comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum opusbonum : uel ab o peremalo abstinendum. Vtautem in notescat quodlate¬
bat & suauefiat quod non delectabat. gratia edĩ est qua hominum adnuat uoluntates
quaut non adiuuentur in ipsis itidem causaest non indõ : siuedamnandi praedestinati
ũnt propter iniquitatem superbiae : siue contra ipsam superbiam iudicandi &erudiendi
si filii sunt miseri cordiae. Hicstatim scsaugustinus testimonium ꝓph&ȩ subiunxit dicens
& non infuror&uo Tamquam dicer& scio ad correptionemmeam pertinere quod minus
abstea diuuor ut ꝑfecte dirigantur gressus mei. Verum tamen hocipsum nolisic mecuma gere
tamquam in furore quo iniquosdam narestatuisti : sed tam quam iniudicio quo do cestuos
non superbire. Vnde a libidicitur. Et iudiciatua adiuuabuntmẽ: Sequitur & dicit
Nullius pro indeculpae humanae indm̃ referas causam : Vitiorumnam que omnium humanorũ¬

Expanded text:
ciendum opus bonum uel ab opere malo abstinendum. ut autem innotescat quod lateciendum opus bonum uel ab opere malo abstinendum. ut autem innotescat quod latebat et suaue fiat quod non delectabat, gratiae dei est, qua hominum adiuuat uoluntates; qua ut non adiuuentur, in ipsis itidem causa est, non in deo, siue damnandi praedestinati sunt propter iniquitatem superbiae siue contra ipsam suam superbiam iudicandi et erudiendi, si filii sunt miseret non in furore tuo. Tanquam diceret: Scio ad correptiabs te adjuvor, ut perfecte dirigantur gressus mei: verumtamen hoc ipsum noli sic mecum agere, tanquam in furore quo iniquos damnare statuisti, sed tanquam in judicio, quo doces tuos non superbire. Unde alibi dicitur, Et judicia tua adjuvabunt me . 27. Nullius proinde culpae humanae in
Abbreviated transcription (Latin):
facturus ut in quo praescientia di uidebat futurum opus iniustum: huic ꝑ praedestinationis
sententiam parar& supplicium iustum . quam uisigitur tuipse c&eriquetui similesstudio
legendi & uelocitate intellegendi: ex hoclo codictorum sc̃ĩ augustini quae intuae pistola
posusti facillime cognoscatis quid catholicus habeat in tellectus dehis quos adinteritum prȩ¬
destinatos audimus ne tardiorem quique hunctantum locum minu s ibiponent in hacquȩs¬
tione sufficere : de aliis quoque scĩ augustini libris quaedam inserui quibus docuit humanȩ
iniquitatis causam solam esse superbiam: nec ad peccandum homines sed addomnationem
praedestinatos adõ quiut non ad hiuentur adõ: in ipsiscausa est non indõ. In libro itaq
secundo debaptisino paruulorum : ad marcellinum scribens interalia sicdicit. Igno¬
rantiaigitur & infirmitas uitia sunt quae in pediunt uoluntatem : ne moueatur ad fa¬

Expanded text:
facturus. Ut in quo praescientia Dei videbat futurum opus injustum, huic per praedestinationis facturus. Ut in quo praescientia Dei videbat futurum opus injustum, huic per praedestinationis sententiam pararet supplicium justum. CAPUlegendi, vel velocitate intelligendi, ex hoc loco dictorum sancti Augustini, quae in tua epistola posuisti, facillime cognoscatis, quid catholicus habeat intellectus de his quos ad interitum praedestinatos audimus, tamen ne tardiores quique hunc tantum locum minus sibi putent in hac quaestione sufficere, de aliis quoque sancti Augustini libris quaedam inserui, quibus docuit humanae iniquitatis causam solam esse superbiam, nec ad peccandum homines, sed ad damnationem praedestinatos a Deo, qui ut non adjuventur a Deo, in ipsis causa est, non in Deo. In libro itaque secundo de Baptismo parvulorum ad Marcellinum scribens, inter alia sic dicit rantia igitur et infirmitas uitia sunt, quae inpediunt uoluntatem, ne moueatur ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
facienda iustao praedest inauit iudicio punienda : Quid &iam in ipnisdictis scĩ augustini
quae tuae inseruisti epistolae si consideres. profecto cognosdes : qui post quam dixit
hocergobonum quod est requireredm̃: non erat qui facer & non eratusqueadunum
sedin eo genere quod praedestinatum est ad interitum. statimsecutus adiunxitdicens
Superhiocenim respexit di praescientia. protulit que sententiam. Nempesatisatque
euidenter hisdictis ostendit. quiad̃ peccata hominum praescientiauidit: quibussen¬
tentiam praedestinatione dictauit. Quidenim aliud accipere debemus in hac prola¬
tione sententiaedĩ : nisi paratum supplicium peccatori : Iusteautem est adpunitionẽ
diuin aaequitate praedestinatus qui peccatorest diuina cognitione praescitus
t pote qui imiquitatem ad quam adõ non est praedestinatus propriaes & uoluntate

Expanded text:
facienda, juste praedestinavit judicio punienda. Quod etiam in ipsis dictis sancti Augustini, facienda, juste praedestinavit judicio punienda. Quod etiam in ipsis dictis sancti Augustini, quae tuae inseruisti epistolae, si consideres, profecto cognosces, qui postquam dixit: « Hoc ergo bonum, quod est requirere Deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum ; » sed in eo genere quod praedestinatum est ad interitum, statim secutus adjunxit, dicens: 24 « Super hoc enim respexit Dei praescientia, protulitque sententiam. » Nempe satis atque evidenter his dictis ostendit, quia Deus peccata hominum praescientia vidit, quibus sententiam praedestinatione dictavit. Quid enim aliud accipere debemus, in hac prolatione sententiae Dei, nisi paratum supplicium peccatori? Juste autem est ad punitionem divina aequitate praedestinatus, qui peccator est divina cognitione praescitus; ut pote, qui iniquitatem, ad quam a Deo non est praedestinatus, propria esset voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
quam sibi homo intulit secundae mortis eit cauaa. Et secundamors quamds homimi reddidit
primae mortis est poena. Et quia stam sibi homo iiustus inuste intulit: illam aiusto
uidice iuste ꝑcepit. Vt quia in ista uolens se men iniquitatis seminat peccator in ꝓuidus
in illa metat fructum punitionis inuitus : Quienim seminat in carnesua : de carne met&
corruptionem : Quiautem seminat in spũ : despũ metet uitam a &ernam: Sed qui semina
testante cognouimus: Sicenimait: Qui autem datsemen seminanti. & panem admandu¬
candum prestabit. & multiplicabit semenurm̃ & augebit incrementa frugum iustitiae
urãe : Qui uero seminat in carne & de carne met& corruptionem : ideo non lactabitur
in meise : qui a nondm̃ sed seipium habuit auctorem insemine : Peccataitaque hominum
cuncta quidemds inpeccatoribus praesciuit futura : Et quia ipse non ea praedestinauit

Expanded text:
quam sibi homo intulit, secundae mortis est causa: et secunda mors quam Deus homini reddidit, quam sibi homo intulit, secundae mortis est causa: et secunda mors quam Deus homini reddidit, primae mortis est poena. Et quia istam sibi homo injustus injuste intulit, illam a justo judice juste percepit, ut quia in ista volens semen iniquitatis seminat peccator improvidus, in illa metat fructum punitionis invitus: Qui enim seminat in carne sua, de carne metet corruptionem: qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . Sed qui seminatteste cognovimus, sic enim ait: Qui autem dat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit, et multiplicabit semen vestrum, et augebit incrementa frugum justitiae vestrae . Qui vero seminat in carne, et de carne metet corruptionem; ideo non laetabitur in messe, quia non Deum, sed seipsum habuit auctorem in semine. Peccata itaque hominum cuncta quidem Deus in peccatoribus praescivit futura; et quia ipse non ea praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
mala &iuuat animaeius : Quomodo autem ad mortem peccati praedestinasse ds̃ hominem
creditur quam seipse nolle testatur. Mor sergo ista morientis iuia sua malaest : quae quia mala
dõignota. scriptumnamque est . Via senim quae ad extrissunt nouitdñs : peruersa eautem
sunt quae a sinistrissunt. Via sergo quasds̃ fecit nouit : quas non fecit perdit : quia eas non
nouit. Vnde scriptum est nouit dñsuam iustorum : &iter impe orum peribit. Illeigitur
quiscit omnia antequamfiant : & cuiusoculi in omni lo cospeculantur bonos & malos. cuius
&iam uultus superfacientes mala. ut perdat deterra memoria meorum : Id eo uiamimalam
non nouit non quia scientiam ipsuis aliquid in operibus hominum fugit . sed quia mortẽ
morientis non fecit quitamen mortem mortuo iustere tribuit. Primaigitur mors animȩ

Expanded text:
mala, et vivat anima ejus . Quomodo autem ad mortem peccati praedestinasse Deus hominem mala, et vivat anima ejus . Quomodo autem ad mortem peccati praedestinasse Deus hominem creditur, quam ipse se nolle testatur? Mors ergo ista morientis, via sua mala est: quae quia mala, Deo ignota. Scriptum namque est: Vias enim quae a dextris sunt, novit Dominus; perversae autem sunt, quae a sinistris sunt . Vias ergo, quas Deus fecit, novit, quas non fecit, perdit, quia eas non novit. Unde scriptum est: Novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit . Ille igitur, qui scit omnia antequam fiant, et cujus oculi in omni loco speculantur bonos et malos, cujus etiam vultus super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum , ideo viam malam non novit, non quia scientiam ipsius aliquid in operibus hominum fugit, sed quia mortem morientis non fecit; qui tamen mortem mortuo juste retribuit. Prima igitur mors animae,
Abbreviated transcription (Latin):
quae sequitur exsententia iusti iudicis : non illam quae prȩcessit in mala concupiscentia pec¬
catoris : Quamorte saluator quosdam mortuos asserebat dicens. Dimit temortuos sepelire
mortuosuos Eapostolus deuidua. Quaeautem indelicusent: uiuens mortuaest. Adephesios¬
quo que sicloquitur. Et uoscumess &ismortui delictis : & peccatisuris inquibus aliquando
ambulastis secundum scłm mundi huius : secundum principem potestatis aeris huuissps
quin uncoperatur infiliis diffidentiae : in quibus & nosomnes aliquando conueratiiumus
indesideris carnis nrãe facientes uoluntatem carnis & cogitationum & eramus natura filii
irae sicut & c&eri : Dsautem qui diuesest in miseri cordia propternimiam caritatem suam
quadilexitnos &cumes semus mortui peccatis conuiuificauitnos xp̃o De hac morte qua
homo est mortuus in peccatis. dicitds̃. Nolo mortem morientis sed utre uertantur auia sua

Expanded text:
quae sequitur ex sententia judicis, non illam quae praecessit in mala concupiscentia pecquae sequitur ex sententia judicis, non illam quae praecessit in mala concupiscentia peccatoris. Qua morte Salvator quosdam mortuos asserebat, dicens: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Et Apostolus de vidua: Quae autem in deliciis est vivens mortua est quoque sic ait: «Vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi huius, secundum principem potestatis aeris huius, spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae, in quibus et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes voluntates carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae, sicut et ceteri; Deus autem, qui dives esqua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo . De hac morte qua homo est mortuus in peccatis dicit Deus: Nolo mortem morientis, sed ut revertatur a via sua
Abbreviated transcription (Latin):
tate suamale concupiscendo coepit: & male operando perficit. Concupiscentia enim con¬
cipiens peperitpeccatum. peccatum uero consummatum genuit mortem. Nonergo iniqui
praedestinati sunt ad mortem animae primam. sed praedestinatisunt ad secundum id est
ad stagnumignis &sulphuris. de quobcatus iohannesdicit: Et diabolus qui se duceluteos
missus est instagnum ignis & sulphuris. Et alio loco : Etmors & infernus missi sunt instagnum
ignis. haecmors secunda est stagnumignis & quinon est inuentus in libro uitae scriptus:
mssusest in stagnumignis. Ruriusdicit Dubiis autem & infidelibus contaminatis & ho¬
micidis & inpudicis & uenoficis & idolis seruientibus & omnibus mendacibus parseorum
instagno ardenti & sulphure quod est morssecunda. Illam secundam nuncupat mortem

Expanded text:
tate sua male concupiscendo coepit et male operando perfecit. « Concupiscentia » enim « contate sua male concupiscendo coepit et male operando perfecit. « Concupiscentia » enim « concipiens peperit peccatum, peccatum vero consummatum genuit  al., generat mortem . » Non ergo iniqui praedestinati sunt ad mortem animae primam, sed praedestinati sunt ad secundam, id est « ad stagnum ignis et sulphuris, » de quo beatus Joannes dicit: « Et diabolus qui seducebat eos missus est in stagnum ignis et sulphuris ; » et alio loco: « Et mors et infernus missi sunt in stagnum ignis . » Haec mors secunda est « stagnum ignis; » et qui non est inventus in libro vitae scriptus, « missus est in stagnum ignis. » Rursus dicit: « Dubiis autem et infidelibus, contaminatis, et homicidis, et impudicis, et veneficis et idolis servientibus, et omnibus mendacibus, pars eorum in stagno ardenti et sulphure, quod est mors secunda . » Illam secundam nuncupat mortem
Abbreviated transcription (Latin):
taliauasa. sed in peccatum dicerentur aptata. nunc autem ideo uasa irae dicuntur ut osten¬
datur intalibus exdĩ praedestinatione non hocesse quod est im aleabeis admissum. sed quod
esttalibus beneredditum. bene quippemalis interitus adõ redditur : quamuis sit malus hite
ritus eis quinunc iuste deseruntur & poit modum uiste torquebuntur . Intalibus enim ds iuidi¬
cium suum desertione inchoat: crucutione consumat. Nam & hoctempore quo dicedentes
malos deseritds̃ non operatur in eis quod eidisplic&. sed operatur pereos quod ei plac&:
postmodum eis redditurus quod ab eiuis iustitia merentur : recipientenim non peo quod
dsbene uius est eorumoperibus malis sed proeo quodipsimale abusuiunt dĩoperibus bonis
Tales itaqued saptauit in interitum punitionis quem peccatori uistus iudex praedestinati¬
one iusta decreuit non in peccatum quod homonon ex predestinatione diuina.: sedex uolun¬

Expanded text:
talia vasa, sed in peccatum dicerentur aptata. Nunc autem ideo « vasa irae » dicuntur, ut ostentalia vasa, sed in peccatum dicerentur aptata. Nunc autem ideo « vasa irae » dicuntur, ut ostendatur in talibus ex Dei praedestinatione hoc non esse quod est male ab eis admissum, sed quod est talibus bene redditum ritus eis qui nunc juste deseruntur, et postmodum juste torquebuntur. In talibus enim Deus judicium suum desertione inchoat, cruciatione consummat. Nam et hoc tempore quo discedentes malos deserit Deus, non operatur in eis quod ei displicet, sed operatur per eos quod ei placet, postmodum eis redditurus quod ab ejus justitia merentur. RecDeus bene usus est eorum operibus malis, sed pro eo quod ipsi male abusi sunt Dei operibus bonis. Tales itaque Deus aptavit in interitum punitionis, quem peccatori justus judex praedestinatione justa decrevit, non in peccatum, quod homo non ex praedestinatione divina, sed ex volun
Abbreviated transcription (Latin):
haberepeccatum. quia necds peccanti homini uiste inferrec iram : ⁊homcex praedestinutionedi
cocidis e inculpam sed quia causam iiquitotissuias ex propria homo habuit uoluntte
proptereibeatus paulus sustin uise aseritdñ inmulta patientia uasiis aptita siunteritum:
Hlaec igitur ira ideotalibus uass interitum reddidit: qua hneis mneritim uolunta lut hiquitatis
inuenit: Quando autem peccanti seruo iram iutus dñs intulisex: nseruus ex dñ praedestina¬
tone peccus& : In hocitaque istauasadsaptauit : in quod pracdostinauit hocestin interitum:
illum utique interitum. quem paulus malis repente siperuenturum denuntiat dicens : Cum
enimndixerinit pax& securitas. tuncrepentinusei uperueni& interitus. Quodidrtales in peccatũ¬
praedestinar& nonco apostolus uasairae in all& nominare sedculpae. nec in interitum

Expanded text:
habere peccatum, quia nec Deus peccanti homini juste inferret iram, si homo ex praedestinatione Dei habere peccatum, quia nec Deus peccanti homini juste inferret iram, si homo ex praedestinatione Dei cecidisset in culpam. Sed quia causam iniquitatis suae ex propria homo habuit voluntate, propterea B. Paulus sustinuisse asserit Deum in multa patientia vasa irae, aptata in interitum. Haec igitur ira, ideo talibus vasis interitum reddidit, quia in eis meritum voluntariae iniquitatis invenit. Quando autem peccanti servo iram justus Dominus intulisset, si servus ex Domini praedestinatione peccasset? In hoc itaque ista vasa Deus aptavit, in quod praedestinavit, hoc est in interitum, illum utique interitum, quem Paulus malis repente superventurum denuntiat, dicens: Cum enim dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Quodpraedestinaret, non eos Apostolus « vasa irae » mallet nominare, sed culpae; nec in interitum
Abbreviated transcription (Latin):
rint non tacuit : quia quideis ado conlatumsit euidenter ostendit sienim perseipsosessent
iustis mercedem eis dñis prooperibussuis red der& non iniseri cordiam praerogar& : Sicut
idema postolus aliolo codicit. Ei autem qui operatur mercesnonin putatur secundum gratiam:
sed ie cundum debitum. uasaitaque misericordiae ad indebitam suntglorim praeparata.
quia gratissunt miseri cordiam consecuta. De quibus &iam ipsebeatus a postolus seenetestatur
dicens quipriuis fuiblasphemus & persecutor & contume liosus sed mieri cordiam consecutunũ
quia ignoransseci in incredulitate hocest opurdi bn iusimiericordue itblis phemis &periatu¬
toribus &contumolions nondebitus recddereur interitus : sed miericordiae donar &ur graitutũ
munus. Vasi uero rae numquam diredder& interitum : sinomspontaneum inue nir&ir homo

Expanded text:
rint, non tacuit, 22 quia quid eis a Deo collatum sit, evidenter ostendit. Si enim per seipsos essent rint, non tacuit, 22 quia quid eis a Deo collatum sit, evidenter ostendit. Si enim per seipsos essent justi, mercedem eis Dominus pro operibus suis redderet, non misericordiam praerogaret: sicut idem Apostolus alio loco dicit: Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum . Vasa itaque misericordiae ad indebitam sunt gloriam praeparata, quia gratis sunt misericordiam consecuta. De quibus etiam ipse beatus Apostolus se esse testatur, dicens: Qui prius fui blasphemus et persecutor et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Hoc est opus Dei in vasis misericordiae, ut blasphemis et persecutoribus et contumeliosis, non debitus redderetur interitus, sed misericordiae donaretur gratuitum munus. Vasis vero irae nunquam Deus redderet interitum, si non spontaneum inveniretur homo
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo iudicauit dĩmundum : non itaque frustratalis est ab eofacta interpuniendos glori¬
ficando sque discretio : ut illosuocar& uasairae istosautem uasamisaricordiae : nisiut osten¬
der&tam inuasisirae quam in uasis iisericordiae iniquitatem propriam praecesine Talis
estenim dñs uerus cuius ut gratuita sit misericordia & ira non sit iniusta : Acperhoc &illos
in dignos praeueniat bonitate quosiustificat & illosdignos inueniat punitione quosclamnat:
Acsic appareat &inuasis miseri cordiae non ex ipsis sed ex dõ esse quodbonisunt : & inuasisirae
non exdõ. sed ex ipsisesse quod inalisunt: Posse tenima postolus quosdixitua sa miseri cordiae
potius uasa iustitiae nuncupare. Sed siua sa uistitiae uocarentur . forsitan ex seipsis habere
uistitiam putarentur. Nunc autem cumuasa miseri cordiae dicit.: proculdubio quidipsi fue¬

Expanded text:
quomodo judicabit Deus mundum ? Non itaque frustra talis est ab eo facta inter puniendos gloriquomodo judicabit Deus mundum ? Non itaque frustra talis est ab eo facta inter puniendos glorificandosque discretio, ut illos vocaret vasa irae, istos autem vasa misericordiae, nisi ut ostenderet, tam in vasis irae quam in vasis misericordiae iniquitatem propriam praecessisse. Talis est enim Dominus verus, cujus et gratuita sit misericordia, et ira non sit injusta; ac per hoc, et illos indignos praeveniat bonitate quos justificat, et illos dignos inveniat punitione quos damnat; ac sic appareat, et in vasis misericordiae, non ex ipsis, sed ex Deo esse, quod boni sunt, et in vasis irae, non ex Deo, sed ex ipsis esse quod mali sunt. Posset enim Apostolus quos dixit vasa misericordiae, potius vasa justitiae nuncupare; sed si vasa justitiae vocarentur, forsitan ex seipsis habere justitiam putarentur. Nunc autem cum vasa misericordiae dicit, procul dubio, quid ipsi fue
Abbreviated transcription (Latin):
peccantibus reddidit : non adinteritum quo in se iramdĩ peccantium iniquitas prouocauit
quod beatiapłi praedicatio manifestat : quimalos quos in a&ernum dãt᷑urusest dĩuas uorat
irae nonculpae aitenim : quodĩ olens ds̃ ostendere iram & notam facere potentiam suam:
licum diligenter adtendas. Notumnam que est iramdi dicinon pose : nisiubiereditur hominis
iniquitas praecenie. Nequeenimdẽ aut ignarus ense potuit autiniustus. qui poss& autpec cantis
hominisculpam non agnoscere : aut non peccanti uidicium punitionis inferre. Nam &uipse
beatus paulus in iniquitate hominis iustitiam dĩ praedicat commnendari : ut ostendat non in¬
iuste ira momni potentis inferre . Aitnamque si autem iniquita snr̃a iustiriamd̃ cominendit:
quid dicemus : Numquid iniquusds̃ qui in fert iram : secundum hominem dico absit. Alioqum

Expanded text:
peccantibus reddidit, non ad interitum, quo in se iram Dei peccantium iniquitas provocavit. peccantibus reddidit, non ad interitum, quo in se iram Dei peccantium iniquitas provocavit. Quod beati Apostoli praedicatio manifestat, qui malos, quos in aeternum damnaturus est Deus, vasa vocat irae, non culpae. Ait enim: Quod si volens Deus ostendere iram, et notam facere potentiam suam, locum diligenter attendas. Notum namque est, iram Dei dici non posse nisi ubi creditur hominis iniquitas praecessisse. Neque enim Deus aut ignarus esse potuit, aut injustus, qui posset aut peccantis hominis culpam non agnoscere, aut non peccanti judicium punitionis inferre. Nam et ipse beatus Paulus in iniquitate hominis justitiam Dei praedicat commendari, ut ostendat, non injuste iram omnipotentis inferri. Ait namque: Si autem iniquitas nostra justitiam Dei commendat, quid dicemus? nunquid iniquus Deus, qui infert iram? secundum hominem dico absit, alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
praedestinauit : quia ut iniquȩ uellent: hoc eis daturus ipsenonfuit. & quia malȩuoluntatis
perseuerans inquitas inulta remanere non debuit. Tales adinteritum praedestinauit : quia
talibus iuste punitionis supplicium praeparauit: Quodiitiq manifestodñs ipse serinone per¬
docuit : In eo quod asostendit paratum. non solum regnum ubi laetentur boni : sed &ignem
a&ernum ubierucientur mali : bonis & enim dicturusest. Venitebenedictipatris mnei : per¬
cipiteregnum quoduobis paratum est a constitutione mundi. Malis autem dicturus est. Ite
maledicti inignema &ernum qui paratus est diabolo & angeliseius. Eccead quod dñs iniquos
&impios praedestinauit : idest ad iuipplicium iustum: non ad ali quodopus iniustum ad poenã
non ad culpam. ad punitionem non ad transgreilionem: A dinteritum quemira uisti uidicis

Expanded text:
praedestinavit, quia ut inique vellent, hoc eis daturus ipse non fuit. Et quia malae voluntatis praedestinavit, quia ut inique vellent, hoc eis daturus ipse non fuit. Et quia malae voluntatis perseverans iniquitas inulta remanere non debuit, tales ad interitum praedestinavit, quia talibus justae punitionis supplicium praeparavit. Quod utique manifesto Dominus ipse sermone perdocuit, in eo quod a se ostendit paratum, non solum regnum, ubi laetentur boni, sed et ignem aeternum, ubi crucientur mali. Bonis etenim dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione mundi ; malis autem dicturus est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Ecce ad quod Dominus iniquos et impios praedestinavit, id est ad supplicium justum, non ad aliquod opus injustum; ad poenam, non ad culpam; ad punitionem, non ad transgressionem; ad interitum, quem ira justi judicis
Abbreviated transcription (Latin):
malarum cogitationum ordinator tamenest malarum uoluntatum : & demalo o perecuius¬
lib& mali non desinit ipsebonum operari: nec in ipsis iniuste uoluntatis operibus deserit operũ
suorumiustumordinem : quia & hoc in ipio ordine hub&. quod inalam uiste deserit uoluntatẽ
Quaotamensc in suifnalid peribus a se discedentem deserit. utibiꝑ mittentisli operatiobona
nondesit Dum &in peccantis uoluntate iniusta ipl& ipse iustitiam: & demalo quo peccantem
udicat : quibusi pseuult bene ficium praerogat. In sci sigitur perfecturusest dñs. quoduteisent
bonigratidedit. Quod autemdaturumse praesciuit : i ae ternabonitatis dispontione prae¬
destinauit : Ipaestenim praedestinatiodi Eempiterna scilic & dipontio futurio perisdĩ . porro
auteminiquis puniturusest : quodutessent malinondedit: nec eos adimquitatem aliquam

Expanded text:
malarum cogitationum, ordinator tamen est malarum voluntatum, et de malo opere cujusmalarum cogitationum, ordinator tamen est malarum voluntatum, et de malo opere cujuslibet mali non desinit ipse bonum operari. Nec in ipsis injustae voluntatis operibus deserit operum suorum justum ordinem, quia et hoc in ipso ordine habet, quod 21 malam juste deserit voluntatem. Quam tamen sic in suis malis operibus a se discedentem deserit, ut ibi permittentis Dei operatio bona non desit, dum et in peccantis voluntate injusta implet ipse justitiam, et de malo, quo peccantem judicat, quibus ipse vult beneficium praerogat. In sanctis igitur perfecturus est Dominus, quod ut essent boni, gratis dedit. Quod autem daturum se praescivit, in aeterna bonitatis dispositione praedestinavit. Ipsa est enim praedestinatio Dei, sempiterna scilicet dispositio futuri operis Dei. Porro autem in iniquis puniturus est, quod ut essent mali, non dedit, nec eos ad iniquitatem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
tentun modo non promia. Nequeenim dicendumert bonitatis largnate promisum. quedin¬
tentit in quitatis merito eueritas inferendum si quauero ad personam seruentium doper¬
tinent. & praedictasunt & promisa: Taleo liquid est &iaminillo saluatorisnri sermone quo¬
aeti T uncalli ibunt in conbustionem acernam iustiautem inurtam accornam pracilixit
& promist priomium quo fruentur usti nonautem prom et sedpriedxit nipplicium
quopunientur iniusti. Ne que uero sicut praedestinauit scõs adiustitiam accipiendam:
sic praedestinauit iniquos adeandem iustitiam admittendam Quia misericors dñs &iuitus
potuit gratis a prauitate liberare quemuoluit: prauitatis autem operator numquam fuit
quia prauis num quam aliquis fuit : nisi in quantum adõ dicessit. nec dicessurumds̃ praedes¬
tinauit : quamuis discessurum cognitione diuina prȩsciuerit. Dsitaq lic& auctor nonsit

Expanded text:
tantummodo, non promissa. Neque enim dicendum est bonitatis largitate promissum, quod intantummodo, non promissa. Neque enim dicendum est bonitatis largitate promissum, quod intentat iniquitatis merito severitas inferendum. Si qua vero ad personam servientium Deo pertinent, et praedicta sunt et promissa. Tale aliquid est etiam in illo Salvatoris nostri sermoneait: Tunc illi ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Praedixit et promisit praemium quo fruentur justi, non autem promisit, sed praedixit supplicium quo punientur injusti. Neque vero, sicut praedestinavit sanctos ad justitiam accipiendam, sic praedestinavit iniquos ad eamdem justitiam amittendam, quia misericors Dominus et justus, potuit gratis a pravitate liberare quem voluit; pravitatis autem operator nunquam fuit, quia pravus nunquam aliquis fuit, nisi in quantum a Deo discessit. Nec discessurum Deus praedestinavit, quamvis discessurum cognitio divina praesciverit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit : nonta menomna praedestinata promiserit Respondemus promissionem dicinonpos¬
se : insicumaliquid ad hoc praedicitur faciendum ut possit ei cii promittitur prodendiam factũ
& promi sum semper esse doni non semper esse uidicii : cum promiss largitas semperla &i fic&
iudiciuero seueritas aliquando contrist& : Quod proph&a metuens huiuscemodi a ddm̃
orationem effundit. neintres iniudicio cum seruotuo : quia noniustificabitur in conpectu
tuo omnis uiuens sciebatenim cunctos pari retinendos punitionis uinculo: nisds in quibusuel¬
l& misericordian feciss& suꝑ ex altare iudicio iustificatioigitur & glorificatio quae nonest
non promina Quodeciam diuinis testimonis facilius ortenditur In illo qui ppe ꝓphe&aoloco
utrumq pariter inuenitur expressum ubids ꝑeaiam eos qunbi nonseruiunt h arguit
uerbis Ecce quiseriuunt mibi manducabant : uos uero esuri&s : Eccequiseriuunt mnihibibent¬

Expanded text:
dixerit, non tamen omnia praedestinata promiserit, respondemus promissionem dici non posdixerit, non tamen omnia praedestinata promiserit, respondemus promissionem dici non posse, nisi cum aliquid ad hoc praedicitur faciendum, ut possit ei cui promittitur prodesse jam factum. Et promissum semper esse doni, non semper esse judicii, cum promissi largitas semper laetificet, judicii vero severitas aliquando contristet. Quod propheta metuens hujuscemodi ad Deum orationem effundit: Ne intres in judicio cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Sciebat enim cunctos pari retinendos punitionis vinculo, nisi Deus, in quibus vellet misericordiam fecisse, superexaltaret judicium . Justificatio igitur et glorificatio quae non est non promissa. Quod etiam divinis testimoniis facilius ostenditur. In illo quippe prophetae loco utrumque pariter invenitur expressum, ubi Deus per Isaiam eos qui sibi non serviunt, his arguit verbis: Ecce qui serviunt mihi, manducab
Abbreviated transcription (Latin):
tiamtenens: Istis quod promisit pietribuens illis nihil ominus quod praedixit iustere tribuens
ssc autemds non om̃a promisit quae praedixit quamuis praedixerit omnia quae promit sicut
no n omnia praedestinauit quae praesciuit : quamuis ominia praedestinata praescierit. prac¬
sciuitenim uoluntates hominumbonas & malas: praedestinauit autem non malas rediolas
bonas Et lic& in eius praedestinatione non fuerit . ut malitiam uoluntati humanȩ dedis&:
fuit tamen in eius praedestinatione quihumane uoluntatis malitiae reddidir&. Propter
hoc quia sicut palmista testatur mueri corsest dñs &iustus praedestinauit iustos ad gloriã
iniquos ad poenam iustific an disergo at queglorificandis praedestinatum misericordiue suae
opus eedi pariter & promisit: Iniquis autem predestinatum iuistĩae suae opus praedixit

Expanded text:
tiam tenens; istis quod promisit pie tribuens, illis nihilominus quod praedixit juste retribuens. tiam tenens; istis quod promisit pie tribuens, illis nihilominus quod praedixit juste retribuens. Sic autem Deus non omnia promisit quae praedixit, quamvis praedixerit omnia quae promisit. Sicut non omnia praedestinavit quae praescivit, quamvis omnia praedestinata praesciverit. Praescivit enim voluntates hominum bonas et malas, praedestinavit autem non malas, sed solas bonas. Et licet in ejus praedestinatione non fuerit, ut malitiam voluntati humanae dedisset, fuit tamen in ejus praedestinatione, quid humanae voluntatis malitiae reddidisset. Propter hoc, quia sicut Psalmista testatur, 20 Misericors est Dominus et justus , praedestinavit justos ad gloriam, iniquos ad poenam. Justificandis ergo atque glorificandis praedestinatum misericordiae suae opus praedixit pariter et promisit. Iniquis autem praedestinatum justitiae suae opus praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
niil potuit : sedsolabona praedestinauit : quae se in filiis gratiae facturum esse praescuut inala
uero futura operaillorum quos non praedestinauit adregnum sed a d interitum praesciuit
potentis simnaditate ordinauit & prouida bonitate & quia prae scui fuit quod eadem mala
non solum ipsefacturus nonese& sed nec homo in quantum ei humiliter ad haesist&: in eo nobis
in superabilem potentiam praescientia esuae magisostendit : quia nec himalis prae destinationem
uistiae suae uacare permisit. Ostensurus itaqueds̃ quid reddendum praesciuerit quid donan¬
dum praedestinauit illos ad supplicium : quosase praescuit uoluntatis imn alae uitio discessuros
& praedesinauit ad regnum quo a deprescuit mieri cordiue praeuenientis auxilio redituros
& in semisericordiae subse quentis a uxilio essemansuros inistisimisericordiam custodiens in illis usts¬

Expanded text:
nihil potuit, sed sola bona praedestinavit, quae se in filiis gratiae facturum esse praescivit; mala nihil potuit, sed sola bona praedestinavit, quae se in filiis gratiae facturum esse praescivit; mala vero futura opera illorum quos non praedestinavit ad regnum, sed ad interitum praescivit potentissima deitate, et ordinavit provida bonitate; et quia praescius fuit quod eadem mala, non solum ipse facturus non esset, sed nec homo in quantum ei humiliter adhaesisset, in eo nobis insuperabilem potentiam praescientiae suae magis ostendit, quia nec in malis praedestinationem justitiae suae vacare permisit. Ostensurus itaque Deus, quid reddendum praesciverit, et quid donandum, praedestinavit illos ad supplicium, quos a se praescivit voluntatis malae vitio discessuros. Et praedestinavit ad regnum, quos ad se praescivit misericordiae praevenientis auxilio redituros et in se misericordiae subsequentis auxilio esse mansuros. In istis misericordiam custodiens, in illis justi
Abbreviated transcription (Latin):
quia nihileum latere potuit futurorum neque enim uel futuraessent : sun eus praescientia non
fiussent non tamen praedestina sse quem lib& hominem ad peccatum : Quia siad peccatum aliqđ
peccatorum praeparatae st piaremissio : autpeccatorum iuistapunitio. Num quamigitur ds̃
ad hoc hominem potuit praedestinare quod ipsedis posuerat : & praecepto prohibere : & miseri¬
cordia diluere : &iustitia punire. iniquos itaq quos praesciuit ds̃ hancuitam in peccato termina¬
turos praedestinauit supplicio interminabilipuniendos in quosicut culpanda non est praescien¬
tia humanae iniquitatis. Ita praedestinatio iustissimae laudanda est ultionis utagnoscer&ur
non abeo praedestinatum hominem ad qualecumque peccatum : quem praedestinauit peccatime¬
rito puniendum Vitaque omnia hominum opera siuebona seumala praesciuit : quiaeum latere

Expanded text:
quia nihil eum latere potuit futurorum neque enim vel futura essent si in ejus praescientia non quia nihil eum latere potuit futurorum neque enim vel futura essent si in ejus praescientia non fuissent: non tamen praedestinasse quemlibet hominem ad peccatum, quia si ad peccatum aliqupeccatorum praeparata est pia remissio, aut peccatorum justa punitio. Nunquam igitur Deus ad hoc hominem potuit praedestinare, quod ipse proposuerat et praecepto prohibere, et misericordia diluere, et justitia punire. Iniquos itaque quos praescivit Deus hanc vitam in peccato terminaturos, praedestinavit supplicio interminabili puniendos, in quo sicut culpanda non est praescientia humanae iniquinon ab eo praedestinatum hominem ad qualecunque peccatum, quem praedestinavit peccati merito puniendum. Deus itaque omnia hominum opera, sive bona, seu mala praescivit: quia eum latere
Abbreviated transcription (Latin):
hominimalum &amarum relinquis sednm & timorem dĩ apud eum nonesse : quisita sit contrarius
ueritati ut putet ab ono acsua uidõ de quo scriptum est quam bonusdñ rr ł rectiscorde. Et ꝗa
ne mobonus nisi soluseds̃ : & dequo a posto lusdicit : utostendat in saeculis superuenientibus ab un
quam suauis est cdñs & decuius eloquiis denuo praedicatur : quamdulcia faucibus meis eloquia
tua supermel & fauum orimeo &rursus iudiciadĩ uera iustificata in sem&ipsis Desiderabilia
superaurum & lapidem pretiosum multum : &dulciora supermel & fauum Quisergoput &
abono ac sua uidõ praedestinatum hominem. aut ad malitiam uoluntatis quabonum dm̃ re¬
linquer& aut ad a maritudinem contumatiae quam suauem dñm nontimer& : proindefide
libus congruit credere & fateridm̃ bonum &iustum praescise quidem peccaturos homines :

Expanded text:
homini malum et amarum reliquisse Dominum, et timorem Dei apud eum non esse, quis ita sit contrarius homini malum et amarum reliquisse Dominum, et timorem Dei apud eum non esse, quis ita sit contrarius veritati, ut putet a bono ac suavi Deo de quo scriptum est: Quam bonus Deus Israel rectis corde ? Et quia nemo bonus nisi solus 19 Deus , et de quo Apostolus dicit: Ut ostendaquam suavis est Dominus . Et de cujus eloquiis denuo praedicatur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo . Et rursus: Judicia Dei vera, justificata in semetipsis, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum . Quis ergo putet a bono ac suavi Deo praedestinatum hominem aut ad malitiam voluntatis, qua bonum Deum relinqueret, aut ad amaritudlibus congruit credere et confiteri, Deum bonum et justum praescisse quidem peccaturos homines,
Abbreviated transcription (Latin):
localis illius accipiendus eit motus: sed nostrae credondus est sc̃ificationis effectus namsi loca¬
de loco quod ab st cred&r indusus & ubi est quodininensitatem suã ds̃psetaliter nobis insi¬
nuat dicens: Caelum &terramego impleo. filiiquoq in mensitatem proph&icus nobis ermo
commendat : de quo sc̃s hieremis sidoquitur : Magnus est & non hab& finem excelsus &
inmensus : Et quia ipseest uirtus & sapientiadi : deipso utique dicitur attingit a fine usque
ad finem fortiter : & disponit omnia suauiter : A postolica quoq tenemus praedicatione

Expanded text:
localis illius accipiendus est motus, sed nostrae credendus est sanctificationis effectus. Nam si localocalis illius accipiendus est motus, sed nostrae credendus est sanctificationis effectus. Nam si locaus, ergo etiam Deus Pater loco quod absit credetur inclusus. Et ubi est, quod immensitatem suam Deus ipse taliter nobis insinuat dicens: Coelum et terram ego impleo , Filii quoque immensitatem propheticus nobis sermo commendat. De quo sanctus Jeremias sic loquitur: Magnus est et non habet finem: excelsus et immensus . Et quia ipse est virtus et sapientia Dei, de ipso utique dicitur: Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Apostolica quoque tenemus praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
effectu conpl&amdicens hodic impl&aest hacc scriptum hnauribus uestris. sed ecalio eiusdem
A sequoque scm̃ spm̃mitti dscipulis ante passionemsiuam hocmodo pronuntut Cunaute nuenerit
deme su periusautem eundem spm̃ &iama patre mitti docuerat para drtus autem in quiens
filius &a patre &filio missus est ips. Verum tamen nec filii nec sps sei missionem localiter fictam :¬
quis quam deb& xp̃ianus accipere. sedillo mistionis nomine opus intellegamus manifestationis
patriest quoquam localis aduentus cumta menfilius dilectoribus suis : non tantun suum
sed & patris promittat aduentum. Aitenim Si quis diligitine sermonem meun seruauit
& patermeus diligit eum & ad eumueniemus & mansionem apudeum faciemus Sicuter go
pater & filius nusquam quidemde sunt: & tamenad que mn uolunt ueniunt : pergratia menim

Expanded text:
effectu completam dicens: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris . Sed et alio ejusdeeffectu completam dicens: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris . Sed et alio ejusde. A se quoque sanctum Spiritum mitti discipulis, ante passionem suam hoc modo pronuntiat: Cum autem venerde me . Superius autem eumdem Spiritum etiam a Patre mitti docuerat: Paracletus autem, inquiens, Filius, et a Patre et Filio missus est Spiritus. Verumtamen, nec Filii nec Spiritus sancti missionem localiter factam quisquam debet Christianus accipere, sed illo missionis nomine, opus intelligamus manifestationis Patris est quoquam localis adventus. Cum tamen Filius dilectoribus suis non tantum suum, sed et Patris promittat adventum; ait enim: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus . Sicut ergo Pater et Filius nusquam quidem desunt, et tamen ad quem volunt, veniunt per gratiam enim
Abbreviated transcription (Latin):
prae monuimus scientes ab hereticis quam maxime fide i nrãe frequenter obiectum. Ideo spm̃ scm̃
minoremeredendum patre acfilio : quia & a putremisusese &afilio. porro autẽ simissomittens
priorestcredendus cognoscant in hac siam conuinciꝑfidum quia sicut a puitre & filio missus legitur
spsses̃: sicapatre & pũ missus inuenitur & filius quodipsefilius & perproph&am multo ante¬
quammitter&ur dixit : Et post quammissusest : propria testificatione firmauit : Nam
ueniens innatar& &stnago gam in gresis : cumtradito sibi ad legendum libro isuiae ꝓph&ȩ
illum locum reuoluer& ubiserptumest. sps̃ dñi siperine propterquodunxit euangelirare
pauperibus misitme. Red dito uolumine ueritatem proph&i ae illius praesenti testatuse st

Expanded text:
praemonuimus, scientes ab haereticis quam maxime fidei nostrae frequenter objectum, ideo Spiritum sanctum praemonuimus, scientes ab haereticis quam maxime fidei nostrae frequenter objectum, ideo Spiritum sanctum minorem credendum Patre et Filio, quia et a Patre missus est, et a Filio. Porro autem si misso mittens potior est credendus, cognoscant in hoc suam convinci perfidiam, quia sicut a Patre et Filio missus legitur Spiritus sanctus, sic a Patre et Spiritu missus invenitur et Filius. Quod ipse Filius et per prophetam, multo antequam mitteretur, dixit, et postquam missus est, propria testificatione firmavit. Nam veniens in Nazareth, et synagogam ingressus, cum tradito sibi ad legendum libro Isaiae prophetae, illum locum revolveret ubi scriptum est: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me : reddito volumine, veritatem prophetiae illius praesenti testatus est
Abbreviated transcription (Latin):
offerimus : uanis hereticorum non moueamur obiectis cumad hoc sequendum ac robustissime
retinendum : & diuinitus promulgatis instruamur oraculis & praecedentium scorum firme¬
imur exemplis. laninunc &iam illa nobir est desp̃ sei missione quaestio ro uoluenda : cursicilic&¬
siomnitrinitati sacrificium offertur ad c̃i ficandum oblationis nostras munus scupstantum mis¬
sci ficare nom possit : autipse filius scĩ ficare nequeat : sacrificium corporissui quodofferimus
nos : cum corpussuum ipse scĩficauerit quod obtulit ut redimer&nos . Autita sp̃es ad conse¬
crandum ecclesiae acrificium mitendusit tamquam pater autfilius sacri ficantibus desit
Priuo ltaque meminisse nos conuenit in huiuis uocabulo misionis : nec inferiorem accipidebere
som̃ spm necminorem quia simnor utique inferior : Etsi inferior : utique minor. Hocautẽ

Expanded text:
offerimus, vanis haereticorum non moveamur objectis, cum ad hoc sequendum, ac robustissime offerimus, vanis haereticorum non moveamur objectis, cum ad hoc sequendum, ac robustissime retinendum, et divinitus promulgatis instruamur oraculis, et praecedentium sanctorum firmemur exemplis. CAPUT si omni Trinitati sacrificium offertur, ad sanctificandum oblationis nostrae munus, sancti Spiritus tantum missanctificare non possit; aut ipse Filius sanctificare nequeat sacrificium corporis sui, quod offerimus nos, cum corpus suum ipse sanctificaverit, quod obtulit, ut redimeret nos; aut ita Spiritus sanctus ad consecrandum Ecclesiae sacrificium mittendus sit, tanquam Pater aut Filius sacrificantibus desit. Primo itaque meminisse nos convenit, in hujus vocabulo missionis nec inferiorem accipi debere sanctum Spiritum, nec minorem; quia si minor, utique inferior, et si inferior, utique minor. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
modis eutandus : eo quod eius modi non solum stt subuersus uerum &iam suost uidicio condẽ¬
natus Si qui uero catholicifideles huius sacramenti nuncusque uideluantur ignari : de inceps
sciredebent omnecuius lib& honorificentiae & sacrificusalutaris obsequium & patri& filio
ne manifestum est scm̃ quoq baptisma celebrari: Neque e nim praeiudicium filio uelscõspiu
comparitur dumad patris personam precatio ab offerente dirigatur : cuius consummatiodũ
filii & sprici complectitur. nomen ostendit nullumesse intrinitate discrimen quiadumad
solius patris personam honorissermo dirigitur : bene credentis fide tototrinitas honorati r
Etcum ad patrem litantis destinatur intentio sacrificiimunus : omnitrinitati uno eodem que
offertur litantis officio Nositaque dumtrinitati quae unus &uerusest ds̃ unum iacriticium

Expanded text:
modis evitandus , eo quod ejusmodi non solum sit subversus, verum etiam suo sit judicio condemmodis evitandus , eo quod ejusmodi non solum sit subversus, verum etiam suo sit judicio condemnatus. Si qui vero catholici fideles, hujus sacramenti nunc usque videbantur ignari, deinceps scire debent omne cujuslibet honorificentiae et sacrificii salutaris obsequium, et Patri et Fine manifestum est sanctum quoque baptisma celebrari. Neque enim praejudicium Filio vel sancto Spiritui comparatur, dum ad Patris personam precatio ab offerente dirigitur. Cujus consummatio, dum Filii et Spiritus sancti complectitur nomen, ostendit nullum esse in Trinitate discrimen. Quia dum ad solius Patris personam honoris sermo dirigitur, bene credentis fide tota Trinitas honoratur: et cum ad Patrem litantis destinatur intentio, sacrificii munus omni Trinitati, uno eodemque offertur litantis officio. Nos itaque dum Trinitati, quae unus et verus est Deus, unum sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
Eeccillequis exspectandum indiere surrectionis su ae praecipit : ipse ibi hostias ab omnibusgentib:
offerendas ostendit ut agnoscer&ur sacrificium illudesse acceptabiledõ : quod communter
patri& filio supplex offert fidelium pura que deuotio : His atque huius modi testimoniis
heretici commoniti : ut inam non surdis auribus audiant : sedueritatem fidei concessu sibi
diuinitus in luminatione cognoscant : ut recepto salutarilumine : desinant de inceps bite¬
nebris mortiferȩ infidelitatis errare. Quicum filio sa crificium nonofferunt : & a fide patri¬
archarum ac proph&arum miserabili obduratione discistunt : impie de linquentes seipros
a sem & ipasdamnatos ostendunt A postolica qui ppeomnem hereticum talicognoscitur pro¬
nuntiatione condem pnasse sententia : quod & hereticus post primam correptionem sit omni¬

Expanded text:
Ecce ille qui se exspectandum in die resurrectionis suae praecipit, ipse sibi hostias ab omnibus gentibus Ecce ille qui se exspectandum in die resurrectionis suae praecipit, ipse sibi hostias ab omnibus gentibus offerendas ostendit: ut agnosceretur sacrificium illud esse acceptabile Deo, quod communiter Patri et Filio supplex offert fidelium puraque devotio. His atque hujusmodi testimoniis haeretici commoniti, utinam non surdis auribus audiant, sed veritatem fidei, concessa sibi divinitus illuminatione cognoscant, ut recepto salutari lumine, desinant deinceps in tenebris mortiferae infidelitatis errare. Qui cum Filio sacrificium non offerunt, et a fide patriarcharum ac prophetarum miserabili obduratione desciscunt, impie delinquentes, seipsos a semetipsis damnatos ostendunt. Apostolica quippe omnem haereticum tali cognoscitur pronuntiatione condemnasse sententia. Quod et haereticus post primam et secundam correptionem sit omni
Abbreviated transcription (Latin):
meae intestimonium qm̃ uidicium ineum in congregationem gentiumerit : ut recipiam reges
& effundam supereos iram furoris mei : qũ inignem aemulationis tneae consummabi turomnis
terra quia tunc transseram superpopulos linguam in progenieseius. & inuocentomnes nom̃
dñi ut seruiantei subiugo uno a transflumine aethiopiȩ suscipiam obseruantesine quidis¬
persisunt ad ferent hostusmihi in illo die. quid hac rogouaticinatione lucidius uel quod hic
tenebrosae obstinationis latibulum heretica potest in fidelitas repperire. quo possitlum̃
tantae manifestationis effugere : cumsi c insole tabernaculum suum posuerit dñs ut non sit
quise ab scondat a caloreeius : Qm̃ si quisse glaciali frigore infidelitatis stupe factus abscondat
sibi propitiationis potest auxilium subtrahere : seautem non potest caelare uindictae

Expanded text:
meae in testimonium: quoniam judicium meum in congregationem gentium erit, ut recipiam reges meae in testimonium: quoniam judicium meum in congregationem gentium erit, ut recipiam reges et effundam super eos iram furoris mei: quoniam in igne aemulationis meae consummabitur omnis terra, quia tunc transferam super populos linguam in progenies ejus, ut invocent omnes nomen Domini, et serviant ei sub jugo uno, a transflumine Aethiopiae suscipiam observantes me, qui dispersi sunt, afferent hostias mihi in illo die . Quid hac, rogo, vaticinatione lucidius? vel quod hic tenebrosae obstinationis latibulum haeretica potest infidelitas reperire, quo possit lumen tantae manifestationis effugere? Cum sic in sole tabernaculum suum posuerit Dominus , ut non sit qui se abscondat a calore ejus. Quoniam  forte A quo jam si quis se glaciali frigore infidelitatis stupefactus abscondat, sibi propitiationis potest auxilium subtrahere, se autem non potest celare vindictae.