comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitis restringat ardorem. qui sp̃c .s.¬
qui creatura non est: infundi mẽ
qui datus est nobis. Qui cum sit ĩ¬
accessibilis natura. receptabilis tñ
ꝓp̃ bonitatem suam nobis est. com¬
plens uirtute omnia. s qui soli par¬
ticipat᷑ uistis. simplex sub̾a. opulẽs
uirtutib. unituiꝙ presens. diuidẽs
de suo singulis: et ubiq totus. I
ratorum infudit. quem nichil
pot̃ fallere. Angeli ad paucos m¬
tebantur. sp̃c autem sanctus po¬
pulis infundebatur. Quis gͥ du¬
bitet quin diuinum sit ꝙ infũ¬
ditur simul plurib nec uidetur.
Alia quoq auctoritate hoc idem
it enim a̾s. de u̾bis apłi. Sic ca¬
ritas dei diffusa est in cordib no¬
stris: per sp̃m sc̃m qui datus ẽ no¬
bis. A quo datur: Ab illo qui ded ͭ
ip̃e. Magna est mĩa eius. donum
dat equale sibi. quia donum eiuis
stratur ꝙ sp̃o sc̃s equalis patri et
filio nobis datur. nec ideo tamen
filius arbitrand̃ est.
Aniuiri sc̃i ex

Expanded text:
sitis restringat ardorem, qui Spisitis restringat ardorem, qui Spiqui creatura non est, infundi mentqui datus est nobis? Qui cum sit inaccessibilis natura, receptibilis tamen propter bonitatem suam nobis est, complens virtute omnia; sed qui solis participetur justis. Simplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubique totus. Iratorum infudit, quem nihil potest fallere. Angeli ad paucos mittebantur, Spiritus sanctus autem populis infundebatur. Quis ergo dubitet quin divinum sit quod infunditur simul pluribus, nec videtur? Alia quoque auctoritate hoc idem it enim Aug., de Verbis Apostoli, sic: Chatolus, diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis. A quo datur! Ab illo, ut diximuipse. Magna est misericordia ejus. Donum dat aequale sibi, quia donum ejus ritus sanctus aequalis Patri et Filio nobis datur; nec ideo tamen Filius arbitrandum est. 4. An viri sancti e
Abbreviated transcription (Latin):
qui qui dicunt spi .ri.s¬
ri. sed dona eius que non sunt ius
cum gr̃a eius. que tam̃ nõ est ip̃e:
datur hominib. ⁊ hoc dicunt bedã
sensisse in suꝑiorib uerbis. quib
dicit sp̃m sanctum ꝓcedere cum
ip̃ius grã datur hominib. tanꝙͣ
non ipsemet detur. s eius gr̃a. S
spiritum sanctum datum cum in¬
sufflasset iħc: de quo mox ait. Ite i¬
sancti. ambigere non debemus. Ip̃e
est igitur qui etiam de celo datus ẽ
die pentecostes. Quomͦ ergo deus
ñ ẽ qui dat sp̃m sc̃m. immo quantꝰ
deus est: qui dat d̃m. Ecce hiis u̾¬
bis aperte dicit sp̃m scm̃ ip̃m .s. de
um dari hominib a patre ⁊ filio. et
ꝙ ip̃e sp̃c sanctus qui deus est. ac ter¬
cia in trinitate ꝑsona nobis detur.
nr̃isq infundatur atq illabatur m̃¬
tur sp̃c. quia legitur. Qui facit an¬
eciam uas electionis dicit. quia
unum sp̃m potauimus. qͣiͣ eum
qui nõ queat scindi. s infundat᷑ a¬
nimis ⁊ sensib illabatur. ut sclaris

Expanded text:
qui, qui dicunt Spiri, sed dona ejus quae non sunt ipse cum gratia ejus, quae tamen non est ipse qui datur hominibus, et hoc dicunt Bedam sensisse in superioribus verbis, quibus dicit Spiritum sanctum procedere, cum ipsius gratia datur hominibus; tanquam non ipse detur, sed gratia Spiritum sanctum datum cum insufflasset Jesus, de quo mox ait, sancti, ambigere non debemus. Ipse est ergo qui etiam de coelo datus est die Pentecostes. Quomodo ergo Deus non est qui dat Spiritum sanctum, imo quantus est Deus qui dat Deum? Ecce his verbis aperte dium dari hominibus a Patre, et a Filio. Et quod ipse Spiritus sanctus, qui Deus est ac tertia in Trinitate persona, nobis detur, nostrisque infundatur atqtur Spiritus, quia legitur: Qui facit anetiam Vas electionis dicit, quia unum spiritum potavimus , quasi eum, qui non queat scindi, sed infundatur animis, sensibus illabatur, ut saecularis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdinãde uoluntatis siue ad boñ
siue ad malum: facultas. Pote¬
rant enim ꝑ lib̃m arbitrium sñ
iuolentia ⁊ coactione adutrumli-¬
b ꝓpria uoluntate deflecti. An-

Expanded text:
inclinandae voluntatis sive ad bonum, sive ad malum facultas. Poterant enim per liberum arbitrium sine violentia et coactione ad utrumlibet propria voluntate deflecti. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
rarum ut dcm est supra
solet utrum eadem notione ne.
an sit alia uotio qua pr̃ dicatur
nec aut̾ ꝓredit. ł datur a pr̃e: qͣm
a filio. Sane intelligi pot̾ pr̃em
⁊ filium eadem rełone uł notiõe¬
dici principium spiritus scĩ.
Si uero queritur que sit illa
notio. quam ibi notat principi¬
um. nomen eius nõ hemus. sed
non est ip̃a pr̃nitas uł filiatio. ĩ¬
mo notio quedam que prĩs ⁊ filii
est. qua ab et̾no pr̃ ⁊ filius unũ
printipiũ sunt sp̃c sc̃i. dona¬
tor autem ut predc̃m est sp̃e dr̃
pr uł filius ex tempore. sicut

Expanded text:
rarum, ut dictum est supra,uaeri solet utrum eadem notione Patean sit alia notio qua Pater dicatunec aliter procedit vel datur a Patre quam a Filio, sane intelligi potest Patrem et Filium eadem relatione vel notione principium dici Spiritus sancti. Si vero quaeritur quae sit illa notio quam ibi notat principium, nomen ejus non habemus; sed non est ipsa paternitas vel filiatio: imo notio quaedam quae Patris est et Filii, juxta quam ab aeterno Pater et Filius unum principium est Spiritus sancti. Donator autem ut praedictum est dicitur Pater vel Filius ex tempore, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
deo inquit infirme cogitatõni ꝙͥ¬
possit occurrere. cur .s. ista mira¬
cula etiam magicis artib fiant.
Nam etͣ magi ph̾aonis serpẽtes¬
fecerunt. ⁊ aua. s illud ẽ amplius
ãmirand̃. quomͦ magorum po¬
tencia que serpentes facere po¬
tuit. iͥ ad muscas minutissimaᷤᷤ
Ibi certe defeceriuit magi dicentes.
digitus dei est hic. unde datur ĩ¬
telligi. nec ip̃os quidem transg̾s¬
sores angelos.⁊ aerias pt̾ates
in imã istam caligniem tanqͣm
in sui gnĩs farcẽm ab illuis sb̃li¬
mis etheree puritatis hĩtatione
detrusos: ꝑ quos magite artes
possunt quicquid possunt uale̾
Datur aũ uł ad fanendos falla¬
ces. sicut in egyptios. ⁊ in ip̃os ⁊̃¬
magos data est ut in eorum spũ¬
um oꝑatõe uid̾ent᷑ ammirãdi a
quib fiebant dampnandi. uł
ad mouendos fideles. ne tale ali¬
qui facere ꝓ magno desiderent pp̃¬

Expanded text:
deo quid infirmi cogitationi possit occurrere, cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant. Nam et magi Phfecerunt, et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas, tus caedebatur. Ibi certe defecerunt magi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi datur nec ipsos quidem transgressores angelos, et aereas potestates in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusos, per quos magicae artes possunt quidquid possunt, non aDatur autem vel ad fallendum fallaces sicut in Aegyptios, et in ipsos magos data est, ut in eorum spirituum operacione viderentur ammirandi, a quibus fiebant dampnandi; vel ad monendum fideles, ne tale aliquid facere pro magno desiderent, p
Abbreviated transcription (Latin):
tudo uirtutũ ⁊ grẽ ñ fuĩt. nͨ uͥtutes
ei inesse potuerunt cilitõ mortali¬
tatis induto: quin ꝑ eas meretur.
hñs gͦ bas uͥtutes scd̾ hoĩem passĩ¬
buem ac mortalem: ñ potuit ñ m̾e¬

Expanded text:
tudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem ac mortalem non potuit non mere
Abbreviated transcription (Latin):
delium quasdam rectas uo adũ¬
liuitates diu̾sos fines sortiri. sãi.¬
duos fines ꝯstituamꝰ. Ita inqui¬
ens in .li. deẜmone dñi in mon¬
te. Non debemus ideo eungeli¬
zare ut manducemus: s ideo
manducare ut euͣngelizemus
ut cibus non sit bonum ꝙ appetit᷑.¬
s ntcͣiͣum ꝙ addicitur ut illud ĩ¬
pleatur: Querite pͦrimũ regnũ
dei ⁊ hec omĩa adicient᷑ uobis.⁊
Non dixit primũ querite reg.
dei. ⁊ deuide querite ista. qͣmuis
queratis. ne cum ista queritis:
illinc aũtamini. aut ne duos fi¬
nes ꝯstituatis. ut ⁊ regnum pp̃
se appetatis. ⁊ ista nctĩa. pp̃ illud.
no det m̃cedem temꝑalem: medi¬
tari. Ecre hic aꝑte dicit. ne du
alias ꝓprios hẽe fines.
Hic ostẽ¬
ditur qͥuomodo licet uideatur

Expanded text:
delium quasdam rectas voluntates diversos fines sortiri, et taduos fines constituamus, ita inquiens in lib. de Sermone Domini in mon. Non debemus ideo evangelizare, ut manducemus, sed ideo manducare, ut evangelizemus; ut cibus non sit bonum quod appetit quod adjicitur, ut illud impleatur: Quaerite primum regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis . Non dixit primum quaerite regnum Dei, et deinde quaerite ista, quamvisquaeratis; ne cum illa quaeritis, illinc avertamini. Aut ne duos fines constituatis, ut et regnum propter se appetatur, et ista necessaria propter illud. no Dei mercedem corporalem meditari. Ecce hic aperte dicit ne duosalias proprios habere fines. 5. Hic ostenditur quomodo, licet videantur
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃m. ar. quo pectare ñ poterit.
⁊ nunt in angelis est. ⁊ in scis qui
cum domino sunt. ⁊ tanto utiq
lbĩus: quanto a pcc̃o ĩmunus
et ad bonum ꝓnus. quo enim
quiss ab illã pcc̃i s̾uitute. de qua
eligento bonum lib̾ius ht̃ u
ditium. Inde si diligent̾ inspi¬
ciatur lib̃m uidetur dici arbitͥũ
qr sine coactione ⁊ nccĩtate ualet
appet̾e. ł eligere. ꝙ ex rõne decre¬
De lib̾tatis arbitͥi diffra.

Expanded text:
ium, quo peccare non poterit; et nunc in angelis est, et in sanctis qui cum Domino sunt; et tanto utique liberius, quanto a peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim quisque ab illa peccati servitute, de qua eligendo bonum liberius habet judicium. Unde si diligenter inspiciatur, liberum videtur dici arbitrium, quia sine coactione et necessitate valet appetere vel eligere quod ex ratione decre6. De libertatis arbitrii diff
Abbreviated transcription (Latin):
domino uiuunt. atq ita gr̃a bea¬
titudinis confirmati sunt. ut ad
malum flecti nec ueluit nec pos¬
prima immortalitas fuit quã
peccando adam perdidit posse ñ
mori. Ita pͥmũ liberum .ar. posse
ñ pectare. nouissimum. ñ posse pͦ¬
care. Idem in ench̾. Sic oꝑtebat pͥ¬
le posset ⁊ male. pꝰea uõ sic erit nͭ
uelle male ñ possit. nec ĩo carebit
libero. ar. Multo quippe libĩus erͤ
arbitͥum: ꝙ omĩo ñ potĩt seruire
lbera dicenda non est qua beati ẽẽ
sic uolumus ut esse miseri non
solum nolumis: s nequaquam
prsus uelle possimus. Sicut gͦ
anima nr̃a nunc ht̃ nolle infeli¬
citatem: ita nolle iniquitatem
quam bonum sitammal rõnale:¬

Expanded text:
 vivunt, atque ita gratia beatitudinis confirmati sunt, ut ad malum flecti nec velint nec posprima immortalitas fuit, quam peccando Adam perdidit, posse non mori; ita primum liberum arbitrium, posse non peccare; novissimum, non posse peccare. Idem in Enchie posset et male; postea vero sic esse ut male velle non posset; nec ideo caret libero arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire bera dicenda est, quia beati volumus sic esse ut esse miseri; non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem quam bonum sit animal ra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab̃. super psaimum. deus lau¬
dem meam ne tacueris. De filiis
pcc̃a pr̃m imitantibus accipien¬
dum censent. Suꝑ quos dr̃ deus
reddere pc̃ca pr̃m. quia punit eos
eo ꝙ mutantur peccata patrum.
ñ quia patres peccauer̃t. Non ita¬
q corrigit doꝰ in ꝓph̃a ꝙ ante i¬
dixerat in lege. s quomͦ sit in¬
telligendum aꝑit. unde et illos
qui praue intelligebant argu¬
it qui ditebant. patres comede¬
runt et cerera.
Quare dixĩt ĩ

Expanded text:
August., super psal.: Deus, laudem meam ne tacueris, de filiis peccata patrum imitantibus accipiendum censent; super quos dicitur Deus reddere peccata patrum, quia punit eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres peccaverunt. Non itaque corrigit Deus in propheta quod ante dixerat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comederunt, etc. 11. Tuare dixerit i
Abbreviated transcription (Latin):
umo ip̃e deus qui et hic et ibi
locutus est. in sententiis discre¬
pare uideantur: Attendamus
finem illuis auctoritatis exodi
Dicto enim reddo iniquitates pa¬
trum in filios: addit. hiis qui o¬
tur ñ ideo punire filios: quia pec¬
cauerunt parentes. S quia ets
similes quodam heditario ma¬
lo deum oderunt. illud gͦ ꝙ ĩ exo¬
do dominus dicit. sic̃ iere. tradit.
ñ id sonat: ꝙ multi extimant. nͨ
est simile huit ꝓũbio. patres co

Expanded text:
imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui odit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo quod in Exod. Dominus dicit, sicut Hieron. tradit, non id sonat quod multi existimant; nec est s
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei tota tͥnitas oꝑata ẽẽ c̃dẽda
ẽ. Solus tam̃ filiꝰ formã ẜiii a cce¬
pit: in singłaritatem ꝑsone hiis
insinuari uidetur. ꝙ ꝑsona tm̃¬
naturam. ñ natura naturã assũp¬
serit. Si enim ꝙ cõe est tͥnitati ñ
accepit hoĩem: gͦ ñ nat᷑a diuina
q̃ ꝯmunis est tͥb ꝑsonis. Cui ui
de ad petrum. Nec diuinitas in¬
quit xp̃i aliena est a natura pa¬

Expanded text:
Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda est. Solus tamen Filius formam servi accepit in singularitatem personae. His insinuari videtur quod persona tantum, non natura naturam assumpserit. Si enim quod commune est Trinitati, non accepit hominem, ergo non natura divina, quae communis est tribus personis. Cui vide ad Petrum: Nec humanitas Christi aliena est a natura ma
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem carnis accepit ex urgi¬
ne. ⁊ cum nascetur integritatem
u̾ginitatis suauit in mr̃e. Et pau¬
lo pꝰ. hic deus humanã naturam
ui in suam accepit ille d̾s ꝑsonã.
sonam hoĩs. s naturam. It̾m dei fi¬
liꝰ unigenitus. ut carnẽ hoĩs ani¬
mãq mũdaret: susceptione car¬
nis animẽ ꝙ ranonalis incarꝰ
scrupulosa ⁊̃ int̾ doctos q̃o ẽ qr ⁊¬
in ħ płimũ dissentire iudentur.
qui autt̾e preclari aliĩ doctores in
satͣ pagina extiterunt. nec tm̃ a
lii ab alus uerum ⁊̃ idem a seip̃is
dissonare uidentur sit̾ subiͨta sa¬
pła docent. Negitur enim in to
letano concilio .uiii. traditum sic.
formationem suscepti hominis
qm̃ inseꝑabilia sunt oꝑa tͥnitatiꝰ.
in singłaritatem ꝑsone ñ in uni
tatem diume nature. idest id ꝙ est
ꝓprium filii: ñ ꝙ ꝯmũe ẽ tͥnitati.
Itm in concilio .xi. toletano. uniꝰ
nu̾t. s tm̃ filiũ qͥ solus naturã
nrãm in unitatem sue ꝑsone as-
sumpsit. Incarnationem qͦ hꝰ

Expanded text:
m carnis accepit ex Virgine; et cum nasceretur, integritatem virginitatis servavit in matre; et paulo post: Sic Deus humanam naturam ram servi, in suam accepit ille Deus personam. ersonam hominis, sed naturam. Item: Dei Filius unigenitus, ut carnem hominis animamque mundaret, susceptione carnis animaeque rationalis incarnascrupulosa etiam inter doctos quaestio  plurimum dissentire videntur, qui auctoritate praeclari aliisque doctiores in sacra Pagina extiterunt; nec tantum alii ab aliis, verum etiam iidem a seipsis dissonare videntur, sicut subjecta capitula docent. Legitur econcilio Toletano traditum sic: formationem suscepti hominis, quoniam inseparabilia sunt opera Trinitatis, in singtatem divinae naturae, id est, quod est proprium Filii, non quod commune est Trinitati. Item in concilio II Toletano: Unius nuerit, sed tantum Filium, qui solus naturam nostram in unitatem personae suae assumpsit. Incarnationem quoque hujus
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisse humanã. ⁊ dĩnã nam
nitas nos sibi reconciliauit per
hoc ꝙ solum u̾bum carnem ip̃a
trinitas fecit. In quo sit ui̾tas in¬
ꝯimitabilis manet dĩne hũane¬
q nature. ut sicut uera semꝑ ẽ
eiꝰ dĩnitas: quã de prẽ ht̃. ita u̾e̾
semꝑ atq incõmutabilis eiꝰ sit
humanitas quã sibi unitã sum¬
ma dĩnitas gerit. Ecre ⁊ solum
u̾bum dixit carnem fc̃m. ⁊ huãi¬
tatem diuinitati unitam. Idẽ qͦ
suꝑiꝰ dix̃ seruilem for̃m a solo fi¬
lio susceptam: qͣm tota tͥnitas
fecit. Iam facile est agnoscere ꝙͣ
diu̾sa et multiplicia suꝑ qc̃e ꝓpo
contrarias ex p̃dc̃is occcẽm sum̃¬

Expanded text:
suscepisse humanam; et divinam naturam, suscepisse humanam; et divinam naturam, nitas nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet divinae humanaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre habet, ita vera semper et incommutabilis ejus sit humanitas, quam sibi unitam summa Divinitas gerit. Ecce et solum Verbum dixit carnem factum, et humanitatem divinitati unitam. Idem quoque superius dixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile est agnoscere quam diversa et multiplicia super quaesticontrarias, ex praedictis occasionem sume
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte nam᷑ ꝓ ꝓsona hic accipi¬
atur. alioqͥn si dixerimus naturã
nobis ex adu̾so que in tractatu de
trmitate disseruimus. ubi dixi
cum una eadẽq sit natura tͥnita¬
tis: eadem res seipãm genusset.
naturam assumpsisse monstrat᷑.
formã serui. ut amitteret form
dei in qua erat equalis prĩ. ut in
forma serui. ⁊ in forma dei. idem
ip̃e sit unigenitus filius prĩs.
o natura nataͣm accepit. forme eĩ no¬
ãs̃. in .li. de fide ad petrum. Cum inqͥt
de xp̃o audis quia in forma dei erat
oportet te agnoscere firmissime¬
q tenere in illo forme nomine
naturalem plenitudinem deb̾e
ĩtlłigi. In forma gͥ dei erat: qr ĩ
natura dei prĩs semꝑ erat de qiͦ
qͣm in dei manere natura. Didici¬
sti noĩe forme intlłniam fi̾ nate.¬
cepit. uñ ꝯseq̃ns est ꝙ natura di¬
uina. naͣm hũam susceꝑit. ꝙ eti¬
am. Ier. in explanatõe fidei: euidẽ¬
diligentia innu uidet᷑ solum u̾¬
bum carnem fc̃m. ⁊ naͣm solum

Expanded text:
nisi forte natura pro persona hic accipiatur; aloquin si dixerimus naturam nobis ex adverso quae supra in tractatu de Trinitate disseruimus, ubi dixim naturam, cum una eademque sit natura Trinitatis, eadem res seipsam genuisset.naturam assumpsisse monstratur. formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri, et ut in forma servi, et ut in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius Patris; o natura naturam accepit. Formae enim nodocet in lib. de Fide ad Petrum. Cum, inquit, de Christo audis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat, quia in natura Dei Patris semper erat, de qua tia est, quam in Dei manere natura. Didicisti nomine formae intelligentiam fieri natens est quod natura divina naturam humanam suscepit. Quod etiam Hieron. in Explanatione fidei evidendiligentia innui videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum
Abbreviated transcription (Latin):
nam assumpserit. ⁊ an ita conueĩ¬
at dici duunam naͣm ẽẽ incarna¬
tam: sicut deus incarnatus et u̾bũ
incarnatum Sane dr̃. ħ inquisitõ
siũ q̃rendi rõ iuxta sacrarum auc¬
toritatum testimonia implicita ꝑ¬

Expanded text:
nam assumpserit. Et an ita conveniat dici divinam naturam esse incarnatam, sicut Deus incarnatus, et Verbum incarnatum sane dicitur. Haec inquisitio sive quaerendi ratio, juxta sacrarum auctoritatum testimonia, partim implicita a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ a diuinitate. qr ñ potuit ab aĩa
a u̾bo diuid̾etur. fuit tñ diuisa ab
aĩa in morte. alioqͥn uera mors i¬
bi ñ fuisset. qr utait as. Mors ꝙͣ
timent homines: seꝑatio ẽ anme
a carne. Mors aũ quam ñ tunẽt:
seꝑatio ẽ aĩe a deo. utraq u̾o diabo¬
ꝓpmata est. si gͦ in xͦ homine fuit¬
uera mors seꝑata ẽ anima: ac ꝑ¬
hoc diumitas a carne. huic sue ꝓ¬
ait clamat hõ seꝑatoẽ diumita¬
tis moriturus. nã cũ dĩnitas mor¬
tis lib̾a sit utiq mors ibi ẽẽ ñ po¬
terat nͥ uita discederet. qr uita di¬
uinitas ẽ. hͥ udẽ tradi ꝙ dĩnitas
seꝑata sit in morte ab homine. que
nisi discessiss hõ ille mori ñ posset
ꝙ illi ad carnẽ referunt qͣm dicãt
a deo seꝑatam. Quib rendemꝰ
illã seꝑatõm sic ẽe accipiendã situt

Expanded text:
ate, quia non potuit ab anima a Verbo divideretur. Fuit autem divisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diabopinata est. Si ergo in Christo homine vera mors hoc divinitas, a carne. Huic suae pait: Clamat homo separatione divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors ibi esse non poterat, nisi vita discederet, quia vita divinitas est. Hic videtur tradi quod divinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad carnem referunt, quam dicunt a Deo separatam. Quibus respondemus illam separationem sic esse accipiendam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tuus eẽt. s quis ħ dicat fateamur
gͦ d̾m qͦ dã mͦ illũ hoĩem in morte
deseruisse. qr pt̾ati ꝑseq̃ntiũ eum
exposuit ad tempus ñ suam potẽ¬
tiam ex̾cendo. illum illum defendͤ
ut ñ mor̾etur. seꝑauit se dĩnitas
qr sb̾tͣrit ꝓtectionem. s ñ soluit n¬
monem. seꝑauit se foris ut ñ esset
ad defensionẽ sed ñ intus defuit ad
unionẽ. si ñ ibi cohibniss potẽtiã
s ex̃cuisset. ñ moreret᷑ pp̃c. Mortuꝰ

Expanded text:
tuus esset. Sed quis hoc dicat? Fateamur ergo Deum quodammodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exercuisset, non moreretur Christus. Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
cellentissima natura loqñs. gue¬
ex plicare quis pot̾: Non õe re.¬
ꝙ procedit nascitur. qͣmuis õe
procedat ꝙ nascitur. Sicut non
om̃e ꝙ bipes est homo est: quam¬
ius bipes sit. omĩs qui hõ est. hoc
scio. Distinguere aũ int̾ illam ge¬
nerationem ⁊hanc ꝓcessõem ne¬
scio. ñ uaieo. ñ sufficio. ac ꝑ hoc
qr ⁊ illa ⁊ ista est meffabilis. sic̃
ppha de filio loquens ait. Genera¬
tcẽm eius quis enarrabit: Ita
nobis. quia non est a seip̃o filius.
s ab illo de quo natus est. non ẽ
dimus. Dẽ spiritu sc̃o quomodo
ip̃e de deo sit. nec tñ ip̃e filius sit. qͦ¬
main ꝓredendo non nascendo legi¬
tur esse de deo. iam suꝑis qͣntum
uisum est disputamimus. An spc̃¬
sanctus debe

Expanded text:
cellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait, Generationem ejus quis enarrabit ? itanobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est dimus. De Spiritu sancto quomodo ipse de Deo sit, nec tamen ipse Filius sit, quoniam procedendo non nascendo legitur esse de Deo, jam superius, quantum visum est, disputavimus. 5. sanctus debe
Abbreviated transcription (Latin):
suaꝵ añquam quicꝙͣ fiẽt a pͥnci-¬
pio. Ab et̾no ordinata sum. añꝙͣ
t̾ra fieret. necdũ erant abyssi. ⁊ e¬
go iam concepta eram: nec dum
fontes. nec dum montes. aut col¬
colles. et ego ꝑturiebar. Adhuc t̾¬
ram ñ fec̾at. ⁊ cardines orb̾ terre.
Qñ p̃pabat celos aderam. qñ appẽ¬
debat fundam̃ta t̾re cum eo eram
tuncta componens. ⁊ delectabar
ꝑ singulos dies ludens coram eo.
Ecce aꝑtũ de et̾na genit᷑a testiõm
quo ip̃a sapĩa ꝑhibet se añ mũdũ
alibi ait. Ego ex ore altissimi pro
simł insinuauit dicens. Et tu beth¬
leem effrata: ꝑuulus es in mili¬
b iuda. Ex te egredit᷑. qui sit do¬
minator in isrł. ⁊ eg̾ssus eius ab
mitio: a dieb et̾nitatis.

Expanded text:
um; antequam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinata sum; antequam terra fieret, necdum erant abyssi, et ego jam concepta eram: necdum fontes, necdum montes aut colles, et ego parturiebar; adhuc terram non fecerat, et cardines orbis terrae, quando praeparabat coelos, aderam; quando appendebat fundamenta terrae, cum eo eram cuncta componens, et delectabar per singulos dies ludens coram eo. Ecce aptum de aeterna genitura testimonium; quo ipsa Sapientia perhibet se ante mundum . Ipsa etiam alibi ait : Ego ex ore Altissimi prodsimul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethleem Ephrata, parvulus es in millibus Juda: ex te egredietur qui sit dominator in Israel; et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
eminentiꝰ ꝯm̃dat bona ut mag̃
placeant. ⁊ laudabiliora sint dũ
ocõꝑant᷑ malis. Sexto gͥ die
fr̃a est oim oꝑm ꝯsuminatio.
Ideo premissa oritur questio. qͦ¬
mͦ dicatur d̾s. die .uii. opus suũ
In quo tñ nicħ nouum c̾asse dr̃.¬
Opus enim est bñdictio ⁊ sc̃ifica¬
tio. sic̃ salomon aliquid oꝑis fec̃
cum templum dedicauit.

Expanded text:
eminentius commendat bona ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis. Sexto ergo die facta est, operum consummatio. Ideo praemissa oritur quaestio, quomodo dicatur Deus die septimo opus suum in quo tamen nvit illum. Opus enim est benedictio et sanctificatio; sicut Salomon aliquid operis fecit, cum templum dedicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
gine incarnata ⁊ uidet᷑ utiꝙ ñ debẽ
dici nata de hac uirgine. cum ñ sit
nata de pr̃e. Qͤ enim res ñ est depa¬
tregenita. ñ uidetur demr̃e nata.
nec res aliqua filiatõnis nom̃ hẽ¬
at in humanitate q̃ illum ñ tene¬
at in diuinitate. uidetͤ tñ posse ꝓba¬
ri ꝙ sit nata de uirgine. qr ⁊ si hoc ẽ¬

Expanded text:
gine incarnata. Et videtur utique non debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse probari quod sit nata de Virgine, quia si hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
rrii ħ fuisse ꝑfidia legitur.
ut xp̃m c̾aturam fatẽtur. Id̾o
effusa sunt arrii uiscã atq c̃puit me¬
dius ꝓstratus in faciem ea quib ppͣ
negauerat feda ora pollutus. hiis ali¬
isq płib testimoniis instrum᷑ ñ de¬

Expanded text:
rii haec fuisse perfidia legitur, ut Christum creaturam faceret. Ideo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius, prostratus in faciem ea quibus Christum negaverat foeda ora pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non de
Abbreviated transcription (Latin):
finit ita inquiens. si totum ludi¬
cre ⁊ mimice ⁊ iocłarit̾ agẽtur. ntr̃
aꝓpbandꝰ eẽt bap̃s qui sic daretur:
duinum indicium ꝑ alicunꝰ reuela¬
tõnis miracłm orcẽ implorand̾ ẽẽ
censerem. ui tñ sapientib ñ fuisse
bapã. ut cum aliqui in balueum uel
di illud geritur. Nam in ħ ⁊ in a¬
liis sacͣm̃tis situt for ẽ s̾uanda ita ⁊
intñtõ illud celebrandi ẽ hñda. Iuld̃¬

Expanded text:
finit, ita inquiens: Si totum ludicre et mimice et joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen baptisma, ut cum aliqui in balneum vel di illud geritur. Nam et in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habend
Abbreviated transcription (Latin):
qͣł sit illa ꝯu̾sio. an formalis
qr spẽs rerum q̃ añ fu̾ant: rema¬
nent. sapor ⁊ pondus. Quibzdã¬
opponit᷑ ab aliis. Si subã panis in¬
in corpus uł sangͥnem .xͥ. cotidie
corpus .xͥ. atq format᷑ te materia
de qua in conceptẽe ñ fuit fc̃m. Qui¬
xͥ confiti ũbo celesti. ꝙ ip̃m torꝰ in cõ¬
ceptu uirginis formatum: dein¬
⁊ iõ sac̃dotes dñr ꝯficere corpus xpi
et sanguinẽ: quia corũ ministerio
um fidei credi salubrit̾ pt̾. inuesti¬
nec sanguis ex inni conuersione
eius uoluntati ⁊ potentie ascriba¬
tur: qui idem corpus de uirgine e¬
augmento. Nec tñ concediuit qui¬
⁊ si fiat caro xp̃i. Situt farina fr̃a est

Expanded text:
 sit illa conversio: an formalis,quia species rerum quae ante fuerant remanent, et sapor, et pondus. Quibopponitur ab aliis: Si substantia panis, inin corpus vel sanguinem Christi. quotidie corpus Christi atque formatur de materia, de qua conceptione non fuit factum. Qui confici verbo coelesti, quod ipsum corpus in conceptu Virginis formatum deinEt ideo sacerdotes dicuntur conficere corpus Christi et sanguinem, quia eorum ministerio um fidei credi salubriter potest, investinec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine eaugmento. Nec tamen concedunt quiChristi, etsi fiat caro Christi: sicut farina facta est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ.in .iii. Ex hiis namq duabus
sententiis aꝑte dat᷑ uitlłigi: quia
panis ille ⁊ iste ñ duo s unus pa¬
nis ⁊ una caro ꝓculdubro unum
efficitur corpus. Illud uere. illud
resurrex̃. ⁊ in celum ascendit. It g̃gͣ.¬

Expanded text:
ndi vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud resurrexit, et in coelum ascendit. Item G
Abbreviated transcription (Latin):
mia sociari. unũ quid ex iusibilib
atq inuisibilib fi̾. Idem. Eod̾ mo¬
m̃to ⁊ in celum rapit᷑ mĩstio angło¬
ita młtis locis illud corpus conse¬
sed unum corpus ⁊ unus sanguis.
Ideoq sũ plus sũ minus quis inde
ꝑcipiat: om̃s equaliter corpus xͥ

Expanded text:
ri, unum quid ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio angeloita multis locis illud corpus conseristi, sed unum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tunt cõuersionẽ illam ẽẽ intlłndã
ut sub illis accidentib sub quibus
erat prius sb̾a panis ⁊ uini. post
consecͣtõm sit subã corꝑis ⁊ sangͥ¬
nis. sic tñ ut ñ eis afficiatur ⁊ sic
teriam resolui. uł in nichilum re¬
digi. Alii u̾o putau̾nt ibi sb̾am
panis et uini reman̾e ⁊ ibidem cor¬

Expanded text:
cunt conversionem illam esse intelligendam, ut sub illis accidentibus, sub quibus erat prius substantia panis et vini, post consecrationem sit substantia corporis et sanguinis; sic tamen, ut non eis afficiatur, et siteriam resolvi, vel in nihilum redigi. Alii vero putaverunt ibi substantiam panis et vini remanere, et ibidem cor
Abbreviated transcription (Latin):
ait pr̃ maior me est. hoc est ac si
diceret. donauit michi nomen.
Si gͥ inquit hyłr in .li .ix. de tͥ. do¬
nantis auͣcte pat̾ maior est. Nũꝙͥ
ꝑ doni confessionem filius mĩor
est. Maior itaq donans est: s mi¬
nor est iam ñ est. cui unum esse
donatur. Ait enim. Ego ⁊ pater
ihũ : ut ꝯfitendus sit in gloria
dei prĩs: minor patre ẽ. Si autẽ
in ea gła ei donatur ẽe qua pat̾
filio est: ⁊ plane maior. cui tm̃
donat ẽẽ. quantus est ip̃e. cui in¬
nascibilitatis eẽ ymaginem sacͣ¬
mento natiuitatis imꝑtit. ꝙ̃ ex
se in forma sua gn̾at. Audisti lec¬
tor quid suꝑ hoc dicat hyłr. cuiꝰ u̾¬
ba ubicumq occurrunt diligent̾̃
nota. pieq intellige.

Expanded text:
ait: Pater major me est, hoc est ac si diceret, donavit mihi nomen. Si ergo, inquit Hilarius in. lib. 9 de Trin., donantis auctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem Filius minor est? Major itaque donans est, sed minor jam non est cui unum esse donatur, ait enim, Joan. 1: EgoJesu ut confitendus sit in gloria Dei Patris, minor Patre est; si autem in ea gloria ei donatur esse qua Pater Filio est, et plane major: cui tantum donat esse, quantus est ipse, cui innascibilitatis esse imaginem sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua generat. Audisti, lector, quid super hoc dicat Hilar., cujus verba ubicumque occurrerint diligenter nota, pieque intellige.
Abbreviated transcription (Latin):
.Id̾. Nõ ẽ obsuand̾ sacͣm̃tũ qͦ malũ
incaute ꝓmittit᷑. ut si quis ad ult̾e
ꝑpetuã fidẽ cum ea ꝑmanẽdi polli
briori consilio mutãd̾ nouĩmꝰ ac
mag̃ instante ntc̃ate peierãd̾ ẽẽ no¬

Expanded text:
Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi pollicbriori consilio mutandum noverimus; ac magis instante necessitate pejerandum esse no
Abbreviated transcription (Latin):
sat̃fcõm: sola compũctoe pccm̃ di¬
mitti. Qd̃ qui negant eas teter¬
Ait enĩ doꝰ ꝑ ysaiam. Dic tu iniqͥ
fessio amorte aiãm lib̾at. ꝯfessõ
aꝑit ꝑadisum. Confessio spem sa¬
lutis tͥbuit. qr ñ met᷑ iustificari: qͥ
in uita sua ñ uult pccm̃ confitert
Illa confessio nos liberat q̃ fit cum
maritudo aĩe. ꝓmalis q̃ quisq cõ¬
misit. Itm̃ ioħ̾s. Nõ pot̾ quisquã
grãm dei acciꝑe nͥ purgatus fui̾t ab

Expanded text:
satisfactionem sola compunctione peccatum dimitti; quod qui negant, eas deterAit enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquiConfessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificari, qui in vita sua non vult peccatum confiteri. Illa confessio nos liberat, quae fit cmaritudo animae pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfũdũ. n ur. sr̃ me pu. os summ
puteus ẽ ꝓfunditas iniqͥtatis. in
ꝙͣ si cecidĩs. ñ claud sr̃ te os suũ.
si tuñ claudis os tuũ. Confit̾e gͦ
⁊ dic. De ꝓfundis clamaui ad te
qͥ mꝓfundo contẽpnit. a qͦ mortuo:
ueld̾ qui ñ sit ꝑit confessio. Idem.
Nullus debite gͣuioris pene accip̃
ueniã: nͥ qͣlemtũq ⁊ si longe mi¬
norem qͣm debeat solũt penam.

Expanded text:
r me puteus os suum: Puteus est profunditas iniquitatis, in quam si cecideris, non claudet super te os suum, si tu non claudis os tuum; confitere ergo et dic: De profundis clamavi ad te, m, qui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ una ex ilł añ fuĩt uxor. neutrã ex
płent᷑. Itm̃. nec ꝓpͥe ireori sibi licet
redd̾e debitũ. ꝙͣ sibi reddidit illicitã.
sororẽ tiꝰ ꝯgnoscendo. nͨ ⁊̃ pꝰ mortem
nxoris licet et uł adłt̾e̾ copłari alicͥ¬
in ꝯuigium. Itm̃. zacharias ppͣ. Cõ¬
cubiusti tũ sorore uxoris tue. si feci¬
sti: neutrã has ⁊ uxor tua mortua.
nubat in dño tui uult. Tu uo̾ ⁊ adul¬
p̃hend̾̃t. nͨͦ ille uͦ illa. aliã uxorẽ acci¬

Expanded text:
si una ex illis ante fuerit uxor, neutram ex ebit. Nec propriae uxori sibi licet reddere debitum, quam sibi reddsororem ejus cognoscendo. Nec post mortem uxoris licet ei vel adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias papa, cubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si nubat in Domino cui vult. Tu vero et adulprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem acci
Abbreviated transcription (Latin):
tius ẽtũ ⁊̃ illa expͥme̾ siuales. Id̾o
dicit deo penitens qñ nich̾ illi de cõ¬
missis scełib celat. ñ ꝙ ⁊ si uolun¬
tate celauit: d̃s ignoret. S uitatẽ
sibi dici nult ab eo ut ueniam cõ¬
seqͣtur. Si uõ mente aliqua extroĩt
confitetur uitatem deo. cum gn̾alr̃
dixit. deus qui nosti cctutta cordis¬
et oꝑa mea ⁊ delicta a teñ sunt absc̃õ¬
dita. quib ueniam largiaris. ⁊ hec
sti. Hic insinuat᷑ ꝙ gn̾alis confessi
o ⁊̃ mortalia delet. quoꝵ itelligẽ¬
tia ñ habetur.

Expanded text:
 etiam illa exprimere si vales. Ideoque dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis sceleribus scelat; non quod et si voluntate celaverit, Deus, ignoret, sed veritatem sibi dici vult ab eo, ut veniam consequatur. Si vero mente aliqua exciderint, confitetur veritatem Deo, cum generaliter dixerit: Deus, qui nosti occulta cordiset opera mea et delicta a te non sunt abscondita, quibus veniam largiaris precor;sti, hic insinuatur quod generalis confessio etiam mortalia delet, quorum intelligentia non habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sillabe noui .t. hanc meffabilis
unitatis atq tͥnitatis uĩtatem ꝯ¬
cordit̾ insuniuant. inductõni testi¬
monioꝵ sr̃ hac re sr̃sedeamus. ⁊
rõnibus congriusq similitudi¬
nib ita eẽ. prout infirmitas nr̃a
ualet ostendamus

Expanded text:
stamenti hanc ineffabilis unitatis atque Trinitatis veritatem concorditer insinuant, inductioni testimoniorum super hac re supersedeamus, et rationibus congruisque similitudinibus ita esse, prout infirmitas nostra valet, ostendamus
Abbreviated transcription (Latin):
nomina q̃ supposuit: tres esse ꝑ¬
sonas declarauit. Ip̃e ⁊̃ ait. Ego
ait ambr̃. in eod̾. li. Ne fiat dis
genuisse credatur. ⁊ ꝙ p̃r ⁊ filius
unũ sint ñ ꝯfusione ꝑsone. s uni¬

Expanded text:
ae supposuit tres esse personas declaravit. Ipse etiam in Evaait Ambrosius in eodem libro, ne fiat discgenuisse credatur; et quod Pater et Filius unum sint, non confusione, sed uni
Abbreviated transcription (Latin):
one. secundum quam etiam dr̃
genuit auctor ostenditur. id ha¬
fectum intelligatur. ⁊ ex quo is
qui genitus est substitisse docea-¬
tur. Nouit ecc̃a unum uinasci¬
bilem deum. nouit uigenitũ
dei filium. confitetur patrẽ ab
origine liberum. confitet᷑ ⁊ filii
iitio. s ab initiabili. non ꝑ se¬
ip̃m. s ab eo qui a neminẽ est
natũ ab et̾no. natiuitatẽ .s. ex pa¬
terna et̾nitate sumentem. Edi¬
ta est hic fidei professio. s ꝓfes¬
sionis rõ ñdum exposita est ⁊ ĩo
querenda . s. quomͦ intelli gend̾
sit ꝙ ait. filii originem ẽe ab mi¬
tio. ⁊ ñ ipm̃ ẽẽ ab mitio. s ab ini¬
tiabili. ħ iniq subdens det̾mi¬
nauit. quomͦ acceꝑit mitium
inquiens. originem filiĩ ẽẽ ab
mitio. Ac si diceret. ñ ita intelli¬
gas originem filii esse ab initõ.
qͣi ip̃e filius ħeat initium. sed
a quo sunt omnia. Nam licet
filius sit principiũ de princi¬
pio. ñ est tamen concedendum
ꝙ filius hẽat principiũ. Cum¬

Expanded text:
one secundum quam etiam dicitur , ejus quem genuit auctor ostenditur; id norofectum intelligatur, et ex quo is qui genitus est substitisse doceatur. Novit Ecclesia unum innascibilem Deum; novit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii itio, sed ab initiabili: non per seipsum, sed ab eo qui a nemine est, natum ab aeterno, nativitatem scilicet ex paterna aeternitate sumentem. Edita est hic fidei professio, sed professionis ratio nondum exposita est; et ideo quaerenda, scilicet quomodo intelligendum sit quod ait, Filii originem esse ab initio, et non ipsum esse ab initio, sed ab initiabili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab initio, quasi ipse Filius habeat initium; sed a quo sunt omnia. Nam licet Filius sit principium de principio, non est tamen concedendum quod Filius habeat principium. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑ libam uoluntatem: s per
nr̃a fiat: s uoluntas nr̃a osten¬
ditur infirma perͦ legem ut sa¬
net grã uoluntatem. ⁊ sana uo¬
lunitas impleat legem.¬

Expanded text:
iam voluntatem, sed per ostra fiat, sed voluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia voluntatem, et sana voluntas impleat legem
Abbreviated transcription (Latin):
nxorẽ alt̾ius acciꝑe: post obitum eiꝰ.
qui sibi ꝯsangnei sũt. ⁊ uxoris sue ꝯ¬
sanguineis pꝰ mortẽ uxoris. Ecce
suexelictam fr̃is uxoris sue relictã
faii uxoris sue: nemo sibi in m̃m
sumat. relictam uxorẽ ꝯsangͥneoꝵ
uxoris sue usq int̾tiam ꝓgeniẽ
nemo in uxorẽ sumat. In .iiii. uo̾ ⁊
ꝙͣ uarie de affinitatis obseruatõne.
locũt᷑ auctores. Alii enĩ usq ad .uii.
gͣdum eã obsuari sanctiunt. alii

Expanded text:
. qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxoris. Ecce suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero eur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii
Abbreviated transcription (Latin):
tuo primo uiro uxor eius alii np¬
serit. filios de scdõ uiro genitos du¬
cere uxores de cognatione prioris.
uiri. qr filii mediante mr̃e ad cog-¬
natõm pͥoris uiri ꝑtinẽt. cũ qͦ ⁊ m̃r
eoꝵ una caro exstiterat. hoc id̾ ⁊̃ m̃o¬

Expanded text:
tuo primo viro uxor ejus alii nuptuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc idem etiam Inno
Abbreviated transcription (Latin):
dũt. S illi ui̾tatis rigorem: isti mĩe
usq ad t̾ciũ gͣdũ. sic̃. g̾gͥ. dispensa¬
uit in qͣrto gͣdu ꝯsanguinitatis.
Illud ⁊̃ ñ est p̃tereund̃. ꝙ. gg̃. ue
nerio ep̃o scͥpfit. Sedem apłicam ⁊¬
sulere det̾uisti. si mlr̾ copła nuptiali
neat. si eo defuncto: cognatio mae¬
at. uł si sb̾ alio uiro cognatõnis uo¬
cabula dissoluant᷑. uł si suscepte so¬
boles possunt łime ad prioris uiri
cognatõnis tnͣsire copłam. Si una
ro uno defuncto insuꝑstite affĩtas
ñ deletur. nͨ alia copła coniugalis
affinitatẽ copule pͥoris solu̾e ualz.
s nec alt̾ĩus ꝯiũctionis soboles p¬
placet ad affinitatis pͥoris uiri cõ¬
sortium transire. Siquis gͦ sacri¬
lego ⁊ temario ausu in defuncto
q̃rit ꝓpinqͥtatem extinguere uel
sub altero affinitatis uccabula dis¬
sipare. uł susceptas soboles alt̾ĩus
copłe ꝓpĩquitati pͥoris credit legi¬
time scciari. hic negat dei u̾bum
ne una. Ecce hic ꝓhibet si mor¬

Expanded text:
dunt. Sed illi veritatis rigorem, isti miserusque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. Illud Sedem Apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali neat, si eo defuncto cognatio maneat, vel sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur; vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Si una ro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbumne una. Ecce hic prohibet, si mor
Abbreviated transcription (Latin):
prẽm ⁊ exhibebit michi mͦ plꝰ
quam .xii. legiones angłorum:
ex quibus uerbis patenter innu¬
itur. quia ⁊ filius poterat rogare
ꝙ ñ regabat. ⁊ pr̃ exhibere ꝙ nõ
exhibebat. ut̾q gͥ pot̾at facere ꝙ
ñ faciebat. As. etiam in encheridiõ
multa pot̾ facere que nec uult
nec facit. potuit enim fac̾e̾. ut
.xii. legiones angelorum pugna¬
rent contra illos qui xp̃m cepe¬
runt. Item in eodem. Cur apd
quosdam ñ fc̃e sunt uirtutes q̃
si fcẽ fuissent egissent illi homĩes
ñ fuant credituri: tunc quidem¬
ñ latebit quod nunc latet. nec
utiq d̾s inuiste uoluit saluos fi̾
tum possent salui esse si uellet.
uideatur: quam certa immuta¬
bilis ⁊ efficacissima sit uolũtas
dei que multa possit q̃ ñ uelit.
nil autem ꝙ nõ possit uelit. Idẽ

Expanded text:
meum, et exhibebit mihi modo plus meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones angelorum? Ex quibus verbis patenter innuitur, quia et Filius poterat rogare, non rogabat, et Pater exhibere quod non exhibebat. Uterque ergo poterat facere quod non faciebat. Aug. etiam in Enchirid. aimulta potest facere quae non vult, nec facit; potuit enim facere ut duodecim legiones angelorum pugnarent contra illos qui Christum ceperunt. Item in eodem: Cur apud quosdam non factae sunt virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines non erant credituri; tunc non latebit quod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. videatur quam certa et immutabilis et efficacissima sit voluntas Dei: quae multa possit et non velit, nihil autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
detur nisi ꝙ facit. Illud autem i¬
ii.confessionum ad dm̃ loquens
ait. Nec cogeris inuitus ad aliꝙͥ
quia uoluntas tua ñ ẽ maior ꝙͣͣ
potencia. esset aut̃ maior si te ip̃o
tu ip̃e maior esses. ex hoc uidetur
ꝙ deus ñ possit plura qͣm uult.
sicut ñ nuilt pła quam pot̃. Si c̃
enim uoluntas ñ est maior po¬
tentia. ita nec potentia maior ẽ
uoluntate. Ideoq sicut plura ñ
iuilt quam pot̾. ita eum ñ plura
posse quam uelle dicunt. Esio.¬
Sed ad hoc dicimus. quia nec
uoluntas potentia. nec potentia
uoluntate maior ẽ. qr una ⁊ ea¬
dem res est potentia uoluntas .s.
potentia uoluntate. nec hac auc¬
toritate negatur d̾m plura posse
quam uelle. qr plura sunt subiꝰ¬
ta eius potentie quam uolunta¬
ti. fateam᷑ itaq deum multa pꝰ¬
se facere que non uult. ⁊ posse di¬
mittere que facit. Or ut c̃tius
firmus ꝙ teneatur scripture:
testimoniis asseramus deum p¬
plura face̾ posse quam faciat. ue
putas qr ñ possum rogare meũ

Expanded text:
si quod facit. Illud autem i7 Confess., c. 4, ad Deum loquens ait: Nec cogeris invitus ad aliquid, quia voluntas tua non est major quam potentia; esset autem major, si teipso tu ipse major esses. Ex hoc videtur quod Deus non possit plura quam vult, sicut non vult plura quam potest. Sicut enim voluntas non est major potentia, ita nec potentia major est voluntate. Ideoque sicut plura non vult quam potest, ita eum non plura posse quam velle dicunt. Sed ad hoc dicimus quia nec voluntas potentia, nec potentia voluntate major est, quia una et eadem res est potentia et voluntas, potentia voluntate. Nec hac auctoritate negatur Deum plura posse quam velle, quia plura sunt subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaqsse facere, quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmiusque teneatur, Scripturae testimoniis asseramus, Deum plura facere posse quam facit. Veriputas quia non possum rogare Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
latarum suscitauit in corpore.
nunquid dicendum ẽ ñ potu¬
it iutam suscitare in mente: po¬
tuit quidem s noluit. hiis auc¬
toritatib multisq aliis aꝑte
docetur. ꝙ d̾s multa possit fac̾e
bari. Non enim uult deus õs
homines iustificare et tamen
quis dubitat eum ñ posse. pot̾.¬
potest gͦ deus aliud facere quã
farit. et tamen si aluid faceret
aluis ip̃e ñ esset. et pot̾ aliud
uelle quam uult. et tam̃ eius-
uoluntas nec alia nec noua nͨ
mutabilis aliquo modo esse¬
nũquam uoluit. nec tamẽ no¬
uiter. nec noua uoluntate. s
le pot̾. potest eium uelle ꝙ pot̾
ab et̾no uoluisse. ħt enim po¬
et̾no uoluit.

Expanded text:
Lazarum suscitavit in corpore. Numquid dicendum est: Non potuit Judam suscitare in mente? Potuit quidem, sed noluit. His auctoritatibus aliisque multis aperte docetur quod Deus multa possit facere potest: non enim vult Deus omnes homines justificare, et tamen quis dubitat eum posse? Potest ergo Deus aliud facere quam facit; et tamen si aliud faceret, alius ipse non esset. Et potest aliud velle quam vult; et tamen ejus voluntas nec alia, nec nova, nec mutabilis aliquo modo potenunquam voluit, non tamen noviter, nec nova voluntatele potest. Potest enim velle, quod potest ab eterno voluisse. Habet enim poeterno voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓprietas prĩs est pr̃. ⁊ ꝓprietas fi¬
lii est filius. hiis aliisqz pluribus
Ita ⁊ ꝓprietas prĩs: ⁊ ꝓprietas sp̃c¬

Expanded text:
prietas Patris est Pater, et proprietas Filii est Filius. His aliisque pluribus ita et proprietas Patris, et proprietas Sp
Abbreviated transcription (Latin):
q natura nõ differt. unum sunt
p̃r ⁊ filius. ht̃ gͥ hoc satram̃ti na¬
tiuitas ut compłctã in se ⁊ nom̃
⁊ naturã. ⁊ potestatem. qr natĩtaᷤ
ñ pot ñ eẽ ea natura unde nascat᷑
filius. Idem in .ui. Natuuitas
ꝓprietas est. uĩtas est. Idem in .uii.

Expanded text:
que natura non differt; unum sunt Pater et Filius. Habet ergo hoc sacramenti nativitas, ut complectatur in se et nomen, et naturam, et potestatem, quia nativitas non potest esse ea natura unde nascitur Filius. Idem, in 6: Nativitas proprietas est, veritas est. Idem, in 7,