comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnot̾ .e. in.ꝑseu̾antem iniͥbulatione pacientiam Que¬
siuit ame qd̾ meluus me nouit u̾ra prudentia. utrũ mu¬
lier que pꝰ cõpleta sacram̾ta ⁊⁊ officia nuptiarũ infra duos aut
tres m̃ses peꝑisse cognoscit᷑ debeat ꝓpt̾ federa nuptiarũ in conui¬
gio man̾e.an ꝓpt̾ patratũ ante nuptias flagitiũ matͥmonii dig¬
nitatẽ amitt̾e. eum lex moysi uibeat huiꝰmodi lapidare: Suꝑ
qua re ñ memini me canonicam inuenisse sententiam. dico tñ
sine p̾iudicio melioris sententie. qr si ante celebrationẽ comu
ritatẽ legũ ñ ẽet honestanda matͥmonio. s asꝑis obiurgatio¬
pꝰqͣm matͥmoniales tabule date st̃. ⁊ ceta comugii sacram̃ta
cõpleta st̃. uir &. ⁊ mulier unũ corpꝰ ꝑ cõmixtionẽ carnis facti
st̃: ñ intelligo posse dissolui comugium. nͥ diuortii causa int̃¬
currat adult̾ium. qmͣiuis ex ad ultio docente euangłio possit
mulier marito reconciliari. qͣntomagis ex simplici fornicati¬

Expanded text:
r, perseverantem in tribulatione patientiam . Quaesivit a me, quod melius me novit vestra prudentia, utrum mulier quae post completa sacramenta et officia nuptiarum infra duos aut tres menses peperisse cognoscitur, debeat propter foedera nuptiarum in conjugio manere, an propter patratum ante nuptias flagitium matrimonii dignitatem amittere, cum lex Moysi hujusmodi jubeat lapidari. Super qua re non memini me canonicam invenisse sententiam; dico tamen sine praejudicio melioris sententiae, quia si ante celebrationem sacraseveritatem non esset honestanda matrimonio, sed asperis objurgatiotabulae datae sunt, et caetera conjugii sacramenta completa sunt, vir et mulier unum corpus per commistionem carnis facti sunt, non intelligo posse dissolvi conjugium, nisi divortii causa intercurrat adulterium, quamvis enim ex adulterio, docente Evangelio, possit mulier marito reconciliari, quanto magis ex simplici fornicati
Abbreviated transcription (Latin):
ad singłare certam̃ ꝓpt̾ similes suspiciones teib̾tam uxorem suã
cogere uellet rex Lochariꝰ: adu̾sus eũ ita scribit papa Nicholaus
Monomachiam uͦ in legẽ ñ assumimꝰ. qm p̃ceptã fuisse ñ reꝑimꝰ. Qmͣ
a. nusqͣm tam̃ ut ꝓ lege teneatur alicubi diuina sauxit auetori¬
tas. cum hoc ⁊ huiuscemodi sectantes dm̃ solũ mͦ tẽptare uideant᷑.
his ⁊ huĩcemodi sententiis correptꝰ tẽꝑa ⁊elum tuũ. ne te ⁊ uxorẽ
tuam. ⁊ sobolem tuam iinmod̾ata seuitate trudas in infamiã.
qͣm sedare ñ pot̾is cũ aliq̃n penitentia ducł mulco sudore seda¬
re studueris Sufficiat gͦ tͥ cũ iuram̃to uxoris tue ꝓbatarium

Expanded text:
ad singulare certamen propter similes suspiciones Teibergam uxorem suam cogere vellet rex Lotharius, adversus eum ita scribit papa Nicolaus: « Monomachiam vero in legem non assumimus quam praeceptam fuisse non reperimus, quam a , nusquam tamen ut pro lege teneatur, alicubi divina sanxit auctoritas: cum hoc et hujuscemodi sectantes, Deum solummodo tentare videantur. » His et hujusmodi sententiis correptus, tempera zelum tuum, ne te et uxorem tuam, et sobolem tuam immoderata severitate trudas in infamiam, quam sedare non poteris, cum aliquando, poenitentia ductus, multo sudore sedare studueris. Sufficiat ergo tibi cum juramento uxoris tuae probatarum
Abbreviated transcription (Latin):
seit. Nos aut̃ interim nec ut iustam apꝓbam. nec ut in ita
condenamꝰ. qͣm ad huc iguoramꝰ. Possibił ũ non erat. qr conse¬
Loco non conueniebat. qi eiuitas sub anathemate posita erat.
Tempori oportuna ñ erat. q consecratio rigis differret : reg¬
nistatus ⁊ eccłe ꝑ ax gͣuit̾ ꝑiclitaret᷑ Qd̃ gͦ fccimꝰ. salubri deli¬
batione ⁊ ꝓuida dispensatione fecimꝰ. nulli inuidentes. nulli̾
aueloritat̾e nob̾ arrogare molientes. s nos int᷑ t̾minos nr̃os
simplici ocło cohibentes. Sentiant alit̾ qui uolunt. ñ time¬
mus tͥbunal t̾reni iudicis. qr securos nos fac̃ conscientia nt̃a
ante tbinal int̾ni cognitoris. Noiumꝰ eñi qr necessarie disyen

Expanded text:
ec ut justam approbamus, nec ut injustam condemnamus, quam adhuc ignoramus. Possibilis vero non erat, quia conseLoco non conveniebat, quia civitas sub anathemate posita erat. Tempori opportuna non erat, quia si consecratio regis differretur, regni status et Ecclesiae pax graviter periclitaretur. Quod ergo fecimus, salubri deliberatione et provida dispensatione fecimus, nulli invidentes, nullius auctoritatem nobis arrogare molientes, sed nos intra terminos nostros simplici oculo cohibentes . Sentiant aliter qui volunt; non timemus tribunal terreni judicis, quia securos nos facit conscientia nostra ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
pit nec fornicariũ a lege coniugii.sic̃ ⁊ paulus lapsib hu¬
mane fragilitatis occurrens scribit ad corinchios Propt̾ for
dãpnabilis foret turpitudine flagicii. uenialis fieret hone¬
state matͥmonii. nec iam reputentur fornicarie que pͥus erant
in honeste. neq liceat uiris eas ꝓpt̾ pͥorẽ lepsum dimitt̾e. dicen¬
te apło. Alligatꝰ es uxori. noli querere solutionem. Cum em̃ for¬
nicatio ⁊ in tiet̾i ⁊ in nouo testam̃to eque inhonesta. ⁊ dãnabił
habeat᷑. ut de in honesta fac̾et honest̃ã. p̃ceptũ ẽ oseȩ adno ut
uxorem sͥ duc̃et mulier̾ẽ fornicariam. Unde beatꝰ ieronimꝰ in
explanatione suꝑ osee ita seribit: Non ẽ culpandꝰ oseȩ ꝓpħa si me¬
recricẽ qͣm dux̃ conu̾terit ad pudicitiã. s potiꝰ laudandus qd̾ ex

