comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paga nos uera ei interris gloria non potest esse : & ubi uid & ur
frequenseẽ deillo fama cum laude : Uera ergocius glona in&la
catholica: sic aꝓph&a cantat̃. Exaltare suꝑ caclos dr̃ & sup
unigenitus promisit futurũ quod uidimꝰ impl&um quo d
aittem ait. Demeo accipi& & adnuntiabit uobis. Catholicis
audite aurib: catholicis percipite mentib Nonenim prop¬
terea sicut quidam her&ici diciputauer.: Minor fit
filio sp̃s sc̃s quasi filius accipiat a patre & spssc̃s a filio quib:¬
dam gradib naturarum: Ab sit hoe credere ab sit hoc dicere
ab sit axpĩ anis cordib cogitare: Deniq continuo soluit ipse
quaestione mi& cur hoc dixerit ex planauit: Omã in quit quae¬
cumq hab& pater mea sunt proptere adixi quia de meo ac¬
ci& & ad nunti abit uobis quid amplius uultis ergode patre
de nullo ꝓcedat pater ẽ solus quomodo aut dixcenit unes¬

Expanded text:
paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo fama cum laude. Vera ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super coelos, Deus, et super Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. 4. Quod autem ait, De meo accipiet, et annuntiabit vobis, catholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus: quasi Filius accipiat a Patre, et Spiritus sanctus a Filio quibusdam gradibus naturarum. Absit hoc credere, absit hoc dicere, absit a christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit, quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Quid vultide nullo procedat, Pater est solus. Quomodo autem dixerit unig
Abbreviated transcription (Latin):
& eorum nihilẽ bonum : Et xp̃s nihilẽ eorũ : In utroq fallunt
n& dant ueram gloriam xp̃o: quamuis apud eos esse uide at᷑
cũ laude frequens fama de xp̃o: Et om̃s prarsos her&ici quos
cominemorare nimis longumẽ quide xp̃o non r&ete sentiunt
Ideo errant quia & debonis reb ac malis nonuerũ sentiunt:
uelut imperitos uitu perant . xpm̃ autem uelut magumlaudant.
Ac sic produnt quod amant xpm̃uero non amant : Quõ quod non
erat xp̃s hoc amant: Ideo ergo in utroq fallunt quia & magũ
esse malumẽ & magus non fuit xp̃s qui a bonus ẽ Qua propter
quõ debis nihil hoc loco dicendumẽ quia xpm̃ uituper ant atq
blas phemant Na de gloria eius loquimur qua ẽ glorificatus in
mundo : non eũ glorificauit sp̃s sc̃s uera gloria nisi in &lesia scã
catholica Alibienim. Id est uel apud er&icos uł apud quos duam

Expanded text:
et eorum nihil est bonum, et Christus nihil est eorum, in utroque falluntur: et eorum nihil est bonum, et Christus nihil est eorum, in utroque falluntur: nec dant veram gloriam Christo, quamvis apud eos esse videatur cum laude frequens fama de Christo. Et omnes prorsus haeretici, quos commemorare nimis longum est, qui de Christo non recte sentiunt, ideo errant, quia et de bonis rebus ac malis non verum sentiunt. velut imperitos vituperant, Christum autem velut magum laudant, ac sic produnt quod amant: Christum vero non amant; quoniam quod non erat Christus, hoc amant. Ideo ergo in utroque falluntur, quia et magum esse malum est; et magus non fuit Christus, quia bonus est. Quapropter quoniam de his nihil hoc loco dicendum est, qui Christum vituperant atque blasphemant; quia de gloria ejus loquimur, qua est glorificatus in mundo: non eum glorificavit Spiritus sanctus vera gloria, nisi in Ecclesia sancta catholica. Alibi enim, id est, vel apud haereticos, vel apud quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
gloria : Cum aut̃ de aliquo ꝑdnr & propter dm̃ iusto: hocẽ uera¬
citer iusto causa ipsius iusticie frequensẽ famacum laude. Ne¬
ra quidem gloriae : non tamen eacredendũ ẽ beatisicanuistũ
sedlaudantib gratulandumẽ. quia r&te iudicant & diligiut
iustum Quanto magis ergodiis xp̃s non sibi sedeis pro suit glaria
sua quib ꝓfuit morte sua Sed nonẽ uerac̃i a pud er&icos gluna
a pud quostamen frequentem famam uid & habere eũ laude
Nonẽ ha& ueragloria: quia inutro ꝓs ullunt̃. nam & bonum
nonẽ. Unige nitum enimfilium aequalem ñesse gignenti
Nonẽ bonũ unigenitum dĩfilium hominem tantum es se
non dm̃ non ẽ bonum. ueritatis carnem non eẽ uerã carnem.
nonẽ bonum: horumo trium quae dixi: primũ senti unt
arriani s&cundum fotiniani. tertium manichei sed quia

Expanded text:
gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veragloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3. Sed non est vera ejus apud haereticos gloria, apud quos tamen frequentem famam videtur habere cum laude. Non est haec vera gloria, quia in utroque falluntur: nam et bonum od Christus non est. Unigenitum enim Filium aequalem non esse gignenti, non est bonum: unigenitum Dei Filium hominem tantum esse, non Deum, non est bonum: Veritatis carnem non esse veram carnem, non est bonum. Horum trium quae dixi, primum sentiunt Ariani, secundum Photiniani, tertium Manichaei. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
minib: sed inrebus Malumẽ onim quod bonũ esse creduo
Illi autem qui hoc malo Pargitionis uitio usi sunt. Tales
utique sunt quales eos hi qui laudant non sus picant esse
sed totum quicquid corã hominib: lauda biliter agere uid&ur
nonagat propter dm̃ hocẽ propter uerã iusticiã. sed solam que¬
rat & ab hominib: diligat gloriam : OIli autẽ apud quos fre¬
quens ẽ ei fama cũ laude non eũ putent nisi propter dm̃ lau¬
dabiliter uiuere: nonsallunt᷑ inre: sedsallunt̃ in homine
gratia bonumesse artium peritiam magicarum : Et dumquisq:
patriam liberasse ei sdem qua somnino nescit artib credit᷑
frequentem cũ laude famam quȩgloria definitaẽ. a pud ho¬
mines impios consequatur Errant in utroq qui laudant: &in
re scilic& qui aid quod malum ẽ bonumputant : Et in homine:
qui nonẽ quod putant: qua propter falsaẽ in histrib generib

Expanded text:
minibus, sed in rebus: malum est enim quod bonum esse credunt. minibus, sed in rebus: malum est enim quod bonum esse credunt. Illi autem qui hoc malo largitionis vitiosi sunt, tales utique sunt, quales eos hi qui laudant non suspicantur esse, sed totum quidquid coram hominibus laudabiliter agere videtur, non agat propter Deum, hoc est propter veram justitiam, sed solam quaerat et diligat ab hominibus gloriam; illi autem apud quos frequens est ejus fama cum laude, non eum putent nisi propter Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine.gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus
Abbreviated transcription (Latin):
quod est doxase alius clarificauit alius glarificauit La¬
tini inter p̃tes in suaquisq translatione posuer : quõ ipsa
ritate gloriosus : Ac ꝑ hoc quod utroq uerbo significat᷑ idip¬
sumẽ Sicut autem definierunt antiqui latinae linguae
quando laudancis errore fallunt᷑. siue lareb siue in homin¬
bus siue in utrisq: : nam in rebus fallunt᷑. quando putant id
bonumes se quod malumẽ: In hominib: autem: quanedo putant
bonũ esse qui malusẽ. Inutrisq uero quando &id quod est
uitium uirtus putat̃ : Et ip̃se qui propter hoc laudatur n
hab& quod putatur siue sit bonus siue sit malus. Donare
quippe ressua sistrionib: uitiuẽ iamane nonuirtus. Et si¬
tis d&alib quam sit frequens famec cũ laude. Quia sicut
scriptum ẽ laudat̃ p&cator in desideriis animȩ suae & qui
iniquagerit bene dicitur ħsclaudator es non fallunt inlo¬

Expanded text:
quod est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, laquod est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, latini interpretes in sua quisque translatione posuerunt: quoniam ipsa ritate gloriosus; ac per hoc quod utroque verbo significatur, idipsum est. Sicut autem definierunt antiqui latinae linguae quando laudantes errore falluntur, sive in rebus, sive in hominibus, sive in utrisque. Nam in rebus falluntur, quando putant id bonum esse quod malum est: in hominibus autem, quando putant eum bonum esse qui malus est: in utrisque vero, quando et id quod est vitium, virtus putatur: et ipse qui propter hoc laudatur, non habet quod putatur, sive sit bonus, sive sit malus. Donare quippe res suas histrionibus, vitium est immane, non virtus: et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude; quia, sicut scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Hic laudatores non falluntur in ho
Abbreviated transcription (Latin):
flagit & sed quod adiungit . Ille me clarificabit quia de meo
accipi& & ad nuntiabit uobis. Non ne gligenter est transe¬
undum quod enim ait ille clarificabit : potest intelle gria
diffundendo incredentium cordib: caritatem spiritalesq
faciendo D& larauit eis quo modo patrifilius ess& aequalis.
quem s&undũ carnem priustantum modo nouerant. & homi¬
nem sic̃ homines cogitabant: Vel certe quia ꝑ ipsam caritatẽ
fidutia repl&i &timore depulso adnuntiauer hominibus xp̃im
Ac sic eius fama ẽ toto orbe terrarũ ut sic dixerit ille me clari¬
ficabit tamquam dicer& ille uobis auferttimorem & dabit
amorem quome ardentius p̃dicantes gloriae meae ꝑtotum
mundum dabitis odorem commendabitis honorem. Quod
enim facturifuerant in spũ scõ hoc cundem spm̃ dixit esse sac¬
turum. quale ẽ &iam illud. non enimuos estis quilo qui mini
sed spsꝰ patris ur̃i quilo quit̃ in uobis Verbum quippe grecum

Expanded text:
it. Sed quod adjungit: Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in credentium cordibus charitatem, spiritalesque faciendo, declarabit eis quomodo Patri Filius esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant; vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum,  diffusa est toto orbe terrarum. Ut sic dixerit, Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae meae per totum mundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi fuerant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum: quale est etiam illud, Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Verbum quippe graecum
Abbreviated transcription (Latin):
habere uitam insem& ipso sic ei dedit uitam ꝓcedere de
illo sicut & ꝓcedit & descipso. S&unt̾ autem uerba diuĩ di¬
centis. Et que uentura sunt ad nunti abit uobis. Ille me
clarficauit quia de meo accipi&. & adnuntiabit uobis
Omnia quaecumq: hab& pater mea sunt. Propter eadixi
quia demeo accipi& & ad nuntiabit uobis. sed quia iste p
liNsẽ in alium sunt differenda sermonem ExPLGXV¬

Expanded text:
habere vitam in semetipso; sic ei dedit vitam procedere de habere vitam in semetipso; sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso. Sequuntur autem verba Domini dicentis: Et quae ventura sunt, annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Sed quia iste jam prolixus est, in alium sunt differenda sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
ut &ciã defilio ꝓcedat sicͥ ꝓcedit depatre. ab ipso hab& patre
hic at cumq &iam illud intellegitur quantum atalib
quales nos sumus intellegi potest : Cur nondicatur natus
amborum utiq filius dicer& quod absurdissimum est
silius quippe nullus ẽduorũ nisi patris & matris ab sit
autem ut inter dm̃ patrom & dm̃ filiũ tale aliquid suspicemur
quia n& filius hominũ simul & ex patre & ex matre ꝓcedit.
sed cum in matre ꝓcedit expatre nontunc ꝓcedit exmatre.
Et cum in hac luce ꝓcedit ex matre. nontunc ꝓcedit ex pa¬
tre. Sp̃s autem scs non de patre. procedit infiliũ & defilio ꝓ¬
cedit ad scĩficandam creaturam. sedsimul deutroq ꝓce
dit quam uis hoc filio pater dederit. ut quemad modũ deso
ita de illoquoq ꝓcedat Neq enim possumus dicere quod non
sit uita sps̃ sc̃s. cum uita pater uita sit filius. Ac ꝑ hoc
sicut pater cum habeat uitam inse m& ipso: De dit & filio

Expanded text:
ut etiam de illo procedat, sicut procedit de patre, ab ipso habet patre. ut etiam de illo procedat, sicut procedit de patre, ab ipso habet patre. hic utcumque etiam illud intellegitur, quantum a talibus, quales nos sumus. intellegi potest, cur non dicatur natus amborum utique filius diceretur: quod absurdissimum est. filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. absit autem, ut inter deum patrem et dei filium tale aliquid suspicemur, quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. spiritus autem sanctus non de patre procedit in filium et de filio procedit ad sanctificandam creadit: quamvis hoc Filio Pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. Neque enim possumus dicere quod non sit vita Spiritus sanctus cum vita Pater, vita sit Filius. Ac per hoc sicut Pater cum habeat vitam in semetipso, dedit et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
sps sc̃s suꝑ ueni& inte. & uirtus altissimi obum brabittibi
et ipse dñs pro mittens eũ discipulis ait: Uos autem sed &e
inciuitate quo ad usq: induamini uirtute ex alto. Et ite¬
rum accipi&is inquit uirtutem sp̃s sc̃i suꝑ uenientem inuos
& eritis mihi testes. Et de hac re credendusẽ dicere euange¬
lista. Virtus de illo exiebat & sanabat om̃s: siergo & depatre
& defilio procedit sps sc̃s. Curfilius dixit depatreꝓce dit:¬
nisiquem an modum sol& ad eum referre & quod ipsius ẽ
dequo ipse ẽ. Vn de illudẽ quod ait: meadoetrina non ẽ mea.
sed eius qui memisit : Hic igitur su ntellegitur ei doctrina.
quãtamen dixit non suam sed patris: quanto magis illic
intellegendusẽ & de ipso procedere spm̃ scm̃: ubi sic ait
De patre procedit ut non dicer& de me non procedit:
a quo autem hab& filius ut sit ds̃ est enim dedõ ds̃. ab illo
hab& utiq ut &iam de illo ꝓcedat sps sc̃s ac ꝑhoc spssẽs

Expanded text:
sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Et ipse Dominus promittens eum discipulis ait: Vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Et iterum: Accipietis, inquit, virtutem Spiritus sancti supervenientem in vos, et eritis mihi testes . De hac virtute credendus est dicere evangelista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 8. Si ergo et de Patre et de Filio procedit Spiritus sanctus; cur Filius dixit, De Patre proceditnisi quemadmodum ad eum solet referre et quod ipsius est, de quo et ipse est? Unde illud est quod ait, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Si igitur intelligitur hic ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, De Patre procedit, ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut etiam de illo procedat Spiritus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli parum attendentes. putant hoc iohannem
credidisse. quod iħs resurrexit. Sed quod sequitur non hoc
indicat quid sibi enim uult: quod statim ad iunxit. Non¬
dum enim sciebant scripturam. quia oport& eum amor¬
tuis resurgere. Quid ergo uidit: quid credidit᷑. Vidit
scilic& in ane monumentum. & credidit quod dixerat
mulier eum demonumento esse sub latum : Nondum
enim sciebant scripturam . quia oporter& eũ amortius
resurgere: Et ideo quando id ab ipso dño audiebant
Quam uis apertissime dicer&ur consu&udine audi¬
endi ab illo parabolas non intellegebant. & aliquid
aliud eum significare credebant: sed ei quae secun

Expanded text:
nonnulli parum attendentes, putant hoc Joannem nonnulli parum attendentes, putant hoc Joannem credidisse, quod Jesus resurrexit; sed quod sequitur, hoc non indicat. Quid sibi enim vult quod statim adjunxit, Nondum enim sciebant Scripturam, quia oportet eum a mortuis resuscilicet inane monumentum, et credidit quod dixerat mulier, eum de monumento esse sublatum. Nondum enim sciebant Scripturam, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Et ideo quando id ab ipso Domino audiebant, quamvis apertissime diceretur, consuetudine audiendi ab illo parabolas, non intelligebant, et aliquid aliud eum significare credebant. Sublatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
numentum. regressus est. ut narrar& quo modo uenerint.
atque ait: Currebant aũ duo simul. & c&era: ubi ostendit.
quod prȩcurrens. ad monumentum prior uenerit alius
ille discipulus. quem se ipsum significat. sed tamquam
posita linteamina. non tamen introut: Uenit ergo simon
teaminu posita. & sudarium quod fuerat super capud eius.
non cum lin teami nibus posi tum. sed separatim in uolutũ
in unum locum. Patamus ne nihil ista significant: ñequaquã
Id putauerim. sed ad alia festinamus. in quibus im morari
quȩstionis uel obscuritatis. alicuius nec essitate compellimur.
Nam ista quae per se ipsam manifesta sunt: Quid singulu
&iam significent quȩrere. scãe quidem delitiae sunt. sed
otiosorum quod non sumus nos: Tunc ergo introut & ille
discipulus . qui uenerat primus ad monumentum. Prior
uenit & posterior intrauit. Neque hoc utiq uacat. sed
mihi adista non uacat: Et uidit inquit & credidit. hic

Expanded text:
numentum, regresnumentum, regresatque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit ille alius discipulus, quem seipsum significat, sed tanquam it linteamina posita, non tamen introivit. Quod udarium quod fuerat super caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. Putamusne nihil ista significant? Nequaquam id putaverim, sed ad alia festinamus, in quibus immorari quaestionis vel obscuritatis alicujus necessitate compellimur. Nam ista quae per seipsa manifesta sunt, quid singula etiam significent quaerere, sanctae quidem deliciae sunt, sed otiosorum, quod non sumus nos. Tunc ergo introiit et ille discipulus qui venerat primus ad monumentum. Prior venit, et posterior intravit. Neque hoc utique vacat, sed mihi ad ista non vacat. Et vidit, inquit, et credidit. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
& uid& lapidem sublatum amanumento. Una sabbati est.
quem iam diẽ dominicũ propter dnĩ resurrectionem mos
xp̃ianus appellat. Quem matheus solłs in euangelistis pri¬
mam sabbati nominauit. Currit ergo & uenit adsimonẽ
p&rũ & ad alium discipulum quẽ amabat ihs. & dicit eis.
Tulerunt dñm demonumento & nescimus ubi posuerunt eũ.
Non nulli codices &iam graeci. habent. Tulerunt dñm meũ:
quod uideri dictum potest. propensiore caritatis uel fa¬
mulatus affectu: sed hoc in pluribus codicibus. quos in prompꝰ¬
ptu habuimus. non inuenimus. Exut ergo p&rus. & ille alius
discipulus. & uenerunt admonumentum: Currebant
aũ duo simul. & ille alius discipulus prȩcucurrit citius pe¬
tro. & uenit primus admonumentum: Aduertenda hĩc
& com mendanda recapitulatio: quo modo reditum est adid
quod fuerat praeter missum. & tamen quasi hoc sequer&ur.
adiunctum est: Cum enim iam dixiss& uenerunt ad mo¬

Expanded text:
et vidit lapidem sublatum a monumento. Una sabbati est, et vidit lapidem sublatum a monumento. Una sabbati est, quem jam diem dominicum propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat: quem Matthaeus solus in Evangelistis primam sabbati nominavit . Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus; et dicit eTulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. Nonnulli Codices etiam Graeci habent: Tulerunt Dominum meum, quod videri dictum potest propensiore charitatis vel famulatus affectu. Sed hoc in pluribus Codicibus, quos in promptu habuimus, non invenimus. Exiit ergo Petrus, et ille alius discipulus, et venerunt ad monumentum. Currebant autem duo simul, et ille alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio, quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum, et tamen quasi hoc sequeretur, adjunctum est. Cum enim jam dixisset: Venerunt ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
ris beatissimi stephani fere omnibus gentibus declaratur.
Ac ceperunt ergo corpus ihu & ligauerunt illud linteis cum
aromatibus. sicut mos iudaeis est sepelire .: Non mihi uide¬
tur euan gelista frustra dicere uoluisse. sicut mos est iudess
sepelire. Ita quippe ni fallor ammonuit: in huius modi
officiis quae mortus ex hibentur : morem cuius que
gentis esse seruandum. Erat aũ in loco ubi crucifixus ẽ
mariae uirginis utero nemo ante illũ. nemo post illũ
conceptus est: lta in hoc monumento : Nemo ante illum.
nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propt̾ paras ceue
iudeorum quia iuxta erat monumentum. posuerunt
ihm. Ac celeratam uult in tellegi sepulturã.: neadues
perã fier& quando iam propter parasceuen. quã cena¬
puram iudei latine usitatius apud nos uocant: facere tale
aliquid non licebat. Vna aũ sabbati. maria magdulene
uenit mane cum adhuc tenebrae essent ad monumentum.

Expanded text:
ris beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. ris beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. Acceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos Judaeis est sepelire. Non mihi videtur evangelista frustra dicere voluisse, sicut mos Judaeis est sepelire. Ita quippe, nisi fallor, admonuit in hujusmodi officiis, quae mortuis exhibentur, mortem cujusque gentis esse servandam Erat autem in loco ubi crucifixus est, Mariae virginis utero nemo ante illum, nemo post illum conceptus est, ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propter parascevem Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posuerunt Jesum. Acceleratam vult intelligperasceret; quando jam propter parasceven, quam cpuram Judaei latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquid non licebat. 6. Una autem sabbati Maria Magdalene venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum;
Abbreviated transcription (Latin):
dum ductus est Item qui a sub iunxerat dicens: Sed¬
unus militum lancea latus eius a peruit. Ad hoc perti
runt : ubi promissus est xp̃s. In ea qua cruci fixus est
carne uenturus.: Post haec aũ . rogauit pilatum ioseph
ab ari mathia eo quod eẽt discipulus ihũ. oc cultus aũ¬
propter metum iudeorum. ut toller& corpus ihũ. & per¬
misit pilatus. Venit ergo & tulit corpus ihũ. uenit aut̃
& nicho demus : qui uenerat ad ihm nocte primũ. ferens mix¬
turam myrrae & alo es quasi libras centum: Non ita distin
guendum est ut dicamus. primũ ferens mixturam msrrȩ
sed ut dictumẽ primum ad superiorem sensum pertineat.
Venerat aũ adihm nico demus nocte primũ. Quod idem
io han nes narrauit iprioribus euangelii sui partibus: hic
ergo intellegendum est: ad ilim Nontunc solum sed tunc¬
primum uenisse nico demum: uenisse aũ postea. ut fier&
audiendo discipulus: qđ certe modo in reuelatione corpo¬

Expanded text:
dum ductus est dum ductus est unus militum lancea latus ejus aperuit, » ad hoc pertinet nt in quem compunxerunt. » Ubi promissus est Christus in ea, qua crucifixus est, carne venturus. « Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathaea, eo quod esset discipulus Jesu, occultus aupropter metum Judaeorum, ut tolleret corpus Jesu. Et permisit Pilatus. Venit ergo et tulit corpus Jesu. Venit autem et Nicodemus, qui venerat ad Jesum nocte primum, ferens mixturam myrrhae et aloes, quasi libguendum est, ut dicamus, primum ferens mixturam myrrhae; sed ut quod dictum est, primum, ad superiorem sensum pertineat. Venerat enim Nicodemus ad Jesum nocte primum, quod idem Joannes narravit in prioribus Evangelii sui partibus . Hic ergo intelligendum est ad primum venisse Nicodemum; ventitasse autem postea, ut fieret audiendo discipulus, quod certe modo in revelatione corpo
Abbreviated transcription (Latin):
unde mortui reuiuescunt : Quid isto sanguine mundius.
quid uulnere isto salubrius: Et qui uidit in quit testimoni¬
um per hibuit: & uerum est testimonium eius. & ille scit
quia uera dicit : ut & uos credutis: Non dixit ut & uossciatis.
sed ut fredutis : Scit enim quiuidit : cuius credit testimo¬
nio qui non uidit. Magis aũ ad fidem credere pertin&.
quam uidere: Nam quid est aliud credere quam fidem
ac com modure. Facta sunt enĩ haec inquit. ut scriptu¬
ra impler&ur. Os non comminu&is exeo: Et iterum
alia scriptura dicit. Videbunt inquem confixerunt.
Duo testimoniu descripturis reddidit. singulis rebus.
quas factas fuisse narrauit. Nam quia dixerat. Ad ilim̃
os non comminu&is exeo. Quod praeceptum est eis:
qui celebrare pascha iussi sunt auis immolatione in
u& ere lege : quae dominicae passionis umbra prae¬
cesserat. Vnde pascha nr̃m immolatus ẽ xp̃s. De quo
& esaias proph&a predixerat. Si cut ouis adim molan¬

Expanded text:
unde mortui reviviscunt! Quid isto sanguine mundius? unde mortui reviviscunt! Quid isto sanguine mundius? quid vulnere isto salubrius? 3. Et qui vidit, inquit, testimonium perhibuit, et verum est testimonium ejus: et ille scit quia vera dicit, ut et vos credsed ut credatis. Scit enim qui vidit, cujus credat testimonio qui non vidit. Magis autem ad fidem credere pertinet, quam videre. Nam quid est aliud credere, quam fidem accommodare? Facta sunt enim haec, inquit, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo. Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt in quem confixerunt. Duo testimonia de Scripturis reddidit singulis rebus quas factas fuisse narravit. Nam quia dixerat: Ad Jesum Os non comminuetis ex eo , quod praeceptum est eis qui celebrare pascha jussi sunt ovis immolatione in veteri lege, quae dominicae passionis umbra praecesserat; unde Pascha nostrum immolatus est Christus ; de quo et Isaias propheta praedixerat: Sicut ovis ad immolan
Abbreviated transcription (Latin):
crura. Sed unus militum. lancea latus eius uperuit. & con¬
tinuo exit sanguis & aqua: Uigilanti uerbo euangelis¬
ta usus est: ut non dicer& latus eius percussit aut uul¬
nerauit.: aut quid aliud. sed aperuit. Ut illic quo dam¬
modo uitȩ ostium pander&ur. Vnde sacramentu
aec clesiue manauerunt: sine quibus ad uitam quae
uera uita est : Non in tratur. Ille sanguis in remisfio¬
nem fusus est pec catorum aqua illa salutare tempe¬
rat poculum: haec & lauacrum prȩstat & potumꝰ hoc
prae nunciabat quod noe in latere arcae ostium fu¬
cere iussus est : qua in trarent animalia quae non
erant diluuio peritura: quibus praefigurabatur aec cle¬
sia. Propter hoc prima mulier facta est deuiri late
re dormientis. & apellatu est uita materque uiuoꝵ
Magnum quippe significauit bonum: Ante magnũ
preuaricationis malum. hic secundus adam. inclina¬
to capite incruce dormiuit: ut inde formar&ur ei
coniunx . quod de latere dor mientis effluxit: Omors

Expanded text:
a: sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. » Vigilanti verbo Evangelista usus est, ut non diceret, Latus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud; sed, aperuit: ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde Sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem fusus est peccatorum: aqua illa salutare temperat poculum; haec et lavacrum praestat, et potum. Hoc praenuntiabat quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est , qua intrarent animalia quae non erant diluvio peritura, quibus praefigurabatur Ecclesia. Propter hoc prima mulier facta est de latere viri dormientis , et appellata est vita materque vivorum . Magnum quippe significavit bonum, ante magnum praevaricationis malum. Hic secundus Adam inclinato capite in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux, quod de latere dormientis effluxit. O mors
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ueraciter scriptus est titulus rex iudaeorum: Qui sunt
in tellegendi iudaei: nisi semen abra hae. filu promissio¬
nis: Qui sunt &iam filu dĩ .⁊ quõ non qui filii carnis ait
a postolus hi filii dĩ. Sed qui filii pro missionis. deputantur
in semine & gentes erant quedicebat: si aũ uos xp̃i. ergo abra¬
hȩ semen estis. secundum promissi onem heredes: Rex ergo iu¬
deorum xp̃s. sed ui deorum circũ cisione cordis. spũ non litteru.
quorum laus non hominibus. sed ex dõ est : pertinentium
adhierus alẽ liberam matrẽ nr̃am. aeternã in caelis: saram
spitalem: ancillam & filios eiꝰ dedomo libertatis ei cientẽ.
Idee enĩ pilatus quod scripsit scripsit. qui a dñs quod diẽ

Expanded text:
Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii promissionis, qui sunt etiam filii Dei? Quoniam non qui filii carnis, ait Apostolus, hi filii Dei; sed qui filii promissionis, deputantur in semine . Et Gentes erant quibus dicebat, Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes . Rex ergo Judaeorum Christus, sed Judaeorum circumcisione cordis, spiritu, non littera; quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est ; pertinentium ad Jerusalem liberam matrem nostram aeternam in coelis, Saram spiritualem, ancillam et filios ejus de domo libertatis ejicientem . Ideo enim Pilatus quod scripsit, scripsit; quia Dominus quod dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
deorum : Si corrumpi non potest quodpilatus scripsit. Cor¬
rumpi potest. quod ueritas dixit : Sed iudaeorum tantum
rex xp̃s est. an & gentium. immo & gentium: Cum enim dixis¬
s& in proph&a. Ego aũ constitutus sum rex ab eo supersion mon¬
tem scm eius praedicans praeceptum eius : Ne propter montẽ
sion. solis iudaeis eum regem quis quam dicer& constitutum. Con¬
tinuo subiecit. dñs dixit adme. filius ms̃ estu. ego hodie genui
te : Postulaame & dabo tibi gentes hereditatem tuam. & posses
sionem tuam terminos terrae : Vnde & ipse iam per os proprir̃
loquens apud iudaeos. habeo in quit alias oues. quae non sunt
de hoc ouili. oport& me & ipsas adducere. & uocem meã audi¬
ent. & erit unus grex & unus pastor. Cur ergo magnum
uolumus intellegi in hoc titulo sacramentum. In quo scriptũ
erat rex iudaeorum. Si rex est xp̃s & gentium : quia scilic&
ole aster factus est particeps pinguedinis oleae. non olea par¬
ticeps facta est amaritudinis ole astri. Nam in eo quod de

Expanded text:
eorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest quod Veritas dixit? Sed Judaeorum tantum rex Christus est, an et gentium? Imo et gentium. Cum enim dixisset in prophetia, Ego autem constitutus sum Rex ab eo super Sion, montem sanctum ejus, praedicans praeceptum Domini , ne propter montem Sion solis Judaeis eum regem quisquam diceret constitutum, continuo subjecit: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu. Ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentesionem tuam terminos terrae . Unde et ipse jam per os proprium loquens apud Judaeos: Habeo, inquit, alias oves quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient, et erit unus grex et unus pastor . Cur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, Rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de
Abbreviated transcription (Latin):
OSTEA QUAM dñs ihs peractis omnibus quae
ante suam mortem. peragi oportere prȩsciebat.
quando uoluit tradidit sp̃m. Quae deinde secuta
sint. euange lista narrante uideamus. Iudei ergo
inquit quõ paras ceue erat: ut non remunerent in
cruce corpora sabbato. Frat enĩ magnus ille dies
sabbati : Rogauerunt pilatum. ut frangerentur
eorum crura & tollerentur : Non crura tollerentur. Sed hi
quibus ideo frangebantur ut morerentur . & auferentur
exligno: nependentes in crucibus. magnum diem festũ
sui diutum cruciatus horrore foedarent. Uenerunt¬

Expanded text:
osteaquam Dominus Jesus, peractis omnibus quae ante suam mortem peragi oportere praesciebat, quando voluit tradidit spiritum, quae deinde secuta sint evangelista narrante videamus. Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in csabbati, rogaverunt Pilatum ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur ut morerentur, et auferrentur ex ligno: ne pendentes in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent. VER
Abbreviated transcription (Latin):
erat diliger&. eontinuo subiecit. quia uero demundonon
estis. seclego elegi uos demundo. propter ea odit uosmun¬
dus: Ergo & ipsi in de erant. unde ut non essent electisunt.
Inde non meritis suis. quorum nulla bona p̃cesserant ope¬
ra. nonnatura quȩ tota fuerat ꝑliberum arbitrium. in ip¬
sa radice uitiata Sed grãuita. hoc ẽ uera gratia. qui
enim demundomundum elegit. fecit quodeliger& ñ
inuenit. qui a reliquȩ ꝑelectionem gratiȩ salue factȩ
sunt: Siaũt gratia inquit. iam non ex operibus. aliquin.¬
gratia iam inquit non exoperibus aliquin. gratia iam
nonẽ gratia: Siaũt quȩratur quomodo diligat semun¬
dus perditionis. qui odit mundum redemptionis. di¬
ligit se.utiq falsa dilectione non uera: Proinde falso

Expanded text:
erat diligeret, » continuo subjecit: « Quia vero de mundo non erat diligeret, » continuo subjecit: « Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus; alioquingratia, inquit, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia . Si autem quaeratur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis, diligit se utique falsa dilectione, non vera; proinde falso
Abbreviated transcription (Latin):
sibi iltemq illud. non uenit filius hominis. ut iudic&
mundum. sed ut saluetur mundus peripsum. Etinepis¬
tola sua iohannes ait. aduocatum habemus ad patrem
iħm xp̃m iustum. & ipse propitiator ẽ peccatorum nrorꝰ
non tantum nrõrum. sed & totius mundi: Totus ergo
mundus ec clesia est. & totus mundus. odit et clesiam
mundus ugitur oditmundum in imicus reconciliatun.
damnatus saluatum. inquinatus mundatum: Sediste
mundus quem dr̃ inxpõ reconciliat sibi. & qui perxp̃m
saluatur . &cui per xp̃m peccatum omne donatur : de
mundo electus ẽ inimico damnato contaminato. Ex ea
quippe massa quȩ tota in aelam perut. fiunt uasa mise¬
ricordiȩ inquib ẽ mundus pertinens. ad reconciliati¬
onem quem mundus odit: Exeidem massa pertinens
aduasairȩ. que perfecta sunt adperditionem: Deniq
cum dixisset. sidemundo essetis. mundus quod suum

Expanded text:
sibi . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut jusibi . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut jumundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . » Et in Epistola sua Joannes ait: « Advocatum habemus ad Patrem Jesum Christum justum, et ipse propitiator est peccatorum nostrorum, non tantum nostrorum, sed etiam totius mundi . » Totus ergo mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sed iste mundus, quem Deus in Christo reconciliat sibi, et qui per Christum salvatur, et cui per Christum peccatum omne donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa quae tota in Adam periit, fiunt « vasa misericordiae, » in quibus est mundus pertinens ad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad « vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . » Denique cum dixisset, « Si de mundo essetis, mundus quod suum
Abbreviated transcription (Latin):
i diligat unde honestatur Merito itaq magisterbonus.
dilectionem sic sepe commendat. tantquã sola p̃cipienda
sit si ne qua non possunt prodesse c&era bona: Et qenon
potest haberisine c&eris bonis. quibus homo efficitur bo¬
nus. Prohac autem di lectione. patienter debemus &iam mun¬
di odia sustinere: Necesse ẽ enim ut nos oderit. quos cernit
nolle quod diligit: Sed plurimum nos descipso dñs consola¬
tur : ⁊ qui cum dixisset. hȩc mando uobis ut diligatis inuicem:
Adiecit atq ait. Isimundus uos odit. scitote quõ priorem¬
me uobis odio habuit Cur ergo se menbrum supra uerti¬
cem extollit. recusas esse in corpore . sinonuis odiummun¬
di sustinere cum capite: Si clemundo inquit essetis. mun¬
cdus quosisuum erat diliger& Uniuersȩ utique hoc dic̃ ec¬
clesiae. quamplerumq &iam ipsam mundi nomine appel¬
lat. sicut est illut. ds erat inxp̃o. mundum reconciliañs

Expanded text:
i diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus i diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians
Abbreviated transcription (Latin):
neque enĩ uerya dilectione diligeremus inuicem. nisi clili¬
gentes dm̃ : Diligit enim unus quisq proximum tam quã
mandans. hec mando in quit uobis. ut diligatis inuicem.
Vnde &aposto lus paulus. cum contra opera carnis com¬
mendare fructum sp̃s uellet a capite hoc posuit Fructus
inquit sp̃s. caritas ẽ. ac deinde e&era. tam quam existo ca¬
pite ex orta &religata contexuit Quȩ sunt gaudium. pax
longanimitas. benignitas. bonitas. fides. m ansue tudo con¬
tinentia.⁊ Quis aut̃ bene gau d& qui bonum non diligit.
Vnde gaud& quis. qui pacem ueram nisi cum illo potest
habere quẽ ueraciter diligit: Quis ẽ ã lon ganimis in bo¬
no. per seueranter tenendo : nisi ferueat diligendo Quis¬
est benignus nisi diligat cui opitulatur: Dcis bonus nisi dili¬
gendo effitiatur: Quis salubriter fidelis. nisi ea fide. quȩ per
lectio modepetur. quis abeo çontinet unde turpatur ni¬

Expanded text:
Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diliNeque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quisest benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per lectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nis
Abbreviated transcription (Latin):
afferatis. & fructus ur maneat. Ut quod cumq: petieri¬
tis patrem in nomine meo. d& uobis: Dequib: uerbis.
iamnos quod dedit dñs disseruisse memin istis. hicaut
dicit sequenti scilic& lectione. quam modo. cum recita¬
retur audistis: Hȩc mando uobis. ut diligatis inuirem.
hacper hoc intellegere debemus. hunc eẽ fructũ nr̃m
dequo ait. ego uos elegi ut eatis. & fructum afferatis. & fruc¬
tus uester maneat. et quod adiunxit. ut quod cumq peti¬
eritis patrem in nomine meo.det uobis: Iunc itaq: dabit no¬
bis. sidiligamus inuicem & hoc ipsum ipse dederit nobis quinos
elegit. non habentes fructum. quia non eum e legeramus & posu¬
it nos ut fructum adferamus. hoc ẽ inuicem diligamus: Quem
fructum sine illo habere non possumus. sicut palmites face¬
re sine uitȩ nihil possunt: Caritas ergo est fructus noster.
quam definiuit apostolus. Decorde puro. & conscienti a bona
& fide non ficta: hac diligamus inuicem. hac diligamus dm̃.

Expanded text:
is, et fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus. it nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
& fructus ur maneat Nonne iste ẽ fructus dequoiam
dixerat. sine me nihil potestis facere. Elegit & posuit
uteamus. & fructum afferamus.⁊ nullum itaque fructum. un¬
de nos elig& habeamus: uteatis inquit. & fructum afferatis.
Imus ut afferamus. & ipsaͤuia qua imus In qua nos posuit. ute¬
amus: Proinde . in omnibus misericordia eius p̃uenit nos:
Etfructus inquit uester maneat. ut quodcumq petieritis pa¬
trem in nomine meo d& uobis Maneat ergo dileccio ip¬
se ẽ enim fructus noster. quȩ dilectio nunc ẽ in desiderio
non dum insaturitate: Etipso desiderio. quod cumq peti¬
erimus in nomine unigeniti filii . dat nobis pater Quoed
autem accipere saluandis non expedit nobis. non existime¬
mus nos petere in nomi ne saluatoris sed hoc petimus in no¬
mine saluatoris. quod pertinet adrationem salutis.
DEEO QUOD DICIT. HAECMANDO UOBIS UT
DILIGATIS IN UICEM. USO: ADH. SEDEGO UOS

Expanded text:
et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos elegit habebamus. « Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. » Imus ut afferamus, et ipsamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quod pertinet ad rationem salutis. eo quod dicit Jesus, Haec mando vobis, ut diligatis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempore reliquȩ perelecrionẽ gratiȩ facͤtȩsunt. unde
subiungit. siaut̃ gracia .iam non ex operibus. aliꝰquin gratia iã
non ẽ gratia: Audi ingrate : in grate audi: Non uosme
elegistis sedego elegi uos: Nonẽ ut dicas. ideo electus sum.
quia iam credebam. Sienim credebas in eum. iam elegeras
eum: Sed audi non uos me elegis tisNon ẽ ut dicas antequã
crederem iam bona operabar ideo electus sum: Quidenim
est bonioperis ante fidem cumdicat apostolus Omne qđ
non ẽ exfide. peccatum ẽ Quid ergo dicturi sumus audien¬
do. non uos me elegistis. nisi quia mali eramus &electi su¬
mus ut boni per graciam nos elegentis essemus: Non ẽ en ĩ
gracia. se precesserant merita:i Est aut̃ gracia. haec igitur
non inuenit. sed effecit merita Etuidete caris simi que¬
am modum non eligat bonos sed quos elegit faciat bonos:
Ego in quit elegiuos &posui uos uteatis & fructum afferatis.

Expanded text:
hoc tempore reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. » Unde subjungit. « Si autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia. » Audi, ingrate, audi: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante fidem? cum dicat Apostolus: « Omne quod non est ex fide, peccatum est . » Quid ergo dicturi sumus audiendo: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autem gratia. Haec igitur non invenit, sed efficit merita. Et videte, charissimi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus panem nostrum cotidianum. quẽ tamen
adõ petimus. addendo danobis.⁊ Gratis autem
odit. quinullũ exodio commodũ quȩrit. uel in com¬
modũ fugit : Sic oderunt dnm impii. sic diligunt
iusti. hoc est gratis. ut alia prȩter illũ non expectent
bona quõ ipse erit inomnibus omnia.: Quis quis ue¬
ro altius ađtenderit xp̃m dicentem. sio pera non fecis¬
semineis quȩnemo alius fecit: sed hȩc & sipater aut sc̃s
sp̃s fecit. nemo alius fecit: quia totius trinitatis. una
substantia est. inueni& ipsum fecisse. siquando qui spi¬
am dĩ homo tale aliquid fecit. Potest quippe
ipse cuncta perse ipsum nemo autẽ potest aliquid
sine ipso : Xp̃s namq cũpatre & spũ scõ. non sunt tres
di sed unus ds̃. de quo scriptũ ẽ. Benedictus dñs ds̃
israhel qui fecit mirabilia solus Nemo ergo alius
fecit. quȩcũq in eis opera fecit. quõ quis alius homo aliqđ

Expanded text:
dicimus, Panem nostrum quotidianum; quem tamen dicimus, Panem nostrum quotidianum; quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis . Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit: sic oderunt Dominum impii; sic diligunt justi, hoc est gratis, ut alia praeter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia. Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit sed haec et si Pater aut Spiritus sanctus fecit, nemo alius fecit, quia totius Trinitatis una substantia est, inveniet ipsum fecisse, si quando quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe in seipso cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. Christus namque cum Patre et Spiritu sancto, non sunt tres dii, sed unus Deus, de quo scriptum est, Benedictus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo alius fecit, quaecunque in eis opera fecit, quoniam quisquis alius homo aliquid