comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entiam ꝑciꝑe: de singulis sufficienter iu¬
dieare. Multa quidem de discrecione le¬
gendo. multa discimus audiendo: multa
ex insito nobis rationis iudicio: ueruntam̃
nunquã de hac ad plenum erudim. sine
exꝑientie magisti̾o. Post omnes sequi opor¬
toe: qui de omnib iudicare deb& Pͥmũ
gͦ est. ut satagamus singulis uirtutibus
studium freguens impende: quod dũ fa¬
cimus. neceẽ est nos sepius cad̾e: oportet
nos sepe resurge.⁊ ꝑ frequentẽ lapsum.
ad discere: qua uigilantia. qua cautela opor¬
teat uirtutum bona acquirere. uel custodi¬
re. Sie sic dum longo usu uirtutum discipli¬
na addiscitur.: quandoq mens dui excita¬
ta. ad plenam moꝵ discretionem ꝑducit᷑:¬
⁊ quasi de nato ioseph iure letatur. Ante
huius natiuitatẽ. eius fr̃s dum adhuc õĩa
sine discretione agunt: quanto ultra iurd
suas multa p̃sumunt.: tanto sepe deteriꝰ
atq deformius ruunt. Uñẽ. sic̃ ĩa diximꝰ

Expanded text:
entiam percipere, et de singulis sufficienter juentiam percipere, et de singulis sufficienter judicare. Multa quidem de discretione legendo, multa discimus audiendo, multa ex insito nobis rationis judicio: verumtamen nunquam de hac ad plenum erudimur sine experientiae magisterio. Post omnes sequi oportet qui de omnibus judicare debet. Primum ergo est ut satagamus singulis virtutibus studium frequens impendere, quod dum facimus, necesse est nos saepius cadere: oportet ergo nos saepe resurgere, et per frequentem lapsum addiscere qua vigilantia, qua cautela oporteat virtutum bona aquierere vel custodire. Sic sic dum longo usu virtutum disciplina addiscitur, quandoque mens diu exercitata ad plenam morum discretionem perducitur, et quasi de nato Joseph jure laetatur. Ante hujus nativitatem ejus fratres dum adhuc omnia sine discretione agunt, quanto ultra vires suas multa praesumunt, tanto saepe deterius, atque deformius ruunt. Unde est, sicut jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s deb custodiri: ut ñ solum sint ordina¬
ti. s &̃ moderati. Timor enim numus. sepe
cadit indesꝑationẽ: dolor nuius. in ama¬
ritudinem: spes immoderata. inp̃sump¬
tionem: amor suꝑfluus in adulationẽ:
modũ. uirtutes inuitia u̾tuntur: si ꝑ
discretionem minime modent᷑. Uides¬
ne quemad modum cetẽ om̃s uirtutẽ
discretionis requirant: ne uirtutis nom̃
sero nascitur. s a patre plus ceteris ama¬
tur. Quis enim neserat uera bona animi
sine diseretione. nec posse acquiri anec pos¬
se conseruari : Mito gͦ illa uirtus singu¬
lariter diligitur: sine qua nulla conqͥrit᷑.
nulla consuminatur: muilla conseruat.S.
uix sero talem filium acciꝑe meremͣ: quia
ad diseretionis ꝑfectionem. non sine magno
usu. ñnͥ ꝑ magna exꝑimenta erudimur.
Prius nos oport& in singulis uirtutib exer¬
ceri: ⁊ quid inuna quaq possumus exꝑi¬
ri: quam possimius de omnib plenã sci¬

Expanded text:
omnes debet custodiri, ut non solum sint ordinaomnes debet custodiri, ut non solum sint ordinati, sed etiam moderati. Timor enim nimius saepe cadit in desperationem, dolor nimius in amaritudinem, spes immoderata in praesumptionem, amor superfluus in adulationem, modum virtutes in vitia vertuntur, si per discretionem minime moderentur. Videsne quemadmodum caeterae omnes virtutem discretionis requirant, ne virtutis nomen sero nascitur, sed a patre plus caeteris amatur. Quis enim nesciat vera bona animi sine discretione nec posse acquiri, nec posse conservari? Merito ergo illa virtus singulariter diligitur sine qua nulla conquiritur, nulla consummatur, nulla conservatur. Sed vix sero talem filium accipere meremur, quia ad discretionis perfectionem non sine magno usu, nonnisi per magna experimenta erudimur. Prius non oportet in singulis virtutibus exerceri, et quid in unaquaque possimus experiri, quam possimus de omnibus plenam sci
Abbreviated transcription (Latin):
fectib latiuis diffunditur⁊ recte ruben frm̃
apat᷑ suo ꝑhibet᷑. s eo uidelicet tẽꝑ e qͦsic̃ aqͣ
diffusꝰ erat qͣndo ĩapatͥs cubile ascende¬
rat: stratumq eius iam maculauerat.
Ruben inquit pͥmogenitus meus. tu for¬
titudo mea. pͥncipium doloris mei: pͥmꝰ
in donis. maior imꝑio: effusus es sic̃ aqͣ
ñ erescas: quia ascendisti cubile patris
tui. ⁊ maculasti stratum eius. Eece ruben
quantum malũ p̃sumpsit: quia ultra
modũ excreuit. Cito magnũ ꝑieulũ ĩ cur¬
ritur: si timor nr̃ ꝑ discretionẽ ñ modat᷑.¬
Sic ⁊ de aliis affectib credẽ debemus:
ꝑiculosos quidem ẽẽ. nͥ eos intra equita¬
tis metas coherceamus. Certe quã ma¬
lum sit dolorem.⁊ spem modũ excedere.
ex p̃dicto symeonis. ⁊ leui facto facile
possumus adu̾tere: de quib ꝑ iacob di¬
citur. Maledictus furor eoꝵ quia ꝑtinax:
⁊ indignatio eoꝵ quia dura. Caute gͦ cͥca

Expanded text:
fectibus latius diffunditur, recte Ruben fratrfectibus latius diffunditur, recte Ruben fratra patre suo prohibetur, sed eo videlicet tempore quo sicut aqua diffusus erat, quando jam patris cubile ascenderat, stratumque ejus jam maculaverat: Ruben, inquit, primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio, effusus es sicut aqua, non cresces, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. Ecce Ruben quantum malum praesumpsit, quia ultra modum excrevit. Cito magnum periculum incurritur, si timor noster per discretionem non modSic et de aliis affectibus credere debemus, periculosos quidem esse, nisi eos intra aequitatis metas coerceamus. Certe quam malum sit dolorem et spem modum excedere ex praedicto Simeonis et Levi facto facile possumus advertere: de quibus per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum quia pertinax, et indignatio eorum quia dura . Caute ergo circa
Abbreviated transcription (Latin):
teriam sꝑandi quam gaudendi: quia
habita de quib gaudemus. pauea suis
ad ea que habenda sꝑamus. Iudas itaq.
abulon imꝑii sui magnitudine cetẽ¬
ros fr̃s uincunt: ueruntamen ad m̃surã
ruben. extend̾e se minime possunt. Os
itaq ruben antecedit: qui cetis p̃uios.
longe pꝰt se relinquit. Omnia enim quȩ
constat homines amare. sꝑare. o disse.
ꝓquib dolere. uel gaudẽ: solent mul¬
tiplicis timoris causas ex se gignere.
Sepe ⁊ enim circa unã rem quã diligi¬
mus: plures timendi causas inuenimꝰ.
Quot modis siquidem ꝑdi potest: tot
timoris occasiones dare potest. Multũ
itaq regnum suum ruben iste dilatat:
s uires ei ammmistrat. ñ solum multi¬
plicitas occultoꝵ: s ꝙ̃ mutabilitas ap¬
parentium. De quo enim securus esse
possum: qui nil habeo quod ꝑd̃e non
possum: Quandio hie ad scientie certitu¬
dinem ꝑtingo: qui innumerabiliter plura
nescio. quam scio: Quia gͥtimor ceteris af¬

Expanded text:
teriam sperandi quam gaudendi, quia teriam sperandi quam gaudendi, quia habita de quibus gaudemus pauca sunt ad ea quae habenda speramus. Judas itaque et Zabulon imperii sui magnitudine caeteros fratres vincunt, verumtamen ad mensuram Ruben extendere se minime possunt. Omnes itaque Ruben antecedit, qui caeteros primus longe post se relinquit. Omnia enim quae constat homines amare, sperare, odisse, pro quibus dolere, vel gaudere solent, multiplicis timoris causas ex se gignere valent. Saepe etenim circa unam rem quam diligimus, plures timendi causas invenimus. Quot modis siquidem perdi potest, tot timoris occasiones dare potest. Multum itaque regnum suum Ruben iste dilatat, sed vires ei administrat, non solum multiplicitas occultorum, sed etiam mutabilitas apparentium. De quo enim securus esse possum, qui nil habeo quod perdere non possum? Quando hic ad scientiae certitudinem pertingo, qui innumerabiliter plura nescio quam scio? Quia igitur timor caeteris af
Abbreviated transcription (Latin):
ipiꝰ. y sachar egreditur. ⁊ symeon ingre.¬
ditur: quia subintiante timore. lepe ⁊ gau¬
dium excluditur. ⁊ dolor admittitur. uidimꝰ
quomodo ruben quandoq fr̃ib suis &̃ in
ꝑare consueuit: uideamus quomͦ imꝑiũ
suum p̃cet̾is latius extendit. Certe alta st̃
que amamus:alia sunt que odio habemꝰ.:
s. ꝓ utͥsq timere solemus: dũ sepe ista a¬
mittere: illa formicdamus ineurrere. Di¬
uidunt itaq iudas ⁊ zabulon int̾ se reg¬
num. s ruben se extendit ad totum: qͥa
uerus amor ad sola bona: uerũ odiũ ad
sola mala: timor se effundit. adhec. ⁊ alia.
Tabulon inpartis sue partem. frem suũ
admittit symeonẽ. ꝓadu̾sis siquidẽ do¬
lemus: s ñ ꝓ ominib: quia ñ omĩa susti¬
nemus. Leui ꝙͣ uidas imꝑio est minor:
multo tamen quam ysachar. imꝑio ẽ.
maior.Plura enim sunt que debemꝰ dili¬
gere: quam que audeamus sꝑare. S con¬
stat nichilominus copiosiorem ẽe ma¬

Expanded text:
ipsius Issachar egreditur, et Simeon ingreipsius Issachar egreditur, et Simeon ingreditur, quia subintrante timore, saepe et gaudium excluditur, et dolor admittitur. Vidimus quomodo Ruben quandoque fratribus suis etiam imperare consuevit, videamus quomodo imperium suum prae caeteris latius extendit. Certe alia sunt quae amamus, alia sunt quae odio habemus, sed pro utrisque timere solemus, dum saepe ista amittere, illa formidamus incurrere. Dividunt itaque Judas, et Zabulon inter se regnum, sed Ruben se extendit ad totum, quia verus amor ad sola bona, verum odium ad sola mala, timor se effundit ad hoc, et ad illa. Zabulon in partis suae partem fratrem suum admittit Simeonem. Pro adversis siquidem dolemus, sed non pro omnibus, quia non omnia sustinemus. Levi quam Judas imperio est minor, multo tamen quam Issachar imperio est major. Plura enim sunt quae debemus diligere, quam quae audeamus sperare. Sed constat nihilominus copiosiorem esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd hõ agat. bonum ẽẽ ñ potest: nisi ex bo¬
na uoluntate ꝓcedat. Quicqͥd ex bona uo¬
luntate fit: malũ ẽẽ ñ poterit. Sine bona
uoluntate. omnino saluari ñ potes: cũ bo¬
na uoluntate omnmo ꝑire ñ potes. O do¬
num mirabile: o donum singulare. Hoc ẽ.
illud pͥmũ. uel pͥncipale donũ. qͦd primo¬
genito ruben tͥbuitur: qͥa absq dubio ꝑ
timorẽ domini uoluntas mala in bonã
commutat᷑. Cur itaq pͥmus in donis ñ
sit. qui pͥmũ ⁊ pͥncipale donum accipit:
pͥmũ: quia abona uoluntate bonũ omẽ
inchoatur: pͥncipale.⁊ quia bona uolunta¬
te hominib utilius nichil dat᷑. Pͥmus in
donis: maior imꝑio. Quis hunc ruben p̃
ceteris imꝑio maiorem ẽẽ neg&: qui cetĩs
Ante eius conspectum leui cedit: quia
suꝑueniente timore spes cadit. Ad eius
imꝑium sepe uicdas secedit: ⁊ abulon.
cedit: quia cogente timore sepe karitas
refriges cit: odium exurgit. Ad nutum

Expanded text:
dquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bodquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bona voluntate procedat. Quidquid ex bona voluntate fit, malum esse non poterit. Sine bona voluntate omnino salvari non potes, cum bona voluntate omnino perire non potes. O donum mirabile! o donum singulare! Hoc est illud primum, vel principale donum quod primogenito Ruben tribuitur, quia absque dubio per timorem Domini voluntas mala in bonam commutatur. Cur itaque primus in donis non sit qui primum et principale donum accipit? Primum quia a bona voluntate bonum omne inchoatur; principale, quia bona voluntate hominibus utilius nihil datur. Primus in donis, major imperio. Quis hunc Ruben prae caeteris imperio majorem esse neget, qui caeteris Ante ejus conspectum Levi cedit, quia superveniente timore spes cadit, ad ejus imperium saepe Judas secedit. Zabulon accedit quia, cogente timore, saepe charitas refrigescit, odium exsurgit. Ad nutum
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror manifestum est: quomͦ autem
sit eius fortitudo. ⁊cetera que de eo dñr
facile ostendi potest. Tu inquit fortitudo
mea. El enum inillo unquam p̃lio uictor
extitit. uͥ spẽ adu̾sus carnem. caro adu̾sus sp̃m
concupiscit: qͥs inquam tam numerosũ concu¬
piscentiarum suarum exercitũ debellauit.:
si sine timore pugnauit: Recte gͦ pͥmogenitꝰ:
quia atimore dñi. omne bonũ inchoat᷑: recte
fortitudo dr̃. iquia ꝑ timorem domini. cor ꝯtͣ
concupiscentias suas roboratur: recte pͥnei¬
pium doloris sui: quia timorem domini.
utilis dolor comitatur. Ut enĩ animi dolor
cuiq suus sit. ⁊ sibi utilis existat: necẽe est
ut eum timor dĩi p̃cedat. Primus in qͥr in¬
donis: maior imꝑio.
Ntͥ omĩa di dona.: que ad salutem hõis spec¬
tare uidentur: pͥmum ⁊ pͥncipale donum.
bona uoluntas ẽẽ cognoscitur: ꝑ quã ĩno¬
bis diuine similitudinis imago reꝑat᷑. Qͥe¬

Expanded text:
arbitror, manifestum est; quomodo autem arbitror, manifestum est; quomodo autem sit ejus fortitudo, et caetera quae de eo dicuntur, facile ostendi potest: Tu, inquit, fortitudo mea. Quis enim in illo unquam praelio victor exstitit, ubi spiritus adversus carnem, caro adversus spiritum concupiscit? Quis, inquam, tam numerosum concupiscentiarum suarum exercitum debellavit, si sine timore pugnavit? Recte ergo primogenitus, quia a timore Domini omne bonum inchoatur, recte fortitudo dicitur, quia per timorem Domini cor contra concupiscentias suas roboratur, recte principium doloris sui, quia timorem Domini utilis dolor comitatur. Ut enim animi dolor cuique suus sit, et sibi utilis existat, necesse est ut eum timor Domini praecedat. CAPUT LXV. donis, major imperio. Inter omnia Dei dona quae ad salutem hominis spectare videntur primum et principale donum bona voluntas esse cognoscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imago reparatur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
corruptione bale. ei imꝓperando loqͥt᷑.
Effusus es sicut aqua. ñ crescas: qr ascen¬
disti eubile patͥs tui.⁊ maculasti stratũ
eius. S ut de hoc affectu aliquid lo quam᷑.¬
aꝑtius: maiorem p̃ceteris. siue ad bonũ.
siue ad malum. efficientiã hab̾e uidetur.
Siquidem ab illo frequenter. a suo mens
rectitudinis statu deicitur: s quolib& mͦ
deiecta. sine illo nͥumquam reparatur.
Qͥ senim de qͦuis pecc̃o quãlib& paruo.
sine timore liberabitur: Sine timore ma¬
la nr̃a nunquam deserimus: sine timore
bona oꝑari. nec saltem inchoamus. Non
tur. si recte intelligunt᷑ uͥ dicit᷑. ruben. pͥ¬
mogenitus meus. tu fortitudo mea. pͥnci¬
pium doloris mei. pͥmus in donis: maior
imꝑio: Uͥ ⁊ illud sequitur: de quo aliqͥ
iam diximus. Effusus es sic̃ aqua. ñ eres¬
cas. Qͦ modo autem iste ruben. sit pri¬
mogenitus. uel quo modo sit pͥncipiũ
doloris: ex suꝑius iam dictis. satis ut

Expanded text:
corruptione Balae ei improperando loquitur. corruptione Balae ei improperando loquitur. Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. apertius, majorem prae caeteris sive ad bonum, sive ad malum efficaciam habere videtur. Siquidem ab illo frequenter a suo mens rectitudinis statu dejicitur, sed quolibet modo dejecta sine illo nunquam reparatur. Quis enim de quovis peccato quamlibet parvo sine timore liberatur? Sine timore mala nostra nunquam deserimus; sine timore bona operari, nec saltem inchoamus. Nonntur, si recte intelligantur ubi dicitur: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, principium doloris mei, primus in donis, major imperio . Ubi et illud sequitur, de quo aliqua jam diximus: Effusus es sicut aqua, non crescas. Quomodo autem iste Ruben sit primogenitus, vel quomodo sit principium doloris ex superius jam dictis satis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nationem ñ dicam corrumpit. s ꝓsti¬
tuit: ut quidem intemꝑe orationis.
a suis se fornicationib temꝑare uix.
aut omnino non pofsit. Cũ enĩ p̃nimmia
sollicitudine. int̾ orandum etiam sepe
mundanoꝵ negotioꝵ fantasias mens
ꝑ imaginationem recipit: quid aliud
bala quam ad fornicationes ruben. si¬
num suum expandit : Cogita nunc gͦ
q̃msit ineptum: ut eo temꝑe quo debelꝑ
eternis malis remouendis domino suppli¬
que ueneras obliuisci: illa quoꝵ obluus¬
ci debueras. sola reminisci. Hinc ẽ. qͦd
mens sepe que pͥꝰ solebat ꝑimaginationẽ
sola s futuroꝵ bona. uel mala. omni hora
ante ponere: pꝰt modum ꝑsuꝑfluum. ti¬
morem. subacta. non possit uel admodi¬
cum scłarium curarum ineursus a cordiᷤˢ
secretario excludere. Quia gͥ sepe ima¬
ginatio ꝑ suꝑfluum timorem. ad tã in¬
pudentem cogitationũ euagationẽ de¬
ducitur: recte ad ruben pater suus de

Expanded text:
nationem, non dicam, corrumpit, sed prostinationem, non dicam, corrumpit, sed prostituit ut in tempore quidem orationis a suis se fornicationibus temperare vix, aut omnino non possit. Cum enim prae nimia sollicitudine inter orandum etiam saepe mundanorum negotiorum phantasias mens per imaginationem recipit, quid aliud Bala quam ad fornicationes Ruben sinum suum expandit? Cogita nunc ergo quam sit ineptum, ut eo tempore quo debes pro aeternis malis removendis Domino suppliquae veneras oblivisci, illa quorum oblivisci debueras sola reminisci. Hinc est quod mens saepe, quae prius solebat per imaginationem sola sibi futurorum bona vel mala omni hora anteponere, postmodum per superfluum timorem subacta non possit vel ad modicum curarum saecularium incursus a cordis secretario excludere. Quia igitur saepe imaginatio per superfluum timorem ad tam imprudentem cogitationum evagationem deducitur, recte ad Ruben pater suus de
Abbreviated transcription (Latin):
tellecta conspiciuntur. Huiusmoi aqua.
cuiq eo amplius habundat: quo eius am¬
mus in exterioꝵ scientia copiosius se di¬
latat. Hec utiq aqua quanto ub̾iꝰ exc̾scit.
dum omnia caute circumspieit : tanto ꝓ¬
culdubio formidolose sollicitudinis siluã
densiorem gignit. ⁊ latius expandit. Uñ
recte hic dicitur. Effusus es sicut aqua: ñ
c̃̾scas. Cauendum itaq summoꝑe: cum
mundane scientiȩ aqua habundat: ne
multiplicis sollicitudinis timor. ultͣ m̃¬
huc paruulꝰ eẽt: ⁊ annos pueriles age̾t:
patͥs sui cubile incestare ñ p̃sumpsit:
uel quia ñ potuit. uel quia mimme au¬
susfiut. Adultus tam̃ intantam ut de
ip̃o legitur ꝓrupit audatiam: ut patͥs
sui corrumꝑet concubinã: balam uide¬
licet trachelis ancillam. S siꝑ balam.
imaginatio intelligitur: quomͦ putamꝰ
huiusmodi ancilla corrumpitur: Sed
que est bale corruptio: nisi cogitatio in
enim quandoq timor suꝑfluus imagi¬

Expanded text:
tellecta conspiciuntur . Hujusmodi cuique tellecta conspiciuntur . Hujusmodi cuique aqua eo amplius abundat, quo ejus animus in exteriorum scientia copiosius se dilatat. Haec utique aqua quanto uberius excrescit, dum omnia caute circumspicit, tanto procul dubio formidolosae sollicitudinis silvam densiorem gignit, et latius expandit, unde recte hic dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas. Cavendum itaque summopere est, cum mundanae scientiae aqua abundat, ne multiplicis sollicitudinis timor ultra mehuc parvulus esset, et annos pueriles ageret, patris sui cubile incestare non praesumpsit, vel quia non potuit, vel quia minime ausus fuit. Adultus tamen in tantam, ut de ipso legitur, prorupit audaciam ut patris sui corrumperet concubinam, Balam videlicet Rachelis ancillam. Sed si per Balam imaginatio intelligitur, quomodo putamus hujusmodi ancilla corrumpitur? Sed quae est Balae corruptio, nisi cogitationis,enim quandoque timor superfluus imagi
Abbreviated transcription (Latin):
hinciñq surgentiũ: ꝓ quib eũ trepida¬
re cogit: ⁊ si non sua. suoꝵ saltẽ infir¬
mitas subiectoꝵ : Et quis ñ uideat ꝙͣ
sit difficile. inmo quam pene impos¬
sibile: iuste formidinis metas numꝙͣ
excedere: Iñ fit sepe. ut quanto qͥs
prudentior: tanto inueniatur.⁊ solli¬
citior. Et quanto quisq nouit ꝑspica¬
tius circumstantiũ ꝑieuloꝵ casus an¬
cipites ꝓspic̾e: tanto cogitur timide
sollicitudinis sue habenas multipli¬
citius relaxare. De qͦillud conueni¬
enter intelligitur: qͦd ad ruben. ꝑ ia¬
cob dicitur. Esfusus es sieut aqu̾a: ñ
ereseal. Sole enim ꝑ aquam quandoq
carnis pradentia: sicut ꝑ uinumꝰ intelligi sepe
sp̃itał intelligentia. Heç aqua euiq tc̃ inuĩ¬
num u̾titur: quando aspirante dõ ꝑ extĩo¬
ris scientie scalam. ad inuisibilium intel¬
ligentiam subleuatur: quando iniusibilia
dĩ acreatura mundi ꝑ ea q̃ facta sunt in¬

Expanded text:
hinc indeque surgentium, pro quibus eum trepidahinc indeque surgentium, pro quibus eum trepidare cogit et si non sua, suorum saltem infirmitas subjectorum? Et quis non videat quam sit difficile, imo quam pene impossibile justae formidinis metas nunquam excedere? Inde fit saepe ut quanto quis prudentior, tanto inveniatur et sollicitior; et quanto quisque novit perspicacius circumstantium periculorum casus ancipites prospicere, tanto cogitur timidae sollicitudinis suae habenas multiplicius relaxare. De quo et illud convenienter intelligitur quod a Ruben per Jacob dicitur: Effusus es sicut aqua, non creprudentia, sicut per vinum intelligi saepe specialis intelligentia. Haec aqua cuique tunc in vinum vertitur, quando aspirante Deo, per exterioris scientiae scalam ad invisibilium intelligentiam sublevatur, quando invisibilia Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tencditur. Nut quia ad innumera. uel ꝙ̃
inutilia. passim dilatatur. Qͥs uidã ne
get pꝰt ꝓditionis scelus. iure tim̾e debu¬
isse: S illud in eo quis non uicdeat supͣ
omnia execrabile fuisse: quod dũ ĩ suo
tiinore modũ seruare noluit. uel nesciuit.
semet ip̃m desꝑando. malũ quod corri¬
gere potuit: de te stabiliori exitu quã
exordio cumulauit: S illa timoris ni¬
mietas. qua se passim. ad multiplicra
rerum effundit. facilius decipit: ꝑ fec¬
tis ⁊ enim uiris quandoq subrepit. Qiͥs
namq p̃latoꝵ quamlib&e ꝑfectus. dum
subiectis siuis uecessaria p̃uidet. ita sol¬
licitudinis sue euras temꝑet⁊ ut ꝓ adu̾¬
sis rerum casib numquam plꝰ usto for¬
midet: ꝑtinet autem ad ruben. tunc
tantum timor huiusmõi: cum surgit qͥ¬
dem. non ex amore mundi. s de dilectio¬
ne ꝓximi.S quis enumerare sufficiat
omnes ancipites incommodoꝵ casus.

Expanded text:
tenditur, aut quia ad innumera, vel etiam tenditur, aut quia ad innumera, vel etiam inutilia passim dilatatur. Quis neget Judam post proditionis scelus jure timere debuisse? Sed illud in eo quis non videat supra omnia exsecrabile fuisse, quod, dum in suo timore modum servare noluit vel nescivit, semetipsum desperando malum quod corrigere potuit, detestabiliori exitu quam exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum effundit facilius decipit: perfectis etenim viris quandoque subrepit. Quis namque praelatorum quamlibet perfectus dum subjectis suis vitae necessaria providet, ita sollicitudinis suae curas temperet, ut pro adversis rerum casibus nunquam plus justo formidet? Pertinet autem ad Ruben tunc tantum timor hujusmodi, cum surgit quidem, et non ex amore mundi, sed de dilectione proximi. Sed quis enumerare sufficiat omnes ancipites incommodorum casus
Abbreviated transcription (Latin):
dã ordinatã sp̃e. ⁊ordinatũ amorẽ. ꝑysachar aut̃
intelligitur ordinata leticia: ꝑ zabulon
ordinata ira: ꝑ dinam. ordinata u̾ecun¬
tune ueraeiter ereduntur boni: qñ sunt
ñ solum ordinati. s etiam moderati. Se¬
pe namq cũ discretionis moderam̃ ex¬
cedunt: uirtutis nomen amittunt. S
hoc fortassis meliꝰ ꝑ exemplũ ostendi¬
mus. Qua ꝓpter de ip̃o fr̃m pͥmogen¬
to exempla sumamus. Certe si timor
immoderatus ꝑ iculosus ñ ẽẽt: iacob ad
ruben. loquens. minime dixiss. Effu¬
sus es sic̃ aqua: non crescas: quia ascen¬
disti cubile patͥs tui: ⁊ maculasti stra¬
tum eius. Si ꝑ ruben debemus ordina¬
tum timorem intelligẽ. cur queso iuba
eum iacob non ẽscere nͥ quia malũ est.
inquolib&e ordinato timore: modum equi¬
tatis excedere: Duob autem modis. hic¬
filius equitatis. m̃suram sepe suꝑ gͥdit᷑.
aut quia circa unum aliqͥd nimis ex¬

Expanded text:
dam ordinatam spem et ordinatum amorem. Per Issachar autem dam ordinatam spem et ordinatum amorem. Per Issachar autem intelligitur ordinata laetitia, per Zabulon ordinata ira, per Dinam ordinata verecuntunc veraciter creduntur boni, quando sunt non solum ordinati, sed etiam moderati. Saepe namque cum discretionis moderamen excedunt, virtutis nomen amittunt. Sed hoc fortassis melius per exemplum ostendemus, si de ipso fratrum primogenito exempla sumamus. Certe si timor immoderatus periculosus non esset, Jacob ad Ruben loquens minime dixisset: Effusus es sicut aqua; non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus . Si per Ruben debemus ordinatum timorem intelligere, cur, quaeso, jubet eum Jacob non crescere, nisi quia malum est in quolibet ordinato timore modum aequitatis excedere? CAPUT filius aequitatis mensuram saepe supergreditur, aut quia circa unum aliquid minus ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pꝰt uerum uitioꝵ odium. quanto ueriꝰ tanto
uehementius quisq de sua infirmitate con¬
funditur. ꝑysachar ⁊ enim intelligimus
gaudium conscientie: ꝑ zabulon odium
malicie: ꝑdinam uenustatem uecundie:
sunt quidem hi nouissimi tres liberoꝵ lie:
Qͦs si cum quatuor suꝑiorib annumeramꝰ:
septem c̃e. absq dubio inuenimus. P̾nei¬
pales enim affectus. septem e̾e. longe suꝑiꝰ
iam diximus: quos cum in nobis ordina¬
mus innumerũ uirtutũ redigimꝰ. P̾mo
itaq orclinatur timor: dem̃ dolor: pꝰt hoᷤ
spes.⁊ amor. pͦt hos . iiiʳ. ordinantur leticia.
⁊ira: nouissime autem omniũ. u̾ecundia.
Itaq nichil aliud est iacob huiusmõi li¬
beros exlia genusse: quam animũ affec¬
tionis sue motus ordinando. dignã uir¬
tutum sobolem de seipõ ꝓcreasse. ꝑ ruben
gͥ pͥmogenitum iacob intelligimꝰ ordinatũ
timorẽ ꝑsymeonẽ ordinatũ dolorẽ. ꝑ leui. qui¬

Expanded text:
et post verum vitiorum odium, quanto verius tanto et post verum vitiorum odium, quanto verius tanto vehementius quisque de sua infirmitate confunditur. Per Issachar etenim intelligimus gaudium conscientiae, per Zabulon odium malitiae, per Dinam venustatem verecundiae: et sunt quidem hi novissimi tres liberorum Liae. Quos si cum quatuor superioribus annumeramus, septem esse absque dubio invenimus. Principales enim affectus septem esse longe superius jam diximus: quos cum in nobis ordinamus in numerum virtutum redigimus. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso procreasse. Per Ruben igitur primogenitum Jacob intelligimus ordinatum timorem, per Simeonem ordinatum dolorem, per Levi et Ju
Abbreviated transcription (Latin):
dinam ꝑtinere doceamus: cũ ꝑ dinã solã
ordinatam uerecundiam intellig̾e̾ debea¬
mus. S aliud est. homines crubescere.
infamiam: non tam ad nrãm. quã ad glo¬
riam diuinam. Et hoc est forte dinã exire.
hominũ infamiã. ꝓpter dm̃ erubescere.
Nam tunc ꝓculdubio dina intus inueni¬
tur: quando de occultis etiam suis corã
dõ conseientia nr̃a confundit᷑. Homines
itaq ꝓpter dm̃ crubesc̾e. est bonã uere¬
cundiam habẽ: ⁊ qualem ñ dubitamꝰ
ad dinam ꝑtinere. Uerecundia itaq
talis. ⁊ ordinata ẽ: ⁊ iuxta aliquid rec¬
te humana dici potest. Reuera tamen
huiusmodi bona est: si non sit nimia.
Certe si dina adhuc paruula ẽẽt. uel
intra thalami sui secreta seipsã cohibet:
corruptionis maculam ñ incurrisset:
e tantor mmaloꝵ causa ñ extitissis. Hec est¬
dina. que pꝰt ysachar ⁊rabulon naseitur: qͥa
pꝰt degustatum interne dulcedinis gaudium.

Expanded text:
Dinam pertinere doceamus, cum per Dinam solam Dinam pertinere doceamus, cum per Dinam solam ordinatam verecundiam intelligere debeamus. Sed aliud est homines erubescere infamiam, non tam ad nostram quam ad gloriam divinam. Et hoc est forte Dinam exire, hominum infamiam propter Deum erubescere. Nam tunc procul dubio Dina intus invenitur, quando de occultis etiam suis coram Deo conscientia nostra confunditur. Homines itaque propter Deum erubescere, est bonam verecundiam habere, et qualem non dubitamus ad Dinam pertinere. Verecundia itaque talis et ordinata est, et juxta aliquid recte humana dici potest. Revera tamen hujusmodi bona est, si non sit nimia. Certe si Dina adhuc parvula esset, vel intra thalami sui secreta seipsam cohiberet, corruptionis maculam non incurrisset, et tantorum malorum causa non exstitisset. Dina quae post Issachar et Zabulon nascitur, quia post degustatum internae dulcedinis gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
pline penitus dissipatur. S hoc est
inhuius mõi bellatorib. p̃ominib am¬
mirabile. immo suꝑ omnia detesta¬
bile quod mulliꝰ unquam quamlibꝵe
prudentis uiri consilio adquiescunt. ĩmo
nec pͥe saltem exꝑientie cedunt. nec tunc
quidem cum iam incipiant. ⁊ corꝑe defi¬
cere: ⁊ corde tabesc̾e̾. Quoꝵ ꝑtinatia male¬
dictionis iaculo ꝑcuittur: cum ad illos
ꝑ iacob dicitur. Maledictꝰ furor eoꝵ quia
ꝑtinax: ⁊ indignatio eoꝵ quia dura. Mira¬
bilis ꝑtinatia. s non minor insania: ab un¬
petii cursus sui. a deuio erroris sui. ñ nisi
solo impossibilitatis freno posse retineri.
Ecce quomodo p̾liari norunt uasa iniqͥ¬
tatis bellantia: ecce quanta faciunt: ecce
qͣnta fiunt ꝓ dina. ꝑ dina. masculi cireu̾ci¬
duntur: ꝓ dina circũcisi ꝑimunt᷑. Totũ
hoc fit ꝓ dina: totum ꝓhumana uecun¬
dia. S miraris forte. cum humanã uere
cundiam suꝑius repbauimꝰ. cur eã mͦ ad

Expanded text:
plinae penitus dissipatur. Sed hoc est plinae penitus dissipatur. Sed hoc est in hujusmodi bellatoribus prae omnibus admirabile, imo supra omnia detestabile, quod nullius unquam quamlibet prudentis viri consilio acquiescunt, imo nec propriae saltem experientiae cedunt, nec tunc quidem cum jam incipiunt et corpore deficere, et corde tabescere. Quorum pertinacia maledictionis jaculo percutitur, cum ad illos per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum, quia pertinax, et indignatio corum, quia dura . Mirabilis pertinacia, sed non minor insania, ab impetu cursus sui, a devio erroris sui, nonnisi solo impossibilitatis freno posse retineri. Ecce quomodo praeliari norunt vasa iniquitatis bellantia, ecce quanta faciunt, ecce quanta fiunt pro Dina. Pro Dina masculi circumciduntur, pro Dina circumcisi perimuntur. Totum hoc fit pro Dina, totum pro humana verecundia. cundiam superius reprobaverimus, cur eam modo ad
Abbreviated transcription (Latin):
quod effic̾e ñ possunt: illud ãẽ amittũt:
quod effice̾ potuerunt. In ꝯsiliũ gͦ eoꝵ
n ueniat anima mea: ⁊ in cetu eoꝵ ñ
sit gła mea. Non est bona glatio. am¬
bulare inmagnis ⁊ inmirabililib suꝑ
se: quo possit quasi de sua uirtute glori¬
ari: Non est inquam huiusmoi bona gła¬
tio. In cetu gͦ eoꝵ: non sit gła mea. Qa in¬
quit in furore suo occiderunt uirum:
⁊ inuoluntate sua suffoderunt murũ.¬
Qͥ d ꝑuirum. nͥ uigor m̃tis: quid ꝑ mu¬
rum. nͥ disciplina intelligitur corꝑis:
Uir itaq ille. amator dine. tunc ua̾cit̃
occiditur: quando ꝑ afflictionẽ nimiã
uigore mentis exhausto. usq ad aꝑtã
impudentiam animus effrenatur. Tẽ
amator dine. absq dubio. gladio ꝑit:
quando ꝑ afflictionis nimietatẽ. uigor
mentis. eo usq defic̃: ut asuis ut dic¬
tum est excessib. ꝓ humana saltẽ ue¬
recundia se temꝑare non possit. Tẽ
murus destruitur: qñ ꝑ immodera¬
tam abstinentram. rigor pͥoris disci¬

Expanded text:
 amittunt quod efficere potuerunt! In consilium ergo eorum non veniat anima mea, et in coetu eorum non sit gloria mea. Non est bona gloriatio ambulare in magnis, et in mirabilibus super se, quo possit quasi de sua gloriari virtute. Non est, inquam, hujusmodi bona gloriatio. In coetu ergo eorum non sit gloria mea: Quia, inquit, in furore suo occiderunt virum, et in voluntate sua suffoderunt muruper virum nisi vigor mentis? quid per murum nisi disciplina intelligitur corporis? Vir itaque ille amator Dinae tunc veraciter occiditur, quando per afflictionem nimiam vigore mentis exhausto, usque ad apertam impudentiam animus effrenatur. Tunc amator Dinae absque dubio gladio perit, quando per afflictionis nimietatem vigor mentis eo usque deficit, ut a suis, ut dictum est, excessibus pro humana saltem verecundia se temperare non possit. Tunc murus destruitur, quando per immoderatam abstinentiam rigor prioris disci
Abbreviated transcription (Latin):
auitatis: plena decore. plena dulcedine:
qͣlia nepthalim formare consueuit. uel
qualia eum formare comienit: O sclet᷑
me inquit osculo oris sui. fulcite me
florib⁊ stipate me malis: qͥa amore
langueo. fauus distillans labia tura.:
mel : lac sublingua tua: ⁊ odor uestim̃¬

Expanded text:
avitatis, plena decore, plena dulcedine, avitatis, plena decore, plena dulcedine, qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Osculetur me, inquit, osculo oris sui . Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo . Favus distillans labia tua, mel et lac sub lingua tua, et odor vestim
Abbreviated transcription (Latin):
currere placet. Intanta enim uelocitate
nepthalim iste. contemplantis animum.
in huiusmodi tamen negotio aliqͣntum
exercitatum. nc̃ ad sumina erigit: nẽ ad.
ima deponit: nunc ꝑ innumera rapit:
ut ip̃e animus qui hec patitur. sem&ł ip¬
sum sepe miretur: felici magisterio edoc¬
tus: quã ꝯuenienter nepthalim nr̃. cer¬
uus emissus dicatur. Notandum sane:
quam recte ñ aui uolanti. s ceruo eur¬
renti comparetur: nã auis qͥdẽ uolan¬
do longe at̾ra suspenditur. ceruiis aitõ
ad dandos saltꝰ. terre innititur. s nec
in ip̃is suis saltib longius a t̾ra seꝑat᷑.
Sic nimirũ sic nepthalim. dumꝑ re¬
rum uisibilium formã. rerũ inuisibiliũ
natãm querit: quosdã saltꝰ dare. ñ autẽ
at plenum uolatũ conualesce̾ consue¬
uit: quia ineo qͦd se ad summa erigit.
rerum corporearum secũ umbrã trahens.
ima omnino non deserit. Ecce qͦmͦ sit
audire eloqͥa pulchritudinis eloqͥa su¬

Expanded text:
currere placet. In tanta enim velocitate currere placet. In tanta enim velocitate Nephtalim iste contemplantis animum in hujusmodi tamen negotio aliquantulum exercitatum nunc ad summa erigit, nunc ad ima deponit, nunc per innumera rapit, ut ipse animus, qui haec patitur, semetipsum saepe miretur felici magisterio edoctus quam convenienter Nephtalim noster cervus emissus dicatur. Notandum sane quam recte, non avi volanti, sed cervo currenti comparatur: nam avis quidem volando longe a terra suspenditur, cervus autem ad dandos saltus, terrae innititur, sed nec in ipsis suis saltibus, longius a terra separatur. Sic nimirum, sic Nephtalim, dum per rerum visibilium formam, rerum invisibilinaturam quaerit, quosdam saltus dare, non autem ad plenum volatum convalescere consuevit, quia in eo quod se ad summa erigit, rerum corporearum secum umbram trahens ima omnino non deserit. CAPUT XXIV. Qultis audire eloquia pulchritudinis, eloquia su
Abbreviated transcription (Latin):
tum conuertit: recte conu̾sionis nom̃ ac¬
cepit. Et item: quia assidue ut dictũ ẽ.
comꝑatione utitur: recte nicħominꝰ nep¬
thalim. id est comꝑatio nominat᷑.
plationis genus. quod inpura
intelligentia uersatur: huiusmodi spe¬
culatione quȩ ꝑ nepthalim designat᷑.
quanto subtilius: tanto nimirum excel¬
lentius ẽe cognoscitur. Habet tam̃ huiꝰ spe¬
culatio aliquid singulare: ualdeq nota.¬
bile. Est enim p̃ceteris rudibus quidẽ
adhuc mentib. minusq exercitatis⁊
ad intelligendum facilior: & ad audien¬
dum iocundior. Siquidem hec meditan¬
t. facilius occurrit: ⁊ audientẽ dulcius
afficit. E st plane ⁊ ꝓmptior inmeditati¬
one: ⁊ affabilior in sermonẽ. Uñ ⁊ ꝑ iacob
de nepthalim dicitur. Nepthalim ceruus
emissus: dans eloquia pulchritudinis.
tatem: emissꝰ ꝓpt̾ eurrendi auiditatẽ.
Ceruus. animal uelox nimis. multum
currere potest. ⁊ multũ eurrere cupit.

Expanded text:
tiam convertit, recte conversionis nomen actiam convertit, recte conversionis nomen accepit. Et item quia assidue, ut dictum est, comparatione utitur, recte nihilominus Nephtalim, id est comparatio, nominatur. plationis genus, quod in pura intelligentia versatur, hujusmodi speculatione, quae per Nephtalim designatur, quanto subtilius, tanto nimirum excellentius esse cognoscitur. Habet tamen hujusmodi speculatio aliquid singulare valdeque notabile. Est enim prae caeteris rudibus quidem adhuc mentibus, minusque exercitatis, et ad intelligendum facilior, et ad audiendum jucundior. Siquidem haec meditanti facilius occurrit et audientem dulcius afficit. Est plane et promptior in meditatione, et affabilior in sermone. Unde et per Jacob de Nephtalim dicitur: Nephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis .tatem; emissus, propter currendi aviditatem. Cervus animal velox nimis multum currere potest, et multum currere cupit,
Abbreviated transcription (Latin):
quando rerum uisibiliũ. quãlib& descͥp¬
tionem. tͣnsfert ad rerum inuisibiliũ sig¬
nificationẽ. Ybi grã. Audit in sc̾pturit
nommari lucem: sic̃ de dõ seͥptum est.
quia habitat lucem in accessibilẽ. Qͤrit
g que sit lux ista incorꝑea: quã ĩ habitat
muisibilis ⁊ incoꝵea dli naturaꝰ⁊imiemt
quia lux ista est ipsa dĩ sapientia: quia ip̃a
ẽ. lux uera. Sieut enim lux ista exterior il¬
luminat ocłos corpoꝵ: ita illa absq dubio
illumnare consueuit ocłos cordium. Cece
quomodo nepthalim ꝑ rerũ uisibiliũ qͣli¬
tatem: surgit ad rerũ inuisibiliũ cogniti¬
onem. Patet gͦ: quam recte sedm utrãq
interp̃tationem. nepthalim dicat᷑. Nep¬
thalim namq: comꝑatio. uel ꝯusio inter¬
p̃ta᷑. Solet namq ꝯgnitam quãlib&ꝰ re
rum uisibilium naturam: conuitere ad
spitalem intelligentiã. ¶a gͦ pene quic¬
quid scͥptum repꝑit: ad sp̃alem intellec¬

Expanded text:
quando rerum visibilium descripquando rerum visibilium descriptionem transfert ad rerum invisibilium significationem. Verbi gratia: Audit in Scripturis nominari lucem, sicut de Deo scriptum est: Quia habitat lucem inaccessibilem . Quaerit ergo quae sit lux ista incorporea quam inhabitat invisibilis et incorporea Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. Patet ergo quam recte secundum utramque interpretationem Nephtalim dicatur. Nephtalim namque comparatio vel conversio interpretatur. Solet namque cognitam quamlibet retere ad spiritalem intelligentiam. Quia ergo pene quidquid scriptum reperit, ad spiritualem intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽẽ possint. u̾bi gr̃ã. Inspecta sepe solis
claritate. corꝑeo uidelicet lumme. ꝯside¬
rat quanta futura erit lux illa spĩtalis:
si tanta.tamq mirabilis est lux ista cor¬
ꝑalis. Quanta nãq putas erit lux illa. q̃
erit nob̾ cominunis eum angłis : si tanta
est ista. qͣm habemus ꝯmunem cũ bestus:
Qͣus erit lux futura beatoꝵ. si talis ẽ. pre¬
sens. lux ista miseroꝵ: Item multiplicita¬
tem bonoꝵ inuisibilium: conieit ex mul¬
titudine bonoꝵ uisibilium. Et gͦ putamͦ
ea ee: S qͥs ea possit dinumerare: Et
sunt oblectamenta ocłoꝵ: qͦt oblectam̃ta
aurium: ceteroꝵq sensuum : Et st̃ colo¬
res: quot odores: quot sapores: Si gͦ
tot sunt delicie corporum: qͦt erunt deli¬
cie sꝑuum: Si tanta possidemus intẽꝑe:
quanta sunt quȩ exspectamus inet̾nitate :
In hunc gͥ modũ utitur comꝑatione. uti¬
tur nichomins. ut dictũ ẽ. tnslatione:

Expanded text:
ta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis ta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis claritate corporeo videlicet lumine considerat quanta futura erit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitudine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? Quot sunt oblectamenta oculorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus in aeternitate? In hunc igitur modum utitur comparatione: utitur nihilominus, ut dictum est, translatione,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑ cogitationem pulsat: inudicium
ad ducere: diligenter discutere: dep̃hen¬
sum dampnare:: deceptonam cogitati¬
onem. ex alia consideratione ꝑcute̾: et
temptantia mala. ex torm̃toꝵ recordati¬
one extinguerẽ. Uides iam ut arbitroꝵ
ꝙͣ recte hic filius dan. id est iudiciũ uo¬
eetur: de qͦ solo dubitatur utrũ. nã po¬
pulum suum iudicare habeat acũ solus
sheri possit ne ecteri habeant qͥd iuidicet
sentationem pene ex pͥmere exurgentia uitia:
sic adnepthalim ꝑtin&. ꝑ consid̾ationem p̃¬
morum. inflammare desidia bona. Mi¬
rabilit̾ enim amntũ nr̃m. nepthalim. ad
coꝵ desicłium accendit.. quotiens et̾noꝵ
bonoꝵ imaginem añ m̃tis ocłos adducit.
qͥdtamen duob modis facere consueuit.
Utit᷑ namq aliqͣndo tͣnslatione: aliq̃n aut̃
comꝑatione. Comꝑatione: q̃n ex p̃sentium
bonoꝵ multitudine. uel magnitudine. col¬
ligit illa future uite gaudia. qͦd. uł qͣn¬

Expanded text:
cum per cogitationem pulsat in judicium cum per cogitationem pulsat in judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, et deceptoriam cogitationem ex alia consideratione percutere, et tentantia mala ex tormentorum recordatione exstinguere. Vides jam, ut arbitror, quam recte hic filius Dan, id est judicium, vocetur, de quo solo dubitatur utrumnam populum suum judicare habeat, cum solus, si fieri posset, ne caeteri habeant quid judicent, sentationem poenae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim ad eorum desiderium accendit, quoties aeternorum bonorum imaginem ante mentis oculos adducit, quod tamen duobus modis facere consuevit. Utitur namque aliquando translatione, aliquando autem comparatione. Comparatione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quan
Abbreviated transcription (Latin):
dan ppłm suum districte custodiat: si iu¬
dicium suum diligent̃ exerceat: fiet ut in
ceteris tͥbub raro inueniatur. qͦd ure dãp¬
nari debeat. Mens ⁊enim que statĩ in ip̃a
suggestione p̃cidit illecebrosã cogitatio¬
nem. ñ facile rapitur in prauam delectati¬
onem: sicut ⁊ culpa que cohibetur ante
pͣuum consensum. mnquã tͣnsit in actum.
Debet gͦ dan p̃cetĩs omnib uigil⁊ distͥctus
in iudicio ẽẽ: ut detur aliis ex maiori parte
absq lite. ⁊ disceptatione uiuere. Sẽꝑ dan.
inueniet in sua tͥbu. qͦd examinare debeat:
q diuste rep̃hendat. quamuis in aliis possit
fieri. ut aliquando aliqua earum sine cul¬
paualeat inueniri. Aliarũ nãq culpa est.
in uoluntate: huius autem exordinatio.
sepe est. innecessitate. Nuniquam enĩ ma¬
lum approbo: numꝙͣ inalo consentio. nũꝙͣ
malũ ꝑficio: nͥ ipse uoluero: malũ autẽ
ꝑ cogitationẽ. occurrere potest etiã inutto.
S at dan. ꝑtinet. exurgens mal ũ statĩ

Expanded text:
Dan populum suum districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. Debet ergo Dan prae caeteris omnibus vigil et districtus in judicio esse, ut detur aliis tribubus ex majori parte absque lite et disceptatione vivere. Semper inveniet Dan in sua tribu quod examinare debeat, quod juste reprehendat, quamvis in aliis possit fieri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam malo consentio, nunquam malum perficio, nisi ipse voluero; malum autem per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens malum statim,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e̾cundiam ꝑfecte calcasse ⁊⁊ hane uerã
⁊ ordinatã hab̾e. quod est dinam ge¬
nuisse: Ecce de carnalib omitto: cum
spĩtalib tantum sit intĩm mͥ sermo. E¬
cẽ quisquis es qui te credis iam dinã ge¬
nuisse. si cogereris coram multitudineᷤ
nudo corꝑe transire. minqud posses ñ eru¬
bescere: Cogitagͦ si tantum confunderis: qñ
immunda cogitatione inmente sordidaris.
Cur te iac̾tes ampliꝰ dinam genuisse. ⁊ ordi¬
natam uerecundiam habe. si minꝰ erubes¬
cis pudenda cordis ꝙͣ corꝑis: si magis uere¬
ris uultũ hominum quam conspectũ angłoꝵ
Siccine magis est erubescendum. qͥd ds fe¬
cit bene. ⁊quam qͦd tumale fecisti: certe il¬
las &̾ corꝑis partes. quas pudenda uocamꝰ.
d̾s fec̃: pudenda autem cordis ñ nͥ tu fecist.
Diligenter gͦ consideranti recteq dise̾nen¬
ti quam sit rarum. uel quã sit paucorũ.
humanam uerecundiã plene uicisse. ⁊ so¬

Expanded text:
verecundiam perfecte calcasse, et hanc veram verecundiam perfecte calcasse, et hanc veram et ordinatam habere quodque est Dinam genuisse? Ecce de carnalibus omitto, cum spiritualibus tantum interim sit mihi sermo. Ecce quisquis es qui te credis jam Dinam genuisse, si cogeris coram multitudine nudo corpore transire, nunquid posses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, quam quod tu male fecisti? Certe illas etiam corporis partes quas pudenda vocamus Deus fecit; pudenda autem cordis nonnisi tu fecisti. Diligenter ergo consideranti, recteque discernenti quam sit rarum, vel quam sit paucorum humanam verecundiam plene vicisse, et so
Abbreviated transcription (Latin):
abhominantes quã sectantes humilitatẽ:
multo amplius erubeseunt hab̾e sordi¬
dam uestem. quã sordidã mentẽ.
uam multi hodie funt: qͦs magis
puder&e in oratione fecisse barba¬
rismum cont᷑ regulam pͥsciani: ꝙͣ ꝓtuliᷤ¬
se mendacium. in suosermone. contra
regulã cep̃i. S qͥd hec de istis loqͥmur.
qͥ sepe sua &̃ eͥmina iactant: quandoqͥ¬
dem illi ce qͥ sp̃ĩtales uidentur. hẽ pr.¬
dorem haud facile suꝑant: Sepe dum
inp̃dicationis officio ꝓximoꝵ utilitati
deseruiunt: dum forte cont᷑ suꝑbiã dis¬
putant. ꝯtingit eos sepe suꝑbire: unde
constat eos ꝯtra suꝑbiam subtilit̾ dis¬
serere. Et si forte inter loquendum. qͦd
fieri sol&. breuem accentũ ꝓdueent: magiꝰ
eos fortassis puder&e de uitio orationis. ꝙͣ
de uitio elationis. Crede mͥ. ñẽ. creden¬
dum hanc ẽẽ illam uerecundiã: quã
intellige̾ debemus ꝑ dinam. Uultis ad¬
huc meliꝰ nosse qũa sit rarum humanã

Expanded text:
abominantes quam sectantes humilitatem, abominantes quam sectantes humilitatem, multo amplius erubescunt habere sordidam vestem quam sordidam mentem. Quam multi hodie sunt, quos magis puderet in oratione fecisse barbarismum contra regulam Prisciani, quam protulisse mendacium in suo sermone contra regulam Christi. Sed quid haec de istis loquimur qui saepe sua etiam crimina jactant, quandoquidem illi etiam qui spirituales videntur, hunc pudorem haud facile superant? Saepe dum in praedicationis officio proximorum utilitati deserviunt, dum forte contra superbiam disputant, contingit eos saepe superbire, unde constat eos contra superbiam subtiliter disserere. Et si forte inter loquendum quod fieri solet brevem accentum producerent, magis eos fortassis puderet de vitio orationis, quam de vitio elationis. Crede mihi non est credendum hanc esse illam verecundiam quam intelligere debemus per Dinam. huc melius nosse quam sit rarum humanam
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundia. Nicħ enim aliud ꝑ dinam¬
Solum peccatũ erubesẽe: est. bonã. est
ordinatam u̾ecundiam. hab̾e̾. S qui
rabulon ñdũ gigne̾ meruit: frustra
dinam se posse gignere eredit. Disce
pies ueraeiter erubesce̾e. Si ueraciter
oddis: citius illud erubescis. Iule pudor
uerus eẽ cognoseitur: quẽ uitioꝵ odiẽ
p̃cedit⁊ comitatur. Aliogui. si in pec¬
eato dep̃henderis. ⁊ dep̃hensꝰ pudore
confunderis: non te eredo erubescere
eulpam .s infamiã. Non enĩ descenel¬
dinam genueris. Habent utiq homines etiã
nam ordinatã. Nam utiq sibonã haberẽt.
u̾si forsitan ñ eẽnt. Pecc̃m ⁊ enĩ si ꝑfec̾te eru¬
bescent: ñ tã facile cõmitterent. Quał pudor
est crubesce pauꝑtat̾e: erubesc̾e humilitatẽ:
Illud non pudoe eos erubesce: ad qͦd do¬
cendum ñ puduit celestem magistrũ de
celo descend̾e. Discite ame inqͥt q mitis
sum: ⁊ humilis corde. At isti eꝯtra magis

Expanded text:
verecundia. Nihil enim aliud, verecundia. Nihil enim aliud, solum peccatum erubescere, est bonam, est ordinatam verecundiam habere. Sed qui Zabulon nondum gignere meruit, frustra Dinam se posse gignere credit. CAPUT pies veraciter erubescere. Si veraciter odis, erubescis citius illud. Ille pudor verus esse cognosciutr, quem vitiorum odium praecedit et comitatur. Alioquin, si in peccato deprehenderis et deprehensus pudore confunderis, non te credo erubescere culpam, sed infamiam. Non enim veDinam genueris. Habent utique etiam hominesnam ordinatam! Nam utique si bonam haberent, perversi forsitan non essent. Peccatum etenim si perfecte erubescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non puduit coelestem magistrum de coelo descendere: Discite a me, inquit, quia mitis sum, et humilis corde . At isti econtra magis