comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepi tamen similiter cogitare diuitias mi¬
serationum uestrarum. in qͣmplurimis
expertus sum ⁊ dixi. Quis scit si conu̾tat᷑
⁊ ignoscat deus ⁊ relinquat post se benedic¬
tionem : Certe inqͣm in omnib ⁊ ꝑ omĩa
instructus est ⁊ emulari ⁊ ignoscere. et
debellare superbos. ⁊ partere nichilominꝰ
subiectis: nisi quod magistrum sequens
etiam consueuit misericordiam superexal¬
tare iudicio. Et acquieui solita illa mea
presumptione loqui ad dominum meum
cum sim puliuis ⁊ cinis. ⁊ ministrabat ma¬
teriam spei. preci fiduciam. pietati ratio¬
nem. quod aduerterem hominem non ut
assolet uersum in furorem cũ indignatõe
recedere ⁊ repetere natale solum. moliri
scandala. temptare seditiones. s dedit lo¬
cum ire. ⁊ induit se spiritũ mansuetudi¬
nis ⁊ declinauit ad uestros cluniacenses.
⁊ inclinauit se humilium genib. humi¬
lium precibus. cõmunium armis. poten¬
tibus deo. Hiis telis statuit aduersum

Expanded text:
coepi tamen simul cogitare divitias micoepi tamen simul cogitare divitias miserationum vestrarum, quas in plurimis expertus sum, et dixi: Quis scit si convertatur et ignoscat dominus, et relinquat post se benedictionem? Certe, inquam, in omnibus et per omnia instructus est et aemulari, et ignoscere, et debellare superbos et parcere nihilominus subjectis , nisi quod magistrum sequens, etiam consuevit misericordiam superexaltare judicio. Et acquievi solita illa mea praesumptione loqui ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Et ministrabat materiam spei, preci fiduciam, pietati rationem, quod adverterem hominem, non, ut assolet, versum in furorem cum indignatione recedere, et repetere natale solum, moliri scandala, tentare seditiones: sed dedit locum irae, et induit spiritum mansuetudinis, et declinavit ad vestros Cluniacenses, et inclinavit se humilium genibus, humilium precibus communivit, armis potentibus a Deo. His telis statuit adversum
Abbreviated transcription (Latin):
londonensem ep̃m.clamat ad uos qd occu¬
pator ille qui eum preuenit in sedem quã
deo auctore ipse sortitus est. ipsiꝰ ecclesie
uadia terras q distraxerit. ⁊ distracta:
restituere nosit. Quod qͣm sit iniuriosũ
⁊ qualiter corrigendum. mee humilitatis
ñ est taute sapientie predictare. Ad eum¬
quondam ep̃s rediens aburbe. non
pigritauit diuertere ad puerũ uestrum.
⁊ auxilium flagitare ab homunculo non
phetie dicentis. Montes ⁊ colles humili
alta comprimere. sedare tumentia. et
enormia redigere in mensuram. uerun¬
tamen cum tragedie sue historiam in au¬
ribus meis homo seriatim exposuisset:
laudaui uidicem. auditium approbaui.
sed dico uobis. compassus sum uidicato
Sic quippe totam lacrimosam suã illam
orationem conelusit. tanqͣm in calce ipsiꝰ
diceret cum propha. Exaltatus autem
humiliatus sum ⁊ conturbatus.⁊ qͥa ele¬
uans allisisti me. Cumq memorarer iusti¬
cie uestre ⁊ uirilis animi quem sciebam:

Expanded text:
Londinensem episcopum clamat ad vos quod occuLondinensem episcopum clamat ad vos quod occupator ille, qui eum praevenit in sedem quam Deo auctore ipse sortitus est, ipsius Ecclesiae vadia terrasque distraxerit, et distracta restituere nolit. Quod quam sit injuriosum, et qualiter corrigendum, meae humilitatis non est tantae sapientiae praedictare. EPquondam episcopus, rediens ab Urbe, non pigritavit divertere ad puerum vestrum, et auxilium ab homunculo flagphetiae dicentis: Montes et colles coram alta comprimere, sedare tumentia, et 198 enormia redigere in mensuram. Verumtamen cum tragoediae suae historiam in auribus meis homo seriatim exposuisset, laudavi judicem, judicium approbavi; sed, dico vobis, compassus sum judicato. Sic quippe totam suam lacrymosam illam orationem conclusit, tanquam in calce ipsius diceret cum Propheta: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Cumque memorarer justitiae vestrae et virilis animi quem sciebam,
Abbreviated transcription (Latin):
recipiant in eterna tabernatula. Qd̃ illi
facitis michi facitis. quia quod illi deest
a me exigitur. At quia marsupiũ nr̃m
minus sufficiens est. ad uestrũ sane qd̃
aliquanto grossius esse liquet. pauperẽ
xp̃i merito destinare curaui. Ad papam¬
ominus carturiensis in nocent̃. ccui.¬
uir bonus testimonium habens a bo¬
nis. inuiste in causamtrahitur. ⁊ ab agen¬
do iuolenter retrahitur. Parabat iter nã
in uestra presentia fuerat terminanda.
et ecte intercipitur a turbine ⁊ tẽpestate
belloꝵ. Sit excusatus apud uos tui mole¬
sta est excusandi necessitas. tum qͥa pre¬
sumit de iusticia: tum quia desiderio desi¬
derabat uidere faciem uestram. Addit eti
am puer uester ut si qua alia petitio est
uenerabilis sacerdotis. tanto citiꝰ admit¬
tatur: quanto dignior est qui petit. Ande¬
o adhuc. ⁊ quia semel cepi loquar ad dñm
meum. Ille ille antiquus amicus. fidelis
seruus. deuotus filius. robertũ loquor

Expanded text:
recipiant in aeterna tabernacula. Quod illi recipiant in aeterna tabernacula. Quod illi facitis, mihi facitis: quia quod illi deest, a me exigitur. At quia marsupium nostrum minus sufficiens est, ad vestrum sane, quod aliquando grossius esse liquet, pauperem Christi merito destinare curavi. EPominus Cantuariensis, vir bonus, et testimonium habens a bonis, injuste in causam trahitur, et ab agendo violenter retrahitur. Parabat iter: nam in vestra praesentia fuerat terminanda; et ecce intercipitur a turbine et tempestate bellorum. Sit excusatus apud vos, cui molesta est excusandi necessitas: tum quia praesumit de justitia, tum quia desiderio desiderabat videre faciem vestram. Addit et hoc puer vester, ut si qua alia petitio est venerabilis sacerdotis, tanto citius admittatur, quanto dignior est qui petit. Audeo adhuc, et quia semel coepi, loquar ad dominum meum. Ille, ille antiquus amicus, fidelis servus, devotus filius Robertum loquor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unusquisq scd̃m suum laborẽ acupiet.
fecistis quod promisistis. Quos in
uerbo uestro exposuimus ⁊ misimus pe¬
regrinari: regia sunt liberalitate suscep¬
ti. Occurristis enim cum panib eduxisti
eos in refrigerium. constitustis eos suꝑ
excelsam terram ut comedant fructum
agrorum ⁊ suggant mel de petra. oleũq
de saxo durissimo. butirum de armento.
⁊ lat de ouibus.⁊ ficus cum medulla triti¬
ti. ⁊ sanguinem uue bibant meracissimũ
Et hec terrena sunt: s celestia mercant᷑.
Sit itur ad astra. Talibus hostũs prome¬
retur deus. Istorum est regnum celorum
qui regi terre in terra uiuentiũ reddere
poterunt pro hiis terrenis: uitam ⁊ glo¬
riam sempiternam. Misimus uobis ma¬
gistrum brunonem olim michi per dies
multos indiuiduum comitem. nunc aũ
patrem quidem multarum animarum.
letantium in xp̃o. s egentium in seculo.
Experiatur ⁊ ipse munificã mañ regis.
ut augeatur numerus amitoꝵ. qui ip̃m

Expanded text:
et unusquisque secundum suum accipiet et unusquisque secundum suum accipiet fecistis quod promisistis. Quos in verbo vestro exposuimus, et misimus peregrinari, regia sunt liberalitate suscepti. Occurristis eis cum panibus, eduxistis eos in refrigerium, constituistis eos super excelsam terram, ut comedant fructum agrorum, ut sugant mel de petra, oleumque de saxo durissimo; butyrum de armento, et lac de ovibus, et ficus cum medulla tritici, et sanguinem uvae 197 bibant meracissimum. Et haec quidem terrena sunt, sed coelestia mercantur. Sic itur ad astra : talibus hostiis promeretur Deus. Istorum est enim regnum coelorum, qui regi terrae in terra viventium reddere poterunt pro his terrenis vitam et gloriam sempiternam. Misimus vobis magistrum Brunonem, olim mihi per dies multos individuum comitem, nunc autem patrem multarum quidem animarum laetantium in Christo, sed egentium in saeculo. Experiatur et ipse munificam manum regis, ut augeatur numerus amicorum, qui ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ut confido dabitur illi de fructu ma-¬
nuum suarum. Reposita est hecspes mea
in sinu meo. ut pacienter feram ab hiis
uel corpore separari. Non mireris rex. ante
elegissem a corpore peregrinari: quam istos
emittere. si solus cause deesset deus. Susci¬
pe illos tanqͣm aduenas ⁊ peregͥnos. uerun¬
tamen ciues sanctorum ⁊ domesticos dei
Parum dixi ciues. reges sunt. Ipsorũ est
enim regnum celoꝵ uire ⁊ merito pauper¬
tatis. Non decet frustra elonginquo esse
uocatos.⁊ sius sedibus exules mnutili pere¬
grinatione uagari. Putas poterunt canta¬
re canticum domini in t̾ra aliena: Sed ñ
recte forte dixerim alienam. que semini
bono spontaneum expandit sinum ⁊ pre¬
ciosum depositum leto in gremio pie fou̾e
suscepit. Cecidit ut uideo cecidit granũ
bonum in terram bonam ⁊ optimã. spero
in domino quia radicabit. germinabit.
multiplicabitur. ⁊ referet fructum in pa¬
cientia. Porro hunc cum rege partibor.

Expanded text:
quippe, ut confido, dabitur illi de fructu maquippe, ut confido, dabitur illi de fructu manuum suarum. Reposita est haec spes mea in sinu meo, ut patienter feram ab his vel corpore separari. Non mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emittere, si solus causae deesset Deus. Suscipe illos tanquam advenas et peregrinos, verumtamen cives sanctorum, et domesticos Dei Parum dixi cives; reges sunt. Ipsorum est enim regnum coelorum, jure et merito paupertatis. Non decet frustra e longinquo esse vocatos, et suis sedibus exsules inutili peregrinatione vagari. Putas poterunt cantare canticum Domini in terra aliena? Sed non recte forte dixerim alienam, quae semini bono spontaneum expandit sinum, et pretiosum depositum jam laeto in gremio pie fovere suscepit. Cecidit, ut video, cecidit granum bonum in terram bonam et optimam: spero in Domino quod radicabit, germinabit, multiplicabitur, et referet fructum in patientia . Porro hunc cum Rege partibor,
Abbreviated transcription (Latin):
i me queritis ecce ego ⁊ pueri mei qͦs¬
S
dedit michi deus. fertur namq mea
humilitas inuenisse gratiam apud regi¬
am maiestatem. ita ut querat uid̾e me
et quis ego ut dissimulem beneplacitũ
regis : Accurro.⁊ qui querebar ecce ad¬
sum. non in presentia corponis infirma.
inqua despexit dominum herodes: atta¬
men in usceribus meis. Nam quis me
separabit ab hiis: Sequar eos quocũꝙ
ierint.⁊ si habitauerint in extͤmis ina¬
ris: ñ erunt absq me. Habes rex lum̃
oculorum meorum. habes cormeũ ⁊ ani¬
mam meam. Quid si modicũ nr̃i abest:
Corpusculum loquor. uile istud mancipiũ
quod ⁊ si uoluntas exponeret s retiñet
necessitas. Non ualet sequi uolantem ani¬
mum qm̃ infirmum est. ⁊ solũ pene illi
superest sepulchrum. S que cura:. Ani¬
ma mea in bonis demorabitur cũ semen
meum hereditabit terram. Semen meũ
semen bonum germinabit: si tamen in
terram bonam ceciderit. Letabitur et
delectabitur in crassitudine anima mea.

Expanded text:
i me quaeritis, ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Fertur namque mea humilitas invenisse gratiam apud regiam majestatem, ita ut quaerat videre me. Et quis ego sum, ut dissimulem beneplacitum Regis? Accurro, et, qui quaerebar, ecce adsum: non in praesentia corporis infirma, in qua despexit Dominum Herodes ; attamen in visceribus meis. Nam quis me separabit ab his? Sequar eos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. Habes, Rex, lumen oculorum meorum, habes cor meum, et animam meam. Quid si modicum nostri abest? Corpusculum loquor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed quae cura? Anima mea in bonis demorabitur, cum semen meum haereditabit terram. Semen meum, semen bonum. Germinabit, si tamen in terram bonam ceciderit. Laetabitur et delectabitur in crassitudine anima mea;
Abbreviated transcription (Latin):
Decepi delicias cordis mei pacẽ .cxuiii.¬
tui. Letus sum quia tu leta ñtiaris.
meq admodum animo reddit incolum̃
tua innotescens alacritas. Hec nimirũ
letitia nil habet de carne ⁊ sanguine: cũ
humilis ex sublimi. ex ingenua ignobi¬
lis. pauper ex diuite uiuas. fratͥs. filii.
patrieq destituta solacio. Sine dubio gͦ
quodin te alacritatis natum est: de sp̃u
sancto est. Quippe ramdudum a timore
dei concipiens. parturisti tandem sp̃m̃
salutis: foras utiq mittente caritate ti¬
morem. Oqͣm libentius ista presens collo¬
querer: qͣm scribo absens. Crede mͥ irascor
occupationibus quibus frequent̃ impediri
uideor ne teuideam: ⁊ delector occasionib
quibus interdum expediri uideor ne te uide¬
am. Rara quidem datur huiusmodi opor¬
tunitas: s cara fateor est michi uel ip̃a ra¬
ritas. Est enim sane melius uidere te uel
ñ nunqͣm: qͣm nunqͣm omnino. Spero me
in proximouenturum ad te: iamñt preli¬
bans gaudium proxime pleneq futurum.

Expanded text:
cepi delicias cordis mei, pacem tui. Laetus sum, quia tu laeta nuntiaris; meque admodum animo reddit incolumem tua innotescens alacritas. Haec nimirum laetitia nil habet de carne et sanguine, cum humilis ex sublimi, ex ingenua ignobilis, pauper ex divite vivas: fratris, filii, patriaeque destituta solatio. Sine dubio ergo quod in te alacritatis natum est, de Spiritu sancto est. Quippe jamdudum a timore Dei concipiens, parturisti tandem spiritum salutis, foras utique mittente charitate timorem. O quam libentius ista praesens colloquerer, quam scribo absens! Crede mihi, irascor occupationibus, quibus frequenter impediri videor ne te videam: et delector occasionibus, quibus vel interdum expediri videor, ut te videam. Rara quidem datur hujusmodi opportunitas: sed chara, fateor, est mihi vel ipsa raritas. Est enim sane melius videre te vel nonnunquam, quam nunquam omnino. 126 Spero me in proximo venturum ad te, jam nunc praelibans gaudium proxime pleneque futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
amore dei ⁊ nostro assensum preberetis.
Cuius rei causa ecce nunt rursus tam
sius qͣm suoꝵ pretib aures nr̃as pulsa¬
re curauit. Et nos quidem illiꝰ utilitates
terrenas ñ ualde curamus Ueruntam̃
quia res ut ip̃e dicit ita in arto posita esse
uidetur. quatins nisi cum ipsius ꝑiurio
nequaqͣm possit obuiari coniugio: hoc uo¬
bis intimare conueniens duximus. quia
grandis debet esse utilitas quam xp̃iani ⁊
uestri hominis legalitati prepon̾e debeatis
Neq enim ⁊ periurus esse ⁊ legalis simul
manere poterit. Quamꝙͣ etiam uobis non
solum lucrum nullum. f ⁊ multũ uideamꝰ
ingruere periculum. si quos deus fortassis
coniungere disposuit: per uos disturbari
contigerit. Suam gratiam aditiat dominꝰ
super uos ⁊ super filios uestros: nobilissima
michiq in domino dilectissima dña. Etce
nunc dempus acceptabile. etce nunc dies
salutis. erogate uestrum frum̃tum pau

Expanded text:
amore Dei et nostro assensum praeberetis: amore Dei et nostro assensum praeberetis: cujus rei causa ecce 128 nunc rursus tam suis quam suorum precibus aures nostras pulsare curavit. Et nos quidem utilitate. illius terrenas non valde curamus; verumtamen quia res, ut ipse dicit, ita in arcto posita esse videtur, quatenus nisi cum ipsius perjurio nequaquam possit obviari conjugio, hoc vobis intimare conveniens duximus, quia grandis debet esse utilitas, quam Christiani et vestri hominis legalitati praeponere debeatis. Neque enim et perjurus esse et legalis simul manere poterit. Quanquam etiam vobis non solum nullum lucrum, sed et multum videamus ingruere periculum, si quos fortassis Deus conjungere disposuit, per vos disturbari contigerit. Suam gratiam adjiciat Dominus super vos et super filios vestros, nobilissima, mihique in Christo dilectissima domina. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis: erogate vestrum frumentum pau
Abbreviated transcription (Latin):
promissa uestra expeditius atq alacriꝰ
compleatis. Hilarem enim datorem
diligit deus. Aut si forte ñ placet uobis
dilatio: ⁊ hoc notificate. quia parati su¬
mus in hac re qͣntum ratio patitur ur̃e
obtemperare uoluntati. Ore ur̃o ducẽ
salutamus.⁊ tanqͣm ip̃m qͣm uos ãmo¬
nemus ut si castrum pro quo guerram
facturi estis uestri uris non esse noue¬
ritis: pro dei amore relinquatis. Scͥptũ
quippe est. Quid prodest homini si mun¬
⁊ decrimentum suum faciat : Ad ducissã¬
specialis familiaritas quã erga nos
pauperes homines habere uidemini. eo
tem uestram se habere sentit infensam
per nullum facilius qͣm per nos confidat
redire in gratiam. Hinc est quod dudũ
diuioni cum essem. Hugo de besua młtis
me precibus ad placandum sibi uestram
quam meruerat indignationẽ applica¬
uit. ⁊ ut conuigio de filio suo quod uob̃
quidem ñ placitum. s sibi ut putat cõ¬
modum irretractabiliter fac̾e statuerat:

Expanded text:
promissa vestra expeditius atque alacrius promissa vestra expeditius atque alacrius compleatis. Hilarem enim datorem diligit Deus . Aut si forte non placet vobis dilatio, et hoc notificate; quia parati sumus in hac re, quantum ratio patitur, vestrae obtemperare voluntati. Ore vestro Ducem salutamus: et tam ipsum quam vos admonemus ut, si castrum, pro quo guerram facturi estis, vestri juris non esse noveritis, pro Dei amore relinquatis. Scriptum quippe est: Quid prodest homini si munet detrimentum sui faciat? EPISspecialis familiaritas, quam erga nos pauperes homines habere videmini  altem vestram se habere sentit infensam, per nullum facilius quam per nos confidat redire in gratiam. Hinc est quod dudum, Divione cum essem, Hugo de Besua multis me precibus ad placandam sibi vestram, quam meruerat, indignationem applicavit; et ut conjugio de filio suo, quod, vobis quidem non placitum, sed sibi, ut putat, commodum irretractabiliter facere statuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate quam erga ip̃m ⁊ seruos
eius: uos habere cognouimus. Quotiens
enim in corde carnali t̾renis dignitatib
alto ulla uel minima scintillula celestis
amoris accensauidetur: diuinum sine
dubio est munus. ñ hominis uirtus. Et
nos quidem largitatis uestre ur̃is in lite¬
ris nobis oblata beneficia gratanter
amplectimur. S cognita illa subita et
grandi satis occupatione qua uos ũc deti¬
neri necesse est. conueniens ducimꝰ uestrã
quantum uobis placuerit expectare opor¬
tunitatem. Nemini etenim quantum in
nobis est uellemus esse oneri. presertim
in hiis que ad deum pertinent. ubi ñ dati
lucrum s dantis fructum magis reqͥrere
debemus. Diem itaq nobis si placet atq
locum rescribendo per hunc nuncium no¬
nunate. quo iuuante deo presenti expe¬
dita instantia nostris partibus appro¬
pinquare debeatis. ⁊ fratre Guidone uo¬
bis obuiam facto. si quid in terra uestra
inuenerit quod aptum sit ordimi ur̃o:

Expanded text:
voluntate, quam erga ipsum et servos voluntate, quam erga ipsum et servos ejus vos habere cognovimus. Quoties enim in corde carnali, terrenis dignitatibus alto, ulla vel minima scintillula coelestis amoris accensa videtur, divinum sine dubio est munus, non hominis virtus. Et nos quidem largitatis vestrae vestris in litteris nobis oblata beneficia gratanter amplectimur; sed cognita illa subita et grandi satis occupatione, qua vos nunc detineri necesse est, conveniens ducimus vestram, quantum vobis placuerit, exspectare opportunitatem. Nemini etenim, quantum in nobis est, vellemus esse oneri, praesertim in iis quae ad Deum pertinent, ubi non dati lucrum, sed dantis fructum magis requirere debemus. Diem itaque nobis, si placet, atque locum rescribendo per hunc nuntium nominate: quo, juvante Deo, praesenti expedita instantia, nostris partibus appropinquare debeatis, et, fratre Widone vobis obviam facto, si quid in terra vestra invenerit quod aptum sit Ordini nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
uerum esse credimus qd̾ dñs in euangłio
promittit. Qͣmdui fecistis hoc uni de hiis
minimis meis: michi fecistis. S quid est
quod ministros uestros que uos donastis
exigere rursum permittitis: Dignũ est
⁊ honorificum uobis ut quod pro salute
animarum uestrarum placuit donare:
nemo uestrorum repetere audeat. Si gͦ
uos quod absit beneficiorum ur̃oꝵ ñ peni¬
tet. donumꝙ quod in beneplacito uestro
a uobis sepe recepimus eque adhuc ut ha¬
beamus utriq uestrum complacet. iube¬
teita firmiter ⁊ inconcusse teneri. qͣtinꝰ
ultra fratres nostri a nullo ministrorum
uestrorum timeant propt̾ hoc disturbari.
Alioquin non renuimus dñi nr̃i sequi
exemplum. qui pro se ñ dedignatus est
soluere censum. parati ⁊ nos libenter q̃
sunt cesaris cesari reddere.⁊ uectigal
cui uestigal. ⁊ tributum cui tributum.
presertim quia iuxta apłm ñ tam habe¬
mus requirere datum nostrũ ꝙͣ uestrũ

Expanded text:
verum esse credimus quod Dominus in Evangelio verum esse credimus quod Dominus in Evangelio promittit: Quandiu fecistis uni ex minimis meis, hoc mihi fecistis . Sed quid est quod ministros vestros, quae vos donastis, exigere rursum permititis? dignum est vobis et honorificum, ut quod vobis pro salute animarum vestrarum placuit donare, nemo vestrorum repetere audeat. Si ergo vos quod absit! beneficiorum vestrorum non poenitet, donumque quod in beneplacito vestro a vobis saepe recepimus, aeque adhuc ut habeamus, utrique vestrum complacet; jubete ita firmiter et inconcusse teneri, quatenus ultra fratres nostri a nullo 127 ministrorum vestrorum timeant propter hoc disturbari. Alioquin non renuimus Domini nostri sequi exemplum, qui pro se non dedignatus est solvere censum , parati et nos libenter quae sunt Caesaris Caesari reddere, et vectigal cui vectigal, et tributum cui tributum : praesertim quia juxta Apostolum non tam debemus requirere datum nostrum, quam vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
introducti sunt in habundantiam rerum.
edium ⁊ amicoꝵ. in terrã deniq fertilẽ.
⁊ locum amene habitationis. Letos itaq
⁊ in pace reliquimus. leti nos et in pate
reuersi sumus. preter quod ego paucis
diebus s ñ parum febre redeunte. ita ut
mori timerem aggrauatus fui. S rursum
deo miserante cito conualui. ita ut nunc
fortiorem sanioremq me sentiam post
uiam peractam: qͣm ante inchoatam.
ualle sic suis ad inuicem caris ⁊ castis
delectari amplexibus: ut solus xp̃i amor
superet in ambobus. Ex quo cepimꝰ mit¬
tere pro nostra necessitate in t̾ram uestrã:
multam semper inuenimus in oculis ur̃e
dignitatis familiaritatem ⁊ gr̃am. Bene¬
dictionem largitatis ur̃e nostris hominib
cum necesse fuit liberaliter exhibuistis.
passagium transeuntib. ⁊ si quod est ali¬
ud iuris uestri debitum mercantibus li¬
benter dimisistis. De quibus om̃ib sine
dubio merces uestra multa est in celo. si tñ

Expanded text:
introducti sunt in abundantiam rerum, introducti sunt in abundantiam rerum, aedium et amicorum; in terram denique fertilem, et locum amoenae habitationis. Laetos itaque et in pace reliquimus, laeti nos et in pace reversi sumus; praeter quod ego paucis diebus, sed non parum, febre redeunte, ita ut mori timerem, aggravatus fui. Sed rursum, Deo miserante, cito convalui, ita ut nunc fortiorem sanioremque me sentiam post viam peractam, quam ante inchoatam. -Valle, sic suis ad invicem charis et castis delectari amplexibus, ut solus amor Christi superet in ambobus. Ex quo coepimus mittere pro nostra necessitate in terram vestram, multam semper invenimus in oculis vestrae dignitatis familiaritatem et gratiam. Benedictionem largitatis vestrae nostris hominibus, cum necesse fuit, liberaliter exhibuistis. Passagium transeuntibus, et si quod est aliud juris vestri debitum, mercantibus libenter dimisistis. De quibus omnibus sine dubio merces vestra multa est in coelis, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
iror tue deuotõis studiũ. nam. cxix.¬
tue erga nos dilectionis affectum. O
bona domina quid tibi ⁊ nobis : Unde tanta
tibi sollicitudo de nobis : Si filii. si nepotes.
si uel aliqua extrema propinquitatis liuea
tibi iuncti essemus. tuacrebra beneficia. fre¬
quentes salutationes. innumera deniq
tam nobis miranda uiderentur: qͣm ex de¬
bito suscipienda. Nunc cum genere tm do¬
muiam ñ matrem te cognoscamus. ñ mir̃
si miramur: s mirum si satis mirari pos¬
sumus. Quis enim notoꝵ uel cognatorũ
nostrorum curam habet denobis: Quis
unqͣm de nostra salute interrogat: Quis
unqͣm non dico sollicitus. s uel memor
nostri est in seculo: Amicis. propinquis.
uicinis nostris facti sumus tanquam uas
perditum. sola nos obliuisci ñ potes. Inqͥ¬
ris de esse et statu sanitatis nostre. de tua
quam nuper egimus. de monathis quos
ad alium locum transtulimus. De quibus¬
primum breuiter respondeo. quod det̾ra
deserta ⁊ de loco horroris ⁊ uaste solitudĩs

Expanded text:
iror tuae devotionis studium, tuae erga nos dilectionis affectum. O bona domina, quid tibi et nobis? unde tanta tibi sollicitudo de nobis? Si filii, si nepotes, si vel aliqua extrema propinquitatis linea tibi juncti essemus, tua crebra beneficia, frequentes salutationes, innumera deniquetam nobis miranda viderentur, quam ex debito suscipienda. Nunc autem cum genere tantum dominam, non matrem te cognoscamus, non mirum si miramur, sed mirum si satis mirari possumus. Quis enim notorum vel cognatorum nostrorum curam habet de nobis? quis unquam de nostra salute interrogat? quis, inquam, non dico sollicitus, sed vel memor nostri est in saeculo? Amicis, propinquis, vicinis nostris facti sumus tanquam vas perditum: sola nos oblivisci non potes. Inquiris de esse et statu sanitatis nostrae, de via quam nuper egimus, de monachis, quos ad alium locum transtulimus. De quibus breviter respondeo quod de terra deserta et de loco horroris et vastae solitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
integramq custodiens. moꝵ utiq con¬
uersione ⁊ obedientissima conu̾satione.
sine qua sese fallit qui de loci stabilitate
confidit. Rogamus fratres ut qͥescat
ram indignatio uestra.⁊ desinat inquie¬
tatio uestra. Sinautem: facite qd uultis
scribite ut uultis. persequimini qͣntũ
uultis. caritas omnia suffert. omnia
sustinet. Nobis autem decretum est ex
hoc iam uos pure diligere. reuerenter

Expanded text:
integramque custodiens, morum utique conintegramque custodiens, morum utique conversione, et obedientissima conversatione, sine qua sese fallit qui de loci stabilitate confidit. Rogamus vos, fratres, ut quiescat jam indignatio vestra, et desinat inquietatio nostra. Sin autem, facite quod vultis, scribite ut vultis, persequimini quantum vultis: charitas omnia suffert, omnia sustinet. Nobis autem decretum est ex hoc jam vos pure diligere, reverenter
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quesisse memineratis: At ille iam
adepto apud alienos quod non potuit
inter suos: ne certa pro incertis desere¬
ret. tenuit quo iam fruebat᷑. spernens
quod sero sibi offerebatur. Desinite itaq
fratres. desinite fratrem sollicitare. de qͦ
non ualde netesse est uos sollicitos esse.
nisi forte quod absit que uestra ñ que iħu
xp̃i sunt queratis.⁊ magis ur̃m de illo
solatium qͣm eius salutem diligatis. Nam
cum semper apud uos girouagus fuisset¬
⁊ ut scribitis contra suum propositum ⁊
abbatis imperium in proprios usus quod
de arte sua conquirebat expenderet: gau¬
deat qui eum diligit quod apud nos deo
miserante sanatus sit. Testimonium ei
perhibemus quod nusqͣm modo aliqua oc¬
casione uagatur. s quiete perseuerans in
monasterio: pauper inter pauperes sine
querela conuersatur. primam fidem quã
quidem apud uos promisit. s non tenuit
non ieritam ut dicitis faciens. s ratam

Expanded text:
hoc quaesisse memineratis? At ille, jam hoc quaesisse memineratis? At ille, jam adepto apud alienos quod non potuit inter suos, ne certa pro incertis desereret, tenuit quo jam fruebatur, spernens quod sero sibi offerebatur. 4. Desinite itaque, fratres, desinite fratrem sollicitare, de quo non valde necesse est vos sollicitos esse, nisi forte, quod absit! quae vestra, non quae Jesu Christi sunt, quaeratis, et magis vestrum de illo solatium, quam ejus salutem diligatis. Nam cum semper apud vos gyrovagus fuisset, et, ut scribitis, contra suum propositum et abbatis imperium, in proprios usus quod de arte sua conquirebat expenderet, gaudeat qui eum diligit, quod apud nos Deo miserante sanatus sit. Testimonium enim ei perhibemus quod nusquam modo aliqua occasione vagatur, sed quiete perseverans in monasterio, pauper inter pauperes sine querela conversatur, primam fidem, quam quidem apud vos promisit sed non tenuit, non irritam, ut dicitis, faciens, sed ratam
Abbreviated transcription (Latin):
Negatis deinde quod de uobis audiera¬
mus. uestro scilicet uissu uel assensu fra¬
trem. S. qͣmdiu fuit apud uos in medici¬
nali arte secularibus deseruisse. ip̃mq
qui hoc dixit: falsitatis arguitis. Si men¬
titus sit: nos nescimus. ipse uiderit. Sed
hoc scimus quia siue per se ip̃m ut uos
fatemini. siue per uos ut ip̃e testatur
hoc fecerit: in magno interim periculo
fuit. Quis uero tam inhumanus qui sic
periclitanti non succurreret si posset. ñ
consuleret si nosset : Attamen si ut asse¬
ritis non compulsus obedientia. s pro¬
prii questus cupiditate. ac uagandi cu¬
riositate hac illacq artem suam uendi¬
tans discurrebat. quid cause extitit
quod a uobis discessit : An quia iã tan¬
dem censure pastoralis districtione nõ
ei licebat quod ante licuerat: Cur igit᷑
cum iam apud nos esset uolentes eum
reuocare ad persuadendum de reditu.
promisistis ei quietem in claustro. nͥ
quia hoc uelle hominem noueratis.

Expanded text:
Negatis deinde quod de vobis audieraNegatis deinde quod de vobis audieramus, vestro scilicet jussu vel assensu fratrem B., quamdiu fuit apud vos, in medicinali arte saecularibus deserviisse; ipsumque, qui hoc dixit, falsitatis arguitis. Si mentitus sit, nescimus; ipse viderit; sed hoc scimus, quia sive per se ipsum, ut vos fatemini, sive per vos, ut ipse testatur, haec fecerit, in magno interim periculo fuit. Quis vero tam inhumanus, qui sic periclitanti non succurreret si posset, non consuleret si nosset? Attamen si, ut asseritis, non compulsus obedientia, sed proprii quaestus cupiditate ac vagandi curiositate, hac illacque artem suam venditans discurrebat, quid causae exstitit quod a vobis discessit? An quia jam tandem censurae pastoralis districtione non ei licebat quod ante licuerat? Cur igitur cum jam apud nos esset, volentes eum revocare, ad persuadendum de reditu promisistis ei quietem in claustro, nisi quia hoc velle hominem noveratis,
Abbreviated transcription (Latin):
ab apostolo paradisum ⁊ tercium celum
nominare. si etiam non raptus cũ apło
solis ex nominibus secreta celestia iam
noui. ⁊ audiui ineffabilia uerba que non
licet homini loqui. Stultus ego qui iam
scio nomen dei mei. nescio quid adhuc su¬
perfluo cotidie gemo: frustra suspirans
⁊ dicens cum propheta. Uultum tuum
domine requiram. Et illud. Quando ue¬
niam ⁊ apparebo ante faciem dei. Et. ostẽ
de faciem tuam ⁊ salui erumus. S quid
est quod uobis facimus quod nob̃ fieri
nolimus : Hoc nos utiq nolle putatis.
ut quis a nostro monasterio discedens
monachus in alio suscipiatur. Utinam
omnes commissos nobis: sine nobis
saluare possetis. Si quis de nostris ad
uos maioris perfectionis gratia ⁊ artio¬
ris uite desiderio conuolauerit: ñ solũ
non causamur si ei in talistudio consuli¬
tis. s ⁊ multum precamur ut hoc facia¬
tis. Nec offensos uos conqueremur: sed
ualde in hoc esse adiutos fatebimur.

Expanded text:
ab Apostolo paradisum et tertium coelum ab Apostolo paradisum et tertium coelum nominare, si, etiam non raptus cum Apostolo, solis ex nominibus secreta coelestia jam novi, et audivi ineffabilia verba quae non licet homini loqui. Stultus ego, qui jam sciens nomen Dei mei, nescio quid adhuc superflue quotidie gemo, frustra suspirans et dicens cum Propheta: Vultum tuum, Domine, requiram ; et illud: Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? et: Ostende nobis faciem tuam, et salvi erimus . 3. Sed quid est quod vobis facimus, quod nobis fieri nolumus? Hoc nos utique nolle putatis, ut quis a nostro monasterio discedens monachus, in alio suscipiatur. Utinam omnes nobis commissos, sine nobis salvare possetis! Si quis de nostris ad vos majoris perfectionis gratia et arctioris vitae desiderio convolaverit, 70 non solum non causamur si ei in tali studio consulitis, sed et multum precamur ut hoc faciatis; nec offensos nos conqueremur, sed valde in hoc adjutos esse fatebimur.
Abbreviated transcription (Latin):
riter posse suscipi negare non potestis.
uestrum nobis notum esse contenditis.
Nlegamius: ⁊ non creditis. uerum si non
creditis simpliciter negantibus: credite
uel iurantibus. In ueritate que d̃s est
uobis dicimus: nec nouimus uos nec
noscimus. ignotorum scripta suscepimꝰ.
ad ignotos rescripsimus. Sensimus qui¬
dem stimulationes ⁊ inqͥetatões ur̃as
s necdum stimulatores ⁊ inqͥetatores
ipsos agnouimus. uos tñ ad conuincẽ¬
dum nos de simulata ignorantia inuic¬
tissimum argumentum inducitis. non
posse uidelicet ignotos esse nobis: quoꝵ
⁊ abbatis scilicet ⁊ ipsius monasterii no¬
men in nostris posumus luteris. quasi
mox ut rerum uocabula scimus: etiam
res ipsas nouerimus. Multum gͦ ualet
michi michaelis. gabrielis. raphaelis
nomina nosse: quando ex solo auditu uo¬
cabulorum. etiam de ipsoꝵ beatoꝵ spiri¬
tuum cognitione iam beatus sum. Non
mediocriter inqͣm profeci. quia didici

Expanded text:
riter posse suscipi negare non potestis, riter posse suscipi negare non potestis, vestrum nobis notum esse contenditis. Negamus, et non creditis. Verum si non creditis simpliciter negantibus, credite vel jurantibus. In veritate, quae Deus est, vobis dicimus: nec novimus vos, nec noscimus, ignotorum scripta suscepimus, ad ignotos rescripsimus. Sensimus quidem stimulationes et inquietationes vestras, sed necdum stimulatores et inquietatores ipsos agnovimus. Vos tamen ad convincendum nos de simulata ignorantia invictissimum argumentum inducitis, non posse videlicet ignotos esse nobis, quorum et abbatis scilicet et ipsius monasterii nomen in nostris posuimus litteris; quasi mox ut rerum vocabula scimus, etiam res ipsas noverimus. Multum ergo valet mihi Michaelis, Gabrielis, Raphaelis nomina nosse, quando ex solo auditu vocabulorum, etiam de ipsorum beatorum spirituum cognitione jam beatus sum. Non mediocriter, inquam, profeci quia didici
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite querentem. pulsantem. suppli¬
cantem suscepimus. seu quod talem ta¬
liter susceptum. denuo sine causa ñ eici¬
mus. ut quod edificauimus iterum
destruentes. preuaricatores nos constitu¬
amus. Hinc regule. hinc canonum. hinc
ipsius naturalis legis transgressores iudi¬
camur. Opponitis enim indignantes. cur
uestrum ⁊ a uobis excommunicatũ nob̃
sociare presumpsimus: quod utiq ab alio
pati nolimus. S de excommunicatõe
quid respondebimus. quando uos inde
uobis satisfacitis pro nobis. scientes pro¬
culdubio prius a nobis fuisse receptum
qͣm a uobis excominunicatum : Cum aũ
prius susceptus. dum tamen regularit̃
fuerit : profecto non iam in uestrum s
in nostrum uestre maledictionis senten¬
tiam intorsistis. Q uod si recte factũ sit:
uos uideritis. Restat igitur sciendum
⁊ hoc tm̃ queritur inter nos an rationabi¬
liter susceptus fuerit. Et uos quidem de
ignoto monasterio monachum regula¬

Expanded text:
sollicite quaerentem, pulsantem, supplisollicite quaerentem, pulsantem, supplicantem suscepimus; seu quod talem, taliter a nobis susceptum, denuo sine causa non ejicimus, ut, quod aedificavimus iterum destruentes, praevaricatores nos constituamus. Hinc Regulae, hinc canonum, hinc ipsius naturalis legis transgressores judicamur. Opponitis enim indignantes, cur vestrum et a vobis excommunicatum nobis sociare praesumpsimus, quod utique ab alio pati nolumus. Sed de excommunicatione quid respondebimus, quando vos inde vobis satisfacitis pro nobis, scientes procul dubio prius a nobis fuisse receptum, quam a vobis excommunicatum? Cum autem prius susceptus, dum tamen regulariter, fuerit, profecto non jam in vestrum, sed in nostrum vestrae maledictionis sententiam intorsistis; quod si recte factum sit, vos videritis. 2. Restat igitur sciendum, et hoc tantum quaeritur inter nos, an rationabiliter susceptus fuerit. Et vos quidem, quoniam de ignoto monasterio monachum regula
Abbreviated transcription (Latin):
innoxios latessere iurgiis ⁊ cassis scrip¬
titationibus inquietare. quia nͨ cumu¬
latis etiam contumeliis prouocari po¬
terimus: ut nobis nisi quod reuerentie
est respondeamus: nec minis exterreri
quominus monachum teneamus quem
regulariter suscepimus. Ad eosdẽ. lxrx¬
odestie quidem uestre erat o boni
fratres super querimonia uestra
priori nostra satisfactione contentos ẽe
debere:. ⁊ iam ab immeritoꝵ infestatõe
quiescere. S quia priorib malis peiora
iunxistis. ⁊ nobis rursum iurgiorum
seminaria transmisistis. que absit ut
germinent. sicut nec priora germina¬
runt in nobis: ne tamen ñ respondendo
culpam que non est cognoscere uideam.
hoc etiam setundo ad ea que procaciter
obicitis ueraciter respondemus. Et hec
tota nostra culpa est quantũ estimamus.
hec grandis illa inuiria quam uobis fe¬
cimus. quod monachum solum. peregri¬
num. pauperem. miserabilem. anime
sue periculum fugientem. salutẽ suã

Expanded text:
innoxios lacessere jurgiis, et cassis scripinnoxios lacessere jurgiis, et cassis scriptitationibus inquietare: quia nec cumulatis etiam contumeliis provocari poterimus ut vobis, nisi quod reverentiae est, respondeamus, nec minis exterreri quominus monachum teneamus, quem regulariter suscepisse nos crodestiae quidem vestrae erat, o boni fratres, super querimonia vestra priori nostra satisfactione contentos esse debere, et jam ab immeritorum infestatione quiescere. Sed quia prioribus malis pejora junxistis, et rursum nobis jurgiorum seminaria transmisistis quae absit ut germinent! sicut nec priora germinarunt in nobis, ne tamen, non respondendo, culpam, quae non est, agnoscere videamur, hoc etiam secundo ad ea quae procaciter objicitis, veraciter respondemus. Haec tota nostra culpa est, quantum aestimamus, haec grandis illa injuria quam vobis fecimus, quod monachum, solum, peregrinum, pauperem, miserabilem, animae suae periculum fugitantem, salutem suam
Abbreviated transcription (Latin):
primam repulsam id ip̃m quod prius a
nobis requirere non erubuit. Rursus
nos admonentes eum de reditu. cũ cau¬
sam sue ab eo discessionis inquireremus:
abbas inquit meus habebat me ñ mona¬
chum: s medicum. Cogebat seruire. un¬
reret principum: mederi me cõpellebat
⁊ tyrannuis raptoribus excommunicatis
Quod anime mee peritulum cum ei nũc
priuatim. nunc palam suggessissem nec
profecissem: quorumdam tandem sapien¬
tium uirorum consilio fretus. fugio meã
dampnationem non congregationem.
perditionem non religionem. Consulite
salutem querenti. aperite pulsanti. Cuiꝰ
nos uidentes constantiam. audientes cau¬
sam.⁊ nullam contra eum calumpniam.
annuimus introitum. probauimus sus¬
ceptum. astruximus probatum.tene¬
mus professum. Nec uitrare compulimꝰ:
uet exire cogemus. Quamuis si eum eice¬
remus: aduos ut ipse asserit non rediret.
s magis se adhuc a uobis elongaret.
Desinite fratres desinite tam indebitis

Expanded text:
primam repulsam, idipsum quod prius a primam repulsam, idipsum quod prius a nobis requirere non erubuit. Rursus nos admonentes eum de reditu, cum causam suae ab eo discessionis inquireremus: « Abbas, inquit, meus habebat me non monachum, sed medicum. Cogebat servire, ireret principum, mederi me compellebat etiam tyrannis, raptoribus, excommunicatis. Quod animae meae periculum cum ei nunc privatim nunc palam suggessisscm, nec profecissem, quorumdam tandem sapientium virorum consilio fretus, fugio meam damnationem, non congregationem, perditionem, non religionem. Consulite salutem quaerenti, aperite pulsanti. » Cujus nos videntes constantiam, audientes causam, et nullam contra eum calumniam, annuimus introitum, probavimus susceptum, adstrinximus probatum, tenemus professum. Nec intrare compulimus, nec exire cogemus. Quamvis si eum ejiceremns, ad vos ut ipse asserit non rediret, sed magis se adhuc a vobis elongaret. Desinite ergo, fratres, desinite tam indebitis
Abbreviated transcription (Latin):
archiepiscopatii non degimus. Dutamꝰ
autem quod non de cuicumq notis. s
tm de nobis notis monasterus. mona¬
chos suscipere prohibemur. Alioquin
cum nullum monasterium sit quod ali¬
cui notum non sit : nullum nobis relin¬
quitur de quo quis regulariter suscipi¬
atur. Quomodo ergo illid implebitur
quod a beato benedicto uel precipitur
uel permittitur. peregrinũ udelicet
monachum non solum debere suscipi ad
habitandum pro hospite qͣnto cupit tem¬
pore: s etiam inuentum utilem suaderi
ad mauendum omni tempore: Quamꝙͣ
tamen nos aliter erga predictũ fratrem
egerimus. Nam cum ueniens se suscipi
a nobis humiliter postularet: pͥmo qui¬
dem repulsus. deinde admonitus est ut
ad monasterium suum rediret. S ille
non atquiescens: in uicinam nobis he¬
remum se contulit. ibi q septem ferme
menses nullam interu passus calump¬
niam quiete habitauit. S cũ sibi tutũ
non crederet quod solus degeret: post

Expanded text:
archiopiscopatu non degimus. Putamus archiopiscopatu non degimus. Putamus autem quod non de cuicumque notis, sed tantum de nobis notis monasteriis monachos suscipere prohibemur; alioquin, cum nullum monasterium sit quod alicui notum non sit, nullum nobis relinquitur de quo quis regulariter suscipiatur. Quomodo ergo illud implebitur quod a beato Benedicto vel praecipitur vel permittitur, peregrinum videlicet monachum non solum debere suscipi ad habitandum pro hospite, quanto cupit tempore, sed etiam inventum utilem suaderi ad manendum omni tempore? 2. Quanquam tamen nos aliter erga praedictum fratrem egerimus Nam cum veniens se suscipi a nobis humiliter postularet, primo quidem repulsus, deinde admonitus est ut ad monasterium suum rediret. Sed ille non acquiescens, in vicinam nobis eremum se contulit, ibique septem ferme menses, nullam interim calumniam passus, quiete habitavit. Sed cum sibi tutum non crederet quod solus degeret, post
Abbreviated transcription (Latin):
scribitis quod fratrem. B. suscepimus
minamini nisi eum cito uobis restitui¬
mus. Proponitis nobis de regula de no¬
to monasterio monachum ñ suscipiend̾
pro constanti scilicet habentes uestrũ
non esse ignotum. S quidsi Aliis notũ
dumm nobis ignotum sit: Et si enim
ut uerba ipsa uestra ponamꝰ religionis
uestre se adeo fama effuderit. ut etiam
rome ecclesie uestre habeatur noticia: nos
tamen qui utiq multum citra romam po¬
siti sumus. nescio quo pacto ita preterũt.
ut ne unius quidem uestrum. abbatis
scilicet uel monachorum. ñ ip̃ius uestre
habitationis. non religionis ac conuersa¬
tionis usq ad hoc tempus uel tenuem
notitiam habuerimus: s nec aliquam
aliquando mentionem nobis deuobis
factam fuisse meminimus. Nec tñ mir̃.
quia ⁊ multis terrarum spatiis.⁊ diuer¬
sis prouinciis. ⁊ dissimilibus lingius ab
inuicem distamus. Nec solum episcopati¬
bus propriis absumus: s etram in eodẽ

Expanded text:
scribitis, quod fratrem Benedictum suscepimus; scribitis, quod fratrem Benedictum suscepimus; minamini nisi eum vobis cito restituerimus. Proponitis nobis de Regula, de noto monasterio monachum non suscipiendum , pro constanti scilicet habentes vestrum non esse ignotum. Sed quid si aliis notum, dummodo nobis ignotum sit? Etsi enim, ut verba ipsa 68 vestra ponam, religionis vestrae se adeo fama effuderit, ut etiam Romae ecclesiae vestrae habeatur notitia, nos tamen, qui utique multum citra Romam positi sumus, nescio quo pacto ita praeteriit, ut ne uniusquidem vestrum, abbatis scilicet vel monachorum, non ipsius vestrae habitationis, non religionis ac conversationis, usque ad hoc tempus vel tenuem notitiam habuerimus, sed nec aliquam aliquando mentionem nobis de vobis factam fuisse meminimus. Nec tamen mirum, quia et multis terrarum spatiis, et diversis provinciis, et dissimilibus linguis ad invicem distamus; nec solum episcopatibus propriis absumus, sed etiam in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
super tribulationibus uestris: scis quia
uxta est dominus huis qui tͥbulato sunt
corde. De ipso confidite quia ip̃e uicit mun¬
dum. Ipse scit inter quos habitatis. et in
conspectu eius sunt omnes qͥ tribulant
uos. Ipse exaudiet uos in abscondito tẽ¬
pestatis: qui nunc probat ad aquas contͣ
sie ⁊ fratribus qui cum eo sunt: fra¬
tres qui in claraualle sunt salit̃ẽ. Lectis
litteris uestris. uestram reuerentiam
propter quenidam monachum qͥ apud
nos est contristatam esse cognouimus.
De qua uestra tristicia nos quoq contri¬
stati sumus. timentes ne illa sit tͥsticia
de qua quibusdam dicebat apostolus.
Contristati enim estis ñ secundum deum.
Nam si secundum deum esset : ñ usq adeo
uos commouisset. ut nos ⁊ si uõbis igno¬
tos. fratres tamen uestros ⁊ si placet ami¬
cos. quos necdum uel presentes uerbo
conueneratis. uel absentes scripto p̾mo¬
nueratis. Hac prima uice tam subito
tam acriter argueretis. Miramini ut

Expanded text:
super tribulationibus vestris, scitis quia super tribulationibus vestris, scitis quia juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde. De ipso confidite, quia ipse vicit mundum. Ipse scit inter quos habitatis, et in conspectu ejus sunt omnes qui tribulant vos. Ipse exaudiet vos in abscondito tempestatis, qui nunc probat ad aquas contrasiae, et fratribus qui cum eo sunt, fratres qui in Clara-Valle sunt, salutem. 1. Lectis litteris vestris, vestram Reverentiam propter quemdam monachum qui apud nos est, contristatam cognovimns. De qua vestra tristitia nos quoque contristati sumus, timentes ne non sit illa tristitia, de qua quibusdam dicebat Apostolus: Contristati enim estis secundum Deum . Nam si secundum Deum esset, non usque adeo vos commovisset, ut nos, etsi vobis ignotos, fratres tamen vestros, et si placet amicos, quos necdum vel praesentes verbo conveneratis, vel absentes scripto praemonueratis, hac prima vice tam subito, tam acriter argueretis. Miramini, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rimo precor ut presentes litteras
domno abbati aquiscinti monasterii
dirigere non graueris. Deinde ut ad ro
quod portant pro absente amico presens
satagas cum uenerit locus. Neq enim
cuiuslibet ne dumntanti patris iustum
imustum ue aduersum me debeo scanda¬
lum dissimulare. Quod qͣm non fatiam
loquens potius qͣm scribens ei aperire for¬
sitan potuissem. siam solet in talib accep
tior esse sermo uiuus qͣm scriptus. ⁊ ef¬
fiatior lingua qͣm littera. Otuli quippes
loquentis fidem faciunt dictis. nec ita po
test affectum exprimere dignus: quomodo
uultus. Nunc autem quia per me ñ possũ:
per te satisfacio qͣntum possum. Rogo gͦ
te ⁊ tterum rogo. ut de regno dei quod est
uidelicet uitra nos scandalum auferas dũ
salubriter potes: ne si quod absit usq ad
angelos qui utiq in fine seculi in id mini¬
sterii deputandi sunt ꝑdurauerit rancor
necesse sit irreuocabiliter aut ambos aut
alterum e nobis e medio tolli. Unde autẽ
ad metu iamdudum scripsisti. conq̃rendo

Expanded text:
rimo precor ut praesentes litteras domno abbati Aquiscincti monasterii dirigere non graveris. Deinde ut, ad id quod portant, pro absente amico praesens satagas cum venerit locus. Neque enim cujuslibet, nedum tanti patris, justum injustumve adversum me debeo scandalum dissimulare; quod quam non faciam, loquens potius quam scribens, ei aperire forsitan potuissem. Nam solet in talibus actior esset sermo viuus, quam scriptus: efficacior lingua, quam litera. Oculi quippe loquentis fidem ftest affectum exprimere digitus, quomodo vultus. Nunc autem, quia absens per me non possum, per te satisfacio quantum possum. Rogo ergo te, et iterum rogo, ut de regno Dei, quod est videlicet intra nos, scandalum auferas, dum salubriter potes; ne si quod absit! usque ad angelos, qui utique in fine saeculi in id ministerii deputandi sunt , perduraverit rancor, necesse sit irrevocabiliter aut ambos aut alterum a nobis de medio tolli. Unde autem ad me tu jamdudum scripsisti, conquerendo
Abbreviated transcription (Latin):
dimus: sepe deum testor quod corpore ñ
possum. mente ad uos supplici transeo. sepe
genibus flexis humiliter satisfaciens uo¬
bis astare me uideo. utinam ip̃e qui id mͥ
fortasse inspirat uobis quoq sps sentire
faciat qͣm flebilis. qͣm miserabilis. tanꝙͣ
presens ad genua usq uestra descendo. ꝙͣ
frequenter nudus humeros. uirgas q
in manibus gestans. ⁊ quasi ad uestram
iussionem uapulare paratus: peto ueni¬
am. gratiam tremebundus expecto. Hec
qualiter uobis pater accepta sint. uestro
si uos non grauat citius scire flagitamus
rescripto: ut si satis iam securi de indul¬
gentia consolemur. si quominus magis
ut dignum est humiliemur. ⁊ amplius¬
aliquid a uobis si possumus exigamus qͦ
dignius satisfacere debeamus. Ad Gaufri¬

Expanded text:
dimus, saepe Deum testor, quod corpore non dimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse inspirat, vobis quoque Spiritus sentire faciat quam flebilis, quam miserabilis, tanquam praesens, ad genua usque vestra descendo! quam frequenter nudus humeros, virgasque in manibus gestans, et quasi ad vestram jussionem vapulare paratus, peto veniam, gratiam tremebundus exspecto! Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, si vos non gravat, citius scire flagitamus rescripto; ut, si satis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est humiliemur, et ampliusaliquid a nobis si possumus, exigamus, quo dignius satisfacere debeamus. Va