comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latione ueteri: de auctore om¬
nium dicitur: hoc tnslatione hac
que ex hebreo est arabiq sermone
diriuata: Se electis eius angłis me¬
Naledicant ei qui maledicunt di
ostentare etiam angłicis potestatib
uoluit: cum se suꝑ ceteros quasi ĩ
potentia diuinitatis extollens. tot
post se ad interitum legiones tra¬
xit. S hii nimirũ qui in auctore
suo humili corde perstiterunt: tũ
etrori eius noctem in eẽ ꝯspicerent:
diem clautatis illius de semetipĩs
humilia sentiendo calcauert̃: que
nunc nobis ydoli eius tenebras ĩ¬
dicant: et quam sit illius despiti¬
enda ficta claritas demonstrant.
Dicat gͦ de tenebrosa nocte: que hy¬
mane infirmitatis oculos daudit.
Maledicant ei qui maledicunt di¬
ei: idest illi electi sp̃e. erroris eius te¬
nebras dampnando denuntient:
qui magnitudinẽ claritatis illius
iam ab exordio fictam uident. De¬
ne autem subditur. Qui parati
sunt suscitare leuiathan. Leuia¬
than quippe: interptatum dicit᷑
ad ditamentũ eorum. Quorum

Expanded text:
latione veteri de auctore omnium dicitur, hoc translatione hac, quae ad nos ex Hebraeo est Arabicoque sermone derivata, de electis ejus angelis meMaledicant ei qui maledicunt dieostentare etiam angelicis potestatibus voluit, cum se super caeteros quasi in potentia divinitatis extollens; tot post se ad interitum legiones traxit. Sed hi nimirum, qui in auctore suo humili corde perstiterunt, cum errori ejus noctem inesse conspicerent, diem claritatis illius de semetipsis humilia sentiendo calcaverunt: qui nunc nobis doli ejus tenebras indicant, et quam sit illius despicienda ficta claritas, demonstrant. Dicatur ergo de tenebrosa nocte, quae humanae infirmitatis oculos claudit: Maledicant ei, qui maledicunt diei, id est, illi electi spiritus erroris ejus tenebras damnando denuntient, qui magnitudinem claritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem subditur: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Leviathan quippe intepretatus dicitur additamentum eorum. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
¶uis non crederet deum quem cõ¬
sꝑitiebant suscitare mortuum: S
tursum cum hunc mortalem con¬
spicerent: despiciebant credere
hunc eẽ immortalem deum. Per hoc
gͦ qͦd omp̃t deus talem ꝯe eorum o¬
culis exhibuit: qui possit et diui¬
na offendere et humana pati. erra¬
re eos quasi ebrios facit: ut eorꝰ sy¬
ꝑbia que incarnationis eius myste¬
riũ deridere maluit qͣm sequi: et
contra humanitatẽ eius se extolle¬
ret. et inter lucentẽ adiuinitatis eiꝰ
potentiam nuiraret᷑. Que cuncta qr.
beati Iob oculis p̃sentia per ꝓphetie

Expanded text:
Quis non crederet Deum, quem conQuis non crederet Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse immortalem Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui posset et divina ostendere, et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, et intus lucentem Deitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beati Job oculis praesentia per
Abbreviated transcription (Latin):
discutere: qui ex nauire sue omni¬
potentia ignorat peccare. Quiagͥ
amici beati iob: ita eius facta rep̃¬
hendunt. ac si in se ip̃i rep̃hensi¬
bile nichil haberent: recte nunc dr.
Num qͥd faciem eius accipitis: et ꝓ
deo iudicare nitimini: Fatiem qͥppe
eius accipere est: auctoritatẽ illius
in iudicium sumere. Et quasi pro
deo iudicare nitit᷑: qui tum infir¬
ma queq in alterum rep̃hendit a¬
pud se intror sus per comꝑassionẽ
non infirmat᷑. Sequit᷑. Aut place
bit ei quem celare nichil potest.
aut decipiet᷑ ut homo ur̃is fraudy¬
lentiis fraudem deo heretii exhi¬
bent᷑: quia eã astruunt que neqͣꝙͣ
ip̃i pro quo loquunt᷑ placent. eiim¬
ꝙ dum quasi defendere nitunt᷑ of¬
fendunt. dum in aduersitate eius
cortuunt: cui uident᷑ ex p̃dicatione
esse denegabant: cum despicientes
dicerent. Nonne hic est fabri filius:
Nonne mat̾ eius dicit᷑ maria: et
tuos: et tamen ẽẽ immortalem.

Expanded text:
discutere, qui ex naturae suae omnidiscutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprhenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. Sequitur: Cbit ei, quem celare nihil potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicationeesse negabant, cum despicientes dicerent: Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria, et tuos, et tamen esse mortalem.
Abbreviated transcription (Latin):
stulti deprimat᷑: nequaqͣm per in¬
telligentiam iudicium iusti cognoᷤ¬
urõ meudacio: ut proillo loqͣmini
dolos: Beus mendacio non eget: qr
ueritas fulciri non querit auxilio fal¬
sitatis. Heretici autem quia ea que
praue de deo intelligunt.: ex u̾tate
tueri non possunt. quasi ad appro¬
bandum radium luminis umbras
falsitatis adquirunt: et ꝑro eõ do¬
los loquunt᷑ dum infirmas mente
in intellecty illius stulta seductione
decipiunt Sequit᷑¬
Umquid faciem eius accipinis:
et pro deo iudicare nitimini:
Stulti cum prudentiũ fcã ꝯspiciunt.
Hec eis omnia ẽẽ rep̃hensibilia ui¬
dentur: sueq imꝑitie atq infir¬
mitatis obliti. tanto intentiꝰ de alie¬
nis iudicant: qͣnto sua ꝑfundius
ignorant. At contra iusti et cum pͣ¬
uorum fcã redargiuit: semꝑ sue ĩ¬
firmitatis oscii. eos ⁊ si exterius se¬
uiendo tamen interius compatien¬
do rep̃hendunt: quia illius soliꝰ ẽ
peccata hominũ sine compassione

Expanded text:
stulti deprimatur, nequaquam per instulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognosvestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. Itunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? - Stulti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione
Abbreviated transcription (Latin):
figuram non teneant: qui cultoreᷤ
ꝑuersorum dogmatum uocant᷑. Qͣ
in re hoc oportet quoq intendr: qͦd
mendacii fabricatores dicunt᷑. Sicuit
enim edĩficium lapidib: ita menda¬
cium sermonib fabricat᷑. Ubi enim
non dolosa loquutio sed sensus ueri¬
tatis est: quasi munita moles ñ ex
fabrica. sed ex natura consurgit. Seqͥt᷑.
in domo que intus inembra lateant
ignorantꝰ : sic plerumq stultꝰ si ta¬
cuerit. utrum sapiens sit an stultꝰ ab¬
scondit᷑.: si tamen nulla alia oꝑa ꝓ
deunt: que sensum etiam tacentis
loqͣntur Sc̃s gͥ uiir. amicos suos
aspiciens uelle apparere qͦd nõ erant.
eos ad tacendum ammonuit. ne poᷤ¬
sent apparere qͦd erant. Unde ⁊ per
Salomonẽ dicit᷑. Stultus si dacuerit:
sapiens putabitur. S quia stultꝰ cũ
loquit᷑ per hoc qͦd sua infert: sapien¬
tum uerba pensare non sufficit. recte
et iudicium labiorum meorꝰ atcendi
pt᷑modum iudicium intulit: quia
nisi per correptõem prius tumor.

Expanded text:
figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequiturin domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte et judicium labiorum meorum attendipostmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor
Abbreviated transcription (Latin):
dit iu se S tamen illa que mn para¬
dẏso data est. De morte carnis nr̃e se¬
tentia. ab ip̃o initio generis huma¬
niusq ad finem scłinon mutatur.
Quis est enim homo qui uiuit iñ
uidebit mortem: Qyod bene tusi
psalmista intuens ait. Tx terribili
es et quis resistet tibi ex tunc abus
tua: Quia udelicet peccanti in ꝑa¬
dyso homini rratꝰ semel de morta¬
litate carnis nr̃e sententiam fiit.
que et nunc et usq ad ultimum in¬
tari nullomodo ualebit. Bicat gͥ.

Expanded text:
dit in se. Sed tamen illa quae in paradit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
lium. quia uero per carnem terre
primꝰ fuit: etiam cum stare uide¬
batur. stipula ẽẽ memorat᷑. S uiri¬
ditatem intimi amoris ꝓerdidit:
iam stipula sicta est. Consideret
itaq ui sc̃s et homo qͣnte ulitatᷤᷤ
sit: et d̾s qͣnte districtionis et dicat.
Contra folium qͦd uento rapit᷑ osten¬
dis potentiam tuam: et stipulam
siccam ꝑsequeris: Ac si aperte de¬
ploret dicens. Cur tanta restiudine
imꝑegis eum: quem fic infimũ
ẽẽ in temptatõe cognoscis: Sehtꝰ¬
qd loquim᷑ transit: qͦd uero scribi¬
nus manet. Ds non loqui. sed sit¬
bere amarrudines dicitur: cum dro
suꝑnos eius flagella ꝑdurant endl
quippe peccanti homini dtm̃ est. tita
es ⁊ m terram ibis: et seꝑe appattia
angeli hominib p̃cepca dederunt.
Moyses legis lator per districtoẽm ye¬
tata cohercuit: ip̃e uingenitꝰ sĩi
patͥs ad nos redimendos ueniens mo¬
tendo mortem absorbuit: uitamꝑ
petuam denuntiauit nobis qͣm ostẽ¬

Expanded text:
lium; quia vero per carnem terrae lium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si aperte deploret, dicens: Cur tanta rectitudine impetis eum quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sequod loquimur transit, quod vero scribimus manet, Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam osten
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est enim homo nisi folium:
Qui uidelicet in ꝑadyso ab arbore
cetidit. Quid est nisi folium qui
temptatõnis nento rapit᷑: et desi¬
quippe humana qͦt temptatões
patitur: quasi tot flatib mouet᷑.
Hant etenim plerumq ira ꝑtur¬
bat. Cum recedit ira: succedit inep¬
ta letitia. lixurie stimulis urguet᷑.
estr auaritie longe lateq ad ambi¬
enda que terrena sunt tenditur.
Aliqͣndo hanc superbia eleuat: ali¬
qͣndo uero in oroinatꝰ timor in in¬
simis deponit. Qriagͥ tot temꝑ¬
lio homo comꝑat᷑ Unde bene ꝙͦ
per ysaiam dicit᷑. Cetidimus qͣsi
folium uniuersi: et iniquitates
nr̃e quasi uentꝰ abstulerunt nos.
Quasi uentꝰ quippe nos iniqͥtas
abstulit: quia nullo fixos uirtu¬
tis pondere inuentũ elacõnum le¬
uauit. Sene autem post folium:
etiam styula appellatꝰ homo. Et¬
enim arbor fuit in conditõe: foliũ
a semetp̃o fc̃s est in temptatõne.
sed pt᷑ stipula apparuit in deiectõe.
Quia enim inde ab alto cetidit fo¬

Expanded text:
Quid est enim homo, nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur, et desiquippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tenlio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem post folium etiam stipula appellatur homo. enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de alto cecidit, fo
Abbreviated transcription (Latin):
Qod intelligi ⁊ aliter potest.Si
qui quasi purcedo ꝯsumendꝰ sũ:
et quasi uestimentũ qͦd comedit᷑
a tinea. Homo enim quasi putre¬
do consu̾mit᷑. dum carnis sue cor.¬
ruptione conteritur. cui quia in¬
munda temptatio non aliunde
s a se metip̃o nascitur: more tineẽ
R
cessit. sumen oditor ͭ perdiãit. tiꝰꝙy
faciem inter ligna paradysi fugit:
quia pt̾ cuilꝑam uidere metuebat.
quem amare consueuerat. S ecce
post culpam uenit inpena: ex pe¬
na autem ad amorem rediit. quia
qͥs fuerit culpe fructus inuenit.
atq illam faciem qͣm timuit incul¬
pa. excitatꝰ requirit ex pena: utiã
caliginem cecitatis sue fugiat at¬
q hoc ip̃m qͦd auctorem suum non
uidet: grauiter. ꝑhorrescat. Qpo
uidelicet desiderio compunctꝰ: sc̃s ura.
clamat. Cur faciem tuam abscondis:
et arbitraris me inimicũ tuum: Qa¬
si me sicut amicũ aspiceres: tue me
uisionis lumine non priuares. Qͣ
mobilitatem quoq cordis humani

Expanded text:
Quod intelligi et aliter potest, si Quod intelligi et aliter potest, si Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae rcessit, lumen Conditoris perdidit ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod Auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani
Abbreviated transcription (Latin):
ne⁊ hoc non recto desiderio agatur.
Possunt quoq pedum uestigia q̃¬
dam mala acta signari. Nam ꝑes in
corꝑe est: uestigium inuia. Et ple-¬
rumq dum qdam praue agimus:
intuentib hoc frĩb. exemplũ ma¬
lum p̃bemus: et quasi in flexo extͣ
uiam ꝑede sequentib ueftigia distor¬
ta relinquimꝰ. dum per nr̃a oꝑa
ad scandalum aliena corda prouo¬
camus. Ualde autem laboriosũ est
custodire: ne mala homo facere ar¬
deat. ne in bonis actib perinten¬
tionem titubet: et inter recta o¬
pera. sinistra eum cogitatio inlu¬
dat. Qre tamen cuncta omp̃e d̃s
subtiliter examinat. atq in iu¬
dicio singulare pensat. siqͣndo ho¬
mo qui carnis sue infirmitate cõ¬
stringitur: contra cuncta ualeat
subtiliter ad surgere. atq in con¬
cussa cogitationẽ rectitudinem te¬
nere. Unde apte subdit᷑.¬
tum de se exorta tinea comedit᷑:
ita homo in semetip̃o ht̃ putredi¬
nem de qua consumet᷑. atq hoc ẽ
qͦd est unde ꝯsumit᷑ ut nonsit᷑.

Expanded text:
ur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subdita de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ saluator inuenit᷑. quo ñes
timore dñi peccatumi nr̃m a nobio¬
metipĩs redarguit᷑. Unde electi qͥꝙ
culpis suis numqͣm sciunt parce¬
re. ut possint culparum iudicem

Expanded text:
Dominus salvator invenitur, quo nunc prae timore Domini peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi potest. Principes etenim
non immerito uocant᷑: qui magno
de ip̃a sua sapientia in elationis la¬
str subleuetur: et sub eis uitiis co¬
ruat. de quib se uictorem fuisse
gaudebat. Reste gͦ dicitur. Ellim¬
dit despectõem suꝑ pͥncipes. S q
uident᷑ ad penitentie lamentũ tur¬
runt: seq contra culpas quib sub¬
iacebant erigunt: apte subinngitͦ
Et eos qui oppressi fuerant releuãs
Nonnulli enim suꝑno illustrati my¬
nere: aspiciunt inqͣntas pect̃oꝵꝰ
suorum turpitudines iacent. fcõꝵ
maculas lacrimis lauant: et sub
de ptmodum carnis sue motꝰ deb¬
munt. a quib ante p̃mebant᷑. Qndo¬

Expanded text:
intelligi potest. Principes etenim intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
Ui reuelat ꝓfunda de teneb̾s:
et producit in lucem umbrã mor¬
tis. ¶ umenim queq mystica de
occutos ꝓpħarum uerbis acreden¬
tib agnoltuntur: quid aliud qm
ꝓfunda de tenebris reuelant᷑: Un¬
de ip̃a quoq uertas disciplis nł
pabolis loquensent. Eores dlicguos
intenebris: dicite in lumine. Cum
enim mẏsticos allegoriarum nodoᷤ
per expleͥnatoẽm soluimus: in lu¬
mine dicimꝰ qͦd in tenebris audimꝰ.
Umbra autem mortis erat legis dy¬
ritia: que unumquẽq peccantẽ mor¬
te corporis puniri sanstiebat S pꝰt¬
qͣm redemptor nr̃ asperitatem. le¬
galis sanstionis ꝑ mansuetudinẽ
temꝑauit: non iam pro culpa mor¬
tem carnis inferri constituit: sel
mors sp̃c qͣntum timenda ess in¬
ditauit: in lucem ꝓculdubio um
mors in qua caro separat᷑ ab anĩa.
umbra illius mortis est: in qua a¬
nima separatur adeo. In luce engi
umbra mortis ꝓducititr: cumi
tellecti amorte sp̃c mors carnis m¬
nime timet᷑. Quod tamen ⁊ alt̾

Expanded text:
ui revelat profunda de tenebris, et producit in lucem umbram mortis. - Cum enim quoque mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantude ipsa quoque Veritas discipulis in rabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit, in lucem procul dubio umbmors in qua caro separatur ab anima umbra illius mortis est in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ad conceptionis sue uiam respiciat
per qͣm uenit atq inde colligat: qͥa
ex sua uirtute non h̃t mundiciã u¬
uendi. tui de inmundicia fcm est
mitium subsistendi. Potest uero hoc
in loco intelligi: quia beatꝰ iob incar¬
uatoẽm redemptoris intuitꝰ. solum
uidit in mundo hominẽ: de inmin

Expanded text:
 conceptionis suae viam respiciat,  conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immun
Abbreviated transcription (Latin):
facere mundũ de mimuindo ꝯceptũ
semine: nonne to qui solus es: Is
qui ꝑse solus est nuudꝰ mundare
preualet inmunda. Homo enim
incorruptibili carne uiuens habet
temptationum inmundicias im¬
pressas: insemetip̃o: quia nimirũ
eas traxit ab origine. Ix̃a quipꝑe ꝓꝑ¬
ter delectationes carnis: enuis concep¬
tio inmundicia est. Unde et per¬
psalmistam ait. Etce enim miniqͥ¬
tatib conceptꝰ sum: et in delistis
peperit me mater mea. Hint ẽgͦ¬
qͦd plerumq temptat᷑ ⁊ nolens.:
suu est qͦd mmunda q̃dam in iñ¬
te patitur. qͣmuis ex iudicio reluo¬
⁊ecur. quia conceptꝰ de inmun¬
dicia dum ad munditiã tendit.
hoc conat᷑ uincere qͦd est. Quisqͥs
autem occulte temptationis motꝰ
atq inmundiciã togitationis eui¬
cernt nequaq̃imn sibi suam mundi¬
ciam tribuat: quia de inmundo con¬
ceptum semine. nullus facere mun¬
dum potest: nisi is qui mundꝰ per
semetip̃m solus est. Quigͥ iam ad
locum ut mundicie mente ꝑuenit:¬

Expanded text:
facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater meaquod plerumque tentatur et nolens; hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis et judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
Considerauit quippe siius: et oĩ¬
potentis dei potentiam et infirmi¬
tatem suam deduxit ante oculos
Se et deum: pensauit quis cumqͦ
ad iudicium ueniat: uidit hinc ho¬
minem inde ꝯditorem idest pulue¬
rem ⁊̃ deum: et recte ait. Etꝰ dignũ
ducis suꝑ huiꝰtemodi aꝑire oculos
tuos. Omnipotenti deo oculos aꝑi
re est: iudicia exerere que feriat ii¬
dere. Nam quasi clauis oculis non
uult aspicere: quod̾ non uult fe¬
adirgit᷑. Et adducere eum tetum in
iudicium. S quia contemplatꝰ est
ad iuditium uenientẽ deum: rur

Expanded text:
Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id est pulverem, et Deum; et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult feadjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad ju
Abbreviated transcription (Latin):
dies eius. Hoc loco recede dicitu:
uim flagelli amoue. Quis enim
ualet deo recedente quiescere cum
solus ip̃e sit requies: et aquo qͥsq
quanto longe fuerit. fit tanto et
inquietus: Itaq sic recede ab eo dr᷑:
ut intelligas feriendo. Apte autem
sb̾iungitur. Bonec optata ueniat:
sicut mercennarii dies eius. Mer¬
cennarius qͣnto lõnge est a fine o

Expanded text:
 --Hoc loco recede dicitur vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto lon
Abbreviated transcription (Latin):
re conat᷑ ⁊ non ualet. in illis se nõ
eleuet que ualet. ¶nde ille quoq
egregius p̃dicator qui raptꝰ ad ter¬
cium celum fuerat paradysi ar¬
chana penetrauerat: ẽẽ pt reue¬
latoem tranquillus atq intemp
terire non poterunt: et elenauit
hunt ad cognoscenda sublimia. ⁊
reduxit iterum ad infirma tole¬
aspiciens. dum securitatẽ comp̃¬
hendere conaret᷑ ⁊ non poss. ⁊ ꝑ

Expanded text:
re conatur, et non valet, in illis se non re conatur, et non valet, in illis se non elevet, quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentteriri non poterant, et elevavit hunc ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleaspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne domui tue: quia morieris tu et
non uiues. Cui cum mortis sententia
est dicta: protinus ad eius lacrimas
et uita addita est. S per ꝓpħam do¬
minꝰ dixit: quo temꝑe mori ip̃e me¬
rebatur. Per largitatem uero mĩe
illo eum temꝑe ad mortem distulit:
qͦd ante scl̃a ipͥse p̾sciuit. Nec ꝓpheta
gͥ fallax quia tempꝰ mortis uinotu¬
it. quo uia ille mori merebat᷑. nec
dñica statuta coniuilsa sunt: quia
ut ex largitate dei anniuite cresce¬
rent. Hõe quoq ante secula p̃frxũ
fuit. atq spacium uite qͦd inopina¬
te foris est additum: sine augm̃to
p̃scientie fuit intus statutum. Be
xta sp̃m ualet: quia non numqͣm
inuirtutib ꝓficere conam᷑: et q̃¬
dam dona ꝑcipimꝰ. a quibdam ił
repulsi inimis iacemus. Nemo enĩ
est qui tautum uirtutes apprehẽ¬
dat qͣnͣtum desiderat: quia omp̃c
ds̃ interiora discernens. ip̃is sp̃ua¬
lib prouetꝰtib modum ponit: ut
ex hoc mundo modo qͦd adp̃hende¬

Expanded text:
ne domui tuae, quia morieris tu, et ne domui tuae, quia morieris tu, et non vives; cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur; nec dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene xta spiritum valet; quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehende
Abbreviated transcription (Latin):
dieb breuitas temporis. in mensib¬
uero quasi multiplicata dierum spa¬
cia designãtur. Nobis gͦ breues dies
sunt: sed quia uita nr̃a pt tenditur:.
apud deum numerꝰ nr̃orum mensiũ
ẽẽ memorat᷑. Unde per salomonem.
dicitur. Longnudo dierum in dext̾a
eius. Sequitur. Constitusti termi
Nullaq in hoc mundo hominib fi¬
unt: absq omnipotentis dei occulto
consilio ueniunt. Nam cuncta d̾s̃ se¬
cutura p̾sciens: ante secula decreuit
qͣliter per secula disponãtur. Statutũ
quippe iam homini est: uel qͣmum
hunc mundi prosꝑitas sequat᷑. qͣn
tum aduersitas feriat: ne electos eiꝰ
aut inmoderata prosperitas eleuet.
aut nimia aduersitas grauet. Sta¬
tutum quoq est: qͣntum in ip̃a ui¬
ta mortali temꝑaliter uiuat. Nam
et si annos quindecim ezechie regi
ad uitam addidit. omp̃c ds: cum enĩ
mori ꝑmisit. tunc eum p̾sciuit ẽẽ
moriturum. Qa in re questio ꝓrt᷑
quomͦ ei per ꝓph̾am dicatur. Dispo¬

Expanded text:
diebus brevitas temporis, in mensibdiebus brevitas temporis, in mensibvero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus. SequNulla quae in hoc mundo hominibus fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivat. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: Dispo
Abbreviated transcription (Latin):
q securi de eis non sumꝰ. utq qu
sunt formidamꝰ: qͦd ꝑlerumꝙ i
mitis sic fidentꝰ quasi amicis loqͥu
et non numqͣm pura uerba ꝑroxins¬
rum: et multum nos fortasse dilig̃¬
tui quasi uerbum suscipmꝰ ing¬
ttorum: et qui falli nuimqͣm uł
fallere noluns ex cautela urageaui
erramꝰ: quid itaq hoc nisi humane
inte miseria est. qͥd amissa celeft us¬
teia rapulsus homo delcctatier e¬
lios Granatur curis: et tamen co¬
gitate dissimulat quam grauelt
quia multa cogitant᷑. qͦd priuatꝰ
interno lumine: et tamen in ha
uita diu uult perpeti cecitatẽ su
quid hoc aliud quani de pena mis
nata miseria est. S quamns
dro hustare desideret: ip̃o tamet
sutsu mortalis uite impellit᷑ ys¬
mensum ciũs apud te est. Hoc eterã
apud nos uelut non ẽẽ considerat: qͦd¬
tanta uelocitate transcurrit. Quia uͦ¬
apud ommipotentẽ deum etiam labẽ¬
tia stant: apud eum ẽt̃ numerũ nr̃o

Expanded text:
tque securi de eis non sumus utique tque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam. Quid hoc aliud, quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitmensium ejus apud te est. - Hoc etenim apud nos velut non esse considerat, quanta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum esse numerum mensi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam culꝑa fortior occasio uirtutiᷤ
fit et uirtꝰ infirmorꝰ occasio pectĩ.
Hocgͥ loco mulieris nomine: qͥd nͥ
infirmitas designat᷑ cum dicitur.
homo natꝰ de muliere. Ac si aperte
dicat᷑. Qyid in se habeat fortitudi¬
nis: qui natus est ex infirmitate:¬
Breui uiuens temꝑe repletus mul¬
tis miseriis. Etce scĩ uiri uocib pe¬
na hominib breuiter est expressa:
quia et angustat᷑ ad uitam et dila¬
tatur ad miseriam. Si enim sb̾tilitꝰ
ꝯsideret᷑ omine qͦd hic agit᷑: pena ⁊
miseria est. Ipe enim corruptõi ca¬
nis seruire ad necessaria atq cone¬
sa miseria est: ut contra frigiuꝰ uesfi¬
menta contra famem alimerta an¬
tra estum frigora requirant᷑. Q
multa cautela custodit᷑ salus mrꝑo:
qͦd etiam custodita amitit᷑ amila
tum graui labore reparat᷑. itamen
reꝑata semper indubio est. Stroba
aluuid qͣm mortalis uite miseta .
qd amamꝰ amicos susꝑ esti neoffen¬
duuualeant. formidamꝰ inimitos a¬

Expanded text:
etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dicatur: Quid in se habebit fortitudinis, qui natus est ex infirmitatebrevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa, miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, a
Abbreviated transcription (Latin):
circo ad silentium restringit. ut eã
que illi mens suggesserit dicat. Ac
si aperte dicat. Non ego carnaliter
sed sp̃ualiter loquor: quia per sen¬
sum sp̃e audio que per mynisteri¬
um corporis profero. Unde mox ad
alta conscendit: seq mynisteriis
eleuat. et increpatoẽm qͣm ꝓtulerat:
ad mystica uerba ꝑmictat dicens.¬

Expanded text:
circo ad silentium restringit, ut ea circo ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesi aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
elaboret. memoriã suam qͣli cynerẽ
posuit: quia hanc citius uentus mor.¬
talitatis rapit. Quo contra deiusto scͥ¬
ptum est. In memoria eterna erit iustꝰ.
Eo ip̃o enim quo fcã sua solius dei ocy¬
lis impͥmit: nomen suc memorie ĩ
eternitate figit. Sequitur. Et egre
solet superbia designari. Ceruit ita¬
q inlutum redigitur: cum suꝑb
quisq humiliatur inmorte: ⁊ elata
caro tabescit inꝑutredine. Intueam᷑
enim qͣlia in sepulchris iadeant diui¬
tum cadauera: que illa in extincta:¬
sit carne ymago mortis: que tabes
corruptoĩs. Et certe ip̃i erant qui ex¬
tollebantur honorib habitis reb
tumebant: despiciebant ceteros. ⁊
qͣsi solos se ẽẽ gaudebant. Et dumñ
pͥerpenderent quo tersdebant: nesci¬
ebant quid erant. S in lutum cer¬
uix redacta est: quia despecti iacent
in pucredine qui tumebant in ua¬
nitate. In lutum ceruix redigitur:
quia qnͣtum carnis potentia uale¬
at: tabes corruptõis probat. Sequit᷑

Expanded text:
elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sequitur: CAPUT XXsolet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
pedem porrigit ⁊ nescit. ¶rod m¬
mirum de sola exilii sui cetitate pa¬
ct᷑ quia ab illuminatõe dñi repul¬
sa. et semeupãm uidere perdidit:
que auctoris sui faciem non ama¬
ut facem tuam abscondis: ⁊
arbitraris me inimitũ tuum :
Humanũ genus contẽplatõnem
lucis intime habuit in paradyso:
sed sibimetipr placens quo ade re
in sa culom delista mea: nuinc ait si
fuero itidicatꝰ. scio qͦd iustꝰ inueniar.
Neq enim simul conuenire que¬
unt peccata et iusticia. S sc̃s uir. sͣ
inquitatem tͥbuens: et onmpotẽ¬
ti dño purgatõem suam et peccato¬
rem se cognoscit ex se: et iustũ Se
fcm̃ non ignorat ex mimere. Qui
in resto quoq opere positus ex habũ
danti gr̃a meruit flagella sustine¬
niri gaisdet: qui ante iudicium
ꝑtussum uidet. Unde cum longe pꝰ
ditat. signasti quasi in sactulo de¬
licta mea: statim subdidit sed cura¬
sti iniqͥtatem meam. Quigͦ iustũ
inuenire se in iudicio memorat:

Expanded text:
pedem porrigit, et nescit. Quod nipedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amaur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Humanum genus contemplationem lucis intimae in paradiso habuit, sed sibimetipsi placens, quo a se rein sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque odantia gratiae meruit flagella sustinevenire gaudet, qui ante judicium percussum se videt. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdidit: Sed curasti iniquitatem meam. Qui ergo justum inveniri se in judicio memorat,
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq in sola cogitatigne. Unde
per psalmistam dicitur. Delista qͥs
intelligit: Quia uidelicet peccata
operis tanto citius cognoscunt᷑: qͣn¬
to exterius uident᷑. Peccata uero co¬
gitationis eo ad intelligendum dif¬
ficilia sunt: quo inuisibiliter per¬
petrant᷑. Quisqͥs gͥ eternitatis de¬
siderio anxius appatere uenturo ry¬
dici desiderat mundꝰ: tanto se subti¬
lius nunc examinat. qͣnto nimirũ
cogitat. ut tunc terrori illius liber
adsistat. et ostendi sͥ exorat ubi diͤ¬
plicet: Ut hoc in se per penitentiam
puniat. seq hic iudicans iniudita¬
bilis fiap inter hec intueri. neces¬
se est: quanta peregͥnatõnis nr̃e pe
na nos perculit: qui in eam cecita¬
tem uenimꝰ. ut nosmetipõs ignore¬
mus. Perpetramꝰ mala: nec tamen¬
hec celerius dephendimꝰ uel perpet᷑¬
ta. Exclusa quippe anima a luce ue¬
ritatis: nil in se nnisi tenebras inue¬
nit ⁊ plerumq in peccati fouean

Expanded text:
plerumque in sola cogitatione. Unde plerumque in sola cogitatione. Unde per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur. Peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis, aeternitatis desiderio anxius, apparere venturo Judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilis fiat. Intueri necesse ena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus. Perpetramhaec celerius deprehendimus vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis, nihil in se nisi tenebras invenit; et plerumque in peccati foveam
Abbreviated transcription (Latin):
b apparet. Sed quia quisqͥs eterm¬
tatis desiderio anhelat: semecip̃m
subtiliter rep̃hendens fcã sua discuit.
et ne quid in illo sit in quo auctoris
sui faciem offendat querit: recte sb̃¬
iungit. Quantas habeo iniquitates
et petcata: scelera mea ⁊ delicta ostẽ¬
de michi. Iste in hac uita uistor la¬
bor est. ut semetip̃os inueniant: ⁊
inuenientes flendo atq corrigendo
ad meliora ꝑducant. Et qͣmuis int̾
iniquitatem atq peccatum nichil
distare ꝑhibeat iohannes apł̃s qui¬
ait. iniquitas peccatum est: Ip̃o tñ
usu loquendi plus iniqͥtas qͣm pec¬
atum Sonar. Lt onmmis oe hiomo
libere peccõrem fatetu: iniquũ
uero dicere non numqͣm erubescit.
Inter scelera uero et delicta hoc di¬
stat: qͦd scelꝰ etiã pondꝰ peccĩ tͣnsit: de¬
satrificium per legem iubetur: ni¬
mirũ precipit᷑ sicut pro peccõ ita.
etiam pro delicto. Et non numqͣm¬
scelus in opere est: delictum uero

Expanded text:
bus apparet. Sed quia quisquis aeternbus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo atque corrigendo ad meliora perducant. Et quamvis inter iniquitatem atque peccatum nihil distare perhibeat Joannes apait: « Iniquitas peccatum est . » Ipso tamen usu loquendi, plus iniquitas quam peccatum sonat, et omnis se homo libere peccatorem fatetur, iniquum vero nonnunquam erubescit dicere. Inter scelera vero et delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, sacrificium per legem jubetur nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam pro delicto. Et sceluscelus in opere est, delictum vero
Abbreviated transcription (Latin):
remone: formidinis pondus tolle: s¬
et inracdiante gra dilectionis sp̃m se¬
curitatis insunde: quia si longe a ꝑ¬
secunione et formidine non fuero:
scio quia a districtione tui examiniᷤ
non abscondor: qm̃ inconspestu tuo
iustꝰ eẽ non ualet.: qui tͥ non perdi¬
lectoẽm sed per formidinẽ seruit. Un¬
de et ip̃am conditoris sui p̃sentiam
quasi familiariter ac corpaliter q̃¬
tit: ut per hanc et audiat qͦd ignorat.
et in his audiat᷑ que nouit. Nam ꝓ¬
ponde michi. Qui dum humanis¬
oculis per adsumptam carnem ap¬
paruit: sua hominib pectata ape¬
ruit: que et perpetrabant. et nescie¬
uocare ac respondere intelligi et ali¬
ter pocest.Uocare enim dei est.nos
amaisdo et eligen do respicere: res¬
pondere autem nr̃m est. amore illiꝰ
honis oꝑib pascere. Ubi apte addit᷑.
Aut certe loquar: et ty responde mͥ.
Loquim᷑ namq cum eiꝰ faciem per
desiderium postulamꝰ. Respondit gͦ
d̾s loquentib: cum nobis se amanti¬

Expanded text:
me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis nojustus esse non valet, qui tibi non per dilectionem, sed per formidinem servit. de et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his audiatur quae novit. Nam ppondeoculis per assumptam carnem apparuit, sua hominibus peccata aperuit, quae et perpetrabant, et nescievocare ac respondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amanti
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsd non solum prospera ompc d̾s tͥ¬
bueret: sed non num qͣm etiam ad¬
uersa ꝑpitius inrogaret. Unde be-¬
ne niiͣnc dicitur.¬
Uare lacero cames meas denti
b meis: At si patenter dicat
Cutr internis sensib carnalia si qͣ
fuerunt in me facta discutio: Si
meis spectatorib prodesse non poᷤᷤ¬
est: intentionem cordis in operatõe
ostendere. Habent namq hoc ru¬
sti ꝓprium: yt inomne qd̾ dicunt
atq omne qͦd agunt non solum
ꝓfestum suum: sed etiam ꝓtimo¬
rum edificatõem q̃rant. Et aliqͣn¬
do in quibdam semetip̃os reue¬
cent duudicant: ut ꝑigros audi¬
tores ad considerandos semetipõs
reuocent. Aliquando bona oꝑa
ostendunt: Ut spectatores corum
erubescant non imitait. qͥd uidẽt.

Expanded text:
quod non solum prospera omnipotens Deus trquod non solum prospera omnipotens Deus tribueret, sed nonnunquam etiam adversa propitius irrogaret. Unde bene nunc dicit: Quarbus meis? ac si patenter dicat: Cur interius sensibus carnalia si qua feriunt in me facta discussio, si meis spectatoribus prodesse non posest intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident.
Abbreviated transcription (Latin):
stionem qͦd superius dixit: uias
meas inconspectu eius arguam:
inferius dicit. osumere me uis pet¬
catis adolescentie mee: et pectata.
sua subtiliter agnoscens. Adhuc lon¬
ge inferius adu̾ingit. signasti qͣsi
quid agere iusti solcant deb̃emus.
Qui plerumq siqua in se qͣmlibet
leuiter carnalia esse dep̃hendunt:
hec internis sensib retractantes:
uehementer in semetip̃is in sequũ¬
tur. Afflictione se ꝯterunt mag¬
nisq truciatib uel minima in se
praua cdiuidicant: atq het per ꝑe¬
nitentiam dampnant. ¶Ruod id¬
airco agunt ut inconspecty eterni
iudicis ⁊ ip̃i inueniri in qͣntũ est
possibile in rep̃hensibiles debeant:
et hi qui eos sic se iudicare conspi¬
tiunt emendare semetipõs aculpi
licet beatꝰ iob coram amicis suis tẽ.¬
poralem głam tenentib et transeun¬
tia bona laudantib fecerat: sed ta¬
men corum sensum ad cognoscẽdam
ytilitatem flagelli sui ꝑducere non
yalebat: ut scilicet pensare possẽt

Expanded text:
ias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasiquid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt magnisque cruciatibuprava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpilicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent
Abbreviated transcription (Latin):
strat. Unde apte quoq uoce fideli
etiam beati iob persona non discre¬
pat: qͣndo hoc ip̃e foras de semetip̃o
loquitur. quod de illo ueritas ho¬
stieius interius dixerat. Uidisti
seruum meũ iob qͦd non sit ei simi¬
lis super terram: Et quidem idem
uir ualde est inferius qd de se me-¬
morat: qͣm qͦd de illo dominꝰ dixitĩ
Aliud est enim iustum eẽ: aliud ẽ.
ei similem non eẽ. Hymiliter gͥ
de semetipo sensit: qui dum iustus
sine comꝑatione extinit. non se pre
ceteris sed iustum dantummͦ inue¬
niri posse memorauit. Hoc damẽ¬

Expanded text:
strat. Unde apte quoque voce fidelistrat. Unde apte quoque voce fidelietiam beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de se ipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse memoravit.  Ve