comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissũ fuerat: & fateor sicut
uolui. Reddita quippe mͥ sa¬
nitas est. amagna oe ꝑicłosa
infirmitate: s paulatim uireᷤᷤ
corꝑis redierunt. Deus bone
quid mͥ boni contulit in
firmitas illa: ferie ille: uacatõ
illa ex parte ad qd̃ uolebam.
Nam et cooꝑabatur necessita¬
ti mee toto illo tempore infir¬
mitatis mee. apud eum infir¬
mitas euis: qua et ipse tunc
demporis detinebatur. Infir¬
mi ergo ambo cotadie de
spirituali phisica anime confe¬
rebamus : de medicamentis uir¬
tutum contra langores uiciorũ.
Itaꝙ tunr disseruit mͥde cantico
canticorum. quantũ tempꝰ illõ
infirmitatis mee ꝑmisit. mora¬
riis scripture illiuis: qr sic uole¬
bam oe sic petieram ab co. Sin¬
gulisq dieb quecunq suꝑ hoc
audiebam. ne mͥ effugerent sc̃p¬
to alligabam. inquantũ mͥ d̃s
donabat. & memoria me iuua¬
bat. In quo cum benigne & sine
inuidia exponeret mͥ & cõmu¬
nicaret sententias intelligentis

Expanded text:
promissum fuerat, et, fateor, sicut promissum fuerat, et, fateor, sicut volui. Reddita quippe mihi sanitas est a magna et periculosa infirmitate; sed paulatim vires corporis redierunt. Deus bone, quid mihi boni contulit illa infirmitas, feriae illae, vacatio illa? Ex parte id quod volebam! Nam et cooperabatur necessitati meae toto illo tempore infirmitatis meae apud eum infirmitas ejus, qua et ipse tunc temporis detinebatur. Infirmi ergo ambo, tota die de spirituali physica animae conferebamus, de medicamentis virtutum contra languores vitiorum. Itaque tunc disseruit mihi de Cantico canticorum, quantum tempus illud infirmitatis meae permisit, morariis Scripturae illius, quia sic volebam, et sic petieram ab eo. Singulisque diebus quaecunque super hoc audiebam, ne mihi effugerent, scripto alligabam, in quantum mihi Deus donabat, et memoria me juvabat. In quo cum benigne et sine invidia exponeret mihi, et communicaret sententias intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tii mr̃is. & beati bñdicti abbatis.
Eadxm gͥ hora affuit uirodei
predicta beata uirgo. duobus
illis stipata ministris: beato
scilie&e laurentio. & u̾ato bene¬
dicto. Aderans aũt ĩ ea serenititate
⁊ suauitate q̃ eos decebat: & tã
manifeste. ut ex ipso introitu
cellule. ꝑsonas quoꝙ discerne¬
ret̃ singłorum. Imponentesq
ei manusie loca doloris attac¬
tu pussimo lenientes: omnẽ
ꝓtinus egritudinem depuler̃
Siccatꝰ est enim ilico fleginatis
riuus: & dolor omnis abscessit.
um aũt &e ego egrotarem
aliqͣndo in domo nr̃a ⁊ me
iam nimium fatigasset. ⁊ altriuis¬
set in longum nimium se ꝓten¬
dens egritudo: audiens hoc mi¬
sit ad me fr̃em suum uirum
bone memorie gerardum:man¬
dans me uenire ad claramual¬
lem.spondens me ibi cito aut
curandum. aut moriturum.
Ego uͦ quasi diuinitꝰ accepta uł
oblata facultate seu apd̃ eum
moriendi. seu aliqͣndiu cum
ac dolore. Ubi factũ est mͥ qd

Expanded text:
tii martyris, et beati Benedicti abbatis. tii martyris, et beati Benedicti abbatis. Eadem igitur hora adfuit Viro Dei praedicta beata Virgo, duobus illis stipata ministris, beato scilicet Laurentio, et beato Benedicto. Aderant autem in ea serenitate et suavitate quae eos decebat, et tam manifeste, ut ex ipso introitu cellulae, personas quoque discerneret singulorum. Imponentesque ei manus, et loca doloris attactu piissimo lenientes, omnem protinus aegritudinem depulerunt. Siccatus est enim illico phlegmatis rivus, et dolor omnis abscessit. 59. Cum autem et ego aegrotarem aliquando in domo nostra, et jam me nimium fatigasset et attrivisset in longum nimium se protendens aegritudo, audiens hoc misit ad me fratrem suum, virum bonae memoriae Gerardum, mandans me venire ad Claram-Vallem, spondens me ibi cito aut curandum, aut moriturum. Ego vero quasi divinitus accepta vel oblata facultate, seu apud eum moriendi, seu aliquandiu cumac dolore. Ubi factum est mihi quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad littus. festinabat ingredi: &
illa cedens impingebat in aqͣm
Usq t̾cio ita faciens: tandem re¬
licto eo naius ibat & non reuer¬
tebatur. Intellexit aũt. ꝓtinus.
nec dum tempꝰ sue mig ratioĩs
adesse. Etdhuc tñ crescebat do¬
lor. eo utiq magis molestus: quo¬
minus iam eum spes imminen¬
tis exitus solabat᷑. Contigit autẽ
aduesꝑascente iam die. ut ceteris
fratrib iuxta consuetudinẽ acce¬
dentib ad lectionem collationũ:
solus albas cum duob frĩb sibi
assistentib remaneret indiuer¬
sorio in quo iacebat. Cumꝑ ue
hementius affligeret᷑: & supra
uires dolor excresceret. aduocais
alt̾um e duob: iubet citius ora¬
tum ire. Excusantem deniq &
dicentem. ñ sum ego talis ora¬
tor: obedientie auctoritate com¬
pellit. Itum est & oratum ad al¬
taria: que in eadem basilica e¬
rant tria. Orimum in honore
beate d̃i genitricis : duocircum¬
posita. m honore beati lauren¬

Expanded text:
ad littus, festinabat ingredi, et ad littus, festinabat ingredi, et illa cedens impingebat in aquam. Usque tertio ita faciens, tandem relicto eo navis ibat, et non revertebatur. Intellexit autem protinus necdum tempus suae migrationis adesse. Adhuc tamen crescebat dolor, eo utique magis molestus, quominus jam eum spes imminentis exitus solabatur. Contigit autem advesperascente jam die, ut caeteris fratribus, juxta consuetudinem accedentibus ad lectionem collationum, solus Abbas cum duobus fratribus sibi assistentibus remaneret in diversorio in quo jacebat. Cumque vehementius affligeretur, et supra vires dolor excresceret, advocans alterum e duobus, jubet citius oratum ire. Excusantem denique et dicentem, « Non sum ego talis orator; » obedientiae auctoritate compellit. Itum est, et oratum ad altaria, quae in eadem basilica erant tria. Primum, in honore beatae Dei Geninitricis: duo circumposita, in honore beati Lauren
Abbreviated transcription (Latin):
numero reputaret. Cunꝙ extm̃u
iam trahere sp̃m uideret᷑: in ex¬
cessu mentis sue ante tribunal
dm̃i sibi uisus ẽ p̃sentari. Affuit
aũt & sathan ex aduerso imꝓbis
eum accusationib pulsans. Ubi
uͦ ille omnia fuerat ꝓsecutus: &
uiro d̃i ꝓsua fuit parte dicendum.
nichil territꝰ aut curbatꝰ ait. Fa¬
teor non sum dignꝰ ego nec ꝓpriis
possum meritis regnum obtine¬
re celorum. Ceterum duplici iu¬
re illud obtinẽs dñs meus. here¬
ditate scilicet patris. & merito
passionis. Ait̾o ipse contentus.
alt̾um michi donat : ex cuiꝰ dono
iure illud mͥ uiendicans non con¬
fundor.In hoc uerbo confusus
inimicus: conuentꝰ ille solutus.
& homo d̾i in se reuersus est. Cũꝙ
ex hoc magis dissolutionem sui
corporis imminere sꝑaret: uisio
altera longe dissimilis est secu¬
.ta. Siquidem uelut in littore
quodam positꝰ: uidebat᷑ sͥ na-
uem que se transueheret expec¬
tare. Cumq applicuisset nauis

Expanded text:
numero reputaret. Cumque extremum numero reputaret. Cumque extremum jam trahere spiritum videretur, in excessu mentis suae ante tribunal Domini sibi visus est praesentari. Adfuit autem et Satan ex adverso improbis eum accusationibus pulsans. Ubi vero ille omnia fuerat prosecutus, et Viro Dei esset pro sua parte dicendum, nil territus aut turbatus, ait: « Fateor, non sum dignus ego, nec propriis possum meritis regnum obtinere coelorum. Caeterum duplici jure illud obtinens Dominus meus, haereditate scilicet Patris, et merito passionis, altero ipse contentus, alterum mihi donat, ex cujus dono jure illud mihi vindicans, non confundor. » In hoc verbo confusus inimicus, conventus ille solutus, et Homo Dei in se reversus est. Cumque ex hoc magis dissolutionem sui corporis imminere speraret, visio altera longe dissimilis est secuta. 58. Siquidem velut in littore quodam positus videbatur 1085 sibi navem quae se transveheret exspectare: cumque applicuisset navis
Abbreviated transcription (Latin):
edificatione animaꝵ ad circum¬
positos loqueretur: p̃dicti mat̾
infantis denens eum ingremio
sedebat secus pedes ipsius. Accidit
aũt ut interloquend̾u aliqͣndo
manum ꝓtenderet: & app̃hen¬
uere eam conabatur infantuł.
Adu̾tit᷑ tandem conatꝰ paruuli
cum sepiꝰ id fecisset: & mirantib
uniuersis dat᷑ ei facultas. ut ma¬
num possit apprehend̾e qͣm op¬
tauit. Tum uͦ mira admodum
reuerentia alt̾am manum suã
supponens. altera tenens eam.
oetulit ad os suum: et oscłatus
est eam. Neq id semel tm̃: s coci¬
ens fiebat. quotiens beatam ma¬
num tenere ꝑmissus est. Infirma¬
batur aliqͣndo homo der: et uelut
riuulus quidam flegmatis incessan¬
ter ab eius ore fluebat. Unde exbaus¬
to corpore usq quaꝙ deficiens: pau¬
lominus ad extrema deuenit.Con¬
uenerunt itaq filii et amici eius.
uelut ad exequias tanti patris. &
ego ipse int̾ ceteros affui: qd̾ me
quoꝙ eiꝰ dignatio in amicorum

Expanded text:
aedificatione animarum ad circumaedificatione animarum ad circumpositos loqueretur, praedicti mater infantis tenens eum in gremio, sedebat secus pedes ipsius. Accidit autem ut inter loquendum aliquando manum protenderet, et apprehendere eam conabatur infantulus. Advertitur tandem conatus parvuli, cum saepius id fecisset; et mirantibus universis datur ei facultas ut manum possit apprehendere quam optavit. Tum vero mira admodum reverentia alteram manum suam supponens, altera tenens eam, tulit ad os suum, et osculatus est eam. Neque id semel tantum, sed toties faciebat, quoties beatam manum tenere permissus est. batur aliquando Homo Dei, et velut rivulus quidam phlegmatis incessanter ab ejus ore fluebat. Unde exhausto corpore usquequaque deficiens, paulo minus ad extrema devenit. Convenerunt itaque filii et amici ejus velut ad exsequias tanti Patris: et ego ipse inter caeteros adfui, quod me quoque ejus dignatio in amicorum
Abbreviated transcription (Latin):
effectum Ut enim egressi sunt
monasterii fores. mutuis se se ce¬
perunt inflammare sermonib:
qr cor eoꝵ ardens erat in eis. Inspi¬
rante gͥ d̃o. et currente uelociter
uerbo eius: eãdem hora reuersi.
et conuersi a uiis suis. spiritalimili¬
tie dextras dederunt. Quoꝵ qui¬
dam adhuc militant d̃o: qui¬
dam aũt cum eo iam regnant
carnis uincłis absoluti. Quid au¬
dem mirum qđ deuotis hunc
hominem colit obsequiis maior
ȩtas. in cuiꝰ deuotionem diuina
uirtus ipãm quoꝙ infantiã exci¬
dat: exꝑtem adbuc rationis. et
deuotionis ignaram: Noruit mł¬
T illustrem iuuenem Walcherum
de monte mirabili. cuiꝰ patruus fra¬
der Walcherus. inter eos quos pre¬
uiximꝰ milites: sacr̃a ĩ claraualle
militiã ẽ ꝓfessus. hc̃ gͦ Ualche¬
se cognoscere ubera cognosceret᷑.
uro dei gratulabunda et exul¬
tans quod in domo sua hospitẽ
mereret᷑ habere tam sc̃m. Cunq
facere consueuerat de salute ꝙ

Expanded text:
effectum. Ut enim egressi sunt effectum. Ut enim egressi sunt monasterii fores, mutuis sese coeperunt inflammare sermonibus, quia cor eorum ardens erat in eis. Inspirante igitur Deo, et currente velociter verbo ejus, eadem hora reversi, et conversi a viis suis, spirituali militiae dextras dederunt. Quorum quidam adhuc militant Deo, quidam autem cum eo jam regnant, carnis vinculis absoluti. 56. Quid autem mirum quod devotis hunc hominem colit obsequiis major aetas, in cujus devotionem divina virtus ipsam quoque infantiam excitat expertem adhuc rationis, et devotionis ignaram? Norunt multi illustrem juvenem Waltherum de Monte-Mirabili, cujus patruus frater Waltherus, inter eos quos praediximus milites, sacram in Clara-Valle militiam est professus. Hunc ergo Walthese cognoscere ubera cognosceretur,Viro Dei, gratulabunda et exsultans quod in domo sua hospitem mereretur habere tam sanctum virufacere consueverat, de salute et
Abbreviated transcription (Latin):
supplicans. ut ei manum im¬
ponere dignaret᷑. Excusabat
aũt uir d̾i. dicens non se esse
illius meriti a qͦ talia deberert
bñficia postulari: claudis red¬
instantia:s inauit puerum ac
oimisit.Qui ex eabora conua¬
luit: et intra paucos dies ab eo¬
dem iterum patre cum mul¬
ta gr̃aꝵ actione reductꝰ: in co¬
lumis oblatꝰ est uiro di. Diu̾¬
tit aliqͣndo nobillium cohors
militum claranuallem: ut uide¬
simum eius abbatem. Prope
autẽ erat sacrum quadrage¬
sime tempꝰ. & illi fere omnes
iuuenes dediti militie scłari.
circumiebant querentes exe¬
crabiles niidinas: quas uul¬
go tornetas uocant. Cepit
itaq petere ab eis paucos illos
qui ante quadragesimamn
suꝑerant dies: ne armisin
dabit inducias quas negatis. Et
accersito fratre iubet es ceruisiam
ꝓpinari. bñdicens eam. et dicens:
ut potionem bibent animaꝵ. Bi¬
ber̃t gͦ parit̃. quidam tam̃ inuiti:
pre amore scłi metuentes eum qͤ
postea sunt exꝑti. diuine uirtutis

