comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ori suꝑꝑonit᷑ tum per discretõẽm
lingua rtfrenat᷑. ne per hoc qͦd loqͥt᷑.
in stultitie culpa dilabatur. Ait gͣ.
Suꝑponite digitum ori ur̃o: idest lo¬
quutioni ur̃e discretionis uirtutem
adiungite: ut per hec que recta et ͣ
hypoccitam dicitis. quib sint dicẽ¬
datus fuero ꝑtimesco: et concutit car¬
nem meam tremor. Constat nimirũ:
qd hoc per inrisionẽ dicat᷑ At si aꝑ¬
te diceret᷑. Si me aliquid hypoccite
mox fletu contremisco. Carnem uͦ
suam si recordatꝰ fuerit: tremore ꝑ¬
hibet concuti. idest infirmitatẽ oꝑis:
uitionis pauore fatigari S quia mił¬
ta zophar de subita dampnatione ĩ¬
uii: in quib beati iob potentiam mo¬
mordit asseruit: scs̃ uir contra eius
dicta sb̃iungit dicens.¬

Expanded text:
go ori superponitur cum per discretionem lingua refrenatur, ne per hoc quod loquitur in stultitiae culpam delabatur. Ait ergo: Superponite digitum ori vestro, id est, locutioni vestrae discretionis virtutem adjungite, ut per haec quae recta contra hypocritam dicitis quibus sint dicendatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor, constat nimirum quod per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si me aliquid hypocritaemox fletu contremisco. Carmen vero suam, si recordatus fuerit, tremore perhibet concuti, id est infirmitatem operis ultionis pavore fatigari. Sed quia multa Sophar de subita damnatione impii, in quibus beati Job potentiam momordit, asseruit, sanctus vir contra ejus dicta subjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
mala que patior.: uosmetip̃os etiam
a uerbor tubꝑa comꝑescite. atq in
meis ꝑcussionib ur̃a damꝑna for¬
midate. Uel certe quia dignis queq
discernimus: non incongrue per di¬
gitum discretio designatur. Unde
et per psalmistam dicit᷑. Benedictꝰ
dominꝰ ds̃ m̃s qui docet manus me¬
as ad p̃lium ⁊ digitos meos ad bellũ:

Expanded text:
vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus vestra damna formidate. Vel certe quia digitis quaeque discernimus, non incongrue per digitum discretio designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Benedictus dominus Deus meus, qui docet manus meas ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ea dona spũalia que in amantis mͥ¬
tem ita de celestib subtiliter turt̃
yt peros carnis expleri non possut
Sepe nanq amantis animꝰ: tau
ꝯtemplationis munere repletur. r
uidere de deo ualeat qͦd loqui non ia¬
leat. Eliuuus autem torrens est p̃i
inundatio scĩ sp̃c: que in contempl¬
tis animum exuberanti infusione
colligitur: cum mens plus qͣm inte¬

Expanded text:
ea dona spiritualia, quae in amantis meea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in contemplantis animum exuberanti infusione colligitur, cum mens plus quam intel
Abbreviated transcription (Latin):
tre eius fluent aque uiue. Ubi euirn¬
głista subiuux dicens. Hoc auten di¬
xit de spũ quem accepturi erant tre¬
dentes in eum. Riuuli gͦ sunt flumi¬
nis: dona sp̃c sc̃i. Bñiulus ẽ flumi¬
nis caritas: riuulus fluminis fide
riuulus fluminis spes.  qm̃ nis̃
hypocrita net deum nec ꝓximũ ui¬
ligit. cum tͣnsitoriam mundi głam
querit.: riuulos fluminis nonudt
quia inrigatione non infuudit᷑ a¬
ritatis. Hypocrita dum p̾sentia b¬
cra querit: munera futura desi¬
cit. ⁊ fidem non hñs riuulum fu¬
minis mente nonuidet quia ẽn
non apparentum. Et dumm retinet
hẏpocrita que uident᷑: spemne¬
gligit eorum que non uidint᷑. Ni¬
nulum gͦ fluminis per defidetim
non uidet: quia solis uisibilibi
tendit. Et scpͥtum est. Quod enim
uidet qͥs: quid sperat: Ruiuloss
fluminis udiss: si a presentis uit
gła oculos clauderet. eosq ad celii
patris amorem aperiret. Et noraui¬
dum qͥd non riuos: sedriuulos dũ
Accipi eram riuuli fluminis posba

Expanded text:
ent aquae vivae . Ubi Evangelista subjungit, dicens: Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Rivuli ergo sunt fluminis dona Spiritus sancti. Rivulus est fluminis charitas, rivulus fluminis fides, rivulus fluminis spes. Sed quoniam omnis hypocrita nec Deum, nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit, rivulos fluminis non videt, quia irrigatione non infunditur charitatis. Hypocrita, dum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est non apparentium . Et dum retinet hypocrita quae videntur, spem negligit eorum quae non videntur. Rivulum ergo fluminis per desiderium non videt, quia solis visibilibus intendit. Et scriptum est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Rivulos ergo fluminis vidisset, si a 477 praesentis mundi gloria oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non rivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt
Abbreviated transcription (Latin):
sub infert᷑. Et sulgurans in amͣari¬
tudine sua. fulgur quippe tum te¬
pente desuꝑ uenit. cum terrore an
oculos clarescit claritatẽ ostendit.
et ante posita percutit. Sic sic usde
licet iniquus cum głam uite p̃sen¬
tis adsumpserit. Unde in hoc nũ¬
do per potentiã clarus ostendit᷑ n
de agitur ut multi feriant᷑. Qua¬
si fulgurare iniqui est: in huius
uite honore clatere. S quia sps¬
dor głe illins eternis gehennie suꝑ¬
pliciis mancipat᷑: recte nunc dl¬
ia tulgurans in amaritudine sua
Qui enim modo qͣsi ex terrore et
claritate feriens gaudet: inde ꝑt᷑
supplicia in perpetuum sustinet.
Et quidem de quodam diuite sqͥͣ¬
tum est: quia epulabat᷑ cotidie sy¬
dide. S aliud est splendere: atq ali¬
ud fulgurare. Nonnumqͣm qͥuipp
splendor sine ꝑtussione est: fulge¬
tis uero nomine splendor expͥmit᷑
cum percussione. Q ui itaq in po¬
testate positus aliis nocet. nonmã¬

Expanded text:
subinfertur: Et fulgurans in amarisubinfertur: Et fulgurans in amaritudine sua. --Fulgur quippe cum repente desuper venit, cum terrore ante oculos clarescit, claritatem ostendit, et anteposita percutit. Sic sic vidlicet iniquus, cum gloriam vitae praesentis assumpserit, unde in hoc mundo per potentiam clarus ostenditur, inde agitur ut multi feriantur. Quare fulgurare iniqui est, in hujus vitae honore clarescere. Sed quia sploriae illius aeternis gehennae suppliciis mancipatur, recte nunc dicitur: Fulgurans in amaritudine sua. Qui enim modo quasi ex terrore et claritate feriens gaudet, inde post supplicia in perpetuum sustinet. Et quidem de quodam divite scriptum est quia epulabatur quotidie splendide. Sed aliud est splendere, atque aliud fulgurare. Nonnunquam quippe splendor sine percussione est, fulguris vero nomine splendor exprimitur cum percussione. Qui itaque in potestate positus aliis nocet, non in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑetur. Sequit᷑. Eductus et egrediẽs
de Magina sua: et fulgurans in a¬
maritudine sua. Iniquus iste insi¬
diat᷑ dep̃dacionib proxunorꝰ: sed
dum praua in cogitanone machina¬
tur quasi adhue gladius in uagi¬
na est. Dum uero malum qͦd cogita¬
uit iuuique ꝑfict de uagina sua egre¬
ditur: quia de oterstatione se cogta¬
tionis per iniqͥtatẽ male oꝑacõis aꝑttͣ¬
Ostendit᷑ in opere: qualis latuit in co¬
gitatione. Et notandum qͥd ait eductꝰ
et egrediens de uagina sua: edustꝰ sa¬
licet per sedustorem. egrediens uero ꝑ
ꝓpriam uoluntatem. Nam is qui du¬
citur ducentẽ ꝓtuldubio sequitim:
qui autem egredit᷑ scd̃m suam ꝑgere
uoluntatem udet᷑. Quia gͦ ad mala
queq oꝑa et ab antiquo hoste trahi¬
tur: et tamen suo libero atbitrio in
eorum desideriis obligat᷑: de uagina
simam oꝑatoẽm ⁊ illius est sp̃c qͥ
suggessit: et tius nequine qui ex pi¬
pria uoluntate ꝯsensit. Cuuis adhe¬
potentie terror. oftendit᷑: cum ꝓtinꝰ

Expanded text:
tur: VERS. 25.- Eductus et egrediens de vagina sua, et fulgurans in amaritudine sua. - Iniquus iste insidiatur depraedationibus proximorum, sed dum prava in cogitatione machinatur, quasi adhuc gladius in vagina est. Dum vero malum quod cogitavit, inique perficit, de vagina sua egreditur. Quia de occultatione cogitationis suae per iniquitatem malae operationis aOstenditur in opere qualis latuit in cogitatione. Et notandum quod ait: Eductus, et egrediens de vagina sua; eductus scilicet per seductorem, egrediens vero per propriam voluntatem. Nam is qui ducitur ducentem procul dubio sequitur; qui autem egreditur, secundum suam pergere voluntatem videtur. Qui ergo ad mala quaeque opera et ab antiquo hoste trahitur, et tamen suo libero arbitrio in eorum desideriis obligatur, de vaginasimam operationem, et illius est spiritus qui suggessit, et ejus nequitiae qui ex propria voluntate consensit. 32. potentiae terror ostenditur cum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
S qui eamdem carnẽ deo pp̃osuit:
iudicante deo agitur. ut ex ea am¬
plius in igne cruciet᷑. Hic itaq e¬
am relinquere non uult: et tam̃
ab ea abstrahitur. Illit eam relinq̃¬
re appetit: et tamen in ea ꝓꝑter sup¬
plicia seruat᷑. Ad angmentũ itaq
tormenti ⁊ hic de corꝑe nolens edy¬
citur: et illic in corꝑe tenct᷑ inuitꝰ.
Q uiagͦ cius sp̃c carnem qͣm sibi
male amando p̃posuit: euadere in
tormento uolet ⁊ non ualet. recte
nunc diͣ. Affligetur relictꝰ in tab̾na¬
culo suo. De cuius accusatione mox
dicituꝵ¬

Expanded text:
Sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, Sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur, ut ex ea amplius in igne crucietur. Hic itaque eam relinquere non vult, et tamen ab ea abstrahitur; illic eam relinquere appetit, et tamen in ea propter supplicia servatur. Ad augmentum itaque tormenti et hic de corpore nolens educitur, et illic in corpore tenetur invitus. Quia ergo ejus spiritus carnem quam sibi male amando praeposuit evadere in tormento volet et non valet, recte nunc dicitur: Affligetur relictus in tabernaculo suo. De cujus accusatione mox dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
bit eum ignis qui non succendit᷑:
ꝓtimis deeius sp̃r additur. afflige
quia ip̃am lecus inhabitat. ⁊ si sit
possibile optat ut num qͣm relm¬
quat. Iusti uero quia gaudium sy¬
um in spe celestium ponunt: eorꝰ
q Su̾satio in celis est.⁊ cum adhuc
in carne sunt quasi in carne iam
non sunt: quia nulla carnis de¬
lectatione pascunt᷑. ¶Inde ⁊ quib¬
dam dicit᷑. Uos autem non estis in
tarne: sed in spũ. Neq enim in car¬
ne non erant.qui per magr̃a epi¬
stolas exhortationis eloquia suscipi¬
ebant. sed quasi iam non in carne
ẽẽ est: de amore carnaliũ nichil ha¬
bere. At cont᷑ iniquus iste: qr om̃e
gaudium suum in carnali uita po¬
suit. in tab̾naculo carnis habita¬
nit. Quam udelicet carnem cum
in resurrectione receꝑit: dum cum
ea gehenne ignib traditꝰ ardebit.
tunt ab ea educi apꝑetit: tunc eius
tormenta euadere si ualeat querit.
tunc incipit uelle uitare qͦd amauit.

Expanded text:
bit eum ignis qui non succenditur, bit eum ignis qui non succenditur, protinus de ejus spiritu additur: Affligitquia ipsam laetus inhabitat, et, si sit possibile, optat ut eam nunquam relinquat, justi vero, quia gaudium suum in spe coelestium ponunt, eorumque conversatio in coelis est , et cum adhuc in carne sunt, quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectatione pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu . Neque enim in carne non erant, qui per magistri Epistolas exhortationis eloquia suscipiebant; sed quasi jam non in carne esse est, de amore carnalium nihil habere. At contra iniquus iste, quia omne gaudium suum in carnali vita posuit, in tabernaculo carnis habitavit; quam videlicet carnem cum in resurrectione receperit, cum ea gehennae ignibus traditus ardebit, tunc tormenta evadere, si valeat, quaerit; tunc incipit velle vitare quod amavit.
Abbreviated transcription (Latin):
rilitate feriunt᷑. Sic in eis genus
extinguitur: sicut parentum ste¬
rilitate extingui timebat᷑ Sequit᷑.
spectr eorum. Ec̃ce adest uita: ad¬
sunt honores ⁊ diuitie. ad sunt fi¬
lii adsunt nepotes. Quid si qua
mentem in testina cogitatio exio¬
rit: et securitatis gaudia domesti¬
ca rixa tͣnsuerberat Que ẽ huius
mundi felicitas: sileta non est:
et pacate: et non est uirga dei suꝑ
illos. Secure et pacate sunt: quiã
petcantes uiuunt. Lugenda agũt.
et gaucdia non relinquunt. Uirga
eos suꝑne discipline non ꝑcutit:
et tanto amplius in culpa ꝑficiũt:
qͣnto minus ex culꝑa feriunt᷑. Sed
quia intus que ꝓsꝑant᷑ audiuimꝰ:
in agris quoq que ꝓsperitas arri¬
deat uideamꝰ. Sequitur. Bos eoꝵꝰ¬
rit ⁊ non est priuata fetr suo. Uul¬
garis loquutionis usus est: ut bo¬
uem masculum. ⁊ uaccam feminã¬
uocent: sed luterature loquutio.¬
cuns de hoc impio d̃iceret᷑. deuora¬

Expanded text:
rilitate feriuntur? Sic in eis genus rilitate feriuntur? Sic in eis genus exstinguitur, sicut parentum sterilitate exstingui timebatur. Sequituspectu eorum. Ecce adest vita, adsunt honores et divitiae, adsunt filii, adsunt nepotes. Quid si qua mentem intestina cogitatio exurat, et securitatis gaudia domestica rixa transverberet? Quae est mundi hujus felicitas, si laeta non est? et pacatae, et non est virga Dei super illos. 47. Securae et pacatae sunt, quia peccantes vivunt, lugenda agunt, et gaudia non relinquunt. Virga eos supernae disciplinae non percutit, et tanto amplius in culpa proficiunt, quanto minus ex culpa feriuntur. Sed quia intus quae prosperantur audivimus, in agris quoque quae prosperitas arrideat videamus. Sequitur: VErit, et non est privata fetu suo. - Vulgaris locutionis est, ut bovem masculum, et vaccam feminam, sed litteraturae locutiocum de hoc impio diceretur devora
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi enim eos patientia diuina tole¬
raret: nequaqͣm dix uitam in pecca¬
tis ducerent. Subleuant᷑ namq di¬
uitiis cum ẽẽ potentes incipiunt: S¬
fortant᷑ uero cum diu in hac uita sb̾¬
sistere ꝑmiccunt᷑. Q uos enim substã¬
tia eleuat: in fastu sue potentie diere
longitudo confortat. Uel certe suble¬
nati. ⁊ confortati referunt᷑: quia sub¬
leuant᷑ honorib ꝯfortant᷑ reb. Sed
ti ⁊ diuituis confortati ea que in hac cõ¬
cupiscunt uita accipiunt: successio¬
ne aut̃ sobolis priuant᷑. Istis nimi¬
rum ip̃a sua potentia ꝑena est: cun
magnam se habere hereditatẽ consi¬
dant: et heredes non hñt quib relĩ¬
qͣnt. Nuiditaq prodest si adsint oĩa:
et defint filii qui successores fiant.:
cum magno patͥmonio dant᷑ ⁊ here¬
des. At ne qua necessitas temꝑis sal¬
tem aboculis subtrahat eos in qͥb
animus exultat: dehoc eor semi¬
ne dicitur ꝑmanet coram eis. Qd
autem si fiłii datisunt: sed ip̃i ste¬

Expanded text:
Nisi enim eos patientia divina toleraret, nequaquam diu vitam in peccatis ducerent. Sublevantur namque divitiis cum esse potentes incipiunt, confortantur vero cum diu in hac vita subsistere permittuntur. Quos enim substantia elevat, in suae fastu potentiae dierum longitudo confortat. Vel certe sublevati et confortati referuntur, quia sublevantur honoribus, confortantur rebus. Sed ti, et divitiis confortati, ea quae in hac concupiscunt vita accipiunt, successione autem sobolis privantur. Istis nimirum ipsa sua potentia poena est, cum et magnam se habere haereditatem considerant, et haeredes non habent quibus relinquant. Quid itaque prodest 487 si adsint omnia, et desint filii qui successores fiant? Scum magno patrimonio dantur et haeredes; ac ne qua necessitas saltem temporalis ab oculis subtrahat eos in quibus animus exsultat, de hoc eorum semine dicitur: Permanet coram eis. Quid autem si filii dati sunt, sed ipsi ste
Abbreviated transcription (Latin):
quo hoc dicit᷑ deuorabit eum igniᷤᷤ
qui non succendit᷑: quia omĩpotẽ¬
tis iusticia futurorꝰ prescia. ab ip̃o
mundi origine gehenne ignem cre¬
auit: qui in pena reꝓborꝰ ẽẽ semel
inciperet. sed ardorem suum etiam
sine lignis numqͣm finiret. Sciẽ:¬
dum uero est qͦd omnes reprobi. qͥ
illic in anima ⁊ carne pariter cru¬
Pones eos ut clibanum ignis intẽ¬
pore iuultꝰ tui: dñs in ira sua cont᷑¬
babit eos ⁊ deuorabit eos ignis
¶ybanus namq intͥnsecus ardet.
is uͦ qui ab igne deuorat᷑. ab exte¬
riori incipit parte concremari. Ut
eos ⁊ ab igne deuorati.⁊ sicut cly¬
banum poni testant᷑: ut perignẽ
crucientur in corꝑe.⁊ per dolorem
ardeant in ment̾e. CInde hie quoq¬
rapuit ⁊ non edificanit cam: nͥ
est satiatꝰ uenter eius. Domum
pauꝑis ꝯfringit et nudat: quia¬
eum quem per potentiã conterit.
expoliare quoq per auarinã non
erubescit. Rapit eam: ⁊ non edi¬

Expanded text:
iniquo dicit, Devorabit eum ignis iniquo dicit, Devorabit eum ignis qui non succenditur, quia omnipotentis justitia, fumundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum esse semel inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Sciendum vero est quod omnes reprobi, quiillic in anima et carne pariter crugnis, in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos et devorabit eos ignis . Clibanus namque intrinsecus ardet; is vero qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari. Ut eos et ab igne devorari, et sicut clibanum poni testantur, ut per ignem crucientur in corpore, et per dolorem ardeant in mente. Unde hic quoqrapuit et non aedificavit eam, non est satiatus venter eius. Domum pauperis confringit et nudat, quia quem per potentiam conterit, expoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam et non aedi
Abbreviated transcription (Latin):
Tmam impleat᷑ uent̾ eius ut
emictat in eum iram furoris
lum suum dñs pluit: cum iudici¬
orum suor gladiis eius oꝑa per¬
tuait. Bellum namq deo pͥluere ẽ
iniqͥtatem: districtis sententiis de¬
suꝑ ad interitum urguere. Bellũ
deo pluere est suꝑbientia cont᷑ se
corda ꝑcutere: et mentẽ aridam
qͣsi qͥb dam gutts pluuie dẽsescen¬
tib. iudicior suorꝰ iaculis ferire:
ut cum iam ad iudiciũ rapit᷑. me
minerit quia male ꝯcuꝑiuit ⁊ cõcy¬
pita peius congregare studuit.
modo doleat qͦd congregata dese¬
rit. qͣndoq autem ⁊ ultionis ignẽ
sentiat: quem ne bene niueret p̃¬
uidere ꝯtempsit. Sequit᷑. Eygiet

Expanded text:
am impleatur venter ejus, ut emittat in eum iram furoris lum suum Dominus pluit cum judiciorum suorum gladiis ejus opera percutit. Bellum namque Deo pluere est iniqui vitam districtis sententiis desuper ad interitum urgere. Bellum Deo pluere est superbientia contra se corda percutere, et mentem aridam, quasi quibusdam guttis pluviae densescentibus, judiciorum suorum jaculis ferire, ut cum jam ad judicium rapitur, modo meminerit quia male concupivit, et concupita pejus congregare studuit, modo doleat quod congregata deserit, quandoque autem et ultionis ignem sentiat, quem, ne bene viveret, praevidere contempsit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ gͦ mentem untia uitiis succedũt:
reste de eo dicitur. uadent et uenient
suꝑ cum horribiles: quia qͦt uitiis de¬
tedentib et succedentib p̃mitur. tot
malignis spiritib eius animus qͣsi
euntib ac redeuntib deuastatꝰ. S hec
que agit extrinsecus per partes ꝓde¬
unt: nam mentẽ eius simul omĩa
mala oligant. Unde et subditur. Os̃¬

Expanded text:
cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt, recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
rbiles. Quid hoc loco hortibileᷤ
nisi maligni sp̃c appellantꝰ: bonis
uidelicet mentib pauendi atq fu¬
giendi: Et quia idem maligni sp̃c.
certis quib q nitiis singuli obseqͥ
sunt credendi: cum perueroꝰ iste
alia quidem uitia ad mom̃tũ dese¬
rere uidetur. sed alia agere incipit:
suꝑ hunc ꝓfecto horribiles uadunt
et reniunt: quia peruersi mentẽ
et si alia mala deserunt. alia ocer¬
pant. Sepe namq udeas iniquũ
in terrena potestate ꝯstitutum gra¬
ui furore commoueri: quic qͥd ira
suggesserit exequi. ⁊ cum furor abs¬
cesserit mox eius mentem luxuria de¬
uastat: cum luxuria ad tempꝰ inter¬
mittit᷑. elatio ꝑtinus quasi de conti¬
nentia in cuis cogitatione subrogat᷑.
atq ut a ceteris timeat᷑ appetit uderi
terribilis: sed cum res exigit ut loqui
quid duplititer debeat quasi pꝰt ꝑosi¬
to terrore suꝑbie remissa loquutõe
blanditur: et cum suꝑb uideri desi¬
int duplex effici non ꝑtimescit. In

Expanded text:
r. --Qui hoc loco horribiles, nisi maligni spiritus appellantur, bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Saepe namque videas iniquum in terrena potestate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum superbus videri desierit, duplex effici non pertimescit. In
Abbreviated transcription (Latin):
re non posse suspicant᷑. Omnis uͦ
necessitas non incongrue ferrum uo¬
cant᷑. quia uitam inoꝑis meroris uul¬
nere crucrat: sicut de eius quoꝙ ne¬
cessitatib scͥptum est. qui a frĩb uẽ¬
ditus afflictam uitans ducebat: fer¬
rum ꝑtͣnsiit animã eius. Quio gͦ
sunt arma ferrea nisi necessitates
uite p̾sentis: que dure p̃ntut ⁊ ii¬
tam inopis insecunt᷑: berrum qͥ ppe
erugo ꝯsumit: es autẽ ꝯsumere dif¬
ficilius solet. Ferro gͦ netessitas p̃sẽs
que tͣnsitoria est: ere autem sentẽ.¬
tia eterna sigurat᷑. Et quia iudiciũ
suꝑnum ab iniqui mente ñ atten¬
ditur. iuste arcui comꝑat᷑: quia ue¬
lut ex insidiis pertutit. dum illud
is qui pertutitur ñ attendit. Fygiet
gͦ arma ferrea et inruet in arcum
ereum: quia dum p̃sentes necessi¬
tates metuens multa per auaritiã
rapit. extremi iudicii districtis se per¬
cussionib anteponit. Et cum fugit
arna ferrea ab arcus erei sagutis in¬

Expanded text:
re non posse suspicantur. Omnis ergo re non posse suspicantur. Omnis ergo necessitas non incongrue ferrum vocatur, quia vitam inopis moeroris vulnere cruciat, sicut quoque de ejus necessitatibus scriptum est, qui a fratribus venditus, afflictam vitam ducebat. « Ferrum pertransivit animam ejus . » Quid ergo sunt arma ferrea, nisi necessitates vitae praesentis, quae dure premunt, et vitam inopis insequuntur? Ferrum quippe aerugo consumit, aes autem consumere difficilius solet. Ferro ergo necessitas praesens, quae transitoria est, aere autem sententia aeterna figuratur. Et quia judicium supernum ab iniqui mente non attenditur, juste arcui comparatur, quoniam velut ex insidiis percutit, dum illud is qui percutitur non attendit. Fugiet ergo arma ferrea, et irruet in arcum aereum, quia dum, praesentes necessitates metuens, multa per avaritiam rapit, extremi judicii districtis se percussionibus anteponit. Et cum fugit arma ferrea, ab arcus aerei sagittis in
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit. Bene autem dicitur: ⁊ he
pro magnis malis in supplicium
mergitur: fortasse credebatur. qͦd
pro uerbis que male dixerat mi¬
nime iudicaret᷑. S cum districta
omnipotentis dñi iusticia supplici¬
um arepbis pro ꝑuersis actib exi¬
git: eis mala usq ad uerborꝰ retͥ¬
butoẽm reddit. ut qui de magnis
malis debitores sunt suppliciis tͣ¬
dici: etiam nouissimũ quadrantẽ
soluant. Illis enim minima par¬
cunt᷑: qui maiora in se districte
mala defleuert̃. Nam qͦs magna
p̃munt: etiam mala minima in
gehenna pariter affligunt. Scĩ ar̃
partem suam ip̃m dñm habere de¬
siderant. Unde per ꝓpheta dep̃ca¬
tur dicens: portio mea dñs. Iniqꝰ
suam. extra dñm ignem iuenit:
qui dum potiores uideri aꝑpetunt:
ad alienaꝵ rerum ambitum succen¬
dunt᷑. Et sunt nonnulli qui dumsᷤ
sb̃sidior necessaria deesse timent:
mentẽ ad auaritiam relaxant. ⁊ ali¬
ena ambiunt: cum sua sibi suffice¬

Expanded text:
quaesivit. Bene autem dicquaesivit. Bene autem dicpro magnis malis in supplicium mergitur, fortasse credebatur quod per id verbis quae male dixerat minime judicaretur. Sed cum districta omnipotentis justitia Dei supplicium a reprobis pro perversis actibgit, eis mala usque ad verborum retributionem reddit, ut qui de magnis malis debitores sunt, suppliciis traditi, etiam novissimum quadrantem solvant. Illis enim minima parcuntur qui majora in se districte male defleverunt. Nam quos magna premunt, etiam mala minima in gehenna pariter affligunt. 485 Sanctpartem suam ipsum Dominum habere desiderant. Unde Propheta deprecatur, dicens: Portio mea Dominus Iniqsuam extra Dominum ignem invenit, quin alienarum rerum ambitum succenduntur. Et sunt nonnulli qui, dum sibi subsidiorum necessaria deesse timent, mentem ad avaritiam relaxant et aliena ambiunt, cum sibi sua suffice
Abbreviated transcription (Latin):
unde scͥptum est. cogitationib accy¬
santib aut etiam defendentib: tt̃
hypocrite germen domus aperit᷑.
qr in eius mente cogitatio ꝑuersa de¬
tegitur: et in die furoris dei detrahe¬
tur. quia ostensa ira iudicis flãmis
ultritib traditur: dum ab eius con¬
spettr separatur. Q ui enim summa
cogitare dum uiueret noluit: peccõrꝰ
et peccantẽ considerat iudex ⁊ co¬
lerat: atq ad conu̾sionẽ singłos
quia dies est pacientie. ⁊ nec dum
est dies furoris expestat. S hoc
die patientie quia si immobilis ma¬
net hẏpocrita: dum ⁊ multa ma¬
la perpetrat. ⁊ hunc flagella nul¬
la castigant. S in furoris die detͣ¬
hetur. quia iundicte temꝑe rap¬
tus ad supplicia. ab eterni iudicis
agere inhac positus uita uoluiss:
partem apd̾ dnm̃ celestis regni
consortium haberet. S quia pra¬
uis subdi desideriis elegit: partẽ
suam a dño in tormentis inuenit:
qr eiusdem dñi partipati grãm ñ

Expanded text:
unde scriptum est: Cogitationibus accuunde scriptum est: Cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus , in hoc hypocritae germen domus aperitur, quia in ejus mente cogitatio perversa detegitur. Et in die furoris Dei detrahitur, quia, ostensa ira judicis, flammis ultricibus traditus, ab ejus conspectu separatur. Qui enim summa cogitare dum viveret noluit, peccatoruet peccantem considerat judex et tolerat, atque ad conversionem singulos, quia dies patientiae, et necdum est dies furoris, exspectat. Sed in hoc die patientiae quasi immobilis manet hypocrita, dum et multa mala perpetrat, et hunc flagella nulla castigant. Sed in furoris die detrahetur, quia, vindictae tempore raptus ad supplicia, ab aeterni judicis agere in hac positus vita voluisset, partem apud Dominum coelestis regni consortium haberet. Sed quia pravis subdi desideriis elegit, partem suam a Domino in tormentis invenit, quia ejusdem Domini participare gratiam non
Abbreviated transcription (Latin):
cium. qui terrenis actib obligati
fuerant: Ped in eis tamen plus ce¬
lestia qm terrena lucra q̃sierint.
quib dicitur hospes eram et collegi¬
stis meꝰ nudus et oꝑuistis me. Hy¬
pocrite itaq huius celi iniqͥtatẽ re¬
uelant. atq aduersus eum terra
consurgit: dum ⁊ hi qui cum deo
iudices ueniunt. ⁊ hi qui per iudi¬
cium lib̾antur: pͣuitatis illius te¬
stes existunt. Nich̃ gͦ dehis que egit:
in temꝑe dampnatõnis eius abscon¬
decur. Et si quidem acta illius. mo¬
do hominib per duplicitatẽ multa
celant᷑. sed in dampnatõis die qͥcqͥd
in eo intrinsetus latebat. ostenditur.
men domus illius: detrahet᷑ in die fy
aperitur: cum omne malum qͦd in
stientia illius nascebat᷑ ostendit᷑..
Modo quippe germen domus hypo¬
crite manet occultum: quia ⁊ si in
bona ymagine apparet eius oꝑatõ:
sed latet intentio. Aliud est namq
qͦd agit : aliud qͦd intendit. S cum
adueniente iudice uniuscuiꝰq consci¬
entia: ad testimoniũ fuerit dedusta

Expanded text:
i qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt, quibus dicitur: Hospes eram et collegitis me; nudus, et operuistis me . Hypocritae itaque hujus coeli iniquitatem revelant, atque adversus eum terra consurgit, dum et hi qui cum Deo judices veniunt, et hi qui per judicium liberantur pravitatis illius testes existunt. Nihil ergo de his quae egit in tempore damnationis ejus absconditur, et si quidem acta illius modo hominibus per duplicitatem multa celantur, sed in damnationis die quidquid in eo intrinsecus latebat ostenditur. Umen domus illius, detrahetur in die fuaperitur, cum omne malum quod in conscientia illius nascebatur ostenditur. Modo quippe germen domus hypocritae manet occultum, quia etsi bona in imagine apparet ejus operatio, sed latet intentio. Aliud est namque quod agit, aliud quod intendit. Sed cum, adveniente judice, uniuscujusque conscientia ad testimonium fuerit deducta,
Abbreviated transcription (Latin):
pera autem tardius occidit: per
aspidem uolenta et subita. per
uiperam lenis et diuturna temp¬
tatio designat᷑. Unde ⁊ illi mors¬
aspidis in suggestione capitis: ui¬
pere autem in lingua ẽẽ ꝑhibet᷑.
quia repentina temptatio seꝑe in¬
opinatam mentẽ mox ut surgit
interficit: lingue uero tempta¬
tio quiapraua diutius ꝑsuadendo
suggerit.: uelut ex lingua uꝑe
occidit. Et quia omnis hypocti¬
ta inmundor suggestione spũ¬
um: qͣsi serpentum ueneno pene
nequaqͣm considerat: dum intẽ¬
tionem cordis in exteriorib fauo¬
tib diuulgar. reste subuingiõ.¬

Expanded text:
pera autem tardius occidit, per pera autem tardius occidit, per aspidem violenta et subita, per viperam vero lenis et diuturna tentatio designatur. Unde et illi mors in suctione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina tentatio saepe inopinatam mentem mox ut surgit interficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Et quia omnis hypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serpentum veneno, penenequaquam considerat, dum intentionem cordis in exterioribus favoribus divulgat, recte subjungi
Abbreviated transcription (Latin):
otadit. Et qđ conforum est erumpet
in regulum: quia consilium malig¬
ni sp̃e qͦd corde tegit᷑: ad plenam in¬
quitatem nutrit᷑. Regulus namq:
serpentiũ rex dicit᷑. Q uis uͦ reꝑboꝵ
capur est nisi antixp̃c: Quod gͦ cõ¬
fotum fu̾it erumpet in regulum.
quia is qui in se nutrienda aspidiᷤᷤ
consilia recipit: membrũ iniqui ca¬
pitis fc̃s. in corpꝰ antixp̃i accrescit.
De hoc itaq hypoctita dicit᷑. Capͣ¬
itaq aspidum sugit et occidit eũ
lingua uipere: quia cum inqͣm
suggestionem antiqui hostis liber¬
ter suscipit: uiolentis se ptmodũ
eius temptationib deuictus tͣdit.
Unde in paradysum quoq stanti
homini: uerba blande ꝑsuasiontᷤᷤ
inculit. S quem semel tapuit ad
consensum: iam nunc etiam rem¬
tentem trahit. et corruptõis sue de¬
lectationib deuictum: pene uio¬
lenter interficit. S fortasse hec ip¬
sa intelligere: etiam per contrani¬
am interp̃tatõem ualemus. Nã
quia ueneno suo aspis concite ui¬

Expanded text:
dit. Et quod confotum est erumpet in regulum, quia consilium maligni spiritus quod corde tegitur ad plenam iniquitatem nutritur. Regulus namque serpentum rex dicitur. Quis vero reproborum caput est, nisi Antichristus? Quod ergo confotum fuerit, erumpet in regulum, quia is qui in se enutrienda aspidis consilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae, quia cum iniquam suggestionem antiqui hostis libenter suscipit, violentis se postmodum ejus tentationibus devictus tradit. Unde et in paradiso quoque, stanti homini verba blandae persuasionis intulit ; sed quem semel rapuit ad consensum, jam nunc etiam renitentem trahit, et corruptionis suae delectationibus devictum pene violenter interficit. Sed fortasse haec ipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia veneno suo aspis concite, vi
Abbreviated transcription (Latin):
maret. Atumulty rerum temꝑa¬
lium magnũ qͦddam secessum pe¬
tierat quietam mentẽ: inqua
tanto purius deum cerneret: qͣn¬
to hunc cum se solo solum inue¬
dinem ostriuunt etiam consuleᷤᷤ
uocantur: quia sic in se solitudi¬
nem mentis edificant: ut tamen
in quo p̃ualent. aliis per caritatẽ
consulere minime desistant. Hẽ
gͦ quem modo p̾tulimus ꝯsulem
panlo sb̃ulius perpendamꝰ: quomͦ
ad p̃benda uite sublimioris ȩxẽpla.¬

Expanded text:
maret. A tumultu rerum temporamaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum invedines construunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla
Abbreviated transcription (Latin):
augeat quid affectib ꝓsit: qͣsi tã¬
ta frequentia turbarꝰ p̃mitur. qͣn¬
ta turatum inoportunitate lacera¬
huius mundi appetunt. nullis ꝓ¬
culdubio incorde tumultib p̃mun¬
tur. Omnes quippe in ordinatos
desideriorum motus: a cubili cordiᷤ
manu sc̃ẽ ꝯsiderationis eiciunt.
Et quia transitoria cuncta despici¬
unt ex his nascentes cogitationũ
insolentias non patiunt᷑. Solam nãq
eternam patͥam appetunt: ⁊ quia
nulla huius mundi diligunt: ma¬
litudines quippe edificare est:
a secreto cordis terrenorꝰ desidetiorꝰ
tumultꝰ expellere: et una intentio¬
ne eterne patrie in amorem intime
quietis anhelare. An non cunctos
Ase cogitationum tumultꝰ expule¬
rat qui dicebat: unam petii a dño
hanc requiram. ut inhabitem in
domo dñi : A frequentia quippe t̾¬
renorꝰ desiderior fugerat: ad ma¬
gnam uidelicet soluudinẽ semet¬
ip̃m. ubi totiens nil extraneum cõ¬
sꝑiceret: quo incompetens nil a¬

Expanded text:
augeat, quid affectibus prosit, quasi tanaugeat, quid affectibus prosit, quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate lacerahujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes qdesideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, malitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil a
Abbreviated transcription (Latin):
iste aliud quam sompnium ugilãs
uidet: Quia gͦ tot rerum causas qͣs
singit tolerat: nimirum intͥusecus¬
natas ex desideriis turbasportat. Aliꝰ
iam mnlicita refugit: sed tamen bo¬
nis mundi carere ꝑtimescit. Contes¬
sa tenere appetit: uideri inter hoiẽs
minor erubescit. Et curat somioꝑe
ne in obs in domo sit: ne despectus
in publico. Exquirit quid sͥ suffici¬
at: quid necessitas subiector petat:
atq ut sufficient̾ iura patronatus
subditis expleat: patronos querit qͥ¬
b ip̃e famuletiuu. S his dum fami¬
liatiter iungit᷑. eor ꝓculdubio causiᷤᷤ
implicatur: quib sepe consentit
in inlicitis: et mala que ꝓpter se¬
metip̃m non appetit: cõmmittit
ꝓpter alia que non derelinquit. Nã
sepe dum honorem suum in hoc
mundo inminui trepidat: ea apd̾
maiores ꝑsonas approbat: que iã
perꝓprium iudicium dampnat.
I do̾um sollicite cogitat: quid pa¬
tronis debeat: quid sb̃iestis qͥds

Expanded text:
iste aliud quam somnium vigilans iste aliud quam somnium vigilans videt? Quia ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intnatas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit: concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat; atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur; sed his dum familiariter jungitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter alia quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is dum sollicite cogitat, quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
neat. iam in defensionẽ rei qͣm aꝑ
petiti uacuus litigator claborat.
Qramius gͦ nil de concupita rece¬
perit: habet tamen iam in cor
de frustum ocupiscentie. laborem
rixe. Graui itaꝙ ppło premit ͤ: qui
instigantis auaritie tumultr uasta¬
tur. Alius se tyrannidi superbie
subicit: et cormiserum dum contra
homines erigit. uitio substernit. Ho¬
norum subłiium infulas appetit:
exaltari successib exquirit. Totumq
qͦd ẽẽ desiderat: sibi apud semetip̃m
in cogitationib depingit. Iam qͣi
tribunal p̃sidet᷑: iam sibi parere ob¬
sequia subiector uidet: iam ceteris
eminet: iam aliis mala inrogat:
aliis quia inrogauerit recompẽsat:
iam apud semetipm stipatus tum¬
eis ad publicum procedit: iam qͥb
obsequiis fulciatur conspicit: qui
tamen hec cogitans solus repit. Iã
alia conculcat alia subleuat. ⁊am
de conculcatis satis facit odiis: iam
de subleuatis recipit fauores. Quigͥ
tot fantasmata cordi impͥmit: qͣd

Expanded text:
neat, iam in defeneat, iam in defepetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita receperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, et laborem rixae. Gravi itaque populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum dum contra homines erigit, vitio substernit, honorum subliexaltari successibus exquirit totumque, quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Iam quasi tribunal praesidet, iam sibi parere obsequia subiectorum videt, iam ceteris eminet, iam aliis mala inrogat, aliis, quia inrogaverint, recompensat, iam apud semetipsum/ stipatus cuneis ad publicum procedit, iam, quibus obsequiis fulciatur, conspicit. Qui tamen hęc cogitans solus repit, iam alia conculcat, alia sublevat, iam de conculcatis satisfacit odiis, iam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot fantasmata cordi inprimit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tinet: quem pondus uehemens in¬
flammate cogitationis premit. Aliꝰ
iure se auaritie tradidit: ⁊ fastidiẽs
ꝓpͥa aliena contupiscit. Hic plerumq
concupita adipisci non ualens. des
pici non uolens: dies quidem in oti¬
um. noc̾tem uero in cogitationẽ uer¬
sat. Corpet apud se initili opere: qr
fatigatur inlicita cogitatione. Con¬
silia multiplicat: ⁊ sinum mentis
cogitationum inuentib latius ex¬
pandit: peruenire ad concupita sa¬
tagit: atq ad optinenda hec qͦsdã.
secretissimos causarum meatus q̃¬
rit. Qui mox ut in causa aliquid sb̃¬
tile inuenisse de estimat: iam se
obtinuisse qͦd concupiuerat exul¬
tat. Iam quid etiam adepte rei ad¬
iungat excogitat: atq ut in me¬
liori statu debeat excoli ꝑtractat.
Quam quia iam quasi possidet :¬
et qͣsi ad meliorem spetiem addu¬
cit. mox insidias inuidentiũ consi¬
derat: et quid contra se ĩurgii mo¬
ueatur pensat. Ex quitit quidres¬
pondeat: ⁊ cum rem nullam te¬

Expanded text:
tinet, quem pondus vehemens intinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradidit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, diem pisci non valens, dies quidem in otium, noctem vero in cogitationes versat, torpet ab utili operet quia fatigatur in inlicita cogitatione, consilia multiplicat / et sinum mentis cogitationum inventibus latius expandit. Pervenire ad concupita satagit atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quęrit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se ęstimat, iam se obtinuisse, quod concupierat, exultat, iam quid etiam adeptę rei adiungat, excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli, pertractat. Quam quia iam quasi possidet et quasi ad meliorem statum adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se iurgii moveatur, pensat. Exquirit, quid respondeat, et cum rem nullam te
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes enim qui uel inlicita appe¬
tunt. uel in hoc mundo uidere ali¬
quid uolunt. densis cogitationũ ty-¬
multib in corde compͥmunt᷑. Dũq
desiderior turbas intra se extitant.
prostratam mentẽ pede misere fre-¬
quentatõis calcant. Alius namq
iure se luxurie subdidit: atq ante
mentis oculos. schemata turpium
tus non tͥbuit᷑ operis. hoc crebriuᷤᷤ
agitur intentione cogitationis. Uo-¬
luptauo perfeftio querit᷑: ⁊ concus¬
sus eneruiter animus hinc inde ⁊¬
sollicitus et cecatꝰ occasionẽ nequis¬
sime expletionis rimat᷑. Mens ita¬
q hec quasi quendam ppłm patit᷑
que insolente cogitationum tumul¬
tu uastatur. Alius ire se dñi strauit:
et quid in corde nisi iurgia etiam q̃
desunt ꝑagit: Hit sepe p̃sentes ñ
uidet absentib contradicit: intra
semetip̃m ꝯtumelias ꝓfert ⁊ recip̃.
Receptis autem: durus respondr.
Et cum qui obuiet nullus adsit.
magnis clamorib rixas in corde cõ¬
ponit. Curbam itaq hic intus sus¬

Expanded text:
Omnes enim, qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur; dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdidit, atque ante mentis oculos schemata turpium tus non tribuitur operis, hoc crebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus, hinc inde sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti vitiorum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit; et quid in corde, nisi jurgia, etiam quae desunt, peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert, et recipit, receptis autem durius respondet; et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sus
Abbreviated transcription (Latin):
rum possideat. ⁊ aliis recta p̃dican.¬
do. argento sacre locutors enirescat :¬
eos ꝙ pͥncipes repletis conscientia¬
rum domib auro ⁊ argento diuiteᷤ
memoret. S quia aliquando ꝓphe¬
tico spititu nequaqͣm sufficit: Ut
uentura preuideat. nisi corde ꝓphe¬
tantis etiam preterita ⁊ antiqͣua re¬
p̃sentet: sc̃s uir infra supraq ocr¬
los aperit: et non solum uentura
conspicit sed etiam transacta ad me¬
moriam reducit. Nam ꝓtinꝰ adiun-¬
git.¬

Expanded text:
rum possideant, et aliis recta praedicanrum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescaeosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quia aliquando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
tis plens. queq futura sunt colligat:
⁊ qͦs longe post uentura secula gigne¬
rant. laxato mentis sinu comꝑrehen¬
dat: ⁊ magna admiratõe consideret:
cum quib electis sine labore ineter¬
nitate quiesceret. si per appetitum su¬
ꝑbie nemo ꝑeccass ⁊ dicat. Nunt eni
Dormiens silerem ⁊ somno meo reqͥes¬
cerem: cum regib ⁊ ꝯsulib terre. qͥ
edificant sͥ solitudines: aut cum pͥn¬
cipib qui possident aurum: ⁊ re¬
plent domos suas argento. Qria.
enim si parentẽ primum nulla pec¬
cati pucredo corrumperet: neqͣqͣm
ex de filios gehenne generaret: sed
hi qui nunc per redemptõem sab¬
uandi sunt soli ab illo electi nascerẽ¬
tur. cosdem electos aspitiat. atq cũ
eis quomodo quiescere ꝑotuisset in¬
tendat. ¶ideat scõs apłos sic suscep¬
tam eccłiam regere: ut ei p̃dicatoĩs
uerbo non desinat consultum p̃bere:
eosꝙ reges ⁊ consules appellat. Uide¬
at post hos in eorum loco tectores exͣ¬
gere qui ⁊ sapienter uiuendo au¬

Expanded text:
tis plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternitate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo peccasset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem cum regibus et consulibus terrae qui aedificant sibi solitudines, aut cum principibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vivendo au
Abbreviated transcription (Latin):
nempe sapientiam uidit: qͣm the¬
saurum uocauit. Cye ⁊ recte auri
appellatione signatur: quia sicut
auro temꝑalia. ita sapientie bona
eterna mercant᷑. Si aurum saꝑien¬
tia non ess: nequaqͣm laoditie et¬
cłie ab angło diceretut. Suadeo tibi
emere a me aurum ignitum. Aurũ
quippe emimꝰ: cum accepturi sapi¬
entiam prius obedientiã prebemus.
Ad quem uidelicet nos contrastũ:
bene quidam sapiens excitat dicẽs.
Concupiscens sapientiã serua man¬
data: ⁊ dominꝰ prebebit illam tibi.
Q uid autẽ per domos: nisi conscien¬
tiam designatur: Unde sanaro cus¬
dam dicitur. Uade in domũ tuam. Ac
si aperte diceret᷑. audiat. Post exteriꝰ
miracłm ad ꝯscientiam reuertere:
et qualem te intrinsecus deo debeas
exhibere ꝑpende. Quid etiam perar¬
gentum: nisi eloquia diuina figy¬
rantur. De quib per ꝑsalmistamdr᷑
Eloquia dñi eloquia casta: argentũ
igne examinatũ. Eloquium dñi ar

Expanded text:
nempe sapientiam vidit, quam thenempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae recte auri appellatione signatur, quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Quia igitur alitia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam tibi . Quid autem per domos, nisi conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibere, perpende. Quid etiam per argentum, nisi eloquia divina figurantur? de quibus per Psalmistam dicitur: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinat
Abbreviated transcription (Latin):
scondat dicens. Afacie manus tue
solus sedebam: qm̃ cõminatione
replestime. Ac si aperte dicat. Dũ
considero quid iam per iudicii exꝑi¬
mentum patior: iam tumultu de¬
siderior temꝑalium trepidus men¬
tis secessum pͥeto: quia ⁊ ad huc acriꝰ
illa que minaris eterna supplicia for
nido. Bene gͦ de regib atq consuli¬
b dicitur. qui edificant s solitudine ᷤᷤ.
quia hi qui ⁊si bene regere et consr¬
lere aliis sciunt: qm̃ p̃sentari inte¬
rim illi intime quieti non possunt:
hanc apd̃ semetip̃os per studium tͣr¬
quille mentis imitant᷑.
nisi scẽ eccł̃ie rectores uocat: quos ĩ¬
desinenter in loco p̃dicator⁊ precedẽ¬
tium diuina dispensatio subrogat:
de quib eidem ecclie psalmista ait.
Dro patrib tuis nati sunt tͥ filii:
constitues eos pͥncipes suꝑ omñe ter
entiam appellat:Bequa per salo¬
monem dicit᷑. Thesantꝰ desiderabi¬
lis requiescit in ore sapientis. Aurũ

Expanded text:
scondat, dicens: A facie manus tuae scondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam per judicii experimentum patior, a tumultu desideriorum temtis secessum peto, quia adhuc acrius illa, quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia ii qui et se bene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantur nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat, quos indesinenter in loco praedicatorum praecedentium divina dispensatio subrogat? De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omentia intelligitur, de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum