comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epłis. loquens in eis de his in quib ft̃
quedam difficilia intellectu. Cece par¬
lus in apłis mirat᷑ innocentiam: ecee
pͥnceps apłoꝵ mirat᷑ inpaulo sapĩam.
Qͥd est hoc nͥ quod sc̃i uiri. uͥtutum
considatione sͥ uicissim alios p̃ferunt:
ut eo ad cȩlestia subleuandose altius
excitet. qͦ humiliꝰ alt̾ in alt̾o quod ad¬
miretur uidet: Hinc itaq colligen¬
dum ẽ. qͣnta debemꝰ sollicitudine
meliors uitam conspicẽ. nos qui in
infimis iacemꝰ: si ce hi qui iam tanta
scĩtate sublimes sunt. ut ꝑ humilita¬
tis g̾ssum admaiora ꝓficiant: adhuc
querunt in aliis quodimitantes ad¬

Expanded text:
s loquens in eis de his, in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce princeps apostolorum miratur in Paulo sapientiam. Quid est hoc nisi quod sancti viri virtutum consideratione sibi vicissim alios praeferunt, ut eo ad coelestia sublevando se altius excitet, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes ad
Abbreviated transcription (Latin):
cit quod fut᷑um ẽ: s ostendit qͦd ẽ.
Qua inre ammaduertendum
Rem quippe quamlibet sicut ab
ocłis nr̃is in fut᷑o subtrahunt tem¬
pora. tea ab ocłis nr̃is in p̃senti sub¬
trahit causa. Uent᷑a enim res occul¬
tatur in fut᷑o tempore: p̃sens autẽ
cogitatio abscondit᷑ in latenti cor¬
de. Est etiam ꝓpħra p̃sens. eum res
quelibet ñ ꝑ animum s ꝑ absentẽ¬
tegit᷑: que tamen ꝑ sp̃m denudat᷑.
Et ibi fit p̃sens ꝓpħantis animꝰ: ubi
ꝑp̃sentiam non ẽ corpꝰ. Nam giez
longe a ꝓpħa recesserat. cum naa¬
man syri muna ꝑcipiebat: cu tñ
idem ꝓpħa dic̃. Nonne cor meum
in p̃sentierat: qñ reu̾s ẽ homo de
curru suo m oceursum tibi: oͦ d sibu

Expanded text:
cit quod futurum est, sed ostendit quod est. Qua in re animadvertendum Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentedenudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2.
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi. Tribulationem carnis hie
patipossunt: etiam qui sp̃alit̃ uiuuns.
Cur gͦ inẽe coniugib carnis tͥbtilatio
scilicet. qͦd hi frequent̾ maiores tͥbula¬
tiones ex carne suscipiunt: qͥcarnis
uoluptatib delectant᷑. & eis insistuñ.
autem debent pastores &e rectores. qͦd
paułꝰ qui inparadysum ducit᷑. celiq
t̃cii sec̃ta rimat᷑. tamen illam inuisi¬
bilium contemplatione suspensam
ad cubile carnalium m̃tis aciem Re¬
uocat: & in occultis suis qualit̾ debe¬
ant conũsari dispensat dicens. Uxo¬
riuir debitum reddat: similit̃ ⁊uxor
uiro. Et paulopꝰ. Nolite fraudare in¬

Expanded text:
hujusmodi: tribulationem carnis hic hujusmodi: tribulationem carnis hic pati possunt etiam qui spiritualiter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio scilicet quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt, qui carnis voluptatibus delectantur et eis insistunt. autem debent pastores et rectores, quod Paulus, qui in Paradisum ducitur coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium mentis aciem revocat, et in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Et paulo post: Nolite fraudare
Abbreviated transcription (Latin):
elius est nub̃e quamuri. Qui
coniugiis non sunt obligati:
onequaquam sine iudicio damna¬
tionis. misceri se ꝑutent uacanti¬
bus feminis. Cum enim paulus
fornicationis uitium. tot cͥminib
execrandis inseruit: cuius sit reat᷑
indicauit dicens. Neq fornicatores
neq idolis seruientes. neq adult̾i.
cubitores. neq fures. neq auari.
neq ebriosi. neq maledici. neq ra¬
paces regnum di possidebunt. Si
gͥ temptationum ꝓcellas cumdif¬
ficultate salutis dolerant: coniugi po
petant. Scͥptum qͥppe ẽ. Meliꝰ ẽ nu¬
bere qmuri. Sine culꝑa scilicet ad
coniugium ueniunt: si tam̃ necdỹ
meliora deuouerunt. Nam qͥsqͥs
bonum maiꝰ subire ꝓposuit: bonũ
minꝰ qͦdlicuit illicitum fecit. Scy¬
tum qͥppe est. Nemomittens manũ
suam suꝑ aratrum. &e respiciens re¬
tro: aptꝰ est regno dei. Quigͥ fortio¬
ristudio intenderat. retͦ respicere conuin¬
citur: si relictis bonis ampliorib ad mi¬
Tribulationem tam̃ carnis habebunt

Expanded text:
elius est nubere quam uri . Qui conjugiis non sunt obligati nequaquam sine judicio damnationis misceri se putent vacantibus feminis. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri,  neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Si igitur tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum quippe est: Melius est nubere quam uri: sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod locuit illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur, si relictis bonis amplioribus ad miTribulationem tamen carnis habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcondescensionis uiscera carnalium
cubile ꝑserutat᷑. Et quem subleuat᷑
ad inuisibilia erigit: h̾c miseratus
ad infirmantium sec̾ta. cordis ocłm
flectit. Celum contemplatione tͣns¬
cendit: nec tam̃ stratum carnaltũ
sollicitudine deserit. Similit̾ recto¬
res & doctores alta contemplatione
petentes. non debent ꝓximorum infir¬
ma desꝑicere: aut infirmis ꝓximors
congruentes. non debent alta dere

Expanded text:
condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur. Et quem sublevatus ad invisibilia erigit hunc miseratus ad infirmantium secreta oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen statum carnalium sollicitudine deserit. Similiter rectores et doctores alta contemplatione petentes non debent proximorum infirma despicere, aut infirmis proximorum congruentes non debent alta dere
Abbreviated transcription (Latin):
cendentem de cȩlohabentem claritatẽ
dei: & habebat murum magnum &e
altum. habens portas duodecim. Et
erat structura muri eiꝰ ex lapide ias¬
pide: ipsa uͭ ciuitas auro mundo̾ si¬

Expanded text:
cendentem de coelo a Deo, habentem claritatem Dei: et habebat murum magnum et altum, habentem portas duodecim, et erat structura ejus muri ex lapide jaspide, ipsa vero civitas aurum mundum, si
Abbreviated transcription (Latin):
recta peccatorib p̃dicant: tenebras
nr̃e noct̾is illustrant. Unde & fubtͣe
dicationis sermopluuia non eẽt.
moyses minime dixisset. expectet᷑
sic̃ pluuia eloquium meum: & ne-¬
quaquam ꝑ ysaiam u̾itas diceret.
mandabo nubib. ne pluant suꝑ eã
imbrem. Dñs gͦ. quasi sub signacło
stellas claudit: qr dũ p̃dicatores
suos ꝑsilentium intra semetips os
retinet. cecis iniquoꝵ sensibus ce¬
leste lumen abscondit. Pensandũ
uͦ est. qr iccirco aliquid subsigillo
claudimꝰ : ut hoc eum tempus con¬
gruit. ad meditim ꝓferamꝰ. Hine¬
est quod duo illi eximii p̃dicatores
enoch & hehyas. dilata morte sub¬
tracti sunt: ut ad p̃dicationis usũ
in fine reuocent᷑. de qͥb ꝑ ioħ̃m dr.¬
Q dabo duob testib meis: & ꝓpħa¬
bunt dieb mille ducentis sexagin¬
ta. amicti saccis. Hisunt due oli¬
ue. & duo candelabra. in conspectu
domini terre stantes. Hihabent po¬
testatem claudendi cȩlum: ne pluat

Expanded text:
recta peccatoribus praedicant, tenebras recta peccatoribus praedicant, tenebras nostrae noctis illustrant. Unde et subtraaedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Et nequaquam per Isaiam Veritas diceret: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Dominus ergo sub signaculo stellas claudit, quia dum praedicatores suos per silentium intra semetipsos retinet, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abscondit. Pensandum vero est quia idcirco aliquid sub sigillo claudimus, ut hoc cum tempus congruit ad medium proferamus. Hinest quod duo illi eximii praedicatores Enoch et Elias, dilata morte, subtracti sunt, ut ad praedicationis usum in fine revocentur. De quibus  dabo duobus testibus meis, et prophetabunt diebus mille ducentis sexaginta, amicti saccis. Hi sunt duae olivae, et duo candelabra in conspectu Domini terrae astantes . Hi habent potestatem claudendi coelum, ne pluat
Abbreviated transcription (Latin):
It dicit mͥ. N e signau̾is uerba pro¬
phecie libri huius: temꝑꝰ enim
ape est. Urgente mundi fine suꝑna
excrescit. Hinc nanq ꝑ danielem dr.
ꝑtransibunt plurimi. ce multiplex
erit scientia. Hinc ioħi. in prioꝵ
parte reuelationis. angls dicit. Sig¬
na que locuta sunt.uͭii. tonitrua.
Cui tamen in eidem reuelationis ter¬
mino. p̃cepit dicens. Ne signaueris
ũba ꝓpħie libri huius. Pars qͥppe re¬
uelationis anterior signari p̃cipitur.
terminus ꝓhibet᷑: qr quicquid in sc̃ẽ
eccłie ĩnitus latuit. cotidie finis often¬
dit. Signare autem dr. qͣsi signaeło
claudere: unde ꝑbeatum iob đr de
dño. qui stellas claudit qͣsi sub signa¬
culo. Dic̃ celoꝵs uel nubrum nomine
cȩlestis uita p̃dicantium signatur.
qui suꝑ arentem t̾ram humani pec¬
toris. scẽ p̃dicationis imbres fundt̃.
de qͥb ꝑ psalmistam dr. cęli enarrãt
głam dei: sic stellarum claritate c̃ẽ
ipsi p̃dicatores figurant᷑. qr dum

Expanded text:
Et dicit mihi: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus, tempus enim prope est . Urgente mundi fine, supertempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis termino praecepit, dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus. Pars quippe revelationis anterior signari praecipitur, terminus prohibetur, quia quidquid in sanctae Ecclesiae initiis latuit, quotidie finis ostendit. Signare autem dicitur, quasi signaculo claudere. Unde per beatum Job dicitur de Domino: Qui stellas claudit quasi sub signaculo . Sicut coelorum vel nubium nomine coelestis vita praedicantium signatur, qui super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fundunt, de quibus per Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei ; sic stellarum claritate etiam ipsi praedicatores figurantur; quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
t ego ioħs qui audiui ce uidi hec.
postquam audissem ce uidissem.
cecidi ad pedes angłi. qui michi hȩc
ostendebat ut adorarem: & dicto mͥ.
uide ne feceris. conseruus tuus sum
seruant uerba libri huius: deum ao¬
ora. Ante incarnationem dñi. in
testamento uet̾i. adorasse homo an¬
gelum legit᷑. nec tamen adorare ꝓ¬
hibetur: s post mediatoris aduentũ
cum se ioħs adorando angło ꝓstra¬
uisset ꝓhibet᷑. Quid est hoc quod pꝰ
equammit̾ concedebant adorar.i.
post ab homine angłi recusant: nisi
quod pͥꝰ hominem carnalib corrup¬
tionib deditum. nec ab eisdem car¬
nalib corruptionib redemꝑtum.
qͦ abiectiorem nouerant. iustius cõ¬
temnebant: Postmodum uͦ huma¬
nam naturam. eoiam fubstra. tam
habe non pot̾ant: qͦ hanc in auctore
suo. etiam suꝑ semetipsos ductam tii¬
debant. Neq enim debebat iam in
membris subiect̾a despici. que in ip¬
so m̃broꝵ capite. merurt p̃lata tie¬

Expanded text:
t ego Joannes qui audivi, et vidi haec, postquam audissem et vidissem cecidi ad pedes angeli qui mihi haec ostendebat, ut adorarem, et dixit mihi: Vide ne feceris, conservus tuus sum, servant verba libri hujus . Ante incarnationem Domini in Testamento veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorasse prohibetur; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, prohibetur. Quid est hoc quod prius aequanimiter concedebant adorari, post ab homine adorari angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam substratam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim debebat jam in membris subjecta despici quae in ipso membrorum capite meruit praelata ve
Abbreviated transcription (Latin):
more uernali uiridescit. Celum coti.¬
die caligine noctis obducit᷑: & diurna
claritate renouatur. Hinc gͦ hinc fi¬
delis quisq colligat. & uta̾re hȩc. &
tamen ꝑ innotiationem refici: que
constat nunc assidue. uelut ex defec¬

Expanded text:
more vernali viridescit. Coelum quotimore vernali viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defec
Abbreviated transcription (Latin):
primum enim cęlum. &e pͥma t̾ra
abiit. Queri potest. cum ꝑ salo¬
monem dr. generatio preterit &
generatio aduenit. t̾ra uͦ in et̾num
stat: cur beat᷑ ioħs cȩlum &e t̾ram
abisse asserat. Qͦd tamen facile dis¬
cutimus: si t̾ra ce cȩlum uel qͣliter
transeat. uł qualit̾ maneat distin¬
guamꝰ. Utraq nanq hec. ꝑ eam qͣm
nc̃ habent imaginem transeunt:
s tamen ꝑ eẽnuam sine fine sub¬
Hinc ꝑ semetipsam ueritas dicit.
Celum & terra transibunt: u̾ba
autem mea ñ transient. Hinc ad
nouum: a terranoua. Qe qͥdem
non alia condenda sunt. s hec ips a
renouantur. Celum gͥ ce terra &e tͣns¬
it & erit: qm̃ ab ea quam nunc habet
syecie. ꝑignem tergit᷑: & tamen in
sua semꝑ natura seruat᷑: unde ꝑ psal¬
mistam dr. Mutabis ea ce mutabunt᷑.
Qtam qui demultimam cominuta¬
tionem stiam. ipsis nob tunc uicissitu¬
dinib nunciant: quib nr̃is usibus
indesinent̾ alt̾nant. Nam terra a sua
specie hiemali ariditate deficit: hu¬

Expanded text:
ra abiit . Quaeri potest, cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat, cur beatus Joannes coelum et terram abiisse asserit? Quod tamen facile discutimus si terra et coelum qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subHinc per semetipsam Veritas dicit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Hinc ad novum, et terra nova. Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra transit, et erit: quoniam ab ea quam nunc habet specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, hu
Abbreviated transcription (Latin):
euasit. Ueniet autem restiturꝰ omnia.
q̃m ad hoc nimirum huic mundo
sicut de ambobꝰ id ẽ de enoch ce he¬
lya. ioħs subdit dicens. Q cum fime¬
rint testimonium suum. bestia qͦ
ascendet de abyeso. faciet aduer sꝰ
illos bellum: & umcet illos. & ocei¬
det illos. Enoch gͥ &e helyas. quasi

Expanded text:
 veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo sicut de ambobus, id est Enoch et Elia, Joannes subdit, dicens: Et cum finierint testimonium suum, bestia quae ascendit de abysso, faciet adversus illos bellum, et vincet illos, et occidet illos. Enoch igitur et Elias quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ẽẽ memorat᷑. Ibi quippe uniꝰ¬
cuiꝰq mentem. ab alt̾ius ocłis m̃broꝵ
corpulentia. non abscondet: s pate.¬
bit. Animꝰ patebit corporalib ocłis:
ipsa etiam armonia corporis. Dicq
iinusquisq tẽ erit conspicabilis alq̾:
sic̃ nunc non potest ẽẽ conspicabilis sͥ.
Nunc autem corda nr̃a. quanidiu m
hac uita sumꝰ. quia ab alt̾o in alterũ
uideri non possunt. non intͣ uitrea
s intra lutea uascła concluduntur.

Expanded text:
mundo esse memoratur. Ibi quippe uniumundo esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam harmonia corporis. Sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc non potest esse conspicabilis sibi. Nunc autem corda nostra quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed int
Abbreviated transcription (Latin):
in sacro eloquio. aliqͣn splendor suꝑ¬
ne eiuitatis accipitur. Furum nãq
ex quo ciuitas illa constat. simile ui¬
tro dr: ut ꝑ aurum clara. & ꝑuitrũ
ꝑspicua designet᷑. Auri quippe me¬
tallum. nouimꝰ potiori metallis õibꝰ¬
claritate fulgere. Uitri uͦ natura ẽ:
ut extrinsecus uisu pura. intͥnsecꝰ
ꝑspieuitate pluceat. In alio metallo.¬
quiequid intrinsecus continet᷑ abscon¬
ditur: in uitrouͦ quilibet liquor. qͣlis
continet᷑ int̾tus. talis exteriꝰ demonst᷑¬
tur. & ut ita dixerim omnis liquor in
uitreo uascło clarꝰ patet. Qͥd gͥ aliud
in auro uł uitro accipimꝰ: nisi illam
suꝑnam patͥam. illam beatoꝵ eiuiũ
societatem. quoꝵs corda sibi inuicem
& claritate fulgẽt. & puritate translu¬
cent: Quia enim om̃s sc̃i in eterna
beatitudine summa claritate fulgebt̃:
claritas. sib uicissim in alt̾nis cor¬
dib patet. & cum uniuscuiꝰq tultꝰ
atcendit᷑. simul & conscientia pene¬
trat᷑: hoc ipsum aurum simile uitro

Expanded text:
in sacro eloquio aliquando splendor supernae civitatis accipitur. Aurum namque ex quo civitas illa constat simile vitro dicitur, ut per aurum clara et per vitrum perspicua designetur. Auri quippe metallum novimclaritate fulgere. Vitri vero natura est, ut extrinsecus visu pura, intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallquidquid intrinsecus continetur absconditur, in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius talis exterius demonstratur, et, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid igitur aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem et claritate fulgent, et puritate translucent? Quia enim omnes sancti in aeterna beatitudine summa claritate fulgebunt,psa eorum claritas sibi vicissim in alternis cordibus patet, et cum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur, hoc ipsum aurum simile vitro
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a huitis habitationis dissoluatur:
quod edificationem ex deo habemus.
domum non manuifactam ȩternam
in cęlis. In hac itaq terrestri domo.
a corruptibili carne quousq inui¬
mus. ipsum ut ita dicam corruptio¬
nis nr̃e parietem mentis oculo nulla¬
tenus penetramus: & uicissim cogi¬
tationes nr̃as. ⁊ occulta in alt̾utrum
uidere non possumus. Unde rursũ
ꝑ eundem paulum đr. Qͥs scit ho¬
minum que sunt hominis: nͥ sp̃s ho¬
minis qui in ipso est: Et rursum.
Nolite ante tempꝰ iudicare. donec
ueniat dñs. qui & illum inabit ab¬
scondita tenebrarum:. & manifesta.¬
bit consilia cordium. Illa itaq ci¬
uitas. in qua om̃s seĩ tanta clarita¬
te fulgent. tanta ꝑspieuitate trans¬
licent. que suauneissim singulis
corda manifestat. ex auro dr similz
uitro mundo. ut des ignet᷑ auro