Expanded text:
supplicans ut ei manum imsupplicans ut ei manum imponere dignaretur. Excusabat autem se Vir Dei, dicens non se esse illius meriti, a quo talia deberent beneficia postulari; claudis redinstantia, signavit puerum, ac dimisit. Qui ex ea hora convaluit, et intra paucos dies ab eodem iterum patre 1084 cum multa gratiarum actione reductus incolumis oblatus est Viro Dei. 55. Divertit aliquando nobilium cohors militum ad Claram-Vallem, ut videctum ejus Abbatem. Prope autem erat sacrum Quadragesimae tempus: et illi omnes fere juvenes dediti militiae saeculari, circumibant quaerentes exsecrabiles illas nundinas, quas vulgo tornetas vocant. Coepit itaque ab eis petere, paucos illos qui ante Quadragesimam supererant dies, ne armis int mihi dabit inducias quas negastis. » Et accersito fratre, jubet eis cerevisiam propinari, benedicens eam, et dicens ut potionem biberent animarum. Biberunt ergo pariter, quidam tamen inviti prae amore saeculi, metuentes eum quem postea sunt experti divinae virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
cientes eas. ita demum basilicã
mundauerunt. Hoc autẽ tã no¬
tum et tam celebre fuit: ut in¬
ter uicinos quoq quorum ad
dedicatõnem maxima multitu¬
uo conuenit: muscaꝵ fusmacñsiũ
maledictio. in parabolam uert̾e¬
tur. In eo qͦ monasterio cui ca¬
rulocus nomen est.puerum q̃n¬
dam qui incessant̃ flebat & e¬
iulabat: uir sc̃s oscło sanauit.
Cum eñi ꝑmultos dies sine in¬
termissione plorans nullam re¬
ciꝑet consolationem. qd genus
morbi mẽdici non ignorant:
miserabilit̾ deficiens tabesce¬
bat. Quem seorsum alloqueis
pat sc̃s monebat: ut suorum
confessionem faceret delictoꝵ
facta autem confessione subi¬
do uultum serenans: petiit a
beato patre sibi oscłm dari:
Accepto oscło pacis ex ore sc̃i. ĩ
omni ꝓtinus pace quieuit:
& lacrimarum fonte siccato.
letus et incolumis ẽ regressus
ad ꝓpria. Exeunti aliq̃n abbi
post fr̃s reliquos ad laborem.
filium claudum pat̾ obtulit:

Expanded text:
cientes eas, ita demum basilicam cientes eas, ita demum basilicam mundaverunt. Hoc autem tam notum et tam celebre fuit, ut inter vicinos quoque, quorum ad dedicationem maxima multitudo convenit, muscarum Fusniacarum maledictio in parabolam verteretur. 53. In eo quoque monasterio, cui Charus-Locus nomen est, puerum quemdam, qui incessanter flebat et ejulabat, Vir sanctus osculo sanavit. Cum enim, per multos dies sine intermissione plorans, nullam reciperet consolationem, quod genus morbi medici non ignorant, miserabiliter deficiens tabescebat. Quem seorsum alloquens Pater sanctus monebat ut suorum confessionem faceret delictorum. Facta autem confessione, subito vultum serenans, petiit a beato Patre sibi osculum dari. Acceptoque osculo pacis ex ore Sancti, in omni protinus pace quievit; et, lacrymarum fonte siccato, laetus et incolumis est regressus ad propria. 54. Exeunti aliquando Abbati post fratres reliquos ad laborem, filium claudum ei pater obtulit,
Abbreviated transcription (Latin):
tione melius aliquid ordinaret.
Itaq sumens homo eucharistiã
non poterat ad int̾iora tͣhicere.
et diu multumq conatꝰ. cum
nullom᷑ p̃ualeret. anxiꝰ ce tͤmebun¬
dus clausam ore seruabat. Exple¬
ta deniq hora oratõnis sexta. pa¬
trem sc̃m traxit in par tem̾. cuiꝰ
pẽdib aduolutꝰ. cum multis ei
lacrimis qd patiebat᷑ aꝑuit & aꝑ¬
to ore ipsam qͦ eucharistiam os¬
tendebat. Increpans aũeũ confit
eum nouimꝰ contigisse. Uenerat
aliqñ fusniacum: que ẽ albia
una de pͥmis quã ip̃e edificaũ
in laudunensi t̾ritoriosita. Cũq
noui ibidem oratorii dedicatõ
pararet᷑: ita illud occupauerat
muscarum incredibił multi¬
tudo: ut earum soritꝰ inpbꝙ
oiscursus grauem nimis in¬
troe untib molestiam genera¬
ret: Nullo gͥ occurrente reme¬
dio. dixit sc̃s. excõmunico eas:
ꝙ mane omnes parit̾ mortuaᷤᷤ
inuenerunt.Cunq pauimen¬
tum omne oꝑuissent: palis ci¬

Expanded text:
tione melius aliquid ordinaret. tione melius aliquid ordinaret. Itaque sumens homo Eucharistiam non poterat ad interiora trajicere, et diu multumque conatus, cum nullo modo praevaleret, anxius et tremebundus clausam ore servabat. Expleta denique hora orationis sexta, Patrem sanctum traxit in partem: cujus pedibus advolutus, cum multis ei lacrymis quod patiebatur aperuit, et aperto ore ipsam quoque Eucharistiam ostendebat. Increpans autem eum, coneum novimus contigisse. Venerat aliquando Fusniacum, quae est abbatia una de primis quam ipse aedificavit, in Laudunensi territorio sita. Cumque novi ibidem oratorii dedicatio pararetur, ita illud occupaverat muscarum incredibilis multitudo, ut earum sonitus improbusque discursus gravem nimis introeuntibus molestiam generaret. Nullo igitur occurrente remedio, dixit sanctus: « Excommunico eas; » et mane omnes pariter mortuas invenerunt. Cumque pavimentum omne operuissent, palis eji
Abbreviated transcription (Latin):
abbas in membrana scribens:
eandem excipiebat epłam. Erait
aũ ambo parit̃ sub diuo sedñteᷤᷤ ad
dictandũ qͥppe secretiꝰ septa mo¬
nasterii egressi fuerant. Subi¬
to autem in opniatus imb̾ erup̃:
os is qui scribebat sicut ip̃o ref̾en¬
de didicimꝰ. cartam repon̾e uo
gͦ epłam in medio imbre. ñ im¬
bre. Cum eñi undiq plueret.
cartam expositam uirtꝰ oꝑuit
caritatis: & que dictabat cpłã.
scẽdulam quoq parit̃ conser¬
uabat. Et hec quid epła ob tam
grande miracłm. in cõdice epis¬
tolarum eius afrĩb non imm̃i¬
do prima est ordinata. Ageba¬
tur sollempnitas quedam pre¬
cipua. & frat̾ aliquis quem pro
secreta culpa ab altaris sacricõ¬
munione suspenderat: notari
timens & ruborem ñ sustinens:
ad manum eiꝰ cum cet̾is nimiũ
p̃sunptuosus accessit. Intuitꝰ aũ
eum qm̃ causa latens erat. repel¬
lere hominem noluit: s intimo
corde orabat ũm. ut de cantap̃sũp¬

