comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficio uelit incendio ȩterno cõcremari. Unde cũ gran¬
di cautela fidei cõsiierandũ ẽ et tũdũ. ne sequamur
litterã occidentẽ: s magis uiuificantẽ sp̃m diligamꝰ.
regnatura ad laudandũ dnm̃ ꝓuocaret cũ dixisset.
Ergo ut ipsi uidetis ierłm illa cęlestis muros a pace con¬
structos habet. Qͥ enĩ talẽ pacẽ et talẽ caritatẽ habet ut
om̃s diligat: et ꝓ bonis ut meliores fiant. ꝓ malis suppli¬
cat ut cito se corrigant. de qua parte uoluerit illuis
docuit: ex om̃i parte ierłm portas clausas inueniet.
Et qͥa oleũ caritatis habere noluit. clausis ianuis sponsi.
quȩ caritatis oleũ habuer̃t illa celestis ierłm aꝑiet ia-¬
nias suas ut intrent in gaudiũ dñi sui: sic illis econ¬
trario qͥ sine caritate ueniunt claudet. et ẽt̾na a se se¬
paratione repellet. Et ĩplebit᷑ in eo qd̾ in ipso psalmo
scriptũ ẽ de illa ierłm: qͦniã inqͥt cõfortauit seras

Expanded text:
ficio velit aeterno incendio concremari. Unde cum granficio velit aeterno incendio concremari. Unde cum grandi cautela fidei considerandum est et timendum, ne sequamur litteram occidentem; sed magis vivificantem spiritum diligamus. regnatura, ad laudandum Dominum provocaret; cum dixisset, Ergo, ut ipsi videtis, Jerusalem illa coelestis muros de pace habet constructos. Qui enim talem pacem et talem charitatem habet ut omnes diligat, et pro bonis orat ut meliores fiant, pro malis supplicat ut cito se corrigant; de qua parte voluerit intraredocuit, ex omni parte Jerusalem portas clausas inveniet. Et quia oleum charitatis habere noluit, clausis januis sponsi, quae charitatis oleum habuerunt, illa coelestis Jerusalem aperiet januas suas, ut intrent in gaudium Domini sui: sic illis e contrario qui sine charitate veniunt, claudet, et aeterna a se separatione repellet; et implebitur illud quod in Psalmo dicitur de Jerusalem, Quoniam, inquit, confortavit seras
Abbreviated transcription (Latin):
tas multoꝵ: necesse ẽ it qđ ẽ saluti cõtraru̾i sapit.
et cui deberet ẽẽ amicus. inimicus existat. Ad sanan¬
dũ gͦ talẽ freneticũ. hõies scõs et caritatis igne accensos.
hortatur sp̃s sc̃s dicens. carbones ignis cõgeres suꝑ ca¬
put eiꝰ. Cũ enĩ inimico tuo pio animo freq̃ntius benefece¬
ris. quãlibet sit ĩpus et crudelis. barbarus et cruentꝰ.
tam̃ tandẽ aliquando erubescet et dolet. et penitere
incipit qd̾ admisit. Iã cũ penitentiã ceꝑit agere sensus
rationabilis. hoc ẽ cũ caput ipsius inceꝑit caritatis io¬
ne succendi. qͥ pͥus qͣsi frigidus et freneticus contra tẽ
cõsueuerat iracundiã retinere. spiritali calore tua boni¬
tate fuerit succensus. incipit te toto corde diligere. Ecce
qͦm sc̃ĩ patres hunc scripturȩ locũ intelligendũ ẽẽ dixe¬
riuit. Nã ab sit a sensu catholico. ut eo animo q̃sq boni
aliqͥd inimico suo conet᷑ impendere. ut eũ ꝓ hoc bene¬

Expanded text:
s , necesse est ut quod est saluti contrarium sapiat, et cui deberet esse amicus, inimicus existat. Ad sanandum ergo talem phreneticum, homines sanctos et charitatis igne accensos hortatur Spiritus sanctus, dicens: Carbones ignis congeres super caput ejus. Cum enim inimico tuo pio animo frequentius benefeceris; quamlibet sit impius et crudelis, barbarus et cruentus, tamen tandem aliquando erubescit et dolet, et poenitere incipit quod admisit. Jam cum poenitentiam coeperit agere, sensus rationalis, hoc est, caput ipsius, incipit charitatis igne succendi: et qui prius quasi frigidus et phreneticus contra te consueverat iracundiam retinere, spirituali calore de tua bonitate succensus incipit te toto corde diligere. Ecce quomodo sancti patres hunc Scripturae locum intelligendum esse dixerunt. Nam absit a sensu catholico, ut eo animo quisque boni aliquid inimico suo conetur impendere, ut eum pro hoc bene
Abbreviated transcription (Latin):
insinuo: absoluo apud dm̃ conscientiã meã. Et qͥa nullits
umquã erit qͥ se inueritate excusare ualeat qd̾ uerã pacẽ
et uerã caritatẽ tenere non possit: totis uirib dei miseri.¬
cordiam dep̃cem᷑. ut nob̃ illã caritatẽ sine qua nullus um-¬
quã dm̃ uidebit. insinuare et donare dignet᷑. ut nullis tor¬
mentis. nec dãpnis. nec ꝑsecutionib ab illiꝰ dilectione uł
scis cogitationib ueliit munda animalia assidue rumine-¬
tis. et qualit̾ ea cũ dei aduitorio possitis implere. in ur̃is
animis definite ea que sequuntur de amore inimcoꝵ.
aut die crastino. aut certe die dñico absq ulla lassitu¬
dine corporis oportunuis audiatis: prestante dño nr̃o

Expanded text:
a nullus unquam erit, qui se in veritate excusare valeat, quod veram pacem et veram charitatem tenere non possit; totis viribus misericordiam Dei deprecemur, ut nobis illam charitatem, sine qua nullus unquam Deum videbit, insinuare et donare dignetur, ut nullis nec tormentis, nec damnis ac persecutionibus ab illius dilectione vel sanctis cogitationibus velut munda animalia assidue ruminetis, et qualiter ea cum Dei adjutorio possitis adimplere, in vestris animis definiatis. Ea quae sequuntur de amore inimicorum, aut die crastino, aut certe die dominico absque aliqua lassitudine corporis opportunius audietis; praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
pitant᷑ ad mortẽ. Et ideo qͦtiẽs in lectione apłica au-¬
dieritis. si qͥs supra fundam̃tũ xp̃i suꝑ edificat aurũ.
argentũ. lapides p̃ciosos. de scĩs hoc et ꝑfectis xp̃ianis
accipite: qͥ uelut aurũ purgatũ merebunt᷑ ad ȩter¬
na p̃mia ꝑuenire. Illi uero qͥ suꝑ edificant ligna. fenũ
que peccata si necͦ diuina ustitia multis tribulationi¬
b purgauerit. nec unusqͥsq elemosinarũ largitate ie¬
demerit: ñ sine grandi dolore in illis ĩplebitur qd̾¬
dix̃ apłs: si cuiꝰ opus arserit. detrim̃tũ patiet᷑. ipse aut̃
saluus erit sic tam̃ qͣsi ꝑ ignẽ. nemo tam̃ sic̃ iã supra
dictũ ẽ se ipsum circũueniat. et hoc etiã ꝓ capitalib cri¬
minib si incurata remanserĩt posse fieri credat. Et
ideo sic̃ iã sepe dixi quantũ possumꝰ cũ dei aduitorio
laboremꝰ. ut et maiora peccata possimꝰ eitadere. et mi¬
nuta sine qͥh ẽẽ ñ possumꝰ. uigiter amore inimicoꝵ.