Expanded text:
s habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . In hac itaque terrestri domo ac corruptibili carne, quousque vivimus, ipsum ut ita dicam, corruptionis nostrae parietem mentis oculo nullatenus penetramus, et vicissim cogitationes nostras et occulta in alterutrum videre non possumus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? Et rursum: Nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque civitas in qua omnes sancti tanta claritate fulgent, tanta perspicuitate translucent, quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut designetur auro
Abbreviated transcription (Latin):
ongitudo. & latitudo & altitudo lxuiii¬
ciuitatis. ȩqualia sunt. Et mensꝰ est
angłs muros eiꝰ. mensura hominiᷤᷤ
que est angłi. Quia ciuitas sc̃a
irłm. quam inhabitat ds. ex angłiea
simul & humana nat᷑a ꝑficit᷑. per
hoc quod angłica creatura sursũ
est. humana adhuc deorsum. po¬
test ꝑlatitudinem &e altitudinem
ciuitaitis. hec utraq creatura signari.
qm̃ ista adhuc inimis degit. illauͦ in
sublimib ꝑmanet. S latitudo &
altitudo ȩqualia sunt: qm̃ humi¬
litas hominum ad ȩqualitatem q̃nq
ꝑducit᷑ angłorum. unde scͥptum est.
Non nubent. neq nubent᷑. s erunt
sic̃ angłi dei in celo. Unde etiam per
ioħm dr. mensura hominis que est
angħ: qr usq ad illam abatudinẽ
głȩ homo ꝑducit᷑. in qua se solida tos
angłi lecantur. Latitudo gͦ etuitatis
tanta est. qͣnta & altitudo: qm̃ electiqͥ¬
q quimͦ laborant in imis. quandoq
non erunt inȩquales illis spiritibus

Expanded text:
ongitudo, et latitudo, et altitudo civitatis aequalia sunt. Et mensus est angelus muros ejus mensura hominis quae est angeli . Civitas sancta Jerusalem quam inhabitat Deus, ex angelica simul et humana natura perficitur; per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana adhuc deorsum, potest per latitudinem et altitudinem, civitatis haec utraque creatura signari, quoniam ista adhuc in imis degit, illa vero in sublimibus permanet. Sed latitudo et altitudo aequalia sunt, quoniam humilitas hominum ad aequalitatem quandoque perducitur angelorum. Unde scriptum est: Non nubent, neque nubentur: sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Unde etiam per Joannem dicitur: Mensura hominis quae est angeli. Quia usque ad illam altitudinem gloriae homo perducitur, in qua se solidatos angeli laetantur. Latitudo ergo civitatis tanta est quanta altitudo, quoniam electi quique qui modo laborant in imis quandoque non erunt inaequales illis spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
t leuauit angłs manum suam in
plius. Tempꝰ nr̃e mutabilitatis ita
quandoq tͣnsiturum est. ut pentꝰ ñ
sit: angło hic in sacro eloqͥo attestan¬
te qui ait. ꝑuiuentem in scl̃a. quia
tempꝰ iam non erie. Nam &e si ꝓpħa
dicit. erit tempꝰ eoꝵs in ȩternum. qr
ꝑmomenta tempus deficit. nomine
temporis eorum defectum uocauit:
ostendens quod sine fine omnimodo
defectu defigunt hi. qui auisionis
intime consolatione separantur.

Expanded text:
t levavit angelus manum suam in plius . Tempus nostrae mutabilitatis ita quandoque transiturum est, ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit. Nam etsi Propheta dicit: Erit tempus eorum in aeternum : quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine fine omnimodo defectu deficiunt hi qui a visionis intimae consolatione separantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ aꝑire librum. In qͦuidelicet libro. qͥd
aliud quam sacra script᷑a signatur:
Quam solus redemptor nr̃ aꝑuit. qͥ
homo factus. moriendo. resur gendo
ascendendo. euncta mistia que in ea
fuerant clausa patefecit. De transi¬

Expanded text:
cit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, patefecit. Et n
Abbreviated transcription (Latin):
fulti. ꝑ ea se que retͦ sunt exaltant. E
qm̃ iꝑsi apparere despicabiles possunt
ab iniquis auditorib fuis: ꝑ eos sibi
reuerentiam exigunt: quorum patͦ¬
cimis fulciuntur. Multis quippe
t̾rorib aget᷑: ut in ꝑuersis eoꝵ p̃dica¬
tionib. ⁊ si non ueritatis sententia: cer¬
te temporalis potentia timeatur¬
t uidi alium angłm descendentẽ
de cęlo amict̾um nube. & yris in

Expanded text:
fulti, per ea se quae retro sunt exaltant. Et fulti, per ea se quae retro sunt exaltant. Et quoniam ipsi apparere despicabiles possunt, ab iniquis auditoribus suis per eos sibi reverentiam exigunt quorum patrociniis fulciuntur. Multis quippe terroribus agetur ut in perversis eorum praedicationibus, etsi non veritatis sententia, certe temporalis potentia timeaturum angelum descendentem de coelo ami
Abbreviated transcription (Latin):
S dupplici contͣ illos ealliditate aget᷑.
quia quod eis ab aliis. uerbis blandi¬
entibus dicet᷑: hoc ab aliis. gladus fe¬
rientib unꝑabit᷑. Quȩ utrorumq
actio. id est potentium atq loqua¬
tium. in apocalipsi ioħis breui est
sententia comp̃hensa qua đr. pote¬
stas equorum in ore ipsorum &e in
caudis erat. Equi nomine: p̃dicator
in sacra scriptura aliqndo intelligit᷑
In ore itaq doct̾orum scientia: in cau¬
da uero scłarium potentuim figurat᷑.
ꝑcaudam quippe que retͦ est. huiꝰ scł̃i
postponenda temporalitas designat᷑.
de qua paul apłs dicit. Unum autem
que retro oblitꝰ. ad ea que ante funt
extentꝰ. Retro est enim ome quod
transit: ante uͦ est omne quod ueniẽs
ꝑmanet. Istis gͥ equis. id est neqͥssimis
p̃dicatorib. ubiq carnali impulsu
currentib. in ore & in cauda potestas
est: quia ipsi quidem ꝑu̾sa suadendo
p̃dicant. s temporalib potestatibus

Expanded text:
Sed duplici contra eos calliditate agetur, Sed duplici contra eos calliditate agetur, quia quod eis ab aliis verbis blandietibus dicetur hoc ab aliis ferientibus imperabitur. Quae utrorumque actio, id est potentium atque loquentium, in Apocalypsi Joannis brevi est sententia comprehensa, qua dicitur: Potestas equorum in ore ipsorum, et in caudis erat. Equi nomine praedicator in sacra Scriptura aliquando intelligitur. In ore itaque doctorum scientia, in cauda vero saecularium potentia figuratur. Per caudam quippe, quae retro est, hujus saeculi postponenda temporalitas designatur, de qua Paulus apostolus dicit: Unum autem quae retro sunt, oblitus; ad ea quae ante sunt, extentus : retro est enim omne quod transit, ante vero est omne quod veniens permanet. Istis igitur equis, id est nequissimis praedicatoribus ubique carnali impulsu currentibus, in ore et in cauda potestas est, quia ipsi quidem perversa suadendo praedicant, sed temporalibus potestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
t uidi eqͦs in uisione. & capita xxx.¬
eorum erant tanquam capita leo¬
num. & teia pars hominum oceisa
est de igne & sulphure & fumo. qui
ꝓcedebant ex ore ipsorum. Potestas
enim equorum in ore ipsoꝵ est:
& in caudis eorum. Anti¬
xp̃s ueniens. ipsas etiam sũ¬
mas huiꝰ scłi potestates obtine¬
bit: qͥ duplici seuiens errore. co¬
nabit᷑ ad se corda hominum ⁊ missis¬
p̾dicatorib teahere: & commotis po¬
testatib inclinare. Predicatio qͥdem
ministrorum eiꝰ. facile despici ab ay¬
ditorib pot̾it: s hanc ante humana
iudicia. adiunctꝰ potestatum scłari¬
um terror exaltabit. Nlam qͦs illi ap¬
petent loquendo seducere: multi
potentium studebunt seuiendo &
affligendo terrere. Quale itaq ilło
ꝑsecutionis tempꝰ apparebit: quando
ad ꝑuertendam fidelium pietatem.
alii u̾bis seuiunt. alii gladiis: Quis
enimetiam infirmꝰ. antixp̃i p̃dicatoreᷤᷤ
non despiceret: si non eos ꝑ circuitum
potestatum scłarium terror muniret:

Expanded text:
t vidi equos in visione, et capita eorum erant tanquam capita leonum: et tertia pars hominum occisa est igne, et sulphure et fumo, quae procedebant de ore ipsorum. Potestas enim equorum in ore ipsorum est,  in caudis eorum . . Antichristus veniens ipsas etiam summas hujus saeculi potestates obtinebit: qui duplici saeviens errore, conabitpraedicatoribus trahere, et commotis potestatibus iministrorum ejus facile despici ab auditoribus poterit; sed hanc ante humana judicia adjunctus potestatum saecularium terror exaltat. Nam quos illi appetent loquendo seducere multi potentium studebunt saeviendo et affligendo terrere. Quale itaque illud persecutionis tempus apparebit, quando ad pervertendam fidelium pietatem alii verbis saeviunt, alii gladiis? Quis enim etiam infirmus Antichristi praedicatores non despiceret, si non eos per circuitum potestatum saecularium terror muniret?
Abbreviated transcription (Latin):
etenim redemptorem nr̃m temptatio¬
nib pulsans. cor di temerare nonua¬
luit: s cum iude mentem ad carnis
eiꝰ mortem excrtauit. cumq ei cohor¬
tem atq a pontificib & phariseis mi¬
nistros tradidit: nimirum ipse diabo¬
lus ad carnem etus manꝰ extendit. Sa¬
tellites enimꝰ & ministͥ. sac̾dotes & pͥn¬
cipes. pilatꝰ atq milites illus ores fue¬
runt: quoꝵ uultum & corda oꝑuit
& excecauit: ⁊ ne suum auctorem cog¬
noscerent. malicie nebulo uelauit.
Uultꝰ qͥppe ministroꝵ eiꝰ oꝑtus extitit:
qr mens ꝑsequentium. eum quem car¬
ne tenerȩ potuit: dm̃ nec ꝑ miracula
agnouit. Unde ꝑ paulum dr. Usq in
hodiernum diem cum legit᷑ moyses.

Expanded text:
etenim Redemptorem nostrum tentatioetenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit; sed cum Judae mentem ad carnis ejus mortem excitavit, cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum ipse diabolus ad carnem ejus manus extendit. Satellites enim ejus et ministri, Sacerdotes et principes, Pilatus atque milites illusores fuerunt, quorum vultum et corda operuit et excaecavit, et ne suum aucorem cognoscerent malitiae nubilo velavit. Vultus quippe ministrorum ejus opertus exstitit, quia mens persequentium eum quem carne tenere potuit Deum nec per miracula agnovit. Unde per Paulum dicitur: Usque in hodiernum diem, cum legitur Moyses,
Abbreviated transcription (Latin):
&e sorores eiꝰ nonne oms apud nos st̃:
Uidebant qͥppe eum suscitare mortuoᷤ:
⁊ tamen ẽẽ immortalem qͥs ñ crederet
dm. quem conspiciebant suscitare
mortuum: S rursum cum h̾e mor¬
talem conspicerent: despiciehant
crede h̃c ẽẽ dm immortalem. ł hoc gͦ
quod om̃ps d̃s talem se eorum ocłis ex¬
hibuit. qͥposset & diuina ostendere. &
humana pati.errare eos quasi ebrios
fecit: omnis qͥppe qͥ errat nunc huc
ñc illuc ducitur: ut eorum suꝑbia q̃
incarnationis eius mist̾ium despicẽ
maluit quam sequi. & se extolleret
contra eiꝰ humanitatem: & diuinita¬
tis eiꝰ potentiam miraret᷑ int̾lucen¬
gͥ ministͥ manꝰq diaboli facti sunt:
qr in redemptoris nr̃i morte grassati
sunt. Antiquus qͥppe hostis redemp¬
toris mentem corrumꝑe ꝑ se temptan¬
do ñ ualuit : s eiꝰ carnem ꝑ suos satel¬
lites ad tͥduum ꝑmissus extinxit: &
dispensationi suꝑne pietatis. nesciẽs
ex hac ipsa ꝑmissione seruiuit. Trib

Expanded text:
rores ejus nonne omnes apud nos sunt . Videbant quippe suscitare cum mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse Deum immortalem. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit qui posset et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit. Omnis quippe qui errat nunc huc nunc illuc ducitur, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et se extolleret contra ejus humanitatem et divinitatis ejus potentiam miraretur intus lucenur ministri manusque diaboli facti sunt, quia in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Antiquus quippe hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit, sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit, et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus
Abbreviated transcription (Latin):
S tamen hanc potestatem qͣm contrase
ei extͥnsecꝰ dederat. suis seruire lucris
intͥnsecꝰ compellebat. Pilatꝰ enim uel
sathan qui eiꝰdem pilati caput exaitera
sub potestate illiꝰ suꝑ quem potestatem
acceꝑat tenebat᷑: qr ⁊ suꝑior ipse dispo¬
suerat hoc quod inferiꝰ accidens a ꝑse¬
cutore tolerabat: ut cum ex mala m̃te
infideltum surgeret. utilitati tam̃
electorum omnium ipsa quoq crude¬
litas deseruiret. Pie gͥ disponebat int̾
quod semetipsum pati nequit̃ ꝑmitteba
foris. Hinc ẽ enim qͦd de illo in cena d̃i.
Sciens iħs quia omnia dedit ei pater
in manꝰ. & qr a deo exiuit. & ad deum
uadit: surgit a cena &e ponit uestim̃ta
sua. Ecce in manꝰ ꝑsequentium iturꝰ
sciebat qͦd in manu sua ipsos etiam ꝑse¬
cutores acceꝑat. Qͥ enim omnia acce¬
pisse se nouerat: constat quia ipsos
a quib tenebat᷑ tenebat: ut ipse in
se ad usum pietatis intorqueret: qͥe¬

Expanded text:
Sed tamen hanc potestatem quam contra se Sed tamen hanc potestatem quam contra se ei extrinsecus dederat suis servire lucris intrinsecus compellebat. Pilatus enim vel Satan, qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius super quem potestatem acceperat tenebatur, et superior ipse disposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat; ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter pertimebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus, quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus tenebatur tenebat; ut ipse in se ad usum pietatis intorqueret qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sathane membra sunt om̃s: quiei
ꝑũse uiuendo iungunt᷑. Membrũ
quippe eiꝰ pilatꝰ extitit : qͥusq ad mor¬
tis extrema uenientem in redempti¬
onem nr̃am dñm ñ cognouit Corpꝰ
eius sacdotum pͥncipes extiterunt:
qui redemptorem mundi a mundo
repellere usq: ad crucem ꝑsequendo
conati sunt. Membra illius extiter̃t:
pane eiꝰ inutere ẽ: configendo eiꝰ cor¬
pori stipitem crucis adhibe. Et uitã
illius de t̾ra uiuentium eradicare se
posse estimant: quem dum mortalẽ
conspiciunt. finiri morte suspicant᷑.
Cum gͦ se ꝓnr̃a redemptione dns m̃¬
brorum sathane manib tradidit qͥs
aliud qͣm eiꝰdem sathane manum m
se seuire ꝑmisit: ut unde ipse ext̾ius
occumbet. inde nos ext̾ius int̾ius ꝙli¬
beraret: Potestatem itaq corporis sa¬
thane. tisq ad sputa. colaphos. flagu¬
la. crucem. lanceamq tolerauit: imn¬
de ce pilato erus uidelicet corpori ad
passionem ueniens dicit. Non habts
in me potestatem: nͥ tͥ data eẽt desuper.

Expanded text:
Satanae membra sunt omnes qui ei perverse vivendo junguntur. Membrum quippe ejus Pilatus exstitit, qui usque ad mortis extrema venientem in redemptionem nostram Dominum non cognovit. Corpus ejus sacerdotum principes exstiterunt, qui Redemptorem mundi a mundo repellere usque ad crucem persequendo conati sunt. Membra illius exstiteruntpanem ejus mittere est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere, et vitam illius de terra viventium eradicare se posse aestimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte suspicantur. Cum ergo se pro nostra redemptione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manum in se saevire permisit, ut unde ipse exterius occumberet, inde nos exterius interiusque liberaret? Potestatem itaque corporis Satanae usque ad sputa, colaphos, flagella, crucem lanceamque toleravit. Unde et Pilato ejus videlicet corpori, ad passionem veniens, dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper .
Abbreviated transcription (Latin):
Ngressus p̃torium pilatꝰ: dic̃ ad iħm.
Unde es tu: Iħs autem responsum ñ
dedit ei. In hac uita qͥ nulla ꝓspera
appetit. nulla adu̾sa ꝓculdubio ꝑti.¬
mescit: & neqͣqͣm t̾ret illum ext̾ius
numerꝰ hominum. quem ñ deuastat
int̾rus turba uitioꝵs. Unde redemptor
nr̃ ad mulaitudinem nimiam non ex¬
pauit: qͥ ꝑsecutores suos cum gladris &
fustib uenientes. una tm responsiõe
palmas equanimit accepit. Ipse ta¬
cuit: &e quis eẽt non ostendit: qui sub
ipsa iam hora passionis cum humani¬
tatis infirma pat̾et᷑. diuinitatis poten¬
tiam ex̾cere noluit. Mediator qͣppe
si cum teneret᷑ homo. maiestatis sue
potentiam uoluisset ostende. ce ꝑdi
umitatis magnitudinem. suscepte
carnis infirma transirent. Ut enim
aꝑtꝰ homo mori posset. ds mansit
a pilato tacuit: atq int̾ ꝑsecutorum
manus & corpꝰ passioni obtulit. quod
ꝓ electis assumpserat: & resistentib¬
noluit demonstrare qͦd erat. Infir

Expanded text:
us praetorium Pilatus, dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei, etc. . In hac vita qui nulla prospera appetit, nulla adversa procul dubio pertimescit: et nequaquam terret illum exterius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. Unde Redemptor noster ad multitudinem nimiam non expavit, qui persecutores suos cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione palmas aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et qui esset non ostendit, qui sub ipsa tatis infirma pateretur, divinitatis suae potentiam exercere noluit. Mediatori quippsi cum teneretur ut homo, majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertus homo mori posset, Da Pilato tacuit , atque inter persecutorum manus, et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus demonstravit quod erat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
iudei ꝓ eisdem miracłis int̾imere ge¬
neris humani redemytorem q̃ rebant.
Unde hoc quod ceꝑant explere ñ ua¬
lentes. ad pilati p̃torium concurrert:
ut ipse hunc ꝑmeret. quem iniuste
ꝑimentem lex nulla cohib̾et. Quod
autem ex inuidia iudea petiit: hoc
gentilis uidex ex auctoritate romana

Expanded text:
Judaei pro eisdem miraculis interimere geJudaei pro eisdem miraculis interimere generis humani Redemptorem quaerebant. Unde hoc quod coeperant explere non valentes, ad Pilati praetorium concurrerant, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimere lex nulla cohiberet. Quod autem ex invidia Judaea petiit, hoc gentilis judex ex auctoritate Romana
Abbreviated transcription (Latin):
descͥbit᷑. cum redemptorem nr̃m uiui¬
ficare mortuos cernerent. in eiꝰ morte¬
qͣnta crudelitatis anxietate insanirẽt.
quod explere contͣ illum praua desi¬
deria ardent̾ uellent. s popłm time¬
rent: qͦd occasiones occidendi quere¬
rent. & inuenire ñ possent: quod ad
uotum sue neqͥcie manib alienige¬
narum usi sunt: q̃m eum quem legalit̾
int̾imere ipsi non pot̾ant. feriendum
gentilib tradiderunt : ut ex sola po¬
testate p̃ses romanꝰ ageret: quod ipsi
ex sola malicia anhelarent.ut agi de¬
buisset. Inuidie qͥppe malicia pleni
fuerant: qui uisis miraclis inuidenteᷤᷤ
dicebant. Ecce mundꝰ totꝰ post eum
uadit. Conspiciebant signa ÷ cerne¬
bant ꝑminists eiꝰ miracła: totum iã
mundum fidei p̃uidebant secutum
p̃dicamenta. Aiudeis gͥ inuidentib
surrex̃ malicia ꝑsequens: ⁊ a gentilib
potestas p̃mens. Neq enim miracla
fieri legis p̃cepta uetuerant: ce tamen

Expanded text:
describitur, cum Redemptorem nostrum vividescribitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in ejus morte crudelitatis anxietate insanirent: quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed populum timerent; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent; quot ad votum suae nequitiae manibus alienigenarum usi sunt: quoniam eum legaliter interimere ipsi non poterant, feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate praeses Romanus ageret quod ipsi ex sola malitia anhelarent ut agi debuisset. Invidiae quippe malitia pleni fuerant, qui visis miraculis invidentes, dicebant: Ecce mundus totus post eum vadit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros ejus miracula, totum jam mundum fidei praevidebant secuturum praedicamenta: a Judaeis igitur invidentibus surrexit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri legis praecepta vetuerant, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cerationem m̃tis ꝑtingere temytando
non potuit: in redemptore nr̃o ad mor¬
tem carnis anhelauit. Hec nimirum
bestia & elect̾orum corda tenuit: h hãc
ab illis moriens agnꝰ excussit: unde &
i eugłio dicit. Nunc pͥnceps huius
mundi eiciet᷑ foras. Intrare quippe in
mentes bonoꝵs potest: s in eis morari ñ
potest: ꝙ cor iusti huius bestie antrum
non est. Huic nimirum bestie impul¬
su subite formidinis uictꝰ. ianuam cor¬
dis negando petrꝰ aꝑuit: s eitiꝰ cognos¬
cendo restiat: flendo clausit. Iudeorũ
autem ꝑsequentium corda. ñ solum in¬
trando hec bestia tenuit. s etiam te¬
nendo ⁊ immorando possedit: quia ⁊
priꝰ in eis cogitationes. usq ad iniqua de¬
sideria. & post iniqua desidia. usq ad
nequissima oꝑa ꝑduxit. Quanto nã¬
q in eoꝵrs mentib demorata sit discimꝰ.
cum illoꝵ consilia atcestatione nar-¬
rationis euangłice audimꝰ. In illanãq:

Expanded text:
cerationem mentis pertingere tentando cerationem mentis pertingere tentando non potuit, in Redemptore nostro ad mortem anhelavit. Haec nimirum bestia et electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Intrare quippe in mentes bonorum potest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Huic nimirum bestiae impulsu subitae formidinis victus, januam cordis negando Petrus aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo clausit. Judaeorum autem persequentium corda non solum intrando haec bestia tenuit, sed etiam tenendo et immorando possedit, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria, et post iniqua desideria usque ad nequissima opera perduxit. Quantum namque in eorum mentibus demorata sit discimus, cum illorum consilia attestatione narrationis Evangelicae audimus. In illa namque
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs eiꝰ iram toleret: cuiꝰ ce ipsa ñ potutt
manfuetudo tolerari: Nemo qͥppe cil¬
situdinis eiꝰ t̾rorem ferre pot̾it: cum
aduentꝰ scdi potentia ꝑ ignem iudiciũ
exercens. in sue potestatis maiestati can¬
dducunt gͦ iħm a caypha  xluiii.
in p̃torium ad pilatum. Contra an¬
tiquum hostem ꝓpħe uocib de sancia
eccłia in antiqͦ statu restauranda ꝓiis¬
titur: &e mala bestia non ascendet ꝑ
eam. Antiquus qͥppe hostis nomine
bestie accipit᷑: qͥ deceptionem pͥmi bo¬
minis seuus impetut : & integͥtatem
uite illiꝰ male suadendo laniauit.
Hecbestia omnium reꝓboꝵ corda possi¬
det. eaq ꝑ occultam maliciam quasi
ꝓpͥum antrum tenet: & adomne quod
nocere bonis appetit. in eorum se ob¬
scuris mentib abscondit. An iudeoꝵ
ꝑsequentium corda antrum huius be¬
stie ñ fuerunt : in quoꝵ diu consiliis
latuit. s repente uocib erupit. clamã¬
tium. erucifige. crucifige: Et q̃m ad la¬

Expanded text:
Quis ejus iram tolerat cujus et ipsa non potuit Quis ejus iram tolerat cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Nemo quippe celsitudinis ejus terrorem ferre poterit, cum adventus secundi potentia per ignem judicium exercens, in suae potestatis majestate candducunt ergo Jesum a Caipha in praetorium ad Pilatum . Contra antiquum hostem prophetae vocibus de sancta Ecclesia in antiquo statu restauranda promittitur: Et mala bestia non ascendet per eam . Antiquus quippe hostis nomine bestiae accipitur, qui deceptionem primi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius male suadendo laniavit. Haec bestia omnium reproborum corda possidet, ea per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, et ad omne quod nocere bonis appetiit, in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad la
Abbreviated transcription (Latin):
hs sciens que uentura erant uii.¬
Quam in comp̾̃hensibilis sit & inconsi¬
derabilis illa magnitudo. qua in scc̃a
dũs ostensione uenturꝰ est. bn uteumq
ꝑpendimus: si pͥmi aduentꝰ pondera
sollicita considatione pensamus. Cerd
ut nos a morte redimeret mori dominꝰ
tienit: & defectum carnis nr̃e in suo eor¬
pore penasq tolerauit: qui priusqͣm
ad crucis patibulum ꝑueniret. teneri
conspui. illudi. alapis cedi. se ꝑtulit.
Ecce ad quanta uenire ꝓpt̾ nos ꝓbra
consensit: & tamen p᷑quam se teneriꝑ
mitteret. ꝑsecutores suos requisiuit di¬
cens. Quem queritis: Cui ilico resyon¬
derunt. Iħm nazarenum. Quib cum
repente diceret. ego sum: uocem solũ¬
modo mitissimȩ responsionis edidit:
&e armatos ꝑsecutores suos ꝓtinꝰ in t̾ram
strauit. Quid gͦ facturꝰ est cum udica¬
turus uenerit: qͥ una uoce hostessuos
ꝑculit &ẽ cum iudicandꝰ uenit: Qͦd ẽ
illud iudicium qͦd immortalis exerit:
qͥ in una uoce ferri moriturꝰ ñ potuit:

Expanded text:
s sciens quae ventura erant suQuam incomprehensibilis sit et inconsiderabilis illa magnitudo qua in secunda Dominus ostensione venturus est, bene utrumque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum carnis nostrae in suo corpore poenasque toleravit, qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta venire propter nos probra consensit et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens: Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret: Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est cum judicaturus venerit qui in una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? quod est illud judicium quod immortalis exerit qui in una voce ferri moriturus non potuit?
Abbreviated transcription (Latin):
alam de patre annunciabouo¬
bis. Infirmitati nr̃e dñs non
apta specie maiestatis sue. s p̃dica¬
torum suoꝵ loquit᷑ uoce: ut cor¬
da adhuc carnalia carnis lingua pul¬
set. & tanto facilius infueta ꝑcipiant:
quanto ea ꝑ sonitum consuete uocis
audiunt. At postquam ꝑ mortem
in puluere caro resoluetͣ. & ꝑ resurrec̃¬
tionem puluis animabit᷑. tẽ de do au¬
dire u̾ba ñ queremꝰ ÷ qr unum ipsum
qͦd implet omnia iam ꝑ speciem dei
uerbum uidebimꝰ. ⁊ ultra a doct̾orib
uite p̃dicationem acciꝑe ñ reqͥremꝰ:
t̾c qͥppe implebit᷑ quod ꝑ iheremiam

Expanded text:
alam de Patre annuntiabo vobis . Infirmitati nostrae Dominus non aperta specie majestatis suae, sed praedicatorum suorum loquitur voce, et corda adhuc carnalia carnis lingua pulsat, ut tanto facilius insueta percipiant, quanto ea per sonitum consuetae vocis audiunt. At postquam per mortem in pulverem caro resolvetur, et per resurrectionem pulvis animabitur, tunc de Deo audire verba non quaeremus, quia unum ipsum quod implet omnia jam per speciem Dei Verbum videbimus, et ultra a doctoribus vitae praedicationem accipere non requiremus; tunc quippe implebitur quod per Jeremiam
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. Uenit hora cum iam non in ꝓ¬
uerbiis loquar uob̃: s palam de pa¬
tre annunciabo uob.filius enim de
patre palam annunciat: qr ꝑhoc qͦd
Palam itaq de patre annunciare se as¬
serit: qr ꝑ patefactam t̾e maiestatis suie
speciem. & qͦm ipse gignenti ñ impar

Expanded text:
it: Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Filius enim de Patre palam annuntiat, quia per hocPalam itaque de Patre annuntiare se asserit, qua per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar
Abbreviated transcription (Latin):
erucifrcerunt. Antiqtius ille sudeo
peplo qui fidelis ec̃ deo uidebat. reprobatꝰ
cede repulsꝰ ẽ:ut sua ꝑfidia deceptꝰ. c̃õt
ipsum post insuirgeret. quem aute pdi¬
cauit. Stimmi quippe sacerdotes ce se¬
niores populisuo consilio ei conabant᷑
obsistere: quem pͥꝰ p̃dicabant uenturum
eẽ. Cumq nomen eiꝰ ꝑsequendo moli¬
rentur extinguere: deceptisua malicia
tot miracła cernerent. uirtutes uide¬
rent: s crede renuentes. adhuc signa re¬
quirebant cum dicent. Quod gͦ tu fa¬
cis signum: ut uideamꝰ & credamꝰ tibi:
Quid oꝑaris: Aliqndo etiam ostende¬
bantur credere: cum dicent. Nisi hic
ẽẽt a deo: ñ pot̾at facere quicquam.
Aliq̃n uͦ hc̃ adeo eẽ denegabant: cum
despicientes dicerent. Nonne hic est
fabri filiꝰ: nonne mat̾ eiꝰ đr. maria:⁊¬

Expanded text:
fixerunt Antiquus ille Judaeorum populus, qui fidelis esse Deo videbatur, reprobatus corde, repulsus est; ut sua perfidia deceptus, contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Summi quippe sacerdotes et seniores populi, suo consilio ei conabantur obsistere quem prius praedicabant venturum esse. Cumque nomen ejus persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia tot miracula cernerent, virtutes viderent, sed credere renuentes, adhuc signa requirebant cum dicerent: Quod ergo tu facis signum, videamus; ut et credamus tibi quid operaris . Aliquando etiam ostendebantur credere, cum dicerent: Nisi hic esset a Deo non poterat facere quidquam . Aliquando vero hunc a Deo esse denegabant, cum despicientes dicerent: Nonne hic est fabri filius: nonne mater
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet uerbis. species dominice
passionis. qͥsi iam transacta descͥbit᷑.
s tamen adhuc longe post futura

Expanded text:
idelicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura