comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiam: quȩ ducit ad puteum cuiꝰ nomen est uiuentis ⁊ uiden¬
tis Qiuis ẽ uiuens & udens : nisi omp̃c ds de quo scriptuumn¬
ẽ. uiuo ego inȩternum dicit dñs de quo rursum dicit. oĩa
nuda ⁊ aꝑta sunt oculis eius:  Puteus uͦ uiuentis & udẽ¬
tis ẽ. sacrȩ scripture ꝓfunditas: quam nobis adirrigationẽ
uiuentis. ⁊ uidentis: nisi humilitas passionis unigeniti.
ꝑ quã nobis aꝑtum ẽ. hoc qͦd prius latenter scripturȩ sacri
fluenta loquebant᷑. SMisi enim unigenitus dei filius incar¬
natus. temptatus. apphensus. colaphis cȩsus. sputis illitus. eru¬
cifixus. ac mortuus fuiss&: nobis huius putei i est saerȩ seri
pturȩ ꝓfunditas non pater&. Quid gͦ fidelibꝰ humilttas pas¬
sionis eius facta ẽ. nisi clauis aꝑtionis. ꝑquam mysteriorum
dei puteum inuenimus. ut aquã scientiȩ de ꝓfundo bibere¬
mus: Incarnationẽ quippe. passionem. mortem. resurrectionẽ

Expanded text:
viam quae ducit ad puteum, cujus nomen est Viventis et Videnviam quae ducit ad puteum, cujus nomen est Viventis et Videntis. Qest: « Vivo ego in aeternum, dicit Dominus . » De quo rursum dicitur: « Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus ? Puteus vero viventis et videntis est sacrae Scripturae profunditas, quam nobis ad irrigationemcit ad puteum viventis et videntis, nisi humilitas passionis unigeniti, per quam nobis apertum est hoc quod prius latenter Scripturae sacrae fluenta loquebantur? Nisi enim unigenitus Dei Filius, incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illusus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus putei, id est Scripturae sacrae profunditas non pateret. Quid ergo fidelibus humilitas passionis ejus facta est, nisi clavis apertionis, per quam mysteriorum Dei puteum invenimus, ut aquam scientiae de profundo libaremus? Incarnationem quippe, passionem, mortem, resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
tut. add hereditatis etnȩ sortem ñ ueniunt. s tam̃ suꝑnȩ lar¬
gitatis głam temporaliter consequunt᷑. Rebecca autem
cum puellis sus uirum secuta ẽ: quia sc̃a ȩccłia habet secũ
minoris meriti animas sodales suas. quas ⁊ si secum in quibꝰ¬
ro contemplationis non hab&: quȩ uidelic& tales animȩ
quasi puellȩ rebeccȩ sunt. quia sequuntur moribꝰ.s tam̃
ad contemplatiõis thorum minime ascendunt: Nam et
isdem puer quosdam habutt in comitatu: quia ⁊ cũ scĩs
berent. Et cũ beatis apłis atq doctoribus fuere pleriq qui
uitam moribꝰ tenerent: s p̃dicationis uerba ñ ꝓͥmerent:
łestinus autem puer ad dñm redit: quia p̃dicatores sc̃i cum p̃¬
dicando uttã audientium obtinent: illi mox gr̃as reddunt.
de cuiꝰ hoc munere ꝑceperunt: ut sibi in ea oꝑatione nichil
tribuant. s auctori. Eo aut̃e temp̃r ysaac deambulabat per

Expanded text:
tur, ad haereditatis aeternae sortem non veniunt; sed tamen supernae lartur, ad haereditatis aeternae sortem non veniunt; sed tamen supernae largitatis gloriam temcum puellis suis virum secuta est, quia sancta Ecclesia habet secum minoris meriti animas sodales suas. Nam etsi in quiro contemplationis non habitet, quae videlicet tales animae quasi puellae Rebeccae sunt, quia sequuntur moribus, sed tamen ad contemplationis thorum minime ascendunt. Nam et isdem puer quosdam habuit in comitatu; quia et cum sanctberent, et cum beatis apostolis atque doctoribus fuere plerique qui vitam moribus tenerent, at praedicationis verba non promerent. Festinus autem puer ad dominum redit, quia praedicatores sancti cum praedicando vitam audientium obtinent, illi mox gratias reddunt de cujus hoc munere perceperunt, ut sibi in ea operatione nil tribuant, sed Auctori. Eo autem tempore Isaac deambulabat per
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a eccłia quȩ ante ꝑfi̾em. obȩdientiam. ⁊ oꝑationem ꝑcepit:
excrescens post modum etiam adspiritualia dona conualescit:
itt ꝓpheciȩ sp̃u. & uirtutum gr̃a repleta. ampliatis iam mu-¬
neribꝰ discat. Puer uͦ matri eius ac fratribus dona obtulit:
quia gentilitas ex quo ȩccłia ad fidem uenit: post conu̾isioñe
eus in gła temporali conualuit. sicut & nunc cernimꝰ: qͥa
ubiq xp̃iani afflictionem sentiunt. i gentiles quiq in t̾rena
uirtute głantur. S i fr̃s eius dona ꝑcipiunt: quia hii qui¬
in ea fidem u̾botenus tenent. sed tamen ꝓfessionem suam
moribꝰ non sequentes carnaliter iiuunt: benigne a fidelibͥ
honorari solent: ꝓ eo quod ẽẽ. fideles uiddentur Mat ergo
i fratres dona ꝑcipunt. a sorte tam̃ hereditatis alieni: qr
siue infideles seu carnales qui intra fidei ꝓfessionem tenen¬

Expanded text:
sancta Ecclesia quae ante per fidem, obedientiam, et operationem percepit, sancta Ecclesia quae ante per fidem, obedientiam, et operationem percepit, excrescens postmodum etiam ad spiritualia dona convalescit; ut prophetiae spiritu et virtutum gratia repleta, ampliatis jam muneribus ditescat. Puer vero matri ejus ac fratribus dona obtulit, quia gentilitas ex quo Ecclesia ad fidem venit, post conversionem ejus in gloria temporali convaluit, sicut et nunc cernimus, quia plerumque Christiani afflictionem sentiunt, et gentiles quique in terrena virtute gloriantur. Sed et fratres ejus dona percipiunt, quia ii qui eam fidem verbo tenus tenent, sed tamen profectionem suam moribus non sequentes, carnaliter vivunt, benigne a fidelibus honorari solent, pro eo quod esse fideles videntur. Mater ergo et fratres dona percipiunt, a sorte tamen haereditatis alieni, quia sive infideles seu carnales qui intra fidei professionem tenen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recusant: quãuis scãm electorum eccłiam moribꝰ non seqn¬
tes in carnali oꝑatione remaneant: Qui laban paleas. fen
aquam. panẽ obtulit. s puer nisi causam prius conugii
obtineret. accepturum se esse recusauit: quia sunt pleriq
qui doctores suos ex temporalibꝰ stipendiis continere parati
sunt. s p̃dicatores sc̃i ꝑcipere nolunt temporalia. nisi priꝰ
obtineant ȩt̃na: Si enim in animabꝰ fructũ non inueniia
sumere stipendia corporibus contempnunt: Nec pedes aqua la-¬
uant: quia laborem sui desiderii nulla consolatione releuãt:
Mox uͥ ut causam coniugii dñi sui puer obtinuit. uasa au¬
rea atq argentea ac uestes ꝓtulit. quas rȩbeccȩ dedit: quia
doctores sancti. sc̃ę eccłiȩ tot ornamenta p̃bent: quot uirtu¬
tum bona docuerint. Quȩ enim priꝰ in aures ⁊ armillas acce¬
perat: iam ñc uasa aurea ⁊ argentea ac uestes accepit: quia

Expanded text:
non recusant. Quamvis sanctam electorum Ecclesiam moribus non sequennon recusant. Quamvis sanctam electorum Ecclesiam moribus non sequentes, in carnali operatione remaneant. Qui Laban paleas, fenum, aquam, panem obtulit; sed puer nisi causam prius conjugii obtineret, accepturum se esse recusavit. Quia sunt plerique qui doctores suos ex temporalibus stipendiis continere parati sunt; sed praedicatores sancti percipere nolunt temporalia, nisi prius obtineant aeterna. Si enim in animabus fructum non inveniunt, sumere stipendia corporalibus contemnunt. Nec pedes aqua lavant, quia laborem sui desiderii nulla consolatione relevant. Mox vero ut causam conjugii domino suo puer obtinuit; vasa aurea atque argentea ac vestes protulit, quas Rebeccae dedit, quia doctores sanctae Ecclesiae tot ornamenta praebent, quot virtutum bona docuerunt. Quae enim prius inaures, armillas acceperat, jam nunc vasa aurea et argentea ac vestes accepit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
angustiamtni autẽ in uisceribꝰ ur̃is. Acsi eis apte diceretur.
Ad suscipiendam doctrinam spaciosum mentis locum factte
s ad cogitanda carnalia angusti remanete Q uod palearũ
ac feni plurimum haber& indicauit: quia sc̃a eccłia uerba
uttȩ audiens. t̾rena stipendia p̃dicatoribus redãidit quȩ ta¬
men paulus quasi ꝓ nichilo se acciꝑe dixit: Si nos uobis sp̃ua¬
lia seminauimꝰ : magnum ẽ. si a uobis carnalia mȩtamus
Frater autem rebeccȩ erat laban: Qui conctte egressus in¬
aures ⁊ armillas sororis aspiciens. intus puerum uocauit:
quia sunt carnales quiq fidelibus conuincti. qui dum
sp̃ualium dona conspiciunt: in ammirationẽ suspensi:
si non usq ad oꝑa. tamen usq in animam ad suscipiendã¬
fidem u̾ba p̃dicationis admittunt. Quia eñi bonos mr
culis sepe fulgere considerant. ea quȩ de ẽtnitate audiunt

Expanded text:
angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facite, sed ad cogitanda carnalia angusti remanete. Quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit, quia sancta Ecclesia verba vitae audiens, terrena stipendia praedicatoribus reddidit, quae dum Paulus quasi pro nihilo acciperet, dixit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si a vobis carnalia metamus? Frater autem Rebeccae erat Laban, qui concite egressus inaures et armillas sororis aspiciens, intus puerum vocavit. Quia sunt carnales qui fidelibus conjuncti, qui dum spiritualia dona conspiciunt, admiratione suspensi, si non usque ad opera, tamen usque ad fidem suscipiendafidem, verbum praedicationis admittunt. Quia enim bonos saepe miraculis fulgere considerant, ea quae de aeternitate audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uixta hoc qͦd rursum dicitur᷑ Nemo carnem suam odio habu¬
it: s nutrit ⁊ fouet eam: Puer autẽ rebeccȩ. in aures: larmillas
deit: quia p̃dicator quisq & auditum sc̃ȩ ȩccłiȩ ꝑ obedientiã.
& manus ꝑbonȩ oꝑationis meritum exornat. S in aures diuoꝵ
siclorum sunt. armillȩ aittẽ siclorum decem: quia pͥma uirtus
obedientiȩ in caritate ẽ. Quȩ uidelicet caritas. in duobus p̃cep¬
tis distinguttur: ut ds & ꝑximus diligatur. Et recta oꝑatio
decalogi completione ꝑficitur: ut cum bona agi cȩperint.
mala iam nulla ꝑpetrentur. Rebecca autem esse in domo pa
iam ppło naturȩ legem se sc̃a ȩccłia scisse monstrauit: & p̃dica¬
tionis u̾ba in amplo caritatis gremio suscepit. Doctori enim
spatiosus ad manendum locus ẽ: in auditoris corde. latitudo
bonitatis Unde & quibꝰdam dicitur. Captte nos Nem inem
lesimus: neminẽ corrumpimus ꝰ non angustiamini in nobis

Expanded text:
juxta hoc quod rursum dicitur: Nemo carnem suam odio habjuxta hoc quod rursum dicitur: Nemo carnem suam odio habet, sed nutrit et fovet eam . Puer autem Rebeccae inaures et armillas dedit, quia praedicator quisque et auditum sanctae Ecclesiae per obedientiet manus per bonae operationis meritum exornat. Sed inaures duorum siclorum sunt, armillae autem siclorum decem, quia prima virtus obedientiae in charitate est; quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur, et recta operatio ex Decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrentur. Rebecca autem esse in domo patris jam populo naturae legem sancta Ecclesia se scisse monstravit, et praedicatoris verba in amplo charitatis gremio suscepit. Doctori enim spatiosus ad manendum locus est in auditoris corde latitudo bonitatis. Unde et quibusdam dicitur: Capite nos: neminem laesimus, neminem corrupimus; non angustiamini in nobis;
Abbreviated transcription (Latin):
it: quia in eo qd̾ credidit. uacua non remansit: Nam mox p̾dica¬
re studut. qd̾ audiuit: ⁊ docendo multos. ex se multos predicato¬
res ptultt: A qua quippe in ydria ẽ. scientia p̃dicationis in men¬
sura: quia scã ȩccłia studet non plus sapere quã opoetet sapere.
s. sapere ad sobrietatem Et ydria aquȩ in ulna est: doctrina
p̃dicationis in oꝑe: Iuȩ non solum eius comitibꝰ s potum etiam
camelis p̃buit: quia uerbum uitȩ non solum prudentibꝰ s etĩa
stultis predicat. iuxta pauli uocem dicentis. Sapientibus ⁊ insi¬
pientibus debttor sum Helcerte aqua etiam iumentis datur.
quancdo cura carnis quomͦ sit habenda ddisponitur: ut ex uolu¬
ptate impendi ñ debeat. ⁊ tamen in necessitatibꝰ non negetur. sic̃
scriptum ẽ. Carnis curam ne fȩceritis in desideriis: Qui enim
hanc in desideriis fieri phibet. ꝓcul dubio in necessitate concedit:

Expanded text:
it, quia in eo quod credidit, vacua non remansit. Nam mox praedicait, quia in eo quod credidit, vacua non remansit. Nam mox praedicare studuit quod audivit, et docendo multos ex se praedicatores protulit. Aqua quippe in hydria est scientia praedicationis in mensura, quia sancta Ecclesia studet non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Et hydria aquae in ulna est doctrina praedicationis in opere, quae non solum ejus comitibus, sed potum etiam camelis praebet, qui verbum vitae non solum prudentibus, sed etiam stultis praedicant, juxta Pauli vocem dicentis: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Vel certe aqua etiam jumentis datur, quando cura carnis quomodo sit habenda disponitur, ut ex voluptate impendi non debeat, et tamen in necessitatibus non negetur, sicut scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Qui enim hanc in desideriis fieri prohibuit, procul dubio in necessitate concedit,
Abbreviated transcription (Latin):
as ostendunt: ut tanto citius ad sequendum deum ꝑtrahant:
qͣnto auiditoribꝰ suis in semet ipsis monstrantur quȩ narrant:
Atq isciem puer iuxta fontem stetit: atq ex p̃fixa sententia quȩ
ꝓuella eligencda ess&e ꝓposuit: quia p̃dicatores sc̃ĩ. saeri eloquis
fuenta considerant: atq ex ipsis colligunt. quȩ uel quibꝰ prȩdica¬
tionis suȩ u̾ba committant: ⁊ ex quibus auditoribꝰ fiduciam cerͦ-¬
titudinis assumant: Potum uero pȩtiit: quia p̃dicator omnis
animam sui auditoris sitit: S rebecca potum p̾butt: quia sc̃a
electorum ȩcclesia p̃dicatorum suorum desiderio ex uirtute suȩ
fidei satis fęcit: iua eñi dm̃ qũe audiuit confessa ẽ: prȩdicato¬
ri suo aquam refectionis obtulit: euisq animam refrigerauit:
Et notandum qͦd yetriam abhumero in ulnas posuit: quia illa
ẽ placita confessio. quȩ a bono oꝑe ꝓcedit: Uel certe aquam p̃bu-¬

Expanded text:
as ostendunt; ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, as ostendunt; ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, quanto auditoribus suis in semetipsis monstrant quae narrant. Atque idem puer juxta fontem stetit, atque ex praefixa sententia, quae puella eligenda esset, proposuit: quia praedicatores sancti sacri eloquii fluenta considerant, atque ex ipsis colligunt quae, vel quibus praedicationis suae verba committant, ex quibus auditoribus fiduciam certitudinis assumant. Potum vero petiit, quia praedicator omnis animam sui auditoris sitit. Sed Rebecca potum praebuit, quia sancta electorum Ecclesia, praedicatorum suorum desiderio, ex virtute suae fidei satisfacit. Quae enim Deum quem audivit confessa est, praedicatori suo aquam refectionis obtulit, ejusque animam refrigeravit. Et notandum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia illa est placita confessio, quae a bono opere procedit; vel certe aquam praebu
Abbreviated transcription (Latin):
neret: quia nulla caro suꝑ illam carnem ẽ. quam in redem¬
ptione nr̃a sibi patris unigenitus uniuit: Q uid ẽ. qͦd ysaãc
dilecto filio uxor de filiabus chananeorum duci ꝓhibetur:
uisi qͦo illi de quo scriptum ẽ. hic est filius m̃s dilectus in qͥ
n. complacui. nullȩ repbȩ animȩ coniunguntur .s De cogna¬
tione autem uxorem filio deducere seruus p̃cipitur: quia
sola electorum sc̃a eccłia. unigenito filio copulanda erat
quam ipse unigenttus ex p̃destinatione iam & prescientia ex¬
traneam ñ habebat. Quis uͦ puer est. qui ad ducendam uxo¬
rem mittitur ⁊ nisi ꝓpħarum ordo atq apłorum omniuiq
uocłoeum Qui dum u̾bum p̃dicationis mentibꝰ bonis faci¬
unt: ad unam quamq animam uiiugenito filio ꝯuingendã
quasi puisores fiunt: Qui ꝑgens. secum de bonis omnibꝰ dñi sui pce-¬
tal. quia inhis quȩ de dño loquunt᷑. in sem& ipsis uirtutum diuiti¬

Expanded text:
neret, quia nulla caro super illam carnem est, quam in redemneret, quia nulla caro super illam carnem est, quam in redemptione nostra sibi Patris Unigenitus univit. Quid est quod Isaac dilecto filio uxor de filiabus Chananaeorum duci prohibetur, nisi quod illi, de quo scriptum est: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , » nullae reprobae animae conjunguntur? De cognatione autem uxorem filio deducere servus praecipitur, quia sola sancta electorum Ecclesia unigenito Filio copulanda erat, quam ipse Unigenitus ex praedestinatione jam, et praescientia, extraneam non habebat. Quis vero est puer, qui ad ducendum uxorem mittitur, nisi prophetarum ordo, atque apostolorum, omniumque doctorum, qui dum verbum praedicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam, quasi provisores fiunt? Qui pergens, secum de bonis omnibus domini sui detulit, quia in his quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum diviti
Abbreviated transcription (Latin):
tandum in agro. inclinato iam die: S mox ut rebecca ysaãc
uidit de camelo descendit: puerum requirit quis ille homo
ẽẽt. qui ꝑagrum uenir&. Cui ille respondit. Ipse ẽ dñs m̃s.
At illa tollens cito pallium sese oꝑuit: Quã ysaac in taberna¬
culum sare matris introduxit. ⁊ acceptt uxorem: atq intantũ
dilexit: ut dolorem qui de morte matris accesserat tempera¬
ret. Quid ẽ. quod abraham puerum uib& subfemore suo ma
briuti descensura erat. qui & abrahȩ filus e̾e̾t ex humanttate
⁊ dñs ex duunitate. Sic itaq puero dicit᷑ Pone manũ tuã¬
sub femore meo: & uira michi ꝑ dm cęli: Acsi aꝑte diceret᷑.
Cange filium meum: & ura per dnm meum: Tnde nec suꝑ
femur s sub fȩmore manũ ponere iubet᷑: quia ex illo fȩmore
ille descensurus erat. qui homo quidem. s suꝑ om̃s homines
uenir&. Unde dignum non fuit ut manum suꝑ fȩmur po¬

Expanded text:
tandum in agro inclinata jam die. Sed mox ut Rebecca Isaac tandum in agro inclinata jam die. Sed mox ut Rebecca Isaac vidit, de camelo descendit, puerum requirit, dicens: Quis ille homo esset, qui per agrum veniret? Cui ille respondit: Ipse est dominus meus. At illa tollens pallium, sese operuit; quam Isaac in tabernaculum Sarae matris introduxit; et accepit uxorem, atque in tantum dilexit, ut dolorem, qui ex morte matris accesserat, temperaret. Quid est, quod Abraham puerum jubet sub femore suo manembrum descensura erat, qui et Abrahae filius esset ex humanitate, et Dominus ex divinitate? Sic itaque puero dicitur: Pone manum sub femore meo, et jura per Deum coeli; ac si aperte diceretur: Tange filium meum et jura per Deum meum. Unde nec super femur, sed sub femore manum ponere jubetur; quia ex illo femore ille descensurus erat, qui homo quidem, sed super omnes homines veniret. Unde dignum non fuit ut manum super femur po
Abbreviated transcription (Latin):
duos. ⁊ armillas pondus siclorum decem pburt: Quȩ requisi¬
ta & genus dixit: & quia in domo patris eius eẽt locus spatio¬
sus ad manenctum. & qd̾ palearum acfeni plurimũ habere
indicauit. Cui rebeces frat erat laban nomine: qui festinais
egressus ẽ. ⁊ in aures atq armillas sororis uidens intus puerĩẽ
uocauit: eiq paleas ac fęnum dedit: aquã ad lauandos pedes
camelorum ⁊ uiroeum qui uenerant cũ eo p̃buit: panẽ in c̾o¬
spectu eius apposuit s puer comedere recusat. nͥ prius cau¬
sam conuigii fili dñi sui obtineat. Iui mox ut causam ob¬
tinuit: ꝓlatis uasis aureis & argenteis. ac uestibꝰ rebecee muña
auxit. Eratribꝰ aut̃ẽ & matri munera obtulit: Rebecca autem
& ꝓuelle eius ascensis camelis. uirum secutȩ sunt. Qni festinus
uiam que ducit ad puteum: cuius nomen est uiuentis ⁊ udẽ¬
tis. Habitabat uͦ interra australi: & egressus fuerat ad meda¬

Expanded text:
duos, et armillas pondo siclorum decem. Quae requisiduos, et armillas pondo siclorum decem. Quae requisita, et genus dixit, et quia in domo patris ejus esset locus spatiosus ad manendum, et quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit. Cui Rebeccae frater erat nomine Laban, qui festivus egressus est, et inaures atque armillas sororis videns, intus puerum vocavit, eique paleas et fenum dedit, aquam ad lavandos pedes camelorum et virorum qui cum eo erant, praebuit, panem in conspectu ejus apposuit. Sed puer comedere recusat, nisi prius causam conjugii filio domini sui obtineat. Qui mox ut causam obtinuit, prolatis vasis aureis et argenteis ac vestibus, Rebeccae munera auxit: fratribus autem et matri dona obtulit. Rebecca autem et puellae illius ascensis camelis, virum secutae sunt. Qui festinus viam quae ducit ad puteum, cujus nomen est viventis et videntis. Habitabat vero in terra australi. Egressus fuerat ad medi
Abbreviated transcription (Latin):
ystrictim quȩdam de abrahȩ & ysaac hystoria ad medium
deducere: ut possimus in ipsis quȩ sc̃m allegoriam intelligen¬
da sunt aꝑtius demonstrare: Abraham quippe puerrm uocat
ut subter femore eius manum ponere debeat: ⁊ sicit habet ue-¬
tusta translatio. ꝑ dñm dm̃ cęli uisiurandũ p̃bere. Cui stati
ne ysaac filio suo uxorem de filiabus chananeorum accipiat
uib&eͥ s ut ad eius cognationẽ ꝑgat: atq inde uxorem deducat.
Qui ita ut prȩceptum est. manum sub femore abrabe posuit
⁊ uirauit: atq ex bonis omnibꝰ dñi sui tulit. & mesopotamia
ꝑrexit. Sicq stans iuxta fonte aque orando pposuit: qd̃ puel¬
ia cui dicer&e. inclina yariam tuam ut bibam. ⁊ illa respon¬
derae bibe. quin ⁊ camelis tius dabo potum: ipsa ẽẽt uxor dñi
sui ysãac Protinus rebecca egreditur: quȩ ꝓuero aquam pę-¬
tenti respondit Bibe dñe mi. Et celeriter yariam suꝑ ulnã
& p̃buit. Cui puer ꝓtinus in aures aureas appendentes siclos

Expanded text:
strictim quaedam de Abrahae et Isaac historia ad medium deducere, ut possimus in ipsis, quae secundum allegoriam intelligenda sunt, apertius demonstrare. Abraham quippe puerum vocat, et subter femur ejus manum ponere praecipitur, ut sicut habet vetusta translatio, per Dominum Deum coeli jusjurandum praeberet. Cui statim ne Isaac filio suo uxorem de filiabus Chananaeorum accipiat jubet, sed ut ad ejus cognationem pergat, atque inde ei uxorem deducat. Qui itaque ut praeceptum est, manum sub femore posuit Abrahae et juravit, atque ex bonis omnibus Domini sui tulit, et Mesopotamiam perrexit. Sive qui stans juxta fontem aquae orando proposuit quod puella cui diceret: Inclina hydriam tuam ut bibam, et illa responderit: Bibe, quin et camelis tuis dabo potum ; ipsa esset uxor domini sui Isaac. Protinus Rebecca egreditur. Quae puero aquam petenti reset praebuit. Cui puer protulit inaures aureas appendentes siclos
Abbreviated transcription (Latin):
Uduplicibꝰ incedere desideriis nescit: Uno enim pede
innititur: qui solo dei amore roborat᷑: Et necesse ẽ ut alius
marceat: quia mentis uirtute crescente. oportet ꝓculdubio
ut carnũs fortitudo torpescat. Unde & ꝓpħa cum uisionem
dei se conspexisse dicer&: adinxit. Elangui ⁊ egrotaui
ꝑdies plurimos Quia cũ ad uirtut̾e mens stringitur: a forti¬

Expanded text:
duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat. Beatus iDei se conspexisse diceret, adjungit, Elangui et aegrotavi per dies plurimos , quia cum ad virtutem Dei mens stringitur, a forti
Abbreviated transcription (Latin):
infirmat᷑ ꝓculdubi. .o fortitudo carni S Om̃is quippe
qui uno pede clau  dicat. soli illi pedi innititur.
quẽ sanum hab&: qr L & cui desiđium terrenũ ĩa are¬
factum fuerit. insolo pedẽ amoris dei tota uirtute se susti¬
n&.:⁊ in ipso stat. quia pedem amoris scł̃i que ponere in tra
consueuerat. iam a terra suspensum portat: Et nos gͦ si ad
parentes ꝓprios id ẽ. ad sp̃uales patres redimus. teneamus
iua angł̃m: ut suauitate intuna apphendamꝰ deum
Contemplatiuȩ & enim uite amabilis ualde dulcedo ẽ: quȩ
suꝑsem& ipsam animũ rapit: celestia appetit: trena debere
esse contemptui ostendit: spualia mentis oculis patefacit: cor¬
poralia abscondit: Unde bene ȩccłia in canticis canticorũ dĩc
Ego dormio: ⁊ cor meum uigilat. Uigilanti & enim corde dor¬
mit: qui ꝑ hoc qͦd interius contemplando ꝓficit. a pͣuo foris
ui uero amore sublimia respicit: iam in hunc mundũ l¬

Expanded text:
infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi pedi innititur, quem sanum habet, quia et si cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet, et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo, si ad parentes proprios, id est ad spirituales patres redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetipsum animum rapit, coelestia appetit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, et spiritualia mentis oculis patefacit, corporalia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Vigilanti etenim corde dormit, qui per hoc quod interius contemplando proficit, a pravo foris ui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum
Abbreviated transcription (Latin):
contemplari dm̃ nititur: uelut in qͦdã certamine posita.
mͦ quasi exsuꝑat: quia intelligendo ⁊ sentiendo de incircũ¬
scripto lumine aliquid degustat: modo uͦ succumbit: quia
⁊ degustando it̾m deficit: Quasi gͦ uincit᷑ angelus: quando
intellectu intimo app̃henditur ds̃: S notandũ qͦd isdem
uicdus angls neruum fȩmoris iacob tenuit. eumq marce¬
scere statim fęcit. atq ab ed iacob tempr uno claudi cauit
pede: quia scilic& om̃pc ds̃. cum iam ꝑ desiderũi. ⁊ intelle¬
ctum cognoscit᷑. omnem in nobis uoluptatem carnis are¬
facit: & qui prius quasi duobꝰ pedibꝰ innitentes ⁊ dm̃ ui¬
debamur querere.⁊ scłm tenere. post agnitionẽ suauita¬
tis dei. unꝰ in nobis pes sanus remanet. atq alius claudi
amor conualescat dĩ. Si gͦ tenemus angłm uno claudi¬
camus pede: quia dũ crescit in nobis fortitudo amoris intimi

Expanded text:
contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat, modo vero succumbit, quia et degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo tempore Jacob uno claudicavit pede, quia scilicet omnipotens Deus cum jam per desiderium et intellectum cognoscitur, omnem in nobis voluptatem carnis arefacit. Et qui prius quasi duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus remanet, atque alius claudicamor convalescat Dei. Si ergo tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi,
Abbreviated transcription (Latin):
plationis tra ctaret᷑: adiunctũẽ. de luctatione ia¬
cob cum angelo: Mllagna ẽ in cõ templatiua uita
ñitis contentio cum sese ad cęlez.stia erigit: cum in
rebus spualibꝰ animum tendit cum transgredi nitit᷑
omne qͦd coeporalit uidetur: cum sese angustat ut dilatet:
⁊ aliquando quidẽ uincit. ⁊ reluctantes tenebras suȩ cȩcita¬
tis exsuꝑat. & de incircuscripto lumine quiddã furtim
atq ab ea luce ad quam respirando transiit. ad suȩ cȩcitatis tene¬
bras suspirando redit: Quod bene sacra hẏstoria designat:
quȩ beatum iacob cum angło luctatum narrat: Cum enĩ
ad parentes ꝓprios rediret. uiuia angłm inuenit: cum quo
in lucta magnum certam̃ habuit: Is enim qui certat in lu¬
ctamine: aliquando suꝑiorem se. aliquando uͦ eum cũ quo
contendit inferiorem inuenit. Designat gͦ angłs dñi: & ia¬
cob qͥcum angło contendit uniꝰ cuiꝰq uiri ꝑfecti & in contẽ¬
platione positi animã exprunit: quia uidelic& anima cũ

Expanded text:
, adjunctum est: De luctatione Jacob cum angelo. --Magna est in contemplativa vita mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritualibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat, ut dilatet. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircumscripto lumine quiddam furtim ata revertitur, atque ab ea luce, ad quam respirando transit, ad suae caecitatis tenebras suspirando atque lamentando redit. Quod bene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum invenit, cum quo in lucta magnum certamen habuit. Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum, cum quo contendit, inferiorem invenit. Designat ergo angelus Deum, et Jacob qui cum angelo contendit, uniuscujusque perfecti viri et in contemplatione positi animam exprimit, quia videlicet anima, cum
Abbreviated transcription (Latin):
magis se longe existimat. qͣnto inagis appropinquat: quia
nͥ illam ut cumq conspicer& nequaqũa eam conspicere se
non possẽ sentirce. Annisus gͦ animi dũ in illa intenditur:
immensitatis eius choruscante circustantia reu̾beratur.
Ipsa quippe cuncta implens. cuncta circumstat. Et iccirco
mens nr̃a nequaqͣm se ad comp̃hendendã incircus criptam
circumstantiam dilatat: quia eã inopia suȩ circũscriptiõis
angustat Unde & ad sem& ipsam citius labitur: ⁊ ꝓspectis¬
quasi quibusdam ueritatis uestigiis. ad sua ima reuocatur.
Hec ipsa tam̃ ꝑ contẽplationem facta. ñ solida ⁊ ꝑmanens
uisio: s ut ita dixerim quasi quȩdam uisionis imitatio. dĩ
facies dicit᷑. Quia enim ꝑ faciem quẽlib& agnoscimꝰ: non
immerito cognitionẽ dei. faciem eius uocamus Hinc gͦ ia
faciem: Ac si dicer&. Cognoui dm̃: quia me cognoscere ipse
tignatus est. Quã cognitionem plenissime fieri paulus. in

Expanded text:
magis se quisque longe existimat, quanto magis appropinquat; quia magis se quisque longe existimat, quanto magis appropinquat; quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus animi, dum in visionem Dei tenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe, cuncta implens, cuncta circumstat; et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam circumstantiam dangustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed, ut dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Hinc ergo Jfaciem, ac si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in
Abbreviated transcription (Latin):
mea: D um ipsa ꝑse ueritas dicat. nemo uidit faciem meã um-¬
qua : quomͦ iacob testatur dicens. uidi dñm facie ad faciem:
Humanȩ &e enĩm mentis oculo interiori purgato. dũ uttiorũ
omnitm tribulationis igne erugo fuerit concremataͥ tunc
mundatis ocłis cordis illa lȩticia patriȩ celestis aꝑitur: ut pri
purgemus lugendo qͦd fecumnus: & post modum manifestiꝰ
con templenur ꝑ gaudia qͦd queramꝰ. Prius a mentis
aciȩ ex urente trisficia. intposita malorum caligo detergit᷑:¬
& tunc resplendente raptim choruscatione incircumscripti
luminis illustrat᷑. Q uo ut cumq conspecto in gaudio cuꝰdã
securitatis absorbet᷑: & quasi pꝰ defectum uitȩ p̃sentis ultra
se rapta. aliquo mͦ. in quadam nouitatȩ uitȩ recreatur: Ibi
mens ex imñiso fonte infusione suꝑni roris aspergit᷑: Ibi ñ se
sufficere adid qͦd rapta ẽ contemplat᷑: & ueritatem sentiendo
iuid&. quia qͣnta ẽ ipsa ueritas ñ uidet. Cui ueritati tantõ¬

Expanded text:
psa per se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam unquam , quomodo Jacob testatur, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem? Humanae etenim mentis oculo interiori purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne aerugo fuerit concremata, tunc mundatis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia, quod quaeramus. Prius a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detergitur, et tunc resplendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudium cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta aliquo modo in quadam novitate vitae recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ubi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt, quia quanta est ipsa veritas non videt. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
dicio p̾mere: ꝑ celeste desidium contemplationis penna subleuari.
S quia tales quiq ualde rari sunt iam archa iuxta cubitũ ducitur.
ubi homines & uolatilia continentur. Queratur tam̃ si quis in eis
ẽẽ ualeat sine peccato: & nullus inuenit᷑. Quis itaq homo sine per¬
cato ẽ. nisi ille qui in peccatis conceptus non ẽ: In uno gͦ cubito
consuminat᷑ archa: quia unus ẽ auctor sẜ redemptor sc̃ȩ eccłie si¬
ne peccato: ad quẽ & ꝑ quẽ om̃s ꝓficiunt. qui sese peccatores ẽẽ no¬

Expanded text:
dicio premere, per coeleste desiderium contemplationis penna sublevari. dicio premere, per coeleste desiderium contemplationis penna sublevari. Sed quia tales quique valde rari sunt, jam arca juxta cubitum ducitur, ubi homines et volatilia continentur. Quaeratur tamen si quis in eis esse valeat sine peccato, et nullus invenitur. Quis itaque homo sine peccato est, nisi ille qui in peccatis conceptus non est? In uno ergo cubito consummatur arca, quia unus est auctor et Redemptor sanctae Ecclesiae sine peccato, ad quem et per quem omnes proficiunt, qui se esse peccatores no
Abbreviated transcription (Latin):
uniiersa eccłia designat᷑: quȩ adhuc in multis suis carnalib
laca ẽ. in paucis sp̃ualib angusta. E quia ad unũ hominẽ qui
ẽ sine peccato colligitur: quasi in uno cubito consummat᷑. Uidemꝰ
& enĩ multos intra eiusdẽ scẽ ecłiȩ sinũ in suꝑbia erigi: in car¬
nis uoluptate dissolui: in adquirendis terrenis rebus inhiare: mi¬
ꝑante auaricia maria transire: deseruire iracundie: uirgiis ua
care: ꝑrimos quos preualent ledere. S quia eos adhuc scã ecclia
morantur. Hidemus alios iam aliena non querere: illatã inuriã
equanimit portare: reb ꝓpriis ẽẽ contentos. humilit iuiuere. Sed
quia isti iam pauci sunt: angustatur archa. Alios autẽ conspicimꝰ etuã
possessa relinquere: nullũ terrenis reb studiũ dare: mimicos dilige¬
re: carnẽ a cunctis uoluptatib domare: motus om̃s sub rationis ui¬

Expanded text:
universa Ecclesia designatur, quae adhuc in multis suis carnalibus universa Ecclesia designatur, quae adhuc in multis suis carnalibus lata est, in paucis spiritualibus angusta. Et quia ad unum hominem, qui est sine peccato, colligitur, quasi in uno cubito consummatur. Videmus etenim multos intra ejusdem sanctae Ecclesiae sinum in superbia erigi, in carnis voluptatibus dissolvi, acquirendis terrenis rebus inhiare, imperante avaritia maria trcare, proximos quos praevalent laedere. Sed quia eos adhuc sancta Ecclemorantur. Videmus alios jam aliena non quaerere, illatam injuriam aequanimiter portare, rebus propriis esse contentos, humiliter vivere. Sed quia isti jam pauci sunt, angustatur arca. Alios autem conspicimus etiam possessa relinquere, nullum terrenis rebus studium dare, inimicos diligere, carnem a cunctis voluptatibus domare, motus omnes sub rationis ju
Abbreviated transcription (Latin):
acha que trecentis cubitis in longitudine iussa ẽ sexaginta.
si in laticudine. triginta autẽ in altitudine: in uno ẽ cubi¬
to consummata. Quid enim ꝑ archam: nisi sc̃a ecdia figuratur.
ue inferus ampla ẽ. supius angusta: Quȩ a trecentis & sexagin¬
ca ac triginca cubicis ad unum cubitũ colligitur: quia ab ea la
cicudine quam scã eccłia in membris suis adhuc infirmantib
habet paulisꝑ angustata: & in alcum ꝓficiens ad unum tendit.
psa enim ratio exigit: ut credamus qđ in illa arce latitudine
om̃s bestie cunctaq quadrupedia. atq reptilia in inferiorib fue¬
runt. Homo ũ atq uolatilia: nimirũ in suꝑiorib. Iuxta suꝑio¬
rẽ & enim partẽ fenestra fuit in latere. de qua coruũ uel co¬
lumbã dimisic homo: ut si iam diliuuii transiss aqua cognos¬
ceret. Et quia archa eadẽ in uno fuit cubito consummata: ho¬
mo & uolatilia uixta cubitum fuerunt. Recte itaq ꝑ archã

Expanded text:
 quae trecentis cubitis fieri in longitudine jussa est, sexaginta vero in latitudine, triginta autem in altitudine , in uno est cubito consummata. Quid enim per arcam nisi sancta Ecclesia figuratur, quae inferius ampla est, superius angusta? Quae a trecentis, et sexaginta, ac triginta cubitis ad unum cubitum colligittitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet, paulisper angustata, in altum proficiens ad unum tendit. Ipsa enim ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cunctaque quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homo vero atque volatilia nimirum in superioribus; juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transisset aqua, cognosceret. Et quia arca eadem in uno fuit cubito consummata, homo et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte itaque per arcam
Abbreviated transcription (Latin):
uisto inferueat.÷ ne sub cdiscretionis specie fibimet parcen¬
uo a ꝑfectione languescat: Agit hȩc. ⁊ abhuiꝰ intirda in¬
quixta concupiscentia se penitus subtrahit: ac trenarũ
ationum strepitum deserit: & ꝑ quietis studium uirtu
aiose subtrahatur Hinc ẽ enim qd̾ ꝑsemet ipsam uerttal
dicit: Nemo potest duobꝰ dñi seriure. Hinc paulꝰ aitNle¬
momilitans deo implicat se negotiis secularibꝰ ne ei pla

Expanded text:
justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcenjusto inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus sactionum strepitum deserit, et per quietis studium ejus mdiose subtrahitur  Ed., subtrahatur. Hinc etenim per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo milita
Abbreviated transcription (Latin):
tanto latiꝰ immundȩ in se cogitationis strepitum ꝑ otium
congerant: Unde ⁊ sub udeȩ specie ꝑ ꝓpħam torpens otio
anuna deflet᷑ cum dicit᷑: Niderunt eam hostes: & deriser̃t
sabata eiuis: Precepto & eña legis. ab exteriori oꝑe in sabbato
cessatur. Hostes ergo sabbata uidentes irrident: cum ma¬
ligni sp̃c ipsa uacationis otia ad cogitationes Alictas ꝑtra¬
hunt ⁊ t una quȩq anima quo remota ab ext̾nis acfiõio¬
deo seruire creditur: eo mag̾ eorum tẏrannidi illicita cogi¬
tando famulet᷑: Sc̃i aut̾e uiri quia a mundi opibus non
torpore s uirtute sopiunt᷑. laboriosius dormiura qeuo uigi¬
lare potuerunt: quia in eo qd̾ actiones butꝰ scłi deserentes
suꝑanit. robusto conflictu cotidie contra sem& ipsos pugnãt
ne mens ꝑnegligentiam torpeat: ne subacta otio ad Ces¬
deria immunda frigescat: ne in ipsis bonis desideriis ulꝰ

Expanded text:
tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per Prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ: ciues suꝑnȩ patriȩ contemplari. uł qͣnto amore aucꝰto
ritatis nr̃is infirmitatibꝰ condescendant.  notandum ualãe
ẽ. qͦd ille dormiens angłos conspicit. qui un lapide capit po¬
nit: quia nimirũ ipse ab exterioribꝰ oꝑibus cessans interna
penetrat: qͥ intenta m̃te quȩ pͥncipale ẽ hominis imitatio¬
nem sui redemptoris obseruat: Caput quippe in lapidẽ po¬
nere ẽ: mente xp̃o inherere: Qui enĩ a presentis uttȩ actio¬
ne remoti st̃. sed ad suꝑna nullo amore rapuint᷑: dormire
possunt. s uidere angłos nequeunt: qr capitt in lapide tene¬
re contempnunt: Sunt namq ñmnulli qui mundi quidem
actiones fugiunt: s nullis uirtutibꝰ exercent᷑ Hii nimirũ
torpore non strdio dormiunt:: & iccirco int̾na ñ conspicũt
qr caput ñ in lapide s in t̾ra posuerunt. Quibꝰ plerumq con
tingit: ut qͣnto securus ab exterioribꝰ actionibus cessant:

Expanded text:
re, est cives supernae patriae contemplari vel quanto amore auctorire, est cives supernae patriae contemplari vel quanto amore auctoriritatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapide caput ponit. Quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans aeterna penetrat, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli, qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore non studio dormiunt, et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus ptingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant,
Abbreviated transcription (Latin):
aduunctum ẽ: Igit᷑ egressus iacob de bersabee ꝑgebat aram:
Cumq ueniss& ad quendã locũ ⁊ uell& in eo requiescere pos
solis occubitum: tulit de lapidibꝰ qui iacebant. ⁊ subponens
capiti suo. dormiuit in eodem loco: uditq in somnis scalam
stantem suꝑ terram: ⁊ cacumen illiꝰ tangens cęlum: angelos
quoq ascendentes ⁊ descendentes ꝑ eam: ⁊ dñm innixum scalȩ¬
Inttinere dormire ẽ: in hoc p̃sentis uitȩ transitu. a rerum
tempocalium amore qͥescere: In itinere dormire ẽ: in dierũ
labentium cursu ab appetitu uisibilium ĩntis oculos claude¬
re: quos primis hominibꝰ seductor aꝑuit qui dixit. S eit eñi
ds̃ quod in quocumq die comederitis ex eo: aꝑientur ocłi
ur̃i. Unde & paulopost subdit᷑. Tulit de fructu illiꝰ ⁊ come¬
dit. deditq uiro suo: qui comedit. ⁊ aꝑti sunt ocłi ambor
Culpa quippe oculos concupiscentiȩ aꝑuit: quos in nocentia
clausos tenebat: Angłos uͦ ascendentes ⁊ descendentes cerne¬

Expanded text:
AP. LXI.-- Igitur egressus Jacob de Bersabee pergebat Aram, cumque venisset ad quemdam locum, et vellet in eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco; viditque in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelos; angelos quoque ascendentes et descendentes ippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quia in quacunque die comederitis ex eo, aperientur osubditur: Tulit de fructu illius et comedit, deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cerne
Abbreviated transcription (Latin):
crimine muolittos inueniens. quasi patientiam p̃ter misttͥ et
diem extremi uidicii expectare ad uindictam nolutt: s eos igne
uiticii. ante uidicii diem p̃uente: Ecce malũ.i quasi cũ diffi¬
cultate creddicit cũ auduit: & tam̃ sine tarditate ꝑcussit. cũ

Expanded text:
crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit. Ecce malum quasi cum difficultate credidit
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciam. Peccatũ cũ uoce ẽ: culpa in accione. Peccatum u̾etiã cum
clamore ẽ: culpa cum libertate. S quid hoc exemplo: nͥ nos ammo¬
nemur. ne ad ꝓferendam sententiam uinquã p̃cipices cẽ debeamꝰ.
ne temere indiscussa uidicemus: ne quȩlibet male audita nos
noueant: ne passim dicta sine ꝓbatione credamus. Quod ꝓfecdo
Poetrare ꝑtimescimus: si auctoris nr̃i subtatus facta peesemus:
pse quippe ut nos a p̃cipitata sententis ꝓlatione compesceret. ect̃i
omĩa nucla ꝙ aꝑta sint ocłis eiꝰ: mala tamen sodome noluit au¬
dita uidicare. qui ait. Descendam ꝙ iudebo utrũ clamorẽ quius¬
& omĩa sciens. cuł aute ꝓbationẽ quasi dubitat: nisi ut gͣuita¬
tis nobis exemplum ꝓponat. ne mala hominũ ante p̃sumamꝰ
descendit: moxq facinorosos ꝑcutit: atq ille patiens. ille mitis
ille de qͦ seriptum ẽ. tu aittem dñe cum tranquillitate iudicas.
illede quo rursum scriptum ẽ. dñs patiens ẽ redattor. intarto

Expanded text:
etc.--Peccatum cum voce est culpa in actione, peccatum vero etiam cum clamore, est culpa cum libertate. Sed quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus? Nec quaelibet mala audita nos moveant, nec passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensemus. Ipse quippe, ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda, et aperta sint oculis ejus; mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendum et videbo utrum clamorem, qui ve Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumammala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerunt. de quibus scriptum ẽ: quia ti¬
moꝑe cauendum ẽ omne mendacium : quamius non nũꝙͣ
sit aliqͦd mendacii genus culpȩ leuioris: si quisquã p̃stan¬
do mentiat᷑. S quia scriptum ẽ. os qͦd mentitur occidit
animã: & ꝑdes om̃s qui locuntur mendacium÷ hoc quo¬
q mendacii genus ꝑfecti uiri sũmoꝑe fugiunt: ut nec¬
dum p̃stare nitunt᷑ carni aliene: quanqͣm hoc ipsum peccati
genus facillime credimus relaxari Nam si quelib& culpa se¬
quenti sol& pia oꝑatione purgari: quanto magis hȩc facile
abstergitur:  quam mater boni oꝑis pietas ipsa comitatur:¬
llonnulli uͦ ex obstetricum fallacia conant᷑ asserere. hoc men¬
dacii genus non ẽe peccatum: maxime qͦd illis mentientibus
scriptum ẽ. quia edificauit eis dñs domos In qua magis re¬
compensatione cognoscit᷑: quid culpa mendacii mereatur:
declinata: ut in uita sua quã mentiendo tueri uoluerunt.
ea quȩ fecerunt bona reciꝑent: & ulterius qd̃ ex pectarent

Expanded text:
tum est: Quia tipere cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam vitam praestando mentiatur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium : hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopedum praestare carni nituntur alienae, quanquam hoc ipsum in peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni oNonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ninurum quia iuxta rationis examen rectȩ sunt: uirge
nominant᷑. Quibꝰ ex parte corticem subtrahit: ut in his qͣ
expoliantur intimus candor apparcat. ⁊ ex parte corticem
seruat: ut sic̃ fuerant exterus in uiriditate ꝑmaneant:

Expanded text:
Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus et ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat, et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant,