comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lebat: Cuius rei memor ꝓpħa in psalmis ait In ma¬
tutinis int̾ficiebam õs peccatores t̾̃re: ut disꝑdam de
ciuitate dñi om̃s qͥ oꝑant᷑ iniquitatẽ Porro tẽpus
qͦ hec int̾fectio hostiũ fieri p̃cepta ẽ: bene conuenit
mysterio huius spiritalis int̾nitionis Nam duode¬
cimus mensis hebreoꝵ hoc ẽ adar: ñ nͥ nouissimã etatẽ
scłi in quo hoc spiritale bellũ ꝑmilites xꝑi maxime
agitur exprimit Similiter et dies tercius decimus.
scẽ trimnitatis fidem cũ custodia mandatorũ dei. Ulnde
om̃s aduersarii rite expugnant᷑. designat. Quodau¬
tẽ subiungit᷑. Et edictũ regis pependit insusis:
Significat imꝑiũ cȩlestis regis eminere ac dñari in
toto orbe terrarũ: Iin cuius ditione cuncta st̃ posita
nec ẽ qͥ possit resistere uoluntati eiꝰ fastus ꝙ mundanꝰ.
sub eius ꝓsternit᷑ potestate Unde recte dicit᷑. qd̾ & edic¬

Expanded text:
lebat. Cujus rei memor propheta in psalmis ait: « In malebat. Cujus rei memor propheta in psalmis ait: « In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes operantes iniquitatem . » Porro tempus quo haec interfectio hostium fieri praecepta est, bene convenit mysterio hujus spiritualis internecionis, nam duodecimus mensis Hebraeorum, hoc est Adar, non nisi novissimam aetatem saeculi, in quo hoc spirituale bellum per milites Christi maxime agitur, exprimit. Similiter et dies tertius decimus sanctae Trinitatis fidem custodia mandatorum Dei, unde omnes adversarii rite expugnantur designat. Quod autem subjungitur: « Et edictum regis pependit in Susis, » significat imperium coelestis regis eminere ac dominari in toto orbe terrarum: « in cujus ditione cuncta sunt posita, nec est qui possit resistere voluntati ejus , » fastusque mundanus sub ejus prosternitur potestate. Unde recte dicitur quod et edic
Abbreviated transcription (Latin):
dat ueris uideis et confessoribꝰ suis in õĩbꝰ gentibꝰ. ut in
unitatẽ societatis & pacis conuenientes. ꝓ salute ani¬
marũ suarũ certent. om̃sq inimicos suos tam uisibi¬
les quã etiam inuisibiles. hoc ẽ falsos iuideos qͥ st̃ synã¬
goga sathane et paganos atq hereticos in corrigibiles
necnon et inmundos sp̃c cũ uniuersis impietatibꝰ &
puis muentionibꝰ¬
suis damnent. nec de his qͥd
ros hoc ẽ uoluptatẽ carnalem et oꝑa peccatoꝵ. simul
cum domibꝰ cũ ambitione uidelicet scłi penitꝰ extin¬
guant: nec aliqͥd inde qd sibi nociuũ eẽ possit rema¬
nere ꝑmittant: Hinc ẽ qđ dñs in lege hisrahelitis¬
.UII. gentes que sͥ contͣrie erant in terra reꝓmissioĩs
int̾ficere atq extinguere uibebat Hinc & amal e¬
chitas postmodũ usq ad internitionẽ delere p̃cipi¬
ebat: quia omnẽ scandali occasionẽ eis auferre uo¬

Expanded text:
dat veris Judaeis, et confessoribus suis in omnibus gentibus, ut in dat veris Judaeis, et confessoribus suis in omnibus gentibus, ut in unitatem societatis et pacis convenientes pro salute animarum suarum certent; omnesque inimicos suos, tam visibiles quam etiam invisibiles, hoc est, falsos Judaeos, qui sunt synagoga Satanae, et paganos atque haereticos incorrigibiles nec non et immundos spiritus cum universis impietatibus et pravis inventionibus damnent, nec de his quidros, hoc est, voluptatem carnalem et opera peccatorum simul cum domibus, cum ambitione videlicet saeculi, penitus exstinguant; nec aliquid inde quod sibi nocivum esse possit, remanere permittant. Hinc est quod Dominus in lege Israelitis gentes quae sibi contrariae erant in terra repromissionis interficere atque exstinguere jubebat. Hinc et Amalecitas postmodum usque ad internecionem delere praecipiebat, quia omnem scandali occasionem eis auferre vo
Abbreviated transcription (Latin):
IN erccie ignis adueniens omniĩ gentiũ linguis
bodret eis coqui magnalia dei ĩta ut qui conuenerat
boc audientes supendo mirarent᷑ uniuersi. Euubus
umpaunt rexut c̃uenires udeos ꝑsingłas clutates. et
n uliiũ ꝓciperent congregari ut starent ꝓ anima¬
bꝰsuis et omĩs inimicos suos cũ conuigib᷑ Ac liberis
sp uniuersis domibꝰ untficerent: Et constitutdẽ ꝑ
os ꝓuuonias una ultionis dies. idẽ t̃tia decima men¬
sis & uodetimi adar sumaq epte fuit. ut in omnibuo
trus ac popłis qͥ regis assueri imꝑio subia eebant iro¬
tã fier et paratos ex uideos ad capiendã unductã de
bostis ꝰ sui ⁊ uio ẽ ꝗd reriste terrenus mandat uere¬
diris suis ut conueniant uideos in singlio Iocisermn
unũ p̃cipi ant eos congregari. quatenus stent proani¬
mabꝰ suis. et om̃s immicos suos cũ coniugibꝰ et liberis
et uniuersis domibꝰ interficiant. nͥ quia rex nr̃ do¬
minator utiq cęli et terrę. hoc ꝑ predicatores suos man¬

Expanded text:
ti credentes in specie ignis adveniens, omnium gentium linguis daret eis loqui magnalia Dei, ita ut qui convenerant hoc audientes, stupendo mirarentur universi. « Quibus imperavit rex ut convenirent Judaeos per singulas civitates, et in unum praeciperent congregari, ut starent pro animabus suis, et omnes inimicos suos cum conjugibus ac liberis et universis domibus interficerenovincias una ultionis dies, id est, tertia decima mensis duodecimi Adar. Summaque epistolae fuit, ut in omnibus terris ac populis qui regis Assueri imperio subjacebant, notum fieret paratos esse Judaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis. » Quid est quod rex iste terrenus mandat veredariis suis ut conveniant Judaeos in singulis locis, et in unum praecipiant eos congregari, quatenus stent pro animabus suis, et omnes inimicos cum conjugibus et liberis, et universis domibus interficiant, nisi quia rex noster, dominator utique coeli et terrae, hoc per praedicatores suos man
Abbreviated transcription (Latin):
maximo usq ad minimũ. et septem diebus iussit con¬
uiuium p̃parari in uestibulo horti et nemoris: quodre¬
glo cultu et manu consitum erat: Et pendebant ex oĩ
parte tentoria aerii coloris et carbasini. et iacinthini
sustentata fuibus bissinis atq purpureis. qui ebur¬
neis circulis inserti erant. et columnis marmoreis ful¬
ciebantur. Lectuli quoq aurei et argentei suꝑ paiu¬
mentum ⁊ maragdino et uariostratum lapide disposi¬
ti erant: quod mira uarietate pictura decorabat. Bibe¬
bant autem qui inuitati erant aureis pocłis: et aliss atꝙ
aliis uasis cibi inferebant᷑: Uinum quoq ut magnifi¬
centia regia dignum erat: abundans et precipuum po¬
nebatur Hec erit qui nolentes cogeret ad bibendum:
s sicrex statuerat preponens mensis singłos de princi¬
pibus suis. ut sumeret unusquisq quod uellet Hec¬
prefacio opulentissimi ꝯui uii. licet historialiter diutci¬

Expanded text:
maximo usque ad minimum et septem diebus iussit conmaximo usque ad minimum et septem diebus iussit convivium praeparari in vestibulo horti et nemoris quod regio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacinthini sustentata funibus byssinis atque purpureis qui eburneis circulis inserti erant et columnis marmoreis fulciebantur lectuli quoque aurei et argentei super pavimentum zmaragdino et pario stratum lapide dispositi erant quod mira varietate pictura decorabat bibebant autem qui invitati erant aureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet praeparatio opulentissimi convivii, licet historialiter diviti
Abbreviated transcription (Latin):
mandauerat uenire contẽpsit:
eptimꝰ dies conuiuii plenitudinẽ tempoꝵ significat.
in qua dñs incarnatus omiuia misteria legis et ꝓpħarũ
quibꝰ pie mentes religiosorum hominũ eatenus pasce¬
bantur. abundantiori grã manifestauit: De qua pleni¬
tudine paulus ad galathas seribens ait Cum autẽ ue¬
nit plenitudo temꝑoꝵ misit ds filium suũ factum
ex muliere factum sub lege: ut eos qui sublege erant
redimeret: ut ad optionem filioꝵ reciꝑemꝰ Quoniam
estis filii dei: misit ds̃ spm̃ filii sui in corda nr̃a clanan¬
tem abba pater Et benedictum ẽ. qd̾ post nimiam
potionem incalusset mero: quia copiosam grãm
dono sp̃s scĩ in discipulossuos ꝑ aduentũ paracliti in¬
fudit: De quo mero. in actibꝰ apłoꝵ. legitur. qd̾ in cena¬

Expanded text:
mperium venire contempsit. » Septimus dies convivii pulchritudinem temporum significat, in qua Dominus incarnatus omnia mysteria legis et prophetarum, quibus piae mentes religiosorum hominum eatenus pascebantur, abundantiori gratia manifestavit. De qua plenitudine Paulus ad Galatas scribens ait: « Cum autem venit plenitudo temporum, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus. Quoniam estis Filii Dei, misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra clamantem: Abba, Pater . » Et bene dictum est quod post nimiam potationem incaluisset mero, quia copiosam gratiam dono Spiritus sancti in discipulos suos per adventum Paracleti infudit. De quo mero in Actibus apostolorum legitur quod in coena
Abbreviated transcription (Latin):
tes eosseruare omnia quecumq mandaui uob Et ecce
ego uobiscum sum omnibꝰ diebꝰ usq ad consũmationẽ
scłi: Apte quoq ꝑ mamuchan qui nouissimus in or¬
ad apłatum conuocatusẽ exprimitur: ꝑ quẽ iudeis
sua ꝑfidia rite exꝓbratur: Ipse enĩ de seait Ego au
um sanctorum minimodata ẽ grã hec: ut euan¬
głizem xp̃m in gentibꝰ Hic gͦ dum in synagoga iu¬
deoꝵ cum barnaba socio p̾dicasset uerbum dei. et
iudei repleti zelo contradicerent his que apaulo di¬
cebantur blasphemantes constanter ad eos dixit:
S obis oportebat primũ loqui uerbum dei: s qm̃ repel¬
litis illud. et indignos uos iudicatis eternȩ uitȩ: ecce

Expanded text:
ecunque mandavi vobis. Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Apte quoque per Mamuchan, qui novissimus in orad apostolatum convocatus est, exprimitur, per quem Judaeis sua perfidia rite exprobratur. Ipse enim de se ait: « Ego um sanctorum minimo data est gratia haec, ut evangelizem Christum in gentibus . » Hic ergo dum in Synagoga Judaeorum cum Barnaba socio praedicasset verbum Dei, et Judaei repleti zelo contradicerent his quae a Paulo dicebantur blasphemantes, constanter ad eos dixit: « Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indigno
Abbreviated transcription (Latin):
Hon sum missus nisi ad oues que perierant domus isrł
Et item: Nonẽ bonun inquit sumere panẽ filioꝵ et
mittere canibꝰ sed ꝑsistent e gentili muliere in pe¬
titione sua: magna fides eius merito ab ipso dño lau¬
datur. Atq alibi fides centurionis fidei uideoꝵ. p̃fertur.

Expanded text:
Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus Israel ; Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus Israel ; » et item: « Non est bonum, inquit, sumere panem filiorum, et mittere canibus . » Sed muliere gentili persistente in petitione sua, magna fides ejus merito ab ipso Domino laudatur. Atque alibi fides centurionis fidei Judaeorum praefertur,
Abbreviated transcription (Latin):
temnant uiros suos. et dicant: rex assuerus uissit ut re¬
gina uasthi intraret ad eum. et illa noluit: atq hoc ex
dignatio Et si tibi placet. egrediatur edictum a faciȩ
tua. et scribatur iuxta legem ꝑsarũ atq medorũ quã
preteriri illicitum est: et neqͣquã ultra uasthi ingredi¬
atur ad regem. s regnũ illius. altera que melior illa est
assuerus septem sapientium qͥ ex more regio semꝑsibi
aderant. consilium querit. et sententiam suꝑ eam facere
qͥ eius presentiȩ recta fide et bonis oꝑibꝰ semꝑ adsistere cu¬
rant. plebis uidaicȩ contumatia cuius peneꝯcatq dãp¬
nationis rea sit depromit sententiam: scilicet ut de
thoro regali hoc est de consortio dei quo ordinata ac pre¬
electa ẽ expellatur: et locum ipsius altera que melior
ei est ęccła uidelicet gentium sincera fide ac plena de¬
lio destinatus sit ipse in euangelio ostendit dicens

Expanded text:
temnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit ut retemnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa noluit. Hoc exedignatio. Et sit ibtua; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, Assuerus septem sapientum, qui ex more regio semper sibi aderant, consilium quaerit, et sententiam super eam facerqui ejus praesentiae recta fide ac bonis operibus semper assistere curant, plebis Judaicae contumacia, cujus poenae atque damnationis rea sit, depromit sententiam; scilicet ut de thoro regali, hoc est, de consortio Dei, quo ordinata ac praeelecta est, expellatur, et locum ipsius altera, quae melior est ea, Ecclesia videlicet gentium, sincera fide ac plena delio destinatus sit, ipse in Evangelio ostendit dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
uariis mittunt᷑ ad uineam: et indignantur sibi unde¬
cime hore oꝑarios coequari: Quid aitẽ de uasthi stul¬
tissime regine contumatia. factum scriptura narret:
audiamus: Unde iratus rer et nimio furore succen¬
sus: interrogauit sapientes qui ex more regio semꝑ ei ad¬
erant. et illoꝵ faciebat cuncta consilio. scientiũ leges ac
iura maioꝵ Erant autẽ primi et ꝓximi. charsena. et
secar. et admatha. et tharsis. et mares. et marsana. et
ma mucha. septẽ duces ꝑsarum atq medoꝵ qui uide¬
bant faciem eius. et pͥmi post eum residere soliti erant:
cui sententię uasthi regina subiaceret: que assueri re¬
gis imꝑium quod ꝑ eunuchos mandauerat. facere no¬
luisset: Responditq mamuchan: audiente rege. atq
pͥncipibus Non solum regem lesit uasthi: s omnes pͥn¬
cipes et popłos. qui sunt in cunctis ꝓuinciis regis assueri:
gredietur enim sermo regine ad omnes mulieres. ut con¬

Expanded text:
variis mittuntur ad vineam et indignantur sibi undevariis mittuntur ad vineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Quid autem de Vasthi stultissimae reginae contumacia factum Scriptura narret audiamus: « Unde iratus rex et nimio furore succensus interrogavit sapientes, qui ex more regio semper illi aderant, et illorum faciebat cuncta consilio, scientium leges et jura majorum. Erant autem primi et proximi Charsena, et Sethar, et Admatha, et Tharsis, et Mares, et Marsana, et Mamuchan, septem duces Persarum atque Medorum, qui videbant faciem ejus, et primi post eum residere soliti erant, cui sententiae Vasthi regina subjaceret, quae Assueri regis imperium, quod per eunuchos mandaverat, facere noluisset. Responditque Mamuchan, audiente rege ac principibus; Non solum regem laesit Vasthi, sed omnes principes et populos, qui sunt in cunctis provinciis regis Assueri. Egredietur enim sermo ad omnes mulieres, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
aduocasse cõmeinorat᷑. illi qui ambitione aliarũ rerum
detenti fuerant. uenire nolle descripti sunt: ob qd̾ etiã
summi patris familiȩ iusta indignatione reiecti. et alii
in locum eoꝵ. substituti cõmemorantur: Senior gͦ ille filius
et antiquus synagoge popłs. qͥ in uasthi regine ꝑsona
exprimitur : de domicilio suo egredi. hoc ẽ alegis littera
euelli rennuebat: s suo arbitrio uiuere contentus. in
patris factus est extorris: semꝑ rigidus ac durus et rancore
atq indignatione plenissimus: hic est qui ait Agrum
emi et necesse habeo exire et uidere illum: rogote habe
me excusatum: Nic qui uiga boum comparat quinq
et legis onere depressus terrenorũ sensuum uoluptate
ꝑfruitur: hic qͥ uxore ducta ire adnuptias non potest.
et effectus caro nequaqu̾ã unum eẽ cum spũ ualet: in
hiuus ꝑsona etiam illius parabolȩ oꝑarii congruunt
in qua pͥma. tercia. sexta. nona hora. idẽ uocationibus

Expanded text:
advocasse commemoratur, illi qui ambitione aliarum rerum advocasse commemoratur, illi qui ambitione aliarum rerum detenti fuerant, venire nolle descripti sunt; ob quod etiam summi patrisfamilias justa indignatione rejecti, et alii in locum illorum substituti commemorantur. Senior ergo ille filius et antiquus Synagogae populus, qui in Vasthi reginae persona exprimitur, de domicilio suo egredi, hoc est, a legis littera avelli renuebat, sed suo arbitrio vivere contentus in Patris factus extorris, semper rigidus ac durus, rancore atque indignatione plenissimus, hic est qui ait: « Agrum emi, et necesse habeo exire ac videre illum: rogo te, habe me excusatum . » Hic qui juga boum comparat quinque, et legis onere depressus, terrenorum sensuum voluptate perfruitur; hic qui uxore ducta ad nuptias venire non potest, et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu valet: in hujus persona etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est, vocationibus
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ut introducerent reginam uasthi coram rege po¬
sito suꝑ caput eius diademate. ut ostenderet cunctispo¬
płis pulcritudinẽ eius: cum redemptor nr̃. xp̃s uidelic&
repletum. ad conuocandam uidaicam plebem ad con¬
uiuium spiritale direxit: quatenus eius decor acno¬
bilitas quam habebat. ex p̃rogatiua patrũ et legis
ꝓpħarum. que scientia ac cultu pietatis quẽ ante
aduentum dnĩ habuerit. ceteris nationibꝰ celebrio¬
rem totius orb̾ innotesceret gentibus S illa non
solum legatos despitiens. uerũ etiam suꝑni regis
imꝑiũ sꝑnens uenire c̃tẽpsit suod in euangłicis parabo¬
lis ipse scilicet dñs innotuit: cum pii patris clementiã
suꝑ filii prodigi penitentis susceptione uitulum mactas¬
se et conuiium instruxisse declarauit. ubi senior filius
licet opido rogatus a patre fuerit. tamen introire contẽp¬
sit: Et alibi ad nuptias quas rex filio suo parauit. nec non
ad magnam cenam quã quidam homo parasse et multoᷤᷤ

Expanded text:
am Vasthi coram rege, posito super caput ejus diademate, ut ostenderet cunctis populis pulchritudinem ejus: cum Redemptor noster Christus, virepletum ad convocandam Judaicam plebem ad convivium spirituale direxit, quatenus ejus decor et nobilitas quam habebat ex praerogativa Patrum et legis prophetarumque scientia ac cultu pietatis, quem ante adventum Domini habuerat, caeteris nationibus celebriorem totius orbis innotesceret gentibus. Sed illa non solum legatos despiciens, verum etiam supremi regis imperium spernens venire contempsit. Quod in evangelicis parabolis ipse scilicet Dominus innotuit, cum pii patris clementiam super filii prodigi poenitentis susceptione vitulum mactasse et convivium instruxisse declaravit, ubi senior filius, licet oppido rogatus fuerit a patre, tamen introire contempsit. Et alibi ad nuptias quas rex filio suo paravit, nec non ad magnam coenam quam quidam homo parasse, et multos
Abbreviated transcription (Latin):
legis exhibuit: uel in scripturarum sacrarũ meditati¬
one. in qua diuinitas potentiȩ suȩ notitiam tribuit
piis animabꝰ refectionẽ scientiȩ spiritalis inpendit:
taq die septimo cum rex eẽt hilarior. et post nimiam
potionẽ incaluisset mero: precepit mauman. et baza¬
ta. et arbona. et bagatha. et abgatha. et zaratha. et
charcas. septem eunuchis. qui in conspectu eius minis¬
trabant: ut introducerent reginam uasthi coramrege.
posito suꝑ caput eius diademate. ut ostenderet cunctis

Expanded text:
legis exhibuit, vel in Scripturarum sacrarum meditatilegis exhibuit, vel in Scripturarum sacrarum meditatione, in qua divinitus potentiae suae notitiam tribuens suis animabus refectionem scientiae spiritualis impendit. « Itaque die septimo, cum rex esset hilarior, et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput e
Abbreviated transcription (Latin):
fiat fecunditas carnis. sic predicanda sunt bona. ne ex
latere iubeant᷑ mala: sic laudanda sunt bona sumina.
ne desperentur ultima: sic nutrienda sunt ultima. ne
dum credunt᷑ suffici nequaquã tendatur ad summa
Seruus gͦ fidelis et prudens qui constitutꝰ a dnõ dispensa¬
tor conseruis sius in tẽpore tritici dat mensuram: uocȩ
dnĩca laudatur. et suꝑ omnia bona sua constituendus
ꝓmittitur Unde necesse est ut qui uerbi pocła minis¬
trat. discretionis normã teneat: quatenus de ministe¬
rio suo magis laudem et p̃mia. quã dampnũ et tor¬
manere consueuerat: Quid ꝑ uasthi reginam. nisi plebs
iudaica exprimitur. que quasi regina regnasse uide¬
batur. cũ incultu unius dei ceteris gentibus p̃ miner
inueniebatur. Hec gͦ comuuiũ feminarũ in palatio u̾¬
rex manere consuerat fecit: hoc est in ipsa hierusalẽ
ubi templum dei et scã scõꝵ fuerant cultu obseruantiã

Expanded text:
fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne despiciantur ultima, sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa. Servus ergo fidelis et prudens, qui, constitutus a domino dispensator, conservis suis in tempore tritici dat mensuram, voce Dominica laudatur, et super omnia bona sua constituendus promittitur. Unde necesse est ut qui verbi pocula ministrat, discretionis normam teneat, quatenus de ministerio suo magis laudem et praemium quam damnum et tormanere consueverat. » Quid per Vasthi reginam nisi plebs Judaica exprimitur, quae quasi regina regnasse videbatur, cum in cultu unius Dei caeteris gentibus praeeminere inveniebatur. Haec ergo convivium feminarum, ubi rex manere consueverat, fecit, hoc est, in ipsa Jerusalem, ubi templum Dei et Sancta sanctorum fuerant, cultu observantiam
Abbreviated transcription (Latin):
dii. tumores cogitationũ carnalium ex diuerso latere¬
incidat: quatenus sic suꝑbis predicetur humilita sut
tamen timidis non augeat᷑ metus: sic timidis infunda¬
tur auctoritas. ut tamen suꝑbis non crescat effrenatio:
sic otiosis ac torpentibꝰ predicetur sollicitudo boni oꝑis.
ut tamen inquietis inmoderate licentia non augeat᷑
actionis . sic inquietis ponatur modꝰ. ut tamen otiosis
non fiat torꝑor securus: sic ab inpatientibꝰ extinguatur
ira. ut tamen remissis ac lenibꝰ non crescat neglegentia:
sic lenes accendant᷑ ad zelũ. ut tamen iracundis non
addatur incendium: sic tenatibꝰ infundat᷑ tribuendi
largitas. ut non prodigis predicet᷑ parcitas: et tamen
tenatibꝰ peritura rerum custodia non augeatur: sic
incontinentibꝰ laudet᷑ conuigiũ. ut tamen continen¬
tes non reuocent᷑ ad luxum: sic continentibꝰ laudetur
uirginitas corporis. ut tamen in coniuigibꝰ despecta non

Expanded text:
dii tumores cogitationum carnalium ex diverso dii tumores cogitationum carnalium ex diverso incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus; sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio; sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis; sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus; sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissio, ac lenibus non crescat negligentia; sic leves accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium; sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut non prodigis praedicetur parcitas, et tamen tenacibus peritura rerum custodia non augeatur; sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen continentes non revocentur ad luxum; sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non
Abbreviated transcription (Latin):
let: significat grȩ̃ libertatẽ. ubi nemo ad ꝑcipiendũ
donũ spiritale inuitꝰ cogitur. s uoluntas promta sin¬
guloꝵ queritur uixta illud dominicũ testimoniũ quo
dicit. qui potest capere capiat: et item siuis ad uitam
ingredi serua mandata : et iterum siuis ait ꝑfectus
ẽẽ uade uende omnia que habes et da pauꝑibꝰ. et ha¬
bebis thesaurum in cęlo. et ueni sequere me Preponit
enim rex nr̃ in scȩ̃ eccłe celebri ac sacro coniuino doctores
suos suꝑ mensam scãrum scripturarum. ut unicuiq fideli¬
um dispensent dogina congruũ: et scđm unius cuiusq
qualitatem. conforment uerbi p̃dicationem: ut inde
sumat unusquisq qd̾ sibi possibile et utile eẽ ꝑspexerit
anta quippe arte uor doctoris temperanda ẽ. ut cum di¬
uersa sint auditoꝵ uiga. et singulis inueniatur congruaͥ
et tamen sibimet ipsi non sit diuersa: ut inter passiones
medias uno quidẽ ductu transeat: s more ancipitis gla¬

Expanded text:
tem, ubi nemo ad percipiendum donum spirituale cogitur invitus, sed voluntas prompta singulorum quaeritur, juxta illud Dominicum testimonium, quo dicit: « Qui potest capere capiat . » Et item: « Si vis ad vitam ingredi, serva mandata . » Et iterum: « Si vis, ait, perfectus esse, vade, vende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . » Praeponit enim rex noster in sanctae Ecclesiae celebri ac sacro convivio doctores suos super mensam sacrarum Scripturarum, ut unicuique fidelium dispensent dogma congruum, et uniuscujusque qualitatem conforment verbi praedicationi, ut inde sumat unusquisque quod sibi possibile et utile esse perspexerit. Tanta quippe arte vox doctoris temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gla
Abbreviated transcription (Latin):
sitis bene agnoueris: in ceteris quid sentiendum sit rite
censebis:
s̃ omnipotens qui illius regine ment̾e ad releuandas
popłi sui calamitates erex e̾rat. te simili studio laboran
De assuero rege. et famosissimo eius conuiuio:¬
regali deposita. et a marito repudiata est:
gate sunt: inter quas erat hester filia frĩs mardochei iudei. quã ipse
patrius eius diligenti cura nutriebat:
mulieres ab eo dilecta. regina constiruta est.¬
Aman pro eo qđ illum mardocheus adorare noluit. iudeoꝵ genus odio
habens. ad regem acusauit: quos ille uniuersos uno die iussit interfici:¬

Expanded text:
sitis bene agnoveris, in caeteris quid sentiendum sit, rite sitis bene agnoveris, in caeteris quid sentiendum sit, rite censebis. Deus omnipotens, qui illius reginae mentem ad liberandas populi sui calamitates erexerat, te simili studio laborant PRIMUM. De Assuero rege et famosissimo ejus convivioregali deposita et a marito repudiata est. gatae sint, inter quas erat Esther, filia fratris Mardochaei Judaei, quam ipse patruus ejus diligenti cura nutriebat. mulieres ab eo dilecta, regina constituta est.Aman, pro eo quod illum Mardochaeus adorare noluit, Judaeorum genus odio habens, ad regem accusavit, quos ille universos uno die jussit interfici
Abbreviated transcription (Latin):
iber hester quẽ hebrei inter agiographa annu¬
merant: multipliciter. xp̃i et ȩccłȩ sacramenta in mys¬
terio continet Quia ipsa hester in ȩccłȩ typo popłm de
ꝑiculo liberat. et interfecto aman qui interpretatur
iniquitas. partes conuiuii et diem celebrem mittit in
posteros: Hunc quidem librum asserit sacrȩ historiȩ in¬
terpres. de archiuis hebreoꝵ releuatum. uerbũ a uerbo
expressius se transtulisse : attamen ea que in editione uul¬
gata repperit. non penitus p̃termisit. s hebraica uerita¬
te plena fide exp̃ssa. cetera que extrinsecus inuenit.
iuxta fidem libri addendo subiunxit Nos autẽ ea que
ex hebreoꝵ. fonte. ꝓlata sunt. allegoricosensu ex posuimꝰ:
cetera uͦ que ex grecoꝵ lingua et litteris insuꝑ addita
sunt. et ab ipso interprete obelo prenotata: exponere
pretermisimꝰ: Sed hoꝵ sensum studiosus lector. cum
anteriora bene rimauerit: satis agnoscere poterit. Lu
autẽ onobilissima regina. cũ sacͣmenta diuina in expo¬

Expanded text:
iber Esther, quem Hebraei inter hagiographa annumerant, multipliciter Christi et Ecclesiae sacramenta in mysterio continet: quia ipsa Esther in Ecclesiae typo populum de periculo liberat, et interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partem convivii et diem celebrem mittit in posteros. Hunc quidem librum asserit sacrae historiae interpres de archivis Hebraeorum relevatum verbum a verbo expressius se transtulisse. Attamen ea quae in editione vulgata reperit non penitus praetermisit, sed Hebraica veritate plena fide expressa, caetera quae extrinsecus invenit juxta finem libri addendo subjunxit. Nos autem ea quae ex Hebraeorum fonte prolata sunt, allegorico sensu exposuimus. Caetera vero, quae ex Graecorum lingua et litteris insuper addita sunt, et obelo praenotata, exponere praetermisimus, sed horum sensus studiosus lector, cum anteriora bene rimaverit, satis agnoscere poterit. Tu autem, o nobilissima regina, cum sacramenta divina in expo
Abbreviated transcription (Latin):
missa .ẽ. antmarum fidelium: ut ipsi eis p̃berent uer¬
bo & exemplo. quicquid adcultum pietatis necessari¬
um erat: sicq quecũq aminia recta fide ac pura con¬
scientia interni spectoris ocłis placuerit. Ad regis et̃ni
thalamũ munda et scã. ꝓ repudiata uasthi contuma¬
ci ac ꝓterua introducetur:
at uir uideus in susis ciuitate uocabulo mardoche

Expanded text:
missa est animarum fidelium, ut ipsi eis praeberent, vermissa est animarum fidelium, ut ipsi eis praeberent, verbo et exemplo, quidquid ad cultum pietatis necessarium erat: sicque quaecunque anima recta fide ac pura conscientia internis pectoris oculis placuerit, ad regis aeterni thalamum munda ac sancta, pro repudiata Vasthi contumaci ac proterva, introduceretur. « Erat vir Judaeus in Susis civitate, vocabulo Mardoch
Abbreviated transcription (Latin):
ita gestis: postquã regis assueri deferbuerat in¬
dignatio recordatꝰ ẽ uasthi ⁊ q̃ fecisset uł q̃passa eẽt Dixert̃¬
q pueri regis ac ministri euis Querantur regi puelle
uirgines ac syeciose: et mittant᷑ qui considerent ꝑ
uniuersas ꝓuincias. puellas speciosas et uirgines. et
adducant eas ad ciuitatẽ susam: et tradant in domũ
feminarũ sub manu aggei eunuchi. qͥ est p̃positus
et custos mulierũ regiarũ: et accipiant mundũ mu¬
liebrem. et cetera ad usus necessaria: Et quecũq inter
omnes ocłis regis placuerit: ipsa regnet ꝓ uasthi:
epulsa gͥ uidea a consortio regali. diuerse gentes seu
ditlersȩ ꝑsonȩ singłarum gentium. ex diuersis partibꝰ
mundi ad societatẽ regiȩ dignitatis ꝑ p̃dicatores scõs
qͥ ministri fuerunt euangłii uerbi. adducebantur
et tradite sunt sub manũ aggei qͥ interpretatur fes¬
tuius uel sollempnis. p̃positi mulierũ regiarum: hocẽ
sub cura pastorum et rectoꝵ eccłȩ. quibꝰ custodia com¬

Expanded text:
ita gestis, postquam regis Assueri deterbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quae fecisset, vel quae passa esset: dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus: Quaerantur regi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui considerent per universas provincias puellas speciosas et viadducant eas ad civitatem Susan, et tradant in domum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui est praepositus et custos mulierum regiarum, et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria; et quaecunque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. » Repulsa igitur Judaea a consortio regali, diversae gentes ac diversae personae singularum gentium ex diversis partibus mundi ad societatem regiae dignitatis per praedicatores sanctos, qui ministri fuerunt evangelici verbi, adducebantur, et traditae sunt sub manu Egei, qui interpretatur festinus vel solemnis, praeposito mulierum regiarum, hoc est, sub cura pastorum ac rectorum Ecclesiae, quibus custodia com
Abbreviated transcription (Latin):
uos meos et ancillas meas in diebus illis effundam de
spũ meo: et ꝓpħabt̃: Et dabo prodigia in cȩlosursum :
et signa in terra deorsum: Cuius meri dulcedinẽ. in nuꝑ¬
tiis mysticis euangelii gustans architriclinꝰ adsponsũ
ait: Omnis homo primũ uinum bonũ ponit: et cum
inebriati fuerint tunc id qd̾ deteruis est Lu autem ser¬
uasti uinũ bonum usq adhuc Precepit gͦ rex in iocun

Expanded text:
in diebus illis effundam de spiritu meo, et prophetabunt, et dabo prodigia in coelo sursum, et signa in terra deorsum . » Cujus meri dulcedinem in nuptiis mysticis Evangelii gustans architriclinus ad sponsum ait: « Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servast
Abbreviated transcription (Latin):
De eo quod rex assuerus cum noctem in somnem duxisset. iussit sibi
afferri historias et annales prioꝵ tẽporum: Quẽdum coram eo lege¬
rentur: ꝑuentũ est ad locũ ubi mardocheus eunuc hos insidiatores pro¬
didit Ob quod eum rex uocato aman stola regali. et diademate deco¬
rari precepit: et equo regio suꝑpositũ amicũ regis ꝑ ipsum aman p̃¬
dicari : unde amantristis. domũ reuersus est
docheo p̃parauerat. suspensus est¬

Expanded text:
De eo quod rex Assuerus, cum noctem duxisset insomnem, jussit sibi afferri historias et annales priorum temporum, qui dum coram eo legerentur, perventum est ad locum ubi Mardochaeus eunuchos insidiatores prodidit, ob quod cum rex, vocato Aman, stola regali et diademate decorari praecepit, et equo regio superpositum amicum regis per ipsum Aman praedicari. Unde Aman tristis domum reversus est. dochaeo praeparaverat, suspensus est
Abbreviated transcription (Latin):
Quod assuerus rex cunctas insulas fecit tributarias: ubi historia hester
apud hebreos finem habet:
suꝑ centum uiginti septem ꝓuintias. quando sedit in
solio regni sui Historiam hester non solum diuini libris
&iosephi antiquitatum continent: licet in aliquibus
historicanarratiõe differant: Sed et illud in questionẽ
uertitur: quis iste assuerus fuerit qui regnauit ab india
usq ethiopiam suꝑ centum uiginti septem ꝓuintias:
N am hunc memoratus iosephus refert cyrum ẽẽ filium
xersis regis: qui post darium patrem suum regnauit in ꝑ¬
side Hunc gͦ cyrum dicit artarsersem apud grecos uoca¬
ri. qui longimanus cognominabatur: regnum tenens
annis.Xl. Sed egonon puto hester eo tempore fuisse: Nũ¬
quam enim ez ras de ipsa siluisset: qui seribit hoc tẽpore
exram et neemiam reuersos eẽ de babilone. et ea deinceps
consecuta que abhis gesta referuntur Fusebius gͦ in chro¬
nicissius arbitratur hunc assuerum eẽ artarsersẽ qui¬

Expanded text:
Quod Assuerus rex cunctas insulas fecit tributarias ubi historia Esther apud Hebraeos finem habet. super centum viginti septem provincias: quando sedit in solio regni sui. » Historiam Esther non solum divini libri, sed et Josephi Antiquitatum continent, licet in aliquibus historica narratione differant. Sed et illud in quaestionem convertitur quis ille Assuerus fuit qui regnavit ab India usque Aethiopiam super centum viginti septem provincias; nam hunc memoratus Josephus refert Cyrum esse filium Xerxis regis, qui post Darium patruum suum regnavit in Perside. Hunc ergo Cyrum dicit Artaxerxem apud Graecos vocari, qui Longimanus cognominabatur, regnum tenens annis quadraginta; sed ego non puto Esther eo tempore fuisse, nunquam enim Esdras de ipsa siluisset, qui scribit hoc tempore Esdram et Mennam reversos esse de Babylone, et ea deinceps consecuta quae ab his gesta referuntur. Eusebius ergo in Chronicis suis arbitrabatur hunc Assuerum esse Artaxerxem
Abbreviated transcription (Latin):
h̃tu contẽptibili
pͥncipis aulama adiisset
⁊dui pussans ñ fuisset
S quociẽs temptasset
ĩgredi tociens contigiss
repelli. mutauit hĩcum
⁊ assũpsit oruatũ. tũc
ad pͥmaui uocem aditͤ
patuit uementi. qui ꝑ co¬
cedens ad principen pal¬
liũ qđ̾ gestabat copit ue¬
u̾abłr osculari. Super
quo prĩceps aduurans
quid hec ageret erqui
uauitas uauitatũ plꝰ
honoris defertur uestib
ꝙͣ uirtutib plus uenu¬
stati ꝙͣ honestati

Expanded text:
bitu contemptibili principis aulam adisset et diu pulsans non fuisset  quotiens temptasset ingredi totiens contigisset repelli, mutavit habitum et assumpsit ornatum: tunc ad primam vocem aditus patuit venienti. Qui procedens ad principis pedes pallium quod gestabat cepit venerabiliter osculari. Super quo princeps admirans, cur hoc ageret exquisvanitas vanitatum», plus honoris defertur vestibus quam virtutibus, plus venustati quam honestati
Abbreviated transcription (Latin):
in celo cupit.ubi nisi purum
granũ recipit. s sicut cotigit
ꝙ granũ nõ maturũ. nõ desi¬
nõ excutit᷑ a palea. sed mag̾
morẽ affectonũ carnaliũ fla¬

Expanded text:
in coelo, ubi nonnisi purum granum reponetur. Sed, sicut contingit quod granum immaturum nec desinon excutitur a palea, sed magis morem et affectionem carnalem fla
Abbreviated transcription (Latin):
ira qͣm impaciẽcia xxci¬
tat. alia ꝙͣ zelus forͣat.
Illa ex iicio. hͨ ex nirtu¬
te gu̾atur. Si eñĩ nlł̾a
ira ex uͥtute surgeret

Expanded text:
ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret,
Abbreviated transcription (Latin):
te thesaurizat iram dei¬
⁊ in die ire uult a te
hereditatẽ tuam tollere.
⁊ de suꝑ t̾ram auferre.
⁊ tu tantã iniuriã nõ
uindicas sed dissimu¬
las totũ: nec ei durum
uerbum loqueris nec
uultũ iratũ ostendis.
sed blandienti tibi ar¬
rides ludis cum lubore.
nesciens qd̾ ismahel est:
qui tecum ludit. ludus
s ꝑsecutio s mors. ¶ã
te in foueam ꝙͣ fecit p̾¬
es iam effeminatꝰ. iam
ser ⁊ miserabilis homo
quis te liberabit te pe¬
riculo iꝑperii huius.
¶Exsurgat deus ⁊ ca¬
dat armatꝰ iste. cadat ⁊
conterat. In de miquus
homo est. ⁊ contemptor
dei. cultor sui ⁊ amicus
mundi. seruus diaboli.
Qͥd tibi iudet᷑ si recte sen¬
tis: dicis mecum. reus est
mortis crucifigat᷑. Noli
gͦ dissimulare noli differ¬
re. noli ꝑcere s festinant̾
audacter instant̾ crucifi¬
ge hoĩem istum .s. cruce
xp̃i in quo est salus. uita.
ad quẽ si corde clamau̾it
crucifixꝰ tuus audiet be

Expanded text:
 thesaurizat iram in die irae. Vult a te haereditatem tuam tollere, et desuper terram auferre: et tu tantam injuriam non vindicas, sed dissimulas, nec ei verbum durum loqueris, nec vultum iratum ostendis, sed blandienti tibi arrides? Ludis cum 335 illusore: nescis quia Ismael est qui tecum ludit? Ludus sed persecutio, sed mors. Jam te in foveam, quam fecit, pr: jam effeminatus es, ser et miserabilis homo! quis te liberabit de vinculo improperii hujus? Exsurgat Deus, et cadat armatus iste: cadat et conteratur inimicus homo, contemptor Dei, cultor sui, amator mundi, servus diaboli. Quid tibi videtur? Si recte sentis, mecum dices: Reus est mortis, crucifigatur. Noli ergo dissimulare, noli differre, noli parcere; sed festinanter, audacter, instanter crucifige hominem istum, sed cruce Christi, in qua est salus et vita: ad quem si ex corde clamaveris, Crucifixus tuus audiet
Abbreviated transcription (Latin):
gratuita ẽ dei dilectio tã
mopmata dignatio. tã
ad eũ clamauerit: exau
dei ⁊ quam ieffabilis
mutatõ dextere excelsi.
heri eras in tenebris ⁊
hodie ni splendore lucis.
heri in ore leonis hodie
in manu mediatoris.
heri in portis inferi. ho¬
die in deliciis paradisi.
¶ S quid prosunt hee
leas de libro ꝯsciençie
tue litteras mortis ¶Od
lecta. nͥ temet ip̃m intel
interue lectioni ut le
gas deum et ut pugnes
⁊ uincas mundũ ⁊ om¬
labor tuus ꝯuertatur in
requiem. luctꝰ in gandiũ
⁊ post tenebras huiꝰ uite.
surgentis aurore. ⁊ post
lem iusticie. in quo spon¬
sum cũ sponsa ꝓspicies

Expanded text:
gratuita et sic probata dilectio, tam inopinata dignatio, tam ad eum clamaverit, exaudDei! quam ineffabilis mutatio dexterae Excelsi! Heri eras in tenebris, hodie in splendore lucis: heri in ore leonis, hodie in manu mediatoris: heri in porta inferni, hodie in deliciis paradisi. Sed quid prosunt hae leas de libro conscientiae tuae litteras molecta, nisi temetipsum legas internae lectioni, ut legas Deum, ut pugnes et vincas mundum et omlabor convertatur in requiem, luctus in gaudium, et post tenebras hujus vitae surgentis aurorae; videas lem justitiae, in quo sponsum cum sponsa prospicies,
Abbreviated transcription (Latin):
mutus. inueteratꝰ dierũ
maloꝵ rebellis uirtuti ⁊
u̾itati. mimicus crucis xp̃i
in magnis ⁊ mirabilib
suꝑ se arrogancia eius
plus ꝙͣ fortitudo eiꝰ nul¬
¶ Dicit in insipiencia
sua nõ est deus. tabe¬
scit de bonis. ⁊ malis
pascitur alienis. ĩmui¬
dis cogitatõnib pa¬
scitur ⁊ nõ fatigatur
in illis tnͣs grediens us
ad mortẽ. disꝑgit s dis¬
sipat ꝓpria sua sicut ꝓ¬
digꝰ cupit ⁊ rapit alie¬
nã sicut auarus turpi¬
tudinẽ ⁊ ignominiam
congregat sibi simu¬
lans et caludus ꝓuo¬
cat irã dei ¶Homo iste
⁊ sic nutritus. amicus
miquitatis. filius mor¬
tis. uas ire. in ꝯtume¬
liam aptus ad interitũ.
quicumq talis sic enar¬
rat iusticias dñi. ⁊ as¬
sumit testamentũ eiꝰ
ꝑ os suum. odit discipli
dorsum suũ. cum uidet
furem curcit cum eo t

Expanded text:
mutus; inveteratus dierum mutus; inveteratus dierum malorum, rebellis virtuti et veritati, inimicus crucis Chrisin magnis et in mirabilibus supra se. Arrogantia ejus est plus quam fortitudo ejur. Dicit in insipientia sua: Non est Deus. Tabescit bonis, et malis pascitur alienis. Immundis cogitationibus pascitur; non fatigabitur in illis transgrediens usque ad finem. Dispergit et dissipat propria, sicut prodigus; cupit et rapit aliena, sicut avarus; turpitudinem et ignominiam congregat sibi; simulans et callidus provocat iram Dei. Homo iste  sic nutritus, amicus iniquitatis, filius mortis, vas irae in contumeliam, aptus ad interitum. Qui cum talis sit, enarrat justitias Dei, et assumit testamentum ejus per os suum. Odit disciplindorsum suum. Cum videt furem, currit cum eo, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ies hoĩs sicut uin¬
bra suꝑ t̾ram. et
misla est mora ⁊ tunc
ꝓpe nich est cum stare
uidetur. ¶ Cur gͦ the¬
saurizat in t̾ra. cũ sine
dilatõne transeat et
illud qd̾ colligit᷑. ⁊ ille
qͥ colligit. ¶ Et o tu homo
quẽ fuictũ expectas de
mundo cuius fructus
ruma est. cuiꝰ finis mors
est utinam saperes et
intelligeres ac nouis¬
sima prudenter ꝓuide¬
res. ¶ Scio quendã qui
tamiliarit̾ uixit. ad mẽ¬
sam tuam sedit. cibum
de manu tua sumꝑsit.
in sinu tuo dormunt. cũ
noluit colloquiũ tecũ¬
habuit. hic uire heredi¬
tario seruus tuus est.
S qr ab in eunte etate
delicate nutruusti eum.
⁊ uirge peꝑcisti cõtumat
effectus est leuauit qz¬
calcaneũ suũ suꝑ caput
tuũ et te in seruitutem
redegit ⁊ tui crudelit̾ dña¬
tur. ¶S fortasse dicis
qͥs est hic ueius hõ tuus
qui conculcat sp̃m tuũ
qui ꝓ nichilo ht terram
desiderabilem que sola
que carius sunt sapit.
homo iste a natiuitate
sua cecus est ⁊ surdus ⁊

Expanded text:
ies hominis sicut ubra super terram, et nulla est mora: et tunc proprie nihil est, cum stare videtur. Cur ergo thesaurizat in terra homo, cum sine dilatione transeat, et illud quod colligitur, et ipse qui colligit? Et tu homo, quem fructum exspectas in mundo, cujus fructus ruina est, cujus finis mors est? Utinam saperes, et intelligeres, ac novissima prudenter provideres! Scio quemdam qui familiariter vixit, ad mensam tuam sedit, cibum de manu tua sumpsit, in sinu tuo dormivit, cum voluit tecum colloquium habuit: hic jure haereditario servus tuus est. Sed quia ab ineunte aetate delicate nutristi eum, et virgae pepercisti, contumax effectus est: levavit calcaneum suum super caput tuum, et te in servitutem redegit, et tui crudeliter dominatur. 39. Sed fortasse dices: Quis est hic? Vetus homo tuus, qui conculcat spiritum tuum, qui pro nihilo habet terram desiderabilem, qui sola quae carnis sunt sapit. Homo iste a nativitate caecus est, et surdus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u sc̃o est uita eterna.
beatitudo ꝑfecta sũma
uoluptas. ¶Oculus nõ
uidit nͨ auris audiuit.
nͨ in cor hoĩs ascendit.
quanta clantas ⁊ qnͣta
tas maneat in nobis
in illa uisione qñ facie¬

Expanded text:
Deum est vita aeterna, beatitudo perfecta, summa voluptas. Oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quanta charitas, quanta tas maneat in nobis in illa visione. A
Abbreviated transcription (Latin):
brosiꝰ. Ieumi hõis spu¬
tum si serpens gustau̾it
moriet᷑. Uides qͣnta ius
ieumii ut sputo suo ho
t̾renũ ẜpentẽ int̾ficiat.
et m̾ito spł̃ialẽ. ¶ Iẽui¬

Expanded text:
sis. ieiuni hominis sputum si serpens gustauerit, moritur. uides quanta uis ieiunii sit, ut sputo suo homo terrenum serpentem interficiat et merito spiritalem. qu
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis ĩ¬
portabilis om̃ib odiosa
Nam om̃e pccm̃ te acce¬
deute cõnuttitur. te re¬
stICO Scriptũ est .ii.
Iniciũ om̃is pc̃ti est suꝑ¬
bia primogenita mors
Hec .n. inter ip̃a rerum
primordia creaturam
ĩ u̾itate nõ stetit ab in¬
nocenͣ in pocm̃. a deliciis
ĩ miserias a celo empi¬
reo ĩ aerem caliginosũ.
Qͥ uomodo cecidisti lu
cifer qui mane orieba¬
ris. qui dicebas ĩ corde

Expanded text:
cunctis importabilis, omnibus odiosa,Nam omne peccatum te accedente committitur, te reitur. Scriptum est enim: «Initium omnis peccati est superbia», «primogenita mors». Hec enim inter ipsa rerum primordia creaturam in veritate non stetit, ab innocentia in peccatum, a deliciis in miserias, a celo empireo in aerem caliginosum. «Quomodo cecidisti de celo, Lucifer, qui mane oriebaris? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ce dri uero funt altioll
illo in ꝑadiso dei. Abien¬
tes ñ equau̾ut a sũmita¬
te eius. platani ñ fu̾nt
equales frondib illis.
disi non est assimilatũ¬
illi ⁊ pulcritudĩ eius. qm̃
specõsum fecit eũ ĩ młis
condẽsis frõdib. Ipe enĩ
est rex suꝑ om̃es filios sr̃¬
bie . Ip̃e est draco magnꝰ
rusfus hñs capita septẽ
⁊ cornua decemr ⁊ ĩcapiti¬
b siuis septẽ dyademata
ciuus cauda trahebat
terciam ꝑtẽ scellaꝵ celi. ⁊
nusit illas ĩterrã ⁊ an¬

Expanded text:
Cedri non fuerunt alciores illo in paradiso; abietes non adequauerunt summitatem eius; platani non fuerunt equales frondibus illius; ciosum non est assimilatum pulchritudini eius. " Ideo speciosum fecit eum Deuscondensis frondibus». «Ipse est rex super omnes filios superbie». Ipse est «draco magnus, rufus, habens capita septem et cornua decem, et in capitibus suis septem diademata, cuius cauda trahebat tertiam partem stellarum celi, et misit illas in terram».
Abbreviated transcription (Latin):
tur a corpore. De morte¬
Erumtamen cum
magno metu ma¬
gnis q dolorib separa¬
tur aĩa a corpore. ueniũt
.ii. angeli assum̾e ullã
ut ꝑducant eam ante
tribunal iudicis metuen¬
di. ⁊ tunc illa memorãs
oꝑa sua mala ⁊ pessima
que die nocte q gescit
contremiscit et querit il¬
la fug̾e. induciasq pe¬
tere. dicens date mͥ uł uni¬
us hore spacia. Tunc .n.

Expanded text:
tur a corpore. tur a corpore. rumtamen cum magno metu magnisque doloribus anima separatur a corpore. Veniunt enim Angeli assumere illam, ut perducant eam ante tribunal Judicis metuendi: et tunc illa memorans opera sua mala et pessima, quae die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit illa fugere, induciasque petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uocentur ⁊ mentis in¬
tuitu mira scelitate cer¬
nantur ut accuset uł
excuset sciẽcia conscien
q suoꝵ cunctaq cũctoꝵ
cunctis archana pate¬
bunt. Quod enĩ nunc
ꝯfiteri erubescimꝰ tunc
quicquid hic dissimulã¬
do palpamꝰ totũ illic uin¬
dex flãma cõburet: Ignis
uͥq ferox ruptis regnͣ¬
bit habenis. ¶Quanto¬
q diucuis nos expectat¬
deus ut emendemꝰ. tãto
districtius uindicabit.
mus. ¶ Cur gͦ tanto¬
oꝑe uitã istã desidamꝰ
Em qua ꝙͣto amplius
uiuimꝰ tanto ãplius
ginquior. tanto culpa
est imensior. cotidie
namq crescunt mala
⁊ sb̾trah untur bona.
assidue uariat᷑ homo
norat qñ moriat᷑. Sic̃¬
scans uelocit̾ currit ⁊
repente deficit. ⁊ sicut
scintilla ignis cito ex¬
tinguitur ⁊ in cinem re¬
digitur. Sic cito finitã
dat᷑ istã cernere uitam.
¶Dum .n. libenter ac
iocundissime moratur
homo in mũdo diuq
se uicturũ arbitratur.
⁊ac multa in longa tẽ¬
subito rapitur in mor¬

Expanded text:
ocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur; ut accuset, vel excuset scientia conscientque suorum, Cunctaque cunctorum cunctis arcana patebunt. Quod enim nunc confiteri erubescimus, tunc quidquid hic dissimulando palpamus, totum illic vindex flamma comburet. Ignis ubique ferox ruptis regnabit habenis. Quantoque diutius Deus nos exspectat, ut emendemus tanto districtius judicabit, mus. 5. Cur ergo tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto amplius vivimus, tanto plus gior, tanto culpa numerosior. Quotidie namque crescunt mala, et subtrahuntur bona: assidue variatur homo norat quando moriatur. Sicscans velociter currit, et repente deficit; et sicut scintilla ignis subito exstinguitur, et in cinerem redigitur: Sic cito finitam datur istam cernere vitam. Dum enim libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, diuque se victurum arbitratur, Ac multa in longum dissubito rapitur in mor
Abbreviated transcription (Latin):
dus sine uirtute
ypranus contensiosus
Pruper suporbus
Rex uqus
E pus negligens
Pleos siue discipliua
Po pulus sine lege

Expanded text:
us sine uirtute, christianus contenciosus, pauper superbus, rex iniquus, episcopus negligens, plebs sine disciplina, populus sine lege