comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apta ÷. ꝗͣ ꝓbanti. In qua ait. Sic̃ ⁊÷ qͥ mouet᷑ ⁊ ñ mouet.
ita : qd̾ mouet ⁊ ñ mouet᷑. Constat .ii qd om̃e qͥcqͥd moue¬
tur. mouet alia. uͥ dr. aut gub̾nacłm naũ. aut naiuĩ
circũ fusũ sibi aerẽ. ł undas mouere. Qid aũ ÷ qͥ ñ possit
aliud dũ ipsũ mouet᷑ impellere : Ergo si uerũ ñ ÷ ea
q̃ mouient᷑ alia ñ mouere. ñ ꝯstat illud u aliqͥd quod
moueat nec tñ moueat᷑ inuenias. Iua gͥ mag̃ ꝓban¬

Expanded text:
apta est quam probanti, in qua ait «sicut est quod mouetur et non mouet, apta est quam probanti, in qua ait «sicut est quod mouetur et non mouet, ita est quod mouet et non mouetur.» Constat enim quod omne quicquid mouetur mouet alia, ut dicitur aut gubernaculum nauem aut nauis circumfusum sibi aerem uel undas mouere. Quid autem est quod non possit aliud, dum ipsum mouetur, impellere? Ergo si uerum non est ea quae mouentur alia non mouere, non constat illud ut aliquid quod moueat nec tamen moueatur inuenias. Illa igitur ma
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse s. ipse sibi aut intulisse aut p̃stitisse dicat᷑. Sic ⁊
tione leglentis ex imere. his q̃ p̃misit exp̃ssit. Nã qͥ semper
ait mouetur eternũ :. Qd aũ motũ affert alicui quodq
ips u mouetur alicunde. qñ finẽ ht̃ motꝰ uiuendi finẽ ha¬
beat nece̾e̾ ẽ. Qd his u̾bis inueniet᷑ exp̃ssiꝰ elara sig̾catioẽ
testantib ñ aliunde moueri qͥ se ipsũ mouet. cũ aiã i ob
ħ dicat ęt̾niã qr se ipsã mouet ⁊ ñ mouet᷑ aliunde : Ergo
se mouere ħ solũ sig̾cat ñ ab alio moueri. Nec putes qͥ idem
moueat idemq moueat᷑. s moueri sine alio mouente se
sic mouet᷑ uͥ in ipso aliud sit qͥ mouet. aliud qͥ mouet᷑.
Nec ex toto nec ꝓ parte uͥ ille ꝓponit s hec solũ se ipsit mo¬
uere dr̃. ne ab alio moueri existimet᷑ si ⁊ illa de motib
aritocelica diuisio ꝗͣ supta retulimꝰ. subripienti magis

Expanded text:
accepisse, sed ipse sibi aut intulisse aut praestitisse dicatur. Sicaccepisse, sed ipse sibi aut intulisse aut praestitisse dicatur. Sictione legentis eximere, his quae praemisit expressit. «Nam quod semper», ait, «mouetur aeternum est, quod autem motum adfert alicui quodque ipsum mouetur alicunde, quando finem habet motus, uiuendi finem habeat necesse est.» Quid his uerbis inuenietur expressius, clara significatione testantibus non aliunde moueri quod se ipsum mouet, cum animam ob hoc dicat aeternam quia se ipsam mouet et non mouetur aliunde? Ergo 'se mouere' hoc solum significat, non ab alio moueri; nec putes quod idem moueat idemque moueatur, sed moueri sine alio mouente 'se sic mouetur ut in ipso aliud sit quod mouet, aliud quod mouetur, nec ex toto nec pro parte, ut ille proponit; sed ob hoc solum se ipsum mouere dicitur ne ab alio moueri existimetur. Sed et illa de motibus Aristotelica diuisio quam supra rettulimus subripienti magis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ calere. Et cũ ferrũ calere dm̃s. ł stilũ moueri q utriq
hoc aliunde ꝓuenit. passionẽ ẽẽ fateam̃. Cũ ui aut ignis
calere aut moueri aĩa dicet᷑. qr illiꝰ incalore. ⁊ in motu huiꝰ
e̾entia ẽ. nullꝰ hͥ locꝰ relinquit᷑ passionis s ille sic calere sic̃ mo¬
ueri ista dicet᷑. ħ loco aristoteles argutã de u̾bis calũpniam
sarciens plantonẽ qͦq ipsũ duo id÷ qͥ mouet ⁊ qͥ mouetur sig¬
nificasse ꝯtendit dicendo. Solũ gͥ qͥ se ipsũ mouet qi ñꝗͣ dese¬
rit᷑ a se ñ ꝗͣ nec moueri ꝗͥ desinit. & aꝑte illũ duo expressisse¬
ꝓclamat hͥis uerbis qd mouet ⁊ moueri. S uidet᷑ mͥ uir tantꝰ
nichil ignor. are potuisse s in excicio argutiaꝵ taliũ comben¬
te sibi oꝑa sponte luxisse. Ceterũ qͥ ñ adi̾tat cũ qͥd dr̃
se ipsũ mouere ñ duo intellegenda : sic̃ ⁊ cũ dr̃. he xu. toti¬
ł uai o RuoI E NOS. id se puniens ñ alt̃ qͥ punit alt̃ ÷ qͥ pu¬

Expanded text:
 calere, et cum ferrum calere dicimus uel stilum moueri, quia utrique hoc aliunde prouenit, passionem esse fateamur. Cum uero aut ignis calere aut moueri anima dicetur, quia illius in calore et in motu huius essentia est, nullus hic locus relinquitur passioni, sed ille sic calere sicut moueri ista dicetur. Hoc loco Aristoteles, argutam de uerbis calumniam sarciens, Platonem quoque ipsum duo, id est quod mouet et quod mouetur, significasse contendit dicendo, «solum igitur quod se ipsum mouet, quia numquam deseritur a se, numquam ne moueri quidem desinit». Et aperte illum duo expressisseproclamat his uerbis «quod mouet» et «moueri». Sed uidetur mihi uir tantus nihil ignorare potuisse, sed in exercitio argutiarum talium coniuentem sibi operam sponte lusisse. Ceterum quis non aduertat, cum quid dicitur se ipsum mouere, non duo intellegenda? Sicut et cum dicitur 'heauton timorumenos', id est «se puniens», non alter qui punit, alter est qui pu
Abbreviated transcription (Latin):
qaiinutionis ignaris ⁊ amict ornatꝰq uarios corp̃ n na¬
uentib assigraure. Scłm hec pithagoras ipse atq am¬
pedocles parmenides qͦ ⁊heraclitꝰ &e dis̃ fabulati sunt.
quiot fomni audi modos obseruatio dep̃henderit: cũ licenti¬
im figuruꝵ que passim quiescentib ingerunt᷑. sub diffi¬
uitione ac regulam uetustas niitteret. ed isseramꝰ ut cu
eor generi somniũ qͦ de agimꝰ apli candũ sit innoteseat
Ouiiu glu uidere sibi dorientes uident᷑ .uU. st̃ pͥncipale

Expanded text:
quam diminutionis ignaris, et amictus ornatusque uarios corpus non haquam diminutionis ignaris, et amictus ornatusque uarios corpus non habentibus adsignauit. Secundum haec Pythagoras ipse atque Empedocles, Parmenides quoque et Heraclitus de dis fabulati sunt, quot somniandi modos obseruatio deprehenderit, cum licentiam figurarum quae passim quiescentibus ingeruntur sub definitionem ac regulam uetustas mitteret, edisseramus, ut cui eorum generi somnium quo de agimus applicandum sit innotescat. Omnium quae uidere sibi dormientes uidentur quinque sunt principales
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. s qr scuint inimicã e̾e nature aꝑtã nudãq exposi¬
cionẽ sui. Que sic̃ uulgarib homiũ sensib. intellectũ
sui uario rerũ teginine oꝑim̃toq subtraxit. Ita apri¬
dentib archana sua uoluit ꝑfabulosa tractari. Sic
ipsa mist̾ia figuraꝵ cuniculis oꝑiunt᷑. ne uel ad eptis¬
tenti sint reliqui ad ueneraitione figura defen senfi con
uilitate secretũ. Numenio deniq int̾ philosophos occul¬
uinias deas habitu meretricio añ apertũ lcipanar uide¬
ni ꝓstantes. Admirantiq ⁊ causas non conuenientis nuni¬
nib curpitudinis consulenti: respondisse uatas. ab ipso
sȩde adito pudicicie sue ui abstractas. ⁊ passim adeunti¬
b ꝓstitutas. Ideo semꝑita ⁊ sciri ⁊ coli numina maluer
qualit̾ in uulgꝰ antiquitas fabulata ÷ que ⁊imagnes ⁊ si¬
niulaẽ formaꝵ̾ taliũ prors alienis. ⁊ etates tam increm̾ti

Expanded text:
tunt, sed quia sciunt inimicam esse nature apertam undique expositunt, sed quia sciunt inimicam esse nature apertam undique expositionem sui, que sicut vulgaribus hominum sensibus intellectum sui vario rerum tegmine operimento subtraxit, ita a prudentibus arcana sua voluit per fabulosa tractari. Sic ipsa misteria fabularum cuniculis operiuntur, ne vel hoc adeptistenti sint reliqui ad uenerationem figuris defendentibus a uilitate secretum. Numenio denique inter philosophos occulusinias deas habitu meretricio ante apertum lupanar uidere prostantes, admirantique et causas non conuenientis numinibus turpitudinis consulenti respondisse iratas ab ipso se de adyto pudicitiae suae ui abstractas et passim adeuntibus prostitutas. Adeo semper ita se et sciri et coli numina maluerunt qualiter in uulgus antiquitas fabulata est, quae et imagines et simulacra formarum talium prorsus alienis, et aetates tam incrementi
Abbreviated transcription (Latin):
es que iacai dicte sunt continentẽ ex sũmo natam
⁊ ꝑfectã dõ cũ de his inꝗͣ loquunt᷑. sũmo dõ. ⁊ m̃te nichil
fa bulosũ penitꝰ attingunt. S si qͥ d de his adsignare
conant᷑. que ñ sermonẽ tm̃imͦ s cogitacionẽ qͦ humanã
suꝑant. ad similitudines ⁊ exempla confugiunt. Sic pla¬
to cũ de Tała eo loqui ẽet animatꝰ. dr̃e quid fit ñ ausꝰ
÷ hoc solũ de eo sciens qd sciri quale sit ab homine non
possit. Solũ uͦ ei simillimũ de uisibilib solem repperit.
⁊ ꝑ eiꝰ fimilitudinẽ uiã sermoni suo attollendi se. ad non
comphendend a patefec̃. Ideo ⁊ nullũ eiꝰ simulachrũ cũ
dis aliis constituerent᷑ fĩr̃it antiquitas. qr sũmꝰ ds̃. nata¬
q ex eo mens. sic̃ ultͣ animã. lta supͣ naturã sunt. quo ni¬
chil fas ÷ de fabulis ꝑuenire. De dis aũ ut dixi ceteris¬
⁊ de anima. ñ frustͣ se. uec ut oblectent. ad fabulosa conuer¬

Expanded text:
es quae ideae dictae sunt continentem, ex summo natam es quae ideae dictae sunt continentem, ex summo natam et profectam deo, cum de his, inquam, loquuntur, summo deo et mente, nihil fabulosum penitus attingunt; sed, si quid de his adsignare conantur quae non sermonem tantummodo, sed cogitationem quoque humanam superant, ad similitudines et exempla confugiunt. Sic Plato, cum de τἀγαθῷ loqui esset animatus, dicere quid sit non ausus est, hoc solum de eo sciens, quod sciri quale sit ab homine non possit, solum uero ei simillimum de uisibilibus solem repperit, et per eius similitudinem uiam sermoni suo adtollendi se ad non comprehendenda patefecit. Ideo et nullum eius simulacrum, cum dis aliis constituerentur, finxit antiquitas, quia summus deus nataque ex eo mens, sicut ultra animam, ita supra naturam sunt, quo nihil fas est de fabulis peruenire. De dis autet de anima non frustra se, nec ut oblectent ad fabulosa conver
Abbreviated transcription (Latin):
li patris abscidens. ⁊ ipse rurius a filio regni potito in
uincla coniectus. Quod genꝰ totũ philosophi uescire ma¬
lunt. aut sacrarũ rex notio sub pio figm̃toꝵ uelami¬
ne. honestis ⁊ tecta reb. ⁊ uestita nõib enuntiat᷑. E hoc
ẽ solũ figm̃ti genꝰ. qd eiucio de diuinis reb philos ophau¬
tis adintitit. Cũ gͥ nullã dispitationi pariat iniuriam.
uel. ER index ł somnians affricanꝰ. s reꝵ sacraꝵ enun¬
tiatio integra sui dignitate his sit tecta noĩb. accu¬
sator tandem edoctꝰ a fabulis fabulosa secernere. con¬
quiescat. Sciendũ ÷ tñ ñ in om̃em disputationẽ phi¬
losophos admittere fabulosa ł licita. s his uti solent
cũ ł de anima ł de aeriis ethereis ue potestatib ł
de cet̾is dis loquunt᷑. Ceterũ cũ ad sũmũ ⁊ pͥncipẽ
om̃iũ dm̃ qui apud grecos tasasoNi. qui tiꝑcotoni
mentẽ quã greci NOYN appellant originales rerũ speti¬

Expanded text:
li patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito in li patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito in uincla coniectus — quod genus totum philosophi nescire malunt; aut sacrarum rerum notio sub pio figmentorum uelamine honestis et tecta rebus et uestita nominibus enuntiatur. Et hoc est solum figmenti genus quod cautio de diuinis rebus philosophantis admittit. Cum igitur nullam disputationi pariat iniuriam uel Er index uel somnians Africanus, sed rerum sacrarum enuntiatio integra sui dignitate his sit tecta nominibus, accusator tandem edoctus a fabulis fabulosa secernere conquiescat. Sciendum est tamen non in omnem disputationem philosophos admittere fabulosa uel licita, sed his uti solent cum uel de anima uel de aeriis aetheriisue potestatibus uel de ceteris dis loquuntur. Ceterum cum ad summum et principem omnium deum, qui apud Graecos τἀγαθόν, qui πρῶτoν mentem quam Graeci noyn appellant, originales rerum speci
Abbreviated transcription (Latin):
delicias ꝓfite t̾s e sacrario suo in uutricũ cinas sapiencie
tetatꝰ eliminat Ex his at̃i que ad quadã uirtutũ spetiẽ
intellectũ legentis hortant᷑. fit scđa discretio. Inquiib: dĩ
ueritas ꝑ quedã cõposita ⁊ ficta ꝓfertur. Ẽt hoc ĩa uo¬
catur narritio fabulosa. ñ fabula. Ut sunt cerimoniarũ
sicra utt hesiodi ⁊ orphei. que de deoꝵ progenie actu ue
narrant᷑. ut mistica pytagoreoꝵ sensa referunt᷑. Gͦ ex hac
seđ  diuisione ꝗͣ diuisione ꝗͣ dixioꝰ aphilosophie libris
pori species que concepta de falso ꝑfalsĩt nartat aliena est.
Sequens in aliã rursus discrecionẽ scissa diuidit Nam
cum ueritas argum̃to sub ẽ. solaq fit narratio fabaio¬
sonterinꝰ repit᷑ modus ꝑfigm̃tũ uera referendi. Ałut i
contexio narrationis ꝑ turpia ⁊ indigna niuminib ac mõ¬
stro similia componit᷑. ut di adulteri. saturnꝰ puidenda ce¬

Expanded text:
delicias profitetur, e sacrario suo in nutricum cunas sapientiae delicias profitetur, e sacrario suo in nutricum cunas sapientiae tractatus eliminat. Ex his autem quae ad quandam uirtutum speciem intellectum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdam ueritas per quaedam composita et ficta profertur, et hoc iam uocatur narratio fabulosa, non fabula, ut sunt caerimoniarum sacra, ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa referuntur. Ergo ex hac secunda diuisione quam diximus, a philosophiae libris prior species, quae concepta de falso per falsum narratur, aliena est. Sequens in aliam rursus discretionem scissa diuiditur: nam cum ueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur modus per figmentum uera referendi. Aut enim contextio narrationis per turpia et indigna numinibus ac monstro similia componitur, ut di adulteri, Saturnus pudenda Cae
Abbreviated transcription (Latin):
e. que accõmoda enuitiandis hexeret᷑. Resistamꝰ argenti. ⁊
frust᷑ aiguens refellat᷑. ut una calũpiia dissoluta. utriꝰq fac¬
tũ incolumẽ ut fas ÷ retineat dignitatẽ. Nec om̃ib fabulis
ebilosopina repugnat: nec om̃ib ad quiescit. Et ut facile
secerii posit. quę ex his ase abdicet. ac uelut ꝓfana ab ipso ue¬
stibulo siere disputationis excludat. que ui etiã sepe ic libei¬
cer adintitat: diuisionũ gͣdib explicandũ ÷. Fabule quarũ
nom̃ indicat falsi ꝓfessionẽ. uit tantũ conciliande auribus
uoluptatis aut adhortacionis qͦ in bonã frugẽ grã. repte st̃.
Auditũ mulcent. ł comedię. quales menander. eius ue un¬
tatores agendas dederunt: ł argum̃ta factis easib amato¬
rũ referta: quib ł multũ se arbit᷑ exercuit: ł apuleium
niũꝗ lusisse miramͣ. Hoc totũ fabulaꝵ genꝰ qd solas auriũ

Expanded text:
est quae accommoda enuntiandis haberetur —, resistamus urgenti et est quae accommoda enuntiandis haberetur —, resistamus urgenti et frustra arguens refellatur, ut una calumnia dissoluta utriusque factum incolumem, ut fas est, retineat dignitatem. Nec omnibus fabulis philosophia repugnat, nec omnibus adquiescit; et ut facile secerni possit quae ex his a se abdicet ac uelut profana ab ipso uestibulo sacrae disputationis excludat, quae uero etiam saepe ac libenter admittat, diuisionum gradibus explicandum est. Fabulae, quarum nomen indicat falsi professionem, aut tantum conciliandae auribus uoluptatis aut adhortationis quoque in bonam frugem gratia repertae sunt. Auditum mulcent uel comoediae, quales Menander eiusue imitatores agendas dederunt, uel argumenta fictis casibus amatorum referta, quibus uel multum se Arbiter exercuit uel Apuleium non numquam lusisse miramur. Hoc totum fabularum genus, quod solas aurium
Abbreviated transcription (Latin):
Colotes uͦ int̾ epicuri auditores loquaeitate notabilior. etiã
in librũ reculit que de hoc amarius cauillitꝰ ÷. S cet̾a
que in uiria notauit. siquidem ad somuiũ de quo hnic
procedit serino ñ attinent. hoc loco nob omittenda sunt. lilam
caluniam ꝑsequenur que nͥ supplodetur. manebit eiceroni
et̃ patone ꝯmunis. Ait aphilosopho fa bulã ñ oportiusse cõ¬
figi. qm̃ nullũ figmenti genꝰ. ueri ꝓfessorib ꝯueniret. Cur
enĩ inqͥt si rerũ celestiũ notionẽ. si habttũ nos immnđrᵈ o¬
cere uoliuisti. ñ simplici ⁊ absoluta hoc insinuatione curatũ
ẽ.s. quesita ꝑsona.easusq excogitata nouitas. ⁊ composita. aduo¬
cati scena figmenti. ipsam querendi ianuã mendatio polluert̃:
Hec qui dũ de platorico ere iactant᷑. etiã quietẽ affricam nr̃i sõ
mantis accusant. Ut̃q enĩ sub adposeto argir m̃to electa ꝑsona

Expanded text:
Colotes uero, inter Epicuri auditores loquacitate notabilior, etiam Colotes uero, inter Epicuri auditores loquacitate notabilior, etiam in librum rettulit quae de hoc amarius cauillatus est. Sed cetera quae iniuria notauit — si quidem ad somnium de quo hic procedit sermo non attinent — hoc loco nobis omittenda sunt: illam calumniam persequemur quae, nisi supplodetur, manebit Ciceroni cum Platone communis. Ait a philosopho fabulam non oportuisse confingi, quoniam nullum figmenti genus ueri professoribus conueniret. «Cur enim, inquit, si rerum caelestium notionem, si habitum nos animarum docere uoluisti, non simplici et absoluta hoc insinuatione curatum est, sed quaesita persona casusque excogitata nouitas et composita aduocati scaena figmenti ipsam quaerendi ueri ianuam mendacio polluerunt?» Haec quoniam, dum de Platonico Ere iactantur, etiam quietem Afriposito argumento electa persona
Abbreviated transcription (Latin):
bis ÷. a qͦ gn̾e nõiũ culliꝰ memoret ł irrisam platonis fabu¬
am: ł ne sibi idem eueniat ñ uereri. Hec enĩ his uerbis uult
imperitũ uulgꝰ intelligi.s genꝰ hõiũ ueri ignarũ. sub pericie
ostentacione. quippe qͦs ⁊ legisse talia ⁊ adrephiendendũ con¬
staret animatos. Dicemꝰ gͥ ⁊ qͦ in tantũ philosophũ referat
quandã censure exereuisse leuitatẽ. quis ue eoꝵ ⁊̃ scriptã
reliquerit accusationẽ.⁊ postremo quid ꝓ ea dumtaxat parte
que hunic oꝑi necessaria. responderi conueniat obiectis. ob
qd factu facile ÷ eneruatis. iam qͥcqͥd ł contͣ eiceronis opiniõ ẽ.
etiã in scipionis somniũ seu iaculatꝰ unꝗͣ morsus liuoris
sex forte iaculabit᷑. dissolutũ erit. s Epieureoꝵ tota factio
equo semꝑ errore a uero deuii. ⁊ illa estimans ridenda que
nesciat. sacrũ uolum̃ ⁊ augustissima irrisci nature seria.

Expanded text:
bis est a quo genere hominum Tullius memoret uel irrisam Platonis fabubis est a quo genere hominum Tullius memoret uel irrisam Platonis fabulam uel ne sibi idem eueniat non uereri. Nec enim his uerbis uult imperitum uulgus intellegi, sed genus hominum ueri ignarum sub peritiae ostentatione, quippe quos et legisse talia et ad reprehendendum constaret animatos. Dicemus igitur et quos in tantum philosophum referat quandam censurae exercuisse leuitatem, quisue eorum etiam scriptam reliquerit accusationem, et postremo quid pro ea dumtaxat parte quae huic operi necessaria est responderi conueniat obiectis. Quibus, quod factu facile est, eneruatis, iam quicquid uel contra Ciceronis opinionem etiam in Scipionis somnium seu iaculatus est umquam morsus liuoris seu forte iaculabitur, dissolutum erit. Epicureorum tota factio, aequo semper errore a uero deuia et illa aestimans ridenda quae nesciat, sacrum uolumen et augustissima irrisit naturae seria.
Abbreviated transcription (Latin):
des. ⁊ celestiũ archana regionũ: in ipso consũmati oꝑis Ri¬
stigio locauit. indicans ꝗͦ his ꝑueniendũ ł potiꝰ reuertendũ
sit qͥ rem .p. cũ prudentia. iusticia. fortitudine. ac modera¬
tione. tͣctauerint. S ille platoneꝰ secretoꝵ relator. eR. qͥd am
nomine fuit. natione panphilꝰ miles officio. Qui cũ uul¬
nerib in p̃lio acceptis. uitã effudisse uisus. duodecimo de¬
mũ die int̾ ceteros una pemptos ultimo eet honorandus
igne. subito seu recepta anima sex retenta. quicqͥd e mensis
int̾ utrãq uitã dieb egerat. uiderat ue. tanꝗ̃ publicũ ꝓfes¬
sus indiciũ. humano geni enũtiauit. Hanc fabulã cicero li¬
cer ab indoctis qͣsi ipse ueri consciꝰ doleat irrisam: eremplũ
tñ stolide rep̾hensionis uitans. excitari narraturũ ꝗͣ reunuuꝰ¬
cere maluit. Ac pͥꝗͣ somini uerba consulimꝰ. enotandũ no¬

Expanded text:
des et caelestium arcana regionum in ipso consummati operis fades et caelestium arcana regionum in ipso consummati operis fastigio locauit, indicans quo his perueniendum uel potius reuertendum sit qui rem publicam cum prudentia, iustitia, fortitudine ac moderatione tractauerint. Sed ille Platonicus secretorum relator Er quidam nomine fuit, natione Pamphylus, miles officio, qui, cum uulneribus in proelio acceptis uitam effudisse uisus duodecimo demum die inter ceteros una peremptos ultimo esset honorandus igne, subito seu recepta anima seu retenta, quicquid emensis inter utramque uitam diebus egerat uideratue, tamquam publicum professus indicium humano generi enuntiauit. Hanc fabulam Cicero licet ab indoctis quasi ipse ueri conscius doleat irrisam, exemplum tamen stolidae reprehensionis uitans excitari narraturum quam reuiuiscere maluit. Ac priusquam somnii uerba consulimus, enodandum no
Abbreviated transcription (Latin):
absolutis. ꝓcontemplatu probui in ꝓbi ue meriti deputa¬
ta sint. Sic inphedrone inpugnabiliũ luce rationũ aĩa
in ueram dignitatẽ ꝓprie inmortalitatis adserta. seqͥ¬
tur distractio locoꝵ que hanc uitã relinquentib ez
lege ebentur ꝗͣ sibi quisq uiuendo senͣsert̃. Sic ĩ gor¬
gia post ꝑactam ꝓuisticia disputacionẽ. de habitu post
corpus animaꝵ morali gͣuitate socratice Aulcedinis ad¬
moneinur. Idem gͥ obseruant̃ secutꝰ : in illis p̃cipue uo
mal non ꝑire. ꝑ illam demũ fabulim sic enĩ quidĩ uocãt.
quo anima post corpus euadat. ł unde ad corp̾ ueniat. in
fine opis asseruit. ut iusticie ł culte p̾muĩ. ł sprete penã
inimis quippe inmortalib subiturisq uidiciũ seruari do¬
ceretu l une odinẽ tulliꝰ ñ minore uidicio reseruans. quã
iusticie disputando dedit. sacras in mortaliti inimarũ se¬

Expanded text:
absolutis pro contemplatu probi improbiue meriti deputaabsolutis pro contemplatu probi improbiue meriti deputata sint. Sic in Phaedone inexpugnabilium luce rationum anima in ueram dignitatem propriae immortalitatis adserta, sequitur distinctio locorum quae hanc uitam relinquentibus ea lege debentur quam sibi quisque uiuendo sanxerunt. Sic in Gorgia, post peractam pro iustitia disputationem, de habitu post corpus animarum morali grauitate Socraticae dulcedinis admonemur. Idem igitur obseruanter secutus est in illis ρraecipue uolimal non perire, per illam demum fabulam — sic enim quidam uocant — quo anima post corpus euadat uel unde ad corpus ueniat in fine operis adseruit, ut iustitiae uel cultae praemium uel spretae poenam animis quippe immortalibus subiturisque iudicium seruari doceret. Hunc ordinem Tullius non minore iudicio reseruans quam iustitiae disputando dedit, sacras immortalium animarum se
Abbreviated transcription (Latin):
quefitu dignũ.⁊ mͥ uisũ ÷ ⁊ aliis fortasse uideat᷑. Ne uiros
sapientia pͣoellentes. nichilq inuestigatione ueri nisi diuint̃
sentire solitis. aliqͥd castigato oꝑi adiccisse suꝑfluũ suspicem᷑.
De hoc gͦ pͥcis pauea dicenda st̃: ut liquido mens oꝑis de qͦ loqͥm¬
tur innotescat. Rerii om̃iũ plato ⁊ actuũ naturam penitus
inspiciens. acuertit in onũi sermõne de rei publice instituc¬
eut ꝓposico. infundendũ animis uisticie imorem. sine qua
ua constabit adhunc porto uisticiȩ affectũ pectorib in Ø¬
cusandũ. nichil eque patrocinaturũ uidit. quã si fructus
euis ñ iuderet᷑. c̃ uita hominis t̾minari. hunc uͦ scꝑstitẽ
durare post hominẽ qͥ poterat ostendi. nisi pͥꝰ de animȩ in¬
mortalitate ꝯstaret: fide aũ facta perpetuitatis animar ũ.
consequens ee anĩ aduertit. ut certa illis loca nexu corꝑis

Expanded text:
quaesitu dignum et mihi uisum est et aliis fortasse uideatur, ne uiros quaesitu dignum et mihi uisum est et aliis fortasse uideatur, ne uiros sapientia praecellentes nihilque in inuestigatione ueri nisi diuinum sentire solitos aliquid castigato operi adiecisse superfluum suspicemur. De hoc ergo prius pauca dicenda sunt, ut liquido mens operis de quo loquimur innotescat. Rerum omnium Plato et actuum naturam penitus inspiciens aduertit in omni sermone de rei publicae institutione proposito infundendum animis iustitiae amorem, sine qua ua constabit. Ad hunc porro iustitiae adfectum pectoribus inoculandum nihil aeque patrocinaturum uidit quam si fructus eius non uideretur cum uita hominis terminare. Hunc uero superstitem durare post hominem qui poterat ostendi, nisi prius de animae immortalitate constaret? Fide autem facta perpetuitatis animarum, consequens esse animaduertit ut certa illis loca nexu corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nter platonis & ciceronis libros quos de .i. pͦ. utͣq con¬
stituit. eustachi fili uite micln dulcedo pariter ⁊ gła.
hoc int̾ ee̾ pͥma fronte ꝑspeximꝰ. qd̾ ille rem .p. ordinauit.
hic retulit. ait̃ qualis ẽe deberet. ait̃ quaas eẽt amaiorib
instituta: disseruit. In hoc tñ ł maxime oꝑis similitudinẽ
seruauit imitacio. qd̾ cũ plato in uoluminis oclrisione. a qͦ¬
dam uite reddito. ꝗͣ reliquisse uidebat᷑ indicari faciat. qui
sit exutaꝵ corꝑib statꝰ aĩaꝵ. adiecta quadam speraꝵ ł si de¬
rũc ñ ociosa descriptione. rerũ facies ñ dissimilia significans.
a tulliano scipione ꝑ quietẽ sibi in gesta narrat᷑. S quid ł illi
omento tali. ł huic tali somnio. in his potissimũ libris opus
fuerit. quib de rerũ publicarũ statu loquebant᷑. quo ue ad¬
tinuerit int̾ gubernandarũ urbuĩ constituta. circulos. orbes.
giobosq describere. de stellaꝵ modo. de celi ꝯuersione tͣctare:

Expanded text:
nter Platonis et Ciceronis libros quos de re publica uterque constituit, Eustathi fili, uitae mihi dulcedo pariter et gloria, hoc interesse prima fronte perspeximus quod ille rem publicam ordinauit, hic rettulit; alter qualis esse deberet, alter qualis esset a maioribus instituta disseruit. In hoc tamen uel maxime operis similitudinem seruauit imitatio quod, cum Plato in uoluminis conclusione a quodam uitae reddito, quam reliquisse uidebatur, indicari faciat qui sit exutarum corporibus status animarum, adiecta quadam sphaerarum uel siderum non otiosa descriptione, rerum facies non dissimilia significans a Tulliano Scipione per quietem sibi ingesta narratur. Sed quid uel illi commento tali uel huic tali somnio in his potissimum libris opus fuerit in quibus de rerum publicarum statu loquebantur, quoue adtinuerit inter gubernandarum urbium constituta circulos, orbes globosque describere, de stellarum modo, de caeli conuersione tractare,
Abbreviated transcription (Latin):
nasei. Iñ fere nũꝗͣ in eodẽ signobis ꝯtino nascit᷑. ñ in geminis.
uͥ h ñ linꝗͣ euenit. qr dies in eo sol auo supͣ.xxx. altitudine
Nam si ab uno usq ad uii. qͣnt̾ singłi nũi expͥmunt. cm̃ antece¬
imũ abustrał dil abit᷑. septe aluis rursũ ad mediũ obliquata
descendit ultimi uii. septe̾trionali reddit᷑ sũmitati. ita isde
quat᷑ septenis dieb ꝯm̃en todiaci ⁊ longitudinẽ ⁊ latitudinẽ
circũ ꝑq discurrit. Similib qͦ dispensatioĩb edomadũ
luminis sui uices sempit̾na lege uariando disponit. pͥmis
n. septẽ usq ad modictatẽ uelut diussi oibis excrescit. ⁊¬
c̃ ad medietatẽ decrascendo atͣ itur. Quartis luminis fui ul
nuo dichotomos. ⁊ ꝗd nos iurrinis uniuersitate priuatut.
cuꝰ gnẽ dił de orbe iam minuens. int mediera e i plenitt deliesioe¬
cio no emiali ad estuiũ solticiĩ uii. puenit signo. ⁊ a agrico

Expanded text:
nasci. Inde fere numquam in eodem signo bis continuo nascitur, nisi in Geminis, nasci. Inde fere numquam in eodem signo bis continuo nascitur, nisi in Geminis, ubi hoc non numquam euenit, quia dies in eo sol duos supra triginta altitudine Nam si ab uno usque ad septem quantum singuli numeri exprimunt tantum anteceimum australe delabitur, septem aliis rursus ad medium obliquata conscendit, ultimis septem septentrionali redditur summitati. Ita isdem quater septenis diebus omnem zodiaci et longitudinem et latitudinem circum perque discurrit. Similibus quoque dispensationibus hebdomadum luminis sui uices sempiterna lege uariando disponit. Primis enim septem usque ad medietatem uelut diuisi orbis excrescit, cum ad medietatem decrescendo contrahitur; quartis ultima luminis  cum ad nos luminis uniuersitate priuatur. cingatur uel de orbe iam minuens inter medietatem ac plenitudinem intio hiemali ad aestiuum solstitium septimo peruenit signo, et a tropico
Abbreviated transcription (Latin):
nia gn̾at᷑. Uñ uirgiliꝰ nulliꝰ scientie exspers. plene ꝑ omĩa
thineus platonis ei occut. Monade n in uertice locata
textio. gnationẽ aĩe impio creatoris efficit Nõ parua gͦ
cia q̃ ⁊ supioris rapidis motib obuiant ⁊ inferiora om̃ia
gubernarent. Lunã qͦ qͣr̃ ex illis soptimã nus septena¬
rius mouet. eutfũq eiꝰ ipse dispensat. qͣ cũ multis mo¬
solẽ adͦ ꝓfecta ÷ remeat. solos tũ fere.xx. uiͤii. in tota rodi¬
aci cuxuito ẽ ꝯsumit. reliqͥs solẽ qͥ de loco in qͦ reliqͥt eũ
abscesserat. cõprebendit. Sol n. unũ de .xii. singnis inte gro
m̃se metit᷑. Ponamꝰ gͦ. sole in pͥma parte arietis ꝯstituto. ab
ipsiꝰ u ita dicã orbe emersisse lunã qͥ eã nasci uocamꝰ. Hec pꝰ
illie ñ inuenit solẽ. Int̾ea .ii. ⁊ ipse ꝓgressionis sue lege ult̾i
abscessit. ⁊ io ipsa necdũ putat᷑ eo uñ ꝓfecta fuerat reu̾tis¬
se. q ocłi nr̃i tc̃ ñ a pͥma parce arietis. s asole eã senserant

Expanded text:
nia generatur; unde Vergilius, nullius disciplinae expers, plene et per omnia Timaeus Platonis edocuit. Monade enim in uertice lοcata, textio generationem animae imperio creatoris effecit. Non parua ertia, quae et superioris rapidis motibus obuiarent et inferiora omnia gubernarent. Lunam quoque, quasi ex illis septimam, numerus septenarius mouet cursumque eius ipse dispensat. Quod cum multis mosolem a quo profecta est remeat, solos tamen fere uiginti octo in tota zodiaci circumitione consumit, reliquis solem, qui de loco in quo eum reliquit accesserat, comprehendit. Sol enim unum de duodecim signis integro mense metitur. Ponamus ergo, sole in prima parte Arietis constituto, ab ipsius, ut ita dicam, orbe emersisse lunam, quod eam nasci uocamus. Haec pillic non inuenit solem: interea enim et ipse, progressionis suae lege, ulterius accessit, et ideo ipsa necdum putatur eo unde profecta fuerat reuertisse, quia oculi nostri tunc non a prima parte Arietis, sed a sole eam senserant
Abbreviated transcription (Latin):
linea parit̃ sol ⁊ luna ꝯficiunt. alt̾iꝰ eoꝵ neceẽ ⁊ euenire
defectũ. Solis. si ei tc̃ luna sucedat. lune. si tc̃ adułsa sit
Inuent̾ terre conus ob¬
sistat. aut soli ipsa succedens
obrectu suo abhumano
fectu gͦ sol ipse nil patitur.
sciens uirgils disciplinaꝵ õĩũ¬

Expanded text:
linea pariter sol et luna conficiunt, alterius eorum necesse est euenire linea pariter sol et luna conficiunt, alterius eorum necesse est euenire defectum: solis, si ei tunc luna succedat; lunae, si tunc aduersa sit linea terrae conus obsistat, aut soli ipsa succedens obiectu suo ab humanodefectu ergo sol ipse nil patitur, sciens Vergilius, disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
uesq om̃s q̃ spisso t̾ctu in unũ coacte spatus q̃ angustissima
int̾iacent oꝑtis. uicine sundiq. ⁊ ĩo passĩ diffuse lucis asꝑ
reiͥ fusionẽ ꝗͣ oͣ adu̾isa zodaico curuitas obliquauit. ut
tẽ celi reliꝗͣ deserebat. ħ circꝰ auia solis in obliquũ recedens.
uniu̾sitatẽ flexu calido tẽperaret. Nb aũ partib todiacũ
inĩ secet: suꝑiꝰ iã relatũ ÷. hec de lacteo. Decẽ aũ alii ũ dix
cudinẽ hoc mͦ quẽ teferemꝰ adipisci. Natura celestiũ circuloꝵ
incorꝑalis÷ linea. q̃ ita m̃te concipit᷑. E sola longitudine cen¬
seatur latũ hr̃e ñ possit. S in rodiaco: latitudinẽ signorũ
capacitas exigebat. Quantũ gͥ lata spatii dim̃sio porrec¬
tis sid̾ib occupabat. duab lineis limitatũ s ⁊ c̾cia ducta
ꝑ mediũ ecliptica uocatur. Quia c̃ cursũ suũ in eadẽ

Expanded text:
uesque omnes, quae spisso tractu in unum coactae, spatiis quae angustissima uesque omnes, quae spisso tractu in unum coactae, spatiis quae angustissima interiacent opertis, uicinae sibi undique et irei fusionem, quam ideo aduersa zodiaco curuitas obliquauit ut, tem caeli reliquam deserebat, hic circus, a uia solis in obliquum recedens, uniuersitatem flexu calido temperaret. Quibus autem partibus zodiacum intersecet, superius iam relatum est. Haec de lacteo. Decem autem alii, ut dtudinem hoc modo quem referemus adipisci. Natura caelestium circulorum incorporalis est linea, quae ita mente concipitur ut sola longitudine censeatur, latum habere non possit; sed in zodiaco latitudinem signorum capacitas exigebat. Quantum igitur spatii lata dimensio porrectis sideribus occupabat, duabus lineis limitatum est; et tertia ducta per medium ecliptica uocatur, quia, cum cursum suum in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
hus u̾bis. Erat aũ is spledidissi¬
mo candore. int̾ flãmas cir¬
cus elucens. quẽ uos uͥ agrais
accepistis orbem lacteũ nũ¬
mo ꝓcessit. Solus ex oĩb hic
subiectꝰ oculis cet̾is circu¬
lis mag̃ cogitatioe qͣ uisu cõ¬
p̃hendendis. De hoc lacteo¬
circulo multi int̾ se diu̾sa sen¬
sert̃. causasq eiꝰ. Alii fabulo¬
sas. naturales alii ꝓtulert̃. S:
nos fabulosa reticentes ea-
tm̃ q̃ ad naturã eiꝰ uisa st̃
ꝑtinẽ dicemꝰ. Theophrast᷑
lacteũ: dix̃ eẽ ꝯpage̾. qua de
duob hemi sperus celi spera
ꝯuenerant notabilẽ claritatẽ
uideri. Diodorꝰ ignẽ ẽẽ den¬
sate c̃crete que nature inunã curui limitis semitã. dis¬
cretione mu̾tane fabrice coacerb̾ante c̃cretũ: nõ uisũ in¬
tuentis admitt̾e reliqͦ igͥe celesti lucẽ suã ninia subtilitate
diffusã. ñ subiciente conspectui. Democritꝰ in n̾as stellas bre¬

Expanded text:
his uerbis: «erat autem is splehis uerbis: «erat autem is splemo candore inter flammas circus elucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nunmo processerit. Solus ex omnibus hic subiectus est oculis, ceteris circulis magis cogitatione quam uisu comprehendendis. De hoc lacteo multi inter se diuersa senserunt, causasque eius alii fabulosas, naturales alii protulerunt; sed nos, fabulosa reticentes, ea tantum quae ad naturam eius uisa sunt pertinere dicemus. Theophrastus lacteum dixit esse compagem qua de duobus hemisphaeriis caeli sphaera conuenerant, notabilem claritatem uideri. Diodorus, ignem esse densetae concretaeque naturae in unam curui limitis semitam discretione mundanae fabricae coaceruante concretum, et ideo uisum intuentis admittere, reliquo igne caelesti lucem suam nimia subtilitate diffusam non subiciente conspectui. Democritus, innumeras stellas bre
Abbreviated transcription (Latin):
marimã cinigunt. u eos sequens tͣctatꝰ inueniet. quor uñ:
lacteus. de qͦ ait. Int̾ flammas cutꝰ elucens. S ħ hore ni¬
ehi neq eirci neq orbis noĩe uoluit intelligi. s. ⁊ oibis in
Census.iũ hic. linea ambiens sperã. ac ueluti semitã faci¬
ensꝑ qͥ lum̃ uctũq discuret.⁊ int̾ q̃ uagantiu stellarũ
error legitunꝰ coercet᷑. Quas io ueteres errare dixert̃. quia
ꝯtrario motu ad orientẽ ab occidente uoluunt᷑. Et om̃iũ
tabilis. q cũ sit eadẽ omicĩ. nec ulla ex illis. aut concita¬
cior ee possit. aut seg̃or. ñ eodẽ tñ tp̃is spatio. om̃s am¬
bitũ suũ pagunt. Cauisã uͦ sub eade celeritate dispa¬
tis spatii. aptiꝰ nos sequentia docebunt. his de sidderã
natura. ⁊ sid̾a̾ hõiũ m̃te narratis. rursus filiũ pat̾ ũ indeos pͥius
u in hoiẽs iustꝰ ee̾t hor¬
tat᷑. p̃miũ rursus adiecit. os¬
rendens lacteũ cireulũ
uirtutib debitũ. ⁊ beatõꝵ ce¬
tu refertũ. cuiꝰ meminit

Expanded text:
maximam cingunt, ut eos sequens tractatus inueniet; quorum unus est lacteus, de quo ait: «inter flammas circus elucens». Sed hic horum nihil neque circi neque orbis nomine uoluit intellegi, sed est orbis in ircus est autem hic linea ambiens sphaeram ac ueluti semitam faciens per quam lumen utrumque discurrit, et intra quam uagantium stellarum error legitimus coercetur. Quas ideo ueteres errare dixerunt quia  coeli impetum contrario motu ad orientem ab occidente volvuntur, et omnium rabilis quia, cum sit eadem omnium nec ulla ex illis aut concitatior esse possit aut segnior, non eodem tamen temporis spatio omnes ambitum suum peragunt. Causam uero sub eadem celeritate disparis spatii aptius nos sequentia docebunt. His de siderum natura et siderea hominum mente narratis, rursus filium pater ut in deos pius, ut in homines iustus esset hortatus, praemium rursus adiecit, ostendens lacteum circulum uirtutibus debitum et beatorum coetu refertum, cuius meminit
Abbreviated transcription (Latin):
hic suꝑ habundanti maiestatis fecunditate de se m̃tẽ crea¬
uit . ł mens ꝑͦ tioys uocat᷑. q̃ patrẽ inspicit. plenã simai¬
tudinẽ seruat auctoris. dĩã uero de se creat. p̃teriora res¬
piciens. Rursũ aĩa qͥ intuetur induit᷑. ac paulatĩ reg̾dien¬
de respectu infabricam corꝑr incorꝑea ipsa degnat. ht gͦ ⁊¬

Expanded text:
 superhabundante maiestatis fecunditate de se mentem crea superhabundante maiestatis fecunditate de se mentem creavit. hec mens, que noyc vocatur, qua patrem inspicit, plenam similitudinem servat actoris; animam vero de se ipsa creat posteriora respiciens. Rursus anima noyn patrem qua intuetur, induitur ac paulatim regrediente respectu in fabricam corporum incorporea ipsa degenerat. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
hisq animꝰ datꝰ ÷ ex illis sempit̾nis ignib que sid̾a ⁊ stellas uo¬
catis. que globose ⁊ rotunde diuinis aĩate m̃tib curłos suos
oibesq ꝯficiunt celeritate mirabili. De t̾ra cur globus d̾cat᷑
in medio mũdo positꝰ. pleniꝰ disseremꝰ. c̃ de .uiiii. speris loque
gi ñꝗͣ uid̾i. qͥcqͥd humano subicit᷑ aspectui. tẽplũ eiꝰ uo¬
cauit. qͥ solq m̃te ꝯcipit᷑. u qͥ ħ uen̾ãtur ũ tẽpla. cultũ
ritu sibi uiuendũ sac̾dotis. Uñ ⁊ qͣsi quodã publico p̃como
tantã humano gn̾i duunitatẽ inee testatur. ũ uniusos
siderei aĩ cognatiõe nobilitet. Notandũ ÷ qd ħ loco animũ
tes uocamꝰ. Cũ gͦ dic̃ hisq animꝰ datꝰ ÷ ex illis semptt̃nis
ignib m̃tẽ p̃stat᷑ intelligi. q̃ nob ꝓrie cũ celo sid̾ib  mmu
nist. Cũ uͦ ait retinendus aĩmꝰ ÷ incustodia corꝑis. ipsã tẽ
nãm noiat q̃ uuineit᷑ custodia corꝑali. cui mens diuina

Expanded text:
llas uocatis; quae globosae et rotundae, diuinis animatae mentibus, circos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili.» De terra cur globus dicatur in medio mundo positus, plenius disseremus cum de nouem sphaeris loquemgi, numquam uideri, quidquid humano subicitur aspectui templum eius uocauit qui sola mente concipitur, ut qui haec ueneratur ut templa, cultum ritu sibi uiuendum sacerdotis; unde et quasi quodam publico praeconio, tantam humano generi diuinitatem inesse testatur ut uniuersos siderei animi cognatione nobilitet. Notandum est quod hoc loco ates uocamus. Cum ergo dicit: «hisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus», mentem praestat intellegi, quae nobis st. Cum uero ait: «retinendus animus est in custodia corporis», ipsam tunc animam nominat quae uincitur custodia corporali, cui mens diuina
Abbreviated transcription (Latin):
tellegunt᷑ qͥ tenet ⁊ q tenet᷑. ita ħͥ moueri duaꝵ rerũ sig̾catio¬
nẽ putes q̃ mouet ⁊ q̃ mouet᷑. Nã secari ꝗ ⁊ ceneri passio est.
ĩo ꝯsid̾ationẽ ⁊ facientis ⁊ patientus amplectitur. Moueri aut̃
moueri dr̃ qr ex se ñ ex alio mouet᷑ nulla pot̾ suspicio passionis
tñ dr̃ qd̾ stat alio sistente u stant t̾re defixe haste. significat
passionẽ. Sic ⁊ moueri licet passitiũ sonet qͣn tñ nichil in ẽ
faciens. patiens in ee̾ ñ potͥit. E ũ absolutiꝰ liqueat ñ u̾boꝵ
s rerũ intellectu passionẽ significari. ecce ignis cũ fertur
at suꝑna nicħ patitur. cũ deorsũ fert᷑: sine dubio pattt᷑. q ħ¬

Expanded text:
et quod tenetur, ita hic moueri duarum rerum significationem putes, quae mouet et quae mouetur. Nam secari quidem et teneri passio est; ideo considerationem et facientis et patientis amplectitur. Moueri autemur, quia ex se, non ex alio mouetur, nulla potest suspicio passionis e eo tamen dicitur quod stat alio sistente, ut stant terra defixae hastae, significat passionem. Sic et moueri, licet passiuum sonet, quando tamen nihil inest faciens, patiens inesse non poterit. Et ut absolutius liqueat non uerborum sed rerum intellectu passionem significari, ecce ignis: cum fertur ad superna, nihil patitur; cum deorsum fertur, sine dubio patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ⁊ aliis causa sit libent̃ adquiescimꝰ. ne aiã q̃ aliis e iusa
mot᷑: ac sibtausa metꝰ ẽẽ uideat᷑. his n causa motꝰ: q̃ ñ moue¬

Expanded text:
sibi et aliis causa sit, libenter adquiescimus ne anima, quae aliis causa sibi et aliis causa sit, libenter adquiescimus ne anima, quae aliis causa motus est, sibi causa motus esse uideatur. His enim causa motus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ licet facile possi ꝓbare plurima ẽẽ q̃ eiꝰdẽ rei ⁊ sibi ⁊ alus
causa sint̃. Ne tñ studio iudear oĩb que asserit obiuare. ħ
uerũ eẽ concedã. Qd ⁊ ꝓ uero habitũ ad asserendũ motũ aĩe
ñ nocebit. & enĩ aĩã initiũ motꝰ ⁊̃ causã uocamꝰ. De causa pꝰ
uidebimꝰ. Interĩ constat oẽ initiũ in ee̾ rei cuiꝰ÷ initiũ. & ideo
qͥcqͥd inꝙ̃ cũquerẽ ab initio suo ꝓficisctt᷑. ħ in iuitio ipso reppe¬
rit᷑. sic initiũ caloris ñ pot̃ ñ calere. Ignẽ ipfũ de qͣ calor ĩ alia
tusit qͥs neget eilidũ. S. ignis in qͥt ñ se ipse calefaẽ. q nat̾a
tot᷑: calitꝰ. ceneo qͥ uolebam. Nã nec aĩa ita se mouet. uͥ sit
int̾ mos̃s mouentẽ. q discretio. s tota ita suo motu mouetur
ii nich possis separare qͥ mouieat. Hec de iutio dicta sufficient.
De causa uͦ qm̃ spontanea compentia cõçessimͣ neqͥd eiꝰdẽ rei⁊

Expanded text:
uero, licet facile possim probare plurima esse quae eiusdem rei et sibi et aliis causa sint, ne tamen studio uidear omnibus quae adserit obuiare, hoc uerum esse concedam, quod et pro uero habitum ad adseresa post uidebimus. Interim constat omne initium inesse rei cuius est initium; et ideo quicquid in quamcumque rem ab initio suo proficiscitur, hoc in ipso initio reperitur. Sic initium caloris non potest non calere. Ignem ipsum, de quo calor in alia transit, quis neget calidum? «Sed ignis», inquit, «non se ipse calefacit, quia natura totus est calidus.» Teneo quod uolebam! Nam nec anima ita se mouet ut sit inter motam mouentemque discretio, sed tota ita suo motu mouetur ut nihil possis separare quod moueat. Haec de initio dicta sufficient. De causa uero, quoniam spontanea coniuentia concessimus, nequid eiusdem rei et
Abbreviated transcription (Latin):
atq hãc sedem ⁊ et̾uã domt̃ cõtuere. neq te sermonib
uulgi dedideris. nec in p̃mus humanis sꝑem posueris re
rũ decus. &d de te alii loquant᷑ ipsi uideant. s: loquent᷑
udes. nec unꝗͣ de ullo ꝑhennis fuit ⁊ obruttur hõiũ in¬
teritu. ⁊ obluuone pesteritatis extinguit᷑. Que cũ dixisset
ego uͦ inqͣ africane siquidẽ bene merttis de patͥa. qͣsi limes
ad celi aditũ patet. ꝗͣꝗͣ apuericia uestigus ingress pa¬
tris ⁊ tuis. decori ur̃o ñ defui. nc̃ tñ tanto p̾cio exposito.
enitar multo uigilantiꝰ. & ille. Tu uͦ enitere ⁊ sic ha¬
ueco ñ ee te mortale. s corpꝰ ħ. Nec t tuis es quẽ for

Expanded text:
atque hanc sedem et aeternam domum contueri, neque te sermonibus vulgi dederis, nec in praemiis humanis spem posueris rerverum decus. Quod de te alii loquantur, ipsi videant, sed loquentur vides. Nec unquam de ullo perennis fuit, obruitur hominum interitu, oblivione posteritatis exstinguitur. Cum pateat Ego vero, inquam, Africane, siquidem bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, quamquam a pueritia vestigiis ingressus patris et tuis decori vestro non defui, nunc tamen tanto praemio exposito enitar multo vigilantius. Et ille: Tu vero enitere et sic habeto, non esse te mortalem, sed corpus hoc; nec enim tu is es, qu
Abbreviated transcription (Latin):
AUTORYNETOt eẽ. idr ꝑ se moueri nulla dubitatiõ:.
Hic ille rursꝰ obloquit᷑. ⁊ alia de initus difputatione con¬
fligit. Eade̾ ti hic soluendo repetemꝰ q̃ supͣ in ordinẽ obiecta
digessimꝰ. Non posst̃ inqͥt eadẽ initus suis ẽẽ q̃ inde nascantur
⁊ io aĩa q̃ initiũ motꝰ÷ ñ moueri. Ne idẽ sit iitiĩ ⁊ qͣ de in¬
itio nascit᷑ .i. ne motꝰ ex motu ꝓcessisse uideat᷑. Ad hec faci¬
lis ⁊ absoluta respõsio: qr ut pͥncipia ⁊ ħ q̃ de pͥncipus¬

Expanded text:
est per se moueri, nulla dubitatio est. Hic ille rursus obloquitur et alia de initiis disputatione confligit. Eadem enim hic soluendo repetemus quae supra in ordinem obiecta digessimus. «Non possunt», inquit, «eadem initiis suis esse quae inde nascuntur initium motus est, non moueri, ne idem sit initium et quod de initio nascitur, id est ne motus ex motu processisse uideatur.» Ad haec facilis et absoluta responsio est, quia, ut principia et
Abbreviated transcription (Latin):
arabia. egiptꝰ. ⁊ libia inqͥb calor ita circufusi aeris oꝵpꝰ
eetenuota aut ñꝙͣ aut raro cogat᷑ in nubes. & c̃o nullꝰ
pene apilos us ẽ imbriuĩ. Rurs q̃ ad frigide fines pͥius
rsis epuster om̃iaq suꝑ scitinã loca quoꝵ incolas uetus¬
los bs ꝑboreos uocauit. quafi origine boree introrsẽ rece¬
dendo transissent. Adeo et̾na pene p̃munt᷑ priuna. ci ñ fici¬
le explicet qͣnta sit illic frigide nimiẽtis in cuiria. Loca a
dunt. uera tenent salutarẽq temꝑiẽ. Loc̾ nos admonet
ci qm diximꝰ rẽ q̃ i nullo possit refelli. uttũq tͦpieũs cir¬
cel eodueo tminos face. nec unꝗͣ sole alterutrũ tͥpicũ ex¬
cedere posse. ł sursũ ł deoisũ meando enstodiacui circũ¬

Expanded text:
Arabia, Aegyptus et Libya, in quibus calor ita circumfusi aeris corpus Arabia, Aegyptus et Libya, in quibus calor ita circumfusi aeris corpus extenuat, ut aut numquam aut raro cogatur in nubes, et ideo nullus paene apud illos usus est imbrium. Rursus quae ad frigidae fines pressius nais et Hister omniaque super Scythiam loca, quorum incolas uetustas Hyperboreos uocauit, quasi originem boreae introrsum recedendo transissent, adeo aeterna paene premuntur pruina ut non facile explicetur quanta sit illis frigidae nimietatis iniuria. Loca uedunt, ueram tenent salutaremque temperiem. Locus nos admonet ut - quoniam diximus rem quae a nullo possit refelli, utrumque tropicum circum zodiaco terminos facere, nec umquam solem alterutrum tropicum excedere posse uel sursum uel deorsum meando, trans zodiacum u
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis. nulla illic pot̾ in t̾tã de qͦͣlibet corꝑr unbͥ iactari.
S nec sta nemisperii monstrantis horas quẽ gnomonẽ uo
dicendo ti atq unbras ñꝗͣ flectente syene. rem ꝗͥ attigit.
s curbauit uerũ. Nenĩ ñꝗͣ flectit. s uno tp̃i q̃ eũ sua
ratione retulimꝰ. His relatis astat solẽ egredi fines puste. qr
de tropico incropicũ zodiacꝰ obliquatꝰ ẽ. Alanfesta ẽ gͥ cau¬
sa. cut hec tona flãm is sit sẽꝑ obnoxia. Epꝑe ꝗͣ sol totius
ethetes fiãme. ⁊ fons ⁊ admmnistrator ñꝗ̃ relinqͣt. oͦ ambe
partes ultime .i. septẽtͥonalis ⁊ australis. ad qͣs ñꝗͣ calor so¬
us accedit. necessario ꝑpetua p̃munt᷑ pruina. Duas uͦ ut
diximꝰ tempat. hinc atq illinc uicima caloris ⁊ frigoris.
q ꝓuisto eangnlo uicine s cet̾is calidiores s̃. ci ⁊ ethiopia.

Expanded text:
ciuitatis, nulla illic potest in terram de quolibet corpore umbra iactari ciuitatis, nulla illic potest in terram de quolibet corpore umbra iactari sed nec stilus hemisphaerii monstrantis horas, quem gnomona uoDicendo enim atque umbras numquam flectente Syene, rem quidem attigit, sed turbauit uerum. Non enim numquam flectit, sed uno tempore, quod cum sua ratione rettulimus. His relatis constat solem numquam egredi fines perustae, quia de tropico in tropicum zodiacus obliquatus est. Manifesta est igitur causa cur haec zona flammis sit semper obnoxia, quippe quam sol totius aetheriae flammae et fons et administrator numquam relinquat. Ergo ambae partes ultimae, id est septentrionalis et australis, ad quas numquam calor solis accedit, necessario perpetua premuntur pruina; duas uero, ut diximus, temperat hinc atque illinc uicinia caloris et frigoris. quae perusto cingulo uicinae sunt ceteris calidiores sunt, ut est Aethiopia,
Abbreviated transcription (Latin):
lol meridie tenet in sepcẽtrionẽ unbͣ depellit̾ In ausrũi
uͦ circa nr̃ã habitatione impossibile ẽ unbrã ciĩlibet coipis
cadere. qr semꝑ in adu̾sam soli partẽ unbͣ iactat᷑. Adu̾sꝰ
aũ austͤ ap̃ nos łol eẽ ñ poterit. cũ ñꝗͣ fines septẽ trionalis
attingat. Sane qmͣ pars illa pustę quę tẽperate uici¬
na ẽ admittit habitantes illic idẽ trans tropicũ quecũ ꝙ
habitant᷑ sptia. unbrã mittunt in austrũ eo tp̃e qͦ sol can¬
erũ tenet. T̃ẽ .n. fit eis sol septẽ tͥonalis. qͥ t̾ropicũ tenet. A
ab ilis septẽtrionẽ recedit. Ciuitas aũ siene q̃ ꝓuincie the¬
luidos pꝰ supioꝵ montiũ deserta. pͥncipiũ.. sub ipso estiuio
tropico constituta ẽ. Et eo die qͦ sol certã part̾e ingreditur
caneri hora diei sexta qm̃ sol tẽ suꝑ ipsũ inuenit᷑ uertic̃e

Expanded text:
sol meridiem tenet, in septentrionem umbra depellitur. In austrum sol meridiem tenet, in septentrionem umbra depellitur. In austrum uero circa nostram habitationem impossibile est umbram cuiuslibet corporis cadere, quia semper in aduersam soli partem umbra iactatur. Aduersus autem austro apud nos sol esse non poterit, cum numquam fines septentrionalis attingat. Sane quoniam pars illa perustae quae temperatae uicina est admittit habitantes, illic, id est trans tropicum, quaecumque habitantur spatia umbram mittunt in austrum eo tempore quo sol Cancrum tenet. Tunc enim fit eis sol septentrionalis cum tropicum tenet, quod ab illis ad septentrionem recedit. Ciuitas autem Syene, quae prouinciae Thebaidos post superiorum montium deserta principium est, sub ipso aestiuo tropico constituta est; et eo die quo sol certam partem ingreditur Cancri, hora diei sexta, quoniam sol tunc super ipsum inuenitur uerticem