comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xxiii Homo quasi putredo cõsumitur : dum
carnis sue corruptione ꝯteritur. cumq
immunda temptatõ non aliũde s a semet¬
ipso nascitur: more tinee carnem tempta¬
tio. quasi uestẽ dequa exit cõsumit. In se¬
met ipso quippe ht̃ homo unde temptetur.
Quasi gͦ tinea uestem cõsumit : que ex
ueste eadem ꝓcessit. Sciendum quoq quod
tinea sine sonitu ꝑforet uestimentum. et
plerumq cogitatõ ita tranffigit mentem.
ut mens ipsa non sentiat nisi post quam fue¬
demuliere et c̾. Melior est iniquitas iuri qmͣ
pa fortium occasio uirtutis fit: et uirtus
infirmorum occasio peccati. lib̾ .xii. cap̃ .i.¬
eno est qui tantum uirtutes apprehen¬
dat quantum desiderat. Quia ompt
deus interiora discernens ipis spiritalibus
ꝑ fectibus modum ponit. ut ex hoc homo
quod apprehendere conatur et nõ ualet:
in illis se non eleuet que ualet .ii. Recede
deute quiescere. cum solus ipse sit requies

Expanded text:
Homo enim quasi putredo consumitur, dum Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuede Sapiens ait: Melior est iniquitas viri quam pa fortium occasio virtutis, sic etiam virtus infirmorum occasio peccati. Per virum enim est qui tantum virtutes apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ponit: ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Undedente quiescere, cum solus ipse sit requies,
Abbreviated transcription (Latin):
necanc. Sicut illam laboriosa interimunt.
ita hunc delestabilia extingunt. xiii Deridet᷑¬
iusti simplicitas. Iustorum sapientia est ni¬
chil ꝑ ostensionem fingere. sensum uerbis
aꝑu. uera ut sunt diligere. falsa denitare.¬
bona gratis exhibere : mala libentius tole¬
rare quam facere nullam in uirie ultionẽ
querere. pro ueritate contumeliam lucrsi
pucare. Set hec iustorum simplicitas de¬
uidetur: quia ab huiꝰ mundi sapientibus
puritatis urotus fatuitas creditur .xiiii.
uicũ. Nene iusti simplicitas et lampas esse
dicitur et contempta. Lampas quia in te¬
rnis lucet: contempta quia exteruis non
luoet. Intus ardet flamma caritatis: fo¬
uis nulla glona resplendet de coris. Lucet
gͦ et despicitur quia flagrans urotutib
Uin his qui bene regere sua mẽbra uide¬
bantur propter elationis culpam castitatis
uirtus in ꝓsperis. Ille autem uere est pa¬
tiens: qui et aduersis atteritur et tamen
ad spei sue rectitudine non incuruatur.

Expanded text:
necant; sicut illam laboriosa interimunt, necant; sicut illam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itt contra justorum sapientia est, nil per ostentationem fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt, demonstrare, falsa devitare, gratis bona exhibere, mala libentius tolerare quam facere, nullam de injuria ultionem quaerere, pro veritate contumeliam pati lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujusmodi sapientibus puritatis virtus fatuitas creditur. ue justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus in his, qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam castitatis virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod non hic pruis pia tribulatione semi¬
natur. ¶ Sepe reb transitoriis occupa-¬
ti. pensare negligimus ꝑ qͣmta peccamus.
s si redusto considerationis ocło. a sinu cor¬
dis t̾rene cogitationis agger excutitus
quicquid immẽte latebat ĩuenitur ¶ Sc̃¬
iuri effossi seturi dormiunt: quia dũ sua
intuna uigilant̾ penetrant a laboriosis
se huius mundi oneribus sb̾ quietis ocio
occultant. ¶ Quisquis in solo eternitatis
desiderio figitur nͦ ꝓsꝑitate accollitus
nec aduersitate quassatur : dum nichil
habet immundo quod appetat: nichil ẽ¬
spes ab hominatõ anime diciur⁊ quia ea que
carnales ambiunt spiritales quiq uidicio rec¬
titudinis aduersantur. Nam quod pecratores
uoluptatem estimant: hoc iusti procul dubio
caro requiescit. Ut enim caro mollib. sic ani¬
ma duris nutritur. Illam blanda refouent.
hanc aspera excercent. Iua de lectatiombus
pascitur: hec amaritudinibus uegetatur. et

Expanded text:
quod non hic prius pia tribulatione semiquod non hic prius pia tribulatione seminamque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. i ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultant. Udesiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur. Dum nihil habet in mundo quod appetat, nihil qu abominatio animae dicitur, quia et ea quae carnales ambiunt spiritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pud misericordem uidioem nequaqmͣ
sine uenia culpa relinquitur: cum ꝑ for¬
uorem zeli ex eiuis amore peccatur. Sepe
uamq magnis hoc doctoribus mirandis q
cõtingit. ut quo alta caritate fernent : mo¬
dum correptionis exaggerẽt et lingua ali¬
quid quod non debet dicat quia mentem di¬
lectõ qmͣtum debet uf.ammat. S uerbũ
ꝓlate cõtumelie tanto citius parcitur : qͣlito
et ex qua ꝓdeat radice pensatur. uusedit¬
lusum impulit. lusus ad ydolatriam traxit:
qr siuanitatis culpa nequaquam caute cõpes¬
citur. Ab iniquitate ꝓtinuis mens incanta de¬
uoratur. Salomone attestante qui ait. Qui
modica sꝑuit paulatimn decidet. Si enum par¬
ua curare negligimus. in sensibiliter sedusti
audent̾ etiam maiora ꝑpetramus .x. Si de
gustas gaudium quod intus ꝑmanet leue
fit ꝓtinus omne quod foris dolet. ¶Tanto¬
spes ind̾isolidior surgit. quanto pro illo qͥsq
gͣuiora ꝑtulerit: quia nequaquam retri¬
butionis gaudium de eternitate colligitur

Expanded text:
pud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Undlusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. gustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet; maspes in Deum solidior surgit, quanto pro illo quisque graviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad consolationem ñ lucet: et tamen ut ma¬
gis torqueat ad aliquid lucet Nam sequa
ma illustrante uisuri sunt ⁊ quorum amore
deliquerunt. quatinus quia eoꝵ uitam carna¬
lit̾ contra precepta conditoris a mauerunt:
ipsorum quoq eos interitus in augmento

Expanded text:
ad consolationem non lucet, et tamen ut maad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequacma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmento
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem caro restringit: amori suo mens
renuitur. set ꝓtinus dełcata captiuatus.
tͣdendi sunt. pares paribus sociare. ut quos
similis culpa inquinat: par etiam pena
conseringat .¶ Sicut uno sole omnes tan¬
gimar. nec tamen sub eo uno ordine om̃s
estuamus. quia iuxta qualitatem corporis.
sentitur etiam pondus caloris: sic dampna¬
tos et una est gehenna que afficit: et tamẽ
non omnes una qualitate comburit. quia
quod hic agit dispar ualitudo corporum.
hoc illic exhibet dispar causa merttoim
miseris mors sine morte. finis sine fine. de¬
festus sñ defestu. quia et mors uiuit. et fi¬
nis semper incipit: et de ficere de fectus nes
cit. Quia gͥ et mors perimit et non ex¬
tinguit. dolor eruciat. set nillatenus pa¬
uorem fugat. flamina comburit S ne¬
quaquam tenebras discutit. quantum ꝑ
noticiam p̃sentis uite colligitur: supplicia
ordinem non Habent:que non suam ꝑ om¬
nua qualitatem tenent. quamiuis illic ignis

Expanded text:
tudinem caro restringit. Amori suo mens tudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur.tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat, par etiam poena cendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia iuxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatis et una est gehenna, quae afficit, et tamen non omnes una qualitate comburit, quia quod hic agit dispar valitudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. miseris mors sine morte, finis sine fine, defunctus sine defunctu, quia et mors vivit, et finis sempecit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras decutit al., discutit: quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Ipso cotidie humane uite usu ue¬
terascimus. et exterioris hominis impuilfa
cogitatione lubuca ab interioribus eximus.
et nisi nos suꝑna uisitatõ uel ad amorem cõ¬
pungendo uiuificet. uel ad timorem flagel¬
lando restaureti repentino lapsu mens fun¬
ditus tota destruitur: que longo uirtutis stu¬
dio innonata uidebatur .xxx. Si pecraui
et ad horam ꝑe ꝑcisti michi cur ab iniquita te
mea mundum me ẽẽ non pateris: Ad horã
dominus peccatum parcit cum reatum culpe
cõcessis ptinus fletib diluit. set ab iniqui¬
tate nostra mundos nos ẽẽ ñ patitur: quia uo¬
lentes quidem culpam fecimus. s ñ iumqm
nolentes eius memoriam cum delectatione
pia agere. et crudelia multa tolerare. Hinic
ẜͦ colligitur distristus uidex quanta illic fe¬
riat districtione quos reprobat: si hic sic cru¬
tram ipĩ reptehendimusꝰ. sec tamen libent̾
aginus hoc quod innobis recte repbamus.
ad iusticiam nos spiritus erigit: aͥd consue¬

Expanded text:
uippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde suet ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? - Ad horam Dominus peccatum parcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic crutram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consue
Abbreviated transcription (Latin):
se a uoluptatib capuis eleuare ani¬
mam atq acorpore abducere. Hoc est
enm se hominem cognoscere. De bono mortiz¬

Expanded text:
se a voluptatibus carnis, elevare animam, atque a corpore abducere; hoc est enim se hominem agnoscere. Qui Chalda
Abbreviated transcription (Latin):
gͥͣ ne ab hiis qui ad religiõnem transire
uolunt aliqua pecunia requiratur.⁊iͣ.¬
dro sepultura quoq et crismatis et olei
perceptione nulla cuuisq p̃cii exactio
ꝯsuetudinis reatum suum quis tueatur
quia diuturnitas temporis non minuit

Expanded text:
igitur, ne ab iis, qui ad religionem transire voluerint, aliqua pecunia requiraturPro sepultura quoque chrismatis et olei perceptione nulla cuiquam pretii exactio consuetudinis reatum suum aliquis tueatur, quia, diuturnitas temporis non minuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulas metropoles statuendis ĩuio labilit
raritatem magr̃orum sepossent forsitan ali¬
qui excusare. ab ecͣcͣrum p̾latis et capitulis
ad theologice ꝓfessionis studium aliqui doci¬
biles destinentur. qui cum docti fuerĩt ĩ dei
ecͣc. uelut splendor fulgeant firmamenti. ex
quib postmodum copia possit haberi doctorsĩ
qui uelut stelle ĩ perpetuas eternitates mau¬
suri ad iustitiam ualeant plurimos erudire
Qͥb si ꝓprii ꝓuentus eccͣstici non sufficiũt
p̃dicti neccͣ subministrent. Nocentes uo n
theologica facultate dum in scolis docuerĩt
et studentes in ip̃a integre ꝑ annos. Uͫ. ꝑci¬
gͣuia ꝯsuetudine uł statuto. Cum denario frau¬
dau non debeant ĩuinea disi oꝑantes. De

Expanded text:
per singulas metropoles statuendis inuiolabiliter raritatem magistrorum se possent aliqui forsitan excusare, ab ecclesiarum prelatis & capitulis ad thologice professionis studium aliqui docibiles destinentur, qui cum docti fuerint in dej ecclesia velut splendor fulgeant firmamentj. ex quibus postmodum copia possit haberi doctorum qui velut stelle in perpetuas eternitates mansuri, ad iusticiam valeant plurimos erudire, quibus si proprii prouentus ecclesiastici non sufficiunt, predicti necessaria subministrent, docentes vero in thologica facultate dum in scolis docuerant, & studentes in ipsa, integre per annos quinque percicontraria consuetudine vel statuto cum denario fraudari non debeant in vinea domini operantes.
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ symoniaca labes ad̾o plerasq moniales
infecit ut uix aliquas sine p̃cio recipiant in
sorores. pauꝑtans p̃textu uolentes hiꝰ uicium
paluare. Ne id decetero fiat penitus ꝓhibemꝰ
statuentes ut q̃ cumq decetero talẽ cõmiserĩt
prauitatem tã retipiens ꝙͣ recepta siue sit
subdita siue p̾lata. sine spe restitutionis de
suo monasterio expellatur in loco artioris
regule ad agendan ꝑpetuam pnĩam retru¬
denda. De hiis aũ q̃ añ hoc sino dale statu¬
tum talit̾ sunt recepte ita duximus ꝓuidẽ¬
dum ut remote de monasteriis q̃ perperam
sunt ingresse u aliis locis eiusdem ordinis
collocentur. Quod si forte propter nimiam
multitudinem alibi neq̃unt cõmode col
recipiantur in eisdem monasteriis dispen¬
satiue de nouo mutatis priorib locis et in¬
ferionb assignatis. Hoc etiam cura monachos
uł alios regulares decernimus obseruand̾.¬

Expanded text:
m simoniaca labes hucusque moniales infecit, ut vix aliquas sine pretio recipiant in sorores paupertatis pretextu volentes huiusmodi vitium palliare. Ne id de cetero fiat penitus prohibemus, statuentes ut quecumque de cetero talem commiserint pravitatem, tam recipientes quam recepta, sive sit subdita sive prelata, sine spe restitutionis de suo monasterio expellatur in locum arctioris regule ad agendum perpetuam penitentiam retrudenda. De his que ante hoc synodale statutum taliter sunt recepte, taliter duximus providendum, ut remote de monasteriis que perperam sunt ingresse, in aliis locis eiusdem ordinis collocentur que si forte propter nimiam multitudinem alibi commode collrecipiantur in eisdem monasteriis dispensative de novo, mutatis prioribus locis et inferioribus assignatis. Hoc etiam contra monachos vel alios regulares decernimus observand
Abbreviated transcription (Latin):
.d. lator presentium uellet ĩ subdiaconum.
ordinari et certum titulum non haberet quẽ¬
dã p̾sbrm̃ exorauit ũ ipsum ad eccłie sue titu¬
lum p̃sentaret quod cum ille facere recusaret
ipse illi firmiter repromisit quod numquam
petẽt portionem. et sic ad p̃sentationem ip̃ius
extitit ordinatus. nec se in hoc egisse illicitum
nisi fuerit c̃ eo miscd̾it̾ dispensatum nec ad su¬
ꝑiores ascend̾e. nec in suscepto d ordine ministia

Expanded text:
D. lator presentium vellet in subdiaconum ordinari et certum titulum non haberet, quendam presbyterum exoravit, ut ipse ad ecclesie sue titulum presentaret. Quod, cum ille facere recusaret, ipse illi firmiter compromisit, quod nunquam peteret portionem et sic ad presentationem ipsius extitit ordinatus, nec se in hoc egisse illic tum  fuerit misericorditer dispensatum, nec ad superiores ascendere nec in suscepto debet ordine ministra
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiam. et obedientiam a scĩs prĩb
ꝯstitutam scd̃̾m regulam scĩ benedicti tibi
meo ꝑpetuo me exhiditurum ꝓmito. GG.¬
mentum ab illo recip̃iens quod suꝑ pro¬
uisione sua sĩ in quietet eumdem. ordina¬
tor acollatione p̾sentator uero ab exeqͣtio¬
ne ordinum ꝑtriennium et ordinatus
ab ordine sic suscepto donec dispensationẽ
cepto. ut cum monachis qui ꝑ sỹmoniam
dato aliquo loc̃ ĩ monasteriis sunt ad ep
resignationem spũalium et tꝑ̃alium. q̃
nullo pacto s affcũ animi p̾cedente utrimq
calit̾ acquirintur inquo casa de linqñtib¬

Expanded text:
reuerenciam e obedienciam a sanctis patribus constitutam, secundum regulam Sancti /3 Benedicti, tibimeo, perpetuo me exibituram promitmentum ab illo recipiens, quod super provisione non quietaret eundem, ordinator a collatione, presentator vero ab executione ordinis per triennium et ordinatus ab ordine sic suscepto, donec dispensationem cepto, ut cum monachis qui per simoniam dato aliquo locum in monasteriis sunt adeptiresignationem spiritualium et temporalium, que nullo pacto, sed affectu animi precedente, utrique taliter acquisier
Abbreviated transcription (Latin):
monasteria districtiora ad eant. In quib
tã execrabilem excessum sine intermissio¬
ne deplorent. Si autem ignorantib ip̃is
pecuna data fuerit. cogas eos ad renu¬
ciand̾ loco eid̃ et post modum in idipsum
reducẽ si ibi absq scandalo potuerĩt rema

Expanded text:
monasteria districtiora adeant, in quibus tam exsecrabilem excessum absque intermissione deplorent. Si autem ignorantibus ipsis pecunia data fuerit, cogas eos ad renuntiandum loco eidem; et postmodum in ipsum reduces, si ibi absque scandalo rema
Abbreviated transcription (Latin):
ił abbĩb seu quibuscumq ꝑsonis eccͣsti¬
cis ponendis in sedẽ. siue introducendis
p̃sbiteris in eccͣm. uec non et pro sepulturis
et exequiis mortuorum. et bñdidionibus
nubentium seu aliis sacramentis aliqͥd¬

Expanded text:
 abbatibus sive quibuscunque personis ecclesiasticis ponendis in sedem sive introducendis presbyteris in ecclesiam, necnon et pro sepulturis et exequiis mortuorum et benedictionibus nubentium seu aliis sacramentis aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
sic ordinem ip̃m ꝑ eum p̾sentatus acce¬
sacerdotem secreto ꝯuenias. monens sine
dinem alicucus religionis assumat et ꝑpe
tuo ab offitio abstineat quod illicite acqui¬
sut. alioquin non erit tutum cum sit
secrenis excessus. ip̃m inuitum ab eodem
offitio coh̾cere cui tã secretam pnĩam
scod̾m quod tibi uisum fuerit iniung̾e si
dinatis certum tͥ ñ possumus dare respoꝰ¬
sum. nisi plenius cognoscamus qͣlit̾ fue¬
rint ordinati. cum quidam licet ẜ ꝙͣdam
spẽm symonie. ut pote ip̃is ignorantibus sy¬
moniace ordiuentur. possunt quia sẏmoniaci
non sunt in suis ordimbus reman̾e. desꝑens a¬

Expanded text:
sic ordinem ipsum per eum presentatus accesacerdotem secrete convenias, monens sine dinem alicuius religionis assumat et ab officio perpetuo abstineat quod illicite acquisivit. Alioquin non erit tutum, cum sit secretus eius excessus, ipsum invitum ab eodem officio coercere. Cui tamen secretam penitentiam, secundum quod tibi visum fuerit, iniungere non am certum tibi non possumus dare responsum, nisi plenius noscerimus qualiter fuerint ordinati; cspeciem simonie, utpote illis ignorantibus, simoniace ordinentur, possunt, quia simoniaci non sunt, in ordinibus remanere . Innocen
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑuenit quod quidam cl̾ici ꝓ exequiis mor¬
tuorum. et benedictione nubentium ⁊ siłib
pecuniam exigunt et extorquẽt. et si forte
eorum cupiditati non fuerit satiffactum ĩpe¬
duñeta s ficticia fraudulent᷑ opponunt. Ecõ¬
tra uero quidam laici laudabilẽ ꝯsuetudinem
erga scãm eccͣm pia de uotione fidelium in¬
trodustam. exfermento heretice prauitatis n¬
tuntur infring̾e sb̃ p̃textu canonice pietatis.
Qua propter suꝑ hiis prauas exactiones
fieri ꝓhibemus. et pias ꝯsuetudines p̃cipimꝰ
obseruari. statuentes ut libere ꝯferantus
laudabilem ꝯsuetudinem ĩmutare. Honoꝵ .iii.¬

Expanded text:
io generali: Quidam clerici pro exequiis mortuorum et benedictione nubentium et similibus pecuniam exigunt et extorquent et si forte eorum cupiditati non fuerit satisfactum, impedimenta ficta fraudulenter opponunt. Econtra quidam laici laudabilem consuetudinem erga sanctam ecclesiam pia devotione introductam, ex fermento heretice pravitatis nituntur infringere, sub pretextu canonice pietatis. Qua propter super his pravas exactiones fieri prohibemus et pias consuetudines precipimus observari, statuentes ut libere offerant elaudabilem consuetudinem immutare . Gui
Abbreviated transcription (Latin):
symoniacam reprobatus. ab ep̃o suo dis¬
pensationem aliquam deiure obtinere
rigendos sb̃ditorum excessus. tanto diligẽ¬
ut de notoriis excessibus taceatur et si trib
modis ꝓcedi possit ꝑ accusationem uidelicet
denunciationem. et inquisitionem ip̃orũ:
Ut tñ in omnib diligens adhibeatur
cautela. sic̃ accusationem legitima deb¬
p̃ced̾e ĩscriptio. sic et denuntiationem
caritatiua correctio. et in quisitionem
clamosa d insinuatio p̾uenire. Idem¬

Expanded text:
pravitatem reprobatus, ab episcopo suo dispensationem aliquam de jure obtinererigendos ergo subditorum excessus tanto diligenut de notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis procedere possit, per accusationem videlicet, denuntiationem et inquisitionem ipsorum, ut tamen in omnibus diligens adhibeatur cautela, sicut accusationem legitima praecedere debet inscriptio, sic et denuntiationem charitativa correctio, et inquisitionem clamosa debet insinuatio praevenire. De
Abbreviated transcription (Latin):
uramenti quam acł̾icis nouariẽn super
inquisitione fatienda in ħ negocio rece¬
pistis insiłib uolumus ob seruari ut uide¬
licet iurent clebici quod suꝑ hiis que sci¬
unt uł credunt in sua eccͣ reformanda tã
in capite ꝙͣ ĩmenbus exceptis occultis eri¬
minbus merã et plenam dicant inqͥsi¬

Expanded text:
uramenti, quam a clericis Novariensibus super inquisitione facienda in hoc negotio recepistis, in similibus volumus observari, ut videlicet jurent clerici, quod super his, quae sciunt vel credunt in sua ecclesia reformanda, tam in capite quam in membris, exceptis occultis criminibus, meram et plenam dicant inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
eius uocem uel calamum uendere. pro or di¬
natione gͥuł usti pallii seu cartis atq pastel¬
lebraret. donec quid eẽt uernis ꝯstitisset.¬
Iens dedit. pͣp. Tanta est labes huius cri¬
minis. quod ⁊̃ serm ad uersts dnõs. et qui¬
libet criminosi admiituntur ad accussitio¬
nem. Item. Omnis pcc̃or missam cantare¬
pot̃ pret̾ sẏmoniacum. quẽ quilibet ut
ab ordine male accepto remoueatur. Ac¬
cusare pot. uel etiam meretrix. Omnis¬

Expanded text:
eius vocem vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo vel usu pallii seu cartis atque pastellebrare debuisset, donec quid esset verius potuisserepelli. Idem: Tanta est labes huiusmodi criminis, quod etiam servi adversus dominos et quilibet criminosi admittuntur ad accusationem. Item: omnis peccator potest missam cantare preter simoniacum, quem quilibet ut ab ordine male suscepto removeatur accusare potest, vel etiam meretrix. In
Abbreviated transcription (Latin):
tima p̾cedere d iscriptio. sic et de nuntia¬
tionem caritatiua monitio. et in quisitio¬
nem clamosa insinuatio p̃uenire: illo
semꝑ ad hibito moderamine ut uxta
formam iudicii sententie quoq forma
dictetur. hunc tñ ordinem circa regu¬
lares ꝑ sonas non credimus usqͥ quaq
seruand̾ q̃ cum cã requirit faciluis et libe¬
unis a suis possunt ad ministrationibus amo

Expanded text:
tima praecedere debet inscriptio, sic et denuntiationem charitativa commonitio et inquisitionsemper adhibito moderamine, ut iuxta formam iudicii sententie quoque forma dictetur. Hunc tamen ordinem contra regulares personas non credimus usquequaque observandum, que cum causa requirit, facilius et liberalius a suis possunt administrationibus amo
Abbreviated transcription (Latin):
ugꝰ. suꝑ Geñ demorte abel. Euidentia pa¬
trati sceleris non indiget clamore accu¬
modis ualet crien opponi. Penuntiando
Excipiendo et accusando. Qñ crimen in
modum denuntiationis opponitur non est
tuitur accusatõ s ad correctionem est de¬

Expanded text:
Genesi de morte Abel: Evidentia patrati sceleris, non indiget clamore accumodis valet crimen apponi, denuntiando, excipiendo et accusando. Quando crimen in modum denuntiationis opponitur, non esttuitur accusatio, sed ad correctionem est de
Abbreviated transcription (Latin):
umentis pauperibus. dem̃ celi et terre do¬
minuis. creator angelorum uisibilium et in¬
iusibilium effector et conditor. Suggit. uagit.
nitritur. crescit. tolerat etatem. occultat
maiestatem: postea tenetur. cõtempnitus.
Elageliatur uluoitur. comꝰputur. coĩaphixa¬
tur. Spinis coronatur. ligno suspenditur.
lancea ꝑforatur. Opaupertas. Ecre caput
nͥ malus. ¶ Considera uir prudens. quia si
multi boni eent. et pauci mali ẽẽnt. parici
mali multis bonis nocere non auderent.
Si non auderent. non excercerent. Nunc u̾o
laboratur a paucis bonis inter multos ma¬
los et cum laboratur: Sudatur. Et cum
sudatur: aurum purgatur.x. Seus non¬

Expanded text:
jumentis pauperibus; deinde coeli et terrae Dojumentis pauperibus; deinde coeli et terrae Dominus creator Angelorum, omnium visibilium et invisibilium effector et conditor sugit, vagit, nutritur, crescit, tolerat aetatem, occultat majestatem: postea tenetur, contemnitur, flagellatur, illuditur, conspuitur, colaphizatur, spinis coronatur, ligno suspenditur, lancea perforatur. O paupertas! Ecce caput nt? Utique considera, vir prudens, quia si multi boni essent et pauci mali essent, pauci mali multis bonis nocere non auderent. Si non auderent, non exercerent. Nunc vero quia multi sunt mali, laboratur a paucis bonis inter multos malos: et cum laboratur, sudatur; et cum sudatur, aurum purgatur. Esto
Abbreviated transcription (Latin):
non poterit habere post ipsam. Item s̃̾mone.
uo nomina sunt homo et peccator. ho¬
minem deus fecit : peccatorem se ipsum
homo fecit. Pereat quod fecit homo ⁊ liberet᷑
quod fecit deus. Noli gͦ usq ad mortem. ne
cum ꝑ sequeris peccatum : ꝑdas hominem.
Noli usq ad mortem: ut sit queni peuiceat.¬
.ui pͥlus est aurum facere: quam habere.
Diues es auro. argento. pe core. Familia
fundis. fructib : tibi ista creare nõ potiusti.
uide dnĩ diuitem omnia ꝑ ipsum facta sunt.
uide dnĩ panperẽ. uerbum caro fcm̃ est
et habitauit in nobis. Quis digne cogitat
diuitias eiis. Quomodo faciat qui non
fit. quomodo creet non creatus. formet
non formatus. mutabilia manens tempo¬
ne forte panperes uel ipsam capiamus. Con
aptiur utero uirgiuali: in cluditur iusceribus
mrĩs. Opaupertas. in angusto diuersorio nas¬
ctur. Inuolatus infantilibus tegumentiD.
ĩ p̃sepio ponitur orbis dominus: fit cibaria

Expanded text:
non poterit habere post ipsam. 3.non poterit habere post ipsam. 3.im nomini sunt, homo et peccator: hominem Deus fecit, peccatorem se ipse homo fecit: pereat quod fecit homo, liberetur quod fecit Deus. Noli ergo usque ad mortem, ne cum persequeris peccatum, perdas hominem. Noli usque ad mortem, ut sit quem poeniteat. Plus est aurum facere, quam habere. Dives es auro, argento, pecore, familia, fundis, fructibus; tibi ista creare non potuisti. Vide illum divitem: Omnia per ipsum facta sunt. Vide illum pauperem: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quis digne cogitet divitias ejus? Quomodo faciat qui non fit, quomodo creet non creatus, formet non formatus, mutabilia manens, tempone forte pauperes vel ipsam capiamus. Concipitur utero feminae virginali, includitur visceribus matris. O paupertas! In angusto diversorio nascitur, involutus infantilibus tegumentis in praesepio ponitur, fit cibaria
Abbreviated transcription (Latin):
oc apatrib traditum uniuersa obser¬
uat eccłia ut pro eis qui in corꝑis et sã
ad ipsum sacrificium loco suo cõmemorantur
oretur. ac pro illis id offerri cõmemoretar
Cum u̾o eorum cõuendandorum causa oꝑã
miscdie colebrantur. quis eis dubitet sussrn¬
gari pro quibus orationes deo nõ inart̃ al¬
legantur. Non omnino ambigendum est
ista prodesse defunctis: Set talibus qui ita
iuxerunt añ mortem ut possint eis hec
utilia ẽẽ post mortẽ. Nam qui sine fide que ꝑ
dilectionem oꝑatur eiusq sacramentis de
corporibus exierunt frustra illis a sus huius¬
modi pietatis impenduntur officia: cuins
dũ hic eeñt pignore carnerunt. nel non sus¬
cipientes. uel inuacuum suscipientes dei gra¬
tiam. et sibi non misericordiam chesanrizã¬
tes set iram. Non ergo mortuis noua meria
cõ parantur cum ꝓ eis sui. boni aliquid ope¬
rantur: Set eorum p̾cedentib consequẽtia
ista redduntur. Non enim actum est. nisi
uiens quisq uitam. nisi quod meruit ĩ ip̃a

Expanded text:
 Patribus traditum universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in oratione corpoad ipsum sacoretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari, pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est, ista prodesse defunctis; sed talibus qui ita vixerint ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide quae per dilectionem operatur , ejusque Sacramentis, de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus, dum hic essent, pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non misericordiam thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Non enim actum est, nisi niens quisque vitam, nisi quod meruit in ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
facerdos ante orationem p̾facione p̾missa
parat fratrum mentes dicendo. Sursum
corda. Ut dũ respondet plebs habemus ad
dominum: ammoteatur nichil aliud se
quam dominum cogitare debere. Ui. Demor
parentes patriarchas habere iam cepi¬
mus. Quid non properamus et currimus
Nut patriam nt̾am uidere ut parentes salu¬
tare possimuse. Magnus illic nos caroꝵ
numeris ex spectat parentum fracrum. fili¬
oruma. frequens nos et copiosa turba deside¬
rat. iam destia incolumitate secura: ad¬
huc de nr̃a salute sollicita. ad horum conspec¬
tum et compl exum uenire qnta et aus
et nobis in cõmune leticia est .xuii. De sacra¬
ealice domino offerri aqua sola non
potest: quomodo nec uinum solum. Nam
si uinum tantum quis offerat: sanguis xpĩ
incipit eẽ sine nobis. Si uero aquam solam
plebs incipit eẽ sine xp̃o. Quan do autem
sibi inuioem copulantur. tunc sacramen¬
tum spiritale et celeste ꝑficitur. Sic uero

Expanded text:
sacerdos ante orationem praefatione praemissa, sacerdos ante orationem praefatione praemissa, parat mentes fratrum dicendo: Sursum corda; ut dum respondeat plebs: habemus ad Dominum, admoneamur nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. Claudatur parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illicem Domini, offerri aqua sola non potest, quomodo nec vinum solum. si uinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. quando autem sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero
Abbreviated transcription (Latin):
sciplina custos spei recinaculum fidei. giͣ
dux itineris salutaris. fomes ac nutri¬
mentum bone indolis: magistra uirtutis.
facit in xp̃õ manere. semper ac igit᷑ deo
uiuere. aid promissa celestia et diuina p̾mia
passione purgatar. Esse martir non potest:
iat uoluntas tua. uoluntas dei est: quam
Ixp̃c et fecit et docuit. Humilitas in conuer¬
satione. stabilitas infide. uerecundia inuerbisi
infcĩs iusticia. in oꝑibus misericordia. ĩ morib
disciplina inuiriam facere non nosse: et fac¬
tam posse tolerare. cum fratoibus pacem tene¬
be. diñ toto corde diligere. amare in illo quod
pater est. timere quod dominus est. xpõ nich̾
omnino p̾potere. quia nec nobis quicquam
ille p̃posuit: caritati eius in seꝑabiliter ad¬
herere: conci euis fortiter ac fidenter assiste¬
lare et in cambere ad preces toco corde de¬
bemus. Cogitatio omnis carnalis et secu¬
laris abscedat nec quicquam tisc animus
quam id solum cogitet quod p̾catur. Ideo et

Expanded text:
sciplina custos spei, retinaculum fidei, dux itineris salutaris, fomes ac nutrimentum bonae indolis, magistra uirtutis, facit in Christo manere semper ac iugiter Deo uiuere, ad promissa caelestia et diuina praemia passione purgatur. esse martyr non potest  Yoluntas autem Dei est quam Christus et fecit et docuit. humilitas in conuersatione, stabilitas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus est, Christo nihil omnino . praeponere, quia nec nobis quicquam ille praeposuit, caritati eius inseparabiliter adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistelare et incumbere ad preces toto corde debemus. Cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quidquam tunc animus quam id solum cogitet quod precatur. Ideo et
Abbreviated transcription (Latin):
bauilior iudicatur q̃ asserit a ꝙͣ cũ uino
in sanguinem transmutari ut ex pres¬
sius eluceat ꝓprietas sacramenti. Nã cũ
aque multe suit populi multi. Iuxta
quod aubi legitur. beati qui seminant
suꝑ aquas. It̃o uino a qua uuitur. ut
ubsales. pͥerniciosus in tuis partibus
moleuit abusus uidelicet quod in maiori
ꝙͣtitate de aqua ponitur in sacramẽto ꝙͣ
deuino. cum scd̾m rationabilem ꝯsuetu¬
dinem eccͤ gn̾alis plus ĩ ipõ sit de uino ꝙͣ de

Expanded text:
babilior judicatur, quae asserit aquam cum vino in sanguinem transmutari, ut expressius eluceat proprietas sacramenti. Nam, cum aquae multae sint populi multi, juxta quod alibi legitur: Beati qui seminatis super aquas, ideo vino aqua unitur, ut ut audivimus in tuis partibus inolevit abusus, videlicet quod in majori quantitate de aqua ponitur in Sacrificio, quam de vino, cum secundum rationabilem consuetudinem Ecclesie generalis plus in ipso sit de vino, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
bula cui ꝯsecrationis bnidͦ pontificali mĩste¬
rio adhibetur. si mota fuerit uel enormit
fracta deb nõ ĩmerito ꝯsecrari. nec nega¬
mus qͥn oleum nõ ꝯsecratum ꝯsecrato pos¬
chiepõ. ꝑroposiusti quod uenientib ad eccͣan
beati iacobi ex diuersis regionib ꝑ egrinis
et uolentib aliis abaliis ꝑ contentiones et
rixas altaris denocte custodiam uendicare
homicidia ꝯtingunt uit̃dum et aliqñ ułne¬

Expanded text:
bula cui consecrationis benedictio pontificali ministerio adhibetur, si mota fuerit vel enormiter facta, debet non immerito consecrari. Nec negamus quin oleum non consecratum consecrato posenientibus ad ecclesiam Beati Jacobi ex diversis regionibus peregrinis, et volentibus aliis ab alteris per contentiones et rixas altaris de nocte custodiam vindicare, homicidia contingunt interdum, et aliquando vulne
Abbreviated transcription (Latin):
existimet abbas quod suꝑ hñda ꝓpuetate
possit cum aliquo monacho dispensare oꝑ
abdicatio proprietatis et custodia castitatis
a deo est annexa regule monachali ut ꝯtua
eam uͭ sũmus pontifex possit indulgere li

Expanded text:
aestimet abbas quod super habenda proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quoniam abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licenti
Abbreviated transcription (Latin):
dere. ¶ Nichil eque proderit quam quiescere
et minimum cum aliis. loqui. pluriinum
inique facere cõfusam uitam et ꝑturbatam
potentes agunt. Tantum metuunt qnͣtum
drim est: ne quid nobis inopinatum sit. xix¬
ic discamus ut que fuerũt uerba
sint opera. Nulios autem peuis merem
de omnibus mortalibus iudico: quam qui phi¬
losophiam uelut quoddam artificium uena¬
le didicerunt qui alit̾ uiuunt quam uiuen¬
dum ẽẽ p̃cipiunt.
ana sunt que nos mouent: que atteni¬
tos habent. Nemo nr̃m quid uerendũ¬
eẽt excussit s metum alt̾ alteri tradidit.
Nemo ansus est ad id quo ꝑturbabatur acce¬
dere. et naturam ac bonum timoris sui nosse
It aq res falsa et manis est. Habet ad huc
fidem quia non coargintur. Tanti putenus
oculos intendere iam apparebit qmͣ breuia
quam incerta. quam tuta timeantur. ¶ ꝓs
ratur. tinde surrexerit : inquẽ exitum tanti
rerum uelocitas properet. Ab hac diuina
contemplatione abductum aiimum insor¬

Expanded text:
en aeque proderit quam quiescere et minimum cum aliis loqui, plurimum inique facere. Confusam vitam et perturbatam inpotentes agunt; tantum metuunt, quantum NDUM EST ID, scilicet NE QUID NOBIS INOPINATUM <SIT>. Iista ediscamus, ut quae fuerint verba, sint opera. Nullos autem peius mereri de omnibus mortalibus iudico quam qui philosophiam velut aliquod artificium venale didicerunt, qui aliter vivunt quam vivendum esse praecipiunt.ista, quae nos movent, quae attonitos habent. Nemo nostrum quid veri esset, excussit, sed metum alter alteri tradidit; nemo ausus est ad id, quo perturbabatur, accedere et naturam ac bonum timoris sui nosse. Itaque res falsa et inanis habet adhuc fidem, quia non coarguitur. Tanti putemus oculos intendere; iam apparebit, quam brevia, quam incerta, quam tuta timeantur. Talis ratur, unde surrexerit, in quem exitum tanta rerum velocitas properet. Ab hac divina contemplatione abductum animum in sor
Abbreviated transcription (Latin):
pis infutura prospectum intende et
que possint contingere: animo tuo cunc¬
ta p̃pone. Nichil tibi subitum sit : sec totũ
ante ꝓspicias. Nam qui prouidens est non
dicit. non putaui hoc fieri quia non du¬
bitat s expectat non suspicatur. s cauet.
fueris numquam iudicabis tibi ꝯtu¬
iam fieri. Sa inumeo dices:. Non nocuit
michi s auimum nocendi habuit. Et
cum illum inpotestate tua uideris uindic¬
tam putabis uindicare potuisse. ato
gemuis ignoscere. ¶Eris magnamius Si

Expanded text:
pis, in futurum, prospectum intende; et pis, in futurum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam qui prudens est, non dicit: Non putavi quidem hoc fieri; quia non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet.fueris, nunquam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scito g
Abbreviated transcription (Latin):
Morieris. scultum est timere: quod uita¬
Set mali. ¶Malis displicere: laudari est
¶Nulia terra exilium est: s altera patria
ne est non in loco. ¶ Dolor imminet. Si exi¬
gnus est: feramus. Leuis est patientia. Si
grauis est feramus. Non leuis est gloria. ¶¬
lum iudicas: Archa est. Quis erario quis
plenis inuidet loculs: Et iste quem dum̃
existimas pecunie: Loculus est. Multum
tibus credis sepe dolet. sepe suspirat. mul¬
ti illum comitantur. Mel musce sequũtur
cadauera lupi frumenta formice predam
sequitur ista turba non hominem. De .iiii.¬
Iamplecteris ubiq idem eris et pro ut
rerum ac temporis uauietas exigit ita te
accommodes tempori. Nec te maliquibus
mutes. set potuis aptes: sicut manus que
eadem est. Et cum inpalmam extenditur¬
Cꝰ ec cum inpugnum astringitur. Prudentis
proprium est: examinare consilia et nõ
cito facili credulitate ad falsa pro labi.
De dubiis non diffuuas: set suspensam
tene sententiam. ¶Si prudens esse cu¬

Expanded text:
m. Stultum est timere quod vitased mali. Malis displicere, estNulla terra exsilium, sed altera patria. ne est, non in loco. TI. Dolor imminet. SEC. Si exiguus est, feramus, quia levis est patientia; si gravis, feramus, quia non levis est gloria. lum iudicas? Arca est. Quis erario, quis plenis invidet loculis? Quem tu dominum existimas, pecunicredis, sepe dolet, sepe suspirat. 'Multi illum comitantur'. Mel musce sequuntur, cadavera lupi, frumentum formice: predam sequitur ista turba, non hominem". "Moramplecteris, ubique idem eris; et prout rerum ac temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sententiam. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
altm panem tenerũ et similagineum
fames reddet. Ideo non est aũ edendum
quam illa imperet. Ex spectabo gͦ. nͨ ante edam
quam aunt bonum panem habere cepero: aut¬
ceperunt. Utebamur enim illis. non quia de¬
bebamus s quia habebamus. xxxu.¬
ominis bonum non est in homine: nisi
cum illi ratio ꝑ fcã est. Quid autem hoc
bon̾um Dicam. Libei. animus ereatis alia
sicottiens sibi se nulli. ¶Uis tu relictis inquib¬
iunci te necẽẽ est dum maliena interis ad bo¬
num reuerti tuum: Quod est hoc e animus
emendatus acpurus enulator d̾i. suꝑ huma¬
na se extollens nicħ extra se sin ponens. ¶¬

Expanded text:
lum tibi tenerum et siligineum fames reddet. Ideo non est ante edendum quam illa imperat; exspectabo ergo nec ante edam quam aut bonum panem habere coepero autcoeperunt; utebamur enim illis, non quia debebamus, sed quia habebamus. Quominis bonum non est in homine, nisi cum illi ratio perfecta est. Quod autem hoc bonum ? Dicam: liber animus, erectus, alia subiciens sibi, se nulli. vinci te necesse est, dum in aliena niteris, ad bonum reverti tuum ? Quod est hoc ? Animus scilicet emendatus ac purus, aemulator dei, super humana se extollens, nihil extra se sui ponens.
Abbreviated transcription (Latin):
quam bene cum quibusdam a gere¬
tar: si a se non aberrarent. Nune
primum se ipsos sollicitant corrumpunt
territant. Quid prodest mare traicere nu
bes mutare e. Siuns ista quidus iuigeris¬
esfigere : non alibi sis oportet set alius. s¬
Non quia difficilia sunt quedam non
audemus set quia non audemus difficilia
sunt.

Expanded text:
quam bene cum quibusdam ageretur, si a se aberrarent! Nunc premunt se ipsi, sollicitant, corrumpunt, territant. Quid prodest mare traicere et urbes mutare ? Si vis ista, quibus urgueriseffugere, non aliubi sis oportet, sed alius. Non quia difficilia sunt, non audemus, sed quia non audemus, difficilia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ichil eque tibi proficiet ad tempe rantiã
Lomnium reoum quam tequeus aget
breans etu et huuis incerti. Queoquid facies
respice ad mortem.
Uitia ntã qͥa amamus defendinus et malumͦ
ortusare illa quam excutere. Satis natura ho¬
mini dedit roboris si illo utamur. Si uires
nr̃as colligamus ac totas pro nobis certe non
contra nos concitemus. Nolle in causa est non
posse pretenditur.
onp̃cipio ut aliquid nature neges contu¬
max est non potest unci scium poscit¬
s ut quicquid naturam excedit scias p̃carium
er̃ non necessarium. E surio edendum est. Utrũ
hic panis sit plebenis ansimilaginens ad natu¬
ram nichil ꝑtinet. Illa uentrent non delectarĩ
nuit s impleri. xxxi
cit ur puidens in hoc natum hominem
Iut uita de fungeretur. nͨͦ domum ẽẽ hoc
mipus: S hospicium. et quidem brene hospi¬
aum quod relinquendrm est: ubi te grauẽ hos
t inrtutes exbrtabor et uicia conuerbera bo
Ilicet aliqͥs niiiim unmoderatum q in
hac parte me iudicet: non desistã ꝑ sequi

Expanded text:
eque tibi profuerit ad temperantiam omnium rerum quam frequens cogitatio brevis aevi et huius incerti; quidquid facies, respice ad mortem.vitia nostra quia amamus, defendimus et malumus excusare illa quam excutere. Satis natura homini dedit roboris, si illo utamur, si vires nostras colligamus ac totas pro nobis, certe non contra nos concitemus. Nolle in causa est, non posse praetenditur.cipio, ut aliquid naturae neges— contumax est, non potest vinci, suum poscit—sed ut quicquid naturam excedit, scias precarium esse, non necessarium. Esurio; edendum est. Utrum hic panis sit plebeius an siligineus, ad naturam nihil pertinet; illa ventrem non delectari vult, sed impleri. Sit et scit in hoc natum hominem, ut vita defungeretur, nec domum esse hoc corpus, sed hospitium, et quidem breve hospitium, quod relinquendum est, ubi" te gravem esse t virtutes exhortabor et vitia converberabo. Licet aliquis nimium inmoderatumque in hac parte me iudicet, non desistam persequi
Abbreviated transcription (Latin):
a mor uite. Qui ut non est abitiendus
Ita minuendus est. Ut si qnͣdo res exiget ni¬
chil nos detineat nec inpediat. quo minus
ꝑatisimus quod qͣndoq faciendum est statĩ
sacere.
lamo michi ipse. Numera annos tuos
et pudebit eadem uelle: que uolueras
puer eadem parare. ¶ Bonamens: nec com
modatur uec emttur. Et puto siuenalis
eẽt non haberet emptorem at mala coci¬
die emitur. ¶ Numquam nimis dicitur
quod numquam satis discitur. Quibus dam
remedia monstranda: quibusdam Inculcanda
sunt.
nus animi deponendum est: non añ
tibi ullus placebit locus. ¶Inicium¬
est salutis: noticia pccĩ. Egre gie michi
hoc dixisse uidetur epicurus Nam qui
peccare se nesat corrigi non. uult
e prehendas te oportet:ante quam emendes
Quidam uiciis gloriantur. Tu existimas a li¬
quid de remedio cogitare. qui mala sua uir-¬
tutum loco numerante Ideo qnͣtum potes te
ipsum coargue. in quire. Inte accusatoris pri-

Expanded text:
amor vitae, qui ut non est abiciendus, ita minuendus est, ut si quando res exiget, nihil nos detineat nec inpediat, quo minus parati simus, quod quandoque faciendum est, statim facere.lamo mihi ipse: " Numera annos tuos, et pudebit eadem velle, quae volueras puer, eadem parare. modatur nec emitur. Et puto, si venalis esset, non haberet emptorem. At mala cotidie emitur. quod numquam satis discitur. Quibusdam remedia monstranda, quibusdam inculcanda sunt. nus animi deponendum est. Non autem tibi ullus placebit locus. Iest salutis notitia peccati." Egregie mihi hoc dixisse videtur Epicurus. Nam qui peccare se nescit, corrigi non vult; deprehendas te oportet, antequam emendes. Quidam vitiis gloriantur; tu existimas aliquid de remedio cogitare, qui mala sua virtutum loco numerant ? Ideo quantum potes, te ipse coargue, inquire in te; accusatoris pri
Abbreviated transcription (Latin):
fiet nobis. Tunc enum dicenda sunt uer¬
ba euis in nobis manere quando facimus
que p̃cipit et diligimus q̃ ꝓmisit. lxxxiii¬
hoc p̾ceptum diuĩ teneamus ut nos urui¬
cem diligamus: et quicquid aliud p̃cipit
faciemus quoniam quicquid est aluid¬
hic habemus .xc. Quia non possumus
hominum indagare cõscientiam. de ip̃is
reb habeamus ueram certam q senten¬
tiam : hoc est ut si ille uł ille homo. utrũ
sit ĩpndicus. pudicus ne nescimus: od̾imꝰ
tũ ĩpudiciciam pudiciciam diligamus.¬
cogitatõñ alienarum et si suspitiones
cia tñ idẽ diffinitas firmasq sententias
cõtinere debemus. nͨ añ tempus quieqͣm
ut resta sit ĩ probatõ uitiorum. Uirtutũq
aꝓpbatõ ꝓ fecto si erratur in hominib ue¬
niał est humana temptatõ. xcui ꝓpĩ sã
guis sic inremissionem pcõꝵ omnium
fusus est : ut ipsum etiam peccatum pos¬
sit delere quo fusus est xcuii Sapiẽtia¬

Expanded text:
fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verfiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit. o praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et sic quidquid aliud praecepit, faciemus; quoniam quidquid est alilamur, ut quia non possumus hominum indagare conscientiam, de ipsis rebus habeamus veram certamque sententiam. Hoc est, ut si ille vel ille homo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen impudicitiam, et pudicitiam diligamuscogitationum alienarum, etsi suspiciones cia tamen, id est, definitas firmasque sententias continere debemus, nec ante tempus quidquam ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. 3. Per has guis sic in remissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Hae