comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derauerunt uicioꝵ fetidos ac sordidȩ
uilitatis cibos: nosq cũ eis similit̾
murmurare uideam᷑. Bene nob̾ erat
in ȩgipto ubi sedebamꝰ suꝑ ollas car¬
niũ & comedebamꝰ cępas et allia et cu¬
cumeres et pepones Quȩ figura licet
in illo p̃cesserit popło. Tam̃ nc̃ quoq¬
eam cotidie in nr̃o ordine ac ꝓfessio¬
ne uidemꝰ impleri. Omĩs quicũq post
renunciationẽ mundi huiꝰ ad anti¬
qua reuertit᷑ studia. ⁊ et ad pͥstina de¬
sideria reuocat᷑: hȩc eadẽ cũ ilł oꝑe
et mente ꝓdamat dicens Bene mͥ
erat in ȩgipto: Quoꝵ uereor ne tanta
inuenienda sit multitudo: quantas tc̃
sub moyse p̃uaricantiũ turbas legimꝰ
extitisse: Nam cũ sexcenta tria milia
armatoꝵ de ęgipto dinumerent᷑ egͥssa:
ex his ñ sunt amplius quã duo tantũ
terrã ^ pͥmisionis ing̃ssi Unde festinan-
dum nobis ẽ ut ã paucis ac rarissimis
sumamus exempla uirtutũ: quiͣ scđm

Expanded text:
deraverunt vitiorum fetidos, ac sordidae deraverunt vitiorum fetidos, ac sordidae vilitatis cibos, nosque cum eis similiter murmurare videamur. Bene nobis erat in Aegypto, ubi sedebamus super ollas carnium et comedebamus cepas et allia, et cucumeres, et pepones . Quae figura licet in illo peam cotidie in nostro ordine ac professione uidemus impleri. omnis enim quicumque post renuntiationem. mundi huius a4 antiqua reuertitur studia et ad pristina desideria reuocatur, haec, eadem cum illis opųe ac mente proclamat dicens: bene mihi erat in Aegypto. quorum uereor ne tanta inuenienda sit multitudo, quantas tunc sub Moyse praeuaricantium turbas legimus extitisse. nam cum sexcenta tria milia armatorum de Aegypto diaumerentur egressa, ex his non sunt amplius quam duo tantum terram repromissionis ingdum nobis est, ut a paucis ac rarissimis sumamus exempla virtutum, quia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
rat: Ambulauitq enoch cũ deo. & ñ
inueniebat᷑. quia tͣnstulit illũ deus
Apłs quoq fide enoch tͣnslatus est: ut
ñ uideret mortẽ: De qua morte dñs
in euangłio: Qui uiuit inquit et cre¬
dit in me: ñ moriet᷑ in ȩt̾nũ. Quaꝓpt̃
festinare debemus. si ꝑfectionẽ ueram
desidamus attingere. ut quẽ ad modũ
corpore parentes. patͥa. diuicias mundi.
uoluptatesq despeximꝰ ita etiã corde
hȩc omĩa relinquentes. nulla rursus
ad hȩc quȩ dimisimꝰ concupiscentia re¬
uertam᷑: sicut illi qui educti ꝑ moysen.
cũ utiq corꝑe ñ redissent. corde tam̃
reuersi dicunt᷑ in egiptũ: relicto scilicet
dõ qui eos eduxerat cũ tanta uirtute
signoꝵ. idola ȩgipti quȩ contempserañ
uenerantes: sic̃ scͥptura coninemorat.
Et reuersi sunt cordib suis in egiptũ.
dicentes ad daron. fac nob deos qui
p̃cedant nos: ne cũ illis etiã pariter
condempnem᷑. qui in heremo comno¬
rantes. post escã mannȩ celestis desi¬

Expanded text:
Enoch cum deo, et non inueniebatur: quia transtulit illum deus. apostolus quoque: fide Enoch translatus est, ut non uideret mortem. . de qua morte dominus in euangelio qui uiuit, inquit, et credit in me, non morietur ia aeternum. quapropter festinare debemus, si perfectionem ueram desideramus adtingere, ut quemadmodum corpore parentes, patriam, diuitias mundi uoluptatesque despeximus, ita etiam corde haec omnia relinquentes nulla rursus ad haec quae dimisimus concupiscentia reuertamur, sicut illi qui educti per Moysen, cum utique corpore non redissent, corde tamen reuersi dicuntur in Aegyptum, relicto scilicet dsignorum, idola Aegypti quae contempserant venerantes, sicut Scriptura commemorat: Et reversi sunt cordibus suis in Aegyptum, dicentes ad Aaron, fac nobis deos qui praecedant nos; ne cum illis etiam pariter condemnemur, qui in eremo commorantes, post escam mannae coelestis desi
Abbreviated transcription (Latin):
De quatriꝑtita orationũ sp̃e
t iccirco his suꝑ orationũ qualitate digestiᷤ.
licet ñ qͣntũ exposcit mat̾iȩ magni¬
tudo.s qͣnt̃ uł temporis admittit angustia.
uł certe caꝑe tenuitas ingenii nr̃i ⁊ cordĩ
p̃ualet ebitudo: maior nob̾ nẽ ĩminet
difficultas. ut ipsas sigillatĩ orationũ species ex
xit. ita dicens: Dep̃cor itaq pͥmo om̃iũ
fieri obsectiones: orationes: postulationes:
gr̃arũ actiones Quȩ ñ inanit̾ ab apło
ita fuisse diuisa: minime dubitandũ est
Et pͥmitꝰ indagandũ. quid obsccͣtione : quid
oratione: quid postulationeꝰ quid gr̃arũ
actione signet᷑ Deinde ꝑquirendũ. utrũ
hȩ quatuor species ab orante sint parit
assumende. id.ẽ. ut om̃s simul in unaqͣq
supplicatione uingant᷑: an uicissim sigil¬
latimq sint offerendȩ: utputa nẽ qͥdẽ ob¬
secͣtiones: nc̃ uͦ orationes: nc̃ aut̃ postu¬
lationes seu grãrũ actiones. oporteat ꝓmii:

Expanded text:
De quadripartita orationum specie. Et idcirco his super orationum qualitate digestis, licet non quantum exposcit materiae magnitudo, sed quantum vel temporis admittit angustia, vel certe capere tenuitas ingenii nostri, et cordis praevalet hebetudo, major nobis nunc imminet difficultas, ut ipsas sigillatim orationum species expxit, ita dicens: Deprecor itaque primo omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones. quae non inaniter ab apostolo ita fuisse diuisa minime dubitandum est. et primitus indagandum quid obsecratione, quid oratione, quid postulatione, quid gratiarum actione signetur. deinde perquirendum utrum hae quattuor species ab orante sint pariter adsumendae, id est ut omnes simul in unaquaque supplicatione iungantur, an uicissim singiliatimque sint offerendae, ut puta nunc quidem obsecrationes, nunc uero orationes, nunc autem postulationes seu gratiarum actiones oporteat promi,
Abbreviated transcription (Latin):
olei gittã ob hoc unꝰquisq cotidie refec¬
turꝰ instillat. ñ ut eiꝰ ex hoc gustu quan¬
dam ꝑcipiat suauitatẽ: quippe cuiꝰ
tantꝰ est modus ut uix ipsiꝰ gutturis ac
faueiũ meatꝰ ñ dicã lenire s ꝑtransire suf¬
ficiat: s ut hoc usu iactantiã cordis quȩ
ꝓ abstinentia districtiore blande solet
ac lacent̃ irrepere. et stimulos elationis
obtundat: quia quanto abstinentia ipsa
occultiꝰ exercet᷑. nulloq hominũ teste
ꝑficit᷑: canto subcilius occultarẽ suũ tẽp¬
tare ñ desmnit Deinde apposuit salem
frictũ. oliuas ternas: Quib pꝰ hec suꝑ intur¬
lit canistrũ habens cicer frictũ. qđ illi
trogalia uocant. ex quib quina tantũ
sũpsimꝰ qͣna niyxaria bina. caricas singłas.
Hunc enĩ numerũ in illa heremo queinꝗͣ
excessisse culpabile est: Qua refectione
transacta: reꝑmissã q̃stionis absolutionẽ
cũ reposcere cepissenꝰ ꝓfeite inqͥt sene x

Expanded text:
olei guttam ob hoc unusquisque cotidie refecolei guttam ob hoc unusquisque cotidie refecturus instillat, non ut eius ex hoc gustu quandam percipiat suauitatem quippe cuius tantus est modus, ut uix ipsius gutturis ac faucium meatus non dicam linire, sed pertransire sufficiat, sed ut hoc usu iactantiam cordis, quae pro abstinentia districtiore blande solet ac latenter inrepere, et stimulos elationis obtundat, quia quanto abstinentia ipsa occultius exercetur nulloque hominum teste perficitur, tanto subtilius occultatorem suum temptare non desinit. deinde adposuit salem frictum, oliuas ternas: quibus post haec superintulit canistrum habens cicer frictum quod illi trogalia uocant, ex quibus quina tantum sumpsimus grana, myxaria bina, caricas singulas. hunc enim numerum in illa heremo quemquam excessisse culpabile est. qua refectione transacta repromissam quaestionis absolutionem cum reposcere coepissemus, proferte, inquit senex,
Abbreviated transcription (Latin):
tnsmeare: cominodĩ reor ut eã future nodiꝰ
indagini reser uemꝰ. qͦ et michi sub huiꝰ ques¬
tionis occasione de nr̃o ꝓpensiore colloquio
leticia spũalis ac fructꝰ uberior conferat᷑:
et ꝓpositarũ questionũ sinꝰ p̃bente nob̾ sp̃uscõ¬
ꝓsꝑos flatꝰ lib̾ius penct᷑re possim̃: Quãobrẽ
soporis modicũ degustantes decutiamꝰ obre¬
pentẽ oculis ur̃is uicina iã luce torporẽ:
ac ddeinceps parit̾ ad eccłam ꝓcedentes. qm̃
nos hoc facere dñice diei sollempnitas con¬
monet. reuersi pꝰ sinaxin ea que dñs ad
instructionẽ conmunẽ ꝓ desidio ur̃o lar¬
gitꝰ fuerit. duplicato gaudio conferemꝰ.
nitas exigebat. et ecclȩ con¬
qͥgatione dimissa reu̾si ad
cellã senis: refecti pͥmũ
lautissime sumꝰ Nam ꝓ
muria quȩ suꝑiecta olei
qutta cotidiane refectioni solebat appo¬
n: modicũ liquaminis miscint: et olei qͥd¬
dam solito ꝓpensius suꝑfudit: Nã illã

Expanded text:
transmeari, commodius reor ut eam futurae noctis transmeari, commodius reor ut eam futurae noctis indagini reseruemus, quo et mihi sub huius quaestionis occasione de uestro propensiore conloquio laetitia spiritalis ac fructus uberior conferatur, et propositarum quaestionum sinus praebente nobis sos flatus liberius penetrare possimus. quamobrem soporis modi- cum degustantes discutiamus obrepentem oculis nostris uicina iam luce torporem, ac deinceps pariter ad ecclesiam procedentes, quoniam nos hoc facere dominici diei sollemnitas commonet, reuersi post synaxin ea, quae dominus ad instructionem communem pro desiderio uestro largitus fuerit, mnitas exigebat, et ecclesiae congregatione dimissa reuersi ad cellam senis refecti primum lautissime sumus. nam pro muria, quae superiecta olei gutta cotidianae refectioni solebat adponi, modicum liquaminis miscuit et olei quiddam solito propensius superfudit. nam illam
Abbreviated transcription (Latin):
lisci ob illud nortiferũ uirꝰ qđ pͥquã
sentiat᷑ int̾iit. aliꝰ uͦ ob teporẽ maliciȩ suȩ
onocentauri. aut hericii nomen. structio¬
rat ad istos referri: Quia ñ est nob̾ collue¬
tatio aduersꝰ carnẽ et sanguinẽ. s adu̾sus
tores tenebrarũ harũ: contͣ spũalia nequi¬
tie in celestib Uolumꝰ tñ nosse unde hec
sit tanca int̾ eos differentia: uł quẽ adino¬
dũ tanti nequitiȩ exciterint gͣdus: an ad
hoc ereati sunt: ut hos ordines malitiȩ so:¬
cirent᷑ et qͥdã m̃ huic malitiȩ militaren.¬
cotũ dempꝰ nocturne quietis ita nr̃is furen¬
tur obtutib ut apppinquantis aurore
neqͣquã uiciniã senciamꝰ et usq ad orti
solis insaciabilit᷑ collationis huiꝰ uerba con¬
texere ꝓuocem᷑: tam̃ qñ absolutio ꝓposite
questionis cũ ceꝑit indagari. in qͦddã am¬
plissimũ ac ꝓfundissimũ nos educet pelagͦ
questionĩ. qd̾ p̃sentis horȩ breuitas ñ sinit

Expanded text:
lisci ob illud mortiferum uirus quod priusquam lisci ob illud mortiferum uirus quod priusquam sentiatur interimit, alius uero ob teporem malitiae suae onocentauri ant hericii nomen struthirat ad istos referri, quia non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus tores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. uolumus tamen nosse unde haec sit tanta inter eos differentia, uel quemadmodum tanti nequitiae extiterint gradus? an ad hoc creati sint, ut hos ordines malitiae sortirentur et quodammodo huic nequitiae militarentotum tempus nocturnae quietis ita nostris furentur obtutibus, ut adpropinquantis aurorae nequaquam uiciniam sentiamus et usque ad ortum solis insatiabiliter conlationis huius uerba contexere prouocemur, tamen quoniam absolutio propositae quaestionis, cum coeperit indagari, in quoddam amplissimum ac profundissimum nos educit pelagus quaestionum, quod praesentis horae breuitas non sinit
Abbreviated transcription (Latin):
si uolumꝰ omĩa script᷑aꝵ uolumnia ꝑscru¬
tantes sigillatĩ ꝑcurrere: qui ꝑ ꝓpħam
onocentauri. qui pilosi. qui syrenȩ. que
lamiȩ. q̃ ululȩ quȩ structiones. qui he¬
ricii designent᷑: qͥ aspis. qui basiliscus in
psalmo. qui leo. qui draco. qui ue scorpiꝰ
in euangłio nuncupet᷑: qui pͥncipes
mundi huiꝰ. qui rectores harũ tenebra¬
ab apło nominent᷑. Que uocabula ñ
casu nec fortuito indita ilł debemꝰ acci¬
pere s significatione istarũ ferarũ. quȩ
ap̃ nos uł minꝰ noxiȩ uł magis ꝑnitio¬
sȩ sunt. illoꝵ ferocitates rabiesq distin
gui. et ex similitudine nequiciȩ uiru¬
lente. seu pͥncipatꝰ quẽ istis int̾ cet̾as
feras siue serpentes quȩdã excellentia
militiȩ sue confert. illos qͦ illoꝵ uoca¬
bulis nuncupari: ut scilicet aliꝰ quidã
ob uehementiã furoris et rabiẽ feroci¬
tatis sue. leonis: appellationẽ. aliꝰ basi¬

Expanded text:
si uolumus omnia scripturarum uolumina perscrusi uolumus omnia scripturarum uolumina perscrutantes singillatim percurrere, qui per prophetam onocentauri, qui pilosi, quae sirenae, quae lamiae, quae ululae, qui strathiones, qui hericii designentur, qui aspis, qui basiliscus in psalmo, qui leo, qui draco, quiue scorpios in euangelio nuncupetur, qui princeps mundi huius, qui rectores harum tenebraolo nominentur. quae uooabula casu nec fortuito indita illis debemus accipere, sed significatione istarum ferarum quae apud nos vel minus noxiae vel magis perniciosae sunt, illorum ferocitates rabiesque digui et ex similitudine nequitiae uirolentae seu principatus, quem istis inter ceteras feras siue serpentes quaedam excellentia malitiae suae confert, illos quoque eorum uocabulis nuncupari, ut scilicet alius quidem ob uehementiam furoris et rabiem ferocitatis suae leonis appellationem, alius basi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Alios repꝑimꝰ ñ solũ studere men¬
daciis: s etiã blasphemias hominib inspi¬
rare. Cuiꝰ rei nos etiã testes sumꝰ qui
auduimꝰ aꝑtissime demonẽ confitentẽ:
ꝑ arriũ & eunomiũ se impietatẽ sacͥ
legi dogiatis edidicisse Qđ etiã in
quarto regnoꝵ libro. unũ ex eisd ipsis
manifeste legimꝰ p̃dicantẽ: Egrediar
illos qui ab ipsis decipumt᷑: ita infero:
Attendentes spĩtib seductorib et doctruns
demonioꝵ in bypocͥsi loquentiũ menda¬
tiũ. Esse aut̃ et alia demonũ genera id ẽ.
mutoꝵ atq surdoꝵ euangłia testant᷑.
Incentores etiã libidinũ atq luxuriȩ. quos¬
dã sp̃itꝰ ec̃ ꝓpħ̃a conmemorat: Sp̃ĩtꝰ inqͥens
fornicationis decep̃ eos: et fornicati st̃ a dõ
suo. Nocturnos qͦ siue durnos ac meridia¬
nos demones: similit̾ scripturarũ auctori¬
tas docet: De quoꝵ diuersitate ꝑlongũ ẽ

Expanded text:
rent. Alios reperimus non solum studere menrent. Alios reperimus non solum studere mendaciis, sed etiam blasphemias hominibus inspirare. Cujus rei etiam nos testes sumus, qui audivimus apertissime daemonem confitentem, per Arium et Eunomium se imilegi dogmatis edidisse. quod etiam in quarto Regnorum libro unum ex isdem ipsis manifeste legimus praedicantem: egrediar,illos qui ab ipsis decipiuntur, ita infert: adteudentes spiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium. esse autem et alia daemonum genera, id est mutorum atque surdorum, euangelia testantur. incentores etiam libidinis atque luxuriae quosdam spiritus esse propheta conmemorat spiritus, inquiens, fornicationis decepit eos, et fornicati sunt a deo suo. nocturnos quoque siue diurnos ac meridianos daemonas similiter scripturarum auctoritas docet. de quorum diuersitate perlongum est
Abbreviated transcription (Latin):
dilaceratione uexare: s etiã irruere suꝑ
eminꝰ tͣnseuntes. atq afficere illos seuissi¬
ma cede festinent. Quales illi in euangło¬
gelio describunt᷑: ob quoꝵ metũ ꝑ illã
uiã tͣnssire iã nullus audebat Quos.eoꝵq
consimiles: bellis quoq et sanguinis effusi¬
one ꝓ insaciabili ferocitate gaudere. du¬
biũ ñ ẽ. Alios ita eoꝵ corda quos cepe¬
cisse quos etiã bacuceos uulgͦꝰ appellat:
ut semet ipsos ultͣ ꝓceritatẽ sui corporis
erigentes.⁊ nc̃ quidẽ se in quodã fastꝰ
gestusq sustolłent: nc̃ uͦ uelut acclines
ad quendã se tͣnqu̾llitatis et affabilitatis
statũ conmunes blandosq sũmitterent:
sese q uelut illustres et curcũspectabiles
om̃ib estimantes. nc̃ quidẽ adorare se
potestates sublimiores corporis inflexiõe
monstrarent: nc̃ uͦ ab aliis se crederent
adorari: & om̃s mot᷑ quib uera officia
aut suꝑbe aut humilit̾ ꝑagunt᷑ exple¬

Expanded text:
dilaceratione vexare, sed etiam irruere super dilaceratione vexare, sed etiam irruere super eminus transeuntes, atque afficere illos saevissima caede festinent, quales illi in Evangelio describuntur , ob quorum metum per viam illam transire jam nullus audebat, quos eorumque consimiles bellis quoque et sanguinis effusione pro insatiabili ferocitate gaudere non dubium est. Alios ita eorum corda quos cepecisse, quos etiam Bacuceos vulgus appellat, ut semetipsos ultra proceritatem corporis erigentes, nunc quidem se in quosdam fastus gestusque sustollerent, nunc velut acclines ad quemdam se tranquillitatis et affabilitatis statum communes blandosque submitterent, seseque velut illustres et circumspectabiles omnibus aestimantes, nunc quidem adorare se potestates sublimiores corporis inflexione monstrarent, nunc vero ab aliis se crederent adorari, et omnes motus quibus vera officia aut superbe aut humiliter peraguntur, exple
Abbreviated transcription (Latin):
Curauimꝰ babilonẽ: et ñ est sanata Re¬
linquamꝰ eã et eamꝰ unꝰquisq in terrã
et eleuatũ est usq ad nubes: De istoꝵ gͥ
desꝑato langore: ex ꝑsona dĩ loquit᷑ isay¬
as ad ierłm: A planta pedis usq ad uer¬
ticẽ. ñ ẽ in ea sanitas: Uulnꝰ et liuor &
plaga tumens ñ ẽ circũligata. nec cura¬
ta mȩdicamine: neq fota oleo:
ot aut̃ ẽẽ in inmundis sp̾itib quot
in hominib studia. ñ dubie comꝓbat᷑.
Nam ñnullos eoꝵ quos etiã phaunos uulg̾
appellat. ita seductores et ioculatores eẽ
manifestũ ẽ: ut certa queq loca. seu uias
uigit̾ obsidentes neqͣquã torm̃tis eoꝵ qͦs
p̃tereuntes potuerint decipere. delectent᷑:
s derisu tant̃mͦ ⁊ illusione contenti. fati¬
gare eos pociꝰ studeant ꝗͣ nocere: Quosdlã
noctare. Alios ita ẽẽ furori et truculen¬
tiȩ deditos: ut ñ sint contenti iutio illoꝵ.
tant̃ corpora quos suppleuerint. atroci

Expanded text:
curauimus Babylonem, et non est sanata: recurauimus Babylonem, et non est sanata: relinquamus eam, et eamus unusquisque in terram et eleuatum est usque ad nubes. de istorum igitur desperato languore ex persona dei loquitur Esaias ad Hierusalem: a planta pedis usque ad uerticem non est in ea sanitas: uulnus, et liuor, et plaga tumens, non est circumligata, nec curata medicamine, nec fota oleo. Tot autem esse in inmundis spiritibus quot in hominibus studia non dubie conprobatur. nam nonnullos eorum, quos etiam Planos uulgus appellat, ita seductores et ioculares esse manifestum est, ut certa quaeque loca seu uias iugiter obsidentes nequaquam tormentis eorum quos praetereuntes potuerint decipere delectentur, sed derisu tantummodo et inlusione contenti fatigare eos potius studeant quam nocere: quosdam snoctare, alios ita esse furori ac truculentiae deditos, ut tantummodo corpora quos suppleverint atroci
Abbreviated transcription (Latin):
niendi: qui in p̃senti ñ meruerunt ĩ sor¬
te ac disciplina filioꝵ cũ hominib fla¬
gellari Ieremias qͦ cũ dõ suꝑ hac impioꝵ
ꝓsꝑitate disceptans. licet neqͣquã se dubi¬
tare de iusticia dĩ ꝓfiteat᷑ dicens. Iustus
quidẽ tu es dñe si disputẽ tecũ: causas tñ
tante inequalitatis inquirens subiungit.
& dicit. Uerũtũ iusta loquar adte. Qre
p̃uaricant᷑. et inique agunt: P lantasti
eos et muiserunt radicẽ: ꝓficiunt & faci¬
unt fructũ: Erope es tu ori eoꝵ: et
medicos atq doctores sollicite dirigente:
& quodãmͦ eos ad planctũ similẽ ꝓuocan¬
te ac dicente. subito cecidit babilon. con¬
trita ẽ. ululate suꝑ eã tollite resinã ad
dolorẽ eiꝰ si forte sanet᷑: respondent despe-¬
rantes angl̃i. quib salutis humanȩ cura
conmissa est. uł certe ꝓpħa ex ꝑsona apłoꝵ¬
seu spũaliũ iuioꝵ atq doctoꝵ uidentiũ
duriciã cordis eoꝵ et impenitens cor:

Expanded text:
sorte ac disciplina filiorum cum hominibus flagellari. Hieremias quoque cum deo super hac impiorum prosperitate disceptans, licet nequaquam dubitare se de iustitia domini profiteatur dicens: iustus quidem tu es domine, si disputem tecum, causas tamen huius tantae inaequalitatis inquirens subiungit et dicit: uerumtamen iusta loquar ad te: quare prevaricantur: et inique agunt? Plaeos, et miserunt radicem: proficiunt et faciunt fructum. prope es tu ori eorum et orum curationem medicos atque doctores sollicite dirigente et quodammodo eos ad planctum similem pronocante ac dicente: subito cecidit Babylon, contrita est: ululate super eam, tollite resinam ad dolorem eius, si forte sanetur, respondent desperantes angeli, quibus salutis humanae cura conmissa est, uel certe propheta ea persona aposeu spiritalium uirorum atque doctorum uidentium duritiam mentis eorum et inpaenitens cor:
Abbreviated transcription (Latin):
runt saturitatẽ Quã racionẽ satis eui¬
dent̾ aspicimꝰ in hoc ub̃runo spũaliũ scͥp¬
turarũ paradiso contineri In quo ita q̃¬
dã significatione littere plana ac luculen¬
ta resplendent: ut cũ sublimiori int̾p̃tati¬
one ñ egcant. simplici tant̃ litterę sono
abunde pascant ac nutͥant audientes.
ut est illud Audi isrł. dñs d̃s̃ tuͦ ds̃
unꝰ est Et. diliges dñm dm̃ tuũ ex toto
corde tuo. et ex tota mente tua. et ex
cota uirtute tua Quedã aut̃ si allegori¬
ca explanatione extenuata ñ fuerint &s
spũalis ignis examinatione mollitar nullo
mͦ ad salutarẽ int̾ioris hominis cibũ sine
corrẽptionis labe ꝑuenient. magisq ex
coꝵ ꝑceptione lesio quã utilitas aliqua
consequet᷑. ut illud ẽ. Sint lũbi ur̃i
p̃cincti: & lucernȩ ardentes in manib¬

Expanded text:
runt saturitatem. Quam rationem satis evirunt saturitatem. Quam rationem satis evidenter aspicimus in hoc uberrimo spiritalium Scripturarum paradiso contineri, in quo ita quaedam significatione litterae plana ac luculenta resplendent, ut cum sublimiore interpretatione non egeant, simplici tantum litterae sono abunde pascant ac nutriant audientes, ut est illud: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Quaedam autem si allegorica explanatione extenuata non fuerint, et spiritalis ignis examinatione mollita, nullo modo ad salutarem interioris hominis cibum sine corruptionis clade pervenient, magisque ex eorum perceptione laesio quam utilitas aliqua subsequetur, ut est illud: Sint lumbi vestri praecincti,
Abbreviated transcription (Latin):
lectuũ spacia corã ipsis iminensa tendunt᷑:
eẽt in quib & desidiosoꝵ argueret᷑ igna¬
uia. & studiosoꝵ alacͥtas atq industria ꝓ¬
baret᷑: Ideoq sacis ꝓpͥe scͥptura diuuna a¬
gro opimo ac fertili comꝑat᷑ Qui cũ mul¬
ta gignat ac ꝓferat quȩ ad homunĩ uiẽ¬
tũ sine aliqua ignis coctione ꝓficiant: q̃dã
nisi pͥ ꝰ flãme calore mitigãta atq mollita.
om̃e aspitatẽ sue. deposueriuĩ cri  tatiꝰ. ł ĩcongtiu
usib humanis. uł noxia sentient᷑. Nonꝰ¬
nulla uͦ ita utͥq usui apta nascunt᷑: ut
nec incocta sua cru̾itate displiceant. ꝑ
offendant. et tam̃ ignis calore decocta.
salubriora reddant᷑: Plura qͦ ad escã
tantmͦ irracionabiliũ umentoꝵ et
animaliũ uł ferarũ ac uolucrũ ꝓferuit᷑
cibis hominũ minime. ꝓfutura. Quȩ
etiã in sua asꝑitate manentia. absqa illa
igns confectione uitalẽ iumentis confe¬

Expanded text:
lectuum spatia coram eis inmensa tenduntur, lectuum spatia coram eis inmensa tenduntur, esset in quibus et desidiosorum argueretur inania et studiosorum alacritas atque industria probaretur. ideoque satis proprie scriptura dinina agro opimo ac fertili conparatur, qui cum multa gignat ac proferat quae ad hominum uictum sine aliqua ignis coctione proficiant, quaedam nisi prius flammae calore mitigata atque mollita omnem asperitatem suae deposuerint cruditatis, uel incongrua usibus humanis uel noxia sentientur. nonnulla uero ita utrique usui apta nascuntur, ut nec incocta sua cruditate displiceant uel offendant et tamen ignis calore decocta salubriora reddantur. plura quoque ad escam tantummodo inrationabilium inmentorum et animalium uel ferarum ac uolucrum prcibis hominum minime profutura, quae etiam in sua asperitate manentia absque ulla ignis confectione vitalem jumentis confe
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ gͣdib atq ordinib militarent:
iuinarũ scripturarũ aucto SeRenꝰ¬
ritas de his in quib uoluit nos eru¬
dire. quȩdã etiã his qui acumine inge¬
nii carent tã lucide et euident̾ effaca ẽ.
ut ñ solũ nulla occultioris sensus obscu¬
ritate uelent᷑. s ne ullo quidẽ patͦ inio
int̾p̃tationis indigeant. ac in suꝑficie
uocis ac litterȩ suos intellectꝰ ac sentenci¬
as ꝓferant: Quedã uͦ ita contecta. et
quibdã sunt obscurata misteriis: uit in
eoꝵ discusione et intellectu inmensũ nob̾
exercͥii campũ ac sollicitudinis reseruent:
Quã rẽ multas ob causas dm̃ dispensasse
nanifestũ est: Primũ: ne sacͣmenta diui¬
na nullũ habentia spũalis intellectꝰ uelam̃
obductũ. eunctis hominib id ẽ. tã fidelib
quã ꝓfanis equali noticia et scientia pan¬
derent᷑: & ꝑ ħ int̾ inhertes et studiosos nul¬
la eẽt uirtutis prudentieq distantu. ⁊̃ ũ.
ut eciã it̾ ipsos domesticos fider dũ intel¬

Expanded text:
RENVS: Diuinarum scripturarum auctoritas de his in quibus nos uoluit erudire quaedam etiam his qui acumine ingenii carent tam lucide et euidenter effata est, ut non solum nulla occultioris sensus obscuritate uelentur, sed ne ullo quidem patrocinio interpretationis indigeant et in superficie uocis ac litterae suos intellectus ac sententias praeferant: quaedam uero ita contecta et quibusdam sunt obscurata mysteriis, ut in eorum discussione et intellectu inmensum nobis exercitii \'campum ac sollicitudinis reseruaret. quam rem multas ob causas deum dispensasse manifestum est: primum ne saoramenta diuina nullum habentia spiritalis intellectus uelamen obductum cunctis hominibus, id est tam fidelibus quam profanis aequali sdentia et notitia panderentur et per hoc inter inertes ac studiosos nulla esset uirtutis prudentiaeque distantia, tum ut etiam inter ipsos domesticos fidei, dum intel
Abbreviated transcription (Latin):
iduersos concupiscentie stimulos: s omẽm
erhibens spũi famulatũ: Huiꝰ centurio¬
nis qualia arma sint. uł ad quȩ p̃lioꝵ
xercicia p̃parent᷑: audi beatũ apłm p̃¬
dicantẽ. Arma inquit militie nr̃e ñ
sunt carnalia: s potentia dõ: dix̃ qualia
sint i. ẽ. ñ carnalia nec infirma s spũ¬
Aa destructionẽ inunitionũ cogitationes
purgantes. et omnẽ alticudinẽ excollen¬
tem se aduersus scientiã dĩ: et captiuan¬
tes omnẽ intellectũ in obedientiã xp̃i.

Expanded text:
adversos concupiscentiae stimulos, sed omnem adversos concupiscentiae stimulos, sed omnem exhibens spiritui famulatum. Hujus centurionis qualia arma sint, vel ad quae praeliorum exercitia praeparentur, audi beatum Apostolum praedicantem: Arma, inquit, militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo. Dixit qualia sint, id est, non carnalia nec infirma, sed spiritAd destructionem munitionum cogitationes purgantes, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et captivantes omnem intellectum i
Abbreviated transcription (Latin):
passiones. uł instabilẽ cogitationũ nr̃arũ
cohortẽ racionis imꝑio subiugare. ac dñi¬
cȩ crucis salutari uexillo dirissimas ad¬
uersariarũ potestatũ turmas a termini
nr̃i pectoris ꝓpulsare: ꝓ tantoꝵ meritiᷤ
tͥumphoꝵ ad spũalis huiꝰ centurionis or¬
dinẽ ꝓuehem᷑: quẽ in exodo qͦ ꝑ moysẽ
mistice legimꝰ designatũ Constitue tib¬
genarioset decanos Et ita nos qͦ dignita¬
tis huiꝰ apice sublimati. habebimꝰ hanc
imꝑandi pocestatẽ atq uirtutẽ: qua ñ
quib nolumꝰ cogitationib abducam᷑ s hĩ
quib spũalit̾ delectam᷑ immorari uł in¬
herere possimꝰ: malis quidẽ suggestionib
imꝑantes. abite. et abibunt: bonis uͦ. ue¬
nite et uenient. Seruo qͦ nr̃o id ẽ.
corꝑi ea que castitatis uł continentię
sunt similit̾ in iungemꝰ & sine ulla
cont̃ dictione deseruiet: ñ iã suscitans nob̾¬

Expanded text:
passiones uel instabilem cogitationum nostrarum passiones uel instabilem cogitationum nostrarum cohortem rationis imperio subiugare ac dominicae crucis salutari uexillo dirissimas aduersariarum potestatum turmas a terminis nostri pectoris propulsare, pro tantorum meritis triumphorum ad spiritalis huius centurionis ordinem prooehemur, quem in Exodo quoque per Moysen mystice legimus designatum: constitue tibagenarios, et decanos. et ita nos quoque dignitatis huius apice sublimati habebimus hanc imperandi potestatem atque uirtutem, qua non quibus nolumus cogitationibus abducamur, sed his quibus spiritaliter delectamur inmorari uel inhaerere possimus, malis quidem suggestionibus imperantes \'abite\' et abibunt: bonis uero dicemus \'uenite\' et uenient seruo quoque nostro, id est corpori ea quae castitatis uel continentiae sunt similiter iniungemus et sine ulla cont
Abbreviated transcription (Latin):
uenio ut congregẽ oꝑa & cogitationes
eoꝵ.cũ om̃ib gentib et linguis: S ne
condempnari quidẽ earũ testimonio uł
defendi in illo terribili atq metuendo
examine sedm̃ beati apłi sententiã mere¬
rem᷑: ita dicentis: Et int̾ inuicẽ cogita¬
tionib accusantib aut etiã defendentib
in die qua iudicabit dñs occulta homi
mentis figura ꝑ ilũ euangłicũ cen¬
turionẽ pulcherrime designat᷑: Cuiꝰ ur¬
tus atq constantia. qua ñ quib libet in¬
gͥuentib cogitationib abducebat᷑ s ꝓ suo
iudicio uł admictebat bonas. uł cont̾rã
absq ulla difficultate pellebat: hac tͦpica
significatione descripta est: Nam et ego
homo sũ sub potestate. habens sub me
milites: & dico huic uade et uadit: ⁊ alo
uenit et uenit: et seruo meo fac hocit
facit. Si gͥ nos quoq uirilit̾ aduersus ꝑ¬
turbationes et uicia dimicantes. potueri¬
mus ea dicioni nr̃e discretioniq subicere.
ac militantes in carne nr̃a extinguere

Expanded text:
et cogitationes eorum cum omnibus gentibus et linguis, sed ne condemnari quidem earum testimonio uel defendi in illo terribili atque metuendo examine secundum beati apostoli sententiam mereremur ita dicentis: et inter se inuicem cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, in die qua iudicabit deus occulta homentis figura per illum evangelicum centurionem pulcherrime designatur. Cujus virtus atque constantia, qua non quibuslibet ingruentibus cogitationibus abducebatur, sed pro suo iudicio uel admittebat bonas uel contrarias absque ulla difficultate pellebat, hac tropica significatione descripta est: nam et ego homo sum sub potestate, habens sub me milites, et dico huic: suade, et uadit, et alio: ueni, et uenit, et seruo meo: fac hoc, et facit. si igitur nos quoque uiriliter aduersus perturbationes et uitia dimicantes potuerimus ea dicioni nostrae discretionique subicere ac militantes in carne nostra extinguere
Abbreviated transcription (Latin):
frangam᷑: quia in onũ sollicito inest
ampliꝰ: Nam qͥ suaius et sine dolore ẽ:
in egestate erit Q itm̃: Ulir in dolo¬
rib laborat sibi: & uĩ fac̃ ꝑdicioni suȩ
Necũ etiã regnũ cęloꝵ uĩ patit᷑: & uio¬
lenti diripiunt illud Hulla namq
uirtꝰ sine labore ꝑficit᷑: nec ulli pos¬
sibile ẽ. ad istã ꝗͣ cupitis stabilitatẽ mentĩ.
sine ingenti c̃ontͥtione c̃ordis conscendere
Homo enĩ ad laborẽ nascit᷑: Qui ut ĩ inrũ
ꝑfectũ possit occurrere. in mensurã eti¬

Expanded text:
frangamur, quia In omni sollicito inest frangamur, quia In omni sollicito inest amplius. Nam qui suavis et sine dolore est, in egestate erit . Et iterum: Vir in doloribus laborat sibi, et vim facit perditioni suae . Nec non etiam Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapvirtus sine labore perficitur, nec ulli possibile est ad istam quam cupitis stabilitatem mentis sine ingenti contritione cordis conscendere: Homo enim ad laborem nascitur . Qui ut in virum perfectum possit occurrere in mensuram aeta
Abbreviated transcription (Latin):
ille nr̃ euangłicꝰ centurio cũ fiducia lo¬
quebat᷑. cũ enĩ infirmor. tc̃ fortior sũ: &
itm̃. uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. De qua
infirmitate unꝰ ꝓpħarũ: & erit inquit qͥ
infirmat᷑ iit̾ eos. sic̃ domꝰ dd̃ laciens etiã
hec bella p̃liabit᷑. Nempe illa patiencia
de qua dr̃ Patiencia uob̾ necessaria ẽ:
ut uoluntatẽ dĩ facientes recipiatiꝰ
remunerationẽ: Debere tam̃ ac posse
nos dño coherere: et exꝑientia ꝓpͥa
de p̃hendim᷑ si mortificatas uoluntates.
toritate docem᷑. qui dño colloquentes fi¬
ducialit̾ dicunt: Adesit anima mea pꝰ
te: Et. adhesi testimoniis tuis dnẽ Et.
Michi aũ adhere dõ bonũ ẽ. Et. qui adhe¬
euagationib animȩ fatigati. ab hoc
studio relaxari Qui etiã colit t̾rã suã:
saciabit᷑ panib. Qui aũ sectat᷑ oc iũ: re¬
plebit᷑ pauꝑtate Nec ab intentione
huiꝰ obseruantie ꝑnitiosa desꝑatione

Expanded text:
ille noster evangelicus centurio cum fiducia loille noster evangelicus centurio cum fiducia loquebatur: Cum enim infirmor, tunc fortior sum . Et iterum: Virtus in infirmitate perficitur . De qua infirmitate unus prophetarum: Et erit, inquit, qui infirmatur inter eos, sicut domus David. Patiens etiam haec bella praeliabitur, nempe illa patientia de qua dicitur: Patientia vobis necessaria est, ut uoluntatem dei facientes recipiatis remunerationem. Debere tamen ac posse nos domino cohaerere et experientia propria deprehendemus, si mortificatas uoluntates atoritate docebimur qui domino conloquentes fiducialiter dicunt: adhaesit anima mea post te, et: adhaesi testimoniis tuis domine, et: mihi autem adhaereevagationibus animae fatigati ab hoc studio relaxari: Qui enim colit terram suam, satiabitur panibus; qui autem sectatur otium, replebitur egestate . Nec ab intentione hujus observantiae perniciosa desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑtingens usq ad diuisionẽ animȩ ac
tor cogitationũ ⁊ intentionũ cordis: di¬
uidens scilicet et abscidens quicqͥd in nob̃
carnale terrenũq reppererit: Quib ar¬
mis quisquis fuerit conmunit᷑: ab hostiũ
semꝑ telis ac populatione defensꝰ ñ ut
captiuꝰ ac subditꝰ ad hostilẽ cogitationũ
terrã constrictꝰ dep̃dantiũ iunculis abdu
cet᷑: nec audiet ꝑ ꝓrħã. quare inuetera¬
tus es in terra aliena᷑ s tamꝗͣ tͥumpha
tor et uictor in illa qua uoluerit cogi¬
tationũ regione consistet: Ulis etiã ipsỹ robus
ac fortitudinẽ centurionis huiꝰ qͥb hȩx
arma q̃ p̃diximꝰ ñ carnalia s potentia
dõ gestet agnoscere : Audi ipsũ regẽ
uiros fortes ad militiã spũalẽ cong̾gantẽ:
quo eos delectos signet ac ꝓbet: Infirmꝰ
inquit dicat. quia foreioe sũ ego. & qui
paciens est sit pugnator Uidetis gͦ bella
dñi p̃liari ñ posse. nisi patientes infirmosq.
illa ꝓculdubio infirmitate qua fundatꝰ

Expanded text:
d diuisiones animae ac tor cogitationum et intentionum cordis, diuidens scilicet et abscidens quidquid in nobis carnale terrenumue reppererit. quibus armis quisque fuerit conmunitus, ab hostium semper telis ac populatione defensus non ut captiuus ac subditus ad hostilem cogitationum terram constrictus depraedantium ucetur, nec audiet per prophetam: Quare inveteratus es in terra aliena? Sed tanquam triumphator in illa qua voluerit cogitationum regione consistet. Vis autem ipsum robur ac fortitudinem centurionis hujus, quibus haec arma quae praediximus non carnalia sed potentia Deo gestet, agnoscere? Audi ipsum Regem viros fortes ad spiritualem militiam congregantem, quo eos delectos signet ac probet: Infirmus, inquit, dicat: Quia fortior sum ego ; et qui patiens est, sit pugnator. Videtis ergo bella Domini praeliari non posse nisi patientes infirmosque; illa procul dubio infirmitate qua fundatus
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ spũi insensibilit̾ coniugari: &
occultã suadendi uĩ ad ea quȩ libita fu¬
erint exercere: Est enĩ int̾ eos sic̃ int̾
homines. quȩdã substantię similitudo atq
cognatio: Si quidẽ diffinitio quȩ de na¬
tura animȩ assumit᷑: etiã illoꝵ substan
uniri. ita ut capax alt̾ alt̾iꝰ ẽẽ possit:
oñimodis impossibile est: Hoc namq
solũmꝰ deitati quȩ sola incorꝑea simplexq
natura est. rectissime tribuet᷑ Germatiꝰ.
uic racioni arbit᷑n satis ẽẽ contͣriũ
illud qd̾ uidemꝰ in arrepticiis fieri.
cũ afflati sp̃itib inmundis loqunt᷑. et
agunt ea quȩ nesciunt: Q mͦ gͦ animaᷤ
eoꝵ sp̃itib ilł ñ credamꝰ uniri. quoꝵ
ilł uidemꝰ tamꝗͣ organũ factas. et de¬
relicto naturali statu ad illoꝵ motꝰ
affectusq tͣnsire. ita ut iã ñ suas s
illoꝵ uoces et gestꝰ uoluntatesq deꝓmat̃:

Expanded text:
spiritui insensibiliter coniugari et spiritui insensibiliter coniugari et occultam suadendi uim ad ea quae libita fuerint exercere. est enim inter eos siont inter homines quaedam substantiae similitudo atque cognatio, siquidem definitio, quae de natura animae adsumitur, etiam illorum substanuniri, ita ut capax alter alterius esse possit, omnimodis inpossibile est. hoc namque solummodo deitati, quae sola incorporea simplexque natura est, rectissime tribuitur. GERMANVS: Huic rationi satis arbitramur esse contrarium illud quod uidemus in adrepticiis fieri, cum adflati spiritibus inmundis loquuntur et agunt ea quae nesciunt. quomodo ergo animas eorum spiritibus illis non credamus uniri, quorum illas uidemrelicto naturali statu, ad illorum motus affectusque transire, ita ut jam non suas, sed illorum voces et gestus voluntatesque de
Abbreviated transcription (Latin):
se a diabolo decipi: nisi eũ qui p̃bere ei
maluerit suȩ uoluntatis assensũ Qd̃ ec¬
desiastes his uerbis euident̾ exp̃ssit. QIuia
enĩ ñ fit contͣdictio ab his qui faciunt
malũ cito: iõ repletũ cor filioꝵ hominũ ñpsi
ut faciant mala Ergo manifestũ ẽ hinc
unũquemq delinquere: qđ ingruentib
cogitationib pͣuis. ñ eis confestĩ repulsã
contͣdictionis obiciat: Nã resistite inquit
ei: & fugiet ã uobis:
uod istud queso ẽ animȩ cũ istis
consortiũ: quo sic eidẽ ñ dicã iungi. s
uniri possint: ut et alloqui eã insensibi¬
lit᷑ & inseri et inspirare illi quȩcũq uo¬
luerint. & ad ea quȩ ilł placuerit cã ua¬
leant instigare ⁊ eiꝰ q cogitationes ac mo¬
tus uideant. atq ꝑlustrent. tantaq int̾
ipsos ac mentẽ unitas fiat. ut sine dei
gr̃a quid ex illoꝵ incitamento. quid ex
nr̃a uoluntate ꝓcedat. discerni pene ñ¬

Expanded text:
se a diabolo decipi, nisi illum qui praebere illi se a diabolo decipi, nisi illum qui praebere illi maluerit suae voluntatis assensum. Quod Ecclesiastes his verbis evidenter expressit: Quia enim non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est cor filiorum hominis in ipsis ut faciant mala. ergo manifestum est hinc unumquemque delinquere, quod ingruentibus cogitationibus prauis non eis confestim repulsam contradictionis obiciat. nam resistite, inquit, ei, et fugiet a nobis. uod istud, quaeso, est animae cum istis consortium, quo sic eidem non dicam jungi, sed uniri possint, et alloqui eam insensibiliter, et inseri, atque inspirare illi quaecumque voluerint, et ad ea quae placuerint eam valeant instigare, ejusque cogitationes ac motus videant atque perlustrent: tantaque inter ipsos ac mentem unitas fiat, ut sine Dei gratia, quid ex illorum incitamento, quid ex nostra voluntate procedat, discerni pene n
Abbreviated transcription (Latin):
ds nr̃is ꝓfectib aduersari: ut eos tant̃¬
nͥ incentores maloꝵ. ñ etiã impulsores
e eredamꝰ. Cet̾m nullus hominũ. pos
It uitare peccatũ. õmĩno qł cũq illi
admodũ ad suggerendũ. ita ad compel¬
lendũ facultas uolenta suppeteret: Qͣ¬
abrẽ sic̃ in ilł est ustigationis copia: ita
in nob̾ uirtꝰ respuendi. siue adquiescendi
lib̾tas ẽ attͥbuta: Quoꝵ tam̃ potentiã
et impugnationes si ꝑtimescimꝰ: ẽtiã ꝓ¬
tectiones atq adiutoria dĩ ẽcontͣrio con¬
feramꝰ. de qͦ dñ: Maior est enĩ qui in nob̾
est : quã qui ĩ hoc mundo: Cuiꝰ et auxilia &¬
multo uehementiori militant uirtute ¶¬
ꝓ nobis ꝗͣ adu̾sus nos illoꝵ multitudo con¬
fligit: Nã bonarũ rerũ ñ tant̃ sugges¬
tor s etiã factor atq impulsor est ds̃: ĩta
ut ñtiũꝗͣ nos etiã inuitos et ignorantes
actͣhat ad salutẽ: Constat gͦ neminẽ pos¬

Expanded text:
hos nostris profectibus adversari, ut eos tantuhos nostris profectibus adversari, ut eos tantummodo incentores malorum, non etiam impulsores esse credamus. Caeterum nullus hominum posset omnino vitare peccatum quodcumque illi admodum ad suggerendum, ita et ad compellendum facultas violenta suppeteret. Quamobrem sicut in illis est instigationis copia, ita et in nobis virtus respuendi sive acquiescendi libertas est attributa. Quorum tamen potentiam et impugnationes si pertimescimus, etiam protectiones atque adjutoria Dei econtrario conferamus, de quo dicitur, Major est enim qui in nobis est, quam qui in hoc mundo . Cujus auxilia multo vehementiore militant virtute pro nobis, quam adversum nos eorum multitudo confligit. Nam bonarum rerum non tantum suggestor, sed etiam fautor atque impulsor est Deus; ita ut nonnumquam nos etiam invitos et ignorantes attrahat ad salutem. Constat ergo neminem pos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i q menbrũ p̃ciosissimũ designatꝰ arrã
compaginis illiꝰ ꝑ quã corꝑi eiꝰ ualeat co¬
pulari in hac carne possederit: unũ dũ¬
taxat desiderans. unũ siciens. ad unũ om̃s
ñ solũ actus suos uerũ etiã cogitationes
semꝑ intendens: ut illud qd̾ in futurũ dr̃
de beata conuersatione scõꝵ iã subarra¬
tũ teneat in p̃senti. id ẽ. ut sit ds̃ omĩa
hec uolubilitas mentis aliqͣtenꝰ co¬
herceri: si cã ñ tantꝰ aduersarioꝵ numerꝰ
circũuallans. ad ea quȩ ñ uult. ĩmo qͦ illi
suȩ qͦ naturę mobilitas rapit. uidesinent̃
impelleret: Quã cũ tam innumerabiles.
tam potentes. tãq terribiles circũagant
inimici: resisti illis ab hac p̃sertĩ fragili
carne impossibile crederemꝰ: nisiꝰ hanc opi¬
nionẽ ur̃is sentenciis uelut celestib ani¬
maremͣ oracłis.
du̾sarios quidẽ nob̾ uigit̾ insidiari:
quicũq interioris hominis pugnas
ex pti sunt. dubitare ñ posst̃. S ita dicmꝰ

Expanded text:
Christique membrum pretiosissimum designatus arram conpaginis illius, per quam corpori eius ualeat copulari, in hac carne possederit, unum dumtaxat desiderans, unum sitiens, ad unum omnes non solum actus suos, uerum etiam cogitationes semper intendens, ut illud, quod in futurum dicitur de beata conuersatione sanctorum, iam subarratum teneat in praesenti, id est sit eideus omnia ec uolubilitas mentis? aliquatenus coherceri, si eam non tantus aduersariorum numerus circumuallans ad ea quae non uult, immo quo illam suae quoque naturae mobilitas rapit, indesinenter inpelleret. quam cum tam innumerabiles, tam potentes tamque terribiles circumagant inimici, resisti illis ab hac praesertim fragili carne inpossibile crederemus, nisi ad hanc opinionem uestris sententiis uelut caelestibus animaremur oraculis. Aduersarios quideicumque interioris hominis experti sunt pugnas, dubitare non possunt. Sed ita dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
tenacissima cordis intentione uelut qͥb dã
uincłis obligare: in ipso conatu nr̃o ociꝰ ꝗͣ
anguilla de recessib nr̃e mentis elabit᷑:
Ib quã rẽ cotidianis hiuꝰmodi obseruatioĩb
estuantes. nec tam̃ ex ipsis aliqđ nr̃o cordi
stabilitatis robur accessisse cernentes: ad
hanc opinionẽ fracti desꝑatione tͣducim̃:
ut ñ nr̃o iã s nature uicio has animȩ ꝑ¬
reb recte discussis. nec certa ratione col¬
lectis. de natura cuꝰlibet rei p̃ ꝓpere dffi¬
nire. ac de considatione fragilitatis sue
capere coniecturã⁊ ñ de statu et qualita¬
te ipsiꝰ discipline. uł de alioꝵ experientia
ꝓferre sententiã: Neq enĩ si quis natandi
ignarꝰ. sciens pondus corꝑis sui ferri aqͣrũ
liquore ñ posse. ex pimento suȩ uoluerit
liquidis elementis solida carne circũdatũ
sustineri ⁊ iccirco uera eiꝰ opinio iudican¬
da ẽ. quã scdm̃ exꝑientiã suã uisus ẽ ꝓ-¬

Expanded text:
tenacissima cordis intentione uelut quibusdam tenacissima cordis intentione uelut quibusdam uinculis obligare, in ipso conatu nostro ocius quam anguilla de recessibus mentis elabitur. ob quam rem cotidianis huiusmodi obseruationibus aestuantes nec tamen ex ipsis aliquod nostro cordi stabilitatis robur accessisse cernentes ad hanc opinionem fracti desperatione transducimur, ut non nostro iam, sed naturae uitio has animae pecdum rebus recte discussis nec certa ratione collecta de natura cuiuslibet rei praepropere definire ac de consideratione fragilitatis suae capere coniecturam, non de statu et qualitate ipsius disciplinae uel de aliorum experientia proferre sententiam. nec enim si quis natandi ignarus, sciens pondus corporis sui ferri aquarum liquore non posse, experimento suae uoluerit liquidis elementis solida carne circumdatum sustineri, idcirco uera eius opinio iudicanda est, quam secundum experientiam suam uisus est pr
Abbreviated transcription (Latin):
cione conferri: ut ñꝗͣ scilicet desit matĩa
lacrimarũ: nec tam̃ eẽ desinã. qd̾ eẽ ñ
debeo Et iccirco quid ꝓfuit didicisse
qd sũmũ est. si cognitũ nequeat app̃hendꝰ
Nicũ directionẽ cordiꝰ ad destinata ꝑtendere
seuscrimꝰ. insensibilit̾ mens inde reuoluta.
iã pͥores euagationes impetu uehementi¬
ore ꝓlabit᷑: et ita cotidianis distentionib oc¬
cupata. innumeris captiuitatib incessant
abdueit᷑: ut ꝓpemodũ iã desꝑet᷑ a nob̾ de¬
sicerata correptio: & suꝑfiua hec obseruntia
uideat᷑. Siquidẽ ꝑ momenta singła lubri¬
cis discursib animꝰ euagat᷑. cũ ad timorẽ
dĩ uł contemplationẽ reducit᷑ spũalẽ: pͥꝰꝗͣ¬
firmet᷑ in ea. rursũ fugatiꝰ euanescit: Cũq
eũ uelut exꝑgefacti dep̃hendimꝰ ab inten¬
tione ꝓposita deuiasse: atq ad illã theoriã
unde discesserat reducentes. uoluerimꝰ eũ

Expanded text:
itione conferri, ut numquam scilicet desit materia itione conferri, ut numquam scilicet desit materia lacrimarum nec tamen esse desinam quod esse non debeo. et idcirco quid profuit didicisse quod summum est, si cognitum nequeat adprehendi? nam cum directionem cordis ad destinata pertendere senserimus, insensibiliter mens inde reuoluta ad priores euagationes inpetu uehementiore prolabitur et ita cotidianis distentionibus occupata innumeris captiuitatibus incessanter abducitur, ut propemodum iam desperetur a nobis desiderata correctio et superflua haec obseruantia uideatur. siquidem per momenta singula lubricis discursibus animus euagatus cum ad timorem dei uel contemplationem reducitur spiritalem, pfirmetur in ea, rursum fugacius euanescit, cumque eum uelut expergefacti deprehenderimus ab intentione proposita deuiasse atque ad illam theoriam unde discesserat reducentes uoluerimus eum
Abbreviated transcription (Latin):
tatio contulisset: his eũ querimoniis ador¬
si sumꝰ. Supputatio tempoꝵ ac solitudi¬
solũmodo contulit nobis. ut disceremꝰ qͥd
ẽẽ nequeamꝰ⁊ ñ tam̃ fecit ẽẽ qđ eẽ conten¬
dimꝰ: Nec enĩ aut desid̾ate puritatis fix¬
am stabilitatẽ. aut robur aliqͦd firmita¬
tis nos hac scientia nouimꝰ assecutos: s
tant̃mͦ confusionis ac pudoris agmenta:
Eenĩ cũ om̃iũ disciplinarũ meditatio ad
hoc cotidianis studiis exerceat᷑ atq ꝓfici¬
at. ut a trepidis rudimentis ad ꝑiciã cer¬
tã stabilẽ sꝑueniens. incipiat nosse quȩ pͥ¬
mitꝰ uł ambigue nouerat. uł penitꝰ ig¬
norabat: et firmo ut ita dixerim gͣdu
te in ea et sine ulla iam difficultate uer¬
setur: econtͣrio me in huiꝰ puritatis stu¬
dio laborantẽ. id solũmͦ ꝓfecisse repperio.
ut sciã quid eẽ ñ possim Ex quo nicħ mͥ
aliud sencio nͥ laborẽ tanta cordis contͥ¬

Expanded text:
tatio contulisset, his eum querimoniis adortatio contulisset, his eum querimoniis adorsi sumus. Subputatio temporum ac solitudisolummodo contulit nobis, ut disceremus quid esse nequeamus, non tamen fecit esse quod esse contendimus. nec enim aut desideratae puritatis fixam stabilitatem aut robur aliquod firmitatis nos hac scientia nouimus adsecutos, sed tantummodo confusionis ac pudoris augmenta. etenim cum omnium disciplinarum metato ad hoc cotidianis studiis exerceatur atque proficiat, ut a trepidis rudimentis ad peritiam certam stabilemque perueniens incipiat nosse quae primitus uel ambigue nouerat uel penitus ignorabat, et firmo ut ita dixerim gradurfecte in ea ac sine ulla iam difficultate uersetur, e contrario me in huius puritatis studio laborantem id solummodo profecisse repperio, ut sciam quid esse non possum. ex quo nihil mihi aliud sentio quam laborem tanta cordis contr
Abbreviated transcription (Latin):
niens ad eũ angelus in uisione nocturna
eiꝰq uelut aꝑiens uterũ. quandã ignitã
carnis strumã de eiꝰ uiscerib auellens
atq piciens suisq omĩa ut fuerant
tuȩ carnis abscisa sunt: et obtinuisse te
noueris hodierna die ꝑpetuã corpo¬
ris puritatẽ. quã fideliter poposcisti
ec de gr̃a dĩ. que memorato iuro
peculiarit̾ attͥbuta ẽ. breuit̃ dixis¬
se sufficiat: Cet̾m de illis uirtutib qͣs
cũ reliquis sũmis uiris conmunit̾ pos¬
sidebat. aliquit comemorare suꝑfluũ
puto: ne spetialis suꝑ nomine huiꝰ ista nar¬
ratio aliis demere uideat᷑. id qđ de isto
singłarit̾ fuerit p̃dicatũ: hunc qͥ sũmo
desidio collationis eiꝰ atq institutiõis accens
dieb quadragesimȩ uidere curauimꝰ. Qt
cũ a nob̾ de qualitate cogitationũ nr̃arũ
& interioris hominis statu tranqͥllissima
compellatione quesisset uł quid nob̵ ad
eiꝰ puritatẽ tanti temꝑis heremi habr¬

Expanded text:
niens ad eum angelus in uisione nocturna niens ad eum angelus in uisione nocturna eiusque uelut aperiens uterum quandam ignitam carnis strumam de eius uisceribus auellens atque proiciens suisque omnia ut fuerant  carnis tuae abscissa sunt, et obtinuisse te noveris hodierna die perpetuam corporis puritatem, quam fideliter poposcisti. ec de gratia dei, quae memorato uiro peculiariter adtributa est, breuiter diiiase sufficiat. ceterum de illis uirtutibus, quas cum reliquis summis uiris communiter possidebat, aliquid conmemorare superfluum puto, ne specialis super nomine huius ista narratio aliis demere uideatur id quod de isto singulariter fuerit praedicatum. hunc igitur summo desiderio conlationis eius atque institutionis accensi diebus Quadragensimae uidere curauimus. qui cum a nobis de qualitate cogitationum nostrarum et interioris hominis statu tranquillissima conpellatione quaesisset uel quid nobis ad eius puritatem tanti temporis heremi habi