comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meum sed sola posteritatis dilectione inqua
benedicatur nomentuum in scłã scłorum:
Dixit itaque sarra miserere nobis dñe misere¬
renobis : & consenes camus amba pariter scni:
Et factum est circapullorum cantum ac cełsiri
iussit raguhel seruos suos: ut abi rent parites
et foderent sepulchrum: Dicebat enim nesimi¬
limodo euenir& ei quo &c&eris illisuii qui sunt
uersus raguhel aduxorem suam. Dixit ei mit¬
te unum ex ancillis tuis &uideat si mortuus ẽ
repperitque eos saluos & incolomes secum
pariter dormien : &reuersa nuntiauit bonũ
nuntium & benedixer dm̃ raguhel uidelic&
& annauxor eius & dixerunt : Benedicimus
te dnẽ ds̃ isrł quia non contigit nobis quem¬
admodum putabamus fecistienim nobiscũ
misericor diumtuam: exclusistia nobis inimi¬
cum ꝑsequentẽ nos : misertus es autẽ duob:
unicis fac eos dnẽ inplenius bene dicerete:
& sucrificiũtibi laudistuae & siue sanitutis
offerre ut cognoscat uniuersitas gentium

Expanded text:
meam sed sola posteritatis dilectione in qua meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum in saecula saeculorum dixit itaque Sarra miserere nobis Domine miserere nobis et consenescamus ambo pariter sani et factum est circa pullorum cantum accersiri iussit Raguhel servos suos et abierunt pariter ut foderent sepulchrum dicebat enim ne simili modo evenerit ei quod et ceteris illis septem qui sunt versus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si mortuus est, repperitque eos incolomes secum pariter dormientes reversa nuntiavit bonum nuntium et benedixerunt Deum Raguhel videlicet et Anna uxor eius et dixerunt benedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ami : dñs caeli d&tibi gicuidium pro tedio
uiii. qđ perpessces : post quam uero caenauerunt
introduxerunt iuuenem adecm: sec ordatus
itaque tobius sormones angeliꝓtulit decas¬
sidili suo parte miecoris. posuit que eã suꝑ car¬
bones uiuos : tuncrastchel angelus dĩ ad p̃hen¬
ditdue moniũ & religuuit eum inꝰ deserto superi¬
oris a egrpti. tunchor tatus est uirginẽ tobias :¬
& dixit : sarra exsurge de p̃cemus dm̃ hodie & cras
& secundũ cras quia istis tribus noctib: dõ iungi¬
mur: Tertia autem truns acta nocte innroeri¬
mus coniugio: filii quippescõrũ sumus & non
possumus itu congi : sicut gentes quaeignorant
dm̃: surgentes cuutem pariter in stunter ora¬
bant ambosimul ut sanitus dar &ꝰ eis: Dix̃q: tobias :
Dnẽ ds patrũ nostrorũ. Benedicantte caeli&
t̃ra & mare& fontes & flumina & omniscrea¬
tura q̃ in eis sunt : Tu fecisti adcm delimoterrae
Dedistique ei adiutoriũ euã & nunc dñe tu
scis quia non luxdriue causc accipio sororẽ

Expanded text:
caeli det tibi gaudium pro taedio uo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium et religavit eum in deserto superioris Aegypti tunc hortatus est virginem Tobias dixitque ei Sarra exsurge deprecemus Deum hodie et cras et secundum cras quia istis tribus noctibus Deo iungimur tertia autem transacta nocte in nostro erimus coniugio filii quippe sanctorum spossumus ita conjungi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: omine Deus patrum nostrorum benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua quae in eis sunt tu fecisti Adam de limo terrae dedistique ei adiutorium Evam et nunc Domine tu scis quia non luxuriae causa accipio sororem
Abbreviated transcription (Latin):
ego enim sum raphahel angelus unus exseptẽ
qui ad stamus ante dnm Cumq: haec audissent
turbati sunt & trementes ceciderunt suꝑ
tetimere et enim cũ es semuobis cum : ꝑuolun¬
tatem di Ipsum benedicite et cantate illiuide¬
bar quidem uobismanducare et bibere sedego
cibo in uisibili et potu qui abhominib: uideri non
potest utor : tempus ẽ ergo ut reuertara deũ
quimemisit : uos autem bene dicite dm̃. et narra¬
te omnia mirabiliceius : et cum hoc dixiss& abas¬
pectu eorum ab latus ẽ : & ultra eum uidere
non potuerunt. Tunc ꝓstratiꝑhorastres bene¬

Expanded text:
Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, qui astamus ante Dominum. Cumque haec audissent, turbati sunt, et trementes ceciderunt supete timere. Etenim cum essem vobiscum, per voluntatem Dei eram: ipsum benedicite, et cantate illi. Videbar quidem vobiscum manducare, et bibere: sed ego cibo invisibili, et potu, qui ab hominibus videri non potest, utor. Tempus est ergo ut revertar ad eum, qui me misit: vos autem benedicite Deum, et narrate omnia mirabilia ejus. Et cum haec dixisset, ab aspectu eorum ablatus est, et ultra eum videre non potuerunt. Tunc prostrati per horas tres in
Abbreviated transcription (Latin):
sibias sumere : et uocantes eum pater. et fili¬
ustulerunt eum in partem et roga recoepe¬
runt ut dign᷑&ur dimedicm partem omnium
quae attulerant acceptam habere : tunc di¬
xit eis occulte: Benedicitedm̃ caeli & corã
omnib: uiuentib: confitemini qnm̃ fecit uobis¬
cum miseri cordiam suam : et enimsacra¬
mentum regis absconderebonum est:
Opera autem di reuelare et confiteri hono¬
rificum est : Bona ẽ onatio cumieiunio
Et elemosina magis quamthesaurosauricon¬
dere : qnm̃ aelemosina a morteliberat etipsa ẽ
hostes sunt anima esuae: manifestoergo
uobisuerita & non abscondum a uobis ser¬
et sepeliebas mortuos & derelinqbas prandiũ :¬
et mortuos abscondebas ꝑdiem indo motua et noc¬
tesepeliebas eos: ego obtuli orationem tuã
dnõ et quia acceptus ẽ nasdõnecesse fuit ut tẽp¬
tatio probarette : et nuncmisit medñ s ut curarẽ te:
et sarramuxorem filutui adacemonio liberarẽ :

Expanded text:
sibi assumere. Et vocantes eum, pater scilicet et filisibi assumere. Et vocantes eum, pater scilicet et filius, tulerunt eum in partem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dixit eis occulte: Benedicite Deum coeli, et coram omnibus viventibus confitemini ei, quia fecit vobiscum misericordiam suam. Etenim sacramentum regis abscondere bonum est: opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna magis quam thesauros auri recondere: quoniam eleemosyna a morte liberat, et ipsa est, hostes sunt animae suae. Manifesto ergo vobis veritatem, et non abscondam a vobis occet sepeliebas mortuos, et derelinquebas prandium et mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio probaret te. Et nunc misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet et uxor eius et omnes quisciebant eũ:
cunia quam receperata gabelo et narrauit paren¬
tibus suis omnia beneficiađi : quae fecis s&circa
eum ꝑ hominem qui eum dixerat: uenerunt que
achior et nabath consobrinitobiae gaudentes
ad tobin congratulantes ei deomnibus bonis quae
circaillã osterdenit ds̃: et perseptem dies epulani
sumus dare uiroistiscõ qui uenit tecum : Respon¬
dens tobis dixit patrisuo pater quã mercedem
dabimus ei aut quid dignum poterit essebene¬
ficiis eius meduxit et reduxit sanum: Pecuniã
a gabelo ipse suscepit : uxorem ipse me habere
fecit : & da emonium ab ea conpescuitꝰ gau¬
dium parentibus eius fecit : meipsum adeuora¬
tione pisciseripuitꝰ. Te quoq fecit uidere
lumen caeli et bonis omnibus ꝑ eum repl&i
sumus: quid illi adhaec dignum poterimus
dccresed p&ote pater ut rogescum si forte digne¬
tur medi&atẽ de omnib: quae allata suntꝰ¬

Expanded text:
videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. pecunia, quam receperat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei, quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gaudentes ad Tobiam, et congratulantes ei de omnibus bonis, quae circa illum ostenderat Deus. Et per septem dies epulantesumus dare viro isti sancto, qui venit tecum? Respondens Tobias, dixit patri suo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit et daemonium ab ea conpescuit gaudium parentibus eius fecit me ipsum a devoratione piscis eripuit te quoque fecit videre lumen caeli et bonis omnibus per eum repleti sumus quid illi ad haec dignum poterimus dare sed peto te pater mi ut roges eum si forte dignabitur medietatem de omnib
Abbreviated transcription (Latin):
suum : currensq: nuntiauit uiro suo dicens: ec¬
ceuenit filius tuus. Dixitque raphahel ad tobiã
Atubi in troieris domũtuã statim adora dnm̃
dm̃tuũ & grutius agens ei : Accedead putrẽtuũ
Rosculure eũ stutimque liniꝰ superoculos eius
exfelle isto piscis quod portus tecũ : scius enim qññ
mox aperientur oculo eius & uidebit patertu¬
us lumencaeli & inaspectutuo guudebit : tunc
Et eurgens caecus pater coepit offendens pedi¬
b: currere & datumanu ꝓuero occurrit᷑ obuiã
filio suo & suscipiens osculatus eũ cũ uxoresuu
& coeperun flere prueguudio
Cum que adorassent dm̃ et gratia segissent
consederunt : Tunc sumenstobias defellepisces
liniuit oculos patrissuret sustinuit qua sidime¬
dia fere hora& coepit albugo ex oculis eius
quasi mẽ branũ ouie gredi Et ad prehen¬
dens tobias traxit ab oculis eius statim que
ui sum rece pit: et glorificabant dm̃ ipse

Expanded text:
suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecsuum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum et gratias agens ei accede ad patrem tuum et osculare eum statimque lini super oculos eius ex felle isto piscis quod portas tecum scias enim quoniam mox aperientur oculi eius et videbit pater tuus lumen caeli et in aspectu tuo gaudebit tunc prnde contigit ut exsurgens caecus pater coepit offendens pedibus currere et data manu puero occurrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxoet coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustinuit quasi dimidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit. Et glorificabant Deum, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tobiam & ille eũ nulla: ritione uell& audire:
tradiditei scrram & dime dium partẽ omnis sub¬
stantiue suce : Inpueris in ꝓuellis in pecudib:¬
& in camelis & inuaccis & pecunia multa & saluũ
atque guudentẽ dimisit eum a sedicens. Ange¬
lus dñi sc̃s sit initinere uro ꝑducatq uos in colo¬
mes & inueniuomnia reste circa purentes
uros &uideantoculimei filios ur̃os priusquã
moriur : Et ad p̃hendentes parentes filiã suã
osculati sunt eũ & dimiseruntire: monen¬
tes eam honorure so ros diligere maritum:
regere fumiliã gubernare domũ & seipsam
q: angelus tobics frat̃ scis quẽ ad modũ
isset ut irent. Dixitrus ahel ad tobiam:
tolle tecũ ex felle pisces erit enim neces sariũ
tulit itaq: tobius exfelle illo & abierunt : anna
uero sedebat sec us uiam cõtidie insũꝑcilio
montis underes picere poterat de longinquo:
& dũ exsodem loco speculur &ur aduentũ eius
uidit a longe & ilico cognouit uenientẽ filium

Expanded text:
 ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsque angelus: Tobia frater, scis quemadmodum isset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium
Abbreviated transcription (Latin):
his quibus honoratus fuerut a rege hubuiss&
decem talenta argenti &cummulta turba
generis sui gube lum egentẽ uideret qui
erat extribueius subcyrografo dedit illi
memoratum pondis argenti: Post multũ
uero temporis mortuo salmanus sarrege
Cũ regnur& senna cheribfilius eius proeo:
& filiosisrł exosos haber& in conspestusuo
Tobias pergebat ꝑ omnem cognationem suã
& consolubatur eos: Diui debatque unicuiq
pro ut poterut defacultactibus suis: esurien¬
tes alebut: nudisque uestimenta p̃bebut.
& mortuis atque occisis sepulturam solicitus
exhibebut: Denique cum reuersus ess& rex
senna cheribfugiens aiudȩ aoplugũ quum
circaeum ds̃ fecerat propterblas phemiam
suam & iratus multus occider& e filiis isrł
tobius sepeliebut corporu eorum. At ubi
nuntiatum ẽ regilus sit eum occidi: & tulitom
nẽ substantiam eius : Tobias uero cumfilio
suo &cumuxore figiens nudus latuit: quiu
multi diligebuntꝰ eum: post diesueroxla¬

Expanded text:
ege habuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Sennacherim filius eius pro eo et filios Israhel exosos haberet in conspectu suo Tobias pergebat per omnem cognationem suam et consolabatur eos dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurientes alebat nudis vestimenta praebebat et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero
Abbreviated transcription (Latin):
prbtind nõ sidutem mirari non desi¬
no excctionis uraẽ instanti amꝰ exigitis eñĩ
ut librum chuldeo sermone conscriptu ad la¬
tinum stilum trabam. Librum utiq tobiue
quem hebraei decathulogo diuinurũ scrip¬
turarũ se tuntes: hisquaeagio graphame¬
morunt manciparuntꝰ fecisitis desiderio
ur̃o nonta men meo studio: Arguunt enim
nos hebraeorũ studia &inputant nobis con¬
trasuum cinonem latinis auribus ista
transferre : sed melius esse iudicans phari¬
seorum displicers iudicio & episcoporum
iussionibus deseruire institi ut potui: & quia
uicinaest chaldeorum lingua sermone
hebriico utriusque linguae peritissimum
lo quacem repperiens: unius diei laboremarripui :
& quicquid ille mihi hebra icis uerbis ex¬
praessit huec ego accito noturio sermonib:
latinis exposui : Orationib: ur̃is mercedem
huius operis compensubo. Cum gratum
uobis didicerome quodiubere estis dignitto¬
ti conplesse:¬

Expanded text:
ino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero, me, quod jubere estis dignati, complesse
Abbreviated transcription (Latin):
humiliauit ieiunus. Omniaque loca in
quirex nosteres solũs adiuua me solituri¬
am & cuius pru&erte nullus caixilia¬
tor .ẽ alius periculum meũ in manibus
meis est. Audiui a patremeo quod tud ñ e
tulissesisrł decunctis gentib: & patres
nrõs ex omnibus r&ro muiorib: suis
ut possideres hereditatem sempiter¬
nam. fecisti que eis sicut locutus es:
peccuuimus in conspectutuo : & id cir¬
co tradidistinos inmanus inimicorum
nostrorum coluimus enim deoseorũ
Iustus es dnẽ & nunc noneis sufficit quod
durissima nosopprimunt seruitute
sed robus manuum suurũ idolorum potentiue
deputantes uolunt tuam utare promissu: &
delere hereditatemtuam : & cluudere orate
landuntium atque extinguere gloriam tẽpli
& alturistui : ut aperiant orugentium
& luudent idolorum fortitudinem & praedi¬
cent carnalem regem in sempi ternum:
N& rcdus dnẽ sceptrum tuũ hisqui non sunt
nerideant adruinam nostrumꝰ sed conuerte

Expanded text:
humiliavit jejuniis, omniaque loca, inhumiliavit jejuniis, omniaque loca, inqui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte
Abbreviated transcription (Latin):
neg est quiresistat maiestatituue: Cunc¬
ta nosti & scisquia non prosuperbiu &
contumelic. & aliquagloriue cupidita¬
te fecerim hoc ut non cidꝰ oruuerim aman
superbissimum: libenter enim ꝓsclute
isrł Etium uestigi pedum eius deoscu¬
lari paratus essemꝰ sed timui ne honorẽ
đĩ mei trans ferrem ad hominem. & ne
quẽ quum ad orurem excepto dõmeo.
Et nunc dñerex ds̃ abraham miserere
populitui: quiauo lunt nos inimiciperdere
&hereditiẽtuam delere : Nedes pi
partem tu lam qum redemisti dea egrpto
Exaudi dep̃cationẽ meũ & propitiur esto
sorti& funiculo tuo & conuerte luctũ nr̃m
ingiudid̃ ut uiuentes luudemus no¬
mentuũ dñe & noncluudus orate canentiũ.
Omnis quoque isrł parimente & obsecra¬
pauens periculum quod inminebat
Cum que deposuiss& uestes regius. fleti¬
bus & luctui apta indumentu suscepit:¬
& prounguentis uariis cinere & sterco¬
re impleuit cuput.: Et corpus suum

Expanded text:
nec est qui resistat majestati tuae. Cuncnec est qui resistat majestati tuae. Cuncta nosti, et scis, quia non pro superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecrapavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum
Abbreviated transcription (Latin):
diũ iussimus ut quoscumq: amanquiom¬
nibus prouincus positus est & secundus
a rege : & quem patris loco colomus mons¬
trauerit : cum coniugibus acliberis dele¬
antur abinimicissuis nullusq eorum
mer eatur. Quarta decimadie duo deci¬
mi mensis adaranni pracesentis ut nefa¬
rii homines unodie ad inferos descenden¬
tes reddant imperio nostropucem
quam turbuuerant: Hucusque exem¬
plar epistulue. quae secuntur posti eũ
locum scripta repperi ubi legitur:
Pergensq: mardo cheus fecitomnia
quue ei mandauerat hes ter nec tamen
habentur in hebriico & apud nullum¬
paenitus feruntur interpru&um:
Mardo cheus autem de pruecatus est dnm̃
memor omnium operum eius & dixit. Dñe
dnẽ rexomni potens inditione enim tuucunc¬
tu sunt positu & non est qui possit tuȩ resis¬
tere uoluntati sidecreueris saluure is¬
rahel tufecisticaelũ & terrum & quic quid
caeli ambitu contin&ur: Dñs omnium es

Expanded text:
diam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omdiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullumpenitus feruntur interpretum. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum, memor omnium operum ejus, et dixit: Domine, Domine, rex omnipotens, in ditione enim tua cuncta sunt posita, et non est qui possit tuae resistere voluntati, si decreveris salvare Israel. Tu fecisti coelum et terram, et quidquid coeli ambitu continetur. Dominus omnium es,
Abbreviated transcription (Latin):
ex maximus ariao xerxes ab india usq
Ha& hiopiam centum uiginti septem pro¬
uinciarũ principibus & ducibus quieius im¬
perio subiecti sunt salutẽ dicit. Cũ plurimis
gentib: imperarem& uniuersum orbem meae
dicioni subiugussem uolui nequaquã ab uti
potentiae magnitudine sedclementia & laeni¬
tate gubernare subiectos ut ubsque ullo
terro reuitã silentio trarsigentes optuta
cunctis mortalib: pacefruerentur . Quaeren¬
te autẽ me a consiliuriis meis quomodo hoc
poss& impleri: unus quis cpientiue & fide
c&eros p̃cellebat Et erut postregem
secundus amannomine: Indicauit mihi
in toto orbenterrarũ populũ esse disper¬
sum qui nouis uter&ur legibus & contra
regum iussa contemneret & uniuersurũ
concordiam nationum succ dissensione uio¬
lcr& : Quod cum didicissemus uidentes unã
gentem rebellem aduersum omne hominũ
genus peruersis uti legibus nostris que
iussionibus contraire & turbure subiec¬
turũ nobis ꝓuinciarũ pacem atq: concor¬

Expanded text:
ex maximus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum principibus et ducibus, qui ejus imperio subjecti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra , regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concor
Abbreviated transcription (Latin):
parentes & cognatieius & in ridebant uitã
eius dicentes : Vbi est spestua ꝓquu aelemo¬
sinus & sepulturus fuciebus : tobias uero
increpabut eosdicens. Nolite italoqui qnm̃
filii scõrum sumus & uitã illum exspecta¬
mus quam ds daturus est his quifidem suam
num quam mutunt ab eo: Anna uero uxor
eius ibat ad textrinum opus cõtidie & delu¬
bore munuum suurũ uistum quẽ consequi po¬
terat deferebat : Vnde fultum est ut ȩdum
caprurum accipiens detuliss& domi Cuius
cum uocem buluntis uireius ccudis s& dixit :¬
uid&e nefurtiuus sit reddite eum dominis suis
dit: manifeste uunu fusta est spestua & aele¬
mosinc&uae modo paruerunt: at que his
&cliis huius modi uerbis ex probrabat ei:¬
II. Tunc tobius ingemuit & coepitorare cũ lacrimis
dicens : Iustus es dñe & omnia iuditiatua iusta sunt
& omnes uia&uue mi sericordia & ueritus &
iuditiũ : & nunc dne memoresto mei neuindictũ
sumas depeccatis meis n equeremiscaris delistu
meao uel parentũ meorũ qnm̃ non oboediuimus

Expanded text:
nridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis dit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omnes viae tuae misericordia et veritas et iudicium et nunc Domine memor esto mei ne vindictam sumas de peccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel parentum meorum quoniam non oboedivimus
Abbreviated transcription (Latin):
pari&em & obdormiss& exnido hirundinĩ
dormienti illi calida stercoru insiderent
superoculoseius fier& que caecus : Hanc autẽ
temptationem ideo ꝑmisit dñs euenireilli:
ut posteris dur& exemplum patientiue
eius sicut & scĩ iobꝰ num cum ab infuntia suu

Expanded text:
parietem et obdormisset ex nido hirundinum parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tobius ad domumsuum Omnisq facultus eiꝰ
restituta ẽ eiꝰ post huec uero cũ ess& dies
festus dni¬
dium bonum indomotobis: Dixit filio suo
uade & adduc aliquos deribunrã timen¬
tes dm̃ & epulentur nobiscum: Cum que
abiss& reuersus nuntia unum exfiliis
isrł iugulatum iacere inplatea stactimq
exsiliens deccubitus uo relinquens pr̃an¬
dium ieiunus peruenit ad corpus : tollens que
illud portauit addomum suum occulte:
ut dumsol occubuiss& caute sepelir& eum:
Cum que occultus s& corpus manducauit pa¬
nẽ cum luctu & tremore: memoruns illum
sermonem quem dixit dñs ꝑ amos prophe¬
tam diesfesti uestri conuertentur in lamen
illum omnes proximi sui dicentes : Iam huius
rei causa interfici iussus es & uix effugisti
mortis imperium &i terum sepelis mortuos
sed tobias plustimens dm̃ quam regem : rapi¬
ebut corpora occisorũ & occultabut in
domosua & mediis noctibus sepeliebut ea:
Contigitautẽ ut quadam diefatigutus a se¬
pultura ueniens domu iactas se se iuxtu

Expanded text:
facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Ddium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumque occultasset corpus manducavit panem cum luctu et tremore memorans illum sermonem quem dixit Dominus per Amos prophetam dies festi vestri convertentur in lamentillum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
Nobius extribu & ciuitate nepthulim
quue .ẽ in superioribus gulileae supra
naa. son postuiam quaeducit ad occiden¬
tem insinistro habens ciuitatem seph&:
Cum captus ess& in dieb: salmancssarregis
assiriorum incaptiuitate tamen positus
uium ueritatis non deseruit. Itaut omnia
quue hubere poterut cotidie cũ captiubs
fratrib: quierunt exgenere inꝑtir& :¬
Et cum ess& iunior omnib: intribu nep¬
thalim nihiltamen pueri leges sit in opere:
denique cumirent omnes aduitulos aure¬
os quos hiero boum fecerut rex israbel:
hic solus fugiebut consortiomnium & per¬
gebat adhierusadem ad templũ dnĩ

Expanded text:
obias ex tribu et civitate Nepthalim quae est in superioribus Galileae supra Naasson post viam quae ducit ad occidentem in sinistro habens civitatem Sephet cum captus esset in diebus Salmanassar regis Assyriorumviam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex Israhel hic solus fugiebat consortia omnium et pergebat ad Hierusalem ad templum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
lia secundum legem dĩ pueralus obseruabat:
Cum uero fuctus fuisseuir. accepit uxorẽ
annam decribusuc̃ genuitq: ex ea filiũ nomen
suum inponens abinfuntia timeredm̃ do¬
cuit & abstinere omni peccato : Igitur cũ ꝑ
captiuitatẽ deueniss& cumuxoresua & filio
inciuitatẽ nin eue cum omni tribusua &om¬
nes ederent excibis gentiliũ istecusto diuit
animam suam : &nũquam contaminatus. ẽ
inescis eorumꝰ & qnm̃ memor fuit dnĩ in toto
cordesuo. Ded it illids̃ gratiã in conspectusal¬
manasscorregis : & dedit ei potestatẽ qͣ uocũq

Expanded text:
lus observabat cum vero factus esset vir accepit uxorem Annam ex tribu sua genuitque ex ea filium nomen suum inponens ei ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato igitur cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Nineve cum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo dedit illi Dominus gratiam in conspectu Salmanassar regis
Abbreviated transcription (Latin):
sactum est onus istud nela&eris phrlis¬
thea omnistu. qnm̃ comminuta est uirga
percus soristui: Dera dice enim colubri egre¬
dietur regulus : & semen eius absorbens
uolucrem : & pascentur primo geniti pauperũ:
& pauperes fiducialiter requiescent : & interi¬
refaciam in fame radicemtuam : & reliquias
tuas interficiam : Vlula postaclama ciuitas
prostrata ẽ phrlis thea omnis : ab aquilone enĩ
fumus ueniet. et non est qui effugiat acmen
pauperes populieius.

Expanded text:
actum est onus istud: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quoniam comminuta est virga percussoris tui: De radice enim colubri egredietur regulus, et semen ejus absorbens volucrem. Et pascentur primogeniti pauperum, et pauperes fiducialiter requiescent: et interire faciam in fame radicem tuam, et reliquias tuas interficiam. Ulula, porta; clama, civitas: prostrata est omnis Philisthaea: ab aquilone enim fumus veniet, et non est qui effugiat agmen pauperes populi ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi me collocciuit. Suꝑa quam iefectionis edocauitmne
& anima meut̃ contertit: Dedux mesupsemitas iustitae
ꝓp̃ter nomensuum Nã a siabula uer oin medio ũ bgmortis non
time boma laqm tumecumes. Uirgatua & baculuscuus. psame
consolatasunt. Pantsti in conspeccum eo mensct̃ aduer suscos

Expanded text:
ibi me conlocabit. Super aquam refectionis edocabit me  animam meam ibi convertit. Deduxit me super semitam iustitiae  propter nomen suum. Nam et si ambulem in medio umbrae mortis  non timebo mala: quoniam tu mecum es. Virga tua, et baculus tuus  ipsa me c
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uero ds̃ suscitauit nuidit corruptionem.
Notũgitꝰ sit uob̵uiri fr̃s quia ꝑ hunc uobremis¬
si o peccatorũ annuntiatur ab omnib: quib: ñpo¬
tuistis inlege morsi iustificari in hocomñs qui
credit iustificatur : Vid& eergo ne suꝑue¬
nict uobis qđ dictũ .ẽ. in proph&is. Vide c̃tẽpto¬
res & ammira mini et disꝑ deminiquia opus
operor ego in dieb: uris opus qđ non credetis
si quis enarrauerit uobis. Ex euntib: autẽ illis
rogabant ut sequentis abbato loq: rentur
sibi uerba haec. Cũq: dimis sae ẽt synagoga
secuti sunt multuu daeorũ et colentiũ aduena¬
rũ paulũ & barnaban quiloquentes suadebat̃
eis ut ꝑmanerent in graticđi : Sequenti uero
sabbato paene uniuersaciuitas conuenitaudire
uerbũ dñi : Videntes autẽ turbas iuda ei reple¬
ti sunt telo et contra dicebant his q̃a paulo dice¬
bantur blasphemantes tunc constantet pau¬
lus & barnabas dixerunt : Vob oportebat pri¬

Expanded text:
uscitavit non vidit corruptionem notum igitur sit vobis viri fratres quia per hunc vobis remissio peccatorum adnuntiatur ab omnibus quibus non potuistis in lege Mosi iustificari in hoc omnis qui credit iustificatur videte ergo ne superveniat quod dictum est in prophetis videte contemptores et admiramini et disperdimini quia opus operor ego in diebus vestris opus quod non credetis si quis enarraverit vobis exeuntibus autem illis rogabant ut sequenti sabbato loquerentur sibi verba haec cumque dimissa esset synagoga secuti sunt multi Iudaeorum et colentium advenarum Paulum et Barnaban qui loquentes suadebant eis ut permanerent in gratia Dei sequenti vero sabbato paene universa civitas convenit audire verbum Domini videntes autem turbas Iudaei repleti sunt zelo et contradicebant his quae a Paulo dicebantur blasphemantes tunc constanter Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nequedocentur in nomineihũ: Petrus uero & ioheen¬
nes respondentes dixerunt ad eos: siiustum est in cons¬
pectudi uos pocius cudire quam dm̃ iudicate. nonem̃
possimus qua euidimus et cudiuimus nonloquratilli
comminantes dimiserunt eos noninuenientes quo¬
modo punirent eos propter populum quia omnescla¬
rificabant id qđ factumerat in eo qđ accideiat:
annorum enim erat amplius xlhomo in quofac¬
tum enat signum is tud sanitatis.
Dimissiccutem uenerunt ad suos et cednuntia¬
uerunt eis quanta ad eos principes sacerdotum
et seniores dixissent: Quicum cuidissent unanimi¬
ter leuauerunt uocẽ ad dnm̃ et dixerunt: Dnẽ tu
qui fecistica elum et terram et mare et omnia

Expanded text:
neque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohanneque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate non enim possumus quae vidimus et audivimucomminantes dimiserunt eos: non invenientes quomodo punirent eos, propter populum, quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo, quod acciderat. Annorum enim erat amplius tum erat signum istud sanitatis dimissi autem venerunt ad suos et adnuntiaverunt eis quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent qui cum audissent unianimiter levaverunt vocem ad Deum et dixerunt Domine tu qui fecisti caelum et terram et mare et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
narareni que muos cruci fixistis quem ds̃ suscitauit
amostuis in hoc iste astat contiuobissanus : hic ẽ
lapis quire probatus est cuobis aedificantibus qui
factus est in capu tanguli. et nonẽ inclio aliquosa¬
lus nec enim nomen aliudẽ subcaelo Datum ho¬
minibus in quoo portat nos scluos fieri : Videntes
autem p&ri constantiamet io hannis conpestoquod
homines essent sinelitteris. et id hote ammiraban¬
tur & cognoscebanteos qnm̃ cumihũ fuerant. hominẽ
quoq uidentes stantem cum eis quicunatus fuenait
nihil poterant contadicere: iusscrunt autẽ eos fonts
extra contracilium sedereetconferebeent ad inuicẽ
dicentes: quid faciemus hominibus istis qnm̃ quidem
notũ signum factum .ẽ. ꝑ eos omnibus habitantib: hie¬
rusalem manifestum .ẽ. & non possumusne gare:
sed neamplius diuulgetur in populũ. Comminemur eis
neultra loquantur in nomine hoc ulli hominum e tuo¬
cantes eos denuntiauerunt neomninoloquerentur

Expanded text:
Nazareni, quem uos crucifixistis, quem deus suscitauî t Nazareni, quem uos crucifixistis, quem deus suscitauî t a mortuis in hoc iste adstat coram vobis sanus hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus qui factus est in caput anguli et non est in alio aliquo salus nec enim nomen aliud est sub caelo datum hominibus in quo oportet nos salvos fieri videntes autem Petri constantiam et Iohannis conperto quod homines essent sine litteris et idiotae admirabantur et cognoscebant eos quoniam cum Iesu fuerant hominem quoque videntes stantem cum eis qui curatus fuerat nihil poterant contradicere iusserunt autem eos foras extra concilium secedere et conferebant ad invicem dicentes quid faciemus hominibus istis quoniam quidem notum signum factum est per eos omnibus habitantibus in Hierusalem manifestum et non possumus negare sed ne amplius divulgetur in populum comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum et vocantes eos denuntiaverunt ne omnino loquerentur
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ut conuestat seunus quisque a nequitia
sua : Lo quentibus cutem illis codpopulum super¬
uenerunt sacer dotes et magis tiatus templi et
sad ducaei dolentes quod docerent populume tad¬
nuntiarent inihũ resurrectionem ex mortuis:
et iniecerunt in eis manus et posuerut eos incus¬
todicm incrastinum. Erat enim iamuespere :¬
Multiautem quia udierunt uerbum credideru:
et factus estnumerus uirorum. quinq milia
Factum est autem in crastinum ut congrega¬
Fentur principes eorum et seniores et scribe
inhieruscdem et annas princeps sacer dotum
et caifas et io hannes et alexander et quot¬
quot entnt de genere sacer dotediet statuen¬
entes eos in medio inter rogabant : In quauir tute aut
in quo nomine fecistis hocuos: Tunc petrus repl&us
spũ sco dixit adeos princaps populi et seniores:
sinos hodieiudicamur inbene facto hominis infirmi
in quois tescluus factus est. Notum sit omnibus
uobis et omniplebeis tahel. Quia in nomineihũ xp̃i

Expanded text:
vobis ut convertat se unusquisque a nequitia vobis ut convertat se unusquisque a nequitia sua loquentibus autem illis ad populum supervenerunt sacerdotes et magistratus templi et Sadducaei dolentes quod docerent populum et adnuntiarent in Iesu resurrectionem ex mortuis et iniecerunt in eis manus et posuerunt eos in custodiam in crastinum erat enim iam vespera multi autem eorum qui audierant verbum crediderunt et factus est numerus virorum quinque milia factum est autem in crastinum ut congregarentur principes eorum et seniores et scribae in Hierusalem et Annas princeps sacerdotum et Caiphas et Iohannes et Alexander et quotquot erant de genere sacerdotali et statuenn medio interrogabant in qua virtute aut in quo nomine fecistis hoc vos tunc Petrus repletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et seniores si nos hodie diiudicamur in benefacto hominis infirmi in quo iste salvus factus est notum siuobis et omni plebi Israel, quod in. nomine Iesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
autem qui pracenunticcuit ꝑ õs omnium propheta¬
rum patixpm̃ suum impleuit sic Paenitemini
igitur et conuertemini ut deleantur urã peccata:
ut cum uenerint tempont refrigeriia conspectudñ
et miserit eum qui prcedicatus est uobis ihm̃xpm̃
quem opostet caelum quidem sus ci pereusque intem¬
pora restitutionis omnium quae locutus ẽ ds̃ per
os scõrũ suorum a saeculo proph&arum: Mo¬
yses quidem dixit qnm proph&am uobis suscita¬
bit dñs ds̃ uester deftatribus uestristãquam
tus fuerit uobis. Erat autem omnis anima
quaecumque non cudierit proph& am illum
exterminabitur deplebe: Et omnes proph&ae
a samuhel & deinceps qui locuti sunt etannunti¬
auerunt diesistos . Vos estis filii proph&crum
ec testamenti quod disposuit ds̃ ad patres ues¬
tros dicens abr hacm et insemin& uobene dicen¬
tur omnes familia eterrae : Vobis primum ds̃
suscitauit filium suum. misit eum benedicentẽ

Expanded text:
autem quae praenuntiavit per os omnium prophetaautem quae praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum suum implevit sic paenitemini igitur et convertimini ut deleantur vestra peccata ut cum venerint tempora refrigerii a conspectu Domini et miserit eum qui praedicatus est vobis Iesum Christum quem oportet caelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis omnium quae locutus est Deus per os sanctorum suorum a saeculo prophetarum Moses quidem dixit quia prophetam vobis suscitabit Dominus De loquetur uobis. erit autem, omnis anima quae non audierit prophetam illum exterminabitur de plebe et omnes prophetae a Samuhel et deinceps qui locuti sunt et adnuntiaverunt dies istos vos estis filii prophetarum et testamenti quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraham et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae vobis primum Deus suscitans Filium suum misit eum benedicentem
Abbreviated transcription (Latin):
erat qui ad elr mosinam sedebat adspeciosam
posnemtompli : et impleri sunt᷑ stupore etex¬
ta sineo quod contigeratilli : Cum tenerentauit
p&rum & iohannem : concurrit omnis populs ad eos
ad posticum quae appellatur salomonis stupentes
Videns autem p&rus res pondit aedpopulum
Uiniis ihelitae quid mira mini inhocaut nos quio
intuemini quac si nrã uirtute aut pieta te fecerimus
hunc ambulare : Ds̃ abraham et ds̃ isce ac &ds̃ia¬
cob ds̃patrum nr̃orum glorificauit filium suum
ibm̃ quem uos quidem tra didistis et negastis ante
faciem pilccti iudicanteillo dimitti Vos cutem
scm̃ & iustum negastis et p&istis uirũ homicidit
dona riuobis. Auctorem uero uitae interfecistis.
quem ds̃ sus citacuit a mortuis. cuius nos testes su¬
mus: Et in fide nominis eius huacquemuidetis et
nostis confirmauit nomen eius: Et fides quae
ꝑ eum est dedit integram sanitatem istamin cons¬
pectuomnium urm: et nunc fratres scio qui a per
ignonentiam fecistis sicut et principes urĩ: Ds

Expanded text:
eleemosynam sedebat ad Speciosam portam templi: et impleti sunt stupore et exstasi, in eo quod contigerat illi. Cum teneret autem Petrum, et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum, glorificavit Filium suumIesum quem vos quidem tradidistis et negastis ante faciem Pilati iudicante illo dimitti vos autem sanctum et iustum negastis et petistis virum homicidam donari vobis auctorem vero vitae interfecistis quem Deus suscitavit a mortuis cuius nos testes sumus et in fide nominis eius hunc quem videtis et nostis confirmavit nomen eius et fides quae per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum et nunc fratres scio quia per ignorantiam fecistis sicut et principes vestri Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Descender inattalic̃ & indenauigauer̃ antiochiã
undeerant traditi gratia eđi in opus qđ cõpleuer̃
Cũ autẽ uenis sent & congregas sent ecclesiã re¬
tuler quanta fecis s& ds cũ illis quia aperuis set
gentib ostiũ fidaei. Moratis autẽ tẽpus non mo
rẽmorsi non potestis saluari. factaet gosedi¬
tione non minima paulo & barnabue aduersa
illos statuerꝰ ut ascenderent paulus & barnabas
et quidã alii exaliis ad apostolos & praes biteros
inhieru s cdẽ suꝑ hac quaestione Illugitur
deducti ab eccdesia ꝑtransiebant phoenicẽ & sana¬
riã NarraNes conuersationẽ gentiũ & faciebat
gaudiũ magnũ omnib fratrib Cũ autẽ uenis sec¬

Expanded text:
descenderunt in Attaliam: et inde navigaverunt Antiochiam, unde erant traditi gratiae Dei, in opus quod compleverunt. Cum autem venissent, et congregassent ecclesiam, retulerunt quanta fecisset Deus cum illis, et quia aperuissent gentibus ostium fidei. Morati sunt autem tempus non modrem Moysi, non potestis salvari. Facta ergo seditione non minima Paulo et Barnabae adversus illos, statuerunt ut ascenderent Paulus et Barnabas, et quidam alii ex aliis, ad apostolos et Presbyteros in Jerusalem, super hac quaestione. Illi ergo deducti ab ecclesia, pertransibant Phoenicen et Samariam, narrantes conversionem gentium: et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus. Cum aute
Abbreviated transcription (Latin):
densq: aiuda ea in caesareã ibi commoratus ẽ. Erat
autẽ iratus trrus et sidonis. At illiunanimes
uener̃ ad eũ & ꝑsuc soblastoquierat suꝑ cubiculũ¬
regis postulabant pacem eoqd alarentur regi¬
ones eorum ab illostatuto autẽ diehero desues¬
titus uesteregia sedit protribunali& conciona
bctur ad eos. populus autẽ adclamabat diuoces
& non hominis. Confestim autẽ ꝑcus sit eũ angł dñi¬
eo qđ non dediss& honorẽ dõ & consũptus a uermib:
exspirauit: Verbũ autẽ dñi crescebat & multi¬
Iplicabatur. Barnabas autẽ & saulus reuer¬
si sunt abhiero solimis explecoministerio assupto io¬
hanne qui cognominatus ẽ marcus. Er̃ant autẽ
in ecclesia q̃erat antio chiae proph&ae et docto¬
res in quib: barnabas et symeon quiuocabatur niger
Et lucius crrenensis & manaenquierat herodes te¬
tharchae conlactaneus et saulus ministrantib
mihibar naban & saulũ in opus qđ as sũpsieos

Expanded text:
densque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat densque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat autem iratus Tyriis et Sidoniis at illi unianimes venerunt ad eum et persuaso Blasto qui erat suregis, postulabant pacem eo quod alerentur regiones eorum ab illo. Statuto autem die Herodes, vestitus veste regia, sedit pro tribatur ad eos. Populus autem acclamabat: Dei voces, & non hominis. Confestim autem percussit eum Ang non dedisset honorem Deo et consumptus a vermibus exspiravit verbum autem Domini crescebat et multiplicabatur Barnabas autem et Saulus reversi sunt ab Hierosolymis expleto ministerio adsumpto Iohanne qui cognominatus est Marcus erant autem in ecclesia quae erat Antiochiae prophetae et doctores in quibus Barnabas et Symeon qui vocabatur Niger et Lucius Cyrenensis et Manaen qui erat Herodis tetrarchae conlactaneus et Saulus ministrantibus mihi Barnaban et Saulum in opus quod adsumpsi eos
Abbreviated transcription (Latin):
uersa sciuitates in quib: p̃dicauimus uerbũ dñi
quomodo sehabeant: Barnabas autẽ uolebat
secũ as sumere et iohannẽ qui cognominatur mat¬
cus : Paulus autem rogabat eum ut quidiscessis sol
ab eis depã philic ut noniss& cumeisopus non debe¬
re recepi. Facta ẽ. autẽ dissensio it aut discede¬
rent ab inuicẽ & barnabas quidẽ assũpto marco
nauigaret cxprũ : Paulus uero electosila ꝓfec¬
tus .ẽ. traditus gratice dñi a fratribus per ambu¬
labat autem syriam & ciliciam confirmans
ecclesias p̃cipienscustodire p̃cepta a postolo
filius mulieris uiduae fidelis patregentili hiuctesti¬
monium bonum reddebant quiin listris erant¬
& iconio fratres: hunc uoluit paulus secũ profi¬
cisci: et as sumens circumcidit eũ propter iudae¬
os quierant in illis locis: sciebant enimomnes
quod pacter eius gentilis eẽt. Cum autẽ ꝑtransi¬
rent ciuitates tradebant eis custo diredogmata

Expanded text:
versas civitates, in quibus praedicavimus verbum Domini, versas civitates, in quibus praedicavimus verbum Domini, quomodo se habeant. Barnabas autem volebat secum assumere et Joannem, qui cognominabatur Marcus. Paulus autem rogabat eum ut qui discessisset ab eis de Pamphylia, et non isset cum eis in opus non debere recipi. Facta est autem dissensio, ita ut discederent ab invicem, et Barnabas quidem assumpto Marco navigaret Cyprum. Paulus vero electo Sila profectus est, traditus gratiae Dei a fratribus. Perambulabat autem Syriam, et Ciliciam, confirmans ecclesias; praecipiens custodire praecepta Apostolorfilius mulieris Judaeae fidelis, patre gentili. Huic testimonium bonum reddebant, qui in Lystris erant et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus secum proficisci: et assumens circumcidit eum, propter Judaeos qui erant in illis locis. Sciebant enim omnes quod pater ejus erat gentilis. Cum autem pertransirent civitatem, tradebant eis custodire dogmata,