comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imperatorem indulgentia dataẽ : reos liberauit :
Lex ꝑmoysen dataẽ : Non sibi aliquid amplius seruus
adsign& quã qđ ꝑ illũ factũ ẽ: eletus ad magnum
ministeriũ tã quã fidelis indomo: Sed tamen seruus
agere secundũ legem potest: soluere areatu legis ñ
potest : Lexergo ꝑmoysendata ẽ : gratia & ueritas
ꝑihm xpm̃ factaẽ : Et forte aliquis dicat: & gratia &
uentas non ẽ facta ꝑ moysen. quiuidit dm̃ : sacctim subi&̃
Dm̃ nemo uidit umquam: Eit unde in notuit moysi dr̃
pere possit appacruit. sed unigenitus in quit filius. quiẽ in
sinu pactris ipse narrauit. Quid ẽ insinu patris insecr&o
patris : Nonenim dr̃ hab& sinũ quem ammodũ habemus¬
nos in uestibus.: dut cogitandus est sic sedere quem ad mo
dumnos aut forte cinctus ẽ ut sinum haber&: Sed
quia sinur noster in tus eset secr&um patris. Sinur pa¬
tris uocatur : inser&opatris qui patrem nouit. ipse

Expanded text:
Imperatorem indulgentia data est; reos liberavit. Lex per Moysen data est. Non sibi aliquid amplius servus assignet, quam quod per illum factum est. Electus ad magnum ministerium tanquam fidelis in domo, sed tamen servus, agere secundum Legem potest, solvere a reatu Legis non potest. Lex ergo per Moysen data est, Gratia et veritasat, Et Gratia et veritas non est facta per Moysen, qui vidit Deum? statim subjecit, Deum nemo vidit unquam. Et unde innotuit Moysi Deuspere posset apparuit? Sed unigenitus, inquit, Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Quid est, in sinu Patris? In secreto Patris. Non enim Deus habet sinum, sicut nos habemus in vestibus, aut cogitandus est sic sedere quomodo nos, aut forte cinctus est ut sinum haberet: sed quia sinus noster intus est, secretum Patris sinus Patris vocatur. In secreto Patris, qui Patrem novit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& non ligatur bibit quod tibi dabat. pnor passusesa¬
utte consolar&ur. tam quam dicens: Quod times pati
prote prior patior prote: Ha&cẽ gratia & magna gra¬
tio: Quis illã digne conlaud&t᷑: de humilitate xp̃i
Loquor frs mei magestatem xp̃i & diuinitatem xpĩ.
Quir loquitur in explicando & dicendo ut quo quomo¬
do humilitatem xpĩ loqueremur. non suffecimus.
immo deficimus. Totũ cogitantibus conmittim :
non audientibur adimplemus. Cogitate humilitatẽ
xp̃iꝰ sed quis nobir inquit eã eplicat nisitudicas ille
in tus dicat: Melius illud dicit quuntus habitat quã
qui fons clamat ipse uobis ostendat Gratiã hum¬
litatis suae : qui coepit habitare incordibus urir.
Iã uero si in cius humilitate &xplicanda &ero ganda
deficimus Magestatem ipsus quir lo queaate ur
Si uerbũ caro factũ conturbatnor : in principio erat

Expanded text:
non ligatus bibit quod tibi dabat; prior passuut te consolaretur, tanquam dicens, Quod times pati pro te, prior patior pro te. Haec est gratia, et magna gratia. Quis illam digne collaudat? 15. De humilitate Christi loquor, fratres mei. Majestatem Christi et divinitatem Christi quis loquitur? In explicando et dicendo ut quoquomodo humilitatem Christi loqueremur, non sufficimus, imo deficimus: totum cogitantibus committimus, non audientibus adimplemus. Cogitate humilitatem Christi. Sed quis nobis, inquis, eam explicat, nisi tu dicas? Ille intus dicat. Melius illud dicit qui intus habitat, quam qui foris clamat. Ipse vobis ostendat gratiam humilitatis suae, qui coepit habitare in cordibus vestris. Jamvero si in ejus humilitate explicanda et eroganda deficimus, majestatem ejus quis loquatur? Si Verbum caro factum conturbat nos, In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
non oppitu labatur: Iubebat non sanabat : Languorem
osten debat non auferabat. Sed ille preparabat medico
uenturo cum gratiaetuentate : Tam quam ad aliquem
cum curare uult medicur. pn momittat seruũ suum
ut ligatum illum inueniat : Sanur nonerat sanan no¬
lebat: Et ne sanar&ur sanum seiactabat: missalexẽ
ligauit : cum inuenit sereum iam clamabat deligatu¬
ra uenit dnr̃ curatamans aliquantum & acribus me¬
dicamentis: dicit enim egroto: ferto: dicit tolera:
dicit: noli diligire mundũ: Hab&o patientiã cur&te:
ignis continentiae : ferrũ ꝑsecutionum toleren¬
uul neratua: Ex pauer cebar quãuir ligatur liber ille

Expanded text:
non opitulabatur; jubebat, non sanabat; languorem ostendebat, non auferebat: sed illi praeparabat medico venturo cum gratia et veritate; tanquam ad aliquem quem curare vult medicus, mittat primo servum suum, ut ligatum illum inveniat. Sanus non erat, sanari nolebat, et ne sanaretur, sanum se esse jactabat: missa Lex est, ligavit cum; invenit se reum, jam clamat de ligatura. Venit Dominus, curat amaris aliquantum et acribus medicamentis: dicit enim aegroto, Ferto; dicit, Tolera; dicit, Noli diligere mundum, habeto patientiam, curet te ignis continentiae, ferrum persecutionum tolerenulnera tua. Expavescebas quamvis ligatus: liber ille
Abbreviated transcription (Latin):
tatem patrismei facio: Surgite eamur hinc: non habe¬
bat ille quare monsr&ur. & morauus ẽ Tu haber quare &
mon dedignans: Dignare a equo animo pati ꝑmeritum
tuum: quod ille pati dignatus est ut de amorate sempite
naliberar&: homo & homo: sed ille non nin homo iste
dr̃ & homo: ille homo peccati: iste iustitiae morauus es
in adam : Resurge in xp̃o : Nam utrum que deb&urtibi :
Icm credidisti in xpm̃ : redder tamen quod deberde adami
tantuam a&onam : occidit morsacemporalis dnĩtui: ipsa
est gratia frõ mei ipsa ẽ &uentar. Quia promissa& ex hi¬
bita Non erat istta inueten testamento quia lex minabat᷑¬

Expanded text:
tatem Paris mei facio, surgite, eamus hinc . Non habebat ille quare moreretur, et mortuus est: tu habes quare, et mori dedignaris? Dignare aequo animo pati per meritum tuum, quod ille pati dignatus est, ut te a sempiterna morte liberaret. Homo, et homo: sed ille, nonnisi homo; iste, Deus homo. Ille homo peccati, iste justitiae. Mortuus es in Adam, resurge in Christo: nam utrumque debetur tibi. Jam credidisti in Christum, reddes tamen quod debes de Adam.tem tuam aeternam occidit mors temporalis Domini tui. Ipsa est gratia, fratres mei, ipsa est et veritas, quia promissa et ex14. Non erat ista in Veteri Testamento, quia Lex minabat
Abbreviated transcription (Latin):
tim codlapides ierunti aduersus columbam cucurrerunt
Coepit saephanur lapidari : & qui paulo ante fremens
:ita flam mantibus ut audistir dura cerui
& non circum ciñ corde & auribus . Ut qui ecuerba
audir& putar& sephanum. Siei licer& statim illor
uelle consumi uementibur in se lapidibus ex manib:
eorum: genu fixo ait. Dnẽ nestatuas illis hoc de¬
lictum: In heserat unitati colum bȩ prior emmilld
fecerat magister.: Super quem descendit
colum ba: quipen dens in cruceait . Pater ignos ce
illis quia nesciunt quid facciunt. Ergone spũ scĩfi¬
cati dolum habeant. in columba de monstratum ẽ
Ne simplicitas frigidare maneat ingne
demonsaratum esa: N& moueat. qui a linguae diusae
sunt: Distant enim linguȩ: Ideo diuisis linguar ap¬
paruit: Lingue in quit diuisȩ ueludignis. qui & in sedit

Expanded text:
d lapides statim adversus columbam cucurrerunt; d lapides statim adversus columbam cucurrerunt; coepit Stephanus lapidari: et qui paulo ante fremens is atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui et insedit
Abbreviated transcription (Latin):
niens impl&ut locum illum: factoq pnmo sonitu de
caelo. tam quam ferr&ur flatur uehemens
Sicut inactibur opostolorum legimur: iusȩ inquit
sunt illis linguae diuisȩ uelu dignir qui & insedit
superunum quemq: eorum : & coeperunt lingiis loqui
sicut spr dabt᷑ eis pronuntiare. Hac uadem
columbam iuper cdnm̃: hac linguas diuisar super disci¬
polos congregatos: Ibi simplicitar hic feruor osten¬
ditur: Sunt enim qui dicuntur nmplicer &pigrir :
uocantur Simplicen sunt autem segnes : Nontalis ert
stephanur plenus spñ scõ Simplex erat quia nemini
nocebat: feruens erat : qui a impios arguebat : Non
euin tacuit iuda eis eiur sunt uerba illa flammantia
Dura ceruice & non circum cisicorde & auribus uos
semper restitiscis spũiscõ: Magnus imp&us. sed co¬
lumba sine felle saeuit: Nam ut noueritir qui anne
felle seuiebat : illi auditis his uerbir qui coruierant sta¬

Expanded text:
niens implevit locum illum, factoque primo sonitu de niens implevit locum illum, factoque primo sonitu de coelo tanquam ferretur flatus vehemens, sicut in Actibus Apostolorum legimus, Visae, inquitsunt illis linguae divisae sicut ignis, qui et insedit super unumquemque illorum; et coeperunt linguis omnisicut Spiritus dabat eis pronuntiare . Hac vidimus columbam super Dominum, hac linguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flammantia, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto. Magnus impetus: sed columba sine felle saevit. Nam ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, a
Abbreviated transcription (Latin):
a columba didicit gemere: Multienim gemunl inin¬
felicitate terrena uel qus sati damnir. ł egritudine
corporis p̃grauati uł carceribus inclusi uł catenis
conligati Vel fluctibus maris iactati. Uel aliquibus
iniicorum insidus circum septi : Gemunt: sed non
columbȩ gemitũ gemunt. Non amoredi gemun:
Non ipũgemunt: ad eo taler cum alupsis pres suris fue¬
int liberati Exultant in grandib: uocibur ubi appa¬
r& qui a corlusunt non columbȩ: Merito dearcamir¬
sus ẽ coruur : & non ẽ reuessur Missaẽ columba &re¬
uessa ẽ illas duas auer Misit noe: habebat ibi coruũ.
habebat columbam: utrumq hoc genur arca illa
continebat : Et si arca figurabat &clesiã : uid&irutiq
quian&ces seest ut in isto diluuio scłi utrũq genus
contineat &clesia coruũ & columbam: Quinint cor¬
& ꝑignem: ꝑ columbam suꝑ dnm̃ bapti satum Perig¬
nem: sꝑ discipulor congregator: Cumenim ascendir¬

Expanded text:
a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in ina columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corper ignem: per columbam, super Dominum baptizatum; per ignem, super discipulos congregatos. Cum enim ascendis
Abbreviated transcription (Latin):
Spr̃ dnuim scr̃ dr̃ : Sicut dĩ filiur dr̃ : & pater dñ terdixi dr̃
Sed non dixi tresdeos : Magis enim dr̃ter : quã diitres: &
trinitate . In illa beatitudine & aeteritate substantȩ
gemit : sed in nobirgemit quia gemere nos facit: Nec
paruares est quod nos doc& sp̃r sc̃r gemere Insinuat
enim nobir qui a peregrinamur & doc&nos in patriã
sus pirare: & ipso desi derio gemimur: Cui bene est
in hoc saeculo: immo qui putat quod ei bene sit : qui la&i¬
tiarerum caralium. & abundantia temporalium.
& uana felicitade &ultat: hab& uocem coru Vox enĩ
corui clamosaẽ non gemibunda: qui aũ nouit. in prȩssura
se erse mostalitatir huiur peregrinarise adõ : Non dum
tenere illam ꝑp&uã quae nobis promis saẽ beatitudinẽ
Sed habere illã in spe habiturus in re : Cum dnr̃ uene¬
rit in manifestatione prȩclarur. qui prius in humilita¬
te uenit occultur: qui h& nouitgemit: & quam diu prop¬
ter hoc gemit: Bene gemit: spr illum docuit Gemere

Expanded text:
s enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; quTrinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere,
Abbreviated transcription (Latin):
quocor pus animatur Uiuit aũ ad a&emnitatem secundũ
baptismum quem accepit ad nõ: hoc illiuis tollere qđ
accepit adnõ: Hoc illiuis tollere undeuiuit: Hatrones
eor quos uolunt &poliare Sic uolunt ũ ipsiplus habeant.
& illinil habeant: Tu& tollir huic &apudte nonerit plus
Non enim tibi plur fit quia huic tollis : seduere hoc faciunt
quod hii quitollunt animam : & alteritollunt. & ipsi dans
animas non habent : Quid ergouis auferre undetibi displi¬
c& quem uir rebaptizare: darenon potes quodiam hab&
Sed facis negare qđ hab&: quida cerlius faciebat paga¬
nus ꝑsecutor &clenȩ &xerebantur gladu aduersusmar¬
tyres emittebantur bestiȩ : ignes ad mouebantur :
ut quidista: ut dicerent quiista paciebantur : non sumxpi¬
anur: quid docer tu eũ quẽ uir rebapti ⁊ are. nisi ut primo

Expanded text:
quo corpus animatur; vivit autem ad aeternitatem secundum Baptisma quod accepit a Domino: hoc illi vis tollere, quod accepit a Domino; hoc illi vis tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecutor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut diceret qui ista patiebatur, Non sum christianus. Quid doces tu eum quem vis rebaptizare, nisi ut primo
Abbreviated transcription (Latin):
dicat non sum xpĩanus: ad qđ aliqun do persecutor pro¬
ferebat flammam : adhoctu pro duces linguam: Sedu¬
cendo facis. quod ille occidendo non fecit: Et quid est
qđ daturur es &cui daturus es : Sitibiuerum dicat. & non
se ductus atementiatur dicturus ẽ abeo interro ga habes

Expanded text:
dicat, Non sum christianus? Ad quod aliquando persecutor proferebat flammam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis quod ille occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes
Abbreviated transcription (Latin):
datur ccut ꝑdiem sol &xect lumina illa sine causa patent:
sic ergo & iohannes eratlux: sed non uera lux : quia non in lu¬
minatus tenebrȩ erat: sed inluminatione fecaturẽ lux:
nisi aũ in luminar&ur tenebrȩ erat : Sicut om̃ simpii quib
icc̃ credentibus dixit apostolus: fuistis cliquando tenebrȩ
modo aũ quic crediderant quid nunc aũ lux inquit in dnõ:
Niscedder& in dnõ non intellegeremur: lux in quid in dnõ
tenebrȩ non in dno : Fuistir enim aliquando tenebrȩ : ibi
non cddedit in dño. Ergotenebre in uobis lux indnõ
Sic & ille nonerat lux : sedut testimonium ꝑhiber& delu¬
mine : ubi ccũ est ipscclux.. Erat lux uera quȩ inluminat
omnem hominem uenientem in hunc mundum: somnẽ

Expanded text:
datur, aut per diem sol exeat, lumina ista sine causa patent. datur, aut per diem sol exeat, lumina ista sine causa patent. Sic ergo et Joannes erat lux, sed non vera lux: quia non illuminatus, tenebrae; sed illuminatione factus est lux. Nisi autem illuminaretur, tenebrae erat, sicut omnes impii, quibus jam credentibus dixit Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae. Modo autem quia crediderant, quid? Nunc autem lux, inquit, in Domino . Nisi adderet, in Domino, non intelligeremus. Lux, inquit, in Domino: tenebrae non in Domino eratis. Fuistis enim aliquando tenebrae: ibi non addidit, in Domino. Ergo tenebrae in vobis, lux in Domino. Sic et ille non erat lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. 7. Ubi autem est ipsa lux? Erat lux vera, quae illuminat omnem homin
Abbreviated transcription (Latin):
queclir istte qui testimonium ꝑ hiber& deluminẽ : Mag¬
nũ cli quid iste iohannes ingens mentum: magna gra¬
ꝯa magna cel si tudo mirare plane mirare : sed tcc̃quã
montem: Monsaũ intenebiis ẽ nisi luce uesdiatur:
Ergo tantũ mirare iohannem : ut audias quod sequit᷑:
Non erat illelumen : necum montem putas lumenesse
nccufrccgium in monsem fecciar non solaciũ inuenias:
Sedquid debes mircrimontem atc̃quã montẽ: en ge
te aũ cadillum quim luminat montes : qui ad hoc er&caus
ẽ ut prior radicr&ur. excipiat : &oculis tuis nunti&:
Ergo nonerat illelum̃ qua reigitur uenit᷑ : sedut testi¬
monium ꝑhiber& delumine : ut quid hoc ut om̃screderent
ꝑillum & de quo lumine testimoniũ ꝑhiber&: erat lux
uerco : quare additum ẽ uera: quia & homo in luminatur
dicitur lux: seduera lux illa ẽ quȩ inluminat : Nam & oculi
nrĩ dicuntur lumina : & tam̃ nisi aut nocte lucerna accen¬

Expanded text:
Qualis iste qui testimonium perhiberet de lumine? MagQualis iste qui testimonium perhiberet de lumine? Magnum aliquid iste Joannes, ingens meritum, magna gratia, magna celsitudo! Mirare, plane mirare; sed tanquam montem. Mons autem in tenebris est, nisi luce vestiatur. Ergo tantum mirare Joannem, ut audias quod sequitur, Non erat ille lumen: ne cum montem putas lumen esse, naufragium in monte facias, non solatium invenias. Sed quid debes mirari? Montem tanquam montem. Erige autem te ad illum qui illuminat montem, qui ad hoc erectus est, ut prior radios excipiat, et oculis tuis nuntiet. Ergo, non erat ille lumen. 6. Quare igitur venit? Sed ut testimonium perhiberet dper illum. Et de quo lumine testimonium perhiberet. Erat lux vera, quare additum est, vera? Quia et homo illuminatus dicitur lux; sed vera lux illa est quae illuminat. Nam et oculi nostri dicuntur lumina; et tamen nisi aut per noctem lucerna accen
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ nin ligno porteris: ingrate in rides qui ad teuenit
ut redear ipse ftcciturẽ uia : & hoc ꝑmare inde in mari
combulacuit ut ostender& esse in manuiã : Sed tu quomo¬
do ipse cmbulcre in man non potes naui portare ligno
poraare: crede in crucifixum : & poteris ꝑuenire: prop¬
ter ecc crucifixus ẽ ut humilitatem docer& : Eaquia sisic
uenir& ut dr̃ non agnoscer&ur : Si enim sic uenir& ut dr̃n
uenir& eir quiuidere dm̃ non poterant : Nonenim scđm
id quod dr̃ ẽ autuenit aut descendit : cum sit ubique pre¬
sens & nullo contineatur loco : sed scđm quiduenit qđ
ccpccruit homo: quia ergo sic erat homo ut later& millo
dr̃ Missus ẽ ante illũ magnus homo ꝑcuius. testimonũ
inueniretur plus quã homo Etquirẽ hic fuit homo
& quo modo possit isteuerum dedõ dicere. mirsus adõ
quid uocatur io hannes : quare uenit᷑ hic uenit ut cesti
monium ꝑ hiber& delumine : ut om̃screderent ꝑ illũ

Expanded text:
non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit , ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambulare in mari non potes, navi portare, ligno portare: crede in crucifixum, et poteris pervenire. Propter te crucifixus est, ut humilitatem doceret; et quia si sic veniret ut Deus, non agnosceretur. Si enim sic veniret ut Deus, non veniret eis qui videre Deum non poterant. Non enim secundum id quod Deus est, aut venit, aut discedit; cum sit ubique praesens, et nullo loco contineatur. Sed secundum quid venit? Quod apparuit homo. 5. Quia ergo sic erat homo, ut lateret in illo Deus, missus est ante illum magnus homo, per cujus testimonium inveniretur plus quam homo. Et quis est hic? Fuit homo. Et quomodo posset iste verum de Deo dicere? Missus a Deo. Quid vocamonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi erant : Cum aũ suꝑbirent: scpientes seesse dixerun:
huergo de quibur dix̃: Quicum cognouis sen dm̃ uider̃
hoc quod dicit iohannes: quicꝑ uerbum dĩ facitte sunt
omnia: Nam inueniuntur ista & in libris pilosopho¬
rum: & quiccunigenitum filium hab& dr̃ ꝑquẽ sunt
omnia : Sed illud potuerunt uidere quodẽ : Sed uide¬
runt delonge noluerunt tenere humilitatem xpĩ
in quac naui securi ꝑ uenirent. adid. quod longe uidere
potuerunt Et sor duit eis crux xpi: mare ranse¬
undum ẽ & lignũ contemnis: osccpientia suꝑba iñndes
crucifixum xpm̃: ipse ẽ quẽ longe i disti: in principio
erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ & dr̃erat uerb
Sed quare crucifixus ẽ : quiclignumtibi humilitatis
eiur neces scrium erat: Suꝑbia enimtum ueras
& longe cbilla patnia proietur eras. & fluctibus
huius scłi interruptacẽuia : & quac transeatur ad patriam

Expanded text:
superbierunt; cum autem superbirent, sapientes se esse dixerunt. superbierunt; cum autem superbirent, sapientes se esse dixerunt. Hi ergo de quibus dixit, Qui cum cognovissent Deum, viderunt hoc quod dicit Joannes, quia per Verbum Dei facta sunt omnia. Nam inveniuntur et ista in libris philosophorum: et quia unigenitum Filium habet Deus, per quem sunt omnia. Illud potuerunt videre quod est, sed viderunt de longe: noluerunt tenere humilitatem Christi, in qua navi securi pervenirent ad id quod longe videre potuerunt; et sorduit eis crux Christi. Mare transeundum est, et lignum contemnis? O sapientia superba! irrides crucifixum Christum; ipse est quem longe vidisti: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Sed quare crucifixus est? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa naue ꝑducuntur adid quod non uident: in qua
naui ꝑueniunt &illi quiuident: dt uero qui dã philoso¬
phi huius mundi ex saiterunt : & in qui sierunt crecctorẽ
ꝑcreaturam : quia potese inueniri ꝑcreaturã euident᷑
mundi ꝑ ec quȩ faccita sunt intell&ta conspiciuntur
Sempiterna quo que uiratus eius ac diuinitar. ut sin in¬
non sicut dm̃ glonficauerunt aut gratiar egerun:
sed di ccnuerunt in cogieationibus suis. & obscuratũ ese
insipiens coreorum: unde obscuratum : Sequitur & di¬
c& ccpertius: Dicenles enim seesse sccpientes : stulti facti
sunt: uiderunt enim quo uemendum ess&: sed in gratiei
qui illis prȩsattit quoduiderunt sibi uoluerunt amibuere
quod uidebant : & faccti suꝑbi amiserunt & quod uidebant :¬
& conuersi sunt inde adidola & simulacro & ad culturas
demoniorum. adorare creccturam & contemnere crea¬
torem: Sediam isti elisi istcfecerun : ut aũ eliderent᷑

Expanded text:
in ipsa navi perducuntur ad id quod non vident, in qua in ipsa navi perducuntur ad id quod non vident, in qua navi perveniunt et illi qui vident. 4. At vero quidam philosophi hujus mundi exstiterunt, et inquisierunt Creatorem per creaturam: quia potest inveniri per creaturam, evidenter mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur sempiterna quoque uirtus eius ac diuinitas, ut sint inficaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Unde obscuratum? Sequitur, et dicit apertius: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Viderunt quo veniendum esset: sed ingrati ei qui illis praestitit quod viderunt, sibi voluerunt tribuere quod viderunt; et facti superbi amiserunt quod videbant, et conversi sunt inde ad idola et simulacra et ad culturas daemoniorum, adorare creaturam, et contemnere Creatorem. Sed jam isti elisi ista fecerunt: ut autem eliderentur,
Abbreviated transcription (Latin):
facitus ẽ ut ꝑueniatir ad eum scđm id quod ẽ : & scđm id
quoderat: accessit ut pronobir hoc fier& : quia hoc ꝓ
nobir fecciturẽ ubi portentur in firmi: Et mare scłi
transeatit : & perueniant ad patiiam ubi iam nauir
non opuserit qui anullum mare ransitur: Melius
non recedere : quã uidere illud mense & crucem xpi consẽ¬
nere : Bonum est suꝑ hoc &optimum sifieri potesa: ut uide¬
atur quo dindumsit : &i teneatur quo porct&ur qui ꝑgit:
hoc potuerun mentes magnȩ montium quimontes
dicti sunt : quos maxime in lusarat lumen iusditiȩ po¬
ctuerunt &uiderunt illud quodẽ : Nã uidens io hannes
dicebat: in principio erat uerbum & uerbumerat
apud dm̃ & dr̃ erat uerbum : Viderunt hoc &ut ꝑue¬
nirent cdid quod uidebant delonge: acrice xpi non re¬
cesserun & humilitatem xpi non conensserunt:
Paer uuliuero qui hoc non possunt intellegere. non
recedenter acruce &cpcssione & resurrectionexp̃

Expanded text:
factus est, ut perveniatis ad eum secundum id quod est, et secundum id quod erat. Accessit, ut pro nobis hoc fieret ; quia hoc pro nobis factus est, ubi portentur infirmi, et mare saeculi transeant, et perveniant ad patriam; ubi jam navi non opus erit, quia nullum mare transitur. Melius ti cruce non recedere, quam videre illud mente, et crucem Christi contemnere. Bonum est super hoc et optimum, si fieri potest, ut et videatur quo eundum sit, et teneatur quo portetur qui pergit. Hoc potuerunt mentes magnae montium, qui montes dicti sunt, quos maxime illustrat lumen justitiae: potuerunt, et viderunt illud quod est. Nam videns Joannes dicebat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Viderunt hoc, et ut pervenirent ad id quod videbant de longe, a cruce Christi non recesserunt, et humilitatem Christi non contempserunt. Parvuli vero qui hoc non possunt intelligere, non recedentes a cruce et passione et resurrectione Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
uideat quisque delonge patniã & mare inter iaceat : ui¬
d& quo eat: sed non hab& qua eat : Sic adillã saccbilita¬
tem nos tram ubi quodẽ quia hocẽ solũ semꝑ sic ẽ ut ẽ uo¬
lumus ꝑuenire: inter iac& mare huius sȩculi quaimus.
& si iam uidemus. quoimus: Nam mulin& quo eant
uiden: ut ergo ess& & quairemus uenit inde adquẽ
ire uolebamur: Et quid fecit᷑ insaituit lignum quo
mare transeamꝰ: Nemo enim poccesa transire mare
huiur scłi nin cruce xp̃i portactur : Hanc crucem aliqu¬
do implecctitur. & in firmus oculir. & quiconon uid&
longe quo eat : non ab illa recedat : &ipsa illum ꝑducit:¬

Expanded text:
ideat quisque de longe patriam, et mare interjaceat; videt quo eat, sed non habet qua eat. Sic ad illam stabilitatem nostram ubi quod est est, quia hoc solum semper sic est ut est, volumus pervenire; interjacet mare hujus saeculi qua imus, etsi jam videmus quo imus: nam multi nec quo eant vident. Ut ergo esset et qua iremus, venit inde ad quem ire volebamus. Et quid fecit? Instituit lignum quo mare transeamus. Nemo enim potest transire mare hujus saeculi, nisi cruce Christi portatus. Hanc crucem aliquando amplectitur et infirmus oculis: et qui non videt longe quo eat, non ab illa recedat, et ipsa illum perducet
Abbreviated transcription (Latin):
sine filio facta seduerumẽ: omnia per ipsũ fac¬
tasunl Ergo anle quã facta monstratata sun
Sed hoc diximur differendũ esse quoreundũ sit
percursa lectione siut diximus ali quiduel tempons
uel uinum nobis remansennt : ad ea quae distulim
r& ractanda: amplius audite & difficiliur: Et ma¬
iorahir in quit de monstrabut ei opera ut uosmire¬
mini.: Mcciora his quib: maiora facile occurrit:
his quae modo ccudistis curationib: languorũ corpo¬
ralium, Deisto enim quecdraginta octo annos ha¬
bebat in in firmitate. xpĩ uerbo sanatus ẽ. Nataẽ
huiur occasio tota sermonis ⁊ & propt̃ hoc dnr̃ di¬
cere potuit: Maiora his de monstrabit ei opera
ut uos miremini: Sunt enim opera maiora quã ista
& de monstrabit ec pater filio: non de monstrauit
tã quã dep̃tento: Sed de monstraliit defutu¬
ro: hoc est de monstraturus ẽ : Rursus difficilis
ontur questio: Est enim aliquid apud patrem qđ

Expanded text:
sine Filio facta. Sed verum est, Omnia per ipsum facsine Filio facta. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt: ergo antequam facta, monstrata sunt. Sed hoc diximus differendum esse, quo redeundum sit percursa lectione, si, ut diximus, aliquid vel temporis vel virium nobis remanserit, ad ea quae distulimus retractanda. 4. Amplius audite et difficilius: Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum corporalium. De isto enim qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et Christi verbo sanatus est, nata est hujus occasio tota sermonis: et propter hoc Dominus dicere potuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem q
Abbreviated transcription (Latin):
diligit filiũ &omnia de monstratei quae ipsefacit.
Vid&ur pertinere : & ꝗđ omnia de monsarat ei quae
ipse facit: S&d si pater de monsarat quȩ facit. N&
filius podest facere nisi pater de monstrauerit : pat̃¬
que demonstrare non podest nisi faecerit : con sequenr
ent ut non ꝑfiliũ faciat omnia pater: porro sifixũ
atq in concussum tenemur quia ꝑfilium omnia pa¬
ter facit: ante quã faciat de monsarat filio : Nam fat̃
cum fecent de monstrat filio ut silius de monstrata faci¬
at : quae de monstrata iam facta sun aliquid procul du¬
bio pater sine filio feit: Sed non facit pater aliquid
sine filio: quia filiur di: uerbũ dĩ est: Et omnic ꝑ ipsum
facta sunt: Reman& igitur for tasse ut quȩ pater fac¬
curus est: de monstrat facienda : ut ꝑ filiũ sint facta
Nocm si filius ea facit: quae pater factademonstrat.
eaq pater facta de monsarat : Nonutiq per filiũ
fecit Monsaran enim non possin filionisi facta:
facere filius non possit : nisi monsarata: Ergo

Expanded text:
diligit Filium, & omnia demonstrat ei quae ipse facit, videtur pertinere et quod omnia demonstrat ei quae ipse facit. Sed si Pater demonstrat quae facit, nec Filius potest facere nisi Pater demonstraverit, Paterque demonstrare non potest nisi fecerit; consequens erit ut non per Filium faciat omnia Pater: porro si fixum atque inconcussum tenemus quia per Filium omnia Pater facit, antequam faciat, demonstrat Filio. Nam si Pater cum fecerit demonstrat Filio, ut Filius demonstrata faciat quae demonstrata jam facta sunt; aliquid procul dubio Pater sine Filio facit. Sed non facit Pater aliquid sine Filio, quia Filius Dei Verbum Dei est, et omnia per ipsum facta sunt. Remanet igitur fortasse ut quae Pater facturus est, demonstret facienda, ut per Filium sint facta. Nam si Filius ea facit quae Pater facta demonstrat; ea quae Pater facta demonstrat, non utique per Filium fecit. Monstrari enim non possent Filio nisi facta; facere Filius non posset, nisi monstrata: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil ccliud nobis facit animo plen& phantas matir:
nisi quasdã imagines uelud duorum hominum:
pectiis & filii: uniur ostendentir altenus uidentis uni¬
ur loquentis al terius audientis : quae omnia ĩdola
cordis sunt: Quȩ siiã de i&cta sunt intemplissuis. Quanto
magir deicienda sunt inpeetonib xpĩanirꝰ. Non potesa ꝓe
in quit filiur a sefacere quicquãnin quod uiderit patrem
facientem: Uerum ese hocten&e hoc dumtamen non
amittatis qđ in ipsiur euangelii &xordio tenuistis: quia in
piincipio erat uerbum & uerbũ erat cpud dm̃ & dr̃ erat uer¬
bũ: Et p̃cipue : quia omnia per ipsũ factar̃: Quod nunc enĩ
ccuditis: coniugite illi auditui : & utrũq concord& incordi¬
bus uertiis: Sic itaq: non potest filius a se facere quicquã:
nisi quoduider& pcetrẽ facientẽ uttamen pater ea quae
facit non faciat nisi per filiũ : quia filius. ciurẽ uer bum:
Etinpiincipio erat uerbũ & uerbũ erat cpud dm̃ & dr̃

Expanded text:
nihil aliud nobis facit anima plena phantasmatis, nisi quasdam imagines velut duorum hominum Patris et Filii, unius ostendentis; alterius videntis; unius loquentis, alterius audientis: quae omnia idola cordis sunt; quae si jam dejecta sunt de templis suis, quanto magis dejicienda sunt de pectoribus christianis? 2. Non potest, inquit, Filius a se facere quidquam nisi quod viderit Patrem facientem. Verum est hoc, tenete hoc: dum tamen non amittatis quod in ipsius Evangelii exordio tenuistis, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et praecipue quia omnia per ipsum facta sunt . Quod nunc enim audistis, conjungite illi auditui, et utrumque concordet in cordibus vestris. Sic itaque non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, ut tamen Pater ea quae facit non faciat nisi per Filium, quia Filius est ejus Verbum: et « in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Et nunc inter rogetur anobis & dicamus illi:
dnẽ quando esuns dicens cumtu docea somma :
Stcctim enim nobis infidenrã Respondet: cum
unus ex minimis meis discit ego disco: ergogratu¬
esse sed xpm̃: Intellegitis frr̃ gratiã dĩ suꝑnos capi¬
tis: ammiramini: gccud&e xpr̃ facti sumus: Sienĩ
caput ille . nos membra: Totus homo ille & nos :
Hoc est quod cpostolus dicit pcculus Ut ultra
icc̃ nonsimus paruuli lactati &circum datrom¬
nuenta doctrinȩ : Supenus ccũ dixerat : Don&oc¬
curramur omnes inunitatem fiderinagnitionẽ
filii dĩ inuirumffectum. in men surcm a&atis. ple

Expanded text:
tis; et nunc interrogetur a nobis, et dicamus illi, tis; et nunc interrogetur a nobis, et dicamus illi, Domine, quando eris discens, cum tu doceas omnia? Statim enim nobis in fide nostra respondet, Cum unus ex minimis meis discit, ego disco. 8. Ergo gratum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim caput ille, nos membra; totus homo, ille et nos. Hoc est quod apostolus dicit Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati et circumdati omni vento doctrinae. Superius autem dixerat: Donec occurramus omnes in unitatem fidei, et in agnitionem Filii Dei, in virum perfectum in mensuram aetatis pl
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus qui humilir : ut nor humiles fecciat excelsos:
Quidergo ait demonstrabit mihi pccter his incciora
ut uos miremini Ergo nobis ẽ de monstraturus non il¬
li : cum ergo nobis sit demonsaraturus pater ꝓpter¬
eccdixit . ut uos mi: c̃remini: Exposuit enim. quiduo¬
luit dicere de monsarabit mihi pater: quacre non
dixit demonsarabit uobis paterꝰ Sed de monstrabił
filio. quicc& uor membra sumus filii : Et nos membra
tam quam quod discimur. ipse discit quodã modo
in membnis suis: Quo modo discit in nobirꝰ unde pro¬
Sccule sccule. quid meꝑsequens: Nonne ipseesa qui
iudex infine scłi residebit. Et iustor cddexteram
ponens. iniquos aũ cadsinistrã : dicturus est. Ueni¬
te bene dicti patis mei percipite regnũ. Esun uienĩ
& dedistis mihi manducare : cum que illi responde¬
nnł : dnẽ quandote uidimus esunentem : Dicturus
ẽ eis : Cumum &minimis meir dedistisimhi dedis

Expanded text:
excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? QuoSaule, Saule, quid me persequeris ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedistis mihi manducare? cumque illi responderint, Domine, quando te vidimus esurientem? dicturus est eis, Cum uni ex minimis meis dedistis, mihi de
Abbreviated transcription (Latin):
ista: Sed quando ea pater demonstraturus ẽ filio Res¬
citenim ea filius. &ille quilo que batur. nonnouerat
mortuos suscitare : Ad huc discere habebat resuscita¬
re mor tuos. ꝑ quem facta r̃ omnia: qui fecit ut ui uem
qui noneramus : Ad huc habebat discere utre suscita¬
homo: ipse esa tamen homo qui dr̃ quia dr̃ factus ẽ homo
Sed factus quod nonerat nonamittens quod erat:
ergo accessit homo dõ ut esr& homo quierat dr̃ : Non
utiam homoers&: & non ess& dr̃: Audia mur ergo eũ
& frcctrem : qui ccudiebamur conditorem: conditorẽ:
quiccuerbum in piincipio: freetrem: qui anatum &x
uirgine mana: Conditorem ante abracham. ante
cedam ante terram &cȩlum. Ante omna cor porce¬
lia & spintalia: Fratremaũ. &x semine abrahae.
extiibuiuda. ex uirgine israhelite ce: Siergo noui¬
mus hunc qui nobis loquitur. &dm̃ & hominem intel¬
legamur uerba & dĩ & hominis : Aliquando enimtalia

Expanded text:
ista. Sed quando ea Pater demonstraturus est Filio? Nesista. Sed quando ea Pater demonstraturus est Filio? Nescit enim ea Filius? et ille qui loquebatur, non noverat mortuos suscitare? adhuc habebat discere resuscitare mortuos, per quem facta sunt omnia? qui fecit ut viveremus, qui non eramus, adhuc habebat discere ut resuscitahomo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat Deus; non ut jam homo esset, et non esset Deus. Audiamus ergo eum et fratrem, qui audiebamus conditorem: conditorem, quia Verbum in principio; fratrem, quia natum ex virgine Maria: conditorem ante Abraham, ante Adam, ante terram, ante coelum, ante omnia corporalia et spiritualia; fratrem autem ex semine Abrahae, ex tribu Juda, ex Virgine Israelitica. Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia
Abbreviated transcription (Latin):
his debemus pnius intellegere quibus maiora :
sucem: Hinc enim iudaei cõmoti cum quibus loquebatur:
Loque batur uerbis & tacebat: intell&tũ quodã modo
innuebat intelle gentibur. cȩlabat ircicentib:: Hincer¬
gocumessent commoti iudaei: quia hoc scbbato dnr̃ foccer&:
dederunt occasionem sermoni huic : Nonergo sic audia¬
mus ha&e tam quã obliti quȩ supra dietasunt: Sed respi
sanum: Admirantib: iudaeis &ircescentib: quȩrebant
tene bras de sabbato: quam lumen demiraculo: Hiser¬
go indignantib: loquens aithoc : Mcciora his demons¬
trabit ei opera : hir maiora: quib: quod ui distis hominẽ
fecctum sccnum : Cuius languor durcuerat usque ccl xxx
uii annos his maiora pater demonsaraturus esa filio:
quae sunt maiora: Sequitur & dicit: Sicut enim pacter
suscitat mortuos &uiuificat: sic & filiur quos uult uiuifi¬
cat plccne maciore sunt ista: ualde enim plus est utre¬
sur gect mor tuus. quã ut conualescat egrotus: maiora r̃

Expanded text:
his, debemus prius intelligere quibus majora. 6. his, debemus prius intelligere quibus majora. 6. suam. Hinc enim Judaei commoti, cum quibus loquebatur: loquebatur verbis, et tacebat intellectu; quodammodo iunuebat intelligentibus, celabat irascentibus: hinc ergo cum essent commoti Judaei, quia hoc sabbato Dominus faceret, dederunt occasionem sermoni huic. Non ergo sic audiamus haec tanquam obliti quae supra dicta sunt, sed respicsanum, admirantibus Judaeis et irascentibus. Quaerebant tenebras magis de sabbato, quam lumen de miraculo. His ergo indignantibus loquens, ait hoc, Majora his demonstrabit ei opera. His majora: quibus? Quod vidistis hominem factum sanum, cujus languor duraverat usque ad triginta et octo annos, his majora Pater demonstraturus est Filio. Quae sunt majora? Sequitur, et dicit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Plane majora sunt ista. Valde enim plus est ut resurgat mortuus, quam ut convalescat aegrotus: majora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hic modo facit tempur ut dicer& maiora his demonstra¬
bit ei opera: idese de monsaraturus est: hoc ẽ de mons¬
dicimus : Quidergo hic agimus fr̃sꝰ &ccequẽ dixera¬
Nihil mouen ꝑspectia uel momentorum. uellocorũ
Mccnere semꝑ cum patre uidentem: uidentẽ pactrẽ
& uidendo xxistentem : Rursus nobis tempora no¬
mincens: De monsarabit ei in quit his maiora: ergo
de monsraturur ẽ cdhuc aliquid filio. quod non nouꝰ
filiurs quid ergo facimus quo modo hoc intellegimꝰ
sur sumerat: quaen do dixit : quȩ cumq pccter facit hȩc
eccdem & filiur feccit similiter: Vnde modo deorsum
Mcciora his demonsareut ei opera: O dnẽ ihũ xpẽ. sal¬
ucctor nos ter. uerbũ dĩꝑ quod secta sunt omnicc:
Quid tibi pacter ese de monstraturus. quod ced huc
nescis : Quid telat& patris: quidtelat& in patre :
quem non lat& pecter: qua e opera maiora tibi de¬
monsaraturus eaut quibus openbus maiora sunt
quaemonstraturus ẽ : Cum enim dixit maiora

Expanded text:
hic modo facit tempus, ut diceret, majora his demonstrabit ei opera? id est demonstraturus est, hoc est demonsdicimus. Quid ergo hic agimus, fratres? Ecce quem dixeranihil moveri per spatia vel momentorum vel locorum, manere semper cum Patre videntem, videntem Patrem et videndo existentem, rursus nobis tempora nominans, demonstrabit ei, inquit, his majora. Ergo demonstraturus est adhuc aliquid Filio, quod non novit Filius? Quid ergo facimus? quomodo hoc intelligimussursum erat? Quando dixit, Quaecumque facit Pater, haec eadem et Filius facit similiter. Unde modo deoalvator noster, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, quid tibi Pater demonstraturus est quod adhuc nescis? quid te latet Patris? quid te latet in Patre, quem non latet Pater? quae opera tibi majora demonstraturus est? aut quibus operibus majora sunt quae demonstraturus est? Cum enim dixit, majora
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut congelus : podesaatem significauit ubiart
Sic & filius quos uult unuificat: Non enĩ uult pater
aliud quã filius: Sed illis una subsaanlic sic una uo¬
luntar ẽ : Et qui sunt isti mortui quos uiui ficat pat̾¬
& filius : an ipsi sunt de quib: diximus: Lac zccrus uł fili¬
us illiur uiduȩ ũł filio archisinagog& : Nouimus enĩ
istos a xpõdnõ suscitatos: aliud aliquid nobis uult in¬
sinuccre. resuscitationẽ scilic& mortuorum: quã
omr &xspectamus : Non illã quac̃ quiliusdã hccbuer̃
ut credere c&eri : Resurrex̃ enĩ lazarus monturin:
Resur gemus nor semper uictun : Teclẽ resurrectio¬
nem. pecter feccit anfilius. immo uero pact̃ infilia:
ergo filius & pater infilio: unde prabamus quia
deista dicit resurrectione: cũ dixiss& Sicut enim

Expanded text:
em significavit ubi ait, Sic et Filius quos vult vivificat Non enim vult Pater aliud quam Filius; sed sicut illis una substantia, sic et una voluntas est. 11. Et qui sunt isti mortui quos vivificat Pater et Filius? An ipsi sunt de quibus diximus, Lazarus, vel filius illius viduae , vel filia archisynagogi ? novimus enim istos a Christo Domino suscitatos. Aliud aliquid nobis vult insinuare, resurrectionem scilicet mortuorum, quam omnes exspectamus; non illam quam quidam habuerunt, ut crederent caeteri. Resurrexit enim Lazarus moriturus, resurgemus nos semper victuri. Talem resurrectionem Pater facit, an Filius? Imo vero Pater in Filio. Ergo Filius, et Pater in Filio. Unde probamus quia de ista dicit resurrectione? Cum dixisset, Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
cente putabecmus ccliquidd ficcere pectrẽ qđ non
feccit filius. quando dicebat: pccter enĩdiligit
filium u& omniade monsarat ei quae ipse facit:
Tecin quãc̃ pacter fecciebat & filius uidebat: Sic
ercet subrepens mentinos trȩ intell&ctus cama¬
lir quasi pater sccer& quod filiur non facer&
filius ccũ uider& patrem de monstrantem: quod fie¬
r& cepatrẽ: Ergo uelud pater faciebat qđ filiur ñ
fecci ebat: Mo do icm uidemus aliquid facere filium
quod non feccit pacter : quo modo nosuersat & mentẽ
nram̃ ꝑ trcatam bul atq illucdicit : uno carnis. loco
remanere nonsinit : ut uersando exerceat: Exercen

Expanded text:
Patrem, quod non facit Filius; quando dicebat, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: tanquam Pater faciebat, et Filius videbat. Sic erat subrepens menti nostrae intellectus carnalis, quasi Pater faceret quod Filius non faceret; Filius autem videret Patrem demonstrantem quod fieret a Patre. Ergo velut Pater faciebat quod Filius non faciebat; modo jam videmus aliquid facere Filium, quod non facit Pater. Quomodo nos versat, et mentem nostram pertractat; huc atque illuc ducit, uno carnis loco remanere non sinit, ut versando exerceat, exercen
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hoc suꝑbe : nisi ipse dignar&ur hoc promit¬
tere : qui ꝑ ccpostolum eundẽ dicit: Uos ccutem
esttis corpus xp̃i & membra: Cum ergo ostendit
mircculum magnũ sed tam̃ uerum: ostenditꝰ¬
xp̃o ꝑxpm̃. Resmiraẽ & magnaẽ: Sed scriptura
sic loquitur: contra dictun sumus. diuinis eloꝗͥis
& non potius intell&tun: exipsius donoei quidona
uide illud inte pon&e clacusis oculis uelle eẽ aliquid
tollere : Nescicet manus quo eat : et utiq manurtua
capite membrũ secutũ ẽ: Siergo inte potuit inuenir
teclecliquid ut corputuũ ostenderit corporituo
Et ꝑ corpus tuũ demonseratur aliquid corpontuo
demonserat enim caput ut membra uideant : Et do¬
c& caput ut membra discant: Vnus tam̃ homo caput¬
& membra : Noluit se sepccracre : Sed dignatus ẽ aglut¬
tincre : Lon ge anobis erat & multũ longe : quid
in principio dr̃ apud dm̃ ꝑ quẽ feccta s̃ omma: Quo¬
modo ergo focctus est prope: ut es s& quod nos & nos

Expanded text:
nobis hoc superbe, nisi ipse dignaretur hoc promittere, qui per apostolum eumdem dicit: Vos autem estis corpus Christi et membra . 9. Cum ergo ostendit miraculum magnum, sed tamen verum: ostenditmagna, sed Scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus divinis eloquiis, et non potius intellecturi, et ex ipsius dono ei qui donvide illud in te: pone te clausis oculis velle aliquid tollere; nescit manus quo eat, et utique manus tuacapite membrum secutum est. Si ergo in te potuit inveniri tale aliquid, ut corpus tuum ostenderet corpori tuo, et per corpus tuum demonstraretur aliquid corpori tuo;Christum. Demonstrat enim caput ut membra videant, et docet caput ut membra discant: unus tamen homo caput et membra. Noluit se separare, sed dignatus est agglutinari. Longe a nobis erat, et multum longe: quid in principio Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia. Quomodo ergo factus est prope, ut esset quod nos, et nos