Expanded text:
pit, nec fornicarium a lege conjugii, sicut et Paulus lapsibus humanae fragilitatis occurrens scribit ad Corinthios: Propter forrnalis commistio quae damnabilis foret turpitudine flagitii, venialis fieret honestate matrimonii, nec jam reputentur fornicariae quae prius erant inhonestae, neque liceat viris eas propter priorem lapsum dimittere, dicente Apostolo: Alligatus es uxori, noli quaerere solutionem . Cum enim fornicatio et in Veteri Testamento et Novo aeque inhonesta et damnabilis habeatur, ut de inhonesta faceret honestam, praeceptum est Oseae a Domino, ut uxorem sibi duceret mulierem fornicariam. Unde beatus Hieronymus in explanatione super Oscam ita scribit: « Non est culpandus Osea propheta, si meretricem quam du
Abbreviated transcription (Latin):
Ad causam te ex p̃cepto dñi pape adu̾sus Gaufridũ concanoni
inuitauimꝰ. ⁊ ut de tuo aduentu certos nos redderes. qr de obedi¬
respondisti. uiditiũ subt̾fugiens nob̾ ignorantib uenisti. qr eũ
iudicib de causa ñ conuen̾as iudices non inuenisti. In quo me¬
ins ĩ absenti potuit suffragari innocens ⁊ simplex ueritas:
qͣm p̾senti ꝓdesse possit ad nocendũ multo serutimo ꝑquisita
palliata duplicitas. Quom eñi ꝓdẽe non posset dolosa absenti¬
a. sic iure ꝓde̾e non pot̾ dolosa p̃sentia. qr sic̃ dic̃ beatꝰ auq̾tinꝰ.
simulata equitas non ẽ equitas. s simulatio ⁊ iniquitas. Mone
mus gͦ iterum qd̾ monuitꝰ. nos ⁊ college nr̃i ex p̃cepto apłico.
ut reuertaris ad iudicium.⁊ diem tͥ p̃seribimꝰ loco ñ mutato
lł septembris. ad que si uenturꝰ es. usq ad assũptionẽ beate
marie p̃mandare nob̾ ne pigriteris. qr alit̾ ad hanc discussionẽ
conuenire non debemꝰ. nisi uenturũ te ẽe p̃sciamꝰ. Alio qͥn

Expanded text:
Ad causam te ex praecepto domni papae adversus Gaufridum concanonicinvitavimus, et ut de tuo adventu certos nos redderes, quia de obedirespondisti, judicium subterfugiens, nobis ignorantibus, venisti, et quia cum judicibus de causa non conveneras, judices non invenisti. In quo melius tibi absenti potuit suffragari innocens et simplex veritas quam praesenti prodesse possit ad nocendum multo scrutinio perquisita et palliata duplicitas. Quomodo enim prodesse non potest dolosa absentia, sic jure prodesse non potest dolosa praesentia, quia sicut dicit beatus Augustinus, « Simulata aequitas non eollegae nostri ex praecepto apostolico, ut revertaris ad judicium, et diem tibi praescribimus, loco non mutato, Kal. Septembris; ad quem si venturus es, usque ad Assumptionem beatae Mariae praemandare nobis ne pigriteris, quia ad hanc discussionem aliter convenire non debemus, nisi venturum te esse praesciamus. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui cũ filiis qͦndam senioris sui ludouici agebant. Ludo¬
uicum nepotem cũ uxore sua adhas partes uenturũ qͦsda ep̃os
miser̾t ad ferrarias monast̾iũ. ⁊ ibi consecrari eos ac coronari
in reges fecert. Item in gestis francoꝵ: Suꝑerant duo filii rob̾ti
comitis andegauoꝵ. qui fuit saxoniei gen̾is uir. senior ex¬
his odo dicebatur. Rob̾tꝰ alt̾. Ex his maiorem natui odonem
franci ⁊ burgundiones aqͥtaniensesq ꝓceres congregati in
unum. licet reluctant̾e̾ tutorem caroli pueri regniq eleg̾e gub¬
plex incare̾e posit᷑. rodulfum nobilem filiũ ricardi burgundio¬
nũ ducẽ. quẽ de sacro fonte susceꝑat. una cũ consilio hugonis
magni filii supͣdicti rob̾ti ⁊ ꝑcerũ francoꝵ in regnũ sublima¬
uit. Unctꝰ uͦ ẽ in regem ipse Rodulfus .iii. idꝰ uilu suessionis ei¬
uitate. Post mort̾e̾ rodulfi regis ꝑ Willm archiep̃m reductꝰ ẽ¬

Expanded text:
tes qui 81 cum filiis quondam senioris sui Ludovici agebant, Ludotes qui 81 cum filiis quondam senioris sui Ludovici agebant, Ludovicum nepotem cum uxore sua ad has partes venturum quosdam episcopos miserunt ad Ferrarias monasterium, et ibi consecrari eos et coronari in reges fecerunt. » Item in Gestis Francorum: « Supererant duo filii Roberti comitis Andegavorum, qui fuit Saxonici generis vir. Ex his senior Odo dicebatur, Robertus alter; ex his majorem natu Odonem Franci et Burgundiones, Aquitaniensesque proceres congregati in unum, licet reluctantem tutorem Caroli pueri, regnique elegerunt guberplex in carcere positus, Rodulfum nobilem filium Ricardi Burgundionum ducem, quem de fonte sacro susceperat, una cum consilio Hugonis magni filii supradicti Roberti, et procerum Francorum in regnum sublimavit. Unctus vero est in regem ipse Rodulfus tertio Idus Julii Suessionis civitate. Post mortem Rodulfi regis, per Vuillelmu
Abbreviated transcription (Latin):
sit eligere. ⁊ om̃e regi debitũ obsequiũ exhib̾e. Si uͦ ad consu¬
ctudinem recurrimꝰ que in exemplis maxime declarat᷑: res¬
pondemꝰ ex u̾b auqͦtini. qr ratio exẽplis ante ponenda ẽ: eui
tam̃ ⁊ oxempla concordant. Ecce rationem dedimꝰ. cui apd̾
mus ⁊ exempla rationi concordantia Sic̃ eni legit᷑ in gestis
S posuit. ⁊ usq ad fluuiũ garimnam regnũ suũ extendit.
diam que celtice pars ẽ in regnum accepit. Isti quippe reges
Postqͣm uͦ regnum gallorũ in suam monarchiam reuocatũ ẽ
nec remis nec a rem̾si archiep̃o in reges sublimati st̾ nec in¬
uncti. Ludouic̃ quoq nepos ludouici senioris aps̾ ferrarias qͥ
locus ẽ in pago senonensi ⁊ uxor eiꝰ nullo p̾sente metropolita¬
no.aquibdam ep̃is in reges st̃ consecrati ⁊ coronati. Unde in
gestis francorũ ita legitur. Audientes hugo abbas⁊ cet̾i pͥma¬

Expanded text:
sit, eligere, et omne regi debitum obsequium exhibere. Si vero ad consusit, eligere, et omne regi debitum obsequium exhibere. Si vero ad consuetudinem recurrimus, quae in exemplis maxime declaratur, respondemus ex verbis Augustini, quia ratio exemplis anteponenda est, cui tamen et exempla concordant. Ecce rationem dedimus, quam  aon credimus. Addamus et exempla rationi concordantia. Sicut enim legitur in Gestis  flumen  al. ad fluvium Garunnam regnum suum extendit; diam, quae Celticae pars est, in regnum accepit. » Isti quippe reges Postquam vero regnum Gallorum in suam monarchiam revocatum estnec Remis nec a Remensi archiepiscopo in reges sublimati sunt, nec injuncti. Ludovicus quoque nepos Ludovici senioris apud Ferrarias, qui locus est in pago Senonensi, et uxor ejus nullo praesente metropolitano a quibusdam episcopis in reges sunt consecrati et coronati. Unde in Gestis Francorum ita legitur: « Audientes Hugo abbas et caeteri prima
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s eccłe ad quas murm rem̾sium cłicoꝵ ꝑuen̾it. nos
inconsecratione ludouici regis francoꝵ nichil nr̃m q̃sis
se. s ꝓcõmum utilitate regni ⁊ sac̾dotii consulte uigilasse.
ñ mediocrit᷑ medio minueret᷑. Qd̾ ne fieret co oꝑante d̾o ⁊ ꝓ
integritate regni. ⁊ ꝓ tͣnqͥllitate eccłarũ qͣntũ potuimꝰ p̾ca¬
uere studuimꝰ. Unde liuori ascribendũ udet᷑ aut tumori.
si qͥs utili ⁊ honeste actioni deroget. qͣm nec ratione pot̾ re¬
darquere. nec consuetudine infirmare. nec lege dãpnare. SSi e¬
ñi rationem consulimꝰ: iure iu regem ẽ conseeratꝰ. cui regnum
heredicario uire competebat. ⁊ que cõmunis consensis ep̃oꝵ¬
⁊ ꝓcerum iam pͥdem eleg̾at: Preterea que ratio ẽ belgicorum
regem suũ creare ⁊ consecrare qmuis in aliis ꝓiunciis regnatu¬
rus sit. si ita ipsoꝵ regũ uoluntas. ⁊ tẽpoꝵ atq locoꝵ oportu¬
nitas se obtulerit. eadem ẽ celticoꝵ ⁊ aquitanoꝵ qui belgicoꝵ

