comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cam operconte terreo ut gracnum illum seminar&ur: Uagus & ꝓ¬
fugus : siue in se ptuaginte scriptũ ÷ Cemens &t remens ensin
terrao: Nunc eccequi non uidect quis non agnoscat in tota interẽ
tremore sub innumercbili. populus xp̃ianis : Idoq respondit cain.
dicens : Maior iniquites mea quam ut ueniam moxar. ecce elces
me odiga feccie tere & fccci&ua abscondar : Reduagus & ꝓfugus¬
inte rrec Igitur : omnes qui inuenerit me occid& me. Uere in de
uisibilib: morte occidatur : Hanc dic& maiorem causam : quam
illam quod d&ete nrco nondet uistutem suam. ne spłiter mon a
habere łm graueronputaet: se hoctim& ne inueniatur.
& hocciditur: Carnaliter enim sapit. tamquam opesansto ã
Quius uistutum non accepit: Sapere aut secundum camem mois :
Qucc ille non intellegens : amisso regno gem& : &corporalem mortem
aremit: Sed quid ei respondit ds Nequa quam itafiat : S& omnis
lerunt: septem uindictas & soluit Id ÷ nonsic quom modo dicis: non cor¬

Expanded text:
illud seminaretur. Vagus et profugus, sive, ut in Septuaginta scriptum est, Gemens et tremens eris in terra. Nunc ecce quis non videat, quis non agnoscat in tota terra, tremore sub innumerabilibus populis Christianis? Ideoque respondit Cain dicens Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear. Ecce ejicis me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar et erit omnis, qui inuenerit me, occidet me. uere inde uisibili morte occidatur. hanc dicit maiorem causam quam illam, quod ei non dat terra uirtutem suam, ne spiritahabere deum, graue non putat nisi ne inueniatur et occidatur. carnaliter sapit tamquam operans terram, cuius uirtutem non accipit. sapere autem secundum carnem mors est; quam ille non intellegens amisso regno gemit et corporalem mortem tremit. sed quid ei respondit deus? non sic; inquit; omnis n, septem uindictas exsoluet; id est, non sic, quomodo dicis; non cor
Abbreviated transcription (Latin):
Nungetur lectus lcclea ut ꝓfluunt: sac cracmentt: & quib for¬
macr&ur ecclenco : Hanc dormicionem cantat ꝓpb&adicens: egodor
pece giout oxs carnem suec moriendo posuit in pectibolo crucis ꝓ
ecclescom: Dixit que adam Hoc nunc os deosuibus ineis & carddi
came mecc: qua siue sci spiritedis & fostissimi intempteccionibus

Expanded text:
tus lancea, et profluunt sacramenta, ex quibus formaretur Ecclesia. Hanc dormitionem cantat propheta, dicens: Ego dorChristus carnem suam moriendo posuit in patibulo crucis pro Ecclesia. Dixit quoque Adam: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Quia sive sancti spirituales et fortissimi in tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
mens in ipso inicio male subiesciones &cludit: Ille insiat u
calcaneum̃ eius: quiamentem quam prima subiescione
nondecepit : decipere in finem tendit: Quiđa aut hoc
quod dictũ ÷: inimicicias ponam interte & muliero

Expanded text:
mens in ipso initio malae suggestionis excludit: ille insidiatur mens in ipso initio malae suggestionis excludit: ille insidiatur calcaneo ejus, quia mentem quam prima suggestione non decepit, decipere in finem tendit. Quidam autem hoc quod dictum est: Inimicitias ponam inter te et mulierem,
Abbreviated transcription (Latin):
pose meridie quiciam habeis auferente luce illa feru
ueritectis : ad ꝓpinquanel: .b exorum tenebris
absconderunt se a facciediꝰ immedio lingni pccree dysi
Inmedionaq: ligni se absconderunt : quia uersus a precepto
bunt ur nondispicit illos ds̃ s& adhuc uotredecent ꝑ penitence
decent:: Quicc non uult mostem peccatoris donec conue¬
cur &iuiuat : Ergonon ÷ dispercndum quib: lib& peccatorib
dum & ipse impii ad spem indulgencie puocantur : Dic&ur¬
suprccpetus tuum &uentrem gradieris : Nomine p&toris
aut sũbie insania rapiendum : & terra mccnducabis: Id ÷
adce ꝑtinebunt quos terena cupiditate deceperis. Omnib
diebus uitȩcuȩ: Id ÷  omni tempore quo agis anc potes tcete
ante ultimcom penam iudicu. Inimicicias ponam interte &int̃
mulicrem : & sementuum & semen illius : Semen diabuli: ꝑuersa
sugges cs ÷ Semen aũt mulieris frcistus : boni operis quo ꝑuer
subiecciones resistitur : Ipsa caput illius conter& : Sieuis

Expanded text:
post meridiem; quia jam ab eis aufertur lux illa ferventior veritatis appropinquantibus errorum tenebris. Absconderunt se a facie Dei, in medio ligni paradisi. In medio namque ligni se abscondit, qui aversus a praecepto buntur, non despicit illos Deus, sed adhuc ut redeant per poenitentiam vocat, quia non vult mortem peccatoris, donec convertatur et vivat. Ergo non est desperandum quibuslibet peccatoribus, dum et ipsi impii ad spem indulgentiae provocantur. Dsuper pectus tuum et ventrem gradieris. Nomine etenim pectoris aut superbia et insana ruina. Et terram manducabis, id est, ad te pertinebunt quos terrena cupiditate deceperis. Omnibus diebus vitae tuae, id est, omni tempore quo agis hanc potestatem, ante illam ultimam poenam judicii. Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum, et semen illius. Semen diaboli perversa suggestio est; semen mulieris, fructus est boni operis, quo perversae suggestioni resistitur. Ipsa caput illius conteret, si eum
Abbreviated transcription (Latin):
requiȩ scoꝵ que scilic& uesperc non hab& : qui &iam nullo termina¬
em temporum Sx que mistice: deferencias distinguamus:
Drimo enimnseculo fccstus ÷ tmquam lux homo in parc dẏso:
Inqua &ccte filius di inlucis nomine : diuidit ds a filus hominum quas
atenebris : sit que  dei uespere diliuum: Secundum seculũ fecstum ⁊¬

Expanded text:
requiem sanctorum, quae scilicet vesperam non habet, quia illam nullus terminurequiem sanctorum, quae scilicet vesperam non habet, quia illam nullus terminuum earum, et mystice ejus differentias distinguamus. Primo enim saeculo factus est tamquam lux homo in paradiso. In qua aetate Filios Dei in lucis nomine divisit Deus a filiis hominum, quasi a tenebris, fitque hujus diei vespera diluvium. Secundum saeculum e
Abbreviated transcription (Latin):
ccli pecradyso : quosigificatur uita becett Uibi fonꝰ ÷ sapientiȩ:
Diuisus in qucettuor pccstibus uistutum ubi edait lignumiuit&e
grcccia ubi utiles disciplinas moru quecsi fructus lignorum carp&
nccm quȩ pccra dẏsus : uitabecctorum : Quattuor flumino
quattuor uistutes: Lignaeius. om̃nis utilis discipline Tignoru
frustus: mores ꝑ fectorum: Tignumuitȩ : ipsius bonorũomniũ
Salamone dicente: Ii gnum uite:÷
his quicd prehendunt eccm: & qui tenueri et ecem beatus:
gantur ex plicata sunt : De inde quod figurcm seculi : significent :
subiciendum ÷: Sex dieb consumauit ds omnia operec spa : & septimo
requieuit : Sex &atibus humanumgenus in hoc seculo: ꝑsuc cessio¬
ies temporum di opera insisiuaen: Quarum prima ÷ abadam
usque ad noȩ : Secunda a noȩ ÷usque ađ habrecham : cestia aba
habrccham usque ad dccuit : Quastac ad decuit usque ad transmi¬
gracionem babiloniȩ : Quint de inde usque adhumilem aduentũ

Expanded text:
i paradiso, quo significatur vita beata, ubi fons est sapientiae divisus in quatuor partes virtutum, ubi edat ligni vitae gratiam, ubi utiles disciplinas morum, quasi fructus lignorum carpat. Est namque paradisus vita beatorum; quatuor flumina, quatuor virtutes; ligna ejus, omnes utiles disciplinae; lignorum fructus, mores piorum; lignum vitae, ipsa bonorum omnicente: Lignum vitae est his qui apprehendunt illam, et qui tenuerit eam, beatus . gantur, explicata sunt; deinde, quid in figuram saeculi significent, Sex diebus in genesi consummauit deus omnia opera sua, septimo requieuit: sex aetatibus humanum genus hoc saeculo per successiones temporum dei opera insigniunt. quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, tertia ab Abraham usque ad Dauid, quarta a Dauid usque ad transmigrati
Abbreviated transcription (Latin):
demcnutua : Maledistus ÷ enimpopulus iudeoum insidelis aterra
id ÷ ab ecclesico que apeeruit ossuũ in confessione peccatorum accipere
demcnu ꝑ socutorib: : Nolentes esse sub greccia s& sublege ut essea
ab ȩcclesie mecle distus . Id ÷ ut ostender& eũ ecclesiȩ maledistũ
disto sunt legis : Cum operectus fuens eam. Non deebitibi frustos suos
inipsa enim terre̾ quam xp̃s postauit: id ÷ in ei carne ipse operatis
salutem nr̃m Crucifigendo x pͥm quimortuus ÷ ꝓp̃t delistanraa

Expanded text:
de manu tua. Maledictus est enim populus Judaeorum infidelis a terra. id est, ab Ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatorum, accipere de manu persecutoris nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab Ecclesia maledictus; id est, ut ostenderet eum Ecclesia maledictum  sunt, sub maledicto sunt legis . Cum operatus fueris terram, non dabit tibi fructus suos. In ipsa enim terra quam Christus portavit, id est, in ejus carne ipsi operati sunt salutem nostram crucifigendo Christu
Abbreviated transcription (Latin):
mam meam quia pecauitibi : Eodemq: peccato : quam diuisse adhue
in eorum mostali corpore : ꝑ spem. greccie libenꝰ dominarentur:
iunc aut limorcentes di iusticiam & suamuolentes constituore
elccti deoperibus leges: non humiliacti depeccatis suis : non quieue
sed offenderunt. Inlccpidem offensionis &ȩcar serunt m̃ ircccundia ad¬
uer sus xpͥm: culus operec uidentis do acceptae esse doluerunt : Itceque
Ille in cãpo: iste in caluane locu: Inten gat dscain: Nontã quã
ugncerus eum a quo discat: s& tc̃c quã iudex reum quem puniat
Usquȩ nunc quid nobis respondent : Fallax enim cain. ignorcencia
sixpianam fidem accipere aut custodir uoluiss&: dicit ds adcain.
quid fecisti huox sanguines. frctsitui clccmat adme d&errco
Sic ar guit insciptunsscis uox diuina iudȩos: Hab& enim magnã
uocem xpi sacguifis÷ quam sanguis ipse & premit ȩ ore fidelũ
Eodem sanguinem redemptoris: dicit dsadcain: malediclus

Expanded text:
mam meam, quia peccavi tibi ; eidemque peccato, quandiu in emam meam, quia peccavi tibi ; eidemque peccato, quandiu in espem gratiae liberi dominarentur. 4. Nunc autem ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, elati de operibus legis, non humiliati de peccatis suis, non quieverunt; sed offenderunt in lapidem offensionis, et exarserunt iracundia adversus Christum, cujus opera videntes accepta Deo esse, doluerunt. 5. Itaque ille in campo, iste in Calvariae loco. 6. Interrogat Deus Cain, non tanquam ignarus eum a quo discat, sed tanquam judex reum quem puniat, et Usque nunc quid nobis reti custodes, si Christianam fidem accipere ac custodire voluissent. Dixit Deus ad Cain: Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sic arguit in Scripturis sanctis vox divina Judaeos. Habet enim magnam ox sanguinis, quam sanguis iste exprimit ex ore fidelium, eodem sanguine redemptorum. Dixit Deus ad Cain, Maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
cam sacrificium. &tene fructib: reꝓbatur. Abel aũt sãcr¬
ficium & ouib &eccdem adipe susciptur Itte noui testoo hiere
fides & in nocencie crecciadm̃ laudcens: a u&eris testecmenti
torenis operib anteponitur Dũt̃ ds ad cab Sunate offereso
Arertri siondi uid eos peccas ti Aitique qui& siant ece iude resxila
secerunt in eo tcomen insi delitectis rei sunt: quaxpo uenien
quia si ob tempercesse caln dodicenti quisce subteerunit ap&itus eius
& tudominecueris illius : Ad seconuesteret peccatum suum sibi ho
tribuens & confides indo : hac sic adlutus in dulgencie grecciam
ipsepeccato suo dominar&ur non illo sibi dominante seruus peccanti
gerebatur : siqui escerent a suaꝑtur bactione & tempus salutis
ꝑ grcccia : in peccatorum remissionem cognoscentes : audirent xp̃m
dicentem Nonueni uocare iustos sed peccato res in penitenciam
unc a se conuesterent peccatũ suũ in consessione : Sicut insal
scriptum est: medico dicentem: Ego dixidne miserere meisa ani¬

Expanded text:
Cain sacrificium ex terrae fructibus reprobatur, Abel autem sacrificium ex ovibus et earumdem adipe suscipitur; ita Novi Testamenti fides ex innocentiae gratia Dominum laudans, Veteris Testamenti terrenis opet recte non dividas, peccasti; utique, quia etsi antea Judaei recte illa fecerunt, in eo tamen infidelitatis rei sunt, quia, Christo Quod si obtemperasset Cain, Deo dicente, Quiesce, sub te erit appetitus tuus, et tu dominaberis illius; ad se convertisset peccatum suum, sibi hoc tribuens et confitens Deo; ac sic adjutus indulgentiae gratia, ipse peccato suo dominaretur non illo sibi dominante servus esset pecgerebantur, si quiescerent a sua perturbatione, et tempus salutis per gratiam in peccatorum remissionem cognoscentes audirent Christum dicentem, Non veni vocare justostunc ad se converterent peccatum suum in confessione, sicut in Psalmo XL scriptum est, medico dicentes: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana ani
Abbreviated transcription (Latin):
ha secunda rahel : In de sibi accepit liȩ ancille nomine ⁊elphã
& ancillam. rahel balã & quibus quattuor genuit duo decim
licis & una filia. Selia scilic& genuit nuben si meon leui iuo
isachar gabulon. Serahel. aut ioseph & beniamin : Sebalaã
s dicamus. enim apostolum in libea & in anoillam quas habeba
abraham. Duo teficomenteo. intellgi g& ibi una &una feccilius¬

Expanded text:
annis aliis. Inde sibi accepit Liae ancillam, nomine Zelfam, et ancillam Rachelis Balam, ex quibus quatuor genuit duodecim filios et unam filiam. De Lia scilicet genuit Ruben, Simeon, Levi, Judam, sachar, Zabulon. De Rachel autem Joseph, et Benjamin. De Bala, runt, rimemur? Videmus enim Apostolum in libera et ancilla quas habebat Abraham duo Testamenta intelligere; sed ibi in una et in u
Abbreviated transcription (Latin):
quacgintec. dieb & altec ÷ aqua : Eccdem commendans nobis adq: con¬
firmens altitudinem baptismi: in consecrcendo nouo homine ad teno¬
dam qui&is &resusrectionis fidem: quod post dies quadrceginte
sus corbus non ÷ reuessus : aut aquis uacuȩ interceptus aut
aliquo suꝑna tecnti cadccuere inlestus: Significat homines in mun¬
dicia cupiditactis mrmis: & obhoc ad eecq fons sunt in oc mundo

Expanded text:
CL diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem. Quod post dies quadraginta emissus coruus non est reuersus, aut aquis utique interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus, significat homines immunditia cupiditatis teterrimos et ob hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
spercctur: pono ȩ noch genuit irat : Rircet genuit mauiȩl:¬
& mecuiel genuit mcctusaȩl & matusa el genuit iniech: quiac¬
cepitduas uyosores nomen una ada & nomen sȩcunda sella. Notan¬
& prymitur : Nisitecntum in ꝓgeniȩ cam. femina commemorcetur
quod significatur aerrenam ciuitatem :usque insinem carnalis habi¬
turcemꝰ : Gen ertiones quimortorum hac feninarum coniunctio
neꝑ uenumt Sixit quoque lamech. uxoribus suis: audite uerba
mea & au scłiltate sermonem noeum : qm occidi uirum inuulnusmi
& adulis centulum in liuorem meum: sepcies uindicabitur
decain: dela mech aũt septuagies sepcies: : Iam a libi secundum histo¬
nis xpi effusionesolutum x. si quidenim & in populo iudeorum ꝓp̃t
into festio nem xpi: septua ginteo. septem uindicati sunt estectute
ustec illut euangelium in quodistã ÷ p&id ap̃ło. non solum sepcies
se &ciam septuagies sepcies sipenituerit frect renitendum : Idr:
iudeum reuertentem post septuaginte septem uindictecs stectu¬

Expanded text:
enuit Enoch, Enoch genuit Irath, Irath genuit Maviael, Maviael genuit Mathusael, Mathusael genuit Lamech, cepit duas uxores; nomen uni Ada, et nomen secundae Sella. Notanexprimitur, nisi tantum in progenie Cain femina commemoratur, quod significat terrenam civitatem, usque sui in finem carnalis habituram generationis, quae maritorum ac feminarum conjunctiooribus suis: Audite verba mea, et auscultate sermonem meum. Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentulum in livore meo, septies vindicabitur de Cain, de Lamech septuagies septies. Jam alibi secundum histonis Christi effusione solutum est. 24. Siquidem et in populo Judaeorum propter interfectionem Christi septuaginta septem vindictae sunt juxta illud Evangelium, in quo dictum est Petro apostolo: Non solum septies, sed etiam septuagies septies, si poenituerit, fratri remittendum: Judaeum scilicet revertentem, per septuaginta septem vindictas statu
Abbreviated transcription (Latin):
nostero ut illius tapius crtus esse possumus: Post hȩc uocabit
Xdicit dñs in euangelio:. Siquis non macnducauerit camem
meccm & bibient scenguinem meum: non liccb& inseuitem Tan
dehine preceptum quod accepit siguraliter xp̃o Nos accepimr
illo : quio unus quisq: xp̃ianus non in conqsie testact personoepi
fecisas .IIII.Picatur ergo illi Ec omni ligno pacra disi comede

Expanded text:
tri, ut illius capitis corpus esse possimus. Post haec vocatur  et Dominus dicit in Evangelio: Si quis non manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habet in se vitam . Jam dehinc praeceptum quod accepit figuraliter Christus, nos accepimus in illo, quia unusquisque Christianus non incongrue gestat personam Christi, fecis
Abbreviated transcription (Latin):
gentes que iðmanis sub iugate sunt irritu id mcnorum sacðrũ
trcensierunt eccq scccn legia obseruandec &celebranda susceptrꝰ:
Cens aut eludeorum : siue sub pecganis regibus siue subxpianis : Non¬
amittit sigium legis & cirtum cisionis suȩ quod ad c&eris gentibus:
commocio siue instcobilitas & flustuantes & sedis incerte: Contra
quod meclum ds̃ idgectur in psalmo : Nededers immodo pedes meos
&mconus peccatorum non moueant me : Nunc uerds & iudei & omnes
qui diuersis eridribus contumc &es sunt resis tendo uer tecte : & cunt¬
&habiteent ꝓfui interreo cõmotionis : Id÷ in ꝑturbacione casnali
contrec Ix conditate dĩ. Hoc ÷ contrec eden quod interpraatur
sibiꝑ: figurcm uult quo dimpiorum ꝓgenies ciuiteetem inie sanaidi
origine construxit :nisi quod noueris impitis in hacuitec esse funditas
Sẽsuerd ospits esse & ꝑegnos : Unde & abȩl tecmquam ꝑexinus
inters id ÷̃ : populus xpianus: non condidit ciui tectem: Suꝑnę

Expanded text:
gentes, quae a Romanis subiugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum transierint eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens autem Iudaea siue sub paganis regibus siue subamiserit signum legis, et circumcisionis suae, quo a caeteris gentibus commotio, sive instabilis et fluctuans et sedis incertae, contra quod malum Deus rogatus in psalmo, Ne dederis in motu pedes meos, et manus peccatorum non moveant me . Nunc vero Judaei et omnes qui diversis erroribus contumaces sunt, resistendo veritati; venundhabitant in terra commotionis, id est in perturbatione carnali contra iucunditatem dei, hoc est contra Eden, quod interpretantur sibi per figuram vult, quod impiorum progenies civitatem in ipsa mundi origine construxit, nisi quod noveris impios in hac vita esse fundatos, sanctos vero hospites esse et peregrinos? Unde Abel tanquam peregrinus in terris, populus Christianus non condidit civitatem. Superna est
Abbreviated transcription (Latin):
pecorco: uel elccti suꝑbic quasi auis : & sicut in illa die pccscitur homo
&animcclic quecum illo sunt herbis seminalib: & lignis & frustifens &erbis iui¬
dibus : sic inista &ccte spalis homo quibonus minister ÷ iliu xp̃i : Cumipso
populo spiritaliter pascitur scarũ scmpturarũ alimentis & leg diuince ad
concipiedam fe cũditatẽ raccionum adque sermonũ: tecmquaem herbis s¬
minalibus: Partem adutilica temorum conuersactiones humane : teẽ uã
lignis frustifers: Parde aduigorẽ fidei spei & caritco ds inuitam &eram:
cccmquam herbarũ uiib quenullo estutibulcccionõ arescunt: Sed spir¬
clib: cybus sicistis alimentis pecscentur ut multec intellegeent :
Carnales aũt : id ÷ paruulos inxpo: tecmquam pecusdi: Ut multec crea
que intellegere nec dum potest: tecmen eosdem cyb: omnes habent:
Huius aut &cctes quccsi uesperec. utina nos ton inuenicet illa &as

Expanded text:
pentes, vel elati superbia quasi aves. Et sicut in illo die pascitur homo et animalia, quae cum illo sunt, herbis seminalibus et lignis fructiferis, et herbis viridibus; sic in ista aetate spiritalis homo, qui bonus minister est Jesu Christi, cum populo spiritaliter pascitur sanctarum Scripturarum elementis et lege divina ad concipiendam fecunditatem rationum atque sermonum tanquam herbis seminalibus, partim ad utilitatem morum conversationis humanae, tanquam lignis tanquam herbis viridibus, quae nullo aestu tribulationum arescunt, sed spiritalibus cibis, sic istis alimentis pascitur ut multa intelligat. Carnalis autem, id est, parvulus in Christo tanquam pecus Dei, ut multa credat quae intelligere necdum potest, tamen eosdem cibos omnes habent. Hujus autem aetatis quasi vespera utinam nos non inveniat, illa es
Abbreviated transcription (Latin):
si quicc in confessione uiuit omnis homo qui ÷filius resumxcion
quaem diu ꝑegn nccuerit. intens : Item & duob: illis: homib: abel
uius dicam: abȩl iustus: seht resumexcio : hȩnos homo quia postlustũ
sumexcio : Deresuirectione homo inuocans dm̃ Idem ȩnos genuit
genuit henoch: Hic aũt hȩ noch septimus. ad adam. qui placuitolno
& trcns latus ÷ Septimamrequiem significat : ad quacm trens¬
feruntur. omnes quitam quam. sex tecdiȩ : idem s&tc &ccte

Expanded text:
filius resurrectionis, quandiu peregrinatur in terris? Item ex duobus illis hominibus, Abel, vius dicam, Abel luctus, Seth resurrectio, Enos homo, quia post luctum resurrectio, de resurrectione homo invocans Deum. Item Enos genuit  genuit Henoch. Hic autem Henoch septimus ab Adam, qui placuit Deo, et translatus est, septimam requiem significat, ad quam transfertur omnis qui tanquam sexta die, id est, se
Abbreviated transcription (Latin):
Id ÷ inquo creature uisibiles disponuntꝰ adminis trectur adq: & istun
Sedquid sibi uult quod nunc nominato : cȩ lum& terrã : ad lecituir¬
gultum agr &erba regionis: & tacuit c&erce que sunt in celo¬
rõo demon strcct Intellegi sicut ÷ anima: Siste aut uirgultũ
ꝓpter uigorem uite : Herba ꝓpter ecendem uitecmnũ quã maertiscen¬
: De in de qd addit antequam ẽ& suꝑ torce: intelleatur ante¬
quam anima peccass& :  enenis enim cupiditeetibus sordidatto
Aunde & ccdlecit : nondum enim pluercet ds suꝑ trrcom.
Quccsi aꝑte dicer& : ante quam peccar& anima: Non dum nubib
scꝯpturecrum pleuie doctyne : dns ad animem inngcendecin
nebolã casis nostrea dsũp sercit: ꝑ quod imbrem sci euaengelui:
largissimum infudit: quod uerdꝰ subiunxit : &homo nonercit qui ope¬
rccrur terrc̃: quecnullus homo operctus ÷ inuteid iusginis:
Vnde ncctus ⁊ xps : ipse ÷ enim lapis olemonte ab scisus sine moenib:

Expanded text:
in quo creaturae visibiles disponuntur, administrantur atque existunt. Sed quid sibi vult, quod nunc nominato coelo et terra, adjecit virgultum agri et herbam regionis, et tacuit caetera quae sunt in coeloicta autem, virgultum propter vigorem vitae, herba propter eamdem vitam nunquam marcescentem. Deinde addit: Antequam esset super terram: intelligitur antequam anima peccaret. Terrenis enim cupiditatibus sordidata, Unde adjecit: Nondum enim pluerat Dominus super terram: quasi aperte diceret: Antequam peccaret anima, nondum nubibus Scripturarum pluviam doctrinae Dominus ad animam irrigandam nebulam carnis nostrae assumpserat, per quod imbrem sancti Evangelii largissimum infudit. Quod vero subjungit: Et homo non erat qui operaretur terram, quia nullus homo operatus est in Virgine, unde natus est Christus. Ipse enim est lapis de monte abscissus sine manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& quia sinon ÷ in facctis culpa: in consensione tamen R enetus
consciencia : Hec secundum ancgogen c&erum iuetam&afora
pote ÷ calidus serpens iste her&icorũ uessuciam designare : Nc¬
nullienim laccius lo quaccius adque subtilius ꝓmittunt in lici
ta cun osit cete secr&orũ: ad aꝑcionem aqque scienciam botii
& incli: & in ipso homini tamquam in arbore que plantata⁊
Inmeho pacra dysi: &iam di noscenciam. de monstrare.
Contra hunc serpentem. clamat apostolus : cum dicit
M&uo nesa uut ser pens euam seduxit astucia sua sic sensus
non comederdis ex omniligno pacrecdysi : Sic &ereicorum
uno sacupidites sic pracui predicators addiliendam ensys falla¬
ciam auditorum casnalium corda succđes sint: dicentes quare non

Expanded text:
, quia et si non est in factis culpa, in consensione tamen rea tenetur , quia et si non est in factis culpa, in consensione tamen rea tenetur conscientia. Haec secundum anagogen; caeterum juxta metaphoram poterat callidus serpens iste haereticorum versutiam designare. Nonnulli enim loquacius atque subtilius promittunt ta curiositate secretorum adapertionem, atque scientiam boni et mali; et in ipso homine, tanquam in arbore quae plantata est in medio paradisi, suam dignoscentiam nituntur demonstrare. 7. Contra hunc serpentem clamat Apostolus, cum dicit: Metuo ne sicut serpens Hevam seduxit astutia sua, sic sensusnon comederetis ex omni ligno paradisi? Sic haereticorum curiosa cupiditas, sic pravi praedicatores, ad diligendam erroris fallacia
Abbreviated transcription (Latin):
quod uo libele uers&ur astucia g& quod ÷ quod ipse ꝑmuli¬
erem decepit & non ꝑ uirum Qque non pocest racionñ
seduci ad peccandum : nisi precidente delestectione casnale in¬
firmitatis affectum quimalus deb& obtempercre reccio¬
nbus tecquecm uird dominante. Hoc eniminunum quoque
hominem ger&ur in occulto quoddam socreio que conlugio
Sug gessionem quippe serpentem accipimus : Muleem uerd : animale
corpors sensum : Rectionem aut: uirum. Ergo quando ocurt mala
suggescio: quecsiser penloquitur: S& sisola cogitacio obl&t&ur
llius sublescionis: &restenante raccio consensus &x plendi opens non suc¬
cidcetꝰ: solcmulier uid&ur comedisse inlicitum: Quod siipsat
peccatum &iam & mens ꝑparccndum decestat lam uirde¬
ceptus : lam mulier cybum dedirro uru ud&ur In lece¬
preenim consentire Deligno ꝓhib&ur mcenducare
unc quippe iure. auita beata tam quam a pardyso &pelli
homo: Peccatũ q: ei. inputactur: &iam sinonse quatur effectus¬

Expanded text:
ubili versetur astutia. 3. Sed quid est quod ipse per mulierem decepit, et non per virum? Quia non potest ratio nostra seduci ad peccandum, nisi praecedente delectatione in carnalis infirmitatis affectu, qui obtemperare debet rationi, tanquam viro dominanti. Hoc enim in unoquoque homine geritur in occulto quodam secretoque conjugio. 4. Suggestionem quippe, serpentem accipimus; mulierem vero, 273 animalem corporis sensum; rationem autem, virum. Ergo quando occurrit mala suggestio, quasillius suggestionis et refrenante ratione consensus explendi operis non succedat, sola mulier videtur comedisse illicitum. Quod si ipsum peccatum etiam et mens perpetrandum decernat, jam vir deceptus est, jam mulier cibum dedisse viro videtur. Illecebrae enim consentire, de ligno prohibito manducare est. Tunc quippe jure a vita beata tanquam a paradiso expellitur homo, peccatumque ei imputatur, etiamsi non sequatur effectus
Abbreviated transcription (Latin):
non quem lib& scoru imitando: sed ipsa uesctem contemplabrẽ
intuendo operctur iustitia Ut ipsa intelleat & sequatur
ad cuius imcegin̾e fastus ÷ uentatem Iste accepit po testectem
piscium incens & uolatilib cęli peccorum que ferccrum quoque
adq serpentiu: Quiccspintelis quisq effectus & do similis fastus:
Secundum apostolum: iudicat omnia ipse aũt iudicatur aneminet
Quod uerd sequitur : masculum & feminam fecit eos : Spisteclis in ȩclsa
&ob edientes ostendit : Quic sicut uisdꝰ subditac ÷ muliero : sic spałi&¬

Expanded text:
orum virorum imitando, sed ipsam veritatem contemplabiliter intuendo, operatur justitiam, ut ipsam intelligat, et sequatur, ad cujus imaginem factus est, veritatem. Iste etiam accepit potue atque repentium, quia spiritualis quisque effectus, et Deo similis factus, secundum Apostolum judicat omnia, ipse autem judicatur a nemine . Quod vero sequitur: Masculum et feminam fecit eos, spirituales in Ecclesia et obedientes ostendit, quia sicut viro subdita est mulier, sic spi
Abbreviated transcription (Latin):
cat holica axpo qui ÷ principium omnium condita esse cogno¬
c&ur: Tluuius de pae re dy so eciens: imaginem portat xp̃i:
deocterno fonte fluente: qui inrigat Ecclesiam sua uerbo
prȩdicationis: &donum babtismi: dequo bene ꝑ ꝓplida
ddicitur : Dñs ds nͥro fluuius gloriosus : &iens inteir com¬
entem Quacttuor aut pacra dysiflunina : quat tuor
euangelia ad predicationem cunctis gentib: misia:. Ligna frusti¬
eerit mecnum uiu& in&ernum Lignum aut̃ scientis boni
dmceli : ꝓprum ÷ uoluntactis arbimum: Quod in mediuianm¬
÷ positum: adabnos cendum bonũ uel malun: De quoqui¬
licte grectia digustecuerit mostem mori&uro Tullit lgicur

Expanded text:
catholica a Christo, qui est principium omnium, condita esse cognoscitur . Fluvius de paradiso exiens, imaginem portat Christi de paterno fonte fluentis, qui irrigat Ecclesiam suam verbo praedicationis et dono baptismi. De quo bene per prophetam dicitur: Dominus Deus noster fluvius gloriosus, exsiliens terram sitientem. Quatuor autem paradisi flumina, quatuor sunt Evangelia, ad praedicationem in cunctis gentibus missa. Ligna fructirexerit manum, vivet in aeternum. Lignum autem scientiae boni et mali, proprium est voluntatis arbitrium, quod in medio est positum ad dignoscendum bonum et malum, de quo relicta gratia Dei gustaverit, morte moriatur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
gins siue in spiritali intellegenti cgradib: : ut dominentur
quasi in sensibilium animantium: Omneaut herba seminale
fridele sunt de oblationibus suis scoꝵ communicantes: Vnde apostobis ait:
Ncomsi inspisitcclib: pccsticipes fecsti sunt : debent & in cartialib minis rcres
Nec sunt frustiferec ligna: Inistis ergo gracdib: tacquã in quibus da
diebus uesperce ÷ ipsaꝓfectio singuloru operũ & mane inchoacio sequent᷑¬

Expanded text:
 sive in spiritalibus intelligentiae gradibus, ut dominentur quasi insensibilium animantium. Omnis autem herba seminalis, et am, fideles sunt, de oblationibus sanctorum communicantes . Unde et Apostolus ait: Nam si in spiritalibus participes facti sunt . Haec sunt fructifera ligna. In istis ergo gradibus, tanquam in quibusdam diebus, vespera est ipsa perfectio singulorum operum, et mane inchoatio sequent
Abbreviated transcription (Latin):
doctores & scypture sce disputaendo quo erentes : omnib: infenob lu¬
n. sccpientiȩ de monstrantes : Produt &icc simul &c&erciis¬
tium siderum tur bec : Id ÷ diue sorum uistutum inegliesia
numerd sites: Quaȩ in uius uitȩ obscun tectȩ tecm in noste refulger¬
tes : diui decnt in hoc fir mocmento scipture sensibilia & intellestu¬
alico : quacsi inter lucem ꝑfęstorum & tenebrecs paruuloru̾ & sunt

Expanded text:
doctores Scripturae sanctae disputando cohaerentes et omnibus inferioribus lumen sapientiae demonstrantes. Prodiit etiam simul, etc., micantium siderum turba, id est, diversarum virtutum in Ecclesia numerositas, quae in hujus vitae obscuritate, tanquam in nocte, refulgentes dividant in hoc firmamento Scripturae sensibilia et intelligibilia, quasi inter lucem perfectorum, et tenebras populorum: et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uident suꝑ & diligunt Se suꝑ posuit ipsũ firma meotur
tissuȩ suꝑ infirmitate inferorũ populoru ut splisiiso¬
pientes cognoscant qualiter discernane inter carnalia
dietertice collegit Inunum coqua inferions stelsas:
Hoc ÷ homines infidelis qui cupiditete tempes tocte & tñ pra
ionem carclium flustibus quactiunturo: e in seipi
quac sicmccritudo includuntur: Segegauit que ab eis
aridecm. populum scilicet fontem fidei sdientem: Oscixitq:
dehinc suꝑuorum limites e coercuit cos: neurbulaitis.
inlquitetem succrũ flustibusꝓ aridam id̃ anim cem
sicientem dm̃ contur bent. Licecet que ei germinan
imilitudinem ut & suec infirmitecte

Expanded text:
psum firmamentum legis suae super infirmitatem inferiorum populorum, ut ibi suspicientes cognoscant qualiter discernant inter carnalia die tertio collegit in unum aquas inferiores salsas: hoc est, homines infideles, qui cupiditatum tempestate ettionum carnalium fluctibus quatiuntur, et in seipsis, quasi amaritudo, includuntur. Segregavitque ab eis aridam. Populum scilicet fontem fidei sitientem; fixitque dehinc superborum limites, et coercuit eos, ne turbulentis iniquitatum suarum fluctibus, aridam, id est, animam sitientem Deum conturbent: liceatque ei germinare similitudinem, ut ex sua infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
dulegais ppae seaet: prima die lucem fidnidedit : Quiae prima eĩt
diuisit iustos : d÷ filios di& lucis a reccator b: tãquã atenebis Isto suocat
hc̃: illos nolte Naqua iȩcclesia lucis nomine iusti appellantur
audi apostolo: fanstis aliquando inquid tenebre: nimo aut̃ lux
indno De inde secunda die disposit dsfirmam̃tũ iꝗt scli dam̃tũ
scͥati scypturcru: pirmam̃tũ enĩ inȩcdesia : ferptuse diune intelle

Expanded text:
dulitatis appareat. Prima enim die lucem fidei dedit, quia prima est in eccatoribus tanquam a tenebris, istos vocans diem, illos noctem. Nam qui lucis nomine justi appellantur, audi Apostolum: Fuistis, inquit, aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Deinde secunda die disposuit Deus firmamentum, id est, solidamentum sanctarum Scripturarum. Firmamentum enim in Ecclesia Scripturae divinae in
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cedprehensa eiecerunt filuisrl. & trec castra
adstantem eleazasd scccer dote & populu iudȩoꝵ
significat consensu scccer dotu innece dni quẽ eiectu
&xtrec hierłm crucifixerunt : gicut ergo qui offer
uitula in mundisunt. sic & quid adp̃henderunt dim
peccatores. habent̾ & sicut his qui collegit cinerem.
adspassionis mundus ÷ sic & omnes mundi sunt
qui pcessionẽ xpi. p̃dicauerunt gentib in toto orbex
terrarũ : Doctrinaeius ad ꝑserunt populusq ino
collegerunt : lignũ aũt & hysop hu cruceputamus & bab¬
tismu: Hysopħu em̃ facsciculu cedspergebantur agni
sanguitie quimundare solebant typicaefigurantes
laueccru babtis mactis: Rablucione &esnȩ fontis: socci¬

Expanded text:
autem apprehensam ejecerunt filii Israel extra castra, astante Eleazaro sacerdote, populum Judaeorum significat, et consensum sacerdotem in necem Domini quem ejectum extra Jerusalem crucifixerunt. Sicut ergo qui offerunt vitulam immundi sunt, sic et qui apprehenderunt Dominum peccatores habentur, et sicut is qui colligit cinerem aspersionis, mundus est, sic et omnes mundi sunt, qui passionem Christi praedicaverunt gentibus et in toto orbe terrarum doctrinam ejus asperserunt, populosque Domino collegerunt. Lignum autem et hyssopum crucem putamus, et baptismum. Per hyssopi enim fasciculum aspergebantur agni sanguine, qui mundari solebant, typice figurantes lavacrum baptismatis et ablutionem aeterni fontis.
Abbreviated transcription (Latin):
INcensiena qunͥta maugio qt in sel mone
mansionis inordine histose ñ inueniunt᷑ inhuis mostuo.
Ua asdnsmurmorant isrł itcipopuli. contradm&moy sen:
manna fas tidiunt: a serpentib: uulnerantur: Seel quiol
illut significat quod morsus mostises . serpentũ eȩ altecto
& respesto aeneo serpentem & sanabantur : nisiquod nunc
intypo saluatoss quiferũ antiquũ quȩ serpentem in patibulo
tuphauit diabuli uenena superantur. Itec ut quiuere.
ex presse quȩ imagnem filuidi passione quȩ eius conspexerit
conseru&ur : Hoc eni significant & uerba ipsius dñi dicentes
Sicut ex altecuit moyses serpente ieemo sic oport& sȩ altare
filiũ hominis ut homnes quicredit ineu non pereat sed habeat :¬

Expanded text:
igesima quinta mansio est in Salmona. mansiones in ordine historiae non inveniuntur. In his mortuo Aaron murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus vulnerantur. Sed quid illud significat quod morsus mortiferi serpentium, exaltato et respecto aeneo serpente, sanabantur, nisi quod nunc in typo Salvatoris, qui ferreum antiquumque serpentem in patibulo triumphavit, diaboli venena superantur, ita ut qui vere expresseque imaginem Filii Dei passionemque ejus conspexerit, conservetur. Hoc enim significant et verba ipsius Domini dicentis: Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo, sic oportet exaltari Filium hominis, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat
Abbreviated transcription (Latin):
Quianimiru si supereur simulcccio. que ꝑscisma uel hee sim
& aceruat. aclaȩsia & conclusio que ꝑ scces legiũ claudit.
fieiuia mhil hominus tempteccio intellegit᷑ hac deinde. ħ ntellecta
fostiter superatus
& phoc discimus omnia dulcia & in lecebras uoluptectum pe¬
teuntes in seculo contemnendas & ob ꝓpha chligenda quȩ¬
& si falso obiciantur becctitu dinem. pariunt. saluatose
plenissime dicentem qui ait : Cũ &x ꝓbrauerint: uobis homi

Expanded text:
quia nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim quia nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim exacerbat Ecclesiam, et conclusio quae per sacrilegium claudit fidei viam, nihilominus tentatio intelligitur, ac deinde intellecta fortiter superatur. m; et per hoc discimus, omnia dulcia ac illecebras voluptatum praetereuntium in saeculo contemnendas et opprobria diligenda: quae si falso objiciantur, beatitudinem pariunt, Salvatore plenissime perdocente, qui ait: Cum exprobraverint vos homi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipc insi ea no noe. mansio ⁊ inqebangecd. inhac.
geritur bellũ contra seon rege amoreoru & hoc regemba san
In his regib lic&. re gestec. agnascatur. tecmen: ꝓcondicionis
uis tutes que nominum spiritalis. significatio ÷ subiestam
eonnamquem int̃ p᷑tectur. temptacio oculorum ꝑ
ut fallat in cautus. Hunc amofei id ÷  amancantes ha
regem nisi eni que da si mulacio ueritatis. precedat: non
sunt heresis amaricantes non scismata Raceruantium
in aeclesia: istiergo recoccid&ur : In uno quoque homine quando
quisque damnat simulcccionem &diligit uen toctem:
Qubsd̾ fes int̃ preat᷑ conclusio: basan. aũtꝰ confusio: idenima
diabulus sẽꝑ ut concludat. uia ad dñm opponendo idola sua
necredatur in xpo. conclusioeni precidit ut ix sequitur
confusio taqua pleps: quia quos modo conolusit. nec redant in
cpo : quando apparuerit  xps õm confundentur : Man
aut istec debongad. int̃ pͣtactur. fostites intellestec teptacio

Expanded text:
igesima nona mansio est in Dibongad. In hac geritur bellum contra Seon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. In his regibus licet res gesta cognoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum spiritalis significatio est subjecta. Seon namque interpretatur tentatio oculorum, per ut fallat incautos: hunc Amorrhaei, id est, amaricantes, habent regem. Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haereses amaricantes, non schismata exacerbantes in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur in unoquoque homine, quando quisque damnat simulationem, et diligit veritatem. Og vero rex interpretatur conclusio, Basan autem confusio. Id enim agit diabolus semper, ut concludat viam ad Dominum, opponendo idola sua, ne credatur in Christum. Conclusio praecedit ut rex sequatur, confusio tanquam plebs, quia quos modo concludit, ne credant in Christum, quando apparuerit Christus, omnes confundentur. Mansio autem ista Dibongad, interpretatur fortiter intellecta tentatio,
Abbreviated transcription (Latin):
suus in suinominis gloria fundant̾ asserensciuitatem: Pruden¬
tiã enim in ca snis uiuit cuta qua p& rec ꝑcussa xp̃i humilitas.
incruce contemnitur: Xp̃s eni crucifixus iudeis scandalum
est  gentib aũt stultitia & prugentia camis mositus taqui
montes eminenoia xps. &xcelsus agnoscitur ipsis eni uocatus
sric̃ soia quarta mansio est in monte horan
Eo scilic& anno quo nouus populus seꝓmissionis terram
intraturus erat & qua quã in montem scccerdociũ elea zaid
filio dereliquert lexquȩ eos qui ea in pleuerit. ꝑducat ad sumũ¬
Taqua& ipsa sublimitas nonerat trans fluenta iorolanis:
Sdel ineȩtremis terrenorũ operũ finib & platigiteũ populus xpe
diebus aa sdn plangitꝰ : iłs non plangitur: inlege discensu
ad inferus in euangelio ad paradysũ trans migracio:
Audit quoque chananeus quodueniss& isrł &inlocum
deploratoru ubi quonda offendisse populũ nouerant

Expanded text:
suos in sui nominis gloria fundatos, asserens civitatem. Prudentia enim carnis vivit, cum tanquam petra percussa, Christi humilitas in cruce contemnitur. Christus crucifixus Judaeis scandalum est, gentibus autem stultitia. Et prudentia carnis moritur, cum tanquam montis eminentia Christus excelsus agnoscitur. Ipsis enim vocatis rigesima quarta mansio est in monte Hor, in Eo scilicet anno, quo novus populus repromissionis terram intraturus est. Et quanquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit, lexque eos qui eam impleverint tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Israhel, et in loco exploratorum, ubi quondam offendisse populum nouerant
Abbreviated transcription (Latin):
chie aũt primamansio ÷ saelamona int̃ pͣtectur imagiuncula
quianimiru ibiimago ex pressa ÷ saluatoss. ꝑserpent̾e aneũ quim
ligno pependit: puldise &cia & secunda sinon int̃p̃tatur os
q pea qua passione filii di cognuscemus quod cordȩ credirnus
hose ꝓnunciamus: Hegentes illut a postoli corde creditur ad
iustitia orã aũt confessio fit ad salute:
Iriceusiana u septioa mangio ÷ in hobot que uest&us
imago siue photones : Un de monstratur quia post
Consurgunt. serpentes &e astes maleficȩ adbellanos ꝓuocant
gednos custodit circũ dantes cor. nrm. ad dura imus
aures nr̃as nȩc audiamus uoces incantantiũ & serenirarũ
carmina ne glegamus:
significat aceruos lapidũ transe unciũ: Td÷ ses ꝑistum.¬

Expanded text:
chre autem prima mansio Salmona interpretatur imaguncula, quia nimirum ibi imago expressa est Salvatoris per serpentem aeneum, qui in ligno pependit. Pulchre etiam et secunda Phunon interpretatur os, quia postea quam passionem Filii Dei cognoscimus, quod corde credimus, ore pronuntiamus, legentes illud Apostoli: Corde creditur ad justitiam, ore confessio fit ad salutem. Trigesima septima mansio est in Oboth, quae vertitur in magos, sive pythones. Unde monstratur quia post consurgunt serpentes, et artes maleficae ad bella nos provocant. Sed nos custodia circumdantes cor nostrum, obduramus aures nostras, ne audiamus voces incantantium, et Syrenarum carmina negligamus significat acervos lapidum transeuntium, id est
Abbreviated transcription (Latin):
n hac mansionem propter aquas. contradicionis.
tus eni murmore populi: Dubitant̃ pera uirgaꝑcussit:
Quasi illut non possit dñs fcccere: ut aqua depra. ꝓfluei
quodanteia fecerat: Quidergo hic fides moyse insinuat᷑
quod aqua de p&ra eicienda tytubauerit Hac yph&iam
fuisse de xpo reste intellegimus: Dueni moyses. inscypturis scis
alia adque alia ꝓfisra aliqua significanda ꝑsonã gerat: Nunc tam̃
Qedi uistute. dubitabat. Ita ille populus. qui sublege moysen
data tenebatur xp̃m ligno crucis adfigens Euuistutemdi
esse noncredit : sed sicut ꝑ cussa p&ra. mannauit a qua sicientib
sicut dominicae. pccssionis effestaest uitaocaedentib
menus eni dehac repͣclarissima & fidelissima uocem a postolica
carnalem de xpi diuini tatem di ueneracionem in ipsius
xꝰpi altitudinem dsmori: lib&cu moste casties moysen noo

Expanded text:
n hac propter aquas contradictionis tus enim murmure populi, dubitanter petram virga percussit, quasi illud non possit Deus facere, ut aqua de petra proflueret, quod ante jam fecerat. Quid ergo hic fides Moysi insinuat, quod aquam de petra ejiciendam titubaverit? Hanc prophetiam fuisse de Christo recte intelligimus. Dum enim Moyses in Scripturis sanctis aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat, nunc tamen de Dei virtute dubitavit; ita ille populus qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis affigens, eum virtutem Dei esse non credidit; sed sicut percussa petra manavit aquam sitientibus,  dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de hac re praeclarissimam et fidelissimam uocem apostoli, cucarnalem de Christi diuinitate desperationem in ipsius Christi altitudine deus mori iubet, cum mortem carnis Moysi in monte
Abbreviated transcription (Latin):
temptus. inuidia. in obedientia blas phemia. murmura¬
tio d& ractio aliaque quamplura his similia. quȩcũ
sint multomaioris numeri. quamuir tutes. Deuictis
tamen illis septem principalibus uiciis. exquorum natura
ista procedunt omnes protinus conquiescunt. ac ꝑ pe¬
tua pariter cum his inter nicione delentur. quod aũt
h&pestes &iam robutiores sint manifestenature ip¬
sius inpugnatione sentimus. forcius enim militat in
membris nr̃is oblactatio carnalium passionum quã.
studia uir tutum. que non nisi summa contritione

Expanded text:
temptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detractio, aliaque quam plura similia: quae cum sint multo majoris numeri quam virtutes, devictis tamen illis septem principalibus vitiis, ex quorum natura ista procedunt, omnes protinus conquiescunt, ac perpetua pariter cum his internecione delentur. Quod autem hae pestes etiam robustiores sunt, manifeste naturae ipsius impugnatione sentimus, fortius enim militat in membris nostris oblectatio carnalium passionum quam studia virtutum, quae non nisi summa contritione
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. h&ratio est qui a plura sunt uicia quam uirtu¬
tes. &ideo incatha logo quidem dinumerantur septemna¬
tiones. in expugnationem uero earum sine numeri ascrip¬
tione ponuntur. Ita enim dicitur & deleueris gentes mul¬
tas coramte. Numerosior ẽ enim quam isrł. carnaliũ
pas sionum populus quide hoc septenario fomite uicio¬
rum ac radiceꝓcedit. Degas trimargia namque nas¬
cuntur comes sationes ebri&ates. Defornicatione tur¬
pilo quia scurilitas. ludicra adque stultiloquia. de
filargiria mendacium fraudatib furta ꝑ iuria tur¬
pilucri app&itus. falsates timonia. uiolentiȩ. in hu¬
manitas. acrapacitas. Deira. homicidia. clamor. & in¬
dignatio Decris ticia. rancor .pus illa nimitas. ama¬
ritudo disperatio. Deacedia. ociositas. somnolentia.
uerbositas. & curio sitas. Decenodoxia. contentiones. he¬
reses. iac tancia. a cp̃sumptio nouitatum. Desuꝑbia con¬

Expanded text:
dicuntur esse, haec ratio est, quia plura sunt vitia quam virtudicuntur esse, haec ratio est, quia plura sunt vitia quam virtutes. Sed ideo in catalogo quidem dinumerantur septem nationes: in expugnatione vero earum sine numeri ascriptione ponuntur. Ita enim dicitur: Et deleveris gentes multas coram te. Numerosior est enim quam Israel carnalium passionum populus, qui de hoc septenario fomite vitiorum ac radice procedit. De gastrimargia namque nascuntur comessationes, ebrietates; de fornicatione, turpiloquia, scurrilitas, ludibria atque stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraudulatio, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentiae, inhumanitas ac rapacitas: de ira, homicidia, clamor, et indignatio; de tristitia, rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio; de acedia, otiositas, somnolentia, verbositas et curiositas; de cenodoxia, contentiones, haereses, jactantia ac praesumptio novitatum; de superbia, con
Abbreviated transcription (Latin):
decora specie racionabilem aliquam disciplinam signi
ficare que sapienter dictã inuenitur aput gentiles.
hanc igitur a nobis reppertam . oportet de ea primum
auferre & re secare omnem suprestitionis eius in mun¬
ditiam & sic cam instudio ueritatis assum mere. Ni hil
enim habent discipline gentilium quia nulla apud infi¬
deles. sapiencie est cui inmundicia aliqua uel su presti¬
tio non sit amixta quod autem ait . cum introduxerit te
dñs ds̃ tuus interram quam possessurus ingrederis. & de¬
leuerit gentes multas coramte. & heum. & ger geseum.
& amorreum. & cana neum. & fere zeum. & eueum.
& iebuseum. septem gentes multo maioris numeri
qua m tues. & robustiores. tradideritq eos dñs tibi
ꝑcucies eosusque ad inter nitionem. Septem iste
gentes. scptem sunt principalia uicia. quȩ ꝑgra¬
tiam di unus quis que spiritalis miles exuperans. ex termi¬
nare penitus ammon&ur quod uero maioris numan es se

Expanded text:
decoram specie, ratiodecoram specie, ratioficare putant, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles, quasi a nobis sit reperta. Oportet de ea primum auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admixta. CAPUT XIinus Deus tuus in terram, quam possessurus es, et deleverit gentes multas coram, et Amorrhaeum, et Chananaeum et Pherezeum, et Eveum, et Jebuseum: septem gentes multo majores numero quam tu es, et robustiores, tradideritque eos tibi Dominus, percuties eos usque ad internecionem. Septem istae gentes septem sunt principalia vitia, quae per gratiam Dei unusquisque spiritalis miles exsuperans exterminare penitus admonetur. Quod vero majoris numeri