comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est: Si dyxerimus qr peccatum ñ habemꝰ
Sed utinam ñ haberes ⁊ dic̃es. Neriumemĩ dicẽs:
nec inuĩtate promenda. Ulluum iniquitatis uł
uestigium formidares. Sed ideo male facis sidi¬
taretur. Habuit enĩ peccata homo. sed exqͦ nat᷑
ẽ exdeo. cepit non habere. Si ita esset: nulla nos
aret questio. Diceremꝰ enĩ. Eiumꝰ ulagr¬
cores: s modo iustificati sumꝰ: Habuimꝰ pec¬
catum: sed modo non habemꝰ. Nonhoc ait.
Sed quid ait. Si dix̃imus qr peccatum ñ ha¬
bemus: nos ipsos seoucimus. ⁊ uĩcas in nob̾ ñ
ẽ: ꝓ ost aliqͣntum: rursus Qui natꝰ ẽ inqͥt
ex deo: non peccat. N unqͥd iohannes ipse ñ
erat natus exdeo: si ioħs ñ erat natꝰ ex deo. de
quo audistis quia suprapectꝰ dñi recumbe¬
bat. aliquis sibi auoet promitt̾e regenerti¬
genuerat: Adtendite nunc uerba ista Ad¬
huc angustias nr̃as cõmendo: ut ꝑ intentio¬

Expanded text:
non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in veritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidares. Sed ideo male facis si dideretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos taret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regeneragenuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentio
Abbreviated transcription (Latin):
Ntente audite obsecro uos: quia res. non
minima u̾satur inmedio.⁊ ñ dubico quia
tentiꝰ conuenistis. Est enim ñ parua q̃stio
qͦmͦ dicat inista epistola. qui natꝰ ẽ ex dõñ
peccat: Et qͦmͦ ineadem epistola suꝑuis oix¬
erit. Si dixerimus quia peccatũ ñ habemꝰ
nos ipsos seducimus. ⁊ uĩtas innobis nonẽ.
Quid facturꝰ ẽ quẽ ut̃q sermo ereadem e¬
pistola in medio coharcabit: Si se confessus
fu̾it peccatorẽ timeo nedicatur illi Songͦ
ex deo natus es: quia scͥptum ẽ. qui natus
est exdeo ñ peccat. Si autẽ se dix̃it iustum ⁊ ñ
hab̃e peccatiu: accipit ex alia parte plagã
ex ip̃a epistola. Si dix̾imus qr peccatum nõ ha¬
bemus: nos ipsos seducius ⁊ iũcas in nob̃
ñ ẽ. Positus gͦ homo inmedio. quid dicat aut
quid confiteat᷑. aut quid profiteat᷑. ñ inue¬
nit. Profiteri se esse sine peccato. ꝑicłosum ẽ.
Non solum ꝑ icłosum: sed etiam mendosum.
Nos ipsos inquit seoucimus. ⁊ iũtas in nob̾

Expanded text:
ntente audite, obsecro vos, quia res non minima versatur in medio: et non dubito quia tentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadem Epistola superius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoꝵ. Si dix̾imus qr peccattim ñ habemꝰ nos
ipsos seducimus: ⁊ uĩtas in nob̾ ñ est. Et rur¬
sus inconseqñtib audis: qui nat᷑ ẽ ex dõ ñ
peccat Qui facit peccatum ñ uidit eum:
neq cognouit eum. Omnis qui facit peccatũ
de diabolo natus ẽ. ex deo ñ ẽ peccatum. Iterũ
fatemurnos peccatores: An dict̾uri sumus
quia de deo nati ñ sumus. : qͥd fatiunt ista
sacramenta in infantib: Quid dixit ioħes:
qui natus est ex deo. non peccat. Ip̃e iohannes
iterum dicit Si dixerimus quia peccatũ ñ
habemus nosmet ipsos seducimus: ⁊ iũtas
in nobis non est. Magna q̃stio ẽ angusta:
ad hanc soluendam intentam fecerim cari¬
catẽ urãminnomine dñi Cras qͦd inde de¬

Expanded text:
priorum: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos priorum: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Et rursus in consequentibus audis, Qui natus est ex Deo, non peccat: Qui facit peccatum, non vidit eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Deo non est peccatum. Iterum fatemur peccatores? An dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Magna quaestio est et angusta; et ad hanc solvendam intentam fecerim Charitatem vestram. In nomine Domini eras quod inde de
Abbreviated transcription (Latin):
sed qñ consensit diabolo. ex diabolo natus ẽ.
Et tales om̃s genuit. qualiserat cum ip̃a
concupiscentia nati sumus: ⁊ anteqͣm nos
debita nrm̃ addamus: de illa dampnatione
nascimur: Nam si cum peccato nullo nasei¬
mur. Quid ẽ qͦs cũ infantibꝰ ad baptismũ cur¬
rit᷑ ut saluant᷑. Ergo duas natiuitates: ad¬
minẽ peccatores sumus: ꝑ hominẽ om̃ iustifi¬
eamur Natiuitas illa deiecit ad mortẽ: na
tiuitas ista erexit aduitam Natiuitas illa
trhit secum peccatũ. natiuitas istalib̾at apec¬
cato. Ideo enim uenit xp̃c homo ut solueret
peccata hominũ.: In hoc manifestatꝰ ẽ. filius
dĩ: ut soluat opera diaboli. Cecera cõmendo
caritati ur̃e ne uos grauẽ. Ip̃a enimq̃stio est.
inqua diu laborauimus: qr peccatores nos di¬
cimiis Si enim quis dix̾it se esse sine peccato:
nimus. si dixerimus qr peccatũ ñ habemus.
nos ipsos deoucimus. Meminisse enĩ debetis

Expanded text:
sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; et tales omnes genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus; et antequam nos debita nostra addamus, de illa damnatione nascimur. Nam si cum nullo peccato nascimur, quid est quod cum infantibus ad Baptismum curritur, ut solvantur? Ego duas nativitatos atminem, peccatores sumus: per hominem Deum, justificamur. Nativitas illa dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas ista liberat a peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peccata hominum. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, nimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus. Meminisse enim debetis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. N ec tunc illi equabimur Quanto gͦ
modo ab illo longe ẽ qñ nec cunc par erit:
Qii faicit peccatum de diabolo ẽ: quia ab
initio diabolus peccat. de diabolo ẽ: nostis
quio dicat:Imitando diabolum. Nã ne¬
minẽ fecit diabolus neminẽ genuit. nenne
crxauit. Sed quicumq fuit unitatꝰ diabolũ qͣ¬
si de illo natꝰ. fit filiꝰ diaboli imitando: ñ prope
nascendo. Qmes filiꝰ abrahe : Nunqͥd abra¬
ham te genut: Quomͦ iudei filii abirihe non
imitentes fidem abrahe: facti sunt filii diabo¬
li. de carue abiuhqͦm nati sunt: ⁊ fidemabra¬
haͤm ñsunt initati. Sigͦ qui inde natisut.
exhereoati sunt: quia ñ sunt inutati. cu q̃
ñ de illo natus ẽsficeris filius: ⁊ sic eris filiꝰ uni¬
tando. Et si diabolum fueris imitatus qr ille
gemut te. In hoc manifestatꝰ ẽ filiꝰ dĩ heia
fr̃s mei. Omnes peccatores exdiabolo natist̃.
inquantum ꝑeccatores Adam adeo factꝰ ẽ.

Expanded text:
mus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo mus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tunc par erit? 10. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. De diabolo est, nostis quid dicat: imitando diabolum. Nam neminem fecit diabolus, neminem genuit, neminem creavit: sed quicumque fuerit imitatus diabolum, quasi de illo natus, fit filius diaboli imitando, non proprie nascendo. Quomodo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati. Si ergo qui inde nati sunt, exhaeredati sunt, quia non sunt imitati; tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris filius imitando. Et si diabolum fueris imitatus, quia ilgenuit te. 11. In hoc manifestatus est Filius Dei. Eia, fratres, omnes peccatores ex diabolo nati sunt, in quantum peccatores. Adam a Deo factus est:
Abbreviated transcription (Latin):
Qm ubigndici sol&: usa basilicaista apla siuelit face aliqͥs
minorem.sed tamen proportione ad insura
plum: fatiat⁊ ille latam simplii ⁊ longam du¬
plum uidet᷑ sic fecisse sicut ẽ ista. Sed ista ha
quantum sit int̾ fatiẽ hominis: ⁊ ymaginẽ
de speculo. Facies inmagine: facies incorꝑe:
Imago inimaginatione. corpꝰ inueritate. &
qͥd dicimus : iam sicut hic ociali: ita⁊ ibi
Sicut hic auresata ⁊ ibi aures sunt: dispar ẽ
res s sicut adsumlitudinẽ dr̃ Habemꝰ gͦ et
nos imaginem dĩ: sed ñ illam qmͣ habet filiꝰ¬
dei equalis pat̾ Gamen⁊nos pro modulo
nr̃o. si ñ sicut ille essemus: ex nulla par¬
ce similes diceremur. Ergo castificamꝰ nos.
sicut ⁊ ipse castus est. Sed ille castus eterni¬
tate: nos castifide. Iusti sumꝰ. sicut ⁊ ille
iustus est: s ille in ip̃a in cõmutabili ꝑpe¬
tuitate. nos iutti credendo inquẽ ñ iudemꝰ
ut aliqñ uideamus Et cum ꝑfecta fu̾it
iusticia nr̃a cum facti equales angłis fueri¬

Expanded text:
 gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras plum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habquantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in imitatione, corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et nos imaginem Dei; sed non illam quam habet Filius aequalis Patri; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in quem non videmus, ut aliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fueri
Abbreviated transcription (Latin):
num autẽ que retro oblitus in ea q̃ ante sunt
ex tentꝰ: scd̃m intentionẽ sequor ad palmã suꝑ¬
ne uocationis. Excentum se d ixit. ⁊ scd̃m in¬
tentionẽ se quidixit. minorẽ se sentiebat ad
capicndum: qͦd ocultis ñ uidit. nec auris audi¬
uit: nec incor homins ascendit: hec ẽ uita nr̃a.
ut desiderando exerceamur. T̃ antum autẽ
nos exercet scm̃ desid̾ium: qnͣtũ desid̾ia nr̃a
ampucaũimꝰ ab amore scłi Iam diximus ali¬
mn crinaniri qͦd implendum ẽ. Bono implẽ¬
dus es: funde malũ. Puto qr melle te uult
implere ds̃. Si aceco plenꝰ es. ubi mel pones:
Eundendum ẽ qͦd portabas. uas mundandũ
ẽ: Ipsum uas mutandũ ẽ. Et sic cũ labore cũ
trituia. ut fiat aptum cuidamrei. Mel dica¬

Expanded text:
retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desideria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritu
Abbreviated transcription (Latin):
nrã: c̃uidebimꝰ eum sicutiẽ ꝑspeciem. Mudo
ñ relinquamꝰ eamiusticiam que ẽ exfide. qm̃
iustus ex fioe uiuit. Sicut ait apłs. Om̃is qͥ
manet in ipso n peccat. Nam omnis qui pec¬
cat ñuidit illum. neq cognouit illum: Noncre¬
didit iste qui peccat. Si autẽ eredidit quantũ ad
fidem eius ꝑtinet non peccat. Filioli nemo uos
saluicat ullom. Qui facit iustitiam ustus est. sicut

Expanded text:
 Modo non relinquamus eam justitiam quae est ex fide, quoniam justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui manet in ipso, non peccat. Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad fidem ejus pertinet, non peccat. 9. Filioli, nemo vos seducat. Qui faci
Abbreviated transcription (Latin):
patri: non possunt ud̾e mali Scd̃m id uero
qͦd ũbum caro factum ẽ uidẽ poterunt: malit
qr indie iuditii uidebunt⁊ mali. Quia sic ue¬
niet iudicaturꝰ: quomͦ uenerat iudicandꝰ. pe
ipsa forma homo sed os. Nam maledictꝰ ho¬
mo: qui spem suã ponit in homine. Homo
uenit ut iudicaret᷑: homo ueniet ut iudi¬
cet. Ec si ñ uidebit᷑. Quidẽ qͦd scͥptumẽ. Ui¬
debunt inquẽ conpunxerunt: De impiisau¬
tem dictum ẽ: quia uoebunt: confundent᷑:
Qͦ mͦ ñ udebunt impii. qñ alios ponet ad dex¬
teram. alios adsinistrã: Ao dext̃am positis: di¬
cet. Uenite bñdicti patͥs mei: ꝑcipite regnũ:
Ad simstram positis: ite inignẽ et̾nũ Uidebt̃ s
formã serui: formã dĩ ñ uidebunt: Quare:
qr impii sc̃. Et ip̃e dñs oicit Beati mundo
corde: qr ipsi dm̃ uidebunt. Ergo iusuri sumꝰ

Expanded text:
unt videre mali. Secundum id vero quod Verbum caro factum est, poterunt et mali: quia in die judicii videbunt et mali; quia sic veniet judicaturus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem confixerunt ? De impiis enim dictum est quia videbunt, et confundentur. Quomodo non videbunt impii, quando alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram? Ad dexteram positis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: ad sinistram positis dicet, Ite in ignem aeternum . Videbunt, sed formam servi: formam Dei non videbunt. Quare? Quia impii sunt; et ipse Dominus dicit, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ergo visuri sumus
Abbreviated transcription (Latin):
dere ñ potestis: offitium ur̃m indesid̾io sit To¬
ca uita xp̃iani boni. scm̃ desid̾ium ẽ. Quod
autẽ desideros non dum udes. sed desiderando
capar efficeris. ut cumuenerit qͦd uideas imple¬
aris. Sicutienim siuelis implere aliquẽ sinũ
nosti q magnumẽ quod dabit᷑ extendis si¬
num uel sacci uel utris uel alicuiꝰ rei.⁊ nosti
qͣntum inissurꝰ es. ⁊ uides qr angustꝰ .e. sinus.
ex tendendo facis capatiorem: Sic ds̃ differẽ¬
animũ. ex t̃dẽdo facit capacẽ. Desideremꝰ
gͦ fas. quia implendi sumꝰ. Nidete paulum
ex cendentẽ sinũ: ut posset caꝑe qͦd uenturũ
ẽ. Ait enuim. ñ quia iam acceꝑim aut ꝑfectus¬

Expanded text:
trum in desiderio sit. Tota vita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo facis capaciorem: sic Deus differenanimum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim, aut
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. Q ꝯ gͦ nos erimus qñ hoc uidebimꝰ:
oiud nob̾ ꝓmissumẽ: similesei erimꝰ: qñ
uidebimꝰ eum sicutiẽ. Qͦmͦ potuit lingua so¬
nuit: cet̾a corde cogitent᷑. Quidem̃ ł ipse io¬
hannis dixit ad comparationẽ rei. que ẽ. uel
qͥda nob̾ dici pocest hominibꝰ longe in pari¬
bꝰ meritis ipsius : R edeamꝰ gͦ ad illã unctionẽ¬

Expanded text:
os erimus, quando hoc videbimus? Quid nobis promissum est? Similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. Quomodo potuit, lingua sonuit; caetera corde cogitentur. Quid enim vel ipse Joannes dixit ad comparationem ejus qui est, vel quid a nobis potest dici hominibus longe imparibus meritis ipsius? Redeam
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. tute fraudasti: non ille qui promisit.
Si scitis qr iustꝰ ẽ. scitote qi omnis qui facit iꝰti¬
ciam ex ipso ẽ natꝰ. Iustitia modo nr̃a: ex fide ẽ
Iustitia ꝑfecta ñ est nisi in angłis: ⁊ uix inan¬
gelis si dõ comparent᷑. Tam̃siqua ꝑfecta iustitia
animaꝵ ẽ. spũum ẽ. qͦd ds̃ creauit. In angłis
est iustis. scĩs bonis: nullo lapsu au̾sis nulla su¬
ꝑbiacadentibꝰ s manentibꝰ semꝑ incomtẽplati¬
one ũbi dĩ: ⁊ nichil aliud oulce habentibꝰ nisi
aquo creati sunt: inipsis ꝑfect̾a iustitia ẽ. In
nob̾ autẽ ex fide cepit esse. scd̃m sp̃m. Audistĩ
cum psalmus legeret᷑. Incipite dño inconfessio¬
ne. Incipite inquit. Initium uistitie nr̃e: con¬
fessiõ peccatoꝵꝰ. Cepisti ñ defendere peccatum
tuũ: iam inchoasti iuctitiam. ꝑficiet᷑ aucẽ in
te: qñ nichil aliuo facẽ gelectabit. qñ absor¬
bebitur mors inuictoriam. qñ nulla concu¬

Expanded text:
fidem, tu te fraudasti, non ille qui promisit. 3. fidem, tu te fraudasti, non ille qui promisit. 3. Si scitis quia justus est, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus. Justitia modo nostra ex fide. Justitia perfecta non est nisi in Angelis; et vix in Angelis, si Deo comparentur: tamen si qua perfecta justitia animarum et spirituum est quos Deus creavit, in Angelis est sanctis, justis, bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus, nisi a quo creati sunt; in ipsis perfecta justitia est: in nobis autem ex fide coepit esse secundum Spiritum. Audistis cum Psalmus legeretur, Incipite Domino in confessione . Incipite, inquit: initium justitiae nostrae, confessio est peccatorum. Coepisti non defendere peccatum tuum, jam inchoasti justitiam: perficietur autem in te, quando nihil aliud facere delectabit, quando absorbebitur mors in victoriam , quando nulla concu
Abbreviated transcription (Latin):
uident erubescent. Et confusio illa nerit umiꝰ
dici ⁊ transiet: quomͦ solent confundi qui uiue¬
niunt᷑ in aliqua culpa. ⁊ eis insultat᷑ ab hoibꝰ.
Confusio illa traducet confusos aosinistram.
ut audiant. Ite ungnẽ et̾num: qui paritꝰ ẽ di¬
abolo: angłis eiꝰ. Maneamꝰ gͦ inũbis eiꝰ: ne cõ¬
fundamur cum uenerit. Ipse enim dicit in
euuangłio: eis qui ueum crediderant. Si ꝑ¬
mansicis in ũbo meo: uere discipuli mei estis.
Et quasi dicent. quo fructu:. Et cognoscetis
inquit ueritatẽ: uĩtas lib̾abit uos Modo
enim salus nr̃a inspe: ñ dum inre. Nõ enĩ
tenemus iam qͦd ꝓmissũ ẽ: s uenturũ sꝑamꝰ.
Fidelis ẽ autẽ qui promisit. ñ ce fallit. tantum
tu noli deficẽ. s expecta promissorẽ. Nõ enĩ
nouit falłe ueritas. Iunoli ẽẽ mendax. Ut
aliud proficearis. aliud agas. Tu serua fidem:⁊
ille seruat pollicitationẽ. Si aũt tu ñ seruaũis

Expanded text:
vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamurEvangelio eis qui in eum crediderant: Si permanseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis. Et quasi dicerent, Quo fructu? Et cognoscetis, inquit, veritatem, et veritas liberavit vos . Modo enim salus nostra in spe, nondum in re: non enim tenemus jam quod promissum est, sed venturum speramus. Fidelis autem est qui promisit; non te fallit: tantum tu noli deficere, sed exspecta promissionem. Non enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud profitearis, aliud agas: tu serva fidem, et servat ille pollicitationem. Si autem non tu servaveris
Abbreviated transcription (Latin):
rinsecꝰ aũt oppugnat immittendo uarias
temptationes: s ille ñ consentit cuids̃ int᷑
docuit uos ꝑ manete inipso. Et minc filioli¬
ꝑ manete in eo: ut cũ manifestatꝰ fiu̾t habe¬
amꝰ fidutiam in conspectu eiꝰ. ut ñ confundo
mur ab eo in aduentuel. Uidetis fr̃s: credimꝰ
iniħm quẽ ñ uidemꝰ. Ad nuntiauerunt eũ
qui uiderunt: qui contrectauerunt. qui ũ¬
bum exore ipsius audierunt: ⁊ ut hac ꝑsua¬
derent generi humano ab illomissisunt.
Nonase ipsis ire ausi sunt. Et qͦ missi sũt
audistis: cum euangłium legeret᷑:. Ite p̃di¬
cate ⁊uangłium unũse creature que subce¬
lo eft. lbiq gͦ discipłi missi sunt ad testan¬
tib signis ⁊ prodigiis ut crederet᷑ illisqͥeadi¬
cebant q̃ uiderant. Et credimꝰ ineum quẽ
ñ uidemus:⁊ uenturũ eũ expectamꝰ Qcũq¬
side illum expect̾ant: cumuenerit guidebunt.
Quisine fide sunt: cum uen̾it quod nunc no

Expanded text:
rinsecus autem oppugnat, immittendo varias rinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit cui Deus intdocuit vos, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciar ab eo in adventu ejus. » Videtis, fratres; credimus in Jesum quem non vidimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium legeretur, Ite, praedicate Evangelium universae creaturae quae sub coelo est . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non
Abbreviated transcription (Latin):
tis necessitatẽ ut quid doceat uoᷤ.
si ipsa unctio docet uos de omnibꝰ. ħ aũt
sicut uos iecordiricertꝰ sum. sic exposuimꝰ uob̾
quia nos qui fornisecꝰ loquimur adaures urãs.
Ita sumus quasi operarii adhibentes culturã
forisecꝰ ad arborem. s merem̃tũ dare ñ possumꝰ
strepumis. Unde hoc apparet : quia cũ multi
audiãnt. non ominibꝰ ꝑsuadetur qͦd dicitur.
Sed illis solis quibꝰ intꝰ loquit᷑ os Illis autẽ
intus loquit QQui ei locum p̃bent. Illi aũt lo
cum deo prebent. qui diabololocũ ñ prebent:
Habitare enĩ uult diabolus incorda hominũ.
loqui ibi omnia que ualent ad seouetionẽ.
Sed quidait dñs iħc : Princeps huiꝰ mundi
missus ẽ foras. ubi missus ẽ: Nunqͥd ex¬
cracelum: t̾ram: Nunqͥd extra fabricã raĩ¬
di: Sed exti coraicredentium. foras miss
inuasore habitat redemptor.qi ipse rec ennc
quĩ creauit. Et diabolꝰ iamforisec᷑ obpug¬
nat: s ñ uincit illum quiintus possidet. Fõ¬

Expanded text:
atem ut quis doceat vos, sed ipsa unctio docet vos de omnibus. Hoc sicut vos recordari certus sum, sic exposuimus vobis, quia nos qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, erstrepimus. Unde hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent. Habitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent ad seductionem. Sed quid ait Dominus Jesus? Princeps hujus mundi missus est foras . Unde missus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium. Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Fo
Abbreviated transcription (Latin):
adam uictꝰ inparadiso: uicit instercore:. Inua¬
itidiso cum ẽẽt audiuit ꝑsuasionẽ mulicris:
qmͣ illi umiserat diabolꝰ. Insterrore aute quierib
taes. Ibi aurẽ ad posuit: hic responsum dedit.
Cumesset letꝰ audiuit: cum esset flagellatus
mus: sed ñ ex nob . Si scitis qr iustꝰ ẽ ait: Scito¬
te qr omnis qui facit iustitiã. ex ipso ẽ nat᷑
Er dõ: ex xp̃o. Et quia dixit. ex
iplo ẽnatus. hortat᷑ nos. Iamgͦ qi natier
illo sumus. ꝑfectisimꝰ. audite. eoce qualẽ
dilectionẽ dedit nob̾ pat̾ ut filii dĩ. uocemur
⁊ simus. Nam qui uocant᷑ ⁊ ñ sunt. Quid il¬
lis prodest nom̃ ubires ñ est: qmͣ multi uocã¬
tur medici qui curare ñ norunt. Quã multi
uocant᷑ uigiles qui tota nocte dormiunt. Sic¬
⁊ multi uocantur xp̃iani: ⁊ in rebꝰ ñ inueni¬
untur quia hoc qͦd uocantur ñ sunt . Id est
inuita. mninoribꝰ. infide. inspe. incaritate. hoc

Expanded text:
Adam victus in paradiso, vicit in stercore. In pAdam victus in paradiso, vicit in stercore. In paradiso cum esset, audivit persuasionem mulieris, quam illi immiserat diabolus: in stercore autem cum ta es . Ibi aurem apposuit; hic responsum dedit: cum esset laetus, audivit; cum esset flagellatus,mus, sed non ex nobis. Si scitis quia justus est, ait, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus: ex Deo, ex Christo. Et quia dixit, Ex ipso est natus, hortatur nos. Jam ergo quia nati ex illo sumus, perfecti sumus. 4. Audite: Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Nam qui vocantur et non sunt, quid illis prodest nomen ubi res non est? Quam multi vocantur medici, qui curare non norunt? quam multi vocantur vigiles, qui tota nocte dormiunt? Sic multi vocantur christiani, et in rebus non inveniuntur; quia hoc quod vocantur non sunt, id est in vita, in moribus, in fide, in spe, in charitate. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
stadio sumus. Ferimus.⁊ fcrimur: s qͥ uincat.
expectat᷑. Ille aũt iuncit. qui: qͦd ferit ñ de
uiribꝰ sius p̃sumit s de hortatore dõ. Solꝰ dia¬
bolus adu̾sus nos pugnat: nos cum dõsimus
diabolum uinceͥmꝰ. Namsi⁊ tusolus cumdia¬
bolo pugnaueris: iunceris. ex̃citatus hostis ẽ.
Qt palmat. ⁊ oͥnisiderate quot deiecerit nͭ mor¬
cales nasceremur primo ipam originẽ nrãm
de paradiso deiecit. Quid gͦ fatiendum ẽ qr il¬
le ȩxercitatꝰ est : inuocetur omni potens adũsus
euercitatum diabolum. Habitet ince qui nõ
potest uinci: ⁊ securus uincis eum qui uncẽ
solet. Sed quos nisi inquibꝰ ñ habitat ds̃. Nã
ut uoueritis fr̃s: contempsit adam inpara¬
diso positus p̃ceptum dĩ.⁊ erȩxit ceruicem ue¬
lut inpotestate sua es se cupiens: nolens sub¬
di uoluntati dĩ. Et lapsus ẽ ab illa inmortalita¬
ce: ab illa beatitudine: Homo aut̃ qͥdam iam
ex̃citat᷑ natꝰ mortalis. cum sederet in

Expanded text:
ferimur: sed qui vincat, exspectatur. Ille autem vincit, qui et quod ferit, non de viribus suis praesumit, sed de hortatore Deo. Solus diabolus adversum nos pugnat. Nos si cum Deo sumus, diabolum vincimus: nam et si tu solus cum diabolo pugnaveris, vinceris. Exercitatus hostis est: quot palmarum? Considerate quo dejecerit: ut mortales nasceremur, primo ipsam originem nostram de paradiso dejecit. Quid ergo faciendum est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus exercitatum diabolum. Habitet in te qui non potest vinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quos? In quibus non habitat Deus. Nam, ut noveritis, fratres, contempsit Adam in paradiso positus praeceptum Dei, et erexit cervicem veluti in potestate sua esse cupiens, et nolens subdi voluntati Dei, et lapsus est ab illa immortalitate, ab illa beatitudine . Homo autem quidam jam exercitatus, natus mortalis, cum sederet in
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ: ñ agnoscebant dm̃: amando qͦd febris
sua debat: inuiriam medico fatiebant: Qd gͦ
nos: iamnatisumꝰ ex ipso. s q inspe sumus
dilect̾issimi: nurc filii dĩ sumus iamnc̃ Qgẽg¬

Expanded text:
catorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris catorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
forte sunt int̾ uosunusquisq ur̃m: qui iã
pie uiuit qui contempnit scłaria. qui ñ iult
ur adspect̾acula: qui ñ uult se inebriare qͣsi
sollempnit̾: qd ẽ grauius accedente patroci¬
nio scõꝵ dierum. fieri inmmundꝰ. qui ista facẽ
noluerit qͦmͦ ei insultat᷑ abhis qui ftitiunt.
Nunqͥd insultaretur ei si agnoscẽtur: Qre
aũt ñ agnoscit̾ : mundꝰ cum ñ cognoscit: Os
est mundꝰ: slli habitatores mundi: gͦ mͦ dicit᷑
domus babitatores eiꝰ. Iam ista sepe dicta st̃.
⁊ñ ea uobis hodie repetimus. Iamcum audi¬
tis mundum in mala significatione: ñ incel¬
legatis nisi dilectores mundi. Quia ꝑdilectionẽ
inhabitant: ꝑ quod inhabitant: nom̃ habere
meruerunt: Propt̾ hoc mundꝰ ñ cognoiuit nos.
qr ñ cognouit eum Ambłabat⁊ ipse dñs iħe¬
xp̃c. incarne erat ds latebat ininfirmmitate:
Et unde ñ ẽ cognitꝰ: qr omnia peccata argue¬
but in hominibꝰ. Illi amando oͤlectationespec¬

Expanded text:
forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, quomodo dicitur domus, habitatores ejus. Jam ista saepe dicta sunt, et non ea vobis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabitant, et per quod inhabitant, nomen habere meruerunt. Propter hoc mundus non cognovit nos, quia non cognovit eum. Ambulabat et ipse Domi in carne erat Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes pec
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum Nam sic̾e̾t in illo peccatum: auferen¬
dum illi ẽẽt. ñ ipse auferret. Omis quiinip̃o
manet: ñ peccat: Inqͣsta̾ ĩ p̾o man&e ĩ t̾atũ ñ peccat:
dis qͥpeccat ñ uidit eu̾neq cognou̾eũ: Magna questio
heudit eu̾ neq cognouit eu̾ Honc̃ mirũ. Noneu
iudimꝰ. sed iusuri sumꝰ. Noneũ cognouimꝰ
s cognituri sumꝰ. Ciedimus ineũ quẽ ñ cogno¬
uimus anforte ex fide cognouinsꝰ: Ex specit
ñ dum cognouimus. s infide : uidimꝰ ⁊ cogno¬
uimꝰ. Si enim ñ dũ uidet fides quare dicimur
inluminati: Est inluminatio ꝑfioẽ: est il¬
luminatio ꝑspeciẽ. Modo cum ꝑegrinamur:

Expanded text:
peccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferenpeccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferendum esset illi, non ipse auferret. Omnis qui in ipso manet, non peccat. In quantum in ipso manet, in tantum non peccat. Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Magna ista dit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides, quare dicimur illuminati? Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur,
Abbreviated transcription (Latin):
exercet desid̾ium: Mane tu: nara manet ille. Et
ꝑseuera inamblando ut ꝑueinas: qr qͦ cendis
ñ migͣb it l idete: omnis qui habet spem in
ipso: castificat se ip̃m. sicut᷑ ipse castus est.
Uidete quẽ admodũ ñ abstulit liberum arbi¬
trium: ut dicẽt castificat semet ip̃m. Qͥs nos
castificat nisi os: S. ds̃ te nolente si castificat.
Ergo qͦd adiungis uoluntatẽ cuãdõ: castificas
te ip̃m. Castificas te: ñ de ce s de illo: qͥuenit
ut inhabitet inte. t̃ amen quia agis ibi aliqͥd
uoluntate: ideo: tͥ aliquid tributum ẽ: Ideo
autẽ cͥ cributum ẽ: ut dicas sicut inpsalmo.
aliud iniquictis. Nemodicat. Ego peccatorbo¬
mosum. s iniquus ñ sum: Omnis enĩ qui facit
peccatum.⁊ iniquitatẽ facit: peccatum: iniqͥ¬
cas ẽ Quio gͦ facimus de peccatis nr̃is ⁊ iniqͥ¬
tatibꝰ : Audiquiddicat. Et scitis qr ille mani¬
festatiis ẽ. ut peccatum auferat:⁊ peccatũ up
so ñẽ. In qͦ non ẽ peccatum: ipse uenit auferre

Expanded text:
net ille: et persevera in ambulando, ut pervenias; quia quo tendis, non migrabit. Videte: Et omnis qui habet spem hanc in ipso, castificat semetipsum, sicut et ipse castus est. Videte quemadmodum non abstulit liberum arbitrium, ut diceret, castificat semetipsum. Quis nos castificat nisi Deus? Sed Deus te nolentem non castificat. Ergo quod adjungis voluntatem tuam Deo, castificas teipsum. Castificas te, non de te, sed de illo qui venit ut inhabitet te. Tamen quia agis ibi aliquid voluntate, ideo et tibi aliquid tributum est. Ideo autem tibi tributum est, ut dicas sicut in Psalmo,aliud iniquitas: nemo dicat, Ego peccator homo sum, sed iniquus non sum. Omnis enim qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Peccatum est iniquitas. Quid ergo facimus de peccatis nostris et iniquitatibus? Audi quid dicat: Et scitis quia ille manifestatus est, ut peccatum auferat; et peccatum in ipso non est. In quo non est peccatum, ipse venit auferre
Abbreviated transcription (Latin):
adoratꝰ tacuit: Quod uitã mortuis p̃ꝑans.
usq ad mortẽ ip̃a uita ꝑuenit. Cur itaq
asꝑum credit᷑ ut a deo homo tolerat flagella
ꝓ malis si tanta ds̃ abhominibꝰ ꝑtulit ma¬
la ꝓbonis: Aut qͥs sane intelligentie de ꝑcusi¬
one sua ingratꝰ existit. sup̃e hinc sine
flagello ñ exiit. qui ħ sine peccato iuxit:¬

Expanded text:
adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit
Abbreviated transcription (Latin):
moria reuocatnur: atq añ ocłos nr̃os cũc¬
ta q̃ a nob̾ sunt mala gesta reducimꝰ.⁊ ꝑ ħ
pliꝰ nos abluat plaga secreta uentͥs: Quia sanat
neqͥtias prauioꝑis. occultum uulnꝰ doloris. Am¬
monendi suut egri. qͣtinꝰ patientie uͥtutẽ ser¬
uent. ut incessant̾ qͣnta redemptor nr̃ ab his
qͦs creauerat ꝑtulit mala considẽnt: qͦd tot
Quod de manuantiqͥ hostis captiuoꝵ cocti¬
die animas rapiens. insultantiũ alapas acce¬
pit: Quod aqͣ nos salutis diluens. a ꝑfidorũ
sputis fatiem ñ abscondit. Qͦs auocatione
sua nos abet̾nis supplitiis libans. tacitꝰ fla¬
gella tolerauit: Qͦd int̾ angłoꝵ choros ꝑhen¬
nes nob̾ honores tͥbuens colaphos ꝑtulit:
Qͦa peccatoꝵ nos punctionibꝰ saluans. spi¬
iis caput supponẽ si recusauit. Oͦd et̾na nõ
dulcedine tlebrians. insitisua fellis ama¬
ritudinẽ accep̃. Qͦd qͥ ꝓnob̾ patrẽ qͣmuis di¬
uinitate cẽt equalis ad orauit. subirrisiõe

Expanded text:
 revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et pplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione
Abbreviated transcription (Latin):
uuendum salus amissa requirit᷑. Et cũc
gemunt homines qͦd deo seruire noluert̃:
qñ dampna sue negligentie recuꝑare ser¬
uiendo neqͣquã possunt. Unde alias dr̃.
Cum occid̾et eos: cunc inqͥrebant eum. At
contia ammonendi st̃ egri. ut co se dĩ filios
sentiant quo los oscipline fiagella cã¬
tigant. Nisi eni correc̃is heditatẽ dare dis¬
Eili minoli negligẽ disciplinam dñi: neq fati¬
geris dum abeo argueris. Quẽ enĩ diligit do

Expanded text:
vivendum salus amissa requiritur. Et tunc vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disFili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem eni
Abbreviated transcription (Latin):
nis dat: qui ad dĩ imaginẽ ac similitudinẽ
condit᷑. uite sue cemꝑa malignoꝵ spũum uo¬
luptatibꝰ administiat. Annos etiã suos cru¬
deli cradit. qͥ ad uoluptatẽ male dominantiᷤᷤ
ad ũsarii accepta uiuendi spatia expendit.
Ubi bene subdit᷑. Ne forte impleant᷑ extͣ¬
nei uiribꝰ cus:⁊ labores tui sint indomo a¬
liena. Quisqͥs enĩ ꝑ acceptã ualitudinẽ cor¬
poris ꝑ cributam sibi sapientiam m̃tis ñ ex̃¬
cendis u̾tutibꝰ s ꝑ petrandis uitiis elaborat:
neqͣquã suis uiribꝰ suã domũ. s extraneoꝵ
habitacula idẽ inmundoꝵ sp̃uum facta
multiplicat: nimirum uel luxuriandouił
suꝑbiendo agens. ut etiã se addito ꝑditaꝵ nu¬
merꝰ crescat. Bene aũt subdit᷑. gemas in
nouissimis qñ consumpseris carues: corpꝰ
tuum. ꝑlerumq accepta salꝰ carnis. ꝑ ui¬
tia expendit᷑. Sed cum repente subtrahit᷑.
c̃ molestiis caro atterit᷑. cum iam egredi ani¬
ma urgetur : diu male habita quasi adbñ

Expanded text:
qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam mentis, non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene
Abbreviated transcription (Latin):
uisitationis illuminat: qͦs nulla umbra du¬
ꝓplicitatis obscurat. Est aũt speciale oupli¬
cium hominũ malũ. qr dum ꝑũsa ⁊ duplici
actione cetos fallunt. qͣsi pstantiꝰ cet̾is prudẽ¬

Expanded text:
visitationis illuminat, quos nulla umbra duvisitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris pruden
Abbreviated transcription (Latin):
ra mens introrsus pedes collisit: qr cuncta
iniquitatis sue uestigia abscondit caput sub¬
trahit: qr miris defensionibꝰ nec inchoasse se
malũ aliqͥd ostendit.⁊ qͣsi spera inmanu tenẽ¬
tis remanet.qr is qui corripit cuncta q̃ iam
cognouerat subito amittens: in uolutum in¬
tia conscientiam peccatoremtenet. Et quico¬
tiim iã dep̃hende uiderat. tergiũsatione pra¬
ue defensionis illusus: totum parit̃ ignorat.
Foueamgͦ hermatiꝰ habet in reprobis. quia
malitiose mentis dupplicitas se se intrase col¬
ligens abscondit intenebris defensionis. Ai¬
diant inpuri qͦd scͥptum ẽ. Qui ambłat sim¬
plicit̾. ambłat confident̃. Fidutia quippe
magne securitatisẽ. simplicitas acc̾ionis. Au¬
sum teste ꝑhibet᷑. Cum simplicibꝰ sermoti¬
natio eiꝰ. Deo enĩ sermocinari ẽ ꝑ illustra¬
tionẽ sue p̃senue humanis m̃tibꝰ archana
reuelare. C ũ simplicibꝰ gͥ sermocinari dr̃.

Expanded text:
ra mens introrsus pedes colligit, quia cuncta ra mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Ausum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicit
Abbreviated transcription (Latin):
culpa dep̃hensi. dunqͣles sint cognosci refu¬
giunt: se se sub fallatie uelam̃to abscõdũt.
Et ħ qͦd peccant qͦ d cunctis iam aꝑte cerni¬
tur. excusare moliunt᷑. ita ut sepe is qͥe
oꝵ culpas corriꝑe studet. asꝑse falsitatis ne¬
bulis pen̾e sedũctnᷤꝰ amisisse se uideat. qͦd de
eis iam certũ cenebat. lnde recte subuides
specie ꝑ propħam contra peccantẽ animã
excusantemq dr̃. Ibi habuit foueam eri¬
tius. Eriti quippe nomine inpure mentis
seseq callide defendentis dupplicitas desig¬
natun. Quia uidelicet eritiꝰ cum app̃hen
omne conspicit᷑. Sed moxut apprehens fue¬
rit. semet ip̃m insperam colligit. pedes intio¬
sum subtrahit: caput abscondit. ⁊ intra te¬
nentis manum cotũ simul amittit᷑ ꝗd totũ simul añ
cesserit. uidet᷑. ꝑ edes eritu conspitiunt᷑: qr qͥbꝰ
uestigiis nequitia sit ꝑpetrata cognoscit᷑. Et
tamen adductis repente excusationibꝰ inpu¬

Expanded text:
culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refuculpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum appreheomne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul cesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impu
Abbreviated transcription (Latin):
calleant: nec ab intellectꝰ studio ex simpli¬
citate torpescant. At contra aminonendi sc̃
inpuri. ut qͣm grauis sit qu̾e cum culpa
sustinent duplicitatis labor agnoscant.
dumenim dephendi metuunt. semꝑ un¬
prolus defensiones q̃runt: semꝑ pauidiᷤ
suppectionibꝰ agitant᷑. Nicħ aũt ẽ ad de¬
fendendum puritate cuciꝰ. ad dicendum
ueritate facilius. Nam dum fallatiam
suam tueri cogit᷑. duro corlabore fatigat᷑.
Hinc namq scͥptumẽ. Laborlabior ipso¬
rũ oꝑiet eos. Quienĩ nc̃ implet. tc̃ oꝑit:
qr cuiꝰ nunc ammũ ꝑblandam inqͥetudi¬
nẽ exerit: tc̃ ꝑ asꝑam retributionẽ p̾mit.
Hinc ꝑiheremiã dr̃. Docuerunt linguã
suã loqͥ m̃datium ut iniq̃ agerent labora¬
uerunt. Ac si aꝑtedicẽt᷑. Quiamici ũitatis¬
ẽẽ sine labore poterant: ut peccent laborãt.
Cumq uiue simplicit̾ renuunt. laboribꝰ
exigunt ut moriant᷑. Nam plerumq ĩ

Expanded text:
calleant, nec ab intellectus studio ex simplicalleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in
Abbreviated transcription (Latin):
LIIERammonendi sunt simplices.
atq alit̾ impuri. Laudandi sunt sĩ¬
plices. qͦd studeant nunqͣm falsa dicẽ. Sed
ammonendi sunt ut nouerint. s̃i nunqͣm
cuerunt. Linde coram discipłis dñs locu¬
tionem suam silentio temꝑans ait. Multa
habeo uob dicẽ: s nunc ñ pocestis illa por¬
tare. Ammonendi sunt simplices. ut sic̃
fallatiam semꝑ utiliter uitant: ita uĩtatẽ
semꝑ utilit̾ proferant. Ammonendi sunt ut
simplicitatis bono prudentiam adiungant.
quatinꝰ sic securitatẽ de simplicitate possi¬
deant. ut circuispectionem prudentie nõ
amittant. Hinc namq ꝑ doctorem gñtium
dr̃ ħ olo uos sapientes eẽ inbono: simplice̾
aut in malo. hinc electos suos ꝑsemr ip̃ãm
ueritas ammonet dicens. Estote prudẽtes
sicut serpentes. ⁊ simplices sicut columbe.
Quia uidelicet melec̃toꝵ cordibꝰ debet᷑ si¬
plicitatẽ columnbe aftima serpenti dene¬
re.⁊ serpentis astutiam columbe simplici¬
tas temꝑare. qͣtinꝰ nec seducti ꝑ prudentiam

Expanded text:
liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam cuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columQuia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nem infigit. Unde scͥptumẽ. Liuor uulner̃
abstergit mala. ⁊ plage in secrecioribꝰ uentͥs.
Oala enĩ liuor uuln̾s abstergit: qr flagellox
Solet uͦ uentris appellatione. mens accipi:
Quia sic̃ uent̃ consumit escas. ita mens ꝑ¬
petrando exquoqͥt ⁊curas. Quia enĩmens
cernadm̃i spiracłm hominis. q̃ inuestigat
om̃ĩa secreta uentͥs. Ac si dicẽt. Diuini afflatꝰ
illuminatio c̃ inm̃tẽ hominis uenĩt eã sibi¬
met ip̃i illuminans ostendit: que añ scĩ
sp̃c aduentum cogitationes prtiuas.⁊ portare
potat ⁊ pensare nesciebat. Liuoruulĩs ab¬

Expanded text:
nera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris nera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris absSolet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim ventcerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor