comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pos sideant non esł quuntellegat autrequiratdm̃
om̃s declinauer̃ simul in utiles facti sunt non est qui
faciat bonum nonẽ usq: adunũ: Quȩ quã ꝙ & nunc¬
ex parte fiant tam̃ magis in consũmatione implen¬
ł : quando multiplicata iniquitate. refri¬
gescet caritas multorũ: Quanti capiuntur
anebrothgigante & uenatore seuissimo quiaduer¬
sum dm̃ suꝑbiens plures desalutis suis peditis in nexu¬
it : cuius ad trectabitur amultis p̃da siue uenatio: mul¬
tos enĩ habet satellites. & secum pariter uenatores.
qui in eius uenatione lȩtantur. & captiuorũ mor¬
teseiactant: Sed & uox flagellorum auditur in
mundo : quia multȩ sunt tribulationes iustorum
quibus qui flagellantur. clamitant. & doloris ma¬
gnitudinem flebili uoce testantur. quando ali¬
us demone alius iraquȩ furori similis est. alius
libidine. odio. inuidia. suꝑbia corripitur: fla¬
gellum in eis regis assyriorũ sonat: Sed & in cor¬

Expanded text:
possideant. Non est qui intelligat aut requirat Deum: possideant. Non est qui intelligat aut requirat Deum: omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Quae qua tamen in consummatione magis complentur: quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas multorum Quanti capiuntur a Nemrod gigante, et venatore saevissimo, quia adversum Deum superbiens, plures de saltu ejus suis pedicis innexuit: cujus non attrectabitur a multis praeda, sive venatio. Multos enim habet satellites, et secum pariter venatores, qui in ejus venatione laetantur, et captivorum more ei astant. Sed et vox flagellorum auditur in mundo, quia multae sunt tribulationes justorum , quibus qui flagellantur, clamitant, et doloris magnitudinem flebili voce testantur: quando alius daemone, alius ira, quae furori similis est, alius libidine, odio, invidia, superbia corripiuntur, flagellum in eis Assyrii regis sonat. Sed et in cor
Abbreviated transcription (Latin):
de aduersariis intellegamus qui ab eis sunt interfe¬
cti & corruent incorporibus suis. uelcadent in sua
multitudine dum a se inuicem constipantur. uel in
cadauerib: corruent interfestorũ: Aituon enĩ
& suis & eorum utrum q: significat: Propter mul¬
titudineminq̃t fornicationũ mere tricis: quia cũ mul¬
tis gentibus fornicata ẽ. & totius orbis quẽ subiece¬
rat sibi colebat idola: Speciosȩ & gratȩ & haben¬
tis maleficia magos significat: quȩ uendidit gen¬
tes in fornicationibus suis: & familias in maleficiis
scuis Idest quȩ incunctis gentib: habuit potestatẽ:
hȩc denineue dicta sint simpliciter: ceterum si rati¬
onabiliter propter pulchritudinis nomen mun¬
dum intelleximius nineuen recte mundus qui
inmalo positus ẽ ꝓpter multitudinem sagit
de & consequent̃ tota mendax. quoed ad ꝑuersitatẽ
doctrinarum refertur: non habente sermone
dñi ubi caput in eareclinet : cũ ꝑuersa dogiata cuncta

Expanded text:
de adversariis intelligamus qui ab eis sunt interfede adversariis intelligamus qui ab eis sunt interfecti. Et corruent in corporibus suis, vel cadent a sua multitudine, dum a se invicem constipantur: vel in cadaveribus corruent interfectorum: αὐτῶν enim et suis, et eorum, utrumque significat. Propter multitudinem, inquit, fornicationum meretricis: quia cum multis gentibus fornicata est, et totius orbis quem subjecerat sibi colebat idola. Speciosae et gratae, et habentis maleficia, magos significat: quae vendidit gentes in fornicationibus suis, et familias in maleficiis suis, id est, quae in cunctas gentes habuit potestatem. Haec de Ninive sunt dicta simpliciter. Caeterum si rationabiliter propter pulchritudinis nomen mundum intelleximus Niniven, recte mundus, qui in malo positus est, propter multitudinem sagittde et consequenter tota mendax, quod ad perversitatem doctrinarum refertur, non habente sermone Dei, ubi caput in ea reclinet, cum perversa dogmata cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
delitate uel se ueritate plena: In alteraeius editione
repperi ncaoRniact sanpuc. Idest sectionibus carniũ
& frustis ꝑmembra concisis: Deniq statim subiecit ubi
indesinens p̃daẽ : Porro hebreus pherep ñ exceruica¬
p̃tatus ẽ utos tenderet urbems regalem & ueludin
naui. cunctarum geritium tenuis segub naculum:
Describitur aũ potentia eius. Idest nineue & subla¬
mentatione crudelitatis arguitur : Vȩ ciuitos san¬
guinem inqua nulla ueritas. sed omne mendaciũ¬
plenarapina & laceratione p̃darum: Nox flagelli:
crudelis semper& sȩuientis imperii : & uox impetus rotȩ
uocem ꝓsonitu accipiamus. rotam feruentem ꝑdiuersa
discursum: & equi frementis & quadrigȩ feruentis sub¬
auditur. In omnib: : uox: Tam pluchrȩ aũ iuxta hebrai¬
cum & picturȩ similis. ad proeliũ se p̃parantis ex¬
ercitus descriptio ẽ: ut omnis sermomeus uilior sit
Nam qđ ait & grauis riunȩ necẽ finis cadauerum

Expanded text:
delitate, vel severitate plena. In altera ejus editione reperi, μελοκοπίας πλήρης, id est, sectionibus carnium et frustis per membra conscissis: denique statim subjecit, ubi indesinens praeda est. Porro Hebraeus PHEREC   non excervicapretatus est: ut ostenderet et urbem fuisse regalem, et velut in navi cunctarum gentium tenuisse gubernaculum. Describitur autem potentia ejus, id est, Ninive, et sub lamentatione crudelitatis arguitur. Vae, civitas sanguinum, in qua nulla veritas, sed omne mendaciuplena rapina, et laceratione praedarum. Vox flagelli crudelis semper et saevientis imperii, et vox impetus rotae. Vocem pro sonitu accipiamus: rotam ferventem, per diversa discursum, et equi frementis, et quadrigae ferventis, subauditur in omnibus, vox. Tam pulchra autem juxta Hebraicum et picturae similis ad praelium se praeparantis exercitus descriptio est, ut omnis meus sermo sit vilior. Nam quod ait: Et gravis ruinae, nec est finis cadaverum,
Abbreviated transcription (Latin):
gratȩ & habentis maleficia. quȩ uendidit gem̃¬
tes infornicationibus suis. & familias in maleficus
suis: lxx. ociuitas sanguinum. tota mendax im¬
quitate plena non contrectabitur uenatio: uox flo¬
gellorum & uox cõminationis rotarum. & equip¬
sequentis & currus feruentis : equitis ascendentis. &
splendentis gladi & fulgentium armorum & mul¬
titudinis uulneratorum & grauis ruinȩ : & ñerit
finis gentibus eius : & infirmabuntur in corporib
eorum. amultitudine fornicationis. mere trix spe¬
ciosa & grata dux maleficiorum : quȩ uendidit
gentes infornicatione sua & tribus maleficus sus

Expanded text:
gratae, et habentis maleficia, quae vendidit gentes in fornicationibus suis, et familias in maleficiis suis. LXX: O civitas sanguinum, tota mendax, iquitate plena, non contrectabitur venatio: vox flagellorum, et vox commotionis rotarum, et equi persequentis, et currus ferventis, equitis ascendentis, et splendentis gladii, et fulgentium armorum, et multitudinis vulneratorum, et gravis ruinae, et non erit finis gentibus ejus, et infirmabuntur in corporibus eorum a multitudine fornicationis. Meretrix speciosa et grata, dux maleficiorum, quae vendit gentes in fornicatione sua, et tribus in maleficiis s
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt tibi atq gaudebunt: Nullus enĩ ẽ aut
certe rarus. inquẽ non inruerto: siue suꝑ uene¬
rit malitia tua semꝑ: Sienĩ crnniltõc. urlis
nineuȩ pastores habet & fortes : & omnis falsa
dostrina & menda xopinatio scientiȩ ACrrIłto
uenit : timendus e ne forte nullus sit suꝑ quẽ
non malitia eNΝiΚ uenerit. & diligenter
obserua. quia non dixerit inquẽ non intrauit ma¬
litia tua cryrukte. sed inquẽ non suꝑuenerit
Sepe enĩ nobis falsorum dogmatum iacul&
super ueniunt . & quasi in arcanum animȩ
intrare desiderant: Sed claudentibus nobis.
portas suꝑuenit quidem crnruktec. & quan¬
tum inseẽ in ruit. & semꝑ hoc facit: Sed au

Expanded text:
tabunt tibi, atque gaudebunt. Nullus enim est aut tabunt tibi, atque gaudebunt. Nullus enim est aut certe rarus, in quem non irruerit, sive supervenerit malitia tua semper. Si enim συμμίκτους urbs Ninive pastores habet et fortes, et omnis falsa doctrina et mendax opinatio scientiae a symmicto venit, timendum est ne forte nullus sit super quem non malitia συμμίκτου venerit. Et diligenter observa, quia non dixerit: In quem non intravit malitia tua, σύμμικτε, sed in quem non supervenerit. Saepe enim nobis falsorum dogmatum jacula superveniunt, et quasi in arcanum animae intrare desiderant: sed claudentibus nobis portas, supervenit quidem σύμμικτος: et quantum in se est, irruit, et semper hoc facit: sed aux
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi montiũ fuerit lestione uersatus : siñ inuene¬
pauci : tunc & illius studium cõꝓbabitus : Quiacũ¬
fugerit admontes & magistrorũ dessidia co argue¬
tur: Infert eni : & nonerat qui susciperet: SeQVi
non ẽ sanitas contritionituȩ. cumet plagatua Pro¬
ptere amixtitius nineuȩ sanari ñ potest: quia suꝑ¬
biã non de ponit. & recens semꝑ uulnus est. & coti¬
die diabolo seuiente ꝓcutitur : & posthȩ comnia
non ẽ sanitas contritionieius: licet enĩ sibi sanus eẽ
uideatur: tamen animeius frasta ẽ &contrita pes¬
cutiente desuꝑmalleo totius terrȩ : & ñ sanatur
iciat : corcontritũ & humiliatũ ds̃ ñ despicit: & sa¬
crificiũ dño spr̃ contribulatus : Infine ponitur: om̃s
qui audierunt nuntium tuũ: plaudent manib:
suꝑte: Suꝑquẽ enĩ ñ intrauit malitiatua sem¬
pꝰ: cũ coeperis oern aiftẽ supplicia sustinere:
om̃s qui audier̃ nuntiũ. consono crepitu & uoca
li utita dicam operum sono. atq: concentu in sul¬

Expanded text:
cemodi montium fuerit lectione versatus, si non invenenc et illius studium comprobabitur, quia confugerit ad montes, et magistrorum desidia coarguetur: infert enim, et non erat qui susciperet. Sequitur: Non est sanitas contritioni tuae, tumet plaga tua. Propterea mixticius Ninive sanari non potest, quia superbiam non deponit, et recens semper vulnus est, et quotidie diabolo feriente percutitur. Et post haec omnia non est sanitas contritioni ejus: licet enim sibi sanus esse videatur, tamen anima ejus fracta est et contrita, percutiente desuper malleo totius terrae, et non sanatur,e Christo subjiciat: Cor contritum et humiliatum Deus non despicit ; Et: Sacrificium Deo spiritus contribulatus. In fine ponitur: Omnes qui audierunt nuntium tuum, plaudent manibus super te. Super quem enim non irruit malitia tua semper? Cum coeperit, ὦ σύμμικτε, supplicia sustinere, omnes qui audierint nuntium, consono crepitu et vocali, et ut ita dicam operum sono atque concentu, insul
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias populisui dequibus diximus : ut seblas phe¬
mantes diuidat & in sua inducat possessione: mul¬
to enĩ stulto melius est seruire sapienti. & fatu¬
tatem eius dumini sapientia corrigi. quã suȩ eũstulti
erit super eos quẽ nunc nesciunt. quẽ ignorant. & dis¬
ꝑ d& omnia dogmata. ldẽ deos eorum & diũsarũgen¬
tiũ idola : ut post quã simulacra quȩ desuo sensu con¬
posuerant euersa fuerint. conuertantur gen¬
tes ad dñm & unus quisq: adoret eũ in loco suo quẽ an¬

Expanded text:
ad reliquias populi sui, de quibus diximus, ut sibi blasphead reliquias populi sui, de quibus diximus, ut sibi blasphemantes dividat, et in suam ducat possessionem. Multo enim stulto melius est servire sapienti, et fatutatem ejus Domini sapientia corrigi, quam suae eum stultierit super eos, quem nunc nesciunt, quem ignorant: et disperdet omnia dogmata, id est, deos eorum, et diversarum gentium idola, ut postquam simulacra, quae de suo sibi sensu composuerant, eversa fuerint, convertantur gentes ad Dominum, et unusquisque in loco suo a
Abbreviated transcription (Latin):
quasi a ceruus salis : Quia enĩ princepseius rexẽ arathȩ
& da masceni paulum occidere cupiunt. & ꝑ murum inspor¬
tadimictitur. non dicitur ad damascun. uos estis salmun¬
di nec illud saluocatur. qđ semꝑoffertur inuictimis. sed
sal in fatuatum fuerit in quo sallietur᷑: ad nihilũ ẽ utile.
neq: interra neq: insterquilinio: sed foras picient il¬
lud & ab hominibus conculcatur : & moabigitur & am¬
mon & da mascus quȩ se aduersum dĩscientiã parauer̃
& blas phemauer̃ populumdĩ & dixer̃ in eũ plurimas
contumelias & uoluer̃ dilatare terminos suos int̃¬
ra eccłȩ & populum dnĩ possidere. desertȩ erunt&
tici & scripturis dominicis erudto diripienteos. &
residui gentis dominicȩ possidebunt eos: & hocerit
eis ꝓcontumelia: quia exꝓbrauer̃ & magnificati su
ricor diã di : contumeliam patitur. blas phemat
diripiuntur terminieius : & illequid facit᷑. mittit

Expanded text:
quasi acervus salis. Quia enim princeps ejus est rex Aretha, quasi acervus salis. Quia enim princeps ejus est rex Aretha, et Damasceni Paulum occidere cupiunt, et per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damascum: Vos estis, sal mundi; nec illud sal vocatur, quod semper offertur in victimis, sed  autem sal infatuatum fuerit, in quo salietur? ad nihilum est utile, neque in terram, neque in sterquilinium, sed foras projiciunt illud, ut ab hominibus conculcon et Damascus, qui sese adversus Domini scientiam paraverunt, et blasphemaverunt populum Dei: et dixerunt in eum plurimas contumelias, et voluerunt dilatare terminos suos in terra Ecclesiae, et populum Dei possidere, desertae erunt etici in Scripturis Dominicis eruditi diripient eos, et residui gentis Dominicae possidebunt eos, et hoc eis erit pro contumelia, quia  Aricordiam Domini: contumeliam patitur, blasphematur, diripiuntur termini ejus: et ille quid facit? Mittit
Abbreviated transcription (Latin):
iramisericor dias suas & dixinunc coepihiȩ cmutatio dex¬
tere excelsi : & ẽ sensus. hoc qđ putabam dnm̃inȩter¬
num relinquere peccator es & misericordias suas ira
succedente cohibere: intellexi idcircofactũ. ut in ma¬
tatio dexterȩ quȩ excelsiẽ dexter& . uniuersa muta¬
ret & misereretur hisquos ante ꝓiecerat: & nosigit᷑
& reliquiȩ isrł scientes qđ reddituri sumus rationẽ ꝓomni
dacia ñ loquam uanitatem : Vanitas quippe uanita¬
tum oninia uanitas. & uniuers a uanitas omnis homo
uiuens: nec inopere nr̃o mendaciũ ꝓferamus sedac¬
cepta pote state . calcandi suꝑ serpentes & scorpiones
& suꝑomnẽ uirtutẽ in imici nullam time amus for¬
mus quia moab ut sodoma erit. & filii ammon ut
gomarra : Damascus quoq: quȩ interp̃tatur sanguinẽ
bibens aut sanguis siciens derelicta ad nõ misericordia

Expanded text:
ira sua misericordias suas? et dixi: Nunc coepi: haec est immutatio dexira sua misericordias suas? et dixi: Nunc coepi: haec est immutatio dexterae excelsi . Et est sensus: Hoc quod putabam Dominum in aeternum relinquere peccatores, et misericordias suas ira succedente cohibere, intellexi idcirco factum, ut immutatione dexterae suae, quae excelsi est dextera, universa mutaret, et misereretur his quos ante projecerat. Et nos igitur et reliquiae Israel, scientes quod reddituri sumus rationem pro ndacia, non loquamur vanitatem. Vanitas quippe vanitatum, et omnia vanitas . Et: Universa vanitas omnis homo vivens . Nec ore nostro mendacium proferamus; sed accepta potestate calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici , nullam timeamus formus, quia Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon, ut Gomorrha. Damascus quoque quae interpretatur, sanguinem bibens, aut sanguis sacci, 708 erit derelicta a Dei misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
linquetur in nobis populus mansuetus & humilis. ut nihil
arrogans nihiltumens nihiil qđ dã displiceat cogie¬
mus: Simulq: considera qđ indie iudicu & consũma¬
tione mundi tollantur uniũ sa nomina edignitatum.
& unus populus remaneat. & grex sub pastore bono
quisit mansuecus & humilis : tunc &iã populus frł.
plenitudine gentiũ sub intrante. quia conclusit eds̃ om̃s
sub peccato ut omnibus misere atur. ⁊imebunt nomen
dñi & reliquiȩ isrł non facient ultra iniquitatẽ ꝑ quõ
dnm negauer̃ : nec loquent᷑ uana ineptas sibi fabulas
ꝓmitientes. nec inuenietur inore eorum linguamen
pastentur & ipsi in uno grege & aocubabunt inȩcła
& ueri nabuchodonosor imp&us nontimebunt :
Hellegentes & uidentes tanta mysteria clamemꝰ cũ a postolo
suspicatur. innolte cũ corde meo exercicabã & scrobebã
spm̃ ineum & dicebam: nunquid inȩternũ abiciet d̃¬
aut non add& ut misereatur ultra. aut continebit in

Expanded text:
elinquetur in nobis populus mansuetus et humilis, ut nihil arrogans, nihil tumens, nihil quod Deo displiceat, cogitemus. Simulque considera quod in die judicii, et in consummatione mundi tollantur universa nomina dignitatum, et unus populus remaneat, et grex sub pastore bono, qui sit mansuetus et humilis. Tunc etiam populus Israel, plenitudine gentium subintrante  Quia conclusit Deus omnes sub peccato, ut omnibus misereatur  timebunt nomen Domini. Et reliquiae Israel non facient ultra iniquitatem, per quam Dominum negaverunt, nec loquentur vana: ineptas sibi fabulas promittentes: nec invenietur in ore eorum lingua menpascentur, et ipsi in uno grege, et accubabunt in Ecclesia, et veri Nabuchodonosor impetus non timebunt. Haec videntes et legentes tanta mysteria, clamemus cum Apostolo,suspicatur. In nocte cum corde meo exercebar, et scopebam spiritum meum, et dicebam: Numquid in sempiternum abjiciet Dtra: aut continebit in
Abbreviated transcription (Latin):
prophete eius uesani uiri infideles: sacer doteseius pol¬
lucrunt scm : in iuste eger̃ contralegem: Dñs iustus in
medio eius non faciet iniquitatem: mane mane iudiciũ
suũ dabit in luce : & non abs condetur: nesciuitaũ iniquus
confusionem : disꝑdidit gentes & dissipati sunt anguli
eorũ desertas fecit uias euis. non sit qui transeat deso
latȩ erunt ciuitates eorũ. non remanente uiro necul
lo habitatore: Dixi attamen time bisme. suscipies dis¬
sciplinã & non peribit habitaculũ eius ꝓpter omnia
inquibus uisitaui: eã : uerũ tam̃ diluculo surgentes.
corruper̃ om̃s cogitationessuas : Lxx o in lustris & re¬
dempta ciuitas colũba non audiuit uocem. non susce¬
pit disciplinã in dñõ nonẽ confisa & ad dñm suũ non ad¬
ꝓpinquauit. principes eius in ea ueluti leones rugi¬
entes : Iudices eius sicut lupi arabiȩ non dimit tebant in
mane: ꝓphetȩ eius portantes ꝓmpti uiri contẽptores :
sacerdotes eius polluunt scã & impie agunt in legẽ :

Expanded text:
dotes ejus polluerunt sanctum, injuste egerunt contra legem. Dominus justus in medio ejus non faciet iniquitatem: mane, mane judicium suum dabit in lucem, et non abscondetur: Nescivit autem iniquus confusionem. Disperdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum; desertas feci vias eorum, dum non est qui transealatae sunt civitates eorum, non remanente viro, neque ullo habitatore. Dixi, attamen timebis me, suscipies disciplinam, et non peribit habitaculum ejus propter omnia in quibus visitavi eam. Verumtamen diluculo surgentes corruperunt omnes cogitationes suas. LXX: O illustris et redempta civitas, columba non audivit vocem, non suscepit disciplinam: in Dominopropinquabit. Principes ejus in ea veluti rugientes leones: judices ejus sicut lupi Arabiae, non dimittebant in mane: prophetae ejus portantes spiritum, viri contemptores: Sacerdotes ejus polluunt sancta, et impie agunt in legem:
Abbreviated transcription (Latin):
uere : Ac ne putes quia colubrũ nominauimus. uio lenter
nos manus colubri ꝓopere intellegere : accipite testi¬
moniũ salomonis mors & uita in manibus linguȩ : Hȩc
diximus ut potumus. interõ tationi allegoricȩseru
a nobis sunt disserta repperierit: illiumagis lector
aui toritate ducatur
ȩ ꝓuocatrix & redempta ciuitas. columba ñ
audiuit uocem. & non suscepit disciplinã in dño

Expanded text:
vere. Ac ne putes quia colubrum nominavimus, violenter vere. Ac ne putes quia colubrum nominavimus, violenter nos manus colubri, pro opere intelligere, accipe testimonium Salomonis: Mors, et vita in manibus linguae . Haec diximus, ut potuimus interpretationi allegoricae serva nobis sunt disserta repererit, illius magis lector auctoritate ducatur. Vae provocatrix et redempta civitas: columba non audivit vocem, et non suscepit disci
Abbreviated transcription (Latin):
Quomiodo ergo facta ẽ in solitudinẽ . pascua bestiarũ : ubi
bus & ꝓpheta cõplorat dicens. netradas bestus ani¬
mã confitentem tibi : omnis qui trans ierit ꝑ eã sibila¬
bit & mouebit manus suas: Qđ side angelis intellexe¬
rimus ita int̃p̃tabit᷑ : cũ transierint ꝑeam angeli& ñ
manserint in ea ut prius facere consue uer: stupebunt &
mirabuntur. & non eã fulcient & sustentabunt ruentem
manusua sed leuabunt manus atq ꝑtransient: Velcerce
cũ sibilo attollent manus & quasi plangentes in mo¬
rẽ lugentium conere pabant: Siaũ hoc dediabolo & de
angelis eius uoluerimus accipere. qui uineam quoq: quȩ
de egrpto translata fuerat uastauer̃ : Dicimus ꝑ ani¬
mã de quaxp̃s recesserit & quȩ prius templũ dĩ fuerat
& esse desiuit :transire serpentem. & sibilare in ea &
uenena suȩ maliciȩ euomere: & non solũ hoc facere sed
opera quoq: sua quȩ scpokiiaoer manus uocant᷑ mo¬

Expanded text:
quomodo ergo facta est in solitudinem pascua bestiarum? Ubi quomodo ergo facta est in solitudinem pascua bestiarum? Ubi bus et propheta complorat dicens: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Omnis qui transibit per eam, sibilabit et movebit manus suas. Quod si de angelis intellexerimus, ita interpretabimur: cum transierint per eam angeli, et non manserint in ea, ut prius facere consueverant, stupebunt et mirabuntur: et non eam fulcient, et sustentabunt ruentem manu sua, sed levabunt manus et pertransient. Vel certe cum sibilo attollent manus, et quasi plangentes in morem lugentium concrepabunt. Si autem hoc de diabolo et angelis ejus voluerimus accipere, qui vineam quoque, quae de Aegypto translata fuerat, vastaverunt: dicemus, per animam de qua Christus recesserit, et quae prius templum Dei fuerat, et esse desivit, transire serpentem, et sibilare in ea, et venena suae malitiae evomere: et non solum hoc facere, sed opera quoque sua quae τροπικῶς manus vocantur, mo
Abbreviated transcription (Latin):
riseruientia & om̃s bestiȩ terrȩ quȩ corda eorũ come¬
dant : & came leontes qui non habent unũ colorem seddiũ¬
sis peccatis nunc auaritia. nunc luxuria nunc crudelita¬
te. nunc libidine nanc tristitia. nunc exultatione ꝑ mo¬
m̃ta mutantur : &ericius in p̃sepibus eorũ onimal spino¬
sum ac plenum sentibus & uulnerans quicꝗ attigerit :
sed & bestiȩ accubabunt in foraminibus eorũ : id .ẽ. in cor¬
dibus eorum : & corui inmund& aues inportis eorũ
uel iore. uel in auribus. quo aut loquant᷑ semp. aut au¬
diant mala: post quȩ infertur & dicit᷑ : Ideo eccłam
hȩc passus am fore uel eẽ ꝑpessam: qđ in suꝑbiã seele¬
uauerit & quasi cedrus suũ cacum̃ erexit. malisoperib:
dedita : & nihil ominus cȩbarũ sibi beatitudinẽ re ꝓmit¬
tens& incorde suo cȩteros despiciens. nec putans quẽ quã
eẽ p̃terse &dicens ego sum & non est alia p̃terme ultra

Expanded text:
ri servientia, et omnes bestiae terrae, quae corda eorum comeri servientia, et omnes bestiae terrae, quae corda eorum comedunt, et chamaeleontes qui non habent unum colorem; sed diversis peccatis, nunc avaritia, nunc luxuria, nunc crudelitate, nunc libidine, nunc tristitia, nunc exsultatione per momenta mutantur. Et hericii in praesepibus eorum, animal spinosum et plenum sentibus, et vulnerans quidquid contigerit. Sed et bestiae cubabunt in foraminibus, id est, in cordibus eorum, et corvi immundae 714 aves in portis eorum, vel in ore, vel in auribus, quo aut loquantur semper, aut audiant mala. Post quae infertur et dicitur: ideo Ecclesiam haec passuram fore, vel esse perpessam, quod in superbiam se elevaverit, et quasi cedrus suum cacumen erexerit, malis operibus dedita, et nihilominus futuram sibi beatitudinem repromittens, et in corde suo caeteros despiciens, nec putans quemquam esse praeter se, et dicens: Ego sum, et non est alia praeter me ultra:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter infide litatem ramis naturalibus non pe pcitsed
fregit eos & posuit flumina indesertum & fontes
aquarum insitim : terram fructi feram insalsuginẽ
ꝓpter malitiam habitatorum eius scur non econtra¬
rio eos de quibus dixerat. posut desertum in paludes
aquarũ & terrã sine a qua infontes aquarũ : & habita¬
refacit ibi esurientes & eetera: : & quos in seruit deole¬
astro in radicem bonae oliuȩ Simn memores benefi¬
i recesserit a conditore suo & adorauerint assrri¬
um euertat & ade andem sitim reducat inqua pri¬
us fuerant: Qđ cũ generaliter in aduentu antixp̃i
& infine mundi possit intellegitame ncotidie in his
quisimulant se eẽ de ecdadĩ & operibus negant.
audito resq legis sunt & ñ factores accipi potest¬
qđ frustra speciosos ẽẽ seiactent. cũ habient in eis gre¬
ges uitiorũ sclic& multitudo : & bruta animalia corpo¬

Expanded text:
propter infidelitatem ramis naturalibus non pepercit, sed propter infidelitatem ramis naturalibus non pepercit, sed fregit eos, et posuit flumina in desertum, et fontes aquarum in sitim, terram fructiferam in salsuginem, propter malitiam habitatorum ejus: cur non econtrario eos de quibus dixerat: Posuit desertum in paludes aquarum, et terram sine aqua in fontes aquarum, et habitare fecit ibi esurientes, et caetera, et quos inseruit de oleastro in radicem bonae olivae, si immemores beneficii recesserint a conditore suo, et adoraverint Assyrium, evertat et ad eamdem sitim reducat, in qua prius fuerant? Quod cum generaliter in adventu Antichristi, sive in fine mundi possit intelligi: tamen quotidie in his qui simulant se esse de Ecclesia Dei, et operibus negant, auditoresque legis sunt, et non factores, accipi potestqui frustra speciosos se esse jactent, cum habitent in eis greges, vitiorum scilicet multitudo, et bruta animalia corpo
Abbreviated transcription (Latin):
incorde suo egosum & non ẽ p̃terme amplius : Quo¬
modo facta ẽ in solitudinẽ pascua bestiarũ sed quican
sider auerit illud a postolicũ in quodicitur : in nouis¬
simis thebus instabunt tempora periculosa & erunt
homines sui amatores auari arrogantes suꝑbi blas¬
phemi. parentibus non oboedientes. Ingrati in puri
sine affectione sine pace. accusatores intẽper antes
crudeles: odio habentes bonũ ꝓditores. temerarii in¬
flati uoluptatum amatores magis quã amatores đi ha¬
bentes formam pi& atis uirtutẽ aũt eius denegantes:
Nec non & in hoc qđ in euangelio scriptũ ẽ. qđ multipli¬
cata iniquitate refriges escat caritas multorũ. intan
tũ ut in illo tẽpore cõpleatur : Uerũ tam̃ ueniensfi¬
lius hominis. putas inueniet fidem suꝑ terram non mi¬
ratur de extremȩ eccłȩ uastitate. qđ regnante anti¬
xp̃o redigenda sit in desolationem : & tradenda bestiis
& passura quȩ cũq nunc ꝓpheta describit: Sienĩ ds

Expanded text:
 non est praeter me amplius, quomodo facta est in solitudinem, pascua bestiarum? Sed qui 713 consideraverit illud Apostolicum in quo dicitur: In novissimis temporibus instabunt tempora pessima, et erunt homines sui amatores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, accusatores, intemperantes, crudeles, odio habentes bonum, proditores, temerarii, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei: habentes formam pietatis, virtutem autem ejus denegantes . Necnon et hoc quod in Evangelio scriptum est, quod multiplicata iniquitate, refrigescat charitas multum ut in illo tempore compleatur: Verumtamen veniens Filius hominis putas inveniet fidem super terram ? non mirabitur de extrema Ecclesiae vastitate, quod, regnante Antichristo, redigenda sit in solitudinem, et tradenda bestiis, et passura quaecumque nunc propheta describit. Si enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: erant equinigri. ibant interrã aquilonis:
& puldre. qui mouerit pedessuos & recesserit abori¬
ente : De quo idem ꝓpheta ait ecce uiroriens nom̃
eius: & ad ocdentem respexerit . statim ꝑgit ada¬
quilonẽ quinon ẽ dexter. sed nomine dexter uoca¬
tur: Qđ quidem &cor poraliter intelle git᷑. ut qui¬
cũq: inoriente steterit . & uerterit se occidentem:
aspiciens addexteram habeat aquilonem : quẽ de¬
xterũ uocant quiflatu illius refrixer̃ . quitantũ no¬
dici sed falsumẽ : Esespruori enĩ coarguens dici
coar guit peccatores. Idcirco esse nUrI. uocat:
hunc ẽẽ ego reor principem assyriorũ. qui habi¬
tat adaquilonem & metro polim habet nineuen:
& dic̃ inesaia: fortitudinem faciã. & sapientia
intellectus auferam terminos gentiũ. & uiresearũ
depascar : Porro qđ sequit᷑ de nineue & uastitate
eius pascentur in eagreges. & om̃s bestiȩ terre

Expanded text:
dicitur: Erant Al. In quo erant equi nigri, ibant in terram Aquilonis . dicitur: Erant Al. In quo erant equi nigri, ibant in terram Aquilonis . Et pulchre qui moverit pedes suos, et recesserit ab Oriente, de quo idem propheta ait: Ecce vir, Oriens nomen ejus , et ad Occidentem respexerit, statim pergit ad Aquilonem, qui non est dexter, sed nomine dexter vocatur. Quod quidem et corporaliter intelligitur, 712 ut quicumque in Oriente steterit, et verterit se ad Occidentem respiciens, ad dexteram habeat Aquilonem, quem dextrum vocant qui flatu illius refrixerunt, qui tantum nodici, sed falsum est: εὐθύνων enim coarguens dicitcoarguit peccatores, idcirco εὐθύνων vocatur. Hunc ego esse reor principem Assyriorum, qui habitat ad Aquilonem, et metropolim habet Niniven, et dicit in Isaia: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium, et vires earum depascar . Porro quod sequitur de Ninive vastata: Et pascentur in ea greges, et omnes bestiae terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
ferã & disꝑdã eos: & sipęnitentiã egerint. & ego agã
pęnitentiã. de omnibus malis quȩ locutus sum ut fa¬
cerẽ eis: & ut sciatis propter ea nunc dnm cõminari
ȩt hio pibus gladiũ ut eos admeliora conuertat:
Post paulolum in hac ipso libro deeduo pͥbus infert:
ultra fluminaȩthio piȩ inde supplices mei filii dis¬
ꝑsorũmeorũ deferent munus mihi: siue ut in lexho
betur definibus fluuiorũ eduopiȩ : suscipiã inde¬
dispersos meos. & offerent hostias mihi: posthȩc
non loquit dñs ut supͣ sed ꝓpheticur sps̃ de eo i & ex¬
tendet manum suã suꝑ aquilonem & ꝑdetassur:
Aquilonem de quo hiere mias scribit. ab aquilone
ex ardescent mala suꝑ om̃s habitatores terrȩ :¬
& de quo salomon cõmemorat. aquilo durus uen¬
tus. nomine aut dexter uocatur: propterea aũt
extendit inferens supplicia ds̃manũ suã & ut a¬
quilo sentiat poenas. & hi qui interra eius sunt.
ad quã uxta ⁊achariã ꝑgunt equinigri: de quib:

Expanded text:
nitentiam egerint, et ego poenitentiam agam de omnibus malis quae locutus sum, ut facerem eis . Et ut sciatis propterea nunc Dominum comminari Aethiopibus gladium, ut eos ad meliora convertat, post paululum in hoc ipso libro de Aethiopibus infert: Ultra flumina Aethiopiae, inde supplices mei filii dispersorum meorum deferent munbetur: De finibus fluviorum Aethiopiae suscipiam dispersos meos, et offerent hostias mihi. Post haec non loquitur Dominus ut supra; sed propheticus spiritus de eo: Et extendet manum suam super Aquilonem, et perdet Assur . Aquilonem de quo Jeremias scripsit: Ab aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae. Et de quo Salomon commemorat: Aquilo durus ventus: nomine autem dexter vocatur . Propterea autem extendit inferentem supplicia Deus manum suam, ut et Aquilo sentiat poenas, et hi qui in terra ejus sunt, ad quam juxta Zachariam pergunt equi nigri, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bus eius &cetera : Nidetur mihi iuxta illud intellegi
debere qđ uel in iona uel innaũ propheta scriptũ
ẽ: & iniona quidem nineuen idest speciosam. quȩ ad
p̃dicationem ionȩ idẽ colũbȩ egerit pęnitentiam.
eccłam in terp̃tatisumus degentibus congregatam : In
naum uero suꝑ mundo intellegentiã tẽperauimus &
demundo quidem non difficile ẽ interp̃tari & dicere.
qđ quando ȩt hiopes uulnerati gladio dñi fuerint : & ex¬
tenderit manũ suã suꝑ aquilonẽ. & ꝑdiderit asfrri¬
um principem mundi. etiã ipse mundus tũ principe
suo pereat & ad maximã solitudinẽ regatur & nul¬
limiserabilis sit. sed omnes adrunam eius sibilent. &
moueant manus suas: De eccła aũ uidet᷑ prima fron

Expanded text:
ra: videtur mihi juxta illud intelligi debere, quod vel in Jona, vel in Naum propheta scriptum est. Et in Jona quidem Niniven, id est, speciosam, quae ad praedicationem Jonae, id est, columbae, egerit poenitentiam, Ecclesiam interpretati sumus de gentibus congregatam. In Naum vero super mundo intelligentiam temperavimus: et de mundo quidem non difficile est interpretari et dicere, quod quando Aethiopes vulnerati gladio Domini fuerint, et extenderit manum suam super Aquilonem, et perdiderit Assyrium principem mundi, etiam ipse mundus cum principe suo pereat, et ad maximam solitudinem redigatur, et nulli miserabilis sit, sed omnes ad ruinam ejus sibilent, et moveant manus suas. De Ecclesia autem videtur prima fronte
Abbreviated transcription (Latin):
uen & quia nineuespeciosa inter p̃tatur. in p̃senti
loco speciosam refer̃ adbabrlonẽ : & omne qđ sequit᷑
onocrotalus & eritius inliminibus eius morabunt᷑.
&cetera. babrloni potus conuenire. cuius & inesa¬
ia eadem solitudo p̃dicitur: Econtrario aliiadfir¬
enĩ magis nineuen intellege quã babr lonẽ quȩciuitas
chaldeorũ ẽ : Qđ aũ ait onocrotalũ & eritium in car¬
&ono crotalorũ duogenera aliudaquatile: aliud so
indesertis urbibus cõmorari : Pterea qđ & nos & hex
similit̃ transtulimꝰ coruus in suꝑ liminari. in hebreo
alii sic citatẽ int̃ p̃tati sunt : & post euersionẽ : quasi insul¬
tans ruinȩ eius. sermoꝓpheticus loquit᷑: hȩc ẽ ciuitas
gloriosa habitans in confidentia. quȩ clicebat in corde
suo ego sum & extrame nonẽ alia amplius : Quomodo

Expanded text:
ven. Et quia Ninive, speciosa interpretatur, in praesenti ven. Et quia Ninive, speciosa interpretatur, in praesenti loco speciosam referunt ad Babylonem. Et omne quod sequitur: Onocrotalus et hericius in liminibus ejus morabuntur, et caetera, Babyloni potius convenire, cujus et in Isaia eadem solitudo praedicitur. Et econtrario alii affirenim magis Niniven intelligi, quam Babylonem, quae civitas Chaldaeorum est. Quod autem ait: Onocrotalum et hericium in car Al. judicia, et onocrotalorum duo genera: aliud aquatile, 710 aliud solin desertis urbibus commorari. Praeterea quod et nos et LXX similiter transtulimus: Corvus in superliminari, in Hebraeoalii siccitatem interpretati sunt. Et post eversionem quasi insultans ruinae ejus, sermo propheticus loquitur: Haec est civitas gloriosa, habitans in confidentia, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et extra me
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio eius greges & om̃s bestiȩ terrȩ. & cam ȩleon¬
tes & ericii in p̃sebibus eius cubabunt. & bestiȩ cloma
altitudo eius: hȩc ẽ ciuitas malis dedita: quȩ habitat
inspe. quȩ dicit incorde suo ego sum & non ẽ. postme
amplius : Quomodo faetaẽ in solitudinem pascua besti¬
arũ omnis qui transit ꝑ eam sibi labit & mouebit ma¬
nus suas : Iudȩi hoc omne capitulum. & duo superio¬
ra contraphilistim & moab & filios ammon ad
aduentũ xp̃i referunt : quẽ putant in consũmatio¬
ne mundi esse uenturum. quiex struat hierusalem
& populũ suum liberet demanu gentiũ quatenent᷑:¬
& hocsonare qđ dictumẽ. & adorcbunt sum uri
delocosuo om̃s insulȩ gentium : non solum aũ superio¬
res gentes sed ȩt hi opes quoq: & assyrios & nine uen
urbem assrriorũ. eotempore ponendã insolitudinẽ :
scriptum .ẽ. om̃s bestias gentiũ : Ex quo significari putant.
decunctis nationibus quȩ euersurȩ sunt nine¬

Expanded text:
us greges, et omnes bestiae terrae: et chamaeleontes et hericii in praesepibus ejus cubabunt, et bestiae clamabaltitudo ejus: haec est civitas malis dedita, quae habitat in spe, quae dicit in corde suo: Ego sum, et non ebestiarum? omnis qui transit per eam, sibilabit, et movebit manus suas. Judaei totum hoc capitulum et duo superiora contra Philisthiim, et Moab, et filios Ammon ad adventum Christi referunt, quem putant in consummatione mundi esse venturum, qui exstruat Jerusalem, et populum suum liberet de manu gentium, qua tenentur: et hoc sonare quod dicitur: Et adorabunt eum viri de loco suo, omnes insulae gentium. Non solum autem superiores gentes, sed Aethiopes quoque et Assyrios et Niniven urbem Assyriorum eo tempore ponendam esse in solitudiscriptum est, omnes bestias gentium: ex quo significari putant de cunctis nationibus, quae eversurae sunt Nini
Abbreviated transcription (Latin):
additis duabus literis & & .n. quasio d consequentiam
tationis uarietate . & errore sit dictum acdificulta¬
te hrstoriȩ: Quiaũ doctus uirest & spĩtalibus
sp̃italia cõparat. & non quȩrit quȩ deor sum sunt :
sed eaquȩ sursum : & cũ xp̃o resurgit ab inferis. & ue¬
magistros contrariorum eccłȩ dogmatum refe¬
ret : qui &ipsi uidentur degenere ẽẽ abraham
& effugisse incendium sodomȩ & gomurrȩ & ha¬
bitare insegor par uula : Sedquia generatio eo
subsaterunt. ꝓptere a us qhodie simp licitati
filiorum uide in sultantes. magnificare cupi¬
unt suꝑter minos eius possessionem suam: De
quibus inꝑuerbus dicitur. nontransferasis
terminos sempiternos. quos statuerunt pri¬
ores tui : Uide hicreticos indialeltica sibi & rethorica.
& omnium sophis matum dogmatibus ad plaudentes:
contemnere ȩcłȩ simplicitatem. & qua sindignam

Expanded text:
 ἁλὸς, additis duabus litteris ω et ν, quasi ad consequentiam  ἁλὸς, additis duabus litteris ω et ν, quasi ad consequentiam tationis varietate et errore sit dictum, et de difficultate historiae. Qui autem doctus vir est, et spiritualibus spiritualia comparat, et non quaerit quae deorsum sunt, sed ea quae sursum, et cum Christo resurgit ab inferis, et vemagistros contrariorum Ecclesiae dogmatum referet, qui et ipsi videntur de genere esse Abraham, et effugisse incendium Sodomae et Gomorrhae, et habitare in Segor parvula. Sed quia generatio eorsubstiterunt: propterea usque hodie simplicitati filiorum Judae insultantes, magnificare cupiunt super terminos ejus possessionem suam, de quibus in Proverbiis dicitur: Non transferas terminos sempiternos, quos posuerunt ptres tui . Vide haereticos in dialectica sibi et rhetorica et omnium sophismatum dogmatibus applaudentes, contemnere Ecclesiae rusticitatem, et quasi indignam
Abbreviated transcription (Latin):
lem in omnibus ꝓphetis ubicũq: aduersum gentes ali¬
quas ꝓfetio texitur explanationem: munc qđ supͣ
diximus damas cum ebraice non haberi. nec apud quẽ¬
quã alium interp̃tem &iam expfoscripturţ ordi¬
nȩ cõꝓbamus : ad idenĩ qđ dixerat. Audiui obꝓbri¬
um moab & blas femias filiorũ ammon. poste are¬
tulit . quia moab ut sod& maerit & filii ammonqua¬
sigo murra: quodergose quitur & da mascus de¬
serta quasi acerus areȩ. de buerat & dedamasco
aliquied prȩ misisse : ut quomodo deduabus gentib:
dixerat. moabutsodomaerit & filii ammon utgo¬
murra. quarũ peccata ante iam dixerat. sic& da¬
masciuel obꝓbria. uel blas phemias descripsis set : &¬
postea digne suppliciũ uideretur inferre: Sed
& hoc ipsum qđ dicitur . quasi aceruus areȩ. qđ gre¬
interptatos: Idest salis: sed ab inperitis qui ẽiAINIAI
hocest a ceruum frum̃ti uel frugum putauer̃ ꝓMROC

Expanded text:
lem in omnibus prophetis ubicumque adversum gentes alilem in omnibus prophetis ubicumque adversum gentes aliqua prophetia dicitur, explanationem. Nunc quod supra diximus, Damascum Hebraice non haberi, nec apud quemquam alium interpretem, etiam ex ipso Scripturae ordine comprobabimus. 706 Ad id enim quod dixerat: Audivi opprobrium Moab, et blasphemias filiorum Ammon, postea retulit: Quia Moab et Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha. Quod ergo sequitur: Et Damascus deserta, quasi acervus areae, debuerat et de Damasco aliquid praemisisse, ut quomodo de duabus gentibus dixerat: Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon ut Gomorrha, quarum peccata ante jam dixerat: sic et Damasci vel opprobria, vel blasphemias descripsisset, ut postea digne supplicium videretur inferre. Sed et hoc ipsum quod dicitur: Quasi acervus areae, quod Graeinterpretatos, id est, salis; sed ab imperitis qui θιμωνίαν, hoc est, acervum frumenti vel frugum putaverunt, pro
Abbreviated transcription (Latin):
literȩ p̃ber: Qđ suniustum ẽ ne potibur reddere qđ
deliquer aui quanto iniustius secundum stultitiom
iudȩ orum. hoc ipsum sperare In consummatione mun¬
ria ut doceant cõpletum eẽ qđ dictum ẽ : statim tron¬
siliunt ad futura xp̃i tempora. & omnia quȩ non
possunt ex ponere. post multa sibi sȩcła reꝓmittu¬
nt e dicunt & moab & filios ammon. & egyptũ.
& filistim & idumeã. quȩ nunc insultent iudeis.
eo tempore puniendos: Interro gemus ergo eos
quare has potissimum gentes ds̃ puniat. & non
totũ orbem in quo uidei longe lateq: disꝑsisunt: Si
enĩ meretur iacob corripi iuideis insultans. & filiiammon
& reliquȩ gentes incircuitu : quare gallia non corri¬
pitur : quare brictanias in contaminatione non ponit᷑:
Cur spaniȩ poena alienȩ sunt quã ob causam deitalia
nibil dicitur. de a fricacurtacetar : & ut se meldicã
tes tantum cõmisere flagitiiquȩ incircuitusunt. ut solȩ
potissimũ nouminentur: Hoc contra iudeos. & genera¬

Expanded text:
 Quod si injustum est nepotibus reddere quod deliquerint avi: quanto injustius pro stultitia Judaeorum hoc ipsum sperare in consummatione munria, ut doceant completum esse quod dictum est, statim transiliunt ad futura Christi tempora, et omnia quae non possunt exponere, post multa saecula sibi repromittunt, et dicunt, et Moab, et filios Ammon, et Aegyptum, et Philisthiim, et Idumaeam, quae nunc insultant Judaeis, eo tempore puniendas. Interrogemus ergo eos, quare has potissimum gentes Deus puniat, et non totum orbem in quo Judaei longe lateque dispersi sunt. Si enim meretur Moab corripi, Judaeis insultans, et filii Ammon et reliquae gentes in circuitu, quare Gallia non corripitur? quare Britannias in comminatione non ponit? cur Hispaniae a poena alienae sunt? quam ob causam de Italia nihil dicitur? de Africa cur tacetur? et ut semel dicam, tes tantum commisere flagitii, quae in circuitu ejus sunt, ut solae potissimum nominentur? Haec contra Judaeos, et genera
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ secđm ordinem mel hisedech. murmurant adũ¬
sum legem sed frustra: Statim enĩ sinagoga ꝑ fun¬
ditur lepra & extra castra piesta. cõpletotẽ po¬
re ipso orante morse in castrare ducitur: E duopiȩ
autẽ manus. iã p̃uenerat dõ: cõminatur itaq nunc
sermo diuinus his qui peccatis inherentes. & obluga¬
tisordibus delictorum nolunt admeliora conuer¬
ti & tenebro sum colorem eluere cõminat᷑ eisgla¬
diũ: de quo puto scribi & ingenesi: statuit ceru¬
brm & flã meũ gladiũ quiuertit᷑ ad custodien¬
dã uiam ligniuite: & inesaia. Inducet gladiũ
magnũ & scm̃ suꝑ draconem colubrũ tortuosum. & in¬
terficiet eũ indie illa: & dic̃ eos uel uulneratos. uel
interfectos futuros gladio: ut tim̃tes poenas imiten¬

Expanded text:
t non secundum ordinem Melchisedech, murmurant advet non secundum ordinem Melchisedech, murmurant adversus Legem, sed frustra. Statim enim synagoga perfunditur 711 lepra, et extra castra projecta, completo tempore, ipso orante Moyse, in castra reducitur. Aethiopiae enim manus jam praevenerat Deum . Comminatur itaque nunc sermo divinus his qui peccatis inhaerentes, et obliti sordibus delictorum, nolunt ad meliora converti, et tenebrosum colorem eluere, et comminatur eis gladium, de quo puto scribi et in Genesi: Statuit Cherubim, et flammeum gladium, qui vertit ad custodiendam viam ligni vitae. Et in Isaia: Inducet gladium magnum et sanctum super draconem colubrum tortuosum, et interficiet illum in die illa . Et dicit eos vel vulnerandos vel interficiendos gladio, ut timentes poenas, imiten
Abbreviated transcription (Latin):
sibilabit & mouebit manũ suã : Iuxta hoc aut̃ qđ supra
diximus. aut uere in deserta urbe habitabunt bestiȩ:
aut certe sub bestiorũ figura multarum nationũ ua¬
rietas indicat : Qđsi quispiã quȩ sierit. quo modo iu¬
xtabirstoriã ad tẽporanabuchodo nosor. hȩc ꝓphe¬
tia referatur : et luo pibus etiã nuncupatis & asssri¬
bus scripturis ȩtluopas eos appellari. qui penitus in
uitia sunt dimersi. secđm illud qđ inhiere mia legimꝰ:
simuta uerit ȩthiops pellem suã : ethuo pibus ad melio¬
ra conuersis speserit: nullũq: qui pȩnitentiã agere
uoluerit a salute alienũ fore : Vnde & prius anima
polluta delictorum sordibus inquinata dic̃ : nigra sũ:
& postea infine canti canticorũ de eadẽ iã purgata
& lota ꝑpenitentiã scribit̃: quȩ ẽ ista quȩ ascendit
dealbata: morses quoq: idẽ lex dñi spĩtalis ȩthio¬
pissam degentib: duxit uxorem: & maria id est fene¬
goga iudeorum & a aron id ẽ. carnale sacerdotiũ :¬

Expanded text:
sibilabit, et movebit manum suam. Juxta hoc autem quod supra diximus, aut vere  Al. verae in deserta urbe habitabunt bestiae, aut certe sub bestiarum figura multarum nationum varietas indicatur. Quod si quispiam quaesierit, quomodo juxta historiam ad tempora Nabuchodonosor haec prophetia referatur: Aethiopibus etiam nuncupatis et Assyribus Scripturis Aethiopes eos appellari, qui penitus in vitia sunt demersi, secundum illud quod in Jeremia legimus: Simutabit Aethiops pellem suam , Aethiopibus ad meliora conversis spes erit, nullum qui voluerit agere poenitentiam, a salute alienum fore. Unde et prius anima polluta, et delictorum sordibus inquinata, dicit: Nigra sum . Et postea in fine Cantici canticorum, de eadem jam purgata et lota per poenitentiam scribitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata ; Moyses quoque, id est, Lex Domini spiritualis, Aethiopissam de gentibus duxit uxorem : et Maria, id est, synagoga Judaeorum, et Aaron, id est, carnale sacerdotium, e
Abbreviated transcription (Latin):
dam isrł xp̃o munera delaturos : indie illa qua nobis xp̃i
lum̃ fuerit ȩcortum: Dicetur adsingulos nr̃m. non con¬
funderis ex omnibus adinuentionibus nris: cogitatio¬
nibus uidelicet pessimis. quibus impie age bamus con

Expanded text:
dam Israel Christo munera delaturos. In die illa, qua nobis Christi dam Israel Christo munera delaturos. In die illa, qua nobis Christi lumen fuerit exortum, dicetur ad singulos nostrum: non confunderis ex omnibus tuis adinventionibus, cogitationibus videlicet pessimis, quibus i
Abbreviated transcription (Latin):
inqua crucifixus est dñs. uocatur spi taliter sodoma
& egrptus quare non e contrario ȩgrptus & sodo¬
ma & gomurra sio pera fecerint hierusalem & ter¬
rȩ uide. interram sortis dñi transferantur : Deni¬
q: & dauid nonerat desacer dotibus. nec licebat
ei comedere panes ꝓpositionis: sed quia ꝑ singula
crescebat opera : & ꝑsecutio saul. uirtutum illius
ꝓfectus erat: ꝓpter ea infuga sua habitaturus hie
rusalem & inmore pecorum corporalibus donis iudȩ i¬
opibus cõplendis. & pascendos herbas uiridibus & de¬
liciis. cunctis gentibur sibi q sub iectis nullum posse
re sidere quieos exterreat : Nos aut accipientes
omnem nigredinem animȩ & tetrũ colorem.
acdraconis uenenum : quo tinsti fueramus ui¬
tus atq peccatis . reddito nobis la bio elesto
siueniundo & candido utinter pͣtatus ẽ simmachus
dere linquere nos in fluminibus ȩ tduopiȩ ꝑuersorũ dogma¬

Expanded text:
in qua crucifixus est Dominus, vocatur spiritualiter Sodoma in qua crucifixus est Dominus, vocatur spiritualiter Sodoma et Aegyptus, quare non econtrario Aegyptus et Sodoma et Gomorrha, si opera fecerunt Jerusalem, et terrae Judae, in terram sortis Domini transferantur? Denique et David non erat de sacerdotibus, nec licebat ei comedere panes propositionis , sed quia per singula crescebat opera, et persecutio Saul virtutum illius profectus erat, propterea in fuga sua dum neJerusalem, et in morem pecorum corporalibus donis Judae opibusque complendos et pascendos herbis viridibus, et deletis cunctis gentibus, sibique subjectis, nullum posse residere qui eos exterreat. Nos autem accipientes omnem nigredinem animae, et tetrum colorem, ac draconis venenum, quo tincti fueramus vitiis atque peccatis, reddito nobis labio electo, sive mundo, et candido ut interpretatus est Symmachus derelinquere nos in fluminibus Aethiopiae perversorum dogma