comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ: & ñ nocuerunt mͥ quia
coram eo iusticia inuenta est in
me: s & çoram te rex delictũ
nͨ feci. Tunc rex uehem̃t᷑ ga-¬
iusus est suꝑ eo: & danielem
p̃cepit eciuci de lacu. Eductꝰ¬
q est damel de lacu: .&. nulla
lesio inuenta ÷ͥ in eo: quia cre¬
didit deo suo. Iubente autem
rege adducti st̃ uiri illi qui
accusauerant daniele: .&. in la.¬
cũ leomim missi sunt. ipsi &
filii & uxores eoꝵ. Et non
ꝑuenerunt usq ad paiumen¬
tum laci. donec arriperent
cos leones : & omĩa ossa eo

Expanded text:
leonum, et non nocuerunt mihi: Quia leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eo
Abbreviated transcription (Latin):
liberaret eum  & usq ad occasũ
solis laborabat ut erueret eum.
Hiri autẽ illi intelligentes regem:
dixert̃ ei. Scito rex quia lex
decretũ qđ constituit rex nͣ li¬
ceat ĩmutari. Tunc rex p̾cepit.
et adduxert damelem: & mi¬
sert̃ eum in lacũ leonũ. Dix̃q
rex dameli. Dͤs tuus que colis
semꝑ: ipse liberabit te. Allatus
q est lapis unꝰ & positꝰ est suꝑ
os laci: quẽ obsignauit rex
anulo suo. &. anulo obtimatũ
suoꝵ: ne qͥd fieret contra dame¬
lem. Et abuit rex in domũ suã
& dormiuit incenatꝰ cẏbiq
non sunt illati coram eo: insu¬
per & sõnus recessit ab eo .uIII.¬
ex dariꝰ pͥmo diluculo c̃sur¬
gens: festinꝰ ad locũ leonũ
prexit. Appropinquansq lacui
cdamelem uoce lacrimabili cla¬
mauit : & affatꝰ est eũ. Dani¬
el serue dĩ inuentis: d̾s tuus
cui tu seruis semꝑ putas ne ua.¬
luit lib̾are te a leonib: Et
daniel regi respondens: ait.
Rex ingternũ iuiue. Ds m̃s mi¬
sit angłm suũ & concluĩ it ora

Expanded text:
usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. Dixitque rex Danieli: Deus tuus, quem colis semper, ipse libest lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viventis, Deus tuus, cui tu servis semper, putasne valuit te liberare a leonibus? Et Daniel regi respondens ait: Rex, in aeternum vive: Deus meus misit angelum suum, et conclusit ora
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis. Mane. numerauit deus
regnũ tuum: & cõpleuit illud.
lechel. appensus es in statera : a
inuentus es minus habens. Pha.¬
res. diuisum ÷ regnũ tuũ: & da-¬
tum ẽ medis & ꝑsis. Tunc iu¬
bente rege indutus ÷ damel pur.¬
pura: & circundata ÷ torques¬

Expanded text:
sermonis. MANE: numeravit Deus sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑbiam: lepositꝰ est de so¬
llo regni sui. & gła eiꝰ ablata ẽ.
& a filiis hominũ eiectꝰ est:s
.&. cor eiꝰ cum bestiis positum
est. & cũ honagris erat habi¬
tatio eiꝰ. fenu quoq ut bos co¬
niedebat: & rore cęli corpus
eiꝰ in fectũ est: donec cognoᷤ.¬
ceret qđ potestatẽ habeat altiᷤ.¬
simꝰ in regno hominũ.ͥ & quem¬
cunq uoluerit suscrtabit suꝑ
illud. Tu quoq filiꝰ eiꝰ balta¬
sar nͨ humiliasti cor tuu cum
uasa domꝰ eius allata st̃ cor̃ã
te : ꝙ tu &̾. obtimates tui &
uxores tuȩ & concubine tuȩ
uinũ bibistis in eis. Deos qͦq
argenteos. & aureos. & ereos.
ferreos ligneosq & lapideos qͥ
nͨ uident neq audiunt iaq
sentiunt laudasti: porro deum
qui habet flatum tiũ in manu
sua & om̃s uias tuas: nͦ głificas¬
ti. Iecirco ab eo missus ÷ articu.¬
lus manus: qui scripsit hoc qđ
ex aratum est. Hȩc est autẽ scrip¬
tura quȩ digesta ẽ. Manie. ⁊s¬
chel. Phares. Et hȩc int̾p̾tatio

Expanded text:
positus est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltasar non humiliasti cor tuum, cum vasa domus eius allata sunt coram te et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tuę vinum bibistis in eis, deos quoque argenteos et aureos et ęreos ferreosque, ligneos et lapideos, qui non vident neque audiunt neque sequi habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scio dẽ. indeficientes. s tan.¬
tum uoluntatẽ tuã dep̃cor.
&. sequens uircꝰ statim hanc
grãm acdim lebit. Dñe: si uis
potes me mundare. Michi ad be.
dare. Tu priꝰ naaman att̃ pͥn¬
cipem syrie. ꝑ eliseũ in iorda¬
ne tinguens lepra mundasti:
tu & mͦ si uis potes me muncla.¬
re.Cui respondit iħs: & ait. Con¬
fiteris qͥa ego sũ. ꝓfiteris quia si

Expanded text:
enim scio esse indeficientes, sed tanenim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad benedare. Tu prius Naaman principem Syriae per Eliseum in Jordane tingens lepra mundasti ; tu et modo, si vis, potes me mundare. Cui respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicens tu qui digne adoraris:
qui merito coleris: te ego ut
dnm adoro. ideoq dñm dico:
oꝑa prius contestans. &. sie uͥba
loquens: ꝑ te enĩ omĩa facta
sunt. Tu ergo dñe: si uis. põtes
me mundare Uoluntas tua
opus est: ideo si uis potes me
mundare. Uoliusti ut hec im¬
mundissima lepra suꝑ me uem¬
reptus penituissem: siue ꝓpt̾
tuam prudentiã ut mirabilit̾
me mundans magnif:ceris. Om¬
nia dispensant᷑ ẜ ꝓuident᷑ facis
& salutẽ largam tribiis. xu¬
meis peccatis portaui: di.¬
mitniti culpas meas munda me
siue ꝓpt̾ prudentiã tuam. mira¬
biliter munda me. ut ab oñib
magni ficeris. Si uis: potes me
mundare. Uoluntas tua opus
ẽ: qr & oꝑa uoluntati due obe¬
diunt: ideoq si uis potes me
mundare. Non dubito: ñ falloꝵ
n᷑ dico sic̃ ille qui filii saludem
deprecabatur. si quid potes ad¬
iuua nos: sed scio quia omĩa
potes: ideoq ñ potentiam pe¬
to. ñ forcititudinẽ quero: hã

Expanded text:
dicens, tu qui digne adoraris, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me venreptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter tribuis. Smea peccata portavi, dimittens culpas meas, munda me: sive propter providentiam tuam me mirabiliter munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has
Abbreviated transcription (Latin):
rebant: qͥ leuam̃ desideraban.
Et ecce homo ueniens: adora.¬
bat eum dicenis. Dñe. si uis po¬
tes me mundare. Deorsũ cur¬
rens rogas me o homo: ꝙ in
monte nichil dicis: Quare sicͦ
Qͥa tẽpꝰ ⁊ tꝑra omĩ rei sub celo:
cempꝰ doctrinę & tẽpus cũra.¬
tionis. In monte docuit : illu¬
ir uauit. monuit: animas cu.¬
iuit: corda sanauit. Propt̾a gͦ
illa maiora temptare nolui: ila
sũma tardare passus sum. xi.¬
deorsum eo de monte ad curan¬
dũ descendente sicuti de cȩlo:
sicut de cȩlestib montib ad sal¬
uandos carnales descendente:
uenit ad eũ homo leꝓsus. ado.¬
rans eum. Antequã peteret
adorare cepit: anteꝙͣ rogaret
culturã ostendit. Adorauit eũ.
ꝓ hoc ipso dm̃ &. dñm eũ inuo.¬
cans: ad orabat eũ. Sic & illi be¬
ati magi. priꝰ ꝓcidentes adora.¬
uert̃ ẽum: & ita demũ ei mu-¬
nera obtulert᷑. Eodẽ mͦ & nunc
iste cadens adorabat: &. sic sup.¬
plice̾ obtulit postulationẽ: dñe

Expanded text:
rebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ideorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
nante se ad infirmitatẽ &.
impotentiã ceteroꝵ. misertus
imꝑfectioni eoꝵ uel infirmita.¬
ti. secutȩ sunt eũ turbȩ mul¬
te: aliquanti ꝓpt̾ caritatẽ: ali¬
quanti ꝓpt̃ doctriuã: aliquan.¬
ti ꝓpt̾ admirationẽ & curatio.¬

Expanded text:
nante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti p
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. Et ĩsuꝑ linunare do¬
quia cuicc̃ passionis illius i
froute portanus. De quo
adhuc agno subditur. Et
edent sarnes nocte assas ign
In nocte quippe aguũ come
sciencias nõ inidemus. Que
taiic carnes assande sũt: quia
quas coxerit. Quas uero
iguis sine aqua excoquit: ro¬
borat. Carnes itaqz agni nĩ
igni coxit: quia eũ ip̃a us pas

Expanded text:
nare doquia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis pas
Abbreviated transcription (Latin):
in sermone quẽ locutus est
discipulis suis post cęnã ꝓximꝰ
passioni. tanquã iturus a reli¬
cturuis eos presentia corporali.
cum omnib autem suis usq
in consũmationẽ scłi futuruis
presentia spiritali : exhortatus
est eos ad ꝑferendas ꝑsecutio¬
nes impiorũ: quos mundi no¬
mine nuncupauit. Ex quo
tamen mundo ȩtiam ipsos di¬
scipulos elegisse se dixit  ut
scirent se gr̃a ẽẽ quod sunt:
suis autem uitiis fuisse quod
fuerant. Deinde ꝑsecutores. &
suos & ipsorum. iudeos eiuudent᷑
expressit: ut omnino apparerae.
etiam ipsos mundi damnabilis
appellatione conclusos. qui ꝑse¬
quitur sanctos.
Ium dñs de iudeis diceret

Expanded text:
in sermone quem locutus est discipulis suis post coenam, proximus passioni, tanquam iturus et relicturus eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret
Abbreviated transcription (Latin):
q hẏram in classe illa seruos suos
uiros nauticos. & gnaros maris:
cum seruis salomonis. Qui cũ ue¬
nissent in ophyr: sũptum inde
aurum quadrigentoꝵ ingintiia.¬
lentorum detulert᷑ ad regẽ salomo
thronũ de ebore grandem: &
uesfiuit eum auro fuluo nimis:
qui habebat sex gradus. &. sũmi¬
tas throni rotunda erat in parte
posteriori: & due manus hinc
atq inde tenentes sedile. & duo
leones stabant iuxta manus singu¬
las: & duodecim leunculi stantes
suꝑ sex gradus hinc atq inde.
Non est̃ factũ tale opus in uniuer¬
sis regnis. S & omĩa uasa de qͥb
potabat rex salomon erant aurea:
& uniu̾sa supellex domꝰ saltus li¬
bani de auro purissimo. Non erat
argentũ nec alicuiꝰ precii putaba.¬
cur in dieb salomonis: quia clas¬
sis regis ꝑ mare cum classe hẏram
semel ꝑ tres annos ibat in tharsis
deferens inde aurũ & argentum :¬
dentes elephantoꝵ. &. symias s. pauos.¬

Expanded text:
ue Hiram in classe illa servos suos ue Hiram in classe illa servos suos viros nauticos et gnaros maris cum servis Salomonis qui cum venissent in Ophir sumptum inde aurum quadringentorum viginti talentorum detulerunt ad regem Salomothronum de ebore grandem et vestivit eum auro fulvo nimis qui habebat sex gradus et summitas throni rotunda erat in parte posteriori et duae manus hinc atque inde tenentes sedile et duo leones stabant iuxta manus singulas et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atque inde non est factum tale opus in universis regnis sed et omnia vasa de quibus potabat rex Salomon erant aurea et universa supellex domus saltus Libani de auro purissimo non erat argentum nec alicuius pretii putabatur in diebus Salomonis quia classis regis per mare cum classe Hiram semel per tres annos ibat in Tharsis deferens inde aurum et argentum dentes elefantorum et simias et pavos
Abbreviated transcription (Latin):
placuit ut edificaret in ierħm ꝙ
in libano & in om̃i t̾ra potestatis
sue: uniuersum popłm qui reman¬
serat de amorreis. & etheis. & fe¬
rezeis. & eueis. &. iebuseis qui non
sunt de filiis isrł. Hoꝵ filios qui
remanserant in t̾ra. qͦs scilicet ñ po¬
tuerunt sedices filii isrł extermi¬
nare: fecit salomon tributarios
usq ad diem hanc. De filus autem
isrł non constituit salomon serui.¬
re quẽquam: s erant bellatores
uiri & ministri eiꝰ & pͥncipes. &¬
rant autem u.
quaginta: qui habebant subiee¬
tum popłm: & statutis oꝑib im.¬
perabant. filia autẽ pharaonis
ascendit de ciuitate daiud indo.
lomon. Tunc edificauit mello.
Offerebat quoq salomon trib ui.¬
cib ꝑ annos singulos. holocausta
& pacificas uictimas suꝑ altare
quod edificauerat dño: & adole¬
bat thymiamata coram dño. Per¬
fectũq est templũ. Classem quoq
fecit rex salomon in asiongaber.
que ÷ uxta hailam. in littore ma.¬
ris rubri: in terra idumea. Misit̃¬

Expanded text:
edificaret in Hierusalem et in Libano et in omni terra potestatis suae universum populum qui remanserat de Amorreis et Hettheis et Ferezeis et Eveis et Iebuseis qui non sunt de filiis Israhel horum filios qui remanserant in terra quos scilicet non potuerant filii Israhel exterminare fecit Salomon tributarios usque ad diem hanc de filiis autem Israhel non constituit Salomon servire quemquam sed erant viri bellatores et ministri eirant autem priquaginta, qui habebant subjectum populum, et statutis operibus imperabant. Filia autem Pharaonis ascendit de civitate David in domlomon: tunc aedificavit Mello. Offerebat quoque rex Salomon tribus vicibus per annos singulos holocausta et pacificas victimas super altare quod aedificaverat Domino et adolebat thymiama coram Domino perfectumque est templum classem quoque fecit rex Salomon in Asiongaber quae est iuxta Ahilam in litore maris Rubri in terra Idumea misitq
Abbreviated transcription (Latin):
bes rore concrescunt. fui mi ne ef.¬
fluant hȩc ab oculis tius : custodi
legem atq consilium: & erit uita
animȩ tuȩ: & erit gr̃a faucibus
tius. Tunc ambulabis fiducialit᷑
in uia tua: & pes tuus ñ impinget.
Si dormieris ñ timebis: quiesces:
.&. suauis erit somnꝰ tuus. Ne pa¬
ueas repentino t̾rore: & irruen.¬
tes tͥ potentias imporũ. Dñs enim
erit in latere tuo : &. custodiet
pedem tuum ne capiaris. Noli ꝓ.¬

Expanded text:
e effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli pr
Abbreviated transcription (Latin):
prudendiȩ tuȩ. In om̃ib uus tius co¬
gita illũ: & ipse diriget gressus
tuos. Ne sis sapiens apud temet
ipsum: time dm̃. & recede a ma¬
lo. Sanitas quippe erit umbilico
tuo: & irrigatio ossuum tuoꝵ.
Honora dr̃m de tua substantia.⁊¬
& de primiciis frugũ tuarum: ꝙ.
implebuntur horrea tua saturi

Expanded text:
udentiae tuae in omnibus viis tuis cogita illum et ipse diriget gressus tuos ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum et implebuntur horrea tua saturi
Abbreviated transcription (Latin):
latio & angustia. Lumc inuoca.¬
bunt me &e nͨ exaudiam: ma.¬
ne consurgent & ñ inuenient
me: eo qͦd̃ exõsam habueruit
disciplitiã : & timorem dñi non
susceperint: nec adqͥeuerint
consilio meo: & detraxerint uni.¬
uersȩ correptioni mee. Come¬
dent gͥ fructus uiȩ suȩ suisq ẽsi.¬
liis saturabuntur. Aduersio par.¬
uuloꝵ interficiet eos: & ꝓsperi.

Expanded text:
 angustia: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me eo quod exosam habuerunt disciplinam, et timorem Domini non suscepeconsilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos:
Abbreviated transcription (Latin):
fili i dauid regis isrł. In ecclesias¬
ten uͦ: uerba ecclesiastes filii dauid
regis ierłm. Suꝑfluũ quippe est.
hic isrł: qđ male in grecis .&. latimᷤᷤ
codicib inuenitur. In cantico canti¬
coꝵ nec filius dauid nec regis isrł si¬
ue ierłm prescribitur : sed tantũ
canticũ canticoꝵ salomonis. Sicut
enim ꝓuerbia & rudis institutio
ad duodecĩ tribus ꝙ. ad totũ ꝑtinet
isrł & quomͦ contemptꝰ mundi non
nisi metropolitis conuenit hoc est.
habitatorib ierłm: ita canticum
canticoꝵ ad eos ꝓprie facit qͥ tan¬
tum suꝑna desiderant. Ad incipien¬
tes &. ꝓfirientes : & pat̾na dignitas
&. regni ꝓpriimerito uendicatur
auctoritas. Ad ꝑfectos uͦ ubi non
timore eruditur discipulus s amore:
ꝓpriũ nomen sufficit. & equalis ma¬
gister est: & nescit se eẽ regem. Quȩ¬

Expanded text:
filii David, regis Israel. In Ecclesiaste vero: Verba Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, nec rex Israel, sive Jerusalem praescribitur: sed tantum, Canticum Canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Jerusalem: ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discipulus, sed amore, proprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et nescit esse se regem. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
actum est. cũ exissent sacer¬
dotes de sanc tuario: nebula
impleuit domũ dñi: & ñ poterãt
sacerdotes stare & ministrare ꝓpt᷑
nebulam. Impleuerat enim gła
dñi: domũ dm̃. Tunc ait salomon.
Dñs dix̃ ut habitaret in nebula.

Expanded text:
actum est cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula impleuit domum Domini. Et non poterant sacerdotes stare, & ministrare propter nebulam. Impleuerat enim gloria Domini domum Domini. Tunc ait Salomon. Dominus dixit, vt habitaret in nebula.
Abbreviated transcription (Latin):
tanticoꝵ. Fertur.&. parethos
cħu filii syrac liber: & alius
pseudographus: qui sapientia
salomonis inscribitur. Quorum
pͥorem ebraicum repperi: non
ecclesiasticũ ut apud latihos.⁊ s
parabolas pͥnotatũ. Cui iuncti
erant eccłastes & canticũ canticoꝵ:
ut similitudinẽ salomonis non so¬
lum libroꝵ nũmero: s etiam ma.¬
teriarum genere cõequaret. Se.¬
cundus apud ebreos nisquã est
quia & ipse stilus grecã eloquen¬
tiam redolet. Et non nulli scrip¬
torum uecerum huc eẽ. iudeifi¬
lonis affirmant. Sicut gͦ iuath.
& thobic& machabeoꝵ libros le
git quidem eos eccła: s int̾ cano¬
nicas scriptiras non recipit: Ac
&. hec duo uolumina legd a
edificationẽ plebis: non ad austo¬
ritatem cecłasticoꝵ dognatun
confiremanda. Si cui sane septi.¬
aguita interpͥtum magis e das
phiret abet eania nobis olon
emerdatam. Neq enimi sienoe

Expanded text:
icit. Fertur paranetos Jesu filii Sirac liber, et alius pseudographus, qui Sapientia Salomonis inscribitur, quorum priorem Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum apud nos, sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libm Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova
Abbreviated transcription (Latin):
& heliodor. epile
hieronimꝰ. Iuingat
epła quos ingit
sacerdotium: immo car¬
tha non diuidat quos xp̃i necti
amor. s õmentarios in oses. amos.
⁊achariam. malachiam quos posci¬
tis: scripsissem si licuisset pͣualitu¬
dine. Mitcitis solatia sũptuuim:
notarios nr̃os & librarios sustene¬
tantes ut uobis potisimũ nr̃m de¬
sucdet ingenium. Et ecce ex latrre
frequen turba diuersa poscentiũ.
quasi aut equĩ sit me uob̾ e suri.¬
entib aliis laborare. aut inratio.¬
ne dati & accepti cinquani preter

Expanded text:
t Heliodoro episcopis Hieronymus. Jungat epistola, quos jungit sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiq
Abbreviated transcription (Latin):
cipem milicie: salomonẽ autem
seruum tuuͣ non uocauit. Uerũy¬
tamen dñe mi rex in de oculi respi-¬
crunt tociꝰ isrł: ut indices eis quis
sedere debeat in solio tuo dñe mi
rex: post te. Eritq cum dormierit
dñs m̃s rex cum patrib suss: erimꝰ
ego &. filius m̃s salomon peccatores.
cum rege daind: nathan ꝓphetes

Expanded text:
utem servum tuum non vocavit. Verumtamen domine mi rex, in te oculi respiciunt totius Israel, ut indices eis, quis sedere debeat in solio tuo, domine mi rex, post te. Eritque cum dormierit dominus meus rex cum patribus suis, erimus ego et filius meus peccatores. cum rege, Natha
Abbreviated transcription (Latin):
meo ꝓiciam a conspectu meo.
& domus hec erit in exemplum.
Om̃ĩs qui transierit ꝑ eam stupe¬
bit & sibilabit: & dicet. Quare fe¬
cit dñs sic t̾re huic & domui
huic: & respondebunt. Quia dere.¬
li querunt dñm dm̃ suum qui
ecluxit patres eoꝵ de t̾ra egypti:
&. secuti sunt deos alienos & adora¬
uerunt eos & coluerunt: iccirco
induxit dñs suꝑ eos om̃e hoc ma-
lum. Expletis autem annis uigin¬
ti postꝙ̃ edificauerat salomon du.¬
as domos id est domũ dñi. & do.¬
mũ regis: yram rege tyri p̾ben¬
te regi salomoni ligna cedrina &
abiegna & aurũ iuxta omne quod
opus habuerat : tunc dedit salo¬
mon yram uiginti opida in t̾ra ga¬
ẏram de tyro. ut uideret
opida quȩ dederat ei salonon: & nͣ
placuerunt ei. Et ait. Hȩceme st̃¬
appellauit eas tram chabiil:
usq in diem hanc. Misit quoq
hyram ad regem salomonẽ: cen¬
tum uiguiti talenta auri. Hec ÷¬
siinima expensarum quã obtu.¬
lit rex salomon ad edificandum

Expanded text:
meo, projiciam a conspectu meo. meo, projiciam a conspectu meo. Et domus haec erit in exemplum: omnis qui transierit per eam, stupebit, et sibilabit, et dicet: Quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic et respondebunt quia dereliquerunt Dominum Deum suum qui eduxit patres eorum de terra Aegypti et secuti sunt deos alienos et adoraverunt eos et coluerunt idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc expletis autem annis viginti postquam aedificaverat Salomon duas domos id est domum Domini et domum regis Hiram rege Tyri praebente Salomoni ligna cedrina et abiegna et aurum iuxta omne quod opus habuerat tunc dedit Salomon Hiram Yran de Tyro. ut videret opida. que dederat Salomon. et non placuerunt ei et ait: Heccine sappellavit eas terram Chabul, usque in diem hanc. Misit quoque Hiram ad regem Salomonem centum viginti talenta auri. Haec est summa expensarum, quam obtulit rex Salomon ad aedificandam
Abbreviated transcription (Latin):
actum est autẽ ll. ł suo.
cum ꝑfecisset salomon edifici-¬
um domus dñ &. edificium regis:
apparuerat ei in gabaon. Dixit ꝙ
dñs ad eum. Exaudiui orationẽ
tuam & dep̾cationem tuam: quã
dep̃catus es coram me. Sc̃ificaui
donũ hanc quam edificasti ut yo-¬
nerem nomen meum ibi in sempi-¬
ternum. Et erunt oculi mei & cor
meum ibi: cunctis dieb. Tu qͦq
si ambulaueris coram me. sicut am¬
bulauit pat̾ tuus in simplicitate
cordis & in equitate : & feceris om.¬
nia quȩ p̃cepi tͥ.&. legitima mea
& iudicia mea seruaueris: ponam
thronum regni tui suꝑ isrł insẽ.¬
piternum sicut locut n dd pacͥ cuo¬
ns: ñ auferet᷑ de genere tuo uir de solio isrł. Si
autẽ auersione auersi fueritis uoᷤᷤ
.& filii ur̃i non sequentes me nec
custodientes mandata mea. & ce¬
rinionias quas ꝓposui uobis: sed
abieritis & colueritis deos alienos.
& adoraueritis eos: auferam isrł
desuꝑficie terrȩ quã dedi eis: &
templum quod scificaui nomini

Expanded text:
actum est autem cum perfecisset Salomon aedificium domus Domini et aedificium regis eapparuerat ei in Gabaon dixitque Dominus ad eum exaudivi orationem tuam et deprecationem tuam qua deprecatus es coram me sanctificavi domum hanc quam aedificasti ut ponerem nomen meum ibi in sempiternum et erunt oculi mei et cor meum ibi cunctis diebus tu quoque si ambulaveris coram me sicut ambulavit pater tuus in simplicitate cordis et in aequitate et feceris omnia quae praecepi tibi et legitima mea et iudicia mea servaveris ponam thronum regni tui super Israhel in sempiternum sicut locutus suns non auferetur de genere tuo vir de solio Israhel si autem aversione aversi fueritis vos et filii vestri non sequentes me nec custodientes mandata mea et caerimonias quas proposui vobis sed abieritis et colueritis deos alienos et adoraveritis eos auferam Israhel de superficie terrae quam dedi eis et te
Abbreviated transcription (Latin):
de manu filii eius: & dabo
tibi decem tribus: filio autem eiꝰ
dabo tribum unam. ut remane.¬
at lucerna dauid seruo meo cunc¬
tis dieb coram me in ierłm ciuita¬
tem quã elegi: ut eẽt nomen me¬
um ibi. Te autem assumam. .s. reg.¬
nabis suꝑ omĩa quȩ desidat ani¬
.& ambulaueris in uiis meis: q fe.¬
ceris qđ rectũ est coram me custo
diens mandata mea & p̾cepta mea
sicut fecit daiid seruus meus: ego ero
tecum: & edificabo tͥ domũ fidelem
quo modo edificaui domũ dauid: &
tradam tͥ isrł .& affligam semen ddd
suꝑ hoc. uerumptam̃ non cunctis di.¬
eb. Uoluit gͦ salomon int̾ficere
ieroboam. Qui surrexit & aufugit

Expanded text:
de manu filii eius et dabo tibi decem tribus filio autem eius dabo tribum unam ut remaneat lucerna David servo meo cunctis diebus coram me in Hierusalem civitatem quam elegi ut esset nomen meum ibi te autem adsumam et regnabis super omnia quae desiderat aniet ambulaveris in viis meis et feceris quod rectum ediens mandata mea et pręcepta mea, sicut fecit Dauid seruus meus, ero tecum, et aedificabo tibi domum fidelem, quomodo aedificavi David, et tradam tibi Israel, et affligam semen David super hoc, verumtamen non cunctis diebus. Voluit ergo Salomon interficere Jeroboam: qui surrexit, et aufugit
Abbreviated transcription (Latin):
tis diebus salomonis: & hoc est.
malũ adad & odium contra isrł.
regnauitq in sẏria. Ieroboã qͦq
filius nabath ephrateus de sare¬
da cuiꝰ mater erat nomine serua
mulier uidua seruus salomonis
leuauit manũ contra regem: &
hec causa rebellionis aduersus eũ:
quia salomon edificauit mello:
s coequauit uoraginẽ ciuitatis
daind patris sui. Erat autem ie¬
roboam uir fortis: & potens. Ui¬
densq salomon adolescentem bo.¬
ne indolis & industrium: consti¬
tuerat eum p̾fectum suꝑ tributa
unuersȩ domus ioseph. factum
gͥ in tempore illo ut ieroboam
grederetur de ierłm: & inueni
rant autem duo tantum:
optus erat. scidit in duodecĩ
plites. Et ait ad ieroboã. Tolle

Expanded text:
iebus Salomonis et hoc est malum Adad et odium contra Israhel regnavitque in Syria Hieroboam quoque filius Nabath Ephratheus de Sareda cuius mater erat nomine Sarva mulier vidua servus Salomonis levavit manum contra regem et haec causa rebellionis adversus eum quia Salomon aedificavit Mello et coaequavit voraginem civitatis David patris sui erat autem Hieroboam vir fortis et potens vidensque Salomon adulescentem bonae indolis et industrium constituerat eum praefectum super tributa universae domus Ioseph factum est igitur in tempore illo ut Hieroboam egrederetur de Hierusalem et invenir erant autem duo tantum irtus erat scidit in duodecim partes et ait ad Hieroboam tolle
Abbreviated transcription (Latin):
eitribus. Porro una tribus
elegi ex om̃ib tribubus isrł: eo
qđ reliquerit me & adorauerit
ammon: & ñ ambulauerit in uiis
meis. ut fac̾et iusticiam coram me
& p̾cepta mea & iudicia: sicũt da¬
iud pat᷑ eiꝰ. Nec auferam om̃e reg¬
num de manu eiꝰ : s ducem ponam

Expanded text:
tribus. Porro una tribus elegi ex omnibus tribubus Israel: eo quod dereliquerit me, et adoraverit Ammon, et non ambulaverit in viis meis, ut faceret justitiam coram me, et praecepta mea et judicia, sicut David pater ejus. Nec auferam omne regnum de manu ejus, sed ducem ponam
Abbreviated transcription (Latin):
q manus exp̃anderat ad cȩlum.
S̾cetit gͦ &. benedix᷑ om̃i eccłe isrł
uoce magna: dicens. Benedictus
dñs qui dedit requiem popło suo
srł: iuxta omĩa quȩ locutus est.
Non cecidit ne unus quidem sermo:
ex om̃ib bonis quȩ locutus est ꝑ

Expanded text:
rat ad coelum. Stetit ergo, et benedixit omni ecclesiae Israel voce magna, dicens: Benedictus Dominus, qui dedit requiem populo suo Israel, juxta omnia quae locutus est: non cecidit ne unus quidem sermo, ex omnibus bonis quae locutus est per
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ꝑ singulos dies: & scient om¬
nes populi t̾rȩ quia dñs ip̃se ÷ ds:
.&. non est ultra absq eo. Sit qͦq
cor nr̃m ꝑfectũ cum dño deo nr̃o:
ut ambulemus in decretis eius:&

Expanded text:
Israel per singulos dies: et sciant omnes populi terrae, quia Dominus ipse est Deus, et non est ultra absque eo. Sit quoque cor nostrum perfectum cum Domino Deo nostro, ut ambulemus in decretis ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuum in sempiternũ. Conu̾titq
rex faciem suam: & benedix᷑ om̃i
eccłȩ isrł. Om̃is enim eccła isrł
stabat. Et ait. Benedictꝰ dñs deus
isrł qui locutus ost ore suo ad dđ
patrẽ meum: & in manib eiꝰ ꝑfe¬
cit dicens. Adie qua eduxi ppłm
meũ isrł de egypto non elegici.¬
uitatẽ de iiniu̾sis tribubus isrł
ut edificaretur domꝰ. ut eẽt nom̃
im ibi: sed elegi dauid ut ẽt̾r
populum meum isrł. MIl.
oluit audem clauid pat̾ mͣs
edificare domũ nomini dñi

Expanded text:
um in sempiternum convertitque rex faciem suam et benedixit omni ecclesiae Israhel omnis enim ecclesia Israhel stabat et ait benedictus Dominus Deus Israhel qui locutus est ore suo ad David patrem meum et in manibus eius perfecit dicens a die qua eduxi populum meum Israhel de Aegypto non elegi civitatem de universis tribubus Israhel ut aedificaretur domus et esset nomen meum ibi sed elegi David ut esset super populum meum Israhel voluitque David pater meus aedificare domum nomini Domi
Abbreviated transcription (Latin):
illo festiuitatem cȩlebrem: & omĩs
srł cum eo multitudo magna ab
introitu emath usq ad riuũ egyꝑ¬
ti. coram dño deo nr̃o septem dieb
Qui benedicentes regi: ꝓfecti sunt
in tab̾nacula sua:ͣ letantes & ala.¬
cri corde suꝑ om̃ib bonis quȩ fece.¬

Expanded text:
lebrem, et omnis Israel cum eo, multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti, coram Domino Deo nostro, septem diebusqui benedicentes regi, profecti sunt in tabernacula sua laetantes, et alacri corde super omnib
Abbreviated transcription (Latin):
quib dixit dñs filuis isrł non ingre¬
diemini ad eas: neq de illis ingre¬
dientur ad ur̃as. Certissime enim
auertent corda ur̃a: ut sequami.¬
ni cleos earum. His itaq copulatꝰ
nȩ septingente: &. concubinȩ tre¬
centȩ: & euertert᷑ mulieres cor eiꝰ.
deprauatum ẽ ꝑ mulieres
cor eius ut sequeretur deos alieno᷑:
nec erat cor eiꝰ ꝑfectũ cum dño deo
suo sicut cor dauid patris eius: sed
colebat salomon astharten deam
sy donioꝵ. T& moloch ydolum
ammanitarum. fecitq salomon
qđ non placuerat coram dnio: &.
non adimpleuit ut sequeret᷑ dñm.
sicut dauid pater eiꝰ. Tunc edifica¬
uit salomon fanum chamos. ydo.¬
lo moab inmonte qͥ est contͣ ierłm
& moloch ydolo filioꝵ ammon:
atq in hunc modũ fecit umiuer.

Expanded text:
quibus dixit Dominus filiis Israel: Non ingrediemini ad eas, neque de illis ingredientur ad vestras: certissime enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum. His itaque copulatunae septingentae, et concubinae trecentae et averterunt mulieres cor eius depravatum est per mulieres cor eius ut sequeretur deos alienos nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David patris eius sed colebat Salomon Astharthen deam Sidoniorum et Moloch idolum Ammanitarum fecitque Salomon quod non placuerat coram Domino et non adimplevit ut sequeretur Dominum sicut pater eius tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab in monte qui est contra Hierusalem et Moloch idolo filiorum Ammon atque in hunc modum fecit uni
Abbreviated transcription (Latin):
rege in ierłm. fecitq ut tanta
ẽẽt habundantia argenti in ierłm
quanta lapidum: & cedroꝵ p̃bu¬
re multitudinẽ quasi sichonioros
quȩ nascuntur in cãpestribus :
ꝙ. ad ducebantur equi salomoni de
egẏpto & de coa. Hegociatores enĩ
regis emebant de coa: & statuto
p̃cio ꝑducebant. Egrediebatur au¬
tem quadriga ex egypto sexcen
qr unquagiunta: atq in hune mo¬
dum cuncti reges etheorũ & sy¬
rie equos uenundabant. Dm̃c¬

Expanded text:
rege in Jerusalem. Fecitque ut tanta esset abundantia argenti in Jerusalem, quanta lapidum: et cedrorum praebuit multitudinem, quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus. Et adducebantur equi Salomoni de Aegypto et de Coa. Negotiatores enim regis emebant de Coa, et statuto pretio perducebant. Egrediebatur autem quadriga ex Aegypto sexcentquinquaginta. Atque in hunc modum cuncti reges Hetthaeorum et Syriae equos venumdahant.
Abbreviated transcription (Latin):
exaudi in celum: & dimitte pecel¬
tum populi tui isrł: & redudes
eos in terram quam decdisti patrib
corum. Si clausum fuerit cęlũ & ñ
qlerit ꝓpt̾ peccata eoꝵ. & orant¬
tes in lo̾co isto penitentiã egerint
nomini tuo & a peccatis suis conu̾¬
si fuerint ꝓpt̾ afflictionẽ suam: exau¬
di eos in cęlo: & dimite peccata
seruoꝵ tuorum &. popidi tiu isrł.
s ostende eis uiam bonam ꝑ quã
ambulent: da pluiuã suꝑ terram

Expanded text:
exaudi in coelo, et dimitte peccaexaudi in coelo, et dimitte peccatum populi tui Israel, et reduces eos in terram quam dedisti patribus eorum. Si clausum fuerit coelum et non pluerit propter peccatum eorum, et orantes in loco isto poenitentiam egerint nomini tuo, et a peccatis suis conversi fuerint propter afflictionem suam, exaudi eos in coelo, et dimitte peccata servorum tuorum, et populi tui Israel, et ostende eis viam bonam, per quam am
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ds̃ m̃s. Nudi ymnũ & orationẽ
quam seruus tuus orat coram te ho.¬
die: ut sint oculi tui aꝑti suꝑ domũ
hanc die ac uocte. super domũ de
qua dixisti erit nomen meu̾ ibi:
ut exaudias orationem quã orat
ad de seruus tuus in loco isto: ut
exaudias dep̾cationem serui tus
& populi tui ifrł: quodcunq ora.¬
uerĩt in loco isto: & exaucdies in¬
locum tab̃nac uli tut incelo: &
cum exaudieris ꝓpicius eris.
i peccauerit homo in UI.¬
pximũ suum .ꝙ habuerit
aliquod iuramentũ quo teneat᷑
astrictꝰ. ⁊ & uenerit ꝓpt̾ iuram̃¬
tum coram altari tuo in domũ
tuam: tu exaudies in cęlo ꝙ fa¬
cies &. iudicabis seruos tuos. con.¬
dẽpnans impium & reddens ui¬
am suam suꝑ caput eius: iustisi.¬
cans ꝙ iustum & retribuens ei
scđm iusticiã suam. Si fugerit
populus tuus isrł inimios suos
quia peccaturus est tͥ: & agentel
penitentiã. & confitentes nomini
tuo uenerint. & oraueruit ꝙ dẽ¬
precati te fuerint in domo hac.

Expanded text:
 orationem, quam servus tuus orat coram te hodie, ut sint oculi tui aperti super domum hanc die ac nocte, super domum, de qua dixisti: Erit nomen meum ibi: ut exaudias orationem quam orat ad te servus tuus in loco isto, ut exaudias deprecationem servi tui, et populi tui Israel, quodcunque oraverint in loco isto, aculi tui in caelo et cum exaudieris propitius eris si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei secundum iustitiam suam si fugerit populus tuus Israhel inimicos suos quia pepoenitentiam, et confitentes nomini tuo, venerint, et oraverint, et deprecati te fuerint in domo hac,
Abbreviated transcription (Latin):
una parte piscinȩ: & illi ex alte.¬
ra. Dixit labner ad ioab. Surgaͣt
pueri: & ludant coram nob̾. Res.
pondit ioab. Surgant. Surrexe.¬
rt̃ gͦ & transierunt numero duo.¬
decim de bẽiamin ex parte hisbo¬
seth filii saul: & duodecim de pu¬

Expanded text:
una parte piscinae et illi ex alteuna parte piscinae et illi ex altera dixitque Abner ad Ioab surgant pueri et ludant coram nobis et pondit Joab: Surgant. Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Benjamin, ex parte Hisboseth filii Saul, et duodecim de pu
Abbreviated transcription (Latin):
iabes galaad: dixitq ad eos. Be.¬
nedicti uos dño qui fecistis miscdiã
hanc cum dño ur̃o saul: & sepeli¬
stis eum. Et ncͣ retribuet quidẽ
bum istud. Confortentur manus
ur̃ȩ : & estote filii fortitudinis. Li.¬
cet eium mortuꝰ sit dñs ur̃ sauł: ta¬
men me unxit domꝰ iuda regẽ sibi.
Abner autẽ filius ner. princeps ex.¬
ercitus saul. tulit hisboseth filiũ
saul: & circundux̃ eum ꝑ castra :¬
regemq constituit suꝑ galaad .&
uadraginta annoꝵ erat his.¬
bosech filius saul cũ regnare
cepisset suꝑ isrł: & duob:
anuis regnauit. Sola autẽ domꝰ
iuda : sequebatur dauid. Et fuit
numerus dicrũ qͦs cõnoratꝰ est.
ͥ auid imperans in ebron suꝑ do¬
mũ uida: septẽ annoꝵ & sex men.¬
sium. E gressusq ãbner filius ner:
&. pueri hisbosech filii saul de
castris in gabaon. Porro ioab filiꝰ
saruiȩ & pueri dauid egressi sunt:
&. occurrerͣt eis iuxta piscinam
gabaon. Et cũ in unum conuenis.¬
sent: e regione sederunt hii ex

Expanded text:
sgalaad dixitque ad eos benedicti vos Domino qui fecistis misericordiam hanc cum domino vestro Saul et sepelistis eum et nunc retribuet quidem bum istud confortentur manus vestrae et estote filii fortitudinis licet enim mortuus sit dominus vester Saul tamen me unxit domus Iuda regem sibi Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul tulit Hisboseth filium Saul et circumduxit eum per Castra regemque constituit super Galaad et uadraginta annorum erat Hisboseth filius Saul, cum regnare coepisset super Israel, et duobus annis regnavit: sola autem domus Juda sequebatur David. Et fuit numerus dierum quos commoratus est David, imperans in Hebron super domum Juda, septem annorum, et sex mensium. Egressusque est Abner filius Ner, et pueri Hisboseth filii Saul, de Castris in Gabaon porro Ioab filius Sarviae et pueri David egressi sunt et occurrerunt eis iuxta piscinam Gabaon et cum in unum convenissent e regione sederunt hii ex
Abbreviated transcription (Latin):
salomonem scripture manifestissi.¬
me docent: pacificũ id est. salo.
greco sermone appellatur qͥ ce. tũ
id est eccłam congreget: que̾ nos
nuncupare. possumꝰ concionatorem
qđͣ loquat᷑ ad popłm: & sermo eiꝰ
non specialit᷑ ad unũ: s ad iiuer.¬
sos generalit᷑ dirigatur. Porro pa¬
cificiis & dilectꝰ dñi: ab eo qđ in
regno eiꝰ pax fuerit & eum dñs di-¬
lexerit appellatus est. Nam &
psalmꝰ quadragesimꝰ terciꝰ & sep¬
tuagesimus primꝰ: dilecti & pa.¬
res salomonis exceclunit: tamen
scdm historiam suꝑ salomonem
conscrtti sunt. Itaq iuista itume¬
rum uocabuloꝵ tria uolumina:
edidit. ꝓuerbia eccłasten: canti¬
cum canticorũ in ꝓuerbiis par¬
uulum docens. &. quasi de officuꝰ
ꝑ sententias erudiens: unde &. ad
filium ei sermo crebro repetitur:
in ecclesiasten uͦ mature uirum
etatis instituens ne quicquã in mun¬
duca &. breuia uniuersa quȩ cer¬
ilimus: ad extrgmũ iam consum¬
matũ uirum. .s.c. lito scło p̃ꝑa

Expanded text:
Salomonem, Scripturae manifestissime docent: pacificum, id est, SALOMOGraeco sermone appellatur, qui coetum, id est, ecclesiam congregat, quem nos nuncupare possumus concionatorem, qui loquitur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigitur. Porro pacificus et dilectus Domini, ab eo quod in regno elexerit, appellatus est: nam et psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus: Dilecti et pares Salomonis excedant, tamen secundum historiam, super Salomonem conscripti sunt. Abiit it tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et ad filium ei sermo crebro repetitur. In Ecclesiaste vero maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in munduca, et brevia universa, quae cernimus. 384 Ad extremum jam consumma
Abbreviated transcription (Latin):
rex cdauid: dicens. Uocate ad me
bethsabex. Quȩ cum fuisset ingressa
coram rege & stetisset ante eũ: iura.¬
uit rex .&. ait. lliuit dñs qͥ eruit
animã meam de om̃i angustia. qͥa

Expanded text:
rex David dicens vocate ad me Bethsabee quae cum fuisset ingressa coram rege et stetisset ante eum iuravit rex et ait vivit Dominus qui eruit animam meam de omni angustia quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos. Tollite uobiscũ seruos dm̃
urĩ: &. imponite salomonẽ filium
meũ suꝑ mulam meam : &. ducite
eun in gyon: & ungat eum ibi
sadoch sacerdos .& nathan ꝓpłia
in regem suꝑ isrł. & canetis buci¬
na atq dicetis. Uiuat rex salomon.
Et ascendetis post eum & uenietis.¬
& sedebit suꝑ solui meum: & ip.¬

Expanded text:
cum servos domini vestri et inponite Salomonem filium meum super mulam meam et ducite eum in Gion et unguat eum ibi Sadoc sacerdos et Nathan propheta in regem super Israhel et canetis bucina atque dicetis vivat rex Salomon et ascendetis post eum et veniet et sedebit super solium meum et ip
Abbreviated transcription (Latin):
senuerat nimis: & abisag suna¬
mite̾s ministrabat ei. Inclinauit se
bet̾sabee: & ad orauit regẽ. Ad quã
rex. Quid tibi inquit uis: Quȩ res¬
pondens : ait. Dñe mi tu iurasti
ꝑ dñm clm̃ tuum ancille tuęꝰ sa¬
lomon filiꝰ tuus regnabit post me
&. ipse sedebit ii solio meo: & ecce
nẽ adonias regnauit te dñe mu rex

Expanded text:
t nimis, et Abisag Sunamitis ministrabat ei. Inclinavit se Bethsabee, et adoravit regem. Ad quam rex, quid tibi, inquit, vis? Quae respondens, ait: Domine mi, tu jurasti per Dominum Deum tuum ancillae tuae, Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo. Et ecce nunc Adonias regna
Abbreviated transcription (Latin):
tui. neq enim est ds̃ extrate in
om̃ib quȩ audiuimꝰ aurib nr̃is.
Que est autem ut popłs tiis isrł
gens in t̾ra: ꝓpt̾ quã iit ds̃ ut
recdhineret sibi in ꝑopłm eam &. po¬
neret sibi nomen: faceretq eis ma¬
gnalia & horribilia suꝑ t̾ram a fa¬
cie popłi tui quẽ redemisti tͥ ex
egẏpto gentem & dm̃ eiꝰ: & firma¬
sti tibi popłm tuũ isrł in popłm
sempit̾uum: Et tu dñe factus es eis

Expanded text:
tui neque est deus extra te in tui neque est deus extra te in omnibus quae audivimus auribus nostris quae est autem ut populus tuus Israhel gens in terra propter quam ivit Deus ut redimeret eam sibi in populum et poneret sibi nomen faceretque eis magnalia et horribilia super terram a facie populi tui quem redemisti tibi ex Aegypto gentem et deum eius et firmasti tibi populum tuum Israhel in populum sempiternum et tu Domine factus es eis
Abbreviated transcription (Latin):
gregem: ut ee̾s dux suꝑ popłm
meum ifrł: & fui tecũ in om̃ibus
ubicunq ambulasti . & inderfeci
uniuersos inimicos tuos a facie
tua. feciq tͥ nomen grande uix.¬
ta nomen magnoꝵ qui in terra¬
sunt. & ponam locum popło meo
isrł: & plantabo eum & habitabo
cum eo: & ñ turbabitur ampliꝰ:
nec addent filii iniquitatis ut
affligant eum sicut priꝰ: ex die
qua constitui iudices suꝑ popłm
meum isrł: & requiẽ dabo tibi ab
om̃ib inunicis tuis: p̃dicitq tibi
dñs qđ domũ faciat tͥ dñs. Cũq
compleri fuerint dies tui &. dormi.
semen tuum post te qđ egrediet᷑
de utero tuo: & firmabo regnũ
eiꝰ. Ipse edificabit domũ nomini
meo : &. stabiliam thronum regni
eius usq in sempit̃num. uiii.
coram dño : & dixit. Quis ego sũ
dñe ds̃: nisi loquereris etiam de
domo serui tui in longinquum.
tuum⁊ & scłm cor tuũ fecisti oue
magnalia hȩc: ita ut notum fade.¬
res seruo tuo. Ic circo magnifica.¬
tus es dñe ds quia non ÷ similis

Expanded text:
regem, ut esses dux super populum meum Israel, et fui tecum in omnibus ubicumque ambulasti, et interfeci universos inimicos tuos a facie tua: fecique tibi nomen grande, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. Et ponam locum populo meo Israhel et plantabo eum et habitabit sub eo et non turbabitur amplius nec addent filii iniquitatis ut adfligant eum sicut prius ex die qua constitui iudices super populum meum Israhel et requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis praedicitque tibi Dominus quod domum faciat tibi Dominus cumque conpleti fuerint dies tui semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, & firmabo regnum ejus. 13. Ipse aedificabit domum nomini meo, & stabiliam thronum regni ejus usque in sempiternum. Et coram Domino et dixit: Quis ego sum, tuo, Domine Deus meus, nisi loquereris etiam de domo servi tui in lotuum et secundum cor tuum fecisti omnia magnalia haec ita ut notum faceres servo tuo idcirco magnificatus es Domine Deus quia non est similis