comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non dicere sinedentibus eum cuidentes adhuc adas parua negauit Nonenim est priuatus
dentibus quos nondum habut: quastũ uerogenus ex confirmatione & hegatione oppontus
ut so crates disputat. socrates non disputat. Haec a superioribus ideo diffest quodilla singil¬
latim dicipos sunt. haec nisi conexae dici nom possunt: hoc genus quaflum apud dia leflicos mul¬
tum hab& conflistũ & appellatur ab eis ualde oppositum : siquidem & tefliũ nonrecipit Na
ex illis quai dam habere teflium possunt ut in contrariis candidũ & nigrum tefium eius neo
candidum neenigrum sed fuscum uel pallidũ. In relatiuis quoq ut multa & pauca. teflum
eius necmulta nec pauca sed me dioeria Inhabitu ueloebatione utiiso & cecitas Tefiũ eus¬

Expanded text:
non dicere sine dentibus eum, cui dentes adhuc aetas parva negavit. Non enim est privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum et nigrum. Tertium eius nec candidum nec nigrum, sed fuscum vel pallidum. In relativis quoque, ut multa et pauca. Tertium eius nec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu vel orbatione, ut visio et caecitas. Tertium eius
Abbreviated transcription (Latin):
edicinae autem astis austor ac repeftor apud grecos ꝑhibetur apollo hano
filius eius scolapius laude uel opere ampliauit Sed postquã fluͥminis
itu scolapius interuit inter dista festur medendi cura & ars simul cũ austore
defecit. latuitq pene ꝑannos quingentos usq ad tempus astar xersis regis
ꝑsarum t̃unc eam reuocauit inlucem ippo eratłs asclepio patre genitus in in sila
coo IIII. DE TRI BUS FIERE SIBUS MEDICORU
Ni itaq tresuiri totidem hereses inuenerunt Prima moandica inuenta est
ab apolline quae reme dia sectatur & carmina. Secunda en płrica id est expe¬
rimentissima inuenta est abscolapio quae non inditiorum signis sed solis constat
experimentis. Testia lagica idestrationalis inuenta ab ippocrate. Iste enimdis¬
tauuspoadauum raononuno uebtgritudinum qualitatibus a fibus curaro rations

Expanded text:
edicinae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo. Hanc filius ejus Aesculapius laude vel opere ampliavit. 2. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur 169 medendi cura, et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene quingentos, usque ad tempus Artaxerxis regis Persarum. Tunc eam revocavit in lucem Hippocrates, Asclepio patre genitus in insula Coo. CAPUT IV. De tribus haeresibus medicorum. 1. Hi itaque tres viri totidem haereses invenerunt. Prima, Methodica, inventa est ab Apolline, quae remedia sectatur et carmina. Secunda, Empirica, id est, experientissima, inventa est ab Aesculapio, quae non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia, Logica, id est rationalis, inventa ab Hippocrate. 2. Iste enim, discussis aetatum, regionum vel aegritudinum qualitatibus, artis curam ration
Abbreviated transcription (Latin):
superuacua: ut uiuat ruben & non moriatur: dũ non son& aliud uiuere. quã non
mori Macro logia: longnoquium res non necessarias conprehendens. ut legati
non imp&rata pace. r&ro unde uenerant domum reuersi sunt Tauto logia ẽ

Expanded text:
: 'vivat Ruben et non moriatur': dum non sit aliud vivere quam non mori. Macrologia longiloquium, res non necessarias conprehendens, ut Liv. frag. 64 M.: 'Legati non inpetrata pace retro unde venerant domum reversi sunt'. Tautologia,
Abbreviated transcription (Latin):
Enchiridion distum. quod manu adstringatur. dũ plurima contineat
ferramenta. ciron enim grece manus uocatur. Eleͥotomũ ab inci¬
sione uocatum. Nam incisio grece. tomum dicitur Similaria. an¬
gistrum spatomele cuua quae a latinis a similitudine cusurbite
a sus pirio uentosa uocatur deniq animata spũ ꝑ igniculum de¬
hinc p̃ciso cor pori suꝑ posita omne quod intra cutem uel altius
aestuat siue humorem siue sanguinem uocat in suꝑ ficiem Clistere : pila apisendis
seminibus id est terendis : hinc & pingenta eo quod inpila & inpilo aguntur quasi
piligmenta : eftenim pila uas concauum & medicorum aptum usui : inqua pro¬
prie pͥtissanȩ fieri & pigmenta concĩdisolent. Varro autem refest pilũ nium
quendam initalia fuisse : qui pinsendis p̃fuit aruis unde & pilumni & pistores Ab
hoc igitur pilum & pilam inuenta quibus farpinseͥcur & exeius nomine ita appel¬
lata: pilum autem est unde contunditur. quicquid in pilamittitur. Mostarium:

