comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueris nostris quib nauiꝯaturis tempestar
mare clauserat cum uentor grã deesset ur̃a nõ
defuit Quu tamen ingressi nanem cum iam prope
cnresum peregissent a portu iam proximo tpĩs perfidia
retroisum iactati portum in pectore pontificis ĩuenerũt
Ibi quies fatuatis ibi supplementũ que defeccrãt expesoꝵ
attriuerat eos diuturmor serenitatis expectatio sed uos¬
et ratem ad utendũ uentis et ad expectandũ bentos
us necessaria prouidistis pulchrum sane atq predicãdũ
beneficiũ nullis redditum est meritis nilla collatũ
tristicia nullis supplicationib comparatũ Nichil in co
fuit quod beneficii minueret maiestatem Ad nomen
amici non ad preces uenit.

Expanded text:
ueris nostris, quibus navigaturis tempestas mare clauserat, cum ventorum 191 gratia deesset, vestra non defuit. Qui tandem ingressi navem, cum jam prope cursum peregissent, a portu jam proximo temporis perfidia retrorsum jactati, portum in pectore pontificis invenerunt. Ibi quies fatigatis, ibi supplementum earum, quae defecerant, expensarum. Attriverat eos diuturnior serenitatis exspectatio, sed vos ratem ad utendum ventis, et ad exspectandum ventos, eis necessaria providistis. Pulchrum sane atque praedicandum beneficium! Nullis redditum est meritis, nulla collatum tristitia, nullis supplicationibus comparatum. Nihil in eo fuit quod beneficii minuerit majestatem. Ad nomen amici, non ad preces venit.
Abbreviated transcription (Latin):
toritate sedis apłice confirma¬
ri. urõq muniri sigillo. p̃cib
multiplicatis imploramuis.
hanc ad uos beatissime pat̃
suscepius: quarum sicut
ext̾ior apud homines ꝯu̾satio.
sic apud deum ꝓ ut credimꝰ.¬
mentis puritas innotescit.
Ea ꝓpter noluimus anc illis
ȩxaudiri: mereatur tamen
ex deo aliquã de pia uolunta¬
te mercedem. Insimitamen
nrõ spes bona reposita ẽ. peis
a patre filium exaudiri: que
ad ꝓmerendam seruorum dei
gram̃. ipse sole sibi sufficunt.
elebte solatiũ ẽ. cũ xp̃s est ĩ
causa. in ea ꝑsecutionem sus¬
tiuere. Unde nequaquam decet
absorbi a tristicia filiam xp̃i. cui
& consciencia cedit ad gloriam:
⁊ tͥbulatio ad coronam. cui ce
ꝯscientia apostoli gloria ẽ. qua
ipse interius confortatus int erũp¬
nas ⁊ ꝑsecutiones. int̃ famis cru¬
ciatus ⁊ sitis. int innumetas fal¬

Expanded text:
toritate sedis apostolicae confirmatoritate sedis apostolicae confirmari, vestroque muniri sigillo precibus multiplicatis imploramus. Hanc ad vos, beatissime Pater, suscepimus, quarum sicut exterior, id est apud homines conversatio; sic apud Deum, prout credimus, puritas innotescit. Eapropter volumus ancillis Cre filius, mereatur tamen ex Deo aliquam de pia voluntate mercedem. In sinu tamen nostro spes bona reposita est, a Patre filium exauditum iri, quae ad promerendam servorum Dei gratiam ipsae solae sibi sufficiunt. Celebre solatium est, cum Christus est in causa, et in ea persecutionem sustinere. Unde nequaquam decet absorberi a tristitia filiam Christi, cui et conscientia cedit ad gloriam, et tribulatio ad coronam. Sic et conscientia Apostoli gloria est, qua ipse interius confortatus inter aerumnas et persecutiones, inter famis cruciatus et sitis, inter innumeras fal
Abbreviated transcription (Latin):
ocunditas mͥ ⁊ exultatio exube¬
rat: quotiens obsequio fame. uoᷤᷤ
bene ualere cognosco. & enun sol¬
lempne ÷ michi uos colere. uos
amplecti: ur̃amq ꝓmotionem
inter meos assignare successus. In¬
de ẽ. ut michi ad plenitudinem
gaudii cecdant quȩ cura itos ꝓsꝑa
sunt. adcumulum uͦ. uos esse
incolumem. Mendat ii argu¬
ar. si frustra postulatis a me.
quod possit ⁊ expediat amico ero¬
gari. Interim rogo. ut ad me
tirã trans feret salutis pa¬
gina: qua misterium ure
uoluntatis agnoscam
Trelatione płimoꝵ
didicimꝰ. ⁊ re sumꝰ exꝑ¬
ti. quod apud urãm scĩssiȩ
papa uigilantiam. iuste peti¬
ciones debitum inueniant ef¬
fectum. Unde ⁊ nos tam de¬
uote quã fiducialiter id ex¬
petimus a uob̾. quod ⁊ suminũ
pontificem erogare deceat: ⁊
eccłiȩ ꝓsit erogatum. Serenis¬
sumus siquidem anglorum rex
ebraudi. quandam in anglia
sione peccatorum suoꝵ. eidẽ
loco singł is annis exoluendã.
Quam ꝓfecto elemosinam auc¬

Expanded text:
cunditas mihi et exsultatio exuberat, quoties obsequio famae bene vos valere cognosco. Etenim solemne est mihi vos colere, vos amplecti, vestramque promotionem inter meos assignare successus. Inde est ut mihi ad plenitudinem gaudii cedant quae circa vos prospera sunt, ad cumulum vero vos esse incolumem. Mendacii arguar, si frustra postulatis a me, quod possit amico, et expediat erogari. Interim rogo ut ad me vestra transfretet salutis pagina, qua mysterium vestrae voluntatis agnoscamrelatione plurimorum didicimus, et re sumus experti, quod apud vestram, sanctissime Pater, vigilantiam, justae petitiones debitum inveniant effectum. Unde et nos tam devote quam fiducialiter id expetimus a vobis quod et summum pontificem erogare deceat, et Ecclesiae prosit erogatum. Serenissimus siquidem Anglorum rex -Ebraldi quamdam in 149 Anglia sione peccatorum suorum eidem loco singulis anniQuam profecto eleemosynam auc
Abbreviated transcription (Latin):
qui tecum rationem positurꝰ ÷
Coram angłis referer. ueritati
deferet: terribilia ꝓferet: hor¬
ribilia inferet. S dicis mͥ. Idem
offensus clementem ꝓmit tit.
punire p̃termittit. penitentẽ
ad mittit. muas remittit: debi¬
ta dimit tit. ampliora comnut¬
tit. Ita ÷ inquam. Confiteor.
Miscłia dni plena ẽ. terra. Ce¬
terum plures eam sibi infructuo¬
sẽ aucupantur: qui licet abui¬
rato bene agendi studio. deum
tamen quem merentur iudicem.
sperant misericordem: quasi eũ
inuenire ꝓpitium. merces sit
iniquitatis: quod credimus ẽẽ
religionis. Uerum non est
ita. Neq enim miscdiam dei
lucrantur mali: quam sibi
timide pollicentur etiam boni.
In ea sperare : salubrunum ẽ
consilium:s de ea totum pen¬
dere: periculosum refugium.
Oportet enim iudicem mitigent
aliqua bona: si uolumus mise¬
ricorditeR iudicari mult a
mala. xima ẽ ueniȩ causa.
non tota rea. Uirtus quȩ cũ
delicto ad iudicium uenit: unn¬

Expanded text:
qui tecum rationem positurus est. qui tecum rationem positurus est. Coram angelis referet, veritati deferet, terribilia proferet, horribilia inferet. Sed dicis mihi: Idem offensus clementem se promittit, punire praetermittit, poenitentem admittit, minas remittit, debita dimittit, ampliora committit. Ita est, inquam. Confiteor. Misericordia Domini plena est terra . Caeterum plures eam sibi infructuose aucupantur, qui licet abjurato bene agendi studio, Deum tamen, quem merentur judicem, sperant misericordem, quasi eum invenire propitium merces sit iniquitatis, quod credimus esse religionis. Verum non est ita. Neque enim misericordiam Dei lucrantur mali, quam sibi, non nisi timide, pollicentur etiam boni. In eam sperare saluberrimum est consilium, sed de ea totum pendere, periculosum est refugium. Oportet enim ut judicem mitigent aliqua bona, si volumus misericorditer judicari multa mala. Proxima est veniae causa, non tota rea. Virtus quae cum dilecto ad judicem venit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ne importunus: ⁊ debitori plus
quam debeat debetur. ꝓinde
timendum ÷: ut adiudicium si¬
ne uenia uenias: si quod absit
negociandi negligentiam somp¬
nias obliuone fore impunitam.
Intellige quȩ dico. Magne me¬
morie ẽ: iste creditornr̃. Pȩna¬
liter oblita es tui. si eum pu¬
tas oblitum debiti sui. Nichil
obliuiscitur tempore: nichil oc¬
cupatione: Eane. ꝓecolit. ⁊ qd̾
hodie prȩstat. ⁊ quod prȩstitit
hȩxi: quoniam hodie suum ẽ.
hodie ⁊ heri. Abeunt dies.⁊
dies. anni. ⁊anni. s mille di¬
es. ⁊ mille anni ante ocłos suos:
tanquam dies hesterna quȩ prȩ¬
teriit. Nui quid gͦ ñ numera¬
bit quantum tͥ prestiterit: qui
solus dinumerat arenan maris.
pluuiȩ guttas. ⁊ dies scłi.ꝰ
Nun. quid non diuidet in mi¬
nutias talenta tua:: qui diui sit
a quas abaquis insapientia sua:
fortassis autem trahes in ius
creditorem tuum: dum repetet
a te cominendatum suum. Intel¬
lige quȩ dico. Bonus ciłłidicꝰ ẽ.

Expanded text:
ne importunus, et debitori, plus ne importunus, et debitori, plus quam debeat, debetur. Proinde timendum est ut ad judicium sine venia venias, si, quod absit, negotiandi negligentiam somnias oblivione fore impunitam. Intellige quae dico; magnae memoriae est iste creditor noster; poenaliter oblita est tui, si eum putas oblitum debiti sui. Nihil obliviscitur tempore, nihil occupatione. Aeque recolit et quod hodie praestat et quod praestitit heri, quoniam hodie suum est et heri. Abeunt dies et dies, anni et anni, sed mille dies et mille anni ante oculos suos tanquam dies hesterna quae praeteriit . Nunquid ergo non numerabit quantum tibi praestiterit, qui solus dinumerat arenam maris, et pluviae guttas, et dies saeculi? Nunquid non dividet usque in minutias talenta tua, qui divisit aquas ab aquis in sapientia sua? Fortassis autem trahes in jus creditorem tuum, dum repetet a te commendatum 18 suum? Intellige quae dico; bonus causidicus est,
Abbreviated transcription (Latin):
boni. Ut igitur ⁊ tu sis bona co¬
ram domino deo tuo: utere bene
bono munere suo. Si bene ut̾is:
⁊ eiuis munus ẽ. ⁊ tuum bonum.
Si uero male: eius quidem munꝰ
ẽ. ⁊bonum. s bono munere dĩ
male utendo: facis tuum malũ.
Nichil eium ẽ. homini bonium:
sine se bono. Donis autem ⁊ dili¬
gentib deum: omĩa cooperantꝰ
inborium. P orro munera dei dãp¬
no sunt possessorib ociosis. quib
nolle negotiari ad lucrum : ꝓbe
negotiãtur ad supplicium. Intel¬
lige quȩ dico. Dedit enim tibi do¬
minus intellectum. Magnus
fenerator ẽ: hic deus nr̃. Coram
eo loquor. Importune usuras
exigit: iste creditor nr̃. Creditor
nr̃ ẽ. ⁊ durus creditor ÷: ille¬
homo quidam qui peregre ꝑfectꝰ
ẽ. Ipse plenilunio reuertetur.
Cum redierit: dupplum requi¬
ret a te. Cum susceper it: centu¬
plo munerabit te. Obeatum cõ¬
mercium inquo nec usuras exi¬
gens crumnis arguitur: nec sol
tionem inqua creditor ẽ oportu¬

Expanded text:
boni. Ut igitur et tu sis bona coboni. Ut igitur et tu sis bona coram Domino Deo tuo, utere bene bono munere suo. Si bene uteris, et ejus munus est, et tuum bonum; si vero male, ejus quidem munus est et bonum, sed bono munere Dei male utendo, facis tuum malum: nihil est enim homini bonum, nisi se bono. Bonis autem et diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Porro munera Dei damno sunt possessoribus otiosis, quibus nolle negotiari ad lucrum, probe negotiatur ad supplicium. Intellige quae dico; dedit enim tibi Dominus intellectum. Magnus fenerator est hic Deus noster. Coram eo loquor. Importune usuras exigit iste creditor noster. Creditor noster est et durus; creditor est ille quidam homo, qui peregre profectus est. Ipse plenilunio revertetur; cum redierit, duplum requiret a te. Cum susceperit, centuplo munerabit te. O beatum commercium, in quo nec usuras exigens criminis arguitur, nec solvtionem, in qua creditor est opportu
Abbreviated transcription (Latin):
& nos om̃s ait euangelista. de ple¬
nitudine euis accepimus. De
eis scilicet plenitudine. de qͦ¬
⁊ tu habes ut sis. halies ut bo¬
na sis: habes etiam ut melior. eẽ.
possis. At tende quid habeas
ex tam bono factore tuo: ⁊ inten¬
de quid ei debeas ex tam mag¬
no beneficio suo. At tende inquã
qualem te laborauerit artifex
tuus: ⁊ labora ne degeneret la¬
bor suus. De temporalib loquor
⁊caducis : s temporalia etiam
⁊ caduca. dona sunt domini dĩ
tui. Non meriusti nobilis nasci.
⁊ regius sanguis nata es. Non la¬
barasti: ⁊ diues facta es. De po¬
tentia nichil mouebaris. ⁊ eoce
suꝑ capita filiorum hominum po¬
sita es. Hulli ꝓgła formȩ suppli¬
casti: ͣ usq ad regis delicias formo¬
sa facta es. Hȩc oꝑa oꝑatus ẽ dñs
deus. detis bonus oꝑa bona: qm̃
ipse suminȩ bonus fecit omĩa ual¬
de boua. His autem bonis. non
sunt homines boni. s eis bene
utendo: faciunt ut ⁊ ipsi fiant

Expanded text:
Et nos omnes, ait evangelista, de pleEt nos omnes, ait evangelista, de plenitudine ejus accepimus . De ejus scilicet plenitudine, de qua tu habes ut sis, habes ut bona sis, habes etiam ut melior esse possis. Attende ergo quid habeas ex tam bono factore tuo, et intende quid debeas ei ex tam magno beneficio suo. Attende, inquam, qualem te laboraverit artifex tuus, et labora ne degeneret labor suus. De temporalibus loquor et caducis; sed temporalia etiam et caduca dona sunt Domini Dei tui. Non meruisti nobilis nasci, et regius sanguis nata es; non laborasti, et dives facta es. De potentia nihil movebaris, et ecce super capita filiorum hominum posita es. Nulli pro gloria formae supplicasti, et usque ad regis delicias formosa facta es. Haec opera operatus est Dominus Deus; Deus bonus, opera bona, quoniam ipse summe bonus fecit omnia valde bona. His autem bonis, non sunt homines boni, sed eis bene 17 utendo faciunt, ut et ipsi fiant
Abbreviated transcription (Latin):
ditor ⁊ emptor omni eccłiastico
nia ordinationem fecerit.
subp̃cium deduxerit in prȩci¬
abilem grãm. atq ordinauerit
ꝑpecunias epm̃. siue prȩsbite¬
rum. siue diaconum. aut que¬
cumq alium. qui connumera¬
tur inter clericos. quicumq
ergo hec meditauerit. siue
conuictus fuerit. ipse quidẽ
subeat gradus sui ꝑiculum. ⁊
qui sic ordinatus fuerit. nul¬
lum habeat fructum ex huiꝰ¬
modi mercimonio ⁊ creatione
ꝓbrosa. s sit alienus ⁊ digni¬
tatis. ⁊ sollicitudinis eiꝰ. quam ꝑ
pecunias intrauit. S ⁊ ille qui
tam turpib ⁊ illicitis interces¬
sor apparuerit: si quidem cleric
fuerit. de ꝓprio decidat gradu.
Si uero laĩcus. siue monachus fu¬
erit: anathema sit.
ratulor¬
honou tui. atq bone opinio¬
ni tuȩ: quȩ michi melior udies
inuotescit. Gratulor inquam.
domino deo gratias ago de bouo
tuo: quoniam bonum tuum uich̾
aliud ÷ quam donum suum. Qd
enim habes quod non accepisti:

Expanded text:
ditor et emptor omni ecclesiastico ditor et emptor omni ecclesiastico nia ordinationem fecerit, et sub pretium deduxerit impretiabilem gratiam, atque ordinaverit per pecunias episcopum, sive presbyterum, sive diaconum, aut quemcunque alium qui connumeratur inter clericos quicunque ergo hoc meditatus fuerit, si convictus fuerit, ipse quidem subeat gradus sui periculum, et qui sic ordinatus fuerit, nullum habeat fructum ex hujusmodi mercimonio, et creatione probrosa, sed sit alienus et dignitatis et sollicitudinis ejus quam per pecunias intravit. Sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuerit, siquidem clericus fuerit, de proprio decidat gradu. Si vero laicus, sive monachus fuerit, anathema sit.ratulorhonori tuo, atque bonae opinioni tuae, quae mihi melior in dies innotescit. Gratulor, inquam, et Domino Deo gratias ago de bono tuo, quoniam bonum tuum nihil aliud est quam donum suum. Quid enim habes, quod non accepisti?
Abbreviated transcription (Latin):
rem illum quem diacona¬
tum p̃cio comparasse sig¬
nificasti: a diaconatu ⁊ supia
submouendum cognouimus.
submouemꝰ. Nullam enim
partem. nullam sortem conce¬
dit ei petrus in ordine: quem
dum emit non accepit. U ñ
⁊ symoni dictum ẽ. Pecu¬
nia tua tecum sit inꝑdicioẽ.
Non enim ẽ tͥ pars. neq sors
uisermone isto. A sacerdocio
quoq canonica eum suspendit
auctoritas: quo uel nondum.
uel inale factus diaconus euo¬
lauit. Quomodo enim stabit
ȩdificium: cui nullum suppo¬
situm e. fundamentum: Agi¬
tur itaq de periculo tuo: si pa¬
ciaris prȩscriptum frẽm uelin:
sacerdotio ministrare quod re¬
uera male accepit: uel india¬
conatii fortasse non accepit.
Nam de eius reformatione quid
loquar: cummorbo huismodi
nullum pęnitus inueruatur sub¬
uenire remedium.ꝰ Unde ⁊
indecretis uicholai capitulo.uiͦ.
ita reperies. Nullus ep̃c̃ sacros
ordines uendat a inaiore usq
adminorem: quia symoniacum
ẽ. Quod si quis fecerit: ⁊uen¬

Expanded text:
rem illum, quem diaconatum pretio comparasse significasti, a diaconatu et supra submovendum cognovimus et submovemus. Nullam enim partem, nullam ei sortem concedit Petrus in ordine, quem dum emit, non accepit. Unde et Simoni dictum est: Pecunia tua tecum sit in perditione. Non enim est tibi pars, neque sors in sermone isto . A sacerdotio quoque canonica eum suspendit auctoritas, quo vel nondum, vel male factus diaconus evolavit. Quomodo enim stabit aedificium, cui nullum suppositum est fundamentum. Agitur itaque de periculo tuo, si patiaris praescriptum fratrem, vel in sacerdotio ministrare, quod revera male accepit, vel in diaconatu, quem fortasse non accepit. Nam de ejus reformatione quid loquar, cum morbus hujusmodi nullum penitus inveniatur invenire remedium? Unde et in Decretis Nicolai capitulo sexto ita reperies: « Nullus episcopus sacros ordines vendat a majore usque ad minorem, quia simoniacum est. Quod si quis 157 fecerit, et ven
Abbreviated transcription (Latin):
am suam. domini tamen ẽ. di¬
rigere gressus eiꝰ. Quia uero
audio bonas fieri uias ur̃as¬
xpisto. in quo uob̾ reposita
ẽ. corona iusticie. Cius mune¬
ris ẽ. quod nob̾ abaqui lone
panditur bonum. quod ꝓ olla
succensa ⁊ incensa sc̃ȩ̃ cõnuer¬
sationis ur̃e. relationib ad¬
uentantium adoramus. Re¬
ficitur ide sp̃s meus. domino
deo gratias agens: ⁊ congaudens
uob̾ quos audit cantare cau¬
ticum graduum. ⁊ ascensiones
incorde disponere. Unde
nos tanto confidentius ur̃arũ
suffragio inhȩremus orationũ:
quanto nouimus uos. uelut
e forib suꝑnam introspicere ie¬
rusalem. ⁊ uidere iam deum
deorum insyon. Nos quoq
si quid peccatoris s sac̾dotis po¬
test oratio: ibi ꝓ uob̾ frĩb nr̃ĩs

Expanded text:
am suam, Domini tamen est diam suam, Domini tamen est dirigere gressus ejus . Quia vero audio bonas fieri vias Christo, in quo vobis reposita est corona justitiae. Ejus muneris est quod nobis ab Aquilone panditur bonum quod pro olla succensa, incensa sanctae conversationis vestrae relatione adventantium, odoramus. Reficitur inde spiritus meus, Domino Deo gratias agens, et congaudens vobis, quos audit cantare canticum Graduum, et ascensiones in corde disponere. 61 Unde et nos tanto confidentius vestrarum suffragio inhaeremus orationum, quanto novimus vos velut e foribus supernam introspicere Jerusalem, et videre jam Dominum Deum in Sion. Nos, si quid peccatoris, sed sacerdotis potest
Abbreviated transcription (Latin):
auguste. anglorum regine: ad
illius stare dexteram. a cuius
dextris astitit regina in uestitu
de aurato circundata uarieta¬
te. Audita ꝑp̃sentium lato¬
rem ⁊ salute qua in columis es.
⁊ salutatione qua me dignata
clesiam xpisti peccare coniuncor:
nisi de salute lȩtetur ⁊ ex ultet
spc̃ meus. cuuis incolumitas. ⁊ le¬
gum reuetentiam: It eccłiȩ statũ
seruat in columem. Nichil enim
ẽ. unde magis oporteat lȩtari ani
quib ⁊ legum integritas. ⁊ eccłiȩ
status incolumis ꝑseuerat. Bau¬
deo igitur. s ⁊ gaudebo: quoti¬
ens meas aures aura quȩ te sos¬
pitem nunciet affiauerit. quoci¬
ensaudiam uiuere reginam ⁊ ua¬
lere: cui ⁊ potestas collata est
ad iudicium sceleris: ⁊ mores ad
exemplar honestatis.
umilis
conuentui frm̃ monasterii soĩ
cude berti:. de bono principio
ȩxitum bonum. Ex quo urãm ꝓ¬
merui noticiam. desiderio desi¬
deraui rursus uide uos : s non¬
dum placuit hoc domino deo.
quia cum disponat homo ui-¬

Expanded text:
Anglorum reginae, ad illius stare dexteram, a cujus dextris astitit regina in vestitu deaurato circumdata varietate. Audita per praesentium latorem, et salute qua incolumis es, et salutatione qua me dignata clesiam peccare convincor, nisi de salute laetetur et exsultet spiritus meus, cujus incolumitas et legum reverentiam, et Ecclesiae statum servat incolumen. Nihil enim est unde magis oporteat laetari animquibus et legum integritas, et Ecclesiae status incolumis perseverat. Gaudeo igitur, sed et gaudebo, quoties meas aures aura, quae te sospitem nuntiet, afflaverit, quoties audiam vivere reginam et valere, cui et potestas collata est ad judicium sceleris, et mores ad exemplar honestatis. umilis conventui fratrum monasterii Sancti Cuthberti, de bono principio exitum bonum. Ex quo vestram promerui notitiam, desiderio desideravi rursus videre vos; sed nondum hoc placuit Domino Deo, quia cum disponat homo vi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis suppleat assercio. Hon
cadit turpiter: quisquis post
casum fortius congreditur. Non
turbetur prȩira oculus patris
infilium: s attendat uirta sa¬
lomonem meliora. eẽ. uulnera
amici. quam adulantium oscula.
Ut autem uob̾. ut iuueni ma¬
turius consulatur: manus ei
cito non imponẽtis. ne hoc uel
illi deputetur aduidicium: uel
uobis ad lapsum. Quis quis huic
negocio ita non ꝓuidet: inuidet.
Parcat mͥ pater: quia ego parcã
animȩ mee. Frustra inquam ex¬
pectabitis me: quia manꝰ impone¬
tis sine me.

Expanded text:
veritatis suppleat assertio. Non veritatis suppleat assertio. Non cadit turpiter, quisquis post casum fortius congreditur. Non turbetur prae ira oculus patris in filium; sed attendat, juxta Salomonem, meliora esse vulnera amici quam adulantium oscula . Ut autem vobis, ut juveni maturius consulatur, manus ei cito non imponatis, ne hoc, vel illi deputetur ad judicium, vel vobis ad lapsum. Quisquis huic negotio ita non providet, invidet. Parcat mihi Pater, quia ego parcam animae meae. Frustra, inquam, exspectabitis me, quia manus imponetis sine me.
Abbreviated transcription (Latin):
cantorem. archidia conos. ⁊ maio¬
rem capituli partem quantum li¬
cuerit occlamasse: simulq tali¬
bus ausis assensum subtrarisse
pratione. se ipsum p̃sentia ꝓ
timore. Quod si ita ẽ: his qui
inter fuerunt doleo ꝓ excessu
iusticiȩ. ꝓ contempti. Quis enĩ
non doleret canonicum rigorem
tanto conculcatum prȩ iudicioꝰ
Quis non miraretur religiosarum
ꝓuidentiam ꝑ sonariun. in assen¬
sum noui declinasse piaculi:
Pace ur̃a loquar. in excusabilis
eẽt ille subu̾sor auctoritatis as¬
sensus : si eum necessaria dis¬
pensatione non putaremꝰ ex¬
tortum. Nisi enun fallor tunori
cessistis: non rationi. nichilq ali¬
ud fuit dicere faueo. quam cesa¬
rem appello. Nemo maior paulo:
nemo par xpõ. Paulus tamen
dum custodiretur damasci. ꝑfe
Uterq dispensatorię subfugit:
neuter tam̃ suo temꝑe ꝓueri¬
tate mori recusauit. Paulus enĩ
plum fuge : placeat exemp lum
constantie. Timoris lapsum.

Expanded text:
cantorem, archidiaconos, et majocantorem, archidiaconos, et majorem capituli partem, quantum licuerit, obclamasse, simulque talibus ausis assensum substraxisse pro ratione, se ipsum praesentiam pro timore. Quod si ita est, his qui interfuerunt doleo pro excessu, pro justitiae contemptu. Quis enim non doleret canonicum rigorem tanto conculcatum praejudicio? Quis non miraretur religiosarum prudentiam personarum, in assensum novi declinasse piaculi? Pace vestra loquar. Inexcusabilis esset ille subversor auctoritatis assensus, si eum necessaria dispensatione non putaremus extortum. Nisi enim fallor, timori cessistis, non rationi, nihilque aliud fuit dicere faveo, quam Caesarem appello. Nemo major Paulo, nemo par Christo. Paulus tamen dum custodiretur Damasci, per Uterque dispensatione subfugit. Neuter tamen suo tempore pro veritate mori recusavit. Paulus enim plum fugae, placeat 83 exemplum constantiae. Timoris lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
nato tͥ flabello descendentes
suꝑsacrificia muscas abegeris:
a sacrificantis mente. suꝑueni¬
entium incursus temptationum.
catholicȩ fidei uentilabro extur¬
bari oportebit. Ita fiet ut quod
susceptum ẽ adusum: misticum¬
tͥ prȩbeat itellectum. Et qm̃
p̃fate uolucres suꝑsacrificia tan¬
tum descendisse leguntur. ñ
etiam ceptum in terrupisse of¬
ficium: sacerdotes xpisti temp¬
tationes quas ꝑferunt ira docent᷑
abigere. ut a sacramentis altariᷤ
talis eos lapsus non cogat absti¬
nere. Hic eium defectus infir¬
mitas ẽ. quȩ uirtutem ꝑficiat:
non quȩ uirtutis oꝑa mirritũ
deducat.
eticio urã qua uocamur ad
electi uri consecrationem.
facilem apud nos inueniret
assensum: si eam ratio tueret᷑.
S testantur qui affuerunt. quod
ad iuuenem infra sacros ordines
⁊annos inuentum. nec a dero
electum: sediciosus turbatȩ tur¬
be clamor pontificalem detorserit
electionem. Asserit etiam decanꝰ.

Expanded text:
nato tibi flabello descendentes nato tibi flabello descendentes super sacrificia muscas abegeris, a sacrificantis mente supervenientium incursus tentationum, catholicae fidei ventilabro exturbari oportebit. Ita fiet ut quod susceptum est ad usum, tibi mysticum praebeat intellectum. Et quoniam praefatae volucres super sacrificia tantum descendisse leguntur, non etiam ipsum interrupisse officium, sacerdotes Christi tentationes, quas perferunt, ita docentur abigere, ut a sacramentis altaris, talis eos lapsus non cogat abstinere. Hic enim defectus infirmitas est quae virtutem perficiat, non quae virtutis opera in irritum deducat. etitio vestra, qua vocamur ad electi vestri consecrationem, facilem apud nos inveniret assensum, si eam ratio tueretur. Sed testantur qui adfuerunt quod ad juvenem infra sacros ordines et annos inventum, nec a clero electum, seditiosus turbatae turbae clamor pontificalem extorserit electionem. Asserit etiam decanus
Abbreviated transcription (Latin):
rit unmaculatam: sicut incorrup¬
tam. Quam si quo libet attactu
poluerit: frater fratri ñ ad congͥu¬
gium succedet. s ad incestum.
Relinquitur igitur sollicitudini
tuę. uel uuiciandis obiuare nup¬
tiis: uel rescindere uiciatas. Me¬
mineris etiam puellam parentib
remittendam. quatinus ⁊ ea nu¬
bat in xpõ. ⁊ patris hereditas
ad filiam legis beneficio reu̾tatur.
Uale fr̃. ⁊ dilige me diligentem
labellum tibi misi congruum scili¬
cet ꝓpulsandis muscis instrum̃tum.
gestiones: mille mortalium temp¬
taciones animorum. Quȩ dum se
sacrificantium m̃tib inopin o in¬
gerunt illapsu. dum eas ad alia atq
aliena cogitanda. abstrahunt. dum
hȩreticam moliuntur inducere pͣ¬
uitatem: quid aliud faciunt. quã
⁊ impediunt. Talium por¬
tenta muscarum patriarcha
ur̃ abraham ꝓpulsanda prȩ¬
signauit: cum a sacrificiis aue ᷤᷤ
abegerit incursantes. Scͥptum
ẽ. enu. Descenderunt uolu¬
cres suꝑ cadauera: ⁊ abigebat
eas abraham. Dum igitur desti¬

Expanded text:
rit immaculatam, sicut incorruptam. Quam si quolibet attactu polluerit frater, fratri non ad conjugium succedet, sed ad incestum. Relinquitur igitur sollicitudini tuae, vel initiandis obviare nuptiis, vel rescindere initiatas. Memineris etiam puellam parentibus remittendam, quatenus et ea nubat in Christo, et patris haereditas ad filiam legis beneficio revertatur. Vale, frater, et dilige me diligentem labellum tibi misi, congruum scilicet propulsandis muscis instrumentum. gestiones, mille mortalium tentationes animorum; quae dum se sacrificantium mentibus inopino ingerunt illapsu, dum eas ad alia atque aliena cogitanda distrahunt, dum haereticam moliuntur inducere pravitatem, quid aliud faciunt quam, et impediunt? Talium portenta muscarum patriarcha noster Abraham propulsanda praesignavit, cum a sacrificiis aves abegerit incursantes. Scriptum est enim: Descenderunt volucres super cadavera, et abigebat eas Abraham . Dum igitur desti
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis facit coniuigium: s pac¬
tio conuigalis. Ueniq cum puella
conuingitur. coniugium ẽ: non.
cum uiri admixtione cognoscit᷑.
Usidorus ȩthimologiarum libro .ix.
capło .Uii. Conuiges uerius appe ĩ¬
lantur a prima desponsationis fi¬
de: quamuis apud eos ignoretur
conuigalis concubitus. De eodem
iohamies chrisostomus. Matri¬
monium non facit coitus: s uo¬
luntas. Attendendum prȩterea
ne quaquam satis. eẽ. manifestũ.
utrum maritus ita puellam relique

Expanded text:
ginitatis facit conjugium, sed pacginitatis facit conjugium, sed pactio conjugalis. Denique, cum puella conjungitur, conjugium est, non cum viri admistione cognoscitur. » Isidorus, Etymologiarum libro IX, capitulo 7: « Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis apud eos ignoretur conjugalis concubitus. » De eodem Joannes Chrysostomus: « Matrimonium non facit coitus, sed voluntas. » Attendendum praeterea nequaquam satis esse manifestum utrum maritus ita puellam relique
Abbreviated transcription (Latin):
Uerare
clamorem: contiriũata nos iniu¬
ria compellit. Ea impromptu ẽ.
Gauterus declincampo duos
dicitur filios habuisse. Corum
maior uirum reddens: puellam
sibi despousauit imparem uiro.
atq nuptiarum uegociisimma¬
turam. Conuenientib tamen
parentib. uirgo sollempniter tradi¬
ta ẽ: dotata ẽ. Cȩlebrata sunt ce¬
tera matrimonii sacramenta. ꝑ ac¬
tum coniuigium consensu uolunta¬
tis: ñ debito cõmixtionis. De func¬
to autem iuiro priusquam conue¬
nirent: pater defuncti. p̃fate pu¬
elle facultatem remeandi ad pa¬
rentes inrtercludit. alteri filio suo
eam sicut fama ẽ. inuxorem tradi¬
turus. Cȩterum si aucdoritati de¬
fertur: taliter tradita uiro. atq
uinta consensu. conuur fuit: qͣ¬
uis coniugalis concubitus non suc¬
cessit. Uude ambrosius ad iuirgi¬
uitatis exhortationem. Desporisa¬
ta inquit uiro: coniigis nom̃ acce¬
pit. Cum enim untiatur conui¬
gium: tunc conuigii nomen assu¬
smitur. Ulon enim defloratio uir¬

Expanded text:
erare clamorem continuata nos injuria compellit. Ea in promptu est. Galterius de Clincampo duos dicitur filios habuisse. Eorum major, jam virum reddens, puellam sibi desponsavit, imparem viro atque nuptiarum negotiis immaturam. Convenientibus tamen parentibus, virgo solemniter tradita est, dotata est. Celebrata sunt caetera matrimonii sacramenta, peractum conjugium, consensu voluntatis, non debito commistionis. Defuncto autem viro, priusquam convenirent, pater defuncti, praefatae puellae facultatem remeandi ad parentes intercludit, alteri filio suo eam, sicut fama est, in uxorem traditurus. Caeterum, si auctoritati defertur, taliter tradita viro atque unita consensu, conjux fuit, quamvis conjugalis concubitus non successit. Unde Ambrosius ad virginitatis exhortationem: « Desponsata, » inquit, « viro conjugis nomen accepit. Cum enim initiatur conjugium, 80 tunc conjugii nomen assumitur. Non enim defloratio vir
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus carnem ⁊ sanguinem:
s aduersus eum qui non ex san¬
guinib neq ex uoluptate car¬
nis. neq ex uoluptate uiri. s
ex deo natus ÷. ꝓeo religiosos
abbates. ⁊ integri ꝑsonas nomi¬
nis audiui stare ad u̾sum te:
cum quib tauto ꝑiculosius
ẽ congredi. quanto eorum fama
sincetior. causa iustior: dignitaᷤᷤ
maior. Uale: ⁊ hoc ultimum te¬
ne. Consilium salutis asꝑnari:
se ipsum odisse ẽ.¬
ama ẽ: ep̃os
ad tuam conuenisse conse¬
crationem. E i autem qr aue¬
toritate resistitur. necesse ẽ.
miscđia succurratur. Hanc ut
opinor ꝓnum e. impetrari.
si oblatam tͥ recuses unctionẽ
Alioquin: creari pontificem⁊
augere discrimen. Homo es
sub potestate constitutus. Illã
grauius ex asꝑabis: si quasi
ꝑar rogantiam prȩsumitus.
quod inde ꝑmiscđiam expecta¬
tur. Facilis ẽ. uidex adueniam:
cui pauca offeruntur punien¬
da. E undem: delectorum ex¬
acerbat multitudo. Uale.¬

Expanded text:
adversus carnem et sanguinem, adversus carnem et sanguinem, sed adversus eum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo natus est. Pro eo religiosos abbates, et integri personas nominis, audivi stare adversum te, cum quibus tanto periculosius est congredi, quanto eorum fama sincerior, causa justior, dignitas major. Vale, et hoc ultimum tene: Consilium salutis aspernari, seipsum odisse eama est episcopos ad tuam convenisse consecrationem. Ei autem quia auctoritate resistitur, necesse est ut misericordia succurratur. Hanc, ut opinor, pronum est impetrari, si oblatam tibi recuses unctionem. Alioqui, creari pontificem, augere est discrimen. Homo es sub potestate constitutus. Illam gravius exasperabis, si quasi per arrogantiam praesumitur, quod inde per misericordiam exspectatur. Facilis est judex ad veniam, cui pauca offeruntur punienda. Eumdem delictorum exasperat multitudo. E
Abbreviated transcription (Latin):
certusq limes ȩtatis appositus:
infra quem fieri epm̃: facto cedit
adiudicium. Prȩterea ꝗtisquis
unsacris non fuer it or dimbus
inuentus: ad suminum sacerdo
uistitutis. Nam de electione qͥd
loquar. inqua populo minime
licet clerum precedere ⁊s assen¬
su ꝓsequi eligentem: Scrupta¬
re scripturas : ⁊ in hoc ei negocio.
pͥmum locum reser uatum inue¬
nies. Unde cȩlestinus papa ad
episcopos in uiennensi ꝓuincia
constitutos: sic ait. HIullus
leonis pape: capitulo. . C um
desumini sacerdotis electione trac¬
tabitur. ille omnib pponatus:
quem cleri plebisq consensus con¬
coditer postulauerint. Uides
itaq frater mi quantus inte
conuret auctoritatum concur¬
sus: quam multa te pulsent ca¬
pitula. Pinde timendum ẽ. ut
bnc temporali ꝓmotione cum illiᷤ
abet̃uitate decidas: de quib ꝑ
psalmistam dicitur. Deiecisti
eos dum alleuarentur. Consu¬
le igitur animȩ tuȩ: consule
dumlicet. Non ẽ. tͥ colluctatio

Expanded text:
certusque limes aetatis appositus, certusque limes aetatis appositus, infra quem fieri episcopum facto cedit ad judicium. Praeterea, quisquis in sacris non fuerit ordinibus inventus, ad summum sacerdotr institutis. Nam de electione quid loquar, in qua populo minime licet clerum praecedere, sed assensu persequi eligentem? Scrutare Scripturas, et in hoc ei negotio primum locum reservatum invenies. Unde Coelestinus papa ad episcopos in Viennensi provincia constitutos, sic ait: Nullus Leonis papae, capitulo quinto: Cum de summi sacerdotis electione tractabitur, ille omnibus praeponatur, quem cleri plebisque consensus concorditer postulaverint. Vides itaque, frater mi, quantus in te conjuret auctoritatum concursus, quam multa te pnlsent capitula. Proinde timendum est ut, hac temporali promotione, cum illis ab aeternitate decidas, de quibus per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos dum allevarentur . Consule igitur animae tuae; consule, dum licet. Non est tibi colluctatio
Abbreviated transcription (Latin):
Prius etas ꝓpħe describitur:
ut quib anius prȩdicatio cõ¬
mitti debeat ostendatur. Ypc̃
quoq iohannem supͣ petrum
dilexit : petro tamen non iohi.
concessa ẽ. potestas ligandi at¬
q soluendi. Qui enim ꝑ ysai¬
am dixerat. auferte offendicła
de uia populi mei: coram dis¬
cipulis offendiculum ponere
noluit. nec maiorib Ante po¬
nere iuuenem: quamius eũ
prȩrogatiua castitatis sibi p̃cet̾is
fecerat familiarem. Detulit igit᷑
ȩtati non meritis. nec prȩtulit
conugatum uirgini: s ꝓuectiorẽ
iumori. Deniq luca docente didi¬
cunus quod beatissima uirgo ma¬
ria. xpistum inuenerit intem¬
plo seclentem in medio doctors
audientem illos ⁊ interrogantem.
Donec annorum defuit integritas
doctor om̃ium. funes discipłi
non excessit. Ubi uero pleni di¬
es accesserunt: factus ẽ. magi¬
ster. ꝓdebito. qui fuerat discipu¬
lus ꝓ exemplo. His om̃ib in pressa
ẽ sccłiȩ forma quam sequatur:

Expanded text:
Prius aetas prophetae describitur, Prius aetas prophetae describitur, ut quibus annis praedicatio committi debeat ostendatur. Christus quoque Joannem supra Petrum dilexit. Petro tamen, non Joanni, concessa est potestas ligandi atque solvendi. Qui enim per Isaiam dixerat: Auferte offendicula de via populi 84 mei , coram discipulis offendicula ponere noluit, nec majoribus anteponere juvenem, quamvis eum praerogativa castitatis, sibi prae caeteris fecerat familiarem. Detulit igitur aetati, non meritis; non praetulit conjugatum virgini, sed provectiorem juniori. Denique, Luca docente, didicimus quod beatissima virgo Maria Christum invenerit in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Donec annorum defuit integritas, doctor omnium fines discipuli non excessit. Ubi vero pleni dies accesserunt, factus est magister pro debito, qui fuerat discipulus pro exemplo. His omnibus impressa est Ecclesiae forma, quam sequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
auca bone fr̃ habeo ad uer¬
sum te: s tam̃ omnia ꝓ
te. Nichil ẽ. meis fuco liuoris
infectum: nichil quod odio ser¬
uiat alieuo. E mulor enim te:
dĩ emulatione. Assume ergo
pacientiam. ⁊ amplectere cõmo¬
nitorium salutis: quod ꝓdiit
ex radice caritatis. Si uera
sunt quȩ dicuntur. ꝓmotionẽ
tuam canonica reciunt ⁊ deici¬
unt iustituta. Quippe non ele¬
git te clerus: s minȩ popula¬
res intrusere renitenti. Ordi¬
nes tibi de sunt: quos in ꝓmio.¬
uendis cognouimus inquiren¬
dos. Est ȩtas. quam rigor cauo¬
nicus quia inconsecratis metuit:
a consecrandis excludit. Hȩc si
ita se habent: infinitus tͥ la.
bor uncoͣmbit. nec facile bonoᷤ
exitus inuenient. quȩ malo
sunt inchoata principio. In
suminis enim sacerdotib etaᷤ
integra postulatur: unde nec
periculum religiometuat. nec
reuerentiam dignitas amittat.
Hinc ẽ. quod iez echieli intrige¬
simo aniio cȩli aꝑiuntur: ⁊ ui¬
det uisiones dei. ⁊ ꝓphetat.

Expanded text:
auca, bone frater, habeo adversum te, sed tamen omnia pro te. Nihil est in eis fuco livoris infectum; nihil quod odio serviat alieno. Aemulor enim te Dei aemulatione. Assume ergo patientiam, et amplectere commonitorium salutis, quod prodiit ex radice charitatis. Si vera sunt quae dicuntur, promotionem tuam canonica rejiciunt et dejiciunt instituta. Quippe non elegit te clerus, sed minae populares intrusere renitenti. Ordines tibi desunt; quos in promovendis cognovimus inquirendos. Est aetas quam rigor canonicus, quia in consecratis metuit, a consecrandis excludit. Haec si ita se habent, infinitus labor tibi incumbit, nec facile bonos exitus invenient, quae malo sunt inchoata principio. In summis enim sacerdotibus aetas integra postulatur, unde nec periculum religio metuat, nec reverentiam dignitas amittat. Hinc est quod Ezechieli in trigesimo anno coeli aperiuntur, et videt visiones Dei et prophetat .
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ñ putarĩ uuln ĩ ferre. directo ꝑcure gladio.
Curpe tͥest hostẽ doł ferire. ñ uirib Quasi ñ
⁊ hars sũma puqnãtũ sit. alibi minitari. ⁊ alibi
ꝑcut᷑e. Legite obsecͦ uos demostenẽ. legite tul¬
liũ. Ac siforfita retbore̾ uob̃ displiceat quoꝵ
urtis est u̾isimilia mig̃ quã uã dr̃e. legite
platonẽ. theo phastrũ xenofontẽ. anstotilẽ. ⁊
reliquõ qͥ de socriũ fõte manãte̾ eliu̾sis cu¬

Expanded text:
rre: directo percute gladio. turpe tibi est hostem dolis perire, non uiribus; quasi non et haec ars summa pugnantium sit, alibi minitari et alibi percutere. legite, obsecro uos, Demosthenen, legite Tullium; ac ne forsitan rhetores uobis displiceant, quorum artis est uerisimilia magis quam uera dicere, legite Platonem, Theophrastum, Xenophonta, Aristotelen et reliquos, qui de Socratis fonte manantes diuisis cu
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. Siquẽ extrema necessitãᷤ coegĩt. ubi catholicũ ꝑ quẽ accipiat ñ
muenĩt ⁊ ĩ aĩo pacẽ catholicã custodiat. si ꝑ aliquẽ extͣunitatẽ egtho¬
ueã positũ acceꝑit. qͣ crat ĩ ipã catholica unitate accept̾uᷤ. si statĩ⁊ de
hac uita migui̾t: ñ eũ nͥ catholicũ deputamꝰ. si aut̃ fuĩt a corꝑali
morte lib̾atus cũ se catholige ẽgregatioi ⁊̃ corꝑali p̃sentia redlide

Expanded text:
erit extrema necessitas, ubi Catholicum per quem accipiat non invenerit, et in animo, pace catholica custodita, per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholica unitate accepturus, si statim etiam de hac vita migraverit, non eum nisi catholicum deputamus. Si autem fuerit a corporali mo
Abbreviated transcription (Latin):
stomachũ sequente̾. Itaꝙ ꝙ solũ faoẽ
apꝰes ouNCa. quẽ cũ legeris aut
tat. alit᷑ diserere cõpelleris. Nec hoc
noc trenũ atq mortale p̃sentia sua uiuificat. collis
inunum atq ĩ una tenet. defluere atq ẽtibe sereñ¬

Expanded text:
stomachum sequentes. itaque, quod solum facere stomachum sequentes. itaque, quod solum facere aa, quem cum legeris, aut tat, aliter disserere conpelleris. Nec hoc hoc terrenum atque mortale praesentia sua vivificat; colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ap̃ amcõ tacẽ ⁊ humilitatẽ suã ma¬
gĩ silentio ꝯsolari. quã retͣctando uet̾e̾
cuisti.ticui. nec ex postulare umꝗͣ suꝑ
hac re uolui.Ne ñ amicũ querere f
potentiorẽ urder ex pet̾e. Nẽ aũt ꝓuo¬
catꝰ officio littͣraꝵ pͥmã sẽꝑ partes htẽ
tẽptabo ⁊ ñ tã fescribe quam sẽbe. ut
⁊ uerecũde hucu̾q tacusse. ⁊ u̾ ecũtꝰ
loꝗ cepisse cognoscar. De opuseuł mĩs etͣ
em plaria subtͣheitoo optime noui. S
meb pͣfuit ista diligentia. cũ aliꝗͣ exur¬
be uenient̾e mͥ eadẽ leetitarent. q̃ sero¬
in e excepisse refferebant. In hac qq̃ ꝑnĩ¬
tia iã libri fuerant oiuulgati. Et ut
ipẽ legisti nescit uor emissa reu̾ti. Nõ
sũ tante felieitatis qͣnte pleriꝙ huitẽ¬
ꝑis tͣctatore̾ ut nugas mãs qñ uolue¬
run em̃ture po̾sg. Statĩ ut aligo scͥpse
studio: ẜpari certamine iuulgꝰ nr̃a
disseminant. Et uł ĩlaude uł inuitu¬
ꝑatioẽ nimii st̃. ñmitũ stili s suum

Expanded text:
 apud amicos tacere et humilitatem suam magis silentio consolari quam retractando ueteres cuisti, tacui nec expostulare umquam super hac re uolui, ne non amicum quaerere, sed potentiorem uiderer expetere. nunc autem prouocatus officio litterarum primas semper partes habere temptabo et non tam rescribere quam scribere, ut et uerecunde hucusque tacuisse et uerecundius loqui coepisse cognoscar. De opusculis meis contra emplaria subtrahendo, optime noui. sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex urbe uenientes mihi eadem lectitarint, quae se Romae excepisse referebant. in hac quoque prouincia iam libri fuerant diuulgati et, ut ipse legisti, nescit uox missa reuerti. non sum tantae felicitatis, quantae plerique huius temporis tractatores, ut nugas meas, qurim, emendare possim. statim ut aliquid scripsero, studio, sed pari certamine in uulgus nostra disseminant et uel in laude uel in uituperatiorie nimii sunt non meritum stili, sed suum
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ñ ÷ alit̾ intelleximꝰ quã seͥpture
sim plicitã pitit᷑. scͥptũ nẽe ĩ scđo die.
idit deus qr bonũ ÷. ñ meũ accipiant
testimomũ. s cunctoꝵ hebreoꝵ ⁊ ali¬
theodotionis. si aũt scͥptũ ñ ⁊ cũ ĩcet̾is
dieb seͥptũ sit. aut redelant aliã ꝓba¬
biliorẽ cansã qr̃ ñsit sc̾ptũ sit. aut si¬

Expanded text:
 quam scripturae sim-. plicitas patitur? scriptum non esse in secundo die: \'uidit deus, quia bonum est\' non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum et aliet Theodotionis. si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare n
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ ⁊ ĩpetͣ durissima fuerat excisũ.
Nec añt ꝗs nec p̾ea positꝰ ÷. Hortꝰ ꝯelu¬
sus fon̾ signatꝰ. Deqͦ fonte ille fluuiꝰ
familias h ÷̃ porta orientał. ut ait ez e¬
chiel. sẽ ꝑ clausa⁊ lucroa. oꝑien̾ ĩ se.

Expanded text:
novum, et in petra durissima fuerat excisum, nec antea quis, nec postea positus est. Hortus conclusus, fons signatus : de quo fonte ille fluvius familiae. haec est porta orientalis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiens in se
Abbreviated transcription (Latin):
serꝰ ugine̾ ⁊ ꝯnnẽtes. mariti qq̃ toigami. ut
conatus mõs orationib adiuuetis. suctoꝵi
cõmune iouinianꝰ ħͥ ofti ẽ. Quoꝵ egd orati¬
onib idigeo⁊ quos ad uitores nũ oꝑiĩ p̃cor.
eos posũ manichei errore tũnare. Currimꝰ to
reliqͣ. Neq enĩ epłȩ paitit breuitĩ. diutiꝰ i

Expanded text:
uirgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus hostis est? quorum orationibus indigeo et quos adiutores mei operis precor, eos possum Manichei errore damnare? Curramus ad reliqua — neque enim epistulae patitur breuitas diutius in
Abbreviated transcription (Latin):
tis bãtitudine p̃dicãda multa deͦ mole¬
stus dicẽ nuptiaꝵ. Ilũ uir egregiꝰ ⁊ eni¬
ditꝰ in scͥpt̃is. ⁊ uirgo eccłe uirginisto¬
etor. aliquro in illo ẜ mõe rep̃hendite
In libro ꝗꝗ ad eustochiũ multo duriora
intenta aure captabat. Lege t̃tulianũ
lege cipͥmũ. lege abroxiũ. ⁊ cũ ilł me ułic¬
cusa uł defenoe. Inuẽte st̃ plautine fi¬

Expanded text:
tis beatitudinem praedicandam multa de molestiis dicere nuptiarum. num uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaef
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ inditaxe ꝑ sens ad aiã. q̃ ad bestias ꝑtin. s aĩadũsiõe atq si¬
gnis c̃m̃datore. acrctentaꝵ reu innumerabiliũ. tot arte̾ opificũ
agrore cult᷑. extructioẽ uariaꝵ urbiũ edificioꝵ ac moliminum.
multimoda miracła. inuentiões tot signoꝵ in lat̃is. ĩ ũb. in ge¬
stu an huuiscemodi sõno. in picturis atq figm̃ti. Tot gentiũ linꝰ¬
guas. fluuios eloquentiȩ.carminũ uarictatẽ. ludẽdi ac io¬
candi causa mille formeᷤᷤ simulatiões. modulandiꝑitiã. dime¬
tiendi subtilꝯtatẽ. nũandiꝑitiã. p̃t̃itor ac fut᷑oꝵ ex p̃sentib ẽ iec¬
turã. Magna ħ ⁊oĩo humana. s ẽ adhuc ista part̃ doctiᷤ. atq in doc¬

Expanded text:
dine inditarum per sensus ad animam, quae ad bestias pertinet, sed animadversione atque signis commendatarum atque retentarum rerum innumerabilium, tot artes opificum, agrorum cultus, exstructiones variarum urbium; aedificiorum, ac moliminum multimoda miracula; inventiones tot signorum in litteris, in verbis, in gestu, in hujuscemodi sono, in picturis atque tigmentis; tot gentium linguas, fluvios eloquentiae, carminum varietates, ludendi ac jocandi causa milleformes simulationes, modulandi peritiam, dimetiendi subtilitatem, numerandi peritiam, praeteritorum ac futurorum ex praesentibus conjecturam. Magna haec et omnino humana; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat ille quẽ int̾pretit᷑ expone̾.
erit quã adu̾ sariꝰ eiꝰ quẽ nitit expla¬
nare. Certe uͥcũq scͥpt̾as int̃p̃tor. et
libe de meo sensu loquor. arquat me
possit ꝙ in me rephendit᷑. i qr ex po¬
eus capitulu apłi in quo de coniuaib¬

Expanded text:
 interpretatur, exponere; erit quam aduersarius eius, quem nititur explanare. certe, ubicumque scripturas non interpretor et libere de meo sensu loquor, arguat me possit, quod in me reprehenditur, quare exponens capitulum apostoli, in quo de coniugib
Abbreviated transcription (Latin):
aut urdui. aut c̾te pꝰsac̾dotiũ in et̃nũ
piroiei. Quid nob̾ ipĩs illirdimꝰ. ⁊ ira¬
scim. si subantib sẽꝑ ad coitũ pͣmia
pirdicicie denegentur. Tolumꝰ opi¬
pare cõmetłe.uxoꝵ ad berere cõplexi¬
b ⁊⁊ in nũo u̾oinũ. ac urouaꝵ regna¬

Expanded text:
aut uidui aut certe post sacerdotium in aeternum pudici: quid nobis ipsis inludimus et irascimur, si subantibus semper ad coitum praemia pudicitiae denegentur? uolumus opipare comedere, uxorum haerere conplexibus et in numero uirginum ac uiduarum regna
Abbreviated transcription (Latin):
ut toe̾ dãpiri ⁊ lauoꝵ heclificita destruat. dest¬
ructa hedific. ⁊cũ ad u̾sariũ uicerit suo nouis¬
sime mucͦne ferat᷑: Si rusticanihoĩes. ⁊ tu ułre¬
thorice. uł dialeticȩ artĩ ignari detherẽt mͥ. tͥ¬
buerẽ ueniã imꝑitiȩ. Nec acusitionẽ rep̾liẽtłe¬

Expanded text:
ut idem damnet et laudet, aedificata destruat, destructa aedificet et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone feriatur? si rusticani homines et uel rhetoricae uel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem ueniam inperitiae nec ac
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ẽ ĩmedio spinaꝵ. Istaaudiens ipose
uicẽ recidit spõso. ⁊ sẽtiens iliꝰ : suaui¬
tatẽ inuocẽ laudãtis erup̃. aingueto
ꝓppe odor. lic⁊ suauit᷑ spiret.⁊ sensũ odo¬
redemulceat. ñ tñ eiꝰ modiẽ ꝙ suauest

Expanded text:
udiens sponsa, vicem reddit sponso, et sentiens illius etiam suavitatem, in vocem laudantis erumpit. Unguentorum quippe odor, licet suaviter spiret, et sensum odore demulceat: non tamen ejusmodi est, ut suave sit
Abbreviated transcription (Latin):
młtũ differat ĩ nũo. Et ꝗs ĩquã tã ĩiquus
lector erit. ut ñ exmĩs dictis. s ex suo me
sensu urdie Et c̾te młto clem̃tiores ergi
ꝯiugi fuimꝰ. oĩb penȩ latinis⁊ gcĩ ictitori¬
b. qui cẽtesinũ num̃um ad martire̾ refer.
Sexigesimũ ad uͥginẽ. tͥcesimũ ad uiduã.

Expanded text:
mero differat. et quisquam tam iniquus lector. erit, ut non ex meis dictis, sed ex suo me sensu iudicet? et certe multo clementiores erga coniugia fuimus omnibus paene Latinis et Graecis tractatoribus, qui centesimum numerum ad.martyras referunt, sexagesimum ad uirgines, tricesimum ad
Abbreviated transcription (Latin):
deniq idc̾eo te ꝓ dñm faciente dãnitꝰ ẽ. ꝙ unsus
sit ppetue castitati ntmoniũ iõꝑare. Aut si
ro ipͥm uͥgo putat᷑ ⁊ nupta. cur piaculũ uociꝰ hui¬
ligo apartu. mediũ eẽ nicħ pot̾. Aut mã sent̃ia
seq̃ntia ẽ aut iouiniani. Sirephendor ꝙ nuipti¬
as iłquntati subitio. laudet̃ ille ꝗ cõꝑat. Siaũt
tuãpnatꝰ ẽ qr equales putabat. tũpnatio eiꝰ mĩ o¬
ꝑis testimoniũ sit. Si scłi hoĩes ioignãt᷑. ĩmi¬
nori gradu se te quã uͥgines. miror dericos.

Expanded text:
num faciente damnatus est, quod ausus sit perpetuae castitati matrimonium conparare. aut, si id ipsum uirgo putatur et nupta, cur piaculum uocis huiuirgo a partu. medium esse nihil potest: aut mea sententia sequenda est aut Iouiniani. si reprehendor, quod nuptias uirginitati subicio, laudetur ille, qui conparat; si autem damnatus est, qui aequales putabat, damnatio eius mei operis testimonium sit. si saeculi homines indignantur in minori gradu se esse quam uirgines, miror clericos