Expanded text:
andum. Et ideo quoties in lectione apostolica audieritis, Si quis supra fundamentum Christi superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaedificant ligna, fenum ae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei adjutorio laboremus; ut et majora peccata possimus evadere, et minuta sine quibus esse non possumus, jugiter amore inimicorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cit qͥdẽ in ueteri testam̃to. Diliges proximũ tuĩi. et odio
habebis inimicũ tuũ. S qͥ sano intellectu scripture di¬
uinȩ sensum agnoscere cupit: sententiã istã hoc mͦ in-¬
telligit. ut diligat omnẽ hõiẽ ꝓximũ suũ. qd̾ etiã in¬
uno hoĩe malo ĩpleri potest. In ipso enĩ uno qui malus
ẽ: et ꝓximũ habes et inimicũ. Nã qd̾ homo est: ꝓrimꝰ
tuus est. Qd malus ẽ: ñ solũ tuus. s etiã suus inimicus
fecit: et odio habe malitiã quã ipso cõsentiente diabos
intromisit. Qͦ d cũ sco et pio animo feceris: uices celestis
medici agis. Odio habens morbũ. et diligens egrotũ. Itẽ¬

Expanded text:
citur quidem in Veteri Testamento, Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Sed qui sano intellectu Scripturae divinae sensum agnoscere cupit, sententiam istam hoc modo intelligat, ut diligat omnem hominem proximum suum, et uno homine malo impleri potest. In ipso enim uno qui malus est, et proximum habes et inimicum. Nam quod homo est, proximus tuus est; quod malus est, non solum tuus, sed etiam suus inimicus fecit; et odio habe malitiam, quam ipso consentiente diabolus intromisit. Quod cum sancto et pio animo feceris, vices coelestis Medici agis, odio habens morbum, et diligens aegrotum.
Abbreviated transcription (Latin):
cis siuis mala ꝓ malis recribuit. Per salomonẽ qͦq sp̃s
sc̃s clamat: et dicit. Cũ ceciderit inimicus tuus ne gar¬
deas. ne forte uideat ds̃ et difpliceat illi. et auertat
irã suã ab eo: et utiq cũ ab illo auertit. ad illũ diri¬
gat. qͥ de inimici ruina gaudebat: Scdm illud. Qͥ in ru¬
ina letatur alteruis: ñ erit ĩpunitꝰ. Itẽ inibi. homo hõi
seruat irã. et a deo querit medelã : Et in hõtem similẽ
sibi ñ habet miscdiã. ipse cũ caro sit reseruat irã. et ꝓpi

Expanded text:
cis suis mala pro malis retribuit. Per Salomonem quoque Spicis suis mala pro malis retribuit. Per Salomonem quoque Spiritus sanctus clamat et dicit: Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas: ne forte videat Deus, et displiceat illi, et avertat iracundiam suam ab eo. . Et utique cur ab eo averterit, ad illum dirigit qui de inimici ruini congaudet, secundum illud: Qui in ruina laetatur alterius, non erit impunitus . Item inibi, Homo homini reservat iram; et a Deo quaerit medelam ! et, In hominem similem sibi non habet misericordiam: ipse cum c
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm ddiceret. Di gaiusus sũ ad ruinã inimici mei et ex¬
ultaui eo qd inuenisset eũ malũ. uł si in corde meo dixi
erhornatꝰ. nulla tam̃ cũ astio familiariꝰ deo cõiũxit:
quã dilestio inimicoꝵ suoꝵ. Cui cũ inimicus siuis in
facie malediceret. maluit tam̃ parcere et dei uidicio
reseruare. quã suȩ iracundis satisfacere. Et in tantũ
non simulata fuit nec falsa sua dilectio. ut ipsos etiã suos¬
aduersarios fleret. et eos qͥ illos occidere p̾sũpserãt uin¬
dicaret. Ideo securꝰ dicebat in psalmis. qd̃ om̃s hoĩes satis
attento et trem̃do animo dicere debent. Si reddidi inqͥt
Ecce qͥli maledicto se ip̃sũ cõdẽpnat. qͥ de inimicis di¬
ligendis dei p̾cepta cõtẽpnẽs. odiũ in corde seruare ñ
metuit. Unde cõsiderandũ ẽ qua fronte uł qua cõsci¬
entia uersiculũ istũ ex ore suo ꝓferre poterit. qͥ inimi¬

Expanded text:
ad Dominum diceret: Si gavisus sum ad ruinam inimici mei, et exad Dominum diceret: Si gavisus sum ad ruinam inimici mei, et exsultavi eo quod invenisset eum malum, vel si in corde meo dixi, eum actio familiarius Deo conjunxit, quam dilectio inimicorum suorum . Cui cum inimicus suus in faciem malediceret, maluit tamen parcere et Dei judicio reservare, quam suae iracundiae satisfacere. Et in tantum fuit simulata nec falsa sua dilectio, ut ipsos etiam adversarios suos fleret, et in illis qui eos occidere praesumpserant, vindicaret . Ideo securus dicebat in Psalmis illud, quod omnes homines satis attento et trementi animo dicere debent: Si reddidi, inquiEcce quali maledicto se ipsum condemnat, qui de inimicis diligendis Dei praecepta contemnens, odium in corde servare non metuit. Unde considerandum est, qua fronte vel qua conscientia versiculum istum ex ore suo proferre poterit, qui inimi
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑueniet. In pͥmis cõsiderandũ ẽ: et totis uirib imitan¬
da benigna etiã erga uumicos antiquoꝵ scoꝵ caritas.
Nã beatꝰ ioseph fr̃ĩcidii crimine ĩpiis et inimicis fr̾ib suis
non odii a maritudinẽ. s caritatis dulcedinẽ recõpen-¬
sauit. O sculabatur enĩ singłos: et ꝑ singłos flebat. Qͥb
ñ solũ nichil mali rependens. s etiã oĩa bona retribuens:
tã uiuo quã morduo patre. germano sẽꝑ amore dilexit.
Beatũ qͦq moysen cũ freq̃nter popłs rebellis ñ solũ con¬
tẽpnere. s etiã lapidare uoluisset: diuinȩ caritatis me¬
In ipso enĩ ueteri testam̃to legimꝰ scriptũ. Itinera eoꝵ qͥ
inuiriã retinent malefacti: in mortẽ. Et iterũ. Ne me-¬
inimici ñ licet in luto dimitu. qͣntomagis homo ad
imaginẽ dei factus ñ debet odio haberi nec negligi :
Beatꝰ quoq iob ita uerã et ꝑfectã caritatẽ etiã cũ in-¬
micis fideliter retinebat. ut gaudens et libera cõsciẽtia

Expanded text:
 Job. In primis consideranda est et totis viribus imitanda benigna etiam erga inimicos antiquorum sanctorum charitas. Nam beatus Joseph pro parricidii crimine impiis et inimicis fratribus suis non odii amaritudinem, sed charitatis dulcedinem recompensavit. Osculabatur enim singulos, et per singulos flebat. Quibus non solum nihil mali rependens, sed etiam omnia bona retribuens, tam vivo quam mortuo patre germano semper amore dilexit. Beatus quoque Moyses cum frequenter eum populus rebellis non solum contemnere, sed etiam lapidare voluisset, divinae charitatis meIn ipso enim Veteri Testamento legimus scriptum, Itinera eorum qui injuriam retinent malefacti, in mortem: et iterum, Ne meinimici non licet in luto dimitti; quanto magis homo ad imaginem Dei factus non debet odio haberi nec negligi? Beatus quoque Job ita veram et perfectam charitatem etiam cum inimicis fideliter retinebat, ut gaudens et libera conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sequit᷑. Ligate inquit illi manꝰ et pedes. et ꝓicite in
tenebras exteriores. ibi erit fletꝰ et stridor dentiũ. Ecce
qualẽ sententiã audire merebit᷑. qͥ ꝑ uanitatẽ et luxu¬
riã ornat carnẽ suã. et ꝓpt̾ uitã et̾nã bonis oꝑib dissi¬
mulat ornare animã suã. S credimꝰ de dei miscdia qd
ita nob̾ inspirare dignabitur. ut cor nr̃m amalis cogi¬
tationib ipso auxiliante custodiamꝰ illesũ: et corpꝰ no¬
strũ in om̃i castitate et sobrietate nitidũ cõseruemus.
Ut cũ ante tribuual eterni uidicis uenerimꝰ. ñ ꝓ malis¬

Expanded text:
edes, et projicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam audire merebitur, qui per vanitatem et luxuriam ornat carnem suam, et propter vitam aeternam bonis operibus dissimulat ornare animam suam. Sed credimus de Dei misericordia, quod ita nobis inspirare dignabitur, ut et cor nostrum a malis cogitationibus, ipso auxiliante, custodiamus illaesum, et corpus nostrum in omni castitate et sobrietate nitidum conservemus; ut cum ante tribunal aeterni Judicis venire m
Abbreviated transcription (Latin):
dicii scriptũ sit quod erit dies unus tãquã mille anni.
et mille anni tãquã dies unus: unde scit unusqͥsq utrũ
dieb an mensib aut forte etiã et annis ꝑ illũ ignẽ sit
cruciari : Et ideo totis uirib unusqͥsq laboret. ut et ca-¬
pitalia crimina possit euadere. et minuta peccata. in o¬
ꝑib bonis redimere: et aut parũ ex ipsis aut nichil uideat᷑
remanere. qd̃ ignis ille possit absumere. Illi enĩ qͥ capita¬
lia peccata cõmittunt. si ea dũ uiuunt emendare peniten-¬
tiȩ medicam̃to noluerĩt: ad illũ ignẽ de qͦ dic̃ apłs. ipse¬

Expanded text:
dicii scriptum sit quod erit dies unus tanquam mille anni, dicii scriptum sit quod erit dies unus tanquam mille anni, et mille anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit cruciari. Et ideo totis viribus unusquisque laboret, ut capitalia crimina possit evadere, et minuta peccata ita operibus bonis redimere, ut de ipsis nihil videatur remanere, quod ille ignis possit absumere. Illi autem qui capitalia crimina committunt, si quamdiu vivunt, ea redimere poenitentiae medicam
Abbreviated transcription (Latin):
uolente et ꝑmittente deo. multis tribulationib ꝓ istis pes¬
catis affligum᷑. et si deo gr̃as agimꝰ liberam᷑. Q uod ita fit.
si qͦtiens maritus. aut uxor. aut filius moritur. uł sub¬
stantia nob̾ quã plus quã oportet amamꝰ aufert᷑: licet
plus xp̃m quã ipsam substantiã diligamꝰ. et fi necessitas
fuerit. malumꝰ ipsã substantiã ꝑdere quã xp̃m negare:
tam̃ qͥa sic̃ iam dixi si plus eã quã debemꝰ diligimꝰ. amit¬
tere eã aut dũ uiuimꝰ aut dũ morimͣ sine grandi dolore
ñ possumꝰ. Et tam̃ si deo qui illa auferre uelut pius ꝑmit
hoc scło purgant᷑. ut u futuro ignis ille purgatorius
aut ñ inueniat aut parũ inueniat qd̾ exurat. Si autẽ
nec in tribulationib deo gr̃as agimꝰ. nec bonis oꝑib pec¬
cata ipsa redimimꝰ: tã du in illo purgatorio igne mo¬
torius ignis durior erit. quã qͥd potest penarũ in hoc

Expanded text:
volente aut permittente Deo, multis tribulationibus pro istis pecvolente aut permittente Deo, multis tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties maritus, aut uxor, aut filius moritur; vel si substantia nobis, quam plus quam oportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si necessitas fuerit, malimus ipsam substantiam perdere, quam Christum negare: tamen quia, sicut jam dixi, si plus eam quam oportet diligimus, amittere eam aut dum vivimus, aut dum morimur, sine grandi dolore non possumus: et tamen si Deo, qui illam a nobis auferri velut pius pater hoc saeculo purgantur, ut in futuro ille ignis purgatorius aut non inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem nec in tribulatione Deo gratias agimus, nec bonis operibus peccata redimimus, ipsi tamdiu in illo purgatorio igne mopurgatorius ignis durior erit, quam quidquid potest in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uramꝰ. et cũ hoc ꝑ aliquã necessitatẽ ĩplere ñ possumꝰ:¬
utiq ꝑuramꝰ. Et cũ om̃i facilitate uł temeritate ma-¬
ledicimꝰ. cũ scriptũ sit. neq maledici regnũ dei posside.
ita ut credimꝰ cõꝓbat᷑ sine ulla dubitatione delĩquimꝰ.
hȩc enim et his similia ad minuta peceata ꝑtinere ñ du¬
biũ ẽ. que sic̃ iã dixi enumerari uix possunt. et a qͥb ñ
aliquando aut poterit. Qͥ b peccatis licet occidi animã
ñ credamꝰ. tam̃ ita ea uelut qͥb dã pustulis. et quasi hor¬
renda scabie replentes deforinẽ faciunt. ut eã ad ãplexus
illius celestis sponsi aut uix aut cũ grandi cõfusione ueni¬
re ꝑmittant. De quo scriptũ est. Aptauit sibi ȩccłam.
ñ habentẽ maculã et rugã. Et ideo continus orationib¬
ne forte simul collecta cumulũ faciant et demergant.
hoc scło iuiumꝰ. ipsi nos ꝑ penitentiã fatigamꝰ. aut certe

Expanded text:
juramus, et cum hoc per aliquam necessitatem implere non pojuramus, et cum hoc per aliquam necessitatem implere non poEt cum omni facilitate vel temeritate maledicimus; cum scriptum sit, Neque maledici regnum Dei possidebuita, ut credimus, comprobatur, sine ulla dubitatione delinquimus. Haec enim, et his similia, ad minuta peccata pertinere non dubium est, quae, sicut jam dixi, enumerari vix possunt, et a quibus ne potuit aliquando, aut poterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant ahoc mundo vivimus, ipsi nos per poenitentiam fatigamus: aut certe,
Abbreviated transcription (Latin):
replicent᷑. opus ẽ ut ex eis uł aliqua nominemꝰ. Qͦ tiens
aliqͥs aut in cibo aut in potu plus accipit quã necesse ẽ.
ad minuta peccata nouerit ꝑtinere. Qͦ tiens plus loqͥ¬
tur quã oportet. aut plus tacet quã expedit: qͦtiẽs
pauꝑẽ ĩportune petentẽ exasꝑat. quotieus cũ sit cor
pore sanus aliis ienmantb prandere uoluerit. et sõ¬
no deditꝰ tardius ad eccłam surgit: qͣtiens excepto desi¬
derio filioꝵ urorẽ suã agnouerit. qͦtiens in carcere po¬
sitos taruis requisierit. infirmos tardius uisitauerit.
si discordes ad concordiã reuocare neglexerit: si plus
aut prorimũ. aut uxorẽ. aut filiũ. aut seruũ erasꝑaue¬
rit quã oportet. si amplius fuerit blanditꝰ quã expedit.
si cuicũq ꝑsone maiori aut ex uoluntate. aut ex neces¬
in eccła aut extra ȩccłam fabulis ociosis de qͥb in die
uidicii ratio reddenda ẽ. ocupauerit. si dũ in caute

Expanded text:
replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sanus, aliis jejunantibus, prandere voluerit, et somno deditus tardius ad ecclesiam surgit; quoties, excepto desiderio filiorum, uxorem suam cognoverit; quoties tardius in carcere requisierit, infirmos tardius visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit, si plus aut proximum aut uxorem aut servum exasperaverit quam oportet, si amplSi cuicumque majori personae aut ex voluntate, aut ex necesin ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis, de quibus in die judicii ratio reddenda est, occupaverit. Si dum incaute
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ꝑ ignẽ transitoriũ possint purgari. et ipsi postea
ad uitã ꝑpetuã ꝑuenire. Intellectus iste fr̃s km̃i corrigen¬
sitorio igne de qͦ dix̃ apłs. ipse autẽ saluus erit. sic tam̃
qͣsi ꝑ ignẽ: ñ capitalia s minuta peccata purgantur.
et quãus qd̾ peuis ẽ. ñ solũ maiora s etiã et minuta si
nimiũ plura sint mergũt. De ipsis tam̃ maiorib siue
legiũ. homicidiũ. adulteriũ. falsum testimoniũ. furtũ.
rapma. suꝑbia. inuidia. auaritia. et si lõgo tẽpore tene¬
atur iracundia. E brietas si assidua sit et detractio.¬
in eoꝵ numero cõputãt᷑. Qͥ cũq enĩ aliqua de istis pecca
tis in se dñari cognouerit. nisi digne si habuerit spaci¬
ũ lõgo tẽpore penitentiã egerit. et largas elemosinas
erogauerit. et a peccatis ipsis abstinuerit: illo transito
rio igne de qͦ dix̃ apłs purgari ñ poterit. s eterna illũ
flãma sine ullo remedio cruciabit. Que autẽ sint mi

Expanded text:
ipsa per ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad vitam perpetuam pervenire. Intellectus iste, fratres charissimi, corrigenne, de quo dixit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantur. Et quamvis, quod pejus est, non solum majora, sed etiam minuta, si nimium plura sint, mergunt: de ipsis majoribus sive legium, homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et, si longo tempore teneatur, iracundia; et ebrietas, si assidua sit, in eorum numero computatur. Quicumque enim aliqua de istis petis in se dominari cognoverit, nisi digne se emendaverit, et si habuerit spatium, longo tempore poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et a perio igne de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. 3. Peccata minuta.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. ut et sauis ornam̃ta deesse ñ possint. Quã rẽ ego
dño donante cognoscens. unicũ ac singulate animarũ
remediũ. tãquã spiritale antidotũ. uobis studui ꝓuidem
Primũ ac pͥncipale medicam̃tũ ẽ auime egrotanti ita ci¬
ritatis dulcedinẽ retinere: ut ñ solũ amicos. s etiã ini¬
micos uelit toto corde diligere. ꝓp̃ illud qd scriptũ ẽ.
Si dimiseritis hõib peccata eoꝵ: dimittet uob̃ pater ũt
celestis peccata ur̃a. Ut gͦ tã p̾clarã dilectionẽ et memo¬
riter tenere. et oꝑib possitis deo auxiliante ꝑficere. pauca
capitula de scripturis sc̃is excerpsimꝰ: quȩ unusqͥsq
si ñ excutiendo s credendo susceꝑit. et peccatoꝵ indulgen¬

Expanded text:
spiritualia medicamenta deesse non possint. Quam rem ego, Domino donante, cognoscens, unicum ac singulare animarum remedium, tanquam spirituale antidotum studui providere. Primum ac principale medicamentum est animae aegrotanti, ita charitatis dulcedinem retinere, ut non solum amicos, sed etiam inimicos velit toto corde diligere: propter illud quod scriptum est, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis peccata vestra . Ut ergo tam praeclaram dilectionem et memoriter tenere, et operibus possitis, Deo auxiliante, perficere; pauca capitula de Scripturis sanctis excerpsimus, quae unusquisque si non discutiendo, sed credendo susceperit, et peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
gitemus: et sine ulla dissimulatione securitatẽ mortife¬
rã respuentes. cotidianis dieb ꝓ peccatis nr̃is penitentiȩ
medicam̃ta apponere studeamus. timentes illud quod
dictũ ẽ: mem̃to qm̃ mors ñ tardat. Si enĩ hȩc fideliter
agimꝰ. aute tribunal ęt̾ni uidicis ñ dãpnationis sen¬
tentiã suscepturi. s et̾ius p̃miis munerandi. cũ gau¬

Expanded text:
mulatione securitatem mortiferam respuentes, quotidianis diebus peccatis nostris poenitentiae medicamenta apponere studeamus; timentes illud quod dictum est, Memento quoniam mors non tardat . Si enim haec fideliter agimus, ante tribunal aeterni Judicis, non damnationis sententiam suscepturi, sed aeternis praemiis remunerandi cum gau
Abbreviated transcription (Latin):
ñ custodit. s etiã ꝑdit. S dic̃ forte aliqͥs. Et qͥs ẽ qͥ pos¬
sit sẽꝑ de deo et ȩterna beatitudine cogitare. cũ õĩb ho¬
minib necesse sit de uictu uel uestitu. et domꝰ suȩ or-¬
dinatione sollicitudinẽ gerere᷑ Nec ds̃ hoc iubet
ut sollicitudo de p̃senti uita ẽẽ ñ debeat: p̃cipiens per
ipso idem apłs dix̃. Nocte et die oꝑantes: ne quẽ ur̃m
grauaremꝰ Isti enĩ cogitationi ꝑ quã de uictu et uesti

Expanded text:
possit semper de Deo et aeterna beatitudine cogitare; cum omnibus hominibus necesse sit de victu atque vestitu et domus suae ordinatione sollicitudinem gerere? Nec Deus hoc jubet, ut sollicitudo de praesenti vita esse non debeat, praecipiens per ipso idem apostolus dixit, Nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus . Isti enim cogitationi, per quam de victu et ves
Abbreviated transcription (Latin):
plangimꝰ. qͣm possumꝰ ad statũ p̾stiũ reuocare. d qd nob̃
peius ẽ corpus mortuũ plangimꝰ qͦd amamꝰ. animã uero
mortuã quã ñ amamꝰ. nec dolemꝰ. nec plangimꝰ. Et ideo
mutua uice incipiamꝰ plus dñm amare quã seruũ. id
ẽ. plus factorẽ corporis. quã corpꝰ. plus dñam qͣm ancil¬
lam. id est plus animã ad imaginẽ dei factã. qͣm carnẽ
de limo terrȩ formatã. ut cũ die ultimo caro nr̃a putres
angłoꝵ manib eleuet᷑. et in die uidicii recepto corpore¬
ꝑ resurrectionẽ audire meream᷑. Euge serue boue et
diximꝰ cordib nr̃is tenatius ualeant inherere. et ipsa
apłica lectio plenius possit intelligi. breuit̾ caritati
ur̃e uolo repetere. O m̃s sc̃i qͥ deo fidelit̾ seruiunt: lestio¬
ni et orationi uacare. et in bonis oꝑib ꝑseuerare con-¬
tendunt. nec capitalia crimina. nec minuta peccata. id
ẽ. ligna. fenũ. et stipulã. supra fundam̃tũ xp̃i. s bona

Expanded text:
d nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice incipiamus plus Dominum amare quam servum, id est, plus factorem corporis quam corpus; plus dominam quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putreAngelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore audire mereamur: Euge, serve diximus, cordibus vestris tenacius valeant inhaerere, et ipsa apostolica lectio plenius possit intelligi, breviter ea Charitati vestrae volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter serviunt, lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus perseverare contendunt, nec capitalia crimina, nec minuta peccata, id est, ligna, fenum et stipulam supra fundamentum Christi, sed bona
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñ paruũ ꝓfectũ habet. qͥ sic custodit animã suã. ut
in ea malis et turpib cogitationib ñ sordidet᷑. qͦmͦ custo¬
dit tiestẽ suã: ne aut a tineis aut murib corrũpat᷑. Ro-¬
go uos fr̃s. qͥd nob̾ tantũ male meruit anima nr̃a ad
dei imaginẽ facta. ut uł tantã custodiã ei nolumꝰ ĩpen¬
dere. qͥntũ uidem᷑ de nr̃is uestib cogitare : Et cũ cor¬
pora nr̃a uideant oculi hõium. et animas nr̃as inspici¬
ant oculi angeloꝵ. nescio qua conscientia oruamꝰ et cõ¬
ponimꝰ p̃ciosis reb carnẽ nr̃am. quã post paucos dies aut

Expanded text:
mam suam, ut nec a malis turpibusque cogitationibus sordidetur, quomodo custodit vestem suam, ne a tineis aut a muribus corrumpatur. Rogo vos, fratres, quid a nobis tantum mali meruit anima nostra ad Dei imaginem facta, ut vel tantam custodiam ei nolimus impendere, quantum videmur de nostris vestibus cogitare? Et cum corpora nostra videant oculi hominum, et animas nostras inspiciant oculi Angelorum, nescio qua conscientia ornamus et componimus pretiosis rebus carnem nostram, quae post dies pau
Abbreviated transcription (Latin):
die redimunt᷑. Pro capitalib uero criminib ñ solũ hoc
sufficit. s addende st̃ lacrimȩ. et rugitꝰ. et gemitꝰ. cõti¬
nuata et lõgo tẽpore ꝓtracta ieiunia. Largiores elemosi¬
tia multo tẽpore ꝑmanentes. et pęnitentiã etiã publice
agentes: qͥa uistũ ẽ. ut qͥ cũ multoꝵ destructione se ꝑdidit
cũ multoꝵ edificatione se redimat. Adextremũ ñ ẽ in¬
possibile uł graue qd̃ suggero. uł sic lugeamꝰ extinetã
animã nr̃am: qͦmͦ alienam carnẽ mortuã plangimꝰ. Si
aut̃ uxor. aut maritꝰ. aut filius mortui fuerĩt: in terra
fe collidũt hoĩes capillos trahendo. et tundendo pecto¬
ta. in luctu. in abstinentia. in lacrimis ñ paruo tẽpore
ꝑseuerant. Rogo uos fr̃s. exhibeamꝰ nr̃e animȩ. qd̾ illi

Expanded text:
ia publica. Pro capitalibus vero criminibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores eleemosytia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et poenitentia, vel in lacrymis non parvo tempore perseverant. Rog
Abbreviated transcription (Latin):
et pairꝑib ñ solũ ñ exasꝑat᷑. aut contristatur animꝰ ũr.
s etiã letificat᷑ et gaudet: dũ ea quȩ ꝓ amore dei neces¬
sitatib pauꝑũ deputastis. cũ sũmo desiderio expende¬
re festinetis. et ĩplebit᷑ in nob̃ illud qd̾ scriptũ ẽ. hila¬
rẽ datorẽ diligit ds̃. Et illud. Qͥ dat pauꝑib: nũquã

Expanded text:
et pauperibus non solum non exasperatur aut contristatur animus vester, et pauperibus non solum non exasperatur aut contristatur animus vester, sed etiam laetificatur et gaudet; dum ea quae pro amore Dei necessitatibus pauperum deputastis, cum summo desiderio expendere festinatis, et impletur in vobis illud quod scriptum est, Hilarem datorem diligit Deus : et illud, Qui d
Abbreviated transcription (Latin):
cantib dimittamꝰ. ut ꝓ inimicis nr̃is orem. et eos toto
fieri laboremꝰ. Ita aꝑta ẽ ipsa amonitio. ut expositione
om̃ino ñ egeat. Illã uero elemosinã quã pͥmo loco posu¬
imꝰ. ꝑ quã ex eo qd̾ nob̃ ds̃ amplius dat quã opꝰ ẽ: et
dio illam et cũ lȩcitia poteritis deo auxiliante ꝑfice¬
re. Qͦ tiens autẽ messes aut uindemiaᷤ colligisꝰ et ur̃as.
et oĩum qͥ ad uos ꝑtinent cõputate. expensas. simul eti
et illud qd̾ in fisco daturi estis. et id quoci uob̾ suꝑ ehie
cognoscetis. qͥa non uob̾ ꝓpͥe datũ ẽ: s sic̃ iã dictũ ẽ. dispen¬
sandũ ꝑ uos pauꝑib transmissum ẽ. aut totũ aut qͣntũ
d̃ cordi ur̃o inspirauerit sequestrate. et sic sit apud uos
qͣm si hoc iã in manu dei obtuleritis. Hoc si scđm quod
credimꝰ fideliter facere uolueritis. uenientib captiuis

Expanded text:
ccantibus dimittamus, ut pro inimicis nostris oremus, ut eos toto ccantibus dimittamus, ut pro inimicis nostris oremus, ut eos toto bis Deum propitium fieri laboremus: ita aperta est ipsa admonitio, ut expositore omnino non egeat. Illam vero eleemosynam, quam primo loco posuimus, per quam ex eo quod nobis Deus amplius dat quam opus est, et dio illam et cum laetitia poteritis, Deo auxiliante, perficere. Quoties aut messes aut vindemias colligitis, et vestras et omnium qui ad vos pertinent computate expensas, simul etiam et illud quod in fisco daturi estis; et id quod vobis superesse cognoscitis, quia non vobis proprie datum est, sed, sicut jam dictum est, dispensandum per vos pauperibus transmissum est, aut totum, aut quantum Deus cordi vestro inspiraverit, sequestrate, et sic sit apud vos, quomodo si hoc jam in manu Dei obtuleritis. Hoc si, secundum quod credimus, fideliter facere volueritis, venientibus captivis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ et fidelit̾ tene p̃clarũ ac p̃cipuũ terciũ genꝰ elemosi.¬
narũ. Sit in te bona uoluntas. om̃s hõies dilige sic̃ te
ipsũ. Pro õib ora. et hoc illis desidera qd̃ et tͥ: et cla¬
matur tͥ ab angłis pax hõib honȩ uoluntatis. Et qͥa
bona uoluntas ip̃sa ẽ caritas: si ip̃sam habere uolueris
ĩpletur ui te illud qd̾ scriptũ ẽ. caritas oꝑit multitudi¬
nẽ peccatoꝵ. Agnosce gͦ quia sublata ẽ oĩs excusatio tͥ¬
et contradictio tua. Non enĩ poteris dicere qd̾ bonã uo¬
et tã p̃clara medicam̃ta dñi et saluatoris nr̃i ñ negli¬
genter s fideliter acciꝑe et custodire cũ ipsius aduitorio
laboremꝰ: ut ñ solũ indulgentrã peccatoꝵ acciꝑe. s enã
ad ȩcerna meream᷑ p̃inia ꝑuenire. De illis duab elemo¬
sinis quȩ scd̃o uł tertio posite st̃. est unũ ut in nob̾ pe¬

Expanded text:
ergo et fideliter tene praeclarum ac praecipuum tertium genus eleemosyergo et fideliter tene praeclarum ac praecipuum tertium genus eleemosynarum. Sit in te bona voluntas, omnes homines dilige sicut te ipsum, pro omnibus ora, et hoc illis desidera quod et tibi: et clamatur tibi ab Angelis, Pax hominibus bonae voluntatis . Et quia bona voluntas ipsa est charitas; si illam habere volueris, impletur in te quod scriptum est, Charitas operit multitudinem peccatorum . Agnosce ergo quia sublata est omnis excusatio vel contradictio tua. Non enim poteris dicere quod bonam voet tam praeclara medicamenta Domini et Salvatoris nostri non negligenter, sed fideliter accipere et custodire cum ipsius adjutorio laboremus: ut non solum indulgentiam peccatorum accipere, sed etiam ad aeterna mereamur praemia pervenire. De illis duabus eleemosynis quae secundo vel tertio positae sunt, est unum ut in nobis pe
Abbreviated transcription (Latin):
S dũ ista duo genera elemosinarũ insinuare uidem᷑:
forte dic̃ aliquis. E cce ego nec terrenã substantiã ha¬
beo quã possim pauꝑib erogare. nec ab aliqͦ iniuriã
patiot: cui indulgẽtiã dando possim peccata mea re-¬
dimere. Qͥd facturꝰ sũ. qͥa nec ista habeo. nec ieuinare
a uino. uł a carnib possum abstinere: Qͥ enĩ ista di¬
cit: poterã ei respondere falsum ẽẽ qd̵ conat᷑ asserere.
qa nullus homo in hoc mundo inuenit᷑. qͥ ñnũquã
ab aliis inuiriã patiatur. T̃am̃ adqͥescã ista esse ut as¬
serit. sic tam̃ ad qͥescã ut ei demonstrẽ esse adhuc terciũ
elemosinarũ genꝰ. qd̾ ita om̃s excusationes possit exclu¬
dere: ut nulliis unquã inueniat qd ei pofsit opponere.
Ecce dixisti te nec habundanter frum̃ta colligere. unde
ulitũ aut uestitũ possis pauꝑib dare. nec iniuriã susti-¬
nere. quã inimicis debeas indulgere. et ideo dubitas qd̾
ñ habeas unde possis peccata tua redimere. Accipe

Expanded text:
 duo ista genera eleemosynarum insinuare videmur, forte dicit aliquis: Ecce ego nec terrenam substantiam habeo quam possim pauperibus erogare, nec ab aliquo injuriam patior, cui indulgentiam dando possim peccata mea redimere: quid facturus sum, qui nec ista habeo, nec jejunare a vino, vel a carnibus valeo abstinere? Qui enim ista dicit, poteram ei respondere, falsum esse quod conatur asserere; quia nullus homo in hoc mundo invenitur, qui nunquam ab aliis injuriam patiatur. Tamen acquiescamus ista esse ut asserit: sic tamen acquiescamus, ut ei demonstremus esse adhuc tertium eleemosynarum genus, quod ita omnes excusationes possit excludere, ut nullus unquam inveniat quod ei possit opponere. Ecce dixisti te nec abundanter frumenta colligere, unde victum aut vestitum possis pauperibus dare; nec injuriam sustinere, quam inimicis debeas indulgere: et ideo dubitas quod non habeas unde possis peccata tua redimere. Accipe
Abbreviated transcription (Latin):
redime peccata sua festinet. Ille uero qui captiuos redi-¬
mere et pauꝑes pascere uł uestire ñ p̃ualet: contra nul¬
lũ hõiem odiũ in corde reseruet. et inimicis suis ñ solũ
malũ ꝓ malo ñ reddat: s etiã diligat. et ꝓ eis orare ñ
definat. certꝰ de ꝓmissione uł de miscđia dñi sui. libera
cõscientia ande tribunal xp̃i dicere poterit. Da dñe qͥa
dedi. dimitte qͥa dimisi. E a tam̃ conditione ut postea¬
quã talib elemosinis ceꝑit peccata sua redim̾e. quia nũ¬
quã illi deer̃t minuta peccata. que cotidie redimat.¬

Expanded text:
redimere peccata sua festinet: ille vero qui captivos rediredimere peccata sua festinet: ille vero qui captivos redimere et pauperes pascere vel vestire non praevalet, contra nullum hominem odium in corde reservet, et inimicis suis non solum malum pro malo non reddat, sed etiam diligat et pro eis orare non desinat. Certus de promissione vel de misericordia Domini sui, libera conscientia ante tribunal Christi dicere poterit, Da, Domine, quia dedi; dimitte, quia dimisi: ea tamen conditione, ut posteaquam talibus eleemosynis coeperit peccata sua redimere, quia nunquam illi deerunt minuta peccata quae
Abbreviated transcription (Latin):
Et ĩplebitur in eo illud qͦd xp̃s in euuangllo ꝓmitt̾e dig¬
natus ẽ dicens. Si dimiseritis hõib peccata eoꝵ: dimittet
uob̾ pater ur̃ celestis peccata ur̃a. Et illud. Date. et dabi
sic̃ et illa alia de qua pͥus dixim. ita et in hac elemosina
nullus potest inuenire. unde se ualeat excusare: nec
aliquã rationẽ dare poterit. qd eã ĩplere ñ possit. Ista
enĩ elemosina ꝑ quã in nob̾ peccantib ueniã damꝰ. i̾de
cellario. ũ de horreo. uł de sacello: s de cordis thesauro
ꝓfert᷑. De qͦ ipse dñs dix̃. Bonus homo de bono thesauro
cordis ꝓfert bona. De his gͦ quȩ supra diximꝰ. id ẽ auro.
argento. frum̃to. uino. et oleo. multi se posfunt pauꝑes
excusare. Illa uero elemosina quȩ de corde ꝓfert᷑: qua
fronte aut qua cõscientia ullus homo se dicturus est
possimꝰ: cui ds̃ amplus dederit quã illi opꝰ ẽ. de suꝑflius.

Expanded text:
et implebitur in eo illud quod Christus in Evangelio promittere diget implebitur in eo illud quod Christus in Evangelio promittere dignatus est, dicens, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater coelestis peccata vestra ; et illud, Date, et dabisicut et in illa alia, de qua prius diximus, ita et in hac eleemosyna nullus potest invenire unde se valeat excusare; nec aliquam rationem dare poterit, quod eam adimplere non possit. Ista enim eleemosyna, per quam in nobis peccantibus veniam damus, non de cellario, non de horreo vel de agello, sed de cordis thesauro profertur, de quo ipse Dominus dixit: Bonus homo de bono thesauro cordis profert bona . De illis ergo quae supra diximus, id est, auro, argento, frumento, vino et oleo multi se possunt pauperes excusare: illam vero eleemosynam quae de corde profertur, qua fronte aut qua conscientia ullus homo se dicturus est possimus; cui Deus amplius dederit quam illi opus est, de superfluis
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñ redimis. Et quia ñ solũ decimȩ non sunt nr̃e sed ad
eccł̃iaᷤ deputate. uerũ qͥcqͥd ãpluis quã nob̾ opꝰ ẽ. a deo ac¬
cipimꝰ. pauꝑib erogare debemꝰ. Si qͦd eis deputatũ ẽ. nr̃is
cupiditatib uł uanitatib reseruamꝰ. quanti pauꝑes in
locis ubi nos sumus fame uł nuditate mortui fuerĩt:
nouerimꝰ nos rationẽ de animab illoꝵ in die iudicii
reddituros. Est adhuc aliud genꝰ elemosinarũ. de qͦ possu¬
mus sine ullo labore peccata nr̃a redimere. Si enĩ ita sit
pauꝑ ut nec aurũ habeat. nec frum̃tũ. nec uinũ. nec ole¬
ũ. unde corporalẽ elemosinã faciat. qͥa ñ potest fieri ut
ab aliqͥb hõib ñ patiatur inturiã. toto corde inimi¬
cis fuis indulgeat. et nullũ peccatũ remaneat qd̃ eiꝰ cõ¬
scientiã mordeat. et securꝰ in oratione dñica dicit. Bi¬
mitte nob̾ debita nr̃a. sic̃ et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.

Expanded text:
ta non redimis. Et quia non solum decimae non sunt nostrae, sed ta non redimis. Et quia non solum decimae non sunt nostrae, sed Ecclesiae deputatae; verum quidquid amplius quam nobis opus est a Deo accipimus, pauperibus erogare debemus: si quod eis deputatum est, nostris cupiditatibus vel vanitatibus reservamus, quanti pauperes in locis ubi nos sumus, fame vel nuditate mortui fuerint, noverimus nos rationem de animabus illorum in die judicii reddituros. 3. mus sine ullo labore peccata nostra redimere. Si enim ita sit pauper, ut nec aurum habeat, nec frumentum, nec vinum vel oleum, unde corporalem eleemosynam faciat; quia non potest fieri ut ab aliquibus hominibus non patiatur injuriam, toto corde omnibus inimicis suis indulgeat, et nullum peccatum remaneat quod ejus conscientiam mordeat, et securus in oratione dominica dicat, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris :
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: et multi pauꝑes ñ colligunt nec qd̃ ipsis necessariũ ẽ.
hoc enĩ sic̃ iã dixi diuinȩ miscdiȩ artifictũ ẽ: ut dum
pauꝑes patient̾ egestatẽ tolerãt. indulgẽtiã peccatoꝵ
accipiant. Similiter et diuites dũ suꝑflua misericor¬
diter erogãt. et a peccatis se redimant. et ad p̾mia et̾¬
excusatio nob̾ potest remanere ꝑ quã dicamꝰ. peccata
nr̃a ñ potuisse redimere. Potes forsitan dicere qd̾ carnẽ
tuã ieuuius ac uigiliis ñ possis affligere. a uino uł a
carnib ñ ualeas abstinere. nũqͥd potes dicere qd̾ ea quȩ
t amplius quã opris erat ds̃ dedit. ñ possis ꝓ peccatis
tius pauꝑib erogare: S tu forte respondes et dicis.
E.x. eo qd̵ mͥ ds̃ ampluis dederit qͣm opus ẽ: uolo filiis
uł filiab meis argentũ emere. ornam̃ta p̃ciosissima
cõparare. Cui ego respondeo. Ornam̃ta qͥdẽ emis. s pecca-¬

Expanded text:
est: et multi pauperes non colligunt nec quod ipsis necessarium est. est: et multi pauperes non colligunt nec quod ipsis necessarium est. Hoc enim, sicut jam dixi, divinae misericordiae artificium est; ut dum pauperes patienter egestatem tolerant, indulgentiam peccatorum accipiant, similiter et divites dum superflua misericorditer erogant, et a peccatis se redimant, et ad aetexcusatio nobis potest remanere, per quam dicamus peccata nostra non potuisse redimere. Potes forsitan dicere quod carnem tuam jejuniis ac vigiliis non possis affligere, a vino vel a carnibus non valeas abstinere: numquid potes dicere quod ea quae tibi amplius quam opus erat Deus dedit, non possis pro peccatis tuis pauperibus erogare? Sed tu forte respondes et dicis: Ex eo quod mihi Deus amplius dederit quam opus est, volo filiis vel filiabus meis argentum emere, ornamenta pretiosissima comparare. Cui ego respondeo: Ornamenta quidem emis, sed pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uel oportunitates ꝓuidere dignat᷑. qͥb possumus
sme grandi labore ac difficultate peccata nr̃a redime¬
re. Nã qͦs uidet ꝓ peccatis suis ad ieuinandũ uirtatẽ
ñ habere. et a carne uł a uino abstinere ñ posse: uen¬
dere etiã substantiã suã et pauꝑib erogare pauꝑũ inopi
a ꝓuidet. et habundantiores fructus tribuit. ut dũ
suꝑflua sua pauꝑib largiunt᷑: peccatoꝵ indulgen¬
tiam cõseqͣnt᷑. Qͥ d tã piũ ac delegatũ. quid tam fa¬
elemosinã dando studeas peccata tua redimere᷑ Non
hoc iubet ds̃ ut ea que tͥ uł tuis necessaria st̃: debeas
erogare. De qͥb etiã apłs dic̃. Hon ut aliis sit refrige¬
riũ: uob̃ autẽ tribulatio suꝑflua. Non ille sibi indiget
expendere. s t uult in et̾na beatitudine cõseruare. Nã et
pauꝑes ideo esse uoluit. ut diuites haberẽt qͦmͦ peccata
sua redimerẽt. Potuit enĩ ds̃ om̃s hotes diuites facere:
suo merito pauci diuites plus colligunt quã illis opus

Expanded text:
vel opportunitates providere dignatur, quibus possimus sine grandi labore ac difficultate peccata nostra redimere. Nam quos videt pro peccatis suis ad jejunandum virtutem non habere, et a carnibus vel a vino abstinere non posse, vendere etiam substantiam suam, et pauperibus erogare. Pauperum inopiam providet, et abundantiores fructus tribuit: ut dum superflua sua pauperibus largiuntur, peccatorum indulgentiam consequantur. Quid tam pium ac delegatum, quid tam faeleemosynam dando studeas peccata tua redimere? Non hoc jubet Deus, ut ea quae tibi vel tuis necessaria sunt debeas erogare: de quibus etiam Apostolus dicit, Non ut aliis sit refrigerium, vobis autem tribulatio . Superflua non ille sibi indiget expendere, sed tibi vult in aeterna beatitudine conservare. Nam et pauperes ideo esse voluit, ut divites haberent quomodo peccata sua redimerent. Potuit enim Deus omnes homines divites facere; n enim pro suo merito pauci divites plus colligunt quam illis opus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poter̃t. s magis illã durã et in reuocabilẽ sententiã au¬
dituri sũt: discedite a me maledicti in ignẽ ȩternũ. Et
ideo qͥ et ab ista ꝑpetua pęna et ab illa purgatoria desi¬
derant liberari: capitalia crimina ñ admittant. aut si
iã cõmiser̃t. fructuosam pęnitentiã agant. et illa par¬
ua uł cotidiana peccata bonis oꝑib rediere ñ desistãt.

Expanded text:
ententiam audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Et ideo, qui ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne desiderant liberari, crimina capitalia non admittant: aut si jam commiserunt, fructuosam agant poenitentiam, et illa parva vel quotidiana peccata bonis operibus redimere non desistant.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ⁊ desolabit fontem eiꝰ ⁊ ip̃e diripiet thesan¬
rum oĩs uasis desiderabilis. fereat samaria
qm̃ ad amaritudinem ꝯcitauit dm̃ suum.
ingladio ꝑeat. paruuli eoꝵ elidant᷑. ⁊ fete
eiꝰ discindantur. Conũtere isrł ad dñm dm̃
tuũ. qm̃ corrusti in iniquitate tua. ẽ olli¬

Expanded text:
 ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis pereat Samaria quoniam ad amaritudinem concitavit Dominum suum in gladio pereat parvuli eorum elidantur et fetae eius discindantur convertere Israhel ad Dominum Deum tuum quoniam corruisti in iniquitate tua tolli
Abbreviated transcription (Latin):
tuus exfra egyptiaidm̃ absq me nescies
t saluatorñ ẽ piet̾ me. Ego cognoui te mn
deserto. in fra solitudinis. Iuxta pascua su
a adimpleti sunt ⁊ saturati. ⁊ eleuaueĩt
cor suũ ⁊ obliti ft̾ mei. Et ero eis qͣiͣ leena ci¬
sic̃ pardꝰ in uia assyrioꝵ. occurram eis qͣi
ursa raptis catulis. ⁊ dirumpam int̾iora¬

Expanded text:
Aegypti et Deum absque me nescies et salvator non est praeter me ego cognovi te in deserto in terra solitudinis iuxta pascua sua et adimpleti sunt et saturati elevaverunt cor suum et obliti sunt mei et ero eis quasi leaena sicut pardus in via Assyriorum occurram eis quasi ursa raptis catulis et disrumpam int
Abbreviated transcription (Latin):
me auxilium tuũ. ubi ẽ rex tuus maxime
nc̃ saluet te in õib urbib tus. ⁊ iudices tu¬
i de quib dixisti ⁊ damͥ regem ⁊ pncipes. Da¬
botibi regem in furores meo. ⁊ auseram in
indignatõne mea. Colligata ẽ inquitas
efframi. absconditum pecc̃m eiꝰ. Dolores ꝑ¬
turientis uenient ei. ip̃e filiꝰ ñ sapienꝰ. Nc̃
ñ stabit in ꝯtrit᷑one filioꝵ. de manu mor

Expanded text:
ex tuus? maxime nunc salvet te in omnibus urbibus tuis, et judices tui, de quibus dixisti: Da mihi regem, et principes. Dabo tibi regem in furore meo, et auferam in indignatione mea. Colligata est iniquitas Ephraim, absconditum peccatum ejus. Dolores parturientis venient ei: ipse filius non sapies: nunc enim non stabit in contritione filiorum. D
Abbreviated transcription (Latin):
tium iuastiatem multiplicat. ⁊ fedꝰ cũ
assyriis miit.⁊ oleũ in egyptũ ferebat.
Iudiciũ gͦ dñi cũ uida ⁊ uisitabo super ia¬
cob iuxta uias eiꝰ ⁊uixta adinuent̾õnes
eiꝰ reddet ei.
In ut̾o supplantauit¬

Expanded text:
ultiplicat et foedus cum Assyriis iniit et oleum in Aegyptum ferebat iudicium ergo Domini cum Iuda et visitatio super Iacob iuxta vias eius et iuxta adinventiones eius reddet ei in utero subplantavit
Abbreviated transcription (Latin):
onis. uenert dies retributõis. Scito te isrł
stultum ꝓpham. insanũ uirũ spuitalem.
spt̾ multitudinẽ iniquitatis tue. ⁊ multi¬
tudo amentie speculator effraym cum do
meo. ꝓpħ̃a laq̃us rune st̃s ẽ suꝑomnes
uias eius. in sania in domo dei eius. ꝓfun¬
depeccau̾unt sic̃ indieb gabaa. Recorda¬
bitur iniquitates eoꝵ ⁊ uisitabit peccata
eoꝵ. Quasi uuas in desertt inueni iftł. qi

Expanded text:
is scitote Israhel stultum prophetam insanum virum spiritalem propter multitudinem iniquitatis tuae et multitudo amentiae speculator Ephraim cum Deo meo propheta laqueus ruinae super omnes vias eius insania in domo Dei eius profunde peccaverunt sicut in diebus Gabaa recordabitur iniquitatis eorum et visitabit peccata eorum qua
Abbreviated transcription (Latin):
diendo. fornicatio ⁊ unũ ⁊ ebrietas aufert
cor. Ppłs meus in ligno suo int̾rogauit. ⁊ ba¬
culiis eius annuntiabit ei. Sp̃c ent̃ fornca¬
tionum decepit eos. ⁊ fornicati ft̃ a deosuo.
Sirꝑ capita montiũ sacrificabant. ⁊ suꝑ col¬
lesz accendebant thimiama. subtus q̃rtum
⁊ populumatherebintum. qr bonaerat ũ¬
bra euis. Ideo fornicabunt᷑ filie ur̃e. ⁊ sporise

Expanded text:
diendo fornicatio et vinum et ebrietas aufert cor populus meus in ligno suo interrogavit et baculus eius adnuntiavit ei spiritus enim fornicationum decepit eos et fornicati sunt a Deo suo super capita montium sacrificabant et super colles accendebant thymiama subtus quercum et populum et terebinthum quia bona erat umbra eius ideo fornicabuntur filiae vestrae