comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pellas ate manũ flagellantis : dedisciplina di indigneris: fugias apat᷑ cedenta
⁊ nolis eũ patrẽ pati qr ñ partit petcanti. tu te alienasti abhereditate. ipse te
ñ abiecit. Nã si maneres flagellatꝰ. ñ remaneres ex heredatꝰ Mĩam uͦ meã in¬
de labiis mers ñ reꝓbabo. Nã q filii eiꝰ peccant. iđo ego m̃da inuenaar: ꝓmisi
faciã. Pone q uołt illi etiã cũ desperatione peccare: sic ire omĩno inpeccata.
ut offendant ocłos patͥs.: exheredari mereant᷑. ñ ne ipse ẽ ds de qͦdictũ ẽ. dela¬
prdibꝰ istis suscitabit ds filios abrahȩ: Itaq dico uob̾ fr̃s. Multi xp̃iani tolerabilit̃
dura ceruice obnitentes adus disciplinã pat̾s. ⁊ psã oĩno di hereditatẽ recusantes
habentes tam̃ signũ xp̃i eunt intales iniqͥtates. ut ñ possint nͥ recitari c̃t̃ eos

Expanded text:
repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaeredatus. «Miserint, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter nino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos
Abbreviated transcription (Latin):
dnm hãc sic̃ ancilła eiꝰ ꝙ filii ancille ipsiꝰ sumꝰ S matͥmoniũ hoc magna
caritate cõpaginat᷑. Nemo offendit unũ.: ꝓmeret᷑ alt̾um. Nemo dicat. adidola
qͥđe uado. arrepticios qͥtde: sortilegos c̃sulo. s. tam̃ di ȩccłam ñ relinqͦ catholicꝰ
sũ. Tenes matrẽ offendis patrẽ. Aliꝰ itẽ dic̃ absit ame. Nc̃ sulo sortilegũ. ñ qͣro¬
humani c̃uigu di habes aliꝗͣ patꝰnũ cui cottidie obseqͣreris. cuiꝰ limina serui¬
endo c̃tereres ꝗͣ cottidie ñ dico salutares ẜ ad orares. cui impenderes fidelia ob¬

Expanded text:
 hanc sicut ancillam ejus; quia filii ancillae ipsius sumus. Sed matrimonium hoc magna charitate compaginatur: nemo offendit unum, et promeretur alterum. Nemo dicat, Ad idola quidem vado, arreptitios et sortilegos consulo: sed tamen Dei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. Tenens matrem, offendisti patrem. Alius item dichumani conjugii? Si haberes aliquem patronum, cui quotidie obsequereris, cujus limina serviendo contereres, quem quotidie, non dico salutares, sed et adorares, cui impenderes fidelia ob
Abbreviated transcription (Latin):
impleri. qͣras alt̾um. in qͦ ostendant᷑ implerilta etiã de esaunacob. inuenimꝰ
maiorẽ ad oratũ aminore. cũ scͥptũ sit. maior seruiet minori. ut cũ Millis dnos
p̃cedentibꝰ uideris ñ impletũ. ex pectes duos ppłos inqͥbꝰ impleat᷑ qđ ñ m̃dar
ex semine eiꝰ in ȩt̃nũ aliqͥd. ⁊ natꝰ ẽ salemon. factꝰ ẽ aut̃ tantȩ sap̃iȩ. tanteq¬
prudentiȩ. ut ꝓmissio dĩ de semine dd in illo putaret᷑ impleta.S̾ ceerdit sa¬
lemon ⁊ dedit locũ sꝑando xp̃o. ut quõ ds qͥ nec falli posset nec falłe q̃ scaehat
casurũ. ñ in eo ponet ꝓmissũ suũ. s pꝰ casũ eiꝰ respices tu dm ⁊ flagitares ꝓ¬

Expanded text:
ntur impleri. Ita etiam in Esau et Jacob invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, Major serviet minori : ut cum in illis duobus praecedentibus vides non impletum, exspectes duos populos in quibus impleatur, quia non mendax ex semine ejus in aeternum aliquid, et natus Salomon factus est tantae sapientut promissio Dei de semine David in illo putaretur impleta: sed cecidit Salomon, et dedit locum sperando Christo; ut quoniam Deus nec falli posset, nec fallere, quem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares
Abbreviated transcription (Latin):
cans causã qͣre sint inimici ppło di ad uing̃ ⁊ dic̃. Et enĩ assur ueñ cũ illis.
dssur aut̃ ꝓipso diabolo figurate intelligi solet. qͥ oꝑat᷑ infiliis diffidentiȩ
tãꝙ̃ inuasis sius. ut obpugnet ppłm di. factis̃ in qͥt in aduitoriũ filiis loth.
Qͥ os inimici oꝑante inse pͥncipe suo diabolo. factis̃ in aduitorũ filus loth. qͥ
int̃p̃tat᷑ declinans. dngłi aut̃ apostatici bene intelligunt᷑. tãq̃ filii declinati¬
onis du̾itate qͥppe declinando insatelliciũ diaboli discessert̃. Hii s̃ de qͥbꝰ dic̃¬

Expanded text:
cans causam quare sint inimici populo Dei, adjungit et dicit: «Etenim Assur venit cum illis.» Assur autem pro ipso diabolo figurate intelligi solet, qui operatur in filiis diffidentiae , tanquam in vasis suis, ut oppugnent populum Dei. «Facti sunt,» inquit, «in adjutorium filiis Lot:» quia omnes inimici, operante in se principe suo diabolo, «facti sunt in adjutorium filiis Lot,» qui interpretatur Declinans. Angeli autem apostatici bene intelliguntur tanquam filii declinationis; a veritate quippe declinando, in satellitium diaboli discesserunt. Hi sunt de quibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iuc̃ sic̃ etiã illos qͦs deinceps cõmemorat dic̃s̃. Pone pͥncipes eoꝑ sic̃ oreb.⁊ Teb.
& lebee ⁊ salmana. Int̃p̃tationes aut̃ eq noĩnũ iste s̃. Madian int̃p̃tat᷑ decli¬
nans uidiciũ. sysara gaudii exclusio. iabin sapiens s in his inimicis appło di
na umbra cõmotionis. E ec orã c̃gruunt malis qͦs inbono uinc̃ ppłs di. Porro
aut̃ eyson in qͦ torrentẽ uicti s̃. int̃p̃tat᷑ duricia eq Endor uͥ ꝑiert̃ int̃p̃tat᷑

Expanded text:
it; sicut etiam illos quos deinceps commemorat, dicens, «Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana» . Interpretationes autem eorum nominum istae sunt: Madian interpretatur Declinans judicium; Sisara, Gaudii exclusio; Jabin, Sapiens. Sed in his inimicis a populo Dei na, Umbra commotionis. Haec omnia congruunt malis, quos in bono vincit populus Dei. Porro autem Cison, in quo torrente victi sunt, interpretatur Duritia eorum. Endor, u
Abbreviated transcription (Latin):
ta se ostendunt: gebal uallis uana .⁊. fallacit̃ humilis. amon ppłs turbidꝰ
ł ppłs m eroris: amalech ppłs lingens. uñ alibi dictũ ẽ. in imiei eiꝰ t̾rã lin¬
gnnit. Alienigenȩ ꝗͣuis: ipso noĩe latinose indicent alienos: ob hoc con
seqͣnt̃ in imicos. tam̃ in hebreo dicunt᷑ philistĩ. qł int̾p̃tat᷑ cadentes potio¬

