comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmoꝵ fantasmate reuerberat᷑: at¬
q ad intuendam lucem mentis ocłs
tenditur: sed ex corporeo usu surgẽ¬
scurat᷑. ¶nde ⁊ fit plerumq ut in¬
tendenis animꝰ ip̃a sua infirmita¬
te fatigatꝰ. aut oratoẽm deserens de¬
sidia torpeat: aut si diu in oratõne
ꝑmanserit. ante eius oculos obor-¬
tͥarum ymaginũ caligo densescat.
Benegͦͣ dicitur. Temptatõ est uita
hominis suꝑ terram: qͣndo ibi qͦq
reatum disscentoĩs inuenit. ubi se
ꝓfestum comp̃hendere ascensionis
putauit. Et inde mens ꝯfundit᷑. un¬
de surgere a ꝯfusione nitebat᷑. Ut
per hoc ad semetipam uerberata re-¬
deat: per quod semetip̃am collecta
et coadĩmata transibat. Iste ab erudi¬
tione diuine legis alientis. ignorã¬
na sua deprimit᷑: ne quid obt̃mende
salutis operet᷑. Ille diuine legis sci¬
entia p̾ditus. dum sͥ pre ceteris gau¬
det intellectum suppetere: quia pri¬
uato gaudio exultat ꝑcepti intellec¬

Expanded text:
fimorum phantasmate reverberatur; atfimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgenscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat.tatio est vita hominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellec
Abbreviated transcription (Latin):
se austoritatẽ ⁊ eli infinuet: aut̃
torpor pauidꝰ humilitatẽ fingat:
Alius qͣnta sit fallacie culpa ꝯside¬
rans. muniri arche u̾itatis dec̾uit:
ut ex ore iam falsus sermo non pro¬
deat: seseq funditꝰ a mendacii tnͣs¬
gressione disiungat. S sit plerum¬
q ut cum uerum dicit᷑: uita ꝓximi
grauet᷑. Cumq ingerere alteri lesi¬
onem metuit: ad hoc qͦd dudum p̾s¬
serat fallacie uitium quasi ex stu¬
dio pietatis redit: sicq fit ut ⁊ si
malicia mentem ñ tenet: in ea tam̃
u̾itatis radium umibra nĩdacii obs¬
curet. Unde ⁊ sepe quia ꝑcunctatꝰ
qͥsq ꝯticescere non ualet. aut falsũ
dicens. suam mentẽ trucidat: aut
uere loqñs ꝓximi uitam grauat.
Alius amore ꝯditoris excitatꝰ. a t̾remᷤᷤ
cogitationib mentẽ curat assidua.
oratione suspendere: atq hanc in
setreta quietis intime securitate col¬
locare. S in ip̃o sue orationis ascen¬
su dum eleuari ab insimis nitit᷑. in¬

Expanded text:
se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, in
Abbreviated transcription (Latin):
noctes laboriosas enumeraui mͥ.
Elesti quiꝑpe conditori rerum ser¬
gustantur. Per amorẽ deo inhe¬
rent: et tamen sb̃sidiis uite p̃seniᷤ
egent. Qui gͥ peractiones suas p̃¬
sentia non querunt: amundi cõ¬
pendiis uacuos menses ducunt.
Noctes quoq laboriosas tolerant:
quia aduersitatum tenebras ñ
solum usq ad inopiam. sed sepe
usq ad corporis cruciatum portãt.
Despectum namq egestatemq ꝑ¬
peti laboriosum bonis mentibñ
est: sed cum usq ad afflic̾toẽm car¬
nis aduersitas uertuur. labor ꝓ¬
culdubio ex dolore sentit᷑.
Otest enam non inconuenien¬
ter incelligi qͦd sc̃s quisq ua¬
cuos menses sicut mercennarius
d̾utit. quia laborem iam sustinz.
s prenium nec dum tenet. Hoc
colerat: illud expectat. Noctes uȩ¬
rolaboriosas enumerat: qr adu̾¬
sitates sibi p̾sentis temporis sese
in uirtutib exercendo coaceruat.
Nam si ꝑficere in mente ñ appetit:
minus fortasse aspera que mun¬

Expanded text:
noctes laboriosas enumeravi mihi. noctes laboriosas enumeravi mihi. - Electi quippe Conditori rerum sergustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, qui laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet. Hoc tolerat; illud exspectat. Noctes vero laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis tin virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mun
Abbreviated transcription (Latin):
tib frequenter se fuisse testatur:
qui aiudeis quinquies qͣdragenaᷤ
una minuis accepit. qui ter uirgis
cesus. semel lapidatus est. ter nar¬
fragium passus. nocte ⁊ die in pro¬
fundum maris fuit. qui pericła¬
fluminum latronum ex genere
ex gentib in ciuitate in solitudie
in mari in falsis frĩb pertulit: qͥ
in labore et erumpna. in ieiuniis
multis. in fame et siti. in frigore
et nuditate laborauit: qui foris
pugnas. intus timores sustinuit:
qui ultra uires grauatũ se asserit
dicens Supra modum grauati sumꝰ¬
etiam uiuere. S quom remunera¬
tõis lẏnteo sudorem tanti laboris
tergat: ip̃e denuntiat dicens. Non
sunt condigne passiones huius tẽ¬
poris. ad suꝑ uenturã głam que re¬
uelabitur innobis. finem itaq o¬
ꝑis qͦsi mercennariꝰ p̃stolat᷑: qui
dum ꝓuectum remuneratõis con¬
siderat: ule estimat qͦd pene defi¬
ciens laborat. Aꝑte autem subdit᷑.
Sit ⁊ ego habui menses uacuos. ⁊

Expanded text:
tibus frequenter se fuisse testatur; tibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas unam minus accepit; qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundum maris fuit . Qui pericfluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit: qui in labore, et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit: qui foris pugnas, intus qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: « Supra modum gravati sum vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat, ipse denuntiat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: t ego habui menses vacuos, et
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ pondere laboris addicit. Cũ
uero lacesscentẽ animũ ad ꝯsid̾an¬
dum oꝑis p̃mium reuocat. uigo¬
rem mox animi ad exercitiũ labo¬
ris reformat: et qͦd graue ꝓpendit
ex opere. leue estimat ex remune¬
ratione. Sic sic electi qui q cum
mundi huiꝰ aduersa ꝑatiunt᷑. cũ
honestatis contumelias. rerum.
dampna. cruciatꝰ corꝑis tolerant:
esse grauia quib exercentur pen¬
sant. S cum mentis oculum ad e¬
terne patrie ꝯsid̾atõem tendunt:
qͣm sit leue quod patiuntur. Qͦd
lore oftendit᷑: consideratione pro¬
uida ex remmimeratõe leuigati.
Hinc est qͦd paulus semꝑ in serp̃o
robustior contra aduersa erigitur:
quia nimirũ finem sui oꝑis sic̃
mertennatiꝰ prestolat᷑. Graue nã¬
q qͦd sustinet estimat: sed leue hoc
per p̃mii ꝯsid̾atõem pensat. Ip̃e
quippe qm sit graue quod patit᷑
indicat: qui in carcerib habundã¬
tius. in plagis supra modum. in mor¬

Expanded text:
itate et pondere laboris abducit. Cum itate et pondere laboris abducit. Cum vero lassescentem animum ad desiderandum operis praemium revocat, vigorem mox animae ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere leve aestimat ex remuneratione. Sic electi quique, cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia, quibus exercentur, pensant, sed cum mentis oculum ad aeternae patriae considerationem tendunt, am sit leve quod patiuntur invenlore ostenditur, consideratione provida ex renumeratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper semetipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve quippe hoc per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit grave quod patitur, indicat, qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mor
Abbreviated transcription (Latin):
mecip̃i liber ⁊ tranquillus innotes¬
cit. Unde ⁊ recte ꝑer paulũ dicit᷑. etiã
Ip̃a treatura liberabitur a seruitute
corruꝑtõis: in libertatem głe filior
dni. Electos enim nunc pena corrup¬
tionis aggrauat: s tunc incorruꝑ¬
tionis gła exaldat. Et qͣntum ad pre¬
sentis necessitatis pondera nunc in
dei filios de libertate nichil ostendit᷑:
tantum ad subseq̃ms libertatis glo
riam tunc in dei famulis de seruitu¬
te nichil apparebit. Creatura gͦ ser¬
uitute corruptõis exuta. ⁊ dignitate
libertatis accepta in filiorum dei glo¬
nam uertit᷑: quia unita deo per sꝑi-¬
ticum qͣsi hoc ip̃m qͦd creatura est
ensisse ac subegisse declaratur. S
qui adhuc unibram desiderat seruꝰ
num tolerat: ugum misere condi¬
tõis portat. Ubi apte subdit᷑.
t sicut mercennarius prestola¬
tur finem oꝑis sui. Mercẽna¬
rius etenim cum facienda oꝑa con¬
spicit: mentẽ ꝑtinus ex longinqͥ¬

Expanded text:
metipsi liber et tranquillus innotesmetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in Dei .Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exsultat. Et quantum ad praesentis necessitatis pondera, nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tantum ad subsequentiriam tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta, et libertate dignitatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur; quia unita Deo per spiritum, quasi hoc ipsum quod creatura est, transisse ac subegisse declaratur. Sed quia adhuc umbram desiderat, cervus num tolerat, jugum miserae conditionis portat. Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum faciendo opera conspicit, mentem protinus ex longinqu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe seruo desidare est: pt᷑ tem¬
ptationis estum sudoremq operis e¬
terni refrigerii requiem q̃rere. Hãc
namq umibram seruus ille deside¬
rauerat qui dicebat. Sitiuit anĩa
mea ad dm̃ uiuum: qͣndo ueniã et ap¬
parebo ante faciem dei: Et rursum.
Heu me qͦd incolatꝰ meus plungatꝰ ẽ.
Qui quasi a labore agri estum sugiẽs.
atq ad optinendã requiem refrige¬
rii tegnien querens: iterum dicit. In¬
grediar in locum tab̾naculi admira¬
bilis: usq ad domũ dei. Hanc um¬
bram comp̃hendere paulus anela-¬
bat: desiderium hñs dissolui et cũ.
xp̃o ẽẽ. Ad hanc umibrã ex desiderii
iam ꝑfectione ꝑuenerant: qͥ dicebãti
Nos qui portauimꝰ pondꝰ diei ⁊ estꝰ.
Bene autem qui desiderare umbͣm
dicitur seruus uocatur: quia electus
quisq quo usq infirmitatis condi¬
tione constringit᷑: sub dñantis cor¬
ruptõis iugo quasi sub estus anxie¬
tate retinetur. Qyi nimirũ cum cor¬
ruptione exutus fuerit: tunc sibi¬

Expanded text:
quippe servo desiderare est post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Ad hanc umbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ficitur: merore refouetur: quia sb̾¬
sequentis uite p̾miis tanto remu¬
neran longius conspicit: qͣnto pro
amore illus cotidianis de mortib re¬
rius impendit. Hinc namq est qͦd
ciues suꝑne patrie conditori eius
psalmiste uocib dicit. Ptoptertemor¬
sam hec patior: sed non ꝯfundor.
Scio enim cui credidi ⁊ certꝰ sum:
quia potens est depositum meum
seruare in illum diem. Scĩ gͥ uiri
qͦt labores nunc u̾itati comm̃dan.¬
tes exhibent: tot iam remnn̾atõĩs
stie pignora intra speitubiculum.
clansa tenent. S graues nunc sẽ¬
tiunt᷑ estus inoꝑe. ut qͣndoq refri¬
gerium ꝓcipiatur ex quiete. Unde ł

Expanded text:
ficitur, moerore refovetur, quia subficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morsam haec patior, sed non confundor; scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . Sancti igitur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
et alieno quidem labore fatigam᷑.s
tamen p̾mia nr̃a percipimus. ⁊ ꝑ
hoc ꝑuenimꝰ ad ꝑpria. quod pure
minstramꝰ aliena. Qo contra qͥ¬
bdam ueritas dicit. Si in alieno
fideles ñ fuistis. qͦd ur̃m ẽ qͥs dabit
uobis. ciendum quoq ẽ qͦd mertẽ¬
narius sollicite turat inspicere. ne
umqm dies uacuus labatur ab oꝑe:
et expectatus finis temꝑoris inaniꝰ
ueniat ad remimeratoẽm. In labo¬
ris namq studio conspinit. quid ꝑ¬
cipere intemꝑe remunerationis
possit. Nam cum opꝰ crescit. p̃mii fi¬
ducia ꝑficit: cum uero opꝰ torpue¬
rit. spẽs a remimeratõe sascessit. Un¬
de ⁊ electus quisq uitam suam qͣli
mercennarq dies pensans. tanto si¬
dentius spe tendit ad p̾mium: qͣn¬
to nunc robustius ꝑdurat ad labo¬
rs increm̃tum. Qui sit decursic
p̃sentis temporis pensat: dies cũ
oꝑib numerat. nea labore uati
transeant: uite momenta formi¬
dat. aduersis gaudet. passione re¬

Expanded text:
et alieno quidem labore fatigamur, sed et alieno quidem labore fatigamur, sed tamen praemia nhoc pervenimus ad propria, quod pure administramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: « Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? » Sciendum quoque est quod mercenarius sollicite curat inspicere, ne unquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione re
Abbreviated transcription (Latin):
expectant᷑ ut ueniant. S cũ ad
angnientum uite ueniunt. iam
ab atigniento uite sb̾trahunt᷑:
quia et iterantis gressus dum in
anteriora prosicit. quod restat it
decrescit. Uitagͦ nr̃a militia est: q̃
quo ad augm̃tum ducit᷑. eo ut ñ sit
finitur. Bene gͦ dicitur. militia ẽ
uita hominis suꝑterram: quia dũ
pet sꝑatia tempor crescere appetit.
ab eodem sꝑacio qͦd perdendo colli¬
git trescendo ꝑtransit. Unde apte
quoq ip̃e militie cursus exprimit᷑:
cum protimis subinfertur.A¬
E
uolui citius exoptat: ut ad laboris
sui p̾miũ sine tarditate perueniat.
Dies itaq hominis uera eterna sa¬
pientis. reste dieb mertennarii cõ
parant᷑: quia presentem uitam
mam. deputat: ⁊ eo se ab ẽẽ longiꝰ
a p̃mio ꝯspicit: quo tardius ad fi
Regnum meum non ẽ de hoc mũ¬
do. Onmes gͦ qui sꝑe celestium p̃¬
diti exertitio uite p̃sentis atterim̃:
in alieno laboramus. Nam sepe ⁊
repbis seruire cogimuꝵ. mundo
que mundi sunt reddere coartam᷑:

Expanded text:
ctat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicitur: Militia est vita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subinferturEt volvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitammam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finRegnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur;
Abbreviated transcription (Latin):
si in caligine uite p̾sentis portat.
In his autem qui ⁊ transeuntẽ mũ¬
dum diligunt. et tamen eiꝰ ꝯtra¬
rietate fãtigant᷑. simul menses
uacuos ⁊ noctes laboriosas tole¬
rat: qui eorum uitam et recribu¬
tio subsequens nulla remunerat.
et p̃sens tribulatio angustat. Ros¬
te autem nequaqͣm dies: sed in et
menses uatuos habere se ꝑhibet.
Mensium quippe nomine: dier
collectio ⁊ sũmma signat᷑. Perdi
ens una queq er̾go actio exprims
potuit: permenses autem actiono
finis innuit᷑. Et seꝑe cum in hoc
mundo aliquid agimus: intẽta
spet alacritate sinpensi. hoc iõm
quod agimus uatuum non puta

Expanded text:
si in caligine vitae praesentis portat. si in caligine vitae praesentis portat. In his autem qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat, quia eorum vitam et retio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non puta
Abbreviated transcription (Latin):
ininsimis suis terrenas actiones
absq uite premio defluentes sus¬
łinet᷑. Ip̃a noctes laboniosas enume¬
rat: que in membris fortib mul¬
tiplices tribulatõnes portat. In hac
etenim uita q̃dam laboriosa st̃. q̃¬
dam uacua: q̃dam uero uacua si¬
mul ⁊ laboriosa. Amore quippe cõ¬
ditoris p̾sentis uite tribulatõib
exerceri laboriosum quidem est:
sed uacuum non est. Amore autẽ
scłi uoluptarib solui. uacuũ qͥdem
est: s non laboriosum. Amore uero
eiusdem scł̃i aduersa aliqͣ perpeti.
et uacuum simul est ⁊ laboriosũ.
quia et ex adu̾sitate mens afficitur.
et remieratõis p̾mio non replet᷑.
In his itaq scã ecclia qui in ẽa iam
positi adhuc uoluptatib defluunt.
et proinde fructu boni oꝑis non di¬
tantim. menses uatuos ducit: qr
uite temꝑa sine retributõnis mu¬
nere expendit. In his uero qͥ et̾nus
desideriis dediti mundi huiꝰ adu̾sa
patiunt. laboriosas noctes enume¬
rat: quia tribulatonũ tenebras qͣ¬

Expanded text:
suis membris terrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua, quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris praesentis vitae tribulationibus exerceri laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi voluptatibus solvi vacuum quidem est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi adversa aliqua perpeti et vacuum simul est et laboriosum, quia et ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu boni operis non ditantur, menses vacuos ducit, quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui, aeternis desideriis dediti mundi hujus adversa patiuntur, laboriosas noctes enumerat, quia tribulationum tenebras qua
Abbreviated transcription (Latin):
quietꝰ actionem desideret. ⁊ occu¬
patus ad otium anhelet. Quia enĩ
fira mens stare cum potuit noluit:
stareiam non ualet etiam tum uo¬
let. Conditoris quippe sui ꝯtempla¬
tot̾̃m deserens. salutis sue forntudi¬
nem perdidit: et quolibet posita
semꝑ egra alium locum querit.
Uarietatem gͦ humane mentis ex¬
ꝓͥmens dicat.
dormiero: dicam. Quando sur.¬
gam: Et rursus expectabo ueᷤ¬
peram. Ac si aperte diceret. Itich̾
p̃ceptum mentis sufficit: quia ip¬
sum qui uere sufficere potuit a¬
misit. In sompno namq resurret¬
toẽm desidero. in surrestõe uesꝑam
expecto: quia et quietꝰ exertitium
actionis appeto: et exertitatus otiũ
appellatio culpa non eẽt: nequaqͣm
paulus discipulis diceret. Euigila¬
te iusti: ⁊ nolite ꝑeccare. Unde ⁊ ar¬
ditorem suum ammonet dicens.
Surge qui dormis ⁊ exurge a mor

Expanded text:
quietus actionem desideret, et occuquietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mor
Abbreviated transcription (Latin):
het subtilius congruentiusq dis¬
serimus: Si ad premisse expositio¬
nis ordinem redeamꝰ. Sompno
namq torpor otii. surrectione añ
exercitatio actionis expͥmit᷑: uesꝑe
quoq nomine. qͣsi sompno congrr¬
it: rursus otii desiderium sigͤatiur.
Scã uͦ ecclĩa quo usq uitam corruꝑ¬
tionis ducit: flere mutabilitaus sue
dampna non desinit. Adhoc nãq
homo ꝯditus fuerat: ut statim añ
in archem se ꝯtẽplatoĩs erigeret. ⁊¬
nulla hunc corruptio a ꝯditoris sui
amore declinaret: s in eo qͦd ab in¬
genita standi soliditate uoluntatiᷤ
pedem ad culꝑam mouit: a dilactõe
Sditoris in semetip̃o ꝓtinus cetidit.
Amorem nero dei ueram scilicet sta¬
tionis archem deserens nec in se con¬
sistere potuit: quia lubrice muta¬
bilitatis impulsa. infra semꝑ per
corruptõem pruens etiam a semet¬
ip̃o dissensit. Qui nunc qͥ a ꝯditõis
sue soliditate non figitur. alt̾nantiᷤᷤ
semꝑ desiderii motuuariat᷑: ut et

Expanded text:
ec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑam. In nocte quippe dies querit᷑.
indie uesꝑa desiderat᷑. quia ni¬
rum dolor non ꝑmittit placere q̃
adsunt. Cumq mentem per ex-¬
ꝑimentum p̃sentiũ afficit: semꝑ
hanc qͣsi consolante desiderio ad ã¬
lia per expectatõem tendit. S qr
et afflicta mens per appetitum dy¬
citur. et tamen dolor eius etiam se¬
ductus desideriis non finit᷑. recte
doloris expͥmit᷑. cum ꝑtimis sub-¬

Expanded text:
a. --In nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seductus desideriis non finitur, rectedoloris exprimitur, cum protinus sub
Abbreviated transcription (Latin):
storitate tredite: sed an uera sint
ex ratione pensate. Que ⁊ di qͣndo
dicit. qͦd ratione comꝑ̃hendi non
ualet: ne de occultis humana i¬
tio queri debeat rationabiliter ly¬
adet Sed seꝑe heretici dum occali¬
onem ratiocinationis accipiuno.
Ad iurgia contentionis effrenant.
Unde ⁊ apte mox subdit᷑. Respon¬

Expanded text:
ctoritate credite, sed an vera sint ctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur. Unde et apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
cula non uincat. Cuiꝰ armature sũ¬
mam: breuiter paulus insinuat di¬
cens. Cartas patiens est: benigna ẽ.
¶um uero untim ex utroq defu̾it.
cartas non ẽ: siuidelicet malos
aut absq benignitate tolerans ñ
amat: aut rursum sese sint patien¬
tia exhibens. negligit tolerare qͦs a¬
tas uera teneatur. netesse ẽ quatinꝰ
et benignitati ꝑauentia. ⁊ rursum
patientie benignitas suffragitur:
ut magnum quoddam in corde no¬
stro edisicium construens ⁊ benig¬
nitatis arcem patientia solidet:
patientie fundata edificia benis¬
nitas exornet. Beatꝰ gͥ iob promptꝰ
ad patientiã dicat. Utrumptanẽ
qͦd cepistis explete. Benignitate p̃¬
ditus: adiungat. Prebete aurem.
et uidete an mentiar. Quia uͥ sca¬
ecclia ex magistio humilitatᷤ insti
tuta recta errantib dicit ñ quase
ex auctoritate p̾cipit: sed ex ratione
ysuadet: bent nunc dicitur. Uidete
an mentiar. Ac si aperce dicat. Sa
que assero. nequaqͣm michi exau¬

Expanded text:
cula ut vincat. Cujus armaturae sucula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est . Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos atas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientipatientiae benignitas suffragetur; ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia beninitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. 3. Eccltuta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex au
Abbreviated transcription (Latin):
enim aduersa ꝑpen nontimet di¬
cat: uerumptamen qͦd cepistis ex¬
plete. Quia uero ip̃is suis ꝑsecuto¬
rib u̾tatis p̃dicamenta ñ sb̾trahit.
adiungat. Prehete aurem: et uide¬
ce anmentiar. Ae si aperte diceret.
Nec ante inlatas molestias trepi¬
do: nec in gratis auditorib correp¬
tionis aduitoria abscondo: quia
et malis pressus exerteor: et ip̃is
meis ꝑsecutorib benigne impens
cresco. Ilens quiꝑpe scõrum in hoc
temptationũ prelio. ⁊ munnta ꝑa¬
tientie clypeo: et gladus amoris
accincta ad ꝑferenda mala sumit
fortitudinem. ⁊ ad repetenda bona
exerit benignitatem: qͣtinus et
odiorum tela potenter extiprat. ⁊
amors iacula ualenter reddat. Ne¬
quaqͣm quippe ad bella armatus
ꝑgit. quĩ aut clỹpeum sumeris
gladiis non utitur: aut utens gla¬
diis aypeo non munit᷑. Unde ⁊¬
miles dei aduersitatis bello dep̃¬
hensus. ⁊ scutum patientie debet
anteferre nepereat: ⁊ ad p̃dican¬
dum promptꝰ amoris inferre ia¬

Expanded text:
enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non munitur. Unde Miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre ja
Abbreviated transcription (Latin):
affligunt. Et tamen amitus est
quem nitunt᷑ sb̾uertere: quia fide¬
lis deipopłs. ip̃os quoq quos per¬
sequentes tolerat: amando ñ desi¬
uit ad u̾itatem uocare S inter
hec sciendum est. qr scĩ uiri nec sy¬
stinere falsa per infirmitatẽ me¬
tuunt: nec lesi umqͣm a u̾itate cõ¬
ticescunt. Unde et subdit᷑. Uerũp¬

Expanded text:
affligunt. Et tamen amicus est affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Recedenti
iam libello
tractauimꝰ.
qͦdbeatꝰ iob
uim nobis¬
sue humi¬
litatis ĩno¬
ruitis: et subuertere mtimini a¬
micum ur̃m. Quante namq ĩ¬
firmitatis se perpendat insu¬
at quem pupillũ uocat: qr ab
amore recedere etiamlesa cau¬
tas nescit. Et subuerti uelle se
q̃ritur: ⁊ tamen se amitũ esse
testatur. Cuius uerba ut sepe iã
diximus sic eidem specialiter cõ¬
gruunt: Ut tamen per hec ex ꝑ¬
phetico spũ. etiam sententie fr¬
delis popłi ex uoce eccłie uniu̾sa¬
lis exprimant᷑. Qui hereticora
ꝯtrarietatem tolerans. ⁊ infirmũ
se per humilitatẽ conspicit: et
tamen a seruande dilettionis
magnitudine non recedit. Sc̃e¬
quippe eccłie popls. quia mortui pa¬
tris est filius: pupillus non incongͣe
dicitur. Cuius resurgentis uitam.
iam quidem per fidem sequit᷑. s
net dum per speciem contemplat᷑
Super pupillum nero heretio tr¬
riunt: tum humilitatẽ fidelis po¬
płi importunis falsisꝙ litigatiõib

Expanded text:
ecedenti jam libello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae innoruitis, et subvertere nitimini amicum vestrum. Quantae namque infirmitatis se perpendat insinuat, quem pupillum vocat; quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans, et infirmum se per humilitatem conspicit, et tamen a servandae dilectionis magnitudine non recedit. Saquippe Ecclesiae populus, quia mortui patris est filius, pupillus non incongrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus
Abbreviated transcription (Latin):
perans: totoiam de siderio statum
humilitatis adp̃hendit. Cum ꝙ bo¬
ꝑbientes qͦdam usq ad opõssione
innocentiũ erumpere conspictt. ⁊e¬
li excitatione succensus. postpone¬
re aliquatenus cogitur qͦd detre¬
uit. Uim rectitudinis exerit: pra¬
uisꝙ ñ ꝯsuetudine s auctoritate
contradicit. Unde plerumq fit. ut
ant humilitatis studio ⁊ elum rec¬
litudinis deserat: aut rursum ⁊e¬
lum restitudinis turbet. humilise¬
tis studium qͦd tenebat. Cumꝙ ser¬
nan simil ⁊ ⁊ eli auctoritas ⁊ peosi¬
tionis humilitas possit. sibimet ip̃e
homo ex perturbatõe incognitus te¬
diur: ita uehementer am̃bigat. ne
apudse ductum anrmũ auit̃ suꝑbia¬

Expanded text:
superans, toto jam desiderio statum superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut super
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut et si iam ab iniquitatis ꝑ¬
petratione compescit᷑: in ip̃is tamẽ
bonis oꝑib modo maloꝵ memoria.
modo seductionis caligine modo in¬
tentionis sue interruptõe fuscet᷑
Alius namq aluxuria iam carnẽ
refrenat. s tamen adhuc luxurie
fantasma tolerat: quia que uolẽs
fecit. horum inuitꝰ meminit: et pe¬
nam sustinet qͦd uoluptatẽ putauit.
Quia uero ad deuistam culꝑam retͣ¬
hi metuit uentrem mire abstinenti¬
e uigore restͥngit: uultꝰq ex abstinẽ¬
tia palescit. Cumq infacie pallor
aspicitm. reuerenda ab omnib ui¬
ta laudatur: moxq inanis gła ad
abstinentis animum cum uerbis
fanoris uenit. Quam contussa mẽs
dum subigere nonualet. eum perꝙͦ
uenerat regere a facie pallorem q̃¬
rit. Sicq sit yt infirmitatis nexib
ligata. aut pallorem abstinente
fugiens. iterum per alimenta sb¬
di luxurie metuat: aut impulsum
baxurie per abstinentiã suꝑanspal¬
lorem suum mani głe militare ꝑ¬
timescat. Altus lapsum suꝑbre bo

Expanded text:
est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatevictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
ret dicens. Sicut seriuis desiderat᷑
umbram ⁊ sicut m̾cennariꝰ p̾̃stola¬
tur sinem oꝑis sui: sic ⁊ ego habui
menses uacuos ⁊ noctes laboriosas
enumeraui michi. Incomꝑatõe ⁊¬
enim duo sunt que p̾misit: in ex¬
p̃ssione etiam fatigatõnis duo ꝑti
gis eternum refrigeriũ querit᷑: eo
magis consꝑicitur quam uatue ꝓ
istã uita laborat᷑. Ad p̃stolantem᷑
rero laboriosas nostes subintulit:
quia quo magis extermino oꝑis
p̃mium qͦd assequamur inspicimꝰ.
eo magis ingemiscimus dix nos
nescisse qͦd quereremꝰ. Ende et ip̃a
penitentis cura uigilanter. expri¬
mitur. ut laboriosas noctes einime¬
rasse diceret᷑: quia qͣnto uerius ad
deum reuertimur: canto sb̃tiliuᷤ
labores quos per ignorantiam in
hoc mundo ꝑtulimus dolendo pẽ¬
samus. Nam quo unicuiq plus
dulce fit qͦd de eternis desiderat : eo
ei magis graue ostendit᷑ qͦd pro p̃¬
sentium amore tolerabat. Si uͦ ad

Expanded text:
rat, dicens: Sicut servus desiderat rat, dicens: Sicut servus desiderat umbram et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic et ego habui menses vacenumeravi mihi. In comparatione enim duo sunt, quae praemisit. In expressione etiam fatigationis duo subd magis aeternum refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimus, eo magis ingemiscimus diu nos nescisse quod quaerimus. Unde et ipsa poenitentis cura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius labores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditur quod pro praesentium amore tolerabat. Si vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Sed ptqͣm ad actionũ termi¬
num ꝑuenimus. ñ obtinentes q̃
appetimus:laborasse nos inuacu¬
um dolemus. Non solum gͥ dies s
menses uacuos ducimus: cum noᷤ
interrenis actionib sine fructu la¬
borasse non exactionum pͥncipios
fine pensamus. Cum enim labo¬
res nrõs aduersitas sequit᷑. quasi
uite nr̃e uacue uacui menses argy¬
unt᷑: quia ex cõpletione actionum
agnoscitur. quam frustra in actio
rantia ponit᷑: paulo attestante qͥ
uenturam uitam scientib discipłis
dicit. Omnes uos filii lucis estis ⁊
filii diei: non sumus noctis neq
tenebrarum. Quib premisit. Uos
autem fr̃s non estis intenebris. Ut
yos dies illa tamqͣm fur comp̃hẽ¬
Otest in hoc loco ex eor ꝑsona.
uox scẽ eccłie accipi: qui post ignorã¬
cie sue caliginem ad amorẽ restitu¬
lustrati fletib diluunt qͦd erraue¬
runt. Illuminatꝰ etenim quisq reᷤ¬
picit: qͣm turpe su̾it qͦd pro p̃sentis
deranti finem mer cennario compa¬

Expanded text:
mus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agnoscitur quam frustra in actionrantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis dicit: Omnes vos filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum ; quibus praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur compre in hoc loco ex eorum persona vox humani generis accipitur, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem justitilustrati fletibus luunt, quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis deranti finem mercenario compa
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter rep̃hendit: audita cogitãs
atꝙ hec ex regula u̾itatis pensans. u̾¬
ba ante dnm ponit: quia apud se in
conspectu u̾itatis examinat. quid fo¬
ris contra fallaciam decernat. Ante
deum quipꝑe uerba ponere est: con¬
siderato intimo iudice exteriora dicta
pensare. Uirgͥ sc̃s ab amitis suꝑbrẽ¬
tib uerba sua ante deum poni posse
non estimat. Ac si aꝑte dicat. Idcirco
que loquor ponere ante iudicem nõ
ualetis: quia eius uobis fatiem pec¬
cantes abscondins. Qrod tamen ⁊ ex
typo scẽ eccłie nichil obstat intelligiꝰ:
que cum de infirmis suis abhereticor
irrisione rep̃hendiur. ip̃am itrisioĩs
eorum astutiam dedignat᷑: quia tole¬
rabilius deo est. ut in insirmitate qͥs
atq ignorantia cum humilitate iace

Expanded text:
raciter reprehendit, audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi, quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jac
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc compede infirmitatis te¬
netur. ⁊ culpas quidem subigere
ꝑfecte desiderat: sed quousq cor¬
ruptione carnis astringitur. eiꝰ
uinculis etiam cum non uult li¬
gatur. Hinc itaq colligat: qͣn¬
to peccõrum pondere pressi fint.
qui contra hec decertare negli¬
gunt: si plene culꝑam nec illi sy¬
perant. qui contͣ hanc uiriliter
pugnant. Unde et ptͦqͣm dictũ ẽ:
etce enim luna non splendet. ⁊
stelle non sunt munde inconspͣ
diceretur. Si ip̃i quoq eẽ sine cõ¬
tagio non ualent. qui inter p̃sen¬
ns uite tenebras uirtutib lucẽt.
qͣnto reatu iniquitatis obstricti
sunt. qui adhuc camaliter uiuũt:
Si apeccõ esse liberi nequeunt: qͥ
ĩãm celestib desideriis conu̾sant᷑.
q̃ pectõrum pondera tolerant.:
qui carnis sue uoluptatib dedi¬
ti. adhuc putredinis iugum por¬
tant: Hinc petrus ait. Siͥustꝰ
uix saluabitur: impius ⁊ pecca¬
tor ubi parebunt: Hinc per ysa¬
iam dicitur. Suꝑ humũ ppłimei

Expanded text:
adhuc compede infirmitatis teadhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et stellae non diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato esse liberi nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vix sulvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc per Isaiam dicitur: Super hu
Abbreviated transcription (Latin):
lunam nisi cuncta simul ecella:
quid per stellas nisi singulorum
beneuiuentium anime designar¬
tur: Qui inter prauorꝰ hominũ
conu̾satõnes dum magnis uixtu¬
tib eminent: quasi in tenebris
noctis lucent. Unde per paulum
quoq discipłis dicitur. Inter qͦs
lucetis: sicut luminaria in mũ¬
do. Quia enim scã eccłia lune ap-¬
pellatione exprimitur: ꝓpha te¬
stauir dicens. Eleuatꝰ est sol:⁊
luna stetit in ordine suo. Eleua¬
to ⁊ enim sole in suo ordine luna
statuitur: quia ascendente ad
Et quia stellarum nomine elet¬
ti designantur: rursum pauluᷤ
stella differt in claritate. Lun a gͦ
emicat. nisi hanc preuenientis grẽ
dona ꝑfundant: nec singłorum be
neuiuentiũ mentes. a peccorum ma¬
culis munde sunt. si remota pieta¬
te iudicent᷑: quia apud districti iu¬
dicis oculos. sua unum quemq cor¬
ruptibilitas inquinat. nisi hunc
cotidie grana parcentis tergat. Elec¬
torum quippe animus ꝓdire ad
libertatem iustitie nititur: sed

Expanded text:
lunam, nisi cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi sibene viventium animae designantur, qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebnoctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: « Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . » Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus stella differt in claritate Vet. IX.emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in quib camaliter delefretut inte¬
dit. recte nunc dicitur: oculi eius fͦ
inuiis illius. Sequitur.Al¬
leuati sunt ad modicum ⁊ nõ
subsistent. Iniquor gła cum
ꝑlerumq in atmorum multitudi
tenditur: ab infirmorꝰ mentib ẽ
longa ⁊ qͣsi stabilis estimat᷑. S
cum repentinus hanc finis inter¬
cipit: breuem ꝑculdubio fuisse re¬
scit.. quia quod p̃terire potuit mo¬
dicum fuit. Eleuant᷑ ergo ad mo¬
dicum et minime subsistunt: ꝙ¬

Expanded text:
in quibus carnaliter delectetur intenin quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dicitur: Oculi enim ejus sunt in viis illius. Sequiturlevati sunt ad modicum, et non subsistent. - Iniquorum gloria cum plerumque in annorum multitudinem tenditur, ab infirmorum mentibus esse longa, et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevem fuscit, quia quod praeterire potuit, modicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iam mundo contradicit: amoris res
titatione continua redemptoris su
uias. cordis oculis obicit ut mensis¬
pera fugiat ad aduersa p̃paretur᷑.
Nil quod demultet appetat: nicͥ
qͦd deterrere creditur ꝑtimescat.
Merorem gaudium deputet. p̃senti
uite gaudia dampna meroris pelte
Abiectionis detͥmenta non timcat.
sed per hec manentis głe locum q̃¬
rat. Has etenim uias seq̃ntium
monstrabat oculis ueritas: cumdi¬
cebat. Qyi michi ministrat: me si¬
quatur. Ad has uias tumentia dil¬
cipłorum corda reuocabat: tum lo¬
tum iam głe quererent. sed eiusdẽ¬
gl̾e iter ignorarent dicens. Prtestis
bibere calicem quem ego bibiturus
sum: Consessionis quipꝑe illius il¬
situdinem a dextris sinistrisq que
sierant. sed quanta ad hanc esset
itineris angustia non uidebant. Un¬
der eorum mox oculis imitandꝰ calx
delicet si ad sublimitatis gaudia
tenderent. prius uiam humilitatis
inuenirent. Quia gͥ considerati
peccator uias dei negligit: sed solu

Expanded text:
jam mundo conjam mundo concitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur, nil, quod demulcet appetat, nil, quod deterrere creditur pertimescat, moerorem gaudium deputet, praesentis vitae gaudia damna moeroris penset, abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has enim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Qui mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum gloriae jam quaererent, sed ejusdem iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? . Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris et sinistris qusierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus delicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis