comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inditum ÷. ex qua tabule tegulis admixte flã¬
mam repellunt. neq ex se carbonem combu¬
ste esficiunt. Popłs dicta: qd̾ ex eiuiscalce mul¬
solis occasiut ꝯstant. generat etram resinã.
cuta eridanum fluuium ułut alii memorat:
infinib syrie. Tiliũ dicunt uocatã. eo qd̃ utilis
adusum telorum nitore ⁊ leuitate iaculandi.
Est enim genus leuissime mat̾ie salix dicta:
qd cełit̃ saliat. hoc ÷ uelocit̾ crescat. arbor len¬
ta. uitib habilis uinciendis. cuiꝰ seminis hãc
dñt eĩ naturam: ut siquis ilsd inpoculo hau¬
serit: lib̃is careat. ⁊ feminas infecundas facit.
ppłs aut̃. ⁊ salix.⁊ tilium: molles mat̾ie s̃. adse
pulturam apte. uinien uocari:eo qd̾ uim hãt
multam uiroris. Natura enĩ eiꝰ tał ⁊: ut ⁊̃ si
arefacta abluatur. iurescat. dem̃ ⁊ excisa:
atq in humo fixa: radicib sese ipsa dun̾gat.
Mirice. quam ltłim tyrimatiam uocant. ex ama¬

Expanded text:
inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flaminditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce mulsolis occasuque constant. Generat etiam resinam ca Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. Tilium dicunt vocatum eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate iaculandi: est enim genus materiae levissimae. Salix dicta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis materiae sunt et ad sculpturam aptae. Vimen vocari eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim eius talis est ut etiam arefacta abluatur, virescat, deinde excisa atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. Myrice, quam Latini tamaricum vocant, ex ama
Abbreviated transcription (Latin):
adꝯstantini regis imꝑium ꝑmulta secula ꝑduras.¬
se. huius fructusgalla appellatur. ex quib
uua agrestis. Honfaticis dicta: parua forma. s
firmo corꝑe. adq nodoso. que inedicaminib et
incaustis adhibetur. altera balanis: lenis acle¬
uis. ⁊ nimiũ ꝑforata. luc̾narum tantum usi¬
b necessaria. Fraxinus uocari fertur: qd̾ magis un¬
aspera loca montanaq fraga nascitur. hinc ꝑdi
riuationẽ fraxinus: sicut a monte montanus.
nata arbor. un ⁊ toxice uenena: expͥmunt᷑.
aut̃ dicit parthos: acer: colorib impar. robur
aut̃ gen̾alit᷑ dr̃. ex om̃i mat̾ia. quicqͥd ÷ firmis¬
simũ. Almis uocata: qd̾ alatur anne. ꝓxima
enĩ aque nascitur. nec facile extra undas uiuit.
huni ⁊ tenera ⁊ mollis. qr in humectu nutͥtur:
U linus nomen accepit. qd uligmosis locis ⁊ hu¬
midis meliꝰ ꝓficit. nam in montanis ⁊ asꝑsis: mi¬
mis leta ÷. Larex cui ħ nom̃ a castello lauricino

Expanded text:
ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus; nata arbor, unde et toxica venena exprimuntur. autem dicit Parthicos. Acer coloribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. Alnus vocatur quod alatur amne; proxime eniHinc et tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit quod uliginosis locis et humidis melius proficit; nam in montanis et asperis minus laeta est. Larex, cui hoc nomen a castello Laricino
Abbreviated transcription (Latin):
ignis dr̃. Itimꝑus enum alia parua: alia magna
ẽ. ebenus. in india ⁊ in ethiopia nascit᷑. qͥcesus:
durescit inlapidẽ. cuiꝰ lignũ nigrũ ÷. ⁊ cortex le¬
uis ut lauri. S indicum: macłosum ÷ in paruu¬
lis distinctionib ałbis. ac fulius. E thiopicum
uero qd̾ p̃stantius accipitur: in nullo macula¬
tum ÷. s ẽ nigrum. leue.⁊ corneum. ẽ aut̃ ma¬
mareotica inquit. Ebenus aruit̃ increpundiis in¬
ligaturut infantis uisa nigra ñ t̾reant Patanus:
alatitudine foliorum dicta. uł qd ipã arbor petũ¬
la sit. ⁊ ampla. ⁊ lam platos g̾ci. latum uocanti
Ex p̃ssit hꝰ arboris scͥptura: ⁊ mom̃ ⁊ foemã dicens.
qĩ platanꝰ dilatatasum in plateis. ẽ aut̃ ten̾issi¬
mis foliis ac mollib. ⁊ uicium similib. Quer¬
cus siue quer nꝰ. qd ea soliti erant dii gentium q̃¬
rentib responsa dare ił p̃cauere. arbor mul¬
tum annosa. sic̃ legit᷑ dequercu mambre.
sub qua habitauit abraham. que fertur usq

Expanded text:
Iuniperus autem alia parva, alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Ma Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expi platanus dilatatus sum in plateis.' Est autem tenerissimis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. huiꝰ lig¬
ni resina: cedrina dr̃. que in conseruandis libris
adeo ẽ utilis: ut ꝑliniti ex ea. nec tineas patiant᷑.
nec tempore consenescant. nascr̃ increta. affrica.
atq siria. Ciparissuᷤ grece dĩ: qd caput eiꝰ a rotun¬
ditate in acumen erigit᷑. uñ ⁊ cotion uocatur.
.l. alta rotunditas. hinc ⁊ fructus ÷ conos. qr rotũ
dinitas eiꝰ talis ÷: ut conũ unitet᷑. Uñ ⁊ conifere

Expanded text:
turnitatem ex hoc ligno laquearia fiunt. Hujus ligturnitatem ex hoc ligno laquearia fiunt. Hujus ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis, ut perliti ex ea nec tineas patiantur, nec tempore consenescant: nascatque Syria. Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. ditas eius talis est ut conum imitetur, unde et conifere
Abbreviated transcription (Latin):
gͥci peuticem uocant. quã nos piceam dicimꝰ:
eo qd̾ dissudet picem. nam ⁊ sp̃e disferunt. In
germanie aut̃ insulis: hꝰ arboris lacͥma
electrum gignit. guta enĩ defluens rigors
uel tempore in solidata duresc̃. ⁊ geminã facit. e
qualitate sua: nom̃ accipiens id̾ fuccinĩ. eo qd̾
sucus sit arboris pimis c̾it᷑ ꝓdẽẽ cunctis que sub
ea suantur: sic̃ ficiis nocere omib. Abies dict̾a qs
p̃ceteris arborib longe eat. ⁊ in excelsum ꝓmi¬
neat. Cuiꝰ nacura: exꝑs ÷ t̾reni inimoris. ac ꝓinde:
marinoᷤᷤ. ꝙ ex ea nauẽ fiunt. hãc qͥdã gallic̃ uocãt: ꝓpt̾
meneᷤ.drosioron. id÷ arboriᷤᷤ humor ardetis: cuiꝰ folia ad
cup̃ssi similitudinẽ respondent. Lignũ uͦ iocun¬
di odorisẽ. ⁊ diu durans. atinea nunꝗͣ ext̃minat᷑.
Dequa ꝑsuis. ⁊ cedro digna locutꝰ:. scilicet ꝓꝑdu
rabileiei ꝑpetuitatem. Uñ ⁊ intemplis ꝓpt̃ diu¬

Expanded text:
Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gignit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua nomen accipiens, id est succinum, eo quod succus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis, quae sub ea servantur, sicut nux nocere omnibus. Abies dicta, quod prae caeteris arboribus longe eat, et in excelsum praeemineat, cujus natura expers est terreni humoris, ac proinde marinos; quia ex ea naves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter menes druos ugron, id est, arboris humor ardentis, cujus folia ad cypressi similitudinem respondent: lignum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur, de quo Persius: Et cedro digna locutus, scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde et in templis propter diu
Abbreviated transcription (Latin):
nate s̃. ħ agͥcis pontice appellant᷑ : eo qd cirtapor¬
ticum marehabundant. Castaneam᷑ latiniꝗ
gto appellant uocabulo. hanc enĩ gͥci castanti
uocant: ꝓp̃ qd fructus eiꝰ gemimi. in mos testi¬
glandẽ. pͥus enĩ quã frum̃ti usus eẽt antiq
homines glande uixerunt. Sub ies arborexiᷤ
ualidissimꝰ cortex natatoruiꝰ ex trahit᷑ ⁊ itap
pellata sub̃ies: eo qd fructus eiꝰ suesedunt. pa¬
corum enĩ sunt alim̃ta: ñ hominũ. ⁊ dictasubias.
quasi subedies. Fagus ⁊ esculꝰ arbores glandift
iõ uocate c̾ctuntur: qd har̾ fructib olim homi¬
ne uixerit. cibum q supsint. escam habuerĩ.
Nam esculꝰ ab esca dicta. faguis uͦ ag̾co uocabulĩ :¬
te siliꝗ̃ uocant: iõ ag̾cis tale nom̃ accepit: eoqͥ
acatia. ag̾cis dr̃. Pystacia: qd̾ cortex eiꝰ pomiue
di pistici odorem referat. Rẏnus arbo pionat
acumine folioꝵ uocata ponũ enĩ antiqͥaci¬
tum nominabat᷑. Synũ aut̃ aliã pitĩ. aliam

Expanded text:
aec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci καστανίαν vocant, propter quod fructus ejus gemini in modum testiglandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. 27. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus ejus sues edunt; porcorum enim sunt alimenta, non hominum, et dicta suberies, quasi subedies. 28. Fagus et aesculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod harum fructibus olim homines vixerint, cibumque sumpserint, escamque habuerint. Nam aesculus ab esca dicta, fagus vero a Graeco vocabulum pte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod acacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici odorum ruferat. Pinus arbor picea ad acumine foliorum vocata; pinnum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam πίτυν, aliam
Abbreviated transcription (Latin):
usum qͥ forcior cib ẽ: transtuliss d senib incibo
sepus sup̃ta ficus. rugas eoꝵ fertur distendere.
Tauros quoq ferocissimos ad fici arborẽ colliga¬
tos: repente mansuescere dñt. Capͥficꝰ appella¬
ta: eo qd̾ parietes quib innasct̾ carpit. rumpit
enĩ ⁊ ꝓdit ex latebris quib concepta:. Alii capͥ¬
ficum putant dictũ. qd̾ ficus arbor. e iꝰ remedio
fecundetur. Morus ag̾cis uocata. quamlatin
rubum appellant: eo qd̾ fructꝰ uł uirgulta eiꝰ
rubent. ẽ enĩmora siluest ͤ fructꝰ afferenꝰ. qͥb
indeserto pastorũ fames ac penuria confouet᷑.

Expanded text:
usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Caprificus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta eius rubet. Est enim mora silvestris, fructus adferens, quibus in deserto pa
Abbreviated transcription (Latin):
nam hoc genus pomi ab amplo incipit.⁊ in
augustum funt ut ignis. Pirus arbor. fructꝰ
eiꝰ pirũ. cuiꝰ multe speties. ex quib crustumia
pira sunt: ex parte rubentia. ab opido crustu¬
mio noĩata. Poma piri iumencis imposita.
uel sipauca: uehem̃ter honerola eẽ dicunt᷑.
Cerasus: aceraso urbe ponti uocata. Nlam¬
luculus cum cerausum ciuitatẽ ponti delesset.
hoc genus pomi iñ aduexit. ⁊ aciuitate cerasi¬
um appellauit. arbor ħ cerasus. pomũ cerasiũ dr᷑.
latine a fecunditate uocatur. feratior ẽ enim
nerat fruct̾um atq altero maturescente. alt̃
oboritur. hinc ⁊ carice a copia nominate. ficꝰ
egiptia fecundior fertur. cuiꝰ lignũ in aqua
missum: ilico m̾git᷑. ⁊ cũ in limo aliquãdiu ia¬
cuerit: dem̃ insuꝑficiem sustollit᷑. u̾sa uice
nature. quantio madefactum debuit hu¬
moris pondere residere: anã athlete. ficis abe¬
bant᷑. pͥusꝗͣ eospitagoras exercitatos ad carnis

Expanded text:
nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. NamLucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitLatine a fecunditate vocatur; feracior est enimnerat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantur, priusquam eos Pythagoras exercitator ad carnis
Abbreviated transcription (Latin):
bilem. maiorẽ pipere. gustu suauẽ. Uñ ⁊ mel¬
la uocata÷. Coquimella: quã latini obcolorẽ
pͥmum uocant. alii amulticuline enxi
fructus. nixam appellant. cuiꝰ gen̾is damas¬
cena melior. adamasco opido: unde pͥus aspor
batur. nam cetera noxia ꝑhibentur. hec sola
arborgum mi glutinosũ ⁊ compactiuũ distil¬
lat. qͦ ⁊ medici ⁊ scͥptores utunt᷑. oleomella:
nascitur in palmaria sirie ciuitate. ex eo ita
appellata: qd̃ ex trunco oleum defluat incrassi¬
tudine mellis. sapore suaui: pomelida: sorbo
similis. medioc̾s arbor. ⁊ flore candido. dicta: qd̾ dul¬
cedo sit enis fructus: ⁊ acuto sapore cõmixta.
hec arbor. et etate durat exigua. Melofos ar
tus succus. qͥ a loco amoniacus nominatur.
Mespila: arbor spinosa. fructussimilitudine ma¬
loꝵ. s paulo breuior. Uñ ⁊ appellata. quod
pilule formulam hant eiꝰ poma. Pirus uoca¬
ta uidetur: qd in ignis spetiem deformata ẽ.

Expanded text:
bilem, maiorem pipere, gustu suavem, unde et melbilem, maiorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. Coccymela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportprobatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbtus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est;
Abbreviated transcription (Latin):
ut medicari potius quã alere uideatur. ma
lum ꝑsicum. cuiꝰ breuis ad mod̾ uita con¬
ieniacũ ⁊ ꝑsicũ. Duracemĩ nuncupat.
eo qd pomũ eius ingustu raucorem referat.
armeniacũ dr̃. qd pͥmum geniis eiꝰ ab arme¬
nia sit aduectum. ꝑsicum uocatum: qd̾ eam
arborem: pͥmis inegipto seuerit ꝑseus.
a quo se oriundos ptolomei ferebant: hec ui
ꝑsida fructum gen̾at int̾fec torum. apd̾ nos
aut̃. iocundũ ⁊ suaue. horum aliudiocat᷑ pcox
aliud uocatur estiuum. Medica arbor cuiꝰ
nomen etiam carminib mantuanis inclanii¬
it: asportata pͥmum amedis. uñuocabulũ
sumpsit. hanc greci cedromelam. latini e tri¬
am uocant. qd eiꝰ pomum ac folid. cedri õdorẽ
inea partim natura: partim acerba: partimas¬
huc inflore s̃ posita. qd̾ incet̾is arborib rarũ
est. Mella quamg̾ci lo aton appellant: auul
go ꝓpt̃ formam ⁊ colorem. fabasirica d̾r̃. ar¬
bor ÷ enim magna ferens fructum comesti¬

Expanded text:
ut medicari potius, non alere, videatur. 7. ut medicari potius, non alere, videatur. 7. Malum Persicum, cui brevis admodum vita conmeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat. Armeniacum dicitur quod primum genus eius ab Armenia sit advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos PtolomPersida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρόμηλον, Latini citriam vocant, quod eius pomum ac folia cedri odorem in ea partim matura, partim acerba, partim adhuc in flore sunt posita; quod in ceteris arborum rarum est. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syrica dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comesti
Abbreviated transcription (Latin):
niam: excuiꝰ ꝑomo cidonicũ ꝯficr fit quoq ex
ea ⁊ uinũ: quo languentium desid̾ia fallunt᷑.
nam spẽ. ⁊ gustu. ⁊ odore. cuiꝰlibet uini uet̾is
imaginẽ rep̃sentat. M edomellũ. a dulcedine
appellatũ. qd̵ fructus enis mellis saporẽ hãt. ł
quod in melle seruet᷑. uñ ⁊ qͥdam. Si ł cicropio
satuata cidonia melle Ponant᷑: dicas. hec malo¬
mela placent. malũ punicũ dici eo qd expuni¬
ca regione sit genꝰ eius translatum. id̾: malo¬
gͣnatum. eo qd̾ intͣ corticis qͥsidia dr̾ rotundita¬
tem: gͣnoꝵ ꝯtineat multitudinẽ. arbor malus
flores maloꝵ. ag̃cis appellati s̃. qͥntinas. latini:
caducũ uocant. Ag̾stium aut̃ maloꝵ flores:
g̾ci balanstion appellant. quoꝵ alii: albi. alii.
purpurei. alii. rosei reꝑiunt᷑. similes floribꝰ
mali punici. Negant medici: inali punici
cibo corpora nut̾ri. s eosic opinantur utend̾.

Expanded text:
niam, ex cujus pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex niam, ex cujus pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum, quo languentium desideria falluntur. Nam specie, et gustu, et odore cujuslibet vini veteris imaginem repraesentat. 5. Melimelum a dulcedine appellatum, quod fructus ejus mellis saporem habeat, vel quod in melle servetur, unde et quidam: Si tibi Cecropio saturata Cydonia melle Ponentur dicas: haec melimela placent. 6. Malum Punicum dicitur, eo quod ex Punica regione sit genus ejus 328 translatum. Idem et malogranatum eo quod inter corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινοι ; Latini caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλάυστια appellaverunt, quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur, similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri; sed eo sic opinantur utendum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere ꝑhibetur. que dũ in multis locis nas
pellant᷑ palmule. similes miro balanis. alii.
stebaici. qͥ ⁊ incholai. alii. mucales. quosgͥt.
cariatos uocant. Laurus. aũbo laudis dicta
nabant᷑. apud antiqͦs laudea nomina bat᷑.¬
ł ostea .d. lutera sublata.⁊ subrogata .r. dictaẽ
laurus. ut in auriculis. que inicio audicule
dicte sunt. ⁊ mididies: que nc̃ meridies dr̃
hac̃ arborem g̾ci dafnem uocant. qd nũquã
deponat uiriditatẽ. iñ illa potius uicto¬
res coronabant᷑: sola quoq hec arbor.
uulgo fulminari minime creditur. Maliem
aut̃ agͥcis dictum: qd sit fructus eius. pomoꝵ
omĩum rotundissimꝰ. Uñ ⁊ ħ sunt uera mala: q̃
uehem̃ter rotunda s. Malum macianũ a loco
uocatum: uñ priꝰ aduectum ÷. Nam multe ar¬
bores: nomina exꝓuintiis ł ciuitatib. deqͥb
ablate s acceꝑunt. Uirgiliꝰ: amantib qͥd ex
malo queri soleat ostendit. Malum cidonicũ

Expanded text:
vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascvivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascpellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; nabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem, inde illa potius victores coronantur. Sola quoque arbor haec vulgo fulminari minime creditur. 3. Malum a Graecis dictum, quod sit fructus ejus pomorum omnium rotundissimus. Unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Malum Matianum a loco vocatum unde prius advectum est. Nam multae arbores nomina ex provinciis et civitatibus de quibus allatae sunt acceperunt. Virgilius amantibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. 4. Mala Cydonia
Abbreviated transcription (Latin):
soluuntur. ⁊ephiro fiunt. Germen drcumis:
surculum p̃gnantẽ ag̾endo. uñ ⁊ germina¬
to. fructus nom̃ accepit: a frumine .i. eminẽ¬
dendum. sic ⁊ inmatura. qi priusquã matur
fiant. dua sunt admãdendum. Ligna dictaq
ta q̃i abstula. fomẽ: abstula qͦ abarboribꝰ excutit̃.
recisione aut astule ambuste. aut ligna taiara
a fungis nomine accepto: qd̾ ita capiat gnem.
ris. lignum adustum. quẽ uuilgꝰ ticionẽ appel¬
lat. extractum foco. semiustum.: ⁊ extinctum.
Quisqͥlie. stipule immixte surcut. ac folis an¬
dis. sunt aut̃ p̃gamenta t̾rarum. cariesputre¬
cdo lignoꝵ. dictum hꝰ nom̃ qd̾ eueniat lignis
est. uł qd̾ opansis: iamis in modũ palie
hominis: ẽ enim arbor: insigne uict̃orie ꝓce¬
roq ac decoro uirgulto. diuturnisq uesfita
frondib.⁊ folia sua: sine ulla successione con¬
seruans. hanc greci fenicem dñt: qd̃ diuduret.
ex nomine auis illiꝰ arabie: que multis anis

Expanded text:
solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a generando unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminenndendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum. Ligna dicta quta quasi abstula. Fomes est astula quae ab arboribus excutitur recisione, aut astulae ambustae, aut ligna cavata; a fungis nomen acceptum, quod ita capiat ignem. ris lignum adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae quae multis annis
Abbreviated transcription (Latin):
cortex. qd̃ corio lignũ tegit. Liber. est corticis
pars int̾ior. dictus. a libato cortice.i. ablato. ẽ
enim mediũ qͥddam: int̾ lignum ⁊ corticẽ. Ra¬
mi sunt. quidetrunco manant. sic̃ a ramus¬
culis: cet̾a. Surculi: ap̃cisione serrenũcupati.
Uirgulum ÷. qd̃ deradice pullulat. Ramusqͥde
iplo robore arboris. Uirga: que deramis apͥe¬
aut̃ uirgultũ appellatur: qd a radice arborsᷤ
nascitur. ⁊ q̃i inutile: ab agͥcolis amputatur.
Thinc dictum uirgultum: qi ex uirga tollit᷑.
uel a uiriditate. uł qr pacis indicium ÷. qd̾ uĩ
regat. undehac utunt᷑ magi: ad placandos inse
serpentes. ⁊ id circo in ea hos sustinent illigatos.
hac ⁊̃ philosophi ac reges. ⁊ magistri.⁊ nun¬
cii. ⁊ legati utuntur. flagella dnr̃ ut p̃diximꝰ:
sũme arborum partes. ab eo qd sustinent cre
de arborib. qĩ flures. qd̾ cito soluantur. In his
duplex ẽ grã. coloris. ⁊ odoris. austro enĩ flores

Expanded text:
cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radicipso robore arboris, virga que de ramisautem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur, et quasi inutile ab agricolis amputatur, et hinc dictum virgultum, quod ex virga tollitur. vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hac utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent illigatos. Hac etiam philosophi, et reges, ac magistri, et nuntii, et legati utuntur. 19. Flagella dicuntur, ut praediximus, summae arborum partes, ab eo quod crebros ventde arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia, coloris et odoris. Austro enim flores
Abbreviated transcription (Latin):
ta dñt qd pꝰt casum renascunt᷑. alii recidendo
⁊ repullu lando dixerunt. gͦ recidium. u mors
aut casus. Insicio dr̃cũ fieo trunco surtł fe¬
cunde arboris sterili inserit᷑ aut oculoꝵ im
positio. cum inciso cortice libro: aliene arboris ger¬
men inmittit᷑. Plante. s de arborib. plantariauͦ.
que ex seminib nata s̃ cũ radicib. ⁊ atra ꝓpͥa trãs¬
feruntur. Cespites. frutices sunt qĩ cuspides. uł
qd̾ sunt cͥca pedes. frondes. qd̾ ferant uirgulta. uł
umbras. sunt aut̃ causa umbraꝵ. Oculi nodi
sunt. ex quib frondes exeicnt. Radix appellat᷑:
qd quasi radiis qͥbdam fixa t̾ris. in ꝓfunda dim̾¬
gitur. Nlam phisici dnt parem eẽ altitudinẽ:
radicum ⁊ arborum. alii: radicẽ asimilitudĩe
radioꝵ dictã putant. ł qr si eradat᷑. ñ repulu¬
lat. Truncꝰ: statͥa arboris insistens radicib
Corticem: uet̾es corucẽ uocauert̃. dictus aut̃

Expanded text:
unt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo unt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum positio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittitur. Plantae sunt de arboribus; plantaria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ctifera. Genere aut̃ feminino: arbores dicimꝰ.
poma uͦ. neutro. frutex breuis: appellatus: qd̾
t̃ram fronde tegat. cuiꝰ plurale nom̃. frutecta.
Arbor alta ẽ. Silua uͦ spissum nemus. ⁊ breue
silua dicta: qĩ xilua. qd̾ ibi ligna cedant᷑. nã
g̾ci xilonꝰ: lignum dñt. Multa enĩ latina noĩa:
grecam plerumq ethimologiam recipiunt.
Iemus. anuminib nuncuipatũ. q pagani illic
ydola constituebant. s̃ enrim nemora: maiores
arbores. umbrose frondib. Lucus ÷ densitas ar-¬
borum. solo lucẽ detrahens. tropoanti frasun:
eo qd̾ non luceat. siue a luce. qd̾ meo lucebant
funalia ł cereri. ꝓpt̃ nemoꝵ tenebras. Saltus ::
densitas arborum alta. uocata hoc nomine:
eo qd̾ exiliat in altũ. ⁊ in sublimi consurgat.
Auiaria. secreta nemoꝵ dicta. qd̾ ibi aues fre¬
quentant. Recidiua arborum s̃: que aliiᷤᷤ sec¬
tis repullulant. Alii recidiua a cadendo dic¬

Expanded text:
ctifera. Genere autem feminino arbores dicimus; ctifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeci ξύλον lignum dicunt. Multa enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine eo quod exiliat in altum et in sublime consurgat. Aviaria secreta nemora, dicta quod ibi aves frequentant. Recidiva arborum sunt quae aliis sectis repullulant. Alii recidiva a cadendo dic
Abbreviated transcription (Latin):
ens. uitͥuionia: uiias gͣndes mag̃quã multas
ht̃. Nom̃ aut̃ iñ hoe sumens: qd multum uini
ta autem genera uicium sunt: quetam̃ mu¬
tacione locoꝵ.⁊ qualitatem ⁊ nom̃ amutunt.
Uitib int̃cetera: magis ista conueniunt. oblaqͣ¬
acio. putacio ꝓpagacio. fossio. oblaqueare ẽ:
circa codicem t̾ram aꝑire. ⁊ uelut lacus effic̾e̾.
hos aliqui excodicare appellant łutare ẽ iuir¬
gam ex uite suꝑuacuam resecare. cuiꝰ flagelt
luxuriat. Putare enim dr̃ purgare.i. ampu
tis t̾re subm̾sum st̾nere. ⁊ qĩ porro pangere.
abaruis inflexum credit᷑. eo qd t̃ris fixis¬
ieceris: herbapͥus oritur. de hinc confota. consur¬
git in arborem.⁊ infraparuum tempꝰ quãhex¬
bam uide̾as arbusta suscipis. arbusta. arbor
arbusta: qi arboris hesta. Alii arbustum. loc̃
inquo arbores sunt uolũt accipe. sic̃ salictũ. sie
⁊ iurẽta: u̾sunt uͥgulte nouelle acuirentes. Ar¬
bor aut̃. ⁊ fructifera ⁊ st̾ił. arbos aut̃. ñ nisi fru¬

Expanded text:
ia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens, quod multum vini est. 29. Multa autem genera vitium sunt, quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. 30. Vitibus inter caetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. 31. Oblaqueare est circa codicem terram aperire, et velut lacus efficere. Hoc aliqui excodicare appellant. 32. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cujus flagellis luxuriat. Putare enim dicitur purgare, id tis terrae submersum sternere, et quasi porro pangere. ab arvis inflexum creditur, eo quod tieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae novellae et virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fru
Abbreviated transcription (Latin):
subsidio: uitis afrigore.ł ardore defenditur
atq adu̾sus omnẽ in uiriam munit᷑. qui ĩ ali¬
cubi int̾eisus ÷: ut ⁊ solem admaturitatemsni¬
ctus admittat. ⁊ umbram faciat. ⁊ dictus pam.¬
pinus: qd̾ depalmite pendeat. Capͥolidictiqd
capiant arbores: sunt enĩ qcͣinni. siue unci¬
nuli: quib se in nect̾e uites ⁊ suspendere solet
arborib qd adminiculo freti palinites uen.¬
tos acturbines contenere queant. ⁊ sine lapsꝰ
ꝑiculo. fructus suos sustineant. Ac sese uagap¬
citate diffundant. Corimbi s̃ anuli quiꝑima
queq ligant.⁊ cũp̃hendunt. ne longius laxati
palmitesaientoꝵ flatib dissipent᷑. Uue dicti qd̃
intͥnsecus humore sint plene. suciq ⁊ pingue¬
dinis. nam humidũ ÷.: qd̾ ex terius humorem ht.
trionis pars. ⁊ botͥo: g̾cum ÷. Sub urbane uue
quedam dñr: qr fructiis earum adescam ue¬
luti pomũ inurbib uendit᷑. cõmendat eñtis

Expanded text:
subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae quod intrinsecus humore sunt plenae, succique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet, trionis pars, et botrio Graecum est. 15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hender̾t stͥngant. Labrusca: genus
uitis ag̾stis. que int̾re marginib nascr̃ uñ et
labrusca dicta. alabris ẽxtremitatib tre. Co¬
dex clictus. qĩ caudex. sic enĩ uet̾es ⁊ clodum
gello. cognominatꝰq obsimilitudinẽ reiqd̾
in ea parte quadeciditur: exuet̾i sarm̃to ꝓmi¬
nens utrumq mallei spetiem ꝓbet. Spadones
sunt surculs. fruge carentes. ex ipã appellatione
qd̾ sint in habiles infructu. ⁊ st̾ilitate affecti.
Sagutam rustici uocant. nouissimã partẽ sur¬
culi. siue q longiꝰ recessit amatre. ⁊ quasi pro¬
siliit: seu qr acuminis tenutate tel spmem
p̃fert. sũmitates uitiũ. ⁊ fruticum. flagelliñ¬
cupantur. eo qd̾ flacu agitantur. Palmesiuns
materia mollis. qui ꝑ nouella brachia missusfie¬
tum affert. nam ideo rustici partem uitis pal¬
mitem dñt. palmes enĩ diminutiuũ nom̃t ꝗ¬
qd̃ ex se diriuatiuũ faciat. Pampinꝰ: foliũ cui

Expanded text:
conprehenderint stringunt. Labrusca est conprehenderint stringunt. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum gello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen quod ex se derivativum faciat. Pampinus est folia cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ni. qr uultũ gristantis: amaritudine ꝯtͥstant.
Unde ⁊ eos ꝓ amaritudine: nec u̾mis nec ullum
aĩal comedit. Medica: uicia: erbũ: pabuloꝵ
optimas. Medica dicta: quia a medis tͣnslata:
ingͥciam. tp̃r quo eam xerxes rex ꝑsarum in¬
uasit. hec scmł serit᷑. ⁊ decem annis ꝑmanet.
ita ut quat̃ ł sexies possit ꝑ annũ recidi. Uicia
dicta qd̾ uit ad tͥplicem ꝑueniat fructũ. cũ alia
auri minutũ. nã piᷤ aur̃ d̾r. herbũ a gͥeo thit uocabulũ.
hoc enĩ illi orabum dnt. qd dum sit qͥbdam
peccorib infestum: tauros tam̃ pingues effic̃.
pͥmus noe instituit. rudi ad huc seculo
apud gͥcos aut̃. inuentorem uitis liberum ap¬
pellauerunt. Uñ eum gentiles pͦmortem dmnet̃
uoluerunt. Uitisdicta: qd̾ uimhãt cicius radi¬
candi. Alii putant uites dictas. qd̾ inuicem
se uites innectant. uicinisq arboribꝰ reptan¬
do religentur: ẽ emim earum natura eorum¬
flexibilis. que quasi brachiis qͥb dam qͥeqͥd

Expanded text:
ni, quia vultum gustantis amaritudine contristant; unde eos prae amaritudine nec vermis nec ullum animal comedit. Medica, vicia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia auri minutum. Nam pis aurum dicitur. Ervum a Graeco trahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit.tis plantationem primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt. Vitis dicta quod vim habeat citius radicandi. Alii putant vites dictas quod invicem se vittis innectant vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexibilis, quae quasi brachiis quibusdam quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ morus. g̾ca nomina s̃. dicta sicomorus:
eo ꝗd sit folio simił moro. hanc lacini celsam ap¬
⁊sux appellata.: qd̾ umbra uel stilicidiũ folioꝵ
eius. ꝓximis arborib noceat. hanc alio nomine
larini uiglandem qi iouis glandem. fuit eñ
hec arbor ꝯsecrata ioui. cuius pomũ tantã
ium ht̃. ut missa int̾ suspectos. uit missũint᷑
duriori. ut pinnȩȩ nuces. auellane ģlandes.
castanee. a migdale. hinc ⁊ nuclei dict̾i. qb sar ai¬
ro corio tecti. At conf᷑poma omĩa mollia. fon¬
adiectione t̾rarum: inqͥd aña nata s̃: ut ꝑso
punica matiꝰna. cidonia. ⁊ cet̾a. Amigdala gui
nom̃ ÷. que latine nux longa uocatur. har al
nucidã uocant: q ĩ minorẽ micẽ. de qͤ uigila

Expanded text:
sicut et morus, Graeca nomina sunt: dicta autem sicomorus eo quod sint folia ejus similia moro. Hanc Latini celsam ap21. Nux appellata, quod umbra vel stillicidium foliorum ejus proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini Juglandem vocant, quasi Jovis glandem. Fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tantam vim habet, ut missa inter suspectos herbarum vel duriori, ut pineae, avellanae, juglandes, castaneae, amigdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma, omnia mollia, adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et cetera. Amygdala Graecum nomen, quae Latine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
nite. amagnitudine nom supserunt. banim
enĩ g̾ce: grande uocatur. Bitunca: a regione no¬
men sortita:. turbines. ⁊ pluuias. ⁊ calores fortis¬
sime sustinens. nec in macra t̃ra deficiens. huiꝰ
meriti :⁊ basilisca ÷ argitis gͣcula uitis: gen̾is al¬
bi fertilis. uastam mat̾iam. ⁊ breuẽ. ⁊ latum foli¬
um mutens cuiꝰ fructum nͥ pͥmo tp̃r colligas:
aut ad tram decidit. aut humore putrescit.
nertioula nigraẽ. quã g̾ci amaricion uocant.
boni uini ⁊ leuis. aquo etiam nom̃ traxit. quod
iners intemptandis neruis hãtur: quã uisgustu
ñ sit ebes. Mareotice aregione egipti mareotis
dicte. Uñ pͥus uenert̃. sunt enun ⁊ albe ⁊ nig̃.
Ebole quas qͥdam uarias appellanti neq purpu¬
ree neq nigre. abellio colore ita dicte. subalbidi

Expanded text:
nitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι nitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. Helvolae, quas quidam varias appellant, neque purpureae neq
Abbreviated transcription (Latin):
uocate. qd̾ cut inmaturescunt. ⁊ añ om̃ssolecaqͥ¬
tur. hasg̾ci lagos dnt̃: qd currant ad maturta¬
tem uelocit̾ ut lepus. Furpuree: A colere dit.
Utiarixe: a magnitudine. dactile: amaetnudine.
stifanice: a rotunditate. rodie. ⁊ libice: a rgio¬
nib mncupate s̃. Ceraunie uo. qd̾ rubeant
uelut ignis. Genera aut̃ uuarum que uino
deserurunt: plurima. equib amunrea dict̃a.
quasi sine minio.i. sine rubore. album entm
uinũ reodunt. que cũ sic uniꝰ nominis: ñ unam
syttiem relit. Aminee due gͤmine: ab eo dict̾e qd̾
duplices uias mitunt. Aminea laganea: qr plꝰ
om̃ib lanescit lanugine. Rubiliana dicta:
q enis mat̾ia rubet. fecin  minuti accini. ⁊ du¬
re cutis uuas hãtiet. nobilitate amineam seqͥtur.
fecunditate pcedit. quam ꝓ in de fecineam uocat:
qd plusquã cetere feces adferat. Apiane uue:
uinũ dulce faciunt. quas nisi cito legas: plu¬
uiis ⁊ uentis: ⁊ maxime apib. infestantur.
quaꝵ depdatione: apiane cognominate s̃. bala¬

Expanded text:
ocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Bala
Abbreviated transcription (Latin):
bulo nuncupatam dicunt paleam: qd ea pͥmũ
sola inpascendis animalibꝰ pͣbebatur. cuiꝰ nã
e tontͣrio. tanto ÷ frigida: ut obrutas niues.
teres enim: meliora queq legebant. siue qd̃
manu legant᷑. nec sectionem reqͥrant. Legu-¬
minum: plurima gen̾a. ex quib. faba. lenti¬
cula. pisum. faselum. cicer. lupinũ. gratio¬
ra in usu hominũ uident᷑. faba: g̾ca ethuno¬
hommes hoc legumine usi s̃. huiꝰ speties
duẽ. quarum altera cõmunis. altera egiptia.
faba frasa dicta: eo qd̾ eam homines frendant .i.

Expanded text:
bulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum bulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex contrario tantum est frigida ut obrutas nives teres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymohomines hoc legumine usi sunt. Hujus species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. 4. Faba fresa dicta, eo quod eam homines frendant, id
Abbreviated transcription (Latin):
idt̃ extremum tumorem. ariste adhuc tenues.
in modum spiculi eminent. Arista appellata:
qd̾ pͥus ipsa arescat. Culmus :. ipẽ calamus spi¬
ce. qui aradicib nascitur. ⁊ dictus culmus:
qĩ calamus. folliculus ÷ techa frum̃ti: inqͣ
grani seruatur interiꝰ. hec suꝑ spicamual¬
lo instructa: munuen p̃tendit. ne auium
minoꝵ morsib spica suis fructib exiatur.
aut urestigiis ꝓteratur. Stipule. sunt folia.
siũ uagine. quib culmꝰ ambit᷑ atq fulcit᷑.
ne pondere frugis curuetur: que ambiunt
culinum. ⁊ dicta stipula: qĩ usta. ⁊ quasi
ustipula. Stipula. dicta abusta. collecta enĩ
messe urit᷑ ip̃ culturam agri. Itemstipula. ł qr
pars euis urit᷑. pars int̃dum ꝓpalea p̃ciditur.
Palea a quib dam uocari dr̾.: qd̾ palȩa uentilet᷑.
ut frum̃ta purgent᷑. gentiles aut̃. paleã aqͣ¬
dam pale frugum inuent̾te nominauert̃. ꝗͣ
pales.⁊ te memorande canemꝰ. Item alii. a pa¬

Expanded text:
id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munimen praetendit, ne avium minorum morsibus spica suis fructibus exuatur aut vestigiis proteratur. Stipulae sunt foliae seu vaginae, quibus culmus ambitur atque fulcitur ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum: et dicta stipula quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula vel quia pars eius uritur, pars interdum pro palea praeciditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Pales, et te, memoranda, canemus. Item alii a pa
Abbreviated transcription (Latin):
sex ordines hãt. qd̾ qͥdam canterinum appellant:
qd̃ animalia meliꝰ quam tͥticum pascit. ⁊ hoiẽs
salubrius. quã malũ tͥticum. Alt̾m dictumdi¬
stinecum: eo qd̃ duos ordines hãe. hc̃ płiq cala¬
ticum uocant. Tcrum tͥmense. qr cum cogit
necessitas. uerno seminat᷑. ⁊ cełiter colligitur.
Scindula adiuisione uocata: duplex ẽ enĩ scin¬
diturq .i. diuiditur. Centenum appellatũ:
eo qd̃ in płisq locis iactus seminis eius in in¬
crementum frugis centesinum renascant᷑.
hinc ⁊ milium: a multitudine fructus uoca¬
tum. Panicium dictu: qd̃ inmultis regioibꝰ
ex eo panis uice homines sustẽnt᷑. qi pani ui¬
cium. Sistum: apasto. sisamum g̾cum nomenẽ
farrago a farre dictaẽ. Est enĩ berba ordeacea:
ad huc uiridis. nec dum gͣnis ad maturitatem
turgentib. Spicã dematuris frugib abusi¬
ue diñs. nec ꝓpͥe spica ẽ. cum ꝑculmi folliculũ.

Expanded text:
sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur. Scandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivicium. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum,
Abbreviated transcription (Latin):
nma ceres cepit iͥnfrugib ingrecia. &
habere segetes: translatis aliunde semi
co glebam dimouit aratro. ꝓͥma dedit fruges ali
fruges aut̃. reliqua. Frum̃ta aut̃ ł frugesa fru
ina parsgule. Pmicie ꝓͥe sunt: que frugib p̃cer¬
puntur. Tritit᷑um: uł atͥtura dictum. qd̾ pu¬
tum inpila missum frangebant. ⁊ hoc erat ge¬
nus molendi. ad horreumꝰ ttici genus. qd̃ id̾ uul¬
go semen dr̃. Ador quondam appellatum: abe¬
⁊ adhorrea sacͥficia dnr. Si liguogenꝰ tͥtici a selec¬
to dictum. nam in pane.spẽs eiuis p̃cipuat̃.
Trimensełͥticum iõ nuncupatum: qr satum pꝰ
tres menses collig̾r. Nam uͥ pp̃aguã aliam ue
causam. matura satio. o missat̃p̃sidium abhiᷤᷤ
petitur. alic& g̾cum nom̃ est alicastrũ. simile
est alice. pondere ⁊ bonitate p̃cipua. hordeũ
dictum: qd̃ p̃ceteris generib frum̃ti. ante frat
aridũ. ł qd spica eiꝰ : ordines hãt. horum tͥage¬
nera. pͥmum exaticum uocatur: eo qd spica eiꝰ

Expanded text:
ma Ceres coepit uti frugibus in Graecia et habere segetes translatis aliunde seminco glebam dimovit aratro, prima dedit fruges alimfruges autem reliqua. Frumenta autem vel fruges a fruma pars gulae. Primitiae proprie sunt quae frugibus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo putum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab eet adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, pondere et bonitate praecipua. Hordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius
Abbreviated transcription (Latin):
erum rusticarum scͥbendi soller¬
ciam: apud g̾cos pͥmus esiodus
boetius humanis studiis ꝯtulit.
deinde democ̾tus. magnus quoq
carthaginensis: in .xxuiii.uo¬
luminib studium ag̾colationis conscͥpsit
A pud romanos aut̃. de agͥcultura pͥmus cato
instituit. quam deinde marcus cerentius
expoliuit. Mox uirgiliꝰ: laude carminũ
extulit: nec minus studium hũerunt
post mod̾ corneliꝰ celsus. ⁊ uliꝰ atticus emi¬
liamis siue colomella in signis orator. qͥ to
adaratrum boues iunxisse fer̃t ꝗͣ dã pͥuatũ ho¬
ĩem fulminatũ noĩe homogirum: qͥdamaũ:
osirim dicunt ẽẽ artis huiꝰ inuentorẽ: qͥdã:¬

Expanded text:
erum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginensis in XXVIII voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit, quam deinde Marcus Terentius expolivit, mox Virgilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui toPrimum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quida