Expanded text:
Enchiridion dictum quod manu adstringatur, dum plurima contineat ferramenta; χείρ enim Graece manus vocatur. Phlebotomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ dicitur. Similaria. Angistrum. Spatomele. Guva, quae a Latinis a similitudine cucurbita, a suspirio ventosa vocatur. Denique animata spiritu per igniculum, dehinc praeciso corpori superposita omne, quod intra cutem vel altius aestuat, sive humorem, sive sanguinem, evocat in superficiem. Clistere. Pila a pisendis seminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi piligmenta. Est enim pila vas concavum et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. Varro autem refert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis : Incor ruptibilis appellatur quia corrumpi &e dis silus¬
non potest nec diuidi. Quicquid enim capit diuisionem. & interitũ capit:
Ille nec diuidi potest. nec interire Inde in corruptibilis est. Inde in¬
com mutabilis est quia sem ꝑ man& & mutari neseit: nec proficit
quia pfectus est nec deficit quia a&er nusest: A&ernus est quia¬
qne tem pore est non enim hab& initium neq finem: hinc & sem¬
yternus eo quod sit semꝑ a& ernus. A quibusdam autem a& ernꝰ
est illud caelum caelidño : & haec ista quattuor unum significant¬
namuna eademq res dr̃ siuedicatur a&ernus ds̃ siue in mostalis
psubstantiam suam apparuit oculis mostalium trinitas. nisi
pspeciem subiestae creaturae eꝗdemq corporeae Nam ne mo
potest ipsam manifestationem essentiae dĩ uidere & uiuere: siẽ
edictum est morsi. Vnde & dñs in euangło dicit dm̃ nemo uidit

Expanded text:
tabilis. 20. Incorruptibilis appellatur, quia corrumpi et dissoltabilis. 20. Incorruptibilis appellatur, quia corrumpi et dissolnon posset, nec dividi. Quidquid enim capit divisionem, et interitum capit. Ille nec dividi potest, nec interire; inde incorruptibilis est. 297 21. Incommutabilis est, quia semper manet, et mutari nescit; nec proficit, quia perfectus est; nec deficit, quia asine tempore est. Non enim habet initium neque finem. Hinc et sempiternus, eo quod sit semper aeternus. A quibusdam autem aeternusest illudnam una eademque res dicitur, sive dicatur aeternus Deus, sive inmortalis, per substantiam suam apparuit oculis mortalium Trinitas, nisi per speciem subjectae creaturae, ejusdemque corporeae. Nam nemo potest ipsam manifestationem essentiae Dei videre et vivere; sicut et dictum est Moysi. Unde et Dominus in Evangelio ait: Deum nemo vi
Abbreviated transcription (Latin):
estes sunt quibus quaeritur ueritas iniudicio hos quisq ante iudiciu
sibi placitis alligat: necui sit postea liberũ aut dissimulare aut subtra¬
here se unde & alligati appellantur Item testes disti quod testamento adhiber
solent sicut signatores quod testamentũ signant¬
DE IN STRUMENTIS LEGALIBUS.

Expanded text:
estes sunt quibus veritas quaeritur in iudicio. Hos quisque ante iudicium sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum aut dissimulare aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. Item testes dicti quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signantDe instrumentis legalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
anitas est integritas corporis & temperantia naturae excalido & humidoqus
est sanguis. unde & sanitas difta est quasi sanguinis status Morbi generaliuo¬
cabulo omnes passi onescorporis continentur : Quod inde u&eres morbum no¬
mina uerunt ut ipsa appellatione moflisuim quae ex eo nascitur de mon¬
strarent Inter sanitatem autem & morbum media est curatio quae nisi morbi
conginiat non ꝑducit ad sanitatem . Morbiomnes ex quatiuor nascuntus

Expanded text:
anitas est integritas corporis et temperantia naturae ex calido et humido, quod est sanguis; unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur; quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quattuor nascuntu
Abbreviated transcription (Latin):
intendunt Hui &iam exta pecddum in spiciunt & exeis futura p̃¬
dic&nt. Augures sunt qui uolatus auium & uoces intendunt: Aliaq
signa rerum uel obseruationes in prouisas hominibus occurren
tes: Idem & auspices : nam auspicia sunt quae iterfacientes ob¬
seruant: dista sunt autem auspicia. quasiauium auspicia. &
auguria quasi auium garria. hoc estauium uoces& linguas
Item augurium quasi auigerium quod auesgerunt. duo sunt
autem genera auspiciorum unum adoculos alterum ad aures
aphitio apolline disti. quod his austor fuerit diuinandi Astrologi
usti eo quod in astris auguriantur Genethliatici appellati propo¬
ternatalium considerationem dierum Geneses enim hominum

Expanded text:
intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura printendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas, hominibus occurrentes, ferunt. Sunt etiam et auspices. Nam auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia. Et auguria, quasi avium garria, hoc est, avium voces et linguas. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures a Pithio Appollinae dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt propter nataliciorum considerationes dierum. Geneses enim hominum
Abbreviated transcription (Latin):
num euocare & imagines uel ludificationes eorum uidere
ibiq ab eis aliqua audire ubi adibito sanguine &iam ab infe¬
ros ꝑhibentur scifcitari. quod genus diuinationis a ꝑsis festur
allatum : uarro dicit diuinationis quat tuoresse genera ter¬
ram. aquam aerem & ignem. hinc geomantiam id roman¬
tiam . ero mantiam piro mantiam dictam. diuini distiquasi
dõ pleni. Diuinitate enim seplenos adsimũlant & astutia
quadam fraudulenta hominibus futura coniestant duo
sunt autem genera diui nationis ars. & furor. In cantato¬
res didti sunt : qui astem uerbis ꝑagunt : Amioli uocati. prop
ter quod circa aras idolorum ne farias p̃cesenittunt & fu¬
nesta sacrificia offerunt. Hisq celebritatibus daemonum
responsa accipiunt Aruspices nuncupati quasi horarum
inspectores. dies enim & horas in agendis negotiis operibusq
custodiunt & quid ꝑsingula tempora obseruaredebeat homo

Expanded text:
num evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, num evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur adlatum. Varro dicit divinationis quattuor esse genera, terram, aquam, aerem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam dictam. Divini dicti, quasi deo pleni: divinitate enim se plenos adsimulant et astutia quadam fraudulenta hominibus futura coniectant. Duo sunt autem genera divinationis: ars et furor. Incantatores dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati, proter quod circa ares idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt: hisque celebritatibus, daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat homo,
Abbreviated transcription (Latin):
id̾re nam magico tenues excire figuras: atq sepulchra¬
les scitae incantare fauillas uita itidem spoliare alios
ars noxia nouit Magi sunt qui uulgo malefici obfacinoꝵ a
magnitudinẽ nuncupantur hu & elementa concutiunt
turbant mentes hominum ac sine ulla ueneni hausti uio
lentiatantum carminis interimunt. Vnde & lucanus
Mens austi nulla sanie polluta ueneni in cantata perit
Demonibus enim accitis adent uentilare ut quisq suos
perimat malis astibus in imicos. Hu&iam sanguine ut untur&
tu sunt quorum p̃cantationibus uidentur resuscitati mostur
diuinare & ad interrogata respondere : nicro enim grecemor¬
tuus mantia diuinatio nuncupatur: ad quos sciscitandos
cadaueriꝰ sanguis adicitur : nam amare demones sanguinem
dicunt Ideoq: quotiens nic romantia fit Eruoraqua miscstur¬
ut colore sanguinis facilius prouocentur. Id romantiiabaqua
dicti est enimꝰ id romantia in aq̃ inspectione umbras dae mo¬

Expanded text:
mure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchramure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchrales scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia novit. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes lentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et tii sunt, quorum praecantationibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Νεκρὸς enim Graece mortuus, μαντεία divinatio nuncupatur, ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adjicitur; nam amare daemones sanguinem dicunt; ideoque, quoties necromantia fitut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemo
Abbreviated transcription (Latin):
dam maga famosissima circe&: quae so cios ulixis mutauit
inbestias. Legitur& de sacrificio quod arcades deo suoliceo
immolabant ex quo quicumq sumerent in bestiarum formas
conuestebantur Hinc appar& non esse in totum dubium.
quod nobilis ille po&a scribit dequadam femina quae magi¬
cis astibus excellebat. Haec inquit sec arminibus sepro¬
mittit soluere mentes quas uelit. ast alii durasinmitte¬
re curas ÷Sistere aquam fluuii. & uestere sidera r&ro
nocturnosq ci& manes mugtre uidebis Subpedibus ter¬
ram & discendere mentibus ornos Quid plura: sicredere
fas est dephitonissa ut pro ph&ae sam uelis animam dein¬
ferni abditis euocar& & uiuorum p̃sentar& conspestibus
Sitamen animam pro ph&ae fuisse credamus. & non aliquã
fantas maticã in lusionãe satanae fallaciam fastam: Pru¬
sumpto mode raminae uirgae Inlucem reuo casse animas.
Astalios dam nasse neci: & postpaululum adiecit: Mur¬

Expanded text:
dam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit dam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina, quae magicis artibus excellebatVirg. Aen. 4, 487: 'Haec,' inquit, 'se carminibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras inmittere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus; si tamen animam prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam inlusionem Satanae fallacia factam? Prusumpto moderamine virgae in lucem revocasse animas, ast alios damnasse neci. Et post paululum adiecit: Mur
Abbreviated transcription (Latin):
agorum primus extetit ⁊oroastres rex bastrianos
quem ninus rexassiriorum proelio interfecit. De
quo aristotiles scribit. quod uicies centum milia
uersum ab ipso condita in diciis uoluminum eius
declarentur. Hanc astem multa postsaecula democritus
ampliauit quando & yppo crates medicinae disciplina efflo
ruit. Apud assiriosautem magicae aftes copiosȩ sunt testanti
lucano quis noscere fibra fasta quaeat. quis prodat aues. quis
fulgora caeli seru& & assyria scrut&ur sidera cura: Itaq hãti
uanitas magicarum astium extraditione angelorum ma¬
lorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis ualuit. per
quandam scientiam futurorum & infernorum & inuocati¬
ones eorum inuenta sunt: Arus picia auguriationes & ipsa
quae dicuntur oracula. & nigro mantia: Nec mirum dema¬
gorum p̃stigiis quorum lntantum prodiere maleficiorum
aftes ut &iam moysi simillimis signis resisterent. uesten¬
tes uirgas in dracones. aquas in sanguinem Festur & quae¬

Expanded text:
agorum primus Zoroastres rex Bactrianorum fuit, quem Ninus rex Assyriorum interfecit in praelio; de quo Aristoteles scripsit, quod vigies centum millia versuum ab ipso condita indiciis voluminum ejus declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates meruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem. Fertur et quae
Abbreviated transcription (Latin):
umeri  Aut discr&i sunt latitudine .ii. aut continentes. Iste diuiditur sic :
line alisii. suꝑ ficiositressolidi. Discr&us numerus est quiã diser &is monadibis
contin&ur ut uerbigratia .iii. adiui .u adui. & reliqui continens numerus esequi
intellegatur id linea. aut spatiũ. aut solidum dicitur continens si militer: qͣua¬
ternarius numerus & quinarius numeri. line alis numerus est qui inchoansamona
linea liter scribitur usq ad finitum: unde alfaponitur. prode signatione linear
qm̃ haec littera unũ significat apud grecos a Suꝑficialis numerus efli¬
quinon solum longitudine sed& latitudine contin&ur tin&ur ut trigonus quadtes¬
qunqu angulus uelcir culates numeri & cere quisemperin plano pede id est super¬
ficie continentur
Irigonus numerus efiita Quadrats numerus
scatus fuerit a se incheans ad se conueflitur ut uerbigrata quinquies

Expanded text:
umeri 1 aut discreti sunt, 2 aut continentes. Iste dividitur sic: 1 lineales, 2 superficiosi, 3 solidi. Discretus numerus est, qui a discretis monadibus continetur, ut, verbi gratia, 3 a 4, 5 a 6, et reliqui. Continens numerus est qui a itudine intelligatur, id est in linea, aut spatium, aut solidum, dicitur continens. Similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum. Unde alpha ponitur pro designatquoniam haec littera unum significat apud Graecos. 4. Superficialis numerus non solum longitudine, sed et latitudine continetur, ut trigonus, quadratnquangulus, vel circulares numeri, et caeteri qui semper in plano pede, id est superficie, continenturrigonus numerus est ita.o Quadratus numerus ter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut verbi gratia quinquies
Abbreviated transcription (Latin):
INoe. autem. annide. faltum est diluuium .u.¬
cxxx g̃ ragau. du primum adorantur ũ dcclxxiii. NRagaũ anñ exxxii
genuit serug. regnum inchoat scitarum : iĩ decccu. : Herugann axxx
genuit naor regnum aegiptiorum nascitur. ĩI XXXU: INaͦor anñ lxxini
g̃ tar& regnum assiriorum & siciniorum exoritur ñi cxiiii Tard am
lxx g̃abraham. ⁊oro astres magicam repperit iuĩ clxxx iiii.

Expanded text:
DCXLII. Noe autem ann. DC factum est diluvium.DCXLII. Noe autem ann. DC factum est diluvium.CXXX, genuit Ragau. Dii primum adorantur, II M.DCCLXXIII. Ragau, an. CXXXII, genuit Seruch. Regnum inchoat Scytharum, II M. DCCCCV. 7. Seruch, an. CXXX, genuit Nagenuit Thara. Regnum Assyriorum et Siciniorum exoritur. IIIMCXIV. Thara ann. LXX genuit Abraham. Zoroastres magicam repperit. IIIMCLXXXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
aeuitas id est similitudo aeui Nam ȩuum esta&as ꝑ p&ua : cuius neq
mitium neq extremum noscitur. quod greci uocant eonas. quod
aliquando apudeos pro scło aliquando pro a&erno ponitur. unde
& apud latinos est diriuatum. A& as autem propriae duobus modis
dicitur: Aut enim hominis sicut infantia. iuuentus. senellus. Aut
mundi cuius prima &a sest ab adam usq ad noe Secunda a noe
usq ad ab raham Teftia ab abraham usq ad dauid. Quasta ad auid
usq adtrans migrationem iud& inbabi loniã. Quinta deinde usque
finiatur quarũ decursus ꝑgenerationes & regnaita in spicitur xxxuiIi
Linlucis nomine condidit angelos Secundo infirmamenti appellatione e&i
Testio indis er&ionis uocabulo speciem aquarum & terrae. Quasto lumi nan
caeli quinto animantia exaquis Sexto animantia exterra & hominem
latus est ł noc anñ clxv. g̃ matusalam sĩ ccco luii. Matusalã anno

Expanded text:
aevitas, id est siaevitas, id est sinitium neque extremum noscitur, quod Graeci αἰῶνας vocant; quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est derivatum. 5. Aetas autem proprie duobus modis dicitur; aut enim hominis, sicut infantia, juventus, senectus; aut mundi, cujus prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad David; quarta a David usque ad transmigrationem Iuda in Babyloniam; quinta deinde a tranfiniatur. Quarum decursus per generationes et regna ita inspicitur. De descrDeus in lucis nomine condidit angelos; secundo in firmamenti appellatione caelos; tertio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae; quarto luminaria caeli; quinto animantia ex aquis; sexto animantia ex terra et hominem,latus est. MCXXII. Enoc ann. CLXV genuit Matusalam. MCCLXXXVII. Matusalam ann.
Abbreviated transcription (Latin):
lustrabatur Iubeleus interp̃tatur remissionis annus. Estenim hebrai¬
cus & sermo & numerus qui septenis annorum ebdomadibus id est qua¬
draginta & nouem annis cexitur inquo clangebantur ⁊ubae & adõnes
reuestebatur antiqua possessio debita ab soluebantur. confirmabatur
lbestas: hunc numerum &iam indiebus pente costen & ipsi celebramus
post dñi resur restionem remissa culpa & totius debiti ciro grafro
euacuato. ab omni nex u liberi suscipientes adueni entem in nos gratiã
gesimum annum dicunt quem hebraei iubeleum uocant: obhanccausam
& ille hebreus quipropter uxorẽ & liberos aman̾s dominum suum aure
ꝑtusa seruitio subiugatus seruire iub&ur in saecłm hoc est usq ad annũ
quinqua gesimum. A& as pleruq dicitur & pro uno anno & in annalibus.
& proseptem ut hominis & procentum ut pro quouis tempore unde
& a&as tempus quod demultis scđis instruitur Et dista a&as quasi

Expanded text:
lustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebrailustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur; in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi suscipientes advenientem in nos gratiam gesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesimum. Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ut in annalibus,  pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
semp Tria sunt autem tem pora annorum. Aut enim lunaris
annus est triginta dierum: Aut soli futialis qui duo decim contin&
menses: Aut magnus omnibus plan&is in eundem locum recurren¬
tibus quifit postannos solistitiales plurimos Aera singulorũ anorũs
cnstituta acaesare augusto quando primum censu exagitato romanũ
orbem descripsit dista autem aera exeo quod omnis orbis aesreddere ꝓ¬
didem greciae ciuitatem eliis agentibus agonem & quinquennalem
aeflamen quattuor mediis annis uacantibus & obhoc elidũ cestaminis
anpus olim piadem uocauerunt: Qua driennio inuna olimpiade sup¬
putato. lustrum uero est pente sin id est quinquennium : quod quinto¬
anno dicitur condi propter olimpiadas a romanis: Ad huc enim consules:
Aahuc aera nondii erat. Est enim quinquennale tempus : Ideo uero sicuo¬
catum eo quod censu ꝑquin quennium in repub lica ꝑado urbs roma

Expanded text:
semper. 3. Tria sunt autem genera annorum. Aut enim lunaris semper. 3. Tria sunt autem genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginmenses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum stituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere pElidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. Lustrum vero est πεντετηρίς, id est quinquennium, quod quintoanno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma
Abbreviated transcription (Latin):
Haec tempora singulis &iam caeli pastibus ad scribuntur. Verq uippe
orienti datur quia tunc exterris omnia oriuntur. Aestas uero meri¬
diano eo quod pars eius calore flagrantior sit hiems septentrioni
eo quod frigoribus & ꝓp&uo gelutor p& Autum nus occiduo propter
quod graues morbos hab& unde & tuncomnia folia arborum de fluuis:
ut autem autum nus abund& morbis facit hoc confinium frigoris¬
& caloris & conpugnantia interse contrariorum aerum xxXUI.
Annus est solis an frafius : cum ꝑ astis trecentis sexaginta quinq diebuis
ad eadem loca siderum redit Annus autem diflus quia mensibus in
se recurrentibus uoluitur : unde & anulus quasi annuus id est circulus
quod in se redeat Virgilius. atq inse sua ꝓuestigia uoluitur annus
Sic enim apud aegiptios indicabatur antẽ inuenta sutteras : Pilo dra¬
cone caudam suam mordente quia inse recurrit. Alii annũ dicit

Expanded text:
Haec tempora singulis etiam coeli partibus adscribuntur. Ver quippe Haec tempora singulis etiam coeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur. Aestas vero meridiano, eo quod pars ejus calore flagrantior sit. Hyems septentrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet, unde et tunc omnia arborum folia defluunt. Ut autem autumnus abundet caloris, et conpugnantia inter se contrariorum aerum. De annis . Annus est solis anfractus, cum peractis trecentis sexaginta quinque diebus ad eadem loca siderum redit. Annus autem dictuse recurrentibus volvitur. Unde et annulus, quasi annuus, id est, circulus, quod in se redeat. Virgilius: Atque in se sua per vestigia volvitur annus. 2. Sic enim et apud Aegyptios indicabatur ante inventas litteras, picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. Alii annum dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
talem u&eres faciunt discr&ionem. ut primomense uer nouum dicatur
secundo adultum. testio p̃ceps. Sic ͤaestas insuis tribus mensibus noua adul¬
ta & p̃ceps : sic & autumnus nouus adultus & p̃ceps : Item hiems noua
Uer autem diNlum quod uir & tunc enim post hiemem ueftitur tellus
herbis & in florem cunsta rumpuntur Aestas dicitur abęstu id est a calom
& aestas quasi usta id est exusta & arida Nam calor aridus est : Autum¬
nus atem pestate uocatus quando & folia arborum cadunt & omnia
maturescunt Hiemem ratio emispherii nuncu pauit: quia tunc breui
orisol uoluitur circulo Vnde & hoc tempus bruma dicitur quasi bra¬
x in. & brachin id est breuis. uel acibo quod maior sit t unc uescendi ap¬
p&itus. Aedacita senim grece brum a appellatur. unde & in bru mars¬
dicuntur. quibus fastidium estciborum: hiber nus autem inter hiemem
& uernd̃ quasi hie bernus: quiplerũq a paste totam hie mẽ significat

Expanded text:
talem veteres faciunt discretionem, ut primo mense ver novum dicatur, talem veteres faciunt discretionem, ut primo mense ver novum dicatur, secundo adultum, tertio praeceps. Sic et aestas in suis tribus mensibus, nova, adulta et praeceps. Sic et autumnus, novus, adultus et praeceps. Item hiems, novaVer autem dictum quod viret. Tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore; et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus quando et folia arborum cadunt et omnia maturescunt. Hiemem ratio ori sol volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitur, quasi braxin brachys, id est, brevis: vel a cibo, quod major sit tunc vescendi appetitus. dicuntur, quibus fastidium est ciborum. Hybernus autem inter hyemem et vernum est, quasi hybernus plerumque a parte totum hyemem significat.
Abbreviated transcription (Latin):
uum diftum quasi solis statio quod tunc sole stante crescant dies uel
ores incipit circulos. Aliud hie male: oflabo Kalendas ianuarias : quo
tempore sol altiores incipit circulos p&ere: unde hiemalis solistiai
dies minimus sicut aeftiui maximus inuenitur: Item duo sunt aequi¬
nostia unum uernale & aliud autum nale. quae greci ẽΥCNM̃ pac
uocant Sunt autem haec aequi nostia die ostabo Ralendarum a¬
prilium & oftabo lalendarum oftabriũ quia annusolim induas
tantum paftes diuidebatur. hoc est in aestiuum & in hie male sol
uer aestas. Autumnus & hiems. Dista sunt autem tempora Acõ¬
munionis temperamento . quod inuicem sehumore. siccitate. calore
& frigore temperent Haec & curricula dicuntur. quia non stant
sedeur runt Constat autem post fastum mundum ex qualitate
cursus solis tempora inter nos menses fuisse diuisa : quorum temporum

Expanded text:
ium quare dicitur? Resp. Solestitium dictum quasi solis statio, quod tunc sole stante crescant dies vel ium quare dicitur? Resp. Solestitium dictum quasi solis statio, quod tunc sole stante crescant dies vel ores incipit circulos, et aliud hiemale viii. K#1123. Ianuariarum die, quo tempore sol altiores incipidies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. 3. Item duo sunt aequinoctia: unum vernale, et aliud autumnale, quae Graeci ἰσημερίας vocant. Sunt autem haec aequinoctia die octava Kalend. April. et octavo Kalend. Octob., quia annus olim in duas partes tantum dividebatur, hoc est, in aestivum et in hiemale solstver, aestas, autumnus et hiems; dicta sunt autem tempora a comunionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem post factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa. Quorum temporum
Abbreviated transcription (Latin):
turia seniorum &iuniorum diuisuserat Iulius ergo & augustus dehonorib
hominum .iulii & augusti cesarum nuncupati sunt. Nam prius quintilis &
sextilis uocabantur : quintilis quia quintus erat amaflio: quȩm principem
iinitestantur esse romani: sextilis similiter quod sextuss September
nomen hab& anumero & imbre quia septimus est amafio & imbres ha¬
b& : sic & ofluber nouember atq: december ex numero & imbribus acce¬
perunt uocabula : quem numerum decurrentem december finit. proeo
quod denarius numerus p̃cedentes numeros claudit : Kalendas autem
non as & iđ propter festos dies romani constituerunt uel propter of¬
ficia magistratuum. In hisenim diebus conueniebatur in urbibus Qui¬
dam autem kalendas ac&ͦlendo appellari existimant Apud u&eres¬
enim omnium mensuum principia colebantur sicut & apud hebreos:
laus autem pleriq latinorum abedendo disium putant q̃uodhudies
apudu& eres epularum essent : Hon ea nundinis uocate : Nundinae

Expanded text:
turias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula; quem numerum decurrentem December finit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt; vel propter officia magistratuum. In his enim diebus conveniebatur in urbibus. Quidam autem Kalendas aenim omnium mensium principia colebantur: sic et apud Hebreos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictum putant, quod hi dies apud veteres epularum essent. Nonae a nondinis vocatae. Nondinae
Abbreviated transcription (Latin):
enera quaestiatum duo sunt: quorum unum est finitum alterũ infinitum:
Ifinitum ypotesis grece. latine causa dicitur: ubi cumcestapersona contro¬
uersia est Infinitum quod grecethesis. latine propositum nominatur. hoc
personam non hab& cestam: nec in est in aliqua cesta circum stantia id est
nec locus nec tempus: in causa uero cesta omnia sunt : unde quasi parscausae
est propositum
XUI. DE ELO CU TIONE

Expanded text:
enera quaestionum duo sunt, quorum unum est finitum, alterum infinitum. Finitum ὑπόθεσις Graece, Latine causa dicitur, ubi cum certa persona controversia est. Infipersonam non habet certam, nec inest ei aliqua certa circumstantia, id est, nec locus, nec tempus. In causa vero certa omnia sunt, unde quasi pars causae est propositum. CAPUT XVI. De elocutione
Abbreviated transcription (Latin):
onorum possessio est.ius possessionis cesto ordine ceftoq titulo ad quisita
intestata here ditas est quae testamento scripta non est aut si scripta sit
iure tamen ne quaquam est audita Caduca inde dicuntur. q̃uia eiussfie¬
redes ceciderunt Familia herciscunde est. diuisio hereditatis interhe¬
redes Her ciscunde enim apud u&eres. diuisio nuncupabatur Commu¬
iidiui dendiꝰ est. inter eos quibus communis resest quaeaflio iubat postu

Expanded text:
Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis inter heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postu
Abbreviated transcription (Latin):
mento uel possessione redempta. Dista autemhere dita sarebus
additis siue abhere : quia quipossqdet agrum & censum soluit inde
&iis Res sunt quȩ in nostro iure consiflunt. Iura autem sunt quae a nobis
iure possidentur nec aliena sunt dista autem res areste habendo : Ius
Ausie possidendo. Hoc enim iure possid&ur quodr esbe: hoc reste qͥuodbene
Quod dutem male possid& ur. alienum est. Male autem pos sꝗdẽt quiuel sua
maleutitur uel aliena p̃sumit. Possidet autem iuste : qui non in r&itur cu¬
piditate : qui autem cupiditate tȩn&ur: possessus est nom possessor. Bona
sunt honeftorum seu nobilium: quaepro inde bona dicuntur qͥd non habeant
turpẽ usom: Sedea homines ad resbonas ut antur Peculium propriae mi¬
norum est ꝑ sonarum. siue seruorum Nam peculium est quod pater uel
dominus filium suum uel seruum prosuo iure trastare uidaur. Peculiũ
dictem apecd̃ dibus distum: inquibus u&erum constabat uniuersa subflantia

Expanded text:
mento, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res.† Res sunt quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Bona sunt honestorum seu nobilium, quae proinde bona dicuntur, ut non habeant turpem usum, sed ea homines ad res bonas utantur. Peculium proprie minorum est personarum sive servorum. Nam peculium est quod pater vel dominus filium suum vel servum pro suo tractare patitur. Peculium autem a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat universa substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
Splendistum. a supplemento ex contraria paste iecoris. neuacua exister&:
quem quidam &iam risus causa factum existimant. Namsplene ride¬
elementis constantibus integrum est animal: fel appellatum quod
sit follicolus gestans humorem quiuocaturbilis St homachus grece
os uocatur eo quodostium uentris sit & ipse cibum excipiat adq. in
intestina trans mittat. Intestina dicuntur eo quod corporis interiore
paste cohibentur : quae id circo longis nexibus incirculorum ordinata
sunt modo ut susceptas escas paulatim digerant. & suꝑ ad ditis cibis
non in pendiantur. Qmentum membranũ quod continst intesti¬
norum maiorem pastem quodẽ ñ. NΑΟΩT IÑ greci uocant: dis¬
septum intestinum : quod discernit uentrem & c&era intestina. a
pulmonibus a corde Caecum intestinum quod sit sine foramine. &¬
exitu: quem greci tilonente ron.dicunt. leiunde tenue intestinũ :
unde & ieaunium dicitur. Venter autem & aluus &uterus int̾se

Expanded text:
Splen dictum a supplemento ex contraria parte jecoris, in vacua existeret. Quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene rideelementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a cordeexitu, quod Graeci, τυφλὸν ἔντερον dicunt. Jejunum, tenue intestinum, unde et jejunum dicitur. 22 132. Venter autem, et alvus, et uterus inter se
Abbreviated transcription (Latin):
enus historiae triplex est: efemeris namq: appellatur unius dieigestio: hoc
apud nos diarum uocatur Nam quod latini diurnã greci efemeridia
Idicunt Ralendana appellantur: quae in men ses singulos digeruntur
nnales sunt res singulorum annorum: quaeq enim digna memoriae domi mi¬
litiaeq mari acterrae perannos in cominentariis asta sunt : ab anni uersariis
gestis annales nomina uerunt. historia autem multorum annorum ueltem¬
porum est : cuius diligentia est annui commentarii. in libris delatisunt. In¬
ter historiam autem & annales hoc interest: quod historia est eorum tempo
rum quae uidemur Annales uero sunt eorum annorum quos a& as nr̃a
nonnouit. Vnde salustius ex historialibus : & eusebius & hieronimus exarinaib
& historia constant. ltem interhistoriam & argumentum & fabulas in ter
est Nam historiae sunt res uerȩ quae faste sunt: Ar gumenta sunt
quae & si fastaꝰ sunt. fieri tamen possunt Fabule uero sunt quaȩ nec fale sunt.

Expanded text:
enus Historiae triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diarium, Graeci ephemerida dicunt. 2. Kalendaria appellantur quae in menses singulos digeruntur. 3. Annales sunt res singulorum annorum. Quaecunque enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terra, per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt. 4. Historia autem multorum annorum vel temporum est; 75 cujus diligentia annui commentarii in libris delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc intrum quae vidimus, annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius, Eusebius et Hieronymus ex annalibus et historia constant. Item inter historiam et argumentum et fabulam iest. Nam historiae sunt res verae, quae factae sunt. Argumenta sunt quae, etsi facta non sunt, fieri tamen possunt. Fabulae vero sunt quae nec facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
noris ab usuaeris crediti nuncupata: commodum est id quod nostri iuris est
& ad alios temporaliter trans latum est cũ modẽ temporis quã diua pud
eum sit : Inde & com modum diftum est. Praecarium est dum p̃ce creditor
rogatus ꝑ mittit debitorem in possessione fundi sibi obligati demorarr&
ex ed frustus capere : & diflum p̃carium quia p̃ce auditur quasi p̃ce audium¬
& .r. pro .d. littera commutata: Mutuum appellatum est : q̃uia id quod
ame tibidatur. ex meo tuum fit. Depositum est. pignufncom mendatum
ad tempus qua sidiu positum : deponere autem quis uid &ur: cũ aliquid m&
fusti. incendii naufragii. apud alium cuflodiȩ causa de ponit. Interest
autem in loquendi usu. interpignus & arram. Nampignus est quod datur
propterrem creditam : quaedum redditur. statim pignus aufeflur: Arraue
est : quae primum proarrabonȩ fidei contradu empta ex pastedatur & postea

Expanded text:
noris, ab usu aeris crediti nuncupata. Commodatum est id quod nostri iuris est et ad alterum temporaliter translatum est cum modo temporis, quamdiu apud eum sit, unde et commodatum dictum est. Precarium est dum prece creditor rogatus permittit debitorem in possessione fundi sibi obligati demorari, et ex eo fructus capere. Et dictum precarium quia prece aditur, quasi precadium, R pro D littera commutata. Mutuum appellatum est quia id, quod a me tibi datur, ex meo tuum fit. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arram. Nam pignus est quod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus aufertur. Arra vero est, quae primum pro re bonae fidei contractu empta, ex parte datur, et postea
Abbreviated transcription (Latin):
titiam deuocato Ista enim in reliquis notitia rei profeflur non sub¬
stantialis explicatio declaratur. Et quia illa substantialis est difi¬
nitionum omnium optin& principatum. Testia species dffinitionis
est. quae grece porthes dr̃ latine qualitatiua uocatur: quia ex qualitatꝰ
nomen accepit Pro eo quod quid quale sit id quod sit euidenter ostendi
Cuius exem plũ tale est: homo est qui ingenio ual& astibus polla: &us
nitione rerum. aut quod agere deb& elꝑgit aut anim ad uersione
quod inutile sit contempnet his enim qualitatibus ex p̃rsus aedẽ¬
finitias homo est. Quasta species esi diffinitionis quae grece sroprafia

Expanded text:
titiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non subtitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium obtinet principatum. Tertia species definitionis est, quae Graece ποιότης dicitur, Latine qualitativa vocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Gra
Abbreviated transcription (Latin):
ex maris uistorini libro ad breuitata. Hefinitio est philo sophorum quȩ
in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit qualis sit & quẽ ad modũ¬
in membris suis constare debeat: eftenim oratiobreuis unius cuiusq rei
naturam a communione diuisam Propria significatione concludens. Diuisio
deffinitionum in pastes .xv. hab&ur Prima species esi deffinitionis. usiodis
idest substantialis quae propriae & uere dicitur definitio: ut esthomo
animal rationale moftale sensus disciplineq capax. H laec enim diffinito
ꝑspecies & differentias descendens uenit ad proprium: & designat plens¬
sime quid sit homo Secunda species deffinitionis est quae grece en neo¬
matice dicitur : latine notio non cupatur : quã notionem commnuni non
proprio nomine possumus dicere : haec isto modo semꝑ efficitur
Homo est quod rationali conceptione exercitio p̃est animalebus cunttis
nonenim dixit quid est homo sed quid agat : quasi quodam signo in no¬

Expanded text:
ex Marii Victorini libro abbreviata . Definitio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quindecim habetur. Prima species definitionis est οὐσιώδης, id est substantialis, quae proprie et vere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Secunda species definitionis est, quae Graece ἐννοηματική dicitur, Latine notio nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in no
Abbreviated transcription (Latin):
restis iactt¬
sis iactt r Danathe tongrã mon figura plana Iluntatis. Oflogonium id est
resti angulũ figura plana: est enim triangulum & hab&  angulum restumr itã

Expanded text:
eis iacet, ita. Dianatheton grammon figura plana, ita. Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum. I
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ formam serui : qm̃ pater maior meest. Hominesaut
minus intellegentes quid pro quia dicatur: ea quae propter
formam seruidictas unt uolunt trans ferre ad formam dĩꝑ¬
Etrursus ea quaedicta sunt ut adse in uicem ꝑsonae referantur . uo
luntꝰ nomina esse naturae atq substantiae & faciunt errorẽ infide
Seautem dĩ filio coniuncta est humana natura ut ex duabus sub¬
santiis fier& una ꝑsona: solus igitur homo pestulit clucem. sed
sent Filium ergo dĩ crucifixum fatemur non ex uistute diuinitatis
sedex infirmitate huma nitatis non ex suae naturae permansi¬
oe sedex nostra susceptione. III. DE SPŨ Sc̃õ¬

Expanded text:
; secundum formam hominis dicit: Pater major me est . Homines autem, ; secundum formam hominis dicit: Pater major me est . Homines autem, minus intelligentes quid et ad quid dicantur ea quae propter formam servi dicta sunt, volunt transferre ad formam Det rursus ea quae dictlunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sic autem Dei filio coniuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Solus igitur homo pertulit crucem, sed sent.' Filium ergo Dei crucifixum fatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae naturae permansione, sed ex nostra susceptione. § 3 De sp