Expanded text:
omnes Ecclesiae, ad quas murmur Remensium clericorum pervenerit, nos in consecratione Ludovici regis Francorum nihil nostrum quaesisse, sed pro communi utilitate regni et sacerdotii consulte vigilasse. non mediocriter minueretur. Quod ne fieret, cooperante Deo, et pro integritate regni, et pro tranquillitate Ecclesiarum, quantum potuimus praecavere studuimus. Unde livori ascribendum videtur aut tumori, si quis utili et honestae actioni deroget, quam nec ratione potest redarguere, nec consuetudine infirmare, nec lege damnare. Si enim rationem consulimus, jure in regem est consecratus, cui jure haereditario recerum jampridem elegerat. Praeterea quae ratio est Belgicorum regem suum creare et consecrare, quamvis in aliis provinciis regnaturus sit, si ita ipsorum regum voluntas et temporum atque locorum opportunitas se obtulerit, eadem est Celticorum et Aquitanorum, qui Belgicoru
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ Siuͦ pͥiulegiis nitit᷑ rem̾sis eccła. illa pͥulegia apd̾ nos.
nulla st̃. qr nec in gen̾alib conciliis nob̾ audientib st̃ recita¬
festius dicamꝰ. nulla nob̾ familiari uł publica relatione pla¬
ta. Illiꝰ gͦ legis p̃uaricatores ñ sumꝰ. cuĩ auditores nũqm fuimꝰ.

Expanded text:
mus. Si vero privilegiis nititur Remensis Ecclesia, illa privilegia apud nos mus. Si vero privilegiis nititur Remensis Ecclesia, illa privilegia apud nos nulla sunt, quia nec in generalibus conciliis nobis audientibus sunt recitafestius dicamus, nulla nobis familiari vel publica ratione propalata. Illius ergo legis praevaricatores non sumus, cujus aud
Abbreviated transcription (Latin):
alios. qd̾ scismaticoum ẽet. ⁊ unitat̃e eccłe diuid̾et. Hec di¬
centes ñ rep̃hendimꝰ institutionẽ eccłastic̃a. ꝑ qm pax eccłe
firmiꝰ colligata ẽ.cũ inferiores a suꝑiorib sacram̃torũ dis¬
pensationẽ suscipiunt. nec ultra qm sͥ concessũ ẽ usurpa¬
re p̃sumunt. Uerum iͥi ꝑsonarũ equalis ẽ potestas quarũ
detrahere.⁊ sͥ soli arrogare.sua querens. deceptꝰ ẽ scłi ambi¬
tione. Nos qͥppe rem̃si eccłe ñ inuidemꝰ. ⁊ si reges francoꝵ gͣ eã¬
tantã habuerint deuotionẽ. ut malint a metropolitano eiꝰ
ꝯsecͣri qͣm ab alio: ñ repugnamꝰ: ñ dolemꝰ immo suꝑ bñdicti¬
uici regis nicħ nos fecisse contra morẽ. restat ut ostendamꝰ in¬
chil nos fecisse contra legem. Lex qͥppe ÷ p̾ceptio uł ꝓhibitio
scͥpta. ad cõminune utilitatẽ referens qͥcqͥd iubet aut phi¬
bet. Contͣ hanc gͦ nicł fecimꝰ. qui nulla contͣdictione phibiti
cominuni utilitati in hoc facto caritate suggͥente consului¬

Expanded text:
. Haec dicentes non reprehendimus institutionem ecclesiasticam, per quam pax Ecclesiae firmius colligata est, cum inferiores a superioribus sacramentorum dispensationem suscipiunt, nec ultra quam sibi concessum est usurpare praesumunt. Verum ubi personarum aequalis est potestas, quarumdetrahere et sibi soli arrogare sua quaerens, deceptus est saeculi ambitione. Nos quippe Remensi Ecclesiae non invidemus, et si reges Francorum erga eam habuerint tantam devotionem, ut malint a metropolitano ejus consecrari quam ab alio, non repugnamus, non dolemus, imo super benedictivici regis nihil nos fecisse contra morem. Restat ut ostendamus nihil nos fecisse contra legem. Lex quippe est praeceptio vel prohibitio scripta, ad communem utilitatem referens quidquid jubet aut prohibet. Contra hanc ergo nihil fecimus, qui nulla contradictione prohibiti, communi utilitati in hoc facto charitate suggerente consului
Abbreviated transcription (Latin):
toritatib munici. nolumꝰ eccłis nr̃is in auditã nouitatẽ inducere.
uł iura carũ antiqͥtꝰ instituta ꝑmutare. Pret̾ea qr in hoc ꝯcilio
de inuestituris laicoꝵ qͣs qͥdã int̾ hereses cõputant tͣctare dis¬
ponitis. potiꝰ pudenda patris nr̃i nudabitis. que publicanda ñ
ẽent ingeth. nec incõpitis ascalonis deridenda exponetis. qͣm pꝰ
dorsũ ea uelando bñdictionẽ pat̾nam uoł adqͥratis. Qd̃ eñi ꝓpcer
uitandam popłi stragem pat̾ne inse admisit sũmꝰ pontifer. eoe¬
git necessitas. ñ apꝓbauit uoluntas Qd̾ in de constat. qr pꝰ qͣm e¬
uasit ꝑicłm : sic̃ ipse qͥb dam nr̃m scͥpsit. qd̾ iusserat uissit. qd̾ ꝓ¬
hibuerat ꝓhibuit. qͣmuis qͥbdam nefandis urgente ꝑicło. q̃dã
nefanda scripta ꝑmiserit: Sic petrꝰ tͥnam negationẽ tͥna ꝯfessione
purgauit. ⁊ apłs mansit: ic marcellinꝰ papa deceptꝰ a ꝓphanis co
dies martyrio coronari ꝓmeruit: Sic aaron inheremo morã faci¬

Expanded text:
tatibus muniti nolumus ecclesiis nostris inauditam novitatem inducere vel iura earum antiquitus instituta permutare. Preterea quia in hoc concilio de investituris laicorum, quas quidam inter hereses computant, tractare disponitis, potius pudenda patris nostri nudabitis, quae publicanda non essent in Geth nec in compitis Ascalonis, deridenda exponetis, quam post dorsum ea velando benedictionem paternam vobis acquiratis. Quod enim propter vitandam populi stragem paterne in se admisit summus pontifex coegit necessitas, non approbavit voluntas. Quod inde constat, quia postquam evasit periculum, sicut ipse quibusdam nostrum scripsit, quod iusserat iussit, quod prohibuernefanda scripta permiserit. Sic Petrus trinam negationem trina confessione purgavit, et apostolus mansit. Sic Marcellinus papa deceptus a profanis cdies martyrio coronari promeruit. Sic Aaron in eremo moram faci
Abbreviated transcription (Latin):
dictis ⁊ exemplis eredimꝰ inpotestate ep̃oꝵ purgationẽ sac̾do¬
tum uł exaggerare uł tẽꝑare. scd̾m qd̾ in telligt̃ ⁊ fame eorũ
consultũ. ⁊ saluti plebiũ s cõmissarũ ẽẽ necessariũ. Scͥpsissemꝰ
plura. si nec ista intelligimꝰ prudentie ur̃e necessaria. Uał.¬
URe pͥmatꝰ ur̃i inuitastis nos ad
conciliũ apd̃ ansam celebrandũ. in quo tͣctare disposuistis de fide
et inuestituris laicorũ. Ad qd̾ uenire minime ꝯtẽnuimꝰs t̾minos qͦs po¬
suer̃t patres. nr̃i. t̾minos antiqͦs tͣnsgredi formidamꝰ. Nusqͣm eñi
reuenda patrũ sanxit auctoritas. nusqmͣ hoc seruare consueuit
cialib eccłus ꝓ eausis quas int ꝓuinciam t̾minare ñ pot̾at pͥme
sedis audientiam appellaret. Qd̾ ñ de corde nr̃o ꝓpħamꝰ. s apłica a¬
auctoritate muniti ir refragabilib sententiis apꝓbamꝰ. Uñ seribit
bodus archiep̃s narbonensis qd̾ cłicos suos eo inuito ad uidiciũ

Expanded text:
 purgationem sacerdotum vel exaggerare vel temperare, secundum quod intelligunt, et famae eorum consultum, et saluti plebium sibi commissarum esse necessarium. Scripsissemus vobis plura, sed nec ista intelligimus prudentiae vestra esse necessaria. Vaure primatus vestri invitastis nos ad concilium apud Ansam celebrandum, in quo tractare disposuistis de fide et investituris laicorum , ad quod venire minime contemnimus, sed terminos quos posuerunt patres nostri, terminos antiquos transgredi formidamus. Nusquam enim reverenda Patrum sanxit auctoritas, nusquam hoc servare consuevit cialibus Ecclesiis pro causis quas intra provinciam terminare non poterat, primae sedis audientiam appellaret. Quod non de corde nostro pauctoritate muniti, irrefragabilibus sententiis approbamus. Unde scribit bodus archiepiscopus Narbonnensis, quod clericos suos eo invito ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
Iulii. unctꝰ ẽ in regẽ apd̃ laudunum. Post tͣnslationẽ uͦ regni
francoꝵ inꝓgeniem hugonis magni ducis. hob̃tꝰ piissimꝰ rex
silius hugonis regis aurelianis ẽ in regem conseeratꝰ ⁊ coronatꝰ.
Cuiꝰ filiꝰ hugo uiuenis copendii ẽ unctꝰ. ⁊ in regẽ sublimatus.
Ex his ⁊ huiꝰcemodi exemplis manifestũ ẽ. qd̾ francoꝵ reges
ũ om̃s in rem̾si eccła. uł a rem̃sib archiep̃is st̃ consecrati. S:
multi in multis aliis locis ⁊ amultis aliis ꝑsonis consecrati st̃.
que omnia si retexerentur: ⁊plixam fac̾ent orationẽ. ⁊ suꝑ¬
fluam disputationem. cũ nullis scriptis uł exemplis ꝓbari
xisse aut coronasse. Cum eñi eadem potestas sit cuiꝰq metropo¬
litani in metropoli sua: mirũ uidetur. quare unꝰ in ꝓpͥũ ius¬

Expanded text:
ul. unctus est in regem apud Laudunum. Post translationem vero regni Francorum in progeniem Hugonis magni ducis, Robertus piissimus rex filius Hugonis regis, Aurelianis in regem consecratus est et coronatus, cujus filius Hugo juvenis Compendii est unctus, et in regem sublimatus. » Ex his et hujuscemodi exemplis manifestum est quod Francorum reges non omnes in Remensi Ecclesia, vel a Remensibus archiepiscopis sunt consecrati, sed multi in multis aliis locis, et a multis aliis personis consecrati sunt. Quae omnia si retexerentur, et prolixam facerent orationem, et superfluam disputationem: cum nullis scriptis vel exemplis probari xisse aut coronasse. Cum ergo haec eadem potestas sit cujusque metropolitani in metropoli sua, mirum videtur quare  al.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ministrationib siuis renutiare. aut de mundo exi¬
re.nec habebunt uͥ seminent sp̃ualia. nͥ ꝑmittant᷑ aliqua
sublimitas. ⁊ ortodoxorũ consulit actoritas dicens qr uͥ po¬
puloꝵ strages iacent detrahendũ ẽ aliquid canonũ seuita¬
ti ut maiorib morb̾ sanandis sincera caritas subueniat:¬
ħ dicendo doctam pat̾nitatẽ uram ñ docemꝰ. s eadem ꝯsulẽ¬
do ⁊ rogando monemus. ut ibi consilii ⁊ pietatis studeacis
uiscerib abundare. uͥ fas ñ ẽ debitam fortitudinẽ exercͥe

Expanded text:
administrationibus suis renuntiare, aut de mundo exiadministrationibus suis renuntiare, aut de mundo exire, nec habebunt ubi seminent spiritualia, nisi permittantur aliqua sublimitas, et orthodoxorum consulit auctoritas dicens: quia ubi populorum strages jacent, detrahendum est aliquid canonum severitati, ut majoribus morbis sanandis charitas sincera tamen doctam Paternitatem Vestram non docemus, sed Eamdem consulendo et rogando monemus, ut ibi consilii et pietatis studeatis visceribus abundare, ubi fas non est debitam fortitudinem exerce
Abbreviated transcription (Latin):
riam pacem impetͣre nequiuimꝰ. nͥ p̃dictus mnetropolitanꝰ
ꝑ inanum ⁊ sacͣm̃tũ eam fidelicatem regi fac̾et qmͣ p̃deces¬
sorib suis regib francoꝵ antea fec̾ant om̃s rem̾ses archi¬
ep̃i ⁊ cet̾i regni francoꝵ qͣmlibet religiosi ⁊ sc̃ĩ ep̃i. Q d̾
ꝑ suadentib ⁊ mmpellentib totiꝰ curie obtimatib ⁊ si ꝑp̃
do legis sit caritas. in hoc legib ob tẽꝑatũ ẽe credidimꝰ.
in quo caritatis opus impletũ ẽẽ cognotumꝰ. Petimꝰ gͦ
flexis genib cordis ut hoc todẽ in tuitu caritatis.⁊ pacis
uenialr hãt pat̾ua mod̾atio qd̾ illicitũ facit ñ et̾nalex.
s intentione ad quirende lib̾tatis p̃sioentiũ sola phibi¬
tio. In excessib gͦ filioꝵ utili dispensatione ⁊ cõpensatioẽ
actoritas omma que medicinali condescensione dispen¬
santur districte uidicare. oportebit  ene om̃s in tnistros

Expanded text:
riam pacem impetrare nequivimus, nisi praedictus metropolitanus riam pacem impetrare nequivimus, nisi praedictus metropolitanus per manum et sacramentum eam fidelitatem regi faceret, quam praedecessoribus suis regibus Francorum antea fecerant omnes Remenses archiepiscopi, et caeteri regni Franpersuadentibus et impellentibus totius curiae optimatibus, et si propter do legis sit charitas , in hoc legibus obtemperatum esse credimus, in quo charitatis opus impletum esse cognovimus. Petimus ergo flexis genibus cordis, ut hoc eodem intuitu charitatis et pacis veniale habeat paterna moderatio, quod illicitum facit non aeterna lex, sed intentione acquirendae libertatis praesidentium sola prohibitio . In excessibus ergo filiorum utili dispensatione et compensatione auctoritas omnia quae medicinali condescensione dispensantur districte judicare, oportebit pene omnes ministros
Abbreviated transcription (Latin):
cut enĩ ipsi dicunt. qͥ a uob̾ oppͥmuntur. continuo gemi
płi d̾itam in uicinis. qͣm in remotis locis. donec dñs im¬
pet uentis ⁊ maris. ⁊ quiescant fluctus eiꝰ. qd̾ q ꝑicłosũ
ora eligatis. ⁊ que st̃ ꝑ icłosa fugiatis. Uał. C.lxx¬
et obedienciam ꝑ cuncta subiecti. Notum ẽẽ uolumꝰ
et importune regem francorũ int̾pellauimꝰ. qͣtinꝰ predicte
eccłe expulso inuasore geruasio pacem restitueret. ⁊ don¬
num rodulphum eidem eccłe metropolitanũ in gr̃am suã
receptum eiusd̾e eccłe p̃esse ꝯced̾et Ad quieuit tandem p̾ci¬
b nr̃is ⁊ ꝯcessit. ut eum ad curiam suã que aurelianis
in natł dñi ꝯgreganda erat. secure ad duceremꝰ. ⁊ ibi cũ eo.
⁊ cũ pͥncipib regni de hoc negotio qͣntũ fieri poss salua
regni integritat᷑e tractarem᷑. Factũ ẽ ut ꝯdictũ erat et
conuenientes in curiam multiplicatis int̾cessorib peticionẽ
ur̃am semel ⁊ sepius replicauimꝰ. s reclamante curia plena¬

Expanded text:
cut enim ipsi dicunt qui a vobis opprimuntur, continuo gemitpuli Dei tam in vicinis quam in remotis locis, donec Dominus imperet ventis et mari, et quiescant fluctus ejus. Quod quia periculosum ora eligatis, et quae sunt periculosa fugiatis. Valet obedientiam per cuncta subjecti. Notum esse volumus et importune regem Francorum interpellavimus, quatenus prædictæ ecclesiæ, expulso invasore Gervarsio, pacem restitueret, et domnum Radulfum, ejusdem ecclesiæ metropolitanum, in gratiam suam receptum, eidem eccles et concessit ut eum ad curiam suam, quae Aurelianis in Natali Domini congreganda erat, secure adduceremus, et ibi cum eo et cum principibus regni de hoc negotio, quantum fieri posset, salva regni integritate tractaremus. Factum est ut condictum erat, et convenientes in curiam multiplicatis intercessoribus petitionem nostram semel et 82 saepius replicavimus. Sed reclamante curia plena
Abbreviated transcription (Latin):
non pulsetur humano Pret̾ea etiam si uera st̃. que calũpni¬
ator ille ꝓponit. ut heres fuerit ap̃dicto monacho designatꝰ.
mentũ posteriore dissoluit᷑. ⁊ in legib thedosianis. Si aliqͥs
unã rem ꝑ legitimas scͥpt᷑as duob donau̾it. uni piiꝰ. ⁊ alteri
postea. ñ querendum ẽ in his donationib qui pͥmꝰ. qͥ post̾ior
sit. s qui rem tradente dn̾atore possed̾it. is eam cui tradita
ẽ possidebit: Si alia que ñ audiuimꝰ ñ inpediant sic pot̾ de
proposica ꝯtrou̾sia r̾onabilit̾ ⁊ legitime uidicari. Uał.¬

Expanded text:
non pulsetur humano. Praeterea etiam si vera sunt quae calumninon pulsetur humano. Praeterea etiam si vera sunt quae calumniator ille proponit, ut haeres fuerit a praedicto monacho designatus,us testamentum posteriore dissolvitur; et in legibus Theodosianis : « Si aliquis unam rem per legitimas scripturas duobus donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendum est in his donationibus qui primus, qui posterior sit: sed quirem, tradente donatore, possederit: is eam cui tradita est possidebit. » Si alia quae non audivimus non impediant, sic potest de proposita controversia rationabiliter et legitime judicari. Va
Abbreviated transcription (Latin):
Licet marina discrimina corꝑalem p̃sentiã locili po¬
sicione discͥminent sociecatem tñ animoꝵ nulla locoꝵ
tardus sum ⁊ ini fecunde facundie ⁊ frontis ñ satis urbane:
Uñ tarditatem meam cũ peticione indulgentie rep̾liendo.
qui tñ tardus ñ inuenirer. si oportunitas seruendi uob̾. uł
ur̃is. desidanti anime se offerret. Int̾m aut̃ germano affec¬
tu nos inuicem diligamꝰ. ⁊ ꝑ boc undosum. ⁊ iaufragosum
mare nauigantes mutuas or̃onum manꝰ o alterutrũ por¬
rigamꝰ. ut pꝰ ħ marina dise̾mina ui tuto salutis portu quies¬
cere ualeamus. Ualete. E. xc. iiii.
sal. De eo qui an plurimos annos bona sua monast̾io
sci simphoriani deuouit. ⁊ circa obitũ suũ se ⁊ sua nullo
nasterio uixit nulla actio mota fuit. qd̾ monast̾io ꝯtulit ab
eo iure alienari ñ poc̾it. si tñ huic calũpniatori ꝯu̾sio mona¬
chi noca fuit. Sic̃ enĩ de cͥminatorib sie de pactionib lex ⁊ t̾o

Expanded text:
Licet marina discrimina corporalem praesentiam locali positione discriminent, societatem tamen animorum nulla locorum tardus sum, et infecundae facundiae, et frontis non satis urbanae . Unde tarditatem meam cum petitione indulgentiae reprehendo, qui tamen tardus non invenirer, si opportunitas serviendi vobis vel vestris desideranti animae se offerret. Interim autem germano affectu nos invicem diligamus, et per hoc undosum et naufragosum mare navigantes, mutuas orationum manus ad alterutrum porrigamus, ut post haec marina discrimina in tuto salutis portu quiescere valeamus. Vale. EPISTOLA CCVIII. m. De eo qui ante plurimos annos bona sua monasterio Sancti Symphoriani devovit, et circa obitum suum se et sua, nullo nasterio vixit nulla actio mota fuit, quod monasterio contulit ab eo jure alienari non poterit, si tamen huic calumniatori conchi nota fuit. Sicut enim de criminationibus sic de pactionibus lex et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
acͥmine unmunis. ⁊ ꝯscientia innocentie testis Si de his ricte
qm ꝑꝑ gerendam sollicitudinem monasterii. inqua nullum
liiore uindicte nititur incrustare. ñ incrustatum a sorde i¬
mundare. E redo eñĩ ⁊ bñ credo. qr cum uet̾em hoĩem depo¬
siturus. ⁊ nouũ parit᷑us. uetustatis sue saccũ in occłis d̾i me
p̾sente conscid̾et. ⁊ om̃e noxiũ qd̾ intus latebat ꝑ confessio¬
nem oris effunderet. si hec dedecora uise agnouisset nullate¬
nus abscondisset. Deniq si causam huius accusacionis ins¬
spicitis. manifeste scitis. ñ aliunde exarsisse istam maliuo
uensis. archiep̃e in maioris monasterio publicas m̃sas cele
libuerit usurpare. Uñ etiã hoc anno ⁊ synodo agens sic̃ di¬
cunt qui affuer̾t. qͣntũ inse ẽ uiliani renotauit decretũ. ui

Expanded text:
a crimine immunis, et conscientia innocentiae testis. Si de his recte a crimine immunis, et conscientia innocentiae testis. Si de his recte otii quam propter gerendam sollicitudinem monasterii, in qua nullum livore vindictae nititur incrustare , non incrustatum a sorde mundare. Credo enim et bene credo, quia cum veterem hominem depositurus, et novum pariturus, vetustatis suae saccum in oculis Dei me 51 praesente conscinderet, et omne noxium quod intus latebat per confessionem oris effunderet, si haec dedecora in se agnovisset, nullatenus abscondisset. Denique, si causam hujus accusationis inspicitis, manifeste scitis non aliunde exarsisse istam malevolnensis archiepiscopus in Majori Monasterio publicas missas celelibuerit usurpare. Unde etiam hoc anno in synodo agens, sicut dicunt qui adfuerunt, quantum in se est, Juliani renovavit revocavi
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiam. Quanta caritate hactenꝰ sollicitudo roma¬
norũ pontificũ quieti inuigilau̾it monachoꝵ qͣnto feruo¬
re studuerit ꝓculfieri infestationes monastia gͣuantiũ. aue¬
xatione monast̾ioꝵ qͣnto etiã cautele studio discuti manda¬
di sic̃ accepimꝰ regłam p̾cipiendi. Que omĩa si obseruare u¬
uult sc̾itas ur̃a in causa donni abbis maioris monasterii. nee ac¬
cusatores ad mittendos eredimꝰ ad accusandũ. nec destes ad ces¬
tificandũ. Primo enĩ si ꝑsonam accusatoris turonensis uid̾
q̃ aut nunqͣm ꝑꝓetrata st̃. aut ordinata curatione ad sanita¬
tem ꝑ ducta st̃. eũ dicat apłs. Qui udebantur ẽẽ colũpne qͣ¬
les antea fuerint. nichil inea m̃cem.d̾s enĩ ꝑsonam hõĩs ñ
accipit. Que si u̾a eẽnt tc̃ dicenda fuissent. qñ uidebat eũ
in publicis ꝯuentib de eccłasticis negotiis cũ ep̃is udicantem
pontificalia sacram̃ta tͣctantem. que tractare ñ debet nͥ manꝰ

Expanded text:
obedientiam. Quanta charitate hactenus sollicitudo Romanorum pontificum quieti invigilaverit monachorum, quanto fervore studuerit procul fieri infestationes monasteria gravantium a vexatione monasteriorum, quanto etiam cautelae studio discuti mandadi, sicut accepimus regulam praecipiendi. Quae omnia si observare vult sanctitas vestra in causa domni abbatis Majoris-Monasterii, nec accusatores admittendos credimus ad accusandum, nec testes ad testificandum. Primo enim si personam accusatoris, Turonensis videquae aut nunquam perpetrata sunt, aut ordinata curatione ad sanitatem perducta sunt, cum dicat Apostolus: Qui videbantur esse columnae, quales antea fuerint, nihil mea interest. Deus enim personam hominis non accipit . Quae si vera essent, tunc dicenda fuissent, quando videbat eum in publicis conventibus de ecclesiasticis negotiis cum episcopis judicantem, pontificalia sacramenta tractantem; quae tractare non debet nisi manus
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ cause. tales sͥ subornauit. quos int̾ notos notũ ẽ. aut
macłis asꝑsos. aut sͥ consanguineos. aut mercede ꝯductos. a¬
aut de domo sua ꝓductos. Quib ꝑsonis ut scitis facile pot̾it
imꝑari. ut testimoniũ ꝑhibeant tam m̃datio. qͣm ueritati.
Cum gͥ ea que dicta st̃ ita se hãnt qmus ñ necessario sup¬
plicando tñ exhortamur sc̃ĩtatem ur̃am qͣtinꝰ sic in hac cau¬
sa pat̾narũ traditionum

Expanded text:
t  al. subordinavit, quos inter notos notum est aut maculis aspersos, aut sibi consanguineos, aut mercede conductos, aut de domo sua productos, quibus personis, sicut scitis, facile poterit imperari, ut testimonium perhibeant tam mendacio quam veritati. Cum igitur ea quae dicta sunt ita se habeant, quamvis non necessario, tamen supplicando exhortamur sanctitatem vestram, quatenus sic in hac causa paternarum traditionum
Abbreviated transcription (Latin):
meis ad quiescere ñ uultis cõmoneo uos ꝑ pacẽ qͣm p̃sent
ꝓmisistis. quatinꝰ diem cõpetentẽ exeq̃nde iusticie ꝑ p̃sen¬
institutũ pacis suis reb lib̾e potiri ꝑmittatis. Qs si hec
omĩa ꝯtẽpseritis ꝓculdubio seiatis qr eccła corde ꝯtͥcto.⁊¬

Expanded text:
meis acquiescere non vultis, commoneo vos per pacem quam praesenti meis acquiescere non vultis, commoneo vos per pacem quam praesenti nu mea promisistis, quatenus diem competentem exsequendae justitiae per praesene secundum institutum pacis, suis rebus libere potiri permittatis. Quod si haec omnia contempseritis, procul dubio sciatis quia Ecclesia corde co
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Qd̾̃ qͥd aliud ẽ fac̾e qm hoĩes in nocentes ⁊ arma ñ teuẽ¬
tes sine auidientia. ⁊ sine iudicio morti destinare: Ita eñi
tores possent truculentius edictũ ind̾i seruos ꝓmulgare ꝗͣ
necessaria eis uite subtͣhere: Uñ monendo ꝯsulo. ⁊ ꝯsulendo
moneo nobilitatẽ urãm. qͣtinꝰ in ꝯsidatũ sententie ur̃e rigorẽ
usq ad audientiam in melius cõmucetis. ⁊ ñ ꝯuictos. ñ uidi¬
catos. tam seuͥa sententia morti ad dicatis. Nos eñi ꝓ amore
ur̃o sententiam nr̃am qͣmuis ustam ⁊ udicio diffinitã tẽꝑa¬
uimꝰ. nec baptismi sacͣm̃tũ. nec ꝯfessionem. nec penitentiã.
que saluti aĩarũ in necessitate sufficiunt. etiam ip̃is ꝑsecu¬
torib denegauimus Ita gͦ uos habetote. ut laus fortis muli¬
eris qu̾a sapientia cõm̃dat. de uob̾ p̃dicet᷑ ñ erudelitas pu̾¬
se mulieris quã in herodiade crisostomꝰ decestatur ꝑ om̃s
nr̃as ꝓ uincias publicet᷑. Qd̾ si sanis ⁊ piis ad monitionib

Expanded text:
ra. Quod quid aliud est facere quam homines innocentes et arma non tenentes sine audientia et sine judicio morti destinare? Ita enim  nominis persecutores possent truculentius edictum in Dei servos promulgare quam necessaria eis vitae subtrahere? Unde monendo consulo et consulendo moneo nobilitatem vestram, quatenus inconsideratum sententiae vestrae rigorem usque ad audientiam in melius commutetis, et non convictos, non judicatos tam severa sententia morti addicatis. Nos enim pro amore vestro sententiam nostram quamvis justam et judicio diffinitam temperavimus, nec baptismi sacramentum, nec confessionem, nec poenitentiam, quae saluti animarum in necessitate sufficiunt, etiam ipsis persecutoribus denegavimus. Ita ergo vos habetote, ut laus fortis mulieris quam Sapientia commendat , de vobis praedicetur, non crudelitas perversae mulieris quam in Herodiade Chrysostomus detestatur per omnes nostras provincias publicetur. Quod si sanis et piis admonitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuitis uob̾ cũ statuo.⁊ nominatim donuũ manassem
claris natalib ortũ modestis morib ornatũ. quẽ mel¬
densis eccła elegit. cũ eligentib eligo. ⁊ manꝰ impositi¬
onem qua ei facturi estisp̃sentes corꝑe hane ego ꝯfir¬
mo. ⁊ facio qͣnͣtũ in me ÷. p̾sens corde. Credo eni uos
tanti consilii ẽẽ.⁊tante fortitudinis. ut niehil p̃su¬
matis illicitũ. nichil subt̃fugiatis legitimũ. Uał.¬

Expanded text:
 vobiscum statuo, et nominatim domnum Manassem claris natalibus ortum modestis moribus ornatum, quem Meldensis Ecclesia elegit, cum eligentibus eligo, et manus impositionem quam ei facturi estis praesentes corpore, hanc ego confirmo et facio, quantum in me est, praesens corde. Credo enim vos esse tanti consilii, et tantae fortitudinis, ut nihil praesumatis illicitum, nihil subterfugiatis legitimum. Va
Abbreviated transcription (Latin):
uolorũ ꝑsuasionib ur̃a intentio dicens rem se alit̾ ha¬
buisse qũa diximꝰ cum constet ꝓ lego ñ eẽ habendũ qd̃
manifestũ fuerit ꝯtra sacͣ pͥuilegia fuisse p̃sũptũ. Nd̾ si
aliqͥs declientela eccłe ł parrochianis ꝯtra ꝓacẽ ł xanã¬

Expanded text:
volorum persuasionibus vestra intentio, dicens se rem aliter havolorum persuasionibus vestra intentio, dicens se rem aliter habuisse quam diximus, cum constet non esse pro lege habendum, quod manifestum fuerit contra privilegia fuisse praesumptum. Quod si aliquis de clientela Ecclesiae, vel parochianis contra pacem
Abbreviated transcription (Latin):
mum tumores ferro pungendi st̃. ꝯsentire fom̃ta refugi¬
unt. Sciat ur̃a prudentia qr quecũq bona fecer̃t ances¬
congaudeatis. Temꝑalit̾ ⁊ et̃̾nalit ob futura si pusillũ
dñi gregem inquietare. ⁊ atͣnquillitate m̃tis que seruis
d̾i necessaria ẽ ꝑturbari aliqua temporał emolum̃ti oc¬
casions ꝑmittatis. Ur̃m ẽ rigare ⁊ nutͥre qd̾ alii planta¬
uer̃t̃. ut eundem fructũ reddat scd̾a gr̃a nutͥtori quẽ re¬
portatura ẽ pͥma gr̃a plancatori. Sciat quippe sollicitudo
ur̃a. qr fundator p̃dicte eccłe. bone memorie donnꝰ guido
beluacensis ep̃c nullam multam peccunie. uullam ex acti
onem. nullam ꝯsuetudinem in p̃dicta eccła. ł in uico sͥ ad¬
iacente. sͥ ł successorib suis. ł euiq pocestati retinuit. oĩa
cerdotii mei ⁊ tp̃r galonis postea parisiensis ep̃i in ꝯcul¬
se possedic. qd̾ mͦ ut audiui ad nichilare molitur. mali¬

Expanded text:
mum tumores ferro pungendi sunt, cum sentire fomenta refugimum tumores ferro pungendi sunt, cum sentire fomenta refugiunt. Sciat vestra prudentia, quod quaecunque bona fecerunt antecescongaudeatis; temporaliter et aeternaliter obfutura, si pusillum Domini gregem inquietare et a tranquillitate mentis, quae servis Dei necessaria est, perturbari aliqua temporalis emolumenti occasione permittatis. Vestrum est rigare et nutrire quod alii plantaverunt, ut eumdem fructum reddat secunda gratia nutritori, quam reportatura est prima gratia plantatori. Sciat quippe sollicitudo vestra, quia fundator praedictae Ecclesiae bonae memoriae domnus Guido Belvacensis episcopus, nullam mulctam pecum, nullam consuetudinem in praedicta Ecclesia, vel in vico sibi adjacente sibi vel successoribus suis, vel cuicunque potestati retinuit. Omnia haec cerdotii mei, et tempore domni Galonis postea Parisiensis episcopi inconcusse possedit. Quod modo ut audivi adnihilare molitur male
Abbreviated transcription (Latin):
et seruitium. Dilectionem ur̃am ꝑ eccła beati qͥnti¬
ni sepe interpellaiumus. bonã spem. bonũ ꝓmissum.
adulciloquio ur̃o sepe reportauimꝰ Uñ ad huc humili deuo
ramus. qͣtinꝰ p̾dicte eccłe quietẽ ⁊ ip̃e ꝯseruetis. ⁊ ab aliis ꝯ¬
seruari pꝰ posita om̃i cõmodi occasione ⁊ emulorum dela
tione studeatis Numquã enĩ adu̾sũ uos in udicium ueni¬
re uoliumus. nũqu̾a emulis ur̃is ⁊ detͣctorib aurẽ cordis
accõmodauimꝰ. s si qͥd in decens de uob̾ fama sonuit. pie
dissimulare. ⁊ ft̾na cõpassione uelare studuim. hoc autẽ ẽ¬
qd̃ adilectione ur̃a postulauimus. ⁊ ad huc postulamꝰ. ut
prurilegia que p̃dicta beati quintini eccła ab añcessorib ur¬
ur̃is obtinuit. ⁊ apłica manus roborauit. regia quoq ma¬
iestas pragmatica sanctione firmauit intemerata serue¬
tis. siẽ si fierent ur̃a illibata seruari uelletis. Nolumus
ad u̾sum uos sublimium ꝑsonarũ aures pulsare. donec

Expanded text:
et servitium. Dilectionem vestram pro Ecclesia Beati Quintini saepe interpellavimus , bonam spem, bonum promissum a dulciloquio vestro reportavimus. Unde adhuc humili devotramus, quatenus praedictae Ecclesiae quietem et ipse conservetis, et ab aliis conservari, postposita omni commodi datiois. Nunquam enim adversum vos in judicium venire voluimus, nunquam aemulis vestris et detractoribus aurem cordis accommodavimus. Sed si quid indecens de vobis fama sonuit, pie dissimulare, et fraterna compassione velare studuimus. Hoc autem equod a dilectione vestra postulavimus, et adhuc postulamus ut privilegia quae dicta beati Quintini Ecclesia ab antecessoribus vestris obtinuit, et apostolica manus roboravit, regia quoque majestas pragmatica sanctione firmavit, intemerata servetis, sicut, si fierent vestra, illibata servari velletis. Nolumus adversum vos sublimium personarum aures pulsare, donec
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ excellentiam ur̃am cõmonefac̾em. Moneo itaq
⁊ ꝯsulo ut cłicis sua restitui faciatis. ne tam p̃clara eccła tã
ñ deceret publicetur opinio. In recuꝑabili eni re ñ ẽ tam p̃¬
ceps danda sententia. nec maliuoloꝵ in ordinate sacianda
seuicia. Monui itaq ⁊ iterũ moneo suadente caritate q̃ p̾cor¬
dialit̃ uos diligo. ut qd̾ corrigendũ ẽ corrigatis. ⁊ qͥcͥqͥd durit᷑
fac̾e intendicis. usq ad legitimam discussionẽ differatis. ne
digesta ira uos pigeat fecisse qd̾ faciendũ ñ fuisse rõne docen¬
te uidebitis. Qd̃ si ad monitionib meis ⁊ peticionib tociens
repetitis ad quiesc̾e ñ uultis ⁊ iustam satisfacionẽ respuitis.
ne miremini si doleo cũ dolentib ⁊ lugeo cũ lugentib qui ꝑ
omnia ꝑatus eram. ⁊ gaudiis ur̃is ꝯgaud̾e. ⁊ dolorib ꝯdolere.¬

Expanded text:
factum est, excellentiam vestram commonefacerem. Moneo itaque factum est, excellentiam vestram commonefacerem. Moneo itaque et consulo, ut clericis sua restitui faciatis, ne tam praeclara Ecclesiaseuntibus, qualem non deceret, publicetur opinio. In recuperabili enim re non est tam praeceps danda sententia, nec malevolorum inordinate satianda saevitia. Monui itaque et iterum moneo suadente charitate qua praecordialiter vos diligo, ut quod corrigendum est corrigatis, et quidquid duriter facere intenditis, usque ad legitimam discussionem differatis, ne, digesta ira, poeniteat vos fecisse quod faciendum non fuisse ratione docente videbitis. Quod si admonitionibus et petitionibus meis toties repetitis acquiescere non vultis, et justam satisfactionem respuitis, ne miremini si doleo cum dolentibus, et lugeo cum lugentibus, qui per omnia paratus eram
Abbreviated transcription (Latin):
uo .h.c.e. miñ. Adele excellenci comisse pacientie ⁊ pacis nͥa¬
bundare uisc̾ibus. Pro sũma caritate qua diligo pͥncipatũ
ur̃m iam semel ⁊ scd̃o monui celsicudinẽ ur̃am ut qd̾ dictan¬
te ira suad̾ent uob̾ seruientes ur̃i ñ stat̃i reciꝑetis. s reditũ
urm̃ ad nos ad audiendam ⁊ cognoscendam uitate rerũ gesta¬
rum expectaretis qi ꝑati erant ⁊ adhuc st̾. om̃s canonici be¬
ate marie. ad exeq̃ndum ꝑ manum nr̃am ⁊ qd̾ rõ dictauit
⁊ iusticia exegerit Cum itaq ad omẽm iusticiã ex eq̃ndam
uallem uiolent̃ aeceꝑunt. ⁊ uinũ donni hilduni cantoris
in uico coriarioꝵ sasier̃t. płima etiã indigna cłicis ⁊ hõib
eorũ intuler̃t. Postulant itaq cłici sũma instantia ut in
eiuitate ⁊ ꝑ totũ ep̃atũ diuinũ officiũ int̾dicã. donec sua re
cie de ẽẽ non possum postulaui abeis inducias qͣs uix inpetͣ¬
ui.donec ad uos nc̃ teio mitt̾em.⁊ad corrigendũ qđ ꝑperam

Expanded text:
er, ADELAE excellenti comitissae, patientiae et pacis abundare visceribus. Pro summa charitate qua diligo principatum vestrum, jam semel et secundo monui celsitudinem vestram , ut quod dictante ira suaderent vobis servientes vestri, non statim reciperetis, sed reditum vestrum ad nos, ad audiendam et cognoscendam veritatem rerum gestarum, exspectaretis, quia parati erant et adhuc sunt omnes canonici beatae Mariae ad exsequendum per manum nostram et quod ratio dictaverit, et justitia exegerit. Cum itaque ad omnem justitiam exsequendam vallem violenter acceperunt, et vinum domni Hilduini cantoris in vico coriariorum saisierunt , plurima etiam indigna clericis et hominibus eorum intulerunt. Postulant itaque clerici summa instantia ut in civitate et per totum episcopatum divinum officium interdicam , donec sua rectiae deesse non possum, postulavi ab eis inducias, quas vix impetravi, donec ad vos nunc tertio mitterem, et ad corrigendum quod perperam
Abbreviated transcription (Latin):
rogine. Hoh .o.e.m. deuotarũ munꝰ oronũ. Ur̃e pie de¬
uotionis opinio multoꝵ ⁊ maxime religiosorũ m̃tes as¬
flauit. ⁊ quadam sc̃ẽ dilectionis suauitate indulcauit. Unde
ꝓ gr̃a nob̾ diunitꝰ collata. gͣtes sũmo referimꝰ bonoꝵ õĩum
largitori qui femineo pectori uirile robur immisit. ñ so¬
lum ad euitanda flagitia. ł facinora. s etiã ad inpendenda in¬
digentib necessiria suffragia. Nos gͥ tam cõmuniũ ꝗͣ pͥua¬
coꝵ bñficioꝵ. ñ in memores excellentie ur̃e p̃ces deuote sus.¬

Expanded text:
e devotionis opinio multorum maxime religiosorum mentes afflavit, et quadam sanctae dilectionis suavitate indulcavit. Unde pro gratia nobis divinitus collata grates summo referimus bonorum omnium largitori, qui femineo pectori virile robur immisit, non solum ad evitanda flagitia vel facinora, sed etiam ad impendenda indigentibus necessaria suffragia. Nos igitur tam communium quam privatorum beneficiorum non immemores, excellentiae vestrae preces devote sus
Abbreviated transcription (Latin):
.s̃ bene ualere.⁊ in extremis habitare. Qũauis ad p̃¬
sens lateres ocłos neos non tñ latebas animã mea. qr
ocłs. sensit manꝰ. qd̃ ꝑ audicũ priꝰ seuserat cordis odoratꝰ. ⁊ ita
sensib intus bñnunciantib exꝑtus sum tuã in me ñ tepuis¬
se caritatem qͣuis mutuam ad plenum ñ habuissemꝰ int̾ nos
collocutionem. Preuenit itaq lib̾alitas tua tarditatẽ tuam.
mictendo calciam̃ta euangłica. quo mune tuã erga me de¬
uocionem demonstrasti. ⁊ ad in iunctũ mͥ officiũ diligentius
exeq̃ndusu moniusti. Qd̃ gͦ ip̃e monuisti remigantes ꝑ hoc
mare spaciosum ⁊ undosum porrigamꝰ nob̾ in uicẽ mutuas
or̃onum manus. quatinus ⁊ꝓsꝑe nauigemꝰ. ⁊ in opcato sa¬
salutis portu naues ñro regimini ꝯmissas collocare ualeamꝰ.
hoc tue dilectioni ꝓ paruitate nr̃a ꝓmictimꝰ. hoc e ꝯu̾so a cua
dilectione reqͥrimuis. nec ulla diligentiũ corda disiungat lo¬
calis remotio quos fr̾ne dilectionis ꝯglutinat affectio. P lura

Expanded text:
 bene valere et in extremis maris habitare. Quamvis ad praesens lateres oculos meos, non tamen latebas animam meam, quoculus, sensit manus, quod per auditum prius senserat cordis odoratus. Et ita sensibus intus bene nuntiantibus expertus sum tuam in me non tepuisse charitatem, quamvis mutuam ad plenum non habuissemus inter nos collocutionem. Praevenit itaque liberalitas tua tarditatem meam tuam, mittendo calceamenta evangelica quo munere erga me dilectionem tuam demonstrasti, et ad injunctum mihi officium diligentius exsequendum monuisti. Quod ergo ipse monuisti, remigantes per hoc mare spatiosum et undosum porrigamus nobis invicem mutuas orationum manus, quatenus et prospere navigemus, et in optato salutis portu naves nostro regimini commissas collocare valeamus. Hoc tuae dilectioni pro parvitate nostra promittimus; hoc e converso a tua devotione requirimus, nec ulla diligentium corda disjungat localis remotio, quos fraternae dilectionis conglutinat affectio. Plura s
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii abbi ñ alia saꝑe. s humilib ꝯsentire: Accepi
litteras tuas pungentes ⁊ palpantes. in quib dam melł
dubcedinem redolentes. in quibdam fellis a maritudi
ingesserim. hoc ꝓrsus dico teste u̾itate q̃ d̾s ẽ ⁊ conscienti¬
a mea. qr nec te. nec tua ciunqͣm exposiu. neq uc res mo¬
nasteri tͥ cõmissi male tͣctarentur. cũ aliquo tͣctaui. Ue¬
rũ qr frequent̃ bibo ex te amara. ñ ẽ tͥ mirandũ si ñ posst̾
tͥ ꝓpinare duloia. nec exhib̾e me patre qui ce ñ inuenio filiũ.
Non ẽ gͦ in uistum si tͥ subtraho lac matris. qui m debitũ ho¬
norem non exhibes patris. Noueris enĩ uanas eẽ ex eusatiões
potestatẽ. fidẽ uid̾̃ iuolandi. debita sua cuiq ñ reddendi. s
tm̃ que sc̃ liganda ligandi. ⁊ que st̃ soluenda soluendi. Uñ
ad omnia obiecta tua. ł ꝓmissa breuit᷑ respondeo. post posi¬
tis omnb u̾bis suꝑuacius. fac qd̾ tuũ ẽ.⁊ ego faciã qd̃ me¬

Expanded text:
monasterii abbati, non alta sapere, sed humilibus consentire. Accepi litteras tuas palpantes et pungentes, in quibusdam mellis dulcedinem redolentes, in quibusdam fellis amaritudineingesserim. Hoc prorsus dico teste veritate, quae Deus est, et conscientia mea, quia nec te nec tua cuiquam exposui, neque ut res monasterii tibi commissi male tractarentur, cum aliquo tractavi. Verum quia frequenter ex te bibo amara, non est mirandum si non possum tibi propinare dulcia, nec exhibere me patrem, qui te non invenio filium. Non ergo est injustum, si tibi subtraho lac matris, qui mihi debitum honorem non exhibes patris. Noveris enim vanas esse excusationes potestatem, fidem violandi videlicet, debita sua cuique non reddendi, sed tantum quae sunt liganda ligandi, et quae sunt solvenda solvendi. Unde ad omnia objecta tua vel praemissa breviter respondeo, postpositis omnibus verbis supervacuis: Fac quod tuum est, et ego faciam quod me