comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostis ille non insidet. Ilse spatiosus: quem
ille non occupat. Et intende quia ñ dixit
in uia s loco spatioso id est in patria uirtutũ
in regno beatorum. Uia enim legitur angͦ¬
ta iustorum. Pedes autem suos dicit uirtu¬
tes morales. ꝑ quas hunc mundũ fixis gres¬
sib ambulauit: quib diaboli aduersita
impedire ñ potuit. S quãuis mundum
inculpabiliter ambularet. necessarium fuit
ut eiꝰ infirmitatib diuina grã subueniret.
ne imbecillaᷤ caro acelestis prꝰopositi integri¬
tate discederet. Idõ sequitur. Miserere mei
poris tribulation suȩ postulat subueniri.
sicit & in euangłio dicit. Tristis ẽ. anima
mea usq ad mortem. & his similia. Siue
pedes suos apł̃os dictt. qui in loco spatio¬
so idest ꝑ uniuersalem eccłiam certissima stabi¬
sis ẽ: quȩ latine expressio dicitur. ubi
reb ꝑsonisue subiectis & forme ipse & habitus
exprimuntur. Incipit enĩ describere. qualis

Expanded text:
hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem ille non occupat. Et intende quia non dixit in via, sed in loco spatioso, id est in patria virtutum, in regione beatorum; via enim legitur angusta justorum. Pedes autem suos dicit virtutes morales, per quas hunc mundum fixis gressibus ambulavit, quos diaboli adversitas impedire non potuit. Sed quamvis mundum inculpabiliter ambularet, necessarium fuit ut ejus infirmitatibus divina gratia subveniret, ne imbecilla caro a coelestis propositi integritate discederet. Ideo sequitur, miserere mei,poris tribulationi suae postulat subveniri, sicut et in Evangelio dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem , et his similia. Sive pedes suos apostolos dicit, qui in loco spatioso, id est per universalem Ecclesiam certissima stabisis est, quae Latine expressio dicitur: ubi rebus personisve subjectis, et formae ipsae et habitus exprimuntur. Incipit enim describere qualis
Abbreviated transcription (Latin):
ecessitas dicitur ab eo qͦd in nece sit posita.
idẽ. in mortis angustiis constituta. Nã
quando peccatorũ laqueis innodam᷑. nec
tas appellatur. Ergo tunc de necessitatib libe
rata anima dñi saluatoris. cum apeccatis
reddita ẽ. modis om̃ibus aliena. Sequitur.
Nec conclusisti me in manib iimici. Ipsa
erat necessitas quã suꝑus dixit. si potes
si sunt enim quasi carcere penali. qui il¬
lius seuissimi manus ambiuntur. Nec
conclusisti gͦ dicit. quia liber effectus ẽ: apo¬
testate diaboli: sicut ip̃se in euangłio ait. Eece
ueni& princeps mundi huius. & in me ñ
ost liberationis sue decursam exultati¬
onem: ad secundum uenit ingressum.
ubi de passione sua multa dicturꝰ est: ut eã
frequenti memoria piissimꝰ cõmoneret.
quam pro om̃ium salute suscepit. Statu¬
isti. hoc est firmasti. Quia lapsum sustinere ñ
poterat: qui mundi uitia non habebat. In lo¬
co spatioso idẽ. libero. & apotestate diabol
semꝑ excepto. Ipse enim liber locus ẽ. quem

Expanded text:
ecessitas dicitur quod in nece sit posita, id est in mortis angustiis constituta. Nam quando peccatorum laqueis innodamur, nec tas apprata est anima Domini Salvatoris, cum a peccatis reddita est modis omnibus aliena. Sequitur, nec conclusisti me in manus inimici. Ipsa erat necessitas quam superius dixit, si potestsi sunt enim quasi carcere poenali, qui illius saevissimi manibus ambiuntur. Nec conclusisti ergo dicit, quia liber effectus est a potestate diaboli, sicut ipse in Evangelio ait: Ecce veniet princeps mundi hujus, et in me non Post liberationis suae decursam exsultationem, ad secundum venit ingressum: ubi de passione sua multa dicturus est, ut eam frequenti memoria piissimus commoneret, quam pro omnium salute suscepit. Statuisti, dicit, hoc est firmasti; quia lapsum sustinere non poterat, qui mundi vitia non habebat. In loco spatioso, id est libero et a potestate diaboli semper excepto. Ipse enim liber locus est quem
Abbreviated transcription (Latin):
& imbecillitas humanitatis expͥmitur: et
beneficia diuina monstrantur. ut conside¬
rans fragilitatem suã nemo suꝑbiat. respi¬
ciens autẽ misodĩam di&i nã nullatenus
ex pauescat. Numerus quoq psalmi erecte
supputationis eulmen ostendit. Premia quoq
fideli conuigio cũ promittit. ut cum anina
huic p̃dicationi beata conu̾sationeᷤ sociaue¬
ric. tͥcenaria remuneratione ditescat. Huic
etiã numero & alia sacram̃ta conueniũt.
Trigita siquidem annorum ioseph dñs
legitur in egẏpto constitut᷑. Triginta eciã
annoꝵ saluator nr̃ uitale baptisma in¬
tinctus aquis iordanicis consecrauit. Est
quoq in his decadib scã trimtas. que fidei
nr̃e iniriolabilem regl̃am tͥbuit & salutem.

Expanded text:
et imbecillitas humanitatis exprimitur, et et imbecillitas humanitatis exprimitur, et beneficia divina monstrantur, ut considerans fragilitatem suam nemo superbiat; respiciens autem misericordiam divinam nullatenus expavescat. Numerus quoque psalmi erectae supputationis culmen ostendit, praemia quoque fideli conjugio compromittit; ut cum se anima huic praedicationi beata conversatione sociaverit, trigenaria remuneratione ditescat. Huic etiam numero et alia sacramenta conveniunt. Triginta siquidem annorum Joseph dominus legitur in Aegypto constitutus. Triginta etiam annorum Salvator noster vitale baptisma intinctus, aquis Jordanicis consecravit. Est quoque in his decadibus sancta Trinitas, quae fidei nostrae inviolabilem regulam tribuit et salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
dño. licet ne p̾dictis passionibꝰ terrerentur:
sed admitationem gloriosam fidelium se cor¬
da roborarent. quã sciebant ad mundi
medicinã salutariter introductã. Hec fi¬
gura dr̃ epiphonema. idẽ adclamatio:
quȩ post narratas res breuiter cũ exclama¬
tione prorumpit. Qua propt̾ exhortatio
ista bonoꝵ ẽ: ne se a recto proposito carnis
imbecillitate subducant. Uirilit̾ agite idẽ
in bonis oꝑib constantissime ꝑdurate. Nec
feminea mollitie deficiatis. qui corda urã
dnõ constanter offertis. Sic eñ sustinentiũ
pectora roborantur. si spem suam in dñi uirtu¬
te confument. Hoc autẽ preceptum. uiris fe¬
minisq cõmune est. Uiriliter enim om̃is
sexus agit. qui nescit mollissimis facilitatib
immutari. Et respice quẽad modum partes
illaᷤ passionis sue in toto psalmo seruauerit.
Pus dixit orationem inde secuta passio. est.
ad postremũ leticiam fidelium constantiãq
cõmonuit. ne tali muñe suscepto ulterius

Expanded text:
licet ne praedictis passionibus terrerentur, sed ad imitationem gloriosam fidelium se corda roborarent, quam sciebant ad mundi medicinam salutariter introductam. Haec figura dicitur epiphonema, id est acclamatio, quae post narratas res, breviter cum exclamatione prorumpit. Quapropter exhortatio ista bonorum est, ne se a bono proposito carnis imbecillitate subducant. Viriliter agite, id est in bonis operibus constantissime perdurate, nec feminea mollitie deficiatis, qui corda vestra Domino constanter offertis. Sic enim sustinentium pectora roborantur, si spem suam in Domini virtute confirment. Hoc autem praeceptum viris feminisque commune est, viriliter enim omnis sexus agit, qui nescit mollissimis facilitatibus immutari. Et respice quemadmodum partes illas passionis suae in toto psalmo servaverit. Prius dixit orationem, inde secuta passio est; ad postremum laetitiam fidelium constantiamque commonuit: ne tali munere suscepto, ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
diligite dicit. iam tamquã amicis: non
tamquam seruis. Seruorum & enim ẽ: for¬
midare. amicorũ diligere: sicut ipsẽ in
euangłio dicit. Si feceritis quȩ ego precipio
uobis. iam non dicam uos seruos: s anncos
meos. S hoc p̃cipit scĩs: quia ipsoꝵ ẽ ama¬
re dñm: qui non diligunt mundum.
m̃ ueritatem reqiuret dñs. & retͥbuae
his qui habundanter faciunt suꝑbiam.
e putaretur hereticorum blasphemias
dnm̃ posse negligerẽ. dicit ueritatem
requiret dñs: quam illi nesciunt falsis er¬
rorib illigati. Sequitur. Et retͥbuet hisqͥ
habundant̃ faciunt suꝑbiam. Ideo enim
discutit ut uindicet: ideo requirit ut pu¬
niat. Ꝙ bene addidit habundanter. quia
illis non retͥbu& qui se celeri emendatione
conuertunt. Ilis autem suꝑbis qui copiose
delinquunt. & p̃cepta dñi iniqua p̃sump¬
tione despiciunt: in ipsis est. sine dubitati¬
one resecandum. S hic suꝑbiam ñ unum
uitium debemꝰ accipere. quoniam ex suꝑbia
nascitur: quicquid morum prauitate

Expanded text:
Dominum, dicit, jam tanquam amicis, non tanquam servis. Servorum est enim formidare, amicorum diligere; sicut ipse in Evangelio dicit: Si feceritis quae ego praecipio vobis, jam non dicam vos servos, sed amicos . Sed hoc praecipit sanctis, quia ipsorum est amare Dominum, quia non diligunt mundum.m veritatem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ne putaretur haereticorum blasphemias Dominum posse negligere, dicit: Veritatem requiret Dominus, quam illi nesciunt falsis erroribus illigati. Sequitur, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ideo enim discutit ut vindicet, ideo requirit ut puniat. Et bene addidit, abundanter: quia illis non retribuet qui se celeri emendatione convertunt: illis autem superbis qui copiose delinquunt, et praecepta Domini iniqua praesumptione despiciunt, in ipsis est sine dubitatione resecandum. Sed hic superbiam, non unum vitium debemus accipere, quoniam ex superbia nascitur quidquid morum pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
Quã abscondisti timentib te. Non quia
scĩs ideo abscondita ẽ. ut eam minime con¬
sequerentur. s quia in futuro iudicio pro¬
mittitur manifesta: quȩ hic sentitur abs¬
condita. Recte autem intelligimꝰ abscondi¬
tam. ut eam desidĩa humana ptꝰ appetãt.
quia solet fastidiri omẽ quod subiacet. &
usle plerumq creditur quod sine aliqua
difficultate prestatur. S hoc quod ait
abscondisti. omonimũ est: significat etiam
& negata ut. ẽ. illud. Ci rãs ago tibi dñẽ

Expanded text:
quam abscondisti timentibus te. Non quia quam abscondisti timentibus te. Non quia sanctis ideo abscondita est ut eam minime consequerentur, sed quia in futuro judicio promittitur manifesta, quae hic sentitur abscondita. Recte autem intelligimus absconditam, ut eam desideria humana plus appetant: quia solet fastidiri omne quod subjacet; et vile plerumque creditur, quod sine aliqua difficultate praestatur. Sed hoc quod ait, abscondisti, homonymon est; significat etiam et negata; ut est illud: Gratias tibi ago,
Abbreviated transcription (Latin):
altissimꝰ in pomposis honorib huius scłi.
gloriosissimus apparere. s declinare decuit:
ꝑque humanum genus suum nequiter
contempsit auctorem. QSam magna¬
multitudo dulcedinis tuȩ dñe. quam abs¬
condisti timentib te. Ed tercium
uenit ingͣssum. ubi diuersis modis enume¬
rat: quanta beneficia dñs se timentibus
largiatur. cõmonens ut om̃s scĩ diligãt
dñm: qm̃ esse constat & nr̃m uidicem et
in futuro beneficiorum om̃ium largitorẽ.
S consideremus huius uersus uerba qͥd
habeant. Multitudo dulcedinis ẽ: quia
multis p̃miis dñi suauitas indicatur.
dulcis est. cum corrigit. Dulcis dum par¬
cit. Dulcis. cum credentib et̾̃na premia
tum dulcis est: qui de ipsius sapore gusta¬
uerint. Ceterum dulcedo ad eos non pot̾
ꝑuenire. qͥ g̾tũ eiꝰ minime contingere me¬
ruerunt: sicut & alius psalmus dieit. Cius¬
tate & idete qm̃ suauis. est. dñs. Sequit᷑.

Expanded text:
Altissimus in pomposis honoribus hujus saeculi Altissimus in pomposis honoribus hujus saeculi gloriosissimus apparere, sed declinare decuit, per quae humanum genus suum nequiter contempsit auctorem. multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ad tertium venit ingressum, ubi diversis modis enumerat quanta beneficia Dominus se timentibus largiatur: commonens ut omnes sancti diligant Dominum, quoniam esse constat et nostrum judicem, et in futuro beneficiorum omnium largitorem. Sed consideremus hujus versus verba quid habeant. Multitudo dulcedinis est, quia multis praemiis Domini suavitas indicatur. Dulcis est cum corrigit, dulcis dum parcit, dulcis cum credentibus aeterna praemia ulcis est qui de ejus sapore gustaverint. Caeterum dulcedo ad eos non potest pervenire qui gustum ejus minime contingere meruerunt, sicut et alius psalmus dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius obnutescere dinoscentie uirtute p̃dix̃.
quȩ in hoc scł̃o loquuntur. Aduersus iustum
idest xpm̃. dignym nomen aptũq uocabu
nomen.: pulchre ponit iniquitatẽ. Nam
sicut bex obscriritati contraria est: sic iusti¬
cie iniquitas uidetur aduersa. Loquitur
enim falsitas contra ueritatẽ. quando udei
messiam proclamant adhuc ẽẽ uenturum:
quando arriani creaturã dicunt dnm̃ crea¬
torẽ. quando pagani saturnũ. iouem. ue¬
nerem. cȩteraq portenta stulte uumina pro¬
fitentur eẽ dȩlestia. Addidit in suꝑbia & cõ¬
temptu. Scilicet qm̃ disputant suꝑbi de hu¬
militate xp̃i. cum dicunt dnm̃ celoru m car¬
nis assumere non potuisse substantiã. Con¬
temptores autẽ despiciunt ĩmortalis cred̾e
dñi passioneni. Nam cum audiunt flagel¬
lis cesum. alapis uerberatũ. traditum ma¬
nib impiorum: statim in blasphema u̾ba
prosilunt. nequaquã intelligentes salu¬
tare consilium. Non quia minus potuit

Expanded text:
utescere dignoscentiae virtute praedixit, quae in hoc saeculo loquuntur adversus justum, id est Christum. Dignum nomen aptumque vocabulnomen pulchre ponit iniquitatem. Nam sicut lux obscuritati contraria est, sic justitiae iniquitas videtur adversa. Loquitur enim falsitas contra veritatem, quando Judaei Messiam proclamant adhuc esse venturum; quando Ariani creaturam dicunt Dominum Creatorem; quando pagani Saturnum, Jovem, Venerem, caeteraque portenta stulte nomina profitentur coelestia. Addidit, in superbia et contemptu, scilicet quoniam disputant superbi de humilitate Christi, cum dicunt Dominum coelorum carnis assumere non potuisse substantiam. Contemptores autem despiciunt immortalis credere Domini passionem. Nam cum audiunt flagellis caesum, alapis verberatum, traditum manibus impiorum, statim in blasphema verba prosiliunt, nequaquam intelligentes salutare consilium; non quia minus potuit
Abbreviated transcription (Latin):
tu filiorum hominũ. Gulcedinem
illam quã absconderat timẽntib se. ꝑficit
eam in illis qui constanti animo eam deside¬
rant̾ exquirunt. Hoc ẽ. enim uere sꝑare:
si nos contingat aliquid firmantis inte¬
gritate p̃sumere. Adiecit etiam inconspec¬
tu filiorum hominũ. idest in illa resurrec¬
tione generali quando sanctis suis p̾mia
promissa restituet: & facit cognoscere uni¬
uersas gentes suos certissimos fuisse sermo¬

Expanded text:
tu filiorum hominum. Dulcedinem illam quam absconderat timentibus se, perficit illam in eis qui constanti animo eam desideranter exquirunt. Hoc est enim vere sperare, si nos contingat aliquid firma mentis integritate praesumere. Adjecit etiam, in conspectu filiorum hominum, id est in illa resurrectione generali, quando sanctis suis praemia promissa restituet, et faciet cognoscere universas gentes, suos certissimos fuisse serm
Abbreviated transcription (Latin):
te: quando in passione uoce magna dixit.
Ds̃ meus ds̃ meus. quarẽ me dereliquisti ᷑
Constat enini his clamorib auditum fuisse
quando & resurrectionis głam consequutꝰ:
& ad patris ẽ. uidelic&e dexteram collocatus.

Expanded text:
te, quando in passione voce magna dixit: te, quando in passione voce magna dixit: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Constat enim his clamoribus exauditum fuisse, quando et resurrectionis gloriam consecutus, et ad Patris est vi
Abbreviated transcription (Latin):
sue: resurrectionis ostendit: ut merito dictum
sit quia in iherłm potentiam suam miram
fecit. ubi declarare tam ingentia sacra m̃ta
proiectus sum auultu occłoꝵs tuorum. uan¬
atri dicit filius aforma serui. Speraui
quia me grã tua deserer&: cum passi¬
onis tristicia preualeret. In pauore utiq
mortis. Auultu occłorum tuorum: id est. a
conspectu miscdĩȩ tuȩ. Et pulchre uuitũ
dedit occłis: quia ipsi quam maxime sig¬
nificant uoluntates animoꝵ. Uultus enĩ
dicitur: ab eo quod cordis uelle ꝑ sua signa
demonstret. Sic oculi diuinitatis cum respi¬
ciunt: suam grãm pollicentur.do exau¬
disti uocem orationis mee. dũ clamarẽ ad te.
dño se idõ dicit exauditum: quia hu¬
militer non desperant̃ more humani¬
tatis dicebat esse contemptum. cui ñ pote¬
rat tardari gr̃ãm: de qua uox paterna dic¬
tura erat. Hic est. filius m̃s dilectus: in qͦ
michi bene complacui. Dum clamarem ad

Expanded text:
suae resurrectionis ostendit, ut merito dictum suae resurrectionis ostendit, ut merito dictum sit quia in Jerusalem potentiam suam miram fecit, ubi declarare tam ingentia sacramenta projectus sum a vultu oculorum tuorum. Patri dicit Filius a forma servi, speravi: quia me gratia tua desereret, cum passionis tristitia praevaleret, in pavore utique mortis. A vultu oculorum tuorum, id est 102 a conspectu misericordiae tuae. Et pulchre vultum dedit oculis, quia ipsi quam maxime significant voluntates animorum. Vultus enim dicitur ab eo quod cordis velle per sua signa demonstret. Sic oculi Divinitatis, cum respiciunt, suam gratiam pollicentur. um clamarem ad te. A Domino ideo se dicit exauditum, quia humiliter, non desperanter more humanitatis dicebat esse contemptum: cui non poterat tardari gratia, de quo vox paterna dictura erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Dum clamarem ad
Abbreviated transcription (Latin):
nens expeditionalis habitaculi nomine uo¬
citatur. Suꝑius enim dixit abscondes. hic
proteges. Ibi enim abscondentur: iibi abmpus
ñ uidebuntur. łtic uͦ proteguntur. ubi ma¬
loꝵ improbitas minime nocere ꝑmittitur:
quando illese anime iustoꝵ sub qualib& cor¬
poris afftictione seruantur. Tercio letatur
homo cȩlestis quȩ & mediator est dũs xp̃ẽ
gaudio spitali: quia incarnatione uerbi nũ¬
o salutaria dlona prouenerunt. Cuutatem
cucumstantiȩ iherłm localem debemꝰ aduer¬
tere. quȩ in medio gentium constituta: quali
templum fidei probabatur existere. Ab hac
enĩ curumiecte nationes xpĩani dogmatis
regulas suscipere meruerunt: ⁊ uelut purs¬
simo fonte pate facto oelestis uitȩ sunt mu¬
nerib irrigati. In hac gͦ ciuitate mirifica¬
uit adñs misediam suam. quando ibi & do¬
cere. ibi miracula facere ibi & pati ꝑ hoius¬
nũ salute dignatus e Ibi quoq gloriam

Expanded text:
nens, expeditionalis habitaculi nomine vonens, expeditionalis habitaculi nomine vocitatur. Superius enim dixit, abscondes; hic proteges. Ibi enim abscondentur, ubi ab impiis non videntur; hic vero proteguntur, ubi malorum improbitas minime nocere permittitur, quando illaesae animae justorum sub qualibet corporis afflictione servantur. Tertio laetatur homo coelestis, qui et Mediator est Dominus Christus gaudio spirituali; quia incarnatione Verbi mundo salutaria dona provenerunt. Civitatem circumstantiae, Jerusalem localem debemus advertere, quae in medio gentium constituta, quasi templum fidei probabatur existere. Ab hac enim circumjectae nationes Christiani dogmatis regulas suscipere meruerunt; et velut purissimo fonte patefacto, coelestis vitae sunt muneribus irrigatae. In hac ergo civitate mirificavit Dominus misericordiam suam, quando ibi et docere, ibi miracula facere, ibi et pati pro hominum salute dignatus est. Ibi quoque gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
carde: qm̃ ipsi deum uidebunt. Acontur¬
batione hominũ maloꝵ scilicet. Dicit
enim fidelissimos occulendos: quando iam
in etna beatidudine locabuntur. ubi purissi¬
mam beatttudinem nemo fecilenta uoluntate
conturbat: s bonitas rerum in suis splendo¬
rib ꝑseuerat. Et quam pulchre regalem cõ¬
spectum esse dicit in abdito: reuera quia con¬
templationem eius qua iusti ꝑfruentur im¬
piĩ non iudebunt. Homines enim hic: om̃s
ꝑsecutores & scismatici significantur. qͥ hic
consueuerunt t̾rere popłm xp̃ianum. Sed
cũ illuc ꝑuentum fuerint. supra dĩ famu¬
los sceleratorum conturbationes locum diẽ
ult̾ius non habere: quippe quos ase constat
diuidendos. Illi enim mittuntur in et̾nam
penam: iusti uocantur ad requiem sempit̃¬
nam. S ne tantum futuri premii promis¬
sio fragilia corda turbaret:. secundo capite
dicit eẽ eos protegendos. Nam tab̾naculũ
sepe diximus eccłiam catholicam signifi¬
cari: quȩ in isto mundo certamina susti¬

Expanded text:
conturbatione hominum, malorum scilicet, dicit etiam fidelissimos occulendos, quando jam in aeterna beatitudine locabuntur, ubi purissimam veritatem nemo faecilenta voluntate conturbat, sed bonitas rerum in suis splendoribus perseverat. Et quam pulchre regalem conspectum esse dicit in abdito, revera, quia contemplationem ejus, qua justi perfruentur, impii non videbunt. Homines enim hic omnes persecutores et schismatici significantur, qui hic consueverunt terrere populum Christianum. Sed cum illuc perventum fuerit, supra Dei famulos sceleratorum conturbationes, locum dicit ulterius non habere, quippe quos a se constat esse dividendos. Illi enim mittuntur in aeternam poenam, justi vocantur ad requiem sempiternam. Sed ne tantum futuri praemii promissio fragilia corda turbaret, secundo capite dicit eos esse protegendos. Nam per tabernaculum saepe diximus Ecclesiam catholicam significari, quae in isto mundo certamina susti
Abbreviated transcription (Latin):
uinguarum. Benedictus dñs. qm̃ mirifica¬
uit miscłiam suam in ciuitate circum¬
stantie. Uenit adenumerationes be¬
neficioꝵ que scĩs sius dñs copiosa misera¬
tione largitur. Quod schema nobilissi¬
mũ dicitur synatrismos. latine cong̾ga¬
tio: ubi in unum aut multa crimina.
aut multa beneficia colliguntur. Quod
int̾ uiolentissimas figuras accipitur. qͥa
congregatio rerum cause prestat argum̃¬
tum. In expositione quippe dñice dulce¬
dinis ꝑseuerans pͥmo dicit. abscondes eos
in abscondito uultus tui: a conturbatioẽ
hominũ. Secundo. proteges eos in taber¬
naculo tuo: acontradictione linguarũ.
Tercio plenitudinẽ beneficii ipsius eui¬
denti laude compleuit dicens. Benedic

Expanded text:
. Benedictus Dominus, quoniam mirificavit misericordiam suam in civitate circumstantiae. Venit ad enumerationes beneficiorum quae sanctis suis Dominus copiosa miseratione largitur. Quod schema nobilissimum dicitur synatroesmos, Latine congregatio, ubi in unum, aut multa crimina, aut multa beneficia colliguntur. Quod inter violentissimas figuras accipitur, quia congregatio rerum causae praestat augmentum. In expositione quippe dominicae dulcedinis perseverans, primo dicit: Abscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominum; secundo, Proteges eos in tabernaculo tuo a contradictione linguarum; tertio, plenitudinem beneficii ipsius evidenti
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissimꝰ ille dic̃. Eladiusenis infemoie
ipsius. Addidit. Epetie tua & pulcritudine ta.
ic utramq naturam positam euidenter ag¬
noscimꝰ. ut species ꝑtineat ad humanitatẽ.
pulcbritudo ad diuinitatẽ. Illa eñ species bñ
dicit᷑. in qua mundo salutaris apparurit. Ista
pulchritudo aptissime ꝓuuntiatur. unde oĩa
pulchra ueniunt queciunq decora sunt.

Expanded text:
sapientissimus ille dixit: Gladius ejus in femore sapientissimus ille dixit: Gladius ejus in femore ipsius. Addidit, specie tua et pulchritudine tua . Hic utramque naturam positam evidenter agnoscimus, ut species pertineat ad humanitatem, pulchritudo ad deitatem. Illa enim species bene dicitur, in qua mundo salutaris apparuit: ista pulchritudo aptissime pronuntiatur, unde omnia pulchra veniunt quaecunque decora sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ecundus intromititur modꝰ laudis dñ
saluatoris: qͥ dr̃ a potestate. Ad enim nes¬
ciõ quod eñ gaudium proph̃a subuectus
precatur dũm. ut expectatus gentib tandẽ
saluberrimꝰ apparer&. Dicit enĩ. accingere gla
dio tuo. Methafora a bellatore concepta. qͥ dimi¬
caturꝰ gladio cingitur. ut prosternat inicũ
S hic gladium sermonẽ predicationis debenꝰ
accipere: de qͦ ipse in euangłio testatur. Non
ueni pacem mittere in t̾ram. s gladium. Ꝙ
apłs dic̃ Et gladium sp̃s. quod est. uerbum di.
Gladius autem dr̃ sermo dĩ. quia corpulenta
uitiis corda hominum ictu suȩ uirtutis irrum¬
pit. Nec potest imbecillitas humana resistere.
ubi illa fortitudinis gła dignatur intrare. femͣ
in genesi legitur. Non deficiet princeps de iuda
nec dux de femorib eius. In ipso autẽ mysterio
& abraham fecit iurare famulũ suum. quãdo
ut reuerendã incarnationẽ crederes. quã
potentiã diuinitatis assumpsit. Similit̃ &

Expanded text:
ecundus intromittitur modus laudis Domini Salvatoris, qui dicitur A potestate. Ad nescio enim quod gaudium propheta subvectus, precatur Dominum ut exspectatus gentibus tandem saluberrimus appareret. Dicit enim: Accingere dio tuo, metaphora a bellatore concepta, qui dimicaturus gladio cingitur, ut prosternat inimicum. Sed hic gladium sermonem praedicationis debemus accipere. De quo ipse in Evangelio testatur: Non veni pacem mittere in terrams dicit: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Gladius autem dicitur sermo Dei, quia corpulenta vitiis corda hominum ictu suae virtutis irrumpit; nec potest imbecillitas humana resistere, ubi illa fortitudinis gloria dignatur intrare. Femursicut in Genesi legitur: Non deficiet princeps ex Juda, nec dux de femoribus ejus . In ipso etiam mysterio, et Abraham fecit jurare famulum suum, quando ut reverendam jam incarnationem crederes, quam potentia Divinitatis assumpsit. Similiter et
Abbreviated transcription (Latin):
lutarium xp̃i sui est. Treuis magnaq dif¬
finitio. Quid est. dñs fortitudo plebis suae:
Merito quando aduersa cuncta ipso auxili¬
ante suꝑantur. Protector ẽ. eciam qm̃ eos
tegit & liberat abimminentib malis. Salu¬
tarium. acsi diceret iustorum. quorum salus
est. dñs. Bene autem addidit xp̃i sui: ut
filium dei debuisses aduertere. Ap̃i enim di¬
cebantur ut cęteri. quos aut unctio rega¬
lis aut sacerdotalis gła decorabat

Expanded text:
i sui est. Brevis magnaque definitio. Quid est Dominus? fortitudo plebis suae. Merito, quando adversa cuncta ipso auxiliante superantur. Protector est etiam, quoniam eos tegit et liberat ab imminentibus malis. Salutarium, ac si diceret, justorum, quorum salus est Dominus. Bene autem addidit, Christi sui, ut Filium Dei debuisses advertere. Christi enim dicebantur et caeteri, quos aut unctio regalis, aut sacerdotalis gloria decorabat
Abbreviated transcription (Latin):
propter totus uirctiti patientie merito depu
medullitꝰ intrauerunt. quando ipsum audi¬
uimus docentẽ quem adoramus auctorem.
Nam licet uniũsos psalmos magno honore
ueneremur. nescio quid tam̃ dulcius accipit᷑
cũ aliqͥd de scã incarnatione profertur. Oñis
enim fidelis gratissime suscipit. ꝑ quã noscit᷑
eẽ liberatusꝰ Et respice qͦ ordine psalmi huꝰ
contextio disponatur. Primũ loquitur eccł̃ia
quasi rudes docens. quasi trepidos confortans:
quasi in compositos p̃parans. ut sequentia
uerba diuĩ saluatoris libenti animo salutari¬
ter popłs preꝑatus audiret.

Expanded text:
propter totus virtuti patientiae merito deputpropter totus virtuti patientiae merito deputmedullitus intraverunt, quando ipsum audivimus docentem, quem adoramus auctorem. Nam licet universos psalmos magno honore veneremur, nescio quid tamen dulcius accipitur, cum aliquid de sancta incarnatione profertur. Omnis enim fidelis gratissime suscipit, per quam noscitur esse liberatus. Et respice quo ordine psalmi hujus contextio disponatur. Primum loquitur Ecclesia quasi rudes docens, quasi trepidos confortans, quasi incompositos praeparans, ut sequentia verba Domini Salvatoris libenti animo salutariter populus praeparatus audiret.
Abbreviated transcription (Latin):
luissent. ne sibi quispiam m̾itorum głam
manitatis assumpte. Egenus & pauꝑ sum.
Egenus. quia humanitas subueniri sibi semꝑ
eget adño. Pauꝑ. quia nͥ diuina grã cdarifi¬
cetur. de se omĩno tenuis esse cognoscitur. S
ne istam pauꝑtatem uilem abiectamq udi¬
cares: addidit. Dñs curam habet mei. Scilicoe.
de quo dicturus erat. Nic ẽ. filius m̃s dilectus.
in quo mͥ bene complacui. Opauꝑtatem the¬
sauris om̃ib ditiorem. Pauꝑ enim de nr̃o. di¬
ues de suo. est. Qͥ idõ indigentiam humani¬
tatis assumpsit. ut habundantie sue nos fa¬
ceret eẽ participes. E diutor m̃s & liberator¬
ms̃ esto domine: ne tardaueris.
e aduitorio & de ꝓtectione securꝰ celerita¬
tem necessariã petit. ut iam quia mors
uitari ñ debuit. saltim resurrectio festina suc¬
cederet. Cum dic̃ enim adutor & liberator.
ostendit patientiã diuersarur uidelicet paᷤ¬
sionũ. unde & ipse psalmus fecit initiũ. Qua¬

Expanded text:
luissent, ne sibi quispiam meritorum glorluissent, ne sibi quispiam meritorum glormanitatis assumptae: Egenus et pauper sum. Egenus, quia humanitas subveniri sibi semper eget a Domino. Pauper, quia nisi divina gratia clarificetur, de se omnino tenuis esse cognoscitur. Sed ne istam paupertatem vilem abjectamque aestimares, addidit, Dominus curam habet mei; scilicet de quo dicturus erat: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . O paupertatem thesauris omnibus ditiorem! Pauper enim de nostro, dives de suo est; qui ideo indigentiam humanitatis assumpsit, ut abundantiae suae nos faceret esse participes.  es tu: Domine, ne tardaveris. De adjutorio et de protectione securus celeritatem necessariam petit; ut jam quia mors vitari non debuit, saltem resurrectio festina succederet. Cum enim dicit: Adjutor et liberator, ostendit patientiam diversarum videlicet passionum, unde et ipse psalmus fecit initium. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
icut inimicos suos confundi petiit qui eũ
falsis laudationib irridebant. ita deuotos
optat ueracit̾ gaudere: qui spem suã noscunt᷑
in dñi maiestate posuisse. Eos enim non tan¬
tum letari s exultare dep̃catur. S que. sit
ista exultatio. consequent̾ exponitur. idest et
dicant semꝑ magnificetur dñs. hec. est. enĩ
professio quȩ in ȩt̾num gaudentes efficit xp̃i¬
anos. Que quamius uigit̃ dicatur. tam̃ semꝑ
appetit᷑. De ista siquidem sententia pascebat᷑.
& in isto scło iob: qui erat afflictione corporis
grauiter sautiatus dicendo. Dñs dedit. dñs
abstulit. sicut dño placuit ita factum. est. sit
nom̃ domini benedictum. Exultabit quippe.
quoniam letabatur in dnõ. in quo reuera
sunt omĩa profutura. S ne hanc exultatio¬
nem quibuscũq crederes concedendã. aadid̃.
Qͥ diligunt salutare tuum. idẽ. qui me sꝑi¬
tali caritate ꝑquirunt. & mandatis meis su
plendos. qui dĩtatem uerbi diligere uo¬

Expanded text:
t inimicos suos confundi petiit, qui eum falsis laudationibus irridebant, ita devotos optat veraciter gaudere, qui spem suam noscuntur in Domini majestate posuisse. Eos enim non tantum laetari, sed et exsultare deprecatur. Sed quae sit ista exsultatio consequenter exponitur; id est, et dicant semper: Magnificetur Dominus. Haec est enim professio, quae in aeternum gaudentes efficit Christianos; quae quamvis jugiter dicatur, tamen semper appetitur. De ista siquidem sententia pascebatur et in isto saeculo Job, qui erat afflictione corporis graviter sauciatus, dicendo: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit ita factum est. Sit nomen Domini benedictum . Exsultabuando laetabatur in Domino, in quo revera sunt omnia profutura. Sed ne hanc exsultationem quibuscunque crederes concedendam, addidit, qui diligunt salutare tuum; id est, qui me spirituali charitate perquirunt, et mandatis meis suaplendos, qui deitatem Verbi diligere vo
Abbreviated transcription (Latin):
in malo oꝑe ꝑseuerent. Qui si confusionẽ pati¬
antur euadunt. si mundi lȩcicia ꝑsruantur¬
intereunt. Nam & retroisum istum in bonam
partẽ dici ȩuangłii locus ille testatur. ubi pe¬
tro uite hiuus se amore diligenti respondit.
Redi retro sathana. Quod autem posuit qui co¬
tãt michi mala. uideorum significat improbas uo¬
luntates: quoꝵ cogitationes non erant male¬

Expanded text:
in malo opere perseverent. Qui si confusionem patiantur, evadunt: si mundi laetitia perfruantur, pereunt. Nam retrorsum istud in bonam partem dici Evangelii locus ille testatur, ubi Petro vitae hujus se amore diligenti respondit: Redi retro, Satanas . Quod autem posuit, qui cogitant mihi mala, Judaeorum significat improbas voluntates
Abbreviated transcription (Latin):
suam. qui dicunt michi euge euge. numn¬
erunt confestim confusionem suam. qui
usq ad illud ꝑueniunt ut se nequit̾ er¬
rare cognoscant. Ferant dix̃. quasi pondus um¬
mensum. Confestim. ut cum peccare ceperint.
ne longiꝰ progrediendo ꝑiculosius ingͣuentur.
Confusionẽ suam. idest. cogitationem prauã
uitate conuictam. Sequitur. Qͥ dicunt mͥ
euge euge. Hic falsos arguit laudatores. qui
plus nituntur adulando deciꝑe. quã possint
uituꝑationib sautiare. Euge uerbum quidẽ
p̃coniale. ẽ. s cum recto animo ñ profertur.
ad derisionem trahitur inferendam. Que figu¬

Expanded text:
uge, euge. Ferunt confestim confusionem suam, qui usque ad illud perveniunt, ut se nequiter errasse cognoscant. Ferant, dixit, quasi pondus immensum. Confestim, ut peccare coeperint: ne longius progrediendo periculosius ingraventur. Confusionem suam, id est cogitationem pravam veritate convictam. Sequitur, qui dicunt mihi: Euge, euge. Hic falsos arguit laudatores, qui plus nituntur adulando decipere, quam possint vituperationibus sauciare. Euge verbum quidem praeconiale est; sed cum recto animo non profertur, ad derisionem trahitur inferendam. Quae figu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamꝰ respectum ipsius nr̃m esse presdium.
sic̃. est. illud ȩuangłii Respexit dñs petium.
& fleuit amare. alit̾ enim liberari ñ posumꝰ
nisi nos diuinitas propitiata respicrat. inui
fenit ad eam que suꝑ est. narratione. ibi
confusionẽ & reuerentiam dñs saluator
optat ipiis. E xultationẽ sͦi & leticiam ꝓue¬
nire petit deuotis. S uide in ista dep̃catione:
quanta gerat studia pietatis. Confundantur
dix̃. mirabiliorũ oꝑatione turbent᷑. Reuere¬
antur autem resurrectionis gła eorrigant.
ut illum confiteautur dm̃. quem dudum pu¬
tauerant esse trucidandum. Simul. idẽ sic̃
ꝑsecuti sunt. tta & p̃destinat ⁊ conuersions
munere liberentur. Sequitur. Q querunt
animã meam. Duob modis anima querit᷑.
siue ad honorẽ. siue ad mortem. S ut hic illõ
ostenderet qui eam uoto contrario ꝑquirebãt
addidit: ut auferant eam Non ut diligant.

Expanded text:
intelligamus respectum ipsius nostrum esse praesidium; intelligamus respectum ipsius nostrum esse praesidium; sicut est illud Evangelii: Respexit Petrum, et flevit amare . Aliter enim liberari non possumus, nisi nos Divinitas propitiata respiciat. 138 V eam. Venit ad eam, quae superest, narrationem: ubi confusionem et reverentiam Dominus Salvator optat impiis: exsultationem vero et laetitiam provenire petit devotis. Sed vide in ista deprecatione quanta gerat studia pietatis. Confundantur, dixit, mirabilium operatione turbentur. Revereantur autem, resurrectionis gloria corrigantur: ut illum confiteantur Deum, quem dudum putaverant esse trucidandum. Simul; id est, sicut persecuti sunt, ita et praedestinati conversionis munere liberentur. Sequitur, qui quaerunt animam meam. Duobus modis anima quaeritur, sive ad honorem, sive ad mortem. Sed ut hic illos ostenderet, qui eam voto contrario perquirebant, addidit, ut auferant eam, non ut diligant,
Abbreviated transcription (Latin):
terum in año xp̃o nequeunt talia con¬
uenire. Non potui ut uiderem. idẽ. cireum¬
dantib me iniquitatib meis qͦd ueracit̃ pot̃
fidelis edicere. & quamus in homine capilli
capitis uideant᷑ in numeri. tam̃ pecc̃a calcu¬
lum eorum probantur excedere. Nec frustra
in comꝑationẽ delictoꝵ capilli deducti sunt
Nã in ueteri testam̃to sac̾dotes ipsa similitudi¬
ne radebantur: ut tali emundatioẽ purgati
carnis uitia deposuisse uiderentur. Cor uͦ nos
derelinquit. quando peccatis egrum profutu-
rimam condusionem unde om̃is impugnat
aduersitas. omĩa nocentia destruuntur. ut pla¬
ceat dũo eum eriꝑe. qui mundi isti contrarie¬
tatib cingebatur. Et intuere qd̃ dix̃ compla¬
ceat. idẽ cominunit̾ complaceat. Concoidia
eiuim hic tuitatis ostenditur. Nam qd̃ placet
patri. hoc placet & filio & sp̃ui scõ. Addidit tͥ:
ut scam̃ tͥnitatem unum dm̃ esse cognoseres
Sequitur. Dne in auxilium meum respice. ut

Expanded text:
terum in Domino Christo nequeunt talia conterum in Domino Christo nequeunt talia convenire. Non potui ut viderem, id est, circumdantibus me iniquitatibus meis, quod veraciter potest fidelis edicere. Et quamvis in homine capilli capitis videantur innumeri, tamen peccata eorum calculum probantur excedere. Nec frustra in comparationem delictorum capilli deducti sunt. Nam in Veteri Testamento sacerdotes ipsa similitudine radebantur; ut tali emundatione purgati carnis vitia deposuisse viderentur. Cor vero nos derelinquit, quando peccatis aegrum profuturaerrimam conclusionem, unde omnis impugnatur adversitas, omnia nocentia destruuntur; ut placeat Domino eum eripere, qui mundi istius contrarietatibus cingebatur. Et intuere quod dicit, complaceat; id est communiter placeat. Concordia enim hic Trinitatis ostenditur: nam quod placet Patri, hoc placet et Filio et Spiritui sancto. Addidit, tibi: ut sanctam Trinitatem unum Deum esse cognosceres. Sequitur, Domine, in auxilium meum respice, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Miscd̃ia enim fuit. ut humanã naturam p̃¬
uaricationis uitio sautiatam scã incarnati¬
one saluaret. Ueritas. ut resurrectionis pro¬
misse beneficio sederet ad dexteram patris inde
uenturus iudicare uiuos & moituos. Suscepe¬
runt me. idest glorisicandum receperunt. Illos
enĩ in bonam partem susciꝑe dicimur. quos
est. xp̃c. ut se pati profiteretur quod tͣba
fideluim sustinebat. Sicut ẽ illud. Saule sau¬
le. quid me ꝑsequeris: Sequitur. Quorum ñ
ẽ. numerus. scilic& apud homines. Nam om̃ia
Comp̃henderunt me unquitates meȩ. fodẽ
modo loquitur quod suꝑuus dixit. Circum¬
dederunt me mala. Dñs enim saluator nec
mala ꝑpetrauit: nec iniquitatib patuit. s
hoc aparte menbrorum apte dicitur a quib
talia sustinentur. Pietatis enim nr̃i capitis
fuit. ut qui de se multa dixerat cõmemorati¬
onem quoq fidelium facere dignaret᷑ ne se
sequestratos putarent cum p̾teritos esse cog
oc om̃ino ad menbra referendum ẽ. ce¬

Expanded text:
dia enim fuit, ut humanam naturam praevaricationis vitio sauciatam sancta incarnatione salvaret. Veritas, ut resurrectionis promissae beneficio sederet ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Susceperunt me, id est glorificandum receperunt. Illos enim in bonam partem suscipere dicimur, quos est Christus; ut se pati profiteretur, quod turba fidelium sustinebat; sicut est illud: Saule, Saule, quid me persequeris ? Sequitur, quorum non est numerus, scilicet apud homines; nam omnia comprehenderunt me iniquitates meae. Eodem modo loquitur, quo superius dixit: Circumdederunt me mala. Dominus enim Salvator nec mala perpetravit, nec iniquitatibus patuit: sed hoc a parte membrorum apte dicitur, a quibus talia sustinentur. Pietatis enim nostri capitis fuit, ut qui de se multa dixerat, commemorationem quoque fidelium facere dignaretur: ne se sequestratos putarent, cum praeteritos esse cognoc omnino ad membra referendum est; cae
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ut totius uite atq uiuificatricis
moitis declararet᷑ integritas: ubi merito
patrẽ precatus ne longe ab eo faciat mise¬
ricordias suas. qui erat suscepti hominis
ueritate moriturus: sic̃ & alibi dix̃. Dsꝰ ds̃
ms̃ respice in me. quare me dereliquisti:

Expanded text:
venit: ut totius vitae atque vivificatricis venit: ut totius vitae atque vivificatricis mortis declararetur integritas. Ubi merito Patrem precatur, ne longe ab eo faciat misericordias suas, qui erat suscepti hominis veritate moriturus; sicut et alibi dicit: Deus meus, respice in me, quare me derel
Abbreviated transcription (Latin):
sum uia ueritas & uita. Salutaris autem xp̃c
beati symeonis confessione declaratur: qui
quando eum uidit. dix̃. Nunc dimitte ser¬
uum tuũ dnẽ in pace. quia uiderũt oculi
mei salutare tuum quod parasti ante faciem
Ion celaui miscłiam tuam & ueritatem tuã
a synagoga multa. Edhuc in exponendis
sius oꝑib ꝑseuerat. Non cęlauit miscdĩam
patris. quando dixit. Si uos cum sitis mali
nostis bona data dare filiis ur̃is. quantoma¬
gis pater ur̃ celestis dabit bona petentib se.S
eritatem quoq dixit in sẏnagoga. multa.
id est in popłorum cong̃gatione densissima.
quando ysaie librum legit acceptũ ⁊ dix̃.
Hodie impleta ẽ. hec scͥptura in aurib ur̃iꝰ.
Audis uidee incredule. propham aliquan¬
do tuum nr̃o euangłio consonantem. Sun¬
Quẽ ultra sustines. qui iam xp̃m dñm ue¬
nisse cognoscis. si adhuc cor tuum noxio
tua & ueritas tua semꝑ susceperunt me.
arratis scĩs oꝑib ad passionis sue głam

Expanded text:
sum via, veritas, et vita . Salutaris autem Christus sum via, veritas, et vita . Salutaris autem Christus beati Simeonis confessione declaratur, qui quando eum vidit, dixit: Nunc dimittis servum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuon celavi misericordiam tuam, et veritatem tuam in Synagoga multa. Adhuc in exponendis suis operibus perseverat. Non celavit misericordiam Patris, quando dixit: Si vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se ! Veritatem quoque dixit: in Synagoga multa, id est in populorum congregatione densissima, quando Isaiae librum legit acceptum, et dixit: Hodie impleta est haec scriptura in auribus vestris . Audis, Judaee incredule, prophetam aliquando tuum nostro Evangelio consonantem? Quem ultra sustines, qui jam Christum Dominum venisse cognoscis, si adhuc cor tuum noxio tua et veritas tua semper susceperunt me. Narratis sanctis operibus, ad passionis suae gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
dicare ueritatẽ. dum mortem suam exinde
nosset ẽẽ uenturam: Zamen ñ destitit ãmone¬
re populum ꝑfidors. dicendo: qm̃ nouit do¬
minus uiam iustorum. & iter impiorum pe¬
ribit. In qua parte patrem habuit testem quẽ
inuocat. quia nulla ꝑicula timuit. quando
carnali popło sꝑualia dona p̃dicauit. Sic pͥ¬
mi psalmi uerissimus textus. nẽ etiam dñica
cõmemoratione uidetur esse repetitus.
usticiam tuam ñ abseondi in corde meo.
ueritatẽ tuam & salutare tuum dixi.
usticiȩ uoluntas. ẽ. quando potest prodesse
non abscondere ueritatem. quod dñm salua¬
torem fecisse ñ dubium ẽ. quando turbas ar¬
guebat. increpabat incredulos. & multa huiꝰ¬
cemodi predicabat quȩ euangłii textus eloqͥ¬
tur. Fuit tempꝰ cum in passione tacuit. sicui
scͥptum.ẽ. At iħc nichil respondit ei. Quippe
cui pontius pilatus dixi. michi ñ loqueris
Ueritatẽ dixit: quando pronuntiauit. Ego

Expanded text:
aedicare veritatem, dum mortem suam exinde aedicare veritatem, dum mortem suam exinde nosceret esse venturam, tamen non destitit admonere populum perfidorum dicendo: Quoniam novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit . In qua parte Patrem habuit testem quem invocat, quia nulla pericula timuit, quando carnali populo spiritualia bona praedicavit. Sic primi psalmi verissimus textus, nunc etiam dominica commemoratione viitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam et salutare tuum dixi. Justi voluntas est, quando potest prodesse, non abscondere veritatem; quod Dominum Salvatorem fecisse non dubium est, quando turbas arguebat, increpabat incredulos, et multa hujuscemodi praedicabat, quae Evangelii textus eloquitur. Fuit tamen tempus cum in passione tacuit, sicut scriptum est: At Jesus nihil respondit ei; quippe cui Pontius Pilatus dixit: Mihi non loqueris ? Veritatem dixit quando pronuntiavit: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
constat ess e ꝑfectam. Ubi sunt qui se uident¬
sicut hic promissum ẽ. sacrificia non habere:
Et tamquã sententiã istam in codicib sacris ñ
habeant. sic stupefacti ad obiectos sermones pro¬
siderant enim eius facere uoluntatẽ. qui ñ abit
in confilio impiorum & in uia pecc̃orum non
stetit. & in cathedra pestilentiȩ non sedit. Nam
qd dixit uolui uirtutẽ prescientie dedarauri
ut diceret p̃teritum quod constabat eẽ uentu¬
rum. Manebat etiã lex in medio diuina cor¬
dis ipsius dum in lege dm̃ suit uoluntas eus.
& in lege eiꝰ meditatus. est die ac nocte. iniim
ene nuntiaui iusticiam tuã in eccł̃ia mag¬
na. ecce labra mea non prohibebo dnẽ tu
do dictum. e. non sic impii non sic: s tamquã
puluis quem proicit uentus afatie t̾re. In ec¬
clesia magna sic̃ sepe diximus. catholicam dic̃
que toto orbe diffusa ẽ. De qua ibi dictum ẽ.
Qd fructum suũ dabit in tempore suo. Seqͥt᷑.
quamius uiter obstinatos ꝑiculosum fuerit p̃¬

Expanded text:
constat expositam. Ubi sunt qui se videsicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam istam in codicibus sacris non habeant, sic stupefacti ad objectos sermones prooluntatem, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Nam quod dixit, volui, virtutem praescientiae declaravit; ut diceret praeteritum, quod constabat esse venturum. Manebat etiam lex divina in medio cordis ipsius, dum in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditatus est die ac nocte . Vers. 11. Bene nuntiavi justitiam tuam in Ecclesia magna: ecce labia mea non prohibebo, Domine, tudo dictum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . In Ecclesia magna, sicut saepe diximus, catholicam dicit, quae toto orbe diffusa est: de qua ibi dictum est, quod fructum suum dubit in tempore suo . Sequituquamvis inter obstinatos periculosum fuerit pr
Abbreviated transcription (Latin):
simis plus cauenda. In saulis ꝑsecutione mui¬
merosas uirtutes exercuit. qui positus in
regni securitate deliquit. Quo facto doce¬
mur. felicitatẽ mundi istius ñ oportere ꝑ¬
quiri. quando magis in afflictione profi¬
eitur. & in prosꝑitate peccatur. Meminis.¬
se autẽ debemus in hoc psalmo statutum
ẽẽ quid dicitur concessio. Concessio. est.
enim. cum reus non io go fecit aliqua cõ¬
certatione defendit. s ut ignoscatur pos.¬
tulat absolute. Ed generaliter in om̃ib
psalmis penitentiũ repꝑiri posse ñ dubul ẽ.¬

Expanded text:
simis plus cavenda. In Saulis persecutione nusimis plus cavenda. In Saulis persecutione numerosas virtutes exercuit, qui positus in regni securitate peccavit. Quo facto docemur felicitatem mundi istius non oportere perquiri, quando magis in afflictione proficitur, et in prosperitate peccatur. Meminisse autem debemus in hoc psalmo statum esse, qui dicitur concessio. Concessio est enim, cum reus non id quod fecit aliqua concertatione defendit, sed ut ignoscatur postulat absolute. Quod generaliter in omnibus psalmis poenitentium reperiri posse non dubium e
Abbreviated transcription (Latin):
mentis intentione desietur. Latronis quidẽ
nos inuitat repentina confessio. petui lac̾¬
mas subito gaudemus fuisse respectas. blan¬
ditur nobis momentanea humilitas publica¬
i. dausꝰ autem dum sua peccata prolixius
nititur detergere. dedit unde se generalitas
possit absoluere. fecitq ut lacrimȩ suȩ dũ
&e ꝑ posterum ora decurrunt. nulla tempo¬
ris prolixitate siccentur. Consideremꝰ etiã
que fuerit humilitas in propha. cor pris¬
cipis. uox quasi priuata conterruit. & uatꝰ
est. potius sibi. qui se cognouit iusta obiur¬
gatione culpari. Tam ingentium popłoꝵ
rector. sibi erat uehementissimꝰ terror. Exi¬
gens ase penas. quas uissione ferre uix po¬
terat aliena. Uulgo mos ẽ. peccata sua cal¬
lidis obligationib excusare. Rex autem
potentissimꝰ in conspectu omĩum se potius
elegit adicere. constituens se reum. cuius
consueuerat popłs formidare udicium.
uitia non defendit. Opeceata in reb lecis¬

Expanded text:
mentis intentione defletur. Latronis quidem mentis intentione defletur. Latronis quidem nos invitat repentina confessio, Petri lacrymas subito gaudemus fuisse respectas, blanditur nobis momentanea humilitas publicani; David autem, dum sua peccata nititur prolixius detergere, dedit unde se generalitas possit absolvere; fecitque ut lacrymae suae, dum per posteriorum ora decurrunt, nulla temporis prolixitate siccentur. Consideremus etiam quae fuerit humilitas in propheta. Cor principis vox quasi privata conterruit, et iratus est potius sibi, qui se cognovit justa objurgatione culpari. Tam ingentium populorum rector sibi erat vehementissimus tortor, exigens a se poenas quas jussione vix ferre poterat aliena. Vulgo mos est peccata sua callidis allegationibus excusare; rex autem potentissimus in conspectu omnium se potius elegit addicere: constituens se reum, cujus consueverat populus formidare judicium. quia sua vitia non defendit. O peccata in rebus laetis