comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nebris &c. SaRdis sonat in latina lingua principi pulchritudinis. apta sub¬
audit̾ atq ornatat. Cuiscilic& nisuilli dequo psalmista dicit. speciosus forma
p̃filus hominũ : & incantico cant̃. Eccetupulcher es dilectemi. Huic itaq prin¬
cipi pulchritudinis est apta & p̃parita eccła ꝑ ornam̃ta uistutũ: Vnde & ꝑ
psalmistã dr̃ Adstitit regina ad extristuis. inuestitu deaurato: Etterũ inca¬

Expanded text:
enebris . Sardibus. Sardis sonat in lingua latina principi pulchritudinis, apta subauditur et ornata. Cui scilicet, nisi illi de quo Psalmista dicit: Speciosus forma prae filiis hominum , et in Canticis canticorum: Ecce tu pulcher es, dilecte mi . Huic itaque principi pulchritudinis est apta et praeparata Ecclesia per ornamenta virtutum; unde et per Psalmistam d
Abbreviated transcription (Latin):
cornuorũ. Cornua significant regna: ut habes in libro danielis. &inta charia
Cornua ergo xp̃i: intellegunt᷑ scĩ ad regnũ illius uenturi Sedsicut xp̃icornua.
eius m̃brasunt quib regnũ daturus est ꝑp&uũ: ata sunt cornua diaboli eius
m̃bra quȩ cũ eo dãꝑnabunt. Inthȩc itaq cornua .i. int̾iustos &re ꝓbos. int̾regnũ¬
xp̃i & diaboli scã ȩccła facit diuisionẽ : quia segregat bonos amalis. suꝑbos abhu¬
milib iudiciosentenciȩ dicens: Om̃is quise exaltat humiliabit᷑. Dehis cornibus
& psalmista dicit. Om̃a peccatorũ cornuat confringã: & exaltabunt cornua

Expanded text:
nterpretatur divisio cornuum. Cornua significant regna, ut habes in libro Danielis et in Zacharia; cornua ergo Christi intelliguntur sancti ad regnum illius venturi: sed sicut Christi cornua ejus membra sunt quibus regnum daturus est perpetuum, ita sunt cornua diaboli ejus membra quae cum eo damnabuntur. Inter haec itaque cornua, id est inter justos et rei et diaboli, sancta Ecclesia facit divisionem, quia segregat bonos a malis, superbos ab humilibus judicio sententiae, dicens: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . De his cornibus et Psalmista dicit: Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua
Abbreviated transcription (Latin):
Cantat &iã canticũ nouũ : quando mysteriũ incarnationis passionis acresurreo¬
cionis cius concelebrat. ꝑfectius autẽ infuturo cantabit: quando uidebit urrẽ.¬

Expanded text:
Cantat etiam canticum novum, quando mysterium incarnationis, passionis, ac resurrecCantat etiam canticum novum, quando mysterium incarnationis, passionis, ac resurrectionis ejus concelebrat. Perfectius autem in futuro cantabit, quando videbit in re
Abbreviated transcription (Latin):
mea in uobis aitdñs. Sciendũ autẽ : quia uoluntas ꝑtin& ad caritatẽ quascã
eccła nontimore cogente dñose ruit. sed sponte creatorise subdit. dicenscum
psal mista. Voluntarie sacrificabotibi. Consiliũ autẽ ad correccionẽ : ꝗr cu
quidã insuis ꝑmanere scelerib omnimodis uelint. fit ad eos ꝑdĩ misericordiã
sermo correccionis ut reiecto errore. consiliũ salutis ꝑcipiant. Sic enincor¬
reccus est salus. cuierat consiliũ ut nom̃ xp̃i deler& de t̾ra. & ex lupo factus est
ticũ dequo psalmista dicit. Cantatedño canticũ nouũ. Uerũ haee uerba
non unitantũ eccłȩ dicuntur. sed generalit̃ eccłȩ uniuersali conueniunt.
adeuius menbra ꝑtinebant apłi quibus dis dicebat. Mandatũ nouũ douobis¬
Ipsaenĩ diligendo dm̃ &ꝓximũ canticũ nouũ cantat: q adimpla&e hoc mandatũ

Expanded text:
mea in vobis , ait Dominus. Sciendum autem quia voluntas pertinet ad charitatem, qua sancta mea in vobis , ait Dominus. Sciendum autem quia voluntas pertinet ad charitatem, qua sancta Ecclesia non timore cogente Domino servit, sed sponte Creatori se subdit, dicens cum Psalmista: Voluntarie sacrificabo tibi . Consilium autem ad correctionem, quia quamvis quidam in suis permanere sceleribus omnimodis velint, fit ad eos tamen per Dei misericordiam sermo correctionis, ut rejecto errore consilium salutis percipiant. Sic enim correctus est Saulus, cui erat consilium ut nomen Christi deleret de terra, et ex lupo factus est ticum, de quo Psalmista dicit: Cantate Domino canticum novum . Verum haec verba non uni tantum ecclesiae dicuntur, sed tantum generaliter Ecclesiae universali conveniunt. Ad cujus membra pertinebant apdiligendo Deum et proximum, canticum novum cantat, qui adimplet hoc mandatum.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersitas exprimit᷑ fideliũ. Nã & qđ uniillarũ loquit᷑: utiq: om̃ib ecclȩsus lo¬
quit᷑. Unde & insequentib dicit. Quih ab& aurẽ audiat: quid sps̃ dicat ecclesiis.
HESO ephesus int̃p̃tatur uoluntas siue consiliũ meũ. Quo nomine generaliter
om̃is eccła conp̃henditur: in quaest diuoluntas ꝑfidẽ spẽ & caritatẽ. ceterisq bonis
operib Unde & ipsa nonsuã seddĩpotius uoluntatẽ insefieri optans: dicit coti¬
die inoratione ut nonsua seddĩ in ea fiatuoluntas. Cui&iã adño ꝑprophetã¬
dr̃ Non uocaberis ultra derelicta & t̾ratuade solata: seduocaberis uoluntas.
mea in ea. Quȩ &iã bene consiliũ meũ dr̃: quia uidelic& nonsuũ seddĩ sequit᷑
consiliũ audiens illud salomonis. Audi consiliũ & suscipe disciplinã: ut sis sapi¬
ens in nouissimistuis &iterũ. Oña fac cũ consilio & post factũ non penitebis
uocontra re ꝓbis dr̃. Despexistis omne consiliũmeũ: &alibi. Nonestuo lunta

Expanded text:
 ecclesiis loquitur. Unde et in sequentibus dicit: Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat ecclesiis . Epheso. Ephesus interpretatur voluntas sive consilium meum. Quo nomine generaliter omnis Ecclesia comprehenditur, in qua est Dei voluntas per fidem, spem et charitatem, caeteraque bona opera. Unde et ipsa non suam, sed Dei potius voluntatem in se fieri optans, dicit quotidie in oratione, ut non sua, sed Dei in ea fiat voluntas. Cui etiam a Domino per: Non vocaberis ultra derelicta, et terra tua desolata, sed vocaberis voluntas mea in ea . Quae etiam bene consilium meum dicitur, quia videlicet non suum, sed Dei sui sequitur consilium, audiens illud Salomonis: Audi consilium, et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis ; et iterum: Omnia fac cum consilio, et poNon est voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
potest ut ipsimali tolerent᷑ abonis. Debent enĩ millisodio habere qđ malist̃¬
& debenteos dilegere ꝑ hoc qđ homines sunt Hinc dauidait. In iquos odiohabui
onquo naturã iniquorũ sed opera iniquitatis odiohabuerit. Nonnũquã itac
infirmiquiq malorũ prauitates dũ nonualent sufferre. eorũ consortia gressib:
corporis conant̾ fugere : ignorantes ꝗ impuisit aopt̃ prauorũ aduersitatẽ.relin¬
quere scõrũ unaniꝰ mitatẽ: Quisipatientiȩ studeraent. quia alibi locus de est: in
semet ipsis inuenirent: ubieos euadere possent. ETTEPTASTIEO S qui sedicunt

Expanded text:
potest, ut ipsi mali tolerentur a bonis. Debent enim in illis odio habere quod mali sunt, etpotest, ut ipsi mali tolerentur a bonis. Debent enim in illis odio habere quod mali sunt, et debent eos diligere per hoc quod homines sunt. Hinc David ait: Iniquos odio habui . Non quia naturam iniquorum, sed opera iniquitatis odio habuerit. Nonnunquam itaque infirmi quique, malorum pravitates atque eorum consortia gressibus corporis conantur effugere, ignorantes quam impium sit propter pravorum perversitatem relinquere sanctorum unanimitatem, qui si patientiae studerent, quia alibi locus deest, in semetipsis invenirent ubi eos evadere possent. Et tentasti eos qui se dicun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbo. Velscio operatua .i. sciretefatio mercedẽ operũtuorũ. ET LaBoRẽ Quia
homo operans laborat. id circo postopera uistutũ recte &iã subiungit᷑ & labor. qr
scã ȩccła sicut magnaest in operib. itamagnaest & in labore. Cuius &iã patientio
specialit̾ p̃dicat᷑. q̃ cunctos tolerat labores patient̃. & eos quosmale agentes portat
sincerit̃ amat. &usq ad finẽ uitȩ in hoc ꝑseuerat. Iuxta illud. Qui ꝑseueraueritusq¬
infinẽ. hic saluuserit. Operaenĩ & labores cõmunia sunt bonis & malis. patientia a
uera. singulare munus conlatũ est electis. Quȩ sidesit. multa opera multiq labo¬
es subito adichilũ redigunt᷑. Patientia aut ueraest. q̃ & mala ꝓximorũ equa¬
nimit̃ tolerat. & eos quos prauȩ agentes portat. sincerit̃ amat. ETQUIANON
potest sustinere malos subaudis libent̃: Ethic iungendũ est scio. sicut supra
nh ac enĩuita simulmixti sunt boni & mali ideoq necesse est qr alit̾ eẽ non

Expanded text:
o, vel scio opera, id est scire te facio mercedem operum tuorum et laborem. Quia homo operans laborat, idcirco post opera virtutum recte etiam subjungitur et labor, quia sancta Ecclesia sicut magna est in operibus, ita magna est et in labore. Cujus etiam patientia specialiter praedicatur, quae cunctos tolerat labores patienter, et eos quos male agentes portat, sinceriter amat, et usque ad finem vitae in hoc perseverat, juxta illud: Qui autem persin finem, hic salvus erit . Opera enim et labores communia sunt bonis et malis: patientia autem vera, singulare munus collatum est in coelestibus; quae si desit, multa opera, multique labores subito ad nihilum rediguntur. Patientia autem vera est quae et mala proximorum aequanimiter tolerat, et eos quos prave agentes portat, sinceriter amat. Et non potes sustinere malos, subaudis libenter; et hic jungendum est scio, sicut supra. In hac enim vita simul misti sunt boni et mali. Ideoque necesse est, quia aliter esse non
Abbreviated transcription (Latin):
diuino spũ eductus uidebat᷑. Quud circo cȩlestib intentus. uocẽ in bis que oblitus fuerat
audiuit: ut faciẽ m̃tis adeã conuerter&. & quȩ uidebat auditorib ꝓfutura scribera.
omãtẽporalia : dũ considerant futurȩ uitȩ gaudia iuxta illud apłi. unũ qđ r&ro est obli¬
uiscens in anteriorib me extendo : sequens brauiũ suꝑnȩ uocationis : Sic autẽ dr̃
eiꝗduides scribe in libro. acsidiceret᷑. qd uisuruses. Necdũ enĩ aliquiduiderat: sed
tantũ adudendũ eleuatus fuerat. Librũ autẽ memoriã eius appellat. id ea q̃uides
reconde inm̃tetua. & aluis &iãmanifesta. Nã qđ lib signific& cordahonunũ & consci¬
entiã : testat᷑ daniel quidicit. Antiquus dierũ seditꝰ & ibri aꝑtisunt & alius liber
recondent. & alus &iã manifestare studeat. Uoxaut̃ haec. siue in ioħe. siue in eccla
recte magna uocat᷑ quia non demediocrib seddesumis quibq sacram̃tis loquitur.

Expanded text:
iritum jam videbat. Idcirco itaque coelestibus intentus, vocem in his quae oblitus fuerat audivit, ut faciem mentis ad ea converteret, et ea quae videbat auditoribus profutura scriberet,omnia temporalia, dum considerant futurae vitae gaudia, juxta illud Apostoli: Unum quod retro est obliviscens, in anterioribus me extendo, sequens bravium aeternae vocationis . Sic autem dicitur ei: Quod vides scribe in libro, ac si diceretur: Quod visurus es. Necdum enim aliquid viderat, sed tantum ad videndum elevatus fuerat. Librum autem memoriam ejus appellat, id est: ea quae vides reconde in mente tua, et aliis etiam manifesta, nam quod libri significent corda hominum et conscientiam, testatur Daniel qui dicit: Antiquus dierum sedit, et libri aperti sunt, et alius liber recordant, et aliis etiam manifestare studeant. Vox autem haec sive in Joanne, sive in Ecclesia, recte magna vocatur, quia non de mediocribus, sed de summis loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sedicit relegatũ: non ꝓpt̃ homicidiũ aut cȩtera crimina. Exillis quippe
eratunus : quib: dũsdicit. Beatieritis cũ uos oderint homines : & eiecerin¬
nom̃urm ꝓpt̃ me &c&̃. & alibi Gaudece qđ nomina urã scripta sunt incaelo
Omnis enĩ qui id cir copassionẽ patitur. quia di uinitatẽ & humanitatẽ filudĩ
p̃dicat. fide & opere beatuserit. Ettalib secreta caelestia reuela¬
bunt᷑ : cũ adiusionẽ suꝑuenerint creatoris. Fuii spũ in diedominica. Hiciã
aꝑte de monstratur beatũ iołm hanc uisionẽ non corporalit. sed in spũ uidisse
Nontam̃ in soninis hocuidit sedinextasi raptus est sicut &iã & ierechiel quicũ sedera¬
nichil ꝑcorpus uidit. uelaudiuit uelsensit. aut intellexit. nec ipsã carnẽ funditu

Expanded text:
se dicit relegatum, non propter homicidium aut caetera crimina. Ex illis quippe se dicit relegatum, non propter homicidium aut caetera crimina. Ex illis quippe erat unus quibus dicit Dominus: Beati eritis cum vos oderint homines, et sem propter me , et alibi: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelo . Omnis enim qui idcirco patitur passionem, quia divinitatem et humanitatem Filii Dei praedicat, beatus erit, et talibus secreta coelestia revelabuntur, cum ad visionem sui pervenerint Creatoris. Fui in spiritu in die Dominica. Hic jam aperte demonon tamen in somnis hoc vidit, sed in exstasi raptus est, sicut et Ezenihil per corpus vidit vel audivit, vel sensit, vel intel
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Personã cũdicit Ego ioħs. Loco cũ sem pathmos insularelegatũ ostendit:
Etcui negabatur t̾ra: aptũ est celũ Int̃pretatur autẽ path mos fretus. Ibiqͥp¬
pe amplius feru& mare ꝗd frecũ dr̃ : ubi angustius est. Etidõ non in conueni¬
ent̃ ꝑ nom̃ istius insulȩ : angustia passionis ex primit᷑ quãpatiebat᷑ beatus iohs
siue ceteri quorũ ꝑsonã gerebat. Quantomagis enĩscĩ inp̃sentiuita affligi
eo amplius illissecreta celestia manifestant᷑. Unde paulus in carcere positus
dicebat. Nr̃a autẽ conuersatio incaelis est. Sustinent quoq & ipsimalipoe¬
nas : quia homicidȩ int̾ficiunt᷑ in carcerib recluduntur. tam̃ non facit pena¬
scõs sediustitia. Sustin& plerũq similia ustus similia iniustus: sediustus
ꝓpt̃ iustitiã coronat᷑ iniustus uero ꝓpt̾ iniquitatẽ dapnat̾. Hinc psal mista dic̃
ludicameds̃ &discerne causã meã. Undebene ꝓpt̃ uerbũdi & testimoniũ xp̃i

Expanded text:
onem: persona, cum dicit: Ego Joannes; loco, cum se in Pathmos insulam relegatum ostendit; et cui negabatur terra apertum est coelum. Interpretatur autem Pathmos fretum; ibi quippe amplius fervet mare, quod fretum dicitur, ubi angustius est: et ideo non inconvenienter per nomen istius insulae angustia passionis exprimitur, quam patiebasicut caeteri quorum personam gerebat. Quanto magis enim sancti in praesenti vita affliguntur, eo amplius illis secreta coelestia manifestantur. Unde Paulus in carcere positus dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Sustinent quoque et ipsi mali poenas, quia homicidae interficiuntur, in carceribus recluduntur; sed non poena facit sanctos, sed justitia. Sustinet p. Hinc Psalmista dicit: Judica me, Deus, et discerne causam meam . Unde bene propter Verbum Dei et testimonium Christi
Abbreviated transcription (Latin):
abhomuinib separat est. Particeps quoq fuit inpatientia: qr sicut xp̃s patient̃
sustinuit passionẽ. & suos crucifixores diligebat: ꝓ quib: & orabat dicens Pa
nestatuas illis hoc peccatũ ita & beatus ioħs diligebat eos quiei mala infe¬
rebant a ꝓillisorabat. Reg nũ autẽ ꝓprie ad capud ꝑtin& qui est regnũ
ꝑpecuũ scõrũ suorũ Neq̾ enĩ aliudregnũ suis daturus est e lectis quam
seipsũ.: quib dicturusest: Uenite benedicti patris mei& c&era quasidicat
Ve nite m̃bra : regnate post tribulationẽ incapite. quia ego regnũ ur̃n
De hocregno ipsedicit iudeis. Regnũ dĩ intrauosest. Considerandũdeniq
qu intrib separticipẽ dicit ioħs Intribulatione scilic&: regno & patientia
Sed media harũ .i. regnũ non potest possideri: nisi & hinc tribulatio ex e¬

Expanded text:
ab hominibus separatus est. Particeps quoque fuit in patientia, quia sicut Christus patienter ab hominibus separatus est. Particeps quoque fuit in patientia, quia sicut Christus patienter sustinuit passionem, et suos crucifixores diligebat, pro quibus orabat, dicens: Pater, ne statuas illis hoc peccatum : ita et beatus Joannes diligebat eos qui ei mala inferebant, et pro illis orabat. Regnum autem proprie ad caput pertinet, qui est regnum perpetuum sanctorum suorum. Neque enim aliud regnum est suis daturus electis quam seipsum, quibus dicturus est: Venite, benedicti Patris mei , quasi dicat: Venite, membra, regnate post tribulationem in capite, quia ego regnum vestrum; de hoc regno ipse dicit Judaeis: Regnum Dei intra vos est . Considerandum denique quia in tribus participem se dicit Joannes, in tribulatione scilicet, et regno et patientia; sed media horum est regnum, nec potest possideri, nisi et hinc tribulatio exer
Abbreviated transcription (Latin):
perintũ queritis eius qui inme loquitur: & dauid. Attendite populus legẽmea
&cã & apud grecos latinos & hebreos. principiũ est elem̃torũ. Quodenĩ apud
nosia: hoc est apud grecos A. apud hebreos aleph, porro .o. fualis est elem̃torũ
Principiũ scilic& antequẽ nulł: finis uero postquẽ nullus: Uel principiũ a quo om̃a
sumunt iiciũ : finis uero inquẽ cuncta t̾minant᷑. Vel principiũ qr in principio
eratuerbũ finis : quia uerbũ caro factũ est. Unde & ipse ꝑesaiã dicit Ante me
tia iniħu. Quo in loco duȩ sunt simul conungenda: tribulatio scilic& etpatientia
ribulatio enĩ & patientia ꝑtinent ad capud &m̃bra. Regnũ autẽ: solũ modo ad
capud. Particeps xp̃ifuit ioħs in tribulatione & patientia : quia sicut xp̃spassus
est ob ꝓbria. irrisiones colaphos & uerbera iti& beatꝰ iołs qui flagellatu
legit᷑ in actib: apłorũ & ad domiciano inferuentis olei doliũ missus adaltimum

Expanded text:
popule meus, legem meam . Alpha apud Graecos, Latinos, et Hebraeos, principium est elementorum; quod enim apud nos A, hoc est apud Graecos alpha, apud Hebraeos aleph. Porro omega finalis est elementorumprincipium scilicet, ante quem nullus, finis vero, post quem nullus; vel principium, a quo omnia sumunt initium, finis vero, in quem cuncta terminantur; vel principium, quia in principio erat Verbum, finis, quia Verbum caro factum est, unde et ipse per Isaiam dicit: Ante me  regno, et patientia in Christo Jesu. Quo in loco duo sunt simul conjungenda, tribulatio scilicet et patientia. Tribulatio enim et patientia pertinent ad caput et ad membra, regnum autem solummodo ad caput. Particeps Christi fuit Joannes in tribulatione et patientia, quia sicut Christus passus est opprobria, irrislegitur in Actibus apostolorum, et a Domitiano in fluentis olei dolium missus, ad ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
ptin&. Et iterũ qđ om̃ib dicit ad singulos refestur Qđ aũt idẽ angłs quibeto iohi
apparuit quȩdã exposuit quȩdã uero signata reliquit : nimirũ idcir cohocegit
ne nob leccio illius uilescer& & ut haberemꝰ &iã ubi sensũ nr̃m exercitare possemꝰ¬
ł xposuit quȩdã : qr si extoto nob clausus ess& liber teder& noseũ legere adcuiusmis¬
teria intima non potuissemꝰ ꝑuenire. Iterũsi ꝑonĩa eũ aperir&. facilis nob ess&e adi¬
cellegendũ &idcirco &iã minꝰ studiose illũ legeremꝰ. Angłiaũt quib scripsit᷑ scui
insequentib inueniem noncȩlestes intellegunt᷑ sp̃s. qr absurdũ est credere aliqu
eẽ incȩlestib spiritib dignũ rep̃hensione. sed potius fideles in ecłu consistentes
de quib scriptũ est : Anglipacis amare flebunt: Et tacharias : Labia sacerdotis
cuscodiun scienciã & legẽ requirunt exoreeius quia angłs dñi exercituu mest¬

Expanded text:
pertinet; et item quod omnibus dicit ad singulos refertur. Quod autem idem angelus qui beato Joanni apparuit quaedam exposuit, quaedam vero signata reliquit, nimirum idcirco hoc egit, ne nobis lectio illius vilesceret, et ut haberemus etiam ubi sensum nostrum exercitare possemus. Exposuit quaedam, quia si ex toto nobis clausus esset liber, taederet nos eum legere, ad cujus mysteria intima non possemus pervenire. Iterum, si per omnia eum aperiret, facilis nobis esset ad intelligendum, et idcirco etiam minus studiose eum legeremus. Angeli autem quibus scripsit, sicut iesse in coelestibus spiritibus dignum reprehensione, sed potius fideles in Ecclesia consistentes, de quibus scriptum est: Angeli pacis amare flebunt ; et Malachias: Labia sacerdotis custodiunt scientia
Abbreviated transcription (Latin):
marcus dicit: Fratautẽ horatertia & crucifixerunt eũ claniantes. reus est mor¬
tis. Et militespilati ui debunteũ : quẽ illudentes erucifixerunt. Uidebuntaut̃
ñ ut iã contẽp nant sicut prius irrideant. insultent aclȩtent. sedut paueant gi¬
ipsos ex tollentes in luxuris degentes quib dñs dicit: Uae uob diuitib qͥ habets
consolationẽ uram̃ Precipue autẽ hiplangent sesuꝑeũ : quieũ pupugerunt: Magis

Expanded text:
Marcus dicit : Erat autem hora tertia, et crucifixerunt illum, clamantes: Reus est morMarcus dicit : Erat autem hora tertia, et crucifixerunt illum, clamantes: Reus est mortis; et milites Pilati videbunt eum quem illudentes crucifixerunt; videbunt autem non ut jam contemnant, sicut prius irridebant, insultent, ac laetentur, sed ut paveant, geipsos extollentes, in luxuriis degentes, quibus Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Praecipue autem hi plangent se super eum, qui eum pupugerunt. Magis
Abbreviated transcription (Latin):
ubescorpus xp̃i signisicit ut illud. Eccedns ascend& suꝑ nubẽ leuẽ &ingredi
aegrptũ & cet. Suꝑnube quippeleue ascendit. & mȩgrptũ uenit: quando cur¬
ne humanitatis nr̃e assumens. sine grauedine peccati in mundo apparuit. Nubes
inemũ cordib dñs habitabit: Unde est. Ons ueni& ad iudiciũ: cũsenib populisui
& uidebiteũ om̃is occulus. Omnẽoculũ usitato morelocutionũ ꝓom̃i homine positũ
icaccipiamus : Om̃isitaq oculus ÷ om̃is homo quitunc resurrexerit: uideb it eũ cor¬
poralit : siue aduit᷑a sie ad mortẽ : Nonautẽ animaliũ quorũ uis in sanguine est
& cũ moriuntur eẽ desinunt. oculus eũ uide̾bit: sed potius oculus hominũ: Alia
trans latio dicit tuncuidebiteũ om̃is oculustalẽ : qudlẽ scilic & despexerunt. & qua¬
lẽc redere noluerunt: Ettunc implebitur. Uidebi tomnis carosalutaredĩ : Et quieũ
upugerunt : sicui debunteũ : iudȩi scilic& quicrucifixerun eũ lingua. sic ut

Expanded text:
ngredietur Aegyptum . Super nubem quippe levem ascendit, et in Aegyptum venit, quando carnem humanitatis nostrae assumens, sine gravedine peccati in mundo apparuit. Nubes bit; unde est: Dominus veniet ad judicium cum senioribus populi sui . Et videbit eum omnis oculus. Omnem oculum usitato more locutionum, pro omni homine positum hic accipiamus. Omnis itaque oculus, id est omnis homo, qui tunc resurrexerit, videbit eum corporaliter, sive ad vitam, sive ad mortem; non autem animalium quorum vis in sanguine est, et cum moriuntur esse desinunt, oculus enim videbit, sed potius oculus hominum. Alia translatio dicit: Videbit eum omnis oculus talem, qualem scilicet despexerunt, et qualem credere noluerunt, et tunc implebitur: Videbit omnis caro salutare Dei . Et qui eum pupugerunt, subaudis videbunt eum, Judaei scilicet, qui crucifixerunt eum lingua, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsemorti ficant cũ uitus & peccatis. & uoluptates carnis inseoccidunt: mortui sunt peccato. s
quiuitiorũ trrannidẽ in se consurgere nonsinunt. sed eis iure dominant᷑. Possunt aut̃
& regesterrȩ specialit̃ intellegi p̃dicatores quidũ corda carnadiũ a prauitate restrin¬
Hincest qđ pecrus cornelio secoaequalẽ fatetur. ananiȩ uero animã gladio uerbiꝑimit
Sciendũ estautẽ: qi p̃dicatores ȩccłȩ &iã ipsis carnalib: itad ominari appetunt. qua¬
tinus & compassionẽ naturȩ & uitus recaitudinẽ exhibeant. Eorũ itaq: princepse
uit nos a peccatis nr̃is insangunesuo. Quo enĩ amore filius dĩ nos dilexerit. passio¬
nes illius ostendunt quas ꝓnob ꝓculit. De ha dileccione ait apłs. Xp̃sdilex it ecclam¬

Expanded text:
qui se mortificant, cum vitiis et peccatis, et voluptates carnis in se occidunt, mortui sunt peccato, et qui se mortificant, cum vitiis et peccatis, et voluptates carnis in se occidunt, mortui sunt peccato, et qui vitiorum tyrannidem in se consurgere non sinunt, sed eis jure damnantur. Possunt autem et reges terrae specialiter intelligi praedicatores, qui dum corda carnalium a pravitate restrinHinc est quod Petrus Cornelio se coaequalem fatetur ; Ananiae vero animam gladio verbi perimit . Sciendum est autem quia praedicatores Ecclesiae etiam ipsis carnalibus ita dominari appetunt, quatenus et compassionem naturae, et vitiis rectitudinem exhibeant. Eorum itaque princeps vit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Quo enim amore Filius Dei nos dilexerit, passiones illius ostendunt quas pro nobis pertulit. De hac dilectione ait Apostolus: C
Abbreviated transcription (Latin):
trẽsuã hocest int̾rã dequafuerat conditus. dicente sibidnõ. Terraes & int̾rãre¬
teris dequa suptꝰes. quia formatꝰ exlimot̾rȩ in animã uiuentẽ : quasi ex matris
utero uius ꝓcescerat. Postquam autẽ factus est illemortalis. genuit filiosmor¬
tales & peccatores. qͥ om̃s mortui in matrẽ suã reuertunt᷑. Ueniensergo dnsn
carne: eadẽ lege mortuus est atq inutero matris sepultus. Sed quiat̃cia¬
die amortuis iãuicturus in aet̃nũ surrex̃ & mors illi ultra nondominabit᷑. primo¬
genitus mortuorũ appellari debuit. Lic& enĩ surrexerint alii ante sic latarus. ta¬
m̃ ñ surrexert̃ inaternũ uicturi quiaiterũ mortui debitũ carnis soluerunt. Vnde
non surrexisse uel uisxisse. conputandisunt. Vlleergo primogenitus mortuorũ recte
uocat᷑ qͥ sic surrexit amortuis. ut ultra non moreretur. Potest & alit̃ intellegi. Om̃sȩlecti

Expanded text:
trem suam, hoc est in terram, de qua fuerat conditus, dicente sibi Domino: Terra es, et in terram revertrem suam, hoc est in terram, de qua fuerat conditus, dicente sibi Domino: Terra es, et in terram reverteris, de qua assumptus es . Quia formatus ex limo terrae in animam viventem, quasi ex matris utero vivus processerat. Postquam autem factus est ille mortalis, genuit filios mortales et peccatores, qui omnes mortui in matrem suam revertuntur. Veniens Deus ergo in carne, eadem lege mortuus est, atque in utero matris sepultus. Sed quia terdie a mortuis jam victurus in aeternum surrexit, et mors illi ultra non dominabitur, primogenitus mortuorum appellari debuit; licet enim surrexerint alii ante, sicut Lazarus, tamen non surrexerunt in aeternum victuri, quia terum mortui carnis debitum solverunt. Unde non surrexisse vel vixisse computandi sunt. Ille ergo primogenitus mortuorum recte vocatur, quia sic surrexit a mortuis, ut ultra non moreretur. Potest et aliter intelligi: omnes electi
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis. Quia dexp̃oerat plura locuturus. iterũ repecit eius ꝑsonã dicens. & a
deis. pat̾ in memanens. ipse facit opera. & haecest uita aet̃na ut cognoscantte. & sic
ds̃ dilexit mundũ ut unigenitũ suũ dar&. &ego ame ipso nonueni. & multahissin¬
testimoniũ cũ dicit. sp̃s est qͥ uiuificat. & sps ubiuult spirat. & paraclitus ipseuos do¬
bebitdeme. Vndesciendũ est : qr sicut hitres unũ sunt. sic eorũ testimoniũ unitũ est.
quãq alterius testimonio alt insi nuetͥ. Spetialit̃ filius testis uocatur
quia ꝓtestimonio ueritatis. usq ad mortẽ ꝑuenit carnis. Quia & cũom̃s eccła
in p̃dicatorib xpõtestimoniũ ꝑ hibuerit : illispetialit̃ testes uocant᷑. qͥ ꝓxp̃i testimo¬
nio moriuntur. PRIMOGENITUS mortuorũ. Prinꝰ homo ea conditione creatꝰe
utnisi peccass& in mortalis mansiss&. Sedqs peccauit mortuus est. & redut in ma¬

Expanded text:
delis. Quia de Christo erat plura locuturus, iterum repetit ejus personam, dicens: Edelis. Quia de Christo erat plura locuturus, iterum repetit ejus personam, dicens: Edaeis: Pater in me manens, ipse facit opera ; e Filium suum unigenitum daret ; et: Ego a meipso non veni ; et multa his simitestimonium cum dicit: Spiritus est qui vivificat ; et: Spiritus ibebit de me . Unde sciendum est quia sicut hi tres unum sunt, sic eorum testimonium unicum est, quanquam alterius testimonio alter insinuetur. Specialiter autem Filius testis vocatur, quia pro testimonio veritatis usque ad mortem pervenit cain praedicatoribus Christo testimonium perhibebat, illi specialiter testes vocantur, qui pro Christi nomine moriuntur. Primogenitus mortuorum. Primus homo ea conditione creatus est, ut nisi peccasset, immortalis mansisset; sed quia peccavit mortuus est, et rediit in ma
Abbreviated transcription (Latin):
illud. In principio eratuerbũ. Et om̃a ꝑ ipsũ facta sunt. Uentur est adiudiciũ : iux¬
ta illud angłorũ ꝓmissũ. sicueni& quẽ ad modũ uidistis eũ euntẽ incȩlũ. Cũi¬
que haec non nisi filio congruere uideant᷑ & hano gram̃ eccła iuistorũ apatre &
qr mos est sacrȩ scripturȩ ut ubi unius m̃tio ꝑsonȩ detrinitate : tota simultri¬
utas intellegatur. Ergo ubiꝑsonã filui fidelib grãm tribuere legentesau¬
lterũqr cũ sicunus sps qͥ repl& oibẽtrarũ cur iohannes in hac reuelatione .ui. sps in¬
troducit. Nimirũ ꝓpt̃ septenariã. id est multiplicẽ eius operationẽ. Simplex itaq:
de spm̃unicũ & multiplicẽ. ETΑVII. SΡIRITIB qui in conspectu thronieius sunt.
Thronus dĩ sunt angłiscĩ & homines iusti: in quorũ m̃tib ꝑfidẽ requiescit. Unde est

Expanded text:
illud: In principio erat Verbum ; et: Omnia per ipsum facta sunt . Venturus est ad judicium, juxillud: In principio erat Verbum ; et: Omnia per ipsum facta sunt . Venturus est ad judicium, juxta illud angelorum promissum: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Cum itaque haec non nisi soli Filio congruere videantur, et hanc gratiam Ecclesia justorum a Patre et quia mos est sacrae Scripturae ut ubi unius fit mentio personae de Trinitate, tota simul Trinitas intelligatur. Ergo ubi in persona Filii fidelibus gratiam tribuere legentes aut unus Spiritus qui replet orbem terrarum, cur Joannes in hac revelatione septem spiritus introducit? nimirum propter septenariam, id est multiplicem ejus operationem. Simplex itaquemdem spiritum unicum et multiplicem. Et a septem spiritibus, quae in conspectu throni ejus sunt. Thronus Dei sunt angeli sancti et homines justi, in quorum mentibus per fidem requiescit. Unde est:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ paxet grã. sed p̃mittit᷑ gr̃a. acdeinde subiungit pax : qi nullus ad pacẽ reconcilia¬
pere. in abstinentia. inie unio. & incȩteris.: gratis adõ nob̵ tribuunt. solaipsius
miscđa Querendũ est in hocloco: curindato gr̃ae nominato filio & spũsco. ꝑsona
pbat cũ subiungit. qͥuenturus est adiudiciũ scilic& utreddat unicuiq iuxtaoꝑa
enĩ angłi : sed muta bilitatẽ passisunt. quando unꝰ eorũ motꝰ ꝑsuꝑbiã cũ suis sequa¬
ib: cecidit: lunt homines: sed mutabiles sic̃ primꝰ homo mutat̾est & ex iusto factꝰ est
iniustus ex bono impius ex inmortali mortalis. Om̃isenĩ creatura mut abilis cõpa¬
ata ȩt̃nitati: quasi ñ est. Ideoq specialiter eẽ dr̃ quiseꝑide est. fratuero : qui an
tequã debeata uirgine nasceretur intẽpore. cuncta cũpatre feci tẽpora. Iuxta

Expanded text:
dicitur, pax et gratia, sed praemittitur gratia ac deinde subjungitur pax, quia nullus ad pacem reconciliadicitur, pax et gratia, sed praemittitur gratia ac deinde subjungitur pax, quia nullus ad pacem reconciliae in fide, sive in opere, in abstinentia, in jejunio et in caeteris, gratis a Deo nobis tribuuntur sola illius misericordia. Quaerendum est in hoc loco cur in dato gratiae, nominato Filio et Spiritu sancto, persona udicium scilicet, ut reddat unicuique juxta opera etiam angeli, sed mutabilitatem passi sunt, quando unus eorum motus per superbiam cecidit. Sunt homines, sed mutabiles. sicut primus homo mutatus est, et ex justo factus est injustus, ex bono impius, ex immortali mortalis. Omnis enim creatura mutabilis comparata aeternitati, quasi non est, ideoque specitequam de beata Virgine nasceretur in tempore, cuncta cum Patre fecit tempora, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ montẽ quisquis conscendit. eo paulis fc& era subiacencia despicit. quo ad altiora
doꝓficiens. subse eẽ. cognoscit. In hacbona elatione consistit ȩccła qrt̃rena om̃a
calcans m̃tecaelos in habitat dicens cũ apło. Nr̃a conũsatio incȩlis est. Qđsi&iam
elationẽ incontrariã partẽ intellegere uoluerimꝰ. neq: in hoc as a no intellectu
recedimus. Quia multi asua suꝑbia deiectisunt ꝑ grãm xp̃i atq humiliati: ad quos
&iã qrm̃bra sunt ȩccłȩ haecꝑtin& reuelatio. Impl&ũ hoccognoscimꝰ inpaulo quipri
VOBIS ETPAXΑBEΟ Gr̃a dr̃gratisdata: sed non merces reddita seduenia gratis con¬
lata. Quae gr̃a specialit̃ in hocest accipienda : qr sine merito hominũ misitds̃ filiũ su
qͥ nossuos aguine redemit & adfiliationẽdĩ ꝑduxit. Unde & sequit᷑ Etpax. Quia
uidelic& ipseꝑsuã passionẽ genus humanũ dõpatri pacificauit. Etnotandũ qđ non

Expanded text:
 montem conscendit eo paulisper caetera subterjacentia despicit, quo ad altiora proficiens, sub se esse cognoscit. In hac bona elatione consistit Ecclesia, quia terrena omnia calcans, mente coelos inhabitat, dicens cum Apostolo: Nostra conversatio in coelis est . Quod si etiam elationem in contrariam partem intelligere voluerimus, neque in hoc a sano intellectu recedimus, quia multi a sua superbia dejecti sunt per gratiam Christi atque humiliati; ad quos etiam, quia membra sunt Ecclesiae, haec pertinet revelatio. Impletum hoc cognoscimus in Paulo, qui priuvobis. Gratia dicitur gratis data, non merces reddita, sed venia gratis collata, quae gratia specialiter in hoc est accipienda, quia sine merito hominum misit Deus Filium suum, qui nos suo sanguine redemit, et ad filiationem Dei perduxit. Unde et sequitur et pax, quia videlicet ipse per suam passionem genus humanum Deo Patri pacificavit. Et notandum quod non
Abbreviated transcription (Latin):
tiã om̃s electi sacerdotes de monstrant᷑: qui supra reges fuerant appellati. Quia
ĩ capud sideliũ rex est & sacerdos: congruent &m̃bracapitis reges & sacerdo
ntreges. ipsi & sacerdotes & sicrificiũ & altare: qr & tumultus carnaliũ uolup¬
tatũ contrase insurgentes ut reges refrenant. & sacrificiũ laudis & mortifica¬
tionis dõ immolant. corpusq suũ ap̃sentis scłi cupiditatib mortificant ut hosti auiua
ant. Ipse itaq unigenitus patris rex & sacerdos fecit suos electos reges & sacer¬
dotes quos regesterrȩ constituit. & ipso opere sacerdotes monstrauit. Qđ aut̃

Expanded text:
tiam omnes electi, sacerdotes demonstrantur, qui supra reges fuerant appellati. Quia tiam omnes electi, sacerdotes demonstrantur, qui supra reges fuerant appellati. Quia enim caput fidelium rex est et sacerdos, congruenter et membra capitis, reges et sacerdsunt reges, ipsi et sacerdotes et sacrificium et altare, quia et tumultus carnalium voluptatum contra se insurgentes ut reges refrenant, et sacrificium laudis et mortificationis Deo immolant, corpusque suum a praesentis saeculi cupiditatibus mortificant, ut hostia viva fiant. Ipse itaque Unigenitus Patris, rex et sacerdos, fecit suos electos reges et sacerdotes, quos reges terrae constituit, et ipso opere sacerdotes monstravit. Quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
dcuius &iã dilectionẽ imitandã: &rtat᷑ fideles dicens. Ambulate indilectione sicu
& xp̃s dilexitnos : & tradidit sem& ipsũ ꝓnob &c&. Dilex it autẽnos. pulchersȩ¬
dos pius impios sine peccato peccatores. Nec quales eramis nos dilexit: sed q¬
les ipsa dilectione nosfecit. Vnde subdit᷑ ET LΑUIT NOSa peccatis nr̃is insan¬
guinesuo. Iste est amor ineffabilis & in conp̃hensibilis. qrcũ ꝓiusto uix aliquis
iustis & cũ essemus maculati delictis lauitnos suosanguine. ut exhiber & sibi ȩđam
non habentẽ maculã aut rugã. uel aliquid huius modi: Qui&iã sanguinen
suȩ passionis uertit nob̾ in misteriũ ablutionis. ut infide mortis eius bapti
crimarũ : quomom̃tis singulis baptizant᷑ publicani & peccatores. Quouide
lic& maria postmultas criminũ maculas. & petrus ablutus est posttrinã
dñi negationẽ. ET EECΙTURM regiũ sacerdotes dõ & pacrisuo Perhanc senten¬

Expanded text:
cujus etiam dilectionem imitandam hortatur fideles, dicens: Ambulate in dilectione sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis; dilexit autem nos pulcher foedos, pius impios, sine peccato peccatores, nec quales eramus nos dilexit, sed quales ipsa dilectione nos fecit; unde et subditur: et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Iste et amor ineffabilis et incomprehensibilis, quia cum pro juxto vix aliquis tus utique pro injustis. Et cum essemus maculati delictis, lavit nos suo sanguine, ut exhiberet sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam, vel aliquid hujusmodi. Qui etiam sanguinem suae pascrymarum, quo momentis singulis baptizantur publicani et peccatores, quomodo videlicet Maria post multas criminum lacrymas, et Petrus ablutus est post ternam Domini negationem. Et fecit nos regnum et sacerdotes Deo et Patri suo Per hanc senten
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ uidistiseũ euntẽ incaelũ: Nubũ autẽ sepesit m̃tio insacro eloquio
indelegimus in exodo qd omp̃s ds̃ in nubȩ filios isrł ȩdux̃ deegipto Tab nacul
quoq morsi & tẽplũ salomonis nubes in pleuit. & indñi trans figuratione morsen
& beliã nubes obũbrauit. In nubib &iã scĩuenturis unt adiuditiũ iuxta illud
apłi. quiaripient᷑ obuiã xp̃o innubib:. Illa autẽ nubes q̃filio sisrł inlumin¬
bat & egrptios tenebris circũdabat. dñi significat clem̃tiã q̃inluminat ꝑ¬
fectos &obceruat reꝓbos. Itt quippe ueniens dñs adiudiciũ apparebitblan¬
đ iustis quos &iã inluminabit dũ ad contuendã suã maiestatẽ eos ꝑduxerit:
& tribilis reꝓbis quos intenebroso carceris loco consitua dequo in euglo dr̃
tris mei &cetera. Istisautẽ. ite inignẽ ȩcnũ quiparatus est diabolo Na& hoc¬

Expanded text:
quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Nubium autem saepe fit mentio in sacro eloquio, unde legimus in Exodo, quod omnipotens Deus in nube filios Israel eduxit de Aegypto. Tabernaculum quoque Moysi et templum Salomonis nubes implevit, et in Domini transfiguratione Moysen et Eliam nubes obumbravit. In nubibus etiam sancti venturi sunt ad judicium, juxta illud Apostoli, quia rapiemur obviam Christo in nubibus . Illa autem nubes quae filios Israel illuminabat, et Aegyptios tenebris circumdabat, Domini significat clementiam, quae illuminat perfectos, et obcaecat reprobos. Ita quippe veniens Dominus ad judicium, apparebit blandus justis quos etiam illuminabit, dum ad contuendam suam majestatem eos perduxerit; et terribilis reprobis, quos in tenebroso carceris loco constituet. De quo in Evangetris mei; istis autem: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo .
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& tuũ nob adõdatũ manducabimꝰ. Uestim̃tis uirtutũ or nabim᷑ tantũ modo uo¬
cetꝰ nom̃tuũ suꝑnos auferobꝓbriũ nr̃m ut sisuirnr̃. ne in ꝓperando dicant nob̵ iu¬
dei qđ non habemꝰ uirũ. Vnde & salomondicit. Quia sapientia exciditsibi colũnas
VII: Colũnasuii excidit & domũ fecit qr ab amore p̃sentis scđi dura corda gentiliũ
septiformis spũ implendase parauit. atq: ad fortitudinẽ cȩlestis edificii erexit.
constat humorib: trib: poll& uircutib: & diligit dm̃ ex toto cordesuo. & extota ani¬
masua. & extota uoluntatesua : Nã trib spiritaliter: & quattuor corporalit̃ uig&¬

Expanded text:
is virtutum ornabimur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostrum, ut sis vir noster, ne improperando dicant nobis Judaei quod non habeamus virum. Unde et Salomon dicit , quia sapientia excidit sibi columnas septem, columnas septem excidit, et domum fecit, quia ab amore praesentis saeculi dura corda gentilium septiformi spiritu implenda separavit, atque ad fortitudinem coelestis aedificii erexit. m ex quatuor constat humoribus, quatuor pollet virtutibus, et diligit Deum ex toto corde suo, et ex tota anima sua, et ex tota voluntate sua
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus non longas moras innectit. & retributionis dies quod ã modo in ianuis consistit:
loñsuii. ec lesus que sunt iasia. Asiȩduȩ sunt maior scilic& et minor. Quȩ maio
in sortẽ uenit beato ioħi : inquasunt uiiciuitates metropolitanȩ. quarũ capudest
ephesus : Sed cũmaior minori uingitur pęne medietatẽ mundi occupant.
cialiter ȩodesus asiȩ suã dirigit ꝓphetiã. Uerũ quodlo quitur .vii. ecclesus
asiȩ itiq: omniȩođȩ dicit. Quecũ nasit. septenario numero cõp̃henditur.
quosȩpe sol& umuersitis designari. uxta illud. septies in die laudẽ dixitibi

Expanded text:
tempus non longas moras innectit, et retributionis dies quodammodo in januis consistit. tempus non longas moras innectit, et retributionis dies quodammodo in januis consistit. Joannes septem ecclesiis quae sunt in Asia. Asiae duae sunt, major scilicet et minor, quae minor in sortem venit beato Joanni, in qua sunt septem civitates metropolitanae quarum caput est Ephesus; sed cum major minori jungitur, pene medietatem mundi occupant. s Asiae suam dirigit prophetiam. Verbum quod loquitur septem ecclesiis Asiae, utique omni Ecclesiae dicit. Quae cum una sit, septenario numero comprehenditur, quo saepe solet universitas designari, juxta illud: Septies in die laudem dixi tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
scripta sunt Tepus enĩ ꝓpeest. In his uerb duorũ ꝑsonȩ cõp̃hendunt. Doctorũ
uidelic& qͥlegunt & aliis exponunt: & auditorũ qͥaudiunt retinent. &opereꝑfiti¬
untea quȩ in ea scripta sunt. Lic&enĩ hic liber multahabeat inse ꝓfundamrste¬
ria : tam̃ multa sunt ibiq &iã ad literã custodita. magiã utilitatẽ & salutẽ prestant
lestia. Hinc autẽ liquido colligit᷑ quantȩsit auctoritatis. quanceq excellentiȩ: cũ
inter om̃s libros noui testam̃ti hic solũ modo ꝓphetia nominatur. ꝗ quio bseruauer
beatus eẽ ꝑhibetur. Ad qđ & sub iungitur. Tepus enim ꝓpeest. Iudicuscilic&: quan¬
do redditurus est unicuiq iuxta operisua. Acsidicer& Felix quifidei sac rament
imbutus & quȩ in his iubentur custodit & q̃ꝓ hibentur non p̃sumit : qi & obseruationis

Expanded text:
ea scripta sunt. Tempus enim prope est. In his verbis duorum personae comprehenduntur: doctorum ea scripta sunt. Tempus enim prope est. In his verbis duorum personae comprehenduntur: doctorum videlicet, qui legunt et aliis exponunt, et auditorum, qui audiunt et retinent, et opere perficiunt ea quae in ea scripta sunt. Licet enim hic liber multa habeat in se profunda mysteria, tamen multa sunt ibi, quae etiam ad litteram custodita, magnam utilitatem et salutem praestant lestia. Hinc autem liquido colligitur, quantae sit auctoritatis, quantaeque excellentiae, cum inter omnes libros Novi Testamenti hic solummodo prophetia nominatur, quam qui observaverit beatus esse perhibetur. Ad quod et subjungitur: Tempus enim prope est, judicii scilicet, quando redditurus est unicuique juxta opera sua. Ac si diceret: Felix qui fidei sacramentis imbutus, et quae in his jubentur custodit, et quae probibentur non praesumit, quia et observationis
Abbreviated transcription (Latin):
sedutrãq ostendimꝰ naturã. Qđuero ait inhisquȩcũq uidit. sub intellegendũ est
quȩ cũq de incarnato diuerbo. siue indiuinitate siue inhumanitate cognouit: Alitio
uero uidit oculis corporeis atq aliud oculism̃tis. Oculis cordis uidit diuinitatẽ.: oculis
corporeis humanitatẽ. Udiceũ ante om̃ascła a patregenitũ cũ patre om̃a fecisse: ui¬
dit infine tẽporũ natũ ex matre ꝓnr̃asalute. Deinde passũ. aiusto homine sepultũ:
amortuis resuscitatũ atq indextera patris subleuatũ : deindȩ adiudiciũ uenturum
Vidit itaq haecom̃a. & testimoniũ ꝑhibuit: & scimꝰ quiauerũ est testimonuĩ eius. Sed qđ
fecit ioħs hoc&iã facit cotidie eccła cuius mẽbrũ ille fuit. & incuius figura hanc a po¬
Irsinuidit. Acuius ore testimoniũ illius non recedit : qu inde sinent̃ doctrinis illiuis
insistit BEATUS QUILECIT & qui audiunt uerba ꝓphȩtiȩ huius. & seruant ea q̃ in

Expanded text:
um est quaecunque de incarnato Dei Verbo, sive in divinitate, sive in humanitate cognovit. Aliud vero vidit oculis corporeis, atque aliud oculis mentis: oculis mentis vidit divinitatem, oculis corporeis humanitatem. Vidit eum ante omnia saecula a Patre genitum, cum Patre omnia fecisse. Vidit in fine temporum natum ex matre pro nostra salute, deinde passum, a justo homine sepultum, a mortuis resuscitatum, atque in dextera Patris sublevatum, deinde ad judicium venturum. Vidit itaque haec omnia, et testimonium perhibuit, et scimus quia verum est testimonium ejus. Sed quod fecit Joannes, hoc etiam facit quotidie Ecclesia, cujus membrum ille fuit, et in cujus figura hanc Apocalypsin vidit, a cujus ore testimonium illius non recedit, quia indesinenter doctrinis illius resistit. Beatus qui legit et audit verba prophetiae hujus, et servat ea quae in
Abbreviated transcription (Latin):
potest qrsibeatus paulus nuꝑ conuersus insuaeũ substantia uidiss&. con¬
sequens ess& ut p̃omnib: dilecto discipulo sibique ab adolescentia dicato
suo iohi morẽscorũ patrũ ten&. qui insuis dictis sic dese ꝗa sidealio locunt᷑

Expanded text:
potest, quia si beatus Paulus nuper conversus, in sua eum substantia vidisset, conpotest, quia si beatus Paulus nuper conversus, in sua eum substantia vidisset, consequens esset, ut prae omnibus dilecto discipulo, sibique ab adolescentia dicato,suo Joanni, morem sanctorum Patrum tenet, qui in suis dictis sic de se quasi de alio loquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeũ locutus est ioħi. Ipse autẽ ioħs figurã ȩcłȩ ten&: sicut insequentib uidi¬
bimus. Cui xp̃s sicut dictũ est noninsut natura. s ꝑ angelũ apparuit. sicut
olimfecit  patribus. Expleco enĩ ministerio ꝓpt̃ qđ uenerat. uisus &iã
substantiã ꝗ assũpsit ex nob apparere uoluit. Vnde non corporalẽ eius pre¬
sentiã debemus requirere: sed potius credere eũ eẽ ubique indiuina ma¬
iestate. Totus itaq filius dĩ ꝑdiuinitatẽ erat in angelo: totus cũ patre & spũ
scõ consistebat incaelo. Qđ nulli alio possetribuit᷑. nisuilli incorporeȩ simpli¬
ciq: naturȩ : q̃ tota incaelis repperitur. tota int̾ris. totasi neloco in locis
totasine paste repperit᷑ inpartib Quidestautẽ mirũ siposteius in car¬
nationẽ angłsapparens similis filio hominis dr̃ sicut insequentib inuen¬
tantũ in ea forma inque recognosci ab hominib sol&. Quodhinc &iã ꝓbari

Expanded text:
est Joanni. Ipse autem Joannes figuram Ecclesiae tenet, sicut in sequentibus videbimus. Cui Christus sicut dictum est non in sua natura, sed per angelum apparuit, sicut olim fecit patribus. Expleto enim ministerio propter quod venerat, visus est etiam substantiam quam sumpsit a nobis apparere voluit. Unde non corporalem ejus praesentiam debemus requirere, sed potius credere eum esse ubique in divina majestate. Totus itaque Filius Dei per divinitatem erat in angelo, totus cum Patre et Spiritu sancto consistebat in coelo quod nulli alii posse tribuitur, nisi illi incorporeae et simplici naturae, quae tota in coelis reperitur, tota in terris, tota sine loco in loco, tota sine parte in partibus. Quid est autem mirum, si post ejus incarnationem angelus apparens, similis filio hominis dicitur, sicut in consequentibus inventantum in ea forma, in qua recognosci ab hominibus solet. Quod hinc etiam probari
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptasuaa sequentibus quibus alibidicit. Cũ feceritis om̃a q̃ p̃cepta sunt uob
dicite seruiinutiles sumus. Non enĩ seruis mosaicȩ legis idiudeis. non mundan
sapientiȩ dedicis .÷ philo sophis. sed gratiȩ diuinȩ sub iectis reuelatio cȩles aperit᷑
Hincdñs in euangelio dicit. Conficeor tibidñe pat̃: qui abscondistihaet a sapientib
areue lasti ea paruulis . Quȩ oport& fiericito In his uerbis duo conp̃hendunt᷑
ut ea scilic& q̃finienda sunt cito accipiant terminũ. &ea q̃ inchoanda sunt cito su¬
mant initiũ. Istatam̃ : nequaquã fine acceptura sunt. Undenec me tuenda sunt
torm̃ta q̃ transeunt : sedea metuenda .q̃. in ȩt̃nũ ꝑseuerant. Necgaudia fugitiua
sunt appetenda : sediugistatu ꝑmanentia cito Iđ in p̃senti tẽpore : Omne enĩ
uelociter transeant gaudia & tribulationes cũ tẽpore. & quã uelocit̃ appropin¬
quant eadẽ sine fine mansura. Ac ꝑ hoc nequaquam malorũ ꝓsperitatib inuideat.

Expanded text:
cepta sua sequentibus, quibus alibi dicit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Non enim servis Mosaicae legis, id est Judaeis, non mundanae sapientiae philosophis deditis, sed gratiae divinae subjectis, revelatio coelestis aperitur. Hincrevelasti ea parvulis . Quae oportet fieri cito. In his verbis duo comprehenduntur, ut ea scilicet quae finienda sunt cito accipiant terminum: et ea quae inchoanda sunt, cito sumant initium. Ista tamen nequaquam finem acceptura sunt. Unde nec metuenda sunt tormenta quae transeunt, sed ea metuenda sunt quae in aeternum perseverant. Nec gaudia fugitiva sunt appetenda, sed jugi statu permanentia. Cito, id est in praesenti tempore. Omne enim velociter transeant gaudia et tribulationes cum tempore, et quam velociter appropinquent eadem sine fine mansura, ac per hoc nequaquam malorum prosperitatibus invideat,