comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sule it̾m ⁊ a senatu nr̃o uidicatũ ẽ. Cũ eĩ rex
prriꝰ ppło. R. bellũ ultro ĩtullisset. cũq de
imꝑio certam̃ eẽt cũ rege generoso ac potẽ¬
te: ꝑfuga ab eo uenit ĩ castra fabricu. eiq
ẽ pollicitꝰ. si p̃miũ sibi ꝓposuisset. se ut clã ue¬
nisset: sic clã in pyrii castra rediturũ. ⁊ eũ
ueneno necaturũ. Hc̃ fatriciꝰ reduc̃edũ cura¬
uit ad pyrrũ. idq factũ eiꝰ laudatũ asenatu
est. ¶ At ꝗ si spẽm utilitatis opiniorẽq q̃ri¬
mus. magnũ istud bellũ ꝑ fuga unꝰ: ⁊ gͣuẽ
ad u̾sariũ imꝑu sustulliss. s magnũ dedecꝰ.
et flagitiũ. ꝗ cũ laudis certam̃ fuisset eũ ñ
ui̾tute. s scelere suꝑatũ. ¶Utrũ gͥ ntiliꝰ uł
fabricio. ꝗ tał ĩhac urbe quał aristides athe¬
ins fuit. uł senatui nr̃o: qui nũꝙͣ utilitatẽ
adignitate se iuĩcxit. armis cũ hoste certare

Expanded text:
onsule iterum, et a Senatu nostro iudicatum est. cum enim Rex onsule iterum, et a Senatu nostro iudicatum est. cum enim Rex pulo Romano bellum ultro intulisset, cumque de imperio certamen esset cum rege generoso ac potenti, perfuga ab eo venit in castra Fabrici eique est pollicitus, si praemium sibi proposuisset, se, ut clam venisset, sic clam in Pyrrhi castra rediturum et eum veneno necaturum. Hunc Fabricius reducendum curavit ad Pyrrhum, idque eius facturr laudatum a senatu est. Atqui, si speciem utilitatis opinionemque quaerimus, magnum illud bellum perfuga unus et gravem adversarium imperii sustulisset, sed magnum dedecus et flagitium, virtute, sed scelere superatum. Utrum igitur utilius vel Fabricio, qui talis in hac urbe, qualis Aristides Athenis, fuit, vel senatui nostro, qui numquam utilitatem a dignitate seiunxit, armis cum hoste certare
Abbreviated transcription (Latin):
regnãdi eẽ possit: nich̾ contͣ ĩ utiliꝰ ei qui id
ĩiuste ꝯsecutꝰ sit ĩuemo: cũ adu̾itatẽ cepi
reuocare rõnẽ. Possũt eĩ cuiꝙͣ eẽ utiles ⁊¬
angores sollicitudines. diuturm et noct᷑¬
i metꝰ. uita ĩsidiarũ: ꝑiculoꝵq plenissi¬
ma: Multi iniqni. atq ĩ fideles regno panci
beniuoli sũt: inꝗt accius. ¶At cui regno. qͥd̾
atantalo ⁊ pelope ꝓditũ: iure optinebat᷑. Nã
ꝙͣto pluris ei regi putas. qui exercitu .p. E.
ppłm ip̃m romanũ opp̾ssisset. ciuitatẽq nõ
gisset: Hc̃ tu quas ꝯscientie labes ĩ animo cẽ¬
ses habuisse. q̃ uulnͣa.: cuiꝰ aũt uita ip̃i põt uti¬
lis eẽ. cũ eiꝰ uite ea cõdicio sit: ut ꝗ illã eripue¬
ħ utilia ñ sũt q̃ maxime uident᷑. qr plena sũt
dedecoris ac tupitudinis: satis ꝑsuasũ debet
ẽẽ. nnich̾ ẽẽ utile qd̾ nõ honestũ sit. Quãꝙͣ id
ꝗdẽ cũ sepe alias.tũ piru bello at fabricio ꝯ¬

Expanded text:
tilius ei, qui id iniuste consecutus sit, invenio, cum ad veritatem coepi revocare rationem. Possunt enim, cuiquam esse utiles angores, sollicitudines, diurni et nocturni metus, vita insidiatum periculorumque plenissima? multi iniqui atque infideles regno, pavei boni sunt, inquit Attius: at cui regno? quod a Tantalo et Pelope proditum iure obtinebatur. Nam quanto plures ei Regi putas, qui cum exercitu Pop. Rom. populum ipsum Rcmanum oppressisset, civitatemque non gisset? Hunc tu quas conscientiae labes in animo censes habuisse, quae vulnera? Cuius autem vita ipsi potest utilis esse, eum eius vitae ea condicio sit, ut, qui illam eripue utilia non sunt, quae maxime videntut, quia plena sunt dedecoris, acturpitudinis; satis persuasum esse debet, nihil esse utile, quod non honestum sit. Quamquam id quidem. cum saepe alias, tum Pyrrhi bello a C Fabricio C
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ utilia. & censeo: Magͥtudo aĩ ⁊ fortitudo
negat.⁊ lñ locuplecioe̾s q̃ns auctores. Haꝵ er̃
ẽ u̾tutũ ꝓpͥũ. nich̾ extimescere. omĩa humana
tare. Itaq qd fec̃. ĩsenatũ uenit. mãdata expo¬
sunt sentẽtiã ne dice̾t recusauit. quã dui iure
uitãdo hostiũ teneret᷑. ñ eẽ se senatorẽ. Atq il¬
lud ⁊̃ o stultũ hoĩem dixei̾t ꝗspiã: ⁊ repugnãtẽ
utilitati suc. reddi captinos negaũ eẽ ntile. Ilbo
eĩ adulescẽtis eẽ. ⁊ bonos duces. seiã ꝯfectũ se¬
nectute. Cuiꝰ cũ ualuiss auctoritas: captiui re¬
dũ ꝯẜuãdũ putauit. Itaq tũ ĩꝙͣ cũ ingilãdo ne¬
cabat᷑. erat ĩ meliore causa. quã sidomi sener
captiuus ꝑuitꝰ ꝯsularis remãsiss. At stulte. q
nõ mͦ cẽsuerit captiuos remittẽdos. ner ⁊̃ dis

Expanded text:
agnitudo animi et fortitudo negat. Num locupletiores quaeris auctores? Harum enim est virtutum proprium nihil extimescere, omnia humana tare. Itaque quid fecit? In senatum venit, mandata exposuit, sententiam ne diceret recusavit, quam diu iure iurando hostium teneretur, non esse se senatorem. Atque illud etiam O stultum hominem, dixerit quispiam, et repugnantem utilitati suae!, reddi captivos negavit esse utile; illos enim adulescentes esse et bonos duces, se iam confectum senectute. Cuius cum valuisset auctoritas, captivi redum conservandum putabat. Itaque turn, cum vigilando necabatur, erat in meliore causa, quam si domi senex captivus, periurus consularis remansisset. At stulte, qui non modo non censuerit captivos remittendos, verum etiam diss
Abbreviated transcription (Latin):
t̾na. ad rẽ factã nrãmq neĩamꝰ.¶Martꝰ aciliꝰ
regłs cũ ꝯsul it̾m ĩ affrica. ex insidus captus
patre hannibał anuilcare. uratꝰ missuo est a
senatũ. ut nͥ recłdita ẽẽnt penis capti nobileᷤᷤ
quidã rediret ip̃e cartaginẽ. Is cũ romã uenissi
utilitatis spẽm idebat. si cã ut res declarat. i

Expanded text:
terna; ad rem factam nostramque veniamus. M. Atilius terna; ad rem factam nostramque veniamus. M. Atilius Regm patre Hannibalis Amilcare, iuratus missus est ad senatum, ut, nisi redditi essent Penis captivi nobiles quidam, rediret ipse Kartaginem. Is, cum Romam venisset, utilitatis speciem videbat, sed eam, ut r
Abbreviated transcription (Latin):
ulixe suspicio nulla ẽ. S ĩ similãt᷑ eũ ĩtragedie
simulatiõe ĩ same: nliciã sb̾t̾fugere uoluisse.
Nõ hoẽstũ ꝯsiliũ. at utile. ut aliqs fortasse
dixerit. regnare. ⁊ ythace uiuẽ ociose. cũ paren¬
tib cũ ircore. cũ filio. Ullũ tudecus ĩcotidia¬
nis laborib: ⁊picsis. cũ hac trãqlitate ꝯferẽ¬
dũ putas. Ego nõ istã ꝯtẽpnendã ⁊ abicien¬
illa simulatice ꝑseuerauisset. Qui cũ maxi¬
mas res gesserit in bello. tñ ħ audiat ab aiace.
cuiꝰ ip̃e pͥnceps uirisiurandi fuit. Ꝙ om̃s sci¬
tis. solus neglex̃ fidẽ furere assimilauit. neco¬
iret. ĩstitit. ¶ Qd̾ in palamedis ꝓspicax pru¬
dentia. istĩ ꝑcepisset maliciosã audaciã: fide
sacratũ us. ꝑpetuo falleret. Illi uͦ ñ mͦ cũ hosti¬
b. uerũ q̃ cũ fluctib. id ꝙ fecit dimicare meliꝰ
fuit: ꝙͣ deserere ꝯsencientẽ greciã. ad bellum
barbarie ĩferendũ. G omittamꝰ ⁊ fabłas ⁊ ex¬

Expanded text:
simulant eum tragoediae simulatione insaniae militiam subterfugere voluisse. Non honestum consilium, at utile, ut aliquis fortasse dixerit, regnare et Ithacae vivere otiose cum parentibus, cum uxore, cum filio. Ullum tu decus in cotidianis laboribus et periculis cum hac tranquillitate conferendum putas? Ego vero istam contemnendam et abicienilla simulatione perseveravisset? qui cummaximas res gesserit in bello, tamen haec audiat ab Aiace: Cuius ípse princeps iúris iurandí fuit, Quod ómnes scitis, sólus neglexít fidem; Furere ássimulare, né coiret, ínstitit. Quodní Palamedi pérspicax prudéntia Istíus percepset málitiosam audáciam, Fidé sacratae iús perpetuo fálleret. Illi vero non modo cum hostibus, verum etiam cum fluctibus, id quod fecit, dimicare melius fuit quam deserere consentientem Graeciam ad bellum barbaris inferendum. Sed omittamus et fabulas et ex
Abbreviated transcription (Latin):
ne illa quidẽ ꝓmissa ẜuãda uanda.
sũt q̃ nõ sũt bis ipĩs utilia quib illa ꝓ¬
miseris. Golphetonti filio ut redeamus
ptaint ut ĩcurrũ patris tolleret᷑. sublatꝰ ẽ. Atq
is añ quã cõstitit. ictu fulminis deflagrauit.
quãto meliꝰ fuerat ĩ hoc ꝓmissũ patris nõ esse
suatũ. ¶Quid: ꝙ thesens exegit ꝓmissũ ane¬
ꝑtuno: cui cũ tres optaticẽs neptimꝰ dedisseti
Optauit ĩteritũ hypoliti filii. cũ is patͥ suspectꝰ
eẽt. de nouerca. quo optato ĩpetrato. cheseꝰ in
matimis fuit luctib. ¶Quid agamenon. c̃
deuouisset diane ꝙ ĩ suo regno pulcherimũ na¬
tũ ec̃t. illo ãno ĩ molauit ỹphigeniã qͥ nichil

Expanded text:
ne illa quidem promissa servanda sunt, quae non sunt iis ipsis utilia, quibus illa promiseris. Sol Phaëthonti filio, ut redeamus ptavit, ut in currum patris tolleretur; sublatus est. Atque is, ante quam constitit, ictu fulminis deflagravit. Quanto melius fuerat in hoc promissum patris non esse servatum! Quid, quod Theseus exegit promissum a Neptuno? cui cum tres optationes Neptunus dedisset, optavit interitum Hippolyti filii, cum is patri suspectus esset de noverca; quo optato impetrato Theseus in maximis fuit luctibus. Quid, quod Agamemnon cum devovisset Dianae, quod in suo regno pulcherrimum natum esset illo anno, immolavit
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵq opp̾ssionẽ tetrã ⁊ detestabilẽ. głosa
putat. ¶ Qd̾ aut fatet᷑ honestũ ñ eẽ ĩ ea
ciuitate qͥ lib̾a fuert. queq eẽ debeat. regꝰ¬
re. s ei: qui id face̾ possit eẽ utile. ꝙͣ hũc ob¬
uirgatioe aut quo potiꝰ c̃ uicio. atãto emore
coner auellere. Põt eĩ dii ĩ mortales cinꝙͣ
ẽẽ utile: fedissimũ ⁊ tet̾imũ paͣricidiũ pa¬

Expanded text:
detestabilem, gloriosam putat. Qui autemfateatur, honestum nonesse, in ea civitate, quaelibera fuit, quaeque esse debeat, regnare, sed ei, qui id facere possit, esse utile, qua nunc obiurgatione, aut quo potius convitio a tanto errore coneravertere? Potest enim, Dii Immortales, cuiquam esse utile foedissimum,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ posse: altius ĩuidia. id ꝙͣ ĩuistũ ĩ patriã.
et ꝙͣ tp̃re eẽt: ñ uidebat. ¶ Ipẽ aũt sccer ĩore
sẽꝑ grecos u̾sus defenissis hebat. quos dica
ut potero ĩcõdite fortasse. s tñ ut res possit
ĩtelligi. Nã si iolãdũ ẽ ius. regnãdi grã n
olandũ ẽ ius: alus reb pietatẽ colas. ¶Ca¬
pitas etheocles. uł pociꝰ euripides ꝗ id unũ ꝙ
oĩum sceleratissimũ fuei̾t: excepit. Qͥd gͥ mi
nuta colligimꝰ. hr̃editates. m̃caturas. uendi¬
tiones. fraudulẽtas. Ette ille tibi ꝗ rex ppłi

Expanded text:
tum in patriam et quam turpe esset, non videbat. Ipse autem socer in ore semper Graecos versus de Phoenissis habebat, quos dicam, ut potero, incondite fortasse, sed tamen, ut res possit intellegi: Nam sí violandum est Iús, regnandi grátia Violándum est; aliis rébus pietatém colas. Capitalis Eteocles vel potius Euripides, qui id unum, quod omnum sceleratissimum fuerit, exceperit! Quid nuta colligimus, haereditates, mercaturas, venditiones fraudulentas? ecce tibi, qui Rex populi
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾iquidẽ aliꝰ alio Mariꝰ asubsellus ĩ rostra
recͥta. ideq qd̾ comuĩt̾ ꝯpositũ fuerat sol
edix̃. ⁊ eares siq̃ris. ei magno honore fu¬
it. Onũb eĩ ĩnicise statue ad eas. thus et
cerei. Quid młta: nemo unꝙͣ młtitudin
fuit carior. ¶ Hec sũt q̃ ꝯturbãt ĩ delib̾a¬
tione ñ nũꝙͣ: cũ id ĩ quo molat᷑ eꝯtas. nõ
ita magnũ est illd̾ aũt qd̾ ex eo parit̾. ꝑ

Expanded text:
ceteri quidem alius alio, Marius ab subselliis in rostra ceteri quidem alius alio, Marius ab subselliis in rostra recta idque, quod communiter compositum fuerat, solus edixit. Et ea res, si quaeris, ei magno honori fuit; omnibus vicis statuae, ad eas tus, cerei; quid multa? nemo umquam multitudini fuit carior. Haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, cum id, in quo violatur aequitas, non ita magnum, i
Abbreviated transcription (Latin):
pturã iaceret. neq petiturꝰ ũ quã ꝯsulatũ
Suderet᷑: quĩtũ metellũ cuiꝰ legatꝰ erat. ⁊¬
sũmũ uirũ ⁊ ciuẽ. cũ ab eo imꝑatore suo
romã missus eẽt. apd̾ ppłm romanũ cͥmi¬
natus ẽ. bellũ illũ ducere. si se ꝯsulẽ fecissẽt
breui tp̃e ant uiuũ. aut mortuũ iugurtã
se ĩpotestatõ ppłi romani redactur. Itaq
factꝰ est ille ꝗdẽ ꝯsul: s ea fide iusticiaq disceᷤᷤ¬
sit. Qui optimũ ⁊ grauissimũ ciuẽ cuiꝰ le¬
gatꝰ. ⁊ aquo missus eẽt: ĩ iniudiã falso cri¬
mine adduxerit. ¶Ne nr̃ ꝗdẽ gradianus
officio. iuri boĩ fuctꝰ ẽ tũ cũ ptor eẽt: col¬
legĩq p̃toriũ tͥbũ plebis ad hibuisset ut
res nũmaria de coĩ sentẽtia ꝯstituert. Iac¬
tabat᷑ eĩ tẽporib illis nĩmꝰ sic. ut nemo
posset scire. ꝗd hẽret. cõscͥpsert coĩter edic¬
tũ cũ pena atq iudicio ꝯstiteerũtq. ut.
om̃s suł ĩ rostra pꝰ meridiẽ descenderẽt: ⁊

Expanded text:
umquam consulatum videretur, Q. Metellum, cuius legatus erat, summum virum et civem, cum ab eo, imperatore suo, Romam missus esset, apud populum Romanum criminatus est bellum illum ducere; si se consulem fecissent, brevi tempore aut vivum aut mortuum Iugurtham se in potestatem populi Romani redacturum. Itaque factus est ille quidem consul, sed a fide iustitiaque discessit, qui optimum et gravissimum civem, cuius legatus et a quo missus esset, in invidiam falso crimine adduxerit. Ne noster quidem Gratidianus officio viri boni functus est tum, cum praetor esset collegiumque praetorium tribuni plebi adhibuissent, ut res nummaria de communi sententia constitueretur; iactabatur enim temporibus illis nummus sic, ut nemo posset scire, quid haberet. Conscripserunt communiter edictum cum poena atque iudicio constitueruntque, ut omnes simul in rostra post meridiem escenderent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
utile uidebat᷑. ¶ S oĩum una regła ẽ quã
tibi cupio eẽ notissimã: aut illd̾ qd̾ utile
uidet᷑ turpe ne sit: aut si turpe ẽ:. ne uidea¬
tur eẽ utile. ꝗd gͥ possumꝰ ne aut illũ ma¬
nũ uirũ bonũ udicare aut hũc. Explica¬
atq excute ĩtelligentiã tuã. ut uideas que sit
ĩ ea spẽs forma: ⁊ notio uin bomi. Cadit gͥ ĩ

Expanded text:
utile videbatur. Sed omnium una regula est, quam tibi cupio esse notissimam, aut illud, quod utile videtur, turpe ne sit aut, si turpe est, ne videatur esse utile. Quod igitur? possumusne aut ilium Marium virum bonum iudicare aut hunc? Explicaatque excute intellegentiam tuam, ut videas, quae sit in ea species forma et notio viri bo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯtimno idẽ gẽtiũ. Q aũt gentiũ: idẽ cuule
eẽ debet. ¶Sr nos ueri uiris: germaneq iusti¬
cie: solida ⁊ exp̃ssam effigiẽ. nullã tenemus.i
umbra ⁊ imagnub utimur. Eas ipãs ũt seq̃re¬
ñ. ferũt᷑ eĩ ex optimis nat̾e ⁊ ueritatis exẽplis.
captus. fraudatꝰ. ue sum: quã illa aurea. ut ĩter
bonos bene agier oportet ⁊ sine fraudatione
G qui st̃ boni. ⁊ ꝗd sit bñ agi. magna q̃stio ẽ
Quĩtꝰ ꝗdẽ scenola pontifex maximꝰ. sũmã uur¬
eẽ dicebat. in his oĩb arbitrus. ĩ quib adderet̃
exfide boã. fideiq bone nom̃. existimabat ma¬
nere latissime. idq u̾sari ĩtuteł. societatib fidu¬
cus. mandatio. reb. emptis. uenditis. cõduc¬
tis. locatio. ꝗb iute societas ꝯtineret᷑. in his
magni eẽ iudicis. statuere p̾̃sertĩ cũ impleris¬
qr eent uidicia cõtͣria. ꝗd quẽq cuiq p̃stare
oporteret. ¶Quo cuta astucie tollende sũt.

Expanded text:
entium, quod autem gentium, idem civile esse debet. Sed nos veri iuris germanaeque iustitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbra et imaginibus utimur. Eas ipsas utinam sequeremur! feruntur enim ex optimis naturae et veritatis exemplis. CAPTUS FRAUDATUSVE SIM! quam illa aurea: UT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET ET SINE FRAUDATIONE! Sed, qui sint boni, et quid sit bene agi, magna quaestio est. Q. quidem Scaevola, pontifex maximesse dicebat in omnibus iis arbitriis, in quibus adderetur EX FIDE BONA, fideique bonae nomen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis societatibus, fiduciis mandatis, rebus emptis venditis, conductis locatis, quibus vitae societas contineretur; in iis magni esse iudicis statuere, praesertim cum in plerisque essent iudicia contraria, quid quemque cuique praestare oporteret. Quocirca as
Abbreviated transcription (Latin):
sit. io qui ñ mͦ nõ repellit. s ⁊̃ adiuuat ĩiuriã.
¶Mdichi ꝗdẽ q̃ uere hereditates ñ honeste udẽt᷑
si st̃ maliciosis blandicus officioꝵ. ñ ueritate
s simulatioe q̃site ¶ At qͥ ĩtalib reb aliud.
utile interdũ: aliud honestũ uideri solet. falso.¬
⁊ lã eadẽ utilitatis q̃ honestatis ẽ regła. Quiħ
ñ puiderit: ab hoc nulla fraus aberit. nullũ faci¬
nus. Sic eĩ iste cogitãs ẽ. Istuc quidẽ honestũ¬
ẽ. Uerũ ħec pedit. ⁊ sic res anatura copłatas
audebit errore diuellere. ꝗ fons ẽ fraudium
maleficioꝵ sceleꝵ oĩum. ¶ taq si uir bonꝰ
hãt hãc iũ ut sidigitis c̃ crepuerit. possit in
lecupletiũ testam̃ta nom̃ eiꝰ irripere. hac un
ñ utat᷑. ne si exploratũ ꝗd̾ hãt. id oĩno nemi¬
nẽ unꝙͣ suspicatuꝵ. Atͥdores hãc iĩ.m. crasso
ut digitoꝵ ꝑcussione heres posset scͥptus eẽ.
qui reuera ũ eẽt heres: ĩforo mͥ crede saltaret.

Expanded text:
on repellit, set etiam adiuvat iniuriam? Mihi quidem etiam verae hereditates non honestae videntur, si sunt malitiosis blanditiis, officiorum non veritate, sed simulatione quaesitae. Atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso; nam eadem utilitatis, quae honestatis, est regula. Qui hoc non perviderit, ab hoc nulla fraus aberit, nullum facinus. Sic enim cogitans: Est istuc quidem honestum, verum hoc expedit, res a natura copulatas audebit errore divellere, qui fons est fraudium, maleficiorum, scelerum omnium. Itaque, si vir bonus habeat hanc vim, ut, si digitis concrepuerit, possit in locupletium testamenta nomen eius inrepere, hac vi non utatur, ne si exploratum quidem habeat id omnino neminem umquam suspicaturum. At dares hanc vim M. Crasso, ut digitorum percussione heres posset scriptus esse, qui re vera non esset heres, in foro, mihi crede, saltaret.
Abbreviated transcription (Latin):
scire debit de sanitate de fitio de fuga: is
p̃stat. edicto ediliũ. ¶ Herdũ alia cã est. Ex
quo ĩcelligit᷑ qm̃ uiris natura fons sit. ħ sccħ
naturã ẽẽ neminẽ id agere. ut ex alt̾ius p̃de¬
tur ĩscitia. ⁊ ec ulla pnities iute maior ĩueĩ¬
ripot ꝙͣ ĩ malicia simulatio ĩtelligentie. Ee
quo ista ĩnumerabilia nascũt᷑. ut utiliacũ
ronestis pugnare uideant᷑. Quotus eĩ quisq
repiet᷑ qui ĩpũtate ⁊ ignorantia oĩũ ppoĩta.
abstinere possit ĩ iuria. ¶ Periclitemꝰ siplat.
et ĩhis quidẽ exẽplis: in quib peccari uulgꝰ
hõiũ fortasse ñ putet. Neq eĩ desicarus uene¬
ficus. testam̃tarus. furib peculatorib. hoc

Expanded text:
scire debuit de sanitate, de fuga, de furtis, praestat edicto aedilium. Heredum alia causa est. Ex quo intellegitur, quoniam iuris natura fons sit, hoc secundum naturam esse, neminem id agere, ut ex alterius praedetur inscitia. Nec ulla pernicies vitae maior inveniri potest quam in malitia simulatio intelltilia cum honestis pugnare videantur. Quotus enim quisque reperietur, qui impunitate et ignoratione omnium proposita abstinere possit iniuria? Periclitemur, si placet, et in iis quidem exemplis, in quibus peccari volgus hominum fortasse non putet. Neque enim de sicariis, veneficis, testamentariis, furibus, pec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ iã ꝯtaitũ ẽ netustate ꝓu̾biũ. Cũ enĩ fidẽ ali¬
cuiꝰ bonitatẽq laudãt. dignũ eẽ dicũt: qui c̃
optinere. Uides ne hoc ꝓu̾bio neq gigi illi.
posse ueniã dari. neq huic quẽ paulo ante
fingebã digitoꝵ ꝑcussione hereditates õiu
posse cõuertere. Ut eĩ qd̾ turpe ẽ id ꝙͣiuis oc¬

Expanded text:
tum est vetustate, proverbium. Cum enim fidem alicuius bonitatemque laudant, dignum esse dicunt, quicum optinere? Videsne hoc proverbio neque Gygi illi posse veniam dari neque huic, quem paulo ante fingebam digitorum percussione hereditates omnium posse converrere? Ut enim, quod turpe est, id, quamvis oc
Abbreviated transcription (Latin):
sane honesto. cũ is spõsionẽ fecisset. nͥ uir bonꝰ
eẽt. Itaq ei dixisse fimbriã. se illã rẽ nũꝙͣ uidi¬
caturũ. ne aut spoliarẽ fama ꝓbatũ hõiem: si
otͣ iuidicauisset. aut statuisse uideret᷑ uirũ bo¬
nũ eẽ aliquẽ: cũ ea res ĩ miãbilib officiis. et
landib ꝯtineret᷑. hinc gͥ uiro bono quẽ fimb̾a¬

Expanded text:
sane honesto, cum is sponsionem fecisset. NI VIR BONUS ESSET. Itaque ei dixisse Fimbriam se illam rem numquam iudicaturum, ne aut spoliaret fama probatum hominem, si contra iudicavisset, aut statuisse videretur virum bonum esse aliquem, cum ea res innumerabilibus officiis et laudibus contineretur. Huic igitur viro bono, quem Fimb
Abbreviated transcription (Latin):
get. Sapientis negãt. ut si minorio quã potiuiᷤ¬
i uendidisset. ¶ Hec gͥ ẽ illa puities. qd̾ aliosi
bonos alios sapientes existimãt. ex quo ennꝰ
ne ꝗqui sapere sapientẽ: qui ipẽ sibi ꝓdeẽ ñ cu¬
re he catonẽ ꝗdẽ rodiũ discipłu panecu indeo
ĩ his libris quos de officio scͥpsit. qͥnto tuboni
faciente̾. hre rationẽ rei familiaris. Neq eĩ
solũ nob̾ diuites eẽ nolumꝰ. s lib̾is. ꝓpĩquis
uole. factũ de quo paulo añ dixi. płace̾ nullo
dn su cã: ꝙ nõ liceat. Huic nec laus magnatͥ¬
buenda. nec gr̃a ẽ. ¶ S sine simulatio ⁊ dissi¬
mulatio dolus masus ẽ. ꝑ pauce res st̃. ĩ qbꝰ¬
qui ꝑdest quib põt. nocet nemini. recte iustũ
re. qa sẽp ẽ turpe: ⁊ qr sẽꝑ ẽ honestũ uirũ bonũ
eẽ. semꝑ ẽ utile. ¶ Hoc de iure qdẽ p̃dioꝵ sanci¬

Expanded text:
get, sapientis negant, ut si minoris, quam potuisseget, sapientis negant, ut si minoris, quam potuisset, vendidisset. Haec igitur est illa pernicies, quod alios bonos, alios sapientes existimant. Ex quo Ennius nequiquam sapere sapientem, qui ipse sibi prodesse non qu Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video in iis libris, quos de officio scripsit Q. Tuberoni, facientem habere rationem rei familiaris. Neque enim solum nobis divites esse volumus, sed liberis, propinquis, volae factum, de quo paulo ante dixi, placere nullo dii sui causa, quod non liceat. Huic nec laus magna tribuenda nec gratia est. Sed, sive et simulatio et dissimulatio dolus malus est, perpaucae res sunt, in qqui prodest, quibus potest, nocet nemini, certe istum vre, quia semper est turpe, et, quia semper est honestum virum bonum esse, semper est utile. Ac de iure quidem praedio
Abbreviated transcription (Latin):
si aquilia definitio uã ẽ. ex oĩ uita simulatio
dissimulatioq tollenda ẽ. Ita ut uͨ emat meliꝰ
nͨ ut uendat ꝯcꝙͣ simulabit. aut dissimulabit.
uir bonꝰ. tq iste dolus malus. ⁊̃ legib erat
uĩdicatꝰ. ut tutela duodecĩ tabuł. ¶Cartũsꝙͥtic
adolescentiũ lege latoria. ⁊ siñ lege iudicis
ĩ quib addit᷑ exfide bõa. ¶ Reliquoꝵ aũt iudi¬
cioꝵ ħ u̾ba maxime excellũt. In arbittio rei
ircorie. meliꝰ equius infiducia. ut ĩter bonoᷤᷤ
bñ agier. ꝗd gͦ. Aut ĩeo qd̾ meliꝰ equiꝰ põt
ulla pars in ẽẽ fraudis. aut cũ dr̃: ut ĩter bo¬
nos bñ agier. ꝗcꝙͣ agi dolose aut maliciose
põt. dolus aũt malus ĩ srmulatione. ut ait
die cẽ mẽdatui. nõ licitatorẽ. uenditor. nõ
qui ꝯtͣ se liceat᷑. ẽptor apponet. Uterq si adre¬
loquendũ uenit. ñ plus qui semel elquetur.
¶Quitus qdẽ scenola .p. filiꝰ cũ postulasset. ut
clidit .c. nulia. ⁊ lemo ẽ qui uiri hoc boĩ fuisse ne¬

Expanded text:
io vera est, ex omni vita simulatio dissimulatioque tollenda est. Ita, nec ut emat melius nec ut vendat, quicquam simulabit aut dissimulabit vir bonus. Atque iste dolus malus et legibus erat vindicatus, ut tutela duodecim tabulis, circumscriptio adulescentium lege Plaetoria, et sine lege iudiciis, in quibus additur EX FIDE BONA. Reliquorum autem iudiciorum haec verba maxime excellunt: in arbitrio rei uxoriae MELIUS AEQUIUS, in fiducia UT INTER BONOS BENE AGIER. Quid ergo? aut in eo, QUOD MELIUS AEQUIUS, potest ulla pars inesse fraudis? aut, cum dicitur INTER BONOS BENE AGIER, quicquam agi dolose aut malitiose potest? Dolus autem malus in simulatione, ut ait dis omne mendacium; non illicitatorem venditor, non, qui contra se liceatur, emptor apponet; uterque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut didit centum milia. Nemo est, qui hoc viri boni fuisse ne
Abbreviated transcription (Latin):
mãdũ ẽ qui orõis uanitatẽ adhibueit̃.
Celius caniꝰ cques romanꝰ hõ nec ĩ facetꝰ. ⁊ sa¬
tio litteratꝰ cũ se syracusas ociandi ut ip̃e dicẽ
solebat. ñ negociandi causa contullisset. dic¬
tabat se ortulos aliquos emere uelle. qͦ ĩui¬
tare amicos ⁊ ubi se oblectare sine ĩterpella¬
torib posset. Ꝙ cũ ꝑcrebuisset. pythuis ei
ꝗdã qui argentarã face̾t siracusis. uenale̾
qͥdẽ se ortos nõ hr̃e dixit. s licere uti canio sius¬
let. ut sius ⁊ simł ad cenã hoĩem. ĩ ortoss ĩm¬
tauit ĩposter̃ diẽ. Ẽ ille ꝓmisisset. Tũ pitiꝰ qmi
eẽt ut argentari apd̾ om̃s ordines gratiosus.
piscatores ad se ꝯuocauit. ⁊ ab his petunt ut
ante suos ortulos p̾tridie piscarent᷑ Dixq ꝗd
ei s face̾ uellet. Ad cenã tp̃re camiꝰ uenit. opipa¬
re apitio apparatũ ꝯiuinũ cĩbatũ añ oculos mł¬
titudo. ꝓse quisq qd̾ ceperat afferebat. añ pedes¬

Expanded text:
ui orationis vanitatem adhibuerunt? C. Canius, eques Romanus, nec infacetus et satis litteratus, cum se Syracusas otiandi, ut ipse dicere solebat, non negotiandi causa contulisset, dictitabat se hortulos aliquos emere velle, quo invitare amicos et ubi se oblectare sine interpellatoribus posset. Quod cum percrebruisset, Pythius ei quidam, qui argentariam faceret Syracusis, venales quidem se hortos non habere, sed licere uti Canio, si vellet, ut suis, et simul ad cenam hominem in hortos invitavit in posterum diem. Cum ille promisisset, tum Pythius, qui esset ut argentarius apud omnes ordines gratiosus, piscatores ad se convocavit et ab iis petivit, ut ante suos hortulos postridie piscarentur, dixitque, quid eos facere vellet. Ad cenam tempori venit Canius; opipare a Pythio apparatum convivium, cumbarum ante oculos multitudo; pro se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
hic aquatio. hac ulla isti carere ñ possũt. Incẽ¬
sus canĩ cupiditate ꝯtendit apitio ut uẽderet.
grauare ille pͥmo. Ꝙ mlta: impetrat. Emit hõ
cupidꝰ ⁊ locuples tãti. quãti pithiꝰ uoluit. et
emit ĩstructos. noĩa fac̃. negociũ ꝯficit. Inui¬
tat camiꝰ postridie familiares suos. Uenit ip̃e
mature. Scalmũ nullũ uidet q̃rit ex pximo
uicino. nã ferie q̃dã piscatoꝵ eeñt. qd̾ eosns¬
los uideret. N ulle qd̾ sciã. In ꝗt ille: s hic pi¬
scari nulli solent. Itaq en mirabar ꝗd accidis¬
set. stomachari canius. s ꝗd faceret. Nũdũ
eĩ Gaiꝰ aqliꝰ collega ⁊ familiaris m̃s ꝓtulert
dẽdolo malo formulas. Inꝗb cũ exeo que
eẽt aliud similatũ. aliud actũ. Hoc quidem
sane sc̾culente. ut ab hoĩe ꝑito: diffimendi:i
Ergo ⁊ pytiꝰ. ⁊ om̃s aliud agentes. aliud si¬

Expanded text:
sti carere non possunt, incensus Canius cupiditate, contendit a Pythio, ut venderet. Gravate ille primo. Quid multa? impetrat: emit homo cupidus et locuplest tati, quanti Pythius voluit, et emit instructos: nomina facit: negotium conficit. Invitat Canius postera die familiares suos: venit ipse mature: Scalmum nullum videt, quaerit ex proximo vicino, num feriae quaedam piscatorum essent, quod eos nullos videret. nullae, quod sciam, inquit ille: sed hic piscari nulli solent: itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius: sed quid faceret? nondum enim Aquilius, collega et familiarismeus, protulerat de dolo malo formulas. In quibus ipsis. cuesset aliud simulatum, aliud actum. Hoc quidem sane luculenter, ut ab homine perito definiendi. Ergo et Pythius, et omnes aliud agentes, aliud si
Abbreviated transcription (Latin):
iussii:. ita p̃co p̃dicet. domũ pestilentẽ uendo.i¬
¶ Sic gͦ ĩ ꝗbusda causis dubus ex altera ꝑte defey¬
dit᷑ honestas. exalt̾a utilitas Ita de utilitate dr̃
facere turpe. Hec ẽ illa q̃ uidet᷑ utiliũ fieri cũ ho¬
nestis sepe dissensio. q̃ diuidicãda sũt. Nõ enĩ
ut q̃remꝰ exposuimꝰ. s ut eeplicaremꝰ. ¶⁊ lor
ditor celare emptores debuisse ⁊ leq eĩ id ẽce¬
lare ꝗcꝗd reticias. s qd̾ cũ tu scias id ignoraẽ
emolum̃ti ti causa uelis eos. qͦꝵ ĩt̾ sit id sci¬
re. ¶ Hoc aũt celandi genꝰ quale sit. ⁊ cuiꝰ hõis
quis ñ udet: Certe ñ aꝑti. nõ simplicio. nõ
ingenii. ñ iusti. nõ boni uiri. uersiti potius.
obscun. astuti. fallacis. maliciosi calidi. ue¬
teratonis. nafri. ¶ Hec tot ⁊ alia plura: ñ ne

Expanded text:
aeco praedicet: 'Domum pestilentem vendo'? Sic ergo in quibusdam causis dubiis ex altera parte defenditur honestas, ex altera ita de utilitate dicifacere turpe. Haec est illa, quae videtur utilium fieri cum honestis saepe dissensio. Quae diiudicanda sunt; non enim, utditor celare emptores debuisse. neque enim id est celare, quidquid reticeas: sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causa velis eos, quorum intersit id scire. Hoc autem celandi genus quale sit, et cuius hominis, quis non videt? certe non aperti, non simplicis est, non ingenui, non iusti, non viti boni; versuti potius, obscuri, astuti, fallacis, malitiosi, callidi, veteratoris, vatri. Haec tot, et alia plura nonne
Abbreviated transcription (Latin):
ti iuq̃ nõ mo̾strare. ꝙ athenis execrationib pu¬
blicto sc̃m̃ ẽ. siboc ñ ẽ. emptorẽ pati ruere. ⁊per
torẽ ĩ maximã fraudẽ ĩcurrere . plus ⁊̃ est. quã
uiã ñ mõstrare. Nã est sciente̾ ĩertorẽ alt̾um ĩ¬
ducere. ¶Diogenes ꝯtͣ. nũ te emere coegit. q
ne ortatus ꝗdẽ ẽ. Ille qd̾ nõ placebat ꝓscͥpsit. tu
illa ñ bõa ẽ. nec edificata rõne: młto minꝰ qui
domũ ñ laudart̃. ubi eĩ uidiciũ emꝑtons ẽ. ibi

Expanded text:
exsecrationibus publicis sanctum est, si hoc non est, emptorem pati ruere et per errorem in maximam fraudem incurrere? Plus etiam est quam viam non monstrare; nam est scientem in errorem alterum inducere. Diogenes contra: Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem est? Ille, quod non placebat, proscripsit, tu, illa nec bona est nec aedificata ratione, multo minus, qui domum non laudarunt. Ubi enim iudicium emptoris est, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͣ ẽ. s donãdũ. Uides ĩ hac tota disceptati¬
one. ñ illd̾ dici ꝙͣ uis hec turpe sit. tũ qm̃ expe¬
dit. faciã. G ita expedire. ut tuipe ñ sit. ex alt̾a
aut parte. ea re quia turpe sit. nõ eẽ faciendũ.
¶uendat edes uir bonꝰ. ꝑp aliqͣ uicia q̃ ip̃e norit.
ceteri ignorẽt. pestilentes sint. ⁊ habeant᷑ salu¬
bres. ignoret᷑ ĩ omĩb cubiculis apparere ser¬
nemo sciat. Quero si ħ emptorib uenditor nõ
dixerit. edesq uendideit plures multo quã se
uenditurũ putaret. ñ id iniuiste aut in probe

Expanded text:
quicquam est, sed donandum. Vides in hac tota disceptatione non illud dici: Quamvis hoc turpe sit, tamen, quoniam expedit, faciam, sed ita expedire, ut turpe non sit, ex altera autem parte, ea re, quia turpe sit, non esse faciendum. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteri ignorent, pestilentes sint et habeantur salubres, ignoretur in omnibus cubiculis apparere serpraeter dominum nemo sciat; quaero, si haec emptoribus venditor non dixerit aedesque vendiderit pluris multo, quam se venditurun putarit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ulla res tãti aut cõmodũ ullũ tã expetẽ¬
dũ: ut iuri boni ⁊ splendorẽ ⁊ nom̃ amittaᷤᷤ.
Quid ẽ. qd̾ afferre tm̃ utilitas ista q̃ dr᷑ pos¬
sit. quãtũ aufferre. si boĩ uri nom̃ eripuei̾t.
fidẽ iusticiãq detraxerit. Q eĩ int̾ ẽ: utrũ ex
hõie. se ꝯuertat ꝗs ĩteluã. anhoĩs figura im¬
manitatẽ gerat belue. ꝗd qui oĩa recta ⁊ ho¬
nesta neglegũt. dũ mͦ potẽtiã ꝯsequãt᷑.. Lõ¬

Expanded text:
expetendum, ut viri boni et splendorem et nomen amittas? Quid est, quod afferre tantum utilitas ista, quae dicitur, possit, quantum auferre, si boni viri nomen eripuerit, fidem iustitiamque detraxerit? Quid enim interest, utrum ex homine se convertat quis in beluam an hominis figura immanitatem gerat beluae? Quid? qui omnia recta et honesta neglegunt, dum modo potentiam consequantur, non
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. ꝙ nosset uenditor. Ꝙ si recte iudicauit. ñ
recte frum̃tariꝰ ille. ñ recte ediũ pestilentiũ uer¬
ditor tacuit. ¶ Sr huiꝰmodi reticencie: iire ci¬
uili ꝯp̃bendi nõ posst̃. q̃ aũt posst̃. diligent̾ te¬
nent᷑. M. mariꝰ gͣnͣdian᷑ ꝓpinquus ur̃ .c. sergio.
orate uẽdiderat edes eas quas ab eodẽ ip̃e pau¬
cis ante ãnis emerat. Hee sergio seruiebant.
s ħ ĩmãcipio: mariꝰ ñ drcerat. Ad clucta res ẽ
ĩuidiciũ. Oratã crassuo. grandianũ defẽdebat
antoniꝰ. Ius crassus urgebat. ꝙ uiciñ uenditor
eũ eẽ deceptũ. ꝗ id ꝙ emerat. qͦ uire eẽt teneret.
Quorsus hec. Ut illd̾ ĩtelligas. ñ placuisse ma¬
losophi quatenꝰ rõne ⁊ intelligẽtia. Ratio gͦ hec
postulat. neꝗd ĩsidiose. ne ꝗd simulate. ne ꝗd fal¬
lacit᷑. ¶ Sũt ne gͥ ĩsidie. tendere plagas. ⁊̃ siex¬
citaturꝰ bestiã ñ sis. nͨ agitat᷑. Ipẽ eĩ fere millo m¬

Expanded text:
tium, quod nosset venditor. Quod si recte iudicavit, non tium, quod nosset venditor. Quod si recte iudicavit, non recte frumentarius ille, non recte aedium pestilentium venditor tacuit. Sed huius modi reticentiae iure civili conlprehendi non possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, propinquus noster, C. Sergio Oratae vendiderat aedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Crassus urguebat, quod vitii venditor eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse mapossunt, philosophi, quatenus ratione et intellegentia. Ratio ergo hoc postulat, ne quid insidiose, ne quid simulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plagas, etiarnsi excitaturus non sis nec agitaturus? ipsae enim ferae nullo i
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupata. q̃ ꝗ ĩficiatꝰ eẽt duplice̾ penã subiret.
Auiris ꝯlultis ⁊̃ reticentie pena ẽ ꝯstituta.i
Quicqd eĩ eẽt ĩp̃dio uicu. id statuer̃t si uen¬
ditor sciret. nͥ noĩatĩ dictũ eẽt. p̃stari oporte¬
re. ut cũ ĩ arte auguriũ augures acturi eẽnt.
ussissentq citũ claudiũ centumalũ ꝯ edes ĩ
celio mõte hẽbat. de moliri ea. quoꝵ altitudo
officeret auspicus. claudiꝰ p̃scͥpsit insulã ⁊ uẽ¬
didit. Emit .p. calphurui lananꝰ. huic ab au¬
gunb illd̾ idẽ deñciatũ ẽ. Itaq calpurinꝰ cũ de¬
molitꝰ eẽt cognouissetq clodiũ edes pꝰea ꝓsc̾p
fisse ꝙͣ eẽt ab augurib demoliri uissus. arbi¬
triũ illũ ad egit. qc ꝗd sibi dare faceret oppor¬
teret ex fide bõa. M. cato sentẽtiã dix̃. Huiꝰ
ita pͥñtiauit cũ ĩuendendo rẽ hãc scisset. ⁊ nõ
pnũciasset: ẽpton dãpnũ p̃stari oportere. Er̃go
ad fidẽ bonã statuit ꝑtinere. notũ eẽ ẽptori ui¬

Expanded text:
et, a iuris consultis etiam reticentiae poena est constituta; quicquid enim esset in praedio vitii, id statuerunt, si venditor sciret, nisi nominatim dictum esset, praestari oportere. Ut, cum in arce augurium augures acturi essent iussissentque Ti. Claudium Centumalum, qui aedes in Caelio monte habebat, demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis, Claudius proscripsit insulam vendidit, emit P. Calpurnius Lanarius. Huic ab auguribus illud idem denuntiatum est. Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea sset ab auguribus demoliri iussus, arbitrum ilium adegit, QUICQUID SIBI DARE FACERE OPORTERET EX FIDE BONA. M. Cato sententiam dixit, huiuita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non pronuntiasset, emptori damnum praestari oportere. Ergo ad fidem bonam statuit pertinere notum esse emptori vi
Abbreviated transcription (Latin):
as. ⁊ seruire humane societati. eaq lege natꝰ sis.
et ea hãs pͥncipia nature: quib parere ⁊ q̃ sequi
debeas. aut utilitas tua coĩs sit utilitas. uicissĩ¬
qr eã cõis utilitatis. tua sit. celab̾ hõies ꝗd his assit
ꝯmoditatis ⁊ copie. ¶ Respondit diogenes. for¬
tassesic. Aliud est celare. aliud tacere. neq ego
nc te celo. si tibi ñ dico q̃ natura deoꝵ sit. ꝗd sit
finis bonoꝵ. q̃ tibi plus. pdẽent cegnita ꝙͣ triti¬
ci utilitas. S ñ ꝗcꝗd tibi audire utile ẽ. idẽ mͥ
dicere necẽe ẽ. Immo uͦ inqͥet ille neceẽ ẽ. Siqd
menunisti eẽ ĩter hoĩes natura ꝯiũctã societa

Expanded text:
as et servire humanae societati eaque lege natus sis as et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit finis bonorum, quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi dicere necesse est. Immo vero, inquiet ille, necesse est, siquidem meministi esse inter homines natura
Abbreviated transcription (Latin):
ne caritate. si idẽ sciat cũ plures m̾catores ale¬
xandrea soluisse. nauesq ĩcu̾su frum̃to honu¬
stao petentes rodũ uiderit. dicturꝰ ne sit rodus¬
id an silentio suũ ꝙͣ plurimo uenditurꝰ. ¶ Sapi¬
entẽ ⁊ uirũ bonũ fingimꝰ. de eiꝰ delibatioe ⁊ ꝯsul¬
tatione q̃rimꝰ. qui celaturꝰ rodios ñsit: si id
turpe iudicet: s dubitet an turpe ñ sit ¶ In
huiꝰ modi causis aliud diogem babilonio iu¬
deri solet magno ⁊ graui stoico. aliud antipa¬
tro discipło eiꝰ hõi acutissimo ¶Ancipatro oĩa
emptor ignoret. ¶ Diegem uenditorẽ: qͣtenꝰ
uire cuuili ꝯstitutũ sit dicere uicia oportere. cet̾a
siue insidus agere.⁊ qm̃ uendat. uelle quã
optune uendere. ¶Aduexi exposu. uedo mex̃
ñ pluris: ꝙͣ cet̾i. fortasse q̃ minons cũ maiorẽ
copia. Cu fit ĩuiria. ¶ Exort᷑ antipatri ratio.
ex altera ꝑte. Quid ais. tucũ hõib ꝯsulere debe¬

Expanded text:
nae caritate, si idem sciat complures mercatores Alenae caritate, si idem sciat complures mercatores Alexandrea solvisse navesque in cursu frumento onustas petentes Rhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an silentio suum quam plurimo venditurus. Sapientem et bonum virum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus, qui celaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet, sed dubitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio videri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia emptor ignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine insidiis agere et, quoniam vendat, velle quam optime vendere. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu cum horninibus consulere debe
Abbreviated transcription (Latin):
salutare. sed id sci opꝰ nõ eẽ. postulauit ut
aliquẽ ppłs daret: quo cũ comunicaret. datus
ẽ aristides. huic ille classem lacedemonioꝵ
q̃ sb̾ ducta eẽt ad gyteum: clam ĩcendi posse.
quo facto frãgi lacedemonioꝵ opes necẽe eẽt.
mistocles afferret. s minime honestũ. Itaq
athenienses qd̾ honestũ nõ eẽt: id ne utile
quidẽ putauerũt: totãq eã rẽ ꝙͣ ne audierãt
ꝗdẽ auctore anstide repudiauerũt. Meliꝰ hiꝙͣ
nos. ꝗ ꝑiracas ĩmunes sccios uectigales ha
netũ ꝗͥdẽ cũ id qd̾ utile eẽ ꝑs putes adipiscare.
hoc eĩ ip̃m utile putare qd̾ turpe sit calami¬
use. cũ repugnare utilitas honestati
ideat᷑. Ut aĩadu̾tendũ sit: repugnet ne
lane an possit cũ honestate cõuingi. Eĩ gñis
hee st̃ qͣstiones. ¶ Siexempli grã. uit bonus
alexãdrea rodũ magnũ frum̃ti numer̃ adue¬
xerit. in rodioꝵ ĩ opia. ⁊ fame. sũmaq anno¬

Expanded text:
salutare, sed id sciri non opus ese; postulavit, ut salutare, sed id sciri non opus ese; postulavit, ut aliquem populus daret, quicum communicaret; datus est Aristides; huic ille, classem Lacedaemoniorum, quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. ium, quod Themistocles afferret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque ear rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habne tur quidem, cum id, quod esse utile putes, adipiscare; hoc enim ipsum, utile putare, quod turpe sit, calamiae, cum repugnare utilitas honestati videatur, ut animadvertendum sit, repugnetne plane an possit cum honestate coniungi. Eius generis hae sunt quaestiones: si exempli gratia vir bonus Alexandrea Rhodum magnum frumenti nurerum advexerit in Rhodiorum inopia et fame summaque anno
Abbreviated transcription (Latin):
phibẽt. eosq extminãt . ut penͥꝰ apd̾ patres i¬
nros. papius nup. nã eẽ pciue. ꝗ cuus nõ sit.
rectũ ẽ ñ licere. Quã legẽ tulert sapientissimi
cõsules. crassus ⁊ sceuola. Usu uͦ urbis ꝓhi¬
accepta. maiores aĩos hũit ꝙͣ ũquã reb sccłis.
Nulla timoris sigͥficatio. nulla mẽtio pacis.⁊
Fanta ius ẽ honesti : ut spẽm utilitatis obscr¬
fet. Athenienses cũ ꝑsaꝵ impetũ nullo mͦ possẽt
sustinere. statuerẽtq ut urbe relicta cõuigib
et lib̾is troezem depositis naues conscenderẽt
lib̾tatẽq grecie classe desenderẽt. Cyrsilum
quẽdã suadentẽ ut ĩibe manerẽt. xerxemq
reciꝑent: lapidib obruerũt. Atq ille utilita¬
tẽ seꝗuidebat᷑. s ea nulla erat repugnãte ho¬
nestate. Temistocles pꝰ inctoriã eiꝰ belli ꝙ cũ
psis fuit dix̃ ĩconcione se hr̃e ꝯsiliũ rei puͤ

Expanded text:
prohibent eosque exterminant, ut Pennus apud patres nprohibent eosque exterminant, ut Pennus apud patres nostros, Papius nuper. Nam esse pro cive, qui civis non sit, rectum est non licere; quam legem tulerunt sapientissimi consules Crassus et Scaevola; usu vero urbis prohiaccepta maiores animos habuit quam umquam rebus secundis; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est honesti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo modo possent sustinere statuerentque, ut urbe relicta coniugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam suadentem ut in urbe manerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ille utilitatem sequi videbatur; sed ea nulla erat repugnante honestate. Themistocles post victoriam eius belli, quod cum Persis fuit, dixit in contione se habere consilium rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
destinauisset. ⁊ is qui mõti ad dictꝰ eẽt. ꝑm¬
cos sibi dies. cõmendãdoꝵ suoꝵ cã postula¬
uisset. Uas factꝰ ẽ alt̾ eiꝰ sistendi. ut sulle nõ
reu̾tisset: moriendũ eẽt ip̃i. Q cũ ad diẽ se
recepisset: admiratꝰ eoꝵ fidẽ tyrãnis peti¬
uit ut se ad amicitiã t̾ciũ ascribent. Cu gͥ
id qd̾ utile uidet᷑ ĩ amicitia. cũ eo ꝙ honestũ
est cõparit᷑. iaceat utilitatis spõs. ualeat ho¬
nestas. Cũ aũt ĩ amicicia q̃ honesta nõ sũt
postulabũt᷑. religio ⁊ fides anponat᷑ amicitie.
sic hẽbit᷑ is quẽ exqrimꝰ delectus officui. Nich¬
thi disturbatio̾e nr̃i. duriꝰ ⁊̃ athenier¬
ualebãt. pollices p̾ciderent᷑. ħ iusũ ẽutile.i
Ninus eĩ ĩminebat ꝑꝑ ꝓpĩquitatẽ egina
pireo. ¶ G nicħ qd̾ crudele. ntile e. Est eni
hoiu nafure quã seq debemꝰ. maxime unimi¬
ca crudelitas ¶Male ⁊̃ ꝗ pegrinos urbib nti

Expanded text:
destinavisset et is, qui morti addictus esset, padestinavisset et is, qui morti addictus esset, paucos sibi dies commendandorum suorum causa postulavisset, vas factus sit alter eius sistendi, ut, si ille non revertisset, moriendum esset ipsi. Qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus petivit, ut se ad amicitiam tertium ascriberent. Cum igitur id, quod utile videtur in amicitia, cum eo, quod honestum est, comparatur, iaceat utilitatis species, valeat honestas; cum autem in amicitia, quae honesta non sunt, postulabuntur, religio et fides anteponatur amicitiae. Sic habebitur is, quem exquirimus, dilectus officii. Sthi disturbatione nostri; durius etiam Athenienvalebant, pollices praeciderentur. Hoc visum est utile; nimis enim imminebat propter propinquitatem Aegina Piraeo. Sed nihil, quod crudele, utile; est enim hominum naturae, quam sequi debemus, maxime inimica crudelitas. Male etiam, qui peregrinos urbibus uti
Abbreviated transcription (Latin):
ius iurandũ. ac fidẽ amici causa. uir bonus fa¬
ciet. ⁊ le si uidex quidẽ erit de ip̃o amico: ponit
enĩ psonã amici: cũ uduit iuidicis. tm̃ dabit
amicitie ut uerã amici cansã ẽẽ malit. Ut o¬
rande litis tẽpꝰ. quo ad ꝑleges liceat accõmo¬
det. ¶Cũ nõ uirato sentẽtia dicenda sit. me¬
minert dm̃ se hr̃e testẽ. idest ut ego arbitio
mẽtẽ suã. qua nich hõi dedit d̾s ipẽ diuimiꝰ.
Itaq p̃clarũ amaiorib accepimꝰ iorẽ ragã¬
di iudicis. si eũ teneremꝰ. q̃ salua fide facere
posset. hec rogatio ad ea ꝑtinet q̃ paulo añ
dixi. honeste amico auidice posse ꝯcedi.¬
i lam si oĩa facienda sũt q̃ amici uelint. ñ
amicicie tales. s ꝯiurationes putande sit.
¶loquor aũt d̾ coĩb amicitus. Nã ĩ sapiẽtib
uiris ꝑfectisq nicħ põt eẽ tale. ¶ Damonẽ
et pithĩa pytagoreos ferũt ħ aĩo ĩt̾se fuisse
ut cũ eoꝵ alt̾i dionisius tyrãns diẽ necis

Expanded text:
ius iurandum ac fidem amici causa vir bonus faciet, ne si iudex quidem erit de ipso amico; ponit enim personam amici, cum induit iudicis. Tantum dabit amicitiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, accommodet. Cum vero iurato sententia dicenda erit, meminerit deum se adhibere testem, id est, ut ego arbitror, mentem suam, qua nihil homini dedit deus ipse divinius. Itaque praeclarum a maioribus accepimus morem rogandi iudicis, si eum teneremus, quae salva fide facere possit. Haec rogatio ad ea pertinet, quae paulo ante dixi honeste amico a iudice posse concedi; nam si omnia facienda sint, quae amici velint, non amicitiae tales, sed coniurationes putandae sint. Loquor autem de communibus amicitiis; nam in sapientibus viris perfectisque nihil potest esse tale. Damonem et Phintiam Pythagoreos ferunt hoc animo inter se fuisse, ut, cum eorum alteri Dionysius tyrannus diem necis
Abbreviated transcription (Latin):
ão eẽ pot̾is: ut ad rẽ g̾endam ñ suꝑsticionẽ
hão s rõnẽ ducere. Ita ne siꝗo aliqd ex suare
acq ex suo ẜmone dix̾it. ⁊ eiꝰ u̾bũ aliqd̾ apte
cecidei̾t. ad id ꝙ ages ut cogitabio. ea res tibi
aut tunorẽ afferẽt. aut alacͥtatẽ. ¶Cuir
arcꝰ. Crassuo ex̾citũ brundisu pon̾et. quidã ĩ
põtu carias cauno aduectãs. nendẽo canne¬
as clamitabat. Dicamꝰ si placet monitũ ab
eo c̃rassũ cau̾e ne iret. ñ fuisse ꝑitire. siboĩ:
panuss. q̃ si suscipiamꝰ pedis offensio nobis.

Expanded text:
itionem habeas, sed rationem ducem? Itane? si quis aliquid ex sua re atque ex suo sermone dixerit et eius verbum aliquod apte ceciderit ad id, quod ages aut cogitabis, ea res tibi aut timorem adferet aut alacritatem? Cum M. Crassus exercitum Brundisii inponeret, quidam in portu caricas Cauno advectas vendens Cauneas clamitabat. Dicamus, si placet, monitum ab eo Crassum, caveret ne iret; non fuisse periturum, si omini paruisset. Quae si suscipiamus, pedis offensio nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. ¶Uides ne ut ad rẽ dubiã c̃cessis reb
puen̾it. ħ uos dialetici nõ facitis. ⁊ lec solũ ea
sumitis ꝗb ꝯessis nchilo mag̾ efficit᷑ ꝙ ueli¬
tis. pͥmũ eĩ ħ sumitis si st̃ dii bñfici ĩ hoiẽo st̃.
ꝗs ħ uob̾ dabit. Epicurꝰ ne ꝗ negat. at ꝗquã
deos nͨ aliem curare nec sin. ¶An nr̃ Enmꝰ¬

Expanded text:
cesse est. Videsne, ut ad rem dubiam a concessis rebus pervenerit? Hoc vos dialectici non facitis, nec solum ea uibus concessis nihilo magis efficiatur, quod velitis. Primum enim hoc sumitis: Si sunt di, benefici in homines sunt. Quis hoc vobis dabit? Epicurusne? qui negat quicquam deos nec alieni curare nec sui; an noste
Abbreviated transcription (Latin):
ͥd illũ ne dubiũ ẽ. Qͥn multi cũ nati eẽnt ut
q̃dã ccͣ nat᷑am depͥnata hrent. restituert᷑. ⁊ cor¬
rige̾nt᷑ anatã. cũ se ip̃e reuocass aut arte atq
medicina. aut ꝙͦꝵ lingue sic ĩ hererẽt. ut loꝗ
ñ possẽt hee scalpello resecte lib̾aret᷑.
tõne sustulert. Ut Nemostenẽ scͥbit fa¬
ꝙ lerꝰ cũ .Rbo. dicere neꝗret. excitatõne
fecisse. ut planissime diceret. Qd̾ si ħ ast᷑ in¬
gn̾ata tradita eẽnt. nulla reo ea mutare potu¬
iss ¶ Qd dissimilitudo lccoꝵ. ñ ne dissmmiles
¶Ꝙd int̾ indos ⁊ psas. ⁊ ethiopas ⁊ siros differat.
corpib aĩs. ut inc̾clibił uarietas dissimilitudoq
sit. ¶ Ec qͦ intelligit᷑ plus t̾ure sit᷑. quã lune tͣct᷑
ad nascendũ ualere.⁊ la ꝙ aĩt quadrĩgenta ⁊¬
he̾mꝰ auctorẽ. q ant fieri dicat. aut factũ sciat.
Uides ne me ñ ea dicere q̃ carneades. E ea q̃
pͥncepo stoicoꝵ panetiꝰ dix̾it. ¶ Ego ⁊ ħ reqio¬

Expanded text:
ent, ut quaedam contra naturam depravata haberent, restituerentur et corrigerentur ab natura, cum se ipsa revocasset, aut arte atque medicina? ut, quorum linguae sic inhaererent, ut loqui non possent, eae scalpello resectae liberarentur. tatione sustulerunt, ut Demosthenem scribit Phalereus, cum rho dicere nequiret, exercitatione fecisse, ut planissume diceret. Quodsi haec astro ingenerata et tradita essent, nulla res ea mutare posset. Quid? dissimilitudo locorum nonne dissimilis quid inter Indos et Persas, Aethiopas et Syros differat corporibus, animis, ut incredibilis varietas dissimilitudoque sit. Ex quo intellegitur plus terrarum situs quam lunae tactus ad nascendum valere. Nam habemus auctorem, qui id aut fieri dicat aut factum sciat. Videsne me non ea dicere, quae Carneades, sed ea, quae princeps Stoicorum Panaetius dixerit? Ego aute