comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re studuerunt. ut tansa deficiente: estͤ¬
tus malicie euanesc̾et. quale est decretũ
ligurgi apd̾ lacedemomos ⁊ in antiqua
grecia. q̃ nũc ꝑs ytalie ẽ. samii doct̾na
pictagore. q̃ ꝯstitutionũ suaꝵ. robore ⁊
uirtute totam tradit᷑ seruasse italĩa:
Ustinam aurum cũ argento ulescat.
dũ sit sola uͥt᷑ in p̾cio. ⁊ illa: qͦꝵ usim
opłima dux niuendi nat᷑a cõmendat.
Piuꝑ itaꝙ ñ iacebit. ñ dines solius pecu¬
uie bñficio honorabit᷑. dum imqͥtq sui
t̃pi dote erit in p̃cio. ł mlescet. ꝑro q̃d̾a
si se. quet̾a ab alioꝵ opinione hñt p̃cis
lignitafẽ. Panis siquidem aut undu¬
alia que ĩ alimentis añ indumentis ncͣcis
ꝯstant: dictante natura sũt uͥc t̾raꝵ ĩ
p̾cio. Et sensus oblectant: nat᷑alit̾ omnib
grata sunt. Quid multa: Que nat᷑e sunt:
ñ mͦ eadem s uigent apd̾ omnes. Que opt¬
nionis arbitͥuĩ seqũt᷑. incerta st̃. ⁊ situt

Expanded text:
re studuerunt ut, causa deficiente, effere studuerunt ut, causa deficiente, effectus malitiae evanesceret: quale est decretum Lycurgi apud Lacedaemones, et in antiqua Graecia, quae nunc pars Italiae est, Samii doctrina Pythagorae, qui constitutionum suarum robore et virtute, totam traditur servasse Italiam. Utinam aurum cum argento vilescat, dum sit sola virtus in pretio, et illa quorum usum optima dux vivendi natura, commendat! Pauper itaque non jacebit, nec dives solius pecuniae beneficio honorabitur, dum unusquisque sui ipsius dote erit in pretio, vel vilescet. Porro quaedam a se, quaedam ab aliorum opinione habent pretii dignitatem. Panis siquidem, aut victualia, quae in alimentis, aut indumentis necessariis constant, dictante natura, sunt ubique terrarum in pretio. Quae sensus oblectant, naturaliter omnibus grata sunt. Quid multa? Quae naturae sunt, non modo eadem; sed vigent apud omnes. Quae opinionis arbitrium sequuntur, incerta sunt: et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iouis ten̾e arbit᷑tꝰ est. eo qd̵ familiaritatẽ
cesaris ⁊ admirationẽ. omniũ se ꝓm̃nisse
credebat. S secus accictit. Quesunt em̃ ce-¬
sar an alius sciret hanc condituram intͤ¬
oꝵ. Quod c̃ negaret: eum decollari p̃cepit
imꝑator. dicens quia si hoc artificium ĩ no¬
tesc̾et: aurum ⁊ argentum inlest̾ent qͣi
lutum. Annera sit relacio. ⁊ fideł incertũ
sit: ⁊ de facto cesaris di̾sis du̾sa sentiũt
deuocionem potentis artilicis male re¬
mun̾atam arbitror. ⁊ in utilit̾ hũano ge¬
n̾i ꝓsp̃tum. cum ars egregia delata sit:
nt fomes auaricie. pabulum mortis ꝯtẽ¬
cionũ p̃lioꝵq cansa pecunia. pecunieq
mat̾ia seruaretur in p̃tiõ. qd̃ sine cdiligẽ¬
cia hominis fuerat hĩtura: cũ sine ͤ ee ñ
posset. que reꝵ p̾cium est. Utiq in p̃cio
p̃cium nũc est. dat census honores. Eent᷑
amiticias: pauꝑ ubiq iacet. longe utiliꝰ
quiclam omnem mat̾iam iurgioꝵ ⁊ can¬
sam oclii a suis reb publicis ext̾imina¬

Expanded text:
familiaritatem Caesaris, et admirationem omnium se promeruisse credebat. Sed secus accidit. Quaesivit enim Caesar an alius sciret hanc condituram vitreorum. Quod cum negaret, eum decollari praecepit imperator, dicens: « Quia si hoc artificium innotesceret, aurum et argentum vilescerent, quasi lutum. » An vera sit relatio et fidelis, incertum est, et de facto Caesaris diversi diversa sentiunt. devotionem potentis artificis male remuneratam arbitror, et inutiliter humano generi prospectum, cum ars egregia delata sit, ut fomes avaritiae, pabulum mortis, contentionum praeliorumque causa pecunia, pecuniaeque materia servaretur in pretio, quod sine diligentia hominis fuerat habitura, cum sine se esse non possit, quae rerum pretium est. Utique In pretio pretium nunc est, dat census honores, Census amicitias: pauper ubique jacet. Longe utilius quidam omnem materiam jurgiorum, et causam odii, a suis rebus publicis extermina
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ ut ad mirationem ĩtuenciũ u̾t̾et
in stuporem. ⁊ sͥ plemͦ grãm conciliarz
imꝑatoris: petitom de manu cesaris
phialam recepit. eamq ualidins ꝓie¬
cit in pauimentum tanto impetu:
ut nͨ solidissima ⁊ constantissima ens
mat̾ia maneret illesa. fesar aut̃ ad
hec non magis stupuit qmͣ expauit
At ũe de t̾ra inñulit phialam. q̃ qͥͥt
non fracta erat. s collila: ac si erissb̾a¬

Expanded text:
dmirationem intuentium verteret in stuporem, et sibi plenius gratiam conciliaret imperatoris, petitam de manu Caesaris phialam recepit, eamque validius projecit in pavimentum tanto impetu, ut nec solidissima et constantissima aeris materia maneret illaesa. Caesar autem ad haec non magis stupuit quam expavit. At ille de terra sustulit phialam, quae quidem non fracta erat, sed collisa, ac si aeris
Abbreviated transcription (Latin):
dequit᷑. N ec hebit. argenti ⁊ auri ĩmẽ¬
Argentum sͥ ⁊ aurum thesaurizent.
fauentes ex calũpnia questum. De
pauꝑtatib alioꝵ habundãciam q̃¬
rant. de rapinis dinicias. ⁊ singularẽ
sͥ bãtitudinem statnant ĩ calamita¬
te młtoꝵ. S copiam salomonis obicit
aliquis. Esto pͥncipem locupletem fieri
ũ ꝓhibeo. s auarum. Nõne aurum
⁊ argentũ salomonis tẽꝑe uiluerũt:
Non utiq mluissent: si eoꝵ inmensa
pond̾a.⁊ q̃ ulũ exced̾ent s̃ rex cupidus
congessiss. Potuerat ea int̾tam defo¬
diens qͦ cariora fierent. hũanis usib
subtraxisse. Ap̃petͦnium tͥ malthio re¬
fert fabrum fuisse qui uitrea uasa
fac̾et tenacitatis tante. ut ñ magis
ꝙͣ aurea ł argentea frangerentur.
Cũ gͦ phialam himnodi de uit᷑ puris¬
simo. ⁊ solo ut putabat clignam ce¬
sare fab̾cass: cum mun̾e suo cesarẽ

Expanded text:
c habebit argenti et auri immeargentum sibi et aurum thesaurizent, facientes ex calumnia quaestum, de paupertatibus aliorum abundantiam quaerant, de rapinis divitias, et singularem sibi beatitudinem statuant in calamitate multorum. Sed copiam Salomonis objicit aliquis. Esto, principem locupletem fieri non prohibeo, sed avarum. Nonne aurum et argentum Salomonis tempore viluerunt? Non utique viluissent, si eorum immensa pondera, et quae usum excederent, sibi rex cupidus congessisset. Potuerat ea in terram defodiens, quo cariora fierent, humanis usibus subtraxisse. Apud Petronium Trimalchio refert, fabrum fuisse, qui vitrea vasa faceret tenacitatis tantae, ut non magis quam aurea vel argentea frangerentur. Cum ergo phialam hujusmodi de vitro purissimo, et solo, ut putabat, dignam Caesare, fabricasset, cum m
Abbreviated transcription (Latin):
t eiũ solmꝰ ait qͣlitũ senitus
aut segnis ĩt̾ milites: tantũ
int̾ duces. ĩ mo ĩt oñs hoĩes: cesar
clictator enituit. hꝰ fluctib unde¬
Signis collatis. qͥnqriagies ⁊¬
dimicauit. Marcũr Marcillũ solus
pari mͦ fuerat p̾liatꝰ. Ad ħ nllus
celeriꝰ scͥpsit. nemo uelociꝰ legit¬
dictasse. Benignitate adeo p̾clitꝰ.
ut qͦs armis subegerat: clemen¬
ed quid maior uͥtutem repli¬
co ⁊ reuoluo.  defecit etas nr̃a
⁊ fere ad nichilum redatta ẽ. hono¬
rib inturmnescit. honor uescieus
gͣdus uanitate nomiuũ delectatur
ꝯceꝑta rerũ u̾itate ⁊ fructu.
leator. Anceps. quodq magis
mirere. stulticiues ⁊ qͥuirilia
iniꝙͣ tactauerũt. s uec nota ha¬
buerunt officia c̃ ad oꝑa lascune
pilo fruticante cuteq in durata
ceuiet in habiles reꝓbantur: militẽ
indiuĩt pͥmpilatũ ducatũq affectãt.
ꝙ se cluctores ⁊ doctores pollitentur
officii qd̃ nũꝙͣ dedicerunt. Porro

Expanded text:
t enim Solinus ait, quantum Senicius aut Sergius inter milites, tantum inter duces, imo inter omnes homines Caesar dictator enituit. Hujus ductibus undeSignis collatis quinquagies dimicavit, Marcum Marcellum solus cibus fuerat praeliatus. Ad hoc nullus celerius scetur simul dictasse; benignitate adeo praeditus, ut quos armis subegerat clemened quid majorum virtutem replico, et revolvo? Defecit aetas nostra, et fere ad nihilum redacta est, honoribus intumescit, honorum nesciens gradus, vanitate nominum delectatur, contempta rerum vanitate et fructu. Aleator, auceps, quodque magis mirere, stulticines et qui nunquam virilia tractaverunt, sed neque nota habuerunt officia, cum ad opera lasciviae pilo fruticante, cuteque indurata tanquam inhabiles reprobantur, militem induunt, primipilatum ducatumque affectant, et se ductores et doctores pollicentur officii, quod nunquam didicerunt. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
iocatur a dño de collato honore głat᷑.
ises ⁊ fidelis popłi duces. cum hostes opor¬
tuerat in pugnari: eligebant inros for¬
tes ⁊ ad bella doctissimos. Electõnem nam¬
q ista p̾ueniunt. Qͥ u̾o nõ eloctus se ip̃n
nulicie in gerit.: in se gladium ꝓuotat.
quem ꝓpͥa teiu̾itate usurpat.
N ꝯstitucionẽ ergo ꝑpecuam incidit. qr
qͥ gladium accipit. gladio ꝑhibit. Si uero
in eo ciceronis auctoritas recip̃r.is non
miles s sic carius recte nominat᷑. Ham
in uet̾na scͥtĩ sicaris dũr f latrones qui¬
cumq lege nõ p̾cipiente arma tractant.
Armua namq qͥb lex non utitur. legem
inpugnant:

Expanded text:
ocatur a Domino , de collato honore gloriatur. Moyses et fidelis populi duces, cum hostes oportuerat impugnari, eligebant viros fortes, et ad bella doctissimos. Electionem namque ista praeveniunt. Qui vero non electus se ipsum militiae ingerit, in se gladium provocat, quem propria temeritate usurpat. In constitutionem ergo perpetuam incidit, quia qui gladium accipit, gladio peribit . Si vero in eo Ciceronis auctoritas recipitur, is non miles, sed sicarius recte nominatur. Nam in veterum scriptis sicarii dicuntur et latrones, quicunque lege non praecipiente, arma tractant. Arma namque, quibus lex non utitur, legem impugnant
Abbreviated transcription (Latin):
ondicõnem qͥd̃ ẽẽ diffiniũt
fortuitum ꝑsone statum.
q̃ aue adu̾sis depͥmit᷑. aut extollit᷑
ꝓsꝑis. ⁊ alt̾utͥus fortis nat᷑am sui
ipiꝰ facie ꝓtestatur. quale ẽ qd̾ ali¬
os uen̾amur ĩgenuos. aliis seruiles
contumelias irrogamꝰ. Istoꝵ c̃iui¬
cias colimꝰ. illoꝵ ꝯtempnimꝰ panꝑ¬
tatem.
at᷑am diffinire difficile ẽẽ

Expanded text:
onditionem quidam esse definiunt, fortuitum personae statum, quo aut adversis deprimitur, aut extollitur prosperis, et alterutrius sortis naturam sui ipsius facie protestatur. Quale est quod alios veneramur ingenuos; aliis serviles contumelias irrogamus. Istorum divitias colimus; illorum contemnimus paupertatem. Naturam diffinire difficile e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾a inti rõe uident᷑. hꝰ enĩ ualidꝰ fir¬
mat tenor oĩa m̃bra. At ctͣ einsdẽ
fr̃agunt᷑ cũcta dõlore. qͥn ⁊̃ uͥ cura
iuuet. iciare cerebrũ fert᷑ ⁊ ĩtegͦs
illic au̾tere sensus. Noli gͦ neq no¬
strũ neq scl̃ariũ pͥncipũ duriciã
metiri. s õiũ utilitate̾ actẽde.

Expanded text:
atione videntur; Hujus enim validus firmat tenor omnia membra. At contra ejusdem franguntur cuncta dolore. Quin etiam, nisi cura juvet, vitiare cerebrum Fertur, et integros illinc avertere sensus. Noli ergo neque nostrum, neque saecularium principum duritiam metiri, sed omnium utilitatem attende.
Abbreviated transcription (Latin):
dominiꝰ ⁊ capiti tuo in fundit᷑ om̃e
olcũ pcc̃oris. Si gͦ pr̃ es. qͣre a filus mu¬
nera ⁊ retͥbuciões expectas: i dñs
quare romanis tuis tumorẽ nõ in¬
cutis ⁊ tem̾itate rep̾ssa. cos ad fidem
ñ reuocas. At urb̃e ius ecclie tuis mu¬
nerib ꝯseruare. Nũqͥd eam sit siluel¬

Expanded text:
uo infunditur omne oleum peccatoris. Si ergo pater es, quare a filiis munera et retributiones exspectas? Si dominus, quare Romanis tuis timorem non incutis, et temeritate repressa, eos ad fidem non revocas? At urbem vis ecclesiae tuis muneribus conservare. Nunquid eam sic Silves
Abbreviated transcription (Latin):
lata mͦb . ⁊ pax õiũ reformata. Ab¬
solutꝰ ẽ itaq stomachꝰ. qͥ licet uorax
sit ⁊ auidꝰ aliem ñ sibi tam̃ petit.
tari. Tale ẽ uiqͥt fr̃ si recte attendas
appetat magistratꝰ.: uõ tã sͥ ꝙͣ aliis co¬
aceruat. Si em̃ exina̾itꝰ fuerit. inch̾
ẽ. qd̃ m̃bͥs ualeat ĩꝑtiri. Na stomachi

Expanded text:
lata membra, et pax omnium reformata. Ablata membra, et pax omnium reformata. Absolutus est itaque stomachus, qui licet vorax sit, et avidus alieni, non sibi tamen petit, tari. Tale est, inquit, frater, si recte attendas, appetat magistratus, non tam sibi quam aliis coacervat. Si enim exinanitus fuerit, nihil est quod membris valeat impartiri. Nam stomachi
Abbreviated transcription (Latin):
erũt uͭ alaborib abstin̾ent ⁊ gͣui
iuedia ꝯfic̾ent illũ ĩ erc̾e ⁊ pubłicũ
hostẽ. Exacta ẽ. sic una dies. secuta
est. alt̾a tediosior. Cercia adõ ꝑui¬
ciosa fuit uͭ fere oĩb defectũ indi
sua. ⁊ hostis publici statu. Cũ uͦ õs
assist̾ent: ocłi languert. pes molã
corꝑis ñ erex̃. Torpebãt bͣchia. Set
⁊ ip̃a liugͣ ĩ hers: ⁊ deficienti palato
sociata: causã cõmime expon̾e nõ
de nunciatꝰ fũat publicꝰ hostis. Ex qͥ
em̃ ei tͥbuta subtracta sũt: ⁊ ip̃e qͣsi
publitꝰ dispensator oĩbꝰ aliũita sb̃¬
cluxit. Et qr nemo pocest sine stipe¬
diis militare. c̾ stipendia ñ ꝓcedũt:
debilitat᷑ ⁊ frͥugitur miles. S uec
ĩdispensatorem pot̾at culpa refũdi.
qͥ qd̃ ũ acceꝑat: minĩe potuerit aliis̃
erogare. Tõgeq tutius ẽẽt uͭ ei qd̃
distribuat ministret᷑. ꝙͣ illo euacu¬
ato oĩa iubͣ esuriãt. Factũq ẽ ita.¬
⁊ suadente rõe repletꝰ ẽ nent̾. refocil¬

Expanded text:
erunt ut a laboribus abstinerent, et gravi inedia conficerent illum inertem et publicum hostem. Exacta est sic una dies, secuta est altera taediosior. Tertia adeo perniciosa fuit, ut fere omnibus defectum indicsua, et hostis publici statu. Cum vero omnes assisterent, oculi languerunt, pes molem corporis non erexit, torpebant brachia, sed et ipsa lingua iners et deficienti palato sociata, causam communem exponere non denuntiatus fuerat publicus hostis. Ex quo enim ei tributa subtracta sunt, et ipse quasi publicus dispensator, omnibus alimenta subduxit. Et quia nemo potest sine stipendiis militare, cum stipendia non procedunt, debilitatur et frangitur miles. Sed nec in dispensatorem poterat culpa refundi, qui quod non acceperat, minime potuerit aliis erogare. Longeque tutius esse, ut ei quod distribuat ministretur, quam illo evacuato omnia membra esuriant. Factumque est ita: suadente ratione impletus est venter, refocil
Abbreviated transcription (Latin):
fide aĩtinũ iũcẽcli ceꝑant. Nam ⁊ mise¬
racio infantis cos ceneb̾at. q̃m si
uicti ẽerit captiuũ de rege fac̾e̾ in¬
debant᷑. Cõserto itaq p̾lio: magna
cede illiricos fud̾ñt. ostendentes hos¬
tibꝰ suis pͥore bello. regẽ ñ uͥtutem
macedõibꝰ de fuisse. Ruanti gͦ ẽẽ. de¬
bet iam ꝓuectꝰ etate ⁊ cliguitate. si
tãti habetur utͦq ꝓuehedꝰ. : licet aũ¬

Expanded text:
ide animum vincendi ceperant. Nam et miseratio infantis eos tenebat, quoniam si victi essent, captivum de rege facere videbantur. Conserto itaque praelio, magna caede Illyricos fuderunt, ostendentes hostibus suis, priore bello regem, non virtutem Macedonibus defuisse. Quanti ergo esse debet jam provectus aetate et dignitate, si tanti habeatur utroque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ẽ adqͥsita. Did̾̃ gͣtis accepisti: gͣtis
dato. Iusticia regnna uͥtutũ ÷ ⁊ cru¬
bescit qͦ ms p̃cio ꝑmutari. Si gratis¬
sima futura ẽ: sit gͣcuita. Ne quaꝙͣ
ꝓstituat᷑ ad p̾ciũ q̃ corrumpi ũ potest.
Integͣ est ⁊ semꝑ in corrupta. Dum
pmis alios: ⁊ tugͣuiꝰ oppͥmeris. Risit
pontifex ⁊ tante ꝯgratulatꝰ est
lib̾tati. Precipiẽs il quotiẽs sustrũ
aliqͥd de ip̃o meis auribus insonaret
h ei sine mora unciare. Et c̃ pluri

Expanded text:
 acquisita. Quod gratis accepisti, gratis dato. Justitia regina virtutum est, et erubescit quovis pretio permutari. Si gratiosa futura est, sit gratuita. Nequaquam prostituatur ad pretium, quae corrumpi non potest. Integra est, et semper incorrupta. Dum premis alios, et tu gravius opprimeris. » Risit pontifex, et tantae congratulatus est libertati, praecipiens ut quoties sinistrum aliquid de ipso meis auribus insonaret, hoc ei sine mora nuntiarem. Et cum pluri
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad u̾sus ftomachũ memb᷑ oĩa
eũ qͥ uoratitate sua labores õium
ex hauriret. Nõ saciat᷑ ocłs iusu.
auris auditu. laborib in sistunt ma¬
nus. pedes abitin̾e callũ induunt.
ip̃aq lingͣ utilit̾ sermone̾ ⁊ silen¬
cum mod̾atur. Diã deniq m̾bra¬
publicis in ugilant comodis: ⁊ ĩtãta

Expanded text:
ut adversus stomachum membra omnia eum qui voracitate sua labores omnium exhauriret. Non satiatur oculus visu, nec auris auditu, laboribus insistunt manus, pedes ab itinere callum induunt, ipsaque lingua utiliter sermonem et silentium moderatur. Omnia denique membrapublici
Abbreviated transcription (Latin):
Ettu inqͥd qͥd sentis s Augũstie ĩ¬
qũa nĩt ũdiq uereor enĩ ne m̃ł¬
dacii. b adulationis ꝯtͥha noc̃a. si
solus popło ꝯtͣcixero. Sin aũ retũ
uereor maiestatis. ne tantpĩaq
os meũ in celũ posuerim: crucoꝰ
indear meruisse. uerũptũ quia
cardiualis popło testi momum
Asserit em̃i ĩromana occlisia qndã
duplucitatis ẽẽ radic̾e ⁊ fouĩtũ aua

Expanded text:
quid sentis? Angustiae, inquam, sunt undique. Vereor enim ne mendacii vel adulationis contraham notam, si solus populo contradixero. Sin autem, reatum vereor majestatis, ne tanquam qui os meum in coelum posuerim, crucem videar meruisse. Verumtamen quia cardinalis populo testimonium Asserit enim in Romana Ecclesia quamdam duplicitatis esse radicem, et fomentum ava
Abbreviated transcription (Latin):
imitantur. qd̃ cũc ꝓ desse putant᷑
cũ noc̾e desistunt. Ex ceptis paucis
qͥ nom̃i ⁊ officiũ pastoris implent.
⁊ fere in tollerabilis ẽ. Pret̾ea õs
arguũt qd̾ ruentib ⁊ collabenti¬
bus eccł̃is qͣs patrũ cõstruxit deuoce¬
o. altarib qͦ incusitis: palatia extru¬
it. ⁊ ip̾e ñ modo purpuratꝰ: sed de¬
auratꝰ uiceclit. Palatia splendent lat̾
ecclia. Prouinciaꝵ dirupuuit spolia
ac si thesauros cresi studeant reparaie
S recte cum eis agit altissimꝰ. qm̃
⁊ ip̃e aliis ⁊ sepe iulissimis hõib
dati sunt in reptione. Atut opimor
dũsic iniuiuo errauerint nũꝙͣ de

Expanded text:
imitantur, quod tunc prodesse, putantur imitantur, quod tunc prodesse, putantur cum nocere desistunt, exceptis paucis, qui nomen et officium pastoris implent. et fere intolerabilis est: praeterea omnes arguunt, quod ruentibus et collabentibus ecclesiis, quas patrum construxit devotio, altaribus quoque incultis, palatia exstruit, et ipse non modo purpuratus, sed deauratus incedit. Palatia splendent sacerecclesia. Provinciarum diripiunt spolia, ac si thesauros Cresi studeant reparare. Sed recte cum eis agit Altissimus, quoniam et ipsi aliis, et saepe vilissimis hominibus dati sunt in direptionem. Et ut opinor, dum sic in invio err
Abbreviated transcription (Latin):
fine tres menses. Cũ itaq uͭ fieri so¬
let ĩt̾ amicos sepe sr̃ plurimis ꝯfremꝰ
⁊ ip̃e qͥd de se ⁊ ecclia romana senti¬
rent hõies a me familiarsꝰ ⁊ cliligẽ¬
ciis q̃ reret. ego ap̃ eũ usus sp̃c liber¬
tate. mala q̃ in diu̾sis ꝓuinciis audi¬
eram: patent̾ exposui. Sic̾ em̃ dice¬
batur a ml̃tis. Romana eccłia q̃ m̃r
aliis ꝙͣ nou̾cã. Sedent inea scͥbe ⁊
pͥarisei ponentes on̾a ĩportabilia in
huin̾is hõiũ q̃ digito ñ ꝯtingunt.
donmñatur inclero nͨ forma fiunt
oͣgi qͥ recto calle ꝑgit ad uitã. pre¬
ciosam suppellectilẽ ꝯgerũt. auro ⁊
argento ouãt mensas. sͥ ⁊̃ ab aua¬
ricia ninis parci. Na pauꝑ aut nul¬
lus ant rarus admittitur. qͣm inter
collidũt derũ ⁊ ppłm laborib ⁊ mi¬
seriis afflictor ue qͦꝙͣ compaciut᷑ͤ
ecclĩaꝵ letant᷑ spoliis ⁊ q̃̾stũ omnẽ¬
die. S net cras aliqͥd sine p̾cio ob¬
tinebis. Nocent sepiꝰ. ⁊ ĩ eo demones

Expanded text:
tres menses. Cum itaque, ut fieri solet inter amicos, saepe super plurimis conferremus, et ipse quid de se, et Ecclesia Romana sentirent homines, a me familiarius, et diligentius quaereret, ego apud eum usus spiritus libertate, mala, quae in diversis provinciis audieram, patenter exposui. Sicut enim dicebatur a multis, Romana Ecclesia, quae mater aliis, quam novercam. Sedent in ea Scribae et Pharisaei, ponentes onera importabilia in humeris hominum, quae digito non contingunt. Dominantur in clero, nec forma fiunt gregi, qui recto calle pergit ad vitam, pretiosam supellectilem congerunt, auro et argento onerant mensas, sibi etiam ab avaritia nimis parci. Nam pauper aut nullus, aut rarus admittitur, quem intercollidunt clerum et populum, laboribus et miseriis afflictorum nequaquam compatiuntur, ecclesiarum laetantur spoliis, die, sed nec cras aliquid sine pretio obtinebis. Nocent saepius, et in eo daemones
Abbreviated transcription (Latin):
ade inquit salomõ ad foͬmicam
opiger. uͭ prouidentia habeant᷑
At philosophꝰ uirũ politicũ mittit ad
apes ut ab illis suũ discat officiũ.
cui si tirii ad qͥenissẽt: ne qͣqu̾a luxii¬
rie indulcisset ⁊ de gentis ꝑpetua ĩ¬
colũitate gaud̾ent. S qr uicium in
muliere dña radicauit. effemmati
ciues lub duxerũt colla uͥtuti. Porro
& si ĩ officio uͥtutũ sit remissior pͥn¬
cipatus: colendꝰ cñ ẽ. ⁊ sic̾ apes in hu¬
meris reg̾ẽ suũ attollũt. ita sub iecti
ant famulatũ. Nã ⁊ si laboret uciis.
ferendꝰ ẽ. tãꝙͣ in qͦ salutis auspicia
ꝓuincialib extant. Rege ĩcolumi:
mẽs oĩb una. Amisso: ruꝑe fid̃. Illiri¬
ci ⁊ tͣces cotidião exerticio ĩdurati:
gła bellice laud̃ fiuittimos mace¬
dones t̾rebãt. qͥ p̾lio pulsi rege suo
regis defuncti filio ĩ cunis ꝓ lato. ⁊
pone acĩẽ posito acͥls cercam̃ repe¬
ciere. canꝙͣ id̾o uicti fuissẽt. qd bel¬

Expanded text:
ade, inquit Salomon, ad formicam, o piger, ut providentia habeatur . At philosophus virum politicum mittit ad apes, ut ab illis suum discat officium: cui si Tyrii acquievissent, nequaquam luxuriae indulsissent, et de gentis perpetua incolumitate gauderent. Sed quia vitium in muliere domina radicavit, effeminati cives subduxerunt colla virtuti. Porro etsi in officio virtutum sit remissior principatus, colendus tamen est: et sicut apes in humeris regem suum attollunt, ita subjecti,ant famulatum. Nam etsi laboret vitiis, ferendus et tanquam in quo salutis auspicia provincialibus exstant. . . . Rege incolumi mens omnibus una; Amisso, rupere fidem. Illyrici et Thraces, quotidiano exercitio indurati, gloria bellicae laudis finitimos Macedones terrebant, qui praelio pulsi, rege suo regis defuncti filio in cunis prolato, et pone aciem posito, acrius certamen repetiere, tanquam ideo victi fuissent, quod bel
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib mutandi. Nam qͥ a doctͥua
ur̃a dissentit: aut heretitꝰ. aut scis¬
matitꝰ est. S dõ ꝓpicio sũt qͥ nõ oĩũ
ur̃m oꝑa iiitentur. Paucor gͦ labes
sinceris macłam ⁊ inuũsali ecc̃e
infamĩa ingerit. Et mea opimiõe
ido̾ frec̃nciꝰ moruuit᷑: ne totã cor¬
rũpant eccłiam. S et bõi rapũit᷑
intdũ ne malicia ĩmutent᷑ ⁊ qr ro¬
ma corrupta apd̃ lm̃: his reꝑitur in¬
digna. Tugͦ qr it habes officii: q̃re
⁊ insere huiles uane głe ⁊ pecuĩe
ꝯteptores. S tuneo. necdũ ꝑgis q̃rere
q̃ uis: ab in prudente amico audias¬

Expanded text:
operibus imitandi. Nam qui a doctrina operibus imitandi. Nam qui a doctrina vestra dissentit, aut haereticus, aut schismaticus est. Sed Deo propitio, sunt qui non omnium vestrum opera imitentur. Paucorum ergo labes sinceris maculam, et universali Ecclesiae infamiam ingerit. Et mea opinione ideo frequentius moriuntur, ne totam corrumpant Ecclesiam. Sed et boni rapiuntur interdum, ne malitia immutentur, et quia Roma corrupta, apud Deum his reperitur indigna. Tu ergo, qui id habes officii, quaere et insere humiles, vanae gloriae et pecuniae contemptores. Sed timeo ne, dum pergis quaerere quae vis, ab impru
Abbreviated transcription (Latin):
Neq id qͥdẽ in angulo s ꝯsidentib
fr̃ib sco. Eugenio p̾sidente qnͣdo ad¬
u̾sus in nocenciam meaui ferenti¬
in gͣtis excanduerat. hoc publice
ꝓtestatus ẽ. unũ tam̃ audact᷑ ꝯsci¬
encia teste ꝓfiteor. qr nꝰꝙͣ honesti
na. aut qui magis auaricĩa decestẽ¬
tur. Qͥs b̾nardi redonẽsis scõꝵ cos¬
me ⁊ damiani diaconi cardinalis
miretur. e̾ Iõ dũ natꝰ ÷ a qͦ muuꝰ
acceꝑit. Quodtam̃ a cõmumiõe
ft̃m sinc̾iore iuire ꝓueniebat. int̾¬
dũ acciꝑe ꝑ suasus ẽ. Dio ño stu¬
poat episcopũ p̾uestinum qui scru¬
pułm ꝯscientie metuens. ⁊ apar¬
cipacione bonoꝵ cõmũiũ abstine¬
bat: plurmiũ tanta modestia tãta
gͣuitas ẽ. uͭ fab̾co ñ inuemant᷑ in fe¬
tiores. qũe agnita salutis uia: mo¬
dis om̃ib autececlũt. Quid gͦ in¬
stas. urges. p̾cipis. t̾ certũ sit qd̾ spi¬
ritui sc̃o m̃tiri ñ licet. fateor. qr qd̃
p̃cipis faciendũ ẽ. ⁊ si ñ sitis om̃s

Expanded text:
n angulo, sed considentibus fratribus, sancto Eugenio praesidente, quando adversus innocentiam meam Ferentini gratis excanduerant, hoe publice protestatus est. Unum tamen audacter conscientia teste profiteor, quia nusquam honestiona, aut qui magis avaritiam detestentur. Quis Bernardi Redonensis, sanctorum Cosmae et Damiani diaconi cardinalis miretur? Nondumunione fratrum sinceriore jure proveniebat, interdum accipere persuasus est. Quis non stupeat episcopum Praenestinum, qui scrupulum conscientiae metuens, et a participatione bonorum communium abstinebat? Plurium tanta modestia, tanta gravitas est, ut Fabricio non inveniantur inferiores, quem, agnita salutis via, modis omnibus antecedunt. Quia ergo instas, urges, praecipis, cum certum sit quod Spiritui sancto mentiri non licet, fateor, quia quod praecipis, faciendum est, etsi non sitis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dedĩgnantur. ⁊ cum atbomos in ore uol¬
lãt. uerendũ est ne si athomꝰ genelliaco
forte ĩnt̾tidat. ĩ excipienda sententia celesti¬
um labatur. Sic gͦ eoꝵ insignis auctori¬
tas. dũ stabilis ⁊ in conuulsa maneat cre¬
atoris. Certe qͥcqͥs tͥ mars tuus aut iupit̾
dem mendacia sũt in ꝯfpͨtu ei. s ⁊ in angłis
iipicta. Quis eĩ te coegit falsũ putare:
Quis ea que p̾euitib sĩgnis uentura ꝯiec¬
ias. mutabilia ẽẽ ꝑsuasit: n falłis
eo qd fignlus sibilans. aut bic iuidus ait
paratur. hũano mat᷑a lues: Itemq ma¬

Expanded text:
dedignantur: et cum atomos in ore voldedignantur: et cum atomos in ore volvant, verendum est, ne si atomos genethliaco forte intercidat, in excipienda sententia coelestium labatur. Sit ergo eorum insignis auctoritas, dum stabilis et inconvulsa maneat Creatoris. Certe quidquid tibi Mars tuus, aut Jupiter idem mendacia sunt in conspectu ejus, sed et in putare? Deus ea, quae praeeuntibus signis ventura conjectas, immutabilia esse persuasit. An falleris eo quod figulus sibilans, aut hic mundus ait:paratur Humano matura lues? Idemque ma
Abbreviated transcription (Latin):
in celere ꝑseuerans: p̾senti iucl̃icio condẽp¬
natur. Nna eademq fuit sententia. que
sangͥnem acab. ⁊ ie ⁊ abel canib exponebat
Et tñ ꝓparte mutatur. ⁊ ꝓ ꝑte manet ĩ¬
mobilis auctore temꝑum sic omnia dis¬
spensãte. Sic ⁊ nimuite a p̾senti etciłio
liberati dñi flexere sententiam. ex edito
regis ⁊ pͥncipum agentes penitenciam ad
fidelior sentencia ionis ⁊ martis: qmͣ sentẽ¬
cia creatoris: Non utiq plauti ꝯ silio ad¬
quiesces si istd̃ uiriũ planetis ascͥpseris
Cum eĩ sicofanta mandrogerũ ꝑcuntet᷑
an illi sĩt planete placandi qͥ nu̾is to¬
tum rotant: eos mandrogerꝰ nͭ uisu faciles
nͨ dictu affabiles ẽẽ respõdet. adiciens qd̃ ⁊
athamos in ore uolĩit. stellas num̾at.
soła mutare ñ possunt sua. Sic itaq ad
disposicõm sid̾um euentuũ nccͣitatem ĩgerͣ
ut illos sale sans urbano elegant̾ irri¬
deat: qͥ uisum exc̾cent in cõtemplacõne e
qui insum fugiũt. ⁊ intplłant eos qͥ loqͥ

Expanded text:
senti judicio condemnatur. Una eademque fuit sententia, quae sanguinem Achab et Jezabel canibus exponebat. Et tamen pro parte mutatur, et pro parte manet immobilis, auctore temporum sic omnia dispensante. Sic et Ninivitae, a praesenti excidio liberati, Domini flexere sententiam, ex edicto regis et principum, agentes poenitentiam ad fidelior sententia Jovis et Martis, quam sententia Creatoris? Non utique Plauti consilio acquiesces, si istud virium planetis ascripseris. Cum enim Sycophanta Mandrogerum percunctaretur, an illi sint planetae placandi, qui numeris totum rotant: eos Mandrogerus nec nostro visu faciles, nec dictu affabiles esse respondet, adjiciens quod atomos in ore volvunt, stellas numerant, sola mutare non possunt sua. Sic itaque a dispositione siderum eventuum necessitatem ingerit, ut illos sale satis urbano eleganter irrideat, qui visum exercent in contemplatione eorum, qui visum fugiunt, et interpellant eos, qui loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽĩ ille mutare sentenciam: situbũ¬
fitio ei maliciam finias. Nñ ⁊ nabugodo¬
nosor consilio damelis. peccata elemosmis
redimens. ⁊ iniquitates in miscd̾iis panꝑũ
sentenciam dm̃i iminentem ad tẽpus ef¬
fugit : donec in aula babilonis głans
ego ꝯdidi in domo regis. in robore fortitu.¬
clinis mee: i⁊ ingłia nominis mei. Sic gͦ
elacõnis uoce in se ip̃m iam fugientem. dei

Expanded text:
Novit enim ille mutare sententiam, si tu beneficio ejus maleficium finias. Unde et Nabuchodonosor consilio Danielis peccata eleemosynis redimens, et iniquitates in misericordiis pauperum; sententiam Domini imminentem, ad tempus effugit, donec in aula Babylonis glorians edificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria nominis mei ? Sic ergo elationis voce, in se ipsum jam fugientem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnẽ tuũ. ⁊ ie ⁊ abel canes comedent:
añ iuros iesrahel. Qd̃ c̃ ancdiss acab:
scidit uestimenta sua. ⁊ posuit sactũ
suꝑ car nem suam. ieiinauit q ⁊ dor¬
iu̾iit m̃ cilicio. factꝰq est z̾mo dñi¬
ad helyam dicens. Quia reu̾itꝰ ẽ ꝑor. acab
faciem meam: non inducam malũres in

Expanded text:
sanguinem tuum et: Iezabel canes comedent sanguinem tuum et: Iezabel canes comedent ante muros Hiezrahel. quod cum audisset Achab, scidit uestimenta sua et posuit saccum super carnem suam ieiunauitque et dormiuit in cilicio. factusque est sermo domiad Heliam dicens: quoniam reueritus est Achab faciem meam, non inducam malum in
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ ꝑductꝰ est. ut se uicturum ult̾iũs
ñ sꝑaret. Postremo sp̃t sc̃s mortem nũ¬
ciabat astare ꝓforib. Qd̃ signũ certꝰ
queris: Quid certũ est ut de alũs tace¬
am. si de testimonio dubitas sp̃t sc̃ĩ: An
negabis ysaiam dixisse in sp̃u. morieris
⁊ ñ uiues: Nixit tñ ⁊ nõ mortuus est.
adiectis ei amis . xb. ꝑ nuãm eiꝰ qͥ futoꝵ¬
euentus ĩ sua posuit potestate. Et forte
mortem quam nat᷑a uitaliũq defectus
intentabant. qi ille ꝑ penitenciam mor¬
tuus est inculpa: ult̾ior cominãtis d̾i
cum iezabel non tam coniugio quam
credulitate cõñcta c̃ uineari scĩ naab¬
ute cruore possedisset: mortem immi¬
uentem p̾nũtiãte dño expͤtabat. S̾i
uͥnon credis ꝙ eam deus ip̃e pͥnũcia¬
u̾̃it: audi elyama. Ait eĩ. ħ dicitu dñs.
Occedisti ⁊ possedisti. It̾q. In qͦ loco lĩxe¬
runt canes sangͥnem naboth: ibi lingẽt

Expanded text:
usque perductus est, ut se victurum ulterius usque perductus est, ut se victurum ulterius non speraret. Postremo Spiritus sanctus mortem nuntiabat astare prae foribus. Quod signum certius quaeris? Quid certum est, ut de aliis taceam, si de testimonio dubitas Spiritus sancti? An negabis Isaiam dixisse: In spiritu morieris et non vives ? Vixit tamen et non mortuus est, adjectis ei annis eventus in sua posuit potestate. Et forte mortem, quam natura vitaliumque defectus intentabant, quia ille per poenitentiam mortuus est in culpa, ulterior comminantis Dei cum Jezabel non tam conjugio, quam crudelitate conjuncta, cum vineam sancti Nabothae cruore possedisset, mortem imminentem, praenuntiante Domino, exspectabat. Si mihi non credis, quod eam Deus ipse praenuntiaverit, audi Eliam. Ait enim: Haec dicit Dominus: Occidisti et possedisti Itemque: In quo loco linxerunt canes sanguinem Naboth, ibi lingent
Abbreviated transcription (Latin):
it alienis puta mathe maticis res̾¬
uaret. Fsto. si tñ fidelis animꝰ adqͥescit. S
quanta ut p̾dc̃m est: est hec c̾citudo sig
suos nouũ aliqͥd creditur imminere. Nõ
em̃ eo usq contendo. ut res magnas ulłis
uncquam credam indiciis p̾ueniri. Eum
iusole ⁊ in liia ⁊ ip̃is elem̃tis. ⁊ ornatu
eoꝵ. nim significatĩam a dño ẽẽ clidisc̾im.
Eetũ artem ẽẽ quo qͥs de futiͦs ad omnia
int̾ogata uerũ respondeat. aut omĩo
ñ ẽẽ. aut ñ dũ innotuisse hõib: mͥ mł
que mͥ de ꝓuidencia ⁊ fato indesinent̾
opponis. mithiq repũgnantib exempł
que de uariis affers hystorũs. Psua¬
si tũ mͥ huĩc non ad quiesc̾e uanitati. Nori
Cur ita crediderim: nͥ te curialiũ nuge
detiuent audi. Rex ezethias egrotauit
ad mortem. Annon credis regem iuda
medicuit inuenisse. qui urine et pulsus
⁊ ułtipliciũ p̾nosticoꝵ indicio morbi dep̾¬
hũderet qnͣtitatem: Deinde responsũ
mortis forte acceꝑat in corꝑe suo. qui eo¬

Expanded text:
vam alienis, puta mathematicis, reservaret. Esto, si tamen fidelis animus acquiescit. Sed quanta, ut praedictum est, est haec certitudo sigsuos, novum aliquid creditur imminere. Non enim eousque contendo, ut res magnas nullis unquam credam indiciis praeveniri, cum in sole, et luna, et ipsis elementis, et ornatu eorum, vim significativam a Domino esse didicerim. Caeterum artem esse, qua quis de futuris, ad omnia interrogata verum respondeat, aut omnino non esse, aut nondum innotuisse hominibus, mihquae mihi de providentia, et fato, indesinenter opponis, mihique repugnantibus exemplis, quae de variis affers historiis; persuasi tamen mihi, huic non acquiescere vanitati. Non Cur ita crediderim, nisi te curialium nugae detinent, audi. Rex Ezechias aegrotavit ad mortem. Annon credis regem Juda medicum invenisse, qui urinae, et pulsus, et multiplicium praegnosticorum indicio, morbi deprehenderet quantitatem? Deinde responsum mortis forte acceperat in corpore suo, qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
aut sicut ꝑspitatiorib uisum ẽ. uolun¬
tans apetitꝰ ĩplet᷑: cum flos stucdii uergit
infructũ. ⁊Iam philosophie finis. sapĩa
est. S nescio qͦ nam pacto iam u̾samur
ĩfine illius. cui iniciũ ñ dum angno:¬
tium ignorare ñ pͭ. c̃ radix micii. ꝑ młti¬
plices uͥtutis tramites usq ad coronã
finis fructusq dũlceclinem uinacitatis
lie soliditate ꝑtnͣseat. Ecce inq̃t b̃s iob.

Expanded text:
Aut, sicut perspicacioribus visum est, voluntatis appetitus impletur, cum flos studii vergit in fructum. Nam philosophiae finis, sapientia est. Sed nescio quonam pacto jam versamur in fine illius, cujus initium nondum agnoitium ignorare non potest, cum radix initii, per multiplices virtutis tramites, usque ad coronam finis, fructusque dulcedinem, vivacitatis suae soliditate pertranseat. Ecce, inquit beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
um publice gerendoꝵ. Eet̾m licet ab etate
nõis uideatur ẽe̾ origo: hant ego arbitr
tam corꝑis ẽẽ. quam mentis. Etas ñaq
mentis. sap̃ia est. ĩ qͣ o̾iũ officioꝵ consistit
distribucio. ⁊ artifitiũ toti uite. Ars nãq
rete uiuendi ut stoitis placet. ars artiũ est.
Nullam nͨ ẽẽ artem maximaꝵ reꝵ. c̃ ĩ mi¬
nimis ꝙͦ artem eẽ nłlus ignoret: opinio
est. hõiiũ parum considerate loqñcium.
⁊ ĩ maximis rebus etranciũ. oĩa magis
ꝑ libito statuentium quam ꝑu̾itate. Est
A ut antiqͥs philosophis plac. sap̾ia reꝵ

Expanded text:
um publice gerendorum. Caeterum licet ab aetate um publice gerendorum. Caeterum licet ab aetate nominis videatur esse origo, hanc ego arbitror tam corporis esse quam mentis. Aetas namque mentis sapientia est, in qua omnium officiorum consistit distributio, et artificium totius vitae. Ars namque recte vivendi ut Stoicis placet ars artium est. Nullam vero esse artem maximarum rerum, cum in minimis quoque artem esse nullus ignoret, opinio est hominum parum considerate loquentium, et in maximis rebus errantium, omnia magis pro libito statuentium, quam pro veritate. Est autem, ut antiquis philosophis placet, sapientia, rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ordis locum auctore plutarco¬
senatus optinet. Senatꝰ uͦ sicut
maiorib placuit: officii nomen est. ⁊
ht̃ etatis notam. Siquidem sic d̾r a se¬
nͣtute. Cũ uͦ attenienses ariopagum
Et cum ab eis p̾clara plurima inuen¬
ta sint: nicħ salubrius. nithil głiosius
institutum est quã senatꝰ. Quid em̃
nobilius est cem senũ. qͥ em̾iti a uul¬
garib officiis ad consilii: ⁊ regiminis
officium transeunt. ⁊ ĩ marcido corꝑe
exerunt mentis uires. eo sapĩe magis
apti negociis quo in exc̾ciciᷤ corꝑis minꝰ
possunt: Eoꝵ utiq tantꝰ honor exti
apd̃ grecos. ut cluces rei publice nusqnͣ
ꝑced̾ent. nicħ egregiũ ag̾etur. qd̾ senes
instituti ñ inlucerent. aut approbarẽt.
⁊ qd̾ magis est ab micio urbis condite
nõia coꝵ aureis litt̾rs scͥꝑta sũt. Ppĩs¬
patres conscͥpti ab omnib apllati. qui ali¬
os sapĩa. etate. ⁊ affectu pat̾no p̾cedebant.
Penes istos consilioꝵ erat auctoritas. ⁊ õi¬

Expanded text:
ordis locum, auctore Plutarchosenatus obtinet. Senatus vero, sicut majoribus placuit, officii nomen est, et habet aetatis notam. Siquidem senatus dicitur a senectute. Eum vero Athenienses Areopagum  consisteret, et cum ab eis praeclara plurima inventa sint, nihil salubrius, nihil gloriosius institutum est quam senatus. Quid enim nobilius est coetu senum, qui emeriti a vulgaribus officiis, ad consilii et regiminis officium transeunt, et in marcido corpore exerunt mentis vires? Eo sapientiae magis apti negotiis, quo in exercitiis corporis minus possunt. Eorum utique tantus honor exstitit apud Graecos, ut duces reipublicae nusquam procederent, nihil egregium ageretur, quod senes instituti non inducerent, aut approbarent, et quod magis est ab initio urbis conditae, nomina eorum aureis litteris scripta sunt. Ipsiqupatres conscripti appellati, qui alios sapientia, aetate, et effectu paterno praecedebant. Penes istos consiliorum erat auctoritas, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
manaꝵq rerum nõia. gen̾a officia¬
⁊ causas aꝑuiste. Iste gͥ uir tam insig
nis excellentisq ꝑicie qui tammłt̾a le¬
git. ũ ei aliqͥd scbe uacasse miret᷑ tam
potuisse credamꝰ. iste ĩꝙ uir cantus ĩ¬
genio tantͦq doctrina. suerũ uelut
cliunarũ deq̃bꝰ scͥbit oppugnator eẽt
atq destructor. easq ñ ad religionẽ s
adsr̃sticionẽ diceret ꝑtinere. nescio
utrũ cam multa ieis ridenda ꝯtẽp¬
uenda ⁊ detestanda ꝯscͥberet. Cum
gͦ uiri acutissimi ⁊ sũ ulla dubitaci¬
one citerone teste doctissimi suꝑsticio
scͥptis ꝓpͥis eam cõmucentibꝰ arguat᷑.
ꝯstetq suꝑsticionẽ falsitatis uicio ur¬
tuti q̃ insola u̾itate ꝯsistit oẽ oppositã

Expanded text:
manarumque rerum nomina genera, officiamanarumque rerum nomina genera, officia causas aperuisti.\' Iste igitunis excellentisque peritiae, qui tam multa legit, ut ei aliquid scribere vacasse miremur, tam potuisse credamus. Iste, inquam, vir tantus ingenio, tantusque doctrina, si rerum velut divinarum, de quibus scribit, oppugnator esset atque destructor, easque non ad religionem, sed ad superstitionem diceret pertinere, nescio utrum tam multa in eis ridenda, contemnenda, et detestanda conscriberet. Cum ergo viri acutissimi, et sine ulla dubitatione, Cicerone teste, doctissimi, superstitio scriptis propriis eam convincentibus arguatur, constetque superstitionem falsitatis vitio, virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
rancia int̾clũ. aũ negligencĩa intatii
est: sine qͣ impossibile est q̾mꝙͣ ficri
sapieut̾e. uñ ⁊ doctor ille occlĩe cͦne¬
doceat: ait pꝰ cetera quibꝰ singłari p̾¬
huit tale cestimoniũ ꝑhibet: ut in
lib̃s achademicis dicat. eam q̃ ibi u̾sa¬
tur cdisputationẽ se habuisse.c̃̾ m.
uarronc hoĩe in qͥd õĩim facile acu¬
tissimo. ⁊ sine dubitatõe doctissimo.
Nͥon ait eloq̃ntissimo uł facundissi¬
mo. qũi reuera. ĩ hac facultate mul¬
tum ĩparẽ: s onnũ facile acutissimo
⁊ ĩdubitant̃ doctissimo. Inpͥmo aũt
libro c̾ enisd̾e̾ uaromis litt̾aria oꝑa p̃¬
dicaret. nosinqͥt in nostͣ urbe ꝑegͥna¬
ces errelutes q tanꝙͣ hospites cui li¬
bri qͣsi domũ recluxerũt ut possemus
aliquãdo qͥ ⁊ ubi essemꝰ agnosc̾e: bu
ctatem prĩe.tu descͥptiones cemꝑum.
tu sacrorũiura. tu sac̾dotũ. tudomes¬
ticam. tupublic̾a discipluĩa. tu seliũ
regionũ. locor. tn oũ diuinarũ hu¬

Expanded text:
egligentia veritatis est, sine qua impossibile est quemquam fieri sapientem. Unde et doctor ille Ecclesiae, cujus nedoceat, ait post caetera, quibus singulari prhuic tale testimonium perhibet, ut in libris Academicis dicat eam, quae ibi uersatur, disputationem se habuisse cum Marco Varrone, homine, inquit, omnium facile acutissimo et sine ulla dubitatione dNon ait eloquentissimo vel facundissimo, quoniam revera in hac facultate multum impar est, sed omnium facile acutissimo, et indubitanter doctissimo. In primo autem libro, cum ejusdem Varronis litteratoria opera praedicaret: Nos inquit, in nostra urbe peregrinantes, errantesque tanquam hospites, tui libri quasi domum reduxerunt, ut possemus aliquando qui, et ubi essemus, agnoscere. Tu aetatem patriae, tu descriptiones temporum, tu sacrorum jura, tu sacerdotum; tuticam, tu publicam disciplinam, tu sedem regionum locorum, tu omnium diuinarum hu
Abbreviated transcription (Latin):
more antei ab eo inqͦ genitͦse tutͥtus:
iires reparare ꝯtendit. Sit cirtuit
tot facit aifractꝰ ũ ad usitata recͦ¬
rat ac si lab̾intũ oporteat circuiri.
Serpente cicoma pullos mitͥt. ⁊in¬
uenta ꝑ dema ruralac̾ca. Illi eadẽ
sumptis q̃ riuit aĩalia pẽms. uislt᷑
inu̾to ⁊ cambꝰ crucibusq relictis.
ad fetus ꝓperat: partẽt cadañis af¬
fert. Nic estgͦ cibꝰ magni qͦ uulfis
⁊ se pascentis. ꝓͥa c̾ iam facit arbore
indos. S leporem aut capam famull
iouis. ⁊ gen̾ose in saltu netiant᷑ aues.
ct̃ p̃da cubili pouit᷑. Iñ aũ cum sema¬
tura leuabit ꝓgemes stimulante
fame festinãt᷑ ad ilła ꝙͣ pͥnia rupt¬

Expanded text:
more Antei, ab eo, in quo genitus et nutritus est, more Antei, ab eo, in quo genitus et nutritus est, vires reparare contendit. Sic circumit, tot facit anfractus, ut ad usitata recurrat, ac si labyrinthum oporteat circumiri. . . . . Serpente ciconia pullos Nutrit, et invento per devia rura lacerto, Illi eadem sumptis quaerunt animalia pinnis. vultur iumento et canibus crucibusque relictis ad fetus properat partemque cadaveris adfert: hic est ergo cibus magni quoque vulturis et se pascentis, propria cum iam facit arbore nidos. sed leporem aut capream famulae Iovis et generosae in saltu venantur aves, hinc praeda cubili ponitur: inde autem cum se matura levavit progenies, stimulante fame festinat ad illam quam p
Abbreviated transcription (Latin):
is elegerunt inqͥb ingeniũ suu̾ ex¬
erteant. ⁊ ꝯsumaut cͥtatẽ. Cas cam᷑
non sufficiunt euodare. s noctum ⁊
totam ambigͥcat᷑e c̾ intͥcationesua.
ꝑ auditores suos tͣnsmttunt posteris
dissoluendũ. Colociũ ꝯgͦdians iuiuitãt
ĩstant. postulãt q ꝯflictum. si differs
manũ cͥoserere. si paululũ moraris. in¬
siliunt. Si accedis. si calude̾ inuitꝰ ꝯgre¬
deris. sip̾mis: latebͣs q̃runt. uariant
faciem u̾ba distorq̃nt. p̾stigus ꝯfor¬
mantur. lubͥcũ ⁊ uolubilem ꝓdea
mirab̃is rediisse nͥ qd̾ teneri facilius
aut muolantur. quid uelit intelliga
⁊ qͥdsenciat ui tanta uarietate u̾bor
⁊ tande̾ iuĩciet᷑ sensu suo: ⁊ capietur in
uerbo oris sui. si sb̾stanciam eoꝵ q̃ dñr
bꝰ marime disceptatur inutiliora ⁊
aliis uliora sunt c̃ pacuerint. Si ygre¬
deris. sipud ⁊ pig inmigis dintius
relabitur.⁊ qͣsi ad sinum matris recͣet

Expanded text:
is elegerunt, in quibus ingenium suum exis elegerunt, in quibus ingenium suum exerceant, consumant aetatem. Eas tamen non sufficiunt enodare, sed nodum, et totam ambiguitatem cum intricatione sua per auditores suos transmittunt posteris dissolvendum. Eo loci ut congrediaris invitant, Instant, postulantque conflictum: si differs manum conferre, si paululum moraris, insiliunt. Si accedis, si tandem invitus congrederis, si premis, latebras quaerunt, variant faciem, verba distorquent, praestigiis conformantur, lubricum et volubilem Protea miraberis rediisse, nisi quod teneri facilius ant et volvantur, quid velint intelligas, et quid sentiant in tanta varietate verborum, et tandem vincientur sensu suo, et capientur in verbo oris sui, si substantiam eorum, quae ibus maxime disceptatur, inutiliora, et aliis viliora sunt, cum patuerint. Si progrederis, si pudet, et piget in nugis diutius relabitur, et quasi ad sinum matris recurrens,
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. qͥ inpaucitate rerũ ad clicẽda
ꝯsumpsit etate. ⁊ tanta u̾bor angͦtia
p̾uitur. uͥ si u̾bũ unũ aut duo sb̾dux¬
eris: elingͥs fiat.⁊ qua iis statua ta¬
citurmor. Marmoreũ putes ⁊ ĩ audi¬
torio phitagore. aut mona hyrum
claustro: ñ tam usũ. ꝙͣ necessitatem
ulentiz didicisse. Si quis istoꝵ in ma¬
nus tuas forte erudiendꝰ ĩcid̾it: m̾ito
facies. qͥd timochm ꝙ in arte tibiar
excellebat fecisse refert qͥntilianꝰ in
libr oͤ insticucione oratoris. Hic quidẽ
duplas micedes exigebat ⁊ accipiebat
abhis qui fuerãt male p̾ĩstituti: ꝙͣ si
oĩuo rudes accedłent. Error em̃ dupli¬
cem laborem exigit. c̾ ⁊ delenda sint
ꝑu̾se institucionis semina. ⁊ bone
sint fideliꝰ ĩserenda. Suscipe ad mo
p̾conanant᷑ quos auditorꝰ multitu¬
do cut̾strepit. digent̾ actende. eos
iuregła una. aut duobꝰ. aut paucu¬
lis uerb̃ in uenies occupatos. ant si
młtum: paucl̃as q̃ onesaptas iurgi¬

Expanded text:
aucitate rerum addiscenda, consumpsit aetatem, et tanta verborum angustia premitur, ut si verbum unum aut duo subduxeris, elinguis fiat, et quavis statua taciturnior. Marmoreum putes, et in auditorio Pythagorae, aut monachorum claustro, non tam usum quam necessitatem silentii didicisse. Si quis istorum in manus tuas forte erudiendus inciderit, merito facies quod Timotheum, qui in arte tibiarum excellebat, fecisse refert Quintilianus in libro De institutione oratoris. Hic quidem duplas mercedes exigebat, et accipiebat ab his, qui fuerant male praeinstituti, quam si omnino rudes accederent. Error enim duplicem laborem exigit, cum et delenda sint perversae institutionis semina, et bonae fidelius sint inserenda. Suspice ad modpraeconantur, quos auditorum multitudo circumstrepit, diligenter attende eos in regula una, aut duobus aut pauculis verbis invenies occupatos, aut ut multum pauculas quaestiones aptas jurgi
Abbreviated transcription (Latin):
ratur amorẽ. gratia barbarie lento
collisa duello: stultor regũ ⁊ ppłorũ
ꝯtinet estus. Antenor belli censet p̾ci¬
niuatq beatus: cogiposse negat
Sediciõe dolis. scese. atq libine. ⁊ ua
iliacos intͣmuros p̃cat᷑ ⁊ extͣ. Qͥ cqͣd̾
delirant reges: plectunt᷑ achim̃. łgo
autẽ uisslor sentẽciam facillime cad

Expanded text:
ratur amorem Graecia barbariae lento collisa duello, Stultorum regum et populorum continet aestus. Antenor belli censet praecivivatque beatus, Cogi posse negat. Seditione, dolis, scelere, atque libidine, et ira, Iliacos intra muros peccatur et extra. Quidquid delirant reges, plectuntur Achivi. Ego autem in illorum sententiam facil
Abbreviated transcription (Latin):
Auci cam̃ sunt qui achade¬
micorũ mmuitatores ẽẽ dig¬
esitar cũ unꝰqͥsq ꝓ libitu potius
quã rõne eligat quid sequatur
Alii namꝙ ꝓpͥis. alii doctorũ opinio¬
mibus. alii multituduus ꝯsorcio dis¬
strahunt᷑. Qͥd em̃ dubitat q̃ iuratꝰ
inu̾ba magistͥ nõ q̃d̃ ħ aquo quid
dicat᷑ attendit. Dibuꝰ em̃ elatͣt atrit̾
⁊ qͦ imbuta est puerił etas: de inti
mis phĩe abditis eructũ putat pa¬
ratꝰ ⁊ delaua capͥua ꝯtendere cͥdens ĩ¬
opinabile si qͥd ignotũ autibꝰ eiꝰ inso¬
uuit: nec rõibus adqͥescit. quẽ docto¬
ris captinauit opinio. Qͥcq̃d enim
ille ꝓtulit: auctenticũ ⁊ satro sc̃m÷.¬

Expanded text:
auci tamen sunt qui academicorum imitatores esse dignentur, cum unusquisque pro libitu potius, quam ratione, eligat quod sequatur. Alii namque propriis, alii doctorum opinionibus, alii multitudinis consortio distrahuntur. Quid enim dubitat, qui juratus in verba magistri, non quid, sed a quo quid dicatur attendit? Quidvis enim elatrat acriter, et quo imbuta est puerilis aetas, de intimis philosophiae abditis erutum putat. Paratus et de lana caprina contendere, credens inopinabile, si quid ignotum, auribus ejus insonuit, nec rationibus acquiescit, quem doctoris captivavit opinio. Quidquid enim ille protulit, authenticum et sacros
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ ẽẽ gratnita ut nitħ ultra.  sta¬
tutum exigatur. s nͭ recipiatur. I. S
forte quid statutũ sit. queris. Pled . is¬
scito ꝯtinetur ne quis p̃sidum mumꝰ domũ¬
ue caꝑet. nͥ esdentum poculentum ue.⁊
id quidem ĩtra diei ꝓximos ꝓdigatur. Qd
⁊ ad ꝓꝯsules aliosq magiftratꝰ ex manda¬
to principis transit. Non uͦ ĩ tantu totũ
debent xẽniis abstin̾e: set modum adhib̾e.
Ut uͦ nͨ ĩ totũ abstineant. nͨ anare mod̾
antomꝰ elegantisime sunt epła mod̾ati. Euͦ¬

Expanded text:
omnium esse gratuita, ut nihil ultra staomnium esse gratuita, ut nihil ultra statutum exigatur, sed nec recipiatur. Sed forte quid statutum sit, quaeris. Plebiscito continetur, ne quis praesidum munus donumve caperet, nisi esculentum poculentumve, et id quidem intra dies proximos prodigatur. Quod et ad proconsules, aliosque magistratus ex mandato principis transit. Non vero in totum debent xeniis abstinere, sed modum adhibere. Ut vero nec in totum abstineant, nec avare modum Antonius elegantissime sunt epistola moderati. Cu