comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ uidei. qui semꝑ cultui
diuino insudabant: ab assidui¬
tate uocati: dictiq assidei quasi
assidui: qualis iudas ⁊ sui auxi-¬
liatores incultura dĩ nobserua¬
dione legis ipsius fuere. Alii uͦ.
assideos amunditia uocatos asse¬
runt: quasi mundos iudeos:
eo qͦd se abidolatria. ⁊aritu gen¬
demoniis. Piramides genus se-¬
pulchrorũ: quadratũ ⁊ fastigia¬
tum ultra omnẽ excelsitatem.
quȩ manu fieri podest. Unde n
mensurã umbrarũ egresse: nul-¬
lam habere umbrã dicuntur.
Cali ȩdificio surgit. ut a lato in¬
cipiant: ⁊ in angusto finiant.
sic̃ ignis. Pir grece: ignis dicit᷑¬

Expanded text:
Judaei qui semper cultui divino insistebant, ab assiduitate vocati dictique Assidaei, quasi assidui; quales Judas et sui auxiliatores in cultura Dei et observatione legis ipsius fuere. Alii vero Assidaeos a munditia vocatos asserunt, quasi mundos Judaeos, eo quod se ab idololatria et a ritu genentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt, ut a lato incipiant, et in angusto finiantur, sicut ignis. Pyr enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊fide timothei loqueret᷑. nemi¬
nem habeo qui germane de uo¬
bis sollicitus sit: omnes enĩ sua
Aut melior sit quã cohabitatio
ipsius domini. xp̃i: inqua unde¬
cim boni. ꝑfidum ⁊ furem iu¬
dam dolerauerunt: aut melior
sit quã postremo quã cȩlum:
unde angeli ceciderunt. Sim¬
pliciter fateor caritati ur̃ȩ. corã
domino deo nr̃o. qui testis est
suꝑ animã meã. ex quo dõ ser¬
uire cȩpi. quomꝰ difficile sum
expertus meliores quã qui in
monasteriis ꝑfecerunt: Ita ñ
sum exꝑtus peiores quã qui
in monasteriis cecider̃t: ita ut
hinc arbitrer in apocalipsi
scriptũ. iustus iustior fiat. ⁊sor¬
didus sordescat adhuc.

Expanded text:
fide Timothei loqueretur: Neminem habeo, qui germane de uobis sollicitus sit; omnes sua aut melior sit quam cohabitatio ipsius domini Christi, in qua undecim boni perfidum et furem ludam tolerauerunt; aut melior sit postremo quam caelum, unde angeli ceciderunt. Simpliciter fateor caritati uestrae coram domino deo nostro. qui testis est super animam meam, ex quo deo seruire coepi: quo modo difficile sum expertus meliores, quam qui in mona-steriis profecerunt, ita non sum expertus peiores, quam qui in monasteriis ceciderunt, ita ut hinc arbitrer in Apocalypsi scriptum: Iustus iustior fiat et sordidus sordescat adhuc.
Abbreviated transcription (Latin):
sachar asinus fortis.
gentilium: quẽ xp̃c pretio san¬
guinis sui mercatus ẽ. Ideo asi
quasi brutũ animal ⁊ luxuriosũ¬
nulla ratione subsistebat. Nunc
fortis ẽ redemptoris dominio col¬
plinȩ ⁊ euanglice ꝑferens. Hic
gentilitas ad robur boni operis¬
ideo se erexit. qͥa ad et̃nȩ uitȩ patͥã

Expanded text:
sachar asinus fortis .gentium, quem Dominus pretio sanguinis sui mercatus est. Hic Isacquasi brutum et luxuriosnullaque ratione subsistens; nunc vero fortis, Redemptoris dominio colplinae evangelicae praeferens. Hic gentilitas idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam
Abbreviated transcription (Latin):
thara dr̃. Paulatim aut̃: plures
eius species extiterunt. ueteres
cytharam fidicen. uel fidiculã
uocabant: quia tam conueniũt
inter se cordȩ eius. quã benecon¬
ueniat. inter qͦs fides sit. Nirã¬
uocũ: quod diuersos sonos effici
licta ȩtiã destudo.ẽ. Quȩ cũ pu-¬
trefacta. eẽt. & nerui eius reman¬
sissent: extenti intra corium. ꝑ¬
cussa amercurio sonitum dedit:
ad cuius spetiẽ mercuriuis lyrã
fecit. et orpheo tradidit.  Cym¬
panum. ẽ. pellis: uł coriũ ligno
ex una parte extentũ. Est enĩ
pars media symphonia: in si.¬
militudinẽ cribri. Cympanũ
aut̃ dictũ: qͦd mediũ.ẽ. Unde
et magaritũ medium. Tympanũ
dr̃. & ipsum ut simphonia ad
uirgulam ꝑcutitur.  Cymba¬
bala: quia cũ ballematia simul
ꝑcutiuntur. Cum enĩ greci di¬
cunt cũ: Bala. ballematia.
Organũ: ẽ uocabulũ generale
om̃iũ uasoꝵ musicoꝵ. Hoc aut̃ cui
folles adhibent᷑: alio noie greci appel-¬
lãt. Ut aute organũ dicat᷑: magiꝰ uul¬

Expanded text:
ρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut Apolline creditur. citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides sit. Anvocum, quod diversos sonos efficialicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit, panum est pellis, vel corium ligno ex una parte extentum. 141 Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum, quod medium est. Unde, et margaritum medium tympanum dicitur, et ipsum ut symphonia ad virgulam percutitur. 11. Cymbabala, quia cum ballematia simul percutiuntur. Ita enim Graeci dicunt cymbala ballematica.Organum vocabulum est generale omnium vasorum musicorum; hoc autem cui folles adhibentur, alio greci nomine appellant, ut autem organum dicatur, magis ea vul
Abbreviated transcription (Latin):
capitis matronarũ.
ex auro & geminis
contextũ: qͦd inse
circũactis extremitatib retro
astringit᷑. et exinde dictũ grece.
qͦd p̃ugetur. P Compita sunt. uͥ
usus ẽ. conuentus fieri rusticoꝵ.
dicta compita. qͦd uiȩ multȩ

Expanded text:
capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro astringitur, et exinde dictum Graece,  unum. Compita sunt, ubi usus est conventus fieri rusticorum: et dicta compita, quod loca multa
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur simulachrũ ignomi¬
nie. Idolum. enĩ. fuit moab.
qua pulsus. ẽ. ꝓpter uirilis m̃
Scandalũ. grecum nom̃ est:
significans sinistrũ: qͦd mentẽ

Expanded text:
rpretatur simulachrum ignominie, idolum enim qua pulsus est, et propter virilis membrScandalum nomen Graecum est, significans sinistrum, eo quod eor
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ. Unde et quondã. uulgo
uiriliȩ dicebant᷑. Ab intellectu
enĩ cuculi. ar: ñ discrepat: quia
ipsa quoq uͥ ponit᷑. ambiendo
constringit: s armilla latiꝰ ex-¬
tendit᷑. circulus rotundus fit.
¶Baculus. a bacho reptore ui¬
tis fertur inuentus: quo homies
bacho baculus: ita abacło ba¬
cillus ꝑdiminutionẽ. Paci-¬

Expanded text:
virtute: unde et quondam vulgo viriolae dicebantur. Ab intellectu autem circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoque hoc, ubi ponitur, ambiendo constringit; sed armilla latius extenditur, circulus rotundus fit. Baculus, a Baccho repertore vitis fertur inventus, quo homines Baccho baculus, ita a baculo bacillus per diminutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
E Satum. genus. ẽ mensure:
dictũ.E Mãdragora dicta:
qͦd habeat mala suaue olentia.
in magnitudine mali matiani.
Ande & eam latini. malũ terrȩ
uocant. Hanc poetȩ antropo¬
morpheon dicunt: qͦd habeat
radicem. formã hominis simi
adbibendũ datur his quorum
corpꝰ ꝓpter curationem secandũ ẽ.
ut soporati dolorem ñ sentiant.
Huius species duȩ. femina foliis
hebreum nom̃ ẽt habens apud
eos unciȩ pondus. apud latinos
aut̃ ce grecos. qrͣta par ͦ unci ẽ. ⁊ sta¬
teriᷤ medietaᷤ. dgmas appenden duas:
Uñ cũ indiuiniᷤs litt̾is legit᷑ syclꝰ uncia ẽ:¬

Expanded text:
 SATUM genus est mensure ida. Mandragora dicta, quod habeat mala suave olentia in magnitudinem mali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae anthropomorphon appellant, quod habeat radicem formam homad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in
Abbreviated transcription (Latin):
possessa sit post diluiium ab
patriarche hebreorũ.  Del¬
bor ẽ aromatica: colore nigra
magnitudine oliuȩ. et folio
roboris: fructus capifrici.
ipsius naturȩ. quȩ gummi.
Est aut̃ lacrima eius lucida:
stu amara: odoris boni: uino
ꝑfusa odoratior. cuiꝰ et liber
numerorũ meminit diceis.
qͦd habeat in se ꝑmixtũ can¬
dorem. insimilitudinem un-¬
guis humane. Greci enim:
unguem. onicem dicunt.
india & rabia gignit. Distant
aut̃ abinuicẽ: nam indicus
igniculos h̃t albis cingen.¬
tibus donis: arabicus autẽ
niger.ẽ. cũ candidis zonis.
Genera eius qͥnq.  Rzoma

Expanded text:
possessa sit post diluvium ab patriarchae Hebraeorum, quebor aromatica, colore nigra, magnitudine olivae, et folio roboris, fructuque caprificus, ipsius natura quae gummi. Est autem lacryma ejus lucida, stu amara, odoris boni, sed vino perfusa odoratior, cujus et liber Numerorum meminit: quod habet in se permistum candorem in similitudinem unguis humani. Graeci enim unguem onychem dicunt. Arabia gignit; distant autem invicem: nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis; Arabica autem nigra est cum candidis zonis: genera ejus quinque. 269
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pulmentũ: uocatur apultȩ.
Siue enĩ sola pultis. siue quid
aliud de eius ꝑmixtione suma-¬
pinguedine: dicta qͦd palpitet.
Resilit enĩ sepe. Hanc pleriq uis¬
cũ uocant: eo quod glutinosa sit.
FCerimoniȩ. apud latinos di¬
cuntur sacra omnia: quȩ apud
grecos orgia uocant᷑. Propͥȩ aut̃
iusum. ẽ. doctorib. acarendo ap¬
pellari cȩrimonias. quasi carimo¬
nias: eo qͦd eaquȩ in sacris diui¬
nis offerunt᷑. in suo usu his ca¬
reant homines: qͦd nom̃. ȩtiã
inusu ẽ sacrarũ litterarũ. Alii
cerimonias ꝓpͥȩ in obseruatioibꝰ
iudeorũ creclunt:abstinentiã
scilicet quarũdã escarũ scđm ue
terem legem: eo qͦd obseruantes
careant his reb aquib se absti¬
nent.  Cerastes. serpens dicit᷑.
quod in capite cornua habeat.
gemina cornicula: quorũ osten¬
degit arenis: nec ullũ indiciũ
sui p̃bet: nisi ex ea parte qua in¬
uitat aues. uel animalia capit.
Est autem tortuosus plus
aliis serpentibus: ita ut spinã

Expanded text:
 Pulmentum vocatur a pulte, sive enim sola pultis, sive quid aliud ejus permistione sumapinguedine, dicta, quod palpitet; resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, cum glutinosa sit.Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii cerimonias proprie in observationibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes ea careant his rebus, quibus se abstinuerunt. eo quod in capite cornua habeat gemina cornicula, quorum ostentegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam
Abbreviated transcription (Latin):
octaua pars unciȩ: ⁊ denariz pon-¬
dus argentei tribus constans seri¬
cie: appendens aureos .iii. unde ⁊
uocatur stat̃. qͦd trib solidis stet.
hȩc ⁊ semiuncia: quia semis ht̃
de uncia. Hȩc i semissis: quia
ponderis semis. ẽ. quasi semi

Expanded text:
octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scriest, appendens aureos tres, unde et vocatur stater, quod tribus solidis stet. Hic et semiuncia, quia semis habet de uncia. Hic et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis
Abbreviated transcription (Latin):
uit: et ẽ in ꝓuincia phenicis: imi¬
tatus herodem patrem: qͥ in hono¬
ir augusti cȩsaris. appellauit cȩsa¬
iram: quȩ prius turris stratonis
dicta ẽ. Bariona. in lingua nr̃a so-
breum. Bar quippe. syra lingua
filius: iona hebraice columba: in¬
utroq sermone dr̃ bariona. Alii
simplicit̃ accipiunt. qͦd sẏmon.
idẽ. petrus. filius sit ioħis: iuxta
illam inter¬
roga¬

Expanded text:
i, et est in provincia Phoenicis: imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonisimon Bar-iona in lingua nostra sonam pariter et Hebraeum. Bar quippe Syra lingua filius, Iona Hebraice columba; utroque sermone dicitur Bariona. Alii simpliciter accipiunt, quod Simon, id est Petrus, filius sit Iohannis, iuxta illam interroga
Abbreviated transcription (Latin):
Affectus meroris. ẽ. quando
exconsideratione unminenti¬
um penarũ concititur.
ffectus indigna Idem.¬
tionis.ẽ. quando in odium
amore iusticie. ad desideriũ
ultionis accendit᷑. Idem.
Affectus bone p̃sumptioĩs¬
est. quando ex noua aliqua
& singulari fidutia aduin-¬
dicandũ plus solito quispiã
animatur.

Expanded text:
affectus timoris, quando ex consideratione imminentium poenarum concutitur. Est affectus indignationis, quando in odium amore justitiae ad desiderium ultionis accenditur. Est affectus bonae praesumptionis, quando ex nova aliqua et singulari fiducia ad vindicandum plus solito quidpiam animatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gines. & ex parte uolucres: haben
uoce. altera dibiis. tercia lira
canebat: quȩ illectos cantu na
uigantes. in naufragiũ trahe.¬
bant. Seđm ueritatẽ aut̃. mere¬
trices fuerunt: quȩ transeuntes
q̃m de ducebant ad egestatẽ. his
fictȩ sunt inferre naufragia.
Alas aut̃ habuisse. et ungulaᷤ.
qm̃ amor et uolat. & uulnerat.
Que inde influctib cõmorasse di-¬
cuntur: quia fluctus uenerem
creauerunt.

Expanded text:
gines fuerunt, parte uolucres, Achelouoce, altera tibiis, alia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragium trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus conmorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quartũ impietatẽ. quintũ form
cationem. sextum crudelitatem.
decimũ tetũ scłarium cupiditatẽ.
Notandũ qđ decem plagis ꝑcuti¬
unt᷑ egiptii. decem uͦ p̃ceptis in

Expanded text:
quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, decimum mundi cupiditatem. Et notandum quia de decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem p
Abbreviated transcription (Latin):
homas qui interpretatur
abyssus. uel didimus. hoc ẽ xp̃i
similis: hic parthis: ⁊ medis pre¬
dicauit: ⁊ destinans orientalẽ
cubuit in calamice ciuitate in

Expanded text:
oli, qui interpretatur abyssus et Dydimus, hoc est Christi similis. Hic Parthis et Medis praedicavit, et intimam orientalem cubuit in Calaminica In
Abbreviated transcription (Latin):
eptimũ miraculũ ẽ:dem¬
nas. Prima fundam̃ta: sunt ꝑ
tusa arcuũ. Deinde paulatim
succrescens. suꝑ .iiii. arcus emi
.n uiii. arcus positi. Inde tercio
ordine equa ponderatione ꝑiiii.¬

Expanded text:
eptimum miraculum, temnas, prima fundamenta percussa sunt arcuum, deinde paulatim succrescens super quatuor arcus eminumnae et octo arcus positi, inde tertio ordine aequa ponderatione
Abbreviated transcription (Latin):
plebi dominabit᷑ uideor. Ip̃m
adorant filii matͥs eus. quia et
ipse scd̃m carnem ex ea natus est.
Ip̃m qui maledixerit maledictus
racit̃ dicit᷑. s alius a iudeis bene¬
dici putat᷑. quia ab eis errantib

Expanded text:
plebi dominatur Judaeorum. Ipsum adorant filii matris ejus, quia et ipse secundum carnem ex ea natus est. Ipsum qui maledixerit, maledictus veraciter dicitur. Sed alius a Judaeis benedici putatur, qui ab eis errantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum pastor bonus. Iacob
mercebis lucro uarium sͥ pecus
abstulit: xp̃e diuersaꝵ. gentiũ
uarietatem sͥmet congregauit.
Iacob tres uirgas amputatis ysid̾¬
corticib in alueis aquaꝵ appo¬
suit. ut earum contemplatio¬
ne multiplicarent᷑ eius oues.
pleno corde ꝓp̾exerit: efficiat᷑

Expanded text:
Ego sum pastor bonus . Ille mercedis lucro varium sibi pecus abstulit: Christus diversarum gentium varietatem sibimet congregavit. Ille tres virgas amputatis corticibus, in alveis aquarum apposuit, ut earum contemplatione multiplicarentur ejus oves, pleno corde perspexerit, efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
signata. Rachel autẽ iunior et
pulchra. pͥor sterilis et pꝰmodum
fecunda. similitudo ẽ eccłie. Iu¬
mor: qͥa tempore pꝰterior. Pulcra:
ruerunt. Quȩ taindiu sterił fuit.
qͦusq synagoga ppłm generauit.
Cur autẽ iacob ꝓ rachel seruit.
et supponit᷑ ei lỹa maior. nisi qͥa
dñs ut eccłiam assumeret. pͥus
synagogam sͥ comunxit: Serui¬
tus itaq iacob septem annor

Expanded text:
signata. Rachel autem, junior et pulchra, prius sterilis et postmodum fecunda, similitudo est Ecclesiae: junior quia tempore posterior; pulchra,ruerunt; quae etiam tandiu sterilis fuit, quousque Synogoga populum generavit. Cur autem pro Rachel servivit, et supponitur ei Lia major, nisi quia Dominus, ut Ecclesiam assumeret, prius Synagogam sibi conjunxit? Servitus itaque ipsa Jacob septem annorum
Abbreviated transcription (Latin):
er in mesopotamiam in cuutatem
nachor. stetitq curca fontẽ querens
sponsam filio dñi sui. sic et lex pꝰ
tis. ibi oranti occurrit uirgo rebecca.
idẽ. eccłia. Uidit gͦ rebecca puerum.
humero ydriam. utiq elatam scl̃i
uit ꝓphicum sermon̾ẽ. Accepit aũ
a puero ĩaurem auream .i. suscepit
argenti eloquiũ eiꝰ. Sicq sequuta
puerũ. rebecca: uenit ad ysaac. se¬
Quȩ tm̃ cameli dorso deducit᷑. qͥa
ad xp̃m ex gentilitate ȩccł̃ia ꝓpe¬
rans: in tortis uiciosisq uitȩ uet̾is
conuersationib inuenit᷑. Quȩ
ysaac uiso descendit de camelo.
qr agnito dño uicia sua gentilitaᷤᷤ
deseruit. ⁊ ab elationis celsitudimꝰ.
uiã humilitatis petit. Quȩ etiã
& uerecũdata pallio uelabat᷑. qͥa
coram eo de errorib pͥoris uite con¬
fundit᷑. Qd̃ uͦ indinato iam die
egressus ẽ in agrum ysaac. signifi¬
cat quia extremo huiꝰ mũdi tp̃r
uelut in diei fine ueniens xp̃e¬
qͥ quasi in agrum foras exiit. qui

Expanded text:
er in Mesopotamiam in civitatem Nachor; stetitque circa fontem, quaerens sponsam filio domini sui. Sic et lex, qutis; et ibi adorans, occurrit ei virgo Rebecca, id est, Ecclesia. 4. Vidit autem Rebecca puerum, humero hydriam, utique elatam saeculi se inclinat sermonem. Accepit autem a puero inaurem auream, id est, suscs, et clarum argenti eloquium. Sicque secuta puerum Rebecca, venit ad Isaac. Sequae tamen cameli dorso deducitur, quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans intortis vitiosisque vitae veteris conversaionibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit de camelo, quia Domino agnito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis viam humilitatis petivit. Quae etiam et verecundata pallio velabatur, quia coram eo de erroribus prioris vitae confunditur. Quod vero inclinato jam die egressus est in agrum Isaac, hoc significabat quod extremo hujus mundi tempore velut in diei fine veniens stus, quasi in agrum foras exiit, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq contemplatiuã uitã appe¬
tit. ut diuinitatẽ in effabilem cer¬
nat. uacare uult ab omni nego¬
tio. ⁊ ideo ẽ sterilis. quia in uariis
p̃ssuris ñ subuenit. S quia ⁊ ip̃a
interdum ꝓcreandi caritate inar¬
descit. Uult ciim docere qđ nouit.
Nidet sororẽ labore agendi fiiis
habundantem. et dolet potius cur-¬
iete homines ad eam. uirtutem.
qua eoꝵ necessitatib consulit᷑. qũã
ad illam. unde diuinum aliquod
duscit᷑. Hic dolor figurat᷑: in eo qđ
rem suam. Quia uͦ purus intelle¬
ctus sp̃ualis substantiȩ uerbiᷤᷤ car¬
ne editis expͥmi ñ pot̾. eligit docͥtuã
sapientiȩ ꝑ quaslibet corporeas ima

Expanded text:
Ideoque contemplandi otia appetit, ut divinitatem ineffabilem cernat. 14. Vacare vult ab omni negotio, et ideo sterilis, quia in variis pressuris non subvenit. Sed quia et ipsa interdum procreandi charitate inardescit, vult enim docere quod novit, videt sororem labore agendi atque patiendi filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virtutem qua eorum necessitatibus consulitur, quam ad illam unde divinum aliquid discitur. 15. Hic dolor figuratus videtur irem suam. Proinde quia purus intellectus spiritualis substantiae verbis carne editis exprimi non posapientiae per quaslibet corporeas imag
Abbreviated transcription (Latin):
ctrine qm diligis us conferre bo¬
nam opinionem. noli fugere officii
nes ab oꝑib scł̃i uenire: ⁊ ire in ocii
usum cognoscende ⁊ contemplan¬
de ui̾tatis tanqũa in amplexu rachel
et excipi de transuerso ad eccliastic̃a
necessitat̾e atq ordinariam in labo¬
re. tanqm lia dicente ad me intra¬
bis: Quib istud mysterium dĩ
dispensatorib precipit᷑ ut in nocte
huiꝰ scł̃i filios generent fid̃i. Item¬

Expanded text:
ctrinae quam diligis vis conferre bonam opinionem, noli defugere officii nes ab operibus saeculi, et ire in otii usum cognoscendae et contemplandae veritatis tanquam in amplexu Rachel, et excipi de transverso ad ecclesiasticam necessitatem, atque ordinari in labore tanquam Lia dicente: Ad me intrabis, quibus istud mysterium Dei dispensantibus, ut in nocte hujus saeculi filios generent fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
illis pͥmo date sunt. et pꝰmodum¬
illis gentiliũ inditus ẽ ppłs. Del¬
les autẽ quȩ euis brachiis circum
secum parit̃ affixit. Ipse enim in
corꝑe suo ñ sua s alicna peccata
portauit. Qđ ysaac querit ab ia¬
cob cur tam cito ueni̾t. ammirat᷑
uelocem in ȩccliis credentiũ fidẽ.
Qđ ysaac cibi delectabiles hedi¬
offerunt᷑. hostia placens deo salus
ẽ peccõꝵ. Qd in posterum conse¬
quit᷑ benedictio. ⁊ euis odore ꝑ¬
fruit᷑: uirtutẽ resurrectionis et
regni aꝑta uoce p̃nuntiat. Talit̾
enĩ benedicit᷑. Ecce odor filii mei
sic̃ odor agͥ pleni. Odore nominiᷤᷤ
xp̃i sic̃ ag̃ mundus impletur.
cuiꝰ est benedictio de rore celi. hoc
ẽ de uerboꝵ pluuia diuunoꝵ.
tiam. hoc ẽ de congregatione ppłoꝵ.

Expanded text:
illis primo datae sunt, et postmodum gentilium indutus est populus. Pelles autem, quae ejus brachiis circumdsecum pariter affixit. Ipse enim in corpore suo, non sua, sed aliena peccata toleravit. Quod Isaac quaerit a Jacob cur tam cito venerit, admiratur velocem in Ecclesiis fidem credentium. Quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens Deo salus est peccatorum. Quod postremo consequitur benedictio, et ejus odore perfruitur, virtus resurrectionis et regni aperta voce pronuntiatur. Taliter enim benedicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Odore nominis Christi, sicut ager mundus impletur; cujus est benedictio de rore coeli, hoc est de verborum pluvia divinorum, rrae, hoc est, congregat
Abbreviated transcription (Latin):
iacob lib̃e: ambȩ quippe st̃ filiȩ
remissionis peccõr. hoc ẽ dealba¬
tionis. qđ ẽ laban. Uerumtũ una
amat᷑: et altera tolerat᷑. S que to¬
lerat᷑: ipsa pͥus et uberius fecun¬
dat᷑. ut si non ꝓpt̃ scipãm. certe
ꝓpt̃ filios tolerat᷑. Labores enim
iustoꝵ maximũ fructum habent
in eis qͦs regno di generant p̃dican

Expanded text:
Jacob liberae ambae, quippe sunt filiae Jacob liberae ambae, quippe sunt filiae remissionis peccatorum, hoc est, dealbationis, quod est Laban; verumtamen una amatur, altera toleratur, sed quae toleratur ipsa prius et uberius fecundatur, ut si non propter se ipsam, certe propter filios diligatur. Labores enim justorum maximum fructum habent in eis quos regno Dei generant in
Abbreviated transcription (Latin):
lectͣione doctrinȩ ꝑ temptationes
uarias qͣsi ꝑ huiꝰ scł̃i noctem cole¬
rantia laboris adheserit: uelut
ꝓ rachel lia inopinate coniungit᷑.¬
& hanc sustinet ut ad illam ꝑue¬
niat. si ꝑscuerant̃ amat. acceptiᷤ aliiᷤ
septem p̃ceptis. Ac si ei dicat᷑. Ser¬
ui alios septem annos ꝓ rachel.
ut sit pauꝑ sp̃ũ. mitis. lugens.
esuriens. sitiensq usticiam. mise
ricors. mundicordis. pacificus.
Uellet enim homo si fieri posset
sine ulla tolerantia laboris. quȩ
in agendo patiendoq amplecten¬
da est. statun ad pulcre contem¬
plationis delicias ꝑuenire. s non
pot̃ in tia morientium. Hoc enĩ
uidet᷑ significare. qđ dictum ẽ ad
iacob. Non c̃ mors in loco hoc ut
minor habeat᷑ pͥusqũa maior. qr
ñ absurde maior appellat᷑. quȩ tp̃r
pͥor ẽ. Est aut̃ẽ in hominis oꝑatiõe
labor bon pͥor oꝑis qmͣ requies
contemplationis. Ad unum gͦ
contendendum. s ꝓpt̃ ħ inulta fe¬
renda sunt. Itaq duȩ sunt uxoies

Expanded text:
lectatione doctrinae per temtationes uarias quasi per huius saeculi noctem tolerantia laboris adhaeserit — uelut pro Bachel Lia inopinata coniuncta sit — et hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis - ac si ei dicatur: serui alios septem annos propter Rachel — ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriericors, mundi cordis, pacificus . Vellet enim homo, si fieri possit, sine ulla tolerantia laboris, quae in agendo patiendoque amplectenda est, statim ad pulchrae contemplationis delicias pervenire, sed hoc non potest in terra morientium. Hoc enim videtur significare quod dictum est ad Jacob: Non est moris in loco hoc ut minor habeatur priusquam major, quia non absurde major appellatur, quae tempore prior est; prior autem in hominis operatione labor boni operis quam requies contemplationis. Ad unum ergo contendendum, sed propter hoc multa ferenda sunt. Itaque duae sunt uxores
Abbreviated transcription (Latin):
portat inaginem dĩ patͥs: rebecca
suminationẽ orb̃ ostendit. Oculos
illius caligasse. fidẽ ꝑisse de mũdo
et religionis lumen ante cũ negle-¬
ctum ẽẽ denuntiat. Qđ fulius ma¬
ior uocat᷑: acceptio legis ẽ uideoꝵ.
Qd̾ escas eius atq capturam dilex
pat̃. homines ab errore sauuiatos
qͦs ꝑ doccrinam iustus quisq uenat᷑.¬
ẽ benedictio. ⁊ spes regni futuri.
in quo cum xp̃o scĩ regnaturi sunt¬
& uerum sabbatũ celebraturi. Re¬
becca plena sp̃ũ scõ. sciens qd̃ audi¬
ditat᷑. Loquit᷑ ad filium minor̃e
aduentum. in qͦ eos uel maxime
lib̾aret. qui peccatis tenebant᷑ ob¬
noxii. Siquidẽ in omnib serip¬
turis hedi ꝓ peccatorib accipiunt᷑.
Qd autẽ duo uibent᷑ afferci: du

Expanded text:
portat imaginem dei patris, Rebecca summationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legis est Iudaeorum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homines sunt ab errore saluati, quos per doctrinam iustus quisque uenatest repromissio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sunt et uerum sabbatum celebraturi. Rebecca plena spiritu sancto et sciens, quid audiditatur — loquitur ad filium minorem:aduentum, in quo eos uel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii, siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. quod autem duos iubetur adferre, du
Abbreviated transcription (Latin):
Euangłicis puteis contradicunt.
contͣdicunt litigantes: dicit᷑ ad
eos. Qm̃ indignos uos fecistiᷤ gr̃a
di: ex hoc iam ad gc̃o ibimus.
Post hec fodit terciũ puteum.
latitudo dicens. Nunc dilatauit
nos ds. et crescere fecit suꝑ terram.
collocauit. Prius notꝰ tm̃ erat in
uidea ds: & in isrł nominabat᷑.
Nunc autem in omnẽ t̃ram exiuit
sonus eoꝵ: ⁊ in fines orb̃ t̾re u̾ba
eoꝵ. Exeuntes enĩ pueri ysaae
ꝑ uniuersam orbem t̾rȩ fod̾unt
puteos. ⁊ aquã omnib ostend̾unt.¬
.i. baptirantes apłi om̃s gt̾s: in nomi

Expanded text:
vangelicis puteis contradicunt, vangelicis puteis contradicunt, contradicunt, litigantes, dicitur ad eos: Quoniam indignos vos fecistis gratia Dei, ex hoc jam ad gentes ibimus . Post haec fodit tertium puteum Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Deus, et crescere fecit super terram . collocavit. Prius notus tantum erat in Judaea Deus, et in Israel nominabatur ; nunc autem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Exeuntes enim pueri Isaac per universum orbem terrae, foderunt puteos, et aquam omnibus ostenderunt, baptizantes ap
Abbreviated transcription (Latin):
genita aut̃ẽ ipsa uestis erat sacer¬
deo uelut pontifices offerebant.
Hoc dono t̾reni amoris desiderio¬
regni futuri:ste ysaac¬
lestinoꝵ saluator nr̃ ẽ. qͥdum des¬
cendisset in huius torrentis gera¬
ta. pͥmo omniũ illos puteos fo¬
dere uult. qͦs foderant pueri patͥs
sui .i. moyses putcũ legis foderat
dauid salomon ⁊ ꝓpħe libros
scͥpserunt ueteris testam̃ti. qͦstñ
t̾rena et sordida repleuerat intel¬
ligentia iudeoꝵ. et hereticoꝵ. Hoᷤᷤ
cum uellet purgare ysaae. ut o¬
stenderet quia quecumq lex et
ꝓphȩ dixerunt. de ipso dixerunt:
rixati sunt cum eo palestin .i.
dit ab eis. Non cñi pot̃ eẽ cũ eis
qͥ in putcis aquã habere nolunt.
s t̾ram. Et dicit eis. Ecce relinque
tͣ uob̃ domus ur̃a deserta. Fodit
gͦ ysaac nouum puteum. unmo
pueri ysaac fodiunt. Pueri ysaac¬
quȩ fit fons aquȩ salientis ĩ uitã
et̃uam. S ꝓ his ad huc alt̾cant
illi qͥ terrena sapunt. nec noua
condi patiunt᷑. nec purgari ueta.

Expanded text:
genita autem, ipsa vestis erat sacers Deo velut pontifices offerebant. Hoc demum terreni amoris desiderioregni futuri. Sesi Salvator noster, qui dum descendisset in istum torrentem Gerara, primo omnium illos puteos fodere vult, quos foderant pueri patris sui, id est, Moyses puteum legis foderat; David, Salomon et prophetae, libros scripserunt Veteris Testamenti, quos tamen terrena et sordida repleverat intelligentia Judaeorum et haereticorum. Hos cum vellet purgare Isaac, ut ostenderet quia quaecunque lex et prophetae dixerunt, de ipso dixerunt, rixati sunt cum eo Philistini, idit ab eis. Non enim potest esse cum eis, qui in puteis aquam habere nolunt, sed terram. Et dictur vobis domus vestra deserta . Fodit ergo Isaac novum puteum. Immo pueri Isaac fodiunt. Pueri quae fit fons aquae salientis in vitam aeternam. Sed pro his adhuc altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova condi patiuntur, nec vetera purgari,
Abbreviated transcription (Latin):
Laban quippe interp̃tat᷑ dealbatio
eui seruit iacob ꝓpt̾ rachel. Neq
enĩ se quisq conuertit sub gr̃a re¬
missionis peccõꝵ. seriuire iusticiȩ.
nisi ut quiete iuuat in uerbo.
ex quo uidet᷑ principiũ qđ ẽ ds̃.
Nam quis tandẽ amauerit in
oꝑib iusticiȩ laborem actionũ
atq passionum: Quis eam uitã
usum generandi amplexus fe
cunditatem eius exꝑtus ẽ. Dñs
enim eam qͥa ꝑ scip̃am diliginon
poterat. pͥmo ut ad rachel ꝑue¬
suoꝵ grã constitutus. qͥd aliud amans
as in sua conuersatione meditat᷑. nͥ
doctrinã sapĩȩ. quã pleriq se ꝑcep¬
turos putant statim. ut se in septem
pͣceptis legis exercuerunt: Querũt
dilectionem ꝓximi. nec cuiꝗͣ nocent.
i. honora patr̃e tuũ.⁊ matr̃e tuam.

Expanded text:
Laban quippe interpretatur "dealbatio"; Laban quippe interpretatur "dealbatio"; cui seruiuit Iacob propter Rachel. neque enim se quisquam conuertit sub gratia remissionis peccatorum seruire iustitiae, nisi ut quiete uiuat in uerbo, ex quo uidetur principium, quod est deus. nam quis tandem amauerit in operibus iustitiae laborem actionum atque passionum? quis eam uitam ositam in usum generandi amplexus et fecunditatem eius expertus est. dominus enim eam, quia per se ipsam diligi non poterat, psuorum gratia constitutus, quid aliud amans, et in sua conversatione meditatur, nisi doctrinam sapientiae? Quam plerique suscepturos putant statim, ut se in septem praeceptis legis exercuerint, quae sunt de dilectione proximi ne cuique noceatur, id est: Honora patrem tuum et matrem.
Abbreviated transcription (Latin):
la. duo testam̃ta intelligi. s tibi
in una ⁊ una facilius apparebit
qđ dicit᷑. Hic etiam duȩ ft̃ ⁊ duȩ
tatus. hic uͦ ancillaꝵ. filii una cũ
filiis lib̾arum. t̾ram reꝓmissioĩs
accipiunt. Unde hic aliqͥd aliud
testam̃tum qđ in lib̾tatem uocati
sumus existiment᷑ ꝑtinere: ñtm̃
temꝑał. in qua laboramus. alia
ouis.⁊ scdm alioꝵ opiniones
uisũ principium siue uerbum.
Accio gͦ huius uitȩ in qua uiuimꝰ.
ex fide laboriosa ẽ in oꝑib ⁊ incerta
in qͦs exitus ꝓueniat. ad utilitatem
eoꝵ quib uolumus consulere. Ip̃a
ẽ lia pͥor uxor iacob: ac ꝑħ infirma
oculis fuisse commemorat᷑. Cogita¬
tiones enĩ mortaliũ tummidȩ ⁊ incer¬
dȩ ꝓuidentiȩ nr̃e. spes uͦ et̾ne con¬
templationis dĩ habens certam in
Unde etiam dicit᷑ bona facie ⁊ pul¬
chra spetiȩ Hanc enim amatoĩs
pie studiosus. ⁊ ꝓ hac seruit gr̃e
dĩ. qͥa peccã nr̃a et si fuerint quasi
fenicium. tanqmͣ nix dealbabunt᷑.

Expanded text:
 duo testamenta intelligere, sed ibi in una et una facilius apparet quod dicitur: Hic etiam duae sunt et duae. tatus; hic vero ancillarum filii simul cum filiis liberarum terram promissionis accipiunt: unde hic procul dubio testamentum, quo in libertatem uocati sumus, existimem pertinere, non tamen temporalis in qua laboramus; alia ovis, et secundum aliorum opiniones, visum principium, sive verbum. Actio ergo hujus vitae, in qua vivimus ex fide, laboriosa est in operibus, et incerta in quo exitu proveniat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. Ipsa est Lia prior uxor Jacob, ac per hoc infirma oculis fuisse commemoratur. Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae prouidentiae nostrae. spes uero aeternae contemplationis dei habens certam et unde etiam dicitur bona facie et pulchra specie. hanc enim amat omnis pie studiosus et propter hanc seruit gratiae dei, qua peccata nostra, etsi fuerint sicut phoenicium, tamquam nix dealbantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sursũ in capite suo. ipse deor sum
in corpore suo. qđ ẽ ȩccłia. Ipsũ gͦ
scalam intelligimꝰ. qr ipse dixt ego
sum uia. Ad ip̃m gͦ ascendit᷑. ut
in excelsis intelligat᷑. Ꝙ ad ip̃m
descendit᷑. ut in m̃bris suis par¬
uulus nutriat᷑. ⁊ ꝑ illum solũ
se erigunt. ut sublimit̃ expectẽt.
Pipsum se etiam humiliant. ut
eum sublimit ac temꝑant̃ annũ¬

Expanded text:
est sursum in capite suo, ipse deorsum est sursum in capite suo, ipse deorsum in corpore suo, quod est Ecclesia. Ipsum ergo scalam intelligimus, quia ipse dixit: Ego sum via . Ad ipsum ergo ascenditur, ut in excelsis intelligatur; et ad ipsum descenditur, ut in membris suis parvulus nutriatur; et per illum solum se erigunt, ut sublimiter exspectent. Per ipsum etiam se humiliant, ut eum sublimiter ac temperanter annun
Abbreviated transcription (Latin):
Somnꝰ iste iacob: mors siue passio
xp̃i ẽ. lapis ad caput eius qͥ nomi¬
natim quodammͦ dictus ẽ etiam
unctus. xp̃c significat᷑. Caput enĩ
ab unctione appellari: Domus
autẽ dĩ quia ibinatus ẽ xp̃e in
bethleem. Porta uͦ celi. quia
ibi xp̃c in t̾ram descendit.
ibi iterum ad celum conscendit.
Erectio lapidis resurrectio xp̃i est.
Porro scala xp̃c ẽ. qui dixit. Ego
sum uia. ꝑhanc ascendebant ⁊
descendebant angłi. in quib sig¬
nificati sunt ȩuangelii p̃dicato¬
res xp̃i ascendentes itiq cum
ad intelligendam eiꝰ suꝑeminen-¬
tissimã diuinitatẽ. excedunt
uniuersam creaturam ut eum
inueniant in pͥncipio uerbũ.
idẽ. dm̃ apud dm̃. ꝑ quẽ facta
st̃ omnia. Descendentes autẽ:
ut eum inueniant factũ ex mu-
In illa enim scala a t̾ra tisq ad
dendo sp̃uales fiunt. ad quos
lacte nutriendos. etiam ipsi
spũales descendunt. quodamͦ
cum eis ñ possunt loqui qͣsi
spũalib s quasi carnalib. Ipse

Expanded text:
Somnus iste Jacob mors sive passio est Christi. Lapis ad caput ejus, qui nominatim quodammodo dictus est, etiam unctus Christus significatur. Caput enim ab unctione appellari? Domus autem Dei, quia ibi natus est Christus in Bethlehem. Porta vero coeli, quia ibi in terram descendit, ibi iterum ad coelum conscendit. Erectio autem lapidis resurrectio Christi est. Porro scala Christus est, qui dixit: Ego sum via . Per hanc ascendebant angeli, et descendebant, in quibus significati sunt evangelistae praedicatores, ascendentes utique cum ad intelligendam ejus supereminentissimam divinitatem, excedunt universam creaturam, ut eum inveniant in principio Verbum Deum apud Deum, per quem facta sunt omnia ; descendentes autem, ut eum inveniant factum ex muliIn illa enim scala a terra usque incendendo, spiritales fiunt: ad quos lacte nuspiritales descendunt quodammodo; cum eis non possunt loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus : ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sequunt᷑. Qđ autẽ agͥcola fuisse
huiꝰ scl̃i qnͣtomagis exttriora in¬
colunt. tantomagis interiora sua
inculta relinquunt. Iacob uͦ qui¬
re in curis exteriorib nolunt.

Expanded text:
sequuntur? Qui et agricola esse hujus saeculi tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua inculta relinquunt. Jacob vequi curis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Pax hominis mortalis et dĩ. or
obediendiq concordia coabitantiũ.
ax ciuitatis. ordinata impe id̾e.
Pax celestis cuutatis. ordinatissi¬
ma et concordissima societas fru-¬
endi dõ et inuicem in deo. idem.¬
ax omniũ rerum: tranquil¬
litas ordinis. idem.

Expanded text:
pax hominis mortalis et Dei ordioboediendique concordia cohabitantium, pax ciuitatis ordinata imperandi pax caelestis ciuitatis ordinatissima et concordissima societas fruendi Deo et inuicem in Deo, pax omnium rerum tranquillitas ordinis. Ordo
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Est aut̃ sulcata squamis.
in modũ serpentis. ꝓducta ni-¬
mis corporea magnitudo: qui
naturali feruore suecensus. in
remediũ temperamenti sui.
qui ñ humo repit: s cũ se mo¬
uere uoluerit. uolitare narrat᷑.
sius ita ingentium beluarum
m̃bra constringit. ut eis sp̃m ui
talem uelut muscis eripiat.

Expanded text:
o est sulcata squamis, in 498 modum serpentis producta nimis corporea magnitudo, qui naturali fervore succensus, in remedium temperamenti sui, Qui non humi repit, sed cum moveri placuerit, volitare narratur.suis ita ingentium belluarum membra constringit, ut eis spiritum vitalem velut muscis eripiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ol uocatur. eo quod solus
appareat: obscuratis fulgore suo
eunctis syderibus. Luna. dr̃ ã
luceo. quasi lucina: ablata me-¬
dia sillaba. De qua uirgilius.
Casta faue lucina. Stelle:a stan¬

Expanded text:
latus, eo quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. 2. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, de qua Virg.: Casta fave Lucina. Sumpsit a
Abbreviated transcription (Latin):
rũ deca. a ferendo iacula dicta: sic̃
feretrũ ubi funus defert᷑: quȩ
quasi decta ampla. S et locus sig¬
natus adorientem: a contempla¬
tione templũ dicit᷑. Cȩlum dicit᷑.

Expanded text:
rum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quaequasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes
Abbreviated transcription (Latin):
tio magna. quał ñ fuit ab initio.
occubuisset sol: facta ẽ caligo tene¬
brosa. & apparuit dibanꝰ fumans.
et lampas ignis transiens int me¬
dia illa quȩ diuiserat abram: signi¬
ficat pꝰ finem scłi futurũ diem uidi¬
cii. qñ ꝑ ignem segregabunt᷑ sc̃õꝵ
ad abram sciendo scies quia ꝑegri¬
num erit semen tuum in t̾raͥ sua.
⁊ in seruitute redigent eos. ⁊ hu¬
miliabunt quadringentis anniᷤ:
hoc de ppło isrł qui erat seruiturꝰ
ñ qđ sub egiptiis quadringentis
annis seruierint: s qm̃ iste num̃s
in eadem afflictione completus
ẽ. qr computant᷑ ab eo temꝑe quo

Expanded text:
tio, magna, qualis non fuit ab initio tio, magna, qualis non fuit ab initio occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter media illa, quae divisa erant, significat post finem saeculi futurum diem judiciad Abram, Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos, et affligent eos quadringentis annis, hoc de populo Israel quia erat Non quod sub Aegyptiis quadringentis annis servierunt, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, qui computatur ab illo tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
Per uaccam tͥennem: significata est
plebs posita sub iugo legis. ꝑcaprã:
cadem plebs peccatrix futiua. P ari¬
eem eadem plebs etiam regnatura.
Pturturẽ et columbam sp̃uales
ideo tacct᷑. quia et̃na meditantes
transgressi sunt desideria tempora
lia. Scisma ñ cogitant. ñ seducunt᷑
ab hereticis. s pax ẽ semꝑ in ipsis.
siue a turb̃ se remoueant ut turt᷑.
siue int̾ illas conuersent᷑ ut colum¬
ba: utͣq tm̃ auis simplex ẽ ⁊ inno¬
cens. ꝑ uolueres quȩ descendunt
sp̃c inmundi signant᷑. pastũ qͣnd̃ã
suũ de carnaliũ diuisione queren¬
tes. Qd̃ autẽ illic sedens abram.
abigebat eas. significat multoᷤᷤcar¬
nales merito scoꝵ in fine mundi
ab angustiis lib̾andos. Qd̃ autẽ
circa solis occasum pauor irriit
in abram. ⁊ horror magnits ⁊ tene¬
brosus. signat circa hunis scl̃i fin̾ẽ.
magnã ꝑturbationẽ ab antixp̃o
in scĩs futuram. de qua dñs in
euangłio. Ꝙ erit ait tunc tͥbula¬

Expanded text:
 vaccam significata est plebs, posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs, etiam peccatrix futura; per arietem, eadem plebs, etiam regnatura. turturem et columbam spiritualideo tacetur, quia aeterna meditantes transgressi sunt desideria tempora. Schisma non cogitant, non seducuntur ab haereticis, sed pax est semper in ipsis. Sive a turbis se removeant, ut turtur, sive inter illas conversentur, sicut columba: utraque tamen avis est simplex et innoxia. Volucres autem descendentes s immundi significantur, pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes. Quod illic consedens Abram abigebat eas, significat multos carnales meritis sanctorum in fine mundi ab angustiis liberandos. Quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abram, et horror magnus et tenebrosus, significat circa hujus saeculi finem magnam perturbationem ab Antichristo in sanctis futuram. De qua Dominus in Evangelio: Erit enim tunc tribula
Abbreviated transcription (Latin):
debat. Offa. ꝓprie frustũ dentiũ.
cuius diminutiuũ offella facit.
Unde et offarii coci: qui parti¬
culatim. idẽ. offatim ex coquunt.
Hiic offa latrantiũ: quia si mos
canis iacitur: saciatus ilico cõ¬
pescitur: atq silescit. Discoforũ.¬

Expanded text:
eat. Offa est proprie frustum dentium, cuius diminutivum offellam facit. Unde et offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Fru
Abbreviated transcription (Latin):
ce. Pro braccis. quas symmachꝰ
aquila. ⁊ theodotio. saraballa di
ꝙ̧ eorũ. quib ossa teguntur. ⁊ tibiȩ:
quas crurales ⁊⁊ tibiales appellãt.
Napta. genus fomitis apud ꝑsas:
quo uel maxime nutriuntur
incendia. Alii ossa oliuarũ. quȩ
ꝓiciunt᷑ cũ amurca arefacta: nap¬
ẽ nouellus palmes: innatus pͥoris
ita obsimilitudinẽ rei: qͦd in ea
parte qua decidit᷑. ex ueteri
sarmento ꝓminens. utrũq mal¬

Expanded text:
c. Pro braccis   quas Symmachus Aquila et Theodotio saraballa dixccae eorum quibus crura teguntur et tibiae, quasi crurale genus fomitis apud Persas quo maxime nutriuntur incendia; alii ossa olivarum que proiciuntur cum amurca arefacta napetiam dicitur novellus palmes innatus prioris sic ob similitudinem rei , quia in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mal
Abbreviated transcription (Latin):
nonis fr̃snconstituisse. Dictũ
aut̃ susis qͦd imminet suse flu¬
uio: uͥ ẽ regia cyri. lapide can¬
dido ⁊ uario. columnis aureis
& lacunarib geminisq distincta.
Continet ñ simulacrũ cȩli. stellis
micantibꝰ p̃signatũ: ncet̾a hu¬
manis mentib ineredibilia.

Expanded text:
nonis fratrem constituisse. Dicta autem Susis quod inmineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri, lapide cdido et vario cum columnis aureis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia.
Abbreviated transcription (Latin):
orit. Herbam fullo¬
ta ritũ ꝓuincie pale¬
stinȩ. inuirentibus
& humectis nascit᷑
locis: & ad lauandas sordes eandẽ
ẽ quod sub testimonio destiũ uł
p̃senti uł absenti mittitur. Car¬

Expanded text:
t herbam fullota ritum prouinciae Palestinae in uirentibus et umectis nascitur locis et ad lauandas sordes eandem est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
minis: aut certe uixta
interpretationẽ suã
quia in grauem uer¬
ditur: Tẏgrim significat. et euphra
ten. Electrum. uocatum. qͦd ad
radium solis clarius auro argen¬
toq reluceat: sol enĩ apoetis ele-¬
ctron dicit᷑. Defecatius ẽ enĩ hoc
metallũ: omnib metallis. Huius
ex pineis arborib fluit. qͦd suc¬
cinum dr̃: alterũ metallũ qͦd
naturaliter inuenit᷑ . &. in p̃tio
habetur. derciũ. qͦd sit de trib
partib auri argenti ⁊ aeris.

Expanded text:
minis, aut certe, juxta interpretationem suam, qua in grave vertitur, Tygrim significat et Euphra. 1. Electrum vocatum, quod ad radium solis clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. 2. Hujus ex pini arboribus fluit, quod succinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur, et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus pa
Abbreviated transcription (Latin):
resplendens. & aquosus colore:
tradit᷑ qͦd sit nix glacie durata
dederunt. Arieti nom̃ species
dedit: eoqͦd cũ impetu murũ¬
impingit. inmodũ arietũ pug.¬
nantium. Ualide enĩ ac nodo¬
s arboris caput ferro uestit᷑:
eaq suspensa funib. multoꝵ
manu ad murũ impellitur:
deinde retrorsũ ducta. maiori
impetu destinat᷑. Obsidionẽ:
nequis obsessorũ possit effug̾e.
Comportati aggeres. qͥb ualles
fossȩq complentur. Castra mi-¬
litum. custodiȩ ꝑcircuitũ. a

Expanded text:
resplendens aquosus colore dicitur, quod nix sit glacie durata lligatis. Arieti nomen species dedit, eo quod cum impetu impingit murum, in modum arietum pugnantium; valide enim ac nodose arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus, multorum manu ad murum impellitur. Deinde retrorsum ducta, maiori impetu destinatur, sicque ne quis obsessorum possit effugere: comportati aggeres, quibus vallum fossaeque complentur: castra, militum custodiae per circuitum: a
Abbreviated transcription (Latin):
greca: figurã demonstrans do¬
minicȩ crueis. Vnde &e hebrai-¬
ce signum interpretat᷑: de qͣ
na tau infrontib uirorũ ge¬
ge¬
mentium & dolentiũ. Lebes:¬

Expanded text:
tia τ figuram demonstrans dominice crucis. Unde et hebraice, signum interpretatur, de quna tau in fronte virorum gementium et dolentium. Re
Abbreviated transcription (Latin):
res plangentes adonidem. quẽ
Vnde quia iuxta gentilẽ fabulã
in mense iulio amasius ueneris
pulcherrimus iuuenis occisus.
⁊ deinceps reuixisse narratur:
appellant nomine: n⁊anniuer¬
sariã eius cęlebrant festiuitatẽ.
inqua plangitur a mulieribus
quasi mortuus: et postea reuiuis¬
cens canitur. atq laudat᷑ Uasa¬

Expanded text:
 plangentes Adonidem. » QueUnde quia juxta gentilem fabulam in mense Junio amasius Veneris, et pulcherrimus juvenis occisus, et deinceps revixisse narratur, appellant nomine, et anniversariam ei celebrant solemnitatem, in qua plangitur a mulieribus quasi mortuus, et postea reviviscens canitur atque laudatu
Abbreviated transcription (Latin):
palo. Ad mundũ muliebrem.
Tempus pubertatis ostendit.
quando puelle nubiles appel-¬
lantur: te possunt maritorũ
amplexib copulari. Lupanar.¬

Expanded text:
nisti ad mundum muliebrem, tempus pubertatis ostendit, quando puellae nubiles appellantur, et possunt maritorum amplexibus copulari. Den
Abbreviated transcription (Latin):
on michi arrogare audeo
ut domus mea melior sit
quã archa noe. uͥ tam̃ inter octo
homines reprobus unus inuen¬
tus.ẽ aut melior sit quã domꝰ
abrahe. uͥ dictum. ẽ. ei ce ancillã
ꝯ filium eius. aut melior sit
quã domus ysaãc. euius de duo¬
bus geminis dictum. ẽ ĩ acob
dilexi: esau aut̃ odio habui: aut
melior sit quã domus ipsus
iacob .i. ubi lectum patͥs filius
incestauit.: aut melior sit quã
domus dauid. cuius filius cum
sorore concubuit: cuius alt̃ filiꝰ
contra patͥs tam sanctã mansu¬
etudinem rebellauit: aut melior
si inter omnes bonos habitaret.
ñ diceret. quod suꝑius comine¬
moraui. foris pugne. intus timo¬
res. nec diceret cum de scĩtate

Expanded text:
 mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi tamen inter octo homines reprobus unus inuentus est; aut melior sit quam domus Abrahae, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius; aut melior sit quam domus Isaac, cuius de duobus geminis dictum est: lacob dilexi, Esau odio habui; aut melior sit quam domus ipsius Iacob, ubi lectum patris filius incestauit; aut melior sit quam domus Dauid, cuius filius cum sorore concubuit, cuius alter filius contra patris tam sanctam mansuetudinem rebellauit; aut melior si inter omnes bonos habitaret, non diceret, quod superius commemoraui: Foris pugnae, intus timores, nec diceret. cum de sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
pharus alexandrina: qͤ¬
suꝑ .iiiͦ. cancros uitreos. ꝑ passus
modo tam magni cancri fusi
mentũ stare potuit: uel quare
cancri ñ frangunt᷑ & quare ñ

Expanded text:
Pharus Alexandrina super quatuor cancros vitreos per passus modo tam magni cancri fimentum stare valeat, et quare cancri non franguntur, et quare non