comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me rufinum pƀrin abberesiorigenis ⁊ aliis heresi
b ⁊ ꝑditione eaꝵ. Si enim ꝑꝑ unum nerbũ ⁊ duo
ab eo ornatꝰ sic laubatꝰ ingrederiᷤᷤ. Ista ẽ epla quã
decubiculo fr̃is eusebii nummiꝰ aurei ꝓduxisti. ut
calumpniarexiꝰ int̾ptem ut meaꝑtissimȩ tencre ͥ¬
miniꝰ reũ. qr̃ ꝓbonorabili canssimũ transtulissẽ.
S quid ad te qui prudenti consilio cũcta mobera¬
tis ꝙ sic meclius incedis ut si unieneriꝰ qͥ tͥcredãt
nec anastasius ccõte necepy pbauiꝰ scͥpserint. ł si
tiam. statĩ uidiciũ ut᷑q contempna.⁊ ñ abte ꝑti
la conferendas. ut ostendatur ore quid̃ ⁊ osculo pacẽ
dedisse: mala aut̃ ⁊ dolum insuo corde seruasse:
Sic enĩ argum̃tans ⁊ hec sunt uerba defensioĩs tuȩ.
ñ ambigis. G pollutus ent epyphanus qͥ tͥ pacẽde¬
dit ⁊ in suocorde dolũ seruauit. cur ñ illud ueriꝰ sit
ꝙ te pͥmum monuit ꝙ uoluĩt em̃dare ⁊ ad rectũ it̃

Expanded text:
me Rufinum presbyterum ab heresi Origenis et aliis heresibus et perditione earum. si enim propter unum uerbum aut duo, ab eo ornatus, sic laudatus incedis. Ita est epistola, quam de cubiculo fratris Eusebii nummis aureis produxisti, ut calumniareris interpretem, et me apertissimi teneres criminis reum, quare pro honorabili charissimum transtulissem. Sed quid ad te, qui prudenti consilio cuncta moderaris, et sic medius incedis, ut si inveneris qui tibi credant; nec Anastasius contra te, nec Epiphanius scripserint; nisi ciam, stala conferenda sunt, « ut ostendatur ore quidem et osculo pacem dedisse, mala autem et dolum in suo corde servasse. » Sic enim argumentaris, et haec sunt verba defensionis tuae. non ambigis? Ergo pollutus erit Epiphanius, qui tibi pacem dedit, et in suo corde dolum servavit. Cur non illud verius sit, quod te primum monuerit? quod voluerit emendare, et ad rectum iter
Abbreviated transcription (Latin):
s scłanum qͦq scͥpturar explanatorẽ faciunt. tã lati¬
ne lingue quam grece. t̃ uinlibrĩ ꝑ iarchon id ipsum
obtende ñ potes. arguet re enim p̃facitncła tua. in
qͥ polliceũ detruncatĩ malis ⁊ q̃ ab heticis addita fuanit
la ꝓferre umedium s: deħ qi no remiti ad codict̃
libro ñ ridiculosa ut fuscbis. s ndicula mͥ forte re acci¬
dit. ut p̾quameusebii asseraerimillũ eẽ ñ panphili. ad
extremũ cdixeriꝰ me ⁊̃ an anno̾ płimo̾ ħ putãseꝙ pãphili
fuit. ⁊ate exẽplar hꝰ uoluminꝰ mutua se. uideqͣntũ ti¬
meã chachinnõ tuõ ut ÷̃ nc eadingerã. detuo codiceqͣsi

Expanded text:
saecularium quoque litterarum, explanatores faciunt, tam Latinae linguae, quam Graecae. Tu in libris περὶ Ἀρχῶν, idipsum obtendere non potes. Arguet enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, detruncatis malis, et quae ab haereticis addita fuerant, la proferre in medium. Sed de hoc, quia nos remittis ad codicem, libro, non ridiculosa, ut tu scribis, sed ridicula mihi forte res accidit, ut postquam Eusebii asseruerim esse, non Pamphili, ad extremum dixerim, etiam me annos plurimos hoc putasse, quod Pamphili fuerit, et a te exemplar hujus voluminis mutuatum. Vide quantum timeam cachinnos tuos, ut etiam nunc eadem ingeram. De tuo codice quasi
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ secũ uide morientẽ: Siritii iã in dño dormi¬
psit aut forte ñ scͥpsit : & si scͥpsit: suffic̃ tͥ totiꝰ or¬
b testimonium ꝙ nulliuerũ uidet᷑. ut tantȩ urb
sacerdos ł inocenti iniunã facere potuent ł absẽt.
innocentẽ te uocã. ad cꝰ int̾p̃tationem roma ꝯtͤmuit.
absentẽ. qr accusatꝰ respõde ñ audes. ⁊ tm̃ romanȩ
urb iudiciũ fugis. ut mag̃ obsidionẽ barbancã quã
pacatȩ urb̾ uelis sententiã sustinere. esto. pti anni
ego epłam finxerim. Recentia ad orientẽ scͥpta qͥs
misit in quib papaanastas iꝰ tantiꝰ te ornat florib
ut cumea legenꝰ. mag̃ te uelle defende quã nõ ĩ ci
prudentia tuã ⁊ sales attcõ. ⁊ scĩ doquis uenustatẽ
ab aliiꝰ appeteri. alior cͥiminatiõe confodis. ⁊ cẽ me

Expanded text:
amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dorminte, aut scripsit, aut forte non scripsit? Et si scripsit, sufficit tibi totius orbis testimonium, quod nulli verum videtur, ut tantae urbis sacerdos, vel innocenti injuriam facere potuerit, vel absenti. Innocentem te vocas, ad cujus interpretationem Roma contremuit. Absentem, qui accusatus respondere non audes. Et tantum Romanae urbis judicium fugis, ut magis obsidionem barbaricam, quam pacatae urbis velis sententiam sustinere. Esto, praeteriti anni ego epistolam finxerim. Recentia ad orientem scripta quis misit? In quibus papa Anastasius tantis te ornat floribus, ut cum ea legeris, magis te velle defendere incipias, prudentiam tuam, et sales Atticos, et sancti eloquii venustatem. Ab aliis ap
Abbreviated transcription (Latin):
siob in monastio hospitalitas cordi ẽ. om̃sq ab
ñ enimuemaria cũ iosepb locũ inueniat ĩ diũsorio
ne nob iħe dicat exclusus. hospẽ erã ⁊ ñ suscepistĩ
situm ꝗ ꝑ nob̾ ẽ pedes lauare uenientiũ ñ menta diꝰ¬
eutere. Aecordare fr̃ confes sioĩs eiꝰ ⁊ pectoriꝰ ꝙ flagel¬
la secuer̃. mem̃to carceriᷤ tenebraꝵ exilii. metalloꝵ.
⁊ ñ indignabis hospitio transeuntẽ eẽ susceptũ. an
idõ tͥ rebelles uider̃ qi calicẽ aquȩ fugidȩ sitientib¬
re. ⁊ tu odisse plus debeas. ħeticoꝵ factio nuꝑ fuga¬
ta de egipto ⁊ alexaudua se iero solimã cõtulit. &
bic uoluit copulari. ut quorum eẽt unꝰ dolor. u¬
na fieret ⁊ accusatio. quos iste reppulit. spreuit.
abiec̃ dicens se ñ eẽ inunicũ fidĩ. nec cc̃ eccłam bel

