comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitraris: dico sapientię cupidũ magnopere
indigere fortuna. Arbitror inquã. Siqui¬
dẽ ꝑillam erit talis: quãlis eã possit con¬
temnere. Nec absurdũ. ẽ. Namsic etiã par¬
uis nob ubera nesessaria sunt: qͥb efficit᷑
ut sine hus postea uiuert ac ualere possimꝰ.
ententias ait nr̃as. si animi conceptio non
dissonat: concordare mͥ liquet. Nisi for¬
te discernendũ cuiquã uidet᷑. qđ uel
fortunt uł ubtrũ non ipsaubera seufor¬
tuna: sed alia res quȩdã nos faciat con¬
tẽptores. Nichul magnũ est in guã.
alio simili uti. Nam ut sine naui uł quo¬
libet ueluculo. aut om̃ino ne uł ipsum de¬
dalũ timeã. sine ullis adhanc rẽ acõmoda¬
tis instrum̃tis. auit aliqua occultiore poten¬
tia mare egeũ nemo transmitat. quãuis
nibil aliud quã ꝑuenire ꝓponat. qđ cũ
ei euenerit: illa om̃ia quib euectus. est
paratꝰ sit abicere atq contẽnere: ita quisqͥs

Expanded text:
bitraris, dico sapientiae cupidum magnopere bitraris, dico sapientiae cupidum magnopere indigere fortuna. — Arbitror, inquam, si quidem per illam erit talis, qualis eam possit contemnere. nec absurdum est; nam sic etiam paruis nobis ubera necessaria sunt, quibus efficitur, ut sine his postea uiuere ac ualere possimus. — Sententias, ait, nostras, si animi conceptio non dissonat, concordare mihi liquet, nisi forte disserendum cuiquam uidetur, quod fortunae uel uberum non ipsa ubera seu fortuna, sed alia res quaedam nos faciat contemtores. —Nihil magnum est, inquam, alio simili uti. nam ut sine naui uel quolibet uehiculo aut omnino, ne uel ipsum Daedalum timeam, sine ullis ad hanc rem accommodatis instrumentis aut aliqua occultiore potentia Aegeum mare nemo transmittit, quamuis nihil aliud quam peruenire proponat, quod cum ei euenerit, illa omnia, quibus aduectus est, paratus sit abicere atque contemnere, ita quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
fut: plurimũ necessariã eẽ foctunã. nisi
qͥd aliud uidetur alxpio. Tum ille quantũ
iuiris inquit fortune tribuas: nondũ bene
noui. Namsi ad contẽnendã fortunã. fortu¬
na ipsa opus cẽ arbitraris: me quoq comi¬
tẽ. in hanc senitentiã do tibi. Sinfortune
nilul aliud concedis quã ea quȩ corporis
necessitati non possunt nisi ipsa uolente
suppetere : nonita sentio. Aut erũ licet
eadem repugnante atq uiuita nondũ sa¬
pienti. cupido tam̃ sapientiȩ ea sumere que
uitȩ necessaria confitem᷑: aut concedendũ¬
ẽ. etiã in om̃i sapientis uita eã dominari:
cũ & ipse sapiens his quȩ corpori necessa¬
ria sunt. non indigere non possit. Dicis
ergo in quã fortuna ẽẽ necessariã studi¬
oso sapientiȩ: sapienti uͦ negas. Non abre
ẽ. eadẽ repetere inquit. ltaq nunc etiã
abste quęro. utrũ fortunã ad se ipsam cõ¬
t̃enendã. aliquit uiuare estimes. Qđ si ar¬

Expanded text:
iat, plurimum necessariam esse fortunam, nisi iat, plurimum necessariam esse fortunam, nisi quid aliud uidetur Alypio. — Tum ille: Quantum iuris, inquit, fortunae tribuas, nondum bene noui. nam si ad contemnendam fortunam fortuna ipsa opus esse arbitraris, me quoque comitem in hanc sententiam do tibi. sin fortunae nihil aliud concedis quam ea, quae corporis necessitati non possunt nisi ipsa uolente suppetere, non ita sentio. aut enim licet eadem repugnante atque inuita nondum sapienti, cupido tamen sapientiae ea sumere, quae uitae necessaria confitemur, aut concedendum etiam in omni sapientis uita eam dominari, cum et ipse sapiens his, quae corpori necessaria sunt, non indigere non possit. Dicis ergo, inquam, fortunam esse necessariam studioso sapientiae, sapienti uero negas. — Non ab re est eadem repetere, inquit. itaque nunc etiam abs te quaero, utrum fortunam ad se ipsam contemnendam aliquid iuuare aestimes. quod si ar
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. est nilul cẽ. a nob̾ hiuc negotio p̃ponen¬
dũi. Qũa obrem. qualẽ nob̾ quesokest̾nũ
diem uidemͣ duxisse. Uobis quidẽ instu¬
dus ur̃is uiuere licuit. Nã & tu trygeti¬
te uirgilii carmenib oblectasti. & licen¬
tius fingendis uersib uacauit. Quorũ a¬
more ita ꝑculsus. est: ut ꝓpt̾ cũ maxime
milu istũ sermonẽ inferendũ putarẽ. quo
ineius animo plulosophia. nunc enĩ tẽ¬
pus. est. maiorẽ partẽ non modo qũa po¬
etica. sed quȩ uis alia disciplina sibi usur¬
pet ac uindicet. Ded quȩso uos. nontis
miserati nos estis. cũ pridie ita cubitũ is¬
semꝰ. ut addilatã quęstionẽ & prorsus ad
nihil aluid surgeret᷑: qđ tanta de re fa¬
miliari netessario ꝑ agenda exestiterunt. at
his penitꝰ occupati uix duas extremas diei
horas in nosmet ipsos respirare possemꝰ
Quare. semꝑ fuit sententia mea sapienti
iã homini nihul opus ct̃: ut autẽ sapiens

Expanded text:
um est nihil esse a nobis huic negotio praeponenum est nihil esse a nobis huic negotio praeponendum. quam ob rem qualem uobis quaeso hesternum diem uidemur duxisse? uobis quidem in studiis uestris uiuere licuit. nam et tu, Trygeti, Uergilii te carminibus oblectasti et Licentius fingendis uersibus uacauit, quorum amore ita perculsus est, ut propter cum maxime mihi istum sermonem inferendum putarem, quo in eius animo philosophia — nunc enim tempus est — maiorem partem non modo quam poetica sed quaeuis alia disciplina sibi usurpet ac uindicet. Sed quaeso uos, nonne miserati nos estis, cum pridie ita cubitum issemus, ut ad dilatam quaestionem et prorsus ad nihil aliud surgeretur, quod tanta de re familiari necessario peragenda extiterunt, ut his penitus occupati uix duas extremas diei horas in nosmet ipsos respirare possemus? quare semper fuit sententia mea sapienti iam homini nihil opus esse; ut autem sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
tior. quar ut ad pra
liberet descendere:
ani aduertisse quade re int̾ nos discu¬
tienda questio constitutasit. Sed ante¬
quã ad partes. indas ueniã : quȩ ad cã
ꝑtinent ext plicandã. pauca queso
de spe. de uita. de instituto nr̃o. non ab
re abhorrentia libent̃ audiatis. Nego¬
tiũ nr̃m. non leue aut suꝑflaũt. sed ne¬
cessariũ ac summũ ẽẽ arbitror: magnoꝑe
querere ueritatẽ. Noc int̃me. atquȩ
alipiũ conu̾enit. Nam &cęteri phulosophi
sapientẽ suũ eam inuenisse putauerunt.
& acdiademici sapienti suo sũmo conatu
inueniendã eẽ ꝓfessisunt: idq illũ agere
sedulo. Sed qm̃ uł lateret obruta uł con.¬
fusa non emineret: ad agendã uitam
id eũ sequi qđ ꝓbabile acueri simile oc¬
curreret. idetiam ur̃a pristina discepta¬
tione confectũ. est. Nam cũ alt̾ ea inuenta
beatũ fieri asseruerit hominẽ. alt̾ uero
tantũ diligent᷑ quęsita: nulli nrm̃ dubi¬

Expanded text:
tristior, quam ut ad pratum tristior, quam ut ad pratum liberet descendere —animo aduertisse, qua de re inter nos discutienda quaestio constituta sit. sed antequam ad partes meas ueniam, quae ad eam pertinent explicandam, pauca quaeso de spe de uita de instituto nostro non ab re abhorrentia libenter audiatis. negotium nostrum non leue aut superfluum, sed necessarium ac summum esse arbitror, magno opere quaerere ueritatem. hoc inter me atque Alypium conuenit. nam et ceteri philosophi sapientem suum eam inuenisse putauerunt et Academici sapienti suo summo conatu inueniendam esse professi sunt idque illum agere §edulo, sed quoniam uel lateret obruta uel confusa non emineret, ad agendam uitam id eum sequi, quod probabile ac ueri simile occurreret. id etiam uestra pristina disceptatione confectum est. nam cum alter inuenta ueritate beatum fieri asseruerit hominem, alter uero tantum diligenter quaesita, nulli nostrum dubi
Abbreviated transcription (Latin):
est nescio quomodo cõpellit. Noc est inqͣm
qđ uolui. Nã uerebar. necũ tibi quoq
id uideretur qđ mihi disputatio nr̃a
manca remaneret. nullo existente qͥ
ex altera parte rẽ uenire in manꝰ co¬
geret: ut diligent̃ quantũ possumꝰ uer¬
saret᷑. Itaq siid euenisset: paratꝰ erã
te rogare. ut achademicorũ partes ita
susciperes. quasi tibi non solũ disputasse
sed etiam sensisse uiderent᷑: uerũ non
posse comp̃kendi. Queritur ergo inter
nos utrũ illorũ argum̃tis probabile sit.
nilul ꝑcipi posse ac nulli reicẽ assenti¬
endũ. Qđ si optinueris: cedam libenter.
Si autẽ demonstrare potuero: multo. oẽ
ꝓbabilius & posse adueritatẽ ꝑuenire sa¬
pientẽ. & assensionẽ non semꝑ eẽ coluben¬
dam: uilul habebis ait opinor. cur non
te unmeã sententiã transire patiaris. Qđ
cũ illi placuisset. & ceteris qui aderant :
iã uespere obumbrati domũ. reuertimꝰ.
c̃ secundus liber con¬
et. alio die consedis¬
Iꝰ inbalneis. nã erat

Expanded text:
est, nescio quo modo compellit. — Hoc est, inquam, quod uolui. nam uerebar, ne, cum tibi quoque id uideretur quod mihi, disputatio nostra manca remaneret nullo existente, qui ex altera parte rem uenire in manus cogeret, ut diligenter quantum possumus uersaretur. itaque si id euenisset, paratus eram te rogare, ut Academicorum partes ita susciperes, quasi tibi non solum disputasse ed etiam sensisse uiderentur uerum non posse comprehendi. quaeritur ergo inter nos, utrum illorum argumentis probabile sit nihil percipi posse ac nulli rei esse assentiendum. quod si optinueris, cedam libenter; si autem demonstrare potuero multo esse probabilius et posse ad ueritatem peruenire sapientem et adsensionem non semper esse cohibendam, nihil habebis, ut opinor, cur non te in meam sententiam transire patiaris. — Quod cum illi placuisset et eis qui aderant. iam uespere obumbrati domum reuertimus. quem secundus liber continet, alio die consedissemus in balneis — nam erat
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & distinguat᷑ morte nascenti¬
ũ. Cuiꝰ pulchritudinis ordinẽ &
modos si poss&. capere sensus nr̃ at¬
q memoria. ita nob placer&. ut de¬
fectus qͥb distinguit᷑. nec corrup¬
tiones uocare auderemꝰ. Qđ aũ
m eiꝰ pulchritudinis parte labora¬
mꝰ.dũ nos fluentia deferunt tẽ¬
poralia quȩ diligimꝰ. & prccatoꝵ
penas luimꝰ. &r sẽpit̾na diligere
cõmonem᷑. Non gͦ in hac pulchrͥ¬
tudie quȩramꝰ qđ ñ accepit.
uȩ ideo infima . ẽ: qͥa qđ quȩrimꝰ
ñ accepit. Eit in eo qđ accepit
laudemꝰ dm̃ qui tantũ speciei
finre de¬
dit. Mlec ei tam̃
ut amato¬
res eiꝰ ihereamꝰ
sed ut dĩ laudatores eã transgredim᷑:
ut sũpra eã collocati de illa uidicemꝰ.
ñ ei coneci in illa iudicem᷑. Festinemꝰq
ad illud bonũ. qđ nec locis crassat᷑. nȩc
tẽpore uoluit᷑: & unde speciẽ formad
accipiunt. om̃s locales tẽporalesq na¬

Expanded text:
tur et distinguatur morte nascentitur et distinguatur morte nascentium. cuius pulchritudinis ordinem et modos si posset capere sensus noster atque memoria, ita nobis placeret, ut defectus, quibus distinguitur, nec corruptiones uocare auderemus; quod autem in eius pulchritudinis parte laboramus, dum nos fluentia deserunt temporalia, quae diligimus, peccatorum poenas luimus et sempiterna diligere commonemur. Non ergo in hac pulchritudine quaeramus, quod non accepit; quae ideo infima est, quia quod quaerimus, non accepit; et in eo, quod accepit, laudemus deum, quia tantum speciei nfimae dedit. nec ei tamen ut amatores eius inhaereamus, sed ut dei laudatores eam transgrediamur, ut supra eam conlocati de illa iudicemus, non ei conexi in illa iudicemur. festinemusque ad illud bonum. quod nec locis grassatur nec tempore uoluitur et unde speciem formamque accipiunt omnes locales temporalesque na
Abbreviated transcription (Latin):
una quaq: natura corruptibili.
qͥd in ea sit ex dõ. quid sit ex nichi¬
lo. cũ species scđm naturã sit. cor¬
ruptio contra naturã. qͥa species
aucta cogit. x̃x̾. & dm̃ fateam᷑
sũmȩ. ẽẽ. corruptio uͦ aucta cogit
ñ. ẽẽ & constat qđ ñ . ẽ. nichil. ẽẽ:
Quid in quã dubitas dicere. in
natura corruptibili quã & naturã
dicis. & corruptibilẽ dicis. qͥd sit
exx dõ quid ex nichilo. Et qͥd
quȩris dõ naturã contrariã. quẽ
sic c̃fiteris sũme. eẽ. ut des ei ñ
qđ naturȩ
tollit corrup¬
nisi ubi ꝑmit¬
cit dĩ. Ibi
aũ ꝑmittit : ubi ordinatissimũ &
iustissimũ uidicat ꝓrerũ gradib
& ꝓmeritis animarũ. Nam & spe¬
cies uocis emissa p̃terit. & silentio
reuntiũ uerboꝵ decessione ac
successione ꝑ agitur. & moderati
silentioꝵ in t̾uallis decent̾ suaui¬
t̃q distinguit᷑. Ita sese hab& etiã
tẽporaliũ nacuraꝵ infima pul¬
chricudo ut rerũ transitu ꝑ aga¬

Expanded text:
unaquaque natura corruptibili, unaquaque natura corruptibili, quid in ea sit ex deo, quid sit ex nihilo, cum species secundum naturam sit, corruptio contra naturam ? quia species aucta cogit esse et deum fatemur summe esse; corruptio uero aucta cogit non esse, et constat, quod non est, nihil esse: quid, inquam, dubitas dicere, in natura corruptibili, quam et naturam dicis et corruptibilem dicis, quid sit ex deo. quid sit ex nihilo? et quid quaeris deo naturam contrariam. quem si confiteris summe esse, uides ei non quod naturae tollit corrupnisi ubi permittit deus; ibi autem permittit, ubi ordinatissimum et iustissimum iudicat pro rerum gradibus et pro meritis animarum. nam et species uocis emissae praeterit et silentio reuntium uerborum decessione ac successione peragitur et moderatis silentiorum interuallis decenter suauiterque distinguitur. ita sese habet etiam temporalium natururum infima pulchritudo, ut rerum transitu peraga
Abbreviated transcription (Latin):
bilit᷑ atq firmat᷑. tantomagis fieri
ut sit: & in eã partẽ tendat. qua posi¬
tũ .ẽ.ee. Nunc gͦ incipiat corrũpi. de¬
bilitet᷑ om̃is illestatꝰ. languescant ui¬
res. marcescat robur. forma fȩdetur.
dissiliat cõpago m̃brorũ. c̃ tabescat &
defluat c̃cordia partiũ. Quȩrat & rã
nunc ꝑ istã corruptionẽ quo tendat᷑
utrũ. e̾ẽ. an ñ. ẽẽ. Non puto usq ad¬
eo excũ & tardũ. ut dubit&r qͥd sibi
ẽẽ. respondeat: & ñ fentiat quanto
magis qͥdq: corrũpit᷑ : tanto magis
ad interitũ tendere: om̃e aũ qđ
ad interitũ tendit. ñ ẽẽ. tendere.
Cũ gͦ dm̃ incõmutabilit̃ & in cor¬
ruptibilit. e̾ẽ. credendũ sit. id aũ
qđ dicit᷑ nichil. poenitꝰ ñ e̾ẽ. ma¬
nifestũ sit : & cũ ista tibi ꝓposueris
auget᷑ species. tanto qͥcqͥd tendere
ut sit : quanto aũ magis auget᷑
corruptio. tanto magis tendere
ut ñ sit : quid dubites dicere in

Expanded text:
bilitur atque firmatur, tanto magis fieri, bilitur atque firmatur, tanto magis fieri, ut sit, et in eam partem tendat, qua positum est esse. nunc ergo incipiat corrumpi; debilitetur omnis ille status, languescant uires, marcescat robur, forma foedetur, dissiliat conpago membrorum, contabescat et diffluat concordia partium. quaerat etiam nunc per istam corruptionem quo tendat, utrum esse, an non esse, non puto usque adeo caecum et tardum, ut dubitet, quid sibi ipse respondeat. et non sentiat, quanto magis quidque corrumpitur, tanto magis ad interitum tendere; omne autem quod ad interitum tendit, non esse tendere. cum ergo deum incommutabiliter et incorruptibiliter esse credendum sit, id autem, quod dicitur nihil, penitus non esse manifestum sit; et cum ista tibi proposueris augetur species, tanto quidque tendere. ut sit; quanto magis augetur corruptio, tanto magis tendere, ut non sit: quid dubitas dicere in
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ in ꝑditorẽ dm̃. si hoc oi lege ue¬
tere aut ꝓphetis inuenirent. Sed
grecis exemplarib c̃uincunt᷑. in qͥb: a¬
ꝑtissime scriptũ . ẽ. qͥsqͥs tẽplũ dĩ corru¬
perit corrũp& illũ ds̃. Q siqͥs ab eis
quȩrat . qͦmͦ dictũ sit: ne corruptor
putet᷑ ds̃. exponunt statim corrũpa
dictũ t̃ ẽ. corruptioni tradar. uel si qͥ
alio modo possunt. Nuo animo si essent
inueterẽ legẽ. & multa ibi miranda
intelligerent : & ñdũ intellecta. ñ cũ
odio lacerarent. sed cũ honore differ
sibi hac duo: ẽẽ. &ñ. ẽẽ. quasi exx duer¬
sis partib intelligendi gr̃a. ut cũ tar¬
dis tardius ambulemꝰ. Peinde uelut in
medio constituat aliqͥd. ut puta corpꝰ
animantis . & qͥrat secũ dũ format᷑ il¬
lud corpus & nascit᷑. dũ auget᷑ eius spe¬
cies. nutrit᷑. c̃ualescit. roborat᷑. decora
ipsis etiã primordiis: sed quanto ma¬
gis forma & specie & ualentia consta¬

Expanded text:
rentur in perditorem deum, si hoc in lege uerentur in perditorem deum, si hoc in lege uetere aut prophetis inuenirent. sed graecis exemplaribus conuincuntur, in quibus apertissime scriptum est: quisquis templum dei corruperit. corrumpet illum deus. quod si quis ab eis quaerat quomodo dictum sit, ne corruptor putetur deus, exponunt statim "corrumpet" dictum esse: corruptioni tradet, uel si quo alio modo possunt. quo animo si essent in ueterem legem, et multa ibi miranda intellegerent et nondum intellecta non cum odio lacerarent, sed cum honore differrsibi haec duo "esse" et "non esse" quasi ex diuersis partibus intellegendi gratia, ut, cum tardis tardius ambulemus, deinde uelut in medio constituat aliquid, ut puta corpus animantis, et quaerat hoc secum, dum formatur illud corpus et nascitur, dum augetur eius species, nutritur, conualescit, roboratur, decoraipsis etiam primordiis, sed quanto magis forma et specie et ualentia consta
Abbreviated transcription (Latin):
ni eũ dare qͥ corrũpi meruit.
id.ẽ. qͥse ipse cȩperit p̃dicando
corrũpere: ut cruciantĩ sentiat
corruptionẽ mnintꝰ. qͥ blandientẽ cõ¬
misit uolens. Non enĩ inuetere tes¬
tanĩto tantũ scriptũ.ẽ: egͦ facio bona.
& condo mala. sed euidentiꝰ in nouo.
ubi dñs dic̃. Nolite tinere eos qͥ cor¬
pus occidunt. & amplius ñ habent qd̃
faciant : sed eũ timete qͥcũ corpꝰ occi¬
derit. hab& potestatẽ animã mittere
ingehennã. Uoluntariȩ aũ corrupti
oni addi diuino iudicio pęnalẽ cor¬
ruptionẽ. manifestissime apłs paulus
attestat᷑ cũ dicit. Templũ enĩ dĩ scm̃¬
ẽ: qđ estis uos. Quisqͥs cẽplũ dĩ cor¬
ruperit : corrũpos illũ ds. Qđ si in ue¬
tere lege dictũ. eẽt. qͥb inuectionib
isti impetũ facerent. accusantes qͣsi
corruptorẽ dm̃. Qđ uerbũ metuen¬
tes multi latini int̾p̃tes. noluer̾ dicere
tarunt. Quã quã isti ñ minꝰ inuehe¬

Expanded text:
ni eum dare, qui corrumpi meruerit, ni eum dare, qui corrumpi meruerit, id est qui se ipse coeperit peccando corrumpere, ut cruciantem sentiat corruptionem inuitus, qui blandientem commisit uolens. Non enim in uetere testamento tantum scriptum est: ego facio bona et condo mala, sed euidentius in nouo, ubi dominus dicit: nolite timere eos, qui corpus occidunt et amplius non habent, quid faciant, sed eum timete, qui cum corpus occiderit, habet potestatem animam mittere in gehennam. uoluntariae autem coroni addi judicio divino poenalem corruptionem, manifestissime apostolus Paulus attestatur, cum dicit: Templum enim Dei s estis uos; quisquis templum dei corruperit, corrumpet illum deus. quod si in uetere lege dictum esset, quibus inuectionibus isti inpetum facerent accusantes quasi corruptorem deum! quod uerbum metuentes multi latini interpretes noluerunt dicere tarunt. quamquam isti non minus inuehe
Abbreviated transcription (Latin):
Michi aũ inherere dõ bonũ . ẽ. Neq
illud dixeris. Non facer& ds̃ na¬
turas corruptibiles. In quantũ enĩ
naturȩ sunt. fecit ds̃. In quantũ
aũ corruptibiles. ñ ds̃ fecit M .ẽ.
enĩ ab illo corruptio. qui solus. x
in corruptibilis. Si hac capis. gra
age dõ. E i ñ capis. qͥesce. & noli
temere non dũ intellecta dap̃¬
nare. supplexq illi qͥ lum̃iẽ.
m̃tis attende ut intelligas. Cũ
dicit᷑ enĩ natura corruptibilis:
ñ unũ. sed duo nomina dicunt᷑.
Itẽ cũ dicit᷑ ds̃ fecit de nchilo.
ñ unũ. fed duo nomina audiui¬
mꝰ. Redde gͦ istis singulis illa
singula : ut cũ audis naturã ad
dm̃ ꝑtineat. cũ audis corrupti¬
bilẽ ad nichilũ. Ita tam̃ ut ipse
corruptiones quãuis non sint edc
dĩ arte. in eius tam̃ potestate
sint: disponende ꝓrerũ ordinͭ
& meritis animaꝵ. Idõ recte
dicimꝰ. ab illo. eẽ. p̃miũ. atq
suppliciũ. Ita enĩ ñ fecit cor¬
ruptionẽ ut possit corruptio¬

Expanded text:
mihi autem inhaerere deo bonum est. neque illud dixeris: non faceret deus naturas corruptibiles. in quantum enim naturae sunt, deus fecit; in quantum autem corruptibiles, non deus fecit; non est enim ab illo corruptio, qui solus est incorruptibilis. si haec capis, gratias age deo; si non capis, quiesce et noli temere nondum intellecta damnare subplexque illi, qui lumen est mentis, adtende, ut intellegas. cum enim dicitur "natura corruptibilis," non unum, sed duo nomina dicuntur. item cum dicitur "deus fecit" de nihilo, non unum, sed duo nomina audimus. redde ergo istis singulis illa singula, ut cum audis naturam, ad deum pertineat, cum audis corruptibilem, ad nihilum, ita tamen, ut ipsae corruptiones, quamuis non sint ex dei arte, in eius tamen potestate sint disponendae pro rerum ordine et meritis animarum. ideo recte dicimus ab illo esse praemium atque subplicium. ita enim non fecit corruptionem, ut possit corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
boni fier&. Non enĩ qđ bonũ. ẽ. post
dm̃. iam debuit nouissimũ. ẽẽ. Et hinͨ
maxime appar&. quantã tibi tribuerͭ
dignitatẽ : qđ ds̃ qui solus tibi natura¬
lit̃ dominat᷑. fecit alia bona : quib:
tu qͦq dominareris. Nec mireris qd
nc̃ tibi ñ om̃imodo seruiunt. & te a¬
liquando etiã cruciant: qͥa dñs tuus
maiorẽ hab& potestatẽ in ea quȩ tibi

Expanded text:
ost deum, iam debuit esse nouissimum. et hinc maxime adparet, quantam tibi tribuerit dignitatem, quod deus, qui solus tibi naturaliter dominatur, fecit alia bona, quibus tu quoque dominareris. nec mireris, quod nunc tibi non omni modo seruiunt et te aliquando etiam cruciant, quia dominus tuus maiorem habet p
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ auctorẽ alienare conaret᷑.
Non enĩ ea bona uidit. dũ hoc
solũ attendit qđ displicer&: tãqͣ
si qͥspĩ leonis fremitũ exterritꝰ.
& eũ intuens trahentẽ ac dilaniantẽ
peccoꝵ aut hominũ corpora quȩ¬
cũq app̃hendiss& puerili quadã
infirmitate animi tanto timore
ꝑcelleret᷑ ut solã feritatẽ lroni
incuens atq seintiã. cȩtera negli¬
gens om̃ino atq p̃teriens natu

Expanded text:
lienare conaretur. non enim ea bona uidit, dum hoc solum adtendit, quod displiceret, tamquam si quispiam leonis fremitu exterritus et eum intuens trahentem ac dilaniantem pecorum aut hominum corpora, quaecumque adprehendisset, puerili quadam infirmitate animi tanto timore percelleretur, ut solam feritatem leonis intuens atque saeuitiam, cetera eius neglegens omnino atque pr
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ occiduo. scriptũ eẽ. raptꝰ. ẽ ne ma¬
litia mutaret illius intellectũ & cetera
quȩ uicã sententiã insapientie libro legun¬
t᷑. Nonũ : aliqͣs mansiones cẽ extrareq unii¬
nũ dĩ : carũ qͣs dñs ec̃ dixit in domo patris
qͥ non babtizati de corpore exieruit osfe¬
rendũ. Undecimũ. ẽ: aliquos corũ qͥsinex

Expanded text:
ptum esse: raptus est, n e malit ia mutar et illius intellectum, et cetera quae in eam sententiam in Sapientiae libro leguntur\'; nonum \'aliquas mansiones esse extra regnum dei earum quas esse dominus dixit in domo patris qui non baptizati de corpore exierint offerendum\'; undecimum \'al
Abbreviated transcription (Latin):
Animas aitẽ nonseꝑ dabit. sed easfi¬
nito genetationis scło. non iã nascen¬
tib qͥb dandȩ sunt ꝓcul dubio dare
cessabit. Noli credere. nec diccre nec dõ¬
ccre. anima meritũ aliqđ ꝑdidisse ꝑ
nẽ habere mer̾itũ bonũ. ubi inlul ege¬
rat boni. Anforte audebis cam dicere
Ante carnẽ bene uixisse. quã non potes
ostendere uł fuisse. Quomͦ ergo dicis.
ñ uis animã ex carne peccati contralie¬
re ualitudinẽ. ad quã uicissim scĩfi

Expanded text:
animas autem non semper dabit, sed eas fianimas autem non semper dabit, sed eas finito generationis saeculo non iam nascentibus quibus dandae sunt procul dubio dare cessabit. Noli credere nec dicere nec docere \'animam meritum aliquod perdidisse per nem habere meritum bonum, ubi nihil egerat boni ? an forte audebis eam dicere ante carnem bene uixisse, quam non potes ostendere uel fuisse? quomodo ergo dicis: non uis animam ex carne peccati contrahere ualetudinem, ad qua
Abbreviated transcription (Latin):
Poterat quidẽ sic accipi qđ aisti. semꝑ
dat. ut intelligeret᷑ sie cessatione
dare quã diuhomines generant & ge¬
nerant᷑. sicut dictũ. ẽ. de quibusdã sẽꝑ
discentes. & adueritatis scientiã nũqͣm
ꝑuenientes. Nonenĩ sic accipit᷑ qđ hic
positũ. ẽ. sẽꝑ. uelud nũquã desinant
discere : cũ ꝓcul dubio non discant qͣn¬
do in hoc corpore desierint iiuere.
uł cũ ceperunt supplitio gehennalis
ignis ardere. Sed tu non pͥmisisti sicac¬
cipi uerbũ tuũ cũ dixisti semp̃ dat:
qͣndo qͥdẽ id ad infinitũ tẽpꝰ reuocandũ
putasti. & parũ hoc fuit : sed tanquã
quereret᷑ abste ut aptius explicares
quomͦ dixeris sẽꝑ dat : addidisti atque
dixisti. sicut sẽꝑ. ẽ. ipse qͥdat. Hoc sana
& catholica fides om̃ino condẽnat. Ab¬
sit enĩ: ut credamꝰ qđ animasds̃ semp
dat. sicut sẽꝑ.ẽ. ipse qͥdat. Sic enim
sẽꝑ. ẽ. ipse ut nunquã e̾e desistat.

Expanded text:
poterat quidem sic accipi quod aisti \'semper poterat quidem sic accipi quod aisti \'semper dat\', utintellegeretur sine cessatione dare quamdiu homines generant et generantur, sicut dictum est de quibusdam: semper discentes et ad ueritatis scientiam numquam peruenientes; non enim sic accipitur quod hic positum est \'semper\' uelut numquam desinant discere, cum procul dubio non discant, quando in hoc corpore destiterint uiuere uel cum coeperint supplicio gehennalis ignis ardere. sed tu non permisisti sic accipi uerbum tuum, cum dixisti \'semper dat\', quando quidem id ad infinitum tempus reuocandum putasti. et parum hoc fuit; sed tamquam quaereretur abs te, ut apertius explicares quomodo dixeris \'semper dat\\ addidisti atque dixisti: sicut semper est ipse qui dat. hoc sana et catholica fides omnino condemnat. absit enim, ut credamus quod animas deus semper dat, sicut semper est ipse qui dat. sic enim semper est ipse, ut numquam esse desistat;
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc helisei: ut ille flauerit flatũ ui¬
te qͦ fieret homo in animã uiuentẽ. iste
autẽ fiauerit flatũ. neq uiuentẽ. neq¬
sentientẽ sed aliqͥd significandi gr̃ã fi¬
gurantẽ. Deniq ut puer iste reuiuisce¬
ret. non eũ amando ꝓpħa fecit: sed
eũ Amando ut hoc dĩ faceret impetra¬
uit. Qđ autẽ illũ ter flasse dicis. Aut
memoria sicut fieri solet. Aut mendo¬
sitas te codicis fefellit. Quid plura: Non
sunt tͥ ad hoc astruendũ aliqͣ exempla
& argum̃ta querenda. sed potuiꝰ emen¬
danda & mutanda sententia. Noli gͦ
credere: Noli dicere: Noli decere. qđ non
de nihilo sed de sua natura fecerit
animã ds̃. siuis et catholicus. Noli
dicert. nec credere. nec docere. ꝑ infi¬
futũ tẽpꝰ atq ita sc̃ꝑdm̃ animas dart̃
sicut sẽꝑ.ẽ. ipse qͥdat. siuis c̾e catholicꝰ.
tit et̃ tẽpꝰ quando non dabit ani¬
mas ds̃: cũ tam̃ ipse. c̾e non desistat

Expanded text:
dei et hoc Helisei, ut ille flauerit flatum uidei et hoc Helisei, ut ille flauerit flatum uitae, quo fieret homo in animam uiuentem, iste autem flauerit flatum neque sentientem neque viventem, sed aliquid significandi gratia figurantem. Denique ut puer iste revivisceret, non eum animando Propheta fecit, sed eum amando ut hoc Deus faceret impetravit. Quod autem illum ter sufflasse dicis, aut memoria, sicut fieri solet, aut mendositas codicis te fefellit. Quid plura? Non sunt tibi ad hoc astruendum aliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda sententia. Noli ergo credere, noli ergo dicere, noli docere « quod non de nihilo, sed de sua natura fecerit animam Deus, » si vis esse catholicus. CAPUT VI. 8. Noli credere, nec dicere, ntempus atque ita semper deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat\', si uis esse catholicus. erit enim tempus, quando non dabit animas deus, cum tamen esse ipse non desinat.
Abbreviated transcription (Latin):
& neminẽ suscitante dicere nihulominꝰ
posses : Incaute sane locutꝰ .es. cũ absit
ut credas flatũ helisei factũ fuisse
iuuiscentẽ animã pucri. qđ primũ
dĩ factum ab istius ꝓpħe facto hoc
distare uoliusti: qđ ille semel. iste ter
flauerit. Dixisti qͥppe: heliseũ infa¬
cie defuncti filii illius sunamitis. ad
instar primeuȩ origuis in sufflasse
Ꝙ cũ emtortua m̃bra inquis in uigorẽ
pͥstinũ tedanimata ꝑ halttũ ꝓpłiȩ
diuina uirtꝰ accenderet. ihil keliseo
fuit inminutũ. ꝑ cuiꝰ flatũ corpꝰ emor¬
tuũ rediuiuã animã reciperet & spni:
misi qđ semel dñs infaciẽ hominis insuf¬
flauit & uixit. t̃cio heliscus infaciẽ
mortini aspirauit & reuixit. Sic sonaN
tua ũba ista: quasi flandi tantũ numerꝰ
int̃fuerit. ut ñ qđ fecit ds̃. etiã ꝓpła fe¬
cisse credat᷑. Et hoc gͦ emendandũ. est.
Ta multũ qͥꝑpe int̾fuit int̃ opꝰ illud dĩ.

Expanded text:
et neminem suscitante dicere nihilominus et neminem suscitante dicere nihilominus posses? incaute sane locutus es — cum absit, ut credas flatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei factum ab istius prophetae facto hoc distare noluisti. quod ille semel, iste ter flauerit. dixisti quippe Heliseum in faciem defuncti filii illius Sunamitis ad instar primaeuae originis insufflasse: et cum emortua membra, inquis, in uigorem pristinum redanimata per halitum prophetae diuina uirtus accenderet, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius flatum corpus emortuum rediuiuam animam recepit et spiritum, nisi quod semel dominus in faciem hominis insufflauit, et uixit, tertio Heliseus in faciem mortui aspirauit, et reuixit. sic sonant tua uerba ista, quasi flandi tantum numerus interfuerit, ut non quod fecit deus etiam propheta fecisse credatur. et hoc ergo emendandum est. tam multum quippe interfuit inter illud opus
Abbreviated transcription (Latin):
quã iusnos uiuamꝰ atq sentiamꝰ : ita dm̃a
non de sua natura. sed quia sic om̃pts. est.
ut possit creare qđ uult. & iã exeo qđ
om̃ino non ẽ. id.ẽ. de nilulo. flatũ flice¬
re posse uiuentẽ atq sentientẽ. Sed pla¬
ne cũ sit inmutabilis ipse: mutabilẽ¬
facit. Quid autẽ sibi uult qđ huic simi¬
litudini addendũ putasti ad exemplũ
de beato heliseo. qr flando in riꝰ faciem
mortuũ suscitauerit: Ita ne tuflatũ
helisei factũ fuisse putas animã pueri:
Non usq ad eo te auero exorbitare cre¬
diderĩ. Si ergo anima illa quȩ uiuenti
ablata fuerat ut moreret᷑. eadẽ ipsa
illi ut reuiuisceret reddita. ẽ: qͥd ad
rẽ ꝑtinet qđ dixisti. nilul heliseo fuisse
deminutũ. quasi aliquid ab illo transis¬
se unde iuueret credat᷑ inpuerũ.: Qđ
si ꝓptea dictũ ẽ. qr flauit & integer man¬
sit. qͥd opꝰ erat ut hoc de heliseo mortu¬
ũ resuscitante diceres. qͦ de qͦuis flante

Expanded text:
quamuis nos uiuamus atque sentiamus, ita deum quamuis nos uiuamus atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed quia sic omnipotens est, ut possit creare quod uult, etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem atque sentientem, sed plane cum sit inmutabilis ipse mutabilem. Quid autem sibi uult, quod huic similitudini addendum putasti ad exemplum de beato Heliseo, quia flando in eius faciem mortuum suscitauerit ? itane tu flatum Helisei factum fuisse putas animam pueri? non usque adeo te a uero exorbitare crediderim. si ergo anima illa, quae uiuenti ablata fuerat ut moreretur, eadem ipsa illi ut reuiuesceret reddita est, quid ad rem pertinet quod dixisti \'nihil Heliseo fuisse deminutum\', quasi aliquid ab illo transisse, unde uiueret, credatur in puerum? quod si propterea dictum est, quia flauit et integer mansit. quid opus erat ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, quod de quouis flante
Abbreviated transcription (Latin):
penderis ad utrẽ implendũ. ad te itidẽ
alendũ aditu patefacto redierit: qͥd
tͥ non solũ unde illũ inflare. sed unde
tu possis uiuere remanebit: Hãc debiusti
considerare cũ scriberes. & ñ ista similitudi¬
ne utriũ inflatorũ. uł inflandorũ intro¬
ducere nobis dĩn. Aut ex alia natura quȩ
iã erat sicut nos ex isto circũ fuso aere
flatũ facimꝰ animas flare. Aut certe qđ
& ab horret ab ista similitudine. & ab un¬
dat impietate. dm sine ullo qͥdẽ suide¬
trumento. sed tam de sua natura muta
bile aliqͥd uł ꝓferre. uł qđ.ẽ. peius tanquã
sui operis materies ipse sit facere. Ut gͦ
aliquã de nr̃oflatu ad hanc rem:
ad hubeamꝰ sinlitudine: id potius. est
credendũ qđ sicut nos nonde natura
nr̃a sed qr oũupotentes non sumꝰ. de isto
Aere circũ fuso. quẽ tralumꝰ & reddimꝰ
cũ spiramꝰ & respiramꝰ. flatũ facimꝰ qͣn¬
do. sufflamꝰ. nec uiuentẽ. nec sentientẽ.

Expanded text:
penderis ad utrem implendum, ad te itidem penderis ad utrem implendum, ad te itidem alendum aditu patefacto redierit, quid tibi, non solum unde illum inflare, sed unde tu possis vivere, remanebit? 6. Haec debuisti considerare, cum scriberes; et non ista similitudine utrium inflatorum vel inflandorum introducere nobis Deum, aut ex alia natura quae jam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare: aut certe, quod et abhorret ab ista similitudine, et abundat impietate, Deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tamen de sua naturbile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui operis materies ipse sit, facere. ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum, quod, sicut nos non de natura nostra, sed quia omnipotentes non sumus, de isto aere circumfuso quem trahimus et reddimus, cum spiramus et respiramus, flatum facimus quando sufflamus nec uiuentem nec sentientem,
Abbreviated transcription (Latin):
tegra quantitate. nullũ nos meminimus
dãnũ ex utris inflatione sentire: Ap¬
paret te fili si aliquando utrẽ inflasti.
non aduertisse qͥd egeris. Qd enĩ sufflando
amittis. statĩ recipiendo non sentis. Ded
potes hoc facillumne discere: si hoc potius
uelis quã tua dicta qr iamdicta sunt
non inflans utre. sed uflatus ipse de¬
fendere. & auditores tuos quos uerbis
reb edificare debes. in ani strepitu uen¬
tosi sermonis inflare. In hac causa. ñ te
admagistrũ mitto: sed ad te ipsum. Eiit¬
te flatũ in utrẽ. & osclaude continuo.
uaresq contine. & sic saltẽ senti uerum
te̾ qđ dico. Cũ cñi ceperiss angustias in to¬
lerabiles ꝑpeti. qͥd cupres ore aꝑto narib¬
q recipere. si quando sufflasti. nilul te
exstimas amisisse: Uide in qͦ malosis.
nisi hauriendo resumas. qđ effundendo
reddideras. Uide illa insufflatio qua¬
lia damna & detrimenta fecisset. nisi
earespiratio reparasset. Nisi eiũ qđ im¬

Expanded text:
tegra quantitate, nullum nos meminimus tegra quantitate, nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? » Apparet te, fili, si aliquando utrem inflasti, non advertisse quid egeris. Quod enim inflando amittis, statim recipiendo non sentis. Sed potes hoc facillime discere, si hoc potius velis, quam tua dicta, quia jam dicta sunt, non inflans utrem, sed inflatus ipse defendere, et auditores tuos, quos veris rebus aedificare debes, inani strepitu ventosi sermonis inflare. In hac causa non te ad magistrum mitto, nisi ad te ipsum. Emitte flatum in utrem, et os claude continuo, naresque detine, et sic saltem senti verum esse quod dico. Cum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? Vide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras. Vide, illa insufflatio qualia damna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. Nisi enim quod im
Abbreviated transcription (Latin):
rendi sunt. ne utroq ledeant. uel non
intrando. uel non exeundo: ita hoc ter¬
tium fiabile alimentum. qr in nobis
manere non sinit᷑. nec unmorando cor¬
rũpit᷑. sed egerit᷑. mox ut ingerit᷑: non
alios. sed eosdẽ meatus. id .ẽ. os. aut nares.
aut utrũq &. qua intraret. & qua exiret
accepit. Inte ipso : tibi ꝓba ipse qđ dico
E mtite spm flando: & uide utrũ dures
si non receperis. Recipe respirando: &
uide quas patiaris angustias. si non rursꝰ
emiseris. Hoc igit᷑ facimꝰ quando utrem
sicut dicis inflamꝰ. qđ facimꝰ ut uiuamus:
nisi qđ tunc paulo plus dicimꝰ. ut paulo
plus emittamꝰ. ut spm flabilem id. ẽ. uen¬
tũ in utrem implendũ & extendendum.
non quiete spirandi & respirandi. sed an¬
helandi impetu coartemꝰ. Quomodo ergo
dicis. nullũ patim᷑ detrimentũ cũ ex nobis
id aliqͥd transmittimꝰ flatũ. & manente
in nobis plena flatꝰ ꝓprii qualitate. & in¬

Expanded text:
rendi sunt, ne utroque laedant, vel non rendi sunt, ne utroque laedant, vel non intrando, vel non exeundo: ita hoc tertium flabile alimentum, quia in nobis manere non sinitur, nec immorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur; non alios, sed eosdem meatus, id est, os, aut nares, aut utrumque, et qua intraret, et qua exiret, accepit. 5. In te ipso tibi proba ipse quod dico: emitte spiritum flando, et vide utrum dures, si non receperis: recipe respirando, et vide quas patiaris angustias, si non rursus emiseris. Hoc igitur facimus, quando utrem, sicut dicis, inflamus, quod facimus ut vivamus: nisi quod tunc paulo plus ducimus, ut paulo plus emittamus, ut spiritum flabilem, id est, ventum in utrem implendum et extendendum non quiete spirandi et respirandi, sed anhelandi impetu coarctemus. Quomodo ergo dicis, « Nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum; et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et in
Abbreviated transcription (Latin):
gans & congruens tͥ iudet᷑. quantũ
fallaris adtende. Dm̃ quippe dicis in¬
corporeũ. non de nililo a se factã. sed
dese ipso animã sufflare corpdr̃eam:
cũ flatã nos licet corporeũ. subtiliorẽ.
tamen einittamꝰ. quã nr̃a sunt corpora
nec cũ de diuma nra. sed de aere ꝑuisce¬
ra corporis exalemꝰ. Pulmones namq ani¬
ma cuiꝰ nutu mouent᷑ &iã cetera cor¬
poris menbra: ad hunc aereũ sp̃mdu
cendũ atq reddendũ. sicut folles mo¬
uet. Pret̃ enĩ alimenta solida & fluxa.
unde .ẽ. cibus & potꝰ. hoc terciũ nob̃
ds̃ alimentũ circũ fudit aurarũ: quas
ita carpimꝰ. ut sine cibo & potu du ee
possimꝰ.⁊ sine hoc autẽ aliento tertio
qdđ lura nobis quȩ undiq circum sisftit
spirantib & respirantib exhibet. nie
eoaguo temporis spatio possimꝰ uiuere
Dicut autẽ cib & potus. non solum ingeren¬
di uerũ etiã ꝑmeatꝰ ad hoc institutos ege¬

Expanded text:
gans et congruens tibi uidetur, quantum gans et congruens tibi uidetur, quantum fallaris adtende. deum quippe dicis incorporeum non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream, cum flatum nos licet corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora, nec eum de anima nostra. sed de hoc aere per uiscera corporis exhalemus. pulmones quippe anima, cuius nutu mouentur etiam cetera corporis membra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum sicut folles mouet. praeter enim unde est cibus et potus, hoc tertium nobis Deus alimentum circumfudit aurarum, quas ita carpimus, ut sine cibo et potu diu esse possimus, sine hoc autem alimento tertio, quod aura nobis, quae undique circumsistit, spirantibus et respirantibus exhibet, nec exiguo temporis spatio possimus vivere. Sicut autem cibus et potus non solum ingerendi, verum etiam per meatus ad hoc institutos ege
Abbreviated transcription (Latin):
ignis lucerue integer maneat. cũ de
illo altera accendit᷑. & tam̃ eiusdem
Cũ a nob̾ ut̃ inflat᷑. non aliqͣ portio nr̃e
nature uł qualitatis infundit᷑. cum
hoc ipsũ qđ spũ hausto ut̃ impletur
extendit᷑. sine aliqͣ nr̃i diminutione
gerat᷑. His uerbis tuis ad huc addis
& inmoraris: & inculeas similetudi
quasi necessariã. qua intelligamus
quomodo ds̃ sine sue nature aliquo
detrunto & de se ipso animã faciat. &
facta de se ipso non sit qđ ipse. Dies emĩ
unqͥd Animȩ nr̃ȩ .ẽ. portio utris infla¬
tio. Aut homunes fingunꝰ. cũ utres in¬
flamꝰ. Aut detrim̃tũ nr̃i in aliquopa¬
tim᷑ cũ flatus nr̃os indiuersa partim᷑.
Sed nullũ patim̃ detrimentũ cũ ex nob̾
ad aliqͥd transmitimꝰ flatũ: & ma¬
nente in nob̾ plena flatꝰ ꝓprii quali¬
tate. & integra quantitate. nullũ
hos meminimꝰ dãnũ ex utrisinflatione
sentire. Ista similitudine quȩ satis ele¬

Expanded text:
ignis lucernae integer maneat, cum de ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen ejusdem,cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae, vel qualitatis infunditur; cum hic ipse spiritus, quo hausto uter impletus extenditur, sine aliqua nostri diminutione egeratur. » His verbis tuis adhuc addis et immoraris, et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intelligamus quomodo Deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit quod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inflatio aut homines fingimus cum utres inflamus aut detrimentum nostri in aliquo patimur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nullum patimur detrimentum. cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. ista similitudine, quae satis ele
Abbreviated transcription (Latin):
sequens ut nature sit dĩ: qr profecto qͣm
sit impiũ & ipse cognoscis. Qua impĩe¬
tate ut carcas. ita oportet ut dicas
Animȩ auctaiẽ dõi. ut ab illo facta sit ł
non de illo. Qđ crũ de illo . ẽ. sicut
unigenitũs filius: eiusdẽ naturȩ cuiꝰ
& ille .ẽ. Ut autẽ anima eiusdẽ natu
ñ sit rȩ: cuius & ille.ẽ. facta.ẽ. quidem
ab illo. sed non de illo. Aut ergo dic
unde : Aut fatere de nilulo. Quid ẽ
qđ dicis eã particulã et̃. quandã alitꝰ
naturȩ dĩ Nunqͥdnã ipsũ alitũ na¬
ture dĩ. cuiꝰ alitꝰ.ẽ. ista particula.
Negas euisdẽ cuiꝰ dcus. ẽ. ce naturȩ.
Si negas: ergode nihilo & istũ alitũ
fecit deus: cuiꝰ alitꝰ animã uis e̾e par¬
ticulã. Aut si non de nihilo: dic un¬
de illũ fecerit dĩ. Side se ipso: ergo ip¬
se.ẽ. qđ absit materies operis sui.
Sed dicis: cũ de se ipso alitũ uł flatũ
facit. ⁊ integer manet: quasi non &

Expanded text:
sequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut dicas animae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unde aut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae dei\'? numquidnam ipsum halitum naturnegas ejusdem cujus Deus est esse naturae? Si negas, ergo de nihilo et istum halitum fecit Deus, cujus halitus animam vis esse particulam. Aut si non de nihilo, dic unde illum fecerit Deus. Si de se ipso, ergo ipse est, quod absit, materies operis sui. Sed dicis, « Cum de se ipso halitum vel flatum facit, ipse integer manet: » quasi non et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ si admonitꝰ pia humilitate & catho¬
lica pace correxeris: errores fiusse udi¬
cabudit᷑. studiosissimi uiuenis. em̃dari
potius quã ineis remanere cupientis.
Si autẽ ꝓ eis tibi etiã contentionẽ quod
absit ꝑsuaserit ꝑuicacẽ: iã tanquã
heretica dogiata cũ suo necesse crit
Auctore dãnari cura scilicet pastorali
& medicinali. pͥusqͣm ꝑ uicautũ uulg
serpant dira contagia. cũ dilectionis
non ueritate sed nomine salubris ne¬
gligit᷑ disciplina. Si queris quȩ nam
illa sunt: poteris quidẽ legere mea scrip
Agimꝰ scribenda existimasti eiꝰ ut asseris
uoliitati petenti obtemꝑans. Dabunt
enĩ tͥ ut legas ꝓcul dubio si uolueris: &
ingerent etiã non petenti. Uerũ tam̃
&iã hc. quȩ maxime ineisdẽ libris tuis.
& in fide tua emendari cupiã: non ta¬
cebo. Priũ .eꝰ : qđ animã nonita uis
a dõ cẽ factã: ut eã ex nilulo fecerit
set exsemet ipso. Ubi non putas e̾e con¬

Expanded text:
quae si ammonitus pia humilitate et cathoquae si ammonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis emendari potius quam in eis remanere cupientis. si autem pro eis tibi etiam contentionem - quod absit.! — persuaserit peruicacem, iam tamquam heretica dogmata cum suo necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quidem legere mea scriptagimus, scribenda existimasti eius, ut asseris, uoluntati petentis obtemperans. dabunt enim tibi ut legas procul dubio, si uolueris, et ingerent etiam non petenti. uerum tamen etiam hic quae maxime in eisdem libris tuis et in fide tua emendari cupiam non tacebo. primum est, quod \'animam non ita uis a deo esse factam, ut eam ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse con
Abbreviated transcription (Latin):
iicans non te catholicũ fingis: qͥd ad luc
hereticũ mortuũ sic diligis. ut eius uelis
te iactare ad huc nomine. cuius ĩa non
teneris errore. Nolumꝰ te habere tale
cognomentũ: tanquã sis heretici mor¬
tui monimentũ. Nolumꝰ talem titulũ
habere librũ tiuũ: qualẽ falsũ ẽẽ dicẽ¬
remꝰ : si in eius sepuldiro legeremus.
Non eni iuncentiũ uictorẽ scimꝰ e̾e sed uc¬
tũ: & utinã fructuose. sicut te uinct
uolumꝰ ueritate. Astute autẽ putaris
& callide : cũ libros tuos quos credi
cupis illo tibi reuelante dictatos ap¬
pellas uncentii uictoris. Non tam
iuncentiũ te quã illũ uocari uoluisse
uictore: uelud tibi reuelando quę scribe¬
res. uicisset errorem. Ut qͥd tͥ ista fili.
Esto potius uerꝰ. non fictus catholicꝰ: no
uincentius. inquẽ se ad te fallendũ trars¬
figurauit malignissimꝰ sp̃c. Euis qͥppe
sunt illa. qualibet tͥ fraude ꝑsuasa.

Expanded text:
nicans non te catholicum fingis, quid adhuc nicans non te catholicum fingis, quid adhuc hereticum mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam Vincentium te quam illum uoeari noluisse Victorem, uelut tibi reuelando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne sit prodesse Vincentius. in quem se ad te fallendum transfigurauit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi fraude persuasa.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ad mouitioni mer. &. eos libros catholica
mente consideres atq ꝑtractes. te dixisse
procul dubio penitebit. Ille quippe qui se
sicut eum ꝓdit apłs trans figurat in angłm
lucis. in tum tͥ trans figuratus. ẽ: quem tu
suisse uł &̃e tanquã lucis angłm credis :
Meo quidẽ modo minus ad dexipiendos
catholicos ualet: quandose non in lucis
angłos. sed in hereticos trans sigurat.
Ded te ab eo falli. iã catholicum nollem
Crucictur ergo te didicisse quȩ uera sunt:
quanto magis letatꝰ fuerat se tibi ꝑsuasisse
quȩ falsa sunt. Ut autẽ non diligas homi¬
nẽ mortuũ cuiꝰ dilectio tibi obee̾ potest.
neo. qđ utiq ille non ẽ. sc̃s & iustus. si tu he¬
reticoiũ donatistarũ. uel rogatistarũ laq os
cuasisti. Si autẽ illũ scm̃ & iustũ arbittaris:
tit cõmunicando catholicis: interisti. Profec¬
toeñ si tecatholicũ fingis: Animo illudes.
qđ erat ille quem diligis.  nosti quam

Expanded text:
tes ammonitioni meae et eos libros catholica tes ammonitioni meae et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio paenitebit: ille quippe qui se, sicut eum prodit apostolus, transfigurat in angelum lucis, in eum tibi transfiguratus est, quem tu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hominem mortuum, cuius dilectio tibi obesse potest,neo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cuasisti; si autem illum sanctum et iustum arbitraris, tu communicando catholicis interisti. profecto enim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis. et nosti quam