comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ominȩ electe et merito magnȩ pieta¬
tis ab om̃ibus uenerande atq amande
iudith auguste: rabanus seruoꝵ dei
seruus. ȩt̾nam in xp̃o supplea optat sałt. Cum cel¬
situdo magnitudinis ur̃ȩ atq largitio benignitatis.
quȩ non solum amicis s etiam inmicis ab ipsius
dñi ore instructa. ꝓdesse didicit. plurimos faciat
sibi deuotos. Nos etiam quantulacumq pars
plebis adõ uobis cõmisse sub pietate ur̃a degen¬
tes. deuotum cogitamus uobis exhibere obseqũ.
qui licet non simus censu p̾ciosarum opum locu¬
pletes. tamen studio sacrarum orationum ñ sumꝰ
omnino uacui. quas incessanter cotidie dõ ꝓ uob̾
uroꝙ dño simul ac sobole offerimus: dep̃cantes
ut ipsus dono diu hic incolumes. et infutura
uita semꝑ sitis felices atq gaudentes. De cetero
quia uos comperi laudabili excellere ingenio.
et sanctarum mulierum quas sacra scriptura
commemorat. uirtutes ac studium in bono oꝑe
imitari: ñ frustra arbitratus sum quarumdam

Expanded text:
ominae electae et merito magnae pietatis ab omnibus venerandae atque amandae, Iudith augustae, Hrabanus, servorum Dei servus, aeternam in Christo supplex optat salutem. 2 Cum celsitudo magnitudinis vestrae atque largitio benignitatis quae non solum amicis, sed etiam inimicis, ab ipsius Domini ore instructa, prodesse didicit, plurimos faciat sibi devotos; nos etiam, quantulacumque pars plebis a Deo vobis commissae, sub pietate vestra degentes, devotum cogitamus vobis exibere obsequium. 3 Qui licet non simus censu pretiosarum opum locupletes, tamen studio sacrarum orationum non sumus omnino vacui, quas incessanter cotidie Deo pro vobis vestroque domino simul ac sobole offerimus: deprecantes ut ipsius dono diu hic incolumes et in futura vita semper sitis felices atque gaudentes. 4 De cetero, quia vos comperi laudabili excellere ingenio et sanctarum mulierum, quas sacra Scriptura commemorat, virtutes ac studium in bono opere imitari, non frustra arbitratus sum quarumdam
Abbreviated transcription (Latin):
sius abscidit: inuolutumq conopeo suis illud cuibus de¬
portauit.xuII.Lacto ad portas ciuitatis magno po¬
puli concursu. uidith oratione facta dñm benedicens
caput holofernis eis ostendit: unde uniuersi lauoantes dñm¬
achior uiso capite holofernis: angustiatus p̾ pauore int̾rã

Expanded text:
sius abscidit, involutumque conopeo suis illud civibus desius abscidit, involutumque conopeo suis illud civibus deportavit. Facto ad portas civitatis magno populi concursu, Judith Dominum benedicens caput Holofernis eis ostendit; universi autem laudantes DomAchior, viso capite Holofernis augustiatus prae timore in terram
Abbreviated transcription (Latin):
culis ad bethuliam duxerunt. atq eum consolati sunt. ix
De eo quod holofernes exercitum ad bethuliam ammouit. et eoꝵ
aquȩ ductum incidi precepit: eosq afontibus arceri.x
Quod ciues bethuliȩ sitis penuria coartar̃i. adoriam uenerũt
p̃cantes urbem tradi in manus holofernis: quos ille quinꝙ.
mi prbos arguit. ꝓ eo quod orias princeps diem liberationis
dño statuit: ipsaq se ad liberandum populum accingens.
non uult quio sit actura inquiri. xiii. Iudith post orationẽ¬
induta ornamentis iocunditatis sue: portas ciuitatis ꝑgens
ad holofernem egressa ẽ: quȩ suscepta ab exploratoribus ad
holofernem deducta ẽ. xiiii. Holofernes sscitatur iudith
loco thesauroꝵ suoꝵ manere precepit: quȩ uocata ad cenã
illius. a cibis eius abstinuit. et facto uesꝑe in cubiculum
eus introducta est.xxi. Ubi holofernes cum temulen¬
tus lectulo decumberet. uidith oratione facta caput ip̃¬

Expanded text:
culis ad Bethuliam duxerunt, atque eum consolati sunt. « culis ad Bethuliam duxerunt, atque eum consolati sunt. « De eo quod Holofernes exercitum ad Bethuliam duxit, et eorum aquaeductus incidi praecepit, eosque a fontibus arceri. Quod Bethuliae cives, sitis penuria coarctati, ad Oziam venerunt, precantes urbem tradi in manus Holofernis, quos ille quinque mi presbyteros arguit pro eo quod Ozias princeps diem liberationis Domino statuit, ipsaque se ad liberandum populum accingens, non vult quid sit actura inquiri. « Et factum einduta ornamentis jucunditatis suae, portas civitatis pergens ad Holofernem egressa est, quae, suscepta ab exploratoribus, ad Holofernem deducta est. Holofernes sciscitatur Judith loco thesaurorum suorum manere praecepit, quae, vocata ad coenam illius, a cibis ejus abstinuit, et facto vespere in cubiculum ejus introducta est. « tus lectulo decumberet, Judith, prece facta, caput ip
Abbreviated transcription (Latin):
qui suꝑatis multis gentibus ebathanis ciuitatem ex¬
trurit. et quomodo post modum anabuchodonosor suꝑatus ẽ.¬
D e nabuchodonosor rege assyrioꝵ qui ꝓpter spretos nuntios¬
suos holofernem principem miliciȩ cum exercitu oireait. ut
ei omnem occidentem subiugaret. ii Sbi holofernes ꝓuin¬
tias deuastans. diuersarum regionum legatos adse missos susce¬
pit. qui se et cuncta sua ei tradioerunt. iiii Quod holof¬
uentu holofernis exterriti sunt. et ceperunt preparare muni¬
tiones et cdamare ad oñm instantissima oratione.ui De
eo quod eliachim sacerdos magnus filios isrł confioere de dĩ
potentia cohortatur. ne hostium pauerent in cursum. .uii¬
Quiod bolofernes audiens filios irł itinera montium condu¬
sste uratus e nimis et aprincipibus suis exquirit unoe filu
srt originem oucerent uel que eoꝵ iurtus eset cui achor
plenius de hac re responoit.uiii Ubi ao relationem achior ira¬
ad arborem religari: quem inuentum filii isrł resolutum uin¬

Expanded text:
qui, superatis multis gentibus, Ecbatanis civitatem exstruxit, et quomodo postmodum a Nabuchodonosor superatus eDe Nabuchodonosor rege Assyriorum, qui propter spretos nuntiossuos Holofernem principem militiae cum exercitu direxit, ut ei omnem Occidentem subjugaret. « Anno tertio cias devastans diversarum regionum legatos ad se missos suscepit, qui se et cuncta sua ei tradiderunt, et tamventu Holofernis, exterriti, et coeperunt praeparare munitiones et clamare ad Dominum instantissima voce. De eo quod Eliachim sacerdos magnus filios Israel confidere de Domini praesentia cohortatur, ne hostium paverent incursum. Quod Holofernes audiens filios Israel itinera montium conclusisse, iratus est valde, et a principibus suis exquirit, unde filii Israel originem ducerent, vel quae eorum virtus esset, cui Achior plenius de hac re respondit. Ad ejus relationem iraad arborem ligari, quem filii Israel resolutum vin
Abbreviated transcription (Latin):
assyrios in fugam uertunt. et cesis hostibus p̾dam mag¬
nam reportant.xx.oachim summus ponti¬
fex ab hicrusalem descendit bethuliam ut uideret iudith.
quam benedictionibus cumulauit. poplsꝙ omia quȩ
fuerant holofernis. uictrici femine largitus ẽ. x .xi¬

Expanded text:
Assyrios in fugam vertit et caesis quamplurimis magdam reportat. Joachim summus pontifex ab Jerusalem descendit Bethuliam ut videat Judith, quam benedictionibus cumulavit; populusque omnia quae fuerant Holofernis victrici feminae largitus est. « ssyrios in fugam vertit et caesis quamplurimis mag
Abbreviated transcription (Latin):
talitatem. sam in animabus quam etiam in
corporibus suis ꝑcipiunt: Iuata illud pauli¬
apostoli qͦ ad corinthios scribens ait Ecce mys¬
terium uobis dico: Dm̃s quidem resurgłmus.
s ñ om̃s immutabimͦ: in moniento inictu
ocłĩ in nouissima tuba Canet enim tuba

Expanded text:
talitatem, tam in animabus quam etiam in talitatem, tam in animabus quam etiam in corporibus suis, percipiunt, juxta illud Apostoli quod ad Corinthios scribens ait: « Ecce mysterium vobis dico: omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur. In momento, in ictu oculi, in novi
Abbreviated transcription (Latin):
atq leticie Et hi uͦ iuoei qͥ in opidis ñ muratis
ac uillis morabantur: quartum decimum diem
mensis adar. conuiuioꝵ et gaudii decreuerunt:
ita ut exultent in eo. et mittant s mutuo par¬
tes epularum et ciboꝵ Quid ẽ qd̃ scriptura nar¬
rat quosdam uideoꝵ in hostibus suis terciade¬
cima die mensis adar int̾fectionem exercuisse
et quarta decima die cedere desiuisse. atq hanc
sollẽpnem habere: quosdam uͦ per duos dies. hoc
ẽ terciam decimam atq quartam decimam p̃¬
dicti mensis occisionem hostium agentes. quin¬
ta decima tandem die acede abstinendo sollem¬
pniter quieuisse: nͥ qͦd aliqui sc̃oꝵ post comple¬
tos labores quos inseruitio dĩ recte credendo et
bene uuendo expleuerunt m ante tempꝰ uni¬
uersalis iudicii in animabus suis sabbatismũ
et̃nȩ quietis habent: alii uͦ usq ad ultimum
resurrectionis diem incarne ꝑdurantes. sic suꝑat

Expanded text:
atque laetitiae. Hi vero Judaei, qui in oppidis non muratis atque laetitiae. Hi vero Judaei, qui in oppidis non muratis ac villis morabantur, quartum demensis Adar conviviorum et gaudii decreverunt, ita ut exsultent in eo, et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum. » Quid est quod Scriptura narrat quosdam Judaeorum in hostibus suis tertia decima die mensis Adar interfectionem exercuisse, et quarta decima die caedere desivisse, atque hanc solemnem habere: quosdam vero per duos dies, hoc est, tertiam decimam atque quartam decimam praedicti mensis occisionem hostium agentes, quinta decima tandem die a caede abstinendo solemniter quievisse: nisi quod aliqui sanctorum, post impletos labores quos in servitio Dei recte cbene vivendo serviunt, modo ante tempus judicii in animaaeternae quietis habent, alii vero usque ad ultimum resurrectionis diem in carne perdurantes, sic supera
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta quinq milia hostium int̾fecerunt.
ita instantia atq conatu fidelium. hostes uniu̾si
qui quinq sensibꝰ corporiᷤ deoiti carnaliter sapi¬
tali dogmate plenam atq perfectam. spiritalit᷑
intelligere respuunt: daritate duoꝵ testamentoꝵ
ueraciter uincuntur atq ꝓsternuntur Nec tamen
ullus de substantiis eoꝵ quicquam contingere
uult: quia nequa quam nequitie ꝑ oitoꝵ. cre¬
dentium electio se ad miscere consentit: quinpo¬
tius omnibꝰ modis. eoꝵ falsis dogmatibꝰ atq iniqͥs
oꝑibꝰ alienam atq extraneam se reddit:¬
ies autẽ terciusoecimus mensis adar. unus apud
cedere desierunt: Quem constituer unt ee̾ sollemp
gaudio atq conuiuiis: At hi qui in urbe susis ce¬
dem exercuerant. terciodecimo & quarto decimo
eiusdem mensis die. incede uersati sunt: quinto
decimo autẽ die ꝑcutere desierunt: Et iccirco
eandem diem constituere sollempnem. epularũ

Expanded text:
septuaginta quinque millia hostium interfecerunt, septuaginta quinque millia hostium interfecerunt, ita instantia et conatu fidelium hostes universi qui quinque sensibus corporis dediti carnaliter sapitiam, spirituali dogmate plenam atque perfectam, spiritualiter intelligere respuunt, claritate duorum Testamentorum veraciter vincuntur atque prosternuntur. Nec tamen ullus de substantiis illorum quidquam contingere vult, quia nequaquam nequitiae perditorum credentium electio se admiscere consentit; quin potius modis omnibus eorum falsis dogmatibus atque iniquis operibus alienam atque extraneam se reddities autem tertius decimus mensis ADAR, unus  Al.caedere desierunt. Quem constituerunt esse solemnemgaudio atque conviviis. At hi qui in urbe Susan caedem exercuerant, tertio decimo, et quarto decimo die ejusdem mensis in caede versati sunt: quinto decimo autem die percutere desierunt. Et idcirco eumdem diem constituerunt solemnem epularum
Abbreviated transcription (Latin):
et quio uis ut fieri iubeam
Cui illa res¬
pondit: Si regi placet. detͤ
potestas iuoeis¬
ut sicut hodie fecerunt insusis sic et cras fa
susis sic et cras fa¬
ciant. et decem filii aman. inpatibulis suspenoan¬
tur: Precepitq re& ut ita fieret. et cetera: Intentio
hec regine hester qua hostes suos ualide insequi
et extirpare contendit: studium atq sollertiam
uere reginȩ:. hoc est sce ȩccłȩ exprimit: quȩ hostes suos
sine cessatione ꝑsequitur. et funditus. ꝓsternere atq
sibi subicere certat Cuius uoce ꝑ psalmistam dr̃¬
ꝑsequar inimicos meos et conp̾hendam illosꝰ & non
conuertar donec deficiant. affligam illos. nec po¬
terunt stare: Quȩ primum quingentos uiros
insusis deinoe trecentos occidit: quia non solum
illos qui de peccatis suis penitentiam agere nolt.
s etiam ipsos qui fioem scẽ trinitatis bonis oꝑibꝰ
adornare negligunt. dignos ꝑpetua morte oste¬
dit Unde euenit. ut sicut udei in duobꝰ diebꝰ

Expanded text:
et quid vis ut fieri jubeam? et quid vis ut fieri jubeam? Cui illa respondit: Si regi placet, detur potestas Judaeis sicut hodie fecerunt in Susis, sic et cras faSusis, sic et cras faciant, et decem filii Aman in patibulis suspendantur. Praecepitque rex ut ita fieret, » etc. Intentio haec reginae Esther, qua hostes suos valide insequi et exstirpare contendit, studium atque solertiam verae reginae, hoc est sanctae Ecclesiae, exprimit, quae hostes suos sine cessatione persequitur, et funditus prosternere atque sibi subjicere certat. Cujus voce per Psalmistam dsequar inimicos meos et conprehendam illos, et non conuertar donec deficiant. affligam illos nec potein Susis, deinde trecentos occidit; quia non solum illos qui de peccatis suis poenitentiam agere nolunt, sed etiam ipsos qui fidem sanctae Trinitatis bonis operibus adornare negligunt, dignos perpetua morte ostendit. Unde evenit ut sicut Judaei in duobus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ent et decem eatra filios aman
interfecisse leguntur. exceptis decem filiis aman.
quos in patibulis ad figebant: nͥ quoo non solũ
in gentibꝰ om̃s oꝑarii iniquitatis qui ꝑseuerant in
tiam acciꝑe curant detestabiles et digni damnatio¬
ne popło dĩ eẽ uidentur: Sed etiam ipsi carnales
uidei transgressores uidelicet decalogi legis mosa¬
yce. reatum crucis xp̃i quem ex ꝑfioia sua in pas¬
sione ipsius s contraxerunt. uiste inferni cruci¬
atum sustinere cogantur: nec ullus de numero
electoꝵ. cõmunicari eoꝵ nequitie aut actus ne¬
fandos imitari dignatur Uñ merito subditur
quod cum udei hostes suos occidissent: p̃das ex
substantiis eoꝵ tangere et agere noluerint: Sta¬
timq numerus eoꝵ qui occisi erant insusis. ad
regem relatus ẽ. Qui dixit regine: In urbe susis
interfłcere uidei quingentos uiros. et alios decẽ
filios aman. quantam putas eos
arercere cedẽ
in uniuersis. ꝓuintus: Quid ultͣ
postulas

Expanded text:
ent et decem extra filios Aman ent et decem extra filios Aman interfecisse leguntur, exceptis decem filiis Aman, quos in patibulis affigebant? nisi quod non solum in gentibus omnes operarii iniquitatis qui perseverant in ncti gratiam accipere curant, detestabiles et digni damnatione populo Dei esse videntur; sed etiam ipsi carnales Judaei, transgressores scilicet decalogi legis Mosaicae, reatum crucis Christi, quem ex perfidia sua in passione ipsius sibi contraxerunt, juste inferni cruciatum sustinere cogentur, nec ullus de numero electorum communicare eorum nequitiae aut actus nefandos imitari dignatur. Unde merito subditur quod Judaei, cum hostes suos occidissent, praedas ex substantiis eorum tangere et agere noluerint. « Statimque numerus eorum qui occisi erant in Susis, ad regem relatus est, qui dixit reginae: In urbe Susis interfecerunt Judaei quingentos viros, et alios decem filios Aman, quantum putas eos exercere caedem in universis provinciis? Quid ultra postulas;
Abbreviated transcription (Latin):
iuoeos timore mardochei quem pͥncipem eẽ
palatu. & plurimum posse cognouerant: Fama qͦꝙ
nominis eius crescebat cotioie: et ꝑcunctoꝵ ora uo.¬
utabat. Quia scõꝵ doctoꝵ laudabilis actio et po¬
tentia uirtutum. honorem grandem et reueren.¬
tiam tribuit multitudini fidelium Unde in ac¬
tibus apłoꝵ ubi ipsi pͥmi p̃dicatores euangłui doc¬
trine uerbi dĩ et curationi oꝑam dare leguntur.
scriptum ẽ Erant enim ꝑseuerantes in doctrina
apłoꝵ et cõmunicatione fractionis panis et ora¬
tionibus F iebat autem omĩ anime tunor:
multa quoꝙ. ꝓdigia isigna. per apłos fiebant
in hierłm: et metus erat᷑ magnus in uniu̾sis:
Et item ꝑmanus inquit apłoꝵ fiebant signa
& prodigia multa inplebe: et erant unanimit᷑
taq percusserunt iudei ini¬
micos
suos plaga magna. et occiderunt
eos reoden¬
tes eis quod sibi parauerant
facere: intantum.Iut
antumut etiam in susis quingentos
uiros int̾ficer¬

Expanded text:
Iudaeos timore Mardochei quem principem esse Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per cunctorum ora voitabat. » Quia sanctorum doctorum laudabilis actio et potentia virtutum honorem grandem et reverentiam tribuit multitudini fidelium. Unde in Actibus apostolorum, ubi ipsi primi praedicatores Evangelii doctrinae verbi Dei et curationi operam dare leguntur, scriptum est: « Erant enim perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis et orationibus. Fiebat omni animae timor, multa quoque prodigia et signa per apostolos fiebant in Jerusalem, et metus erat magnus in universis . » Et item: « Per manus, inquit, apostolorum fiebant signa et prodigia multa in plebe, et erataque percusserunt Iudaei inimicos suos plaga magna et occiderunt eos reddentes eis quod sibi paraverant facere in tantum ut etiam in Susis quingentos viros interficer
Abbreviated transcription (Latin):
uice ipsi iudei suꝑiores ẽẽ ceperunt. et se de adu̾¬
sariis uindicare: quia cetus fidelium in quo ẽ
uera confessio recte fidei licet hostes et ꝑsecuto¬
res nominis xp̃i ubiq illis ꝑsecutores excitent
et eos obprimere contendant. Ipsi tamen grã
di aduiti et confortati. scuto fidei et armis iusti¬
cie aduersarios suos suꝑant ac tropheum gle
de eis reportant: cum illos repulsis nequitus
spiritalibus et erroꝵ seminatoribus qui eos
ꝑ uaria uitia seducebant ad lucem fidei con¬
uertunt. et participes grẽ xp̃i efficiunt Nul¬
lusq eis ausus ẽ. resistere: quia pauor maiesta¬
tis diuine quȩ mirađis coruscantibus in eccła
declaratur:⁊ carnalium corda ualioe concutit
& adcedendum uerbo dĩ compellit: De quo et
conuenienter subditur Nam et prouinciarũ
uidices. duces et. ꝓcuratores. omĩsq dignitas
quȩ singlis locis et oꝑibus p̾erant: extollebant

Expanded text:
vice ipsi Judaei superiores esse coeperunt, et se de advevice ipsi Judaei superiores esse coeperunt, et se de adversariis vindicare; » quia coetus fidelium, in quo est vera confessio rectae fidei, licet hostes et persecutores nominis Christi ubique illis persecutiones excitent et eos opprimere contendant, ipsi tamen, gratia Dei adjuti, et confortati scuto fidei et armis justitiae, adversarios suos superant ac tropaeum gloriae de eis reportant, cum illos, repulsis nequitiis spiritualibus et errorum seminatoribus qui eos per varia vitia seducebant, ad lucem fidei convertunt et participes gratiae Christi efficiunt. « Nullusque eis resistere est ausus. » Quia pavor majestatis divinae, quae miraculis coruscantibus in Ecclesia declaratur, carnalium corda valide concutit, et ad cedendum verbo Dei compellit, de quo et convenienter subditur: « Nam et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant
Abbreviated transcription (Latin):
iustus in dño et sꝑabit in eo: et laudabuntur om̃s
uocariante iam diximus. tercia decima die quan¬
do cunctis uideis interfectio parabatur et hostes
eoꝵ inhiabant sanguini: uersa uice uidei suꝑio¬
res ẽẽ ceperunt: et sede aduersarus uindicare:
Congregatiq sunt ꝑ singłas ciuitates. opioa et loca:
ut extenderent manum contra inimicos et per¬
secutores suos Nullusq ausus ẽ resistere: eo quod
om̃s popłos magnitudinis eoꝵ formido pene¬
trabat: Duodecimus mensis ut supradictum ẽ
nouissimam etatem scłi significat: quando incar-¬
natio facta ẽ. redemptoris. et euangełu ipsius
p̾dicatio toto orbe disseminata Similiter et tercia
decima dies. lucem fidei ac bonoꝵ oꝑum quȩ p̾dica¬
tione euanglica in eccła ꝑ fideles cotidie expletur.
declarat: Nam duodecimo mense. tercia decima
die mensis quando cunctis uideis interfectio pa¬
rabatur. et hostes eoꝵ inhiabant sanguini: uersa

Expanded text:
justus in Domino, et sperabit in eo, et laudabuntur omnes justus in Domino, et sperabit in eo, et laudabuntur omnes vocari ante jam diximus, tertia decima die, quando cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice, Judaei superiores esse coeperunt, et se de adversariis vindicare. Congregatique sunt per singulas civitates, oppida et loca, ut extenderent manus contra inimicos et persecutores suos, nullusque ausus est resistere, eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat. » Duodecimus mensis, ut supra dictum, novissimam aetatem saeculi significat, quando incarnatio facta est Redemptoris, et Evangelii ipsius praedicatio toto orbe disseminata. Similiter et tertia decima dies lucem fidei ac bonorum operum, quae praedicatione evangelica in Ecclesia per fideles quotidie expletur, declarat. Nam duodecimo mense, « tertia decima die mensis, quando cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa
Abbreviated transcription (Latin):
popłos urbes atq ꝓuincias. quocunq regis iuissa
ueniebant: mira exultatio epule atq conuiuia
et festus dies intantum ut plures alterius gen¬
tis et secte. eoꝵ religioni et cerimoniis iuingeren¬
tur Grandis enim cunctos uidaici nominis ter¬
ror inuaserat: Piurimi gͦ ex gentilium atq hosti¬
um eccłȩ numero uisa patientia atq constan¬
tia scoꝵ martyrum uirtuteq xꝑi ꝑ illos clares¬
cente: relicta ioolatria ac suꝑsticione gentili.
ad xpianam religionem conuersi sunt: Quod eos qui
passiones scoꝵ atq triumphos martirum legunt. mi¬
nime latet: Indeq ꝑ dĩ miscdiam numerositas coti¬
die crescit fidelium: et septa replentur ecclȩ: Apĩ¬
ani enim nominis uigor: in toto orbe terrarum.
infidelibus terrorem. et credentibus excitat gau¬
dium: De quo ꝑ salmistam dicitur Timeat dnm
omnis terra: ab ipso autem cõmoueantur uniu̾si
et om̃s qui habitant orbem: Et item: Letabitur

Expanded text:
populos, urbes atque provincias, quocunque regis jussa populos, urbes atque provincias, quocunque regis jussa veniebant, mira exsultatio, epulae, atque convivia, et festus dies: in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caeremoniis jungerentur. Grandis enim cunctos Judaici nominis terror invaserat. » Plurimi ergo ex gentilium atque hostium Ecclesiae numero, vi, sapientia atque constantia sanctorum martyrum virtuteque Christi per illos clarescente, relicta idololatria atque superstitione gentili, ad Christianam religionem conversi sunt; quod eos qui passiones sanctorum atque triumphos martyrum legunt, minime latet; indeque per Dei misericordiam numerositas quotidie crescit fidelium et septa replentur Ecclesiae. Christiani enim nominis vigor in toto orbe terrarum infidelibus terrorem et credentibus excitat gaudium. De quo per Psalmistam dicitur: « Timeat Dominum omnis terra. Ab ipso autem commoveantur universi et omnes qui habitant orbem . » Et item: Laetabitur
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatur potentia dĩ Hinc ẽ quod saluator in
euanglio discipulis ait: In mundo pressuram
habebitis: s confioite quia uici mundum:
egrediens. fulgebat uestibus regiis hyacuithinis
uidelicet et er inis: coronam auream portans in capi¬
te. et amictus pallio serico atq purpureo: omnisq
ciuitas exultauit atq letata ẽ Grandis gła ẽ. scĩs
doctoribus quod eoꝵ doctrina et exhortatione ꝑ
uirtutem suꝑni regis. fideles uincunt seuitiam
nequissimi hostis: et merces illis inde ꝑmanet in
celesti regno etͥne beatitudinis ac ꝑpetuȩ clari¬
tatis: Quod color hyacinti et auri splenoor figu¬
rare uidentur: martiribusq xp̃i ꝓ effusione san¬
guinis sui. regalis dignitas simul cum rege xp̃o
regnaturis ab ipso iustissimo retributore in ar¬
ce suꝑna rependitur: cuius rei purpure ac seri¬
De quo sequitur: Iudeis autem noua lux oriri uisa
est G audium et honor et tripudium apud om̃s

Expanded text:
superatur potentia Dei. Hinc est quod Salvator in superatur potentia Dei. Hinc est quod Salvator in Evangelio discipulis ait: « in mundo pressuram habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum egrediens, fulgebat vestibus regiis, hyacinthinis videlicet et aereis, coronam auream portans in capite, et amictus serico pallio atque purpureo, omnisque civitas exsultavit atque laetata est. » Grandis gloria est sanctis doctoribus quod eorum doctrina atque exhortatione per virtutem superni regis fideles vincunt saevitiam nequissimi hostis, et merces illis inde permanet in coelesti regno aeternae beatitudinis ac perpetuae claritatis, quod color hyacinthi, et auri splendor figurare videntur, martyribusque Christi pro effusione sanguinis sui regalis dignitas simul cum rege Christo regnaturis ab ipso justissimo retributore in arce superna rependitur. Cujus rei purpurae ac seriDe quo sequitur. « Judaeis autem nova lux oriri visa est, gaudium, et honor, et tripudium. Apud omnes
Abbreviated transcription (Latin):
catores terre: ut disꝑdam de ciuitate dñi om̃s qui¬
oꝑantur iniquitatem: Porro tempiis quo hȩc int̾¬
fectio hostium fieri p̾cepta ẽ: bene conuenit my¬
sterio huius spiritalis int̾nitionis Nlam ouooe¬
cimus mensis hebreoꝵ hoc ẽ adar: ñ nisi nouissimã
etatem scłi in quo hoc spiritale bellum ꝑ milites
xp̃i marime agitur exprimit Similiter et dies
tercius decimus. scẽ trinitatis fidem cum custo¬
dia mandatoꝵ dĩ. unoe omnes aduersarii rite
expugnantur: designat. Quod autem subiun¬
gitur. Et edictum regis pependit insusis: Sig¬
nificat imꝑium cęlestis regis eminere ac dñari
in toto orbe terrarum: in cuius ditione cuncta
sunt posita nec ẽ. qui possit resistere uolunta¬
ti eius: factusq mundanus. sub eius prosternit᷑
potestate: Unde recte dicitur quod & edictum
regis pependerit in susis Nam susis equitatio
uł referens int̾pretatur Deniq suꝑbia mundi

Expanded text:
catores terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes opcatores terrae, ut disperderem de civitate Domini omnes operantes iniquitatem . » Porro tempus quo haec interfectio hostium fieri praecepta est, bene convenit mysterio hujus spiritualis internecionis, nam duodecimus mensis Hebraeorum, hoc est Adar, non nisi novissimam aetatem saeculi, in quo hoc spirituale bellum per milites Christi maxime agitur, exprimit. Similiter et dies tertius decimus sanctae Trinitatis fidem custodia mandatorum Dei, unde omnes adversarii rite expugnantur designat. Quod autem subjungitur: « Et edictum regis pependit in Susis, » significat imperium coelestis regis eminere ac dominari in toto orbe terrarum: « in cujus ditione cuncta sunt posita, nec est qui possit resistere voluntati ejus , » fastusque mundanus sub ejus prosternitur potestate. Unde recte dicitur quod et edictum regis pependerit in Susis, nam Susis equitatio vel referens interpretatur. Denique superbia mundi
Abbreviated transcription (Latin):
salute animarum suarum certent. om̃sq inini¬
cos suos tam uisibiles quam etiam inuisibiles. hoc
ẽ falsos uideos qui sunt synagoga sathane et pa¬
ganos atq hereticos incorrigibiles nec non & in¬
munoos sp̃c cum uniuersis impietatibus & pͣus
inuentionibus suis daminent: nec de his quid
residuum fieri sinant. quin immo coniuiges ac
liberos hoc ẽ uoluptatem carnalem et oꝑa pec¬
catoꝵ simul cum domibus cum ambitione ui¬
delicet sclĩ penitus extinguant: nec aliquio ino
quod sibi nocium eẽ possit remanere ꝑmittãt.
Hinc ẽ. quod dñs in lege hisrahelitis .uii. gentes
quȩ sibi contrarie erant in terra repromissio¬
nis int̾ficere atq extinguere uibebat: N inc
& amalechitas postmodum usq ad inter nitio¬
nem delere p̾cipiebat: quia omẽ scanoali oc¬
casionem eis auferre uolebat: Cuius rei memor ꝓpħa
in psalmis ait: In matutinis interficiebam om̃s pec¬

Expanded text:
salute animarum suarum certent; omnesque inimisalute animarum suarum certent; omnesque inimicos suos, tam visibiles quam etiam invisibiles, hoc est, falsos Judaeos, qui sunt synagoga Satanae, et paganos atque haereticos incorrigibiles nec non et immundos spiritus cum universis impietatibus et pravis inventionibus damnent, nec de his quid residuum fieri sinant, quinimo conjuges ac liberos, hoc est, voluptatem carnalem et opera peccatorum simul cum domibus, cum ambitione videlicet saeculi, penitus exstinguant; nec aliquid inde quod sibi nocivum esse possit, remanere permittant. Hinc est quod Dominus in lege Israelitis gentes quae sibi contrariae erant in terra repromissionis interficere atque exstinguere jubebat. Hinc et Amalecitas postmodum usque ad internecionem delere praecipiebat, quia omnem scandali occasionem eis auferre volebat. Cujus rei memor propheta in psalmis ait: « In matutinis interficiebam omnes pec
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauit re& ut conuenirent iudeos ꝑ singłas
ciuitates. et in unum p̾ciꝑer̃ congregari. ut sta¬
rent ꝓ animabus sius: et om̃s inimicos suos cũ
conuigibus ac liberis et uniuersis domibus
int̾ficerent: Et constituta ẽ ꝑ om̃s ꝓuintias una
ultionis dies. idẽ t̃cia decima mensis duodecimi
adar: summaq epłẽ fuit. ut in om̃ibus t̾ris ac
popłis qui regis assueri imꝑio subiacebant notũ
fieret paratos ee uioeos ad capiendã uindictam
de hostibus suis: Quid ẽ quod rex iste terrenus man¬
dat ueredariis suis ut conueniant uideos in singłis
locis et in unum p̾cipiant eos congregari. quate¬
nus stent ꝓ animabus suis. et om̃s inimicos suos¬
cũ conuigibus et liberis & unuiersis domibus in¬
terficiant: nisi quia re& nr̃ dominator utiq celi
& terrȩ. hoc ꝑ p̾dicatores suos mandat ueris uide¬
is et confessoribus suis in omnibus gentibus. ut
in unitatem societatis & pacis conuenientes. pro

Expanded text:
imperavit rex ut convenirent Judaeos per singulas imperavit rex ut convenirent Judaeos per singulas civitates, et in unum praeciperent congregari, ut starent pro animabus suis, et omnes inimicos suos cum conjugibus ac liberis et universis domibus interficerent. Et constituta est per omnes provincias una ultionis dies, id est, tertia decima mensis duodecimi Adar. Summaque epistolae fuit, ut in omnibus terris ac populis qui regis Assueri imperio subjacebant, notum fieret paratos esse Judaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis. » Quid est quod rex iste terrenus mandat veredariis suis ut conveniant Judaeos in singulis locis, et in unum praecipiant eos congregari, quatenus stent pro animabus suis, et omnes inimicos cum conjugibus et liberis, et universis domibus interficiant, nisi quia rex noster, dominator utique coeli et terrae, hoc per praedicatores suos mandat veris Judaeis, et confessoribus suis in omnibus gentibus, ut in unitatem societatis et pacis convenientes pro
Abbreviated transcription (Latin):
merus ꝑ duodenarium multiplicatus centesi¬
mum et uicesimum facit: quibꝰ si septenarius
associatus fuerit. totius summe plenitudinem
concludit: Ita quoq decalogi uera custodia.
apłica traditione in õs mundi partes ꝑdoctores scõs
ẽ insinuata: s septemplicis sp̃c grã infideliumẽ corde
diffusa: Nec illuo etiam sine mysterio ẽ qd̾ ipse eplẽ
quȩ ex regis nomine mitrebantur et anulo ipsius
obsignate erant memorant᷑ scripte iuxta singula¬
rũ gentium litteras & linguas. ut queq gens legere
et intelligere posset: quia sic euangłu doctrina or
omium loquerentur pͥmum uoce linguarum:
deinde u̾bum fidi ꝑ eoꝵ ministerium in om̃s semi¬
naretur partes terrarum: sicut in actibꝰ apłoꝵ
legitur. qd in cenaculo sion sp̃c paraclitus indie
ad ueniens omĩum gentium lingus daret eis
loqui magnalia dĩꝰ ita ut qui conuenerant hoc
audientes stupendo mirarentur uniu̾si Quibꝰ

Expanded text:
merus per duodenarium multiplicatus centesimerus per duodenarium multiplicatus centesimum et vicesimum facit; quibus si septenarius associatus fuerit, totius summae plenitudinem concludit. Ita quoque decalogi vera custodia apostolica traditione in omnes mundi partes per doctores sanctos est insinuata, sed septemplicis Spiritus gratia in fidelium est corda diffusa. Nec illud etiam sine mysterio est quod ipsae epistolae quae ex regis nomine mittebantur, et annulo ipsius obsignatae erant, memorantur scriptae juxta singularum gentium litteras et linguas, ut quaeque gens legere et intelligere posset: quia sic Evangelii doctrina ordomnium loquerentur primum voce linguarum, deinde verbum fidei per eorum ministerium in omnes seminaretur partes orbis terrarum, sicut in Actibus apostolorum legitur quod in coenaculo Sion Spiritus paracletus in die adveniens, omnium gentium linguis daret eis loqui magnalia Dei, ita ut qui convenerant hoc audientes, stupendo mirarentur universi. « Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
epistole ut maroocheus uoluerat ad uideos et
ad principes. ꝓcuratoresq et uioices qui centũ
ta litteras et linguas suas et uideis. ꝓut legere po¬
terant et audire: Ipseq eplẽ que ex regis nomine
mittebantur. anulo illius obsignate sunt: et mis
se ꝑueredarios. qui ꝑ om̃s. ꝓuintias discurrentes
ueteres litteras nouis nuntus p̾uenirent et ceta
Siban mensis qui apuo hebreos post nisan tercius
in ordine ẽ: idem est qui apuo grecos uocatus the¬
seri: et apud latinos nominatur uinius: Huuis
aman litteras: Cuius rei significatio in promp¬
tu ẽ: quia euangłu doctrina ita condita ẽ ꝑ scri¬
ptores noui testamenti mediante dño nr̃o iħu
plecteretur: et totus decalogi in duob p̾ceptis
caritatis summa ꝑfectio ẽẽ demonstraretur:
I. psaq scriptura ꝑ uereoarios. hoc ẽ ꝑ p̾dicato¬
res scõs directa ẽ in totum orbem terrarum:
regno assueri consistebant: Nam denarius nu¬

Expanded text:
epistolae, ut Mardochaeus voluerat, ad Judaeos et epistolae, ut Mardochaeus voluerat, ad Judaeos et ad principes procuratoresque, et judices, qui centum ta litteras et linguas suas, et Judaeis prout legere poterant et audire. Ipsaeque epistolae, quae ex regis nomine mittebantur, annulo ipsius obsignate sunt, et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes, veteres litteras novis nuntiis praevenirent. » Siban mensis, qui apud Hebraeos post Nisan tertius in ordine est, id est, qui apud Graecos vocatur Thessari, et apud Latinos nominatur Junius. Hujus Aman litteras. Cujus rei significatio in promptu est, quia Evangelii doctrina ita condita est per scriptores Novi Testamenti mediante Domino nostro plecteretur, et totius decalogi in duobus praeceptis charitatis summa perfectio esse demonstraretur: ipsaque Scriptura per veredarios, hoc est, praedicatores sanctos, directa est in totum orbem terrarum, regno Assueri consistebant; nam denarius nu
Abbreviated transcription (Latin):
de manibus eoꝵ fidelium liberetur innocentia:
Extendit suꝑnus rex sceptrum aureum contra pe¬
tentem reginam: quia pietatis suȩ potenter ipsi
inpendit clementiam Postulat illa ut nequissim
aman ueteres littere nouis scriptis ꝑmutentur.
quia hoc studium ẽ uere regine ut omĩs erroris
secta omnesq contrarie machinationes. quȩ an¬
tiquiis hostis ad extinctionem popłi dĩ ꝑ minis¬
tros suos molitur: saluberrimis euangłu docu¬
mentis repellantur atq deleantur: S ignantur
ipse littere ex nomine regis scripte anulo ip¬
sus: quia omnino euangelica doctrina que
ex nomine xp̃i in toto orbe p̾dicatur sp̃c scĩ
signacło confirmata ubiq declaratur Cuius
dono ipsi p̾dicatores repleti. sempit̾na fortitu¬
dine insuꝑabiles omnibus apparent: et hostiũ
suoꝵ triumphatores głosissimi permanent
rat autẽ tempus tercii mensis qui appellatur
siban: uicesima et tercia illius die scripte sunt

Expanded text:
de manibus eorum fidelium liberetur innocentia. de manibus eorum fidelium liberetur innocentia. Extendit supernus rex sceptrum aureum contra petentem reginam, quia pietatis suae potenter ipsi impendit clementiam. Postulat illa ut nequissimi Aman veteres litterae novis scriptis permutentur; quia hoc studium est verae reginae, ut omnis erroris secta, omnesque contrariae machinationes, quae antiquus hostis ad exstinctionem populi Dei per ministros suos molitur, saluberrimis Evangelii documentis repellantur atque deleantur. Signantur ipsae litterae ex nomine regis scriptae annulo ipsius, quia omnino evangelica doctrina, quae ex nomine Christi in toto orbe praedicatur, Spiritus sancti signaculo confirmata ubique declaratur; cujus dono ipsi praedicatores repleti sempiterna fortitudine insuperabiles omnibus apparent, et hostium suorum triumphatores gloriosissimi permanent. « Erat autem tempus tertii mensis, qui appellatur Siban, vicesima et tertia illius die scriptae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtendit manu: quo signum clementie monstra¬
batur: Illaq consurgens: stetit ante eum et ait:
Si placet regi: et inueni grãm coram ocłis eius.
et de precatio mea ñ ei uideatur ẽẽ contraria:
obsec: ro ut nouis epłis ueteres aman littere in¬
sidia: toris et hostis uideoꝵ. quibus eos in cunc¬
tis regis. ꝓuinciis perire p̾ceꝑat corrigantur.
Quo modo enim potero sustinere necem et inter¬
fectionem popłi mei : Responditq re& assuerus
hester regine et mardocheo uideo: Domum aman
concessi hester: et ipsum uissi affigi cruci. qui
ausus ẽ manum in uideos mittere Scribite gͦ
uideis sicut uobis placet ex regis nomine: sig¬
nantes litteras anulo meo Quid ẽ gͦ hester ꝓci¬
dere ad pedes regis. eamq ꝓsalute popłi exo
cotidie dnm omnipotentẽ ꝑfidem et iysteria in¬
carnationis unigeniti dĩ. humiliter postulare. qua¬
tenus eius grã & hostium compͥmatur audatia. et

Expanded text:
praetendit manu, quod signum clementiae monstrapraetendit manu, quod signum clementiae monstrabatur. Illaque consurgens stetit ante eum et ait: Si placet regi, et si inveni gratiam in oculis ejus, et deprecatio mea non ei videatur contraria, obsecro ut novis epistolis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat, corrigantur. Quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei? Responditque rex Assuerus Esther reginae et Mardochaeo Judaeo: Domum Aman concessi « Esther, et ipsum jussi affigi cruci, qui ausus est manum in Judaeos mittere: scribite ergo Judaeis sicut vobis placet ex regis nomine, signantes litteras annulo meo. » Quid est ergo Esther procidere ad pedes regis eumque pro salute populi exorquotidie Dominum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis Unigeniti Dei humiliter postulare, quatenus ejus gratia et hostium comprimatur audacia, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationem euangłii oblatum reciꝑe nolebãt:
eccła xp̃i mundum possidet. hostem quondam
xpianoꝵ. Et ingreditur mardocheus ante faciem
regis: cum cotidie anime scoꝵ de incolatu p̾sentis
uitȩ rapiuntur ad contemplationem uultus su¬
ꝑni iudicis: cuius leticie magnitudinẽ nullus
occupat finis. ẜ gla ꝑpes cotidie eis crescit ingau¬
dio eterne exultationis Hester autẽ constituit
mar̾oo cheum suꝑ domum suam Ecce hester mar¬
docheum constituit supra domum suam: quia hoc sa¬
lubri scȩ ecclȩ placet consilio. ut multitudo fideliũ
sub regimine statuatur sc̃oꝵ p̾dicatoꝵ: quatenus
ꝑ humilitatem et obedientiam subdita fiat imꝑio
Nectoꝵ magistroꝵ: Nec his contenta. ꝓcidit ad pe¬
des regis. fleuitq et locuta ad eum orauit. ut ma¬
litiam aman agagitȩ et machinationes eius pes¬
simas quas excogitauerat contra uideos. iuberet
irritas fieri At ille ex more sceptrum aureum

Expanded text:
dicationem Evangelii oblatum recipere nolebant, dicationem Evangelii oblatum recipere nolebant, um Ecclesia Christi mundum possidet, hostem quondam Christianorum. Et ingreditur Mardochaeus ante faciem regis, cum quotidie animae sanctorum de incolatu praesentis vitae capiuntur ad contemplationem vultus superni Judicis: cujus laetitiae magnitudinem nullus occupat finis, sed gloria perpes quotidie eis crescit in gaudio aeternae exsultationis. « Esther autem constituit Mardochaeum super domum suam. » Ecce Esther Mardochaeum constituit super domum suam, quia hoc salubri sanctae Ecclesiae placet consilio, ut multitudo fidelium sub regimine statuatur sanctorum praedicatorum, quatenus per humilitatem et obedientiam subdita fiat imperio electorum magistrorum. « Nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit, ut malitiam Aman Agagitae et machinationes ejus pessimas, quas excogitaverat contra Judaeos, juberet irritas fieri. At ille ex more sceptrum aureum
Abbreviated transcription (Latin):
te ęccdã instantiam magistroꝵ suoꝵ: ipsi doctores
sci. ꝓlabore quem exercuerunt in nutrimine fi¬
delium. grãm copiosam ante conspectum inuenuit᷑
conditoris omĩum Potest et hec sententia de ꝑsona om¬
num ꝑsecutoꝵ ȩccłȩ generaliter. ꝓlata accipi: quia qͥcqͥd
illi studio sapientie uel utilium disciplinarum edide¬
runt. aut de honestate uirtutum indagando exqui¬
sierunt. nec non etiam ea que in genere penarum
adtorquendos martyres excogitauerunt: totum fide¬
ubus xp̃i in augmentum honoris et głę conuersũ
ẽ Nec ilis iniustis possessoribus quicquam reman¬
sit p elaboratu suo bone merceois. s istis totum col¬
latum ẽ. ad plenituoinem sue ꝑfectioĩs: Iuuo qͦq
quod sub uingitur tulisse regem anulum quẽ ab
aman receꝑat. et tradidisse mardocheo: mystice
exprimit quia signaculum fioei. quod
ꝑfidi
uidei et om̃s ꝑsecutores nominis xꝑ̃i.¬

Expanded text:
te Ecclesia instantiam magistrorum suorum, ipsi doctores te Ecclesia instantiam magistrorum suorum, ipsi doctores sancti pro labore quem exercuerunt in nutrimine fidelium, gratiam copiosam ante conspectum inveniunt conditoris omnium. Potest et sententia haec de persona omnium persecutorum Ecclesiae generaliter prolata accipi, quia quidquid illi studio sapientiae vel utilium disciplinarum ediderunt, aut de honestate virtutum indagando exquisierunt, nec non ea quae in genere poenarum ad torquendos martyres excogitaverunt, totum fidelibus Christi in augmentum honoris et gloriae conversum est. Nec illis injustis possessoribus quidquam remansit pro elaboratu suo bonae mercedis, sed istis totum collatum est ad plenitudinem suae perfectionis. Illud quoque quod subjungitur, tulisse regem annulum quem ab Aman receperat, et tradidisse Mardochaeo, mystice exprimit quia signaculum fidei, quod perfidi Judaei et omnes persecutores nominis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
assuerus hester regine domum aman aduersarii ui¬
deoꝵ: et maroocheus ingressus ẽ ante faciem regis:
icetera: Quid est quod rex assuerus dedit hester re¬
gine domum aman aduersaru iudeoꝵ: nisi quod rex
uerus et dñs nr̃ omnem dignitatẽ & omnem hono¬
rem quem pͥor popłs et scientia legis et ꝓpħ̾arum
atq cultu pie religionis habuit. postquam aduen¬
tum mediatoris dĩ et hominum in carne spreuit.
atq. euangłium eius reciꝑe noluit. totum ad scę ȩccle¬
siȩ transtulit usum: ut ipsa possideret spiritales di¬
uitias. et custos fieret honestissima omnium uir¬
tutum: Unde scriptum ẽ. inprouerbiis: Custodit᷑
iusto substantia peccatoris: Et dñs in euangłio:
ad ipsos uideos ait: Auferetur a uobis regnum di.
et dabitur genti facienti fructus eius Hinc iterũ
ꝑ salomonem dicitur Qui bonusẽ: hauriet a dño
gram. Unde sequitur de mardocheo quod ingres¬
sus sit ante faciem regis: quia laudante ac p̾dican¬

Expanded text:
reginae domum Aman adversarii Judaeorum. Et Mardochaeus ingressus est ante factem regis, » etc. Quid est quod rex Assuerus dedit Esther reginae domum Aman adversarii Judaeorum, nisi quod rex verus et Dominus noster omnem dignitatem et omnem honorem quem prior populus ex scientia legis et prophetarum atque cultu piae religionis habuit, postquam adventum mediatoris Dei et hominum in carne sprevit, atque ejus Evangelium recipere noluit, totum ad sanctae Ecclesiae transtulit usum, ut ipsa possideret spirituales divitias, et custos fieret honestissima omnium virtutum. Unde scriptum est in Proverbiis: « Custoditur justo substantia peccatoris . Et Dominus in Evangelio ad ipsos Judaeos ait: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . » Hinc iterum per Salomonem dicitur: « Qui bonus est auferet a Domino gratiam . » Unde sequitur de Mardochaeo quod ingressus sit ante faciem regis, quia laudante ac praedican
Abbreviated transcription (Latin):
potestas ẽ in celo et interra. et in mari. et¬
in omnibus abyssis Qui semet ipsum in
euangelio ostium nominauit: quia ꝑ eũ
uite eternȩ habemus introitum Quem
iuata psalmiste at testationem totus or¬
bis et uniuersi reges terre adorant: cui
et om̃s reges terre seruient: reges tarsis
et insule. munera offerent: reges arabũ
et saba dona adducent: Huuis gͦ regis
fortitudo et imꝑium et dignitas atq sub¬
limitas. qualiter exaltauerit uerũ mar
tum unius gentis udeȩ s etiam uniuer¬
sarum nationum uoces & scripta testantur:
Qui electos suos ab initio dono gr̃ę sue exal¬
tauit: et gloriosos atq honorabiles in cons¬
pectu omnium gentium fecit: Hi quert̃
bona popło suo: loquuntur q̃ ad pacẽ ꝑti¬
nent seminis sui: quia iuata isaie uatici¬
nationem. speculatores dñi leuauerunt
uocem simulq laudabunt: Quoꝵ pedes
sunt speciosi euangelizantium pacem e¬
uangelitantium bona: quia semꝑ ea ro¬

Expanded text:
potestas in coelo est, et in terra, et mari etpotestas in coelo est, et in terra, et mari et omnibus abyssis: qui semetipsum in Evangelio ostium nominavit, quia per eum vitae aeternae habemus introitum, quem juxta Psalmistae attestationem: « Et totus orbis universi reges terrae adorant. Cui et omnes reges terrae servient, reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent . » Hujus ergo regis fortitudo, et imperium, et dignitas, atque sublimitas, qualiter exaltaverit verum Mardtum unius gentis Judaeae, sed etiam universarum nationum voces et scripta testantur. Qui electos suos ab initio dono gratiae suae exaltavit, et gloriosos atque honorabiles in conspectu omnium gentium fecit: hi quaerunt bona populo suo, et loquuntur quae ad pacem pertinent seminis sui, quia juxta Isaiae vaticinationem: « Speculatores Domini levaverunt vocem, simulque laudabunt , quorum pedes sunt speciosi evangelizantium pacem, evangelizantium bona , » quia semper ea ro
Abbreviated transcription (Latin):
es hoc ẽ uictorie future reuerenter firmaq
spe celebrent: et omnia que liber duor
testamentoꝵ continet. sana fioe et bona¬
omnem terram et cunctas maris insulas
fecit tributarias Ciuus fortitudo et im¬
perium. et dignitas atq iubumitas qua
exaltauit mardocheum. scripta sunt in li¬
bris medoꝵ atq ꝑsarum: et quomodo mar¬
docheus iudaici generis scd̃s a rege assuero
fuerit: et magnus apud uideos. et accep¬
tabilis plebi fratrum suoꝵ: querens bona
popło suo: et loquens ea que ad pacẽ sui
assuerum omnem terram et cunctas maris
insulas facere tributarias: cũ ñ ille histori¬
cus re& ꝑsarum atq medoꝵ omnem terrã
umquam subditione sua habuerit. nec cunc¬
tas maris insulas facere tributarias possit:
quando ad quasdam insulas et partes orbis.
nec nominis euis noticia tantum ꝑuenire
potuerit. Sed ueratius regem nrm ac do¬
minum xp̃m hec sententia expͥmit: cuius

Expanded text:
es, hoc est victoriae futurae, reverenter firmaque es, hoc est victoriae futurae, reverenter firmaque spe celebrent, et omnia quae liber duorum Testamentorum continet sana fide et bonaomnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum et quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuerit et magnus inter Iudaeos et acceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona populo suo et loquens ea quae ad pacem sui um regem omnem terram et cunctas maris insulas facere tributarias? cum non ille historicus rex Persarum atque Medorum omnem terram unquam sub ditione sua habuerit, nec cunctas maris insulas facere tributarias posset, quando ad supradictas insulas et partes orbis nec nominis ejus notitia tantum pervenire potuerit; sed veracius regem nostrum ac Dominum Christum hac sententia exprimit, cujus