Expanded text:
s in monasterio hospitalitas cordi est, inquit S.mur enim ne Maria cum Joseph locum non inveniat in diversorio, ne nobis Jesus dicat exclusus: Hospes eram, et non suscepistis situm quippe nobis est pedes lavare venientium, non merita discutere. Recordare, frater, confessionis ejus, et pectoris quod flagella secuerunt. Memento carceris, tenebrarum, exsilii, metallorum, et non indignaberis hospitio transeuntem esse susceptum. An ideo tibi rebelles videmur, quia calicem aquae frigidae in nomre, et tu odisse plus debeas? Haereticorum factio nuper fugata de Aegypto et Alexandria, se Hierosolymam contulit, et huic voluit copulari, ut quorum unus esset dolor, una fieret et accusatio. Quos ille repulit, sprevit, abjecit, dicens se non esse inimicum fidei, nec contra Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
quedam auferres q̃dam mutareᷤ quedã addere:
de origene quedam de apollinare quedã de te
ipso seriberes ⁊ ñ de origene totum. aut de te aut
ex alio. Interim dũ aliudagis. cͥm̃ fortissunũ ꝑ¬
didisti. ⁊ oblitus es ueten ꝓuerbii. nĩdaces memo
spicatur: aliꝰ illud. ⁊ quidtam ego: Si nt̾ apol¬
luiarẽ ⁊ didinũ ⁊ explanatioĩs stilus ⁊ dogma¬
tã magna diu̾sitas ẽ. cũ inuno capitulo diuer¬

Expanded text:
quaedam auferres, quaedam mutares, quaedam adderes? » de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam de te ipso scriberes, et non de Origene totum, aut ex te, aut ex alio? » Interim in te dum aliud agis, crimen fortissimum prodidisti, et oblitus es veteris proverbii: Mendaces memorspicatur; » alius ille, et quidam, ego sim. Inter Apollinarium et Didymum explanationis, styli, et dogmatum magna di
Abbreviated transcription (Latin):
mirat᷑ tuatguisatio. ut pꝰosculũ. pꝰ orationẽ. nege̾ eũ
cẽ te potuisse scͥb̾e. qͦmͦ sicontenda ñ potussecũ mori
qͥ paulo ante uxerat. aut certior sit tui rep̃hensio.
quã pꝰ pacẽ ex cõmunicatio. ex nob̾ inquit exier̃ s ñ
p̃cip̃. quiutiq añquain uitet᷑ atq dãpnet᷑. eccła¬

Expanded text:
 orationem, neges eum contra te potuisse scribere: quomodo si contendas non potuisse eum mori, qui paulo ante vixerat, aut certior sit tui reprehensio, quam post pacem excommunicatio. Ex nobis, inquit, exierunt: sed non pit, qui utique antequam vitetur atque damnetur, Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
rã qiꝯsortem putabã. accusaᷤ. q̃m ꝑfidiȩ tue cemi ii¬
micũ. qͥs eduob ealũpniator ẽ martinꝰ ego qͥulũ dico
hetitũ ñ fiusse nec scͥpsisse librum qͥ amoĩb rep̾bendit᷑.
antu qͥ uolum hõis arriam titulo ꝯmutato sub nõe
niñs edidesti: ñ t̃ suffic̃ scancdalũ greciȩ. n̾illũ ⁊ iulatinoꝵ
aub ingerã. ⁊ incditũ mrẽm tua quantũ inteẽ trãs la

Expanded text:
diae tuae cernis inimicum. Quis e duobus calumniator est martyris? Ego qui illum dico haereticum non fuisse, nec scripsisse librum, qui ab omnibus reprehenditur: an tu, qui volumen hominis Ariani, titulo commutato, sub nomine Martyris edidisti? Non tibi sufficit scandalum Graeciae, nisi illud et Latinorum auribus ingeras, et inclytum
Abbreviated transcription (Latin):
uigarẽ. illum fugientium ⁊ t̾batoꝵ. hc̃ secun bois
eẽ cursum. malui ꝑ malcas ⁊ ciclada̾ cyprũ ꝑgere.
mogłari. ueni antiochiã uͥ fruitꝰ sũ ꝯmunione põ¬
tificis confessorĩq paulini ⁊ deductꝰ ab eo media bre¬
me ⁊ grauiꝰsimo frigore intraui iero solimã. uidi
multa miraciula ⁊ q̃ prius ad me fama ꝑtulerat.
ocłoꝵ iudicio comꝓbaui. Iñ contendi egiptũ. lu¬
straui monastena nutriȩ ⁊ int̾ scõꝵ choro̾ aspidẽ
latere ꝑsperi. tinꝰ concito gradii betbleẽ meã
reuersus sũ uͥ adorauip̃sepe ⁊ incunabula salua¬
tori. uidi qͦ famosissimum lacũ. nec me inerti tra¬
didi otos multa didici q̃ añ nesciebam. qͥd aũt̃
de me rome iudicatũ sit. ⁊ quid postea scͥptũ no¬
lo taceaᷤ. p̃seitim cũ habeaᷤᷤ testimonuĩ scͥpturaꝵ.

Expanded text:
uigarem: illum fugientium et turbatorum, hunc securi hominis uigarem: illum fugientium et turbatorum, hunc securi hominis esse cursum - malui per Maleas et Cycladas Cyprum pergere. phanio ueni Antiochiam. Fruitus sum communione Pontificis confessorisque Paulini, et deductus ab eo media hieme in gravissimo frigore, intravi Jerosolymam. Vidi multa miracula, et oculorum iudicio comprobaui. Inde contendi ęgyptum, lustraui monasteria Nytrię et inter sanctorum choros aspides latere perspexi. Protinus concito gradu Bethleem meam reversus sum, ubi odoravi praesepe et incunabula Salvatoris. Vidi quoque famosissimum lacum, nec me inerti tradidi otio; sed multa didici, quae ante nesciebam. Quid autem de me Romae judicatum sit, et quid postea scriptum, nolo taceas, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
uem conscendis. quam sc̃ę ꝑuinum uitauis poterã
orum ornam̃ta uerborum .x. pꝰista siquid in te aspe¬
nĩ dixcro: statĩ mͥ inscͥptionẽ ⁊ gladios ꝯminari.⁊
int̾im hͦ eloquentiᷤsimꝰ arte ludis rethorica ⁊ simu¬
las te p̃t̾ire quȩ dicis. ut qui obiecta ꝓbare ñ pot̾as.
quasi p̃t̾missa facias cͥminosa. h̃ ẽ tua tota simpli¬
cita. Sic amico parciꝰ⁊ reserua te ad tͥbunalia uidicr̃.
ut aceriũ cͥminũ mndum partis obieceriᷤ. Ui nosse ꝓ¬
bitero ⁊ adolescente fre. ⁊ aliis monachĩ quinc̃ iero¬
solimȩ ꝯmorant᷑. nauẽ in romano portu securꝰ a scẽ¬
di maxima me scõꝵ frequẽtia ꝓsequente. ueni re¬
gium inscilleo littore paululũ steti. uͥ ueterẽ didi¬
ci fabulas ⁊ p̃cipitem pellacis ulixi cursũ ⁊ syrena¬
rum cantica.⁊ insatiabil ẽ canbbi uoraginẽ. Cũq
mͥ accoiȩ uuiꝰ loci multa narrarent. darentq consi¬
lium ut ñ ad ꝓthei columnas s ad ionȩ portu na¬

