comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tu uero repulisti et de ¶fidelis.¬
spexisti. distulisti Chustũ tuũ.
Auertisti testamentum ser-¬
ui tui: prophanasti in ter¬
ra sanctuarium eius.
Destruxisti oẽs sepes eius. po¬
suisti firmantũ eiꝰ formidiẽ.
Diripuerũt eum om̃es tran¬
seuntes uiam: factus est op
mentium eum: letificasti
omnes inimicos eius.
Auertisti aduitorium gla
tus ei in bello.
Destruxisti eũ ab emũdatõe:¬

Expanded text:
tu vero reppulisti et despexisti distulisti christum tuum evertisti testamentum servi tui profanasti in terram sanctuarium eius destruxisti omnes sepes eius posuisti firmamenta eius formidinem diripuerunt eum omnes transeuntes viam famentium eum, laetificasti omnes inimicos ejus; avertisti adjutorium gladtus ei in bello. » « Destruxisti eum ab emundatione
Abbreviated transcription (Latin):
In eternũ seruabo illi mise¬
ricordiam meã: et testamen-¬
tum meũ fidele ipsi. S¬
Et ponam in seculũ seculi
semen eius: et thronũ eius
sicut dies cȩli.
Si ciĩt dereliquerint filii eiꝰ
legem meam: et in iudiciis
meis non ambulauerint.
Si iusticias meas prophanci¬
uerint: et mandata meci nõ
custodierint.

Expanded text:
ernum seruabo illi misericordiam meam et testamentum meum fidele illi et ponam in saeculum saeculi semen eius et thronum eius sicut dies caeli. si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et mandata mea non custodierin
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ tu es et in beneplacito tuo
exaltabitur cornu nostrũ
Quia dñi est assũptio nr̃a. et
scincti I srael regis nostri.
Tunc locutus es in uisione sã¬
ctis tuis. et dixisti. Posui adiu¬
torium in potente: et exaltaui
electum de plebe mea.
Inueni Dauid seruũ meũ . o¬

Expanded text:
eorum tu es, et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum. Quia Domini est assumptio nostra, et sancti Israel regis nostri. Tunc locutus es in visione sanctis tuis, et dixisti, Posui adjutorium in potente, et exaltavi electum de plebe mea. Inveni David servum meu
Abbreviated transcription (Latin):
meis. uiraui Dauid seruo meo.
Usq ĩ eternũ p̃parabo semẽ tuũ.
Et edificabo in generatiõe et
genercitionẽ sedem tuam.
Confirebũtur cȩli mirabilici
tua domine: etenĩ ueritatem
tuã in ecclesia sanctorum.
Quoniã quis in nubibus e¬
quabitur domino: similis erit
deo in filiis dei.
Deus qui glorificatur in cõci¬
lio sanctorum : magnus et
terribilis super omnes qui in
circumitu eius sunt.
Dñe deus pirtutũ. quis simi¬
lis tibi : potens es domine. et
ueritas tua in circũitu tuo
ãt fluctuũ eius tu mitigas E
Tu hũilicsti sicut pulneratũ su¬
perbũ: in brachio uirtutis tue
dispersisti inimicos tuos.
Tui sũt celi et tuai est terra. or¬
bem terre et plenitudinẽ eius
tu fundasti: aquilonem et ma¬
re tu creasti.
Thabor et Hermon in nomi¬
ne tuo exultabunt: tuũ bra¬
chium cum potencia.
Firmetur manus tuci. et exal¬
tetur dextera tua: iusticia ⁊ iu¬
ditiũ p̾rȩparatio sedis tue
misericordia et ueritas prece-

Expanded text:
David servo meo, usque in aeternum praeparabo semen tuum. Et aedificabo in generationem et generationem sedem tuam. Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine, etenim veritatem tuam in Ecclesia sanctorum. Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, similis erit Domino in filiis Dei. Deus qui glorificatur in consilio sancmetuendus super omnes, qui in circuitu eius sunt. Domine Deus virtutum, quis similis tibi  potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.  fluctuum ejus tu mitigas. Tu humiliasti sicut vulneratum superbum, in brachio virtutis tuae dispersisti inimicos tuos. Tui sunt coeli, et tua est terra, orbem terrae et plenitudinem ejus tu fundasti, aquilonem et mare tu creasti. Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt, tuum brachium cum potentia. Firmetur manus tua et exaltetur dextera tua, justitia et judicium praeparatio sedis tuae. Misericordia et
Abbreviated transcription (Latin):
et iusticiã: nõ tra¬
das me calumni¬
antibus me
Suscipe seruũ tuũ in bonũ:
nõ calumniẽtur me superbi.
Oculi mei de fecerũt in salu¬
tare tuum: et in eloquium
iusticie tue.
Stis cum seruo tuo secundũ
misericordiam tuam: et iu¬
stificationes tuas doce me.
Seruus tuus sum ego: da
mihi intellectum.ut sciam
testimonia tua.
Tempus faciendi dñe: dissi¬
pauerunt legem tuam
Ideo dilexi mandata tuci su¬
per aurũ et toparion.
Proprereci ad oĩa mandata
tua dirigebar: oem̃ uiam ini

Expanded text:
et justitiam, non tradas me calumniantibus me. Suscipe servum tuum in bonum, non calumnientur me superbi. Oculi mei defecerunt in salutare tuum, et in eloquium justitiae tuae. Fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam, et justificationes tuas doce Servus tuus sum ego, da mihi intellectum ut sciam testimonia tua. Tempus faciendi, Domine; dissipaverunt legem tuam. Ideo dilexi mandata tua super aurum et topazion. Propterea ad omnia mandata tua dirigebar: omnem viam ini
Abbreviated transcription (Latin):
pro pr̃ib: sed unusquisq pro pec¬
cato suo morietur. Nõ peruertes
iudiciũ aduene et pupilli. nec
cuiferes pignoris loco uidue uesti-¬
mentũ. Meñto ꝙ seruieris in E¬
gypto. et eruerit te dñs tuus ĩde.
Idcirco precipio tibi ut facias hãc
rem. Qñ messueris segetẽ in a¬
gro tuo. et oblitus manipulũ re-¬
liqueris. nõ reuerteris ut tollas
illũ: sed aduenã. et pupillũ. et
piduã auferre patieris. ut bñdi¬
sat tibi dñs deus tuus in oĩ oꝑe
manuũ tuarũ. Si fruges college¬
ris oliucirũ. quicq̃d remãserit in
arborib. nõ reuerteris ut colligaᷤᷤ
sed relinques aduene. pupillo. cic
bidue. Si uindemiciueris uineã
tuã. nõ colliges remanẽtes race¬
mos. sed cedent in usus aduene

Expanded text:
pro patribus sed unusquisque pro suo pecpro patribus sed unusquisque pro suo peccato morietur non pervertes iudicium advenae et pupilli nec auferes pignoris loco viduae vestimentum memento quod servieris in Aegypto et eruerit te Dominus Deus tuus inde idcirco praecipio tibi ut facias hanc rem quando messueris segetem in agro tuo et oblitus manipulum reliqueris non reverteris ut tollas eum sed advenam et pupillum et viduam auferre patieris ut benedicat tibi Dominus Deus tuuspanibus . » « Si fruges collegeris olivarum, quidquid remanserit in arboribus, non reverteris ut colligas: sed relinques advenae, pupillo ac viduae. Si vindemiaveris vineam tuam, non colliges remanentes racemos, sed cedent in usus advenae
Abbreviated transcription (Latin):
lepre.sed facies quetũq docuerĩt
te scicerdotes Leiutici generis iux-¬
ra id qd̃ prȩcepi eis. et imple soli¬
cite. Mementote que fecerit dñs
deus pester Marie in uia cũ egre¬
deremĩ de Egypto. Cũ repetes ci
ꝓximo tuo rem aliquã. quã de¬
bet tibi. nõ ingredieris domũ eiꝰ.
ut pignus auferas: sed stabis fo¬
ris. et ille tibi ꝓferet qd̃ habueĩt.
Sin cĩt pauper est. nõ pernoctabͥ
apud te pignus. sed statim redde
ei ante solis occasũ: ut dormiẽs
in uestimẽto suo. bñdicat tibi.
et habeas iusticiã corã dño deo
tuo.Non negribis mercedẽ irdi¬
gentis et pauperis frĩs tui. siue
aduene qui recũ moratur in rer-¬
ra. et intra portas tuas est: sed
ecidẽ die reddes ei pretiũ laboris
sui cinite solis occasũ. quia pau¬
per est. et ex eosustentat ammã
sucĩ:. ne clcunet contra te ad dñz.
et reputetur tibi in pcc̃m. Non
occidentur pr̃es profiliis. nec filii

Expanded text:
leprae sed facies quaecumque docuerint leprae sed facies quaecumque docuerint te sacerdotes levitici generis iuxta id quod praecepi eis et imple sollicite mementote quae fecerit Dominus Deus vester Mariae in via cum egrederemini de Aegypto cum repetes a proximo tuo rem aliquam quam debet tibi non ingredieris domum eius ut pignus auferas sed stabis foris et ille tibi proferet quod habuerit sin autem pauper est non pernoctabit apud te pignus sed statim reddes ei ante solis occasum ut dormiens in vestimento suo benedicat tibi et habeas iustitiam coram Domino Deo tuo non negabis mercedem indigentis et pauperis fratris tui sive advenae qui tecum moratur in terra et intra portas tuas est sed eadem die reddes ei pretium laboris sui ante solis occasum quia pauper est et ex eo sustentat animam suam ne clamet contra te ad Dominum et reputetur tibi in peccatum non occidentur patres pro filiis nec filii
Abbreviated transcription (Latin):
buerit eã. et nõ in¬
uenerit grãm cinre¬
oculos eius ꝓpter aliquã foedi-¬
tatẽ: scribet libellũ repudii. et
dabit in manu illius. et dimit¬
tet eã de domo suci. Cũq egressa
alterũ maritũ duxerit. et ille qͦ
oderit eã. dederitq ei libellũ repu¬
dii. et dimiserit de domo suci. uel
certe mortuus fuerir: nõ poterit
prior maritus recipere et̃ in ux¬
orem: qui ci polluta est, et abo¬
minabilis fcã est corã dño: ne
peccare facias terrã tuã quã do¬
minꝰ deus tuus tradiderit tibi
nuper uxorẽ. non procedet ad
belsũ. ne ei quippiã necessitatis
iniũgetur publice. sed pacabit
absq culpa domui sue. ut uno
cumo letetur cũ uxore sua. Non
accipies locopignoris inferiorẽ
et superiorẽ molã: quia aiãm
suã apposuit tibi. Si dep̃hensus
fuerit homo solicitans frem suũ
de filiis Israel. et uendito eo cicce-¬
perit pretiũ: interficietur. et au-¬
feres malũ de medio tui. Obser-¬
ua diligẽter ne incurras plagã

Expanded text:
buerit eam: et non invenerit gratiam in conspectu ejus propter aliquam foeditatem, scribet libellum repudii, et dabit in manus ejus; et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit; et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam in uxorem: quia polluta est, et abominabilis facta est coram Domino. Ne peccare facias terram tuam, quam Dominus Deus tuus tradidit tibi nuper uxorem, non procedet ad bellum, nec ei quidpiam necessitatis injungatur publice, sed vacabit absque culpa domui suae ut uno anno laetetur cum uxore sua non accipies loco pignoris inferiorem et superiorem molam quia animam suam adposuit tibi si deprehensus fuerit homo sollicitans fratrem suum de filiis Israhel et vendito eo accipiens pretium interficietur et auferes malum de medio tui observa diligenter ne incurras in plagam
Abbreviated transcription (Latin):
tata est eci am¬
ma mea.
Declaratio sermonũ tuoꝵ i
spiritum: quia mandata
Aspice in me et misere mer
secundum iudicium diligẽ¬
tium nomen tuum.
Gressus meos dirige scdm
eloquiũ tuũ: et nõ domine¬
tur mei õnis iniusticia¶
Redime me a calũniis hoĩꝵ¬

Expanded text:
tata est anima mea. Declaratio sermonum tuorum dtraxi spiritum  quia mandata Respice in me, et miserere mei  secundum iudicium diligentium nomen tuum. Gressus meos dirige secundum eloquium tuum  ut non dominetur mihi omnis iniustitia. Erue me a calumniis ho
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓtegã orbẽ istã ꝓpter me. et ꝓp¬
ter  Dauid seruũ meũ. Dixitq t̾sa¬
ias. Afferte massã ficorũ. Quã cũ
attulissẽt. et posuissẽt suꝑ ultus
eius. curatus est. Dixerat ãt Ez e¬
chicis ad Escuã Qd̃ erit signũ q̃¬
a dñs me sancibit. et quia ascen¬
surus sũ die tercia templũ dnĩ:
Cui ait Escucis. Hoc erit signũ a
quẽ locutus est: uis ut ascendat
umbra decẽ lineis. an ut reuertti¬
tur totidẽ gradibꝰ: Et ait. R̃ ⁊̃ e¬
chias. Facile est umbrã crescere
as. quib iã descẽderat in horolo¬
gio dichaꝵ. retrorsũ decẽ gradib.
In tpe illo misit Berodach Bala¬
dan filius Baladan rex Babyloni¬
orũ. literas et munera ad x̃zechiã:
audierat enĩ ꝙ egrotasset Erechi¬
as. Letatus est ciuitẽ in cduẽtu eo¬
rũ Ezechicis. et ostẽdit eis domũ¬

Expanded text:
pter me et propter David servum meum dixitque Esaias adferte massam ficorum quam cum adtulissent et posuissent super ulcus eius curatus est dixerat autem Ezechias ad Esaiam quod erit signum quia Dominus me sanabit et quia ascensurus sum die tertio templum Domini cui ait Esaias hoc erit signum a quem locutus est vis ut accedat umbra decem lineis an ut revertatur totidem gradibus et ait Ezechias facile est umbram crescere as quibus iam descenderat in horologio Ahaz retrorsum decem gradibus in tempore illo misit Berodach Baladan filius Baladan rex Babyloniorum litteras et munera ad Ezechiam audierat enim quod aegrotasset Ezechias laetatus est autem in adventum eorum Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
et domũ uasorũ suorũ. et oĩa que
habere poterat in thesciuris suis.
eis Ezechias in domo sua. et in oĩ
ptãte sua. Uenit ãt Escuas ꝓph̃a
ad regẽ Ez echiã. dixitq ei. Quid
dixerũt uiri istiꝰ aut uñ penerũt

Expanded text:
et domum vasorum suorum, et omnia quae habere poterat in thesauris suis. Neis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. Venit autem Isaias propheta ad regem Ezechiam, dixitque ei: Quid dixerunt viri isti?
Abbreviated transcription (Latin):
rũt in domo tuci; Ait e̾⁊ echics
Dĩa quecũq sũt in domo meci.
uiderũt: nihil est qd̃ nõ mõstra¬
uerĩ eis. in thesciuris meis. Di¬
xit itaq Ẽscuas Ez echie. Audi
sermonẽ dñi. Ecce dies peniẽt
et auferẽtur oĩai que sũt in do-¬
mo tua. et que cõdiderũt pr̃es
tui usq in diem hãc. in Baby¬
lonẽnõ remanebit quicqmͣ. ait
dñs. Sed et de filiis tuis qui egre¬
diẽtur ex te, quos generabis. tol¬
lẽt. et erũt eunuchi in palciciore¬
gis Babylonis. Dixitq x̃⁊ echias
ad Escuã. Bonus sermo dñi. quẽ
locutus est: sit pax et ueritas in-
dieb meis. Reliqua cĩt sermonũ
E echie. et oĩs fortitudo eius. et
quõ fecerit piscinã. et aque duc¬
tũ. et introduxerit aquas in cii¬
tatẽ nõne hec scripta sũt ĩ libro
sermonũ dierũ regũ Iuda: Dor¬
miuitq Ez echias cũ prĩb suis¬

Expanded text:
hias omnia quae sunt in domo mea viderunt nihil est quod non monstraverim eis in thesauris meis dixit itaque Esaias Ezechiae audi sermonem Domini ecce dies venient et auferentur omnia quae sunt in domo tua et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc in Babylone non remanebit quicquam ait Dominus sed et de filiis tuis qui egredientur ex te quos generabis tollentur et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis dixit Ezechias ad Esaiam bonus sermo Domini quem locutus est sit pax et veritas in diebus meis reliqua autem sermonum Ezechiae et omnis fortitudo eius et quomodo fecerit piscinam et aquaeductum et introduxerit aquas in civitatem nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda dormivitque Ezechias cum p
Abbreviated transcription (Latin):
corãte in ueritate. et incorde ꝑfe¬
cto. et qd̾ placitũ est corã te fẽce¬
rĩ. Fleuit itaq Rzechias fletu
magno. Et anteq̃ egrederet᷑. E¬
seuas mediã partẽ aitrii. factus
est sermo dnũi ad eũ. dicẽs. Reuerte¬
re. et dic Erechie duci ppłi mei. Hec
dicit dñs deus Dauid prĩs tui. Audi¬
ui oroẽm tuã. ⁊ uidi lachrymãtuã.
ecce sainai te, die tercio ascẽdes tẽ¬

Expanded text:
n veritate: et corde perfecto: et quod placitum est coram te fecerim. Flevit itaque Ezechias fletu magno. Et antequam egrederetur Esayas mediam partem atrii: factus est sermo Domini ad eum dicens. Revertere: et dic Ezechie duci populi mei: Hec dicit Dominus Deus David patris tui. Audivi orationem tuam: et vidi lachrymas tuas: et ecce sanavi te: et
Abbreviated transcription (Latin):
impius deũ: dixit enim in
corde suo. Non requiret.
Dides quoniã tu laborem et
dolorem consyderas: ut tradaᷤ
eos in manus tucis.
Tibi derelictus est pauper:
orphano tu eris adiuitor.
Contere brachiũ pcc̃oris et
maligni: queretur peccatũ il¬

Expanded text:
impius Deum?  dixit enim in corde suo: Non requiret Deus. Vides quoniam tu laborem, et dolorem consideras  ut tradas eum in manibus tuis. Tibi derelictus est pauper  pupillo tu eris adiutor. Conteres brachia peccatoris, et maligni  requiretur de
Abbreviated transcription (Latin):
bus cũ equitib in u̾ture magna.
et obtinuit oem̃ tiuitatẽ. et dem̃
inhabitantẽ terrã. De uniu̾sis
aũt orbib. assũpsit sibi cuxili¬
arios uiros fortes. et electos ad
illis incubuit. ut pniuerscirũ ur¬
biũ habitatores pr̃ĩcipes ⁊ hono¬
rati simul cũ popłis exirent in
obuiã uenienti. excipiẽtes eũ cũ
coronis et lãpadibus ducẽtes cho¬
ros in tympanis et tibiis. Nec is-
ta tñ facientes. ferotitarẽ eius pec-¬
tous mitigure potuerũt. Nam ⁊
ciuitates eorũ destruxit. et lucos
eorũ extidit. Preceperat enĩ illi
Nabuchodonosor rex. ut oẽs deos
terrȩ exterminaret: uidelicet ut
ipse solus diceretur deus ab his
nationibꝰ quȩ potuissent Holo-¬
fernis potencia subiugari. Per¬
trãsiens aũt Syriã Sobal et oem̃
uenit ad Idumeos in terrã Ga¬
baci. accepitq ciuitares eoiũ. ⁊ se¬
dit ibi per trigĩta dies. in quib
diebus adunari precepit uniuer¬

Expanded text:
bus cum equitibus in virtute magna, bus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliariillis incubuit ut universarum urbium habitatores, principes et honorati simul cum populis, exirent in obviam venienti, excipientes eum cum coronis et laros in tympanis et tibiis. Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem Syriam Sobal, et omnem venit ad Idumaeos in terram Gabaa, accepitque civitates eorum, et sedit ibi per triginta dies, in quibus diebus adunari praecepit univer
Abbreviated transcription (Latin):
scta. õnesq arbores et umeas
fecit incidi. et cecidit timor illius
suꝑ oẽs ĩhabitãtes terrã. Cap: i
Unc miserũt legatoᷤᷤ¬
suos onuier sarũ or¬
biũ. ac prouĩciarũ re¬
ges ac pũcipes. Syue
scilicer et mesopotamie. et Syriȩ
Sobal et Lybie. atq Cilicie. qui ue¬
nientes ad Holofernẽ. dixerũt. De-¬
sincit indignatio tua circa nos. me¬
lius est enĩ. ut piuẽtes seruiamꝰ
Nabuchodonosor regi magno. et
subditi simus tibi. qmͣ moriẽtes
cũ interitu nr̃o ip̃i seruitutis nr̃e
dãna patiamur. Dĩs cuuitas no¬
stra. õnisq possessio. oes mõtes.
et colles. et campi. et armẽta bo¬
um. gregesq ouiũ et caprarum.
equorũq et camelorũ. et oniuer¬
se facultates nr̃e atq familie in
conspcũ tuo sunt. sint õnia sub
lege tua. Nos etiã et filii nri. ser¬
uitui sumus. Ueni nobis pacificꝰ
dñs. et utere seruicio nr̃o sicut pla-¬
cuerit tibi. Tunc de scẽdit de mõti¬

Expanded text:
sata, omnesque arbores et vineas sata, omnesque arbores et vineas fecit incidi: et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram.  Cap. III. Tunc miserunt legatosuos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subcum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamur. Omnis civitas nostra, omnisque possessio, omnes montes, et colles, et campi, et armenta boum, gregesque ovium, et caprarum, equorumque et camelorum et universae facultates nostrae, atque familiae, in conspectu tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de monti
Abbreviated transcription (Latin):
parciri constituit. Aurũ uero et
cirgentũ. de domo regis assũp̃sit
multũ nimis. Et profectus est
ip̃e et oĩs exertitus: cũ quadugis
et equitib. et sagutariis. qui coo¬
peruerũt faciẽ terre. sicut locustȩ.
Cũq pertrãsisset fines Assyuoꝵ
uenit ad magnos mõtes Ange.
qui sunt a sinistro Cilicie. ascen¬
ditq oĩa castella eorũ, et obtimu¬
it oem munitionẽ. Effregit aũt
tiuitatẽ opinatissimã Melochi.
predauitq õnes filios Tharsis i
Chellon. Et trãsiuit Ruphraten.
et uenit in Mesopotamiã: et frẽ¬
git õnes ciuitares excelsas quȩ
errnt ibi. a torrente Mambre. us¬
q quo ꝑueniaitur ad mare: et os¬
cupauit termĩos eius. a Cilicia
uiq ad fines I ciphech qui sunt
cid austrũ. Adduxitq õnes filios
madian. et predauit oem locupli¬
tationẽ eoꝵ. om̃esq resistentes
sibi occidit in ore gladii. E̾t post
hec descẽdit in campos Damasti
in dieb messis. et succẽdit õma

Expanded text:
parari constituit. Aurum vero et parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitque omnes filios Tharsis, et Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes filios Madian, et praedavit omnem locupletationem eorum, omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii. Et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis, et succendit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est uerbũ in domo Nabucho¬
donosor regis Assyriorũ. ut de¬
fenderet se. Bocauitq oẽs ma¬
iores. õnesq duces. et bellato-¬
res suos. et habuit cũ eis mys¬
teriũ consilii sui. Dixitq cogi¬
tatoem suã in eo esse, ut õem
terrã suo subingaret imperio.
Qd̾ dictũ cũ placuisset om̃ib.
uocauit Nabuchodono sor rex
Holofernẽ principẽ miliciȩ su
e. et dixit ei. Egredere aduersũ
om̃e regnũ occidentis: et cõtra
eos precipue qui cõtempserũt
imperiũ meũ. Non parcet ocu¬
lus tuus ulli regno. oem̃q ur¬
bẽ munitã subiugabis mihi.
Tũc holo fernes uocauit duces.
et ingr̃atus u̾tutis Assyuorũ: et
dinumerauit piros in expeditõe
sicut precepit ei rex. centũ uigĩti
millia peditũ pugnatorũ. et equi-¬
tes scigittarios duodecĩ millia.
Dem̃q expeditoẽm suc̃ fecit pre
bus sufficerent copiose: boum
quoq cirmẽta. gregesq ouiũ. quo¬
rũ non erat numerus. Frumen¬
tũ ex õni Syria in transitu suo

Expanded text:
erbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se. Vocavitque omnes majores natu, omnesque duces et bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suersus omne regnum Occidentis, et contra eos praecipue, qui contempserunt imperium meum. Non parcet oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subjugabis mihi. Tunc Holofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum viginti millia peditum pugnatorum, et equitum sagittariorum duodecim millia. Omnemque expeditionem suam fecit praeibus sufficerent copiose, boum quoque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo
Abbreviated transcription (Latin):
larẽtur. Rũq eleuassent ꝓcul
oculos suos. nõ cognouerunt
eũ. Et exclamãtes plorauerunt
scissisq pestibus sparserũt pul-¬
uerẽ super caput suũ in cȩlũ.
Et sederũt cũ eo in terra. septẽ
diebus et septẽ noctib: et nẽo
loquebatur ei uerbũ. Uidebãt

Expanded text:
tur. Cumque levassent procul oculos suos, non cognoverunt eum, et exclamantes ploraverunt, scissisque vestibus, sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus et septem noctibus, et nemo loquebatur ei verbum; videbant
Abbreviated transcription (Latin):
eis. dicens. Ascendite de Iordane.
Cũq ascendissent portãtes circã
foederis dnĩ. et siccã humũ calca¬
re coepissent. reuerse sũt cique in
alueũ suũ. et fluebant sicut cuite
consueuerãt. Popłs aũt ascẽdit
de Iordane decimo die mensis pri-
nu. et castrametati sũt in Galga¬
lis contra orientalẽ plagã urbis
Iericho. Duodecĩ quoq lupides.
quos de Iordanis alueo sumpse¬
rant. posuit Iosue in Galgalis.
et dixit ad filios I srael. Quãdo in¬
terrogauerĩt filii urĩ tras patres
suos. et dixerint eis. Quid sibi
citq dicetis. Per cirentẽ cilueũ trã¬
suuit I srael Iordanẽ istũ. siccante
dño deo ur̃o aquas eius in cõspec-
tu ur̃o. donec transiretis: sicur fe
cerat prius in mari rubro. quod
siccauit donec trãsiremus: ut di¬
scant õnes terrarũ pplĩ fortissi¬
mã dñi incinũ. et ut uos tuea.¬

Expanded text:
s dicens ascendite de Iordane cumque ascendissent portantes arcam foederis Domini et siccam humum calcare coepissent reversae sunt aquae in alveum suum et fluebant sicut ante consueverant populus autem ascendit de Iordane decimo mensis primi die et castrametati sunt in Galgalis contra orientalem plagam urbis Hiericho duodecim quoque lapides quos de Iordanis alveo sumpserant posuit Iosue in Galgalis et dixit ad filios Israhel quando interrogaverint filii vestri cras patres suos et dixerint eis quid sibi atque dicetis per arentem alveum transivit Israhel Iordanem istum siccante Domino Deo vestro aquas eius in conspectu vestro donec trcerat prius in mari Rubro, quod siccavit donec transiremus: ut discant omnes terrarum populi fortissimam Domini manum, et ut vos timea
Abbreviated transcription (Latin):
Isit ig̃e Iosue filius¬
Nun de Setim duos
uiros exploratores ĩ
abscondito: et dixit
eis.Ite. et consyderate terrã. urbẽ¬
q Iericho. Qui pergẽtes ingressi
sunt domũ mulieris meretritis.
noĩe Racib et quieuerũt apd̃ eã.
Nunticitũq est regi I ericho. et di
ctũ. Ecce uiri ingressi sũt huc per
noctẽ de filiis Iseciel. ut explora¬
rent terrã. Misitq rex Iericho ad
ros qui uenerũt adte. et ĩgressi

Expanded text:
isit ergo Josue filiusNun de Setim duos viros exploratores in abscondito: et dixit eis: Ite, et considerate terram, urbemque Jericho. Qui pergentes ingressi sunt domum mulieris meretricis, nomine Rahab, et quieverunt apud eam. Nuntiatumquectum: Ecce viri ingressi sunt huc per noctem de filiis Israel, ut explorarent terram. Misitque rex Hiericho ad ros qui venerunt ad te, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde autem in nouo restamẽto
probare poterunt assup̃ta testimo-¬
nia que in libris ueteribus nõ ha¬
bentur: Hec dicimus. ne õnino ca-¬
lũmantibus tacere uideamur. Ce¬
terũ post sancte Paule dormitionẽ
cuiꝰ pita. uirtutis exemplũ est: et
hos libros quos enstochio uirgini
Chusti negare non potui: decre¬
iumꝰ dumn spiritus hos regit ar¬
tus. proph̾arũ explanationi in¬
cumbere: et omissum iam diu
opus. qucsi quodã postliminio
repetere: presertim cum et admi¬
rabilis sanctusq uir Pamma¬
chius. hoc idem literis flagitet:
et nos ad patriam festinantes.
mortiferos syrencirũ cantus sur¬
da debeamus aure transire.

Expanded text:
Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire.
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ tuũ. et pactũ tuũ seruaue¬
rũt. iudicia tuci ꝯ Iacob et legẽ
tuã o Isrł: ponẽt thymicima in
furore tuo. et holocciustũ super
altare tuũ. Bñdic dñe fortitudi¬
ni eius. et opamanuũ illiꝰ sus¬
cipe. Percutt dorsci ĩimicoꝵ eius:
et qui oderũt eũ nõ consurgant.
Et Benicunĩ cut. Amãtissimꝰ dñi
habitabit cõfidenter in eo:qua-¬
si in thalaimo tota die morcibi-¬
tur. et ĩter humeros illius requi¬
escet. Ioseph quoq cut. De bene-¬
dcõe dñi terra eius. de poms ce¬
li. et rore. atq abysso subiacẽtẽ.
De ponus fructuũ solis ac lune.
de uertice antiquorũ mõtiũ. De
ponus colliũ eternorũ. et de fru-¬
gib terre. et d̾e plenitudĩe eius.
Benedc̃o illius. qui apparuit ĩ
rubo. ueniat super caput Ioseph.
et super uertitẽ nar arei ĩter fra-¬
tres suos. Qucisi prĩogẽit tau

Expanded text:
uum et pactum tuum servaverunt iudicia tua o Iacob et legem tuam o Israhel ponent thymiama in furore tuo et holocaustum super altare tuum benedic Domine fortitudini eius et opera manuum illius suscipe percute dorsa inimicorum eius et qui oderunt eum non consurgant et Beniamin ait amantissimus Domini habitabit confidenter in eo quasi in thalamo tota die morabitur et inter umeros illius requiescet Ioseph quoque ait de benedictione Domini terra eius de pomis caeli et rore atque abysso subiacente de pomis fructuum solis ac lunae de vertice antiquorum montium de pomis collium aeternorum et de frugibus terrae et plenitudine eius benedictio illius qui apparuit in rubo veniat super caput Ioseph et super verticem nazarei inter fratres suos quasi primogeniti tau
Abbreviated transcription (Latin):
dei filiis I srciel ante
mortẽ suã. Et ait.
Dñs de Sina ueĩt, et de Seir ortus
est nobis:apparuit de mõte Pha-¬
ran. et cũ eoscõꝵ nullia. In dextẽa
eius igneci lex. Dilexit ppłos. oẽs
scĩ in manu illiꝰ sũtz et qui cippro¬
pinquãt pedib eius. accipient
de doctrina illiꝰ. Legẽ precepit no¬
bis Moyses hereditatẽ multitu¬
dĩs Iacob. Erit apud rectissimũ
rex. cõgregatis p̾ncipib ppłi cũ
tribub Isrł. Biuat Ruben. ⁊ nõ
moriatur. et sit paruus innũero.
hec est Iude bñdictio. Audi dñe
pocẽ Iude. et ad populũ suũ inrro¬
duc eũ: manus eius pugnabũt
pro eo. et adiutor illius contra aid.¬
uersarios eius erit. Leui quoq
ait. Perfectio tua. et doctrĩa tuci¬
a uiro scõ tuo. quẽ probasti in
tentatõe. et iudicasti ad aquas
cõtradcoĩs. Qui dixit patri suo.
et mri sue. Nescio uos: et frĩb
suis. Ignoro illos: et nescierũt¬

Expanded text:
Dei, filiis Israel ante mortem suam, et ait: Dominus de Sinai venit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan, et cum eo sanctorum millia. In dextera ejus ignea lex. Dilexit populos, omnes sancti in manu illius sunt: et qui appropinquat pedibus ejus, accipient de doctrina illius. Legem praecepit nobis Moses, haereditatem multitudinis Jacob. Erit apud rectissimum rex, congregatis principibus populi cum tribubus Israel. Vivat Ruben, et non moriatur, et sit parvus in numero. Haec est Judae benedictio: Audi, Domine, vocem Judae, et ad populum suum introduc eum manus eius pugnabunt pro eo et adiutor illius contra adversarios eius erit Levi quoque ait perfectio tua et doctrina tua viro sancto tuo quem probasti in Temptatione et iudicasti ad aquas Contradictionis qui dixit patri suo et matri suae nescio vos et fratribus suis ignoro illos
Abbreviated transcription (Latin):
sicut caseum me coagulasti:
Pelle et carnibꝰ uestisti me, os
sibus et nerus cõpegisti me.
Uitam et misericordiã tribu¬
isti mihi. et uisitatio tuai custo¬
diuit spiritum meum.
licet hec celes in corde tuo. tñ
scio quia uniu̾sorũ meminei̾s.
Si peccaui, et ad horã peꝑcisti
mihi. cur ab iniquitate mea
mundũ me esse non pateris:
Et si ĩpius fuero. ue mihi est:
et si iustus. nõ leuabo caput. sa¬
turatus afflictõe et miseria
Et propter superbiam quasi
leenam capies me, reuersusq
mirabiliter me crucias.S
Instauras testes tuos cõtra
me. et multiplicas iram tuã
ciduersũ me. ⁊ poene militãt in
Quare de uuluci eduxi ¶me.¬
sti me: qui utinã consũp̃tus

Expanded text:
coagulasti? Pelle et carnibus vestisti me, et ossibus et nervis compegisti me: Vitam et misericordiam tribuisti mihi, et visitatio tua custodivit spiritum meum. Licet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi: cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Et si impius fuero, vae mihi est: et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Et propter superbiam quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias. Instauras testes tuos contra me, et multiplicas iram tuam adversus me, et poenae militant in me. Quare de vulva eduxisti me? qui utina
Abbreviated transcription (Latin):
erit retũ: nõ dimittet. nec derelin¬
quet te: noli tumere. nec paueas.
Scripsit itaq moy ses legẽ hãc. et
tradidit eã sacerdotib filiis Leui
qui portabãt circã foederis dnĩ. et
cunctis seniorib I srael. Precepit¬
q eis. dicẽs. Post septẽ annos an¬
no remissionis. in solẽnitate tab̾¬
naculorũ. cõuenientib cũctis ex

Expanded text:
erit tecum: non dimittet, nec derelinerit tecum: non dimittet, nec derelinquet te: noli timere, nec paveas. Scripsit itaque Moses legem hanc, et tradidit eam sacerdotibus filiis Levi, qui portabant arcam foederis Domini, et cunctis senioribus Israel. Praecepitque eis, dicens: Post septem annos, anno remissionis, in solemnitate tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
biit itaqz ⁊noyses.
et locutus est õma
uerba hec cid uniuer¬
sũ Isrcel. et dixitad
eos. Centũ uiginti annorũ sum
hodie. non possũ pltra egredi et
ingredi. presertin cũ et dñs dix¬
erit mibi. Nontransibis Iorda¬
nem istũ. Dñs ergo deus tuus
transibit ante te. ip̃e delebit oẽs
gentes has in conspcũ tuo.⁊ pos¬
sidebis eas: et Iosue iste transi¬
bit ante te. sicut locutus est dñs.
Facietq dñs eis sicut fecit Seon
et Og regib Amorrheorũ. et ter.¬
re eorũ. delebitq eos. Cũ ergo et
hos tradiderit uobis. siłiter fa-¬
cietis eis. sicut precepi uobis. Ui¬
riliter agite et confortanũ: no¬
lite tunere. nec pauectis ad cõ-¬
spectũ eorũ: quici dñs deus tuus
ip̃e est ductor tuus. et nõ dimittet
y ses Iosue. et dixit ei corã omni
Israel. Confortare, et esto robus-¬
tus: tu enĩ introduces ppłm istũ
in terrã quã daturũ se prĩb eoꝵ¬
iurauit dñs. et tu eã sorte diui
des. Et dñs qui ductor est ur. ipse

Expanded text:
biit itaque Moses, et locutus est omnia verba haec ad universum Israel, et dixit ad eos: Centum viginti annorum sum hodie, non possum ultra egredi et ingredi, praesertim cum et Dominus dixerit mihi: Non transibis Jordanem istum. Dominus ergo Deus tuus transibit ante te, ipse delebit omnes gentes has in conspectu tuo, et possidebis eas, et Josue ipse transibit ante te, sicut locutus est Dominus. Facietque Dominus eis sicut fecit Seon et Og regibus Amorrhaeorum, et terrae eorum, delebitque eos. Cum ergo et hos tradiderit vobis, similiter facietis eis sicut praecepi vobis. Viriliter agite, et confortamini: nolite timere, nec paveatis a conspectu eorum, quia Dominus Deus tuus ipse est ductor tuus, et non dimittet,avitque Moses Josue, et dixit ei coram omni Israel: Confortare et esto robustus: tu enim introduces populum istum in terram, quam daturum se juravit des. Et Dominus qui conductor vester est, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
linquã eũ. et abscondã fatiẽ meã
ab eo. et erit in deuoratoem̃: ĩue¬
Gomorrliȩ. Adamȩ et Seboim. qͣs
subuertit dñs in ira et in furore
suo: et dicent õnes gentes. Qucire
sic fecit dñs terre huic: que est hec
ira furoris eius ĩmensa. Et res¬
pondebũt. Quia dereliquerunt
pactũ dñi qd̾̃ pepigit cũ prĩbus
eorũ. qñ eduxit eos de terra Egyp¬
ti: et seruierũt diis alienis. et ad¬
orauerũt eos quos nesciebãt. et
quib nõ fuerãt attributi. idcir¬
co iratus est furor dñi cõtra tex¬
rã istã. ut induceret super eũ oĩti
maledcã. quȩ in hoc uoliũe scrip¬
ta sũt. et eiecit eos de terra sua in
irc et in furore. et in indignat õẽ
maxĩa. ꝓiecitq in terrã alienã si¬
cut hodie cõprobatur. Abscondita.
dño deo nr̃o: que maĩfesta sunt.
nobis et filiis nrĩs osq in sempi-¬
ternũ. ut faciamꝰ uniuersci legis
huius

Expanded text:
linquam eum, et abscondam faciem meam linquam eum, et abscondam faciem meam ab eo, et erit in devorationem: inveGomorrae Adamae et Seboim quas subvertit Dominus in ira et furore suo et dicent omnes gentes quare sic fecit Dominus terrae huic quae est haec ira furoris eius inmensa et respondebunt quia dereliquerunt pactum Domini quod pepigit cum patribus eorum quando eduxit eos de terra Aegypti et servierunt diis alienis et adoraverunt eos quos nesciebant et quibus non fuerant adtributi idcirco iratus est furor Domini contra terram istam ut induceret super eam omnia maledicta quae in hoc volumine scripta sunt et eiecit eos de terra sua in ira et furore et indignatione maxima proiecitque in terram alienam sicut hodie conprobatur abscondita Domino Deo nostro quae manifesta sunt nobis et filiis nostris usque in aeternum ut faciamus universa legis huius
Abbreviated transcription (Latin):
pulo cõgreguto tã uiris qͣ mulie¬
rib. paruulis et aduenis qui sũt
intra portas tuas: ut audientes
discant. et timeãt dñm deũ urm̃.
et custodiãt ĩpleantq oẽs sermo¬
nes legis huiꝰ. Filii quoq eorũ
qui nunc ignorant: ut audire pos¬
sint. et timeant dñm deũ sinũ cũc¬
tis dieb quib uersãtur in terra
ad quã uos Iordane transmisso
pergitis obtinendã. Et cut dñs
ad lnoysen. Ecce prope sũt dies
mortis tue: uoca Iosue. et state ĩ
tabernaculo testimonii.ut preci¬
piã ei. Abierũt ergo Moyses er Io¬
sue et steterũt in tabernaculo tes¬
timonii: apparuitq dñs ibi in co¬
lũna nubis que stetit in introitu
tabernaculi. Dixitq dñs ad mo¬
ysen. Ecce tu dormies cũ pũb tu¬
is. et ppłs iste cõsurgẽs fornitabit
post deos alienos in terra ad quã
ingredietur ut habitet in ec: ibi de
relinquet me. et irritũ faciet foedꝰ
qd̾ pepigi cũ eo. Et irascetur furor
meus contra eũ in die illo: et dere¬

Expanded text:
pulo congregato tam viris quam mulieribus parvulis et advenis qui sunt intra portas tuas ut audientes discant et timeant Dominum Deum vestrum et custodiant impleantque omnes sermones legis huius filii quoque eorum qui nunc ignorant audire possint et timeant Dominum Deum suum cunctis diebus quibus versantur in terra ad quam vos Iordane transito pergitis obtinendam et ait Dominus ad Mosen ecce prope sunt dies mortis tuae voca Iosue et state in tabernaculo testimonii ut praecipiam ei abierunt ergo Moses et Iosue et steterunt in tabernaculo testimonii apparuitque Dominus ibi in columna nubis quae stetit in introitu tabernaculi dixitque Dominus ad Mosen ecce tu dormies cum patribus tuis et populus iste consurgens fornicabitur post deos alienos in terra ad quam ingrrelinquet me, et irritum quod pepigi cum eo. Et irascetur furor meus contra eum in die illo, et dere
Abbreviated transcription (Latin):
pandens alas suas ad aiustrũ:
llunquid ad preceptũ tuũ e¬
leuabitur aquila. et in arduis
ponet nidum suum:
In petris incinet in prerup¬
tis silitibus cõmoratur. atq
in maccessis rupibus.
Inde contemplatur escam.
et delonge oculi eius ꝓspitiũt.
Pulli eius lambunt sang¬
uinem: et ubitunq ccidauer
fuerit. stati cidest.
Et adiecit dominus. et lo
escit ÷ utiq qui arguit deũ
debet respondere ei
Respondens autem lob.
domino dixit.
Qui leuiter locutus sum,
manum meam ponam su¬
per os meum.
Onum locutus sum. quod
utinam non dixissem. et al¬
terum. quibus ultra non ad¬
dam.

Expanded text:
pandens alas suas ad austrum? pandens alas suas ad austrum? Numquid ad praeceptum tuum elevabitur aquila, et in arduis ponet nidum suum? In petris manet, et in praeruptis silicibus commoratur, atque inaccessis rupibus. Inde contemplantur escam, et de longe oculi ejus prospiciunt. Pulli ejus lambent sanguinem: et ubicumque cadaver fuerit, statim adest. ET ADJECIT DOMINUS, ET LOCescit? utique qui arguit Deum, debet respondere ei. RESPONDENS AUTEM JOB DOMINO, DIXIT: Qui leviter locutus sum, manum meam ponam super os meum. Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum h. duo, quibus ultra non addam.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid fiduciam habe
mentem reddet tibi. et cream¬
tuam congreget. L¬
Penna struthionis similis
est pennis herodii ⁊ accipitris.
Quando derelĩquit oua
sua in terra. tu forsitan in
puluere calefacies ea.
Obliuiscitur ꝙpes concul¬
cet eci, aut bestia agri cõterat.
Duratur ad filios suos qua¬
si non sint sui. frustra labora¬
uit. nullo timore cogente.
Priuauit enim eam deus
scipientia. nec dedit illi in¬
telligentiam.
Cum tempus fuerit. in
altum alas erigit: deridet
equũ et ascensorem eius
Nunquid prebebis equo
fortitudinem aut tircũda¬
bis collo eius hinuitũ:
Nũquid suscitabis eũ qua¬
si locustas. gloria nariũ eiꝰ
occursum pergit armatis.
Contemt pauorem. nec
cedit gladio. Eru hore¬
Super ip̃m sonabit phare¬
tra. uibrabit hasta et clypeus.
Feruens et fremens sorbet
terram. nec reputat tubȩ so¬
nare clangorem.
Ubi cudierit buccinam. di
lum. exhortationem ducũ. et
ululcitum exertitus.
Nunquid per saprenciam
tuam plumescit accipiter. ex¬

Expanded text:
Numquid fiduciam habebmentem reddat tibi, et tuam congreget? Penna struthionum similis est pennis herodii et accipitris; quando derelinquit in terra ova sua, tu forsitan in pulvere calefacies ea. Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui; frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas erigit: deridet equum et ascensorem ejus. Numquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo ejus hinnitum? Numquid suscitabis eum quasi locustas? Gloria narium ejusin occursum pergitarmatis. Contemnit pavorem, nec cedit gladio. Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. Ubi aulum, exhortationem ducum, et ululatum exercitus. Numquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Unquid capies
leene predam. et
animã catulorũ
eius implebis.
Quando cubant in antris. et
mant ad deum. uagantes. eo
ꝙ non habeant cibos:
Dinumerasti menses con¬
ceptus earum. et scisti tem¬
pus partus earum
Inturuantur cid foetum et
pariũt. et rugitus emittũt.¬
Separantur filii earum. per¬
gunt ad pastum: egrediũtur.
et nõ reuertuntur ad eas.
Qui dimisit onagrũ liberũ.
et uincula eius quis soluit:
Cui dedi in solitudine domũ.
et taberncicula eius in terra
salsuginis.
Contemnit multitudinem
ciuitatis. clamorem exacto¬
ris non cuidit.
Cirtumspicit montes pas
seruire tibi. aut morabitur
ad presepe tuum:
Nunquid alligabis rhi
bas uallium postͦ te

Expanded text:
umquid capies leaenae praedam, et animam catulorum ejus implebis, Quando cubant in antris, et mant ad Deum, vagantes, eo quod non habeant cibos? Dinumerasti menses conceptus earum, et scisti tempus partus earum? Incurvantur ad fetum, et pariuseparantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eius quis solvit cui dedi in solitudine domum et tabernacula eius in terra salsContemnit multitudinem civitatis, clamorem exactoris non audit Circumspicit montes pascservire tibi, aut morabitur ad praesepe tuum? Nunquid alligabis rhinbas vallium post te
Abbreviated transcription (Latin):
buchodonosor regis Babyloĩs.¬
regis Chaldei: domũ quoq hãs
destruxit. et ppłm eius trãstulit¬
in Babylonem. Anno ãt p̾mo
Cyri regis Babylonis. Cyrus
rex proposuit edictũ. ut domuᷤ
pli dei aurea et argentea, que
Nabuchodonosor tulerat de tẽ¬
nis: protulit Cyrus rex de tem¬
plo Babylonis. et data st̾ Sas-¬
scibasar uocabulo quẽ et prĩ¬
cipem cõstituit. dixitq ei. Hec
basa tolle, et uade: et pone ea
in templo qd̃ est in Ieruscilẽ.
et domus dei edificetur ĩ loco
suo. Tunc itaq Sassabasar il¬
le penit. et posuit fundamẽta
templi dei in Ierusalẽ. et ex eo
tꝑe usq nũc edificatur. et nec¬
dum completũ est. Nũc ergo
si uidetur regi bonũ. recẽsecit
in bibliotheta regis. que ẽ in
Babylone utrũ nã ai Cyro re
ge iussũ fuerit ut edificaretur
domus dei in Ieruscilẽ. et uo¬
luntatẽ regis super hac remit¬
tat cid nos.

Expanded text:
uchodonosor regis Babylonis Chaldaei, domum quoque hanc destruxit, et populum ejus transtulit Babylonem. Anno autem primo Cyri regis Babylonis, Cyrus rex proposuit edictum, ut domus pli Dei aurea et argentea, quae Nabochodonosor tulerat de temnis, protulit Cyrus rex de templo Babylonis, et data sunt Sassabasar vocabulo, quem et principem constituit, dixitque ei: Haec vasa tolle, et vade, et pone ea in templo, quod est in Jerusalem, et domus Dei aedificetur in loco suo. Tunc itaque Sassabasar ille venit et posuit fundamenta templi Dei in Jerusalem, et ex eo tempore usque nunc aedificatur, et necdum completum est. Nunc ergo, si videtur regi bonum, recenseat in bibliotheca regis, quae est in Babylone, utrumnam a ge iussum fuerit, ut ędificaretur domus dei in Iherusalem, et voluntatem regis super hac re mittat ad nos.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Notũ sit regi isse nos adIu¬
dȩã prouinciã ad domũ dei ma¬
gni. que edificatur lapide ĩpo¬
lito. et ligna ponũtur in parie¬
tibus: opusq illud diligenter
extruitur. et crescit in manibus
eorũ. Interrogauimꝰ ergo senes
illos. et ita diximꝰ eis. Quis de¬
dit pobis ptãtem ut domũ hãc
edificaretis. et muros hos in¬
stauraretis: Sed et noĩa eorũ
quesiumꝰ ab eis. ut nũciarem
tibi. scripsimusq noĩa eorũ ui¬
rorũ qui sũt principes in eis. Hu

Expanded text:
NIS. Notum sit regi, isse nos ad JuNIS. Notum sit regi, isse nos ad Judaeam provinciam, ad domum Dei magni, quae aedificatur lapide impolito, et ligna ponuntur in parietibus, opusque illud diligenter exstruitur, et crescit in manibus eorum. Interrogavimus ergo senes illos, et ita diximus eis: Quis dedit vobis potestatem ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Sed et nomina eorum quaesivimus ab eis, ut nuntiaremus tibi, quae scripsimus nomina virorum, qui sunt princip
Abbreviated transcription (Latin):
Rophetauerũt ãt¬
Aggeus ꝓpheta. et
⁊ aicharias filius
Addo ꝓphetantes
ad Iudeos qui erant in Iuda et
Ierusalem. in noĩe dei Israel.
Tũc surrexerũt ⁊ orob abel filiꝰ
Salathiel. et Iosue filiꝰ Iosedec:
et coeperũt edificare tẽplũ dei in
Ieruscilẽ. et cũ eis ꝓphete dei ad¬
iuuãtes eos. In ip̾so ãt tempore
uenit ad eos Tharhancui qͥ erat
dux trans flumẽ. et Starbur a-¬
nai. et consiliarii eorũ: sicq dixe¬
rũt eis. Quis dedit uobis consi-¬
liũ ut domũ hãc edificaretis. et
muros eius instauraretis: Ad
qd̃ respondimꝰ eis. quȩ eeñt no¬
illius. Ocłus aũt dei eorũ fcũs
q ut res ad Dariũ referretur. et tũc
scitisfacerent ciduersus accuscitio¬
nẽ illã. Exemplar epłe quã mi¬
sit Thathancii dux regioĩs trãs
flumẽ. et Starburancu. et cõsi-¬
licitores eius Arphasachei qui
erant trans flumen, ad Sariũ
regẽ. Sermo quẽ miserãt ei, sic
scriptus erat. Dario regi pax õ¬

Expanded text:
rophetaverunt autAggaeus propheta et Zacharias filius Addo, prophetantes ad Judaeos, qui erant in Judaea et Jerusalem, in nomine Dei Israel. Tunc surrexerunt Zorobabel filius Salathiel, et Josue filius Josedec, et coeperunt aedificare templum Dei in Jerusalem, et cum eis prophetae Dei adjuvantes eos. In ipso tempore venit ad eos Thathannai, qui erat dux trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliarii eorum: sicque dixerunt eis: Quis dedit vobis consilium, ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Ad quod respondimus eis, quae essent nocationis. Oculus autem Dei eorum factus que ut res ad Darium referretur, et tunc satisfacerent adversus accusationem illam. Exemplar epistolae, quam misit Thathannai dux regionis trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliatores ejus Arphasachaei, qui erant trans flumen, ad Darium regem. Sermo quem miserant ei, sic scriptus erat. DARIO REGI PAX OM
Abbreviated transcription (Latin):
Erubescant et conturbentur ĩ
seculum seculi: et confundan¬
tur et pereant.
Et cognoscãt quia nome ti¬
bi Dñs. tu solus altissimus ĩ
õni terra.
In finẽ ꝑro torculari¬
bus filiis Core. P̃s. lxxxiii.

Expanded text:
erubescant et conturbentur in saeculum saeculi et confundantur et pereant et cognoscant quia nomen tibi Dominus tu solus Altissimus in omni terra in finem pro torcularibus filiis Core psal
Abbreviated transcription (Latin):
tus est salutẽ in medio terrȩ.
Tu confirmasti in uirtute
tua mare: contribulasti capi¬
ta draconum in aquis.
Tu cõfregisti capita dracoĩs: de¬
disti eũ escã ppłis Ethiopum.
Tu dirupisti fontes et rorrẽtes:
tu siccasti fluuios Ethan
Tuus est dies. et tua est nox:
tu fabricatus es aurorã et solẽ.
Tu fecisti oẽs terminos terre:
estatẽ et uer tu plasmasti eci.

Expanded text:
tus est salutem in medio terrae. Tu confirmasti in virtute tua mare, contribulasti capita draconum in aquis. Tu confregisti capita draconis, dedisti eum escam populis Aethiopum. Tu dirupisti fontes et torrentes; tu siccasti fluvios Ethan. Tuus est dies, et tua est nox: tu fabricatus es auroram et solem. Tu fecisti omnes terminos terrae, aestatem et