comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemptoꝵ ł fame .ł. ferro: uncdecies cente¬
na milia designauit. Eet̾os uͦ latrones
ł sicarios ac p̾dones pꝰ urbis extidium
mĩcius declarauit int̾isse. Wln̾ib. Flectos
diatoris. alii ut ad bestias traderentur.
d̾i qui uͦ intra septimũ ⁊ clecimũ etatis
reꝑti sunt annũ: ꝑ di̾sas ꝓuincias ĩ s̾¬
uitutem cliftrabi uissi sũt. quoꝵ num̾ius
usq ad nonagnita milia ꝑdustus est.
Hec u omnia gesta sũt scd̃o anno uas
Tuit cũ scd̾m ewͣngłioꝵ fidem uidẽs
ciuitatem fleuit suꝑ eam ⁊ uelud in
aurib eiꝰ ꝓlocutus est ħ u̾ba. Si ang

Expanded text:
peremptorum vel fame vel ferro undecies centena millia designavit, caeteros vero latrones et sicarios ac praedones post urbis excidium mutuis declarat interiisse vulneribus, electos diatorios, alii ut ad bestias traderentur. Si qui vero ultra septimum et decimum aetatis reperti sunt annum, per diversas provincias in servitutem distrahi jussi sunt, quorum numerus usque ad nonaginta millia perductus est. Haec vero omnia gesta sunt secundo anno VespTunc cum secundum evangeliorum fidem videns civitatem, flevit super eam et velut in au
Abbreviated transcription (Latin):
cdigent. te. ⁊ filios tuos in te. In hũt mo¬
cdum ꝙͣ płrima diuine cõminatõis to¬
nitrna publice ĩduratis aurib resona¬
bant. quonsq sangͥs iustoꝵ. s ⁊ ipi ius¬
ti sigularis ⁊ unici qͥ ab impiis ĩiq ef¬
fusus est iusto clei iuditio quereretur
Att̾ti sũt gͦ plagis bellis firati ⁊ a priis
sedib diuine inclignaciõis excisi tur¬
bine. ut ĩ urbe głosissima nͨ lapis suꝑ
lapicdem reman̾et. Fuitq ppłi indurati
⁊ quouis lapide durioris tͥbulatio tã¬
ta: quanta non fuit ex qͦ gẽtes ẽẽ cepe

Expanded text:
sternent te, et filios tuos in te . In hunc modum quam plurima divinae comminationis tonitrua publice induratis auribus resonabant, quousque sanguis justorum, sed et ipsius justi singularis et unici, qui ab impiis inique effusus est, justo Dei judicio quaereretur. Attriti sunt ergo plagis, bellis strati, et a patriis sedibus divinae indignationis excisi turbine, ut in urbe gloriosissima, nec lapis super lapidem remaneret, fuitque populi indurati, et quovis lapide durioris tribulatio tanta, quanta non fuit ex quo gentes esse coepe
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ est &e frequent̾ cum inuare parat obẽ.
os si aurũ es: exibis purior. Beianita tyris
ticiam est machinata. Amice. &s tͣiectum telo
ħcłis sciit & uid̾ nessũ thestias. nichominus
pitis & p̾cipitis aĩ feĩa illibata semꝑuolun¬
tate p̾cipuũ arbit᷑tur qd̃ uult ñ qd̃ expedit.

Expanded text:
semper est et frequenter: cum juvare parat, obestes: si aurum es, exibis purior. XXIV. Dejanira titiam machinata est. Amice, trajectum telo Herculis scivit et vidit Nessum ista: nihilominus pitis et praecipitis est femina, indeliberata semper voluntate: praecipuum arbitratur quod vult, et
Abbreviated transcription (Latin):
s.d. Gentiliũ nomi sr̃sticõnem. s õis creat᷑a
di: aliqd̃ ht exemplar honesti. Uñ ip̃e tum
ant: ĩ nob̃ fructũ habunde fac̾ent. Qd̾ si il¬
li zonas h̃uerunt pellicias. sine spe sine fide
te brutoꝵ similes. quo fidi. quospei quo
cordis quem soli c̃nere posst̃ ocłi: Aut si illi o
studio suaꝵ arciũ se multis conatib afflexer̃t
nlło fut᷑e felicitatis intuitu. s tm̃ ne aminas
hr̃ent ignorantes: quid nobis erit ꝓ neglec¬
minatio lucerna pedib & lum̃ semitis ad lu¬
eligas. ut̾. hnͣc legas. Ntinã hãc introducas ĩ
cubicłm tuũ. ut introducat te rex ĩ suum
hñc dudũ florib u̾is tui subarrasti ħ ĩ estate
tua expectat ut facias nuas. Huiꝰ ĩ inuiriã
et ueste nuptiali. hee nuptie głiabunt᷑. apol¬
line paranimpho. haꝵ fecenninas docebit ce¬
dros libani. stilbon uxoratꝰ. Sp̃e hꝰ tã desid̾ate
p̾duratos sentis aculeos. Dura est manꝰ cirur¬
gi. sed suauis. durꝰ est hic sermos sanꝰ. oe tͥ ut

Expanded text:
. Gentilium novi superstitionem, sed omnis creatura Dei aliquod habet exemplar honesti. Unde ipse, tum rant, in nobis fructum abundare fecerunt. Quod si illi zonas habuerunt pelliceas causa munditiae, sine spe, sine fide,te brutorum similes, quo fidei, quo spei, quo cordis, quem soli cernere possunt oculi. Illi autem studio suarum artium se multis conatibus afflixerunt, nullo futurae felicitatis intuitu: sed tantum ne animas haberent ignorantes. Quid nobis estminatio et lucerna pedibus, et lueligas, utinam hanc legas, utinam hanc introducas in cubiculum tuum, ut introducat te rex in suum. Hanc dudum floribus tui veris subarasti. Haec in aetate tua exspectat ut facias uvam: in hujus injuriam, et veste nuptiali. Hae nuptiae gloriabuntur Apolline paranympho: harum Fescennina decebit cedros Libani. Stilbon uxoratus, spem hujus tam desideratae praeduratos sentis aculeos. Dura est manus chirurgici, sed sanans. Durus est hic sermo, sed sanus. Sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
phureos. & ꝑ toxicati serpentis ugilias sͥui
andũ ẽẽt. ad uellus aureũ. & sano ꝯsilio lic
nõ suaui usus: ab iit ce rediit. & optabilem
thesaurũ retulit. Sic absinthiũ u̾itatis accep¬
dat morose mentis humilitas. fecundat offi¬
ciosa sedulitas. in fructũ ꝓducit ꝑseuerancie
utilitas. Sic sem̃tẽ asserit pinc̾na pluuiaꝵ
aust ꝯsolidat. scopa uiaꝵ aquilo. ĩ ub̃tatem
ꝓmouet. floꝵ creator ⁊ ephyrꝰ. Sic dura prĩ¬
cipia dulci fine num̾ant᷑. sic artꝰ callis. ad
ampla ducit palacia. sic augustꝰ trames
mͥ fides hẽat᷑. lege aureolũ theophrasti. &
õipotentis feĩe fallacia nõ falli. & illumĩet
cor tuũ. ne p̾stigiatis ocł̃is tendas: qͦ ego ti

Expanded text:
per toxicati serpentis vigilias sibi viandum esset ad vellus aureum: et sano consilio, licet non suavi usus, abiit et rediit, et optabilem thesaurum retulit: sic absinthium veritatis acceptat morosae mentis humilitas: fecundat officiosa sedulitas: in fructum perducit perseverantiae utilitas. Sic sementem serit, pincerna pluviarum Auster. Consolidat scopa viarum Aquilo. In ubertatem promovet florum procreator Zephyrus. Sic dura principia dolci fine munerantur. Sic arctus callis ad ampla palatia perducit; sic angustus trames mihi fides adhibeatur: lege aureolum Theophrasti, etomnipotens feminae fallacia non falli: et illuminet cor tuum, ne praestigiatis oculis tendas quo ego ti
Abbreviated transcription (Latin):
legũ popłis publicare ñ inuidit. s is pͥmꝰ
g̃coꝵ stuclia deaurauit. die qͣuiam u̾itatis
cũ auclisset die fati sui p̃conia tͥumphoꝵ suoꝵ
qͣ imicoꝵ nequissimũ domui carnẽ meã.
Amice hic imꝑator inglori mnigrasset a scło
loquendo eloquentie principem uelis imi¬
tari. ut mͥ sp̃e facias uł uanam. Canius
a gadib poeta facundie leuis se iocunde

Expanded text:
populis publicare non invidit, sed is primus populis publicare non invidit, sed is primus Graecorum studia deauravit, die qua viam universitatis cum audiret die fati sui triumphorum Quod inimicorum nequissimum devici carnem meam. Amice, hic inglorius migrasset a saeculo, loquendo saltem eloquentiae principem digneris imitari, et mihi spem facias vel vanam. XVII. Cannius a Ga
Abbreviated transcription (Latin):
die q̃ nobile filũ ip̃iꝰ ausa est occare feria
nimis attͦpos. tugilio humili quid̃ s diui¬
no qi stilos p̾docenti. humiłr aufe inclina¬
uit. ĩ ualuis capitolii. qd̾̃si & animũ: penaᷤ
sp̃ta medea. tͥ misereris ut eqͦ: naufragis
qd̃ manus ꝯtines: reu̾encia regie pacis est.
tor orbis fideli suo. & pene pedem retulit. q
pene peruit. peneq succubuit. qi ñ plene o¬
qr nõ plena. Quid tͥ ꝯferret tua feria in-¬
humanttas & rigor inflexꝰ. & horror suꝑcilii
qui ultro irrius in latronũ insidias ĩermis
Humilia te sodes ad mod̾ humilitatis eiꝰ.
qͥ totũ sͥ mundũ humiliauit. & audi amnc̃
tuũ & si cesarem erasse credis: qr ꝯsilio nõ
crediclit exaudi & attende quid aliis ꝯtig̾it
ut t ꝓsit᷑ alioꝵ lesio. Indẽpnis est enĩ castiga¬
tio: qmͣ ꝑsuadent exemplaria. Nescio quo
resugio tutꝰ es. aui quo asilo torpescis. cesar
pios inuenisti. Phoroneus rex qͥ thesauros

Expanded text:
die qua nobilem filium suum ausa est occare saeva die qua nobilem filium suum ausa est occare saeva nimis Atropos, Tugillio humiles quidem, sed divinos quasi stylos praedocenti, aurem humiliter inclinavit in valvis Capitolii: quod si et animum, poenas spreta Medea. Tibi misereris, ut aequor naufragis: quod manum contines, reverentia regiae pacis est. tor orbis fideli suo: et pene pedem retulit, quia pene paruit: et pene succubuit, quia pene oa non plena. Quid tibi confert tua tam ferina inhumanitas, et rigor inflexus, et horror supercilii? Quid ultro irruis in latronum insidias inermis: humilia te, cede. Sed ad modum humilitatis ejus, qui totum sibi mundum humiliavit: et audi amicum tuum. Et si Caesarem eit: exaudi et attende, quid et aliis contigerit, ut tibi prosit eorum laesio. Indemnis est enim castigatio quam persuadent exemplaria. Nescio quo refugio tutus es, aut quo torpescis asylo. pios invenisti. XIV. Phoroneus rex, qui legum thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ungłam. S alligatꝰ ueneri dolor fias
ce derisio uidencium. dum tͥ applandunt
ceti. Falso deaꝵ iudice reprobata est pallas
&e tu sic iudicas: Hideo te iam fastidienti a¬
nimo tota cełitate ꝑcurrere: que legis. ⁊ sen¬
tencias nõ attendere. seci expestare scemata.
Frustra expectas dum hic turpidꝰ amnis de¬
fluat. aut dũ hec feculencia secedens pura
imꝑiciam cordlis mei uiciũ oronis expͥmit
& scrumosa dictionũ imparitas delicatũ
ostendit animũ. Huiꝰ inbetillitatis mͥꝯ
scius. diu̾tissem me a dissuadendo libent̾.
s qi tac̾e nõ potui: locutꝰ sum nõ potui. Ꝙ
sim ẽẽt tanta stili uirtꝰ qnͣtus est scribendi
animꝰ: tã elegancia tͥ u̾ba tͣnsmitterem:
ñ reqͥras purpͣissum oratoris aut cerusiã.
Qe me nescire fateor. & fleo. s sc̃ͥbentis uo¬
tũ & pagine u̾itatẽ accepta.
Ullꝰ cesarcꝰ amplitudim artꝰ fuit orbis:

Expanded text:
habere ungulam, sed alligatus Veneri dolor fias, habere ungulam, sed alligatus Veneri dolor fias, et irrisio videntium: dum sibi applaudant caeteri. A falso dearum judice reprobata est Pallas: et tu sic judicas? Video enim jam te fastidienti animo tota celeritate percurrere quae legis, et sententias non attendere, sed exspectare schemata. Frustra exspectas; donec hic turbidus amnis effluat, ut haec fetulenta secedens, puraimperitiam cordis mei, vitium orationis exprimit: et strumosa dictionum imperitia delicatum offendit animum. Hujus imbecillitatis mihi conscius divertissem me ad dissuadendum libenter: sed quia tacere non potui, locutus sum ut potui. Quod si mihi esset tanta styli virtus, quantus esset scribendi animus: tam elegantia tibi verba transmitterem, non requiras purpurissam oratoris, aut cerussam, quam me nescire fateor et fleo: sed scribentis votum, et paginae veritatem accepta. cujus amplitudini strictus fuit orbis,
Abbreviated transcription (Latin):
mice. ecce bonitas sr̃ celos extulit. femina¬
dini nemo aliꝰ par fuit. P̾heb qͥ sapiencie
radiis tociꝰ orbis pͥmiciauit ambitum. ut
m̾ito soł noĩe solus illustraret ᷑: infatuat᷑
est amore leucotoes. s̾ adignomĩam o il¬
li ad int̾itũ. & ecliptica diu iucissitucdine
quo totꝰ uniu̾salit̾ egebat mund̃. Amice.¬
ne lumen qd̾ in te est tenebre fiat: lenco¬
toem fugito Mars qui d̃s bellancium di¬
cim̾uit. triumpboꝵ familiari frequencia
itas: nil sͥ metuens a uulcano ligatꝰ est
cum uen̾e. inuisibilib quid̃ cathenis. sen¬
uibilib tñ. Hoc quide ad plausũ satyroꝵ
ce derisũ celestis curie. Amice. meditare
saltẽ cathenas quas nõ uides. os iam ĩ ꝑte
sentis. & eripe te dũ adhuc sunt ruptibiles
ne claudꝰ ille faber & turpis. quem nͨ deus
est mensa. dea nec dignata cubili: te sue¬
uen̾i suo more concathenet. & te sui similẽ
turp̃e ce claudũ uł quod magis metuo lo¬
ripedem faciat. & no posus qd̃ saluat fissã

Expanded text:
mice, ecce quem bonitas super coelos extulit, feminadini nemo alius par fuit. Phoebus qui sapientiae suae radiis totius orbis primitiavit ambitum, ut merito Solis nomine, solus illustraretur, infatuatus est amore Leucothoes, sibi ad ignominiam, illi ad interitum: et ecliptica diu vicissitudine quo totus universaliter egebat mundus. XI lumen quod in te est, tenebrae fiant, Leucothoen fugito. Mars qui deus bellantium dici meruit, triumphorum familiari frequentia,il sibi metuens a Vulcano ligatus est cum Venere, invisibilibus quidem catenis, sensibilibus tamen. Hoc autem ad plausum satyrorum, et ad risum coelestis curiae. XII. Amice, meditare saltem catenas, quas non vides, et jam in parte sentis: et eripe te dum adhuc ruptibiles sunt, ne claudus ille faber et turpis, quem deus non est mensa, nec dea est dignata cubili te Veneri suo more concatenet, et te sui similem turpem et claudum, immo quod magis timeo, loripedem faciat: et non possis quod salvat, fissam
Abbreviated transcription (Latin):
Diripit aurũ ĩ ꝓpugnacła turris acrisei.
dialleq multiplici signatam danes pudiciciã
celo pluit incestus. Sic qmͣ ñ fallit humilis:
apollinis opp̾ssa fantasmate ꝯcepit. pepitq
platonẽ. Amice. Eoce ꝙͣ illibatam seruast
tugilie. deflorauit illusio ꝑ sompniũ. ut
semꝑ om̃e rosarm̃ aliq aliquo turbidine
sua purpura spoliet᷑. S bñ si quid sic bene.
qd̾ pr̃issauit plato ĩ sapĩa. oe qd̃ similis fõs¬

Expanded text:
pit aurum in propugnacula turris Acrisii, valloque multiplici signatam Danaes pudicitiamumpharat, de coelo pluit incestus: sic quam numquam fallit humilis, Apollinis phantasmate concepit, peperitque Platonem. Amice, quam illibatam servaverunt vigiliae, defloravit illusio per somnium: ut semper omne rosarium aliquo turbine sua purpura spolietur. Sed bene si quid hic bene, quod patrissavit Plato in sapientia: et quod simili f
Abbreviated transcription (Latin):
non possit. Eit catouticensis. Si absq femĩa
oe pungit delictum. Hii norunt qd̃ uen̾is flos¬
rosa est. qi ñ sub eiꝰ purp᷑a multi latent aculei.
Metellus mario respond̃. cꝰ filiã dote cliuitẽ
forma nobilẽ gen̾e claram. fama felicẽ noluit
duc̃e: malo mĩs ẽẽ qmͣ suus. Cui mariꝰ. Immo
ip̃a tua erit. At ille. Immo uir̃ oportet uxo
du̾itit. ab oñb dorsum eiꝰ. Amice si uxorari
oportet nõ exped̾ quid̃: utinã sit amor ñ cecꝰ¬
incã. nõ census. ut faciem uxoris eligas nõ
uestẽ. & aim. nõ aurũ. & tͥ nubat uxor ñ dos
rem ñ ducas a sub̃to. Lays corithia p̾roga¬
t̾a pulchritudinis ĩ signis tm̃mꝰ regum. ⁊
pͥncipũ dignabat᷑ amplexꝰ. Conata est tñ
eiꝰ miracło soluto: iudr̃et᷑ ip̃a sp̃e sua lapideᷤ
mouisse. ut amphyon cycham accͣctumq
blandiciis: attrectat suauit. Cũq ia demo¬
stenos emolleret᷑ ad thalamos: peciit ab eo

Expanded text:
non possit. XX. Ait Cato Uticensis: Si absque feminanon possit. XX. Ait Cato Uticensis: Si absque feminaet pungit delictum. Hi norunt quod flos Veneris rosa est: quia sub ejus purpura multi latent aculei. XXI. Metellus Mario respondit, cum ejus filiam dote divitem, forma nobilem, genere claram, fama felicem ducere noluit: Malo meus esse quam suus. Cui Marius: Immo ipsa tua erit. At ille: Immo virum oportet uxordivertit ab oneribus dorsum ejus. Amice, si uxorari oportet, non expedit quidem. Verumtamen sit amor in causa, non census. Et faciem uxoris eligas, non vestem. Et animum, non aurum. Et tibi nubat uxor, non dos. rem non ducas a subjecto. XXII. Lais Corinthia praerogativa pulchritudinis insignis, tantummodo regum et principum dignabatur amplexus. Conata est tameejus miraculo soluto, videretur specie sua lapides movisse, ut Amphion cithara, attractumque blanditiis tractavit suaviter. Cumque jam Demosthenes emolliretur ad thalamum, petivit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
ticł qd̾ młti nult᷑es ĩ młta diuellũt. Cui
lulũ oppͥmor: alacrus resumo aerem. ui¬
ces noctiũ: dies redeunt leciores. S tenebͣꝵ
euro nothi. tũ zephyri leticia effusiore
ĩm̃sa celesti retumbit ꝯniua suꝑm a qua
uxoriꝰ mulcib suo fune longe religatur.
Sic leuiꝰ ligant młta fila ꝙͣ sola cathena
młti morbi salutis uicissitudine int̾pola¬
ti. qmͣ languor unic. qui dolorib irreme¬
ait arrio uicino suo. Abborem hẽo ĩ orto
meo infelicem in qͣ se pͥma uxor mea suspe¬
sirorte ĩ tantis successib lacͥmas iuenis¬
se. Et it̾m. Dii boni. qͦt dispendia tͥ arbor il¬
la suspendit: Et t̾cio: Amice. dede m̾ͥ de ar¬
bore illa surcłos qͦs seram. Amice & ego¬
dicotͥ. metuo ne q te oporteat arboris illiꝰ
sucłos mendicare. cũ inueniri nõ pot̾int.
Sentit sulpiciꝰ nͥ ip̃m calcens suus p̾me¬
bat. qͥ ab uxore nobili oe casta diu̾tit. A¬
mice cauẽ t̾ ne te p̾mat calcẽ qui auelli

Expanded text:
ti vultures in multa divellunt. Cui ulum opprimor, alacrius resumo aerem, vices noctium dies reddunt laetiores: sed tenebrarum Euri, tum Nothi, tum Zephyri laetitia effusiore in mensa coelesti recumbit conviva superum, a qua uxorius Mulciber suo fune longe religatur. Sic levius ligant multa fila quam sola catena. t salutis vicissitudine interpolati, quam languor unus, qui doloribus irremeait Arrio vicino suo, Amice, arborem habeo in horto meo infelicem, de qua prima uxor mea se suspeMiror te in tot successibus lacrymas invenisse. Et iterum: Dii boni, quot tibi, dispendia arbor illa suspendit. Et tertio: Amice, da et mihi de arbore illa surculos quos seram. Amice, timeo ne et te oporteat arboris illius surculos mendicare, cum jam inveniri non poterunt. XIX. Sensit Sulpitius ubi ipsum calceus suus premebat, qui ab uxore nobili et casta divertit. Amice, cave tibi ne te premat calceus, qui avelli
Abbreviated transcription (Latin):
hẽant diligenti inuestigat. que ue
reb singłis adeẽ necee̾ sit. que ab eẽ
non possint ꝑspicati ꝯtemplatur:
multos apd̾̃ se reꝑ inuenit status
alios quidem uniu̾sales: alios sin¬
gulares. Quos ꝓ arbitͥo suo cliffini¬
ens ⁊ multiphariam diuidens: ad
ĩpi archana nat᷑e mentis transinit¬
tit aspectum ut nitħ naturaliũ ple¬
ne absconditum sit ab oculis eius.
Et pͥmo sub̾am q̃ omnib subest. a¬
cutius intuetur in qua manꝰ nature
ꝓbatur artificis clũ eam uariis ꝓpͥeta¬
tibus ⁊ formis qͣi suis quibcd̃am uesti¬
b induit. ⁊ suis sensum ꝑceptibilib
informat: quo possit apcius hũano
ingenio comp̾hñdi. Qd̾s gͥ sensus ꝑcipͭ for¬
misq substantiuatũ est : singłaris ⁊
prima sb̃a est. Id uͦ sine quo illa uec
ẽẽ. nec intlłigi potest: ei sub̾ale est.
te ab ẽẽ potest: accidentib aggregatur.
sit cõmune multoꝵ. Qd̃ forte faciliꝰ
intlłctu quam innature reꝵ pot̾it ĩue¬

Expanded text:
eant, diligentius investigat, quaeve rebus singulis adesse necesse sit, quae abesse non possint, perspicacius contemplatur, multos apud se rerum invenit status, alios quidem universales, alios singulares. Quos pro arbitrio suo definiens et multifariam dividens, ad ipsius arcana naturae, mentis transmittit aspectum ut nihil naturalium plene absconditum sit ab oculis ejus. Et primo substantiam, quae omnibus subest, acutius intuetur, in qua manus naturae probatur artificis, dum eam variis proprietatibus, et formis quasi suis quibusdam vestibus induit, et suis sensuum perceptibilibus informat, quo possit aptius humano ingenio comprehendi. Quod igitur sensus percipit, formisque subjectum est, singularis et prima substantia est. Id vero, sine quo illa nec esse, nec intelligi potest, ei substantiale te abesse potest, accidentibus aggregatur. sit commune multorum. Quod forte facilius in intellectu, quam in natura rerum poterit inve
Abbreviated transcription (Latin):
qui sciãm ꝓfitentur astroꝵ. alii opini.¬
onis errore ꝓlabinitur ad fabulas. ĩ
qͦ dep̾hñditur ⁊ iguius: alii sola yma¬
ginacõis uͥtute ꝯtenti sunt. qͥd uerũ sit
doctõꝵ iuditio resernantes. satis agen¬
tes sͥ: dũ mͦ ueri sumilitudinem tene¬
ant. Utrosq alt̾utra astrologia erudi¬
cionis sue recipit ꝓtessores. Sunt alii.
qui in ꝓfessione astroꝵ u̾itati quidem

Expanded text:
qui scientiam profitentur astrorum, alii opiniqui scientiam profitentur astrorum, alii opinionis errore prolabuntur ad fabulas, in quo deprehenditur et Hyginus, alii sola imaginationis virtute contenti sunt, quid verum sit doctiorum judicio reservantes, satis agentes sibi, dummodo veri similitudinem teneant. Utrosque alterutra astrologia eruditionis suae recipit professores. Sunt alii, qui in professione astrorum veritati quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cutitur. Numicquid abstrahens intellec¬
tus ddũ hec agit ociosus ẽ aut ĩutilis
ꝑ quem animꝰ honestaꝵ artiũ grad̃ib
ad tronũ consũmnate philosoph̃ie ꝯscendͭ e
Multitudinem gͦ que potentia sui in
infinitum crescit. sicut eꝯtͣ magnitu¬
do decrescit ĩinfinitũ: bimembͣ diuisio¬
ne partitur. dum eam nũt simpli¬
cit̾ ⁊ ꝑ se: nũt ad aliud rolatam ꝯtur¬
etur. alt̾am demanclans arismetite.
alt̾am musice. pleno iure reseruans
Mangnitucłinem qͦ secat in cluas
sp̃es. alt̾am inmobilem subitiens geo¬
metris. alt̾am scł mobilem hus qui
Tumitib mũdane sapĩe ꝑfectionem as¬
sequitur. Prim̃ itato gradus est: ab
aris metbica mim̾oꝵ uͥtutem mituare
Scd̃s: ꝓporcionũ grãm a musita tͣbere.
Tertius obtin̾e sciãm. a geometͥa men
mensurarũ. Quartꝰ idemq nouissimꝰ:
ueram posicionem siderũ assequitur.
⁊ uim celestium ꝑscrutatur. xoꝵ uero

Expanded text:
cutitur. Nunquid abstrahens intelleccutitur. Nunquid abstrahens intellectus, dum haec agit, otiosus est, aut inutilis, per quem animus honestarum artium gradibus, ad thronum consummatae philosophiae conscendit? Multitudinem ergo quae potentia sui in infinitum crescit, sicut econtra magnitudo decrescit in infinitum, bimembri divisione partitur, dum eam nunc simpliciter et per se, nunc ad aliud relatam contuetur, alteram demandans arithmeticae, alteram musicae pleno jure reservans. Magnitudinem quoque secat in duas species, alteram immobilem, subjiciens geometris; alteram scilicet mobilem, his qui mitibus, mundanae sapientiae perfectionem assequitur. Primus itaque gradus est ab arithmetica numerorum virtutem mutuare. Secundus proportionum gratiam a musica trahere, tertius obtinere scientiam a geometrica mensurarum. Quartus, idemque novissimus, veram positionem siderum assequitur, et vim coelestium perscrutatur. Eorum vero,
Abbreviated transcription (Latin):
fructus sit. ⁊ lãbor infinitus. ĩ mente
uͦ utilit̾ ⁊ facilime reꝑiunt᷑. Si em̃ reꝵ
solo num̾o differentiũ sub̃alem simi¬
litudinem quis mente ꝑtractet: spẽm
tenet. Si uͦ ⁊̃ sp̃e differentium ꝯue̾ien¬
cia menti occurrat gn̾is latitudo m̃te
diffunditur. deniq clũ reꝵ qͣs nat᷑a.
clifferencias agitat. qnͣto exp̾ssiuis: tan¬
to ad oꝑa nature que sĩgularia sũt. fa¬
miliarius. accedit. Si sub̃am suis uesti¬
tam ꝓpͥetatib inspicit: a nat᷑e ꝯdicione
non du̾tit. Sin & detrata sp̃e eam
qiͣ formaꝵ exuit uestimento: accum¬
en quidem sum̃ exeicet. ⁊ reꝵ naturam.
quid scł in se quid in aliis sint liberiꝰ
⁊ fidelius ꝯtemplatur. clñ reꝵ substanctiã.
quantitatem. ad aliquid. qualitatem.
situm ẽe. ubi. Quando. hr̃e. facere pati.
toꝰ philosophie ꝯpendiũ uullissima
est. ħ spetulatio in qua magnitudĩs
⁊ multitudinis que duo totum orbem
complestunt᷑ ⁊ ambiunt: naturadis¬

Expanded text:
itus, in mente vero utiliter et facillime reperiuntur. Si enim solo rerum numero differentium substantialem similitudinem quis mente pertractet, speciem tenet; si vero etiam specie differentium convenientia menti occurrat, generis latitudo mente diffunditur. Denique dum rerum, quas natura differentias agitat, quanto expressius, tanto ad opera naturae, quae singularia sunt, familiarius accedit, si substantiam suis vestitam proprietatibus inspicit, a naturae conditione non divertit. Sin autem detracta specie, eam quasi formarum exuit vestimento, acumen quidem suum exercet, et rerum naturam, quid scilicet in se, quid in aliis sint, liberius et fidelius contemplatur, dum rerum substantiam, quantitatem ad aliquid, qualitatem, situm, esse, ubi, quando, habere, facere, pati, totius philosophiae compendium, utilissima est haec speculatio, in qua magnitudinis et multitudinis, quae duo totum orbem complectuntur et ambiunt, natura dis
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑ anuos. S̾tat fortuna domꝰ. ⁊ aui mi¬
mant᷑ auorb. ꝓpt̾ea reg̾e ñ sic egiptus
⁊ĩge̾s lidia. nec ppłi parthor. aut me¬
dus hidaspes obsuant: Rege in colũi
m̃es oĩb unaẽ. Amisso: ruꝑe fidem.
ꝯstructaq mella dirrupuere. Ip̃e ⁊̃
crates solu̾e fauor. Ille oꝑũ custos.
illũ admirant᷑. ⁊ õs arcũstãt strepitu
denso. stipantq freq̃ntes. Et sepe attol.¬
lunt hum̾is ⁊ corꝑa bello obiectant.
pulchrãq petũt ꝑ uuln̾a mortem.
Rei publice om̃s auclores ꝑ curre. re¬
rũ publicar reuolue historias. inta
ciuił tͥ rectiꝰ ⁊ elegantiꝰ nꝰꝙͣ occurret.

Expanded text:
que per annos Stat fortuna domus, et avi nuque per annos Stat fortuna domus, et avi numerantur avorum. Praeterea regem non sic Aegyptus, et ingens Lydia: nec populi Parthorum, aut Medus ibus una est; Amisso, rupere fidem, constructaque mella Diripuere ipsae, et crates solvere favorum. Ille operum custos, illum admirantur, et omnes Circumstant fremitu denso, stipantque frequentes. Et saepe attollunt humeris, et corpora bello Objectant, pulchramque petunt per vulnera mortem Reipublicae omnes auctores percurre, rerum publicarum revolve historias, vita civilis tibi rectius et elegantius n
Abbreviated transcription (Latin):
bit sonitꝰ mussantq horas ⁊ limi¬
ua circũ. post ubi iam thalamis se
Dposuere: silit᷑ Iu noctem felloses
sopor suiis occupat artus Net uͦ a sta¬
bulis pluuia impẽdente retelũt lõgiꝰ
aut creclũt sese ad uent̾atib euris
S citũtute lub menib urb̃ aqͣutur:¬
Excur sũ q bues temptãt. ⁊ sepe lapil¬
los uͭ cĩbe in stabiles fluctu iactante
saburr̃a tollunt. his sese ꝑ in ama
nubila libant. Illũ a deo placuisse
apib mirabilo more. Qđ nͨ c̾tubitu
indulgẽt. nͨ corꝑa segnes ĩuenem sol¬
uunt. aut fetus nexib edũt. Uerũ ip̃e
foliis natos ⁊ suauib h̃inis ore legũt.
ip̃e reg̾e paruosq quirites sufficĩt
aulasq ⁊ cerea regna refigunt. Sepe
⁊̃ duris errando ĩcotib alas atͥuere.
ultroq aĩam sub fasce dederũt. Lan¬
tus amor flor ⁊ genandi gła mellis.
Ergo ip̃as ꝙͣ uis angusti t̾minꝰ eii. Ex¬
cipiat. neq .m. plus septima ducitur
estas. Angenus ĩmortale mauet młtos¬

Expanded text:
it sonitus, mussantque oras et limina circum. Post, ubi iam thalamis se composuere, siletur in noctem fessosque sopor suus occupat artus. Nec vero a stabulis pluvia impendente recedunt longius aut credunt caelo adventantibus Euris, sed circum tutae sub moenibus urbExcursusque breves tentant: et saepe lapillos, Ut cymbae instabiles fluctu jactante saburram, Tollunt, his sese per inania nubila librant. Illum adeo placuisse apibus mirabere morem, Quod nec concubitu indulgent, nec corpora segnes In Venerem solvunt, aut fetus nixibus edunt: Verum ipsae foliis natos, et suavibus herbis Ore legunt: ipsae regem, parvosque Quirites Sufficiunt, aulasque et cerea regna refigunt. Saepe etiam duris errando in cotibus alas Attrivere, ultroque animam sub fasce dederunt: Tantus amor florum, et generandi gloria mellis. Ergo ipsas quamvis angusti terminus aevi Excipiat, neque enim plus septima ducitur aestas  At genus immortale manet, multos
Abbreviated transcription (Latin):
tellus. Si seuũ racdiis nemineum phe¬
be leonem. Nuũc premeres: toto flue¬
rent incenclia mundo. Succensusq
tuis fłagrass currib ether. Hii ces-¬
sant ignis tu qui flagnͣte minacem¬
Scorpion incendis canda chelasq ꝑu-¬
ris. Quid tantũ grandine paras: nã
mitis in alto: iubit̾ occasu p̾mitur.
uen̾isq salubre sydus habet motuq
celer cillem᷑ heret. Et celum mars solꝰ
hẽt cͦ signa meatus deseruere suos mũ¬
doq obscura feruntur : Ensiferi ni¬
miũ fulget latꝰ orionis. Inminet armo¬
rum rabies. ferriq potestas. Confum¬
det ius ouine manu scełi q nephan¬
do. Nomen erit uͥtus młtosꝙ exibit ĩ

Expanded text:
tellus. Si saevum radiis Nemeaeum, Phoetellus. Si saevum radiis Nemeaeum, Phoebe Leonem, Nunc premeres, toto fluerent incendia mundo, Succensusque tuis flagrasset curribus aether. Hi cessant ignScorpion incendis cauda, chelasque peruris, Quid tantum, Gradive, paras? Nam mitis in alto Iuppiter occasu premitur, Venerisque salubre Sidus hebet, motuque celer Cyllenius haeret, Et coelum Mars solus habet. Cur signa meatus Deseruere suos, mundoque obscura feruntur: Ensiferi nimium fulget latus Orionis ? Imminet armorum rabies: ferrique potestas Confundet ius omne manu: scelerique nefando Nomen erit virtus: multosque exibit i
Abbreviated transcription (Latin):
gabilit̾ ad impłendam qui solus ĩtro¬
no suo domicilii residebat. Et licet figuł
Corꝑum tñ que indent᷑ ñ dũ plenam no¬
titiam tradidit. cũ in tota mathematicoꝵ
domo adħuc ñ sit questio ex pecłita. an
ex elementis syd̾a ꝯstent: anex quĩta
essencia quam aristotiles introdutit.
Nam qd̃ eis obiciunt pueri mollia sĩt
an cdura. Siquid huꝰmodi est: ⁊ audi¬
re dedignatur quamuis aliquos famo¬
sos ⁊ suo iudicio sapientes in talib ui¬
derim miserime laborare. Expediunt
tñ ⁊ suis rõnib ꝓbant quid fata delibe¬
rent. ⁊ dep̾hñsa uoluntas syderũ quem
in sublimari globo sortiatur effc̃m. Et
forte sententia numinis irrita est: ꝙͣ
cladis gemis o suꝑi: qua peste para-¬
tis. Seuiciam: Extͤm młtoꝵ tẽpꝰ in unũ.
Conuenere dies sũmosi frigida celo: Ste¬
lla nocens nigros satur ni accederet ig¬
nes. diucalioneos fudisset aquarius
imbres. Totaq diffuso latuiss in eqͦre

Expanded text:
gabiliter adimplendam, qui solus in throgabiliter adimplendam, qui solus in throno sui domicilii residebat. Et licet figulucorporum tamen quae videntur, nondum plenam notitiam tradidit, cum in tota mathematicorum domo, adhuc non sit quaestio expedita, an ex elementis sidera constent, an ex quinta essentia, quam Aristoteles introducit. Nam quod eis objiciunt pueri, mollia sint, an dura, et si quid hujusmodi est, etiam audire dedignantur, quamvis aliquos famosos, et suo judicio sapientes, in talibus viderim miserrime laborare. Expediunt tamen, et suis rationibus probant quid fata deliberent, et deprehensa voluntas siderum, quem in sublunari globo sortiatur effectum. Et forte sententia numinis irrita est, quam cladis genus, o superi, qua peste paratis Saevitiam? extremi multorum tempus in unum Convenere dies: summo si frigida coelo Stella nocens nigros Saturni accenderet ignes, Deucalioneos fudisset Aquarius imbres, Totaque diffuso latuisset in aequore
Abbreviated transcription (Latin):
bris. tanteq bñgnitatis ĩ om̃s: ut n
de malicia pr̃is. nͨͦ mr̃is ferocitate sbiecti
quẽꝙͣ offendat nͥ forte ⁊ ip̃e morb̾ sub̃̾ti
clispencłia stationarius fc̃s sit retͦgradꝰ¬
ue aut ad ustionem nuserabilem pa¬
ciatur. Mars feror nat᷑aq in domitꝰ
om̃s p̾t̾ scolasticos suos ꝑ sequitur. mi
uero talis est. qualem nicini planete
ꝑmiserint. tum ⁊ ip̃e conu̾tibilis nat᷑e
sit potentiorib ꝙ coherxeat uude pleriq
eũ. p̾sulem eloquencie opinantur: eo
qd̾ illa iũcta sapĩe plurimũ ꝓsit ma¬
licie sociata: noceat plr̃imũ. Hec quidẽ
⁊ si ñ docuit: sectam tamen erroris atti¬
git lucanꝰ cũ timorem urb̃ ascͥberet.
bellumq ciuile netessariis astronomie
argumentis in euitabilit̾ aꝓpĩcquante
cesare fut᷑um dem̃tiaret. Innuit em̃
poeta doct issim̃us si tñ poeta licendus est
qui uera uarracõne reꝵ ad hystoricos
magis accedit: illius maliciam irrefra¬

Expanded text:
ber, tantaeque benignitatis in omnes, ut nec ber, tantaeque benignitatis in omnes, ut nec de malitia patris, nec matris ferocitate subjecti quemquam offendat, nisi forte et ipse in orbis subjecti dispendia stationarius factus sit, retrogradusve, aut adustionem miserabilem patiatur. Mars ferox, naturaque indomitus, omnes praeter scholasticos suos persequitur. Mitvero talis est, qualem vicini planetae permiserunt, cum et ipse convertibilis naturae sit, potentioribusque cohaereat. Unde plerique eum praesulem eloquentiae opinantur, eo quod illa juncta sapientiae plurimum prosit, malitiae sociata noceat plurimum. Haec quidem etsi non docuit, sectam tamen erroris attigit Lucanus, cum timorem urbis describeret; bellumque civile necessariis astronomiae argumentis inevitabiliter appropinquante Caesare futurum denuntiaret. Innuit enim poeta doctissimus, si tamen poeta dicendus est, qui vera narratione rerum ad historicos magis accedit, illius malitiam irrefra
Abbreviated transcription (Latin):
cdictũ est trahens originem: ultra
ꝓgreditur. ⁊ elacionis sue tem̾itate
in p̾rogatiuam eꝰi ꝓrũpit: qui stel¬
las numerat. quaꝵ ip̃e noĩa sõlus. sig¬
na potestates. tursus loca temꝑa nouit.
Qm̃ ħ ip̃m: astrononie sue bñficio
sͥ astrolocus repmituit. Tantoq longiꝰ
a scia u̾itatis aberrant: quanto ad
eam t uiuidius irrũꝑe moliuntur.
Signoꝵ gͦ naturam reuoluentes ꝓut
eam forte nouerant. ilum ĩ stelł ꝯpa¬
rib fluctarent: aliadicunt mascu¬
lini gn̾is. alia femin̾i. ẽentq forsitan
multiplicata ꝑ sobolem: nisi qr disso¬
ciata locis incoitu conuenire non pos¬
moderatores eos hñt : diligent̾ explo¬
rant. qd̾ ex affectione eoꝵ ⁊ motu. ⁊
applicatione unius ad alt̾um. choreis¬
qͣ stellaꝵ facile est inuẽĩre. Saturnꝰ
gͦ quia frigidus est ⁊ senex: grauis est
⁊ nociuus ⁊ de natura maliciam mo¬
rositatem contrahit ab etate. Omnib¬
Succedit ei iubit̾ eꝯtra ꝓpicius ⁊ salu¬

Expanded text:
dictum est, trahens originem, ultra progreditur, et elationis suae temeritate, in praerogativam ejus prorumpit, qui stellas numerat, quarum ipse nomina solus, signa, potestates, cursus, loca, tempora novit. Quoniam hoc ipsum astronomiae suae beneficio, sibi astrologus repromittit. Tantoque longius a scientia veritatis aberrant, quanto ad eam tumidius irrumpere moliuntur. Signorum ergo naturam revolventes, prout eam forte noverant, dum in stellis comparibus fluctuarent, alia dicunt masculini generis, alia feminini, essentque forsitan multiplicata per sobolem, nisi qciata locis in coitu convenire non posmoderatores eos habent, diligenter explorant, quod ex affectione eorum, et motu, et applicatione unius ad alterum, choreisque stellarum facile est invenire. Saturnus ergo, quia frigidus est et senex, gravis est et nocivus, et de natura malitiam, morositatem contrahit ab aetate. Omnibcedit ei Jupiter, econtra propitius et salu
Abbreviated transcription (Latin):
clus ⁊ puncta diuidũt. qd̾ orientiũ
⁊ octidenciũ signoꝵ. ⁊ siderum ꝓporcio¬
nem tenẽt: utͥq ꝯmune est. Utraq
tñ ĩ eo phisicis adquiescit. qd̾ teneri¬
tudinem subtiliũ corꝑũ in quascã
sectas uias. ⁊ circuloꝵ int̾ capeclin¬
es ñ estimat dissipari. Asserũt qͦ ꝯ
niuuit̾ solem caloris auctorẽ ẽẽ. hu¬
morumq augmentum ⁊ defectũ qm̃
id sensus ꝓbat motui lunari accom¬
oclant. ⁊̃ in hũc modum płrima

Expanded text:
dus et puncta dividunt, quod orientium dus et puncta dividunt, quod orientium et occidentium signorum et siderum proportionem tenent, utrique commune est. Utraque tamen in eo physicis acquiescit, quod teneritudinem subtilium corporum, in quasdam sectas vias, et circulorum intracapedines non aestimat dissipari. Asserunt quoque communiter solem caloris auctorem esse, humorumque augmentum, et defectum, quoniam id sensus probat, motui lunari accommodant, et in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
erũ qr ꝓb̃abile est celestiũ aligͣ
ẽẽ uͥtutem. ẽ ⁊ in terra ñ credat᷑
aliquid gigni qd̃ a manu opificis dei
bonũ aliquem non sorciatur effectũ. qͥ
curiosiores sunt celestiũ potenciam in¬
nestigant. ⁊ de sĩguł que in sblunari
globo ꝓueniunt: astͦnoĩe sue regulis
nituntur recddere rõnem. Est ã astro¬
nomie nobilis ⁊ głiosa scĩa: si cliente¬
lam suam intra moderacõnis metas
cobibeat quam si licenciori uanitate
decipula est. Et quidem multa sũt ma¬
thesi doct᷑nali ⁊ diuinatorie matbesi
cõmunia. s dũ diuinacõ sobrietatis m̾e¬
suram excedit: toto clissidens fine non
ĩstruit s suũ dedoc ꝯfessorem. Qd̃ em̃
Ronas partiut᷑. paralellos clist̾minãt
cũ signis suis obliquãt ⁊ odiatũ. qd̾ orbs
fere coluris cingunt. qd̾ laborem metiãt᷑
planetaꝵ. qd̃ applanemi nulliꝰ eruꝑis par¬
ticipem fatiunt. qd̾ a polo artico ad aritar¬
titum axem clucunt qd̃ signa ꝑ gra¬

Expanded text:
 probabile est coelestium aliquam esse virtutem, cum et in terra non credatur aliquid gigni, quod a manu opificis Dei, bonum aliquem non sortiatur effectum. Qui curiosiores sunt, coelestium potentiam investigant, et de singulis, quae in sublunari globo proveniunt, astronomiae suae regulis nituntur reddere rationem. Est autem astronomiae nobilis et gloriosa scientia, si clientelam suam, intra moderationis metas cohibeat, quam si licentiori vanitate decipula est. Et quidem multa sunt mathesi doctrinali, et divinatoriae mathesi communia, sed dum divinatio sobrietatis mensuram excedit, toto dissidens fine non instruit, sed suum dedocet professorem. Quod enim zonas partiuntur, parallelos disterminant, cum singulis suis obliquant zodiacum, quod orbem fere totum coluris cingunt, quod laborem metiuntur planetarum, quod Aplanem nullius erroris participem faciunt, quod a polo arcticora
Abbreviated transcription (Latin):
auro caligas fac̾ent ꝓculcarẽtq
mat̾iam. cꝰ amore ppłi dimicant.
ens qͦz parthors sepissime
suꝑatur eo qd̾ luxuriosissi¬
ma ẽ. Nam quitqͥd ad eos tͣt¬
tus muni̾diq temꝑum ibitur
emollit gentes clemencia celi.
Solent nõ macie ꝯminꝰ p̾li ari.
l q̃ ad possũt hostẽ enimꝰ ledũt.
Ob sesias urbes mora ⁊ uirib
nesciunt expugnare. Pugnant
aũ ꝓcurentib eqͥs. añt terga
l tympano datur. Nec puguare
cliu pollũt. qr intolerabibes eẽnt.
seuerancia. Natura tatiti. Ad
faciendũ ꝙͣ ad dicendũ ꝓniciore
Incibũ ꝑti fides dicti ꝓmĩssi que
nulla. Principib mͣetu n̾o̾ pn¬
dore ꝑ religiõe parent. Prucipa¬
tus uͦ qũẽ corrũpit luxaria: din
stare ñ potest. Ant si steterit opͥ¬
mente iudicio d̾i ououet qͥcqͥd
unmoderacio luxurie hausit.
modũ siquide sui nescit. uec aute
intemꝑantĩa repͥmit. ꝙͣ ex in dul¬
gentiore licencia in extiem̾a turpi¬
tudin̾e ꝓlabat᷑.

Expanded text:
igas facerent, proculcarentque materiam, cujus amore populi dimicant. Gens quoque Parthorum saepissime superatur, eo quod luxuriosissima est. Nam Quidquid ad Eoos tractus, mundique teporem Labitur, emollit gentes clementia coeli. Solent non in acie cominus praeliari, sed quoad possunt, hostem eminus laedunt. Obsessas urbes mora et viribus nesciunt expugnare. Pugnant autem procurrentibus equis, aut terga sed tympano datur. Nec pugnare diu possunt; quia intolerabiles essent, rseverantia. Natura taciti; ad faciendum quam ad dicendum promptiores. In cibum parci, fides dicti promissique nulla. Principibus metu, non pudore vel religione parent. Principatus vero quem corrumpit luxuria, diu stare non potest. Aut si steterit, opprimente judicio Dei, evomet quidquid immoderatio luxuriae hausit. Modum siquidem sui nescit, nec ante intemperantiam reprimit, quam ex indulgentiore licentia in extremam turpitudinem prolabat
Abbreviated transcription (Latin):
scłia que fuerat ierosolimis¬
congregata: cliuinitꝰ transire
iulla est trans iorclanem ad opiclũ ꝙda
nõie pellam. qͦ ablatis ex urbe cultorib
dei celesti uindicte fieret lotus. q̃ in ur¬
bem gentemꝙ sacͥlegam fuerat ext̃¬
cenda. Suod ⁊ ensebius cesariensis ĩ¬
eccłiastica hystoria plemꝰ refert.

Expanded text:
osolymiscongregata, divinitus transire jussa est trans Jordanem, ad oppidum quoddam nomine Pellam, quo ablatis ex urbe cultoribus Dei, coelestis vindictae fieret locus, quae in urbem gentemque sacrilegam fuerat exercenda. Quod et Eusebius Caesariensis iecclesiastica Historia plenius e
Abbreviated transcription (Latin):
liber indoꝵ domitor. Hcules qui eo ip̃o
in se iouem ꝓtestatus est qd̃ angues iu¬
gulanit in cunis. aut officio: ut ponti¬
fites p̾fectos ꝙ sacroꝵ. Aut morib. ut
philosopħos qui mentis cliuine haustũ
inuestigacione ⁊ dlispensatione sapienci¬
e ĩditant. Aut ꝯdicione: ut qͦs fauor
numinis extułit. ut aliis p̾eẽnt ex cã
pocꝰ familiari. ꝙͣ officio publico.
ermo quidem ꝑfidus est. ⁊ om̃i
repbatione dignus. sensusꝙ u̾
Doꝵ ⁊ qui philosophũ ñ leceret. S fortẽ
quid de nat᷑a d̾oꝵ sentiret: ĩ aurib cor¬
rupti ppłi ꝓloqui ñ auclebat. qui leg̾at
combustos ẽẽ libros philosopbi pithago¬
re. ⁊ ip̃m actum ẽẽ ĩ exiliũ ab athenien¬
sib. eo ꝙ dubitau̾at an de diis uera ẽẽnt
asserere qui nͨ ip̃am dubitacionem erro¬
ris nou̾at inpunitam: Ea itaq ueri¬
simile qd morem auditorib gesserit.
⁊ ut eos ab illititis reuocaret: aliquid
indulsisse errori. Nam ĩ doctrina moꝵ

Expanded text:
Liber Indorum domitor, Hercules, qui eo ipso in se Jovem protestatus est, quod angues jugulavit in cunis; aut officio, ut pontifices, praefectosque sacrorum; aut moribus, ut philosophos, qui mentis divinae haustum investigatione et dispensatione sapientiae indicant; aut conditione, ut quos favor numinis extulit, ut aliis praeessent, ex causa potius familiari, quam officio publico. Sermo quidem perfidus est, et omni reprobatione dignus, sensusque verborum, qui philosophum non decet. Sed forte quid de natura deorum sentiret, in auribus corrupti populi proloqui non audebat, qui legerat combustos esse libros philosophi Pythagorae, et ipsum actum esse in exsilium ab Atheniensibus, eo quod dubitaverat, an de diis vera essent, m auderet asserere, qui nec ipsam dubitationem erroris noverat impunitam? Est itaque verisimile quod morem auditoribus gesserit, et ut eos ab illicitis revocaret, aliquid indulsisse errori. Nam in doctrina morum,
Abbreviated transcription (Latin):
nire delicie. ñ qͥcqͥd ñ exuolun¬
tate respond̾it irã fircoreq pro¬
uocet. Domi ii nob̾ animos in¬
diumus tirannoꝵ ⁊ nõ qͣntũ
decet. s qͣntũ lit ex̾cere uolumꝰ
inseruos. Ham uͥ cet̾a crudelita¬
tis gn̾a pt̾eam: sunt q̃ dum
se mense copiis ⁊ auiditate dis¬
tendũt: circũstates seruos mo¬
u̾b̾ibꝰ excepta sunt. Tussis st̾¬
nutamtum. lingultus mag¬
no malo luitͦ Sic fit ut isti d
licet. At illi quibꝰ ntantũ psen¬
tibus diis. s cũ ip̃is erat sermo
quor̾ os nõ ꝯsuebatur: parati
ꝑicłm imminẽs in cap̃ suũ uer¬
tere. Incõuiuiis loq̃bant᷑. s intor¬
git: & q̃ eeñt in qͣnta uis nobili¬
tate sangͥnis glosacui ⁊ ius imi
pitudo ⁊ uiciũ in fausto ambitu
cirtũscͥbũt. In ħ aũ solo incioꝵ
inpulsu qͥsq płabitur. nͥ eoꝵ se
deiciat ⁊ deuoueat seruituti qͥb¬

Expanded text:
nire deliciae, ut quicquid non ex volunnire deliciae, ut quicquid non ex voluntate respondit iram furoremque evocet. Domi enim nobis animos induimus tyrannorum, et non quantum decet, sed quantum licein servos. Nam, ut cetera crudelitatis genera praeteream, sunt qui, dum se mensae copiis et aviditate distendunt, circumstantibus servis moverberibus excepta sunt: tussis sternutamentum singultus magno malo luitur. Sic fit ut isti de licet. At illi quibus non tantum praesentibus dominis sed cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati periculum inminens in caput suum vertere: in conviviis loquebantur, sed in torngit, et quae essent in quantavis nobilitate sanguinis gloriosa, et cuivis imitpitudo et vitium infausto ambitu circumscribunt. In hoc autem solo vitiorum impulsu quisque prolabitur ut eorum se dejiciat et devoveat servituti, q
Abbreviated transcription (Latin):
infigentem. Non gͦ fortuna
homuines estimabo: s morib̾
Sibi quisq dat mores ꝯdicionẽ
casui assignat. diu̾e adm̃ stil¬
tus est qui empturus equũ ñ
ip̃m ꝯspicit. S stratũ eius
ac frenos. sic stifltissimꝰ qui
hõiem au̾ ex neste aut ex ꝯdi¬
cione estimandũ putat. Nõ:¬
ii eu̾agele ꝙ amicũ tam̃ inforo
⁊ incuria q̃ ras. si diligent̾ att̃e¬
deits. in uenies ⁊ domi. Tu mͦ
inue cr̃ seruo clement̾ comit̾.
q ⁊ in sermonem illũ ⁊ innet̾iũ
in iudiam omnẽ seruis ꝯtume¬
liam d̾ trahentis: cũm patrem¬
fanulias. seruos familiares
appell auerũt. Colant᷑ te potius
serui tui mͥ crede qͣm tiidant.
est. Nam qͥ colitur. ⁊̃ amatur.
Nec põt amor cũ timore misceri:
Utĩ i ꝑuitas arrogantissimum
illud manasse ꝓuerbiũ ꝙ lac¬
tatur totid̾e nobis hostes ẽẽ quor
seruos.: Nõ habemꝰ hostes illoss
facimꝰ: cum ullos suꝑbissimi.
cõ tu meliosissimi. ⁊ crudelissimi

Expanded text:
infigentem. Non ergo fortuna infigentem. Non ergo fortuna homines aestimabo, sed moribus. Sibi quisque dat mores, conditionem casus assignat. Quemadmodum stultus est, qui empturus equum non ipsum conspicit, sed statum ejus ac frenos; sic stultissimus est, qui hominem aut ex conditione, aut ex veste aestimandum putat. Noi Evangele, quod amicum tantum in foro et in curia quaeras. Si diligenter adtenderis, invenies et domi. Tu modo vive cum servo clementer: comiter quoque et in sermonem illum et invidiam, omnem servis contumeliam detrahentes, dominum patremfamilias, servos familiares appellaverunt. Colant ergo te potius servi tui, mihi crede, quam timeant, est. Nam qui colitur, etiam amatur. Nec potest amor cum timore misceri. Unde enim putas arrogantissimum illud manasse proverbium, quo jactatur, totidem nobis hostes esse, quot servos? Non habemus hostes illos, sed facimus, cum in illos superbissimi, contumeliosissimi et crudelissimi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alitur elementis cundemq
incelo eque morit᷑ eque niuit
unde ⁊ p̾textatus insaturna¬
libus ewãgełm repͥmens: his
utitur argumentis. Serui inqͥt
sunt. immo hoĩes. Sui sunt:
imo ꝯserui. Sicogitanis tan¬
tum  in utrosq lic̾e fortim ͤ. tam
tu illũ uid̾e lib̃m põt: qͣm ille
te seruii. Nescit qua etate etu¬
ba seruire ceꝑit. qua cresus qua
drarii m̃r qua diogenes qua
plato ip̃r. Posttemo quid ita
nom̃ sltutis horremus  S̾ulis
÷ quid̃ s necessitate s forsasse
libo am̃o Simis ÷. Hoc ĩlli no¬
cebit si oftend̾it quis nõ sit.
Aliꝰ lĩbidrni seruit. alius aria¬
ricie. alius ambicioni om̃s ĩpei:
om̃s timori. Et certe iilla ꝯͣ¬
uitus turpior: ꝙͣ uoluntaria.
Atuos iugo a fortuna imposi¬
to subiatentẽ tanqm inuerũ
nr̃is cerincibꝰ inferimꝰ non
patim᷑ rep̾hendi. Inuemes ĩt̾¬
seruos alique pertuma fortio¬
rem. inuenies dñm spe lucri
oscula alioꝵ seruor manibus

Expanded text:
 alitur elementis, eumdemqu alitur elementis, eumdemqur coelo, aeque moritur, aeque vivit. Unde et Praetextatus in Saturnalibus Evangelum reprimens, his utitur argumentis: « Servi, inquit, sunt, imo homines. Servi sunt, immo conservi, si cogitaveris tantundem in utrosque licere fortunae. Tam tu illum videre liberum potes quam ille te servum. Nescis qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darei mater, qua Diogenes, qua Platon ipse? Postremo quid ita nomen servitutis horremus? Servus est quidem, sed necessitate, sed fortasse libero animo. Servus est: hoc illi nocebit, si ostenderis quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes spei, omnes timori; et certe nulla servitus turpior quam voluntaria. At nos iugo a Fortuna imposito subiacentem tamquam miserum nostris cervicibus inserimus non patimur reprehendi. Inservos aliquem pecunia fortiorem; invenies Dominum, spe lucri oscula aliorum servorum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
lit humane dignitatis ab iet¬
tio: si uͦ hyrto aut sui s leoni
aut pardo. s pantere. aũ satiro.
h parioni philo me ͤ aut sitha¬
co. s cui cumq brutor aut in¬
Eẽ. sibiliũ studeat coequari. S iq
ad clngłicam puritatẽ rectius
asꝑirabit. qui in ea creatꝰ digni¬
tat originis ut incumulo u̾e ⁊
et̃ne beatitudĩs ꝑfectioni ange¬
lice possit eẽ ꝯformis. Nam ⁊
patrũ in concussa sauxit auc
homini seruiant abeo fc̃a sunt:
qui hoĩem fecit uͭ et̾uitatis ⁊
bcatitudiuis participem facer.
pendat arbiruum. si serui uilẽ
⁊ ab icctam affectat condicio¬
nem: Nõ tam̃ ꝙ seruos dicã
habendos c̃e ꝯtẽptui nisi serui¬
libus uiciis miant. Sicut i
uera ⁊ inrica lib̃tas ẽ. serurẽ
nirtuti ⁊ ip̃iꝰ ex̃cere officia: ita
mita ⁊ singłaris seruitus ÷.
luciis sub uigari. Pirat plãne.
qͥsqs aliun de ꝯdicion̾ẽ alter u¬
tram opinatur actidẽ. Siqͣ
om̃e hominũ genꝰ in t̾iis sum¬
liabortu. surgit eisd̃ cõstat¬

Expanded text:
humanae dignitatis abjectio, si non hirco aut sui, sed leoni et pardo, sed pantherae aut satyro, sed pavoni, philomenae, aut psittaco, sed cuicunque brutorum aut insensibilium studeat coaequari. Siquidem ad angelicam puritatem rectius aspirabit, qui in ea creatus est dignitate originis, ut in cumulo verae et aeternae beatitudinis, perfectioni angelicae possit esse conformis. Nam et Patrum inconcussa sanxit aucthomini serviant, ab eo facta sunt, qui hominem fecit, ut aeternitatis et beatitudinis suae participem faceret. pendat arbitrium, si servilem et abjectam affectat conditionem? Non tamen quod servos dicam habendos esse contemptui, nisi servilibus vitiis vivant. Sicut enim vera et unica libertas est servire virtuti et ipsius exercere officia; ita unica et singularis servitus est, vitiis subjugari. Errat plane quisquis aliunde conditionem alterutram opinatur accidere. Siquidem omne hominum genus in terris simili ab ortu surgit, eisdem constat et
Abbreviated transcription (Latin):
stra. ĩ ferinsq unaginib tur¬
batus substiait. Deinde ubi ⁊ cor¬
pus iacentis aspexit. ⁊ lacͥmas
cõsiderauit.faciemq unguib
actulit in monum̃tũ cenula̾
suam cepitq hortari lugentẽ.
ne ꝑseueraret in dolore suꝑ¬
cant᷑. At illa ignota ꝯsolaciõe
raptosq cͥnes suꝑ pertus iacẽ¬
tis ĩposuit. Nõ recessit tũ miles

Expanded text:
stro, infernisque imaginibus turstro, infernisque imaginibus turbatus subsistit. Deinde ubi et corpus jacentis aspexit, et lacrymas consideravit, faciemque unguibus attulit in monumentum coenulam suam, coepitque hortari lugentem, ne perseveraret in dolore supcantur. At illa ignota consolatione raptosque crines super pectus jacentis imposuit. Non recess