Expanded text:
vim conscenderis? quam sancte perjurium vitaveris? Poteram orum ornamenta verborum. Et post ista si quid in te asperum dixero, statim mihi proscriptionem et gladios comminaris. Et interim homo eloquentissimus arte ludis rhetorica, et simulas te praeterire quae dicis, ut qui objecta probare non poteras, quasi praetermissa facias criminosa. Haec est tua tota simplicitas, sic amico parcis, et reservas te ad tribunalia judicum, ut acervum criminum mihi, dum parcis, objeceris. 22. Ordo pbytero et adolescente fratre, et aliis monachis, qui nunc Jerosolymis commorantur, navim in Romano portu securus ascedi, maxima me sanctorum frequentia prosequente ueni Regium, in Syllaceo littore paululum steti, ubi ueteres didici fabulas, et pręcipitem fallacis Vlissis cursum et Syrenarum cantica et insatiabilem Carybdis uoraginem. Cumque mihi accolę illius loci multa narrarent darentque consilium, ut non ad Prothei columnas sed ad Diones portum na
Abbreviated transcription (Latin):
eos habebat. qͦm ap̃ paucos erant: Si pauci habebant
qͥmnullum habuisse m̃tinꝰ: Cum aut̃ dicas ap̃pau¬
cõ fuisse. ⁊ te ipso confitente subu̾sum sit ꝙ nullus
umtuum. dic nom̃notani quantum aun datũ sit.
ubi. ꝑquem. aut cuidatum. utq ꝓditorem tuu m
separasti. Uide ne mag̃ illud uerum sit apaucis ami
cis tuis ⁊ eusebio ⁊ ceteris data exemplana q̃ ita int̾
se congruunt atconsentiunt. ut ne puncto quid
ab altero differant. Dein cꝰ prudentiȩ ẽ dare alus¬
rant sceduiȩ. ⁊ em̃dandoᷤ errores tuo̾ iam alii pꝰside¬
fugerẽ patere discussum. ⁊ tius te uerbredargin:
ex qͦ apparet uirta incliti oratori elogium. te uolũ

Expanded text:
eos habebat, quomodo apud paucos erant? Si pauci habebant, eos habebat, quomodo apud paucos erant? Si pauci habebant, cur nullum habuisse mentiris? cum autem dicas 536 apud paucos fuisse; et te ipso confitente subversum sit, quod nuum tuum? Dic nomen notarii, quantum auri datum sit, ubi, per quem, aut cui datum. Utique proditorem tuum aseparasti. Vide ne magis illud verum sit, a paucis illis amicis tuis, et Eusebio et caeteris data exemplaria; quae ita inter se congruunt, atque consentiunt, ut ne puncto quidem alterum ab altero differat. Deinde cujus prudentiae est, dare erant schedulae; et emendandos errores tuos jam alii possiderfugeres, patere discussum, et tuis te verbis redargui? Ex quo apparet juxta inclyti oratoris  Cice
Abbreviated transcription (Latin):
aut in paucis sensib: possent detruncari mala. ⁊ bo¬
ruerant. in unũ postea reuertent᷑ statum. ut rur¬
sumex alio pͥncrpio aliȩ sint runȩ. quid habe e¬
m̃dare nisi cuncta mutaueris : ꝙ si facere uolĩs:
iamnonlibroᷤ alieno̾ interp̃taberis. s condes tuos.
ħ aut̃ cꝰ modi argum̃ tunsit ñ intelligo. qrinqui
iuem̃date ⁊ ñdum ad purum digestȩ erantꝰ scedu¬
lȩ iccͥco facilius ab eusebio falsatȩ s̃. Aurego tar¬
dior sum. aut mͥ satiᷤ fatuĩ ⁊ obtunsum udet᷑. Si
necdum em̃datȩ. nec ad punim digestȩ erant sce¬
diilȩ: errorearum ñ eusebio imputabit᷑. s more:
tarditati tuȩ qui em̃dare cessasti. ⁊ in eo solo erit ille
culpabilis. quia scͥpta tua cito disseminaũ ĩ nulgꝰ
q̃ tu paulatim emendare decreueras. Sin aut̃ ut tu
tem. Nullus inquis eos habebat libro. aut admodỹ
pauci. in uno sermone quanta diuersitaᷤ. Sinullus

Expanded text:
aut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et boaut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et boruerant, in unum postea revertantur statum: ut rursum ex eodem principio aliae sint ruinae; quid habes emendare, nisi cuncta mutaveris? Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, sed condes tuos. Hoc autem cujusmodi argumentum sit, non intelligo. Quia, inquit, inemendatae, et nondum ad purum digestae erant schedulae, idcirco facilius ab Eusebio falsatae sunt. Aut ego tardior sum; aut mihi satis fatuum et obtusum videtur. Si nondum emendatae, nec ad purum digestae erant schedulae, error earum non Eusebio imputabitur, sed morae et tarditati tuae, qui emendare cessasti. Et in eo solo erit ille culpabilis, quia scripta tua cito disseminavit in vulgus, quae tu paulatim emendare decreveras. Sin autem, ut tu tem. Nullus, inquis, eos habebat libros, aut admodum pauci. In uno sermone quanta diversitas! Si nullus
Abbreviated transcription (Latin):
nullus eas hab. aut admodum pauci. ꝙ añ scͥp¬
quȩ secreto aut corriꝑe ualeas aut em̃dare : s qi
unꝰ quiq uiũ stomacbo suo. ⁊ amicꝰ ñstatim dñs ẽ
alterius uoluntatis. sic accusationem ⁊̃ uerã rep̾¬
o. quid eium hõ latinus de int̾p̃tatione greca po¬
tuit immutare : aut quid subtraħ ł ad deretĩ
libris ꝑiarcbon. ubi sic contextas omnia ⁊ alte¬
rum pend exaltero. ut quicquid tollere ł addere
uolũis quasi pannus inuestim̃to statim appare¬
at : ꝙ gͦ me mones: ipse facito. Paululũ saltĩ hu¬
niani siñ rͥani pudori assume. nec tespecta ⁊ calca¬
ta conscientia tua. uerbis te purgandum putes
qui reb urgeri. Si eusebius auro redemit in em̃da¬
tas scedulas quas falsaret. ⁊ tuꝓfer tuas q̃ falsate
ñ s̃. ⁊ si ꝓbaueris nicħ inillis ħeticum. tẽ ille cͥmine
tenebitur falsitatiᷤᷤ. quamius mute quãtus corri¬
gas: catbolica non ꝓbabis. Si cnim erroreẽt in ũbis

Expanded text:
nullus eas haberet, aut admodum pauci. » Et ante scripquae secreto aut corripere valeas, aut emendare? Sed quia unusquisque vivit stomacho suo: et amicus non statim dominus est alterius voluntatis: sicut accusationem etiam veram repreo. Quid enim 535 homo Latinus de interpretatione Graeca potuit immutare? Aut quid subtraheret, vel adderet in libris περὶ Ἀρχῶν ubi sic contexta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidquid tollere volueris, vel addere, quasi pannus in vestimento statim appareat? Quod ergo me mones, ipse facito: paululum saltem humani, si non Christiani pudoris assume, ne despecta et calcata conscientia tua, verbis te purgatum putes, qui rebus urgeris. Si Eusebius auro redemit inemendatas schedulas, quas falsaret, tu profer tuas, quae falsatae non sint: et si probaveris nihil in eis haereticum, tunc ille crimine tenebitur falsitatis. Quamvis mutes, quamvis corrigas, catholicas non probabis. Si enim error esset in verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
do ñ parit errori pat᷑tiniũ. hȩc ap̃te potiꝰ amice ex¬
postulare uolui. quam lacessitꝰ p ublice deseui
re. ut animadũtas me reconciliataᷤ amicicia pu¬
re colere. ⁊ ñ uirta plautinam sententiã altera ma¬
ap̃ sc̃m papã chromatium uidis. Sc̃m̃ qͦ pbrin

Expanded text:
non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice exnon parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare ure; ut animadvertas, me reconciliatas amicitias pure colere, et non juxta Plautinam sententiam, altera maapud sanctum Papam Chromatium videris. San
Abbreviated transcription (Latin):
seriure ⁊ nr̃o ñ acquiescẽ iudicio: Conscientiȩ nrẽ
testis ẽ dñs pꝰ reconciliataꝰ amicitiaᷤ nullum int̾¬
cessisse rancorẽ. qͦ quempiam lederemꝰ. quinpo¬
tiꝰ cum omĩ cautione ꝓuidimꝰ. ne saltẽ casus
inmaliuolentiam uerteret᷑. s quid pꝰ sumꝰ facẽ
tit dissimulare ñ deb. p̃ facuincula libroꝵ piar
inqua obliq immo aꝑte ego petor. qua mente
sit scͥpta tuuidis. q̃ intelligat᷑ ⁊ stultĩ patet. so¬
teram ⁊ ego qui sepissime figurataᷤ cont̾uersias de¬
clamaui aliquid deðe artificiose repetere. ⁊ tuo
te more laudare: s ab sit ame ut qd rep̃hendo inte.
imiter. qͥn potius ita sententiã tẽꝑaui. ut ⁊ob iectũ
cͥm̃ effugerem. ⁊ amicũ quantum in meẽ nec
lesus lederem s obsecͦ te ut si deinceps aliquẽ
sequi uoliũs: tuo tm̃ uidicio sis contẽptꝰ. Aut n
bona s̃ que appetimꝰ. aut mala. Sibona. ñ indi¬
gent altius auxilio. Si mala. peccantiũ multitu

Expanded text:
ro non adquiescere iudicio, conscientiae nostrae testis est dominus post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem, quo quempiam laederemus; quin potius cum omni cautione prouidimus ne saltim casus in maliuolentiam uerteretur. sed quid possumus facere, tit, dissimulare non debet. praefatiuncula librorum Jisin qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te, imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
me litteri indica̾se ꝙ papa theopbilus expositio¬
nem fidĩ nuꝑ edidit. q̃ aduoᷤ necdũ ꝑuenit.⁊ pol¬
licens ꝙ quicqͥd ille scͥpsit tusequaris. Ego me ħ
sqͥpsisse ñ noui. nec istiusmodi umquam luteras
dirȩrisse. S tu iccͥco ab incerta c̾sentiꝰ. ⁊ hiꝰ q̃ qualia
futuras nesciꝰ ut certa dedines. ⁊ ad eoꝵ ñteneariᷤᷤ
assensũ. Duas. sinodichã ⁊ pascbalẽ es epłas cc̃ o¬

Expanded text:
me litteris indicasse, quod papa Theophilus expositionem fidei nuper ediderit, quae ad vos necdum pervenit: et polliceris quod quidquid ille scripserit, tu sequaris. Ego me hoc scripsisse non novi, nec istiusmodi umquam litteras direxisse. Sed tu idcirco ad incerta consentis, et his quae qualia futura sint nescis, ut certa declines, et ad eorum non tenearis assensum. Duas, synodicam et paschalem, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fonte dulce amariq ꝓcedit.u ñ obsecͦ te ut ue¬
recundiam ⁊ pudorẽ quemamecrigiꝰ pͥor exhibea.
⁊qͥm̃datũ alterũ c̃minariꝰ desinas ipse m̃tiri.s
gonulli scandalũ facio. nec accusator uit̾im tui
sum.senum considero quid tumereariꝰ. s qͥd me
deceat. ⁊ saluatoriꝰ elo quiũ ꝑtimesco dicentiᷤ. qͥ
scandalrauĩt unum de pusillis istis qui mine cre

Expanded text:
t. Unde obsecro te, ut verecundiam et pudorem, quem a me exigis, prior exhibeas; et qui mendacii alterum criminaris, desinas ipse mentiri. Ego nulli scandalum facio, nec accusator interim tui sum. Non etenim considero, quid tu merearis, sed quid me deceat; et Salvatoris eloquium pertimesco dicentis: Qui scandalizaverit unum de pusillis is
Abbreviated transcription (Latin):
dis homeliis eiꝰ fec̃. ut ibona⁊ mala ñ int̾p̃ti s suo
imputarent᷑ auctori. Si ñdixisse̾ amputãse te
pessima ⁊ optima reliquisse. utt̃q de luto eua¬
berẽ. ħ ẽ qd destruit strophas ingeniolitui:
te hĩc iñ constrictũ euade ñsinit. Nec imtantũ
abutare simplicitate lectori. ⁊ sic ont̃s qͥ tuam
scͥpturã lectur s̃ brutõ putes. ut cũmulnera.
putrescere sina. sano corꝑi te imponẽ. n oc ti¬

Expanded text:
s Homiliis fecit, ut et bona et mala non interpreti, sed suo imputarentur auctori. Si non dixisses, amputasse te pessima, et optima reliquisse, utcumque de luto evaderes. Hoc est quod destruit strophas ingenioli tui, et te hinc 545 inde constrictum evadere non sinit. Nec intantum abutare simplicitate lectoris: et sic omnes qui tuam scripturam lecturi sunt, brutos putes, ut cum vulnera putrescere sinas, sano corpori te imponere empl
Abbreviated transcription (Latin):
misimꝰ. ⁊ oraumꝰ ut nis animo ⁊ obseqͥo uo̾ uid.
ct̾isq amiciꝰ ead̾ significauimꝰ. ne mordentẽ in.¬
uicẽ cõsumamini ab inuicẽ. lam tue moderatio¬
nis ẽ. ⁊ tuoꝵ uullã occasionẽ impatientib dare.
ne ñ omnes mei simile inuenia qui p̾sint figura¬
tis laudib delectari.

