comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rore suuĩ. et possidere facia reliquias¬
popli umuersa hec ¶ Et erit: sicut era¬
tis maledictio ingentibus domus ur¬
da. et domus isrl. sic saluabo uos. et eritis
bñdictio. Nolite timere. Confortent᷑

Expanded text:
 et possidere faciam reliquiauniversa haec. Et erit: sicut era maledictio in gentibus, domus Judae, et domus Israel: sic salvabo vos, et eritis benedictio: nolite timere, confortentur
Abbreviated transcription (Latin):
tobbab. ⁊ neemia.
edificato tẽplo ⁊
inuris ciuitatiᷤᷤ de¬
structis. ⁊ statu ui¬
daici ppłi restituto:
a machabeis ⁊ di¬
ũsis pͥncipib qui
usq ad herodem

Expanded text:
robabel et Nehemiam, aedificato templo, et muris civitatis exstructis, et statu Judaico restituto, a Machabaeis et diversis principibus, qui usque ad Herodem
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm: uideatur si ł culpa di sit. qui ñ ido¬
neos p̃posuit:ł ipsoꝵ angłoꝵ. si ñ egerĩt
que ad officiũ eoꝵ ꝑtinebant. ł ppłi. qui
bonis p̃latis obedire contẽpserit.⁊ cũ m
Qo nec in angłis culpa possit inueniri: re¬
stat quod inpopulo inueniat᷑. ⁊ iuste pu¬
matur. tam̃ ñ statim ds uult peccantib
inferre supplicia ex potestate. s ut iust̃
uideatur. ꝓuocat peccatores ad uidicuũ.
ut sub testimonio angłoꝵ ⁊ totius c̃aturȩ
respondeant si quid ot am̃ possĩt causari.¬

Expanded text:
i sit, qui non idoneos praeposuit; vel ipsorum angelorum, si non egerint, quae ad officium eorum pertinebant; vel populi, qui bonis praelatis obedire contempserint. Et cum in Deo, nec in angelis culpa possit inveniri, restat quod in populos inveniatur et juste puniantur. Tamen non statim vult Deus peccantibus inferre supplicia ex potestate; sed ut justus videatur, provocat peccatores ad judicium, ut sub testimonio angelorum et totius creaturae respondeant si quid contra Deum possint causari.
Abbreviated transcription (Latin):
parua uidentur. recordare illiꝰ temꝑis qͦ balaach conduxit htͣ¬
te balaam ariolũ quẽ coegi ut eontra ua iuitatẽ suã tibibe.¬
balaach iex moab et quid respon¬
derit ei balaã filus beor de seͥtim¬
usq ad galgala unti poghosee pes

Expanded text:
parva videntur, recordare illius temporis, quo Balac conduxitte Balaam ariolum, quem coegi, ut contra voluntatem suam tibi beBalach rex Moab, et quid respoderit ei Balaam filius Beor de Setimad Galgalam, ut cognosceres
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓ reconciliatioẽ dõ offeramus. ñ pot̾
lac deserentes digui simtus solido cibo in de¬
ceptabilianno dm̃i. Si om̃s leuiticas hostiaᷤᷤ¬
spũalit̾ intelligens in me exhibuero: si ⁊̃
nicħ tam̃ dignum magniudine eiꝰ offerã.
s solus sangius xͥ ad delenda omĩa mala

Expanded text:
 reconciliatione nostra Deo offeramus. Non potest lac deserentes digni simus solido cibo in acceptabili anno Domini, despiritualiter intelligens in me exhibuero; si etiam nihil tamen dignum magnitudini ejus offeram, sed sol
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsermo dñi et de sermone dm̃:
nata ẽ magnitudo dñi. et de
magnitudine dñi: nata ẽ humili¬
tas ut cũ uenerit aliquis adꝑfec̾¬
tũ dicat: Nonsũ dignꝰ uocaria pł.¬

Expanded text:
sermo Domini, et de sermone Domini nata est magnitudo Domini, et de magnitudine Domini nata est humilitas, 674 ut cum pervenerit aliquis ad perfectum, dicat: Non sum dignus vocari
Abbreviated transcription (French):
rit filiũ. et dixit Uoca no¬
quia uos non popłs meus. &
ego non ero urͣ ds. Et erit
numerus filioꝵ isrł quasi¬
harena marie. Ñsine m̃sura

Expanded text:
rit filium. et dixit ei doquia uos non populus meus. et ego non ero uester deus. et erit numerus filiorum Israhearena maris, quae sine mensura
Abbreviated transcription (Latin):
quem serto mense imꝑu sui occidit sellu de alia stir¬
pe genitus. statunq reges assirii ceperunt ruben
igad ⁊ dnuidiam tͥbum manasse. quȩ erat trans
iordanem. deinde neptalim. adextremum om̃s re¬
liquas tribus. Fueruntq a racharia ꝓnepote hieu¬

Expanded text:
quem sexto mense regni sui occidit Sellum de alia natus stirpe. Statimque reges Assyrii ceperunt Ruben et Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui erant trans Jordanem, deinde Nephthalim, ad extremum omnes reliquas tribus. Fuerunt a Zacharia usqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ altare .i. int̾ crucis ⁊ resurrectionis locum sac̾tboti¬
b ⁊ ppłis clamantib. parde dñe ppło tuo: uentosur¬
gente. in mare pͥmum ⁊ nouissimum sunt p̃cipi
utriusq maris eeñt refusi: putredo ⁊ fetor noxiu
exiuit. qui aere corrupto hominib ⁊ iumentis
pestilentiam intulit.

Expanded text:
et altare, hoc est inter crucis et resurrectionis locum, sacerdotibus et populis clamantibus: Parce, Domine, populo tuo, vento surgente, in mare primum, et novissimum sunt praecipvirtute maris essent repulsi, putredo, et fetor noxius exivit, qui aere corrupto hominibus et jumentis pestilentiam intulit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iuxtalitt̾am ñ aquilo s aust̃ solet locustas
adducẽ. Ñ enĩex frigore uenuint s ex calore.s̾
qr de assiriis ꝑ similitudinem locustaꝵ loqueba¬
tur: aliquilonem int̾ponit. ut ñ ueram loc̾tã
s assirios ⁊ chaldeos intelligamus. Uñ. ab aqͥloe

Expanded text:
uxta litteram non aquilo, sed auster solet locustas adducere: non enim ex frigore veniunt, sed ex calore. Sed quia de Assyriis per similitudinem locustarum loquebatur, aquilonem interponit, ubi non veram locustam sed Assyrios et Chaldaeos intelligamus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ñ confidendos. ⁊ se ĩ me¬
dio eoꝵ habituturũ ⁊ eos
nullum altũ habituros
Añm. s in eũ toto corde ꝯfi¬
suroᷤ. qͣĩeis maneat ĩ ȩt̾nũ.¬

Expanded text:
n confundendos, et se in medio eorum habitaturum, et eos nullum alium habitaturos Deum, sed in eum toto corde confisuros, qui in eis maneat in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
multꝰ et fortis. similis ei ñ fuit apͥncipi¬
o: ⁊ post eum nonerit usq in annos
generationis igenerationis: Ante fa¬
ciemeius ignis uorans: ⁊ posteũ erurens

Expanded text:
multus et fortis similis ei non fuit a principio et post eum non erit usque in annos generationis et generationis ante faciem eius ignis vorans et post eum exurens
Abbreviated transcription (Latin):
ł c̃ reu̾tetur om̃is t̾ra ĩ qua habitauer uidi.
usq ad desertũ .i. usq ad ppłm gentiũ. qͥ pͥꝰ
desertus erat. quia sine noticia legis.⁊ decolle
colles. ⁊ de collib usq ad montana ꝯsurgemꝰ.
⁊ inͣ: usq ad austrũ plenȩ lucis. ⁊ sic ascendñdo.
exaltabitur ȩccła. ⁊ habitabit in loco. de quo
scriptum ẽ. In loco pascuȩ ibi me collocauit.
atur ad cȩt̾as. Post: occurrit porta .a. uͥ ẽ anqu
chil gratiꝰ homini. de laborib mundi ad dm̃
suspiranti. Iñ uenit᷑ ad torcularia .r. ut imita¬
tores passionis .xͥ. bibant uinũ ꝙ letificat cor

Expanded text:
omnis terra in qua habitaverunt Judaei usque ad desertum, id est usque ad populum gentium; qui prius desertus, quia sine notitia legis, et de colcolles, et de collibus usque ad montana consurgemus; et inde usque ad austrum plenae lucis, et sic conscendendo exaltabitur Ecclesia, et habitabit in loco de quo scriptum est: In loco pascuae ibi me collocavit .atur ad caeteras. Post occurrit porta angulorum, ubi hil est gratius homini de laboribus mundi ad Deum suspiranti. Inde venitur ad torcularia regis, ut imitatores passionis Christi bibant vin
Abbreviated transcription (Latin):
rũ de terra: ⁊ ñ memorabuntur ultͣ.¬
et ꝓpħas et spm imniundum auferã
de terra. ¶ Et erit: cum ꝓpħauerit qͥs¬
piam ultra: dicent ei pater. et mat eiꝰ¬
figent eum pater eiꝰ ⁊ mat̾ eiꝰ genito

Expanded text:
rum de terra, et non memorabuntur ultet spiritum immundum auferam de terra. Et erit, cum prpiam ultra, dicent ei parentes? eiungent eum pater eius et mater eius genito
Abbreviated transcription (Latin):
N mirũ si pater
oblitus carnał af¬
fectus ꝓfert sentͣn¬
tiam mortis contͣ
peccantem filium:
c̃ ex uoliuitate dĩ
patͥs unicus filius
mortem ꝓ delictis
hominũm.¬

Expanded text:
 mirum si pater oblitus carnalis affectus profert sententiam mortis contra peccantem filium, cum ex voluntate Dei Patris unicus ejus Filius, pro delictis hominum
Abbreviated transcription (Latin):
irłm: et erit. qui offendi̾t excis
di. sic̃ angłs dnĩ inconspecꝰtu eoꝵ.
¶Et erit: in die illa quęram contere¬
re omnes gentes. quȩ ueniunt contͣ
irłm: et esfundam suꝑ domũ dauid.
et super habitatores ierusałe. spm̃¬

Expanded text:
i Dei sicut angelus Domini in conspectu eius et erit in die illa quaeram conterere omnes gentes quae veniunt contra Hierusalem et effundam super domum David et super habitatores Hierusalem sp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posiustis suꝑ cor. s Ecce ego ꝓiciã
uob̾ brachiũ. ⁊ disꝑgam suꝑ uulrũ
ur̃m stercus sollẽpnitatũ ur̃aꝵ. et
assumet uos secũ: ⁊ scietis qi misi ad
uos mandatũ istud. ut esset pactum

Expanded text:
n posuistis super cor ecce ego proiciam vobis brachium et dispergam super vultum vestrum stercus sollemnitatum vestrarum et adsumet vos secum et scietis quia misi ad vos mandatum istud ut esset pactum
Abbreviated transcription (Latin):
cia: et ponã te quasi gladiũ fortiũ. ¶c
Et dñs deus suꝑ eos uidebit᷑. ⁊ exibit
ut fulgur tacłm eius: ⁊ dñs ds.
intuba canet. et uadet intͣbine austri
dñs exercituũ ꝓteget eos ¶ Et deuo¬
rabunt. et subicient lapidib funde.¬

Expanded text:
asi gladium fortium et Dominus Deus super eos videbitur et exibit ut fulgur iaculum eius et Dominus Deus in tuba canet et vadet in turbine austri Dominus exercituum proteget eos et drabunt et subicient lapidibus funda
Abbreviated transcription (Latin):
ã philistinoꝵ: et auferã sangui¬
nẽ eiꝰ deore eiꝰ.: ⁊ ab hominationes
eius demedio dentiũ eiꝰ: ⁊ relinq̃¬
tur &iã ipse do nr̃o: et erit quasi
duxiniuda: ⁊ accaron quasi ze¬
buseus: ⁊ circũdabo domũ meã
exhis qui militant michi eun¬
tes et reu̾tentes: ⁊ non transi¬
bit suꝑ eosultra exactor qi nẽ¬

Expanded text:
sanguinem eius de ore eius et abominationes eius de medio dentium eius et relinquetur etiam ipse Deo nostro et erit quasi dux in Iuda et Accaron quasi Iebuseus et circumdabo domum meam ex his qui militant mihi euntes et revertentes et non transibit super eos ultra exactor quia nun
Abbreviated transcription (Latin):
In p̃ceptis quȩ ad uitam ꝑtinent.: ⁊ s̃ ꝑspi¬
cua: ñ debemus quęrere allegoriam. ne
guinelech. ꝑ legatos quęsierant utrũ in
⁊ plange. an pꝰ edificationẽ templi finire
ieuiniũ. luctũq deponẽ. multis i medio

Expanded text:
In praeceptis quae ad vitam pertinent, et sunt perspicua, non debemus quaerere allegoriam, ne gomelech per legatos quaesierant, utrum in t plangere, an post aedificationem templi finire jejunium luctumque deponere multis in medio
Abbreviated transcription (Latin):
na terre ssndie illa dic̃ dñs ꝑcutiã
omnẽ equũ instuporẽ. iascensorẽ
eius in amentiã & suꝑ domũ iuda ape¬
riam oculos meos: ꝙ omne ppłoꝵ ꝑcu¬
equũ¬

Expanded text:
na terrae in die illa dicit Dominus percutiam omnem equum in stuporem et ascensorem eius in amentiam et super domum Iuda aperiam oculos meos et omnem equu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Legitur in paralipomenon ꝙ sennacherib
obsidñte irłm pͥmo m̃se ñ potuit pascha fie¬
ri. s ceso exercitu. ⁊ nuntiata morte sennac̾:¬
sis sollicitus. occiso hoste tuo in tẽplo di sui:¬
ecce uenit tͥ nuntius. transcurrens montes ⁊
colles. ⁊ quasi de specula mintians tͥ morte

Expanded text:
Legitur in libro Paralipomenon quod Sennacherib obsidente Jerusalem primo mense non potuit Pascha fieri, sed caeso exercitu et annuntiata morte Sennacsis sollicitus; occiso enim hoste tuo in templo Dei sui venit tibi nuntius transcurrens montes, et quasi de specula nuntians tibi, mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
rapina. U or flagelli. et uox impe¬
tus rote: et equi frem̃tis. et qua dri¬
ge feruentis. et equitis ascendentis.
et micantis gladii. et fulgurantis
sqi cum multis gentib fornicata est: ⁊ totiꝰ orbis ꝙ̃ ͥ lubiecat¬
sibi: colebat idola.¬
ciose et grate. et habentis maleficia:
Que uendidit gentes infornicati¬

Expanded text:
at: « Vox flagelli, et vox impetus rotae, et equi frementis, et quadrigae ferventis, et equitis ascendentis, et micantis gladii, et fulgurantis ia cum multis gentibus fornicata est, et totius orbis quem subjecsibi colebat idola.ciosae et gratae, et habentis maleficia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bo tibi ambulantes. de his qui nũe¬
hic assistũt. Nudi iħc sacerdos mag¬
ne. tu iamici tui qui habitant co¬
rã te qr uiri portendentes sunt. Eece
enĩ ego ad ducã seruũ meũ orien¬
tẽ: quia eece lapis quẽ dedi corã ihu

Expanded text:
bo tibi ambulantes de his, qui nuassistunt. Audi, Jesu, sacerdos magne, tu et amici tui, qui habitant coram te, quia viri portendentes sunt. Ecce enim ego: Adducam servum meum orientem. Quia ec
Abbreviated transcription (Latin):
inȩt̾nos uiri cõplęxus. qr
ĩ egipto idola coluit: it̾m
int̾fectis. t̃cio uenut filiꝰ.
qͦ crucifiro:ia mortiuis resur¬
eugłii. ⁊ cognitõe u̾itatis.
suo ordine curtant. sic̃ ab
iuctio condita. ⁊ utilita¬
ti hommum deseruiant.
Et tñ iudi pꝰ tanta bona
exaudi sunt rogantes ꝓ
muliere chananea.⁊ pso

Expanded text:
in aeternos viri complexus, quia in Aegypto idola coluit, iterum interfectis, tertio venit Filius. Quo crucifixo, et a mortuis resurEvangelii, et cognitione veritatis.suo ordine currant, sicut ab initio condita sunt, et utilitati hominum deserviant. Et tamen Judaei post tanta bona,exauditi sunt, rogantes pro muliere Chananaea , et pro
Abbreviated transcription (Latin):
eduxit cã de egipto. ut
ur orẽ hãt sempitnã. Sedo:
in monte syria. dans ci ꝑ
sponsalib leg̃ uistitiã.⁊
iuditiũ. ⁊ iunctam legi

Expanded text:
ut uxorem haberet sempiternam. Secundo in monte Sina, dans ei pro sponsalibus legis justitiam et judicium, conjunctam legi
Abbreviated transcription (Latin):
possessorẽ iħs uidelicet deus et dñs nr̃: qui
uos intus et foris. hic et ubiq nunc et semꝑ. custo¬
lire dignetur Optamus uos bene ualere q
gusta memorem NR.¬
e arfasat rege medoꝵ qui suꝑatis multis gentibus ecba¬
uis ciuitatem extrux E et quomodo postmodum anabi¬
sor suꝑatus est. .¶. De n donosor rege assyi
iui ꝓpter spretos nuntios suos holofernẽ principem militiȩ
exercitu direxit. ut ei omnen occidentem subiugaret:¬
nitolefernes ꝓuintias deuastans. diuersarũ regionum leg
missos suscepit qui se et cuncta sua ei tradiderunt:¬

Expanded text:
possessorem, Iesus videlicet Deus et Dominus noster, qui vos intus et foris, hic et ubique, nunc et semper custodire dignetur. Optamus vos bene valere, gusta, memorem nDe Arphaxad rege Medorum, qui, superatis multis gentibus, Ecbatanis civitatem exstruxit, et quomodo postmodum a Nabs. » CAPUT II. De Nabuchodonosor rege Assyriorum, qui propter spretos nuntios suos Holofernem principem militiae cum exercitu direxit, ut ei omnem Occidentem subjugaretolofernes provincias devastans diversarum regionum legatos missos suscepit, qui se et cuncta sua ei tradiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
morata prophetissa ad exponendas penas hostium
suorũ ac dicit: Ue genti insurgenti suꝑ genus meũ:
dñs enim omnipotens uindicauit in eis Genus su¬
um dicit ueros cultores dei : de quo in psalmoscrip¬
tum ẽ: Hec . ẽ. generatio querentium dnm̃: requiren¬
tium faciem dei iacob Econtrario.ẽ. alia generatio
hoc .ẽ. praua et ꝑuersa: de qͣ dñs in euangłio ait:
Ecce ego mitto ad uos ꝓphetas et sapientes et scribas:
ex illis occidetis. et crucifigetis. et ex eis flagellabitis.
in synagogis urĩs: et ꝑsequemini de ciuitate in cius

Expanded text:
morata prophetissa ad exponendas poenas hostium morata prophetissa ad exponendas poenas hostium suorum, ac dicit: « Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim omnipotens vindicabit in eis. » Genus suum dicit viros cultores Dei, de quo in Psalmo scri ptum est: « Haec est generatio quarentium Dominum, requirentium faciem Dei Jacob . » E contrario est illa gehoc est prava et perversa, de qua Dominus in evangelio ait: «Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas. Ex illis occidetis et crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris et persequemini de
Abbreviated transcription (Latin):
uicti potentia dei ad effectum ꝑducere non possunt:
De qua re. aliam comparationẽ subdidit dicens Petre
sicut cera liquescent ante faciem tuam: Hoc est du¬
ritia suꝑboꝵ que se insuꝑabilem fore credebat. in
presentia aduentus tui mollescens defitiet Nam sic̃
cera. ẽ. ex fauis collecta tenera mollisq substantia. q̃
sic ignis calore resoluitur. ut ei corpulentia penitus
absumatur: ita quoq uidicio di a facie ipsius disꝑe¬
unt peccatores quemadmodũ cera proximo igne con¬
sumitur Et benedicit eos afacie dei ẽẽ dissoluendos:
quia numꝗͣ ad gr̃am ipsius benefitiaq uenturi st̃
Econtrario quid illis qui timent dm̃ eueniat: audi¬
amus Qui timent te inquit. magni erunt apudte
ꝑ omnia: Sicut enĩ contempnentes dm̃ minorant᷑
ac deficiunt: ita timentes illũ magni erunt apud
ipsum ꝑ omnia. scilicet in conlatione uirtutum
et in augmento premioꝵ: Post hec redit iterũ me¬

Expanded text:
victi potentia Dei ad effectum perducere non possunt. victi potentia Dei ad effectum perducere non possunt. De qua re aliam comparationem subdidit dicens: « Petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam. » Hoc est, duritia superborum, quae se insuperabilem fore credebat, in praesentia adventus tui mollescens deficiet; nam sicut cera ex favis collecta tenera est, mollisque substantia, quae sic ignis calore resolvitur, ut ei corpulentia penitus absumatur, ita quoque judicio Dei a facie ipsius dispereunt peccatores, quemadmodum cera proximo igne consumitur. Et tamen dicit a facie Dei eos esse dissolvendos, quia nunquam ad gratiam ipsius beneficiaque venturi sunt. E contrario, quid illis qui Deum timent eveniet, audiamus: « Qui timent, inquit, te, magni erunt apud te per omnia. » Sicut et contemnentes Deum minorantur ac deficiunt, ita timentes illum, magni erunt apud ipsum per omnia, scilicet in collatione virtutum, et in augmento praemiorum. Post haec redit iterum me
Abbreviated transcription (Latin):
flectere: quia pius et misericors est omnibꝰ qui ad eiꝰ
benignitatẽ et clementiam confugiunt Libi ser¬
uiat omnis creatura tua. quia dixisti et facta suN:
misisti sp̃m tuum et creata sunt: et non ẽ qui re¬
sistat uocituȩ Nota. qđ scãm trinitatem in hoc
carmine hec ymnistria predicat: hoc est dm̃ patrẽ
qͥ dicto suo id est per uerbum suum. omnia fecit:
et ꝑ spm̃ suum cuncta creauit Huiuscemodi est
& illud psalmiste quo ait Uerbo dei. cęli firmatist̃:
et spũ oris eius omnis uirtus eius Cuius uoci hoc ẽ
iussioni. nullus resistere potest : quia in uoluntate
eius uniuersa sunt posita: cuius uelle facere est:
Montes a fundamentis mouebuntur cum aquis:
ꝑ montes suꝑbia demonstratur ꝑsecutoꝵ qui afim¬
damentis mouentur cum aquis: quando ab iniqͥs
consiliꝰ. et seditionibus desistunt. ñ uoluntate
tamen s necessitate: quia id quod suꝑbe ceperunt.

Expanded text:
flectere, quia pius et misericors est omnibus qui ad eius flectere, quia pius et misericors est omnibus qui ad eius benignitatem et clementiam confugiunt. 46 «Tibi serviat omnis creatura tua, quia dixisti et facta sunt; misisti Spiritum tuum et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae». Nota quod sanctam Trinitatem in hoc carmine haec hymnistria praedicat, hoc est Deum patrem, qui dicto suo, id est per Verbum suum, omnia fecit et per «Spiritum suum cuncta creavit». 47 Huiuscemodi est et illud psalmistae, quo ait: «Verbo Dei caeli firmati sunt, et Spiritu oris eius jussioni, nullus resistere potest, quia in voluntate ejus universa sunt posita, cujus velle facere est. « Montes a fundamentis movebuntur cum aquis. » Per montes superbia demonstratur persecutorum, qui a fundamentis moventur cum aquis, quando ab iniquis consiliis et seditionibus desistunt, non voluntate tamen, sed necessitate; quia id quod superbi coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ himni erant quos idolis sius etiam gentilitas
ꝑsonabat: addidit deo nr̃o: ut qualem hymnum
diceret. distincte potuissemus aduertere Adonai
dñe magnus es tu et preclarus in uirtute tua: et
quẽ suꝑare nemo potest Adonai gͦ. unum ẽ de
decem nominibꝰ dĩ apud ebreos. et interpretatur
dñs: hoc significans. quod dñetur cunctę creaturȩ:
Ubi notandum qd̾ ubicũq secundo ponitur dñs dñs
ut in presenti loco et in ezechiele ubi scđm septua¬
ginta editionem. ad principem tyri sermo
dnĩ loquitur dicens. mortibus incircumsisorum mo¬
rieris in manibꝰ alienoꝵ quia ego locutus sum dicit
adonai dñs: primum nomen tetra gr̃amatum est
qđ ꝓprie ad dm̃ ꝑtinet. et in effabile dicitur: scd̾m
cõmune. qđ sepe in hominibus inuenitur Et bene
cunctis. quẽ nemo i uirtute suꝑare potest: s potest
ꝑ humilitatem et subiectionem placare & ad miscdiã

Expanded text:
et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas personabat, addidit «Deo nostro», ut qualem hymnum diceret distincte potuissemus advertere. 42 «Adonai, Domine, magnus es tu et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest». Adonai ergo unum est de decem nominibus Dei apud Hebreos, et interpretatur Dominus,hoc significans quod dominetur cunctae creaturae. 43 Ubi notandum quod ubicumque secundo ponitur “Dominus Dominus”, ut in praesenti loco et in Ezechiele, ubi secundum Septuaginta editionem ad principem Tyri sermo ni loquitur dicens: «Mortibus incircumcisorum morieris in manibus alienorum, quia ego locutus sum, dicit Adonai Dominus», 44 primum nomen tetragrammaton est, quod proprie ad Deum pertinet, et ineffabile dicitur; secundum commune quod saepe in hominibus invenitur. Et bene cunctis, «quem nemo in virtute superare potest», sed potest per humilitatem et subiectionem placare et ad misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
sacris uirtutibꝰ hostes suos ꝑ diuinũ adutorium
suꝑare contendunt unde certum eis semꝑ presta¬
tur auxilium: sicut insequentibꝰ nr̃a cantrix di¬
cendo demonstrat: Perierunt in prelio. a facie dñi
mei Dñs enim fortis dñs potens in prelio. xpse da¬
bit uirtutẽ et fortitudinẽ plebi suę: & ꝓtector salu¬
tarium xpi sui est: popłi uidelicet xꝑiani quist¬
menbra unigeniti dei filii dñi uid dicet nr̃i iħux¬
cantemꝰ dño: hymnũ nouũ cantemus deo nr̃o:
Bene gͦ incitat mystica uidith popłm nouum san¬
guine saluatoris redemptum. ut cantet dñobym¬
num nouum: hoc ẽ noui testamenti predicet sa-¬
cͣmentum: Quod id̾o dicitur nouum: quia incar¬
nationẽ dni. corporeis ocłis etas nulla antea con-¬
spexit. alias deo nichil nouũ ẽ quando ante con¬
stitutionẽ mundi unuiersa presciuit: Bymnus
autẽ grecꝰ sermo ẽ: id ẽ laus carminũ lege cõposita

Expanded text:
sacris virtutibus hostes suos per divinum adiutorium sacris virtutibus hostes suos per divinum adiutorium superare contendunt; unde certum eis semper praestatur auxilium, sicut in sequentibus nostra cantrix dicendo demonstrat: 39 «Perierunt in praelio a facie Domini mei». «Dominus enim fortis, Dominus potens in praelio»: ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae, et protector salutarium membra unigeniti Dei Filii, Domini videlicet nostricantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro». Bene ergo incitat mystica Iudith populum novum, sanguine Salvatoris redemptum, ut «cantet Domino hymnum novum», hoc est Novi Testamenti praedicet sacramentum, quod ideo dicitur novum quia incarnationem Domini corporeis oculis aetas antea nulla conspexit, alias Deo nihil novum est quando, ante constitutionem mundi, universa praescivit. 41 Hymnus autem Graecus sermo est, id est laus carminum lege conposita;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsis et medis atq assyriis dnãri demonstratur:
unc u lulauerunt castra assyriorum: quando ap¬
paruerunt humiles mei. arescentes in siti Ululan
castra assyri orum qͥ dirigentes interpretantur :¬
ido ꝑsecutores eccłe qui disponebant bel
aduersus fideles. ꝑ humilitatem ipsorum qͥ
ꝑ abstinentiam mortificabant inse desideria car¬
nis. et esuriunt atqsitiunt iustitiam. uicuntur.
Filii puellarum conpunxerunt eos: et sicut pueros
fugientes occiderunt eos filii puellarum sunt filii
ȩccłarum xp̃i. qui hostes suos ueluti pauidos et in¬
habiles ad pugnandum. telis sacrarum scripturarũ
pungunt. et fugientes gladio uerbi occidunt: cũ
ab audatia pugnandi. eos deponunt: Non enim
electi quibus preceptum ẽ. ut inimicos suos dili¬
gant et pro ꝑsequentibꝰ se orent. armis corporalibꝰ
quelibet interficere gestiunt: s spiritalibꝰ hoc est

Expanded text:
Persis et Medis atque Assyriis dominari demonstratur. 36 Persis et Medis atque Assyriis dominari demonstratur. 36 «Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti». «Ululant castra Assyriorum», qui dirigentes interpretantur, quando persecutores ecclesiae, qui disponebant bella adversus fideles, per humilitatem ipsorum qui per abstinentiam mortificabant in se desideria carnis, et esuriunt atque sitiunt iustitiam, vincuntur. 37 «Filii puellarum conpunxerunt eos et, sicut pueros fugientes occiderunt eos». «Filii puellarum» sunt filii ecclesiarum Christi, qui hostes suos, veluti pavidos et inhabiles ad pugnandum, telis sacrarum Scripturarum «pungunt» et «fugientes» gladio verbi «occidunt», cum ab audacia pugnandi eos deponunt: 38 non enim electi quibus praeceptum est ut inimicos suos diligant et pro persequentibus se orent, armis corporalibus quemlibet interficere gestiunt, sed spiritalibus, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
thiis scribens ait Ne temptet uos satanas ꝓpter
incontinentiam urãm Et alibi: Netemptet in
ritales. hoc est phalange diaboli. constantiam &
audatiam ȩccłȩ: quia agnoscunt illi a xp̃o potesta¬
tem datam. eẽ. calcandi suꝑ serpentes et scorpio¬
nes et suꝑ omnẽ uirtutẽ inimici: et quia funda¬
ta est supra petram. nec porte inferi preualebt̃
aduersus eam: Hinc & paulus auditores suos ã¬
monuit dicens. Resistite diabolo et fugiet auob̾
Nichil enĩ suꝑbiuis et ferotius illo ẽ. cum animi sui
ostendere ꝑmittitur qualitatẽ: s nichil eo infir¬
muis. quando ꝑ seruos ap̃i diuina conteritur¬
potestate: Hota lector. quod dicit ꝑsas ac medos
horrere constantiam eius. et ululare assyrios: et
uide si forte uera opinio sit quã supra posuimꝰ
de cambise filio cyri. quod aplerisq iste nabucho¬
donosor quẽ historia memorat eẽ crederetur. quia

Expanded text:
this scribens ait: «Ne temptet vos Satanas propter this scribens ait: «Ne temptet vos Satanas propter incontinentiam vestram», et alibi: «Ne temptet», iritales, hoc est phalangae diaboli, «constantiam et audaciam» ecclesiae, quia agnoscunt illi a Christo potestatem datam esse calcandi supra serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici. Et quia fundata est supra petram, nec portae inferi praevalebunt adversus eam. 34 Hinc et Paulus auditores suos ammonuit dicens: «Resistite diabolo et fugiet a vobis»; nihil enim superbius et ferocius illo est cum animi sui ostendere permittitur qualitatem, sed nihil eo infirmius quando per servos Christi divina conteriturpotestate. 35 Nota, lector, quod dicit «Persas ac Medos horrere constantiam eius» et «ululare Assyrios», et vide si forte vera opinio sit quam supra posuimus de Chambise filio Cyri, quod a plerisque iste Nabuchodonosor, quem historia memorat, esse crederetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ligauit cincinnos suosmitra cum fluitantes motus
cogitationum suarum diuino timore constrinxit.
ac spe firma coadunauit: ꝑ quos conatus antiqui
hostis certissime delusit: Sandalia eius rapuerunt
ocłos eius: quia indumenta pedum suoꝵ quibus
calciata fuit in preparatione euangłii pacis. punxe¬
runt ocłos inimiciꝰ et pulcritudo uirtutum illiuᷤ.
inpotentem fecit animam eius. Unde euenit qd̃
suꝑior facta. pr opriȩ nequitiȩ pugione damp¬
nando uigula Quit ceruicem contumatiȩ eius:
Horruerunt ꝑsȩ constantiam eius: et medi audatiã
eius: In ꝑsis qui interpretantur temptantes. et
medis qui resonant metientes. exercitus diaboli
id. est. maligni possunt ĩtelligi sp̃c: qui temptare
ac deciꝑe seruos dei semꝑ parati sunt. Inde legit᷑
in euangłio. ad caput nrm̃ in de serto acces¬
sisse temptatorem: quẽ paulopost eadem scrip¬
tura apellat diabolum: Et doctor gentium corrin¬

Expanded text:
cinnavit cincinnos suos mitra, cum fluctuantes motus cinnavit cincinnos suos mitra, cum fluctuantes motus cogitationum suarum divino timore constrinxit ac spe firma coadunavit, per quod conatus antiqhostis certissime delusit. 30 «Sandalia eius rapuerunt oculos eius», quia indumenta pedum suorum, quibus calciata fuit in praeparatione evangelii pacis, punxerunt oculos inimici; et «pulchritudo» virtutum illius inpotentem «fecit animam eius». Unde evenit quod superior facta, propriae nequitiae pugione damnando iugulavit cervicem contumaciae eius. 31 «Horruerunt Persae constantiam eius, et Medi audaciam eius». In Persis, qui interpretantur temptantes, et Medis, qui resonant metientes, exercitus diaboli, id est maligni possunt intellegi spiritus, qui temptare ac decipere servos Dei semper parati sunt. 32 Inde legitur in evangelio ad caput nostrum in desertoaccessisse temptator, quem paulo post eadem Scriptura appellat diabolum. Et doctor gentium Corin
Abbreviated transcription (Latin):
ta letitiȩ in exultatione filiorum isrł Unxit faciem
suam unguento. ꝯligariit eincinnos suos mitra. ad de¬
cipiendum illum: Sandalia eius. rapuerunt ocłos eiꝰ:
pulcritudo eius. captiuam fecit animã eius: amputa¬
uit pugione ceruicem eius Exuit se eccła. uestimen¬
ta uiduitatis: cum ueteris hominis actus ꝓ quibusme¬
ruit ad̾o deseri in aqua baptismatis abluit Et noui
hominis conuersationem induit : qui renouatur de
die in diem scđm imaginem euis qui creauit eum.¬
particeps facta gaudii cȩlestis Unde ꝑisaiam de hac
cõmutatione spiritalium indumentorum. ad hie¬
rusalem typicam dicitur Confusionis adolescentie
tuȩ obliuisceris: et obprobrii uiduitatis tuȩ non re¬
cordaberis amplius: quia dñabitur tui qͥ fecit te:
dñs exercituum. nomem eius Unxit faciem suam
unguento: quando unctionẽm sacri crismatis ac¬
pit inuultu. ut iuxta psalmistam
.hilararet faciem suam in oleo Con¬

Expanded text:
nta laetitiae in exsultatione filiorum Israhel. Unxit faciem nta laetitiae in exsultatione filiorum Israhel. Unxit faciem suam unguento, conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum. Sandalia eius rapuerunt oculos eius, pulchritudo eius captivam fecit animam eius, amputavit pugione cervicem eius». 27 «Exuit se» ecclesia «vestimenta viduitatis» cum veteris hominis actus, pro quibus meruit a Deo deseri, in aqua baptismatis abluit, et novi hominis conversationem induit, qui renovatur de die in diem secundum imaginem eius qui creavit eum,particeps facta gaudii caelestis. 28 Unde per Esaiam de hac commutatione spiritalium indumentorum ad Hierusalem typicam dicitur: «Confusionis adulescentiae tuae oblivisceris et obproprii viduitatis tuae non recordaberis amplius, quia dominabitur tui qui fecit te, Dominus exercituum unguento, quando unctionem sacri chrismatis accepit in vultu, ut juxta Psalmistam exhilararet faciem suam in oleo. Con
Abbreviated transcription (Latin):
ores legimus: ubi ẽ fletus et stridor dentium:
Non enim cecidit potens eorum. a iuuenibꝰ: nec
filii titan. ꝑcusserunt eum: nec excelsi gigantes in¬
posuerunt se illi: s uidith filia merari. inspetie
faciei suę dissoluit eum: Non enim inmanitas
ꝑsecutoꝵ. scȩ ęccłȩ. auiuenibus hoc est ex robore
carnis suꝑatur: nec sagacitas humani ingenii au
fortitudo imꝑii terreni. necẽ illis inferre potuit:
s uirtus diuina ꝑ humilitatem ac simplicitatem
fidelium suoꝵ inimicam cohortem
uit: contriuit. ac dissipauit: Speci
enim ac claritas omniũ uirtutum.
que
lucebat in sermone nr̃e uidith simul et oꝑe. causa
fuit hostibus maxime ruinȩ: quia dum nescuin
bonum in aliis reꝑtum. caste diligere s nequiter
inuidere: unde potuerunt habere solatium. iñ
sibi ꝑpetuum adquirunt tormentũ Exuit
enim se uestimenta uiduitatis: et induit se uestim̃¬

Expanded text:
ores» legimus, «ubi est fletus et stridor dentium». ores» legimus, «ubi est fletus et stridor dentium». 24 «Non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum, nec excelsi gigantes inposuerunt se illi, sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum».Non enim inmanitas persecutorum sanctae ecclesiae «a iuvenibus», hoc est ex robore carnis, superatur, nec sagacitas humani ingenii aut fortitudo imperii terreni necem illis inferre potuit, sed virtus divina per humilitatem ac simplicitatem fidelium suorum inimicam cohortem vit, contrivit ac dissipavit; 25 species enim ac claritas omnium virtutum, quae lucebat in sermone nostrae Iudith simul et opere, causa fuit hostibus maximae ruinae. Quia dum nesciunt bonum in aliis repertum caste diligere sed nequiter invidere, unde potuerunt habere solatium inde sibi perpetuum adquirunt tormentum. 26 «Exuit enim se vestimenta viduitatis, et induit se vestime
Abbreviated transcription (Latin):
gines hoc est castas et pudicas animas. abductu¬
rum in carcerem uitioꝵ: S licet ipse cęca stulti¬
tia tanta sibi plauserit : non tamen scđm uotũ
eius rerum ordo ei cessit. s mirabili consilio dei.
suꝑbia eius destructa est & ipse qui alibi ait.
in cęlum ascendam. suꝑ sidera dei exaltabo so¬
lium meum. sedebo in monte testamenti in late¬
ribus aquilonis. ascendam suꝑ altitudinem nu¬
bium. ero similis altissimo: cecidit de cęlo luci¬
fer qui mane oriebatur. et corruit in terram qͥ
pentis conterere in genesi olim descripta est Et
confudit eum: ligans uidelicet anciAlis sius q̃
deuotum seruitium humili animo semꝑ con¬
ditori suo exhibebant Atq ita ipse qui ꝑsuꝑbiã
sibi similitudinem dei ꝓmiseratꝰ. detractus ad in¬
feros et in ꝑfundum laci dimersus est: id est ad
infernum ultimum Hoc enim significat laci
ꝓfunditas: pro quo in euangelio tenebras exteri¬

Expanded text:
gines, id est, castas et pudicas animas abductugines, id est, castas et pudicas animas abducturam in carcerem vitiorum. Sed licet ipse caeca stultitia tantum sibi plauserit, non tamen secundum votum ejus rerum ordo illi cessit, sed mirabili consilio Dei superbia ejus destructa est. Et ipse qui alibi ait: « In coelum ascendam, super sidera Dei exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium: ero similis Altissimo», cecidit de caelo Lucifer qui mane oriebatur, et corruit in terram qui pentis conterere in Genesi olim descripta est; «et confudit eum», ligans videlicet ancillis suis, quae devotum servitium humili animo semper conditori suo exhibebant; 23 atque ita ipse, qui per superbiam sibi similitudinem Dei promiserat, detractus ad inferos et in profundum laci dimersus est, id est ad infernum ultimum, hoc enim significat laci profunditas; pro quo in evangelio «tenebras exteri
Abbreviated transcription (Latin):
autem omp̃s nocuit eum: & tradidit eum in ma¬
nus femine : et confudit eum: Assur quem isaias
uirgam furoris dei et baculum indignationis
eius appellat: mysticȩ significat diabolum. qͥ
ꝑ ministros suos hoc ẽ inmundos sp̃s. uel homnes
paganos. seu iudeos. siue etiam hereticos. ueniens
ex montibus. id est de suꝑbiȩ suȩ tractatibꝰ et ab
a quilone hoc est ab infidelitatis frigore. disposuit
bellum contra popłm dei Cuius militię multitudo
obturauit torrentes: cum uarias temporaliter fide¬
libus excitauit ꝑsecutiones Eiisq equi cooperii¬
erunt ualles: cum suꝑbia lictoꝵ eius uinculis cap¬
tiuauerat humiles Cuius arrogantia plausit sibi
fines eccłȩ deuastaturam: et iuuenes eius hoc ẽ
robustos quosq in fide et bonis oꝑibus gladio ꝑse¬
cutionis occisuram: infantes quippe. de quibus
scriptum est ex ore infantium et lactentium ꝑfe¬
cisti laudem. acciꝑe in seductionis predam. et uir¬

Expanded text:
autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in maautem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae, et confuvirgam furoris Dei et baculum indignationis ejus appellat, mystice significat diabolum, qui per ministros suos, hoc est, immundos spiritus, vel homines paganos vel Judaeos sive etiam haereticos, veniens ex montibus, id est, superbiae suae tractibus. Et ab aquilone, hoc est, ab infidelitatis frigore, disposuit bellum contra populum Dei; cujus militiae multitudo obturavit torrentes, cum varias temporaliter fidelibus excitavit persecutiones, ejusque equi cooperuerunt valles, cum superbia lictorum ejus vinculis captivarat humiles. Cujus arrogantia plausit sibi fines Ecclesiae devastaturam, et juvenes ejus, hoc est, robustos quoque in fide et bonis operibus gladio persecutionis occisuram; infantes quippe, de quibus scriptum est: « Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem , » accipere in seductionis praedam, et vir
Abbreviated transcription (Latin):
liberat: s in fine mundi ꝑfectam liberationẽ eis
prestabit. quando absorbetur id quod mortale est
auita. et ipsa nouissima destruetur mors: quan¬
do scĩ fulgebunt sicut sol in regno patris eoꝵ: et
interitum omnium hostium suoꝵ cum capite suo
ipsi uidentes ridebunt et dicent: Etce homo quiñ
posuit dm̃ aduitorem sibi : s sꝑauit in multitu¬
dine diuitiarum suarum. et preualuit in uani¬
tate sua: Ego autem sicut oliua fructifera in do
mo dei. sꝑaui in miscđia eius in eternum & inse¬
culum scłi Confitebor illi in scłm Unde nunc
replicans contumatiam inimicoꝵ suoꝵ. in carmi¬
ne suo subiunxit dicens: Uenit assur ex montibꝰ
ab aquilone in multitudine fortitudinis suę: cuiu
multitudo obtur auit torrentes: et equi eorum co¬
operuerunt ualles Dixit se incensurum fines me¬
os: et iuuenes meos occisuros gladio: infantes me¬
os dare in p̃dam. & uirgines in captiuitatẽ Dñs

Expanded text:
liberat, sed in fine mundi perfectam liberationem eis liberat, sed in fine mundi perfectam liberationem eis praestabit, quando absorbetur id quod mortale est a vita, et ipsa novissima destruetur mors; quando sancti fulgebunt, sicut sol in regno Patris eorum, et interitum omnium hostium suorum, cum capite suo ipsi videntes ridebunt et dicent: « Ecce homo, qui non posuit Deum adjutorem sibi, sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua. Ego autem sicut olivamo Dei, speravi in misericordia eius in aeternum et in saeculum saeculi. Confitebor illi in saeculum». 17 Unde nunc replicans contumaciam inimicorum suorum in carmine suo subiunxit dicens: «Venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae, cuius multitudo obduravit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles. Dixit se incensurum fines meos et iuvenes meos occisuros gladio, infantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
s nondum apparuit qͥd erimus Cum enĩ xp̃s ap¬
paruerit uita ura: tunc et ipsi cum eo apparebinꝰ
dñs nomen est illi: qui posuit castra sua in medio
popłi sui. ut eriperet nos de manu omium inimi¬
coꝵ nr̃oꝵ: Redemptor itaq nr̃ de quo in psalmo
scriptum ẽ dñs fortis dñs potens in prelio: ipse ꝑ
sanguinem crucis sue contriuit seuitiam diabo¬
li. et mundum subiecit suȩ dictioni: qui resurgeis
a mortuis ad discipulos suos ait Data est mͥ omĩs
potestas in cęlo et in terra: funtes docete omnes
gentes. baptizantes eas in nomine patris et filii
et sp̃c scĩ: docentes eas seruare omnia quecumq
mandaui uobis: Et ecce ego uobiscum sum om¬
nibus diebus usq ad consummationẽ seculi Cas¬
tra gͦ sua in medio popłi posuit: cum ȩccłiam suã
in medionationum constituit: In qua semꝑ ma¬
nens cotidie electos suos de manibus inimicorũ

Expanded text:
sed nondum apparuit quid erimus. Cum enim Christus apsed nondum apparuit quid erimus. Cum enim Christus apparuerit vitanostra, tunc etipsi cum eo apparebimuserens bella, Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui, ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum». Redemptor itaque noster, de quo in psalmo scriptum est «Dominus fortis, Dominus potens in praelio», ipse per sanguinem crucis suae contrivit saevitiam diaboli et mundum subiecit suae dicioni; 14 qui resurgens a mortuis ad discipulos suos ait: «Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. Euntes docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eas servare omnia quaecumque mandavi vobis. Et ecce ego nibus diebus, usque ad consummationem saeculi . » Castra ergo sua in medio populi sui posuit, cum Ecclesiam suam in medio nationum constituit, in qua semper manens quotidie electos suos de manibus inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
labioꝵ decenti ꝓfer t iubilo Ipse modulaturei
psalmũ nouum: qui in nouitate uite ambulans.
piȩ cordis intentioni et recte oris confessioni. con¬
cinnum boni oꝑis adiungit actum Unde in psal¬
terio scriptum est: Laudate dnm̃ qm̃ bonus est
psalmus. dõ nr̃o iocunda sit laudatio Omnis oꝑa
humana mercedem sibi postulat debere retriburut
quod laboriose ꝑagimus. spe propositi muneris
consolemur: In laudatiombũ dñi. actus ipse ha¬
bet premium suum : quando ipsa erit retributio.
que nunc ẽ exercitatio: Nam cum bonum sit dñm pre¬
dicare: inde unusquisq noscitur ꝓmissa dona reciꝑe:
Recipit plane: quando in illa angłica societate. sin¬
gulare fit munus scõꝵ ꝑpetuum dñi subire preco¬
nium: Laudemus gͦ deuotione qua possumus: et
hic illa beata dona meditemur Puid enim feliciuiᷤ.
quam modo exercere. quodte speras in futura bea¬
titudine posse ꝑagere: spe enim iam salui facti sumꝰ:

Expanded text:
labiorum decenti profert jubilo. Ipse modulatur ei labiorum decenti profert jubilo. Ipse modulatur ei novum psalmum, qui in novitate vitae ambulans piae cordis intentioni, et rectae oris confessioni concinnum boni operis adjungit actum. Unde in Psalterio scriptum est: « Laudate Dominum, quoniam bonus est psalmus, Deo nostro jucunda sit laudatio . » Omnis opera humana mercedem sibi poquod laboriose peragimus, spe propositi muneris consolemur. In laudationibus vero Domini actus ipse habet praemium suum, quando ipsa erit retributio quae nunc est exercitatio. Nam cum bonum sit Dominum praedicare, inde unusquisque noscitur promissa dona recipere: recipit plane, quando in illa angelica societate singulare fit munus sanctorum perpetuum Domini subire praeconium. 12 Laudemus ergo devotione qua possumus, et hic illa beata dona meditemur. Quid enim felicius quam modo exercere quod te speras in futura beatitudine posse peragere? Spe enim iam salvi facti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
probantur Armonia est enim: diuersarum re¬
rum in unam conuenientiam redacta copulatio
Quod et in uoce humana constat accidere: quando
& tẽpora ipsa et sillabe adunam uocis concordiã.
ꝑducuntur Psalmus autẽ est ut a maioribus tradi¬
tur organum musicum. sicut cithara pindariũ
aliaq quȩ uocibus nrĩs dulcissima modulatione
respondeant Quod sepe diximus ad actus nr̃os pro
batissimos ꝑtinere Acinde intuendum nobis ẽ qͣli¬
ter cantrix nra iubeat nos dño laudes canere. hocẽ
primum incipere illi in tympanis. deinde cantare
in cymbalis. sicq modulare ipsi psalmũ nouum:
scilicet demonstrans. qd̾ si uelimus dõ canticũ nrm
placere. studeamus ei corde et ore atq bona oꝑatio¬
ne consonas laudes dicere Ille enim incipit dnõ
in tympano: qui legis dnĩ p̃cepta assidue cordissui
meditatur secreto Ille ei cantat in cimbalo: qui
catholicam confessionẽ cum canticis spiritalibus

Expanded text:
probantur. 7 Armonia est enim diversarum reprobantur. 7 Armonia est enim diversarum rerum in unam convenientiam redacta copulatio, quod et in voce humana constat accidere quando et tempora ipsa et syllabae ad unam vocis concordiam perducuntur. Psalmus autem vel psalterium est, ut a maioribus traditur, organum musicum sicut cythara, pandurium aliaque quae vocibus nostris dulcissima modulatione respondeant, quod saepe diximus ad actus nbatissimos pertinere; ac inde intuendum nobis est, qualiter cantrix nostra jubeat nos Domino laudes canere, hoc est, primum incipere illi in tympanis, deinde cantare in cymbalis, sicque modulare ipsi psalmum innuit: scilicet demonstrans, quod si velimus Deo canticum nostrum placere, studeamus ei corde et ore, atque bona operatione consonas laudes dicere. Ille enim incipit Domino in tympano qui legis Domini praecepta assidue cordis sui meditatur secreto. Ille ei cantat in cymbalo, qui catholicam confessionem cum canticis spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
entibꝰ supra eas tensicorii sonora resultatio: qđ
musici disciplinabili mensura ꝑcutientes. gemi¬
nata resonatione modulantur Alii autẽ dicunt
timpanũ esse rem minimã eo qđ in manu mulie¬
ris portari potest. sicut scriptumẽ in exodo. sũpsit
autem maria ꝓphetissa soror aaron timpanum in
manu sua: et fieri tubam cum uno fistulo in ca¬
pite angusto ꝑ quod inspiratur. mystice signifi¬
cans. minimam scientiam eẽ legis ueteris in manu
sinagoge uideoꝵ antiquis temporibꝰ: quȩ modo
la uero sunt paruissime fiale. ꝑmixtis metallis
composite. uentricula sua in lateribus habentes:
que artificiosa modulatione collis&. acutissimum
sonum Pdelectabili consonatione restituunt. &
significant labioꝵ nr̃oꝵ motum. que non in meri¬
to inter musica instrumenta posita sunt: quia
et similitudo quedam est cunbaloꝵ. & ꝑ ea uoces
humanȩ armoniam reddere suauissimam com¬

Expanded text:
entibus supra eas densi corii sonora resultante, quod entibus supra eas densi corii sonora resultante, quod musici disciplinabili mensura nata resonatione modulantur. 5 Alii autem dicunt tympanum esse rem minimam, eo quod in manu mulieris portari potest, sicut scriptum est in Exodo: «Sumpsit autem Maria prophetissa, soror Aaron, tympanum in manu sua»; et fieri tubam cum uno fistulo in capite angusto, per quod inspiratur, mystice significans minimam scientiam esse legis veteris in manu synagogae Iudaeorum antiquis temporibus, quae modo 6 Cymbalavero sunt parvissimae fialae permixtis metallis compositae, ventricula sua in lateribus habentes quae, artificiosa modulatione conlisae, acutissimum sonum delectabili consonatione restituunt, et significantlabiorum nostrorum motum, quae non inmerito inter musica instrumenta posita sunt, quia et similitudo quaedam est cymbalorum, et per ea voces humanae armoniam reddere suavissimam com
Abbreviated transcription (Latin):
grates condignas exsoluet. atq officii sui sine ali¬
quo impedimento pleniter ipsi exhibet ministe¬
rium: Nec aliquid ei tunc oberit paterni nomi¬
nis. hoc ẽ merari recordatio. quando iam nulla pris¬
tine amaritudinis remanebit portio: s tota in gau
dii ꝑfecti magnitudinem uertitur temporalis do¬
loris aflictio: cum iuixta apocalipsim iohannis ta¬
bernaculũ dei erit cum hominibus & dͥo habita¬
bit cum eis: et ipsi popłs eius erunt. et ipse deus
cum eis erit eoꝵ deus: et absterget ds̃ omnem la¬
crimam ab oculis eorum: et mors ultra nonerit.
neq luctus. neq clamor. neq dolor erit ultra.
quȩ prima abierunt: S uideamus quomodo
canticum uidith inchoet Incipite dño in tim¬
panis: cantate dño in cimbalis: modulamini illi
psalmum nouum: exultate et inuocate nomen eꝰ.
Timpanum quidam eẽ dicunt musicum instrum̃¬
tum. quasi duabus metis solis capitibus conueni¬

Expanded text:
grates condignas exsolvet atque officii sui sine aligrates condignas exsolvet atque officii sui sine aliquo inpedimento pleniter ipsi exhibebit ministerium; 2 nec aliquid ei tunc oberit paterni nominis, hoc est Merari, recordatio: quando iam nulla pristinae amaritdii perfecti magnitudinem vertitur temporalis doloris afflictio. Cum juxta apocalypsin Joannis « tabernaculum Dei erit cum hominibus, et habitabit cum eis, et ipsi populus ejus erunt: Et ipse Deus cum eis erit eorum Deus. Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors ultra non erit, neque luctus, neque clamor, neque dolor erit ultra, quia prima abierunt . » Sed videamus quomodo canticum Judith inchoet « Incipite Domino in tympanis, cantate Domino in cymbalis, modulamini illi psalmum novum, exaltate et invocate nomen ejus. » Tympanum quidam dicunt esse musicum instrumentum, quasi duabus mitris solis capitibus conveni