comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: ꝓpte̾a ñ sit molestũ his qui st̃. in lege ꝑiti: s parũ doc¬
tis morẽ gerimus: ut exigit ratio caritatis. Gredo enĩ ne ipõs
quide suis epulis ẽẽ fraudandos: si minus eruditis tanꝗͣ poplã¬
ribꝰ turbis grossiores pͥꝰ apposuerint eibos. Ita uo̾ apponent si
fratne caritatis intuitu placuerint eis quȩ necessaria st̃. ñ satis
aut̃ fragnenta ptͦmodũ recolligent sibi ipsis: si diligentius
recogitantes subtiliora queq tanꝗͣ munda aĩalia ruminaue¬
rinit. quȩ parum intelligibiles aiꝰos p̃subtilitate effugu̾it.
Sollempnitas gͥ hodierus diei ab apparicione nom̃ accẽp̃.
paucis a natiuitate diebꝰ tnsactis stella declarante. pͥmitiis gentiũ ap¬
paruit. hodie qͦ cum iã.xxx ferme in dispensatione carnis egisset
anuos. qui scd̾m diuinitatem idẽ ip̃e ẽ. & anni eiꝰ ñ deficiunt: inter
popłãres turbas abscondit᷑ ad iordanẽ baptizandus adueñ s te¬

Expanded text:
vobis? Propterea non sit molestum his qui sunt in lege periti, si parum doctis morem gerimus, ut exigit ratio charitatis. Credo enim ne ipsos quidem suis epulis esse fraudandos, si minus eruditis, tanquam popularibus turbis, grossiores prius apposuerint cibos. Ita vero apponent, si fraternae charitatis intuitu placuerint eis quae necessaria sunt non satisutem fragmenta postmodum recolligent sibi ipsis, si diligentius recogitantes subtiliora quaeque, tanquam munda animalia ruminaverint quae parum intelligibiles animos prae subtilitate effugerint. 2. Solemnitas igitur hodiernae diei ab apparitione nomen accepit. paucis a Nativitate diebus transactis, stella declarante primitiis gentium apparuit. Hodie quoque, cum jam triginta ferme in dispensatione carnis egisset annos qui secundum divinitatem idem ipse est, et anni ejus non deficiunt, inter populares turbas absconditus, ad Jordanem baptizandus advenit; sed te
Abbreviated transcription (Latin):
sub lege factus ẽ: qui legẽ dedit. S dicendum ẽ: iã qͥd in hac cͥcũci¬
sione nobis spũalit̾ indicetur a gendum. Neq enĩ sine causa in le¬
cumcisio. S qͥs cognouit sensũ dñi᷑: aut qͥs consiliariꝰ eiꝰ fuit: ad¬
sit nunc nr̃is desidiis aduocat᷑ spc̃ qͥ serutat᷑ alta dĩ & edisserat nob̾
sci denuo: nã ꝓpt̾ hoc scd̃o nat ẽ. filiꝰ di. Impeccis siqͥdẽ nascim᷑ om̃s.
oe necẽe hm̃s renasci in grã: qͥ inbaptismate quidẽ ꝑcepimus. s totũ¬
ꝑut in scłari uita. Nc̃ pͥmũ miserante dõ uutꝰ gr̾e in nobis oꝑat᷑:
ternis obtutib offert. addens ad terroris uinculum: breuẽ die¬
rum numerũ. et finẽ incertum. Hplane uesꝑa ẽ. ad ꝗ̃ demorabit᷑
fletꝰ: & necc̾ẽ ẽ. addi matutini leticiã: ut auditã faciat nob̾ mi¬
so̾diã suam. Sic enĩ fit uesꝑe & mane dies unus. Est. aut̃ dies

Expanded text:
sub lege factus est, qui legem dedit. 5. Sed dicendum est jam quid in hac circumcisub lege factus est, qui legem dedit. 5. Sed dicendum est jam quid in hac circumcisione nobis spiritualiter indicetur agendum. Neque enim sine causa in lercumcisio . Sed quis cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Adsit nunc vestris desideriis advocatus Spiritus, qui scrutatur alta Dei, et edisserat nobissci denuo: nam propter hoc secundo natus est Dei Filius. In peccatis siquidem nascimur omnes, et necesse habemus renasci in grat in saeculari vita. Nunc primum, miserante Deo, virtus gratiae in nobis operatur, ternis obtutibus offert, addens ad terroris vinculum brevem dierum numerum, et finem incertum. Haec plane vespera est, ad quam demorabitur fletus; et necesse est addi matutini laetitiam, ut auditam faciat nobis misericordiam suam. Sic enim fit vespere et mane dies unus. Est autem dies
Abbreviated transcription (Latin):
ne. cauterium qͦddã infixũ incapite. Deniq qͥd mirũ si ꝓnobis
tot᷑ inmeos usus expensus ẽ. Ego enĩ audiens qͥa tͣnsit ante car¬
ce̾m filiꝰ magni regis: cepi altiꝰ geme̾ & miserabiliꝰ exclamare di¬
q̃ pat̾ ur̃ trudi fec̃ in carcerẽ. donec cogitet qͥbꝰ illum suppliciis
de domo carceris. Iudei uo non immemores odii qͦ oderant patrẽ . exer¬
cent illud in filium. Uñ et ip̃e ait. qr oderunt me. & patrẽ meũ. ¶o
gͦ fecerunt ipii quibꝰ grauis erat etiam ad iudendũ : hic ẽ. inqͥ
unt heres: uenite occidamus eũ. Sic gͦ occidert agnum dĩ. in suã
quidẽ ꝑniciem: s innrãm salutẽ. Illi enĩ sanguinẽ agni fuderunt:
nos accessimus &s bibimꝰ illũ. Accepimus calicẽ salutaris: & calix
celebrauimus aduentũ eiꝰ incarce̾m ħmundi. idẽ diẽ natalis. ho
ñ fecit. ut reos absoluẽt innoxias manꝰ eoꝵ cathenis inseruit. hodie

Expanded text:
ne cauterium quoddam infixum est in Capite. 4. Denique quid mirum si pro nobis ne cauterium quoddam infixum est in Capite. 4. Denique quid mirum si pro nobis totus in meos usus expensus est. Ego enim, audiens quia transit ante carcerem filius magni Regis, coepi altius gemere, et miserabilius exclamare, diquem Pater vester trudi fecit in carcerem, donec cogitet quibus illum suppliciis de domo carceris. Judaei vero non immemores odii quo oderant Patrem, exercent illud in Filium: unde et ipse ait: Quia oderunt me et Patrem meum . Quid ergo fecerunt impii, quibus gravis erat etiam ad videnmus eum . Sic ergo occiderunt Agnum Dei, in suam quidem perniciem, sed in salutem nostram. Illi enim sanguinem Agni fuderunt; nos accessimus, et bibimus illum. Accepimus calicem salutaris: et calixcelebravimus adventum ejus in carcerem hujus mundi, id est diem Natalis; hodui peccatum non fecit, ut reos absolveret, innoxias manus eorum catenis inseruit; hodie
Abbreviated transcription (Latin):
iħu qͥd ẽ suꝑfluum q circũcidat᷑  Nonne tu uerꝰ ds es. de d̾o patre:
hõ uerꝰ sine omĩ pecco de uirgine matre : Qͥd facitis cͥcũcidentes
eũ  Putatis qr suꝑ eũ cadit possit illa seutentia. masculꝰ cuiꝰ
ppucii caro cucũcisa ñ fuerit: ꝑibit aĩa illa de pplõ suo  Potest
obliusci pat̃ filii uteri sui᷑ Aut ñ cognosce̾t eũ: nisi signũ eireũei¬
sionis habet: Immouo si qͦmͦ posset ñ agnosce fuiũ. in qͦ ei bene cõ¬
placuit: ex hoc maxime signo potat ignorare eũ inũta. in eo cir¬
cumcisione ꝗͣ peccatoribꝰ ipe ꝓuiderat. ob purgationẽ utiq delictoꝵ.
S qͥd mirũ es caput ꝓmẽbris accep̃ curationẽ. ꝗͣ tñ in se ipo non
hu̾it necessstriã : Nonne et inmẽbris nrĩs nr̃is sepe ꝓuniꝰ infir¬
mitate aladhibetur curatio: Dolet caput. et inbrachio fit coc¬
tura: dolent renes & fit in tibia. Ita hodie ꝓtociꝰ corꝑis putredi¬

Expanded text:
uid est superfluum quod circumcidatur? Nonne tu verus Deus es de Deo Patre, homo verus sine omni peccato de Virgine matre? Quid facitis circumcidentes eum? Putatis quia super eum possit cadere illa sententia: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima ipsius de populo suo? Potest oblivisci Pater Filii uteri sui? aut non cognosceret eum, nisi signum circumcisionis haberet? Imo vero si quo modo posset non agnoscere Filium, in quo ei bene complacuit, ex hoc maxime signo poterat ignorare eum, inventa in eo circumcisione quam peccatoribus ipse providerat, ob purgationem utique delictorum. Sed quid mirum si caput pro membris accepit curationem, quam tamen in se ipso non habuit necessariam? Nonne et in membris nostris saepe pro unius infirmitate alteri adhibetur curatio? Dolet caput, et in brachio fit coctura; dolent renes, et fit in tibia: ita hodie pro totius corporis putredi
Abbreviated transcription (Latin):
mĩto cuitͥ lapidei debebantur. qͣlibꝰ a ihũ naue facta cͥcũcisio
ttsemorat᷑. Noster aut̃ ihõ. tãꝗͣ agnꝰ mansuetꝰ: omẽm tulit austeri¬
tatẽ. Domine agnꝰ es. cũ lana et lacte. ueniens: aufer ame obsecro
cultellum istũ. Durũ enĩ uidet᷑ & crudele: par uulorecens nato
cultrũ lapideũ adhibere. Sic agit misericors. duriciam duris:
congruam seruis: filiis cõmutauit mansuetudinẽ. ut rubigi¬
nẽ originalis pecc̃i. ꝗͣuix cultellꝰ eradẽ potãt: ex hoc iã cũ uncti¬
one gr̃ȩ facile lauet aqͣ. Hicħ gͦ mirũ si ꝓdiuersitate tẽꝑũ. mu¬
tata sint. sacͣmenta: ut daretur ut̾sq qͥ eis congruum erat. Ip̾e
rent: ac si duarum capita corrigiarum c̃suendo connectẽt. sic̃ et
pascha sig̾atũ ip̃e cõpleuit: & uerũ ꝓtinus inchoauit. S et ꝓptẽa
uoluit cͥcũcidi. ut ostende̾t auctorẽ se ẽẽ uet̾i̾s legis sic̃ euuangłii:¬

Expanded text:
merito cultri lapidei debebantur, qualibus a Jesu Nave facta circumcisio merito cultri lapidei debebantur, qualibus a Jesu Nave facta circumcisio memoratur . Noster autem Jesus, tanquam agnus mansuetus, omnem austt. Domine, agnus es cum lana et lacte veniens: aufer a me, obsecro, cultellum istum. Durum enim videtur et crudele, parvulo recens nato cultrum lapideum adhibere. Sic agit misericors. Duritiam, duris bene congruam servis, filiis commutavit in mansueludinem, ut rubiginem originalis peccati, quam vix cultellus eradere poterat, ex hoc jam cum unctione gratiae facile lavet aqua. Nihil ergo mirum si pro diversitate temporum mutata sint sacramenta, ut daretur utrisque quod congruum erat eis. Iret, ac si duarum capita corrigiarum consuendo connecteret, sicut et Pascha figuratum ipse complevit, et verum protinus inchoavit. 2. Sed et propterea voluit circumcidi, ut ostenderet auctorem se esse veteris legis, sicut et Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
accepturꝰ. hȩ st̃ lacͥinȩ deuocionis: inqͥb ñ indulgentia peccatoꝵ.
s beneplacitum qr dĩ patͥs. cũ descendit in nos. sp̃c adoptionis
filioꝵ: testimoniũ ꝑhibens spũi nr̃o. qd sumꝰ filii dĩ. ut mellifluã nob
decęlo uocẽ. uideannuir audire: qͥa u̾e ds̃ pat̾ in nob̃ complacet si¬
bi. Nec parum distat int̾ lacͥmas deuocionis et etatis utiq iã uirił:
atq eas qͣs pͥmena etas int̾ infantiȩ uagit᷑ ẽmisit: lacͥmas utiq peni¬
tentiȩ et confusionis. Uerũt̾ longe ampliꝰ utsq p̃cellunt alie q̃ dã
lacͥme: qͥbꝰ et infundit᷑ sapor uini. Illas enĩ lacͥmas. u̾e̾ ĩ unũ mu¬
tari dixerim: quȩ frat̾ne cõpassionis affectui. inferuore ꝓdeunt
kRaritatis. ꝓ qͣ etiã adhorã tui ipsius ĩmemor ẽe̾ sobria. qͣdã ebͥe¬
tate uideris.
ppło dure ceruicis cultellꝰ erat necessariꝰ. & lapideis cordibus

Expanded text:
accepturus. Hae sunt lacrymae devotionis, in quibus non indulgentia peccatorum, accepturus. Hae sunt lacrymae devotionis, in quibus non indulgentia peccatorum, sed beneplacitum quaeritur Dei Patris, cum descendit in nos spiritus adoptionis filiorum, testimonium perhibens spiritui nostro quod sumus filii Dei, ut mellifluam nobis vocem de coelo videamur audire, quia vere Deus Pater in nobis complaceat sibi. Nec parum distat inter has lacrymas devotionis, et aetatis utique jam virilis, atque eas quas primaeva aetas inter infantiae vagitus emisit, lacrymas utique poenitentiae et confessionis. Verumtamen longe amplius utrisque praecellunt aliae quaedam lacrymae, quibus et infunditur sapor vini. Illas enim lacrymas vere in vinum mutari dixerim, quae fraternae compassionis affectu in fervore prodeunt charitatis; pro qua etiam ad horam tui ipsius immemor esse sobria quadam ebrietate videris.pulo durae cervicis cultellus erat necessarius, et lapideis cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
ihm̃ diliganiꝰ. ut uerũ hoie̾m & fratrẽ nr̃m. honoremꝰ ut dĩ filiũ:
adoremus ut dm̃. Secure credamꝰ in eũ secure ei c̃damͦ nos ip̾os
fr̃s mei: cui nec potestas deẽ. saluandi nos. cũ sit uer̾ ds̃. & dĩ
filius nec bona uoluntas. cum sit tanꝗͣ unus ex nobis uerꝰ hõ:
et hominis filiꝰ. Qͦ modo namq nob̾ erit in exorabilis ꝑꝑ quos
factus ẽ. similis nob̃ passibilis.  Ia si desideratis suꝑhis apparicio¬
nibꝰ aliqͥd ad edificationẽ morũ audire illud adcendite qd pͥmo
omnium xͦ appareat. puer cũ uirgine matre: ut simplicitatẽ
& uerecundiã añ omnia querenoã nob doceat ẽẽ. Nã et pueris
simplicitas naturat: & cognata uirginibꝰ uecundia ẽ. Omnibꝰ gͦ nob
inconuersionis inicio nulla mag̾ uirt̾ ẽ. necessaria. ꝗͣ simplicitas
humilis: & gͣuitas uerecunda. In scd̃a u̾o̾ apparicione uenit saluator
ad aqͣs baptisii. non quidẽ lauandus. s mag̾ a patre testimoniũ

Expanded text:
m diligamus ut verum hominem et fratrem nostrum, honoremus ut Dei Filium, adoremus ut Deum. Secure credamus in eum, secure credamus ei nos ipsos, fratres mei, cui nec potestas deest salvandi nos, cum sit verus Deus, et Dei Filius, nec bona voluntas, cum sit tanquam unus ex nobis verus homo, et hominis filius. Quomodo namque nobis erit inexorabilis, propter quos factus est similis nobis passibilis? 8. Jam si desideratis super his apparitionibus aliquid ad aedificationem morum audire, illud attendite, quod primo omnium Christus appareat puer cum Virgine matre, ut simplicitatem et verecundiam ante omnia quaerendam nobis doceat esse. Nam et pueris simplicitas naturalis, et cognata virginibus verecundia est. Omnibus ergo nobis in conversionis nostrae initio nulla magis virtus necessaria est, quam simplicitas humilis, et gravitas verecunda. In secunda vero apparitione venit Salvator ad aquas baptismi, non quidem lavandus, sed magis a Patre testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscite ddĩ filium lactentem: cognoscits in ligno pendentẽ: cogno¬
scite morientẽ. Si quidẽ latro inpatibulo: magi in stabulo agnosct.
Ille clarus infixĩ: isti pannis inuolutum. Genturio uo̾. uitã agno¬
uit in morte. Isti dĩ uirtutẽ: in teni corꝑis infirmitate. Ille sũmũ
sꝑm in exspiratione: isti dĩ u̾bũ i ninfantia cognoue̾. Siqͥd qͥeqͥd illi
sermonisꝰ: isti muneribꝰ confitent᷑. Latro regẽ: centurio dĩ filiũ si¬
ta caritas: qͣ uob̾ ds̃ maiestatis exibuit: tanta humilitas ꝗͣ suscep̃.
redemptori & mediatori nr̃o ꝑ quẽ nob innotuit tã bona erga
nos uoluntas dĩ patͥs. Siqͥdẽ talẽ iã nouimꝰ eiꝰ animũ: ut ñ ĩmi̾to
dioams. sio currimꝰ ñ qͣsi inincertũ. ꝓ fecto enĩ. tale ẽ. cordĩ pa

Expanded text:
gnoscit Dei Filium lactentem, cognoscit in ligno pendentem, cognognoscit Dei Filium lactentem, cognoscit in ligno pendentem, cognoscit morientem: siquidem latro in patibulo, Magi in stabulo cognoscunt; ille clavis infixum, isti pannis involutum; centurio vero vitam agnovit in morte. Isti Dei virtutem in teneri corporis infirmitate, ille summum Spiritum in exspiratione. Isti Dei Verbum in infantia cognovere: siquidem quidquid illi sermonibus, isti muneribus confitentur. Latro regem, centurio Dei Filium sita charitas, quam nobis Deus majestatis exhibuit; tanta humilitas, quam suscepRedemptori et mediatori nostro, per quem nobis innotuit tam bona erga nos voluntas Dei Patris; siquidem talem jam novimus ejus animum, ut non immerito dicamus: Sic currimus
Abbreviated transcription (Latin):
tos. Coronat eum & pat̾ corona glẽ. sic̃ ait psalmista glã et h.
sua. Suscipite coronã paruuli ꝑꝑ uos. regis ur̃i. & una cũ ma¬
gis. humilitatẽ ip̃iꝰ adorate: quoꝵ fidei deuocio uob̃ hodie ꝓponit᷑
in exemplũ. Cui enĩ comꝓbabimus. & cui similes estimabibił. ui¬
ros istos: Si latronis fids̃. si centur ionis confessionẽ. considõ. in
dixerint et illi. Clamabat latro decruce dnẽ memento mei.:
cũ ueni̾s in regnũtuũ. Ergone ꝑ supplicium ille uadit ad re¬
gnũ : Qͥs indicauit tͥ. qm̃ opoiteat pati xꝑm & sic intrare. in
glam̃ suam: T̃u q centurio. uñ eũ nosti ᷤᷤ Uidens qͥ sic clamans
expirasset: uere inqͥt hic hõ filiꝰ dĩ erat. Mira res: et omĩ ãmira¬
tione dignissima. Propterea rogo uos. intuemini et uidete ꝗͣ ooula¬
ta sit fides: quam linceos oclõs habeat diligentius considate. Co¬

Expanded text:
tos. Coronat eum et Pater corona gloriae, sicut ait Psalmista: Gloria et tos. Coronat eum et Pater corona gloriae, sicut ait Psalmista: Gloria et sua. Suscipite coronam parvuli propter vos regis vestri, et una cum Magis humilitatem ejus adorate, quorum fidei devotio vobis hodie proponitur in exemplum. Cui enim comparabimus, et cui similes aestimabimus viros istos? Si latronis fidem, si centurionis confessionem considero, in et illi dixerint. Clamabat latro de cruce: Domine, memento mei, dum veneris in regnum tuum . Ergone per supplicium ille vadit in regnum? Quis indicasuam? Tu quoque, centurio, eum unde nosti? Videns quod sic clamans exspirasset: Vere, inquit, hic homo Filius Dei erat . Mira res, et omni admiratione digna! 801 4. Propterea, rogo vos, intuemini et videte quam oculata sit fides; quam lynceos oculos habeat, diligentius considerate. Co
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. uidete eũ ecclasten. Idẽ enĩ qͥ salomon idẽ pacificꝰ in exilio
ẽ. ecola̾stes. id ẽ. concionator erit in iudicio idida id ẽ dilectꝰ dñi
in regno. In exilio mansuetꝰ. et amabił. in iudicio uist᷑ & t̾ribilis:
in regno głos & ãmirabił. Egͥdimini gͥ & uidete regẽ salomonẽ.
Nã uͥq rex ẽ. Licet enĩ regnum eiꝰ ñ sit de hoc mundo tñ rex ẽ. ettã
in hoc mundo. Int̾rogat᷑ siqͥd̾ẽ. gͦ rex. estu: ego inqͥt in hoc natꝰ sũ.
et in hoc ueni inmundũ. hic gͦ rector ẽ. moꝵ. in iudicio disore¬
cor mitoꝵs: in regno distributot p̾miors. Eg̾dimini ꝓĩn. filie. sy¬
na miseriȩ. Siquide coronat ẽ. & anouerca sua corona spinea: co¬
rona miseriȩ. coronandus a familia sua corona iusticie. qñ exibt̃
augłi. & tollent de regnoeiꝰ. omĩa scandala. qñ ueniet ad iudiciũ
cũ senioribꝰ ppłi. sui. cũ pugnabit ꝓeo orbis t̾re aduersus insensa¬

Expanded text:
 videre eum Ecclesiasten. Idem enim qui Salomon, id est pacificus, in exsilio est, Ecclesiastes, id est concionator, erit in judicio, Idida, id est dilectus Domini, in regno. In exsilio mansuetus et amabilis, in judicio justus et terribilis, in regno gloriosus et admirabilis. Egredimini igitur, et videte regem Salomonem: nam ubique rex est. Licet enim regnum ejus non sit de hoc mundo, tamen rex est etiam in hoc mundo. Iuterrogatus siquidem, Ergo rex es tu? Ego, inquit, in hoc natus sum, et in hoc veni in mundum . Hic ergo rector est morum, in judicio discretor meritona miseriae. Siquidem coronatus est et a noverca sua corona spinea, corona miseriae; coronandus a familia sua corona justitiae, quando exibunt angeli, et tollent de regno ejus omnia scandala, quando veniet ad judicium cum senioribus populi sui; cum pugnabit pro eo orbis terrae adversus insensa
Abbreviated transcription (Latin):
rex. celi. fabri filium te pateris appellari. parit̃ et putari: Et¬
enun lucas euuanglista testat᷑: qm̃ adhuc filiꝰ ioseph putabatur.
aliqͥt scio. uel mag̾ scire mͥ uideor. et iã silere ñpossum: inpu¬
dent̃ me. & imprudenter ingerens & ostentans. ꝓmptulꝰ ad loq̃n¬
dum. uel ox ad docendũ: tardꝰ ad audiendũ. Et xͦ cũ tanto tẽpore
silebat: cũ seip̃m abscondebat: nũqͥd inanẽ glãm metuebat:
Qͥd timet abinani gła̾ qͥẽ. uera gła patͥs: Utiq timebat: s ñ sibi.
Nob timebat abilla qͥbꝰ nou̾at ẽẽ timendũ. Nob cauebat: nos instru¬
ebat. Tacebat ore. s instruebat oꝑe: et qd pt᷑ ea docuit u̾bo. iã
dni parũ aliqͥd audio. extc̃ iã usq ad̾hc̃. tͥcesimũ annũ nich̾

Expanded text:
Rex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter et putari? EtRex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter et putari? Etenim Lucas evangelista testatur quoniam adhuc filius Joseph putabatur Oaliquid scio, vel magis scire mihi videor, et jam silere non possum, impudenter me et imprudenter ingerens et ostentans, promptus ad loquendum, velox ad docendum, tardus ad audiendum. Et Christus cum tanto tempore silebat cum se ipsum. abscondebat, nunquid inanem gloriam metuebat? Quid timeret ab inani gloria, qui est vera gloria Patris? Utique timebat; sed non sibi. Nobis timebat ab illa, quibus noverat esse timendum; nobis cavebat, nos instruebat. Tacebat ore, sed instruebat opere; et quod postea docuit verbo, jam Domini parum aliquid audio; extunc jam usque ad hunc tricesimum annum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nicħ meliꝰ agno conuenit ꝗ colũba. Qd agnꝰ in aĩalibꝰ. ħ colũ¬
ba in auibꝰ ẽ. Sũma utͥq innocentia. sũma mansuetudo. sũma
simplicitas. Qͥd enĩ sic alienum abomi malioia. sic̾ agnꝰ et co¬
lumba : Nocẽ cuiꝗͣ nesciunt. ledere ñ nouer̃. S ne fortuito
casu id euenisse causeris: ecce testimoniũ dĩ patͥs. Ecce ds̃ maie¬
statis intonuit. dñs suꝑ aqͣs multas: & uox patͥs audita ẽ. ħ ẽ.¬
filiꝰ ms̃ .d. ĩ qͦ. mͥ .b. cõplacui. Ue̾ enĩ hic ẽ. in qͦ ñ ẽ. qͥ patͥ displice¬
at. qͥ ocłos maiestatis offendat. Uñ et ip̃e ait. Qm̃ quȩ placita
st̃ eiꝰ facio semꝑ. Ip̃m inqͥt audite. Ecce dnẽ ihũ. uel iã nc̃ loq̃re.
Qusq siles. qͦusq dissimulas: Duitacusti. &. ualde du. ł iam
nc̃ loquendi licentiam habes a patre. Qͣ diu dĩ uirtꝰ & dĩ sapĩa
qͣsi infirmus aliqͥs ⁊ insipiens lates inppło: ꝗͣ dui nobił rex. et

Expanded text:
a nihil melius agno convenit quam columba. Quod agnus in animalibus, hoc columba in avibus est. Summa utriusque innocentia, summa mansuetudo, summa simplicitas. Quid enim sic alienum ab omni malitia, sicut agnus et columba? Nocere cuiquam nesciunt, laedere non noverunt. Sed ne fortuito casu id evenisse causeris, ecce testimonium Dei Patris. Ecce Deus majestatis intonuit, Dominus super aquas multas , et Vox Patris andita est:  in quo mihi bene complacui . Vere enim hic est, in quo non est quod Patri displiceat, quod oculos majestatis offendat. Unde et ipse ait: Quia quae placita sunt ei, facio semper . Ipsum, inquit, audite. Ecce, Domine Jesu, vel jam nunc loquere. Quousque siles? quousque dissimulas? Diu tacuisti, et valde diu; sed jam nunc loquendi licentiam habes a Patre. Quandiu, Dei virtus et Dei sapientia, quasi infirmus aliquis et insipiens, lates in populo? Quandiu, nobilis Rex, et
Abbreviated transcription (Latin):
piscenti is. Duas gͥ alas habeat oratio ur̃a.: contemptũ mundi et
affectionẽ carnis. nec dubium quincelos penetret & dirigatur.
inquam cũ auro et thure fuerit etiã mirra. quȩ licet amara sit
fluens in uicium putre fiat. ħ breuit̾ ꝓimitanda magoꝵ. obla¬
appareat dignum ẽ. ut queramus. Utiq scdm u̾ba apłi. appar uit

Expanded text:
piscentiis . Duas igitur alas habeat oratio nostra, contemptum mundi, et afflictionem carnis; nec dubium quin coelos penetret, et dirigatur sin qua cum auro et thure fuerit etiam et myrrha; quae, licet amara sit,fluens in vitium putrefiat. Haec breviter pro imitanda Magorum oblaappareat, dignum est ut quaeramus. Utique secundum verba Apost
Abbreviated transcription (Latin):
domini. cuiꝰ & historia satis ẽ. admirabilis. q significatio
amplrus delectabilis. Magnum enĩ diuine maiestatis in¬
melior mutacio dexte̾ excelsi. ꝗͣ in ista p̃figurauit. Oumes

Expanded text:
Domini; cujus et historia satis est admirabilis, et significatio Domini; cujus et historia satis est admirabilis, et significatio amplius delectabilis. Magnum enim divinae majestatis inmelior mutatio dexterae Excelsi, quam in ista praefiguravit. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uos. nͥ xꝑm. iłim. et h.c. Tot suauis ẽ. tot̾ salubͥs ẽ. tot̾ delectabilis.
totꝰ demq scd̃m sponsi uocẽ desiderabił. Sic̃ aut̃ in eo ostensũ ẽ.
sic et inoꝑibꝰ eius reꝑies. Nam et suꝑficies ip̃a tanꝗͣ aforis con¬
siderata decora ẽ. ualde. Et si qͥs fregerit nucem: int̾ iueniet
qͥiocundiͦ. sit. et multo ampliꝰ delectabile. Nonsic aput patres
ueti̾s testamenti reꝑies. Nam inoꝑibꝰ eoꝵ decora & delectabił ẽ.
significatio mistica: tp̾a tñ siꝑse conside̾nt᷑ inuenientur aliqͥn
minus digna. ut sunt. facta iacob. adultiũ dauid: et muita fi¬
milia. P̾ciosa qͥdẽ st̃. fercła. s uasa non adeo p̃ciosa. Et foitasse
ꝓpte̾a dictũ ẽ. tenebrosa aqua. innubibꝰ aeris: qm̃ tenebrose mu¬
bes ille fuerunt. & subiunctũ de dño. p̃fulgore in conspectu
eius .n. tͣn. Credo iam au̾tistis aliqͥd ħ dic̾e ueli. Audistis enĩ
hodie miraculũ factum innuptiis. initium utiq signorũ

Expanded text:
hunc crucifixum . Totus suavis est, totus salubris est, totus delectabilis, totus denique secundum sponsae vocem desiderabilis . Sicut autem in eo ostensum est, sic et in operibus ejus reperies. Nam et superficies ipsa, tanquam a foris considerata, decora est valde, et si quis fregerit nucem, intus inveniet quod jucundius sit, et multo amplius delectabile. Non sic apud Patres Veteris Testamenti reperies. Nam in operibus eorum decora et delectabilis est significatio mystica; ipsa tamen si per se considerentur, invenientur aliquando minus digna, ut sunt facta Jacob, adulterium David, et multa similia. Pretiosa quidem sunt fercula, sed vasa non adeo pretiosa. Et fortasse propterea dictum est, Tenebrosa aqua in nubibus aeris; quoniam tenebrosae nubes illae ferunt . 2. Credo, jam advertistis ad quid haec dicere velim. Audistis enim hodie miraculum factum in nuptiis, initium utique signorum
Abbreviated transcription (Latin):
st .p̃ .s. f. c̃dẽ  Honne timendum erat fr̃s ne scandalizarent᷑ uiri
iti. &. illusos se c̾deñt: cũ tanta indigna uid̾ent.s aregia ciuitate
Non illis sordet stabulũ. ñ panius offendunt᷑: ñ scandalirant᷑ lac.¬
tentis infantia procidunt. uenerantur ut regẽ: ad orant ut dm̃s
S ꝓfectio qui illos addux̃. ip̃e et instriix. & qui ꝑstellã foris ãmo¬
nuit: ip̾e inocculto cordis edocuit. ħgͥ domini declaratio clarifi¬
cauit hunc diẽ & magoꝵ deuota ueneratio. deuotã fec̃ & uen̾abilẽ.
Nȩc sola apparitioħ. s alta quedã sic̃ apatͥbꝰ urĩs accepimus hodie.

Expanded text:
tes . Nonne timendum erat, fratres, ne scandalizarentur viri isti, et illusos se crederent, cum tanta indigna viderent? A regia civitate,Non illis sordet stabulum, non pannis offenduntur, non scandalizantur lactentis infantia; procidunt, venerantur ut regem, adorant ut Deum. Sed profecto qui illos adduxit, ipse et instruxit; et qui per stellam foris admonuit, ipse in occulto cordis edocuit. Haec igitur Domini declaratio clarificavit hanc diem, et Magorum devota veneratio devotam fecit et venerabilem. 6. Nec sola haec apparitio, sed alt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ et aurum offertis : Ergo rex ẽ. ip̃e : Et uͥ aula regia. uͥ chronꝰ.
ubi curie regalis frequentia :ᷤ Numqͥd aula ẽ. stabulũ. thronus
p̃sepium: curiȩ frequentia ios eph & maria: Quomͦ ita insi¬
pientes facti sunt. uiri sapientes: ut adorent paruulũ de¬
spicabilẽ: tã sua etate ꝗͣ pauꝑtatu suoꝵ : Insipientes facti fc̃.

Expanded text:
quod et aurum offertis? Ergo rex est ipse? Et ubi aula regia, ubi thronus, quod et aurum offertis? Ergo rex est ipse? Et ubi aula regia, ubi thronus, ubi curiae regalis frequentia? Nunquid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae frequentia Joseph et Maria? Quomodo ita insipientes facti sunt viri sapientes, ut adorent parvulum despicabilem tam sua aetate quam paupertate suorum? Insipientes facti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
s iram. s indignationẽ: s emulationẽ. s furorẽ. Dnẽ ne infu¬
rore tuo arguas me: neq inira tua corripias me. Ut enĩ scires
quanta districtio uenit: tanta illã mansuetudo p̾uenit. Ex
magnitudine. indulgentiȩꝰ magnitudinẽ ultionis attende.
cat: ut si uoluerunꝰ districtio ĩuenire ñpossit inquẽ seuiat. ꝓpt̃
ħ enĩ benignitatẽ p̾rogauit. ut ꝑ eã reconciliati. seueritatẽ uide¬
amus securi. Proptea uoluit ñ solũ ad t̾ras descende̾ s etiã uino¬
ista celebris habetur et insignis: dies apparicionis. Hodie enĩ
magi aboriente uener̃. ortũ solẽ uisticie requirentes: eũ de qͦ
legitur. ecce uir oriens nom̃ illi. hodie adorauerunt nouum
uirginis partũ. sequentes noui syderis ductum. Nonne et
Lactentẽ puerũ adoratis. intugurio uili: inuilibꝰ pannis: Er¬
go ne ds̃ ẽ. iste:  Ds̃ certe in tẽplo scõ suo: dñs in celo sedes eiꝰ
& uos eũ queritis in uili stabulo. in matͥs gremio: Qt facitis

Expanded text:
m, sed indignationem, sed aemulationem, sed furorem. Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me. Ut enim scires quanta districtio succedit, tanta illam mansuetudo praevenit. Ex magnitudine indulgentiae, magnitudinem ultionis attende. cat; ut, si voluerimus, districtio invenire non possit in quem saeviat. Propter hoc enim benignitatem praerogavit, ut per eam reconciliati severitatem videamus securi. Propterea voluit non solum ad terras descendere, sed etiam innoista celebris habetur, et insignis dies apparitionis. Hodie enim magi ab Oriente venerunt, ortum Solem justitiae requirentes, eum de quo legitur: Ecce vir, Oriens nomen illi . Hodie adoraverunt novum Virginis partum, sequentes novi sideris ductum. Nonne et Lactentem puerum adoratis, in turgurio vili, in vilibus pannis! Ergone Deus est iste? Deus certe in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus; et vos eum quaeritis in vili stabulo, in matris gremio. Quid facitis,
Abbreviated transcription (Latin):
riturꝰ. nec ꝑiturꝰ in illa: bonum ẽ. adhiberi. & t̾ciũ qͥutiq sp̃alibꝰ¬
notꝰ ẽ. eo utilior quo dep̾senti. ẽ. Timent enĩ qui nouer sp̃ualẽ oi¬
bum. neqñ forte fraudent᷑ eo: cibosiqͥdẽ forti egent. qͥmanũ mi¬
serunt ad forcia. uiuant de paleis egipti: qͥdeseruiunt moꝑibꝰ
luti et latĩs. nob forcior oib̾ꝰ ẽ necessarius. qm̃ nob̾ gͣnđ restat
uia. ut ambulemus infortitudine cibi illiꝰ. Ipẽ ẽ. panis angłoꝵ.
panis uiuus. panis cotidianus ħ ẽ. de qͦ nob̾ ꝓmissum ẽ: qͥa cen¬
etͥnam insine reddet: et int̾m centuplũ reꝓmittit & exhibec.
Qͥ d gͦ mirũ si timet ne ꝑdat hanc grãm: qui iam consecutꝰ
ẽ. eã  ħ ẽ. metreta t̃cia. qͣ sub disiunctione signanter posuit.

Expanded text:
riturus, nec periturus in illa; honum est adhibere et tertium, qui utique spriturus, nec periturus in illa; honum est adhibere et tertium, qui utique spnotus est, eo utilior, quo de praesenti 807 est. Timent enim qui noverunt spiritualem cibum, ne quando forte fraudentur eo. Cibo siquidem forti egent qui manum miserunt ad fortia. Vivant de paleis Aegypti, qui deserviunt in operibus luti et lateris; nobis fortior cibus est necessariue est panis angelorum, panis vivus, panis quotidianus. Hic est de quo nobis promissum est quia cenaeternam in fine reddet, et interim centuplum repromittit, et exhibet. Quid ergo mirum si timet ne perdat hanc gratiam, qui jam consecutus est eam? Haec est metreta tertia, quam sub disjunctione signanter posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. obedientia p̃ceptoꝵ. sic̃ audierunt discipłi. q utinam audire.
mereamur & nos. uos mundiestis ꝓpt̾ sermonẽ quẽ locutꝰ su̾ uob̾
tionẽ nram: quȩ uacue sunt. & plene uento: s ꝓin ani glã. obser
fons uite. Aqua inꝗͣ timor dominiẽ. et si minꝰ sapida ẽ. s optime
refrigerans anumã: noxiis desidiis estuantẽ. aq̃ ẽ. quȩ iacula ini¬
mici ignea possit extinguere. Nam nec illud dissonat qͥ aqͣ seꝑ
ima petit. & timor ad ima cogitacionẽ deduõ. & in inferioribꝰ
inmorat᷑: atq horrenda loca pauida mente collustrat. iuxta il¬
lud uadam ad portas inferi. S diuina uirtute. aqͣmutat᷑ inui¬
num. qñ ꝑfecta caritas. foras mitit timorẽ. Dicunt᷑ aut̃ lapideȩ¬
hydrie. non tam ꝑꝑduriciã. ꝙͣ ꝑꝑ stabilitatẽ. Capientes singulȩ me¬
tretas binas uel t̾nas. Due mecretȩ. duplex timor. neforte trudi in
gehennam. ne forte abȩterna uita contingat excludi. S qͥa de con¬

Expanded text:
ta est obedientia praeceptorum, sicut audierunt discipuli quod utinam audire mereamur et nos!: Vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . tionem nostram, quae vacuae sunt et plenae vento, si pro inani gfons vitae. Aqua, inquam, timor Domini est, etsi minus sapida, sed optime refrigerans animam noxiis desideriis aestuantem. Aqua est, quae jacula inimici ignita possit exstinguere. Nam nec illud dissonat, quod aqua semper ima petit, et timor ad ima cogitationem deducit, et in inferioribus immoratur, atque loca horrenda pavida mente collustrat, juxta illud: Vadant ad portas inferi . Sed divina virtute aqua mutatur in vinum, quando perfecta charitasam propter stabilitatem. Capientes singulae metretas binas vel ternas. Duae metretae, duplex timor: ne forte trudi in gehennam, ne forte ab aeterna vita contingat excludi. Sed quia de con
Abbreviated transcription (Latin):
feriori. Sic enĩ summa & intolerabił suꝑbia ẽ. suꝑiori se p̃pone̾:
debeo baptizari. S. pͥma fuit. qͥa suꝑiori se subdidit: qͥ aut̃ &x ꝑc
uit. Uideat nc̃ qͥsq quẽ imitet᷑. hc̃. an eũ qͥextollitur suꝑ o̾e̾

Expanded text:
feriori. Sicut enim summa et intolerabilis superbia est, superiori se praeponere itferiori. Sicut enim summa et intolerabilis superbia est, superiori se praeponere itdebeo baptizari , de prima fuit, quia superiori se subdidit: quod autem Chrvit. 5. Videat nunc quisque quem imitetur, hunc, an eum qui extollitu
Abbreviated transcription (Latin):
tremuit.ᷤ Qͥs uel ip̃a cogitacione ñ contremiscit: Qꝗͣ altũ erit
in iudicio caput. q̃ modo sic inclinat᷑. ⁊ u̾tex qͥ mͦ tã humił uidet᷑
ꝗͣ sublimis: & excelsus tẽ apparebit. Sine inqͥt mͦ. Sic enĩ decet
nos implere omnẽ iusticiã. Si qͥd qͥ inplenitudine tẽꝑis uenit.
et in quo habitat plenitudo diuinitatis: nicħ nouit nͥ plenum.
ã et legẽ non ueñ solue: s adimpłe. Est. aut̃ iusticia q̃dã distͥcta
o angusta ualde: ita ut ꝗͣcito pedẽ u̾tĩs in pecc̃i foueã cadas. nec
p̃ponẽ se eqͣti nec eqͣre p̃posito. huiꝰ diffinicio ẽ: reddẽ cinq qͥ suũ ẽ.
Alt̾a latior. et amplior iustitia: nec eqͣre se pari. nec inferiori p̃ponẽ.
ita magne humilitatis ẽ. inferiorẽ se exib̾e eqͣli aut eqͣlẽ infe¬
riori. Maxima et plena iustitia ẽ: inferiorẽ exiberi etiã ipsi in¬

Expanded text:
tremuit? Quis vel ipsa cogitatione non contremiscat? O quam altum erit tremuit? Quis vel ipsa cogitatione non contremiscat? O quam altum erit in judicio caput, quod modo sic inclinatur! et vertex qui modo tam humilis videtur, quam sublimis et et excelsus tunc apparebit! Sine, inquit, modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam. Siquidem qui in plenitudine temporis venit, et in quo habitat plenitudo divinitatis, nihil novit nisi plenum. Nam et legem non venit solvere, sed implere . Est auam cadas: nec praeponere se aequali, nec aequare praeposito. Hujus definitio est, reddere unicuique quod suum est. Altera latior et amplior justitia, nec aequare se pari, nec inferiori praeponerita magnae humilitatis est, inferiorem se exhibere aequali, aut aequalem inferiori. Maxima et plena justitia est, se inferiorem exhibere etiam ipsi in
Abbreviated transcription (Latin):
gisse. cͥcumcisionẽ: tanꝗͣ nichil ad se ꝑtinentẽ. Si uõ ecucidẽt᷑
et non baptiraretur qn̾ michi ꝑsuaderi posset baptitari cͥcũcisi¬
one relicta: Nunc itaq pꝰt circumcisionẽ baptisina suscipiens: illd̾
mͥ tenendum tradidit: qultimo loco suscep̃. Deniq cõmititatis
amator. & cõmendator qͥ habitare fac̃ unius moris indomo: qͦmͦ
cõmunitatem desereret: & alios scandalizaret:  Sic enĩ scandali¬
larent᷑ uidentes eũ ñ cͥcumeidi: sic̃ hodie scandalitaret᷑ eccłia. si
infantem uidẽt ñ baptizari. Nec solũ comunitatis & unitatis bonũ
cõmendare: s humilitatẽ uoluit exibere: ut ligatitrã uuln̾atoꝵ
susciꝑet: qͥ solus erat absq uulnẽ. hinc enim dic̃ apls. Misit ds̃¬
ciuncisꝰ ẽ. parentes fecerunt: paruulus enĩ erat: iã łͥ ginta annoꝵ
ad baptisiũ ip̾e ꝑrex̃. Inclinatur sub baptiste manibꝰ. capt trem̃¬
dum potestatibꝰ: pͥncipatibꝰ adorandũ. Qͥd intrũ si baptista con¬

Expanded text:
circumcisionem, tanquam nihil ad se pertinentem. Si vero circumcideretur et non baptizaretur, quando mihi persuaderi posset baptizari, circumcisione relicta? Nunc itaque post circumcisionem baptisma suscipiens, illud mihi tenendum tradidit, quod ultimo suscepit. 3. Denique communitatis amator et commendator, qui habitare facit unius moris in domo , quomodo communitatem desereret, et alios scandalizaret? Sic enim scandalizarentur videntes eum non circumcidi, sicut hodie scandalizaretur Ecclesia, si infantem videret non baptizari. Nec solum communitatis et unitatis bonum commendare, sed humilitatem voluit exhibere; ut ligaturam vulneratorum susciperet, qui solus erat absque vulnere. Hinc enim Apostolus dcircumcisus est parentes fecerunt parvulus enim erat, jam triginta annorum ad baptismum ipse perrexit. Inclinatur sub Baptistae manibus caput tremendum potestatibus, et principatibus adorandum. Quid mirum si Baptista con
Abbreviated transcription (Latin):
Noꝑibꝰ dñi fr̃s et minus capaces amimos extior considatio pascit. et
qui magis exercitatos hñt sensus. solidiorẽ int oibũ inueniunt et
suauiorẽ. tanꝗͣ adipẽ medulłãq frum̃ti. Sunt enĩ &. extiori sp̾e
delectabilia. et interiori u̾tute multo delectabiliora: quẽ ad modũ
tanꝗͣ candor lucis etne. etiam ip̃is suꝑeminens uultibꝰ angeloꝵs.
Apparebat enim foris hõ sineculpa. caro sine peccato. agiꝰ sine ma¬
cula. Qͣ speoiosi pedes annunciantis pacẽ. annuntiantis bona.
s multo speciosius & p̃ciosius capt̾ ełꝰ. qm̃ capt xͥ ds̃. Delecta¬
ꝑuenisset ad nucleum. testam iã licet decoram ualde ñ reputa¬

Expanded text:
ni, fratres, et minus capaces animos exterior consideratio pascit, et qui magis exercitatos habent sensus, solidiorem intus cibum inveniunt, et suaviorem, tanquam adipem medullamque frumenti. Sunt enim et exteriori specie delectabilia, et interiori virtute multo delectabiliora; quemadmodum ettanquam candor lucis aeternae, etiam ipsis supereminens vultibus angelorum. Apparebat enim foris homo sine culpa, caro sine peccato, agnus sine macula. Quam speciosi pedes annuntiantis pacem, annuntiantis bona ! sed multo speciosius et pretiosius caput ejus: quoniam caput Christi Depervenisset ad nucleum, testam jam, licet decoram valde, non reputa
Abbreviated transcription (Latin):
semetipm̃. Melior ẽ. ait salomon paciens uiro forti: & qͥdñat᷑ aĩo
ceat necessariã ẽẽ humilitatẽ pt pacientiã: dicens. Ueruntñ dõs.¬

Expanded text:
semetipsum. Melior est, ait Salomon, patiens viro forti; et qui dominatur animo semetipsum. Melior est, ait Salomon, patiens viro forti; et qui dominatur animo ceat necessariam esse humilitatem post patientiam, dicens: Verumtamem Deo s
Abbreviated transcription (Latin):
maior domino suo. Ille enĩ cũ ia creuisset etate & sapientia et
grã ap̃dm̃ & homines: cũ iã duodecĩ annoꝵ e̾e̾t. & remansisset
iniherłm inuentꝰ a beata uirgine & a ioseph euiꝰ filus putabat᷑
inmedio doctoꝵ audiens illos et interrogans: tñ descendit oũ
as intdum p̃cepta nonnulla q̃ licet salubͥa sĩt. minꝰ tñ suauia uideant᷑.
si moleste ceꝑis sustine̾. si diuidicare p̃latum. si murmurare incor¬
malicie. Necee ẽ. gͦ ut illucescat dies pacientiȩ. ꝑ ꝗͣ omĩa dura et
asꝑa tacita amplectaris conscientia: te magis diuidicans & duriꝰ
arguens: cui nimirũ displicent. quȩ ad salutẽ sunt. & incogitatiõe
tua sẽꝑ partẽ magistri quo ad potes aduersus temetip̾m uiuans.
te in omnibꝰ accusare: illũ mag̾ excusare laborans. Porro iã in hoc
loco cauendũ tͥ arbitror a suꝑbia. Magnũẽ. enĩ omlo sic uincere

Expanded text:
major domino suo . Ille enim cum jam crevisset aetate, sapientia, et major domino suo . Ille enim cum jam crevisset aetate, sapientia, et gratia apud Deum et homines; cum jam duodecim annorum esset, et remansisset in Jerusalem, inventus a beata Virgine et Joseph, cujus filius putabatur, in medio doctorum, audiens illos et interrogans: tamen descendit cum as interdum praecepta nonnulla, quae, licet salubria sint, minus tamen suavia videantur. Haec si moleste coeperis sustinere, si dijudicare praelatum, si murmurare in cormalitiae. Necesse est ergo ut illucescat dies patientiae, per quam omnia dura et aspera tacita amplectaris conscientia, te magis dijudicans et durius arguens, cui nimirum displicent quae ad salutem sunt; et in cogitatione tua semper partem magistri, quoad potes, adversus temetipsum juvans; te quidem in omnibus accusare, ipsum vero magis excusare laborans. 9. Porro in hoc loco jam cavendum tibi arbitror a superbia. Magnum est enim omnino sic vincere
Abbreviated transcription (Latin):
astucias inimici. Congregatio enim ꝑforatudine sua t̾ribilis ẽ:
ut castroꝵs acies ordinata. Ue aut soli qͥa si cecidi̾t: ñ ht̃ subleuãtẽ.
Qd̃ sicuiꝗͣ ex antiqͥs patͥbꝰ gram hanc concessã audiuimꝰ. ñ expedit
temẽ se cdmitte̾ huic ꝑioulo. nec oportet temptare dñi. sic̃ & magist̃
cum eligit eẽ inc̃gregatione multoꝵ: numqͥt eliget e̾e magister
aliqñ eo ampli quo familiariꝰ condescendat.  Illucescat gͥ dies tem¬
ꝑantie. ut querat quomͦ tẽꝑari &. refrenari possint incontinen¬
tes: mot uoluptatis. bestiales motͥ curiositatis: ceruicosi motꝰ
elationis suę. Eligat abiectus ẽe. indomo dĩ sui. & subiectꝰ ẽe
magistro. sub qͦ frangatur eius uoluntas: & obedientiȩ freno c̃¬
cupiscentie repͥmat᷑. sitq eͦd ait ꝓphã imposusti hoies suꝑ capita
nr̃a. Nec dedignandũ seruo qd p̃cessit in duõ. si qͥdẽ ñ ẽ. serius

Expanded text:
astutias inimici . Congregatio enim pro fortitudine sua terribilis est, astutias inimici . Congregatio enim pro fortitudine sua terribilis est, ut castrorum acies ordinata. Vae autem soli! quia si ceciderit, non habet sublevantem . Quod si cuiquam ex antiquis Patribus gratiam hanc concessam audivimus, non expedit temere se committere huic periculo, nec oportet tentare Deum, sicut et magister cum eligit esse in congregatione multorum, nunquid eliget esse magister,aliquando, eo amplius quo familiarius, condescendat? Illucescat igitur dies temperantiae, ut quaerat quomodo temperari et refrenari possint incontinentes motus voluptatis, bestiales motus curiositatis, cervicosi motus elationis suae. Eligat abjectus esse in domo Dei sui, et subjectus esse magistro, sub quo frangatur ejus voluntas, et obedientiae freno concupiscentia reprimatur, sitque quod ait propheta: Imposuisti homines super capita nostra . Nec dedignandum servo, quod praecessit in Domino; siquidem non est servus
Abbreviated transcription (Latin):
nib ͦ in uanam glam: alii decͣctionibꝰ in inpacientiã animũ eiꝰ
deiciant. ꝓcedat iã nooẽe ẽ. prudentiȩ nid ostendat qͣntas
ones peccĩ offerat mundus & ingerat: qͣm debilis sit ad illas humanꝰ
animꝰ. maximȩ qͥ inpecc̾i consuetudine sit nittͥtꝰ. In hac gͦ die prudẽ¬
ciȩ. eligat de p̃senti sclõ neꝗ̃ fugẽ: dicens cum ꝓphas odiui eccłam
malignantiũ: &. cum impiis ñ sedebo. S n̾dum suffic̃ hoc. forte
enim uiat elige̾ solitudinẽ: ñ satis attendens ꝓpͥam infirmitatẽ. &
ꝑielosam diaboli luctam. Qͥd enĩ ꝑicłosiꝰ ꝗ̃ solũ luctari ẽtͣ antiqͥ ho¬
stis uersucias: a quo uideat᷑. & quẽ uid̾e ñ possit: Itaq sa necessariã¬
ht fortitudinis diẽ. ut nouerit custodiendã ad dñm foraitudiu̾ẽ.
& inacie multoꝵ parit̾ pugnantium ẽẽ querentã. ubi tot suit
anxiliarii qͦt socii. &e tales qui dice̾ possint cũ apło. qͥa ñ ignoramꝰ

Expanded text:
entiam animum ejus dejiciant. Procedat jam necesse est prudentiae radius. Ostendat quantas tes et occasiones peccati offerat mundus et ingerat; quam debilis sit ad illas humanus animus, maxime qui in peccati consuetudine sit nutritus. In hac ergo die prudentiae eligat de praesenti saeculo nequam fugere, dicens cum propheta: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Sed nondum sufficit hoc. Forte enim vult eligere solitudinem, non satis attendens propriam infirmitatem, et periculosam diaboli luctam. Quid enim periculosius quam solum luctari contra antiqui hostis versutias, a quo videatur, et quem videre non possit? Itaque jam habet necessariam fortitudinis diem, ut noverit custodiendam ad Dominum fortitudinem suam, et in acie multorum pariter pugnantium esse quaerendam, ubi tot sunt auxiliarii quot socii, et tales qui dicere possint cum Apostolo: Quia non ignoramus
Abbreviated transcription (Latin):
alus inquinauerat lauit aliꝰ. sio inqͥnatos a nob lauari opꝰ ẽ. et
a nob. Aliena lauit aqͣ. qͦs culpa inquinaua̾t aliena. Neo tñ sic ali¬
enam dixerim. ut negẽ nrãm. alioqͥn nec inquinaret. S aliena
ẽ. qͥa in adã omnes nescientes peccauimus. nr̃a. qr & si in alio nos
tñ peccauimus: et nob iusto dĩ iudicio imputabat᷑. licet occul¬
to. ueruntũ ut iã ñ sit qd causeris o ho. cont᷑ in obedientiã ade:
dat᷑ tͥ obedientia .xͥ. ut si gͣtis uenundat᷑ es. gͣtis etiam redimaris.
Si nesciens. in adam ꝑisti. nesciens uiuificaberis in xͦ. Nescisti qñ
ad lignum uetitũ uetꝰ adã tetendit manꝰ noxias. nescisti nichomi¬
nus qñ inligno salutifero innoxias manꝰ xͦ extendit. a pͥmo hoi̾e

Expanded text:
alius inquinaverat, lavit alius, sic inquinatos a nobis lavari opus est alius inquinaverat, lavit alius, sic inquinatos a nobis lavari opus est a nobis. Aliena lavit aqua, quos culpa inquinaverat aliena. Nec tamen sic alienam dixerim, ut negem nostram; alioquin nec inquinaret. Sed aliena est, quia in Adam omnes nescientes peccavimus; nostra, quia, etsi in alio, nos tamen peccavimus, et nobis justo Dei judicio imputabatur, licet occulto. Verumtamen, ut jam non sit quod causeris, o homo, contra inobedientiam Adae datur tibi obedientia Christi, ut, si gratis venumdatus es, gratis etiam redimaris; si nesciens in Adam periisti, nesciens vivificeris in Christo. Nescisti quando ad lignum vetitum vetus Adam tetendit manus noxias; nescisti nihilominus quando in ligno salutifero innoxias manus Christus extendit. A primo homin
Abbreviated transcription (Latin):
te pomi seruabit odorẽ ᷤ Qͣtũ gͦ uiscera illa uͥt᷑ pietatis affec̃.
in quibꝰ nouẽ m̃sibꝰ reqͥeuit.: Na et ante m̃cẽ repleuit. qͣ uencrẽ.
& cum processit ex utero ab anuno ñ recessit. Durior fortasse
et austerior uid̾i posset responsio domini. s nouat ille. eui loq̃¬
retur. et qͥs loqueretur illa non ignorabat. Deniq ut scias qͦ mͦ
responsum ip̃m acceꝑit. aut qͣt̃ de filii benignitate p̾sumpserit.
mus appone̾. uel magis appositas demonstiare. Qͥa enĩ ñ dũ ꝑue¬
opꝰ habet. qͣtinus sicut habundant pecoa. habundet et indulgentia.
sic̃ multiplicatur miseria: sic et miso̾dia. nisi qͥñ sic̃ delictũ. ita
&e donum. Grã enĩ ñ solũ pecca lauat. s mita donat. Sex. gͥ ydrię
quimur. qͥa de his sumus. Exuimus tunicam uete̾m. s heu peiꝰ
re indiramus eã. lauimꝰ pedes nrõs: s peiꝰ inqͥnauimꝰ eos. Sic̃ gͦ qd̾

Expanded text:
te pomi servabit odorem? Quantum igitur viscera illa virtus pietatis affecit, te pomi servabit odorem? Quantum igitur viscera illa virtus pietatis affecit, in quibus novem mensibus requievit? Nam et ante mentem replevit, quam ventrem; et cum processit ex utero, ab animo non recessit. Durior fortasse et austerior videri posset responsio Domini: sed noverat ille cui loqueretur; et quis loqueretur illa non ignorabat. Denique ut scias quomodo responsum ipsum acceperit, aut quantum de Filii benignitate praesumpserit, mus apponere, vel magis appositas demonstrare. Quia enim nondum perveopus habet, quatenus sicut abundant peccata, abundet et indulgentia; sicut multiplicatur miseria, sic et misericordia: nisi quod non sicut delictum, ita et donum. Gratia enim non solum peccata lavat, sed et merita donat. Sex igitur hydrquimur, quia de his sumus. Exuimus tunicam veterem; sed, heu! pejus reinduimus eam. Lavimus pedes nostros: sed pejus inquinavimus eos. Sicut ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
as. faciamus gͦ q̃ alibi monet. & studeamus similes fieri hominibus
dentialiqͥd uel ementi inforo. ñ dicimus qͥd exspectas. Neq enumn si¬
miles sunt. ex spectantibꝰ. Ei ud quẽ uidemus stare ante ianuã. pul¬
Illi gͦ st̃ similes exspectantibꝰ. qͥ non surda aure audiert̃. uacate et
uidete. qm̃ egosum dñs. Ueniet dominꝰ exspectantibꝰ eũ inu̾itate.
qͣł erat qͥdix̃. Exspectans exspectaui dominum. Ueniens tanꝗͣ re¬
uertatur anuptiis: in ebriatꝰ uino caritatis. & ĩ memor iniqͥtatũ
nr̃ãrum. Ueniet ñ expectantibꝰ. tanꝗͣ reu̾tens anuptiis. tanqͣm
Tunc enĩ qͣntũ adillos: obliuiscet᷑ misereri ds̃. Ueniet inira et
mat᷑ ihũ. ad eum. uinum ñ hnt. Compassa ẽ. enim eoꝵ ue̾cundie.
sic̃ misericors. sic̃ benignissima. Qͥd de fonte pietatis ꝓcederet
nͥ pietas: Qͥd inꝗͣ mirũ. si pietatẽ exibent. uiscera pietatis.
Nonne qͥ pomũ inmanusua tenuit dimidia die: reliqͣdiei par¬

Expanded text:
as. Faciamus ergo quod alibi monet, et studeamus similes fieri hominibus denti aliquid vel ementi in foro, non dicimus: Quid exspectas? neque enim similes sunt exspectantibus. Ei vero quem videmus stare ante januam, pulIlli ergo sunt similes exspectantibus, qui non surda aure audierunt: Vacate, et videte quoniam ego sum Deus . Veniet Dominus exspectantibus eum in veritate, qualis erat qui dicit: Exspectans exspectavi Dominum . Veniet tanquam revertens a nuptiis, inebriatus vino charitatis, et immemor iniquitatum nostrarum. Veniet non exspectantibus, tanquam revertens a nuptiis, tanquamTunc enim, quantum ad illos, obliviscetur misereri Deus. Veniet in ira et Mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Compassa est enim eorum verecundiae, sicut misericors, sicut benignissima. Quid de fonte pietatis procederet, nisi pietas? Quid, inquam, mirum, si pietatem exhibent viscera pietatis? Nonne qui pomum in manu sua tenuerit dimidia die, reliqua diei par