comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bores amsie eccl̃ia si palmes que̾ multo sudore plantauit et coluit ĩ amartu¬
diue nitis conuertitur a liene/ cũ sit minoris dispendii siuctus nullos ꝓdu
predeçessor noster multociens ꝓ te fudit. o iͥꝓta solliatudiue laborauit ut te a notenaium
enpet manib nisidiancium laqueis laboraret et quasi de mortis fautib extordret. Etc̃e qiuid
recributionis eidem imꝑialis excellencia affert. eccẽ quid regalis iagnificencia recopesat
dium pupilli uite Hisid ator occultus dicit᷑ et bõnoꝵ tacitus spoliator. Recogita recogita fili.
carissue et infra claustra tui peccoris freꝙ̃ci medicatone reuolue ꝙͣ parum tũ n sua mor¬
ce ꝙ depressum te ille sinms pontifex post obitũ matris accepit ot ꝙͥͣ grandem ꝙͣq ꝓmotum
in sua morte reliquit. Porro ut credimus tenelłe nfancie mũdum finem attigas. cum ĩpiud¬

Expanded text:
bores amisit ecclesia, si palmes, quem multo sudore plantavit et coluit, in amaritubores amisit ecclesia, si palmes, quem multo sudore plantavit et coluit, in amaritudinem vitis convertitur aliene, cum sit minoris dispendii nullos fructus prodpredecessor noster Innocentius pro te fudit! Ho, quanta sollicitudine laboravit, ut te a nocentium eriperet manibus, insidiantium laqueis liberaret, et quasi de mortis faucibus extorqueret! Ecce, quid retributionis eidem imperialis liberalitas afferat! Ecce, quid regalis magnificentia recompenset, dum pupilli vite insidiator occultus dicitur et bonorum tacitus spoliator! Recogita, recogita, fili karissime, ac infra claustra pectoris frequenti meditatione revolve, quam parvum quamque depressum te ille summus pontifex post obitum matris accepit, et quam grandem quamque promotum in sua morte reliquit. Porro, ut credimus, tenelle infantie nondum finem attigeras, cum impiu
Abbreviated transcription (Latin):
licteraꝵ quib post deum tocum astribebas matris eccł̃ie studio totim atribuebas eĩdẽ
cessie opuno. unde presuupcio tam aduersa et cam repentĩa ꝓrupit.si enĩ fre¬
ꝙ̃s missio lictaꝵ comitem conscĩam mttentis babebat cũ nulla subsecutasie
nõ paticur Cut sub quodam inuolucis dupliatatis infertur quod rei simplici
nõ admictit. Ed si scripca p̾missa desticuta erant credulitate scribentis tua c̾con¬
speccio colligat que de istis illatio subsequat᷑. Sunt ne ista sibsidia q̃ ꝑuntteba
eccl̃ie si nccitas ĩmineret/ Est hic iecubutois affeccus quem offerebas si grauami
occiureret : nõ id mater expectauit a silio non id cutrix expectare debuit apu¬
pillo ha deus que iñ taili filio spei reliquie alus reliuquut᷑. si mater t̃ã dili¬
gens desꝑare cogatur. ha deus que de cali pupillo sitimenta fauons coteri
colligent. Si tut̾x tam utilis decracionis ipecit᷑ ha deuo ques et ꝙͣtas la¬

Expanded text:
litterarum, quibus post Deum totum ascribebas matris ecclesie studio, totum attribuebas eiusdem la processit opinio? Unde presumptio tam adversa, tam repentina prorupit? Si enim frequens missio litterarum comitem conscientiam mittentis habebat, cum nulla subsecuta sitrepudiat? Cur sub quodam involucro duplicitatis infertur, quod veritatis simplicitas non admittit? Quod si scripta premissa destituta erant credulitate scribentis, tua circumspectio colligat, que de istis illatio subsequatur. Suntne ista subsidia, que promittebas ecclesie, si necessitas immineret? Est hic retributionis affectus, quem offerebas, si gravamen occurreret? Non id mater expectavit a filio, non id tutrix sperare debuit a pupillo. Ha Deus, que in tali filio aliis spei reliquie relinquuntur, si mater tam diligens desperare cogatur? Ha Deus, que de tali pupillo fragmenta favoris ceteri colligent, si tutrix tam utilis iaculis detractionis impetitur? Ha Deus, quot et quantos la
Abbreviated transcription (Latin):
uł irefragabiliter couuicent᷑ qd̵ ꝑ assensum multe negligencie que in tali casu culpe ꝓcul
dubio compant᷑ faciuori canto coĩcant bñ nõ sunt infamatiome exꝑtes/ Nas igit᷑ qͥ tenemꝰ
iscurence fama qͥnimo in fanua ꝙ crucis caracde insigniti Apalie suꝑ eisdem¬
ꝑ apuliam transernces dampua reꝵ et intdum dispendia mortis Rabrica obco
naurũt fornata de querelis talium questione Rade nobis si nomiẽ imples officiĩ qd
pagine tue coscuptio in salucatione freꝙ̃tant nõ negas q̃ꝵ te iusticiariũ tocius apulie et
deros. non tam grauia nõ tam enornua nõ tam decestabilia te dissimulante psinueret
nitas ꝙ crabens post se longam pastem nuquitatis titcentos sibi iam adieccit pestilencie
complices ut plibus couirtatus płã pencula possit inferte. S quis hõnor in hiis iusticia¬
ꝓuocasses cõsanguineos concra ip̃m exquisitis penis exigendo iundictam et cam regis re¬

Expanded text:
vel irrefragabiliter convincentur, quia per assensum multe negligentie, que in tali casu culpe procul dubio comparatur, facinori tanto communicant, unde non sunt infamationis expertes. Nos igitur, qui et tenemur iscurrente fama quinimmo infamia, quod crucis caractere insigniti per Apuliam transeuntes damna rerum et interdum dispendia mortis incurrunt, formata siquidem de querelis talium questione, responde nobis, si nomen imples officii, quod pagine tue conscriptio in salutatione frequentat. Non negas, quin te iustitiarium totius Apulie ac iligenter attenderes, non tam gravia, non tam enormia, non tam detestabilia te dissimulante presumeretr, dilatavit impunitas, quod trahens post se longam pestem iniquitatis ultra trecentos sibi iam adiecit pestilentie complices, ut pluribus comitatus plura pericula possit inferre. Sed quis honor in hiis iustitiaocasses consanguineos contra ipsum, exquisitis penis exigendo vindictam, et causam regis re
Abbreviated transcription (Latin):
i querat᷑ a te qui et quot de domo tua signũ cuicis assumpsnt bili fuper eisde
in subsidiũ t̾re sc̃e nõ oporcebit te diu retardare responsum nec reubrica. coo¬
diffuso nuu̾o ꝓrogare ẜiuonem uer in hoc adcexcusationem tibi et tius adesse forsan
aliqua uidet̃ occasio. S quid in suffragiũ excusationis tu et tui potescis p̃tendere de cu¬
cesigugnatis quos speliat/ quas uulnerat quas occidit E. filius R. qui nassallus doul
esse dicit᷑ celanen Dono si nõdum assiumphis aĩm nulitandi regi Regũ qui pro
nobis factus obediens usq ad morte de morte t̾uiupha in cuice tam̃ mericis imlita¬
ciu illa saltem n hoc ꝓciaipare debes ut ꝓ cognstionbs tue districtus hr̃ent cũfit

Expanded text:
i queratur a te, qui et quot de domo tua signum crucis assumpserint in subsidium Terre Sancte, non oportebit te diu retardare responsum nec diffuso numero prorogare sermonem. Verum in hoc ad excusationem tibi et tuis adesse forsan aliqua videtur occasio. Sed quid in suffragium excusationis tu et tui potestis pretendere de crucesignatis, quos spoliat, quos vulnerat, quos occidit L., filius Rainerii, qui vassallus domus esse dicitur Celanensis? Porro, si nondum assumpseris animum militandi regi regum, qui pro nobis factus obediens usque ad mortem de morte triumphavit in cruce, tamen meritis militantium illi saltem in hoc par
Abbreviated transcription (Latin):
quinio grandis aclius inficit᷑ ꝓtis adiectione conupce suꝑ exclusis rũso supsedere
possenus insi alicuiuis iuiditio credetur retardatã silenciũ repecicam istificare q̃rela.
Eut iudenniis ꝙ haccenus tndentis dissiru latio distulie nuc extorquet instãcia
a memoria q̃cũ tua excedisse nõ credimꝰ. ꝙ conici dhomasio et Ramaldo de adu̾sia et
fautorib ooꝵdẽ anteꝙͣ castra q̃uirib ebtine neqͥueras resignare̾e int̾ aba q̃ puͣ sũt
firinicatis robur habet nos et uniu̾sas srẽs mõs affectuose iogasti ꝑnũtros et lcti
sp̃ales in testimoniũ conẜuatas. ut Romana ecͥcͣa fuꝑ se secure ac cõfidenes reciꝑẽt
memorati quo multas past spatam de securitate fiduciã dedisti exilio et quosda
ignominiosa morte dãpnasti pinde possinnus nõ ĩmierito forundare ne nia pacĩa

Expanded text:
quin immo grandis acervus inficitur partis adiectione corrupte. Super exclusis responso supersedere quin immo grandis acervus inficitur partis adiectione corrupte. Super exclusis responso supersedere possemus, nisi alicuius iudicio crederetur retardatum silentium repetitam iustificare querelam. Sed ut videmus, quod hactenus respondentis dissimulatio distulit, nunc extorquet instantiaA memoria quoque tua excidisse non credimus, quod comiti Thomasio, Rainaldo de Aversa et fautoribus eorundem, antequam castra, que viribus obtinere nequiveras, resignarent, inter alia, que publica firmitatis haberet, nos et universos fratres nostros rogasti per nuntios et litteras speciales in testimonium reservatas, ut Romana ecclesia super secure ac confidenter reciperememorati, quorum multos post speratam de securitate fiduciam dedisti exilio et quosdam ignominiosa morte dampnasti. Proinde possumus non immerito formidare, ne nostra patientia
Abbreviated transcription (Latin):
sic dĩa suffulti potencia debitum nũ ꝓseq̃mur officii ꝙ doo ꝓ posse saciffacientes ⁊ hoĩ¬
in hoc gerinue utilicer negocium nr̃e salutie et tue cũ deferre ẜoĩ contra deũ ꝓresertim
m talib sit ncc̃e ac ꝓce sit souire. manus enim mulioꝵ misencordiũ fiłios decoxenĩt
Bed habet uͤa dilectio plagas suas que dulciones fiunt cũ amarius infenunt᷑. ad iecisti
precda ꝙ post reditum in reguũ secilie remeegratis uirib tius ꝓtp̃oꝵ uanecate disp¬
sis et oxolusis rebellib dicio eccl̃iam contra macris officiũ suspectas filii receptasse
Et qͥdem de uiriũ remtegntate gaudemus et utcam remitegntantis affectio sic debitis
iniuriam nõcraxisset quia p̾e̾ id qd̾ i die nouissimo distuctis iudicus ultione
reddet̾ cdst an felicib sb̃a nõ cõsueuit euentib augmentis nõ cõgregata Regitĩs

Expanded text:
sic divina suffulti potentia debitum nsic divina suffulti potentia debitum negotium nostre salutis et tue, cum deferre homini contra Deum presertim in talibus sit nocere, ac parcere sit sevire ; manus enim mulierum misericordium filios decoxerunt ; sed habeat vera dilectio plagas suas, que dulciores fiunt, cum amarius inferuntur. Adiecisti preterea, quod post reditum tuum in regnum Sicilie, reintegratis iuribus tuis pro tesis, exclusis rebellibus, ecclesia contra matris officium suspectos filii receptavit. Et quidem de iurium reintegratione gaudemus; et utinam reintegrantis affectio sic debitis iniuriam non transisset, quia preter id, quod in die novissimo districti iudicis ultione reddetur, consumari felicibus substantia non consuevit eventibus, augmentis non aggregata legitimis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut de rp̃o post pestitutidĩs debitũ iusticie satiffiat nec monoam᷑ si suꝑ hoc ad lacu¬
mas et querelas tuoꝵ fidolũd forte sicut asẜis mouears. dũnodo nec su illid
qui suo dũo stat aut cadit nõ ꝓcesẜis ad umidiccã. p̃mo in. castrũ eccłie et bona
eius matiu occupationuis extensa quam querelam dilatio insta ꝓferret cto examen
uldiais cc̃petentis Quapp nõ inferas ut apid nos ille meruit un apida te domo¬
esse tenenur iusticie zelãtores sibi meritũ cõꝑuit. Tandem cocussis columpins
eccłie prolãtis uidel inferioris gradus et ordĩs cłitos rigor tui granaminis
uime cognita tanta censura cõpellit ꝙ pene distictio culpe micdicit exempłũ ⁊ nĩ¬
dicte seueritas alus ẽẽ pod̾it limes offense. Quia uero dei deesse cause nõ possii¬
mus nec debemus suꝑ om̃ib istis et alus cõtingentib eccl̃asticã lib̾tatem

