comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuis eccłam edificauerit. aut clericis an nonã ooꝵatt¬
ex substantia sua dederit. non liceat ei quos uolue¬
rit clericos in eadẽ eccła facere Sed si uoluerit qͦsdã
ibi conseerare: offerat eos bcatissimo patriarchȩ et
ille si uiderit eos dignos consecret. si non ꝓbauerit.
i&uis indomo sul oratoriũ habuerit. non audeat
in eo sacrã facere missã. nisi clericos catholicę fider
domus ipsius fisci uirib uindicet᷑. & sit sub indigna¬
tione principis.¶ & si p̃fectus p̃torꝰ postquã hoc cogno¬
uerit non ꝓhibuerit . quinquaginta librarũ auri quosi¬
mulcta plectetur. et apparitio eiꝰ simili pęnaesubiciat᷑.

Expanded text:
uis ecclesiam aedificaverit, aut clericis ex substantia sua annonas dederit, non liceat ei, quos voluerit, clericos in eadem ecclesia facere, sed si voluerit quosdam ibi consecrari, offerat eos beatissimo patriarchae, et ille si viderit eos dignos, consecret, et si non probaverit, quis in domo sua oratorium habuerit, non audeat in eo sacram facere missam, nisi clericos catholicae fidei domus eius fisci viribus vindicetur, et sit sub indignatione principis, et si praefectus praetorio, postquam hoc cognoverit, non prohibuerit, quinquaginta librarum auri mulcta plectetur, et apparitio eius simili poenae subiiciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter Se c̃tro etus eorꝑhitheuseos faceꝵs:
iceat exccłis et alus uenerabilib locis ꝑpctuos int̃
se contractus emphiteus eos facere: decreto sorlicet¬
et antea celebrato. dũ tam̃ ita fiat emphiteusis ut
ad priuatã ꝑsonam om̃ino non extendit᷑. sed huiꝰ
legis licentia excipiat᷑. magna constant inopolitana
cccła quẽ ad modũ in anteriorib constitutionib¬
DE CTFAUPTICIS QUE ACLeRICIS EXΙCUXtOꝵ
iAuis in constantinopolitana ciuitate clericũ fuerit
factus. si quidẽ magnę eccłe clericussit empha¬
nestica prestet quę ex consuctudine prestare opor¬
tet: Sinaut alterius oratori clericus fuerit: nichil
ab eo omphanesticoꝵ nõc exigatur: et siquis ab co exi¬
gerit. ipse quidẽ qui exegit. amittat statũ elcricatꝰ
quẽ habet. is aũt aquo exactũ e̾. gradẽ exactoris
obtineat: hec aũt om̃ia defensores eccłe custodire
debeit .: qui si neglexerint. detẽ librarũ auri soluti

Expanded text:
hyteuseos facere Liceat ecclesiis et aliis venerabilibus locis perpetuos inter se contractus emphyteuseos facere, decreto scilicet antea celebrato, dum tamen ita fiat emphyteusis, ut ad privatam personam omnimodo non extendatur. Sed huius legis licentia excipiatur magna Constantinopolitana ecclesia, quemadmodum in anterioribus constitutionibDe emphanisticis, quae a clericis exiguntur Si quis in Constantinopolitana civitate clericus fuerit factus, si quidem magnae ecclesiae clericus sit, emphanistica praestet, quae ex consuetudine praestari oportet. Sin autem alterius oratorii clericus fuerit, nihil ab eo emphanisticorum nomine exigatur, et si quis ab eo exegerit, ipse quidem, qui exegit, amittat statum clericatus, quem habet, is autem, a quo exactum est, in gradum exactoris perveniat. Haec autem omnia defensores ecclesiae custodire debent, qui si neglexe
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ io mos ilru ꝑermutationẽ faceꝑe malueꝑt
simplicit᷑ dixerini. Si uenerabilis locus cũ alio loco
uenerabili rerũ immobiliũ ꝑmutationẽ facere ma¬
luerit. hoc quoq fieri prosit utriq loco liceat pri¬
matib eĩ ꝑmutare decretu tam̃ prius celebrando cũon
ꝑ mutatio rerũ immobiliũ. & non inligeat res
speciali diuina pragmatica forma. huiꝰ aũt legis
excipiatur licentia magna constantinopolitane ci¬
uitatis excłi Nullã enĩ rẽ immobilẽ alienare ꝑmit¬
titur. quẽ ad modũ antea non ꝑmit tebatur

Expanded text:
e maluerit simpliciter dixerim, si venerabilis locus cum alio loco venerabili rerum immobilium permutationem facere maluerit, hocque fieri prosit utrique loco, liceat primatibus eius permutare, decreto tamen prius celebrando cum ompermutatio rerum immobilium, et non indigeat res speciali divina pragmatica forma. Huius autem legis excipiatur licentia magna Constantinopolitana ecclesia; nullam enim rem immobilem alienare permittitur, quemadmodum a
Abbreviated transcription (Latin):
sempiterno. Com menda filiis tuis fratrib
meis eustodire signaculum crucis. utef fac
non poterat. Etangeli transe uites. hymnum
dicebant dõ menar rabilibus uocib Hoc solũ
in ipsis laudib resonabat. cuigła ethonor im

Expanded text:
sempiterno Com| menda filiis tuis fratribus meis custodire signaculum | crucis . ut efficnon poterant . et angeli transeuntes hymnum dicebant deo| inenarrabilibus uocibus Hoc solum in ipsis laudibus resonabat Cui| gloria
Abbreviated transcription (Latin):
elegitusq ad sanguinẽ qui in eũ .ẽ. Caritatẽ sidẽ
adq confessionem ostensurus. Et qđ melius . ẽ.
quia nonsolũ uiros. sed & mulieres om̃s ostensu¬
ꝑ crucis exemplum coronã adepturas. Horum d¬
unius extitit & noster coronator anas tasuis huius
uitã quã ab initio usq ad finem scribere uis sus

Expanded text:
elegit usque ad sanguinem, qui fusus est, caritatem, fidem atque confessionem ostensuros, et, quod melius est, quia non solum viros, sed et mulieres, omnes ostensuti fide per crucis exemplum coronam adepturas. Horum unus extitit et noster coronatus Milianus, <cu>ius vitam, quam ab initio usque ad finem scribere iussus
Abbreviated transcription (Latin):
figurã transierit: liceat dño extrahere. & ꝓbanti qd¬
seriis ẽ ut seruum eũ habere. idem
u om̃ib: monasteriis siue paucos siue cõplures monachos
hãt. nulla licentia monachis sit separatĩ conũ sandi. nec
unus ꝗsq monachus suũ ꝓpriũ eubculũ hãt: s cõmunit̃
ad excolledũ congregent᷑. et in cõmimi loco dormiant.
singulis inculenris sus humo ui delicet constractis iacen¬
tib om̃ib aũt inuna cdomo dormientib Quod si tantus sit
monachoꝵ numerus : ut una domus eis ñ sufficiat: tc̃
et in cluab plurib ue habitationib dormiant: ñ autem
separatĩ ꝑse s in comuni loco sicut iã p̃dirimꝰ: nisi forte
quidẽ in his tales sint ut iuste debeant segregari ab ala
mon achoꝵ multitudne qd̃ sũmȩ uitȩ c̃stitutitutus go¬

Expanded text:
figuram transierit, liceat dfiguram transierit, liceat dum eum habere. Idem In omnibus monasteriis, sive paucos sive complures monachos habeant, nulla licentia monachis sit separatim conversandi, nec unusquisque monachus suum proprium cubiculum habeat, sed communiter ad excolendum Deum congregentur, et in communi loco dormiant: singulis quidem in culcitis suis, humi videlicet constratis, iacentibus, omnibus autem in una domo dormientibus. Quod si tantus sit monachorum numerus, ut una domus eis non sufficiat, tunc et in duabus pluribusue habitationibus dormiant, non autem separatim per se, sed in communi loco, sicut iam praediximus: nisi forte quidam ex his tales sint, ut iuste debeant segregari ab alia monachorum multitudine, quos summae vitae constitutos G
Abbreviated transcription (Latin):
Et si hȩc uera sint. reddat᷑ seruus domino suo cũ rebiis
subreptis. si enã ipse quoq in monasterio fuerint. dñs aũ¬
recipiens eũ . fidẽ ei p̃stet ꝙ nultũ ei mabũ ꝓpt̾ hec q̃ iã
peccauit facturus sit I Qg si nulli delicto seruntast
suppositũ eẽ dñs ꝓbare potaerit. et ise seruis exeasti¬
tite morũ suoꝵ bona testimonia hãt: et siñdũ trie¬
nnũ pͥterierit. tam mancat in eodẽ uenerabili monasterio
rienno aut semel transacto. et int̾ monac hos seruo nume¬
rato : nulla sit postea licentia qualẽ cũq molestiã ei inferre.
siue re uera famulussit. siue ingeninis s omoꝰ solitarię
uitȩ ꝑmancat & si peccatũ ei in priori uita admissũsit.
Ca aũt quȩ furto subrepta sunt ꝓculdubio si inueniatur
dño redli oportet:
I aũt seruitutẽ effugiens ueniat quis ad monasteriũ.:
postea aũt reliquerit uenerabilẽ locũ. et in abam uitȩ

Expanded text:
Et si haec vera sint, reddatur servus domino suo cum rebus Et si haec vera sint, reddatur servus domino suo cum rebus subreptis, si etiam ipsae quoque res in monasterio fuerint; dominus aucipiens fidem ei praestet, quod nullo eum malo propter haec, quae iam peccavit, affecturus sit. Quod si nullo delicto servum suppositum esse dominus probare potuerit, et ipse servus ex castitate morum suorum bona testimonia habeat, etsi nondum triennium praeterierit, tamen maneat in eodem venerabili monasterio; triennio autem semel transacto, et inter monachos servo numerato, nulla licentia sit postea qualemcumque molestiam ei inferre, sive revera famulus sit, sive ingenuus, sed omnimodo solitariae vitae permaneat, etsi peccatum ab eo in priore vita admissum sit. Ea autem, quae furto subrepta sunt, procul dubio, si inveniantur, domino reddi oportet. Idem Sin autem servitutem effugiens venerit quis ad monasterium, postea autem reliquerit venerabilem locum, et in aliam vitae
Abbreviated transcription (Latin):
UI monachus fieri ualt siue liber sit siue seruniis. ñ statĩ
monachus frat. s ꝑtrienniũ tonsura quidẽ careat &¬
ueste larcorũ utat᷑: it diuinas cripturas discat. et confi¬
teat᷑ suã condicionẽ : id÷ utrũ ingenuus sit: an seruaꝰ
riã uitã migrare desideraut. ne forte malu sit: et dõ
displiceat:Oportet aũt et monachos u̾ba ei afferre
quȩ mores eius et uitã corrigere poterunt Et si ꝑtrioi¬
niũ talis appareat ut uideat᷑ dignus tonsura et ueste
religiosa: tc̃ et toncdat᷑ et stolã monachicã uestiat. siue
liber sit suie seruuꝰ. et nulla ei molestra inferat᷑: neq
de seruli neq de lib̾tina conditione: ¶Sin an̾t aliꝗs
intra trienniũ retrahere cũ ut seriũ suñ uoluerit. et
dicat ꝙ res meas furatus ad monasteriũ eucurrit: n on
statĩ eũ abstrahat. s prius probet qd̵ et seruus ẽ. et in¬
furto ł uita mala et peccatis atrocib timuit et fugĩt.¬

Expanded text:
ui monachus fieri vult, sive liber sive servus, non statim monachus fiat, sed per triennium tonsura quidem et veste laicorum utatur, et divinas Scripturas addiscat, et confiteatur suam conditionem, id est utrum ingenuus sit an servus, riam vitam migrare desideraverit, ne forte malae sint, et Deo displiceant. Oportet autem et monachos verba ei afferre quae mores ejus et vitam corrigant. Et si per triennium talis appareat, ut videatur dignus tonsura, et veste religiosa, tunc et tondeatur, et stolam monachicam vestiat, sive liber sit sive servus, et nulla ei molestia inferatur, neque de servili, neque de libertina conditione. Si autem intra triennium aliquis retrahere eum ut servum suum voluerit, et dicat quod res suas furatus ad monasterium concurrerit, non statim eum abstrahat, sed prius probet quod et servus est, et furto, vel vita mala et peccatis atrocib
Abbreviated transcription (Latin):
a imonasteris uenchcare. ¶Int̾ uirũ aũt et uxorẽ talis obser¬
uatio teneat᷑. ut siue maritus siue ixor intraueru ĩ mona¬
steriũ. hoc consequat᷑ laica ꝑsona ꝙ ex casu mortis ei cõpe¬
tisset scđm dotaliũ pactionũ tenorẽ:IDeo.
NUIs introhierit in monasterruã: & p̾t religiosã uestem¬
recesserit : & militau̾it: ł simplicrt̃ laicũ factũ fuerit.
spoliet᷑ cingulo militari: et uita liba ñ potiat᷑. s officio
p̃sidis ꝓruntiȩ serure cogat᷑. substantia aũt ei in monaste
riu maneat.
PQUIS in monasterio consecratus fuerit. posteaq in aliud
monastertũ transire malaerit. substantia quidẽ cuis
a priore monasterio uindicetur: Alioꝵ aũ
ñ recipiatur : & de hoc curare debent non solũ religi¬
osissimi ẽp̃ sietiã reuerentis suna archimandrite id est¬

Expanded text:
a monasterio vindicare. Inter virum autem et uxorem talis obsera monasterio vindicare. Inter virum autem et uxorem talis observatio teneat, ut sive maritus, sive uxor intraverit in monasterium, hoc consequatur laica persona, quod ex casu mortis ei competisset secundum dotalium pactionum tenorem. Idem Si quis introierit in monasterium, et post religiosam recesserit et militaverit, vel simpliciter laicus factus fuerit, spolietur cingulo militari, et vita libera non potiatur, sed officio praesulis provinciae servire cogatur, substantia autem ejus in monasrio maneat. Idem Si quis in monasterio consecratus fuerit, posteaque in aliud monasterium transire malverit, substantia quidem eius a priore monasterio vindicetur, aliorum aunon recipiatur. Et de hoc curare debent non solum religiosissimi episcopi, sed etiam reverendissimi archimandritae. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
iauis in monasterro sec̃ secrauerit. & p̃tquã ueste rel¬
giosa uestitũ ẽ a monasterio recesserit. omĩa bona ipfi
quȩ in monasterio introdixit: ad ipsũ monasterrũ ꝑtine¬
ant. Idem ẽ eraba c̃stratione et siñ introduxit. om̃es
enĩ res eiꝰ dominĩ monastaruĩ sintideo
I uiꝑ ł mulier lib̾os hñs adsolitariam uitã ꝑuenerit.
si quidẽ iã donauerat filio ł fibãs suis tantũ quantũ
lex falerdia facit. siue occasione ꝓpt̾ nuptias donatio¬
nis quã ꝓfilio suo dedit: siue dotisꝰ causa qnã ꝓfilia sua
pͣstitit: si igitur habeat legis falcidie quantitatẽ.
cetera bona om̃a in quietudine liberent᷑ siue pat̾ sit
siue mat̾ qui quȩ ue inmonasteriũ in trauerit. ut in
reliquis reb eoꝵ. nullã han̾t lberi cõmunionẽ. ut pote
cũ lege falcidia satis ei factũ sit.Quod si nichil eis ł minꝰ
falcidra pat̃ ł mat̾ p̾̃stiterit. tc̃ etã monacho facto patrͤ uł

Expanded text:
uis in monasterio se collocaverit, et postquam vestem religiosam vestitus est, e monasterio recesserit, omnia bona ipsius quae in monasterium introduxit, ad ipsum monasterium pertineant. » Idem est ex alia constitutione: « Etsi non introduxit. Omnes enim res eius dominii monasterii sint. Idem Si vir vel mulier liberos habens ad solitariam vitam pervenerit, si quidem iam donaverit filio suo vel filiae suae tantum, quantum lex Falcidia facit, sive occasione propter nuptias donationis, quam pro filio suo dedit, sive dotis causa, quam pro filia sua praestitit: si igitur habeant legis Falcidiae quantitatem, cetera bona eius ab omni inquietudine liberentur, sive pater sit sive mater, qui quaeve in monasterium introierit, ut in reliquis rebus eorum nullam habeant liberi communionem, utpote cum lege Falcidia satis eis factum sit. Quod si nihil eis vel minus Falcidia pater vel mater praestiterit, tunc etiam monacho facto patre vel
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ neq sortẽ quã dedit. neq usuras quas forte stipulatꝰ
ẽ exigat. Dande etiã ipsam rem cũ suis emolĩtis uenera¬
bili loco restitnat. S & in hoc casu adũsus yconomos ł alios
admanistratores uenerabiliũ locoꝵ actionib er editori cõpe¬
tentib Omr̃a enĩ q̃ diximus etiã inmulierũ monasteriis ł¬
a scrteriis obtinere oportet Quando Licet H⁊ ꝑothecs
tit lores uenex aBiliũ locoꝵ oblibane.
Iera nec essaria causa & in excusabilis immineat. ut¬
mutuã peccunã acciprat uenerabilis locus. liceat yconomo
etiã res immobiles obligare prgnoris iure Ita tam̃ ut cor¬

Expanded text:
quidem neque sortem quam dedit, neque usuras quas forte stipulatus quidem neque sortem quam dedit, neque usuras quas forte stipulatus est exigat, deinde etiam ipsam rem cum suis emolumentis venerabili loco restituat, sed et in hoc casu adversus economum vel alios administratores venerabilium locorum actionibus creditori competentibus. Omasceteriis obtinere oportet. Quando licet hypothecae titulo res venerabilium locorum obligare Si qua necessaria causa et inexcusabilis immineat, mutuam pecuniam accipiat venerabilis locus, liceat oeconomis etiam res immobiles obligare pignoris iure, ita tamen ut cor
Abbreviated transcription (Latin):
accȩpit. non sobũ ipsã rẽ cũ fructib suis & causis uenerabili
loco restituat: S etrã aliud tantũ quantũ accepit. pęnę
nõe p̃stet sc̃issimo loco cuĩ res donata fuerit abhis ꝗ res enis
administrant: ¶ Sin aũt titulo ꝑmutationis rẽ loci uenera¬
bilis caprat aliquis. tc̃ et rẽ quã accepit reddat. et quã ipse
dedit amittat. actone ei scilicet adu̾sus ꝑsonas et patrimonia
earũ ẽseruanda quę cũ eo contraxerunt. excepto udelicet pͥn¬
eipe cui scđm p̃fatã superiũ diusionẽ ꝑmutationẽ facer e
rerũ immobiliũ cũ sacrosc̾is locis ꝑmissũ ẽ:I Sinaũt prgnꝰ
creditor ad corporalẽ detẽptationẽ acceꝑit. & res immobilis
sit quę ꝑtinet ad eccłam. uł abios uenerabiles locos uł uti
cipra rustica: nã ea quoq ututi mẽbra rerũ immobiliũ st̃
Siquis gͥ hoꝵ aliquid pignoris nomine corporalit̃ acceꝑit. pͥus

Expanded text:
accepit, non solum ipsam rem cum fructibus suis accepit, non solum ipsam rem cum fructibus suis loco restituat, sed etiam aliud tantum, quantum accepit, poenae nomine praestet sanctissimo loco, cuius res donata fuerit ab his, qui res eius administrant. Sin autem titulo permutationis rem loci venerabilis capiat aliquis, tunc et rem, quam accepit, reddat, et quam ipse dedit, amittat, actione ei scilicet adversus personas et patrimonia eorum conservanda, qui cum eo contraxerunt, excepto videlicet principe, cui secundum praefatam superius divisionem permutationem facere rerum immobilium cum sacrosanctis locis permissum est. Sin autem pignus creditor ad corporalem detentationem acceperit, et res immobilis sit, quae pertinet ad ecclesiam, vel ad alios venerabiles locoscipia rustica. Nam ea quoque veluti membra rerum immobilium sunt. Si quis igitur horum aliquid pignoris nomine corporaliter acceperit, prius
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam redire debet: hatam̃ ut etiã illa res quã de suo patri¬
monio abinitio fructnarius in loco sc̃o dedit. maneat
fir mit. nulla machinatione abstrahenda: auiBos poc¬
NISSUS ecti st̃ &i p̃seatẽ c̃stitotionẽ c̃tennuis. ⁊dẽ
IQUis contra saluberrima iura p̾sentis ẽstitutionis. rem
immobilẽ loci uenerabrlis cõparauerit. primũ quidẽ rei
extnnationẽ amittat. et rẽ quã in licite emerit. r estituat cũ
om̃ib emoltm̃tis eiꝰ quȩ in medio tẽpore facti sunt: & om̃ia
contra eccłas accionẽ. s tantũ adũsus tconomos. ł alias uendi¬
torũ ꝑsonas exempto iuditiũ moueat. Nã uenditorũ patrimo¬
nia emptori subrecta ce ęquñ ẽ. IHec si uencditio contra p̾sente
legẽ rei immobilis aduenerabilẽ locũ ꝓtinentis c̃tractasit.
Aboqn si donatio facta fuerit. tẽ is ꝗ liberalitatẽ int̃ die tã

Expanded text:
ecclesiam redire debet, ita tamen, ut etiam illa res, quam de suo patriecclesiam redire debet, ita tamen, ut etiam illa res, quam de suo patrimonio ab initio fructuarius loco sancto dedit, maneat firmiter nulla machinatione abstrahenda. Quibus poenis subiecti sunt, qui praesentem constitutionem contemnunt Si quis contra saluberrima iura praesentis constitutionis rem immobilem loci venerabilis comparaverit, primum quidem rei aestimationem amittat, et rem, quam illicite emerit, restituat cum omnibus emolumentis eius, quae in medio tempore facta sunt, et omnia contra ecclesias actionem, sed tantum adversus oeconomos, vel alias venditorum personas ex empto judicium moveat. Nam venditorum patrimonia emptori subjecta esse aequum est, etiamsi venditio contra praesentem legem rei immobilis ad venerabilem locum pertinentis contracta sit. Alioquin si donatio facta fuerit, tunc is qui liberalitatem interdictam
Abbreviated transcription (Latin):
In aũt uoluerit abiquis rẽ immobilẽ eccłasticã. ł theoticã
utendi fruendi causa accipere: eo modo faerat ẽtractũ.
quo diui leonis constitutio statuit: ¶ O portet enĩ fructua¬
riũ diuitẽ c̃stitutũ. et rerũ immobiliũ dominũ. &abam
rem iure dominii dare saero sc̃ȩ eccłe. ł alui uenerabili loco
i quo usũfructũ accepit. ¶Ita tam̃ ut res immobilis qrã ipse
ꝓufufructu p̾stat. non minorẽ redditũ hãt: quã ipse usus¬
fructus ẽ rei immobibis ad sacroscm eccłam. uł alios uenera¬
brles locos ꝑtinenti s. Ita tm̃ ut res om̃tm quã utenli fruendi
causa accepit. ł mortuo eo. ad sc̃m redeat locũ. ł ad huc
uiuo eo. si forte usq dcertũ tẽpus ususfructus eiꝰ estitut ẽ:
mpleto enĩ tẽpr̃. necẽe ẽ usũfructũ ertingra Nulla au̾t
licentia sit tẽpus intantũ protalare. ut etiã p̾t mortem
fruetuarii. res immobiles ad sc̃um locũ non redeant
Mã modis om̃ib defueto fructuario. plenouire funchis ad

Expanded text:
i autem voluerit aliquis rem immobilem ecclesiasticam vel thoicam utendi fruendi causa accipere, eo modo faciat contractum, quod ibi Leonis constitutio statuit. Oportet enim in fructuarium divitem constitutum et rerum immobilium dominum aliam rem iure dominii dare sacrosancte ęcclesię vel alii venerabili loco a quo usufructum accepit, ita tamen ut res inmobilis quam ipse pro usu fructu prestat non minore reditum habeat quam usufructus est rei inmobilis ad sacrosanctam ecclesiam vel alios venerabilcausa accepit, vel mortuo eo ad sanctum redeat locum, vel adhuc vivo eo, si forte usque ad certum tempus ususfructus ei constitutus est. Impleto enim tempore, necesse est usumfructum exstingui. Nulla autem licentia sit tempus in tantum protelare, ut etiam post mortem fructuarii res immobilis ad sanctum locum non redeat. Nam modis omnibus defuncto fructuario pleno iure fundus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ie lector siue subdiaconus. siue pb̃r clericatꝰ honor ẽ¬
contẽpserit. et inaliã uitã transierit. Duoꝵ altum
plur es curiales ciuitas habeat. sine ipse uilor sit. ad offi¬
Ilos ep̃oꝵ multitudinẽ elericoꝵ faciat passim. deber
moderar I. Et si quidẽ is ꝗsaeroseãm ędificauit eccłam
erari ille numerus custodatur: Sin aũt numerus p̃fmit᷑
ñ ẽ : neq ꝑ amicitiã. neq ꝑ gr̃am. honeranda saer oscã eccłã ẽ.
sa moder andus numerus erit. cura et sollicitudine patriar chaꝵ

Expanded text:
Sive lector, sive subdiaconus, sive diaSive lector, sive subdiaconus, sive diacontempserit, et in aliam vitam transierit, duorum alteplures curiales civitates habeat, sive, ut ipse vilior sit, ad offiiscopus multitudinem clericorum faciat passim, debet moderari. Et si quidem is, qui sacrosanctam aedificavit ecclesiam, ecclesia consecrari, ille numerus custodiatur. Sin autem numerus praefinitus non est, neque per amicitiam, neque per gratiam oneranda sacrosancta ecclesia est, sed moderandus numerus erit cura et sollicitudine patriarcharum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi neq mares conũsant᷑. neq uiuere liceat ei quo mͦ uelit.
Aulla aũt chaconissis facultas tributa ẽ hab̾e quosdã secũ ł uti
fr̃s. siue cognatos. ł quos dicere solent agapithos id est
dilectos. Nã cdiaconissę ł ꝑse habitare debent. ł nullũ
aliũ admittere secũ : nisi re uera fratrẽ. Sin aũt abqua
suspectio sit: quasi simulatus fr̃ cũ ea degerit. ł ab mitio
non conseeret᷑ ł s consecrata fuerit amittat honorem:
Pęnas uũt cũ corruptore patiat᷑ eas. quas sacrę c̃stitatioẽs
adusus corruptores minant᷑ I E o aũt tẽpore qͦ diaconissȩ
conseerant᷑ ad monendȩ sunt. ut si postea nupserint ł aliã uitã
elegerint. gladio ultore sternant᷑. et facultates earũ monaste¬
riss. siue eccbis addicantur: Iis aũt ꝗ corrupit eã pumatur
quidẽ eodẽ supphtio. bona aut eĩ fisci uirib uindicentur.

Expanded text:
ubi neque mares conversantur, neque vivere liceat ei quomodo velit. ubi neque mares conversantur, neque vivere liceat ei quomodo velit. Nulla autem facultas diaconissis tributa est habere quosdam secum veluti fratres sive cognatos se habitare debent, vel nullum alium admittere secum, nisi revera fratrem. Sin autem aliqua suspicio sit, quasi simulatus frater cum ea degerit, vel ab initio non consecretur, vel si consecrata fuerit, amittat honorem. Poenas autem cum corruptore patiatur eas, quas sacrae constitutiones adversus corruptores definiunt. Eo autem tempore, quo diaconissae consecrantur, admonendae sunt, ut, si postea nupserint, vel aliam vitam elegerint, gladio ultore feriantur, et facultates earum monasteriis sive ecclesiis addicantur. Is autem qui corrupit eam, puniatur quidem eodem supplicio, bona autem eius fisci viribus vindicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sione sene iusta contradietione sine pecenniarũ datio¬
ne. Liberatꝰ tam officiab quã curiali conditione nisi
forit sciłm obseruationẽ quã inpͥmo capite p̃sentis
constitutionis ex posuimus:
Iri duas nuptias contrarit. cdiaconus ł pbr fiori phibet᷑.
Sed et si mulierẽ disumetĩ imarito suo quẽ ipła reliquit
uxorẽ quis prã habuerit. neq diacoñ neq pb̃r fieri potest.
I clẽ ẽ et si coneubinã habeat.¶Quippe tales hamines cũ castita¬
pͥunt᷑ et laieus: DE DIACONISSIS. IDCM.¬
a q̃ declericis daimus teneant etũ et indiaconissis. dia¬
conissas aut er eari constitutio p̃cipit. si quanquaginta
annorũ ę̧tatẽ agant. ita tm̃ ut uirgines sint. ⁊ si unum
tantũ modo maritũ habuerint.Sin aũt mulier ꝓpt̃ aliquã
necessitatẽ minor quinquaginta annis diaconissa facta fueri
ñ lic eat ei alibi degere quã inasciterio sermonialiũ muberũ.

Expanded text:
sione, sine iusta contradictione, sine pecuniarum datiosione, sine iusta contradictione, sine pecuniarum datione, liberatos tam officiali quam curiali condicione, nisi forte secundum observationem, quam in primo capite praesentis constitutionisqui duas nuptias contraxerit, diaconus vel presbyter fieri prohibetur. Sed et si mulierem disjunctam a marito suo quem ipsa reliquit, uxorem quispiam habuerit, neque diaconus neque presbyter fieri potest. Idem est si concubinam habuerit, quippe tales homines cum castitaprivatus et laicus. De diaconissis Ea quae de clericis diximus, teneant etiam in diaconissis. Diaconissas autem creari constitutio praecepit, si quinquaginta annorum aetatem agant, ita tamen, ut virgines sint, vel si unum tantummodo maritum habuerint. Sin autem mulier propter aliquam necessitatem minor quinquaginta annis diaconissa facta fuerit, non liceat ei alibi degere, quam in asceterio sanctimonialium mulierum,
Abbreviated transcription (Latin):
umeuã ep̃s in constana mopolitanã eiutatẽ ueniat. nissi
litteras acceꝑit ametr opolitano suo adimꝑatorẽ. quas
duint canones conm̃datorias appellant. quib declarabit᷑
necess ariã ẽe profectionẽ cp̃r: Sin aũt metropoltanꝰ fit.
qui ꝑuenere in constantmopolitanam ciuitatẽ maluerit
litteras acciprat apatriarcha regionis suȩ: Uenientes
aũt ñ aucleant indicare ad imprem ꝑsemet ipsos. s pͥus
ad patriarchã ueniant. ł ap̃ apocrisarios regionis ex qua
sunt. et ipsi comunicent causas propt̃ quas uenerunt.
os patriarcharũ referre imp̃ri: et sic impetrare respon¬
sum: DECLERΙCIS ΕΜ¬
caio clericus frat : nisi is qui et bonũ testrmoniũ ht̃
et litt̃atus ẽ Qui enĩ litt̾as nescit clericus ẽẽ ñ porẽ
oceantur aũt et pb̃ri & diaconi sacras orationes &e eccła¬
sticos canones: quos scilicet c̃seerari oportet sine rep̃hen¬

Expanded text:
Numquam episcopus in Constantinopolitanam civitatem veniat, nisi Numquam episcopus in Constantinopolitanam civitatem veniat, nisi litteras acceperit a metropolitano suo ad imperatorem, quas divini canones commendatorias appellant, quibus declarabitur necessariam esse profectionem episcopi. Sin autem metropolitanus sit, qui pervenire in Constantinopolitanam civitatem maluerit, litteras accipiat a patriarcha regionis suae. Venientes autem non audeant intrare ad imperatorem per semet ipsos, sed prius ad patriarcham veniant, vel ad apocrisiarios regionis, ex qua sunt, et ipsis communicent causas, propter quas venerint. os patriarcharum referre imperatori, et sic impetrare responsum. De clericis emo clericus fiat, nisi is qui et bonum testimonium habet, et litteratus est. Qui enim litteras nescit, clericus esse non potest. Doceantur autem presbyteri et diaconi sacras orationes et ecclesiasticos canones, quos scilicet consecrari oportet sine reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ: Nonsolũ ipse s etiã is ꝗ cũ creauit. Quodsi
is qui contraditit calĩmiator ꝓbatus fuerit. ł contradic¬
tionis uiditiũ deseruerit & non ꝑegerit causam ꝓhibet
saera cõmunione inomi uita sua ab eo ꝗ conse crauit
Pomo r eligiosus cp̃s extͣ suã eccłam deg at ultra anale
spatiã: nisi forte ꝑ imꝑialẽ iussionẽ hoc fuerit factã
Patriarchȩ aut ep̃os cogere debent insius ecelus obser¬
uare: et in longas peregrinationes ñ ire.¶ Sin aut sine¬
id est custodiens sacroꝵ canonũ obseruantiã: Sin aũt non
obtẽꝑauerit is qui uocatus ẽ: s in eadẽ absentia ꝑseuerau̾it¬
aũt is qui in absentia ẽ. metropolitanus non fuerit. sed
cuuis dã municipii ep̃s. tẽ ea quȩ dicimus a patriarcha
fieri oport̃e metropolitanus faciat.Quod si ktigiorum
causa pigrinari uoluerit ep̃s. ñ concedat᷑ licentia. Liti
debent. et impetrabunt eaq̃ desidant fieriIAC .

Expanded text:
honorem, non solum ipse, sed etiam is, qui eum creavit. Quod si honorem, non solum ipse, sed etiam is, qui eum creavit. Quod si is qui contradixit, calumniator probatus fuerit, vel contradictionis iudicium deserverit, et non peregerit causam, prohibeatur sacra communione in omni vita sua ab eo, qui consecravit Nemo religiosus episcopus extra suam ecclesiam degat ultra annale spatium, nisi forte per imperialem iussionem hoc fuerit factum. Patriarchae autem episcopos cogere debent, et in suis ecclesiis observare, et in longas peregrinationes non ire nisi iid est, custodiens sacrorum canonum observantiam. Sin autem non obtemperaverit is, qui evocatus est, sed in eadem absentia perseveraautem is, qui in absentia est, metropolitanus non fuerit, sed cuiusdam municipii episcopus, tunc ea, quae diximus a patriarcha fieri oportere, metropolitanus faciat. Quod si litigiorum causa peregrinari volverit episcopus, non concedatur. Litigdebent, et impetrabunt ea, quae desiderant fieri. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sed etiã. ꝗ consetrauit cẽ int̃ ep̃os non erit: S et
peccunia ł resdatt conscorationis causa sacrosc̃ę eccłe
pit. non solũ res amitat. s etiã gracta atq honor ẽ
eleritatꝰ. Simibit̃ aũt et si laicus sit ꝗ pecouniã uł res
accepit et ipsas amittat. et aliud tantũ quantũ acce
tũ gerat. in magistratu c̃ẽ desinat. et ex ibo inrenocabi¬
li condẽpnabit᷑. ISin aũt aliquis pb̃r ł cdiaconus constitutꝰ
peceunia data ad ep̃tus aprcẽ ꝑuenerit. non sobũ ep̃s eẽ
Consecratio aũt ep̃ frat ante om̃em populũ xp̃ianitatis.
ut sit facultas unicuiq si uelit contradicere. Et si qui dẽ
ante consecrationẽ facta fuerit contraditio: ñ pͥus con¬
secretur ep̃s nisi disceptatio de contradictione factasit
et undiq appareat in noxus is ꝗ ad ep̃opatũ uocatur:
Sin aũt añ disceptationẽ ad episcopatũ ꝑuenerit : amittat

Expanded text:
olum ipse, sed etiam qui consecravit eum, inter episcopos non erit; vel olum ipse, sed etiam qui consecravit eum, inter episcopos non erit; vel pecunia vel res data consecrationis causa sacrosanctae aeccpit non solum res amittat, sed etiam gradum atque honorem clericatus. Similiter autem et si laicus fuit ; qui pecuniam vel res accepit, et ipsas amittat, et aliud tantum, quantum accetum gerat, in magistratu li condemnabitur. Sin autem aliquis presbyter vel diaconus constitutus pecunia data ad episcopatus apicem pervenerit, non solum episcopusConsecratio autem episcopi fiat ante omnem populum christianitatis, ut sit facultas unicuique, si velit, contradicere. Et si quidem ante consecrationem facta fuerit contradictio, non prius consecretur episcopus, nisi disceptatio de contradictione facta sit, et undique appareat innoxius is, qui ad episcopatum vocatur. Sin autem ante disceptationem ad episcopatum pervenerit, amittat
Abbreviated transcription (Latin):
neq elericatũ honorẽ simulatũ habrusse suffieit. ¶Oportet
aũt eũ ꝗ ep̃s fit. neq uxor ẽ habe neq concubinam neq fi¬
los neq nepotes siue legiptimos siue legib sint in cogniti:
Etsiquis contra hȩc fȩcerit. et is ꝗ factus est. et is ꝗ eũ fȩeit
episcopatus expellatur honore Nec liceat peccumȩ dati
inclericatũ fuisse ILegere aut debet et sc̃os canones.
eoq tẽpr̃ quo consecratur o̾suleat eũ is ꝗ consecrat. si
possit facere atq custodire om̃ia quȩ diumi p̾cipiunt cano¬
nes. et si ꝗdẽ denegauerit se posse custodire. ñ c̃secretur:
Si aũt pollicitꝰ fuerit obseruaturũ se quantũ hominib possi¬
bile ẽ sc̃a canonũ p̾ecpta. tc̃ is ꝗ consecrat eñ admonere
itq p̃dicare ei debet. Quod si non obseruauerit canones
scõs : et deo alienus erit: e religiosis cp̃is ñ c̃numerabit᷑.
N ã canones patrũ ium legũ hab̾e oportet. IS in aũt aliquᷤᷤ

Expanded text:
ericatus honorem simulatum habuisse sufficit. Oportet eum qui episcopus sit neque uxorem habere, neque concubinam, neque filios, neque nepotes seu legitimos sive legibus incognitos; et si quis contra haec fecerit, et is qui factus est, et is qui eum fecit, episcopatus expellatur honore. Ne liceat pecuniae dationclericatu fuisse. Legere autem debet et sacros canones, eoque tempore quo consecratur, consulatur eum is qui consecrat, si possit facere atque custodire omnia quae divini praecipiunt canones, et siquidem negaverit se posse custodire, non consecretur; si autem pollicitus fuerit observaturum se quantum hominibus possibile est, sanctorum canonum praecepta, tunc is, qui consecrat, eum admonere atque praedicere ei debet, quod si non observaverit canones sanctos, et Deo alienus erit, et religiosis episcopis non connumerabitur. Nam canones patrum vim legum habere oportet. Sin autem al
Abbreviated transcription (Latin):
pactionib et instrum̃ta emphyteusis cõponant᷑. et is ꝗ contra¬
xit emphyteusin et edificet & materus utat᷑. si qͣsdã materias
difrupras habeat locus. & transmutatur contractũ duobus
successorib suis scđm p̃dictã obseruationẽ. posteaq p̃dium
phyreuseos rem immobilẽ dederit. trib enĩ ꝑsonis defunediᷤ.¬
om̃im p̃diũ ad uenerabiles locos redeat:  Nã & illã pactionẽ¬
paclionẽ immo magis cabdã machinationẽ reiciendã ẽẽ
ẽstitutio iubet: id est si puctus fuerit cũ Iconomis. et reb¬
gioso cp̃o. et aluis ꝑsonis quas enumerauimuꝰ isqui emphyteu¬
sm contrabit. ut etiã trib ꝑsonis defunctis. nichilominus
deinceps succes sorib liceat emphyteuseos titulo res immobi¬
les ab eccła capere. et aliis ꝑsonis anteponi. talẽ enĩ c̃uento¬
nẽ ut pore caldã factĩ constitutio reprobauit

Expanded text:
pactionibus et instrumenta emphyteuseos componantur, et is qui contrapactionibus et instrumenta emphyteuseos componantur, et is qui contraxit emphyteusin, et aedificet, et materiis utatur, si quasdam materias dirutas habeat locus, et transmittat contractum duobus successoribus suis secundum praedictam observationem, posteaque praedium phyomnimodo pretium ad venerabiles locos redeat. Nam et illam pactionem, immo magis callidam machinationem reiciendam esse constitutio iubet, id est si pactus fuerit cum hec nominis et religioso episcopo et aliis personis quas enumeravimus his qui emphiteusin contrahit, ut etiam rebus personis defunctis nichilominus deinceps successoribus liceat emphiteus eos titulo res inmobiles ab ecclesia capere et aliis personis anteponitalem enim conventionem, ut post callide facta constitutiore probabit
Abbreviated transcription (Latin):
teriorẽ agrũ. fecerit: cogatur de suo sũptus dare. et resti¬
Ita tam̃ ut clebitũ quoq reditũ sine aliqua dilatione reddere
cõpellit. Id aũt quod cde ꝓhibitione alienationis diximus.
sita sunt. quãuis enĩ nullũ edificiũ nullã materiam habeant.
at tam̃ abienari ea ꝓhibitũ ẽ. nisi forte emphyterfis ad tẽpris
secundũ ante fatã diuisionẽ intres ꝑsonas fuerit facta. IMe
forte aliqua ercũscriptio fiat. Iubet constitutio duos ꝑmates
mechanicoꝵ. ł architectoꝵ in cruttate ẽstanti nopolitana
in putnciis duos nobiles michanicoꝵ ł architectoꝵ. ant unũ.
siunt̃ tantũ habeat ciuitas ꝑuenire oportet ad locos . ꝙ diui¬
nis ant᷑ positis seripturis definiri ab eisdẽ architecdis quan¬
tũ debeat suꝑ eodẽ loco dirupto sacrȩ sc̃ę p̾start eccłȩ.
ab eo qui emphyteus eos contractu ꝓcedert uelit. Et sub his

Expanded text:
teriorem agrum fecerit, cogatur de suo sumptus dare, et restiteriorem agrum fecerit, cogatur de suo sumptus dare, et restiita tamen, ut debitum quoque reditum sine aliqua dilatione reddere compellatur. Id autem, quod de prohibitione alienationis diximus, sita sunt; quamvis enim nullum aedificium, nullam materiam habeant, attamen ea alienari prohibitum est, nisi forte emphyteusis ad tempus secundum ante factam divisionem in tres personas fuerit facta. Ne autem aliqua circumscriptio fiat, iubet constitutio, duos primates mechanicorum vel architectorum in civitate Constantinopolitana vel in provinciis duos nobiles mechanicorum vel architectorum, aut unum, si unum tantum habeat civitas, pervenire oportet ad locos, et divinis ante positis scripturis definiri ab eisdem architectis, quantum debeat super eodem loco diruto sacrosanctae praestari ecclesiae ab eo, qui emphyteuseos contractu procedere velit, et sub his
Abbreviated transcription (Latin):
accedat. Meliꝰ enĩ ẽ locare magis p̃di sc̃oꝵ locoꝵ. quã
sub huiꝰmocbi deminutionibus contractus emphyteuseos fic̃e
S in aũt eccłastiei p̃dii ꝓastũ empliy teusis contralat̃. p̃ciosis¬
simi quidẽ. s tam̃ uibissimũ redditũ habentis. non oportoe
emphyterseas contractũ ad redlitus quantitatẽ metiri
s extiinatio ꝓ astii fut et inspiciatur reditus ꝗ ꝑuiginti
annos cõparari potest exp̃dio ꝓastũ. et tantũ reditũ dare
se paciscatur is qui emphyteus contrahit: Ita tam̃ ut etiã
in hoc casu non inꝑpetuũ c̃tractus extendatur. s sc đm
obseruationẽ quã superius dotimus. I. Scrant aũt hu qui
emphyteusin contraterint. qd placito reditu ab eis ꝑbienniũ
non cdato. licentia lib̾a p̃statu sc̃oꝵ locoꝵ administrato¬
rib & p̃dia abstrahere. et nichil emponematũ nõe p̃stare.
labore contrahentss in agro meliorata sunt.¶. Sin aut de¬

Expanded text:
accedat. Melius enim est locare magis praedia sanctorum locorum, quam accedat. Melius enim est locare magis praedia sanctorum locorum, quam sub huiusmodi deminutionibus contractus emphyteuseos facere. Sin autem ecclesiastici proastii emphyteusis contrahatur pretiosissimi quidem, sed tamen vilissimum reditum habentis, non oportet emphyteuseos contractum ad reditus quantitatem metiri, sed aestimatio proastii fiat, et inspiciatur reditus, qui per viginti annos comparari potest ex pretio proastii, et tantum reditum dare se paciscatur is, qui emphyteusin contrahit, ita tamen, ut etiam in hoc casu non in perpetuum contractus extendatur, sed secundum observationem quam superius diximus. Sciant autem hii qui emphiteus in contraxerint quod, placito redito ab eis per biennium non dato, licentia libera prestatur sanctorum locorum administratoribus et predia abstrahere et nichil emponematum prestrare labore contrahentis in agro meliorata sunt. Sin autem de
Abbreviated transcription (Latin):
Lapphyteuscos contractũ sub hac obseruatione sc̃s c̃stitu¬
Lat locus. ut uno quidẽ eo qui contrahit: maneat
om̃imꝰ emphyreusis. mortuo aũt eo. ad heređ̃ eiꝰ transmit¬
tatur: Si forte filũ sint siue masculi siue feminȩ: aut
si nepores sint. siue neptes. aut si uxor sit ł maritus. si
specialit̾ mariti ł uxoris nom̃ exp̃ssũ fuerit. alioquin ad
aliã ꝑsonã emphyteuseos contractus non transcat. s usq
aduitã contrahentiũ extendatur. nisi filios filias nepotes
neptes ue habeant ¶ P roceder e aũt emphytensis debet:
prius requisitione cũ om̃i uernate atq subtilitare habi¬
ta in redita eo qui ad id tẽpus fuerat : in quo ad sacro¬
sc̃am eccłam res ꝑuenisset: eiꝰ q reditus secta portio
remittat᷑ ei qui emphyteusin contrahit ¶ Sin aũt de¬
minutꝰ fuerit ex aliquo cafa reditus p̾diĩ. duoꝵ altũ
is qui contrahit accipiat p̃diã. ł ad contractũ om̃mo non

Expanded text:
phyteuseos contractum sub hac observatione sanctus constituat locus, ut vivo quidem eo, qui contrahit, maneat omnimodo emphyteusis, mortuo autem eo ad heredes eius transmittatur, si forte filii sint, sive masculi sive feminae, aut si nepotes sint sive neptes, aut si uxor sit vel maritus, si specialiter mariti vel uxoris nomen expressum fuerit. Alioquin ad aliam personam emphyteuseos contractus non transeat, sed usque ad vitam contrahentium extendatur, nisi filios filiasue, nepotes neptesue habeant. Procedere autem emphyteusis debet prius requisitione cum omni veritate atque subtilitate habita in reditu eo, qui ad id tempus fuerat, in quo ad sacrosanctam ecclesiam res pervenisset, eiusque reditus sexta portio remittatur ei, qui emphyteusin contrahit. Sin autem deminutus fuerit ex aliquo casu reditus praedii, duorum altis, qui contrahit, accipiat praedium, vel ad contractum omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
Quis monachus constitutus clericatꝰ honor ẽ acceꝑit: nullã
habeat facultatẽ uxorẽ ducendi quãus euuꝰ gradus sit cis
clericꝰ ñ ꝓhibetur uxorẽ habere: qualis ẽ gradus cartoꝵ
et lectoꝵ. ñ solũ aũt uxorẽ ducere ꝓhibet᷑: s etiã c̃ erbina
habe. Siquis aũt monachus ante constitũ clericatꝰ occasione
ł diccerit uxorẽ ł concubinã habuerit: eicrat᷑ de clero. &
sit pͥuatus anullã militiã ł ꝓfessionẽ aliã audens uenire
nisi forte uelit ĩ ante fatas ĩ cid̾e penas.mindrris
rion monachi creatio ñ scd̃m ordinẽ tẽporis fiat.
neq qui tẽpr̃ prior ẽ: primi loci ereationẽ sibi p̾sũ¬
mat. nec qui scb̃s forte ł t t̃tuis ẽ. s ꝗ et uite castitate.
et diuinarũ rerũ screntia. & anima grauitate p̾cedlit

Expanded text:
quis monachus constitutus clericatus honorem acceperit, nullam habeat facultatem uxorem ducendi, quamvis eius gradus sit, cuius clericus non prohibetur uxorem habere, qualis est gradus cantorum et lectorum. Non solum autem uxorem ducere prohibetur, sed etiam concubinam habere. Si quis autem monachus ante constitutus clericatus occasione vel duxerit uxorem, vel concubinam habuerit, eiiciatur de clero, et sit privatus, ad nullam militiam vel professionem aliam audens venire, nisi forte velit iPrimi monachi creatio non secundum ordinem temporis fiat, neque qui tempore prior est, primi loci creationem sibi praesumat, nec qui secundus forte vel tertius est, sed qui et vitae castitate, et divinarum rerum scientia, et animi gravitate
Abbreviated transcription (Latin):
quos insequentib expontꝰ capitulis. ꝓ quos ecełirs immobr¬
les res abenari possunt I Ex ene dochiñ id est locuᷤ uenera¬
bilis in quo peregrin suscipiant᷑: IPtochotrophmm̃.i.
locuꝰ uenerabilis in quo pauꝑes et infirmi homines piscunt᷑¬
¶ Noso chomiũ id est locus uenerabilis in quo egroti homines
curantur: Orphonotrophrui.i. locu uenerabilis in qͦ
parentib or bati pueri pascuntur ¶ Gerondo homiũ .i.
locuꝰ uenerabrlis in quo pauꝑes et propt̾ senectatẽ solã in¬
firma homines curantur ¶ Brephotrophrũ .i. locis uenera¬
bilis in quo fantes aluntur: QUOMODO LCEAt
i princeps uoluerit rẽ immobilẽ scõ loco p̃stare. &
accipere ab eo aliã immobilẽ rẽ. et eo modo ꝑmuta¬
tionẽ contrahere: liceat hoc facere ei diuina pragmatrea
sanctione ab eo promulgata:De eophyteuSeos¬

Expanded text:
t capitulis, per quos ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Xenodochium, id est locus venerabilis, in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis, in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosocomium, id est locus venerabilis, in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis, in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontocomium, id est locus venerabilis, in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis, in quo infantes aluntur. Quomodo liceati princeps voluerit rem immobilem sancto loco praestare, et accipere ab eo aliam immobilem rem, et eo modo permutationem cosanctione ab eo promulgata . De pre
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scitib legatarus et fidei comissariis qui sciliox in eadẽ ciuita¬
te degent. nis forte ꝓpt̾ sexũ qd feminę sunt. ł ꝓpt̃ elig¬
łc̃ enĩ ilbs rep̃sentari oportet in consertotione inuentarii.
ꝗ negotia eoꝵ legiptane administrant. Qd si om̃mo p̃sto ñ
sint legatarii siue fidiconssarii. tc̃ testes adhibeant᷑ tres
quoꝵ et fides et opmio ꝓbata ẽ. Testes añt ex ea eiuitate ẽẽ
oportet. in qua conficit᷑ inuentariũ. et subẽspectu eoꝵ atq
p̃sertia inuentarii ꝓcedit conseriptio. Solis etenĩ tabulari
in ea causa ñ credimus. ¶ Quod si postea reusi fuerint
legatarii : et quasdã res ab herede subreptas ẽẽ putai̾unt.
cisq celatas & inuentario non ĩsortas. liceat eis ꝑtorm̃ta se¬
uorũ hereditarioꝵ ueritatẽ reꝗrere & fraudes oꝵ mana¬
festare: scibeet et ipsis hdib nichilomnꝰ cogendis iusiuran

Expanded text:
praesentibus legatariis et fideicommissariis, qui scilicet in eadem civitapraesentibus legatariis et fideicommissariis, qui scilicet in eadem civitate degunt, nisi forte propter sexum quod feminae sunt, veltunc enim illos repraesentari oportet in conscriptione inventarii, qui negotia eorum legitime administrant. Quod si omnino praesto non sint legatarii sive fideicommissarii, tunc testes adhibeantur tres, quorum et fides et opinio probata est. Testes autem ex ea civitate esse oportet, in qua conficitur inventarium, et sub conspectu eorum atque praesentia inventarii procedat conscriptio. Solis etenim tabulariis in ea causa non credimus. Quod si postea reversi fuerint legatarii, et quasdam res ab heredibus subreptas esse putaverint, easque celatas, et inventario non insertas, liceat eis per tormenta servorum hereditariorum veritatem requirere et fraudes heredum manifestare, sc
Abbreviated transcription (Latin):
neq ab intestato luerari aliquid poterit occasione ẽstitutionis
m̃es aũt ꝗ ex hac lege adrerũ uincdcationẽ uoeant᷑. om̃ia ura
hereclũ ħabeant. idẽ uis aditionis. et ꝓ hcle gerendi. et con¬
ueniant et conueniant᷑. om̃ib quȩ diximꝰ obtinentib. et si non
ab hde s a legatario ł fider comissario et forte abeo ꝗ mortis causa
quid accepit dari fieri ue testator uoluit .i. ut ordo uocati¬
onis incipiat quidẽ a substitutis legatariis desinat aũ inpublicũ.¬
IUIS ab aliqͦ scriptus heres intestam̃to fucrit. in qͦ legata ł
fidĩ cõmssa seripta sunt. tameat aũt ne forte legata et fidr¬
comissa legatariis ł fider comissarus relicta torã substantiã
clefimncti ex auriant. ut ipse nichil abhereditate sibrelela¬
ta lucret᷑. ergo si uelit falerdie legis emolum̃tũ integrũ sibi
seruari. faciat inuentariũ rerũ quas testator dereliquerit

Expanded text:
neque ab intestato lucrari aliquid poterit occasione huius constitutionis. neque ab intestato lucrari aliquid poterit occasione huius constitutionis. Omnes autem, qui ex hac lege ad rerum vindicationem vocantur, omnia iura heredum habeant, id est, ius aditionis et pro herede gerendi, et conveniant et conveniantur. Omnibus, quae diximus, obtinentibus, et si non ab herede, sed a legatario vel fideicommissario, et forte ab eo qui mortis causa quid accepit, dari fierive testator voluit, id est, ut ordo vocationis incipiat quidem a substitutis legatarii, desinat autem in publicum.quis ab aliquo scriptus heres in testamento fuerit, in quo legata vel fideicommissa relicta sunt, timeat autem, ne forte legata vel fideicommissa legatariis vel fideicommissariis relicta totam substantiam defuncti exhauriant, ut ipse nihil ab hereditate sibi delata lucretur, ergo si velit Falcidiae legis emolumentum integrum sibi servari, faciat inventarium rerum, quas testator dereliquerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. s Sin aũt heres institutus extraneus sit. et moras faciat
legatario ꝑ totũ annale spaciũ. p̾ uidicialẽ sententiã nume¬
randũ: tẽ nullã partẽ nullũ emolum̃tũ scriptus heres sen
tiat. s om̃e ꝙ a testatore ei p̃stitũ ẽ auferat᷑. et uenrat ad cos
quos supͣ exposurmus sedm eundẽ ordinẽ et eandẽ obseruan¬
tiã. Ita tam̃ ut codẽ modo is qui ad partẽ uocatur. cautionẽ
tc̃ eniã agnatis siue cognatis defuncti pateat aditus. quãuis
intestam̃to nulla m̃tio eoꝵ ẽp̃hendat᷑: Quod si nec tales ꝑso¬
nȩ appareant . tc̃ exraneis ꝗb cũq locus fut si uelat hrdtẽ
susciꝑe & de implencla uoluantate testatoris cauere.¶ Qđ
si nec ertraneus inueniatur qui defuneti successionẽ cũ sũpͣ
dicta cautione suscipiat. tc̃ fisco res uendicent᷑. scilicet &
ipso uolantatẽ testatoris impleturo ¶Illud aũt certũ ẽ qd
si filius apatre intestam̃to ex heredatusẽ neq ex ipso testam̃to

Expanded text:
est. Sin autem heres institutus extraneus sit, et moras faciat legatario per totum annale spatium post iudicialem sententiam numerandum, tunc nullam partem, nullut veniat ad eos, quos superius exposuimus, secundum eundem ordinem et eandem observantiam: ita tamen ut eodem modo is, qui ad partem vocatur, cautionem tunc etiam agnatis sive cognatis defuncti pateat aditus, quamvis in testamento nulla mentio eorum comprehendatur. Quod si nec tales personae appareant, tunc extraneis quibuscumque locus fiat, si velint hereditatem suscipere, et de implenda voluntate testatoris cavere. Quod si nec extraneus inveniatur, qui defuncti successionem cum supra dicta cautione suscipiat, tunc fisco res vindicentur, scilicet et ipso voluntatem testatoris impleturo. Illud autem certum est, quod si filius a patre in testamento iuste exheredatus sit, neque ex ipso testamento,