comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atcontra perid quod efficitur effici
mantiaq: addit frenaferis.. Spuman¬
tia frenadixit. cumutiq non ipsa faci¬
ant spumas. sed equus qui ea gerit spums
conspergat in fusis.: Antonomasia est
pronomine idest uice nominis posita.
utmaia genitus promercurio.: Quitro¬
atq: in par congressus achilli. Epithe¬
tonsupra positum nomen. praeponitur
enim proprionomini ut almaceres.
obsceniq canes in postuneq uolucres.
Interantonomasiam autem &epithe¬
ton hoc differt. quod antonomasia
prouicenominis ponitur. epithetor
autem. num quam est sine nomine.
Quibus duob tropis. uel uituperamus
aliquem. uel ostendimus. uel laudamꝰ.
Sincedoche est conceptio. cuma par¬
est. genus autem totum. a toto enim
glomerantur auesubi frigidus annus
pontum fugat. Non enim totus an¬
nus est frigidus. sed pars anni. id est
hiemps At contra a paste totum. ut
flammas cum regia puppis extulerat.
Vbi non solum puppis sednauis. & non

Expanded text:
At contra per id quod efficitur, efficiAt contra per id quod efficitur, efficimantiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus, qui ea gerit, spumis conspargat infusis. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui troatque impar congressus Achilli. 12. Epitheton, Supra nomen, praeponitur enim proprio nomini, 61 ut Alma Ceres, obscenique canes, importunaeque volucres. Inter antonomasiam autem ton hoc differt, quod antonomasia pro vice nominis ponitur, epitheton autem numquam est sine nomine. Quibus duobus tropis vel vituperamus aliquem, vel ostendimus, vel laudamus. Synecdoche est conceptio, cum a parest, genus autem totum. A toto enim glomerantur aves, ubi frigidus annus pontum fugat. Non enim totus annus frigidus est, sed pars anni, id est hiems. At contra a parte totum, utVirg. Aen. 2, 256: Flammas cum regia puppis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
lium & hominum sit. quod nomen si
po&a naui non ad posuis set. quod pro¬
prium cidem pasti diceret. non habe¬
ret M&alemsis tropus a praeceden
permanum uerba. perharundinem
luterae significatae sunt.
M& onomia transnominatio ab alia
significatione ad aliam proximita¬
tem trans lata. Eit autem multis mo¬
dis. aut enim ꝑid quod continet. id quod
contin&ur ostendit. Vttheatra plau¬
dunt. prata muguint.. Dumillic
homines plaudunt. hic boues mugiant.
Aut contra ꝑid quod continetur. id
ucalegon. dum non ille sed domus eiꝰ
arderet. Item perinuentorem. id
Uult enim percererem frumenti inuen¬
tricem intellegere panem.. Perlibe¬
rum inuentorem uitis uinum. perue¬
nerem. libidinem. peruulcanum ignẽ.
Atcontra. ꝑ inuentum. inuentorem de
Prolibero: qui uinum apito grecos inue¬
nit. Item ꝑefficientem id quod effici¬
tur. sicut pigrum frigus. quod pigros
homines faciat. Ettimor pallidus.
eo quod pallidos homines reddat.

Expanded text:
lium et hominum sit. Quod nomen si lium et hominum sit. Quod nomen si poeta navi non adposuisset, quod proprium eidem parti diceret, non haberet. Metalempsis est tropus a praecedentper manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. Metonymia, transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis. Aut enim per id, quod continet, id, quod continetur, ostendit, ut 'theatra plaudunt', 'prata mugiunt', dum illic homines plaudunt, hic boves mugiant; aut contra per id, quod continetur, id,Ucalegon; dum non ille, sed domus eius arderet. Item per inventorem id, Vult enim per Cererem frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis vinum, per Venerem libidinem, per Vulcanum ignem. At contra per inventum inventorem dempro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝑtineat non admare.. Abin ani¬
mali ad animale ut florida uiuentꝰ.
miscuit flores in animales uiuentuti
qua canimam habet. Abanimali adin¬
animale ut tuncptune pater cuitẽ¬
pora cana crepanti. cincta salo reso¬
nant magnus cui ꝑ p&e mento : pro¬
fluit ocetnus & flumina crinib errant.
Mentum enim tempora & crines.
non ad oceanum ꝑtinent. sed ad homines:
Sic &alia rerum nomina dealio genere
in aliudgenus decentissime decoris gra¬
tia trans feruntur ut oratio peroretur.
M&afora autem. aut pastis unius est.
ut fluctuare segetes. non potes dicere
segetare fluctus.. Aut antistrofa est.
idest reciproca. ut remiguim alarum
Nam &alenauium & alarum remigia
dicuntur Cata cresis est. aliena e
rei nomen appositum. &eo ameta fora
differt. quod illa uocabulum haben¬
ti largitur. haec quia non habet pro¬
ambȩuinctisq feruntur. frontibus &
longa sulcant uada salsa carina
Dum facies & frons tantundem anima¬

Expanded text:
ram pertineat, non ad mare. Ab inaniram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transfMetaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum. Nam et alae navium, et alarum remigia dicuntur. 6. Catachresis, est alienae rei nomen appositum: haec eodiffert, quod illa vocabulum habenti largitur, haec, quia non habet proambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem anima
Abbreviated transcription (Latin):
ROPOS GRECO NOMINE GRAM¬
matici uocant. qui latine modi
locutionum interpra&antur.
Fiunt autem a propria significati¬
one ad non propriam similitudinem
quorum omnium nomina difficilli¬
mum est adnotare.
Sed exomnb
donatus tredecim usui tradenda
conscripsit. Meta fora est uerbi
alicuius usurpata translatio.
Sicut cumdicimus fluctuare sege
tes. gemmare uites.. Dum in his
rebus fluctus & gemmas non inuenimus.
Inquibus haec uerba aliunde transse¬
runtur. sedhae atq: aliae tropicȩ locu¬
tiones ad ea quacintellegenda sunt.
propter ea figuratis amictib. obtegunt᷑.
ut sensum legentis exerceant. & nenuda
atq: in promptu posita uilescant.
Euint autem meta forae modis quot¬
tuor: Ab animali ad animale. utali¬
geros conscendit equos. meta forice lo¬
quens. miscuit uolatili quadrupedi
miscuit uolatili cursum quadrupedis.
Abin animale adinanimale . ut pon¬
tum pinus arat. sulcum premit alta
carina: Miscuit usum terrae aquis.
dumarare &sulcum pracmere. ad ter¬

Expanded text:
ropos Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum interpretantur. Fiunt autem a propria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cutes, gemmare vites, dum in iis rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur, sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea quae intelligenda sunt propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensum legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu posita vilescant. 3. Fiunt autem metaphorae modis qutuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens miscuit quadrupedi miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
quidum similiter multiplica¬
tus fuerit ase inchoans ad seconuer¬
titur. ut uerbi gratia quinquies
Solidus numerus est. qui
dum flammae consurguntita
Cibus ut sunt tessere itaa
Sperae quibus est aequa¬
lis undiq rotundita sita.¬
O
Spericus autem numerus est. quia
cirtulatonumero multiplicatis a se
inchoat. &inse conuestitur quin¬
culus duminscipsum multiplicatus
fuerit facit spheram. id est quinquies
DEDIFFERENTIA ARITHME¬
TICAE. ETGEOMETRICA ET MU¬

Expanded text:
qui dum similiter multiplicaqui dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut verbi gratia quinquies Solidus numerus est, qui dum flammae consurgunt, ita.o Cubus, ut sunt tesserae, ita.o Sphaerae, quibus est aequalis undique rotunditas, ita.o Sphaericus autem numerus est, qui a circulato numero multiplicatus a se inchoat et in se convertitur. Quinculus dum in se ipsum multiplicatus fuerit, facit sphaeram, id est quinquies De differentia Arithmeticae, Geometriae et Mu
Abbreviated transcription (Latin):
TERTIADIUISIOTOTIUS
NUMERI
IUMERI .I. AUTDISCRETISUNT.
II. aut continentes. istediui¬
ditur. sic .i. linealis .II. super fici¬
osi tres. solidi Discretus numerus
est. quia discretis monadib conti¬
netur. ut uerbi gratia .iII. ad iiii.
U. ad ui. &reliqui Continensnu¬
merus est. quia coniuinctis mona¬
dib continetur. ut uerbi gratia
ternarius numerus in magnitudi¬
ne intellegatur. Io est linea. aut
spatium aut solidum dicitur. Con¬
tinens similiter. ut quaternarius
& quinarius numeri. Lin calis
numerus est. qui inchoans amona¬
de. linealiter scribitur. usq ad
finitum. unde alsa ponitur prode¬
signatione linearum quõ haec lit
tera unum significat apud grecos.¬
Suꝑ ficialis nume.
qui non solum lon¬
tudine continetur. ut trigonus.
quadratus. quinq angulus ud cir¬
culatus. numeri. &cteri qui semꝑ
inplanopede id est suꝑficie conti¬
nentur. trigonus numerus est ita
Quadratus est numerus est
Quinquian¬
gulus¬
est ita.
Circularis numerus est ita

Expanded text:
tertia divisione totius numeri . Numeri 1 aut discreti sunt, 2 aut continentes. Iste dividitur sic: 1 lineales, 2 superficiosi, 3 solidi. Dest qui a dicretis monadibus continetur, ut, verbi gratia, 3 a 4, 5 a 6, et reliqui. Continens numerus est qui a conjunctis monadibus continetur, ut, verbi gratia, ternarius numerus, si in magnitudine intelligatur, id est in linea, aut spatium, aut solidum, dicitur continens. Similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum. Unde alpha ponitur pro designattera unum significat apud Graecos.rficialis numerus est, qui non solum lontudine continetur, ut trigonus, quadratus, quinqueangulus vel circulatus numeri, et ceteri, qui semper in plano pede, id est superficie continentur. Trigonus numerus est ita.o Quadratus numerus est Quinqueangulus ita.o Circularis numerus est ita,
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. absq his non inuenies
lunam. quota sit in quolibet anno.
&mense &die Iste epactȩ semꝑ¬
in eadem luna quaefuerit eodie. Con¬
tinentur autem circulo decem nouen¬
nali. Sed cum aduiginti nouem epac¬
tas ꝑuenerit qui est cirtulus nonus
decimus. lamsequenti anno non ad¬
des suꝑuiginti nouem undecim. ut de¬
cm adnunties detractis xox. sedinde
reuesteris. ut xi. ꝓnunties.:¬

Expanded text:
vocantur: absque his non invenies vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semin eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed cum ad viginti novem epactas pervenerint, qui est circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes super viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis triginta, sed inde reverteris, ut undecim pronunties.
Abbreviated transcription (Latin):
bis sextus. quiabis sexies ductus as¬
sem facit. quod est unus dies. sicut
& qua drantem. propter quater duc
tum quod est bis sextus.. Quem suꝑ
dierum cursum in anno sol facit.
siue quod nequeat annum sub intro¬
duci. nisibis sexto non as mastias cõ¬
putaueris. hoc est & primo die sexto
autem non as mastias usq indiem.
in lunae cursubis sextus ad ponitur
atq inde detrahitur. Intercalares
autem dies idcirto uocantur quia
interponuntur. utratio lunae solisq
Calare enim ponere di¬
actur. intercalare interponere.
Epactas greci uocant. latini adiec¬
tiones. annuas lunares. quae per
unden arium numerum usq: ad tri¬
cenarium inse reuoluuntur. Quas
ideo aegypti adiciunt. ut duna¬
ris emensio rationi solis ȩquetur.
Iuna enim uixta cursum suum.
XX nouem semis dies lucere dinos¬
citur. & funt in annum lunares
dies .cC.cliiii. remanent adcur¬
sum anni solaris dies xi. quos aegyp¬
tu adiciunt. unde & adiectiones

Expanded text:
bissextus, quia bis sexies ductus asbissextus, quia bis sexies ductus assem facit, quod est unus dies, sicut et quadrantem prtum; quod est bissextus quem super dierum cursum in anno sol facit. sive quod nequeat anno suo introduci, nisi bis sextum nonas Martias conputaveris, hoc est et primo die sexto autem Kal. Martias usque in diem in lunae cursu bissextus apponitur, atque inde detrahitur. 28. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur, ut ratio lunae solisqCalare enim ponere dicitur, intercalare interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies lucere dinoscitur, et fiunt in anno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones
Abbreviated transcription (Latin):
communis. quia sȩpe duo ita conuinc¬
ti incedunt ut inuicem se inpa schali
sollemnitate sequantur. Nam em¬
bolismus annus. semꝑ solus est. Em¬
bolisius annus est. qui tredecm men¬
ses lunares. id est .ccc. lxxxiiii
dies habere monstratur.: Ipse est
annus scomoysi diuinitus reaelatꝰ
in quo iubentur. hi quilongius habi¬
tabant. insecundo mense pascha cȩ¬
lebrare. : Embolismus autem nomen
greum est quod inter p̃tatur latine
suꝑ augmentum eo quod expleat nu¬
merum annorum communium.
quibus undetim lunares dies deẽe
cernuntur.: Embolismi autem.
anni & communes. sic inuenuintur.
Sienim a quasta decima luna paschȩ
p̃cedentis . usq ad quastam decimã
tuor dies fuerint. Embolismus an¬
nus est: Si cccliiii. communis.
Bissextus est ꝑannus quatuor unus
dies adiectus. cresit enim ꝑsingulos
annos quasta pars assis. Atubi quar¬
to anno assem compleuerit. Bis sex¬
tilem annum facit.: Dictus autem

Expanded text:
communis quia saepe duo ita coniunccommunis quia saepe duo ita coniuncti incedunt ut invicem se in paschali sollemnitate sequantur. Nam embolismus annus semper solus est. Embolismus annus est qui tredecim menses lunares, id est CCCLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo iubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha celebrare. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum; eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quarta decima luna paschae praecedentis usque ad quartam decimam XXIV dies fuerint, embolismus annus est; si CCCLIV, communis est. Bissextus est per annos quattuor unus dies adiectus. Crescit enim per singulos annos quarta pars assis. At ubi quarto anno assem conpleverit, bissextilem annum facit. Dictus autem
Abbreviated transcription (Latin):
cesimam primam ꝑdies septem pascha¬
lis dies quaeritur. propter ipsum nu¬
merum septenarium quo uniuersita¬
tis significatio sȩpe figuratur
qui &iam ipsi ecđę tribuitur prop¬
ter instar uniuersitatis. Unde &
iohannes a postolus in a pocalipsin
adseptem scribit ecdesias. Ecde¬
sia uero adhuc in ista mostalitate
carnis constituta. propter ipsam
mutabilitatem lunae nomine in¬
scripturis significatur. Uaria
autem obseruantia opinionum pas¬
chalis festiuitatis. interdum erro¬
& si quinta decima luna die domi¬
nico prouenerit. in alio dominico
pascha protrahunt.. Creci primi
mensis lunam ab octauo idus mar¬
tias. usq indiem non as a prelis obser¬
uant. & si quinta decima luna. die
dominico incurrerit. sc̃m pascha cele¬
brant. Hiuus modi ergo dissensio in¬
ter utrosq: paschalem regulam tur¬
bat. Communis annus dicitur.
qui duo decim tantum lunas hoc est
dies . cc.cl.iiii. habet. Dictus autẽ

Expanded text:
cesimam primam per dies septem paschacesimam primam per dies septem paschalis dies quaeritur, propter ipsum numerum septenarium, quo universitatis significatio saepe figuratur; qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur propter instar universitatis, unde et Iohannes Apostolus in Apocalypsin ad septem scribit ecclesias. Ecclesia vero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine inScripturis significatur. Varia autem obserchalis festivitatis interdum erroet si quinta decima luna die Dominico pervenerit, in alio die Dominico pascha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martii usque in diem Nonarum Aprilis observant: et si quinta decima luna die Dominico incurrerit, sanctum pascha celebrant. Hujusmodi ergo dissensio inter utrosque paschalem regulam turbat. Communis annus dicitur, qui duodedies CCCLIV habet. Dictus autem
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem xp̃i in memoriam re¬
uocemus. sed &iam c&era quaccirca
eum ad testantur ad sacra mentorum
significationem inspiciamus.⁊
Propter initium enim nouȩ uitae.
& propter nouum hominem quem ui¬
bemur induere. &exuere uet erom.
expurgantes u&dis fermentum ut simꝰ
noua consparsio. quõ pascha nostrũ
immolatus est xp̃s.: Propter hanc
ergo uitae nouitatem. primus men¬
brationi paschali. mistice ad tribu¬
tus est. Quod uero testiae ebdoma¬
dae diepascha celebratur. idẽ qui
dies occurrit aquinta decima in ui¬
cesimam primam. Hoc significat
quia in toto tempore saetuli quod
septenario dierum numero agitur.
Nunc testio tempore hoc sacramentũ
apparuit .: Primum enimꝰ tempus ẽ
ante legem. secundum sublege
testium sub gratia. ubi iam manise¬
statum est sacramentum. prius occul¬
tum in prophetico enigmate.
Ideo & propter haec tria scłi tempora
resurrectio dñi triduana est. Quoo
uero a quasta decima luna usq ad ui¬

Expanded text:
resurrectionem Christi in memoriam reresurrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem iubemur induere et exuere veterem, expurgantes vetus fermentum, ut simus nova consparsio, quoniam pascha nostrum inmolatus est Christus. Propter hanc ergo vitae novitatem primus menbrationi paschali mystice adtributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in vicesimam primam, hoc significat quia in toto tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum aperuit. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi iam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate: ideo et propter haec tria saeculi tempora resurrectio Domini triduana est. Quod vero a quarta decima luna usque ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
Post cuius expletionem ad primum
quitus ecđa. pascha quasta decima
luna cum uidȩis celebrabat. quocumq
die occurrer&. quemritum scĩ patres
innicena synodo prohibuerunt con¬
stituentes. non solum lunam pascha¬
lem & mensem inquirere. sed &iam
&diem resurrectionis dominicae
obseruare. &obhoc pascha a quasta
decima luna usq uicesimam primam
extenderunt. ut dies dominicus non
omitteretur. : Paschae autem uoca¬
bulum non grecum sed hebreum est.
pati. Sed atransitu hebreo uerbo pas¬
cha appellatur . eo quod tunc populus
đi exaegypto transierit. Vnde &in
INC quia uenit eius hora. ut transir&
demundo ad patrem. Cuius nox id co
ꝑuigila dr̃. propter aduentum regis
acdĩ nostri. ut tempus resurrectionis
eius. nos non dormientes. seduigilantes
inueniat. cuius noctis duplex ratio est¬
Siue quodinea uitam tunc recepit
cumpassus est. siue quod postca eadẽ
hora qua resurrexit adiudicandum
uenturus est. Eo autem modo agi¬
mus pascha ut non solum mostem &

Expanded text:
post cuius expletionem ad primum quitus Ecclesia pascha quarta decima luna cum Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Paschae autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeum est; pati, sed a transitu Hebraeo verbo pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde et in 'Iesus quia venit hora ut transiret de mundo ad Patrem.' Cuius nox ideo pervigilia ducitur, propter adventum regis ac Dei nostri, ut tempus resurrectionis eius nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cuius noctis duplex ratio estsive quod in ea et vitam tunc recepit, cum passus est; sive quod postea eadem hora, qua resurrexit, ad iudicandum venturus est. Eo autem modo agimus pascha, ut non solum mortem et
Abbreviated transcription (Latin):
LIMPIAS APUDGRECOS CON¬
stituta apud elidem greciae
ciuitatem. elus agentib agonem.
& quinquennale cestamen. quatu¬
or medus annis uacantibus. & ob
hoc elidum cestaminis tempus. o¬
limpiadem uocauerunt. quadñ¬
ennio inuna olimpiade supputato.
Lustrum uero est penteresin. idest
quinquennium. quod quinto anno
dicitur condi. propter olimpia das
a romanis. Ad huc enim consules.
adhuc aera nondum erat. Est enĩ
quinquennale tempus. Ideo uero sic
uocatum eo quod censu ꝑ quinquenni¬
um in re publica ꝑacto. Vrbs roma
lustrabatur.: Iubeleus interp̃tatur
rẽmissionis annus. est enim hebrai¬
Qui sep¬
tenis annorum eb domadibus. Id est
quadraginta & nouem annis texit᷑.
in quo dangebantur tubae. & a d om̃s
reuestebatur antiqua possessio de¬
bita absoluebantur confirmabant᷑
libestates : Hunc numerum &iam
indieb pente costen &ipsi cadebram.
post dñi resurrectionem remissa cul¬
pa & totius debiti cirografo euacua¬
to. ab omni nexu liberi. suscipientes

Expanded text:
lympias apud Graecos constituta apud Elidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. Lustrum vero est πεντετηρίς, id est quinquennium, quod quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraiqui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur; in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi suscipientes
Abbreviated transcription (Latin):
non sit mundum. Etlucus quiaum¬
bra opacus parum luceat. quȩdã
&iam facta sunt ex nominum diriua¬
tione. uta prudentia prudens.
Quaedam &iam exuocib ut agarru¬
litate garrulus: Quaedam exgre
ca & himologia osta. & declinata
sunt in latinum. ut silua. domus.
Alia quoq ex nominib locorum.
urbiim. fluminum. traxerunt uo¬
cabula. Multa &iam & dediuer¬
sarum gentium sermone uocantur.
Vnde &origo eorum uix cernitur.
Sunt enmpleraq barbara nomina
incognita latinis & grecis.
DE GLOSIS
TLOSA GRECA INTERPRETATI¬
Uone linguȩ soslitur nomen
hanc philosophi aduerbium di¬
cunt. Quia uocemillam decuius
cescere est tacere. Item latus aurit¬
apestum. aurit ꝑcutit. Item cum
terminum dicimus finem. aut popu¬
latas interpra &amur ẽẽ uastatas.
& omnino cumunius uerbi rem uno¬
uerbo manifestamus.¬

Expanded text:
non sit mundum, et 'lucus', quia umnon sit mundum, et 'lucus', quia umbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrca etymologia orta, et declinata sunt in Latinum, ut silva, domus. 5. Alia quoque ex nominibus locorum, urbium, fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Unde, et origo eorum vix cernitur. Sunt enim pleraque barbara nomina et incognita Latinis et Graecis. De glossis . Glossa Graeca interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adverbium dicunt, quia vocescere’ est ‘tacere’, item latus apertum ‘haurit’ ‘percutit’, item cum ‘terminum’ dicimus ‘finem’ aut ‘populatas’ interpretamur esse ‘vastatas’; et omnino cum unius verbi rem verbo manifest
Abbreviated transcription (Latin):
ETHINO LOGIAESTORIGOUOCA¬
Abulorum cumius uerbi uel nomins
ꝑinter practationem colligitur.
hanc aristotelis symbolon. cicero ad¬
notationem nominauit. quia nomna
& uerba rerum nota facit exemplo pro
posito. Ut puta flumen quia fluen¬
do creuit. affluendo dictum. cuius
cognitio saepe usum necessartum ha¬
bet interpra &atione sua. Nam
dumui deris unde ostum est nomen
cicus ium cius intellegis. Omnis
enim re inspectio achimologia cog¬
nita. planior est: Non autem omnia
nomina au&erib secundum naturã
imposita sunt sed quaedam & secun¬
dum placitum. sicut &nos seriuis et
possessionibus. interdum secundũ
quod placet nrãe uoluntati nomna
damus. Hinc est quod omnium no¬
minum & himologiae non repperi¬
untur.: Quia quaedam non se¬
cundum qualitatem qua genita sunt.
sed uixta arbitrium humane uolun¬
tatis uocabula acceperunt.
Sunt autem acthimologiae nomi¬
num. autexcausae date. ut reges
mo. quia sit exhumo. aut ex contra¬
rus uta lauando lotus. dumlutum

Expanded text:
Etymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a veteribus secundum naturam inposita sunt, sed quaedam et secundum placitum, sicut et nos servis et possessionibus interdum secundum quod placet nostrae voluntati nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etymologiae nominum aut ex causa datae, ut 'regesmo', quia sit ex humo, aut ex contrariis ut a lavando 'lutum', dum lutum
Abbreviated transcription (Latin):
EOMETRICAE QUADRIPTITA
diuisio est. inplanum in mag¬
nitudinem num erabilem. in mag̃¬
nitudinem rationabilem. &infigu¬
ras solidas.. Planȩ figurae sunt
qua cin longitudine & latitudine
continentur. quae sunt iuxta pla¬
tonem numero .V. Numerabilis
magnitudo est. quacnumeris arith¬
meticaȩ diuidi potest. magnitu¬
dines. rationales sunt quarum
mensuram. scire possumus.
Inrationabiles uero. quarum men¬
surae quantitas. cognita non ha¬
tur.:
DEFIGURISGEOMETRI CAL

Expanded text:
eometriae quadripertita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetur. De figuris geometria
Abbreviated transcription (Latin):
UAEDAM AUTEM LITTERAE INLI¬
bris uiris uerborum suorum no¬
tae sunt. quoscriptio celeris bre¬
uiorq fiat. Scribebatus enim uer¬
bi gratia. ꝑ .b. & f. bonum. factum.
ꝑ.s. & .c. senatus consultum. P.r.
& p. respublica ꝑ .p. & r. populus.
Persupinum . m. literam. mulier .ω.
Perp secundum naturam pupillus.
ꝑunum .K. caput. Perduo. cappa¬
uincta . RR. calumniae causa Per ÷
malum.. Cuius generis plurimȩ
consimiles notȩ in libris antiquis
inueniuntur.: Has iuris notas. no¬
uicii imperatores. a codicib legum
abolendas sanxerunt: quia multos
perhaec callidi ingenio. ignorantes
decipiebant. atq ita uisserunt scri¬
bendas in legib litteras ut nullos
errores. nullas ambages afferant
sed sequenda &iutanda a peste de¬
monstrent.
DENOTISMILITARIBUS

Expanded text:
uaedam autem litterae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi gratia per B et F 'bonum factum', per S et C 'senatus consultum', per R et P 'respublica', per P et R 'populus per supinam W litteram 'mulier', per P secundum naturam 'pupillus'unum K 'caput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', per I malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrarent. De notis militaribus
Abbreviated transcription (Latin):
UAEDAM GENERA LIDAORUN
apud gentiles cestis modulis
conficiebantur.. Breuiori forma.
carmina atq: epistolae. Atuero
historiae. maiori modulo scribe¬
bantur. & non solum in casta uel¬
membranis. sed &iam &inmentis
el efantisnis textilibusq maluarũ
foliis. atq palmarum. cuius generis
cinna sic meminit. Haec tibi aratis
multum inuigilata lucernis. carmna
quaesignis nouimus aerios leuis.
in aridulo maluȩ discripta libello.
Pruxiaca uexi munera natucuila
Cirtum aidi libros. siciliae. pri¬
mum increbuit. Nam initio pumi¬
cabantur. unde & catulus ait. ciu
dono lepidum nouum libellum arido
modo pumice expolitum.¬

Expanded text:
uaedam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori forma carmina atque epistolae. At vero historiae maiori modulo scribebantur, et non solum in carta membranis, sed etiam, et in omentis elephantinis, textilibusque malvarum foliis, atque palmarum. 2. Cujus generis Cinna sic meminit: Haec tibi Arataeis multum invigilata lucernis Carmina, queis ignes novimus aerios, Levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. 3. Circumcidi libros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et ait Catullus: Cui dono lepidum novum libellum Arido modo pumice expolitum
Abbreviated transcription (Latin):
honores app&ens. in delicus affluens.
in libidine promptus.: Haec &alia
difiniunt luxuriosum. sed ꝑdescriptio¬
nem definiunt.
Quaespecies definitio¬
nis oratorib magis apta est: quamdia lec¬
ticis. quia latitudines habet. Quae
similitudo. in bonis reb ponitur &inma
lis Quinta species est defnitionis
quam grece cata antelexin. latine ad¬
uerbium dicimus.: Haec uocem illam
decuius requaeritur. alio sermone de¬
signat. un o singulari. & quod ammodo

Expanded text:
onerosi appetens, in deliciis adfluens, onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoribus magis apta est quam Dialecticis, quia latitudines habet, quae simlis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
enim in reliquis notitia re profertur.
non substantialis explicatio declara¬
tur: Quia illa substantialis est . defini¬
tionum omnium optinet principatum.
Testia species definitionis est. quaegre¬
caepoites dicitur. latine qualitatiua
uocatur. quia exqualitate nomen ac¬
cepit. proeo quod quid quale sit: id qõ
sit euidenter ostendit. Cuius exemplum
talecst. homo est quungenio ual& astib
poll&. & cognitione rerum. aut q̃dage¬
redebet eligit. aut anima duersione q̃o
inutile sit contempnit: his enim qua¬
litatib exp̃ssus ac definitus homo est.
Quasta species est difinitionis. quȩ
scriptio nominatur. qua cadhibita
circuitione dictorum. factorumq
rem quaesit discriptione declarat.
Quaeritur enim quidauarus sit . quio
crudelis. quidluxuriosus. & iniuersa
luxuriosi. & auari. crudelis natura
describitur. ut siluxuriosum uolue¬
rimus difinire dicimus. luxuriosus q̃
uictus. non necessarii sed sumptuosi &

Expanded text:
enim et in reliquis notitia rei profertur, enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium obtinet principatum. Tertia species definitionis est, quae Graece ποιότης dicitur, Latine qualitativa vocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae scriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et
Abbreviated transcription (Latin):
IUISIO EST PHILOSOPNORŨ
qua einreb exprimendis expli¬
cat. quidres ipsa sit. qualis sit . & quem¬
ad modum membris suis constare debe¬
at Est enimoratio breuis unius cu¬
iuisq reinaturam a communione diui¬
sam. propria significatione condudens.
Diuisio difinitionum. in pastes quinde¬
am habetur.. Prima species est difi¬
nitionis usiodis. idest substantialis.
qua e propriae &uere dicitur definitio.
ut est homo. animalrationale. mostale.
sensus. disciplinȩq capax. Haecenim
definitio. ꝑspecies & differentias descen¬
dens. uent ad proprium. & designat
plenissime quid sit homo: Sccunda
species definitionis est. qua e grece
enneomaticaedicitur. latine notio
nuncupatur.: Quamnotionem.
communi non proprio nomine possu¬
mus dicere: Hacc istomodo semper
efficitur. homo est quodrationali
conceptione. exercitio prȩest anima¬
lib cunctis. non enimdixit. quid est
homo sed quidagat. quasi quod am
signo innotitiam deuocato: Ista

Expanded text:
initio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quindecim habetur. Prima species definitionis est οὐσιώδης, id est substantialis, quae proprie et vere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Secunda species definitionis est, quae Graece ἐννοηματική dicitur, Latine notio nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatur. Competens uoca¬
tus quia post instructionem fidei.
competit gratiȩ xp̃i. Inde & a
petendo. competentes uocati.
Laicus. popularis. laosenim grece
populus dicitur.. Prosclitus. id
est aduena &circumcisus. quimis¬
cebatur populodĩ. grecum est¬

Expanded text:
interpretatur. Conpetens vocainterpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpetentes vocati. Laicus popularis. Λαός enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est advena et circumcisus qui miscebatur populo Dei, Graecum est
Abbreviated transcription (Latin):
auida iudaci.: Demagistri quip¬
pe nomine cognomen sectatorib
datum est.: Xpiani autem olim
aiudȩis quasi obobprobrium . na¬
tarti uocabantur. proeo quod
dñsnoster. atq saluator. auico
quod am galileȩ naz arcus sit
appellatus.: Nonse autem glori
&ur xpianum qui nomen habet.¬
& facta non habet. ubi autem nomen
secutum fuerit opus. cestissime ille
est xp̃ianus. quise factis ostendit
xp̃ianum. ambulans sicut &ille
ambulauit. a quo & nomen traxit.
Catholicus uniuersalis. siue gene¬
ralis interp̃tatur.: Nam greci
uniuersale. catholicum uocant.
Osthodoxus est recte credons. &
ut credit recte uiuens.: Ostho enĩ
grece. recte dicitur. doxogloriȩ
hoc est uir recte gloriae. quo nomi¬
ne non potest uocan. qualiter ui¬
uit quam credit. Neofitus grece.
latine nouellus. & rudis fidelis.
uel nuper renatus interp̃tari potest.
Catecuminus dictus proco quoo
adhuc doctrinam fidei audit.
nec dum tamen baptismum recepit

Expanded text:
a JUDA Judaei. De Magistri quipa JUDA Judaei. De Magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. 2. Christiani autem olim a Judaeis, quasi opprobrio, Nazaraei vocabantur, pro eo quod Dominus noster atque Salvator a vico quodam Galilaeae Nazaraeus sit appellatus. 3. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet, et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est Christianus, quia se factis ostenditChristianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, recte vivens. Orthos enim Graece, recte, dicitur: doxa gloria, hoc est vir rectae gloriae. Quo nomine non potest vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus, interpretarCatechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit singularis. monas enim grece
singularitas dicitur. Ergo sisoli¬
tarius interp̃tatur uocabulum mo¬
nachi. quidfacit inturba. qui so¬
lus est Plura sunt enim genera
monachorum.  Coenobitae. quos
nos in commune uiuentes possum.
appellare. : Coenobium enim
plurimorum est.. Anachoretae
sunt. qui post coenobi alem uitam.
deserta petunt. & soli habitant per
deserta & abco quod procul abho¬
minibus recesserunt. tali nomine
nuncupantur. : Sed anachoretȩ
helram &iohannem. Coenobitae.
a postolos imitantur. Heremitȩ
hi sunt. qui &anachoretae. ab hom¬
num conspectu remoti. heremum
& desertas solitu dines appetentes.
Nam heremum dicitur quasi re¬
motum.. Abba autem syrumno¬
men. signi ficat in latinum pater.
quod paulus romanis scribens. ex¬
posuit dicens. In quocla mamus
abba pater. inuno nomine duab
usus lingius. dicit enim abba srro
nomine patrem. &rursus latine
pretatio ostendit. deunc¬
xp̃iani sunt cognominati. sicut

Expanded text:
sit singularis; μονὰς enim Graece sit singularis; μονὰς enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid facit in turba qui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. 2. Coenobitae, quos nos in commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. 3. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt, et soli habitant per deserta; et ab eo quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Eliam et Joannem, coenobitae apostolos imitantur. 4. Eremitae ii sunt qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. 5. Abba autem Syrum nomen, significat in Latinum pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit, dicens: In quo clamamus: Abba, pater, in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine pretatio ostendit, de uncnim Christiani sunt cognominati, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aut sacrificium offerendum.
Tunc enim accenduntur lumina¬
ria ab eis. & depostantur. non ao
effugandas tenebras. dumsol eodẽ
tempore rutilet. sed adsignum lȩ¬
titiȩ domonstrandum. ut subtrpo
luminis corporalis. illa lux ostenda¬
tur. dequa in euangdio legitur.
Erat lux uera quȩ in luminat omnẽ
hominem uenientem in hunc mundũ
Exorcistae. exgrȩco in latinum ad
iurantes. siue increpantes uocantur .
Inuocant enim super catecuminos.
uel super eos qui habent sp̃m in mun¬
dum nomen dñĩ ihũ. adiurantes
percum utegrediatur ab cis.
Ostiarii. idem &ianitores. quun
ueteri testamento electi sunt ad
custodiam templi. utingredere¬
tur illud inmundus in omnire.
Dicti autem ostioru. quod p̃sint
ostus templi: Ipsi enim tenentes
clauem. omnia intus extraq: custo¬
diunt. atq: interbonos &malos.
habentes uidicium. fideles recipiunt.
respuunt infideles .
.XIII.
DE MO NA CEIIS
ONACHUS GRAECA AETHI¬
mologia uocatus. eo quoo

Expanded text:
aut sacrificium offerendum; aut sacrificium offerendum; tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. § 18. Exorcistae ex graeco in latinum aiurantes sive increpantes vocantur. Invocant enim super cathecumenos, vel super eos qui habent spiritum inmundum, nomen Domini Iesu, adiurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, fideles recipiunt, respuunt infideles. CAPUT XIII. De monachis. Monachus Graeca etymologia vocatus, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
deferunt. hi apud hebreos nathin¬
nei uocantur.: Lectores a legen¬
do : Psalmistae. apsalmis canen¬
dis. uocati  Illi enim praedicant
populis quid sequantur. isti canunt.
ut excitent ad conpunctionem
animos audientium. licet. & qui¬
dam lectores ita miseranter pro¬
nuntient. ut quosdam adluctum
lamentationemq: compellant
Idem &iam & pronuntiatores uocan¬
tur. quod porro adnuntiant. tan¬
ta enim &tam daraerit. eorum
uox. ut quamuis longe positorum
aures adimpleant. Cantor autẽ
uocatus. quia uoce modulatur
incantu. huius duo genera dicunt᷑
in aste musica. sicut ea docti homi¬
nes latine dicere potuerunt. prȩ¬
centor. & succentor.. Praecentor
scilicet. qui uocem prȩmittit. in
cantu. Succentor autem qui sub¬
sequenter canendo respondet.
Concentor autem dicitur quia
consonat. qui autem non consonat.
nec concinit. nec concentor erit
A coliti grece. latine ceroforaru
dicuntur. ad epostandis certis.
quando legendum est euangeliũ.

Expanded text:
deferunt. Hi apud Hebraeos Nathadeferunt. Hi apud Hebraeos Nathanei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis quid sequantur, isti canunt ut excitent ad conpunctionem animos audientium; licet et quidam lectores ita miseranter pronuntiant, ut quosdam ad luctum lamentationemque conpellant. Idem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant. Cantor autem vocatus quia voce modulatur in cantu. Huius duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat; qui autem non consonat nec concinit, nec cantor nec concentor erit. § 17. Acolythi graece, latine ceroferarii dicuntur a deportandis cereis, quando legendum est evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
proa etate. uel decrepita senectu¬
te. sed propter honorem & digni¬
tatem quam acceperunt presbite¬
ri nominantus. Ideo autem & pbi
sacerdotes uocantur. quia sacrũ
dant. sicut & ep̃i. quilicet sint
sacerdotes. tamen pontificatus
apicem nonhabent. quia nec cris¬
mate frontem signant. nec para¬
ditum sp̃mdant. quod solis debe
ni epĩs lectio actuum a postolorũ
demonstrat. Vnde & apud ue
quia illud nomen dignitatis est.
hoc a&atis. Leuitae ex nomine
auctoris uocati. deleui enim. Le¬
uitae exostisunt. a quibus intem¬
plodĩ. mistii sacramenti ministe¬
ria explebantur. Hi grece diaco¬
nes. latine ministri dicuntur
quia sicut insacerdote consetratio.
ita india cono ministerii dispensa¬
tio habetur . Ip o. diacones gre¬
ce quosnos subdiacones dicimus
qui ideo sic appellantur. quia
subiacent praeceptis & officiis le¬
uitarum.. Oblationes enim in
templo dĩ a fidedib ipsi suscipiuint
& leuitis. suꝑponendas altaribus

Expanded text:
pro aetate pro aetate te; sed propter honorem et dignitatem, quam acceperunt, presbyteri nominantur. Ideo autem et presbyteri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant, sicut episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent; quia nec chrismate frontem signant, nec Paracletum Spiritum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud vet fuerunt, quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. De Levi enim levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis et officiis levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et levitis superponendas altaribus
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Antea autem pontifices
& regeserant. Nam maiorum haec
erat consuetudo. utrex esset. &iam
sacerdos uel pontifex: dicebantur.
Uates. auimentis appellatus. cuius
significatio multiplex est. Nam
modo sacerdotem. modo prophetã
significat. modo po&am. Antis¬
tes. sacerdos dictus. abeo quod ante
stat. primus est enim in ordine ecđȩ¬
& supra se nullum habet.: Sacer¬
dos autem nomen habet. composi¬
tum exgrȩco &latino. quasi sacrũ
dans.: Sicut enim rex a regendo.
Ita sacerdos a scĩficando uocatus ẽ
Consecrat enim & scĩficat.
Sacerdotes autem gentilium fla¬
mines dicebantur. hi incapite ha¬
bebant pilleum. in quo erat breuis
filo tantum capita rdigare coe¬
perunt. Namnudis penitus eos
capitib incedere nefa serat.¬
e Vnde afilo quoutebantur flami¬
nes dicti sunt. quasi filamines. ue¬
rum festis diebus. filo deposito pil¬
leum imponebant prosa cerdo tu
eminentia. Presbiter grȩce
latine senior inter pretatur. non

Expanded text:
ostendit. Antea autem pontifices ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam atores pontifices dicebantur. § 9. Vates a vi mentis appellatus est; cujus significatio multiplex est: nam modo sacerdotem, modo prophetam significat, modo poetam. § 10. Antistes sacerdos dictus est, quod ante stat: primus est enim in ordine Ecclesiae; supra se nullum habet. § 11. Sacerdos autem nomen habet compositum ex graeco et latino, quasi sacrum dans; sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrificando vocatus est: consecrat enim et sacrificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pileum, in quo erat brevis filo tantum capita religare coeperunt; nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. § 12. Presbyter graece, latine senior interpretatur; non modo