedes subplodẽ. tocumq corpus concutere. quid aliud ẽ
nisi similitudo insanie. & te similem pugili ostendere
Item ysaias capło. clxͦx.iii. Cum desieris digitum ex¬
tendere. & loqui id quod ñ ꝓdest: tunc placebis anime tue
ut oporcet ep̃m ẽẽ sobrium & castum. & huiusmodi. ulti¬
mo id quod ad doctrinam inquiens doctorem. quasi ui¬
ta bona p̃cedat doctrinam oc p̃dicationem. Restat e
num ut eius p̃dicatio ꝯtempnat᷑. cuius uita uilipen¬
clitur. Item exemplo dñi. qui cepit facere & docere.
Item sacerdos legalis primo induehat᷑ suꝑhumera¬
añqm accedas ad rõtinationẽ & doctrinã. pͥus ha¬
beas uitam mundam. Item infigura horum. armꝰ
seꝑationis. & pectuscłm eleuationis ꝯtingebant sa¬
cerdotib. Prius enim laborandum & oꝑandum. ut

Expanded text:
ilosophus: Ad summam totius summae, tardiloquum, rariloquum, submissa voce loquentem te esse jubeo. Caput enim movere, brachia intorquere, digitos extendere, pedes supplodere, totumque corpus concutere, quid aliud est nisi quaedam similitudo insaniae, et te similem pugili ostendere? Item Isaias: « Cum desieris digitum extendere, et loqui id quod non prodest, tunc placebis animae meut: « Oportet episcopum esse sobrium, castum ; » et hujusmodi; ultimo id quod ad doctrinam, inquiens: In doctore, bona vita praecedat doctrinam et praedicationem . 14 Restat nim, ut ejus praedicatio contemnatur, cujus vita despicitur. Item. Exemplo Domini, « qui coepit facere et docere . » Item: Sacerdos legalis primo induebatur superhumeraantequam accedas ad ratiocinationem et doctrinam, quasi prius habeas vitam mundam. Item: In figura horum « Armus separationis, et pectusculum elevationis » contingebat sacerdotibus. Prius enim laborandum et operandum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiis p̃cepit apłs inpͥma epła ad chi motłe. Diuitib
huius scłi p̃cipe ñ sublime saꝑe. nec sꝑare mincerto
diuitiarum. que mͦ adueniunt. mͦ recedunt. Item
apocentatib & dignitatib uł habitis. uł cupitis. ut
in illis quis suꝑbiat. oritur suꝑbra. Uñ beata uirgo.
Deposuit potentes de sede &e exaltauit humiles. Et a¬

Expanded text:
 Divitibus hujus saeculi non sublime sapere, nec sperare in incerto divitiarum, » quae modo adveniunt, modo recedunt. Item, a potentatibus et dignitatibus, vel habitis, vel concupitis, ut in illis quis superbiat, oritur superbia. Unde beata Virgo: « Deposuit potentes de sede, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas om̃ia uitia eneruat. om̃sq uircutes col¬
ligit &e corroborat. sic oc suꝑbia om̃s uirtutes destruit
q̃ accedente suꝑbia fiunt illicita: ut insuꝑfluitate
&e apparatu uestium p̃cioso. insellis deauratis. et
calcarib & frenis: ubi magis lucet &e nitet aurum
ta. certus q mocdus & luites: quos ñ licet excedere
sine mortali. Nonne natura hinc distinguit᷑ ñ nesci¬

Expanded text:
humilitas omnia vitia enervat, omnes quoque virtutes colligit et roborat, sic et superbia omnes virtutes destruit quae accedente superbia fiunt illicita; ut in superfluitate et apparatu vestium pretioso, in sellis deauratis, et in calcaribus, et frenis, ubi magis relucet et nitet aurum,ta, certusque modus et limites, quos non licet excedere sine peccato? Nonne natura haec distinxit? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tem qͣntum sit monstrum suꝑbie. ostendit eiꝰ origo.
Oriͣ᷑ eium q̃ñq a dono fortune multiplici. ut adiui¬
tiis. quia abundantia panis & suꝑbia uite. causa fuit
pec̃ci sodomorum. Item adipem suum elusexunt:
os eorum locutum ẽ suꝑbiam. Item uide quid faciat
ocium. & cib alienus. In labore hominum ñ sunt. et¬
cet̾a. ꝓliit quasi ex adipe iniquitas eoꝵ ce c̃. Ab habi¬
tuetiam exteriori & int̾iori. ut uestitus. uictꝰ. equoꝵ
morti uitam testantib. mulioneq discalciato ⁊ fere
nudo illis quos obuiam ħuit querentib. si eius
ẽẽt uehicłm: respondit ñ. s alienum sͥ cõmodatum.
Rediens aut̃ ad humilit atem cor suum ait. Quid fe

Expanded text:
tem: Quantum sit monstruni superbiae ostendit ortus ejus. Oritur enim quandoque a dono fortunae, et hoc multiplici: ut a divitiis, quia « Abundantia panis, et superbia vitae causa fuit peccati Sodomorum. » Item: « Adipem suum concluserunt, os eorum locutum est superbiam . » Item: Vide quid faciat otium et cibus alienus: « In labore hominum non sunt, » etc. « Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum . » Ab habitu etiam exteriori motu vitam testantibus, mulioneque discalceato et fere nudo, illis, quos obviam habuit, quaerentibus, si ejus esset vehiculum, respondit: Non, sed alienum sibi commodatum. Rediens autem ad humilitatem et cor suum, ait: Quid fe
Abbreviated transcription (Latin):
ditato. Tali enim dabit᷑ in illa hora quid loquat᷑. Itẽ¬
apss. Nonueni aduos insap̃ia uerbi. ñ radoctis ai¬
mane sapiencie uerbis s insimplicitate sermonis.
ritur ornatus u̾borum. ut u̾bis potius fiat fides qm̃
u̾itate passionis. Que ut gesta ẽ. & simplici sermone
narranda ẽ.: ne quod eredimus attͥbreat᷑ humane sa¬

Expanded text:
ditato. Tali enim « dabitur in illa hora quid loquatur ditato. Tali enim « dabitur in illa hora quid loquatur  Non veni ad vos in sapientia verbi, non in doctis humanae sapientiae verbis , » sed in simplicitate sermonis, ritur ornatus verborum, ut verbis potius fiat fides, quam veritate passionis, quae, ut gesta est, et ita simplici sermone narranda est, ne quod credimus attribuatur humanae sa
Abbreviated transcription (Latin):
eadño ysaie oe therenie quod ñ nisi pͥus suerinet lum¬
bos aetenes plicarent. Item filii iseł obsidentes iherroo
septies eam circuierunt. & in uiͦi. cireuitu tubis inso
itaq pͥnio om̃s defectus suos cum mundo qui in defe¬
inꝑfecta cireuncisione scł. corruent uitia mundialiũ¬
tator simulit̾ & p̃dicator. qui bonum &e honestatẽ uite
queris: ue expectes magnificas uores ab istis cireum¬
latorib &r uenatorib u̾borum: qui flosculis &e colorib
ce pruritum aurib gn̾antib. qm̃ utilib utim᷑. Ta¬
lis p̃dicator ñ me magis iuuare pot̾it. qm̃ nausea¬
bundus nauis gubernator. qui uix stare potest acco¬
nitus & uomitans. nec se nec alios regere ualens
An minori cura regi debet iitahumana inhor mundo.
iudicare. &e p̃licare. Item qui hoc p̃cepit. nolite solli¬
eiti ẽe de crastino: similet̃ & hoc nolite cogitare quid
quatur. obuiat et euacuat p̃ceptum dñi: &e fririose su¬
si uita p̃licau̾it. &e lingua sine labore. &e sermone p̃me¬

Expanded text:
no Isaiae et Jeremiae , quod non nisi prius succincti lumbos et renes praedicarent. Item: Filii Israel obsidentes Jericho , septies 17 eam circuierunt, et in septimo circuitu tubis insonitaque primo omnes defectus suos cum mundo, qui in defein perfecta circuitione scilictator, similiter et praedicator, qui bonum et honestatem vitae quaeris, ne exspectes magnificas voces ab istis circulatoribus et venatoribus verborum, qui flosculis et coloribus et pruritum auribus generantibus, quam utilibus utuntur. Talis praedicator, nonne me magis juvare poterit, quam nauseabundus navis gubernator, qui vix stare potest attonitus et vomitans non se, nec alios regere valens? Non minori cura debet regi vita humana in hoc mundo, ut praedicaret. Item: Qui haec praecipit: « Nolite solliciti esse de crastino ; » simililiter et hoc: « Nolite cogitare qualiter, quatur, obviat et evacuat praeceptum Domini, quia furiose stusi vita praedicaret, et lingua sine labore et sermone praeme
Abbreviated transcription (Latin):
natione celestis. celestes appetit mentes: & ad ꝓprios
reuolans ortus apponit głam ce puritatẽ hoĩum
irrumꝑe. que de gła &e puritate angłoꝵ irrumpit.
Et quos inuenit participes nature: faciat ꝯ sortes
limi ordine & gła angłoꝵ deiecit inaerem caligi¬
nosum. deputatũ et incarcerem. usq ad diẽ iudiciz
Hec ẽ que pͥmum hominẽ de paradiso celestium derecit

Expanded text:
tione coelestis, coelestes appetit mentes, et ad proprios revolans ortus, apponit gloriam et puritatem hominum irrumpere, quae de gloria et puritate angelorum erupit; ut quos invenit participes naturae, faciat consortes limi ordine et gloria angelorum dejecit in aerem caliginosum deputatum ei in carcerem usque in diem judicii. Haec est quae primum hominem de paradiso coelesti dejeci