comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t notandum ualde est: qͦd ille
dormiens angłos conspicit. qͥ
in lapide caput ponit: quia nimirũ
ip̃e ab exteriorib oꝑib cessans int̾¬
na penetrat: qui intenta mente q̃
pͥncipale est hominis: imitatõem
sui redemptoris obseruat. Caput
quippe in lapide ponere est: men¬
te xp̃o inherere. Qui enim a p̃sen¬
tis uite actione remoti sunt: sed ad
suꝑna nullo amore rapiunt᷑: dor¬
mire possunt. sed uidere angłos ne¬
queunt: quia caput in lapide tene¬
re contempnunt. Sunt namq ñ¬
nulli qui mundi quidem actiones
fugiunt: sed nullis uirtutib exercẽ¬
tur. Hi nimirũ torpore non studio
dormiunt: et idcirco interna ñ con¬
cupiscunt: quia caput non in lapi¬
de sed interra posuerunt. Quib ple¬
rumq coningit: ut quanto securiu
ab externis actionib cessant: tanto
latius inmunde in se cogitationis
strepitum per otium congerant:
Unde sub uidee specie per ꝓpħam tor¬
ꝑens ocio anima deflectit cum dr.
Uiderunt eam hostes: ⁊ derisert̃

Expanded text:
 Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redequippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis insirmitate sunt ꝯditi: prauiᷤᷤ
eor ad nisib imbecillitas adiuncta
ius distristionis lib ramine pende¬
at. incertum uidet᷑ ytrum ad hoc¬
sb̃iunctum sit qͦd intulerat. Num¬
qͥd dixi an certe distincta a suꝑiori¬
b sententia ꝓmit᷑. qua per incre¬
patoẽm dicatur. docete me ⁊ egota¬
cebo: ⁊ siquid forte ignorau ins¬
ite me: Crod tamen utriq distĩc¬
Noni conuenit: quia ab intellectꝰ
sanitramite per neutram recedit.
S quia hec in transcursy per alle¬
goriam diximus: restat ut mora¬
liter hyftorie uerba perscrutem᷑.¬
Beatus tobrerum dampna ꝑtule¬
rat. malignoꝵ sp̃tium ꝑcussiõib
traditꝰ. dolores uulnerum sentie¬
bat: s sapientẽ dei stulticiam di¬
ligens. stultam mundi sapientiã
mentis despectr calcauerat. Igit᷑
contra mundi diuites pauper. cont᷑¬

Expanded text:
nis infirmitate sunt conditi, pravis nis infirmitate sunt conditi, pravis eorum assertionibus imbecillitas adjuncta jus discretionis libramine pendeat, incertum videtsubjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrutemBeatus Job rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, cont
Abbreviated transcription (Latin):
recte se asserit eorum substantie
non indigere. Hereticoꝵ quippe
sb̾stantiã carnalis sapientia ñ
inconuenient̾ accipitur : qͣ dum
peruerse fulciuntur. qͣsi in. u̾brᷤ
Se diuites offendunt. Qm eo scã
eccła non querit. quo hanc sp̃ual
intellecty tͣnscendit. Iepe uͦ herecici
cum perusa de fide asserunt: ñ nul¬
la contra antiqum hostem sb̃tilia de
carnis tẽptatõib loquunt᷑. Nam
non numqͣm eo in se quasi sana m̃¬
bra oꝑationis ostendunt: qͦ infi¬
de uulnerati serpentis morsu inca¬
pite tenent᷑. S scã eccła audire ab
his subtilia de temptatonib non
uult: quia dum uera quedam de
conu̾satõe asserunt. ad falla persi¬
die ꝑducunt᷑. Unde recte nunc dt.
Numqͥd dixi afferte michi ⁊ de sub¬
stantia ur̃a donate michi. uł libe¬
rate me de manu hostis. ⁊ de manu
hostis sathane fortitudinẽ uocat:⁊
manum robustor uires malignorꝰ
spũum appellat. Quos id circo robu¬
stos memorat: quia dum absq car¬

Expanded text:
recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me de mahostis, Satanae fortitudinem vocat; et manum robustorum, vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos appellat, quia dum absque car
Abbreviated transcription (Latin):
tione frenanda est:non insolubili¬
ter obliganda. ne aut laxata in
uitio defluat. aut restricta etiam
ab utilitate torpescat: Hinc nã¬
q per quendam dicit᷑. Saꝑiens tace¬
bit usq ad tempꝰ: ut niminum tũ
oportunum ꝯsiderat. ptposita cẽ
sura silentii loquendo que congͣ¬
unt in usu se utilitatis impendat.
Hic Salomon ait. Tempꝰ tacendi:
et tempꝰ loquendi. Discrete quippe
uicissitudinum pensanda sunt᷑
tempora: ne aut cum restͥngi lin¬
gua debet. per uerba se inutilit̾
soluat: aut̾ cum loqui utilit̃ po¬
test. semetipam pigre restringat.
Quod bene psalmista ꝯsid̾ans. bre¬
ui postulatione complexꝰ est dicens.
Pone domine custodiam orimeo:
et ostium circum stantie labiis me¬
is. Ostium namq: aperitur ⁊ clar¬
ditur. Qui gͦ ori sũo nequaqͣm poui

Expanded text:
atione frenanda est, non insolubiliatione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, possura silentii, loquendi quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi et tempus loquendi . Discreta quippe vicissitudine pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipQuod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni
Abbreviated transcription (Latin):
litur: eosꝙ qͥs loq̃ntes audit. qͣsi
infirmos conspicit. Cumq os corpo¬
ris claudit: quantum se uitiis suꝑ¬
biendo aperiat non agnoscit.L. in¬
guam etẽnim premit: cogitatoẽm e¬
rigit: et cum se per negligentiam
minime considerat. tanto apudse
cunctos liberius qͣnto ⁊ setretius ac
citi cum nonnulla iniusta patiũ¬
tur: eo in acriorem dolorem ꝓdeunt:
quo ea que sustinent non locunt᷑
Nlam si illatas molestias linguat᷑u¬
quille diceret: aoscientia dolor e¬
manaret. Uulnera enim clausa plꝰ
crutiant: quia cum ꝑutredo que ĩ¬
trinsecus feruet eicitur: ad salutẽ
dolor aperitur. Plerumq nimis
tatiti dum quordam mala respici¬
unti ⁊ tamen in silentio linguam
p̃munt: quasi conspectis uulneri¬
bus usum medicaminis sb̃trahũt:
et eo mortis auctores fiunt. quo ui¬
rus quod poterant eicere loquendo
noluerunt. Eude ⁊ immoderatũ si¬
lentium siin culya non ess.: ꝓph̾a
non diceret. Ue michi: quia tatui.
gua sub magni moderaminis libͣ¬

Expanded text:
litur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui . gua sub magni moderaminis libr
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ⁊ głam opp̃ssionis. ⁊ diuiti¬
as desiderate pauꝑtatis. aꝑiens di¬
cit. Quasi morientes. ⁊ ecte uiuimꝰ.
ut castigati ⁊ non mortificati: qͣsi
tristes. semꝑ autem gaudentes: si¬
cut egentes. multos autem locu

Expanded text:
Hinc et gloriam oppressionis, et divitias desideratae paupertatis aperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
errori compatiens reatum uelut
extusat dicens Scio quia perigno¬
rantiam fecistis: sicut et pͥncipes
ur̃i ᷑ Beus autem qui prenuntia¬
uit peros omniũ ꝓpħarum pati
xp̃m suum: impleuit sic. Qros
uidere naaman ex elatione nolu¬
it ⁊ qui non solum se conspici sed
teneri etiam a muliere ꝑmisit:
De qua scͥptum est. ¶um̃q ueniꝰ¬
set ad uirum dei in monte. ad p̃¬
hendit pedes eius: et accessit gi¬
eri ut amoueret eam. Et ait ho¬
mo dei. Dimitte illam: anima
enim eius in amaritudine est.:
Quom helyas suꝑbo regi increꝑa¬
tionis uerba per tumorem intu¬
lit. qui ante eius currum humi¬
liter cucurrit sicut scͥptum est: ac¬
cinctqͣ lumbis cutrebat ante aab:¬

Expanded text:
errori compatiens reatum velut errori compatiens reatum velut excusat, dicens: Scio quia per ignorantiam fecistis, sicut et principes vestri. Deus autem, qui praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum suum, implevit sic . Quos Quomodo Elisaeus videre Naaman ex elatione noluit, qui noteneri se etiam a muliere, permisit? De qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in monte, apprehendit pedes ejus, et accessit Giezi ut amoveret eam. Et ait homo Dei: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante A
Abbreviated transcription (Latin):
ries dealbate. Et ty sedens iudicaᷤᷤ
me scd̾m legem: et contra legem
iubes me pertuti: Hinc est qͦd
stephanus contͣ uim ꝑseq̃ntium:
auctoritatem uocis exerere nec mo¬
riturus expauit dicens. Bura cer¬
uice ⁊ incircumcisi cordib ⁊ aurib.
zelo ueritatis non autem uitio
elationis exiliunt. ip̃i patenter
indicant. qui ftĩs dcis ꝙ aliis et
qͣnta humilitate polleant. ⁊ erga
eos qͦs redarguunt qnͣta caritatẽ
ferueant manifestant. Suꝑbia
quippe odium generat: humili¬
tas amorem. Uerba itaq q̃ amor.
exasperat: profecto ex fonte humi¬
uerat ad deteriora crescentib seq
lapidantib flexis genib orauit
dicens: dñe ne statuas illis hoc pet¬
Quom paulus contra gentis sue
sacerdotem ac principem asperita¬
tis uerba suꝑbiens intulit: qui hy¬
militate se etiam discipłorum ser¬
uicio sb̃sternit dicens: non enim
nosmetip̃os p̃dicamus. sed ihesũ¬
per elatoem pͥnciꝑib restitit: qͦrꝰ

Expanded text:
ries dealbate. Et tu sedens judicans ries dealbate. Et tu sedens judicans me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exerere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus, zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex fonte humios increpaverat ad deteriora crescentibus seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peco Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed per elationem principibus restitit, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
regis iude erubescerem. nec atten¬
dissem quidem te. net respexissem.
Hinc est qͦd i̾dem uii naaman ad
Se cum equis ⁊ currib uenientẽ
ad ostium domus fixit. ⁊ talentorꝰ
copia ac uestium fulto non occurrit.
ñ ianuam domus aperuit: s ut
lauari sepues in iordane debuiss ꝑ
nuntiũ iussit. ¶nde ⁊ idem naa¬
man iratꝰ recedebat dicens. Buta¬
bam qͦd egrederetur ad me. Hinc ẽ
qd petrus cum eum sacerdotes ac
principes etiam per flagella seui
entes in ih̃r nomine loqui prohi¬
berent: cum magna ꝓtinus auc¬
toritate respondit diceͬns. Si iu
stum est inconspectu dei uos potiꝰ
audire qͣm deum. iudicate. Non
enim possumꝰ que uidimꝰ ⁊ audi¬
uimꝰ non loqui. Hinc est qͦd par¬
lus cum residentẽ contra ueritatẽ
sacerdotũ pͥntipem cerneret. eũq
minister illius alaꝑa percussiss.
non maledictum ꝑturbatꝰ intulit:
s repletus sp̃r libera uoce ꝓpheta¬
uit dicens. Pertutiet te deus pa¬

Expanded text:
regis Judae erubescerem, nec attenregis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac prientes in nomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit, dicstum est in conspectu Dei uos potius audire quam Deum, iudicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum residentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, pa
Abbreviated transcription (Latin):
super altare thura iaciente. non re¬
gem ueritꝰ. non formidine mortis
pressus: contra altare intrepidus
auctoritatem libere uocis exeruit
dicens. Altare altare: hec dicit do¬
minus. Ecce filius nascet᷑ domni
dauid iosias nomine: ⁊ immola¬
bit suꝑ te sacerdotes excelsorum.
Hinc ẽ qͦd a ab suꝑb. ydoloꝵ ser¬
uitio subactus. cum increpare he-¬
lyã. p̾sumeret dicens. tyne es ille
qui conturbas istł: helias ꝓtinꝰ
suꝑbi regis stultitiam obiurgatio¬
nis libere auctoritate ꝑcussit dr-¬
cens. Non ego conturbaui ifrl. sed
ty⁊ domus patͥs tui: qui dereliqui¬
stis mandata dni ⁊ secuti estis ba¬
alim. Hinc est quod helyseus uerã
magr̃t celsitudinem sequens. eundẽ
a ab ad se cum ioraphat rege ueniẽ¬
tem ex reatu petfidie confundit di¬
cens. Quid michi ⁊ tibi est. Eade
ad ꝓpħas patͥs tui ⁊ matͥs tue. Ui
uit dominꝰ exercituum. in cuiꝰ con¬
spetti sto: qͦd si non uultũ ioraphat

Expanded text:
super altare thura jacientem, non resuper altare thura jacientem, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tu es ille qui conturbas Israel? Elias protinus superbi regis stultitiam objurgatione liberae auctoritatis percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis mandata Domini, et secuti estis Baalim . Hinc est quod Eliseus veram magistri celsitudinem sequens, eumdem Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid mihi et tibi est? Vade ad prophetas patris tui et matris tuae . Et: Vivit Dominus exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat
Abbreviated transcription (Latin):
alem celsitudinem tͣnscendentes.
sb̃iecta sibimet intus uident. q̃q
per carnalem głam foris tument.
Unde ⁊ nullis contra ueritatem
potestatib parcunt: s quos at¬
tolli per elatoẽm ꝯsꝑicuint. per
sꝑ̃c auctoritatẽ premunt. Hĩc ẽeñ
qͦd a deserto moyses ueniens. egypti
regen ex auctoritate aggredit᷑ dicẽs.
Het dicit dominꝰ d̃s ebregrum. Usq̃¬
quo non uis subitim: Dunitte po¬
płm meum: ut sacrificet michi.
Cui dum plagis pressus pharao di¬
ceret. ite sacrisicate deo ur̃o interra:
aucta ꝓtimis auctoritate respõdit.
Non p̾otest ita fieri. Ab hominatõ¬
nes enim egyptior immolabimꝰ
domino deo nr̃o. Hinc est qͦd pec¬
cantẽ regem nathan aggrediens.
cui prius similtuidinem ꝑpetrate
p̃uaricatõnis obitiens. eum̃q reũ
per ꝓprii iudicii uocem tenens: pro¬
tinus adiunxit dicens. Tues ille uir.¬
qui fecisti hanc rem. Hinc est quod
utr dei ad destruendam ydolatriã
Samariam missus. Ieroboam rege

Expanded text:
alem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tument. Unde et nullis contra veritatem potestatibus parcunt; sed quos attolli per elationem conspiciunt, per spiritus auctoritatem premunt. Hinc est enim quod, a deserto Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subjici mihi? Dimitte populum meum, ut sacrCui dum plagis oppressus Pharao diceret: Ite, sacrificate Deo vestro in terra: aucta protinus auctoritate respondit: Non potest ita fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam regem
Abbreviated transcription (Latin):
hec oculos mentis attollere: ⁊ elee¬
tos dei exterius opõssos qͣnta intͥn¬
secus arche p̃sideant uidere. Cimc¬
ta quippe que foris eminent. ocul¬
tis eorum obtutib perdespectum
iacent. Nam suꝑ se inte. rius rap¬
ti in ałto animum figunt: ⁊ q̃ꝙ
in hac uita patiunt᷑. quasi longe
infra labentia atq a se aliena cõ¬
spiciunt: atq ut ita dixerim dũ
mentem extra carnem fieri decer¬
tant. pene ip̃a que tolerant igno¬
rant in eorum profecto oculis qͥc¬
quid temꝑaliter eminet. altum
non est. Nam uelut in magniu̾¬
tice montis siti p̃sentis uite pla¬
na despiciunt: seꝙ ipõs per sp̃r

Expanded text:
haec oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spir
Abbreviated transcription (Latin):
numero amicos suos ẽẽ beatꝰ iob
redarguit: cum ꝑtinꝰ subdit di¬
cum fultus prosperis flagellorꝰ de¬
trimenta non sensi: uos autemqr
ex amore deum ñ metuistis. ex so¬
la eum uerberis ꝑcussione formi¬
datis. Sequitur
Uinquid dixi afferte michi ⁊
de sb̃stantia ur̃a donate michi:
uel liberate me de manu hostis ⁊
de manu robustoꝵ eruite me:¬

Expanded text:
numero amicos suos esse beatus Job numero amicos suos esse beatus Job redarguit, cum protinus subdit, dicum, fultus prosperis, flagellorum detrimenta non sensi. Vos autem qui ex amore Deum non metuistis, ex sola eum verberis percussione formidatis. Sequiturunquid dixi: Afferte mihi, aut de substantia vestra donate mihi; vel liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me
Abbreviated transcription (Latin):
gatõib scĩuiri animum labefcãre
conabant᷑. Ait enim. Confusi st̾ qr
speraui. Ac si aperte diceret. Dum
m̾e stultis increpatõib ad despera¬
toẽm flectere nequeunt: ip̃i teme¬
ritatis sue insania ꝯfundunt᷑. ue¬
nerunt quoq usq adme: ⁊ pudore
cooꝑti sunt. Ac si aꝑte dicat. Uiden¬
tes corporis uulnera: s mentis con¬
stantiam nescientes. dum me de in¬
iusticia increpare ausi sunt. usq ad
me nec dum uenerunt: s dura me
inuedione pulsantes. dum stare
animũ inter aduersa dep̾hendũt:
qͣs ad me uenientes erubescunt.
Eo enim ad me ueniunt. quo me
in intimis agnoscunt: ibiq eos
pudor cooperit. ubi me stantem foꝵ¬
titer exterior iactura ñ tangit. Sũt
uero non nulli qui timere dm̃ ne¬
sciunt: nisi cum in se uel ex parte
uel in aliis cognita aduersitate ter¬
rerent᷑: quos prosꝑa per audaciã
eleuant. contraria per infirmita¬
tem turbant. Ex quorum scilicet

Expanded text:
gationibus sancti viri animum labefactare gationibus sancti viri animum labefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per infirmitatem turbant. Ex quorum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃iam in die iudicii reꝑbi ueni¬
unt. quia usq ad eius cunc con¬
spicieridam głam ꝑducunt᷑. ut̾
ad maiora reatꝰ sui᷑ supplicia repul¬
si.uideant qͦd ꝑdiderunt. Tunc uͦ
iniqͦs pudor cooperit: cum eos in
conspectu iudicis testis ꝯscientia ad¬
dicit. Tunc iudex exterius cernit᷑:
s accusator interius tolerat᷑. Tc̃ oĩs
ante oculos culꝑa reducit᷑: ⁊ mens
suꝑ gehenne incendia suo grauiu̾
igne cruciat᷑. De quib recte bene ꝑ¬
ꝓph̾am dicitur. Domine exaltetur
manus tua ut non uideant: uide¬
ant ⁊ ꝯfundant᷑. Intellectum qͥppe
repborum nunc merita obscurant:
s tunc cognitio reatꝰ inluminat.
ut ⁊ modõ sequenda nonuideant:
et tunc ea pͦtqͣm amiserunt cer¬
nant. Nunc quippe eterna intel
ligere negligunt. uł appetere in¬
tellecta contempnunt: stunc ea
intelligentes ꝓculdubio desid̾anteᷤᷤ¬
q ospiciunt. cum desiderata asseqͥ
nequaquam possunt. Que etiam
liter congruunt: qui duris obiuꝵ.¬

Expanded text:
Ecclesiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prophetam dicitur: Domine, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. ligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt, sed tunc ea intelligentes ue conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possunt.  Vet. liter congruunt, qui duris objur
Abbreviated transcription (Latin):
potentes opp̃ssus. contͣ sapientes
stultus tria respondit: quia nec
pauper eor substantiã. nec opp̃s¬
sus acdiutoriũ contra robustos. nec
stultꝰ doctuinã sapientie carnalis
querit. Sc̃s etenim un qui mente
super semecip̃m raꝑit᷑. ⁊ ꝑauꝑ in¬
opia non angustat᷑. ⁊ oppressus ni¬
chil pantur. ⁊ uoluntarie stultꝰ car¬
nalem sapientiã non mirat᷑. Hĩc
est enim quod opp̃ssus alius pauꝑ
dicit. Aporiamur: s non destitui¬
mur. Persetutignẽ patim᷑: sed nõ
derelinquim᷑. Beicimur: sed non
perimꝰ. Hinc est qͦd per sapientiã
scẽ eccł̃ie sulticiam insinuans ait.
Que stulta sunt mundi elegit ds.

Expanded text:
potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mentsuper semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nil patitur, et voluntarie stultnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit
Abbreviated transcription (Latin):
cendit: ⁊ relaxata deperit. quia se
per infima inutilitet spargit. Qt
enim suꝑuatuis uerbis a silentii
sui censura dissiꝑat᷑: quasi tot rius
extra se ducitur. Unde ⁊ redice inite¬
rius ad sui cognitõem non sufficito:
quia per musuloquium exterio
spasa. uiii intime ꝯsid̾atoisamit¬
tit. Totam se igit᷑ insidiantis hostis
nulnerib detegit: quia nulla se
munitõe custodie circumeludit. Uũ
seͥptum est. Sicut urbs patens ⁊ absq
muroꝵ ambito: ita uir qui non po¬
test in loqͣndo cohibere spm̃ suum.
Quia enim murũ silentii ñ ht̃. pa¬
tet inimici iaculis ciuitas mentis.
et cum se per uerba extra semetipam
eicit. aꝑtam se aduersario oftũdit.
Qam tanto ille sine labore suꝑe¬
rat: qͣnto ⁊ hec eãdẽ que tuncit᷑ cõ¬
tra semetp̃am per muluiloquium
pugnat.NA
qm necesse est intra clanstra silentii
plicamur. Nam sepe dum ab eloqͥo
immoderato compescim᷑. graue
mbaloquiũ incorde to leramꝰ: Ut

Expanded text:
cendit; et relaxata deperit, quia se cendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et haec eadem quae vincitur contra semetipsam per multiloquium pugnat. 60est intra claustra silentii plicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pectatum ñ deerit. Hinc ysaias
ait. Cultus iusticie silentium: ni¬
delicet indicans. quia mentis iusti¬
cia desolat᷑: qͣndo ab inimoderata
locutione non partit᷑. Hinc iacob
dicit. Si quis putat se religiosum
esse non refrenans linguan suam.
sed seducens cor sium: huiꝰ uana
est religio. Hinc rursum ait. Sit
omnis homo uelox ad audiendũ:
tardus autem ad loq̃ndum. Hinc
iterum adiungit. Lingua inquie¬
tum malum: plena ueneno mor¬
tifero. Hinc per semetipãm nos ue¬
titas admonet dicens. Omne u̾bũ
otiosum qͦd loquuti fu̾int homiẽs.
reddituri sunt de eõ rationẽ in diẽ
iudicii. Otiosum quippe uerbũ ẽ:
qͦd aut ratione iuste necessitatis.
aut intentione pie utilitatis caret.
Sigͦ ratio de otioso sermone exigit᷑.
qͣd ab omni rectitudinis statu deꝑe¬
reuno: qui per noxia uerba dilabũ¬
tur. Hxmana etenim mens aque
more et circum clusa ad suꝑiora col¬
ligit᷑: quia illud repetit unde des¬

Expanded text:
peccatum non deerit ; hinc Isaias peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritotiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde des
Abbreviated transcription (Latin):
re uerba negligimus. ad noxia per¬
ueninꝰ:. ut̃ prius loqui aliena li¬
beat. ⁊ pꝰtmodum detctioib eor ui¬
tam de quib loquit᷑ lingua mor¬
deat: qͣndoꝙ antem usq ad aꝑtaᷤᷤ
otumelias erumpat. Hinc seminã¬
tur stimuli. oriunt᷑ rixe: accendũ¬
tur faces odios: pax tota extingu¬
tur cordium. Unde bene per salonio¬
nem dicitur. Qui dimittit aqͣm.
caput est iurgiora Aqͣm quipꝑe di¬
mittere est: linguam influxum e¬
loquii relaxare. Ero contra et inbo¬
nam partem asserit dicens. Aqua
ꝓfunda: nerba exore uiri. Qui gͦ
dimitat aqͣm caput est iurgior:
qr qui linguam non refrenat. cõ¬
cordiam dissiꝑat. ¶nde ⁊ ediuerso
scͥptum est. Qui imponit stultosi¬
lentium: iras mitigat. Quia autẽ¬
multi loquio quisq setuiens resti¬
trdinem iticie tenere non possit. te¬
statur ꝓpħa qui ait. Uir linguosus
non diriget᷑ suꝑ terram. Hinc salo¬
mon iterum ditit. In multiloquio:

Expanded text:
cavere negligimus, ad noxia percavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat .  Veiens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio
Abbreviated transcription (Latin):
Duo sunt gña loqñtium. importy¬
na ualde ⁊ noxia generi humano:
unum qͦd curat etiam peruersa
laudare : aliud qͦd studet semper
etiam recta corrigere. Illud deorsũ.
tum flunio ducit᷑: hoc uero contͣ
fluenta u̾tatis obserare ⁊ alueũ co¬
nat᷑ Illud metus ꝑremit: hoc ela¬
tio erigit. Illud grãm ex fauorib
caꝑtat: hoc iram ut ex certamine
offendatur. exagitat. Illud in pr̃op¬
to subiacet: hoc semꝑ ediuerso ty¬
met. Ex huius gͦ qͣlit᷑ate. b̃s ioba-¬
micos suos fuisse redarguit. cum.
dicit. Ad increpandum tantunt
eloquia concinnatis S unde usq
ad iniuste increꝑationis audaciã.
peruenit᷑. ꝓtinus innotuit cum
sb̃iuux̃. Et inuentũ uerba ꝑfertiᷤᷤ
Iuuentum enim uerba ꝓferre ẽ:
otiosa dicere. Nam seꝑe dum ab og¬
osis uerbis nequaqͣm lingua com¬
pescitur: ad temeritatẽ quoq stul¬
te increpationis effrenat᷑. Quib¬
dam enim ruine sue gradib: de¬
sidiosa mens infoneam lapsus
impellit᷑. Nam dum otiosa caue

Expanded text:
Duo sunt genera locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba
Abbreviated transcription (Latin):
uersa reꝑborum suꝑne retributoĩs
gaudium sine nullo mentis defec¬
to desiderat: atq ad uitam moriẽ¬
do ꝑdurat. Confusi sunt qr sꝑaui.
Acsi aperte dicat. Quia duris ꝑse¬
cutionib reprobi nim mei rigoris
non emolliunt: erubestentes ꝑcul
dubio laborem sue crudelitatis per¬
dunt. Unde ⁊ mox uenture retri¬
butõis bona qͣsi iam p̾sentia con¬
spitit: et qui reatꝰ in iudicio repro

Expanded text:
ersa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio rep
Abbreviated transcription (Latin):
bonis mala reprobi ingerunt.
si hos ab spe intima labe fastari õ¬
spicunt⁊ effestr deceptionis hyla¬
rescunt. Lucrum namq maximũ
erroris sui ꝓpagationi deputant.
quia habere se sotios ad perditio¬
nem exultant. Cui uero bonoꝵ
spes interius figit᷑. ⁊ nequaqͣm
malis exteriorib ad yma reclinat᷑.
prauor mentem confusio occu¬
pat. quia dum peruenire ad af¬
flictorum intima nequeunt. in¬
cassũ se existere crudeles erubescñt.
Scs gͥ uiu dicat ex uoce sua: dicat
ex uniuersalis eccłie afflicte gem̃¬
tis: que constantia. que inter as

Expanded text:
bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confusio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt. Sanctus igitur vir dicat ex voce sua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia,
Abbreviated transcription (Latin):
morientes uiuziit: et tanto se so¬
lidius mansitri p̃parant. qͣnto ⁊ uł¬
la cẽ transitoria semꝑ ex fine pen¬
sant. Hinc quippe psalmista ueloci
cursu fugere uitam pectõris aspi¬
ciens ait. Pusillum adhuc ⁊ non
erit peccator. Hinc iterum dicpt
Homo sicut fenum dies eius. Hĩc
ysaias ait. Omnis caro fenimm: ⁊
gła eius sicut flos feni. Hinc mẽ¬
des p̃sumentiũ iacob corruꝑit di¬
por est ad modicum parens. Reste
gͦ dicitur. expectate paulisper: qr
et in mensum est qd sine termino
sequit᷑: et parum est quicqͥd fini
ad occasum sui temporis tendit
ut non sit. Q uod cum ꝑ moĩta
ducttur. ip̃a hoc momenta su a q̃
teneri gernit᷑. inde agitur ne tene
atur. Hene autem beatus iob post.¬
qͣm breuitatẽ presentis uite des¬
piciens intulit: contͣ iniquos pro¬
timus in nocem omniũ elector sur¬
git adiungens.¬

Expanded text:
morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista, veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit dipor est ad modicum parens . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est qsequitur, et parum est quidquid finitsu sui temporis ad occasum sui temporis tendit, ut non fit. Quod dum per momenta ducitur, ipsa haec momenta sua quaeteneri cernitur, iatur. Bene autem beatus Job, postquam brevitatem praesentis vitae despiciens intulit, contra iniquos protinus in voce omnium electorum surgit, adjungens
Abbreviated transcription (Latin):
bescat. Bene gͦ dicitur. Quare detͣ¬
xistis sermonib u̾itatis: cum e uo¬
bis nullus sit qui possit arguere.
Ac si aperte diceretirr. ¶a teme¬
ritate audita rep̃henditis: qui ꝑ¬
cussionis mee causas ignorantes
adhuc rep̃hensibilia ꝓfertis: Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
bescat. Bene ergo dicitur: Quare detrbescat. Bene ergo dicitur: Quare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia profertis. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
bet. qui curat aliena corrigere: Ut t̾re¬
na non cogitet. ut desiderus insimis
ñ succumbat: quatinꝰ tanto ꝑspicatiꝰ
aliis fugienda uideat. qͣnto het ip̃e ꝑ
scientiam et uitam uerius delinat᷑.
quia nequa qͣm pure maculam in
membro considerat oculus quem
puluis grauat: et suꝑ iectas sordes
tergere non ualent manus que by¬
tum tenent. Quod iuxta antiq tͣns.¬
lationis seriem bene ad dauid erga
exteriora bella laborantem per sig¬
nificatoẽm diuina nox innuit cũ
dicit. Nonty edificabis michi tẽplũ:
qr uii sanguinum es. Dei autem
templum edificat: qui corrigendis
atq instituendis proximoꝵ incutib
uacat. Templum quippe dei nos syꝰ¬
mus: qui ad ueran uitam ex eius
in habitatione construim̃: paulo
atcestante qui ait. Templum dei
scm̃ est: qͦd estis uos. S uur sangui¬
num templum deo edificare ꝓhibe¬
tu: quia qui adhuc actis carnali¬
b incubat: necesse est ut institue¬
re sp̃ualiter. proximorꝰ mentes ery¬

Expanded text:
bet qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis 239 infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat, quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod, juxta antiquae translationis seriem, bene ad David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es . Dei autem templum aedificat, qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incumbat necesse est ut instruere spiritaliter proximorum mentes eru
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: ⁊ delectatus p̾sentib desꝑe¬
rationis sue caligine reuerberat᷑.
Cumq longum ꝓutat qͦd ad uiuẽ
di s sꝑatium restat: repente uitam
deserens eterna iuuenit que uita¬
ri iam nequeat. Hinc est enim qͦd
per quendam sapientem dicitur.
Ue his qui ꝑdiderunt sustinenti¬
am. Sustinentiã uidelicet ꝑdũt:
quidum di se immorari uisibi¬
b estimant. spem inuisibilium
derelinqunt. Cumq mens in pre¬
sentib figitur. uita terminatur:
⁊ repente ad supplicia in ꝓuisa ꝑ¬
ueniunt. qui decepti suis p̃sump¬
tionib aut numqͣm se continge¬
re aut tardȩ crediderunt. Hinc ue¬
titas dicit. Uigilate itaq: quia
nescitis diem neq horam. Hinc rur¬
sum scpͥtum est. Dies domini sic̃
sur in nocte ita ueniet. Quia enĩ
ad rapiendam animam ꝓpinqͣns
minime conspicitur: furi in noc¬
te comparat᷑. Tanto gͥ debet qͣsi
semper ueniens metui: qͣnto a
nobis non ualet uenturus p̃sciri.
Unde ⁊ seĩ uiri quia breuitatem iu¬

Expanded text:
electatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam sapientem dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immorari visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Tanto igitur debet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura praesciri. Unde et sancti viri, quia brevitatem vi
Abbreviated transcription (Latin):
Rursumq quo sibimet meliora a¬
gentib nequaqͣm parcunt: eo uigilan¬
tius aliena facta rephendunt. Quid
enim de humana potentia mirari ex¬
terius poterunt: qui semecip̃os quoq
despiciunt. etiam cum intime pene
iam arcem sublimitatis adp̃hendunt:
Iocirco gͥ bñforis diuidicant altitudi¬
nem terrene celsitudinis: quia intus
otulum non grauat pondus tumoris.
¶Inde ⁊ bs̃ ob cum in amicis dura lo¬
quentib terrenam prudentiã uixes
sb̾stantiamq despiceret dicens. Nũ¬
quid dixi afferte michi.⁊ de sb̾stantia
ur̃a donate michi. Uł liberate me de
manu hostis ⁊ de manu robustor exu¬
ite me: docete me ⁊ ego tacebo. ⁊ siqͥd
forte ignoraui instruite me: quid de
semetip̃osentiat. paulo inferius ma¬
nifestat dicens. Super pupillum ir¬
ruits. Luce itaq clarius patet. qnͣte
se infirmitatis conspiciat: quem py¬
pillum uocat. Sequit᷑ A¬

Expanded text:
rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donatemanu hostis; et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ligat: qͣnto in eis affectum solubi¬
lem copule carnalis ignorat. Bebe¬
mus quidem ⁊ temꝑaliter his qͥb
uitunuus iungimur plus teteris ꝓ¬
desse: quia ⁊ flamina admotis reb
incendium porrigit: sed hoc ip̃m̃
pruus ubi nasaitur incendit. Sebene
copulam terrene tognationis agno¬
cereꝰ. sed tanien hanctum cursum

Expanded text:
ligat, quanto in eis affectum solubiligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum
Abbreviated transcription (Latin):
nrẽ odium sb̾infert᷑. patenter ostẽ¬
ditur: quia sic ꝓpinqͦs sicut nos¬
metip̃os odio habere precipim᷑. ut
hos ad eterna rapientes eoreq eaꝵ
nalem grãm cum p̃pedit ptꝰponẽ¬
tes. discamus temꝑata eos discre¬
nonis arte et conuenient̾ dilige.
et salubriter odio habere: qͣtinus
sit sciat per amorem odium sur¬
gere. ut ualeamꝰ eos uerius per
odium amare. Hint rursum per
moysen diciuir. Qui dixit pater
suo ⁊ matri nescio uos. ⁊ frĩb su¬
iS ignoro illos et nescierunt fili¬
os suos: hi custodierunt eloquiũ
tuum ⁊ pactum tuum ⁊ serua¬
nerunt inlicia tua. Ille enim sa¬
re deum familiarius aꝑpetit: qͥp̃
amore pietatis nescire de siderat. qͥs
camaliter sciui t. Eraui ⁊ enim dãp¬
no scientia diuina minuit᷑: situm
caris noticia partit᷑. Extra cogna
tos gͦ quisqͥs at proximos debet fi¬
eri. si nult parenti omniũ uerius
uingi: qͣtinus eosdem qͦs ꝑpter dm̃
ytiliter negligit. tarto solidius di¬

Expanded text:
e odium subinfertur, patenter osteditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque nalem gratiam cum praepedit postponetes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quos carnaliter scivit. 232 Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius di
Abbreviated transcription (Latin):
tem se iethro cognatum humilis a¬
doranti Cuiꝰ etiam consilio tantã
obedientiam p̃buit. ut pt secreta
dei conloquia magnũ lucheum
duceret. quod foris ab ore homini
audiret. Ex aliis gͦ scõrum falts
discimus: quid de aliis pensare de¬
beamus. Scĩ et enim niri nec exe¬
latione sunt liberi. nec ex timore
submissi: sed tum rectitudo eos al
libertatem nocis erigit. considera¬
tio infirmitatis ꝓprie humilitatẽ
custodit. Culpas quiꝑꝑe delinqua¬
um ⁊ si ex alto intrepantes fermne
semetipos tamen apuo se subtiliit
iudicantes. qͣsi in abiectis ponunt.
et quo praua in aliis insecunt᷑. eo
ad peprimendos ⁊e atrociores reddĩs¬

Expanded text:
tem se Jethro cognatum humilis atem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti etenim viri nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi, sed cum eos rectitudo ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium, et si ex alto increpantes feriunt semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectos ponunt. Et quo prava in aliis insequuntur, in eo ad reprimendos se atrociores redd
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ uiii dei iheroboam p̃sentiã
ex elatione despexit: qui arẽtẽ eutꝰ¬
dexteram saluti pristine ꝓtinus ex
pietate reparauit. siut scͥpͥtum ẽ.
Cumq audiss rex sermonẽ hõis
dei quem inclinauerat contͣ altare
in bethel: extendit manum suam
de altari dicens. App̃hendite eum.
Et exaruit manus eius. Et paulo
post. Orauit uir dei faciem diũ:
et reuersa est manus eius ad eum.
et fcã est sicut prius fuerat. Quia
enim suꝑbia gignere uirtutes ne¬
scit: quanta ex humilitate ꝓdq̃t.
uox intreꝑatonis ostendit qͣuam
signa comitant᷑. Qromodo nathã
contra dauid regem per uerba m¬
crepationiꝰ tumuit: qui cum inẽ¬
pando culpa deeẽt in terram seeius
conspectu ꝑtinus strauit sicut seͥ¬
ptum est. Stntiauerunt regi di¬
centes. Adest nathan ꝓph̾a. Cũq
introiss ante conspectum regis:
adorauit eum pronus in terram.
Quomͦ moyses regi egyptio libere
resistens eum despicere poruit: qui
deo familiariter conloquens. sequẽ¬

Expanded text:
Quomodo vir Dei Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dexteram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se i sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta; cumque introisset ante conspectum regis, adoravit illum pronus in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequen