comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in gremio armigeri sui dormiret iuxͣ
riuim aque uicdit eius armiger de o¬
re regis ꝑuum auimal exire cui uolẽ¬
ti riuum tͣnsire. nec ualenti: armiger
glacdio fusxiuumi posito. uiam eun¬
di & redeundi ꝑauit. Quo iterum in
os eius intrante. rex erꝑgefactus & stu¬
pefactus dixit se ꝑ somnun ꝑ pontem
ferreum tͣnisse ⁊ sub monte qͦdam mł¬
tos thesauros uidisie ubi cum ꝑrexiꝰ¬
set sccłm fidem sonnii. thesauros ma¬
guos iuuenit eos ꝙ acceptos. sc̃e ecclie

Expanded text:
in gremio armigeri sui dormiret juxta rivum aquae, vidit armiger de ore regis parvum animal exire; cui volenti rivum transire nec valenti, armiger, gladio trans rivum posito, viam ei eundi et redeundi paravit. Quo iterum in os ejus intrante, rex experrectus et stupefactus dixit, se per somnium per pontem ferreum transisse, et sub monte quodam multos thesauros vidisse. Ubi cum perrexisset secundum fidem somnii, thesauros magnos invenit, eosque acceptos sanctae aecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Anno .iͦi. karlomannꝰ rex: regis
karoli fr̃ obiit. pars regni eius.
ꝑtib karoli se iungit ⁊ uxor eiꝰ
cum filiis ⁊ authario fnͣco ad de¬
s derium regem ytalie confugit.
Hulnadus dux aquitanie romã
qͣsi ibi ꝑseueraturꝰ uenit. qui ad
longobardos fugiens apostatauit.
ibiq nõ multo post lapidib ob¬
tꝰ male ꝑiit Constantinꝰ imꝑa¬
tor ꝯtͣ bulgares nauali p̃lio pug¬
naturꝰ nauib suis fere duab mi¬
lib impetu aquilonis contritis.
drianus non agesimus romane ec¬
cłie p̾sidet. hic ad reprimendam
turarũ inductionib roborato. er¬
rores eoꝵ infirmauit. fidemq rec¬
tam solidauit. Hic in offertoriis
saxonicum bellum animum intẽ¬
dit heresbuth castrum saxonum
capit. hormensulfanũ destruit
ibi q siti laborante exc̾citu: subi¬
to iu torrent̾e largissinse aque et¬
fuse sunt diuino nutu. uotiq cõ¬
pos: karolus obsides pacis accepit
a saxonib.¬

Expanded text:
 1. Karlomannus rex, regis Karoli frater, obit; pars regni ejus partibus Karoli se unit; uxor ejus cum filiis et Authario Franco ad Desiderium regem Italiae confugit. Hunaldus dux Aquitaniae Romam, quasi ibi perseveraturus, venit; qui ad Langobardos fugiens apostatavit, ibique non multo post lapidibus obrutus male periit. Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere duabus milibus impetu aquilonis contritis, drianus 90u s Romanae aecclesiae presidet. Hic ad reprimendam turarum inductionibus roborato, errores eorum infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis Saxonicum bellum animum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit a Saxonib
Abbreviated transcription (Latin):
regni sui himaldo rebellionem ĩ
aquitania meditante: aquitaniã
petit. om̃sq aquitanos ⁊ Uasco¬
nes in deditionem accipit hulna¬
dum qui ad lupum uascouem
quitannicum bellum finit. Desi¬
derius rex langobardoꝵ sub ob¬
tentu orandi romam ingressꝰ
aliquos nobilium romanoꝵ

Expanded text:
 6. Hunaldo rebellionem in Aquitania meditante, Karolus Aquitaniam petit, omnesque Aquitanos et Wascones in deditionem accipit. Hunaldum, qui ad Lupum Wasconum quitanicum bellum finit. Desiderius rex Langobardorum sub optentu orandi Romam ingressus, aliquos nobilium Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
ducibus defundis: franci in cõmune
tl̃ eliberant. ut et ip̃i sicut et alie gen¬
tes unum regem habeans: & filium
marthonuri ducis. pharamundum
sibi regem orclinant. qui regnauit an

Expanded text:
ducibus defunctis, Franci in commune deliberant, ut et ipsi, sicut aliae gentes, unum regem habeant; et filium Marcomiri ducis Pharamundum sibi regem ordinant, qui regnavit an
Abbreviated transcription (Latin):
irruptione incendunt urbem treue¬
rim. quam conclidit Treber filius
assiriorum regis profugus a facie no¬
uerte sue senuramidis: & a suo nõie
treberim denuntiauit.

Expanded text:
irruptione incendunt urbem Treverim, quam condidit Treber, filius Nini Assiriorum regis, profugus a facie novercae suae Semiramidis, et a suo nomine Treberim denominavit.
Abbreviated transcription (Latin):
pharamuntdi. franci uti ceperunt legi¬
bus & legem salicam diclauerunt. ꝑ
.iiiiIͦ. gentis sue proceres electos de plu¬
ribus. hus appellatis nominibus. uso¬
gast. Bosogast. Salagast. Witligast.
In uillis g̾manie. Salehaim. Bodo¬
haim. widohaim. Hii quatuor ꝓce¬
res per tres mallos casisraui. origines
touuenientes sollicite tractantes tle sĩ¬
gulis discutiendo sicut lex salica decla¬
rat iudicare decreuerunt. Huius re¬

Expanded text:
. Franci uti coeperunt legibus, et legem Salicam dictaverunt per quatuor gentis suae proceres electos de pluribus, his appellatos nominibus, Usogast, Bosogast, Salagast, Widigast, in villis Germaniae Salehaim, Bodohaim, Windohaim. Hi quattuor proceres per tres mallos causarum origines convenientes sollicite tractantes, de singulis discutiendo, sicut lex Salica declarat, judicare decreverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannis baptiste a theotlosio imꝑa¬
tore constantinopolun translatum
est: quod cum ualens imꝑator he¬
retitus olim illuc uoluisset transferrt
uehicusum in quo scm̃ caput fe¬
rebatur: nullomodo moueri potuit.

Expanded text:
Johannis baptistae a Theodosio imperatore Constantinopolim translatum est. Quod cum Valens imperator olim illuc voluisset transferre, vehiculum, in quo sanctum caput ferebatur, nullo modo moveri potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
austrasiis. Contra quem saxones
ꝯmoto exercitu fortit̾ pugnauer̃t.
Sed deo donante pater suus lo¬
tharius ei subuenit os trans renũ¬
bellum cum ipsis saxonib inĩt.
ꝑemit. ꝓ eo quod dagobertus
filius eius sauciatus fuerat in bel¬
lo suꝑiori omnemq regioñe eoꝵ
ita subingauit: ut remaneret in
ea belligerans uir qͣntitatem spe¬
pate eins suꝑemiuens. Tanta tũc
francoꝵ potentia tanta tunc re¬
gum animositas erat. Tempore
hoꝵ. lotharii scilicet oe dulcissimi
filii eius dagoberti regnum fran¬
coꝵ ualde eleuatum est. necnon
⁊ sc̃a eccł̃ia ꝑ sacerdotes et eccł̃i¬
asticos uiros sublimata refulsit
in tantum: ut Romanus ponti¬
fer mittens in galliam rogaret
ut sibi transmitterent᷑ uni forteᷤᷤ
in fide et sapientes in eloquio:
qui contͣ hereticos cum eo lis¬
ram patris sui lotharii regis me¬
ritus quia ꝯsiliarium eius cesũ
& detonsum dehonestauerat. pa¬
nsius ad eccłiam scĩ clyonisu cõ¬
fugit. et quia nullo modo extͣhi

Expanded text:
avit; contra quem Saxones commoto exercitu fortiter pugnaverunt; sed Deo donante pater suus Clotharius ei subvenit, et trans Renum cum ipsis Saxonibus bellumperemit, pro eo quod Dagobertus filius ejus sauciatus fuerat in prelio superiori, omnemque regionem eorum ita subjugavit, ut non remaneret in ea belligerans vir quantitatem spate illius supereminens. Tanta tunc Francorum potentia, tanta regum animositas erat. Tempore horum, Clotharii scilicet et dulcissimi filii ejus Dagoberti, regnum Francorum valde elevatum est, necnon et sancta ecclesia per sacerdotes et ecclesiasticos viros sublimata refulsit, in tantum ut Romanus pontifex mittens in Galliam rogaret, ut sibi transmitterentur viri fortes in fide et sapientes in eloquio, qui contra hereticos cum eo disram patris sui Lotharii regis meritus, quia consiliarium ejus cesum et detonsum dehonestaverat, Parisius ad ecclesiam sancti Dionisii confugit; et quia inde nullo modo extrahi
Abbreviated transcription (Latin):
humane forme. uir scilicet ⁊ muli¬
er usq ad lumbos. suꝑ aquam ex¬
stantes qui ab omnib ꝑ deũ ad¬
iurati a mane usq ad nonam se
uidendos prebuerunt. Uirtus et¬
nomen sc̃i iohannis baptiste mira¬
culis declaratur apud urbem gal¬
lie mauriennam de reliquiis corꝑis
ipsius hoc modo diuinitus illustra¬
ta. In ea olim mulier sancto bap¬
tiste nimis deuota expetebat a deo
donari sibi aliquil de membris
eius. et in hac orandi instantia ꝑ
triemnium ꝑsistens. cum alter qͥ
deo ponens iurauit se non man¬
ducaturam donec quod petebat
acciꝑet. et sic .uii. dieb iciunans.
septima tandem die desuꝑ alta¬
ri pollicem miri candoris apparere:
uidens leta domun dei accepit ad
quod adorandum tres ep̃i uenien¬
tes cum de hoc saucto pignore ꝑ¬
tem elicẽ uellent. tres sanguinis gu¬
itas ex eo stillare in liuteo suppo¬
sito stupuerunt. et singuli singu¬
las se meruisse letati sunt. Tempo¬

Expanded text:
humanae formae, vir scilicet et mulihumanae formae, vir scilicet et mulier, usque ad lumbos super aquam extantes; qui ab hominibus per Deum adjurati, a mane usque ad nonam se videndos prebuerunt. 602. nomen sancti Iohannis baptiste miraculis declaratur apud urbem Gallie Mauriennam de reliquiis corporis ipsius hoc modo diuinitus illustratam. In ea olim mulier sancto baptiste nimis deuota expetebat a deo donari sibi aliquid de membris eius; et in hac orandi instantia per triennium existens cum alter quideo ponens iurauit se non manducaturam donec quod petebat acciperet. Et sic septem diebus ieiunans septima tandem die desuri pollicem miri candoris apparere videns, leta donum Dei accepit. Ad quod adorandum tres episcopi venientes, cum de hoc sancto pignore partem elicere vellent, tres sanguinis guttas ex eo stillare in linteo supposito stupuerunt, et singuli singulas se meruisse letati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eraclius ad pcrsas debellandõ
ꝓfisciscens uirilem dei figuram in
manib accipiens quam mauus nẽ
depinxerunt: sed in yconia ut qd̃
omnia format atq ꝯponit sine
pictura: formam. uelud sine semi¬
ne parcum eduxit: ꝑsidam aggre¬
dit᷑ eam q ꝑ sex ꝯtinuos annos
potenter depopulat᷑. et pretorem¬
ꝑsarum omnes qr pene principes
ꝑemit. & ꝑsidam ꝑuagatus miran¬
da ꝑsarum palatia combussit et
deiecit. Lotharius rex tributum xiĩ
milium solidoꝵ quod langobardi
francis soluerant relaxat lango¬
bardis perpetuo sibi ꝯfederatis. Ĩ¬
ua. adeo a muscis infestatus est.
ut ꝑ biennium amens fieret. deinde
sub religionis habitu se exhibebat
pseudo ꝓph̾am. deinde magum de¬
inde etiam sanitates suꝑ infirmoᷤᷤ
se adorari iubebat. nolentes se ad¬
orare cum ppło qui ei multus ad¬
herebat ĩpetebat hostilit̾. qui pꝰea
a quodam fideli occisus est. q ita se¬
quaces eius clisꝑsi sunt. In nillo e¬
gẏpti flumine uisa sunt animalia

Expanded text:
eraclius ad Persas debellandos proficiscens, virilem Dei figuram in manibus accipiens, quam manus non depinxerunt, sed in icona verbum, quod omnia format atque componit, sine pictura formam velut sine semine partum eduxit, Persidam aggreditur, eamque per sex continuos annos potenter depopulatur. EustPersarum omnesque pene principes peremit; et Persidem pervagatus, miranda Persarum palatia combussit et capiunt. Lotharius rex tributum 12 milium solidorum, quod Langobardi Francis solverant, relaxat, Langobardis perpetuo sibi confoederatis. na, adeo a muscis infestatus est, ut per biennium amens fieret. Deinde sub religionis habitu se exhibebat pseudoprophetam, deinde magum, deinde etiam sanitates super infirmos se adorari jubebat; nolentes se adorare, cum populo qui ei multus adherebat, impetebat hostiliter. Qui postea a quodam fideli occisus est: et ita sequaces ejus dispersi sunt. Rigypti flumine visa sunt animalia
Abbreviated transcription (Latin):
ci .xliiii. annis primo quidem cum
bum siue sairacenoꝵ princeps erat
mahũmet qui pseudo ꝓph̾a ex or¬
phano ⁊ inope ꝑ heresis sue pre¬
stigia: ad regnum ꝓuectus est. hic
de ꝓgenie ifrahelis ortus. cum es¬
set pauper & orphanus ad qͣndã
cognatam suam prediuitem noie
cadigam. primo ut m̾cennarius:
deinde ut sponsus se ꝯiungens ꝑ
eam ditatus est. Que cum egre
ferret illum epilentico morbo ue¬
xari ille dicebat hoc non esse mor¬
bum sed uisionem archangłi gab̾¬
elis se inteͬim uidere. & quia eius¬
aspectum ferre non posset: mente
defecta cadere: Hic ꝯmunicabat
xp̃ianis ⁊ iudeis ex eoꝵ scripturis
suam psendo ꝓpħiam in aliquib
ꝯfirmans. Hic dicebat qͦd ħii qͥ mi¬
micum occrdunt uel qui ab inimi¬
CO occidunt᷑. paradisum ingredian¬
t᷑ paradysus uero est carnalis cibi
ac potus: ibi q esse fluuium uini.
lactis. ac mellis. et mixturam femi¬
narum. non presentium sed aliaꝵ
multo tempore futuram et afflu¬

Expanded text:
cum bum sive Saracenorum princeps erat Muhammad, qui pseudopropheta ex orphano et inope, per heresis suae prestigia ad regnum provectus est. Hic de progenie Ismahelis ortus, cum esset pauper et orphanus ad quandam cognatam suam predivitem nomine Chadigam, primo ut mercenarius, deinde ut sponsus se conjungens, per eam ditatus est. Quae cum aegre ferret, illum epileptico morbo vexari, ille dicebat hoc non esse morbum, sed visionem archangeli Gabrihelis se interim videre, et quia aspectum ejus ferre non posset, mente defecta cadere. Hic communicabat christianis et Judaeis, ex eorum scripturis suam pseudoprophetiam in aliquibus confirmans. Hic docebat, quod hi qui inimicum occidunt vel qui ab inimico occiduntur, paradisum ingrediantur. Paradisum vero esse carnalis cibi ac potus; ibique esse fluvium vini, lactis ac mellis, et mixturam feminarum non presentium, sed aliarum multo tempore futuram, et afflu
Abbreviated transcription (Latin):
cum filiis suis theodosio. tiberio. at¬
q constantino a foca qui fuit stͭ¬
minum. Nac etate eleutherius
patrinus eunucus dum imꝑii iu¬
ra conaret᷑ arriꝑe: a militib ꝑ¬
emptus est. Caput q eius constan¬
tinopolim delatum est. Focas ext̃ic¬
to mauricio eius q filiis ꝑ acto ã¬
noꝵ curriculo principatus est.

Expanded text:
cum filiis suis Theodosio et Tiberio atque Constantino, a Foca, qui fuit strait. Hac etate Eleutherius patricius eunucus, dum imperii jura conaretur arripere, a militibus peremptus est, caputque ejus Constantinopolim delatum est. Focas, extincto Mauricio ejusque filiis, per 8 annorum curricula principatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsapia ꝑipinus filius karolomã¬
ni maior domus regis lotharii
principabat᷑ pipino in diponen¬
da re publica cooꝑabat᷑ sc̃s arnul¬
phus filius aruoldi filii aiberti
ex blithide filiꝰ lotharii primi re¬

Expanded text:
Pippinus filius Karlomanni, major domus regis Lotharii, principabatur. Pippino in disponenda re publica cooperabatur sanctus Arnulfus, filius Arnoldi, filii Ansberti, ex Blithilde, filia primi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis excidium. uictori¬
bus gͣcecis secerlentes resiquie troia¬
tiorum: pars eorum cum enea acl fun¬
dandum romanum imperium acd
ytaliam perrexit: pars una .xii. sci
pannonie partes setus meoticlas pa¬
ludes peruenit: ib̃iq ciuitatem ecł̃i¬
ficauerunt. quam ob sui memoriã
tem magnam coaluerunt. P ost

Expanded text:
civitatis excidium, victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum cum Enea ad fundandum Romanum imperium ad Italiam perrexit; pars una, scilicet Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenit, ibique civitatem aedificaverunt, quam ob sui memoriam , in gentem magnam coaluerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
nianus imperator eorum uirtute
delectatus eos qui prius uocabant᷑
troiani: teintle antenoritle. post etĩã
sicambri francos aitica lingua ut alii¬
na lingua int̾pretatur feroces. Qui

Expanded text:
nianus eorum virtute delectatus, eos, qui prius vocati erant Trojani, deinde Antenoridae; postea etiam Sicambri, Francos Attica lingua ana lingua interpretatur feroces. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
arciano imperatori apparens
aitile fractum esse ostendit: nec icl ua¬
num fuit. Eadera quippe nocte in
nuptiis suis crapulatus erũpente
per apolixiam sanguine de naribus
in lecto est effocatus. Hernac filius

Expanded text:
artiano imperatori apparens Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocatus. Hernac filius
Abbreviated transcription (Latin):
roli regis uolentibr lotharingis¬
subesse henrico regi. qͥdam lo¬
tharingus noĩe xp̃ianus simu¬
lata infirmitate: gilleb̾tum du¬
cem ad se dolo euocatũ cepit re¬
gi q misit. ut ꝑ eum lotharingi¬
am sibi subiceret. at rex in specta
in dustria ⁊ potentia gilleberti.
filiam suam gerbergam ei desp̃o¬
det ⁊ eum iterum lotharingie p̾fi¬
cit. Ludouicꝰ filius karoli regis in¬
sidiantes sibi fugiens ꝑ mare tͣn¬
sit in angliam mat̾ enim eiꝰ fu¬
erat filia regis angloꝵ¬

Expanded text:
roli regis, nolentibus Lotharingis Henrico subesse, quidam Lotharingus, nomine Christianus, simulata infirmitate, Gislebertum ducem ad se dolo evocatum cepit, regique misit; ut per eum Lotharingiam sibi subigeret. At rex, inspecta industria et potentia Gisleberti, filiam suam Terbergam ei despondit, et cum iterum Lotharingiae praefecit. Ludovicus filius Caroli regis insidiantes sibi fugiens, per mare transiit in Angliam, mater enim ejus filia fuerat regis Anglo
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. U asculo gͥ cum mag¬
no auri ⁊ argenti apparatu cõ¬
summato: dompnus henric̃
uenerabilis remoꝵ archie p̃s
uenerat in flandriam. Hic
.IIII. noñ augusti. anno uer¬
ep̾atus autem sui tercio. ad
nos cdiuertit: ⁊ annuens iohis
abbatis ⁊ tocius eccłie precib
sub eodem die beate Rictrudis
reliquias manib suis de uete¬
ri uasculo assumptas. in no

Expanded text:
te. « Vasculo igitur cum magno auri et argenti apparatu consummato, D. Henricus venerabilis Rhemorum archiepiscopus venerat in Flandriam. Hic III Nonas Augusti anno Verepiscopatus autem sui tertio ad nos divertit: et annuens Joannis abbatis et totius ecclesiae precibus, sub eodem die B. Rictrudis reliquias manibus suis de veteri vasculo assumptas in no
Abbreviated transcription (Latin):
ta terrianensi ep̃o nunciatur.
Quod cum in diocesi sua celebrã¬
dum audisset gauisus est:p̾¬
sentiam suani affuturam oĩ
sopita excusatione respondenᷤ.
Aluisus quoq reuerendus atre¬
batensis ep̃c rogatus ab ecca
nichilominuscũ clero suo illuc
se uenturum constituit. Tuc
assumptis duob loculis cum¬
sacratissimo corpore quidam

Expanded text:
 Tervanensi Milone nuntiatur. Quod cum in dioecesi sua celebrandum audisset, gavisus est, praesentiam suam adfuturam omni sopita excusatione respondens. Alvisus quoque reverendus Atrebatensis episcopus rogatus ab ecclesia nihilominus cum clero suo illuc se venturum constituit. Tunc assumptis duobus loculis sacratissimum corpus cum
Abbreviated transcription (Latin):
clie penthecostes astante clero
⁊ obtimatib terre ⁊ ppłi̾ mul¬
titudine infinita. sacris atre¬
ssimi corꝑis gleba in nouum
loculum reclusa est. anno u̾¬
bi incarnati.m .c. xl. Dein¬
de postquam idem epc sermo¬
nem ad ppłmi ⁊ missarum
expleuit sollempnia: cum
pari honorificẽtia sacro corpore
marchianis relato singłi ad¬
ꝓpria reuersi sunt.

Expanded text:
die Pentecostes adstantibus clero et optimatibus terrae, et populi multitudine infinita sacris Atressimi corporis gleba in novum loculum reclusa est, anno Verbi incarnati 1140. Deinde postquam idem episcopus sermonem ad populum et missarum explevit solemnia, cum pari honorificentia sacro corpore Marcianis relato ad propria reversi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Heliquiis gͥ beati mauronti ex
parte maxima duacum subla¬
tis: coniuente clero ⁊ popło sta¬
tutum est: ut .iii. noñ. mai
que est clies depositionis eius
ab uniuersis ibi manentibus
niter representaret.Cum au

Expanded text:
eliquiis igitur B. Mauronti ex parte maxima Duacum sublatis connivente clero et populo statutum est, ut III Nonas Maii, quae est dies depositionis ejus, ab universis ibi manentibus niter repraesentaretur. »
Abbreviated transcription (Latin):
seruandum. Ip̾e quoq archi¬
epẽ aliquid sibi reponens: ob
sollempuem memoriam cũ
debito honore secum portauit
in franciam.

Expanded text:
sus est. Ipse quoque archiepiscopus aliquid sibi reponens ob solemnem memoriam, cum debito honore secum portavit in Franciam.
Abbreviated transcription (Latin):
abbatem adeunt. deuote postu¬
lant ut apud rinengam anti
deferatur. Decimam inqui¬
unt ⁊ alios redlitus quos eccã
ꝑ predecessorum incuriam ami¬

Expanded text:
bertum adeuntes devote postulant, ut apud Rinengam antiqdeferatur. Decimam et alios redditus quos ecclesia per praedecessorum incuriam ami
Abbreviated transcription (Latin):
cum reliquiis matris in marchi
seu ꝑmittente seu uolente deo.
furtim sublate duacum trans¬
late sunt. Ubi in eccłiam sc̃ẽ dei
genitricis que nunc scĩ ama¬
ti dicit᷑ iuxta eiusdem ponti¬
ficis corpus qui tunc deo ibi ser¬
uiebant eas in uasculo cleaura¬
to cum exultacione clecenter re¬

Expanded text:
cum reliquiis matris in monasteseu permittente, seu volente Deo, furtim sublatae, Duacum translatae sunt: ubi in ecclesia sanctae Dei genitricis, quae nunc S. Amati dicitur, juxta ejusdem pontificis corpus qui tunc ibi Deo serviebant, eas in vasculo deaurato cum exsultatione decenter re
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquoꝵ deuotio eiusdẽ
sce̾ loculum auro ⁊ argẽ¬
to preciosisq lapidibus
satis decenter ornauit: sed eoꝵ pꝰ¬
teritas que longo tp̃r fuit ante
nos. ornatum exterius reniten¬
tem acd consentiendum cõcupis¬
centiis carnalibus totũ expende¬
re non timuit. Abbas uero ec¬

Expanded text:
ntiquorum devotio ejusdem sanctae loculum auro et argento pretiosisque lapidibus satis decenter ornavit: sed eorum posteritas quae longo tempore fuit ante nos, ornatum exterius renitentem, ad consentiendum concupiscentiis carnalibus totum expendere non timuit. » Abbatis e
Abbreviated transcription (Latin):
aunis .x. ulfoaldo maiore domus
mortuo: pipinus filius ansigisi pr̃i¬
cipabat᷑ in austria cum duce mar¬
tino. Quib congressus ebroinus:
uictoria potit᷑. Martinus fugiens ab

Expanded text:
um. Vulfoaldo majore domus mortuo, Pippinus filius Ansigisi principatur in Austria cum duce Martino. Quibus congressus Ebroinus, victoria potitur; Martinus fugiens ab
Abbreviated transcription (Latin):
inuenientes eam sauguinolentã re¬
cipiunt. iudeum uero lapidauerunt.
Iu gallia mons suꝑ rodanum aluui¬
um multis dieb daus mugitum fa¬
dem ab alio monte sibi uicino disci¬
sus cum eccl̃iis et domib. ⁊ homini¬
b et bestiis iu rodanum precipita¬
nes felix. Bonefacius. Iohannes a¬
gapitus. Silucrius. Uigilius. et pe¬

Expanded text:
invenientes, eam sanguinolentam reinvenientes, eam sanguinolentam receperunt, Judeum vero lapidaverunt.In Gallia mons super Rodanum fluvium multis diebus dans mugitum, tandem ab alio monte sibi vicino disscissus, cum aecclesiis et domibus, hominibus et bestiis, in Rodanum precipitanes, Felix et Bonifacius, Joannes et Agapitus, Silverius, Vigilius et Pe
Abbreviated transcription (Latin):
metes apparuit die sancto pasche.
celum ardere uisum est. uerus san¬
guis ex nube defluxit in uestimen¬
tis hominum domus cuiusdam ab
iutus sanguine respersa apparuit
⁊ secure uarie clades & male uali
tudines. cum pustulis et uesicis po¬
pulos afflixerunt. arbor que di¬
citͦ sambricus. flores grana. ⁊ finc¬
tus in flores grana et fructus
filius cum a coeuis suis xp̃iano¬
rum filiis ad hoc adductus fuiss.
hoc a patre suo deiectus in igne¬
fornacis ardentis: illesus inde a xp̃¬
auis extractus est asserens quod
mulier que in illa eccl̃ia puerum
tenens depicta erat: pallio suo
flãmas ignis euentilasset. Hẏempᷤ¬
eo temꝑe niue et glacie ita exãpe¬
rat᷑ ut uolucres et fere manu capi
ih̾u saluatoris de eccl̃ia furtim depo¬
neus. eam telo transfixit: et eam ad
donium suam clam deferens: cum
eam flammis uellet exurere. se san¬
guine ymaginis cruentarum uidens.
pre stupore eam abscondit. qͣm xp̃ia¬
ni requirentes. ⁊ uestigia sanguiniꝰ

Expanded text:
metes apparuit; die paschae caelum ardere visum est; verus sanguis ex nube defluxit in vestimentis hominum; domus cujusdam ab intus sanguine respersa apparuit; et secutae variae clades et malae tudines cum pustulis et vesicis populos afflixerunt. 542. 15. citur sambucus, flores, grana et fructus in flores, grana et fructus filius, cum a coevis suis christianorum filiis ad hoc adductus fuisset,hoc a patre suo projectus in fornacem ardentem, illesus inde a christianis extractus est, asserens quod mulier, quae in illa aecclesia puerum tenens depicta erat, pallio suo flammas ignis a se eventilasset. ems nive et glacie ita exasperatur, ut volucres et ferae indomitae manu capi Jesu salvatoris de aecclesia furtim deponens, eam telo transfixit; et eam clam ad domum suam deferens, cum eam flammis vellet exurere, se sanguine imaginis cruentatum videns, pre stupore eam abscondit. Quam christiani requirentes, et per vestigia sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
palatii suscepit. Erat q stanra ꝑ¬
uus intellectu modicus. leuis atq
citatꝰ. francoꝵ amicitias atq con¬
silia sepe ꝯtempuens. Hẽc ĩdig¬
nantes fnͣci audoramnꝰ reolus ⁊ alii
Multi relinquentes bertharium:¬
ad pipinum ꝑ obsides ꝯfugiunt.
amicitias copulant: bella suꝑ b̾¬
tharium uel relinqͣm ꝑtem fran¬
ipinꝰ ꝯmoto exercitu hostili ab
austro ꝯsurgeus ꝯtͣ theoderi¬
cum regem ⁊ bertharium p̃parã
ad bellum: ꝯiunctir in oppido u̾mã¬
densi in loco qui dicit᷑ textricio bel¬
lum mutuo gesserunt. Preualen¬
te pipino cum austrasiis. theode¬
ricus cum berthario fugam iniit
pipinus uictor extitit. ꝑsequitos¬
q eos. eoꝵ cum regionẽ sb̾iugauit.
sequenti temꝑe idem bertharius
ab adulatorib falsis amicis inter¬
fectus est instigaute ansflede maꝰ¬
troua socrii sua. Post hec autem
pipinus theodericum regem capi¬
ei uxor nobilis ⁊ prudentissima

Expanded text:
palatii suscepit; eratque statura ppalatii suscepit; eratque statura parvus, intellectu modicus, levis atque citatus, Francorum amicitiam atque consilia saepe contemnens. Haec indignantes Franci Auderamnus, Reulus et alii multi, relinquentes Berad Pippinum per obsides coniungunt, amicitias copulant, super Bercharium vel reliqua parte FranPippinus, commoto exercito hostile, ab Auster cum regem et Bercharium properat ad bellum. Conjuncti in oppido Vermandensi, in loco qui dicitur Textricio, bellum mutuo gesserunt. Praevalente Pippino cum Austrasiis, Theodoricus rex cum Berchario fugam iniit, Pippinus victor extitit, persecutusque eos, ea regione subiugavit. Sequente tempore idem Bercharius ab adolatoribus falsis amicis interfectus est, instigante Ansflede matrona, socrui sua. Post haec autem Pippinus Theuderico rege accipiei uxor nobilis et prudentissima
Abbreviated transcription (Latin):
cepto consilio waratonem
illustrem uirum in loco eius cõ
to obsides accepit a duce pipi¬
no pace inuicem patrata. Erat
I temꝑis meniorato Waratoui
filius ualde efficar atq erudiisi
qui ob nimiam calliditatem et
sagacitatem prẽm ab honore sup
plantauit. Quem sc̃s audoenus
mearet. qui audire renuit ⁊ in du¬
riciam cordis ꝑmansit. Fuerunt
igit᷑ inter pipinum ⁊ prefatum Gil¬
lemarum discordie multe & bel¬
la ciuilia multa. Nam ad castrũ
cis. Gillemarus ꝯsurgens fraudulẽ¬
ter falso iuramento dato qͣm plu¬
res eoꝵ nobiles uiros occidit. In¬
de uero reuersus ad supplantatio¬
nem pr̃is uel aliam maliciam nõ
modicam qͣm falbacit̾ ꝑpetͣuerat
a deo ꝑcussus predictus Gillema¬
rus: ut dignus erat iniquissimũ
reddidit sp̃m. Illo qr mortuo: pat̾
eius warato honorem pristinum
maioꝵ dñatus sui recepit. Erat ꝙ¬
waratoni matrona nobilis ⁊ strenua
nõie ansfledis. Cuiq gener noie
berachariꝰ honorem maioꝵ dñatꝰ

Expanded text:
cepto consilio, Waratonem inlustrum virum in loco eius honoto obsedis a Pippino ducae accipiens, pace invicem patrata. Erat id temporis memorato Waratone filius valde efficax adque industriqui ob nimiam caliditatem ac sagacitatem patrem ab honore proprio subplantavit. Cui sanctus Audoenus mearet. Qui audire renuit, et in duritia cordis permansit. Fuerunt igitur inter Pippinum et praefatum Gislemarum discordiae multae, bella civilia plurima. Nam ad castrum cis Gislemarus consurgens, fraudulenter falso juramento dato, quamplurimos eorum nobiles viros occidit. Inde vero reversus ob supplantationem patris, vel aliam malitiam non modicam, quam fallaciter perpetraverat, a Deo percussus praedictus Gislemarus, fudit spiritum. Illoque mortuo, pater eius Warato honorem pristinum maiorum domatus sui recepit. Eo ei matrona nobilis et strenua, nomine Ansfledis, cujus gener, nomine Bercharius, honorem majoris domus
Abbreviated transcription (Latin):
regno ⁊ impio suo ãpliato ẽt
dinato anno regni sui .xlui. por¬
ro ĩꝑii .xiii. morit᷑ ⁊ sepelit᷑ aquis
anno etatis sue .lxxii. qͥ ꝓ mag¬
nitudine oꝑũ agnoĩatus est mag¬
nꝰ. ꝑost quem ludouicꝰ filiꝰ eiꝰ imꝑ¬
auit annis .xxui¬

Expanded text:
regno et imperio suo ampliato et dinato, anno regni sui xlvjto, porro imperii sui xiijo, moritur et sepelitur Aquis, anno etatis sue lxxijo. Qui pro magnitudine operum agnominatus est magnus. Post quem Ludovicus, filius ejus, imperat annis xx
Abbreviated transcription (Latin):
am q opes et potentia penes pa¬
latii prefectos qui maiores domꝰ
dicebant᷑ et ad quos sunima im¬
pii ꝑtinebat retinebant᷑: neq a¬
liud regi relinquebat᷑. qͣm ut re¬
gio tantum nomine contentus
crine ꝓfuso barba submissa so¬
lio resideret ac speciem dominã¬
tis infingeret. legatos undecim ꝙ
uenientes audiret. eisq ab euntib
responsa que erat edoctus uel e¬
tiam iussus: ex sua uelud potesta¬
te tedderet. Quocumq eundum
erat carpento ibat quod bobus
iunctis. et bubulco tustico more¬
agente trahebatur. Sic ad pala

Expanded text:
 et opes et potentia regni penes palatii praefectos, qui majoresdomus dicebantur, et ad quos summa imperii pertinebat, retinebantur, neque aliud regi relinquebatur, quam ut regio tantum nomine contentus, crine profuso, barba submissa solio resideret, ac speciem dominantis effingeret, legatos undecunque venientes audiret, eisque abeuntibus responsa quae erat edoctus vel etiam jussus ex sua velut potestate redderat, carpento ibat, quod junctis, bubus et bubulco more rustico agente trahebatur. Sic ad pala
Abbreviated transcription (Latin):
tinus imꝑator qui et constans
omnib suis exosus syracusis a suis
in balnco est occisus. Mirius quidam
in sycilia tyrannidem meditatus. ex
tinguitur. Constantis filius constati¬
nus post patrem imꝑat annis .xii.

Expanded text:
tinus imperator, qui et Constans, omnibus suis exosus, Syracusis a suis in balneo est occisus. Mizius quidam in Sicilia tyrannidem meditatus, mox extinguitur. Constantis filius Constantinus post patrem imperat annis 17.
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Sic ad publicum populi sui
conuentum qui annuatim ob reg¬
ni utilitatem celebrabat᷑ ire. sic do¬
mum redire solebat: ꝙ kł̃ maii pre
sidere coram tota gente ⁊ salutare
et salutan. obsequia et dona accipe¬
re et rependere. ⁊ sic secum usq ad¬
alium maium habitare. Ad regui
administrationem et omnia que
uel domi uel foris agenda erant
ac disponenda prefectus aule ꝓcu¬

Expanded text:
tium, sic ad publicum populi sui conventum, qui annuatim ob regni utilitatem celebrabatur, ire, sic domum redire solebat. At sidere coram tota gente, et salutare et salutari, obsequia et dona accipere et rependere, et sic secum usqalium Maium domi residebat. At regni amministrationem et omnia, quae vel domi vel foris agenda erant ac disponenda, prefectus aulae procu
Abbreviated transcription (Latin):
tificatꝰ eius anno .xuiii. In qua
fuerunt ep̃reccͣt .⁊ .xii. Inter qͦs
tanus. anthiocenus uero gͣui lan¬
gore detentꝰ uenire nõ potuit. S
ꝓ se misit uicarium anteraden e
piscopum. Alexandrinꝰ uero sub
potuit. mittens ꝓ se diaconum
g̾manum suum. Primates aut̾e
⁊ metropolitani. lxxi. cet̾i alb̾eᷤ
certꝰ numerꝰ ꝯprehensus. Lega¬
toꝵ uero regis scicilie in romano¬
rum ĩpatorem electi. Imperato¬
ris ꝯstantinopolitani. regis fnͣcie.

Expanded text:
tificatus eius anno XVIII, in qua fuerunt episcopi CCCCXV. Inter quos tanus. Anthyocenus autem gravi languore detentus venire non potuit, sed misit pro se vicarium Anteradensem episcopum. Alexandrinus vero subpotuit, mittens pro se diaconum germanum suum. Primates autem et metropolitani LXX unus. Ceterum abbates certus numerus comprehensus. Legatorum vero regis Sycilie in Romanum imperatorem electi, imperatoris Constantinopolitani, regis Frantie,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sc̃s eutherius aureliañ¬
liau̾at. ⁊ in monast̾io scĩ trudo¬
torqueri. Cui interroganti res¬
ponsum est ab angło ductore.
q sc̃oꝵ iudicio qͥ in futuro iudi¬
abstulit uł diuidit ante illud iꝰ¬
dicium aĩa ⁊ corꝑe sempit̾nis
suppliciis deputatͦ est. ⁊ recipit
simł cum suis peccatis penaꝰ ꝓpt̾
peccata om̃ium qͥ res suas amo¬
re ⁊ honore dei ad loca sc̃oꝵ in
luminarib diuini cultꝰ ⁊ elemo¬
aĩarum suaꝵ redemptione tͭ di¬
derunt. Qͥ in se reu̾sus sc̃m bone¬
se uocauit: eisq talia dicens. pt¬
sit ut ad sepulchrum illius karo¬
li irent ⁊ si corpus illius ibidem
nõ reꝑissent. ea q̃ dicebat uera e̾¬
se crederent. & ꝑgentes ad locũ
se ⁊ totum illud sepulchrum ĩ¬
uentum est int̾ius denigͣtum: ac si
fuisset exustum. Nos autem illoᷤ
uidimus qui usq ad nrãm eta¬
tem durauerunt qͥ huic rei int̾¬
fuerunt ⁊ nobis uiua uoce uera¬
karlomannꝰ fr̃ eiꝰ ob causam su

Expanded text:
sanctus Eleutherius Aurelianequi in monasterio sancti Trudotorqueri. Cui interroganti responsum est ab angelo ductore, quia sanctorum judicio, qui in futuro judilit et divisit, ante illud judicium anima et corpore sempiternis suppliciis est deputatus; et recepit simul cum suis peccatis penas propter peccata omnium qui res suas honore et amore Dei ad loca sanctorum in luminaribus divini cultus et alimonimarum suarum redemptione tradiderunt. Qui in se reversus sanse vocavit; eisque talia dicens, jussit ut ad sepulchrum illius Karoli irent, et si corpus ejus ibidem non repperissent, ea que dicebat vera esse crederent. Qui pergentes ad locum se; et totum illud sepulchrum inventum est interius denigratum, acsi fuisset exustum. Nos autem illos vidimus qui usque ad nostram etatem duraverunt, qui huic rei interfuerunt et nobis viva voce voraKarloma
Abbreviated transcription (Latin):
ioarie rapta sorore pipini ꝯtra
eum rebellat. quem pipinus ꝙͣ
uis dampnose superat. Karlom̃a¬
nꝰ tunc saxoniã petit. ⁊ castrum
oscoburc capit. theodericum sa¬
xonem pacis obsidem accipit.

Expanded text:
joariae, rapta sorore Pipini, contra eum rebellat; quem Pipinus pugna quamvis damnosa superat. Karlomannus Saxoniam petit, castrum Hoscoburch capit, Theodericum Saxonem pacis obsidem accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
griphonem frem suum contͣ se
rebellantem in saxoniam ꝑseqͥ
in saxonia et eius ꝯplices tassi
cit. Griphoni uero in neustria .xii.
comitatꝰ ꝯcedit qd̃ illi non suffi¬
cit. Sed ad ualferum in aqͥt̾aniã
fugit. In kalabria et in sicilia fit
pestillentia: & mortalitas hõinũ
nimia in uestib hominũ et ue
lis eccłiaꝵ apparent crucicule qͣi
oleo designate¬

Expanded text:
Grifonem fratrem suum contra se rebellantem in Saxoniam perseqin Saxonia, et ejus complices Tassilcit, Grifoni in Neustria duodecim comitatus concedit: quod illi non sufficit, sed ad Walferium in Aquitaniam fugit. In Calabria et Sicilia fit pestilentia, et mortalitas hominum nimia. In vestibus hominum, et in velis ecclesiarum apparent cruciculae, quasi oleo designat
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosus rex inter alia que lau¬
dabiliter fieri iussit: memor uoti
leutherii auro puro et preciosis¬
simis gẽmis memorias exornaũ.
Et quaniuis eccłiam quam a fũ¬
damine construxerat intrinsecus
miro decore fabricauit. foris qͦ de
suꝑ aridam iufra quam martyrũ
corꝑa tumulauerat: ex argento
puro cooperuit

Expanded text:
gloriosus inter alia que laudabiliter gessit, memor voti leuterii auro puro et preciosis gemmis memorias exornavit, et quamvis ecclesiam, quam a fundamine construxerat, intrinsecus miro decore fabricaverit, foris quoque desuper auxidam, infra quam martirum corpora tumulaverat, ex argento puro cooperuit
Abbreviated transcription (Latin):
bat untutib. Rex burgundie Sigi¬
mundus qui monasterium agaunen¬
tium construxerat. filium suum sige
sus. Qui ꝯpetenti pñie se adicens ⁊
martirib agaunensib se totum de¬
uouens qd̃ dignus fuerit uenia tes¬
tant᷑ crebra post mortem eius ꝑ eũ¬
fc̃a miracula: hoc temꝑe in alexandria.
multi utriusq sexus arrepti a demone.
repente quasi canes latrabant. Theo
ne a deo ꝑcussus perit post quem iꝰ¬
tinus senior annis .x. regnat. ¶The
odericus rex frater clotharii regis ab er¬
menfrido rege thuringoꝵ ad ꝑimen¬
dum frẽm illius badericum pactio¬
ne medietatis regni illius inuitatꝰ
baldericum regem pimit. clodomerꝰ¬
frater clotharii regis ⁊ fr̃es eius ĩ¬
stinctu Rochildis matris sue insur¬
gunt in sigismundum ⁊ Godema¬
rum filios gundebaudi regis adiũ¬
licandam necem auie sue. ꝙ aui sui
chilperici: in congressu sigismundꝰ
capitur. Godemarus fuga elabitur.
Iste sigismundus burgundionũ rex
sorore theoderici filii ludouici regis

Expanded text:
 54. Rex Burgundiae Sigismundus, qui monasterium Agaunensium construxerat, filium suum Sigersus. Qui competenti poenitentiae se addicens, et martyribus Agaunensibus se totum devovens, quod dignus fuerit venia, testatur crebra post mortem ejus pea curatio. Hoc tempore in Alexandria multi utriusque sexus arrepti a demone, repente quasi canes latrabant. 516.ne a Deo percussus periit, post quem Justinus senior annis 11 regnavit. Boeodericus rex, frater Lotharii, ab Ermenfrido rege Thuringorum, ad perimendum fratrem illius Badericum, pactione medietatis regni illius invitatus, Badericum regem perimit. Virfrater Lotharii regis, et fratres ejus, instinctu Rothildis matris suae insurgunt in Sigismundum et Godemarum, filios Gundebaudi regis, ad vindicandam necem aviae suae et avi sui Chilperici. In congressu Sigismundus capitur, Goderamus fuga elabitur.e Sigismundus Burgundionum rex sorore Theoderici filii Clodovei,
Abbreviated transcription (Latin):
incaute subsecutus est. Inter qͦs
cum uelocissimo equo pueniens
ex adu̾sa ꝑte ꝑcussus corruit ⁊
Post hec clotharius rex cum fr̃e.
childeberto augustudunum bur¬
gundie urbem obsidens cunctam
fugato godemaro. burgundiam
occupat.

Expanded text:
incaute subsequtus est; inter quos cum velocissimo equo perveniens, ex adversa parte percussus corruit, et  3. Lotharius rex cum fratre Childeberto Augustidunum Burgundiae civitatem obsidens, cunctam fugato Godemaro Burgundiam occupat.
Abbreviated transcription (Latin):
francis: dolos ꝓperant. In campo e¬
nim quo c̾tamen agi debebat. fos¬
sas effodiunt quarum ora oꝑta
denso cespite: planun asimulant
campum. In hiis ergo cum pugna¬
cedi uehement̾ uident. fugato er¬
menfrico rege ipsoꝵ t̾ga uertunt.
⁊ ad honestrudem fluuium usq ꝑ¬
ueniunt. Ibiq tanta strages ex thu¬
ringis facta est. Ut alueus flumini

Expanded text:
Francis dolos praeparant. In campum enim, quo certamen agi debebant, fossas effodiunt, quarum ora operta denso cispete planum adsimilant campum. In his ergo foveis, cum pugnacaedi vehementer viderent, fugato Hermenefrido rege ipsorum, terga vertunt, et ad Onestrudem fluvium usque perveniunt. Ibique tanta caedes ex Thoringis facta est, ut alveus flumini
Abbreviated transcription (Latin):
a cadauerum congerie repleret᷑ et
franci tamqͣm ꝑ pontem aliqũẽ
suꝑ eos in littus ult̾ius transirent.
Patrata ergo uictoria. regioñe il¬
lam capescunt. ⁊ in suam redigũt
radegundem filiã bertharii regis
olim a fratre ermenfrido ꝑempti:
clotharius rex suo sociauit mat̾¬

Expanded text:
 cadaverum congerie repleretur, et Franci, tanquam per pontem aliquem, super eos in littus ulterius transirent. Patrata ergo victoria regionem illam capessunt, 112 in suam redigunt Radegundem, filiam Bertharii regis olim a fratreErmenfrido perempti, Lotharius rex suo sociavit mat
Abbreviated transcription (Latin):
ab aquilone celum efficitur ru¬
bens ut ignis int̾mxtus per ignesi
ruborem aariorib lignis in hastarum
spem̃ deformatis. Luna effuscatur co¬
metes apparet. & multa alia que nõ ẽẽ
ociosa osteudit iustans rerum conse¬
quentia.

Expanded text:
ab aquilone caelum efficitur rubens ut ignis, intermixtis per igneum ruborem clarioribus lichnis in astarum speciem deformatis. Luna obfuscatur, cometes apparet, et multa alia. Quae non esse otiosa, ostendit instans rerum consequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
gius remensis nascitur. ẜnun¬
tiatus ex nomine per moutanum mo¬
nachum quo nato ulem montanus
quia cetus erat de lacte cilinie matͥs
eius oculos suos liniens isluminatus

Expanded text:
gius Remensis nascitur, prenuntiatus ex nomine per Montanum monachum. Quo nato idem Montanus, quia caecus erat, de lacte Ciliniae matris ejus oculos suos liniens, illuminatus
Abbreviated transcription (Latin):
dux genuit pharamuntlũ
bebantur. Clotdio uica detetlente: me¬
sunt appellati. Meroueus genuit cil¬
deritumi. Cildericus. Clotloueum.¬
quem sanctus Remigius baptiraũ
sigebertum. Clotdoueus genuit. co¬
tum. Childebertus clagob̾tum. Da-¬

Expanded text:
 genuit Pharamundum pbentur. Clodio decedente, Mesunt appellati. Meroveus genuit Childericum; Childericus Clodoquem sanctus Remigius baptizavitSigebertum. Clodoveus genuit Lotum. Hildebertus genuit Da
Abbreviated transcription (Latin):
tori tͣdidit qd̃ a temꝑe arnulphi ĩ
dia iterum redacta est ĩ ꝓuinci
dulphi regis auñcłi sui a cõrado
ĩꝑatore nepote suo repetens ut sb̾
eo regat burgũdiam efflagitat.
lans. Lotharinghiã incursat. castel¬
la oppugnat. urbem lencoꝵ q̃ tuallꝰ
dicit᷑ obsidet. ⁊ in nullo tẽꝑat furo¬
capit. Gothelo dux egre ferens ĩ¬
solentiam fnͣcoꝵ cũ lotharingis
ocrurit odoni. ⁊ ꝯserto bello apud
gͣui cede attritus a lotharingia¬
symomoniace papatu romano
inuaso cũ esset rudis litterarum
alt̾um ad uices eccͣstici officii exe¬
qu̾edas: secũ ppͣm ꝯsccͣri fecit. qd̃
cum multis u̾o placeret. tercius
implereͬ. tunc uno ꝯtra duos. et
duob ꝯtͣ unum de papatu alt̾
dit et eis canonica ⁊ ĩꝑiali cen¬
sura depositis sigerus habenber¬

Expanded text:
gnum tradidit, quod a tempore Arnulphi impdia iterum redacta est in provincdulfi regis avunculi sui a Conrado imperatore nepote suo repetens, ut sub eo regat Burgundiam efflagitat. lans Lotharingiam incursat, castella oppugnat, urbem Leuchorum, quae Tullus dicitur, obsidet, et in nullo temperat furocapit. Gothelo dux aegre ferens insolentiam Francorum, cum Lotharingis occurrit Odoni; et conserto prelio apud gravi cede attritus, a Lotharingiasymoniace papatu Romano invaso, cum esset rudis litterarum, alterum ad vices ecclesiastici officii exequendas secum papam consecrari fecit. Quod cum multis non placeret, tercius expleret. Rome uno contra duos, et duobus contra unum de papatu alterdit, et eis canonica et imperiali censura depositis Suidgerus Babenber
Abbreviated transcription (Latin):
pescendam sedem apłicam romã
tenderet. audiuit uoces angłoꝵ
cantantiũ. Sicit clñs ego cogito
cogitationes pacis ⁊ nõ afflictio¬
nis. Hic de multis scis cantꝰ ꝯpo¬
suit. ⁊ multa fecit ⁊ scripsit eccłie
utilia. Hic c̃ũm papatu pauꝑem
le ꝓsum ante fores offendisset e¬
um sorum diligent̾ in suo coͣlloca¬
uit. Quem cum reserato ostio nõ
inuenillet in pauꝑem se xp̃m su¬
tur ꝑ berengarium turonemsẽ:
qͥ asserebat eucharistiam qͣm
sumimus in altari nõ esse re¬
Unde contͣ eum ⁊ ꝓ eo multum
a multis. ⁊ uerbis ⁊ scriptis dispu¬

Expanded text:
am tenderet, audivit voces angelorum canentium: Dicit Dominus, ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis. Hic de multis sanctis cantus composuit, et multa fecit et scripsit aecclesiae utilia. Hic cum in papatu pauperem leprosum ante fores offendisset, eum fotum diligenter in lecto suo collocavit; quem cum reserato ostio non invenisset, in paupere se Christum subatur per Berengarium Turonensem, qui asserebat eucharistiam, quam sumimus in altari, non esse recontra eum, et pro eo, multum a multis et verbis et scriptis dispu
Abbreviated transcription (Latin):
castrũ adorsus pissiacũ. mox illd̃
suũ retorsit ad dñĩur Demũ u̾o
puteolum obsedit atq recepit.
Qd̾ cernens ꝯstantia. mox ab eo
nuende domo multitudinis cã
hoc tempore a normania fuͣco¬
rũ digssi apuliam expetunt. ⁊¬
italis int᷑ se dissentib. dum alt̾i
gtͣ alterum auxiliũ prestant. hac
oportunitate ytalos ⁊ callide ⁊ for¬
nt̾ debellant. ⁊ successus urgendo
suos nomẽ suũ dilatãt. ⁊ future ꝓᷤ¬
ꝑitatis sibi uiam ꝑant. Burgũdi¬

Expanded text:
sed adorsus Pisciacum, mox illud suum retorsit ad dominium. Demum vero Puteolum obsedit et cepit. Quod cernens Constantia, ab eo nuendae domo multitudinis causa hoc tempore a Nortmannia Francorum digressi, Apuliam expetunt; et Italis inter se dissentientibus, dum alteri contra alterum auxilium prestant, hac oportunitate Italos callide et fortiter debellant, et successus urgendo suos, nomen suum dilatant, et futurae prosperitatis sibi viam parant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator fratres suos habens suspec¬
tos ne couregnarent: nasos eoꝵ
abscidit. Yris apparuit in celo m̃e¬
se martio. et tremuit omnis caro
ita ut omnes dicerent qd̃ ꝯsũma¬
et tonitrua fuerunt quales nulla
etas hominum memorat: ut etiam
ꝑ letanias quas cotidie faciebant
dominus esset ꝓpiciatus. ñõ potu

Expanded text:
perator fratres suos habens suspectos, ne sibi conregnarent, nasos eorum s 12. Hyris apparuit in coelo mense Marcio, et tremuit omnis caro, ita ut omnes dicerent, quod consummaet tonitrua fuerunt, quales nulla aetas hominum memorat, ut etiam per laetanias, quas quotidie faciebant, Dominus esset propitiatus, non potu
Abbreviated transcription (Latin):
conflingunt: eo q uicto ragiufre¬
dum maiorem domus. ⁊ chilꝑicũ
de custodia nou̾ce diuino nuctu
eripit᷑ moꝵ q principatum suũ
de manu raginfredi extorquere
nitit᷑. primo ꝙ rabbodum ducem
fresonum raginfredo solatis aut̃e
aggressus multum exercit᷑. dãp¬

Expanded text:
icto, Reginfredum majorem domus, et Chilpericum de custodia novercae divino nutu eripitur, moxque principatum suum de manu Raginfredi extorquere nititur: primoque Rabodum ducem Frisonum Raginfredo solatiantem aggressus, multum exercitus da
Abbreviated transcription (Latin):
frẽmq in anglia ĩ custodia libera
amittentib equitio ⁊ daniele ma¬
iorib flandrie acc̾sit᷑ theodericꝰ fi¬
lius theoderici ducis alsatie nepoᷤᷤ
Rob̾ti comitis flandrie ex sorore
g̾trude. S dum godefridus dux lo¬
uanieñ Wilło comiti auxiliaret᷑
ꝯg̾ssio fc̃a est utriusq ex̃citꝰ aute
castellum qd̾ dicit᷑ alost. Ibi Wil¬
ł̾s comes quẽdam militẽ aggre¬
diens monomachia ĩ dextro bra¬
chio lanceat᷑. ⁊ sub repente dracũ¬
culo. uͦ die morit᷑. Comitat᷑ flan¬
drensium theoderico datͤ a rege
fnͣcoꝵ ludouico. quia cognatꝰ euiꝰ
erat ex matertera gͥtrude. In flan
oria multi fluuii sanguinei facti
sunt ⁊ fossata simłiter. anno .xxi.¬

Expanded text:
fratremque in Anglia in custodia libera fratremque in Anglia in custodia libera annitentibus Equitio et Daniele majoribus Flandriae, arcessitur Theodericus filius Theoderici ducis Alxatiae, nepos Rotberti comitis Flandriae, ex sorore Gertrude. Sed dum Godefridus dux Lovaniensis Guilelmo comiti auxiliaretur, congressio facta est utriusque exercitus ante castellum quod dicitur Alost. Ibi Guilelmus comes quendam militem aggrediens monomachia, in dextro brachio lanceatur, et surrepente dracunculo, quinto die moritur. Comitatus Morinorum Theoderico datur a rege Francorum Ludowico, quia cognatus ejus erat ex matertera Gertrude. Mediandria multi fluvii sanguinei facti sunt, et fossata similiter. Rex
Abbreviated transcription (Latin):
burgundiam lõgo t̾rarum situdiꝰ¬
iuncte ꝯuirant in apostasia ꝓdito¬
ris iude. Qͥdam ꝓditores flandenseᷤᷤ
timentes dapnari ꝓ suo scelere. do¬
minũ suũ karolum comitẽ bruge¬
ias uigłant in eccłia sc̃i donatiani.
ante alrare psalmos cauentẽ et
eccłiã dantem. Unꝰ atqr idem satha¬
nas uno atq eode die simile nefa
p̃sumit ĩ burgundia. Bampnatii
quidam diffidũt sue saluti ut pote
rei maiestatis dñm suũ wilłm co¬
mitẽ sedunẽsium gladiis ꝯfodiũt
in qͣdam eccłia ante altare oran¬
tem. Actum scd̃a ebdomada qua¬
dragesime. fex .iiͣ. homicide. hac
illacꝙ diffugientes. diu̾sis ĩiuruᷤ
⁊ digno satis sibi fine ꝑierunt. ꝑĩ
dustriam ludonici regis fnͣcoꝵ. Co
rege fnͣcoꝵ dat᷑ uilło filio comitis rob̃ti
normãnie frĩs henrici regis anglo¬
rum. Hunc robertũ olim a ihe¬
rłis redeunte eo qd̃ pristinam pe¬
cuniam reddere nequibat: idẽ fr̃
pulerat.⁊ eam sibi subiugau̾at.

Expanded text:
Burgundia longo terrarum situ disjuncte conjurant in apostasia proditoris Jude. Quidam proditores Flandrenses timentes dampnari pro suo scelere dominum suum Karolum comitem Brugis jugulant in ecclesia sancti Donatiani ante altare psalmos canentem et elemosinas dantem. Unus atque idem sathanas uno atque eodem die simile nephas presumit in Burgundia; dampnati quidam dum diffident sue saluti utpote rei majestatis dominum suum Willelmum, comitem Sedunensium, gladiis confodunt in quadam ecclesia ante altare orantem. Actum secunda ebdomada quadragesime, feria tercia. Homicide hac illacque diffugientes diversis injuriis et digno satis sibi fine perierunt per industriam Ludovici, regis Francorum. rege Francorum datur Guilelmo filio Roberti comitis Nortmanniae, fratris Guilelmi regis Anglorum. Hunc Robertum olim ab Hierosolimis redeuntem, eo quod prestitam pecuniam redibere nequibat, idem fratpulerat, et eam sibi subjugaverat,