comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itane sibi ⁊ ip̃e ĩ rebꝰ aꝑtissimis ꝓtã de ꝑtimootectis ot̾ria
loq̃ret᷑ ut quẽ dicẽt dđ filiũ de maria uirgine sine cuiqua
uiri ꝯcubitu natũ. eidẽ parentes glatim enumerans usq
filiũ dd appellaret. nec sic ꝯtinuo putare debem eos sibi hec
ꝯtͣria locutos funse. ut uł apibo uł unꝰ eoꝵ falsitatisꝯ uinc̾et᷑.
ogitare u debem fieri potuisse ut ãbo ua dicit᷑ ut ziosephita¬

Expanded text:
 ipse in rebus apertissimis et tam de proximo contextis contraria loqueretur, ut quem diceret Dauid filium de Maria uirgine sine cuiusquam uiri concubitu natum, eiusdem parentes gradatim enumerans usque filium Dauid appellaret, nec sic continuo putare deberemus eos sibi haec contraria locutos fuisse, ut uel ambo uel unus eorum falsitatis conuinceretur. cogitare enim deberemus fieri potuisse, ut ambo uera dic
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbu uida ñ fieri. & iõ erat ꝗđ filiꝰ uide. s eũ maritũ thamar ñ ac¬
cipiebat. qr erat eadẽ tͥbꝰ uda.s iã ppło ĩn nemo regnabat. Uñ⁊
sig̃ratiõe uiri scĩ ⁊iusti. qͥ licet illo tp̃r fiũint: ad nouũ tñꝑtinẽt
testam̃tũ: cui ꝓphando scient̃ utiles fuer̃. qͥł dđ fuit. Co sane¬
sacm̃to illo mistice unctiõis tãꝗͣ ꝯiugali federe coherebat. s tãꝗͣ
extͣneus dñabat᷑. ꝗͣ potestatẽ aromanis ⁊ acesare acceꝑat. Sic ⁊ eiuꝰ
filii tetrarchȩ: qͦꝵ erat unꝰ herodes patͥs noĩe appellatꝰ. qͥcũ pylato
ĩpassiõe drũ ꝯcordaũ. Isti gͦ alienigene uiq ad eo ñ deputabãt᷑
ĩ regno illo mystico uideoꝵ: ut ip̃i uidei publicȩ clamarent

Expanded text:
o erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, quasacramento illo mysticae unctionis, tanquam conjugali foedere cohaerebat, sed tanquam extraneus dominabatur; quam potesfilii ejus tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione concordavit. Isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Judaeorum, ut ipsi Judaei publice clamarent,
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ oĩno affert. uñ auctoritas scã culpet᷑ : Que ĩ ilł libͥs fun¬
data ꝑsistens: ñ tm paucissimoꝵ manicheoꝵ calũniosas ar¬
gutias. uerũ ⁊ gẽtiliũ tot tãtoꝵq ppłoꝵ horrẽdas inimici¬
cias diuino iu̾re ꝯtẽtiit. qͦs penȩ iam totos anefaria suꝑsti¬
tione sunulacroꝵ. ad uniꝰ ueri dĩ cultũ xp̃iano ĩꝑio subui¬
gaũ. edonitto orbe t̾raꝵ ñ uolentia bellici certaminis. s¬
ĩ uicte potentia ũitatis. Ubi n litt̃aꝵ illaꝵ laudatꝰ: iuda.

Expanded text:
unde auctoritas sancta culpetur: quae in illis Libris fundata persistens, non tantum paucissimorum Manichaeorum calumniosas argutias, verum etiam gentilium tot tantorumque populorum horrendas inimicitias divino jure contemnit, quos pene jam totos a nefaria superstitione simulacrorum ad unius dei ueri cultum christiano imperio subiugauit edomito orbe terrarum non uiolentia bellici certaminis, sinuictae potentia ueritatis. ubi enim litterarum illarum laudatus est ludas ?
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ueniret de agro ia cob occrit ei lya. eũq det̾inens ait
adme ĩtrab̾. Conduxi n te ꝓ mãdragoris filii mei. Tanꝗͣ
dicet. Doctͥnȩ ꝗͣ diligis ius ꝯferriboã opinioẽ. noli defu
mur ĩ exẽplis. ꝙ ĩtelligamꝰ inlibͥs. Quis ñ uideat ħgeri
de et cõtẽplande uitatis tã ꝗ ĩ ãplexũ rachel.⁊ excipit
de tͣnsuerso ab eccłastica necessitate. atq ordinari ĩ labore:
tãꝗͣ lya dicente. adme ĩtrab̾: Eb castȩ mist̾iũ dĩ dispen¬
santibꝰ ut ĩ nocte hui scłi filios gñent fidĩ: laudat᷑ appłis

Expanded text:
cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxi enim te pro mandr-agoris filii mei, tamquam diceret: doctrinae. quam diligis, uis conferri bonam opinionem? noli defugmur in exemplis, quod intellegamus in libris. quis non uideat hoc geri dae et contemplandae veritatis tanquam in amplexu Rachel, et excipi de transverso ad ecclesiasticam necessitatem, atque ordinari in labore tanquam Lia dicente: Ad me intrabis, quibus istud mysterium Dei dispensantibus, ut in nocte hujus saeculi filios generent fidei, laudatur a
Abbreviated transcription (Latin):
occupatiõos: ĩdoctrine otiũ toto pectore. tãquã ĩspecio¬
si amatorẽ suũ ãministnͣdis ȩccłasticis curis aptũ: ydoneũ
ĩ otio detinet: nec gub̾natiõi cõmunis utelitatis ĩꝑtit. ꝓpea¬
dragoras filii mei uis acciꝑe.ꝑ unũ uirũ sig̾ficãs eos om̃s.
qͥcũ sit agendi uirtute habiles: digni. qͥbꝰ regim̃ ȩccłe cõmi¬
tat᷑ ad dispensandũ fidĩ sacm̃tũ: illi accensi studio doctͥne
illa nocte. ut scił qͦuirtute laboriosa regimni ppłoꝵ accõmo¬
dati st̃.: si scientix uacare delegerãt: suscipiant exꝑuẽtia
tẽptationũ curarũq sarcinã ꝓutilitate cõmuni: ne ipsa
doctͥna sap̃iȩ cui uacare studuerãt blasphemet᷑. neq adi¬
piscat᷑ abĩꝑitioribꝰ ppłis existimatiõe bonã.: ꝙ illa poma
significãt. & ꝙ necessariũ: ad exhortationẽ disbentiũ.
płane ut hãc cinã suscipiãt. ui cogũt᷑. satis ħsig̃ratũ:: q

Expanded text:
occupationes, et in doctrinae otium toto pectore tanquam in speciosi amatorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec gubernationi communis utilitatis impertit, pdragorica filii mei uis accipere? per unum uirum significans eos omnes, qui cum sint agendi uirtute habiles et digni, quibus regimen ecclesiae committatur, ad dispensandum fidei sacramentum illi accensi studio doctrinailla nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi, ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab inperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝙ seqͥt᷑ dic̃s. uͥ ñ ÷ masculꝰ nec femina. uideis ⁊ grecꝰ. bar¬
barꝰ ⁊ scit᷑a. mag̃ ac mag̃ oftñdit natiuitatẽ hac q̃ nos
mares fec̃ ac feminas. grȩcos ac iudȩos: scyt̾as ac barbaroᷤ.
si eã ẽe inqͥ ds̃ oꝑat᷑ cũ hõĩe format.s illã q̃ nos õi exutos nationũ
uarietate sexꝰq ⁊ ꝯditiõis unũ reddit. adinstar eiꝰ qͥunꝰ: .i. xp̃i:¬

Expanded text:
 sequitur dicens: ubi non est masculus et femina, Iudaeus et Graecus, barbarus et Scytha, magis ac magis ostendit natiuitatem hanc, quae nos mares fecit ac feminas, Graecos et Iudaeos, Scythas et barbaros. non eam esse, in qua deus operatur. cum hominem format, sed illam, quae nos omni exutos nationum uarietate sexusque et condicionis unum reddit ad instar eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fine usq ad finẽ fortit.⁊ disponat oĩa suauit. Incuiꝰ dis¬
positioĩs ãmirabili. ⁊ĩ effabili facilitate.sibi ⁊̃ ĩtra matrẽ
dos: ĩ ea formã serui. ħ÷ mortale corpꝰ accep̃. acceptũq
mõstraũ. mõstratũq ⁊ morte ꝓstratũ resurrectiõe rurs

Expanded text:
fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter. in cuius disfine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter. in cuius dispositionis admirabili et ineffabili facilitate sibi etiam matrem in dos in ea formam serui, hoc est mortale corpus accepit, acceptum monstrauit mo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ħdicũt ⁊ qͥbꝰ credimꝰ. ab inunicis ss de nulla p̃osst̃ falsitate ꝯ¬
iunci. Nõ mͥ gͦ uicissim dicat. Si ego ñ ostñdo mariã ñ fuisse
ne atq fortissimo docum̃to: ꝙ scͥpt᷑a ꝯfirmatissime auctorita.¬
tis ⁊ xp̃m dic̃ exsemine dã. ⁊ eiꝰ matrẽ sine ulliꝰ ꝯcubitu uirgi¬
nẽ mariã. Qm̃ uͦ sibi faustꝰ cuidã qͣsi t᷑pitudinis uisus ÷ uẽ.¬
cũdissim de testator. cũ dicẽt frustra uos calũniã ĩgeritis
scͥptori: tãꝗͣ dĩ ille filiũ ĩut̃o mulieris ĩcluserit: ñ plane ca
ullomͦ eũd̃ dĩ filiũ sic ĩut̃o mulieris ĩ cludit qͣsi ertͣ ñ sit. qͣsi
celi ⁊ trȩ ãmunstratiõẽ deseruerit. qͣsi a patre recesserit. S uoᷤ
manichei: corde illo qͦ nicħ potestis nͥ corp̃alia phãtasmata co¬
gitare. ista õĩno ñ capitis. qͦmꝰ dĩ ubũ. dĩ uirtꝰ. atq fap̃ia. ũ se¬
manens ⁊ ap̃d patrẽ : ⁊ uniu̾sã creat᷑ã regens. ꝑtendat a

Expanded text:
dicunt et quibus credimus, ab inimicis suis de nulla possunt falsitate conuinci. Non mihi ergo uicissim dicat: etsi ego non ostendo Mariam non fuisse ne atque fortissimo documento, quod scriptura confirmatissimae auctoritatis et Christum dicit ex semine Dauid et eius matrem sine ullius concubitu uirginem Mariam. quam uero sibi Faustus cuiusdam quasi turpitudinis uisus est uerecundissimus detestator, cum diceret: frustra uos calumniam ingeritis scriptori, tamquam dei ille filium in utero mulieris incluserit! non plane catullo modo eundem dei filium sic in utero mulieris includit, quasi extra non sit, quasi caeli et terrae administrationem deseruerit, quasi a patre recesserit. sed uos, Manichaei, corde illo, quo nihil potestis nisi corporalia phantasmata cogitare, ista omnino non capitis, quomodo dei uerbum, dei uirtus atque sapientia emanens et apud patrem et uniuersam creaturam regens pertendat a
Abbreviated transcription (Latin):
inħoꝑe qͣntũ sufficere iusũ÷ refutaui. neç eađ repetẽre
ĩ libris maxime diuineq auctoritatis: eũ dẽ dici filiũdĩ
uigenitũ sẽꝑdm̃ Ap̃d dm̃. qͥdr̃ ⁊̃ filiꝰ dd ꝑꝑacceptã fornã
seriũ exuugine maria ꝯ⁊iuge ioseph. Nc̃ int̾im qr dematħo
uoluit disputare. nec ame totꝰ matħi liħ hiuic sermoni
inseri pot̃. legat qͥuolũit. ⁊ uideat quẽ ãmodũ matħs eũ
quẽ parentes eiꝰ enũaturꝰ dic filiũ dđd narrãdousq ad
passionẽ resurrectionẽq ꝑducat. nec aliũ ꝗ ip̃m dicat a
ungine maria de sp̃u sco oceptũ inatũ. Cui rei adhibetꝰ
tistimõiũ de ꝓpħa. eoce uͥgo accipiet ĩut̃o. ⁊ pariet filiũ.
⁊ uocabt̃ nom̃ eiꝰ enimanuhel. ꝙ÷ ĩ tp̃tatũ nob̾cũ ds̃ eũ¬

Expanded text:
 quantum sufficere uisum est, refutaui; nec eadem repetere in libris maximae diuinaeque auctoritatis eundem dici filium dei unigenitum serui ex uirgine Maria coniuge Ioseph ? nunc interim, quia de Matthaeo uoluit disputare nec a me . totus Matthaei liber huic sermoni inseri potest, legat qui uoluerit et uideat, quemadmodum Matthaeus eum, quem parentes eius enumeraturus dicit filium Dauid, narrando usque ad passionem resurrectionemque perducat nec alium quam ipsum dicat a uirgine Maria de spiritu sancto conceptum et natum. cui rei adhibet et testimonium de propheta: ecce uirgo accipiet in utero et pariet filium et uocabunt nomen eius Emmanuhel,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hoibꝰ qͥdicũt ñ sapit palato meo qͥ saꝑe dicis tuo: dũ tñ
ea q̃ duunitꝰ pcipiunt᷑. aut mores pietateq formare. aut aliꝗͥ
figurato sig̃care. uł credant᷑ uł intelligint᷑. aut utiũꝙ poriꝰ
qͣ neutrũ. dũ tñ uł ip̃a q̃ fig̾ate dicta uł facta ĩ telligunt᷑.
uł rõ. uł opinio. illud sufficiat: q patres nr̃i qͥbꝰ ds̃ ꝑhibet¬

Expanded text:
ui dicunt: "non sapit palato meo quod sapere dicis tuo"; dum tamen ea quae diuinitus praecipiuntur aut mores pietatemque formare aut aliquid figurate significare uel credantur uel intellegantur aut utrumque potius quam neutrum; dum tamen et ipsa, quae figurate dicta uel facta intelleguntur, uel ratio uel opinio, illud sufficiat, quod patres nostri, quib
Abbreviated transcription (Latin):
stũ diximꝰ: eacdem ⁊ ꝓysa ac filio eiꝰ ualẽt. q̃ recensere ñ÷ diffi¬
cile. ñ forte studiosoꝵ aliqͥs q̃rat ĩcuiꝰ fig̾e sacm̃to accipiendũ
sit ꝙ rex alieigena rebeccã uiri sui ꝯiuge tc̃ ẽe cognoũ. q̃n
eũ cũ illa ludentẽ uidit.ꝙ ñ cognouissent. nͥ cũ ꝯiugẽ sic lud&:¬
ciunt: ñ inanit̃ faciũt. s prudent̃. Descendt̃ i qͦdã mͦ ad
feminei sexꝰ ĩ firmitatẽ. ut aliqͥd blanda ylaritate id dicãt.
uł faciant. ñ eneruantes s tẽꝑantes uirilẽ ingorẽ. ꝙ tñ
humanitatis ꝑtinet dixĩm. ne quisꝗͣ duiꝰ ⁊ sine affectu
idip̃m ꝓcͥmine obiciat. sc̃o uiro ꝙ cũ sua ꝯiuge luserit. Ta¬
les u hoĩes ĩ humani si aliꝗͤ gͣuẽ uirũ ludicũ aliqͥd gar-¬
rientẽ pueris ⁊ paruuł uidint. qͦ eoꝵ lacteũ sensũ affabi-¬
li ⁊ nutritoria facilitate ꝑmulceat: tãꝗͣ delirãtẽ rep̾hen¬
dunt. obliti uñ creĩnt. aut ĩgrati ꝙ creĩnt. Qͥdaũ sibi¬

Expanded text:
s, eadem etiam pro Isaac filio eius ualent. quae recensere non est difficile; nisi forte studiosorum aliquis quaerat, in cuius figurae sacramento accipiendum sit, quod rex alienigena Rebeccam uiri sui coniugem tunc esse cognouit, quando eum cum illa ludentem uidit: quod non cognouisset. nisi cum coniuge ilciunt, non inaniter faciunt, sed prudenter; descendunt enim quodam modo ad feminei sexus infirmitatem. ut aliquid blanda hilaritate uel dicant uel faciant, non eneruantes, sed temperantes uirilem uigorem: quod thumanitatis pertinet, dixerim, ne quisquam durus et sine adfectu id ipsum pro crimine obiciat sancto uiro, quod cum coniuge sua luserit. tales enim homines inhumani si aliquem grauem uirum ludicrum aliquid garrientem pueris etiam paruulis uiderint, quo eorum lacteum sensum adfabili et nutritoria facilitate permulceat, tamquam delirantem reprehendunt, obliti unde creuerint. aut ingrati. quod ereuerint. qui
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsis gñtib dictũ ÷. macta: ⁊ manduca.Si macta ⁊ mandu¬
ca : qr̃ ñ et̃ c̃cide. ⁊bibe: Ita ille uitułꝰ ꝑ ignẽ zeli ⁊ aciẽ u̾bi.
⁊ aꝗͣ baptismi. ab eis potiꝰ qͦ absorbe conabat᷑. absortꝰ:. Si gͦ¬
ħ qq̃ loca scͥptaꝵ de qͥb eisdẽ scͥpt̾is calũnant heretici ꝑscru¬
tata.⁊ qͦdãmͦ ĩtrogata. qͣnto udent᷑ obscuriora. tãtomirabi¬
liores ĩ se nyst̾ioꝵ thesauros lat̾e respõdẽt. qͣntomag̃ ĩpioꝵ
blasphema ora ommutiscere õĩno debẽt: cũ oppilant aꝑtiᷤᷤ¬
sima uĩtate.ꝯtͣ ꝗͣ p̃focato spi qdͥ musitent ñ ĩueniunt: Et
malunt miseri manifestatiõe eiꝰ suas fauces obturari: qͣm

Expanded text:
de ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca quare non etiam:I concide et bibe? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius quos absorbere conabatur absorptus arum, de quibus eisdem scripturis calumniantur haeretici, perscrutata et quodam modo interrogata quanto uidentur obscuriora, tanto mirabiliorum in se mysteriorum thesauros latere respondent: quanto magis impiorum blasphema ora obmutescere omnino debent, cum oppilantm praefocato spiritu quid mussitent non inueniunt, et malunt miseri manifestatione eius suas fauces obturari, quam
Abbreviated transcription (Latin):
inea ꝓrsus nom̃ amaritudins maneat. ñ illiꝰ amaritudi
nis inqͣ dño fel ministraũ s illiꝰ inqͣ petrꝰ amare fleũ.
Nã & uidas. latine ꝯfessio:. Confessioi gͦ amaritudo mis¬
ceat᷑. ut uera pęnitentia p̃signet. Ac penitentia fecũdat᷑ eccł̃a
ĩ õĩbꝰ gentibꝰ ꝯstituta. O portebat n xp̃m pati. ⁊ resurg̾e t̾cia

Expanded text:
in ea prorsus nomen amaritudinis in ea prorsus nomen amaritudinis nis, in qua Domino fel ministravit: sed illius in qua Petrus amare flevit; nam et Juda Latine confessio est. Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesignetur. 16. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportebat enim Christum pati, et resurgere tertia
Abbreviated transcription (Latin):
dis minoris tetͣrchia. Huiꝰ itaq uenientis ad oues q̃ ꝑierãt
domꝰ isrł: figurã gessit ip̃e uidas: cũ iret ad tondendas¬
oues suas ĩ thãna. ꝙ int̾p̃tat᷑ deficiens. Iã n defecerat pͥn¬
ceps de uida. ⁊ õe magisteri ũ. atq unctio uideoꝵ: ut ue¬
niret cui repositũ erat. Uenit aũ cũ suo pastore odollãmi¬
te. cui nom̃ erat yras.⁊ int̃p̃tat᷑ odollãmites testimõiũ
ip̃e yras ꝙ nom̃ illiꝰ pastoris fuit: int̃p̃tat᷑ fr̃is mei uisio.
natis mulierũ maior illo ñ exsurrex̃. qr exõibꝰ p̾nũtiantibꝰ¬
alutauit exuto. agnouit ꝑfectius excolũba. ⁊ iõtãꝗͣ odolla-¬
mites uere testimõiũ ꝑhibuit in aqͣ. U̾eñ aũ dñs adouestõ¬
dendas. ħ÷ exonerãdas sarcinis laboriosis. ex qͥbꝰ eccłẽ lau¬
date ĩ canticocanticoꝵ dentes ẽẽnt uelut grex detonsarũ.
ã thamar habitũ mutet. nã ⁊ cõmitans intp̃tat᷑ thamar.s

Expanded text:
dis Minoris tetrarchae. Hujus itaque venientis ad oves quae perierant domus Israel, figuram gessit iste Judas, cum iret ad tondendasoves suas in Thanna, quod interpretatur deficiens. Jam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites "testimonium ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris. mei uisio." natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntisalutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba, et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas — hoc est exonerandas sarcinis laboriosis — ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes esse uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitum mutet: nam et "commutans" interpretatur Thamar. sed
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uos errant nosse non possunt. Dici aũt humano more
contra naturã eẽ. qđ ÷ contͣ naturȩ usũ mortalibus
naturali incisus oleastro & contͣ naturã insertꝰ es in
bonã oliuã. id ẽẽ contͣ naturã dic̃ qd̃ ÷ contͣ c̃suetudi¬
nẽ naturȩ quã noticia humana cõprehendit. ut oleas¬
ter insertꝰ in olea ñ oleastri baccas s oliuȩ pinguedinẽ
ferat. Ds̃ aũ creator ⁊ oditor õiũ naturaꝵ. nich ꝯtͣ nat᷑ã
numerꝰ. ordoq nat̾e. S nec ip̃e hõ ꝯtͣ nat̾ã qͥcquã fac. nͥcũ
peccat: qͥ tñsupplicio redigit᷑ adnat̾a. Ad nat̾alẽ qͥppe t̾ticiȩ
ordinẽ ꝑtinet: ut aut pecca ñfiant. aut ĩpunita eẽ ñ ua.¬
leant. Qalibet hoꝵ sit. nat̾ał ordo seruat᷑: si ñ ab aĩa. certe
adõ.Uexant n pec̃ca ꝯscientiã. ip̃iq aĩo nocent: cũ luce i̾ti¬
tie peccando pͥuat᷑: ⁊̃ si ñ ꝯseqͣnt᷑ dolores. qͥł corrigendis in¬

Expanded text:
sicut uos errant, nosse non possunt. dici autem humano more sicut uos errant, nosse non possunt. dici autem humano more contra naturam esse, quod est contra naturae usum mortalibus naturali incisus oleastro ei contra naturam insertus es in bonam oliuam; id esse contra naturam dixit, quod est contra consuetudinem naturae, quam notitia humana conprehendit, ut oleaster insertus in olea non oleastri baccas, sed oliuae pinguedinem ferat. deus autem creator et conditor omnium naturarum nihil contra naturam numerus, ordo naturae. Sed nec ipse homo contra naturam quidquam facit, nisi cum peccat, qui tamen supplicio redigitur ad naturam. Ad naturalem quippe justitiae ordinem pertinet, ut aut peccata non fiant, aut impunita esse non valeant: quodlibet horum sit, naturalis ordo servatur, si non ab anima, certe a deo. uexant enim peccata conscientiam ipsique animo nocent, cum luce iustitiae peccando priuatur, etiamsi non consequantur dolores, qui uel corrigendis in
Abbreviated transcription (Latin):
uitalẽ redintegrasse sp̃m. quẽ ñ adstuporẽ adducat. &
cogat qͦdãmodo minime credere. cogitantẽ qͥd liceat qͥd ue
non liceat ꝑnaturã : Quȩ tam̃ oĩa nos cõmunĩt facta ab
testatis tantum & uircutis dĩ. Legitur id quoq :q desr̃¬
cilio montis iactatus aliquando auideis. illesus abiecit.
Qui gͦ de sublimi monte p̃cipitatus mortuus ñ est qr utiq
noluit. cur ñ potuerit etiã mori cũ uoluit: Et hoqͥdem
nunc a nob̾ ita responsũ sit: qr uob̃ placet argum̃tari &
arma temptatis aliena. dialectice disputare uolentes.
lioqͥn. nob̾ nec iħc mortuuis est: nec: ĩmortalis helyas.
ugustiNus R. Quicquid de enoch & de helya & de
moyse scriptura sc̃a certis & magnis sue fidei docu¬
mentis: insũmo culmine auctoritatis locata testatur.
hoc eredimus. ñ quod faustus nos credere suspicat᷑. Qlud
sit aũt scm naturã. quid contra naturã: hominos qui

Expanded text:
uitalem redintegrasse spiritum, quem non ad stuporem adducat et uitalem redintegrasse spiritum, quem non ad stuporem adducat et cogat quodam modo minime credere cogitantem quid liceat quidue non liceat per naturam ? quae tamen omnia nos communiter facta ab testatis tantum et uirtutis dei. legitur id quoque, quod de supercilio montis iactatus aliquando a Iudaeis inlaesus abierit. qui ergo de sublimi monte praecipitatus mortuus non est, quia utique noluit, cur non potuerit etiam mori cum uoluit? et hoc quidem nunc a nobis ita responsum sit, quia uobis placet argumentari et arma temptatis aliena dialectice disputare uolentes: alioquin nobis nec Iesus mortuus est nec est inmortalis Helias.- AUGUSTINUS respondit: Quicquid de Enoch et de Helia et de Moyse scriptura sancta certis et magnis suae fidei documentis in summo culmine auctoritatis locata testatur, hoc credimus, non quod Faustus nos credere suspicatur. quid sit autem secundum naturam, quid contra naturam, homines, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuis ĩ mortał credat᷑. E alsũ eq̃ erit. iħm fuisse hõĩe: ꝗͣuis existime
digitis adnat̾i. Qua ꝑꝑ. si qͥd nat᷑e ꝓpͥũ sit q̃rit᷑. illa qͥdem
neo ĩmortalẽ mori uult.nec ñ mori mortalẽ. Si uͦ potes¬
tate indõ atq hõie. ad efficienda q̃ uelint q̃rimꝰ. mag̃ puto
ilmmmori potuisse.ꝗͣ ñ mori helyã. Maior a potostas in¬
łni: ꝗͣ in helya. & si tu ĩpotentiorẽ ot̃ nat̾e licentiã leuas
⁊ñ mortis fig̾ã ꝯsentiã: Ut uabinitio sũpta hõis similitu¬
ĩ fuie qͦq ꝯsignandȩ oechomomie gr̃a. fuissetius : mori. p̃tea
illud qͦq cõmemorandũ. qr si qͥd cuiq ꝑnatͥã liceat q̃ritur:
circa oĩa id q̃ri debet q̃ iħc gessit. ñ cuta mortẽ tm̃mꝰ ip̃i. Nã
abintio scłi nũꝗͣ fuisse uisũ. ut aliqͥs aꝑuss ocłos cȩci nati.
Manũ aridã sanasse. uocẽ ac u̾bũ pͥuatis his ꝑ nat᷑ã redonasse.
mortius ⁊ intabe iã resolutis corporib cõpage reddita

Expanded text:
quamuis inmortalis credatur; falsum aeque erit Iesum fuisse hominem, quamuis aestimetdigitis ad naturam. quapropter si, quid naturae proprium sit, quaeritur, illa quidem nec inmortalem mori uult nec non mori mortalem. si uero potestatem in deo atque homine ad efficienda quae uelint quaerimus, magis puto Iesum mori potuisseturae licentiam leuas non mortis figuram consentiam? ut enim ab initio sumpta hominis similituonomiae gratia fuisset uisus et mori. Praeterea illud quoque commemorandum, quia, si quid cuique per naturam liceat quaeritur, circa omnia id quaeri debet, quae Iesus gessit, non circa mortem tantummodo ipsius nam ab initio saeculi numquam fuisse uisum, ut aliquis aperuisset oculos caeci nati. manum aridam sanasse, uocem ac uerbum priuatis his per naturam redonasse, mortuis et in tabem iam resolutis corporibus compage reddita
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de rebꝰ agit᷑ q̃ ꝑtinẽt ad iħm. ⁊ q̃renctũ censes: quid ip̃e
de se. quid ue apli sui d eodẽ p̃dicarĩt. cũ ceꝑo mathei euan¬
głiũ recitare apłi eiꝰ. uͥ narratio natiuitatis eius tota contexit᷑.
ꝯͦtinuo dices illã narrationẽ ñ e̾ẽ mathei. qͣm mathei ee̾ dic̃
uniũsa ȩccła. ab apłicis sedibꝰ. usq ad p̃sentes
ep̃os. certa successiõe ꝑcducta. Tu mͥ q cont᷑
lect᷑us es. Aliquẽ forte librũ manichei. libi
ihe negat᷑ ẽẽ natꝰ ex uigine. Sĩ gͥego eredo
illũ librũ ẽẽ manichei. qm̃ ex ip̃o tpr̃e qͦ manichetis uiuebat in

Expanded text:
cum de rebus agitur, quae pertinent ad legum, et quaerendum censes, quid ipse de se quidue apostoli sui de eodem praedicarint, cum coepero Matthaei euangelium recitare apostoli eius, ubi narratio natiuitatiJ eius tota contexitur, continuo dices illam narrationem non esse Matthaei, quam Matthaei esse dicit uniuersa ecclesia ab apostolicis sedibus usque ad praesentes episcopos certa successione perducta. tu mihi quid contra lecturus es ? aliquem forte librum Manichaei, ubi Iesus negatur esse natus ex uirgine. sicut ergo ego illum librum esse Manichaei, quoniam ex ipso tempore, quo Manichaeus uiuebat in
Abbreviated transcription (Latin):
Restat ĩ maledicis ⁊ sacͥlegis respõsioib fausti qͥb nc̃ respõdeo.
q. locutꝰ dñs adosee ꝓpħã dix̃. accipe tͥ uxorẽ forncariã.¬

Expanded text:
Restat in maledicis et sacrilegis reprehensionibus Fausti. quibus nunc respondeo, Restat in maledicis et sacrilegis reprehensionibus Fausti. quibus nunc respondeo, quod locutus dominus ad Osee p
Abbreviated transcription (Latin):
apłs palma ꝑcuss potius dñm regaũ. ut ĩ uirioso hõi ĩ futo
uł p̃buit ferienti alt̾ã partẽ: aut ut tt̾ũ feriret ãmonuit.¬
enebat certe ĩt̾i dilectioĩs affectũ. ⁊ ext̾iꝰ reqͥrebat correcti.¬
onis ecẽplũ. Siue ħ uerũ sit. siue ꝯfictũ: cur nolũt crede tali
aĩo famulũ dĩ moysen ydoli fab̾catores: adoratores gladio
ꝓstrauisse. cũ & inub̾eiꝰ satis appareat ita huimodi pecco
eũ ueniã dep̃catũ. ut nͥ ĩpet̾ret. deleri se uellet de libro dĩ:
Et qͥd simile ignotꝰ hõ palma ꝑcussus. & ds̃ ex egypti serui¬
tute lib̾ans: ꝑ diuisũ mare traiciens. fluctib ꝑsequentes
iniicos oꝑiens. ydolo sibi p̃lato derelictꝰ atq ꝯtẽptꝰ: Si au
penas ip̃as cõparemꝰ. qd similȩ ferro itimi. ⁊ aferis truici¬
dari atq laniari. q̃nꝗđ uidices publicis legibꝰ seriuentes
maioris cͥminis reos. bestiis subigi. ꝗͣ glãdio ꝑcitti iubent:

Expanded text:
s palma percussus potius deum rogauit. ut iniurioso homini in futuro tur, quam uel praebuit ferienti alteram partem aut ut iterum feriret admonuit. tenebat certe interius dilectionis adfectum et exterius requirebat correctionis exemplum. siue hoc uerum sit siue confictum, cur nolunt credere tali animo famulum dei Moysen idoli fabricatores et adoratores gladio ostrauisse, cum et in eius uerbis satis adpareat ita huiusmodi peccato eum ueniam deprecatum, ut nisi inpetraret, deleri se uellet de libro dei? et quid simile ignotus homo palma percussus et deus ex Aegypti seruitute liberans per diuisum mare traiciens, fluctibus persequentes inimicos operiens, idolo sibi praelato derelictus atque contemptus ? si autem poenas ipsas conparemus. quid simile ferro interimi et a feris trucidari atque laniari? quandoquidem iudices publicis legibus seruientes maioris criminis reos bestiis subrigi quam gladio percuti iubent.
Abbreviated transcription (Latin):
fũat ⁊ ferẽda. Itaq ĩplenitudine tp̃rm filiꝰ dĩ factꝰ ex mu-¬
liere sublege: ut eos qͥsublege erãt redimeret. factꝰ exsemi
onẽ. Petri gladiũ reuocat ĩ uaginã. aurẽ iniici p̃cisã:
reuocat ad pͥstinã formã. Dic̃ se legioĩbꝰ angłoꝵ ĩꝑare
potuisse ad debellãdos inimicos. nisi calix bibendus ẽẽt:¬
quẽ pat̾na uolũtas dedisset. Bibit p̃cedens. ꝓpinat se. seq̃t¬
q̃ntibꝰ ututẽ patiẽtie suo reuelat p̾cepto. suo ꝯfirmat
exẽplo. ꝓpt̃ ꝙ ds̃ illũ suscitaũ amortuis ⁊ donãũ illi

Expanded text:
ferenda. itaque in plenitudine temporum filius dei factus ex muliere, factus sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret, factus ex semonem, Petri gladium reuocat in uaginam, aurem inimici praecisam . reparat ad pristinam formam, dicit se legionibus angelorum imperare potuisse ad delendos inimicos, nisi calix bibendus esquem paterna uoluntas dedisset, bibit praecedens, propinat sequentibus, uirtutem patientiae suo reuelat praecepto, suo confirmat exemplo. propter quod deus illum suscitauit a mortuis et donauit ei
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis unꝰ ex eis ad p̃dicandũ eugłm diabobꝰ missus:: Sed
adhuc respondẽt.: ⁊dicũt. Ille post tale facinꝰ laq̃o suo per
ẽptꝰ apłoꝵ nũo exẽptꝰ :. iste aũ pꝰt hãc t᷑pitudinẽ it fr̃s
suos abillo patre: cui tã magnũ testimõiũ ds̃ ꝑhibet. p̃ci¬
pue benedictꝰ. ⁊ supͣ õs laudatꝰ :. Qn ĩmo hinc exp̃ssiꝰ appa¬

Expanded text:
cum eis unus ex eis ad praedicandum euangelium diabolus missus est? sed adhuc respondent et dicunt: ille post tale facinus laqueo suo peremptus est ; iste autem post hanc turpitudinem, inter fratres suos ab illo patre, cui tam magnum testimonium Deus perhibet, praecipue benedictus et super omnes laudatus est . Quinimo hinc expressius appa
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ⁊ mori. Hõ pessime. ac fallacissime. qͦm ÷ͥ ego credã qͣsi uã
dicenti. cũ xp̃m dicas mortẽ potuisse m̃tiri. Ergo ille iñtielut᷑
qñ dicebat. oport& filiũ hõis oicidi. ⁊ t̾cia die resurgere. ⁊ tu non
m̃tiris. ⁊ dicis. ut tͥ uã dicenti credamꝰ: Uãtior ergo petrꝰ. qñ ei
dix̃. absit dñe. ñ fiet istud. ⁊ uñ meruit audire. redi ret᷑ sathana.

Expanded text:
uisus et mori. homo pessime ac fallacissime, quomodo tibi ego credam quasi uera dicenti, cum Christum dicas mortem potuisse mentiri? ergo ille mentiebatur, quando dicebat: oportet filium hominis occidi et tertia die resurgere, et tu non mentiris et dicis, ut tibi uera dicenti credamus? ueracior ergo Petrus, quando ei dixit: absit, domine, non fiet istud. et unde meruit audire: redi retro, satanas.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩ pcreandis filiis ordinatã societatẽ ñ custodiũ: m̾ito
culpabił ĩuenit᷑. qͥmirũ si peccatrix apecc̃ore laudat᷑: Qd
ita nob faustꝰ. uł ip̃a manichea ꝑu̾sitas arbitrat᷑ adũsũ:
qͣsi nob̾ ĩ illiꝰ scͥptȩ uenãtiõe. dignoq p̃conio uicia hõiũ q̃
illa cõmemorat. necesse sit apꝓbare. Quin potiꝰ nece̾e̾ ÷:
ut qͣnto illã religiosiꝰ accipio tãto fidentiꝰ illã culpemꝰ. q̃ ꝑ eiꝰũt.¬

Expanded text:
 in procreandis filiis ordinatam societatem non custodiuit, merito culpabilis inuenitur — quid mirum, si peccatrix a peccatore laudatur? Quod ita nobis Faustus uel ipsa Manichaea peruersitas arbitratur aduersum, quasi nobis in illius scista commemorat, necesse sit approbare. Quin potius necesse est ut quanto istam religiosius accipimus, tanto fidentius illa culpemus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
longe illi meritis inferiores: ⁊ nullo egyptio uł occiso ł erpoliato
nullobellogesto. qͣꝵ ille aliud futi ĩ dole defensoris. aliud ĩposito

Expanded text:
longe illius meritis inferiores, etiam nullo Aegyptio uel occiso uel expoliato, longe illius meritis inferiores, etiam nullo Aegyptio uel occiso uel expoliato, nullo bello gesto, quorum ille aliud futuri indole defensoris, alia inposito
Abbreviated transcription (Latin):
dies si credetis moysi credetis ⁊ mͥ. de me uille scͥpsit. uñ
suoloco qͣntũ satis uisũ÷ otͣ ĩpudentes manicheoꝵ calũ¬¬
mias disseriumꝰ: hc̃ gͦ moysen famulũ dĩ uiui. dĩ ueri. dĩ
sũmi fabricatorᷤ celi ⁊ t̾re: ñ dealieno s de nichilo. ñ p̃m̃te
necessitate. s affluente bonitate: ñ ꝑ sui m̃bri penã. s ꝑsu
u̾bi potentiã: hõ ĩꝗ moysen humilẽ in recusando tã magnũ
ministiũ. subditũ insuscipiendo. fidelẽ ĩ seruando.stremiũ
ĩ exseqndo. ĩ regẽdoppło uigilãtẽ. ĩ corrigendo uehem̃tẽ. ĩ
amãdo ardentẽ. ĩ sustinendopatientẽ. qͥ ꝓeis qͥbꝰ p̃fuit:
tm̃ uirũ absit a nob̾ ut exmaledico fausti ore persem s et
ore plape uendicidĩ qͥuira eit̃ hoiẽ quẽ fecerat nouerat. qn¬
cinꝯfiteutibꝰ ut pat̾ ignoscit. Exore õino eiꝰ moysenseruũ
eiꝰ anaaniꝰ⁊ amiramur.⁊ qntũ possumꝰ imitam̃. cũ simus

Expanded text:
 si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit — unde suo loco, quantum satis uisum est, contra inpudentes Manichaeorum calumnias disseruimus — hunc ergo Moysen famulum dei uiui, dei ueri, dei summi, fabricatoris caeli et terrae, non de alieno, sed de nihilo, non premente necessitate, sed adfluente bonitate, non per sui membri poenam, sed per sui uerbi potentiam, hunc, inquam, Moysen, humilem in recusando tam magnum ministerium, subditum in suscipiendo, fidelem in seruando. strenuum in exequendo, in regendo populo uigilantem, in corrigendo uehementem, in amando ardentem. in sutantum uirum, absit a nobis, ut ex maledico Fausti ore pensemus, sed ex ore plane ueredici dei, qui ueraciter hominem, quem fecerat, nouerat, qconfitentibus ut pater ignoscit. ex ore omnino eius Moysen seruum eius et amamus et admiramur et quantum possumus imitamur, cum simus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uxor sic̃ dũs dic̃ ñ iã duo s una caro÷. ñ alit̾ nurꝰ est
deputãda: ꝗͣ filia. tam̃ eũ qͣntũ ĩ ip̃o erat: deformĩt cũ
meretrice cubasse: ñ dubiũ ẽ. At illa q̃ socerũ fefellit.
ñ carnis eiꝰ ꝯcupiscentia nec meretͥriȩ mercedis cupidi¬
tate peccauit. s ex ip̃o sanguine ꝓlẽ reqͥrens exqͦiã duobꝰ¬
fr̃ib nupta t̾cioqͦq de negato hr̃e ñ potuit: patͥ eoꝵ so¬
cero suo. fetãdũ corpꝰ fraude subiet̃.pignore mercedis
Accepti ꝙ ñ adornam̃tũ s ad testimõiũ reseruaũ. Meluiᷤᷤ
ꝗͣ sine fili is remanet. ꝗͣ sine uire matͥmonii mat̃ fieret.
onge tũ alia ĩtẽtiõe peccaũ.ꝙ filiis ss patrẽ ꝓuidit socerũ¬

Expanded text:
inus dicit "non iam duo, sed una caro" est, non aliter nurus est deputanda quam filia — tamen eum, quantum in ipso erat, deformiter cum meretrice cubasse non dubium est. at illa, quae socerum fefellit, non carnis eius concupiscentia nec meretriciae mercedis cupiditate peccauit, sed ex ipso sanguine prolem requirens, ex quo duobribus nupta, tertio quoque denegato habere non potuit, patri eorum socero suo fetandum corpus fraude subjecit, pignore mercedis accepto, quod non ad ornamentum, sed ad testimonium reservavit. Melius quidem sine filiis remaneret, quam sine jure matrimonii mater fieret: longe tamen alia intentione peccavit, quod filiis suis patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ut afide ĩcipiat. moribꝰ bonis enitat᷑ ꝑuenire qͦ ĩtendit.
neo ꝗppe ꝙ adu̾sat̾: uirtꝰ ÷ laboriosa.ĩ eo uõꝙ. appetit: lu¬
nubit lya. ⁊ ptea rachel. Ardor gͦ iste adid ualeat. ut ordo
ñ recuset᷑. s potiꝰ toleret᷑. sine qͦ ñ pot᷑ ad id ꝑueniri. ꝙ tãto ar¬¬
dore diligit᷑. Cũ aũ ꝑuentũ fũit. simł habebit᷑ ĩ ħ scło. nõ¬

Expanded text:
is moribus enitatur peruenire quo intendit. in eo quippe quod uersatur uirtus est laboriosa; in eo uero quod appetit lunubit Lia et postea Rachel. ardor ergo iste ad id ualeat, ut ordo non recusetur, sed potius toleretur, sine quo non potest ad id perueniri quod tanto ardore diligitur. cum au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊de qͣpostea ñ oducente ꝓcreaũ. S tc rachel noctẽ habebat
ĩ ordine. ut man̾e̾t cũ uiro. t̃c peneseã potestas illa erat: de qͣ¬
ꝑ apłm uox certe noui testam̃ti ñ tacuit dic̃s. Similit̃ ⁊ uir
ñ ht̃ potestatẽ corporis sui. s mulier. Id õ iã cũ sorore pacta
erat. cui facta debitrix. eã tralegaret ad debitorẽ suũ. Nã
ħ nõe id appellat apłs. Uxori inqͥt uir debitũ reddat.
Cui gͦ uir debitor erat. iã acceꝑat a sorore.ꝙ elegerat uo¬
luntate: ut ei daret ꝗ. habebat ĩpotestate. Huo ille quẽ
faustꝰ tãꝗͣ ĩpudicũ clausif uł potus extinctis ocłis cͥminat᷑.
si ꝯcupiscentiȩ. ñ iusticie seruus ẽẽt: ñne ꝑtotũ diẽ ĩ uolup¬
tatẽ illiꝰ noctis estuaret. qr erat cũ pulcͥore cubiturꝰ ꝗͣ certe

Expanded text:
et de qua postea non conducente procreavit. Sed tunc Rachel noctem habebat et de qua postea non conducente procreavit. Sed tunc Rachel noctem habebat in ordine, ut maneret cum viro; tunc penes eam potestas illa erat, de qua Apostolus, vox certe novi Testamenti non tacuit dicens, Similiter et vir non habet potestatem sui corporis, sed mulier. ideo iam cum sorore pacta erat, cui facta debitrix eam tralegaret ad debitorem suum. nam hoc nomine id appellat apostolus: uxori, inquit. uir debitum reddat. cui ergo uir debitor erat, iam acceperat a sorore, quod elegerat uoluntate, ut ei daret, quod habebat in potestate. Hic uero ille, quem Faustus tamquam inpudicum clausis uel potius extinctis oculis criminatur, si concupiscentiae, non iustitiae seruus esset, nonne per totum diem in uoluptatem illius noc
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ enã deceꝑat u̾sutia sua. sic⁊ illoꝵ intes a xp̃i castitate au.¬
tendo corrũꝑet. Ita u huic serpenti amici st̃ isti. ut eũ p̃stitiᷤᷤ.¬
se portꝰ: ꝗͥ nocuisse ꝯtẽdãt. Ip̃e plane fausto ꝑsuaset. pectori ad¬
ultato falsitatis semina in fundens: ut has male ꝯceptas ca¬
lũnias ore ĩmũ dissimo pareret.⁊stilo audacissimo ⁊̃ memorie
com̃daret. Nulla n ancillaꝵ urũ iacob alt̃r rapuit. nulla de
illiꝰ ꝯcubitu cũ alt̾a litigaũ. Idõ mag̃ ordo erat: qr libido ñ erat.
⁊tanto firmiꝰ seruabant᷑ ꝯiugał potestatis uira: qͣnto casti ui-
tabat᷑ carnał cupiditatis ĩ uria. Qđ u: ab uxore ꝯducit᷑. ibi
uͦ nr̃a manifestat᷑ assertio. ibi ꝑse adu̾sꝰ maledicta manicheoꝵ
siss. nͥ eũꝯ duxiss. s. utiq iustis ad eã uicibꝰ accedelat. de qͣ¬
tot filios pcreau̾at.⁊ cui obedierat. ut ÷ de ancilla pcrearet.

Expanded text:
sicut Euam deceperat astutia sua, sic et illorum mentes a Christi castitate auersicut Euam deceperat astutia sua, sic et illorum mentes a Christi castitate auertendo corrumperet. ita enim huic serpenti amici sunt isti, ut eum praestitisse potius quam nocuisse contendant. ipse plane Fausto persuasit pectori adulterato falsitatis semina infundens, ut has male conceptas calumnias ore inmundissimo pareret et stilo audacissimo etiam memoriae commendaret. nulla enim ancillarum uirum Iacob ab altera rapuit, nulla de illius concubitu cum altera litigauit. ideo magis ordo erat, quia libido non erat; et tanto firmius seruabantu et ab uxore conducitur, ibi uera nostra manifestatur adsertio. ibi pro se aduersus maledicta Manichaeorum sisset, nisi eum conduxisset: sed utique iustis ad eam uicibus accedebat, de qtot filios procreaverat et cui obedierat, ut etiam de ancilla procrearet,
Abbreviated transcription (Latin):
triarche ꝯuigibꝰ excipientibꝰ sem̃ suũ miscebant᷑. ñ ꝯcupiscẽ¬
tia ꝑcipiende uoluptatis. s ꝓuidentia ꝓpagande mortalis
su ccessiõis. Ac ꝑħ: nec illos ãbitiosos multitudo ppłoꝵ: nec
illos libidinosos młtitudo faciebat uxorũ. S qd de uiris
loqͣr: qͥbꝰ excellentissimũ testimõiũ diuina uoce ꝑhibet᷑. cũ
ip̃as feminas satis eluceat. nicħ aliud ĩ ꝯcupitũ appetisse. ꝗͣ
filios: Qͥppe uͥ se minime parere uider̃. famłas suas dedert̃
iuro suo. ut illas matres facent carne. ip̃e fierẽt uolũtate.
ã⁊ illud q. m̃dacissima cͥminatiõe faustus obiẽc. habusse
int̃ se uelut qͣttuor scorta certam̃: q̃nã eũ adꝯcubitũ raꝑet.
uͥh legĩt nescio: nͥ forte ĩ corde suo tãꝗͣ in libͦ nefariarũ fal-¬
laciarũ uͥ ũẽ ip̃x scortabat᷑. s cũ serpente illo. de qͦ apłs time.¬
bat eccłẽ: ꝗͣ urginẽ castã cupiebat uni uiro exhib̾e xp̃o. ne

Expanded text:
cupiscentia percipiendae uoluptatis, sed prouidentia propagandae successionis; ac per hoc nec illos ambitiosos multitudo populorum nec illos libidinosos multitudo faciebat uxorum. sed quid de uiris loquar, quibus excellentissimum testimonium diuina uoce perhibetur, cum ipsas feminas satis eluceat nihil aliud in concubitu adpetisse quam filios? quippe ubi se minime parere uiderunt, famulas suas dederunt uiro suo, ut illas matres facerent carne, ipsae fierent uoluntate., Nam et illud, quod mendacissima criminatione Faustus obiecit, habuisse inter se uelut cio. nisi forte in corde suo tamquam in libro nefariarum fallaciarum, ubi uere ipse scortabatur, sed cum serpente illo, de quo apostolus timebat ecclesiae, quam uirginem castam cupiebat uni uiro exhibere Christo, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec rursus tãta rep̃hensiõe. atq accusatiõe res digna ẽ: qͣntã ĩ eã
faust inimicꝰ : cecꝰ euomuit. Cõsulit̾ u et̃na lex illa ordinẽna¬
talẽ ꝯseruari uibens ꝑt̾bari uetans.⁊ ñ ita de ħfacto uidicat.
ac si ille ĩ filias nefaria. libidine exarserit. ut eaꝵ ĩ cestato corp̃re
frueret: aut eas hr̃et uxores.s nec de ilł feminis. acsi ĩ siti patͥs
carnẽ execͣbili amore flaglfent. Ratio qͥppe iticiȩ ñ tm̃ quid
factũ sit. uerũ ÷ qr̃ factũ sit: intuet᷑. ut exrausis ss facta
pendentia lib̾am̃to eqͥtatis examinet. Cũ gͥ ille adꝯseruati
onẽ gñii  q̃rerẽt. qͥ utiq ĩ eis humanꝰ erat. ⁊ nat᷑ał affectꝰ: nec
se credent ĩuenire posse alios uiros. uelut exusto illa ꝯflagͣtiõe
abhorrere sentiebãt: ut id se ĩplet᷑as ẽẽ ñ credent. nͥ eiꝰ ignorã¬
tiã ꝓcurarẽt. Nãq ut scͥptũ ÷: in ebriauer̃ eñ: ⁊ se nescienti mis¬

Expanded text:
Nec rursus tanta reprehensione atque accusatione res digna est, quantam in eam Faustus inimicus et caecus euomuit. consulitur enim aeterna lex illa ordinem naturalem conseruari iubens, perturbari uetans, et non ita de hoc facto iudicat, ac si ille in filias nefaria libidine exarserit, ut earum incestato corpore frueretur aut eas haberet uxores, sed nec de illis feminis, ac si in sui patris carnem execrabili amore flagrassent. ratio quippe iustitiae non tantum, quid factum sit, uerum etiam, quare factum sit, intuetur, ut ex causis suis facta pendentia libramento aequitatis examinet. cum igitur illae ad conseruatiolem quaererent, qui utique in eis humanus erat et naturalis adfectus, nec se crederent inuenire posse alios uiros uelut exusto illa conflagratioabhorrere sentiebant. ut id se inpleturas esse non crederent. nisi eius ignorantiam procurarent. namque, ut scriptum est, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a uiolat humanã societatẽ: cui necessaria÷ ꝓpagatio
filioꝵ. S qr hoĩes alit̃ se hñtibꝰ iã moribꝰ: legib ñ possunt
delectari uxoꝵ młtitudine. nͥ libidinis magnitudine. iõ¬
errãt.⁊ putãt habi oĩo ñ potusse uxores multas. nͥ flagͣntia
ocupiscentie carnał. ⁊ sordide uoluptatis. Cõparãtes i ñ alioᷤ¬
qͦꝵ aĩ urtutẽ ꝓrs nosse ñ posst̃. semetip̃os sibimetip̃is ñ in¬
telligũt.⁊ qr ip̃si ⁊̃ si unã habiũnt adeã ñ solũ gn̾andi officio
ducti iurilit accedt̃. s sepe coeundi stimulo uicti eneruiter
ꝑtraunt᷑: qsi uacit sibi uident᷑ conicẽ. ꝗͣ maiore huicemõi
morbo ꝑ multas alii captiuent᷑. qñ se uident: in unã. tem¬
ꝑantiã ñ posse seruare. Uerũ nos eis qͥ hãc uͥtutẽ ñ hñt: tta de
scõꝵ uroꝵ morib uidiciũ cõmitt̃e ñ debemꝰ. sic̃ deciboꝵ sua¬
alim̃ta p̃paramꝰ. Yĩn isti si uolũt ñ falsẽ atq ad ũbͣte. s uere

Expanded text:
atem, cui necessaria est propagatio filiorum. sed quia homines aliter se habentibus iam moribus et legibus non possunt delectari uxorum multitudine nisi libidinis magnitudine, ierrant et putant haberi omnino non potuisse uxores multas nisi flagrantia concupiscentiae carnalis et sordidae uoluptatis. conparantes enim non alios, semet ipsos sibimet ipsis non intellegunt. et quia ipsi etiamsi unam habuerint, ad eandem non solum generandi officio ducti uiriliter accedunt, sed saepe coeundi stimulo uicti eneruiter pertrahuntur, quasi ueraciter sibi uidentur conicere, quam maiore huiuscemodi morbo per multas alii captiuentur, quando se uident in unam temperantiam non posse seruare. Uerum nos eis, qui hanc uirtutem non habent, ita de sanctorum uirorum moribus iudicium committere non debemus, sicut de ciborum suaalimenta praeparamus. proinde isti si uolunt non falsae atque adumbratae, sed uerae
Abbreviated transcription (Latin):
regno celoꝵ. nec illudexẽplũ tacuit: qͦnos tãquã sale ꝯdiret. ut ñ
farui negligemꝰ. s prudent̃ cau̾emꝰ ħmalũ. uñ⁊ illa ut hãmo¬
neret. instatuã salis ꝯu̾sa ẽ. nã cũ p̃ciꝑet: ut se qͥsq ꝑseuãtissima
antioꝵ ĩtentiõe abhis q̃ retro s̃ eriꝑet: mem̃tote ĩ quit uporis
loth sic ÷̃ inĩp̃oloth. qñ cũ eo filiȩ ꝯcubuer̃. ñ illd̾ q cũ asodonus
lib̾atꝰ:. s aliud aliqͥd fig̾atũ÷. Nã tẽ ille ip̃e loth. fut̾e legis ui¬
detͣ gestasse ꝑsonã. ꝗͣ qͥdã ex illa ꝓcreati⁊ sub lege positi male
ĩtelligendo quodãmͦ in ebriant. eaq ñ legitime utendo ĩ fide.¬
litatis oꝑa pariunt. Bona÷ n lex ait apłs. siqͥs ea legitime utat᷑.

Expanded text:
uo nos tamquam sale condiret, ut non fatui neglegeremus. sed prudentes caueremus hoc malum. unde et illa, ut hoc admoneret, in statuam salis conuersa est. nam cum praeciperet, ut se quisque perseuerantissima anteriorum intentione ab iis. quae retro sunt, eriperet, mementote, inquit, uxoris Loth. sic etiam in ipso Loth, quando cum eo filiae concubuerunt, non illud, quod cum a Sodomis liberatus est, sed aliud aliquid figuratum est. nam tunc ille ipse Loth futurae legis uidetur gestasse personam, quam quidam ex illa procreati et sub lege positi male intellegendo quodam modo inebriant eaque non legitime utendo infidelitatis opera pariunt. bona est enim lex, ait apostolus, si quis eam
Abbreviated transcription (Latin):
tis illã aĩã meretͥcis. H gͦ iã melior dõ ur̃o: qm̃ ip̃a una mere.¬
t̾x eẽt. ille aũ oditiõe suȩ illiꝰ cõmixtiõis: uniũso gñi tene

Expanded text:
tis illam animam meretricis. hoc ergo iam melior deo uestro, quoniam ipsa una merettis illam animam meretricis. hoc ergo iam melior deo uestro, quoniam ipsa una meretrix esset, ille autem condicione suae i
Abbreviated transcription (Latin):
cõparaũ: oẽm illũ genitalẽ motũ calorẽq ꝑpetit᷑. ⁊ubiq
t᷑pi ꝯditiõe ꝑmixtꝰ. ĩ capro ĩflamat᷑. ĩ capseminat᷑. ĩ edoge
nino pͥncipũ tenebͣꝵ adamatꝰ eoꝵ libidini suam̃bra ocessit.
nec maritũ. cuiꝰ ꝯugẽ ad amauat: s uos filios ĩm̃bͥs demo¬
manicheoꝵ melior ectitisset. Iste qͥppe uno ip̃o facto pollutꝰ.¬
⁊ aliis talibꝰ qͣqͣt libet ꝗ młta unꝰ hõ possit amitt̾e. ille aũ in
oibͥoñi talib factis. cõmixtiõe illa mẽb̾ suoꝵ t̃pari. pollui
q iuncit᷑. Et osee ꝓpħa accusat᷑ a fausto. qͥsi meretͥcẽ turpi
ꝯcupiscentia captiuatꝰ ad amass: atq dixxiss. aĩas certe ãboꝵ̾
ilasciui amatoris. ⁊ obscene meretͥcis partes ⁊ m̃b̃ nat̾ãq¬
corrupta suȩ scĩtate nat᷑e. illi merettio corp̃ri ñ ligatꝰ s p̃sen¬
gatiõe ĩ dig̾e fatemini. Illa gͦ meretͥe. de qͣ hoĩe dĩ audetis

Expanded text:
italem motum caloremque perpetitur et ubique turpi condicione permixtus in capro inflammatur, in capra seminatur, in haedo genino principum tenebrarum adamatus eorum libidini sua membra concessit nec maritum, cuius coniugem adamauerat, sed suos filios in membris daemoManichaeorum melior extitisset. iste quippe uno ipso facto putemus et aliis talibus quotquotlibet quam multa unus homo posset admittere; ille autem in omnibus omnium talibus factis commixtione illa membrorum suorum turpari polluique conuincitur. et Osee propheta accusatur a Fausto: qui si meretricem turpi concupiscentia captiuatus adamasset atque duxisset — animas certe amborum, et lasciui amatoris et obscaenae meretricis, partes et membra naturamqcorrupta suae sanctitate naturae illi meretricio corpori non ligatus, see fatemini. illa ergo meretrix, de qua hominem dei audetis
Abbreviated transcription (Latin):
osuluit: ⁊ sꝑaũ ĩdm̃: cui pudicitiã ꝯiugis cõindaũ. Iã uõ
ĩ hac regesta. atq ĩdiuinis libͥs posita fidelit̃q narrata:
fide. studioq pulsare. ut aꝑiat dñs⁊ ostendat: qͥs tt̃ in
illo figͥabat᷑ uiro: ⁊ cuiꝰ sit uxor q̃ ĩ hac ꝑegͥnatiõe atq uit̃
alienigenas pollui macłariq ñ sinit᷑. ut sit uiro suo sine
macła ⁊ ruga: Ingla qͥppe xp̃i rectȩ uut eccła. ut pul¬
pulc̾ int̃ mulieres. ip̃iꝰ pulcͥtudinis merito reges offer̃ mune¬
ra. sic̃ sate optulit rex abimelech. plus ĩ ea mirãs formȩ decuᷤ
xp̃o ĩ occulto uxor. Occultȩ qͥppe atq intꝰ in abscõdito secreto
sp̃uali: aĩahumana ĩ heret u̾bodĩ. ut sint duo ĩ carne una:

Expanded text:
consuluit et sperauit in deum, cui pudicitiam coniugis commendauit. Iam uero in hac re gesta atque in diuinis libris posita fideliterque narratafide studioque pulsare, ut aperiat dominus et ostendat, quis tunc in illo figurabatur uiro et cuius sit uxor, quae in hac peregrinatione atque inter alienigenas pollui macularique non sinitur, ut sit uiro suo sine macula et ruga ? in gloria quippe Christi recte uiuit ecclesia, ut pulpulchra inter mulieres, ipsius pulchritudinis merito reges offerunt munera, sicut Sarae obtulit rex Abimelech plus in ea mirans formae decus, mino Iesu Christo in occulto uxor. occulte quippe atque intus in abscondito secreto spiritali anima humana inhaeret uerbo dei, ut sint duo in carne una:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuti fueruit inuna ciuitate. fugite inaliã: cuiꝰ rei pͥor
exẽplũ p̃buit. Nã cũ potestatẽ hret ponendi aĩa suã. nec eã
poneret nͥ cũ uellet: in egyptũ tñ infans portantibꝰparẽ¬
tib fugit.⁊ ad diẽ festũ non euident̃ s latent̃ ascendit.
cũ alias palã loq̃ret᷑ uideis irascentibꝰ ⁊ inmicissimoaĩo¬

Expanded text:
secuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Cujus rei prior exemplum praebuit. Nam cum potestatem haberet ponendi animam suam, nec eam poneret nisi cum vellet, in Aegyptum tamen infans portantibus parentibus fugit. Et ad diem festum non evidenter, sed latenter ascendit, cum alias palam loqueretu
Abbreviated transcription (Latin):
regi: de patre ẽẽ sororẽ ñ de matre. uͥ certe ut sororẽ m̃tiretur.
nullo iã timore cogebat᷑. qñ iã ille uxorẽ eiꝰ ẽt didicerat. ⁊ eam
diuinit t̾ritꝰ cũ honore reddebat. Fr̃s ausiue sorores: gñali
nõie: ꝯsanguineos uł ꝯsanguineas. solere ap̃duẽtes appelari:
scͥpt̾a testatur. Nã & tobias dic̃ dõcũ oraret. añꝗ comisceretur
uxori. ⁊ nc̃ dñe tu scis: qm̃ ñ luxuriȩ causa. accipio sororẽ meã:
cũ eẽt illa ñ ex ꝯcubitu eiꝰdẽ patͥs. nec ex eodẽ maiͥs itt̃o.s exeadẽ
styrpe cognatiõis ex horta. & loth fr̃ abrahȩ dr̃. cũpatriuis eiꝰ¬

Expanded text:
dixit de patre esse sororem, non de matre: ubi certe ut sororem mentiretur , dixit de patre esse sororem, non de matre: ubi certe ut sororem mentiretur , nullo iam timore cogebatur, quando ille uxorem eius esse didicerat et eam diuinitus territus cum honore reddebat. fratres autem siue sorores generali nomine consanguineos uel consanguineas solere apud ueteres appellari scriptura testatur. nam et Tobias dicit deo, cum oraret, antequam misceretur uxori cum esset illa non ex concubitu eiusdem patris nec ex eodem matris utero, sed ex eadem stirpe cognationis exorta; et Loth frater Abrahae dicitur,