comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. qũõ ueloces ecce super montes pedes euangeli ⁊an¬
tes & pacẽ adnuntiantes : Ideo plus posui de hex int̃
rat separari: In eo enĩ qđ dicitur quia in honor at
loth ueloces aũ nisi ad inferiores capituli pedesretu¬
leris : pendecsententia: Iacq: iuxta consuetidinẽ
meã primum hystoriã & poste a uulgate editio¬
nis sententiã uentilabo : Prȩcpiet in qt contra
te dñs o assur ut qđ passurus es nonfortuitum
& absq: aliqͦ uidice ueniat sed dõ pronuntiante pa¬
tiaris : Non seminabitur ex nomine tuo am plius.
Statim quippe nineuen reũ sus senna cerib a filus
suis occisus ẽ : Lege esaiã & occisus indomodi sui quõ
Erit sculptile & conflatile sepul chrumtuũ inter
aras & puluinoria adorantis idola sanguis nefari
nomine tuo amplius: Nequa quã o heretice ani¬
mȩ deceptorum ex dogmatibus urĩs suscipient nomino
quȩ prius inuocauerant super terras suas. sicut inxl .iiii¬

Expanded text:
um: quia veloces; ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem. Ideo plus posui de Septuaginrat separari. In eo enim quod dicitur, quia inhonoratus LOTH  . Veloces autem nisi ad inferioris capituli pedes retuleris, pendet sententia. Itaque juxta consuetudinem meam primum historiam, et postea Vulgatae editionis sententiam ventilabo. Praecipiet, inquit, contra te Dominus, o Assur, ut quod passurus es, non fortuitu et absque aliquo judice veniat, sed, Deo pronuntiante, patiaris. Non seminabitur ex nomine tuo amplius: statim quippe Niniven reversus Sennacherib a filiis suis occisus est. Lege Isaiam, et occisus in domo Dei sui quam Erit sculptile et conflatile sepulcrum tuum, ut inter aras et pulvinaria adorantis idola sanguis nefariunomine tuo amplius. Nequaquam, o haeretici, animae deceptorum ex dogmatibus vestris suscipient nomina, quae prius invocaverant super terras suas, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓipsis dicit᷑ quibus fit cõminatio. ut nequa quã ce¬
dantur adiabolo & ei subiectisint. quo auctor eitan¬
ta ex cogitauerant atq: confinxerant: Conteret
ergo imperium eius in eos. & uincula quibus peccan¬
tium animȩ ligabantur. disrum pantur a sermone
dĩ dicente his. quiinum culis sunt exite

Expanded text:
pro ipsis dicitur quibus fit comminatio, ut nequaquam caepro ipsis dicitur quibus fit comminatio, ut nequaquam caedantur a diabolo, et ei subjecti sint, quo auctore tanta excogitaverant atque confinxerant. Conteretur ergo imperium ejus in eos: et vincula quibus peccantium animae ligabantur, disrumpentur a sermone Dei, dicente his qui in vinculis sunt, exite.
Abbreviated transcription (Latin):
sum eos loqui quibus supͣ dixerat. quid cogita¬
tis aduersum chĩm & exte exibit cogitatio contra
dnm pessima cogitans contraria : hȩcergodic̃
dñs rigans aquis multis siue nur tutibus quȩ dicun¬
tur aquȩ super cęlos. & p̃cipitur esut laudent
rias multiplicesq: sententias. quibus imperat ser
modĩ. Ita habent & heresi archȩ aquas suas qui
sequitur & sic duidentur. uelde cȩlestib: quȩ in saꝑnis dõ
seruiunt uirtutibus intellegipotẽ. quod una quȩq in
suo officio ministerio. ueldemultiplice uarietate
tis & in discretus sensuũ numerus putaret᷑. sed quod
una quȩq: sententia diuisos habeat᷑ se sensus & sepa¬
eos quiadues sus dm̃ contraria cogiauerant: qđ osten¬
sis sophis matibus & disciplinis. quibus dĩ populus in re¬
tiebatur. sermo eorum ultra non occurrat necsus¬
cipatur apopulis: Sed & hoc qđ infert & nunc con¬
teram uirgam eius ate & uinculatua disrũ pam

Expanded text:
sus eos loqui, quibus supra dixerat: Quid cogitasus eos loqui, quibus supra dixerat: Quid cogitatis contra Dominum? Et: Ex te exibit cogitatio contra Dominum pessima, cogitans contraria. Haec ergo dics aquis multis, sive virtutibus, quae dicuntur aquae super coelos: et praecipitur eis, ut laudent varias multiplicesque sententias, quibus imperat sermo Domini : ita habent et haeresiarchae aquas suas, quisequitur: Et sic dividentur, vel de coelestibus quae in supernis Deo serviunt virtutibus intelligi potest; quod unaquaeque in suo officio sit et ministerio, vel de multiplici varietate fusus et indiscretus sensuum numerus putaretur: sed quod unaquaeque sententia divisos habeat inter se sensus et sepaeos, qui adversus Deum contraria cogitaverant, quod ostensis sophismatibus et decipulis, quibus Dei populus irretiebatur, sermo eorum ultra non currat, nec suscipiatur a populis. Sed et hoc quod infert: Et nunc conteram virgam ejus a te, et vincula tua disrumpam,
Abbreviated transcription (Latin):
ditus tuus nom audietur amplius: & nunc conte¬
ram uirgam eius ate & uincula eius disrũpam:
Iuxta literam manifestus ẽ sensus: Licet inquit ro¬
busti sint assrrii & fortitudo e orũ augeatur nu¬
mero cunctarumgentiũ sic quoq: angelo uastan¬
te tundentur : Quomodo enĩ numerus capillo¬
rum acut forfici non repugnat: & namerus
aduersariorumdi facili succdone tollet : & ꝑ transibit
assur ueleẽ desistet : siue uastato exercitusuo reũ¬
tetur ad patriam tesospitem relinquens: Rursum¬
q: adiudam & hierus alem sermodirigit᷑: afflixi
ritatem sed illius tantum temporis. & ab illis hosti¬
bus quibus tunc obsidebatur: deniq: infert. & hunc
conteram uirgam eius. Idẽ assur dedorsotuo
potestatem eius significans. Vel certe uirgã
qua ꝑ cutere conabatur : & uincula quȩ captiuis
parabat : Quã quã possit & obsidio clausȩ mul¬
titudinis: ꝓuinculis accipi: Porro iuxtalxx mul¬
to aliter .ẽ sensus : Adhuc enĩ uidetur aduer¬

Expanded text:
ditus tuus non audietur amplius, et nunc conteram virgam ejus a te: et vincula ejus disrumpam. Juxta litteram manifestus est sensus: Licet, inquit, robusti sint Assyrii, et fortitudo eorum numero augeatur cunctarum gentium: sic quoque angelo vastante, tondentur. Quomodo enim numerus capillorum acutae forcipi non repugnat: ita et numerus adversariorum Dei, facili succisione tolletur, et pertransibit Assur, vel esse desistet, sive, vastato exercitu suo, revertetur ad patriam, te sospitem derelinquens. Rursumque ad Judam et Jerusalem sermo dirigitur: Afflixi, ecuritatem polliceatur, sed illius tantum temporis, et ab illis hostibus a quibus tunc obsidebatur. Denique infert: Et nunc conteram virgam ejus, id est, Assyrii, de dorso tuo, potestatem ejus significans: vel certe, virgam qua percutere conabatur, et vincula quae captivis parabat: quanquam possit et obsidio clausae multitudinis pro vinculis accipi. Porro juxta LXX multo aliter est sensus. Adhuc enim videtur adver
Abbreviated transcription (Latin):
tia & p̃uaricatio dicere. qđ ualentinus quasi abor¬
tiuum errantis sapientiȩ extremum editumcre¬
atorem÷: nonne contradm̃ cogitatioẽ. basilidis in
ẽ non consurget duplex tribulatio: Idẽ non capi¬
entur abassrrus duȩ tribus. sicut captę sunt .x:
Siquidem dum adliuc interra iuda sunt assrrii.
& quasi spirię se inuicem cõ plectuntur. letan¬
tes atq: gaudentes. ab angelocon sum̃tur. quan¬
dire quoq exertitus eorum multi tudinem hebreorũ
conuiuio cõparauit & ipsum coniuuium non rosarum
non liliorum dix̃ eẽ non florũ. sed simile spinarum se
inuicem cõplectentiũ quȩ semꝑ traduntur igni & qua¬
si stipula ariditate plena leui cõburentur ardore
Qđ aũ sequitur exte exiuit cogitans contradm̃ mali¬
tiam mente ꝑ tractans pre uaricationem: de rapsace
intellegiuolunt qđ de assrrus egressusblas phema
de auxilio dñi secessrriis traderet nondõ sedidolis
seruiturus:

Expanded text:
tia et praevaricatio, dicere quod Valentinus, quasi abortia et praevaricatio, dicere quod Valentinus, quasi abortivum errantis sapientiae extremum editum Creatorem? Nonne contra Deum cogitatio est Basilidis impest: Non consurget duplex tribulatio, id est, non capientur ab Assyriis quae tribus, sicut captae sunt decem. Siquidem dum adhuc in terra Juda sunt Assyrii, et quasi spinae se invicem complectuntur, laetantes atque gaudentes, ab angelo consumentur, quanchre quoque exercitus eorum multitudinem, ebriorum convivio comparavit, et ipsum convivium non rosarum, non liliorum dixit esse, non florum; sed simile spinarum se invicem complectentium, quae semper traduntur igni, et quasi stipula ariditate plena, levi comburuntur ardore. Quod autem sequitur: Ex te exibit cogitans contra Dominum malitiam, mente pertractans praevaricationem , de Rabsace intelligi volunt, quod de Assyriis egressus, blasphemade auxilio Domini, se Assyriis traderet, non Deo, sed idolis serviturus .
Abbreviated transcription (Latin):
la quȩ grece dicitur. ciuiaaz. deuorabit & con¬
derȩ : quȩ uitibus & uirgultis circum darisolet. &¬
in longum serpere: quicquid in eis uidetur habe¬
re pompam segetis. sed ñ habens spicas & grana
frumenti quasi stipulã ariditate plena tradit
nes. quosi spinȩ sunt se inuicem cõplectentes. & con¬
uiuium eorum atq: mrsterut . quia & ipsimensam
dominicam liabere sedicunt spinarum foedus ẽ simal
uescentiũ pariterq: potantiũ : Cumenĩ hebreideui¬
nea sodomorum aduersum conditore mrabidoore
blas phemant nonne conuiumn uescentium ẽ : qđ tam̃
cũ suis consumitur auctoribus. quasi stipula aridita¬
te plena :
te exibit cogitans contradm̃ malitiam: mente ꝑ¬
tractans p̃uaricationem: Lxx erte exibit¬
⁊ cogitatio contra dm̃ pessima: cogitans contra¬
rium : Nere abhereticis. ex iuit ad uersus dm̃ ini¬
mica cogitatio: An nonuidetur aduersus dm̃ mali¬

Expanded text:
la, quae Graece dicitur σμίλαξ, devorabitur, et conla, quae Graece dicitur σμίλαξ, devorabitur, et conderae, quae vitibus et virgultis circumdari solet, et in longum serpere. Quidquid etiam in eis videtur habere pompam segetis, sed non habet spicas et grana frumenti, quasi stipula ariditate plena, tradetur nes quasi spinae sunt se invicem complectentes, et convivium eorum atque mysteria, quia et ipsi mensam dominicam habere se dicunt, spinarum foedus est, simul vescentium, pariterque potantium. Cum enim ebrii de vinea Sodomorum adversus conditorem rabido ore blasphemant, nonne convivium sentium est? quod tamen cum suis consumetur auctoribus, quasi stipula ariditate plena. Ex te enim exibit cogitans contra Dominum malitiam, mente pertractans praevaricationem. LXX: Ex te exibit cogitatio contra Dominum pessima cogitans contraria. Vere ab haereticis exibit adversus Dominum 545 inimica cogitatio. An non videtur esse adversus Deum mali
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in parabolis sementis posuit. excepta terra
bona quȩ adfere trecesimũ & sexagesimũ &
centesimum fructum : uidetur mihi ꝓphetare¬
plicare : Nnam quȩ iuxtauiam ceciderit. & aliamque
inter lapides & tertiam quȩ inter spinas: Qđ quidẽ
& apostolus debis qui super fundamentũ xp̃i non be¬
ne ȩdificanit sub ostendit : quos dameẽ quiȩ difica¬
nt lignum fȩnũ stipulam : Igitur ligna referam
adid qđ nunc dicitur quiausq ad furi sua redigen¬
tur aduepres Fȩnũ uero adid qđ sequitur & sic̃
uoluuola quȩ circumdatur comedit: Por rostipũ¬
la manifeste refertur adstipulam. dequa dicit᷑
& sicut stipula ariditate plena: Propter ea ergo
non uindi cabit dñs bis indipsͦm. quia malitia quȩ
in austoribus here segnorta fuerit usq ad funda¬
mentũ & adradices suas consumetur: Sed &siquis
in eis uidebatur pompam habere uerborum. Idẽ
folia in anitatum asspectu delectantia sicut uoluuo¬

Expanded text:
Dominus in parabola sementis posuit , excepta terra Dominus in parabola sementis posuit , excepta terra bona, quae affert tricesimum et sexagesimum et centesimum fructum, videtur mihi propheta replicare, unam quae juxta viam ceciderit, et aliam quae inter lapides, et tertiam quae inter spinas: quod quidem et Apostolus de his qui super fundamentum Christi non bene aedificant , subostendit quosdam esse qui aedificant ligna, fenum, stipulam. Igitur ligna referamus ad id, quod nunc dicitur: Quia usque ad fundamenta sua redigentur ad vepres. Fenum vero ad id quod sequitur: Et sicut volvola quae circumdatur, comedetur. Porro stipula manifeste refertur ad stipulam, de qua nunc dicitur: Et sicut stipula ariditate plena. Propterea ergo non vindicabit Dominus bis in idipsum, quia malitia quae in auctoribus haereseos orta fuerat, usque ad fundamentum et ad radices suas consumetur. Sed et si quis in eis videbatur pompam habere verborum, id est, folia inania, tantum aspectu delectantia, sicut volvo
Abbreviated transcription (Latin):
adulteris ut in p̃sentiarum breui& cita poena cruciat
frustrentus ȩternos : Ad quod respondebimus dm̃ ut
omniũ rerum. Ita suppliciorum quoq: scire mensu¬
ras : & non priuarisententiã iudicis. nec illi in pecca¬
torem exercendȩ dehine poenȩ auferri potestatẽ:
& magnum peccatum. magnis diutur nisq luicru¬
ciatibus: Siquis aũ punitus sit. ut ille in lege
qui ifraheli male dixerit. & qui insabbato ligna col¬
legerat tales postea non punire: quia culpaleius
presenti supplicio compensatasit: Nȩ breus hunclo¬
cum ita exposuit: quid putatis o assyrii iniquitatem
duplex tribulatio. Id ẽ non uobis tradet iudam &
hierusalem : sicut tradidit x tribus & samariam:
uia sicut spinȩ se inuicem cõ plectuntur. sic qui¬
dem conuiuium eorum pariter potantium con¬
sume tur. quasi stipula ariditate plena: Hex
Quia usq: ad fundamenta sua redigetur inuepres
& quasi uoluula circumdata comeditur : & qua
stipula ariditate plena: ꝗ res differentias quas

Expanded text:
adulteris, ut in praesentiarum brevi et cita poena cruciatus frustrentur aeternos. Ad quod respondebimus, Deum ut omnium rerum, ita et suppliciorum quoque scire mensuras, et non praeveniri sententia judicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque elui cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut ille in Lege qui Israeliticis maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat : tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Hebraeus hunc locum ita exposuit: Quid putatis, o Assyrii, iniquitatemduplex tribulatio, id est, non vobis tradet Judam et Israel, sicut tradidit decem tribus et Samariam. Quia sicut spinae se invicem complectuntur sic Al. sic quidem: convivium eorum pariter potantium consumetur quasi stipula ariditate plena. LXX: Quia usque ad fundamenta 544 sua redigentur in vepres, et quasi volvola circumdata comedetur, et quasi stipula ariditate plena. Tres differentias quas
Abbreviated transcription (Latin):
rores inplures arbores fuisse conuersas: Quomodo iup¬
piter eorum sub limissimus deus. sit mutatus incignũ:
inauro fluxerit . Intauro rapuerit : &cetera in quibus
ipsa tur pitudo fabularum. diuinitatir denegat scĩ tatẽ :
illis credunt & dicunt dõcuncta possibilia & cũ turpi¬
bus credant potentiam q: dĩ uniuersa defendant:
eandem uir tutem tribuunt & hone stis: Qđ aũ
scriptum ẽ : & orauit ionas ad dñm dm̃ siũ deutero
piscis & dixit : Inte llegimus eũ post quã in utero coe¬
ti se sospitem eẽ senserit : non disperasse dednĩ miseri.¬
cordia & totum ad obsecrationem eẽ conuersum : Dñs
enĩ quidixerat de iusto cum ipso sum intribulatione.
& cum inuocauerit me dicã adsum: ad fuit ei & dicere
potest quia ex auditus ẽ : intribulatione dilatastimib:¬

Expanded text:
rores in populos arbores fuisse conversas: quomodo Jurores in populos arbores fuisse conversas: quomodo Jupiter eorum sublimissimus deus, sit mutatus in cygnum, in auro fluxerit, in tauro rapuerit, et caetera, in quibus ipsa turpitudo fabularum, divinitatis denegat sanctitatem. Illis credunt, et dicunt Deo cuncta possibilia: et cum turpibus credant, potentiaque Dei universa defendant, eamdem virtutem non tribuunt et honestis. Quod autem scriptum est: Et oravit Jonas ad Dominum Deum suum de utero piscis, et dixit, intelligimus eucis sospitem se esse senserit, non desperasse de Domini misericordia, et totum ad obsecrationem esse conversum. Deus enim qui dixerat de justo: Cum ipso sum in tribulatione , et cum invocaverit me dicam ad eum: Adsum , adfuit ei. Et dicere potest, quia exauditus est, in tribulatione dilatasti
Abbreviated transcription (Latin):
ponere sacramentum illius magis sequenda sententia ẽ :
Lxx similiter tantum ordine cõmutato: Suonos
refertur ad dm̃m & ex eo qđ tribus diebus & tribus
noctibus in utero coetifuit: passionem indicat saluato¬
Nec ignoro quosdam fore : quibus incredibile uideatur.
tribus diebus & tribus noctibus inutero coeti: In quo
naufragito degerebantur : hominem potius se ser¬
uari: Quiutiq: aut fideles erunt: aut infideles : si fi¬
deles multo credere maiora cogentur : quomodo
tres pueri missi in camino estuantis incendu intal¬
tum in lesi fuer̃: ut neuestimenta quidem eorũ oddor
ignis attigeret: Quo modo rȩcesserit mare & od
instar murorum hunc inde rigidum stetit : ut p̃¬
beret uiam populo transeunti Quomodo humana
ratione aucta fame leonum rabies p̃dam suam time¬
ns asspexerit nec tetigerit : & multa huiuscemodi
Sinaũ infideles erunt. legant .xu. libros nasonis
Ibiq: cernent uelda phnen in laurum. uel phoetontis so¬

Expanded text:
ponere sacramentum, illius magis sequenda est sententia. ponere sacramentum, illius magis sequenda est sententia. LXX similiter, tantum ordine commutato. Si Jonas refertur ad Dominum, et ex eo quod tribus diebus ac noctibus in utero ceti fuit, passionem indicat SalvatoNec ignoro, quosdam fore, quibus incredibile videatur, tribus diebus ac noctibus in utero ceti, in quo naufragia dirigebantur, hominem potuisse servari, qui utique aut fideles erunt, aut infideles: si fideles, multo majora credere cogentur: Quomodo tres pueri missi in caminum aestuantis incendii, intantum illaesi fuerint, ut ne vestimenta quidem eorum odor ignis attigerit : Quomodo recesserit mare, et ad instar murorum hinc inde rigidum steterit, ut prberet viam populo transeunti : Quomodo humana ratione, aucta fame, leonum rabies praedam suam timens aspexerit, nec tetigerit: et multa hujuscemodi. Sin autem infideles erunt, legant quindecim libros Nasonis ibique cernent vel Daphnen in laurum, vel Phaetontis so
Abbreviated transcription (Latin):
sole fugiente abhora sexta usq adhoram nonam: Nox suc¬
cessit diei. induas dies & noctes diuidunt: & adponentes
sabbatum tres dies & tresnoctes ȩstimant supputandas :
osergo. ernek Roxib uc. totum intellegamus a par¬
te. ut exeo qđ in ΠIAΡACΚE VEΝ mortuus ẽ : unam diem
supputemus & noctem: & sabbati alteram: t ertiam ue¬
ronoctem quȩ dieidominicȩ mancipatur: reseramus
adexor dium diei alterius: Nam & ingenesi nox non
prȩcedentis dici ẽ. sed sequentis. idẽ principium futuri ñ
finis p̃teriti : Hoc ut intellegi possit : dicam simplicius: fin¬
ge aliquem hora nona egres sumeẽ demansione & alte¬
rius diei horatertia ad mansionẽ alteram ꝑ uenisse :
Sidixero bidui eũ fecisseiter. non statim rep̃hendarr
mendacii : quia ille quiam bulauit non omnes horas
utriusq: diei sed quandam partem initinere consũ¬
pserat: certe minime uidetur. hȩc inter p̃tatio: Siquis
aũ non rece perit . & meliori sensu potest locihuius ex¬

Expanded text:
sole fugiente ab hora sexta usque ad horam nonam, nox successit diei, in duos dies et noctes dividunt, et apponentes sabbatum, tres dies et tres noctes aestimant supputandas: nos vero συνεκδοχικῶς totum intelligamus a parte: ut ex eo quod εἰν παρασκευῇ mortuus est, unam diem supputemus et noctem, et sabbati alteram: tertiam vero noctem, quae diei Dominicae mancipatur, referamus ad exordium diei alterius: nam et in Genesi nox non praecedentis diei est , sed sequentis, id est, principium futuri, non finis praeteriti. Hoc ut intelligi possit, dicam simplicius. Finge aliquem hora nona egressum esse de mansione, et alterius diei hora tertia ad mansionem alteram pervenisse: si dixero bidui eum fecisse iter, non statim reprehendar mendacii, quia ille qui ambulavit, non omnes horas utriusque diei, sed quamdam partem 406 itinere consumpserit. Certe mihi haec videtur interpretatio. Si quis autem istam non receperit, et meliori sensu potest loci hujus ex
Abbreviated transcription (Latin):
tus: saluatoris aũtaro nonuidit corruptionẽ : Aluiue¬
ro inter prȩtantur qđ ad cõparationem
cȩlestisbe¬
atitudinis & uerbi dĩ huma num corpus
corruptio
sit qđ seminatur incorruptione:
incente¬
simo secundo psalmo. ex persona iusti
significet᷑
quisanat om̃s infirmitates tuas. quire demit deinte¬
ritu uitam tuam: Vnde & apostolus dicat. miser ego
homo quis me liberabit decorpore mortis haus & ap
pelletur corpus mortis. uelcorpus humilitatis. Hoc
illi ad occasionem suȩ ducant here seos. & sub ꝑ sona xp̃imen¬
tiantur antix p̃in : Exclesi as teneant ut uentrem pin¬
guis simum nutriant : & carnaliter uiuentes contragͣr
corpus as sumptum : noncorruptionẽ xp̃i fuis sesed
templum: Qđ si ina postoli adcorinthios sententiam tra

Expanded text:
it corruptionem. Alii vero interpretantur, quod ad comparationem coelestis beatitudinis et verbi Dei humanum corpus corruptio sit, quod seminatur in corruptione, et in centesimo secundo psalmo ex persona justi significetur: Qui sanat omnes infirmitates tuas, qui redemit ex ritu vitam tuam. Unde et Apostolus dicat: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? , et appelletur corpus mortis vel corpus humiliilli ad occasionem suae ducunt haereseos: ut sub persona Christi mentiantur antichristum: Ecclesias teneant, ut ventrem pinguissimum nutriant, et carnaliter viventes, contra carncorpus assumptum, non corruptionem Christi fuisse, sed templum. Quod si in Apostoli ad Corinthios sententiam tra
Abbreviated transcription (Latin):
tate : quos abrs sus ambiebat : qui se dĩ sci¬
derant ina
uestate: & postea &iam ad infer¬
na pene¬
traret : Adquȩ loca quasiinextre¬
mo limopec¬
catorũ animȩ trahebantur: Dicen¬
te psalmi¬
gra plio: intrabunt in inferiora
terrȩ. partes uulpium erunt: Isti sunt uectestes¬
rȩ & quasi quȩ dam sera extremi carceris ac suppli¬
ciorũ nolentes ab inferis animas exire captiuas : Vn¬
ei inuaserant: Sed dñs nr̃ de quo sub ꝑsona crri in
esaia legimus : Fores eneas conteram & uecces fer¬
reos confringã : Ad montium ex trema descendit : &
ȩternis conclusus ẽ uectib : ut om̃s quiclausi fuerant
liberaret :¬
t subleuabis
decor ruptione uitam
meam dñe dĩ meus: Lxx & ascendet decorruptione
uita mea dnẽ dĩ meus: Proprie dixit suble uabis uel
ascendet de corruptione uit amea : quia decorruptione
& ad inferna descenderat : hoc ẽ qđ & a postoli inter p̃tan¬

Expanded text:
tate, quos abyssus ambiebat, qui se a Dei scitate, quos abyssus ambiebat, qui se a Dei sciderant 411 majestate, et postea etiam ad inferna penetrarit: ad quae loca quasi in extremo limo peccatorum, animae trahebantur, dicente Psalmographo: Intrabunt in inferiora terrae, partes vulpium erunt . Isti sunt vectes terrae, et quasi quaedam serae extremi carceris ac suppliciorum, nolentes ab inferis animas exire captivas. Unel invaserant. Sed Dominus noster, de quo sub persona Cyri in Isaia legimus: Fores aeneas conteram, et vectes ferreos confringam , ad montium extrema descendit, et aeternis conclusus est vectibus, ut omnes qui clausi fuerant, liberaret. Et sublevabis de corruptione vitam meam, Domine Deus meus. LXX: Et ascendat de corruptione vita mea, Domine Deus meus. Proprie dixit, sublevabis: vel ascendat de corruptione vita mea, quia ad corruptionem, et ad inferna descenderat. Hoc est, quod Apostoli interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
dissimis sensibus. & iudicus dĩ : Iudiciach̃ abrssus mul¬
ta & abrssus abyssum inuocat: in uoce cataracta¬
rumtuarum :
elagus operuit caput meũ: ad extrema montiũ
descendi : terrȩ uectes concluserunt memȩ t̃nũ:
Lxx intrauit caput meũ in scis suras montium &de¬
scendi interram. cuius uectes retinacula sempiter na:
Quod ionȩ caput pelagus operuit: & ad montium ex¬
trema descenderit : & uenirecusq ad profunda terrarum :
quibus quasi uectibus & colunnis di uoluntate terrȩ glo¬
bus sustentator. nullidubiũ ẽ : Dequa & alibidicitur ego
confirmaui columnas eius : De dño aũ saluatore. iuxta utrã¬
q editionem uidetur mihi sic posse intellegi: qđ prin¬
cipale caput eius Id ẽ anima quã cumcor pore ꝓsalu¬
te nr̃ã dignantes assum psit. descenderit inscissuras men¬
tium . quȩ fluctibus operiebantur : quȩ se acȩli subtra¬
xerat lib̵¬

Expanded text:
dissimis sensibus, et judiciis Dei: Judicia Domini abyssus muldissimis sensibus, et judiciis Dei: Judicia Domini abyssus multa . Et: Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum tuarum . Pelagus operuit caput meum, ad extrema montium descendi, terrae vectes concluserunt me in aeternum. LXX: Intravit caput meum ad scissuras montium: descendi in terram, cujus vectes sunt retinacula sempiterna. Quod Jonae caput pelagus operuerit, et ad montium extrema descenderit, et venerit usque ad profunda terrarum, quibus quasi vectibus et columnis Dei voluntate globus terrae sustentatur, nulli dubium est, de qua et alibi dicitur: Ego confirmavi columnas ejus . De Domino autem Salvatore juxta utramque editionem videtur mihi sic posse intelligi, quod principale et caput ejus, id est, anima quam cum corpore pro salute nostra dignanter assumpsit, descenderint in scissuras montium, qui fluctibus operiebantur, qui se a coeli subtraxerant liber
Abbreviated transcription (Latin):
am abrssus ualla uit me nouissima: Aquȩ istȩ quȩ uici¬
nȩ sunt abrssis quȩ interris uoluuntur & defluunt
quȩ secum multum limi trahunt: non corpus sedani¬
mam nituntur occidere: Amici quippe sunt cor portim
& eius uoluntatib confouentur: Vnde secundum illud
qđ supͣ diximus loquitur dñs inpsalmo: Saluũ mefac
dnẽ quõ intraueruntaquȩ usq ad animãmeã : In alio loco
Torrentem transiit anima nr̃a: Ne urgeat super me pu¬
teus os suum neq: me concludat infernus: Non mihide¬
neget exitum quo sponte descendi: sponte conscendam:
captiuus: Vt impleatur illud: a scendens in altur¬
captiuam duxit captiuitatẽ: Eosen q
qui ante capti¬
ui fuerant inmorte : iste coepit aduitã : Abrssus aũ ꝑ
nitiosas quas dam & pessimas fortitudines accipere
debemus : uel tormentis supplicusq: deditas potestats:
Adquas & in euangelio demones rogant. ne ire cogan¬
tur : Vnde & tenebrȩerant super abrssum: Inter¬
dum abyssus accipitur & pro sacramentis ac profun¬

Expanded text:
novissima. Aquae istae, quae vicinae sunt abyssis, quae in terris volvuntur, et defluunt, quae multum secum limi trahunt, non corpus, sed animam nituntur occidere, amicae quippe sunt corporum, et ejus voluptatibus confoventur. Unde secundum illud quod supra diximus, loquitur Dominus in Psalmo: Salvum me fac, Domine, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Et in alio loco: Torrentem pertransiit anima nostra . Et: Ne urgeat super me puteus os suum, neque concludat infernus ; non mihi deneget exitum, qui sponte descendi, sponte conscendam, captivos, ut impleatur illud: Ascendens icaptivam duxit captivitatem : eos enim qui ante captivi fuerant in morte, iste cepit ad vitam. Abyssos autem perniciosas quasdam et pessimas fortitudines accipere debemus, vel tormentis suppliciisque deditas potestates, ad quas et in Evangelio daemones rogant ne ire cogantur . Unde et tenebrae erant super abyssum . Interdum abyssus accipitur et pro sacramentis ac profun
Abbreviated transcription (Latin):
ueut in hebreo habetur : militia : quia hic militam̃
ut alibi coronemur: Nullusq: ẽ hominũ. quicun¬
ctas sustinere queat temptationes : absq: eo qui
tẽ ꝑtatus ẽ in omnibus iuxta nr̃am simili tudinem¬

Expanded text:
ve ut in Hebraico habetur, militia, quia hic militamus, ve ut in Hebraico habetur, militia, quia hic militamus, ut alibi coronemur. Nullusque est hominum, qui cunctas sustinere queat tentationes, absque eo qui tentatus est in omnibus, juxta nostram similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
de terrȩ : Quomodo aũ cor animalis inmedio ẽ. Ita&
infernus inmedio terre eẽ ꝑhibetur : Vel certe iux¬
nibus eẽ sememorat: & tamen cum inter amaras
aquas fuerat : & temptatus sit Iuxta omnia abs¬
q peccato non sensit amaras aquas. sed flumine cir¬
cumdatus ẽ: De quo & inalio loco legimus. flumi¬
nis impetus lȩtificat ciuitatem di: Aliis bibentib
salsos fluctus ego in medus temptationibus. dul¬
cissima fluenta sorbebam: Nec impium tibi
eẽ uideatur sinunc dñs dicat: piecistime in pro¬
⁊acharia ponitur : Percutiam pastorem &oues
dispergentur:
mnes gurgitestui & fluctus tui suꝑme transier̃:
Lxx omne soleuationes tuȩ & fluctus tui super
me transier : Quod super ionam tumentes fluctus¬
maris transierunt : & tonuerit seua tẽpestas. nul¬
ones & gurgites & fluctus disuper saluatorentrans¬
ierunt: temptatio ẽ uita hominũ super terrã. Si¬

Expanded text:
de terrae . Quomodo autem cor animalis in medio est, ita et de terrae . Quomodo autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. Vel certe juxnibus esse se memorat. Et tamen cum inter amaras aquas fuerit, et tentatus sit juxta omnia absque peccato, non sensit amaras aquas: sed flumine circumdatus est, de quo et in alio loco legimus: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei : aliis bibentibus salsos fluctus, ego in mediis tentationibus dulcissima fluenta sorbebam. Nec impium tibi esse videatur, si nunc Dominus dicat: Projecisti me in proZacharia ponitur: Percutiam pastorem, et oves dispergentur . Omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt. LXX: Omnes elevationes tuae et fluctus tui super me transiermaris transierunt, et detonuerit saeva tempestas, nul fluctus Dei, super Salvatorem transierint. Tentatio est vita hominum super terram , si
Abbreviated transcription (Latin):
mo: nonderelinques animãmeã in inferno necda¬
bis scm̃ tuũ. uidere correptionẽ : Qui fuit in inferno
uiuens inter mortuos liber :
pro iecistime in profundum cor dismaris & flu¬
mina me circum decder̃: .Lxx. proiecistime in
ꝓfundum cordis maris. & flumina me cir cum de¬
derunt: Quantum ad ꝑsonam ione non est dif¬
ficilis interp̃tatio : qđ coeti clausus clausus a luo
in ꝓfundissimo & inmedio maris fuerit: fluminib:q
mi octaui psalmi sumamus exemplum in quo loqui¬
tur. Infixus sum in limo profundi & nonẽ substantia:
ueni in altitudinẽ maris : & tempestas dimersit me :
uitui contamina sti in terra scũ arium eius: destru¬
xistiom̃s macerias eius. & reliq: Ad comparationẽ
cȩlestis beatitudinis & eius loci: De quoscriptumẽ in
pace scã locus eius Omnis terrena habitatio. plena
ẽ fluctibus : plena tem pestatibus : Porro cormaris signi¬
ficatur infernus. Proquo in euangelio legimus. incor¬

Expanded text:
mo: Non derelinques animam meam in inferno: nec damo: Non derelinques animam meam in inferno: nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . Qui fuit in inferno vivens, inter mortuos liber. Et projecisti me in profundum in corde maris, et flumen circumdedit me. LXX: Projecisti me in profundum cordis maris, et flumina me circumdederunt. Quantum ad personam Jonae non est difficilis interpretatio: quod ceti clausus alvo in profundissimo et in medio maris fuerit, fluminibusquimi octavi psalmi sumamus exemplum in quo loquitur: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia: Veni in profundum maris, et tempestas demersit me; dentum servi tui, contaminasti in terra sanctuarium ejus, destruxisti omnes macerias ejus , et reliqua. Ad comparationem enim coelestis beatitudinis, et ejus loci, de quo scriptum est: In pace sancta locus ejus , omnis terrena habitatio plena est fluctibus, 408 plena tempestatibus. Porro per cor maris significatur infernus, pro quo in Evangelio legimus: In cor
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx similiter hoc tantũmodo cõmutato deuentre in¬
fericlamoris mei: non dixit clamo sed clama ui:
nec defuturo p̃catur sed de p̃terito gratias agit :
indicans nobis qđ ex eo tẽpore. quo p̃cipitatus in mare
uidis set coetum & tantam corporis molem: & in ma¬
nem rictum aperto seore sorbere : dni recordatus
sit & clamauerit: uelaquis cedentibus & clamore in¬
ueniente locum uel toto cordis affectu : secundum il¬
lud qđ a postolus dicit : clamantes incordibus nr̃is.
abba pater: & clamauerit ei quisolus nouit corda ho¬
minum & loquitur ad morsen: quid clamas admeꝰ
cũ utiq nihil ante. hanc uocem clamas se morsen
scriptura cõmemoret: hocẽ illud. qđ in primo gra¬
duũ p̾laimolegimus : Ad dnm cũ tribularer cla¬
maui& exaudiuit me: uentrem aũ inferi: aluum
coeti intellegamus : quȩ tantȩ fuit magnitudinis. ut
instar infernio btineret : Sed melius ad personã
xp̃i referripotest : qui sub nomine đđ cantat ipsal¬

Expanded text:
 similiter, hoc tantummodo commutato: de ventre inferi clamoris mei audisti vocem meam. Non dixit, clamo, sed clamavi: nec de futuro precatur, sed de praeterito gratias agit: indicans nobis quod ex eo tempore quo praecipitatus in mare vidisset cetum, et tantam corporis molem, et immanes rictus aperto se ore sorbere, Domini recordatus sit, et clamaverit, vel aquis cedentibus, et clamore inveniente locum, vel toto cordis affectu, secundum illud quod Apostolus dicit: Clamantes in cordibus vestris, abba, pater . Et clamaverit ei qui solus novit corda hominum, et loquitur ad Moysen: Quid clamas ad me ? Cum utique nihil ante hanc vocem clamasse Moysen Scriptura commemoret. Hoc est illud quod in primo graduum psalmo legimus: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Ventrem autem inferi, alvum ceti intelligamus, quae tantae fuit magnitudinis, ut instar obtineret inferni. Sed melius ad personam Christi referri potest, qui sub nomine David cantat in psal
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum : h oc quasi homo locutus sum: cȩterum quasi
ds̃ & is quicum essem informatua non rapina arbi¬
tratus sum equalem me eẽ tui uolens adte. uenire
humanum genus. ut ubiego sum &tu: ibi sint om̃s quiin
me & te crediderunt:
Uerum tamenrur sum uidebo templum scm̃¬
uulgata editio: putas inter p̃tari potest: Igitur
ut sit quasi pro positionis. & as sumptionis. confirma

Expanded text:
tuorum. Hoc quasi homo locutus sum: caeterum quasi tuorum. Hoc quasi homo locutus sum: caeterum quasi Deus, et his, qui cum essem in forma tua, non sum rapinam arbitratus aequalem me esse tui , volens ad te evehere humanum genus: ut ubi ego sum et tu, ibi sint et omnes, qui in me et te crediderunt , dico: Verumtamen rursum vide templum sancvulgata editio, putas, interpretari potest, igitur, ut sit quasi propositionis et assumptionis, confirma
Abbreviated transcription (Latin):
tis sed faciet cum temptatione & exitum. ut pos si¬
tis sustinere : & quõ omnes ꝑsecutiones & uni uersa
quȩ accedunt : absq dĩ non ingruunt uoluntate.
Idcrco dĩ gurgites dicuntur & fluctus.: qui ñ
oppresserunt lhm sed transierunt ꝑ eũ minan¬
tes tantum naufragium: non inferentes:
Vniuersȩ ergo ꝑsecutiones & tur bines. quibus ue
x abat᷑ genus humanium & cunctȩ nauiculȩ frangeban¬
tur. supermeum detonare caput : Ego sustinuitem¬
pestates. fregi turbines seuientes : ut ceterisecuri¬
us nauigarent :
go dixi abiectus sum a conspectu oculorũ tuorum
Axx ego dixi ab iectus sum ex oculistuis: Ante quã
damarem de tribulatione mea & ex audires me qui
imitatus dixi: abiectus sum a conspectuoculorũ tuo¬
rum. Quando eramtecum & tuo lumine perfrue
bar : & inte lumine ego eram lumen: non dicebam
abiectus sum: post quã ueni in profundum maris
& hominis carne circumdatus sum. humanos imitor
affectus & dico abiectus sum a conspectuoculorum

Expanded text:
one et exitum, ut possitis sustinere . Et quoniam omnes persecutiones, et universa quae accidunt, absque Dei non ingruunt voluntate: idcirco Dei gurgites dicuntur et fluctus, qui non oppresserunt Jesum, sed transierunt per eum, minantes tantum naufragium, non inferentes. Universae ergo persecutiones, et turbines, quibus genus vexabatur humanum, et cunctae naviculae frangebantur, super meum detonuere caput. Ego sustinui tempestates, et fregi turbines saevientes, ut caeteri securius navigarent. 409 Et ego dixi, abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. LXX: Ego dixi, abjectus sum ab oculis tuis. Antequam clamarem de tribulatione mea, et exaudires me, quiimitatus, dixi: Abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. Quando eram tecum, et tuo lumine perfruebar, et in te  Al. tuo lumine ego eram lumen, non dicebam, abjectus sum. Postquam autem veni in profundum maris, et hominis carne circumdatus sum, humanos imitor affectus, dico: Abjectus sum a conspectu oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
tionisq sillogismi ex trema conclusio : non ex hibentes in in¬
certo sed exfiducia cõprobantes : Pro quonos inter p̃tatisu¬
mus uerum tamen rursum uidebo templum scmtuũ: Secun¬
dum illud quod expersona eius in alio psalmo dicitur.
Dñe dilexi decorem domus tuȩ : & locum tabernaculiglo¬
riȩ tuȩ: & euangelicam lectionẽ inqua scriptumẽ:
pater glorifica me apudte : gloria quã habui priusq
mundus fieret
Etrespondit decelo pat̃ : & glori¬
ficaui & glori¬
ficabo Uel certe quia legitur. pat̃
patre : Sicut templum patris filius
ẽ ita templum filii pater: Ipse enĩ dicit : ego depatre
exiui & ueni : & uerbum erat apud dm̃ & dserat uer¬
bum. Aut unus idemq: saluator : quasi homo postulat
quasi ds̃ pollicetur : & desua quã semper habuit possẽs¬
sione securus ẽ : Exionȩ uero persona uel optantis
uel confidentis affectu liquido intellegi potest: qđ de¬
siderauerit in profundo maris ut possit uidere tem¬

Expanded text:
tionisque ac syllogismi extrema conclusio, non ex ambigentis incerto, sed ex fiducia comprobantis: pro quo nos interpretati sumus: Verumtamen rursum videbo templum sanctum tuum, secundum illud quod ex persona ejus in alio psalmo dicitur: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum tabernaculi gloriae tuae . Et Evangelicam lectionem in qua scriptum est: Pater, glorifica me apud te ea gloria, quam habui priusquam mundus fieret . Et respondit de coelo Pater: Et glorificavi, et glorificabo . Vel certe quia legitur: Pater in me, et ego in Patre , sicut templum Patris Filius est, ita templum Filii Pater. Ipse enim dicit: Ego de Patre exivi, et veni . Et: Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Aut unus idemque Salvator quasi homo postulat: quasi Deus pollicetur; et de sua quam semper habuit, possessione securus est. Ex Jonae vero persona, vel optantis, vel confidentis affectu liquido intelligi potest, quod desideraverit in profundo maris positus videre tem
Abbreviated transcription (Latin):
nouerant naturãmaris & tanto tempore naiigan¬
tes sciebant tempestatum uentorumq: rationes:
& utiq: si solitos & quos aliquando ex ꝑti fuerant flu¬
ctus uidissent consurgere : Num quã sorte auctorẽ
re discrimem : Nec statim debemus sub hoc exemplo
sortibus credere : uel illud de actibus a postolorũ huic
testimonio copulare : ubi sorte in apostolatum ma¬
thias eligitur : cum priuilegia singulorum non possint
legem facere cõmunem: Sicut enĩ incondemnati¬
one balaam asina loquit᷑ & pharao & nabucodono¬
sor iniudiciũ sui somniis futura cognoscunt : & tam̃
dm̃ non intellegunt reue lantem : caiphas quoq ꝓ¬
phetat ignorans. qđ ex pediret unum perire pro
cuntis. Ita & hic fugitiuus sorte dep̃henditur
ñ uiribus sortium & maxime sortibus etimicorũ
sed uoluntate eius. qui sortes regebat incertis: qđ
aũ dicitur. & cognoscamus propter quem malicia
hȩ cẽ supernos : Hi malitiam ꝓafflictione &
calamitate accipere debeamus : Secundum illud

Expanded text:
Noverant naturam maris, et tanto tempore navigantes sciebant tempestatum ventorumque rationes, et utique si solitos, et quos aliquando experti fuerant, fluctus vidissent consurgere, numquam forte auctorem re discrimen. Nec statim debemus sub hoc exemplo sortibus credere, vel illud de Actibus Apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in Apostolatum Matthias eligitur , cum privilegia singulorum non possint legem facere communem. Sicut enim in condemnationem Balaam asina loquitur , et Pharao , et Nabuchodonosor in judicium sui , somniis futura cognoscunt, et tamen Deum non intelligunt revelantem: Caiphas quoque prophetat ignorans, quod expediret unum perire pro cunctis : ita et hic fugitivus sorte deprehenditur, non viribus sortium, 399 et maxime sortibus ethnicorum, sed voluntate ejus qui sortes regebat incertas. Quod autem dicitur: Et cognoscamus propter quem malitia haec est super nos, hic malitiam pro afflictione et calamitate accipere debemus, secundum illud:
Abbreviated transcription (Latin):
ris sopore᷑ surge inuoca dm̃tuũ si quomodo nos saluos fa¬
ciat ds̃ & non perecmus : Naturale ẽ unum quẽq in
suo periculo de alio plus sperare : Vnde gubernator si¬
nens discriminis magnitudinem. excitat dormientẽ
& arguit in ꝓuidȩ securitatis : cõmonetq ut ipse quo¬
q: puirili portione de precetur dm̃ suũ : ut cuius erat
cõmune periculũ : cõmunis esset oratio: Forro iuxtatro¬
pologiam : plures sunt quicũ iona nauigantes & ha¬
bentes ꝓprios deos : ad contem plationem gaudu ire
festinant: Sed post quã ionas sorte de p̃hensus fuerit:¬
& morte illius sed a tatem pestas: mariq: tranquillitas
reddita tunc unus ad arabitur ds̃ & immolabunturiu¬
ctimȩ sp̃itales : quas utiq: iuxta literam in me dus flu¬
ctibus nonha bebant¬
t dixit uir adcollegam suũ: uenite & mittam

Expanded text:
 Surge, invoca Deum tuum, si quomodo salvos faciat nos Deus, et non pereamus. Naturale est unumquemque in suo periculo de alio plus sperare: unde gubernator, sinens discriminis magnitudinem, excitat dormientem, et arguit improvidae securitatis, commonetque ut ipse quoque pro virili portione deprecetur Deum suum: ut cujus erat commune periculum, communis esset oratio. Porro juxta tropologiam plures sunt qui cum Jona navigantes, et habentes proprios deos, ad contemplationem gaudii ire festinant. Sed postquam Jonas fuerit sorte deprehensus, et morte illius mundi sedata tempestas, marique tranquillitas reddita, tunc unus adorabitur Deus, et immolabuntur victimae spirituales, quas utique juxta litteram in mediis fluctibus non habebantt dixit vir ad collegam suum: Venite
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq: alii clamant ad deos suos: uasa proiciant niti¬
tur unus quisq: qđ potest: Iste tam quietus ẽ & se¬
curus. animiq: tranquilli ut nauis interiora descen¬
dens somno placido ꝑfruatur: Sed& hoc dicipotest:
conscius erat fugȩ & peccati quo dñi prȩcepta negli¬
xerat : & tempestatem ignorantib: cȩteris contrasese¬
uire cernebat: Ideo descendit ad interiora nauis &
tristis absconditur: ne quasi dĩ uindices fluctus adũ¬
sum se uideret intumescere : & qđ aũ dor mit non se¬
curitatis ẽ &meroris : Nam& apostolos legimu sindĩ
passione p̃tristitiȩ magnitudine somno fuisse dep̃s¬
sos : Sinaũ interp̃tamur in trpo: somnus ꝓphetȩ &
grauissimus sopor. hominem significat erroris sopore
torpentem: ciu non sufficerat fugisse a facie dñinisiqu
dam uecordia mens illius obruta. ignoraret iracun¬
diam di & quasi securus dormiret & profundis simũ
somnũ rauca nare sonaret:
ccessit ad eum gubernator. & dixit ei : quid tude pri

Expanded text:
Denique alii clamant ad deos suos, vasa projiciunt, nititur unusquisque quod potest. Iste tam quietus est et securus, animique tranquilli, ut ad navis interiora descendens, somno placido perfruatur. Sed et hoc dici potest: Conscius erat fugae et peccati, quo Domini praecepta neglexerat: et tempestatem, ignorantibus caeteris, contra se saevire cernebat: ideo descendit ad interiora navis, et tristis absconditur, ne quasi Dei vindices fluctus adversum se videret intumescere. Quod autem dormit, non securitatis est, sed moeroris. Nam et Apostolos legimus in Domini passione prae tristitiae magnitudine somno fuisse depressos . Sin autem interpretamur in typo, somnus prophetae et gravissimus sopor hominem significat erroris sopore torpentem, cui non suffecerat fugisse a facie Dei, nisi et quadam vecordia mens illius obruta, ignoraret iracundiam Dei, et quasi securus dormiret et profundissimum somnum rauca nare resonaret. Et accessi
Abbreviated transcription (Latin):
cultu nihil ominus ꝑseuerante: iusta irȩ causa ꝓfer¬
tur achño: & prophetatur de euersione hierusalẽ
& captiuitate iuda & uistoria nabu codonosor: Di¬
cit itaq: dñs ꝑ prophetam: Ne quaquã ultra tribu¬
am pęnitentiam sed a facie terre uniuersa con¬
sumam: Non homo. non iumentum non uolatile.
nom pisces maris remanebunt: Iram quippe dñi:
&iam bruta sentiunt animalia: & uastatis urbi¬
bur hominibusq: interfectis. soli tudinem & ra¬
ritatem bestiarum quoq fieri & uo latiliũ pisciũq
solo, Ubi p̃ter cȩlum &terram. & crescente sue pres
& condensa siluarum cuncta perierunt: hoc aũ in q̃t
propheta accidit: quia impiorum fuit nimia multi¬
tudo: Corruent itaq: impii. & disperdent᷑ homines:
&erit solitudo super faciem terrȩ: Sed& de consũma¬
tione mundi Idipsum accipere possumus : Qđ & homi¬
nes & pecora & uolatilia & pisces maris & uniuerso
deficient & infirmentur impii : & tolletur iniqui¬

Expanded text:
cultu perseverante, justa irae causa profertur a Domino, et prophetatur de eversione Jerusalem, et captivitate Juda, et victoria Nabuchodonosor. Dicitque Dominus per prophetam: Nequaquam ultra tribuam poenitentiam; sed a facie terrae universa consumam: non homo, non jumentum, non volatile, non pisces maris remanebunt. Iram quippe Domini etiam bruta sentiunt animalia: et vastatis urbibus, hominibusque interfectis, solitudinem et raritatem bestiarum quoque fieri et volatilium pisciumque, solum, ubi praeter coelum et terram et crescentes vepres, et condensa silvarum, cuncta perierunt. Hoc autem, inquit propheta, accidet, quia impiorum fuit nimia multitudo. Corruent itaque impii et disperdentur homines, et erit solitudo super faciem terrae. Sed et de consummatione mundi idipsum accipere possumus: quod et homines, et pecora, et volatilia, et pisces maris et universa deficient, et infirmentur impii, et tollatur iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
minaba alim. & nomina sacerdotum cum sacerdoti¬
bus & eos quiadorant supercesta militiam celi &
eos quiiurant indño & iurant in regesuo & eos
piorum ruinas & iniquorũ dblationes a facie ter

Expanded text:
na sacerdotum cum sacerdotibus, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, et eos qui jurant in Domino, et jurant in rege suo, et eos piorum ruinas, et iniquorum ablationes a facie ter
Abbreviated transcription (Latin):
co hoc reliquias baal & nomina edituorum cũ
sacerdotib: & eos quiadorant suꝑ testa militig
cgli & adorant & iurant in dño. & iurant in mel¬
chom & qui auertuntur de postergumhnĩ & qui
non quȩ sierunt dnm̃: nec inuestigauer̃ eum: lxx

Expanded text:
co hoc reliquias Bahal et nomina aedituorum cum sacerdotibus: et eos qui adorant super tecta militiam caeli et adorant et iurant in domino et iurant in Melchom: et qui auertuntur de post tergum domini et qui non quaesierunt dominum nec in
Abbreviated transcription (Latin):
tur abraham : ut audiat quȩcũq: sarra p̃ceperit:
non moriatur ut homo: & audiat ego dixi duestis:
ns non accusatur sermone ꝓplietico : Homocum in
titur addomum p̃ceptoris sui: diues & omnem
deserens pauꝑ tatem: Deficit quasi piscesmaris :
qui comp̃biensus sagenis dñi cũ bonis piscibus sepa¬
ratur: Cum hȩc iuxta p̃ceptum dnĩ fuerintꝑ
perata infirmabuntur impui : non labentestan¬
tũ roboris quantum prius: Sed& tollent᷑ ini¬
qui: non dixit: occidentur. sed tollentur : ut adme¬
lora conuersi. de impietate & iniquitate.
ad pietatem iustitiamq: trans lati. incipiant
eẽ qđ ante non fuerunt: Hȩc sec dm̃ tropologi¬
am: debemꝰ enĩ & maiorum inter p̃tationem po

Expanded text:
tur Abraham ut audiat quaecumque Sara praeceperittur Abraham ut audiat quaecumque Sara praeceperit moriatur ut homo, et audiat: Ego dixi, dii estis . ns non accusatur sermone prophetico: Homo, cum intitur ad domum praeceptoris sui dives, et omnem deserens paupertatem . Deficit quasi piscis maris, qui comprehensus sagenis Domini, cum bonis piscibus separatur . Cum haec juxta praeceptum Domini fuerint perpetrata, infirmabuntur impii, non habentes tantum roboris quantum prius. Sed et tollentur iniqui, non dixit, occidentur; sed, tollentur, ut ad meliora conversi, de impietate et iniquitate, ad pietatem, justitiamque translati, incipiant esse quod ante non fuerant. Haec secundum tropologiam. Debemus enim et Majorum interpretationem po