comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
casus: in quo homines appensi
cruciant᷑ uł patiunt᷑: unde isidi¬
& nomina habent. Patibulũ
enĩ uulgo furca dicit᷑ : quasi
ferens caput. Suspensũ enĩ scice
& franqͣuilatũ ex eo examinat
sed patibuli minor pȩna. quã
crucis nã patibulo appensꝰ
statĩ exanimat: crux aũ suf¬
fixos diu cruciat. Vnde & in
euangłio. latronib ut more¬
rent᷑. & deligno ante sabbatũ sisi¬
deponerent᷑. crura confracta
sunt: quia ligno suspensi. cito
mori non poterant. In ipso
quoq genere necis. differt. si pocratꝰ¬
Crudelius ẽ enĩ in aqua spũ
torquentes extingui. ignib sđ
uri. frigore & fame necari sđgłs
canib & bestus apponi Nã
ferro mori: etas quoq mai¬
or optaut. Gladius enĩ sine
maiore cruciatu. cõpendiosa
morte. uitã finire nouit.

Expanded text:
um, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, ferens caput, suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum appensos statim exanimat, crux autem suffixos diu cruciat, unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur, et de ligno ante Sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. 33. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquente exstingui, ignibus uri, frigore, et fame necari, canibus, et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque major optavit. Gladius enim sine majori cruciatu compendiosa morte vitam finire novit.
Abbreviated transcription (Latin):
Currus aũ acursu dictus. uł
qr rotas habere uidet᷑: un scic
de &currũ quasi cursum.
Quadrigarũ uͦ currus duplice
oli temone erant: ꝓpetuoq̃ Iagł¬
& qui omnib equis iniceret᷑
iugo Primꝰ ceres uł ennes mo¬
nius. tantũ medios iugauit.
rios uocant: a genere uinculi.
quo priꝰ alligabant᷑. Crictoniꝰ¬
mꝰ quattuor equos iunxisse
fertꝰ : sic̃ uirgilius auctor ẽ
dicens. Primus erictonius
currus & quattuor ausus:
ungere. quos rapidisq rotis
insistere uictor. tuit aũ mi¬
neruȩ & uulcani filius: de
caduc a int̾rã libidine ut
fabulȩ ferunt procreatus.
portentũ dȩmonicũ immo
diabolus. qui primo iunoni
currũ dedicauit. Tali auctore
quadrigȩ productȩ sunt.

Expanded text:
 cursu dictus, vel a rotas habere videtur multas; unde et carrum quasi currum. Quadrigarum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantur. De equimus quatuor equos junxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Jungere equos, rapidisque rotis insistere victor. 2. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, imo diabolus, qui primo Junoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuneus . ẽ: collecta inuno
militũ multitudo. unde
propt̃ qđ inunũ coit. ipsa
coitio inunũ. cuneus nomina¬
tus ẽ quasi cuneus: eo qđ in
unũ om̃s coguntur . Ipartes
Cuniculi genꝰ qđdã agrestiũ
animaliũ. qđ canũ indagine
excludi consueuit speluncis.

Expanded text:
Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod in unum omnes cogantur. ClassesCuniculi, genus quoddam agrestium animalium, quod canum indagine excludi consueuit speluncis.
Abbreviated transcription (Latin):
Crusta est suꝑficies panis ipsa
& fragmenta: quia diuidun¬
tur ut fracta
Crustȩ . tabulȩ sunt marmoris
unde & marmorati parietes.
crustati dicunt᷑. Quis aũ mar¬
aũ arena & ferro serraq
impressa : linea premente
arenas. tractuq: ipso secan¬
te: sed crassior arena: plus
erodet marmoris Nã tenuis : sci¬
fabricis & polituris accõmo

Expanded text:
Crusta est superficies panis, ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fractaCruste tabule sunt marmoris unde et marmorati perietes, crustati dicuntur. Lithostrautem arena, et ferro, serraque in praetenui linea premente arenas, tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodet marmoris. Nam tenuis fabricis et polituris accommo
Abbreviated transcription (Latin):
Creticos dies. medici uocant:
quib credo exiudicio in¬
firmitatis hoc nomen in¬
positũ. eẽ : qđ quasi iudi¬
cent hominẽ. & sententia
sua aut puniant aut libe Iisidi¬
rus. in quo institutus hęres
aut adit hȩreditatẽ. aut
finito tẽpore cretionis ex
cluditur : nec liberũ illi ẽ
ultra capiendȩ hȩreditatis.
Cretio aũ appellata quasi
decretio. id.ẽ. decernere
uł constituere : ut puta
ille heres michi esto ad¬
ditusq: cernito quȩ infra
dies tot ad eundarũ aũ
hȩreditatũ. centesimus
statutus erat dies : quib:
non esset crecio addita.

Expanded text:
Creticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio autem appellata quasi decretio, id est decernere vel constituere, ut puta: 'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem hereditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita.
Abbreviated transcription (Latin):
bico : qđ et adriaticũ uo¬
cant: Habet in longo. mi¬
lia passuũ. centũ septua¬
ginta duo: in lato quin¬
quaginta
Creta Gretiȩ pars ẽ iun¬
gens contra peloponensẽ.
Hȩc primũ atẽperie cęli
maccaroneston appella¬
ta.ẽ: deinde creta dicta
acrete rege quodã indige¬
na quẽ aiunt unũ cure¬
tarũ fuisse. a quibi iup¬
piter ibi absconditus. ẽ.
& enutritus: Est aũ insula
greciȩ int̃ ortũ & occasũ. sisi¬
longissimo tractu porre¬
cta a septentrione greciȩ
estibus. ab austro ȩgyptiis
undis ꝑ fusa fuit autẽ
quondã centũ urbib no¬
bilis: unde & hȩc centopo¬
lis dicta ẽ Prima etiam
remis & sagitis claruit.
prima litteris iura finxit:
equestres turmas prima
docuit. Studiũ musicum
abideis dactilis in ea cȩptũ.
capris copiosa. ceruis eget.
lupos & uulpes. aliaq fe¬
rarũ noxia nusquã gig¬
Dictamnos herba increta
nascit᷑ : & alimos quȩ ad¬
morsa diurnã famẽ pro¬
hibet. Sphalangos autẽ¬

Expanded text:
byco, quod et Adriaticum vocant: habet in longo millia passuum centum septuaginta duo, in lato quinquagintaCreta Graeciae pars est ingens contra Peloponnesum: haec primum a temperie coeli Macaronesum appellata est, deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a 174 quibus Jupiter ibi absconditus est, et enutritus. Est autem insula Graeciae inter Ortum, et Occasum longissimo tractu porrecta, a Septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis, unde et Hecatompolis dicta est. 16. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris jura fixit, equestres turmas prima docuit. Studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum; capris copiosa, cervis eget, lupos et vulpes, aliaque ferarum noxia, nusquam gigDictamnus herba in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet; Phalangos aute
Abbreviated transcription (Latin):
isiđr Creta uocata ab insula cre¬
ta. ubi melior est.
acimea italiȩ insula dicta:
quarũ altera. uestimentoꝵ
preciosos colores emollit. siureł¬
& contristatos sulphure.
quodã nitͥore exhilarat: splaciã¬
altera gemmis nitorem seg̃łi¬
prȩstat
Creta argentaria & ipsa
candida appellata : eo qđ
nitorẽ argento reddat.

Expanded text:
 Creta ab insula Creta, ubi melior est, a Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata eo quod nitorem argento reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
Cessio. ẽ. ꝓpriȩ rei conces¬
sio. sicut. ẽ. illud. Cedo
iure ꝓpinquitatis. Ce¬
dere enĩ diciimus quasi
concedere id. ẽ. quȩ prosdegł¬
pria sunt Nã aliena re¬
titiumus. ñ concedimꝰ:
Nã cedere ꝓprie dicitur
qui contra ueritatem
simi uiri auctoritate sa¬
uł potius paruit

Expanded text:
Cessio est propriae rei concessio, sicut est illud: 'Cedo iure propinquitatis.' Cedere enim dicimus quasi concedere, id est, quae propria sunt; nam aliena restituimus, non cedimus. Nam cedere proprie dicitur, qui contra veritatem simi viri auctoritati, vel potius paruit
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩsãrũ nom̃ auilio cȩpit.
qui bello eiuili cõmoto
primus romanoꝵ si Idegł¬
gularẽ optinuit prin¬
cipatũ. Cȩsar aũ dictus
quod ceso mortuȩ ma¬
tris utero platus edu sygł¬
ctusq fuerit uł quod
cũ cȩsarie natus fit
Aquo & imꝑatores se¬
quentes cȩsares dicti
eo qđ comati essent Qui
enĩ exacto utero exime¬
bantur. cȩsones & cȩsares
appellabant᷑¬

Expanded text:
Cesarum nomen a Iulio cepit, qui bello civili commoto primus romanum singularem obtinuit principatum. Cesar autem dictus est eo quod ceso mortue matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia cum caesarie natus sit. A quo et imperatores sequentes Caesares dicti, eo quod comati essent. Qui enim execto utero eximebantur, Caesones et Caesares appellabant
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruesia. acerere idiẽ. fru¬
ge uocata. Est enĩ potio
exseminib: frum̃ti uario
modo confecta
id ẽ. a cornib Cerata enĩ
grece cornua dicunt᷑ hi
serpentũ inimici cũ segra¬
uatos infirmitate ꝑseniẽ¬
rint. sp̃u nariũ eos extra¬
hunt de cauernis. & suꝑa¬
ta ꝑnicie ueneni. eoꝵ pa¬
bulo reparant᷑. Pic tam¬
nũ herbam ipsi ꝓdider̃
Nã eo pasti excũtiunt
acceptas sagiitas . Miran¬
tur aut̃ sbilũ fistularũ
Erectis aurib acute au¬
diunt. submissus nichil ¶Urg̃
Siquando inmensa flu¬
mina uł maria transna¬
tant. capita clunib prȩ¬
cedentiũ suꝑponunt.
sibiq inuicem succeden¬
tes nullũ laborẽ ponde Purgł¬
ris sentiunt

Expanded text:
Cerevisia a Cerere id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti, vario modo confecta. id est a cornibus; κέρατα enim Graece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cum se gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ cerebrum ad me¬
dullã spinȩ dirigat᷑. quan
cerebri uia. Ueteres aut̃
plurali tantũ numero
ceruices dicebant: prius-
ostensius ceruicẽ fingula¬
riter dixit Ceruix autẽ
numero singulari m̃brũ
ipsũ significat . Nã plura¬
liter contumaciam sȩpe
demonstrat. Cicero in
accusas. frangere cęruices hiđr¬

Expanded text:
partem cerebrum ad medullam spinae dirigatur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant. Primus Ostensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in accuses? frange cervices
Abbreviated transcription (Latin):
& cignis ululȩ. sit titirus
orpheus. orpheus insiluis.
int̾ delphinas orion
Anadiplosis ẽ congemina¬
tio dictionis quȩꝰ exultimo
loco prȩcedentis uersus
& pͥncipio sequentis itera¬
tur. ut sequitur pulcher¬
rimus astur. astur e quo
frugibus
Ana fora. ẽ. repetitio eiusdẽ dgnł
arma secuti. nos tumidũ
subte immensis classib
uires mea magna poten¬
tia solus. nate patris sumi
qui tela tiphoea temnis¬

Expanded text:
 cignis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Orionanadiplosis est congeminatio dictionis quae ex ultimo loco praecedentis uersus et principio sequentis iteratur, ut: equitum pulcherrimus Astur, / Astur equo ffrugibusAnaphora est repetitio eiusdem verbiarma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus uires, mea magna potentia solus / nate, patris summi qui tela Typhoia temnis
Abbreviated transcription (Latin):
quã latini uitẽ albam uo¬
cant uł aqualitate coloris
uł quod eius radix contrita
& corpori infricata teneri¬
orẽ & candidiorẽ cutẽ red¬
dat Nã & sucus bacarũ¬
eiꝰ lac uberib siccis reddit
liã ederȩ similia in om̃ib
maior quã uitis alba. bacas
similit̃ habens. quȩ in ma¬
turitate nigrescunt. unde
pla bulla. Similis . ẽ. enim
rotunditate bullis quȩ ex
spumis aquarũ fiunt. atq¬
ita inflantur uento.

Expanded text:
quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris vel quod eius radix contrita et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et sucus bacaru lac uberibus siccis reddit.lia hederae similia; in omnibus maior quam vitis alba: bacas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde pla bulla; similis est enim rotunditate bullis, quae ex spumis aquarum fiunt, atqita inflantur vento.
Abbreviated transcription (Latin):
Amomũ uocatũ. qđ ueluti
odorem cina momi refe¬
rat Nascitur insyria &
armenia frutex butru¬
osum semen reddens. sibi
contextũ flore albo ue¬
luti uiolȩ folus similib
brioniȩ: oclore etiã bono
somnos suauificat

Expanded text:
Amomum vocatum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat
Abbreviated transcription (Latin):
Annales sunt res finguloꝵ
annoꝵ. Quȩq enĩ dignã
memoriȩ cdomi militiȩq
mari ac terrȩ pannos
in cõmentariis acta st̃.
ab anniuersari is gestis
annales nominauerunt

Expanded text:
Annales sunt res singulorum annorum. Quaecunque enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terra, per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ qui post cęnobialẽ
uitã deserta petunt. &
ĩoli habitant ꝑdeserta. &
ab eo quod procul abhomi¬
nib: recesserunt. tali no¬
mine nuncupant᷑. In imi¬

Expanded text:
t, qui propter coenobialem vitam deserta petunt, et soli habitant per deserta: et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur. Sed ana
Abbreviated transcription (Latin):
Amplexus & amplexatus
rite dicimꝰ Nã ab eo quod
.ẽ. uerbũ cõmune ample¬
ctor. participium facit
amplexus prȩterito tẽpore.
& ab eo quod.ẽ. amplexor
amplexatus sum facit. ut
singula participia uerba

Expanded text:
m et amplexatus recte dicimus. Nam ab eo, quod est uerbum commune ‘amplector’, participium facit ‘amplexus’ praeterito tempore, et ab eo, quod est ‘amplexor’, ‘amplexatus sum’ facit, ut singula participia uerba
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. cupidinẽ semper
malũ. Amor aut̃ quadri¬
ꝑtita differentia . ẽ. Est
enĩ iustus amor. pius cru¬
delis. obscenus lustui
amor .ẽ. uxorius pius fi biđr¬
lioꝵ. crudelis contra na¬
turã ut passiue. obscenus
meretricũ¬

Expanded text:
malum, cupidinem semper malum. Amorum autem quadripertita differentia est. Est enim iustus amor, pius, crudelis, obscenus. Iustus amor est uxorius, pius filiorum, crudelis contra naturam, ut Pasiphae, obscenus meretricu
Abbreviated transcription (Latin):
purpureus ꝑmixto uio¬
latͥo colorẽ. & quasi rosȩ
nitore. & lenit̃ quasdã
flammulas fundens
Alterũ cius genus descendit¬
ad iacinctos causam no¬
minis cuis afferunt quasi
sĩt quiddã inpurpura
illius non extoto igneũ.
sed uini colorem habens
Est aut̃ sculpturis facilis.
genera eius quinq¬

Expanded text:
purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis: genera eius quinq
Abbreviated transcription (Latin):
Ammochrissus. harenis ausꝰ¬
ro in t̃mixtus. nuncbrat¬
tearũ nuc pulueris ha¬
bet quatrulas gignit᷑
inpersida.

Expanded text:
Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc brattearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Persida.
Abbreviated transcription (Latin):
semina uchi equidẽ mul¬
tos medicare serentes. a
nitro prius & nigra ꝑfum¬
dere amurca.
quib: utuntur adsaxa. un
de aduerbiũ diximus
Ana. greci sursũ dicunt
Anna. intiectio dep̃cantis ẽ
dũ prius esset fterilis na¬

Expanded text:
Semina vidi equidem multos medicare serentis et nitro prius et nigra perfundere amurcab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina  trahentes vocabulu
Abbreviated transcription (Latin):
lsi  Acthiopes dicti afilio cham
qui uocatus. ẽ. cus. ex quo
originẽ trahunt. Cus enĩ
hebraica lingua ethiops
int̃pretat᷑. In quondam a
indo flumine consurgentes
uixta egyptũ int̃ nilum
& oceanũ in meridie sub ipsa
solis uicinitate insederunt.
Quoꝵ tres sunt popłi. hesperu
garamantes & indi. hesperi
sunt occidentis. garaman¬
tes tripolis. indi orientis.
płoꝵ. quos solis uicinitas tor¬
ret. Ueniq uim syderis ꝓdit
hominũ color. Est enĩ ibi
iugis estus . Nã quicqͥd eius
ẽ. sub meridiano cardine
tuosã ẽ. harenosa in medio
ad orientalẽ uͦ plagã deserta
Cuiꝰ situs ab occiduo athlantis
montis adorientẽ usq in
egypti fines porrigit᷑ Ame¬
ridie oceano. a septẽgrione
nilo flumine claudit᷑. plu¬
rimas habens gentes diuer¬
so uultu & monstruosa
specie horribiles Ferarũ
quoq & serpentiũ referta
ẽ. multitudine Illuc qͥppe
rinocerota bestia & came¬
leon. pardos brsiliscos dra

Expanded text:
a. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. pulorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color, est enim ibi jugis aestus. Nam quidquid ejus est, sub Meridiano cardine tuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur, plurimas habens gentes diverso vultu et monstruosa specie horribiles, ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basi
Abbreviated transcription (Latin):
ultra consuetudinẽ. uł diu¬
turnitatẽ. uł magnitudinẽ
redundant. multaq proster¬
nunt: & ipsa diluuiũ dicun. Iđgđs¬
tus. Sciendũ aũ. flumina cũ
supͣ modũ crescunt. nontan lisiđi¬
tũ ad prȩsens inferre damna:
sed etiã & aliqua significare
futura

Expanded text:
ultra consuetudinem, vel diuultra consuetudinem, vel diuturnitatem, vel magnitudinem redundant, multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem flumina, cum supramodum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua significare futura
Abbreviated transcription (Latin):
Diluuiũ dictũ: qđ a quarũ cla¬
de. omĩa quȩ inundauerit
deleat. Primũ diluuiũ exti-¬
tit sub noe: quando homi¬
nũ scelerib offensus om̃ps. Igłs
toto orbe contecto delieus
cunctis. unũ spaciũ cęli fuit
ac pelagi. Cuius indicium
hactenus uidemꝰ in lapidib:
quos in remotis montib con¬
cis & ostreis congregatis. sȩpe scicer¬
etĩ cauatos aquis. uisere so¬
lemꝰ. Scđ̾m diluuiũ fuit in PRS̃¬
achaia ia cobi patriarchȩ &
uiũ. intessalia morsi. uł am¬
fixionis tẽporib fuit : qui
tercius post cicropẽ regna-¬
uit: Cuius tẽporibi aquarũ
illuiues. maiorẽ partẽ po¬
puloꝵ tessaliȩ a supsit. pau
cis ꝑrefugu montiũ liberatis.
maxime in monte parnaso
incuius circuitu. deucalion
tc̃ regno potiebat᷑: qui tunc so
adseratib confugientes sus scices¬
ceptos ꝑ gemina parnasi iuga
fouit. Et aliud. a quo propt̃ta
exlapidib reparatũ ferunt đe
dis duriciã. Sed et flumina
cũ in solitis aucta imbrib

Expanded text:
Diluvium dictum quod aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et vium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Thessalicis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso, in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fouit aluitque; a quo propterea lapidibus reparatum ferunt, dis duritiam. 5. Sed et flumina cum insolitis aucta imbribus
Abbreviated transcription (Latin):
Electria gẽma : quasi electoria
Inuentriculis enĩ gallicanis
inuenitur : cristallina specie.
magnitudine fabȩ: hac in
certaminib inuictos fieri
magi uolunt: sicredimus
bulosa argum̃tatio dedit:
Nũq infetonte fulminis ictu
int̾emptus: sorores eiꝰ luctu
mutatas in arbores populeas.
lacrimis electrũ om̃ib annis
fundere. iuxta eridanum
amnẽ : & electrũ appellatũ:
Qm̃ sal uocitatus sit. electro
plurimi poetȩ dixere. Constat
aũ eũ non . eẽ. sucũ populi:
sed pini arboris. Nã accensũ
tedȩ nidore flagrat:¬

Expanded text:
lectria, quasi alectoria. In ventriculis enim gallinaceis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimusbulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat
Abbreviated transcription (Latin):
Elia int̃pretatur ds̃ meus.
Ex futuri igitur presagio.
sic uocatus .ẽ. Nã dũ alter¬
caretur insacrificio. cũ qua¬
dringentis sacerdotib baa¬
lim. uocato nomine dñi.
descendit ignis decȩlo: &¬
consũpsit holo caustũ. Qđ
cũ uidisset omnis popłs: ceci

Expanded text:
Elias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam cum altercaretur in sacrificio cum quadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini, descendit ignis de coelo super holocaustum. Quod cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
Elephantiacus morb dicit᷑:
ex similitudine elephanti
Cuiꝰ naturalit̃ dura pellis
& aspera nom̃ morbo inho¬
minib dedit : quia corpo.¬
ris suꝑficiem. similẽ facit
elephantoꝵ cutis: siue quia
ingens passio. ẽ. sicut animal
ipsũ. ex quo diriuatũ ducit
nomen
ceteris maior sit passionib.
sicut elephantus ab omnib
animalib: maior. ẽ: Quia &
colores eoꝵ habet insuꝑficie
corporis supradictis similis
existentiũ & nigredinẽ ma-¬

Expanded text:
Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomenceteris maior sit passionibus quam elephantus ab omnibus animalibus maior est. aut quia et color eorum in superficie corporis supra dicti similis extante etiam nigredine ma
Abbreviated transcription (Latin):
creditur: qm̃ intellectũ inse
habet magnũ. Concupiscentiã¬
uͦ coitus in semine habet. Tẽ¬
pore suo. cũ uoluerit filios ꝓ¬¬
creare: uadit in orientẽ cũ fe-¬
mina. usq in proximo para
disi: & est arbor quȩ dicitur
mandragora. Prior ergo fe-¬
mina gustat defructu illius
arboris: & sic illa seducit mas¬
culũ. ut & ille ꝑsuasus man-¬
ducet. Postquã uͦ manduca.¬
sibi inuicẽ: & statĩ femina
inutero concipit. Cũ aũ uenerit
tẽpus ill ut pariat uadit ubi
& ingreditur iaquã usq ad
ubera sua: &ibi parit suꝑ
aquã. ꝓpt̃ draconẽ. quia inss¬
diatur illi : ut si extra aquã
pepererit. rapiat pecus il¬
lud & deuoret: Ideo in aquã
altã ingredit᷑ : & ibi parit :
Masculus aũ non recedit afe¬
mina sua. sed custodit eã par¬
turientẽ. ꝓpt̃ serpentẽ : qm̃¬
nimis inimicus ẽ. elephanti :¬
uł domo incensa: statĩ odor
eoꝵ. expellit inde & fugat
serpentes : uł siqua fuerint
noxia. & uenenosa reptilia :

