comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& cordis nr̃i duritiam ipsa quã pati¬
mur pena dissoluat. Ut enim ꝓpħa
teste predictũ ẽ: ꝑuenit gladius
ta celesti irę mucrone ꝑcintitur.:
& repentina snguli cȩde uastantur.
nec languor mortẽ p̃uenit. s lango¬
rismoras ut cernitu mors ipsa p̃cur¬
rit. Percussus quisq ante rapitur.
quã adlamenta penitentiȩ conuer¬
tatur. Pensate ergo qualis ante
conspectũ diftricti iudicis ꝑuenit.
cui non licet flere quod fecit. Et ha¬
bitatores quidem non exparid sub¬
trahuntur. s pariter corruunt. Do¬
mus uacuȩ rełiqu̾ere. filiorũ fimera pa¬
rentes aspitiunt: & sui eos ad interitũ
heredes p̃cedunt. Unusqͥsq ergo nr̃m
ad penitentiȩ lamenta confugiat. dũ
flere ante ꝑcussionem uacat. Reuo¬
cemus ante oculos mentis. quicquid
errando cõmisimus. &. qͦd nequiter egi¬
mus. flendo puniamus. Preueniamus
faciem eiꝰ inconfessione: & sicut ꝓpħa. Ad¬
monet leuemꝰ corda nr̃a cũ manib ad

Expanded text:
et cordis nostri duritiam ipsa quam patiet cordis nostri duritiam ipsa quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: Pervenit gladius bs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et, sicut propheta admonet, levemus corda nostra cum manibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
clamitabat: uidelicet metuens. ne
rinidi pompa quã prius abiecerat.
ei sub eccłiastici colore regiminis ali¬
quomͦ subripere potuisset
t ubi decretum generalitatis e¬
uadere nequiuit: consensurũ
sc tandem aliquando simulauit.
a. imperatori mauricio. cuiꝰ filiũ er
iauacro scõ susceperat. latenter lit¬
teras destinauit. adiurans & multa
p̃ee deposcens. ne umqũã assensum
germanus nomine: eius nuntiũ an¬
ticipauit. Comprehensumq ac dis¬
ruptis epłis: consensum quẽ popłs
fecerat. imperatori dixerat. At ille
gias agens do pamicitia diaconi. eo
quod locũ deferendi ei honoris ut cu¬
pierat repperisset.: data p̃ceptione
ipsum ordinari p̃cepit. Interim dũ
ab urbe regia impetatorius p̃stolare¬
tur assensus: & lues ipsa popłm ue¬
hementius deuastaret. uenerabilis
leuita gregorius. uerbũ ad plebẽ ex¬
orsus est dicens.
la di que metuere uentura debiumus.
saltem p̾sentia & erperta timeamꝰ.
Conuersionis nobis aditũ doloi aꝑiat:

Expanded text:
clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus est, dicens: la Dei, quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat,
Abbreviated transcription (Latin):
it omĩpotentisũmus dñs. ut & pon¬
tificẽ me sc̃ẽ sue eccłiȩ faceret. custo¬
dẽ mͥ angłm suũ deputaret: quanta
putem restitupt. si in p̃ceptis eius
totis uirib permanens. plura ftuduero
de pluribus erogare.
grur incipiens taatũ largitor ẽd decol¬
lato temporali cõmodo. q̃uantul aitior
de recipiendo p̃mio sempiterno: cuntoꝵ
patrimoniorũ p̃diorũq recaitiss. ex ge¬
lasiano poliptico. cuiꝰ nimirũ studiosis¬
simus uidebatur pedissequus eroga-¬
uit. Eorũ pensionib in auro argentoq
collatis om̃ib ordinib eccłiasticis. uel
palatinis monasteriis. ȩccłiis. cimiteriᷤ.
diaconiis: renodochiis. urbanis. uel

Expanded text:
it omnipotentissimus Dominus, ut et ponit omnipotentissimus Dominus, ut et pontificem me sanctae suae Ecclesiae faceret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem mihi restitui, si in praeceptis ejus totis viribus permanens, 53 plura studuero de pluribus erogare? » 24. Igitur incipiens tantum largior esse de collato temporali commodo, quantum certior de recipiendo praemio sempiterno, cunctorum patrimoniorum praediorumque reditus ex Gelasiano polyptyco, cujus nimirum studiosissimus videbatur pedissequus, adaeravit, eorumque pensionibus in auro argentoque collatis omnibus ordinibus ecclesiasticis, vel palatinis, monasteriis, ecclesiis, coemeteriis, diaconiis, xenodochiis urbanis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ciii. dedisti eluodecim nũmismata &
argenteã. scutulam. quã tibi miserat
cum infiisis leguminib beata siluia
mater tua. Et hoc tibi ꝓcerto sit cog¬
nitũ: quia ab illo die quo mͥ hȩc hi¬
lari animo tribuisti. destinauit te
succesĩorem atq uicariũ apłorũ prin¬
cipis petri. euiꝰ & uirtutem imitatꝰ
es: cum substantias offerentiũ diui¬
deret. ꝓ ut cuiq opꝰ erat. Hec audi
niã ego angłs eiꝰ sum: & sum ab eo
ad tuũ inquirendũ ꝓpositũ desti¬
natus. Tunc gregorius quia ñ dũ
manifeste uiderat angłm. ꝓrsus erpa¬
utt. sibiq hunc taliter dicentẽ au¬
diuit. Ne timeas neq fõmides. Ecce
enĩ remisit me dñs ut sim tibi custos.
quã diu fueris in isto mortali scło:
quatinꝰ quãcũq rem pecieris ꝑ me
apud eũ fiducialiter ualeas impetͣre.
Ilico gregorius infaciem suã orauit
dicens. Si ꝓpter pusillum meȩ par¬
uitatis muntisculũ tanta mͥ retribu¬

Expanded text:
cui dedisti duodecim numismata, et cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi haec hilari animo tribuisti, destinavit te successorem atque vicarium apostolorum principis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audieoniam ego angelus ejus sum, et tunc ab eo ad tuum inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, dicens: « Si propter pusillum meae parvitatis munusculum tanta mihi retribu
Abbreviated transcription (Latin):
obftupefactus. coniuantes peregri¬
nos curiosius numerauit: & duodecĩ
solos inueniens ueluti securus respon¬
dit. Crede mͥ honorabilis pater. non
sunt nͥ duodecĩ. sicut ip̃se uisusti. Er¬
go dũ conuictus sepius duodecĩ iden¬
tidem numeraret. ac terciũ decimũ
que solus papa uidere poterat non
uideret: animaduertit sp̃ualis p̃p
gregorius uirũ ꝓpius discũbentem.
uultus crebro conuertentem: & nũc
adolescentẽ. nunc uero sibi uetulum
ueneranda quadã caniciȩ simulare:
finito conuiuio. duodecim quidem
abire ꝑmisit: terciũ decimũ uero ma¬
nu suscipiens. in cubiculũ suũ indux̃:
uehementer adiurans. ut ei se. nom̃q
suũ simpliciter ꝓdere dignaretur.
Qͥ respondens dicit. Cur interrogas
de nomine meo quod ẽ mirabile.
Uerũtam̃ sc̃ito memoria recognoscens.
quia ego sũ naufragiis ille. qui quon¬
dam ueni adte. quando scribelus in
cella monasteri tui ad cluũi scauri.

Expanded text:
obstupefactus, convivantes peregriobstupefactus, convivantes peregrinos curiosius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret, ac tertium decimum quem solus papa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri,
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis gregorius. in ipso etiam
patriarchio permansit: ut exceptis
his quos tam ꝑdiuersas regiones qũa
rome. quosq langobardorũ ꝑfidie
gladios fugientes. eccłiastica stipe imi¬
sericorditer nutriebat. cotidie ad men
sam suã peregrinos quoslibet ininta¬
ret. Inter quos die quadã unus acces¬
sit .: in cuiꝰ manib dũ ipse ex humi¬
litatis ministerio a qũa fundere uelles.
conuersus urceũ accepit: s repente
eũ in cuiꝰ manib a qua fundere uolis¬
erat ñ inuenit. C̃uinq hoc factũ secũ
ipse muraretur: eadem nocte ei dñs
ꝑuisionem ddicit. Ceteris diebiis me in
membris meis: hersterno autẽ die me
in memet ipso suscepisti.x
lio quoq tempore idem gregoritis
uirta consuetudinem suã prece¬
enit sacellario: ut duodecim peregri¬
nos ad prandiũ inuitaret. Qͥ ꝑgens:
numerauit. Et accersito sacellario:
cur contra iussionẽ suã terciũ decimũ
inuitare p̃sumpserit in quisiuit. Ille

Expanded text:
talitatis Gregorius in ipso etiam talitatis Gregorius in ipso etiam patriarchio permansit, ut exceptis his quos, tam per diversas regiones quam Romae quoque Langobardorum 52 perfidiae gladios fugientes, ecclesiastica stipe misericorditer nutriebat, ad mensam suam quotidie peregrinos quoslibet invitaret. Inter quos die quadam unus accessit, in cujus manibus dum ipse ex humilitatis ministerio aquam fundere vellet, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte Dominus ei per visionem dixit: « Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. » 23. Alio quoque tempore idem Gregorius, juxta consuetudinem suam, praecepit sacellario ut duodecim peregrinos ad prandium invitaret. Qui pergens numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
minica oratio: apud grecos ab omni
populo dicitur. Apud nos uero: a sõ¬
lo sacerdote cantatur. In quo ergo
grecorũ consuetudines secuti sumus:
qui aut ueteres nras reparauumus.
aut nouas & utiles constituimus : in
quib tamen alios ꝓbamur imitari:
Ergo ura caritas cum occasio dedetit.
ut ad catanensem ciuitatẽ ꝑgat᷑. ue
in syracusana ȩccłia. eos quos credit.
aut intelligit. quia de hac re mur¬
murare potuerunt. facta collu̾cutio¬
ne doceat: & quasi alia ex occasione
eos instruere ñ desistat. Nam de con-¬
stantinopolitana ȩccłia quod dicunt:
quis eam dubitet sedi apłice e̾ẽ sub¬
iectam: Qͦ d & piissimus domnus im¬
peratoi. & frater nr̃ eiusdem ciuitatis
ep̃s. assiduȩ ꝓfitentur. Tamen siquid
boni uel ipsa uel altera eccłia habet.¬
ego & minoies mei quos ab illicitis ꝓ¬
hibeo. in bono imitari paratus sum.
Stultus ẽ enĩ qui in eo se primũ eri¬
stimat: ut bona quȩ uiderit. discere

Expanded text:
minica oratio apud Graecos ab omni minica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote cantatur. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constquibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensium civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae esse subjectam Quod et piissimus dominus imperator, et frater noster ejusdem civitatis episcopus, assidue profitentur. Tamen si quid boni vel ipsa, vel altera Eccego et minores meos, quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim qui in eo se primum existimat, ut bona quae viderit discere
Abbreviated transcription (Latin):
s quia placuit ciidam nr̃o portiaci.
nescio qui eos uestitos ꝓcedere precepit.
ergo hodie. ut subdiaconi lineis intu¬
nicis ꝓcedant: nisi quia hoc amatre sua¬
sua romana eccłia ꝑceperunt: kiri
eleison autẽ nos neq diximus. sicut
agrecis dicitur: quia in gretia om̃s
simul dicunt. Apud nos uero. acleri¬
cis dicitur: a popło respondetur. Et to¬
tidem uocib etiam xp̃e leyson dicitur:
quod apud grecos nullomͦ dicitur. In
cotidianis autẽ missis. alia quȩ dici so¬
& xp̃eleyson dicimus : ut in his depre¬
cationis uocib paulo duitius occupem᷑.
Orationẽ uero dñicam idcirco mox pꝰ
precem dicimus: quia mos apłorũ fuit.
ut ad ipsam solũmͦ orationem. oblatio¬
nis hostiam consecrarent. Et ualde mͥ
inconueniens uisum ẽ. ut precem qũã
scolaticus composuerat. suꝑ oblationẽ
diceremus: &. ipsam traditionẽ quam
redemptor nr̃ cõposuit. suꝑ eiꝰ corpiis
& sanguinem non diceremus. S & do¬

Expanded text:
sed placuit cuidam nostro pontifici, sed placuit cuidam nostro pontifici, nescio cui, qui eos vestitos procedere praecepit. o habent hodie ut subdiaconi in lineis tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt? Kyrieleison autem nos neque dicimus sicut a Graecis dicitur, quia in Graecis omnes simul dicunt, apud nos autem a clericis dicitur, a populo respondetur, et totidem vicibus etiam Christe eleison dicitur, quod apud Graecos nullo modo dicitur. In quotidianis autem Missis alia quae dici son et Christe eleison dicimus, ut in his deprecationis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post precem dicimus, quia mos apostolorum fuit, ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est, ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem diceremus, et ipsam traditionem quam Redemptor noster composuit super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Do
Abbreviated transcription (Latin):
dicione temporũ rome influrerant.
cotidiana stipendia ministrabat.
lebrari decreuit: ad quisitis numero¬
sissimis oliuetis. quorũ summã intabu¬
lis marmoreis p̃forib eiꝰdem basilicȩ ad
notauit: luminaria suꝑ addidit: of¬
ficia deputauit. De sepultura iuxta
ȩccłiam.: cõmodũ sperare ꝓhibuit. Sep¬
tem ex defensorib honore regionario
decorandos indixit. Allelua extremo
pentecosten tempore dici admisiaᷤ fe¬
& orationẽ dnĩcam mox pꝰ canonem
suꝑ hostiam censuit recitari.
e quib cũ pꝰ ea quosdam murmu¬
rare sentiret. tamqũa constantino¬
politane eccłiȩ consuetudines sequeretur.
piissimus pater. non dedignatus ẽ red-¬
dere rationem dicens. Nos in nullo hoꝵ:
aliã eccłiam secuti sumus. Nam ut al
tempore beatȩ memori ÷ damasi pape
traditur tractũ. Et ideo magis in hac
sede ilam consuetudinem amputamꝰ:
quȩ hic agrecis fuerat tradita. Suibdi¬
aconos autem ut expoliatos ꝓcedere fa¬
cerem. antiqua consuetudoxdiȩ fuit:

Expanded text:
ditione temporum Romam influxerant, quotidiana stipendia ministrabat. lebrari decrevit, acquisitis numerosissimis olivetis, quorum summam in tabulis marmoreis prae foribus ejusdem basilicae 51 annotavit. Luminaria superaddidit, officia sedula deputavit. De sepultura juxta Ecclesiam, commodum sperare prohibuit. Septem ex defensoribus honore regionario decorandos indixit. Alleluia extra Pentecostes tempora dici ad missas feet orationem Dominicam mox post canonem super hostiam censuit recitari. 21. De quibus cum postea quosdam murmurare sentiret, tanquam qui Constantinopolitanae Ecclesiae consuetudines sequeretur, piissimus Pater non dedignatus est reddere rationem, dicens: « Nos in nullo horum aliam Ecclesiam secuti sumus. Nam ut Alltempore beatae memoriae Damasi papae, traditur tractum; et ideo magis in hac sede illam consuetudinem amputavimus, quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem, ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
te eras anteqͣm haberes: qmͣ cum hab̾e
cepisti. E cce qr tͥ uissit auaritia: imple̾¬
t domũ. tumentur latrones. Ad qͥsisti
aurum: ꝑdidisti somnum. Ecce qͥd tibi
es aurum. ⁊ forte ñ unuenturꝰ. Qui̾qͥs
me querit: ciun illo sum. Amaturꝰ es
honorem: ⁊ forte ñ ꝑuenturꝰ. Ouis ẽ qͥme
Patronũ tͥ uis facẽ aut amncũ pocente
ambis ꝑ alium inferiorem. me ama di¬
cit tͥ ds̃: ñ adme ainbitur ꝑ aliquẽ. ip¬
se Amort̾ p̃sentẽ me facit. Quid dulctꝰ
dilect̾ione ista fũs: Nonsine causa mͦ
audistis inpsalmo fus. Narrauerunt
michi iniusti delecc̾ationesᷤᷤ Pedn sicut ler

Expanded text:
te eras antequam haberes, quam cum habere te eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibies aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, fratres, Narraverunt mihi injusti delec
Abbreviated transcription (Latin):
lii dĩꝰ Aliud ds Sed quidãi diligit. ꝑ cep¬
ta eius diligit. Et que lunt piecepta dĩ
Dandatum u iouũdouobis ut uos inui¬
em diligatis. Nemo se ercuset ꝑ aliam
dilectionẽ ad aliam dilectionẽ. Dinnno
sic se tenet ista dilectio: O uomͦ ipsa cõ¬
paGuliata est inunum. sic omnes qui ex
lla pendent uinum facit quasi conflat
illos ignis. Aurum est conflat᷑ massa.
fit unum aliquid led nisi feruor cari¬
catis accendat: exmultis inunũ confla¬
ri non potest qr dm̃ diliõius. unde ag¬
noscimus: quia diligimus filios di᷑ un
de cognoseunus quia diligimꝰ fili dĩ. qr
dm̃ dilioius : p̃cepta eius facimus.
Sus puamus hic ex difficultate fatien¬
di p̃ceptum di. Audi quidsequit. homo
qui laboras amando auaritiam: cum
labore amatur qͦd amas. siue laboxe a¬
matur ds̃. Auaritia: iussum ẽ. Labore̾.
dicula: trituras. tribulationis: obtẽ¬
peraturꝰ es. Quo fine: ut habeas imple¬
as aixami: ꝑdas securitate. Securiortor¬

Expanded text:
 diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior for
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ualde. Quid ẽ latum mandatũ:
mandatum nouũ do uobis: ut uos inuicẽ
diligatis. Caritas gͦ. ñ angustat᷑. uis gͦ¬
ñ angustari int̾ra : Inlato habita. Qͥs¬
qͥd enun tͥ fecerit homo. ñ te angustat:
q illuo diligis qͦd ñ nocet: homo. Dm̃ du¬
ligis. fiatnitatẽ diligis: legẽ dĩ diligis.
cccliam dĩ diligis. sempit̾na erit. Laborã
uit̾ra: sed ꝑuenies ad fructum ꝓ missũ.
Quis tͥ tollit qͦd diligis: sinemo tͥ tollit
qͦd diligis. securꝰ dormis: inmo securꝰ ui¬
gilas. ne dormiendo ꝑdas qͦd diligis. Hon
enim frustra dictum ẽ inlumina ocłos
meos: neqñ obdormiam inmorte. Q clau

Expanded text:
latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte .
Abbreviated transcription (Latin):
gaueris intra ligata erunt: incelis.
Qua distunchit ista reunssio peccator ꝑos
gentes: incipiens abiberłm. ecce credȩ xpõ
sied quia intellicis si credideris xp̃o ninte
Ibere qͦd dicas de traditonbꝰ: Libi usu cre¬
dum: parentibꝰ meis maledicenti. cuntu

Expanded text:
in terra, ligata erunt et in coelis . Qua diffunditur ista remissio peccatorum? Per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ecce crede Christo. Sed quia intelligis, si credideris Christo, non te habere quod dicas de traditoribus; tibi vis ut credam parentibus meis maledicenti, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ubiraganos pueros ẽꝑat. ut ip̃iano efficiat. li
Vi pganis rusticis ep̃is c̃minatur xliii.
Ubiiudeos ꝯu̾tens apensionib leiugat. Xliii.
Ubibaptrandis uestim̃talargit᷑.IIIi.¬
ubi pueris arrianoꝵ subueniri p̃dicat. ulix

Expanded text:
aganos pueros comparat, ut Christianos efficiat.--47. Pro paganis rusticis, episcopis comminatur.--48. Judaeos conversos a pensionibus levigat.--49. Baptizandis vestimenta largitur. --50. Pueris Arianorum subveniri praedicat.--51.
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi arrianoꝵ basilicã ĩ subura dño dedicat. iiii
Qͥd ce qͣlia miracła ibi oiuinitꝰ sint ostensa:. ii
Ubipdicantes miracla faciũt multoq ꝯũeũt¬
Ubi eig̾gorius palliũ & diu̾sa necesaria simul¬
q ñ nuilla responsa tͣnimittit. Sratioem
Ubi de sangunitatib ꝑcuctatꝰ ponit ponitities¬

Expanded text:
 Arianorum basilicam in Suburra Domino dedicat.--32. Quot et qualia miracula ibi divinitus sint ostensa.--33.Praedicantes miracula faciunt, multosque--37. Ei Gregorius Pallium, et diversa necessaria, simulque nonnulla responsa transmittit.--38. De nsanguinitatibus percunctatus, ponit pacifice
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi gregoriꝰ seruiᷤ seruorũ di describens. me¬
diocrib uestib amicitur.¬
Ubi ficłi suȩ inrep̃hensibile sĩbolũ dictat.¬
Ubi patͥarchalib thronis suã synodicã dirig̃
Cur occidentaleᷤᷤ dulcedinẽ cantilene corrũpãt

Expanded text:
 Gregorius servum servorum Dei se scribens, mediocribus vestimentis amicitur.--2. Fidei suae irreprehensibile symbolum dictat.--3. Patriarchalibus thronis suam synodicam dirigituit scholam.--7. Cur Occidentales dulcedinem cantilenae corrumpant
Abbreviated transcription (Latin):
pulchri: Amando eum qui semꝑ est
pulcher. Quantũ enĩ uite crescit amor:
tantum crescit pulchritudo: qr ipsa
caritas est anime pulchritudo. Nos
diligimus : quia ipse prior dilexit nos.
Audi apłm paulũ. Oftendit autẽ ds̃ di¬
lect̾ionẽ suam innobis. qm̃ cum adhuc
peccatores essemus: x p̃c pronob̾ mor¬
tiuis est: iustus ꝓ iniustis. Pulcher
ꝓfedis. Cmͦ inuenimus pulchrũ iħm.
Speciosus forma p̾filiis hominũ: oiffu¬
sa est gratia in labiis cuis. Unde: itẽ
uidete: unde est pulcher speciosus for¬
ma p̃filiis hominũ. Quia ds̃. Quia¬
inpͥncipio erat uerbum: ⁊ ũbum erat
carnem suscepit: quasi feditatẽ tua
suscepit. id ẽ mortalitatẽ tuã. ut ap¬
caret le tͥ ⁊ congrueret tͥ excitant te
ad amandam intus nulel itutinẽ. Un¬

Expanded text:
pulchri? Amando eum qui semper est pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Audi apostolum Paulum: Ostendit autem Deus dilectionem suam in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est , justus pro injustis, pulcher pro foedis. Quomodo invenimus pulchrum Jesum? Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis . Unde? Item videte unde sit pulcher, Speciosus forma prae filiis hominum; quia in principio erat Verbum, et Verbum erat carnem suscepit, quasi foeditatem tuam suscepit, id est, mortalitatem tuam, ut aptaret se tibi, et congrueret tibi, et excitaret te ad amandam intus pulchritudinem. Un
Abbreviated transcription (Latin):
mis ⁊ distorta ⁊ nigra. si amet pulchrũ.¬
Nũqͥd amando pocerit ce pulchra. Nun¬
quid ille amando poterit ẽẽ sormosiil:
Amat pulchiam: qñ se inspeculo uidet
sam suam quã amat. Quid faciet ut
pulcher sit: Expect̾at ut ueniat pul¬
chritudo: Immo expect̾ando. senectꝰ ad¬
ditur: : turpiorem facit. Nonẽ gͦ qͥd
agere. ñ est quomͦ illi des consilium.
nisi ut compescat se. ⁊ n audeat amare
impar impare: aut li forte ainat et
ducere urorem optat: ut illa casticatẽ
amet. ⁊ non carnis fatiem. Anima uͦ
nr̃a fratres mei feda e ꝑ iniquitatẽ.
amando dñi. pulchra efficitur. Qua¬
lis amore. qui reddit pulchram amã¬
tẽ : Os aũt semꝑ pulcher ẽ nunqͣm
de formis: nunqͣm commutabilis.
Amauit nos pͥor. qui semꝑ ẽ pulcher.
Et quales amauit nisi fedos ⁊ de for¬
mes: Non ideo camen ut fedos di¬
mitceret: sed ut mucaret. ⁊ ex de for¬
mib pulchros face̾t. Quomͦ erimus

Expanded text:
mis et distorta et nigra, si amet pulchrumis et distorta et nigra, si amet pulchruNumquid amando poterit esse pulchra? Numquid et ille amando poterit esse formosus? Amat pulchram; et quando se in speculo videt,sam suam quam amat. Quid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectando senectus additur, et turpiorem facit. Non est ergo quid agere, non est quomodo illi des consilium, nisi ut compescat se, et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere uxorem optat, in illa castitatem amet, non carnis faciem. Anima vero nostra, fratres mei, foeda est per iniquitatem: amando Deum pulchra efficitur. Qualis amor est qui reddit pulchram amantem? Deus autem semper pulcher est, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos prior qui semper est pulcher; et quales amavit, nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus
Abbreviated transcription (Latin):
telligam iniua inmacłata. qñ ueniss ad
ineͦ. Sed iniua inmaculata merito ñ ti¬
met: q ꝑfecta caritas foras mittit cimo¬
rẽ. Et cum uenerit ad eiꝰ amplerum. ti¬
met sed securiten. Quid tiumet. cauet:
obseruat se abiniquitate sua: ne it̾m
reccet. ne noninittat᷑ inignẽ: sedne ab
illo deserat᷑ zerit uuilla: Quid. cimor
castus ꝑmauens inscłm scłi. Auduumus
duas cibias consonantes. ille de timore
dicit: ⁊ ille de timore dicit. Sedille de ci¬
more  qͥ uocimet anima ne dampnetur:
qus anuma ne deseratur. Ille ẽ amor
quẽ caritas excludit: ille ẽ tumor ꝑma
nisi ille pͥor dilexiss nos: diligendo. A¬
mici facti sumus: Sed inmicos ille di¬
lexit ut amici efficeremur: Prior di¬
lȩxit nos. ⁊ donauit nobis ut diligẽmꝰ
cum. Non duinͣ diligebamꝰ: diligendo
pulcni efficimur. Quid facit homo
de formis ⁊ distorta facie. si amet pul¬
chram: Aut quid facit femina de for¬

Expanded text:
telligam in via immaculata; quando venies ad telligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfecta charitas foras mittit timorem. Et cum venerit ad ejus amplexum, timet, sed securiter. Quid timet? Cavebit, et observabit se ab iniquitate sua, ne iterum peccet: non ne mittatur in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et erit in illa, quid? Timor castus, permanens in saeculum saeculi. Audivimus duas tibias consonantes. Illa de timore dicit, et illa de timore: sed illa de timore quo timet anima ne damnetur,  anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit: ille est timor pernisi ille prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina defor
Abbreviated transcription (Latin):
s quẽ caritas excludit⁊ foras mittit. Ad¬
loquamur ⁊ illam: que habet iã timorẽ
castũ ꝑmanentẽ inscłm scłi. Putamꝰ in¬
uenimus illam ut ad loqͣmur illam: pu¬
tamus est in hoc ppło putamꝰ est in ista
exhedra: ꝓutamus est in hac t̾ra : ñ po¬
test nõ ease: s latet. Hymps est. initͦ
ẽ iurictitas mradice. forte inuenimus ⁊ au¬
res illius. Sed ubicumq est illa amia. uti¬
nanrillam inuenirem ⁊ ñ aures suas pb̃et
michi: seo ego aures meas illi. Illa me doc̃ẽt
aliquid potuis qm ame disce̾t. Anima q̃¬
dam scã. ignea ⁊ desiderans regnum dei.
Hanc ñ ego ad loquor seo ds̃ ipse: Et pa¬
cient̃ uiuentẽ in hac t̾ra ita consolat. Iã
uis ueniam: ego noui quia iamuis ut
ueniam. noui qualis es: ut secura expectẽ
Aduentum meũ. Houi quia molestia ẽ tͥ.
sed magis expecta.tolera. Uenio. ⁊ cito
uenio: Sed amanti cardumẽ. Audi eã
cantantẽ canqͣm lilium de mediospinoꝵ.
audi suspirantẽ ⁊ dicente. ꝑsallam ⁊ in¬

Expanded text:
 foras mittit; alloquamur et illam quae habet jam timorem castum, permanentem in saeculum saeculi. Putamus, invenimus illam, ut alloquamur illam? putas, est in hoc populo? putas, est in ista exedra? putas, est in hac terra? Non potest nisi esse, sed latet. Hiems est, intus est viriditas in radice. Forte invenimus aures illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, et non aures suas praeberet mihi, sed ego meas aures illi! Illa me doceret aliquid potius, quam a me disceret. Anima quaedam sancta, ignea, et desiderans regnum Dei: hanc non ego alloquor, sed Deus ipse, et patienter viventem in hac terra ita consolatur: Jam vis veniam, et ego novi quia jam vis ut veniam: novi qualis es, ut secura exspectes adventum meum; novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et in
Abbreviated transcription (Latin):
diligatis. Audi quia ipsa est lep di.apłs
dicit. Inuicem onera ura portate. ⁊ sic ad¬
implebitis legẽ rp̃i. Ipsa ẽ consumatio
omnium oꝑum nr̃oꝵ. dilectio. Ibi est
finis. ꝑꝑt̾ hoc currimus: ad ip̃am cur¬
rimus. Cum uenerimus ad eam: reqͥ¬
escłimus. Audistis inpsalmo. Omĩt es¬
sumattonis uidi finẽ oirit. Om̃is con¬
sumationis uidi finem. Ouid uiderat
iste: ꝑutamus. ascenderat inũticem
los orbis uniusi. Deo opoit. mis con¬
sumationis uidifinem: S. hoc laudabi¬
le est oculos cariis qramus a dño tam
acutos ut aliquẽ excelsissimũ montẽ qͥ
est int̃ra requiramꝰ: de cusꝰ cacumine in¬
eaIIIIIS omnis consumacionis finẽ. No¬
li ire longe. Ecce dico tͥ ascende in mon¬

Expanded text:
ipsa est lex Dei: Apostolus dicit, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consummatio omnium operum nostrorum, dilectio. Ibi est finis: propter hoc currimus; ad ipsam currimus; cum venerimus ad eam requiescemus. 5. Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consummationis vidi finem: quid viderat iste? Putamus, ascenderat in verticem los orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in mon
Abbreviated transcription (Latin):
s: consũmationẽ. Lit enimidicit̾ fin¬
ui panẽ: alit dicit finiui tũnicã. Eui
panẽ manducando. finiui cunicã ĩ¬
erendo ibi finis sonat:⁊ illio finis
sonat. Seo camen panis finitur ⁊ con¬
panis finitur ut ñ sit. tunica finitur
ut ꝑfcta sit. Eroo sic audite finem.
ut qñ legit᷑ plalmꝰ.: audins iifinẽ. psalmꝰ da¬
uid adsidue. auctitis ħ inpsalinis: debetis nos

Expanded text:
sed consummationem. Aliter enim dicitur, Finivi panem; aliter Finivi tunicam. Finivi panem manducando; finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut conpanis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nos
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ eccłie desu¬
dantis. prelato libello torosa menbra
descripta sunt: qualiter in palestra qͦq
conflixerit aspirante dño pferatur. Si
quidem mor ut sũmũ pontificium
felicissime romane ui bis xp̃o mortalib
consulente sortitus ẽ. suꝑstitiosum u¬
lũ. qͦd ioħes constantinopolitanus
ep̃s insolenter sibi tunc temꝑis usur¬
pabat: more antecessorũ suorũ pontifi¬
cũ sub districtissime interminationis
sententia refutauit. Et pͥmus omiũ
seruũ seruorũ dĩ sibi satis humiliter
diffiniuit. cunctisq successorib docu¬
mentũ suȩ humilitatis tam in hoc ꝙͣ
inmediocrib pontificalib indumentis.
qͦd uidelicet hactenus in scã romana
eccłia conseruatur hereditarium
dereliquit. Deniq in speculo scẽ uni¬
uersalis eccłiȩ uir tocius humilitatis.¬
& auctoritatis orthodore. unde uide¬
ri &. audiri clarius euangłicis p̃co
ualeret consistens: orissui diuinisu¬
mo gladio & erectã fidẽ muniuit.:¬

Expanded text:
s Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem mox ut summum pontificium felicissimae Romanae urbis, Christo mortalibus consulente, sortitus est, superstitiosum Ulum, quod Joannes Constantinopolitanus episcopus insolenter sibi tunc temporis usurpabat, more antecessorum suorum pontificum, sub districtissimae interminationis sententia refutavit, et primus omnium servum servorum Dei scribi satis humiliter definivit, cunctisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam in hoc quam in mediocribus pontificalibus indumentis, quod videlicet hactenus in sancta Romana Ecclesia conservatur, haereditarium reliquit. 2. Denique in specula sanctae universalis Ecclesiae, vir totius humilitatis, auctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio et rectam fidem munivit e
Abbreviated transcription (Latin):
illi amiticiam. Uidet illum facẽ aliquid
malĩ. laudat. Wlt eum esse pcipitẽ iult
eum ire ꝑ abrupta cupiditatũ suaꝵ̾. un¬
de forte non redeat Laudat: qũm laudat᷑
peccator in desideriis anime sue. Adhibet il¬
li unctionẽ adulationis sue. Ecce odit: lau¬
dat. Alter uidet amicũ suũ tale aliqͥo fa¬
cere: reuocat. Si illum ñ audit profeit
uerba etiam castigationis obiurgat᷑. liti¬
gat: aliqñ uenitur ad hanc necessitatẽ. ut
litiget. Ecce odium blanditur: ⁊ caritaᷤᷤ
tur ut decipiat. ist rlicigat: ut corrigat. Cĩgo
nonop̾ eit fãs. ut ꝑ nos distendat᷑ corurm. sin¬
gitis amicum diligitis. Iam cecum estͥam
Si diligis aliquẽ qui noum creoit xp̃m.
lut si credidit xp̃o. ut demones eredũt.
ephendit unitatẽ ipsus. cuoilige. ⁊ fra¬
no amore dilige: Non dume frat. sed io
eius discipltua caritatis. Fratres inei. ro¬
bur. flores. fructꝰ. pulchritudo. amenitas.

Expanded text:
illi amicitiam: videt illum facere aliquid illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas tur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; imgitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam Sed diligis aliquem qui nondum credidit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo ejus. Disciplina charitatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas,
Abbreviated transcription (Latin):
contra caloͦs suasores. Harrauerunt michi
sed ñ sicut lex tua dñe. Ista dilectio manet. n
solum manet quo uenias. sed etiam reuocat
ta lex pendet⁊ prophece. Quomͦ nolote diui¬
dere ꝑ multas paginas: in his duobꝰ p̃cepti
totalex pendet: propħe. In quibꝰ duob pre¬
ceptis: Diliges dnmi dm̃ tuũ ex toto corde
cuo: : extota anima cua: ex tota m̃te cula.
Et diligis proxiũ cuũ. tanqͣm te ipsum.
In his ouobꝰ p̃ceptis cota lex pendet: ꝓpħe.
Ecce de quib p̾ceptis narrat tota ista epła.
Tenete g dilectionẽ ⁊ securi estote. Quid
times ne male fatias alicui: Quis male fa¬
cit ei quẽ diligit. Diligẽ non potes. nisi
bñ fatias. Sed Forte corripis: amor hoc fa¬
cit ñ seuitia. Sed forte cedis ad disciplinã
facis: quia amor ipsius dilectionis n onte
ꝑmittit negłegẽ indisciplinatũ. Et fit qͦ¬
damim quasi dulsus fructꝰ ⁊ contrari. ut a¬
liqñ odium blandiatur.⁊ caritas seuiat.
Nescio quis odit inunicum suũ: ⁊ fingit

Expanded text:
runt mihi  sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat ta Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit
Abbreviated transcription (Latin):
tiansire debeius usq qͦ ꝑueniamꝰ ad ali¬
que finem. Sermꝰ qr cum apparuerit simi¬
les eicrimis. qm̃ uidebimꝰ eum sicuti eit.
Iste finis: ib i ꝑ petua laudatio: ibi semꝑ
allelua sine defectu. E rgo ip̃m finem
dixit. inpsalmo. Omnis consu¬
mationis uidi fiuem. Et quasi diceret᷑
illi. Quis est fins que iudistiꝰ lacũ man¬
datum tipũ ualde. ipse e fums. Laticudo

Expanded text:
transire debemus, usquequo perveniamus ad alitransire debemus, usquequo perveniamus ad aliquem finem. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Iste finis; ibi perpetua laudatio, ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
laudaris: dii. noli gratulani. qñ inte lau¬
dariosLaudare in dño: ut cantes. Indño
laudabit̾ anima mea. Sermonẽ aliquẽ bo¬
num dicis: ⁊ laudatur sermo tuus. ñ lau¬
detur quasi tuus: ñ ẽ ibi fuus. si ibi ponisfi¬
nem: finiris. Sed ñ finiris qͣsi ꝑsiceris:
sed finiris ut consumaris. G ñ laudetur
sermotius. quasi abste: quasi tuus. Sed
qͦmͦ laudetur: Q mͦ dicit psalmus indõ
laudabo sermonẽ: in deo laudabo ũbũ.
Ex hoc fit.: ut fiat inte qͦs sequit᷑.Indeo
speraui ñ cunebo quid faciat inhomo. Qñ
eni omnia cua indeo laudant̾ ñ dimet᷑
ne pereat laus tua: quia ñ deficit ds. S̃.
transi: i pams. utde. Uidete fus: quanta cran¬
muis in qu̾ibꝰ none finis. His utqͥmur
quasi iniua. quasi inmansionibꝰ stabuloꝵ
reficimur. ⁊ transimiis. Ubie gͥ finis: Dile¬
ctissum filii dĩ. sumꝰ: ⁊n dum apparuit qͦd
erimus. Hic dictum est in hac epła. Ad huc

Expanded text:
laudaris: noli gratulari quando in te laulaudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis. Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, quasi tuus. Sed quomodo laudetur? Quomodo dicit Psalmus, In Deo laudabo sermonem, in Deo laudabo verbum. Ex hoc fit ut fiat in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsam. 6. Videte, fratres, quanta transimus, in quibus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Ubi ergo finis? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; hic dictum est, in hac Epistola. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nis: in aũt adherere dõ bonumẽ. Ad he¬
sisti dõ: finsti uiã ꝑmaneb̾ inpatͥa. Intẽ¬
dite. ꝓecuniam aliqͥs querit: ñsit tͥ finis
ransi canquam ꝑegr inꝰ q̃re ubi tran¬
sers n ubi renianeꝗs.Si auce amasꝑ aua¬
ritiam implicatus erit tͥ auaritia catena
pedum ultrã progredi non poces. T̃ ransi gͦ
ad huc quere finem. Salutẽ corporis q̃ris:
Ad huc nol ibi remanere. Que ẽ enimista
salus corporis que morte ꝑunitur. que  gri¬
cuctine debilicatur: friuola mortalis fluxa.
Quere illam ne impediat forte morbida
ualitudo: oꝑa tua bona. Ergo ñ erit ibi fi¬
nis: quia propt̃ aliud queritur. Quicqͥs ꝓpt̾
aliud queritur: noñibi finis. Quicqͥd ꝓpt̾
se gratis querit᷑: ibi est funs. Queris ho¬
nores: forte adaliqͥd agenctum queris ut ꝑ¬
agͣis aliquid ut placeas deo: noli ipsum ho¬
nor amare: ne ibissemaneas. Queris laude
sidĩ queris: benefacis. Si tuã qͣris male fa¬
cis: remanes iniua. Sed ecce amaris: tu

Expanded text:
nis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia propter aliud quaeritur. Quidquid propter aliud quaeritur, non est ibi finis: quidquid propter se et gratis quaeritur, ibi est finis. Quaeris honores; forte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu,
Abbreviated transcription (Latin):
tene dominicã pacẽ. Eece proferunt᷑ eui¬
gelia. Legimꝰ qua diffundit᷑ eccłia. dispu¬
datur contra: ⁊ dicitur uobis traditores.
Cułꝰ rei traditores: xp̃c conmendauit e¬
cłiam suã ⁊ ñ credis. Ed̾o tͥ crediturꝰ sum.
Male dicenti parentibꝰ meis: uis ut crede
tͥ de traditorib: Crede tu prius xp̃o.
debet credi: x p̃c eccłiam suã: toto orbe
diffudit. Si ego tͥ dico contempne: sieuar¬
głium loquit᷑ caue. Q uiddicit euuangł

Expanded text:
tene dominicam pacem. Ecce proferuntur Evantene dominicam pacem. Ecce proferuntur Evangelia, legimus qua diffunditur Ecclesia: disputatur contra, et dicitur nobis, Traditores. Cujus rei traditores? Christus commendat Ecclesiam suam, et non credis: ego tibi crediturus sum maledicenti parentibus meis? Vis ut credam tibi de traditoribus? crede tu prius Christdebet credi? Christus Ecclesiam suam toto orbe diffudit: ego dico, contemne; Evangelium lo
Abbreviated transcription (Latin):
insuni abrahe gaudet. aut inigne etno aq̃
modicum desiderat. Insepulchro autẽ iacet
cadauer sine sensu. custodiuntꝰ u̾ba nouissi¬
ma morientis. Qiuosibi sperant illi qui i¬
bu nouissima sedentis incelo ⁊̃ custodiunt.
uidentis desuꝑ an contemynant᷑. anii co¬
tempnant᷑. lluis quidixit. Saule sib le
quid me ꝑseq̃ris: qui seruat adiuditutm.
quicꝗd uidet pati menbia sua: Et ꝗͥd nos
fecimus inquiunt: Nos sumꝰ passi ꝑsec¬
tionem. Nonfecimꝰ: uos fecistis miseri pͥ¬
mo: quia diuisistis eccłiam. Maiorẽ mache¬
in lingue quã ferri: suꝑba fuit. ancilla
Sare ogar.: ad flcta est a domina sua ꝓpt̃
suꝑbiam. Disciplina erat illa: non pena.
Ideo cum recessiss adomina sua: quid ei
dixit angłs: Reũtere a dominã tuã Sic
gͥ carnalis anuna tanqͣm ancilla suꝑba. si
forte aliquas molestias passa es. ꝓpt disci¬
plinam quid insanis: Redi adominã a

Expanded text:
in sinu Abrahae gaudet, aut in igne aeterno aquae in sinu Abrahae gaudet, aut in igne aeterno aquae modicum desiderat ; in sepulcro autem ipsius jacet cadaver sine sensu; et custodiuntur verba novissima morientis. Quid sibi sperant illi qui verba novissima sedentis in coelo non custodiunt, videntis desuper an contemnantur, an non contemnantur? illius qui dixit, Saule, Saule, quid me persequeris? qui servat ad judicium quidquid videt pati membra sua? 10. Et quid nos fecimus, inquiunt? nos sumus passi persecutionem, non fecimus. Vos fecistis, o miseri: primo, quia divisistis Ecclesiam. Major est machaera linguae quam ferri. Superba fuit ancilla Sarae Agar; et afflicta est a domina sua propter superbiam. Disciplina erat illa, non poena. Ideo cum recessisset a domina sua, quid ei dixit angelus? Revertere ad dominam tuam . Sic ergo carnalis anima, tanquam ancilla superba, si forte aliquas molestias passa es propter disciplinam, quid insanis? Redi ad dominam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc teneat qͦd ammodo iuolent̾ animã
ne exeat quã illa ũba firment᷑. Cũ illa no
ussima ũba dicta fuerint: efflat animã
tollitur cadauer insepulchrũ. Heredese
ipsius qͦmͦ meminerunt nouissima u̾ba
morientis : Quomͦ siqͥs exstet qͥ dicat eis.
Nolite facẽ: Quiogͦ illi dicunt: E go
ñ fatio qͦd michi pat̾ mõ efflans animã no¬
uissime mandauit: qͦd ultimũ sonuit in
aures meas p roficiscente hinc patre meo:
Que ius alia u̾ba ipsius alit̾ possum hab̾e.
ultuna u̾ba me plus cenent. ⁊ on eũ uidi
ampluis. ñ audiui loqñtẽ. Eratres cogita¬
te iuscerib xp̃ianis. Si heredibꝰ tam sunt
dulcia cam grtita. tam magni pond̃is. ũba
icuri insepulchrum heretib̾ rp̃i qualia de¬
bent eouerba nouissima non redituri inse¬
puldrum. sed ascensuri incelum. Naniq
ue qui uixit ⁊ mortuus est. rapitur ad al
loca mnima ipsius. Carpꝰ ipsius ponit᷑ int̾r
Anfiant illa u̾ba: an nonfiant: Non adeu
ꝑtinet. Iam aliud agit: aliud patit̾. Aut

Expanded text:
t quodammodo violenter animam, ne ante exeat quam illa verba firmentur. Cum illa verba novissima dictaverit, efflat animam: tollitur cadaver in sepulcrum. Haeredes ipsius quomodo meminerunt novissima verba morientis? Quomodo, si quis existat qui dicat eis, Nolite facere: quid ergo illi dicant? Ergo non facio quod mihi pater meus efflans animam novissime mandavit, quod ultimum sonuit in aures meas, proficiscente hinc patre meo? Quaevis alia verba ipsius aliter possum habere, novissima verba me plus tenent: non eum vidi amplius, non audivi loquentem. Fratres, cogitate visceribus christianis, si haeredibus sunt tam dulcia, tam grata, tam magni ponderis verba ituri in sepulcrum; haeredibus Christi, qualia debent esse verba novissima, non redituri in sepulcrum, sed ascensuri in coelum! Namque ille qui vixit et mortuus est, rapitur ad alia loca anima ipsius, corpus ipsius ponitur in terra: an fiant illa verba, an non fiant, non ad eum pertinet; jam aliud agit, aut aliud patitur: aut