comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totum mundum hodie letificat. Co¬¬
gitate botrum illum quem portaue.¬
runt filii isrł in ligno. Et quid est
botrus in ligno⁊ nisi xp̃c in crnce:
Hodie fr̃s mei totus mundꝰ illoui¬
no qͦd de isto fluỹ: saginat᷑. Qs
ẽ enim xp̃ianus ⁊ qui hodie nõ bi¬
bat sanguinem xp̃i Iam qͥd iud̾
abraham in illo optimo uitulo nisi
illud sacͥsicium quod oblatum est
ꝓ totius mitidi salute: Optimus
utiq iutulus qui sua morte totum
mundum redemit. qui sua carne
totum mundum reficit ÷ qͥ cornb
suis diabolum et angłos eius de¬
bellauit. qui ungulis suis t̾rena de¬
sideria de nr̃is cordib effodere n̾
desiit. S iam de subcinericio
panȩ quid dicemus: Quid est
panis in cinere : Qͥs est iste pa¬
nis:Iste forte de quo dixerunt
iudei: sic̃ scͥtum est in ieremia
ꝓpha Uenite mittamus lignum
ĩ panem eius. Ecce iterum lig-¬
num: iterum crux xp̃i Et pa¬
nis quid est nisi corpus xp̃i Pa¬
nis inquit quem ego dabo: caro

Expanded text:
totum mundum hodie laetificat. Cototum mundum hodie laetificat. Cogitate botrum illum quem portaverunt filii Israel in ligno. Et quid est botrus in ligno, nisi Christus in cruce? Hodie, fratres mei, totus mundus illo vino, quod de isto fluxit, saginatur. Quis est enim Christianus, qui hodie non bibat sanguinem Christi? Jam quid vidit Abraham in illo optimo vitulo, nisi illud sacrificium, quod oblatum est pro totius mundi salute? Optimus utique vitulus, qui sua morte totum mundum redemit; qui sua carne totum mundum reficit, qui cornibus suis diabolum et angelos ejus debellavit; qui ungulis suis terrena desideria de nostris cordibus effodere non desinit. Sed jam de subcinericio pane quid dicemus? Quid est panis in cinere? quis est iste panis? Iste forte, de quo dixerunt Judaei, sicut scriptum est in Jeremia propheta: Venite, mittamus lignum in panem ejus . Ecce iterum lignum, iterum crux Christi. Et panis quid est, nisi corpus Christi? Panis, inquit, quem ego dabo, caro
Abbreviated transcription (Latin):
TA sc̃e tnitatis fs angłos hospitio su¬
scepit. Recep̾ enim eos sic̃ dic̃ scͥptu¬
ia sub arbore: et quedam ministra¬
uit inͤ ðͣbsequium. in quib ip̃e hitte
diem moit: et uidit et gauisus est:
Occidit ad opus eorum uitulum op¬
timum et tenerrimam: et cã lacte
et butiro apposuit eis subcinericium
panem. Uidete fr̃s magnum sacram̃¬
tum. Uidet᷑ enim: quod paruũ sapo¬
rem habeant ista. Obscura sunt.S
cum istis scĩs mulierib. de qͥb ho¬
die uarrat euangłista: eamus ad mo-¬
numentum scͥpturarum ⁊ eamus cũ
aromatib pie deuotionis ÷ qͥ ramus
hic dominum nr̃m. queramus cum
fide : cum deuotione. cum caritate
Hec sunt enim unguenta q̃ debemꝰ
asferre ad hoc monumentum: si uo¬
lumus iħm inuenire. S qͥs reuol¬
uet nob̾ lapidem ab ostzo monu¬
menti : idest tegumentum huuis
Que est ista arbore Illa est ĩ q
pependit botrus ille suauissimus:
de quo proflux illud uinum. quod

Expanded text:
ra S. Trinitatis tres angelos hospitio sura S. Trinitatis tres angelos hospitio suscepit. Recepit enim eos, sicut Scriptura, sub arbore, et quaedam ministravit in eorum obsequium, in quibus ipse hunc diem vidit; vidit, et gavisus est. Occidit ad opus eorum vitulum optimum et tenerrimum, et cum lacte et butyro apposuit eis subcinericium panem. Videte, fratres, magnum sacramentum. Videtur enim quod parvum saporem habeant ista. Obscura sunt; sed cum istis sanctis mulieribus, de quibus hodie narrat evangelista , eamus ad monumentum Scripturarum; eamus cum aromatibus piae devotionis; quaeramus hic Dominum nostrum; quaeramus cum fide, cum devotione, cum charitate. Haec sunt enim unguenta, quae debemus afferre ad hoc monumentum, si volumus Jesum invenire. Sed quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti , id est tegumentum hujus us adsit. Quae est ista arbor? Illa est, in qua pependit botrus ille suavissimus, de quo profluxit illud vinum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforari. illos similit pedes ferro per-¬
forari: illud suauissimum latus lan¬
cea uulnerari ⁊ nec sine compassiõe
sicet dulci potuistis illas dulcissimaᷤ
qui hoc uinum gustatis id
esł memoriam passionis ddomini ⁊ mͦ
lac concupiscite: idest suauitatem
resurrectionis illius. Et merito lac:
sticiȩ. Nngłi exultant ÷ apͣłi głantur:
sc̾e mulieres in illa beata uisione de lect¬
lectant᷑. Ubiq alła. uliq laus: ubiq
gaudium. Iam quale est uide illũ
cum discipulis manducare et bibere:
quem prius uidebas in cruce pendẽre.
illa dulcia uulnera cum magna iocũ.¬
ditate osculari: ꝓ quib paulo ante
tanta compassione fleuistie Hec est
dies quam fec̃ dñs: exultemꝰ et lete¬
mur in ea. Hũc diem uidit beatus
abraham in spiritu: uidit et gaui¬
sus est. Sic enim ait dominus ĩ euan¬
ut uidei diem meum: uidit et gatii¬
sus est. Sic sc̃i patres exponunt t̾c
abraham diemꝰ dñi iudit: qñ ĩ sigu¬

Expanded text:
perforari, illos similiter pedes ferro perperforari, illos similiter pedes ferro perforari, illud suavissimum latus lancea vulnerari; nec sine compassione, licet dulci, potuistis illas lacrymas dulqui hoc vinum mordens gustastis, id est memoriam passionis Domini, modo lac concupiscite, id est suavitatem resurrectionis illius. Et merito lac; stitiae. Angeli exsultant, apostoli gloriantur, sanctae mulieres in illa beata visione delectantur; ubique alleluia, ubique laus, ubique gaudium. Jam quale est, videre illum cum discipulis suis manducare et bibere, quem prius videbas in cruce pendere: illa dulcia vulnera cum magna jucunditate osculari, pro quibus paulo ante tanta compassione flevisti. Haec est dies, quam fecit Dominus; exsultemus et laetemur in ea . Hunc diem vidit beatus Abraham in spiritu; vidit et gavisus est. Sic enim ait Dominus in Evanut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Sicut sancti Patres exponunt, tunc Abraham diem Domini vidit, quando in figu
Abbreviated transcription (Latin):
tuit haurire coi nr̃m: qñ ĩnteriori ocło
uidistis ip̃m dominũ portare crucem
suam: Quis poterit estimare istam
humilitatem istã masuetudinẽ iftã
patientiam: Uere sic̃ ouis ad occi¬
sionem ductus est. et qͦi agnus corã
tondente se. obmutuit: et non ape¬
ruit os suum. Que fuit dulcedo
consid̾are quasi recentia uulnera xp̃i
stare quasi iuxta crucem eius÷ uid̾e
illas lacͥmas matseius : audire illã
dulcẽ uocem. pat̾ ignosce illis ñ enĩ¬
sciunt quid faciunt: Que spes no¬
bis poterat onͣri de remissione pec¬
catorum nrorum quando audiuimꝰ
eum tam dulcit eciam ꝓ inimicis
sitis orare: Sed ista dulcedo nõ sic̾lac
fuit: s sicut uinum. Ex una enim
parte dulcescebat: si ex aha mor¬
debat. Dulcescebat ꝑ affectionẽ
et deuotionem: s itexum morde¬
bat ꝑ quandã dulcem łͥstĩxiam et
compassionem. Sine tristicia enĩ
quadam dulci non potustis uide
illas dulces manus tam duris clauis

Expanded text:
tuit haurire cor vestrum, quando interiori oculo tuit haurire cor vestrum, quando interiori oculo vidistis ipsum Dominum portare crucem suam? Quis poterit aestimare istam humilitatem, istam mansuetudinem, istam patientiam? Velut ovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum . Quae fuit dulcedo, considerare quasi recentia vulnera Christi, stare quasi juxta crucem ejus, videre illas lacrymas matris ejus, audire illam dulcem vocem: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciant . Quae spes nobis poterat oriri de remissione peccatorum nostrorum, quando audivimus eum tam dulciter etiam pro inimicis suis orare? Sed ista dulcedo non sicut lac fuit, sed sicut vinum. Ex una enim parte dulcescebat, sed ex alia mordebat. Dulcescebat per affectionem et devotionem; sed iterum mordebat per quamdam dulcem tristitiam et compassionem. Sine tristitia enim quadam dulci non potuistis videre illas dulces manus tam duris clavis
Abbreviated transcription (Latin):
gła erat forma illius. quando coro¬
nauerunt eum spmis: quando fla¬
gellauerunt eum. et arundine ꝑ-¬
cutiebant caput eius. Sine gła e¬
rat: s sic̃ dicit ꝓpħa int filios ho¬
minum. Nam inter filios dei: õps
ista contumelia. magna gła est.
In tantum enĩm scd̃m uertlatem
rei hoc totum gła erat: ut dicat
idem ꝓpħa. Et uidimus eum et
non erat aspectus: et desidauimus
eum despectam. Talem eum desi¬
dãbat ysaias. Quare: Uidebat
quod omnis illa despectio salus
ess generis humani: et gła ip¬
sius xp̃i. Quod aꝑte ostendit a¬
postolus: qui ait. Humiliauit
semet ipsum: factus obediens usq
ad mortem. mortem autem crucis.
qr amaritudines huius uite gullau̾:
s in uia idest in transitu. Cito enĩ
finite sunt passiones eius: cito mu¬
tata est mors eus. Propterea exal¬
tauit caput. Qͥa en̾im mortuus ẽ:
ideo resurrer̃ Id̾o aut̃ głificatus ẽ qͥa re-¬
surrexit. Deinde quam dulcedinem po¬

Expanded text:
gloria erat forma illius, quando corogloria erat forma illius, quando coronaverunt eum spinis; quando flagellaverunt eum et arundine percutiebant caput ejus. Sine gloria erat, sed, sicut dicit Propheta, inter filios hominum . Nam inter filios Dei omnis ista contumelia magna gloria est. Intantum enim secundum veritatem rei, hoc totum gloria erat, ut dicat idem propheta: Et vidimus eum, et non erat aspectus, et desideravimus eum despectum . Talem eum desiderabat Isaias. Quare? Videbat quod omnis illa despectio salus esset generis humani, et gloria ipsius Christi. Quod aperte ostendit Apostolus, qui ait: Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . quia amaritudines hujus vitae gustavit; sed in via, id est in transitu. Cito enim finitae sunt passiones ejus; cito mutata est mors ejus. Propterea exaltavit caput. Quia enim mortuus est, ideo resurrexit. Ideo autem glorificatus est, quia resurrexit. Deinde quam dulcedinem po
Abbreviated transcription (Latin):
minus nr̃ cõmendauit ⁊ ĩ qͥbus oĩ¬
b sñ dubio potuistis gustare qd̃
dulcis ẽ dñs: ut mͦ cebeatis desi¬
derare istam aliam dulcedinẽ qũã
ligariz conspui. colafrari: Qm
se pascebat ysaias hac uisione. qͥ
utiq non factum uidit: s tam̃ qua¬
si sactum narrauit: Sic̃ inquit
obstupueruit suꝑ te multiz sie m-
glorius erit intꝰ uiros aspectus enis:
et forma eius int̾ filios hominũ Mul¬
ti quidẽ obstupuerũt qñ pauit qͥnq
milia hõiũ de quĩqs panib et duob pi¬
scib o ulti obstupuert qn̾ cec̃ natũ il¬
luminauit Multi obstupuerũt qm̃
larar̃ suscitaũ. Obstupuerit̃ lauda¬
uerunt głorificauerunt. Magna fu¬
it illa gloria s non minor finit illa.
contumelia: quam ei postea fece¬
runt. Ideo aixit ꝓpħa. Sic ingloriꝰ
erit int uiros aspectus eius. Ingłi¬
us idest sñ gła. Uere inglorius e¬
rat aspectus ens: quando uelata
est facies eius et consputa. Sine

Expanded text:
minus noster commendavit, in quibus omnminus noster commendavit, in quibus omnibus sine dubio potuistis gustare quod dulcis est Dominus, ut modo debeatis desiderare istam aliam dulcedinem quam sligari, conspui, colaphizari? Quomodo se pascebat Isaias hac visione, qui utique non factum vidit, sed tamen quasi factum narravit? Sicut, inquit, obstupuglorius erit inter uiros aspectus eius, et forma eius inter filios hominumit quinque millia hominum de quinque panibus et duobus piscibus ; multi obstupuerunt, quando caecum natum illuminavit ; multi obstupuerunt, quando Lazarum suscitavit . Obstupuerunt, laudaverunt, glorificaverunt. Magna fuit illa gloria, sed non minor fuit illa contumelia, quam ei postea fecerunt. Ideo dicit Propheta: Sic inglorius erit inter viros aspectus ejus . Inglorius, id est sine gloria. Vere inglorius erat aspectus ejus, quando velata est facies ejus et consputa. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. Hec lauatio ñ solum est signi¬
ficatio magne rei. de qua n ẽ modo tẽ-¬
pus loquendi: s et iam exercitium
manifestum humilitatis. Nudite fr̃s
quomodo uobis in illa cena non
lactucas agrestes porrexit s uinũ:
idest significationem que erat in
illis lactucis. Qͥo enim signisicãt
lactuce agrestes ⁊ nisi amaritudr¬
uem huius uite et ꝑsecutiones
Lactuce enin agrestes: ualde a¬
mare sunt. Ideo dominus int̾ alia
multa qͥ illo ultimo sermone dixͣ.
hoc quoq addidit. Si me ꝑsecu¬
ti sunt: et uos ꝑsequent᷑ Et iterũ
In hoc mundo: p̃ssuram habe¬
bitis. Ut quid amplius queremꝰ
illas lactucas agrestes corporalit̾.
quĩ in ipsis amaritudinib hꝰ uite
cotidie exertem᷑: Longum est fratͤs
omuia illa aꝑire q̃ i illis uet̾b
obseruantiis fiebant corporaliter:
que nob̃ dominus spĩtalit̃ celebra¬
re instituit. Nam hec et multa alia
sacramenta an̾ hos fͤs dies uob̃ do¬

Expanded text:
pedes ? Haec lavatio non solum est signipedes ? Haec lavatio non solum est significatio magnae rei, de qua non est modo tempus loquendi, sed etiam exercitium manifestum humilitatis. Audite, fratres, quomodo vobis in illa coena non lactucas agrestes porrexit, sed vinum, id est significationem, quae erat in illis lactucis. Quid enim significant lactucae agrestes, nisi amaritudinem hujus vitae et persecutiones? Lactucae enim agrestes amarae sunt. Ideo Dominus inter alia multa, quae in illo ultimo sermone dixit, hoc quoque addidit: Si me persecuti sunt, et vos persequentur . Et iterum: In hoc mundo pressuram habebitis . Ut quid amplius quaeremus illas lactucas agrestes corporaliter, qui in ipsis amaritudinibus hujus vitae quotidie exercemur? Longum est, fratres, omnia illa aperire, quae in illis veteribus observantiis faciebant corporaliter, quae nobis Dominus spiritualiter celebrare instituit. Nam haec et multa alia sacramenta ante hos tres dies vobis Do
Abbreviated transcription (Latin):
est fermentum: nisi suꝑbias Id̾o
nos hortat᷑ apłs. Expurgate uetus
fermeutum. Uere uetus fermentũ.
suꝑbia. Quando enim pͥmo angłi
creati sunt: Tũc iucepit esse. Istud fer¬
mentum in tantum inflauit ipsum¬
angłm. ut uellet esse similis deo: ĩ
tantum corrupit. ut de angło factus
sit diabolus. Istud fermentum ĩ tã¬
tum inflauit hominem. ut cuꝑet ẽẽ
sic̃ deus: in tantum corrup ut factus
sit similis iunientis ĩsipientib. In
atimis gͦ panib quasi uinum erãt
exercitia humilitatis: qr hoc utiq sig¬
nificabant. Iam uidete dominum
nr̃m quomodo surgit a cena. qͦmodo
p̃cingit se linteo: quomodo lauat pe¬
des discipłorum. Sic illam signifi¬
cationem humilitatis que erat᷑ ĩ atimis
panib: nunc tulit: et in hoc sacram̾¬
tum transfudit. Ait enim. Scitis qͥd
fecerim uobis. Uos uocatis me ma¬
gister et dñe. et bñ dicitis. Sum et eñ
des: et uos debetis alt alterius lauare

Expanded text:
est fermentum, nisi superbia? Ideo est fermentum, nisi superbia? Ideo nos hortatur Apostolus: Expurgate vetus fermentum . Vere vetus fermentum superbia. Quando enim primo angeli creati sunt, tunc incoepit esse. Istud fermentum intantum inflavit ipsum ut vellet esse similis Deo, in tantum corrupit ut de angelo factus sit diabolus. Istud fermentum intantum inflavit hominem ut cuperet esse sicut Deus, in tantum corrupit ut sit similis jumentis insipientibus. In azymis, quae patribus quasi vinum erant, exercitia humilitatis, quia hoc utique significabant. Jam videte Dominum nostrum, quomodo surgit a coena, quomodo praecingit se linteo, quomodo lavat pedes discipulorum. Sic illam significationem humilitatis, quae erat in azymis panibus, nunc tulit; et in hoc sacramentum transfudit. Ait enim: Scitis quid fecerim vobis? Vos vocatis me, Magister et Domine: et bene dicitis, sum etenim. er, et vos debetis alter alterius lavare
Abbreviated transcription (Latin):
non est exinanita. Uinum sublatũ
est: et adhuc fex manet. Et ideo
ait. Hibent om̃s peccatores tre. S
ali feces : alii uinum. Ante aduen¬
tum domini et passionem. soli iu¬
dei bibebant de isto calice s ui-¬
num mixtum non purum. Non
bibebant inde pagani: et ided nõ
omnes peccatores bibebant. Ilenit
xp̃c. passus est ꝓ nob̾ ⁊ resurrexit a¬
scendit in celum: et ecce bibunt oẽs
peccatores tre. Omnes: Idest et u¬
dei et pagani. S iudei non bibunt
nisi feces: nos non nͥ uinum. Illi
habent agnum in quo nõ ẽ modo
aliquis saporsignificationis: nos il¬
lum agnum qui abstulit pecc̃a mu̾¬
di. in quo est expressio ipius uerita¬
tis. Uidete adhuc: quomodo inclina¬
uit ex hoc ĩ hoc In ueceri pascha scdm
p̃ceptum legis. cum carne agni co¬
medebant at̃mos panes cum la¬
ctucis aggrestib. Ecce calix in ma¬
nu domini. Quod uinum erat ĩ
isto calice mistico : utiq significa¬
tio sincere humilitatis est. Qͥd em̃

Expanded text:
non est exinanita . Vinum sublatum non est exinanita . Vinum sublatum est, et adhuc faex manet. Et ideo ait: Bibent omnes peccatores terrae . Sed alii faeces, alii vinum. Ante adventum Domini et passionem soli Judaei bibebant de isto calice; sed vinum mistum, non purum. Non bibebant inde pagani, et ideo non omnes peccatores bibebant. Venit Christus, passus est pro nobis, resurrexit, ascendit in coelum, et ecce bibunt omnes peccatores terrae. Omnes, id est Judaei et pagani. Sed Judaei non bibunt, nisi faeces, nos nonnisi vinum. Illi habent agnum, in quo non est modo aliquis sapor significationis; nos illum agnum, qui abstulit peccata mundi , in quo est expressio ipsius veritatis. Videte adhuc, quomodo inclinavit ex hoc in hoc. In veteri pascha secundum praeceptum legis, cum carne agni comedebant azymos panes cum lactucis agrestibus. Ecce calicem in manu Domini. Quod vinum in isto calice mystico, utique significatio sincerae humilitatis est. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis passionis domini: et id̾o p̾cep¬
cum fuit. ut ĩ memoriã eiusdem
passionis domini occidet᷑ omni
anno ille agnus. Commemora¬
tio ergo passionis dñi iuagno:
q̃ uinum in calice. S inchna¬
uit deus ex hoc in hoc. qr com¬
memorationem pasionis suȩ qd
pꝰ in illo agno suit. tr̃astusit ĩ
sacram̃tum corꝑis et sanguinis
sur quod modo tradidit. disci¬
pulis sins dicens. Hoc facite ĩ meã
commemorationem. Ibi q̃dam mix¬
tura erat ꝓpł carnales obseruatio¬
ues. quia licet ille agnus significa¬
ret corpus xp̃i: non tamen erat in
ueritate corpus xp̃i s agnus. In nr̃o
sacramento nulla mixtura esf: qr
nr̃m sacramentum post consecra¬
tionem. iam non ẽ sub̃a pecudis.
s nec panis et uini quod prius fuit:
S in ueritate corpus xp̃i et sanguis.
S quia ꝓpħa p̾uidit in spũ quod
carnales iudei uollent deserere illã
fecem carnalium obseruationum:
ideo addidit. Ueruntamen fex etꝰ

Expanded text:
tio passionis Domini; et ideo praeceptio passionis Domini; et ideo praeceptum fuit, ut in memoriam ejusdem passionis Domini occideretur omni anno ille agnus. Commemoratio ergo passionis Domini in agno, quasi vinum in calice. Sed inclinavit Deus ex hoc in hoc, quia commemorationem passionis suae, quae prius in illo agno fuit, transtulit in sacramentum corporis et sanguinis sui, quod modo tradidit discipulis suis dicens: Hoc facite in meam commemorationem . Ibi quaedam mistura erat, propter carnales observantias; quia, licet ille agnus significaret corpus Christi, non tamen erat in veritate corpus Christi, sed agnus. In nostro sacramento nulla mistura est; quia nostrum sacramentum post consecrationem jam non est substantia pecudis, sed nec panis et vini, quod prius fuit; sed in veritate corpus Christi et sanguis. Sed quia propheta praevidit in spiritu, quod carnales Judaei nollent deserere illam faecem carnalium observationum, ideo addidit: Verumtamen fax ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾ate ipsum agnum quem ĩ hac
cena dominus ur habebat ĩ ma-¬
nibus Uidete ibi illã istitutionẽ
legis: quasi calicem in manudñi.
In hoc calice id est iuhac institu¬
tione erat purum uinum: id est in¬
telligentia spiritalis. Uidece ex alia
parte panem : et uinum qĩ alium
calicem. In hoc calice non erat priꝰ
illud sp̃ituale uinum. Iam uidete
qͣmodo uinum quod erat in uno
calice transfudit in alrum. Q ͦd
erat uinum in illa antiqua inthtu¬
tione: Agnus ille. siguficabat
corpus xͥ: sanguis agni. sanguinẽ
xp̃i. Ecce uinum in illo pͥore cali¬
çe. Sed inclinauit ex hoc in hoc.
Audi quomodo. Iccep̾ panẽ: et
dixit. Hoc est corpus meum. fc¬
cepit et uinum: et dix̃. Hic est
sanguis meus. Mutatum ẽ. Vla-¬
cuus remansit agnus ille: in quo
erat significatio corꝑis et sangui¬
nis xp̃i. Impletus est alius calix
quia panis ft̃s ẽ corpus xͥ: et uinũ
sanguis xp̃i. U Ideamus adhuc ã¬
plius. En illo agno erat significa¬

Expanded text:
siderate ipsum agnum, quem in hac siderate ipsum agnum, quem in hac coena Dominus noster habebat in manibus. Videte ibi illam institutionem legis, quasi calicem in manu Domini. In hoc calice, id est in hac constitutione, erat purum vinum, id est intelligentia spiritualis. Videte ex alia parte panem et vinum, quasi alium calicem. In hoc calice non erat prius illud spirituale vinum. Jam videte quomodo vinum, quod erat in uno calice, transfudit in alium. Quod erat vinum in illa antiqua institutione? Agnus ille significabat corpus Christi, sanguis agni sanguinem Christi. Ecce vinum in illo priori calice. Sed inclinavit ex hoc in hoc. Audi quomodo. Accepit panem et dixit: Hoc est corpus meum; accepit et vinum, et dixit: Hic est sanguis meus. Mutatum est, vacuus remansit agnus ille, in quo erat significatio corporis et sanguinis Christi. Impletus est alius calix, quia panis factus est corpus Christi, et vinum sanguis Christi. Videamus adhuc amplius. In illo agno erat significa
Abbreviated transcription (Latin):
dixͣ. Hoc est corpus meum. Et po¬
stea calicem : diceus. Hic est san¬
guis meus. Uidete: quomodo calix
in manu dñi. Qͥd est iste calix ⁊ uͥ
institutio legis: Plenus erat calix
iste meri uini: idest puriuimi. Istud
uinum est spiritalis intelligentia: q̃
furit in illis institutionibus. que erant
in ueteri lege. Ideo uinum: quia le¬
tificat cor hominis. I deo uinũ:
qr inebriat illos qͥ eam iutellige-¬
bant. In ebriabat dilectione dei. Ine¬
briabat illos in tantum. ut obliui¬
scerent᷑ se ipsos et deum solum di¬
ñ mebriatus erat hoc uino dauid.
qui se ipm qiͣ ebrius nudauit. et di¬
scooperut : ut saltaret coram archa
dominie Nonne inebriatus fuit
hoc uino ysaias ⁊ qͥ sic̃ ipse testat᷑
ambulauit᷑ nudus et discalciatus
coram omm popło: Si qũauis
hoc uinum purum erat in se. tam̃
qr miscebant᷑ q̃dam carnales ob-¬
seruantie adhuc. id̾o calit ĩ manu
dñi uini meri plenus mixto. Con¬

Expanded text:
dixit: Hoc est corpus meum ; et podixit: Hoc est corpus meum ; et postea calicem, dicens: Hic est sanguis meus . Videte, quomodo calix in manu Domini. Qui est iste calix, nisi institutio legis? Plenus erat calix iste meri vini, id est puri vini. Istud vinum est spiritualis intelligentia, quae fuit in illis institutionibus, quae erant in veteri lege. Ideo vinum, quia laetificat cor hominis. Ideo vinum, quia inebriabat illos, qui eam intelligebant. Inebriabat dilectione Dei: inebriabat illos intantum ut obliviscerentur seipsos, et Deum solum dinebriatus erat hoc vino David, quando seipsum quasi ebrius nudavit et discooperuit, ut saltaret coram arca Domini? Nonne inebriatus fuit hoc vino Isaias, quando, sicut ipse testatur, ambulavit nudus et discalceatus coram omni populo? Quamvis hoc vinum purum erat in se, tamen quia miscebantur quaedam carnales observantiae adhuc, ideo calix in manu Domini vini meri, plenus misto. Con
Abbreviated transcription (Latin):
stulerunt ab illo dilectionem. et eũ
felle maliciȩ amarissimum reddide¬
runt. Et quid erant illi bomi discipłi
eius. nͥ esca eiꝰ in quib ipse delectaba¬
tͣ quorum dilectione et deuotione pa¬
scebat᷑. Et quid erat ille traditor iu¬
das. int illos⁊ nĩsi sic̾ sel ĩ bona esca:
In illa cena uetus illud pascha quod
solebant celebrare iudei finuit: et
illud nouum pascha quod nos celebͣ¬
mus. incepit. Et quomodo nob̃ po
tuit maiorem dulcedinem oltendere:
qmͣ relinquere nobis in sui memoria
corpus suum et sanguinẽ: Uoluit e¬
nĩm ut illud pͣciom quod semel dedit
ꝓ nob̾: semꝑ ẽẽt in oculis ñis. Uo-¬
luit quadam mita affectione ut corpꝰ
suum et sangu̾is esset n̾ solum p̾cium
nr̃m: s etiam cib nt̃. Nonne uidet᷑
uobis fr̃s mer aꝑtissime illum in cena¬
enim celebrauerat illud uetus pa¬
scha quod solebant celebrare iudei
ꝑ carnem agui et sanguinem: ac¬
cep̃ iħc panem. et cradens discipłis

Expanded text:
stulerunt ab eo dilectionem, et eum stulerunt ab eo dilectionem, et eum felle malitiae amarissimum reddiderunt. Et quid erant illi boni discipuli ejus, nisi esca ejus, in quibus ipse delectabatur, quorum dilectione et devotione pascebatur? Et quid erat ille traditor Judas inter illos, nisi sicut fel in bona esca? In illa coena vetus illud pascha, quod solebant celebrare Judaei, finivit, et illud novum pascha, quod nos celebramus, incepit. Et quomodo potuit nobis majorem dulcedinem ostendere, quam relinquere nobis in sui memoria corpus suum et sanguinem? Voluit enim, ut illud pretium, quod semel dedit pro nobis, semper esset in oculis nostris. Voluit quadam mira affectione, ut corpus suum et sanguis esset non solum pretium nostrum, sed etiam cibus noster. Nonne videtur vobis, fratres mei, apertissime illum in coenenim celebraverat illud vetus pascha, quod solebant celebrare Judaei per carnem agni et sanguinem, accepit Jesus panem, et tradens discipulis,
Abbreviated transcription (Latin):
In his omnib gustastisquia dultis
ẽ dominus. Dulcis: humilis miti᷑
misericors: suauis. et prus. Qntã
etuĩ ostendit dulcedinẽ ĩ illa cena qũa ce¬
lebrauit cum discipłis suis añ passionẽ
sua In illa nãq cena dixit discipłis¬
disciplis suis. Hesidio desidaui:
hoc pascha manducare uob̾cũ:
añ qm patiar. Hec est illa dulcis¬
inesca in qua indci miscuerunt sel.
sic̃ ꝓpħauerat sanctuᷤ dauid: Dederũt
in escam meam fel. Hoc secundum
litteram impletum fuit: quãdo dede¬
runt ei uinum bibere. cum felle mix¬
tum. S quia illud fel datum ẽ ei in
potum non in escam: uidet᷑ quod pro-¬
pħa nos uoluit in his u̾bis mittere
non solum ad litteram. s etiam ad
significationem. In hanc ergo dulcis¬
siuiam escam quam tam dulcit̃ tam
humilit̾ sumpsit cum discipłis suis.
iudei miscuerunt fel: qui ipsum disci¬
płm suum. qui cum aliis ad istam esc̾a
uenerat. corruperunt pecumia. et ab¬

Expanded text:
In his omnibus gustastis quia dulcis In his omnibus gustastis quia dulcis est Dominus. Dulcis, humilis, mitis, misericors, suavis et pius. Quantam enim ostendit dulcedinem in illa coena, quam celebravit cum discipulis suis ante passionem suam! In ista namque coena dixit discipulis suis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum, antequam patiar . Haec est illa dulcissima esca in qua Judaei miscuerunt fel, sicut proclamat sanctus David: Dederunt in escam meam fel . Hoc secundum litteram impletum fuit, quando dederunt ei vinum bibere cum felle mistum. Sed quia illud fel datum est ei in potum, non escam, videtur quod Propheta nos voluit in his verbis mittere non solum ad litteram, sed etiam ad significationem. In hanc ergo dulcissimam escam, quam tam dulciter, tam humiliter sumpsit cum discipulis suis, Judaei miscuerunt fel: qui ipsum discipulum, qui cum aliis ad istam escam venerat, corruperunt pecunia, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dulcis est dominus. Apls uoᷤ
hortatur sĩs ad desiderandum lac:
et tale lac in quo possĩtis cresce¬
re. e crescere in salutem. S au¬
dite quid addit. Si camen gusta¬
stis qm̃ dulcis ẽ dominus. Et il¬
lud lac quid debet significare ⁊ nͥ
apłs faciat hic mentionem de du¬
ab maneriis dulcedinum. Foitasse
una maneria illa est: quam in his
dieb gustastis et ĩdeo secure uos
hortatur ut desideretis illam aliam
maneriam dulcedinis. que signifi¬
catur ꝑ lac. Qaa credibile est
quod in istis dieh guslastis qmͣ dul¬
cis ẽ dñs. uos maxime qui uidistis
xp̃m in cruce. qui uidistis illa sc̃a
brachia expansa quasi ad uos ample¬
ctendum: qui consid̾asti illa dalci¬
a ubera discooꝑta quasi ad uos re-¬
ficiendum. Hec omnia fr̃s licet
semel sint facta. quia siẽ dic̃ apłs
exhaurientla perca: tam̃ uos hec oia¬
a. multo melits itdistis. et clarius
oculis cordis ⁊ qmͣ multi tn̾c uide¬
runt oculis corꝑis qn̾ facta sunt.

Expanded text:
cis est Dominus . Apostolus vos hortatur, fratres, ad desiderandum lac, et tale lac, in quo possitis crescere et crescere in salutem. Sed audite quid addit: Si tamen gustastis, quoniam dulcis est Dominus. Et illud lac quid debet significare, nisiatres, quod Apostolus faciat hic mentionem de duabus maneriis dulcedinis. Fortasse una maneria illa est quam in his diebus gustastis; et ideo secure vos hortatur ut desideretis illam aliam maneriam dulcedinis, quae significatur per lac. Quia credibile est quod in istis diebus gustastis quam dulcis est Dominus, vos maxime qui vidistis , Jesum Christum in cruce; qui vidistis illa sancta brachia expansa, quasi ad vos amplectendum; qui considerastis illa dulcia ubera discooperta, quasi ad vos reficiendum. Haec omnia, fratres, licet semel sint facta: quia sicut dicit Apoexhaurienda peccata ; tamen vos haec omnia multo melius vidistis, et clarius oculis cordis, quam multi tunc viderunt oculis corporis, quando facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stimonia. In qͥb qui de scrutari te
adiuuance potuerit. p̃gustabit a¬
liqͥd de gła resurrectionis qu̾a ĩꝑa¬
sti diligentib te: cuius pͥmicias ĩ
sinu tuo iam collegisti. osferens eas
semꝑ i conspectu pr̃ĩs tui tostas ig¬
ni sp̃s sc̃i. Et ille quidem angłs tan¬
ti gaudii p̃nuncius. qͥ reuoluit lapi¬
dem et impias mentes ꝑterruit. blã¬
de autem pias leniens. tiniere ꝓhi¬
uoluit enim lapidem et suꝑ eũ sedit.
lapidem inquͣ. qͥ etiam nãc ad uolu¬
tus ẽ suꝑ nos. et faciem nr̃am depͥmit.
Quod ĩ pͥma qͦ resurrectione q̃ est
cem se corruptioĩs  sarcinã u̾sa uice
spũi subiciat. et ue. Iut uidex ac do¬
minus inferioris sui ⁊ reginen acci-¬
piat. Quid autem perꝰ candorem
niuis et uestimentorum speciem. nͥ
corporis nr̃i frigida et mundissima
ritati finis et cestimonium p̾bet et
obsequiums Porro aspectus int̾ior
mine. sic̃ fulgur: et t̾ribilis ẽ et lu¬
cidus. Lugdus Terribilis ut ĩimi¬