Expanded text:
orauimus, ut nostro animo et obsequio uos uideret, ceterisque amicis eadem significauimus mordentes inuicem consumamini ab inuicem. iam tuae moderationis est et tuorum nullam occasionem inpatientibus dare, ne non omnes mei similes inuenias, qui possint figuratis laudibus delectari.
Abbreviated transcription (Latin):
spatiũ exotio respõdẽdi. alioquin simeditatꝰ in nõ pa¬
ratꝰq dixise̾. fulmina iacere ñ cͥmina uid̾ẽ. ⁊ qͥs tͥ cͣ¬
dit hoĩ ueracisimo ut negotiator orientaliũ meiriũ
qͥr hinc deportata uencłe necẽe habebat. ⁊ ibiemereq̃
hucrursꝰ ad ueberet. Biduo tm̃ aquileie fuĩt. ut rap¬
qͥ tua em̃daret neniã. ⁊ icͥto ome it̃ dictiois tuȩ absq
biduo mea sc̾pta ñ occurreri. Exq̃ apparet te ilam

Expanded text:
i si meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut rapqui tuas emendaret naenias: et idcirco omne iter dictionis tuae, absque biduo mea scripta non potueris. Ex quo apparet te illam
Abbreviated transcription (Latin):
riq curopponã clippeum pugioni tuo. ⁊ tͥ quasi
religiosꝰ ⁊ sculus ꝑsonam humilitatiꝰ imponi ⁊ dicis.
sierraueram quare scͥbis aliis.⁊ ñ meipsum redarge¬
is: ħ ipsum inte retorquebo. qͥcqͥd enĩme ñ feciꝰse car¬
sarᷤᷤ. qr̃ ñ ipse fecisti : uelut siqui pugnis aliquẽ
calcibq collidẽs. si resistere uoluĩt dicat ei. ñne tͥ

Expanded text:
risque cur opponam clypeum pugioni tuo, et tibi quasi risque cur opponam clypeum pugioni tuo, et tibi quasi religiosulus et sanctulus personam humilitatis imponis et dicis: « Si erraveram, quare scribis aliis, et non meipsum redarguis? » Hoc ipsum in te retorquebo: Quidquid enim me non fecisse causaris, quare non ipse fecisti? Velut si quis pugnis aliquem calcibusque collidens, si resistere voluerit, dicat ei: Nonne ti
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ ꝓ empto posiũs. cũ comꝑatio equaliũ sit ep̃ti¬
o p̾tu annumeratio.⁊ refestinãte eo qͥ ad te reme¬
ut me ꝯmoneas. ⁊ eiñdatum ueł necettiᷤ scãdalũ
facias ⁊ alis furentib iugulent᷑ alii. cur libros
cẽ me scͥbis ad alios ⁊ legendos ꝓ satellitẽ tuo toto
&. loqueriꝰ : quemin magister optime em̃dare cu¬
piebas : Sullo ad qͦs scͥbis nicb deliquerant. Si me
quẽ arguis ñ adme scͥpseras. ⁊ ego tͥ tius respõdebo
sermonib. quẽ em̃dare cupiebaᷤᷤ magister indocte:
e osne quiñ peccauerãt anme ad quẽ ñ scͥpseraᷤ. bru¬
to putas eẽ lectorẽ ⁊ om̃s ñ intelligẽ prudentiã tuã
immo mautiam qua ⁊ serpens prudentior fuit cũc¬
tiꝰ bestiis inꝑadiso. ut ame secrexã cõmonitionẽ
flagites quẽ publica accusatione ꝑ sequerꝰ ⁊ ñ te
pudr accusationẽ tuam apologiam uocare. q̃ re¬

Expanded text:
dicem, pro empto posueris: cum comparatio aequalium sit; emptidicem, pro empto posueris: cum comparatio aequalium sit; emptio pretii annumeratio: et refestinante eo, qui ad te remeut me commoneas, et emendatum velis, ne caeteris scandalum facias, et aliis furentibus, jugulentur alii: cur libros contra me scribis ad alios, et legendos per satellites tuos toto et loqueris? « Quem in hoc, magister optime, emendare cupiebas? si illos, ad quos scribis, nihil deliquerant; si me quem arguis, non ad me scripseras. » Et ego tuis respondebo tibi sermonibus: Quem emendare cupiebas, magisteuem non scripseras? Brutos putas esse lectores, et omnes non intelligere prudentiam tuam, immo malitiam, qua et serpens prudentior fuit cunctis bestiis in paradiso: ut a me secretam admonitionem flagites, quem publica accusatione persequeris; et non te pudet accusationem tuam Apologiam vocare? Quere
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ steteriᷤᷤ. cunctis nob̾ qui alquid scire uolumꝰ mu¬
grecilatiniq sermoniꝰ scientiã. ut ⁊ greci te latinum.
⁊latim grecum putent. ⁊ papa epipbaniꝰ. tie :ea ta¬
niulq admiror qua temeritate cẽ tantaꝵ artium
uirũ audeas dicere. tu qͥ tot disciplinaꝵ ocłis ugi
neoꝵ ꝓlaturum eẽ uitioꝵ. subito intulit. Ante
bidiuim mñ quam ꝓfiuisceret᷑ haꝵ bauilꝰ inmanꝰ
poris ñ potiusti ea mordine digerere. aut aliqut
de erudits conductunis eras qui in opꝰculis meisge¬
maꝵ eloquentiȩ tuȩ ornam̃ta ꝑ quireret. Supra
scͥbis. gratis ame missum suscipe codicẽ quẽ cen¬
sumagno cupere comparatum. ⁊ nc̃ humilitatis
õ ꝓtiũ maledictis latius scb̾e. & uin̾m andact᷑
fruito imꝑitia tua. S̾emel enim confessus es dicẽs
suꝑflua t᷑ rep̃hensio fuit in paucis quȩ ꝓfessa nob̾
babet᷑ in om̃ib. Nec rep̃hendam ꝙ compatum co¬

Expanded text:
arce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, muarce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, muGraeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et papa Epiphanius mulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vmeorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus poris potuisti ea in ordinem digerere: aut aliquem de cruditis conducturus eras, qui in opusculis meis gemmarum eloquentiae tuae ornamenta perquireret. Supra ci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pro tuis maledictis latius scribere. Et interim audac ter frueris imperitia tua. Semel enim confessus es, dicens: « Superflua tibi reprehensio fuit in paucis, quae professa nobis habetur in omnibus. » Nec reprehendam, quod comparatum co
Abbreviated transcription (Latin):
quar or cdincm epłȩ. ⁊ ipsaut loquitus ẽ uerba sub¬
nectam. E loquentiam ut dicis tuam ⁊ inp̃fatiõe
mea laudasse me fateor ⁊ iamnc̃ laudarẽ. nͥ tueã
eẽ tullii tiuu sententiã multa iactantia facereꝰ o¬
diosã. uͥ iactaui eloquentiam meã qͥ ⁊ate lauba¬
tam ñ libent᷑ accepi : anb diciꝰ qi ñ uis subdola p̃¬
dicatiõe paliman: Aꝑte accusab̾is ut qͥ laudantẽ
respuis: sentias cͥminantem. linꝑitiam aut̃ tuã
ñ tam stultus eram ut rep̃henderem. qͣm tiemo
por̾ fortius accusare. nͥ tuipsedum scͥbis. s uolu
uostencłe condiscipłis tius qui tecum litterã ñ di¬
cire piseiedicare omibs poncconscienuie signũ
arbitraris. Nec tͥ ut dicis ftrulaᷤ adbibeo. neqa¬
thenogerontam meum. scutica ⁊ plagaᷤ. litteraᷤ
nii a cumine ꝑstangas oculos nrõs. intantu ut õs¬
tuo uiuido putẽ. Certatim oppͥmere te cupitꝰ. A
semel inscbendo obtitiueri pͥncipatũ. ⁊ in arce eloq̃n

Expanded text:
quar ordinem epistolae, et ipsa, ut locutus es, verba subnectam. « Eloquentiam, ut dicis, tuam, et in Praefatione mea laudasse me fateor; et etiam nunc laudarem, nisi tu eam contra Tullii tui sententiam, multa jactantia faceres odiosam. » Ubi jactavi eloquentiam meam, qui etiam a te laudatam non libenter accepi? An hoc dicis, quia non vis subdola praedicatione palpari? Aperte accusaberis, ut qui laudantem respuis, sentias criminantem. Imperitiam autem tuam, non tam stultus eram, ut reprehenderem; quam nemo potest fortius accusare, quam tu ipse dum scribis. Sed volui ostendere condiscipulis tuis, qui tecum non di maledicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitraris. Nec tibi, ut dicis, ferulas adhibeo, neque athenogeronta  Senem discipulum  meum scutica, et plagis litteras nii acumine perstringis oculos nostros, intantum ut omtuos invidos putes, certatim opprimere te cupimus: ne si semel in scribendo obtinueris principatum, et in eloquentiae
Abbreviated transcription (Latin):
auro redimerem notanũ tuũ. &. quis tantus ac
talis ẽ. ut audeat cum creso ⁊ dario pugnare di¬
uitiis. ut subito deauratum ⁊ crassũ ñ ꝑtimescat:
usq adeone obdurasti frontem ut m̃datium po¬
nas spem tuam. ⁊estimes te ꝓtegi pꝰsem̃datio. ꝙ.
quicquid fuixeris tͥ credendum putes: quis beth¬
leẽ decubiculo fñs eusebii suratus ẽ epłam lau¬
datricem tuam: cꝰ artificio ⁊ aciius ministris ĩ
s̃çẽ fabiolȩ hospitio. & uiri xͥani ⁊ prudentiꝰ ocea¬
niinuentus ẽ codex quẽ illi nũquã uid̾ant: An
iccͥoo te estimaᷤ innocentẽ. siquicqͥd tuũ ẽ in alioᷤ
conferaᷤ : quicq te offendit quamuis simplex

Expanded text:
auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pugnare divitiis? Ut subitum Demaratum, et Crassum non pertimescat? Usque adeone obdurasti frontem ut mendacium ponas spem tuam: et existimes te protegi posse mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum putes? Quis Bethleem de cubiculo fratris Eusebii furatus est epistolam laudatricem tuam? Cujus artificio, et a cujus ministris in sanctae Fabiolae hospitio, et viri Christiani et prudentis Oceani, invenidcirco te existimas innocentem, si quidquid tuum est, in alios conferas? Quicumque te offenderit, quamvis simplex,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ mea cͥmina ꝑuenerunt : & audes dicẽ te ñ ad
ostentationẽ s ad edificationem quasixͥanũ loqͥ.
quitde sene senlex tanta confingis. quanta ñ dice¬
ret de latͦne homicida. descorto merenix. scurras
mimo. qͥ partunis mͥ montẽ cͥminum ⁊ gladioꝰ qͦs
defigas iniugulum meum tanto ante tp̃r eracu¬
is. lecͥcone cereales ⁊ aunabasii tui ꝑ diuierxas ꝓ.¬
uintias cucurrer᷑ ut laudes meas legerent. ũpa¬
negericũ tuum ꝑ angulo ⁊ plateaᷤ ac mulierculaꝵ
cat̾uatim dc occidente uenientes mͥ tua maledi¬
cta narrauerint ita memorit᷑ ⁊ consentanee ut e¬
go cogerer ñ scͥptis tuis quȩ neclum legerã s scͥp¬
torum responde opimonib ⁊ uolantia toto or¬
be iacula falsitatis clipeo uitatis exciꝑe. Sequit᷑
datis ñdum ad purum digestis fecer̃ ut facuuis
falsare pꝰsent ꝙ aut nullus haberet aut admodũ
pauci. G̃ratis anie missum suscipe codicẽ quẽ ceu¬
sumagno cuꝑes comꝑatum. N te pud p̃mii. Ego

Expanded text:
nerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad aedificationem quasi Christianum loqui, qui de sene senex tanta confingis, quanta non diceret de latrone homicida, de scorto meretrix, scurra de mimo? Qui parturis mihi montes criminum, et gladios quos defigas is? Idcircone Cereales et anabasii tui per diversas provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdum legeram, sed scriptorum respondere opinionibus, et volantia toto orbe jacula falsitatis, clypeo veritatis excipere. 4. ndatis, nondum ad purum digestis, fecerunt: ut facilius falsare possent, quod aut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ut docendi ineccła habeat facultatem. ne si
aꝑta se luce ꝓdid̾it: foras expulsa moriatur.
atq reddenda ẽ qr̃ dampnenturaĩȩ
ri enimeas si sic decorꝑe exierint ⁊ sc̃a scͥptura
⁊ scã ẽ testis eccła. Uñ illa de animarũnouaꝵ
creatione sententia si banc fidem fundatissi¬
mam ñ oppugnat. sit &. mea. si opugnat nõ
sit ⁊ tua. Nolomdicatur ꝓhac sententia de¬
b̾e accipi ꝙ scͥptum ẽ. qui finx̃ spm̃boĩs in
ipso ⁊ qui finxit singillatim corda eoꝵ. Aliꝙ
fortissimum atq inuictissimũ requirendũ ẽ
qd nos ñ cogat dm̃ crede ullaium ammaꝵ si¬
ne culpa aliqua dampnatorẽ. Nlam ueltã¬
tumdẽ ual. ł plus ẽ forsitancreare quã fin¬
ge᷑ ⁊ tam̃ scͥptum ẽ. Cormundum crea ĩ me
ds. Nec idõ putari pot̾ anima ħ loco optare
se fieri prius quam aliquid eẽt. Sic̃ gͦ iame¬
ristens creatur innouatioẽ iustitię. siciam
existens fingitur conformatione doctrinȩ.

Expanded text:
ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. atque reddenda est, quare damnentur animae, ri enim eas, si sic de corpore exierunt, et sancta Scriptura, et sancta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea: si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi quod scriptum est: Qui finda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae.
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat ꝙ faccre ñ debebat. &. sitale aliquid paulus i¬
se nͣfecerat. correctum potiꝰ ⁊ ipsum credã coaplisiue
rectionem ñ potiusse negligẽ. quamiñdacit᷑aliqͥdi
sua epła posuisse: & epła qualib. quantomag̃ i ili¬
inqua p̃loquutus ait. quȩ aũt scbo uob̾. ecce corãdõ
qr ñm̃tior: ego quidem illud petrũ sicegisse credo.
ut gentes cogeret iudaizare. ħ enim lego scͥpsisse
h petrus. Erat enim cc̃ eũgłii uĩtatem: ut putarẽt
qui credebant in xp̃m sine illis ueterib sacram̃tis
saluos seeẽ tĩposse. ħ enim contendebant antiochi¬
e qui exccumcisione credidant. cc̃ quos paulus ꝑse¬
uerant᷑ acritq confligit: ipsum uͦ paulũ ñ ad ħid
egisse ꝙ ł timotheum ccumudit. łcbencris uotũ
ꝑsoluit. ł ierosolimiᷤ a iacobo ammonitꝰ. cũ eis qͥuo¬
uerant legitima illa celebranda suscep̃. ut putatiui
illa quȩ pͥorib ut congruebat temporib inumbri
rerum futuraꝵ ds̃ fier uisserat. tanquamidola tͥa

Expanded text:
ciebat quod facere non debebat; et si tale aliquid Paulus ipse jam fecerat, correctum potius etiam ipsum credam coapostoli sui correctionem non potuisse negligere, quam mendaciter aliquid in sua Epistola posuisse; et iin qua praelocutus ait: Quae autem scribo uobis, ecce coram deo. quia non mentior. Ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret iudaizare. hoc enim lego scripsisse hoc Petrus; erat enim contra euangelii ueritatem, ut putarent, qui credebant in Christum, sine illis ueteribus sacramentis saluos se esse non posse. hoc enim contendebant Antiochiae. qui ex circumcisione crediderant, contra quos Paulus perseueranter acriterque confligit. ipsum uero Paulum non ad hoc id egisse, quod uel Timotheum circumcidit uel Cenchris uotum persoluit uel Hierosolymis a Iacobuerant, legitima illa celebranda suscepit, ut putari uilla, quae prioribus, ut congruebat, temporibus in umbris rerum futurarum deus fieri iusserat, tamquam idolatriam
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam gentilis gentib : ꝙ sentit docr. ꝙ ag̃
sentit factus autem tanquam uidĩs iuds̃ ali¬
ud claudit inpectore aliud ꝓmit inubis: infac¬
tis inscͥptis. s. ab sit ħ saꝑe. Uirisq enun debebat
cantatem de corde puro ⁊ conscientia bõa. ⁊ fide ñ¬
ficta. Ac ꝑ ħ omuib omĩafactꝰ ẽ ut om̃s luc̾face¬
ret. ñintientis astus compatientĩ affectu .i. nõ
omĩa mala bominũ fallaciteragendo. s aliorũ oĩũ
mał om̃ib tanquam si sua eẽnt misencordi̾ me¬
dicinȩ diligentiam ꝓcurando. Cum itaq illa te¬
stam̃ti ueteris sacrainta ⁊̃ sibi agenda minune
recusabat ñ miscdit fallebat. s oĩo ñ fallens.
nem iussa eẽ comm̃dans asaclegis sacͥs gentiũ disti¬
guebat. Tc̃ aut ñ m̃tientiꝰ astu s compatientiꝰ asfe

Expanded text:
tamquam gentilis gentibus, quod sentit, docet, quod agit, tamquam gentilis gentibus, quod sentit, docet, quod agit, sentit, factus autem tamquam Iudaeus Iudaeis aliud claudit in pectore, aliud promit in uerbis, in factis, in scriptis? sed absit hoc sapere. utrisque enim debebat caritatem de corde puro et conscientia bona et fide nt, ut omnes lucrifaceret non mentientis astu sed compatientis affectu, id est non omnia mala hominum fallaciter agendo sed aliorum omnium malis omnibus, tamquam si sua essent, misericordia medicinae diligentiam procurando. Cum itaque illa testamenti ueteris sacramenta etiam sibi agenda minime recusabat, non misericorditer fallebat, sed omnino non fallens anem iussa esse commendans a sacrilegis sacris gentium distinguebat. tunc autem non mentientis astu sed compatientis affe
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. sic gͦ nlla inquib iudeoꝵ consuetudim
congruebat. lib̾tate prudenti ñ necessitate serui¬
li aut ꝙ ẽ indignius dispensatioẽ fallaci potiꝰ quã
fideli fidelib enim⁊ his quicognouer̃ uentatẽ
sic̃ ipse testatur. nͥ forte ⁊ ħͥ fallit. oĩs creatura dei
bona ẽ: ⁊ nicħ abitiendum ꝙ cum grãꝵ accioẽ ꝑci¬
pit᷑. G ⁊ ipsi paulo ñ solum uiro uerũ : dispẽsatori
maxime fideli ñsolum cognitori uenum ⁊̃ docto¬
ri uĩtatis. oĩs utiq incibiᷤᷤ creatura dĩ ñsimula¬
te s uere bonaerat. curgͥ nicħ simulatȩ susci¬
piendo sacrorum cermoniarumq gentilium
s de cibis ip̃puno uerum sentiendo at docẽdo.
tñ tanquam gentił factus ẽ gentib ⁊ ñpotuit
dispensationis ueracem fidem ⁊ naturalib ramĩ
ñ extra s in arbore constitutis. nescio ꝙ dispensa¬
toriȩ sinulationis uelam̃ obtendit: Cur factꝰ

Expanded text:
mum est, sic ergo et illa, in quibus Iudaeorum consuetudini mum est, sic ergo et illa, in quibus Iudaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate seruili aut, quod est indignius, dispensatione fallaci potius quam fideli. Fidelibus enim et his, qui cognouerunt ueritatem, sicut ipse testatur, nisi forte et hic fallit, obona est et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione accipitur. ergo et ipsi Paulo, non solum uiro, uerum etiam dispensatori maxime fideli, non solum cognitori, uerum etiam doctori ueritatis, omnis utique in cibis creatura dei non simulate, sed uere bona erat. cur igitur nihil simulate suscipiendo sacrorum caerimoniarumque gentilium, sed de cibis et praeputio uerum sentiendo ac docendo tamen tamquam gentilis factus est gentibus et non potuit dispensationis ueracem fidem et naturalibus ramis non extra, sed in arbore constitutis nescio quod dispensatoriae simulationis uelamen obtendit? cur factus
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendis hominib s dĩ ꝓuidentia ꝓuiurtiã¬
dis reb futuris ꝓheticȩ construita. nec uere fu¬
erat uerrore uideoꝵ quiñ solum nouerat. s
bant gentib imponenda. ł iustificationi quo¬
rumq fidelium necessaria. ꝙ aut̃ dixieũ factr̃
uidis ranquom iudeũ ⁊ tanquam gentilẽ gen¬
tilib ñ mentientis astu s compatientis affectu.
quemadmodum dixenm parum m uisus es at¬
tendisse.: ⁊ mmo ego fortasse ñsatis herplanare
mulauerit. s quia sic ea ñ simulauit q̃ facie¬
bat similia. uideis. quẽ ad in odum nec illa quȩ
iudeoꝵ. cum⁊ gentib tanquamgentił factꝰ sit. nec
tam susceꝑit fallacit sacfitia gentium: tu respõ¬
disti inco factum gentib tanquam gentilẽ ꝙ p̃
putium receꝑit. ꝙ indifferent᷑̃ ꝑmisent uescici¬
bis quos dampnant uidei.uͥ ego quero utnim ⁊ħ
simulate fecent. ꝙ si absurdissimũ atq falsissi¬

Expanded text:
cipiendis hominibus sed dei prouidentia praenuntiancipiendis hominibus sed dei prouidentia praenuntiandis rebus futuris prophetice constituta, nec uere fuerat in errore Iudaeorum, qui non solum nouerat, sedbant gentibus inponenda uel iustificationi quorumque fidelium necessaria. Quod autem dixi eum factum Iudaeis tamquam Iudaeum et tamquam gentilem gentilibus non mentientis astu sed compatientis affectu, quem ad modum dixerim, parum mihi uisus es adtendisse, immo ego fortasse non satis hoc explanare mulauerit, sed quia sic ea non simulauit, quae faciebat similia Iudaeis, quem ad modum nec illa, quae Iudaeorum, cum et gentibus tamquam gentilis factus sit nec tamen susceperit fallaciter sacridisti, in eo factum Gentibus tanquam gentilem, quod praeputium receperit, quod indifferenter permiserit vesci cibis quos damnant Judaei: ubi ego quaero utrum et hoc simulate fecerit: quod si absurdissimum atque falsissi
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror. facile repꝑire simuita legissẽ. uerũ tam̃
ipse m ꝓhis om̃ib inno supͣhos om̃s apłs paulũ
qͥ aliud senuunt luterarum eiꝰ tractatorib ꝓuo¬
co. ipsum introgans iñpello. ⁊ requiro ineo qs
sebit ad galathaᷤ uidisse se petrum ñ rectȩ ingre¬
dientem aduentatem eũgłii. eiq infaciem ppte¬
rea restitise ꝙ illa simulatione gente̾ uidara¬
re cogebat. utrum uerun scͥpsent. anforte ne¬
scio quadispensatiua falsitate m̃titꝰ sit. & au¬
dio paulo suꝑiꝰ ineiusd̾ narratioĩs exordio religio¬
sauoce in clamantẽ. q̃ aut̃ scͥbo uob̾. eccecorã dõ
qr ũm̃tior. dent ueniam quilib aluud opinãte.
tanti. Nec dici tuneo sic paulum defende ꝙ ñ si¬
mulant errorẽ udeoꝵ. s uere fuerit iuerrore.
qm̃ neq simulabat errorẽ qui lib̾tate a plica. sic
illitpĩ congruebat uetera illa sacram̃ta uopꝰ erat
agendã commendabat ea ũ sathanȩ u̾sutia de¬

Expanded text:
arbitror, facile reperire, si multa legissem. Verumtamen arbitror, facile reperire, si multa legissem. Verumtamen ipse mihi pro his omnibus, imo supra hos omnes Apostolus qui aliud sentiunt, litterarum ejus tractatoribus provoco; ipsum interrogans interpello et requiro in eo quod sit ad Galatas uidisse se Petrum non recte ingredientem ad ueritatem euangelii eique in faciem propterea restitisse, quod illa simulatione gentes iudaizare cogebat, utrum uerum scripserit, an forte nescio qua dispensatiua falsitate mentitus sit. et audio paulo superius in eiusdem narrationis exordio religiosa uoce mihi clamantem: Quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior. Dent ueniam quilibet aliud opinantes; tanti. nec dici timeo sic Paulum defendere, quod non simularit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, quoniam neque simulabat errorem, qui libertate apostolica, sicut illi tempori congruebat, uetera illa sacramenta, ubi opus erat, agendo commendabat ea non satanae uersutia de
Abbreviated transcription (Latin):
ferme sex ł septẽ. horum.iiiͬi. auctoritatẽ tuqͦ
infringiꝰ. Nam laodicenum cꝰ nom̃ taces deeccła
bici nu ꝑ egressum alexandrũ autem uetere be¬
ticũ. origenem uͦ ac didinium rep̃hensõ abs te
lego in recentiorib opꝰculis tuis⁊ ñ medio et̾ nec
deme diocrib questionib: quamuis origenem
mirabilit᷑ añ laudauens. Cumbis gͦ errare pu¬
to qr nec te ipse patiens: quamuis b ꝑ iñdicatur
ac sunbac sententia ñerrauerint. Na quis ẽ qͥ se
telit cum qͣlib errare: t̃ res gͥ restant. eusebiui
emisenꝰ. theodorus heracleotes. ⁊ quẽ paulopꝰ ẽ
memoras iods. qui dudũ impontificaligradu
fertasse nec uob̾ defuisse quos ineo ꝙ asfenmus seq̃re¬
m̃. quamquã sic̃ pauloañdixi tantumͦ scpturꝰ cauo¬
meiꝰ hancingenuam debeã serurtutẽ qua eas solas
ita sequar ur scͥptores earum nicb̾ineis oio errasse.

Expanded text:
ferme sex uelseptem, horum quattuor auctoritatem tu quoque ferme sex uelseptem, horum quattuor auctoritatem tu quoque infringis. nam Laodicenum, cuius nomen taces, de ecclesia dicis nuper egressum, Alexandrum autem ueterem hereticum, Origenem uero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis et non mediocriter nec de mediocribus quaestionibus, quamuis Origenem mirabiliter ante laudaueris. cum his ergo errare puto quia nec te ipse patieris. quamuis hoc perinde dicatur, ac si in hac sententia non errauerint. nam quis est, qui se uelit cum quolibet errare? tres igitur restant: Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes et, quem paulo post commemoras, Iohannes, qui dudum in pontificali gradufortasse, nec nobis defuisse, quos in eo, quod asserimus, sequeremur, quanquam sicut paulo ante dixi, TANTUMMODO Scripturis Canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse,
Abbreviated transcription (Latin):
apaulo fiebat utilit᷑ lib̾tate cantati. s cẽ acbenigne
pietate humuitati accep̃. atq itaranus: sanctiꝰe¬
forte recti tramitẽ reliquissent ⁊̃ apostiorib corri
g. ꝙ paulus heg̃. qͦfident̃ auderent ⁊̃ minorẽ
maiorib ꝓdefendeuda eũgłica iũtate salua fr̃na
cantate resiste. Namcum satuis sit atenendo
mnore innullo quaminaliqͦ declinare. młto ẽ
tñ mirabiliꝰ⁊ laubabilius libent̃ acciꝑe corrigẽtẽ.
quã aubac t̃ corngere deuiantẽ. ẽ laus itaq ui¬
stȩ lib̾tatiᷤᷤ inpaulo ⁊ scȩ humilitatis inpetro.
lumpniantẽ porphirium defendenda: quã ut
ei daretur obtrectandi maior. occasio qͥ multo
ras scͥb̾e. ł oĩsuisacramta portare. flagitaᷤ a me
ut aliquẽ saltẽ nuũ ostendã cꝰihac re sentẽtiã
sim secutus. cũ tu tamplures ncãum ꝯ memora¬
ueris qui teineo ꝙ astruis p̃cesserunt. petens ut
ineo site rep̃hendero errantẽ. pauar teerrare cũ
talib qͦrum ego fateor ueminem legi.s. cũ sñ

Expanded text:
a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita eposterioribus corrigi, quam Paulus, quo fidenter auderent etiam minores maioribus pro defendenda euangelica ueritate salua fraterna caritate resistere. nam cum satius sit a tenendo itinere in nullo quam in aliquo declinare, multo I est tamen mirabilius et laudabilius libenter accipere corrigentem quam audacter corrigere deuiantem. laus itaque iustae libertatis in Paulo et sanctae humilitatis in Petro, calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi maior occasio, qua multo ras scribere uel dei sui sacramenta portare. Flagitas a me, ut aliquem saltem unum ostendam, cuius in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraueris, qui te in eo, quod adstruis, praecesserunt, petens, ut, in eo si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi, sed, cum sint
Abbreviated transcription (Latin):
illud uerũ sit ꝙ ccdicit᷑. sitie corde ueraci qualecq sit
dr̃. ñ retinendo inm̃te ꝙ distet alabiiᷤ. Credant i
hacre dolorẽ ineẽcordimeo. ꝙ littere meȩ pꝰ ĩ mul¬
toꝵ manꝰ uener̃. quã ab te adquẽ septȩ s̃ ꝑuenire

Expanded text:
d contra dicitur, siue corde ueraci, qualecumque sit, d contra dicitur, siue corde ueraci, qualecumque sit, dicitur non retinendo in mente, quod distet a labiis. credant ithac re dolorem inesse cordi meo, quod litterae meae prius in multorum manus uenerunt, quam ad t