comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq animꝰ ⁊ & tam̃ carnis sue delectationib
uictus. bona quȩ geniit. amans ꝑdit: & que
patitur dampna considerat ⁊ nec tam̃ uirtutis
brachium contra regem babilonis leuat. Seddũ
uidens nequitie ꝑpetratione ꝑcutit᷑: adhoc qͣn¬
doq peccati usu ꝑducitur. ut ipso quoq rationis
lumine priuetur. Uude babilonis rex extinctis
pͥus filus sedechiȩ oculos eruit: qͥa malignus
sp̃s subductis prius bonis operib post & intel¬
ligentiȩ lumen tollit. Quod recte sedechias
in reblat᷑a patitur. Reblatha qͥppe multa licc
interp̃tat᷑. Ei enim quandoq & lum̃ rationis
daudit᷑. qui prauo usis ex iniqͥtatis sue multi¬
uel quib libet ocasionib erũpat. reyboꝵ tamen
semite semꝑ inuolute sunt: ut prauis cõcupiscen¬
tus dediti. aut bona nulla appetant. ⁊ aut appe¬
tentes infirmo desiderio. adhec nequaquã m̃tis
liberos gressus tendant. Recta enĩ aut ñ incipi¬

Expanded text:
plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona, quae gemit, amans perdit; ea, quae patitur damna, considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex exstinctis prius filiis Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus subductis prius bonis operibus post haec intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe multa haec interpretatur. Ei enim quandoque et lumen rationis tollitur, qui pravo usu ex iniquitatis suae multivel quibuslibet ex occasionibus erumpat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo desiderio ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipi
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ delectatione superatur. Qͥ a enim pleꝵq
pruis oculus contemplationis amittit᷑. & post¬
ꝑ carnis desideria huius mundi laborib animꝰ
subugat᷑. testatur satzori ab alophilis captus ⁊
qui postquã oculos ꝑdidit. ad molam deputatus
st: quia nimirũ maligni spirit᷑ postquã tempta¬
tionũ stimulis intiis acicm cõtẽplationis effocdũt.
recta operatio exterius ꝑditur. oe tam̃ ahue rati¬
onislum̃ in corde retinct᷑. ꝓpħa icremias insinuat:
qui dũ sedechie captiuitatẽ narrat: ordinẽ capti¬
uitatis internȩ denuntiat dicens. Oecidit rex ba¬
bilonis filios sedechie in reblat̾ai in oculis euis ⁊
oculos quoq sedechiȩ eruit. Rex qͥpye babilonis
est antiquus hostis possessor intime confusionis ⁊
qui pͥus filios ante uituentis oculos trucidat.
qͥa sepe sic bona opera interficit ⁊ ut hȩc se amit¬
tere ipse qui captus est dolens cernat. Nã gemit

Expanded text:
suae delectatione superatur. Quia enim plerumque suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post carnis desideria hujus mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est: quia nimirum maligni Spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effoderint, recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, sicut Jeremias insinuat, qui, dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: « Occidit rex Babculos quoque Sedechiae eruit . » Rex quippe Babylonis est hostis antiquus, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse, qui captus est, dolens cernat. Nam gemit
Abbreviated transcription (Latin):
& negationis inquirit: rtamq se esse non
estunat. simentiendo uitã defendat. Pilosus
gͦ alter ad alterũ clamat: quando sub aliqͥ ta¬
tiocinandi specie ꝑuersã m̃tem culpa subscq̃ns
ex occasione culpe p̃cedentis illaqueat. Cũq
hanc peccata dura atq aspera depͥmunt: quasi
cõuocati in ea concordit᷑ pilosi dominantur.
Sicq fit ut semꝑ se gressuũ semite deterius in¬
uoluant: dum m̃tem repbam culpa ꝑculpã
ligat. S ed inter hec sciendũ est quod aliqͣ nds
pus oculis cordis intellectus obtundit᷑ ⁊ ce post¬
nodum captus animus ꝑexteriora desideria ua¬
gatur: ut ecca mens quo ducit᷑ nesciat: & car¬
uis sue illecebris sese libent̃ subdat. Aliquando
iero pͥus desideria carnis ebulliunt: & post
longũ usum illiciti operis oculos cordis claudũt.
Flam sepe mens recta cernit : nec tam̃ audent̃
contra ꝑuersa se erigit: & renitens uincitur.
dum hoc ipsum quod agit adiiudicans. carnis

Expanded text:
et negationis inquirit; reamque se esse non et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. Cumque hanc peccatorum  f. peccata dura atque aspera deprimunt, quasi convocati in ea concorditer pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « Sed inter haec sciendum est quod aliquando prius oculi  f. oculus intellectus obtunditur, et postmodum captus animus per vana desideria vagatur: ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audacter contra perversa se erigit; et renitens vincitur, dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis
Abbreviated transcription (Latin):
rationis incipit. semꝑ tam̃ ad irrationabiles
motus tendit: & quasi homo in bestiã desi¬
uit ⁊ dum culpa ꝑ rationis imaginem ĩchoanꝰ.
usq ad irrationabilem effectum trahit. Ham
sepe edendi delectatio seruit gulę: ce seruire
se simulat indigentiȩ nature. Cũq uentr̃e
in ingluu iem extendit: m̃bra in luxuriam
erigit. P ilosus aũt alter ad alterũ clamat. cũ
ꝑpetrata nequicia ꝑpetrancłã aliam ꝓuocat:
& quasi quadã cognationis uoce cõmissa iã
culpa. culpã adhuc quę comitat᷑ inuitat.
Sepe namq ut diximꝰ gula dicit. si habundan
bore subsistis. Cũq m̃tem ꝑ desideria carnis
accenderit: mex quoq luxuria uerba ꝓpriȩ
suggestionis facit dicens. Si misceri iłs hom¬
nes corporalit̾ nollet: m̃bra ipsa coeundi apta
usib ñ fecisset. Cũq hec quasi ex ratione sug.¬
gerit: m̃tẽ ad libidinũ effrenationẽ trahit.
Que sepe deprehensa patrociniũ mox fallatie

Expanded text:
rationis incipit, semper tamen ad irrationales rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpam per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationalem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat necessitati naturae, cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam mergit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum perpetrata nequitia perpetrandam malitiam provocat; et quasi quadam cognationis voce, commissa jam culpa, culpam quae adhuc committatur, invitat. Saepe namque, ut diximus, gula dicit: Si abundantibore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae,
Abbreviated transcription (Latin):
stante qui ait. Ut carnes asinor carnes eors
Cauri autem uocabulo ceruix suꝑbiȩ demonstra¬
tur: sicut uoce dominica de iudeis suꝑbientib
ꝑ psalmistã dicit᷑. Tauri pingues obsederũt
me. Onocentauri gͦ sunt qͥ subiecti luxuriȩ
uitus uide ccruicem erigunt. unde humiliari
debuerũt ⁊ qui carnis suę uoluptatib seruiẽtes.
expulsa longe uerecundia ñ solum se amittere
retitudinẽ ñ dolent: sed ad huc etiã de oꝑe cõfusi¬
currunt ⁊ quia maligni sp̃s ualde eis ad uo¬
tum deseruiunt: quos de his gaudere conspici¬
unt. quȩ flere debuerant. Qbioe apte subiun¬
gitur. Et pilosus clamabit alter al alterum.
Qui nãq alii pilosi appellatione figurantur:
nisi hii quos greci panas. latini uero incubos
uocant: Quos nimirum forma abhumana
effĩgie incipit᷑: sed bestiali extremitate t̃minãt
Pilosi gͦ nomine cuiuslibet peccati asperitas
designat᷑.⁊ quod & siquando quasi ab optentu

Expanded text:
stante, qui ait: ut carnes asinorum carnes eorum. stante, qui ait: ut carnes asinorum carnes eorum. Tauri autem vocabulo cervix superbię demonstratur, sicut voce dominica de Iudęis superbientibus per psalmistam dicitur: Tauri pingues obsederunt me. Onocentauri ergo sunt, qui subiecti luxurię vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliari debuerunt, qui carnis suę voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusicurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci Panes  f. Panas Latini vero incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cum culya culpe aduugit᷑ ⁊ quid aliud
quã inuolutis semitis atq innodatis uinculiᷤᷤ
p̃uoꝵ gressus ligantur.  Blude bene contra
ꝑuersam m̃tem sub iudee specie ꝑysaiam dicit᷑.
Erit cubile draconũ & pascua strutionũ ⁊ oe
occurrent demonia onocentauris: & pilosus
clamabit alter ad alterũ. Qtuid nãq ꝑ draconẽ
nisi malitia. Quid uero strutionũ nomi ne
nisi hypocrisis designat᷑. Strutio qͥpye speciẽ
uolandi habet. sed usum uolandi nõ habet:
qͥa cx hypocrisis cunctis intuentib imaginem¬
de se sanctitatis insmuat: sed tenere uitam
sanctitatis ignorat. In peruersa gͥ m̃te draco
cubat. & strucio pascit᷑: qͥa oe latens malicia
callide tegitut: & intuentiũ oculis simulatio
bonitatis antefert᷑. Qͥd uero ouocentauroꝵ
nomine. nisi & lubrici figurant᷑ & elati
Greco qͥppe eloquio onos asinus dicit᷑ ⁊ & ap¬
pellatione asini luxuria designat᷑: ꝓpħa atte¬

Expanded text:
Sed cum culpa adjungitur, quid aliud Sed cum culpa adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile draconum, et pascua struthionum, et occclamabit alter ad alterum . « Quid namque per dracones nisi malitia? quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe, speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem sanctitatis de se insinuat, sed tenere vitam sanctitatis ignorat. In perversa igitur mente draco cubat, et struthio pascitur: quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Greco quippe eloquio onos asinus dicitur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta atte
Abbreviated transcription (Latin):
crubescens non implere quod loquit᷑. sub inanis
gloriȩ iugũ reuocat᷑:  hoc uictus ꝑ aliuo tole¬
rat. quod plene se uicisse gaudebat. Sic gͥ ope
uicaria fugitiuũ suũ uitia retinent ⁊ & quasi
iam amisium iub dominii iure recipiunt: acq ad
uindietã sibi uicisim tradunt. F uersis itaq
inuolute sunt gressuũ semite ⁊ ꝗa & si deuicta
una nequitia pedem leuant: regnante tam̃ altera
hũc uiea etiam quã deuiccrant implicant. Ali¬
quando uero inuolutis gressuũ semitis & ĩ nul¬
la culpa deuincitur: & alia ꝑ aliam ꝑpetratur.
Ham sepe furto negationis fallatia iungitur:
d scpe culya fallatie ꝑuru reatu cumulatur.
Sepe quedlibet uitium impudenti p̃sũptione
comittitur: & sepe quod omni culpa fit grauiꝰ
etiam de cõmisso uitio suꝑbit᷑. Nam quamuis
de uirtute nasci elatio soleat: ñnũquã tamen
stulta mens de ꝑpetrata se nequitia exaltat.

Expanded text:
patientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis patientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii jure recipiunt, atque ut vinctum sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae; quia etsi devicta una nequitia pedem levant, remanente tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant, implicant. Aliquando vero involutis gressuum semitis, et una culpa non devincitur, et alia perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur; et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata a se nequitia exaltat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe namq non nulli contra quedã se uitia uehe¬
bementer accingunt: sed quedã subigere negligũt.
Cũq se cont̃ ista ñ erigunt. & illa cont̃ se reparãt
que subegcrũt. Alius nãq iam carnem alururia¬
domuit: sedtam̃ adhuc mentem ab auaritia ñ re-¬
frenauit. Cũq se in mundo ꝓ exercenda auaritia.
retinet ⁊ cumq aterrenis actib non recedit:: erũ¬
pente ocasionis articulo etiam in luxuria labitur:
quã iã subegisse uidebatur. Alius auaritie estũ
uicit: sed neqͣquã uim luxuriȩ subdidit. Cũꝙ
explende luxurie precium p̃parat: iugo qͦq aua¬
ritie quã dudum edomuit cordis ceruicem sub¬
ait. Alius rebellantẽ iam impatientiã strauit ⁊
sed inanem głam necdũ uicit: & cũ se ꝑ hane
mundi honorib inserit ⁊ cõfixus causaꝵ. stimu¬
lis adimpatientiam captus redit. Cũq in aniꝰ
gioria ad defensionẽ sui animũ erigit: & illam
uictus tolerat quam superauit. A lius in anẽ

Expanded text:
Saepe namque nonnulli contra quaedam vitia se vehementer accingunt, sed quaedam subigere negligunt. Cumque se contra ista non erigunt, et illa contra se reparant quae subegerant. Alius caedomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit: cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinet et a terrenis actibus non recedit, erumpente occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae subdidit; cumque explendae luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae quam dudum domuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc honoribus mundi inserit, confixus causarum stimulis, et impatientia captus redit, cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem ja
Abbreviated transcription (Latin):
religio. H une rursus ait. Sit omĩs homo ulox
ad audiendum ⁊ tardus aũt ad loq̃ndũ: &¬
tardus ad iram. Hinc ittrũ adiungit. Lingua
inqͥetũ imalum: plena ueneno mortifero.Hine
ꝑ semetipsã nos ueritas admonet dicens. Omne
uerbũ otiosum quod locuti fuerint homines:

Expanded text:
 autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. nũquid dixi. afferte michi. & de substantia
ur̃a donate michi. uel liberate me de manu hostis.
& de manu robustoꝵs eruite me. docete me  go
tacebo  oe siquid forte ignoraui instruite me:
quid de semet ipso sentiat paulo inferius manife¬
stat dicens. Suꝑ pupillũ irruitis. Luce itaq
clarius patet quantę se infirmitatis cõspiciat:
quem pupillum uocat. Sequit᷑. Quare detrari¬

Expanded text:
dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Libet de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. Sc̃ĩ cx enĩ uiri nec ex clatione sunt liberi ⁊ nec
ex tunore submissi: sed cum rectitudo eos ad lib̃tatẽ
uocis erigit ⁊ cõsideratio infirmitatis propͥe in hu¬
militate custodit. Culpas qͥppe delinquentiũ oe si
ex alto increyantes feriunt: semetipsos tam̃ apud se
subtilius iudicantes. quasi in abiectis ponunt: &x quo
praua in aliis insecunt᷑ ⁊ eo ad repͥmendos se attrocio¬
res redeunt. Rursũq quo sibunet meliora agentib
nequaquã parcunt: eo uigilantius aliena facta rep̃¬
hendũt. Qͥd enĩ de humana potentia mirari exteriꝰ
poterunt: qui semet ipsos quoq despiciunt. etiam
cum intiinȩ penȩ iam arcem sublimitatis app̃hendũt.
Idcirco gͥ bene foris anudicant altitudinem terrene
celsitudinis: qͥa intus oculum ñ grauat pondus timo¬
rii. Unde &x beatus iob cũ amicis dura loquentib
terrenã prudentiã. uires. substantiãq despiceret

Expanded text:
beamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec beamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret,
Abbreviated transcription (Latin):
mauerat contra altare in bethel: extendit ma¬
num suam de altari dicens. app̃hendite eũ:
oe exaruit manus eius. Et paulo post. Orauit
uir cdĩ faciem dĩi ⁊ & reuersa est manus regis
adeum: & facta c̃ sicut prius fuerat. Quia
enum suꝑbia gignere uirtutes nescit quantu
ex humilitatẽ ꝓdit uox increpationis ostendĩt: quam
signa comitant᷑. Quomͦ uathan contͣ dauid regem
ꝑ uerba merepationis tumuit ⁊ qui cũ increpanda
culpa dcesset. int̾ram se in cons pectu eius protinus
strauit. Sicut scriptũ est. Huntiauerunt regi
dicentes. Adest nathan propha. Cumq introisset
ante cõspectũ regis: adorauit eum ꝓnus in terra. Q mͦ
moyses regi egẏptio libere resistens cum despicere potuit ⁊
qui do familiarit̃ colloquens. scquentẽ se iethro cog¬
uatum humilis adorauit. Cuiꝰ etiã cõsilio tantam
obedientiã p̃buit: ut post secreta dĩ eloquia magnũ
lucrum duceret. quod foris ab ore hominis audiret.

Expanded text:
maverat contra altare in Bethel, extendit mamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit eum pronus in terra ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret.
Abbreviated transcription (Latin):
scio qͥa ꝑignorantiã fecistis sicut oe pͥncipes ur̃i:
Dẽ qui p̃nuntiauit ꝑ osomniũ ꝓphetaꝵ pati
xp̃m suum. impleuit sic. Quos ad uitã miseri¬
corditer trahit dicens: penitemini gͥ & cõuertimi¬
ni ut deleant᷑ peccata ur̃a. Quomodo heliseus
uidere naaman ex elatione noluit ⁊ qui non solũ
se cõspici. sed teneri etiã a muliere ꝑmisit. d De qua
scriptum est. Cũq uenisset ad uirũ dei inmontẽ:
apprehendit pedes eius. Et accessit giezi ut amo-¬
ueret eam. Et ait uir dei. Dimitte illã: anima
enim illiꝰ in amaritudine ẽ. Quomͦ helias su-¬
perbo regi increpationis uerba ꝑtumorẽ intulit:
quiante eius currum humilit̾ eucurrit: Sicut
scriptũ ẽ. Accinctisq lumbis currebat ante achab.
Quomͦ uir di hieroboam p̃sentiam ex clatione de-¬
spexit ⁊ qui arentẽ eius dexterã saluti pͥstine pro-¬
tinus ex pietate reparauit  Sicut scriptũ est.
Cũq audisset rex sermonẽ hominis di quẽ in cla¬

Expanded text:
ntiam fecistis, sicut et principes vestri. Deus, quae praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum suum, implevit sic . Quos ad vitam misericordia trahit, dicens: Poenitemini igitur et convertimini, ut deleantur peccata vestra . Quomodo Eliseus videre Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri se etiam a muliere, permisit? De qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in monte, apprehendit pedes ejus, et accessit Giezi ut amoveret eam, et ait homo Dei: Dimitte eam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba per tumorem intulit, qui ante ejus currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctisque lumbis, currebat ante Achab ? Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dexteram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem incla
Abbreviated transcription (Latin):
tria respondisse: qͥa nec pauy coꝵ substantiã.
nec oppressus adiutorium contra robustos. nec
stultus doctrinã sapientię carnalis querit. Sc̃s
&er̃ uir qͥa mente suꝑ semetipsum rapit᷑:
reł pauꝑ mopia ñ angustat᷑ ⁊ o oppressus
ral patiturt.  uoluntarie stuleus cartialema
sapientiam ñ miratus. Hinc est enĩ quod oppressus
alius pauꝑ dicit. A poriamur: sed ñ destituim᷑.

Expanded text:
Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, se
Abbreviated transcription (Latin):
nue robustoꝵ uires malignoꝵ  sp̃uura appel¬
lat. Quos idcirco robustos appellat ⁊ qͥa dũ
absq carnis infirmitate sunt conditi: prauis
eoꝵs annisib inbecillitas adhuc uicta ñ obuiat.
& s̃i quio forte ignoraui instruite me: subcuiꝰ
districtionis libramine pendeat incertũ uide¬
tur ⁊ utrũ ad hoc subiunctũ sit quod intule¬
rat. nũqͥd dixi: an certe disiuncta sententia¬
dicat᷑. docete me. & ego tacebo: o s̃qͥd forte
ignoraui instruite me. Quod tam̃ utriq distine¬
tioni cõnuenit: qͥa ab intellectus sani tramite
ꝑ neutra recedit. S ed qͥa hȩc in transcursu ꝑ
allegoriam diximus. restat ut moralit̾ hẏsto¬
traditus delores uulneꝵ sentiebat: sed sapi¬
entem cli stultitiam diligenis. stultõ mundi
sapientiã mentis despectu calcauerat. Igitur
contra mundi diuites pauꝑ ⁊ contra potentes
oppressus: ⁊ contra sapientes stultus. dicitur

Expanded text:
num robustorum, vires malignorum spirituum appelnum robustorum, vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos appellat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum assertionibus imbecillitas adjuncta non obviat. et si quid forte ignoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter histotraditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ ecłi hec uerba referunt᷑. qͥa amicos beati iob
hereticoꝵ tenere speciem diximꝰ: recte se asserit
eoꝵ substantia non iudigere. Hereticoꝵ qͥpye
substantia carnalis sapientia non inconuenient̃
accipitur: qua dum ꝑuerse fulciunt᷑. quasi in
uerbis se diuites ostendunt. Quam eo sancta
selesia non querit: quo hanc spiritali intellectu
transcendit. Sepe uero heretici cũ ꝑuersa de fide
asserunt: non nulla contra iniquum hostem sub¬
tilia de carnis temptationib loquunt᷑. Nam ñ¬
nũquã eo in sc quasi sana menbra operationis
ostendunt: quo in fide uulnerati serpentis mor¬
su in capite tenent᷑. Sed sca eccła audire abhis
subtilia de temptationib ñ uult: quidũ uera
quȩdã de cõuersatione asserunt. ad falsa ꝑfidiȩ
ꝑducunt. Unde recte nunc dicit᷑. Hũquid
dixi afferte michi. & de substantia ur̃a dona¬
te michi ⁊ uel liberate me de manu hostis ⁊
qͥppe hostis sathanȩ fortitudinẽ uocat: o ma¬

Expanded text:
siae haec verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate mequippe hostis, Satanae fortitudinem vocat; et ma
Abbreviated transcription (Latin):
tenere ñ possit: testatur ꝓpħia qui ait. Uir lin¬
guosus ñ dirigit᷑ suꝑ terram. Hinc salomon e¬
Hiric yaias ait÷ cultus iustitie silentiũ: uide¬
lieet indicans qͥa m̃tis iustitia desolat᷑. quando
ab ĩmoderata locutione ñ parcit᷑. Hinc iacob¬
dicit. Siqͥs putat se r̃eligiosũ esse ñ refrenans

Expanded text:
tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir lintenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc quoque Salomon ite. Hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse
Abbreviated transcription (Latin):
queq stule inereretioni efrenat᷑. Qͥbusdã aũ¬
ruine sue graddib desidiosa mens in foucã lapsus
impellitur. Ham dũ ociosa cauere uerba neglig¬
mus. adnoxia ꝑuenimꝰ : ut prius loqui aliena
libcat. & postmodum detractionib eoꝵ uitã
de quib loquit᷑ lingua mordeat: quando q aũt
usq ad aꝑtas cõtumelias erumpat. Hinc semi¬
nantur stimuli ⁊ oriunt᷑ rixe⁊ accenduntur
faces odioꝵ: pax tota etinguit᷑ coidium. Ulnde
bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui dimittit aquã caput
ẽ iurgiorũ. A quã qͥpre dimittere est: linguã
in flurit eloquis relaxare. Quo contra oe in
bonã partẽ asserit dicens. A qua ꝓfunda uer ba¬
ex ore uiri. Quigͥ dimitut aquã caput ẽ uur¬
gors: qͥa qui linguã ñ rtfrenat cõcordiã dissi¬
pat. Uude ee ediuerso scriptũ ẽ. Qui ĩ ponit
stulto ulentium: iras mitigat. Quia autem
multiꝗo quisq seruiens rectitudinẽ iusticie

Expanded text:
quoque stultae increpationis effrenatur. Prius quoque stultae increpationis effrenatur. Prius uae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgioruin fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua profunda ex ore viri . » Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicitur. Quare detraristis sermonib ueritatẽ⁊
cum e uobis uullus sit qui possit arguere: Ae
i aperte diceretur. Qua temeritati audita rep̃¬
henditis⁊ qui ꝑcussionis mee causas ignoratis.ᷤ
A dhuc rephensibilia presertis. Seqͥtur. Adin.¬
num: inportina ualde & noxia gneri huma¬
no. Unum quod curat ctiam ꝑuersa laudare:
aliud quod studet semꝑ etiã recta corrigere. Ilus
d corsum cũ fluuio ducitur: hoc uero contra flu¬
enta ueritatis obscrare ex alueum conatur. Iluo
metus p̃mit: hoc clatio erigit. Illua grãm ex
fauorib captat: hoc iram ut ex certamine osten¬
datur exagitat. Illud in ꝓmptu subiacet: hoc
seip e diuerso tunict. Exhuuis g̃ qualitate beat̾
iob amicos suos fusse redarguit: cũ dicit. Aamn¬
cripandum tantum eloquia cocunatis. Sedim̃
usq ad iniustȩ increpationis audaciam ꝑuenitur:
ꝯciosa dicere. Nam sere dũ ab ociosis uerbis
nequaquã lingua cspeseitur: ad temeritatem

Expanded text:
ne ergo dicitur: Quare detraxistis sermonibus veritatis, ne ergo dicitur: Quare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia profertis. Sequitur: num importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpaotiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem
Abbreviated transcription (Latin):
possit arguere : unaus ipse esse a uiciis debet.
quicurat aliena corrigere ⁊ ut t̾rena ñ cogitet.
ut desideriis in fimis ñ subcũbat: quatinus tanto
ꝑspratius alis fuginda uideat.⁊ quanto hec
ipse ꝑscientiam & uitam ueriue declinat. qͥd
nequaquã pure maculam in m̃bro considerat
oculus quem puluis grauat ⁊ & supiectas sordes
teigere non ualent manus que lutum tenent.
Quod iuxta antique trams lationis seriem bene
cdl dauid erga exteriora bella laborantẽ ꝑ signifi¬
cationẽ diumna uox innotuit: cũ dicit. Nontu
edificabis michi templũ: qͥa uit sanguinum es.
Dei autẽ templũ eclificat: qui corrigendis atꝙ
instruendis ꝑximoꝵ m̃tib uacat. Eemplũ qͥppe
dei nos sumus. qui aducrã uitã & eius inihabi¬
tatione construinuir: pablo attestante qui ait.
Lemplum di sc̃m est quod estis ues. Sed uir¬
sangumium templum d̃ĩ edificart ꝓhibetur⁊ qͥaqͥ
adhuca tib carualib incubat: necesse est ut instri

Expanded text:
orrigere. --Mundus ipse esse a vitiis debet qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis 239 infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat, quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod, juxta antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es . Dei autem templum aedificat, qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei ssanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incumbat necesse est ut instrue
Abbreviated transcription (Latin):
cõfundunt᷑. Uenerunt quoq usq ad me: o& pu¬
dore cooperti sunt. Aesi dicat. Elidentes corporis
uulnera. sed mentis constantiam uescientes ⁊ dũ
me de iniustitia increpare ausi sunt usq ad me
necdum uencrunt: sed dura me inuectione pul¬
santes. dum stare animum inter aduersa dep̃¬
hendunt : quasi ad me uenientes erubescunt.
E o enun ad me ueniunt: cum me in intimis
aguoscunt. Ibiq eos pudor ees cooperit: ubi me
stantem fortiter exterior iactura non tangit. Sũt
uero non nulli qui timere dm nesciunt. nisi cũ
uel inse experta. uel in aliis cognita aduersitate
terrentur ⁊ quos ꝓspera ꝑ audaciam leuant:
contraria ꝑ infirmitatem turbant. Ex quoꝵ
scilicet numero amicos suos esse beatus iob re¬
darguit: cum ꝓtinus subdit dicens. Nunc ue¬

Expanded text:
confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et puconfunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per infirmitatem turbant. Ex quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job redarguit, cum protinus subdit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu iudics testis conscientia aldicit. T unc
iudex exterius cernitur: sed accusator interius
toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa redu.¬
citur: & mens suꝑ gehenne incendia suo grauus
igne cruciatur. Dequib rectt ꝑ ꝓpħ̃am dicitui.
Dñe exaltct᷑ manus tua ut ñ uideant: uideant
a confundant᷑. Intellectum qͥpye reyboꝵ nẽ
merita obseurant ⁊ sea tunc cognitio rcatus illiu¬
Eminat: ut o modo sequenda ñ uideant: &
tune ea postquã amiserint cernant. N unc qͥppe g̃t̃na
intelligere negligunt ⁊ uł appetere intellecta cõtemp¬
nunt: sed tune ea intelligentes ꝓeusdubio desideran¬
tesq conspiciunt ÷ cum desiderata assequi nequaquã
cialiter congruunt: qui duris obiurgationibus
sc̃ĩ uiri animũ labefactare conabantur. Ait enĩ.
Confusi sunt quia speraui. Nesi aperte diceret.
Dum me stultis increpationib ad desperationem
flectere nequeunt: ipsi temeritatis suȩ insania

Expanded text:
conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prophetam dicitur: Domine, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. Nunc quippe aeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt; sed tunc ea intelligentes procul dubio desiderantesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam cialiter congruunt, qui duris objurgationibus sancti viri animum labefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania
Abbreviated transcription (Latin):
sio occupat ⁊ qͥa dum ꝑuenire ad afflictors in¬
tuna nequeuut: incallum se existere crudeles
erubescunt. Sẽs gͥ uir dicat ex uoce sua. di-¬
cat ex uniuersalis ecclesiȩ afflicte gementisq
cõstantia quȩ inter aduersa reyboꝵ suꝑne retri¬
butionis gaudiũ sine ullo mentis defectu desi¬
derat. atq ad uitã moriendo ꝑdurat. cõfusi
iunt qͥa speraui. Acsi aperte dicat. Qͥa duris
ꝑsecutionib repbi uim mei rigoris ñ emolhũt:
erubescentes ꝓculdubio laborem suȩ crudelitatꝰ
ꝑdũt. Uude ce mox uenture retributionis bo¬
na quasi iam p̃sensentia cõspicit: & qui reat᷑
in iudicio reybis mancat. attendit subdens.
sunt. Usq ad scãm qͥppe ecclesiam in die iudi¬
cii repbi ueniunt⁊ qͥa usq ad eius tunc cõspici¬
endam głam ꝑducunt᷑: ut ad maiora tune¬
reatus sui supplitia repulũi uideant quod ꝑdicde᷑
Tunc uero iniquos pudor eooperit: cuni cos in

Expanded text:
sio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum insio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt. Sanctus igitur vir dicat ex voce sua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio reprobos maneat attendit, subdens: sque ad sanctam quippe Ecclesiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in
Abbreviated transcription (Latin):
iaçob corripit dicens. Quş est uita ur̃a :
Uapor est ad modicum parens. Recte gͥ deit᷑.
expectate paulisper ⁊ qͥa ce inmensum est qͥd
sine termino sequitur: & parum ẽ qͥcqa fuit᷑.
Longum qͥpye nobis uideri ñ debet: quod
cursu suitemporis tindit ut ñ sit. Quoddũ
ꝑ mom̃ta ducit᷑ ⁊ ipsa hoc mom̃ta sua quȩ diffe.¬
runt impellunt: atq unde teneri cernitur⁊
ude agitur ne teneatur. Bene aũt beatus iob
postquã breuitatem presentis uite despiciens in¬
tulit. contra iniquos ꝓtinus in uoce omnium
electoꝵ iurgit adiungens: cõfusi sũt qͥa spera¬
uI. Cum bonis mala reprobi ingerunt: si
hos ab spe intia labefactari cõspiciunt. esfectu
deceptionis hilarescunt. Lucrũ namq maxi¬
mum erroris sui ꝓpaginem deputant: ꝗa habe¬
re sc adperditionem socios exultant. Cũ uero
bonoꝵ spes interius figitur. & nequaquã mali
exteriorib adima reclinat᷑. prauoꝵs mentẽ cõsu.¬

Expanded text:
Jacobus corripit dicens: Quae est vita vestra? Jacobus corripit dicens: Quae est vita vestra? Vapor est ad modicum parens . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est quod sine termino sequitur, et parum est quidquid finitur. Longum quippe nobis 234 videri non debet quod cursu sui temporis tendit ut non sit; quod menta ducitur, ipsa hoc momenta sua quae differunt impellunt; atque unde teneri cernitur, inde agitur ne teneatur. Bene autem beatus Job, postquam brevitatem praesentis vitae despiciens intulit, contra iniquos protinus in voce omnium electorum surgit, adjungens: CAPUT XXXI. VERCum bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confu
Abbreviated transcription (Latin):
cia inꝓuisa ꝑueniunt: qui decepti suis p̃sũp¬
tionib aut nũquã se cõtingere aut tarde
crediderũt. Hinc ueritas dicit. Uigilate
itaꝙ & orate: qͥa nescitis diem neq horam.
Niuc rursum scriptum ẽ. Dies dñi sic̃ fur
in nocte ita ueniet. Qͥa enĩ ad rapiendã ani¬
mam ꝓpinquans minime cõspicitur: furi
in noct᷑e conparat᷑. Canto gͥ debet quasi sẽper
ueniens metui: quanto a nobis non ualent
uentura p̃sciri. Uude ce scĩ uiri qͥa breuitatẽ
uite indesinent̾ aspiciunt: quasi cotidie mo
rientes uiuunt. & tanto se solidius mansu¬
ris preparant: quanto o nulla esse transito¬
ria semꝑ exfine pensant. Hinc qͥppe psamista
ueloci cursu fugere uitam peccatoris aspiciens
ait. P usillum adhuc & non erit peccator.
Eine iterũ dicit. Homo sicut fenum dies eiꝰ.
Hinc ysaias ait. Omnis caro fenura: & gła
eius sicut flos seni. Hinc m̃tes p̃sumentium

Expanded text:
cia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumpcia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Tanto igitur debet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura praesciri. Unde et sancti viri, quia brevitatem vitae indesinenter ascipiunt, quasi quotidrientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium
Abbreviated transcription (Latin):
errhescat. Quisi enĩ abspeculo feda facies displi¬
cet: cuia trent ꝯuita si nili inse ipsa quod adixer¬
secir uidet. Fgͦ. Considerate semitas themaii.
itinera sa ia en erietore paulisper. Acsi aperte
diceret. Dampna alieni teporis attendite ⁊ o tũc
spem deeternis firmiꝰ sumitis: si recto cordis oculo
qͥd ĩaliis displiccat uidetis. Bene autem dicitur:
uite brtuitas quasi diu perseueratura diligitur.
ab ȩterna spe animus frangit᷑: oe delcctatus
p̃sentib. desperationis sue caligine reuerberat᷑.
Cumq longum putat quod adiuiuendũ sibi
spatium restat: repente uitam deserens. eter¬
na inuenit quȩ uitare iam nequeat. Hinc
est enim quod ꝑquendam sapientem dicitur.
Ue his qui ꝑdiderunt sustinentiã. Substi¬
nentiã uidelicet ꝑdunt. quidũ du se immo¬
rari uisibilib estimant: s̃pem inuisibilium
derelinquunt. Cumq mens in presentibus
figitur. uita terminat᷑ ⁊ oꝵ repente ad suppli¬

Expanded text:
erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displierubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displiceat videtis.  Vet. XX. 45. vitae brevitas quasi diu perseveratura diligitur, ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam sapientem dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immorari visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad suppli
Abbreviated transcription (Latin):
libet beatum iob quo diuini timoris iugo colla
cordis attriuerat: sub quanto discretionis mode¬
ramine diuinę scientiȩ archã portat. Amissis
uamq uitulis mugit ⁊ qͥa audita morte filioꝵ
interram tonso capite corruit. sed recto tam̃ uine¬
re mugiens gradit᷑: qͥa os eius ingemitu aa dĩ
laudes aperitur: cũ protinus dicit. U ñs dedit.
dñs abstulit ⁊ sicut año placuit ita factuna est:
sit nom̃ dñi benedictũ. ed indiscrete mentes
hanc uiuendi uescunt ⁊ e quo uias d̃i dissolute
ap̃petunt: cõ ad mandi utinera stulte replicant᷑.
ra memerat: qͥa quos auster reprobi teporis
soluerit: hos nimirũ rete implicationis teriet.
Bene arteai prauoꝵ. facta describens. cõsiderare
hoc aconet qͥa ꝑuersa agendo diliginus⁊ sed
minus diiuelica ida cre limꝰ: quan sint turpia
in alios atione cognoscinꝰ ⁊ ieq fit ut ad se¬
metipĩam mens rede. t:  atere quod rephendit

Expanded text:
libet beatum Job, in quo divini timoris jugum colla libet beatum Job, in quo divini timoris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicantur.ra memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
uacee ꝑ uiam que ducit bechs imis or itinere
uno graciiebantur. ꝑgentes or mugientes
ũ deelinantes req a l dextixam neq a l sini¬
stram. Ecce enĩ rcclusis domi uitulis uaccȩ quȩ
sub archa dñi plaustro ligantur gemũt ox ꝑgũt :
dant ab intimis mugitus: &tam̃ ab itinere ñ
demutant gressus. Amorem quidem ꝑ cõpassionẽ
sentiunt: sed colla posterius ñ deflectunt. Sic sie
necesse est ut incedere debeant qui sacre legis iugo
suppositi iam ꝑ internam s̃cientiã diũ archã portãt:
quatinus ꝑ hoc quod ꝓximoꝵ necessitatib cõdolent
a cepto rectitudinis itinere ñ declinent. B ethĩamis
pergere est. cũ suꝑna scientia ad interne lucis habita¬
culum ꝓpinqͣre. Sed tunc uere uethsamis tendimꝰ:
cum uia rectitudinis gradientes ad uicina erroris
latera ñ ꝓ affectu rignoꝵ declinamꝰ. Quoꝵ nimirũ
grã mentem nrãm tenere debet. sead reflectere non
debet ⁊ ne cadem mens aut si affectu ñ tangit᷑ dura

Expanded text:
mes, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames pergere est cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura