comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut solus filus dr̃ u̾bum
uel ymago. ita etiam ip̃e solus
dr̃ sapĩa nata uel genita. Et id̾o
dici accipiamus cum dr̃ u̾bum
ac si dicatur nata sapia. ut sit ⁊
co ꝙ est nata.⁊ uerbum ⁊ ymago.
⁊ filius intlłigatur. ⁊ in omnib¬
hiis nominib non ostendatur
na sapientia quia una ẽẽntia.
onem notet. Ꝙ si ita est cogimur
dicere eẽntiam diuinam ẽẽ na¬
tam. ꝙ superiorib repugnat.
Sed ad hoc dicimus ꝙ in alt̾o
telligitur que notaturrum dr̃.
u̾bum ⁊ ymago. In altero uero¬
demonstratur ꝙ filius sit centia.
Et ideo cum dr̃ nata sapĩa. intel¬
ligitur quod ip̃e qui natus est
cẽntia est. Ibi tamen sapĩa nõ
pro essentia. sed pro ẏpostasi fa
sua ꝓprietate ita cum d̾r natasa¬
pĩa idem intelligatur .i. genita
ypostasis. Ideo uignant̾ ait idem ẽẽ

Expanded text:
sicut solus Filius dicitur Verbum vel imago, ita etiam ipse solus dicitur Sapientia nata vel genita. Et ideo dici accipiamus cum dicitur Verbum, ac si dicatur nata Sapientia, ut sieo quod est nata, et Verbum et imago et Filius intelligatur. Et in his omnibus nominibus non ostendatur na Sapientia, quia una essentia. onem notet. Quod si ita est, cogimur dicere essentiam divinam esse natam, quod superioribus repugnat. Sed ad hoc dicimus quod in alttelligatur, quae notatur cum dicitur Verbum et imago. In altero verodemonstratur essentia, Et ideo cum dicitur nata Sapientia, intelligatur quod ipse qui natus est, essentia est; ibi tamen Sapientia non pro essentia, sed pro hypostasi facsua proprietate. Item cum dicitur nata Sapientia, idem intelligitur, id est, genita hypostasis. Ideo vigilanter ait idem esse
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. quia cum su aliquando¬
pra dcm̃ sit ymaginem re ẜ essen¬
latiue dici de filio. sic̃ u̾bũ ł.tiã.
filius int̾dum tñ reꝑitur scd̃m
sub̾am dici. uñ ãs. in .li. de fi ad
petrum dicit. ꝙ una est sc̃e tͥnita
tis eẽntiałr diuinitas. ⁊ ymago
communem ymaginem. Nom̃
non discrepat: natura non difft᷑.
una est enim ad quam homo cͤ¬
atus est. spẽs. Ex hiis ostenditur

Expanded text:
oportet, quia cum supra dictum sit imaginem relative dici de Filio, sicut Verbum vel Filius, interdum tamen reperitur secundum substantiam dici, unde Aug., in lib de Fide ad Petis essentialiter divinitas et imago,communem imaginem; nomen non discrepat, natura non differt. Una est enim ad quam homo creatus est species. Ex his verbis ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ tam̃ relatiuum non ẽ accidẽs.
quia ñ est mutabile. Ecce diu̾i
tet. quia.s. alia notio est. qua ẽ
pr̃. alia qua est filius. Non enĩ
scd̾m eẽntiam pat̾ dr̃ pr̃. uł filius¬

Expanded text:
quod tamen relativum non est accidens, quia non est mutabile. Ecce diverstet, quia scilicet alia notio est qua est Pater, alia qua est Filius. Non enim secundum essentiam Pater
Abbreviated transcription (Latin):
est spc̃ .s. Ideoqr ex hoc sensu conce¬
dimus ꝙ aliud est c̃ẽ pr̃em. ⁊ ali¬
ud ẽ esse filium. qr aua notio est
qua pr̃ est pr. alia qua filius est
filius. S si transponas. ut dicas
aliud est prẽm esse. aliud ẽ filiũ
esse:uariatur intllĩgentia. ⁊ ideo
ñ conceditur. Est enim talis sen¬
sus: ac sidicatur. Anud est quo
p̃r est. ñ quidem p̾r. s est aliud qͦ
filius ẽ. ñ quidem filius. s est. ꝙ
penitus faisum est. Eo enm p̃r̃
quo pr̃ est deus. eo gͥ filius est
quo pr̃ est. ⁊ ita idem est pr̃em ẽ¬
ẽe ⁊ filium eẽ. s ñ est idem esse
de tͥ. ait. Quamuis du̾isum sit¬

Expanded text:
us sanctus. Ideo ex hoc sensu concedimus quod aliud est esse Patrem, et aliud est esse Filium; quia alia notio est, qua Pater est Pater, alia qua Filius est Filius. Sed si transponas, ut dicas: Aliud est Patrem esse, aliud Filium esse, variatur intelligentia; et ideo non conceditur. Est enim sensus talis ac si dicatur: Aliud est quo Pater est, non quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim Patequo Pater Deus est. Eo ergo Filius est quo Pater est, et ita idem est Patrem esse quod Filium esse; sed non est idem esse de T
Abbreviated transcription (Latin):
at dici non genitus. uł non filius
sp̃c uero sanctus. sicut ñ dr̃ ingeni¬
tus: ita inquiunt non ẽ dicendus
ñ genitus. uel non filius. debet qͥ
dici ñ genitus. uł ñ filius. Ꝙ n̾o
ãs. supea ait. tantum uałe cum
d̾r ingenitus. quantum cum dr̃
ñ genitus uel non filius: exhi¬
mologiam nominis ostend̾do e¬
um hoc dixisse dicunt. ñ rõne p̃¬
dicationis. Q̾ sit ꝓprietas scd̃ qͣ

Expanded text:
at dici non genitus vel non Filius; Spiritus vero sanctus sicut non dicitur ingenitus, ita, inquiunt, non est dicendus non genitus vel non Filius. Debet quidici non genitus vel non Filius. Quod autem Aug. supra ait, tantum valere cum dicitur ingenitus, quantum cum dicitur non genitus vel non Filius, etymologiam nominis ostendendo eum hoc dixisse dicunt, non ratione praedicationis. 3. Quae sit proprietas secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tio est. cum semel tm̃ incarnatͦ
sit. ⁊ semel tm̃ uidetur missus. at
si sepe mittit᷑. est ⁊ auia missio: ꝙͣ
incarnatio. S que est illa: Nun¬
quid et̾na genitur.i missro eius
dicenda est: an ⁊ aua miscio que¬
renda est.. Q duob mod̾ dr̃ fiiꝰ¬

Expanded text:
tio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur, est et alia ejus missio quam incarnatio. Sed quae est illa? Numquid aeterna genitura, missio ejus dicenda est, an etiam alia missio quaerenda est? 10. Quod duobus modis di
Abbreviated transcription (Latin):
ture solummodo erat er: s etiã
ex ligno illo. Iliis aut̃ uidet᷑
ꝙ ex ligno uite erat et posse nõ
mori: non ex natura. Ideo enim
dr̃ potuisse ñ mori: quia poterat
uti ligno illo. de quo edens: non
moreretur. Questio as .i. quo

Expanded text:
turae solummodo erat ei, sed etiam ex illo ligno. Aliis autem videtur quod ex ligno vitae erat ei posse non mori, non ex natura. Ideo enim dicitur posse non mori, quia poterat uti illo ligno, de quo edens non moreretur. 4. Quaestio Augustini, quo
Abbreviated transcription (Latin):
de ligno uite ederet. ⁊ an posset
aliis ⁊ ñ illo uesceretur. no¬
ñ quid posset ñ mori: Si sẽ mo¬
per iueret ñ utens illo ligno:
ũ erat ei ex illo ligno posse non
mori. Si uero ñ posset semper
uiuere: id erat ei exillo ligno.
Aliqui dicunt ꝙ si ñ fuisset e
preceptum uesci de illo uigno et
aliis. ⁊ ñ illo uesceretur: uiuerz
semper. Sic det̾minantes illd̾
qd̃ supra dixit ãs. s. erat ei delig¬
no uite. ñ de conditione nature¬

Expanded text:
 ligno vitae ederet, et aliis, et non illo vesceretur, numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum vesci illo ligno, et aliis, et non illo vesceretur, viveret semper; sic determinantes illud quod supra dixit August.: Erat ei de ligno vitae, non de conditione natur
Abbreviated transcription (Latin):
olet hic que¬
primus mortale ⁊ ĩ to¬
mortale corpus hũerit. an¬
utrum ex conditione na¬
ture ipsius corporis huit u¬
trumq. an alterum bñfm ec
terum habebat innatura corꝑis
mortalis: ꝙ erat ei de ligno uite
ñ de conditione nature. Morta¬
lis erat conditione corꝑis a ĩalis.
immortalis: beneficio condito¬
ris. Non enin ummortale erat
ꝙ omnino mori ñ posset. ꝙ nõ
erit: nisi tum fuit spũale. Aꝑte
dicit ꝙ ñ ex natura. s ex ligno
uite habebat posse ñ mori. ꝓpt̾
uteretur ñ semꝑ iuiueret. quia
pataret. pecraret enim si illo lig
no ñ uteretur. quia preceptum
ei erat ut comederet de om̃i lig¬
no ꝑadisi nisi de ligno scĩe.bo.
⁊ mnali. Sicut gͦ peccauit comedẽ¬
do ꝙ erat ꝓbibitum: ita etiam
peccaret si non comederet quod
erat uissum. Si non foret p̃ap¬
ed adhuc tũ ut de illongno

Expanded text:
olet hic quaeprimus mortale et immortale corpus habuerit, utrum ex conditione naturae ipsius corporis habuerit utrumque; an alterum beneficiuterum habebat in natura corporis, mortalis, quod erat ei de ligno vitae, non conditione naturae. Mortalis erat de conditione corporis animalis, immortalis beneficio Conditoris. Non enim immortale erat quod omnino mori non posset, quod non erit nisi cum fuerit spirituale. Aperte dicit quod non ex natura, sed ex ligno vitae habebat puteretur, non semper viveret, quia peccaret. Peccaret enim si illo ligno non uteretur, quia praeceptum erat ei ut comederet de omni ligno paradisi, nisi de ligno scientiae boni et mali. Sicut ergo peccavit comedendo quod erat prohibitum, ita etiam peccaret si non commederet quod erat jussum. 3. Si non foret praeceptum ut de illo ligno
Abbreviated transcription (Latin):
mouendi atq excludendi a sin¬
plicitate deitatis que ibi nõ ft̃.
quam ponendi aliqua. Quid
ditur. nec nũ quantitas in di¬
uinitate ponitur tanquam di¬
ceretur. deus est. nec multi sunt
unitas excludit nimerum d̾oꝵ
nec qͣntitatem in deo ponit. quia
nec mumerus nec quantitas i¬
bi est. Quo sensu dr uiꝰ est pat̾.¬

Expanded text:
movendi atque excludendi a simplicitate deitatis quae ibi non sunt, quam ponendi aliqua. 3. Quditur, nec numeri quantitas in divinitate ponitur: tanquam diceretur: Deus est, nec multi sunt unitas excludit numerum deorum: nec quantitatem in Deo ponit, quia nec numerus nec quantitas ibi est. 4. Quo sensu dicitur: Unus est Pat
Abbreviated transcription (Latin):
et nos diligunt. que tanta ẽ cu¬
ius finis non est. Recte gͦ in spi¬
ritum sc̃m̃ delinq̃re dicuntur: qͥ
suam malitiam dei bonitatem
suꝑare putant: et ideo pnĩam

Expanded text:
et nos diligunt; quae tanta est, cujus finis non est. Recte ergo in Spiritum sanctum delinquere dicuntur, qui sua malitia Dei bonitatem superare putant, et ideo p
Abbreviated transcription (Latin):
magis illud ambiendo suꝑbiuit.
uirumt aũ aliqua forte ambitõis
subreptõ mouit. s ñ ita ut illud
dam illd̃ uoluĩt. quia mulier de
eo sumpta. illud uoiuit. sic̃ inqͥ¬
uirum peccauĩt: qr ꝑ mulierẽ
intrauit de iuiro fc̃am. uł pocius
id̾o ꝑ hominẽ dr intrasse: qr in pͦ¬
cante muliere si uir ñ peccasset.
humanum genus minime pcc̃is
coeruptum ꝑiret. Minus gͦ pec

Expanded text:
magis illud ambiendo superbivit. Virum autem aliqua forte ambitionis surreptio movit; sed non ita, ut illud Adam illud voluerit, quia mulier de eo sumpta illud voluit: sicut si, inquvirum peccaverit, quia per mulierem intraverit de viro factam. Vel potius ideo per hominem dicitur intrasse, quia etiam peccante muliere si vir non peccasset, humanum genus minime peccatis corruptum periret. Minus ergo pec
Abbreviated transcription (Latin):
linguis. ⁊ hũerit ꝓphetiam. et om¬
nem scĩam. ⁊ õem fidem. ⁊ distri¬
buerit sub̾am suam. ⁊ tradiderit
corpus suum ut ardeat: nichil ꝓ
dest ei. Quantum gͦ bonum est
sine quo ad et̾nam uitam nemi¬
nem tanta bona ꝑducunt. Ip̃a uͦ
dilectio uel caritas. nam unius
rei nomen est. utrumq ꝑducit
ad regnum. Dilectio igitur que
quem diffundit᷑ in cordib nr̃is.
deus caritas est: per quam nos
tota in habitet trinitas. Qͦ circa
quid nͥ caritas intlłigend̾ est. Q ͤ
ꝑducit ad dm̃. ⁊ sine qua quodli¬
bet aluid dei donum: ñ ꝑlucit ad
ꝑtitur alicui .i. ita ht esse in aliqͦ
ut eum fatiat dei ⁊ ꝓximi ama¬
torem. ꝙ cum facit. tunc dicitur
dari siue mitti alicui ⁊ tc ille dͤ¬

Expanded text:
linguis, et habuerit prophetiam, et omnem scientiam, et omnem fidem, et distribuerit substantiam suam, et tradiderit corpus suum ita ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona perducunt! Ipsa vero dilectio vel charitas nam unius rei nomen est et utrumque perducit ad regnum. Dilectio igitur quae quem diffunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos tota inhabitat trinitas. quocirca quid nisi charitas intelligendum est; quae perducit ad Deum, et sine qua quodlibet aliud Dei donum non perducit ad partitur alicui, id est, ita habet esse in aliquo, ut eum faciat Dei et proximi amatorem. Quod cum facit, tunc dari dicitur sive mitti alicui; et tunc ille d
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃o .s. mittat᷑ siue detur nobis.
faciat nos diligere deum ⁊ ꝑxi uol
mũ. ꝑ ꝙ manemus in deo. ⁊ deus
in nobis. uñ as. hunc missionis
datus fuerit homini accendit eũ
ad diligendũ deum ⁊ proximum.
⁊ ip̃e dilectio est. Non enĩ ht̃ hõ
unde diligat deum : nͥ exdeo. Ecce
quomͦ datur uel mititur nobis
nans aꝑtius quomͦ detur in eod̃
.li. detͥ. Dilectio inquit dei diffu¬
sa est in cordib nostris ut ait apo
solum est ꝙ diuidit int̾ filios reg¬
ni ⁊ filios perditõnis. dant᷑ ⁊ ali¬
a per sp̃m munera. s sine carita¬
te nichil ꝓsunt. nisi gͦ tm̃ imꝑti¬

Expanded text:
sanctus mittatur sive detur nobis. faciat nos diligere Deum et proximum, quod manemus in Deo, et Deus in nobis. Unde Aug., hunc missionis datus fuerit homini, accendit eum ad diligendum Deum et proximum, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde diligat Deum, nisi ex Deo. Ecce quomodo datur vel mittitur nobis nans apertius quomodo detur, in eodem libro. Dilectio, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris, ut ait ApoSolum est quod dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur et alia per Spiritum munera, sed sine charitate nihil prosunt. Nisi ergo tantum imparti
Abbreviated transcription (Latin):
tur uel muniiatur: in homine
⁊ magis uel minus heatur. Si et¬
nim in homine augeat᷑. ⁊ magis
uł minus datur ⁊ ħeatur. muta¬
bilis ẽẽ uidetur. deus aũ oĩo un¬
mutabił est. uidetur ergo ꝙ uel

Expanded text:
tur vel minuatur in homine, vel magis et minus habeatur. Si enim in homine augetur, et magis vel minus datur et habetur, mutabilis esse videtur, Deus autem omnino immutabilis est. Videtur ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ħ de hominib est. Item inqui¬
unt. Si deus uellet ⁊ illi bomi es¬
sent. ⁊ hoc quidem concedimus.
s melius uoluit. ut ꝙ uellent
essent. Et boni quidem ñ infru¬
auose: mali uero ñ impune es¬
scut. Item inquiunt. posset de¬
us uoluntatem eoꝵ uertere in
bonum: quia omp̃c est. posset re¬
uera. Cur non fecit: Quia no¬
luit. Cur noluit: Ip̃e nouit. Nõ

Expanded text:
 de hominibus est. Item, inquiunt: Si, Deus vellet, et illi boni essent. Et hoc quidem concedimus; sed melius voluit, ut quod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impune essent. Item, inquiunt: Posset Deus voluntatem eorum vertere in bonum, quia omnipotens est; posset revera. Cur non fecit? Quia noluit. Cur noluit? Ipse novit. No
Abbreviated transcription (Latin):
randum est. quid appellet᷑
ordõ. deinde utrum ab ipsa crea¬
tione fuerit ipsa distinctio illo¬
rum ordinum. Ordo angelorũ
dicitur multitudo celestium spi¬
rituum: qui inter se aliquo mu¬
nere gratie sumłatur. sicut et ĩ
one conuenunt. ut uerbi gratia.
seraphin dicuntur : qui pre aliis
ardent caritate. Seraphin enim
interpretatur ardens. uel suecen
dens. Cherubur: qui pre aliis in¬
scientia preminent. Cherubin e¬
nim interpretatur plenitudo scien¬
tie. Thronus: dicitur sedes. thro¬
ni autem uocantur. ut bratus gre¬
gorius ait: qui tanta diumnitatis
gratia replentur. ut in eis sedeat
deus. et per eos uditia disc̾nat.
atq informet. Dominationes
uocantur: qui principatus et po¬
testates transcendunt. Principa
tus dicuntur: qui sibi subiectis
que sunt agenda disponunt. eis¬
q ad explenda diuina misteri¬
a principantur. Potestates no¬
minantur hii qui hoc ceteris po¬
tentius in suo ordine acceperunt:
ut uirtutes aduerse eis subiecte

Expanded text:
andum est quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in ere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpdens. Cherubin dicuntur, qui prae aliis scientia eminent; cherubin quippe interpretatur, plenitudo scientiae. Tronus dicitur sedes; troni autem vocantur, ut ait beatus Gregorius, qui tanta divinitatis gratia replentDeus, et per eos judicia decernat atque informet: dominationes vero vocantur qui principatus et potestates transcendunt: printus dicuntur, qui sibi subjectis, quae sunt agenda, disponunt, eisque ad explenda divina mysteria principantur. Potestates nominantur hi, qui hoc caeteris potentius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adversae eis subjectae
Abbreviated transcription (Latin):
marum ⁊ confessionis ostendẽs
sig̃cari uoluit ꝙ lacrime occulte
et confessio scc̾ta. sicut que fit soli
multa enĩ facta sunt q̃ scͥpta ñ sũt.
uł forte ñdũ frã erat institutõ ꝯfes¬
ꝑi. Si sui uidices fiant: mutabt̃
ct̾na supplicta. ⁊ illud. facilus dm̃
placabunt sib. qui aut ꝓpriis ꝯfes¬
sionib cͥmen ꝓdunt. aut nescien¬
referri opt. Non enim solis sac̃do¬
tib ius ligandi atq soluendi da¬
tum ẽ. si tuiq suo arbitrio sepena
gͥ si publice peccasti. publice ꝯfirere
te reum ⁊ emĩda. Si uero occulte de¬
liquisti: ⁊̃ sic ñ taceas. nectũ dico
ut publites. Tacit̾uitas enim pec¬
cati. ex suꝑbia nascit᷑ cordis. Ideo
enim pocm̃ suũ quis celat ne repu¬
tetur foris: qͣlem seiam diuiuos
spcũi exhibuit. ꝙ ex fonte suꝑbie

Expanded text:
ymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confesperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescienreferri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poenergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessom ꝑ cordis cont̾tõm. d̾s ꝑ se¬
ip̃m sñ mĩstĩo sac̃dotis ⁊ debitũ oĩo
relaxat. ⁊ aiãm intĩus purgat a ꝯta¬
gione ⁊ fetore pccĩ: Quid gͦ mũdat
Quid dimittit sac̃dos: uͥ st̃ claues
slle qͣs domiꝰ tradidit᷑ petro ⁊ suc¬

Expanded text:
fessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagione et foetore peccati; quid ergo mundat, quid dimittit sacerdos? ubi sunt claves illae quas Dominus tradidit Petro et suc
Abbreviated transcription (Latin):
s spũales .s. disc̾nendi scĩa ⁊
potenia iudicandi .i. ligandi ⁊ sol¬
uendi. qͣ dignos reciꝑe. indignos
d exclude̾ a regno ecc̃stitus udex.
ne ꝓmisit. Ergo qui soluendi ius ñ
ht: nec ligandi ht̃. ⁊ infra. Certum ẽ
ꝙ eccẽ utrumq licet. hesis: utrumq
ñ ht̃. Ius enim hoc: solis ꝑmissumẽ
sac̾dotib. Necte gͥ aͣc hoc sibi uendi¬
cat q̃ ueros sat̾dotes ht̃. hesis uendi¬
careñ pt̾. q̃ uos sac̾dotes ñ ht.¬
sus uo harum cla¬
uium młtiplex est. dis
deiũ ligare uł soluere. Qui enim

Expanded text:
iscernendi scientia, et potentia judicandi, id est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, ditione permisit. Ergo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est quod Ecclesiae utrumque licet, haeresis utrumque non habet. Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus. Recte ergo Ecclesia hoc sibi vindicat, quae veros sacerdotes habet; haeresis vendicaresus vero harum clavium multiplex est: discdeinde ligare vel solvere. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
am sꝑare ñ licet. uͥ gͦ tacit᷑nitas¬
ẽ confessionis. ñ est sꝑanda ueĩa
c̾minis. Iam certissime liquet q̃
rem. Confessio poci pudorẽ ht̃. ⁊ ip̃a
crubescẽtia ẽ gͣnis pena. Iõq iubemͣ
fitĩ pcc̃a. ut crubescentiam patiam̃

Expanded text:
am sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet quarem; confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescent
Abbreviated transcription (Latin):
att sunc autẽ st recordis pcc̃orũ
tuoꝵ. ⁊ frxq̃nter ea in conspeau:
dei ꝓuũties ⁊ ꝓ eis dep̃ceris: cittꝰ
illa delebis. Si uero obliuiscaris
tunc eorũ recordabĩs nolens qũ
publicabunt᷑ ⁊ in conspeũ om̃iũ

Expanded text:
t: Nunc autem si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu omnium
Abbreviated transcription (Latin):
it q̃ri solet si ꝑcc̃m̃ oĩo
dimissum ẽ a dõ ꝑ cordis con¬
t̾ cõm ex quopenitens uotum ha¬
buit confitendi. quid post̾a dimuit¬
tat᷑ ei a saĩdote. uideo enim quo uĩ¬

Expanded text:
ic quaeri solet si peccatum omnino dimissum est a Deo per cordis contritionem, ex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim quo vin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ as̃. ostendit suꝑ illum locum ps¬
almi. In gn̾atione generationũ
anni tui: dicens. Est generatio ge¬
nerationum: que ñ transit. collecta
erunt anni dei. qui ñ transeunt .i.
et̾nitas dei. Non enim alud sũt
anni dei: alud ip̃e. S anni dei eter¬
nitas dei est. Eternitas uero ipsa
substantia dei est. nicħ hñs muta¬
bile. Inconcusse igit᷑ teneamus ꝙ
unũ ⁊ idem est .i. cẽntia diuina
dei et̾nitas. potentia. magnitudo
⁊ tñ consueuit scͥptura hec ⁊ hiis
similia quasi distincta ponere.¬
In hiis gͦ u̾bis tͥum equalitatem
ꝑsonarum breuit̾ amplexꝰ ẽ. ãs.
quia alius aliũ ñ et̾nitate. nec in¬
agnitudine. nec potentia suꝑat.

Expanded text:
inus ostendit super illum locum Psalmi: In generatione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta erunt anni Dei, qui non transient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt anni Dei, et aliud ipse, sed anni Dei aeternitas Dei est, aeternitas vero Dei ipsa Dei substantia est nihil habens mutabile. Inconcusse igitur teneamus quod unum idemque est essentia divina, aeternitas, potentia et magnitudo; et tamen consuevit Scriptura, haec et his similia distincta ponere. His ergo verbis trium aequalitatem personarum breviter complexus; qua alius alium nec aeternitate, nec magnitudine, nec potentia superat.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem tͥum ꝑsonarũ nari¬
ꝓ mõdico facultatis nr̃e insinua¬
uimus. iam de earuidem equali¬
tate aͥd eloquisuꝑ est. fĩdes enim ca-¬
tholica sicut coet̾nas: ita ⁊ ccequa¬
les tres ꝑsonas asserit. Equalis
aꝑiens qualit̾ intlłigat᷑ equalita ᷤᷤ
docet. Nullus haꝵ alium aut p̃ce¬
dit et̾nitate. aut̃ excedit magnity¬
dine: aut suꝑat potestate. qr nec fi¬
lio nec spũ scõ: quantum ad nate᷑
diuine unitatem ꝑtinet. aut au¬
terior aut maior est p̃r. nec filius
tio est: ꝙ filius ce pr̃is natura exi¬
dit. Ob hoc ergo tres unuin recte
credimus ⁊ dicimus d̾m. qr una
ꝓrsus et̾nitas. una ĩmensitas. u¬
na naturalit̾ tͥum ꝑsonarum est¬

Expanded text:
um personarum pro modulo facultatis nostrae insinuavimus, jam de earumdem aequalitate aliquid eloqui superest. Fides enim catholica, sicut tres coaeternas, ita et coaequales tres personas asserit. Aequalis aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec Filio nec Spiritu sancto, quantum ad divinae naturae unitatem pertinent, aut aterior, aut major est Pater; nec Filius tio, quod Filius de Patris natura exsdit. Ob hoc ergo tres recte unum credimus et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturalis est trium personarum
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ alio magnus. alio deus est. sz eo
magnus. quo deus. quia ñ aliud il¬
li est magnum ẽẽ. aliud dm̃ esse.
Eadem quippe ẽ euis magnitudo q̃
uirtus. ⁊ eadem cẽntia que magni¬
tudo. pater gͥ ⁊ filius simul una
eẽntia.⁊ una magnitudo. Ita ⁊̃ et
potentia dei essentia diuina est. uñ¬

Expanded text:
o est magnus, alio Deus est, sed eo magnus, quo Deus, quia non aliud illi est magnum esse et aliud Deum esse. Eadem quippe est ejus magnitudo quae virtus, et eadem potentia quae magnitudo. Pater igitur et Filius simul una essentia, et una est magnitudo. Ita etiam et potentia Dei essentia divina est. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ posse hr̃e fidem sicut posse hr̃e
caritatem: natura hominum ẽ.¬
hr̃e autem fidem sicut hr̃e carita¬
tem: grã ẽ fidelium. Qd̾ ñ ita
dcm est: tanquam ex libero ar:
ualeat haberi fides uel caritas.
s quia aptitudinem natura¬
iem ht̃ mens hominis ad c̾dẽ¬
dum ł diligendum. que deigͣ¬
tia preuenta credit ⁊ diligit:.¬

Expanded text:
 posse habere fidem sicut posse habere charitatem, natura est hominum; habere autem fidem sicut habere charitatem, gratia est fidelium. Quod non ita dictum est, tanquam ex libero arbitrio valeat haberi fides vel charitas; sed quia aptitudinem naturalem habet mens hominis ad credendum vel diligendum, quae Dei gratia praeventa credit et diligit
Abbreviated transcription (Latin):
tis exiliit pelagius dicens. Cur
ne qua non possunt facere diui¬
na mandata: rei tenentur: hoc
autem qita eccasione dixerit. ĩ
ii.retractationum.pelagio res¬
pondens aꝑit. Id enim ꝯtͣ ⁊ ma¬
nicheos dixit quiin homine du¬
as naturas esse contendunt. u¬
nam bonam ex deo. alteram ma¬
lam ex gente tenebrarum. que
nũquam bona fuit nec bonum
uelle pot̾. Ꝙ si esset. ñ uidetur ei
imputandum ẽe. siñ bonum fa¬

Expanded text:
tis exiliit Pelagius, dicens: Cur ne qua non possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in libro Retract. Pelagio respondens aperit. Id enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei imputandum esse si bonum
Abbreviated transcription (Latin):
libi eriam ab. dicit
que huic grẽ contradi¬
tere uidentur. qua iustificam᷑.
Ait in li. contra adamantium
ẽẽ contra gr̃am dei quam predi¬
camus: ostendit. In potestate
quippe hominis est mutare in
melius uoluntatem. s ca pt̾as
nulla ẽ: nisi a deo decur. de quo
pt̾̃ate: ꝙ cum uolumus facimꝰ.
nich tam inpt̾ate. quam ip̃ã
uoluntas est̾. s p̃paratura do¬
mino uoluntas. co ergo modo

Expanded text:
libi etiam Augustinus dicit quod huic gratiae contradicere videtur qua justificamur. Ait enim, in libro contra Adamantinumesse contra gratiam Dei quam praedicamus, ostendit. In potestate quippe hominis est mutare in melius voluntatem; sed ea potestas nulla est, nisi a Deo detur; de quo potestate, quod cum volumus facimus, nihil tam in potestate quam ipsa voluntas est; sed praeparatur a Domino voluntas: eo ergo modo
Abbreviated transcription (Latin):
tum bap̃m nolebat cognosce̾ dũ eos
minis detestaret᷑ tanta eiꝰ mita usq
ad tͥũphũ mrii sceuta sũt ut ⁊ cari¬
tatis qua excellebat luce obũbra¬
tõ illa fugaretur. ⁊ siquid p̾gand̃
esset passõis falce tolletur. nec nos
qui bapt̃i uĩtatem ⁊ ħeticorũ iniqͥ¬
tatem agnoscimus. iõ cipriauo me¬
liores sumus. sic̃ nec petro. qr gen¬
tes indazare ñ cogimus. Ꝙ nlłs¬

Expanded text:
bat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem et haereticorum iniquitatem agnoscimus, ideo Cypriano meliores sumus, sicut nec Petro, quia gentes judaizare non cogimus. 2. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
plures esse ꝑsonas. sin ꝑsone¬
gularitatem atq solitadi p¬
nem excludimus. non diu̾si re¬
tatem uł multiplicitatem ibi
ponimus. quasi diccret᷑. Sine so¬
litudine ac singularitatẽ. perso¬
nas confitemur. unde hyłr. in
iiii .li. de tͥ. ait sic. Dixit deus. fa
sibi locutum estimes. an hunc
sermonem eius intelligas ad al-¬
terum extitisse. Si solum fuisse
dicis ip̃ius uocem argueris dicẽ¬
tis. faciamus ⁊ nostram. Substu¬
lit enim singularitatis. ac solitu¬
dinis intelligentiam ꝓfessio con¬
sortii. quia aliꝙ consortium esse
ñ pot̾ ipsi solitario. neq solitudo
soutarii recipit faciamus. nec a¬
lieno a se diceret nrãm. Attende
lector biis uerbis. ⁊ uide. quia no¬
mine consortii pluralitatem sig¬
nificauit. professio uero consortii
est ꝓfessio pluralitatis. quam ꝓ¬
fessus est dicens. faciamus. et
S hac ꝓfessione pluralitatis nõ
diu̾sitatem uł multitudinem po¬
sutt. s solitudinem ⁊ singlaritatẽ.
negauit. Sic ergo cum dicimus

Expanded text:
plures esse personas, singularitatem atque solitudinem excludimus, nec diversitatem nec multiplicitatem ibi ponimus, quasi diceretur: Sine solitudine ac singularitate personas confitemur. Unde Hilarius in lib. 4 de Trin. sic ait: Dixit Deus: Facsibi locutum existimes, an hunc sermonem ejus intelligas ad alterum extitisse. Si solum fuisse dicis, ipsius voce argueris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, lector, his verbis. et vide quia nomine consortii pluralitatem significavit; professio ergo consortii, est professio pluralitatis; quam professus est dicens: Faciamus et nSed hac professione pluralitatis non diversitatem vel multitudinem posuit, sed solitudinem et singularitatem negavit. Sic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
e uero flãmco gladio ante
um gladium atq ũsatilem/ ad¬
Or iuxta litt̾am pot̾ hoc mͦ accipi.
Quia ꝑ ministium angłoꝵ igne¬
a custodia ibi instituta fuit. Hoc
enim ꝑ celestes potestates in pa¬
radiso uisibili fcm ẽẽ c̾dendum
bi ess quedam ignea custodia nõ
tñ frustra. s qr aliquid sig̃cat de
ꝑadiso spũali. Cherubmn enim
int̾pretatur plenitudo scĩe. hec ẽ
caritas. quia plenitudo legis ẽ
dilectio. Gladius autem flãmeꝰ
pene temꝑales sunt. que u̾satiles
sunt. qm̃ temꝑa uolubilia sunt.
Illa gͦ ad custodiendam uiam lig¬
ni uite. ĩo posita sunt ante ꝑadisũ:
qr ad uitam ñ reditur. nisi ꝑ che¬

Expanded text:
 De flammeo gladio ante um gladium atque versatilem. Quod juxta litteram potest hoc modo accipi, quia per ministerium angelorum ignea custodia ibi constituta fuit. Hoc enim per coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum bi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem flammeus poenae temporales sunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad vitam non reditur nisi per che
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e redemptionis qui in ara
crutis ñ diabolo s teo tͥnitati ob¬
tulit ꝓ om̃ib qnͣtum ad p̃cii suf¬
ficientiam. s ꝓ electis tm̃ qntum
ad efficientiamꝰ. qr p̃destinatis⁊ tã¬
tum salutẽ effecit de quo etiam le¬

Expanded text:
nciliationis; qui se in ara crucis non diabolo, sed Trinitati obtulit pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis tantum salutem effecit. De quo et le
Abbreviated transcription (Latin):
passionem accessit. ⁊ pr̃ eum tradi¬
dit: qr uoliuitate prĩs: ĩmo tocius
tͥnitatis passus ẽ. Iudas tͣdidit ꝓdẽ¬
bonus. opus xͥ ⁊ prĩs bonũ. qr bo¬
na prĩs ⁊ filii uoluntas. malum
qr nulla fuit intentio. dũisa ibi
doctores aliqn uniũt in fc̃o illo pa¬
distingunt. respicientes enim ad

Expanded text:
r eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodenbonus, opus Christi et Patris bonum, quia bona Patris et Filii voluntas; malum ia mala fuit intentio. Diversa doctores aliquando uniunt in facto illo Padisjungunt. Respicientes enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrochianum iudicare p̃sumat. S
alud ẽ fauore uł odio pprium sac̾¬
dotem contempn̾e: ꝙ danones pro¬
hibent aliud cecum uitare: Q ur¬
banus facere monet᷑. ne si cetus ce¬
cum duxit: ambo in foueam cadãt.
li sacerdotum deinceps liceat ꝙ̃ lib
commissum alteri sacerdoti ad pe
cui priꝰ se commisit. nisi ꝓ ignorã¬

Expanded text:
rochianum judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. li sacerdotum deinceps liceat quemlibet ccui prius se commisit". Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ est m̃tas. ubi regnat falsitas.
penitentium aliis ꝓdat. a licat ꝯfi¬
qͥ ei ꝯfitent᷑ pcc̃a alicui recitet. ñ ꝓpĩ¬
quis. ñ exͣneis. nec ꝙabsit ꝑ aliquo
scandalo. Nam si hoc feci̾t: deponat᷑.

Expanded text:
quomodo est veritas ubi regnat falsitas? nfitentium aliis prodat; aliqui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
fatiendum. quia añ grãm libera ẽ
uoluntas ad malum per grãm uͦ
libera fit ad bonum. Semper igit᷑
uoluntas hominis aliquo modo
ubera est. s ñ semꝑ bona est. Non
enim bona: nͥ a pcco lib̾ata sit. tam̃
a necessitate libera. uñ. ãb. in li. de

Expanded text:
faciendum, quia ante gratiam libera est faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per gratiam vero libera fit ad bonum. Semper ergo voluntas hominis aliquo modo libera est, sed non semper bona est. Non enim est bona, nisi a peccato liberata; est tamen a necessitate libera. Unde Aug., ad
Abbreviated transcription (Latin):
iet utrum illa lib̾tass
uera que est ad iustictam a¬
facicndam sit ip̃a lib̾tas arbtͥi. ñ
Quidam dicunt illam eandem
te libera est ad bonim. sine grã uͦ
dito: nisi eum rediat ille qui
dicit. Si filius uos libauit. uere
libĩcritis: Ꝙ añquam fĩ in hoĩe
incipiat. quomͦ quisqͣm delibero
arbitrio głatur qui ñdũ ẽ liber
ad oꝑandum bene: Ecre aꝑte o
ut ꝑ illud bñ oꝑetur quis. Id̾o q
dicunt illam ub̃tatem ueram q̃
ẽ ad bñfaciendum: cuiꝰ supra me¬
minit a̾b. ẽẽ lib̾tatem ipãm arbi¬
trii gr̃a dei lib̾atam ⁊ aduitam.
Alii uero putant ñ cẽ ipãm arbi¬
trii libertatem. s aliam quandã
que ex gratia ⁊ ubero.ar. inmen¬
te hominis deo oꝑante incipit eẽ
quis liber est ad bonum faci biti¬
endum. Ex causis enimuariis
sortitur diuersa ucrabula. dr̃ enĩ
lib̾tas ad malum faciend̾. añquam
ꝑ gram sit reꝑata. S cum ꝑ grãm
fuĩt reꝑata: dicitur lib̾tas ad boñ

Expanded text:
let utrum illa libertas vera, quae est ad justitiam faciendam, sit ipsa libertas arbitrii. Quidam dicunt illam eamdem te libera est ad bonum; sine gratia vero dito sub peccato, nisi eum redimat qui dicit, Joan. 8: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis. Quod antequam fieri in homine incipiat, quomodo quisquam de libero arbitrio gloriatur, qui nondum est liber ad operandum bene? Ecce aperte ut per illud bene operetur quis; ideoque dicunt illam libertatem veram, quae est ad bene faciendum, cujus supra meminit Aug., esse libertatem ipsam arbitrii gratia Dei liberatam et adjutam. Alii vero putant non esse ipsam arbitrii libertatem, sed aliam quamdam, quae ex gratia et libero arbitrio in mente hominis, Deo operante, incipit esse quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim libertas ad malum faciendum, antequam per gratiam sit reparata; sed cum per gratiam fuerit reparata, dicitur libertas ad bonum
Abbreviated transcription (Latin):
prior filio. filius est posterior pr̃e.
⁊ ex antiquitate in patre defectus.
ex posteritate in filio imꝑfectio sẽ¬
sus soiet notari. ĩo occurrit scrip¬
tura dicens patrem omnipoten¬
tem ne uideatur prior filio. ⁊ ideo
minus potens.⁊ filium sapientẽ.
ne uideatur posterior prẽ. ⁊ ideo:
sp̃c .s. deus. ⁊ dcns est hr̃e spiritum
deꝰ. ⁊ uidebatur hoc qͣi nomen ĩfla¬
tionis ⁊ tumoris. unde humana
conscĩa ad deum pro rigore et cru¬
delitate accedere metuit. Ideo scrip¬
tura temꝑauit smonem suum spi¬
ritum bonum nominans. ne cru¬
delis putaretur qui mitis erat. ñ
ꝙ pater solus sit potens uel magis
potens. et filius solus sapiens uł
magis bonus. una est ergo potẽ¬
tia. sapientia. bonitas. trium sicut
una essentia. Ideoq sicut dicitur

Expanded text:
prior filio, filius est posterior patre, prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens: Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens. Et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo nctus Deus, et dictus est habere Spiritum Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens vels bonus vel magis bonus. Una est ergo potentia, sapientia, bonitas trium, sicut una essentia. Ideoque sicut dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tas de deo dicuntur se distincte
tentia. eadem sapĩa. eadem boni¬
tas. unde aꝑitur in trinitate sũ¬
ma cẽ perfectio. Si enim ibi deeẽt
potentia uł sapientia uł boni¬
tas. ñ esset summum bonum.
s quia ibi est perfecta potentia.
infinita sapientia. incompre hẽ¬
sibił bonitas: recte dicitur ⁊ cre¬
diture. sumnum bonum. Cum¬
q unum ⁊ idem sit penitus in d̾o
potentia. sapĩa. bonitas. in satra
tñ scͥpta freq̃nter solent hec noĩa
distuicte ad personas referri. ut
prĩ potentia. filio sapĩa. sp̃iu sc̃o
bonitas tribuatur. ꝙ quare fi¬
at nõ est ociosum inquirere.
mensitatem similitudi scõ boni¬
nem creature metiremur. tas tͥbu¬
dixerat enim scriptura sc̃a qr atu
deus pater est.⁊ ꝙ deus filius est.
Et audiuit hoc homo qui hominẽ
prẽm uiderat. deum patrem nõ ui¬
derat. ⁊ cogitare cepit ita ẽẽ in cͤa¬
tore ut uiderat increaturis. a qui¬
bus hec nomina translata sunt.
ad creatorem: In quib pater est.

Expanded text:
tas de Deo dicuntur secundum substentia eadem sapientia, eadem bonitas. Unde aperitur in Trinitate summa esse perfectio. Si enim ibi deesset potentia, vel sapientia, vel bonitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri potentia, Filio sapientia, Spiritui sancto bonitas attribuatur, quod quare fiat, non est otiosum inquirere. mensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Cum ꝯsummati fue uicis¬
rint milleanni: soluetur sa se.¬
thanas de carcere suo ⁊ exiet.et
seducet gentes. quod erit in ne¬
uissimo tp̃r antixp̃i. qũ erit tan¬
ta ꝑsecutio. ut etiam si fieri por̃:
moueantur electi. Quem ibi re¬
ligatum dicunt ab eotempore qͦ
temptauit xpm̃ in deserto uł in
passione ⁊ uictus est ab co. Ip̃m
putant primum hominem tẽp
gatum. Alii aũ putant ex quo
cecidit pro pct̃i sui magnitudi¬
ne illuc fuisse dim̃sum. Q lu¬
ed siue in cifer ñ ht̃ pote

Expanded text:
gitur: Cum consummati fuerint mille anni, solvetur Satanas de carcere suo et exiet, et seducet gentes : quod erit in novissimo tempore Antichristi, quando erit tanta tribulatio, ut etiam si fieri potest, moveantur electi . Quem ibi religatum dicunt ab eo tempore quo tentavit Christum in deserto. vel in passione; et victus est ab eo. Ipsum putant primum hominem tentagatum. Alii autem putant ex quo cecidit pro peccati sui magnitudine illuc fuisse demersum. 7. Quod Lucifer non habet pote
Abbreviated transcription (Latin):
tlłigi pt̾. Siqͥs sponsam filui opp̃ssit
uxorem. nec młr uirum. filiꝰ qͥ faci¬
nꝰ prĩs ignorauit: aliam ducat. Si
ꝯuinx illa fuisser: ꝙ utiq foret: si
insponsalib pactio ꝯiugalis int̾¬
cessesset: ñ ꝑmitret᷑ sponsus aliã
ducere. Mechis aũ pena ñ nubendi
ex rigore infligit᷑. ut alii terreaut᷑.
Itm̃ ex eodem. Qͥdam desponsauit
uxorẽ ⁊ dotauit. ⁊ cũ ea coire ñ potuit
qm clanculo fr̃ eius corrupit. ⁊ gra¬
uidam reddidit. Dec̾tum ẽ. ut qm¬
uis nupta ñ potiu̾it ẽẽ legitumo ui¬
ro. desponsatã tñ frĩ fr̃ hr̃e ñ possit. s¬

Expanded text:
i quis sponsam filii oppresserit, uxorem, nec mulier virum; filius qui patris facinus ignoravit, aliam ducat. Si conjux illa fuisset quod utique foret, si in sponsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quamvis nupta non potuerit esse legitimo viro
Abbreviated transcription (Latin):
sustineant. licita uo ꝯiugia tis ñ
negent᷑. De illa desponsatione ħ in
lis de p̃senti. alioqͥn ñ lic̾et tis alia
siquis sponsamaltiꝰ rapuit. pub¬
lica pnĩa mulctet᷑. ⁊ sñ spe ꝯugii
maneat. Et si ip̃a eidem cͥmini cõ¬
sentiẽs ñ fuĩt: licentia nubendi a¬
lii ñ negetur. Apparet hauc fuisse
desponsatam sñ pactione duigali de
presenti ⁊ iõ ñ fuisse ꝯiugem. cũ
iuuẽte sponso altĩ nubendi licen¬
tia ñ negatur. St̃ enĩ q̃dam nup¬
tialia pacta de futuro. ex quibus

Expanded text:
sustineant, licita vero eis conjugia non negentur. De illa desponsatione hoc ilis de praesenti; alioquin non liceret eis alia si quis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
deuit. ⁊ ad fuiendum ei: ad fruen¬
dum eo. In quib ꝑficit ip̃a: ñ d̾s.
deus enim ꝑfc̃s. ⁊ sũma bonitate
plenus. nec augeri pot̃. nec minu¬
i. Qd̃ gͦ rõãlis c̾atura frã est a deo.
refẽnd̃ est ad creatoris bonitatem:¬
⁊ ad creature utilitatem. Cum gͦ¬
fcã sit rõalis creatura. bͤ feã sit rõa
nitatem ⁊ suam utilitatem. uti¬
le nempe ip̃i est seruire deo ⁊ frui
eo. ft̃s est gͦ angłs siue homo ꝓpt̾
deum dr̃ esse: non quia creator d̾s
⁊ summe beatus alt̾utrius indi¬
guerit officio: qui bonorum nr̃o¬
rum non eget. sed ut seruiret et
ac frueret᷑ eo cui suire regnare
est. In hoc gͦ proficit suiens: non
ule cui scruitur. Sicut fes ẽ hõ
ita mundus factus ẽ mini
ut ei siuretur. ⁊ ip̃e seruiret ut
acciperet utt inq. ⁊ reflueret to¬
tum ad bonum hominis. et qd̃
accepit obsequium. ⁊ qd̃ imped̃.
Ita enim uoluit deus sibi ab ho¬
mine seruiri. ut ea suitute nõ
deus sed homo seruiens iuuaret᷑.

Expanded text:
Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potest, nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem, ad creaturae utilitatem. 7. Bfacta sit ranitatem, et suam utilitatem. Utile nempe ipsi est servire Deo, et frui eo. Factus ergo angelus sive homo propter Deum dicitur esse, non quia creator Deus et summe beatus alterutrius indiguerit officio, qui bonorum nostrorum non eget; ps. 147; sed ut serviret ei ac frueretur eo, cui servire regnare est. in hoc ergo proficit serviens, non ille cui ita mundus factus est proput et ei serviretur, et ipse serviret; ut acciperet utrumque, et reflueret totum ad bonum hominis, et quod accepit obsequium, et quod impendit. Ita enim voluit Deus sibi ab homine serviri, ut ea servitute, non Deus, sed homo serviens juvaretur:
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad gn̾andum .i. ut genuerit
Si uero intlłigatur sic. ñ ħt potẽ¬
ciam qua possit gigni. uel genitꝰ
ẽẽ. qua eadem pater potens est uͭ
genuit uel ut generet. faisum ẽ.

Expanded text:
sit ad generandum, id est, ut genuerit si vero intelligatur sic, non habet potentiam qua possit gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut generet, falsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
possit esse filius. ht̃ gͦ aliquam
Absit. quia eadem est potentia pa¬
ẽẽ filius. Ita etiam eadem ẽ uo¬
luntas qua pat̾ uult tẽ pr: nõ
filius. ⁊ filius uult ẽẽ filius: nõ
pater. ⁊ eadem est uoluntas filii
qua uult ẽẽ filius ł genitus. et

Expanded text:
potest esse Filius; habet ergo aliquam Absit, quia eadem est potentia Paesse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filius, non Pater; et eadem est voluntas Filii, qua vult esse genitus et
Abbreviated transcription (Latin):
an hec sit aliqua poten cia que sit¬
cimus. qr p̃r ñ est potens nisi ara¬
natura. eius enim potentia nat᷑a
est uel eẽntia. At inquiunt illi si
potens est gignere: ht̃ gͦ potentiã
gignendi. filius autem non ht̃
potentiam gignendi. si non potest
gignere. ht̃ gͦ p̃r aliquam poten¬
tiam. quam non ht̃ filius. ñ seqͥt᷑.
Candem enim potentiam penitꝰ
ht̃ filius. quam ⁊ p̃r. qua p̃r po¬
tuit gignere. ⁊ filius potuit gig¬
ni. Eadem eiuĩ potentia est in filio
qua potuit gigni. que est ⁊ in pr̃e
qua potuit gignere. S contra h̾
opponit᷑. aliud est posse gignere:
aliud est posse gigni. quia aliud
ẽ gignere. aliud gigni. Hic distĩ¬
gendum est. Si enim cum dr̃ aliud
est posse gignere. ⁊ aluid posse gig¬
ni. Aliam significes potentiam q̃
pr̃ potens est gignere. ⁊ aliam qͣ
filus potens est gigni. faisus est
intlłos. Si aut̃ dicas pr̃em posse
habere auam ꝓprietatem. siue no¬
tionem qua genitor est. ⁊ filium

Expanded text:
an hoc sit aliqua potentia qucimus quia Pater non est potens nisi natura; ejus enim potentia natura est vel essentia. At, inquiunt illi, si potens est gignere, habet ergo potentiam gignendi. Filius autem non habet potentiam gignendi, si non potest gignere; habet ergo aliquam potentiam Pater quam non habet Filius. Non sequitur; eamdem enim potentiam habet penitus Filius, quam et Pater, qua Pater potuit gignere, et Filius gigni potuit. Eadem enim potentia est in Filio, qua potuit gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignere, et aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
¶ccm̃ est. Non enim ñ potuit gig¬
nere: s nõ oportuit. qͣiͣ potuit. scd
ñ oportuit: non est nobis ꝑspicu¬
um aꝑire quomͦ sit hoc uerum. ⁊
ideo sub saentio pocius eẽt pretere¬
undum. nisi me sr̃ hoc aliquid lo¬
qui cogeret instantia querentium.
noñ potuit. s ñ oportuit .i. sĩt accipi
non ex impotentia sui fuit: ꝙ ẽda
filius ñ genuit. s ei ñ ꝯueniebat:
sicut deus filius ñ est deus pater. nͨ
tamen hoc ex impotentia sui est. Nã¬
et pater similiter non est fulius. nͦͨ¬
ħ est ex impotentia prĩs. S querit
maximinus arrianoꝵ ep̃c. unde gͦ¬
Non utiq ex impotentia. s p̃r ex ꝓ¬
prietate gn̾atõnis p̃r est. qua õpor¬
tet eum ñ ẽẽ filium. ⁊ filius ꝓprie¬
tate natiuitatis filius est. qua o¬
portet eum non ẽẽ patrem. de quib
ꝓprietatib postea piemꝰ tͣctabitur.¬

Expanded text:
ctum est: Non enim non potuit gignere, sed non oportuit, quasi potuit, sed non oportuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instantia quaerentium.non potuit, sed non oportuit, id est, non ex impotentia sui fuit quod Filius non genuit, sed ei non conveniebat; sicut Deus Filius non est Deus Pater, nec tamen hoc ex impotentia sui est. Naet Pater similiter non est Filius, nec hoc ex impotentia Patris. Sed quaerit Maximinus Arianorum episcopus, non utique ex impotentia, sed Pater proprietate generationis Pater est, qua oportet eum non esse Filium: et Filius proprietate nativitatis Filius est, qua oportet eum non esse Patrem. De quibus proprietatibus postea plenius tractabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sexu debuit apparere. gͦ quia uirũ
oportebat susciꝑe qui sexus honora¬
bilior est: conseq̃ns erat ut feminei
sexus libãtio hinic appareret: ꝙ ille
uir de femina natus est. Sapĩa gͦ
dei que dr̃ unigenitus filius hoĩe
suscepto in utero ⁊ deutero uirgĩs

Expanded text:
sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virgi