Expanded text:
ut de ipso post restitutionis debitum iustitie satisfiat, nec movemur, si super hoc ad lacriut de ipso post restitutionis debitum iustitie satisfiat, nec movemur, si super hoc ad lacrimas et querelas tuorum fidelium forte, sicut asseris, movearis, dummodo in illum, qui suo domino stat aut cadit, non processeris ad vindictam, primo in castrum ecclesie ac bona eius manu occupationis extenta, quam querelam delatio iusta perferret ad examen iudicis competentis. Quapropter non inferas, ut apud nos ille meruerit, unde apud te demeesse tenemur iustitie zelatores, sibi meritum comparavit. Tandem concussis columpnis Ecclesie, prelatis videlicet, inferioris gradus et ordinis clericos rigor tui gravaminis mine cognita tanta censura percellit, quod pene districtio culpe interdicit exemplum et vindicte severitas esse poterit aliis limes offense. Quia vero Dei cause deesse non possumus nec debemus, super omnibus istis et aliis contingentibus ecclesiasticam libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
hec archiep̃m quem apud te quasia sũmo grẽ in ꝓfundoꝵ odii casus repentini
mucacio sc deiecit ut qui pauldante quasi cor inus et ac̃a unã cũ Prncipe cen¬
sebit᷑ subito fur subito ꝓdieor subito tui nodo et sangĩs sit obtrectator non
et int̾dtũ s e sedis accessam cont᷑ fax et illicitĩ cui ꝑsecueor arbitrii iam puni᷑¬
sti pena yreueronto ndiert̃e et axecutoẽ nõ cxpectante libellã sed forsan est
qui dieat ꝓdit sua placiusse credut᷑ ip̃e displiciusse iudet᷑. Chachamien op̃m nõ¬
duxinius admittendĩ cuus ꝓdigalicate cotũ regnum dicis esse corrosum eatam ĩ cotĩd
ꝓcessit corrosio uride ibi tot reliquie remanẜunt conodende. huie est si ieitos
inficencia tua ꝓimiẜat nõ ignoras deinde cCophaludeñ Ep̃o contiã que̾ sangintẽ
occisoꝵ ad nas asẜus de t̾ra ctamare nec uita nec syollars sub nulẽ tegatur¬

Expanded text:
hec archiepiscopum, quem apud te quasi a summo gratie in profundum odii casus repentini hec archiepiscopum, quem apud te quasi a summo gratie in profundum odii casus repentini mutatio sic deiecit, ut qui paulo ante quasi cor unum et anima una cum principe censebatur, subito fur, subito proditor, subito tui sanguinis dictus sit obtrectator, non uorum et interdictum sue sedis accessum contra fas et licitum tui prosecutor arbitrii iam punisti, pena preveniente iudicium et executione non expectante libellum. Sed forsitan est qui dicat, quod dum sua placuisse creduntur, ipse displicuisse videtur. Cathaniensem duximus obmittendum, cuius prodigalitate totum regnum dicis esse corrosum, si tamen in totum processit corrosio, unde tot remanserunt reliquie corrodende ? Hic si merces nificentia tua promiserit, non ignoras. Deinde Cephaludensis episcopi, contra quem sanguinem occisorum asseris clamare de terra, nec vita nec spolia
Abbreviated transcription (Latin):
ac colligens que ꝓcul dubi nõ sꝑsisti demq indefici nõ fatigata ꝓsona nca tua
nõ frt̾init inuactio ininus diligenes eõsidorans ꝙ nos qͥ p̾decessori predes quoad uti¬
litites ruas affectione plenatia succedentes ad ori cõsiatoem honoris potentꝭ asti¬
timus et potentꝭ nr̃o m̃ nłis detͦxiinus ut tuo adictius honori facti quodã modo
ius regni sicilie in elc̃oib Prelãcoꝵp sicue cissiis tebitũ ex anciquo nr̃is costitutõib
patrũ cõsticutiones ad u̾teres nõ cuhrares eccłiam enta defensionẽ eccłiastice tłta¬
tis c̃ nõ debeat ałuĩ de ꝓsecutoe morde̾ iusticie q̃ cõtendere nitit᷑ de abusu asseris
ꝓsccise ꝓsonasi s q̃ sit illa forma nescimus q̃ ꝓ c̾to minus ee̾t ĩfornis ꝑ quã apłice
sccio iudiciut̃ ex cũs uolutatis arbito dependerer nõ tam intediniꝰ ꝓmon̾e suspt̃os
bĩmodo noͣ ułtia notã suspitoĩs excẽdas quã rdis traunees paciant᷑. ⁊ar̃anciñ post

Expanded text:
in defuncti fatigata persona, nostram tua non preterivit invectio, minus diligenter considerans, quod nos, qui predecessori predicto, quoad utilitates tuas affectione plenaria succedentes, ad tui consummationem honoris patenter astitimus et potenter, nostro in multis detraximus, ut tuo adiceremus honori, facti quodammodo fius regibus Sicilie in electionibus prelatorum, sicut asseris debitum ex antiquo, nostris constitutionibus fensionem ecclesiastice libertatis, cum non debeat de prosecutione mordere iustitie, qui contendere nititur de abusu. Asserisprefecisse personas. Sed que sit illa forma nescimus, que pro certo nimis esset informis, per quam apostolice sedis iudicium ex tue voluntatis arbitrio dependeret. Nodummodo non ultra notam suspicionis extendas, quam rationis tramites patiantur. Tarentinum post
Abbreviated transcription (Latin):
utum nel plura momibra Periodum faciant sicrit pliia membia faciũt bnũ coꝵ
ignorancie tenebras obfuscatus tamiꝙͣ lampas moitua copbatur landat᷑ arg dictidi¬
Philõphie ac decłatione ipie est ꝓbabiliter disceptatum et sufficienter enuctẽatum
calcuso rdis tanta meruit preroganua gaudere que ut nobis ad presens plemꝰ eluces¬
cat asiquid inde censuimꝰ prelibandum piua facultãtis. quia scca ip̃a artes et scĩas¬
uel reꝵ gestaꝵ meronam nõ posse diu subsistere nel ad successiuam digne taͣs¬

Expanded text:
brum vel plura membra periodum faciant, sicut plura membra faciunt unum corpbrum vel plura membra periodum faciant, sicut plura membra faciunt unum corpignorantie tenebris offuscatus tamquam lampas mortua comprobatur, ephilosophie ac dilaceratione ipsius est probabiliter disceptatum et sufficienter enucleatum, calculo rationis tanta meruit prerogativa gaudere, que ut nobis ad presens plenius elucescat, aliquid inde censuimus prelibandum. 32. HICvel rerum gestarum memoriam non posse diu subsistere vel ad successivam digne trans
Abbreviated transcription (Latin):
tres cõsidera nt᷑ existere distractiones quaꝵ piiua conti scdai cola. ccercia ꝑiodus appłłat
tamen aliquid addi pot̃. Peryodus est p̃muctum plarum cum unga inferiue ducta
qnͣ sciłicet aninuus audicoris amplius nõ expectat nec amplius adicere querat intẽ¬
tio ꝓponentis ut ii hõc exemplo. Iuris genenuꝵ est ũt sit nob̾ erga deum relĩgio
et ut rarentib et patrie paieanius Et quia dico Iuris genciũ ħic est Coma.i.
prctum plãnũ cum iugula supius ducta quia adhuc suspensus remanet aiꝰ
auditoris. Cum aude subinigo ut sit nobis religio apud deum rbi est Colai pũe¬
et pat̾e pareanus ibi est Perpodrs ꝑfecta .i. punctum cum dictanne ⁊ desriglis¬
uirgula infenus flexa eo ꝙandiens amplius nõ expectat et dat exeplonmer¬
ꝓponens ułtenus adic̾e nõ intendit: et est nocandum ꝙ nõ refeit u̾tiũ bni ment¬

Expanded text:
tres considerantur existere distinctiones, quarum prima coma, secunda cola, tertia periodus appellatur. tres considerantur existere distinctiones, quarum prima coma, secunda cola, tertia periodus appellatur. tamen aliquid addi potest. Periodus est punctum planum cum virgula inferius ducta, quando scilicet animus auditoris nec amplius expectat, nec amplius adicere querit intentio proponentis, ut in hoc exemplo: "Iuris gentium est ! ut sit nobis erga Deum religio et ut parentibus et patrie pareamus" ; Cum enim dico: "Iuris gentium est", hic est coma, i. e. punctum planum cum virgula superius ducta, quia adhuc suspensus remanet animus auditoris. Cum autem subiungo "ut sit nobis erga Deum religio" ibi est cola, i. eet patrie pareamus", ibi est periodus perfecta, i. e. punctum" cum virgula inferius flexa, eo quod audiens amplius non expectat, et proponens ulterius adicere non intendit. Et est notandum, quod non refert utrum unum mem
Abbreviated transcription (Latin):
transtundum qd ͣ ĩbͥmana cutia grã talis faciendi cõpendi poĩt prusepe ip̃m epo¬
dium aut ip̃am nairatiõem uł cause reddicionem signo condicionali uel causctiuo¬
ues coneinuo post hanc coniuctionem quia in nanatione positam nel post hant
coni̾ccõem quat᷑ in petitione lõcatam. uerbi grã in natratione hoc modo. iiramur
quia cuin sitis cultores sidei et concordie discordiam confonetis In petitione hoc mͦ
turẽ iudicium ustionis  Picemiũ contͣ mase cõiecatares Rubrica¬
omana curia nõ patreur cõiectuitis que uerbis exponi mĩe pacuitur quia multa pos¬
e coͣposicione epłaꝵ satis plenarie uidemus suꝑuo ostendisse ueꝵ quia nõ suf¬
ficit uas ex auio consistere nisi celãciue sic artisicio decoratum imo illud est semꝑ
penuũ quod noscitur ad decorem. sciendum occureit ꝙ in quolib ꝓfc̃o dictamine

Expanded text:
Romana curia gratia talis compendii faciendi ponit persepe ipsum exoRomana curia gratia talis compendii faciendi ponit persepe ipsum exordium ut ipsam narrationem vel cause redditionem, cum signo conditionali vel causativo post hanc coniunctionem "quod" in narratione positam, vel post hanc coniunctionem "quatenus" in petitione locatam; verbi gratia in narratione hoc modo: "Miramur quod, cum sitis cultores fidei et concordie, discordiam confovetis"; in petitione vero dare iudicium ultionis". 29. PROOEMIUM CONTRA MALE CONIECTURANTES. Romana curia non patitur coniecturas, que verbis exponi minime patiuntur, quia multa pose compositiones epistolarum satis plenarie videmur superius ostendisse. Verum quia non sufficit vas ex auro consistere, nisi celature sit artificio decoratum, immo illud semper est optimum, quod noscitur ad decorem, sciendum occurit, quod in quolibet dictamine
Abbreviated transcription (Latin):
epłarts cõpago subsistere nõ ualebie sine salutatione taxat oxpła ex gtño ꝑtib seprex
dabiistus ita dicens Quid siuy ex eo qͥd a ce nisi cognoseere pores des pommana al ua
quatior autem distinguit nerficułie ut p̃dcur est in epłã supradca. In eub̃ ꝑlene
m duobus uerficulis conctuditur .s. exoidio et cõclusione et sigillatim et distincte
receptis petitionem conclusionem annectens tertiũ constituit uerficulum ꝑ hoc
aduerbium taliter ut in exoemplis dicitur supradictie In duob quioq uersiculis
cõprebenduntur supra tansatuium signi .S. exordio et nairatione in nnũ colseccie
S conchasio nanatõi ꝑ hoc aduerbium ita uł caliter annectat᷑. ut prta si dicat᷑ hoc
modo finem debitum tasiter ĩmponatie ut iilla decoc̾o cansa remaneat malignãdi
modo scum sopiendaꝵ sicium iura teneat ec c̃ usq moderamen Eubĩestum est apła
prehendi si collectis omib ꝑ ħoc cõditionale signũ ut diximiue cõchisio pecitdie uas

Expanded text:
laris compago subsistere non valebit. Sine salutatione quoque fieri allustius, ita dicens: "Quis sim ex eo, quod ad te misi, cognoscere potes. Sed Romana curia quattuor autem distinguit versiculis, ut predictum est in epistola supradicta. In tribus plene in tribus versiculis concludit, scilicet exordio et narratione et sigillatim et distincte receptis, petitioni conclusionem annectens; tertium constituit versiculum per hoc adverbium taliter, ut in exemplis dicitur supradictis. In duobus quoque versiculis comprehenduntur, supra causativum signum scilicet exordio et narratione in unum collectis, sed conclusio petitioni per hoc adverbium "ita" vel "taliter" annectatur, ut puta si dicatur hoc modo "finem debitum taliter imponatis, ut nulla de cetero causa remaneat malignandi"modo: "Cum sopiendarum litium iura teneat etc. usque moderamen et suggestum sitprehendi, si collectis omnibus per hoc conditionale signum, ut diximus, conclusio petitioni, ut
Abbreviated transcription (Latin):
presigendis eam ꝓͥ posse ꝓfico̾ nõ onuttent Quod si forta dpabolica cathena coñstat¬
ti redue infra t̾rm pͥse̾pcum cõtempẜint aut pastꝙ mandata nr̃a suscepint ea neglexi¬

Expanded text:
prefigendis eam pro posse perficere non omittent. Quod si forsan diaboli catena constriprefigendis eam pro posse perficere non omittent. Quod si forsan diaboli catena constricti redire infra terminum prescriptum contempserint aut, postquam mandata n
Abbreviated transcription (Latin):
ribi s eciã in maiorib cõtemptui exponit̾ꝭ atq morti. contendũt uelud uasa testea
filii spon inclici et sicut oiis ad occisionẽ reputant᷑ ab imipiis ecħie filii et Prela¬
ti quos dei filius custodes constituit spouse sue ac in quib de honorari asẜit et
cõcempuit pupillã occłi tangi ꝓhibens in eesdem. Porto cũ tam euormes
inuine preçet̾is nas plus caugant et sic miam faciomꝰ cantoꝵ opplrioꝵ inqui
nam̃ta reẜargant quas p̾ consusionis rubore souare ocłos uix audemus eo
ꝙ ꝓbosa hoꝵ nota discriina longe laceqy diffusa ꝑ pplãs ad concagiose ꝑ uer¬
sicatis exemplum iniquoꝵ animios excicant ne muus esse unsericordes aut pocius inuolu¬
uicio negligencie iudeanur cun supra dolñtũ fueruit baccenuo expeccari ut reduẽt
dẽsto Ciui Romano ꝑditionis filio siusq complicib qui bua cũ ip̃o filto redia
ecctie dei fuerunt hostilitꝭ in secuti usq ad uestaus festum natiuitatis dm̃ce

Expanded text:
ribus, sed etiam in maioribus contemptui exponitur atque morti; conteruntur velut vasa testea filii Sion incliti, et sicut ovis ad occisionem reputantur ab impiis ecclesie filii et prelati, quos Dei filius custodes constituit sponse sue ac in quibus se honorari asserit et contemni, pupillam oculi tangi prohibens in eisdem. Porro cum tam enormes inamenta respergant, quod pre confusionis rubore levare oculos vix audemus, eo quod probrosa horum nota discriminum longe lateque diffusa per populos ad contagiose perversitatis exemplum iniquorum animos concitaret, ne nimis esse misericordes aut potius involvi negligentie vitio videamur, cum supra debitum fuerint hactenus expectati, ut redirent Tosto, civi Romano, perditionis filio suisque complicibus, qui una cum ipso furore diabecclesie Dei, fuerunt hostiliter insecuti, usque ad instans festum nativitatis dominice
Abbreviated transcription (Latin):
suceat in exempłie exempłi cam n hac seꝙ̃ti epła cossigamus que a ꝑrincipib oib̾is
rre ad sumum Pontificem conscribitur in hunc modum.In hac epa reges pͥsa

Expanded text:
eritas nobis eluceat in exemplis, exempla tamen in hac sequenti epistola colligamus, que a principibus orbis eritas nobis eluceat in exemplis, exempla tamen in hac sequenti epistola colligamus, que a principibus orbis terre ad summum pontificem conscribitur in hunc modum: 25. IN HAC EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
sme medio complectendo/ et ut congrnt res gestas uel ea que ger posse iudebinntur cunz
diligencia exponamus quequidem exposicio debet esse breuis ꝓbabilis et aꝑta ut si de troianq
numa soqui uolumue nõ ab ouo genuuo micium capiamus sed a raptu helene que causa ꝓcul
dinius ad ren faciencia semꝑ uere uel saltem uensiuliter explicantes. Hic distoigi¬
eticio est or̃o ꝑ quam aliquid postulamus quid sit iustum ucile et ucc̃m int de pou̾cia
uñ. Cato. quod uistum est petito uel quod uideatur honestum sierit honestum Rca
erit uistum et ũtile. nccm autẽ erit dieuidens nc̃citas intercedat. unde hic nota breuit
ꝙ petinonio libellus Princiꝑi de more porrectus ex sola nanatione et petitione consistit uel
ex sola pecitõe diuntarat. Hic di stingnit de conclasice Rubrica¬
onclusio est oro per quam epła luitatur ctauditur et finitur ostendendo quid cõm¬

Expanded text:
sine medio complectendo, sed ut congruit res gestas vel ea, que geri posse videbuntur, cum sine medio complectendo, sed ut congruit res gestas vel ea, que geri posse videbuntur, cum diligentia exponamus; que quidem expositio debet esse brevis, probabilis et aperta, ut si de Troiana ruina loqui volumus, non ab ovo gemmino initium capiamus sed a raptu Helene, que causa exstdimus, ad rem facientia semper vere vel saltem verisimiliter explicantes. 23. HIC DISTIetitio est oratio, per quam aliquid postulamus, quod sit iustum, utile et necessarium; unde Cato: "quod iustum est petito, vel quod videatur honestum". Si erit honestum, erit iustum et utile; necessarium autem erit, si evidens necessitas intercedat. Unde hic nota breviter, quod petitionis libellus, principi de more porrectus, ex sola narratione et petitione consistit vel ex sola petitione dumtaxat. 24. HIC DISTINGUIT DE CONCLUSIONE. Conclusio est oratio, per quam epistola limitatur, clauditur et finitur, ostendendo, quid comm
Abbreviated transcription (Latin):
actentations afficiens alas auidicoꝵ et dignicatem ser qualitatom ꝑsonar edio la¬
amꝰ in cfero ꝙͣͫ exera cferum solłicite eẜẜuans ac diligenter attendens kagna ri
benuolencia que hĩulicatem miportat nõ sine quodau adulationis a polorisu tõnene
indutendo que foueat ꝑte nĩam reddere debemus nobis ados audicoꝵe ẜdurdolas ec
attentos dignitate ꝑsonaꝵ et qualicatem cuta exordium dicimus actendendam quia
pisito digna n sona i uy diguuitatis sobio consticuta siue ꝑ sona umetencis siue reapiẽtis
loquanir tamen subłimitas medictriter inter eos senietur ot oĩum ordo siue qualicas attendenda
est qm ailiter discolis et aliter loꝙ̃dum est lectione multimoda sauciatie aliter elãtis aminis
et auies habentib delicatas alĩtf placidis mentib est dicendum c̃e d̾e ecdgm  psenitis
t nota ꝙ sicut alii cincuꝙ diceres ore ad os ita nussa rõne dubites Rubrica.¬
exordiri ac scub̾e queciunq in mentis ariano cõtepisti narititionem exordio

Expanded text:
s auditorum et dignitatem seu qualitatem personarum tam in clero quam extra clerum sollicite observans ac diligenter attendens. "Benignabenevolentia, que humilitatem importat, non sine quodam adulationis applausu rationem inducendo, que foveat partem nostram, reddere debemus nobis animos auditorum benevolos et attentos. "Dignitatem personarum et qualitatem" circa exordium dicimus attendendam, quia, si sit digna persona, i. e. in dignitatis solio constituta, sive persona mittentis sive recipientis loquatur, decens tamen sublimitas mediocriter inter eos servetur; et omnium ordo sive qualitas attendenda est, quoniam aliter discolis et aliter loquendum est lectione multimoda satiatis, aliter elatis animis et aures habentibus delicatas et aliter placidis mentibus est dicendum. 22. ITEM DE EODEM ET PLENIUS. Et nota quod sicut alii cuicumque diceres ore ad os, ita nulla ratione dubites exordiri ac scribere, quecumque in mentis armario concepisti, narrationem exordio
Abbreviated transcription (Latin):
scrbere dei gta postea debet ponere suum citulum .i. nomen eccłie ad quam noscitur
indignus ꝙͣius sit meritus et eciam suffragantib meritie. Iste quoq uersiailuo scilia
scio loco saicis potentiorib̾ aduꝑtar . pofito eccl̃ie in soco eccłie laicalis noĩe digintaçis eg

Expanded text:
scribere Dei gratia, postea debet ponere suum titulum, i. e. nomen ecclesie, ad quam noscitur scribere Dei gratia, postea debet ponere suum titulum, i. e. nomen ecclesie, ad quam noscitur indignus, quamvis immeritus, etiam suffragantibus meritis". Iste quoque versiculus solet suo loco laicis potentioribus adaptari, posito in loco ecclesie laicalis nomine dignitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
.s. optat cupit desiderat et affectat. ex utraq tamen parte
celabri non habetur. sed emergit questio quare uerba iuittentis affectam siguificancia in
calucatione celantur.cum scriptum sit lucius Catellina Quaito catuso mittit salt. Et oui¬
uiue hant tua Penelope lenco tibi nuttit blixe ad quod plenane respondemus antiquos
suo more fecisse. s modemi ꝙͣto iunores tanto subtilius intuentes ꝑ idemptitatem que
mater sacietatis et societatis est limpidius cõtemplantur ꝙ explicatoiam ꝑ noia mentis
uentis affectu celau debeant ue pote ꝙͣdo mens ꝑlus cõcipit ꝙͣ ligũe possit õfficium ex¬
plicare Sicut et in matre contigĩt quem cum desideratiuꝵ filium dui. recipe meruit ocan¬
rens in amplexue filialie uulcednus latosq sinus expandens et oscula materna desigens
cum non possit in nocem salucis in lacamas erumꝑe cogitur pietatis Intraduccorin
Gr̃a post titulum ordo cleri. mansuetudo sit uiitus linea conditio

Expanded text:
scilicet: optat, cupit, desiderat et affectat; ex alterutra tamen parte celebri non habetur. Sed emergit questio, quare verba mittentis affectum significantia in salutatione celentur, cum scriptum sit: "Lucius Catilina Quinto Catulo mittit salutem", et Ovidius: "Hanc tua Penelope lento tibi mittit Ulixes" ? Ad quod plenarie respondemus: antiquos suo more fecisse, sed moderni quanto iuniores, tanto subtilius intuentes per identitatem, que mater satietatis est, limpidius contemplantur, quod explicato iam per nomina mentis mentis affectu celari debeant, utpote quando mens plus concipit, quam lingue possit officium explicare, sicut et in matre contingit, que cum desideratum diu filium recipere meruit, occurrens in amplexus filialis dulcedinis, latosque sinus expandens et oscula materna defigens, cum non possit in vocem salutis, in lacrimas erumpere cogitur pietatis. 9. INTRODUCTORgratia, post titulum ordo, cleri mansuetudo; sed virtus, linea, conditio,
Abbreviated transcription (Latin):
effectu salirio denonniata est enim epła ab epi quod est supra et stolon quod est  ͭieai¬
aliquociene ip̃o nuncians uł delegans. Hic distinguic Qmq ꝓtes epłe que suit¬

Expanded text:
effectu salutis. Denominata est autem epistola ab "epi", quod est supra, et "stolon", quod est effectu salutis. Denominata est autem epistola ab "epi", quod est supra, et "stolon", quod est aliquotiens ipse nuntians vel delegans. 4. HIC DISTINGUIT Q
Abbreviated transcription (Latin):
et rrchimicum Profaicuꝵ ut cassiodori Metucum ut
ungisii. ⁊ thimnitum ut Primnatis. Prosaicum dicitur a ꝓson grece qudo latme siginficat
songum quia in ꝓsa licet a licui longuis et lãciue aut ꝙͣtulib castigatius euagari Metricum
deniominatur a metron grece quod est mensura latine quua subcerta pedum et sillabaꝵ ñ¬
sum consistit. Richnincum dicitur a ruua uł a richunon quod est distinctio uł diffinitio
quia sub certa cõputatione silłaꝵ cum finali consonancia distinguicur siue eciam diffiuit᷑
q̃s si ex hña fiat cõmpetio ex tali mensura mixtura denoĩationem assunit ut dicat᷑ psinu¬
tacum fiue mixtiui. bnde dictnuen Boecii ueteres ꝓsimetricum appellart s qͥa de diiob
nis: quid sit epła pͥmordiałiter actendentes. hic distinguit ꝗd sit epistola eruitor ue¬
st ergo epã sitterasis sẽguno diuersaꝵ ꝑsonaꝵ capax sumetis principium cum namineĩ¬

Expanded text:
et rhythmicum; prosaicum ut Cassiodori metricum ut Virgilii, rhythmicum ut Primatis. Prosaicum dicitur a proson grece, quod latine significat longum, quia in prosa licet alicui longius et latius aut quantumlibet castigatius evagari. Metricum denominatur a metron grece, quod est mensura latine, quia sub certa pedum et syllabarum mensura consistit. Rhythmicum dicitur a rhyma vel a rhythmon, quod est distinctio vel definitio, quia sub certa computatione syllabarum cum finali consonantia distinguitur sive etiam definitur Quod si ex hiis fiat commixtio, ex tali mixtura denominationem assumit, ut dicatur prosimetricum sive mixtum; unde dictamen Boethii veteres prosimetricum appellarunt. Sed quia de duobus cato auxilio, dirigamus, quid sit epistola primordialiter attendentes. 3. HIC DISTINGUIT, QUID SIT EPISTOLA ET Uegatio diversarum personarum capax, sumens principium cum
Abbreviated transcription (Latin):
grauaminis questro de pͥmacia suborta Bitiuien et Biuidogaleñ eccł̃us et earp p̾satis at¬
tuleritu et afferret etin qosteꝵ si duaret ad futim traccade p̾cit᷑o cõiectura. Cosueuerũt
et euu lites esse ꝓdige sumpcuũ libales laboꝵ paice modestie et auare quietis et ut᷑ nd
cõmocionis et discordie inceptiue.eo ꝙ rara lituo uirgia linga filat. et iudiciors sicepitri
miens quiescit. hẽc autẽ funt aĩaꝵ picula que de ip̃aꝵs absaricia sius eccłus iminebat

Expanded text:
gravaminis questio de primatia suborta Bituricensi et Burdegalensi ecclesiis earumque prelatis atgravaminis questio de primatia suborta Bituricensi et Burdegalensi ecclesiis earumque prelatis attulerit et afferret in posterum, si duraret ad futurum, tracta de preterito coniectura. Consueverunt etenim lites esse prodige sumptuum, liberales laborum, parce modestie, avare quietis et utinam non commotionis et discordie incentive, eo quod raro litium iurgio lingua silet et iudiciorum strepitu mens quiescit. Hec autem et animarum pericula, que de ipsorum absentia suis ecclesiis imminebant,
Abbreviated transcription (Latin):
inilis dote̾na Magri humules instrux discipłos ĩ que sũa iscitidam feqner
sale ⁊ pat̾e hr̃e in se salem int̾ se pacẽ ut pacis leuitas sale sapie multe¬
at ee sał sapie pacis cãdiat lenicarem. Eñt quoq nõnulli qui zelid atio
dia sub iubra iuiis ad inumam dedout medum caluupine ac nmuaciaꝵ puteos
fodientes nõ co̾siderantes ꝙ co̾tẽpcdĩs pucts relictis co̾ceptui fodi ysaac alud ꝓ quo nõ¬
cotẽpue pastores çicius nõm uocatũ est lã ticudo quia restrigit᷑ cancas coteptãe diffusa
et fic dũ au̾tit᷑ coc̾encõ cancas dilacatur. unde cordibus est cibdenda cõcordia ut sit opͥ
uisticie pax et silenciũ ciltus eius pẜtim in illis qui ut penne colũbe deargentate sibi
et subditis debent splende pacifici sedentes in pulclritudie pacis in tabnaclio fiducie ac
requie opilenta. Saue uicinos nõ lacuit et ad iultos in longico puei̾t ꝑueĩt. ꝙͦtum

Expanded text:
ilis doctrina magistri humiles instruxit discipulos salem et pacem habere; in se salem, inter se pacem, ut pacis lenitas salem sapientie mulceat et sal sapientie pacis condiat lenitatem. Sunt quoque nonnulli, qui zelum amardia sub umbra iuris ad iniuriam decidunt, interdum calumpnie ad inimicitiarum puteos fodientes, non consideracontendere pastores, cuius nomen vocatum est latitudo, quia restringitur caritas contentione diffusa, et, si artatur contentio, caritas dilatatur. Unde cordibus est reddenda concordia, ut sit opus iustitie pax et silentium cultus eius, presertim in illis, qui penne columbe deargentate sibi et subditis debent splendere pacifici, sedentes in pulchritudine pacis, in tabernaculis fiducie ac requie opulenta. Sane vicinos non latuit et ad multos in longinquo pervenit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
scd huiuiliancee capita nr̃a eis renerenciam cum deuocione offerius et fide mentie desi¬
alutatio siue uientis intentio tamen cum describitur nulla dictio pͥme ꝙ sabatato apd quoftuã¬
uł scdẽ ꝑsone debet in salutatione notari quod iõ co̾tingit in epła quiã de seribit᷑ ꝑ accm a ãp̃¬
epła loquitur nuter abfentes. et cum nos ꝓsonasitꝰ loquiniur nõ in salutatõe ẜed qͦsdĩ ꝑ daem da¬
captatione beniuolencie pocus exordimur et iide est ꝙ quidam salutatidem ip̃am
ꝓ titulo reputarunt et ꝑtem esse prorsus epłe negauerunt. Hic docet᷑ ꝙ isalntitoe mil¬

Expanded text:
sed humiliantes capita nostra, eis reverentiam cum devotione offerimus et fide mentis desised humiliantes capita nostra, eis reverentiam cum devotione offerimus et fide mentis desialutatio sive mentis intentio tamen cum describitur, nulla dictio prime vel secunde persone debet in salutatione notari, quod ideo contingit in epistola, quia epistola loquitur inter absentes, et cum nos presentialiter loquimur, non in salutatione sed in captatione benevolentie potius exordimur, et inde est, quod quidam salutationem ipsam pro titulo reputarunt et partem esse prorsus epistole negaverunt. 8. HIC DISTI
Abbreviated transcription (Latin):
siue seniuolencie captio nantitio petcio et conctasio uñ qũ a salutatõe suunt pͥncipiũ
digne de ip̃a primordialiter est udendum. Hio distingiit quid sit salntatio co¬
Icea est enim salucatio salutie adoptio illum autem sabuitamuo Rabrica
quen pure diliginius eauniq desideramus uiuere ac iocundum nõ enum salutamue
iuuncos aut excõitatos. e cum inittencium noĩa desctibiuitur aut apponuntur noĩa simpłt
talis descrptio ꝓ ticrso reputatur. quia qui soribit cui scribitur siquido expeditur. Sianͣt
cum aduicto noła describuntur illud quod adiatur iisi salutatio ꝓoneretur indignatiõĩs
uit suasionis locumꝰ obtuieret potius ꝙͣ salutie. Atem de Salutatoe et plennis
e est notandum ꝙ salutatio largo modo accipitur siue dicamus salt̃. Enbrica
siue eciam captemue beniuolenciam quia uice salutationis accipitur Edocunq bõniup
alicui affectotur uł tenotans tam hunuliter exhibetur. ⁊ lon emin magnos dños salutamꝰ

Expanded text:
lentie captatio, narratio, petitio et conclusio. Unde quoniam a salutatione sumit principium, digne de ipsa primordialiter est videndum. 5. HIC DISTINGUIT QUID SIT SALUTATIO. Dicta est autem salutatio salutis adoptio. Illum enim salutamus, quem pure diligimus sanumque desideramus vivere ac iocundum. Non enim salutamus inimicos aut excommunicatos, sed cum mittentium nomina describuntur, aut apponuntur nomina simpliciter, talis descriptio pro titulo reputatur, quia qui scribit, cui scribitur, liquido expeditur. Si autem cum adiuncto nomina describuntur, illud quod adicitur, ubi salutatio poneretur, indignationis aut suasionis locum obtinet potius quam salutis. 6. ITEM DE SALUTATIONE ET PLENIUS. Et est notandum, quod salutatio largo modo accipitur, sive dicamus salutem, sive etiam captemus benevolentiam, quia vice salutationis accipitur, quodcumque bonum alicui affectatur vel devotionis causa humiliter exhibetut. Non enim magnos dominos salutamus,
Abbreviated transcription (Latin):
cie uł exquifite ꝑitie. uus canonici et ciuisis uixis ꝑito uł spectabilio eloꝙͣcie ac moꝵ
pterogatĩa ꝓspicuo et honestacie gła nitilanti et suuuilia ita tamen ut singula quecũꝙ
ilices autem et amici coĩter salutantur ex autẽ dicuiuis grica.
bene mento et uers caricatis uicerib amplexato et fonus amplexando et sibla. salt
et ꝓspos ad uoca suctessuis uel salt ec ꝓspitatem ac uite songitudiem et die rum
et exconaatie sublaco salntatiome orocło sic diciinus. sit transire ꝑ bona tempaliq
ut nõ antamus ctera. icł redire ad cor et inam cognostere uericatie Dicto de salncator

Expanded text:
"exquisite peritie viro, canonici et civilis iuris perito", vel "spectabilis eloquentie ac morum prerogativa conspicuo et honestatis gloria rutilanti" et similia, ita tamen, ut "singula queque LUTENTUR. Milites autem et amici communiter salutantur. Eis autem dicimus: enemerito et vere caritatis visceribus amplexato et fortius amplexando" et similia "salutem et prosperos ad vota successus", vel "salutem et prosperitatem ac vite longitudinem et dierum",et excommunicatis, sublato salutationis oraculo, sic dicimus: "sic transire per bona temporalia, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
magisterio Dictatores se facuint cum non sint quiruno siue tałis lũcie lucetna in uia
mon meniere dirigi uentatie. Ideoq ad ueram dictarimus spẽm et celfitudiem cõceͥm
pcandiam cuncta nmiis ad ren faciencia ne nr̃m cuisuu impediat excurpemue et u̾itilia
quelib suib copendio ꝓsttingentes quid sit dictamen et epła udeannis presertim c̃
spoꝵ ueritatem et ordiem plenane senciamus ita ut omnib ad dictandi nupcias ia¬
nua patefiat nisi eis dumtaxat exceptis quoꝵ oleo deficiente lampades extingũtur
congenes cum pondere sencenciaꝵ et ordine dictionũ Rubrica.¬
chil itra se sustient Dmminuitum nichił concipiens ecciosum
mana iitur et arficiosa congenes appessat᷑ quio orgne decornate cae uiesa
iy duamine dictiones fient nocabiliter inferius expͥmetuir nichił dinnunam
Suistiemo nichis ponroscus canapiens octio sum hoc ea rõne adicitut ld Scssecem

Expanded text:
magisterio dictatores se faciunt, cum non sint, quin immo sine talis lucis lucerna in viam magisterio dictatores se faciunt, cum non sint, quin immo sine talis lucis lucerna in viam non meruerunt dirigi veritatis. Ideoque ad veram dictaminis spplandam cuncta minus ad rem facientia, ne nostrum cursum impediant, exstirpemus, et utilia quelibet sub compendio perstringentes, quid sit dictamen et epistola videamus, presertim cum ipsorum varietatem et ordinem plenarie sentiamus, ita ut omnibus ad dictandi nuptias ianua patefiat, nisi eis dumtaxat exceptis, quorum oleo deficiente lampades exstinguuntucongeries, cum pondere sententiarum et ordine dictionum, nihil intra se sustinens diminutum, nihil concipiens otiosum. "Digna igitur et artificiosa congeries" appellatur, quia digne et ornate necesse est in dictamine dictiones, sicut notabiliter inferius exprimetur. "Nihil diminutum" sustinens, nihil penitus concipiens otiosum" hoc ea ratione adicitur, quia si esset in
Abbreviated transcription (Latin):
uistum indicium uidicate ut ostendatis
uos diligere iuidicium et iusticiam qui iudicatis terram
et ab eis quid sit sentencia penitus ignoratur. S ue illis qui dicunt bonũ malũ
pouentes sũcem tenebĩas ⁊ tenebr̃as ip̃am sũcen equm ab unquo iniime seꝑances
nec lic̃itiu ab illicito discernerites docentes quod nõ pͥminario didicerunt uosare uo¬
lentes anteq uemias ꝑdoneas ꝓduxenint ad nolandum uiestantes ducatim alus
cem s ducatu magis indigeant obuolũci nubiło cetieatis atbitiati auricaltum ẽẽ
aurum et auru non sunt ueriti dicere auncascum sed neꝙ insipiene saprenciam
neo asimuo cuutatem neq porcus ħabebĩt in p̾cio margaietas. In hoc phemio
et decorem m qͥuo et ꝓ quod tocue licreratorie ꝓsectionie uolitur reftorere facultas et ome
bonum pbłitatumm in lũcem sese erigit clanorem. Caxpter rorriane cuue uestigris inbe¬
rontur eius sfilĩnõ idigne magisteniuy imittamir confutato ilsoꝵ entore qui fine p̾habito

Expanded text:
ustum iudicium iudicate, ut ostendatis vos diligere iudicium et iustitiam, qui iudicatis terrami dicunt bonum malum, ponentes lucem tenebras et tenebras ipsam lucem, equum ab iniquo minime separantes nec licitum ab illicito discernentes, docentes quod non primario didicerunt, volare volentes, antequam pennas idoneas produxerint ad volandum, prestantes ducatum aliis, cum ipsi ducatu magis indigeant, obvoluti nubilo cecitatis, arbitrati aurichalcum esse aurum, et aurum non sunt veriti dicere aurichalcum. Sed neque insipiens sapientiam, neque asinus civilitatem, neque porcus habebit in pretio margaritaet decorem, in quo et per quod totius litteratorie professionis noscitur reflorere facultas, et omne bonum publicatum in lucem sese erigit clariorem. Eapropter Romane curie vestigiis inherentes, eius stili non indigne magisterium imitamur, confutato illorum errore, qui sine prehabito
Abbreviated transcription (Latin):
semper suun nomen prefertur. Euiuliter nouien Impatoris om̃i hoi Rubrica.¬
pceiꝙ rRomano Pontifici nosatur preferendum alii autẽ Pontisites et Prelati
scub̾entes suis subditis sua noia preferunt nisi foite sit ietropolitanus alias qͥ p̾põat
sibi nomen sui suffraganei causa huuulitatis et dicat sałt et sinc̾am in duo caritatem

Expanded text:
semper suum nomen prefertur; similiter nomen imperatoris omni homini pretesemper suum nomen prefertur; similiter nomen imperatoris omni homini preterquam Romano pontifici noscitur preferendum. Alii autem pontifices et prelati scribentes suis subditis sua nomina preferunt, nisi forte sit metropolitanus aliquis, qui preponat sibi nomen sui suffraganei causa humilitatis et dicat: "salutem et sinceram in domino caritatem",
Abbreviated transcription (Latin):
t est notandum ꝙ siue maior scribat miuoi suie miuor maion Qualit scrbit simnus¬
maior ysona prefeitur si u̾o par pari reapientis ꝑsona prefeitur pdñt Imꝑatoni
i u̾o modioctis ꝑsona scabat paulo minori seribentis arbitrio reluquatur. Impatrici
Siuaiorem autem euidenciam exempla salutationum in om̃i degi ñł pricpi cand̾ꝭ¬
quasi genere statuius apponi et pͥmo sabutationem sumi Pontificis arcħi excois¬
qualicer ip̃e scribat/ Gregonus ep̃s et c.Carissimo in xp̃o filio f. illustria aliro ĩ deo¬
Romanoꝵ impatori et semꝑ augusto sałt et apłicam benedictionem. In eunde ⁊ exͣ.2.¬
modum Impat̾ci quia solus Imperator augustus dicit᷑ et sola Imꝑatrx angusta
Reges autem et maioreo Pucipes Illustres appellantur et dicit Regib et regiis. C
et iuam agnoscere ueritatis uł sp̃m consilii samoris uel deum dilig̾e ac timere et siłia
tales eium dilectionis et filiationis noĩe censet indignos In clero autem si sic eps¬

Expanded text:
t est notandum, quod sive maior scribat minori, sive minor maiori, maior persona semper prefertur; si vero par pari, recipientis persona prefertur; si vero mediocris persona scribat paulo minori, scribentis arbitrio relinquatur. 12. QUALIaiorem autem evidentiam exempla salutationum in omni quasi genere statuamus apponi et primo salutationem summi pontificis, qualiter ipse scribat: "Honorius episcopus etc. carissimo in Christo filio F., illustri Romanorum imperatori et semper augusto, salutem et apostolicam benedictionem". In eundem modum imperatrici, quia solus imperator augustus dicitur et sola imperatrix augusta. Reges autem et maiores principes illustres appellantur", et dicit regibus et reginis: et viam agnoscere veritatis", vel "spiritum consilii sanioris", vel" "Deum diligere ac timere" et similia. Tales enim dilectionis et filiationis nomine censet indignos. In clero autem, si sit ep
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqui u̾o duo uersiculi sunt ex ꝑte recipientis et ĩta intelliguntur laus et c̾.i. noĩa laudem
significaucia debent recipienci ascribi ut supra in dignitate constituto dicatur sanctissimo
tandũ ꝙ extra clerum dicitur Egregio biro uictorissimo Priapi magnifico dño illustri
unci etcͣ Reliqius autem Prudenci Sapienci Literato discceto scdm gn̾a suiguloꝵ. lo
cus et digintas ꝓorie ẜuari debent cłicis et laicis dicendo talis soci. Pontifici uł Presid
dicitur ois .s. potencissiuo et ab hostib metuendo. Hic decetar ꝙ semꝑ maier per¬

Expanded text:
liqui vero duo versiculi sunt ex parte recipientis et ita intelliguntur: laus etc., i. e. nomina laudem significantia, debent recipienti ascribi, ut sic in dignitate constituto dicatur: "sanctissimtandum, quod extra clerum dicitur: "egregio viro, victoriosissimo principi, magnifico domino, illustri duci etc., reliquis autem: "prudenti, sapienti, litterato, discreto" secundum genera singulorum. Locus autem et dignitas proprie servari debent clericis et laicis, dicendo: "talis loci pontifici vel presididicitur eis scilicet: "potentissimo et ab hostibus metuendo". 11. QUALITER SCRIBATUR