comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi non ẽ masculus neque femincgentilis
&uid eus circum cisio & preputium bcr¬
bccrus & scythac seruus & liber
Illa deponenter hȩc induite quia ad hos¬
Viscera miseri cordiȩ benignitatem hu¬
militatem modestiam pacienticm
quia illa membradixerat id eohȩcuiscera
Subportaenten n uicem
Exemplo xp̃i qui in firmitates nr̃as por¬
tdonante s uobis ipsis
Indulgentes inuicem sicut omnib: xp̃s

Expanded text:
on est masculus et femina, gentilis et Judaeus, circumcisio et praeputium, Barbarus et Scytha, servus et liber.  dilecti. Illa deponentes, induite: quia ad hoViscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam. Quia illa membra dixerat, haec visceraSupportantes, invicem. Exemplo Christi, qui infirmitates nostras port donantes vobismetipsis. Indulgentes invicem, sicut Christus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Oractione in state Neglegentis enim &dormi¬
entis oratio nec ab homine preuel& cliquidimpe¬
trase Vigilantes in ea graticrum actione
proomnibus quȩ commissc sunt uobis oraentes
simul & ꝓnobis ut ds̃ ciperiat nobis hostium
sermonis cdloquendum misterium xp̃i

Expanded text:
antes in ea. Negligentis enim et dormientis oratio, nec ab homine praevalet impetrare. In gratiarum actione. Pro omnibus, quae concessa sunt vobis. Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium sermonis ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
tes abapostolica doctrinc & fratrib:
offendiculapreparantes : & ꝑdulcer
sermones & benedictiones seducunt
corda innocentium: Perblandi¬
menta & cdulcctioner coplto sermo¬
ne conpositas.
rãc enimoboedientia in omniloco
diuulgataẽ : Si illis obedistis quibus
non debuistis. quanto magis nosobe¬
dire deb&is: ncm& illi propterec
aduos uenerunt quia sciebant uos
ꝑ oboedienticm simplicem cito pos¬
se seduci: Gaudeo igitur in uobis. sed
uolo uos scpientes cẽ in bontii & sim¬
plices mmelo.
s̃ autempacis conlercet satancn
sub pedibus uris uel ociter gratico

Expanded text:
a doctrina, et fratribus offendicula praeparantes. Et per dulces sermones, et benedictiones seducunt corda innocentium. Per blandimenta et adulationes compto sermone compositas. Vestra enim obedientia in omni loco divulgata est. Si illis obedistis quibus non debuistis: quanto magis nobis obedire debetis! Nam et illi propterea ad vos venerunt, quia sciebant vos per obedientiam simplicem cito posse seduci. Gaudeo igitur in vobis: sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo. Deus autem pacis conterat Satanam sub pedibus vestris velociter. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sit Virtus enimdi ẽ in salutem Nullcc maior uis¬
tus ẽ quemque deuicta morte homimꝑditem red dit
mitr in credulis : Iudeo primum & greco Siue qđ
ustum fuerat inquomodo cbraham credens exgen¬
tibus ꝑsolam primam fidem saluatus ẽ itece&eri
credentes scducerentur siue quod illud testamen¬
tum qđ ꝑlegem ds̃ uercx ꝓmiseriat debuerat ex¬
hberi : Iustiticc iũ dĩ meoreuelatur Ostendit
exfide unius cuiusq: nr̃m predicationis fidem pos¬
seroborare Exfide infidem Siue quod exfide
iustificatur iudeus & infide gentilitatis &ideo ex

Expanded text:
sit. Virtus enim Dei est in salutem. Nulla major virsit. Virtus enim Dei est in salutem. Nulla major virtus est, quam quae devicta morte homini perdito reddit eatur incredulis. Judaeo primum et Graeco. Sive quod justum fuerit, ut quomodo Abraham credens ex gentibus per solam primam fidem salvatus est: ita caeteri credentes salvarentur. Sive quod illud Testamentum, quod per legem Deus verax promiserat, debuerat exhibere. Justitia enim Dei in eo revelatur. Ostendit ex fide uniuscujusque nostrum, praedicationis fidem posse roborari. Ex fide in fidem. Sive quod ex fide justificatur Judaeus, et in fide gentilis. Et ideo ex
Abbreviated transcription (Latin):
habea cetiuoris Mercedem laboris sui
nominat fructum Sicut et inceteris Genti¬
uus Subauditur habeo GNECIS ACBANBANIS
sapientiu: etinsiƿientib: degiton Suen.
Sapientes grecosphilo sophos barbaros insipientes
appellat Ita quodinme ƿnucoptum ẽ hocẽ¬
utgrecis. Nonenim erubes co eucengelium Rectedicit
non secrubes cero predicationem crucis que credentibus di
uirtus ẽin salutem Item hoc adtexationem subtiliterꝑti¬
n& pagenorum quicum nonerubescant erederedm̃ suũ
iouem propter immanem libidinem in animalia rictona¬
bilia &insensibile aurum eẽmotatum nob erubescendũ
putant dñm nr̃m ꝓpt salutem ꝑditi hominis crederecru¬
cifixum cũmaltero horrendim si dedecus in altero ced
hoctamquam indienecdõ rofugiunt ut hominem in¬
ni nonintellegentes nihildignius crectori quce crecctu¬
resuȩcurare salutem caxime cum ipseposthee natu¬
rȩ suȩ de trimentũ quac si in passibilis sentire nonpos¬

Expanded text:
habeam in vobis. Mercedem laboris sui habeam in vobis. Mercedem laboris sui nominat fructum, Sicut et in caeteris gentibus. Subauditur, habeo. Graecis ac Barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum. Sapientes; Graecos philosophos; Barbaros, insipientes appellat. Itaque quod in me promptum est, et. Non enim erubesco Evangelium. Recte dicit non se erubescere praedicationem crucis, quae credentibus Dei virtus est in salutem. Item hoc ad taxationem subtiliter pertinet paganorum, qui, cum non erubescant credere Deum suum Jovem propter inanem libidinem, in animalia irrationabilia, et insensibilia esse mutatum, nobis erubescendum putant, Dominum propter salutem perditi hominis credere crucifixum: cum in altero horrendum sit dedecus, in altero admhaec tamquam indigna Deo refugiunt, ut hominem int, non intelligentes nihil dignius creatore, quam creaturae suae curare salutem: maxime cum ipse per hoc naturae detrimentum quasi impassibilis sentire non pos
Abbreviated transcription (Latin):
onationinus meis Hicostendit seomnia
exdilectione dicturum ut liberitius audictur
& dat exemplũ sine intermissione oraendi
Obsecrans Quedib& ractione aduos quendas
ꝑueniam inuoluntatedĩ Aliterenim ꝓsperõ
iternon habeo nisi me uoluntasdi quȩo m̃a
nouit illuc direxorit ubi aliquem hebeam fric¬
tum Vnde in actib: apłr legimus eos alioire
du gere uoluntate Destoe no e nioy utoe¬
neuos hicostendit quo modo eos superius
lcudiuerit quiad confirmandum aliquia
greti ae indigen spiritalis Vtaliquidim¬
sincoaados uos Romanos p&eri predicati¬
onefidem tenentes confirmare seuelle pau¬
lus dr̃ non quod minus accepissent a p&ro
sedit aduobus apostolis testibus at quedoe¬
potuistis Et pnohititus sumus que xohuc
Ostendit se occupatum necessitate euangelu
predicandi romam adhuc ire non posse Item
ꝓhibitus incoccupatus accipitur dumaluis ꝓ
lȩsuȩ dicens Pnopterquod inpedie ar
plurimum uenine aduos utaliquẽ tructum

Expanded text:
orationibus meis. Hic ostendit, se omnia ex dilectione dicturum, ut liberius audiatur: et dat exemplum sine intermissione orandi. Obsecrans. Qua liberatione ad vos quandoque perveniam in voluntate Dei. Aliter enim prosperum iter non habeo, nisi me voluntas Dei, quae omnia novit, illuc direxerit, ut aliquem habeam fructum. Unde in Actibus apostolorum legimus, eos alio ire Dei gerere voluntate. Desidero enim videre vos. Hic ostendit, quomodo eos superius laudaverat, qui ad confirmandum aliquid gratiae indigent spiritualis. Ut aliquid imfirmandos vos. Romanos Petri praedicatione fidem tenentes confirmare se velle Paulus dicit: non quo minus accepissent a Petro: sed ut duobus apostolis testibus atque docpotuistis. Et prohibitus sum usque adhuc. Ostendit se occupatum necessitate Evangelii praedicandi, Romam adhuc ire non posse. Item prohibitus hic occupatus accipitur: dum aliis lae suae, dicens: Propter quod et impediebar plurimum venire ad vos. Ut aliquem fructum
Abbreviated transcription (Latin):
rimum quidem gratias asodõmeo Natura
ds̃ omnium ẽ merito & uoluntate paucorum utds̃
abrecham & secundum quod hic suum nominat dm̃
inuniuenso countoo. Ostendit quõ roma¬
norũ fides omnibus elesis cognita sit ł ceste
quia eadem fides quã romani habent in uni¬
uersomundo ab a postolis predic&ur Item
prudenter lacudat ut ꝓuoc& ad profectum
siue quod omnimundo mirum fuerit ram a¬
nos credidisse quiido lorum nimia fuerunt
cultura possessi itaut omniũ gentium dus
quac suicerunt de seruirent & simpliciter
corumfidom laudas se credendus ẽ cuius
nunc deuotio de monstratur Testisenim
mihi ẽ dt̃ Cui seruio insp̃umeo iueuad¬
ceuo Firiieius. hocẽintoto cordemeo & prĩs¬
ta deuotione mea deseruio sienim uolens hoc

Expanded text:
rimum quidem gratias ago Deo meo. Natura, Deus omnium est: merito et voluntate, paucorum, ut Deus Abraham: secundum quod hic suum nominat Deumin universo mundo. Ostendit quomodo Romanorum fides omnibus Ecclesiis cognita sit. Vel certe, quod eadem fides, quam Romani tenent, in universo mundo ab apostolis praedicetur. Item prudenter laudat, ut provocet ad profectum: Sive quia omni mundo mirum fuit Romanos credidisse, qui idolorum nimia fuerant cultura possessi, ita ut omnium gentium diis, quas vicerant, deservirent. Sed et simpliciter eorum fidem laudasse credendum est, cujus nunc devotio demonstratur. Testis enim mihi est Deus cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus. Hoc est, in toto corde meo, et prompta devo
Abbreviated transcription (Latin):
legis Iusturccutem exfideuiuit propterecchocdict
quod sine fide hoc est sinesper&ributionisbonorũ
operum ꝑficereuir tutes nemopotest sicut &ipso
adiebreos seribens doc& sine fideaũ in porsibili ẽplaco¬
redo crodereenim oport& accedentem ad dnm̃ quico

Expanded text:
legis. Justus autem ex fide vivit. Propterea hoc dicit: quia sine fide, hoc est, sine spe retributionis bonorum operum, perficere virtutes nemo poterit: sicut et ipse ad Hebraeos perhibens docet: Sine fide autem impossibile est placere Deo. Credere enim oportet accedentem ad Deum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
anima quaem anducauerit inmunda.
exterminabitur depopulosuo: & ipse
dnĩ ait: si ante altare recordatus fueris
quihab & fratertuur aliquid aduersum
te relin que ibimunustuum ante alture
& uadere conciliari fratrituo : prius er¬
gopraes crutanda est consentia siinnul¬
lo nos reprȩhendit & sic aut auferre
aut communi caredebemus quidem
s anedic ut quia non in dignum sed
indigneaccipientem reuoc& a scõ: sier¬
go &iam dignus indigne accedens retra¬
hitur quanto magis indignus qui non
potesaccipere digneundeo port& uitio¬
sumcessare auitis. ut scm̃ dnĩ corpus
scaẽꝓcipiat Neus erit & corporis
& s anguinis dnĩ¬

Expanded text:
Anima quae manducaverit immunda, Anima quae manducaverit immunda, exterminabitur de populo suo. Et ipse Dominus ait: Si ante altare recordatus fueris, quia habet frater tuus aliquid adversum te: relinque munus tuum ante altare, et vade reconciliari fratri tuo. Prius ergo perscrutanda est conscientia, si in nullo nos reprehendit, et sic aut offerre, aut communicare debemus. Quidam sane dicunt: quia non indignum, sed indigne accipientem revocet a sancto. Si ergo etiam dignus indigne accedens retrahitur: quanto magis indignus qui non potest accipere digne! Unde oportet otiosum cessare a vitiis, ut sanctum Domini corpus sancte percipiat. Reus erit corporis et sanguinis D
Abbreviated transcription (Latin):
que xpĩ autcorpus aedit autsangui¬
nembibit ne quid in dignum faciat
ciuus corpus effectus est
hic calixnouũ testamentum est
Quia uetus hoc ꝑs anguinem
animalium protendebat.
In meo sanguinem hoc facite¬
& uetus & nouum persanguinem de¬
dicatur . quia sinemorte firmum essenon
adhebraeos Quotiens cum que bibttis in
meam cõmemorationem Ideo hocs aluator
tradiditra cramentum ut ꝑ hociem ꝑ com¬
memoremur . quia pronobis est mortuus ꝓ
nam & ideocum accepimur asacerdotibus
conmonemur. quia corpus & sanguis est
xp̃i utbenesiciis eius non existimamus in¬
grati Quotiens cumque enimman du¬
cabitis panem hunc & cali cembibitis mor¬
tem dnĩ ad nuntiabitis: siueipsomisterio
nuntiatis in cordibus urĩs agnoscitir.
Donecueniat : tam diu memoria opus .ẽ.
donecipseuemi redignetur Itaq quicũq
manducauerit panem uelbiberit cali¬
cemdnĩ indigne: s ĩ cuts criptum est:
omnis mundus manducabit. &i terum

Expanded text:
quis Christi aut corpus edit, aut sanguiquis Christi aut corpus edit, aut sanguinem bibit: ne quid indignum ei faciat, cujus corpus effectus est. Hic calix novum Testamentum est. Quia vetus, hoc per sanguinem animalium portendebat. In meo sanguine. Et vetus et novum per sanguinem dedicatur: quia sine morte firmum esse non e, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem. Ideo hoc Salvator tradidit sacramentum, ut per hoc semper commemoremus, quia pro nobis est mortuus. Nam et ideo cum accipimus, a sacerdotibus commonemur, quia corpus et sanguis est Christi: ut beneficiis ejus non existamus ingrati. Quotiescumque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis. Sive ipsi mysterio nuntiatis, sive in cordibus vestris agnoscitis. Donec veniat. Tamdiu memoria opus est, donec ipse venire dignetur. Itaque quicumque manducaverit panem hunc, et biberit calicem Domini indigne. Sicut scriptum est: Omnis mundus manducabit. Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
ri ut quis ob tulitnemo cognoscat Quid
dicamuob pubtudoros in hoc non laudo
sicutinaliis: laudaui ubi laudab iliter
egistis in hocomnino non laudo Egoenin
accipi ad nõ quod & tradidi uobir: non est
meum quod uobist radidi sed ad nõ illud
accepi sicutipsea libidicit. non ab homi¬
commemorat quam magnum sit
huius misterii sacramentum Inqua
nocte tradebatur. Idestaiuda.
passurus ultimã nob̵cũ memorationẽ
siue memoriam derelinquit : quem¬
ad modum siquis peregre proficis¬
cens aliquod pignus eius. quem dili¬
git derelinquat ut quotiens cumq
illuduiderit possiteius beneficia
& amicicia memorari que mille
siꝑ fecte dilexit sin eingentillud
desiderio non potestuidereuel
flectu
hoce
corpus meum quod
ꝓuobis traditur hoc
facite in meam cominemorationem
similit̃ & calicem pꝰ quã caenautt dicens
Qui manducat corpus meum & bibit
meum sanguinem in meman& & egi
in ecm: undeagnos cere fedeb& quis¬

Expanded text:
ut eum qui obtulerit nemo cognoscat. Quid ut eum qui obtulerit nemo cognoscat. Quid dicam vobis? laudo vos, in hoc non laudo. Sicut in aliis laudavi, ubi laudabiliter egistis, in hoc omnino non laudo. Ego enim accepi a Domino, quod et tradidi vobis. Non est meum quod vobis tradidi, sed a Domino illud accepi, sicut ipse alibi dicit, non se ab homicommemorat, quam magnum sit hujus mysterii sacramentum. In qua nocte tradebatur. Id est, a Juda. passurus, ultimam nobis commemorationem, sive memoriam dereliquit. Quemadmodum si quis peregre proficiscens aliquod pignus ei, quem diligit, derelinquat: ut quotiescumque illud viderit, possit ejus beneficia et amicitias memorari: quod ille si perfecte dilexit, sine ingenti desiderio non potest videre, fletu. Hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem, postquam coenavit, dicens: Qui manducat corpus meum, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. Unde agnoscere se debet, quis
Abbreviated transcription (Latin):
uobis inunum iamnon dominicã cenam
manducare unusquis que enims ua icaenam
presumitadmanducandum : Iã ñ ẽ dominica:
sedhumana quando unus quisque tamquã
cenam propriam solus inuadit. & alii qui non
obtullerit nonin ꝑsi a utmagis propt̃ saturia¬
tem quam propter mesterium uideami¬
niconuenire : Caeterum dominica caena
omnibus deb&es secõmunis : quia ille omnib
discipulis suis qui adnerant aequalitertradi¬
dit sacramenta: caena autem ideodicitur
qui adñs incena tradidit sacramenta
Suicum queno nobtulis std non communica¬
bant qui a omnia soli qui obtulerant
insumebant. & quidam hunc locum adil¬
los referunt qui aepulas in ecclesia facie
bant Numquid domus non habetis
ad manducandum & bibendum.
si uultis saturari domimanducate sc̃ĩ fica¬
tiornim &i ã in paruoconsistit:
Aut ecclesiam dĩ contemnear : facien¬
teseam trictanium epularem : & confun¬
ditis eos quinoꝗhabent
Confundebantur tabhominibus
denotaticumtt& fude ebeargas edmmunica

Expanded text:
vobis in unum, jam non est Dominicam coenam manducare. Unusquisque enim suam coenam praesumit ad manducandum. Jam non est Dominica, sed humana: quando unusquisque tamquam coenam propriam solus invadit, et alii, qui non obtulerit, non impertit: ita ut magis propter saturitatem quam propter mysterium videamini convenire. Caeterum Dominica coena omnibus debet esse communis: quia ille omnibus discipulis suis qui aderant, aequaliter tradidit sacramenta. Coena autem ideo dicitur, quia Dominus in coena tradidit sacramenta. Quicumque non obtulisset, non communicabat: quia omnia soli, qui obtulerant, insumebant. Quidam hunc locum ad illos referunt, qui epulas in Ecclesia faciea. Numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum? Si vultis saturari, domi manducate. Sanctificatio enim etiam in parvo consistit. Aut Ecclesiam Dei contemnitis? Facientes eam triclinium epularum. Et confunditis eos qui non habent? Confundebantur, ab omnibus denotati: cum ita debeant communicare,
Abbreviated transcription (Latin):
membra et quosdam quidemposuitdĩ.
modo ipsum uult membrorum. ordiñẽ
demonstrare :
Ineclesia primum
a postolus : non in se nagoga neputemus
eum deantiquis dixisseprophecis s̃ ed¬
uterat agabus & ceterum patriarchas
quo quedebuerantnominare: secun¬
do propha&as tertiodoctores ꝓpha&e
sunt & qui explanant obscura prophe¬
tarum: & qui homines ex ortantur.
sicut alybidicit. nam qui proph& at
hominibus loquitur aedificationem e¬
ortationem & consolationer Deinde
uir tutes. gratias curationum
Hic uirtutes signamaiora si gnificat
Opitulationer hoc est adiutoria unde
paulo in uisudicitur cui eromachedone

Expanded text:
membra. Et quosdam quidem posuit Deus. membra. Et quosdam quidem posuit Deus. Modo ipsum vult membrorum ordinem demonstrare. In Ecclesia primo apostolos. Non in synagoga, ne putemus eum de antiquis dixisse prophetis: sicut erat Agabus: caeterum patriarchas quoque debuerat nominare. Secundo prophetas, tertio doctores. Prophetae sunt, qui explanant obscura prophetarum: et qui homines exhortantur, sicut alibi dicit: Nam qui prophetat hominibus, loquitur ad aedificationem, exhortationem, et consolationes. Deinde virtutes, exinde gratias curationum. Hic virtutes, signa majora significat. Opitulationes. Hoc est, adjutoria. Unde Paulo in visu dicitur a viro Macedone
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aꝑsȩpulchra sunt nullius tegminis egent¬
ad pulchri tudinemut est caput & manus
Sedds̃ tempperauit corpur ei cuideest ab un¬
dantiorem honestatem tribuendo honorem
minoribus maioradon a concedens. ut qui
honorem minor erat. gratia habundar &
ut nonsit scismatam corpore utproinuicem
solliciti sumus dumalter utro indigemus.
ne quissequatur & gratia & hon ore priuatũ
sed ipsum proinuicem sollicita s intmembra
sicutoculiuiam pedibus praeuident: & ma¬
nus prototo corpore operantur: & omni a alte¬
rutrum membra deseruiunt
siuepatitur unum membrum mebrũ
conpatiuntur omnia membra: siunum.
membrum dol& totum corpus ad fligitur.
& sanita teeius membraomnia con laborant
si ueglorificatur unum membrum congau¬
dentomniamembra : si cut aits& lomon
condelectante uultus flor& . nos autem & con¬
passionem & congratulationem incontra¬
Vos autem estescorpus xpĩ hocestecclesia
decarneeius & deossibus eius sicutad ephe¬

Expanded text:
Quae per se pulchra sunt, nullius tegminis egentQuae per se pulchra sunt, nullius tegminis egent pulchritudine, ut est caput et manus. Sed Deus temperavit corpus, ei cui deerat, abundantiorem tribuendo honorem. Minoribus majora dona concedens; ut qui honore minor erat, gratia abundaret. Ut non sit schisma in corpore. Ut pro invicem solliciti simus: dum alterutro indigemus, ne quis sequatur et gratia et honore privatum. Sed in idipsum pro invicem sollicita sint membra. Sicut oculi viam pedibus praevident, et manus pro toto corpore operantur: et omnia alterutrum membra deserviunt. Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Si unum membrum dolet, totum corpus affligitur, et ad sanitatem ejus membra omnia collaborant. Sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Sicut ait Salomon: Corde laetante, vultus floret. Nos autem compassionem et congratulationem in contraVos autem estis corpus Christi. Hoc est, Ecclesia de carne ejus, et de ossibus ejus: sicut ad Ephe
Abbreviated transcription (Latin):
linguis : si totum corpus oculo subi est auditus:
si totiscientes ubi sunt auditores: si totum
auditus ubiodoratus: si omnes auditor es
quis eritboniodoris maliu aedis cretor.
ut unum corpus efficiamur in xpo
nuncautem posuit dĩ membra unum quẽq
eorum incorpore sicut uoluit Hi cutincor¬
pore aptae & ordinatae constituta sunt
membraita & ecdesia unusquis que adeo
ad idquod aptus est ordinatur
quodñ essent omniaunum membrum
ubi corpus nuncautem multa quidem m̃ ẽ¬
bra unum autem corpus: sĩ omnesunagra
tiam haberent reliquȩ ubiessent : nec cor¬
pus iam poterat es sesed membrum
non desidero Ide o inuicem indigemus ut
magis ac magis caritus confirmetur:
namsiunus omnia haber& aduersum c&e¬
ros in flammeretur autiterum capudt
corporis infirmioraessen ecessurio rasunt :
membra quaes pernitis in ecclesiamaioris uti¬
litatis esseprouantur. sicut in corpore sinema¬
nibus pedibus queuiuitur. s ineintestinis omni
His honorem abundantiorem circumdamus

Expanded text:
 Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si omnes scientes, ubi sunt auditores? Si totum auditus, ubi odoratus? Si omnes auditores, quis erit boni odoris malive discretor: ut unum corpus efficiamur in Christo. Nunc autem posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Sicut in corpore apte et ordinate constituta sunt membra: ita et in Ecclesia unusquisque a Deo, ad id quod aptus est, ordinatur. Quod si essubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum autem tiam haberent, reliquae ubi essent? nec corpus jam poterant esse, sed membra. non indigeo. ideo invicem indigemus, ut magis ac magis charitas confirmetur. Nam si unus omnia haberet, adversus caeteros inflaretur. Aut iterum caputcorporis infirmiora esse, necessariora sunt. Membra, quae spernitis in Ecclesia majoris utilitatis esse probantur: sicut in corpore sine manibus et pedibus vivitur, sine intestinis omninHis honorem abundantiorem circumdamus.
Abbreviated transcription (Latin):
berisi ueseruiVtunum corpus effi¬
ceremur in xp̃o quorumergo spirita¬
lia & caelestia communia sunt. debent
terr ena & carnalia comuniter possi¬
deresecundum sententiã propha&ae.¬
est non nõ paterest omnium
Quasi potionati sp̃iquem accipiunt.
baptizatiꝑmanus in positionem
nam & corpus Reuertitur ad exer¬
plũ
nonestunum membrum sedmulta:
non potestotum corpusunum officiumagere.
sidixeritpes: pesecdesi aedicipotest. qui ad
intercedendum egreditur
quoniam ñ sũmanus : manus estillequio perat
ñ sum de corpore nonideonon estdecorpore
Dicebat enim non sede corpore quiahancquamalii¬
et sidixeritauris: sapiens auditorest auris.

Expanded text:
beri. Ut unum corpus efficiamur in Christo. Quorum ergo spiritualia, et coelestia communia sunt, debent terrena et carnalia communiter possidere, secundum sententiam Prophetae: Nonne pater unus est omniumQuasi potionati spiritu, quem accipiunt baptizati per manuum impositionem. Nam et corpus. Revertitur ad exemplum. Non est unum membrum, sed multa. Non potest totum corpus, unum officium agere; Si dixerit pes. Pes Ecclesiae dici potest, qui ad intercedendum egreditur. Quoniam non sum manus. Manus est ille, qui operatur. Non sum de corpore: num ideo non est de coDicebant enim se non esse de corpore, quia hanc, quam aliiEt si dixerit auris. Sapiens auditor, est auris
Abbreviated transcription (Latin):
manducandum inuicem ex pectante
si quis ꝓ esuriit domimandit t̃
qui anemo alium expectabat ut communiter
offerretur: Vt non in tudicium conueniatis:
non in scĩficationem sed in iudicium conue¬
niebant Cetera autem cum uenero dis po¬
talibus sacramentis. crescente fide :
iam linguarum gratiaquam propter infide¬
ler acceperant den nebanthincergo plurimicon¬
trastati. ad huchancgratiam abentibus in ui¬
deb ant omnibus donis hocmagis esse putanter
olouos ignorare fratres. nolo uos huius nesci¬
rerationem: Icitis quoniam gentes eratis si¬

Expanded text:
manducandum, invicem exspectate. manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet. Quia nemo alium exspectabat, ut communiter offerretur. Ut non in judicium conveniatis. Non in sanctificationem, sed ad judicium conveniebant. Caetera autem cum venero, dispotualibus sacramentis. Crescente fide, jam linguarum gratia quam propter infideles acceperant desinebat: hinc ergo plurimi contristati, adhuc etiam hanc gratiam habentibus invidebant, omnibus donis hanc majorem esse putantes. Nolo vos ignorare, fratres. Nolo vos hujus mysterii nescire rationem. Scitis autem quoniam cum gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ditiam ds̃ suꝑomnia ex ecratur & quȩ sola
iniuria eius estaorpore: nam & ioseph
illeiustus propterea sindonemunda
inuolutum in sepulchronouo corpus dnĩ
sepeliuit. praesigurans corpus dnĩ accep¬
turos tammundãmentem debereh abere
quamnouam: Qui enimmanducat
& bibitindigneiudicium sibimanducat¬
& bibit Dupliciterreus effectus: prae¬
sumptioni scilic& & peccati. Noniudi¬
cantorpus dnĩ.
Non discernens acy¬
bo communi: Ideoint̃uos mult in firmi
& in becilles & dormiunt multi. quod
sinosm &ipsos deiudicaremur nonuti¬
q. deiudicaremur: Eratpraesen scorrep
putinus consuetudinis esse quod culpe. est.
tribus sanȩ causas infirmitates adueniunt
corporalis aut ex temptatione si cutibb.
& tobiae. aut expectato sicutasarregi & his
quimn praesentiab a postolo arguuntur.
autex aliqua in tempperantia a ut thimȩo
theo qui iubentur medicum honorare.
huic tantum causae humana potest succur¬
pi& atis ut peniteamur : necumin fidelibus
uio Ita que fratres
efratres cum conuenitis ad

Expanded text:
ditiam Deus super omnia exsecratur, et quae sola injuria ejus est corpori. Nam et Joseph ille justus propterea sindone munda involutum in sepulcro novo corpus Domini sepelivit, praefigurans corpus Domini accepturos, tam mundam mentem debere habere, quam novam. Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit. Dupliciter reus effectus, praesumptionis scilicet, et peccati. Non dijudicans corpus Domini. Non discernens a cibo communi. Ideo inter vos multi infirmi et imbecilles, et dormiunt multi. Quod si nosmetipsos dijudicaremus, non utique dijudicaremur. Erat praesens correptputamus consuetudinis esse, quod culpae est. Tribus sane causis infirmitates adveniunt corporales: aut ex tentatione, sicut Job et Tobiae; aut ex peccato, sicut Asaph regi, et his qui in praesenti ab Apostolo arguuntur; auet his qui jubentur medicum honorare. Huic tantum causae humana potest succurpietatis est, ut poeniteamus, ne cum infidelibus ratres mei, cum convenitis ad
Abbreviated transcription (Latin):
quasimaiorem patreminua serit emu¬
laris. cum hoc non in nra sed indonan¬
ussit positapotestatem
deuidens singuilis proutuult. sic quo¬
que scm̃dm̃ dicit . dumnonius sus. sed
uoluntarius operatur. sicut enim
corpusunum est membra autem ha¬
b&multa omnia autem membra¬
de corporeuno cum sintmulta unũ
corpus sunt: per conparationem cor¬
poris oftendit . nonnaturam mem¬
brorum sed officia essediuersa. & ne¬
minem deberecurare cunis sitofficii
dumnes uno eadem quespũ anim̃ t

Expanded text:
quasi majorem partem invaserit, aemuquasi majorem partem invaserit, aemularis, cum hoc non in nostra, sed in donantis sit positum potestate. Dividens singulis prout vult. Sic quoque spiritum Domini dicit: dum non jussus, sed voluntarius operatur. Sicut enim corpus unum est, et membra habet multa: Omnia autem membra corporis cum sint multa, unum tamen corpus sunt. Per comparationem corporis, ostendit non naturam membrorum, sed officia esse diversa: et neminem debere curare cujus sit officii, dum omnes uno eodemque spiritu animent
Abbreviated transcription (Latin):
datur ꝑ spĩ sermo sapientiae : supi¬
entiae sermo est sapienter & aptae
acrationabiliter loqui & possidis se¬
rere ueldocere. quod nobis sanae
qui ex don ahab& sapientia m sinesuo
conatulo quitur & labore & tremor
tiae secundumdimeundem spm̃
utsciatis legis mysteria explunare
uelut praeterita nouerit a estim&
de futuris Alterifides in eõdems pũ
Hic fides adꝓdigia facienda quȩ monse
trans ferat: abiisiueenim remposuit
ꝓeffectu: alii gratia sanititum
inunospũ. ut cur & e grotos: alii
operatio uirtutum opus uirtutes ess
Demonium eicere uel mortuos sus¬
citure: Alii prophetia hoc utfitu¬
ra praedicat. Aluidis creto
spirituum. alii generalinguarum:
ut qualis quispiritum ueniat ut ł¬
quidlo quatur intellegat.
aliunterpraetatio sermonum:
alius interpraetari poterat quȩ aliur
loqueretur haec aute momnia opera¬
turunum atque idem sp̃r Si omnia
unus sp̃s operatur . quare contristaris
quod aliamgratiam accepisti. & alium s

Expanded text:
datur sermo sapientiae. Sapientiae sermo est, sapienter et apte ac rationabiliter loqui: et posse disserere, vel docere, quod norit sane. Qui ex dono habet sapientiae, sine suo conatu loquitur et labore: et nemo tiae, secundum eumdem spiritum. Ut sciat legis mysteria explanare: vel, ut praeterita noverit, et aestimet de futuris. Alteri fides in eodem spiritu. Hic fides, ad prodigia facienda, quae montes transferat. Abusive enim rem posuit pro effectu. Alii gratia sanitatum in uno spiritu. Ut curet aegrotos. Alii operatio virtutum. Opus virtutis est, daemonia ejicere, vel mortuos suscitare. Alii prophetia. Hoc est, ut futura praedicet. Alii discretio spirituum: alii genera linguarum. Ut qualis, vel quo spiritu veniat, vel loquatur, intelligat. Alii interpretatio sermonum. Alius interpretari poterat quae alius loqueretur. Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus. Si omnia unus spiritus operatur, quare contristaris, quod aliam gratiam accepisti: et alium,
Abbreviated transcription (Latin):
similes quifaciuntea & omnesquiconfi¬
duntinesrout ducebamini euntes: ama¬
gir uel arus piscibus idolorum
religioneenim &mores mutaredebetis.
& nos seuraẽ fideirationem
tis dnĩ non cognoscit : & iamsi uirtutes
sint operati & dr̃ malis operibus digra¬

Expanded text:
iant, qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Prout ducebamini euntes. A magis, vel aruspicibus idolorum.religione enim et mores mutare debetis, et nosse vestrae fidei rationem.tis Dominus cognoscet, si etiam virtutes sint operati, et Deus malis operibus denega
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis hic locur propriae contra
negantes sedm̃: dicendo enimsem ꝑ idem
omnia sedicere despũscõ declarat.
arrianos non medio cres est argum̃¬
tum. quidehoc calumniari solent
quod primo paters ecundo filius.
tertio sp̃s̃ sc̃s nominetur. hincenim
istum ordinem ꝑmutauit
Vnicuique autem datur manifestati

Expanded text:
quamvis hic locus proprie contra sanctum negant esse Deum: dicendo enim, semper idem, omnia se dicere de Spiritu sancto declarat. Arianos non mediocre est argumentum, qui de hoc calumniari solent, quod primo Pater, secundo Filius, tertio Spiritus sanctus nominatur. Hic enim istum ordinem permutavitnicuique autem datur manifestatio
Abbreviated transcription (Latin):
accipit quanto igiturmagis illes ines peest
qui non solum non proficit sed &iam de fecit
& illumipsum penitus obliuis citur quod
accepit Non laudans quod non ĩmelius
sed in deterius conuepias non laudo quod¬
quod in deterius prosicitis primum quidoem
conuerine tibus uobis qur in ec clesia

Expanded text:
accepit. Quanto igitur magis ille sine spe est, accepit. Quanto igitur magis ille sine spe est, qui non solum non proficit, sed etiam deficit, et illud ipsum penitus obliviscitur quod accepit! Non laudans quod non in melius, sed in deterius convenitis. Subauddeterius conuenitis. primum quidem conuenientibus uobis in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus custoditur qui aillȩ a natura decider
sicut exmultis aliis conprobatur: deniquesi ne
lege uiuunt & si apud illos loqueretura posto¬
ls aluis rationibus uteretur
Quoduirquidam si comamnutriat.
ignominia estille mulier uero sicapillos habeat
gloria estilli Nazarei ut comam nutrirent.
exdi hoc praecepto deuotissi mefaciebant Qnm¬
autemui detur contentio susesse: praeuenit
illos nequisdiceret ubiscriptum est
uelaliis argumentis huicresistensrationi.
Nostalem consu&u dinem non habemus: siue
contempnendi sitalia faciendi: Nequeccle¬
si adĩ quae mans uetudini potius quã constȩn¬
uanibur stud&: hocautem praecipio
Considorandumest quid audierit ad nõ
illeieruus. qui solum acceptum talentum custo¬
diuit. undenonest laudandus quinon sẽꝑ
crescitinmelius quia fidiseo ꝑfector debet
esse quo senior miserum autem estsinfans
hoc solum habeat quod in primis rudimentis

Expanded text:
gentibus custoditur? quia illi a natura deciderunt: gentibus custoditur? quia illi a natura deciderunt: sicut ex multis aliis comprobatur. Denique sine lege vivunt, et si apud illos loqueretur Apostolus, aliis rationibus uteretur. Quod vir quidem si comam nutriat, ignominia est illi: mulier vero si comam nutriat, gloria est illi. Nazaraei ut comam nutrirent, ex Dei praecepto devotissime faciebant. Quautem videtur contentiosus esse. Praevenit illos, ne quis diceret: ubi scriptum est? vel aliis argumentis huic resisteret rationi. Nos talem consuetudinem non habemus. Sive contendendi, sive talia faciendi. Neque Ecclesia Dei. Quae mansuetudini potius, quam contentionibus studet. Hoc autem praecipio. Considerandum est, quid audierit a Domino ille servus, qui solum acceptum talentum custodivit. Unde non est laudandus, qui non semper crescit in melius: quia fides eo perfectior esse debet, quo senior. Miserum autem est, si semhoc solum habeat, quod in primis rudimentis
Abbreviated transcription (Latin):
scilic&iuri: & enimnonest creatus homo
propt̃ mulierem sed mulierpropteruirũ :
uirpropterseipsum factus est mulieruero
aduiri ahutorium creata est Ideo deb&
mulier potestatem habere suꝑ capud: uela¬
men signum potestatis essedec larat
dicente & legem exquirant deore eius.
quia angelus dnĩ omni potentis est: si uere
propterhonorem angelorum quid ecle¬
sie adsistereperhibentur
Uerum tamen ne que uir
si nemu¬
grauasseuideatur: & necuirsi nemuliere
potestna sci. nec muliersineui ro
Nam sicutmulier deufroita& uir ꝑ muli¬
erem hoc estin principio potest&itu. dici
sicuteua exadam: It a secundum homi¬
nem xp̃s exmaria Omnia aute mexdo
contram anicheos qui negantcarnem
factamadeo Vosipsiudicate dec& muli¬
erem non uelatam oraredm̃
Inipsorum iu dicio
ponitut sua
consentia conuincantur
Nec ipsanatura doatuos: potest dici
si hocnaturȩ est quarenon ab hom nib

Expanded text:
scilicet viri. Etenim non est creatus vir scilicet viri. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Vir propter seipsum factus est, mulier vero ad viri adjutorium creata est. Ideo debet mulier velamen habere super caput suum. Velamen signum potestatis esse declarat. Et Et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Sive vere propter honorem angelorum, qui Ecclesiae assistere perhibentur. Verumtamen neque vir sine mugravasse videatur: et nec vir sine muliere potest nasci, nec mulier sine viro. Nam sicut mulier de viro, ita et vir per mulierem. Hoc est in principio. Potest et ita dici: Sicut Eva ex Adam, ita secundum hominem, Christus ex Maria. Omnia autem ex Deo. Contra Manichaeos, qui negant carnem factam a Deo. Vos ipsi judicate: decet mulierem non velatam orare Deum. In ipsorum judicio ponit, ut sua conscientia convincantur. Nec ipsa natura docet vos. Potest dici, si hoc natura est: quare non ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Omnisuir otans autprofetans siuedo¬
cens siue futura praedicans e lato
capite deturbatcapudsuum uenit ad
causam qui ã uiri comã nutriebant̃ &
mulieres mido capite proce debantinecde¬
sia gloriantes in crinibus : quod nonsolũ
in honestumerat. sed &iamaoncupiscental
fomenta pra estabant: uirergo utliber
non debethabereuelamen. cuius capudẽ
xp̃s: mulieruero deb& esse uelatautosten¬
datur qui ad eb& es se humilis & subieca
Omnis autem mulierhorans autꝓphe¬
tans non uela to capite de honestat capud
suum unumestenim ad que sidecalue¬
tur namfinonuelatur mulier & ton¬
deatur: siuero turpeest mulieri¬
sexu & indomo uir quidem. non deb&e
uela recapud Ergonecco mami deb&¬
nutrire Quõ iimago &gloria estdimu¬
lierautemgloria estuiri. uiradimaginem
dĩ factus est& idcirco liberest: mulier uero
aduiris similitudinem est formataun¬
deiubetur essesubiecta Non eniminr
exmuliere est s mulier exiuro: ex costua

Expanded text:
Omnis vir orans, vel prophetans. Sive docens, sive futura praedicans. Velato capite, deturpat caput suum. Venit ad causam: quia et viri comam nutriebant, et mulieres nudo capite procedebant in Ecclesiam, gloriantes in crinibus: quod non solum inhonestum erat, sed etiam concupiscentiae fomenta praestabat. Vir ergo ut liber, non debet habere velamen, cujus caput est Christus. Mulier vero debet esse velata, ut ostendatur, quia debet esse humilis et subjecta. Omnis autem mulier orans, auttans, non velato capite, deturpat caput suum: unum est enim, ac si decalvetur. Nam si non velatur mulier, tondeatur. Si vero turpe est mulierisexu, aut in domo. Vir quidem non debet velare caput suum. Ergo nec comam nutrire. Quoniam imago et gloria Dei est: mulier autem gloria viri est. Vir ad imaginem Dei factus est: et idcirco liber est. Mulier vero ad viri similitudinem est formata: unde jubetur esse subjecta. Non enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Ex costa
Abbreviated transcription (Latin):
& ita sicut ille tantumdr̃ nram̃ nouerticonstien
qui añ hocꝓpt̃ fauorem sed ꝓpt̃ s alutem
passus est sedsalutis caus amultorum
Quasi legẽ mea p̃ceptatenets . s cientes illũ
i mes pm̃loqui qui in legelocutus est & ꝓphe¬
tis Volo autemuosscire: &i aminhoc
uolouos instruere utillud similit̃ tenexos
Quodomnis uircapud i xp̃s est
&xp̃o subiecta Capudautem mulierisum
secundumordinemnaturalem : c& erũ
in xp̃o ihũ nequemas culus neque femina
sed uoluiteas essesubietas Capudautem¬

Expanded text:
: ut sicut illius tantum Deus nostram noverit conscien: ut sicut illius tantum Deus nostram noverit conscienquia non hoc propter favorem, sed propter salutem passus est, sed est salutis causa multorumQuasi legem praecepta mea tenetis, scientes illum in me spiritum loqui, qui in Lege locutus est et Prophetis. Volo autem vos scire. Etiam in hoc volo vos instruere, ut illud similiter teneatis. Quod omnis viri caput, Christus est.  subjecta. Caput autem mulieris vir. Secundum ordinem naturalem. Caeterum in Christo Jesu neque masculus, neque femina, sed voluit eas esse subjectas. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
tatemea ut inealius rep̃hendat
Siergo cũ grata participor quid ad hucblas phe¬
mamur proeo quod gratias ago non ideo
subgratia sumus ut suplibertatis speciae oc ca¬
sionemdemus in fidelibus blas phemandi:
siueergo manducatis si uebibeas siuealiquid
factis omã ingloriadĩ facite Nihilmagis
agendũẽ pĩ anoquã uti nomniopere eiusdĩ
gloria p̃dicetur: necaliquid faciat undex p̃i
doctrina possit in aliquorep̃hendi
Suia & iudei tãquã deido la tribus s̃candalum
pacienter crederenon audebant: & gentes in colen¬
disidolis firinabantur &xpĩani talidestrueban¬
tur exemplo: sicut & egoomnibus ꝑ omniaplaceboñ¬
q: rens quod iihi utle est sed quod multis ut
salui fiant Egomesicex hibeou tomnibus place¬
am ad profectum si quis mesine causa odis se
uoluerit ego non sum inculpanum quid a posto¬
los ipsesdaudat non seadextollentia laudats.
suo exemplo illos prouocat ad profectum un¬
de & nos ad hoc solum debemus uelle placere¬

Expanded text:
tate mea, ut me alius reprehendat? Si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo, quod gratias ago? Non ideo sub gratia sumus, ut sub libertatis specie occasionem demus infidelibus blasphemandi. Sive ergo manducatis, sive bibitis, vel aliud quid facitis, omnia in gloriam Dei facite. Nihil magis agendum est Christiano, quam ut in omni opere ejus, Dei gloria praedicetur: nec aliquid faciat, unde Christi doctrina possit in aliquo reprehendi. uia et Judaei tanquam de idololatriis scandalum patientes, credere non audebant: Gentes vero cum in colendis idolis firmabantur, et Christiani tali destruebantur exemplo. Sicut et ego omnibus placeoquaerens quod mihi utile est, sed quod multis ut salvi fiant. Ego me sic exhibeo, ut omnibus placeam ad profectum. Si quis me sine causa odisse voluerit, ego non sum in culpa. Numquam Apostolus ipse se laudat, non se ad extollentiam laudat: sed suo exemplo illos provocat ad profectum. Unde et nos ad hoc solum debemus velle placere
Abbreviated transcription (Latin):
& ipselux e Vide tertuq fratres
quomo docaute ambuletis. non qu¬
si in ripi ditessedutsapienter
quasi filiȩ sapientiae & lucis nealiqui
offendiculum dets & incipiatis ei cauraꝑ
dicuones existere: Nedementes tem¬
pus : ura sapientia uelcautelã redemexe¬

Expanded text:
 fratres, quomodo caute ambuletis: non quasi insipientes, sed ut sapientes. Quasi filii sapientiae et lucis, ne alicui offendiculum detis, et incipiatis ei causa perditionis existere. Redimentes tempus. Vestra sapientia, vel cautela. Quon
Abbreviated transcription (Latin):
Cumomni malitia: que uelinimico
calliditute : Estote autem inuicem
benigni : secua tor dignem legis ut
non solũ malitia tollatur s &iã be
des: id ÷ c̃dolentes : don ante sinuicẽ si c̃⁊ dr̃¬

Expanded text:
cum omni malitia. Quae vel inimico e. Estote autem invicem benigni. Servat ordinem legis, ut non solum malitia tollatur, sed etiam des. Id est, condolentes. Donantes invicem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis fit magis autem redarguite
ñ solum cõmu nicare nolite s ed & i an
redarguite : Qutenipi in oculto funt
ab ipsis: insecretis locis domorum uelint̃¬
plis: turpe est &iamdicere : nõbis dicereo:¬
Ipe est qua illi uelinte nebris gerore ñ eni¬
bes cũt: Omnia enĩ que arguuntur adum̃
manifestant᷑ si cut adcorinthiosait
occul&iã cordir eius manifesta fiatami
cadens in faciem ad orabit ꝓnunti ans¬

Expanded text:
ris. Magis autem redarguite. Non solum communicare nolite, sed etiam redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis. In secretis locis domorum, vel templi. Turpe est et dicere. Nobis dicere turpe est, quae illi, vel in tenebris facere non erubescunt. Omnia autem, quae arguuntur, a lumine manifestantur. Sicut ad Corinthios ait: Occulta etiam cordis ejus manifesta fiunt. Et tunc cadens in faciem adorabis Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrenuncautem luxindnõ ut filulucis
ambulate : qñ nesciebatis mĩ uoluntitem
nuncuero om̃a cognoscitis: Quantu mergo
interlucem distat & tenebras. tantum a pris¬
tina conuersationediscreparedeb&is
Cructus autem lucis ẽ in omni bonitute &
iustitia & ueritate. Talem hab& scientia
lus causascreaturarumomnium rerũq
cognouit Probantes quidsit beneplacitũ
non quid homines adseruerent: & nolite

Expanded text:
ino. Ut filii lucis ambulate. Quando nesciebatis Domini voluntatem. Nunc vero omnia cognovistis. Quantum ego inter lucem distat et tenebras, tantum a pristina conversatione discrepare debetis. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate. Talem habet scientia lus causas creaturarum omnium, rerumque cognoscit. Probantes quid sit beneplacitum non quid homines asseverent. Et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
un iuerse p̃cipitur : Vt d& gratiam
audientibus hoc ÷ quod alibi dicit
sermouest̃ ingratia sale sit c̃ditur.
tiones inducithumanar. ut ex nobis
intellegamur quantã spũi scõ iniurĩã
facimus. Cũdo mum eius in nobis¬
aliqua peccatis orde polluimus: & quia
dehospitiosuo nobis condolens non sibi
dolens : tristis abscedat. C¬
C&erum
trĩstitia & ira &c&era huius mundi
in nobis passioness̃ quia passibiles
sumur. In dõ uero dispensationes
Nos enim illa inuitipatim̃ illeuolun¬
tatẽ adnram̃ emendationem ad su¬

Expanded text:
t det gratiam audientibus. Hoc est quod alibi dicit: Sermo vester in gratia sit sale conditus:  comparationem inducit humanam, ut ex nobis intelligamus quantam Spiritui sancto injuriam facimus, cum donum ejus in aliqua peccati sorde polluimus: Et quia de hospitio suo nobis condolet: ideo sibi dolens tristis abscedit. Caeterum tristitia et ira et caetera hujusmodi in nobis passiones sumus; in Deo vero dispensationes; nos enim ea inviti patimur; ille voluntate ad nostram emendationem assu
Abbreviated transcription (Latin):
indebaptis miaccepistis. nouum signacu¬
mnis amaritudo: in qͥb: c̃tristetur
etindignatio : indignatio ex superbiaẽ
cumaliquem iudicamurs indignum.¬
& ide o illumnolumus sustinere¬
clamareiubetur s& & ipsedñrclama¬
batintemplo quisititueni at &bibat:¬

Expanded text:
ie baptismi accepistis: novum signacuOmnis amaritudo. In qua contristatur Et indignatio. Indignatio ex superbia est, cum aliquem judicamus indignum: ideo eum nolumus sustinereclamare jubetur. Sed et ipse Jesus clamabat in templo: Qui sitit, veniat, et biba
Abbreviated transcription (Latin):
tem in regnoxpi &d : quia huius modi actos
non dõ sed demoni exhibentur : hereditasin reg¬
nicaelorum filiisdĩ non diabo lipraeparatur
PNemouor seducit dicendo hoc solumopus:
ut fidessit & hom ox p̃ibaptirma consequat᷑:
quantumuis pecc& perire non poterit : In anib:
uerbis : que h ominem liberarenon poterint
Propter haecenim uenitira dĩ: ex preteritis
futura cognoscite: si sod omitis pepercit & his
qui indiluuio perierunt. purc& & uobis: Infili¬
os diffidentiae : quinon credideruntiam iram

Expanded text:
em dicunt sufficere: quia hujusmodi actus non Deo, sed daemoni exhibentur. Haereditas autem regni coelorum Dei filiis, non diaboli praeparatur. Nemo vos seducat: Dicendo hoc solummodo opus est, ut fides sit, et homo Christi baptisma consequatur: quamvis peccet, perire non potest. Inanibus verbis. Quae hominem liberare non possunt. Propter haec enim venit ira Dei. Ex praeteritis futura cognoscite: si Sodomitis non pepercit, et his qui in diluvio perierunt, parcet vobis? In filios diffidentiae. Qui non crediderunt iram
Abbreviated transcription (Latin):
proficerunt infide &scientia ut &iam fiducia¬
liter &p̃dicarent & defenderent euange¬
abistis solis sememorat accepisse &iamnecer¬
saria cum ali is praedicarethos ergo
conlaudans mon& neeius passionib: terrean¬
tur
quibus non destruetur xp̃i euangelium s fir¬
non potuisse prorertifalra uel dubias ustinere
xortutur eos exemplo suoliberter usq: ad mor¬
aulus erthymotheus seruus

Expanded text:
tiam fiducialiter et praedicarent, et defenderent Evangeab istis solis se memorat accepisse, etiam cum aliis praedicaret. Hos ergo collaudans monet, ne ejus passionibus terreantur, quibus non destruitur Christi Evangelium, sed firnon posse pro re falsa vel dubia sustinere; et hortatur eos exemplo suo libenter usque ad morPaulus et Timotheus ser
Abbreviated transcription (Latin):
membrum in suamen sura augeatur
numerum crescat quio culiofficiumgerit
h men suramunius cuius que membris
augmentum corporis facit in aedifica¬
cionem sui in caritute : dum singulam¬
bra c̃crescuntmaius efficit᷑ corpus:
ocigiturdico & testificor in dno
quos superius obssecrauerat: hic̃ dnõ
obtestatione constringit : ut iam non am¬
plius ambuletis sicut & gentes ambulant.
quantum interdiabolum distat & dm̃.
rantes cordistimore longius adsistamus:
& dicaturdenobis sinecaus a mecolunt.
hoc ÷ exmeacultura nullo capient fructꝰ

Expanded text:
membrum in sua mensura augeatur:membrum in sua mensura augeatur:numerum crescat, qui oculi officium gestn mensura uniuscujusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate. Dum singula membra crescunt, majus efficitur corpus. Hoc igitur dico, et testificor in Domino. Quos superius obsecraverat, hic in Domino obtestatione constringit. Ut jam non ambuletis, sicut et gentes ambulant. quantum inter diabolum distat, et Deum, rantes, cordis timore longius assistamus, et dicatur de nobis: Sine causa colunt me: hoc est, ex mea cultura nullos accipient fructus.