Expanded text:
ta se ostendunt. Gebal, Vallis vana, id est, fallaciter humilis: Amon, Populus turbidus, ta se ostendunt. Gebal, Vallis vana, id est, fallaciter humilis: Amon, Populus turbidus, vel Populus moeroris: Amalech, Populus linguens; unde alibi dictum est, «Et inimici ejus terram linguent» . Alienigenae, quamvis et ipso nomine latc inimicos, tamen hebraice dicuntur Philisthiim, id est, cadentes potio
Abbreviated transcription (Latin):
ualet nͥ testatoribꝰ mortius. s om̃e pactũ: placitũ testam̃tũ uocabant. Nã
laban ⁊iacob testam̃tũ fecert̃. Qd utiq etiã int̃ uiuos ualeret.: innumerab¬
sub qͥbꝰda uocabulis gentiũ. quq uocabulq int̾p̃tatio satis indicat qͥd uelit
intelligi lalibꝰ enĩ nõibꝰ c̃uenientissime fig̾ant᷑ u̾itatis inimici. Idumei qͥppe
int̃p̃tant᷑ ł sanguinei ł t̃reni. ismahelitȩ obedientes ͣ. utiq: ñ đo.s. sͥ. Mo ab
expat᷑ qł inmalo ñ intelligit᷑ meliꝰ nͥ cũ ipsa hẏstoria cogitat᷑ qđ pat̃ loth
filiȩ suȩ illicite se utenti ꝑmixtꝰ eũ genuit. qͥ ex ipsa re tale nom̃ accep̃. bonꝰ
aut̃ pat̃.ẜ sic̃ lex ait. siqͥs ea legitime utat᷑. ñ in ceste⁊ illicite aggareni ꝓse¬
liti .i. aduenȩ. qͦ noĩe significant᷑ int̃ inimicos ppłi di. ñ illi qͥ eiues fiunt
s qͥ in animo alieno atq aduenticio ꝑseuerant. ⁊ nocendi occasione inuen¬

Expanded text:
tum vocabant. Nam Laban et Jacob testamentum fecerunt , quod utique etiam inter vivos valeret: et innumerabisub quibusdam vocabulis Gentium: quorum vocabulorum interpretatio satis indicat quid velit intelligi. Talibus enim nominibus convenientissime figurantur veritatis inimici. Idumaei quippe interpretantur, vel Sanguinei, vel Terreni: Ismaelitae, Obedientes sibi; utique non Deo: sed sibEx patre: quod in malo non intelligitur melius, nisi cum ipsa historia cogitatur, quod pater Lot filiae suae illicite se utenti permixtus eum genuit; quia ex ipsa re tale nomen accepit . Bonus autem pater, sed sicut Lex, si quis ea legitime utatur ; non inceste et illicite. Agarenit, advenae: quo nomine significantur inter inimicos populi Dei, non illi qui cives fiunt; sed qui in animo alieno atque adventitio perseverant, et nocendi occasione inven
Abbreviated transcription (Latin):
pecꝰ etiã si de grege int̃roget᷑.: intelligunt᷑ pecora. Deniq alii codices dege
gente. Ipse ẽ ille sonꝰ qͦ sonuert̃ magis ꝗ̃ locuti s̃. qm̃ in anit̃ in ania strepue¬
t̃. Et ñ memoret᷑ nõis usrł ult̃. Hoc alii planiꝰ dixert̃. ⁊ñ sit memoria noĩs
issł adhuc qr memoret᷑ nõĩs. in latina ling̃ inusitata locutio ẽ. Potiꝰ enĩ dici
solet memoret᷑ nom̃ s eađe ipsa sententia c̃. Nã qͥ diã memoret᷑ noĩs. grecã
t̃nstulit locutionẽ. Isrł aut̃ hic debet intelligi utiq sem̃ abrahȩ cui dic̃ apłs.¬

Expanded text:
 Cujus est hoc pecus, etiamsi de grege interrogetur, et intelliguntur pecora: denique alii codices, «de gegente.» Ipse est ille sonus quo sonuerunt magis quam locuti sunt, quoniam inaniter inania strepuerunt. «Et non memoretur nominis Israel ultra.» Hoc alii planius dixerunt, «Et non sit memoria nominis Israel adhuc.» Quia «memoretur nominis,» in latina lingua inusitata locutio est; potius enim dici solet, memoretur nomen: sed eadem ipsa sententia est; nam qui dixit, «memoretur nominis,» graecam transtulit locutionem. «Israel» autem hic debet intelligi utique semen Abrahae, cui dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
bitu inuentꝰ ut ħo. Et ido ñ ait. qͥssimilis ẽ tͣ. qđ utiq recte dice̾t᷑ s hoc ad
diuinitatẽ referret᷑. R uͦ ad formã serui relatũ ẽ. tẽ eiꝰ acet̾is hõibꝰ dissimi¬
litudo apparebit. qñ apparebit ingła. ld̾o seqͥt᷑. ne taceas neq cõpescaris
ds qr pͥmo tacuit ut uidicaret᷑ qñ sic̃ agiꝰ corã tondente fuit sine uoce. fic
ñ aꝑuit os suũ. ⁊ suã cõpescuit potestatẽ. Quã ut se cõpesc̾e ostenderet. ad il¬
ret. Nã ⁊ sic qͥda int̃ptati s̃ qł hic positũ ẽ neq cõpescaris ds. ut dic̾ent neq
mitescas ds̃. Ipse alibi dic̃. Lacui nũqͥd semꝑ tacebo . Cui đr hic ne. taceas.
de illo alibi d̾r. Ds̃ manifeste ueniet. ds nr̃. ⁊ ñ silebit. Cui đr hic netaceas.
tacuit enĩ ut iudicaret᷑. qñ ueñ occultꝰ ñ aut̃ tacebit ut uidicet qñ ueniet

Expanded text:
 si hoc ad divinitatem referretur. Quia vero ad formam servi relatum est, tunc ejus a caeteris hominibus dissimilitudo apparebit, quando apparebit in gloria. Ideo sequitur, «Ne taceas, neque compescaris, Deus:» quia primo tacuit, ut judicaretur; quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum , et suam compescuit potestatem. Quam ut se compescere ostenderet, ad ilret? Nam et sic quidam interpretati sunt quod hic positum est, «Neque compescaris Deus,» ut dicerent, «Neque mitescas Deus.» Ipse alibi dicit, «Tacui; numquid semper tacebo» ? Cui dicitur hic, «ne taceas;» de illo alibi dicitur, «Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit» . Dicitur hic, «Ne taceas:» tacuit enim, ut judicaretur, quando venit occultus; non autem tacebit, ut judicet, quando veniet
Abbreviated transcription (Latin):
& aꝑta diciatq narrari. pͥmitꝰ mouet atq intentos fac̃ iitulꝰ eiꝰ. Neq
enĩ frustra inseribtt᷑ intellectꝰ asaph. nͥ qr fortasse ñ qđ suꝑficies sonat.
s int̾iꝰ aliqͥd intelligentẽ ꝗͣrit ista lectorẽ Deiñ narratur & cõmemo¬
raturꝰ hec oiã qͣ uident᷑ auditore ꝗ ex positore potiꝰ indigere. aꝑiam in¬
oqͥt in parabolis osmeũ doqͣr ꝓpositiones abinicio. Es ñ he desomno ea¬
citet᷑. Es audeat uelut manifestas legendo ꝑcurrere parabolas & ꝓpositio¬
nes qͣ nominibꝰ suis indicant altiꝰ se ꝑscrutari oportere. Parabola qͥppe
alicuiꝰ rer similitudinẽ prese gerit. qł licet sit uocabułu̾ grecũ. iã tam̃ ꝓ
latino usurpat᷑: notũ ẽ qł in ꝑabolis ꝗͣdicunt᷑. rerũ similitudines rebꝰ
t̃nsitoriȩ legat: q ñ his auditis uigilantiã m̃tis intendat. ut ad earũ fru¬
ctũ intelligendo ꝑueniat:¬

Expanded text:
 intentos facit titulus ejus. Neque enim frustra inscribitur, Intellectus Asaph; nisi quia fortasse non quod superficies sonat, sed interius aliquid intelligentem quaerunt ista lectorem. Deinde narraturus et commemoraturus haec omnia, quae videntur auditore quam expositore potius indigere, Aperiam, inquit, in parabolis os meum, eloquar propositiones ab initio. Quis non hic de somno excitetur? Quis audeat velut manifestas legendo percurrere parabolas et propositiones, quae nominibus suis indicant altius se perscrutari oportere? Parabola quippe alicujus rei similitudinem prae se gerit; quod licet sit vocabulum graecum, jam tamen Latino usurpatur. Et notum est quod in parabolis, quae dicuntur rerum similitudines, rebus transitorie legat? quis non his auditis vigilantia mentis intendat, ut ad earum fructum intelligendo perveniat
Abbreviated transcription (Latin):
illud uulnus meũ medicũ om̃i potentẽ reqͥrebat. Om̃i potenti medico nihilẽ
insanabile: ñ renuntiat alicui. Opusẽ ut tu curari uelis: opus ẽ ut manꝰ eiꝰ¬
non refugias. S& si nolis curari uulnus tuũ. ad monet ut cureris : & au̾sũ
reuocat.⁊ refugieniẽ quodã mͦ redire adse compellit & ad trahit. Inomnib
Si aliqͥd tuũ pͥmũ attulisti. & extuo aliquobono pͥmo dĩ miãm meriusti: ñ te¬

Expanded text:
illud vulnus meum medicum omnipotentem requirebat. Omnipotenti medico nihil est insanabile; non renuntiat ad aliquem: opus est ut tu curari velis, opus est ut manus ejnon refugias. Sed etsi nolis curari, vulnus tuum admonet ut cureris: et aversum revocat, et refugientem quodammodo ad se redire compellit, et attrahit. In omnibuSi aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo Dei misericordiam me
Abbreviated transcription (Latin):
seduce hominẽ ne illõ leuartt᷑ unde ille deicctus c̃ Et iđo satagit uera ꝑsuadere
pcecata: quia tałe iudic̃c̃ habemus. ubi obic̃t falsa ñ possit. Hamsi apud talem
iudicẽ ageret᷑ causa nr̃a. ꝗͦ posset fallere cͥminationib falsis. ñ muliũ ageret
ut peccaremꝰ. qͥa iudicẽ fallendo & innocentes posset obpͥmere. & circũ uentos
ad se ĩnsduce & sccũ condẽpnari facẽ. Hunc uͦ qr scit tałe iudicẽ qͥ falli ñ possit
ut dampnet.: q̃a iustus ẽ. Dat itaq oꝑam ut peccemꝰ sola inuidentia : ꝗͣ in uiden¬
tia necesse ẽ ut comitet᷑ suꝑbiã. Noc gͦ małui suꝑbia ẽ impediens ꝑfectionẽ.

Expanded text:
seducere hominem, ne illo levaretur unde ille dejectus est. Et ideo satagit vera persuadere peccata, quia talem judicem habemus ubi objicere falsa non possit. Nam si apud judicem hominem ageretur causa nostra, quem posset fallere criminationibus falsis; non multum ageret ut peccaremus; quia judicem fallendo, et innocentes posset opprimere, et circumventos ad se traducere, et secum condemnari facere: nunc vero quia scit talem judicem qui falli non possit, ut damnet, quia justus est. Dat itaque operam ut peccemus sola invidentia, quae invidentia necesse est ut comitetur superbiam. Hoc ergo malum superbia est, impedie
Abbreviated transcription (Latin):
Concludat᷑ psalmꝰ. Uidet angułu crultantẽ: iã deutͦq parete gaudentẽ. Suꝑ¬
biebant iudĩ: humiliatis̃. Besꝑabant gentes: erecte s̃. Seniant ad angułũ :
ibi c̃ueniant. ibi ꝯcurrant. ibi pacis oscułu inueniant. Bediu̾so ueniant . s.
in adu̾sũ ñueniant: illi decircũcisione. isti dep̃putio. Longȩ erant parietes:
s ante ꝗͣ ad angułu uenirent. Inangulo aũ teneant se: & tota iã eccłia ex utͣq
pariete qͥd dicat. Ego aut̃ cantabo potentiã tuã: & exultabo mane miãmtuã:¬

Expanded text:
almus. Videte angulum exsultantem, jam de utroque pariete gaudentem . Superbiebant Judaei; humiliati sunt: desperabant Gentes; erectae sunt. Veniant ad angulum; ibi conveniant, ibi concurrant, ibi pacis osculum inveniant: de diverso veniant, sed in adversum non veniant; illi de circumcisione, isti de praeputio. Longe erant parietes, sed antequam ad angulum venirent: in angulo autem teneant se, et tota jam Ecclesia ex utroque pariete, quid dicat? Ego autem cantabo potentiam tuam, et exsultabo mane mi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ueniet me. Beniq attendens om̃a bona qͣcũq hab̾e possumꝰ. siue inna̾ta¬
morib. iniusticia. intimore dĩ. totũ ñẽt nͥ exilliꝰ donis: ita conclusit.
Q uid mĩa mea. Sidicas. Salus mea: intelligo ꝗͥa dat salutẽ. Si dicas. refugiũ
meũ: intelligo qͥa confugis ad eũ. Si dicas fortitudo mea: intelligo qͥa
te inuocando te. Ut eẽm qͥd feci: ħt ct̃m qui te inuocarẽ quid eqi Sienĩ
eni aliqͥd ut eẽm: iam erã ante ꝗͣ eẽm. Porro si om̃ino nichil erã ante q̃ t̃t̃m:¬
si nihil te ꝓmerui ut ec̃m fẽcisti ut eẽm: & ñ tu fccisti ut bonꝰ cẽm: Bedisti
mͥ ut simꝰ & potuat mͥ aliꝰdare ut bonussim: Si tum̃ dedisti ut sim &
alius mͥ dedit ut bonussim: melior ille qͥ mͥ dedit ut bonussim: ꝗͣ ille qͥ
mͥ dedit ut sim. Porro qi te nemo melior: nemo te pottntior. nemote in
mĩa largior: aquo accep̃i ut ẽẽm. abillo accepiut bonus essẽ Es m̃s mĩa mea¬

Expanded text:
ui me salvasti. Attendens omnia bona, quaecunque habere possumus, sive in natmoribus, in justitia, in timore Domini, totum non esse nisi ex illius bonis: ita conclusit, icordia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia e! Ut essem, quid feci? ut essem qui te invocarem, quid egi? Si enim egi aliquid ut essem, jam eram antequam essem. Porro si omnino nihil eram antequam essem, nihil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. Porro quia te nemo melior, nemo te potentior, nemo te in misericordia largior; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut bonus essem. Deus meus mis
Abbreviated transcription (Latin):
nis met angłs satane qͥ me colaphihet. ꝓpt̃ qđ ter d̾nm rogaui ut discederet
ame: & dir̃ m. Sufficit t᷑ grã mea: nã uirtus in infirmitate ꝑficit᷑. Hidete qͣ
carnis aqͦ colaphiharct᷑. Quis nrm hoc dic̾e audẽt: ñ ille c̃fiteri ñ crubesceret:
Si enĩ dixerimꝰ hoc ñ passũ fuisse pausu: cũ honorẽ ei qͣsi deferimꝰ. m̃dacẽ facimꝰ.
S qͥa uerax ẽ & uerũ dix̃: oportet ut credamꝰ datũ ẽẽ illi angłm satane: ne mag
nitudine reuelationũ extolleret᷑. Ecce ꝗͣ timendus ẽ serpens suꝑbiȩ. ¶d naq
dine peccati plus humiliati s̃. ⁊ maiori humilitate erigi meruert̃. Noc est.
Comp̃hendant᷑ insuꝑbia sua: & ex maledieto ⁊ m̃dacio annuntiabunt᷑ consũ¬
mationes: idẽ ido magis ꝑficient᷑. qͥa inmaledicto & m̃dacio comp̃hensi s̃.

Expanded text:
ederet a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Videte quae carnis a quo colaphizaretur. Quis nostrum hoc dicere auderet, nisi ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia veraxnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quid itaque dine peccati plus humiliati sunt, et majore humilitate erigi meruerunt: hoc est, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes: id
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ei incorde scͥptũ sit delegȩ dĩ: ipse fructuose tenet legẽ di. ipse inimicꝰ ñ de¬
putabit᷑. Nam ecce inimici uidĩ quos uidet᷑ significare psalmꝰ iste legẽ di tencis.
& ido deillis dictũ ẽ ne ocerdis cos ne qñ obliuiscant᷑ legis tue: ut gens uideorũ
man̾et. : ea manente cresc̾e̾t multitudo. xp̃iano. ꝑom̃s gentes manent cerit
& iudĩ s̃. nec destiter̃t cẽ qđ erant: idẽ gens ipsa ñ ina cessit in iuira romanox ut
amiserit formã iudeoꝵ: s ita subdita romanis ẽ. ut euã leges suas teneant ꝗͣ
leges s̃ di.S. qͥd in illis factũ ẽ. Becimatis mentã & eyminũ. ⁊ relinqͥtis ꝗ graui¬
ora s̃ legis miscdĩ am & iudiciũ. liqͣntes culicẽ & camesu glutuentes. Hoc ais dns

Expanded text:
quid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus dequid ei in corde scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam ecce inimici Judaei, quos videtur significare psalmus iste, legem Dei tenent, et ideo de illis dictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea manente cresceret multitudo Christianorum. Per omnes gentes manent certe, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquant
Abbreviated transcription (Latin):
erit. nihil aliud ꝗͣ ħo peccator erit. uerũq ẽ qđ dictũ ẽ forutudinẽ meã ad ie
custodiã quõ quicqͥd possumꝰ ñ apud ilłu & ad ilłu reseruemꝰ. recedendo amntu¬
mus. uigilare debet semꝑ mens nr̃a ñ ab illorecedere: s. & si longe erat. magis
magisq apꝓpinqͥre ⁊ accedẽ ñ ꝗͥssu peđu. ñ subucctione uehic ulox. ñ celeritate
loqui dicens dõ. Ne occidĩs cos: ne qͣndo obliuiscant᷑ legis tuȩ. Qmus eos inimicoᷤᷤ
suos cẽ dix̾it: rogauit iñ dnm ne occident᷑ : obliuiscerent᷑ legẽ ipsiꝰ. Non tñ
ten̾e legẽ. idẽ ñ obliuisci legẽ. iã ꝑfectio ẽ & qͣsi sccuritas dep̃mio:  nulla solliei¬
tudo desupplicio. Sunt enĩ qͥ tenent legẽ memoria : & ñ implent uita. Quiuͦ im¬
plent uita : ñ possunt ñ ten̾ẽ memoria. Ergoqui moribꝰ p̃cepia dĩ facit. & quodam
uiuendo semꝑ incorde suo ne deleat᷑ agit qđ tenet. uiuendoq secũ cõmemorat

Expanded text:
eam ad te custodiam, quoniam quidquid possumus, nisi apud illum et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavittenere legem, id est non oblivisci legem, jam perfectio est, et quasi securitas de praemio, et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo, semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque se commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiabunt᷑ consũmationes. Est ira c̃summationis: & ẽ ira ꝯsumptionis. Nã
om̃is uindicta. di ira dr̃. S aliqͣndo adhoc uindicat ds ut ꝑficiat: aliq̃n ad hoc
uindicat. ut dampnet. Quomͦ ad hoc uindicat ut ꝑficiat. Flagellat omnẽ fi

Expanded text:
nuntiabuntur consummationes? Est ira consummationis, et est ira consumptionis. Nam nuntiabuntur consummationes? Est ira consummationis, et est ira consumptionis. Nam omnis vindicta Dei ira dicitur: sed aliquando ad hoc vindicat Deus, ut perficiat; aliquando ad hoc vindicat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentia deleuit facinꝰ ꝑili miserationẽ: & ex maledicto & m̃dacio annun¬
tiate s̃ c̃sum mationes. uł dictũ ẽ homimi Sidistiqͥd sis. sensisti qͥd is: errasti
excccatꝰ peccasti. lapsus es: agnouisti infirmitatẽ tuã supplica medico: noli
tͥ uidĩ sanꝰ. Ubi ẽ frenesis tua. Eece medicũ occidisti : qͣm occidendo ꝑdere ñ¬
ñ potiusti: tñ qͣntũ ad te ꝑtinuit occidisti. Ex maledicto ⁊ m̃dacio annuntia¬
bunt᷑ osũmationes. fẽcistiᷤ qđ ad maledictũ ꝑtinebat oruđĩ. Maledictus enĩ
om̃is qͥ pependit in ligno. Prucifiristis xp̃m: tamꝗͣ maledictũ putastis.
Adde maledicto mendaciũ. Custodes ad sepulchrũ posustis: ut mentirrꝗ pecu¬
mam dedistis. Ecce xp̃c resurrexit : ubi ẽ maledietũ crucrs qđ fecistis. I bi men¬
dacium custođu quoscorrupistis. Et exmaledicto : m̃dacio annuntiabunt᷑
c̃summationes. in ira consummationis : ñ ert̃. Quid ẽ inua c̃summationis an¬

Expanded text:
miserationem, et ex maledicto et mendacio annuntiatae sunt consummationes: id est, dictum est homini, Vidisti quid sis, sensisti quid sis, errasti, excaecatus es, peccasti et lapsus es, agnovisti infirmitatem tuam; supplica medico, noli tibi videri sanus. Ubi est phrenesis tua? Ecce medicum occidisti, quem occidendo perdere non potuisti: tamen quantum ad te pertinuit, occidisti. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes. Fecistis quod ad maledictum pertinebat, o Judaei: Maledictus enim omnis qui pendet in ligno . Crucifixistis Christum; tanquam maledictum putastis. Adde maledicto mendacium: custodes ad sepulcrum posuistis; ut mentirentur, pecuniam dedistis . Ecce Christus resurrexit: ubi est maledictum crucis quod fecistis? ubi est mendacium custodum quos corrupistis? 6. Ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Quid est, in ira consummationis an
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat conu̾sũ: & ipse admonet ut conu̾tat᷑ au̾sus. Es m̃s inqͥt it̾um demon¬
strauit mͥ inimicis meis. idẽ qͣntũ me diligat. qͣntũq mͥ largiat᷑ debonitate sua
excõparatione sua inimicoꝵ meox mͥ ostendit. qͥa cũ sint exuna massa uasa ire
ne occidis cos ne qͣndo obliuiscant᷑ legis tuȩ Hoc dictũ ẽ deuidis. S qͥd deillis
facies: Disꝑge eos inuruite tua. Ostende illis qã tu fortis es ñ ipsi qͥ deuirtute

Expanded text:
justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis: id est, quantum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex comparatione inimicorum meorum mihi ostendit; quia cum sint ex una massa vasa iraNe occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinstrã ⁊ dix̾it cis. Ite inignẽ ȩt̃nũ: qͥ paratꝰ ẽ diabolo⁊ angłis eiꝰ. Illa ira ẽ¬
sumptionis ẽ : ñ consũmationis. Annuntiabunt᷑ aut̃ consummationes in ira
consũmationis: idẽ p̃dicabit᷑ ab apł̃is. qi ubi habundauit peccatũ suꝑ habun¬
dauit gr̃ã:⁊ ꝑtinuit ad humiliationis medicinã infirmitas hominis. Hoc co¬
giantes illi & inuenientes atq c̃sitentes iniqͥtates suas. ñ ert̃. Quid ñerunt.
Insuꝑbia sua. Sup̃cnĩ dixat somp̃hendant᷑ insuꝑbia sua & ex maledicto &

Expanded text:
. Illa ira consumptionis est, non consummationis. Annuntiabuntur autem consummationes in ira consummationis; id est, praedicabitur ab Apostolis quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , et pertinuit ad humiliationis medicinam infirmitas hominis. Hoc cogitantes illi, et invenientes atque confitentes iniquitates suas, non erunt. Quid non erunt? In superbia sua. Supra enim dixerat, Comprehendantur in superbia sua. Et ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ insuꝑbia sua : & ex maledicto ⁊ m̃dacio annuntiabunt᷑ osũmatones.
inira ꝯsũmationis ⁊ ñ ert̃. Noc obscurũ etã heridixeramꝰ: : iđo adrccentiores
m̃tts urãs expositionẽ distuleramꝰ. Huncitaq quõ ñdu fatigatiestis audiendo:
engite corda. ut adiuiuetis me intentione: ne forit in obscuritate & ꝑ pie
ta ẽ ista sententia inmedio: ut quo iungat᷑ ñ facile uidcamꝰ. Delicta oris coru
scrmonẽ labioꝵ eoꝵ. Recurramus ꝗͦ ad suꝑiora. Quõ dix̾at ne occidas eos.
ne qñ obliuiscant᷑ legis tue qͦs tñ dixãt inimicos: adiunrit duos u̾siculos.
disꝑge eos inuirtute tua. & deduc eos ꝓtector m̃s dnt: & continuo intulit.
Non miscrearis om̃iũ qͥ oꝑant᷑ iniquitatt̃ Pisꝑge qͦ illos. & deduc eos. idẽ no¬
li descrert cũ disꝑgis: q ñ descrendo habes qđ milis agas cũipsos ñ occidis.
Quidgͣ occidis. Belicta oris eoꝵ sermonẽ labioꝵ eox. Nuid in illis occidis. Crucifi

Expanded text:
 ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Hoc obscurum etiam heri dixeramus, et ideo ad recentiores mentes vestras expositionem distuleramus. Nunc itaque, quoniam nondum fatigati estis in audiendo, erigite corda ut adjuvetis me intentione; ne forte in obscuritate et perplta est ista sententia in medio, ut quo jungatur non facile videamus: Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Recurramus ergo ad superiora. Quoniam dixerat, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae, quos tamen dixerat inimicos; adjunxit duos versiculos, Disperge eos in virtute tua, et deduc eos, protector meus Domine: et continuo intulit, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Disperge ergo illos, et deduc eos: id est, noli deserere, cum dispergis; quia non deserendo habes quid in illis agas, cum ipsos non occidis. Quid ergo occides? Delicta oris eorum, sermonem labiorum eorum. Quid in il
Abbreviated transcription (Latin):
ESTERNIS Sermo ꝑtractus debitorẽ me inhodiernũ reliquit. Quia
ꝗͦ dñs uoluit: reddendi tempꝰ aduenit. Qm uͦ sumꝰ nos deuoti redibitores.
tã debetis eẽ auidi eractores. hoc ẽ ut qđ ille donat. & nos reddimꝰ. ille
enĩ dñs. nos serui sumus. sic accipiatis ut sit fruet in audutone ur̃a deuita ur̃a.
Cultus cnĩ ager fructũ ñ reddens. & ingratus agricole ꝓfructib spinas afferens:
ñ horrcũ ẜ ignẽ querit. Dñs aut̃ d̾s nr̃ sic̃ cũ uidetis hanc terrã ymbribꝰ usnare

Expanded text:
esternus sermo protractus, debitorem me in hodiernum reliquit: quia ergo Dominus voluit, reddendi tempus advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: hoc est, ut quod ille donat, et nos reddimus ille enim Dominus, nos servi sumus, sic accipiatis, ut sit fructus in auditione vestra de vita vestra. Cultus enim ager fructum non reddens, et ingratus agricolae pro frugibus spinas afferens, non horreum, sed ignem quaerit, Dominus autem Deus noster, sicut eum videtis hanc terram visitare
Abbreviated transcription (Latin):
putatis. Qmdiu exaggert̃ qͥd mali sit insuꝑbia. Biabolus inde solũ punienbꝰ ẽ
erte pͥnceps c̃ omniũ peccatoꝵ: certe seductor ad peccatũ. Nonciimputabit᷑
adułt̾iũ. ñ uinolentia. ñ fornicatio. ñ rapina rerũ alienarũ: sola suꝑbia lapsis ẽ
Et quõ suꝑbie comes est in uidentia: fieri ñ potest ut suꝑbus ñ inuideat. E x
hoc uitio qđ suꝑbiã necessario sequit᷑ lapsus. tuã inuidit stanti: e dedit oꝑam¬

Expanded text:
putatis? Quamdiu exaggerem quid mali sit in superbia? Diabolus inde solum puniendus est. putatis? Quamdiu exaggerem quid mali sit in superbia? Diabolus inde solum puniendus est. Certe princeps est omnium peccatorum, certe seductor est ad peccandum: non ei imputatur adulterium, non vinolentia, non fornicatio, non rapina rerum alienarum; sola superbia lapsus est. Et quoniam superbiae comes est invidentia, fieri non potest ut superbus non invideat: ex hoc vitio, quod superbiam necessario sequitur, lapsus etiam invidit stanti, et dedit o
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ peccatũ aut̃ remansit suꝑ facientes. comp̃hensi s̃ insuꝑbia sua: uidert
se sub iniqͥtate sua. Restabat gͥ ut ofiterent᷑ peccatũ : ille ignosc̾et qͥ peccan¬
tibus cesserat & mortẽ suã donarit. occisus amortus ⁊ uiuificans mortuos.
Comp̃hensi s̃ gͦ insuꝑbia sua : & ex maledicto ⁊ m̃dacio annuntiabunt᷑ c̃sum¬
mationes in ira c̃summationis & ñ ert̃. Ehoc difficile intelligit᷑ qͦ c̃ingat᷑
& ñcripis. Quid ñ erunt᷑ Hideamꝰ gͦ supiorẽ textũ. sũ cõp̃hensi fuerint in
su ꝑbia sua. annuntiabunt᷑ exmaledicto : m̃dacioc̃ summationes. Que
s̃ consummationes. ꝑ fectiones. Consũmari enĩ ꝑfici ẽ Aliud ẽ consum
hominẽ ꝑfici: nihil sic impedit ꝑstclionẽ. Intendat qͥppe kartas ur̃a pau¬
lusu adid qđ dico: & uidete mału nimis molestũ nimis cauenđi. Qlt malũ

Expanded text:
tum est, peccatum autem remansit super facientes; comprehensi sunt in superbia sua, viderunt tum est, peccatum autem remansit super facientes; comprehensi sunt in superbia sua, viderunt se sub iniquitate sua. Restabat ergo ut confiterentur peccatum, et ille ignosceret qui peccantibus cesserat, et mortem suam donaret occisus a mortuis, et vivificans mortuos. Comprehensi sunt ergo in superbia sua. 5. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes, in ira consum erunt. Quid non erunt? Videamus ergo superiorem textum: cum comprehensi fuerint in superbia sua, annuntiabuntur ex maledicto et mendacio consummationes. Quae sunt consummationes? Perfectiones: consummari enim, perfici est. Aliud est consummhominem perfici; nihil sic impedit perfectionem. Intendat quippe Charitas Vestra paululum ad id quod dico; et videte malum nimis molestum, nimis cavendum. Quale malum
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbia sua. Quia frustra irruert̃ fortes & qͣsi cessit illis ut aliqͥd s̃ fecisse ui
lentes. uelut leo paratꝰ ad p̃dã. uelut thauri pingues. sic̃ eos alio loco cõmemo¬
rat thauri pingues obsederunt me: qͥd aut̃ fecert̃ in xp̃o. Honuitã s mortẽ
occidunt. Extincta qͥppe morte inmoriente:: resurgente uita demorte aui¬
uente. citnĩ & ipse resuscitauit qi erat in illo : qđ mori ñ potuit: qͥd fecerunt:
Audi qͥd fecert̃. Soluerunt tempłu. Qd uͦ ipse fecit. Triduo resuscitaun illũd.
Phoc gͦ occisa s̃ delicta oris eoꝵ ⁊ sermo labioꝵ eoꝵ. Et qͥd iã factũ c̃ in illis qͥ con¬
u̾si ͣ. Et cõp̃hendant᷑ insuꝑbia sua. Dictũ ẽ enĩ illis qͥa ille ꝗͣ oecidunt resur¬
sc. & eos qͥ in ilłu crediderant impleuisse: & inuenert̃ se & nihil clamasse &
nihil fecisse: factũ eox inirritũ uenit. peccatũ remansit. Qa gͦ factũ euacua¬

Expanded text:
in superbia sua? Quia frustra irruerunt fortes, et quasi cessit illis ut aliquid sibi fecisse lentes, velut leo paratus ad praedam, velut tauri pingues, sicut eos alio loco commemorat: Tauri pingues obsederunt me . Quid autem fecerunt in Christo? Non vitam, sed mortem occiderunt. Exstincta quippe morte in moriente, et resurgente vita de morte in vivente, etenim et ipse se resuscitavit, quia erat in illo et quod mori non potuit, quid fecerunt? Audi quid fecerunt: solverunt templum. Quid vero ipse fecit? Triduo resuscitavit illud . Per hoc ergo occisa sunt delicta oris eorum, et sermo labiorum eorum. Et quid jam factum est in his qui conversi sunt? Et comprehendantur in superbia sua. Dictum est enim illis quia ille quem occiderunt, resurse, et eos qui in illum crediderunt implevisse ; et invenerunt se et nihil damnasse, et nihil fecisse. Factum eorum in irritum venit; peccatum remansit. Quia ergo factum evacua
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥ rigat. s̃. qͥ in crem̃tũ dat ds. ldo ⁊ eggo addm clamaui. hoc ẽ dnm ut sal¬
uus ẽem inuocaui. Quomꝰ aut̃ in uocarẽ nͥ crederẽ : Quomꝰ aut̃ crederẽ nͥ audis¬
sẽ S ut audita crederẽ. ipse me adtait. qr in occulto amorte cordis ñ qͥlibet
medicꝰ s. ipse excitauit. Nã mult audiert̃ qr in oẽm t̾rã exut sonꝰ eq. ⁊n fines
occultis uocando ⁊ suscitando ⁊ t̾hendo atenebris eduxisset. ⁊ adlum̃ fidi ꝑdu¬
xisset. Ldo seqͥt᷑. Et mane or̾o mea p̃ueniet te. lã mane postra ꝗͣ nox infideli

Expanded text:
m ut salvus essem invocavi. Quomodo autem invocarem, nisi crederem? quomodo crederem, nisi audirem? Sed ut audita crederem, ipse me attraxit; quia in occulto a morte cordis non quilibet medici, sed ipse excitavit. Nam multi audierunt; quia in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines occultis vocando, et suscitando, et trahendo, a tenebris eduxisset, et ad lumen fidei perduxisset. Ideo sequitur: «Et mane oratio mea praeveniet te.» Jam mane, posteaquam nox infid
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat đm. donec ueniat salꝰ illa incuiꝰ ñ du re. s etiã spe salui facti sumꝰ.
tc̃ nihil erit petendu.ẜ qͥrqͥd rectũ ẽ petitũ obtinendu. nec faciẽ suã auer¬
tet anob̾. q̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. nec inopes erimꝰ. qr copra nr̃a ipse ds erit
orã in oibꝰ. nec laborabimꝰ qr nulla remanebit infirmitas. nec exaltati
humiliabim̃: c̃turbabim. ꝙr nulla ibi erit adu̾sitas. nec uã di ł t̃nseuntẽ
sustinebimꝰ qr in eiꝰ benignitate manente manebimꝰ. nec t̃rores eiꝰ nos con¬
turbab̾t. qr ꝓmissa reddita nos beatificabunt. nec t̾ritꝰ longe fiet a nobno¬

Expanded text:
aeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus,  quoniam tunc nihil erit petendum, sed quidquid recte petitum est, obtinendum: nec faciem suam avertet a nobis, quoniam videbimus eum sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infirmitas: nec exaltati humiliabimur et conturbabimur, quia nulla ibi erit adversitas: nec iram Dei vel transeuntem sustinebimus, quia in ejus benignitate manente manebimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nob
Abbreviated transcription (Latin):
dereliqͥsti: sausa cognoscenda ꝓposita ẽ. ñ tãꝙͣ sine causa hoc fac̾et di occulta
addi̾tat᷑. iã suꝑiꝰ dicta ẽ. dd hoc enĩ oratio sc̃o dilatione tanti beneficu ⁊ tbulatio¬
nũ adu̾sitate qͣsi repellit᷑. ut tãꝙ̃ ignis flatu reꝑcussus in flammet᷑ ardentiꝰ ae¬
qͥt᷑ itaq breuit̃ etiã tͥbulationes corꝑis xp̃i: neq enĩ solo capiti factȩ s̃. cũ & saulo
dictũ sit qͥd me ꝑseqͣris. ⁊ ipse iã paulus tãꝗ̃ electũ m̃brũ in eode corꝑe positũ di¬
miliatꝰ sũ ⁊ c̃turbatꝰ. In me tͣnsiert᷑ ire tuȩ. ⁊t̃rores tui ẽt᷑ bauert̃ me. Circũ rerunt
me sic̃ aqͣ tota die. cͥcũ dedert̃ me simul. ł longasti ame amicũ ⁊ ꝓximũ. ⁊ notos meos

Expanded text:
sine causa hoc faceret Dei culpatadvertatur, jam superius indicata est: ad hoc enim oratio sanctorum dilatione tanti beneficii, et tribulationum adversitate quasi repellitur, ut tanquam ignis flatu repercussus inflammetur ardentitiam tribulationes corporis Christi. Neque enim in solo capite factae sunt, cum et Saulo dictum sit, «Quid me persequeris» ? et ipse jam Paulus tanquam electum membrum in eodem corpore positus dimiliatus sum et conturbatus. In me transierunt ime sicut aqua tota die, circumdederunt me simul. Longe fecisti a me amicum , et notos meos
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas tanta ẽ ut ñ inmerito ꝓpt̃ mirabiłe c̃sonantiã. diuino spũ int̃p̃¬
tati e̾t credant᷑. de uocis similitudine qi in hebrea ling̃ gygantes nmedici pene
eode mͦ sonant. ut exigua differentia distinguant᷑. ñ errore. s potiꝰ occasione
qͦmͦ isto loco accipiendi e̾ent gygantes. significare uoluert̃ Si enĩ suꝑbos
cepimꝰ ꝗygantes q ⁊ dorpso dno dictũ ẽ. exultaũ ut gygas ad currenda uiã.

Expanded text:
sonantiam divino Spiritu interpretati esse credantur; de vocis similitudine, qua in hebraea lingua gigantes et medici pene eodem modo sonant, et exigua differentia distinguuntur, non errore, sed potius occasione, quomodo isto loco accipiendi essent gigantes, significare voluerunt. Si enim superbos ceperimus gigantes, quia et de ipso Domino dictum est, «Exsultavit ut gigas ad currendam viam»
Abbreviated transcription (Latin):
ait. totis tͥbꝰ diebꝰ totis tͥbꝰ noctibꝰ. Unꝰ qͥppe fuit mediꝰ totꝰ dies. duq aut̃ partes
pͥmi ultima. ultimi pͥma.Sr aut̃ ñ crucẽ suã in hac ꝓpħia psalmi signifrcauit
his u̾b̾. s orationẽ ꝗͣ eũ eax forma serui fudisse d̾o pat̾ eugłio teste didicimꝰ uͥ eũ
longe añ passionẽ: subdie passionis : in ipsa cruce orasse meminimꝰ nusqͣ eũ
hoc toto die fecisse legimꝰ. Pinde c̃uenient̃ ꝑ extensas manꝰ tota die c̃tinuationẽ
bonꝙ oꝑum intellig̾e possumꝰ aquq nũꝗͣ intentione cessaũ. S qr solis p̃destina¬
tis in et̃nã salutẽ ñ aut̃ oĩbꝰ hoĩbꝰ. nec ipsis int̃ qͦs facta s̃ eiꝰ bona oꝑa ꝓfuert̃. udo
c̃seqͤnt̃ adiec̃ Nũ qͥd mortius facies mirabilia. H oc enĩ si de his dictũ putauerimꝰ
quq caro exranimis facta ẽ magna mirabilia facta s̃ mortius. cũ qͥtła eq etiã¬

Expanded text:
 fuit totus dies, duorum autem partes; primi ultima, ultimi prima. Si autem non crucem suam in hac prophetia Psalmi significavit his verbis, sed orationem, quam eum ex forma servi fudisse Deo Patri, Evangelio teste, didicimus, ubi eum et longe ante passionem, et sub die passionis, et in ipsa cruce orasse meminimus; nusquam hoc eum toto die fecisse legimus. Proinde convenienter per extentas manus tota die continuationem bonorum operum intelligere possumu nec ipsis inter quos facta sunt, ejus bona opera profuerunt; ideo consequenter adjecit: «Numquid mortuis facies mirabilia?» Hoc enim si de his dictum putaverimus, quorum caro exanimis facta est; magna mirabilia facta sunt mortuis, cum quidam eorum etia
Abbreviated transcription (Latin):
cutionis. uti etiã scã scͥpt᷑a c̃sueuit. ñ mͥ occurrit exempłu totũ ꝓparte etiãtꝰ
posse accipr. qñ ipsũ u̾bũ addit᷑ : dr totũ. Nã, in eo qł dix̃ dns in eugłio. soert¬

Expanded text:
locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc posse accipi, quando ipsum verbum additur et dicitur totum. Nam et in eo quod di
Abbreviated transcription (Latin):
cibo suo. lumine suo. Et exclamaui in qͥt adte dne. Hoc qͥđe : aꝑtissime fec̃
cũ penderet inligno. s qđ seqͥt᷑ tota die expandi manꝰ meas adte. qͦmͦ opor¬
trat accipi merito qͣrit᷑ Si enĩ in eo qł ait. extendi manꝰ meas crucis patibu¬
łu intellex erimꝰ. qͦmͦ intellecturi sumꝰ tota die. Tlũqͥd tota die pependit
in ligno. cũ⁊ nax ad totũ diẽ ꝑtineat : Si aut̃ hoc loco diẽ uoluit intelliq qͥ
p̃ter nocit̃ dies appellari solet. etiã talis diei qñ erucifixꝰ ẽ iã pars pͥmaͣ
ñ parua t̃nsierat Si aut̃ diẽ ꝓtp̃re positũ uelimꝰ acciꝑe. marime q hoc non
gne feminino posuit. qđ inlatino eloqͥd ñ nͥ tp̃s significare solet ꝗͣ uisi
ptari puto. artiꝰ qͦstio colligabit᷑. Quomꝰ enĩ toto tp̃re si nec saltẽ uno. tota die
manꝰ eatendit incruce . Porrosi totũ ꝓparte accipiendũ e̾t dicamꝰ qr isto gi̾elo

Expanded text:
ertissime fecit, cum penderet in ligno. Sed quod sequitur, «Tota die expandi» «manus meas ad te,» quomodo oporteat accipi, merito quaeritur. Si enim in eo quod ait, «Expandi manus meas,» crucis patibulum intellexerimus; quomodo intellecturi sumus, «Tota die?» Numquid tota die pependit in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat? Si autem hoc loco diem voluit intelligi, qui praeter noctem dies appellari solet; etiam talis diei, quando crucifixus est, jam pars prima et non parva transierat. Si autem diem pro tempore positum velimus accipere maxime quia hoc nomen genere feminino posuit, quod in latino eloquio nonnisi tempus significare solet: quamvis in ros sic interpretari puto, arctius quaestio colligabitur. Quomodo enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Porro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, quia isto genere
Abbreviated transcription (Latin):
diciq̃uis de suo curent ñ qr nec medici corꝑis eurant de suo. tam̃ qͣntũ libet
p fidele ministeriũ opitulent᷑ saluti uiuentes curare posst̃ ñ mortuos earci¬
tare De qͥbꝰ dictũ ẽ Nũ qͥdd mortius facies mirabilia. Nimis enĩ occulta di gr̃ã
ẽ qͣ hoinũ m̃tes qͦdam᷑ reuuuscunt ut possint aqͥbꝰ libet eiꝰ ministris p̃cepta
sanitatis audire. Quã grãm cõm̃dat in eugłio dicõ. Nemo potẽ uenire ad me.¬

Expanded text:
dici, quamvis non de suo curent, quia nec medici corporis curant de suo; tamen quantumlibet per fidele ministerium opitulentur saluti, viventes curare possunt, non mortuos excitare: de quibus dictum est, «Numquid mortuis facies mirabilia?» Nimis enim occulta Dei gratia est, qua hominum mentes quodam modo reviviscunt, ut possint a quibuslibet ejus ministris praecepta sanitatis audire. Quam gratiam commendat in Evangelio dicens, «Nemo pote
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃p̃tati s̃ nr̃i. Nã uͥ greti codices ħnt orge. ibr irã latine dic̾e. nullꝰ fere du¬
bitauit int̃pres. uͥ aut̃ tẏmos positũ ẽ pleriq ñ putauert̃ irã e̾e dicenda. cũ
magni auctores latinȩ eloqͣntiȩ de philosophꝙ grecꝙ libris. etiã hoc ire nom̃
u̾terint in latinũ. Neq de hac reduitiꝰ disputandu ẽ. sui tam̃ si & nos aliud
nom̃ ad hibere uolumꝰ tolerabiliꝰ indignationẽ dixerĩ ꝗ̃ furorẽ. furor qͥp¬
pe siõ se latinũ ħt eloqͥũ ñ solet e̾e sanq: Qd gͦ ẽ in me c̃firmata ẽ ira tua. nͥ

Expanded text:
interpretati sunt nostri. Nam ubi graeci codices habent ὀργὴ, ibi iram latine dicere nullus fere dubitavit interpres; ubi autem θυμὸς positum est, plerique non putaverunt iram esse dicendam, cum magni auctores latinae eloquentiae de philosophorum graecorum libris etiam hoc irae nomine verterint in latinum: neque de hac re diutius disputandum est; cui tamen si et nos aliud nomen adhibere debemus, tolerabilius indignationem dixerim quam furorem. Furor quippe, sicut se latinum habe
Abbreviated transcription (Latin):
Seos dic̃ notos qͥbꝰ:⁊ ipse notꝰ erat. qͣntũ eũ tt̃ nosse potuert᷑ certe ł hactenꝰ qđ
scuebant eũ in nocentẽ etiã si hor̃em tantũmͦ ñ : dm putabant. ꝗͣ uis: bonos
telliqi qͦs notos suos dix̃ q : ipsigenꝰ illiꝰ mortis horrebant . s. meliꝰ intelligt᷑ de
his deqͥbꝰ suis ꝑsecutoribꝰ suꝑꝰ loqͣbat᷑. Traditꝰ sũ in qͥt⁊ ñ egrediebar. Utrũ q fo¬
festabar: Et ido seqͥt᷑ Ocłi mei in firmati s̃ ab inopra. Nã qͦs eiꝰ ocłos intellecturi
sumꝰ.: Nã si ex teriores in carne ingͣ patiebat᷑ positos. ñ eos in eiꝰ passione legimꝰ
infirmatos ab inopia.i. tãꝗ̃ fame ut assolet languisse. Etꝰ cenã qͥppe suã t̃ditꝰ.
⁊ eođe die crucifiaus ẽ. Si interiores. qͦm infirmati s̃ ab inopra. cũ in eis e̾et.
lua indeficiens . S nimirũ ocłos suos diac̃. m̃bra qͦ in suocorꝑe cui caput ẽ ipse
Si fuissent oĩa unũ m̃brũ. uͥ corpꝰ. Nc̃ aut̃ multa m̃bra. unũ aut̃ corpꝰ. N potẽ

Expanded text:
 hactenus quod sciebant eum innocentem, etiamsi hominem tantummodo, non et Deum putabant. Quamvis et bonos telligi quos notos suos dixit, quia et ipsi genus illius mortis horrebant; sed melius intelligitur de his de quibus suis persecutoribus superius loquebatur. «Traditus sum,» inquit, «efestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam quos ejus oculos intellecturi sumus? Si exteriores in carne in qua patiebatur positos, non eos in ejus passione legimus infirmatos ab inopia, id est, tanquam fame, ut assolet, languisse: post coenam quippe suam traditus, et eodem die crucifixus est. Si interiores, quomodo infirmati sunt abiens? Sed nimirum oculos suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus?
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. Posuert̃ me inqͥt in lacu infiriore ł potiꝰ in lacu infimo. Src enĩ ẽ ingreca
Qͥd ẽ enĩ lacus infimꝰ nͥ ꝓfundissima miseria qͣ ñ sit ꝓfundior: uñ alibi đr
Eduxcisti me delacu miseriȩ. Intenebrosis⁊ inumbra mortis. posuert̃ utiq id
existimantes. qñ qđ faciebant nesciebant. ignorabant eũ ꝗͣ nemo pͥncipũ huꝰ
scłi cognouit. Umbra enĩ mortis. nescio utrũ morscorꝑis hic intelligenda sit.
an illa potiꝰ deqͣ scͥptũ ẽ. qͥ sed ebant intenebris : inum bra mortis lux orta ẽ
eis. qr credendo inlucẽ⁊ inuitã. eatenebris: morte impietatis educti s̃. Tale
gͦ illi qͥ nescrebant qͥd faciebant dnm putauert᷑.⁊ int̃ tales posuert̃ nesciendo

Expanded text:
 Posuerunt me,» inquit, «in lacu inferiore;» vel potius, «in lacu infimo:» sic enim est in graeco. Quid est autem lacus infimus, nisi profundissima miseria, qua non sit profundior? Unde alibi dicitur, «Eduxisti me de lacu miseriae» . «In tenebrosis et in umbra mortis:» posuerunt utique id existimantes, quando quid faciebant nesciebant, et ignorabant eum quem nemo principum hujus saeculi cognovit . Umbra enim mortis, nescio utrum mors corporis hic intelligenda sit: an illa potius de qua scriptum est, «Qui sedebant in tenebris et umbra mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem et in vitam, ex tenebris et morte impietatis educti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant quid faciebant, Dominum putaverunt, et inter tales nesciendo
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑.⁊ mors ei ult̃ ñ d̾nabit̃᷑ Uñ longe distat ab eis. quq ad tałe resurre¬
ctionẽ ds ñ meminerit adhuc. Qđ enĩ p̃cede oportebat in capite. corꝑi ser¬

Expanded text:
moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurremoritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurrectionem Deus non meminit adhuc: quod enim praecedere oportebat in capite, corpori ser