Expanded text:
abbas, in membrana scribens abbas, in membrana scribens eamdem excipiebat epistolam. Erant autem ambo pariter sub dio sedentes: ad dictandum quippe secretius septa monasterii egressi fuerant. Subito autem inopinatus imber erupit: et is qui scribebat sicut ipso referente didicimus chartam reponere volergo epistolam in medio imbre sine imbre. Cum enim undique plueret, chartam expositam virtus operuit charitatis, et quae dictabat epistolam, schedulam quoque pariter conservabat. Et haec quidem epistola ob tam grande miraculum, in codice epistolarum ejus a fratribus non immerito prima est ordinata. 51. Agebatur solemnitas quaedam praecipua, et frater aliquis, quem pro secreta culpa ab altaris sacri communione suspenderat, notari timens, et ruborem non sustinens, ad manum ejus cum caeteris nimium praesumptuosus accessit. Intuitus autem eum, quoniam causa latens erat, repellere hominem noluit, sed intimo corde orabat Deum ut de tanta praesump
Abbreviated transcription (Latin):
corporis amitebat. it̾umq redibat.
non ãd uitam. s ad mortem pro¬
lixiorem crũdelit̾ reuocatus. fid¬
ducit᷑ tandem homo ad uirum
dei in monasterio demorantem:
& ei tragẽdia miserabilis explica¬
tur. Qui uehement̃ indignans
antiqui hostis maliciam. tantũ
sibi inxp̃ianum hominem usur¬
passe: uocans duos e fr̃ib ante
sanctum altare hominem depor¬
.tari: ibiq suꝑposito capiti eiꝰ uas¬
culo euchaxistiam continente. in
ipsius sacraoenti uirtute. a lesi¬
one xp̃iani iubet demonem ꝓ¬
hiberi. factum est ut p̃cepit: et
miserum hominem post tandos
cruciatꝰ. fides perfecta ꝑfecte reddi¬
sc̃i uiri monachus. et scd̾m car¬
nem ꝓpinquus: in adolescentia
sua quorundam ꝑsuasione decep¬
tus: clunniacum sese contulerat.
Uen̾abił autem pater postea qͣm
aliquandiu dissimulauit: eun¬
dem frẽm statuit ꝑ epłam reuoca¬
re. Quo dictante. uen̾abił guilłmꝰ
rieualł postea monasterii primꝰ

Expanded text:
corporis amittebat; iterumque redibat corporis amittebat; iterumque redibat non ad vitam, sed ad mortem prolixiorem crudeliter revocatus. Adducitur tandem homo ad Virum Dei in monasterio demorantem, et ei tragoedia miserabilis explicatur: qui vehementer indignans, antiqui hostis malitiam tantum sibi in Christianum hominem usurpasse, vocans duos e fratribus, ante sanctum altare hominem deportari, ibique superposito capiti ejus vasculo Eucharistiam continente, in ipsius Sacramenti virtute, a laesione Christiani jubet daemonem prohiberi. Factum est ut praecepit; et miserum hominem, post tantos cruciatus, fides perfecta perfectae reddisancti Viri monachus et secundum carnem propinquus, in adolescentia sua quorumdam persuasione deceptus, Cluniacum sese contulerat. Venerabilis autem Pater posteaquam aliquandiu dissimulavit, eumdem fratrem statuit per epistolam revocare. Quo dictante, venerabilis Guillelmus, Rievallis postea monasterii primus
Abbreviated transcription (Latin):
am reuelationem cignita eius
lib̾atone meruit. consolari. Cir¬
ca hoc tempꝰ in regno gallie. &
finitimis regionib fames inua¬
luit: seruoꝵ aũt suoꝵ horrea
dñi bñdictio cumulauit. Siqui¬
dem usq ad annum ilłu nun¬
quam eius laboris sui annona
suffecerat. Sẽd et tunc quoq
post messem collectam. diligen¬
der omnib supputatis: uixusq ad
pascha sibi eam posse sufficere
estiniabant. Cum audem emere
uellent sumptꝰ non inuenerunt:
qd longe solito carius uenderetur.
Itaq ab ipso temꝑe quadragesima¬
li. pauꝑum ad eos maxima mul
ad messem ip̃i parit̃ o qui suꝑue¬
mebant pauꝑes alacrit sustenta¬
bant᷑. uirum pauꝑem ñ longe a
monasterio habitantem: uxor ad¬
ultera maleficiis cruciabat. Sicut
eñi ei in ira & furore fuerat cõmi¬
nata: egerat ꝑ malignas incanta¬
tiones. ut miser homo consump¬
tis carnib nec posset mori. nec ui¬
uere sineret᷑. Sepius deniq et
uocis usum. et sensum omnem

Expanded text:
am revelationem cognita ejus am revelationem cognita ejus liberatione, meruit consolari. ca hoc tempus in regno Galliae et finitimis regionibus fames invaluit: servorum autem suorum horrea Domini benedictio cumulavit. Siquidem usque ad annum illum nunquam eis laboris sui annona suffecerat. Sed et tunc quoque post messem collectam, diligenter omnibus supputatis, vix usque ad Pascha sibi eam posse sufficere aestimabant. Cum autem emere vellent, sumptus non invenerunt, quod longe carius solito venderetur. Itaque ipso tempore quadragesimauperum ad eos maxima multad messem ipsi pariter, et qui superveniebant pauperes, alacriter sustentabantur. Virum pauperem non longe a monasterio habitantem uxor adultera maleficiis cruciabat. Sicut enim ei in ira et furore fuerat comminata, egerat per malignas incantationes, ut miser homo consumptis carnibus nec posset mori, nec vivere sineretur. Saepius denique et vocis usum, et sensum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ta narrare que suꝑhis qui ex
hac uita discesserant. &e eoꝵ felici¬
tate. seu q̃ necessitate.diuma ei
gr̃a reuelare ab ip̃is iniciis consu
euit. Unum tamen dixerim: qd̾̃
ob fr̃m cõmonitionem aliquo¬
tiens etiam ipse cõmemorat.
frat̃ quidam bone intentionis s
ourioris erga ceteros fr̃s ꝯu̾sa¬
tionis. et minus compatiens
quam deberet: in monasterio
defunctus est. Post paucos aũt
oies uiro dei apparuit uultu
lugubri. et habitu miserabili
significans non ad uotũ sͥ cunc
traditum querebat᷑. Ad qd uer¬
bum continuo impulsus est: et¬
quasi p̃cipitant̃ expulsꝰ afacie uiri
dei. Qui grauius ingemiscens. pꝰt
tergum eius clamauit. Precipio
tibi inquit in nomine dñi: ut
qualit̃ tecum agatur in ꝓximo
mͥ it̾um innotescas. Et conuersꝰ
ad orat̾õnem ꝓ eo & oblationem
hostie salutaris: aliquos etiam
fr̃m quoꝵ ampliorem nouerat
scĩtatem. eidem similit subue¬
nire monebat. Fsec uͦ desticit:

Expanded text:
ta narrare, quae super his qui ex ta narrare, quae super his qui ex hac vita discesserant, et eorum felicitate, seu etiam necessitate, divina ei gratia revelevit. Unum tamen dixerim, quod ob fratrum commonitionem aliquoties etiam ipse commemorat. Frater quidam bonae intentionis, sed durioris erga caeteros fratres conversationis, et minus compatiens quam deberet, in monasterio defunctus est. Post paucos autem dies Viro Dei apparuit vultu lugubri, et habitu miserabili, significans non ad votum sibi cuncttraditum querebatur. Ad quod verbum continuo impulsus est, quasi praecipitanter expulsus a facie Viri Dei, qui gravius ingemiscens, post tergum ejus clamavit: « Praecipio tibi, in nomine Domini, ut qualiter tecum agatur, in proximo mihi iterum innotescas. » Et conversus ad orationem pro eo, et oblationem hostiae salutaris, aliquos etiam fratrum, quorum ampliorem noverat sanctitatem, eidem similiter subvenire monebat. Nec vero destitit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ĩsemecip̃o quod in cet̾is
arguebat. Idem quoq galdricꝰ
cum in elaraualle aliquan¬
tos iam ꝑag̾et annos: feruers
sp̃u. et totius boni emulator
ex hac luce migͣuit. Qui añ
unam fere hoiam mortisturba¬
tus ad momentum. & coto cor¬
pore t̾ribilit̾ motꝰ infremuit: s ad
pͥstinam statim serenitatem re¬
uersus. uultu deinceps placi¬
dissimo expirauit. Noluit aũ
Uñs sollicitum abbatis anĩum:
huiꝰ rei cognitõne fraudari. Siqͥ¬
dem post aliquot dies ide gal¬
dricus apparens ei inuisunoc¬
tis. cũ om̃ia ergase ꝓsꝑa eẽ seisci¬
tanti responderet & ĩmagnase¬
se gratularet᷑ felicitate locatum:
uemum int̾rogatꝰ est qͥdnam
sibi uoluit. tã ae̾ba illa in mor¬
te tamq repentina commotio.
Dicebat autem quod ea hora
horrende ꝓfunditatis eũ p̃cipi¬
tare parassẽt. unde cont̾ritꝰ ita
contremuit: s b̃o petͦ accurren¬
de ereptꝰ. nichil sensit deinceps le¬
sionis. Longum esset cunc¬

Expanded text:
ertum in semetipso quod in caeteris ertum in semetipso quod in caeteris arguebat. Idem quoque Galdricus cum in Clara-Valle aliquantos jam peregisset annos, fervens spiritu et totius boni aemulator, ex hac luce migravit. Qui ante unam fere horam mortis turbatus ad momentum, et toto corpore terribiliter motus infremuit: sed ad pristinam statim serenitatem reversus, vultu deinceps placidissimo exspiravit. Noluit autem Dominus sollicitum Abbatis animum hujus rei cognitione fraudari: siquidem post aliquot dies idem Galdricus apparens ei in visu noctis, cum omnia erga se prospera esse sciscitanti responderet, et in magna sese gratularetur felicitate locatum; demum interrogatus est, quidnam sibi voluit tam acerba illa in morte, tamque repentina commotio. Dicebat autem, quod ea hora horrendae profunditatis eum praecipitare parassent, unde territus ita contremuit: sed beato Petro accurrente ereptus, nihil sensit deinceps laesionis. 38. Longum esset cunc
Abbreviated transcription (Latin):
torio senonum. & iuuenis qui¬
dam cuiꝰ pede fistula occupaue
dictionem cum multa supplica¬
tione petebat. Signatꝰ aũ sta¬
tim ꝯualuit: ce pꝰt paucissimoᷤᷤ
dies regressi per idem oppi¬
uum sanum eum atq in co¬
lumem inuenerunt. Ceterum se¬
pedictus beati uiri frat̃. ne ip̃o qͥ¬
dem poterat compesci miracło.
qͦ minus increparet eum. & pre¬
sumptionis argueret. qd̾ acqui¬
cu̾it tangere hominẽ: tanta siqͥ¬
dem karitate ꝓ eo sollicitꝰ erat.
crepationib obruebat: grauis¬
simis febrib laboraret. Demũ
ingrauescente morbo. ipsa
doloris magnitudine suꝑatꝰ.
albatem humili obsecratione
compellat. ut sui misereatur:
dulcis. pͥmum lenit breurt̃q
commemorans. crebras suꝑhꝰmo¬
di obiurgatiões ip̃iꝰ. et impo¬
nens ei ne forte hec dic̃et demp¬
tans eum: ꝑsistenti tamen ma¬
num imponit. et febrẽ absce¬
Dere iubet. Nec mora. ad im¬
ꝑium eiꝰ reliquit ilłu febͥs. exꝑ¬

Expanded text:
torio Senonum, et juvenis quitorio Senonum, et juvenis quidam, cujus pedem fistula occupavertum et benedictionem cum multa supplicatione petebat. Signatus autem statim convaluit, et post paucissimos dies regressi per idem oppidum, sanum atque incolumem invenerunt. Caeterum saepe dictus beati Viri frater ne ipso quidem poterat compesci miraculo, quominus increparet eum, et praesumptionis argueret, quod acquieverit tangere hominem: tanta siquidem charitate pro eo sollicitus erat. crepationibus obruebat, gravissimis febribus laboraret. Demum ingravescente morbo, ipsa doloris magnitudine superatus, Abbatem humili supplicatione compellit, ut sui misereatur, dulcis, primum leniter breviterque commemorans crebras super hujusmodi objurgationes ipsius, et imponens ei, ne forte haec diceret tentans eum, persistenti tamen manum imponit, et febrem abscedere jubet. Nec mora, ad imperium ejus reliquit eum febris, exp
Abbreviated transcription (Latin):
rant aũt huiꝰ beati uirifr̃s
ce filii sp̃uales: mirantes su¬
per his que audiebant &e uidbait
de eo. Nec tam̃ more carnaliũ ĩ
Qam eleuabantur humanam:
s iuuenili eius etati. et noue
ad huc conu̾sationi. sp̃uali solli¬
citudine metuebant. In quo nimi¬
rum zelo galdricus auuncłs eiꝰ.
ce guido pͥmogenitꝰ frm ceteros
anteibãt: ut ipsos tanquam ge¬
minos quosdam stimulos carniᷤᷤ
sue ne gr̃arum magnitudo eũ
excolleret. accepisse uideretur:
diam eius. calumniantes etiant
benegesta. signa om̃ia adnichilan¬
tes: & hominem mansuetissimũ
nichilq contradicentem. freꝙ̃
usq ad lacͥmas imꝓperiis &e ob¬
ꝓbrus affligentes. Narrare solet
uenerabił ep̃e lingonensis go¬
defridꝰ. scĩ uiri et ꝓpinquus san¬
guine. et in conu̾sione socius. &
ex tunc ꝑ omnia indiuiduus
comes. Primo miracło qd̃ per
manum eius fieri uidit: pre¬
dictum g̾manum eius affuis¬
se gui donem. Erat eñ eis tͣnsi¬
tus ꝑ castrum nantonis in t̾ri¬

