comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
die spĩses̃ impleuit: quando post ascensionẽ suã incelum. de¬
cimo die spũ scõ misso dȩcelo corda discipłoꝵ repleuit. ac sei¬
entiam omiũ linguarũ dedit. Et si ꝑaltare eccła designat᷑
ioħs dicat. nondũ erat sp̃s datus. quia iħc ñ dũ erat glorisi¬
catus. S sp̃s sc̃s ante quã daretur ignis altaris erat: quia ꝑ¬
repromissionis grãm iã eum ȩccła possidebat. Nam dñs ante
passionẽ suã ꝓmisit se sp̃m sc̃m daturũ discipulis suis. Et
idem iobs cum u̾ba caiphe posuisset dicentis. expedit uobis
ut unus moriatur homo ꝓppło et ñ tota gens pereat. intulit
hoc aut̃ a semetipso ñ dixit. s eum eẽt pontifex anni illius
ꝓphetauit quia iħs moriturus erat ꝓgente. et ñ tantũ ꝓgen

Expanded text:
 sancto implevit; quando post ascensionem suam in coelum, decimo die Spiritu sancto misso de coelo, corda discipulorum implevit, ac scientiam omnium linguarum dedit. Et si per altare Ecclesia designatur, t: Nondum erat Spiritus datus; quia Jesus nondum fuerat glorificatus? Sed Spiritus sanctus antequam daretur, ignis altaris erat; quia per remissionis gratiam jam eum Ecclesia possidebat. Nam Dominus ante passionem suam promisit se Spiritum sanctum daturum discipulis suis; et idem Joannes cum verba Caiphae posuisset dicentis: Expedit vobis, ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat, intulit dicens: Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit quia Jesus moriturus
Abbreviated transcription (Latin):
rant se offendisse. Nam et dñs cũ ad passionẽ ducetur.
hoc eos eẽ passuros mulierib se lamentantib p̃dixit dicens
Filiȩ ierłm nolite flere suꝑme. s suꝑ uos ipsas flete et suꝑfi

Expanded text:
rant se offendisse. Nam et Dominus cum ad passionem duceretur, rant se offendisse. Nam et Dominus cum ad passionem duceretur, hoc eos esse passuros mulieribus se lamentantibus praedixit, dicens: Filiae Hierusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super
Abbreviated transcription (Latin):
scondite nos a facie sedentis suꝑ tronum et abira agni. qm̃ ue
nit dies magnus ire ipsorũ et quis potenit stare: Preges terre
pͥncipes et tribunos. eos qui hanc gentẽ rege̾ uidebantur
possumus intellige̾: ꝑdiuites uͦ et fortes. seruos et liberos.
eeterã multitudinẽ. Qualit se inspeluncis. et inpetris mon¬
tium absconderũnt. iosepheis manifeste nartat: qͥ eu̾si¬
onem ierłm describit. Tanta enim fuit affectio cũ fame
diutina consummerent᷑. et ab hostib exteruis. & multo
deterius ap̃donib intrinsecus affligerentur: absconde¬
rent se inputeis et incloacis. et inquib dam terrȩ abditi
locis: cupientes mori. ut ꝓlixam miseriã mortis cõpendio
terminarent. Qui etiã scientes se ꝓscelerib suis ista pati
et post mortẽ se inferni penas eẽ passuros: cupiebant ut
montib sub quib delitescebant. opprimerent᷑i &e abscon¬
derentur afacie dnĩ et afacie xpi euis quẽ grauit̾ noue¬

Expanded text:
et ab ira Agni; quoniam venit dies magnus irae ipsorum, et quis poterit stare? Per reges terrae principes et tribunos, eos qui hanc gentem regere videbantur, possumus intelligere: per divites et fortes, servos et liberos, caeteram multitudinem. Qualiter autem se in speluncis et petris montium absconderunt, Josephus manifeste narrat, qui eversionem Hierusalem describit . Tanta enim fuit afflictio, ut cum fame diutina consumerentur, et ab hostibus exterius, et multo deterius a praedonibus intrinsecus affligerentur; absconderint se in puteis et cloacis, et in quibusdam terrae abditis locis, cupientes mori, ut prolixam miseriam mortis compendio terminarent. Qui etiam scientes se pro sceleribus suis ista pati, et post mortem se inferni poenas esse passuros, cupiebant ut montibus, sub quibus delitescebant, opprimerentur et absconderentur a facie Dei et a facie Christi ejus, quem graviter nove
Abbreviated transcription (Latin):
petri p̃dicationẽ crediderunt exillis tria milia: postea uero in¬
carnalib
spiritales efficiamur: qui uiuit &
regnat

Expanded text:
Petri praedicationem crediderunt ex illis tria millia, postea vero incarnalibus spiritales efficiamur, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
E cussit qeuppe : quando eos etema morte dãpnaultis An¬
etem il: eoꝵ: ore enput: quia popłm fideliũ abeoꝵ dllace¬
gauone bauit.: E t illi iterũ consurgebant actusũ. lauo
qpia temporib psecutorũ. cũ aliĩ pumientur alii conlai
xpin surgebant ut eius nomen atq cultuta fundituler¬
tinguerẽn e dauid app̃hendebat mentum eoꝵ et sufto¬
pababi inierficiebatq eos ꝑ mentũ qd̾ ori ẽ ꝓpinquumn
plasphemie iudeoꝵ atq paganorũ designantur. Aps
mentũ ꝑsecutorũ appiehendit. & susfocauit interfecit
et eteoe gentlium ita suffocatus ẽ: ut nullus ꝑsecutoꝵ
adbellũ contra philisteum iret. baculum suum cuilit se¬
cum que semꝑ habebat inmanib: elegitq sibi quinꝙ
lunpidissimos lapides dȩtorrente. et misit cos inperam
qua babebat secum. Ꝙ̾ fundam manu tulit: et ꝓcessit
contra philisteũ. ꝑ baculũ quo homo sustentatur. apli
de signantat: quiꝰ xpm quasi sustinuerunt. cum opuus ꝓpt̾

Expanded text:
eos aeterna morte damnavit. Arietem de ore eorum eruit, quia populum fidelium ab eorum dilaceratione liberavit. Et illi iterum consurgebant adversum David, quia temporibus persecutorum cum alii punirentur, alii contra Christum insurgebant, ut ejus nomen atque culturam funditus exstinguerent. Sed David apprehendebat mentum eorum, et suffocabat interficiebatque eos. Per mentum, quod ori est propinquius, blasphemiae Judaeorum atque paganorum designantur. Christus mentum persecutorum apprehendit, et suffocavit interfecitque et error gentilium ita suffocatus est, ut nullus persecutorum secum, quem semper habebat in manibus, elegitque sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit eos in peram, quam habebat secum, et fundam manu tulit, et processit contra Philistaeum. Per baculum quo homo sustentatur, apostoli designantur, qui Christum quasi sustinuerunt, cum opus propter
Abbreviated transcription (Latin):
mittit grossos suos: cũ auento magno mouetur. ꝑstellas.
pͥncipes sacdotũ designant᷑. sscribe et pharisei. ꝑ ficum
autẽ. terrã uideoꝵ possumus intelligere. Grossi uero eui¬
dem arboris fructus inutiles uocantur: qui citolabunt᷑.
cũ arbor eadem uento concutitur. ficus guento cõmota
tatio fieret fidelium. Stelle itaq grossorũ more interram
ceciderunt: quia eos qui ꝑdoctrinam uelut stelle inppło
refulgebant eadem pena conclusit. que et ceteram multi¬
tudinem. Et celum recessit: sicut liber inuolutus. ꝑce

Expanded text:
tellas principes sacerdotum designantur, scribae et pharisaei: per ficum autem terram Judaeorum possumus intelligere: grossi vero ejusdem arboris fructus inutiles vocantur, qui cito labuntur, cum arbor eadem vento concutitur. Ficus igitur vento commota tatio fieret fidelium. Stellae itaque grossorum more in terram ceciderunt; quia eos qui per doctrinam Legis velut stellae in populo refulgebant, eadem poena conclusit, quae et caeteram multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uid a Beliscii gesta sunt dicamus. In regũ uolumine serip¬
tum ẽ: quia cũ dauid uellec ꝑge̾ adpugnã contra phili¬
stum. dieit ad saub. E ascebat seriuis tuus gregem patris
su et ueniebat seo uet ursus. tollebãtq arietem demedio
corũ. et suffocabã et int̾ficiebã eos Nam et leonem et ursum.
intfeci ego seruus tuus. Dauid xp̃m significat. Eiconem
auit et ursum: ꝑsecutores eccłȩ designantur:. Eieonem im

Expanded text:
scriptum est, quia cum David vellet pergere ad pugnam contra Philistaeum, dixit ad Saul: Pascebat servus tuus gregem patris sui, et veniebat leo vel ursus, tollebatque arietem de medio eorum, et suffocabam, interficiebamque eos; nam et leonem et ursum interfeci ergo servus tuus . David Christum significat; per leonem autem et ursum persecutores Ecclesiae designantur
Abbreviated transcription (Latin):
saccus cilicinus. quia ppłs uideorum qui ꝓpt̾ eognitio¬
nem unius di et ꝓpt̾ custodiam legis uelut sol inmundo
refulgebat interceteras gentes factus ẽ omĩb hominibus
odiosus. ꝓpt̾ iniquitates suas. Sacco namq penitentes ue¬
stiuntur: ut indicent se eẽ peccatores. Sol gͥ nigredinem
sacci habuit: quia omĩb gentib facinora uideorũ patu¬
erunt. Et luna facta ẽ sicut sanguis. E andẽ significa¬
tionem ht̃ luna quã et sol. Significat gͥ sinagogam. Iuna
gͦ speciem sanguinis habuisse uisa ẽ. quia omĩb clariit¬

Expanded text:
saccus cilicinus; quia populus Judaeorum qui propter cognitionem unius Dei, et propter custodiam Legis, velut sol in mundo, refulgebat inter caeteras gentes, factus est omnibus hominibus odiosus propter iniquitates suas; sacco namque poenitentes vestiuntur, ut indicent se esse peccatores. Sol ergo nigredinem sacci habuit, quia omnibus gentibus facinora Judaeorum patuerunt. Et luna facta est sicut sanguis. Eamdem significationem habet luna, quam sol; significat namque Synagogam. Luna ergo speciem sanguinis habuisse visa est, quia omnibus clarui
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑfectio seoꝵ. exbonis oꝑib accrescit. te tes bilibete
g didei denario coniunguntur: quia quicqͣd bomi eles¬
ti inhoc scło oꝑantur. quic qͥd adusi patiuntur. ꝓamore
unius d̃ omĩpotentis agunt et patiuntur Aliter. Quia
ꝑequũ hiqui ꝑlegẽ salui facti sunt designant᷑. ꝑaseet¬
lortm eius ipse dator legis. ꝑstaterã uͦ equita st uiditũ
ciuus. consequens ẽ ut ꝑ binas libras tritici. et ꝑtres bilibra
oideio uiscos testamentum intelligamus. ꝑbinas gͦ libras m¬

Expanded text:
es bilibres ergo hordei denario conjunguntur; quia quidquid boni electi in hoc saeculo operantur, quidquid adversi patiuntur, pro amore unius Dei omnipotentis agunt et patiuntur. Aliter: per equum ii qui per Legem salvi facti sunt, designantur: per ascensorem ejus ipse dator Legis: per stateram vero aequitas judicii ejus. Consequens est ut per binas libras tritici et per tres bilibres hordei vetus Testamentum intelligamus: per binas ergo libras
Abbreviated transcription (Latin):
nationem iiquoꝵ: sicut iã diximus. Et quid necesse
re periatur. qui aut mortẽ suã aut diem dnĩ desideret
eo quod dãpnari in eo metuit: Et quia uerũ ẽ qd ꝓpħa di¬
cit inuestigandũ nob̾ ẽ quid significet. Dãpnatio qͥppe
impioꝵ sunt peccata. Quicũq gͦ cũ scorto eoire desiderat.
dãpnationẽ suã desiderat. Igͥ quia dãpnatio impioꝵ
ent dies uditiĩ. quicũq ea scelera cõmite̾ desiderat pr
quib indiem uditii dãpnabitur: diem dnĩ idẽ dãpna¬
tionem desiderat. Et date sunt illis: singule stolȩ albȩ.
Stole albe: gła ẽ scãrũ animarũ. Singłas stolas albas scĩ di

Expanded text:
nationem esse impiorum, sicut jam diximus. Et quid necesse nationem esse impiorum, sicut jam diximus. Et quid necesse reperiatur, qui aut mortem suam, aut diem Domini desideret; eo quod in eo damnari metuit? Et quia verum est quod propheta dixit, investigandum nobis est quid significet. Damnatio quippe impiorum sunt peccata: quicumque ergo cum scorto coire desiderat; damnationem suam derit dies judicii, quicumque ea scelera committere desiderat, pro quibus in die judicii damnabitur, diem Domini, id est, damnationem suam desiderat. Et datae sunt illis singulae stolae albae. Stolae albae gloria est sanctarum animarum, singulas stolas albas sancti Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dicat in euangłio diligite inimicos urõs. benefacite his qui
oderunt uos. quid ẽ qd scĩ incȩlestib constituq ultionẽ
de inimicis suis expecunt. S scimus scõs dĩ diem ultimũ
desiderare: in quo et corꝑa et mercedẽ plenã laborũ suorũ
adnõ ꝑcipient. Nam hunc diem dñs desiderandũ esse di¬
scipulis suis manifestauit: cum signa diei iudiciĩ p̃dice¬
ret dicens Cum aut̃ uideritis hȩc fieri. respicite et leuate
capita urã: qm̃ appropinquat redep̃tio urã. Et inoratione
adnĩca assidue petimus: ut adueniat regnũ d̃i. Uerum
quia scõꝵ resurrectio. atq głificatio indie uiditiĩ fiet. et
dies uiditĩ dãpnatio erit impioꝵ: scĩ ultionẽ deinimicis
suis postulant. quando petunt ut dies dnĩ ueniat: quia
eo die dãpnatione ꝑpetua dãpnabuntut. S hic quȩstio
oritur cur scĩ diem dnĩ desiderent cum ꝓpħa dicat: ue¬
qui desideratis diem dnĩ. Scimus namq diem dni dãp¬

Expanded text:
os, et benefacite iis, qui oderunt vos ; quid est quod sancti in coelestibus constituti ultionem de inimicis suis expetunt? Sed scimus sanctos Dei diem ultimum desiderare, in quo et corpora et mercedem plenam laborum suorum a Domino percipient. Nam hunc diem Dominus desiderandum esse discipulis suis manifestavit, cum signa diei judicii praediceret, dicens: Cum autem videritis haec fieri, respicite et levate capita vestra; quoniam appropinquavit redemptio vestra . Et in oratione Dominica assidue petimus, ut adveniat regnum tuum . Verum quia sanctorum resurrectio atque glorificatio in die judicii fiet, et dies judicii damnatio erit impiorum, sancti ultionem de inimicis suis postulant, quando petunt ut dies Domini veniat; quia eo die damnatione perpetua damnabuntur. Sed hic quaestio oritur, cur sancti diem Domini desiderent, cum propheta dicat: Vae desiderantibus diem Domini ? Scimus namque diem Domini dam
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta sua Eandem significationẽ ht̃ saẽdosi quã
sus ẽ: qͦuia filius dĩ peccata generis humana suꝑ homui¬
nem que assumpsit ꝑosuit. ut ꝓeis ipse moreredu E
aescitum uero cuius habitationem om̃s deliciosi ꝑor¬
reseunt. etux designatur: cunctis reis ualde hortibilis.
Duxit g homo paratus caprum emissariũ indeserto. qp
uidei qui ad hoc scelus ꝑpetrandũ p̃sciti fuerant. dmm

Expanded text:
vestimenta sua . Eamdem ergo significationem habet sacerdos, quam vestimenta sua . Eamdem ergo significationem habet sacerdos, quam sus est; quia Filius Dei peccata generis humani super hominem quem assumpsit, posuit, ut pro eis ipse moreretur. Per desertum vero, cujus habitationem omnes deliciosi perhorrescunt, crux designatur, cunctis reis valde horribilis. Duxit ergo homo paratus caprum emissarium in desertum, quia Judaei qui ad hoc scelus perpetrandum praesciti fuerant, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
signaniur. ꝑ eorũ inuocationem. & ꝑ aquã baptismati
abliit . Qui paser maquis uiuentib intingui uibetur
quia qui alios docet diuinis scripturis doctum eẽ opor¬
ca nam sicecus cecum ducẽ cẽptauit ambo infoueam
cadunt Qui leprosus septies asꝑgi p̃cipitur. quia nu¬
porest:dcũ unusquisq ap̃dicatorib fidei qualit uu¬
uere debeat scđ̾m mandata đi docetur: septies aquȩ uius
asꝑgitur Post emundationẽ uero leprosi. passer uiuuus
magio auolare sinebatur quia ꝑdicatores seĩ post enple¬
tudofficium p̃dicationis suȩ. mnagro patne celestis auobi
amenoysi. ut offerrent filis isrł sacerdoti captũ emissa¬
nũ poneret sacdos manus suꝑ capud eurs. & confice¬
retur suꝑ eum peccã filiorum isrł. & mudterei eu ꝑ ho¬
mine paratũ indesertũ ut portaret peccata filiors isrł
maesertum. Ille aut̃ qui caprũ emissariũ indeseate
ducebat. ñ ꝑmittẽbat᷑ incastra ingredi: nͥ pruis lauatet

Expanded text:
r eorum invocationem, et per aquam baptismatis abluit. Qui passer in aquis viventibus intingi jubetur; quia qui alios docet, in divinis Scripturis doctum esse oportet: nam si caecus caecum ducere tentaverit, ambo in foveam cadunt . Qui leprosus septies aspergi praecipitur, quia nupotest? Sed cum unusquisque a praedicatoribus fidei qualiter vivere debeat secundum mandata Dei docetur, septies aqua viva aspergitur. Post emundationem vero leprosi passer vivus in agro avolare sinebatur; quia praedicatores sancti post expletum officium praedicationis suae in agro patriae coelestis avolare epit Dominus Moysi, ut offerrent filii Israel sacerdoti caprum emissarium, poneretque sacerdos manus super caput ejus, et confiteretur super eum peccata filiorum Israel, et mitteret eum per hominem paratum, in desertum; ut portaret peccata filiorum Israel in desertum. Ille autem qui caprum emissarium in desertum ducebat, non permittebatur in castra ingredi, nisi prius lavaret
Abbreviated transcription (Latin):
sicut eorpus uisibilic aquis baptismatis lauat᷑: ita animaĩ¬
uisibilit̾ ꝑopationẽ sp̃s scĩ apeccatis omib emundatur¬
Sieri qͥ pcium sanitatis a naaman ꝑcepit sepiaq cius he¬
reditauit. eos designat. qui doctrinã sue p̃dicationis homi¬
nib uendunt: quos añs mẽuangłio non pastore E sed
mercenarios uocat. Heliseris gͥ sanitatem conculit : et gieri
eorũ esficiuntur.: quia mmalis quȩ isti ꝑ grãm di concep¬
serunt ꝑmanentes. dãpnationem sibi ꝑpetuã adquirũ.

Expanded text:
sicut corpus visibiliter aquis baptismatis, ita anima insicut corpus visibiliter aquis baptismatis, ita anima invisibiliter per operationem Spii pretium sanitatis a Naaman percepit, lepramque ejus haereditavit, eos designat qui doctrinam suae praedicationis hominibus vendunt, quos Dominus in Evangelio non pastores, sed mercenarios vocat. Eliseus igitur sanitatem contulit, et Giezi eorum efficiuntur, quia in malis quae isti per gratiam Dei contempserunt permanentes, damnationem sibi perpetuam acquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
datuortis ẽ dñs pluuiã suꝑ terrã. illud signifieat. qđ fdes
abelectoꝵ cordib bonaq oꝑa ñ deficient. usq dũ Absi des
gurabat: naaman uͦ popłm gentiũ. Multi leprosi erat
iisrł et nemo eoꝵ mundatus ẽ nisi naaman sirus. ꝙ
ueriente. xp̃o incarne. et iudei et gentes lepra peceatoꝵ
circũcidati erant. S udeis in iniquitate sua ꝑmanenti¬
bus. gentes alepra peccatorũ suoꝵ mundate sunt. Ptece¬
pit g heliseus naaman dicens. Uade et lauare septies in
rordane septies in iordane: et recipiet sanitatẽ carotua at
mundabers. Abiit et lauit iniordane septies. et resti¬
tuta ẽ caro eius sicut caro pueri pariuili: et mundatus
e aleprã.Aqua iordanis baptismũ figurabat. eo qd̃
inea xp̃s baptiratus ẽ. Naaman aquis iordanis abluc
e. et alepia mundatus: quia ppłs gentium sacribaptis¬
matis aqua alepra peccatoꝵ suoꝵ ẽ expurgatus. Sep¬

Expanded text:
daturus est Dominus pluviam super terram ; illud significat, quod fides daturus est Dominus pluviam super terram ; illud significat, quod fides ab electorum cordibus bonaque opera non deficient, usque dum Dominus gurabat, Naaman vero populum gentium. Multi leprosi erant in Israel, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus; quia veniente Christo in carne, et Judaei et gentes lepra peccatorum suorum circumdati erant: sed Judaeis in iniquitate sua permanentibus, gentes a lepra peccatorum suorum mundatae sunt. Praecepit ergo Elisaeus Naaman, dicens: Vade et lavare septies in Jordane, et recipiet sanitatem caro tua, atque mundaberis . Abiit, et lavit in Jordane septies, et restituta est caro ejus sicut caro pueri parvuli, et mundatus est a lepra. Aqua Jordanis baptismum figurabat, eo quod in ea Christus baptizatus sit. Naaman aquis Jordanis ablutus est, et lepra mundatus; quia populus gentium aqua sacri baptismatis a lepra peccatorum suorum est expurgatus. Sep
Abbreviated transcription (Latin):
gemert cooperitur. cũ quilibet infidelis adfidem ueni as
prius stuaet defiere mala quȩ fecit. ut conuenientreis a aͣ
faem xpi ꝑcipiendam quȩ inbaptismate. datu. accelabic
Haias icaq p̃cepit mulieri ut exfarina panem faceret. sibicu
aiferret: quia ꝑdicatores scĩ gentes hortabantur. u. epia¬
aeferrent F idem namq unusquisq adbaptismũ uetu¬
ens pacatori defert: cum adinterrogationẽ sacdotis qua¬
licer credat confitetut. Helias panem quẽ mulier fecia
comedit: quia ꝓfectus fuioꝵ. meites ẽ p̾dicatoꝵ. Qua¬
pptei helas mulier p̃cepit ut sibi pͥmũ. postea sibi etfilis
suo panem p̃pararet: quia conu̾sio peccatoris p̃dicato
pͥmo imputatut. Postea uͦ conu̾sus panem sibi p̃parat
cũ inbonis oꝑib semet ipsũ excrcens ut heres celestis pa¬
trie fiat. optinet. Quod aut̃ dicit helias. hidriȩ farinaa
deficiet. nec lechitus olei minuetut. usq indiem inqua

Expanded text:
ere cooperitur, cum quilibet infidelis ad fidem veniens, primum studet deflere mala quae fecit; ut convenientius ad fidem Christi percipiendam, quae in baptismate datur, accedat. Elias itaque praecepit mulieri ut ex farina panem faceret, sibique deferret; quia praedicatores sancti gentes hortabantur, ut ex rarent, sibique deferrent; fidem namque unusquisque ad baptismum veniens, praedicatori defert, cum ad interrogationem sacerdotis qualiter credat, confitetur; Elias panem quem mulieri facomedit, quia profectus filiorum merces est praedicatorum. Quapropter Elias mulieri praecepit ut sibi primum, postea sibi et filio suo panem praepararet; quia conversio peccatoris praedicatori primo imputatur: postea vero conversus panem sibi praeparat, cum in bonis operibus semetipsum exercens, ut haeres coelestis patriae fiat obtinet. Quod autem ait Elias: Hydria farinae non deficiet, nec lecythus olei minuetur usque in diem, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
sedłia duuna succurrat. sicut sequentia manifestant⁊ su
cum uideret qd̾ eũ suꝑare nonposset. tecigit neruũ femoris
et statim emarcuit. Et quia libido exfemore nascitur. per
neruum femoris. uoluptates carnales intelligi possunt:
Neruum gͥ femoris peecatoris dñs tetigit. cum omiã desidĩa
carnalia ex quib peccata oriuntur. ieo extmxit. quia
fieri non potest ut apeccatis abstineamus: quã di in
uolucptatib caralib resoluti iacemus: Dixitq ei. Ango
memia enim ascendit aurora Ac sidixisset Desine iam
ptimore ignis eterni flere: quia tranquillitas uiciis extine¬
tis redit. quȩ te inꝑditionis foueã demerserant: Et quia
satis ñ ꝓdẽ mala deserere. nͥ & bona agere studeamus. se¬

Expanded text:
cut sequentia manifestant. Qui cum videret quod eum superare non posset, tetigit nervum femoris ejus, et statim emarcuit. Et quia libido ex femore nascitur, per nervum femoris, voluptates carnales intelligi possunt. Nervum igitur femoris peccatoris Dominus tetigit, cum omnia desideria carnalia, ex quibus peccata oriuntur, exstinxit; quia fieri non potest, ut a peccatis abstineamus, quamdiu in voluptatibus carnalibus resoluti jacemus. Dixit igitur angeme, jam enim ascendit aurora ; ac si dixisset: Desine jam pro timore ignis aeterni flere; quia jam tranquillitas, vitiis exstinctis, rediit, quae te in perditionis foveam demerserant. Et quia non satis prodest mala deserere, nisi bona agere studeamus, se
Abbreviated transcription (Latin):
morsu amarissimo. Dentes bestiarũ m̃mictã in eos: cũ furore
dahentiũ suꝑ terrã atq serpentiũ. Foris uastauit cos gla¬
dius. et intus pauor. Et reliqͣ. Hunc equitẽ infernus se¬
quebatui. quia om̃s qui cõminationes ꝓpħarũ. quas exore
lomini adpopłm ꝑtulerant contẽpserunt. infernus ab¬
sorbuc. Unde et sequitur. Ecdata ei potestas inquatuor
partes terie. occidere ingladio. et fame et morte. et bestiss

Expanded text:
urore trahentium super terram atque serpentium. Foris vastabit eos gladius, et intus pavor, et reliqua . Hunc equitem infernus sequebatur, quia omnes qui comminationes prophetarum quas ex ore Domini ad populum protulerant, contempserunt, infernus absorbuit. Unde et sequitur: Et data est ei potestas in quatuor partes terrae occidere in gladio, et fame, et morte, et bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
uũ puneat. Quatuor sunt elementa: quib scđm
corpies subsistimus. Uetus gͥ cestamentun inquat̾ naric
numero ñ inconuenient᷑ ponitur: quia lex moysi nichis
aluid popło hebraico. nisi ea quȩ adquatuor elementa ꝑtinent.
itꝓmittit. Nouum uͦ testamentũ int̾ernario numero ponitur.
quia fides scẽ trinitatis sine qua salui eẽ ñ possumus. mẽo speci¬
alit cõmendatur: St cum aꝑuisset sigillum quintũ. Quinti
sigilli aꝑtio. sexti. et septimi. sicut diximus: ad aꝑtionẽ noui
testamenti ꝑtinet. Et quãuis nouu̾ testamentum aꝑtio sit
ueteris testamenti: tamen multa ineo obscure ponuntur. q
necesse ẽ ut exponantur. Quintũ gͥ sigillũ sextũ et septimũ
saluator aperuit: quando ea quȩ ꝑꝑabolas ipse locutus ẽ.¬
et quȩ figuraliter gessit. doctorib eccłȩ patefecit. S de ex¬
positione noui testamenti. non ẽ nobis necesse quicquã di¬
cere: eo qd̾ ascĩs patribus mirabilit̾ & multiplicit᷑ sit exposi

Expanded text:
menta, quibus secundum corpus subsistimus; vetus igitur Testamentum in quaternario numero non inconvenienter ponitur; quia lex Moysi nihil aliud populo Hebraico, nisi ea quae ad quatuor elementa pertinent, repromittit. Novum vero Testamentum in ternario numero ponitur; quia fides sanctae Trinitatis, sine qua salvi esse non possumus, in eo specialiter commendatur. Et cum aperuisset sigillum quintum. Quinti sigilli apertio, sexti et septimi, sicut jam diximus, ad apertionem novi Testamenti pertinet: et quamvis novum Testamentum apertio sit veteris Testamenti; tamen multa in eo obscure ponuntur, quae necesse est ut exponantur. Igitur sigillum quintum sextum et septimum Salvator aperuit, quando ea quae per parabolas ipse locutus est, et figuraliter gessit, doctoribus Ecclesiae patefecit. Sed de expositione novi Testamenti non est nobis necesse quidquam dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
ii cõpetent̃ adfidem uenunt. quistudent pͥo peccata sui
conficeri. rede subditur. Dixitq mulier. Uuut dñs as
taues quia ñ habeo panẽ. nisi quantũ potest pugillus
cape farine inbidria: & paululũ olei inlechito lechitis
uas erat inquo oleũ seruabatur. Possumus uero ꝑfarina
g popls agnoscens segrauit errare. confitebatur nichil
inse bomi esse: nisi tantũm qd parũ rationis. et parum
Quid enĩ irrationabilius. quã dicere ligno aut lapidi as
Nets eStu Habebant et parũ miscdiȩ: quia ipsa nata
sepe cos ad hoc impellebat ut miseris subuenirent. Per
uasa g̃ inquib farina et oleum contineba mure diat. cor fac
asi gianuus sancolligo auo ligna. ut ingediat. et faciã. Al

Expanded text:
sua confiteri, recte subditur: Dixitque mulier: Vivit Dominus Deus tuus, quia non habeo panem, nisi quantum potest pugillus capere farinae in hydria, et parvulum olei in lecytho . Lecythus vas erat in quo oleum servabatur. Possumus vero per farinam ergo populus cognoscens se graviter errasse, confitebatur nihil in se boni esse; nisi tantummodo quod parum rationis, et parum Quid enim irrationabilius, quam dicere ligno aut lapidi: Deus meus es tu? Habebant et parum misericordiae; quia ipsa natura saepe eos ad hoc impellebat, ut miseris subvenirent. Per vasa vero in quibus farina et oleum continebatur, eorum corda designantur. En colligo duo ligna, ut ingrediar, et faciam il
Abbreviated transcription (Latin):
uitur: eius scriptura abocłis intuentiũ absconditur.
liber uͦ uideis inuolutus ẽ: quia sꝑitalem intelligentiam
inueteri testamento quȩ xp̃m demonstrabat intelligere
noluerunt. Celum itaq sicut liber inuolutus recessit: qr
uetus testamentũ uideos dereliquit. et ad gentes transiuit.
Et omĩs mons et insula. delocis suis mote sunt. Et quia iudõ¬
rum terra montuosa ẽ: possumus ꝑmontes eos quineiuita
tib ꝑinsulas autẽ eos qui incãpestrib habitabant intellige̾.
aut exterminati. Et reges terre et principes et tribuni. & di¬
uites et fortes. & omĩs seruus et liber. absconderunt se inspelũ

Expanded text:
ur. Liber ergo Judaeis involutus est, quia spiritalem intelligentiam in veteri Testamento, quae Christum demonstrabat, intelligere noluerunt. Coelum itaque sicut liber involutus recessit, quia vetus Testamentum Judaeos dereliquit, et ad gentes transivit. Et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt. Et quia Judaeorum terra montuosa est, possumus per montes eos qui in civitatibus, per insulas autem eos qui in campestribus habitabant, intelligere. unt. Et reges terrae, et principes, et tribuni, et divites, et fortes, et o
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine possidebunt. Et dictum ẽ illis ut quiescerent tẽpꝰ
adhuc modicũ donec cõpleantur conserui eorũ et frẽs eoꝵ.
qui int̾ficiendi sunt sicut et illi. Tempus modicũ. tẽpus
ẽ usq indiem uiditii Quod modicũ ideo dicitur: quia
hoc desiderant ut dies uiditiĩ fiat. inqua et corꝑa & ani
mȩ mercedem plenã laborũ suoꝵ recipiant. tẽpus modi¬
cum expectare iubentur. donec impleatur numerus fra¬
trũ eoꝵ: quia dies uiditiĩ ñ ueniet usq impleatur nume¬
rus electorũ. S querendũ nob̃ ẽ. cur solȩ animȩ ꝓxp̃i no¬
mine int̾fectorũ sub altare di qui euisse. & stolas singulas
quiescant. easdemq stolas et ipse possideant. ꝑ animas gͥ
interfectorũ ñ solũ martires. s et om̃s animas electorum
debemus acciꝑe: eo qd̃ et ipsi mundo sint mortui. ut dõ
uiuerent. sicut dicit apłs. Mortui enim estis: et uta
urã abscondita ẽ cũ xp̃o indõ. Et desemet ipso dicit.

Expanded text:
escerent adhuc tempus modicum, donec impleantur conservi eorum, et fratres eorum, qui interficiendi sunt, sicut et illi. Tempus modicum tempus est usque ad diem judicii: quod modicum idcirco dicitur, quia hoc desiderant, ut dies judicii fiat, in qua et corpora et mercedem plenam laborum suorum recipiant, tempus modicum exspectare jubentur, donec impleatur numerus fratrum eorum; quia dies judicii non veniet, usque dum impleatur omorum. Sed quaerendum nobis est, cur solae animae pro Christi nomine interfectorum sub altare Dei quievisse, et stolas singulas are quiescant, easdemque stolas et ipsae possideant? Per animas igitur interfectorum non solum martyres, sed et omnes animas justorum debemus accipere; eo quod et ipsi mundo sint mortui, ut Deo viverent, sicut dicit Apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Et d
Abbreviated transcription (Latin):
qui auctor eius erat mortẽ mutuauit et ꝑeam eundẽ
principem mortis interfecit. ꝑ capud autem phili dei
genus humanũ in hoc loco designatur. Precidit dauid
capent ꝑbil: stei quia xp̃s ac̃orpore diaboli electorũ mulati¬
clinem separauet: Dedulit ulud in irłm: quia multiuam
ed ectorum in Gelesti beatitudine quȩ iersin uocatut ehi

Expanded text:
qui auctor ejus erat, mortem mutuavit, et per eam eumdem qui auctor ejus erat, mortem mutuavit, et per eam eumdem principem mortis interfecit. Per caput autem Philisthaei genus humanum in hoc loco designatur. Praecidit David caput Philisthaei, quia Christus a corpore diaboli electorum multitudinem separavit. Detulit illud in Jerusalem , quia multitudinem electorum in coelesti beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
gosiam prostrauit: quia saluator nł scientiam nonaso
urna testimonia sũpsit exquib tres tẽptationes diaboli
aeuscit s d sicut. clauid funda lapidem recis engoniã
interfecit. ita et dñs nr̃ lingua scẽ scripture testimonia
guue et qdiabolũ suꝑaiut aliter e periexit daolo
idpugnã contraphilisteũ: similit̾ et xp̃s ut diabolam
uinceret ad passionem ꝓꝑauit Daiud lapide goliana
aeiecit: similit̾ & xp̃s diabolũ morte sua ꝑemit. Cumq
quaium non haberet imanu dauid. tulit gladium
philistei et interfecit eum gladio suo: p̾tiditi. capuces.
aduis diaboli. mors ẽ. Inuidia enum diaboli: mors
intronut moybem terrarũ: Iste ẽ gladius. de quo pmũ
ameretur interfecit. Hunc gladiũ incutrimus. cum¬
peccamus S hunc gladium xp̃s non habebat. quia pes¬
catũ n fecerat nec inuentus ẽ dolus inore eiar eonigina¬
li quoq peccato obnoxius non erat quia ex coneribo
cuiur. qui sine peccato esse non potest: non fueras õ¬

Expanded text:
rostravit, quia Salvator noster scientiam quinque terna testimonia sumpsit, ex quibus tres tentationes diaboli devicit. Et sicut David funda lapidem jecit, et Goliam interfecit, ita et Dominus noster lingua sacrae Scripturae testimonia protulit, et diabolum superavit. Aliter: Perrexit David ad puglapide Goliam dejecit; similiter et Christus diabolum morte sua peremit. Cumque gladium non haberet in manu David, tulit gladium Philisthaei, et interfecit eum gladio suo, praeciditque caput ejus . Gladius diaboli, mors est. Invidia enim diaboli mors introivit in orbem terrarum . Iste est gladius, de quo primum dimeretur, interfecit. Hunc gladium incupeccamus: sed hunc gladium Christus non habebat; quia peccatum non fecerat, nec inventus fuerat dolus in ore ejus . Originali quoque peccato obnoxius non erat; quia ex concubitu viri, qui sine peccato esse non potest, ortus
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. S cecce equus pallidus: et qui sedebat suꝑ eim
nomen illimors. & infernus sequebatur eum. Uidentur
hec quȩ deequite quarto dicuntur: ad antixp̃m ꝑtinere.
S: quia suꝑiores tres equites mbonam partẽ interpretati
sumus. ut conuenirent cũ aꝑtionib trium sigulorũ. or¬
Ainis rectitudo cogit ut et istũ inbonã intelligamus: qua¬
tius concordet cum aꝑtione quarti sigili. qd ad ꝓpbas ꝑt
totu coppus occupante. multisq aliis modis pallescere
homines contingit. Fiophȩ itaq qui ppło peccanti p̃di¬
cabant qd mrapinã. & gladiũ. & ꝑditionẽ darentur:
meonuenient᷑ colorem pallidũ habiusse dicuntur:. Ses
ualde durũ uidetur. qđ nomen mortis habuisse dr¬
Ipse enĩ uita ẽ. omĩũ electorũ suorũ: sicut ipse dicit. Ego¬

Expanded text:
ce equus pallidus, et qui sedebat super eum, nomen 532 illi mors, et infernus sequebatur eum. Videntur haec quae de equite quarto dicuntur, ad Antichristum pertinere: sed quia superiores tres equites in bonam partem interpretati sumus, ut convenirent cum apertionibus trium sigillorum; ordinis rectitudo cogit, ut et istum in bonam partem intelligamus, quatenus concordet cum apertione quarti sigilli, quam ad prophetotum corpus occupante, multisque modis aliis pallescunt homines. Prophetae itaque, qui populo peccanti praedicebant quod in rapinam et gladium et perditionem darentur, non inconvenienter colorem pallidum habuisse dicuntur: sessovalde durum videtur, quod nomen mortis habuisse diipse enim vita est omnium electoru
Abbreviated transcription (Latin):
aecincti flãmis ambulate inlumine ignis uti. & inflam¬
mis quas succendistis uob̃. Iui nãq flammis accensi
sunt. qui igne uitioꝵ undiq uruntur. Qui et angu¬
stia panis uocantur: quia nulius umquã p̃aicator
ad cos accesserat. qui pabulũ u̾bi dĩ eis imppture: Enãp
ueniset ad portam cuuitatis: apparuit ei mulier uidua¬

Expanded text:
accincti flammis ambulate in lumine ignis vestri, et in flamaccincti flammis ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis vobis . Illi namque flammis accincti sunt, qui igne vitiorum undique exuruntur, qui et angustia panis vocantur; quia nullus praedicator umquam ad eos accesserat, qui pabulum verbi Dei eis impertiret. Cumque venisset ad portam civitatis, apparuit et mulier vidua
Abbreviated transcription (Latin):
uoru renebrosi: ꝑcarnes iuge sacrificium. qd maneeonie¬
spor offtrebatur. Panes autem. panes ꝓpositionis demonstrãt.
qui assidue in conspectu dñi ponebantur: Sibebat enim
aedtenit  quia in obseruationib legalib rep̃s delcctabab
ost Aies aut multos siccatus ẽ tortens. quia uemente põ
incarne et euangłiũ p̃dicante. obseruatio legalis cessa¬
ratis ultra sacrificiũ frustra: incensum abominatio ẽ su
comenias. & sabbata ura non feram: ĩnĩqui sunt eetusur.
Et dixit añs ad heliam. Uade insarepta sidoniorum: et ma¬
nebis ibi. Erecepi enim mulieri uidue ibi: tt pascat tẽ.
ui consurgens: ab iit insarepta helias insarepta abi ge¬
ces Sarepta uero. succensa interp̾tatur. uel angustia
panis. Gentiles quippe qui erant ciuitas aiaboli. &e qu
ꝑsareptam designantur: igne uitioꝵ suecensi erant
De hoc igne. scriptura dicit. Om̃s uos accendentesiꝗue

Expanded text:
suorum tenebrosi: per carnes juge sacrificium quod mane et vesuorum tenebrosi: per carnes juge sacrificium quod mane et vespere offerebatur. Panes autem panes propositionis demonstrant, qui assidue in conspectu Domini ponebantur: bibebat vero de torrente, quia in observationibus legalibus Christus delectabatur. Post dies autem multos siccatus est torrens; quia veniente Christo in carne, et Evangelium praedicante, observatio legalis cessaratis ultra sacrificium frustra. Incensum abominatio est mihi: neomenias et sabbata vestra non feram, iniqui sunt coelus vestri . Et dixit Dominus ad Eliam: Vade in Sareptam Sidoniorum, et manebis ibi; praecepi enim ibi mulieri viduae ut pascat te . Qui consurgens, abiit in Sareptam. Elias in Sareptam abites: Sarepta vero succensa interpretatur, vel angustia panis; gentiles quippe, 531 qui erant civitas diaboli, et qui per Sareptam designantur, igne vitiorum succensi erant. De hoc igne Scriptura dicit: Omnes vos accendentes ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
rinrencipiente dnc̃ ab iit in desertum: et sedit uxta po¬
reatem carobi sorui quoq deferebant ei panes et carne
mane. et panes et carnes uesꝑe: & bibebar. dedor rente.
Hebias i xp̃m figurabat. ꝑtorrentem aute carib legem de¬
bemus intellegere. Garb interpretatur mendatium.
non ad lex mendatium sit. Solent namq prudentesꝓ.¬
poneer auditorib suis parabolas. ut aꝑtius intelligant
ca quȩ dice uolunt. et introdiicunt bestias et aues loquen¬
uesn & uod si sola uerba parabolarum attenddas. mendati¬
un ẽt̃ ꝑspicies : sin uero sensum aieritatem probabis. Sum¬
it et quedã precepta legalia silitteram tantũmodo attendui:
muatilio tioi uudebuntur. Sispiritalem intelligentiam. ut¬
ritas tibi magna in lutera itfulgit᷑.. Quedã g precepta le¬
galia iudeis mendacium sunt. quia ea carnalit intelligunt
sobaut ueritas. quia ea sꝑitalit intellig̾e euramie. E dor¬
uos uero uudeoꝵ sac̃dotes designantur uelammine cor diũ

Expanded text:
raecipiente Domino, abiit in desertum, et sedit juxta torrentem Charib: corvi quoque deferebant ei panes et carnes mane, et panes et carnes vespere, et bibebat de torrente . Elias Christum figurabat: per torrentem autem Charib Legem debemus intelligere. Charib interpretatur mendacium, non quod lex mendacium sit; solent namque prudentes proponere auditoribus suis parabolas, ut apertius intelligantur ea, quae dicere volunt, et introducunt bestias et aves loquentes. Quod si sola verba parabolarum attendas, mendacium esse prospicies: sin vero sensum, veritatem probabis. Similiter et quaedam praecepta legalia, si litteram tantummodo attendas, inutilia tibi videbuntur: si spiritalem intelligentiam, veritas tibi magna in littera refulget. Quaedam igitur praecepta legalia Judaeis mendacium sunt; quia ea carnaliter intelligunt: nobis autem veritas; quia ea spiritaliter intelligere curamus. Per corvos vero sacerdotes Judaeorum designantur, velamine cordium
Abbreviated transcription (Latin):
stamenti similit̾ et eis qui uetus cestamentũ sꝑitualiter
intellgunt. et oꝑantur. idẽ fidelib ȩcclȩ. denariũ uite
eternȩ dignare largiri: ꝑ austeritatẽ utro uini. actuam
uitã ꝑ pinguedinem olti. contẽplatuiã possumus accipe.
Q uod g̃ dicit uinũ et oltum nelestris: tale s ae si diedi duiersin

Expanded text:
vetus Testamentum spiritaliter intelligunt et operantur, id est, fidelibus Ecclesiae, denarium vitae aeternae dignare largiri. Per austeritatem vero vini activam vitam, per pinguedinem olei contemplativam possumus accipere. Quod ergo dicit: Vinum et oleum ne laeseris, tale est ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
contingebant illis: scripta sunt aut̃ adcorrectionem nã
inquos fines scłoꝵ deuenerunt: ꝑmoysen gͥ in hocloco.
apłi designantur: Ininitio nãq p̃dicationis euangłice
apłi scientes electionẽ gentiũ. reꝓbationẽ eẽ iudeorum.
nolebant gentib doctrinã euangłii tradere: ut depo¬
testate diaboli eruerentur. Unde et dñs inuisione qua¬
drupedũ atq reptilium. petrũ cur gentes despiceret
rep̃hendit dicens Quȩ d̾s purgauit: netu cõmune
dixens: Ad hunc gͥ sensũ ꝑtinet illud: qd̾ dñs dixit¬

Expanded text:
ta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt . Per Moysen igitur in hoc loco apostoli designantur; in initio namque praedicationis evangelicae apostoli scientes electionem gentium reprobationem esse Judaeorum, nolebant gentibus doctrinam Evangelii tradere, ut de potestate diaboli eruerentur. Unde et Dominus in visione quadrupedum atque reptilium Petrum, cur gentes despiceret, reprehendit dicens: Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris . Ad hunc igitur sensum pertinet illud, quod D
Abbreviated transcription (Latin):
pie uiuere inxp̃o ihũ. ꝑsecutiones paciuntur. et ꝑmul¬
tas tribulationes oportet nos intrare in regnũ đi. S et
ioħes auctor huius libri calicẽ dnĩ bibisse describitur:
cũ sine gladiĩ ꝑemptione quieuerit. Et cũ aꝑuisset si¬
gillum sextum. Sigilli sexti aꝑtio. adiudeorum deiec¬
runt. sextum sigillũ aꝑuit quando doctorib eccłs ea
quȩ ꝑfiguram dixit & fec̃: ꝑ inspirationis suȩ grãm patefe¬
cit Aꝑuit etiã sextum sigillum: quando ea quȩ p̃dixit

Expanded text:
 persecutionem patiuntur ; et: Per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Sed et Joannes auctor hujus libri, calicem Domini bibisse describitur, cum sine gladii peremptione quieverit. Et cum aperuisset sigillum sextum. Sigilli sexti apertio ad Judaeorum dejecrunt; sextum sigillum aperuit, quando doctoribus Ecclesiae ea quae per figuras dixit et fecit, per inspirationis suae gratiam patefecit. Aperuit etiam sextum si
Abbreviated transcription (Latin):
eũ illis aquis diluuii deleti sunt. S et filiĩs isrł precepit
dñs. ut fedus non inirent eũ cbananeis: nec filias eorum
acciperent. nec suas illis darent. Nam de pace bona &
mala: psalmista loquitur dicens: Cum electo electus
eris: et cũ ꝑu̾so ꝑu̾teris. Hanc gͦ pacem ds deterra sũpsit
quando iustos homines abimpiis seꝑauit mente ñcorpo¬
re. Et ut inuicẽ se int̾ficiant: Aquib pax ablata e: con¬
sequens ẽ ut alius abalio int̾ficiatur.
Nam sepe iusti
iniustos. & iniusti iustos interficiũt.
sieut aram fr̾
habrahe scđ̾m traditionẽ iuideorũ

Expanded text:
cum illis aquis diluvii deleti sunt. Sed et filiis Israel praecepit cum illis aquis diluvii deleti sunt. Sed et filiis Israel praecepit Dominus ut foedus non inirent cum Chananaeis, neque filias eorum acciperent, nec filias suas illis darent . Nam de pace bona et mala Psalmista loquitur, dicens: Cum electo electus eris, et cum perverso perverteris . Hanc ergo pacem Deus de terra sumpsit, quando justos homines ab impiis separavit mente, non corpore. Et ut invicem se interficiant. A quibus pax ablata est, consequens est, ut alius ab alio interficiatur; nam saepe justi injustos, et injusti justos interficiunt, sicut Aram frater Abrahae secundum tr
Abbreviated transcription (Latin):
ni et uide ide intellige sꝑitualiter quȩ apacriarchis facta
cognouisti. Et ecce equus rufus: et qui sedebat suꝑ eum
datũ ẽ illi ut sumeret pacem deterra: et ut inuicẽ se inter¬
ficiant. Ꝙ datus ẽ illi gladius magnus Pequũ rufũ. iust
qui post diluiuũ usq adlegem fuerunt designantur.tt
quia rufus color aureo colori parũꝑ appropinquat. uelut
si aureo colori sanguineũ admiscens. ñ in congrue scĩ uir
qui ante legẽ fuerunt huic colori cõꝑantur: eo qd et sapi¬
entia claruerint quȩ ꝑaurũ figuratur. et inꝑsecutionib
adu̾sis constant̾ fuerint. quȩ ꝑsanguinẽ figurantur. Ses
datum ẽ: ut pacẽ sumeret deterra Si pax bona ẽ. adeo
decerra quomodo assũpta ẽ: S ẽ pax mala: et ẽ pax bona
Nacẽ malã filii dĩ ante diluuiũ cũ filiis hominũ habuerũt
quanddo filias eorum acceperunt. & suas eis dederunt. idoq

Expanded text:
ni et vide; id est, intellige spiritualiter, quae a patriarchis facta ni et vide; id est, intellige spiritualiter, quae a patriarchis facta cognovisti. Et ecce equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est ei ut sumeret pacem de terra, et ut invicem se interficiant. qui post diluvium usque ad Legem fuerunt, designantur. Et quia rufus color aureo colori parumper appropinquat, veluti si aureo colori sanguineum admisceas; non incongrue sancti viri, qui ante Legem fuerunt, huic colori comparantur; eo quod et sapientia claruerint, quae per aurum figuratur, et in persecutionibus et adversis constantes fuerint, quae per sanguinem figurantur. Sessdatum est ut pacem sumeret de terra. Si pax bona est a Deo, de terra quomodo sumpta est? Sed est pax bona, et est pax mala. Pacem malam filii Dei ante diluvium cum filiis hominum habuerunt, quando filias eorum acceperunt, et suas eis dederunt ; ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
beris ultra iacob s isrł erit nomen tuũ: Idẽ ñ uocaberis
ultia supplantator uitioꝵ s uocaberis uir uidens dm̃. &
qui ante flebas ne minfernũ demergereris. nunc flebis
eo puiod aliquo tempore aiusione omipotentis dĩ elongens.
dicens cũpsalmista Heum. quia in colatus meus ꝓlongatis
EIdem etiã iacob post iuctã quã cũ angło gessit uno pede
claudicasse seribit᷑. Qui uͦ claudicat. suꝑ sanũ pedẽ totus
mment. altero paulisꝑ teriam tangens Duo gͥ pedes: auor
alimentoꝵ geneia designant. Sunt nãq alimenta corporis.
sunt et anome. Alimenta corporis sunt cibi. potus. uestimci¬
ta slimenta uͦ anime sunt uerbum dĩ: oꝑa bona. Unus
inmititus. quia ea q̃ sunt mundi tantũm ad necessitates
corporis subleuandas utitur. sicut dicit apłs: Habentes
dĩ quȩ ẽ salus anime deuiet: Ad aꝑtionẽ seai sigulli dẽ¬
monstrandã pauca demultis diximus: nunc aut̃ ordinem
ꝑsequamur Sequitur: Audiui scđm animal diceris. De¬

Expanded text:
 Israel erit nomen tuum, id est: Non vocaberis ultra supplantator vitiorum, sed vocaberis vir videns Deum: et qui ante flebas, ne in infernum demergereris, nunc flebis, eo quod aliquo tempore a visione omnipotentis Dei elongeris, dicens cum Psalmista: Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est ! Idem etiam Jacob post luctationem quam cum Angelo gessit, uno pede claudicasse dicitur: qui vero claudicat, super sanum pedem totus innititur, altero paulisper terram tangens. Duo igitur pedes duorum alimentorum genera designant; sunt namque alimenta corporis, sunt et animae. Alimenta corporis sunt cibi, potus, vestimenta: alimenta vero animae sunt Dei verbum, opera bona. Unusqinnititur; quia iis quae sunt mundi tantummodo ad necessitates corporis sublevandas utitur, sicut dicit Apostolus: Habentes Dei, quae salus animae est, deviet. Ad apertionem secundi sigilli demonstrandam pauca de multis diximus, nunc ordinem persequamur. Sequitur: Audivi secundum animal dicens: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tum sigillũ xp̃c aperuit: quando ea quȩ ꝑꝑarabolas &
quasdam figuras deꝑsecutione martirum et glorificatio¬
ne eorum dixit dixit. doctorib ȩccłȩ manifestauit Aꝑui
etiam quintũ sigillũ. quando eis cȩlestem głam quã ꝓmi¬
serat contulit: & eos inmundo apud homines clarificauit.
idi subaltare di animas interfectorum ꝓpter u̾bum dei:
& testimonium ihũ qd̃ habebant. Aitare di: xp̃s ẽ. Anime

Expanded text:
tunc Christus aperuit, quando ea quae per parabolas et quasdam figuras de persecutione martyrum, et glorificatione eorum dixit, doctoribus Ecclesiae manifestavit. Aperuit etiam quintum sigillum, quando eis coelestem gloriam quam promiserat, contulit, eosque in mundo apud homines clarificavit. Vidi sub altare Dei animas interfectorum propter verbum Dei, et testimonium Jesu, quod habebant. Alta
Abbreviated transcription (Latin):
ue  memus dũm nrm̃ edã mortem uocari. Namsi¬
cut tuta ẽ omĩũ electorum quib cotidie uitam. eteriam
largius ita et mors dicipotest reproborũ. quos ꝓscele¬
rbies suis cotidie morti cradit ꝑpetuş. Ipse enĩ babec
potestatem animam et eorpus ꝑdere ingebennam. No¬
men gͥ mortis habiuisse dicitur. quifrłitico popło pec¬
caseti mortem intulit sicut incantico deuttronomũ
ipse manifeste demonstrat cũ dicit. Ignis succensus ẽ
infurore meo: et ardebit usq ad inferni nouissima. Oeuo¬
rabitq terrã eũ gernime suo: et montiũ fundamenta¬

Expanded text:
um Jesum Christum etiam mortem vocari. Nam sicut vita est omnium electorum, quibus quotidie vitam aeternam largitur; ita et mors dici potest reproborum, quos pro sceleribus suis quotidie morti tradit perpetuae; ipse enim habet potestatem animam et corpus perdere in gehennam . Nomen ergo mortis habuisse dicitur, quia Israelitico populo peccanti mortem intulit, sicut in cantico Deuteronomii ipse manifeste demonstrat, cum dicit: Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima: devorabitque terram cum germine suo
Abbreviated transcription (Latin):
nisesta e. quedã obseruationes legales nichil ꝓfuerunt sed
et upsi qui ppt̾ custodiam legis fidẽ xpĩ spreuerunt. scđm
anima mortui sunt. Sangius gͥ passeris aquis uiuentio
admixtus ẽ: quia omĩs scriptura quȩ ad nouũ testanũ
petinet. exemplis ueteris testament spiritalit᷑ intellecti
repleta e. Ptgnum uerd cedrinum pater. ꝑysopũ filius
batar quia nullus quidem aqua baptismatis alepra
designantur. cur paser uiuus quartus aduingitur
Epasserem nãci uiuum: pdicatores noui testamenq de¬
signatos fuisse diximus. Sacdos g ligno cedrino. cõceo

Expanded text:
nifestata est, quaedam observationes legales nihil profuerunt: sed et ipsi qui propter custodiam Legis fidem Christi spreverunt, secundum animam mortui sunt. Sanguis igitur passeris aquis viventibus admixtus est; quia omnis Scriptura, quae ad novum Testamentum pertinet, exemplis veteris Testamenti spiritaliter intellectis repleta est. Per lignum vero cedrinum Pater, per hyssopum Filius: batur; quia nullus per aquam baptismatis a lepra designantur, cur passer vivus quartus adjungitur? Per passerem namque vivum praedicatores novi Testamenti designatos fuisse diximus. Sacerdos ergo ligno cedrino, cocco