comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s dix̃: sp̃s ẽ qui uiuificat: caro non ꝑdest quic¬
quam : Salomon đ fallax gratia: & uana est
pul chritudo : Basilius đ pul chritudo diligen¬
da est sili: quȩ l&itiam sp̃italen consueuit in fun¬
dere : Euitomus p̃ciosas pulchritudines : peom¬
nium malorum genea innos in rogeitur: Sapieir
iir ñ considerat corporis decorem : sed animȩ :
insipiens aũt : in carnalibus sed&enitur: Sapibir¬
uir muligem respuit gestosam : stultur aũt concu¬
piscens eam supplantatur : Uir prudens in prudei¬
te mulige: auestit oculor suos : Luxoriosus aut̃
intuens eam solu&ur. ut cera a fatiȩ ignis: Xp̃s¬
non incorporis : sed in anime pulchritudine del&¬
tatur: Illa ergo & tu dilige : in quibus del&aetꝰ dr̃¬

Expanded text:
Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam . SALOMON. Fallax gratia et vana est pulchritudo . BASILIUS. Pulchritudo diligenda est, fili, quae laetitiam spiritalem consuevit infundere. Evitemus pretiosas pulchritudines, ne omnium malorum genera in nos irrogentur. Sapiens vir non considerat corporis decorem, sed animae. Insipiens autem in carnalibus se detinet. Sapiens mulierem respuit gestuosam. Stultus autem concupiscens eam supplantatur. Vir prudens ab imprudenti muliere avertit oculos suos. Luxuriosus autem intuens eam, solvitur ut cera a facie ignis. non in corporis decore, sed in animae delectatur. Illa ergo dilige, fili, in quibus delectattatur. Illa ergo dilige, fili, in quibus delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
inostan o peratur: nequa radix amaritudinis sur¬
sum germinans inpediat : & ꝑ illam inquinentur mul¬
ti : Salo monđ : Corgaudens : & hilarat facian :
in metore animȩ : deicitur sp̃s : Animus gauder
a & atem floridam facit : Sp̃s tristis & siccat ossa
hiesus filius sirachđ : pili in bonis non des quȩllã
& omni datum non de tristitiã uerbi mali: omnis
plaga: tristitia cordis ost: tristitia : non des ani¬
mȩ tuae : Iocunditas cordis: he est uita hominis :
tristitia : & pelle ate: oroltornĩ occidit tistitia :¬
& non est utilitas in illa: Corprauum dabit tiistraã:
& homo peritus resistit illi : Atristitia eum : fertinat
mors: tristitia cordis: fl&tit ceuicem: pondede¬
ris in tristitia cortuum: sed repelle eam ate hisi¬
benre uiue s&c rua conscibitiaꝗ
sustin&: bona uita gaudium sonꝑ hab& : conscie¬
tia aũt .rei. sonꝑ in poaia est: Reus animus numquã
s&curus ẽ : Sicut inuestimento tinea: & uermis de¬
uorat limum : ita tristitia nocit cor: Corla&um

Expanded text:
m operatur . Ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi . SALOMON. Cor gaudens exhilarat faciem, in moerore animae dejicitur spiritus . Animus gaudens aetatem fJESUS SIRACH. Fili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali . Omnis plaga tristitia cordis est. Tristitiam non des animae tuae. Jucunditas cordis, haec vita hominis est . Tristitiam expelle a te, multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa . Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistit illi . Ad tristitiam enim festinat mors. Tristitia cordis flectit cervicem . Non dederis in tristitiam cor tuum, sed repelle eam a te . ISIbene vive. Secreta conscientisustinet. Bona vita gaudium semper habet. Conscientia autem rei semper in poena est. Reus animus nunquam securus est. Sicut vestimentum tinea, et vermis devorat lignum, ita tristitia cor hom
Abbreviated transcription (Latin):
dine sacrificiorum : non ꝓpiciabitur dõ p&catis: qui
offest
sacrificium & sub stantia pauperir : qi¬
si qui uictim & filium inconsp&tupatris sui: Non appa¬
rebis ante conspetudĩ uacuus Oblatio iusti inpingu
at altorri : & odor suauitatis ẽ. in consp&tu altissimi
Sacrisicium iusti ac ceptũ est : & manoriã illius ñ obli¬
pi& illa ds̃: Bono animo gloriam reddedõ : & ñ minuar
primitias manuũ tuarum: Gregorius đ: magna pur¬
rationem sacrificiorum : deluenda sunt culpȩ conui¬
uiorum
LII. DETRISTITIA .
Ñs dicit : Amei dico uobis : quia plorabitis &
flebitis uos : mundus aut̃ gaudebit: uos triste

Expanded text:
 peccatis . Qui offert sacrificium ex substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Non apparebis in conspectu Dei vacuus . Oblaat altare, et odor suauitatis est in conspectu altissimi. sacrificium iusti acceptum est, et memoriam eius non oblipiet illa Deus . Bono animo gloriam redde Deo, et non minuas primitias manuum tuarum . GREGORIUS. Magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt culpae conviciorum. CAPUT LI. De tristitia. CHRISTUS. Amen, amen dico vobis quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit . Vos
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquorum potestas suꝑte : & dĩ datur licetia : om̃r
quȩ tibi aduersantur dĩ consilia faciunt: patierto
lauora postabis : si grauiora fueris recordatus
Languor enĩ: uitiae & coquid: Languor uires libi¬
dinis frangit : infirmitas grauis subriam facit ani¬
mam: Gprianus đ: n& dignus ẽ in moste accipee
solatium : qui se non comouit eẽ moriturũ: Dis¬

Expanded text:
Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur, Dei consilio faciunt. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. Infirmitas gravis sobriam facit animam. CYPRIANUS. Nec dignus est in morte accipere solatium, qui se non cogitaverit esse moriturum. I
Abbreviated transcription (Latin):
secognos cat : non deici : Uiri scĩplus formi¬
dant ꝓspera : quam ad uersa: quia dĩ sorui pro¬
spera deiciunt : aduersa erudiunt: Tunc ma
gis sunt dĩ oculi suꝑ iustos: quando eor afflig ab
in quis ꝓ uideitia suꝑna ꝑ mittit: Tunc iustis
gaudia disponuntur a&erna : quando p̃ser¬
ti tribulatione ꝓbantur: quantum eñ in hoc
seculo frangimur : tantum in ꝑ p&uo solida¬
mur : Quantum in p̃saiti ad fligmur : tantũ
infuturo gaudebimꝰ : si hic flagellis ad terii¬
mur : purgati in iuditio aduenionur: senꝑ dr̃
hic tollorat: quos ad salicten ꝑ p&uã p̃parat :
Non itur murmores : non blas phanes : pondicas
quare susteio mala : quia luxta modum crimeiis mi¬
nor ẽ recributio ultionis : Quienim in flagellis mur¬
ta tollerat dm̃ concitus placat: Sienim uis purga¬
re in paena te accusa: & dĩ iustitia lauda: uniuersa
que tibi accedunt : abs que dĩ ponsiunt uoluntate :

Expanded text:
se cognoscant, non dejici. Viri sancti plus formise cognoscant, non dejici. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa: quia servos Dei prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. gis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur ati tribulatione probantur. Quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in perpetuo solidamur. Quantum in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio adveniemus. Semper hic Deus tolerat quos ad salutem perpetuam praeparat. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? quia juxta modum criminis, minor est retributio ultionis. Qui enim in flagellis mursa tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari in poena, te accusa, et Dei justitiam lauda. Universa quae tibi accidunt, absque Dei non fiunt voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
to flagellat: nedeiustitia suꝑ biens cadat: s la¬
zellum nam que tunc delebit culpam: cõmuta¬
uerit uitam: Omnis diuina ꝑcursio aut purga¬
tio uitȩ p̃ seitis est : Aut inicium poenȩ sequartir.
gitur: qui hic cepta illuc ꝑficitur Ut in his qui
omnino poncor reguntur. p̃cȩdentium ꝑcussio
flagellorum sequentium sit inicium tormatoꝵ
quibus dam s& reto dĩ iuditio hic male ẽ: illuc be¬
ne: scilic& ut dum hic castigati correguntur :
ad &ernam damnatione liberentur : Quibus dã
uero hicbeie .ẽ & illuc male : porro quibus dã
& hic male & illuc male quia cor regere noler¬
tes & flagellare in hac uita incipiunt: & in&e
na percus sione damnantur : Murmorar in
flagellir dĩ p&cator hamo non deb& quia maxi¬
me ꝑ hoc quod cor rigitur enendatur: unus¬
quisq aut̃ tunc leuius portat quando patitur
Si sua discus serit mala: ꝓ quibus illi infet
retꝰbutio iusta: Iusturꝰ in ad uersis ꝓbare

Expanded text:
tum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. Flatum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. Flagellum namque tunc delebit culpam, cum mutaverit vitam. Omnis divina percussio aut purgatio vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. gitur, quae hic coepta, illic perficitur: ut in illis qui omnino non corriguntur, praecedentium percussio flagellorum sequentium sit initium tormentorum. Quibusdam, secreto Dei judicio, hic male est, illic bene: scilicet ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur; quibusdam vero hic bene est, illic male: et hic male, et illic male: quia corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna passione damnantur. Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem nunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Justi in adversis probari
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ f&tionen uitȩ suture iucretur : Iusto tempo¬
ralia flagella : ad &ene ꝓsiciũ gaudia : Ideo que
&iustur in poenis gaudere : & impius in ꝓspeitatib:
lugere deb&: neque iusto : neque seꝓbo : dr̃ mise¬
ri cordiam abstrahit : Bonos hic ꝑ afflictionẽ
iudicat: & illuc renunerat ꝑmiseationem & ma¬
lor hic tollerat ꝑ tamporale clementiam : & illuc
pesnit ꝑ &ernam iustitiam: In hanc enim uita
dr̃ par c& impiis : & tamen non parc& electis
In illa parc& electis : non par c& iniquis: quan¬
tum quis que. aut incorpore : aut inmarte flagel¬
la sustin& : tantum se insine renunerare spe:
Dum enim multa damnabilia reꝓbi conmississe
uide antur disp&ti adõ: nullo emendationis uer¬
bere feiuntur: Gemina ꝑcursio ẽ. diuina: una
in bona paste quȩ ꝑ cutimur : ut carne eneide¬
mur: Altera qua uulneramur conscientia ex ca¬
ritate : ut dm̃ ardentius dilegamus : Dr̃ ideo ius¬

Expanded text:
ut perfectionem vitae futurae lucretur. Justis tempout perfectionem vitae futurae lucretur. Justis temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia: ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitate lugere debet. Neque justo, neque reprobo, Deus misericordiam abstrahit. Bonos hic per afflictionem judicat, ut illic remuneret per miserationem: et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis. In illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Quantum quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tantum se in finem remunerari speret. Dum enim multa damnabilia reprobi commisisse videantur despecti a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. Gemina est percussio divina: una, in bonam partem, qua percutimur in carne ut emendemur; altera, qua vulneramur in conscientia, ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. Deus ideo jus
Abbreviated transcription (Latin):
ribus nr̃is mani fest&ur : Agustinus dix̃ : qui in hoc
mundo flagellare non merebitur : in in fernum torq:¬
bitur : Cum eum addnm flagellabimur si & pacienter
ex cipimus & humilite gratias agimus : simale fuer imẜ
p&catorum indulgentiam accipiemus: Siaũt boni:
a &ernam beatitudinem consequimur : hieronimus đ
qui sanel recipit mala sua inuita sua non eosdem cru¬
ciatus patitur inmoste : quos ẽ passus inuita: Mul¬
toquȩ melius est stomachum dolore : quã mentẽ :
Cauendum ẽ uulnus : quod dolore curatur: Magna
ira est : quando p&cantibur ñ irascitur dr̃: medicur
sice sauerit curare : disperat : Gregorius đ: Diuina
dis pensatione agitur : ut ꝓlixiora uita grotatio ꝓli¬
xior &urat : hysidorus đ ibuqr teis eum dr̃ hominẽ
cruciat qua pacantem deseruerat: flagellan¬
do itrum uisitat: ordinata est mise tetiodĩ : que
orius hic hominen ꝑ flagella a p&cato emendat   ap¬
st đ el& tur eumdĩ doloribur uitȩ huius ad territꝰ

Expanded text:
ribus nostris manifestetur . AUGUSTINUS. Qui in hoc mundo flagellari non merebitur, in inferno torquebitur. Cum enim a Domino flagellamur, si patienter accipimus, et humiliter gratias agimus; si mali fuerimus, peccatorum indulgentiam accipiemus; si autem boni, aeternam beatitudinem consequemur. HIERONYMUS. Qui semel recipit malum in vita sua, non eosdem cruciatus patitur in morte quos est passus in vita. Multoque melius est stomachum dolere quam mentem. Cavendum est vulnus quod cum dolore curatur. Magna misericordia est, quando peccantibus irascitur Deus. Medicus si cessaverit curare, desperat. GREGORIUS. Divina dispensatione agitur, ubi prolixiora vitia, aegrotatio prolixior exurat. ISIDORUS. Revertens enim Deus hominem cruciat: quem peccantem deseruerat, flagellando iterum visitat. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccato emendat, t. Electus enim Dei, doloribus vitae istius atteritur,
Abbreviated transcription (Latin):
quia Aut iusti protem porale lucro iudicant : Aut
ali quid boni prouanȩ gloriae app&itu faciunt ma¬
lis male utuntur qui noxias cogitationis operb: pra¬
uis ꝑsiciunt : Bee malis utuntur qui lux oriam
carnes coniugaler hon este restringunt: Grauito
indm̃ delinquunt quidiuitiar adõ con¬
cessas & non sebus salutarib: sed in usibus sȩculi¬
prauis utuntur : Caue honoris quos teiere sine
culpa non potes: sublimitas honorũ magnitudo
scelerum est : hoc aut̃ hab& tantũ bonũ porsersio
p̃sentiam rerum seuitam reficiat miserorũ p̃te
Diũ ẽ cũ rebus nr̃is durare non possumus. quia
Aut nos illas moriendo deserimus: aut illenos uiuer¬
tis deserunt: po testar cito ruinã patitur pũ quã
metis requien hab& qui curir terenis se subdit :
Sonꝑ requiem metis habebiur: si ante mundi curar
abiceris : ualderarum ẽ quidiuitiar possident ad
requiem tendant: Est elatio pauperũ quos n& diui¬

Expanded text:
qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate restringunt. Graviter in Deum delinquunt qui divitiis a Deo concessis non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Cave honores quos sine culpa tenere non potes. Sublimitas honorum, magnitudo scelerum est. Hoc habet tamen bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; propDiu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos morientes deserunt. Potestas cito ruinam patitur. Nunquam mentis requiem habet qui curis terrenis se subdit. Semper requiem mentis habebitis, si ante mundi curam reliqueritis. Valde rarum est, ut qui divitias possident, ad requiem tendant. Est elatio pauperum quos nec divi
Abbreviated transcription (Latin):
strat : Cyprianus đ: poenam de aduesis mundi illi ser¬
tit : cui & la&itia & gloria omnis inmundo est: Ille i¬
tur merit & defl& si sibi male sit in sȩculo cuibore
pon potest eẽ post sȩculum: hysidorus ł diuitis¬
tur atͦ obsorberte ꝓfundo cruciandi : a& enis
gehainȩ incedus depotantur : Quantũ quis que
amplius sȩcularis hon oribus dignitate sublimatur
Tantũ grauius curarum ponderibus ad grauatur:¬
sa: Sienm uix ualit pec cata animȩ deuitare
gratas : quantum magis oc cupationem seculi de¬
sine sine in ꝑp&ium regnat: & gloria sȩculi hiuus.
pudi & miseri ad in fena torquendi discendunt:
ꝓmilitia plebis &iam regs mutantur : & qui ante
uidebantur eõboni accepto rego fiunt iniqui:
quorur dam suꝑbos diuiter serum capia facit
elatus : p̃ sunt opus inuitio : sed uoluntas : nam
crime inrebus non ẽ sed in uso agentis:
Bonis donis bene utuntur quiduicias sibi concq¬
sas in rebus salutaribus ꝑ fruuntur bonismale utuntꝰ

Expanded text:
perstringi. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest esse post saeculum, cuius uitur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. Quanto quisque amplius saecularis honoris dignitate sublimatur, tanto gravius curarum ponderibus aggravatur devitare quietus, quanto magis occupatione saeculari desine fine in perpetuum regnat, et de gloria saeculi hujus llorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Pro malitia plebis etiam reges mutantur: et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniqui. Quosdam superbos divites copia rerum facit elatos. Non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. Bonis bene utuntur, qui divitias sibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur. Bonis male utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mihi suffciens uita: Noli axius. eẽ indiuicus iustis
pihil enim ꝓder̃ tibi. indie obductionis &uindicte
poliditase homine fostiore te : quod si fenera ueris
tam quã ꝑditum habe: Quigloriatur insubstantia
pauꝑ tate ueiat. sili ne inmultir sintactus tui:
&iam sidiues sueris non eris inmunis adelicto : Bona
est substantia cuinon ẽ p&catum in consciatia: diui¬
tis aũt & pauperis corbonum &iomni tenpore uul¬
tus illorum hȩlaris : quique it locupl&ari auetit
oculũ suum : bonus diuer qui inuentus est sinanaculi
Substatiae in iustorum sicut fluuius sic cabuntur
& sic tonitruũ magnum inpluuia ꝑ transibunt: est
nequis sima pauꝑtas in ore in pii laborauit pauꝑ
indiminutione uictus & infinem sit in obs Bona
& mala uita & mori. pauꝑtas & honestas adõ sunt:
Monento pauꝑtatis intampore habundantiae. &
neces sitec tẽ pauꝑtatis in die diuitiarum: Agusti¬
nus đ : plus ẽ pauꝑ uidei cęlum stellatum quam
diuite tectum in auratum: hioonim& đ: quan¬

Expanded text:
e in divitiis injustis: nihil enim proderunt tibi in die ultionis et vindictae. Noli fenerari homini fortiori te: quod si feneraveris, tanquam perditum habe . Qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur. . Fili, ne in multis sint actus tui etiam si dives fueris, non eris immunis a delicto . Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia . Divitis autem et pauperis cor bonum, in omni tempore vultus eorum hilaris . Qui quaerit locupletari, avertit oculum suum . Bonus dives, qui inventus est sine macula . Substantiae injustorum sicut fluvius siccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia pertransivit . Est nequissima paupertas in ore impii . Laborabit pauper in diminutione victus ejus, et in fine fit inops . Bona et malae abundantiae, et necessitatem paupertatis in die divitiarum . AUGUSTINUS. Plus est pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. HIERONYMUS. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
diabali: Sicut geites multur aũt locu pl&antes tam¬
quã nibil habentes : & om̃a possedates : Salomon dix̃:
Benre dictio dñi diuites facit: nec sociabitur es ad flic¬
tio : non ꝓderunt diuitiae indie ultionis : iustitiaue¬
ro liberabit amorte : qui considit indiuitur sus con¬
ruit : custo di&ur iusto substantia p&catoris : qui
congregat thesauros lingua mendacii : uanurẽ &
in ping&ur ad laqueos mostir : Melior .ẽ pauꝑ &
sufficieir sibi : quã uirgloriosur & indigenr pane :

Expanded text:
ntes: tanquam nihil habentes, et omnia possidentes. SALOMON. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Non proderunt divitiae in die ultionis, justitia vero liberabit a morte . Qui confidit in divitiis suis, corruet . Custoditur justo substantia peccatoris . Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis . Melior est pauper et sufficiens sibi, quam vir gloriosus et indigens pane .
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est seisum adincesta & teiderequȩ aut con¬
sequi non pos sumus aut cito inuenta ꝑdimus: quã¬
re ñ posumus : Gregorius đ : terea pulchritudo
consunditur : cum celsitudo celestis pentur : In
hoc seculo potenr qui lipit si fructu non hab& bne
operationis &iam inpedimetum prestat c&eis:
Inpopulo plus solent nomina diuitũ quã paupe¬
rum scire : Sol& enim serum habundantia tantũ¬
magis diuinomentem soluere: quantum magis hanc
& int diuersa cogitare: Amaiore dolore mentẽ con

Expanded text:
e est sensum ad incerta ea tendere quae aut consequi non possumus, aut cito inventa perdi? Quanre non possumus. GREGORIUS. Terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur. In hoc saeculo potens quilibet si fructum non habeat bonae operationis, etiam impedimentum praestat caeteris. In populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Solet enim eorum abundantia tanmagis divino timore mentem solvere, quanto magis hanc erigit diversa cogitare. Ad majorem dolorem men
Abbreviated transcription (Latin):
he e pititur adtormenta : Quam uis oñquisq: in hac
uita sit iustus tam̃ duo corpore isto greditur ꝑtimes¬
cat nedigo supplicio sit: Nullus ẽ enĩ homo sine p&ca¬
to: pec quis quam potest dedĩ securus eẽ iudicio: cũ &
deociosis uebis reddenda si t ratio : finen iustorum
optimum uo catio tranquilla cõmeidat ut & eo intelle¬
gatur scõrum habere consortium angelorum : &x quo
ab hoc corpore sine uexatione dura tolluntur: ni¬
hil est diu piluil ẽ. longum : quod non in breue siniatur:
In pos sibile est ut homo sis : & non gustis angustias. pemo qui
inhoc seculo non doleat. pullus ẽ. qui in hac uita positus
non suspir& malir omnia plena sunt : Cyprianus đ: p&c
tempora terrena iam cõputat. quia a&enitatẽ de dõ

Expanded text:
here nititur ad tormenta. Quamvis enim quisque in hac here nititur ad tormenta. Quamvis enim quisque in hac vita sit justus, tamen dum de corpore isto egreditur, pertimescat ne dignus supplicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. Nihil est diu, nihil est longum, quod non in brevi finiatur. Impossibile est ut homo sis, et non gustes angustias. Nemo est qui in hoc saeculo non doleat. Nullus est qui in hac vita positus non suspiret. Malis omnia plena sunt. CYPRIANUS. Haec tempora terrena jam computat qui aeternaitatem de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
consideat : quam sit misera & beus satis utilite pesat : Ta¬
le eum consum matur sins & uita hominis & tollitur dieb:
sigulis : Qui uitam longam quȩrir ad eam tende : uita p
qua xp̃i anuses idẽ &ernam : H& est enm uita uitalis
pam ista uita mortalir est: Mori oport& hominem in car¬
ne mundo nemoriatur in anim a xp̃o : Tunc quirq: uiuex
creditur : n s&undũ s&łm morier inquod solũ decreuit¬
corde del&ctaur: Denora uitȩ istiur tȩdiũ pate iustur
eo quod ad deideratam patriam tarde ꝑueiat. sollici¬
te deb& unusquirque uiuere & senꝑ teminum uitaesuae
considerare : ut huius seuliblanditias caueat uenturi &¬
itur ignorantia incesta ẽ : & dũ moriquisq: non aestimat
tollitur : unde festin& unus quis que : pe iniquitatibus suis
rapiatur simulq: finiatur uita cumculpa : Diabolus
quos uiuentis incendit aduitia. subito morietis ꝑtra¬

Expanded text:
considerat, quam sit misera et brevis, satis utiliter pensat. Teconsiderat, quam sit misera et brevis, satis utiliter pensat. Tela enim consummatur filis, et vita hominis extollitur diebus singulis. Si longam vitam quaeris, ad eam tende vitam pro qua Christianus es, id est aeternam. Haec est enim vita immortalis, nam ista vita mortalis est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriatur in anima Christo. Tunc quisque vivere creditur, si secundum saeculum moriens, in solo Deo vivere delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat. Sollicite debet unusquisque vivere, semper terminum vitae suae considerare, ut hujus saeculi blanditias caveat. Venturi exitus ignorantia incerta est: et dum mori quisque non aestimat, tollitur. Unde festinet unusquisque, ne iniquitatibus suis rapiatur, simulque vita finiatur cum culpa. Diabolus quos viventes incendit ad vitia, subito morientes pertra
Abbreviated transcription (Latin):
monđ: peglories incrastinum ignorans quid suꝑuentura
peeat dies : uita dulcis longior erit : tenpus nascendi: & ten¬
pus moriaidi: peno est qui sen ꝑ uiuat : & qui huius rei habeat
fidutiam : Agustinus đ omnismalos aut ideo uiu& utcorre¬
gatur aut ideo uiu& ut ꝑ illum bonum &xerceatur: hieroni¬
mus đ : humanȩ uitȩ breuitas damnatio delictorum est:
Bieius ẽ huius uitȩ felicitas: modica est huius seuli gloria:
caduca est & fraglir temporalis potentia : Dic ubis̃ reg& : ubi
st principes ubi imperato Ns ubi locupl&is rerũ : ubi potentir
s&uli : ceste quasiumbra transieuit uel ut somnium eia¬
nuerunt : quȩruntur & ñ sun diuitiae usque ad periculum
dilent mundus : estu mostuos mundo &mundus contem¬
ne uiues quȩ pꝰ morten habee non potes hisidorus dix̃
Tantum enim in hac uita ẽ. licitum opearebonum illius nẽ¬
que non lam operatio & p&tatur sed recributio meritoꝵ
Qui uitȩ p̃sentis longitudinem ñ desuospacio : sed dequs fine

Expanded text:
MON. Ne glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies . Vita ducis longior erit . Tempus nascendi, et tempus moriendi . Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam . AUGUSTINUS. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur, aut ideo vivit ut per illum bonus exerceatur. HIERONYMUS. Humanae vitae brevitas damnatio delictorum est. Brevis est hujus vitae felicitas, modica est hujus saeculi gloria. Caduca est et fragilis temporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubi imperatores? ubi principes? ubi locupletes rerum? ubi potentes saeculi? Certe quasi umbra transierunt, et velut somnium evanuerunt. Quaeruntur et non sunt. Divitiae usque ad periculum diligit mundus. Esto mortuus mundo, et mundus tibi. Contemne vivens quae post mortem habere non potes. ISIDORUS. Tantum enim in hac vita est licitum operari bonum. Illic namque non jam operatio exspectatur, sed retributio meritorum. Qui vitae praesentis longitudinem non de suo spatio, sed ejus fine
Abbreviated transcription (Latin):
in spirata utilir est : uebum xp̃i habit& in uob̵ habundan¬
ter : lacob: apͥđ: Scienti hitur bonum : & ñ faciati p&¬
catũ et illi: Salomon đ : p̃ industriam sequitꝰ sapiertiã
Agustinus đ : putrse tuam animam lectionibus diuinis. pa¬
rabit enm tibi mensam spitalem: Hicro ninxđ: qui ad si¬
duȩ insistit l&tioni: inp̃senti quidem laborat : sed p̾ea
rratulatur cum coeperit de amaris saninib: litterarũ
dulcis fructus coepit capere prudeis l&tor cauenten¬
ꝑ suꝑ stitiosam intellegentiam: ut ñ ad tuũ sensum ad¬
tanperis scripturis : s& scripturae iungas sen sumtuũ:
ut intellegas quod sequatur: illa studiamus discere in
teris quorum nõb̵ notitia ꝑseueit incȩlis: Beatur est.
qui diuinas scripturas legens ueba uertit in opee & nu¬
dam crucem nudus sequitur purir manibus & candi¬
na. magis. quam uirtus est: quanto enm quis inscriptu¬
rascccra ꝓsicere : tantum h& eaden scriptura ꝓsicit.
apud ipsum : Tanto in sacro eloquio ꝓf&ctũ inuanes

Expanded text:
abundanter . JACOBUS. Scienti igitur bonum, et non facienti, peccatum est illi . SALOMON. Post industriam sequitur sapientia . AUGUSTINUS. Nutri animam tuam lectionibus divinis, parabit enim tibi mensam spiritualem. HIERONYMUS. Qui assidue instat lectioni, in praesenti quidem laborat, sed postea gratulabitur, cum coeperit. De amaris seminibus litterarum dulces fructus cape. Prudens lector cavet semper superstitiosam intelligentiam ut non ad suum sensum attemperet Scripturas, sed Scripturae jungat sensum suum, ut intelligat quid sequatur. Illa studeamus discere in terris, quorum nobis notitia perseveret in coelis. Beatus est qui, divinas Scripturas legens, verba vertit in opera, et nudam crucem nudus sequitur puris manibus et pedibus, et candina magis quam virtus est. Quanto enim quis in Scriptura sacra proficit, tanto haec eadem Scriptura proficit apud ipsum. Tantum in sacro eloquio profectum invenies,
Abbreviated transcription (Latin):
renici& ur uobis: polite iudicare s& uidũ facien : sed ius¬
Iuste quod iustum est ꝑ sequeris : Pauł apđ: pon ergo ampliur
inuicen iudicenus: sed hoc iudicate magr: neponatis offendi¬
culum fratribus uel scandalum: Salomon đ : iustitia recto¬
rum liberauit eos & in in sidiissius capiuntur iniqui: Nouit
iustus animas ium̃toꝵ suorum : In multitudine populi digni¬
tos regis & in paucitate plebis ig nominia principe sus : In hȩ¬
laritate uultur regs uita &clenetia qus : quasi imbesero¬
tinus : Propte p&cata t̃re multi principer eius aufer
rubigine de argento : & egredi&ur uas purissimũ : Aufeim¬
pi&atem deuultorgis & sirmabitur iustitia thronus eius:
Dux indizeis prudentiam mults obp̃mit ꝑ caluniam:
R& iustus ergit terram : & homo durus distru& eam: Hie
sus filiur sirach đ : Iud& sapiens uindicat populũ suũ : &
sic &ministrieius & qualis rectoris ciuitatis : talis & in ha¬
bitantis : Rex insipiens ꝑdit populum suũ : & ciuitatir in¬

Expanded text:
undum faciem, sed jusJuste quod justum est, persequeris . PAULUS. Non ergo amplius judicemus invicem, sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratribus vel scandalum . SALOMON. Justitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui . Novit justus animas jumentorum suorum . In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis . In hilaritate vultus regis vita, et clementia ejus quasi serotinus imber . Propter peccata terrae, multi principes ejus. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum . Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus . Dux indigens prudentia, multos opprimit per calumniam . Rex justus erigit terram, et homo durus destruet eam . JESUS SIRACH. Judex sapiens judicabit populum suum, et sic et ministri ejus: et qualis est rector civitatis, tales et habitantes. Rex insipiens perdet populum suum: et civitates in
Abbreviated transcription (Latin):
mus : Dõ eum placere curantis minas hominum paeni¬
tus non timen : Grggorius dix̃ : ñ morietẽ quippemor¬
tificat qui iustum damnat & non uicturũ uiui ficare
nititur qui reum ad supplicio soluere conatur : Hisido¬
rus đ : qui secte iudicat & p̃mium inde remuneationes
& spetat fraudan indño ꝑ p&rat. qui a iustitiã quã gratis
in petire debuit acceptione pecuniȩ uindit : Omnia
quippe primum quere ut cum iustitia defineas: pullũ
condennis ante iudicium ante ꝓba & sic iudica: poneũ
qui accus atur : sed qui conuincitur reus est:¬

Expanded text:
re curantes, minas hominum penitus non timeamus. GREGORIUS. Non morientem quippe mortificat, qui justum damnat; et non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio solvere conatur. ISIDORUS. Qui recte judicat, et praemium inde remunerationis exspectat, fraudem in Domino perpetrat: quia justitiam, quam gratis impartiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Omnia quippe primum quaere, ut cum justitia definias. Nullum condemnes ante judicium. Ante proba, et sic judica. Non enim qui accusatur, sed qui convincitur, reus est
Abbreviated transcription (Latin):
gorius đ : Celorum & enim regnum nullus murmo¬
detrahis : inte pocius ꝑtimisce : D&ractione om̃is
rep̃ handunt : omne u& uperant quando aliũ d&ralus
te discute : quando alium mordis tua p&cata. re¬
dargue : non alteius delicta sed propria cerne:
num quã d&rahis: sitebere ꝑspexeris : utrius que
simile crimen inpendit & quid&raharti audit & his
qui d&rahit: Inuitas patrum dicit: Melius comedere

Expanded text:
GORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmuGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmudetrahis, in te potius pertimesce. Detractores omnes reprehendunt, omnes vituperant. Quando alii detrahis, teipsum discute. Quando alium mordes, tua peccata redargue. Non alterius delicta, sed tua propria cerne. Nunquam detrahes, si te bene perspexeris. Uterque simile crimen impendit, et qui detrahentem audit, et is qui detrahit. EX VITIS PATRUM. Mel
Abbreviated transcription (Latin):
tiongbus & hȩsitationibus: ut sit sine que rella &
simplices filii dĩ sine rep̃hensione : Ia cobusđ: polite
d&rahere de alter utrum fratresmei : qui d&rahit fra¬
tri aut qui iudicat fratrem suum d&rah& legam: & iu¬
dicatlegem: Salo monđ: Remouete os prauum: &
d& rahaitia labia sint ꝓculate : qui d&ra hit alicui
rei ipse se infuturum oblegat: qui aũt tim&
p̃ceptum in pace uesatur cum d& ractoribus ne con¬
miscearis qm̃ repaite consurgit ꝑditio eorũ & rui¬
na utrius que quis nouit : Tu multus murmoratio¬
num : non ab sconditur : Agustinus đ: peago d& ra¬
har nec audias d&rahetem : hieonimus d pum¬
quam ulli d&rahere accusamus sepe quod facimus
& contra nos m&ipsos in nr̃a uitia inuenimus: pon
d&rahese uerum dicese Caue ne linguã aut au¬
rir habeas prurientir idest aut ne ipse aliis de¬
trahas. aut alius audias d&rahentis: malorum
quoque solatium est bonus carpere dum p&canti¬
um multitudine potant minui p&catorum: Cre¬

Expanded text:
us, ut sine querela sitis, et simplices filii Dei sine reprehensione . JACOBUS. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei; qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum detrahit legi, et judicat legem . SALOMON. Remove a te os pravum, et detrahentia labia procul sint a te . Qui detrahit alicui rei, ipse sese in futurum obligat . Qui autem timet praeceptum, in pace versatur . Cum detractoribus ne commiscearis: quoniam repente consurget perditio illorum, et ruinam utriusque quis novit ? Tumultus murmurationum non abscondetur . AUGUSTINUS. Ne ergo detrahas, nec audias detrahentem. HIERONYMUS. Nunquam ulli detrahes. Accusamus saepe quod facimus, et contra nosmetipsos nostra vitia invenimus. Noli detrahere, sed verum dicere. Cave ne linguam aut aures habeas prurientes: id est, ut nec ipse aliis detrahas, aut alios detrahentes audias. Malorum quoque solatium est bonos capere, dum peccantium multitudine putant minui peccata. GRE
Abbreviated transcription (Latin):
rum qui prius uolendo ea sibi f&cit sotia ea postea sen¬
tit &iam noles stimulosa : Dupliciter ẽ. aũt crimi¬
nus reus qui & admittit scȩlea. ꝑ uoluntatem. & de¬
feid& ea ꝑ contumatioe tumorem: Iniuicen sibi suc¬
crescunt uitia : ut dum unum abierit succedat alium
Aliquando utiliter p&cator inminimis uitus: ut ma¬
iora utilius caue antur: ueraciter aũt san aentur
uitia : quȩ uistutibus non uitur & cluduntur: Cesa¬
rius dixit: Uitia enim nr̃a hostes nr̃i sunt: Inuitar
patrum dic̃ : Sicut pingius tera geminat quod ab¬
sconsum est inea : sic & caro pinguis ꝓducit uitium ::
XXUIII DE EBRIE TATE¬
te grauentur corda ur̃a. in crapula: uel ebn¬

Expanded text:
rum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea senrum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa dupliciter. Est autem criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem et defendit ea per contumaciae tumorem. Invicem sibi succrescunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud. Aliquando utiliter peccat in minimis vitiis, ut major ac utilius caveantur. Veraciter enim sntur. CAESARIUS. Vitia enim nostra hostes nostri sunt. IN VITIS PATRUM. Sicut pinguis terra germinat quod absconsum est in ea, sic et caro pinguis producit vitium. CAPUT XVIII. De ebrietatete graventur corda vestra crapula vel eb
Abbreviated transcription (Latin):
um : & sunibus p&catorum suorum : unusq: constrin¬
itur : Agustimis đ . Nulla caro & ultat indõ : quȩ ui¬
uit inuitus : Hitonimus đ. Non purgantur mala ui¬
tiorum : nin & conparatione iustutum: Malȩ arbons
uodo malus clauus aut cunius infigendus est: Non po¬
teunt indie iudicii aliorum iustuter: aliorũ uita sub¬
leuart: Circum dati enim uitur: non possunt uidere
uistutes: Omne uitio &pelle ab animatua : ut uir¬
tutes animȩ consequere possis: Nos uero Amore uir¬
tutũ uitia superemus: Omnis enim hominis uitus niis
faciemus & quod ꝓ pria facimus uoluntate ad natusȩ
refe remur neces sitate : hisidorus đ: Recedeis homo
adõ statim uitiorum traditur potestote : ut dum patit᷑
intenta uitia seuerteido unde cecidit resipiscat: Sads
dilicate sep alpant qui uolunt sine labore uitia supera¬
re: Pof&te senuntiat uitio qui oc casionẽ euitat.
In ꝑ p&rando p&cato : uitiauero cordistiu reuela: non¬
num quam hominen: sua uitia ꝑ r&untur Quia nimi¬

Expanded text:
um constringitur . AUGUSTINUS. Nulla caro exsultat in Deo, quae vivit in vitiis. HIERONYMUS. Non purgantur mala vitiorum, nisi ex comparatione virtutum. Malo arboris nodo, malus clavus, aut cuneus infigendus est. Non poterunt in die judicii, aliorum virtutes, aliorum vitia sublevare. Circumdati enim vitiis, non possunt videre virtutes. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae consequi possis. Nos vero amore virtutum vitia superemus. Omnes enim homines vitiis nostris favemus: et quod propria facimus voluntate, ad naturae ferimus necessitatem. ISIDORUS Recedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis delicate se palpant, qui volunt sine labore vitia superare. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Vitia vero cordis tui revela. Nonnunquam hominem sua persequuntur, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo pulchras frustra hab& claudustibias sic
indecens est in ore stultorum parabola: Sicut qui
mittit lapidem in aceruum mecurii: ita qui tribuit
insipiacti honorem: Sicontuderis stultum inpilaqua¬
sitipsanas feriente de suꝑpilo non auferear ab eostul¬
titiadus : Stultus conplicat manus suas inuia: stultus
ambulans cumipse insipiens sit : om̃s stultos astimat :
Labia insipientis p̃cipitabunt eum inicium ueborũ qui
stultitia : & no uissimum oris illius eror pesimus:¬

Expanded text:
quomodo pulchras frustra habet claudus tibias sic indecens est in ore stultorum parabola sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii ita qui tribuit insipisi ptisanas feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus . Stultus complicat manus suas . In vita stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimalabia insipientis praecipitabunt eum. Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ mais &sse libera cum desideris huius mundi & cu¬
piditatibus inhiat: neque enim alta conspicere pote¬
rit oculos : quem puluis claudit Omne p&catum c¬
peior est auaricia : & amor p&uniarum : Cupiditar.
omnium criminum materia ẽ Si enim suc ciditur
radix criminũ ponpullulant c&tri soboles p&ca¬
torum: numquam saciari nouit cupiditas: sempe
auarus g& : quantum quȩ magis ad quirit : tantũ
amplius queit. plerique potentes tanta cupidita¬
tis rabie inflãmatur ut de consinus pauperes &¬
cludant : Non ẽ mirum quod morientes in ferni i
nibus deputentur : qui uiuetes flãmam cupidita
tis suae minime & tincxerunt : qui desiderio cupi¬
ditatis & ȩstuant : flatu diabolice inspirationes
uruntur : Eusebius đ : P&uniȩ cupiditas popu¬
lorum corda mortalium superat &iam frates nã
necessi tudinem uiolat : Inuitas patrum dic̃: Nihil
ꝓdest p&uniam non habae : si uoluntas fuerit possi¬

Expanded text:
Deum mens esse libera, cum desideriis huius mundi et cuDeum mens esse libera, cum desideriis huius mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim poterit alta conspicere oculus quem pulvis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum mater est. Ergo si succiditur mater criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. Nunquam satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. Non est mirum quod moriengnibus deputentur, qui viventes flammam cupidittis suae minime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possi
Abbreviated transcription (Latin):
nis meidacii postea implebit orsus calculo: Hiesus
filius si rach đ. Uiro cubido & teiace sine ratione ẽ
substantia : In solubilis oculus cupiditas in parte iniqui
tatis. non saciabitur don& consum& areficiens
animam suam: qui edificat domũ in conpendus alie¬
nis : quasi qui colligit lapidessuor in hieme: Multi da¬
ti sunt in auri casus & facta est in sp&iȩ illius ꝑdicio
illorum : Ambrosius dix̃ : Porro cupiditar atque
suꝑbia intantum unum sunt malum : ut n& suꝑbus sine
cupiditate n& sinon suꝑbia possit cupidus inueniri:
hisidorus dixit : Graui enim dolore amit tuntur : quȩ
cum magno amore habentur : Minus aut̃ carendo
dolenus : quod minus possidendo diligimus : Gloriae
temporalis sequentes: & sinitidi sunt foris fulgasȩ po¬
& hic & in futuro uacuus inuenitur arequiȩ: nemopo¬
test spiritalia bella suscipere : nisi prius carnis edo¬
mauerit cupiditates: non potest ad contanplandum

Expanded text:
nis mendacii, postea implebitur os ejus calculo . nis mendacii, postea implebitur os ejus calculo . JESUS SIRACH. Viro cupido et tenaci, sine ratione est substantia .  arefaciens animam suam . Qui aedificat domum impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme . Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. AMBROSIUS. Porro cupiditas atque superbia, in tantum unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur. Minus autem amittendo dolemus, quod minus possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore po futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum
Abbreviated transcription (Latin):
alienas inuasit : & quanti pauperes in loci subi ipse habi¬
tat. illo decimas pondante fame mostui fuerint tan¬
torum homicidiorum reus. Ante tribunal & eni iudi¬
cis ã parebit : quia rem adño pauperibus delegata
suis usibus reseruabit : quiego sibi aut p̃miũ conpara¬
ri aut p&catorum deiderat indulgetiã ꝓmanereri
nom dare :¬
nom dare: XXX. DE CUPIDITATE¬
Ñs dicit in euangelio: quam difficile ẽ confidentes
in p&uniis in regnum dĩ introise: Difficile quippe et¬
qui p&unias habent : in segnum dĩ introire : Paulus apłs dx¬
Radix omnium malorum ẽ cupiditas : quam quidam appe¬
tentes errauerunt aside & in seruerunt se doloribus mul¬
tis: Salomonđ: semitȩ omnes auari animas possideti¬
um rapiunt : Aquȩ surtiuȩ dulciores sunt & panis ab¬
sconditur suauior : statera dolosa ab hominatio ẽ apud
dm̃: & pondus ȩquũ : uoluntas qur: suauir ẽ homini pa¬

Expanded text:
alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habialienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimam non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Deo pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri,nam dare. CAPUT XXX. De cupiditate. CHRISTUS. Quam difficile est confidentes in pecuniis in regnum Dei introire: difficile qui pecunias habet, in regnum Dei introibit . PAULUS. dix omnium malorum est cupiditas: quam quidam appetentes, erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . SALOMON. Semitae omnis avari animas possidentium rapiunt . Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Statera dolosa abominatio est apud Deum, et pondus aequum voluntas ejus . Suavis homini pa
Abbreviated transcription (Latin):
Hiesus filiur sirach đ: In omnidato hi larm fac uultuntuũ¬
& in eultatione scĩ fica decimastuas : Dealtis simo s& đm
Agustinus dđ D&cime enuim tributa sunt geatium animarũ
quodsi decimam dederis : non solum habundantiam fructiũ
qui dignatus est totum dare : d&imam a nobis dignatur
p&ae : Non sibi sed nobis: sine dubio ꝓfuturum : ut ꝓphe¬
ta dicit: Primitiar an ͤ tuae. & tor culariistuis non tar¬
dabis offerre mihi : Sitardius dare p&catum ẽ : quan¬
tum peius ẽ non de dirse : Demnilitia denegotio : deasti¬
ficio. rede decimas: Cum eum decimar dando & ter¬
rena & cȩlestia possis munera ꝓmerere: Quare ꝑ auan¬
tia duplici te benedictione de fraudas. Hax hum est
dñi iustissima consu&udo: ut si tu illi decimã non de¬
deris tu ad d&cimam reuo ceis: Dabis impio milite
quod nonuis dare sacedoti : Bene facere dr̃ ꝑparatur
est: sed hominum miliciȩ prohib&ur : Decimȩ enim
& debitore qui runtur: & qui eas dare noluerit res

Expanded text:
. JESUS SIRACH. In omni dato hilarem fac vultum, et in exsultatione sanctifica decimas . Da Altissimo secundum . AUGUSTINUS. Decimae enim tributa sunt egentium animarum: quod si decimas dederitis, non solum abundantiam fructuum qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur repetere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Unde propheta dicit: Primitias arae et vineae torcularis tui non tardabis offerre mihi . Si tardius dare peccatum est, quanto magis est non dedisse? De militia, de negotio, de artificio, redde decimas. Cum enim decimas dando, et ex terrenis coelestia possis promereri, quare per avaritiam duplici te benedictione defraudas? Haec est enim Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus semper paratus est sed hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requirantur, et qui eas dare noluerit, res
Abbreviated transcription (Latin):
Ebri& as nañtẽ alienat ut ubi sit nesciat : unde &iam ma¬
lum non seititur quod ꝑ ebri&atem cõmittitur: plerir¬
que laus et multum bibere : & non in ebriase: Audiant
hi aduesum se dicentem ꝓpli&am: Uae qui potenti estis
adbibedum uinum : &uiri sortes admiscedam ebrie¬
tatem: Non solum ex uino ebriantur homines: sed&iam
& c&eris potandigeneribus uario modo conficiuntur
Basilius dix̃: Sicut enimpis usie p̃parat ut gluttiat
escam: ita ebrio susfus cipit inuinum inimicum Uinũ
enim nobis dñs ad lo&itiam cordis: non ad ebri&atem
donauit : Plurimã que homines ꝑ uinum maximam
debilito tan corporis contraxeunt : p& poterunt con¬
sequi pristinam sirmitatem. quia non teperauerunt
gulȩ ardorem ebriosus putat se aliquid optimũ aggre
cum suerit p̃cipicia de uolutur : In omniburte & hibe
Ñs dicit ineuangelio:¬
Omnem decimationem urãm dis tribuite : Ipse

Expanded text:
Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam maEbrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus quae vario modo conficiuntur. BASILIUS. Sicut enim piscis se praeparat ut glutiat escam, ita et ebriosus in vino suscipit inimicum. Vinum enim Dominus nobis ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Plurimi namque homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Ebriosus putat se aliquid optimum habere, cum fuerit in praecipitia devolutus. In omnibus te exhibe nus dicit in Evangelio:Omnem decimationem vestram distribuite. Ipse per