comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabant pos teritatis spemseruata cas tate delerent: Propt̃ hoc
ergo consilium in eunt minore arbitror culpa spetantũ argu¬
mento que maiore patris mestitiã uel rigorem uinomolliunt
et resoluunt: singulis ingressae noctibus: singula suscipiunt
ab ignorante patre conceptũ ultra non repetunt nec requirunt.
ubihic libidinis culpa ubi incesticrimen arguitur: quomododa¬
bitur uitio quod noniteratur in facto si lothquasi incestus
hoc facto culpandus est annon.t Culpandus est quidom in hoc
facto loth quantũ ebrietati signorantia merctur: Nã ethanc
lex aeterna condemnat : quaecybum et potũ non nisi ad salutẽ cor¬
poris mandat : et hic diligentius intendendum est: quantũ ebric¬
tatis malum et ualde timendum illis quibus hocmalũ inusuest. ñ
incrimine : Ebrietas decipit quem sodoma non decipit: Vritur
ille flammis mulierũ : quemsulphurea flamma non ussit: Erat ergo

Expanded text:
tabant, posteritatis spem servata castitate delerent. Propter hoc tabant, posteritatis spem servata castitate delerent. Propter hoc ergo consilium ineunt, minori, ut arbitror, culpa,  Z., addit argumentoque majore patris moestitiam vel rigorem vino molliunt, et resolvunt, singulis ingressae noctibus, singulae suscipiunt ab ignorante conceptum; ultra non repetunt  Z., nec ultra rep. nec requirunt. Ubi hic libidinis culpa? Ubi incesti crimen arguitur? Quomodo dabitur vitio, quod non iteratur in facto? si Lot quasi incestus in hoc facto culpandus est, an non culpandus est quidem in hoc facto Lot, quantum ebrietatis ignorantia meretur? Nam et hanc lex aeterna condemnat, quae cibum et potum non nisi ad salutem corporis sumere mandat. Et hic diligentius intendendum est quantum sit ebrietatis malum, et valde timendum illis quibus hoc malum in usu est non in crimine. Ebrietas decipit, quem Sodoma non decepit. Uritur ille flammis mulierum, quem sulphurea flamma non ussit. Erat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
peccantium in caelum ascendis sedicitur. id circo decae lopuniendi
erant : Quursulphureo igne puniebantur . ut putidissimus libi dinis
ardor putidissimo flammarum ardorepuniretur : Respici
Quur autem uxor loth instatuam salis uersa est: Ad condim̃tũ
cumeo :Timuerat ΕΝImManere iNSegorusquequoan
Concepenun quoqueduae filias cius lor deparr
uel ab incestu purgaripossunt dum hoc scientes fecerunt. Ulle
ticis gneuas tatis multum adhuc spatium integrũ resideret inmundo
suspictac sunt talealiquids actum. quale intemporibus audierit̃
noe et obreparandam mortalium posteritatẽ solas se esse cum
parente seruatas: recuperandiigitur humani generis des dirium
sumunt atque instaurandi saeculi exscsedandum orinantur ex or¬
dium : Et quamuis grandecis crimen uidetur furari concubi tum
patris: grauior tamen eis uidebatur impietas. sihumanae ut pu¬

Expanded text:
peccantium in coelum ascendisse dicitur, idcirco de coelo puniendi peccantium in coelum ascendisse dicitur, idcirco de coelo puniendi erant. Cur sulphureo igne puniebantur? Ut putidissimus libidinis ardor putidissimo flammarum ardore puniretur. VERS. 26t in statuam salis. Cur autem uxor Lot in statuam salis versa est? Ad condimentum cum eo. Timuerat manere in Segor, usquequo ait, conceperunt ergo duae filiae Lot de patre vel ab incestu purgari possunt, dum hoc scientes fecerunt, ille tis igne vastatis multum adhuc spatium integrum resideret in mundo. Suspicatae sunt tale aliquid factum quale in temporibus audierant Noe, et ob reparandam mortalium posteritatem solas se esse cum parente servatas. Recuperandi igitur, humani generis desiderium sumunt, atque restaurandi saeculi ex sese dandum opinantur exordium; et quamvis grande eis crimen videretur furari concubitum patris, gravior tamen eis videbatur impietas, si humanae, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
de qua precatione quoque paulus ammonet dicens: Noli¬
te fraudare inui ceminisi forte ex consensu ad tempus ut
uacoris orationis Et pluit ovSadño Sulphur¬
St iICNem decelo : quid insulphurȩ nisi foetor car¬
nis u se quid perignem niss ardor desiderii carnalis expri¬
mitune cume ngo habitantium sodomis uel gomo acar¬
nis scolera punire dñs decreius sacinipa quali tate u¬
tionis notauit maculã criminis: Sulphur qui ppeptie¬
nesimul & sulphurȩ perirent quatenus ex iusta poena
discerent ex iniustode si derio quid fecissent: quare
diebus noe pec catum mundi aqua ulciscicur hoc ue¬
rosodomitarum ignepunitur : quia illud naturale libe¬
dinis cum feminis pec catũ qua si leuiori elementodã nat᷑:
Hoc uero contranaturam cumuiris libidinis peccatũ acrioris ele¬
cremata ae terna sterilitate arescit : Quaeritur decaelo quareuindi¬
tadataesset super habitatores impio scuitatũ illarũ : quiacla mor

Expanded text:
De qua deprecatione quoque Paulus admonet, dicens: NoliDe qua deprecatione quoque Paulus admonet, dicens: Nolite fraudari invicem, nisi forte ex consensu, ut vacetis orationi, i . Quid in sulphure nisi fetor carnis, et quid per ignem nisi ardor desiderii carnalis exprimitur? Cum ergo habitantium Sodomis vel Gomorrhae carnis scelera punire Dominus decrevisset, in ipsa qualitate ultionis notavit maculam criminis. Sulphur quippe feant, dignum fuit ut simul sulphure perirent, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quod fecissent. Quare diebus Noe peccatum mundi aqua ulciscitur, hoc vero Sodomitarum igne punitur? Quia illud naturale libidinis cum feminis fuit peccatum, quasi leviori elemento damnatur; hoc vero contra naturam cum viris libidinis peccatum acrioris elecremata, aeterna sterilitate arescit. Quaeritur, de coelo quare vindicta esset super habitatores impios civitatum illarum? Quia clamor
Abbreviated transcription (Latin):
dam nabilis uita relinquitur. sed adhuc celsitudo coniuga¬
lis continentiae subtiliter non ten&ur: est uero in medio
segor ciuitas. quȩ fugientem saluat & infirmum: quia ui¬
delic& cum sibi perin continentiam miscetur coniuges.
& lapsus scelerum fugiunt & tamenuenia saluantur : quasi par¬
uã quippeciuitatom inueniunt in qua ab ignibus defendan
tur. coniugalis haec uita non quidom in uirtutibus mirae :
sed tamen a suppliciis secura, unde usdem loth ad angelum dicit:
est ciuitas hec iuxta ad quam possum fugere parua & saluabor
ta igitur dicitur & tamen adsalutem tuta perhib&ur qui¬
a coniugalis uita nec amundo longe diuisa est nec tamen
agaudiosalutis aliena sed tunc in actione uitamsuam
coniugis quasi in paruaciuitate custodiunt quando pse
assiduis deprecationibus intercedunt: undo & recte per
angelum adeundem lothdicitur: occe eriamixhoc
ofsnditur ne quaquam talis coniugium uitadamnatur

Expanded text:
damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugadamnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet et infirmum; quia videlicet cum sibi per incont lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor ta igitur dicitur, et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc o funditur, nequaquam talis coniugum vita damnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
exempla sequerentur patrũ & leuius infuturo cruciar en¬
tur uel omnino non in aliena causa occisi parentes enimtã
prose quã peis reisunt: Ergo morsfiliorum crimenest
p̃arentum & ideo futuri sunt accusatores: parentum
est quale cum quer eum non es se quiglorio sus non est :
prodest pauporem nonessequir ex esse non potest: Mora¬
liter atdentem sodam fugere est inlicita carnis incen¬
dia declinare: Altitudo uero est montium munditia
continentium: uel certe quasi in monte sunt qui &iã carnali
copulae inhorent sod tamen extra suscipiende ꝓlis admixti¬
onem debitã nulla carnis uolupta tesoluuntur: In monte
quippestare est fructum propaginis in carne non querore
in montestare est carnalitor non adherore: sed quia multi
sunt qui scelera quidem deserunt: nec tamen in coniugio posi¬
tiusus solũ modo debiti iura conseruent: exiit quidem loth
sodoma sed ta menmox ad montana non peruenit: quia iã

Expanded text:
exempla sequerentur patrum, et levius in futuro cruciarenexempla sequerentur patrum, et levius in futuro cruciarentur, vel omnino non, in aliena causa occisi? Parentes enim tam pro se quam pro eis rei sunt. Ergo mors filiorum crimen est parentum, et ideo futuri sunt accusatores parentum. Est qualecunque beneficium, reum non esse, qui gloriosus non est. Prodest pauperem non esse, qui rex esse non potest. Moraliter ardentem Sodomam fugere est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt, qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est fructum propaginis in carne non quaerere; in monte stare est carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummodo debiti jura conservent, exiit quidem Lot Sodoma, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam
Abbreviated transcription (Latin):
erxeł qus que quo pluit dũs supersodo¬
maen Et comor ꝑam sulphur eticxeco
fugere pr&ulerit ut ibi saluar&ur & rur sumde segor
admonte migrasse : Tradunt hebrei quod segor fre
quenter terrae motu subruta balȩ primum & postca
salisa appellatasit:: Timuerit que lothdicens sicum
c&ere aducurbes starent istasȩpe subuersa est quanto ma¬
gis nunin communiruina non poterit liberart & hanc
occasionem infidelitatis &uam infilias cõitus de disse princi
pium qui enimc&eras uidorat subriu ciuitates. & hanc sta¬
reseque dĩ auxilio abrepcum utique de eo quod sibi conces sũ
audierat ambigere non debuit: Si uidiciũdi iustum est
quare in fantes in sodo missimul crematisunt : ut nimis im¬
pium facinus sodomitarum possit ad uerti pec catũ eorũ
ꝑ ueit usq: ad necem filiorũ nedeorigine illorum signũ ali¬
quodremaner&: Nonne ꝓuisum est illis nediuuiuentes

Expanded text:
et reliqua usquequo, pluit Dominus super Sodoet reliqua usquequo, pluit Dominus super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem fugere, Segor praetulerit, ut ibi salvaretur, et rursum de Segor ad montem migrasse? Tradunt Hebraei quod Segor, frequenter terrae motu subruta, Bale primum, et postea Salisa appellata sit: timueritque Lot, dicens, Si cum caeterae adhuc urbes starent, ista saepe subversa est: quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? Et ob hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias coitus dedisse princpium. Qui enim caeteras viderat subrui civitates, et hanc stare, seque Dei auxilio abreptum  Z., subreptum, utique de eo quod sibi concessum audierat, ambigere non debuit. Si judicium Dei justum est, quare infantes in Sodomis simul cum parentibus cremati sunt? Ut nimis impium facinus Sodomitarum possit adverti. Peccatum enim eorum advenit usque ad necem filiorum, ne de origine illorum signum aliquod remaneret. Nonne provisum est illis, ne diu viventes
Abbreviated transcription (Latin):
ETCETERA: Quomodo lothiustus dicatur sifilias su¬
as adtã nesas scelus tradere uoluit. nisi qui ascelestius ad compa
CUSSERUNTCECITATEET CETERA CREciha¬
bent a orosia quod magis sidicipotest auidentia quȩ faciat
nonuidori nonoma sed quod opus non est: hoc enimina oro¬
sia & illiporcus si sunt quique robant heliseum: Moraliter
uerd idest quod malis aduorsantibus intradomum lochre¬
ducitur &munitur nisi quodiustus quis quedum prauoru
insidias sustin& ad mentemre uertitur & inperterritus
man&. Sod omitȩ autem uiri in domoloth inuenire hostiũ
ne queunt quia corrupcores mentium uitã iusti nullũ
accusationis aditum de prehendunt percussienim cȩcita¬
to quasi domum circum eunt quuinuidentes facta dictaq:
perscrutantur sed quia cis deuita iusti forcis undiquo ac
laudabilis actio obuiat: erranter nil aliud quã parior em
possum fucerepaRuxetsaluapor inea

Expanded text:
et caetera. Quomodo Lot justus dicatur, si filias suet caetera. Quomodo Lot justus dicatur, si filias suas ad tam nefas scelus tradere voluit, nisi quia scelestius ad comparcusserunt caecitate, etc. Graeci habent, aorosia aorasia, quod magis dici potest, avidentia, quae faciat non videre, non omnia, sed quod opus non est. Hac enim aorosia et illi percussi sunt, qui quaerebant Eliseum. Moraliter vero, quid est quod, malis adversantibus, intra domum Lot reducitur et munitur, nisi quod justus quisque, dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nil aliud quam parietem ppossum fugere parva, et salvabor in ea,
Abbreviated transcription (Latin):
si dm̃ intellegit uel angelos & iterum lot hinduobus eoshuma¬
nocybo uesciputabat fortas se prius es se homines arbi trati sunt
inquibus dm̃ loqui intolle xerunt quibusdã diuinae maiesta¬
tis existentibus & apparentibus signis postea fuisse angelos
cognouerunt cum ois uidentibus incelumissent: Cox pulis
usque uallauerun domum a puerous que
ADSΕΝEM: hinc considerandum est quanta uirtus sichospi¬
talitatis: idoo angeli quasi hospites co actidomum loth intruis¬
sedicuntur ut temptataess& caritas loth ꝓbata & remune¬
rata ut ostender &ur quantum erso hospitalitatis bonum
hospitalem uero domum: angeli ingressi sunt ad liberandum
hos pitem suum: Clausas &ia domos hospitibus ignis ingres¬
sus est ad perdendos peccato res in eis: Idcir cohos pites non sunt
euitandi sedultro inui tandi: bene enim senes cum pueris cu¬
currerunt adscelus quia scriptũ est prouerbium est adu¬

Expanded text:
si Deum intellexit, vel angelos, et iterum Lot in duobus eos humasi Deum intellexit, vel angelos, et iterum Lot in duobus eos humano cibo vesci putabat? Fortasse prius esse homines arbitrati sunt; in quibus Deum loqui intellexerunt, quibusdam divinae majestatis existentibus et apparentibus signis, postea fuisse angelos cognoverunt, cum eis videntibus in coelum issent. VERS. 3-7usque: vallaverunt domum a puero usque ad senem. Hinc considerandum est quanta sit virtus hospitalitatis. Ideo angeli quasi hospites coacti domum Lot introisse dicuntur, ut tentata esset charitas Lot, probata et remunerata, ut ostenderetur quantum esset hospitalitatis bonum. Hospitalem vero domum angeli ingressi sunt ad liberandum hospitem suum. Clausas etiam domus hospitibus ignis ingressus est ad perdendos peccatores in eis. Idcirco hospites non sunt evitandi, sed ultro invitandi. Bene enim senes cum pueris cucurrerunt ad scelus, quia scriptum proverbium est: Ado
Abbreviated transcription (Latin):
mis extoliuntur : Quaeri solet utrum quod desodomisdixit ds̃
non seperdere locum si inuenirentur illic uel decemiusti: speciali
quidem sententia deilla ciuitate an de omnibus intrilegendumsit
generaliter parcere loco in quocũque ueldecem iusti fuerint ñ ẽ
necesse ut hoc deomniloco accipere conpellamur: uerũ tamen deso¬
domis potuit sic et dici quia sciebat ds̃ ibi nonesse uel decẽ : et ideo
sic respondebatur abrahae ut significaretur nec tor ibi posseinue¬
nire ad ex aggerauonem iniquitatis illorum: sed sciendũ est quiaquan¬
perquadraginta quinque hi qui perquattuor euangelia gra
unt bonum: per triginta quoque illidesignantur : quunfide¬
consistunt scaẽ trinitatis uel in spefuturae beatitudinis. ꝑ ui
tiã habont indenario autem numero qui submysterio scȩcrucis
sehumiliter subdunt. & indilectione dĩ & ꝓximi quȩ decalogo con¬
CIUITATIS ET CETERΑ. quare abraham intribus uiris

Expanded text:
nimis extolluntur. Quaeri solet utrum quod de Sodomis dixit Dnimis extolluntur. Quaeri solet utrum quod de Sodomis dixit Dnon se perdere locum, si inuenirentur illic uel decem iusti, speciali quadam sententia de illa ciuitate an de omnibus intellegendum sit generaliter, parcere deum loco, in quocumque uel decem iusti fuerint. in qua quaestione non est quidem necesse ut hoc de omni loco accipere conpellamur; uerum tamen de Sodomis potuit et sic dici, quia sciebat deus ibi non esse uel decem. et ideo sic respondebatur Abrahae, ut significaretur nec tot ibi posse inueniri, ad exaggerationem iniquitatis illorum. non enim necesse eraper quinque quadraginta hi qui per quatuor Evangelia gradunt bonum. Per consistunt sanctae Trinitatis vel in spe futurae beatitudinis. Ititudinis. In denario autem numero, qui sub mysterio sanctae crucis se humiliter subdunt, et in dilectione Dei et proximi, quae in Decalogo concivitatis, et caetera. Quare Abraham in tribus viris,
Abbreviated transcription (Latin):
diem iudicii preuenit: Eccemalum et quasicum difficultate credidit
cum audiuit: et tunc sine tarditate percussit cumuerũ cognoscen¬
doreppent. ut nobis uidelicet daret exemplum quiam uiora crimina
et tarde credenda sunt cum audiuntur et citius punienda cũ ueracr¬
ter agnoscuntur: Dix itque abraham. quiasemna cocpi
loquar ad dnmmeum cumsimpul ui sercinis erađq
us quequoait Nondeles opropterdecem: Quaroabra¬
ham ses ulucrem dixit ẽsse et cinerom dum tantas promissi ones
accepit adõ ÷ sublimita tẽ promissionũ humilitatis temperauit
subiectione : Aperteenim intellegitur in quolo coseposuerat
quipuluerem se accinerem etiam dumcumdõ loqueretur aesti¬
mabat: Suigitur seita dispicit quiusque ad honorem diuinae
conloquutionis ascendit : solli ta intentione pensandũ est qua poe¬
nailui feriendi sunt qui ad summã non proficiunt. et tamen demi¬

Expanded text:
diem judicii praevenit! Ecce malum et quasi cum difficultate credidit, diem judicii praevenit! Ecce malum et quasi cum difficultate credidit, cum audit; et tunc sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit! Ut nobis videlicet daret exemplum, quia majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnoscuntur. VERS. 27.-- Dixitque Abraham: Quia semel coepi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis, et reliqua usquequo ait: non delebo propter decem. Quare Abraham se pulverem dixit esse et cinerem, dum tantas promissiones accepit a Deo? Sublimitatem promissionum humilitatis temperavit subjectione. Aperte enim intelligitur in quo loco se posuerat, qui pulverem se esse ac cinerem etiam dum cum Deo loqueretur, aestimabat. Si igitur se ita despicit, qui usque ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est qua poena illi feriendi sint, qui ad summam non proficiunt, et tamen de mi
Abbreviated transcription (Latin):
cot orpeccatum eorum Adqrauatum estuians: Descer¬
dam et uidobo utrumdamor quiuenit admeopere
compleuerinT Quis est clamor sodomorum uel quid est quod
dñs dixit descendam et uidebo utrum clamorem quiuenit ad me
opere compleuerint: Peccatum cum uoa. estculpainactione :
Peccatum uero etiam cum clamoreest: culpa cũ liber tate et iactan¬
tia: Quod autem dixit descendam ecuidebo: et cetera eiusmodi
Omnipotens itaqued ns et omnia sciens quur ante probationem
quasi dubitat ̃ nisi ut grauitatis nobis exemplum proponat: ne mala
hominum ante presumamuscredere quam probare : Et ecceꝑ angelos
ad cognoscenda maladescendit: mox facinoro sos percutit atque ille
patiens illemitis ille dequo scriptum est: Tuautem dnẽ cũ tranquilui¬
tate iudicas Ille de quorursus scriptũ est : Dñs patiens est cũ tanto
crimine in uolutos inueniens quasipatientiã pretermisit et diem ex¬
tremi iudicii expectare aduindictã noluit: sed eo signeiudicii ane

Expanded text:
t peccatum eorum aggravatum est nimis. Descendam, et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint. Quis est clamor Sodomorum? vel quid est quod Dominus dixit, descendam, et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint? Peccatum cum voce est culpa in actione; peccatum vero etiam cum clamore et culpa cum libertate et jactantia. Quod autem dixit, descendam et videbo, et caetera ejusmodi, omnipotens itaque Dominus, et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, et mox facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est, cum tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante
Abbreviated transcription (Latin):
abraham est uocatus : sic ia cob: quia dm̃uidit israb& appellarimeruit:
sic iosiasrex ob eximiae uirtutis culmen nominatus est adõ multo
antequamnatus est : sic deceterissentiendum intellege: Dixrtq¬

Expanded text:
Abraham est vocatus. Sic Jacob, quia Deum vidit, Israel appellari meruit. Abraham est vocatus. Sic Jacob, quia Deum vidit, Israel appellari meruit. Sic Josias rex ob eximiae virtutis culmen nominatus est a Deo multo antequam natus est. Sic de caeteris sentiendum intellige. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
sed prorisu abrahae quod et nos probamus. Post quã aũtrisit
abraham et uocatus est isaac:postea et risse legimus et saraam
Inde est etiam quod in consequentibus sara amridentẽ ridarguit dñs
cũet abraham riserit et eum non redarguit. quia illius ui delicet
risus admirationis et laetitiaefu it: sarae autẽ dubititionis et
diffidentiae: quod ab illo diiudicari potuit. qui corda hominũ noui
Vnde haec ridem sara ridens corripitur : correpta protinus fecun¬
datur et contra spem exdiuina promissione accepit: quod habi¬
tur am se exhumanaratione dubitauit: ceterum hic notandũ est :¬
quamnascerentur : ismahel uidelicet isaac salo monet iosias
certis quibusdam excausis: quoties et enim hominibus adõ uel in¬
ponitus nomeni uel mutatur singularis meriti indiciũ datur magnos
esse futuro sicut abraham qui apatermul tarum gentiũ erat futuris

Expanded text:
sed pro risu Abrahae, quod et nos probamus. Postquam autem risit sed pro risu Abrahae, quod et nos probamus. Postquam autem risit Abraham, et vocatus est Isaac, postea et risisse legimus Saraam. Inde est etiam quod in consequentibus-Saraam ridentem redarguit Dominus, cum et Abraham riserit, et eum non redarguerit, quia illius videlicet risus admirationis et laetitiae fuit, Saraae autem dubitationis et diffidentiae, quod ab illo dijudicari potuit, qui corda hominum novit. Unde haec eadem Saraa ridens corripitur, correpta protinus fecundatur, et contra spem ex divina promissione accepit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Caeterum hic notandum est unt antequam nascerentur; Ismael videlicet et Isaac, Salomon et Josias, certis quibusdam ex causis. Quoties enim hominibus a Deo vel imponitur nomen, vel mutatur, singularis meriti indicium datur, magnos esse futuros, sicut Abraham, quia pater multarum gentium erat futurus,
Abbreviated transcription (Latin):
quiablat aatus est lacte: super his autem conuiuium non potestag
lactitae dequibus dicit apostolus : Lac uobis potũ dedi non acscam
Sed requi rendum uidetur iuxta hrstoriã postqot annipueri ablao¬
tari soleant : Inter nebraeos autem: uaria opinio at asserentibus :¬
Aliis quinto anno aliis duo decimo ab lactationis tẽpus impleri
quod apud nos nonita teneri uidetur : sed aut tertio quartoq aliquar¬
do aut quinto anno ablactatur: Sed quaeritur quomodo dic tũsit¬
ad abraham defilio eius et nationes et reges gentium exilloerunt :
quia non prouenit secundum regna terrena : secundũ ecclesiã debecaccip
Anpropter esau etiamdicit quia deco ad litteram contigit adim¬
pletum: Sed sciendũ est quia non dubitanti animodixit: Putas ne
centenarius nascetur filius et reliqua : Isaac eniminter ptaturrisus
Non enim prorisusa:rae. dictuest isa ac sicut aliqui ex istimant :

Expanded text:
qui ablactatus est lacte . Super his autem convivium non potest agi qui ablactatus est lacte . Super his autem convivium non potest agi laetitiae, de quibus dicit Apostolus: Lac vobis votum dedi, non escam . Sed requirendum videtur juxta historiam, post quot annos pueri ablactari soleant. Inter Hebraeos autem varia opinio est, asserentibus aliis quanto anno, aliis duodecimo ablactationis tempus impleri, quod apud nos non ita teneri videtur, sed aut tertio, quartove, aliquando autem quinto anno ablactatur. Sequitur: ad Abraham de filio ejus: Et nationes et reges gentium ex illo erunt? quia non provenit secundum regna terrena, sed secundum Ecclesiam debet accipi. An propter Esau etiam dicit, quia de eo ad litteram contigit adimpletum? Sed sciendum est quia non dubitandi animo dixit: Putasne, centenario nascetur filius, et reliqua. Non enim pro risu Saraae dictus est Isaac, sicut aliqui existimant,
Abbreviated transcription (Latin):
puersed qui eum circumcidere neglexerint. nisi ut sigri¬
ficar & quod paruuli non secundum opus sed secundum ori
percauerunt: Nascuntur enimom̃s non ꝓpriȩ sedorigina¬
literpeccatores quem nisi regeneratio liber & peri& ani¬
ma eius depopulo suo qui a pactũ dĩ irritum fecit quando in
HAM QRANDE CONUIUIUM IU DIE ABLACIATI¬
ONIS FilIIS uI Quare indie ablactationis isa ac non
indienatiuitatis uel circum cisionis fecit conuiuium
grando ut aduerter &ur quod nisi ad aliquam spiritalẽ
significationem referatur. nulla solutio questionis est
fẽcit itaque pater excelsus conuiuium cum alacte depellit
isaac et fit lactitiamagna quia summodoc tori dehis fit gaudiũ
quiiam lacte non indigent sed cibo spiritali possibilitatesumendi et er¬
ercitatos habent sensus et discretionem boni et mali. Dequibus dicit
csaias : Inforaminc aspidis et incauerna regulimittetmanũ suam

Expanded text:
t, sed qui eum circumcidere neglexerunt: nisi ut signit, sed qui eum circumcidere neglexerunt: nisi ut significaret quod parvuli non secundum opus, sed secundum origpeccaverunt. Nascuntur enim omnes non proprie, sed originaliter peccatores; quem nisi regeneratio liberet, perit anima ejus de populo suo, quia pactum Dei irritum fecit, quando in ham grande convivium in die ablactationis filii sui. Quare in die ablactationis Isaac, et non in die nativitatis vel circumcisionis fecit convivium grande? Ut adverteretur quod nisi ad aliquam spiritalem significationem referatur, nulla solutio quaestionis est. Fecit itaque pater excelsus convivium cum a lacte depellitur Isaac, et fit laetitia magna, quia summo doctori de his fit gaudium, qui jam lacte non indigent, sed cibo spiritali, qui possibilitate sumendi exercitatos habent sensus, et discretionem boni et mali; de quibus dicit Isaias: In Toramine aspidis, et in caverna reguli mittet manum suam,
Abbreviated transcription (Latin):
filio promissionis id est gratia non natura quia desenepat ret ste¬
rilimatre. et quia hoc non pergeneratione quiest ismahel. sed perge¬
nerationem isiac futurũ erat adõ. Ibidem imperata est circũcisio
quando desara promittitur filius intrpo ecclesiae. Nonquando
ismahel qui trpum tenuit iudacorum. sed quid aliud circũcisio
hominis. et quis est octauus dies nisi xp̃s qui ebdomadae cõpleto
hoc est post sabbatum surrexit : Quod uero non solũ filios. sed et
scruos uernaculos emptitios circum cidi precipit ad om̃s gratiã
redemptionis pertinere testatur: Parentum mutantur et no¬
mina ut omnia resonent nouitatẽ : Nam abrã quod antea uocaba¬
tur interpretatur pater excelsus : Abraham pater gentiũ
quomomint prenuntiabatur quodmultae genter fidei
eius uestigia sequerentur. Illud autem quid sit quod dic¬
tum est masculus qui non circum cidotur octauadie po¬
ribit anima illa quia pactum meum irritum fecit non ipse

Expanded text:
filio promissionis, id est gratia, non natura: quia de sene patre et sterili matre, et quia hoc non per generationem, qui est Ismael, sed per regenerationem futurum erat a Deo, ibidem imperata est circumcisio, quando de Sara promittitur filius in typo Ecclesiae, non quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid aliud circumcisio hominis. Et quis est octavus dies, nisi Christus qui, hebdomada completa, hoc est post sabbatum, surrexit. Quod vero non solum filios, sed et servos vernaculos emptitios circumcidi praecepit, ad omnes gratiam redemptionis pertinere testatur. Unde etiam parentum mutantur et nomina, ut omnia resonent novitatem. Nam Abram quod antea vocabatur, interpretatur pater excelsus: Abraham pater gentium, quo nomine praenuejus vestigia sequerentur. Illud autem quid sit, quod dictum est: Masculus qui non circumciditur die octavo, anima illa quia pactum meum irritum fecit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
NE DÑI I bique rebeccam uxorem suam timoris causa finc¬
xit sororem quam rex aliena gena is a ac coniugem tunc es¬
se cognouit quando eum cumeit ludentem uidit: quida ue
sibi uelit in sacramento xp̃ĩ & ecdesiae. quod tantus patriarcha
cum coniuge luserit coniugiumq: illud indesit cognitum
uideat ꝓ. F&o quis quis nealiquiderrando in ecclesi ã pecca
Si secr &um uirieius inscripturis scĩs diligenter intueacur
& inuenit eum maiestatem suã qui informadĩ ȩqualis est
patripaulis ꝑabs condisse informaserui ut eius capax esse hu
mana infirmitas poss& eo que modo se coniugi congruent
aptar & quid enim ab surduminimoquid non conuenienter
futurorum prȩnuntiationi ad comodatum si proph&adĩ
carnaliter aliquidlu sit ut cum cãper&affectus uxoris
MaqNificatusest ualdeas qReSSuSEStopu
Et cocpitpods peputeos quo spodeꝑant
puepipatris corum abrAhaE. Sedinuiden¬
tiscipalestiNostruxe punteos implex¬

Expanded text:
ne Domini; ibique Rebeccam uxorem suam timoris causa finne Domini; ibique Rebeccam uxorem suam timoris causa finxit sororem. Quam rex alienigena Isaac conjugem tunc esse cognovit, quando eum cum ea ludentem vidit. 2. Quid autem sibi velit in sacramento Christi et Ecclesiae, quod tantus patriarcha cum conjuge luserit, conjugiumque illud inde sit cognitum? Videt profecto quisquis ne aliquid errando in Ecsi secretum viri ejus in Scripturis sanctis diligenter intueatur, et invenit eum majestatem suam, qua in forma Dei aequalis est Patri, paulisper abscondisse in formana infirmitas posset eoque modo se coniugi congruenter aptaret. quid enim absurdum. immo quid non conufuturorum pronuntiatione accommodatum, si propheta Dei carnale aliquid lusit, ut eum caperet affectus uxoris,magnificatus est valde, aggressus est opus et coepit fodere puteos quos foderant pueri patris sui Abraham, sed invidentes ei Palaestini, obstruxerant eos, implen
Abbreviated transcription (Latin):
ham post ꝓmissum sibi & natumisaac in quo ei multiplicatio plis &
bone dictio gentiũ ꝓmissacstadõ aliam uoluit ducere uxorem
Non ꝓpter in continentia cum &iam essegrandeuus Sed sicut¬
agar & his mahel significant carnales ueeris cestamenti sio
& c&thiura & filueius significant her&icos quise ex estimant
portinere ad nouum test amentum : sedutrȩque concubinȩ
dicuntur: Si cenimdicitur filiis concubi narum largitus est
munera sola saraa semperuxor uocatur: quȩ est ista c&thu¬
ta cuicustta : quam obcausam suspicantur haebrei eadom esse
agar quã saramortua de concubina transir& in uxorem& ui
d&ur deposiciiam abrahae excusari a&as ne senex post morte¬
uxoris u& ulae nouis arguatur nuptus las ciuis : se fertur quo¬
que qui a filii abrahae qui ei dec&thura natisunt occupauerunt
ex nomine atͥaui a fricam nuncupasse alios quoque filios ab rahȩ ex
RAM ABIITISAACAdAbimelech rocempalos ri¬
NORUM IN GERARA EXPRECEYTOETBENEDICTIO¬

Expanded text:
ham post promissum sibi et natum Isaac, in quo ei multiplicatio prolis et benedictio gentium promissa est a Deo, aliam voluit ducere uxorem? Non propter incontinentiam, cum etiam esset grandaevusAgar et Ismael carnales Veteris Testamenti, sic et Cethura et filii ejus significant haereticos, qui se existimant pertinere ad Novum Testamentum. Sed utraeque concubinae dicuntur. Sic enim dicitur: Filius concubinarum largitus est munera. Sola Sarra semper uxor vocatur. Una est enita aut victa, quam ob causam suspicantur Hebraei eamdem esse Agar, quae, Sarra mortua, de concubina transierit in uxorem. Et videtur jam depositi Abrahae excusari aetasuxoris vetulae novis nuptiis arguatur lascivisse. Fertur quoque quia filii Abrahae, qui ei de Cethura nati sunt, occupaveruex nomine Atavi Africam nuncupasse. Alios quoque filios Abrahae ex ram, abiit Isaac ad Abimelech regem Palaestinorum in Gerara, ex praecepto, et benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ foras ostendit illi stellas cȩlidicens SIC FaCIAmse¬
mex.tuum Id est xp̃ianã gentẽ cuius pater in fide
subsistis sic facciam resurrectionis lumine coruscare: de in¬
de de monstrauit illi arenam maris & dixit. Sicerit in mul¬
titudine sementuum hoc est erit quidem copiosa gensiu¬
post haec cum reꝓinit ter& ei dr̃ quodess& & possessor
reꝓmissionis terrae futurus signum p&it per quodag¬
nos cer&: Non qua si dubitans anfier & sed quo modo fũ¬
turum ess& exquirens: cui dñs han similicudinem
proposuit: Sume iNquit.michi uacm. tRiENRE
ET CAPAM IRIMAM. ETARIE TEM. MNORUM
tRium turturem. et columzam. sollens
IGITUR ABRAM UNIUERSAHAEC DIUISIT EA
pex medium. EtuTRASquE.PARTES.CONTRASE
ALTRIU SECUSPOSUIT. AUESAUTEM NOUDIUISII
DESCENDERUXTQue. uolucRES SUPRA CADAUE¬
RA ETABIGEBAT EAS ABRAM. Cuoque occusu¬
ISSET SOL PAUOR IN RUIT SUPERABRAMEIORROE

Expanded text:
Deus foras, ostendit illi stellas coeli, dicens: Sic faciam seDeus foras, ostendit illi stellas coeli, dicens: Sic faciam semen tuum, id est, christianam gentem, cujus tu pater in fide subsistis, sic faciam lumine resurrectionis coruscare. Deinde monstravit illi arenam maris, et dixit: Sic erit in multitudine semen tuum, hoc est, erit quidem copiosa gens Ju. 3. Post haec cum repromitteret ei Deus quod esset possessor repromissionis terrae futurus, signum petiit, per quod agnosceret, 300 non quasi dubitans an fieret, sed quomodo futurum esset exquirens. 4. Cui Dominus hanc similitudinem proposuit: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Tollens ergo Abraham universa haec, divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit, aves autem non divisit. 5. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abraham. Cumque occubuisset sol, pavor irruit super Abraham, et horror
Abbreviated transcription (Latin):
runt quos deuotus doctor sedula am monitione abigeredebet ut supra os
hoc moraliter intellegi uolunt. Sepe corda iustorum subortae cogitationes
polluunt : terrenarum rerum delectationibus tangunt. Sed dumcitius
manu scãe discretionis abiguntur quasi aues repelluntur. Necordis
faciem caligo temptationis operiat quaehanoiam ex inlicita delet tati¬
ome tangebat. Nam saepe in ipso orationis nrae sacrificium in portu¬
nae cogitationes ingerunt qui a hoc rapere uel maculare ualeant
quod in nobis dõ flentes immolamus. Vnde et abram cum adoccasũ
solis sacrificium offerret et insistens aues pertulit quas studi¬
osae neoblatum sacrificium raperent abegit: sic nos dum in ara
cordis holocausta dõ offerimus ab inmundis hoc uolucribus custodimꝰ
nemalignisps & peruersac cogitationes rapiant quod mens nostra
GT. TAMΕΝSEMNISUOPACTAM PROMiSGrO¬
multitudinem stellarumcȩli futura. Eiciens ergo a brã

Expanded text:
runt, quos devotus doctor sedula admonitione abigere debet, ut supra osrunt, quos devotus doctor sedula admonitione abigere debet, ut supra oshoc moraliter intelligi volunt. Saepe corda justorum subortae cogitationes polluunt, et terrenarum rerum delectationibus tangunt; sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, quasi aves repelluntur, ne cordis faciem caligo tentationis operiat, quae hanc jam ex illicita delectatione tangebat. Nam saepe in ipso orationis nostrae sacrificio importunae cogitationes se ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde et Abrsolis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit. Sic nos, dum in ara cordis holocaustum deo offerimus, ab inmundis hoc volucribus custodimus, ne maligni spiritus et perversae cogitationes rapiant, quod mens nostra et tamen semini suo factam promissiomultitudinem stellarum coeli futura. 2. Ejiciens ergo Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
etunitas spiritalium intellegitur : siuea turbis sere moueantur ut turtur
super abram terrorem in die iudicii quiseparabit ab inuicem spiritales et car¬
nales alios statuens indexteram alios insinis tram. a ues uero quae supercada¬
uera uolitant daemoniaces sunt potestates quaecarnalibus insiderequȩrun
quas deuotus doctor sedula ammonitione abigere debet: siue significat mul¬
et aliter istaemodus figurae. Peruaccam enim significat a est plebs posita
subiugo legis. Percapram crimina trix multitudo gentiũ. Per arietem
duces populi gentium.: Trium enim annorum animalia tria tempora signifi¬
cant quia in tertium tempus istadiuisio facta est. segregatio uide licet fi¬
delium ab infidelium. Pertur turem enim et columbam: spitales et heredes
ex utroq: populi futuri praefigurati sunt: uolucres aut̃ descendentes super
cadauera in mundisunt sp̃s quimentibus carnalium semper insiderequae¬

Expanded text:
et unitas spiritualium intelligitur. Quod circa vesperam pavor irret unitas spiritualium intelligitur. Quod circa vesperam pavor irrsuper Abram, terrorem in die judicii, qui separabit ad invicem spiritales et carnales, alios statuens in dexteram, alios in sinistram. Aves vero, quae super cadavera volitant, daemoniacae sunt potestates, quae carnalibus insidere quaerunt, quas devotus doctor sedula admonitione abigere debet. Intelet aliter iste modus figurae. Per vaccam enim significata est plebs posita sub jugo; per capram criminatrix multitudo gentium; per arietem duces populi gentium. Trium enim annorum animalia tria tempora significant, quia in tertium tempus  Z., tertio tempore ista divisio facta est, segregatio videlicet fidelium ab infidelibus. Per turturem enim et columbam spiritales et haeredes ex utroque populo regni futuri  Z., regni Dei futuri praefigurati sunt. Volucres autem descendentes super cadavera immundi sunt spiritus, qui mentibus carnalium semper insidere quae
Abbreviated transcription (Latin):
in illomystico signo depos teritate generis sui a bra hac intelle¬
gendum erat uelquur trium annorum animalia illierant sumenda
uelcur animalia diuidit et uolucres non diuidit: Triumuero an no
rum animalia tres temporum articulos designant. quibus populus
ad summum honoris culmen ad oleluit: Atem poribus uero patri archa
abrahaeperrepromissiones usq ad temporamosi coniunctus est dõ
A tempora autem mosilegis latoris adõ legis acceptione & mira¬
culorum ostensione triumphis & terrae reꝓmissionis ingres¬
sione glorificatus: Atemporibus uer dauidregio honore &
cempliciui tatisque ierusalem instructionẽ eleuatus est:
Aries aũt regiam et sacerdotalem dignitatem uacca sublegis lit tera ser¬
uientem : Capra etiam eundem populum peccatricem designat. Aues uero
spiritales et dõ electos p̃figurabant. Diuisionesnamq animalium scis ma¬
ta inter carnales semper esse ostendunt. In eo uero quod aues nondiui sit: pax

Expanded text:
in illo mystico signo de posteritate generis sui Abrahae intelligendum erat? vel cur trium annorum animalia illi erant sumenda? vel cur animalia dividit et volucres non dividit ?-- Resp. Trium enim annorum animalia tres temporum articulos designant, quibus populus ad summum honoris culmen adolevit. A temporibus vero patriarchae Abrahae per repromissiones usque ad tempora Moysis conjunctus est Deo. A temporibus autem Moysis legislatoris, a Deo legis acceptione, et miraculorum ostensione, triumphisque et terrae repromissionis ingressione glorificatus; a temporibus vero David regio honore, et templi civitatisque Jerusalem instructione elevatus est. Porro aries regiam et sacerdotalem dignitatem; vacca sub legis littera servientem; capra etiam eamdem gentem peccatricem esse designat. Aves vero spirituales et Dei electos praefigurabant. Divisiones itaque  Ms., namque animalium, schismata inter carnales semper esse ostendunt; in eo vero quod aves non divisit, pax
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur et indubitanti animo mactare eum credebat. ideo utrũq
bat certissime dm̃ fallere non posse: et licet puer occideretur. pro
didicerat quid animi habuisset abraham intrase. dumfidem eius
laubs liei  Rideabraais non aesitauit cũ unicum filiũ offerra
inquo a ecepet at regr omis hones quia amortus eũ resus citare
pebai est ds Nade aries ste quipro sare immolatisise uonos
solet quaeri an de terno subitserentus at in molatus est uemor¬

Expanded text:
Igitur et indubitanti animo mactare eum credebat, ideo utrumque Igitur et indubitanti animo mactare eum credebat, ideo utrumque bat certissime Deum fallere non posse, et licet puer occideretur, promsanctum didicerat quid animi habuisset Abraham intra se, dum fidem ejus laudat, dixit: Fide Abraham non haesitavit, cum unicum offerret, in quo acceperat repromissiones quia a mortuis eum resuscitare potest Deus . Unde aries iste qui pro Isaac immolatus est, venit? Solet quaeri an de terra subito ibi creatus esse
Abbreviated transcription (Latin):
torqueretur ex memoria professionis dũ anteds̃ dixit adeũ. Inisaac
uocabit᷑ tibi semen quasi si ille occideret᷑ totaspes promissione frus¬
tã ret᷑. Et curnon statim licuit occiderefiliũ sed triduana itineris
mora eum immolaturus secum duciius sus est: Quatenus longitudi¬
ne tẽporis tẽptationis quoq: augeret᷑ incrementũ : Nam ꝑtriduum
iter protenditur. et pertotũ triduum crescentibus curis paterna uis¬
cera cruciantur. ut omni hoc spatiotam prolixo intueretur filium
pater cybum cum eo sumeret. tot noctibus puerpendẽret in amplexi¬
bus patris. in hereret pectori cubitaret ingremio quatenus persingu¬
lamomenta in paterno affectu dolor occidendi filii accumularetur
Si abraham in dubitanter firmo animo cogitabat mactare pue¬
rum d nõ in holocaustum. quid est quod dixit puerissuis uos expec¬
tate hic ego et puer cumad orauerimus reuertemur aduos

Expanded text:
torqueretur ex memoria professionis, dum ante Deus dixit ad eum: In Isaac torqueretur ex memoria professionis, dum ante Deus dixit ad eum: In Isaac vocabitur tibi semen. Quasi si ille occideretur, tota spes promissionis frustraretur. Et cur non statim licuit ei occidere filium, sed triduana itineris mora eum immolaturus secum duci jussus est? Quatenus longitudine temporis tentationis quoque augeretur incrementum. Nam per triduum iter protenditur, et per totum triduum crescentibus curis paterna viscera cruciantur, ut omni hoc spatio tam prolixo intueretur filium pater, cibum cum eo sumeret, tot noctibus puer penderet in amplexibus patris, inhaereret pectori, cubitaret in gremio, quatenus per singula momenta in paterno affectu dolor occidendi filii accumularetur. VERS. 5-14.--Si Abraham indubitanter firmo animo cogitabat mactare puerum Domino in holocaustum, quid est quod dixit pueris suis: Vos exspectate hic. Ego et puer, cum adoraverimus, revertemur ad vos?
Abbreviated transcription (Latin):
ut scireuos faciat qm̃ uir es dilectionis suae hominem latent
nisi experimento &iam eidem in notescant: igitur abraham
temptatus est ut ꝓbar&ur. ut iustificar&ur coronar &ur
ut & oius oboedientia taliꝓbata examinẽ postoris
Nunt ergo haebrei hunc montem esse in quo posteatem plum conditũ est
inantig nã iebusei sicut᷑ mparalr̃ pomenon scriptũ est. Et coeperuid
uedificare templum in monte mõria. quuideo inluminans interp̃tat᷑
dem tẽpli iter dierum trium sit. Et consequenter illuc die tertio peruenis¬
se dicatur Maleigitur quidam abraham putant illo tẽpore ad quercũ
habitasse mambraẽ cũ inde usq ad montẽ õria uix unius diei iterple¬
nũ sic. Queritur etiã cur intemptatione a brahȩ dixit dr̃ tolle filiũ
tuum quẽ diligis isa ac nisi ut caritatis ammonitione et nominis recor¬
datione tẽptationis pondus accumularetur et paternus affectus

Expanded text:
ut scire vos faciat; quoniam vires dilectionis suae hominem latent, ut scire vos faciat; quoniam vires dilectionis suae hominem latent, nisi experimento etiam eidem innotescant. Igitur Abraham tentatus est ut probaretur, justificaretur, coronaretur; ut et ejus obedientia tali probata examine posteris iaiunt Hebraei hunc montem esse in quo postea templum conditum est in area Ornam Jebusaei, sicut et in Paralipomenon scriptum est: Et coeperunt aedificare templum in monte Moria . Qui ideo illuminans interpretatur em  Petr., sedem templi, iter dierum trium sit, et consequenter illuc die tertio pervenisse dicatur. Male igitur quidam Abraham putant illo tempore ad quercum habitasse Mambre, cum inde usque ad montem Moria vix unius diei iter plenum sit. Quaeritur etiam cur in tentatione Abrahae dixit Deus: Tolle filium tuum, quem diligis, Isaac? nisi ut charitatis admonitione, et nominis recordatione, tentationis pondus accumularetur, et paternus affectus
Abbreviated transcription (Latin):
Ad an telleronosu suoub oecurnit. quia occultũ est t difficue
adintellegendum quo modo anima humana uerbodi copisetulr
sue musceatur siue quod melius est aptius dicipotes cusitlu
frnoi bous ap̃s en omnessẽ eratia diuina non consaneuoncsto ter¬
es liouest depatro nondematre et effabilions dicitur atite co¬
giuis audito: nam interse omnes scĩper eandem gratiã fratressus
Sponsusaute me& erorum socioace nulli llorume  at a fra tressut¬
aypellauit que xomex lociillius orsuidet que nso¬
lu quomodo uerum sit quod abrahamds temptare dicatur: cumiaco¬
busdicat ds̃ nominenitemptat: nisiquia locutioscripturar un sola dici
temptare proeo quod est ꝓbat: Temptatio uero illa de qua ici cob
dicitnon intellegitur nisiqua quis que peccato implicatur: undo
a postolus dicit ne forte tempta uerit uos his qui temptat : Nam
& alibi scriptum est : Temptatuos dnsut sciat sidiligitis cum:
&iam hoc genere loquendi ut sciat dictumest ac s̃ dicer&ur

Expanded text:
Haec interim causa facile occurrit, quia occultum est, et difficile ad intelligendum quomodo anima humana Verbo Dei copuletur sive misceatur; sive quod melius et aptius dici potest, cum sfratres Christus et omnes sancti gratia diuina, non consanguinitate terrena, hoc est de patre, non de matre, et effabilius dicitur et capacius auditur. nam et inter se omnes sancti per eandem gratiam fratres sunt; sponsus autem ceterorum societati nullus illorum est. proindeappellavitque nomen loci illius: Dominus videt. Quaeri solet quomodo verum sit quod Abraham Deus tentare dicitur; cum Jacobus dicat: Deus neminem tentat? Nisi quia locutione Scripturarum solet dici tentare pro eo quod est probat. Tentatio vero illa de qua Jacobus dicit, non intelligitur nisi qua quisque peccato implicatur. Unde Apostolus dicit: Ne forte tentaverit vos is qui tentat . Nam et alibi scriptum est: Tentat vos Dominus, ut sciat si diligatis eum . Etiam hoc genere loquendi, ut sciat, dictum est, ac si diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
actum est illud in psalmis sacrificiũ : tunc in ipso psalmo dictũ
est Commne morabuntur et conuertentur ad dnmuni uersa fines
terrae. et ado rabunt in conspectueius om̃s patriae gentium
qm̃ dñi est regnum et ipse dominabitur gentium : Immolato
igitur abraham ariece proisa ac filiosuo : uocauit nomen lo ci illius
dns uidoe pedeo quod est dñs uider e sefecit. utiq per incarnatio:¬

Expanded text:
actum est illud in Psalmis sacrificium, tunc in ipso Psalmo dictum actum est illud in Psalmis sacrificium, tunc in ipso Psalmo dictum est, commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium, quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Immolato igitur Dominus vidit: pro eo quod est, Dominus videre fecit, utique per incarnatio