comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umniss. quã illa in omorẽ mr̾is edifi¬
auat. pollicẽ dextrũ frequent̾ ꝓten¬
lre: ⁊ signũ crucis fronti ẽ regiõe
nigere. Selectatꝰq admodũ. ñ quã
nuit putrescat hic digitꝰ. Continuo
ce discipłm ꝓpt̾ astantẽ concuteret.
Reiq causã quesitꝰ. cito ait hec flori¬
da rosa marcescet. cito auis do dilecta.
auolabit: post sex ab hoc die septi¬
manas. Consecuta est e uestigio rerũ
uitas: pontificale uaticiniũ. Namq
illa ꝓpositi nobilis tenax. p̾dicta die.
atra uiuente t̃minũ efflauit : cũ ẽẽt
mnoꝵ.xxͥ tͥum. Nec multo post idem
batꝰ uidit. somnii uisione sc̃m dyo¬
nisium uirginẽ amicabilit̾ manu te¬
nentẽ. ⁊ ex oraculo diuino constant̃
iibentẽ. ut a famulis honorificaret᷑ in
t̃ns: sicut a sponso ⁊ dño uenerabat᷑
incelis. Ita crebrescentib at tumbã
mraelis: edictum ut corpꝰ uirgineũ
leuaret᷑. ⁊ altiꝰ effer retin. Inuentũq
totũ ineieres solutũ. p̃t̾ digitũ ⁊

Expanded text:
onysii, quam illa in amorem martyris aedificaverat, pollicem dextrum frequenter protendere, et signum crucis fronti e regione pingere; delectatusque admodum, « Nunquam, inquit, putrescat hic digitus. » Contince discipulum prope astantem concuteret; reique causam quaesitus, « Cito, ait, haec florida rosa marcescet, cito avis dilecta Deo avolabit, post sex ab hoc die septimanas. » Consecuta est e vestigio rerum veritas pontificale vaticinium; namque illa, nobilis propositi tenax, praedicta die citra juventae terminunti trium. Nec multo post, idem beatus vidit somnii visione sanctum Dionysium virginem amicabiliter manu tenentem, et ex oraculo divino constanter jubentem ut a famulis honorificaretur in terris, sicut a Sponso et Domino venerabatur in coelis. Ita crebrescentibus ad tumbam miraculis, edictum ut corpus virgineum levaretur, et altius efferretur; inventumque totum in cineres solutum 373 praeter digitum, et
Abbreviated transcription (Latin):
da mͥ facultateͬ eam
astantib exponendi.
aut e conũso. Ita mox
expedita loquela. duos
inqͥt monachos uidi mͥ asistere.
qͦs ad olescens olim in normannia
uideram religiosissie uixisse.
⁊ xp̃ianissime obisse. Hii se di nun¬
tios p̃fati. talia ingessere. Qm̃ pͥ
dit ds hoc regnũ post obitũ tuũ
anno uno ⁊ die uno in manu mi¬
mici. ꝑuagabuntur.q demones
totam hanc t̾ram. Cũq ego hec
me ostensurum ppło dicerẽ illũ
unt erit. qr nec ipsi penitebunt:
nec d̾s eis miserebit᷑. ꝙ qn̾ inqͣm
tantaꝵ calamitatũ remissio sꝑari
pot̾it: Tunc inqͥunt quasi si ar¬
bor uiridis succidatar in medio.
⁊ pars abscisa deportet᷑ a stipire
tͥum iugerũ spatio. cũ sine qͦlibet
adminicło suo iterũ conexa trnneo.
ceꝑit ⁊ florib pubescere.& fruedꝰ
ꝓtrudere. ex coalescentis suci amo

Expanded text:
da mihi facultatem eam da mihi facultatem eam astantibus exponendi, aut e converso. » Ita mox expedita loquela, « Duos, inquit, modo monachos vidi mihi assistere, quos adolescens olim in Normannia videram religiosissime vixisse et Christianissime obisse. » Hi se Dei nuncios praefati, talia ingessere: Quoniam dit Deus hoc regnum post obitum tuum anno uno et dic uno in manu inimici, pervagabunturque daemones totam hanc terram. Cumque ego haec me ostensurum populo dicerem, illumque unt, erit; quia nec ipsi poenitebunt, nec Deus eis miserebitur. Et quando, inquam, tantarum calamitatum remissio sperari poterit? Tunc, inquiunt, quasi si arbor viridis succidatur in medio, et pars abscissa deportetur a stipite trium jugerum spatio, cum sine quolibet adminiculo, suo iterum connexa trunco, coeperit et floribus pubescere et fructus protrudere ex coalescentis succi amo
Abbreviated transcription (Latin):
portendens : longos ⁊ flãmeos cͥues
ꝑ maue ducens apparuit. Unde pul¬
chre qͥdam monast̾ii nr̃i monachus.
eielmerus nomine inso choruscantiᷤ
astͥ t̾rore congenuscens. uenisti inqͥt
uenisti. multis matͥb lugendȩ. Dudũ
euo maturus. ĩmianẽ audaciã pͥma
iuuentute conatꝰ. Nam penuas ma-¬
nib ⁊ pedib haut scio. qua inuexu¬
erat arte. ut dedali more uolaret.
fabulam ꝓ uero amplexus. Collectaq
e su̾mo turris aura: spatio stadii ⁊
plus uolaunit. S uenti ⁊ turbinis uio¬
lentia. simul ⁊ teni̾arii conscientia.
treimnlus cecidit. ꝓpetuo post hec de¬
blis. ⁊ crura effractꝰ. Ipse ferebat cau¬
son rume. qͦd caudã in postiori parte
oblitus sit. ogo
mulem huic ꝓpħiam eduardus
moriens exhibuit. quã hic ꝑ an¬
ticipationẽ dicam. Cum enĩ biduo
elinguis iacuisset. die t̾cio post
soporem grauit̾ ⁊ ꝓfunde suspiranꝰ.
stica illusio. s uerax uisio. ꝙͣ uidi.

Expanded text:
praetendens, longos et flammeos crines praetendens, longos et flammeos crines per inane ducens, apparuit: unde pulchre quidam nostri monasterii monachus, Eilmerus nomine, viso coruscantis astri terrore conquiniscens, « Venisti, inquit, venisti, multis matribus lugende; dudum aevo maturus, immanem audaciam prima juventute conatus: nam pennas manibus et pedibus haud scio qua innexuerat arte, ut Daedali more volaret, fabulam pro vero amplexus, collectaque e summo turris aura, spatio stadii et plus volavit; sed venti et turbinis violentia, simul et temerarii facti conscientia, tremulus cecidit, perpetuo post haec debilis, et crura effractus. Ipse ferebat causam ruinae quod caudam in posteriori parte oblitus fuerit. § milem huic prophetiam Edwardus moriens 381 exhibuit, quam hic per anticipationem dicam. Cum enim biduo elinguis jacuisset, die tertio post soporem graviter ac profunde suspirans, stica illusio, sed verax visio, quam vidi,
Abbreviated transcription (Latin):
multas urbes. int̾quas ⁊ ephesũ. ipsã
etiã iherosolimã deppłati. suꝑ xp̃ians
inuaderent. Tinc etiã mortuo ma¬
nichete constantinopolitano imꝑa¬
tore. diogenes ⁊ michaeliꝰ ac bucua¬
tius ⁊ alexiꝰ uicissim se de imꝑio p̾e¬
pitauerunt. Quoꝵ ultimꝰ ad ña tẽx
usq durans. ioh̾em filium reliqͥt he¬
redem. astutia ⁊ fraudib quã ꝓbit¬
te notior: multa noxia in ꝑegnos
sc̃ itiu̾is machinatꝰ. Angloꝵ tam̃ fi¬
dem suspiciens. p̃cipus familiari¬
otib suis eos applicabat : amorẽ eoꝵ
filio tũsebens. his .uii. annis ꝓximis.
tres pape. uictor. Stephanꝰ. nichola
tib labefactarĩt. E uestigio qͦq
henricus pius romanoꝵ imꝑator de¬
functꝰ. successorẽ henricũ filiũ ha¬
bint. qͥ multas opp̾ssiones orbi ro¬
mauo fatuitate neqͥtiaq sua intulit.
fõdem anno henricꝰ rex francoꝵ. mi¬
les strenuus ⁊ bonus : potionis hau¬
stu int̾iit. Non multo post cometes.
stella ut ferunt mutationẽ regni

Expanded text:
s multas, inter quas et Ephesum, ipsam etiam Jerosolymam, depopulati, super Christianos invaderent. Tunc etiam, mortuo Manichete Constantinopolis imperatore, Diogenes, et Michaelius, ac Bucinacius, et Alexius vicissim se de imperio praecipitarunt; quorum ultimus, ad nostra tempora usque durans, Joannem filium reliquit haeredem, astutia et fraudibus quam probitate notior, multa noxia in peregrinos sacri itineris machinatus; Anglorum tamen fidem suscipiens, praecipuis familiaritatibus suis eos applicabat, amorem eorum filio transcribens. His septem annis proximis tres papae, Victor, Stephanus, Nicolautibus labefactarunt: e vestigio quoque Henricus, pius Romanorum imperator, defunctus, successorem Henricum filium habuit, qui multas oppressiones orbi Romano fatuitate nequitiaque sua intulit. Eodem anno Henricus rex Francorum, miles strenuus et bonus, potionis haustu interiit. Non multo post, cometes stella, ut ferunt, mutationes regnorum
Abbreviated transcription (Latin):
conaudo. ꝑicl̃m etiã si necẽt ei
capitis ꝓ inuicem fac̾e̾nt. Quar
die qͦdãm lib̾iorem animũ aciris
formsecus nacti . in secreto cansi¬
ui huiꝰcemodi sententias fuder
Plurib annis se nc̾ litt̾is. nc̾ seli
lucͥs mentes exercuisse nec satil¬
se: magis ad distortum. quã admi¬
tum intentas. Int̾ ħ̾ illõ acerbũ
diem. sensim appropinquare:
qͥ societatis suȩ inextͥcabile
in uita uincłm dirũꝑet. Unde
p̾ueniendũ mat᷑e. ut fides qͦ

Expanded text:
conando, periculum etiam, si necesse esset, capitis pro invicem facerent. » Quare die quadam, liberiorem animum a curis forinsecis nacti, in secreto conclavi hujusmodi sententias fudere: Pluribus se annis nunc literis, nunc saeculi lucris, mentes exercuisse, nec satiasse, magis ad distortum quam ad rectum intentas: inter haec, illum acerbum diem sensim appropinquare qui societatis suae inextricabile in vita vinculum disrumperet; unde praeveniendum mature, ut fides, q
Abbreviated transcription (Latin):
gornacensis. hugo montis fortis uil¬
leluiꝰ cͥspinꝰ. ad castellũ qͦs moituũ
mare uocat᷑. infestis signis contͣ
odonẽ constitere. Nec ille ꝓ numo
nulitũ qͥ cumebat: morã pugne
fecit. S parũꝑ resist̾e ausus. mox
impetũ normannaꝵ ũ ferens. t̾ga
nudauit: omen fuge pͥmꝰ auspica¬
tus. Ibi dum Guido pontin comes.
studiosius ultioni frĩs intendit:
captꝰ fatalẽ familiȩ suȩ manũ ex¬
horruit. Pret̾ea plures alii p̾celleu¬
tes opib. turgentes maioꝵ nata.¬
lib. Hunc successũ ex aduentan¬
tib cognitũ. Willelmꝰ cͥcum regiᷤᷤ
tentoria nocte intempesta p̾conari
enrauit. Qͦ audito. post aliqͦs dieᷤ
qͥs in normania egit : refugit
in franciã. Nec multo post tẽꝑe.
discurrentib utͦbiq nuntiis paci¬
fice connentũ. ut regii captim
absoluerentur. comes erepta tił
eripienda. martello iure uendi¬
caret legitimo.

Expanded text:
Gornacensis, Hugo Montis fortis, WilGornacensis, Hugo Montis fortis, Willelmus Crispinus, ad castellum quod Mortuum mare vocatur, infestis signis contra Odonem constitere. Nec ille pro numero militum, quo tumebat, moram pugnae fecit, sed parumper resistere ausus, mox impetum Normannorum non ferens, terga nudavit, omen fugae primus auspicatus: ibi dum Guido Pontivi comes studiosius ultioni fratris intendit, captus, fatalem familiae suae manum exhorruit; praeterea plures alii, praecellentes operibus, turgentes majorum natalibus. Hunc successum, ex advenientibus cognitum, Willelmus circum regis tentoria nocte intempesta praeconari curavit; quo audito, post aliquot dies quos in Normannia egit, refugit in Franciam: nec multo post tempore, discurrentibus utrobique nuntiis, pacifice conventum ut regii captivi absolverentur, comes erepta vel eripienda Martello jure vendicaret legitimo.
Abbreviated transcription (Latin):
nemb̾s reseruatꝰ. huiuiscȩ obsidionis
int̾uallo. qͦd castri qͦd molendinis d̾ir
exsolescens. ad partes regis incento¬
re qͦdam galterio tñsiit. Imponit᷑ ibi
ñ seguis nulitũ manꝰ : p̃fecto Guidone
elapsus. ũ leue increnientũ accessit
ducalis gloriȩ.
Iec rex henricꝰ otio iudulsit: qu grum¬
niret exercitꝰ suos ludibͥo fuisse
ullelno. Coactis itaq om̃ib uirib.
⁊ copiis biꝑtitis. totã inundauit nor¬
manniã. Ipse de parte gallie celtica.
q̃ iut̾ garunã ⁊ sequanã fluuios iacet.
qcꝗd militũ erat suo suo ductu tra¬
hens. odouẽ fre̾m ppło gallie belgicȩ.
qͥ est int̾ renum ⁊ sequanã p̃ficiens.
lose mͦ willelmꝰ. suos qua pot̾at ani¬
mositate diuisit. Iuxta regis castra
sensim obambulans. q̃ iam in ebror¬
ceisi pago metabatm. ut nec cõmi¬
nis pugnandi copiã faceret. nec
ꝓluntiã corã se uastari sineret. duces
eiꝰ. robertꝰ comes aucensis. hugo

Expanded text:
membris reservatus. Hujusce obsidionis membris reservatus. Hujusce obsidionis intervallo populus castri quod Molendinis dicitur, exolescens, ad partes regis incentore quodam Galterio transiit. Imponitur ibi non segnis militum manus, praefecto Guidone, elapsus, non leve incrementum accessit ducalis gloriae. § 233. Nec rex Henricus otio indulsit, quin grunniret exercitus suos ludibrio fuisse Willelmo; coactis itaque omnibus viribus, et copiis bipartitis, totam inundavit Normanniam: ipse de parte Galliae Celticae, quae inter Garumnam et Sequanam fluvios jacet, quidquid militum erat suo ductu trahens; Odonem fratrem populo Galliae 399 Belgicae, quae est inter Renum et Sequanam, praeficiens. Eodem modo Willelmus suos, qua poterat animositate, divisit juxta regis castra sensim obambulans, quae jam in Ebroicensi pago metabatur, ut nec cominus pugnandi copiam faceret, nec provinciam coram se vastari sineret. Duces ejus, Robertus comes Aucensis, Hugo
Abbreviated transcription (Latin):
tu eiꝰ uenissent. Nec ꝓmissio fide a¬
ruit. Naniq plusquã trecenti m¬
lites qͥ pabulatum ⁊ ppłatum ꝓcese¬
rant: eo pene solo conspecto intra
munitiones refugere. dux sine sai¬
guine rem ꝑagere uolens: obfir¬
mato contra archas castello. ad alia
q̃ magis urgebant. bella conu̾sus ẽ
Simul qͥa sciebat regeni francoꝵ.
iam pͥdem uescio qua simultate
infensum. ad opem obsesso s duen¬
tare. Namq p̃dicandi mod̾amins
cũ eo decern̾e ferro cauebat. cui
 ꝓ sacramento. ⁊ ꝓ suffragio obnoxiꝰ
eat. Reliqͥt tam̃ pͥmeres aliqͦs : qͥ impe¬
cmi regũ tardarent. Quoꝵ astutia
insidiis exceptꝰ: isembardũ pontini
comitẽ corã se obtruncari. hugo par¬
aulfum capr m̾i̾to ingeniuit. Nec
musto post eo dulcẽ franciã. qͥa res
male cesserat. repetente. comes archen¬
sis fame tabidꝰ. ⁊ uix ossib herens.
deditioni consensit: ad exemplũ cle-¬
mentiȩ. ad indicium indust̾e. uite ⁊

Expanded text:
spectum ejus venissent. Nec promissio fide caspectum ejus venissent. Nec promissio fide caruit; namque plusquam trecenti milites, qui pabulatum et populatum processerant, eo pene solo conspecto, intra munitiones refugere. Dux sine sanguine rem peragere volens, obfirmato contra Archas castello ad alia quae magis urgebant bella conversus est: simul quia sciebat regem Francorum, jam pridem, nescio qua simultate, sibi infensum, ad opem obsesso ferendam adventare; namque praedicandi moderaminis cum eo decernere ferro cavebat, cui et pro sacramento et pro suffragio obnoxius erat. Reliquit tamen primates aliquos qui impetum regium tardarent; quorum astutia insidiis exceptus, Isembardum Pontivi comitem coram se obtruncari, Hugonem Pardulfum capi, merito ingemuit. Nec multo post, eo dulcem Franciam, quia res male cesserat, repetente, comes Arcensis, fame tabidus et vix ossibus haerens, deditioni consensit, ad exemplum clementiae, ad indicium industriae, vi ae et
Abbreviated transcription (Latin):
eaden de willelmo denuntiantes.
reg̾diunt᷑. ⁊ suos in certamen
accendunt. Hec ido seriatĩ retuli:
ut martelli tumor legentib eluces¬
ceret. Cet̾m tc nichil de solita
magnanimitate ausus : ante qua i
manꝰ ueniret᷑ terga ostenditst
dito alentini se dedidere. pacdi na
salutẽ. Post etiã danfrontini: ra¬
ora signa secuti sunt. s¬
stĩorib annis rebellauit ili&
coines de archis. patruus eiꝰ ha
thus a pͥouis auspiciis ducatꝰ ⁊no
⁊ u̾sipellis. Nam ⁊ in obsidione us¬
ti elam ꝓfugerat. ⁊ multis sepcas¬
mi sui latebras aꝑuerat. Qua ppt̾ a¬
lelmus qd̾am qͦs fideles falso arhiti¬
bratui: firmitatẽ castelli cõmisero
uerũ ille astu qͦ callebat multa la¬
giendo plura pollicendo : in suas pe¬
tes eosdẽ traduxit. Munitione g̃ p
titꝰ bellum dño suo denuntiaut.
le solito inore alacerrime archas pel¬
sedit. dissuadentib amicis palã psi¬
sus: nichil latͦnes ausuros. si in aba¬

Expanded text:
eadem de Willelmo denuntiantes, eadem de Willelmo denuntiantes, regrediuntur, et suos in certamen accendunt. Haec ideo seriatim retuli, ut Martelli tumor legentibus elucesceret. Caeterum, nihil tunc de solita magnanimitate ausus, antequam in manus veniretur terga ostendit. Quo audito, Alentini se dedidere, pacti membrorum salutem: post etiam Danfruntini feliciora signa secuti. § 232. Posterioribus annis rebellavit Willelmus comes de Archis, patruus ejus sed nothus, a primis auspiciis ducatus infidus et versipellis; nam et in obsidione Danfronti clam profugerat, et multis saepe animi sui latebras aperuerat. Quapropter Willelmus quibusdam, quos fideles falso arbitrabatur, firmitatem castelli commiserat; verum ille astu quo callebat, multa largiendo, plura pollicendo, in suas partes eosdem traduxit. Munitione igitur potitus, bellum domino suo denunciavit. Ille solito more alacerrime Archas obsedit, dissuadentibus amicis; palam professus, nihil latrones ausuros si in con
Abbreviated transcription (Latin):
te in talib dep̾hensi fuerimꝰ. Ita tau¬
gid̾.. etiam normannũ comitẽ alen¬
tu castelli possessione uellicauit:
ꝓnis in ꝑfidiam habitatorib. Qua
is irritatꝰ inuria par pari retũ.¬
lit. ⁊ danfrontũ qͦd erat tc̃ comitiᷤᷤ
andegauoꝵ obsidione coronauit.
Nec mora obsessoꝵ querelis cõmo¬
nitꝰ gaufredꝰ ñ segnis aduolat::
innumero stipatꝰ milite. Nuntio
aduenientis accepto uillelmꝰ : roge¬
rium de monte gometico. ⁊ uił¬
lelmũ filium osberm exploratum
mittit. Illi ꝓ alacͥtate uiuente bre¬
ui multa miliaria ꝓg̾ssi. eqͥtantẽq
martellũ conspicati: certiorẽ de
dñi sui audacia faciunt. Ille con¬
tra fremere. immania minari. Post¬
tͥdie se illuc uenturũ: ostensurũ
niuudo. quã p̾stet. in armis aude¬
gauensis normanno. Si mul exinna
arrogantia : colorem eqͥ sui.⁊ ar¬
moꝵ insignia q̃ habiturꝰ sit insinu¬
at. At exploratores ñ muori fastu

Expanded text:
te in talibus deprehensi fuerimus. Ita Marte in talibus deprehensi fuerimus. Ita Marrgidus, etiam Normannum comitem Alentii castelli possessione vellicavit, pronis in perfidiam habitatoribus. Qua is irritatus injuria, par pari retulit; et Danfruntum, quod erat tunc comitis Andegavorum, obsidione coronavit: nec mora, obsessorum querelis commonitus Gaufredus, non segnis advolat innumero stipatus milite. Nuntio advenientis accepto, Willelmus Rogerium de Monte Gomerico, et Willelmum filium Osberni, exploratum mittit: illi, pro alacritate juventae, brevi multa milliaria progressi, equitantemque Martellum conspicati, certiorem de domini sui audacia faciunt. Ille contra fremere, immania minari, postridie se illuc venturum, ostensurum mundo quam praestet in armis Andegavensis Normanno; simul, eximia arrogantia, colorem equi sui, et armorum insignia, quae habiturus sit, insinuat. At exploratores, 397 non minori fastu
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur sͥ felicitate quadã om̃s
obsistentes contimdere. Deniq dñm
suũ comite̾ pictauiensẽ aꝑto marte
cepit. ferreisq uinełis innodatũ
ad ignobilis pacis conditiones ad¬
duxit. Burdegala ⁊ confinib eiꝰ
coderet. de cet̾is animu̾ uectigal
pensitaret. S ille ut creditur ꝓ
ferri imuria. ⁊ ciboꝵ mnedia be¬
neficio oportime mortis. pꝰ tͥduũ
ꝑpetue ignominie exemptꝰ est.
Cum martellus ne qͥd dec̾e̾t impu¬
dentie nou̾cam defuncti matͥmo¬
nio sͥ copulanit. fre̾s in tutelã re¬
cipiens. qͦad possent pͥncipatui re-¬
gendo sufficere. Mox theobaldi blesi¬
ensis comitis ing̾ssus limites: ur bem
turonieã obsedit. Ipsum ciuib sus au¬
xilium ferre uolentẽ. consortio erũp¬
suis ħecdib in post̾um abiurauit.
Pudendã miseriam hominis qͥs di¬
xerit: ut ꝓ ambitione quantalecũq
uitȩ. tante urbis dñio successores
suos ꝑpetuo fraudaret. Licet se
ipsi nobis consulere nouimꝰ. si for¬

Expanded text:
idebatur sibi felicitate quadam omnes obsistentes contundere. Denique dominum suum, comitem Pictavensem, aperto marte cepit , ferreisque vinculis innodatum ad ignobiles pacis conditiones adduxit; Burdegala et confinibus urbibus cederet, de caeteris annuum vectigal pensitaret: sed ille, ut creditur, pro ferri injuria et ciborum inedia, beneficio opportunae mortis post triduum perpetuae ignominiae exemptus est. Tum Martellus, ne quid deesset impudentiae, novercam defuncti matrimonio sibi copulavit, fratres in tutelam recipiens quoad possent principatui regendo sufficere. Mox Theodbaldi Blesiensis comitis ingressus limites, urbem Turonicam obsedit: ipsum, civibus suis auxilium ferre volentem, consortio aerumnsuis haeredibus in posterum 396 abjuravit. Pudendam miseriam hominis quis dixerit? ut, pro ambitione quantulaecunque vitae, tantae urbis dominio successores suos perpetuo fraudaret; licet sevipsi nobis consulere noverimus si for
Abbreviated transcription (Latin):
num : hunc pat̾ kenulfus rex mer
S regnũ p̾sagiens: frat̾culũ tollen¬
dum e medio. satelliti qͥ alimnius
erat cõmendauit. Is insontẽ causa
remittendi animũ quasi uenatũ
ducens. int̾ frutecta obtruncatũ
oceuluit. Q mirũ dictu. qͦd franss
celate in anglia cõmissa: romoui
glicis erat consc̃pta. a romanisise
gentiũ hominib qͥ aderant srute¬

Expanded text:
um indicantes. Kenulfus rex Mercsibi regnum praesagiens, infantulum tollendum e medio satelliti qui alumnus erat commendavit. Is insontem, causa remittendi animum quasi venatum ducens, inter frutecta obtruncatum occuluit. Et mirum dictu, quod fraus, tam celate in Anglia commissa, Romae glicis erat conscripta, a Romanis et aliarum gentium hominibus, qui aderant, frus
Abbreviated transcription (Latin):
ut putabat regni. sine ullo delec¬
tu amici uł munici. multos poten¬
tes trucidauit. Int̾ qͦs eielbirtũ rege̾.
nefariã rem in ꝓcum filiȩ oꝑatꝰ
Uerũ illiꝰ mors i nnocna. breni reg.
uo filii offe. c̾ditar ut supͣdixi uin¬
dicata. Qͥn ⁊ d̾s adeo eiudentib
signis sc̾ĩtatẽ eiꝰ ꝓdidit. ut hodieq
sedes ep̾alis herefordi. sub ipsiꝰ no.¬
nune consecret᷑. Nec ineptũ de¬
bet uid̾i̾ aut in congcuũ: qͦd ante¬
cessores nr̃i ꝓb ⁊ religiosi uiri.
uł tacitur uitate tolerau̾int uł
auctoritate roborauerunt.

Expanded text:
nfirmatione, ut putabat, regni, sine ullo delecnfirmatione, ut putabat, regni, sine ullo delectu amici vel inimici multos potentes trucidavit; inter quos Egelbirtum regem, nefariam rem in procum filiae operatus. Verum illius mors innocua, brno filii Offae creditur, ut supra dixi, vindicata: quin et Deus adeo evidentibus signis sanctitatem ejus prodidit, ut hodieque sedes episcopalis 363 Herefordi sub ipsius nomine consecretur. Nec ineptum debet videri aut incongruum quod antecessores nostri, probi et religiosi viri, vel taciturnitate tolleraverunt, vel auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ excõberti de qͥb supͣ dixi.
habuit cognatos unienes uicino
ꝯsanguniitatis gradu lineã regũ
contingentes : ethelredũ ⁊ eielbir¬
tum. filios scił ermenredi pa¬
trui sui. Hos ille in spem reg¬
n adolescere metuens. salutiq
ꝑ ministrũ noĩe thunre. qͦd toni¬
truu̾ sonat. occulte int̾emptos.
scrobi ꝓfunde ĩ mersit: arbitͣtꝰ
posse latere homicidiũ. qͥd ꝯmi¬
sit clam uisib hominu̾. S di¬
uinꝰ ille ocłs quẽ archana cordi¬
um ñ fallunt. tulit in luceni
in sontes. multas ibi largitꝰ
sauitatũ gr̾as. qͦad uicini ꝯmoti.
rudera illa tumulario cespite cor¬
porib imecta effodientes. fossã ad
speciẽ sepulcͥ dirigunt: eccłola su
ꝑedificata ꝯdiere ibi usq ad tẽpꝰ
regis edgari. Tunc enĩ a beato os¬
uraldo archiep̾o ui gornensi leuata:
⁊ ad cenobiũ ramesie deportata sunt.
Ex qua die multis se miracłis ma¬
nifestarunt . supplicũ uotis exorabileᷤ.

Expanded text:
filius Ercomberti, 362 de quibus supra dixi, filius Ercomberti, 362 de quibus supra dixi, habuit cognatos juvenes, vicino consanguinitatis gradu lineam regum contingentes, Ethelredum et Egelbirtum, filios scilicet Ermenredi patrui sui. Hos ille in spem regni adolescere metuens, salutiqueper ministrum nomine Thunre, quod tonitruum sonat, occulte interemptos, scobi profundae immersit, arbitratus posse latere homicidium quod commisisset clam visibus hominum. Sed divinus ille oculus, quem arcana cordium non fallunt, tulit in lucem insontes, multas ibi largitus sanitatum gratias; quoad vicini commoti, rudera illa tumultuario cespite corporibus conjecta effodientes, fossam ad speciem sepulchri dirigunt, ecclesiola super aedificata. Jacuere ibi usque ad tempus regis Edgari; tunc enim a beato Oswaldo archiepiscopo Wigorniensi levata, et ad coenobium Ramesiae deportata sunt: ex qua die multis se miraculis manifestarunt supplicum votis exorabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd id̾o fieri credo celitꝰ. ut na¬
tio pene extra orbem posita. ex
ꝯsid̾atione in corruptelȩ scoꝵ fi¬
dentiꝰ. ad sꝑem resurrectionis
animaret᷑. & sunt sane qͥnq om-¬
nino qͦs nouim : cet̾um plures
accolȩ p̾dicant sui. Sc̃a etheldri¬
da ⁊ wiburga uirgines. rex ed¬
mundꝰ. archi ep̾c el fegns. cuthber¬
umi ineditantes. Qͥs enim̾e̾t cet̾os
om̃ifariȩ ꝯditionis ⁊ ꝓfessionis sc̃os.
Iuox nũcupatĩ nõĩa ⁊ uitas ꝑseqͥ
tempꝰ fuerit supen. S tacebo:
ne maiora uirib uidear polliceri.
Atq adeo nullũ de plebe necẽẽ ẽ
nominare. s tm̃ regiȩ styrpis pu¬
eros puellasue. ut cepte mat̾iȩ
orbitas ducã. Merosq innocent̃
cesos. qͦs ñ humana comectura.
s diuina ratio mr̃es consecrauit.
Unde datur cognosci qͣntã fec̾int
licentiȩ uoluptatũ parsimoniã.
qͥ tam facilis necis cõpendio cele¬
stem occuparunt głam.¬
gbertꝰ rex cantuarioꝵ

Expanded text:
Quod ideo fieri credo coelitus, ut naQuod ideo fieri credo coelitus, ut natio pene extra orbem posita, ex consideratione incorruptelae sanctorum, fidentius ad spem resurrectionis animaretur. Et sunt sane quinque omnino quos noverim caeterum, plures accolae praedicant sui sancta Etheldritha et Wiburga virgines, rex Edmundus, archiepiscopus Elfegus, Cuthberum meditantes. Quis enumeret caeteros omnifariae 360 conditionis et professionis sanctos? Quotempus olim fuerit super! sed tacebo, ne majora viribus videar polliceri. Atque adeo nullum de plebe necesse est nominare, sed tantum regiae stirpis pueros puellasve, ut coeptae materiae orbitas ducam; plerosque innocenter caesos, quos non humana conjectura, sed divina ratio, martyres consecravit: unde datur cognosci quantam fecerint licentiae voluptatum parcimoniam, qui, tam facilis necis compendio, coelestem occupaverunt ggbertus rex Cantuariorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nificauerunt. Que licet spatis
t̾raꝵ sint diuisȩ. sunt tamĩ sub iui
auidis faucib insorbuerint. in
unã lacunã defliit: q̃ sit uł pͥi¬
cipũ auaritia. uł cͥcumpositaꝵ ge¬
tium ferocia. Mortuã ⁊ pene ex¬
haustam uormamuã ingens pecuis
sistentat auglia: donecen ipsa
sitasis suiccñbat exaeber eͥuolen¬
pua fal si ttnam in libtatẽ respi¬
nre pot̾it. cuiꝰ ynanem iam dudũ
Neqtir umbrã. No genit calami¬
nib asflicta. pensionib addicta:¬
hoiuscȩ calamitatis descͥbam: si pͥ¬
is qͥdam dixõ ad rem ꝑtinentia.
Qa enĩ forensia gesta ⁊ negotia
bellica regũ angłoꝵ huc usq
toxui: libet aliquantisꝑ in scĩta¬
te quoꝵdã spatiari. Simulq ꝯside¬
randñ quantꝰ diuinȩ pietatis ful¬
go abi iuitio fid̾i̾ ppłm illũ cͥcũ¬
fulserit. qͦd nusquã gentiũ ut opi¬
nor reppies tot sc̃oꝵ illibata post
mortẽ corꝑa : incorruptionis illiꝰ
extremȩ simulachrũ p̃ferentia.

Expanded text:
licet spatiis terrarum sint divisae, sunt tamen sub uno avidis faucibus insorbuerint, in unam lacunam defluit, quae sit vel principum avaritia, vel circumpositarum gentium ferocia: mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis succumbat exactorum violentia; felix si unquam et libertatem respirare poterit, cujus inantur umbram. Nunc gemit calamitatibus afflicta, pensionibus addicta:hujusce calamitatis describam, si prius quaedam dixero ad rem pertinentia. Quia enim forensia gesta et negotia bellica regum Anglorum huc usque contexui, libet aliquantisper in sanctitate quorundam 359 spatiari: simulque considerandum quatenus divinae pietatis fulgor ab initio fidei populum illum circumfulserit, quod nusquam gentium, ut opinor, reperies tot sanctorum illibata post mortem corpora, incorruptionis illius extremae simulachrum praeferentia.
Abbreviated transcription (Latin):
dorientiũ mat̾iales exuuie. factũꝙ
est: ⁊ uaticiniũ regis eduardi g̾eisob
compbatũ. qͥ se a patͥb accepisse ura¬
rent. suꝑ dextrũ illos latꝰ qͥescere: s
fecit. qͥn agareni ꝙ. arabes. ⁊ turei

Expanded text:
Dormientium 379 martiriales exuviae. Factumque Dormientium 379 martiriales exuviae. Factumque est, et vaticinium regis Edwarcomprobatum, qui se a patribus accepisse jurarent super dextrum illos latus requiescere; sed, fecit, quin Agareni, et Arabes, et Turchi,
Abbreviated transcription (Latin):
s tunc in ipsa hora risus sui. latꝰ
in u̾tisse sinistrũ. futurũ ut
septuagnita quatuor annis ita ia¬
ceant. dirum nimirũ miseris mor¬
talib omen. Nam onn̾a uentura
In his septuaginta quatuor anmꝰ.
q̃ dͣus cͥca finem mundi. p̾dix̾ disci¬
płis suis. Gentẽ coutra gentẽ sur¬
recturam. ⁊ regnũ adu̾sus regnũ.
t̾remotꝰ ꝑ loca. pestilentiã ⁊ fa¬
mẽ. t̾rores de celo ⁊ signa mag¬
na. regnoꝵ mutationes: gentili¬
in paganos uictoras. Calia miranab
nulla docet litt̾a. ita ꝓmpte dise¬
ruit. ac si cum eis cotidiano uieh¬
taret contubernio. His auditis. eo¬
mes militẽ. ep̾c cłicum. abbas mo¬
nachum. ad u̾tatem u̾boꝵ excul¬
paudã. manicheti constantino poli¬
tano imꝑatori misere. ad iectis regis
sui litt̾is. ⁊ minu̾b. Eos ille beng¬
ne secũ habitos epo ephesi destinauit
epła parit̾ quã sacrã uocant comitan¬
te. ut ostenderent᷑ legatis auglie sept̾

Expanded text:
sed tunc, in hora ipsa risus sui, latus sed tunc, in hora ipsa risus sui, latus invertisse sinistrum; futurum ut septuaginta quatuor annis ita jaceant, dirum nimirum miseris mortalibus omen. Nam omnia ventura in his septuaginta quatuor annis quae Dominus circa finem mundi praedixit discipulis suis: « gentem contra gentem surrecturam, et regnum adversus regnum, terrae motus per loca, pestilentiam et famem, terrores de coelo et signa magna, regnorum mutationes, gentiliin paganos victorias. » Talia mirantibus nulla docet littera, ita prompte disseruit ac si cum eis quotidiano victitaret contubernio. His auditis, comes militem, episcopus clericum, abbas monachum, ad veritatem verborum exsculpendam, Manicheti Constantinopolitano imperatori misere, adjectis regis sui litteris et muneribus. Eos ille, benigne secum habitos, episcopo Ephesi destinavit, epistola pariter quam sacram vocant comitante, ut ostenderentur legatis regis Angliae Septem
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ qͥddã specłatꝰ m̃tes ꝯuiuantiũ
ꝑmouit: ampliorem effusus in risũ.
Nulloq causam leticiȩ ꝑqͥrere p̾simĩ¬
te.cunc qͥdem ita tacitũ. donec eden¬
di sacietas obsoniis finẽ imposuit.
S remotis mensis cũ in tͥelinio re¬
galib exueretur. tres optimates eũ
ꝓsecuti. quoꝵ unꝰ erat comes harol¬
dus. scd̾s abbas. t̾cius ep̾c. familiari¬
tatis ausu int̾rogant quare riserit.
Mirum om̃ib nec ĩmerito uideri.
quare in tanta serietate diei ⁊ ne¬
gotii tacentib cet̾is scurrilẽ cachin¬
num eiecerit. Stupenda inqͥt uidi:
uec id̃o sine causa risi. Cum illi ut
nioris ẽ humani ingenii. sciscitari
⁊ querere causã ardentiꝰ : ut suppli¬
cib dignant̾ rem imꝑtiatur. Ille
mnultum cunctatꝰ : tandẽ instanti¬
h mira respoudit. Septẽ dormien¬
tes in celio monte reqͥescere. iã du.¬
centis anuis in dext᷑ iacentes latere.

Expanded text:
divinum quiddam speculatus, mentes convivantium divinum quiddam speculatus, mentes convivantium permovit, ampliorem effusus in risum; nulloque causam laetitiae perquirere praesumente, tunc quidem ita tacitum, donec edendi satietas obsoniis finem imposuit. Sed remotis mensis, cum in triclinio regalibus exueretur, tres optimates eum; prosecuti quorum unus erat Haroldus, secundus abbas, tertius episcopus, familiaritatis ausu interrogant quare riserit; mirum omnibus, nec immerito, videri, quare in tanta serietate diei et negotii, tacentibus caeteris, scurrilem cachinnum ejecerit. « Stupenda, » inquit, « vidi, nec ideo sine causa risi. » Tum illi, ut moris est humani ingenii, sciscitari 378 et quaerere causam ardentius, ut supplicibus dignanter rem impertiatur. Ille, multum cunctatus, tandem instantibus mira respondit: Septem dormientes in Caelio monte requiescere jam ducentis annis in dextro jacentes latere;
Abbreviated transcription (Latin):
spillicorn. filiꝰ ulmari de ntegares¬
bele quadã die in silua bruhelde lig¬
na cedens. dũ diutmo post laborẽ
soporem indulsisset. sanguine ut cre
stremo ad regis curiã ueniens.
uestibulum camere adu̾santib cu¬
biculariis frustra diu tͥuit. S ꝑ¬
stitit imꝓb pulsator. donec egre
miracłis auderet: coactꝰ a ministͥs
cũ aqua ceco manũ apposuit. Confe¬
Ita uidens regali palatio multiᷤᷤ tẽ¬
porib apd̾ windleforas. nã ibi cura¬
tus fuerat p̃fuit : sanatoris annos
longeuitate uite transcendens. Ip¬
so die ex eadẽ aqua tres ceci ⁊ unus
monocłs qͥ regali elemosina pasce¬
bantur sanati sunt : ininistͥs plena
fide liqͦrem salutiferũ largientib.
ad mensam apd̾ west monast̾iu̾
assedat. diademate fastigatꝰ. ⁊ opti¬
matũ turma cͥeu̾uallatꝰ. Cũq alii
longã quadragesimȩ in ediã re¬
centib cibis cõpensantes acͥt᷑ co¬
med̾ent. ille a t̾renis auocato aĩo

Expanded text:
ari de Nutegareshale, quadam die in sylva Bruelle ligna caedens, dum diuturno post laborem sopori indulsisset, sanguine, ut crestremo, ad regis curiam veniens, vestibulum camerae, adversantibus cubiculariis, frustra diu trivit; sed perstitit improbus pulsator, donec aegre miraculis auderet, coactus a ministris cum aqua caeco manum imposuit; confeIta videns, regali palatio multis temporibus apud Windeleshores, nam ibi curatus fuerat, praefuit, sanatoris annos longaevitate vitae transcendens. Ipso die, ex eadem aqua, tres caeci et unus monoculus, qui regali eleemosyna pascebantur, sanati sunt; ministris plena fide liquorem salutiferum largientibus.ad mensam apud Westmonasterium assederat, diademate fastigatus, et optimatum turma circumvallatus. Cumque alii, longam Quadragesimae inediam recentibmederent, ille a terrenis avocato animo,
Abbreviated transcription (Latin):
serit: sit ab solutꝰ. Si ꝑstiterit: post̾i¬
ou anno. hac ead̾e̾ die ⁊ hora qua ego
decedam. sit ante d̾m redd̾e ratioiẽ
paratꝰ. Nidebitis aũ me qn signũ ad
satã insonuerit efflare. Nec fides
ulis defuit. Nam ⁊ iste hora q̃ p̃dix̾at
defunctꝰ. ⁊ ille anno euoluto ead̾e die
⁊ hora cũ amiea falmine ictꝰ ⁊ exa¬

Expanded text:
ruerit, sit absolutus; si perstiterit, posteriruerit, sit absolutus; si perstiterit, posteriori anno hac eadem die et hora qua ego decedam, sit ante Deum reddere rationem paratus: videbitis autem me quando signum ad sextam insonuerit efflare. » Nec fides verbis defuit, nam et iste hora qua praedixerat defunctus; et ille, anno evoluto, eadem die et hora cum ami
Abbreviated transcription (Latin):
polagi rupes ĩmota resistit. Attam̃
foite antistes aborat. curiȩ euris un¬
plicitꝰ. Reg̾sso. res nuntiatur. Man¬
dit ille continuo. ut ouis ouili resti¬
tuat᷑. Ito multis u̾bis ult ut̾q habitis.
mulier monast̾i̾o reddit᷑. s ñ multo
post abscessii pontificis aucupato ab¬
ripit᷑. Tunc in delinquentẽ excõmu¬
ncatio ꝓmulgat᷑ : ita ut nullus ciuiũ
cũ eo colloqͥ. nullus ꝯuiuari auderet.
quã ille iniuriã pariupensans. in p̃dia
iuris sui longe abiit. ñ ut p̾ceptũ
foueret. s ut arbitum fug̾et: ibi cũ
suꝑos euocaret. ⁊ graui dolore mẽbra
depastꝰ in lecto decũberet. ꝯuener̾t
undiq cõpatͥote. ut extremȩ bñdieti¬
oni beati uiri cõmunicarent. Solus
ille uenire ñ p̃sumens: subornauit
aliqͦs qͥ ꝓ se loquerentur. Eiuis nomen
auditũ pͥmio pontifex gemitu excepit.
inde subiecit u̾ba. U̾ba ipsa dicturꝰ sũ.
Si miser ille maledictã mulierẽ dimi¬

Expanded text:
pelagi rupes immota resistit. Ac tum pelagi rupes immota resistit. Ac tum forte antistes aberat, curiae curis implicitus; regresso res nunciatur: mandat ille continuo ut ovis ovili restituatur; ita, multis verbis ultro citroque habitis, mulier monasterio redditur; sed non multo post, abscessu pontificis aucupato, abripitur. Tunc in delinquentem excommunicatio promulgatur, ita ut nullus civium cum eo colloqui, nullus convivari auderet: quam ille injuriam parvi pensans, 288 in praedia juris sui longe abiit, non ut praeceptum foveret, sed ut arsuperos evocaret, et gravi dolore membra depastus in lecto decumberet, convenerunt undique compatriotae ut extremae benedictioni beati viri communicarent; solus ille venire non praesumens, subornavit aliquos qui pro se loquerentur. Ejus nomen auditum primo pontifex gemitu excepit, inde subjecit verba; verba ipsa dicturus sum. « Si miser ille maledictam mulierem dese
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ estimans. inuitũ ⁊ renitentẽsi¬
blimauit in archiep̃m. Qͦd tam̃ senas
susceptũ : digriis morib honestant
bene agentes blande appellare. inpes
ex cõmumcationis stignate muren
sine ꝑsonaꝵ acceptione. Multa illiꝰ acta
constant̾ accole p̾dicant: quoꝵ inũ ꝓ
suscepti oꝑis breuitate lectoi ũ ꝑcuriti
Inmonast̾io scimonialiũ urbis illiꝰdait
uͥgo q̃dam : q̃ illic magis parentũ offin
quã bone uite studio adoleuerat. hec
⁊ specier lenocinio. ⁊ dusei ad om̃s al¬
loqͥo amatores inuitabat. S cñ ceti is
timore dei. uł ꝓ infamia scłi cupiditati
suas cohiberent. unꝰ quẽ opũ congeris
⁊ alta ꝓgenies in ꝓt̾uiã accenderant
abrupit qͦd legis. qͦd iusticiȩ. puelle us¬
giale expugnare atisus. Abduelas
domũ: in loco iuste conrugis habuis.
q̃ansut multã tempꝰ in abbisse p̃cibꝰ.
in ppiniquoꝵ admonitionib: ne tã
fedoracinori assuesceret. Ille surdis
aurib ãmonentes transiens: uelut

Expanded text:
invitum et renitentem sublimavit in archiepiscopum: quod tamen semel susceptum dignis moribus honestavit; bene agentes blande appellare, improbos excommunicationis stigmate inurere, sine personarum acceptione. Multa illius acta constanter accolae praedicant, quorum unum pro suscepti operis brevitate lector percurret. In monasterio sanctimonialium urbis illius erat virgo quaedam, quae illic magis parentum officio, quam bonae vitae studio, adoleverat: haec et speciei lenocinio, et dulci ad omnes colloquio, amatores invitabat; sed cum caeteri vel timore Dei, vel pro infamia seculi, cupiditates suas cohiberent, unus, quem opum congeries et alta progenies in proterviam accenderant, abrupit quod legis, quod justitiae, puellae virginal expugnare ausus, abductamque domum loco justae conjugis habuit. Transiit multum tempus in abbatissae precibus, in propinquorum admonitionibus, ne tam foedo facinori assuesceret: ille surdis auribus admonentes transiens, velut
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ felicitatẽ. briltuo ldꝰ uoiltunen¬
sis ep̃c : uid̾at ⁊ anminitiauerat. Nã
dũ temꝑe regis chutoris. celestib apd̾
glestoniã lucubraret excubiis. subis¬
setq illim cogitatio q̃ frequenter
regem ad placitũ sui.

Expanded text:
iltoniensis episcopus; viderat et annuntiaverat. Nam dum, tempore regis Cnutonis, coelestibus apud Glastoniam lucubraret excubiis, subissetque illum cogitatio, quae frequenter regem ad placitum sui.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib suis ꝑ eccłas ⁊ egenos di¬
stͥbutis sc̾m melanu̾ adiit. om̃s
audientes ⁊ uidentes de subita
admoriens. ut dic̾ent hec est mu¬
tatio dext̾e excelsi.
sta ꝓ utilitate legentiũ me in¬
sertusse ñ piguitꝰ. n̾e̾ de uoillel¬
mo loquar.Nam qr breuit̾ nec
ut puto inutilit̾. res quas dum¬
taxat comes in normannia an¬
nis tͥguita actitanit. ꝑcurri :
m aliud narrandi excediũ ordo
tempoꝵ flagitat. ut de regno
eiꝰ quantũ ur̃a sciscitatio pene¬
trore potuit. mendaciu̾̃ arguã.
i̾tatem ꝓnuntie̾. Rex eduar¬
dus fato functꝰ erat. anglia
dubio fauore nutabat. cui se
rectori cõmitt̾et incerta : an he.¬
roldo. an willelmo an edgaro.
Nam ⁊ illũ ꝓ gen̾e̾ ꝓximũ reg¬
no. ꝓcerib rex cõmendau̾at.
tacito scił mentis indioro : s
ꝓuo in clementiã animo. Qua¬
re ut p̾dixi angli diñsis uotis
ferebant᷑: qmins palã cuncti
bona heroldo imp̃carent᷑.ẜ il.

Expanded text:
omnibus suis per ecclesias et egenos diomnibus suis per ecclesias et egenos distributis, sanctum Melanium adiit, omnes audientes et videntes de subita ens ut dicerent « Haec est mutatio dextrae Excelsi.sta pro utilitate legentium me inseruisse non piguit; nunc de Willelmo loquar. Nam quia breviter, nec ut puto inutiliter, res ejus, quas duntaxat comes in Normannia annis triginta actitavit, percurri; modo aliud narrandi exordium ordo temporum flagitat, ut de regno ejus, quantum nostra sciscitatio penetrare potuit, mendacium arguam, veritatem pronuntiem. Rex Edwardus fato functus fuerat: Anglia dubio favore nutabat, cui se rectori committeret incerta, an Haroldo, an Willelmo, an Edgaro; nam et illum, pro genere proximum regno, proceribus rex commendaverat, tacito scilicet mentis judicio, sed prono in clementiam animo. Quare, ut praedixi, Angli diversis votis ferebantur, quamvis palam cuncti bono Haroldo imprecarentur: et ille
Abbreviated transcription (Latin):
leuis : Cũ leue̾ sͥ uid̾i referret.
ille curuatis in uolam digitis.
tres guttas diffluentis tabi suꝑ eu̾
iacłatus ẽ. Quaꝵ due timpora.
una fronteᷤ contingentes. eutẽ
⁊ caruẽ sic̾ ignito caut̾io pene¬
trarunt : foranien nucis capax
efficientes. Illo magnitudmẽ do¬
loris cla more testante. hoc inqͥt
re moniimentũ. Qua ꝓpt᷑ dũ licet.
dũ uutat ira. dum pendula d̾s
te oꝑitur cleuientia. muta ha¬
bitum. muta aninũ : redouis
monachꝰ effectꝰ apd̾ scm melanũ.
Ad hec u̾ba uiuo respond̾e uo¬
lente. alt̾ eum ocłi uigore ꝑstͥn¬
uotis inscͥptam. in qͥb sathanas.
⁊ om̃e inferoꝵ satellitũ. gras
or̃ eccłastico cetui de tartaro
emittebant. qͦd oũ ipsi in nullo
suis uoltiptatib dee̾ent. cũ tm̃
numerũ subditaꝵ animaꝵ pat̾ent᷑
ad inferna descend̾e. pͣdicationis
incuria : quantũ ñquã retacta
uid̾unt scła. his dictis loquen.¬
tis aspectꝰ disparuit. ⁊ audiens

Expanded text:
levis? » Cum levem sibi videri referret, levis? » Cum levem sibi videri referret, ille, curvatis in volam digitis, tres guttas defluentis tabi super eum jaculatus est; quarum duae tempora, una frontem contingentes, cutem et carnem sicut ignitio cauterio penetrarunt, foramen nucis capax efficientes. Illo magnitudinem doloris clamore testante, « Hoc, inqre monimentum. Quapropter dum licet, dum nutat ira, dum pendula Deus operitur clementia, muta habitum, muta animum, Redonis monachus effectus apud sanctum Melanium. » Ad haec verba vivo respondere nolente, alter eum oculi vigore perstrinnotis inscriptam, in quibus Satanas et omne inferorum satellitium gratias omni ecclesiastico coetui de Tartaro emittebant, quod cum ipsi in nullo suis voluptatibus deessent, tum tantum numerum subditarum animarum paterentur ad inferna descendere praedicationis incuria, quantum nunquam retroacta viderunt saecula. His dictis loquentis aspectus disparuit; et audiens,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentia. quantũ de diuturna mroi
absentia. At ille uͥ tarditate̾ ad¬
uentus excusauit. tande̾ ait. tandẽ
expeditis moraꝵ uexib uenio. S ad¬
uentꝰ iste tͥ si uoles amice erit cõ¬
modꝰ. mͥ omĩno infructuosus: qͥppe
aꝓnuntiata ⁊ acclamata sententia
sempit̾uis sum deputatꝰ suppliciis.
sũq iniiꝰ ad eroptionẽ mortui. or̃a
sia monast̾iis ⁊ egenis expensurũ.
seq dies ⁊ noctes ieumniis ⁊ orationib
ꝯtinuaturũ ꝓmitt̾et: fixum est in¬
at qͦd dixi. Quia sine penitentia
suit uidicia di. qͥb in sułphureã uo¬
ragniẽ inferni demersus sum. Ibi
dum rotat astra polus. dũ pulsat
littora pontꝰ. ꝓ cͥminib meis uol¬
uar. Inflexibilis sententiȩ manet
naꝵ gen̾a congeminiscens. totꝰ
ait mͦ mundꝰ ualitura remedia ex¬
qͥrat. E ut aliquã exꝑiaris ex me¬
is ununiꝰabilib penis. ꝓ tendit
mauũ sanoso ulcere stillantẽ: ⁊ en
ait iniã ex muumis. Uidet᷑ netͥ

Expanded text:
praesentia, quantum de diuturna miror praesentia, quantum de diuturna miror absentia. » At ille, ubi tarditatem adventus excusavit, tandem ait, « Tandem, expeditis morarum nexibus, venio: sed adventus iste tibi, si voles, amice, erit commodus, mihi omnino infructuosus; quippe qui, pronuntiata et acclamata sententia, sempiternis sim deputatus suppliciis. » Cumque vivus, ad ereptionem mortui, omnia sua monasteriis et egenis expensurum, seque dies et noctes jejuniis et orationibus continuaturum, promitteret; « Fixum est, inquit, quod dixi, quia sine poenitentia sunt judicia Dei, quibus in sulphuream voraginem inferni demersus sum: ibi dum rotat astra polus, dum pulsat littora pontus, pro criminibus meis volvar; inflexibilis sententiae manet narum genera comminiscens, 407 totus modo mundus valitura remedia exquirat. Et ut aliquam experiaris ex meis innumerabilibus poenis, protendit manum sanioso ulcere stillantem, et « en, ait, unam ex minimis, videturne tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ comitaret᷑ ad manes.
Patiscuntur gͦ ut qͥsqͥs eoꝵ anti
obiret. suꝑstiti uł dormienti. uł
uigilanti appareret: infra tgm¬
ta ꝓculdubio dies. Si fiat. edoc¬
turus qd̾ scđ̾m platonicos moes
sp̃m ñ extinguat: s ad pͥncipium
sui dni tanqͣm e carc̾e emittat.
perem euanescere. in auras effluere.
ti data acceptaq fide. cotidianis col¬
soquis sacramentũ frequentabant.
lec multũ in medio: ⁊ ecce mors
repentina ĩminens. indignantẽ hali¬
tum uni eoꝵ uiolent̾ extraxit. Re¬
mausit alt̾. ⁊ serio de socii sponsioe
togitans. ⁊ iam iamq affuturũ p̾sto¬
lans. cassa opinione tͥgnnta dieb
uentos pauit. Qͥb elapsis cũ desꝑans
aliis negotiis auocasset otium. astitit
subito uigilanti. ⁊ qͥd dam oꝑis molien¬
ti uultu qualis solis ẽẽ morientiũ
aninia fugiente exanguis. Tũ ta-¬
centem uiuũ. pͥor mortuus compellan.
agnoseis me inqͥt: Agnosco respon¬
dit. ⁊ ñ tm̃ deinsolita tua turbor

Expanded text:
mortuum comitaretur ad manes. Paciscuntur ergo ut quisquis eorum ante obiret, superstiti, vel dormienti vel vigilanti, appareret infra triginta procul dubio 406 dies: si fiat, edocturus quod, secundum Platonicos, mors spiritum non extinguat, sed ad principium sui Deum tanquam e carcere emittat; aerem evanescere, in auras effluere. Ita data acceptaque fide, quotidianis colloquiis sacramentum frequentabant. Nec multum in medio, et ecce, mors repentine imminens indignantem halitum uni eorum violenter extraxit. Remansit alter, et serio de socii sponsione cogitans, et jam jamque affuturum praestolans cassa opinione triginta diebus ventos pavit; quibus elapsis, cum desperans aliis negotiis avocasset otium, astitit subito vigilanti, ei quiddam operis molienti, vultu, qualis solet esse morientium anima fugiente, exanguis. Tum tacentem vivum prior mortuus compellans, « Agnoscis me? » inquit: « Agnosco, respondit, et non tantum de insolita tua turbor
Abbreviated transcription (Latin):
ercongotã ⁊ ermenhildã. de ercongo¬
tisore uolentes: lectio bede informa¬
bit. Ermeuhilda wilferio regi mer¬
tioꝵ locata. habuit filiã werburgã.
apd̃ eiuitatẽ legionũ pausant. in mo¬
uast̾io eiꝰd̾e urbis qͦd construxit nouit̃
hugo comes cestrensis. eiectis inde
nuculis cłicis: qͥ ibidẽ fedo ⁊ pauꝑe
uctu uitã transigebant. Eaꝵ ⁊ p̾ei¬
pue iuni oris ibi laudant᷑ m̾ita: extol¬
luntur miracula. Cũq om̃ĩum petici¬
ib sint iucuntant̾ fauorabiles: tũ
naxine orationes feminaꝵ ⁊ pueroꝵ
uieio ⁊ contiguo auxilii pede attin
at̃ uolferii mereualdꝰ¬
ex ermenb̾ga filia ermeredi frĩs
ercomb̾ti. tulit filias milthiridã &
milburgã. Milthrida in thanato
insula cantie caelibatui dans oꝑam:
ibidẽ uite metã incurrit. Sequenti
temꝑe ad cenobiũ scĩ augustini.
cantuariã translata. eximia mona¬
choꝵ sedulitate honoratur. pieta¬
tis fama ⁊ dulcedinis. iuxta uoca¬

Expanded text:
Ercongotam et Ermenildam. De ErcongoErcongotam et Ermenildam. De Ercongota scire volentes lectio Bedae informabit. Ermenilda, Wulferio regi Merciorum locata, habuit filiam Werburgam, apud civitatem Legionum, pausant, in monasterio ejusdem urbis quod construxit noviter Hugo comes Cestrensis, ejectis inde pauculis clericis qui ibidem foedo et paupere victu vitam transigebant. Earum, et praecipue junioris, ibi laudantur mluntur miracula. Cumque omnium petitioni sit incunctanter favorabilis, tum maxime orationes feminarum et puerorum vicino et contiguo auxilii pede attinater Wulferii Merewaldex Ermenberga filia Ermenredi fratris Ercomberti, tulit filias, Mildritham et Milburgam. Mildritha in Taneto insula Cantiaibidem vitae metam incurrit. Sequenti tempore, ad coenobium sancti Augustini Cantuariam translata, eximia monachorum sedulitate honoratur, pietatis fama et dulcedinis juxta voca
Abbreviated transcription (Latin):
dum spectacło. qͦd p̃da p̃dories
tenuit : ut nec cepto desist̾e.
nec inchoata ualerent ꝑficere.
Quappt̾ theodredꝰ limidonie p̃sul.
qͥ ap̃d̾ scm̃ paulũ iacet. plebere
uidiam. augustiꝰ edificiũ suꝑ ue¬
nauda membra molitꝰ q̃ ⁊ nriran¬
da incorruptione. ⁊ lacteo qͦdã can¬
dore głam sc̃ȩ aninȩ p̃dicabant.
Caput olim a ceruice reuulsũ. nõ
reliqͦ corꝑi cõpaginatũ. signũ tñ
martyrii coccinea cieatͥce p̾ten¬
deus. Porro illud humana nura¬
cula excedit: hominis mortui cͥ¬
nes ⁊ ungues sensi pullular .e. qͦs
osuuen q̃dã scã mulier qͦt annis
hos tonderet. illos desecaret ÷
uen̾atione post̾is futuros o¬
taret artꝰ qͥb oñis inferia hrca
inundꝰ. At ñ ita lefstanꝰ p̃sipes
mr̃is minis inflatiorib ostensi
rat: fame ut dicebat inctum ad
ocłoꝵ pond̾are delib̾aus. Iso pe

Expanded text:
dum spectaculo, quod praeda praedones dum spectaculo, quod praeda praedones tenuit, ut nec coepto desistere, nec inchoata valerent perficere. Quapropter Theodredus, Londoniae praesul, qui apud sanctum Paulum jacet, plebeiae juriam, augustius aedificium super veneranda membra molitus, quae et miranda incorruptione, et lacteo quodam candore, gloriam sanctae animae praedicabant. Caput, olim a cervice revulsum, nunc reliquo corpori compaginatum, signum tamen martyrii coccinea cicatrice 367 praetendens. Porro illud humana miracula excedit, hominis mortui crines et ungues sensim pullulare, quos Oswen, quaedam sancta mulier, quot annis hos tonderet, illos desecaret, sacra veneratione posteris futurostaret artus, quibus omnis inferior est mundus. At non ita Lefstanus effrenaorpus martyris minis inflatioribus ostendi exegerat, famae, ut dicebat, incertum fide oculorum ponderare deliberans. Ide