comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extinctoria. ⁊ emunctoria: ita in sacra
scriptura infusores fuerunt ut qui can
exposuerunt iberoninius ⁊ gͦgͦ. extincto¬
res. qui hereses extinccerunt. sełualidi
mallei hereticorum. Augustinꝰ ⁊ hylariꝰ:
emunctores. qui suꝑflua extirparunt
iheronimus ⁊ origenes: Quorũ exemplo
& nos aliqua de suꝑfluis emungamus
⁊ resecemus a lectione eius: Item. uum¬
pͥdorem maximũ incutere debet. quod
iheronimus sola bibliotheca aduitus.
uocatꝰ a damaso papa. ⁊ osultus : ad oĩns
ꝯsultationes ⁊ questioẽs ecẽle sufficient̾
responderit: Item in auni unius spacio
totam bibliothecam. hystorite. allegorice
tropologice ⁊ anagogice. paule ⁊ eusto¬
chio exposuit. Item sacra scriptura na¬
saburra ⁊ suꝑfluis expositionib. s suffi¬
cientib ⁊ necessariis tm̃. Item sepe utili¬
a ⁊ etiam necessaria p̃tͥmittenda sunt:
ne multitudine utilium pregrauemꝰ.
Item in legenda beati martini: Qui pau¬
ca ñsufticiunt: nec plura ꝑderunt st̃e salõ

Expanded text:
tinctoria et emunctoria , sic in sacra Scriptura infusores fuerunt, ut, qui eam exposuerunt, Hieronymus et Gregorius; exstinctores, qui haereses exstinxerunt, scilicet validi mallei haereticorum, Augustinus et Hilarius; emunctores, qui superflua exstirpaverunt, ut Hieronymus et Origenes; quorum exemplo et nos aliqua de superfluis emungamus et resecemus a lectione ejus. Item: Pudorem maximum nobis incutere deberet, quod Hieronymus sola bibliotheca adjutus, vocatus a Damaso papa et consultus, ad omnes consultationes et questiones Ecclesiae sufficienter responderit. Item: Idem in anni unius spatio, totam bibliothecam historice, allegorice, tropologice et anagogice Paulae et Eustochio exposuit. Item Augustinsaburra, et superfluis expositionibus, sed sufficientibus et necessariis tantum. Item : Saepe utilia et necessaria praetermittenda sunt, ne multitudine utilium praegravemur. Item in Legenda sancti Martini: Cui pauca non sufficiunt, nec plura proderunt. Item Salomon: «
Abbreviated transcription (Latin):
Lectio aũ ẽ qͣi fimdamentum ⁊ substrato¬
rium sequentuuui: qi ꝑeam cet̾e auctori¬
tates ꝯparant᷑ Disputatio ẽ qiͣ paries in
hoc exercitio ⁊ edifitio: qr nichil plene
intelligit᷑. fidelit̾ uep̃dicat᷑. nͥ prius dis
putationis dente frangat᷑: Dredicatio
uͦ cui subseruiunt pͥme. qͣi tectum ẽ te

Expanded text:
Lectio autem est quasi fundamentum, et substratorium sequentium; quia per eam caeterae utilitates comparantur. Disputatio quasi paries est in hoc exercitio et aedificio; quia nihil plene intelligitur, fideliterve praedicatur, nisi prius dente disputationis frangatur. Praedicatio vero, cui subserviun
Abbreviated transcription (Latin):
Erbum adbreuiatum te¬
cit deus suꝑ terram: Si e¬
numn uerbum de sinu pa¬
tris nobis missum. iram¬
U si filius dei incircũscͥp¬
tibilis. quem totus non capit orbis breui¬
tate uteri uirginalis uoluit circum scͥbi
qͣntomagis uerbum sacre pagnie.: qd̾ nob
in arram ⁊ pignus sue dilectionis reli¬
quit. uoluit adbreuiari. in quo uias ⁊ se¬
mitas deprehenderemus. in quo cursus
nr̃i metam breuiter ⁊ succincte ad et̾nã
beatitudinem legeremus expressam: Eu¬
ꝑfluitas uerborum. imino infirmitas
est in aliis scpturis respectu sacrescͥptu¬
re qͣm respuit illa. Hanc suꝑfluitatem
it uel distrahit nos librorũ multitũdo
Itaq cũ legere ñ possis qͣnͣtum habueri
satis est habere qntum legas: Erobatos
curreris unum excerpe. quod illo die deco¬
quas: Hoc quoq ip̃c facio: ex plurib q̃ le¬
gi aliquid app̃bendo: Mag na dem̃e

Expanded text:
bum abbreviatum fecit Dominus super terram . » Si enim Verbum de sinu Patris ad nos missum, imo si Filius Dei incircumscriptibilis, « quem totus non capit orbis, » brevitate uteri virginalis voluit circumscribi, quanto magis Verbum sacrae paginae quod nobin arrham et pignus suae dilectionis reliquit voluit abbreviari: in quo vias et semitas ejus deprehenderemus, in quo cursus nostri viam breviter et succincte ad aeternam beatitudinem legeremus expressam? Superfluitas verborum, imo et infinitas est in aliis scripturis respecto sacrae Scripturae, quam respuit illa. Hanc prolixitatem it : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, curreris, unum excerpe quod illo die decoquas. Hoc quoque ipse facio. Ex pluribus quae legi aliquid apprehendo et exce
Abbreviated transcription (Latin):
puncto ẽ minus quo uiuimus⁊ cũ retͦ¬
acta tempora. iami mors teneat: domi¬
nũ ꝑ horam saltem teneaniꝰ: breuitatẽ¬
q imitantes colligamꝰ utilora capła. sũ¬
pta tum ex corpore sacre scͥpture: tũ ex be¬
nedictis aliarum scͥpturarum Capit̃ .i.¬

Expanded text:
puncto sit, quo vivimus, cum retroacta tempora mors jam teneat, Domino per horam saltem serviamus, brevitatemque imitantes, colligamus utiliora capitula, sumpta tum ex corpore sacrae Scripturae, tum ex bene dictis aliarum scripturarum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m. Item ꝑ exempla. Goliad. quo putauit
dauid int̾ficere. int̾fectus est gladio. Iman
inpatibulo quod parauãt mardocheo suspentꝰ
est: cui in plenitudinem potestatis. et diui¬
tiarum possessionem mardocheus successit.
Saul gladio quo peꝑcit a malechitis. contͤ
p̃ceptum domini: int̾fectus est. Quidam¬
docens regem egypti pro irrigatione t̾re que
siecitate aruerat. pegrinum immolare:
peo ꝑegrino pͥmo immolatus est. Quidam¬
etiam aulicus. nouum genus tormenti.
quo torquerentur rei docens regem si cilie:
rex phalaris membra tauri uolenti illi ꝑtor

Expanded text:
ima. Item per exempla. Golias gladio, quo putavit David interficere, interfectus est . Aman in patibulo, quod paraverat Mardochaeo suspensus est; cui in plenitudinem potestatis, et divitiarum possessionem Mardochaeus successit . Saul gladio, quo pepercit Amalecitis contra praeceptum Domini, interfectus est, docens regem Aegypti pro irrigatione terrae, quae siccitate aruerat, peregrinum immolare pro peregrino, primo immolatus est Ietiam aulicus novum genus tormenti, quo torquerentur rei, docens regem Siciliae, Rex Phalaris tauro violenti membr
Abbreviated transcription (Latin):
necesse hre et clauserit uiscera sua ab eo. qͦ¬
modo caritas dei manet in eo : Ait enĩ. Qued
uni ex minimis meis fecistis: michi fecistiꝰ.
Credo martinum in necessitate que lege nõ
b̃t. si suꝑstes eẽt potius uelle obtemꝑare abb̃i¬
in euangłio. ut maiori adu̾sario. quam abb̃i
in claustro. Sic et monachus quidam re¬
ligiosus. dõ potius quam hominibe obtem¬
perans. abbatis hospitis capam furatus est.
dans eam pauperi nudo. fratrem etiam com¬
peditum in nocte dominice natiuitatis sol¬
uit. et ꝑmisit abire: quia nocte illa mel¬
liflui fc̃i sunt celi: et pax et libertas red¬
dita est hominib. Item. traditio de iacendo
in cuculla crucis formam ħnte eo quod
dix̾it beatus benedictus. monachi semꝑ
uestiti et precincti iaceant. ut promptõres
et mag̃ parati sint occurrere domino: cõ¬
tradicere uidetur huic mandato rationabi¬
c̃ẽnt. si calciati iacerent. cum maiori enun
mora caleiantur quam uestiantur: cur

Expanded text:
habentem, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei est in eo? » Ait enim: « Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . » Credo Martinum in necessitate, quae legem non habet, si superstes esset, potius velle obtemperare abbati evangelico, ut majori adversario, quam abbati militanti in claustro. Sic et monachus quidam religiosus, Deo potius quam hominibus obtemperans, abbatis hospitis cappam furatus est, dans eam pauperi nudo; fratrem etiam compeditum in nocte Dominicae Nativitatis solvit et permisit abire, quia nocte illa « melliflui facti sunt coeli , » et pax, et libertas reddita est hominibus. Item: traditio de jacendo in cuculla crucis formam habente, eo quod dixerit B. Benedictus : Monachi semper vestiti et praecincti jaceant, ut promptiores et magis parati sint occurrere Domino, contradicere videtur huic mandato: « Rationabiessent si calceati jacerent cum majori enim mora calceantur quam vestiuntur, cur
Abbreviated transcription (Latin):
impedire. uel non consentire magis mortale
et sac̾dos incarminans elementum. et reus
subiciens male iudicium. mortalit̾ peccat:¬
Raditio de propetate P ditionũ:¬
fugienda. et᷑ non eroganco pauperib.
et non subueniendo tribulatis. nisi ꝑ eum
cui oispensis dispensatio credita est: obuia¬
re uidetur his preceptis. Esto consentiens
ad u̾sario trio tuo in uia. euangłio seilicet
quod est tͥ abbas et adu̾sarius in uia huiꝰ morta¬
lis uite quod clamat frange esurienti panem
item. Si esurierit iniicus tius ciba illum.
et escas similit̾. Martinus suꝑerogauit :
qui pallium pauꝑi dimidiauit. Item. Religio¬

Expanded text:
impedire, vel non consentire, magis mortale et sacerdos incarminans elementum et reus subiens tale judicium, mortaliter peccantraditio de proprietate fugienda, et de non erogando pauperibus, de non subveniendo tribulatis, nisi per eum, cui dispensatio credita est, obviare videtur his praeceptis: « Esto consentiens adversario tuo , » Evangelio scilicet, quod est tibi abbas et adversarius in via, quod clamat: « Frange esurienti panem item: « Si esurierit inimicus tuus, ciba illum , et escas similiter . » Martinus supererogavit, qui pallium pauperi dimidiavit. Item: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
et incertitudini pegrini iudicii. multa
exempla probant. Ut illud de edituꝰ aurelia¬
nensi suspenso proreliquiis eccłie scĩ sansom
furtim sublatis. que alibi postea depechen¬
sus. confessus est se sustulisse. Et illud
de recluso comprehenso. qui pro consimili furto
nimis audax. quia nicħ sibi conscius. tulit
ferrum candens et combustus est. Et etiam¬
illud de ꝑegͥno anglico. cum sine comite suo¬
redeunti de partib iherosolimitanis. socio eiꝰ
diu̾tente ad scm̃ iacobum. impositum est ei
aque subiens ꝑiit: reu̾tente socio eius in angli¬
am. in dreui post suspensionem eius. In dubiis
gͦ timenda est sententia potissime in causa san¬
guinis. uͥ non comecturalit̾ uel peobabilit̾
tantum est procedendum: s limpidissimis.
et luce clariorib rationib iudicandum: ne
alit̾ uidicans reus sit mortis condempnati.
Apostolus ait. Heticum hominẽ post truam
ãmonitionem de uita. Non ait. occide. Item

Expanded text:
et incertitudini peregrini judicii multa et incertitudini peregrini judicii multa exempla probant, ut illud de aedituo Aurelianensi suspenso pro reliquiis ecclesiae sancti Samsonis furtim sublatis. Quae alius, postea deprehensus, confessus est se sustulisse. Et illud de recluso Compendiensi, qui pro consimili furto nimis audax, quia nihil conscius, tulit ferrum candens et combustus est. Et illud de reredeunti de partibus Jerosolymitanis, socio ejus divertente ad S. Jacobum, impositum est a aquae subiens, periit; revertente socio ejus in Angliam in brevi post suspensionem ejus. In dubiis ergo tenenda est sententia, potissime in causa sanguinis, ubi non conjecturaliter vel probabiliter tantum est procedendum, sed limpidissimis et luce clarioribus rationibus judicandum, ne aliter judicans reus sit mortis condemnati.Apostolus: « Haereticum hominem post trinam admonitionem, devita . » Non ait, occide. Item
Abbreviated transcription (Latin):
bolum. Item ꝑegͥna iudicia approbantes.
celebrantes. et subeuntes. uidentur se ꝑificare
iohanni. qui in feruentissimi olei dolium
missus. illesus et mente et corꝑe exiuit.
Similos etiam uideri uolunt beato mar¬
cum suꝑ manus faber massam ferri igni¬
tam pon̾et. eo prunas in thuribulo poni ro¬
statera ferri candentis. Item ut exemplis
eugenio. quidam monachus conuictus.
et confessus heresim suam: de communi de¬
creto concilii incarceratus est: non int̾fectꝰ.
non membro mutilatus. S ne alios corrũ¬
pet. et si forte peniteret in carcere sansonis
eiusdem ciuitatis archiep̃i impositus: a quo
et tenui dieta alitus est donec obiret. Qui
etiam archiep̃e: iudicium ignis. in diocesi
sua exerceri omĩno peohibuit. Iudicium uͦ
aque sustinuit quo quomͦ: non conceoens
tam̃ alicui sac̾doti suo bñdictionem aque
celebrere. nisi pͥus prestita cautione sa c̾doti
benedicturo aqͣm a principib de non mu¬
tilando membro. et de sanguine non effun¬

Expanded text:
m. Item: Peregrina judicia approbantes, celebrantes, vel subeuntes, videntur se parificare Joanni, « qui in ferventis olei dolium missus, illaesus, » et mente et corpore, « exivit. » Similes etiam videri volunt beato Marcum super manus ejus faber massam ferri ignitam poneret, et eo prunas in thuribulo poni rostatera ponderis ferri candentis. Item, ut exemplis 201 Eugenio, quidam Manichaeus convictus, et confessus haeresim suam de communi decreto concilii incarceratus est, non interfectus, non membro mutilatus, sed ne alios corrumperet, et si forte poeniteret in carcere Samsonis ejusdem civitatis archiepiscopi positus, aqua et tenui diaeta altus est donec obiret. Qui etiam archiepiscopus judicium ignis in dioecesi sua exerceri omnino prohibuit; judicium vero aquae sustinuit quoquo modo, non concedens tamen alicui sacerdoti suo benedictionem aquae celebrare, nisi prius praestita cautione sacerdoti benedicturo aquam a principibus de non mutilando membro, et de sanguine non effun
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ħntes. Unde ambrosuns. Scm̃ ⁊ honestum¬
p̾cepit apostolus eligi. in sac̾dotem et leuitam.
Et iheronimus. Non nͥ ꝑfectus scientia et
morib: in sac̾dotem et leuitam est eligendus.
Et dominus moysi. Demum his eligatus
sac̾dos et leuita. qui dieat patri et matͥ nes¬
dus. cum quanta est et deponendus. immo
maiori: quia turpius eicitur qm non admit¬
Quo progrederis pat̾ sine filio. quo sac̾dos scẽ
sine diacono properas : Paratus enim debet

Expanded text:
fidei fidei praecipit Apostolus eligi in sacerdotem et levitam. Et Hieronymus : Non nisi perfectus scientia et moribus in sacerdotem et levitam est eligendus. Et Dominus Moysi : Demum is eligatur sacerdos et levita, qui dicat patri: Non nodus cum quanta est deponendus, imo majori. Quia; Turpius ejicitur quam non admitQuo progrederis sine filio, Pater; quo sacerdos sancte, sine diacono properas? Paratus enim debet
Abbreviated transcription (Latin):
uir euangłicus uolens sepelire prẽm precipitus
a domino relinquere sepulturam patris et
sequi eum. Ergo multomagis prelato p̃cipit᷑
relinquere ⁊ sequi eum: strepitus belli. et
onus. et euram temporalium. E quomd
bundent etiam supra laicos ͤ Uel quomodo
na sua pauperib. qui dispsa non cessant
congregare et reponere: Tutins eẽt nicħ b̃te.
unde aliis erogarent. Uel si non reliqueruit
omnia. quomodo cum domino iudices ueni
maritmna poriam suam. et abiit in curitatem an¬
nuntians omiã que dixit ei ihe. Diseant hinc
qianffieare. Si gͦ pelatus ecełiasticum alicui cõfert
denfieium. et digno gratis potius accipit qͣm cet.
Ei autem indigno det non indigenti furatut res
paupetum. defraudat: et ille eas rapit. De his etiã¬
negitiue particule. Reges gentium dnãntur¬
aoum. uos autem plus quam sic: quia in secu¬
larib et in spũalib accincti gladio mat̾iali sic̃¬
fidei inconscientia pura. sane credentes et opera

Expanded text:
vir evangelicus volens sepelire patrem, praecipitur a Domino relinquere sepulturam patris sui, et sequi eum . Ergo multo magis praelato praecipitur relinquere strepitus belli, et onus, et curam temporalium. Sed quomobundent etiam supra laicos, cum « omnia na sua pauperibus, qui dispersa non cessant congregare et reponere? Tutius esset, nec habere unde aliis erogarent. Vel si non reliquerunt omnia, quomodo cum Domino judices veniemaritana hydriam suam, et abiit in civitatem, annuntians omnia, quae dixit illi Jesus . » Discant hinc is. Si ergo praelatus ecclesiasticum alicui confert beneficium, et digno et gratis, potius accipit, quam dat: si autem indigno vel non indigenti, furatur res pauperum, defraudat, et ille eas rapit. Quonegativae particulae: « Reges gentium, vos autem plus quam sic, » quia et in saecularibus et in spiritualibus, accincti sunt gladio materiali, sicfidei in conscientia pura, » sane credentes, et opera
Abbreviated transcription (Latin):
Et ablato equo cum heremita dicas. quin et
pene est impatientia. eiq male subiecte imꝑat.
et quod illa sentit potestas facile exequitur s
scĩ prelati plus se interius patientie uigo subi¬
ciunt. quam foris hominib presunt. Et ideo
plus aliquorum sediciosorum tumultus tole¬
rant. quo se de his ulcisci amplius possunt.
Et ne unquam ad illicita transeant. plerũq
etiam pro se exequi quod licet subiectorumq stre¬
pitus sufferunt. ꝑ amorem increpant. quos ꝑ
mansuetudinem portant etiam docere non ces¬
sant. scientes scͥptum eẽ. Doctrina uiri ꝑ patien¬
tiam noscitur. Si itaq in doctrina patientia
est. tanto quisq dectus ostenditur quantum

Expanded text:
t ablato equo, cum eremita dicas: Quin etiam et pene semper est impatientia, eique male subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas facile exsequitur. Sed sancti praelati plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt. Et ideo plus aliquorum seditiosorum tumultus tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt, et ne unquam ad illicita transeant, plerumque etiam nolunt pro se exsequi quod licet, subjectorumque strepitus sufferunt, per amorem increpant, quos per mansuetudinem portant, etiam docere non cessant; scientes scriptum esse: « Doctrina viri per patientiam dignoscitur . Si itaque doctrina in patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ominus p̃cipiens apostolos et eorum
successores exoneratos ẽẽ a curis seculi ⁊
diuitiis temporalib: ait. Nolite possid̾e aurũ
uel argentum. neq pecuniam in zonis ur̃is.
Predicator enu qui ad contemptum diuiti¬
arum hortari. delet. amputare debet. prope
necessaria. ne portans onera seculi et onꝰ scłarium
negociorum. minus uacet officio suo. T̃ anta enĩ
fioutia debet eẽ in deo. ut presentis uite sumptis.
et si non p̃uideat. tam̃ sibi non desitͦos certissime
sciat. Quare autem hoc eis p̃cipiat. subdit item
in u̾bis enus: dixit ei sẏmonpettus. Eoce nos reli¬
luntatem habendi. Innumero enim duntum
computatur: qui diuitias concupiseit. et si eas
non habeat. Sequitur. ⁊ secuti sumus te. Qd
ergo erit nobis e Respondit ei dominus. In rege¬
necatione cum sederit filius hominis in sede

Expanded text:
ominus praecipiens apostolos et eorum successores exoneratos esse a curis saeculi, et divitiis temporalibus, ait: « Nolite possidere aurum vel argentum, neque 155 pecuniam in vasis vestris . » Praedicatori enim, qui ad contemptum divitiarum hortari debet, amputatio prope necessaria est, ne portans opera saeculi, et onus saecularium negotiorum minus vacet officio suo. Tanta enim fiducia debet illi esse in Deo, ut praesentis vitae sumptus, etsi non praevideat, tamen sibi non defuturos certissime sciat. Quare autem haec eis praecipiat, subdit quia in verbis ejus, dixit ei Simon Petrus: « Ecce nos reliluntatem habendi. In numero enim divitum computatur, qui divitias concupiscit, etsi eas non habeat. Sequitur: « Et secuti sumus te. Quid ergo erit nobis? » Respondit: « In regeneratione, cum sederit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
post discessionem meam lupi rapaces in uos
non parcentes gregi: et ex uobis ip̃is exurgent
uiti loquentes ꝑu̾sa. ut aboucãt discipulos post
se. Propt̾ quod uigilate. memorit tenentes. qm̃
cum lacrimis unumquemq ur̃m. Et nunc

Expanded text:
post discessionem meam, lupi rapaces in vos, non parcentes gregi, et ex vobisipsis exsurgent viri loquentes perversa, ut abducant discipulos post se. Propter quod vigilate, memoria retinentes quoniam cum lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
quinon ardet non incendit. Ignitum eloquium:
roncapit frigidum pectus. Sp̾c sanctus igneis lin¬
quis desdendit suꝑ apostolos. anteqim p̃oiearent
Dasilio etiam p̃dicante. uisa est lingua ignea eg̾di
ali ors euis. Et sebastiano p̃dicante angłs uidebatus
a teñẽ libeum: de quo uniu̾sa eius paedicatio proce¬
dedcit. Ppst hec autem misit rex ⁊ soluit eum: princeps
płoum et dunisit eum. Constituit eum et cet̾a:¬
usq conu̾tit cor eius. Postquem misit moysen
seruum suum: aaron quem elegit ip̃m. Nemo
enim sumit sibi honorem: s qui uocatur a dõ
tanqͣm aaron. Qui enim gladium acceperit:
sipossibile eẽt ut diem pentecostes faceret iheroso¬
lumis. Igitur prelatus: in maiorib sollẽpnitatib.
non debet abẽẽ eccłie sue. Amileto autem mit
natu eccłie. Qui cum uenissent ad eum et si¬
mul eẽnt. dixit eis. Uos scitis apͥma die qͣ
uobiscum fuim. sermens domino in omni hu

Expanded text:
qui non ardet, non incendit: « Ignitum eloquium » qui non ardet, non incendit: « Ignitum eloquium » non capit frigidum pectus. Spiritus sanctus in igneis linguis descendit super apostolos antequam praedicarent . Basilio etiam praedicante, visa est lingua ignea egredi de ore ejus; et Sebastiano praedicante angelus videbatur ei tenere librum, de quo universa ejus praedicatio procedebat. Post hoc autem: « Misit rex, et solvit eum princeps populorum, et dimisit eum. Constituit eum Moysen servum suum, Aaron quem elegit ipsum . » Nemo assumit sibi honorem, sed qui vocatus est a Deo tanquam Aaron . Qui enim gladium acceperit, si possibile esset, ut diem Pentecostes faceret Jerosolymis. » Ergo praelatus in majoribus solemnitatibus non debet abesse ecclesiae suae. natu Ecclesiae. Qui cum venissent ad eum, et simul essent, dixit eis: Vos scitis a prima die, qua uobiscum fui per omne tempus seruiens domino in omni hum
Abbreviated transcription (Latin):
qui propt̾ ebrietatem in discretione et negligentia
ermustis. Sac̾dos ⁊ propħa nescierunt p̃ eberetate
absorti sunt a uino. Luxuria et iocunditate. et
dilectione temporilium. Errauerunt in ebrietate
in discretione et suꝑflnitate. alios errare fecerunt.
Nescierunt uioentem. ignorauerunt iudicium.
Om̃s enim mense replete sunt uomitu sordiũ¬
es ita ut non eẽt ultra locus. Uses enum ad os re¬
pleta est ꝙ eccłia in prelatis. stercorib temporaliũ
desidia et auaritia. adeo ut la icis locum iu his
estis in sỹon: optimates. capita populorum ingͥ¬
dientes pompatice domus isrł. Popt̾ hoc emnitĩ
famem in t̾ram. non famem panis necp sitim
aque. s auoiendi u̾bum domini. Quia par¬
uuli petierunt panem. ⁊ non erat qui frang̃et
eis. Inmo adest qui panem spũalem u̾bo et
exemplo: et corporalem etiam rapina auferat.
ueniat: et anteqm ei ueniat uerbis quos
p̃pait eis. Eloquium comim inflãmauit eum. qͥa

Expanded text:
qui prae ebrietate, » indiscretione et negligentia « erravistis. Sacerdos et propheta nescierunt, prae ebrietate absorpti sunt a vino, » luxuria et jucunditate, et delectatione temporalium. « Erraverunt in ebrietate, » indiscretione et superfluitate, aliosque errare fecerunt. « Nescierunt videntem, ignoraverunt judicium. Omnes enim mensae repletae sunt vomitu sordibusque, ita ut non esset ultra locus. » Usque enim ad os repleta est Ecclesia in praelatis stercoribus temporalium, desidia, avaritia, adeo ut laicis locum in his estis in Sion, optimates capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel. » Propter quod emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei. » Quia parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . » Imo adest qui panem spiritualem verbo et exemplo, corporalem etiam rapina auferat. eniat, et antequam ei veniat, verbum quod praedicet eis. « Eloquium Domini inflammavit eum , » quia
Abbreviated transcription (Latin):
uereor nec facio animam meam p̃ciosiorem quam
ego consuminẽ cursum meum et minist̾ium
quod accepi a domino ih̃ri. testificari euangłm
uos hodie. quia mundus sum a sangume õiũ
ur̃m. Non enim subt̾ fugi: quominus annũ¬
tiarem uobis omne consilium dai. Aliqñ sermo¬

Expanded text:
or nec facio animam pretiosiorem quam odo consummem cursum meum et ministerium quod accepi a Domino Iesu testificari evangelium vos vestrum. Non enim subterfugi, quominus annuntiarem vobis omne consilium Dei. Sicut be
Abbreviated transcription (Latin):
in tota anima. suscitaretq u̾ba federis. et legis
lecte coram eo p̃cipiens etiam omiã immunda
sollicitius et uigilantius spualis p̾latus. ad cmꝰ
ꝑtinet officium p̃dicate in eccła dei. curtare debet
et non negligere. uel quasi surda aure transire ao
toitrua. et u̾ba domini non eugilare. Item dũs¬
totam galileam cireuibat predicans. et curans lan¬
guores populorum: docens hoc officium pelati. moꝰ
exercendo oebet eẽ uigilans: utilis sollicitus impigai

Expanded text:
in tota anima, « suscitaretque verba foederis et legis in tota anima, « suscitaretque verba foederis et legis lectae » coram eo, praecipiens etiam omnia immunda : quanto sollicitius et vigilantius spiritualis praelatus ad cujus pertinet officium in praedicta Ecclesia Dei curare debet, et non negligere, vel quasi surda aure transire, ad tonitrua et verba Domini non evigilans? Item totam Galilaeam circuibat praedicans, et curans languores populorum, docens in hoc officium praelati, in quo exercendo debet esse vigilans, utilis, sollicitus, impiger
Abbreviated transcription (Latin):
iiudas machabeus potestas secularis erat
congregans extremos exercitus hortatus e¬
est ppłm ꝑ totam uiam. donec uenirent in t̾ram
uida. ⁊ ascend̾ent in montẽ syon cum gaudio
et leticia. et offerrent holocausta. eo quod nemo
ex eis ercidisset. doñ reu̾terentur in pace in ihe¬
rusalem. qnͣtomagis prelatus eccłiasticus debet
ex officio congregare debiles infirmos de eccłia.
hortariq ꝑto eos ꝑtotam uiam huius uite. ui¬
gilant̾q ⁊ strenue eos custodire. et regere qͦusq
ascendant in montem comini celestem ietłm
laudentes sponsum in secula seculorum in pace.
ꝑ custodiam pastoris tuto itinere minantis eos
adhuc puer auditis u̾bis legis domini ꝑlecto corã
eo deuteronomio ꝑt̾ritum habuit cor. scindens
uestim̃ta sua. humiliatus q sedens in puluerem.¬
et flens coram domino. eo quod precepta eius non
obseruasset. ꝑcutiens fedus cum domino  ambularet
post cum in omĩb mandatis eius. in om̃i corde et

Expanded text:
udas Machabaeus, » potestas saecularis, « erat congregans extremos exercitus, hortatusque populum per totam viam, donec venirent in terram Juda, et ascenderent in montem Sion cum gaudio et laetitia, et offerrent holocausta, eo quod nemo ex eis cecidisset, donec reverteretur in pace in Jerusalem; » quanto magis praelatus ecclesiasticus debet ex officio congregare debiles et infirmos de Ecclesia, et hortari per totam viam hujus vitae, vigilanterque et strenue eos custodire et regere, quousque ascendant in montem Domini coelestem Jerusalem, laudentque sponsum in saecula saeculorum in pace, a latere ejus per custodiam pastoris tuto itinere minantis eos adhuc puer, auditis verbis legis Domini, perlecto coram eo Deuteronomio, perterritum habuit cor, « scindens vestimenta sua, » humiliatus sedens et flens coram Domino, eo quod praecepta ejus non observasset, « percussit foedus coram Domino, ut ambularet post eum » in omnibus praeceptis ejus, in toto corde et
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus bernardus de abbate igmaceñ. ait.
In ore eus nunqͣm apparint risus. qui assisten¬
tium grã qñꝙ faciem suam serenauit. S si bene
recolitis: risum integrum non admisit. Et
dominus ter legitur fleuisse. nunqͣm uͦ risisse
qui ait. Ue uobis qui ridetis: quia lugebitis.¬
Risus moderatus. si contimuis fũit: suspectus
etiam habetur. Potius enim huiꝰmodi risus
proditionis est. quam exultationis. De sic ridẽte
dicitur. Maledictus homo absconditus in ciui¬
tate: paraturo semꝑ blando fraudem contexere
estis corde. ut a domino. et proximo abseondatis

Expanded text:
avit risus. De abbate Igniacensi, ait : In ore ejus risus nunquam apparuit, qui assistentium gratia quandoque faciem serenavit; sed, si bene recolitis, risum integrum non admisit. Et Dominus ter flevisse legitur, sed nunquam risisse, qui ait: « Vae vobis, qui hic ridetis, quoniam lugebitis moderatus, si continuus fuerit, suspectus tibi habeatur. Potius enim hujusmodi risus proditionis est quam exsultationis. De sic ridente dicitur: « Maledictus homo absconditus in civitate , » paratus semper blando fraudem contexere estis corde, ut a Domino et proximo abscondatis
Abbreviated transcription (Latin):
bomni nequitia mundum eẽ necesse
est ⁊ dolo. qui cupit regnare cum xp̃o.
uiuendum est. qui ab omĩ nequitia ⁊ mali¬
tia ita fuit extranens ut nec inimicis qͥ dẽ
consortium. a malicie ⁊ nequitie cogitatu p̾tꝰ
simplices. et innocentes et puros celestis

Expanded text:
Ab omni nequitia et dolo mundum esse necesse est, qui cupit regnare cum Christo. vivendum est, qui ab omni malitia et nequitia ita fuit extraneus, ut nec inimicis quidem consortium, a malitiae et nequitiae cogitatu pectusimplices, et innocentes, et puros coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
eccata enim tegimus. cum bona facta
malis actib supponimus. Omne enun
quod oꝑitur inferius ponitur. ⁊ hoc uñ oꝑit᷑
desuꝑ ducitur. Quando ergo abdicamus mala
que fecimus. ⁊ eligimus bona que faciamꝰ
quasi tegiĩ ei rei suꝑducimus qm erubescimꝰ¬
tam̃ uidere. Quãlibet enim scĩ uiri in hac
adhue uita sint. ħnt tam̃ quod ante dĩ ocłos.
oꝑire debeant. quia omĩno est impossibile ut
aut in oꝑe. aut in loqutitione. aut in cogita¬
tione nunquam delinquant. Uñ ⁊ beatus
hencens dicebat. Manum meam ponam
poctata loquntionis ꝑ uirtutem bonioꝑis
tegere. Nemo fit iustus nisi ex peccatore.
Sicut frequent̾ cantauimus b̾eati quoꝵ
remisse sunt iniquitates. ⁊ quorum. beati
qui non fecerunt peccatum. s beati quorũ
remisse sunt iniquitates. Si enun queris
qui non fecerit non inuenies. Qui sapientũ¬

Expanded text:
Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod operitur, inferius ponitur; et hoc unde operitur, desuper ducitur. Quando ergo abdicamus mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi tegimen ei rei superducimus, quam erubescimus videri. 6. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen quod ante Dei oculos operire debeant, quia omnino est impossibile, ut aut in opere, aut in locutione, aut in cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus hendens, dicebat: Manum meam ponam peccata locutionis per virtutem boni operis quando nemo fit justus nisi ex peccatore, sicut frequenter cantavimus, Beati quorum remissae sunt iniquitates : non dixit, Beati qui non fecerunt peccata; sed, Beati quorum remissae sunt iniquitates. Si enim quaeris qui non fecerit, non invenies. Un
Abbreviated transcription (Latin):
postolus ait. Non quero datum:
sed requiro fructum habundantẽ
tatem. qua int̾ior homo fecundatur. uñ.¬
et dominꝰ in euangłio. Non dicit sim¬
plicit̾. qui recipit iustum: s addit in no¬
mine iusti. Reciꝑe iustum datum est:
in nomine iusti fructum. h elyam pa¬
uisse leguntur: coruus et uidua. Sed
fructu. hunc gͥ fructum: mag̃ qm datit̃
requito. Qui enim dant ⁊ non debita cã.
uel debito fine. uel inuiti uel iustum post¬
ponentes. si miles sunt coruo ministrist̾.

Expanded text:
t quia non quaero datum, sed requiro fructum abundantem im voluntatem, qua interior homo fecundatur. Unde Dominus in Evangelio, non dicit singulariter: « Qui recipit justum, » sed addit: « In nomine justi. Recipere justum, datum est; in nomine justi, fructus . » Heliam pavisse legitur corvus et vidua . Sed« fructu. Hunc igitur fructum magis quam datum requiro . » Qui enim dant, et non debita causa, et non debito fine; vel inviti, vel justum postponentes, similes sunt corvo; ministri
Abbreviated transcription (Latin):
irca uero qualitatem et cautelam
dande elemosine h attendenda sunt.
Distributio ne uni omĩa dentur. uñ diuid.¬
attenditur ut necessaria dentur. non super¬
flua. non lauta cibaria. nisi in egritudinis¬
uoluntarie sacͥficabo tͥ. Qui dat ob uerccõ¬
diam uel improbitatem. interpellantis ui¬
tandam. et rem. et mĩtum ꝑdit. Solo enĩ
deuntuitu. non alicuiꝰ rei extrinsece. ut
p̃cium et huiꝰ modoͥ: danda est elemosina.
Dietas autem dantis condit elemosinam:
Item filii isrł mente deuota: uoluntaria
dona obtulerunt infabrica tab̃nacł dñi.

Expanded text:
Circa vero qualitatem et cautelam dandae eleemosynae, haec attendenda sunt. Distributio, ne uni omnia dentur. « Di ut necessaria dentur, non superflua; non lauta cibaria, nisi in Voluntarie sacrificabo tibi . » Qui dat ob verecundiam, vel improbitatem interpellantis vitandam, et rem et meritum perdit. 258 Solo enim intuitu Dei, non alicujus rei extrinsecae, ut pretium et hujusmodi, danda est eleemosyna. Pietas autem dantis condit eleemosynam, » Item: Filii Israel mente devota, voluntaria, donaria obtulerunt Domino in fabricam tabernaculi.
Abbreviated transcription (Latin):
autem eius multis modis int̾p̃tant᷑.
Quod solus et rex fuerit et sacerdos et
ante circuncisionem functus sac̃dotio.
et non gentes ex iudeis. s uidei ex gen¬
tib sae̾dotium acceperunt. Melchisedech

Expanded text:
autem eius multis modis interpretantur: quod solus et rex fuerit et sacerdos et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes ex Iudaeis, sed Iudaei a gentibus sacerdotium acceperint, neque
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendum ab aliquo. nͥ caula p̃licationis qua con¬
uertatur. uł ut in extrema. uel alia nccessitate. Nec
licite acquisitum iisi saluum ⁊ resiluum sit ei. unde
ablata restituat uel debita ꝑsoluat. Contͣ enim hãc
regulam accepta: credo ab eo qui accipit eͥe restituẽda

Expanded text:
 est accipiendum ab aliquo, nisi causa praedicationis, qua con est accipiendum ab aliquo, nisi causa praedicationis, qua convertatur, vel nisi in extrema necessitate; sed nec licite acquisitum, nisi salvum et residuum sit ei, unde ablata restituat, vel debita persolvat. Contra hanc enim regulam accepta, credo, ab eo qui accipit, esse restituenda
Abbreviated transcription (Latin):
tatis a talibꝰ munera accipicutes similes sunt ge̾¬
deoui: qui accepit a ppło in aures ⁊ quecumq auit¬
a de precla maclianitarum: ut inde facet ephoth ⁊
ne ee̾t rex in isrł: eo quod contra p̃ceptum eiꝰ restrua¬
sset agaẽ regem pinguissimum. ⁊ quetunq poti¬
ora de p̃da amalechitarum ut unmolaret ea lño
Item ysaias iͦ. Quo mͥ multitudinem uictimarũ
m̾̃arum dicit dñs: Plenus surrt. holocausta ur̃a no¬
lui. Ihonimus hunc locum duobꝰ moclis exponens
ait. Dotest hoc ⁊ de illis accipi. qui rapinam us aua¬
ritiam in altaribꝰ offu̾nt. uł pauꝑibꝰ distribuũt
Item honora clnm detua sustantia: licite acqͥsita¬
ẽua enim ũ ẽ illicite acquisitaꝰ s restituenda. s
nec licite acquisita tua ẽ. cura tibi alias ñ sit saluũ
quod ꝑ oblatis restitual. oenumtiñ in bonuis alitͦũ
computatur. quod declucto ere alieno resicduumt̃er

Expanded text:
ertatis a talibus munera accipientes, similes sunt Geertatis a talibus munera accipientes, similes sunt Gedeoni, qui accepit a populo inaures, et quaecunque aurea de praeda Madianitarum, ut inde faceret Ephod ene esset rex in Israel , » eo quod contra praeceptum ejus reservasset Agag regem pinguissimum, et quaeque potiora de praeda Amalecitarum, ut immolaret ea Domino. Item Isaias : « Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? Plenus sum. Holocausta vestra nolui. » Hieronymus hunc locum duobus modis exponens, ait: Potest et hoc de illis accipi, qui rapinam vel avaritiam in altaribus offerunt, vel pauperibus tribuunt Item: « Honora Dominum de tota substantia Tua enim non est illicite acquisita, quia restituenda. Sed nec licite acquisita tua est, cum tibi alias non sit salvum, quod pro ablatis restituas. Id enim tantum in bonis alicujus computatur, quod deducto aere alieno, residuum est
Abbreviated transcription (Latin):
petuniam ee̾t oblatur᷑ excluderetur. sicut ⁊ u
quid acceptum fũit. scandalum orietur in eccla¬
Item exemplo magistri petri abaelardi. qui a
comite theoluldo aliqua sociis clistribuenda. nͥ
qie̾ditib meris sumpta ee̾nt noluit accipere:
h drt illa alias ꝓuenientia daturum canibꝰ ⁊
ex iniquo lucro oblatio ẽ iaculata: ⁊ ñ sunt bñpla¬
cite d̾o subsannationes iustorum ⁊ idẽ oblationes
quia qui offert sacrificium ex sub̾a pauꝑum. qͣi qͥ¬
mactat filium in conspectu patris. Glosa. Quam
detabile ẽ sacͥficium ⁊ quod orbati patris dolori cõpa
feneratoribꝰ munera accipiunt. similes sunt illis
qui muiores pisces deuoratos amagnis cometlũt
⁊ deuorant. Sicut enun deuorati nulli usui sunt ap¬
ti. ita nec oblatio talium ulli usui ulli ue religioni
diligenter discutiendimi ⁊ cauentlum ne quis ali¬
quid tuli̾t de aliquo a nathemate. ne ꝓpt̾ illud młti
ꝑduntur. Item tales sub p̃textu religionis uł pauꝑ¬

Expanded text:
nam esset oblaturus, excluderetur, sicut et quid acceptum fuerit, scandalum oriretur. Item: Exemplo magistri Petri Abailardi, qui a comite Theobaldo aliqua sociis distribuenda, nisi ex redditibus meris sumpta essent, noluit accipere; sed dixit se illa alias provenientia daturum canibus, ex iniquo lucro oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae Deo subsannationes injustorum, » id est oblationes nes iniquorum. 121 Quia qui offert sacrificium ex substantimat filium in conspectu patris sui. » Glossa: Quam detestabile est sacrificium, quod orbati dolori patris comparfoeneratoribus, munera accipiunt, similes sunt iis qui minores pisces devoratos a magnis devorant et comedunt. Sicut enim sic devorati nulli usui sunt apti, ita nec oblatio talium ulli usui, ullive religioni Diligenter discutiendum est et cavendum, ne quis aliquid tulerit de aliquo anathemate, ne propter illud multi perdantur. Item: Tales sub praetextu religionis vel paup
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Smnuibꝰ enim hoc p̃cipitur. Hec qͦ erit tͥ for¬
ma: ⁊ ratio clisceruentdi. a quibꝰ liceat tͥ acciꝑe uł
non. slichil ab aliquo accipias qm supͣ prescͥptũ
eum accepisse cognou̾is s nec ab aliquo nec a ma¬
ni centesima translatum. clum urtiosum fu̾it
⁊ restituendum. quod u̾bo thobye ꝓbari uidet᷑ u
ait. uide ne furtiuus sit ⁊ cet̾a. Non ait. uide ne

Expanded text:
m hoc praecipitur. Haec ergo erit tibi forma et regula discernendi a quibus liceat accipere, vel non. Nihil ab aliquo accipias quod supra praescriptum eum accepisse cognoveris. Sed nec ab aliquo etiam a manu centesima translatum, dum vitiosum fuerit et restituendum; quod verbo Tobiae probari videtur, ubi ait: « Vide ne furtivus
Abbreviated transcription (Latin):
ulatore: qui ⁊ alios excecabat. Nemo magis rumbũ
stupuit. slam płima dixit. In leuum conu̾sus. at il¬
li dextra iacebat belua ⁊ cetera. Uñ Ihonimꝰ. Ouinis ad¬
ulator cecus est. qui ꝓ questu t̾reno fauore ⁊ głiam su¬
ani ⁊ alt̾ius animam utt̾ticit. Hii sunt similes ioab
qui tenens mentum amase qͣi simulans amiciciã÷
in osculo pacis gladio mirabilit̾ labefc̃o ⁊ occulto ꝑ¬
cussit eum in inguine: ⁊ effudit int̾iora eiꝰ. Adulatõ
ẽ uenenum ⁊ glalius atutus ⁊ occultꝰ. multũ eñ
ledit ⁊ ñ timetur. Item Iheremias . cͦ xxͦx.uͦ. Osedechi¬

Expanded text:
ulatore, qui alios excaecavit: Nemo magis Rhombum stupuit. Nam plurima dixit In laevum; conversus at illi dextra jacebat Bellua. Unde Hieronymus: Omnis adulator mente caecus est, qui pro quaestu terreno, favore, et gloria, suam et alterius animam interficit. Hi sunt similes Joab, 117 qui tenens mentum Amasae, quasi simulans amicitias in osculo pacis, gladio mirabiliter fabrefacto et occulto percussit eum in inguine, et effudit interiora ejus . Adulatio enim venenum et gladius est occultus: Multum enim laedit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃simpeudumꝰ que emete nollemꝰ si domi no
bisura cẽt ꝑ ullis danda s amenum aliquod. f¬
iuatuosum ue predium. Ad ea paratissimi
sumus peruenire cum sollicitudine cũ ꝑicło.
cum iactura pudoris ⁊ libertatis ⁊ temporis
ades nichil ẽ cuiq uilius se. It̾o itaq in oĩb
osilium rebꝰq faciendis qd̾ solemꝰ tãcere qͦtienᷤ
ad institorem alicuius m̾cis accedimꝰ. uidea¬
inꝰ hec qd̾ xupiscimꝰ quanti differat᷑. Expe ma¬
ximum p̃cium ẽ: ꝑ quo nullum datur. Eist¬
ta tibi possem ostendere. que acquisita ac¬
cepta q libertatem nobis extorserunt: Añ

Expanded text:
sos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus nosos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus nois esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferatur. Saepe maximum pretium est, pro quo nullum datur. Multa possum tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem uel eccłasticum beneficium tencatur
resignare. questio ẽ sicut aũ pactio uocalis in
spũalibꝰ. indica ẽ uenalitatis ⁊ effectus symoit
coram hominibꝰ ita ⁊ pactio mentalis. coram dẽ
⁊ angelis eius. qui ñ nͥ mentalit̾ locuttur. Siceͦ
ꝯsistit symonia in expectatione muneris ati
partis. dantis scl̃t eccliasticum beneficium. ⁊ he¬
rantis retributionem: ⁊ accipientis in spe acco¬
lun eccli asticuni accipiens beneficium atali
sciui̾t ꝑ oiecturas cum expectare retributionẽ:
beneficium. q ñ gͣtis ẽ cͥ collatum. s nunquidti¬
netur illud resignare: Si autem nes ciuierit ꝙ
munus expectet. si indiguerit p̃latus: poterit:
fectamus. atq labore magno ꝯtentlimꝰ iulpis
debemus. aut nichil i illis commocli. Q uedã
ꝓuidemius: ⁊ graturta nobii uidentur que ca¬
rissime constant. Ex eo licet siupor nr̃ appare¬
at. qd̃ ea sola putamus omi ꝓ quibꝰ petuniam
soluimus: ea grata uocamus. ꝓ quibꝰ noliit¬

Expanded text:
nitatem, vel ecclesiasticum beneficium teneatur resignare, quaestio est. Sicut autem pactio vocalis in spiritualibus indica est venalitatis et effectiva Simoniae coram hominibus, ita et pactio mentalis coram Deo et angelis, qui nonnisi mentaliter loquuntur. Sic ergo consistit Simonia in exspectatione muneris accipe utriusque partis, dantis scilicet ecclesiasticum beneficium, et sperantis retributionem, et accipientis, vel in spe acceiens ecclesiasticum beneficium, a tali sciverit per conjecturas eum exspectare retributionem, beneficium, quia non gratis est sibi collatum. Sed nunquid tenetur illud resignare? Si autem nesciverit quod munus exspectet, si indiguerit praelatus, poterit et dfectamus, ad quae labore magno contendimus, inspicere debemus, aut nihil in illis commodi esse aut ppervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ip
Abbreviated transcription (Latin):
ferre nequimus. Que enim tenenuir restituere: qͦ¬
mͦ aliis conferemus: Non cdlimitatur pecc̃m. nͥ resti¬
tuatur ablatum. Non agitur penttentia clum ista
detinentur: s fingitur. Talia siuit ꝑ symoniam. f᷑¬
tum. usuram. rapiunam acquisita. de quibꝰm pͥma

Expanded text:
equimus. Quae enim tenemur restituere, quomodo aliis conferemus? Non dimittitur peccatum, nisi restituatur ablatum; nec agitur poenitentia dum ista detinentur, sed fingitur . Talia sunt per simoniam, furtum, usuram, rapinam acquisita. De quibus prima
Abbreviated transcription (Latin):
rantlum diligenter in quisiuit a conu̾so a qͥs
clemosinam accepiss. Qui multum enumans
dixit se a saccrdote illiꝰ uille elemosinam accepis
Quod audiens atłs. pastoribꝰ ⁊ pauꝑibꝰ s⁊ fcĩl obu¬
am oninia clistribuit. Qui conu̾sus. Absit mi ab
ut hoc facias. fratres cium domi moriunt᷑. eu as
pauꝑtate audiens uocem hedi balantis quemun
or domum attulat. ut uide ei puluent arium fa¬
ceret. dixit. uide ne furtiuus sit. ħ retide eũ clĩu¬
sius. filii enun sc̃orum sumꝰ ñ lie⁊ nobis aliqud
de furto edere uł taugere. Nunc aũ moderui rel

Expanded text:
orandum diligenter quaesivit a converso a quibus orandum diligenter quaesivit a converso a quibus eleemosynam accepisset, qui multos enumerans, dixit se a sacerdote illius villae eleemosynam accepisse. Quod audiens abbas, pastoribus et pauperibus siba omnia distribuit. Cui conversus: Absit! mi abbas, ut hanc rem facias. Fratres enim domi moriuntur fame. Cui paupertate audiens vocem hoedi balantis, quem uxor ejus domum attulerat, ut inde ei pulmentarium faceret, dixit: « Vide ne furtivus sit, sed redde eum dominis, filii enim sanctorum sumus, nec licet nobis aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
male acquisiuit. Cumi gͦ res uitiosa ũ sit. quia dño
uoluntario ⁊ sciente acquiritur purgato ialo mͦ
quia nec danti competit repeticio. s etiani sccłm le
mo ab meretrice. uł aduocato. medico ⁊ milite con¬
ditione ludi. uł militie. sccł̾i artem. ⁊ sine fraude
sequente: expenthi possunt in pias causas. S si qͥs
num ꝓpinet. licet mͥ de sic accepto niuuere acciꝑe.
uidetur scłia regulam illam: in pari turpitudi¬
ne. pocior ẽ pars possidentis. purgato uicio. s ⁊ lic
uidetur posse accipi a symoniaco. Non ẽita. s nͤ
sinulit̾ in homcidio uł ꝓpiuatione ueneni. Nle
mini aut̃ licet accux a scclariis acceptionibꝰ mu¬
uerum. illieitorum: quorum restitucio p̾cipit᷑.
haberent. cum conuerso uno ꝑrexit aduillam: in¬
qua ulis liuisim menlicautibꝰ tibum q tr̃ibꝰ q̃ri¬
caleos. quidam catluni uiui dabant. Que ab
ab eo accipiens. ⁊ suꝑ asinum cui insidebat ine¬
uens: cum ẽc̾ut in reditu. irter psallendum ii

Expanded text:
male acquisivit. Cum 119 ergo res vitiosa non sit, quia Domino voluntario et sciente acquiritur, purgato malo modo quia nec danti competit repetitio, nec accipienti restmo, meretrice, advocato, medico et milite, conditione ludi vel militiae secundum artem; et sine fraude sequente, expendi possunt in pias causas. Sed si accnum propinet, licet mihi de sic accepto munere accipere? Videtur per illam regulam: In pari turpitudine potior est pars possidentis, maxime purgato vitio. Sed et sic videtur posse accipi a simoniaco. Non est ita; sed nec similiter in homicidio, vel propinatione veneni, emini autem licere accipere a secundariis acceptoribus munerum illicitorum, quorum restitutio praecipitur, haberent, cum uno converso perrexit ad villam s divisim mendicantibus, cibumque fratribus qcaseos, quidam cadum vini dabant. Quae abbas ab eo accipiens, et super asinum, cui insidebat, imponens, cum essent in reditu, inter psallendum et
Abbreviated transcription (Latin):
entiam. ut aũ meliꝰ siͤgilletur hec spes auanc
inspicienda ẽ radix eius. que in acquisitione reip¬
mo uiciose acquisite uel detente consistit. Eiulmͥs
sta redarguens ait publicanis ueni entibꝰ ad tum
ut bapti ⁊ arent᷑ ab co. Qui clixerunt ad illũ. ma¬
gr̃ quid faciemꝰ ne excidam᷑. ⁊ in ignem mittamur

Expanded text:
entiam . » Ut autem melius suggilletur haec species avaritiae, inspicienda est radix ejus, quae in acquisitione rei primo vitiose acquisitae vel detentae consistit. Cujusmodi istam redarguens, ait publicanis venientibus ad eum, ut baptizarentur ab eo. Qui dixerunt ad illum: « Magister, quid faciemus, ne excidamur et in ignem mittamur?
Abbreviated transcription (Latin):
ic ⁊ comnutatio in sp̃ualibꝰ emptioni ⁊
uenditioni ñ multum uidebit᷑ assimilis
quod faciat symoniam. hac ratione conitio.
Pactio commutationis ꝓpt̾ qͣm resignat᷑ bñti¬
cium eccłiasticum. ꝓpt̾ quam ⁊ ꝑ qm etiam a¬

Expanded text:
ic et commutatio in spiritualibus, emptioni et venditioni non multum videtur absimilis, et quod faciat Simoniam. Hac ratione, commercio, pactio commutationis propter quam resignatur beneficium ecclesiasticum, p
Abbreviated transcription (Latin):
adulationis. Quo dolo cecitdit pͥmꝰ homo s. denͥ¬
tionis. Cuius ralix in post̾tate eius manet c
quod adulanti tliabolo osentit. cum ei ait subpa¬
liato fine consili. Quatumq die cometłitisit
ritis sicut dii. Hoc dolo extoslitur cliabolica suy¬
bia in homine: ut p̾sumcudo de selicat. As tend
incelum: poriam sedem meam ab aquilone. ⁊t
rosimilis altissimo. unde poetha. In mea serua

Expanded text:
adulationis; quo dolo cecidit primus homo, cujus radix in posteritate ejus manet, eo quod adulanti diabolo consenserit, cum ait ei sub palliato fine consilii: « Quacunque die comederitis ex eo, eritis sicut dii . » Hoc dolo extollitur diabolica superbia in homine, ut praesumendo de se, dicat: « Ascendam in coelum, ponamque sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . » Und
Abbreviated transcription (Latin):
potest. De hac ait mag̾r Gillebertus pictauensil qp̃c¬
qr simplex ẽ. sicut bñdictio suꝑ cibum fc̃a. slon enĩ
confertur de impositione manus. uñ & repen potest
uel semel. uel bñclictus ⁊ depositus abb̃s sine itatione
beneclictionis exerceat officium abb̾is. s quom aliis
manus imponit. usq ad chacouatum fere: Uidet᷑ a
se orclinatos nuttere sn uineam clñi sicut ⁊ ep̃c. Quomͦ

Expanded text:
us Pictaviensis, quia simplex est, sicut benedictio super cibum facta; non enim confertur cum impositione manus, unde et repeti potest; vel semel benedictus et depositus abbas, sine iteratione benedictionis exerceat officium abbatis. Sed quomodo manus imponit aliis, usque ad diaconatum? Fere videtur a se ordinatos mittere in vineam