Expanded text:
quoniam intellectum in se habet magnum, sed concupiscentiam fetus minime in se habet. Tempore enim suo cum uoluerit filios procreare, uadit ad orientem cum femina sua usque in proximum paradisi; et ibi est arbor quae dicitur mandragora; prior ergo femina gustat de fructu illius arboris, et sic illa seducit masculum ut ille persuasus manducet. Et postquam uero manducasibi inuicem, et statim femina in utero concipit; cum autem uenerit tempus illius ut pariat, uadit ubi t ingreditur in aquam usque ad ubera sua, et ibi parit super aquam propter draconem, quia insidiatur illi, et si extra aquam peperit, rapit draco pecus illud et deuorat. Ideo in aquam altam ingreditur, ut ibi pariat; masculus autem suus non recedit ab ea, sed custodit eam parientem, propter serpentem qui inimicus est elephantifuerint incensa, statim odor eorum expellit inde et fugat serpentes; uel si qua fuerint noxia uenenosa reptilia,
Abbreviated transcription (Latin):
Elegiacus dictus : eo qđ modu-¬
latio eiusdẽ carminis. conue.¬
niat miseris. Terrentianus
hos elegos dicere solet : quod
clausula talis. tristib: ut tra¬
dunt aptior. eẽ. modis. Hic
aũ uix ommino constat. a quo
sit inuentus : nisi quia apud
nos ennius. eũ prior usus. ẽ.
Nã apđ gretos. sic adhuc gram¬
maticoꝵ lex pendet : ut sub
iudice res religata sit. Nã quidã
eoꝵ. colofoniũ quendã: quidã
archilocũ auctorẽ atq inuento.¬
rẽ uolunt.
depente mimere. Prima eroica
fusis flens elegi a comis.

Expanded text:
Elegiacus autem dictus eo, quod modulatio eiusdem carminis conveniat miseris. Terentianus hos elegos dicere solet, quod clausula talis tristibus, ut tradunt, aptior esset modis. Hic autem vix omnino constat a quo sit inventus, nisi quia apud nos Ennius eum Nam apud Graecos sic adhuc lis grammaticorum pendet, ut sub judice res relicta sit. Nam quidam eorum Colophonium quemdam, quidam Archilochium auctorem atque inventorem volunt.de penthemimere prima heroica,fusis flens elegia comis’.
Abbreviated transcription (Latin):
Electrũ uocatũ : qđ að radiũ
solis. clarius auro argentoq
reluceat. Sol enĩ apoetis: ele
pini arborib fluit qđ sucinũ
dicit᷑ alterũ metallũ qđ natu¬
ralit̃ inuenit᷑ & inprecio haci¬
betur : terciũ qđ fit detrib
partib: auri & argenti una.
Quas partes etiã sinatura resol.¬
uas inuenies: unde nichil
int̾esse natũ anfactũ. utrũq
enĩ eius naturȩ . ẽ electrum:
qđ est naturale. Cius modi
natura ẽ : ut in conuiuio &
adlumina. clarius cunctis me¬
tallis fulgeat : & uenenũ pro-¬
dat. Nã si eo infundas uenenũ :
stridorẽ edit. & colores uarios
inmodũ archus cȩlestis emitat:¬

Expanded text:
Electrum vocatum, quod ad radium solis clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis electpini arboribus fluit, quod succinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emitt
Abbreviated transcription (Latin):
Elleborũ. memorat᷑ ingrecia
circa elleboꝵ quendã fluuiũ
plurimũ gigni: atq inde
agrecis appellari. Hunc ro¬
mani alio nomine ueneratrũ
dicunt: ꝓeo qđ sumptũ motã
mentẽ insanitatẽ reducit
Duo aũ st̃ genera eiꝰ: albũ. & nigrũ.
.ẽẽ. & alimoniã coturnicũ:
eoqđ naturali quodã tẽpera¬
m̃to sui corporis. ium pabuli¬
nocentis euitant. Et enĩ sira¬
tione medicinȩ. plerũq ad
salubritatẽ humani quoq
corporis tẽperatur. cui ui-¬
detur . eẽ. contrariũ : quanto
magis proprietate naturȩ
adcibũ ꝓficit. qđ medicinali
manu conuertitur ad salutẽ:¬

Expanded text:
Elleborum memorant in Graecia circa Elleborum quendam fluvium plurimum gigni, atque inde a Graecis appellari. Hunc Romani alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigrum. esse et alimoniam coturnicum, eo quod naturali quodam temperamento sui corporis nocentis euitent. etenim si ratione medicinae plerumque ad salubritatem humani quoque corporis temperatur, cui uidetur esse contrarium, quanto magis proprietate naturae ad cibos proficit quod medica manu conuertitur ad salute
Abbreviated transcription (Latin):
retorquens anfractib: mag-¬
nis: iuxta grecias & iliricũ
inangustias septẽ stadioꝵ
stringitur. Quo xerxes pon¬
te nauib facto : in greciã
cõmeauit. Ibi .ẽ. auidus.
Inde diffusus ȩ quore paten-¬
ti rursus stringitur: & facit
propontidem: qui mox in
quingentos passus coarta¬
tur fitq bosforus tracius:
quod arias copias transpor¬
tauit. Inde ponticus sinus:
amplissimus at̃go. meotidis
paludib: Qđ mare ex mul¬
titudine fluminũ dulcius
quã cetera: nebulosũq &
breuius. Vnde & ponticũ uo¬
catũ. qđ sit breuior: atq prec̃

Expanded text:
retorquens, anfractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis, quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam caetera, nebulosumque, et brevius est, unde, et Ponticum vocatur, quod sit brevius, atque praeter
Abbreviated transcription (Latin):
sorore sua. fugiens insidias
nouercales. conscendit nauẽ.
signũ arietis habentẽ : qua
liberatus ẽ: Elles aũ soror
eiꝰ ꝑpessa naufragiũ : decidit
inmare. Et mortua: ellespon¬
to mari nom̃ dedit.

Expanded text:
sorore sua fugiens insidias novercales conscendit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror eius perpessa naufragium decidit in mare, et mortua Hellesponti mari nomen dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ualidiore nisu tela torquedur.
acies eoꝵ uelut gradientib
turrib septa: procedit in mediis
cãpis: tanquã demuro dimicant.¬
& uelut in arce quadã & specula
collocati. spectant magis bella
ita helefanti fundam̃tis
ualidiorib sustinent᷑: Alioquin:
imparib fulti pedibi. intrabre¬
uẽ laberentur ȩtatẽ. Nunc
aũ trecentis & amplius
sibi ad magnitudinẽ mẽbra
conueniunt. Ideoq non distincti
ut nobis s& cõpacti artus st̃
quo sint robustiores. quã cito
homnib si diu steterint. aut
uelocius cucurrerint. aut iugit̃
ambulauerint: genua curuan¬
tur & plantȩ. Coniuncta enĩ
& articulata facilius quã concreta atq solida-¬
ta aut doloris sensũ. aut casũ
offensionis admitunt. Hi¬
spiculis: semꝑ armati st̃ Pro¬
muscide sua quicquid in uolue¬
rint frangunt. Pede uͦ quicqͥd
cõpresserint: uelut quodam
lapsu ruinȩ ingentis ex ani-¬
mat. In uoluunt promuscide
nemora ad sui ȩscã: & quasi

Expanded text:
ualidiore nisu tela torquentur. ualidiore nisu tela torquentur. acies eorum uelut gradientibus turribus saepta procedit. in mediis campis quasi de muro dimicant et uelut in arce quadam et specula conlocati spectant magis bella ita helefanti fundamentis ualidioribus sustinentur; alioquin inparibus fulti pedibus intra breuem laberentur aetatem. nunc autem trecentis et bestiissibi ad magnitudinem membra conueniunt. ideoque non distincti ut nobis, sed conpacti artus sunt, quo sint robustiores. quam cito hominibus, si diu steterint aut uelocius cucurrerint uel iugiter ambutaueuntambulauerint, genua uexantur et plantae! coniuncta enim et articulata facilius quam concreta atque solidata aut doloris sensum aut causam offensionis admittunt. spiculis semper armati sunt? promoscide sua quidquid inuoluerint frangunt, pede uero quidquid conpresserint uelut quodam lapsu ruinae ingentis exanimant. inuoluunt promoscide nemora ad sui escam et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quia pes eius. nulla artuũ con¬
iunctione distinguit᷑. Man-¬
suetis igit᷑ ueluti quȩdam
fulchroꝵ quib hic usus est.
parantur ingenia : feris aũ
& agrestib : quia nemo huiꝰ:¬
modi quib sustentari queaNł
fulchra substernit :. Hinc
uenit usus periculi. Namq
arbori innixi. aut costas fri-¬
cant. aut in somnũ se relaxan:
quȩ non nũ quã uicta atq
inflexa tanto corpore frangi¬
tur : atq ille qͥ sese in eandẽ
re fuderat corruit: nec eri¬
gere atq eleuare se potest.
biq iacens interit. aut gemi-¬
tu suo proditus sternitur:
dũ uentre ceterisq iuxta
molliorib aduulnus patet.
Nã dorsũ eius ceteraq exteri¬
ora. nulla facile solent tela
penitrare. Sunt aũ qͥ propt̃¬
ebur. has ei insidias parent
ut arbores eas quib se appli¬
care consueuerunt. ex alia
parte qua. frequentior usus
eis sit. aliquantũ recidant :
ut reflectente se elephanto.
arcessat.
cis. usũ ministrant. Inde gens

Expanded text:
quia pes eius nulla artuum conquia pes eius nulla artuum coniunctione distinguitur. mansuetis igitur ueluti quaedam fulcra eorum quibus hic usus est parantur ingenio, feris autem et agrestibus, quia nemo huiusmodi quibus sustentari queant fulcra substernit, hinc uenit usus periculi. namque arbori innixi aut costas fricant aut in somno sese relaxant. quae nonnumquam uicta atque inflexa tanto corpore frangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potest ibique iacens interit aut gemitu suo proditus sternitur, dum uentre ceterisque iuxta mollioribus ad uulnus patet; nam dorsum eius ceteraque exteriora non ulla facile solent tela penebur has illis insidias parent; ut arbores eas quibus se applicare consueverint, ex alia parte qua infrequentior usus ei sit, aliquantulum 125 recidant, ut reflectente se elephanto, arcessat.cis usum ministrant. inde inter
Abbreviated transcription (Latin):
cidem habet : quia cũ sit emi¬
rentior cunctis inclinare se
ad pascendũ non potest. Itaq¬
promuscide eius. ad colligen¬
dũ cibũ utitur ministerio :¬
& ea immanis bestia largo po¬
tui in fundit humorẽ. Ideoq
concaua ẽ : quo adrestinguen-¬
dã tantȩ bestȩ siam. plenos
lacus hauriat. ut collecto
flumine possit inundare.
potantẽ. Ceriux sane minor ẽ.
quã poscit tanti corporis mo-¬
les: ne ea quoq oneri magis
esset quã usui. Ideoq nec ge-¬
nua inflectit : qr rigidiorib
opus fuit crurib: quo uelut
colũnis. tanta posset mẽbroꝵ
machina sustineri: Calcaneũ
leuit̃ incuruat. rigent ce¬
tera pedum. a summo
usq ad imũ : nec sicut nos in an.¬
guillis sȩpe deponimus. ita se be.¬
stia tanta potest deflectere :¬
meritoq: non uoluendi se. neq¬
recuruandi usũ cũ ceteris ani-¬
mantib potest habere cõmu-¬
nẽ. Fulcit᷑ hinc inde trabib
maximis. ut in somno aliquan¬
tulũ sine periculo reflectat᷑:

