comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guis eox suꝑ uestim̃ta mea. & omnia indum̃ta mea
pollu. Nequa quã sicintellegendum ut demones
& aduers arias potestates sanguinẽ habent cre¬
damus. sedtropo logiae accipienda sunt omã.
Quando clementissimus ds̃ aderudiendum populũ
suũ & captiuitatis uinculis liberandum hostes fieri cõ¬
bonã partem p̃dicare annũ dnĩ acceptum & diem re¬
tributionis dõnr̃o. et nunctam inmala quã inbona.
inmala dies enim ultionis incordemeo. Inbona annus
r&ribationis meaeuenit. Vteo tempore quopuni¬
unt᷑ adũsarii. dĩ populus liber&ur. Immoredimat᷑
p̃ciosa sanguine agni. Qui iniohannis a poca lipsi
dicit᷑ trudelamus. dehac s& ributionis die . & mor¬
ses scõ spũ proph&abat. et r&ribu& uindictã inmi¬
cis. etodientibus se rastituet. Circum spext & non
erat aux iliator. Ques iui & nonerat quiadiuuar&
Qui& in psalmo dixerat. & ex spectaui qui contrista¬
r& ur non fuit. & qui consolar& ur & non inueni. Ipse

Expanded text:
imenta mea, et omnia indumenta mea pollui, nequaquam sic intelligendum, ut daemones et adversarias potestates sanguinem habere credamus: sed tropologice accipienda sunt omnia, quando clementissimus Deus ad erudiendum populum suum, et captivitatis vinculis liberandum, hostes ferire combonam partem praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis Deo nostro; et nunc tam in malam quam in bonam. In malam: Dies enim ultionis in corde meo. In bonam: Annus redemptionis meae venit; ut eo tempore quo puniuntur adversarii, Dei populus liberaretur, immo redimatur pretioso sanguine agni qui in Joannis Apocalypsi dicitur trucidatus. De hac retributionis die et Moyses sancto Spiritu prophetabat: Et retribuet vindictam inimicis, et odientibus se restituet. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi, et non erat qui adjuvaret . Qui et in psalmo dixerat: Et exspectavi qui contristaretur, et non fuit, et qui consolaretur, et non inveni . Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ iusticiae suae.
Finito ut nos arbitram
primo ut plerumq aestimant secundo saluatoris ad¬
uentu. In quo sub audit iudicantis immopugnantis.
Vosq & populisui aduersarios trucidantes cruentus
Cietorq describitur incipit alia. riepi Rotin. in qua
expersona populi. proph& a loquit᷑. et narrans bene¬
ficia insedĩ. & sui cordis duritiã

Expanded text:
multitudinem justitiae suae. Finito, ut nos arbitramur primo, ut plerique aestimant secundo Salvatoris adventu, in quo subauditur, judicantis, immo pugnantis vox, suosque et populi sui adversarios trucidantis, cruentus victorque describitur: incipit alia περικοπή, in qua ex persona populi Propheta loquitur, enarrans beneficia in se Dei, et sui cordis duritiam,
Abbreviated transcription (Latin):
matione mostrare ut xpõ. & uixta carnẽ & iuxta spm̃
iam compl& a doceamus. Quidigitur uenit filiaission
sal uator. Cuius merces cum eo ẽ. & opus illius cora meo
Etegressusẽ iustus & splendor & saluator accensus ẽ ut
lam pas . gauisusq: sponsus suꝑsponsa sua eclesia. Immo
ex ultauit super eã ds̃ suus qui cpse & sponsus & dñs ẽ
Propterea secumdum ad sup̃tionem carnis & passionẽ
erucis dicitur ad eum. ut intinguat pestuus insanguinti
& sub iudȩ uocabulo in genesi proph& ur. luda telau¬
darit frs tui. manustuae inceruicibus inimicorũ tuoꝵ
Ado rabunt te filupatristui. Catulus leonis iuda ad
predam filime ascendisti. Requi escens accubuisti ut

Expanded text:
 juxta carnem et juxta spiritum, jam completa doceamus. Quia igitur venit filiae Sion Salvator, cujus merces cum eo est, et opus illius coram illo; et egressus est justus ut splendor, et Salvator accensus est ut lampas, gavisusque sponsus super sponsa sua Ecclesia, immo exsultavit super eam Deus suus, qui ipse 746 et sponsus et Dominus est: propterea secundum assumptionem carnis, et passionem crucis dicitur ad eum: Ut intingatur pes tuus in sanguine . Et sub Judae vocabulo in Genesi prophetatur, Juda, te laudabunt fratres tui: Manus tuae in cervicibus inimicorum tucrum, , adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti, requiesc
Abbreviated transcription (Latin):
his panus. galluisq. extremis homininũ morinis. & ubibi¬
cornir finditur. renus bicorucis ueniant. occurrenub
sibi cunctis gentibus. quae eorum seruituti fueriu praepara¬
te Quomodo sunferan filii israheł munus inuasae
mundo indomo dñi. & ad sumant excir insacerdoter & icui

Expanded text:
Hispanis, Gallisque extremis hominum Morinis , et ubi biHispanis, Gallisque extremis hominum Morinis , et ubi bicornis finditur Rhenus, in carrucis veniant, occurrentibus sibi cunctis gentibus, quae eorum servituti fuerint praeparatae. Quomodo si inferant filii Israel munus in vase mund
Abbreviated transcription (Latin):
Etiterũ. seduccessistir ad sion montẽ. & ciuitatẽ dĩ uiuen¬
tis hierusulem cucleste. quoduel depsenti ecdesia possumus
intellegere. quac toto orbe perapostolor congregutae.ł
defutura. ut impleatur illud quod upostolus spu sco ꝓphetaũ¬
rapiemur innubibus obuiam dño inaere. & sic sempercum
dño erimus: Iuduei & iudiici erroris heredes hebionitue
qui ꝓhumilitiae sensur nomen pauperum susceperunt. Om¬
nesq in ille annorum de litias prestolantes. ł quos & quadri¬
guar & redir & lecuicas siue bafterna. acdormitoria mdlosq
& mulas & carrucas & diuersi generis uehicula. Sint intel¬
legent ut scripta sunt. quod iudelic& in consummatione
mundi quando xp̃r hierusadẽ regnaturus aduenerit . &
tempsũ fuerit instiuratũ. & immolatae iuduieae uictimue
detoto orbe reducintur filii israhel. Nequuquã super uequor
sed super mulos numidiue. Quiuittẽ senitoriae fucrint
dignitatir & locum principium obtinuerint. debrittioius

Expanded text:
 civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . Quod vel de praesenti Ecclesia possumus intelligere, quae toto orbe per Apostolos congregata est, vel de futura: ut impleatur illud quod Apostolus sancto SpirituRapiemur in nubibus obviam Domino in aere, et sic semper cum Domino erimus . Judaei et Judaici erroris haeredes Ebionitae, qui pro humilitate sensus nomen pauperum susceperunt, omnesque mille annorum delicias praestolantes, equos et quadrigas, et rhedas, et lecticas, sive basternas, et dormitoria, mulosque et mulas, et carrucas, et diversi generis vehicula sic intelligunt, ut scripta sunt. Quod videlicet in consummatione mundi, quando Christus Jerusalem regnaturus advenerit, et Templum fuerit instauratum, et immolatae Judaicae victimae, de toto orbe reducantur filii Israel, nequaquam super equos, sed super mulos Numidiae. Qui autem senatoriae fuerint dignitatis, et locum principum obtinuerint, de Britannis,
Abbreviated transcription (Latin):
in abscondito iudaeur ẽ. qui sp̃u circũciditur. de quo scriptũ
est nos sumus circumcisio. qui sp̃udõ seruimur. & offerimus
sp̃itales uictimur placenter dõ. psallimusq. sp̃u & sensu.
Sic& sucerdoter & leuitue. In abscondito sunt. qui ñ seriẽ ge¬
neris sequuntur. sed ordinẽ fidei. Uel certe nondicit dea¬
postolis. & a postolicis uiris. qui principer fuerunt ec clesiuo
expopulo iudaeorũ. sed de enumeratis supra gentibus. demari
deafrica. delrbiu. decappadotia. Deitulia. Negreti
decunctir idolis. quarũ habitatorer primũ non audieran

Expanded text:
in abscondito Judaeus est, qui spiritu circumciditur , de quo scriptum in abscondito Judaeus est, qui spiritu circumciditur , de quo scriptum est: Nos sumus Circumcisio, qui spiritu Deo servimus , et offerimus spirituales victimas placentes Deo, psallimusque spiritu et sensu: sic et sacerdotes et Levitae in abscondito sunt, qui non seriem generis sequuntur, sed ordinem fidei. Vel certe non dicit de Apostolis et apostolicis viris, qui principes fuerunt Ecclesiae ex populo Judaeorum, sed de enumeratis supra gentibus, de mari, de Africa, de Libya, de Cappadocia, de Italia, de Graecia, de cunctis insulis, quarum habitatores primum non audieran
Abbreviated transcription (Latin):
drigis & mulis. & carrucis & diuersis uehiculis. In montẽ scm
hierusalẽ. Quo modo solebant filiiurł. dumeorum star&
religio. Et templi caerimoniue seruarentur. offerentes
uictimar cum psilmir indomo dñi. siue ut habȩtur inebraico
Omnes uoce consona transtulerunt inuasue mundo. quod a
usq. hodie offerunt indomo dñi. quae ẽ ecclesia filii is rahel
quimente conspiciunt dm̃. hostuo sspiritaler cum fructibus
itque uirtutibus animae suae inuasis mundis. hocẽ in scĩr
corporibus. De quibus a postolus seribit: Anignoratis quue
eis sacerdoter & leuitar dicit dñs qui suluati fuerint. gentibur
p̃dicarent. Dequib. unur loquebatur. sic nor reput& homo
quasi ministror xp̃i. & dispensatorer misteriorum dĩ. Etluco
eu angelistic. sicut tradiderunt inquit nobis quia principioui¬
derunt & ministri fuerunt sermonis. Dequibus & supra
legimus. Vos autẽ eritis mihi sacerdoter dñi. Quomodo eñi

Expanded text:
et mulis, et carrucis, et diversis vehiculis in montem sanctum Jerusalem, quomodo solebant filii Israel, dum eorum staret religio, et Templi caeremoniae servarentur, offerre victimas cum Psalmis in domo Domini. Sive ut habetur in Hebraeo, et omnes voce consona transtulerunt, in vase mundo: quod et usque hodie offerunt in Domo Dei, quae est Ecclesia, filii Israel qui mente conspiciunt Deum, hostias spirituales cum fructibus atque virtutibus animae suae in vasis mundis, hoc est, in sanctis corporibus. De quibus Apostolus scribit: An ignoratis quiaeis sacerdotes et Levitas, dicit Dominus: ut qui salvati fuerint, gentibus praedicarent. De quibus unus loquebatur: Sic nos reputet homo quasi ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei . Et Lucas evangelista: Sicut tradiderunt, inquit, nobis, qui a principio viderunt et ministri fuerunt sermonis. De quibus et supra legimus: Vos eritis mihi sacerdotes Domini . Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
angelos dñi incircuitu timentium eum. Etacob deselo¬
quitur. Angelus quiliberauit me: Isti s̃ qui ascendunt
& descendunt super filium hominis. qui ue locer sunt in
fide. ꝑquis uehumnu. qm multiplices ingratiu qua¬
drigis. qui consolationẽ Indigent tectis lectis. & um bra¬
culis ut audire mertantur. perdiẽ sol nonur&te. neq
luna per noctẽ. Malos autẽ inscripturir scĩs duplicit
accipimus uel insterilitate & continentia. qualibus sedit
dauid & sulomon. quorum ałt int̃ p̃tatur fortis manu
alter pucificus. Vel in mala parte dequibus dicitur. nolite
fieri sicut aequur & mulus. quibus nonẽ intellectur. quibi
p̃positus fuerat doche. Carruce aut̃ẽ ꝓquibus.lxx. ut supꝰ¬
diximus tectuuehicula simplicit̃ transtalerunt. illi intelle¬
gendi quibus apostolds loquitur. In uice onera ur̃a portate.
porro łubane splendentia scõrum intellegenda sunt cor¬
pora & animae fide dñi inluminate. quibus dici potest

Expanded text:
Angelus Domini in circuitu timentium eum . Et Jacob de se loAngelus Domini in circuitu timentium eum . Et Jacob de se loquitur: Angelus qui liberavit me. Isti sunt qui ascendunt et descendunt super filium hominis. Qui veloces sunt in fide, equis vehuntur: qui multiplices in gratia, quadrigis: qui consolatione indigent, tectis lecticis et umbraculis, ut audire mereantur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Mulos autem in Scripturis sanctis dupliciter accipimus: vel in sterilitate et continentia, qualibus sedit David et Salomon, quorum alter interpretatur, fortis manu: alter, pacificus; vel in mala parte, de quibus dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; quibus praepositus erat Doec . Carrucae autei vehicula simpliciter transtulerunt, illi intelligendi, de quibus Apostolus loquitur: Invicem onera vestra portate . Porro lampenae, splendentia sanctorum intelligenda sunt corpora, et animae fide Domini illuminatae, quibus dici potest:
Abbreviated transcription (Latin):
Inuelatu. uel uarii in uirtutibus. uel candidi inuir¬
ginitate. Equo autẽ sedebat albo. quando post resurrectio¬
nem. In mortale & incorruptũ corpus ad sumpsit: Etqui¬
cumq eum sequebantur candidis utebantur equis. Incorrup¬
tis uidelica inmortalibusq corporibus : Longumẽ siuelimur
utruq. explanare testimonium. boc solum dicũ. quod diuersu
uehiculu . quibus hominer adducuntur ad fidẽ. angeli fint siue
sc̃i uiri . quidehominibus inangelos ꝓficerunt. Quod aut̃ẽ unus¬
quisq. nr̃m habeat. angelos multae scripturae docent. łquib.
illudẽ. Nolite contempnere unum deminimir istis. quia
angeli eorum uident cottidie uident faciem patrir qui est in
caelis. Et puellu rodȩ petrum apostolũ nuntiante. ali angelũ
homine. quanto magis deomnibur sc̃is. & praecipue dea¬
postolis sentiendũ est. quorum angeli cotudie uident
fatiẽ patris. Iuxta illud quod scriptũ est. Circũdat

Expanded text:
in volatu, vel varii in virtutibus, vel candidi in virin volatu, vel varii in virtutibus, vel candidi in virginitate. Equo autem sedebat albo, quando post resurrectionem immortale et incorruptum corpus assumpsit. Et quicumque eum sequebantur, candidis utebantur equis, incorruptis videlicet immortalibusque corporibus. Longum est, si velimus, utrumque explanare testimonium: hoc solum dicam, quod diversa vehicula, quibus homines adducuntur ad fidem, Angeli sint, vel sancti viri qui de hominibus in Angelos profecerunt. Quod autem unusquisque nostrum habeat Angelos, multae Scripturae docent, e quibus illud est: Nolite contemnere unum de minimis istis: quia Angeli eorum vident quotidie faciem Patris, qui est in coelis . Et puella Rode Petrum apostolum nuntiante, alii Angelumhomine, quanto magis de omnibus sanctis, et praecipue de Apostolis sentiendum est? quorum Angeli quotidie vident faciem Patris, juxta illud quod scriptum est? Circumdat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt isti. et respondituir quistabat in medio monti¬
um et ait ad me. Isti sunt quos misit dñs ut peram¬
bulent terram. Iohannes quoque in a pocalip¬
si haec se uidisse testatur. Vidi cae lum aꝑtum
Ct ecce equus albus et quisedebat super eum uocabatur
fidelis et uerus. et iustitia iudicans et bellator. Ocu¬
li autem eius sicut flamma ignis. et super caput eius
diademata plurima habens nomen scriptum quod ne¬
mo nouit nisi ipse et amictus erat ueste aspersa san¬
guine. Et uocabatur nomen eius uerbum dĩ. Et exerci¬
tus incaelo sequebatur eum in equis albis. uestitus bisso
albo atquemundissimo et deore eius egrediebatur
gladius acutus ut in ipso percuteret gentes : Equuo
rufo sedebat dñs atque saluator. humanum corpusad¬
sumens cuidicitur. Quare rubra sunt uestimenta
tua Et quis est iste qui ascendit de edom. fulua uestr¬
menta eius debosra. & sequebantur tum ugiorum co¬
lorum. Equiuel inmay trrio rubri. uel inscurani

Expanded text:
sint isti. Et respondit vir qui stabat in medio montisint isti. Et respondit vir qui stabat in medio montium, et ait ad me: Isti sunt quos misit Dominus ut perambulent terram . Joannes quoque in Apocalypsi haec se vidisse testatur: Vet ecce equus albus, et qui sedebat super eum, uocabatur fidelis et uerus. Equum enim li autem ejus quasi flamma ignis: et super caput ejus diademata plurima: habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse; et amictus erat veste aspersa sanguine: et vocabatur nomen ejus Verbum Dei: et exercitus in coelo sequebatur eum in equis albis, vestitus bysso albo atque mundissimo, et de ore ejus egrediebatur gladius acutus, ut in ipso percuteret gentes . Equo rufo sedebat Dominus atque Salvator, humanum corpus assumens, cui dicitur: Quare rubra sunt vestimenta tua? Et: Quis est iste qui ascendit de Edom, fulva vestimenta ejus de Bosra . Et sequebantur eum variorum colorum equi, vel in martyrio rubri, vel sturnini
Abbreviated transcription (Latin):
quas solus interpretatus est symmachus. quem nos in hoc loco
tari possumus uel basternas. alii uoce consona transtulerunt.
Dopioe quaenos uariigeneris inter pretamurue hicula. ubi
machus lecticas interpretatus est. Aquila eRenacta posuit
quod et ipsum lecticasopertas pellibus significat. hoc deuarie¬
tate trans lationum dictum sit. Equos autẽ et quadrigas et lec¬
ticas et mulos atque carrucas. et diuersi generis uelncala an¬
gelica possumus intellegere ministeria : De quibus a libi ad dm̃
dicitur ascende super equos iuos et equitatiotua salus  his
equis curribus et quadrigis helias raptus ad caȩlum est. et¬
trauit et lachariasuidit in nocte etceuir ascendens suꝑ
equumrufum. et stabat in medio duorum montium ums
brosorum. et post eum equirufi. et sturnini. et uariret
albi. et dixi inquit quid sunt isti dñe. et ait ad mean¬
gelus quiloquebatur inme. ego ostendam tibi quid

Expanded text:
quas solus interpretatus est Symmachus, quem nos in hoc loco quas solus interpretatus est Symmachus, quem nos in hoc loco etari possumus, vel basternas, alii voce consona transtulerunt φορεῖα quae nos varii generis interpretamur vehicula: ubi machus, lecticas interpretatus est, Aquila, σκεπαστὰ posuit, quod et ipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varietate translationum dictum sit. Equos autem, et quadrigas, et lecticas, et mulos atque carrucas, et diversi generis vehicula, Angelica possumus intelligere ministeria, de quibus alibi ad Deum dicitur: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . His equis, curribus et quadrigis Elias raptus ad coelum est, ettravit . Et Zacharias vidit in nocte: Ecce vir ascendens super equum rufum: et iste stabat in medio duorum montium 822 umbrosorum: et post eum equi rufi, et sturnini, et varii, et albi, et dixi, inquit, Quid sunt isti, Domine? Et ait ad me Angelus qui loquebabatur in me: Ego ostendam tibi quid
Abbreviated transcription (Latin):
tem significari uel totius orbis gentes. uel edesias in toto &be
dispersas crebro diximus
Etadnuntiabunt gloriam meam
gentibus. Et adducent omnes fratres uestros decuuctis gentib:
donum dño in equis et inqua drigis. et in lectis. et inmulis. et
in carrucis. ad montem scm meum inierusalem dicit dñs. Et
adnuntiabunt gloriam meam ingentibus. Et adducent fra¬
tres uestros decunctis nationibus. donum domino. Cum equis
etredis. in lampenis multorum cumumbraculis. in scãm ci¬
uitatem. hierusalem. dicit dñs. Hi qui saluati fuerint et mis¬
si aduamas nationes ad eos qui non audierant primum. Neq:
uiderant gloriam dñi. Adnuntiabunt eam cunctis gentib:
etadducent fratres papuli iudaii. quorum roliqui e sal¬
ue facte sunt. Munus dño deuniuersis gentibus. uel ipsos
qui ido latriae errore contempto. ueri dĩ noticiam sunt
ad quos seribit et apostol s petrus. Ad dacent autẽ eos in equis &
inquadrigis et inlecticis et in mulis et in carrucis. procarrucis.

Expanded text:
tem significari, vel totius orbis gentes, vel Ecclesias in toto orbe dispersas crebro diximus. Et annuntiabunt gloriam meam in gentibus, et adducent omnes fratres vestros de cunctis gentibus donum Domino, in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis, ad montem sanctum meum Jerusalem, dicit Dannuntiabunt gloriam meam in gentibus: et adducent fratres vestros de cunctis nationibus donum Domino, cum equis et rhedis, in lampenis mulorum, cum umbraculis in sanctam civitatem Jerusalem, dicit Dominus. Hi qui salvi fuerint, et missi ad varias nationes, et ad eos qui non audierant primum, neque viderant gloriam Domini, annuntiabunt eam cunctis gentibus, et adducent fratres populi Judaici, quorum reliquiae salvae factae sunt, munus Domino de universis gentibus: vel ipsos qui idololatriae errore contempto, veri Dei notitiam sunt Ad quos scribit et apostolus Petrus . Adducent autem in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis. Pro carrucis,
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit nom̃ dnĩ s aluus erit. Inuocemus
nomeneius eius atq dicamus. P ecca¬
Peccatum¬
meum. notum feci. & iniquitatẽ meã
non opertu¬
Dixi pronuntiabo aduersum me iniquitatẽ
bi mus dnm̃ respondentem. deleui sicut nebulam iniqui¬
tatestuas. & sicut nubem peccata tua atq dicimus os.¬
tende faciemtuã & saluierimus. ut nequaquã simus
serui peccati. sed seruitui. Omnif enim qui facit pecca¬
tum seruus eius ẽ. Et nunc dnẽ pater noster estu
& opera manuũ tuarum om̃s
nos. Neiracaris dnẽ satis. Et neultra me memineris
iniquitates. Ecce respice populustuus nosomnes. Ciuitas
scĩtui facta ẽ desertasion. Deserta facta hierłm deso¬
lata domus scĩficationis nraẽ. et gloriae. nraẽ. ubi
laudaueruntte patres nr̃ĩ. facta ẽ in exustionẽ ignis.
etomã desiderabilia nr̃a. uersas̃ in ruinas. numquid
suꝑ his contine biste dnẽ. tacebis & ad fliges nos uehem̃t᷑¬
XX. Et nunc dne pater nostertu. Nos aũ lutum.

Expanded text:
caverit nomen Domini, salvus erit invocemus nomen ejus, atque dicamus: Peccatum notum feci tibi, et iniquitatem meam non operuxi pronuntiabo adversum me iniquitatem bimus Dominum respondentem: Delevi sicut nebulam iniquitates tuas, et sicut nubem peccata tua , atque dicemus, Ostende faciem tuam, et salvi erimus : ut nequaquam simus servi peccati, sed servi tui. Omnis enim qui facit peccavus ejus est . Et nunc, Domine, patet opera manuum tuarum omnes nos. Ne irascaris, Domine, satis, et ne ultra memineris iniquitatis nostrae. Ecce respice, populus tuus omnes nos. Civitas sancti tui facta elata domus sanctificationis nostrae et gloriae nostrae ubi laudaverunt te patres nostri facta est in exustionem ignis et omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas numquid super his continebis te Domine tacebis et adfliges nos vehemLXX: Et nunc, Domine, pater noster tu: nos autem lutum,
Abbreviated transcription (Latin):
& comminabitur incredulis inimicis suis. Utalis¬
promittat p̃mia. alis supplicia comino ur. In quo con¬
sideranda uerboꝵ propri&as. quod non dixerit in¬
fert inimicisstus sed cõmi nabitur ut cõminatione de¬
territi. & ipsi ad dnĩ trans eant seruitutem. Quio
ecce dñs inigneueni&. & quasi tarbo quadrigae ei.
reddere in indignatione furorem suũ. & increpationẽ
suã inflamma ignis. Quia inigne dns iudicatur. et¬

Expanded text:
et comminabitur incredulis et inimicis suis, utet comminabitur incredulis et inimicis suis, utpromittat praemia, aliis supplicia comminetur. In quo consideranda verborum proprietas, quod non dixerit: Inferet inimicis suis; sed comminabitur, ut per comminationem deterriti, et ipsi ad Domini transeant servitutem. Quia ecce Dominus in igne veniet: et quasi turbo quadrigae ejus, reddere in indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis. Quia in igne Dominus dijudicatur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiðm. quod inplenae fidei corde uersatur. etos¬
stũ germintetio subsequitur. De quibus iam diximus.
Quorum silector oblitus ẽ recurrat adex planationẽ
pristinã. melius est enm illum scripta relegere. quã
nos dicta seplicare. & nota inquit erit manus onĩ ser¬
uis eius. ueltimentibus eũ. Et cõminabitur inimicis
siue incredulissuis. Manus aũ uel propotentia accipitur
Quodpossit dr̃ omnia facere que promittit. Iuxta illud
ex ꝑsonadĩ mor̃ses loquitur adpharaonẽ. Nunc mit¬
tam manum & ꝑcutiamte & populum tuũ int̾ficiam.
& deleberis det̾ra. & rursum. ipse adeundem tr̃ ran¬
num. Eccemanus dñi erit suꝑ ium̃tasua dequa ad
dm̃ psalmista dicebat. manustua gentes int̾̃fecit
& plantastieos. autcerte manus dnĩ xp̃s intelle¬
gendus ẽ quo & supra legimus. manus mea fecit haec
omnia. quã notam faci& dñs seruis suis. & colentibus
se.

Expanded text:
gaudium, quod in plenae fidei corde versatur: et osgaudium, quod in plenae fidei corde versatur: et ossium germinatio subsequitur, de quibus ante jam diximus. Quorum si lector oblitus est, recurrat ad explanationem pristinam. Melius est enim illum scripta relegere, quam nos dicta replicare. Et nota, inquit, erit manus Domini servis ejus, vel timentibus eum, et comminabitur inimicis, sive incredulis suis. Manus autem vel pro potentia accipitur, quod possit Deus omnia facere, quae promittit, juxta illud quod ex persona Dei Moyses loquitur ad Pharaonem: Nunc mittam manum, et percutiam te, et populum tuum interficiam, et deleberis de terra . Et rursum ipse ad eumdem tyrannum: Ecce manus Domini erit super jumenta tua ; de qua ad Deum Psalmista dicebat: Manus tua gentes interfecit, et plantasti eos . Aut certe manus Domini Christus intelligendus est, de quo et supra legimus: Manus mea fecit haec omnia. Quam notam faciet Dominus servis suis et timentibus se,
Abbreviated transcription (Latin):
protegit liberos suos. nedraco & coluber. antiquus diabo¬
lus & satanas obrepat. no uellis f&ibus. ut ad nom̃
lapidis qui ponitur infundam̃tission. Oms aduersari&
frangantur insidiae. haec aũ hierł. in qua conso labunt᷑
amatre filii. & ingentibus palpabuntur. Illa ẽ de qua
ratur. consolabatur c&eros qui eius sermonibus indige¬
bant dic̃r. Benedictus ds̃. pat̃ misericordiarum. & ds̃
omnis consolationis. qui consolatur nos in omnitribula¬
tione. ut & nos possimus consolarieos qui inomnis unt
tribulatione. ꝑ consolationẽ qua ipsi conso lamur
adõ. Qui post quã fuerint consolati dicetar adeos. et
uidebitis & gaudebit corurm̃. etossa ur̃a quasi herba
germinabunt. siue orientur. a ut iuxta sỹmmachũ
florebunt. Videbunt autem haud dubiũ quin dm̃
queuera l&iciaẽ. O equibus dnr̃ loquebatur. beatimun¬
do corde quõ ipsi dm̃ uidebunt. Cuius uisio ꝑ fectumẽ

Expanded text:
protegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diaboprotegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diabolus et Satanas obrepat novellis fetibus, ut ad nomen lapidis, qui ponitur in fundamentis Sion, omnes adversariorum frangantur insidiae. Haec autem Jerusalem, in qua consolabuntur a matre filii, et in genibus palpabuntur, illa est, de qua ratus, consolabatur caeteros, qui ejus sermonibus indigebant, dicens: Benedictus Deus, Pater misericordiaromnis consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione, ut et nos possimus consolari eos, qui in omni sunt tribulatione, per consolationem, qua ipsi consolamur a Deo . Qui postquam fuerint consolati, dicetur ad eos: Et videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinabunt, sive orientur, aut juxta Symmachum, florebunt . Videbunt autem, haud dubium quin Deum, quae vera laetitia est. De quibus Dominus loquebatur: Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt . Cujus visio perfectum est
Abbreviated transcription (Latin):
obliuis c&c ur. aut mulier ut misereatur sobo lis uteri sui
Sed & su lla fuerit oblita. Ego tam̃ nonobliuis cartui.
quem sensum & illudhab& euangelicum in quodns̃ loquit
adhierusalẽ. quoties uolui congregare filiostuos sicut
gallina congregat pullos subeclas suas & noluisti. et
deutero nomiũ in quotale quid resonat. sicut aqui la
proteg& nidum suum. & pullos suos desideraut. ex¬
pandens alas suscepit eos. & portabit in humeris suis.
Aunt quide animantiũ. scripsere naturis. Omnium
quidem bestiarum & iumentoꝵ & pecudum auium q
ingentẽ esse infilios pullosq: suos affectum. sedmaximũ
eẽ amorẽ aqui larum. Quae in excelsis & in accessis lo¬
cis nilos conlocant. Neco luber f& tis uiol&. am̃ etitem
quoq: interpullos lapidem reperiri. Que omnia uenena
suꝑerentur. si hoc uerum est recte affectus dĩ insuas
craeaturas aliquis conparatus sit. Quiemni custodia

Expanded text:
obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? sed et si illa fuerit oblita, ego tamen non obliviscar tui . Quem sensum et illud habet Evangelicum, in quo Dominus loquitur ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Et Deuteronomium, in quo tale quid resonat: Sicut aquila protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis locis nidos collocant, ne coluber fetus violet. Amethisten quoque inter pullos ejus lapidem reperiri, quo omnia venena superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas creaturas aquilis comparatus est, qui omni custodia
Abbreviated transcription (Latin):
genua conso lationẽ acciprent. In humeris dequibus & in
genua conso lationẽ accipient
In humeris de quibus & in
propriori proph&ica dictum ẽ
et quos ia cob inp̃ cabat.
filios uo is a char. Quia suppos uit
humerũ suum ad labo¬
randum. & uocatus ẽ auragrico la
Sudore enim & la¬
tuos ut amandatis intellegat dnm̃. Imitans eum de quo
scriptum ẽ. Ihs coepit facere & docere. ut non otios asit
fides sed ꝑ opera currat ad premium. Genua aũ & sinus
qui ds ignificent & supra breuit̃ exposui. Etnunc abra¬
germinabunt. et cognosc&ur manus dñi seruis eius
& in dignabitur inimicis suis. Lxx. proserus posu¬
erunt timentes proinimicis incredulos. & c&era similit̃
isericordiã creatoris increaturas suas exemplo
matrum discimus. qua eliberos amore insinu nu¬
trientes omnem superant caritatem. Deniq uolens dĩ
ostendere. quomodo diligat quos creauit. Num quid

Expanded text:
genua consolationem accipient. In humeris, de quibus et ingenua consolationem accipient. In humeris, de quibus et ingenua consolationem accipient. In humeris, de quibus et in priori prophetia dictum est, et quos Jacob imprecatur filio suo Issachar: Quia supposuit humerum suum ad laborandum , et vocatus est vir agricola. Sudore enim et latuos , ut a mandatis intelligat Dominum, imitans eum, de quo scriptum est: Jesus coepit facere et docere , ut non otiosa sit fides, sed per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent, et supra breviter exposui, et nunc Abrat herba germinabunt. Et cognoscetur manus Domini servis ejus, et indignabitur inimicis suis. LXX pro servis, posuerunt timentes; pro inimicis, incredulos: caetera similiter. Misericordiam Creatoris in creaturas suas, exemplo matrum discimus, quae liberos amore in sinu nutrientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus ostendere, quomodo diligat quos creavit: Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
osius Quia haec dicit dns̃. ecceego decli nabo. suꝑ
eam qua si fluuium pacis. et quasi torrentem inundantẽ
gloriã gentium quã sug&is ab ubere portamini. & su
ogenua blandientur uobis. Lxx. Quia haec dieit chĩs
ecceego declinabo adeos quasi fluuius pacis. Et quasi¬
torrens inundans gloriã gentium. Paruuili eorum in
humeris portabuntur & suꝑ genua consolabuntur
xstructa perapostolos hierłm & instaurata in pri¬
Eorom statam. ꝑ ost quã filii & habitatores eiur ube
ribus fuerint consolati. et lactis habuntlantia ad deli
bro diximus. flum̃dĩ repl&cum ẽ aquis. & fluminis
imp&us l&ificat ciuitatem dĩ. utpace omã possidente.
et nationum cessantibus. bellis. Dequi bus scriptura dicit
Dissipa gentes quebella uolunt. Torrens doctrina rum
dĩ. rig& arua credentium. tunc filueius siue paruuli
ut lxx transtulerunt in humeris portabuntur. et sup

Expanded text:
osius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super osius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super eam quasi fluvium pacis, et quasi torrentem inundantem gloriam gentium, quam sugetis: ab ubere portabimini, et super genua blandientur vobis. LXX: Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declinabo ad eos quasi fluvius pacis, et quasitorrens inundans gloriam gentium. Parvuli eorum in humeris portabuntur, et super genua consolabuntur. Exstructa per Apostolos Jerusalem, et instaurata in priorem statum, postquam filii et habitatores ejus ribus fuerint consolati, et lactis abundantia ad delicbro diximus: Flumen Dei repletum est aquis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace omnia possidente, et nationum cessantibus bellis, de quibus Scriptura dicit: Dissipa gentes quae bella volunt , torrens doctrinarum Dei irriget arva credentium. Tunc filii ejus, sive parvuli ut LXX transtulerunt in humeris portabuntur, et super
Abbreviated transcription (Latin):
consolationis ad solidum proficerint cibum delicis ad¬
fluent ueritatis. Et scientia omnimodae gloriae.
quae hebraice dicitur. Ziz. Proqua lxx introitum
Sr̃m ma chus pinguedinẽ. Theo dotio multi tudinem
panderemus ambiguum in quoscriptum ẽ. Uastauit eam
aꝑ desilua. & singularis ferur depastus ẽ eã. Pro eo enĩ
idẽ sigularis ferus. in hebraico scriptum ẽ. ZiT sadai
omni modum regionis. ut significar& nonsolum aroma¬
nis sedacunctis gentibus isra helem eẽ uastatum. Intro¬
itus aũ gloriosus aeclesiae. ille intellegendus est de
quo scribit iohannes apostolus. et duo decim portae
duodecim margarite & platee ciuitatis auro mundo
sicut uitrum ꝑspicuum. Istas. margaritas prohib& dns̃
mitto anteporcos. quas negotiator bonus cum proph&is.
inuenerit & a postolis ꝑgit adunum p̃ciosissimum mar¬
garitarum. Non priores abiciens sed ꝑ illas querens p̃ti¬

Expanded text:
consolationis ad solidum profecerint cibum, deliciis afconsolationis ad solidum profecerint cibum, deliciis affluent veritatis, et scientia omnimodae gloriae, quae Hebraice dicitur ZIZ . Pro qua LXX introitum; Symmachus pinguedinem; Theodotio, multitudinem erbum panderemus ambiguum, in quo scriptum est: Vastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Pro eo enim, est: singularis ferus, in Hebraico scriptum est ZIZ SADAI omnimodum regionis, ut significaret non solum a Romanis, sed a cunctis gentibus Israelem esse vastatum. Introitus autem gloriosus Ecclesiae ille intelligendus est, de quo scribit Joannes apostolus: Et in duodecim portis erant duodecim margaritae, et plateae civitatis auro mundo sicut vitrum perspicuum . Istas margaritas prohibet Dominus mitti ante porcos , quas negotiator bonus cum in Prophetis invenerit et Apostolis, pergit ad unum pretiosissimum margaritum, non priores abjiciens, sed per illas quaerens pr
Abbreviated transcription (Latin):
uobis non ꝑ manebit lapis stꝑ lapidem . donec cõplean¬
tur omnia hȩc. Gaudete inquit cum ea gaudio uniũsi
qui lug& is eã. Quales suꝑ p&rum & paulum a postolos
docuimus & om̃s qui ex spectabant redemptioneni isrł.
Vt sugant & repleantur uberimus consolationis euis.
Neque enim poterat fieriutq genuit masculum & erat
puerpera. Carer& lactas abundantia inedo cationem
eius gentis & partiulorum qui simul nati fuerant ut pͣ¬
ber& eis duo libera. nequa quã ut prius i negr̃pto frac¬
ta & iacentia sed integra & uirginali decore stantia.
u& eris ac noui testamenti ad p̃bendum rationale lac.
De quibus sponsus adeã loquitur. Bona ubera tua.
suꝑ uinum isti erant dequibus specialiter dicebatur.
Beati lugentes. quõ ipsi consolabuntur. et hoc notan¬
dum quod qui paruulir consolationis indigent lacte:
Et adhuo uersantur loco in mortali. quiuero post lac

Expanded text:
vobis, non permanebit lapis super lapidem, donec compleanvobis, non permanebit lapis super lapidem, donec compleantur omnia haec . Gaudete, inquit, cum ea gaudio, universi qui lugetis eam. Quales supra Petrum et Paulum apostolos docuimus, et omnes qui exspectabant redemptionem Israel, ut sugant et repleantur uberibus consolationis ejus. Neque enim poterat fieri, ut quae genuit masculum, et erat puerpera, careret lactis abundantia in educationem ejus gentis et parvulorum, qui simul nati fuerant, ut praeberet eis duo ubera, nequaquam ut prius in Aegypto, fracta et jacentia, sed integra et virginali decore stantia, veteris ac novi Instrumenti, ad praebendum rationale lac. De quibus sponsus ad eam loquitur: Bona ubera tua super vinum . Isti erant, de quibus specialiter dicebant: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Et hoc notandum, quod qui parvuli sunt, consolationis indigent lacte, uc in mortali versantur loco. Qui vero post lac
Abbreviated transcription (Latin):
I& antem uel certe rerum ordo conuersus ẽ. pariens
facta ẽ sterilis. et quondam sterilis peperit plurimos
quia dnĩ ista sententia ẽ¬
a & amini cum hierłm et ex ultate inea omi qui
diligitis eã. Gaudete cum ea girudio uniuersi qui
lug& is suꝑ eam. ut sugatis & repleamini abubere con¬
solationis eius. ut mulgeatis & delicus affluatis ab
omni moda gloria eius . Lax E& amini hierłm¬
& exultate in ea omnes quidiligitis eã. Gaud& e gaudio
om̃s quilug&is suꝑ ea. ut sugatis & impleamim deubere
consolationis eius ut postquã suxertus delectemini in introitu
gentibus atq: lugentibus . & illa que sur rectura est
omni desiderio presto lantibus ut gaude ant cum ea
Et mea quia edificata sit uiuis lapidibus qui cuo luunt᷑
supt̃ram. & in rotarum cerubim simi litudinẽ secunt᷑
spm̃ precedentem. Non inhis qui ine t̃nos cineres dr¬
solitisunt. Dequibus dñs loquebatur. Amen amen dico

Expanded text:
laetantem . Vel certe rerum ordo conversus est: Pariens laetantem . Vel certe rerum ordo conversus est: Pariens facta est sterilis, et quondam sterilis peperit plurimos, quia Domini ista sententia eaetamini cum Hierusalem et exultate in ea omnes qui diligitis eam gaudete cum ea gaudio universi qui lugetis super eam ut sugatis et repleamini ab ubere consolationis eius ut mulgeatis et deliciis affluatis ab omnimoda gloria eius quia haec digaudio omnes qui lugetis super eam, ut sugatis et impleamini ab ubere consolationis ejus, ut postquam suxeritis, delectemini ab introitu gentibus atque lugentibus, et illam quae surrectura est omni desiderio praestolantibus, ut gaudeant cum ea et in ea, quae aedificata sit vivis lapidibus, qui volvuntur super terram, et in rotarum Cherubim similitudinem, sequuntur spiritum praecedentem: non in his qui in aeternos cineres dissoluti sunt. De quibus Dominus loquebatur: Amen, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
secundum illud quod a libi dicitur. Qui plantauit aurẽ
non audi&. Qui finxit oculum non considerat qđ
scilic& quiomnes homines creauit. Nihil possit
deuniuersis gentibus pnã pariter insecredentiũ
eclesiã facere : Denique inuicesimo octauo
psalmo ubinos legimus. Uox dnĩ concutientis de¬
Uox dni concutientis de¬
sertum in hebreo scriptum ẽ. uox dñi parere faci¬
ens desertum ut deserta prius edesia gener&. Et
ꝑficiantur cerui aꝑtis saltibus atq: contritis. Horro
uixta lxx. hic sensus ẽ quodinotempore ad p̃dicati¬
onem euangeliorum unagens totius orbis oriatus
ꝑ multos proph&as sepe promis.. & non meministi
promissionis meȩ. Ourbs quȩ clamoris ẽ plena
G̃ templum quod ad nõ derelictum ẽ. Opopule cui
reddidi uicissitudinẽ suã. Nonne ego inquit feci pa¬
tientem & ste rilem queprius sterilis fuerat. post¬
ea parturiuit & peperit᷑. de qua in psalmo scribitur.
qui habitare facit sterilem in domo matrem filiorum

Expanded text:
tavit aurem, non audiet, et qui finxit oculum, non considerat ; quod scilicet qui omnes homines creavit ex nihilo, possit de universis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis desertum , in Hebraeo scriptum est: Vox Domini parere faciens desertum , ut deserta prius Ecclesia generet, et perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos prophetas saepe promisi, et non meministi promissionis meae, o urbs quae clamoribus es plena: o Templum quod a Domino derelictum est: o popule, cui reddidi vicissitudinem suam. Nonne ego, inquit, feci parturientem et sterilem; quae prius fuerat sterilis, postea parturivit et peperit? De qua in psalmo scribitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ filiorum pat̃ unã genuit filiã : eroqua dura
ꝑpessusẽ quodsifiliae falsa addĩ sententiã recipiunt
hereditatem patris. hoc considerandum ẽ quod pat̃ eary
inpeccato suo mortuus ẽ sit. qui nullum filium genuit
Et morses nihil suꝑeis ausus fuerit uidicare. sed r&u¬
lit ad dnm̃ quieas nemop es permanerent. iussit fratri¬
bus copulari. Geneseos quoq: narrat liber quod postquã
caeperunt homines multi fieri qui numerus semꝑ inui¬
tio ẽ. Et filia e nates̃ aeis acciperent eas non angeli
sedfilii dĩ. dequibus ortis gigantes. siue ut inhebreo
trario ad scm̃ dicit᷑. Ux ortua sicut uitis habundans in
lateribus domustuae. F iliitui sic ut noli ella oliuarũ
incircuitumense tuae. & i terum. uideas filios filiorũ
tuoe. Peperit igiur sion. hoc ẽ reliquiae exisrł. et
a postoleꝵ credentium fides. masculum dnm̃ saluatorem

Expanded text:
multorum filiorum pater, unam genuit filiam, pro qua dura multorum filiorum pater, unam genuit filiam, pro qua dura perpessus est . Quod si filiae Salphaad Dei sententia recipiunt haereditatem patris , hoc considerandum est, quod pater earum in peccato suo mortuus sit, qui nullum filium genuit, et Moyses nihil super eis ausus fuerit judicare, sed retulit ad Dominum, qui eas ne inopes permanerent, jussit fratribus copulari. Geneseos quoque narrat liber , quod postquam coeperunt homines multi fieri, qui numerus semper in vitio est, et filiae eis natae sunt, acceperunt eas, non Angeli, sed filii Dei, de quibus orti sunt gigantes: sive ut in Hebraeo trario ad sanctum dicitur: Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae . Et iterum: Videas filios filiorum tuorum . Peperit igitur Sion, hoc est, reliquiae ex Israel et Apostolorum credentium fides, masculum Dominum Salvatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Ego aũ dedi dixit ex spectationem hanc. et ñ¬
recordatus ẽ mei dñs. Nonne ego parientem & fterilẽ
feci dixit dr̃ tuus. Clamore resonante dehierłm¬
& contemplo eius quando obsessa atq sub uersa est
Etinimicis xp̃i quidm̃ regem suscipere noluerunt¬
recipientibus ꝓroimpi&ate sua atq blasphemiis aet̃na
supplicia aedesia in nomine dnĩ congregata. De qua
inpsalmo dicitur homo natus ẽ in ea & ipre fundauit eã
altis simus. Ante quã parturir& peperit antequã uen¬
r& partus eius. genuit mas culum. Non eni multo tẽpr
utpopulus uideorum ꝑ abraham Misa ao & ia cob duo de¬
cim patri archas. Et rursum liberos eoꝵ acnepoter
creuit in mauis sed ad euangedicã p̃dicatignẽ statm
omnis mundus concepit & parturiuit & peperitmas¬
culum quem pharao & hero des conabantur occidere.
Qui & in morse & inxpõ s aluatus in egr̃pto ẽ Deniq
abraham &isaac masculos habuere liberos. et ia cob

Expanded text:
suos. Ego autem dedi exspectationem hancsuos. Ego autem dedi exspectationem hanccit Dominus. Nonne ego parientem et sterilem feci, dicit Deus tuus? Clamore resonante de Jerusalem et Templo ejus, quando obsessa atque subversa est, et inimicis Christi, qui Deum regem suscipere nolueruntrecipientibus pro impietate sua atque blasphemiis aeterna supplicia, Ecclesia in nomine Domini congregata, de qua in psalmo dicitur: Homo natus in ea: et ipse fundavit eam altissimus , antequam parturiret, peperit, antequam veniret partus ejus, genuit masculum. Non enim multo tempore, ut populus Judaeorum per Abraham, et Isaac, et Jacob, et duodecim Patriarchas, et rursum per liberos eorum ac nepotes crevit in majus, sed ad Evangelicam praedicationem statim omnis mundus concepit, et parturivit, et peperit masculum, quem Pharao et Herodes conabantur occidere, qui et in Moyse, et in Christo salvatus in Aegypto est. Denique Abraham et Isaac masculos habuere liberos, et Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sed multis prius seculis psalmista testatur dic̃s uidi
iniquitatẽ & contradictionẽ inciuitate que circum dedit
muros eius totadie & tota nocte. Ita ut sub uerteretus
ciuitas & impler&ur aliud uaticinium. Sion quasi
ager arabitur. et hierłm quasicas ula in tucumera¬
rio relinquet᷑.
nte quã parturir& peperit . an¬
te quam uenir& partus eius peperit masculum.
Quis audiuit umquã tale. autquis uidit huic simile.
Num quid parturi & terra indieuna aut parturi& ur
gens simul quia parturiuit & peperit sion fili o stuos.
Numquid ego quialios parere facio. Ipse non pariam
dicit dñs. siego qui generationem cordis c&eris tribuo
sterelis ero ait dñs dr̃tuus. Lxx. Ynte quam par¬
turiens pariat. ante quã ueniat dolor parturientium
effugiat & pariat masculũ. quis audit tale. Aut quis
uidit simile. Si parturiuit terra indie una aut sina¬
taẽ gens simus. quia parturiuit & peperit sion filios

Expanded text:
sed multis prius saeculis Psalmista testatur, dicens: Vidi sed multis prius saeculis Psalmista testatur, dicens: Vidi iniquitatem et contradictionem in civitate , quae circumdedit muros ejus tota die et tota nocte, ita ut subverteretur civitas , et impleretur aliud vaticinium: Sion quasi ager arabitur: et Jerusalem quasi casula in cucumerario relinquetur . Antequam parturiret, peperit: antequam veniret partus ejus, peperit maQuis audivit umquam tale? et quis vidit huic simile? Numquid parturiet terra in die una? aut parturietur gens simul, quia parturivit et peperit Sion filios suos? Numquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Si ego, qui generationem caeteris tribuo, sterilis ero, ait Dominus Deus tuus. LXX: Antequam parturiens pariat: antequam veniat dolor parturientium, effugiat, et peperit masculum. Quis audivit tale, et quis vidit simile? Si parturivit terra in die una; aut si nata est gens simul, quia parturivit et peperit Sion parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
Uolamus scire quaesit confusio iudeoꝵ quidixerunt
glorific&ur dñs ut uram̃ l&itiã uideamus. et trium¬
phos regis urĩ. nequaquã cassis promissionibus sedo culis
contemplemur. uox inquit cdamoris deciuitate. haud
dubium quinhirłm signific& romano exercitu circũ¬
datã. et intres partes intus seditione diuisa. quando
unus templum obtinuit & omnia prius scã possedit. fo¬
rinsecus contra hostes intrins ecus contraciuitatem. di
micans. Eo tempore & inurbe & intemplo tam sac̃ dotũ
& leuitarum quã uulgi igñobilis. Mulierumq ac pue¬
roꝵ ululatus auditus ẽ quãdo reddidit dns̃ r&ributio¬
nem in imicis sus. Implens cõminationẽ quad ixerat
reliquetur uobis domus ur̃a deserta. & illam proph&i¬
cã dereliqui domũ meã. quando presides templi conso¬
na angeli uoce dixerunt. Trans eamus ex his sedib
De quibus non solum iosephus uidaice scriptor hrstoriae

Expanded text:
Volumus scire quae sit confusio Judaeorum, qui dixerunt: Volumus scire quae sit confusio Judaeorum, qui dixerunt: Glorificetur Dominus, ut vestram laetitiam videamus, et triumphos regis vestri, nequaquam cassis promissionibus, sed oculis contemplemur. Vox, inquit, clamoris de civitate: haud dubium quin Jerusalem significet Romano exercitu circumdatam, et in tres partes intus seditione divisam, quando unus Templum obtinuit, et omnia prius sancta possedit, forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives micans. Eo tempore et in urbe, et in Templo, tam sacerdotum et Levitarum, quam vulgi ignobilis, mulierumque ac puerorum ululatus auditus est, quando reddidit Dominus retributionem inimicis suis, implens comminationem qua dixerat: Relinquetur vobis domus vestra deserta ; et illam prophetiam: Dereliqui domum meam. Quando praesides templi consona Angeli voce dixerunt: Transeamus ex his sedibus. De quibus non solum Josephus, Judaicae scriptor historiae,
Abbreviated transcription (Latin):
bum dñi narrabo quidixerint. fratres ur̃i quioderunt
& seperant uos & arbetrantur alienos. Non propter
malaurã sed propt̃ nom̃ meũ qui inmundos ex istimant.
cunctos desua inme gente credentes & dicunt. Re¬
cede ame qui inmundus es. Quodergo est quod
eos dixisse cõmemorat. glorific& urdñs. Etuide¬
bimus in l&icia ura. Cuius uersiculi. hic sensus ẽ
Quid nobis humilem introducitis dm̃. Quide cru¬
ci fixum & uirum dolonum & sttientem. ferre in¬
firmitates. Uolumus enim ut dicitis insua maier¬
tate. conspitere regnantem. suspiciemus & in
sua gloria trium phantem. humilem atque deiectum
uidere non possamus. Statimq infert ipsi aũ confunder¬
tur subauditur. Quilo cuntur talia quinonintellegunt
misteria scripturarum malisq suis sentient cius poten¬
tiam. quem pro humilitate contenserunt
reddentis retributionem inimicis suis. Lxx pro¬
Lxx pro
fremitu clamorem posuerunt & coxera similit̃

Expanded text:
bum Domini, narrabo quid dixerint fratres vestri qui oderunt, bum Domini, narrabo quid dixerint fratres vestri qui oderunt, et separant vos, et arbitrantur alienos, non propter mala vestra; sed propter nomen meucunctos 804 de sua in me gente credentes, et dicunt: Recede a me, quia immundus es. Quid ergo est quod eos dixisse commemorat: Glorificetur Dominus, et videbimus in laetitia vestra? Cujus versiculi hic sensus est: Quid nobis humilem introducitis Deum? quid crucifixum et virum dolorum, et scientem ferre infirmitates? volumus eum in sua ut dicitis majestate conspicere regnantem: suspiciemus et in sua gloria triumphantem, humilem atque dejectum videre non possumus. Statimque infert: Ipsi autem confundentur, subauditur, qui loquuntur talia, qui non intelligunt mysteria Scripturarum, malisque suis sentient ejus potentiam, quem pro humilitate contempserantreddentis retributionem inimicis suis. LXX pro fremitu, clamorem posuerunt, et caetera similiter.