comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
populi sui auferet de
uniuersa terra: qͥa dñs
locutus est. Et dicent in
nr̃ iste. Expectauimus
eum: et saluabit noᷤ. Iste
dũs. Sustinuimus cũ:
exultabimus ⁊ letabimꝰ
in salutari eius: quia re¬
quiescet manus dm̃ in
monte isto. Et triturabi¬
tur moab sub eo: sicut
teruntur palce ĩ plaustro.
Et extendet manus suas
sub eo: sicut extendit na¬
tans ad natandũ. Et hu

Expanded text:
et de universa terra quia Dominus locutus est et dicet in ter iste expectavimus eum et salvabit nos iste Dominus sustinuimus eum exultabimus et laetabimur in salutari eius quia requiescet manus Domini in monte isto et triturabitur Moab sub eo sicuti teruntur paleae in plaustro et extendet manus suas sub eo sicut extendit natans ad natandum et hu
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo ecce agnus
dei. Nõ habet iste
traducẽ de adam. Carnẽ
tantũ assumpsit de adã:
peccatum nõ assũpsit.
Qui non assumpsit de
nr̃a massa peccatum:
ipẽ est qui tollit nr̃m
peccatum. Ecte agnus
dei: ecce qui tollit pocm̃n
mundi. Nostis quia qͥ¬
dam hoĩes dicũt aliquã¬
do. Nos tollimus pccã
hominib: quia scĩ su¬
mus. Si enĩ nõ fuerit
sanctus qui baptizat.
quomodo tollit peccatũ
alterius. cum sit ipẽ ho¬
mo plenus pcc̃o: Cõtra
istas disputaciones.ii¬
ba nr̃a non dicamus:
hunc legamus. Ecce
agnus dei: ecce qͥ tollit
pccm̃ mundi.

Expanded text:
rgo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt aliquando: Nos tollimus peccata hominibus, qui sancti sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit peccatum alterius, cum sit homo ipse plenus peccato? Contra istas disputationes verba nostra non dicamus, hunc legamus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
Si uos manseritis ĩ ser¬
mone meo: uere disciplĩ
mei eritis. Mancndo eri¬
tis quia nũc credentes
estis: manendo uidentes
eritis.

Expanded text:
s: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Manendo eritis: quia enim nunc credentes estis, manendo videntes eritis.
Abbreviated transcription (Latin):
cursus iste si¬
gnificat. Nũquid nũ¬
hec tam subtilis euan¬
geliste descriptio. a mi¬
sterns uacare credenda
est: Mimme. Neq emĩ
se iohẽs ⁊ preisse ⁊ non
intrasse diceret: si in
ipã sua trepidacione
nusteriũ defuisse credi¬
dis set. Quid ergo per
ioh anne isi synago¬
ga. quid per petrum᷑.¬
insi ecclĩa designatur.:
Nec mirũ esse udeaturr.
qd̃ per iuniorẽ synagoga
per semorẽ uero eclesia
significari phibetur: quia
et si addei cultũ prior est.
synagoga quam ecclĩa
gentium. ad usum ta¬
men seculi. prior ẽ mul¬
titudo gentiũ quã sy¬
nagoga: paulo attestã¬
te qui ait. Quia non
prius qd̃ spũale est:sed
qd̃ ammale. Per senio¬
rem ergo petrum. signi¬
ficatur ecclĩa gentiũ
synagoga iudeor. Cu¬
currerunt ambo simul:
quia abortus sui tem¬
pore usq ad occasum.
pari ⁊ cõmum uia. ⁊ si
non pari ⁊ cõmuni sen¬
su. gentilitas cũ syna¬
goga decucurrit. Uenit
synagoga prior ad mo¬
numentũ. sed mĩme

Expanded text:
cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quid ergo 1531 per Joannem nisi Synagoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime
Abbreviated transcription (Latin):
onine qdagitis.
et ad extremũt iudiciũ
sine ulla moientum
terposicione quotidio
uolentes uolentesq pro¬
peratis. Cur ergo ama¬
tur qd̃ relinquitur. Cur
illud negligitur quo ꝑ¬
uenitur: Mementote
qd̃ dicitur: si quis habet
aures audiendi. audi¬
al. Om̃s enĩ qui illic
aderant:aures corporis
habebant. Sed qui cun¬
ctis aures habentibz si
quis habet aures au diẽ¬
di audiat dicit: aures
proculdubio cordis reqͥ¬
rit. Curate ergo: ut ac¬
ceptus sermo. in cordis
aure remancat. Cura¬
te ne semen iuxta uia
cadat: ne malignus
spũs ueniat: et a me¬
moria uerbum tollat.
Curate. ne petrosa fra
semen excipiat ⁊ fructũ
boni operis. sine perseut¬
rancie radicib mittat.
Multis enĩ libet bonũ¬
qd̃ audiunt. roui oꝑis
inicia proponũt: sed
mox ut fatigari aduer¬
sitatib ceperunt. ĩchoa¬
cta derelinquũt. petrosa
ergo terra humorẽ nõ
habuit:que hoc qd̃ ger¬
minauerat. ad fructũ
ꝑseuerantie nõ ꝑduxit.

Expanded text:
omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
aria autem erat
que unxit dñm
ungueto. ⁊ extersit capil¬
lis suis pedes eius. Qm̃ tũc
temporis plures erant
huius nominis. ne erra¬
remus ex noĩe: ostenditꝰ
ex nouissima actione.
Ipã est enim maria que
quondam ut idem euan¬
peccatrix ueniens: pedes
crimis rigauit. capillis¬
detersit: sicq multorũ
criminũ ueniam a dño
Iserunt ergo ad
ihm qm̃i absens
erat transiordanẽ: nun¬
ciantes qued fratꝰ illaꝵ
lazarus infirmaretur.
ut tam sibi quã fratri
succurreret: istas dolore.
illũ egritudĩe liberaret.
Sed uideamus: qd nũ¬
ciantes dixerunt. Dñe
ecce quẽ amas ĩfirma¬
tur. Non dixerunt uem
ut languentẽ sanes: nõ
hoc certe ause sũt dicere.

Expanded text:
aria autem erat quae unxit Dominum unguento, et extersit capillis suis pedes ejus. Quoniam tunc temporis plures erant hujus nominis, ne erremus in nomine, ostenditur ex notissima actione. Ipsa enim est Maria quae quondam, ut Lucas evanpeccatrix veniens ad pedes crymis rigavit, capillisdetersit, sicque multorum criminum veniam a Domino serunt ergo ad illum quoniam absens erat trans Jordanem, nuntiantes quod frater illarum Lazarus infirmabatur, ut tam sibi quam fratri succurreret, et istas dolore, illum aegritudine liberaret. Sed videamus quid nuntiantes dixerunt: Domine, ecce quem amas, infirmatur. Non dixerunt: Veni ut languentem sanes; non hoc certe ausae sunt dicere
Abbreviated transcription (Latin):
perbum diũ ad sa¬
inuel dicens. Penitet me
qd̃ constituerim saul re¬
gem: quia dereliquit me.
et uerba mca opere non
impleuit. Contristatus¬
qz est samuel: ⁊ exclama¬
uit ad dũm tota nocte.
Cũq de nocte surrexisset
samuel. ut iret ad saul
mane. nũciatum est sa¬
iueli. co qd̃ uenisset saul
in carmelũ. ⁊ erexisset si¬
bi formcẽ triumphalem.
et reuersus tran sisset de¬
scendissetq in galgala.
samuel ad saul.
et dixit ei saul. Benedic¬
tus tu dño: ipleui ũ¬
bum diñ. Dixitq sa¬
muel. Et que ẽ hec uox
gregum que resonat ĩ
aurib meis: ⁊ armẽtoꝵ
que ego audio: Et ait
saul. De amalech addu¬
rerunt ca. Pepercit enĩ
populus meliorib oui¬
b et armentis:ut ĩmo¬
larentur dño deo tuo.
Reliqua uero octidimus.¬

Expanded text:
erbum Domini ad Samuel, dicens: Poenitet me quod constituerim Saul regem: quia dereliquit me, et verba mea opere non implevit. Contristatusque est Samuel, et clamavit ad Dominum tota nocte. Cumque de nocte surrexisset Samuel, ut iret ad Saul mane, nuntiatum est Samueli, eo quod venisset Saul in Carmelum, et erexisset sibi fornicem triumphalem, et reversus transisset, descendissetque in Galgala. Samuel ad Saul, et dixit ei Saul: Benedictus tu Domino, implevi verbum Domini. Dixitque Samuel: Et quae est haec vox gregum, quae resonat in auribus meis, et armentorum, quam ego audio? Et ait Saul: De Amalec adduxerunt ea: pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis, ut immolarentur Domino Deo tuo: reliqua vero occidimus
Abbreviated transcription (Latin):
gustatis: quam dulcis
est dñs. Ad quẽ accedẽtes
lapidem uiuũ. ab hoĩb
quidem reprobatũ. a deo
autem electum ⁊ hono¬
rificatum. ⁊ ipĩ tanquã
lapides uiui. suꝑedifica¬
mini domus spiritales.
sacerdocium sanctum.
offerre spiritales hostias.
acceptabiles deo ꝑ ihĩn¬

Expanded text:
tis quoniam dulcis Dominus ad quem accedentes lapidem vivum ab hominibus quidem reprobatum a Deo autem electum honorificatum et ipsi tamquam lapides vivi superaedificamini domus spiritalis sacerdotium sanctum offerre spiritales hostias acceptabiles Deo per I
Abbreviated transcription (Latin):
ciboꝵ. quia possũt
bono animo ⁊ simplici
corde sine uicio concu¬
piscencie. quicunq hu¬
mani cibi ĩ differenter
sumi: prohibet idẽ apls
iudicari cos. qui carnib
uescebantur ⁊ uinũ bibe¬
bant. abeis qui se abhu¬
nusmodi alimentis tem¬
perabant. Qui mandu¬
cat inquit:non man¬
ducantẽ non spernat.
Et qui non manducat:
manducantẽ non iudi¬
cet. Ibi eciam ait. Tu qͥs
es qui iudicas alienũ
aut cadit. De talibus
enĩ reb que possunt
bono ⁊simplici et ma¬
gno aĩo fieri. quãuis
possint eciam nõ bono:
uolebant illi cũ hoĩes
essent in occulta cordis
ferre sentenciã. de qui¬
bus solus deus iudicat.
ad hoc ꝑtinet eciã illud:
qd̃ alio loco dicit. Nolite
ante tempus quicquã
iudicare. quo adusq
ueniat dñs. ⁊ illumĩa

Expanded text:
quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibuit idem Apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant: Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non judicet; ibi etiam ait: Tu quis es, qui judicas alienum aut cadit De talibus enim rebus quae possunt bono, et simplici, et magno animo fieri, quamvis possint etiam non bono, volebant illi, cum homines essent, in occulta cordis ferre sententiam, de quibus Deus solus judicat. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare, quoad usque venia
Abbreviated transcription (Latin):
misericors est. Nolite iudi¬
care: ⁊ nõ iudicabimim.
Nolite condẽnare. ⁊ non
Oc loco nichil ali¬
ud nobis precipi
existimo. nisi ut ea facta
que dubiũ est quo aĩo
fiant. in meliorẽ partem
interpretemur. Qd̃ enĩ
scriptum ẽ ex fructibus
eoꝵ cognoscetis cos. de ma¬
infestis dictum est que
non possunt bono aĩo
fieri. sicuti sunt stupra.
uel blasphemie. uel furta.
uel ebriositas. et si qua
sunt talia: de quib no¬
bis iudicare ꝑmittitur.
dicente apło. Quid enĩ
michi de his qui foris st̾

Expanded text:
olite judicare, et non judicabimini; nolite condemnare et non oc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur. Quod enim scriptum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris s
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum ioseph:
Adhuc pater meus uiuit:
Nec poterant respõdere frẽs:
nunuo timore ꝑterriti. Ad
quos ille clementer. Acre¬
dite inquit adme. Et cũ
accessissent prope: ego sũ
ait ioseph frater ur̃. quẽ
uendidistis in egiptum.
Nolite pauere: nec uobis
durum c̃ẽ indeatur. quod
uendidistis me ĩ his regio¬
nib. Pro salute eñ nr̃a
misit me deus ante uos ĩ¬
egyptum. Biennium est
q̃uod fames ẽẽ cepit in fra:
⁊ adhuc quinqz anni re¬
stant. quib nec arari po¬
terit nec nicti. Premisit¬

Expanded text:
Ego sum Joseph: adhuc pater meus vivit? Non poterant respondere fratres nimio terrore perterriti. Ad quos ille clementer: Accedite, inquit, ad me. Et cum accessissent prope, Ego sum, ait, Joseph, frater vester, quem vendidistis in Aegyptum. Nolite pavere, nec vobis durum esse videatur, quod vendidistis me in his regionibus: pro salute enim vestra misit me Deus ante vos. Biennium est quod fames esse coepit in terra: et adhuc quinque anni restant, quibus nec arari poterit, nec meti. Praemisit
Abbreviated transcription (Latin):
pulis uendebantur. Cũ¬
q adorassent eum frẽs
sui. ⁊ agnouisset cos. qͥsi
ad alienos durius loque¬
batur interrogans cos.
Unde uenistis: Qui respõ

Expanded text:
pulis vendebantur. Cumque adorassent eum fratres sui, et cognovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans eos, Unde venistis? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene ꝑsonã ecclĩe
gerens. ad cõtactũ ipĩus
properaret accedere: dicit
ei. Noli me tangere. Non¬
dum enĩ ascendi ad pa¬
trem incũ. Hoc est. nolo
ut ad me corporaliter ue¬
nias: nec ut me sensu
carnis agnoscas.Ad sub¬
luniora te differo: maio¬
ra tibi preparo. C ũ ad
patrẽ meum ascendero.
tunc me ꝑfectius uerius¬
q palpabis: apphensura
quod non tangis: et cre¬
ditura quod non uides

Expanded text:
Magdalene personam Ecclesiae Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis.
Abbreviated transcription (Latin):
tulerat metũ. uerteretur
in gaudiũ. Totam enĩ
contemplacionẽ. animi.
in diuinitatẽ ad patris
dexterã consedentis erexe¬
rant. nec iam corporce ui¬
sionis tardabantur ob¬
iectu. quo minus in id
aciem mentis intẽderent:
qd̃ nec a patre descendendo
abfuerat. nec a disciplis
ascendendo discesserat uiͣ.
Uuc igitur dilec¬
tissumi filius hoĩs
dei filius excellentius sa¬
cratiusq innotuit. cum
ĩ paterne maiestatis glo¬
riam se reccpit. Et ineffa¬
bili modo cepit esse diui¬
intate p̾sencior: qͥ factus
est hũanitate dongin¬
quior. Tunc adequalem
patri filium eruditior
fides gressu cepit incutis
accedere. ⁊ contrectationc̃
corporce in ꝓpõ substãcie
que pa tie minor esti niou
egere.: qm̃ glorificati cor¬
poris manente natura.
eo fides credenciũ uocaba¬
tur: ubi nõ carnali ma¬
ni. sed spũali intellectu
par genitori unigenitu
tangeretur. Hinc illud
est. qd̃ post resurrectionem
suam dñs cum maria

Expanded text:
tulerat metum, verteretur tulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tunc igitur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , non egere: quoniam glorificati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria
Abbreviated transcription (Latin):
qua ascendit adueni¬
et. Quod ĩtaq redẽptoriᷤ
nri conspicuũ fuit. in
sacramenta transiut.
Et ut fides extellencior
ec̃t ac firmior. inisioni
doctrina successit. cuius¬
auctoritatẽ supns illu¬
minata radiis credenti¬
um corda sequereutur.
ascensione diñ
uere roboratã. non uin¬
cula. nõ carteres. non
fames. nõ ignes. aut
lauĩatus ferarũ: nec ex¬
quisita ꝑsequencin
crudelitatib supplicia
terruerunt. Pro hac fide
puniũsum mundũ.
non solũ uiri sed etiam
frminemectantũ imi¬
pubes pueri. sed ecian
teuere uirgines: usq ad
effusionẽ sui sanguiniᷤ
decertarunt. Mec fides de¬
monia ciccit. egritu¬
diues depulit. inortuos
isuscitauit. Tnde et ipũ
beati apłĩ. qui totmira¬
culis confirmati. tot ser¬
monib cruditratreni¬
tateurtamen duũcon
passionis expauerant.
tucritatẽ resmictionis
cius nõ sine hesitationt
suscrꝑant. tantum de
ascensione diũ profecerũt.
ut quicquid illis prius ĩ¬

Expanded text:
qua ascendit adveniqua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujusauctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. ascensione Domini munere roboratam, non vincula, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius in
Abbreviated transcription (Latin):
agnarenĩ hic ui¬
de fidelium ẽ hoc lumen
animaꝵ: incunctanter
credere. que corporco non
uidentur intuitu. ⁊ ibi
figere desiderium. quo ne¬
queas inferre conspectũ.
Hec autem pictas unde ĩ
nr̃is cordib nasceretur
aut quoniodo quisquã
iustificaretur per fidem.
si in his tantum salus
nr̃a consisteret. que ob¬
tutib subiacerent. Unde
et illi uiro qui de resurrec¬
tionc xpĩ uidebatur am¬
bigere. nisi in ipĩus car¬
nenestigia passiquis et
uisu cxplorasset ⁊ tactu:
quia indisti me ĩquit
dũs. credidisti. Beati qui
non uiderunt. et credi¬
derunt.
Tigitur huius
beatitudinis di¬
lectissimi capaces esse
possimus. expletis oĩb
que cuangelice p̾dica¬
cioni.⁊ noui testamẽti
nu̾steriis congruebant.
tionem die coram disci¬
pulis cleuatus in celũ
corporalis p̾sencie mo¬
dum fecit. mailsurus
in patris dextera. donct
tempora multiplicãdi
ecclĩe filiis diuinitus p̾¬
stituta paguntur. ⁊ ad
iudicandos uiuos ac mor¬
tuos in eadem carne in

Expanded text:
agnarum enim hic vide fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visu explorasset et tactu: Quia vidisti me, inquit Dominus, credidisti: beati qui non viderunt, et crediderunt Ut igitur hujus beatitudinis, dilectissimi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant, ost resurrectionem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in
Abbreviated transcription (Latin):
tum in medico
este sanare uenit egro¬
tumt. Ipẽ se interimit:
qui precepta medici ob¬
seruare nõ uult. Uenit
saluator admundũ.
Quare saluator dictus
est mũdi. nisi ut saluet
mundũ. non ut iudi¬
cet mundũ: Saluari
nou uis ab ipõ: ex te iu¬
dicaberis. Et quid dicã
iudicaberis. Uide quid
ait. Qui credit in cum:
non iudicatur. Qui au¬
tem non credit:quiddic¬
turum sperabas. insi indi¬
catur: Iam inquit uidi¬
catus est.

Expanded text:
tum in medico est, sanare venit aegrotum. Ipse se interimit, qui praecepta medici observare non vult. Venit Salvator ad mundum: quare Salvator dictus est mundi, nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum? Salvari non vis ab ipso; ex te judicaberis. Et quid dicam, judicaberis? Vide quid ait: Qui credit in eum, non judicatur; qui autem non credit: quid dicturum speras nisi, judicatur? jam, inquit, judicatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
mat: cuius uidelicet mẽ¬
tem delectacio praua
ex consensu nõ superat.
Naui tanto quisq a
supno amore disĩgi¬
tur: quanto inferius
delectatur. Unde ⁊ adhuc
subditur. Qui non di
trorsus redite:si deum
uere amatis exquirite.
Nec tamẽ sibi aliquis
credat: quicquid sibi
animus sinc operis at¬
testacione responderit.
De dilectione conditoriᷤ
lingua.mens. et uita
requiratur. Nũquam
est dei amor ociosus. Ope¬
ratur et enim magna:
si est.Si uero operari
renuit: amor non est.
Et sermonẽ quem au¬
distis nou c̃ meus: sed
eius qui msit me prĩs.
nitus filius: uerbum
patris est. Et ideo ser¬
nio quẽ loquitur filtꝰ.
non est filii sed patris:
quia ipẽ filius uerbũ
est patris.

Expanded text:
mat, cujus videlicet menmat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non dilsimi, introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Snitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
t pater meus dili¬
get eum. Et ad eũ
ueniemus. ⁊ mansionẽ
apud cum faciemus.
ta sit ista solemnitas: ha¬
bere in cordis hospicio ad¬
uentum dei. Certe si do¬
mum ur̃am quisquã
diues ac p̾potens amitu ᷤ
intraret: oĩ festinancia
domius tota mundare¬
tur. ne quid fortasse ẽẽt.
qd̃ oculos amici ĩtranto
offenderet.Tergat ergo
sordes praui opis: qui deo
preparat domum mẽtis.
Sed uidete quid ueritas
dicat. Uemenus: ⁊ man¬
sionẽ apud eũ faciemus.
in quorũdam eteñ cor¬
da uenit ⁊ mansionem
non facit: quia ꝑ com¬
punctionẽ quidem. dei
respectum ꝑcipĩt. sed tẽ¬
ptacioius tempore. hoc ip¬
sum qd̃ compuncti fue¬
rant obliuiscuntur. Sic¬
q ad perpetranda peccata
redeunt: ac si hec mimine
plauxissent.
Ui ergo deũ uere
diligit. qui cus
mandata custodit. in eiꝰ
corde dũs et uenit.⁊ man¬
sionem facit: quia sic eũ¬
amor diuinitatis peni¬
trat. ut ab hoc amore tem¬
ptacionis tempore non
recedat. Ille ergo uere a¬

Expanded text:
t Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. ta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere a
Abbreviated transcription (Latin):
dũm. ⁊ isił non dimittã.
dixerũt. Deus ebreorũ
uocauit nos. ut camus
uiam trium dierum in
solitudinem. et sacrifi¬
cemus dño deo nr̃o: ne
forte accidat nobis pe¬
scis aut gladius. Ait
ad cos rex egypti. Qua¬
re moyses sollicitatis
pplm̃ ab operib suis u¬
uix magnus
ualde in tra egypti co¬
ram seruis pharaonis
et omni populo: et ait.
Lec dicit dñs. Media
nocte ĩgrediar egyptũ:
et morietur onine pri¬
mogenitũ in t̾ra egyp¬
tiorum. a primegenito
pharaonis qui sedet i
solio eius usq ad pͥmo¬
genitum ancille que ẽ
ad molam: et omĩa pri¬
mogenita nunentoꝵ
Eritq clamor magnꝰ
in uniu̾sa terra egypti:
qualis nec antea fuit.
nec postea futurus est.
Apud autẽ om̃s filios
ifrael nõ muciet cais.
ab hoĩe usq ad pecus:

Expanded text:
um et Israhel non dimittam dixerunt Deus Hebraeorum vocavit nos ut eamus viam trium dierum in solitudinem et sacrificemus Domino Deo nostro ne forte accidat nobis pestis aut gladius ait ad eos rex Aegypti quare Moses et Aaron sollicitatis populum ab operibus suis vir magnus valde in terra Aegypti coram servis Pharao et omni populo et ait haec dicit Dominus media nocte egrediar in Aegyptum et morietur omne primogenitum in terra Aegyptiorum a primogenito Pharaonis qui sedet in solio eius usque ad primogenitum ancillae quae est ad molam et omnia primogenita iumentorum eritque clamor magnus in universa terra Aegypti qualis nec ante fuit nec postea futurus est apud omnes autem filios Israhel non muttiet canis ab homine u
Abbreviated transcription (Latin):
tris et a suustris. Libe¬
rauitqz dñs in die illo
isrł de manu egyptioꝵ:
et uiderũt egyptios mor¬
tuos suꝑ lit̾tus maris.
et manũ magnã quã
exertuerat dñs contra
eos. Timuitq populus
dum. et crediderũt dño
et moysi seruo eius ff¬

Expanded text:
sinistris. Liberavitque Dominus in die illo Israel de manu Egyptiorum: et viderunt Egyptios mortuos super littus maris. Et manum magnam quam exercuerat Dominus contra eos. Timuitque populus Dominum: et crediderunt Domino et Moysi servo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nubis priora dimttẽs
post tergum scetit inter
castra egyptiorum. et
castra ifracl. Et erat mi¬
bes tenebrosa. ⁊ illumi¬
nans noctem: ita ut ad
se inuicẽ toto noctis tem¬
pore accede non ualerent.
tendisset moyses
manum suꝑ mare: abs¬
tulit illud dñs flante
uento uehemẽti ⁊ urenti.
tota nocte: et uertit in
sictum. Durisaqz ẽ aqua
et ingressi sunt filii isrł.
ꝑ medium maris sicci.
Erat enim aqua quasi
murus: ad dexterã eorũ
et leuã. Persequentesq
egyptii ingressi sũt post
eos. onũs equitatus pha¬
raonis. currus eius et
equites: ꝑ mediũ maris.
Iamq aduenat uigilia
matutina: et ecce respi¬
ciens dñs super castra

Expanded text:
nubis: priora dimittens nubis: priora dimittens post tergum. Stetitque inter castra Egyptiorum: et castra Israel. Et erat nubes tenebrosa: et inluminans noctem: ita ut ad se invicem toto noctis tempore accedere non valerent. tendisset Moyses manum super mare: abstulit illud Dominus flante vento vehementi: et urente tota nocte: et evertit in siccum. Divisaque est aqua: et ingressi sunt filii Israel per medium maris sicci. Erat enim aqua quasi murus: ad dexteram eorum et levam. Persequentesque Egyptii: ingressi sunt post eos omnis equitatus Pharaonis: currus ejus et equites per medium maris. Itaque advenerat vigilia matutina: et ecce respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ omnes serui eius
cunctaq egyptus: ⁊ or¬
tus ẽ clamor magnus
in egypto. Neq enm
erat domus: ĩ qua non
iaceret mortuus. Uoca¬
tisqz moysen et airon
nocte: ait. Surgite egre¬
dimun a populo meo:
et uos et filii israel. Ite
ĩmolate dño: sicut dici¬
tis. Oues ur̃as ⁊ armẽ¬
ta assumite: ut petiera¬
tis.⁊ abeuntes benedi¬
ate michi. Urgebãt q
egyptii popusum de ter¬
rã exire uel ociter. dicẽte:
ad moysen.loque¬
re filiis ifrael: ut proficis¬
cantur. Tu autẽ eleua
uirgam tuã. et extende
et duride illud. ut gradi¬
antur filii isrł mn medio
mari ꝑ siccum. Ego aut̃
indurabo cor egyptiorũ
ut ꝑsequantur uos. ⁊ glo¬
rificabor in pharaone et
n omni exertitu enis.
in currib et in equitib
illius. Et scient egyꝑtii
quia ego sum dñs: cũ
glorificatus fuero in
pharaone ⁊ in currib
atq in equitibus eius
Tollensq se angelus
diũ qui p̾cedebat castra
israel. abiit post eos: et
cum eo pariter colũna

Expanded text:
et omnes servi eius cunctaque Aegyptus et ortus est clamor magnus in Aegypto neque enim erat domus in qua non iaceret mortuus vocatisque Mosen et Aaron nocte ait surgite egredimini a populo meo et vos et filii Israhel ite immolate Domino sicut dicitis oves vestras et armenta adsumite ut petieratis et abeuntes benedicite mihi urguebantque Aegyptii populum de terra exire velociter dicentes ad me loquere filiis Israhel ut proficiscantur tu autem eleva virgam tuam et extende et divide illud ut gradiantur filii Israhel in medio mari per siccum ego autem indurabo cor Aegyptiorum ut persequantur vos et glorificabor in Pharaone et in omni exercitu eius in curribus et in equitibus illius et scient Aegyptii quia ego sum Dominus cum glorificatus fuero in Pharaone et in curribus atque in equitibus eius tollensque se angelus Dei qui praecedebat castra Israhel abiit post eos et cum eo p
Abbreviated transcription (Latin):
Icut ergo in solẽ¬
nitate paschali re¬
surrectio nobis dnĩ fuit
causa letandi. ita ascen¬
sio cius in celũ. p̾senciũ
nobis est materia gau¬
dioꝵ: recolentib illum
diem ⁊ rite uenerantib.
quo natura nr̃e humili¬
tatis. in xpõ supra omnẽ
celi miliciam. supra om̃s
ordines angeloꝵ. ⁊ ultra
cunctaꝵ altitudinẽ pote¬
statum. ad dei patris est
prouecta concessũ. Quo
ordinc operũ diuinorũ
nos fundati. nos edifi¬
cati sumus: ut mirabi¬
lior fieret gr̃a dei. cum re¬
motis a conspectu hom̃.
que merito reuerenciã
sui senciebãtur indicere:
fides non diffideret. spes
non fiuctuarit. caritas
non teperet.

Expanded text:
icut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret.
Abbreviated transcription (Latin):
nascendi elegit ĩiuriã
de suo ẽ quod donauit.
Meum testor esse qd̃ ia¬
cuit intra tumulum.
ut meũ sit qd̃ ascendit
in celum. In illo itaq
mors uiuificauit. nos
rsurrectio erexit. nos
ascensio consecrauit.
In illo nr̃e origuus cor¬
pore celestibz regnis airã
nr̃e condicionis ĩposuit.

Expanded text:
nascendi elegit injuriam.nascendi elegit injuriam.de suo est quod donavit. Meum testor esse qcuit intra tumulum, ut meum sit quod ascendit in coelum. In illo itaque mors vivificavit, nos resurrectio erexit, nos ascensio consecravit. In illo nostrae originis corpore coelestibus regnis arrham nostrae conditionis imposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uero ut prefati sumus.
dei ⁊ hoĩs duplicem sub¬
stanciã. sed simplicem
nouerimus esse perso
dus est. qui impie asse¬
rit qd̃ beata maria so¬
lum deũ peperit: eo qd̃
sibi saluator nr̃ celestẽ
nescio quã carne intra
uiscera mat̾na ꝑfecerit.
⁊ ita transierit ꝑ uirgi¬
nis uterum: quasi per
corpus alienũ. Sed cũ
dicat ꝑ prophetã sermo
diuinus. de torrente in
uia bibit propt̾ea exal¬
tauit caput. si non est
corpus nim. quomodo
est caput nr̃m. Et cũ
alio loco propheta com¬
memoret: paruulus
nobis. Sed non nobiᷤᷤ
natus est: si nichil sũ¬
psit ex nobis. Si nichil
de nr̃o suscepit. nichil
nobis p̾stitit. Proĩde
ne diabolũ trium pha¬
uit: sed exercuit. non
nobis uicit. Si non in
nr̃o corpore resurrexit:
condicioni nr̃e resurgẽ¬
do nichil contulit. Hec
qui dicit. suscepte et as¬
sumpte carnis non in¬
telligit rationem. Con¬
fiuidit ordinẽ. euacuat
utilitatem. Si non in
nr̃a carne pegit medi¬
cinam: solã ergo exhoĩe

Expanded text:
ero, ut praefati sumus, Dei et hominis duplicem substantiam, sed simplicem noverimus esse persondus est, qui impie asserit quod beata Maria solum Deum pepererit, eo quod sibi Salvator noster coelestem nescio quam carnem intra viscera materna perfecerit, et ita transierit per Virginis uterum, quasi per corpus alienum. Sed cum dicat per prophetam sermo divinus, De torrente in via bibet; propterea exaltabit caput : si non est corpus nostrum, quomodo est caput nostrum? Et cum alio loco propheta commemorat, Parvulus obis : non nobis natus est, si nihil sumpsit ex nobis; si nihil de nostro suscepit, nihil nobis praestitit. Proinde,ne diabolum triumphavit, se exercuit, non nobis vicit: si non in nostro corpore resurrexit, conditioni nostrae resurgendo nihil contulit. Haec qui dicit, susceptae et assumptae carnis non intelligit rationem, confundit ordinem, evacuat utilitatem: si non in nostra carne peregit medicinam, solam ergo ex homine
Abbreviated transcription (Latin):
comederis ex eo: morte
morieris. Dixit quoqz
dũs deus. Non est bonũ
esse hominẽ solum. ffa¬
ciamus ei adiutorium:
ammantibz terre. ⁊ uni¬
uersis uolatilibus celi:
adduxit ea ad adani. ut
uideret quid nocaret ea
Omne enim quod uoca¬
uit adam aĩe uiuentis:
ipĩn est nomen cius.
Appellauitqz adam no¬
minib suis cuncta an¬
mancia ⁊ uniu̾sa uola¬
tilia celi: et omnes besti¬
as terre.
Sam uero non
inuenebatur
aduitor similis eius. Im¬
misit ergo dñs deus sopo¬
rem in adam. Cunq
obdormisset: tulit unã
de costis cius. et repleuit
carnem pro ea. Et edifi¬
cauit dũs deus costain
quam tulerat de adam

Expanded text:
eo, morte morieris. Dixit quoque Dominus Deus: Non est bonum esse hominem solum: faciamus ei adjutorium sanimantibus terrae, et universis volatilibus coeli, adduxit ea ad Adam, ut videret quid vocaret ea: omne enim quod vocavit Adam animae viventis, ipsum est nomen ejus. Appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia, et universa volatilia coeli, et omnes bestias terrae. Adae vero non inveniebatur adjutor similis ejus. Immisit ergo Dominus Deus soporem in Adam: cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea. Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam
Abbreviated transcription (Latin):
rabo: Et si ex messe por¬
tare manipulos nuil¬
tos non possũ. nũquid¬
num debeo ad aream
uacuus redire: quãuis
enĩ quantos debeo ferre
non ualeo: certe uel
paucos. certe uel duos.
certe uel unum feram.
Habet nãq ipã infir¬
mitatis intencio. mer¬
cedis sue certitudinem
quia supernus arbiter
nr̃. ⁊ si pondus conside¬
rat in retribucione. ta¬
men uires pensat in
pondere.
Lectio Nͣ

Expanded text:
rabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio
Abbreviated transcription (Latin):
nde hedicrna fe¬
stiuitas hoĩs no¬
bis ⁊ dei sacramenta ma¬
nifestat: subuna cadẽ¬
q ꝑsona. In eo qui ele¬
uat diuinã potenciam.
in eo qui eleuatur hũa¬
nam cognosce substan
detestanda sũt uenena
orientalis crroris. qui
impia nouitate presu¬
unt asserert. filiũ dei
acfiliuin hoĩs unius
esse nature. In alt̾utra
enum parterel qui solũ
hoĩeui fuisse dixcrit. ne
Quo genere non facile
arrianus euãgelicã po¬
terit aperire ueritatem.
ubi filiũ dei nũc equalẽ
legimus. nunc minorẽ:
qui cum unius nature
saluatorem nr̃in morti¬
fera ꝑsuasione credit. ãt
solum hoĩem de celo mis¬
sum. aut solum deũ co¬
gitur dicere crucifixum.
Sed non ita est. Mortẽ
enim nec solus deus sen¬
tire: nec solus homo suꝑe¬
rare potuisset.

Expanded text:
nde hodierna festivitas hominis nobis et Dei sacramenta manifestat. Sub una eademque persona, in eo qui elevat, divinam potentiam; in eo autem qui elevatur, humanam cognosce substantdetestanda sunt venena Orientalis erroris, qui impia novitate praesumit asserere, Filium Dei ac filium hominis unius esse naturae. In alterutra enim parte, vel qui solum hominem fuisse dixerit, negtoris. Quo genere non facile Arianus evangelicam poterit habere veritatem, ubi Filium Dei nunc aequalem legimus, nunc minorem. Qui enim unius naturae Salvatorem nostrum mortifera persuasione crediderit, aut solum hominem de coelo missum, aut solum Deum cogitur dicere crucifixum. Sed non ita est. Mortem enim nec solus Deus sentire, nec solus homo superare potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Rguebant autem
illum om̃s proxi¬
mi sui: dicentes. Iam hu¬
ius rei causa interfici ius¬
sus es. ⁊ ux effugisti mor¬
tis imperium. et̾ iterum
sepelis mortuos. Sed tho¬
bias plus tumens deum
quã regem. rapiebat cor¬
pora occisoꝵ. ⁊ occultabat
in domo sua: et mediis
noctibz sepeliebat ea. Con¬
tigit autẽ ut quadã die
fatigatus a sepultura
ueniens doniũ. iactasset
se iurta parietem. ⁊ obdor¬
nusset. ⁊ ex ido hiemi¬
dinũ dormienti illi ca¬
lida stertora insiderent
suꝑ oculos eius. fieret q
cecus. Hanc autẽ tempta¬
cionem ideo ꝑmisit dñs
euenire illi: ut posteris
daretur exemplũ pacien¬
cie eius. sicut ⁊ sãcti iob.
Nam cum ab infancia
sua semꝑ deũ timuerit.
⁊ mandata eius custodi¬
erit. non ẽ contristatus
contra deum. qd̃ plaga
cecitatis euenerit ei: sed
ĩmobilis in dei timore
ꝑmansit. agens grãs
deo om̃ib dieb uite sue.¬

Expanded text:
rguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hidinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et sancti Iob nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit et mandata eius custodierit non est contristatus contra Deum quod plaga caecitatis evenerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
ligent sũt con¬
Nam qui sunt duo do¬
mini deinceps ostendit:
cum dicit. Nõ potestis
deo seruire ⁊ mãmone.
Mãmona apud hebreos
diuicie appellari dicun¬
tur. Congruit ⁊ pum¬
cum nome. Nã lucrũ
punice:mamon dici¬
tur. Sed qui seruit mã¬
mone:illi utiq seruit
qui reb istis terrens
merito sue puersitati s
prepositus magistratꝰ
huius seculi a dño dici¬
tur. Aut ergo hũc odio
habebit homo. ⁊ alterũ
diliget. idest deũ: aut
alterũ pacietur. ⁊ alte¬
rum contẽnet

Expanded text:
ligenter connam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, magistrhujus saeculi a Domino dicitur. Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Deum; aut alterum patietur, et alterum contemnet
Abbreviated transcription (Latin):
sepio. ĩmensus in celo.
uils ni pannis. p̾ciosus
in stellis. cuius natiui¬
tate compta. herodes turba¬
tus est. et omnis iheruso¬
est quod sic turbaris hero¬
des: Qũ natum regem
uideorum audisti. turba¬
ris. suspicionib agita¬
ris. muidie stimulis ĩ¬
flaminaris: et obhoc re¬
gem natũ occidere cona¬
ris. In anis ẽ ista turba¬
cio tua: et uana prorsus
cogitacio tua. Rex iste
qui natus est. non uerit
irges pugnãdo superare:
sed moriendo mirabilit̾
subiugare. Nec ideo natuᷤ
est. ut tibi succedat. sed ut

Expanded text:
sepio, immensus in coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosoest quod sic turbaris, Herodes? Quoniam natum regem Judaeorum audisti, turbaris, suspicionibus agitaris, invidiae stimulis inflammaris, et ob hoc natum regem occidere conaris. Inanis est ista turbatio tua, et vana prorsus cogitatio tua. Rex iste qui natus est non venit reges pugnando superare, sed moriendo mirabiliter subjugare; nec ideo natus est ut tibi succedat, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
adoratur. omnino sꝑin¬
tur primegenitus irgis ⁊
munerib honoratur pri¬
mogenitus pauꝑcule mu¬
licris. Quis est iste rex in¬

Expanded text:
adoratur. Omnino spernitur primogenitus regis, et muneribus adoratur primogenitus pauperculae mulieris. Quis est iste rex Ju
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo sit agnoscit. Nam
sunt nõnulli: qui p̾cep¬
ta dei nec aure corporis ꝑ¬
cipere dignantur. Et sunt
nõnulli: qui hec quidem
corporis aure ꝑcipiunt.
sed nullo ca mentis desi¬
derio complectuntur. Et
sunt nõnulli qui libent
uerba dei suscipuunt: ita
ut eciam in fletibz com¬
pungantur: sed post la¬
criuiaꝵ tempus d n¬
quitatẽ redeunt. lꝯii pro¬
fecto uerba dec non andi¬
unt: qui hes exercere ĩ ope

Expanded text:
ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in ope
Abbreviated transcription (Latin):
Ansit ergo mu¬
lier: et lactauit
filium suũ: donec a¬
moueret eum a lacte.
Et adduxit eum secũ
postquã ablactauerat.
in uitulis trib ⁊ trib
modis farine. ⁊ anfo¬
ra uini: et adduxit ad
domũ dm̃ in silo. Pu¬
erautem erat adhuc
infantulus. Et ĩmo¬
lauerunt uitulum:⁊
obtulerũt puerũ heli.
Et ait. Obsetro mi do¬
mine. piuit aĩa tua
dũe: ego sũ illa mulier
que steti coram te hic . o¬
rans dñm. Pro puero
isto oraui: ⁊ dedit michi
dñs peticionem incam
quam postulaui eum.
Id cirto ⁊ ego cõmodaui
eum dño: cunctis dieb

Expanded text:
ansit ergo mulier et lactavit filium suum donec amoveret eum a lacte et adduxit eum secum postquam ablactaverat in vitulis tribus et tribus modiis farinae et amphora vini et adduxit eum ad domum Domini in Silo puer autem erat adhuc infantulus et immolaverunt vitulum et obtulerunt puerum Heli et ait obsecro mi domine vivit anima tua domine ego sum illa mulier quae steti coram te hic orans Dominum pro puero isto oravi et dedit Dominus mihi petitionem meam quam postulavi eum idcirco et ego commodavi eum
Abbreviated transcription (Latin):
poris cursus indicet. cohor¬
ltacio tamen eciam nr̃ĩ
scrimonis adhibenda. est.¬
que auxiliante dño nec
in utilis sit pigris. nec
onerosa deuotis. Nam cũ
omnẽ obseruanciã no¬
stram ratio istoꝵ dierum
poscat augeri:nemo est.
ut confido de uobis. qui
se ad opus horum non
gaudeat incitari. Natura
te mortalitate mutabi¬
lis. eciam si ad summa
crescat. Et hec est ꝑfector
uera iusticia: ut nũquã
se p̾sumant esse ꝑfectos:
ne ab itineris nondum
finiti intencione cessan¬
tes. ibi incidant in defi¬
ciendi periculũ. ubi pro¬
ficiendi deposuerint ap¬
petitum.

Expanded text:
poris recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est,ae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum.
Abbreviated transcription (Latin):
na semuns asꝑgit: Et
pauca grana mittit ⁊̃
senuno ut multarum
messiũ fruges recipiat
ex nr̃a fide. Neq etem̃
in uiu̾so mũdo tanta
fideliũ messis cxurgeret.
sude manu dit sup ra¬
cionalem terrã illa clec¬
ta grana predicanciũ
nou uenissent.

Expanded text:
na seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ꝑ psalmstam de
scĩs predicatorib dicitur.
Celi enarrant gloriam
dei. Regnum ergo celoꝵ
est ecclesia iustoꝵ: quia
dum eoꝵ corda interra
nichil ambiunt. ꝑ hoc
quod ad suꝑna suspirãt
iam in eis dñs quasi ĩ
celestib regnat. Dicatur
ergo. Sinule factu est
regnum celoꝵ hoĩ regi:
qui fecit nupcias filio

Expanded text:
Hinc per Psalmistam de Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio
Abbreviated transcription (Latin):
quis forte con¬
tendat hanc eã¬
dein esse lectionem. ego
melius puto salua fide
alieno intellectui cedẽ.
quã contencionib deser¬
iure: qm̃ ⁊ intelligi con¬
grue forsitan potest: qͥa
de proiecto co qui cum
nupciali ueste non ue¬
nerat. qd̃ lucas tacuit.
matheus dixit. Quod
uero ꝑ illum cena. per
hunc autem prandiũ
dicitur. nequaquam
uel hoc nr̃e intelligẽcie
obsistit: quia cum ad
horam nonã apud an¬
tiquos quotidie pran¬
dium fieret. ipĩ quoq
praudiũ cena uocabat.
Epe autem x¬
iam dixisse me¬
menum: qd̾ plerũq in
scõ euangelio regnum
celor presens ecclĩa noĩa¬
tur. Congregacio quip¬
pe iustoꝵ: regnum celor
dicitur. Quĩa enim per
prophetam dñs dicit. ce¬
lum michi sedes est. ⁊ sa
lomon ait. anima iusti
sedes sapiencie. paulus
eciam dicit. xp̃m dei uir¬
tutem ⁊ dei sapienciam.
liquido colligere debemiuͨ.
quia si deus sapiencia.
auima aute iusti sedes
sapiencie est. dũ celum
dicitur sedes dei. celum
ergo est amina iusti.

Expanded text:
quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi.
Abbreviated transcription (Latin):
quib iudicaturus ẽ ui¬
uos ⁊ mortuos. Cum eiᷤ
collocat hanc iopem car¬
nem: quib dicit. Sidebi¬
tis suꝑ sedis duodecim se¬
des: iudicantes ducdetu
iam impletũ est. Seddi¬
cimus. Quomodo futu¬
rum p̾dictum est. exalta¬
re suꝑ celos deus. Non ui¬
dunus sed credunus. Ecce
ante oculos nrõs est. qd
sequitur. Exaltare sup
celos deus. ⁊ suꝑ omnem
terram glĩa tua. Non
credat hec. qui nõ uidet
istud. Quid est enĩ istud
et suꝑ omnẽ terram glĩa
tua. insi suꝑ omnem
terram ecclĩa tua. super
omnẽ terram matrona
tua. suꝑ omnẽ terram
sponsa tua. dilecta tua
debet uir uelare caput
suum: cũ sit ymago et
glĩa dei. Mulier autem

Expanded text:
quibus judicaturus est viquibus judicaturus est vivos et mortuos. Cum eis collocavit hanc inopem carnem, quibus dicit: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim jam impletum est. Sed dicimus, Quomodo futurum praedictum est, Exaltare super coelos Deus; non vidimus, sed credimus: ecce ante oculos nostros est quod sequitur, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Non credat illud, qui non videt istud. Quid est enim, Et super omnem terram gloria tua? nisi, super omnem terram Ecclesia tua, super omnem terram matrona tua, super omnem terram sponsa tua, dilecta tua, debet velare caput suum, cum sit imago et gloria Dei. Mulier autem