Expanded text:
stimonia: in quibus qui te scrutari, te adjuvante, potuerit, praegustabit aliquid de gloria resurrectionis quam praeparasti diligentibus te; cujus primitias in sinu tuo jam collegisti, offerens eas semper in conspectu Patris tui tostas igni Spiritus sancti. Et ille quidem angelus tanti gaudii praenuntius, qui revolvit lapidem et impias mentes perterruit, pias autem blande leniens timere prohivolvit enim lapidem et super eum sedit : lapidem, inquam, qui et nunc advolutus est super nos, et faciem nostram deprimit: quod in prima resurrectione quae est tem se corruptionis sarcinam versa vice spiritus subjiciat, et velut judex ac Dominus inferioris sui regimen accipiat. Quid autem per candorem nivis, et vestimentorum speciem, nisi corporis nostri frigida et mundissima ritati similis, et testimonium praebet et obsequium? Porro aspectus ejus intmine, sicut fulgur terribilis est et lucidus: terribilis ut inimi
Abbreviated transcription (Latin):
qr plus erubuit infamiam qmͣ cõ¬
scientiam: plus suam nequitiã qmͣ
dei misericordiam ponderauit.
Fudi pondus scũarii Peccaui ma¬
lum coram te feci : dele iniquita¬
tem meam. Hinc iniquitatem
meam ego agnosco: illinc mãg¬
Miserere mei deus. Qudi et põ¬
dus publicum Maior est ait cam
ĩiquitas mea: qmͣ ut ueniam me¬
rear. Retulit ergo triginta argẽ¬
teos : et proiecit eos uitemplo.
Uide qmͣ magnipendebat eos.
Non prdiegt eos in sterquilinio:
sed in templo. Nimirum talib
semꝑ diis : templum suum deuo¬
uerat. Auaricia enim simulacro¬
rum seruitus est: Et auaricia
excecat oculos sapientium. Ecce
infelicem. qualit̾ excecatus est.
Maluit se ipsum ꝑdere qmͣ de¬
natios ꝑire Denarios templo:se ip¬
sum laqueo addixit. N mabat
heredes suos qui eosdem denari
os colligerent. exinde qui etiam
nunc reseruant eos mnrorbanã.
Proiecit eos in templo: et abiẽs
laqueo se suspendit. Iam diu qui¬

Expanded text:
quia plus erubuit infamiam quam conquia plus erubuit infamiam quam conscientiam, plus suam nequitiam quam Dei misericordiam ponderavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, malum coram te feci, dele iniquitatem meam . Hinc iniquitatem meam ego agnosco , illinc misemiserere mei, Deus . Audi et pondus publicum: Major est, ait Cain, iniquitas mea quam ut veniam merear . Retulit ergo triginta argenteos, et projecit in templo . Vide quam magni ponderabat eos, non projecit eos in sterqsed in templo: nimirum talibus semper diis templum suum devoverat. Avaritia enim simulacrorum est servitus, et avaritia excaecat oculos sapientium. Ecce infelicem, qualiter excaecatus est. Maluit se ipsum perdere, quam denarios perire: denarios templo, seipsum laqueo addixit: amabat haeredes suos, qui eosdem denarios exinde colligerent, qui etiam nunc reservant eos in suo corbana. Projecit eos in templo, et abiens laqueo se suspendit: jam diu qui
Abbreviated transcription (Latin):
ducentis syclis pondere publico. In¬
de et eodem crine suspensus ad ar¬
borem: interit. Nbsalon patris
pax. ipse est et iudas : et quicunq
in pace. xp̃o est amaritudo amarissi¬
ma. Que rabi. Uoce et osculo pat̾
pacem ferebat: ore suo benedicebãt
et corde suo maledicebant. Nomo
inquit pacis mee in quo sꝑaui: qui
edebat panes meos magnificauit su¬
ꝑ me supplantationem Unus ẽ et
inulti sunt. Ecce absalon. ecce ui¬
das : ecce corpus sathanȩ. S quo¬
modo comam nutriebat. Fur erat ꝙ
loculos habebebat. Ista eum cesari¬
es grauabat. Et semel in anno tõ¬
sus est: quando retulit triginta ar¬
genteos. et proiecit eos in templo.
Quos ponderauit ducentis syelis. qͥ
nuinerus mimundorum est: et hoc
pondere publico. non pondere scũari.
Denitentia enim ductus : neccatum
suum ualde ponderauit. Peccaui:
tradens sanguinem iustum. Singu¬
la uerba plena sunt ponderib. Sed
pondere publico non ponde scuarii:

Expanded text:
ducentis siclis pondere publico , unducentis siclis pondere publico , unde in eodem crine suspensus ad arborem interiit. Absalon, patris pax, ipse est et Judas, et quicunque in pace, Christo est amaritudo amarissima . Ave, Rabbi , voce et osculo, Patri pacem ferebat, ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant . Homo, inquit, pacis meae, in quo speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem . Unus est et multi sunt. Ecce Absalon, ecce Judas, ecce corpus Satanae. Sed quomodo comam nutriebat? fur erat, et loculos habebat . Ista eum caesaries gravabat, et semel in anno tonsus, quando semel retulit triginta argenteos et projecit eos in templo; quos ponderavit ducentis siclis, qui numerus immundorum est, et hoc, pondere publico, non pondere sanctuarii; poenitentia enim ductus peccatum suum valde ponderavit. Peccavi tradens sanguinem justum . Singula verba plena sunt ponderibus, sed pondere publico, non pondere sanctuarii,
Abbreviated transcription (Latin):
quia regnum eius non ẽ de hoc mũ¬
do. Caluus est nr̃ heliseus: quia di¬
scipuli ͤ eo relicto omnes fugerunt. Od
enim discipuli nisi capilli capitis.
qui omnes numerati sunt: Ergo
in caluarie loco: uexillũ cͥcis erigit᷑. Pro
eo inquit quod ambulauerunt fi¬
lie syon extento collo. et nutib ocu¬
lorum: decaluabit dominus uer-¬
ticem filiarum syon. Decaluet do¬
minus u̾ticem cãpilli ꝑambulantiũ
in delictis suis: decaluet inqmͣ u̾t¬
cem filiarum syon. et faciat ibi cal¬
uarie locum. ut ibi figatur gła xͥ
uerat. Dilata inquit caluicium
tuum: sic̃ aquila Nquila decalua-¬
ta: ꝑspicuo sole fruitur. Sic ani¬
me caluicies quanto dilatat᷑: tanto
se puruis in eam uera lux unfundit.
cecitatis et grauitatis sibi damp¬
nationem acquirunt. Propterea
lucis huius beate uisionem ꝑdidit
absalon : quia grauabat eum cesari¬
es. et non nisi semel in anno tonde¬
batur: et crines suos ponderabat

Expanded text:
quia regnum ejus non est de hoc munquia regnum ejus non est de hoc mundo; calvus est noster Elisaeus, quia discipuli ejus, relicto eo omnes fugerunt. Quid enim discipuli nisi capilli capitis, qui omnes numein Calvariae loco vexillum crucis erigitur. Pro eo, inquit, quod ambulaverunt filiae Sion extento collo et nutibus oculorum, decalvabit Dominus verticem filiarum Sion . Decalvet Dominus verticem capilli perambulantium in delictis suis . Decalvabit, inquit, verticem filiarum Sion, et faciet ibi Calvariae locum, ut ibi figatur gloriosperbia locaverat. Dilata, inquit, calvitium tuum sicut aquila . Aquila decalvata, perspicuo sole fruitur; sic animae calvities quanto dilatatur, tanto se purius in eam vera. lux infundit; caecitatis et gravitatis sibi damnationem acquirunt. Propterea lucis hujus beatae visionem perdidit Absalon, quia gravabat eum caesaries, et non nisi semel in anno tondebatur, et crines suos ponderabat
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾ram. et mare et aerem: et
nusqmͣ te inueniam tiisi in cruce
tantum. Ibi dormis. ibi pascis:
ibi cubas in meridie. Crux enĩ
tua fides est: cuius latitudo ca¬
ritas. longitudo. longanimitas:
altitudo. spes: profundum. tioe.
In hac cruce te iuenit: quicũ¬
q te iuenit. In hac cruce an¬
ma suspenditur at̾ia: et dulcia
poma de ligno uite decerpit.
In hac cruce dommno suo adhe¬
rens: dulciter decantat. Suscep¬
tor meus estu: gła mea. et exal¬
tans caput meum Nullus etgo
te querit. nullus de muenit ni¬
si crucifixus. O głosa crux radi¬
care in me: ut ascendam in te
S ubi crucifixerunt eume In calua¬
rie loco. Heatus uere locus : in quo
sigitur crux. N ona caluicies: que ta
li fronde uestitur. Ad hanc caluiciẽ.
helseus ascendebat. A scende calue:
ascende calue. Tide si non caluus ẽ
et nr̃ heliseus. E ilius in quit hoĩs:
non habet ubrcaput suum reclinet.
Ecce qmͣ caluus est: qui non habet
ub caput suum reclinet. Caluus ẽ

Expanded text:
et terram, et mare et aridam, et nusquam te inveniam nisi tantum in cruce; ibi dormis, ibi pascis, ibi cubas itua fides est; cujus latitudo charitas; longitudo, longanimitas; altitudo spes; profundum timor. In hac cruce te invenit, quicunque te invenit: in hac cruce anima suspenditur a terra, et dulcia poma de ligno vitae decerpit: in hac cruce Domino suo adhaerens dulciter decantat: Susceptor meus es tu, gloria mea, et exaltans caput meum. Nullus ergo te quaerit, nullus te invenit, nisi crucifixus. O gloriosa Crux, radicare in me ut ascendam in te. Sed ubi crucifixerunt eum? In Calvariae loco. Beatus vero locus in quo figitur crux: bona calvities quli fronde vestitur. Ad hanc calvitiem Elisaeus ascendebat . . . Ascende, calve; ascende, calve . Vide si non calvus est et noster Elisaeus. Filius, inquit, hominis non habet ubi caput suum reclinet . Ecce quam calvus est qui non habet ubi caput reclinet: calvus est,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est ad dominum  ecce nos
qui dix̾. tu scis domine quia amo
te: Item paulus qmͣ ꝑfecte contẽp¬
sit mundĩt qui omĩa carnalia arbitiat᷑
illĩ laboraui. Et uerum᷑. Honm
certamen c̾taui. cursum consumma¬
ui: fidem seruaui. De testimonio

Expanded text:
locutus est ad Dominum, dicens: Elocutus est ad Dominum, dicens: Equi dixit: Tu scis, Domine, quia amo te . Item Paulus quam perfecte contempsit mundum, quia omnia carnalia arbitratusillis laboravi . Et iterum: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi . De testi
Abbreviated transcription (Latin):
dicere cum paulo. Tiuo autem
um erat: in illo caritas mortifi¬
cat. ꝓp̾c uero uiuit in eo: qi tan¬
tum amor xp̃i. in eo uirtutem
habet. Ergo fĩs muttemur hãc
foititudinem: harum columpna¬
rum. Iam uero de scłtate istoru̾
patrum quid possumus diceree
Om̃is sc̃itas est in puritate cordis: et
testimonio bone conscientie. Contẽp¬
tus mundr. facit puritatem cordis.
Omnis enim impuritas cordis: ue¬
nit de amore mundi. A mor mun¬
Di inquinat cor: et ideo qn̾ homo
ꝑfecte contempinit mundum. nõ
habet in corde suo aliquam comqui¬
nationem. Honum testimonium cõ¬
scientiȩ nascitur de duobus: de
bono ope et recta intentione. Si e¬
nim non opetur bene: non potest
habere bonam conscientiam. Iter̾
si fac̾ laudabilia oꝑa et nõ facit ea
recta intentione: s uel amore lau¬
dis. uel ut aliquid temporale acqui¬
rat. non potest habere conscienti¬
am bonam. Qͥs ꝑfectius contemp¬
sit mundum qmͣ ille qui ita secure

Expanded text:
dicere cum Paulo: Vivo autem,dicere cum Paulo: Vivo autem,um erat, in illo charitas mortificat. Christus vere vivit in eo, quia tantum amor Christi in eo virtutem habet. Ergo, fratres, imitemur hanc fortitudinem harum columnarum. Jam vero de sanctitate istorum Patrum quid possumus dicere? Omnis sanctitas est in puritate cordis, et testimonio bonae conscientiae. Contemptus mundi facit puritatem cordis. Omnis enim impuritas cordis venit de amore mundi. Amor mundi inquinat cor: et ideo quando homo perfecte contemnit mundum, non habet in corde suo aliquam coinquinationem. Bonum testimonium conscientiae nascitur de duobus; de bono opere, et recta intentione. Si enim non operetur bene, non potest habere bonam conscientiam. Iterum, si facit laudabilia opera, et non facit ea recta intentione, sed vel amore laudis, vel ut aliquid temporale acquirat, non potest habere conscientiam bonam. Quis perfectius contempsit mundum, quam ille qui ita secure
Abbreviated transcription (Latin):
co suo. Iterum illa alia colump¬
na: sine dubuo pͥmo ĩfirma sint
Infirmitas enim anime: peccata
sunt. Et audite qmͣ insirmus
fuit. Q pͥmo fui blasphemus et
ꝑsecutor: et miriosus. Item quã¬
do prostratus est et cecatus. et ita
ductus in ciuitatem: qn anantas
uenit ad eum et eum instruebat.
tunc infirmus erat. s audi qmͣ
fortis postea fuit. Certus sum in¬
quit quia neq mors neq uita.
neq angłi neq alia creatura po¬
terit me seꝑare a caritate del.
Ergo sr̃s omns fortitudo ẽ inca¬
ritate sic̃ scriptum est: fortis est
ut mors dilectio. Qid agit mors
in homine Omnia uicia. om̃s
passiones malas extinguit. clau¬
dit oculos : et omne corpus fac̾
e̾ẽ sine sensir ita ut solus spiritꝰ
uiuat. Hoc fac̃ et caritas. ipsa ex¬
Inguit libidinem. tollit iram. de¬
icit suꝑbiam: et omnia uicia ex¬
pellit. Caudit oculos ut nõ sĩt
curiosi ÷ et omnes carnales sensuᷤ
ita extinguit: ut homo possit

Expanded text:
co suo. Iterum illa alia columco suo. Iterum illa alia columna, sine dubio primo infirma fuit. Infirmitas enim animae, peccata sunt. Et audite, quam infirmus fuit: Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus . Item quando prostratus est, et caecatus, et ita ductus in civitatem; quando Ananias venit ad eum, et eum instituebat, tunc infirmus erat. Sed audi, quam fortis postea fuit. Certus sum, inquit, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque alia creatura poterit me separare a charitate Dei . Ergo, fratres, omnis fortitudo est in charitate, sicut scriptum est: Fortis est ut mors dilectio Cant. VIII. Quid agit mors in homine? omnia vitia, omnes passiones malas exstinguit, claudit oculos, et omne corpus facit esse sine sensu, ita ut solus spiritus vivat. Hoc facit et charitas, ipsa exstinguit libidinem, tollit iram, dejicit superbiam, et omnia vitia expellit. Claudit oculos, ut non sint curiosi, et omnes carnales sensus ita exstinguit, ut homo possit
Abbreviated transcription (Latin):
plo crescat caritas eorum: gau¬
dium illorum. humilitas et pa-¬
tientia illorum. Qmodo enim
pasco in fr̃e meo humilitatem:
si fuero suꝑb coram eo si loqͥr
suꝑbe: si respondeo suꝑbe: et in¬
cedo suꝑbe: Quomodo pasco
in frẽ meo obedientiam ⁊ si ip̃e
uidet me contrarium et mobedi¬
entem: Quomodo pasco obedi¬
entiam illius ⁊ si ego murmuro
uel irascor. uel dure loquor uel
significo coram illo: Qui hec
fac̾ coram fr̾e suo. non pascit ia
illo ones xp̃i: s qͣntum in illo
est destruit et occidit. quia scã¬
dalirat eum. Qui autem scan¬
dalirat frẽm suum: peccat in
fr̃em suum. Qui uero peccat
Ideo si amatis xpm̃. pascite o¬
ues xp̃i: et ꝑtinebitis ad istam
columpnam que sirmata est a¬
more xp̃i. Post hauc confirma¬
tionem iterum confirmata est:
quando spiritus sc̃s missus est.
Cunc fuit ita fortis ista colump¬
na: ut uerbera et lapides et
mine. ad extremum ipsa mors
tion possẽt eam mouere de lo¬

Expanded text:
plo crescat charitas eorum, gauplo crescat charitas eorum, gaudium illorum, humilitas et patientia illorum. Quomodo enim pasco in fratre meo humilitatem, si fuero superbus coram eo, si loquor superbe, si respondeo superbe, et incedo superbe? Quomodo pasco in fratre meo obedientiam, si ipse videt me contrarium et inobedientem? Quomodo pasco impatientiam illius, si ego murmuro, vel irascor, vel dure loquor, vel significo coram illo? Qui haec facit coram fratre suo, non pascit in illo oves Christi; sed quantum in illo est, destruit et occidit; quia scandalizat eum. Qui autem scandalizat fratrem suum, peccat in fratrem suum. Qui vero peccat Ideo, si amatis Christum, pascite oves Christi, et pertinebitis ad istam columnam, quae firmata est amore Christi. Post hanc confirmationem iterum confirmata est, quando Spiritus sanctus missus est. Tunc fuit ita fortis ista columna, ut verbera, et lapides, et minae, ad extremum ipsa mors, non posset eam movere de lo
Abbreviated transcription (Latin):
melius pascerent eas. si tacerent. uel-
corꝑe discederent: et sic darent illis
exemplum humilitatis. pauꝑtatis.
abstinentie. castitatis. ceterarumq
uirtutum. Melius tamen facit qͥ
utrimq fac̃: qui utrunq non potest.
melius ẽ pascere eremplo qmͣ u̾bo.
Quia si solo uerbo potest illis ꝓdesse:
s sibi nocet. Si utrunq non potest:
exemplo illis ꝓdest et sibi. Id̾o fr̃s si
diligitis dominum nr̃m ita uiuiite:
ut exemplo ur̃o pascant᷑ oues xp̃i:
sic̃ dominus dicit. Sic luceant o¬
ꝑa ur̃a coiam hominib: ut głificẽt
prẽm ur̃m qui in celis est. Habet e¬
oportet ut pascat quicunq amat
xpm̃. Iste oues sunt caritas humi¬
litas. gaudium spirituale: et cetera
huius modi. Cunc pascimus istas
quib iste uirtutes crescant ĩ nob̾
Nebet etiam unusquisq nr̃m: in
altero uirtutes istas pascete. Quod
tunc facimus si ita nos habeamus
coram sr̃ibus nr̃is. ut nr̃o exem¬

Expanded text:
melius pascerent eas, si tacerent, vel melius pascerent eas, si tacerent, vel corpore discederent, et sic darent illis exemplum humilitatis, paupertatis, abstinentiae, castitatis, caeterarumque virtutum. Melius tamen facit, qui utrumque facit; qui utrumque non potest, melius est pascere exemplo, quam verbo. Quia si solo verbo potest illis prodesse, sed sibi nocet. Si utrumque non potest, exemplo illis prodest, non sibi. Ideo, fratres, si diligitis Dominum nostrum, ita vivite ut exemplo vestro pascantur oves Christi, sicut Dominus dicit: Sic luceant opera vestra coram hominibus, ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Habet eoportet ut pascat, quicunque amat Christum. Istae oves sunt charitas, humilitas, gaudium spirituale, et caetera hujusmodi. Tunc pascimus istas quibus istae virtutes crescant in nobis. Debet etiam unusquisque nostrum in altero virtutes istas pascere. Quod tunc facimus, si ita nos habeamus coram fratribus nostris, ut nostro exem
Abbreviated transcription (Latin):
deiecit illum. Postea confirmauit
columpnam istam. Primo quan¬
do ter illum introgauit petre amas
me : et ille ter respondit amote.
Sicut enim ꝑ hoc quod ter nega¬
uit. minuerat quodam modo in se
amorem domini nr̃i: et id̾o defece¬
rat et fracta erat ista columpna: ita
ꝑhoc quod ter confessus ẽ amorẽ
eius. firmata est ista columpna. Et
notandum est quod dominus qñ
petrus respondit amote: statim di¬
xit ei. Pasce oues meas. Ic si dite¬
ret. In hoc ostende amorem quem
habes ad me: ut pascas oues meas.
do fr̃s falso dic̃ se amare deum:
qui nõn uult pascere oues eiꝰ. S dic̃
aliquis. Quid hoc ad nos: Hoc ꝑti¬
net ad episcopos. ad abbatẽs ad p̾sbi¬
teros : qui habent curam animarũ.
Uerum est fĩs: ad ipsos. s etiam ad
uos ꝑtinet. Oues enim xp̃i duobus
modis pascuntur : idest uerbo et e¬
xemplo. Certe fr̃s multi p̾lati sunt
in eccłia. qui possunt satis pascere o¬
ues xp̃i uerbo. s quia male uiuunt

Expanded text:
dejecit illum. Postea confirmavit dejecit illum. Postea confirmavit columnam illam: primo quando ter illum interrogavit: Petre, amas me? et ille ter respondit: Amo te . Sicut enim cum ter negavit, minuerat quodammodo in se amorem Domini nostri, et ideo defecerat et fracta erat ista columna; ita per hoc, quod ter confessus est amorem ejus, firmata est ista columna. Et notandum est quod Dominus, quando Petrus respondit: Amo te, statim dixit ei: Pasce oves meas ; ac si diceret: In hoc ostende amorem, quem habes ad me, ut pascas oves meas. Ideo, fratres, falso dicit se amare Deum, qui non vult pascere oves ejus. Sed dicit aliquis: Quid hoc ad nos? Hoc pertinet ad episcopos, ad abbates, ad presbyteros, qui habent curam animarum. Verum est, fratres, ad ipsos, sed etiam ad vos pertinet. Oves enim Christi duobus modis pascuntur, id est verbo et exemplo. Certe, fratres, multi praelati sunt in Ecclesia, qui possunt satis pascere oves Christi verbo; sed, quia male vivunt,