comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
linem quamus diuinatorem ⁊ medicũ uellert.
ipm tñ etiam solem dixerunt. qĩ solũ. tẏ tan ip̃m¬
qi umũ extẏtanis. qͥ adi̾sus iouem ñ fecit. ip¬
sum phebum qĩ ephebum adolescentẽ. uñ et
sol puer pingit᷑ eo qd̵ cotidie oriatur. ⁊ noua lu¬
ce nascatur. phitium qͦ eundem appollinem
uocari auint. aphitone inm̃se molis s̃pente.
cum uͦ magis uenena quã magnitudo t̃rebat
hunc appollo sagutarum ictib fremens. nomi¬
nis quoq spolia reportauit ut phitius uoca¬
retur. Uñ et obhoc in signo uictorie phitie sacͣ
celebranda ꝯstituit. Dianam qͦ germanam eiꝰ
similit̾ lunam ⁊ uiaꝵ p̃sidem aiuint. uñ ⁊ uir¬
ginem nolunt qd̾ uia nil pariat. et iõ ambo sa¬
gutas hr̃e finguntur. qd ipsa duo sydera de celo
radios usq ad t̾ras emutant. Utanam aut̃ uoca¬
tam qĩ duanam. qd̾ luna die ac nocte appareat.
ipãm ⁊ lucinam asseuerant: eo qd̾ luceat.eand̾

Expanded text:
linem quamvis divinatorem et medicum vellent, linem quamvis divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi solum. Ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversus Iovem non fecit. Ipephebum, hoc est adolescentem: unde et sol puer pingitur, eo quod quotidie oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque eumdem Appollinem vocari aiunt, a Pythone immense molis serpente, cuius non magis venenum quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagnis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque germanam eius similiter lunam et viarum praesidem aiunt. Unde et virginem volunt, quod via nihil pariat. Et ideo ambo sagittas habere finguntur, quod ipsa duo sidera de caelo radios usque ad terras emittant. Dianam autem vocatam quasi Duanam, quod luna et die et nocte appareat. Ipsam et Lucinam adseverant, eo quod luceat. Eandem
Abbreviated transcription (Latin):
sedantur. Uñ sccłm librum legati pacis caduce¬
atores dicuntur. Sicut enĩ ꝑfectiales bella
inducebantur. ita pax ꝑ caduceator es fiebat.
qͥ obuirtutes multarumq arcium scientiã
trimegistus .i. t̾maximus nominatꝰ :. Cur
aut̃ eum capite canino fingunt. ħ ro dicitur.
ꝑspicax hãtur. Martem dm̃ belli ẽẽ dicunt. et¬
martem appellant qr ꝑituros pugnatur. aut
sit mars mas. licet tͥa sunt genera ꝯsuetudimĩ.
sicut scitaꝵ. ubi et uiri et femine in pugnã
eunt. Amazonũ. uͥ sole femine. Roma noꝵ
aliaꝵ q gentium ubi soli mares. Item malꝰ¬
tem: qĩ mortium effectorem. nam a marte.
mors mincupatur. hunc q adulterum dñt
qr belligenantib euentus incertus: qd ũ
nudo pectore stat: ut bello sequisq sine for¬
midine cordis obitiat. Mars autem apud grecos
gͥliuus r eo quod inbello gradum inferant
qͦui prgnant. aut qd̾ inpigre gradiantur: apol¬

Expanded text:
sedantur. Unde secundum Livium legati pacis caducesedantur. Unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per faeciales bella indicebantur, ita pax per caduceatores fiebat. Hqui ob virtutem, multarumque artium scientiam trimegistus, id est, ter maximus nominatus est. Cur autem eum capite canino fingunt, haec ratio dicperspicax habeatur. Martem deum belli eMartem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apud Thracos Gradivus dicitur, eo quod in bello gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apol
Abbreviated transcription (Latin):
no cingitur. s iõ coronam uitream ⁊ cornuht̃
qr cum̃ grate ⁊ mod̾ate uinũ bibitur: leticiam
prestat᷑. cum ult᷑ modũ: excitat lites .i. q̃i cormia
sa ciuitas in qua colitur id̾ liber. uñ nistus
dictus ÷. mercurium smonem int̾pretant᷑. nã
mo currat int̾hoĩes medius. iõ et herines gͥte.
qd̾ sermo uł int̾pretatio que ad smonem utiq
ꝑtinet herminia dr. iõ ⁊ mercib p̃eẽ. quia int̃
uendentes ⁊ em̃tes sermo fit medius. qui ĩõ fin¬
gitur hab̃e pennas: qr cirius u̾ba discurunt¬
U ude et uelox et errans inducitur. alas eiꝰ incapi¬
te ⁊ in pedib sig̾care uolucrem fieri ꝑ aera ser¬
monẽ nuntium dictum. qm̃ ꝑ sermonem oĩ
cogitata enuntiant᷑. Iõ aut̃ furti magistrum
dicunt. qr sermo audientium aĩos fallit. uix¬
gam tenet. qr serpentes diuidit .i. uenena. Nam
Nam bellantes acdissidentes in t̾pretũ oratione

Expanded text:
no cingitur. Sed ideo coronam viteam et cornu habet, no cingitur. Sed ideo coronam viteam et cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, laetitiam praestat; cum ultra modum, excitat lites, id est quasi cNysa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam mo currat inter homines medius. Ideo et Ἑρμῆς Graece, quod sermo vel interpretatio, que ad sermonem utique pertinet, hermenia dicitur. Ideo et mercibus preesse quia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere penas, quia citius verba discurrunt; unde et velox et erras inducitur. Alas eius in capite et in pedibus, significare volucrem ferri monem. Nuntium dictum, quoniam per sermonem omnia cogitata enuntiantur. Ideo autem furti magistrum dicunt, quia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes dividit, id est, venena: nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione
Abbreviated transcription (Latin):
et dictus ab eis neptinꝰ. qĩ nube tonans. uul
canum uolunt ignem.⁊ dictus uulcanꝰ. qͣsi
lat. ignis enĩ enubib nascitur. uñ etiam ho¬
merus dicit eũ p̃cipitatum de aere adt̾ras ꝗ
om̃e fulmen de aere cadit. Idcͥco aut̃ uulcanꝰ
de femore iunonis fingitur natus. qd̾ fulmi
ignis. s qĩ clauduis eiꝰ mͦi sp̃em motumq ht̃
Ideo autem infabroꝵ fornace eund̾ uulcanũ¬
auctorem dñt. qr sine igne nullũ metalli
genus fundi extendi q potest. Pluton gͥce
latine diespit̾. uł diuspat̃. quẽ alii orcum
uocant qĩ reptorem mortuorũ. uñ ⁊ orca nũ¬
cupatur uasqd̃ recipit aquas. ipse et gͣce
charon. Liberum. alibamento appellatum
uolunt. qd̃ qĩ mares in coeundo ꝑ eius be¬
neficium emissis seminib lib̾entur. qd̾ id
liber muliebri ⁊ de caligato corpore ƿing̃.
Dicunt emm mulieres aitributas ⁊ uinum pp̃
excitandam libidinem. Uñ ⁊ frons eius pampi¬

Expanded text:
et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. 39. et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. 39. Vulcanum volunt ignem, et dictus Vulcanus, quasi let, ignis enim de nubibus nascitur. 40. Unde etiam Homerus dicit eum praecipitatum de aere in terras, 383 quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Junonis fingitur natus, quod fulminignis, sed quasi claudus ejusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabroauctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei adtributas et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons eius pampi
Abbreviated transcription (Latin):
les ĩmolabant. Qd̾ saturnũ lib̾os suos deuo¬
rasse poete solitum t᷑diderunt. Iouis fertur¬
a iuuando dictus. et ut uipit̾ quasi iuuars
pater. Hoc ẽ om̃ib p̃stans. hunc et pͥuato
titulo nom̃ iouem optimum dixerunt. dũ
fuisset incestus in suis. inpudicus in extra¬
neis. quẽ mͦ taurũ fugiunt pp̃ europem rap¬
tum. fuit enĩ in nauiꝰ cuiꝰ insigne erat tau¬
rus. mͦ danaes ꝓꝓter imbrem aureum appe¬
erit. mͦ serpentem qr reptau̾it.⁊ cignũ qr
cantau̾it.⁊ iõ non figure iste s̃ ds plane de
ueritate sceła. Uñ et turpe erat credi tales
deos. quales homines eẽ ñ debeant. Ianũ di
as iani facies faciẽnt. pp̃ orientem ⁊ occiden¬
tem. cũ uͦ faciunt eam quadrifrontẽ. ⁊ ianũ
geminum appellant. ad quatuor mundi par
tes hoc referunt. uł ad quatuor elem̃ta siue
tempora. s dũ hoc fingunt. monstrum ñ dm̃
facnunt. Neptunum aquas mundi p̃dicatt̃.

Expanded text:
les immolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devoles immolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes erit; modo serpentem, quia reptaverit; et cignum, quia cantaverit. Et ideo non figure iste sunt, sed plane de veritate scelera: unde turpe erat tales deos credi, quales homines non esse debeant. Ianum dicas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quatuor mutes hoc referunt, vel ad quatuor elementa, sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum non deum faciunt. 38. Neptunum aquas mundi praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩum quib in ꝑadiso semel culpam p̃ua¬
ricationis intulit. ⁊ hãc usq adet̾nam mor¬
tem cotictie ꝑsuadendo addicit uel extẽ¬
dit. quedam aut̃ noĩa deorum suoꝵ gentiles
ꝑuanas fabulas ad rõnes phisicas conantur
traducere. ea que incausis elem̃toꝵ compo¬
sita eẽ int̃pretantur. s ħ apoetis totum fic¬
tum ÷. ut deos suos ornarent aliq̾b figuris.
qͦs ꝑditos ac cdedecoris in famia plenaͦs fuisse.
hẏstorie ꝯfitentur. omĩno enĩfingendi locꝰ
uacat. uͥ u̾itas cessat. Saturnus origo deoꝵ
et tociꝰ post̾itatis a paganis designatur. Hc̃
latine asatii appellatum ferunt.qi adip̃m sa¬
tio omĩum ꝑtinat rerũ. uł a temꝑis longi¬
inse reuoluit. uł qd̾ eo semina que in oriun¬
tur it̾m redeant hc̃ celuĩ pat̾s abscidisse ge¬
nitalia dñt. qr nicħ incelo de seminib nascr.
fabcem tenet inquiunt p̃pagͥculturam sig
aut̃ ciuitatib saturno lib̃os suos apd̾ genti¬

Expanded text:
hominum, quibus in paradiso semel culpam prevahominum, quibus in paradiso semel culpam prevaricationis intulit, et hanc usque ad eternam mortem cotidie persuadendo adicit vel extedit. Quaedam nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum composita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse, historiae confitentur: omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur: hunc Latini a satu appellatum ferunt, quia ad ipsum satio omnium pertineat rerum; vel a temporis longiin se revolvit; vel eo quod semina, unde oriuntur, redeunt. Hunc Coeli patris abscidisse genitalia dicunt: quia nihil in coelo de seminibus nascitur. Falcem tenet inquiunt, propter agriculturam signautem civitatibus Saturno liberos suos apud genti
Abbreviated transcription (Latin):
se m̃tietur dum uen̾it. ⁊ contia eum dimica¬
bit. ⁊ aduersabitur sacͤmentis xͥ. ut ueritatiᷤ
euangelium soluat. Nam et templum ieroso¬
limis reꝑare. ⁊ om̃s uet̾is legis cerimonias res-¬
pat̃ umi pͥmus rex assiriocum. quẽ qͥdam sat̃¬
num appellabant. Quod nom̃.⁊ apd̾ assyrios.
et apud affros post encultu ÷. uñ et lingua
punica. bal ds̃ dicitur:. Apud assyrios aut̃ ual
uocatur quadã sacroꝵ snorum rone. et sat᷑¬
mis et sol. B eelphegor int̃pretatur simula¬
crum ignominie. idolum enĩ fuit morib
cognomento baal suꝑ montem fagor. quẽ
latini uocant pͥapumdeum hortorum. fu¬
it aut̃ de lapsaco ciuitate ellesponti. deqͣ
brea uoce in latina lingua animal sonat ꝓpt̃
qd̃ de excelsis ad t̾ram cecidit. ⁊ ꝓmerito suo.
ut animal brutum effectus sit. ipse ÷ et leui¬
atan .i. serpens deaquis. qui in huiꝰ scł̃i ma¬
re uolubili u̾saturastutia. Leuiatam autẽ
int̃pr̃ additam̃tum eorum quoꝵ scił uisũ

Expanded text:
se mentietur, dum venerit; et contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias respater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant; quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est, unde et lingua Punica Bal deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel vocatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de quehemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem tur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
aruspiscinam dictauit. ⁊ postea ñ apparuit.
Nam dr̃ fabulose arante qͦdam rustico subito
hc̃ exglebis exiluisse ⁊ aruspicinam dictasse.
qua die ⁊ mortuus ÷. quos libros romani
athemiensium dicti uͥ exorti sunt. il
enim in locis aggrestib ⁊ pagis. gentiles lu¬
cos idolaq staturerunt. ⁊ atali initio uoca¬
in carne descenderunt. sub pecc̾o scilicet y¬
dolis suientes. ⁊ necdũ regenerati. ꝓinde
gentiles pͥmitus nuncupant᷑. ip̃i dñr gͥce
ethnici. ethnici eni exgͥ̃co inlatinum int̃p¬
tantur gentiles. ethnos enim grece:gentiles di¬
cuntur. Post fidem aut̃ ñ debere uocari gentes.

Expanded text:
aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. QuAtheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocain carne descenderunt sub peccato, scilicet idolis servientes et necdum regenerati. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece Ethnici. Ethnici ex Graeco in Latinum interpretantur gentiles. Ἔθνος enim Graece gens dicitur. Post fidem autem non debere vocari gentes
Abbreviated transcription (Latin):
soli mathematici cuiꝰ artis scĩa usq adei ieti
fiut ꝯcessa: ut xͦ edito nemo ex iñ natuutaten
alicuiꝰ decelo int̃pretaretur. O roscopi dict. qu
horas natiuitatis hoĩum speculant᷑ dissimi.
⁊ diu̾so fato. Sortilegi sunt qui sub noĩe ficte
scͥpturarum inspectione futã ꝓmittunt. Sa¬
lisatores uocati s̃ qr dũ eis membroꝵ quec̃q
ture exec᷑bilium remediorum que ars medicoꝵ
condempnat. siue inp̃cantationib siue in ca¬
rac terił uel inquib cũq reb suspendendis.
atq ligandis. in quib omĩb ars demonũ ÷ ex
quadam pestifera societate hoium ⁊ angłoꝵ
⁊ omĩ penitus execratione repudianda atq
dãpnanda. Arguria aut̃ atinim: friges pͥmi
inuener̃t. Estigium uͦ mercuriꝰ yͥmus dr̃ in¬
uenisse. Dictum aut̃ p̃stigiũ qd̾ p̃stinget
aciem oculoꝵ. Anispiscure aut̃ artem pͥmꝰ
ecufeis t᷑didisse dr̃. qͥdam stages. hic ex horis

Expanded text:
soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictascripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque turae execrabilium remediorum, quae ars medicorum condemnat, sive in praecantationibus, sive in characteribus, vel in quibuscumque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum istiano, et omni penitus execratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercuristigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinam artem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Augures sunt qͥ uolatus auium ⁊ uoces
intendunt. aliaq signa rerum uł obseritatio¬
pices. Nam auspicia s̃ que it̃ facientes obser¬
uant. dict̾a s̃ aut̃ auspicia. qĩ auium auspici¬
a.⁊ auguria qĩ auium garria. hoc ÷ ainum
uoces ⁊ linguas. Item augurium q̃i auginũ
qd̾ aues gerunt. Duo aut̃ sũt genera auspici¬
orum. unũ adoculos. alt̾m ad aures ꝑtinẽs
Adoculos: scił uolatꝰ. ad aures: uorauium.
Phitonisse aphito apollinedicte. qd̾ his auctor
ꝑ duodecim celi signa descͥbunt. sidumq curfu
nascentium mores. auctus. ⁊ euentus. p̃dicare
conantur.i. quis quali signo fiu̾it natus. aut
quẽ affectum hãt uite: qui nascr̾. hii s̃ qui
uulgo mathematici uocantur. cuiꝰ suꝑsticio¬
ns genus ꝯstellationes latini uocant.i. nota¬
ciones sycłum. qͦmͦ se hãt cum qͥsq nascitur.
Imum aut̃ id̾ stellarum int̾pretes magi nun¬
iupantur. sicut dehis legitur quiꝰ eugłio

Expanded text:
cunt. Augures sunt qui volatus avium et voces cunt. Augures sunt qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observatiopices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant; dicta autem sunt auspicia quasi avium aspicia; et auguria quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum, unum aAd oculos scilicet volatus; ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
tia inaque conspectatione umbras demonum
ꝓuocare.⁊ imagines uł ludificationes eorũ
uidere. ibiq ab eis aliqua audre. u adhibito
sangune etiam inferos ꝑhibentur fuscitari. qd̾
gemis difitiationis aꝑsis fertur ẽẽ ablatum. uar¬
quam. aerem. ignem. hĩc nig̾mantiam. Idromã¬
tiam. Eromantiam. Pyromantiam dictam. diui
mulant. astucia quadã fraudulenta hoĩb fu¬
tura ꝯiec̾tant. Duo s̃ aut̃ gen̾adiuinationis.
ars. ⁊ furor. In cantatores enĩ dicti sunt: qui
aerem u̾bis ꝑagunt. Arioli uocati. ꝓpt̾ qd̾ cirea
aras ydolorum nefarias p̃ces entunt. et funes¬
ta sacͥficia offerunt. hisq celebritatib demonũ
responsa accipiunt. Auspices mincupati. q̃ĩ ho¬
rarum inspectores. Dies enim ⁊ horas magendiᷤ
negotiis oꝑibq custodiunt.⁊ qͥd ꝑsingula tp̃ra
obseruare debeat homo intendunt. hii etiam
exta pecudum inspitiunt. ⁊ exhis futura p̃di¬

Expanded text:
tia in aquae inspectione umbras daemonum tia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. 13. Quod genus divinationis aquam, aerem, ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autummulant, astutia quadam fraudulenta ftura coniectant. Duo sunt autem genera divinationis: ars et furor. Incantatores dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, iisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Haruspices nuncupati, quasi horarum inspectnegotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedi
Abbreviated transcription (Latin):
cantare fauillas. uita inde spoliare alios ars
noxia neuit. Magi s̃ qui uulgo malefici obfa¬
cinoꝵ magnitudine mncupant᷑. hii ⁊ helem̃¬
ta concutiunt. turbant m̃tes hominũ. ac sine
ullo ueneni haustu. uolentia tm̃ cnrmimꝰ
int̾imunt. Uñ ⁊ lucanꝰ. mens haustimilla sam¬
epolluta ueneni incantata ꝑiit. demonib mnĩ
accitis aucdent uentilare ut quisq si ios ꝑimant¬
malis artib inunicos. hii etiam sangͥneutunt᷑
⁊ uictimis. ⁊ sepe ꝯtingunt mortuoꝵ corpora.
Ni gromantii sunt qͦꝵ p̃cantationib uident᷑ re¬
fuscitati mortu diuinare.⁊ adint̾rogata respen
dere. Nicro enĩ grece mantia. mortuus. diui¬
natio minctipãtur. ad quos fuscitandos cadatu̾is
sangiuis adducit᷑. NIam amare demones: sangͥnt̃
dicuntur. Ideoq qͣtiens nngͥmantia fit: cruor aq̃
miscetur. ut colore sangͥnis faciliꝰ ꝓuocentur.
Idrontantii sunt abaqua dicti. ẽ enim ydromã¬

Expanded text:
ncantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars ncantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia novit. 9. Magi sunt qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes hominum, ac sinullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis, et saepe contingunt mortuorum corpora. § 2. Necromantici sunt quorum praecantationibus videntur resuscitari mortui, divinare et ad interrogata dere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sanguinem dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque mHydromantii ab aqua dicti. Est enim hydroman
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓdiere maleficioꝵ artes. ut etiam moysi simil¬
limis signis resgterent. uertentes uirgasin
legitur et desacrificio qd̾ archades de suo lices
immolabant. ex quo qͥcumq sum̾ent in bestiariam
formas ꝯu̾tebantur: hinc apparet ñ eẽ in totum
dubium quod nobił ille poeta sebit. dequadã
carminib ꝓmutit solũe mentes quas trelit
ast aliis duras in mutere curas. sistere aqua
fluuiis. ⁊ uertere sydera retro. nocturnosq ciet
manes. mugire uidebit. sub pedib t̾riam et
descendere montib ornos. qͥd plura: crehere
de infernis abditis reuocaret. ⁊ iniuoꝵ p̃sentat
conspectib. si tam̃ animam ꝓpħe fuisse credtinꝰ
et ñ aliquam fantasinaticam illusione sathane
rio ait. traditur extinc̃tas sumpto mod̾amine inr¬
ge. inlucem reuocasse aĩas. ast alios damꝑnasse
neci.⁊ post paululum adiecit murm̾e iamma¬
gico tenues excire figuias. atq sepulcles scite i¬

Expanded text:
tum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi similtum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas inLegitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam carminibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras inmittere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere de inferni abditis evocaconspectibus, si tamen animam prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam illusionem Satanae sic ait: Traditur exstinctas, sumptae moderamine virgae, In lucem revocasse animas . . . . Ast alias damnasse neci . . . . Et post paululum adjecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, Atque sepulc ales scite i
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum carminũ efferuntur. in qͥb dedeo et
comꝓbantur. celebrior aut̃ int̾ ceteras ac no
primus toroastres
rex balt̾anoꝵ quẽ nynus rex assyrioꝵ p̃lio int̃¬
fecit dequo aristotiles scͥbit. qd uicies centum
milies uersuum ab ipso ꝯdita: indicii suoꝵ lu¬
minum declarentur. hanc artem mlta post
scła democ̾tus appellauit. qñ ⁊ hypocratis me¬
dicine disciplina effloriit: Apud assyrios aut̃
magice artes copiose sunt. testante lucano. qͥs
nocere sibra facta q̃at. qͥs prodat aues. qͥs ful¬
gura celi seruet. ⁊ assyria scrutetur syd̾a cura.
taq hec uanitas magicarũ artium extraditio¬
ne angłoꝵ maloꝵ in toto t̃rarum or beplurimĩ
scłis ualuit. ꝑ quandam sci̾am fut᷑oꝵ ⁊ infer¬
norum inuocationes eorum inuenta sauspicia.
augurationes. ⁊ ip̃a que dicunt᷑ oracula ⁊ nigro¬
mantta nec mirũ demagoꝵ p̃stigiis quoꝵ intan¬

Expanded text:
omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et conprobantur. Celebrior autem inter ceteras ac nobprimus Zoroastres rex Bactrianorum, quem Ninus rex Assyriorum proelio interfecit: de quo Aristoteles scribit quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tan
Abbreviated transcription (Latin):
sibilla uocatur. qd nom̃ ex officio ñ expͥetate
uocabuli÷. Decem aut̃ sybille adoctissimis
auc̃torib fuisse tͣduntur. quaꝵ pͥma deꝑsis
fuit. Scd̾a libyca. T̃ercia delfica. intemplo
delfi apollinis genita. que añ troiana bella
uaticinata÷. cuiꝰ plurimos uersus homerus
oꝑi fuo inseruit. quarta: cumeta: mitalia.
Quinta critea nomine erofilia in babilone orta. q̃
grecis ilium petentib uaticinata ÷ ꝑituram et̃. tro¬
iam.⁊ omĩ mendatia scͥpturarum. dicta aut̃ erie
samia que samonete dicta : a samo infula. unde
fuit cognominata. Septima cumana nõie amral¬
tea. que nouem libros attudit carqͥmo pͥseo. ⁊̃
mea dequa uirgiliꝰ. ultima cumei uenit iam
carminis etas. Dict̾a aut̃ cumana aciuitate
cumas. que: in campania. cuiꝰ sepulcrum insi¬
cilia adhuc manet. Oct̾aua helles pontia agro
troiano nata. q̃ scribitur solonis ⁊ cyri fuissetẽ
porib. Nona frigia que uaticinata ÷ anebi¬
se. Decima tẏburtia nomine abbunea. quaꝵ

Expanded text:
ate vocabuli est. Decem autem Sibyllae a doctissimis auctoribus fuisse traduntur, quarum prima de Persis fuit, secunda Libyca, tertia Delphica, in templo Delphici Apollinis genita quae ante Trojana bella vaticinata est, cujus plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia. Quinta Erythraea nomine Erophyla in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Trojam, et Homerum mendacia scripturum. Dicta autem ErytSamia, quae Phemone dicta est, a Samo Insula, unde fuit, cognominata. Septima, Cumana, nomine Amalthaea, quae novem libros attulit Tarquinio Prisco, in maea, de qua Virgilius: Vltima Cymaei venit iam carminis aetas. Dicta autem Cymana a civitate Cyma, quae est in Campania, cuius sepulcrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontea in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis poribus. Nona gria, quae vaticinata est Ancyrae. Decima Tyburtina Phynomine Albunea. 7. Quarum
Abbreviated transcription (Latin):
morum ꝑhibent. ⁊ iñ eam artem ⁊ ioͥnem int̾p̃¬
tantur: qr sine ratione nicħ pot̃ ꝯtineri.que
ratio qr ex solo animo nascr. animumq putãt
ẽẽ in capite et cerebro. Ideo aut̃ dnt̃ eam deca¬
pite ioriis eẽ natam qr sensus sapientis qͥ inue¬
nit omĩa in capite÷. In cuiꝰ pectore ideo cap̃t
gorgonis fingr. ꝗ illic ÷ om̃is prudentia que con¬
fundit alioi. ⁊ imꝑitos ac saxeos comꝓbat. qd̾
et in antiqͥs imꝑatoꝵ statius cernimus. in
medio pectore lorice: ꝓpter in sinuandam
sapi̾am ⁊ urtutem. hec minerua ⁊ tͥtonia
dr᷑ tͥton enĩ affrice palus ÷ cͥca quã fert᷑ uir¬
ginali apparuisse etate pp̃ qd t̾tonia nuncu¬
pata ÷. Uñ et tanto ꝓcliuiꝰ dea c̃dita qͣnto minꝰ
origo eiꝰ innotuit. Pallas aut̃ uocata uł abĩ
qd̵ pallantẽ gigantẽ occidit. uenerem exiñ
dicunt mincupantam. qd̾ sine ui femina uir¬

Expanded text:
niorum perhibent. Et inde eam artem et rationem interprniorum perhibent. Et inde eam artem et rationem interpretantur; quia sine ratione nihil potest contineri. Que ratio quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro. Ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia que confundit alios et imperitos ac saxeos comprobat; quod et in antiquis imperatorum statuis cernimus. In medio pectore lorice, ad insinuandam sapientiam et virtutem. Hec Minerva et Tritonia dicitur; Triton enim Africe palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod sine vi femina vir
Abbreviated transcription (Latin):
qr ignis inuiolabile sit elem̃tum. nicħq nasci
possit abeo. quippe qͥ omĩa que ampu̾it: assu¬
mat ouidiꝰ infastis nec tu aliud uestam quam
uiuam intellige flammã. Nataq deflãma cor¬
pora nulla uides ꝓpt̾ea ⁊ uͥgines ei seruire dñr.¬
iõ qd̾ ficut ex uͥgine. ita nicħ ix igne nascatur.
Iunonem dicunt᷑ qĩ ianonem .i. ianuam ꝑ p̾ga¬
tionib feminarum. eo qd̃ qĩ portas matrum na¬
torum pandat.⁊ nubentũ mantis. s hoc ppħi
poete aut̃ iunonem ioius asserunt sororem ⁊ ꝯui¬
gem. ignem enĩ ⁊ arem iouem. aquam ⁊ fram
iunonem int̾pretant᷑. quoꝵ duoꝵ ꝑmixtione. u¬
niu̾sa gignunt᷑. ⁊ sororem dñt qi mundi parst.
Congͥugem: qd̾ cõmpxta ꝯcordat. uñ ⁊ uugiliꝰ. liĩ
pater omĩos fecundis himbrib ether: coniugiᷤ
ing̃mium descendit. Minerua apud gͥeos athe.¬
na dicitur.i. femina. apud latinos aut̾ mi¬
neruam uocatam qĩ deam.⁊ munꝰ artium uia¬
riarum.hanc enĩ inuentͥcem młtoruim inge¬

Expanded text:
Vestam, quia ignis inuiolabile sit elementum nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. Ouidius in Fastis: nec tu aliud Vestam quam uiuam intellege flammam nataque de flamma corpora nulla uides. iueo quod sicut ex virgine, ita nihil ex igne nascatur. Iunonem dicunt quasi ianonem, id est ianuam, pro purgationibus feminarum, eo quod quasi portas matrum natorum pandat, et nubentum maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Iunonem Iovis adserunt sororem et coniugem: ignem enim et aerem Iovem, aquam et terram Iunonem interpretantur; quorum duorum permixtione universa gignuntur. Et sororem dicunt quod mundi pars est; coniugem, quod copater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium descendit. Minerva apud Graecos Ἀθήνη dicitur, id est, femina. Apud Latinos autem Minervam vocatam quasi deam et munus artium variarum. Hanc enim inventricem multorum inge
Abbreviated transcription (Latin):
figurationib cum decore aliqͦ ꝯuers transducat̃.
trescaracteres solent ẽẽ dicendi. uinũ inquo
tm̃ poetaloquit᷑. ut ẽ in libris ungilii geor¬
mixtum ut ẽ in eneade nam poete illie ⁊ in¬
troducte ꝑͤ lociutur.

Expanded text:
figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. tres characteres esse dicunt, unum in quo tantum poeta loquitur, ut est in libro Virgilii geormixtum, ut est in eneide. Nam poeta illic et introducte persone loquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
a loco qr cͥcum pagos agebant. quos g̾ci comas
uocant. siue a commessatione. solebant enĩ pꝰcy.
bum homines ad eos audiendos uenire. s comedi
pͥuatorum hoĩum p̃dicant acta. Tragici uͦ res
publicas. ⁊ regum hystorias. item tͥgicoꝵ argum̃¬
ta et reb luctuosis sunt. comicoꝵ ex reb letis.
ut plautus actius. terentiꝰ. Noui. qͥ et satyricia
quib generalit̾ uicia carpuntur. ut ꝑsius. iu
ta corripiunt. nec uetabatur eis pessimum quẽq
descͥbe. nec cuiꝰlibet pecc̃a moresq rep̃hend̾e. uñ
et nudi pinguntur. eo qd̃ ꝑ eos uicia singła de¬
nudentur. Satyrici aut̃ dicti siue qd̾ pleni sint
om̃i facunditi. siue a saturitate ⁊ copia. deplu¬
rib enim simł locuntur reb. seu ab illa lance.
gentilium solebat deferri. aut a satyris nom̃
diis carmina fauebant: officium aut̃ poete ĩ
eo÷ ut ea que uere gesta s̃. inalias sỹes obliquiᷤᷤ¬

Expanded text:
a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comessatione. Solebant enim post cibum homines ad eos audiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res publicas, et regum historias; item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt, comicorum ex rebus laetis. ut Plautus, Actius, Terentius. Novi, qui et Satyrici a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, ta corripiunt; nec vetabatur eis pessimum quemque describere, nec cujuslibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. 8. Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance qgentilium solebat deferri, aut a Satyris nomendiis carmina faciebant. 10. Officium autem poetae in eo est, ut ea quae vere gesta sunt in alias s
Abbreviated transcription (Latin):
templa illis domib pulcͥora. aut simulac corꝑibꝰ
ampliora faciebant. ita eloqͥo etiam qĩ angustio¬
re honorandos putauerunt. laudesq eoꝵ ⁊ uerbiᷤ
illustriorib ⁊ iocundiorib num̃is extułunt. id
appellacos uarro auctor ÷. uł auiuendis carmi¬
latine: uatetes. Olim scͥpta eorum uaticinia dice¬
bantur. qd ui quadã ⁊ qĩ uesania inscͥbendo cõ¬
moit̾entur. uł qd̾ modis u̾ba connect̾ent. inerean¬
tiquis. ꝓ iñ cere ponentib etiam ꝑfurorem diui¬
ni eodem errant noĩe. qr ⁊ ip̃i qͦ pleraq u̾sib af¬
tate carminum. uñ ⁊ lira dicta. Tragedi dicti.
qd ininitio canentib p̃mium erat hyrcus.
quem g̃ci trogos uocant. Uñ horum carmine¬
qui quodam tragico uilem certauit abhyrcum.
amdehinc seq̃ntes traici młtum honorem adep¬
ti funt. excellentes in argum̃tis fabłarum ad ue¬
ritatis imaginem fictis. Comediappellati siue

Expanded text:
templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio, etiam quare honorandos putaverunt, laudesque eorum et verbis inlustrioribus et iucundioribus numeris extulerunt. Id appellatos Varro auctor est; vel a viendis carmiLatine vates olim, scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur; vel quod modis verba conecterent, viere antiquis pro vincire ponentibus. Etiam per furorem divini eodem erant nomine, quia et ipsi quoque pleraque versibus eftate carminum. Unde et lyra dicta. Tragoedi dicti, quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci τράγον vocant. Unde et Horatius: Carmine, qui tragico vilem certavit ob hircum. Jam dehinc sequentes tragici multum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. 6. Comici appellati, sive
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exit ⁊ morim᷑. gͦ ⁊ ignis cũ demundo ꝑful¬
gura proficiscit᷑ mundꝰ moritur. hii philose¬
phoꝵ errores etiam ⁊ apud eccłiam induxerũt
hereses iñ ⁊ zeones. ⁊ forme nescio que: inde
apud arryum tͥnitas nominis. ⁊ ppud ualenti¬
num platonicus furor. iñ mareionis cd̃ mẽior
de tianquillitate: ab stoicis enim uenerat.⁊ ut aĩa
interire dicatur epẏcurꝰ obseruat. ⁊ ut carnis restitu¬
tio negetur. deuana omĩum philosophoꝵ scola su¬
mitur. ⁊ ubi mat̾ia cũ deo equatur: tenonis disci¬
plina ÷ ⁊ uͥquid deigneo deo legitur eraditus dõ¬
int̾uenit. eadem mat̾ia apd̃ hereticos ⁊ philosophos
uolutatur .i. ⁊ retractatus implicatur
sicut ait tͣnqͥllus. Cum pͥmum homines
exuta feritate rationem uite hr̃e cepissent. seq ac
deos suos nosse. cultum modicum ac sermonem ne¬
cessarium. cõmenti s ritusq magnificentiam ad
religionem doꝵ suoꝵ excogitauerunt. Igit᷑ aut

Expanded text:
cum exit, emorimur. Ergo, et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. 22. Hi philosophorum errores etiam apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες, et formae, nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. 365 23. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate, a Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantursic ait Tranquillus: « Cum primum homines, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut plato. qͥdam mentẽ solutam. ut cycero cdã
et spm̃ ⁊ m̃tem. ut maro. Inuentum enim solũ¬
mꝰ dm̃ ñ ut inuenent exposuerunt. qi euanuart
incogitationib suis. dicentes enĩ seeẽ sapientiᷤ
stulti facti sunt. Item placonici qͥd̾ dm̃ c̾atirm.
⁊arbitrem.⁊ uidicem asserunt. Epycure ocis¬
sum. ⁊ inex̾citatum. Demundo aut̃ platomei
affirmant incorporalem.Sto ici corpiralem. Pra¬

Expanded text:
ut Plato: quidam mentem solutam, ut Cicero: quidam ut Plato: quidam mentem solutam, ut Cicero: quidam et spiritum et mentem, ut Maro. Inventum enim solummodo Deum, non ut invenerunt, exposuerunt: Evanuerunt in cogitationibus suis: dicentes sese sapienstulti facti sunt. Item Platonici quidem Deum curatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici adfirmant incorporalem; Stoici corporalem; E
Abbreviated transcription (Latin):
menq tͣrerunt. Epicureidicti ab epicuro
qͦdam philo sopho amatore uanitatis ñ sapi¬
entie. quẽ etiam phi losopbi porcum nomi¬
nominauerunt. qĩ uoluptans inceno carnali
uoluptatem corꝑis summũ bonum asserens a
etiam dixit nulla diuina ꝓuidentia instructĩ
et aut regimundum .s originererum. athonis
⁊ insecabilib at solidis corꝑibꝰassignauit ꝯpio
tinis concursib uniu̾sa nascuntur ut ratt
ero pͥea quam mortuuis fuert. Gimnososiste min¬
diꝑopacas indie solitudines ꝑhibentur phibs¬
phari. adhibentes tantum genitalib tigmino
gurno enim ȩreo dictum quod uuiuenes miditi¬
cent in campis. uͥ pudenda tantum sola opunt
hi ⁊ agenerando se cohibent. Theologi auit ibs
deo dixerunt. quoꝵ itana ꝯstat opinio quods
eẽt dum quererent. qͥdam enĩ corpores sensuhẽ
mundũ uisibilem et quatuor elem̃tis dm̃ ẽli
xerunt. ut dionisiꝰ stoicꝰ. Alii ltero spiritalit ntd

Expanded text:
menque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro menque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quotis concursionibus universa nascantur et nata ero pper opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina. Gymnasium enim ex eo dictum est, quod juvenes nudi exercentur in campo, ubi pudenda tantum operiunt. Hi et a generando se cohibent. Theologi autem iiddeo dixerunt: quorum varia constat opinio, quid deus esset, dum quererent. Quidam enim corporeo sensu, hunc mundum visibilem, ex quatuor elementis, deum esse dixerunt, ut Dionysi
Abbreviated transcription (Latin):
incerta opinantur. s sicut fatend̾: młta incer¬
ta ⁊ occulta eẽ. que uoluit ds̃ intelligentiam
hominis excedere. fic tantum plurima eẽ que
posuit ⁊ sensus penetratione comp̃hendi. hãc
septam arcesilaus cirenaicus philosopħꝰ repꝑit
eiuiꝰ sectator fuit de metͥcus qͥdixit tanquã in
puteo alto. ita ut fundꝰ nullus sit ita mocculco
lacere u̾itatem. ꝑ ipatetici ade ambulatione
dicti. eo quod aristotiles auctor eoꝵ deambu¬
lans disputare solitus eẽt. hii dnt quandam
particulam anime eẽ et̾nam. dereliquo mag¬
maexparte mortalem. Cinici abimmundicia
impudentie nuncupati. ꝯt᷑ enim humanam
uecundiam in ꝓpatulo coire cum ꝯiugib eis
mos erat. censentes licitum honestumq eẽ:
palam cum urore concumbe. qi ꝯuigium
iustum :. publice id p̃dicantes agendum ut
canes in uicis uł plateis. uñ ⁊ acanib quoꝵ
uitam imitabantur etiam uocabrhim no¬

Expanded text:
incerta opinantur: sed sicut fatendum est multa incerincerta opinantur: sed sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere: sic tamen plurima esse quae possint et sensus penetrabili ratione comprehendere. Hanc sectam Archesilaus, Cyrenaicus philosophus reperit, cujus sectator fuit Democritus, qui dixit, tanquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto jacere veritatem. Peripatetici a deambulatidicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum no
Abbreviated transcription (Latin):
gorici. Alii alocis ꝯuenrentie ꝯuenticłoꝵ¬
⁊ stationũ suarum. ut ꝑipatetici. ⁊ stoyei.¬
⁊ academyci. Platonici aplatone philosopho
dic̃ti. hii animarium c̃atorem et̃ deum:
corporum angelos eẽ asserunt. ꝑmultos annoꝵ
circulos indiu̾sa corpora redire aĩas dicunt.
Stoyci a loco dicti. porticus enĩ fuit athenis. quẽ
in qua picta erant gesta sapientium. atq ui¬
philosophabantur. ex qua et stoyci dict̃i funt.
g̾ce enĩ porticus stoa dicit᷑. hac sectam pͥmus
⁊enon instituit. hii negant sñ uirtute effici
ci quemꝗͣ beatum. peccatum uniforme ẽẽ asse¬
runt. dicentes. sic ille nocens erit qͥ pabeas fura¬
uent. quam qͥ aurum. qͥ mergum occiderit ꝗͣ
qͥ equum. ñ enĩ animaleͥmen s̃. animꝰ facit. hũ
etiam aium cũ corꝑe ꝑire dicunt. anunãqͥq
nos. Academici apellati a uilla platonis acade¬
mia atthenarum uͥ id̾ plato docebat. hũ omĩa

Expanded text:
gorici. Alii a locis conventiculorum egorici. Alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut peripatetici, stoici, academici. Platonici a Platone philosopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annorum circulos, in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a loco dicti: porticus enim fuin qua picta erant gesta sapientium atque vis sapientes philosophabantur, ex qua et stoici dicti sunt: graece enim porticus stoa dicitur. Hanc sectam primo Zeno instituit. Hi negant, sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: sic ille nocens erit, qui paleas furaverit, quam qui aurum: qui mergum occiderit, quam qui equum. Non enim animal crimen, sed animus facit. Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoqsse aeternos. Academici appellati a villa Platonis academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
amatores int̾pretant᷑. Est enim philosophus qͥdi¬
uinarum humanarumq rerũ sciãm ht̃. ⁊ om¬
apicthagora fertur exortum. Nam dũ antea
g̾ci ueteres sophistas .i. sapientes aut doctores
sapĩe semet ipsos raetantiꝰ nominarent. iste int̃¬
rogatus qͥd ꝓfit̾etur u̾ecundo noĩe philosophũ
.i. amatorem sapi̾e sese eẽ respondit. quando
sapientem ꝓfit̾i arrogantissimum uidebatur.
ita deinceps posteris posteris placuit. ut qͣ ta¬
libet de reb ad sap̃iam ꝑtinentib doctrina
qͥsq uelsibi uł aliis iuderetur excelłe: non nͥ
philosophus uocaretur. Idem autem philo¬
sophi tͥplicigenere diuidunt᷑. nam aut phi¬
sici s̃. aut etici aut logici. Phisici dicti qr de
naturis tractant. natura qͥtpe g̃cephisis uo¬
putant. mos enĩ apud gcos etys appellat᷑.
Logici aut̃ qr innatura ⁊ morib ronemadiũ¬
hii inheresib fins. habentes quedam noĩa
ex auctorib ut platonici. epicurei. piçta¬

Expanded text:
ae interpretantur. Est enim Philosophus, qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet. Omorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea graeci veteres Sophistas, id est, sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos jactantius nominarent, iste interrogatus, quid profiteretur, verecundo nomine philosophum, id est, amatorem sapientiae se esse respondit: quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps posteris placuit, ut quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque, vel sibi, vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus vocaretur. Iidem autem philosophi triplice genere dividuntur: nam aut physici sunt, aut ethici, aut logici. 4. Physici dicti, quia de naturis tractant. Natura quippe φύσις Graece voputant. Mos enim ἦθος apud Graecos appellatur. 6. Logici autem quia in naturis et moribus rationem adjunhi in heresibus suis, habentes quedam nomina ex authoribus, ut platonici, epicurei, pytha
Abbreviated transcription (Latin):
appellatione nom̃ sortita ÷. hic pͥmus omĩum io¬
uem appellauit. si mulatra repperit. aras sta¬
tuit. uictimas imolauit. nequaquã istiꝰ mͦi
reb ing̾cia unquã uisis. Idolatͥa ydolorum ser¬

Expanded text:
appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Ioappellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Iovem appellavit, simulacra repperit, aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Idolatria idolorum ser
Abbreviated transcription (Latin):
ymagines ł effigies. tamquã incelũ raptis ꝓ
quib se int̃nis demones colendi fuꝑposuert̃.
⁊ sͥ sacͥficari a deceptis ⁊ ꝑditis ꝑsuaserunt.
Simulacra aut̃ similitudinẽ nincupata.
eo qd manu artificis ex lapide. alia ne mat̾ia
eoꝵ uultus imitantur in qͦrum honore fui¬
guntur. gͦ suntilac̾ ł ꝓeoꝵ qd̾ sint similia
uł ꝓ eo qd̾ simulata acq ꝯficta. uñ ⁊ ffalsa s̃.
et notand̾ quod latinuis sermo sit in hebreo.
apud enim eõs pdolum siue simulachrum semel dt
Iudei dicunt qd hysmael pͥmꝰ simulacrũ luto fec̾it.
gentiles aut̃ pͥmum ꝓmeth eum similacra hoñim
deluto finxisse ꝑ hibent. ab eoq natam eẽ artem
simulae̾ ⁊ statuaᷤ fingendi. Unde ⁊ poete ab eoho¬
mines pͥmum facetos ẽẽ ꝯfingunt. figurate ꝓpt̃ es¬
figies. apd grecobs aut̃ cicrobs. subqͦ pͥmum inar¬
ce oliua orta ÷.⁊ atheniensium urbs ex minerur

Expanded text:
imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra autem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel pro eo quod sunt similia, vel pro eo quod simulata atque conficta; unde et falsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum sive simulacrum Semel dicitur. Iudaei dicunt quod Ismael primus simulacrum luto fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae