comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingat. Qui gͦ reb temporalib oc¬
cupant᷑: tunc bene exteriora dispo¬
nunt. cum sollicite ad interiora fy
giunt: tum nequaqͣm foras pertur¬
bationum strepitꝰ diligunt: sed a¬
pud semetip̃os intus in tͣriquillita¬
tis simi requiescunt. Praue ⁊ enim
mentes temꝑalium rerum tumul¬
tus: intra semetip̃as uersare non
cessant: etiam cum uacant. In co¬
guatione enim seruant depista q̃
amant. Et qͣmnis nilexterius faci¬
ant: apid semetip̃as tamen sub põ¬
dere inquiete quietis elaborant.
Quib Si earumdem rerum adimi¬
niftratio p̃beatur: semetip̃as fundi¬
tus deserunt: et fugitiua hec tem¬
poralia per incentionis cursum cõ¬
tinius se cogitationũ passib sequũ¬
tur. Pie autem mentes hec ⁊ cum de¬
sunt non q̃runt: ⁊ grauiter etiam
cum adsunt ferunt: quia pro ex¬
terioꝵꝰ cura a sẽ exire ꝓtͥimescunt᷑¬
Qrod bene illa duior frͣm uita sig¬
natur: de quib scriptum est. fc̃s ẽ

Expanded text:
contingat. Qui ergo rebus temporalibus occontingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollgiunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Pravae monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibnistratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescuntQuod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est
Abbreviated transcription (Latin):
restringere. Uis enim magni cla¬
moris est tumultꝰ cordis. Quiestũt
cum terrenaꝵ actionũ strepitꝰ pro
diuino amore int̾imittendo ptponũt.
ne dum yma indesinent᷑ occupant.
cor funditꝰ a suminis cadat. Sciunt
enim quia nequaqͣm mens ad suꝑ¬
na atcollitur: si curar tumultib
Stinue in insimis occupat᷑. Quid emĩ
de deo occupata obtineat: qui deillo
app̃hendere aliquid etiam uacans
laborat: Bene autem per ꝑsalmi¬
stam dicit᷑. Gacate ⁊ uidete qm̃ ego
sum dõ: quia qui uacare deo negli¬
git: suo sibi indicio lumen eius ui¬
sionis abscondit. Hint etiam per
moysen dicitur: ut ꝑisces qui pen-¬
nulas non hñt non edant᷑ Pisces
enim qui hñt pennulas: saltus
dare suꝑ aquas solent. Solig̾ in.
elector corꝑa quasi eybus transe¬
unt: qui in eo qd yma deserunt. a¬
liqͣndo superna conscendere mentiᷤ¬
saltib sciunt: ne semꝑ in ꝑfun¬
dis turar lateant. ⁊ nulla eõs amo¬
ris summi quasi liberi aeris aura

Expanded text:
restringere. Vis enim magni clarestringere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordis. 19. cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt, ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat? Bene ergo per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus, quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliqsaltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura
Abbreviated transcription (Latin):
se paulus insinuat dicens. Omĩã
michi licent: sed nonomnia expedi¬
unt. Atq ut ex ip̃a religatione os¬
tenderet. in quanta sementis lib̃¬
tate dilataret: ilico adiungit. Gĩa
michi licent : sed ego sub nulliꝰ re¬
digar potestate. Cum enimmens cõ¬
cuncta licent. sub nullius potestate
se redigit: quia semetip̃m etiam a
licitis restringendo ea que delectata
p̃merent: despectata transcendit.
Eatus gͥ iob ut
nos erudiat: qualis in poresta¬
te fuit innotescat dicens. Nonne
dissimulaui: Potestas namq cum
habetur ⁊ cogitanda est ad utilita¬
tem. ⁊ dissimulanda ꝓpter tumorẽ:
qͣtinis is qui ea utiuir. ⁊ ut ꝑdesse
debeat posse se sciat: et ut extolli ñ
debeat posse se nesciat. Qyalis uir.
in ore fuerit: adiungat dicens. Non¬
ne silui: Qalis gͣ mlicita oꝑa: ad¬
huc subiciat. Nonne quieuz. Potest
autem silere ⁊ quiescere: adhuc sb̾¬
tilius perscrutari. Silere namq est:
mente̾ a terrenor desideriors uoce

Expanded text:
se Paulus insinuat, dicens: Omnia se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit.eatus igitur Job, ut nos erudiat, qualis in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce
Abbreviated transcription (Latin):
na astio agentis cor subleuet.⁊ sub¬
leuando austorem de elatione deici¬
uiuat. Hinc est enim qͦdrex baby¬
lonie dum elata mente apud se uol
tieret dicens: nonne hec est baby¬
lon quam ego edificaui: in inracio¬
uale animal ꝓtinus uersus est. Qͦs
enim fc̃s fuerat prodidit: quia hy¬
mlit̾ noluit dissimulare quod fec̃.
Et quia elatione cogitationis se su¬
per homines extulit: ip̃mq cõmr
qui in potestate sunt ad sõiector¬
U
passim ꝯtumelias erumpunt: ⁊ hoc
qͦd inuigilantes regimini seruiunt.
per lingue procatitatẽ ꝑdunt: mi¬
nore scilicet᷑ formidine iudicis uer¬
ba pensantes: quia qui sine causa
frem fauuum dixerit: gehenne se
ignib addicit. Seꝑe hi qui in pote¬
state sunt. dum sese ⁊ alicitis retine¬
re nesciunt: ad in licita oꝑa ⁊ inqͥe¬
ta delabunt᷑. Solus enim in inlici¬
tis non cadit: qui se ⁊ aliquando
alicitis caute restringit. Qa uide¬
licet constrictõe: religatum bene

Expanded text:
na actio agentis cor sublevet, et subna actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejicijuvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem cqui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene
Abbreviated transcription (Latin):
in loco positi cogitando loq̃ndo agen¬
do peccemꝰ: tunc tamen ꝑer tria hec
animus effrenatius rapitur: cum
mundi huius ꝓsperitate sb̃leuatim.
Nam cum preire se ceteros potesta¬
te ospicit: alta de se elata cogitans
sentit. Et cum auctoritate uotis a
nullo resistitur: lingͣ licentius pro
rupta diffrenat᷑. Cuniq fatere qͣli
bet licet: iuste sͥ omne estimat li¬
cere qͦdlibet S scĩuiri cum mũdihꝰ
potestate sulciunt᷑: tanto sub ma¬
iori mentis disciplina se redigunt:
quanto sͥ per inpatientiã potestatiᷤ
suaderi inlicita quasi licentius sci¬
unt. Cor namq a ꝯsideranda sua
glã repͥmunt: linguam abimmo¬
derata locutione restringunt: opuᷤ
ab inquietudinis uacatione custo
sunt. eã que recte faciut: que late
cogitant amittunt. Dumq se ad
cuncta utiles estimant: etiam im¬
pense utilitatis ͥ meritũ dampnãt.
Ut enim tuiussibet fcã digniora.
sint: necesse est ut ei apud se sem¬
per indigna uideauur: ne eãdem bo¬

Expanded text:
in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodsunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bo
Abbreviated transcription (Latin):
bet: sietiam uos sic truciat quos
pie redarguens fouet: Orima g̃¬
beati iob loquutione t̾minata ui¬
tissim se amici qui ꝯsolaturi uene¬
rant: eius increpationi subiciunt.
Dumq ad ꝯtentionis uerba ꝓsili¬
unt: eam pro qua uenert̃ causam
pietatis amittunt. Qui quidem
non praua hoc intentione faciũt:
s qͣmuis affectum pertusso exhi¬
beant: ꝑcussum tamen ñ m̾sĩ ꝑ
iniqͥtate crediderunt. Dumq in¬
tentionem bonam nequaqͣm loty¬
tio cause subsequitur: ip̃a pietatiᷤ
ppositio in transgressionis uitiũ
uertitur.

Expanded text:
bet, si etiam vos sic cruciat, quos bet, si etiam vos sic cruciat, quos pie redarguens fovet.  beati Job locutione terminata, vicissim se amici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et uenit suꝑme indignatio. Mag¬
na quippe arte doctrine: dicturus
uerba pretulit resta facta. Hinc u¬
nisquis ꝙ consideret: que peccan¬
tes ꝑt̾modum supplicia maneant:
si etiam iustos tam ualida hic fla¬
gella castigant. Hinc est enim qͦd
petrus ait. Tempus est ut iudiciũ
incipiat de domo dñi. Et si iustus
uix saluabiuir: imꝑius ⁊ peccator
ubi parebunt: Hinc paulus cum
multa in thessalonicensium laude
dxxiss. protinus adimixit: ita ut
⁊ nos ip̃i in nobgloriemur in eccłiis
dei pro parientia ur̃a ⁊ fide in om̃ib¬
persetutõib ur̃is ⁊ tribulatõib qͣs
sustinetis in exemplũ iusti iudicuĩ
dei. Ac si diceret. Dum tot dura to¬
leratis qui tam recta agitis: quid
aliud qͣm iusti dei iudicii exempla
datis: Quia ex nr̃a pena colligen¬
dum est quom feriat quib trascit᷑:
si sic uos affligi patitur: in quib
letatur. Aut quomͦ illos ꝑcussurꝰ
est: quib iustum iudicium exhi-¬

Expanded text:
Et venit super me indignatio. - MagEt venit super me indignatio. - Magna quippe arte doctrinae dicturus, verbera praetulit recte facta, ut unusquisque hinc consideret, quae peccantibus postmodum supsi etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide, in omnibpersecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus justum judicium exhi
Abbreviated transcription (Latin):
isentpis
modenatiꝰ occupari refuqunt. Sed
sentiunt. Ut tanto ꝑfectiores ad eius¬
hereditatem ueniant.: qnto eos pie
feriens disciplina cotidie etiam de
minimis purgat. Iusta itaq inde¬
sinenter faciunt: et assidue dima
patiunt᷑: quia seꝑe ip̃a nr̃a iusti¬
cia ad examen diuine iusticie dedr¬
cta in iusticia est. Et sordet in distc¬
tione iudicis: qͦd in estimatione ful¬
get oꝑantis. Ende paulus cũ dite¬
ret: nicħ enim michi conscius sũ:
ꝓtinus adiunxit: sed non in hoc iꝰ¬
tificatus sum. Qui causam mox
cur non sit iustificatꝰ. insinuan᷑
ait. Qri autem iudicat me: dñs ẽ.
Ac si diceret. Idcrco in eo qͦd michi
nich ꝯscius sum: iustificatum me
abnego: qui ab eo qui me iudicat
examinar me sb̃tilius scio. Dissi¬
reprimenda que interius ꝑstrepũt.
Decliuanda que quasi necessarie in¬
uoluunt: ⁊ tamen in his omnib ad¬
huc districti examinis flagella me¬
pa non caret: nisi hanc seuerus w¬
dex insubtili lance examinis mise¬

Expanded text:
esentis moderatius occupari refugiunt. 21.sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella mepa non caret, nisi hanc severus Judex in subtili lance examinis mise
Abbreviated transcription (Latin):
deunt. quo se in eis corruisse altiꝰ
erubescunt. Et semꝑ nirtutes ad
siupna subleuant: Ped non numꝙͣ
quidam dum timorem de uirtute
concimiunt: per ip̃m tramitẽ astẽ¬
sionis cadunt. Quia gͦ potestas
diuine ire minime cõgnoscit᷑: in

Expanded text:
deunt, quo se in eis corruisse altius deunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae m
Abbreviated transcription (Latin):
Iustigͥ deflent ⁊ pauent: ⁊ magniᷤᷤ
se lamentis cruciant: quia deseri
formidant. Et qͣmuis de correctiõe
sua gaudeant: eor tamen trepidã
mentẽ correctio ipsa perturbat.: ne
malum qͦd tolerant. non pia ꝑerc̃¬
sio discipłine sit: sed animadu̾sio eͦ¬
tauindicte. Qod bene psalmista
considans ait. ¶is nouit potesta¬
tem iretue Potestas qiuiꝑpe diui
ne ire nr̃a non potest mente comp̃¬
hendi: quia eius dispensatio obs¬
curis suꝑnos dispositionib sepe un¬
de estimat᷑ desereit: inde nos reci-
pit: ⁊ unde nos retipere creditur.
ide derelinquit: ut plerumq hoc
siat gr̃a qͦd ira dicitur: ⁊ hoc aliqͣndo
ira sit qͦd gratia putat᷑. Non nullos
enim flagella corrigunt: non nul¬
los ad inpatientie uesaniã perdu¬
cunt: ⁊ alios pros pera qi demul.¬
cent ab insania mitigant.: alios qͥ
eleuant funditꝰ ab omni spe conu̾¬
sionis eradicant. Cunctos autem
uitia ad yma pertrahunt: sed da¬
men quidam eo abhis facilius re¬

Expanded text:
itur deflent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quiae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit, et unde nos recipere creditur, inde derelinquit, ut plerumque hoc fit gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius re
Abbreviated transcription (Latin):
sicut. ⁊ pau̾lo superius diximus: ĩ
ip̃is bonis operib positi treꝑidant.
ac ne in eisdem occulto aliquo terro¬
re displiceant: continuis lamentiᷤ
nacant: qͦs cum diuina subito fla¬
gella corrpiunt: auctoris su segͣ¬
tiam offendisse: suspicantur: quia¬
uel infirmitatib p̃pediti. uł ama¬
ritudinib pressi. ad impendenda
primus pia oꝑa ñ adsurgunt.: ⁊
tor in lamentum uerit᷑: quia cor¬
pus adeuotionis sue miniftio retar.¬
datur. Cumq se mercedem ñ auge¬
re considerant: etiam tͣnsacta oꝑa
displicuisse formidant. Unde bene
beatus iob eum rugnum suum qͣsi
inundantes aqͥs diceret: ilico adiũ¬

Expanded text:
sicut et paulo superius diximus, in ipsis bonis operibus positi trepidant, ac ne in eisdem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quiavel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret, illico adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quid euasit. In illa itaq leticia sie
tunc sine cedio malanr̃a ꝯspicimiꝰ:
sicut nunc inluce positi. sine ulla
cordis caligine animi tenebras ui¬
demnus. Qyi ⁊ si obscurum est qͦd
mente cernimꝰ: de iudicio est hoc
luminis. nĩ de passione cecitatis. Et
metͥnum gͦ laudem misccłie largi¬
tori nr̃o referimus: ⁊ nequaqͣm mi¬
serie conscientia grauamiur: qr
dum mala nr̃a sine aliquo mentiᷤᷤ
malo respiimus: ⁊ nunqͣm erit
qͦd corda landantiũ detransacuis
iniquitatib polluat: ⁊ semꝑerit

Expanded text:
quid evasit. In illa itaque laetitia sic quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et sempe
Abbreviated transcription (Latin):
Eq neglecte p̃tereundũ est: qͦd
ꝓsalmista ait. Miscd̃ias tuas
dñe inet̾num cantabo. Qromodo
enim dei miscd̃ias inet̾num can-¬
tat: si se fuisse miserũ ignorat
Et si miserie transacte non memi¬
nit: unde largitori mised̾ie laudes
reddit.S rursum q̃rendum est:
quom elector mens ꝑfecta eẽ in
beatindine poterit: Si hanc int̾
gaudia memoria sui reatꝰ tangit.
Aut quomodo perfecte lucis clare¬
scit gła: qͣm reducta ad animũ õ¬
bumbrat culpa. Sed sciendũ est.
quia sicut seꝑe nunc tristiumẽ
leti reminiscim᷑: ita nunc tͣnsac¬
te nequitie sine lesione nr̃e bea¬
titudinis recordamu. Plerũq
enim incolumitaus tempore ad
memoriã dolores preteritos sine
dolore reducimus: ⁊ quo egros re¬
colimus. eo nos incolumes plus a
polluat. sed que nos leticie altius a¬
strangat: ut dum doloris sui am¬
mus sine dolore reminiscitur. ⁊ de
bitorem se medico uerius intelli¬
gatt et comagis acceptam salutẽ
diligat. quo demolestia meminit

Expanded text:
 neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterigaudia memoria sui reatus tangit? aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ab animo obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita nunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordabimur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus, et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus ampolluat, sed quae laetitiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, inde bitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit,
Abbreviated transcription (Latin):
Aque cum inundant cum impety
ueniunt: et crescentib multiplici¬
ter uoluminib intumescunt. Elec¬
⁊i uero dum mentis sue oculis diui¬
na iudicia apponunt: dum de occul¬
ta suꝑ se sententia trepidant: dũ
se ad deum ꝑuenire posse ꝯfidunt.
sed tamen ne non ꝑueniant mety¬
unt.: dum p̾cęritor suorꝰ recolũt
que deflent. Dum que sibi adhuc
futura sunt quia nesciunt ꝑtime¬
scunt: quasi q̃dam in eis aqͥuarꝰ
more uolumina colligunt᷑: que ĩ
metoris rugitus quasi insubiecta
littera defluunt.
lamentis penitentie uolumĩa
cogitationũ: atq ipãs meroris in¬
das inundantes aqs uocauit ditẽs:

Expanded text:
Aquae cum inundant, cum impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum quae sibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquas vocavit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
expectant mortẽ: ⁊ ñ uenit.
Desiderant quippe mortificart Se
funditꝰ: atq ab omni uita glorie
temporalis extinguere: sed occul¬
tis sepe dei iudiciis uel prec̃ẽ in re¬
gimine uel occupar iniunctis ho¬
norib compellunt᷑: atq inter hec
mortificatoẽm plenissimã inde¬
sinenter expectant. S expectata
mors ñuenit.: quia eorꝰ usu terna¬
porali głe etiam nolens uiuit. Qmͣ
tamenpro diuino timore tolerant:
et intus quidem seruant deside¬
rium pietatis. foris autem ex plẽt
miniftium ordinis: qͣtinus nec a
ꝑfectione per intentionẽ recedant.
nec dispositioni conditoris per suꝑ¬
biam contradicant. Illta enim dĩ¬

Expanded text:
exspectant mortem et non venit. exspectant mortem et non venit. - Desiderant quippe sancti mortificare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere, sed occultis Dei saepe judiciis, vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim di
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero nec ip̃e in amore mundũ
retinet: nec rursum a mũdi amo¬
re retinet᷑. uicissim sͥ utriq extinc¬
ti sunt: quia dum alter alterum ñ
appenit: quasi mortuũ mortuus ñ
atcendit. Quia gͥ paulus nec mun¬
di głam querebat: nec amundi gła
ip̃e q̃rebatur: ⁊ se mundo ⁊ mũdũ
s crucisixum esse głatur. Qrod qr
multi. appetunt: s tamen isq ad
culmen extinctionis omnimodis ñ
assurgunt: recte gementes dicũt.
¶uare data est misero lux: ⁊ uita
his qui in amaritudine anime st̾:
Uita quippe amaricatis datur:
cum huius mundi gła tristib ge¬
mentib q tribuitur. In qua n¬
mirum uita pena se ualidissim
timoris afficiunt: quia ⁊ si ip̃i
mundum ñ tenent. adhuc tamẽ
tales se ẽẽ metuunt qͥ a mundo te¬
neantur: quia nisi ei qnͣtulum cũ¬
q uiuerent. hoc ad usum suum.
pculdubio non amaret. Mllare enĩ
uina corꝑa in semetip̃o retinet: nã
morina ẽxtra se protimus expellit.

Expanded text:
Si vero nec ipse in amore mundum Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit.
Abbreviated transcription (Latin):
cupationib astringat. Et ip̃e qui¬
dem mundo iam mortuus est: sed
ip̃e mundꝰ adhuc mortuus non est.
Quasi enim uinus adhuc mund̃
eum conspicit: dum alio intentũ
in suis acdionib rapere contendit.
perfeste despiceret: ⁊ talem de fcm̃
uideret. quem iam hoc scłm ꝯcupis¬
cere omnino non poss: ruiptis huiꝰ
uite uinculis liber dicit. Michi mun¬
dus cucisixus est: ⁊ ego mundo. Nũ¬
dus quippe ei crucifixus fuerat: qr
hunc cordi suo iam mortuũ non a¬
mabat. S et seip̃m mundo cruci
fixerat.: quia talem se ei exhibe¬
re studuit: ut ab eõ qͣsi mortuus cõ¬
cupisci non posset. Sienim uno in
loco sint mortiuis ⁊ uiuens: ⁊ si
mortuus uinum non uidet: uiuꝰ
tamen mortuũ uidet. Si uero utͥq
sint mortui: alter alterum nequa¬
qͣm uidet. Ita qui iam mundũ nõ
amat: s tamen ab illo uel non uo¬
lens amat᷑: ⁊ si ip̃e uelut mortuus
mundũ nonuidet: hunc tamen
mundus ad huc non mortuns udet.¬

Expanded text:
cupationibus astringat. Et ipse quicupationibus astringat. Et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim vivus adhuc mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actionibus rapere contendit.perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis, liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc, cordi suo jam mortuum, non amabat. Sed et seipsum mundo crufixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt
Abbreviated transcription (Latin):
sue: ingaudio illius non miscebit᷑
extraneus. In amaritudine namq
sunt ⁊ corda repborum: quia ip̃is
etiam prauis suis desideriis affli¬
guntur: sed eandem amaritudi¬
nem nesciunt: quia pensare qt
tolerant sꝑonte sua excetati non
possunt. At contra cor bonor ama¬
ritudinẽ suam nouit: quiꝰ erump¬
nam exilii qua proiestꝰ lacerat᷑ intel¬
ligit: ⁊ quam sint tranquilla que
perdidit. quam confusa inquib de¬
cidit sentit. S hoc amaricatũ cor ad
gaudium suum qͣndoq reducitꝰ.: at¬
q in eius gaudio extraneus nõ mi¬
scetur:: quia is qui nunc ab hoc me¬
rore cordis foras se per defideria e
cit. Se clusus tunc ab illa intima eiꝰ
sollempnitate remanebit. Huitaq
qui in amaritudine anime sunt.
moꝵi mundo funditꝰ ꝯcupiscunt:
ut sicut in scło ip̃inil appetunt.
ita iam a scło nulla obligatione te¬
neant᷑. Et plerumq contigit: ut¬
iam homo mundũ mente nonte¬
neat: s tamen mundꝰ hominẽ oc¬

Expanded text:
suae, in gaudio illius non miscebitur suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nescitolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra, cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii in qua projectum laceratur intelligit, et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducetur, atque in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia is, qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per desideria saeculi ejicit, exclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt, ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem oc
Abbreviated transcription (Latin):
prosꝑitaus accipiunt:⁊ cum ual¬
de defleant qui tarde ad patriam
redeunt. tolerare insuꝑ honoris
onera compellunt᷑. Amor eos eter-¬
norum conterit: ⁊ glã de tempora¬
lib arridet. Qui dum cogitant q̃
sint que in infimis tenent.⁊ que
sint que de sublimib non uidẽt:
que sint que se in terra fulciunt
que autem de celestib ꝑdiderunt.
ꝓsꝑitatis sue merore mordent᷑: qr
et si iuident nequaqͣm se ab ea fũ¬
ditus opprimi: pensant tamen.
sollicite cogitauonẽ suam in amo¬
re dñi: et in eius dispensatione
partiri. ¶Inde bene cum dicit. qͣre
data est misero lux. ꝓtinꝰ adiungit:
nime sunt. In amaritudine qͥ ppe
anime sunt om̃s electi: quia uel pr¬
nire flendo non desinunt que deli¬
querunt: uel graui se merore affi¬
ciunt: quia longe huc afacie con¬
ditoris proiesti. ad huc ꝑneterne pa¬
trie gaudiis non sunt. De quoꝵ cor¬
de bene per salomonem dicitirr.
Cor qͦd nouit amaritudinẽ anime.

Expanded text:
prosperitatis non accipiunt, et cum valprosperitatis non accipiunt, et cum valde defleant, quia tarde ad patriredeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus adjungit: nimae sunt? - In amaritudine quippe animae sunt omnes electi, quia punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie Conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde bene per Salomonem dicitur: « Cor quod novit amaritudinem animae
Abbreviated transcription (Latin):
lucis appellatione ꝓsperitas: noc¬
tis autem nomine huiꝰ mundi ad¬
uersitas designatur. ¶nde ⁊ per
psalmistam dicit᷑. Sicut tenebre
eius: ita et lumen eius: Quia. e
nim sc̃i uiri ita prosꝑitatem seculi
despicientes calcant. sicut ⁊ aduer¬
sitatem eius calcantes tolerant᷑:
per magnam mentis celsitudinẽ
mundi sͥ ⁊ aduersa ⁊ prosꝑa sub¬
sternentes dicunt: sicut tenebre
eius ita ⁊ lumen eius. Ac si aꝑtiꝰ
dicant. Sicut intentionis nr̃e for.¬
titudinem eius tristia non p̃mũt:¬
ita hanc nec blanda corrumpũt.
S quia hec ut diximus bonorꝰ¬
mentẽ etiam cum non sb̃leuant ꝑ¬
turbant: scĩuiri qui se in huius
exilii erumpna miseros agnoscũt
cdarescere in eius prosꝑitate fugi¬
unt. Unde bene nunc dicituR .y.¬
Uare data est misero
lux: lux enim miseris dat᷑ :
quando hi qui sublimia ꝯtẽplanteᷤ.
esse se in hac ꝑegͥnatione miseros
agnoscunt: claritatem tͣnsitorie

Expanded text:
lucis appellatione prosperitas, noclucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, ita encti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. Per magnam denique mentis celsitudinem mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus . Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premuita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonormentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumna miseros cognoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene nunc dicitur: Quare data est misero lux? Lux enim miseris datur, quesse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae
Abbreviated transcription (Latin):
da que intꝰ sunt liberior relaxat᷑.
Pro illa uero animꝰ dum multis pa¬
fere cogitur: a desiderii sui cursu re¬
tinetur. EInde fit ut scĩ uiri magrꝰ
in hoc mundo prosꝑa: qͣm aduer¬
sa formident. Sciunt namq qr
mens dum blanda occupatione pre¬
mitur: aliqͣndo libens ad exteriora
deriuat᷑. Sciunt quia sepe sic hãc
cdandestina cogitatio decipit. Ut qͦ¬
modo ꝑmutet᷑ ignoret. Pensant
autem que sint eterna bona que
cupiunt. ⁊ cognoscunt qͣm nicħ
sit omne qͦd blandũ temporaliter
arredet. Cunctaq huius mundi
ꝓspera mens eorum eo egre tolerat:
quo suꝑne felicitatis est amore sar¬
ciata. Tantoq magis in p̃sentis
dulcedinis aspernatione erigit᷑.
qͣnto hanc consꝑicit quia furtiue
sibi ineterne glorie despectu blan¬
nam tequiem contemplatꝰ dice¬
ret: pariuis ⁊ magnus ibi sunt.
⁊ seru̾us liber a domino suo: ilico
adiunxit. Quare data est misero
lux: In scͥpͥtura sacra non numqͣm

Expanded text:
da quae intus sunt, liberius relaxatur. da quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo quo supernae felicitatis est amore sauciata. Tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blannam requiem contemplatus diceret, Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducat. Quia gͦ inter diuina r¬
dicia graui incertitudinis sue ca¬
ligine humana mens p̃mit᷑ sc̃
mundi conspitiunt. ꝑauida suspi¬
tione turbantur. Timent enim
ne hic laborꝰ suor fructus recipi¬
ant. Himent ne qͦd diuina iusto¬
tia latens ineis uulmus aspitiat:
et exteriorib eos munerib cumu¬
lans ab intimis repellat. Cum uͦ
tatite cogitant qͥͦd nec bona agãt.
isi ut soli domino placeant. nec
in ip̃a affluentia sue ꝓsꝑitatis ex¬
ultant.: minus quidem de pros¬
pens occulta contra se iudicia me¬
tiuint. sed tamen eadem prosꝑa
quia se ab intima intentione pre¬
pediunt egre ferunt: ⁊ moleste p̃¬
sentis uitẽ blandimenta tolerant:
quia pro hac se ut cumq tardari
in interno desiderionon ignorãt.
Plus enim in hoc mundo honor
quam despectio occupat: ⁊ ma¬
gis prosꝑitatis sublimitas. qͣm
necessitatis aduersitas grauat.¬
Per hanc namq non nũqͣm cum
homo ext̾us premit᷑: ad ꝯcupiscẽ¬

Expanded text:
perducat. Quia ergo inter divina jperducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, smundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat.Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
umualde occul¬
ta sint diuina
iudicia: cirr
in hac uita ñ¬
numqͣm boniᷤ
male sit: ma¬
lis bene.Tunc
occultiora st̾:
cum ⁊ bonis hic bene est:⁊ malis
male. Nam cum bonis male est. ma¬
lis bene: hoc fortasse dephendit᷑. qr
⁊ boni si qua deliquerunt hic reci¬
piunt: ut ab eterna plenius damy¬
natione liberent᷑: ⁊ mali bona q̃
pro hac uita faciunt hic inueniut̃:
ut ad sola imposterum tormenta
ꝑtrahantur. Ende ⁊ ardenti in in¬
ferno diuit dicitur. Nemento fili
quia recepisti bona in uita tua: cͥ
Pazarus similiter mala. At cum.
bonis hic bene est ⁊ malis male:
incertum ualde fit. utrum boni id¬
cuto bona accipiant: ut ꝓuocati.
ad aliquid melius crescant: ani
sto latentiq iudicio hic suoꝵ ope¬
rum remuneratõem ꝑcipiant:
a p̃miis uite sequentis inanes¬
cant: ⁊ utrum malos idcirco feriãt
aduersa. ut ab eternis suppliciis cor¬
rigentia defendant: an hic eors pe¬
nã incipiat. ut quandoq comꝑlen¬
da eos adultima gehemie torm̃ta

Expanded text:
um valde occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
det habitaculum iusticie tue: idest
p̃sentis uite ꝯtrarietates amouet:
et tͣnquillitatis protinus securitatẽ
p̃bet. Quia enim peruersi quiq tẽ¬
Porale gaudium singulare estimãt.
diuinẽ remunerationis bonum q̃
ip̃i anxie ambiunt: hec aliis pro
magno pollicentir. Unde plerumq
fit ut aut amissa recuperari spon¬
deãt: aut ad maiora adhuc p̃sentis
uite p̃mia auditorꝰ suor animos ex¬
tendant. Quod patenter baldat ex¬
pͥmit: qui protinus adiungit. In¬

Expanded text:
det habitaculum justitiae tuae. Id est, det habitaculum justitiae tuae. Id est, praesentis vitae contrarietates amovet, et tranquillitatis protinus securitatem praebet. Quia enim perversi quique temporale gaudium singulare aestimant divinae remunerationis bonum, quae ipsi anxie ambiunt, haec aliis pro magno pollicentur. Unde plerumque fit, ut aut ami sa recuperari spondeant, aut ad majora adhuc praesentis vitae praemia auditorum suorum animos extendant. Quod patenter Baldad exprimit, cum protinus adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotentẽ fueris dep̃catus. si mũ
tiᷤᷤ catholicis error p̃dicatores dicãt.
teneatis ex eorum qui inter uos de¬
functi sunt dampnatõe cognoscite:
quia conditori omniũ nisi ꝑfidia
ur̃a displiceret: nequa qͣm a uobis
tam numerosos ppłos interitu se¬
uiente subtraheret. Ait enim. Et̃¬
am si filii tui peccauerunt ei : et
dimisit eos in manu iniqͥtaus sue.
¶uasi aꝑte dicens. Imqͥtatis sue
manu dimissi sunt: qui uitam
nr̃e recditudinis imitari noluert̃.
tenere lucem ueritaus estimant:
scãm eccłiam quasi in erroris noc¬
te positam ad diluculum u̾itatis uo¬
cant: qͣtinus et per cognitoẽm dei
qͣsi per diluculum surgat: et per
precem penitentie peccata deluat.
Si mund̃ et rectus incesleris. MNũ¬
dus uidelicet in cogitatione: rectꝰ in
opere. Statim euigilabit ad te. Ac
Si aperte dicat: quia is qui nunc tͥ¬
bulationib tuis uirtutem sue ꝓ¬
testionis non exerit: qͣsi ab adiuto¬
rio errantis dormit. Et pacatum red¬

Expanded text:
um tis catholicis errorum praedicatores dicant: teneatis, ex eorum qui inter vos defuncti sunt damnatione cognoscite, quia conditori omnium nisi perfidia vestra displiceret, nequaquam a vobis tam numerosos populos interitu saeviente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae. Quasi aperte dicens: In iniquitatis suae manu dimissi sunt, qui vitam nostrae rectitudinis imitari noluerint. Ttenere lucem veritatis aestimant, sanctam Ecclesiam quasi in erroris nocte positam, ad diluculum veritatis vocant, quatenus et per cognitionem Dei, quasi per diluculum surgat, et per precem poenitentiae praeterita diluat. Si mundus et rectus incesseris. Mundus videlicet in cogitatione, rectus in opere. Statim evigilabit ad te. Ac si aperte dicat: Quia is qui nunc tribulationibus tuis virtutem suae protectionis non exerit, quasi ab adjutorio errantis dormit. Et pacatum red
Abbreviated transcription (Latin):
nime qͣssat᷑. Sic sic uidelicet bona nr̃a
et in tempestiue manifestata depere¬
unt: ⁊ diutius octultata solidant᷑. qr
humane occupatõnis manus: cum ĩ¬
ciꝑientem ꝯuersatõnis nr̃e nitam con¬
tigerit: qͣfi recentem parietem impel¬
lit. eamq facile destruit: quia adhuc
humorem infirmitatis ꝓprie ñ ami¬
sit. Cum uero in longa quietis sue ab¬
iectione se animus comprimit: qͣsi
more exiccati parietis contra ictus ob¬
durescit: et confractum ꝓtinus resi¬
lit ꝯmne qͦd solidatum. ferit.
Inc est qͦd uitam inchoan

Expanded text:
nime quassatur. Sic sic videlicet bona nostra nime quassatur. Sic sic videlicet bona nostra et intempestive manifestata depereunt, et diutius occultata solidantur, quia humanae occupationis manus cum incipientem conversationis nostrae vitam contigerit, quasi recentem parietem impellit, eamque facile destruit, quia adhuc humorem infirmitatis propriae non amisit. Cum vero in longa quietis suae abjectione se animus comprimit, quasi more exsiccati parietis contra ictus obdurescit, et confractum protinus resilit omne quod solidum ferit. Hinc est quod vitam inchoan
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝯtempto solident᷑. Citius nã¬
q bona depereunt: que hominib ã¬
te tempꝰ innotescunt: quia ⁊ arbus¬
ta plantata priusqͣm fixa radice co¬
alescant. si manus concutiens tangit
arefacit. At si in altum radix figitur:
⁊ terre humorib conspersa solidatur.
Hec ⁊ manus impellit: s non ledit.
Hec ⁊ uentoꝵ flatus inflectendo con¬
cutiunt: s non euertunt. Negͦ erua¬
tur uita cepti oꝑis. dix ac robuste in
alto humilitatis figenda est radix cor¬
dis: utcum ab humano ore detractio¬
nis aura uel fauoris flauerit: et si ĩ
qͣnlibet partem ut cumiq incuruat.
animũ funditꝰ non euellat: sed ad
statum suum ꝓtinus ptꝰ inflectoẽm
redeat. Si apud se fortis in radice per¬
durat. Quid in reb extrescentib pa¬
riete surgente robustius: Qui tamẽ
sidum construit᷑ impellat᷑. statim
sine labore destruit᷑. Si autem per
spacium temꝑis ab humore suo exicca¬
re ꝑmictit᷑. sepe ⁊ ametum ictib mi¬

Expanded text:
mundi contemptu solidentur. Citius namque bona depereunt quae hominibus ante tempus innotescunt, quia et arbusta plantata prius quam fixa radice coalescant, si manus concutiens tangit, arefacit. At si in altum radix figitur, et terrae humoribus conspersa solidatur, 280 haec et manus impellit, sed non laedit; haec et ventorum flatus inflectendo concutiunt, sed non evertunt. Ne ergo eruatur vita coepti operis, diu ac robuste in alto humilitatis figenda est radix cordis, ut cum ab humano ore detractionis aura vel favoris flaverit, etsi in quamlibet partem utcunque incurvat, animum funditus non evellat; sed ad statum suum protinus post inflexionem redeat, si apud se fortis in radice perdurat. Quid in rebus excrescentibus pariete surgente robustius? Qui tamen si, dum construitur, impellatur, statim sine labore destruitur; si autem per spatium temporis ab humore suo exsiccari permittitur, saepe et arietum ictibus mi
Abbreviated transcription (Latin):
enim qͣm districtꝰ iudex ueniat.
qui dum ui inmense magnitudi¬
nis cordium secreta inluminat:
omnes ante oculos tulpas redu¬
cat. Pensant quanta illa sit uere¬
cundia in conspectu tunc totius hy¬
mani generis. angłorum omniũ
archangłorum o ꝯfundi. Perpẽ¬
diuit qui pt᷑ ꝯfusionem cruciatirᷤ
maneat: cum et reatus animũ ĩ¬
mortaliter morientẽ. et indeficien¬
ter deficientem carnem gehenna
osumat. Cum itaq tam pauida
ymaginatione mens qͣtinir: quid
aliud quam in stratu triste sompni¬
um uidetur: Dicat gͦ. A
dixero consolabrur me lectu

Expanded text:
enim quam districtus judex veniat, enim quam districtus judex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium secreta illuminat, omnes ante oculos culpas reducat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorumque confundi. Perpendunt qui post confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, quid aliud quam in stratu triste somnium videtur? Dicat ergo: Si dixero Consolabitur me lect
Abbreviated transcription (Latin):
terius pugna non fuerit. Namꝰqͦ¬
usq caro inlicit. quia qͣsi domꝰ no¬
stre paries quatitur: etiam cubi¬
le turbatuu. Ende recte per eundẽ
psalmistam dicitur. Uniu̾sum
stratum eius uersasti in infirmi¬
tate eius: quia dum nos temꝑ¬
tatio carnis concutit: tremefcã
nr̃a insirmitas. etiam mentis cy¬
bile ꝯfundit. Quid uero hoc loco
somꝑnia uł uisiones accipimus:
nisi ymaginationes ultimi distc¬
tiq examinis: Quod iam ut cũq
per timorẽ cernimꝰ: s tamen ut
est ueracit̾ non uidemꝰ. Sc̃i itaq
ꝙiri ut diximus. ad cordis semper
secreta redennt. cum ab hoc mini¬
do uł ultra uotum prosꝑa. uł ult᷑
uires aduersa patiuntur: atq ex¬
ternis laborib fessi. quasi stratũ
uł lectulum cubilia mentis pe¬
tunt. Sdum qͥbdam ymagina¬
tionib cogitationum qͣm subti¬
lia iudicia diuina ꝯsꝑiciunt: qua¬
si i ip̃a strati sui requie sompii
uisione turbant᷑. Contemplant᷑

Expanded text:
terius pugna non fuerit. Nam quterius pugna non fuerit. Nam quousque caro illicit, quia quasi domus nostrae paries quatitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carnis concutit, tremefacta nostra infirmitas etiam mentis cubile confundit. Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtique examinis? quod jam utcunque per timorem cernimus, sed tamen ut est veraciter non videmus. Sancti itaque viri, ut diximus, ad cordis semper secreta redeunt, cum ab hoc mundo vel ultra votum prospera, vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stratum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina judicia conspiciunt, quasi in ipsa strati sui requie somnii visione turbantur. Contemplantur