Expanded text:
rant autem hujus beati viri fratres et filii spirituales mirantes super his, quae audiebant et videbant de eo. Nec tamen more carnalium in gloriam elevabantur humanam, sed juvenili ejus aetati et novae adhuc conversationi, spirituali sollicitudine metuebant. In quo nimirum zelo Galdricus avunculus ejus, et Guido primogenitus fratrum, caeteros anteibant; ut ipsos tanquam geminos quosdam stimulos carnis suae, ne gratiarum magnitudo eum extolleret, accepisse divinitus vdiam ejus, calumniantes etiam bene gesta, signia omnia annihilantes, et hominem mansuetissimum, nihilque contradicentem, frequenter usque ad lacrymas improperiis et opprobriis affligentes. Narrare solebat venerabilis episcopus Lingonensis Godefridus, sancti Viri et propinquus sanguine, et in conversione socius, et extunc per omnia individuus comes, primo miraculo quod per manum ejus fieri vidit, praedictum germanum ejus adfuisse Guidonem. Erat enim eis transitus per Castrum-Nantonis in terri
Abbreviated transcription (Latin):
S iluator uerꝰ nr̃eq salutis amator.
Uuiendiq uolens nos oftendere fiorm̃a.
Se dedit exem płu rec̾tãq ꝑ oĩa norm̃ã.
nsuꝑ ⁊ intiltos uoluit sufferre labores.
a tor dolore suo nr̃os auferre dolores
Sponte sia monens mortẽ moriendo ꝑemit.
E t sic ꝑpetua miseros a morte redemit.
Qs ñ debebat soluens ita fons pietatis.
S uecurrens nob̾ mortali ueste gͣuatis.
Sondera nr̃a ferens nos penitꝰ exon̾auit.
& q̾equid cͥmen uetꝰ extulerat reꝑauit.
u aur de morte pia ꝯsurgens ut leo fortis.
⁊ estituit uitam ꝑstrato principe mortis.
S ie dñi pietas mtind̃i non passa ꝑire.
ecit nos miseros ad gaudia pͥma
Sic nos saluauit nr̃mq genꝰ renouauit.
Siciapis hoc creddis nͨ ab hac ratõne recedis.
o quio luerat᷑ eredens qui non operat᷑.
ħ ormale seledit. male uiuens ñ bñ credit.

Expanded text:
Salvator verus, nostraeque salutis amator, Salvator verus, nostraeque salutis amator, Vivendique volens nobis ostendere normam, Se dedit exemplum rectamque per omnia formam. Insuper et multos voluit sufferre labores, Atque dolore suo nostros auferre labores, Sponte sua moriens mortem moriendo peremit, Et sic perpetua miseros a morte redemit. Quod non debebat persolvens, fons pietatis Succurrit nobis mortali peste gravatis. Pondera nostra ferens, penitus nos exoneravit, Et quidquid crimen vetus abstulerat, reparavit. Nam de morte pia consurgens ut leo fortis, Restituit vitam, prostrato principe mortis. Sic Domini pietas mundum non passa perire, 895 Fecit nos miseros ad gaudia primaSic nos salvavit, nostrumque genus renovavit. Si sapis, hoc credis, nec ab hac ratione recedis. Sed quid lucratur credens quod non operatur? Hic male se laedit, male vivens non bene credit.
Abbreviated transcription (Latin):
Attuslit orbi semĩa morbi. totq maloꝵ.
Ilia parentes atq seqntes eulpa ꝑomit.
a to purũ deliciarũ munis ademit.
Flebue fatũ dans cruciatũ dansq dolorẽ.
Ista mereri ꝑd̾e ueri regis amorem.
⁊ a larmosatamq ꝑosa morte periͭe.
Atq feroꝵ suppsie̾ioꝵ claustra subire.
E st data seuã eatisa ꝑ euã ꝑdicionis.
Su meliorẽ sꝑat honore uoce draconis.
ħ male credens nos qͦ ledens eͥmĩe magno.
mine fst subdidit isti scła dagno
Stiros miseron plena doloꝵ postea creuitr
ħ simuoo deignis płib annis subdita fleuit.
OSie cecoiuse dolens hoĩes qͥs se amangi
Ipe siuũ ubu tͣusmrasit adifima mundi
E xulib miseris aꝑire uiam redeundi.
t᷑ ilius g di descendit ab arce superna.
Nͥ unqͣm aiscedens a maiestate pat̃na.
Qun corpꝰ sumens humanũ numĩe saluo.¬
cessit natus de sacre uͥginis aluo.
Serꝰ homo uerꝰq d̾s pius ⁊ miserator.

Expanded text:
Attulit orbi semina morbi totque malorum. Attulit orbi semina morbi totque malorum. Illa parentes atque sequentes culpa peremit, Atque piarum deliciarum munus ademit. Flebile factum dans cruciatum, dansque dolorem, Ista mereri, perdere veri Regis amorem, Tam lacrymosa, tamque perosa sorte perire, Atque ferorum suppliciorum claustra subire. Est data saevam causa per Evam perditionis, Dum meliores sperat honores voce draconis, Haec male credens, nos quoque laedens crimine magno, Omine tristi subdidit isti saecula damno: Stirps miserorum plena dolorum postea crevit. His quoque damnis pluribus annis subdita flevit. Sic cecidisse dolens hominem quem semper amavit, Ipse suum Verbum transmisit ad infima mundi, Exsulibus miseris aperire vias redeundi. Filius ergo Dei descendit ab arce superna, Nunquam descendens a majestate paterna. Qui corpus sumens animatum, numine salvo, Processit natus sacrae de Virginis alvo. Verus homo verusque Deus, pius et miserato
Abbreviated transcription (Latin):
Saras congestas precellit mentis honestas.
U ammiser ẽ ⁊ erit qͥ mundi ꝓsꝑa querit.
Est diues uere qͥ non ea curat habere.
Qui bon ẽ ut cddei munimine cincꝰtus.
Semo honestatis studiũ tenet ⁊ ꝓbitatis.
Cũ uona qͣs tractat. cũ se uirtutib aptat.
Sincha eͣ sordis qͥd polluat intima cordis.
H u delectat᷑ dñs qui cor speculatur.
⁊ꝰ hesautꝰ tał speciosus spirituał.o
Coraꝑat et̃ uã uitam patriãq suꝑnam.
Congregat ĩ celis thesaurũ quisq fidelis.
ep bonos mores ad sũmos tandit honores.
ꝑ ec m iuit tieri locuplex. fi dni. abori.
S seꝑ minimꝰ. somꝑ despectꝰ & imus.
S̾ lus pauꝑtatẽ cupiens. qͣm ꝓsꝑitatem.
H ec id̾o tolerat q celi gaudia sperat.
diues mutil ẽ. miserabił ⁊ maledictꝰ.
Qui bona negligit.: ⁊ mala diligit. mtt abissũ.
Hec cruciamia ꝑsua cͥmina ꝓmeruert̃.
Bir miseraba enaq flebił. ⁊ subier̃t.
Iussadi pia. iussa salubria si tenuissent.
anua mortis passio fortis crim̃ eoꝵ.

Expanded text:
as mentis praecellit honestas. Quam miser est, et erit, qui mundi prospera quaerit! Est dives vere qui non ea curat habere. Qui bonus est, intus fidei munimine cinctus, Semper honestatis studium tenet et probitatis. Cum bona quis tractat, tum se virtutibus aptat, Si nihil est sordis quod polluat intima cordis, His delectatur dominus qui cor speculatur. Thesaurus talis pretiosus, spiritualis, Comparat aeternam vitam patriamque supernam. Congregat in coelis thesauros quisque fidelis, Perque bonos mores ad summos tendit honores, Nec modo vult fieri locuples, nec magnus haberi Sed semper minimus, semper despectus et imus, Plus paupertatem cupiens, quam prosperitatem. Haec ideo tolerat, quia coeli gaudia sperat. Dives inutilis et miserabilis est maledictus. Qui bona negligit et mala diligit, intrat abyssuHaec cruciamina per sua crimina promeruere Vir miserabilis, Evaque flebilis, et subiere. Jussa Dei pia, jussa salubria si tenuissent, Janua mortis, laesio fortis, crimen eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui prius apparet quasi ros. &e ptinꝰ aret
Uadit in infernũ ꝑdens diadema suꝑnum.
Qõ dñs donat cunctis quos ip̃e coronat
Errat homo uere qͥ cũ bona possit habere.
Sponte subit penas infernalesq cathenas.
Hiuuꝰ amor mundi putei parat ima ꝓfundi
Ptinꝰ extinctus morit᷑ qui mittitur intꝰ.
S ẽꝑ ad una cadit semꝑmors obuia uadit.
Ingerit ardores infinitosq dolore
Sunt ibi serpentes flamas ex ore uom̃tes

Expanded text:
Qui prius apparet quasi ros, et protinus aret, Qui prius apparet quasi ros, et protinus aret, Vadit in infernum perdens diadema supernum, Quod Dominus donat cunctis quos ipse coronat! Errat homo vere qui cum bona possit habere. Sponte subit poenas infernalesque catenas. Hujus amor mundi putei parat ima profundi: Protinus exstinctus moritur qui mittitur intus, Semper ad ima cadit, semper mors obvia vadit, Ingerit ardores infinitosque dolores, Sunt ibi serpentes flammas ex ore vomentes
Abbreviated transcription (Latin):
& fit fłama furens illos sñ fine ꝑurene.
Talia lucra ferent studiis qͥ talib herent.
S qui saluari uult perpetuoq bear
X p̃o deuotum studeat se tradere tot
Quod scripturarũ monstrant docum̃tasacraꝵ
Accipiet nere qͥ nult h iussa tenee¬
Que cunctis dant᷑ qui corde deo famulant
Hic est seruoꝵ requies ⁊ uita suor.
G audia q̃ prestat tribulat̾o nulla molestat
G ła sollemnis mauet illic parq phenniss.
S emꝑ honcratos sẽꝑ facit esse beat oe.
Quos recip̃ secũ. qr quanuis nidicet equum.
Plitra tam̃ dant᷑ scĩ quam promereant᷑᷑.
ꝑq labore breuz confert bona ꝑpetis i.
Hiis qͥ saluant᷑ sicut bona muita parant.
Sic mala ml̾ta mał morsp̃ꝑat exicialie.
I sti gaudebunt. illi sine fine dolebutit.
Nemo potest fari. nec cernere. fi meditar
Gaudia uistoꝵ. sed nec tormenta reor
Quam male fraudat᷑. qͣm stulte ludificat ur
Qui ꝓpt̃ florem mundi. uanumq decorea

Expanded text:
Et fit flamma furens illos sine fine perurens. Et fit flamma furens illos sine fine perurens. Talia lucra ferent studiis qui talibus haerent. Sed qui salvari vult perpetuoque beari, Christo devotum studeat se tradere totuQuod Scripturarum monstrant documenta sacrarum, Accipiet vere qui vult haec jussa teneunctis dantur qui corde Deo famulantur. Hic est servorum requies et vita suorum. Gaudia quae praestat, tribulatio nulla molestat, Gloria solemnis manet illis, paxque perennis. Semper honoratos, semper facit esse beatos, Quos recipit secum, quod quamvis judicet aequum, Plura tamen dantur sanctis quam promereantur. rt dona perpetis aevi. His qui salvantur sic praemia multa parantur, Sic mala multa malis mors praeparat exitialis. Isti gaudebuut, illi sine fine dolebunt. Nemo potest fari, nec cernere, nec meditari Gaudia justorum, sed nec tormenta malorum: Quam male fraudatur qui stulte ludificatur, Qui propter florem mundi vanumque decorem,
Abbreviated transcription (Latin):
S ia natoꝑ. dilectio d oleis eormor
Sunida relinquent᷑ nͨ post hec muenientufu
abreuit aurnt. qͥd prudens querere corat:
Nͥonmetuens hominẽfaciet mors asꝑa finem.
Reb mundanis mendacib &e male̾ sani⁊.
ausa guis scelerũ cessabit amor mulierũ.
Colioquiũ quaꝵ. nichil ẽ nͥ uixꝰ amar⁊
rebens sub mert dulcedine pocła fellis.
Ea deco illaoꝵ laq̃us fallax animaream
& parient fructũ. tristem ꝑ secła luchum.
Om̃ib hoc dico ne se sublant inimi o.
Ne supplantet᷑ qui captꝰ in his retinet
Noli confundi misera dulcedine nr ond⁊
Nam sua dulcedo dilabitur omine Fedo.
Que trepidas mentes ce mollia q̃ sequent ec.
Fallit mulcendo carnẽ blandeq fouend o.
Postea finit᷑ nec iam dulcis repperitu.
S fit amara nimis ñ equãs ultima primis.
& grauit᷑ pungit miseros qͦs pͥmit s ung̃.
Nam sic illisos ⁊ semꝑ mollibus so es.
Tampnatos digne p̾t mortẽ mittit in igne.
Atq uoluptatem ꝯtiertit in auxietatea.

Expanded text:
ctio dulcis et horum, Cuncta relinquentur, nec post haec invenientur. Quod breviter durat quis prudens quaerere curat? Non metuens hominem faciet mors aspera finem Rebus mundanis mendacibus, et malesanis. Causa gravis scelerum cessabit amor mulierum; Colloquium quarum nil est nisi virus amarum, Praebens sub mellis dulcedine pocula fellis. Nam decor illarum laqueus fallax animarum.  parient fructum tristem per saecula luctum, Omnibus hoc dico, ne se subdant inimico; Ne supplantetur qui captus in his retinetur. Noli confundi misera dulcedine mundi; Nam sua dulcedo dilabitur ordine foedo, Quae tepidas mentes et mollia quaeque sequentes Fallit, mulcendo carnem blandeque fovendo: 893 Postea finitur nec dulcis jam reperitur. Sed fit amara nimis, non aequans ultima primis, Et graviter pungit miseros quos primitus ungit. Nam sic illusos et semper mollibus usos Damnatos digne post mortem torquet in igne, Atque voluptatem convertit in anxietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
F ederat hͥ ppsos. ligat urbes menia nru
Sic diffusꝰ amor. sie res ħ publica cre
Sic mundꝰ discors quesita pace qui e
Ut sacͣ sub xp̃o dilecto porriger
F emina sub xp̃i sie nub̾e lege iube
de pec̃om que ꝯueniens abol
Natura dispar. p̾cio minor. esset man
Hec ead̾ q̃ displicuit natura plac
D ebuit. atq aliqͥd qd̾ pacificaret hab e
Cͦ fuit q̃rendꝰ ho cui preter idipum
.Qd̃ puti ẽ homĩs qdd̾a foret unde place¬
ret.
Par homini qͥ uerꝰ h̃o. s dignior o r
Dissimił culꝑa. d̾itate potentior ide
& qr ñ genuit ex lapsu nata uolupta
Iustus ꝓ lapsis agit. occirꝰ q peror a
Hostia sufficiens q̃ celos ciue repleui
.Qua furor offensi cecidit. qua gr̃a cretig
Antidotũ felix quo uulnera nostra cohe
Aness exuttat. homo gaudae. tartara me¬

Expanded text:
Foederat hic populos, ligat urbes, moenia munit. Sic diffusus amor, sic res haec publica crevit; Sic mundus discors quaesita pace quievit. Ut sacra sub Christo dilectio porrigeretur, Femina sub Christi sic nubere lege jubeae peccatum quae conveniens aboleNatura dispar, pretio minor esset inanis. Haec eadem quae displicuit natura placere Debuit, atque aliquid quod pacificaret habere. Ergo fuit quaerendus homo, qui praeter idipsum Quod puri est hominis, quiddam foret unde placeret. Par homini, quia verus homo, sed dignior ortu, Dissimilis culpa, Deitate potentior idem; Quem quia non genuit ex lapsu nata voluptas, Justus pro lapsis agit occisusque perorat. Hostia sufficiens, quae coelos cive replevit, Qua furor offensus cecidit, qua gratia crevit. Antidotum felix, quo vulnera nostra cohaerent; Angelus exsultat, homo gaudet, tartara m
Abbreviated transcription (Latin):
Exꝑtes q boni cito tradunt perditiot ⁊i.
N emo tam̃ credat quod ab ista luce recedat.
Quanuis sit rarũ pot̾it possessor earum.
Iuste saluari fugiat si nom̃ auar
Uiuat prudent᷑ gazas habeat sapienter
Non abscondendo sed egenis distribrendo.
S satis est notum qr plus dimtitẽ totua.
P dest. ꝗͣ temere que st̃ incerta teneꝵe
T utiꝰ est uere morsũ fugiendo cauere
Quatiuꝰ hoc spreto tetͣdas pectore leto.
Seruicio xp̃i cui redditꝰ ipse fuifti.
Hic tͥ prebebit regnum qd̾ fine carebit
Huic si seruieris celsis opibus potieR i.¬

Expanded text:
Expertesque boni traduntur perditioni. Expertesque boni traduntur perditioni. Nemo tamen credat quod ab ista luce recedat, sit rarum, poterit possessor earum Juste salvari, fugiat si nomen avari. Vivat prudenter, gazas habeat sapienter: Non abscondendo, sed egenis distribuendo. Sed satis est notum quod plus dimittere totum 894 Prodest, quam temere quae sunt incerta tenere. Tutius est vere morsum fugiendo cavere, Quatenus hoc spreto, te tradas, pectore laeto Servitio Christi, cui traditus ipse fuisti. Hic tibi praebebit regnum quod fine carebit, Huic si te dederis, celsis opibus potieri
Abbreviated transcription (Latin):
Deformes. nigri. s ñ ad u̾bera pigr.
Nunꝗͣ laxantur. s sẽꝑ ad hoc renouãtun.
Ut male feruentes. sint ad corm̃ta recentis.
Semꝑtristati. semꝑq ferire parat ⁊.
Qũa male dampt tͣ ꝗͣ fortit᷑ excruciat e
Qui fert tantoꝵ feritatem supplicior
Quid tc̃ thesauri qͥd ac̾uus proderit auRi.
Cũ peccores mitcentur in inferiore
Inferni tenebras. ignẽ parit᷑q tenebras.
Semꝑ passitri. nͨ ab his unꝗͣ redituri.
Tunc flens ⁊ tͥstis qͥ penis tradit᷑ is tiz.
Mallae p̃terite qd̾ ĩ om̃i tempore uit e.
Pauꝑ uixisset ꝗͣ diuicias habuisset.
Stat male securꝰ qͥ protinꝰ est ruiturꝰ
Non bñ lecat᷑ cuipena dolorq parat urr
Nongͥ cures gazas acquirere plurecs.
G azas fallaces inc̾tas atq fugace
Que mag̃ optantant᷑. ẽ plenꝰ accumłant᷑.
N ec saciant mentẽ. sẽꝑ maiora pecentem.
Oruicie tales st̃ omnib exiciale.
N am sͥ cedentes faqunt miferos & egentes.
Post carnis uitam. pꝰt blandim̃ta nutͥtã.

Expanded text:
pigri: Nunquam laxantur, sed semper ad haec renovantur, Et male ferventes sunt ad tormenta recentes, Semper tristati, semperque ferire parati, Quam male damnatur, quam fortiter excruciatur, Qui fert tantorum feritatem suppliciorum! Quid tibi thesauri, quid acervus proderit auri Cum peccatores mittentur ad inferiores Inferni latebras, ignem, pariterque tenebras Semper passuri, nec abstis qui poenis traditur istis; Mallet praeteritae quod in omni tempore vitae Pauper vixisset, quam divitias habuisset. Stat male securus qui protinus est ruiturus, Nec bene laetatur cui poena dolorque paratur. Non igitur cures gazas acquirere plures, Gazas fallaces, incertas atque fugaces, Qua magis optantur cum plenius accumulantur, Nec satiant mentes semper majora petentes. Divitiae tales sunt omnibus exitiales. Nam sibi credentes faciunt miseros et egentes, Post carnis vitam per blanditias nutritam:
Abbreviated transcription (Latin):
Sec p̾erũ nͥ seruiciũ mors accipit nn
unt Ñ gͥ cesses ea que bonast oꝑamninari
n ammors ñ cessat ÷ nocte dieq mina¬
⁊ mpliꝰ in reb nolisꝑare cadut
Sicupiat tua mens et̾ne gaudia lu
Fallit meipiens uite presentis am
S sapiens noscit quantũ sit plena dolo
lloris ht more cuidat nat᷑a colo R em

Expanded text:
ec pretium, nec servitium mors accipit unqit. Non igitur cesses ea quae bona sunt operari: Nam mors non cessat tibi nocte dieque minari Amplius in rebus noli sperare caducis: Sed cupiat tua mens aeternae gaudia lucis. Fallitur insipiens vitae praesentis amore: Sed sapiens noscit quanto sit plena dolore, Floris habet morem cui dat natura colo
Abbreviated transcription (Latin):
ollim᷑ e medio fatis urgentib om̃s
trahim᷑ quo nos uita ꝑacta uocat.
hii nũꝗͣ hii semꝑ alii plectunt᷑ ad horã.
Purgatisq dat᷑ transitꝰ ad reqͥem.
hanc illis altare sacrum. uł cͥmiinis exꝑs.¬
U ita. uł obsequiis emptꝰ amicꝰ emt.
ꝑfectos ualdeq malos nil uota sũoꝵ.
N i impensa pcum. n il holocausta iuuart
N am nͤͨ ustꝰ eget. nec pessimꝰ ista meret᷑.
In medio ẽ ueniam cuisacra mensa parat.
Ipsa tam̃ uiuos a uite calle uagantes.
Pars intincta mero ꝓ uiuis orat. opusq:¬
Sangiũ̾s ce carnis expiat ipsa caro.
Pro bñdefunctis quoꝵ p᷑gatior unus
Hoc int̾uentu non eget. alt̾ eget.
Nam pars ꝓ scĩs. pars est ꝓ scĩficandis.
I lla refert᷑ grates. supplicat ista d̾o.
F it cib hic expane caro. d̾s ex elemento.
Mysterio simplex. utilitate triplex.
F it cib hic ouis in  leo fortiᷤ ĩurna.
Ales ad alta uolans. rex suꝑ astra sedens.

Expanded text:
ollimur e medio fatis urgentibus omnes. ollimur e medio fatis urgentibus omnes. Et trahimur quo nos vita peracta vocat. Hi nunquam, hi semper, alii plectuntur ad horam, Purgatisque datur transitus ad requiem. Hanc illis altare sacrum, vel criminis expers Vita, vel obsequiis emptus amicus emit. Perfectos, valdeque malos nil vota suorum, Nil impensa precum, nil holocausta juvant. Nam nec justus eget, nec pessimus ista meretur In medio est, veniam cui sacra mensa parat. 1150 Ipsa tamen vivos a vitae calle vagantes, Pars intincta mero Sanguinis et carnis expiat ipsa caro. Pro bene defunctis, quorum purgatior unus Hoc interventu non eget, alter eget, Nam pars pro justis, pars est pro justificandis Illa refert gentes, supplicat ista Deo. Fit cibus hic ex pane caro, Deus ex elemento, Mysterio simplex, utilitate triplex. Fit cibus hic ovis in ligno, leo fortis in urna, Ales ad astra volans, rex super astra sedens.