comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶hoc ꝓ se fecit
soluendo tribu¬
ta quȩ sunt dĩ
dõ. hoc quoq fe¬
imaginis. quȩ
sunt dĩ dõ. Ani¬
mã lumine uul¬
tus cius illustra¬
tã. Uñ. Signatũ¬

Expanded text:
Hoc ipse fecit: solvendo tributa. Quae sunt Dei Deo. Hoc quoque feimaginis. Quae sunt Dei Deo. Animam lumine vultus ejus illustratam, Unde: Signatu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ s. heliascum moyse. Legis lator & eximiꝰ
ꝓpħarum apparent. & loquuniur̃ cum dño
in carne uiuente. ostendentes ipsum eẽ. quẽ
lex & ꝓpħȩ ꝓmiserunt. Non in infimis s in
monte cum illo: quia qui terrena desidia
mente transcendunt. soli maiestatẽ sc̃ȩ scrip
turȩ quȩ in domino impleta ẽ. ꝑspiciunt.
¶Multo ergo meluis choris scõꝵ int̾esse. Sei¬
tatis ꝑfrui uisione: si sic delectat humanitas
xp̃i transsigurata. & duorum societas ad pun¬

Expanded text:
. Elias cum. Legislator et eximius prophetarum apparent: loquuntur cum Domino in carne vivente, ostendentes ipsum esse quem lex et prophetae promiserunt; non in infimis, sed in monte cum illo, quia qui terrena desideria mente transeunt solvi majestatem Scripturae sanctae, quae in Domino impleta est, perspiciunMulto ergo melius choris sanctorum interesse, Deitatis perfrui visione: si sic delectat humanitas Christi transfigurata, et duorum societas ad pun
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o baptirati estis. xp̃m indiustis. Hec dño
inmundo manente uidebantur᷑ despecta. sed
ipso montẽ petente nouo candore refulgent.
quia nunc quidẽ filii sumus dĩ. s ñdum ap¬
paruit qđ erimꝰ. Cũ gͦ apparuerit. similes ei

Expanded text:
isto baptizati estis Christum induistis . Haec Domino in mundo manente videbantur despecta, sed ipso montem petente novo candore refulgent. Quia nunc quidem filii sumus Dei, sed nondum apparuit quid erimus. Cum ergo apparuerit, similes ei
Abbreviated transcription (Latin):
di fabulã fingunt. que deliram̃ti eos arguat:
qui asserunt resurrectionẽ corpoꝵ. Pocuit
autẽ de in gente eoꝵ aliquando hoc accide.
surrectionẽ negent᷑. S mistice septẽ fis sine
filiis defuncti: om̃ib repbis congruunt. qͥa
ꝑ totã uitãquȩ septẽ dieb uoluitur: abo¬
no oꝑe steriles sunt. Quib uiritim mori¬
entibꝰ: ad ultimum & ipsa mundana con¬
u̾satio moritur .i. transit quasi uxor infe¬
cunda: quã ipsi sine fructu boni oꝑis exe¬
gerunt. ¶ Ier. Mulier sterił nec relm¬
quens semen. ex septẽ fr̃ib nouissime mo
tuam. a sp̃u septiformi qui septẽ patriar¬
chasimpleuit. qui ñ reliquerunt ei sem̃ abra

Expanded text:
di fabulam fingunt, quae deliramenti arguat eos qui asserunt resurrectionem corporum. Potuit autem et in gente eorum aliquando hoc accideresurrectionem negent. Sed mystice, septem fratres sine filiis defuncti, omnibus reprobis congruunt: qui per totam vitam quae septem diebus volvitur a bono opere steriles sunt, quibus viritim morientibus ad ultimum et ipsa mundana conversatio moritur, id est, transit, quasi uxor infecunda, quam illi sine fructu boni operis exegerunt. HIER. Mulier sterilis, nec relquens semen ex septem fratribus novissime mortuam a spiritu septiformi, qui septem patriarchas implevit? Qui non reliquerunt semen ei Abra
Abbreviated transcription (Latin):
re: timuerunt turbam. Co¬
gnouerunt enim: qm̃ ad¬
eos parabolam hanc dixe¬
rat. Et relicto eo: abierunt.
Et mitunt ad eum quos¬
dam ex phariseis cum he¬

Expanded text:
et timuerunt turbam. Cgnoverunt enim quoniaeos parabolam hanc dixerit. Et relicto illo abierunt. Et mittunt ad eum quosdam ex pharisaeis et H
Abbreviated transcription (Latin):
¶B. Blanda &e fraudulenta interro¬
gatio ad hoc ꝓuocat respondentẽ: ut
magis dm̃ qͣm cesarẽ timeat. & dicat:
non deb̾e tributa solui. ut auclientes
herodiani: seditionis contra romanos
auctorẽ teneant.¬
decẽ numinis imputatur: et habet
imaginẽ cesaris.
¶ Qui putant interrogationẽ salua¬
toris ignorationẽ ẽẽ. non dispensatio¬
nẽ: ex hoc loco discant. qđ potuit sci¬
re cuius imago eẽt. s interrogat ut
ad sermonẽ eoꝵ competent respon¬
deat.

Expanded text:
. Blanda et fraudulenta interrogatio ad hoc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut audientes Herodiani seditionis contra Romanos auctorem teneant.decem nummis computatur, et habet imaginem Caesaris. Qui putant interrogationem Salvatoris ignorationem esse, non dispensationem, ex hoc loco discant, quod potuit scire cujus imago esset. Sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uictima di altarib efficiat᷑. Unde bene addit:
git᷑. s ⁊ igne consumitur. qͣndo ñ peccati tan¬
tum contagio pellit᷑: s & p̃sentis uite delecta¬
tio tollitur. & futurȩ iutȩ conũsatio tota m̃te
Alit. Altare dĩ corbonoꝵ: hostie & sacrificia bo¬
na oꝑa fudelium in omib sacrificus. Sal. qͥa
nullum opus bonum sine sapientia. Ignis
sacrificia in altari consumit. de quo. Ipse uos
hoc ad suꝑiora. ubi scandalizantia mẽbra euel¬
li p̃cepia sunt. quia & hocẽ igne ĩ aliri. temp¬
tationib exerceri. obxpi amorẽ dilectos & ꝓxi¬
semel condim̃tis u̾itatis refectus ad aposta¬
siam redierit quo alio doctore corrigitur. qͥ
eã quã gustauit sapientiã ł adu̾sis territus.
ł ꝓsꝑis illectus respuit. Unde. Quis medebitur
incantatoria serpente ꝑcusso: In hoc uidã
&e socios eius significare creditur. qui philar
quos dum maior scientia erigit. ab alioꝵ so¬
cietate disiungit. & quo plus sapiunt. eõ a

Expanded text:
victima Dei altaribus efficiatur. Unde bene addit: rgitur, sed igne consumitur: quando non peccati tantum contagio pellitur, sed et praesentis vitae delectatio tollitur, et futurae conversationi tota mente etc. Altare Dei, est cor bonorum: hostiae et sacrificia, bona opera fidelium. In omnibus sacrificiis sal, quia nullum opus bonum sine sapientia. Ignis sacrificia in altare consumit: de quo ipse nos bcit: hoc ad superiora, ubi scandalizantia membra evelli praecepta sunt: quia et hoc est igne saliri, tentationibus exerceri, ob Christi amorem dilectos et proxisemel condimentis veritatis refectus ad apostasiam redierit: quo alio doctore corrigitur, qui eam quam gustavit sapientiam, vel adversis territus, vel prosperis illectus respuit? Unde: Quis medebitur incantatori a serpente percusso? In hoc Judam et socios ejus significare creditur, qui phylargquos dum major scientia erigit, ab aliorum societate disjungit, et quo plus sapiunt, eo plus a
Abbreviated transcription (Latin):
¶ IeR̃. Uictima
genus humanũ
quod hic ratione
sapientie salitur.
dũ corruptio san
ne examinabit᷑.
decipiant. hasemim deuotio pietatis: illos addu¬

Expanded text:
r. Victima genus humanum, quod hic ratione sapientiae salitur: dum corruptio sangne examinatur. decipiant. Has enim devotio pietatis: illos addu
Abbreviated transcription (Latin):
diq. Et it̾̃m intrauit caphar¬
naum post dies &e auditũ
ẽ qđ in domo eẽt. Et conue¬
nerunt multi ita qͣd ñ cape¬
rẽt: neq ad ianuam. et loq̃¬

Expanded text:
 Et iterum intravit in Capharnaum post dies: et auditum d in domo esset; et convenerunt multi, ita ut non caperet neque ad januam: et loq
Abbreviated transcription (Latin):
sterium loquitur fidei. ce enim nr̃a fides:
sicut gecleontrecentoꝵ uiroꝵ numerum
assumentes allophilorum castra pauꝑes
spũ. fractis lagunculis nr̃is cum tubis &
lucernis. destruamus. & sicũt abraham
cum dixcentis uiris spolia ad uesꝑum di¬
uidamus.

Expanded text:
sterium loquitur fidei. Etenim nostra fides sicut Gedeon trecentorum virorum numerum assumentes, Allophylorum castra, pauperes spiritu fractis lagunculis nlucernis destruamus, et sicut Abraham cum trecentis viris spolia ad vesperam dividamus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Inus numero non merito: nomune
non numine:corpore ñ animõ. Unde
sponsus ad sponsam. Uulnerasti cor
meunrsoror mea sponsa. in uno ocło¬
rum tuoꝵ: in uno crine colli tui. Ocłs
& crinis: sapientiȩ ẽ uirtus. qm iude
cum cet̾is dicitur. Nob datũ ẽ nosse
horrent: nec tam̃ cauent. Cũ enĩ pro
munerib falsum contra quẽlibet di
cunia negant. dm̃ pecunia uendunt:
Cum societatẽ fr̃nitatis aliqua discor

Expanded text:
 Unus numero, non merito, nomine non numine, corpore non animo, unde sponsus ad sponsam: Vulnerasti cor meum, soror mea, in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui . Oculus et crinis sapientia est et virtus, quoniam Judae cum caeteris dicitur: Vobis datum est nosse horrent, nec tamen cavent: nam cum pro muneribus falsum contra quemlibet tescunia negant, Deum pecunia vendunt. Cum societatem fraternitatis aliqua dis
Abbreviated transcription (Latin):
Quod putatis ꝑdi¬
tionẽ ẽẽ unguen¬
ti: officium sepul¬
ture ẽ. Nec mirũ
dit odorẽ bonũ:
cum ego ꝓ ea fu
scit euangłium
suum. toto orbe
p̃dicandum.¬

Expanded text:
Quod putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum dit odorem fidei bonum, cum ego pro ea fusscit Evangelium suum toto orbe praedicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
Postqͣm exiuit in¬
trauit in eũ satha¬
las ħic nox nocti
indicat scientiã.
unũqđ̃q animal
ad simile sibi iun¬
gitur. Matia oc¬
currit ad discipłos:
ut dies diei eructet
cti indicet scientia
bat. tibi dabo hãc
potestatẽ unsu̾sã.

Expanded text:
postquam exivit, intravit in eum Sathanas. Hic nox nocti indicat scientiam. Unumquodque animal ad sibi simile juugitur . Maria currit ad apostolos ut dies diei eructet cti indicet scientiambat: Tibi dabo hanc potestatem universam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶B.Notandum quia sicut maria toto
orbe quo eccłia ẽ diffusa: głam meruit.
depio obsequio. quod domino deuote
exhibuit: sic uidas qui ei detraxit ꝑfi¬
diȩ nota longe lateq infamatur. sed
dominus bonum. pia laude remune¬
rat: futuras impii contumelias tacet.

Expanded text:
Notandum, quod sicut Maria toto orbe quo est Ecclesia diffusa gloriam meruit de pio obsequio, quod Domino devote exhibuit: sic et Judas qui ei detraxit, perfidiae nota longe lateque infamatur. Sed Dominus bonum pia laude remunerat, futura impii contumelias tacet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B Uetus hnstoria nartat. philippũ
herodis maioris fuisse filium. & frẽm
hcrodis sub quo passus ẽ dominus. &
duxisse uxorẽ herodiadẽ. filiam are¬
the. & post arechã ortis simultatib
filiam suam tulisse. & herodi inimi¬
co philippi in dolorẽ ipsius nuptiis co¬

Expanded text:
 Vetus historia narrat Philippum majoris Herodis fuisse filium, et fratrem Herodis sub quo passus est Dominus, et duxisse Herodiadem, filiam Arethae, et postea Aretham ortis simultatibus filiam suam tulisse, et Herodi inimico Philippi in dolorem ipsius nuptiis co
Abbreviated transcription (Latin):
¶himilis magister ce pus & mitis.
nec cupiditatis immodicȩ duos arguit:
nec decẽ indignationis increpat & liuo¬
ris. s docet maiorẽ eẽ qui minor fuerit:
& dominus qui seruus sit. frustra igit᷑
tatẽ uirtutum. non potentia. s humi¬
litas ducat. Sui deniq ꝓponit exem¬
plum. ut si dicta pariupendent. non
oꝑa erubescerent. Nam & filiꝰ hoĩs.¬

Expanded text:
Humilis magister, et pius et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit, nec decem indignationis increpat et livoris, sed docet majorem esse qui minor fuerit, et dominum qui servus sit. Frustra igitur, itatem virtutum non potentia sed humilitas ducat. Suis denique proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent, ad opera erubescerent. Nam et Filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
tirii athleta xp̃i ꝓcessit. statimq in
pathinos ligatus. Itaq & martirio aĩo
non defuit. & calicẽ confessionis bibit.
quẽ bib̾unt in camino tres pueri. li¬
cet ꝑsecutor sanguinẽ non fuderit.
s regnum et̃num non ẽ dantis s acci¬
pientis. non enĩm ꝑsonarum acceptio

Expanded text:
athleta Christi processit, statimque in Pathmos relegatus. Itaque et martyrio animo non defuit, et calicem confessionis bibit quem biberunt in camino tres pueri, licet persecutor sanguinem non fuderit. Sed regnum coelorum non est dantis, sed accipientis. Non enim personarum acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de uerbib dep̃catur Demones emm do
minum in tertis cernentes: se continuo
iudicandos credebant.
ne ultra spargat pͥmo occluditur. dem̃¬
femina que primo fectucta ẽ. a carnał
concupiscentie febre curatur. Tercio uir
lepra mundatus ẽ. ut sit idem ordo re
staurationis in domino. qui ꝑditionis
in ꝓthoplasto. ¶ B. Discerpens. e. s. i⁊c̾¬
Hel conuexans sicut quidam codices ha¬
bent. Lucas autẽ dic̃ quia nichil ei no¬
cuit. s quod marcꝰ ait discerpens. iñ ẽ qͥ
lucas. cum ꝓiecisset illum in medium. q
uͦ addidit. nichilq ei nocuit. intelligen¬
dum ẽ quia illa iactatio ñ eum debilita¬
uit. sicut exeunt demones amputatis uł
auulsis aliquib mẽbris. ẜ B. Moraliter
a demonio libatum animum ab inuida
cogitatione purgatum intelligimus. fe¬
minã uͦ a febrib consequent̃ curatã. car¬
nẽ a concupiscentiȩ feruore ꝑ continen¬
tiȩ p̃cepta frenatam. ¶ B. Quidnã ħ ẽ.¬
q̃. d. ħ.n. ẜ ea quȩ uident ad inquisitionẽ

Expanded text:
 de verberibus deprecatur. Daemones enim in terris Dominum cernentes, se continuo judicandos credebant ene ultra spargat primo obcluditur, defemina, quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir, lepra mundari, ut staurationis in Domino, qui perditionis in protoplasto. VERS. 26.-- Discerpens. Vel convexans, sicut quidam codices habent. Lucas autem dicit quia nihil ei nocuit. Sed quod Marcus ait, discerpens, idem est quod Lucas: cum projecisset eum in medium. Quod vero addidit, nihilque nocuit: intelligendum est quia illa jactatio non eum debilitavit: sicut exeunt daemones amputatis vel avulsis aliquibus membris. Virum a daemonio liberatum, animum ab immunda cogitatione purgatum intelligimus. Femmam vero a febribus consequenter curatam, carnem a concupiscentiae fervore per continentiae praecepta frenatam. VERS. 27.-- Quidnam est? Per ea quae vident ad inquisitionem
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. sabbatum requies. homo in sp̃u
immundo: genus humanum. in quo
immundicia regnauit ab adam usq
ad moysen. siam qui sine lege pecca¬
uerunt. sine lege ꝑibunt. Qui sciens
sc̃m̃ dĩ obmutescere iubetur. dũ scien¬
tes quidẽ dm̃ ñ sicut dĩn głificauer̃t.
it ab eo. quia apppinquante salute:
apꝓpinquat temptatio. P harao dimis¬
sus ab isrł ꝑsequitur: cum diabolus con
temptus surgit in scandala. ¶ Quod
sabbatis maxime curat & docet. oftn¬
dit se ñ sub lege eẽ s supra. & docet
legi addebat ⁊ commutabat. Uñ in ma¬
theo. Audistis qi dictũ ẽ antiquis. Ego

Expanded text:
tum autem requies. Homo in spiritu immundo, genus humanum est: in quo immunditia regnavit ab Adam, usque ad Moysen. Nam qui sine Lege peccaverunt, sine Lege perierunt: qui sciens sanctum Dei, obmutescere jubetur: dum scientes quideit ab eo. Appropinquante salute, appropinquat tentatio. Pharao dimissus ab Israel, persequitur Isratemptus surgit in scandala. Quod sabbato maxime curat et docet, ostendit se non sub lege esse, sed supra: et docet legi addebat vel commutabat; unde in Matthaeo: Audistis quia dictum est antiquis, etc. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iere. Marcus
dicta euangłii in
nens. ordine hi¬
storie ñ secutus
misterioꝵ ordinẽ
seruat. Unde in
sabbatis pͥmam
iurtutẽ narrat
dicens. Et ingre¬
diunt᷑ capharnaũ¬

Expanded text:
iens! Marcus dicta Evangelii innens, ordinem historiae non secutus, mysteriorum ordinem servat. Unde in sabbatis primam virtutem narrat, dicens: Et ingrediuntur Capharnau
Abbreviated transcription (Latin):
terrenus. spuma. fumus. somnus. Pȩnitemini.
pensat. ꝑicła maris spes delectat. dolorẽ medi¬
cine spes salutis mitigat. Qui desidat nucleũ
micẽ frangat. penitentiam agat. qui uult et̃¬
no adherere bono. Preconia xp̃i narrare posst̃.
qui ad palmã indulgentia ꝑuenire meruerunt.
Inde post penitentiam p̃dicatores eliguntur.
andreas. iacobus & iobannes. Relictis om̃ibus
sequuntur. hac quadriga uehuntur adethe¬
eccłia. his quatuor litteris nebraicis tetragra¬
illuton nomen domini cognoicitur a nob̃. qͥb
terne traditionis que ẽ stulticia dõ. & rete ara
nebat aer manis. nauim pristinȩ conũsatio¬
nis fugiamus. pellib enim mortuis tegit᷑ pater¬
nis tegunur. quib sponsa głatur se formosã.¬
¶ B. Queritur quomodo primum petrum
& andream. & post pusillum iacobum & io¬
hannẽ uocauerit. sicut narrant matħs & mar¬

Expanded text:
terrenus, spuma, fumus, somnus. VERS. 15.-- Ppensat: pericula maris spes portus delectat, dolorem medicinae spes salutis mitigat. Qui desiderat nucleum, nucem frangat: poenitentiam agat, qui vult aeterno adhaerere bono. Praeconia Christi narrare possunt, qui ad palmam indulgentiae pervenire meruerunt. Unde post poenitentiam praedicatores eliguntur. Andraeas, Jacobus et Joannes: relictis omnibus sequuntur. Hac quadriga vehimur ad aethema Ecclesia: his quatuor litteris Hebraicis, id est, Tetragrammaton nomen Domini agnoscitur a nobis. Quibus ternae traditionis, quae est stultitia Deo: et rete arannebat aer inanis: navem pristinae conversationis abominantes: pellibus enim mortuis tegitnis tegimur, quibus sponsa se gloriatur formosam. Quaeritur quomodo primum Petrum et Andream et post pusillum Jacobum et Joannem vocaverit, sicut narrat, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
ria aminimo usq ad maximũ: di¬
centes. Hic ẽ uirtus dĩ quȩ uocatur
magna: eo quod multis temporib a ma¬
re dominice passionis in popło udeo¬
rum qui latronẽ seditiosum elegert̃.
& xp̃m saluatorẽ abiecerunt: nec bel¬
la hostium nec seditiones ciuium ces¬
sauerunt. S apłine his aduentantib
terreantur: & ne ierosolunam & uidea
deserant. ammonentur. quia ñ statun
finis. In quadragesimum enĩ annu:
desolatio ꝓuncie. & ultimum urbis
ac templi excidium: ꝓtelatum ẽ.¬
uero regnum suꝑ regnum: & pestilen¬
tia eorum quoꝵ sermo serpit ut can¬
cer. & fames audiendi u̾bĩdĩ. oe cõ¬
motio uniu̾se terrȩ. & auera fide se¬
paratio. in hereticis magis intelligi qͥ
contra se inuicẽ dimicantes: eccł̃iȩ ui¬
ctoriã faciunt.
¶ B. Et in om̃s .g. Quia nouerat dñs
corda discipłoꝵ de ꝑditione suȩ gen¬
tis eẽ tristanda: hoc modo consolat᷑.
ut sciant amissis uideisse socios reg¬
ni cȩlestis ex totõ habituros. Sicut orbe¬

Expanded text:
ria a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei quae vocatur magna: eo quod multo tempore mare Dominicae passionis in populo Judaeorum qui latronem seditiosum elegerunt, Christum Salvatorem abjecerunt, nec bella hostium nec seditiones civium cessaverunt; sed apostoli ne his adventantibus terreantur, et ne Hierosolymam Judaeamque deserant, admonentur, quia non statim finis. In quadragesimum enim annum desolatio provinciae et ultimum urbis ac templi excidium prolatum evero regnum super regnum, et pestilentia eorum quorum sermo serpit ut cancer, et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui, contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt.et consummatio. Quia noverat Dominus corda discipulorum de perditione suae gentis esse tristanda, hoc modo consolatur, ut sciant amissis Judaeis se socios regni coelestis ex toto mundo habituros. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ quasi patroni in iudicio futurrab in¬
firmis & conscientia pacõꝵ turbatis. pec¬
manꝰ porrecta addandũ ñ collecta ad accipiendũ.
iuduarum sub obtentu ꝓ¬
lixe orationis. hii accipient

Expanded text:
 Quasi patroni in judicio futuri, ab inrum conscientia turbatis pecmanus porrecta ad dandum, non collecta ad accipiendum: iduarum sub obtente orationis hii accipient
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut appecitores pͥmatus & ua¬
ne głȩ cauendos ẽẽ dixit: c simula¬
torie orantib ꝓ lixius iudicium pre¬
dixit: sic etiam offerentes iusto exa¬
mine discernit: ut retribuat singu¬
lis scłm cor et oꝑa. quod & hodie fac̃:
in eccũa¬

Expanded text:
t appetitores primatus et vanae gloriae cavendos esse dixit, et simulatione orantibus prolixius judicium praedixit, sic etiam offerentes justo examine discernit, ut retribuat singulis, secundum cor et opera, quod et hodie facit in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Diuinitus autẽ ꝓcuratũ ẽ. ut pa.¬
tefacta ꝑ orbẽ fidei euangłicȩ grã. ip¬
sum templũ cum cerimonuis tolle.¬
ret᷑. ne forte aliquis paruulus ad¬
huc ac lactans in fide siuideret᷑ ma¬
nere illa a ꝓpħis facta. a dño. institu¬
ta. ammirando scm seculare pau¬
latim ad iudaismum relab̃etur.
aufert᷑ ergo umbra. & palmã te¬
uet u̾itas ꝑ orbẽ declarata.¬
¶ Ier. Premunciat cdadẽ nouissimi
temporis .i. destructionẽ templicũ
plebe & littera sua. de qua lapis suꝑ
etus manet: dum suꝑboꝵ decestatur
amentiam. Mons enim oliueti fru¬
ctiferam eccłiȩ celsitudinẽ significat.
Monsille non fructuosas arbores s
oliueta gignit: quib lumen alitur.¬
umbra fugatur. requies lassis tribu¬
itur. infirmitas soluitur.

Expanded text:
Divinitus autem procuratum est, ut, patefacta per orbem fidei evangelicae gratia, ipsum templum cum caeremoniis tolleretur: ne forte aliquis parvulus adhuc, ac lactens in fide, si videret manere illa a prophetis facta a Domino instituta admirando sanctum saeculare, paulatim ad Judaismum relaberetur. Aufertur ergo umbra, et palmam tenet veritas per orbem declarata. Praenuntiat cladem novissimi temporis, id est destructionem templi cum plebe et littera sua. De qua: Lapis supetus manet: dum superborum detestatur amentiam. Mons enim Olivarum fructiferam Ecclesiae celsitudinem significat: mons ille non infructuosas arbores, sed oliveta gignit, quibus lumen alitur, requies lassis tribuitur, infirmitas solvitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ti die .i.xu. luna sit crucifixus: hac tn no
tentus & ligatus: ipsiꝰ immolationis .i. pas¬
sionis suȩ sacrauit exordium.
¶B. Ite in ciuitatẽ. Indicĩ ẽ prescientie
diuinitatis: ꝙ cũ discipłis loquens. qd ali¬
bi fit. nouit. Pulchre autẽ paraturis pas
lauacrum grẽ. lagena. fragilitatẽ desig.¬
da. Uñ. Thesaurum habemꝰ istũ inuasis fi¬
ccilib. Parant pascha discipłi ubi aque in¬
fertur lagena ut adeẽ tempꝰ insinuent
quo cultorib uet̾is paschȩ typicꝰ de limine
ac postib cruor auferatur. & ad toleranda tellendo
mundi crimina: uiuficifontis baptismꝰ.
fidei cingitur. homo occurrens pͥmitiuus
bui: eumq suȩ m̃tis hospicio susciꝑe que¬
rentibꝰ: facultas danda signecur.
¶ B. Cenaculum lex spũalis. quȩ de
angustus littere egrediens insublimi
locõ recipit saluatorẽ. Nam qui adhuc
occidentẽ litcerã seruauerit. qui in ag
sps̃ in uerbis dĩ ñ comphendit. Qui¬
in altom̃tis solio parat refectionẽ xp̃o.¬

Expanded text:
tadecima luna sit crucifixus, hac tamen noctentus, ligatus, ipsius immolationis, id est passionis suae, sacravit exordium.. Indicium quidem praesciae divinitatis est, quia cum discipulis loquens quid alibi futurum sit novit. Pulchre autem paraturis pasclavacrum gratiae, lagena fragilitatem desigautem thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo pascha discipuli ubi aquae infertur lagena, ut adesse tempus insinuent quo cultoribus veri Paschae typicus de limine ac postibus cruor auferatur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma fidei cingitur: homo occurrens primitivus bui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus, facultas danda signetur. magnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non alspiritus in verbis Dei comprehendere in alto mentis solario Christo refectionem p
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ int̾ erant. foris mittebant᷑. & quȩ
foris erant intro erumpebant. Sic in
eccłia. Iudai discessit. latro accessit.:
Quã diu recedit᷑ a fide: nec eccłie reqͥes
ẽ sine merore. rachel plorans filios suos
iũi uinum: cum cantabit᷑ canticum
nouum in cȩlo nouo & terra noua
ab hominib nouis. cum quinq pa

Expanded text:
quae intus erant, foras mittebantur , et quae foris erant, intus erumpebant: sic in Ecclesia, Judas discessit , latro accessit. Quamdiu receditur a fide, nec Ecclesiae requies est, sine moerore. Rachel plorans filios suos,inum novum. Quando cantabitur canticum novum in coelo novo, et in terra nova, ab hominibus novis? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. maths pͥlenius dic̃ hoc modo. & mi¬
sertus ẽ eis. & curauit languidos eorũ.
Hoc ẽ enim paupum & ñ habentium
pastorẽ ueracit̃ misereri. & uiam ũita¬
tis aꝑire:&e languidos curare. & ieui¬
nos reficiendo ad laudẽ suꝑnȩ largi¬
tatis animare. quȩ sequentia eũ fecis
tor turbas reficit. quia uel fine seculi
ꝓpinquante. ł cum sol iusticie ꝓ nob̃
occubuit. aduuti. na spualis inedie fa¬
tagentium pecentẽ multe fidelium
cateruȩ relictis menib priscȩ conu̾sa¬
tionis. neglectoq uarioꝵ dogmnatum
p̃sidio sequunt᷑. cum pͥmum notꝰ in
uidea ds tc̃ exaltatus c̃ suꝑ cȩlos. &e
suꝑ omnẽ terrã gła euis.

Expanded text:
s plenius exponit hoc modo: Et misertus est eis, et curavit languores eorum. Hoc est enim pauperum et non habentium pastorem veraciter misereri, et viam veritatis aperire, et languidos curare et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare; quae sequentia eum fecisstor turbas reficit, quia vel fine saeculi propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediata gentium petentem multae. fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum praesidio, sequuntur, et cum primum notus in Judaea Deus, tunc exaltatus est super coelos et super omnem terram gloria ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
eis manducare. Et dicit eis.¬
Quot panes habetis: Ite.
&r iudete. Et cum cogno¬
uissent: dicunt. Quinq.¬
& duospisces. Et preccpit¬
illis ut accumbe facerent¬

Expanded text:
is manducare. Et dixit eisQuot panes habetis? Ite et videte. Et cum cognovissent, dicunt: Quinqueduos pisces. Et praecepitlis, ut accumbere faceret
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B. Non solũq̃
ipsi eg̾ant & docũ¬
erant apłi dño re¬
nunciant: s etiã
quȩ ioħĩ eis docen¬
tib passus sit. uel
¶ B. Pecendo soli.¬
tudinẽ. fidẽ turba¬
rum an sequatur:
tam digna mer¬
cede remunerat.
Turbe autẽ non
lis. s ꝓprio labore
pedumit̃ deserti
arripiunt. & sa¬
lutis desidiu dstẽ¬
dunt. Rursusip¬
se excipiendo fa¬
tigatos. docendo
do egrotos. recre¬
ando ieuinos. qͣn¬
tum deuotione
credentiũ delecte¬
turꝰ insinuat.

Expanded text:
. Non solum quae ipsi egerant et docuerant apostoli Domino renuntiant, sed etiam quae Joannes eis docentibus passus sit. Vel rto. Petendo solitudinem fidem turbarum an se sequatur tam digna mercede remunerat. Turbae autem non lis, sed proprio labore pedum, iter deserti arripiunt, et salutis desiderium ostendunt. Rursus ipse excipiendo fatigatos, docendo do aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur insinu
Abbreviated transcription (Latin):
diic̃. quos eligit. ut int̃ male uiuentes:
mala ñ attencdant. ut lothin sodonus.
& iobin t̾rahus & abdias in domoachab
Et aiti .r.ꝑ. Ut auesinꝰ ramis sinapis.
Pusilla hic requies scĩs longus labor. s
postea dr̃ illis. ut requiescant a labo¬

Expanded text:
ducit quos eligit, ut inter male viventes mala non attendant, ut Loth in Sodomis, et Job in terra Hus, et Abdias in domo Achab. Requiescite. Ut aves in ramis sinapis. Pusilla hic requies sanctis, longus labor: sed post dicitur illis ut requiescant a labo
Abbreviated transcription (Latin):
xpc autẽ qui lux mundi ẽ cum incipit
ibiq truncatum. eccłiastica historia:. in se¬
baste urbe palestine. quȩ dicta ẽ quondã
samaria. Tempore uͦ uiliani paganos inui¬
dentes xp̃ianis. qui sepulchrũ eius sollicitu¬
dine frequentabant monum̃tum inua¬
collecta igni cremasse. ac denuo ꝑ agros spar
chos: qui immixti paganis ossa legentib.
le miserit ea athanasio alexandrie urbis¬
expurgato a sordib templo serapis: ibidẽ

Expanded text:
 autem, qui est lux mundi, cum incipiunt ibique truncatum. Ecclesiastica narrat historia, in Sebaste urbe Palaestinae, quae dicta est quondam Samaria. Tempore vero Juliani, etc., udentes Christianis qui sepulcrum Joannis sollicite frequentabant, monumentum invacollecta igne cremasse, ac denuo dispersisse pchos, qui misti paganis ossa legentibus le miserit ea beato Athanasio Alexandriae epistructa sunt, tunc expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
cumbentes dĩ pascuntur alim̃tis. qui ꝑ
studium continentie calcatis illecebris
carnis audiendis implendisq u̾bis dĩope¬
ram impendunt. ¶ Non noua cibaria.¬
creat: quia incarnatus non alia qͣmꝰ scrip
turbasponenda distribuit discipłis. qͥ a
sacram̃ta scĩs doctorib qui hec toto orbe
ris despecti. intus salutaris cibireliquiis
adalenda humilium corda cumulati.
In cophinis enim seruilia geruntur opa
S ille eospanis fragm̃tis impleuit: quimn¬
firmamundi ut fortia confunderet eleg̃.¬

Expanded text:
cumbentes, Dei pascuntur alimentis, qui per studium abstinentiae, calcatis illecebris carnis, audiendis implendisque verbis Dei operam impendunt. Ideo creat quia incarnatus, non alia quam quae scriptturbas ponenda distribuit discipulis suis, quia sacramenta sanctis doctoribus, qui haec toto orbe ris despecti, intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. In cophinis enim servilia geruntur opera: sed ille eos panis fragmentorum implevit, qui infirma mundi, ut frangat vel confundat, eleg
Abbreviated transcription (Latin):
enim forte iurauit: ut occasionẽ in¬
ueniret occidendi. & si illa patris aut
matris int̾itum postulasset: ñ utiq
consensisset herodes.
absciditur ꝓprio .i. iudaico popło. ors
eccłie. & puella dat matri suȩ adul
pus iohannis sepelitur. taput in disco
locatur. lictera humana tegiturꝰ. sp̃s
in altari honoratur ac sumitur

Expanded text:
enim forte juravit, ut occasionem inveniret occidendi. Et si illa patris aut matris interitum postulasset, non utique concessisset Herodeabsciditur proprio, id est, Judaico populo, et Ecclesiae: et puella dat matri suae adult. Corpus Joannis sepelitur, caput in disco collocatur, littera humo tegitur, spiritus in altari honoratur ac sumitur
Abbreviated transcription (Latin):
pascha matħs &
marcꝰ hoc int̃fecto
ioħe. continuo ẽẽ
factũdicunt. Uñ
colligit᷑ iohannẽ
imminente pas¬
cha fuisse decolla¬
tũ: & alio sequen¬
te pascha dñm¬

Expanded text:
Pascha. Matthaeus et Marcus hoc, interfecto Joanne, continuo esse factum dicunt: unde colligitur Joannem imminente Pascha fuisse decollatum, et alio sequente Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
Pharisei uero & scribe qui doctores po¬
puli ẽẽ debuerant: ñ ad u̾bum audien¬
dum. ñ quasi ad medicum: s ad questi¬
onum puquas concurrunt.iͦ. th .uiͦ.
¶Ier. Communib manib Communio¬
nẽ gentium significat. Mundicia phari¬
seorum sterilis ẽ: communicatio apłica
uituꝑant. cum in eorum oꝑib nichil
mundiciȩ inueniatur. ipsi aqua exte¬
brius lauari ob manducandum oe hu¬
iusmodi. S necessaria doctrina u̾itatis
que iubet eos qui panẽ uitȩ qui de celo
descendit manducare desidant: crebro
iusticiȩ frustuũ lamtto sua oꝑapur¬
gare.

Expanded text:
Pharisaei vero et Scribae, qui doctores populi esse debebant, non ad verbum audiendum, non quasi ad medicum, sed ad quaestionum pugnas concurrunt. VERS. 2.-- Communibus manibus. Immunnem gentium significat. Munditia Pharisaeorum sterilis est, communio apostolorum s vituperant, cum in eorum operibus nihil immunditiae inveniatur. Ipsi aqua extebrius lavari, ob manducandum et hujusmodi. Sed necessaria doctrina veritatis eos jubet, qui panem vitae qui de coelo descendit manducare desiderant, crebro justitiae fructuum lamento sua opera purgare.
Abbreviated transcription (Latin):
die: cum sero eẽt factum.
transeamus contra. Et di¬
mittentes turbam: assu-¬
munt eumita ut erat in
naui: et aliȩ naues erant

Expanded text:
die cum sero esset factum: Transeamus contra. Et dimittentes turbam, assumunt eum, ita ut erat in navi, et aliae naves erant
Abbreviated transcription (Latin):
Et adorabantie.
ut din uerũ ado¬
rant. s ꝑu̾sis actib
mox u̾ba eius tan¬
qͣm fabulosa des¬
piciunt: ac ꝓmissa
regni illius. tempo¬
ralib illecebris pꝰ¬
ponunt.

Expanded text:
 Adorabant eum. ut Deum verum adorant, sed perversis actibus mox verba ejus quasi fabulosa despiciunt, ac promissa regni illius temporalibus illecebris postponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ier. Hii sunt
duo hirci unus
.i. emissariꝰ cũ pec¬
cato popłi in de¬
sertum inferni
absolutus dimit¬
atur. alt̃ ꝓ pecc̃is
absolutoꝵ: ut ag¬
nus occiditur Pars
pars diaboli qui
ẽ magister eoñ.
effrenata in tar¬
tara p̃cipitatur.

Expanded text:
 etc. Hi sunt duo hirci, unus est emissarius, cum peccato populi in desertum inferni absolutus dimittitur. Alter pro peccatis absolutorum, ut agnus occiditur. Pars pars diaboli, qui est magister eorum, effrenata in tartara praecipitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
martirii. ł qualibet artam continentiã subeunt.S
qui hoc ꝓ ȩt̃na gła gerunt. dextri latronis m̾ito & fi¬
de designant᷑. Qui autẽ ꝓ humana laude. ł qualibet
minus digna intentione: sinistri latronis m̃tẽ imitan¬
diui gͣ id agunt oꝑa nr̃a ut euacuet᷑ corpꝰ pecci qͣm dui
extior homo corrumpit᷑ ut int̾ior renouetur tempꝰ¬
ut requiẽ fuctirã cum hilaritate in laborib expectemꝰ.
Hanc hilaritatẽ significat crucis latitudo un transuer¬
soligno ubi siguntur manꝰ. E manꝰ enĩ oꝑa. ꝑ latitu¬
cit angustias. ꝑ altitudinẽ cui caput adiungitur.
etpectationẽ recributionis de sublimi iusticia dĩ.¬

Expanded text:
martyrii, vel quamlibet arctam continentiam subeunt. Et qui hoc pro aeterna gloria gerunt, dextri latronis merito et fide signantur. Qui autem pro humana gloria vel qualibet minus digna intentione, sinistri latronis mentem imitadiu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur corpus peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur deut requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno ubi figuntur manus. Per manus enim opera icit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de sublimi iustitia d
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. ¶ Quadriꝑtita uestis xp̃i. scđm numerum
militum. significat ȩccłiam quatuor partib orbis
equalit̃ .i. concorditer distributã. ¶ Ier̃. hoc ꝓpͥe
marcus. Nam sexta hora tenebrȩ suffudunt terrã:
ut ñ quis posset mouere caput. a tricesimo namq
fructu martus ascendit ad centesimum : i. a t̾cia
hora crucis usq ad tciam resurrectionis. quȩ post o¬
g. tresdies. Tricesimus fructus in ctuce. sexage simus in inferno. centesimusin paradaso. Sudiere. rat titu

Expanded text:
. Quadripartita vestis Christi secundum numerum militum, significat Ecclesiam quatuor partibus orbis aequaliter, id est concorditer distributam. Vestimenta Domini  nam sexta hora tenebrae suffuderunt terram, ut non quis potuisset movere caput. A tricesimo namque fructu Marcus ascendit ad centesimum, id est, a tertia hora crucis usque ad tertiam resurrectionis post tres dies. Tricesimus fructus, est in cruce: sexagesimus in inferno: centesimus in paradiso. Et erat titu
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ meritis qui erant discipłi commemorat᷑. Fer hoc
ammonemur. in p̃senti uita parentes adiunari:
semꝑ cominemoratur. De amaritudine enim ra¬
dicis. surgit dulcedo oliuȩ. Unde ieremias. Oliuã
minus nomen suum.¬
& caluaris decollatoꝵ loca dicuntur. Ideo dñs ibi cru¬
cifixus ẽ: ut ubi area erat dampnatoꝵ. ibi erigerent᷑
uexilla martyrii. & quomodo ꝓ nob̃ factũs maledi¬
ctum crucis. & flagellatus & crucifixus. sic ꝓ salute
omĩum quasi noxiꝰ int̃ noxios uoliuit crucitigi. ama¬

Expanded text:
rum meritis, qui erant discipuli, commendatur. Per hoc admonemur in praesenti vita parentes adjuvari per commemoratur. De amaritudine enim radicis surgit dulcedo olivae. Unde per Jeremiam ad Jminus nomen tuum.et calvariae decollatorum loca dicuntur. Ideo ibi crucifixus Dominus ut ubi erat area damnatorum, ibi erigantur vexilla martyrum. Et quoniam pro nobis factum est maledictum crucis et flagellatus et crucifixus pro salute omnium, quasi noxius inter noxios voluit crucifigi.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mandata st̃ qͥ¬
iudit᷑ int̃ milites
gentium. ut sint
quatuor ordines.
põsiti. separati. sor¬
titi tumcã indiui¬
tas incunctis in mo¬

Expanded text:
Domini mandata sunt qviduntur inter milites gentium ut sint quatuor ordines cti, praepositi, separati. Sortiti sunt tunicam indivitas in cunctis in mo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Matħs cũ felle
mixtũ: qđ idẽ est.
fel enim ꝓ amari¬
tudine p̾osuit. mir¬
ratum enim uinũ:
amarissimum ẽ.
quãquã fieripos¬
sit ut & felle & mir¬
simum redderet᷑.¬
¶Ier. Symonqͥ
portat crucẽ in
angaria: ipse ẽ
qui laborat pro
laude humana.
Cogunt eũ hoĩes
huic labori. quẽ
ñ cogit tunor uel
dilectio dĩ.¶IeR̾. In
hoc loco montis um¬
molatus sit aries fuit¬
ꝓ ysaac. ut ibi de

Expanded text:
aeus, cum felle mistum , quod idem est. Fel enim pro amaritudine posuit. Myrrhatum enim vinum est amarissimum; quanquam fieri possit ut et felle et myrsimum reddereer: Simon qui portat crucem in angaria, ipse est qui laborat pro laude humana. Cogunt eum homines huic labori, quem non cogit timor vel dilectio Dei. M. hoc loco montis immolatus fuerit aries pro Isaac , ut ibi de
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Multas occasiones dedit pilatuf li¬
berandi saluatorẽ. primum iusto: con¬
ferens latronẽ. deinde inferens. Quid
ergo uultis faciam regliudeoꝵ: Cũq
respondissent crucifigatur: non sta¬
tim acquieuit. s scđm suggestionẽ
uxoris quȩ mandau̾at ei ut matħs
dicit nichil ubi & iusto illi: respondẽs
ait. Quid enim mali fecit: Quod di¬
cendo ib̃m ab soluit.
¶ s. Iit magis baraban.d.e. adheret uideis usq
hodie. petitio sua. quam tanto labore impetra¬
runt. dataq optione sibi ꝓ iħu. latronẽ. pro
saluatore intfectorẽ: elegerunt. Merito salutẽ
& uitam per. didunt: & latrociniis
ac seditionib in tantum se subdidint: ut pa¬

Expanded text:
 Multas occasiones dedit Pilatus liberandi Salvatorem, primo justo conferens latronem, deinde inferens: Quid ergo vultis faciam regi Judaeorum? Cumque respondissent: Crucifigatur, non statim acquievit, sed secundum suggestionem uxoris quae mandaverat ei ut Matthaeus dicit: Nihil tibi et justo illi , respondens ait: Quid enim mali fecit? Quod dicendo, Jesum absolvit.  Ut magis Barabbam. Adhaeret Judaeis usque hodie petitio sua, quam toto labore impetraverunt. Data enim optione sibi, pro Jesu latronem, pro Salvatore interfectorem elegerunt. Merito ergo salutem et vitam perdiderunt et latrociniis ac seditionibus in tantum se subdiderun
Abbreviated transcription (Latin):
rum dicat. nec. tamen calumpniȩ pa¬
teat. Et nota quod pilato. qui inuitus
fert sententiam: aliqua in parte respon¬
derit. sacerdotib autẽ & principibꝰ.
respondere noluerit. indignoq suo
sermone. iudicauerit.

Expanded text:
rum dicat, nec tamen calumniae pareat. Et nota, quod Pilato qui invitus fert sententiam, aliqua in parte responderit: sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque sermone suo judicaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
solet fieri: quasi harundine caput eiꝰ feriunt.
in faciẽ eius spuunt. qui p̃sentiã grẽ eiꝰ execran¬
dis u̾bis ex int̾na cȩce m̃tis in sania conceptis res¬
puunt. & eum incarne uenisse negant.
¶Ier. hic educitur abel m aͣgrum. a fre. ut ꝑi¬
matur hic adest ysaac cum lignis & abraham
sescum uirga & serpente suspenso ligno. hic bo¬
trus in ligno portatus. hic adest heliseus cum lig¬
no ad querendam securẽ quȩ in imo demersa ẽ.
& natauit adlignum .i. genus humanum. quod
tauit. Hic adest ionas de ligno sortis in mare:
uentremq cȩti triduo missus.¬
ti mundi: Oriens de u̾tice fulget. arcton dextra
tenet. auster leua consistit. occidens sub plantis
crucis ad echera uolant. homo &e natat & orat.
in forma crucis. Nauis ꝑ maria aucenna cruci
similata sufflatur. lau lutera signũ salutis &e
symon de quo dicunt alii: & hoc satis congruo
ordine. nusterii. xp̃c enim passus ẽ ꝓ nob̃. nobis
relinquens exemplum᷑ ut sequam uestigia eus.¬

Expanded text:
let fieri, quasi arundine caput ejus feriunt. In faciem ejus spuunt qui praesentiam gratiae ejus exsecrandis verbis ex interna caecae mentis insania conceptis respuunt, et eum in carne venisse negant.eum. Hic educitur Abel in agrum a fratre, ut perimatur: Hic adest Isaac cum lignis, et Abraham ses cum virga, et serpente suspenso in ligno. Hic adest botrus in ligno portatus. Hic adest Elisaeus cum ligno ad quaerendam securim, quae in ima demersa est, et natavit ad lignum, id est, genus humanum: quod tavit. Hic adest Jonas, de ligno sortis in mare, in ventremqti mundi? Oriens de virtute fulget, arcton dextera tenet, auster laeva consistit, occidens sub plantis crucis ad aethera volant, homo adorat, et natat in forma crucis, navis per maria antenna cruci assimilata sufflatur. Tau littera signum salutis et Simon, de quo et alii dicunt, et hoc satis congruo ordine mysterii. Christus enim passus pro nobis, vobis relinquens exemplum ut sequamini vestigia e
Abbreviated transcription (Latin):
ditur forafut alii ellangliste uarrant .e¬
& ut ab impiis secretus. negationis culpã
lib̃ius abluat flecib.¬
¶Ier. Adest samson uinctus a dalila.
Samsonsoleorum quib occubuit. sol
in meridie. dalila. situla in tempore .i.
liquorẽ non tenet. & quisquilia immun¬
da colligit. Samson nr̃ maxilla u̾bi sui
innumeras cat̾uas udeorum & demo¬
num hic sternit. & fontẽ ꝑhennis uitȩ.
sitientib nob .i. corpori suo aꝑit.

Expanded text:
ditur foras ut alii Evangelistae narrant, ut ab impiis secretus, negationis culpam liberius abluat fletib. Adest Samson vinctus a Dalila . HIERON. Samson sol eorum erat, quibus occubuit sol in meridie. Dalila, situla interpretatur, liquorem non tenet, et quisquilia immunda colligit. Samson noster maxilla sui verbi, innumeras catervas Judaeorum et daemonum hic sternit, et fontem perennis vitae sitientibus nobis id est, corpori suo aperit.
Abbreviated transcription (Latin):
honore ostendit recipiendos. ł ipsos ma¬
licia pariuilos eẽ suadet᷑: ut tanqͣm par¬
uuli simplices sint iͨ coꝵ.xiiiiͦ.
¶Quia in pueris se recipidocebat: ut
caput in mebris. ne putaretur hoc solũ
ẽe quod uidebatur adiunxit. Et quic̃ꝙ¬
¶ s Nota quod in bono oꝑe nr̃o ali¬
quando cauendum ẽ scandalum ꝓ-¬
ximi: aliquando ꝓ nichilo habendũ.

Expanded text:
honore ostendit esse recipiendos. Vel ipsos malitia parvulos esse suadet, ut tanquam parvuli simplices sint. Et quicunque. Quia in pueris se recipi docebat, ut caput in membris, ne putaretur hoc solum esse quod videbatur, adjunxit: Et quic Nota quod in bono opere nostro aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando pro nihilo habendu
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥncipatu. Similis tractatio loco.
Principat᷑ enim ut ingreditur: sic dese¬
ritur: & dum tenetur labitur. & incer¬
tum ĩn qua mansione.i. in qua die fi¬
niatur. Uñ dic̃. Qui uult ẽẽ pͥmus dec̃.
de pͥncipatu: & ipse sedens docet humi¬
litadẽ. Erincipes enim laborant. humi¬
les quiescunt.¬

Expanded text:
de principatu: similis tractatio loco. Principatus enim vi ingreditur, sic deseritur, et dum tenetur labitur: et incertum in qua mansione, id est, in qua die finiatur; unde dicit: Qui vult esse primus, etc. de principatu, et ipse sedens docet humilitatem. Principes enim laborant, humiles quiescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ier. Stulticia huius scłi ad luxu¬
Itet & ignauide oratione depellitur Ira
Medicina cuiusq uulneris adhiben¬
da ẽ ei. non sanat ocłmr: qđ calcaneũ
Ieiunio passiones corporis: oratione
sanantur pestes m̃tis.
Sicut tristat ẽos quia occidendus ẽ:
amore. quia dm̃ uerum cognouerant¬
ꝙ̃ moriturum credere nequibant. & qͥa eiᷤ
ĩneis figuris loqui consueuerat: horrẽ¬
tes eius mortẽ. in his quoq eum figura
quia uidant petrũ & iacobũ & ioħem.
seorsum ductos in montẽ: & aliqd̃ secre¬
tum ibi eis creditum eẽ S & petro sic̃
matħs dicit claues regni cȩloꝵ ꝓmissas:
& eccł̃iam supͣ pecram fider a qua iꝑ

Expanded text:
uxuIra et ignavia oratione depellitur. Medicina cujusque vulneris adhibenda est ei. Non sanat oculum quod calcaneum, jejunio passiones corporis, oratione sanantur pestes mentis.Si contristat eos, quia occidendus est,amore, quia Deum verum cognoverunt, moriturum credere nequibant. Et quia eis in figuris loqui consueverunt, horrentes ejus mortem, in his quoque eum loqui quia viderant Petrum et Jacobum et Joannem seorsum ductos in montem, et aliquod secretum ibi esse creditum eis, sed et Petro, sicut Matthaeus dicit, claves regni coelorum promissas, et Ecclesiam super petram f
Abbreviated transcription (Latin):
committitur: quasi uinea quam exco¬
lat ei locat᷑. Mittitur seruus unus & al¬
ter & tercius qui de fructu accipiant:
cumnlex. psalmodia. ꝓpħia. quarum
ammonitionẽ ad bene agendum seqͣn¬
tur. Legitur:nissus seriuis contumẽ¬
se ẽ occidit. qui & filium dĩ conculcat.
liam facit. Edito malo cultore. uinea
datur alii. cum dono grẽ quod suꝑb
retinentur. cum quilibet solo nomine

Expanded text:
committitur, quasi vinea quam excolat locatur. Mittitur servus unus, alter et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum monitionem bene agendo sequatur, legitur. Sad se, occidit qui Filium Dei conculcaverit liam fecerit. Perdito malo cultore, alii vinea datur; dum donum gratiae, quod superbus lesia, cum quilibet solo de nomine
Abbreviated transcription (Latin):
eis potestas p̃cepta docendi. ut comi¬
tecur u̾bum: simul & factum. & cũ
ꝓmissis inuisibilib iurtutes misce.¬
antur ce siccum ungunt oleo egroᷤ.
infirmitatẽ fidei uircute corrobo¬

Expanded text:
eis potestas praecepta docendi ut comitetur verbum simul et factum: et cum promissis invisibilibus virtutes misceantur, et sic cum ungunt aegros oleo, infirmitatem fidei virtute corrobo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pulius excutit᷑
de pedib in testi¬
monium laboris
sui. quod ingres¬
si sint ciuitatẽ.
qđ p̃dicatiousq ad
illos ꝑuenerit. ł
quod nicħ ab eis
nictum nocessa¬
rium: qui euan¬
gelium ĩpreuert.
diuit herodes rex: manife¬
stum enim factum ẽ nom̃¬
enis. & dicebat. Quia ioħes
baptista surrexit a mortu

Expanded text:
Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt civitatem, quod praedicatio usque ad illos pervenerit. Vel quod nihil ab eis victum necessarium qui Evangelium spredivit Herodes rex manifestum enim factum est nomeejus et dicebat: Quia Joannes Baptista surrexit 114 a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ne ciues incredulos peius condẽp¬
naret. faciens uirtutes multas. uel
quia in patria sua despicitur pauca
sint. Maiora signa in gentib cotidie
facit: ñ tam in corporum sanatio¬
ne qͣm animarum.

Expanded text:
 Ne cives incredulos pejus condemnaret faciens multas virtutes. Vel quia in patria sua despicitur, paucasint. Majora quotidie in gentibus signa facit, non tam in corporum sanatione quam animarum.
Abbreviated transcription (Latin):
morant discipłis dixisse. ut nec uir¬
o. S illi realiter uirgam accipiunt:
Martus ꝑ uirgam potestatẽ accipi¬
occultetur. nec terrenis commodis ini¬
mittatur. ¶Ne induerent᷑. d.t. quod¬

Expanded text:
morant Dominum discipulis dixisse, ut nec virnisi virgam. Sed illi realiter virgam accipiunt. Marcus per virgam potestatem accipioccultetur, nec terrenis commodis innitatur. Ne induerentur duab
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ quasi de improuiso: s intran
dum oftendit quia nec ꝓpħis credunt. nec ipsi.
ibat castella in circuitu do¬
cens. Et conuocauit .xii. &¬
cepit eos mitterebinos. Et
dabat illis potestatẽ spũ¬
um immundoꝵ. & p̃cepit

Expanded text:
n quasi de improviso, sed dum ostendit, quia nec prophetis credunt, nec ipsi ibat castella in circuitu, docens. Et convocavit duoepit eos mittere binos, et dabat illis potestatem Spum immundorum. Et praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ¶ Nonom̃s.
forsitan milites
romanimtelligẽ¬
tes ꝓpͥetatẽ he¬
brei sermonis. ex
heloy: putaũunt
helyã ab eo uoca¬
ri. Uł iudei solito
sibi more u̾ba dni
depuantes. imbe¬
cillitate eumin¬
lię uocaret auxi¬
similitudinẽ er
spongiam cauã.
infirmam. aridã:
ignib aptam. Im¬
plet accto. hoc est
malicia & dolo.
de quo dñs. Plan¬
taui te uinea so¬
reph. & quomodo
conu̾sa ẽs in ama¬
ricudinẽ uitis
aliene: Expecta¬

Expanded text:
tc. Non omnes. Forsitan milites Romani non intelligentes proprietatem Hebraei sermonis, ex Eloi, putaverunt Eliam ab eo vocari. Vel Judaei solito sibi sermone verba Domini depravantes, imbecillitatis inliae vocaret auxisimilitudinem eorum spongiam cavam, infirmam, aridam, ignibus aptam: implet aceto, hoc est, malitia et dolo: de quo dicitur: Plantavi te vineam Sorech, et quomodo conversa es in amaritudinem vitis alienae? Et exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
In quantum sine peccato possumꝰ.
uitare ꝓximorum scandalum debe-¬
mus. Si autẽ de u̾itate scandalum
sumitur: utilius nasci ꝑmittitur qͣ
ueritas relinquatur.

Expanded text:
in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem pro veritate scandalum sumitur, utilius nasci permittitur quam veritas relinquatur.