comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in celis te habitare arbitratꝰ
es. simulq quia iactas sapi¬
entiam in tantum ut regni
tuti hõies salomonẽ enigma¬
tib ꝓuocarent. Nunquid.
sapientior es daniele. qͥ dei
gr̃a uiert om̃s magos. & ari¬
olos: & nc̃ in babylone sapi¬
entissimus est: Siue tta in¬
telligendum. Etiam si sapien¬
tior sis damele. qui omniũ con¬
fessione sapientissimus ẽ: & di¬
uitiarum acpotentie magnitu¬
dine dei. te cupias potentie coe¬
quare. tam̃ capieris ab aduerꝰ¬
sariis. & urbe ꝑdita multis
confodiere uulnerib & ultra
ñ dices ds ego fum: doctus in
ri eandem dicere potestatem.
cui a deo credita ẽ ipsa cuitas
siue ꝓuintia: illito assumamꝰ
testimonium. Ego dixi dii estfͦ.
et filii excelsi om̃s: uos autem
sicut homines moriemini: et̾
sicut unus de pͥncipib cadetͤ.
radite enim ilł sũt ad regendũ
ꝓuiitie. quasi iudicib ãb im¬
ꝑatore : qui obliti honorẽ suũ
ex alter ius iussione pendere.

Expanded text:
in coelis te habitare arbitratus in coelis te habitare arbitratus es. Simulque quia jactas sapientiam intantum, ut regni tui homines Salomonem aenigmatibus provocarent, nunquid sapientior es Daniele, qui Dei gratia vicit omnes magos et hariolos, et nunc in Babylone sapientissimus est? Sive ita intelligendum etiam sapientior sis Daniele, qui omnium confessione sapientissimus est: et divitiarum ac potentiae magnitudine Dei te cupias potentiae coaequare, tamen capiaris ab adversariis, et urbe perdita, multis confodieris vulneribus. Et ultra non dices, Deus ego sum, sed doctus intri eamdem dicere potestatem cui a Deo credita est ipsa civitas, sive provincia, illud assumamus testimonium. Ego dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis. Traditae enim illis sunt ad regendum provinciae, quasi judicibus ab imperatore, qui obliti honorem suum ex alterius jussione pendere,
Abbreviated transcription (Latin):
sent. In cdanielis quoq pro¬
phetia ꝑspicide legiturꝰ: prin¬
ceps isrłitici poprili michael.
et pͥnceps grecie. pͥncepsq ꝑsa-¬
rum. & moyses aꝑtius scribit:
in deutronomii cantico. En¬
do diuidebat altissimꝰ gentes.
disseminabat filios adam: consti¬
tuit terminos nationũ iuxta
numerum angeloꝵ dei: siue
ut melius habetur in hebraico.
ixta numerum filioꝵ isrł: et
facta ẽ pars dñi populus eius
iacob. funiculus hereditatis eiꝰ
isrł. Nec mirabunt᷑ in parte
contraria pessimos reges in ty¬
po p̾uaricatoꝵ p̃cedere pͥncipũ
cum optimos reges. dauicd. et
salomonem. & iosiam. & patͥ¬
archas. et ꝓpħas. in figura dñi
saluatoris p̃cessisse doceamus.
Gutxta utramq intelligentiam.
regum pariter fuꝑboꝵ. & apo¬
statarum pͥncipum. quȩ scͥp¬
ta sc̃ disseramus. Cum sis ait
in medio mari. & insule tenea¬
ris angustiis. plus dicam cũ
sis homo. & humane carnis
fragilitate circundatus. tumo¬
re cordis elatus : in solio dei

Expanded text:
sent. » In Danielis quoque prophetia perspicue legitur , princeps Israelitici populi, Michael et princeps Graeciae princepsque Persarum. Et Moses apertius scribit in Deuteronomii cantico: « Quando dividebat Altissimus gentes, disseminabat filios Adam: constituit terminos nationum, juxta numerum angelorum Dei, » sive, ut melius habetur in Hebraico, « juxta numerum filiorum Israel. Et factum est, pars Domini populus ejus Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel . » Nec mirabimur in parte contraria pessimos reges in typo praevaricatorum praecedere principum, cum optimos reges David et Salomonem et Josiam et Patriarchas et Prophetas in figura Domini Salvatoris praecessisse doceamus. Igitur juxta utramque intelligentiam regum pariter superborum et apostatarum principum, quae scripta sunt disseramus. « Cum sis, ait, in medio mari, » et in insulae tenearis angustiis, plus dicam, cum sis homo, et humanae carnis fragilitate circumdatus, tumore cordis elatus, in solio Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur e. C ꝑdidi te o cherub.
ꝓtegens de medio lapidũ ignitoꝵ:
ut nequaꝗͣ inter ignitos lapides
consisteres s ꝑtres o ipse cherub.
siue cherub qui te ꝓtegebat. edu¬
xi te de medio lapidum ignitoꝵ:
iuxta illud qd̃ de adam scriptũ ÷.
Eiecit adam: & constituit eũ cont᷑
paradysum deliciarum. Causasq
reddit cur eductus fit. siue ꝓie¬
ctus de medio lapidũ ignitorũ
Eleuatum ẽ enim cortuum in de¬
core tuo: dum tuũ putas eẽ qd̾
dei est. Unde et apłs stimulum
carnis. & angłm sathane acceptꝰ¬
se se dicit qui eum colaphi: aret.
ne reuelationũ multtudine
suꝑbiret: & in uidicrum incide¬
ret diaboli. Eẜ iccirco corrupta
ẽ inquit doctrina tua cũ deco¬
re tuo: siue ꝑdidisti sapientiã
tuã in decore tuo: ut dũ plus
ius ẽẽ ꝗͣ conditus es. & magrͦ
saꝑe ꝗͣ a deo acceꝑas. etiam
id ꝑderes qd̃ habebas: ꝙ pro
pulchritudine atq doctrna
deformitas te & stulticia pos¬

Expanded text:
dicitur ei, Et perdidi te, o Cherub, dicitur ei, Et perdidi te, o Cherub, protegens de medio lapidum ignitorum, ut nequaquam inter ignitos lapides consisteres, sed perires. O ipse cherub, sive Cherubim qui te protegebat, eduxi te de medio lapidum ignitorum: juxta illud quod et de Adam scriptum est: Ejecit Adam, et constituit eum contra paradisum deliciarum . Causasque reddit, cur eductus sit, sive projectus de medio lapidum ignitorum. Elevatum est enim cor tuum in decore tuo: dum tuum putas esse quod Dei est. Unde et apostolus, stimulum carnis et angelum Satanae accepisse se dicit, qui eum colaphizaret, ne revelationum magnitudine superbiret, et in judicium incideret diaboli . Et idcirco corrupta est, inquit, doctrina tua cum decore tuo, sive, perdidisti sapientiam tuam in decore tuo: ut dum plus vis esse quam conditus es, et magis sapere quam a Deo acceperas, etiam id perderes quod habebas, et pro pulchritudine atque doctrina, deformitas te et stultitia pos
Abbreviated transcription (Latin):
potestate cui p̃positus erat. reple¬
uit cellaria. & interiora pectoris
fui: ut saturatus et incrassatus
calcitraret contra creatorẽ suũ.
Manducauit enim iacob: & satu¬
ratus ẽ. & recalcitrauit dilectꝰ.
incrassatus. impinguatus. dilatatꝰ:
& dereliquit eum qui fecerat eũ.
& de corde ꝓcetunt cogitationes pes¬
sime: ꝓpter qͣs dicit ds. Peccasti.
et eieci te de monte dĩ. siue uril¬
neratus es amonte di: qd̃ legen¬
tes timere cõpellimur. Si enim
cherub extentus et ꝓtegens positꝰ
in monte scõ di. & in medio lapi¬
culatus ꝓpter multitudinẽ ne¬
gotiationis repleuit interiora sua
iniqͥtate.⁊ peccauit & eiectus est
de monte dei. hoc ẽ cde habitatiõe
paradysi. siue uulneratus a mon
aute certe in monte cdi constitutꝰ
et habitans. a semet ipso uulne¬
ratus ẽ. & scientie cõpunctus
malo. dum se uttelligit habita¬
tione montis indignũ: quid de
nobis estimandum est : ꝓpter qd

Expanded text:
potestate qui praepositus erat, replepotestate qui praepositus erat, replevit cellaria, et interiora pectoris sui: ut saturatus, et incrassatus calcitraret contra Creatorem suum. Manducavit enim Jacob, et saturatus est, et recalcitravit dilectus, incrassatus et impinget dereliquit Deum qui fecerat eum ; et: « De corde procedunt cogitationes pessimae ; » propter quas dicit Deus: « Peccasti, et ejeci te de monte Dei, » sive vulneratus es a monte Dei: quod legentes timere compellimur. Si enim cherub extentus et protegens positus in monte sancto Dei, et in medio igniculatus: propter multitudinem negotiationis replevit interiora sua iniquitate, et peccavit, et ejectus est de monte Dei, hoc est, de habitatione paradisi, sive vulneratus a montligitur: aut certe in monte Dei constitutus et habitans, a semetipso vulneratus est, et conscientiae compunctus malo, dum se intelligit habitatione montis indignum, quid de nobis aestimandum est? Propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
ministros suos ignem urentẽ.
& non solum ds qui uocat᷑ ignis
consumens fenum. ligna. stppu¬
lamq confumat : s et angeli
qui uocant᷑ igniti lapldes. sꝑuq
feruentes. Unde et dñs. Ignẽ
inqͥt ueni mittere suꝑ terram:
q quam uolo ut ardeat. Qd̾q se¬
quiturꝰ ꝑfectus inuiis tuis a
die conditionis tue. ꝓ qͦ posue¬
re .lex. fiuisti immaculatus in¬
dieb tus a die qua conditus
es: donec inuenta ẽ iniqͥtas in
te. Ostendit omnem creaturam
bonam a deo conditam. & ꝑfec¬
tam habtusse uirtutẽ: & ꝑ hoc
pͥncipem qͦq tyri fuisse ima¬
culatum. ut deinceps macula
ñ nature sit s uoluntatis: do¬
nec inuenta ẽ iniqͥtas in te.
nuenta adeo quȩ in thesauros
pectoris tui ꝑsuꝑbiam & abusio¬
nem potestatis ꝗͣ acceꝑas tenebat᷑¬
inclusa. In multitudine qͦq ne¬
gociationis eius: repleta sc̃ inte¬
riora illius. siue cellaria iniqͥtate.
Dum enim multa conqͥrit. & ñ ẽ
contentus scientia ꝗͣ acceꝑat. nec

Expanded text:
ministros suos ignem urentem . Et non solum Deus qui vocatur ignis consumens, fenum, ligna, stipulamque consumat : sed et angeli qui vocantur igniti lapides, spirituque ferventes. Unde et Dominus: Ignem, inquit, veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat . Quodque sequitur: Perfectus in viis tuis a die conditionis tuae pro quo posuere LXX: Fdiebus tuis a die, qua conditus es, donec inventa est iniquitas in te, » ostendit omnem creaturam bonam a Deo conditam et perfectam habuisse virtutem: et per hoc principem quoque Tyri fuisse immaculatum, ut deinceps macula non naturae sit, sed voluntatis: « Donec inventa est iniquitas in te. » Inventa a Deo, quae in thesauris pectoris tui per superbiam et abusionem potestatis, quam acceperas tenebatinclusa. In multitudine quoque negotiationis ejus repleta sunt interiora illius, sive cellaria, iniquitate. Dum enim multa conquirit, et non est contentus scientia quam acceperat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
scribit apłs petrus Si crecioi¬
stis quia suaius ẽ dñs. ad qͤm
accedentes lapidemuiuentẽ.
ab hominib quidem repba¬
tum.a deo autem electum
honorabilem. & ipsi sicut la¬
pides uiuentes edificamini
domus spiritales in sacerdoti¬
um scm̃ offerre spiritales uic¬
timas placentes deo ꝑ iħm
et qui credit in eo ñ confun¬
deturꝰ: suꝑ quo ⁊ uas electio¬
nis pari uoce consentit dicets
Suꝑ edificati in fundam̃to apłoꝵ¬

Expanded text:
scribit apostolus Petrus: « Si credidistis quia suavis Dominus ad quem accedentes lapidem viventem, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum, honorabilem, et ipsi sicut lapides viventes aedificamini domus spiritales in sacerdotium sanctum, offerre spiritales victimas placentes Deo per Jeet qui credit in eo non confundetur . » Super quo et Vas electionis pari voce consentit dicens: « Superaedificati in fundamento apo
Abbreviated transcription (Latin):
interfecti qͥ male steterant gla¬
dio ꝑcircuitum: illo gladio q̃m
uenit dñs mittere suꝑ terram:
ut mala iuncta dissotet: et sci¬
ent qͥ remanserit qd̃ ipse sic
dñs. Cumq illi cessauerint.
nequa ꝗͣ ultra erit offendicłm
amaritudinis: & spina doloris
cõpungens. ⁊ uulneransppłm
dei. Omnia au hec dicuntur
contͣ aduersarias potestates.
qd̃ in in extremo tꝑre deleanturꝰ.
& sit eterna securitas ꝗͣdo congre¬
gauerit dñs domũ isrł eos qui
sensu cernunt dm̃. & sc̃ificatus
fuerit in eis: & complebitur

Expanded text:
interfecti, qui male steterant, glainterfecti, qui male steterant, gladio per circuitum. » Illo gladio quem venit Dominus mittere super terram , ut male juncta dissociet: et sciant, qui remanserint, quod ipse sit Dominus. Cumque illi cessaverint, nequaquam ultra erit offendiculum amaritudinis, et spina doloris compungens et vulnerans populum Dei. Omnia autem haec dicuntur contra adversarias potestates, quod in extremo tempore deleantur, et sit aeterna securitas, quando congregaverit Dominus, domum Israel, eos qui sensu cernunt Deum: et sanctificatus fuerit in eis, et complebitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuerbiis. Oculus meretricis:
laqueus ẽ peccatoris. St̃ autẽ
et in bonam partem his contͣ¬
rii uenatores: de quib scͥbit
ieremias. Ecce ego mittã pisca¬
tores. ⁊uenatores: qͥ uenentur
uos de omni colle & monte
et facit eos de piscatorib pisci¬
um. piscatores hominum.
nde et uiculus petri et andree:
hoc appellatur uocabulo. Deth¬
saida enim: in lingua nr̃a int̾pre¬
tatur domus uenatoꝵ. Adu̾sum
hos gͥ pessimos uenatores dei ser¬
mo dirigitur: & imꝑatur ꝓpħe
ut ponat siue obsirmet faciẽ suã
contra sydonem: & nequaqꝗͣ flu¬
ctu & omniuento doctrine.s
in ueritate consistens. int̾ficiat
uenatores. Que st̾ gͦ que sydoni
dñs comminatur: Eoce ego ip
se ad te ueniam. & głificabor in
te cum te interfecero: & scient
om̃s qui uixerint qd̃ ego fum
dñs. cum tibi reddidero que
mereris: mittamq pestilentiã
& sanguinẽ inplateas tuas. Re¬
cteq platee dicuntur sydonis.
ata enim et spaciosa uia ẽ. que
ducit ad mortem. & corruent

Expanded text:
Proverbiis: « Oculus meretricis laqueus est peccatoris . » Sunt autem et in bonam partem his contrarii venatores, de quibus scribit Jeremias: « Ecce ego mittam piscatores et venatores, qui venentur vos de omni colle et monteet facit eos de piscatoribus piscium piscatores hominum . Unde et viculus Petri et Andreae hoc appellatur vocabulo; Bethsaida enim in lingua nostra interpretatur domus venatorum. Adversum hos igitur pessimos venatores, Dei sermo dirigitur, et imperatur prophetae, ut ponat sive obfirmet faciem suam contra Sidonem, et nequaquam fluctuet omni vento doctrinae, sed in veritate cosuos venatores. Quae sunt ergo quae Sidoni Dominus comminatur? « Ecce ego ad te ipse veniam, et glorificabor in te, cum te interfecero, et scient omnes, qui vixerint, quod ego sum Dominus, » cum tibi reddidero quae mereris, mittamque pestilentiam et sanguinem in plateas tuas. Recteque plateae dicuntur Sidonis. « Lata enim et spatiosa via est, quae ducit ad mortem . » « Et corruent
Abbreviated transcription (Latin):
ciosus oꝑimentum tuum. sar¬
dius. toparius. iaspis. chriso¬
litus. onix. berillus. saphiruis
aurum. opus decoris tui: et
foraminatua in die qua con¬
ditus es. p̾parata sunt. Tu
cherub extentus ⁊ ꝑtegens.
et posui te in monte sco dei. in
medio lapidum ignitoꝵ ambu¬
lasti ꝑfectus inuiis tuis a die
conditionis tue. donec inuenta

Expanded text:
mentum tuum, sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx et berillus, carbunculus, aurum, opus decoris tui et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt. Tu cherub extentus et protegens, et posui te in monte sancto Dei. In medio lapidum ignitorum ambulasti, perfectus in viis tuis, a die conditionis t
Abbreviated transcription (Latin):
onsequens erat filia
eustochium. ut pro¬
phetiam tyri. et
principes tyri. uł¬
tyri uno uolumine
comp̃henderem. et tam locis
ꝗͣ uaticinatione coniunctos.
nequa ꝗͣ libroꝵ ordine separa¬
rem: s quia plura sunt que
dicuntur. et modum ꝓlixita¬
tis excedunt: ideo in nonum
librum dilata ẽ explanatio
ꝗͣ orationib tius omniumq
scõrum ad calcem credimus
puenturam: ut cont᷑ phara¬
onem quoq et uniuersam
egiptum quȩ in ez echiel scͥp¬
tasunt disseramus: que et
ipsa nobis longitudine sui
in librum decimũ diuiden¬
da sunt: quo et uoluminũ
inter se menfura seruet᷑. & di¬
iusus dictantis scribentis q
et legentis lahor respiret in
partibus: Et factus ẽ
sermo dñi ad me: dicens.
ili. hominis: dic pͥncipi tyri
Hec dicit dñs ds. Eo qd̃ eleua
homo ce non cłs: et dedisti cor
tiumꝰ. quasi cor cdei. E cce sãpien¬
tor ec tu danihele. omne secre¬
tum ñ est absconcditũ a te in sa¬
pientia et prudentia tua fẽcisti

Expanded text:
onsequens erat, filia Eustochium, ut prophetiam Tyri, et principis Tyri, uno volumine comprehenderem, et tam locis quam vaticinatione conjunctos, nequaquam librorum ordine separarem. Sed quia plura sunt quae dicuntur, et modum prolixitatis excedunt: ideo in nonum librum dilata est explanatio, quam orationibus tuis omniumque sanctorum ad calcem credimus perventuram: ut contra Pharaonem quoque, et universam Aegyptum, quae in Ezechiel scripta sunt, disseramus. Quae et ipsa nobis longitudine, sui, in librum decimum dividenda sunt: quo et voluminum inter se mensura servetur; et divisus dictantis, scribentisque, et legentis labor respiret in partibus. « Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, dic principi Tyri: Haec dicit Dominus Deus: Eo quod elevahomo, et non Deus: et dedisti cor tuum quasi cor Dei; Ecce sapientior es tu Daniele: omne secretum non est absconditum a te. In sapientia et prudentia tua fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
ri. siue in spe: & edificabunt
domos. & plautabt̾ uineas :
et habitab̾t sccdo in spe: iuxta
illud qd̾ legiturꝰ in isaia. Qi
ablactati estis a lacte. qͥ abstͣ¬
quas et in eugłio ȩdificat. qͥ non
suꝑ harenam. s suꝑ petrã funda¬
menta constitiit. De quib serip¬
tum ẽ. Nisi dñs edificauerit¬

Expanded text:
cabunt domos, plantabuntque vineas, et habitabunt » secundo in spe. Juxta illud, quod legitur in Isaia: « Qui ablactati estis a lacte, qui abstra» quas et in Evangelio aedificat, qui non super arenam, sed super petram fundamenta constituit. De quibus scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
et omnẽ descriptionẽ eius. et
umuersa p̃cepta eius. cunc¬
tumq ordinem.⁊ om̃s leges
eius ostende eis. ⁊scribes in
oculis eoꝵ. ut custodiant o̾s
distributiones eius ⁊ p̃cepta
illius: & faciant ea: Ista est
lex domus in summitate
montis om̃s sines eius in
circuitu: scm̃ sc̃oꝵ erit: Hec
tu fili hõis. ostende domui
isrł domum. & cessabunt a
peccatis suis. ⁊ uisionẽ eius.
Idispositionẽ illius. & ipsi
sustinebt torm̃tum suum
ꝓ om̃ib que fecer̾t. ꝙ descͥ¬
bes domũ et p̃parationẽ eiꝰ.
& exitus atq introitus eius

Expanded text:
et omnem descriptionem eius et universa praecepta eius cunctumque ordinem eius et omnes leges eius ostende eis et scribes in oculis eorum et custodiant omnes descriptiones eius et praecepta illius et faciant ea ista est lex domus in summitate montis omnes fines eius in circuitu sanctum sanctorum est haec Et tu, fili hominis, ostende domui Israel domum, et cessabunt a peccatis suis, et visionem ejus, et dispositionem illius: et ipsi sustinebant tormentum suum pro omnibus quae fecerunt. Et describes domum et praeparationem ejus, et exitus atque introit
Abbreviated transcription (Latin):
totus mundus diuitiarũ.
illius autẽ qui infedelis est.
neq obolus. quasi aliis uer¬
bis dixerit: Infidelis ncbil
in mundo possidet : s etam
minimã indiget portionem:
De quo in alio uerbo in eugłio
dicitur: Non egrediet᷑ inde:
nisi reddat nouissimũ qua¬
drantem: Hoc est etiam ex¬
tremum numinum. ⁊ minu¬
tum: Legimus decem minas.
singulis seruis ad negotiandũ
traditas: E in alia parabola
inter seruos talenta diuisa.
debitorem quingentoꝵ dena¬
rioꝵ. et quinquaginta. et o¬
parios uinee qui singulos ac¬
cipiant denarios. & mulierẽ
uiduam que dragmam ꝑdi¬
derit. & uix eam lucerne ac
est huius temporis disserere:
t hee sunt pͥmitie
quas tolletis. sextam partem
oephi. de choro frumenti. et
sextam partem oephi. de cho¬
ro ordei: mensura quoq: oles
bathus olei decuna pars. cho¬
ri est. & decem bathi chorum
faciunt: quia decem bathi im¬
plent chorum. Lxx:
hee sunt primitie quas se¬
parabitis. sextam partẽ men¬

Expanded text:
totus mundus divitiarum: totus mundus divitiarum: illius autem qui infidelis est, neque obolus . Quasi aliis verbis dixerit: Infidelis nihil in mundo possidet: sed etiam minima indiget portione. De quo aliis verbis in Evangelio dicitur: Non egredietur inde, nisi reddat novissimum quadrantem , hoc est, etiam extremum nummum et minutum. Legimus decem mnas singulis servis ad negotiandum traditas : et in alia parabola inter servos talenta divisa: et debitorem quingentorum denariorum, et quinquaginta : et operarios vineae qui singulos accipiunt denarios : et mulierem viduam, quae drachmam perdiderat, et vix eam lucernae accest hujus temporis disserere. . « Et hae sunt primitiae quas tolletis: sextam partem ephi de coro frumenti, et sextam partem ephi de coro hordei. Mensura quoque olei: batus olei, decima pars cori est: et decem bati corum faciunt: quia decem bati implent corum. LXX: Et hae sunt primitiae quas separabitis. Sextam partem men
Abbreviated transcription (Latin):
turbare non debet: Iccirco enĩ
difficultas in mumeris pontt᷑.
auditoris: Unde et multa di¬
cuntur in parabolis. & in eni¬
giatib: et qui habet aures
audiendi: audiat: Omnisq
propheta obscuritatem conti¬
net ⁊ueritatem: ut discipuli
intrinsecus audiant: uulgus
ignobile et foris positum nes¬
ciat quid dicatur: Precepit
gͦ scriptura diuina: ut iusta
sint pondera dicens: Non
erit in marsupio tuo m̃sura¬
grandis ⁊ minor: statera ue
dis et minor abhominabile ẽ:
utrumq in conspectu dñi:
Qd̾ quidem ñ solum in cõmer¬
tiis. & inufu cotidiane uite
nobis ẽ obseruandum. sed
in omnib custodienda iust¬
cia: dicente scriptura: Ser¬
monib tuis faciens staterã
⁊ appendiculum: ut et in
uerbis & in oꝑe & cogitatio¬
nib. omĩa pondere & ratio¬
ne faciamus: Obolum autẽ
hoc ẽ uicesimam partem si¬
di siue stãteris ẽẽ minimã
porgunculam in alio loco le
gimus : Eiuis qui fidelis est:

Expanded text:
turbare non debet. Idcirco enim turbare non debet. Idcirco enim difficultas in numeris ponitur, auditoris. Unde et multa dicuntur in parabolis et aenigmatibus, ut qui habet aures audiendi, audiat . Omnisque prophetia in obscuritate continet veritatem, ut discipuli intrinsecus audiant: vulgus ignobile, et foris positum, nesciat quid dicatur. Praecipit ergo Scriptura divina, ut justa sint pondera, dicens: Non erit in marsupio tuo mgrandis et minor, statera verdis et minor, abominabile est utrumque in conspectu Dei . » Quod quidem non solum in commerciis et in usu quotidianae vitae nobis est observandum, sed in omnibus custodienda justitia, dicente Scriptura: Sermonibus tuis facies stateram et appendiculum, ut et in verbis et in opere et cogitationibus omnia pondere et ratione faciamus. Obolum autem, hoc est vicesimam partem sicli sive stateris, esse minimam portiunculam in alio logimus: Ejus qui fidelis est,
Abbreviated transcription (Latin):
et litteram. & quid nobis ui¬
deatur in singulis. aꝑtus
explicemus: Statera quȩ
hebraice dicitur morene:in
his intelligitur que appendun-¬
tur: epha autem que in gre-¬
co sermone corrupte dicitur
oephi: ad mensuram ꝑtinet
uariarum frugum: Uerbi
gr̃ã. tritici. ordei leguminũ:
Porro bathus que hebraice
sura ẽ que et oephi. & in spe¬
cieb tantum liquidis uini et
olei: & ceteris istus modi
Chorus & triginta habet mo¬
dios. et in utraq mensura.
hoc est tam aridarum quã
liquentium tenet pͥncipiũ
decua parschori in his que
modio mensurantur appel¬
lantur. ẽphã. id est tres mo¬
dii : & decuma pars chori in
specieb liquidis uocatur
bathus. siue uadus: ut eius¬
dem mensure sit epha. ⁊bachus:
Porro siclus qui grece dicitur
Mina uͦ quȩ appellatur. mna.
habet siclos sexaginta : qui
facrunt obolos mille ducen¬
tos: Qd̃ autem dicit. ui¬
ginti sili. & uiginti quinq
sichi. & quindecim sicli. mi¬
nam faciunt: lectorem

Expanded text:
et litteram, et quid nobis viet litteram, et quid nobis videatur, in singulis apertius explicemus. Statera quae Hebraice dicitur MOZENE  , in his intelligitur quae appenduntur. Epha autem, quae in Graeco sermone corrupte dicitur Ἔφι, ad mensuram pertinet variarum frugum, verbi gratia, tritici, hordei, leguminum. Porro batus, qui Hebraice sura est quae et ephi, et in speciebus tantum liquidis, vini et olei, et istiusmodi. Corus triginta habet modios, et in utraque mensura, hoc est, tam aridarum quam liquentium tenet principium. Decima pars cori in his, quae modio mensurantur, appellatur epha, id est, tres modii: et decima pars cori in speciebus liquidis, vocatur Batus sive Vadus: ut ejusdem mensurae sit epha et batus. Porro siclus, qui Graece dicitur Mina vero quae appellatur mna, habet siclos sexaginta: qui faciunt obolos mille ducentos. Quod autem dicitur, viginti sicli, et viginti quinque sicli, et quindecim sicli minam faciunt, lectorem
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatio
mei qui dem laboris
et tuarum orationum: sed
proprie xꝑi erit clemente:
Statera iusta. & oephi iustũ.
et bathus iustus erit uobis:
oephi & bathus equalia. et
unius mensure erunt. ut ca¬
piat decimam partem ba
oephi: iuxta mensuram
chori. erit equa libratio eoꝵ:
Siclus autem: uiginti obolos
habet: Porro autem uiginti
sicli. et uiginti quinq sicli. et
quindecim sicli: minam faci
iusta. et choenix iustus erit
uobis ad mensuram. & choe¬
nix similiter unus erit ad
accipiendum. decima pars
gomer choenix. et decima
pars gomer. oephi. ad go¬
mer erit equum. ⁊ ad pon¬
dus iuginti oboli. uiginti¬
uobis: Hic locus iuxta.lxx.
non coheret et penitus intel¬
ligi non potest. dum ñ solum
numeros mensurarum. s
etiam nomina commutart̃.
pro ephi enim interpretat
sunt mensuram generale no¬
men pro speciali et probatd
choenica pro omer quoq
hebraico. qui grece dicitur
chorus transtulerunt gomor:
rursumq probato choenica:
Dicamus gͦ iuxta hebraicum

Expanded text:
interpretatio, interpretatio, mei quidem laboris, et tuarum orationum, sed proprie Christi erit clementiae. 563 « statera iusta et oephi iustum et batus iustus erit vobis oephi et batus aequalia et unius mensurae erunt ut capiat decimam partem chori oephi iuxta mensuram chori erit aequa libratio eorum siclus autem viginti obolos habeat porro viginti sicli et viginti quinque sicli et quindecim sicli minam faci mensura justa, et choenix justus erit vobis ad mensuram, et choenix similiter unus erit ad accipiendum. Decima pars gomor choenix, et decima pars gomor, ephi. Gomor erit aequum ad pondus viginti oboli. Vigvobis. » Hic locus juxta LXX non cohaeret, et poenitus intelligi non potest, dum non solum numeros mensurarum, sed etiam nomina commutarunt. Pro ephi enim interpretati sunt mensuram, generale nomen pro speciali, et pro bato choenica: pro homer quoque Hebraico, qui Graece dicitur κόρος, transtulerunt gomor: rursumque pro bato choenica. Dicamus ergo juxta Hebraicum
Abbreviated transcription (Latin):
prepostero ordine in fine dic¬
turus sum. illius uersiculi
memor: Hic labor ille domꝰ
et inextricabilis error: De
quo et in alio loco ldem poe¬
ta decantat: Ut quondam
creta fertur laberintus in
alta: parietib excum cecis
tter accipitemq: Mille uiis
habuisse dolum qua signa
sequendi: frangeret inde¬
p̃nsus. et irremeabilis ex¬
ror: Ita & ego istarum scͥp¬
turarum ingressus occea¬
num. & misterioꝵ dei: ut
sic loquar laberinthum.
de quo scriptum est. Posuit
tenebras latibulum suum et
nubes incircuitu eius: ꝑfec¬
tam quidem scientiam ueri¬
tats mͥuendicare ñ audeo
s nosse cupientib aliqua do
qs ambagesq resoluit ceca
regens sꝑu scõ uestigia: Quem
sequentes ad portum expla¬
nationum propħe ezechielis
puenire poterimus: in quẽ
extremus id est quartusdeci¬
mus liber est: Quem si oran¬
te te uirgo xꝑi eustochium
ad finem usq ꝑduxero. et
dñs uite huius concesserit
spacium.transibo ad ieremi¬
am. qui unlis nobis rema¬
net
propħarum.
cuius

Expanded text:
praepostero ordine in fine dicturus sum, illius versiculi memor : Hic labor ille domus, et inextricabilis error. De quo et in alio loco idem poeta decantat : Ut quondam Creta fertur labyrinthus in alta: Parietibus textum caecis iter, ancipitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi Falleret indeprensus, et irremeabilis error. Ita et ego istarum Scripturarum ingressus Oceanum, et mysteriorum Dei, ut sic loquar, labyrinthum, de quo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum; Et: Nubes in circuitu ejus : perfectam quidem scientiam veritatis mihi vindicare non audeo, sed nosse cupientibus aliqua docti ambagesque resolvit, caeca regens Spiritu sancto vestigia; quem sequentes, ad portum explanationum prophetae Ezechielis pervenire poterimus, in quem extremus, id est, quartus decimus liber est. Quem si, orante te, virgo Christi Eustochium, ad finem usque perduxero, et Dominus vitae hujus concesserit spatium, transibo ad Jeremiam, qui unus nobis remanet prophetarum; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cuitum in ordine: O ensus
ẽ aũ contͣ uentũ orientalem
siue ⁊ steti post tergũ porte
respicientis ad orientem cala¬
mo mensure ꝑ circuitũ. Tͦ.¬

Expanded text:
cuitum in ordine Mensus est autem contra ventum Orientalem sive et steti post tergum portae respicientis ad Orientem calamo mensurae per circuitum qui
Abbreviated transcription (Latin):
& cubiti etiam partẽ ꝑ que
scẽ ⁊ uenerabilis trinitatis
misteriũ demonstrat᷑. que
cingit ⁊ uallat omnia: ⁊ha¬
bitatores templi sui p̃stat tu¬
alttudinẽ: quȩ consu̾mat᷑
in uno cubito Qd̃ aũ ibi ad¬

Expanded text:
 cubiti tertia pars: per quae sanctae et venerabilis Trinitatis mysterium demonstratur, quae cingit et vallat omnia, et habitatores templi sui praestat tualtitudinem, quae consummatur in uno cubito . Quod autem ibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qr nc̃ ꝑ speculum in enigmate¬
uidemus: Cum aũ uenerit
qd̃ ꝑfectum ẽ: tc̃ qd̃ ex parte
ẽ destrueturꝰ: Unde ⁊ moy¬
ses in tabernaculo. & salomõ
in edificio. ñ ueritatẽ tentorii¬
⁊ templi. s similitudinẽ figu¬
tamq fecert: ut ꝑ hec que
minora sunt ⁊ terrena. ea q̃
trum. quarto ad mare. id ẽ
ad occidentem: ꝑ .iiii. uideli¬
cet uentos murum in circui¬
tu tam in longitudine ꝗͣ in
latcudine hoc ẽ ꝑ quadrũ.
qͥ murus simul habebat . ⁊ĩ.
calamos: Sinaũ calamus
pars cubiti ẽ. ꝑspicuum est
murum exteriorẽ habuisse
ꝑ circuitum calamos. Iĩ.
Prudens lector et diligens le¬
gat librũ ih̾unaue:⁊ inue¬
niet quomͦ in suburbanis ħ
mensura seruetur: Unde ⁊
legio demonũ hunc numerũ
elegit in suffocatione por

Expanded text:
us in aenigmate: cum autem venerit, quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur . Unde et Moyses in tabernaculo, et Salomon in aedificio, non veritatem tentorii templi, sed similitudinem figuramque fecerunt: ut per haec quae minora sunt et terrena, ea quatrum: quarto ad mare, id est, ad occidentem. Per quatuor videlicet ventos murum in circuitu tam in longitudine, quam in latitudine, hoc est, per quadrum. Qui murus simul habebat duo millia calamos. Sin autem calamus pars cubiti est, perspicuum est murum exteriorem habuisse per circuitum calamos duo mimillibus. Prudens lector et diligens legat librum Jesu Nave, et inveniet quomodo in suburbanis haec mensura servetur. Unde et legio daemonum hunc numerum e
Abbreviated transcription (Latin):
.Dͦ. calamos in calamo iuen¬
sure ꝑ circuitum. & ad uen¬
tum occidentalem mensus ẽ
dentem utt scũarium ⁊ uul
gi locum: Sciendũ. qd̾ post
uentũ orientalem. & aqͥlonẽ
in uento australi & occidenta
sit: Illi enim pͥmũ posuert̃
occidentalem id ẽ mare. et
postea australem. cũ apud
hebreos pͥmũ ponat᷑ uentus
australis: & postea occiden¬
talis: Qõq scriptura nc̃ ctic̃
cumq cõplesset m̃suras do¬
mus interioris. eduxit me
ꝑ uiam porte que respicit
ad uiam orientalem. ostend̃
cuncta que supͣ dicta sunt
⁊ foruisecus et extrinsecus:
in iteriorib templi. hoc est
Eduxit me ꝑ uiam porte que
respiciebat ꝑ uiam orientalẽ
& mensus ẽ eam undiq ꝑ

Expanded text:
ntos calamos, in calamo mensurae per circuitum. Et ad ventum occidentalem mensus estgentgi locum. Sciendum quod post ventum Orientalem et Aquilonem, in vento Australi et Occidentalterus sit. Illi enim primum posuerunt, Occidentalem, id est mare; et postea Australem, cum apud Hebraeos primum ponatur ventus Australis, et postea Occidentalis. Quodque Scriptura nunc dicit: cumque complesset mensuras domus 517 interioris, eduxit me per viam portad viam Orientalem, ostendit cuncta quae supra dicta sunt, et forinsecus, et intrinsecus et in interioribus templi, hoc est,Eduxit me per viam portae, quae respiciebat ad viam Orientalem, et mensus est eam undique
Abbreviated transcription (Latin):
puram tm̃ sequamurꝰ histo¬
riam que simplices nutrire
potest iuxta illud qd scrip¬
tum est : homines & ium̃ta
saluos facies dñe: damus
pͥmitias ordei nrͣi. quod
ordeum seuit et isaac. s in
terra alienigenaꝵ : & ortum
est ei centuplum: Qui or¬
dei dat primitias: potest
dicere: Dñs pascit me. et
nichil mͥ deerit: in loco pa¬
scue ibi me collocauit:
Suꝑ aquas refectionis educa

Expanded text:
puram tantum sequamur histopuram tantum sequamur historiam, quae simplices nutrire potest, juxta illud quod scriptum est: « Homines et jumenta salvos facies, Domine, » damus primitias hordei nostri, quod hordeum sevit et Isaac, sed in terra alienigenarum, et ortum est ei centuplum. Qui hordei dat primitias, potest dicere: « Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectio
Abbreviated transcription (Latin):
braicam ueritatem. et sen¬
sisse ꝙ audisse sufficiat: nc̃
reuertamurꝰ ad intelligent¬
am spiritalem. in qua pri¬
mum querendum quom
dicatur. honora dñm de
iustis tuis laborib. et da
ei de fruc tib iusticie
tue. ut impleanturꝰ cella¬
ria tua frumento: ⁊ uino
torcularia tua redunda¬
bunt : ut postꝗͣ optuleris
primitias laboꝵ tuorum
atq uirtutum. ⁊ dixeris
ecce ñ ego attuli tibi pri¬
mitas fructum terre
quos dedisti michi dñe. mere¬
aris audire Benedictus tu
in ciuitate. & benedictus tu
in agro. benedicti filii uteri
tui. & genimina terre tue
et fructus iumentoꝵ t̾uoꝵ
et cetera possi deas iux¬
omnem
benedictiomem sptri
mem sptri¬
dum quicquid habes ñ tue
putas ẽẽ uirtits. s eius mi¬
sericordie qui fruges dedit.
ꝙ siquidem tantam habueri¬
mus scientiam scripturaꝵ
ut mistica queq pandamꝰ
& doceamus homines. id ẽ
rationales animas damus
prunitias frument nr̃i:
Sinautem post anagogem

Expanded text:
braicam veritatem et senbraicam veritatem et sensisse, et audisse sufficiat. Nunc revertamur ad intelligentiam spiritualem, 566 in qua primum quaerendum quomdicatur: « Honora Dominum de justis tuis laboribus, et da ei de fructibus justitiae tuae, ut impleantur cellaria tua frumento, et vino torcularia tua redundent ; » ut postquam obtuleris primitias laborum tuorum atque virtutum, et dixeris, ecce nunc ego attuli tibi primitias fructuum terrae, quos dedisti mihi, Domine: merearis audire: « Benedictus tu in civitate, et benedictus tu in agro; benedicti filii uteri tui, et genimina terrae tuae, et fructus jumentorum tuorum, » etc. Et possideas juxomnem benedicspiridum quidquid habes, non tuae putas esse virtutis, sed ejus misericordiae, qui fruges dedit. Et siquidem tantam habuerimus scientiam Scripturarum, ut mystica quaeque pandamus et doceamus homines, id est, rationale animal, damus primitias frumenti nostri. Si autem post anagogen
Abbreviated transcription (Latin):
defunta. s offerentum ar̃¬
bitrio derelicta. traditionẽq
accepius hebreoꝵ ñ lege
preceptam. s magistrorum
arbitrio molitam. qui plu¬
rimum quadragesimam
partem dabat sacerdotibus
licebat offerri: Inter quadra¬
Qd gͥ in pentha theucho
dubium derelictum est. hic
specialiter diffinitur ꝓpter
sacerdotum auariciam. ne
amplius a populo exigant
in primiciis deferendis. id ÷
ut sex agesimam partem of¬
ferant eorum quȩ gignunt᷑
e terra: Si enim chorus qui
hebraice appellatur. õmer.
ꝙ a .lxx. dicitur gomer.
triginta habet modios tam
in aridis specieb quam in
liquentibus : epha quoq
et bathus iuxta qd supra
diximus decima pars est
chori. precipiturq. ut sex¬
ta pars tam oephi quam
bathi. detur sacerdotibus
in pruncciis offerendis.
que trib modiis dimidiũ
facit modium. ꝑspicue suꝑ¬
putaturꝰ sexagesimã partẽ
prunitiarum sacerdotes ac¬
cipere debere: Hec interun
iuxta literam. ⁊ iuxta he¬

Expanded text:
definita, sed offerentium ardefinita, sed offerentium arbitrio derelicta. Traditionemque accepimus Hebraeorum non lege praeceptam, sed magistrorum arbitrio inolitam: qui plurimum, quadragesimam partem dabat sacerdotibus:licebat offerre quodur in Pentateucho dubium derelictum est, hic specialiter definitur propter sacerdotum avaritiam, ne amplius a populo exigant in primitiis deferendis, id est, ut sexagesimam partem offerant eorum, quae gignuntur e terra. Si enim corus, qui Hebraice appellatur HOMER  , et a LXX dicitur gomor, triginta habet modios, tam in aridis speciebus, quam in liquentibus: epha quoque et batus juxta quod supra diximus, decima pars est cori, praecipiturque ut sexta pars tam ephi, quam bati detur sacerdotibus in primitiis offerendis, quae de tribus modiis dimidium facit modium, perspicue supputatur, sexagesimam partem primitiarum sacerdotes accipere debere. Haec interim juxta litteram, et juxta He
Abbreviated transcription (Latin):
contilem
io est ciatum
olei decem
cotilis: quia
decem cotile
Bhic mutatis nominib men¬
suram. in .Lxx. editione con¬
fusa sunt omnia: ut quid di¬
catur ñ possit intelligi: Qui
enim supra pro oepħi men¬
suram. & pro batho choenica
dixerant. & pro choro gomor
pro siclo appendiculum: et
hic pro oephi posuere men¬
suram. pro choro nẽ gomor.
nunc ipsum chorum. & in m̃¬
sura olei. pro batho cotilem.
do est exathum: Dicamus g
partem omnium frugum
leutte tribui populus ex lege
debebat. rursum ex ip̃sis de¬
cimis leuite. hoc est inferior
ministrorum gradus decima
dabat sacerclotib: et hec est
katti.: Erant quoq et
alie decime quas unusquisq
de populo isrł insuis horreis
separabat ut comederet eas
cum iret ad templum in urbe
ierłm. & in uestibulo templi
sacerdotes ac leuitas inuita¬
rent ad conuiuia: Erant
autem et alie decime quas
pauꝑib recondebant: que
greco sermone appellantur
ua que de frugib offerebãt
non erant speciali numero

Expanded text:
cotylem, id est, cyathum, olei decem cotyles, quia decem cotyles. » 565 Et hic mutatis nominibus mensurarum in LXX editione confusa sunt omnia, ut quid dicatur non possit intelligi. Qui enim supra pro ephi, mensuram, et pro bato, choenica dixerant, et pro coro, gomor, pro siclo, appendiculum, et hic pro ephi posuere mensuram: pro coro, nunc gomor: nunc ipsum corum: et in mensura olei pro bato κοτύλην, id est, cyathum. Dicamus igpartem omnium frugum, Leviticae tribui populus ex lege debebat. Rursum ex ipsis decimis, Levitae, hoc est, inferior ministrorum gradus, decimas dabat sacerdotibus: et haec est εκάδη. Erant quoque et aliae decimae, quas unusquisque de populo Israel in suis horreis separabat, ut comederet eas cum iret ad templum in urbe Jerusalem, et in vestibulo templi, et sacerdotes ac Levitas invitarent ad convivia. Erant autem et aliae decimae, quas pauperibus recondebant, quae Graeco sermone appellantur va quae de frugibus offerebant, non erant speciali numero
Abbreviated transcription (Latin):
audiant uel comedos. & uibi
cum uoluptate palpantur:
ita ut cum egressi fuerint ante
replicent ea et decantent. et
dulci sono se decipiant: E au¬
dient inquit uerba tua: et ñ
facient ea: Tales st̾ usq hodie
mult in ecctiis: qui aiunt:
enite audiamus illũ & illum¬
mira eloquentia p̾dicationis
sue uerba uoluentem. plaufus¬
q cõmouent & uociferantur
uiactant manus. & que oꝑib
neglexerant. postꝗͣ aduenisse
cognouerint. necesse ẽ enim
uenire qd ꝓpheta dei sermone
ꝓnuntiat᷑: tunc incipient ap¬
probare et nosse qd̃ cuncta
que audierant ñ fuerint ho¬
minis uerba s diũi: qui per
ꝓpħam et iuirum eccl̃iasticũ
loquutus est:¬

Expanded text:
audiunt, vel comoedos, et ibi cum voluptate palpantur: ita ut cum egressi fuerint a te, replicent ea, et decantent, et dulci sono se decipiant. Et audient, inquit, verba tua et non facient ea. Tales sunt usque hodie multi in Ecclesiis, qui aiunt: Venite audiamus illum et illummira eloquentia praedicationis suae verba volventem: plaususque commovent, et vociferantur, et jactant manus, et quae operibus neglexerant, postquam advenisse cognoverint necesse est enim evenire quod propheta Dei sermone pronuntiat, tunc incipient approbare, et nosse, quod cuncta quae audierant, non fuerint hominis verba, sed Domini, qui per prophetam, et virum ecclesiasticum locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
ram: Ceterum iuxta anagogen
si ez echiel inter p̾r forcitudo dei:
xꝑc autẽ est dei uirtus & di sapi¬
entia: hoc intelligendũ. qd̃
capta & subuersa ierłm. quicũq
ꝑfidiam iudeoꝵ potuerit euãde
quales fuerunt apli. ⁊ reliquiȩ
que salue facte sunt ipse
xꝑo nuntiat om̃s ceri.¬
sas. quas quidam usq hodie
obseruandas putant. ñ audi¬
entes illud apłi: a gr̃a excidi¬
stis qui in lege iustificamin.
mirorq hominum ꝑtnaciam
id uelle sermone defendere
qd̃ oꝑe implere ñ ualt aude¬
ant: nisi forte sub pelle ouit̃:
iudaici: Quid defensor sina
cere os meum aꝑtum ad uos
magnum & efficax  illud:
audire cum isrł. audi isrł̃. et
tace. s in toto orbe resonabit:
& xꝑi euuangeliũ pandet

Expanded text:
ram. Caeterum juxta anagogen, ram. Caeterum juxta anagogen, si Ezechiel interpretatur fortitudo Dei: Christus autem est Dei virtus, et sapientia , hoc intelligendum, quod captafidiam Judaeorum potuerit evadere, quales fuerunt apostoli, et reliquiae quae salvae factae sunt, ipse Christo nuntiat omnes caeresas, quas quidam usque hodie observandas putant, non audientes illud Apostoli: A gratia excidistis qui in Lege justificamini . Mirorque hominum pertinaciam, id velle sermone defendere, quod opere implere non audeant, nisi forte sub pelle ovium, Judaici. Quid defensor  Al.cere: Os meum apertum est ad vos, magnum et efficax . Et illud: audire cum Israel: Audi, Israel, et tace: sed in toto orbe resonabit, et Christi Evangelium pandet
Abbreviated transcription (Latin):
dñi facta fuerat ad me uesꝑe an¬
teꝗͣ ueniret qui fugerat. aꝑuitq
os meum donec ueniret ad me
mane: & aꝑto ore meo ñ silui
amplius: Undecimo anno se¬
ciuitas ierłm: Hec autẽ ꝓphe¬
tia duodecimo anno. decimo
mense. quinta mensis captui
tatis. siue transmigrationis. qn
lonem unum uirũ ierłm. qͥ
nuntiaret captam urbem. atq
uastatam: Ante unum autem
diem ꝗͣ ueniret qui ista narra¬
ret. uesꝑe facta ẽ manus dñi ad
ezechiel ꝓph̾am que aꝑuit os ei
qd̃ diu clausum fuerat. & qͥcqͥd
erat ille dicturus. hic factũ ante
replicauit. nec siluit amplius ui¬
dens ꝓphetiam suã oꝑe cõpletã
& nequaꝗͣ dubitare popłm qui
erant in babylone. uel eos qui
capti erant de uaticinio ꝓpħali:
unc enim aꝑuit os propħe. q̃n
qd̃ prius nuntiauerat opere
monstrarit effectum. ꝙ tota
libertate ꝓclamat. qͥ nequaꝗͣ
futura s uel p̃sentia. ł transac¬
ta demonstrat: Hoc sodm litte¬

Expanded text:
Domini facta fuerat ad me vespere, anDomini facta fuerat ad me vespere, antequam veniret qui fugerat, aperuitque os meum donec veniret ad me mane, et aperto ore meo non silui amplius. » Undecimo anno recivitas Jerusalem. Haec autem prophetia, duodecimo anno, decimo mense, quinta mensis captivitatis, sive transmigrationis, qualonem unum civium Jerusalem, qui nuntiaret captam urbem atque vastatam. Ante unum autem diem quam veniret qui ista narraret, vesperi facta est manus Domini ad Ezechielem prophetam, quae aperuit os ejus quod diu clausum fuerat, et quidquid erat ille dicturus, hic factum ante replicavit: nec siluit amplius, videns prophetiam suam opere completam, et nequaquam dubitare populum qui erat in Babylone, vel eos qui capti erant de vaticinio prophetali. Tunc enim aperitur os prophetae, quando quod prius nuntiaverat, opere monstrarit effectum: et tota libertate proclamat, qui nequaquam futura, sed vel praesentia, vel transacta demonstrat. Hoc secundum litte
Abbreviated transcription (Latin):
figuli. & audit uł ꝓmissa. uel¬
cõminationem dei id agere. ut
uel hõĩes ꝓuocent ad salutem.:
uel detrahant apeccato: Inde
qui dicunt. ñ est equa uia dñi:
arguuntur qd ipsoꝵ sit miqua¬
sententia habentium oculum
pessimum & nequaꝗͣ noua s ue¬
tera iudicantium: Quib om̃ib
demonstratur. nec peccatorẽ salu¬
tem despare debere si agat pe¬
nitentiam: nec iustum in fua cõ¬
fidere iusticia. si disꝑdiderit ne¬
gligenter qd magno labore quesie¬
rat: Manifesta transcurrunus:
ut in obscurib immoremur:
n quib autẽ presens prophetia
discrepat: ap̃terita. & in quib
loquatur similia. collatio utri¬
usq poterit indicare: Porro qͥd
sit iaditum facere & iusticiam
pignus restiuere. rapinã reddẽ
inmandatis uite ambulare. et
cetera. in hoc eodem ꝓpħa supra
Et factum ẽ in duodecimo an¬
nõ. in decimo mense. in quinta
mensis transiigrationis. siue¬
capta ẽ ciutas: Manus autem

Expanded text:
figuli, et audit figuli, et audit comminationem Dei id agere, ut vel homines provocent ad salutem vel deterreant a peccato. Unde qui dicunt: « Non est aequa via Domini, » arguuntur quod ipsorum sit senteiniqua habentium oculum pessimum, et nequaquam nova, sed vetera judicantium. Quibus omnibus demonstratur, nec peccatorem de salute desperare debere si agat poenitentiam, nec justum in sua confidere justitia, si perdiderit negligenter quod magno labore quaesierat. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. In quibus autem praesens prophetia discrepet a praeterita, et in quibus loquatur similia, collatio utriusque poterit indicare. Porro quid sit judicium facere et justitiam, pignus restituere, rapinam reddere, in mandatis vitae ambulare, et caetera, in hoc eodem propheta supra Et factum est in duodecimo anno, in decimo mense, in quinta mensis transmigrationis st civitas. Manus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sit disputationẽ. qd̾ & iustũ
p̃terite ñ saluent iusticie. si
nouis scelerib fuerit occupa¬
tus. & peccatorẽ uł impium
dm̃q ñ preterita. in utroq iu¬
dicare s p̾sentia: Si dixero inqͥt
iusto. uita urues. & ei p̃mia iusti¬
cie pollicitus fuero. confisusq ille
peccauerit : om̃s iusticie eus pri-¬
stine obluuoni tradentur: et p̃¬
senti unquitate morietur: Nec
mea ẽ mutata sententia cũ ñ
possim in eodem hoĩe. peccatori
reddere qd̃ iusto ꝓmiseram:
Econtrario. si peccatori ⁊ impio fue¬
ro cõminatus. & dixero. adhuc
tres dies et niniue subuertetur.
et ille egerit penttentiã. bonisq
oꝑib ueterem emendarit erro¬
rem. Ita ut uidicium faciat et
iusticiam. pignus restituat. ra¬
pinamq reciãat. in manciats
uite ambulet. nec faciat quicꝗͣ
inrustum : nonne debet uita ÷
stum punire ñ debet. Lale quid
loquitur sermo diuinus ad iere¬
miam ꝗͣdo descendit indomũ

Expanded text:
sit disputationem quod et justum sit disputationem quod et justum praeteritae non salvent justitiae, si novis sceleribus fuerit occupatus, et peccatorem vel impium Deumque non praeterita in utroque judicare, sed praesentia. Si dixero, inquit, justo, vita vives, et ei praemia justitiae pollicitus fuero, confisusque ille peccaverit, omnes justitiae ejus pristinae oblivioni tradentur, et praesenti iniquitate morietur: nec mea est mutata sententia, cum non possim in eodem homine peccatore reddere quod justo promiseram. E contrario si peccatori, et impio fuero comminatus et dixero: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur; et ille egerit poenitentiam, bonisque operibus veterem emendarit errorem, ita ut judicium faciat, et justitiam, pignus restituat, rapinamque reddat, in mandatis vitae ambulet, nec faciat quidquam injustum: nonne debet vita, qstum punire non debeat? Tale quid loquitur sermo divinus ad Jeremiam quando descendit in domum
Abbreviated transcription (Latin):
& peccata nr̃a suꝑ nos sunt: et in
ipsis tabescimus: Quomͦ gͦ uiue¬
re poterunus: & est sensus: Cui
semel nobis mors ꝓposita sit. et
uulnerib nr̃is nulla medicina
possit restituere sanitatẽ. quid
necesse ẽ laborare & frustra con¬
sumi. & p̾sentem uitam ñ cũ
desꝑatione transigere: ut sal¬
tim hac fruamur qua futurã
ꝑdidimus: Quib respondet
d̾s̃ ñ uelle se mortem impii. s
ut reuertatur & uiuat: & apo¬
stropham facit ad impios despe¬
rantes. Conuertimini auiis ue¬
strispessimis: atq ut sciamus
qui sint impii ad quos loquiturꝰ
sequens sermo lemonstrat.
Quare moriemini domus isrł :
Uita autẽ & mors in hoc loco non
bȩc significatur qua om̃s cõmu¬
ni cum bestiis lege nature. ut
uiuimus. uł morte dissolium᷑
s illa de qua seriptũ est : pla¬
cebo dño in regione uiuorum.
& amma que peccauerit: ip¬
sa morietur: Ꝙ aspeciali cõ¬
munitione qua isrł domui lo¬
quebatur ad generalem tran¬

Expanded text:
et peccata nostra super nos sunt, et in et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis tabescimus: quomodo ergo vivere poterimus? Et est sensus: Cum semel nobis mors proposita sit, et vulneribus nostris nulla medicina possit resnecesse est laborare, et frustra consumi? et praesentem vitam non cum desperatione transigere, ut saltem hac fruamur, quia futuram perdidimus. Quibus respondet Deus, non velle se mortem impii, sed ut revertatur et vivat. Et apostropham facit ad impios desperantes. « Convertimini a viis vestris pessimis. » Atque ut sciamus qui sint impii ad quos loquitur sequens sermo demonstrat: « Quare moriemini, domus Israel? » Vita autem et mors in hoc loco non haec significatur, qua omnes communi cum bestiis lege naturae vel vivimus, vel morte dissolvimur, sed illa de qua scriptum est: « Placebo Domino in regione viventium » Et anima, quae peccaverit, ipsa morietur. Et a speciali commonitione qua Israel domui loquebatur, ad generalem tran