comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. & anamapteton te dicere dif¬
fiteris: Damna ergo eos qui ANA¬
MAΡTE TΟΝ predicant sed non fa¬
cis. Nosti enim quod intrinsecus
discipulos tuos doceas. Aiud ore
commemorans. & aliud celans con¬
scientia. Nobisq alienis & in doc¬
tis loqueris perparabulas:
tius autem mysteria confiteris. Sed
ut dicere coeperam. exponam breuit᷑
principum & sociorum tuorũ nomina.
ut anim aduertas qualium glorieris
consorcio. Ranicheus electos suos
quos inter AYIAAC platonis incȩle¬
stib: conlocat. dicit omni carere
peccato. nec siuelint posse peccare
Adtanta enim uirtutũ eos culmina
transcendisse ut carnis operibus
inludant Pris cillianus in his pania
pars mani chei deturpitu dine cuius te¬
dis cipuli diligunt plurimum uerbum
ꝑ feccionis et scientiae sibi temere uindi¬
cantes. solicum solis claudunt̾ mulier¬
culis. et illud eis int̾ coitum amplexusq
decantant. Tum pater . omp̃s fecundis
imbrib aether con iuigis ingremium

Expanded text:
dicis et dva/AdoT7vov te dicere difdicis et dva/AdoT7vov te dicere diffiteris, damna ergo eos, qui ava/jdovrTov praedicant. sed non facis. nosti enim, quid intrinsecus discipulos tuos doceas aliud ore commemorans et aliud celans conscientia, nobisque alienis et indoctis loqueris per parabolas, tuis autem mysteria confiteris eut dicere coeperam, exponam breviter principum et sociorum tuorum nomina, ut animadvertas qualium consortio gloriaris. Manichaeus Electos suos, quos inter apsidas Platonis in coelestibus collocat, dicit omni carere peccato, nec si velint posse peccare. Ad tanta enim eos virtutum culmina transcendisse, ut carnis operibus illudant Priscillianus in Hispania pars Manichaei, de turpitudiscipuli diligunt plurimum uerbum perfectionis et scientiae sibi temere uindicantes; soli cum solis clauduntur mulierculis et illud eis inter coitum amplexusque decantant: tum pater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium
Abbreviated transcription (Latin):
autem incorde Sin autem inspicien
& omnia contemplante .
quem cordis archana non fallunt nullus
est iustus : Perspicue ostenditur. here¬
ticos non hominem in excelsa sustollere:
sed dĩ potentiae derogare. Multaq
alia quȩ si descripturis sc̃ĩs uoluero con¬
gregare . non dicam aepistolȩ sed uolu¬
minis quoq: modum excedam. Nihil
noui adserunt. quin huius cemodi sibi
ad plaudentes ꝑfidia : Sim plices qui¬
dem indoctosq decipiunt. sed aeclesias¬
ticos uiros qui inlege dĩ die ac nocte
meditant᷑ decipere non ualent
Pudeat eos principum & sociorum suoꝵ
qui aiunt posse hominem sine peccato
ẽẽ siuelit qđ grece dicunt ANAMAPTE¬
TOΝ. Et quia hoc eclesiarum ꝑ orientẽ
aures ferre non possunt. simulant
se sine peccato quidem dicere. sed
ANAMAPTO TON Dicere non aude¬
re. Quasi aliud sit absq peccato.
grecum sermonem. qui apud illos
compositus est duobus uerbis sermo
latinus ex presserit. siabsq: peccato

Expanded text:
eus in corde. sin autem inspiciente eus in corde. sin autem inspiciente deo et omnia contemplante, quem cordis arcana non fallunt, nullus est iustus, perspicue ostenditur hereticos non hominem in excelsa sustollere sed dei potentiae derogare; multaque alia, quae si de scripturis sanctis uoluero congregare, non dicam epistulae, sed uoluminis quoque excedam modum. Nihil noui adserunt, qui in huiusce modi sibi adplaudentes perfidia simplices quidem indoctosque decipiunt, sed ecclesiasticos uiros, qui in lege dei die ac nocte meditantur, decipere non ualent. pudeat eos principium et sociorum suorum, qui aiunt posse hominem sine peccato esse, si uelit- quod Graece dicunt dvaiiaQtrjtov — et, quia hoc ecclesiarum per orientem aures ferre non possunt, simulant se \'sine peccato\' quidem dicere, sed dvafid.QtrjVov dicere non audere, quasi aliud sit \'absque peccato\' Graecum sermonem, qui apud illos conpositus est, duobus uerbis sermo Latinus expresserit. si \'absque peccato\'
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquem se cecinit ipsa sapientia libe¬
re ꝓtestatur. & dic̃. Non ẽ homo
iustus super terram qui faciat
bonum & non pecc&. & iterum.
Si peccauerit populus. non ẽ enim homo
qui non pecc&. It quis gloriabitur
castum se habere cor. & non ẽ mun¬
dus a sorde. nec siunius diei fuerit
uita eius. Unde &đđ. ecce enim
in iniquitatib conceptus sum. & in
delictis concepit me mater mea.
Et in alio loco. non iustificabitur in con¬
spectu tuo omnis uiuens Quod testi¬
monium sub nomine pi&atis noua
argumentatione deludunt. Aiunt
enim ad conparationem dĩ nullum eeͬ
perfectum. quasi scriptura hoc dix¬
erit : neq: enim ait. noniustificabit᷑
ad conparationem tui omnis uiuens.
Sed non iustificabitur inconspectu
tuo omnis uiuens. Quando enĩ dic̃
in conspectu tuo. hoc intellegi uult.
quod &iam qui hominibus sci uident᷑.
dĩ scientiae atq notitiae nequaquã
scĩ sint. Homo eniͣ uid& infaciem. ds̃¬

Expanded text:
per quem se cecinit ipsa sapientia, libeper quem se cecinit ipsa sapientia, libere protestatur et dicit: non est homo iustus super terram, qui faciat bonum et non peccet, et iterum: si peccauerit populus; non est enim homo, qui non peccet, et: quis gloriabitur castum se habere cor? et: non est mundus a sorde, nec si unius diei fuerit uita eius. unde et Dauid ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea et in alio psalmo: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. quod testimonium sub nonnne pietatis noua argumentatione deludunt. aiunt enim ad conparationem dei nullum esse perfectum, quasi scriptura hoc dixerit; neque enim ait: \'non iustificabitur ad conparationem tui omnis uiuens\', sed: non iustificabitur in conspectu tuo omnis u i uens. quando enim dicit \'in conspectu tuo\', hoc intellegi uult, quod etiam, qui hominibus sancti uidentur, dei scientiae atque notitiae nequaquam sancti sint. homo enim uidet in facie, d
Abbreviated transcription (Latin):
tis meae. & ducentem me incaptiuita¬
tem. Et iterum. Non enim uolo hoc
ago sed quod nolo illud operor
Siquod non uult operatur. quomodo stare
potest hoc quod dicitur. posse hominẽ
sine peccato eẽ si uelit. Quaratio¬
ne potest eẽ quoduelit. cum aposto¬
lus adserat se qđ cupiat implere non
possẽ Cumq: ab eis querimus . quid
sint illi quos absq peccato putent
noua stropha eludere cupiunt
sed qui ẽẽ possint. Egregii docto¬
res dicunt eẽ posse qđ num quam
fuisse demonstrant. Dicente scrip¬
tura: Omne quod futurum ẽ lam
factum est inpriori tempore. Neq:
nunc necesse ẽ ire ꝑsingulos scõrũ.
& quasi incorpore pulcherrimo
neuos quosdam & maculas demons¬
trare : Quod pleriq: nostrorum
simpliciter faciunt. cum paucis sen¬
tentiolis scripturarum possint
her&icorum & ꝑ eos philosophorũ¬
argumenta conuinci. Qui
Et in alio loco. omnes enim peccauer̃.
& indigent gloria dĩ. Eclesiastes quoq

Expanded text:
tis meae et ducentem me in captiuitatis meae et ducentem me in captiuitatem et iterum: non enim, quod nolo, hoc ago, sed, quod nolo, illud operor. si, quod non uult, operatur, quomodo stare potest hoc, quod dicitur, posse hominem sine peccato esse, si uelit? qua ratione potest esse, quod uelit, cum apostolus adserat se, quod cupiat, inplere non posse? cumque ab eis quaeramus, qui sint illi, quos absque peccato putent, noua stropha eludere cupiunt sed qui esse possint. egregii doctores dicunt esse posse, quod numquam fuisse demonstrant dicente scriptura: omne, quod futurum est, factum est in priore tempore. neque nunc mihi necesse est ire per singulos sanctorum et quasi in corpore pulcherrimo naeuos quosdam et maculas demonstrare, quod plerique nostrorum simpliciter faciunt, cum paucis sententiolis scripturarum possint hereticorum et per eos philosophorargumenta conuinci. quidet in alio loco: omnes enim peccauerunt et indigent gloria dei. Ecclesiastes quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
quos & peripath&ici qui de aristotilis
fonte descendunt. fortissime dispu¬
tant & acha demici noui. quos tullius
sequitur. Et eorum nondico resquȩ
a postolo. Miser ego homo. quis me libe¬
rabit decorpore huius mortis. Et quia
epistolaris breuitas ñ potest omnia
conprehendere . strictim tibi uitan¬
da describam. Unde & illud uirgilia¬
num ẽ Hinc m&uunt cupiuntq
dolent gaudentq: neq: auras despiciunt
clausae tenebris & carcere caeco
Quis enim potest aut gestire gaudio
aut merore contrahi : Aut spe ex¬
tolli . aut timore terreri: Quam
obrem & grauissimus po&a flaccus
scripsit insatyra Nemo uitiis nascit᷑
sine . optimus ille ẽ qui minimis vrg&ur:
ulcre quidam nr̃orum ait. Philoso¬
phi patriarchȩ her&icorum eccle¬
siae puritatem ꝑuersa macula ue¬
re doctrina. ut nesciant illud dictũ
dehumana fragilitate: Quidglo¬
riatur terra &cinis: Prȩsertim
cum a postolus dicat. Uideo aliam legẽ
inmembris meis. repugnantem legimen¬

Expanded text:
quos et Peripatetici, qui de Aristotelis quos et Peripatetici, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant: et Academici novi, quos Tullius sequitur; et eorum, non dico res apostolo: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, strictim tibi uitanda describam. unde et illud Uergilianum est: hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque neque auras dispiciunt clausae tenebris et carcere caeco. quis enim potest aut non gestire gaudio aut maerore contrahi aut spe extolli aut timore terreri? quam ob rem et grauissimus poeta Flaccus scribit in satira: nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur. Pulchre quidam nostrorum ait: philosophi, patriarchae hereticorum, ecclesiae puritatem peruersa maculauere doctrina, ut nesciant illud dictum de humana fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim cum idem apostolus dicat: uideo aliam legem membris meis repugnantem legi men
Abbreviated transcription (Latin):
MIERONIMI PRB̃I. ADTESIFONTEM.
on audacter ut falso putas. sed a¬
manter studioseq fecifti. ut nouã
mihi exueteri mitteres questionẽ.
quȩ ante litteras tuas plerosq: in ori¬
ente decepit : Ut persimulatam hu¬
militatem. superbiam discerent. & di¬
cerent cum diabulo. Incȩlum ascendã.
super sidera caeli ponam thronum
meum. & ero similis altissimo: Quȩ
enim potest alia maior esse temeri¬
tas. quam dĩ sibi non dicam similitudi¬
nem. sed aequalitatem vendicare:
Etbreui sententia omnium heretico¬
rum uenena conplecti : quȩ dephilo¬
sophorum & maxime pytagorȩ & zeno¬
nis principis stoicorum fonte manar̃
Illi enim quȩ greci appellant ΠAΕΗ
Nos ꝑ turbationem possumus dicere.
egritudinem videlic& & gaudium. spẽ
& in&um. quorum duo prȩsentia. duaꝰ
futura sunt: Asserunt exstirpari
posse dementibus. & nullã fibram ra¬
dicemq: uitiorum. In homine omnino
residere. meditatione & assiduẽ exer¬
citatione uirtutum: Aduersum

Expanded text:
ieronymi epistola ad Ctesiphontem. 1. Non audacter, ut falso putas, sed amanter studioseque fecisti, ut novam mihi ex veteri mitteres quaestionem, quae ante litteras tuas plerosque in Oriente decepit, ut per simulatam humilitatem superbiam discerent, et dicerent cum diabolo, In coelum ascendam, supra coeli sidera ponam thronum meum, ero similis Altissimo . Quae enim potest admissa major esse temeritas, quam Dei sibi, non dicam similitudinem, sed aequalitatem vindicare, et brevi sententia omnium haereticorum venena complecti, quae de philosophorum, et maxime Pythagorae et Zenonis prIlli enim quae Graeci appellant πάθη, nos perturbationes possumus dicere: aegritudinem videlicet et gaudium, spem et metum: quorum duo praesentia, duo futura sunt, asserunt extirpari posse de mentibus, et nullam fibram radicemque vitiorum in homine omnino residere, meditatione et assidua excitatione virtutum. Adversum
Abbreviated transcription (Latin):
Et erunt uobis hi homines. sicut sermones libri.
qui signatus est. quẽ sidederis homim scienti
litteras adlegendũ. dicit. non possũ legere :
signatus est enĩ : Sed in illa die audient sur¬
di sermonẽ libri & qui intenebris. & qui in
nebula sunt. oculi cecorũ uidebun: Et ut
hieremias ait. In nouissimo die cognosc&is esi
librũ usque ad tempus consum mationis.
quo adducantur multi & impleatur ag¬
nitio. Quõ cũ fit dispersio. cognoscent

Expanded text:
Et erunt uobis hi omnes sermones sicut sermones libri, qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: non possum legere, signatus est enim. sed in illa die audient surdi sermones libri, et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum uidebunt. Item apud Hieremiam: In nouissimo dierum cognoscetis ea. librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio, cognoscent
Abbreviated transcription (Latin):
& frustra offerre uictimas proerrore. quod
peccati ñ habeat conscientiam. Neq enim in lege
ratio queritur sed auctoritas: Idem in eadẽ
scripsit epistola. ira uiri iustitiã di non ope¬
ratur & quis nm ira carere potest. Dequa
Dequa

Expanded text:
et frustra offerri victimas pro errore, quod peccati non habet conscientiam. Neque enim in lege ratio quaeritur, sed auctoritas. Idem in eadem dicit Epistola: Ira viri justitiam Dei non operatur ; et quis nostrum carere potest ira, de
Abbreviated transcription (Latin):
tati adsimilatus ẽ. des eius sicut umbra ꝑ¬
transeunt. Si hoc pauli non moueris testimo¬
sum. nec tam̃ in hoc iustificatus sum. Qui hoc
dicebat. nullius utiq peccati sibi conscius erat.
Sed quilegerat. delicta quis intellegit. & sunt
iuae quȩ uidentur uiro iustae. nouissima
aut̃ earum respitiunt in ꝓfundũ inferni.
Etiterũ. Omnis uid&ur sibi iustus. ds̃ aut̃ corda
hominum dirigit. Idcirco sententiã temperaũ.
neforte ꝑignorantiam deliquiss&. Maxime
cum scriptura test&ur. Est uistus qui periit
in iustitia sua. Et alibi. iuste quod iustumẽ
sectaberis. neopinione bonitatis. aiustitia
declinemus. Recordantis salis quidagat¬

Expanded text:
tati assimilatus est, dies ejus velut umbra ptati assimilatus est, dies ejus velut umbra pertranseunt . Si hoc Pauli testimonio non mosum, nec tamen 744 in hoc justificatus sum. Qui hoc dicebat, nullius utique peccati sibi conscius erat. Sed quia legerat, Delicta quis intelligit ? Et: Sunt viae quae videntur viro justae, novissima autem earum respiciunt in profundum inferni . Et iterum: Omnis vir videtur sibi justus, Deus autem corda hominum dirigit ; idcirco temperabat sententiam, ne forte per ignorantiam deliquisset, maxime cum Scriptura testetur: Est justus, qui perit in justitia sua . Et alibi: Juste quod justum est sectaberis , ne opinione veritatis a justitia declinemus, recordantes Saulis et Aga
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ago : Quid illud erat boni qđ uolebat facere
& non poterat : & quid illud mali quod no¬
lebat & tunc uitare non poterat : Irgo non
qđ siuerum ẽ ingenere. tenemus &speciem.
dese quasi homo loquitur. miser ego homo
quis me liberabit de corpore mortis huius:
& qm non in habitat in me hoc ẽ incarne mea
bonum. Corruptibile enim corpus ad gra¬
uat animã. & deprimit terrena habitatio
sensum multa cogitantem. O. Sic loqueris
quasi ego hoc exꝑsona generis humani acci
tibi hoc conced& ut exꝑsona peccatoris hoc
loquatur aps̃ : Sienim exꝑsona peccatoris
hoc accipis. debuit dicere. miser ego peccator
& non miser ego homo. homo quippe naturae
ẽ. peccator uoluntatis. Nisi forto & illud
quod scriptũ ẽ. Uanitas uanitatum. om̃a ua¬
nitas. ad peccatores refertur . & non ad om̃s
homines : & iterum. ueruntam̃ inimagine
ꝑ ambula bat homo. acdeinde. homo uani¬

Expanded text:
hoc ago? Quid illud erat boni, quod volebat facere, hoc ago? Quid illud erat boni, quod volebat facere, et non poterat? Et quid illud erat mali, quod nolebat, et tamen vitare non poterat? Ergo non Quod si verum est in genere, tenemus et speciem. aliis, vel de se quasi homo loquitur: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et: Quoniam non habitat in me, hoc est, in carne mea, bonum . Corruptibile enim corpus aggravat animam, Deprimit terrena habitatio sensum multa curantem . C. Sic loqueris, quasi ego hoc ex persona generis humani acciptibi hoc concedet, ut ex persona peccatoris hoc loquatur Apostolus? Si enim ex persona peccatoris hoc accipis, debebat dicere: Miser ego peccator, et non, miser ego homo. Homo quippe naturae est, peccator voluntatis. Nisi forte et illud, quod scriptum est: Vanitas vanitatum et omnia vanitas , ad peccatores refertur, et non ad omnes homines. Et iterum: Verumtamen in imagine perambulabat homo ; ac deinde: Homo vani
Abbreviated transcription (Latin):
Audi eundẽ ap̃m apertissime p̃dicantẽ. Quod
enim operor ñ intellego. Non enim qđ uolo¬
hoc operor. sed qđ odi illud facio. Si hoc qđ nolo¬
illud facio. consentio legi qm̃ bonꝗ ẽ. Nunc au
nequa quã ego operor illud sed habitat in me
peccatum. Scio eni qm̃ non habitat inme hoc ẽ
incarne mea bonũ. uelle aũ adiac& mihi.
Operariaut̃ bonũ non inuenio . non eni qđ uolo
bonum hoc facio. sed qđ nolo malũ. hoc ago. Si aut̃
qđ nolo ego hoc facio. nequaquã ego operor illud
sed qđ habitat in me peccatum. E. Miror te
hominem prudentẽ sic intellere ap̃m ut ex
tias. Qui enim conscientia in se loquentis xpĩ
libere proclamabat. An experim̃tum eius que¬
ritis qui in me loquitur xp̃c: Et inalio loco.
Cursum consum maui. fidem seruaui. dec&ero
reposita ẽ mihi corona iustitiae. Iste haec de
se dici poterat : Operari bonũ non inuenio &
non qđ uolo bonũ hoc facio. sed qđ nolo malũ

Expanded text:
Audi eumdem Apostolum apertissime praedicantem: Quod Audi eumdem Apostolum apertissime praedicantem: Quod enim operor, non cognosco. Non enim quod volo, operor: sed quod odi, illud facio. Sin autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem nequaquam egopeccatum. Scio enim quod non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, operari autem bonum non invenio. Non enim, quod volo, bonum, hoc ago: sed quod nolo, malum, hoc facio. Si autem quod nolo, hoc ego facio, nequaquam ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum . C. Miror te hominem prudentem sic intelligere Apostolumtias. Qui enim conscientia in se loquentis Christi libere proclamat: An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus ? Et in alio loco: Cursum consummavi, fidem servavi, de caetero reposita est mihi corona justitiae : iste hoc de se dicere poterat, Operari bonum non invenio? et, Non quod volo, bonum, hoc facio: sed quod nolo, malum,
Abbreviated transcription (Latin):
C. Hoc intellego quid loqueris. & non quod taces
A. Tacere tibi uideor quitantis exemplis docere te
uolui peccare hominẽ ꝑignorantiã & propeccato
G. Da testimonium noui testam̃ti. ubi error & ig¬
norantia & impossibilitas mandati teneatur
incrimine. A. Non necesse ẽ multa proferre.
unum proferam cui certe c̃tradicere ñ poteris.
Uas electionis ꝑspicue loquitur. Csentio enim
legi iuxta interiorẽ hominẽ. Uideo aut̃ aliam lege
in membris meis repugnantem legim̃tis meȩ
et captiuantẽ me inlege peccati quae ẽ inm̃bris¬
nr̃m . C. Protulisti testimonium qđ ꝓmefacit.
berati quidẽ simus baptismosaluatoris. sed id
mihi edissere quare dixerit. Uidc̃o aliam legẽ
in membris meis repugnantẽ logim̃tis meȩ. &cap¬
tiuantẽ me inlege peccati quȩ ẽ in m̃bris meis.
Quȩ ẽ ista lex regnans inm̃bris hominis & repug¬
nans legim̃tis eius: Responde simplicit. taces:

Expanded text:
C. Hoc intelligo quod loqueris, et non quod taces. C. Hoc intelligo quod loqueris, et non quod taces. A. Tacere tibi videor, qui tantis exemplis docere te volui, peccare hominem per ignorantiam: et pro peccato, . Da testimonium novi Instrumenti, ubi error et ignorantia, et impossibilitas mandati teneatur in crimine. A. Non necesse est multa proferre. Unum proferam, cui certe contradicere non poteris. Vas electionis perspicue loquitur: Consentio enim legi Dei juxta interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me intrum . C. Protulisti testimonium, quod pro me facit. berati quidem sumus baptismo Salvatoris. Sed id mihi edissere, quare dixerit: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae in membris meis est. Quae est ista lex regnans in membris hominis, et repugnans legi mentis ejus? Responde simpliciter. Taces?
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc male iuxtate. siue bene uixta me p̃cipe¬
rit dr̃ meum ẽ obseruare. qđ iussit. tuum dĩ
iussa rephendere. E. Qm̃ uim facis ꝑspicuȩ
ueritati. & trahis me adblas phemiam. con¬
cedam tibi hȩc inu&erilege p̃ceptum dequa
scriptum ẽ. V&era transier̃ ecce facta sunt
noua om̃a. Num quid & de euuangelio hȩc¬
poteris a ꝓprobare. ut puniat᷑ quis piã proeo
uiliora cessar̃. A. Ergo nequaquã obseruan¬
dum ẽ quod lege p̃cipit᷑ : O. Quedam obser¬
uanda. quaedã pretereunda sunt. A. Qm̃
te uideo eẽ doctissimũ. dic mihi quȩ deu&erites¬
tam̃to obseruare debem quae relinquere :
G. Mandata obseruare debemus. quȩ ad uitam
& mores ꝑtinent corrigendos. dequib. scriptũ ẽ
Mandatum dñi lucidum inluminans oculos
ciorum ꝑtinent. relinquenda s̃. A. Ignosce
mihi cũ legis &omniũ scripturarũ scientiam
lactites. Non anim aduertis quiduelim dicere.

Expanded text:
hoc male juxta te, sive bene juxta me, Deus phoc male juxta te, sive bene juxta me, Deus praecepit. Meum est observare quod jussit; tuum Dei jussa reprehendere. C. Quoniam vim facis perspicuae veritati, et me trahis ad blasphemiam, concedam tibi hoc in veteri Lege praeceptum, de qua scriptum est: Vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova . Numquid et de Evangelio poteris hoc approbare, ut puniatur quispiam pro eo ctione, viliora cessarunt. A. Ergo nequaquam observandum est, quod Lege praecipitur? C. Quaedam observanda, quaedam praetermittenda sunt. A. Quoniam te video esse doctissimum, dic mihi quae de veteri Testamento observare debeam, et quae relinquere. C. Mandata observare debemus, quae ad vitam et mores pertinent corrigendos, de quibus dictum est: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos acrificiorum pertinent, relinquenda sunt. A. Ignosce mihi, cum Legis 742 et omnium Scripturarum scientiam jactites, non animadvertis quid velim dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
obstupescas . Quȩcũq enim labora uerit homo
ut requirat ñ inueni&. & sidixerit se sapiens
intellegere. reperisse non poterit . cor enimfili¬
orũ hominũ repl&ũ est malitia. E. Multa¬
quidem descripturis sc̃ĩs memorit̃ copieseq dix¬
isti & quasi quib dã nubib clarũ nisus es ueri¬
tatis lum̃ aperire. sed quid adre hisenim cunc¬
tis testimoniis iuderis hominum accusare na¬
turam. Ac ꝑ hoc iniudiam referre ad dm̃ sita¬
les homines condidit. ut obluuone & ignoran¬
tia & peccato carere non possint. Ex quo ꝑspiciũ
ẽ hominem posse siuoluerit non peccare. ideiz
fec quod uitare ñ potuit. Ubi haec aufertur
possibilitas. aufertur & uitium. nemo enim in
eo condemnatꝰ quod facere non potuit. A
Sepe dixi te non in tellegere conatus meos. nec
considerare quid tu argumenteris. sed quid
ds̃ iusserit ꝓobliuione . errore. & ignorantia
quasi propeccato offeruntur sacrificia. siue

Expanded text:
obstupescas. Quaecumque enim laboraverit homo obstupescas. Quaecumque enim laboraverit homo ut requirat, non inveniet. Si dixerit sapiens se intelligere, reperire non poterit. Cor enim filiorum hominum repletum est malitia . Lpturis sanctis memoriter copioseque dixisti, et quasi quibusdam nubibus clarum nisus es veritatis lumen operire, sed quid ad rem? His enim cunctis testimoniis videris hominum accusare naturam, ac per hoc invidiam referre in Deum, si tales homines condidit, ut oblivione et ignorantiae peccato carere non possint. Ex quo perspicuum est, hominem posse, si voluerit, non peccare. Id enim fecit, quod vitare non potuit. Ubi autem aufertur possibilitas, aufertur et vitium, nemo enim in eo condemnatur, quod facere non potuit. ATTIC. Saepe dixi te non intelligere conatus meos, nec considerare quid argumenteris; sed quid Deus jusserit. Pro oblivione, errore et ignorantia, quasi pro peccato offeruntur sacrificia: sive
Abbreviated transcription (Latin):
Prauum est cor hominis & inscrutabile quis cog¬
nosc& illud: In prouerbus legimus. Et uia quȩ
uid&ur recta eẽ apud homines . & nouissima eiu
ueniunt in prosundũ inferni. Eachic mani feste
ignorantia condemnatur . dum aliud putat
homo & subspeciae ueritatis ad inferna dilabit᷑
Multae inquit cogitationes incorde hominis.
sed tam̃ non illius uoluntas quȩ incerta &
fluctuans atq mutabił est. sed dĩ consiliũ
optin&. Quis inquit gloriabitur castum
sebabere cor . & quis confid& mundus eẽ a pec¬
cato. Dulcis est enim homini panis menda cui
& post ea implebitur os eius calculo. ad nõ gres¬
sus hominis diriguntur . Mortalis aut̃ quomo¬
sibi iustus. sed corrigit corda hominum dns.
filius malus iustum so facit. & non lauat exitiuĩ
suum. lilius malus excelsos oculos hab& et pal¬
pebris suis eleuatꝰ: Ist enim iustus qui perit inius¬
titia sua. Unde dr̃ ad eum. nesis iustus multũ.
nec quasi ꝑsapientiã queras suꝑflua. neforte

Expanded text:
ognoscet illud ? In Proverbiis legimus: Est via quae videtur recta esse apud homines, et novissima ejus veniunt in profundum inferni . Ecce et hic manifeste ignorantia condemnatur, cum aliud putat homo, et sub specie veritatis ad inferna delabitur. Multae, inquit, cogitationes in corde hominis : sed non tamen illius voluntas, quae incerta et fluctuans atque mutabilis est, sed Dei consilium obtinet. Quis, inquit, gloriabitur castum se habere cor ? Et quis confidet mundum se esse a peccato? Dulcis est enim hominis panis mendacii, et postea implebitur os ejus calculo. A Domino gressus hominis diriguntur, mortalis autem quomosibi justus, sed corrigit corda omnium Deus. Filius malus justum se facit, et non lavat exitum suum. Filius malus excelsos habet oculos, et palpebris suis elevatur. Est enim justus, qui perit in justitia sua . Unde dicitur ad eum: Ne sis justus multum, nec quasi per sapientiam quaeras superflua, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
& nimio uerborũ squalore cooꝑtus. ut su¬
spitionem magis quam intellegentia m
lectori p̃beat. Ad extremum infert
Ego aut̃ ad haec quid respondebo: manũ
ponam suꝑ os meum. Semel locutus sũ.
insecundo non addo. Eece iob nr̃ uere im
maculatus & iuistus &sine querela & ab¬
stinens se ab omni malo. quali iustitiae fine¬
coronatur. Vt mis ericordia dĩ indigeat: hoc
ẽ illud quod in pro uerbis legimus. Quis glo¬
riabitur castum se habere cor : Aut quis
confidit mundum se eẽ apeccatis: Fac qđ¬

Expanded text:
et nimio verborum squalore coopertus, ut suet nimio verborum squalore coopertus, ut suspicionem magis quam intelligentiam lectori praebeat. Ad extremum infert: Ego autem ad haec quid respondebo? Manum meam ponam super os meum, semel locutus sum, in secundo non addam . Ecce Job noster vir immaculatus et justus, et sine querela, et abstinens se ab omni malo, quali fine justitiae coronatur, ut misericordia Dei indigeat? Hoc est illud, quod in Proverbiis legimus: Quis gloriabitur castum se habere cor? Aut quis confidet se mundum esse a peccato ? Fac q
Abbreviated transcription (Latin):
Sipecca uero custodies me. ab iniquitate aut̃ me
non facies in nocentem. & suimpie egero.ue mihi.
& si fuero iustus non potero respirare. plenus en:
sum ignominiae. Etiterum. Quis enim
erit mundus a sorde : neunus quidem. &iã
siunus diei fuerit uita eius suꝑ terram.
& innumerabiles m̃ses illius. Quod sidixerit᷑
pronomen. quis. non pro inpassibili. sed in¬
terdum prodifficili. Respondebo tibi
Etubi ẽ illud qđ temere protulisti. lacilia
dĩ eẽ mandata &ea facile posse compleri
dicente scriptura. Ur in laborib: laborat
sibi & ium fac ꝑditionisuae. utoppressa & sub¬
iugata & mori ente carne. uiuat in eo sps
Ridiculamq illã expositionem demostenis urĩ.
non dix isse tob. quis erit mundus a pecca¬
to. sed quis mundus asorde p̃tereo qua
probare conatur. sordes pannorum. sig¬
nificari infantiam non uitia peccatorũ
A ut certe sinon sic intellegit. dicite uos quid
sentiat. tam enim in uolutuꝰ dictor ẽ.

Expanded text:
Si peccavero, custodies me. Ab iniquitate autem me non facies innocentem . Et: Si impie egero, vae mihi . Et: Si fuero justus, non potero respirare. Plenus enim ego sum ignominiae . Et iterum: Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram, et numerabiles menses illius . Quod si dixeris pronomen quis, non pro impossibili, sed interdum pro difficili accipi, respondebo tibi: Et ubi est illud, quod temere protulisti, Facilia Dei esse mandata, et ea facile posse compleri? dicente Scriptura: Vir in dolore laborat sibi, et vim facit perditioni suae , ut oppressa et subjugata et moriente carne, vivat in eo spiritus. Ridiculamque illam expositionem Demosthenis vestri, non dixisse Job: Quis erit mundus a peccas erit mundus a sorde, praetereo, qua probare conatur, sordes pannorum significari in infantia, non vitia peccatorum. Aut certe si non sic intelligit, dicite vos quid sentiat. Tam enim involutus dictor est,
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse. ad comparationem suꝑstitionis iu¬
daice. inqua uaria cerimoniarum genera.
quȩ rebantur
Quae iuxta literam & apłi
p&ni sententiam . nullus potuit explere
temptatis dm̃ imponere iugum suꝑ ceruices
discipulorum qđ neq patres nr̃i. neq nos por

Expanded text:
 ad comparationem superstitionis Judaicae, in qua varia caeremoniarum genera quaerebantur, quae juxta litteram, et Apostoli Petri sententiam, nullus potuit explere.tentatis imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos por
Abbreviated transcription (Latin):
sura trahere funem. saltim hoc mihi concedas.
uistos inscripturis plurimos appellari. A
N solum plurimos. sed & innumerabiles . G. Sun¬
numerabiles iusti sunt & hoc negari non potest.
quid male locutus sum posse hominem sine pec¬
iustum sine peccato eẽ in eo qđ iustus est
Iustũ eẽ concedo. sine omni aũ omnno peccato. ñadsentio
Etenim absq uitio quod grece dr̃. ANAgCAΡ¬
ΓΗΛΩΝ. soli dõ conp&it. omnisq creatura
peccato subiac& . & indig& misericordia di
t̃ra. Et ne quasi maculas quasdam inscis
lapsi. pauca ꝓferam quae non ad singulos
sed adoms in commune ꝑtineant. intricesimo
primo psalmo scriptũ ẽ. Dixi ꝓnuntiabo
ad uersum me iniquitatẽ meam dño. & tu
remisisti iniquitatẽ cordis mei. Statimq seqr̃.
Prohac. hocẽ impi&ate sua siue iniquitate.
Utrumq enim intellegi potest. Orabit ad te
omnis sc̃s intempore oportuno. Siscs̃ est.
quomodo orat proiniquitate : Si iniquitatẽ
hab&. qua ratione scr̃ appellatus ẽ : luxta

Expanded text:
s? etc. CRIT. Saltem hoc mihi concedes, justos in Scripturis plurimos appellari. ATT. Non solum plurimos, sed et innumerabiles. CRIT. Si innumerabiles justi sunt, et hoc negari non potest; quid mali locutus sum, posse hominem sine pecjustum sine peccato esse, in eo quod justus est. A. Justos esse concedo, sine omni autem peccato omnino non Etenim absque vitio, quod Graece dic soli Deo competit, omnisque creatura peccato subjacet, et indiget misericordia Dei, terra . Et ne quasi maculas quasdam in sanctis lapsi, pauca proferam, quae non ad singulos, sed ad omnes in commune pertineant. In tricesimo primo psalmo scriptum est: Dixi, pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu dimisisti impietatem cordis mei. Statimque sequitur: Pro hac, hoc est, impietate, sive iniquitate utrumque enim intelligi potest orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno. Si sanctus est, quomodo orat pro iniquitate? Si iniquitatem habet, qua ratione sanctus appellatur? Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
propeccato & ari&em inholo caustum imma cula¬
tum &offeres eos inconspectu dñĩ & seniorib isrł
loquere dicens: Tolle hircũ decapris unum
propeccato. & uitulũ immaculatũ anniculũ
inholocautũ. Dix̃q moysen ada aron. accede
ad altare & fac propect᷑o tuo &rł. Rursũq
elexaxit aaron manus suas suꝑ populum &
benediã eis . Descenditq cum feciss& propeccato etho¬
locausto & salutari. Mulier generat liberos
lege naturae immunda est sima sculum peperit
torem cur inmundum quicquã nomin& quod
ipse condidit & non solum ipsaimmunda ẽ sed
&omne qđ tetigerit. Cumq dies inquit pur¬
gationis eius cõpleti fuerint suꝑfilio aut filia
offer& agnũ anniculum immaculatum. et
pullum columbarum & turturẽ propeccato
ad ostium tab̵naculi testam̃ti sacerdotiqui
offerat in conspectu dñi & expiabit proea sacer¬

Expanded text:
peccato, et arietem in holocaustum immaculatum, et offeres eos in conspectu Domini: et senioribus Israel loquere, dicens: Tollite hircum de capris unum pro peccato, et vitulum immaculatum anniculum in holocaustum. Dixitque Moyses ad Aaron: Accede ad altare et faelevavit Aaron manus suas super populum, et benedixit eis. Descenditque cum fecisset pro peccato et holocausto et salutari . Mulier generat liberos lege naturali et immunda est, si masculum pepereritorem, cur immundum quidquam nominet quod ipse condidit. Et non solum ipsa immunda est, sed et omne quod tetigerit. Cumque dies, inquit, purgationis ejus completi fuerint super filio aut filia, offeret agnum anniculum immaculatum, et pullum columbarum, et turturem pro peccato, ad ostium tabernaculi testimonii sacerdoti, qui offeret ea in conspectu Domini, et expiabit pro ea sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Et ab alienatis peccatores auulua erra uer
abutero locuti sunt falsa. Estatim ut nati
sunt subiacere peccato hisimilitudinẽ p̃ua¬
ricationis adae. quiẽ forma futuri. ł certe
statim ut deutero uirginali natus ẽ apc̃
Dequo scriptum ẽ. Omnis qui aperit uulua
tis eius. Magisq ad speci alem natiuitatẽ
saluatoris quam ad om̃ hominẽs reserri
potest. hoc qđ dr̃. qui aperit uuluã scs¬
dño uocabitur
portas uuluae uirginalis aperuit. quȩ
tam̃ clausae iugiter ꝑmanser̃. Haec ẽporta
orientalis clausa. ꝑ quã solus pontifex in¬
greditur & egreditur . & nihilominus semper
clausa ẽ. Illud quoq qđ inuolumine iob
scriptum ẽ. numquid mundus erit homo
& contra angelos suos prauũ quid repperit
quanto magis qui habitant domos luteas
Equib & nos decodem litto sumus. Quodsiad¬
seueras hoc dici exꝑsona eliphaꝗ themanite
intellege. non abeo dici. sed ab illo qui sub
ꝑsona angeli iniusione & in reuelatione

Expanded text:
 abalienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa . Vel statim ut nati sunt, subjacuere peccato in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri; vel certe statim ut de utero virginali natus est Christus, de quo scriptum est: Omnis qui aperit vulvamtis ejus. Magisque ad specialem nativitatem Salvatoris, quam ad omnium hominum reterri potest hoc quod dicitur, Qui, aperit vulvam, sanctus vocabitur portas vulvae virginatis aperuit, quae tamen clausae jugiter permanserunt. Haec est porta orientalis clausa, per quam solus Pontifex ingreditur et egreditur, et nihilominus semper clausa est. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo  contra Angelos pravum quid reperit; quanto magis in his, qui habitant domos luteas ! e quibus et nos de eodem luto sumus. Quod si asserueris hoc dici ex persona Eliphas Themanitae, intellige non ab eo dici; sed ab illo, qui sub persona Angeli in visione et revelatione
Abbreviated transcription (Latin):
dextris meis. Donec ponã inimicos tuos
sca bellum pedũ tuorum Virgam uirtu¬
tis tuȩ emitt& dñs ex sion & domina¬
beris in medio inimicorũ tuorum
SYNACOGA RESPONDIT Ergo & ds̃
& filius dĩ EECLISIA DIX̃ Respice ꝗd¬
psalmidicus dauid ait. Ut scies dñm
dm̃ esse saluatorem Ex surgat in ꝗd
ds̃ & dissipentur inimici enis. non ef¬
fugiant qui cum oderunt. a facie ei¬
us. Sicut deficit fumus deficient &si¬
cut tabescit cera a facie ignis. sic pe¬
reant peccatores a facie dĩ. Canta¬
te dõ. psallite nomini eius. uiã factie
ei qui ascendit super occasũ. dñs no¬
men est illi Qui producit uinctos in
uirtute. qui habitant in monumentis.
Et rursum idem dauid. Ex surge dñe¬
Utiq stulta quide homne ggnt᷑. homo est. ita & quidedõ orit᷑ ds ꝓfecto signat᷑
te sed per ꝓph&as audire c̃tendo

Expanded text:
dextris meis, donec ponam inimicos tuos dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et dominaberis in medio inimicorum tuorum . SYNAGOGA respodit: Ergo et Deus et Filius Dei. ECCLESIA dixit: Psalmidicus ait, et scies Dominum Deum esse Salvatorem. Exsurgat, inquit, Deus, et dissipentur inimici ejus, et effugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus deficiant, et sicut tabescit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei. Cantate Deo, psallite nomini ejus, viam facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est illi. Qui producit vinctos in fortitudine, qui habitant in monumentis . Et rursus idem David: Exsurge, DUtique, stulta. Qui de homine gignitur, homo est, ita et qui de Deo oritur, Deus profecto signaturte, sed Prophetas audire contendo
Abbreviated transcription (Latin):
SỸG R Recognosco uera sunt quae mihi teste
ꝓphetia narrantur. Tunc scire desidero ubi
sit ubi lateat xp̃s qui de terra resurrexit : No¬
lo enim uidere si postea ꝑ prophetas aliquid
post passionem uel postresurrectionẽ ha¬
beat potestatis. Legi enim ad saluandum po¬
pulum uenturũ eẽ olim unctum dĩ
ECCLESLA DIX
Ergo misera quod ne¬
gare non potes confitere & audiom̃a quia
ueritas celari non potest. tota se usq ad
cȩlos claritatis libertas extendit: Lege
danielẽ quiait. Videbam inusunoetȩ &
tit in conspectu eius. & quiad sistebant ob¬
tulerunt eum Et data est ei potestas regia
& om̃s reges terrȩ ꝑgenus a&erna quae non¬
petur: SYNAGOGA RESPONDIT
Gloriam habere unctum dĩ hoc est xp̃m¬
dubitare non possunt sed hoc mihi dicito si
postea quam passus est & resurrexit glori¬
am istam adipisci potuit & tenere . EcCLt
dicit dñs nunc clarificabor & ex altabor
nunc uidebitis intellegetis. nunc confundemi¬

Expanded text:
 Rocognosco, vera sunt quae mihi teste  Rocognosco, vera sunt quae mihi teste prophetia narrantur. Nunc scire desidero ubi sit, ubi lateat Christus, qui de terra resurrexit: volo enim videre, si postea per Prophetas aliquid post passionem vel post resurrectionem habeat potestatis. Legi enim, ad salvandum populum venturum esse Eliam unctum Dei. ECCLESIA dixit: Ergo, misera, quod negare non potes, confitere; et audi omnia quae veritas celare non potest: tota se usque ad coelos claritatis libertas extendit. Lege Danielem qui ait: Videbam in visione noctit in conspectu ejus, et qui assistebant obtulerunt eum. Et data est ei potestas regia, et omnes reges terrae per on corrumpetur . SYNAGOGA respondit: Gloriam habere unctum Dei, hoc est Christum, negare non possum: sed hoc mihi dicito, si posteaquam passus est, et resurrexit, gloriam istam adipisci potuit et tenere. ECCLESIdicit Dominus, nunc clarificabor et exaltabor, nunc videbitis, nunc intelligetis, nunc confundemi
Abbreviated transcription (Latin):
Alud interro gauerã & aliud in misisti deresur¬
rectione cognoui qđ inferos superauit ad di¬
dici. sed quomodo dixisti die tertia resurrex¬
isse dnm saluatorẽ . qđ anfuerit factum ig¬
noro ECCLESIA DIXIT
Scio quia memor es. sed poenttentię causa
non ius confiteri qđ nosti Error macerat
conscientiã. & crimen memoriã tollit
Audi ergo xp̃m ab in feris. ut nos uuuficar&
die tertia resurrexisse. Lege osee pro¬
ph&am qui ait . Uiu ficauit nos die tertia
It indextero nomio sic ait. Dixit dñs ad mo¬
ysen Descende & scĩfica populũ meũ. & sc̃i¬
fica illos hodie & cras. & lauent uestẽ suã
& sint parati inparendinũ diem Die enĩ
tertia descend&r dñs in monte sina Et in
euangelio sic ait .ꝑgenies nequã & adulte¬
ra signũ p&it. & signũ non dabitur ei.
nisi signũ ione ꝓph&ę Quomodo enim
fuit ionas in uentre coi. tribus diebus
& tribus noctibus. ita erit filius homi¬
nis tribus diebus & tribus noctibus incorde terrȩ¬

Expanded text:
Aliud interrogaveram, et aliud immisisti: de resurrectione cognovi, et quod inferos superavit addidici. Sed quoniam dixisti die tertia resurrexisse Dominum Salvatorem, quod an fuerit factum, ignoro. ECCLESIA dixit: Scio quia memor es: sed poenitentiae causa non vis confiteri quod nosti. Error macerat conscientiam, et crimen memoriam tollit. Audi ergo Christum ab inferis, ut nos vivificaret, die tertia resurrexisse. Lege Osee prophetam, qui ait, Vivificavit nos die tertia . Et in Deuteronomio sic ait: Dixit Dominus ad Moysen, Descende, et sanctifica populum meum, sanctifica illos hodie et cras, et lauent uestimenta sua et sint parati in perendinum diem. die enim tertio descendet Dominus in montem Sina Item in euangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Ionae prophetae. quomodo enim fuit I onas in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit et filius hominis tribus diebus et tribus noctibus in corde terr
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Et pari& uirgo filiũ. & uocabiturno¬
men eius emmanu hel. Quod est interpre¬
tatũ nobiscũ ds̃ Et propterea unxit te
co. sed regem mihi proban desidero ECCIE¬
SIA DIXIT Stultissima mulierũ si dm̃ con¬
fiteris. regem fateri non debes: Aut numꝗd
ds̃ potest esse. nisi regnauerit : Omne reg¬
num sub pedibus dĩ iacebit. & quic quid reg¬
na tenent. maiestas possid& dĩ Ergore¬
gem dubitas. quẽ dm̃ profecto cognos cas
ECCLE SIA
DIXIT

Expanded text:
vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus . Et, Propterea unxit te, co; sed Regem mihi probari desidero. ECCLESIA dixit: Stultissima mulierum, si Deum confiteris, Regem fateri non debes? Aut numquid Deus potest esse, nisi regnaverit? Omne regnum sub pedibus Dei jacet; et quidquid regna tenent, majestas possidet Dei. Ergo Regem dubitas, quem Deum profecto cognoscis? ECCLESIA dixit
Abbreviated transcription (Latin):
estimant. sed incorreptionem & pe¬
nitudinem. ut superatus beneficiis.
excocto frigore caritatis. inimicus
esse desistat. Addis prȩter ea¬
regnum caelorum &iam intestam̃¬
to v&eri repromittas. ponisq
testimonia dea pochriphis. Cum ꝑ¬
spicuum sit regnum caelorum pri¬
mum in eu angelio predicari per
clamat in deserto iudea penitentiã
agite adpropinquabit enim regnũ
cȩlorum : Et desaluatore scriptum ẽ
Exeo tempore coepit iħs prediccre

Expanded text:
existimant, sed in correctionem et poeexistimant, sed in correctionem et poenitudinem, ut superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus esse desistat. 31. Regnum coelorum etiam in Testamento veteri repromitti : ponisque testimonia de apocryphis, cum perspicuum sit, regnum coelorum primum in Evangelio praedicari per clamat in deserto: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum . Et de Salvatore scriptum est: Ex eo t
Abbreviated transcription (Latin):
mos diligendos. Statimq: oppres
Statimq: oppres¬
sus grauissimo l&hargo ponis & di¬
cis. inimico numq: eẽ credenddm
Quod sibi eẽ contrarium &iã me
sibente ꝑspicuum ẽ Sed dices xtrumq¬
scripturȩ uocibus contineri : Non añ¬
aduertens quo sensu insuis dicta sin locis
preceptu᷑ ẽ mihi ut diligam inimicos¬
&orem propersecutoribus. Num qͥd
iussum ẽ utita diligam quasi proxi¬
mos & consanguineos & amicos. Vt
interemulum & necessarium nulla
distantia sit. Sunimicos diligo
quasi proximos. amicis quid am pli¬
us exhibeo: Aut si hoc dixeras. illud¬
carere debueras. Nec contraria
sibi in eodem loco dicere uidereris.
inimiconum ꝗͣ eẽ credendum. Sed
quomodo diligatu inimicus &lex
doc& : iumentum aduersari siceci¬
derit subleuandũ. & apos. Siesurie
Siesurie¬
rit inimicus tuus da illi cibum:
isitierit da illi potum. hoc enim fa¬
ciens carbones ignis congregabis
super caput eius. Non in maledic¬
tum & condemnationem ut pleriq:

Expanded text:
proximos diligendos ; statimque oppresproximos diligendos ; statimque oppresstatimque oppressus gravissimo lethargo, ponis et dicis: Inimico numquam esse credendum , quod sibi esse contrarium, etiam me silente, perspicuum est. Sed dices Scripturae contineri, non animadvertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicosorem pro persecutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium nulla distantia sit? Si inimicos diligo quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illudtacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sublevandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnationem, ut plerique
Abbreviated transcription (Latin):
sit. & eorum qui decipere cupiunt audien¬
tes. dicente apos. hs modi enĩ xp̃o do nr̃o
agamus gratias & eum cunctis bene
angelium ei qui nobiscum uelit iudi¬
tio contendere. & post lites aciur¬
gia auferre tonicam. &iam palli¬
um eẽ concedendum. Num p̃cipit
ut agamus gratias & la&i nr̃a ꝑ
damus Hoc dico. non quod aliquid
sceleris in hac sententiasit: Sed
quod ubiq: hyꝑbolicus mediocria
transeas. & magna secteris. Vnde
adiungis. gloriam uestium & orna¬
mentorum do eẽ contrariam
Q sunt isrogo inimicitiae contra dm¬
Si tonicam habuero mundiorẽ Siep̃s
siasticus. in administratione sacri¬
ficiorum candida ueste ꝓcesserit :
Caute clerici. Caute monachi uiduȩ
& uirgines. periclitamini. nisi sor¬
didas uos atq: pannosas uulgus as¬
pexerit Taceo de hominibus scłi.
quibus a perte bellum indicitur
& inimicitiae contra dm : Sip̃cio¬
sis atq: nitentib: utantur exubus

Expanded text:
sit, et eorum qui decipere cupiunt audiensit, et eorum qui decipere cupiunt audientes, dicente Apostolo: Hujusmodi enim Christo Domino agamus gratias, et eum cunctis bened? Docet Evangelium ei, qui nobiscum velit judicio contendere, et per lites ac jurgia auferre tunicam, etiam pallium esse concedendum: non praecipit, ut agamus gratias, et laeti nostra perdamus. Hoc dico, non quod aliquid sceleris in hac sententia sit, sed quod ubique ὑπερβολικῶς mediocria transeas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deumsi tunicam habuero mundiorem, si episiasticus in administratione sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimicitiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus utantur exuviis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dulce & suaue ẽ debere ꝓferre : & q̃ si
alius sit seruus dĩ. alius doctor & sacer¬
dos ȩcclesiae. oblitus pͥoris sententiae.
Ponis in alio titulo : Sacerdo tẽ siue doc¬
torem omne actũ speculare debere
& fiducialit̃ corripere peccantes . ne
ꝓhisdem rationem reddat. &eorum
sanguis desuis manib: exquiratur.
N ec semel fuisse contentus. id ipsum
replicas & inculcas. sacerdo tẽ siue doc¬
torem nemini adolari debere. sed au¬
denter om̃ corripereone&se & eos
qui eum audiunt ꝑdat : tantã ne eẽ in¬
uno opere dissonantiã ut quid pͥus dixe¬
ris nescias: Sienĩ seruus dĩ nihilamar̃
desuo deb& ore ꝓferre sed semꝑ qđ dulce
& suaueẽ : Aut sacerdos & doctor serui dĩ
nonerunt qui fiducialiter debent cor¬
ripere peccantes . & nulli adolari sed au¬
dacter om̃s increpare. Aut si sacerdos
& doctor non solum serui dĩ. sed in ter
seruos eius principum tenent locum.
frustra serus dĩ blanditus &dulcedi¬
nem reseruasti : Cum ħ ꝓpriae her&icoꝵ

Expanded text:
 dulce et suave est debere proferre. » Et quasi alius sit servus Dei, alius doctor et sacerdos Ecclesiae, oblitus prioris sententiae ponis in alio titulo, « Sacerdotem sive doctorem omnium actus speculari debere, et fiducialiter corripere peccantes; ne pro iisdem rationem reddat, et eorum sanguis de suis manibus requiratur. Nec semel dixisse contentus, idipsum replicas et inculcas: « Sacerdotem sive doctorem nemini adulari debere, sed audenter omnes corripere, ne et se et eos qui eum audiunt uno opere dissonantia, ut quid prius dixeris nescias? Si enim servus Dei nihil amarum de suo debet ore proferre, sed semper quod dulce et suave est: aut sacerdos et doctor servi Dei non erunt, qui fiducialiter debent corripere peccantes, et nulli adulari, sed audacter omnes increpare; aut si sacerdos et doctor, non solum servi Dei, sed inter servos ejus principalem tenent locum, frustra servis Dei blanditias et dulcedines reservasti, cum hoc proprie haereticorum