comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hunc sine cessatione conspiciunt: in ipsa sua
contemplatione contremiscũt. Sed isdem
tremor ne cis penalis sit: non tunoris est.
sed ãmi rationis. Qͥ a uero quantus pauor
sit ãmirationis eius intulit: nunc ordinẽ
nr̃e salutis narrat. Sequitur. Infortitu

Expanded text:
hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae salutis narrat. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
meo mensam: aduersus cos qui tribulant me.
Oisit ancillas suas ⁊ apostoloꝵ uidelicet ani¬
mas in ipso suo mnitio infirmas. ut uocarẽt
ad arccm. & menia quitatis: qͥa dum
eteruam uitam denuntiant ⁊ ad alta nos
mȩnia supernȩ qiuitatis leuant. Quȩ ꝓfte-¬
to menia nisi humiles non ascendunt.
Unde & illic ab eãdem sapientia subditur.
Siquis est paruulus ueniat ad me. Acsi
aperte dicat. Qͥs quis se apud se magnum
estimat ⁊ aditum sibi inei accessus angustat:
qui tanto ad me altus ꝑtingitur : quanto
scientia excrescat: penetrare non sufficit. quo
nos conditor moderamine iudicioꝵ. regit.
Dicat ergo. columpnȩ celi contremiscunt. &
pauent adnuitum eius: quia in plerisq nec
ipsi pertingere ad uoluntatis eius celsitudi¬
nem p̃ualent : qui qusdem uoluntatis pre¬
mia denuntiantes uident. Quod sicut supe¬
rius diximꝰ de scĩs quogangelis nil obstat
intelligi ⁊ qͥa ipse qͦq uirtutes celestium quȩ

Expanded text:
meo mensam, adversus eos qui tribulant me . meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut vocarent ad arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto scientia excrescat, penetrate non sufficit quo nos conditor moderamine judiciorum regat. Dicat ergo: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus, quia in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃raꝵ orbe diffusã. Uñ o scptẽ ccłis scribit ioħ̃s apl̃s:
nt unã catholicã septiformũ gr̃ȩ plenã sp̃u designaret.
Et de dño nouimꝰ dixise salomonem. Sapientia
edificauit sibi domum: excidit colũpnas septẽ.
Qui ut se id de scptem ecclesiis dixisse innote¬
sceret: seuitus etiam sacramenta ipsa diligent̃
inseruit dicens. Iinmolauit uictimas ⁊ mi¬
scuit uinum: & ꝓꝑosuit mensam. Misit
aucllas suas ut uocaret ad arcem. & menia
ciuitatis. Siquis est paruulus ueniat ad me.
Iinmolauit enim dĩs uictimas: se ipsum offe-¬
rendo ꝓ nobis. Miscuit uinum: p̃ceptoꝵ suoꝵ
poculum ex narratione historica & intelligentia
spirituali contemperans. Unde ox alias scriptũ
est. Calix in manu dñi uini meri plenus est
mixto. Et posuit mensã ⁊ id est sc̃ipturam
sacram quȩ fessos ad se atq a seculi honeribus
uenientes. pane uerbi nos reficit: e contra
aduersarios sua refectione nos roborat. Unde
alias ab ȩcclesia dicitur. Posuisti in conspectu

Expanded text:
ffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
autem comburet igni inextinguibili. Beatꝰ
igitur iob prauoꝵ. clatio quanta animaduer¬
sione frangatur aspiciat ⁊ cosq aristis percun¬
tib comparans dicat. sicut sũmitates spicaꝵ
conterentur: quia nimirum rigiditas super¬
boꝵ triturȩ ultime fortitudine frangitur ⁊
que uunc electoꝵ uitam despiciens eleuatur.
Sequitur. Q uod si non ita est: quis me

Expanded text:
autem comburet igni inexstinguibili . Beatus autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: Sicut spicarum summitates conterentur, quia nimirum rigiditas superborum triturae ultimae fortitudine frangitur, quae nunc electorum vitam despiciens elevatur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
se separãt: quasi aristarum more contra se
rigidi stant. Quid ergo prauos huius mun¬
di diuites dixerim : nisi aristas quasdã generiᷤᷤ
humaui: Qui dum contra se suꝑbiunt: sed
bonoꝵ uitam unanimiter affligunt ⁊ aduer-¬
sum se quidem diuisi sunt: sed tamen cõcor¬
aristȩ ad alta prosihunt. graua latent quia
oe reproboꝵ. potentia ĩminet: & electoꝵ.
gloria non apparet. Illi se honoꝵ. fastibus ex¬
tendunt: isti inhumilitate se deprimunt.
Sed triture tempus adueniet: quod & ari¬
staꝵ rigiditatem frangat. & solida grana
non conterat. Tunc quipƿe suꝑbia iniquoꝵ
cominuitur ⁊ tunc electoꝵ uita quanta
utegritate fulgeat declaratur: quia cum
uone agitur. ut graua appareant quȩ late-¬
bant. C uinq ariste franguntur. granoꝵ cau¬
dor ostenditur ⁊ quia iniquis in supplicia
per iohanuem dicitur. Cuius uentilabrum
in manusua est. & permundabit aream
suam ÷ oe triticum recondet in horreum: paleas

Expanded text:
se separant, quasi aristarum more contra se se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid ergo pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasdam generis humani? Qui dum contra se superbiunt, sed bonorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concoraristae ad alta prosiliunt, grana latent, quia et reproborum potentia eminet, et electorum gloria non apparet. Illi se honorum fastibus ostendunt, isti in humilitate se deprimunt. Sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem frangat, et solida grana non conterat. Tunc quippe superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum ione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in aeterna super Joannem dicitur: Cujus ventilabrum in manu sua est, et permundabit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas
Abbreviated transcription (Latin):
tionem suam ipsis nobis nunc uicissitudins¬
bus nunciant. quib nt̃is uib indesinent᷑
alternant. Nam terra a sua specie hiemali ari-¬
ditate deficit: uernali humore uiridescit. Cȩ¬
lum cotidie caligine noctis obducitur: & di¬
urna claritate renouatur. Hinc ergo hinc fidelis
quisq colligat. & interire hec. & tamen ꝑ
innouationem refici: quę constat nunc assi¬
due uelut ex defectu reparari. Inter hec igitur
sanctus uir cum prauoꝵ. cursum conspicit
quanta quandoq animaduersione deficiant
qͥppe sũmitates aristȩ sunt. Aristę autẽ con¬
iunctȩ in spica ꝓdeunt: sed crescendo paulisꝑ
ase irsutę ox rigidȩ disiunguntur. Sic nimi¬
rum sic adhuius mundi gloriam praui dui-¬
tes surgunt. Naturȩ enum sibi comunione
coniuncti sunt: sed contra se uicissum crescen¬
do diuiduntur. Alius qͥppe alum despicit:
& alter in alterum inuidie facib ignescit.
Qui ergo ex tumore mentis a caritatis uuitate

Expanded text:
tionem suam ipsis nobis nunc vicissitudinitionem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque colligat et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari Vet. et Rvir sanctus cum pravorum cursum conspicit, quanta quandoque animadversione deficiant quippe summitates, aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate
Abbreviated transcription (Latin):
fugiunt quib inuituntur. Dumq tẽporalia
diligunt: cuni ex tẽporis uolubilitate per¬
currunt. Sed queri potest cum ꝑ salomo¬
non dicitur. generatio yretirit. & generatio
aduenit ⁊ terra uero ueternum stat: cur
beatus iob omnia humiliari asserat oe au-¬
ferri. Quod tamen facile discutimus: si
terra ce celum. uel qualiter transeat. uel
qualiter maneat distinguamus. Utraq nãꝙ
hec ꝑ eam quam nime habẽt imaginem
transeunt. sedtamen per essentiam sine fiune
ꝑsistunt. Hinc namq per paulum dicitur.
P reterit enuim figura huius mundi. F inc¬
ꝑ semetipsam ueritas dicit. Cluni ce tra
transibunt: uerba autem mea non transi¬
bunt. Hinc ad iohannem angelica uoce
sed hec ipsa renouantur. Celum igitur &
terra &e transit oe erit: quia ꝵ ab ea quã
nunc habet specie ꝑ ignem tergitur: ce
tamen in sua semper natura seruatur. Qnde
ꝑ psalmistam dicitur. Mutabis ea oe inuta¬
buntur. Quam quidem ultimam cõmuta¬

Expanded text:
fugiunt quibus innituntur, dumque temporalia fugiunt quibus innituntur, dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest, cum per Salomonem dicitur: « Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , » cur beatus Job omnia humiliari asserat, et auferri. Quod taterra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat, distinguamus. Utraque namque haec per eam, quam nunc habent imaginem, transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . per semetipsam Veritas dicit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Hinc ad Joannem angelica voce sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra et transit et erit quia et ab ea, quam nunc habet, specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commuta
Abbreviated transcription (Latin):
tus hanc solis radius acsi non fuerit abster¬
git. Sic in herbarum superficie nocturni
roris humor aspergitur: sed diurni luminis
subito calore siccatur. Sic spumose aquaꝵ
bulle inchoantib pluuiis excitate ab intimis
certatim prodeunt: sed eo celerius dirupte
depereunt: quo iuflate altius extenduntur.
Cumq excrescunt ut appareant: crescendo
peragunt ne subsistant. De iniquis igitur
tẽporalis gloriȩ datione tumentib. sed tamen¬
nulla in hac soliditate durantib: dicatur
recte. eleuati sunt ad modicum & non sub¬
sistent. De quib adhuc subditur. Humilia.
ꝓuectus esse contemplationis debet. ut ex pau¬
cis ad multa. ex multis ad omnia conside¬
randa rapiatur ⁊ quatinus gradatim ducta
proficiat: & transitoria eminia cõprehendeu¬
defectumq discuteret ⁊ ad cuncta ꝓtinus
mentis oculum tetendit dicens. humilia¬
buntur sicut omuia oe auferentur ⁊ omia
ꝓfecto terrena. Acsi aperte dicat. Stare

Expanded text:
tus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstertus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquis igitur temporalis gloriae elatione tumentibus, sed tamennulla in hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent. De quibus adhuc subditur: CAPUT IX. tionis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta proficiat, et transitoria omnia ddefectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit, dicens: Humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. Omnia profecto terrena. Ac si aperte dicat: Stare
Abbreviated transcription (Latin):
atq hanc pͥmam ruinam tolerant ⁊ quia
ꝑ priuatam gloriam in semctipsis cadunt.
Hinc enim ꝑ psalmistam dicitur ⁊ deiecisti
cos dum alleuarentur: quia eo intrinsecus
corruunt. quo male extrinsecus surgunt.
ens iterum dicit. U idi impium suꝑ exal¬
tatum ⁊ or eleuatum suꝑ cedros libani:
transiui & ecce non erat. Hinc rursum ait.
Pusillum adhuc. & non erit peccator. Hine
iacobus ait. Que ẽ enĩ uita ur̃a. Uapor ẽ
carnalis pensans denunciat dicens. Omuis
caro fenum: & omnis gloria qius sicut flos
feni. Iniquoꝵ quipꝑe potentia feni flori cõ-¬
paratur ⁊ quia nimirum carnis gloria dũ
nitet cadit: dum apud se extollitur repeu¬
tiuo intercepta fine terminatur. Sic nãq
aurarum flatu in altum stipula rapitur:
sed casu concito ad ima reuocatur. Sic ad
nubila fumus attollitur: sed repente in ni-¬
chilum tumescendo dissipatur. Sic ab infi¬
mis nebula denscessendo se erigit: sed exor¬

Expanded text:
atque hanc primam ruinam tolerant, quia atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos, cum allevarentur , quia eo intrinsecus corruunt, quo male extrinsecus surgunt. ens, iterum dicit: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; transivi, et ecce non erat . Hinc iterum ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc Jacobus dicit: Quae est enim vita vestra? vapor est ccaro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Iniquorum potentia flori feni comparatur, quia nimirum carnis gloria dum nitet, cadit; dum apud se extollitur, repentino intercepta fine termaurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exor
Abbreviated transcription (Latin):
quem ego bibiturus sum . ͦ Consessions qͥpye
illius celsitudinem a dextris sinistrisq quesie¬
tandus calix passionis obicitur ⁊ ut uidelicet.
si ad sublimitatis gaudia tenderẽt: prius
uiam humilitatis inuenirent. Quia igit᷑
considerare peccator uias di negligit ⁊ sed
solis in quib carnaliter dele̾tetur intendit:
recte nunc dicitur. oculi enim eius sunt
inuiis illius. Sequitur. E leuati sunt ad¬
cum plerumq in annoꝵ multitudine tendit᷑:
ab infirmoꝵ mentib esse longa & quasi sta¬
bilis existimatur. Sed cum repentiiius hanc
finis intercipit ⁊ breuem proculdubio fuis-¬
se redarguit: quoniã determinans inuote¬
scit. quia quod preterire potuit modicũ
fuit. Eleuantur ergo ad modicum &e mi¬
nune iubsistunt. quia eo ipso uideri alti
appetunt: a uera dei essentia longe ꝑ clatio¬
nem funt. Subsistere &enim nequeunt:
quia ab eternę essentiȩ soliditate diuidunt᷑:

Expanded text:
quem ego bibiturus sum? Sessionis quippe quem ego bibiturus sum? Sessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesietandus calix passionis objicitur; ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis in quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dicitur: Oculi enim ejus sunt in viis illius. Sequitur: CAPUT cum plerumque in annorum multitudinem tenditur, ab infirmorum mentibus esse longa et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevem procul dubio fuisse redarguit, quoniam finis determinans innotescit, quia quod praeterire potuit, modicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt, quia eo ipso quo videri alti appetunt, a vera Dei essentia longe per elationem fiunt. Subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
in scaudalum siue munda seu mens in mun-¬
da capiatur. Operienda est itaq cisterna ⁊ qͥa
coram paruulis mentib regenda est alta sci-¬
entia: ne unde cor docentium ad sũma attol¬
litur ⁊ inde infirmitas auditoꝵ. ad ina de-
labatur. Dicatur igitur recte: qui ligat aqͣs
in nubib ut non crumpat pariter deorsum.
Parit̾ nãq aquȩ erũ perent. si coram infirmis
auditorib quanta est scientia ex ore loquentis

Expanded text:
in scandalum, sive munda, seu mens immunin scandalum, sive munda, seu mens immunda capiatur. Operienda est itaque cisterna, quia coram parvulis mentibus tegenda est alta scientia, ne unde cor docentium ad summa attollitur, inde inflabatur. Dicatur igitur recte: Qui ligat aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum. Pariter namque aquae erumperent, si coram infirmis auditoribus, quanta est scientia ex ore loquentis
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Siquis apperuerit cisternã or fo¬
derit. & non operuerit cam ⁊ cecideritq bos
uel asinus in ea: dñs cisterne reddet precium
iumentoꝵ. Quid est enim aperire cisternam:
nisi intellectu ualido scriy ture sacrȩ archa¬
na penetiare .  Qͥd autem ꝑ bouem o asinũ
id est mundum immundũq animal ⁊ iusi
fidelis quisq uel infidelis accipitur. Quigͥ
cisternam fodit eam cooperiat. ne illuc bos
uel asinus ruat ⁊ id est qui in sacro doquio
iam alta intelligit. sublimes sensus coram
non capientib ꝑ silentum tegat: ne ꝑscan¬
dalum mentis aut fidelem paruulum. aut
infidelem qui credere potuisset interimat.
Ex morte enun iumentoꝵ debet prequm.
qui illud scilicet admnisisse conuincitur: uude
ad agendam penitentiam reus tenetur. Qͥs qͥs
namq ad alta scientiȩ fluenta ꝑueniens cũ
hec apud bruta audientum corda non con¬
tegit: pene reus addicitur. si ꝑ uerba eius

Expanded text:
scriptum est: Si quis aperuerit cisternam, et effoscriptum est: Si quis aperuerit cisternam, et effoderit, et non operuerit eam, descenderitque bos vel asinus in ea, Dominus cisternae reddet pretium jumentorum . Quid est enim nisi intellectu valido Scripturae sacrae arcana penetrare? Quid autem per bovem et asinum, id est mundum immundumque animal, nisi fidelis quisque vel Infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit, cooperiat, ne illic bos vel asinus ruat; id est qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non capientibus per silentium tegat, ne per scandalum mentis, aut fidelem parvulum, aut infidelem, qui credere potuisset interimat. Ex morte enim jumentorum debet pretium, quia illud scilicet amisisse convincitur, unde ad agendam poenitentiam reus tenetur. Quisquis namque ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contexerit, poenae reus addicitur, si per verba ejus
Abbreviated transcription (Latin):
non erumpat pariter dcorsum: quia doctoꝵ.
predicationem temperat ut auditoꝵ. infirmitas
doctoꝵ. pore nutrita conualescat. Quod bene in
euangelio mistica descriptione uarratur: cũ dr̃.
Ascendit iħ̾s in nauiculam petri. & rogauit
ut a terra reduceret pͣusillum: & ita scdens p̃di¬
cabat turbis. Per nauem petri. quid aliud quã
comissa petro çcelesia designatur . De qua ut
dominus turbis confluentib predicet ⁊ eam a
terra paululum rediici iubet: quia non inaltũ
duci. & tamen a terra precipit remoueri ⁊ ꝓfec¬
to significans predicatores suos rudib debere
populis. uec alta nimis de celestib: nec tam̃
terrena predicare. Aqua itaq ligatur in nubi¬
bus. quia predicatoꝵ. scientia iifirmoꝵ.
mentib loquens. quantum sentire ualet do¬
cere prohibetur. Nam pleꝵq si auditoꝵ cor
uerbi inmensitate corrumpitur: lingua do¬
centium indiscretionis pena multatur. Unde

Expanded text:
non erumpant pariter deorsum; quia doctorum non erumpant pariter deorsum; quia doctorum praedicationem temperat, ut auditorum infirmitas doctorum rore nutrita convalescat. Quod bene in Evangelio mystica narratione narratur, cum dicitur: Ascendit Jesus in naviculam Petri, et rogavit eum, ut a terra reduceret pusillum, et sedens praedicabat turbis . Per navem Petri quid aliud, quam commissa Petro Ecclesia figuratur. De qua, ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eum a terra paululum reduci jubet. Quam non in altum duci, et tamen a terra praecipit removeri, profecto insinuans praedicatores suos, rudibus debere populis nec alta nimis de coelestibus, nec tamen terrena praedicare. Aqua itaque ligatur in nubibus, quia praedicatorum scientia infirmorum mentibus loquens, quantum sentire valet, loqui prohibetur. Nam plerumque si auditorum cor, verbi immensitate corrumpitur, lingua docentium indiscretionis poena multatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
siumoyere rudib populis plana o capabilia
corde. ita ore fund erent: immensitate eius au¬
ditores suos opprĩmerent. potius quam rigarẽt.
Uude religata intrinsecus scientia. ut nõ parit᷑
deorsum erumperet: auditores suos distillatione
uerboꝵ nutriens nubes illa loquebatur dicens.
Non potui uobis loqui quasi spiritualib: sed qͣs
carnalib. Canquam paruulis in xp̃o lac uobis¬
potum dedi: non escam. Quis cuim ferre potus¬
set si raptus ad tercium celum. raptus in paradi¬
sium etiam archana uerba audiens. quȩ dicere
homini non liceret : tam imincusos iuperne sci-¬
entiȩ sinus apperiret. Aut cuius non uirtutẽ
auditoris opprimeret ⁊ si ea quȩ intrinsecus au¬
diri poterat. in quantum carnis lingua sufficeret
eetrinsecus inundans aquę huius un mensitas
cmanasset .  Ut uero auditores rudes non in un-¬
datione scientię. scd moderata p̃dicationis distilla-¬
tione foueantur ⁊ ligat ds aquas in nubibus. ut

Expanded text:
summopere rudibus populis plana et capabilia,summopere rudibus populis plana et capabilia,corde, ita ore funderent, immensitate ejus auditores suos opprimerent potius quam rigarent. Unde religata intrinsecus scientia, ut non pariter deorsum erumperet, auditores suos distillatione verborum nutriens, nubes illa loquebatur, dicens: Non potui loqui vobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in potum dedi, non escam . Quis enim ferre potuisset, si raptus ad tertium coelum, raptus in paradisum, etiam arcana verba audiens, quae dici homini non liceret, tam immensos supernae scientiae sinus aperiret? Aut cujus auditoris virtutem non opprimeret, si ea quae intrinsecus hauriri poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae hujus immensitas emanasset? Ut vero auditores rudes non inundatione scientiae, sed moderata praedicationis distillatione proficiant, ligat Deus aquas in nubibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
predicatores appellat. S N am qͥa in sacro elo-¬
quio aqua aliquando scientia dicit᷑. salomo¬
ne attestante didicinus: qui ait. A qua
ꝓfunda uerba ex ore uiri: & torrens redun¬
dans fons sapientie. A qua signari scientiam
a auid ꝓpheta testatur dicens ⁊ tenebrosa
aqua in nubib aeris: id est occulta scientia
in ꝓphetis: quia ante aduentum dñi dũ occultiꝰ
sacramentis grauidi inysteria iiiñsa gestarent.:
intuentium oculis eoꝵ intelligentia caligabat.
Nubium uero nomine quid hoc in loco aliud
quam predicatores sc̃i id est apostoli designant᷑. ᷤ
Qui ꝑ mundi partes circumnquaq transmissi.
&& uerbis nouerant pluere : & miraculis coru¬
scare. Quos Ozaias ꝓpheta longe aute intuens
ait. Qui iunt isti qui ut nubes uolant. Quia
igitur uir iste prophetico plenus spu in hac locuti¬
oue sua ad laudem dei micia nascentis ȩcelcsiȩ
desiderat cxordiri : studet qus ordinem ab apo¬
stoloꝵ predicatione uarrare: qui curauerunt

Expanded text:
appellat? Nam quia in sacro eloquio aliquando aqua scientia dicatur, Salomone attestante didicimus, qui ait: Aqua profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae . Aqua signari scientiam David propheta testatuaqua in nubibus aeris , id est occulta scientia in prophetis; quia ante adventum. Domini dum occultis sacramentis gravidi immensa mysteria gestarent, intuentNubium vero nomine quid hoc in loco aliud quam praedicatores sancti, id est apostoli, designantur, qui per mundi partes circumquaque transmissi, et verbis noverant pluere, et miraculis coruscare? Quos Isaias propheta longe ante intuens, dixit: Qui sunt 548 isti qui ut nubes volant? Quia igitur vir iste, prophetico plenus spiritu, in hac locutione sua ad laudem Dei initia nascentis Ecclesiae desiderat exordiri, studet ejus ordinem ab apostolorum praedicatione narrare, qui curaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
est illa celestis regni gloria non uidetur. Nam
corpus quod corrumpitur ad grauat animam:
& deprimnit terrena inhabitatio sensum mul¬
ta cogitantem. Aduidendum ergo cũ nebula
aspergimur: qͥa ipsa nr̃e ignorantiȩ obscuritate
caligamus. Unde recte ꝑ ꝑsalmistam dicitur.
Caligo sub pedib eius ⁊ & ascendit super¬
uentoꝵ : & posuit tenebras latibulũ suũ
Caligo namq est sub pedib eius: quia non
ea claritate ab inferiorib cernitur. qua iu
superiorib dominatur. Ascendit enĩ suꝑ
cherubin e uolauit. Cherubin qͥppe pleni¬
tudo scientiȩ dicitur. Proinde suꝑ cherubin
plenitudo scientię ascendisse ꝑhibetur. &
uolasse: quia magestatis eius celsitudinẽ
scientia uulla comprehendit. Uolauit gͦ
quia longe in altum ab intellectu nr̃o se
rapuit. Uolauit suꝑ pennas uentoꝵ: quia sci¬
entiam transcendit animarũ. Qui posuit tene¬
bias latibulum suũ ⁊ qͥa dum caligine nr̃e infir-¬

Expanded text:
est, illa coelestis regni gloria non videtur. Nam, est, illa coelestis regni gloria non videtur. Nam, « corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitaatio sensum multa cogitantem . » Ad videndum ergo eum nebula aspergitur, quia nostra ipsa ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: « Caligo sub pedibus ejus . » Tenet ventorum. Et posuit tenebras latibulum suum . Caligo namque est ei sub pedibus, quia non ea claritate ab inferioribus cernitur, qua in superioribus dominatur. Ascendit enim super cherubim et volavit: Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur; proinde super plenitudinem scientiae ascendisse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit ergo, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Et posuit tenebras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infir
Abbreviated transcription (Latin):
emanaret ⁊ si sunul sc omnis plenitudo p̃dications
effunderet: & nil sibi cum proficientib reserua¬
ret. Dignum quippe est ut qui predicat. audi¬
entis modum consideret: quatinus ipsa predi¬
catio cum auditoris sui incrementis crescat.
Sic quippe agere unusquisq predicator de¬
bet. sicut cum illo aiuinitus agitur ⁊ ut ne¬
quaquam cuncta que sentit insinuet infirmis:
quia &e quousq ipse carne mortalitatis infir¬
mus est. ea quȩ suꝑua sunt cuncta non sen¬
tit. Predicare ergo rudib non debet quantũ
cognoscit: quia & ipse de suꝑnus misteriis co¬
gnoscere non ualet quanta sint. Hinc est enĩ¬
quod paulus apostolus post quam misteriis
celestib interfuit. dicit. Uidemus nunc per
s̃peculum in eniginate: tunc autem facie ad
illud nebulam suam. In uultu solet cognitio¬
demonstrari. Solii ergo eius uultus tenetur.
quia a nobis in hac uita regni eius gloria. non
quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Suꝑ
quod recte expandi nebula dicitur: quia sicut

Expanded text:
emanaret; si simul se omnis plenitudo praedicationis effunderet, et nihil sibi cum proficientibus reservaret. Dignum quippe est, ut qui praedicat, audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum auditoris sui incrementis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur: ut nequaquam cuncta quae sentit, infirmis insinuet; quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, quae superna sunt, cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet, quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad illud nebulam suam. demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria quanta intrinsecus habetur, agnoscitur: super quod recte expandi nebula dicitur, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aliua columpnas cęli. quam uel scõs angelos
uel summos ȩclesiȩ predicatores appellat. S̾¬
Suꝑ quos in celestib crescens uniuersa spiri¬
talis fabricę structura surrexit: sicut saucta
scriptura alias testatur dicens. Qui uicerit
faciam illum columpnam in templo dei iei.
Nam quis quis indei opere recta intentione
firmatur ⁊ colũpna in structura fabrice spiri-¬
talis erigitur: ut in hoc templo qͥd ẽ ȩcclesia¬
dei positus. & utilitati sit oe decori. E os
ucro iob columpnas cęli. quos apostolus colũp¬
nas uocat ecclesiȩ dicens. Pctrus & iacobus
de iohannes qui uidebantur columpnȩ esse dex¬
tͣs dedet᷑ mͥ. Possumꝰ etiã ꝑ colũnã celi. && ipsas ȩccl̃a ñ

Expanded text:
aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et decori. Eos vero Job columnas coeli quos Apostolus columnas vocat Ecclesiae, dicens: Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras d
Abbreviated transcription (Latin):
dia non recurrũt. Hinc rursũ scriptũ est. Uit
qui errauerit auia doctrinȩ: in cętu gigantiũ
cõmorabitur. Quia qͥs qͥs iter rectitudinis dẽ¬
serit ⁊ quoꝵ. se numero nisi suꝑboꝵ spirituũ
iungit. E Bene aũt cõtra clatos dr̃: ecce gigau¬
tes grinunt sub aquis. Aãĩ aꝑte diceret᷑. Cur
de scientia homo suꝑbiat: cum ignorantiȩ abys-¬
sus  ipsoᷤ suꝑbissimos angloꝵ spiritus p̃mat. S¬

Expanded text:
dia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir dia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se numero nisi superborum spirituum jungit? Bene autem contra elatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretur: Cur de scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum spiritus premat?
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. speciem ũ ignorauit : sicut supcrius dix̃.
disputare cum deo cupio. prius uos ostendens
fabricatores mendacii. & cultores ꝑuersorũ
doginatum: repente se ad doctrinam erigit: &
contra datoꝵ. impcriciã. scientię suȩ latitudinẽ
ꝑ sententias expandit dicens. Ecce gigantes¬
gemũt sub aquis. Dignum qͥppe erat ut ꝑ in¬
crepationem prius tumorem sapientiȩ terrene
retunderet: & ꝑ doctrinã postinodũ ad plena
misteriis uerba transiret. Gigantes enim uel
apostatas angelos. uel superbos quosq homines
nul obstat intelligi. Hinc enĩ ꝑ ꝓphctã dicitur.
Mortui non uiuent : gigantes non resurgent.
Quos nãq mortuos. niłi peccatores nonunat. S¬
Et quos gigantes. nisi eos qui de peccato etiam
suꝑbiunt appellat  Iili aũt ũ uiuunt: quia
peccando uitã iusticie ꝑdiderunt. Isti etiam
post mortem resurgere nequeunt: quia post
culpã suam inflati suꝑbia. ad penitentiȩ reme-¬

Expanded text:
corum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: corum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicens: CAgemunt sub aquis. - Dignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines nil obstat intelligi. Hinc enim per prophetam dicitur: « Mortui non vivent, gigantes non resQuos namque mortuos nisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui de peccato etiam superbiunt appellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam justitiae perdiderunt. Isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae reme
Abbreviated transcription (Latin):
modũ tenditur: in qͦhbet latere culpe dedinat᷑.
Prudentiã uero suam plurimn̾a ostendũt: qui
uideri p̃ aliis prudentiores appetunt. Unde
fit ploꝵq ut dum moderate sapere uesciunt:
oe fatua loqͣntur. Pro qua re ipse adhuc excessus
luist .s Honne cui qͥ fecit spiram̃tũ  Per
spitam̃tũ uiuimus: pet prudentiã sapientes
sumus. Prius autẽ nr̃m uiuere est. postinodũ
sapere: qͥa ut sapientes esse ualeamꝰ: prius agit᷑
ut sunus. Qui ergo uitam dedit: ipse ꝓculdu
aei iudiciũ qͦd ueucrari humilit̃ debuit: super¬
ba nisus est temeritate penetrare. Ipsi ergo se ꝑ
prudentiam p̃tulit: cuius iudicium ũ intellign¬
do iudicauit. Ipsi se per prudentiam p̃tulit. a
quo uiuendi spiraculum accepit: acsi plus ipso
esset sapiens. a quo habebat ut esset. Sed quia
beatus iob scẽ ecclesiȩ tẏpum tenens pauca ii
suꝑboꝵ correptione ꝓtulit quos tenere hercti¬

Expanded text:
modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus luisti? nonne eum qui fecit spiramentum? - Per spiramentum vivimus, per prudentiam sapientes sumus. Prius autem nostrum est vivere, postmodum sapere, quia ut sapientes esse possimus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul Dei judicium, quod venerari humiliter debuit, superba nisus est temeritate pprudentiam praetulit, cujus judicium non intelligendo judicavit. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereti
Abbreviated transcription (Latin):
agit intrinsecus. nos exterius ministerio uocis
tionem ducit᷑ ⁊ cum ii corde ds fuerit qui ad
ẽ. Qͦ utrũq uacuum erit ministeriũ: si
in corde ds ñ dat increm̃tum. Sed qui de
scnsu suo alta sapiunt ⁊ esse humilit dĩ adiu¬
tores nolunt: qͥa se do utiles esse estiinant .
a fructu se utilitatis alienãt. Unde ee ueri-¬
tatis uoce discipulis dr̃. Cũ feceritis omnia
quȩ p̃cepta sũt uobis: dicite serui inũtiles
sumus ⁊ qͦd debuimꝰ facere fecimus. Seqͥt᷑.
sapientiam.  Dare stulto cõsilium. caritatis
est: aate sapienti ostensionis: dare uero ipsi
bereticoꝵ speciẽ diximꝰ. ꝑ locutionẽ suam osttu-¬
tationi ponus qͣm utilitati seruiebant: recte
adhuc contra baldach subditur. Et prudentiã
tuã ostendisti plurimã. Omĩs eui prudentia
recta et. plurima non est: qͥa iuxta pauli uocẽ
non plus appetit sãpere. quã oportet sapere.
Cui ueroᷤ plurima. ñ est recta ÷ quiadũ ultͣ

Expanded text:
agit intrinsecus, nos exterius ministerio vocis agit intrinsecus, nos exterius ministerio vocis adjest: quod utrumque vacuum erit ministerium, si Deus in corde non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alta sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia da fructu se utilitatis alienant. Unde et Veritatis voce discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus . Sequitusapest; dare sapienti, ostentationis; dare vero ipsi haereticorum speciem diximus per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati serviebant, recte adhuc contra Baldad subditur: IBID.---Et prudentiam tuam ostendisti plurimam. Omnis cui prudentia recta est, plurima non est, quia, juxta Pauli vocem, non plus appetit sapere quam oportet sapere . Cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra
Abbreviated transcription (Latin):
esse iuris peritoꝵ solet ut argumentum
quod aduersariis suis eminere preuident.
R epondens autem iob dixit. Cuius adiu¬
tor es ᷤᷤ N uin quid inbecilli ⁊ oe sustentas
brachium eius qui nou est fortis ͤ Adiuuare
in becillem caritatis est: adiuuare uero poten¬
cius bereticoꝵ speciem tenentes. quasi adiu¬
uantes dm̃ sapientiam suam ostendere
conabantur: iuste baldach reprehenditur
ut dicatur. Cuius adiutor es: Nũqͥd
ibecilli . S oꝵ sustentas brachium qus
qui non est fortis.  Acli aperte dicat.
Dũ cum achuuare niteris sub eusꝰ magnitudine
succũbis: omne quod impendis solaciũ de osten-¬
tatione est ñ de pictate. Sed int hec sciendum
est. qͥa pleꝵq etiam dm. qui uidelicet iubecillis
ũ est: humilit agentes adiuuamꝰ. Unde ot
ꝑ paulum dr̃. Adiutores enĩ dĩ sumus. Nam
cũ ei quẽ ipse ꝑ int̾nam grãm infundit. nos
exortationis uoce cõcurrimꝰ ⁊ hoc qͦd ille ꝑ sp̃m

Expanded text:
usus jurisperitis esse solet, ut argumentum, usus jurisperitis esse solet, ut argumentum, quo adversariis suis eminere se praevident, respondens autem Iob dixit cuius adiutor es numquid inbecilli et sustentas brachium eius qui non eimbecillem charitatis est, adjuvare vero potenejus haereticorum speciem tenentes, quasi adjuvantes Deum, sapientiam suam ostendere conabantur, juste Baldad reprehenditur, ut dicatur: Cujus adjutor es? nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Ac si apeDum eum juvare niteris sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pietate. Sed inter haec sciendum est, quia plerumque etiam Deum, qui videlicet imbecillis non est per Paulum dicitur: « Adjutores enim Dei sumus . » Nam cum ei quem ipse per internam gratiam infundit nos exhortationis voce concurrimus, hoc quod ille per spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
buitur. quo usq cursus iustoꝵ iniustoꝵq fi¬
niatur. Sed quia mirum non est carnales
populos superna nescire ⁊ sc̃s uir in eiusdẽ aiui¬
nȩ potentiȩ adiiratione se erigit: & quod ipsa
quoq angeloꝵ ꝑfectoꝵq hominumn scientiam¬

Expanded text:
buitur, quousque cursus justorum injustorumque fibuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelo
Abbreviated transcription (Latin):
co ipso quo latius extenditur angustatur.
Uel certe quia solium dei ipsi nos sumus:
uultũ solii sui non unmerito tenere dr̃: dum
nr̃a scientia ygredi ad altiora ꝓhibetur. Suꝑ
quod solium suum nebulam suam ds aspergere
dr̃ quia inuisibilis manens. occulta suꝑ nos
iudicia exerit: ut & fiat in ꝓmptis quod uide¬
re possimus : & tamen origo facti lateat in ab-¬
ditis. ut cur fiat nescire debeamꝰ. Unde &
usq dum finiantur lux & tenebre. Qͥ a pleꝵq¬
in sacro doquio ut supra dixiius aquaꝵ no-¬
mine designantur populi ⁊ aquas dñs t̾mino
circũdat: quia humani gencris scientiã mode¬
ratur ÷ ut quo usq uicissitudines alternantiũ
temporum transeãt: ꝑfecte ad cognitionem da¬
ritatii intime non pertingat. Sin uero lucis
nomine iustos accipimus : tenebraꝵ autem
appellatione peccatores: unde & paulus dicit.
obstat : quia ꝑfecta eternitatis scientia nulli tri¬

Expanded text:
eo ipso quo latius extenditur, angustatur. eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel cvultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum nebulam suam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire debeamus. Sequitsque dum finiantur lux et tenebrae. - Aqin sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores unde et Paulus dicit: obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tri
Abbreviated transcription (Latin):
Sia gͥ eccła pꝰ qͣm mortẽ ac resurrectionẽ dñi ascẽsionẽq
descripsit ⁊ clamat ei prophetico plena spiritu:
fuge dilecte mi fuge. Nesi diceret. Tu qui ex car¬
ne cõprehensibilis factus es. ex diuinitate tua
intelligentiam nr̃i sensus excede: & inite ipso
nobis incõprchensibilis ꝑmane. Tenet gͥ uultũ
solu siui: qͥa maiestatis suȩ potentiam mortalib
accipimus ÷ ipsis quipƿe uelud sedi regiȩ p̃sidet:
sui nobis solii uultum tenet ⁊ quia quã diu in
hac mortali carne subsistinus. quȩ quantaq
sint illa angeloꝵ. ministeria nou uidemus.
Et cxpandit super illud nebulam suam ⁊ qͥa
ꝓculdubio & cor nr̃m ad querendũ subleuat:
de tamen occulta moderatione agitur. ut ipsa
requisitionis iuȩ iminensitate reprimatur. Unde
scriptum est. Dedit abissus uocem suam ab al¬
titudine fantasiȩ suȩ. Ex clamare enun mens
humana in ãmiratione compellitur: aum alti¬
tudine coniderationis in requisitionib suis

Expanded text:
sia postquam mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque describit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permare. Tenet ergo vultum solii sui, quia majestatis suae potentiam mortalibusaccipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tibilitas inquinat: uisi hunc cotidie gratia
parcentis tergat. E iectoꝵ quippȩ animus
prodire ad libertatem iusticiȩ nititur: sed
adhuc compede infirmitatis tenetur. Et
culpas quidem subigere perfecte desiderat:
sed quousq corruptione carnis astringitur
cius uinculis etiam cum non uult ligatur
Hinc itaq colligat quanto peccatoꝵ ponde¬
re pressi sunt. qui contra bec deccrtare nẽ¬
gligunt: si plene nec illi culyam superant.
qui contra hanc uiriliter pugnant. Unde
& postquam dictum est ecce enim luna
non splendet. & stelle non sunt mundȩ

Expanded text:
tibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia tibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et stellae no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ liuam nisi cuncta simul ecclesia ⁊ quid
ꝑ stellas. nisi singuloꝵ bene uiuentum
anime designantur d. Qui inter prauoꝵ.
hominum conuersationes dum magns uir-¬
tutib eminent: quasi in tenebris noctis
lucent. Uude per paulum quoq discipulis
dicitur. Inter quos lucetis sicut lumnaria
In mundo. Quia cium sc̃a ecclesia lune
appellatione exprimitur: propheta testatur
dicens. E leuatus est sol & luna stetit in
ordine suo. Eleuato & enim sole. in suo
ordine luna statuitur ⁊ quia ascendente ad
celos dño: sc̃a protinus ecclesia in predicatio¬
nis auctoritate roboratur. Et quia stellaꝵ
nomine electi designantur rursum paulus
& stelle non ĩunt munde in conspectu eius:
quia nec scã ecclesia uirtute propria tot
miraculis emicat: nisi hanc preuenientis
gratie dona ꝑfundant. N ec singuloꝵ bene ui-¬
uẽniũ m̃tes a ꝑeccatoꝵ maculis mundȩ sunt
si remota pietate iudicentur ÷ quia apud di¬
stricti iudicis oculos. sua unumquẽq corrup¬

Expanded text:
 lunam, nisi cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corrup
Abbreviated transcription (Latin):
occupatio seculariũ dignitatũ tanto difxiliorib
uicis p̃mitur: quanto maiorib curis gͣuat᷑
Humanus nãq animꝰ uidere &e deuitare pec¬
cata. utinã ualcat uel quietus. Qͥa gͦ uidit
desideratas reꝵ celsitudines absq peccatis mi¬
nistrari non posse ⁊ ce qͥa diuine ire ñ abscõ-¬
ditur. quieqͥd illicite ꝑpetrat᷑ : apte secutus ad

Expanded text:
occupatio saecularium dignitatum tanto facilioribus occupatio saecularium dignitatum tanto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus ad
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑⁊ in aquis populi possunt figurari
iohanne attestante qui ait. Nquȩ enĩ sũt populi.
Bene aũt contͣ suꝑbientem dr̃÷ ecce gigantes
gonunt sub aquis: qͥa cdati omnes dũ in hac uita
assequi honoꝵ celsitudinẽ cupiunt.: sub ponde¬
rib populoꝵ. gemunt. Nam quãto qͥsq hic
altius erigitur: tanto curis grauiorib honerat᷑:
eisq ipsis populis mente & cogitatione suppo¬
nitur ⁊ quib suꝑyonitiar dignitate. Et bene
in imo iacet. quo in alta se erigit : ut inde ma¬
gis cunctis supposita sit: unde cunctis appetit
suꝑesse. Homo qͥppe in subliib leuatus. tan¬
tos suꝑ se sustinet: quantos suppositos regit.
Hii aũt qui talib sociant᷑: ipsi etiã laboris eoꝵ
participacione deprimunt᷑. Nam cum eis labo¬
rem etiam tolerãt ponderis: dũ pariter głam
asfectant honoris. Unde cũ diceret. ecce gigan¬
tes gemunt sub aquis: ꝓtinus adiunxit. &¬
qui coꝵ. gloriȩ ex delectatione sociantur. Ipsa aũt

Expanded text:
designantur, in aquis possunt populi signari, Joanne attestante, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitur, tanto curis gravioribus oneratur, eisque ipsis populis mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub aquis, protinus adjunxit: qui eorum gloria ex delectatione sociantur. Ipsa autem
Abbreviated transcription (Latin):
cate ÷ apte secutus adiuuxit: appendit t̾ram
suꝑ nichilumn. Foc uero quo ordine factum
sit: murifica subdens satione contexuit. Ait
enim. Qui ligat aquas in nubib: ut non
erumpant pariter deorsum. Quid hoc loco¬

Expanded text:
catae, apte secutus adjungit: Appendit terram super nihilum. Hoc vero quo ordine factum sit, mirifica subdens ratione contexit. Ait enierumpant pariter deorsum. Qui