Expanded text:
cidem habet, quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur ministerio. ea immani bestiae largi potus infundit umorem ideoque concaua est, quo ad restinguendam tantae beluae sitim plenos lacus hauriat, ut collecto flumine possit inundare potantem. ceruix sane diuinae est quam poscit tanti corporis moles, ne ea quoque oneri magis esset quam usui. ideoque nec genua inflectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta possit membrorum machina sustineri. calcaneum leuiter incuruat, rigent cetera pedum a summo ue ad imum. nec sicut nos in anquilas saepe deponimus, ita se etiam bestia potest tanta deflectere meritoque non uoluendi se neque curuandi usum cum ceteris animantibus potest habere communem. fulcitur hinc inde trabibus maximis, ut in somno aliquantulum sine periculo dubitari,
Abbreviated transcription (Latin):
Elephantẽ: greci a magnitu.¬
dine corporis uocatũ putanT
qđ formã montis prȩferat
Grece enĩ mons: elephio dicit᷑.
A pđ indos aũ: ea uoce barro
uocatur. Vnde & uox eius
barritus. & dentes ebur .ro. Igale¬
illo pabula ori admouet.¬
& est angui similis: uallo
munitus eburneo hos bo¬
ues lucas: dictos ab antiquis
romanis. Boues: qr nullũ
animal grandius uidebatur.
Lucas : qr inlucania. illos pri¬
mo pyrrus inpręlio abiecit
romanis. Nu hoc genus ani-¬
mantis : in reb bellicis aptũ
est. In eis aũ ꝑsȩ & indi. lig¬
neis turrib collocatis: tanꝙ
demuro iaculis dimicant :
Intellectu aũ & memoria
multa uigent. Gregatim
incedunt. motu quo ualent
salt᷑ant. murem furiunt:
auersi coeunt. Quando aũ
parturiunt. in aquis uł in
insulis dimictunt fȩtus.
ꝓpt̾ dracones. quia inimici
st : & ab eis implicati necan¬
tur. Biennio aũ portatur
fetus. nec amplius quã semel
gignunt : nec plures. sed
tantũ unũ. Viuunt annos

Expanded text:
lefantum Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis praeferat: Graece enim mons elephio dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur unde et vox eius et barritus et dentes ebur; roillo pabulum ori admovet. Est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquRomanis: boves, quia nullum animal grandius videbant; lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in praelio objecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est. In eis enim Persae, et Indi, ligneis turribus collocatis, tanquam de muro jaculis dimicant. Intellectu autem, et memoria multa vigent. 16. Gregatim incedunt, motu quo valent salutant, murem fugiunt, aversi coeunt, quando autem parturiunt, in aquis, vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. 55 Vivunt annos
Abbreviated transcription (Latin):
Dialiton. uelas indeconẽ figu¬
carens coniunctionib:: ut
ite. ferte citi flãmas date
tela. impellite remos.
Dialiton. uelas indetonẽ. figu
ra. quȩ contrario. sine coniu-¬
ctionib. solute ac simpliciter
effertur ut uenimꝰ uidimꝰ
placuit.

Expanded text:
Dialiton sive assinteton est figucarens coniunctionibus ut Ite, ferte citi flammas, date tela, impellite remos.Dialyton, vel asyntheton figura est, quae e contrario sine conjunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut, venimus, vidimus, placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc docet discere. In hac se
omnis ratio demonstrat. atq
aperit : quȩ sit. quid uelit.
quid ualeat. Stire. sola suen¬
tes facere no:i solũ uult: sed

Expanded text:
haec docet discere; in hac se ipsa ratio demonstrat atque aperit, quae sit, quid uelit, quid ualeat. scit scire, sola scientes facere non solum uult sed
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolus. hebraice dicit᷑ de¬
orsũ fluens: qr quietus in
cȩli culmine stare contẽpsit.
sed suꝑbie pondere deorsũ
corruens cecidit. Grece uͦ
diabolus criminator uocat᷑
addnm referat: uł qr electoꝵ
innocentiã. criminib: accuset

Expanded text:
Diabolus Hebraice dicitur deorsum fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enim diabolus criminator vocaturDeum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
Detractio ẽ alior bene gesta
opera. uł inmalũ maliciose
mutare. uł inuidendo falla¬
ci fraude diminuere : cũ aut
malẽ dicunt᷑ quȩ bona sunt
aut parua bona quȩ magna st̃.
Detrahere enĩ dicit᷑: qͥ aliquid
alicui subtrahere cõꝓbatur.¬

Expanded text:
Detractio est aliorum bene gesta opera vel in malum malitiose mutare, vel invidendo fallaci fraude diminuere: cum autem mala dicuntur, quae bona sunt, aut parva bona, quae magna sunt. Detrahere enim dicitur, qui alicui aliquid subtrahere comprobatur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa enĩ pignꝰ pacis datur
ipia. fidei testis atq salutis
adhibet᷑. Et hoc .ẽ. illud
apđ tulliũ. fidẽ publicam
iussu senatus dedi: id .ẽ. dex¬
trã. Unde & apłs. dextras
deder̃ michi & barnabȩ

Expanded text:
ipsa enim pignus pacis datur, ipsa fidei testis atque salutis adhibetur, et hoc est illud apud Tullium: Fidem publicam jussu senatus dedi, id est, dextram. Unde et Apostolus: Dextras dederunt, mihi et Barnabae,
Abbreviated transcription (Latin):
desperatus. uulgo uocat᷑ ma¬
lus ac ꝑditus: nec iã ullius
prospere spci. dicit᷑ aũ ꝑ
similitudinẽ ȩgroꝵ: qui
affati & sine spe deponuntꝰ
Consuetudo aũ erat apđ ue¬
teres: ut desꝑati ante ianuas¬
suas collocarent᷑ : uel ut ex¬
tremũ spm̃ redderent. t̃rȩ.
uł ut possent a transeuntib
forte curari : qui aliquando
simili laborauerant morbo

Expanded text:
Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitur autem per similitudinem aegrorum qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuassuas conlocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo
Abbreviated transcription (Latin):
Desultores nominũ: qđ olim
pro ut quisq ad finẽ cursus
uenerat. desiliebat & curre¬
bat : siuie qđ deequo in equũ
transiliebat

Expanded text:
Desultores nominati quod olim, prout quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat
Abbreviated transcription (Latin):
Desertores uocati: eo quod deser¬
tis militarib: officiis. uagan¬
tus h inalios numeros mi¬
litiȩ nom̃ dare ꝓhibentur.
Sed si non magni tẽporis culpã
contraxerint : cȩsi numeris
sius restituunt᷑. Sed et qui de¬
serto exercitu ad hostes tran¬
seunt : & ipsi desertores uo

Expanded text:
Desertores vocati, eo quod, desertis militaribus officiis, evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes, et ipsi desertores vo
Abbreviated transcription (Latin):
in nouẽ disciplinarũ libris.
tali similitudine definiuit:
Dialectica & rethorica. ẽ : qđ
inmanu hominis. pugnus
asstrictus. & palma distensa
distendens: Dialectica ẽ. siqͥdẽ
cenda facundior. Illa ad scolas
nonnunquã uenit: ista iugit̃ iđgłsd
ꝓcedit inforũ. Illa requirit
rarissimos studiosos: hȩc fre disiđr
quent̃ & popłos. Solent aũ
philosophi. antequã ad isago¬
gen ueniant exponendũ.
diffinitionẽ philosophiȩ os¬
tendere: quo facilius ea quȩ
ad eã ꝑtinent demonstrentur.

Expanded text:
in novem disciplinarum libris in novem disciplinarum libris tali similit'Dialectica et rethorica est quod in manu hominis pugnus astrictus et palma distensa,distendens. Dialectica siquidem ad cenda facundior. Illa ad scholas nonnunquam uenit, ista iugiter procedcedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos, haec frequenter et populos. 3. Solent autem philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem philosophiae ostendere, quo facilius ea quae adeam pertinent demonstrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dialectica. est ratio. siue regula
disputandi. intellectũ mentis
acuens. ueraq: a falsis distin¬
guens. Hȩc ut qͥdã ait: sicut
ferrũ ueneno. sic sententiã
armat eloquio.
DE DIALECTICA
Dialectica est disciplina : addis¬
serendas rerũ causas inuenta
Ipsa est philosophiȩ species.
quȩ logica dicit᷑. id .ẽ rationa¬
lis : definiendi. quȩrendi. &
disserendi potens. Docet enĩ
inplurib generib quȩstionũ:
quẽadmodũ disputando uera
& falsa duudicent᷑. Hanc qͥdẽ
primi philo sophi insuis dicti¬
onib habuer̃ : non tam̃ ad
artis redłgere periciã. Post hos
aristotiles. ad regulas quasdã
huiꝰ doctrinȩ argum̃ta ꝑdu¬
xit. & dialecticã nuncupauit:
proeo qđ in eadẽ. dictis dispu-¬
tat. Nã lecton: dictio dicit᷑.
deo aũ post rethoricã discipli¬
nã. dialectica sequit᷑ : quia in
multis. utraq cõmunia existuNt
De ditte rentia dialec lisiã¬
TICE. ET RETHORICE ARTIS:
Dialecticã uͦ & rethoricã : uarro

Expanded text:
Dialectica est ratio siue regula disputandi, intellectum mentis acuens, ueraque a falsis distinguens. Haec, ut quidam ait, sicut ferrum ueneno sic sententiam armat eloquio.De Dialectica. Dialectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, quaerendi et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidam primi philosophi in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communia existuntDe differentia Dialecticae et Rhetoricae artis . Dialecticam et Rhetoricam Varro
Abbreviated transcription (Latin):
Diadema ẽ: Ornam̃tũ capitis
matronarũ ex auro & gem-¬
mis contextũ. qđ inse circũ¬
ortis extremitatib retro
adstringit᷑: & exinde dicit᷑
grece qđ pręliget᷑¬

Expanded text:
Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum Graece quod praeliget
Abbreviated transcription (Latin):
Destrictus. sine .n. scribimus : Icicer̃¬
ac non solutus: & lenis: destrin¬
go uerbũ. ẽ. actiuũ: partici¬
piũ facit. destringens. destric¬
turus: apassiuo. destri Etꝰ
distringendus.

Expanded text:
tra’. Destrictus sine n scribimus, ac non solutus et lenis. Destringo uerbum est actiuum. Participia facit ‘destringens destricturus’, a passiuo ‘destrictus destringendus’.
Abbreviated transcription (Latin):
timũ id. ẽ. flos. unde &
apud latinos ȩris flos ap idegłs¬
pellatur. Fit aut̃ nunc
multis in regionib olim
inhispania & puteis uł
stagnis idem genus que
bant & inpiscinas ligne¬
as fundebant appenden¬
tes suꝑ eas reftes lapillas Iisid̃s
adhȩrebant. sicq electũ
siccabatur dieb triginta.
Fit aut̃ nunc alibi inspe¬
luncis quod aliqui de
collectũ deinde fusum
in quosdã in botros soli¬
datos. fit & in serobib
cauastis quoꝵ alaterib:
decadentes guttat̃ ca¬
lescunt. fit hȩc salis
sole. Adeo aut̃ constric tȩ
uurtutas . ẽ. ut inleonum
& ursor ora sparsũ tantã
iuim habeat. adstringen¬
Calcaria dicta qr incalce

Expanded text:
thymum, id est, flos, unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae bant, et in piscinas ligneas fundebant, appendentes super eas restes, lapillis adhaerebat, sicque eiectum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis sole. Adeo autem constrictae virtutis est, ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat ad stringenCalcaria dicta quia in cal
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑. Nã suꝑfluã quidã
uolunt facere discretio¬
nẽ. ut hȩc buxus de
arbore dicamus. buxũ
uͦ de ligno cõpositum.¬
Buxus arbor grecũ nom̃
est. & exparte alatinis
corruptũ Pixos enim
appellat᷑ apud eos arbor
semꝑ uirens. & lenitate
mat̾eriȩ ȩlementorũ
apicib apta. Unde &
scriptura: Scribe buxo

Expanded text:
dicatur: nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut ‘haec buxus’ de arbore dicamus, ‘buxum’ vero de ligno conpositBuxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum: pyxos enim appellatur apud eos, arbor semper virens, et lenitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et Scriptura dicit: Scribe buxo
Abbreviated transcription (Latin):
& .s. littere quancła eo¬
nãtione habent. Ñ cumsbids
cdicimus centũ & trecentos
postea dicimꝰ quadringen¬
tosg. ponentes pro .ẽ.
C.cr. qͦ similit̃ cognatioẽ:
Nã huiusce ꝑ .c. cuiusq
p.q. sciibrimus

Expanded text:
 G litterae quandam cognationem habent. Nam dum dicimus 'centum', et 'trecentos', postea dicimus 'quadringentos', G ponentes pro C. C et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus