comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centiam uerodicit. qui a magna prȩstitit.
ut aurem suam adhumilem inclinar &
ut proteger& periclitatem. u teriper&
demanu petcatoris. ut eum confirmar&
exutero &d eu entre matris protegere
decreuiss&. Sic unomagnificentię no¬
mine. predictorum beneficiorum laus
senectutis suȩ proiciatur ad nõ: quando
fessa uirtus corporis plus indig& adiu¬
uari. Sed hanc senectutem non solum
aetatem finitimam debemus accipere.
sed &iam cum tribulationibus crebris
atq martiriis robur animę consenescit
Hocenim significat cum defecerit uirtus
mea. id est quando patientię firmitas
quassata mollescit. nec sustineri potest
uiribus suis onus tribulationis imposi¬
tum. Iuncseergo petit non debere de¬
relinqui : quia cum ipso totum poterat
sustineri. QUIADINTRUNT INI MI¬

Expanded text:
centiam vero dicit, quia magna praestitit, centiam vero dicit, quia magna praestitit, ut aurem suam ad humilem inclinaret, ut protegeret periclitantem, ut eriperet de manu peccatoris, ut eam confirmaret ex utero, et de ventre matris protegere decrevisset. Sic uno magnificentiae nomine praedictorum beneficiorum laus senectutis suae projiciatur a Domino, quando fessa virtus corporis plus indiget adjuvari. Sed hanc senectutem non solum aetatem finitimam debemus accipere, sed etiam cum tribulationibus crebris atque martyriis robur animae consenescit. Hoc enim significat, cum defecerit virtus mea, id est quando patientiae firmitas quassata mollescit, nec sustinere potest viribus suis onus tribulationis impositum. Tunc ergo se petit non debere derelinqui, quia cum ipso totum poterat sustiner
Abbreviated transcription (Latin):
quoque & hocpetitadnõ. ut possit ei gra¬
tias agere competenter. Namsi ille non
repleat osnrm: nec lingua mouetur. nec
desideria honesta flammantur. Magna
si consideremus nostrafelicitas . ẽ. totum
petere. nec petendo semper horrere
Creator noster uide magis offenditur.
si apia supplicationis inportunitate ces¬
setur. Sequitur causa. currepleri deside¬
rauerit ossuum laudibus xpĩ. scilic&
ui possim cantare gloriam tuã. Gloria. ẽ
multorum ore celebrata laudatio: sed
huicbono. addit perpetuitatem. Nãcum
ponit totadie. num quidnoctibus a lau¬
dibus dñi dicitesse cessandum. Maxime
cumse illo tempore laudibus dnĩ catho¬
lica consoletur ecclesia Tuncenĩ uesꝑtini
tunc nocturni. tunc matutini peragunt᷑.
cumpopulus fidelis inuigilat. Sed dicen¬
dodiem conclusit & noctẽ: Sicut & in
genesi logitur. factum est uespere & fac¬
tum . ẽ. mane dies unus. Quȩ figura dicit̾
sinecdoct idestaparte totum Magnifi¬

Expanded text:
quoque et hoc petit a Domino, ut possit ei graquoque et hoc petit a Domino, ut possit ei gratias agere competenter. Nam si ille os nostrum non repleat, nec lingua movetur, nec desideria honesta flammantur. Magna si consideremus nostra felicitas est totum petere, nec petendo semper horrere. Creator noster inde magis offenditur, si a pia supplicationis importunitate cessetur. Sequitur causa cur repleri desideraverit os suum laudibus Christi, scilicet, ut possim cantare gloriam tuam. Gloria est multorum ore celebrata laudatio. Sed huic bono addidit perpetuitatem; nam cum ponit, tota die, nunquid noctibus a laudibus Domini dicit esse cessandum, maxime cum se illo tempore laudibus Domini catholica consoletur Ecclesia? Tunc enim vespertini, tunc nocturni, tunc matutini peraguntur, cum populus fidelis invigilat. Sed dicendo diem, conclusit et noctem; sicut et in Genesi legitur: Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Quae figura dicitur synecdoche, id est a parte totum. Magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
remun eratione peragimus. Itafit utdñs
laudari semperdebeat. quia continuum
Irodigium in hoc seculo fitfidelis: quan¬
do alia sectatur quam potest amare
peccantium multitudo. Querunt illi
diuitias. iste pauperiem. Querunt illi
epulationes. iste ieiunia Querunt deniq
illi gaudia. iste tristitiã Quem ad modũ
ergo non potest ui deri ꝓdigium. quisc
contra multorum cognoscitur tractare
consensum. hocest quodoratores humi
temtibile creditur ut portentũ potius
estimetur. Sed neglegendesunt humanȩ
imputationes. quando diuinȩ nobis pro¬
bantur fauere uirtutes. Caducum est
enim omne contrarium. ubi adiutor
probatur eẽ fortissimus. Sed cum dicit
adiutor. ad mon& ut dĩ gratia suffragan¬
te. nos quoque adbonum niti & conten¬
LAUDETUA UTPOSSIM CANTARE GLORIA
TUAMTOTADIE MAENIFICINTIATUA
ixit hactenus humano generi quã
diuersa beneficia contuliss&. nunc

Expanded text:
remuneratione peragimus. Ita fit ut Dominus remuneratione peragimus. Ita fit ut Dominus laudari semper debeat, quia continuum djutor fortis. Prodigium in hoc saeculo fit fidelis, quando alia sectatur quam potest amare peccantium multitudo: quaerunt illi divitias, iste pauperiem; quaerunt illi epulationes, iste jejunia; quaerunt denique illi gaudia, iste tristitiam. Quemadmodum ergo non potest videri prodigium, qui se contra multorum cognoscitur tractare consensum? Hoc est quod oratores humiltemptibile creditur, ut portentum potius aestimetur. Sed negligendae sunt humanae imputationes, quando divinae nobis probantur favere virtutes. Caducum est enim omne contrarium, ubi adjutor probatur esse fortissimus. Sed cum dicit, adjutor, admonet ut, Dei gratia suffragante, nos quoque ad bonum niti et contentur os meum laude tua, ut possim cantare gloriam tuam, tota die magnificentiam tuam. Dixit hactenus humano generi quam diversa beneficia contulisset, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur : qui cunipsa plenissimorobare solidamur:
Siucillud auiuentute mea significat : ex quocoepit con¬
tradib olipugnareuer sutias. Ipsa enim aetas est
quȩ ad certamen deligitur : Etud conluctationes ar¬
ducas aptissimaui uacitate preparatur. INTE CONTIR¬
Maxime cumlegatur : Ecceenim in ini¬
quitatibus conceptursum. & indelictis
pepcritme matermea. Sed hic uterum
scẽ matris eđȩ debemus accipere : ubi
primum fidei rudimento concipimur
Iuncenim confirmationra potest ẽẽ
dñs: quando ad eum fidei munere uene¬
protegit acdefendit: Et in hoc mundo
prȩstat euadere. nepeccatis possimus
onerantibus interire. Sequitur. retribu¬
tio prȩmiorum. utsicut semperbenefici¬
a. ita & psalmodia debeat eẽ. continua.
Namsi tempus amuneribus nonuacat
quare se quispiam ab eius glorificatione
suspendat: Significat enim & prȩsens scłm
& futurũ Hicenim illi proliberatione
cantamus: ibi autem grauas proȩterna

Expanded text:
dicitur, quia in ipsa plenissimo robore solidamur. dicitur, quia in ipsa plenissimo robore solidamur. Sive illud, a juventute mea, significat ex quo coepit contra diaboli pugnare versutias. Ipsa enim aetas est quae ad certamen dirigitur, et ad colluctationes arduas aptissima vivacitate praeparatur. Vemaxime cum legatur: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea ? Sed hic uterum sanctae matris Ecclesiae debemus accipere, ubi primum fidei rudimento concipimur, Tunc enim confirmatio nostra potest esse Dominus, quando ad eum fidei munere veneprotegit ac defendit; et in hoc mundo praestat evadere, ne peccatis possimus onerantibus interire. Sequitur retributio praemiorum, ut sicut semper beneficia, ita et psalmodia debeat esse continua. Nam si tempus a muneribus non vacat, quare se quispiam ab ejus glorificatione suspendat? Significat enim et praesens saeculum et futurum. Hic enim illi pro liberatione cantamus, ibi autem gratias pro aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
uncuersum paulosollicitius perscru¬
temur nenobis aliqua obuiare pos¬
sit absurditas Dixitenim. spesmea aiu¬
uentutemea. Num quid confirmatio
eius in dm̃ et̃ potuit. quando inmat̾no
utero nulla fultus ratione uegitatus. ẽ¬
Dicit qua propt̃ de manupecatoris eripidebuiss& scilic & quia
patientia ipsius dñs erat᷑cum ad ipsum intender& & ꝑ eũ sesal¬
uandũ creder & omã libentianimo sustiner &. Patientiaẽ enim
honestatis aut utilitatis causa rerũ arduarũ ac difficiliumũo¬
luntaria& diuturnaꝑ pessio: Sequit᷑ spesmett aiuentutem ei:
Premi sitpatientiã ẽtspeseius digne secutaẽ. sicut & apostolus
dicit. Tribulaetiopatientiamoperatur : Patienti probationẽ :
probatio cutem spem. Prius estenim ut cũ dĩ gratia ꝑpa
tientiã probemur : & tuncillã frutuosam spemipsodonante
habere merebimur : Nã quod addidit aiuuentutem ea
illã ȩtatem significat in quad nõ credidit : Nam quo cũ que
tempore ad ipsum ueniatur. merito uiuentus nostra

Expanded text:
unc versum paulo sollicitius perscrutemur, ne nobis aliqua obviare possit absurditas. Dixit enim: Spes mea a juventute mea. Nunquid confirmatio ejus in Deum esse potuit, quando in materno utero nulla fultus ratione vegetatus eDicit quapropter de manu peccatoris eripi debuisset; scilicet, quia patientia ipsius Dominus erat; ut cum ad ipsum intenderet, et per eum se salvandum crederet, omnia libenti animo sustineret. Patientia est enim honestatis aut utilitatis causa, rerum arduarum ac difficilium voluntaria et diuturna perpessio. Sequitur, spes mea a juventute mea. Praemisit patientiam, et spes ejus digne secuta est; sicuti et Apostolus dicit: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem . Prius est enim, ut cum Dei gratia per patientiam probemur, et tunc illam fructuosam spem, ipso donante, habere merebimur. Nam quod addidit, a juventute mea, illam aetatem significat in qua Domino credidit. Nam quocunque tempore ad ipsum veniatur, merito juventus nostra
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. De manu contralegem agentis
&iniqui Contralegem agit qui accepta
lege facit contraregulas mandatorum:
Vt sunt iudei. qui inter reliquas gentes
legem suscepisse noscuntur. In iqui uero
sunt pagani quamuis & iudei quinulla
dnĩ lege refrenantur. Sed more ferarũ
faciunt. quod cumq: libuerit. Sic omnẽ
peccatorem. duabus hispartibus probat᷑
amplexus. Ita& apostolus loquitur.
degenere utroq peccantium. Quisine
lege peccauerunt. si nelege peribunt
& qui inlege peccauerunt. perlegem iu¬

Expanded text:
dicens: De manu contra legem agentis dicens: De manu contra legem agentis et iniqui. Contra legem agit qui accepta lege facit contra regulas mandatorum: ut sunt Judaei, qui inter reliquas gentes legem suscepisse noscuntur. Iniqui vero sunt pagani, quamvis et Judaei, qui nulla Domini lege refrenantur, sed more ferarum faciunt quodcunque libuerit. Sic omnem peccatorem duabus his partibus probatur amplexus. Ita et Apostolus loquitur de genere utroque peccantium: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt; et qui in lege peccaverunt, per legem ju
Abbreviated transcription (Latin):
tracta quia tunc aduersarios euãdimꝰ.
quando locis munitissimis uindicamur
Sedlocus istediuina protectio.ẽ. sicut
in aliopsalmodicit. subumbra alarum
tuarum protegeme. Quando enim cũ
xpõsumus nullas diaboli insidias formi¬
damus: qm̃ fraudatur nequissimus
ille propriouoto. ubi est diuina defen¬
sio Etuide sua suis quam pulcres unt
reddita. Firmamentum pertin& ad p¬
tectionem. refugium ad locum munitũ
Quȩ duo merito sibi ad nõ uenire credi¬
dit qui anihil suis uiribus applicauit
Aestim ohic & aliud sentiendum. ut fir¬
mamentum in hoc seđo dns ciicatur
ubi & patientia quęriturꝰ. Refugium
quod periculum nontimetur.
tiuus fuerat legepeccati. sed perdiui¬
nam gratiam. seconfidebat absolui: ut eri¬
piatur a potestate noxia peccatoris. qui
semperillud affectat. facere quod necdiui¬
nȩ legi nec equitati certum . ẽ. conuenire
Sed qui a peccatorem uniuers aliter dixe¬
rat nunc eum partibus duabus exponit

Expanded text:
tracta, quia tunc adversarios evadimus, tracta, quia tunc adversarios evadimus, quando locis munitissimis vindicamur. Sed locus iste divina protectio est, sicut in alio psalmo dicit: Sub umbra alarum tuarum protege me . Quando enim cum Christo sumus, nullas diaboli insidias formidamus; quoniam fraudatur nequissimus ille proprio voto, ubi est divina defensio. Et vide sua suis quam pulchre sunt reddita. Firmamentum pertinet ad protectorem; refugium ad locum munitum. Quae duo merito sibi a Domino venire credidit, quia nihil suis viribus applicavit. Aestimo hic et aliud sentiendum, ut firmamentum in hoc saeculo Dominus dicatur, ubi et patientia quaeritur; refugium quod periculum non timetur.tivus fuerat lege peccati: sed per divinam gratiam se confidebat absolvi ut eripiatur a potestate noxia peccatoris, qui semper illud affectat facere quod nec divinae legi, nec aequitati certum est convenire. Sed quia peccatorem universaliter dixerat, nunc eum partibus duabus exponit
Abbreviated transcription (Latin):
Iumdicit in tua iustitia. misericor¬
diampetit diuinam. Illius quippe
est iustitia. parcere supplicanti Sicenĩ
ȩquitati ipsius placitum est homini re¬
mittere. quisua noscitur facta dãnare
Libera. ab imminentibus periculis dicit
Cripe apotestate di aboli. ne cum eo
sub ȩternitate damnemur. Cum enim
dicit inclina humilem se iacere profi¬
tetur. Quianisi diuina gratia ad homi¬
nem se liberandum inlinauerit. ad
illam miscricordiam suis merrs non
potest peruenire quamcupit. Non est¬
enim cuius quam meritum. quod ad illũ
attingat: nisiipse miscricors ad peccato¬
Hocest aliquos nisibene inspiciatur
offendere. quod supra protectionem
diuinam munitum locum noscitur adi¬
disse. quasi uero locus defendat quem
uirtus superna non uindicat. sed prima
sententia rogat. ut ab inimicis spiritali¬
bus eius anima protegatur. Deinde pe¬
tit &iam corporis sospitatem. quȩ ab ini¬
micorum telis acgladus loco munitissi¬
mouindicatur. Mec afora a castellis

Expanded text:
Cum dicit: In tua justitia, misericordiam petit divinam: illius quippe est justitiae parcere supplicanti. Sic enim aequitati ipsius placitum est homini remittere, qui sua noscitur facta damnare. Libera ab imminentibus periculis dicit; eripe a potestate diaboli, ne cum eo sub aeternitate damnetur. Cum enim dicit, inclina, humilem se jacere profitetur: quia nisi divina gratia ad hominem se liberandum inclinaverit, ad illam misericordiam suis meritis non potest pervenire quam cupit. Non estenim cujusquam meritum, quod ad illum attingat, nisi ipse misericors ad peccatoPotest aliquos, nisi bene inspiciatur, offendere, quod supra protectionem divinam munitum locum noscitur addidisse: quasi vero locus defendat, quem virtus superna non vindicat. Sed prima sententia rogat ut ab inimicis spiritualibus ejus anima protegatur; deinde petit etiam corporis sospitatem, quae ab inimicorum telis ac gladiis loco munitissimo vindicatur. Metaphora a castellis
Abbreviated transcription (Latin):
edditur causacurad subuenien dii
pietas dnĩ debeat prouocari.
qm̃ debilitate captata. insidiantium fer¬
uor accensus est. dum credunt facile
decipi a quo non potest defectis uirib
obuiari. Et ne crederentur leues inimi¬
ci animȩsuȩ. dicit aduersos eos qui cus¬
todiebant eum: Ad decipiendi scilic&
studium non ad salutis uotum. Sequit᷑
consiliumfecerunt inumim. Trucu¬
lentior semper ẽ. inimicorum aduna¬
ta collectio : & quod non diuiditur. gra¬
uius unofasceportatur. Nam cuius¬
modi sit istud consilium. subsequenter

Expanded text:
edditur causa cur ad subveniendum pietas Domini debeat provocari: quoniam debilitate captata insidiantium fervor accensus est, dum credunt facile decipi, a quo non potest defectis viribus obviari. Et ne crederentur leves inimici animae suae, dicit adversus eos qui custodiebant eum, ad decipiendi scilicet studium, non ad salutis votum. Sequitur, consilium fecerunt in unum. Truculentior semper est inimicorum adunata collectio, et quod non dividitur, gravius uno fasce portatur. Nam cujusmodi sit istud consilium subsequenter
Abbreviated transcription (Latin):
catur enimille. qui laudibus crescit.
quibona opinione grandescit. Ceterum
ds̃ non hab& incrementum. quia ipse
inse totus singularis & ineffabilis intel¬
legitur plenitudo. Net aliunde potest
crescere : qui consueuit creaturis omnib:
incrementa prestare. Sed magnifican¬
do nosinde proficimus. & cum laudes
dõ scãmente persoluimus nostra cons¬
cientia semper augetur

Expanded text:
catur enim ille qui laudibus crescit, catur enim ille qui laudibus crescit, qui bona opinione grandescit. Caeterum Deus non habet incrementum, quia ipse in se totus, singularis, et ineffabilis intelligitur plenitudo; nec aliunde potest crescere, qui consuevit creaturis omnibus incrementa praestare. Sed magnificando, nos inde proficimus, et cum laudes Deo sancta mente persolvimus, nostra conscientia semper augetur
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis enim confusio & uerecundia istis
exultatio & lętitia perennis optatur
Sicut in euangelio dñs dicit: &ibunthi
insupplicium ęternum. iusti autem in
uitam aeternam. Sed tunc ueracis lętiti¬
e modum conpetenter insinuat. Dicen¬
doenim inte : fatetur caducam eẽ. letitiã.
quȩ humana prȩsumptione gloriatur.
Adiunctum .ẽ. om̃s quiquęrunttedne:
non suis uiribus sed tua pictate requisiti
Nam utte quȩrer & genus humanum:
tuillud decȩlo prospiciens miseri corditer
inquisisti. Ipseenim ad nosuenit: ut ad eũ
redire mereremur. Isti tamen quidin
querunt. quiddebeant dicere salutarit᷑
admonentur: id est dicant semper magni¬
ficeturdñs. Semper continuum tempus
ostendit : quianum quam deb& alaude
dnĩ cessari &ut nobis sensus ipse mani¬
festius elucescat: uerborum ordoredden¬
dus est Hocest dicant semper qui dili¬
gunt salutaretuum: magnificetur dñs
Intelligam hoc uerbum. abhumana con¬
suctu dine fuisse mutuatum: Magnifi¬

Expanded text:
is enim confusio et verecundia, istis exsultatio et laetitia perennis optatur; 234 sicut in Evangelio Dominus dicit: Et ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Sed hunc veracis laetitiae modum competenter insinuat. Dicendo enim, in te, fatetur caducam esse laetitiam quae humana praesumptione gloriatur. Adjunctum est, omnes qui quaerunt te, Domine, non suis viribus, sed tua pietate requisiti. Nam ut te quaereret genus humanum, tu illud de coelo prospiciens misericorditer inquisisti; ipse enim ad nos venit, ut ad illum redire mereremur. Isti tamen qui Dominum quaerunt, quid debeant dicere salutariter admonentur, id est, dicant semper: Magnificetur Dominus. Semper, continuum tempus ostendit, quia nunquam debet a laude Domini cessari. Et ut nobis sensus ipse manifestius elucescat, verborum ordo reddendus est; hoc est: Dicant semper qui diligunt salutare tuum: Magnificetur Dominus. Intelligamus hoc verbum ab humana consuetudine fuisse mutuatum. Magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
discedens. dnĩ iussa subsequitur. Sen¬
sus ergo talis. ẽ.: qui cogitant mihi mala
hanc retributionem suscipiant: ne in
sua iniquitate persistant : Opiascõrũ
&iam ipsa quȩputatur aduersitas
Melius optabant inimicis: quam sibi ipsi
petere uidebantur in prosperis consti
Eposito erubescentes uelociter com¬
pellantur abscedere. qui falsis laudatio¬
nibus cognoscuntur fidelissimos incre¬
pare. Eugeenim. sermo laudantis est:
sedhic subi roma idest subirrisione dictũ
aduerti deb& qͥm̃ ab inimicis uidetur eẽ.
prolatum. Siueillos increpat quiad¬
flictiones martrrum poenas que con¬
laudant : & non ad auctoris gloriam re¬
ferunt. quod eis est larga pietate conces¬
sum. Nam utrumq: uitiosum .ẽ aut
alienis calamitatibus inludere. aut
homines desuapossibi litate laudare

Expanded text:
discedens, Domini jussa subsequitur. Sendiscedens, Domini jussa subsequitur. Sensus ergo talis est: Qui cogitant mihi mala, hanc retributionem suscipiant, ne in sua iniquitate persistant. O pia sanctorum, etiam ipsa quae putatur adversitas! Melius optabant inimicis quam sibi ipsi petere videbantur in prosperis constitposito erubescentes, velociter compellantur abscedere, qui falsis laudationibus cognoscuntur fidelissimos increpare. Euge enim sermo laudantis est; sed hic sub ironia, id est sub irrisione dictum adverti debet, quoniam ab inimicis videtur esse prolatum. Sive illos increpat qui afflictiones martyrum poenasque collaudant, et non ad auctoris gloriam referunt quod eis est larga pietate concessum. Nam utrumque vitiosum est, aut alienis calamitatibus illudere, aut homines de sua possibilitate laudare
Abbreviated transcription (Latin):
tisui peruersitate turbatur. Reuereri
est q̃uando iustitiam lȩsam nrã opera¬
tione cognoscimus : & prohis rebus penas
nos incurrere formidamus Quod illis
accidit: qui peruersitate damnata. ad
pietatem dnĩ conuersionis studio redire
festinant Sequitur Quiquerunt ani¬
mammeam. Benesin gularinu mero a¬
nimamsuam posuit turba fidelium:
quibus est sicut scriptura dicit: Anima
&corunum. Quȩrebant ergo inimici
animam fidelium non aduenerationẽ:
sed ut satis facientes odiis suis. eam a cor¬
pore segregarent. Quod factum . ẽ. in
martrrum passionibus: quando eos tru¬
cidabat persecutor infensus. Legitur
&mbono quȩri sicut. ẽ: periit fugaame
& non est qui requi rat animam meam
Et quia hocuerbum. omonrmum est:
addidit. ut auferant eam : quatinus
istud in malum positum intellegere
debuisses. Subiunx̃. Auertantur
retrorsum &erubescant qui cogitant
mihi mala Auertitur retrorsum. qui
sicut sepedictum. ẽ. A praua cogitatione

Expanded text:
ti sui perversitate turbatur. Revereri ti sui perversitate turbatur. Revereri est, quando justitiam laesam nostra operatione cognoscimus, et pro his rebus poenas nos incurrere formidamus. Quod illis accidit qui, perversitate damnata, ad pietatem Domini conversionis studio redire festinant. Sequitur, qui quaerunt animam meam. Bene singulari numero animam suam posuit turba fidelium, quibus est sicut Scriptura dicit anima et cor unum . Quaerebant ergo inimici animam fidelium non ad venerationem, sed ut satisfacientes odiis suis eam a corpore suo segregarent. Quod factum est in martyrum passionibus, quando eos trucidabat persecutor infensus. Legitur et in bono, quaeri, sicut est: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Et quia hoc verbum homonymum est, addidit, ut auferant eam; quatenus istud in malum positum intelligere debuisses. Subjunxit, avertantur retrorsum et erubescant qui cogitant mihi mala. Avertitur retrorsum qui sicut saepe dictum est, a prava cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ra: festina dicitergodnõ: qui festinabat.
de iussdi cladeliberari. Namilli con¬
iunctaest uoluntas. & accelerata perfec¬
tio dumomnia creatori seruiunt: qm̃
eius imperio cuncta famulantur. Sic
in uno uersiculo multa conclus a sunt
quefiguradicitur epitroctis mus . i dest
dicti rotatio: cum ea quȩ latius sentien¬
dasunt breuiter explicantur Sed non
sequendus in omnibus generaliter
facundissimus cassianus in decima conla¬
tione plurima deeius uti litate disserens
tanto honore concelebrat: ut quid quid
monachi ad sumserint sinehuius uer¬
siculi trina iteratione non inchoent
Quem repetita sȩpius laude congemi¬
nans Nimis utilem probat eẽ. eius me
mitator capitissui populus martirũ:
emendationem inimicorum suorum
expostulans dicit: Confundantur & re¬
uereantur inimicimei. Confundi est:
quando uoluntates suas iniqua consci¬
entia studio ueritatis agnoscens. defac¬

Expanded text:
ra. Festina ergo dicit Domino, qui festinabat ra. Festina ergo dicit Domino, qui festinabat de hujus saeculi clade liberari. Nam illi conjuncta est voluntas et accelerata perfectio, dum omnia Creatori serviunt, quoniam ejus imperio cuncta famulantur. Sic in uno versiculo multa conclusa sunt. Quae figura dicitur epitrochasmos, id est dicti rota tio, cum ea quae latius sentienda sunt, breviter explicantur. Sed non sequendus in omnibus generaliter hunc locum facundissimus Cassianus in decima collatione plurima de ejus utilitate disserens tanto honore concelebrat, ut quidquid monachi assumpserint, sine hujus versiculi trina iteratione non inchoent. Quem repetita saepius laude congeminans, nimis utilem probat esse ejus memitant mihi mala. Imitator capitis sui populus martyrum, emendationem inimicorum suorum expostulans, dicit: Confundantur et revereantur inimici mei. Confundi est, quando voluntates suas iniqua conscientia studio veritatis agnoscens, de fac
Abbreviated transcription (Latin):
sua salutariter erubescant. Secunda
parte supplicat: ut magnificans dnm
exult& turba fidelium. qm̃ ipse paupe¬
res &egenos suos iuuare &liberare dig¬
INTENDE OÑE ADADIUUANDU M
ME EES TINA
Hia confessio initium sumit ad nõ.
undenouit perilitantibus uenire
presidium: &ut erumnas suas beatis si¬
morum martirum coetus ostender&
dicit in adiutorium meum intende
Tuncenĩ adiutorium poscimus : quan¬
dopericulis subiacemus: ut aliquo re¬
medio subleuati. calamitates diuersa¬
rum possimus uincere passionum.
intendedicit: propitius respice. quia
omnia dñs &iam cum non rogatur ag¬
noscit: Sed mos iste periditantium ẽ
ut italiberari credant: sis eadnõ respici
posse cognoscant. Et nelongius protra¬
heretur beneficium quod sciebat uentu.¬
rum cẽ: Adiecit dnẽ ad adiuuandum
mefestina. Sicdicitur festina: quasi mi¬
sericordia diuina tardar&: & permorã
aduentus cius fierent tormenta grauio.¬

Expanded text:
sua salutariter erubescant. Secunda sua salutariter erubescant. Secunda parte supplicat ut magnificans Dominum exsultet turba fidelium, quoniam ipse pauperes et egenos suos juvare et liberare digintende; Domine, ad adjuvandum me festina. Pia confessio initium sumit a Domino, unde novit periclitantibus venire praesidium. Et ut aerumnas suas beatissimorum martyrum coetus ostenderet, dicit, in adjutorium meum intende. Tunc enim adjutorium poscimus, quando periculis subjacemus; ut aliquo remedio sublevati, calamitates diversarum possimus vincern passionum. Intende, dicit, propitius respice; quia omnia Dominus, etiam cum non rogatur, agnoscit. Sed mos iste periclitantium est, ut ita liberari credant, si se a Domino respici posse cognoscant. Et ne longius protraheretur beneficium quod sciebat venturum esse, adjecit: Domine, ad adjuvandum me festina. Sic dicitur, festina, quasi misericordia divina tardaret, et per moram adventus ejus fierent tormenta gravio
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiam formidamus. &iterum dũ
concessa beneficia purissimo corde
retnemus Intricesimo septimo itaq
psalmo ubi hec uerba positasunt: me¬
tus est futuri iudicii & recordatio pec¬
catorum. Hi cautem spes liberationis
& futuri premi promissa securitas
sustinetur. Namuthanc recor datione
ostender&. Adiecit. Quod saluum me
fecitdñs : Vtnon demetu hȩc memoria.
seddẽ accepto benefio probaretur esse
concepta. Congruum quippefuit :
ut qm̃ insuperiore psalmo passionem
suam narrauerat dñs xp̃s spemque
resurrectionis addiderat. postcaput
suum similiter & membra loquerentur
Quatinus & passiones suas fideles edice¬
rent & spem uotiuȩ resurrectionis ad¬
sumerent. DIUISIO ESALMI
UIartirum confessorum quepopu¬
lus qui multiplici quidem sed
felici clade laborabat: primapositione
dnm̃ deprecatur. ut apersequentium
periculis liberetur. & inrisiones eorum
irritas faciat. quatinus conuersi dicta

Expanded text:
justitiam formidamus, et iterum dum justitiam formidamus, et iterum dum concessa beneficia purissimo corde retinemus. In trigesimo septimo itaque psalmo, ubi haec verba posita sunt, metus est futuri judicii, et recordatio peccatorum; hic autem spes liberationis, et futuri praemii promissa securitas sustinetur. Nam ut hanc recordationem ostenderet, adjecit, quod salvum me fecit Dominus; ut non de metu haec memoria, sed de accepto beneficio probaretur esse concepta. Congruum quippe fuit, ut quoniam in superiori psalmo passionem suam narraverat Dominus Christus, spemque resurrectionis addiderat, post caput suum similiter et membra loquerentur, quatenus et passiones suas fideles edicerent, et spem votivae resurrectionis assumerent. Divisio psalmi. Martyrum confessorumque populus, qui multiplici quidem, sed felici clade laborabat, prima positione Dominum deprecatur ut a persequentium periculis liberetur, et irrisiones eorum irritas faciat; quatenus conversi, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
ritalibus infirmius fuit. Cui enim dix̃
angelorum. sicut a postolus ait sed e
ad extris meis: Nam quelib& aliana¬
tura non est unita xpõ: sed sola carnis
nrȩ gborificata susceptio Reuera om¬
nipotens. reuera miscricors: quidam¬
nata beauit. perdita restituit. ob noxia
liberauit : miserias nostras anobis fecit
alienas. & prȩstitit hominem persuã
mortem uiuere. qu&m creatum in mor¬
talem diabolus fecerat interire. Con¬
cede omnipotens ds̃ : ut qui pronobis
carne dignatus es pati: dones nobis quod
INTINEM DAUIO INREME MORA¬
HIONE QUOD SALUUME FECITDÑS
inis & dauid ut sȩpius dictum est.
Isignificant dnm̃ saluatorem : ad
quem diriguntur haec uerba fidelium :
quiatotus hicpsalmus expersona mar¬
tirum dicitur. qui uaria quidem per¬
secutione laborabant. sed spemfixam
habere in dnõ minime desinebant:
Adiectum est in remem oratione:
duobus enim modis memores sumus.
cum peccatorum recordatione suꝑnã

Expanded text:
ritualibus infirmius fuit. Cui enim dixit ritualibus infirmius fuit. Cui enim dixit angelorum, sicut Apostolus ait, Sede a dextris meis ? Nam quaelibet alia natura non est unita Christo, sed sola carnis nostrae glorificata susceptio. Revera omnipotens, revera misericors, qui damnata beavit, perdita restituit, obnoxia liberavit, miserias nostras a nobis fecit alienas, et praestitit hominem per suam mortem vivere, quem creatum immortalem diabolus fecerat interire. Concede, omnipotens Deus, ut qui pro nobis carne dignatus es pati, dones nobis quod In finem David, in rememorationem quod salvum me fecit Dominus. Finis et David, ut saepius dictum est, significant Dominum Salvatorem, ad quem diriguntur haec verba fidelium; quia totus hic psalmus ex persona martyrum dicitur, qui varia quidem persecutione laborabant, sed spem fixam habere in Domino minime desinebant. Adjectum est, in rememorationem. Duobus enim modis memores sumus, cum peccatorum recordatione supernam
Abbreviated transcription (Latin):
ordinesuo psalmus iste conclusus est.
tio passionis domini cę gesta memorauit
Quarto uerbis euangelii assona ueritate
consensit. Quinto inspefidelis populi
dicta conclusit. Sicquartusiste psadm̃
est. quipassionem dnĩ predicta lege pro¬
phetauit. CONCLUSIO
Audiuimus psalmum caclesti dispen¬
satione mirabilem ubi quanta est
indiuinitate potesias. tanta in humani¬
tate constat humilitas. Ad sumpsit scm
uerbum naturõ nr̃e in becillitatis. sicut
titulus ait prohis qui commutabuntur.
utper in debitam mortem suã. liberar&
nos amorte iustissima intrauit ȩrebi
clus tra ut panderentur inferna uictus
est interitus saluatoris aduentu: & per¬
petuas tenebras. iure perdidit post quã¬
eternum lumen accepit. Debellauit
diabolum perhumanam naturam
quam tenebat obnoxiam. imbecil¬
litatem carnis superatus est fortis.
quando super uni uersas rationabiles
creaturas extulit. quod omnibus spi¬

Expanded text:
ordine suo psalmus iste conclusus est. ordine suo psalmus iste conclusus est. tio passionis dominicae gesta memoravit. Quarto verbis Evangelii assona veritate consensit. Quinto in spe fidelis populi dicta conclusit. Sic quartus iste psalmus est qui passionem Domini praedicta lege prophetavit. Conclusio psalmi. Audivimus psalmum coelesti dispensatione mirabilem, ubi quanta est in divinitate potestas, tanta in humanitate constat humilitas. Assumpsit sanctum Verbum naturam nostrae imbecillitatis, sicut titulus ait: Pro his qui commutabuntur; ut per indebitam mortem suam liberaret nos a morte justissima. Intravit erebi  ms. A., aerea claustra, ut panderentur inferna. Victus est interitus Salvatoris adventu, et perpetuas tenebras jure perdidit, postquam aeternum lumen accepit. Debellavit diabolum per humanam naturam, quam tenebat obnoxiam; et per imbecillitatem carnis superatus est fortis, quando supra universas rationabiles creaturas extulit quod omnibus spi
Abbreviated transcription (Latin):
adnõ Sifilii abraeessetis: opera abrae
fecissetis: quod sisemen bonos actus. ut in
multis locis dictum . ẽ. uelimus aduerte¬
re: integra nobis poterit constare senten¬
tia Nam qui cumq imitatores eorums
quidõ factorum probitate placuerunt.
ipsi possidebunt futuram terram : quȩ
nullo iamfine mutanda ẽ: regnum sci¬
lic& dnĩ. quod scĩs suis fideliter pollice¬
tur. Et neforsitan semenistud traheres
ad carnis originem. unde iudȩi maxi¬
me gloriantur: pręceptum addidit
generale: & quidiligunt nomen eius
in habitabunt eam. Ipsum estenim: quod
superius dixit semen seruatum quod hic
quidiligunt nomen eius: in habitabunt
inea Dixit: perpetua felicitate potientur.
terrã quȩiam non spinas tribulosq produ¬
cit. quȩ homines lubore non pascit. quȩ
uenena non parturit. Quȩnum quam
suos in colas perdit: quȩ nonuicissim sole
adque astris. sed quod est felicius iugiter
deproprio auctore lucebit: & nota quod

Expanded text:
a Domino: Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae a Domino: Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae fecissetis . Quod si semen bonos actus, ut in multis locis dictum est, velimus advertere, integra nobis poterit constare sententia. Nam quicunque imitatores eorum sunt, qui Deo factorum probitate placuerunt, ipsi possidebunt futuram terram, quae nullo jam fine mutanda est; regnum scilicet Domini, quod sanctis suis fideliter pollicetur. Et ne forsitan semen istud detraheres ad carnis originem, unde Judaei maxime gloriantur, praeceptum addidit generale: Et qui diligunt nomen ejus inhabitabunt in ea. Ipsum est enim quod superius dixit, semen servorum, quod hic, qui diligunt nomen ejus. Inhabitabunt in ea, dixit, perpetua felicitate potientur. Terra, quae jam non spinas tribulosque producit, quae homines labore non pascit, quae venena non parturit, quae nunquam suos incolas perdit, quae non vicissim sole atque astris, sed quod est felicius, jugiter de proprio auctore lucebit. Et nota quod
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. qui ex origine iudȩ carnis
propagatione descendit Sicut deipso
legitur. uicitleo detribuiuda. Sed ne
tantum ciuitates. non &iam habitatio¬
nes futuras aduerteres. dicit: & inhabi¬
tabunt ibi Quod est propriefidelium
inhabitare. ubi constanter mentis puri¬
tate uersantur. Hancautẽ ecđam hic
habitant xpĩani: hereditatem uero ad¬
qui runt eam. quando adhierus alem
illam ȩternã. dnĩ miseratione preuene¬
rint. Ereditas enim ipsa est. quȩsicut iã
dictum .ẽ. non morte sed tesactore in ȩt̃¬
num uiuente pręstabitur
EE SEMEN SERUORUMEIUS POSSIDIBIT
PAM ET QUI DILI GUNT NOMENEIUS
INHABITABUNI IN PAM
Terminum psalmustius. promissio
Ibeata concludit. Sedquantum
grandeest pręmium : tantum adhibere
intellegentiȩ debem̾ adnisum. Semen
hicoperam scam̃. non carnis progeniem
debemus accipere. Namillos reprobatos
constat eẽ. quise exhabrae descendere
gloriabantur origine. quibus dictum .ẽ.

Expanded text:
Salvatoris, qui ex origine Judae carnis Salvatoris, qui ex origine Judae carnis propagatione descendit; sicut de ipso legitur: Vicit Leo de tribu Juda . Sed ne tantum civitates, non etiam habitationes futuras adverteres, dicit, et inhabitabunt ibi; quod est proprie fidelium inhabitare, ubi constanter mentis puritate versantur. Hanc autem Ecclesiam hic habitant Christiani. Haereditate vero acquirent eam, quando ad Jerusalem illam aeternam Domini miseratione pervenerint. Haereditas enim ipsa est quae, sicut jam dictum est, non morte, sed testatore in aeternum vivente praestabiturEt semen servorum ejus possidebit eam, et qui diligunt nomen ejus inhabitabunt in ea. Terminum psalmi istius promissio beata concludit; sed quantum grande est praemium, tantum adhibere intelligentiae debemus adnisum. Semen hic operam sanctam, non carnis progeniem debemus accipere. Nam illos reprobatos constat esse, qui se ex Abrahae descendere gloriabantur origine, quibus dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
QMDS SALUAMEACIET SOM EEDIEI¬
CABUNTUR CIUITATES IUDE ETIN ABI¬
TABUNT IBI ET EREDITATE ADQUIRENT EA
uale opussit dnĩ in ecclesiȩsuę cons¬
tructione. ex laudum ipsarũ
magnitudine potenter aduertitur:
quando caelum. terramare: & omnia
quȩ in eis sunt. laudarednm̃ commo¬
nentur : quia saluam faci&sion quȩ hic
multis persecuti onibus. multis fatigat᷑
angustiis. Sionenĩ hiero solimitano
templo coher&: paruus omnino collicu¬
lus. sed nominis qualitate grandescens
Significatenim speculationem quasola
respicitur ds̃ inquadiriguntur corda
fidelium. & omnium creaturarum ratio¬
nabilium. un afelicitas. si dnm̃ contem¬
plentur auctorem Edificatȩs̃ enim ciui¬
tates iudȩ. quando eccła catholica. perhu¬
militatempiam toto orbe difusa ẽ. Non
enim inȩdificiis parietum gaud & dñs.
quae sunt utiq uetus tate peritura: sed
fidelium deuotione. hocest lapidibus
uiuis. unde hierus alem futura construit᷑
Etbenedictum est ciuitates iudȩ idestdñi

Expanded text:
Deus salvam faciet Sion, et aedificabuntur civitates Judae; et inhabitabunt ibi, et haereditate acquirent eam. Quale opus sit Domini in Ecclesiae suae constructione, ex laudum ipsarum magnitudine potenter advertitur, quando coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, laudare Dominum commonentur, quia salvam faciet Sion, quae hic multis persecutionibus, multis fatigatur angustiis. Sion enim Jerosolymitano templo cohaeret, parvus omnino colliculus, sed nominis qualitate grandescens; significat enim speculationem, qua sola respicitur Deus, in qua diriguntur corda fidelium, et omnium creaturarum rationabilium una felicitas, si Dominum contemplentur auctorem. Aedificatae sunt enim civitates Judae, quando Ecclesia catholica per humilitatem piam toto orbe diffusa est. Non enim in aedificiis parietum gaudet Dominus, qui sunt utique vetustate perituri; sed fidelium devotione, hoc est lapidibus vivis, unde Jerusalem futura construitur. Et bene dictum est, civitates Judae, id est Domini
Abbreviated transcription (Latin):
inte speraui dnẽ non confundar in ȩternũ.
Attamen ds̃ inte speraui. non confundar
igitur inȩternum. Nuncquȩsecuntur
dnõ uiuante tractemus. Eligitur quidã
fidelium. qui & primis temporibus fuit.
& inprȩsenti eẽ. non desinit. &usq ad finẽ
scłi perfecta indnõ mentis soliditate con¬
sistit. Hictotam spemsuam indnõponens.
gratienobis diuinȩ sacramenta conmen¬
dat. ne falso in nobis pręsumentes. mune¬
ris eius prosperitate uacuemur. Intelle¬
gamus quidest quod sepetit non confun¬
dinȩternum. Scilic& in illa iudicu retri¬
butione ubi confundi omnino penale. ẽ
Hicenim frequenter prospere confundi¬
mur. quando apessima intentione re¬
uocamur: Et inbonam partem traducti
probabiliter erubescimus. qui pridem de
nrõ scelere gaudebamus Prȩmisit ergo
causam quare confundinondebeat in
ȩternum. scilic& qnm̃ sperauit in dño

Expanded text:
in te speravi, Domine, non confundar in aeternum: attamen, Deus, in te speravi; igitur non confundar in aeternum. Nunc quae sequuntur, Domino juvante, tractemus. Eligitur quidam fidelium, qui et primis temporibus fuit, et in praesenti esse non desinit, et usque ad finem saeculi perfecta in Domino mentis soliditate consistit. Hic totam spem suam in Domino ponens, gratiae nobis divinae sacramenta commendat, ne false in nobis praesumentes, muneris ejus prosperitate vacuemur. Intelligamus quid est, quod se petit non confundi in aeternum; scilicet in illa judicii retributione ubi confundi omnino poenale est. Hic enim frequenter prospere confundimur, quando a pessima intentione revocamur, et in bonam partem traducti probabiliter erubescimus, qui pridem de nostro scelere gaudebamus. Praemisit ergo causam quare confundi non debeat in aeternum, scilicet quoniam speravit in Do
Abbreviated transcription (Latin):
dñs saluator. utm ortem. Non enim ista
prosuo reatu sustinuit. sed omahaec in¬
nocens pertulit: utnos bonus magis ter
intalibus rebus positos. exemplosuȩ.
patientiȩ miseratus instruer& impro¬
perium: quippepertulit: quando dice¬
bant iudȩiꝰ blas phem auit: quid adhuc
egemus testibus: Confusionem : cumplebs
quȩ cedebatur. & pontio pilato in ma¬
culatus agnus tamquam reus est tra¬
ditus Sequitur. In conspectutuo sunt
om̃s qui tribulantme. Scilic& quita¬
ua faciebant. ante conspectum diuini¬
tatis erant iampositi: quamuis ad tem¬
pus iudicii adhuc nonuiderentur
adduca. H ocadinuidi am pertin &
excitandam. utnefarium scelus prȩsen¬
te maiestate committerent: IINPROPE RIU¬

Expanded text:
Dominus Salvator, ut mortem. Non enim ista Dominus Salvator, ut mortem. Non enim ista pro suo reatu sustinuit, sed omnia haec innocens pertulit, ut nos bonus Magister in talibus rebus positos exemplo suae patientiae miseratus instrueret. Improperium quippe pertulit, quando dicebant Judaei: Blasphemavit, quid adhuc egemus testibus ? Confusionem, cum plebs que caedebatur, et Pontio Pilato immaculatus Agnus tanquam reus traditus est. Sequitur, in conspectu tuo sunt omnes qui tribulant me; scilicet qui talia faciebant, ante conspectum Divinitatis erant jam positi, quamvis ad tempus judicii adhuc non viderentur adducti. Hoc ad invidiam pertinet excitandam, ut nefarium scelus praesente Majestate committerent. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
sicutipse testatus ẽ Talium esteñĩ regnũ¬
caelorum. Legitur enimpuer secundũ
illud: et cepuerm̃s quem elegi. dilectus
ms in quo complacuit animȩmee. Et
petit: qui sepositum intribulationẽ
cognoscit. Totis enim uirib: salus pos¬
citur. cum tempore necessitatis optat᷑¬
INTENDE ANIME MEAE ET LIBERAEAM
PROETER INI MICOS MEOS ERIEEME
Intendedicit animȩ meȩ̨: utreuera
compos fiatliberationis. cum eam
diuinitas propitiata respexerit. Sequi¬
tur quoq causa quaredebeat intendi:
scilic& propter in imi cos meos eripeme:
Propter inimicos enim. celerrimum pe¬
tebat resurrectionis auxilium. Ut qui
contempserant crucifixum. tertio die
resurgenti credere debuissent. Quati¬
nus tali beneficio liberati aperpetua
TUENIM SCIS INPROCERIUM MEUM
CONFUSIONEM ETUERECUNDLAMMIA
INCON SPECTUEUOS OMS TRIBULANTPSME
Inproperium confusionem . &uerecun¬
Idiam. prohumano genere sicsuscepit

Expanded text:
sicut ipse testatus est: Talium est enim regnusicut ipse testatus est: Talium est enim regnucoelorum . Legitur enim puer, secundum illud: Ecce puer meus quem elegi, dilectus meus in quo complacuit animae meae ; et medium velociter petit, qui se positum in tribulatione cognoscit. Totis enim viribus salus poscitur, cum tempore necessitatis optatIntende animae meae, et libera eam: propter inimicos meos eripe me. Intende, dicit, animae meae, ut revera compos fiat liberationis, cum eam Divinitas propitiata respexerit. Sequitur quoque causa quare debeat intendi; scilicet, propter inimicos meos eripe me. Propter inimicos enim celerrimum petebat resurrectionis auxilium, ut qui contempserant crucifixum, tertio die resurgenti credere debuissent; quatenus tali beneficio liberati, a perpetu. Vers. 21. Tu enim scis improperium meum, confusionem et verecundiam meam; in conspectu tuo sunt omnes tribulantes me. Improperium, confusionem et verecundiam pro humano genere sic suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
RUM TUARUM RESPICE IN ME
Periculis hũmanȩ fragilitatis. ut
Loportebat expositis: uoce membro¬
rum ad illam salutarem reuertitur
deprecationem. Dicit enim. exaudime
dnẽ : causamq quare exaudiatur. ad¬
iungit Nonquia meretur humanitas:
sed quia misericordiadnĩ est benigna
semperq: ad bene facien dum parata:
cum tamen pie petitur &eipurissime
supplicatur. Etut ipsam benignitatem
pius doctor exponer&. adiecit secundũ
multitudinem miserationum tuarum
respice inme. Ad ipsam semper redit.
quam debilibus scit patronam: Cui omã
peccata cedunt. quamuis numerosissi¬
ma comprobentur. Et intuere quod
ubi pictas postulatur. semper homo respi¬
cidicitur. Namsi peccata respiciat. nos
sine dubitatione condemnat.
Suscepti hominis forma seruatur. Nã
sicut inse respici orauit. itanunc ne
auertat faciem suam apuerosuo depre¬
catur Puerenim frequenter legitur
dñi xp̃s: ab innocentiȩ puritate. Cui
simplex ȩtas hocbeneficium largitur :
utuitia mundi malitiam quenon diligat

Expanded text:
rum  tuarum respice in me. Periculis humanae fragilitatis ut oportebat expositis, voce membrorum ad illam salutarem revertitur deprecationem; dicit enim: Exaudi me, Domine; causamque quare exaudiatur adjungit: non quia meretur humanitas, sed quia misericordia Domini est benigna, semperque ad benefaciendum parata; cum tamen pie petitur, et ei purissime supplicatur. Et ut ipsam benignitatem pius doctor exponeret, adjecit, secundum multitudinem miserationum tuarum respice in me. Ad ipsam semper redit, quam debilibus scit patronam, cui omnia peccata cedunt, quamvis numerosissima comprobentur. Et intuere quod ubi pietas postulatur, semper homo respici dicitur; nam si peccata respiciat, nos sine dubitatione condemnat. Suscepti hominis forma servatur; nam sicut in se respici oravit, ita nunc ne avertat faciem suam a puero suo deprecatur. Puer enim frequenter legitur Dominus Christus ab innocentiae puritate, cui simplex aetas hoc beneficium largitur, ut vitia mundi malitiamque non diligat;
Abbreviated transcription (Latin):
profaniq: mittuntur. Sunt&iam & inbo¬
nam partem memorati quiscripturas
diuinas repositas. in altissima profundi¬
tate significant: quales fuerunt patri¬
archȩ: abraam. isaac. & iacob uelille
dequo morses inheremo hebrȩum popu¬
lum dnĩ iussione satiauit. Sicutrisq
puteis unum quidem nomen: sed causa
diuersa est Illienim intartarum diri¬
gunt: isti adcaelorum regna transmit

Expanded text:
profanique mittuntur. Sunt etiam et in boprofanique mittuntur. Sunt etiam et in bonam partem memorati, qui Scripturas divinas repositas in altissima profunditate significant, quales fuerunt patriarchae, Abraham, Isaac, et Jacob, vel ille de quo Moyses in eremo Hebraeum populum Domini jussione satiavit. Sic utrisque puteis unum quidem nomen, sed causa diversa est: illi enim in tartarum dirigunt, isti ad coelorum regna transmit
Abbreviated transcription (Latin):
dum utiq peccatorum. ẽ: quiuoracita¬
te quadam degluttit animas impiorũ.
ut ad penitudinem redire nequeant. qui
deactuum suorum iniquitate disperant
Sicut legitur peccator cum uenerit in pro¬
fundum malorunspernit Repetit iterũ
cundem sensum. aliis uerbis quam supe¬
rius dixerat Neque urgeat superme
puteus ossuum. Puteus enim est terrȩ
altius excauata profunditas. in quo per
allegoriam uere incidunt peccatores:
quandose auitiosa uoluntate non abs¬
trahunt Vrg&q super eos ossuum con¬
cludere : cumusq: ad mortissuȩ tempus
in pessima uoluntate ꝑsistunt. Ho cergo
totum a se efficipetit alienum. qui pecca¬
ti contagia non habebat. Vt membra
sua cognoscerent. quantis periculis sub¬
iacerent. nisiclementissimidnĩ munere
respirarent. Quaefiguradicitur meta¬
bole idest iteratio: quando unares repe¬
titur subuarietate uerborum. Legitur
&iam puttus in malo &inlibro genescos:¬
Idest uallis autem siluestris habebat pu

Expanded text:
dum utique peccatorum est, quod voracitadum utique peccatorum est, quod voracitate quadam deglutit animas impiorum, ut ad poenitudinem redire nequeant, qui de actuum suorum iniquitate desperant; sicut legitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, spernit . Repetit iterum eumdem sensum aliis verbis quam superius dixerat: Neque urgeat super me puteus os suum. Puteus enim est terrae altius excavata profunditas, in quem per allegoriam vere incidunt peccatores, quando se a vitiosa voluntate non abstrahunt; urget que super eos os suum concludere, cum usque ad mortis suae tempus in pessima voluntate persistunt. Hoc ergo totum a se effici petit alienum, quoniam peccati contagia non habebat; ut membra sua cognoscerent quantis periculis subjacerent, nisi clementissimi Domini munere respirarent. Quae figura dicitur metabole, id est iteratio, quando una res repetitur sub varietate verborum. Legitur etiam puteus in malo, ut in libro Geneseos: Vallis autem silvestris habebat put