comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extollunt. Annon lactat᷑ de quo ꝑ
psalmistam dicit᷑. qm̃ laudatur.
peccator in desideriis anime sue. ⁊
qui iniqua gerit benedicet᷑. Sci
endum quoq est: qͦd tres illi modi
peccantium uixta descensus sui or.¬
dinem facilius corrigunt᷑. Qrartꝰ uͦ
iste difficilius emendat᷑. Unde ⁊ redẽp¬
tor nr̃ ꝑuellã in domo iuuenẽ extͣ por¬
tam. in sepulchro autem lazarum sͦ¬
citat. Adhuc quippe in domo mortuꝰ
iacet: quia lacet in peccato. Iam qͣ¬
si extra portam ducitur: cuus iniqͥ¬
tas usq ad in nerecundiã publice ꝑ
petrationis aperit᷑ Sepulture ue¬
ro agg̾e p̃mit᷑. qui in ꝓpetratione
nequitie. etiam usu consuetudiniᷤᷤ
grauat᷑. Sed hos ad uitam miseratꝰ
reuocat: quia plerumq diuina.
gra non solum in occultis: s etiã
in aꝑtis iniquitatib mortuos: ⁊
mołe praue consuetudinis p̃ssos.:
respegus sui lumine illustrat. Qrͣ¬
tum uͥ mortuũ redemptor nr̃: nũ¬

Expanded text:
extollunt. An non lactantur, de quo per extollunt. An non lactantur, de quo per Psalmistam dicitur: Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae: et qui iniqua geriendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur, quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecerpetrationis aperitur. Sepulturę vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitię etiam usu consuetudinis gravatur. Sed hos ad vitam miseratus suscitat, quia plerumque divina gratia non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, sed et mole pravę consuetudinis pressos respectus sui lumine inlustrat. Quartum vero mortuum redemptor noster nun
Abbreviated transcription (Latin):
inculpe ꝯsuetudinem ueni: cur
me ad atrotiorem neqͥtiam: uł fal¬
sespei fiducia: Uł lacte misere despe¬
rationis enutriui: Cum enim cul¬
ꝑa in usum uenerit: euam animꝰ
etiam si appetat debilius resistit.:
quia qͦd uicib praue freqñtatonis
astringit᷑: quasi tot uincul̾ ad mẽ¬
animus cum solui non ualet: ad
q̃dam se solatia false ꝯsolationis
indinet: qͣtins uenturũ iudicẽ
tante sibi miscd̃̾ie spondeat: ut eoᷤ
etiam qͦs arguendos inuenerit ꝑe¬
nitus non occidat. Cui rei hoc dece¬
rius accidit: qͦd ei multor si mili¬
um lingua consentit: cum multi
etiam malegesta laudib exagg̾ant.
¶nde fit ut incessanter crescat cul¬
pa: fauorib nutrita. ¶urari autẽ
iuulmis negligitur: qͦd dignum p̃¬
mio laudis iudetur. Unde bene per
Salomonẽ dicitur. filimi si te lasta¬
uerint peccõres: ne adquiescas eis.
Pectõres ⁊ enim lactant: cum uel
perpetͣnda mala blandimentis in¬
ferunt: uel perpetrata fauorib

Expanded text:
in culpae consuetudinem veni, cur in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad menanimus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata favoribus
Abbreviated transcription (Latin):
at. Cur lastatus uberib.Quia.
dum prodere culꝑa in usum cepe¬
rit: nimirum si uel falsa spe di¬
nine miscd̃ie. uel aperta miseria.
desperatoĩs pascit. Ut eo nequaqͣm
ad correctoẽm redeat. quo uel facto¬
rem suum pium sibi inordinate
simulat: uel hoc quod fecit in or¬
dinate formidat. Beatus gͥ uir.
humani gñis lapsus asꝑiciat: et
quib p̃cipitiis mersum sit in fore¬
am iniquitatis intendat dicens.
Quare non in uulua mortuns sum:
i dest in ip̃a octulta ꝑpetratõe peccati:
cur a caris uita mortificare me nolui:
Egressus ex utero non statim perii:
idest ꝑtͥqm ad apertam iniqͥtatem
exi: ut me tunt saltem ꝑditum nõ
cognoui: Periss quippe in suo iudi¬
cio: Si se ꝑditum cognoniss. Quare
exteptꝰ genib: idest etiam post aꝑ¬
tam culpam: tur me adhuc in illa
etiam ꝯsuetudo suscepit: ut ualen¬
tiorem ad nequitias redderet: ⁊ pͣ¬
uis me usib sustinens foueret.
¶ur lactatus uberib: idest ptqͣm

Expanded text:
at. Cur lactatus uberibus? Quia at. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam timens tumebat. Cum enim
ex peccato p̃sens pena metuit᷑ ⁊ a¬
missa deifacies non amat᷑ timor
ex tumore est non ex humilitate.
Suꝑbit quippe: qui ꝑecc̾m si liceat
in corde agitur: euam opere pene¬
tratu. Ait enim. ¶are non in
uulua mortuꝰ sum: Uulua quippe
pectĩ est hominis culpa latens: q̃
occulte peccõrem concepit: ⁊ reum
suum adhuc in tenebris abscõditi
Egͥressus ex utero non statim perii:
Auulua de utero exrtur: cum pecͦ¬
cator que in occulto cõmiserit: hec
etiam in aperto cõmittere non e¬
rubescit. Qrasi enim ab occultati¬
onis sue nulua ꝓcesserant. de qͥb
ꝓph̃a dicebat. Et pecc̃m suum fic̾
dodoma p̃dicauerunt: nec abscon¬
derunt. ¶are exceptus genib: Cͥa
nimirum peccator cum iam de ing¬
quitate sua non ꝯfundit᷑. iniqͥta¬
te cadem etiam ad miniculis pessi¬
me ꝯsuetudinis roborat᷑. Qasi ge-¬
nib peccator fouet᷑ ut crescat. dĩ
culpa ꝯsuetudinib firmat᷑ ut uige¬

Expanded text:
etiam timens tumebat. Cum enim etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur; timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vige
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionis: s peccator in iluia
moreret᷑. si moriturũ se homo iniꝑ¬
sa suggestione cognosceret. Qyita¬
men ex utero egressus est: quia pͣt¬
qͣm in peccõ eum suggerens lingͣ
concepit. foras mox etiam delecta¬
tio rapuit. Post egressionem uero
exceptus est genib: qr cum ad de¬
lectatõem carnis ꝓdiit: nimirũ
culpam per consensionẽ sp̃t. sb̃iec-¬
tis cunctis sensib quasi subpositiᷤᷤ
genib ꝯsuminauit. S genib ex¬
ceptꝰ: etiam uberib lactatus. est.
Inconsensy enim culꝑe ad dictis
sp̃c sensib multa casse fiducie ar¬
gumenta subsecuta sunt: que
natam in peccõ animam unrulen-¬
to laste nutrierunt. Et ne aspera.
supplicia mortis metueret: hanc
blandis excusationib fouerunt.
¶nde ⁊ primis homõ ꝑt̾ culpam:
andatior extitit dicens. Muliex ꝙͣ
dedisti michi sotiam: ip̃a dedit mͥ de
ligno ⁊ comedi. Qui quidem pertimo¬
rem semetip̃m absconsurꝰ fugerat.
sedtamen requisitꝰ innotuit. qͣntũ

Expanded text:
uggestionis, sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret, qui tamen ex utero egressus est, quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus, quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, hanc blandis excusationibus foverunt.homo post culpam audacior exstitit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, ipsa dedit mihi de ligno, et comedi . Qui quidem per timorem semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum
Abbreviated transcription (Latin):
quirentes dicunt: manducabimus
⁊ bibimꝰ coram te. Qrod aperte expo¬
nendo subiungunt. ⁊ in plateis nr̃ĩs
docusti. Quia ergo sacra eloquia in
locis obscuriorib exponendo frangũ¬
tur: in locis uͦ aꝑtiorib ita ut inuenta
fu̾int potant᷑. dicat᷑ recte. Mictente ᷤᷤ
uocabant tres sorores suas. yt come¬
derent ⁊ biberent cum eis. Ac si aꝑte
diceret᷑ Infirmos qͦsq blanda ad Se
ꝑsuasione deducebant. qͣtinus eorum
mentes ⁊ magna per ꝯtemplatõem
disserentes pascerent:⁊ praua per
hystoriam tradentes nutrirent.:
Equitur. Cymq A

Expanded text:
querentes dicunt: Manducavimus querentes dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
let inueniri. Potum uidit scͥpt᷑am sa¬
cram ꝓpħa cum diceret: o omnes siti¬
entes uenite ad aqͣs. Si potꝰ aꝑta mã
data non eẽnt: per semetipam ueri-¬
tas sĩ clamaret. Si qͥs sitit ueniat ad
me ⁊ bibat. Quasi cybum ac potum
uidit ꝓpħ̾a iudee defuisse. cum dic̾e̾t.
Nobiles eius interierunt fame: ⁊
multitudo eius siti exaruit. Pauco
rum quippe est fortia. ⁊ occulta cog¬
noscere: multor uͦ hystorie aꝑta.
sentire. Et idcirto iudee nobiles non
siti s fame interisse asserit: quia.
hi qui p̃esse uidebant᷑. dum totos se¬
exteriori intelligentie ded̾ant: qͦd de ĩ¬
timis discutiendo manderent ñ ha¬
bebant. QQia uͦ sublimiorib ab int̾no
intellesty cadentib paruulorꝰ intel¬
ligentia. ⁊ in exteriorib exsiccat᷑: rec¬
te illic adiungitur. multitudo eiꝰ sig
exaruit. Ac si aꝑte diceret. Dum uulgꝰ
uite sue studium deserit: iam nec fly¬
enta hystorie exquirit. Et occulta mã

Expanded text:
let inveniri. Potum vidit Scripturam salet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venitedata non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Quasi cibum ac potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus interierunt fame, et multitudorum quippe est fortia et occulta cognoscere: multorum vero historiae aperta sentire. Et idcirco Judaeae nobiles, non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui praeesse videntexteriori intelligentiae dederant, quod de intimis discutiendo manderent, non habebant; quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus, parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et occulta sacr
Abbreviated transcription (Latin):
epulis ueritatis pascit. In die suo pay¬
lus ꝯuiuium fecerat: tum dicebat.
Beatiores erunt si sic ꝑmanserint:¬
q admonebat cogitare cum diceret:
equit᷑. Et mittentes uocabant
tres sorores suas: ut comedent¬
niuium nocant: qr infirmis auditori¬
b scĩ apłi refectiones suꝑni gaudii p̃¬
ditant: corumq mentes qr aueritatiᷤᷤ
pabulo ieiunas aspiciunt: diuini e-¬
loquii epulis pascunt. Bene autẽ du:
ptura enim sacra aliqͣndo nob̃ cyb est:
aliqͣndo potus. Cybus est in locis obs¬
curiorib. quia quasi exponendo fran¬
grur: ⁊ mandendo glutit᷑. Potus uͦ ẽ
in locis aꝑtiorib: qr ita sorbetu. sic̃
inuenit᷑. Tybum iudit ꝓpħa scͥpt᷑am
sacram: que exponendõ frangeret᷑ cũ
diceret: pariuili petiert̃ ꝑanem.⁊ ñ
erat qui frangeret eis: idest infir¬
mi quiq scripture sacre ualentiores
sententias petierunt exponendo cõ¬
minui: s qui exponere debeat ñ ua¬

Expanded text:
epulis veritatis pascit. Sic quipepulis veritatis pascit. Sic quippe Paulus faciebat, cum dicebat: « Beatiores erunt si sic emque admonebat cogitare cum diceret: « Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederents auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant, eorumque mentes, quia a veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii epulis pascunt.  Vet. XXI.  Biptura enim sacra aliquando nobis est cibus, aliquando potus. Cibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non va
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ domos. filii factur conuinia ꝑdo¬
mos ibant: cum p̃dicatores apłi in
diuersis mundi regionib uirtutũ
epulas audientib. qͣli edentib mini¬
strabant. Unde ⁊ eisdem filiis decfy¬
tientib plebib dicitur: date illig
nos manducare. Et rursum. Di¬
mutere eos ieumos nolo ne deficiat᷑
in uia: idest in p̃dicauone nr̃a uer¬
bum ꝯsolationis accipiant: ne au̾t¬
tatis pabulo ieuni remanentes. in
huiꝰ uite labore succumbant. Hinc
rursum eisdem filiis dicit᷑. Gꝑami
mñ cybum qui perit: sed qͥ ꝑman
in uitam et̾nam. Que conuiuia qͦmͦ
exhiberent᷑. adiũgitur cum ꝓtimiᷤᷤ
subinfert᷑. U̾nusquisq in dĩe suo.
Siignorantie obscitas sine dubita¬
tione nox cordis est: intellectꝰ ñ imme¬
tito dies uocat᷑. Unde ⁊ per paulum
dicturr. Aluus iudicat inter diem ⁊ di¬
em: alius iudicat omnẽ diem. Ac si
apte dicat. Alius q̃dam nonnullis ĩ¬
termissis intelligit: alius uero oĩa ad
intellectum possibilia. ita ut sunt

Expanded text:
 » Filii facturi convivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus virtutum epulas audientibus quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: « Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae convivia quomodo exhiberentur, adjusubinfertur: « Unusquisque in die suo. » Si ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox cordis est, intellectus non immeito dies appellatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem. Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia ad intellectum possibilia ita ut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ferens dicebat. Ne forte peccau̾int fi¬
lii mei ⁊ benedixerint deo in cordib
sius: quia redemptor nr̃ pt᷑qͣm pre¬
dicatores suos a malis impugnanti¬
b deluit: etiam inter bona que ege¬
rant a temptationib defendit. Sic¬
eb iob sactificium offerre ñ cessat:
qr sine intermissione pro nobis ho¬
locaustum redemptor. immolat: qr.
sine cessauione patri suam pro nobis
incarnatoem demon ftrant. Ip̃a qͥ ppe
eius incarnatio: nr̃e emundatõis
oblauo est. Cumq se hõiem osten¬
dit. delicta hominis int̾ueniens de¬
luit. Et humanitatis sue mysterio
ꝑhennie sacrisitium immolat: qr
quia in ip̃o expositionis exordio. Sic
ꝑsona beati iob nuntiari dñm dixi¬
mus: ut designari per illum caput
mus: ptqͣm caput nr̃m quom desi¬
gnatum credatur ostendimis: ñc
corpus eius qͦd nos sumus. quomͦ
exprimat᷑ indicemꝰ: ut qr audiui¬
mus ex hẏstoria qͦd mirem᷑. cogno¬
nuimus ex capite qͥd credamus: con¬
sideremꝰ nunc ex corꝑe. qͦd uiuendo te¬

Expanded text:
orte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos a malis impugnantibus diluit, etiam inter bona quae egerant a tentationibus defendit. Sebus Job sacrificium offerre non cessat; quia sine intermissione pro nobis holocaustum Redemptor immolat, qui sine cessatione Patri suam pro nobis incarnationem demonstrat. Ipsa quippe ejus incarnatio nostrae emundationis oblatio est; cumqdit, delicta hominis interveniens diluit, et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia quia in ipso expositionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dominum diximus, ut designari per illum caput mus; postquam caput nostrum quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos sumus, quomodo exprimatur, indicemus; ut quia audivimus ex historia quod miremur, cognovimus ex capite quod credamus; consideremus nunc ex corpore quod vivendo te
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs timebat expectat. Audis t̾aꝙ
desideriis celestib angustat᷑. Cum¬
q eterne patrie quanta sit dulcedo
considerat: pro ea p̾sentis uite ama¬
trtudines ardenter amat. Unde ꝑt̾
stulti eybi fastidium. ꝑtꝰ imꝑossi¬
bilem mortis gustum recte sb̾um¬
ficiens que prius dum sola ꝓpriã
turaret. ferre aliena fastide̾bat.
que minus alienis compatiens

Expanded text:
quos timebat exspectet. Auctis namque quos timebat exspectet. Auctis namque desideriis coelestibus angustatur; cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem mortis gustum, recte subjunae prius, dum sola propria curaret, ferre aliena fastidiebat, quae minus alienis compatiens
Abbreviated transcription (Latin):
sonat qd intꝰ amant S sepemenᷤ
iam per desiderium ad sublimia ra¬
pitur: iam funditꝰ abstulta terreno¬
rum hominũ locutione seꝑatur:
nec tamen adhuc pro amore ueri¬
tans ad ꝑferendos p̾sentis inite cry¬
ciatus accingit᷑. Iam superna appe¬
tit: iam in infimis stułta conterp¬
nit s nec dum se ad ꝑferendȩ adu̾¬
sitatis tolerantiam dirigit. Unde
et subditur. Aut ꝑ otest aliquis
gustare quod gustatum afferc
petere quod cruciat: sequi quod
iusti ad tantum se uirtutis culmẽ
extendit: ut ⁊ apud se in inderne
rationis arce p̃sideat: ⁊ quor dã.
foris stulticiam tolerando conu̾tat
Quos enim ad fortia trahere nitr¬
mur. eorum necesse est ut infirma
toleremus: quia nec iacentẽ eri¬
git. nisi qut status sui recttudinẽ
per compassionem flectit. Cun uͦ
aliene infirmitati compatim᷑ ua¬
lentins anr̃a roboramur. ut amo¬
re futuror mens ad p̾sentia aduͦ¬
sa se pparet. ⁊ cruciatus corporis

Expanded text:
sonat, quod intus amant. Sed saepe mens sonat, quod intus amant. Sed saepe mens jam per desiderium ad sublimia rapitur, jam funditus ab stulta terrenorum hominum locutione separatur, nec tamen adhuc pro amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur, jam superna appetit, nit, sed necdum se ad perferendae adversitatis tolerantiam dirigit. Unde et subditur: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert petere quod cruciat, sequi quod justi ad tantum se virtutis culmen extendit, ut et apud se internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jacentem erigit, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius a nostra roboramur; ut amore futurorum mens ad praesentia adversa se praeparet, et cruciatus corporis
Abbreviated transcription (Latin):
bã quippe moresꝙ carnalium qua¬
si ep̃bum sent̃is mentib ingert̃:
ut in delectationis uentre rapiant᷑.
S elelus quisq insula non come¬
dio: quia prauor dicta fr̃ãq di¬
iudicans. abore cordis repellit.s
Paulus ad esum mentiũ insulsa
inferri prohibuit: cum discipłis
Capuerant cum dicebat. Narraue¬
riuit michi iniqui fabulatõnes:
s nonita ut lex tua domine. Sepe
autem uerba carnalium dum se ĩ¬
portimne nr̃is aurib ingerunt: in
corde bellum temptationis gignũt.
Ett̃ qͣmuis hec ⁊ ratio respuat ⁊ lin¬
gua rep̃hendat. cum labore tamẽ¬
intus uncit᷑. qͦd foris cum aucto¬
ritate iudicat᷑. Unde necesse est ut
net ad aures ueniat: qͦd mens a co¬
gitatõnis aditu uigilans repel¬
lat Scĩ gͥ uiri cum eternitanis de¬
sideriis anhelant. in tanta alitro
dine uite Se subleuant: ut audi¬
reiam que mundi sunt graue s̃
ac depamens pondus credant. Ual¬
de namq insolens atq intolera.¬
bile estimant: quicquid illud nõ

Expanded text:
ba quippe moresque carnalium quasi cibum se nostris mentibus ingerunt, ut in delectationis ventre rapiantur. Sed electus quisque insulsum non comedit, quia pravorum dicta factaque dijudicans, ab ore cordis repellit. Paulus ad esum mentium inferri insulsa prohibuit, cum discipulis sapuerant, cum dicebat: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine . Saepe autem verba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt; et quamvis haec et ratio respuat, et lingua repintus vincitur, quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat, quod mens a cogitationis aditu vigilans repellit. Sancti igitur viri cum aeternitatis desideriis anhelant, in tanta vitae altitudine se sublevant, ut audijam quae mundi sunt, grave sibi ac deprimens pondus credant. Valde namque insolens atque intolerabile aestimant, quidquid illud non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯualescere contra aduersa non pote¬
rat. cum ad toleranda ꝑximi infir¬
ma se adtrahit. ad aduersa superan¬
da conualescit: ita ut pro amore ue¬
ritaus p̾sentis uite cruciatꝰ tanto pt᷑
forus appetat: qͣnto prius infirma
fugiebat. Inclinatione namq sua
erigit᷑. attrectatione tendit᷑: compaᷤ¬
sione roborat᷑. Cumq in amorẽ se ꝓ¬
ximi dilatat: quasi ex meditatione
colligit. qͣnta fortitudine in auctorem
surgat. Caritas namq que nos ad
uim compassionis humiliat. alturᷤ
in culmine contemplatõis leuat: ⁊
multiplicata iã maiorib desideriis
estuat. iam peruenire ad uitam sp̃c
etiam ꝑcruciatꝰ corporis anhelat. Qd̾
gͦ prius tangere nolebat. hoc post
pre angustia comedit: qui desideria
sua uix capiens. ⁊ ip̃as quas dudum
timuerat. iam pre amore celestis pa¬
trie penas amat. Si enim mens in de¬
um forti intentione dirigitur. quicqͥd
sibi in hac uita amar fit dulce esti¬
mat: omne qͦd amisit affligit requi¬

Expanded text:
alescere contra adversa non poterat, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat. Inclinatione namque sua erigitur, attractione tenditur, compassione roboratur; cumque in amorem proximi se dilatat, quasi ex meditatione colligit quanta fortitudine in auctorem surgat. Charitas namque, quae nos ad vim compassionis humiliat, altius in culmine contemplationis levat; et multiplicata jam majoribus desideriis aestuat, jam pervenire ad vitam spiritus, etiam per cruciatus corporis, anhelat. Quod ergo prius tangere nolebat, hoc post prae angustia comedit, qui desideria sua vix capiens, et ipsas quas dudum timuerat, jam prae amore coelestis patriae poenas amat. Si enim mens in Deum forti intentione dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit requi
Abbreviated transcription (Latin):
cħ uelle potest: studia nr̃re uolunta¬
tis inclinemꝰ. Magna quippe ẽ ꝯso¬
latio in eo qͦd displicet: qđ illo ordi¬
nante erganoꝰ agitur. cui ñ nͥ iustũ
placet. Sigͥ iusta placere deosci¬
mus: patiaũ nulla nisi que ̃ño
placueri ntꝰ possumꝰ. Iusta st̃
cuncta que parimu: ⁊ ualde iniu-¬
stum ẽ si de iusta passione murmy
adsertionem partis sue contra adu̾¬
sarium allegauit audiuimꝰ: nũc
quomͦ in orationis sue t̾mino iudi¬
cem benedicendo laudet audiam᷑.
Sequit᷑ Sit nomen dñi benedictũ.
Ecce omne qͦd rectum sensit dñi be¬
nedictione conclusit: ut hinc adu̾¬
sarius inspiciat. ⁊ ad penam suam
uistꝰ erubescat: quia ip̃e deo contu¬
max euam beatitudine conditꝰ ex¬
titit. cui homo hymnũ głe etiam

Expanded text:
lle nil potest, studia nostrae voluntalle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de justa passione murmurassertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homo hymnum gloriae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
me hinc exeuntẽ terra retipiet. Qͣ
solatio. non solum ex ꝯsideratione ꝯ¬
ditionis adhibenda est: sed etiam.
exiusticia condicoris recte sb̃iungit.
temptante aduersario cuncta perdi¬
derat: s tamen sciens quia contͣ se
Satan temptandi uires. nisi ꝑmittẽ¬
te dño non habebat: non ait dñs de¬
dit. dẏabolus abstulit: sed dominꝰ de¬
dit. dñs abstulit. Fortasse enim fue¬
rat dolendum: Si qͦd conditor dede¬
rat hostis abstuliss. At postqͣm nõ
abstulit nͥ ip̃e qui dedit: sua rece¬
pit non nr̃a abstulit. Si enim ab illo
accipimus quib in hac uita utim᷑:
cur doleatur qͦd ip̃o iudicante exigi¬
mur. qđ largiente feneram᷑: Nlec a¬
liquando iniustꝰ est creditor. qui dũ
p̃fixo reddendi temꝑe non ostringit᷑.
quando uult exigit᷑ qͦd fenerat᷑. Ubi
⁊ bene subiungitur. Sicut dño pla¬
cuit ita fc̃m est. Cum enim in hac
uita ea que nolumus patimr: ne¬
cesse est ut ad eum qui iniustum in¬

Expanded text:
me hinc exeuntem terra recipiet.  Vme hinc exeuntem terra recipiet.  VQuia vero consolatio non solum ex consideratione conditionis adhibenda est, sed etiam ex justitia conditoris, recte subjungit: tentante adversario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum ve
Abbreviated transcription (Latin):
tarilluc. Oquam alte sedi interni
ꝯsilii p̃sidet iste: qui scissis uestib
in terra prostratus iacet. Quia eni
iudicante deo cuncta amiserat: ꝓ
seruanda patientia illud tempꝰ aͣd
memoriã reduxit. quo nec dum i¬
ta que perdidit habebat: ut dum
intuet᷑ quod aliquando illa non ha-¬
buit: dolorem temperet qͦd amisit.
Magna enim consolatio in rerum
amissione est:illa cemꝑa ad mentẽ
reducere: quib nos ꝯtigit res quaᷤᷤ
perdimꝰ non habuisse. Quia uͦ om̃s
terra nos genuit:hanc non imme-¬
rito matrem uocamus. Unde scͥptũ
est. Graue iugum suꝑ filios adam:
a die exitus de uentre matris eor:
usq in diem sepulture in matrem
omniũ. Beatꝰ gͥ iob ut patienter bo-¬
geat qd̾ hic amisit: uigilant̾ atten¬
dit qͣlis huc uenerit. Ad augm̃tũ
autem seruande patientie. adhuc
sollertius inspicit: hinc qualis rete¬
dit ⁊ dicit. Nudus egressus sum de
ytero matris mee: nudus reuertar.
illuc. Ac si dicat. Nudum me huc
intrantem terra protulit: midũ

Expanded text:
i simus. --O quam altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissis vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nudum me huc intrantem terra protulit, nudum
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑ ⁊ cordis. Prius enim dicuur᷑ ñ
pectauit: ⁊ tunc demũ subdit᷑. neq
stultum aliquid ꝯtra deum loquutꝰ
est. Qi enim stultum loquutꝰ ñ ẽ.
culꝑam alingua compescuit. S cũ
p̃mictit᷑ non peccauit: constat q
murm̃atõis uitium. etiam a cogtta¬
tione restrinxit. Nec pecca uit gͣ nec
stulte loquutꝰ est: qr nec per oscien¬
tiam tacitustumuit: nec linguam
in ꝯtumaciã relaxauit. Stulte autẽ
contra deum loquit᷑: qui int̾ diuine
animaduersionis flagella ꝑositꝰ. iu¬
stificare semetip̃m conat᷑. Si enim
innocentẽ se adserere suꝑbe audeat:
qͥd aliud qͣm iusticiã ferientis accy¬
sat. Huc usq nos uerba historie

Expanded text:
Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Qui enim stultum locutus non est, culpam a lingua compescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat
Abbreviated transcription (Latin):
uadit: qr ꝯualuisse se sermo ꝓphe¬
ticus qui hec denuntiauerat osten¬
dit dicens. de ꝑsecutore ppło. dilec¬
tus meus in domo mea fecit scele¬
ra multa. dicens de bonis p̾̃dicato¬
rib. sed tamen in ꝑassione fugiẽ¬
tib: ꝑximi mei alonge steterunt:
dicens decunctis ualde formidanti-¬
oues gregis.¬

Expanded text:
vadit, quia convaluisse se sermo prophevadit, quia convaluisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostendit, dicens de persecutore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantiboves gregis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum scilicet scribarum atq
semor pplĩ. ¶uib si ⁊ phariseos
iungimus: qͣtuor in hac domo an¬
gulos inuenimꝰ. Aregione deserti¬
gͥ uentꝰ uenit. ⁊ qͣtuor domus angu¬
los concutit: ab immundis spiri¬
tib temptatio inruit. ⁊ mentes qͦͣ¬
tuor ordinum in malicias ꝑsecuti¬
onis excitauit. Que domusͤ corry¬
ens oppressit liberos: quia dum
iudea in incredulitatẽ dominice ꝑ¬
lecutoĩs cadit: apłorum fidem des¬
ꝑatoĩs formidine obruit. Teneri
enim tantummꝰ magistrũ uidert̃:
etiam negantes per diuersa fugie¬
bant. ⁊ qͣmuis inter. manꝰ cor spi¬
ritum in p̾scientia ad uitam tenu¬
it: auita tamen fidei eos interim.
carnalis timor extinxit. Qigͤ au¬
ctorem suum iudea seuiente relique¬
runt: qͣsi concussis angulis domo
euersa necati sunt. Quid autẽ illotẽ¬
pore de grege fidelium ft̃m credimꝰ:
qͦd fugisse ip̃os etiam arietes scimꝰ:
S inter hec unus qui nuntiet e¬

Expanded text:
sacerdotum scilicet, scribarum atque sacerdotum scilicet, scribarum atque seniorum populi. Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A regione igitur deserti ventus venit, et quatuor domus angulos concutit, quia ab immundis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in crudelitatem Dominicae persecutionis cecidit, apostolorum fidem desperationis formidine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis interna manus eorum spiritum in praescientia ad vitam tenuit, a vita tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet e
Abbreviated transcription (Latin):
Paulo ante iam diximus: qͦd filioᷤᷤ
⁊ filias p̃dicantes aplõs ac plebes
subditas sentiamꝰ Qyi in domo fͣ¬
tris pͥmogeniti conuiuari referũt᷑.
quia in habitatione adhuc iudar¬
ci populi sacpe p̾dicationis delitiis
uescebant᷑. Repente autem uentuꝰ¬
uehemens in ruit a regione deserci.
Regio deserti est cor infidelium: qͦd
cum creator deserit. nullus in ha.¬
bitator colit. Uentus autem uehe¬
mens: quid aliud qͣm cemptatio for¬
tis accipitur Uentus gͦ uehemenᷤ
a regione deserti inruit: qr in passi¬
one redemptoris nr̃i contra fideles eiꝰ.
fortis temptatio a cordib iudeor ue¬
nit. Potest etiam deserti regio dere¬
licta immundoꝵ spũum mlt̾itudo.
ñ incõuenient̾ intelligi. Aqua ue-¬
tus uenit ⁊ domum cõncutit. quia
ab eis temptatio prodiit: ⁊ ꝑsecuto¬
rum corda commnouit. S hec domꝰ¬
inqua conuiuabant᷑ filii: in qͣtuor
angulis stabat. Tres enim regenti¬
um ordines in synagoga cognouimꝰ:

Expanded text:
Paulo ante jam diximus quod filios et filias, praedicantes apostolos et plebes subditas sentiamus: qui in domo fratris primogeniti convivari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Repente autem vehemens ventus irruit a regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. 54. Ejus domin qua convivabantur filii, in quatuor angulis stabat. Tres enim regentium ordines in synagoga cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam pt᷑ cruciat. s nunc eti¬
am prolyuore cremat: qr qui pt
puniendi sunt retributionis suppli
cio: nunc semetip̃os ad ficiunt in¬
iudie tormento. Duer gͦ solus fugi¬
ens remeat ⁊igne perisse oues py¬
erosq denuntiat: dum ꝓphetia r¬
daicum ppłm deserens: uera se dixiᷤ¬
se manifestat que ait: ⁊ elus app̃¬
hendit ppłm in eruditum. Ac si a¬
plebs discucere noluit: s credu litatẽ
suam uerbis inuidentiũ dedit: ⁊e¬
li igne ꝑiit: quia in aliene inuidie

Expanded text:
vindictam post cruciat, sed nunc etivindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis scio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. Ac si aplebs discutere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in eo scpͥtum est : qͦd desua.¬
dendis ppłis dicunt. Numqͥd ali¬
quis ex principib credidit in eum.
aut ex phariseis: S turba hec q̃
non nouit legem: maledicti sunt.
Quid autem in ouib atq in pue¬
ris: nisi innocentes qͦsq s tamen
adhuc infirmos accipimus. Qui
dum aduersitatẽ ꝑhariseoꝵ ac pͥn¬
cipum tolerare timuerunt: infi¬
delitatis concrematõe ꝯsumpti st̃.
Dicatur gͦ. Ignis dei cetidit de celo.
⁊ tactas oues puerosq ꝯsumpsit:
idest a p̃positorum cordib flãma
inuidie corruit: ⁊ quicqͥd boni in
plebib oriebat᷑ incendit: quia dr̃
mali ppositi suum contra uerita¬
tem honorem exigunt: ab ommi
rectitudine corda sequemium sub¬
uerterunt. Ubi ⁊ bene subiungit᷑.
Et effugi ego solus ut nuntiarem
t. qr dum implet᷑ predicta causa
malicie. fallatie interitum euadit̾
sermo ꝑphetie qui ait. Et nunc ig
nis aduersarios ꝯsumit. Ac si aꝑ¬
te dicat. Malos non solum ignis ꝑ

Expanded text:
etiam in eo scriptum est, quod dissuaetiam in eo scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: nis adversarios consumit . Ac si aperte dicat: Malos non solum ignis per
Abbreviated transcription (Latin):
arem tibi. Omnes qui p̃dicatoĩs offi¬
cium in synagoga tenuerunt. celũ
recte uocati sunt: quia nimirũ sa¬
pere superna credebant᷑. ¶Inde ⁊ mo¬
yses cum sacerdotes ac popłm ad u̾¬
ba sue admonitoĩs excitaret: dixit.
Attende celum ⁊ loquar: et audiat
terra uerba ex ore meo: per celum.
udelicet signans p̃positor ordinẽ:
perterram uero subditã plebem. Hoc
gͥ loco celum sacerdotes uel pharise¬
os uel legis doctores non inconueniẽ¬
ter accipimus: qui ante oculos ho¬
minũ dum celestib officiis inser.¬
uirent: quasi desuper lucere uide¬
bantiur. S qr ip̃i summope in re¬
demptons nrĩ aduersitate commoti
sunt: quasi ignis de celo cetidit dr̃
ad decipiendum imꝑitum popłm
ab his etiam qui uera docere puta¬
bantur: flamma inuidie exarsit.
Geste quiꝑpe euuͣnglio nouimꝰ: qͦd
doctrine u̾itatis inuidentes: opor¬
tunitatẽ dm̃ce tͣditionis exqͥrebant
s metuentes ppłm que moliebant᷑
innotescere non audebant. Hinc

Expanded text:
am. --Omnes qui praedicationis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non audebant. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
lege non nulla recipiunt. ñ nulla.
ꝯtemꝑnunt: quasi cameloꝵ mo¬
re uelud mundũ animal ruminãt.
sed in mundũ ungulam nequaqͣm
findunt. Quamnis ⁊ cos cameli ry¬
minantes: sed tamen ungulam ñ
findentes indicant: qui in uidea. iu¬
xta littam historiam audierant. S
uirtutem eius discernere spũaliter
nesciebant. Quos trib turmis chal¬
dei rapiunt. dum pharisei herodia¬
ni ⁊ Saducei abomi sensus restitr¬
dine iniqua ꝑsuasione peru̾tunt.
simulq pueros gladio ferunt: qr ⁊
si qui in ppło uti iam ratione pote¬
rant: eis ip̃i non uirtute rationis
s potestatis austoritate contͣibant.
Dym q se quasi p̃positos imittari a
sbditis uolunt: ⁊ Si intelligere ali¬
qͥd seq̃ntes possunt: ex auctoritate
tamen suscepti regiminis eos ad ꝑ¬
nitiem ꝑtrahunt: a quib bene so¬
lus ꝑuer qui nuntiet sugit. qr ꝑha¬
riseis herodianis atq saduoeis ini¬
qua patrantib: eos nimirum dese¬

Expanded text:
lege nonnulla recipiunt, nonnulla lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis iniqua patrantibus, eos nimirum dese
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tari feroces nouimꝰ. qui alii chal¬
deorum nomine designant᷑: nisi ꝑ¬
secutõis auctores usq ad aꝑtos cla¬
mores malicie prorumpentes. cum
dicunt crucisige crucifige: Qui de
semecipĩs tres turmas faciunt: cũ
Se ad ꝓponendas q̃stiones dño pha¬
tisei. herodiani. ⁊ saducei diuisert̃:
qui ore quidem sapientie uicti st̃. s
qr stultos qͦsdam post se eos tͣxisse
credendum est: facdis turmis came¬
los tulerunt. Enusqͥsq namq cor
ordo in praua que sapuit: insipien¬
tium corda corrupit: ⁊ dum persua¬
dendo ad interitum ꝑtrahit: quasi
cortuosas mentes infirmantiũ ad
captiuitatẽ duxit. Predicante qͥppe
in Samaria dño: multi ex samar¬
tanis fuerunt in possessione eiusd̃ẽ
nr̃i temporis redemptoris asciti. S
nunqͥd hi qui pro seꝑtem uiris uniꝰ
mulieris mortuis: de resurrestionis
desꝑatione dñm temptant: neqͣqͣm
conati sunt tredentes samaritanos
a fide reducere: quos constat spem.
resurrectõis ignorare: Qui dum ex

Expanded text:
terpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos constat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex
Abbreviated transcription (Latin):
stis ꝑcutit: qr eternitatis desꝑatõne
est iste nuntiꝰ qui aliis pereuntib
solus euadit: nisi ꝓpheticus sermo.
qui dum siunt mala omnia que
p̃dixit. quasi sanus ad cdñm soluᷤ
redit.: Dum enim uera dixisse deꝑ
ditor casu cognoscitur: quasi int
mortuos uixisse monstrat᷑. Hinc
est qͦd ad rebeccam in ysaac ꝯiugio
deducendã ꝓuer mittit᷑: quia uide¬
licet ad dispensandã eccł̃iam dño
int̾posita ꝓphetia famulat᷑. Sabe¬
is gͦ inruentib solus puer qui ñti¬
aret euasit: quia malignis spiriti-¬
b infirmoꝵ mentes in captiuitatẽ
ducentib. Cententia ꝓphete conua¬
luit: que eandem captiuitatẽ pre¬
mintians dicit. Propterea captiuꝰ
ductꝰ est ppłs m̃s: quia non habuit
scientiam. Erophetia gͦ qͣs saluat᷑:
dum captiuitas qͣm predixit often

Expanded text:
stis percutit, quia aeternitatis desperatione stis percutit, quia aeternitatis desperatione est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam . Prophetia ergo quasi salvatur, dum capti
Abbreviated transcription (Latin):
aliud per figuram bones qͣm bene
opantes: Quid aliud asinas qͣm¬
qͦsdoam simꝑlicit᷑ uiuentes accipimꝰ:
Que bene iuxta boues pascere refe¬
runt᷑: qr mentes simplicium etiã
cum alta caꝑere non possunt: eo
magis uicine sunt quo ⁊ fr̃na bo¬
na sua per caritatem credunt. Cum¬
q inuidere alienis sensib nesciunt:
quasi in pastu se minime diuidũt.
Simul gͦ asine cum bobus reficiũt᷑.
qr prudentib diuncti tardiores. to¬
rum intelligentia pascunt᷑. Sabei
autẽ: captuiantes interp̃tantur.
Et quid alii captiuantiũ nomine.
nisi immundi sp̃c designant᷑: qͥ
cunctos qͦs sͥ subiciunt. in infide¬
litatem captiuos ducunt: Qui ⁊
pueros gladio feriunt: qr eos tẽp¬
tationis sie grauiter iaculis uul¬
nerant: qͦs nec dum iuuenilis cõ¬
stantia liberos uł robustos seruat.
Oui bene quidem bona incipiunt:
s ip̃a adhuc inchoationis sue tene¬
ritudine captiuantib imminidis spi¬
riub substernunt᷑. Cos gladio ho¬

Expanded text:
aliud per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas,sdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio ho