comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sech. Et faca sunt aies adam prͦqͣm genuit sem
occoginta anni: genurtq filios ⁊ filias. Et fc̃m
ẽ omne tempꝰ quo uixit adam ann nongenti
tͥginta: ⁊ mortuus est. Lcc .iii.
ixit qͦ sech centum quinq annis: ⁊ geniut
enos. uixitq sech piͦqͣm genuit enos octingen¬
tis septem annis. ⁊ genuit filios ⁊ filias. Et fac¬
ti sunt om̃s dies sech ñgentoꝵ duodetim annoꝵ
⁊ mortuus est. Uixit u euos nonaginita annus.
⁊ genuit cainan. Post cꝰ ortum uixit octingẽ¬
tis qͥndecim annis: ⁊ genuit filios ⁊ filias. fãcti¬
q sunt om̃s dies enos. ñgentoꝵ qnq antioꝵ:¬
⁊ mortuus est. Uixit qͦ caian septitaginta
annis: ⁊ genuit malalehel. Eouixit cainan
postqͣm genuit malalehel occĩgentis qͣdragi¬
ta annis: genuitis filios ⁊ filias. Et fc̃i sunt om̃es
dies cainan ñgenti decem anni: ⁊ mortuus ÷ uix̃
aꝰ malalehel seraginta qͥnq annis: ⁊ genuit
iaremh. Et uixit malalebel postqͣm genuit iarẽth

Expanded text:
nt dies Adam. postquam genuit Seth, octingenti anni: genuitque filios et filias. Et factum est omne tempus quod vixit Adam anni nongenti triginta, et mortuus est. Vixit quoque Seth centum quinque annis, et genuit Enos. Vixitque Seth postquam genuit Enos, octingentis septem annis, genuitque filios et filias. Et facti sunt omnes dies Seth nongentorum duodecim annorum, et mortuus est. Vixitet genuit Cainan. Post cujus ortum vixit octingentis quindecim annis, et genuit filios et filias. Factique sunt omnes dies Enos nongenti quinque anni, eet mortuus est vixit quoque Cainan septuaginta annis et genuit Malalehel et vixit Cainan postquam genuit Malalehel octingentos quadraginta annos genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est vixit autem Malalehel sexaginta quinque annos et genuit Iared et vixit Malalehel postquam genuit Iared
Abbreviated transcription (Latin):
ognouit quoq aohuc adam le .ii.¬
uxorẽ suã et peꝑit filiũ. uocauitq nom̃ eiꝰ
seth dicens. Posuit mͥ dͥs sem̃ aliud pro abel
quem occidit cayn. S et sech nat est filius:
quẽ uocauit enos. Iste cepit inuocare uo¬
men dñi. hic est lib̾ gn̾ationis adam. In di¬
e qua creauit d̾s hoĩem. id similitudinẽ dei fec̃
illũ: mascłm ⁊ feminã cͤaũ eos. Et blidix ilł: ⁊ uo

Expanded text:
ognovit quoque adhuc Adam uxorem suam et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens posuit mihi Deus semen aliud pro Abel quem occidit Cain sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos iste coepit invocare nomen Domini hic est liber generationis Adam in die qua creavit Deus hominem ad similitudinem Dei fecit illum masculum et fem
Abbreviated transcription (Latin):
nurq ada iahel: qui fuit pat̾ h̾itantium
in tentoriis atq pastoꝵ. Re nom̃ frĩs eĩ iuibal.
ip̃e fuit pat̃ canentiũ cyhara ⁊ organo. Sel¬
la quoq genuit tubalcayn: quit malleator
et fab in cuncta oꝑa eris et ferri. Soror u̾ u
balcayni nocina. Dixitq lamech. Auscul¬

Expanded text:
itantium in tentoriis, atque pastorum. Et nomen fratris ejus Jubal: ipse fuit pater canentium cithara et organo. Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri. Soror vero Tubalcain Noema. Dixitque Lamech u
Abbreviated transcription (Latin):
carnis desid̃ia conteri: mundi gl̾am de¬
cliuare: aliena ñ appetere: ꝓpria largi¬
ri. Penset gͦ apd̾ se unusquisq nr̃m. si
hec uox dei in cordis eiꝰ aure conualuit¬
⁊ quia iam ex deo sit cognoscit R ẜa

Expanded text:
di gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite raptorem: Saulus aut sicur
actus apłorum testantur acceptis lit¬
teris aprincipibus sacerilotum: ut ubi¬
cumq inue nirer me dei sectatores altra¬
heret et ad tinceret ut iq puniendos.i¬
bat spirans et anhelans cedes: hic ẽ ille

Expanded text:
ttendite raptorem: Saulus, inquit, sicut Actus Apostolorum testantur, acceptis litteris a principibus sacerdotum, ut ubicumque inveniret viae Dei sectatores, attraheret et adduceret, utique puniendos, ibat spirans et anhelans coedes. Hic est ille
Abbreviated transcription (Latin):
ot in apostolo paulo completum ẽ. ⁊ĩi.¬
uia et ile illo predictum erat. Iam sipla¬
cet inspiciamus palilum mane rapientẽ.
ad uesperũ escas iliuiclentem: Mane et lees¬
perum posita sunt ꝓ eo: ac sic cͥficetẽtur
prius et post ea. Sic ergo accipĩamus ꝓrtus
rapiet.: postea idliuidet estas. Michi uin̾e

Expanded text:
oc in apostolo Paulo completum est, quia et de illo praedictum erat. Jam, si placet, inspiciamus illum mane rapientem, ad vesperum escas dividentem. Mane et vesperum posita sunt pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius rapiet, postea dividet escas. Attendite
Abbreviated transcription (Latin):
bem radioꝵ. clarꝰ splensdor illuminet¬
⁊ manitinũ noctium tenebs t̾minum
ponit. ac resoluta sensim caliginum ce¬
citate reb cunctis facies q̃dam
at liuneu infundit᷑. ⁊ cum ueluti sub
una mat̾ie tenebrarũ muidꝰ in con-¬
fusione iacuit int̾ueniente matitt¬
no diu̾sa specum uarietate disting

Expanded text:
bem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distin
Abbreviated transcription (Latin):
t quos ñ habeamꝰ oculos cordis
inseruit: ⁊ uelut radios quosdam
apłos suos misit. qui nos deuocte
aetecrime ueggligentie lib̾arent ⁊
paulatin resolutis in nob̃ teuebrris
pccoꝵ. matutiua susceptione consue¬
cerent. ut ꝑfecti faciliꝰ possemꝰ tolerare
solis ardorem. Hoc est ut pmum uos
pceptis simpliciorib erudirent quo
capatiores efficerent celestium secre

Expanded text:
t quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secre
Abbreviated transcription (Latin):
udite me qui sequimini qd̵ iustum est et
queritis dnm. Attendite ad petram unde
exsisi estis : et ad caruernam laci de qua p̃cisi estis
audium et leticia inueniet᷑ in ea.¶.cc̃ ii.¬
grãꝵ accõ et uor laudis. Nitendite ad me
populus meus ⁊ trib mea me audite. quia lex
a me exiet. et iudiciũ meũ in lucem populoꝵ reqͥ
uestros et indere sub tra deorsum quia celi
sicut fimiꝰ liquescent. et t̾ra sicut uestm̃itum at¬
teret᷑. ⁊ habitatores eius sicut hec interibunt:¬

Expanded text:
udite me qui sequimini quod justum est: et queritis Dominum. Attendite ad petram: unde excisi estis: et ad cavernam laci de qua precisi estisaudium et laetitia invenietur in ea, gratiarum actio et vox laudis. Attendite ad me, populus meus, et tribus mea, me audite. Quia lex a me exiet et judicium meum in lucem populorum tros; et videte sub terra deorsum. Quia celi sicut fumus liquescent: et terra sicut vestimentum atteretur: et habitatores ejus sicut hec interibunt
Abbreviated transcription (Latin):
supio prebere consultum infantie tue. et
adhuc te ded blasphemantem ictirco diftero
quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli
ergo temet ipam ita despicere: ut motus
deorum incurras: Hoata agnes respondit:
Noli ufanciam corporalem in me ita despit̾e:
ut putes me uelle te habere ꝓpitium: ficdes
enim non in annis s in sensib geritur. et
deus omnipotens mentes magis comprobat

Expanded text:
Cupio praebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat,
Abbreviated transcription (Latin):
ter oftencditur iudex feros tortor cruentꝰ
martir inuictus. Incuius corpẽ penis ua¬
riis ex arato iam tormenta defecerant: et
adhuc membra durabant. Cot coniuncta
nuraculis persistebat impietas: tot uerata
suppliciis non cedebat iufirmitas: Agnos¬
catur ergo oꝑata diuinitas. sc̃ u.¬
uomodo enim corruptibilis puluis con¬
tra tam uuuania tormenta duraret
nisi in eo xp̃c habitaret: In his enu om¬
nidus ille agnoscendus ille agnoscenclus
et in prima uocatione dedit fidem: et in sum¬
ma passione uirtutem. uiltis uosse quia u¬
trunq donatum est: Auclite apostolum pau¬
lum. uobis inquit donatun est donatun¬
rũ etiam ut patiamini pro eo. Te iii.¬
uincentius: acceper at et habebat. Si e¬
nim non acepiss quid haberet: Habebat
nenio le sius iuirib confidat: quando
suffert temptationem: quia ut bona
prudenter loquamur. ab illo est non¬
nostra sapientia. Tc iͣi

Expanded text:
ter ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificandus, et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audite apostolum Paulum: uobis inquit, donatum est pro Chruerum etiam ut patiamini pro eo. aUincentius, acceperat et habebat. si enim non acciperet, quid haberet? habebat nemo de suis uiribus confidat, quando suffert temptationem, quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia, et
Abbreviated transcription (Latin):
uid xp̃c futurorum prescius consci¬
us secretorum cogitationum index:
mentium ꝑscrutator. Quare deseruit
quare neglexit milefes innocentie sue:
sõetancum sibi quare contempxit exerci¬
tumi. Quare cunabuliss suis fleputatas
extubias sicut reliquid: ut regem solum
quesiturus: hostis totum grassaretur in

Expanded text:
us futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem tlat aute mortem sentire
quan uitam: tenebras ingerit intranti¬
d lucem. Sic agit magr̃ mali: minifter do¬
li: ire artifex. inuentor sceleris impietatiᷤ
anctor: pietatis predo. iuunicus in nocen¬
tie: hostis nature suis peior: pessimus sibi.
Quem xp̃c non ut euaderet: s ne uicleret᷑
effugit. In altum tentleus cait ab alto.
Celum pulsans intrat in profundum. In
se uadit cũn uadit intleum: Se occidit cũ
uitam conatur occilere quia capere non
potest ꝑtlicionem salus: occisionem uita:
O
ambitio quam ceca senꝑ: õ quam pre¬
sumptio pessima. o quam ꝑait concen¬
sa qui inconcensa captat. Herocles poss idẽs
terrenum regnum: impugnat celeste.Cer¬
renis inhians irruit indiuina: ĩpamq pi¬
etatem insectatur. Auclierat natum re¬
gem lestinatus ad scelus: ad piaculum ꝓop¬
tus: paratus ad crimen causas ui nocentie
non requirit. Ius abuegat: infunctit fas¬

Expanded text:
sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concesa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fas
Abbreviated transcription (Latin):
elus quo tendat quo ꝓsiliat. Tt pͥma.¬
liuor: inuidia quo feratur herodiana
hodie patefecit immanitas: Que dum tẽ¬
por alis regni enuilatur angustias: eterni
regis ortum molitur extinguere. Tunc he¬
rocles inquit uicdens quia illusus eft a ma¬
gis: misit in betħlecm et ocepãit omnes
p̃ueros qui erant inea: et in omnil finib
eius. E Sũb altare dei audiui uoces occisor¬
licentiũ quare non defenclis saguinem nostrũ
et acceperũt diuinum responsum ad huc su¬
stinete modicum tempus donet impleatur nu¬
merus fratrum uestrorũ. U Et clate sunt
iolens quia illusus est amagis
Solet impiet as se esse illusani: tlila¬
tans se crudelitas furit: fremit delositas
se cleceptan: et uise fraus reuersa collidi¬
tur. Herorles strilet: tatleus ipẽ inlaque¬
um quem tetendit. Hinc iniquitatem qmͣ
considerat: euaginat. De fide ꝑfidie su¬
mit arma. Terreno querit furore quem
natum celitus uon credit: Ad sinus matrñ
nilitum cogit castra inter ubera arcem

Expanded text:
elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui eesp. Sub altare Dei audivi voces occisorum; quare non defendis sanguinem nostrum? et acceperunt divinum responsum: adhuc sustinete modicum, donec impleatur numerus fratrum vestrorum. Vers. Vidi sub idens quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem
Abbreviated transcription (Latin):
apłm: non exceptis ceteris singulariter
solum. s preceteris quos diligebat᷑ famili¬
arius unum: quem specialis pre rogatiua
castitatis ampliori dulcediue fecerat dig¬
num: Omnes quippe se cliligere ꝓbat: quily
ante passiouem loquitur. Sicuͣt dilexit me
pater ego dilexi uos: manete indilectione

Expanded text:
esus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos,
Abbreviated transcription (Latin):
Nter praulendum iħc tercio petrum ause
se amaret interroganit: ac tercio amorem
confitenti quia ter eiu negauerat: ei ter¬
cio pascendas suas oues commisit: ac clem¬
cde quia pro eariundeni ouium id est anima¬
rum fidelium cura pastorali usq ad mar¬
tirium crucis ess: ꝑuenturus intimauit
clicens: Amen amen flico tibi: cum esses
iunior cimgebas te: et ambulabas ubi uo¬
lebas: Cun autem senueris: extencles ma

Expanded text:
nter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
Munus. nati: natorum uertit in penam
Actoris ortum: orientium manclat occasũ.
Negotium saluantis saluantiorum iubet
esẽe discrimen. Quorum lingua tacuit:
oculi nichil uiderunt: nichu audierunt
aures: manus nichil fecerut: Et quibe
actus nullus est unq̃e culpa est: sump¬
serunt mortenz qui uiuere nescierunt.
Quib aput heroclem solum quod nati
sunt: hoc fuerit crimen. R Hi sunt¬

Expanded text:
Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ui nequicia est sodalis: cui odiosa est
equitas: inquitas est semꝑ amita: Qͥ
cetdib uiuit: qui se munit sanguine: qui
crudelitatib seuit: cii de timore stat to¬
tum: de amore nichil constat. Herodes ce
crudelitate rimatur. Successorem timẽs

Expanded text:
ui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tuncrudelitate rimatur: successorem timens,
Abbreviated transcription (Latin):
ratres: xp̃c non ddespexit suos mili¬
phare quãm uiuere: quos fecit capere
sine concertatione uictoriam: quos tlo¬
nauit coronis ante quam membris: quoꝰ
uoluit uirtutib uitia preterire. ante
pit suas acies non reliquit: Beati quos
natos martirio iunlemus esse non scło
Beati qui labores iurequiem in refrigeriũ
dolores: merores iugaudium cominitarut̃.

Expanded text:
ratres, Christus non despexit suos miliphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante pit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aceant ad me insule. et gentes
mutent fortitudinem. accedant et tunc̃ lo¬
quant᷑. sunul ad uidicium ꝓpinquenus. Lcc̃ n¬
ius suscitauit ab oriente iustum. uocauit
eum ut sequeret᷑ se : Dabit in conspectu
eius gentes: et reges optinebit. dabit qͣsi pulue¬
reni gladio eius. sicut stipulam uento raptam
arcin eius¬
ersequetꝰ eos transibit in pace. semita inpe.

Expanded text:
aceant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem: Accedant, et tunc loquantur, simul ad judicium propinquemus. Quis suscitavit ab oriente justum, vocavit eum ut sequeretur se? Dabit in conspectu ejus gentes, et reges obtinebit: Dabit quasi pulverem gladio ejus, sicut stipulam vento raptam arcui ejusersequet
Abbreviated transcription (Latin):
uni te. ⁊ dixi tibi. Sertiis meus es tu. ele¬
gi tẽ. ⁊ nõ abieci te. fe timeas qͣr egͥo tecum
sum. Nec declines quia ego deus tuuł.
onfortaui te. et auxiliatꝰ lc̃c uii.
sum tui. et suscepit te dext̾a iusti mei

Expanded text:
et dixi tibi: Servus meus es tu, elegi te, et non abjeci te. Ne timeas, quia tecum sum ego: ne declines, quia ego Deus tuus: confortavi te, et auxiliatus sum tui, et suscepit te dextera justi mei
Abbreviated transcription (Latin):
amma eiꝰ ululabit sibi. sor meum ad
moab clamabit uectes usꝙ ad segor urinã
er astensum enĩ luith: flens ascendet
et in uia oronaim clamorem contͥcionis
leuabunt: aq̃ nemrim deste erunt. qr aruit
h̾ba. defetit g̾men. uiror om̃is int̾iit Lc .iii.¬
cdm magnitudinẽ oꝑis et insitatõ eoꝵ
Ad torrentem salicum ducent eos. qm̃
circuiuit clamor t̾minũ moab str̃ .uͭ. Le.i.¬
sq ad gallum ululatꝰ eius et usq ad pute¬
um helim clamor eius. quia aque dibon replete
puam enim suꝑ dabon udlitam̃ta his
qui fugerunt de moab leonem ⁊ reliqui

Expanded text:
ma ejus ululabit sibi. Cor meum ad Moab clamabit, vectes ejus usque ad Segor vitulam er ascensum enim Luith flens ascendet, et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Aquae enim Nemrim desertae erunt, quia aruit herba defecit germen viror omnis interiit secudum magnitudinem operis et visitatio eorum ad torrentem salicum ducent eos quoniam circumiit clamor terminum Moab usque ad Gallim ululatus eius et usque ad puteum Helim clamor eius quia aquae Dibon repletae onam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab le
Abbreviated transcription (Latin):
ROplendida fc̃a est facies moysi dũ respi¬
ceret in eum do̾. Uidentes seniores claritatem
uultꝰ ciꝰ animirantes tiuiuerunt ualde.U Des¬
cendit moy ses de uioute portans duas tabulas lapi¬
deas in manib suis scͥptas itͣsq digito dei. Uidentor¬

Expanded text:
plendida facta est facies Moysi, dum respiceret in eum Dominus. Videntes seniores claritatem vultus ejus, admirantes timuerunt valde. Vers. Descendit Moyses de monte portans duas tabulas lapideas in manibus suis, scriptas utrasque digito Dei. Vident
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manet natum: ñ transuorium s et̾num:
ñ factum adeo patre. s genitum: nec solam
genitũ. s etiam unigenitũ. Unũ quippe
et u̾bum erat apud dm̃ : et d̾s erat u̾bum.
Hoc erat in pͥncipio: apud dm̃. Omĩa ꝑ ip¬
sum facta sunt : et sine ipso factum est ni¬
chil. In hoc autẽ quod ꝑ illud u̾bram ds̃ pa¬
ter omĩa fecit: ostenditur. qr hoc u̾bum ge¬
nuit ip̃e. ñ fecit. Illud gͥ u̾bum de deo dẽ
est. de creatore creator est: unde hoc inse na¬
alter inꝑsona: ñ alius in natura.
Semꝑ apd̃ patrem: semꝑ cũ patre : semꝑ
de patce⁊ͥ semꝑ in patre. Semꝑ apd̃ patren
cum qͦ illi est utia naturalis immensitas
Semꝑ cum patre: cũ qͦ illi una est natum¬
lis etͥnitas. Semꝑ de pat᷑ : de qͦ illi est natura¬
lit̾ et̃na natiuiias. Semꝑ inpatͤ᷑: cũ qͦ ali¬
est una naturalit̾ equalisq diuinitas. Q̾
alt̾ quidẽ ille. qd̃ pat̾ est : alt̃ ille qd̾ filiꝰ est.¬

Expanded text:
permanet natum. Non transitorium, sed aeternum; non factum ab aeterno Patre, sed genitum; non solum genitum, sed etiam unigenitum. Unum quippe erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naalter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illest una naturaliter aequalisque divinitas: et alt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ u̾bum qd̃ inpͥncipio erat. et apd̃ dm̃
erat. et deus erat. fecit eẽ qd̃ ñ erat. Grãm
uꝰ: qua u̾bum caro factũ. uenit quererte
et saluũ facere qd̃ ꝑierat. Omĩpotentiã. qͣ
fecit omnẽ diem: grãm. qua certo die con¬
cipi. et certo die dignatꝰ est nasci. R. Angl̃i¬
paulominꝰ ab angłis. in die factꝰ est homis¬
num: qui coet̾nus et equalis deo patͥ. dies
dicit. Bene nunciate diem de die: salutare
euis. Quid ẽ diem de die ÷ nͥ filiũ de patre
Est gͥ de patͤ filiꝰ. de die dies : sed tam̃ pat̃ et
filiꝰ ñ duo dies. s unꝰ est dies. Est do pat᷑ filꝰ.
de deo d̃s: pat̃ tam̃ et filiꝰ ñ duo dii. s unꝰ est d̾s.

Expanded text:
qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Iminus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dieso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
mus unũ dm̃ eẽ. patͤm et filiũ: ipãm unã
naturã in discrete diuinitatis ostendimꝰ.
Alt̾a ẽ gͦ ꝑsona genitoris et geniti: s una
est natura genitoris et geniti.R Omagnũ.
uomͦ sufficient̾ aut digne loqui ͭ co .iii.¬
pot̾it quis. de quo: Homo de deo: mor¬
tał de immortali: uisibił de inuisibili:
mutabilis de uncominutabili: opus de
opifice ÷ de creatore creatura: de factore fac¬
tura: paruus de immenso: temporalis
de et̾no : humilis de altissimo: plasmatus
e limo. de illo qui omĩa creauit. ex trichilo:
Cuiꝰ est in ẽnarrabilis omĩpotentia. qua¬
nos gratuita bonitate fecit: nec minꝰ tam̃
inenarrabilis grã. qua nos omĩpodentissi¬
ma miseratione saluauit: qͥ et opus creatͥ¬
cis omĩpotẽtie gratis fecit : et opus grẽ sal¬
uatricis omĩpotent̾ impleuit: illic hñs
potestatẽ condendi et regendi creat᷑am suã
hic hñs potestatem ponendi et stuũdi ꝓ no¬
bis animã suã. Onĩpotentiã uͦ nc̃ dicimꝰ:

Expanded text:
s unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, quanos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
impium ut faceret iustum: dilȩxit in fir¬
mum. ut faceret sanum. Dilexit ꝑuersũ.
ut faceret rectum: dilexit mortuum. ut
faceret uiuum. Q̾ quid amplius dicam:
qͣndoqͥdem deus uingenitꝰ humanã naturam
tantum dilex̃. ut eam ñ solũ a potestate mali
angłi lib̾aret : uerum etiam in se ip̃o. suꝑ
om̃s bonos angłos in patris dextera collocaret:
Natura enĩ que in pͥmo homine a malo angło
captiuata fuerat: ipa nũc insccło homine suꝑ
om̃s bonos angłos regnat. R Ecre agnus dei.

Expanded text:
impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirimpium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in
Abbreviated transcription (Latin):
deo deus uerus. et unus cum patre nat᷑alit̾
deus: semꝑ exse ipso scõs angłos pascit:
s tam̃ angłicam naturam dei filius ñ accepit¬
deus commendaret in nobis : filiꝰ eius
naturam nrãm suscepit ex nobis. Q deus
unigenit᷑. qui panis est angłoꝵ: ut eciam
homini se ip̃m fac̾e̾t panẽ : simul. hoĩs et am¬
mã suscepit et carnem. Accepit utramq
ueram: utramq scãm: utramq mundam.
Accepit ammã nram sine iniquitate: acce¬
pit carnẽ nr̃am cum mortalitate. Accepit
aniniam iustam. ꝑ quam nr̃is animab iu¬
sticiam redłet: carnẽ uero ꝓpt̾ea dignat᷑
est hab̾e mortalem. ut scd̃m ipãm moriens.
mortem uinceret : scdm ip̃am etiam resur¬
geret: ꝑ quã nr̃a quoq corpora suscitaret.
Magnũ misterium dilectissimi fr̃s: mag¬
num diuine dilectionis inditium. Homo
dm̃ contempnens. a deo discessit: d̃s homi¬
uem diligens. ad homines uenit. Dilexit

Expanded text:
Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepitDeus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam redderet, carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, per quam nostra quoque corpora suscitaret. 6. Magnum mysterium, dilectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c dies et̾nus. u̾bum eructuatum decor¬
de patͥs : ꝓp̃c indie temporis. u̾bum caro
factum de ut̃o u̾ginis matͥs. Ap̃c dies et̾nus.
deus uer᷑ de deo u̾o: ap̃c in die temporis. sposus
ꝓcedens dethalamo suo. Dies et̾ritatis ap̃c.
angłos creans: dies intempore. ap̃c. homines
saluans. Dies et̾nitatis ap̃c. in celo scõs angłos
pascens: dies temporis ap̃c. homines int̾ra te¬
ficiens. Ut enim panem angłoꝵ manducaret
homo: creator angłoꝵ factus est homo: utrosq
pascens. et integer ꝑ manens. Quam bonus
panis: qui et angłos pascit. ꝑ speciem. ut de
ipso satient᷑ in pat̾a: it nos pascit ꝑfidem. no
deficiamus inuia. Ille panis qui se ip̃m dat
ãgłis ad gaudium stabilitatis: se ipm̃ dedit
hominib ad remedium sanitatis: et qui est
angłoꝵ esca: nob̾ factꝰ est medicina. Uerũp¬
tam̃ hic dilectissimi fr̃s atcendite magnitu¬
dinẽ grẽ: et agnoscite quid deus homini di¬
gnatus est p̃rogare. Xp̃c enĩ dei filiꝰ. de u̾o

Expanded text:
 dies aeternus Verbum eructatum de corde Patris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero
Abbreviated transcription (Latin):
et animã fecit: in die uͦ temporis. solus filius
nr̃m corpꝰ animãq suscepit. Ap̃c dies et̾nus.
unigenitꝰ in forma dĩ manens: ap̃c indie
temporis unigenitꝰ. formã serui accipiens.
Xp̃c dies et̾nus. diues ꝑmanens ut conłet
nos: ap̃c in die temporis pauꝑ factꝰ. ut redi¬
meret nos. Dies et̾nus ap̃c. deus de deo patͤ:
xp̃c in die demporis. d̾s homo de u̾gine matre:¬

Expanded text:
Filius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus Christus Deus de Deo Patre, Christus in die temporis Deus homo de virgine matre
Abbreviated transcription (Latin):
dei filiꝰ. qui solam carnis naturam.
nullam aut̃ parati contagionẽ traxit de
renascentis: intũq genus purificatiois
subire. dignatꝰ est ⁊ et cirtumcisus tuds¬
licet. a parentibꝰ. octana die natiuitatis ⁊
et tricesimo etatis anno baptizatꝰ a ioħe:
unmo. etiam t̾cium salutaris hostie muip¬
nus⁊ ip̃e. dempli dũs ꝓse ñ respuit offer¬
.ri.. cuiꝰ die de hinc tricesima t̾cia. dño
opitũlante: ur̃a caritas auditura simul
estꝰ et selebratura misterium. Cuncta in¬
qm et legalis et euangłice purificationis
gen̾a. qui nullo indiguit dñs susciꝑe nos
despexit : ut et consummande iam legis
decreta. suo tempore doceret ẽẽ saluberri¬
ma: et ad uenientis enangłii cunctis fide¬
lib ostend̾et eque subeunda remedia. R

Expanded text:
Dei Filius, qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem contraxit de renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus est, et circumcisus videlicet a parentibus octava die nativitatis, et tricesimo aetatis anno baptizatus a Joanne, imo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. Cuncta, inquam, et legalis et evangelicae purificationis genera, qui nullo indiguit, Dominus suscipere non despexit, et  Al., ut consummandae jam legis decreta suo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia.
Abbreviated transcription (Latin):
ne decꝰ ostendit eẽ gratissimũ : sic qͦq paca¬
tissimo scłi tẽpore ꝓcreatꝰ. q pacẽ magnoꝑe
quereret atq amaret edocuit: qr pacis ca¬
ritatisq sectatores semꝑ in uis ere dignaret᷑
indicauit: iuxta qd̃ ip̃e fidelib ꝓmitens
ait. Ubi enĩ sũt duo uel tres congregati in
nomĩe meo: ibi sum in medio eoꝵ. Quod eñ
maiꝰ regni quietissimi et pulcherrime qͣntũ
ad hoiẽs potuit ẽẽ pacis inditrum: quã una
totũ orbem descͥptione condudi. eodem cũc¬
dos longe lateq mũdi fines census nũmisma¬
mocdator augustus. tanta iuxta fidem
hystoriarum duodecim annos circa dempus
forinsecis qm ciuilib bellis toto orbe sopi
uideatur implesse. Qui iuidelicet ꝓpħa cum
mistica dispensationẽ xp̃i uoce p̃cineret di¬
cens. et erit in nouissimis diebꝰ p̃ paratꝰ mõs
domꝰ diũ in ueͬtice montiũ ce eleuabit᷑ suꝑ
colles et fluent adeum om̃s gentes: post
pauca. etiã demporis illiꝰ sacratissimi statũ

Expanded text:
tendit esse gratissimum, sic quoque pacatissimo saeculi tempore procreatus, quia pacem magnopere quaereret atque amaret edocuit, quia pacis charitatisque sectatores semper invisere dignaretur, indicavit. Juxta quod ipse fidelibus promittens ait: Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Quod enim majus regni quietissimi, et pulcherrimae, quantum ad homines, potuit esse pacis indicium, quam una totum orbem descriptione concludi, eodem cunctos longe lateque mundi fines census numismaderator Augustus, tanta, juxta fidem historiarum, duodecim annos circa tempus forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitvideatur implesse. Qui videlicet propheta cum mystica dispensationem Christi voce praecineret dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes . Post pauca etiam temporis illius sacratissimi statum
Abbreviated transcription (Latin):
hec noua mũdi descͥptio. illiꝰ sũmi regis
aduentui destimonium ꝑbibebat. qͥ congre¬
gatos a mũdi plagis om̃ib electos suos. et̾¬
ne beatitudinis albo consib̾et: uerũ etiã
eiꝰdem regni duces quieta sui modaminis
pace iuuabat: q nimirũ comp̃ssis a p̃lioꝵ
turbine gentib uniu̾sis: p̃dicaturos orbi
ap̃i discipłos. quolibet ꝓpt̾ u̾bum ire uellẽt.
ab ingruentium feruore seditionũ. trem̃¬
da id temporis ut ita dixerim romani noĩs
umbra ꝓdegebat. Exiit gͦ edictum a cesa¬
re augusto. ut censũ ꝓfiteret᷑ uniu̾sus orbis:
q imminebat edictum regis xp̃i. qͦ salutẽ
conseq̃ret᷑ uniu̾sus orbis: qui uocabulum
augusti ꝑfectissime complens. ut pote suos
et augescere desid̾ans. et ipse augere suffici¬
ens. censorib sue ꝓfessionis. non oblatione
peccunie subiectos. s fidei oblatione signa¬
re p̃cepit: euntes inquiens in mũdũ uniu̾¬
sum. p̃dicate euangłium omĩ creature. Qui

Expanded text:
haec nova mundi descriptio illius summi regis adventui testimonium perhibebat, qui congregatos a mundi plagis omnibus electos suos aeternae beatitudinis albo conscriberet, verum etiam ejusdem regni duces, quieta sui moderaminis pace juvabat, quia nimirum, compressis a praeliorum turbine gentibus universis, praedicaturos orbi Christi discipulos, quolibet propter verbum ire vellent, ab ingruentium fervore seditionum, tremenda id temporis ut ita dixerim Romani nominis umbra protegebat. Exiit ergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum Regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens, in mundum univesum, praedicate Evangelium omni creaturae. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ec descriptio pͥma facta est : ap̃side L .xii.
syrie cirino. Q ibant om̃s: ut ꝓfiterẽ¬
fur singłi in suam ciuitatem. Hunc cirmi
temporibꝰ habitum censum: etiam iosephi
illustris hebreoꝵ hystoriographus.in octa¬
uo decimo antiqͥtatum libro. hoc mͦ memo¬
rat. Cirinꝰ aut̃ uir unꝰ. exconsensu curie
romane. ꝑsingłos magistratꝰ usq ad gradũ
consulatus ascendens. ꝑ cet̾a qͦq honorabilis:
cum paucis syriam uenit. ascesare ius da¬
re gentib missus: et censor simul patͥmo¬
morum futurꝰ. Itaq qd̃ ait. hec descͥptio
pina facta ẽ. a p̃side syrie cirio:. significat
hanc descͥptionẽ uł pͥmã eẽ earũ que to¬
tum orbem concluserint ÷ q plereq iam
partes t̾rarũ sepe legunt᷑ fuisse descripte.
uł certe pͥmo tunc cepisse. qnͣdo ciriꝰ sp̃ri

Expanded text:
tio prima facta est a praeside Syriae Cyrino. Et ibant omnes, ut profiterentur singuli in suam civitatem. Hunc Cyrini temporibus habitum censum etiam Josephus illustris Hebraeorum historiographus, in octavo decimo Antiquitatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus. Itaque quod ait: Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino, significat hanc descriptionem, vel primam esse earum quae totum orbem concluserint, quia pleraeque jam partes terrarum saepe leguntur fuisse descriptae, vel certe primo tunc coepisse, quando Cyr
Abbreviated transcription (Latin):
mus adam nob̾ auctor extiit culpe: nouissi¬
mus adam nob̾ auctor extitit gr̃e. Ille de limo
plasmastus. t̾renos ꝓtulit: iste de sp̃u scõ na¬
tus. celestes effecit. ꝑ illum ꝑdidimꝰ grãm
pͥorem: ꝑ istum recepimꝰ ampliorem. Ille qͥp¬
pe nob̾ intulit peccati macłam. cum qua nas¬
cerem᷑ ad supplicium: iste nob̾ contulit iu¬
stificationis grãm. ut renascerem᷑ ad regnũ.
ꝑillũ nos filios scłi. gen̾atio carnalis effecit:
ꝑ istũ nos filios dei. gen̾atio sp̃alis ex hibuit.
Ille nos uitiis subdidit: iste nos florere uir¬
tutibꝰ fecit. Ille nos ꝑuitia deiecit. qͥ pͥmus
cecidit: iste nos ꝑ uirtutẽ eleuat. qui pͥmus
ascendit. Ille qͥꝓpe pͥmꝰ cecidit in infernum:
iste pͥmꝰ conscendit incelum. R Descendit de celis.¬

Expanded text:
mus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Intere
Abbreviated transcription (Latin):
dum a peccato mundauit. Primꝰ homo de t̾ra
t̾renus: scłs homo de celo celestis. Primuĩ hom¬
nẽ mulier coreupta mente decepit: scł̾mh
minẽ uͥgo incorrupta u̾giitate concepit.
In pͥmi hoĩs coniuge. nequitia diaboli de¬
ducłam depͣuauit mentẽ: in scłi aut̃ hõĩs
mat᷑. grã dei et mentẽ integram seruauit
et caruem. Menti contulit firmissimã fi¬
ideo sine pec̃o mirabilit̾ natꝰ est. deus homo.
Attendite fr̃s medicinalis gr̃e lineas: diui¬
na nob̾ benignitate monstratas. Tunc ad
euam angłs malus accessit: ut ꝑ eam homo
quẽ ds fece rat a deo separaret᷑: nunc aut̃
ad mariam bonus angło uenit ÷ ut inea
humane nature d̃s unigenitꝰ uniret᷑. Ue¬
nit ad euam diabolus. ut uitã nob̾ malignꝰ
auferret: uenit ad mariam gabriel. ut
uitã reddendam hõibus nũciaret. R Bene¬
er p̾mi hominis culpam. cepit łco .uiii.¬
suꝑbꝰ: sub scło captiuus. ꝑ illuim nos captina¬
tos tenuit: ꝑ istum nos liberatos amisit. Pri¬

Expanded text:
eccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fiideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Peprimi hominis culpam coepit superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
asciturus in carne dei filiꝰ. Omł. Eo eiꝰd .ue.
sicut parentes sͥ quos uoluit. Bede prb̃i.¬
et locum natiuitatis quẽ uoluit elegit : eosq
ad ip̃m locum pͥusqͣ nasc̾e̾tur. quomͦ uoluit
ad uexit : ita etiã tempore qͦ uoluit. immo

Expanded text:
asciturus in carne Dei Filius sicut parentes sibi quos voluit, et locum nativitatis quem voluit, elegit, eosque ad ipsum locum priusquam nasceretur quomodo voluit advexit, ita etiam tempore quo voluit, imo
Abbreviated transcription (Latin):
lum ibidẽ quo conuiuas letificaret facere dignatꝰ
est: exceptis celestium sacramentoꝵ figuris. etiã
iuxta. litt̾̃am. fidem recte credentium. confirmat.
Porro taciani et marcionis. ceteroꝵq qui nuptiit
detrahunt. ꝑfidia qmͣ sit dampnabilis in sinuat.
Si enĩ thoro iminaculato. et nuptiis debita casti¬
tate celebratis. culpa in eẽt : nequaqͣm dñs ad has
uenire: nequaqmͣ eas signoꝵ suoꝵ initiis conse¬
crare uoluisset. Nunc̃ aut̃ qr bona ẽ castitas con¬
iugalis: melior ꝯtinentia iudualis ⁊ optima ꝑfec¬
tio uirginalis: ad cõprobandã omĩum electionem
intemerato marie uirginis ut̃o nasci dignatus
est: a ꝓphetico anne uidue ore. mox natus bñdici¬
tur : a nuptiarum celebratorib iam iuuenis
inuitatur: et hos sue p̾sentia uirtutis honorat.

Expanded text:
gnatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem  ex intemerato Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat.
Abbreviated transcription (Latin):
głam et honorem et incorruptionẽ. q̃rentibus
iutam et̾nam: his aut̾ qui. ex contentione et
qui ñ ac quiescunti ueritati. ciedunt aut̃ mni¬
quitati: ira. et indignatio. tribulatio. et angu¬
stia. in omnẽ animã hoĩs oꝑantis malum: iuudei
Loria et honor. et pax omni oꝑanti bonum:
iudeo pͥmum et greco. Non est enĩ ꝑsonaꝵ.
acceptio a pud dñi. Quicũq enĩ sine lege pectaue¬
runt: sine lege ꝑibunt. Q quicũq in lege pecta¬

Expanded text:
ibus vitam eternam. His autem qui ex contemptione sunt et qui non acquiescunt veritati: credunt autem iniquitati: ira et indignatio. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum: Judei tem et honor et pax omni operanti bonum Judeo primum et Greco. Non est enim personarum acceptio apud Deum. Quicumque enim sine lege peccaverunt: sine lege peribunt. Et quicu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmdiu gumi illis est sponsus: uenient aut̃ dies
cum auferet᷑ ab eis sponsus: et tunc ieiunabunt.
Quia nimirum incarnatio. nri saluatoris. ex qͦ
patͥbus cep̃it ꝓmitti: multis scõꝵ est lacͥmis it
luctu. semꝑ expectata. donec ueniret. Si milit̾
ex quo post resur rectionẽ ascendit᷑ in celum: oĩe
scõra spes ad eiꝰ pendet reditũ. Solo aut̃ quo cũ
hominib ꝯuer̃satus est demꝑe. flere aut lug̾e
nequiuierunt: qr iãm sẽcum etiam corꝑalit̾
eum. quẽ sp̃alit dilexert̃. habebant. R̾ Afflci¬

Expanded text:
quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant.
Abbreviated transcription (Latin):
archarum exemplis: scd̃m sub lege. ꝓpħar̃ scͥptis:
i̾tium sub gr̃a. p̃coniis euangłistarum. quasi
t̾cie diei. luce mundo refulsit: in quo dñs. et sal¬
uator nr̃. ꝓ redemptione generis humani in
carne natus apparuit. S et hoc quod in chana
galilee. id est inzelo transmigrationis ꝑpetra¬
te. cedem nuptie facte ꝑhibent᷑: typice denũ¬
ciat. eos maxime grã ap̃i dignos existere: qui
zelo feruere pie deuotionis. et cmmulari karisma¬
ta maiora.ac de uitiis ad uirtutes bona oꝑando.
de terrenis ad et̾na norunt sꝑando et amando

Expanded text:
archarum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, archarum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tertii diei luce mundo refulsit, in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ est illud qnͣdo ꝑ incarnationis misteriuim.
scãm sibi. eccli̾am sociauiti. Non gͥ casu. s certi
grã misterii uenit adnuptias. int̾ra tarnali
more celebratas⁊ qui ad cpulandam sibi spĩa¬
osli amore ẽcrłiam. dẽ celo descendit ad t̾ras. Cuꝰ
quidem thalamꝰ. in corrupte genitricis uterus fuit ͥ
inquo deus humane nature coniunctus est.et ex
quo ad sociandam sib⁊ eccli̾am tanqm᷑ sponsus pro¬
cessit. Primꝰ nuptiarũ locus. uidea extitte: inqͥ
filius dei homo fieri. et occliam sui corporis ac san
guinis. participatione consecrare. sui sp̃s pigno¬
re. infide consirmare dignatꝰ est. Sed uosatis ad
fidem gentib: usq ad fines orbis. t̾re. earũdem
nuptiarũ uotiua gaudia ꝑuenerunt. R Pecĩa¬
die t̾cio postea que suꝑior euangłii sermoᷤ
descripserat. nuptie facte referuntur: s t̾cio tẽ¬
pore sclĩ. dñm ad ad optandam sibi eccłiam uenisse
designat. Primũ quippe sclĩ tempꝰ ante legẽ. patei¬

Expanded text:
rium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filguinis participatione consecrare, sui Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est, sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae, earumdem nuptiarum votiva gaudia pervenerunt. Et defitertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patri