comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri: dicemus eis. Misemini eorum. Nõ st.
rapnerunt eas uire bellantium atq uic¬
torum: s rogantib ut acciperent ñ de¬
distis ⁊ a ũra parte poc̃m ẽ. fẽc̃imtq fi¬
lii beniamm ut sibi fuerat imꝑatum

Expanded text:
ri, dicemus eis: Miseremini eorum: non enim rapuerunt eas jure bellantium, atque victorum, sed rogantibus ut acciperent, non dedistis, et a vestra parte peccatum est. Feceruntque filii Be
Abbreviated transcription (Latin):
b cunctis atq laudantib susꝑirans ait.
Quid si ip̃am audissetis bestiam sua ũba
pesonantem.
Ec hoc dico qued sit auiquid in me ta¬
ie quod uł possis ame andire. uł uelis
discere. Set quo ardor tnus ⁊ discendi studi¬
um etiam ab s nob̾ per seꝓbari debeat. In¬
genium dccile ⁊ sinc dectore landabile est. ñ¬
quid innemas. s quid queras considamuiᷤ.
mollis cera ⁊ ad formandum facilis etiã
si artificis ⁊ ꝑ laste cessent manus: tam̃ uir
tute est totum quicquid ẽẽ potest. Paplus
apłc ad pedes gamauelis legem moysi et
talib telis postea  confidenter. Arma
tentia deo ad destrustionem munitionũ
⁊ cogitationes destruentes.⁊ omnem altitu¬
dinem extoslentem se adũstis sc̾iam dei. ⁊
captiuantes omnem intelleftum ad obedi¬
endum xp̃o: et parati subiugare omnẽ in o¬
bedienciam. Ad tymotheum scribit ab in¬
fancia sacris litt̃is eruditum ⁊ hortatur
ad studium lectionis ne negligat gr̃am q̃

Expanded text:
dantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sinquid invenias, sed quid quaeras, consideramus. Mollis cera et ad formandum facilis, etiam si artificis et plastae cessent manus, tamen τῇ δυνάμει totum est, quidquid esse potest. Paulus Apostolus ad pedes Gamalielis legem Moysi et tualibus telis, postea diceret confidenter: « Arma tentia Dei, ad de, cogitationes destruentes et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam dei et captiuantes omnem intellectum ad oboediendum Christo et parati subiugare cunctam inoboedientiam. Timotheum instruit ab infantia sacris litteris eruditum et hortaturad studium lectionis, ne negligat gratiam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ec leq̃re ⁊ exhortare. ⁊ aigue cimi om̃
mꝑio. Nemo ⁊ tempnatte. Admone illo
pancipib ⁊ potestatib suditos eẽ. dicto obe¬
dire.Ad omne opꝰ bonum parato eẽ. neminẽ
blasphemare. ñ litigiosos eẽ. s modestos. om¬
nem ostendentes mansuetudinẽ ad om̃es

Expanded text:
 argue cum omni imperio. nemo te contemnat. Admone illos, principibus et potestatibus subditos esse, dicto oboedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, non litigiosos esse, modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes
Abbreviated transcription (Latin):
liautẽ qui mĩc sunt. ⁊ t̾ra ecdem ũbx reposi¬
ti suntigni resuatiin diem indicui. ⁊ ꝑditõ¬
ins impiorum hoĩm. Unsi uͦ hoc ñ lateatuos
fr̃es lmi: qr imꝰ dies apd̾ deum sicut mille
anni. ⁊ milleaum sicutumis dies. Nõ tar¬
dat doꝰ ꝓmissis s ꝑacient̃ agit pp̃ nos nolen
aliques ꝑ ire. s om̃s ad pmam reũti. Adue

Expanded text:
li autem qui nunc sunt et terra eodem verbo repositi sunt igni servati in diem iudicii et perditionis impiorum hominum unum vero hoc non lateat vos carissimi quia unus dies apud Dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus non tardat Dominus promissi sed patienter agit propter vos nolens aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
gentium landate eum qm̃ ideo disꝑsitno
interg̃s que ignorant eum utugͣ euarre¬
tis mirabilia eius. ⁊ faciatis scue eos. quia
nes p̃p̃ mĩam suam. Asꝑicite ergo que fe¬
cit nobiscum ⁊ cum timore. i tremore con¬
fitemim illi. Regemq scsorum exaltate ĩ
oꝑib nr̃is. Ego autẽ in t̾ra captintatis i¬
isice confitebor illi. qm̃ ostendit in ĩami¬
sini ita pcc̃ores. ⁊ facite infticiam coram
deo. credentes qd̾ faciat nobiscum mĩam
suam. Ego antẽ et anima mea in eo le¬
tabunur. Bñd icite dnĩn om̃s electi etus.
agite dies leticie. ⁊ ꝯfitemim illi. Irłm cim¬
tas dei. castigauit te doꝰ moꝑib ianĩ

Expanded text:
gentium laudate eum quoniam ideo dispersit vos gentium laudate eum quoniam ideo dispersit vos inter gentes quae ignorant eum ut vos narretis mirabilia eius et faciatis scire eos quia ericordiam suam aspicite ergo quae fecit vobiscum et cum timore et tremore confitemini illi regemque saeculorum exaltate in operibus vestris ego autem in terra captivitatis meae confitebor illi quoini itaque, peccatores, et facite justitiam coram Deo, credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam. Ego autem, et anima mea in eo laetabimur. Benedicite Dominum omnes electi ejus: agite dies laetitiae, et confitemini illi. Jerusalem civitas
Abbreviated transcription (Latin):
toritas ad corroborandaind
ulla quem ⁊tentionem itth¬
ueniunt. minꝰ ydonea udi¬
catur. chaldeo tam̃ smone ⁊¬
scͥptus inter hẏstorias computatur. S qͥa
hic librum sẏnodꝰ uicena in numero sc̃a¬
rum scͥpturarum legitur compnitasse. ad¬
quieni postulationiꝰ ur̃e. ĩmo exactioni. ⁊ se¬
positis occupationib quib nehem̃ter arcta¬
bar. huic imam ligubͣciuncłam. dedima¬
gis sensum ex sensu. qͣm ex ũbo ũbum tͣns¬
fe̾ne. Multorum codicum uarietatem uicio¬
sissimã ampittaui. sola ea que intlłigenci¬
a integra in uerb̾ chaldeis inuenire potin: la
pestui eorum ablatus ẽ Iultra eum uidere
nõ potuerunt. Timc ꝓstrati sunt ꝑ horas
tres in faciẽ bñ dyxunt dm̃. Et exurgentes
narraunt omnia mirabiua euꝰ. X¬
Diens autẽ thobias senior e suum be¬
hiedixit deu ⁊ dixit. magms es dñ edeͤ¬
qm̃ tu flagellas ⁊ samas. dedutis ad inf̾os ⁊
reducis ⁊ nõ ẽ. qui effugiat manum tuam
Confitemimi domino filii isił ⁊ in ⁊spectu

Expanded text:
d roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenipectu eorum ablatus est et ultra eum videre non potuerunt tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias senior os suum benedixit Dominum et dixit magnus es Dominem tu flagellas et salvas deducis ad infernum et reducis et non est qui effugiat manum tuam confitemini Domino filii Israhel et in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
instro cicilie. ascenditq omnia castella eorũ
⁊ optiruit omnẽmunitõem. effregitaũ oe̾m
ciuitatem oppimatissimam melotbi. p̃datut
faciem deserti. ⁊ ad austrum t̾re ⁊eleon.⁊ tran¬
sinit eitfratben. ⁊ uenit in mesopothamiam.

Expanded text:
istro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitfaciem deserti, et ad austrum terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam:
Abbreviated transcription (Latin):
Completis ita amis .c. duob: fepultus est
Renqnum uero uite sue in gandio fint. et
cum bono ꝓfectu timoris dei ꝑrexit in pace.
In bora autem mortis sue uocauit ad se tho¬
byam filium suum ⁊ .uii. iuuenes filig eui
eiꝰ. nepotes suos. Dixitqi eis ꝓpe erit interitus

Expanded text:
Completis itaque annis centum duobus, sepultus est Reliquum vero vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aignere om̃s impio de om̃ib oꝑib impi¬
etatis eorum quib impie eg̃unt᷑. ⁊ de oĩb
duris quelecuti sunt ccͣ deum poc̃ores impii
Hii sunt mmͣatores q̃rulosi sod desid̾ia sua.
ambłantes. ⁊ e illorum loquitur suꝑbiam
mirantes ꝑsonas questus cã. ues aũ km̃me

Expanded text:
omnibus operibus impietatis eorum quibus impie egerunt et de omnibus duris quae locuti sunt contra eum peccatores impii hii sunt murmuratores querellosi secundum desideria sua ambulantes et os illorum loquitur superba mirantes personas quaestus causa vos aute
Abbreviated transcription (Latin):
earon sac̃dotis mortiuis ẽ. ⁊ sepelierunt
eum in gabai.Phynees ⁊filii eius que
data est ei in monte ephraym. Incipit

Expanded text:
us Aaron mortuus est, et sepelierunt eum in Gabaath Phinees filii ejus, quae data est ei in monte Ephraim.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt deceptorie. s iccundi mist̾ii sibi
ꝯscie. Matheus in homine intlłigitur.
qr curahumanitatẽ xͥ principaliter
ĩmoratur. Marcus in leone: quia agit
de resurrectione. Lucas in uitulo agẽ
de sac̃docio.Ioh̾es in aquila scribenssacͣ
homo fuit denirgine natus. Uituluiꝰ
n ĩ molatẽe. leo in resurrectẽe. aqui¬
la mascensione. uł in hominehũa¬

Expanded text:
eceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacrhomo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine hu
Abbreviated transcription (Latin):
tes mundi nimciant t̾nitatis. Et sunt qua¬
si .iiiͦi. rote in qͣdriga domini. q̃ uehit
eum perp̃dicatõem ei̾głii. ⁊ gen᷑
humanum qͣdrifida morte ꝑemptũ.
eoꝵ erat p̃dicatoe uinificandum. uñ¬
et aliorum enͣngłia decid̾unt. nͥ recep

Expanded text:
tes fidem nuntiant Trinitatis, et sunt quasi quatuor rotae in quadriga Domini, quae vehit eum per praedicationem Evangelii, et genus humanum quadrifida morte peremptum eorum erat praedicatione vivificandum: unde
Abbreviated transcription (Latin):
el oqͥun ⁊̃ p̃cisa lingna balbuciet. Legãt
qui uolunt: qui nolunt abiciant. Euẽ¬
tilent apyces litt̃as calumpnientur ma¬
gr nr̃a caritate ꝓuecabor ad studium
mini ex ore ierenne suscitauit doꝰ sꝑi .⁊.¬
ritum cyri regis ꝑsarum. ⁊ traduxit
uocem in omin regno suo etiam ꝑ scͥp¬
turam dicens. ħ̾ dicit ꝙrus rex ꝑsarũ.¬

Expanded text:
cisa lingua balbutiet. Legant qui volunt: qui nolunt abjiciant. Eventilent apices, litteras calumnientur: magis vestra charitate provocabor ad studium, mini ex ore Jeremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum: et transduxit vocem in universo regno suo, etiam per scripturam, dicens: Haec dicit Cyrus rex Persaru
Abbreviated transcription (Latin):
ỹ. filu asuꝑba. filui theb. filii baoth. fuii che¬
ros. filii sisai. filii ꝑbadon. filii lebana. filii
agaba. filii accub. filii agab. filii selmai. fi¬
lii annam. filii gaddei. fiii garer. filii tbara¬
la. fili nocboda. filii msyn. filii gadem. filii

Expanded text:
filii Asupha, filii Tebbaoth, filii Ceros, filii Siaa, filii Phadon, filii Lebana, filii Agaba, filii Accub, filii Agab, filii Semlai, filii Anan, filii Gaddel, filii Gaer, filii Raaia, filii Rasin, filii Necoda, filii Gazem, filii
Abbreviated transcription (Latin):
remisit in indeam. ⁊ uasa
regina massagetarum cambises fllnis ꝙ̃¬
ri maioris successit in regnum. qui expleti
octo annis duo magos frẽs hũit successore¬
anno scdo factuis ẽ. sino dominiad ⁊̃a

Expanded text:
remiserit in Judaeam: qui vasa regina Massagetarum, Cambyses filius ejus successit in regnum, qui expletis octo annis, duos magos fratres habuit successoreanno secundo factus est sermo Domini ad A
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cedem iniusticie uoluptatem diei existñ¬
mantes delicias comqͥnatõis. ⁊ mactile deli¬
ciis affluentes in ꝯmunssuis luxiantes nob̾¬
cum ocłos hñtes ꝑlenos adutfii. ⁊ moessabi¬
lis delicti pellicentes aĩas instabiles. cor ex̃ci¬
tatum auaritia hñtes maledcõnis filii d̾elm¬
q̃ntes rectamiuam erraũnt. secuti uiam ba

Expanded text:
ipientes mercedem iniustitiae voluptatem existimantes diei delicias coinquinationes et maculae deliciis affluentes in conscum, oculos habentes plenos adulterio et incessabiles delicti, pellicentes animas instabiles, cor exercitatum auaritiae habentes, maledictionis filii, derelinquentes rectam uiam errauerunt Et post pa
Abbreviated transcription (Latin):
center. Dies hic sanctus est. Noltte mesti esse.
Etabiernt om̃s manducare. ⁊ bibere.tepu¬
ari. ⁊ bib̾e dare muña hiis qiinõ be̾bant ut
epislentur. Magnifice enim sunt exaltatim̃biᷤ
quib edodi sunt. Et cong̃ga

Expanded text:
centes: dies hic sanctus est, nolite maesti esse. centes: dies hic sanctus est, nolite maesti esse. et abierunt omnes manducare et bibere et epulari et dare munera his qui non habent ut epulentur. magnifice enim sunt exaltati verbis quibus edocti sunt. et congrega
Abbreviated transcription (Latin):
bat enĩ in głia in ⁊spectu oĩm. Et cum abi¬
soluiss legem: om̃s recti stet̾̃unt. Et bñdix̃
esdracdũm deum altissim̃. dm̃ sabaothoĩ¬
potentem. Et Rñdit omnis ppł am̃. Et ele¬
natis sursum ianib ꝓcidentes in t̾ram:
dimꝰ. ⁊ acchub. ⁊ satratheue.⁊ calitbes ⁊ ara¬
rias. ⁊ iorad̾. ⁊ ananĩas. ⁊ filias lenite quido¬
odbant legem domini. ⁊ inmstitudine lege¬
bant legem domini. ⁊ p̾fe̾bant singłi ees qm ĩ¬
tłłigebant lectionom. ⁊ dicit adtharacho ẽ¬
dre pontifici ⁊ lectori ⁊ leuins qui docebãt
młtitudinem dicens. Dis hie sc̾ificatus est¬
domino. ⁊ oñis flebant cum audisient legẽ
Et dix̃ esdͣa manducate ꝑ ingnissima que¬
qr. ⁊ bibite dulcissima q̃qr ⁊ mictite mim̃a
hiis qui nõ hñt. sanctus enim ẽ. hic dies dñ
⁊ nolitemesti ẽẽ. Domiꝰ n. darificitoit nec.
et leite demintiarant in publito omnisb di¬

Expanded text:
bat enim in gloria in conspectu omnium. et cum abbat enim in gloria in conspectu omnium. et cum absolvisset legem, omnes recti steterunt. et benedixit Ezras Dominum Deum altissimum, Deum Sabaoth omnipotentem. et respondit omnis populus: amen. et elevatis susum manibus procidentes in terram et Calites et Azarias et Ioradus et Ananias et Filias, Levitae qui docebant legem Domini et in multitudine legebant legem Domini, et praeferebant singuli eos qui intellegebant lectionem. et dixit Attarates Ezrae pontifici et lectori et Levitis qui docebant multitudinem dicens: dies hic est sanctus Domino. et omnes flebant, cum audissent legem. digressi ergo manducate pinguissima quaeque et bibite dulcissima quaeque et mittite munera his qui non habent. sanctus est enim dies Domini, et nolite maesti esse, Dominus enim clarificavit vos. et Levitae denuntiabant in publico omnibus di
Abbreviated transcription (Latin):
ex isiẜ in itłm ⁊ in tota regione ina noui¬
limio m̃sis septimi. et erant filii isrł in cõ¬
morationiu suis. Et cong̾gata ẽ. om̃is mł¬
titudo simł in aceam q̃ ẽ ab oriente porte sa¬
cre. Et dix̃unt esdere pontifici ⁊ lectori ut a¬
affret legem moysi. que tradita ẽ a dño deo
isił. Et attulit esdras pontifer legem omni
młitudini eorum auiro ns ad młierem.
⁊ omnib sac̃dotib andire legem nomlum¬
io m̃sis septimi. ⁊ legebat in area que ẽan
sacram portam templi. aprima luce ris
ad nesꝑam coram niris ⁊ młierib. Et dede¬
runt oñis sensum ad legem. ⁊ stetit esdra
sac̾des. ⁊ lector legis si ligneum tbunal qd̃
fabricatum erat. Et stet̾unt ad eum math¬
thias ⁊ samꝰ. ananyas. ararias. urias. etec¬
chias. balsamiis. ad dexteram. Et ad sinstrã
ꝑbaldens. misael. malachias. abustbas. sabꝰ.
nabadias. ⁊ tacharias. Et assumpsit esdras
librum coram omni młtitudine. ꝑ reside¬

Expanded text:
erusalem et in tota regione una novilunio mensis septimi, et erant filii Israhel in commorationibus suis. et congregata est omnis multitudo simul in aream quae est ab oriente portae sacrae. et dixerunt Ezrae pontifici et lectori, ut adferret legem Moysi quae tradita est a Domino Deo Israhel. et adtulit Ezras pontifex legem omni multitudini eorum a viro usque ad mulierem et omnibus sacerdotibus, audire legem novilunio mensis septimi. et legebat in area quae est ante sacram portam templi a prima luce usque ad vesperam coram viris et mulieribus, et dederunt omnes sensum ad legem. et stetit Ezras sacerdos et lector legis super ligneum tribunal quod fabricatum erat. et steterunt ad eum Mathathias, Samus, Ananias, Azarias, Urias, Ezechias, et Balsamus ad dexteram, et ad sinistram Faldeus, Misael, Malachias, Abustassabus, Nabadias et Zaccharias et adsumpsit Ezras librum coram omni multitudine praeside
Abbreviated transcription (Latin):
on filios suos. Numquid ego qui auos par̃e
facio: ip̃e ñ pariam dicit dõ: Siego qui gña¬
umũsi quilugebatis sr̃ eam. utet suggatiᷤᷤ
et repleamini ab nb̃ib ⁊sosonis eiꝰ. ut mul¬
geatis. ⁊ deliciis affluatis ab oĩmodagłia eiꝰ.¬
qr ħ dicitdoꝰ. Ecceego declinabo sr̃ eam qua¬
si flumẽ ꝑacis. ⁊ qͣ torrentẽ inundantẽ głiã
gentiũ qmͣ suggetis. Ad ubera portabimi
m. ⁊ sr̃ genua blandietur uobis. Qũosi cui
m̃r blandiatur: ita ego ⁊ solabor uoc. ⁊̃rłm¬

Expanded text:
ego qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Si ego qui genuniversi, qui lugetis super eam, ut surgatis et repleamini ab ubere consolationis ejus, ut mulgeatis, et deliciis affluatis ab omnimoda gloria e Dominus. Ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis: et quasi torrentem inundantem gloriam gentium: quam suggetis. Ad ubera portabimini: et super genua blandietur vobis. Quomodo si cui mater blandiatur: ita ego consolabor vos:
Abbreviated transcription (Latin):
cob. singili cum do¬
mib suis introierunt.
Ruben. symeon. leui.
uidas. ysachar. ⁊ abu¬
⁊ neptalym. gad et a
autem in egypto erat. Quo mortuo. ⁊ im¬
iũsis frĩb enis. omniq cognatione sua.
filii isrł creũnt. ⁊ qͣi g̃minantes młtiplica¬
ti sunt. ac roborati nimis: impleũnt ter¬
ram. surrexit int̾ea rex nouus sr̃ egyp¬
tum qui ignorabat io seph: ⁊ aitad ppłm
suum. Ecce ppłc filiorum isił multus et
fortior nob̾ est. benite sapienter opprima

Expanded text:
um domibus suis introierunt: Ruben, Simeon, Levi, Judas, Issachar, Zabuet Nephtalim, Gad, et Asautem in Aegypto erat. Quo mortuo, et universis fratribus ejus, omnique cognatione illa, filii Israhel creverunt et quasi germinantes multiplicati sunt ac roborati nimis impleverunt terram surrexit interea rex novus super Aegyptum qui ignorabat Ioseph et ait ad populum suum ecce populus filiorum Israhel multus et fortior nobis venite sa
Abbreviated transcription (Latin):
dac̃dos ⁊ ip̃e. sicut ⁊ ieremias principia uolu¬
iume ⁊ finẽ. magnis hẽns obscuritatio in¬
uoluta. Set et uigata eius editio. nõn mul¬
tum ⁊ distat ab ixbrayco. Unde satis miror
quid canseextiterit. ut si eosdem in unr̃sis
libris hẽtmus int̃pretes: in aliic eadem. in alii
diuersa transtulerunt. Legite igitur ⁊ hunc
uycta tnslatõem nr̃am: qma ꝑcola scriptus
⁊ ꝯmata manifestiorem sensum legentib¬

Expanded text:
sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legenti
Abbreviated transcription (Latin):
censes scd̾am scrisode a¬
notum faciteis detẽ lõ ic̃¬
porsb nouissimis. ⁊ se
de adũsarii deiectõne
scrib it hanc epłam allam abathenis per

Expanded text:
censes secundam scribit Enotum facit eis de temporibus novissimis, et de adversarii dejectione. Scribit hanc Epistolam ab Athenis per
Abbreviated transcription (Latin):
Iaut fiscellam iunco tex̾em. aut
palmarum folia complicarem uͥ
in sudore iittus mei comedem pa¬
nem ⁊ uentris opꝰ sollicita mẽte
tractarem. nłis mord̾et. nemo re¬
prehend̾et. Nunc autẽ quia iuxͣ sñiam salua¬
toris uolooꝑari cibum qui ñ putrit. ⁊ antiq̾
rector uiciorum. falsariꝰ uocor ⁊ errores añ
aufre: s serere. Tanta ẽ. enim uetustatis ⁊¬
suetudo. ut etiam confessa płisq iicia
placeant. dum magis płcr nolunt ha¬
plar. ⁊ ꝓ fabello calathis sportellisq mu¬
huc apo latino iacebat in st̾core. ⁊ uermi¬
b scatebat eirorum integrum ĩmacłatũ
gaudete. Qmͦ enim pꝰ ꝓltõem atq uicto¬
riam: dupplicia sunt ei unisisa reddita. Ita
ego mlingm nr̃am ut audacter leqͣi feci
in principiis librorum eadem semꝑadnec¬
tens. rego ut ubicum semper p̃cedents uir¬
gulas ud̾itis. sciatis ea que subiecta sut
in hebicis uoluminio ñ hab̾i. Porro nͥ stel

Expanded text:
i aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam rector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere maplar, pro flabello, calathis, sportellisque, muhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatione atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in He
Abbreviated transcription (Latin):
primi mñsis. statuens
sac̾dotes ꝑuices dieR
stolis amictes in tem¬
plo domini.Etdixit
leuitis sacris serius isrł
ut sc̃ificarent se domino impositõne sõe ar

Expanded text:
primi mensis, statuens sacerdotes per vices stolas amictos in templo Domini. et dixit Levitis sacris servis Israhel, ut sanctificarent se Domino in positione Do
Abbreviated transcription (Latin):
sabath. ⁊ suscepit eum filiꝰ arobim mu¬
nicruncłam que nocatur doch cumꝰ olo
qͣm edificauit. ⁊ fecit eis ruiuium iaͣg¬
nm. ⁊ ab scondit illic uiros. Etcum in¬
ebriatus ess sẏmon ⁊ fllii eiꝰ. siuratt ꝑ¬
tolomẽ cunisras ⁊ sumpserunt arma
sua ⁊ intramitin ⁊inuium. toccider̃t
erm ⁊ dug filio eiꝰ ⁊ quosdam pĩt e emiꝰ
⁊ fecii deceptr̃em magnãnrł ⁊ xeddid̾̃

Expanded text:
sabath et suscepit eos filius Abobi in munitiunculam quae vocatur Doch cum dolo quam aedificavit et fecit eis convivium magnum et abscondit illic viros et cum inebriatus esset Simon et filii eius surrexit Ptolomeus cum suis et sumpserunt arma sua et intraverunt in convivium et occiderunt eum et duos filios eius et quosdam pueros eius et fecit deceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fluuiꝰ toriens eratint̾ medium ip̃orum
et ad mouit castra ceͣ faciem ip̃orum. ip̃e⁊
ppłe eiꝰ. ⁊ uidit ppͣsm trepidantem ad tranꝰ¬
fretand̾ torrentem. ⁊ tnffretanit ꝑrimi
Et uiderunt eum uiri ⁊ tͣnsierunt p eum

Expanded text:
et fluvius torrens erat inter medium ipsorum et admovit castra contra faciem eorum ipse et populus eius et vidit populum trepidantem ad transfretandum torrentem et transfretavit primus et viderunt eum viri et transierunt post eum
Abbreviated transcription (Latin):
qr ditisti ⁊ fc̃a sunt. misisti sp̃m tuum ⁊ cre¬
ata sunt. ⁊ nõ ẽ. qui refistatussioni tue.
Montes a fundam̃tis mouebuntur cum aqͥs
petre situt cetaliq̃scent ante faciem tuam
Qui autẽtiment te magni erunt apd̾ teꝑ
Dommꝰ .it. omĩpe uindicabit in eis in die
indicii ursitabit cuos Dabit er ignem. ⁊ uer¬
mes in carnes eorum ut urantur. ⁊ iuuãt
tułunt omnes ho lecaustomata. ⁊ uota. ⁊ re¬
ꝓmissiones suas. Porro iudith uniũsatiass
bellica olofnis que dedit iui ꝓpł ⁊ canope¬
um ꝙ ip̃a sustulerat in anathema obluus¬
scdm faciem sc̃orum. ⁊ ꝑer tres m̃ses gaudiũ

Expanded text:
sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiantulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema obldum faciem sanctorum et per tres menses gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
ioas regisisił. Principi¬
ee. Et dixit doꝰ ad osee. in¬
de łumetibiuxorem forncationum. ⁊ faccibifi¬
lios fornicatiom̃s. qr fornoans formaabĩ tm̃
a domino. Et abiit. ⁊ accepit gomerfiuinde¬
belaym. et concepit ⁊ peperit᷑ a filum. Et dix̃
doꝰ ad eum. ueca nom̃ etus hierrael. qm̃ adħ¬

Expanded text:
Principiee: Et dixit Dominus ad Osee: Vade, sume tibi uxorem fornicationum, et fac tibi filios fornicationum: Quia fornicans fornicabitur terra a Domino. Et abiit, et accepit Gomer filiam Debelaim: et concepit, et peperit ei filium. Et dixit Dominus ad eum: Voca nome
Abbreviated transcription (Latin):
m doꝰ.inii. fabros. Et dici. Quid isti ueniunt
face. Qm ait dicens. ħ sunt cornna que uen¬
tilau̾nt iudam per singislos iures. ⁊ nemo eo¬
bumleuauit caput suum. Et uen̾unt istide¬
trere ea. ut deiciant cormia gentium q̃le

Expanded text:
 quatuor fabros, et dixi: Quid isti veniunt facere? Qui ait dicens: Haec sunt cornua quae ventilaverunt Judam per singulos viros, et nemo eorum levavit caput suum, et venerunt isti deterere ea, ut dejiciant cornua genti
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs ecc̃e p̾sentis fintureq distinctio peluo
tegitur ⁊ ciuciis. ardoremq solis. ⁊ iniuri¬
am ymbrium. ea que uillora sunt: ꝓhi¬
rent. Lege ergo primum somuel ⁊ mala
mhim: meñ inqͣm meũ. Quicquid enĩcre¬
briꝰ ũtendo ⁊ emendando soiititius. ⁊ didi¬
cimus ⁊ tenemus. ns̃m ẽ. nr̃m ẽ. Etcum in

Expanded text:
e praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didic
Abbreviated transcription (Latin):
da rit pegnaretur in regione moa¬
bitide crm uxore sua ⁊ duob liberis.
Ip̃e uocabatur elymelech. ⁊ rixoreins
noemi. ⁊ duo filii alter mailon. ⁊ alt̃
chehon effrathei. debethleem nida. In¬
g̃ssiq regionem moabitidem mora¬
bantur ibi. Et mortuus ẽst elymelech

Expanded text:
regione Moabitide, cum uxore sua ac duobus liberis. Et ipse vocabatur Elimelech, et uxor ejus Noemi, et duo filii, alter Maalon, et alter Chilion, Ephrathaei de Beth-Leem Juda. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech
Abbreviated transcription (Latin):
iordanẽ in t̃ra chanam. dec̃nite que uires
eẽ debeant in p̃sidia fugitiunorum qmi no¬
lentes sangninem fuderint. In quib cum
fug̾it. ꝓfugris: cognatus eccisi eum nõ pot̃it
occide̾. donecstet in espectu młtitu dinis ⁊ cã
isluis indicetur. De ip̃ie aute urbib q̃¬

Expanded text:
ordanem in terra Chanaan, decernite quae urbes esse debeant in praesidia fugitivorum, qui nolentes sanguinem fuderint: in quibus cum profugus fuerit, cognatus occisi eum non poterit interficere, donec stet in conspectu multitudinis, et causa illius judicetur. De ipsis autem urbib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recordatus mei fũis. nͨ oblitus ancilie tu¬
e. ded̾isq serue tue sexum uirilem: dabo eñ
domino omnib dieb nite eius. ⁊ nonacłã
nõ ascendet super caput eius. fãctum est
autẽ cum iua mt̾tiplicaret p̃res coram do¬
mino ut hely obseruaret os euis. Porro
anna loq̾batur in corde suo. tmnq labia
eiis monebantur. ⁊ uox penitus uuis ñ
audiebatur. Estimauit ergo hely eam te¬
in islecã. Dixitq ei. usqͦ ebria eris: Dige¬
re panlisper uinum quo mades. Rñden
anna. Neqͣqͣm inquit domine mi. Nam
młier infelix minis ego sum. Unium

Expanded text:
t recordatus mei fueris, nec oblitus ancillae tuae, dederisque servae tuae sexum virilem, dabo eum Domino omnibus diebus vitae ejus, et novacula non ascendet super caput ejus. Factum est ergo, cum illa multiplicaret preces coram Domino, ut Heli observaret os ejus. Porro Anna loquebatur in corde suo, tantumque labia illius movebantur, et vox penitebatur. Aestimavit igitur eam Heli temulentam, dixitque ei: Usquequo ebria eris: digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam, inquit, domine mi, nam mulier infelix nimis ego sum, vinum
Abbreviated transcription (Latin):
milla die iustꝰ uidex. Nõ solum añmͥ. secet
hiis quidiligunt aduentum eiꝰ. Festin a ueĩ¬
re ad mecito. Demas eñ me d̾eliquit diligẽ
hoc scłm. ⁊ abiit thessalonicam crescens in
galathiam titꝰ in dalmatiam. lucas ẽ. me¬
cum solus. Marchum assinne. ⁊ adductecũ
Est ensĩ m utilis inminist̾io. Tyticuim autẽ
misi ephesum. penullam qͣm reliqui troa

Expanded text:
illa die iustus iudex non solum autem mihi sed et his qui diligunt adventum eius festina venire ad me cito Demas enim me dereliquit diligens hoc saeculum et abiit Thessalonicam Crescens in Galliam Titus in Dalmatiam Lucas est mecum solus Marcum adsume et adduc tecum est enim mihi utilis in ministerium Tychicum autem misi Ephesum paenulam q
Abbreviated transcription (Latin):
aũ me dõ ab om̃i oꝑe malo. ⁊ salusi faci¬
et in regnum suum celeste. Cui głia in se¬
cda scłorum am̃. Saluta priscam. ⁊ aqui¬
lam. ⁊ honesiphori dom̃. Erastus reman¬
sit chorinthi. Trophim̃ autẽ reliqm ĩ fir¬
mum inplechi. festina añ hyemẽ uenire. S̃a¬
Autatte eubot. ⁊ pudens

Expanded text:
 ab omni opere malo; et salvum faciet in regnum suum coeleste; cui gloria in saecula saeculorum. Amen. Saluta Priscam et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi; Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Festina ante hiemem venire. Salutant te Eubulus, et Pudens
Abbreviated transcription (Latin):
cia sua tim̃e dm̃ decuit ⁊ abstiñeab om̃i pp̃o.
Igitur cum ꝑ captinitatem deueniss cum
uxore sua ⁊ filio in ciuttatem niniue cum
omni tribu sua. ⁊ om̃s ed̾ent ex cibis gentili¬
um. iste custodunt animã suam. ⁊ numꝙͣ
contaminatꝰ ẽ. in escis eorum. Et qm̃ mem¬
or fuit dm̃ in toto corde suo: dedit isti d̾ gr̃am

Expanded text:
 abstinere ab omni peccato igitur cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Nineve cum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo dedit illi Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i. leticia ⁊ exisitatio. Computruerunt in¬
m̃ta in st̾core s ⁊ demollita sunt horrea. dis¬
siꝑate sunt aꝑ othece. qm̃ ⁊ fusum est triticñ
Quid ingenunt ammal. mugierunt g̃ges
arm̃ti. qr nõ ẽ. pastua eis. s g̃ges pecorum di¬
ꝑierit. Ad te domine clamabo qr ignis co¬
medit speciosa deserti. ⁊ flãma sugcendit oĩa
ligna regionis. B ⁊bestie agri qi area siciens

Expanded text:
nostri, laetitia et exsultatio? Computruerunt jumenta in stercore suo, demolita sunt horrea, dissipatae sunt apothecae: quoniam confusum est triticum. Quid ingemuit animal, mugierunt greges armenti? Quia non est pascua eis: sed et greges pecorum disperierunt. Ad te, Domine, clamabo: quia ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna re
Abbreviated transcription (Latin):
cum.ibi orabat. Et ꝓsecutus ẽ. eum symon
⁊ quicrun eo elant. et cum uenissent ad eñ
dix̾unt ei: qr om̃s q̃runt te. Etaitillis. Camnꝰ
in ꝓximes ucos et ciuitates. ut et ibi p̾dice¬
mus. Ad hec N. uem. Et erat p̾dican in syn¬
agegiseorum.⁊ in omin galylea. ⁊ demo¬
ma eiciens. Etuenit ad eumleꝓsus dep̃can

Expanded text:
orabat et persecutus est eum Simon et qui cum illo erant et cum invenissent eum dixerunt ei quia omnes quaerunt te et ait illis eamus in proximos vicos et civitates ut et ibi praedicem ad hoc enim veni et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et daemonia eicie
Abbreviated transcription (Latin):
tue. No̾ deus tuus in medioti fortis. iꝑse
saluabit. gandebit sr̃ tem leticia. ssle¬
bit in duedtione tua. existtabit suꝑte
in laude. Nugas qui alege recesseraat
cong̃gabo. qr ex te erant. ut nõ iltra ba¬
beas sr̃ eis opꝑbrium. Ecce ego int̾ficia
om̃s qui afflix̃unt te in tp̃r illo. ⁊ salũ¬
bo claudicantem ⁊ eam que eiecta fũ¬

Expanded text:
i fortis: ipse salvabit te. Gaudebit super te in letitia, silebit in dilectione tua: et exultabit super te in laude. Nugas qui a lege recesserunt, congregabo qui ex te erant: ut non ultra habeas super eos obprobrium. Ecce ego interficiam omnes qui afflixerunt te in tempore illo: et salvabo claudicantem et eam ea que eiecta fu
Abbreviated transcription (Latin):
nlequos suꝑbie tue. ⁊ n adicies exaltari a¬
ꝑlius in monte scõmeo ⁊ d̾elinqͣm in medi¬
o tui ppłm pauꝑem ⁊ egenum ⁊ sꝑabunt
in nomine domini reliquie isił. Non faciẽt
iniquitatẽ. nͨ loq̃ntur mendatium. ⁊ ñ in¬
uenieturm ore eorum lingͣ dolosa. qm̃ ip̃i
pascentur. ⁊ accubabunt. ⁊ nõ er̃ qui ext̾re

Expanded text:
exaltari amplius in monte sancto meo. Et derelinquam in medio tui populum pauperem et egenum: et sperabunt in nomine Domini reliquie Srahel. Non faciet iniquitatem nec loquentur mendacium: et non invenietur in ore eorum lingua dolosa. Quoniam ipsi pascentur et accubabunt: et non erit qui exte
Abbreviated transcription (Latin):
nic. diestube ⁊ clangoris. sr̃ cuntates muni¬
tac. ⁊ super angiios excelsos. et tbilaro ro¬
mines. ⁊ ambulabunt ut ceti: qr domino pͦ¬
caunt. Et effundetur sangus eorum sicut
humꝰ ⁊ corpora eorum sicut str̃ora. S et ar¬
gentum eorum. ⁊ aurum eorum nõ poñtli¬
berare es: in dieire domini. In igile ⁊ en eni
tmetoe faciet cunctic hitantib t̾ram.

Expanded text:
tates munitas, et super angulos excelsos. Et tribulabo homines, et ambulabunt ut caeci, quia Domino peccaverunt: Et effundetur sanguis eorum, sicut humus, et corpora eorum sicut stercora. Sed et argentum eorum, et aurum eorum non poterit liberare eos in die furoris Domini: In igne zeli ejus tinatione faciet cunctis habitantibus terram.
Abbreviated transcription (Latin):
nunciatum interitum sustinent pcc̃orũ.
⁊ impigaus pnĩam egissent. accepta dei nti¬
scd̾ia gͣuiorib sec̾minib implicuerunt.
ppłi tnͣsinigrati ad ũsus nimuem uisio cer¬
nitur. Nec erat parua ⁊ solatio. tam hiis qͥ
iam assyriis seruiebant qͣm ueliqius qui sb̾
ezechia detribu uida et beniamm quiab
eisdem hostib insidiabantur ut audirent.

Expanded text:
teritum sustinerent, peccatorum et impietatis poenitentiam egissent, accepta Dei misericordia gravioribus se criminibus implicuerunt. populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent
Abbreviated transcription (Latin):
ustificatos tuas Exitus aquarum dedĩ¬
unt eculi mei: q si custedierũt legem tuiã
ustus es domine ⁊ rectum indicum
tuum Mandasti isticiam testimoniatu
a.⁊ ũttatem tuam nimis Tabesc̾e me fecit
telus mẽ: qr obliti sunt ũba tua minicim̃i
Ignitum eloquium tuu uehem̃ter. ⁊ sei¬
uustiui dilexit illd̾  dolescentulus sum
ego ⁊ ꝯtemptus. ⁊ iustificat̃oe tnas nõ sum¬

Expanded text:
as. Exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. Justus es, Domine, et rectum judicium tuum. Mandasti justitiam testimonia tua, et veritatem tuam nimis. Tabescere me fecit zelus meus, quia obliti sunt verba tua inimici mei. Ignitum eloquium tuum vehementer, et servus tuus dilexit illud. Adolescentulus sum ego et contemptus, justificat
Abbreviated transcription (Latin):
lyticum qui a .iiiͬi. uentis portabatur. Et tũ
ñ possent offerre eum sili preturba midane¬
nnt cestum ubierat ⁊ parefacientes sb̾mi¬
serunt grabatum in quo paralyticus iace¬
bat. Cum uidiss aut̃iħc fidem illoꝵ. dixit
ꝑalytico. fili dmnitur t̾ pc̃atna. erant aũ¬

Expanded text:
portabatur; et cum non possent eum offerre Jesu prae turba, nudaverunt tectum ubi erat, et patefacientes submiserunt grabatum, in quo paralyticus jacebat; et cum vidisset Jesus fidem illorum, dixit paralytico: Fili, dimittuntur tibi peccata. »
Abbreviated transcription (Latin):
nubes castra eorum obimibrabat. ⁊̃ ex aqͣ
que añ erat fr̃a arida apparuit. ⁊ ex mari
rubro uam sñ impedimẽto ⁊ campꝰ ger¬
ninanc de ꝓfundo nimo perq̃m omnis
natio tͣnsuut que tegebatur tua mani.
bidentes autẽ tua mirabilia ⁊ monstra:
tanqͣm equi enim deꝑaũnt escam. Et tã¬
qͣm agni exultaũnt magnifi dantes te do¬
mine qui lib̾asti nos. m emores enĩ erant
adhuc eorum que incolatu illorum facha
fsiant. q̃madm̃ ꝓnatõe animalium e¬
dixxit t̾ra muscas. ⁊ ꝓ piscib errictauit
fliunꝰ mstitudinem ranarum. Nonissi¬
me autem uiderunt nouam creaturam a¬
uium cum adducti concupiscĩa postulau̾¬
unt escas epłatõnis. In aliocutione emm
desid̾iis ascendit ilł de mari ortigometra

Expanded text:
nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia monstra tamquam equi enim depaverunt et tamquam agni exultaverunt magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygomet
Abbreviated transcription (Latin):
lebat suꝑͣ snam imintem. ⁊ aqua extinguẽ¬
ts nature obliscebatur. Nãme econtrio
corruptibilium aminalium nõ uexau̾̃nt
carnes coambulantium. nͨ dissoluebant
illam. que facile dissoluebatur sicut glaci¬
lpexisti in omni tpr̃. etiam mominileco as¬

Expanded text:
extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glaci despexisti in omni tempore et in omni loco a
Abbreviated transcription (Latin):
sum ħ. s ⁊ alits quidem respestus itiorum
etat qm̃ inuiti recipiebant extraneꝙ. Qui
autẽ cum leticia receꝑunt. hex qui eisdem
usi erant istitutis: seuissimis afflix̾unt
dolorib. Percussi sut autẽ oetitate sicut
sicut in organo qͣlitatis somis ĩmutatir
⁊ omnia suum soniu custedunt. undee
timari ex ip̃o certo insupot̾. Agrestia enm
in aqͣtica comĩtebantur q̃cimi erant na

Expanded text:
quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur e
Abbreviated transcription (Latin):
gula u̾ba nr̃am tͣnslatõem asꝑicite ut possiti
agnoscere me nicħ ⁊̃ angm̃tasse addendo. s
fideli testim onio simpłi. sicut in hebres ħet᷑
hystoriam hebraycam latine langue tradi¬
disse. Nec affectamus laudes hoim. nͨ intuꝑ¬

Expanded text:
sitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominu
Abbreviated transcription (Latin):
cie in exultatõne filiorum isił. uiixit fa¬
ciem suam ingnento. ⁊ colligauit cintir¬
nos suos mitra ad decipiendum illum. ⁊¬
sandalia etus rapuerunt ecislos euis. ꝑii¬
chritudo enis captuiam fecit animan eui
Amputanit pugione cernicem eiꝰ. hormueñ
ꝑ se constantiam eius ⁊ medi audaciam eniꝰ.
Tunc ilulaunt castra assyriorum qñ aꝑu¬
erunt humsles mei arescentes in siti. filis pu¬
ellaruim compunx̃unt. ⁊ sicut pueros fugi¬
entes occid̾unt eos. Sierutin p̃lio a facie
domini mei. ymnum nouum cantemꝰ do¬

Expanded text:
ltatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Do
Abbreviated transcription (Latin):
qr ditisti ⁊ fc̃a sunt. misisti sp̃m tuum ⁊ cre¬
ata sunt. ⁊ nõ ẽ. qui refistatussioni tue.
Montes a fundam̃tis mouebuntur cum aqͥs
petre situt cetaliq̃scent ante faciem tuam
indicii ursitabit cuos Dabit er ignem. ⁊ uer¬
mes in carnes eorum ut urantur. ⁊ iuuãt
tułunt omnes ho lecaustomata. ⁊ uota. ⁊ re¬
ꝓmissiones suas. Porro iudith uniũsatiass
bellica olofnis que dedit iui ꝓpł ⁊ canope¬
um ꝙ ip̃a sustulerat in anathema obluus¬
scdm faciem sc̃orum. ⁊ ꝑer tres m̃ses gaudiũ

Expanded text:
sunt misisti spiritum tuum et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a fundamentis movebuntur cum aquis petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiantulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema obldum faciem sanctorum et per tres menses gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
iorum suiorum siyrpe gñatus ẽ. Hũiti.
pr̃em chusi. ausĩ gedoliam. ꝓanum amasy¬
am. attauum erechiam. ⁊ talem quadri¬
gam. ip̃euelut extremꝰ auriga compleũ.
Nomen sophonr̃e alii sꝑccłam. alii archa¬

Expanded text:
suorum stirpe generatus est; habuit enim patrem Chusi, avum Godoliam, proavum Amariam, atavum Ezechiam: et talem quadrigam ipse velut extremus auriga complevit. Nomen Sophoniae alii speculam, alii arca
Abbreviated transcription (Latin):
bat qͦ auum godoliam qui dr̃magnitu¬
do domini. ⁊ pauum amasyam. qui ⁊ ip̃e
ũtitur in seimonẽ domini. tattauum ede¬
chiam qui sonat foriitudo domini. Defor¬
titudme ita domini natus ẽ. sermo dñi.
⁊de sermone dommi nata ẽ. magnitudo ⁊¬
dm̃. ⁊ de magnitudine dñi nata ẽ. humi¬
litas. ut cum ꝑuenĩt aliquis ad ꝑfcm̃: di

Expanded text:
doliam, qui dicitur magnitudo Domini, et proavum Amariam, qui et ipse vertitur in sermonem Domini: et atavum Ezechiam, qui sonat fortitudinem Domini. De fortitudine itaque Domini, natus est sermo Domini, et de sermone Domini nata est magnitudo Domini, et de magnitudine Domini nata est humilita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ attennabit om̃s dees t̾re.⁊ adorabunt eũ
uiri de loco suo om̃s insile gñtu. S et
uos ethiopes inteifecti gladio meo eritis eri¬
tis. Et extendetmanum suã sr̃ aquilonem.
⁊ pdet asslir ⁊ ponet speciosam in solitudinẽ
in inuium. ⁊ qͣi deftum. ⁊ accubabunt in me¬
dio eiꝰ greges. om̃s bestie genturm. ⁊ onocro

Expanded text:
 attenuabit omnes deos terrae; Et adorabunt eum viri de loco suo, omnes insulae gentium. Sed et vos, Aethiopes, interfecti gladio meo eritis. Et extendet manum suam super aquilonem, et perdet Assur: Et ponet speciosam in solitudinem, et in invium, et quasi desertum. Et accubabunt in medio ejus greges, omnes bestiae gentium: Et onocr
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fimitłm maris. geni ꝑdctorimi. uei¬
bum domimi sr̃ues chanam. tra philisti̾o¬
rum ⁊ disꝑdam te. ita ut nõ sit inhĩtator
Et erit funicłus maris requies pastorum. et
caule pecorum. ⁊ erit fimicłs eius qui reman¬
serit de domo uda. Ibi pascenturm domso
aihalonis. ad uesꝑum requiescent. qr risfi¬
tabit eos dõ d̾ eorum. ⁊ añtet captinitatẽ
eorum. Audini oꝓꝑbrium moab. ⁊ blasphe¬
mias filiorum amon. que exꝓbrau̾nt ꝓpło
meo ⁊ magnificati sunt suꝑ tminos eorũ.
Ept̃ ea uiuo ego dicit doꝰ exercituum de istł.¬

Expanded text:
tatis funiculum maris, gens perditorum: Verbum Domini super vos, Chanaan, terra Philistinorum. et disperdam te, ita ut non sit inhabitator. Et erit funiculus maris requies pastorum, et caulae pecorum: Et erit funiculus ejus, qui remanserit de domo Juda: ibi pascentur, in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent: Quia visitabit eos Dominus Deus eorum, et avertet captivitatem eorum. Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon: quae exprobraverunt populo meo, et magnificati sunt super terminos eorum. Propterea vivo ego, dicit Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdidi gentes. ⁊ dissipati sunt angili eax.
deft̾as feci uias eorum. dum nõ est qui tran¬
seat. Desolate sunt ciitates eorum. nõ rem¬
anente iuiro. nͨ ullohĩtatore. Dixi. Attamen
timebis me: suscipies disciplimam: ⁊ nõ ꝑi¬

Expanded text:
perdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum. Desertas feci vias eorum, dum non est qui transeat. Desolatae sunt civitates eorum, non remanente viro, neque ullo habitatore. Dixi: Attamen timebis me, suscipies disciplinam, et non peri
Abbreviated transcription (Latin):
in laude. Nugas qui alege recesseraat
cong̃gabo. qr ex te erant. ut nõ iltra ba¬
beas sr̃ eis opꝑbrium. Ecce ego int̾ficia
om̃s qui afflix̃unt te in tp̃r illo. ⁊ salũ¬
bo claudicantem ⁊ eam que eiecta fũ¬

Expanded text:
in laude. Nugas, qui a lege recesserant, congregabo, quia ex te erant, ut non ultra habeas super eis opprobrium. Ecce ego interficiam omnes, qui afflixerunt te in tempore illo; et salvabo claudicantem; et eam, quae ejecta fu
Abbreviated transcription (Latin):
runt om̃s cegitatõs suas. Qua pp̃ expta me
dicit domm̾in dic resirectionis mee m fut᷑¬
um. qr indicium mesi ut ꝯͣggem gentes et
igneemm ⁊eli mei deuorabr omnic tr̃a. qr
tunc reddam ppłis laburm electum. ittĩuo¬

Expanded text:
tiones suas. Quapropter exspecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futurum, quia judicium meum ut congregem gentes, etigne enim zeli mei devorabitur omnis terra. Quia tunc reddam populis labium electum
Abbreviated transcription (Latin):
mo eiꝰ est ecc̃am. Et cum lecta fũitaput
uos epła. facite ut et in laedicensium ec¬
cłia legatur. Et ea que lacdicen sium est

Expanded text:
domo ejus est ecclesiam. Et cum lecta fuerit apud vos Epistola, facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur, et ea quae Laodicensium est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sinit deceptorie. s iocundi mist̾ii sibi
ꝯscie. Matheus in homine intlłigitur.
qr cura humanitatẽ xͥ principauter
ĩmoratur. Maicus in leone: quia agit
de resurrectione. Incas in uitulo agẽ
homo fuit de nirgmenatus. uitiiꝰ
in ĩmolatẽe. leo in resurrectõe. aqui¬
la mascensione. uł in homine hũa

Expanded text:
sterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine huma
Abbreviated transcription (Latin):
Ta fr̃es mei dilectissimi stabues esto¬
te.⁊ ĩmobiles. hũndantes in dñi opere semper.
scientes. qd̾ labor uriñ ẽ. manis in domino. De
collectis aũ que fiunt in sc̃os sicut ordinaui
fiant. Cum ã ꝓ̃sens fũo quo ꝓbañitis ꝑepłã¬

Expanded text:
i, stabiles estote et immobiles, abundantes in opere domini semper, scientes quod labor uester non est inanis in domino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis p
Abbreviated transcription (Latin):
bonuan ⁊ ncͣcium putam ⁊ ip̃e aliqͣm
add̾ediligentiam ⁊ laborem int̾pretan¬
distum liorum. ⁊ int̾ta igilia attuli dec¬
tnam in spatio tp̃ris. ad illa que ad finem
ducunt liorui istum dare. Et illis qui uo¬
lunt aninum intend̾e ⁊ ducere q̃madm̃

Expanded text:
utavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
atcendant animo. ⁊ confirm̃tur ad legi¬
ttimã uitam. Hortor ita uos uenire cũ
benuuolencia. ⁊ attentiori studio ledionẽ
fac̃e. ⁊ ueniam habere in illis in quibi
uidemur seq̃nte ymaginem sap̃ie. ⁊ defi¬
de in siborum compositõe. Nam deficiũt

Expanded text:
legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cut etiam euuͣingłistas dudum adũitatis
ħyneam correximus.ita has ꝓpͥo ordini deo i¬
n& uniante reddidimꝰ. Eit enim pͥma eorũ
iacobuma. petridue. lohannis tres. ⁊ inde
una. Quesicũ ab eis digeste sunt:ita quo¬

Expanded text:
cut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum a nr̃a alior distet editio. lectoris p̾¬
dentie delinquo.S tu uirgo xͥ eustochium
dum a me impensius scͥpture ũitatem
inquiris meã quedã mͦ senͣtutẽ inuidoꝵ
dentibe corrodendam exponis. qui mei
falsarium cormuptorem sc̃ãrum ꝓ¬
nunciant scͥptura. S ego in tali oꝑe

Expanded text:
ntum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali ope