comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deterius est:s semꝑ mane
qđ durum est preroganss
qđ dulce ac iocundũ reser¬
uat in uesꝑam. In hoc in¬
quit mundo pressuram
habebitis⁊ & mundus gau¬
debit: uos autem contrista¬
bimini. Hoc mane: idest
primum. Quid postea: Tri¬
sticia ur̃a conuertetur in
ꝑales quib nc̃ abutuntur.
cas quȩ ad uesꝑam retͥbu¬
entur in fine uidelicet
temꝑalis huiꝰ diei. amittũt
Dicitur & occidentalis. non
tam ad ortum hominis qͣm
ad occasum respiciens: ñ
initium oꝑis. s finem sc̃ꝑ
atcendens. habet hic ten¬
toria sua hic arabs scõs iu¬
delicet qui pegrinantur
in hoc mundo ⁊÷ & instar
tentorii huc atq illuc a dei
sp̃u transferuntur: ñ haben¬
tes in hac babilone ubi po¬
nuntur nc̃ ut tentoria.

Expanded text:
deterius est ; sed semper mane quod durum est praerogans, quod dulce ac jucundum reservat in vesperam. In hoc, inquit, mundo pressuram habebitis . Et: Mundus gaudebit, vos autem contristabimini . Hoc mane, id est primum. Quid postea? Tristitia vestra convertetur in porales quibus nunc abutuntur, eas, quae ad vesperam retribuentur, in fine videlicet temporalis hujus diei, amittunt. Dicitur occidentalis, non tam ad ortum hominis quam ad occasum respiciens; non initium operis, sed finem semper attendens. Habet hic tentoria sua Arabs; sanctos videlicet, qui peregrinantur in hoc mundo, et instar tentorii huc atque illuc a Dei Spiritu transferuntur, non habentes in hac Babylone, ubi ponuntur nunc ut tentoria
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłiam. Locus quippe
xp̃ianoꝵ ecclia est: qͣm ille
prefigurabat locus de qͦ
sidebit eos domus isrł suꝑ
terram dm: in seruos &
ancillas. Receptis quippe
in eccłia iudeis quȩ utiq
terra dñi est: tanta erit
tam mira circa cos deuoti¬
o: ut quos nunc h̃nt ꝑse¬
cutores & dños⁊ tc̃ in carita¬
te seruos habeant & an¬
caritatem seruite inuicẽ.
Et crunt capientes cos. qui
se ceꝑant. Ut mͥ uidetur ui¬
detur mutua illa descͥbitur
ꝓphecico sermone dilectio.
qua se alterutrum capiẽt
iudei & gentes: & quibusdã
quasi brachiis amoris se in¬
uicem complectentes. De
qua captione: paulus ait.
Capite nos. Uel erunt capi¬
entes cos qui se ceꝑant ⁊ cũ
sicut fideles ex gentib sce
predicationis reti. plebem
israeliticam ad sinum tra¬
hent eccłiȩ: ita & ipsi con¬
uersi ad dñm. plures ex
gentib uerbo simul & ex¬
emplo xp̃ianis legib sub¬
iugabunt. Unde sequitur.
Et subicient exactores suos.¬

Expanded text:
 Ecclesiam; locus quippe  Ecclesiam; locus quippe Christianorum Ecclesia est, quam ille praefigurabat locus, de qusidebit eos domus Israel super terram Domini in servos et ancillas. Receptis quippe in Ecclesia Judaeis, quae utique terra Domini est, tanta erit tam mira circa eos devotio, ut quos nunc habent persecutores et dominos, tunc in charitate servos habeant et ancharitatem servite invicem, Et erunt capientes eos qui se ceperant . Ut mihi videtur, mutua illa describitur prophetico sermone dilectio, qua se alterutrum capient Judaei et gentes, et quibusdam quasi brachiis amoris se invicem complectentur, de qua captione Paulus ait: Capite nos; vel: Erunt capientes eos, qui se ceperant , cum sicut fideles ex gentibus, sanctae praedicationis reti plebem Israeliticam ad sinum trahunt Ecclesiae; ita et ipsi conversi ad Dominum, plures ex gentibus, verbo simul et exemplo Christianis legibus subjugabunt. Unde sequitur: Et subjicient exactores suos.
Abbreviated transcription (Latin):
sionem udeoꝵ
qͣm in nouissimis
dieb futuram cre¬
dĩslũs. scõ sp̃u illuminat᷑
describens⁊ miscrebitur in¬
quit dñs iacob & eliget ad¬
huc de isrł: & requiescere
eos faciet suꝑ humum su¬
am. Et addidit. Adiunge¬
tur aduena ad eos: & ad¬
herebit domui iacob. ꝑ
aduenam. popłm intelli¬
ge nationum ÷ qui uocati¬
one iudeorum oracula
ꝓpharum uidentes imple¬
rr ad eandem fidem susci¬
piendam eis comungi fe¬
stinabunt. Uel certe ipsa
plebs fidelis qͣm ipsi eate¬
nus ut aduenam exhorru¬
erant. eis dilectione iun¬
gentur÷ quando due ille
uirge quȩ fuerant in ma¬
nu ezechielis ꝓphete diui¬
se.erunt inunionem: &
scdm alium ꝓpħam. iuda
& isrł facient̾ sibi caput.
unum. & ascendent de
terra. Ita popłs gentium.
adherebit popłõ iudeoꝵ. id
est domui iacob: ut sit illĩ
unus deus. una fides. unũ
baptisma. Et tenebunt cos
popłi. iudeos uidelicet xp̃i¬
ami: tenebunt caritate ⁊
bt̃ affectione. Et adducent
eos in locum suum: idest¬

Expanded text:
sionem Judaeorum, quam in novissimis diebus futuram credimus, sancto Spiritu illuminatus describens: Miserebitur, inquit, Dominus Jacob, et eliget de Israel, et requiescere eos faciet super humum suam. Et addidit: Adjungetur advena ad eos, et adhaerebit domui Jacob. Per advenam populum intellige nationum, qui vocationem Judaeorum, oracula prophetarum videntes impleri, ad eamdem fidem suscipiendam eis conjungi festinabunt. Vel certe ipsa plebs fidelis, quam ipsi eatenus ut advenam exhorruerant, eis dilectione jungetur, quando illae duae, quae fuerant in manu Ezechielis prophetae divisae, erunt in unionem , et secundum alium prophetam, Juda et Israel facient sibi caput unum, et ascendent de terra . Ita populus gentium adhaerebit populo Judaeorum, id est domui Jacob, ut sit illis unus Deus, una fides, unum baptisma Et tenebunt eos populi, Judaeos scilicet Christiani tenebunt charitate, bunt affectione. Et adducent eos in locum suum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
meretricr. & sic nec uincu¬
lis constringi. nec gladiis
terreri nec includi carce¬
re.nec & multitudine po¬
terimꝰ suprrari. Et si forte
exultent philistei. si ali¬
qͣndo capti uideam᷑ eoꝵ
iam uincłis mancipandi.
audient a ꝓph̃a. Ne lece¬
ris philistea omĩs tu: qͥa
cõminuta est uirga ꝑcus¬
soris tui. S quia hec laciꝰ¬

Expanded text:
meretrici; et sic nec vincumeretrici; et sic nec vinculis constringi, nec gladiis terreri, nec includi carcere, nec a multitudine poterimus superari. Et si forte exsultent Philisthaei, et si aliquando capti videamur, eorum jam vinculis mancipandi, audient a propheta: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quoniam comminuta est virga percussoris tui. Sed, quia haec lati
Abbreviated transcription (Latin):
etiam pontifices & sacer¬
dotes radix gentis appella¬
ri qͣm sicut uitalis sucus
a radice ꝓcedens. ꝑtotum
arboris corpus ramosq dif-¬
funditur: ita plegis doctri¬
nam & sacerdotib ministra¬
tam. relique plebi salutis
remedia parabant᷑. ¶ qm
indignos se iudicabant re¬
gno der. ipsis fame ꝑeun¬
tib. eor reliquie idest cete¬
ra multitudo. uitam quȩ
xp̃c est deserentes. eterna
morte punite sunt. Hȩc
scđm futuroꝵ p̾nunciati¬
onem dicta. moralit̾ repe¬
tenda sunt: ut fidem quã
ꝓphecie ueritas confirmat::
ornent mores. uita cõmen¬
dee: finis coronet. Et hoc
quidẽ onus philistiim. n᷑
secdm id solum intelligẽ¬
dũ est quo p̾mitur philisti¬
im uel oppͥmitur: s etiã
oppͥmit. Caueamꝰ ꝓinde
fratres carissimi ã philiste¬
cauere non possumus. Si¬
mus gͦ sicut sanson nara¬
rei. idest dño consecrati.
& crescente capitis nr̃i ce¬
sarie. sc̃i efficiam᷑. Ermes
nr̃i in quib est nr̃a maxi¬
ma forcitudo. ñ ꝓdantur

Expanded text:
t pontifices et sacerdotes radix gentis appellari; quoniam, sicut vitalis succus a radice procedens per totum arboris corpus ramosque diffunditur, ita per legis doctrinam a sacerdotibus ministratam reliquae plebi salutis remedia parabantur. Qui indignos se judicabant regno Dei, ipsis fame pereuntibus, eorum reliquiae, id est caetera multitudo, vitam quae Christus est deserentes, aeterna morte punitae sunt. Haec secundum futurorum praenuntiationem dicta, moraliter sunt repetenda, ut fidem quam prophetiae veritas confirmat, ornent mores, vita commendet, finis coronet. Et hoc quidem onus Philisthiim non secundum id solum intelligendum est, quo premitur Philisthiim vel opprimitur; sed etiam opprimit. Caveamus proinde, fratres charissimi, a Philisthaecavere non possumus. Simus ergo sicut Samson Nazarei, id est Domino consecrati, et, crescente capitis nostri caesarie, sancti efficiamur. Crines nostri in quibus est nostra maxima fortitudo, non prodantur
Abbreviated transcription (Latin):
sensus lumine lumen sibi¬
sibi scientiȩ m̾s sensus mu¬
tuetur. ms insuꝑ affectus.
tui affectus dulcedine fo¬
ueatur. Ibi intueor quam
bonus es. ibi amplector &
sentio qͣm sapiens es. ibi de¬
lector & gusto qͣm amabił
es. Hinc e̾. pater amantissi¬
me quod studium meum
si quode. inlitteris sacris.
ad tuȩ discretionis examen
credidi referendum. ut ubi
sanum sapio.tua me confir¬
met autoridas. ubi hesito
de docende michi luceat ue¬
ritas.ubi erro.corrigat me
dua sancta seueritas. Itaq
de onerib ꝓpħicis ysaie.
cum summatim singula q̃q
tangendo. inconuentu fra¬
drum aliquando breuiter
disputassem. rogatꝰ aplurib.
ut ꝓlxius ea ipsa ꝓsequerer.
eorum uoluntati parin. quo¬
rum me oportebat seruire
profectui. Ab onerib igitur
babilonis exordiens. & inde
ponus filistiim ad moabitici
oneris secreta ꝑtransiens cũ
.XIx. omelias stilo tradidissẽ.
ne forte inuacuum currerẽ
aut cucurrissem. suspendi

Expanded text:
sensus lumine lumen sensus lumine lumen sibi scientiae meus sensus mutuetur, meus insuper affectus, tui affectus dulcedine foveatur. Ibi intueor, quam bonus es; ibi amplector et sentio quam sapiens es; ibi delector et gusto quam amabilis es. Hinc est, Pater amantissime, quod studium meum, si quod est in litteris sacris, ad tuae discretionis examen credidi referendum, ut ubi sanum sapio, tua me confirmet auctoritas; ubi haesito, te docente, mihi luceat veritas; ubi erro, corrigat me tua sancta severitas. Itaque de oneribus propheticis Isaiae, cum summatim singula quaeque tangendo, in conventu fratrum aliquando breviter disputassem, rogatus a pluribus ut prolixius ea ipsa prosequerer, eorum voluntati parui, quorum me oportebat servire profectui. Ab oneribus igitur Babylonis exordiens, et inde per onus Philisthiim ad Moabitici oneris secreta pertransiens, cum triginta homilias stylo tradidissem, ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem, suspendi
Abbreviated transcription (Latin):
amor alta deponat. aut quȩ
non ima sustollat. ut in se
unum faciat. qui salua nec
confusa naturarum ꝓpͥetade
commiscuit puluerr Hideo
preterea monin creatura uel
irracionali uel in sensibili qͦd¬
dam amoris uestigium per
quod & diuersa iungundur.
& dissidentia concordant. &
uniunt᷑ contraria. Amoris
quippe inceteris similitudo
creaduris apparet: inmente¬
Re
uero rationali eiꝰueritas oꝑ¬
atur. Diligere enim: deo. an¬
gelis. homimibusq: cominu¬
ne ẽ. Amor gͥ quicquid extͣ
naturam ẽ. ñ atcendens.
copulat naturam nature.
ut sit illis cor unum & aĩa
una:qͥb ẽ. fides una.spes una.
caritas una. Animꝰ ꝓ in¬
de m̃s amoris impetum se¬
quens. omnia quȩ tua sunt
nontu. omma que circate sc̃
quȩ nec dua sunt nec du. sp̃i¬
tali quodam motu ꝑtransi¬
ens. ipsam etiam corporis
molem sua subtilitate dra¬
iciens. inipsum tuȩ mentis
sinum se todus in fundit: sen¬
extui sp̃c participatione.
m̃s sp̃c renouetur. extun

Expanded text:
alta amor deponat, aut quae alta amor deponat, aut quae ima non sustollat, ut in se unum faciat; qui salva nec confusa naturarum proprietate, commiscuit pulveri? Video praeterea in omni creatura, vel irrationali, vel insensibili, quoddam amoris vestigium; per quod et diversa junguntur, et dissidentia concordantur, et uniuntur contraria. Amoris quippe in caeteris similitudo creaturis apparet; in mente vero rationali ejus veritas operatur. Diligere enim Deo, angelis, hominibusque commune est. Amor igitur, quidquid extra naturam est non attendens, copulat naturam naturae, ut sit illis cor unum et anima una , quibus est fides una, spes una, charitas una. Animus proinde meus amoris impetum sequens, omnia, quae tua sunt, non tu; omnia, quae circa te sunt, quae nec tua sunt, nec tu; spirituali quodam motu pertransiens, ipsam etiam corporis molem sui subtilitate trajiciens, in ipsum tuae mentis sinum se totum infundit, tui participatione meus spiritus renovetur, ex tui
Abbreviated transcription (Latin):
ens de pader beatissime inter
innumeras occupationes.qͥs
dibi uel regie maiestatis auc¬
toritas. uel cure pastoralis
imponit necessidas. ut culto¬
rem sapientie. quietis ami¬
cum. spiritalis scientie studi¬
osum.lectioni oꝑam dare. &
inter suaues orationum de¬
litias. irruentium curarum
molestiam. scãrum scͥptura¬
rum crebra meditatione so¬
lari: ita tui aindus effectus
sum. ut ñ sum addue serem¬
tatis noticiam. s etiam qͦd
in insipientia dico. ad ipsam
audeam aspirare amicitiã.
lam enim tuȩ sublimitatis
qͣm mes humilitatis oblitꝰ.
legib amoris initor. cui
nichil humile. nichil subli¬
me e̾: qui cȩlum terrȩ ade¬
qͣns. dñm celi terrenis men¬
bris inseruit. ud uerbum ca¬
ro fieret & habitaret innob̃.
qui dm deposuit. & hominẽ
sustulit: ut quasi inqͦdam
medio miseria & miscd̃io
obuiarent sibi. & ita se infir¬
mitati uirtꝰ uniret. ut essẽt
incarne una uerbum & am¬
ma. & in his tͥb ds & homo
una ꝑsona. Quȩ non igitur

Expanded text:
ens te, Pater beatissime, inter innumeras occupationes, quas tibi vel regiae majestatis auctoritas, vel curae pastoralis imponit necessitas, ut cultorem sapientiae, quietis amicum, spiritualis scientiae studiosum, lectioni operam dare, et inter suaves orationum delicias, irruentium curarum molestiam sanctarum Scripturarum crebra meditatione solari; ita tui avidus effectus sum ut non solum ad tuae serenitatis notitiam, sed etiam, quod in insipientia dicam, ad ipsam audeo aspirare amicitiam. Tam enim tuae sublimitatis, quam meae humilitatis oblitus, legibus amoris innitor; cui nihil humile, nihil sublime est; qui coelum terrae adaequans, Dominum coeli terrenis membris inseruit, ut Verbum caro fieret, et habitaret in nobis ; qui Dominum deposuit, et hominem sustulit; ut, quasi in quodam medio, miseria et misericordia obviarent sibi ; ut ita se infirmitati virtus uniret, ut essent in carne una Verbum et anima, et in his tribus Deus et homo una persona. Quae non igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tor t̾re de petra deserti ad
montẽ filie syon. qͣndo xp̃c
ab umbra legis ad ueritatẽ
deserti de qua bibebãt filii
isrł. sacram̃tum nr̃e redẽp¬
tionis ad ueritatem sui sa¬
crosc̃i corporis & sanguinis
tͣnͣstulit. qn amoto uelami

Expanded text:
tor terrae, de petra deserti ad tor terrae, de petra deserti ad montem filiae Sion, quando Christus ab umbra legis, ad veritatem deserti, de qua bibebant filii Israel sacramentum nostrae redemptionis, ad veritatem sui sacrosancti corporis et sanguinis t
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. de cuiꝰ gn̾e natus est
xp̃c. Emittitur aucẽ de petͣ
deserti ad montc̃ filie syon.
quia natus de uͥgine in
bethleem.ierłm inqua c̃ monᷤ
syon ad litteram. uel
mons idest excellentia &
gła filie syon. idest synago¬
ge. que in templi nobilita¬
te intelligenda sunt. sua
p̾sentia insitauit. Allegori¬
ce petͣ deserti dicitur syna
tatͥx effecta. bibebat de spi¬
ritali consequenti eos petͣ.
Que iccͥco petra deserci con¬
poris exilio multis infideli¬
tate ꝑeuntib. in ꝑfectiorib
fidei firmitatem seruauit.
p̾dicatione sua cid gentiũ
popłos tͣnstulerunt. ut de
synagoga nasceret᷑ eccła.
quasi filia syon. cuiꝰ mons ẽ
altitudo fidei. sublimitas
spei. uia suꝑexcellentior ca¬
ritatis. Unde dñs in euangłio.
Oportebat pati xp̃m. &. re¬
surgere a mortuis die t̾cia.
& p̾dicari in nomine eiꝰ pe¬
nitentiam & remissionẽ pec¬
catoꝵ. in om̃s gentes. incipiẽ¬
tib ab icrosolimis. Uel certe
tunc emissus est agnus dña¬

Expanded text:
ab, de cujus genere natus est Christus. Emittitur autem de petra deserti ad montem filiae Sion, quia natus de Virgine in Bethlehem, Jerusalem in qua est mons Sion ad litteram, vel mons, id est excellentia, et gloria filiae Sion, id est Synagogae, quae in templi nobilitate intelligenda sunt sua praesentia visitavit. Allegorice petra deserti dicitur Synagi habitatrix effecta, bibebat de spirituali consequente eos petra: quae idcirco petra deserti dicporis exsilio multis in infidelitate pereuntibus, in perfectioribus fidei firmitatem servavit. praedicatione sua ad gentium populos transtulerunt, ut de Synagoga nasceretur Ecclesia, quasi filia Sion, cujus mos est altitudo fidei, sublimitas spei, via superexcellentior charitatis. Unde Dominus in Evangelio: Oportebat pati Christum, et resurgere a mortuin nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Jerosolymis . Vel certe tunc emissus est Agnus, domina
Abbreviated transcription (Latin):
& uelocit̾ reddens qͦd iustũ
est. Miscd̃iam & iuditiũ can¬
tabo tͥ dñe. Accedamꝰ fr̃s ac¬
cedamꝰ cum fiducia ad soli¬
um miscie qͦd int̾ius p̾pa¬
rauit in tabernacło dauid.
idest in eccłia. qͥa nc̃ tempꝰ
miserendi. quod ꝓfecto se¬
quet᷑ tempꝰ iudicandi. S qr
hec latius tͣctanda sc̃. cum
hec ipsa que hodie dicta sc̃

Expanded text:
elociter reddens quod justum est.--Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Accedamus, fratres, cum fiducia ad solium misericordiae, quod interius praeparavit in tabernaculo David, id est in Ecclesia; quia, nunc tempus miserendi, quod profecto sequetur tempus judicandi. Sed quia haec latius tractanda sunt, cum haec ipsa, quae hodie dicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Iccirco defecit qui con¬
culcabat terrã. Delens qͥppe
dñs cyrographũ qd erat cõ¬
trariũ nobis. affigensq illud
cruci sue. traduxit pͥncipatꝰ
& potestates palam tͥumphãs
cos in semecipso. Sic hoste de¬
incto. captiuã duxit capti¬
uitatẽ. accipiens dona in ho¬
minib Propter qͦd in qͥt ex¬
altauit illũ ds̃. & dedit illi
nom̃ qͦd est suꝑ omne nom̃.
& ceta. Exinde iam cepit im

Expanded text:
amisit. Idcirco defecit, qui conamisit. Idcirco defecit, qui conculcabat terram. Deus quippe delens chirographum, quod erat contrarium nobis, affigensque illud cruci suae, traduxit principatus et potestates, palam triumphans eos in semetipso . Sic hoste devicto captivam duxit captivitatem, accipiens dona in hominibus . Propter quod exaltavit illum Deus; et dedit illi nomen, quod est super omne nomen , etc.
Abbreviated transcription (Latin):
cuatꝰ. Unde & subdit᷑. Defecit
qui conculcabat t̾ram. Aga
qui emissus de petra deserti
ad monte filie syon. terram
ab inicio scłi a zabulo concul¬
catam tiranmdi eiꝰ eripuit.
immo ip̃m qui conculcaue¬
rat eiꝰ quam conculcauerat.
pedib ꝓstrauerit. dans ei uir¬
tutem calcandi suꝑ serpen¬
tes & scorpiones. & omnẽ po¬
testatem immici. Unde ad
conteret satanã sub pedib
ur̃is uelocit̾. Terra quippe
da. afferens fruccũ aliqn tͥce¬
simum aliquando sexagesi
ad saluatoris aduentũ anti¬
quus hostis malicie sue pedi-¬
b conculcabat. ob pͥme p̾uari¬
cationis reacum etiã in elec¬
tos ius inique dñacionis exer¬
cens. donec ey rographũ cui
initebat᷑ excedens. in illum
qui nulla ei cautione pec̃ci
tenebatur impias manus mni¬
ceret. addicens eum morti. in
terat inueniri. Unde ñ minc¬
rito cyrographi pactiq tnf¬
gressor quia usurpauit inde¬
bitũ. & debitũ pariter iustici¬
a dictante sententiã auarus
nmnis & iniustus exactora

Expanded text:
miser. Unde et subditur: Defecit, qui conculcabat terram. Agam, Agno illi, qui, emissus de petra deserti ad montem filiae Sion, terram, ab initio, scilicet a zabulo, conculcatam, tyrannidi ejus eripuit, imo ipsum qui conculcaverat, ejus quem conculcaverat pedibus prostravit, dans ei virtutem calcandi super serpentes et scorpiones, et omnem potestatem inimici . Unde ad s: Deus conteret Satanam sub pedibus vestris velociter . Terra quippe  fecunda, afferens fructum aliquando tricesimum, aliquando sexagesimad Salvatoris adventum antiquus hostis malitiae suae pedibus conculcabat, ob primae praevaricationis reatum, etiam in electos jus iniquae damnationis exercens, donec chirographum cui innitebatur excedens, illum, qui nulla ei cautione peccati tenebatur, impias manus injiceret, addicens eum morti, in terat inveniri Unde non immerito chirographi pactique transgressor, quia usurpavit indebitum, et debitum pariter, dictante justitia, sententiam, avarus nimis et injustus exactor,
Abbreviated transcription (Latin):
duecrunt ocłi mei qͥa non
custodierunt legem tuam.
Ita ꝑ luith idest genarũ la¬
crimas flens ascendit. do¬
nec adforamen meroris. id
est oronaim ꝑuemiens. Cla¬
morem leuet contricionis.
Cia fr̃s non ꝑfunctorie tͣnse¬
undũ est qͦd ait. in uia oro¬
naim. Est quippe uia que
ducit ad oronai. idest fo¬
ramen meroris. Quale b
audiuit : Quis cognouit:
Quis exꝑtus est: habet me¬
ror salutaris ostium suũ.
habet fenestrã. ht̃ & fora¬
mer. Postium frequens est
in quamlibet domum in¬
gressus. ꝑfenestram pacenᷤ
aspectus. foramen nichil
corpulentũ admittit. luci
explorandi libertatem. s
ꝑscrutandi adimens facul¬
tatem. Postium gͥ fidem.
spem ꝑfenestram.ꝑforam̃
intellige speciem. ꝑfidẽ¬
di secreta rimam᷑. ꝑ spem
odoramur. ꝑ speciem tangi¬
m̃. fides docet omĩa. spes ꝓ¬
mittit futura. species exhibet

Expanded text:
duxerunt oculi mei, quia non duxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam . Ita per Luith, id est genarum lacrymas flens ascendit, donec ad foramen moeroris, id est Oronaim perveniens, clamorem lenit contritionis. Eia, fratres, non perfunctorie transeundum est, quod ait, in via Oronaim. Est via quippe, quae ducit ad Oronaim, id est foramen moeroris. Quale hoc dit? Quis cognovit? Quis expertus est? Habet moeror salutaris ostium suum, habet fenestram, habet et foramen. Per ostium frequens est in quamlibet domum ingressus; per fenestram patens est aspectus, foramen nihil corpulentum admittit, luci explorandi libertatem, sed perscrutandi adimens facultatem. Per ostium igitur fidem, spem per fenestram, per foramen intellige speciem. Per fidem secreta Dei rimamur; per spem odoramur; per speciem tangimus. Fides docet omnia; spes promittit futura; species exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
dium & laborem impendãt.
in cuiꝰ ꝑfectione. & castita¬
tis &. tnͣquillitatis ꝑfectio
tota consistit. Hectes quippe
mo ab idest robur carnaliũ
passionum usq ad segor ui¬
tulam cont̾nantem ꝑueni¬
unt. quia ubi humilitas ꝑ¬
fecta fuerit. tota illius uis
feruorq tepescit. Ut sciamus
autem qua uia ad hãc uale¬
amus conscendere ꝑfectio¬
nẽ. audiamꝰ quid ꝓph̃a sub¬
iungat. Pascensũ enim lu¬
ith flens ascendet. & inuia
oronai clamorem contͥ¬
cionis leuabunt. Luith in¬
foram meroris. Nonne la¬
crime uidue dit scͥptura
ad maxillam descendunt
& dñs ds̃ ñ delectabitur in
illis: ꝑgenas quippe lacri¬
me descendunt. s ipsarũ uis
& cause pro qua fundunt᷑
secreta ad celum conscen¬
dunt. Recogitans gͥ homo
pͥstinos annos suos in ama¬
ricudine anime sue. in la¬
crimas sepe resoluitur. la¬
uansq ꝑ singl̃as nocces le¬
ctum suum. & stratum la¬
crimis rigans. dicit cum
ꝓph̃a. Exitus aquarũ de¬

Expanded text:
dium et laborem impendant; dium et laborem impendant; in cujus perfectione, et castitatis, et tranquillitatis perfectio tota consistit. Vectes quippe Moab, id est robur carnalium passionum, usque ad Segor vitulam conternantem perveniunt; quia ubi humilitas perfecta fuerit, tota illius vis fervorque tepescit. Ut sciamus autem quia ad hanc valeamus conscendere perfectionem, audiamus quid propheta sub ascensum enim Luith flens ascendet, et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Luith foramcrymae viduae, ait Scriptura, ad maxillam descendunt; et Dominus Deus non delectabitur in illis? Per genas quippe lacrymae descendunt; sed ipsarum vis, et causa, pro qua funduntur, secreta, ad coelum conscendunt. Recogitans igitur homo pristinos annos suos in amaritudine animae suae, in lacrymas saepe resolvitur, lavansque per singulas noctes lectum suum, et stratum lacrymis rigans, dicit cum Propheta: Exitus aquarum de
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Potest etiam ꝑ intulã
conternantem tres gradus
quib humilitas ꝑfecta co¬
gnoscitur expͥmi. quȩ in
tplici contemptu consistit.
Primum gͥest ut homo se¬
ipsũ contẽpnat. subdens se
maiori scđm dm. Deinde
addat nullũ contẽpnere.
nullum se inferiorem esti¬
mare. & ita subditus sis
om̃i creature propt̾ deũ. Po¬
stea ab om̃ib se contempni
uel libent̾ uel certe pacien¬
ter sustineat. & solum sus¬
piret addm. In his trib ꝑfe¬
cta consistit humilitas. ad
tranquilla erunt atq: paca¬
ta. ut ñ sit incarne qđ repu¬
gnet sp̃ui. nec in sp̃u qđ dei
obuiet uoluntati. Cerci ꝓm̃¬
nos concupiscentia carms
urget ad uicia. qut suꝑbia
occulta arguitur. aut mani¬
festa confunditur. aut ne ꝓ
uirtutis cuiꝰlibet conscien¬
tia nefandũ crigat caput.
p̾cedentis uicii titillatioẽ
depͥmitur. Quocirca qͥcũq
ã carnaliũ passionũ dñatu
cupiunt liberari. circa hu¬
militatis adquisitionẽ uel
conseruationẽ sũmum stu¬

Expanded text:
tur. Possunt etiam per vitulam conternantem tres gradus, quibus humilitas profecta cognoscitur, exprimi, quae in triplici contemptu consistit. Primum igitur est ut homo seipsum contemnat, subdens se majori secundum Deum. Deinde addat nullum contemnere, nullum se inferiorem aestimare; et ita subditus sit omni creaturae propter Deum. Postea ab omnibus se contemni, vel libenter, vel certe patienter sustineat, et solum suspiret ad Deum. In his tribus consistit humilitas: ad tranquilla erunt atque pacata, ut non sit in carne quod repugnet spiritui, nec in spiritu quod Dei obviet voluntati. Certi non concupiscentia carnis urget ad vitia, aut superbia occulta arguitur, aut manifesta confunditur; aut, ne pro virtutis cujuslibet conscientia nefandum erigat caput, praecedentis titillatione vitii deprimitur. Quocirca quicunque a carnalium passionum dominatu cupiunt liberari, circa humilitatis acquisitionem, vel conservationem, summum stu
Abbreviated transcription (Latin):
re & a flumine usq ad t̾¬
minos orbis t̾rarũ. De pe¬
tra deserti ad montem fi¬
lie syon. Petrã deserti ut
estimo spelun cã illam ap¬
pellat. que in locis deser¬
tis natura uel arte exci¬
sa in petra. Loch excepit
de sodomis fugientem. De
hac petra deserti cũ ma¬
gna admiratione agnũ
dicit ꝓcessurũ. quia in ea
genitꝰ est moab. de cuius se¬

Expanded text:
flumine usque ad terminos orbis terrarum. De petra deserti ad montem filiae Sion . Petram deserti, ut aestimo, speluncam illam appellat, quae in locis desertis natura, vel arte excisa in petra, Loth excepit de Sodomis fugientem . De hac petra deserti, cum magna admiratione Agnum dicit processurum, quia in ea generatus est Moab, de cujus ge
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalib ridẽt malo suo
rident. ita & qͥ ꝓ tc̃poralib
plorant malo suo plorant.
Nichil enim purgationis¬
seqͥtur. Ponam suꝑ dibon
additamenta. Addit qͥppe
dñs dolores dolorib corum.
ut de lacͥmis ad lacͥmas
tͣnseant. ingrediant᷑q t̾rã
duab uiis & duplici contͥ¬
cionc conterant᷑. Quã mise¬
ra sors eor. qui nati de mu¬
liere breui iuunt tẽpore
mundi laborib in uerbi
dei uisitatione & lumine
consolantur. & transeunteᷤ
c mundo ct̾nis gaudiis ꝑ¬
fruunt᷑. Quo circa & his
quoq ponet additam̃ta.
qui fugerint de moab leo¬
nem. qui fugientes inicia
ipsũ incentorem ucior.
pariter euaserunt.S &
reliquiis terre ponet ad¬
ditam̃ta. Notant᷑ hic tri

Expanded text:
temporalibus rident, malo suo temporalibus rident, malo suo rident; ita et qui pro temporalibus plorant, malo suo plorant. Nihil enim purgationissequitur: Ponam super Dibon additamenta. Addit quippe Dominus dolores doloribus eorum, ut de lacrymis ad lacrymas transeant, ingredianturque terram tribus viis, et duplici contritione conterantur. Quoniam misera sors eorum, qui nati de muliere brevi vivunt tempore; mundi laboribus in verbi Dei visitatione et lumine consolantur, et transeuntes e mundo aeternis gaudiis perfruuntur. Quocirca et his quoque ponet additamenta, qui fugerint de Moab leonem; qui, fugientes vitia, ipsum incentorem vitiorum pariter evaserunt. Sed et reliquiis terrae ponet additamenta. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiũ om̃ia. oneri sunt
cuncta que uideo. siquis lo¬
quit᷑ uix audio. siqͥs pulsat
uix sencio. in modum siliciͤ
cor obduratur. heret lĩgua
ocłoꝵ uena siccat᷑. Quid t̾c:
Exeo certe ad meditandum
in agro. sacrũ reuoluo codi¬
uem. meditationes meas ce-¬
ris impͥmo. cum subito mͥ¬
occurrens rebecca. tua scili¬
cet gr̃a ihu bone. sua luce
tenebras discutit. pellit fa¬
stidiũ. duriciam frangit.
Mox suspiriis succedunt la¬
cͥme. lacͥmas celeste gaudi¬
um comitat᷑. Infelices quoᷤᷤ
cum tͥstia queq ꝑturbant.
ñ hunc agrum ingrediunt᷑
ut gaudeant. Scicis fr̃s qͥa
cum tͥste aliquid acciderit
mundi amatorib aut in
uanis aut noxiis consolati¬
ones reqͥrunt ut merito de
aque dibon replete sunt
sanguine. Aque dibon que
interp̾tat᷑ fluxꝰ eoꝵ. lacri¬
mas significat illort qui
aut rident si habeant᷑. auc
plorant si amittant᷑. Ideo
aque dibon replete sunt
sangͥne. Qa sicut hi qui ꝓ

Expanded text:
fastidium omnia; oneri sunt fastidium omnia; oneri sunt cuncta quae video. Si quis loquitur, vix audio; si quis pulsat, vix sentio; in modum silicis cor obduratur, haeret lingua, oculorum vena siccatur. Quid tunc? Exeo certe ad meditandum in agro; sacrum revolvo codicem, meditationes meas ceris imprimo; cum mihi subito occurrens Rebecca, tua scilicet gratia, Jesu bone, sua luce tenebras discutit, pellit fastidium, duritiam frangit. Mox suspiriis succedunt lacrymae, lacrymas coeleste gaudium comitatur. Infelices, quos cum tristia quaeque perturbant, non hunc agrum ingrediuntur, ut gaudeant. Scitis, fratres, cum triste aliquid acciderit mundi amatoribus, aut in vanis, aut in noxiis, consolationes requirunt, ut merito de aquae Dibon repletae sunt sanguine. Aquae Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, lacrymas significant illorum qui aut rident, si habeantur; aut plorant, si amittantur. Ideoque aquae Dibon repletae sunt sanguine. Quia, sicut hi, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
ille de quo p̾miserat. cor
meũ ad moab clamabit.
S ululatꝰ ille ad tumulos ꝑ¬
uenit arenarũ qͦd interp̃r
gallim. & clamor iste ad he¬
lim qđ interp̾tat᷑ puceus
ariecum. Quasi arene.cogi¬
tationes uagc sunt & insta¬
biles. que in unum hoc ulu¬
latu quasi flante uento co¬
acte. uicioꝵ. tumulos faci.¬
unt. Porro arictũ puccus
rantur. Itaq fr̃s quantũ
nos aut exterior ꝑsecutio aut
interior ꝑturbatio contͥstat
tantũ nos ex sacris litteris
contingere. nichil tam tͥste
uel amarũ emerg̾e. qͦd non
mox ut nos pagina sacra ex¬
cepit aut euanescat cicius.
aut facilius toleret᷑. Hic est
ager in quẽ sc̃s y saac incli¬
nata iam die ꝑgit ad me¬
ditandũ. ubi ei occurrens re¬
becca. illum qui acciderat su¬
alent suaintate dolorem.
Q uociens mͥ ih̃u bone dics u̾¬
git in uesꝑam. quociens
parue alicui consolaciom
quasi diurne luci intolera¬
bilis dolor uclut nocturna
caligo succedit. uertunt᷑ in

Expanded text:
ille, de quo praemiserat: Cor ille, de quo praemiserat: Cor meum ad Moab clamabit. Sed ululatus ille ad tumulos pervenit arenarum, quod interpretatur Gallim; et clamor iste ad Elim, quod interpretatur puteus arietum. Quasi arenae cogitationes vagae sunt et instabiles, quae in unum, hoc ululatu quasi flante vento coactae, vitiorum tumulos faciunt. Porro arietum puteus rantur. Itaque, fratres, quantum nos aut exterior persecutio, aut interior perturbatio contristat, tantum nos ex sacris litteris contingere; nihil tam triste, vel amarum emergere, quod non mox ut nos pagina sacra excepit, aut evanescat citius, aut facilius toleretur. Hic est ager, in quem S. Isaac, inclinata jam die, pergit ad meditandum, ubi occurrens ei Rebecca, illum qui acciderat, sua lenit suavitate dolorem . Quoties, mi Jesu bone, dies vergit in vesperam; quoties parvae alicui consolationi, quasi diurnae luci, intolerabilis dolor velut nocturna caligo succedit; vertuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
tib anglis ꝑuenire meretur.
m̃ circuiuit clamor t̾minũ
moab. hic est clamor de qͦ
suꝑius ait. Cor meũ ad moab
clamabit. Clamor iste circu¬
it t̾minum moab. quia uox
dei loquentis in nobis. fines
uicioꝵ discutit. e ipsorł. uici¬
oꝵ nobis horrorem infundit.
Quã sepe fr̃s hunc cius clamo¬
rem aure cordis audiui. cum
circu̾strepente undiq tumul¬
tu uiciorũ. ipse singłis obrn¬
aret. & illis narrantib dele¬
ctationes. coꝵ clamorem suo
clamore compesceret.termi¬
nũ idest finem huiꝰce delecta¬
tionis obiciens. & turpitudinc̃
pandens. &. spiritaliũ delec¬
tationum dulcedinem men¬
ti captiuate ꝓponens. S iã
quis sit utͥusq clamoris finᷤ
audiamꝰ. Usq ad gallim ulu¬
latus eius. & usq ad putcũ
helim clamor eiꝰ. Si placet
reddant᷑ singła singłis. ut
intelligat᷑ ululatꝰ moab ħ ẽ
uiciori. de qͦ suꝑis dixerat.
suꝑ nabo & suꝑ medaba
moab ululabit. clamor auc̃

Expanded text:
tibus angelis, pervenire meretur. tibus angelis, pervenire meretur. Quoniam circuivit clamor terminum Moab. Hic est clamor, de quo superius ait: Cor meum ad Moab clamabit. Clamor iste circuit terminum Moab; quia vox Dei loquentis in nobis fines vitiorum discutit, et ipsorum nobis horrorem infundit. Quam saepe, fratres, hunc ejus clamorem aure cordis audivi, cum, circumstrepente undique tumultu vitiorum, ipse singulis obviaret, et illis narrantibus delectationes, eorum clamorem suo clamore compesceret; terminum, id est finem hujuscemodi delectationis objiciens, et turpitudinem pandens, et spiritualium delectationum dulcedinem menti captivae proponens! Sed jam quis utriusque clamoris finis audiamus. Usque ad Gallim ululatus ejus; et usque ad puteum Elim clamor ejus. Si placet, reddantur singula singulis, ut intelligatur ululatus Moab, hoc est vitiorum, de quo superius dixerat: Super Nabo, et super Medeba Moab ululabit; clamor autem
Abbreviated transcription (Latin):
de inqͥunt calue.ascende
calue. Istz in uia bibunt de
torrente. donec fluminis
impetꝰ lecificet ciuitatem
dei .&. dedicet domũ suam
altissimꝰ. Non eni continue
fluit torrens. s tunc cũ for¬
te austroflante glacies sol¬
uit᷑. auc pluiia uberiꝰ des¬
cendente aquis ualles re¬
plentur. Talis est in p̾sent
hec uisitatio. qua nos deu
flante sp̃u soluens nr̃am
suaui compunctione duri¬
ciam. nc humiles quosq
scintia spiritali quasi aqͥs
celestib rigans. In huiꝰmodi
tarentib salices crescunt.
hi uidelicet qͥ spreta carna¬
lium ꝓpagine liberor ab¬
scidert se ꝓpter regnũ celo¬
rũ. Habentes indomo dei
nomen meliꝰ a filiis & filia¬
b. Hec est castitatis &. mun¬
dicie uirtꝰ gracissima. adqͣm
post molestias corporis. post
innumeras temptationes
libidinis. pꝰ crebra incendia
carnis. post ꝑiculosas sug¬
gestiones. inmundissimi de¬
monis. ꝑ ascensum luich &e.
uiam oronai anima sc̃a

Expanded text:
de, inquiunt, calve; ascende, de, inquiunt, calve; ascende, calve . Isti in via bibunt de torrente, donec fluminis impetus laetificet civitatem Dei , et dedicet domum suam Altissimus. Non enim continue fluit torrens; sed tunc cum forte austro flante glacies solvitur, aut pluvia ubertim descendente aquis valles implentur. Talis est in praesenti haec visitatio, qua nos Deusflante Spiritu solvens nostram suavi compunctione duritiam; nunc humiles quosque scientia spirituali quasi aquis coelestibus rigans. In hujusmodi torrentibus salices crescunt; hi videlicet qui, spreta carnalium propagine liberorum, absciderunt se propter regnum coelorum, habentes in domo Dei nomen melius a filiis et filiabus. Haec est castitas et munditiae virtus gratissima, ad quam post molestias corporis, post innumeras tentationes libidinis, post crebra incendia carnis, post periculosas suggestiones immundissimi daemonis, per ascensum Luith, et viam Oronaim, anima sa
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ inqͥens oꝑis
& uisitatio eoꝵ. Uisitatio ħ
in bono accipienda est.qua
scilicet corda scõr. p̾sencia su¬
a sc̃a letificans. uncuiq co¬
piam sui sicut quisq mere¬
tur iusta equitate largitur.
deo scđm magnitudinem
oꝑis & uisitatio eoꝵ. Ad tor¬
rentes salicum ducent cos.
Moabitas scilicet qui de ui¬
tiis ad uirtutes tͣnserint. &
locumubiuͥcutes ipsas exer¬
ceant. auidissime querunt.
Hig̾ ad torrentes salicũ ducen¬
tur. Torrentes salicũ. diuersi
ordines sunt scło abrenunti¬
antium. Qtorrentes dicuntꝰ
uel ꝓpter lacͥmarũ mundan¬
tiam. uel ꝓpter tẽptationũ
uiolentiã. Talis erat torrens
de quo bibit helias. qͣndo de¬
fercbant ei corui panẽ & car¬
nes mane & panẽ & carnes
uespe. Dicit᷑ autc̃ torrens ca¬
rith. qđ interp̾tatur caluus
Qm̃ capilli corpori suꝑfluunt.
calui sunt qui suꝑfluis re¬
nuntiant. necessarioꝵr usu
content. Isti sunt expediti
moab. quori. unꝰ fuit heliseuᷤ.
cui pueri insultantes. ascen¬

Expanded text:
magnitudinem operis, et visitatio eorum. Visitatio haec in bono accipienda est; quia scilicet corda sanctorum praesentia sua sancta laetificans, unicuique copiam sui, sicut quisque meretur, justa aequitate largitur. Ideo secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum. Ad torrentem salicum deducet eos: Moabitas scilicet, qui de vitiis ad virtutes transeunt, et locum, ut virtutes ipsas exerceant, avidissime quaerunt. Hi ergo ad torrentes salicum ducentur. Torrentes salicum diversi ordines sunt saeculo abrenuntiantium: qui torrentes dicuntur, vel propter lacrymarum inundationem, vel propter tentationum violentiam. Talis erat torrens, de quo bibit Elias; quando deferebant ei corvi panem et carnes mane, et panem et carnes vespere . Dicitur autem torrens Carith, quod interpretatur calvus. Quoniam capilli corpori superfluunt, calvi sunt qui superfluis renuntiant, necessariorum usu contenti. Isti sunt expediti Moab, quorum unus fuit Eliseus, cui pueri insultantes: Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ferrũ. stagnũq uitantes. e¬
dificant suꝑ catholice fi¬
dei fundam̃tum lignũ fe¬
num scipulã. suscipient
de manu dñ duplicia ꝓ
omib pecc̃is suis. Nam hi
multis incõmoditatib cõ¬
terunt᷑. &. ad ultimum ex¬
cepti ignib detͥmentũ pa¬
cient᷑. ipsi autẽ salui erũt
sic tñ quasi ꝑ ignem. Quib
om̃ib congruit nomen mo¬
ab. qͥa pͥmi moabiticis ui¬
ciis ab sorbent᷑. in aliis uicia
moabitica aue penitꝰ destru¬
untur aut magnifice com
autẽ fatigant᷑. Ubiq autẽ
ammaduertit᷑ onus moab.
qui in aliis p̾mit᷑. in aliis p̾¬
mit. in aliis oppͥmit. S iã
huic sermom tminum demꝰ.
obsecrantes miscdiam dei
expiatos. sue uoluntati nos
reddat acceptos. ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
ferrum, stannumque vitantes, aedificant super fidei catholicae fundamentum lignum, fenum, stipulam, suscipient de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. Nam hi, qui multis incommoditatibus conteruntur, et ad ultimum excepti ignibus detrimentum patientur; ipsi autem salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quibus omnibus congruit nomen Moab, quia primi Moabiticis vitiis absorbentur; in aliis vitia Moabitica aut penitus destruuntur, aut magnifice compautem fatigantur. Ubique animadvertitur onus Moab: qui in aliis premitur, in aliis premit, in aliis opprimit. Sed jam huic sermoni terminum demus, obsecrantes misericordiam Dei expiatos, suae voluntati nos reddat acceptos. P
Abbreviated transcription (Latin):
one ostendet ẽẽ pͥuatas. Qa
aruit herba. defecit ger¬
Quasi herba initium bone
conu̾sationis. quasi germ̃
ritas intentionis. S in
ypocͥtis aret herba. qͦndo
bone conu̾sationis pͥncipi¬
um uamitate corrupitur.
deficit germ̃ qͦn inlauda¬
uiror interit qn intentio¬
nis puritas arridente cu¬
piditate deserit᷑. Sequitur.
Secundũ magnitudinem
opis. &. uisitatio eor. Si de¬

Expanded text:
one ostendet esse privatas. Quia one ostendet esse privatas. Quia aruit herba, defecit gerQuasi herba initium bonae conversationis, quasi germen ae intentionis. Sed in hypocritis aruit herba, quando bonae conversationis principium vanitate corrumpitur; deficit germen, quando in laudaviror interiit, quando intentionis puritas, arridente cupiditate, deseritur. Sequitur: Secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum. V
Abbreviated transcription (Latin):
scds consolationis. terciꝰ desi¬
derii & dilectionis. Cum enĩ
lit. tunc iterato homo tran¬
sio ad fidem qͣndo salubri
merore compunctꝰ. de pessi¬
ma uita ad moꝵi tͣnͣsit em̃¬
dacionem. Primum merec
inde meret ut in spe diui¬
ne ꝓmissionis consoletur . &
sic in hac uia uocem leuat
contͥcionis. ut merenti fora¬
men ei ꝑ qͦd quasi ꝑ specu¬
lũ apparcat ipsa species a¬
ꝑiatur. O meror dulcis & de¬
siderabilis. ꝑ qͤm mortuus
suscitatur. infirmꝰ sanatur.
illuminatur cecus. celi ianu
a aꝑitur. Non sic ypocͥtarũ
A que enim nemrim deserte
erunt. Nemrim pardi inter¬
p̾tatur. Est aucẽ pardus am¬
mal maculosũ & uarium:
qͦd uite & morib congruit
ypos ⁊ tarũ: qui aforis can¬
didi. intus sunt obscurri
in quib foris lucet pudici¬
cia. intus fecet luxuria: qͥ
foris głantur in humilita¬
te. intus pascuntur uam¬
Ecitus aquarũ deducunt
mas steriles & infructuosas
ob hominũ ocłõs tm̃ extor¬
tas. om̃ gr̃a &. remunerati¬

Expanded text:
ertius desiderii et delectationis. Cum enim sit; tunc iterato homo transit ad fidem, quando salubri moerore compunctus, de pessima vita ad morum transit emendationem. Primum moeretinde moeret, ut in spe divinae promissionis consoletur, et sic in hac via vocem tenet contritionis, ut moerenti foramen ei, per quod quasi per speculum appareat ipsa species, aperiatur. O moeror dulcis et desiderabilis! per quem mortuus suscitatur, infirmus sanatur, illuminatur coecus, coeli janua aperitur. Non sic hypocritarum Aquae enim Nemrim desertae erunt. Nemrim pardus interpretatur. Est autem pardus animal maculosum et varium: quod vitae et moribus congruit hypocritarum, qui foris candidi, intus sunt obscuri; in quibus lucet pudicitia, fetet luxuria, qui foris gloriantur in humilitate, intus pascuntur vanExitus aquarum deducunt , lacrymas steriles et infructuosas, ob hominum oculos tantum extortas, omni gratia et remunerati
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatio. cuiꝰ iniquũ pec¬
tus cassa nunc urget sollici¬
tudo. qui semꝑ laborans &
nichil ꝓficiens. qui electoꝵ
lum eori ꝑpetuo sibi subde¬
re ualens.tanto miserior
ab om̃ib iudicatur. qͣnto ã
terrenis & mortalib sp̃c ce¬
ꝑatur. Uere miser. qui ab an¬
gelis p̾mitur. cui ab homini¬
b illudit᷑. qͥ d ꝑfectis contẽp¬
nitur. uincit᷑ ab infirmis.
Ait gͦ. finitꝰ est puluis. con¬
sũptus est miser. quia mox¬

Expanded text:
damnatio, cujus iniquum pecdamnatio, cujus iniquum pectus cassa nunc urget sollicitudo, qui semper laborans et nihil proficiens, qui electorum lum eorum perpetuo sibi subdere valens, tanto miserior ab omnibus judicatur, quanto a terrenis et mortalibus, spiritus coeratur. Vere miser, qui ab angelis premitur, cui ab omnibus illuditur, quique a perfectis contemnitur, vincitur ab infirmis. Ait ergo: Finitus est pulvis, comsumptus est miser. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
deuicto hoste. uictoris iterũ
iure receꝑat. Quos minirum
⁊abulus ip̃e sibi dolens ereptoᷤ.
suscitauit hereticos. cõmouit
philosophos. falla dogmata
seuit. ut sic simplices quosq
decipiens. eoꝵ ꝑdicione illa¬
ti dispendii solaretur iniu¬
riam. S donec tͣnsiret iniqͥ¬
tas. &. manifestaret᷑ ueritas.
i fide ꝑfeccorũ inꝑfecti pen¬
q̃ẽbant. &. a facie taliũ uasta¬
torũ sapientes simplicib do¬
ctͥne & ꝓuidentie latibulũ
salucare p̾stabant. Ait ergo.
habitabunt apud te ꝓfugi
mei moab. esto latibulũ cor
afacie uastator:. Quod ne
zabuli potentiã & astuciam
consideranti uiderecur diffi¬
cile. ꝓtinꝰ subiungit. finitus
est enim puluis. consũptꝰ est
miser. Doctna diaboli pulue¬
ri compat᷑. que tunc qͦdãmͦ
finem accepit. quando co¬
ruscante euanglĩo saluca¬
rem doctͥnã mundus susce¬
pit. Clegant̾ ꝓpħa diabolũ
miserũ uocat. cui in futu¬
rũ p̾ꝑata est in eterno igne

Expanded text:
devicto hoste, victoris iterum devicto hoste, victoris iterum jure receperat; quos nimirum zabulus ipse sibi dolens ereptos, suscitavit haereticos, commovit philosophos, falsa dogmata sevit, ut sic simplices quosque decipiens, eorum perditione, illati dispendii solaretur injuriam. Sed donec transiret iniquitas, et manifestaretur veritas, in fide perfectorum imperfecti pendebant, et a facie talium vastatorum sapienter simplicibus doctrinae et providentiae latibulum salutare praestabant. Ait ergo: Habitabunt apud te profugi mei Moab, esto latibulum eorum a facie vastatorum. Quod ne zabuli potentiam et astutiam consideranti videretur difficile, protinus subjungit: Finitus est enim pulvis, consummatus est miser. Doctrina diaboli pulveri comparatur, quae tunc quodammodo finem accipit, quando, coruscante Evangelio, salutarem doctrinam mundus suscepit. Eleganter propheta diabolum miserum vocat, cui in futurum praeparata est in aeterno igne
Abbreviated transcription (Latin):
bunt apud te ꝓfugi mei
moab. Hoc inloco ꝑmoab
sapientes intellige. quos su¬
ꝑius diximꝰ tanto in diuinis
fuisse prudentiores. quanto
in sapientia illa mundial
fuerant ꝑspicatiores. Iste est
moab. cuiꝰ uectes ꝑuenerũt
usq ad segor intulam cont̾¬
nantem. Talis fuit beatissimꝰ
martyr cypͥanꝰ. talis ambro¬
sius. talis augustinꝰ atq iero¬
niꝰ. qͥ totũ qͦd de scientia
hauserant scłari. ad firma¬
mentũ ꝓfectũq eccłiȩ tͣnstu¬
lerunt. Tales nimirum effi¬
catius hereticos debellabãt.
tales infirmos quoslibet ab
infestatione pseudoapłoꝵ. su¬
a doctͥna ꝓtegebant. sub quo¬
rũ cura quasi sub maternis
alis ne a demonib seducerẽ¬
tur & rapent᷑ securius lati¬
tabant. Hunc moab idest ta¬
les mundi huiꝰ sapientes xp̃c
alloquit᷑. habicabunt inqui¬
ens apud te ꝓfugi mei mo¬
ab. esto lacibulũ eoꝵi. & faci¬
e uastatoꝵ. Profugos suos il¬
los appellat. quos a zabulo
quondã seductos & abductoᷤ.

Expanded text:
bunt apud te profugi mei Moab. Hoc in loco per Moab sapientes intellige, quos superius diximus tanto in divinis fuisse prudentiores, quanto in sapientia illa mundiali fuerant perspicaciores. Iste est Moab, cujus vectes pervenerunt usque ad Segor vitulam conternantem. Talis fuit beatissimus martyr Cyprianus, talis Ambrosius, talis Augustinus, atque Hieronymus qui totum, quod de scientia hauserant saeculari, ad firmamentum profectumque Ecclesiae transtulerunt. Tales nimirum efficacius haereticos debellabant, tales infirmos quoslibet ab infestatione pseudoapostolorum sua doctrina protegebant, sub quorum cura, quasi sub maternis alis, ne a daemonibus seducerentur et raperentur, securius latitabant. Hunc Moab, id est tales mundi hujus sapientes, Christus alloquitur: Habitabunt, inquiens, apud te profugi mei Moab; esto latibulum eorum a facie vastatorum. Profugos suos illos appellat, quos a zabulo quondam seductos et abductos,
Abbreviated transcription (Latin):
prẽm &. matrẽ & uxorem
&e filios adhuc aucẽ & ani¬
mã suam. ñ potest meus
esse discipłs. Itaq expediti
moab illidicunt᷑. quiut uci¬
is moabiticis in quib decide¬
rant securns possint resiste¬
re. ab om̃ib mundi huiꝰ ne¬
gociis & dunciis. ab om̃ib af¬
fectib & ꝓprns suis uolun¬
tatib sese expediunt. & nu¬
dum xp̃m nudi sequuntur.
Hicum se sonserint aut na¬
turalib incentuns aut de¬
monum suggestionib aut
certe ꝓpriis cogitationib
infestari. uehemtem cordis
ululatum & miserabilem
uocis ciulatum cum lacri¬
mis & suspirus emittunt
ad d̃m. dicentes cũ ꝓph̃a.
Afflctus sum & humiliatus
sũ minis rugiebã a gemi¬
tu cordis mei. Hoc ipsum
est qͦd ait ysaias. Suꝑ hoc
expediti moab ululabunt.
Quod uero sequitur. anma
enis ululabit sibi. occultam
cordis expͥmit contͥcione. gͦ
ocłos hominũ respuit diui¬
num aspeccũ reqͥrit. Cub¬

Expanded text:
patrem, aut matrem, et uxorem, patrem, aut matrem, et uxorem, et filios, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus . Itaque expediti Moab illi dicuntur, qui ut vitiis Moabiticis, in quibus deciderant, securius possint resistere, ab omnibus mundi hujus negotiis et divitiis, ab omnibus affectibus, et propriis suis voluntatibus sese expediunt, et nudum Christum nudi sequuntur. Hi cum se senserint aut naturalibus incentivis, aut daemonum suggestionibus, aut certe propriis cogitationibus infestari, vehementem cordis ululatum, et miserabilem vocis ejulatum cum lacrymis, et suspiriis emittunt ad Dominum, dicentes cum Propheta: Afflictus sum et humiliatus sum nimis; rugiebam a gemitu cordis mei . Hoc ipsum est, quod Isaias: Super hoc expediti Moab ululabunt. Quod vero sequitur: Anima ejus ululabit sibi, occultam cordis exprimit contritionem, quae oculos hominum respuit, divinum aspectum requirit.