comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥl sollert̃ uuigilare debuerat. ad illud iugi¬
lare appetit. ad qͦd laudabilit̃ dormire potius¬
set. Hinc suꝑius scͥpͥtum ẽ. & eris quasi dormiens
in medio mari. & quasi sopitꝰ gubernator amis-¬
so clauo. Inmedio enĩ mari dormit. qͥ in huiꝰ
mundi tẽptacionibꝰ positꝰ ꝓuidere motꝰ inru¬
entiũ uitioꝵ. qͦsi immminentes undarũ cumu¬
tit. qnͣdo mens ad regendã nauĩ corporis
studiũ sollicitudinis ꝑdit. Clauũ qͥppe in
mari amitt̾e est: intencionẽ ꝓuidã inter
ꝓcellas huiꝰ  scłi non tenere. Si enĩ gub¬
nator clauũi sollicite stringat. mͦ in flucti¬
bus ex aduerso nauim dirigit. mͦ undas
m uentoꝵ impetꝰ ꝑ obliquũ findit. Ita cũ
mens uigilant᷑ animã regit. mͦ alia supe¬
rans calcat. mͦ alia ꝓuidens declinat. ut
& p̾sentia liberando subiciat. & contͣ futura
certamina ꝓspiciendo conualescat. Huic
rursũ de fortibꝰ suꝑnȩ patriȩ bellatoribꝰ

Expanded text:
quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigiquo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, ad quod laudabiliter dormire potuisset. Hinc superius scriptum est: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumuittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo  ventorum impetus per obliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae patriae bellatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tanto liberiꝰ pectus ꝑcutit. qnto nudũ apui¬
dentiȩ lorica dep̃hendit. Ammonendi ft̃ qͥ
repentina concupiscentia suꝑant᷑. ut cura¬
re nimis t̾rena desuescant. qaͣ intencionẽ
suã dũ reb transitoriis immoderatiꝰ impli¬
cant. quibꝰ culparũ iaculis tranffigant᷑ igno¬
rant. Unde & ꝑ salomonẽ uox ꝑcussi. & dor¬
mientis expͥmit᷑ qui ait. Uerberauert᷑ me
s non dolui. traxert̃ me & ego ñ sensi. Qnꝰ¬
do euigilabo. & rursũ uina repꝑiam. Mens
qͥppe a cura suȩ sollicitudinis dormiens.
uerberat᷑ & non dolet. qͥa sic̃ imiminentia
mala ñ ꝓspicit. sic nec quȩ ꝑpetrauerat ag¬
noscit.: Trahit᷑ & nequa qua sentit. qͥa ꝑ ille¬
cebras uitioꝵ ducit᷑. nec tamen ad sui custo¬
diam fuscitatur. Quȩ qͥde eugilare optat
ut rur sũ uina repꝑiat. q̃a quaius somno
torporis a sui custodia p̃mat᷑ uigilare
tibs debriet᷑. & cũ ad illud dormiat ad

Expanded text:
tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a provitanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae 90 lorica deprehendit. Admonendi sunt qui repentina concupiscentia superantur, ut curare nimis terrena desuescant; quia intentionem suam dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum jaculis transfigantur ignorant. Unde et per Salomonem vox percussi et dormientis exprimitur, qui ait: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat, quia quamvis somno torporis a sui custodia prematur, vigilare tibus debrietur; et cum ad illud dormiat in
Abbreviated transcription (Latin):
labit multis. Hinc psalmista ait. Descendãt
in infernũ uiuentes. Uiui qͥppe st̃: qui quȩ
circa illos agunt᷑ sciunt & senciunt. Mortui
autẽ sentire nichil posst᷑. Mortui enĩ in in¬
fernũ descenderent. si mala nesciendo ꝑ¬
petrarent. Cũ uͦ sciunt mala & tam facrut᷑.
ad iniquitatis infernũ uiuentes miseri
sencientesq descendunt.
lit̃ ammonendi st̃ qui repentina con¬
cupiscentia suꝑantur. atq alit̃ qui
in culpa ex consilio ligant᷑. Ammonendi
st̃ qͣppe quos repentina concupiscentia
suꝑat. ut in bello p̃sentis uitȩ se cotidie
positos ad tendant & cor qͦd ꝓuidere uul¬
nera ñ potest: scuto solliciti timoris tegãt.
ut occulta insidiantis hostis iacula ꝑhorres¬
cant. & in tã caligoso certamine intencione
continua int᷑ mentis castra se muniant.
Nam si a circũspectionis sollicitudine cor
destituit᷑. uulnerib aꝑitur. qa hostis callidꝰ

Expanded text:
labit multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant labit multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendant.epentina concupiscentia superantur, atque aliter qui in culpa ex consilio ligantur. Admonendi quippe sunt quos repentina concupiscentia superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor quod praevidere vulnera non potest, scuto solliciti timoris tegant; ut occulta insidiantis hostis jacula perhorrescant, et in tam caliginoso certamine intentione continua intra mentis castra se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus
Abbreviated transcription (Latin):
cones st̃ sui: Uoces cont᷑ culpas ꝓferunt. &
semetipsos oꝑibꝰ reos traht. Ammonendi stͥ
ut uideant. qͥa de occulta iã retributione
uidicũ ẽ. qd eoꝵ mens malũ qd ꝑpetrat. il¬
luminat᷑ ut uideat. s ñ conat᷑ ut uincat.
ut quo meliꝰ uidet: eo deteriꝰ ꝑeat. qͥa & in¬
telligentiȩ lum̃ ꝑcipit. & actionis prauȩ
tenebras ñ reliquit. Nã cũ accepta ad adiu
torium scientiã negligunt. hanc contͣ se in
testimoniũ uertunt. & de lumine intelligen¬
tiȩ augent supplicia. qd ꝓfecto acceꝑant ut
possent delere peccata. Quoꝵ nimirũ nequi¬
cia cũ malũ agit qͦd diuidicat: uenturum
hic iã udiciũ degustat. ut cũ ȩt̾nis suppli¬
cus seruat᷑ obnoxia: suo hic interĩ examine
non sit absoluta. Tantoq illie grauiora tor¬
menta ꝑcipiat. qnͣto hic malũ non cleserit
etiã qͦd ipsa condẽpnat. hinc ueritas dicit.
Seruus qͥ cognouit uoluntatẽ dñi sui. & ñ
p̃parauit. & ñ fecit scđm uoluntatẽ eiꝰ uapu¬

Expanded text:
nes sunt sui? Voces contra culpas proferunt, et semetipsos operibus reos trahunt. Admonendi sunt ut videant quia de occulta jam retributione judicii est, quod eorum mens malum quod perpetrat illuminatur ut videat, sed non conatur ut vincat; ut quo melius videt, eo deterius pereat, quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum accepttorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant, ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta: tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapu
Abbreviated transcription (Latin):
eabis non resstert. nec salti aliqͥb scuptis eũ acqͦ nalis emanit doctrina
mueniat Sagna enĩ gła sua humano gr̃i consuluerint si augustatu ab
nerare seudẽauerut. uͥ forte modesti hoes notuq censore magno pͥ¬

Expanded text:
onibus non resistant, nec saltem aliquibus scriptis eum, a quo talis emanat doctrina, onibus non resistant, nec saltem aliquibus scriptis eum, a quo talis emanat doctrina, conveniant? Magna enim gloria sua humano generi consuluerint, si Augustinum ab errore revocaverint. Nisi forte modesti homines, novique censores, magno
Abbreviated transcription (Latin):
iã hanc scientiȩ & sapientiȩ ex dĩ caritate uirtutẽ. ut ñ solũ istã
ad huc in suis detruncationib palpitantẽ s & iã multas þꝰ hereses
ĩ uicto u̾bi gladio debellat&. cui ĩt̃ tot certamuiũ palmas int̃
ẽ occultis s ñ in cognitis susurrationib obloquent᷑. & put sibi
ob noxias alsquoꝵ aures oportunas q reppererint scrita eiꝰ qͥb
ertor pelagian&ꝵ im pugnatꝰ in famant dicentes eũ lib̃ũ arbitriũ
penitꝰ sub mouere. & sub gtẽ nomine necessitatẽ p̾dicare fatalem.
aicientes &iã duas illũ humani gr̃is massas & duas credi uelle
nat᷑as. ut scilic& tantȩ pietatis uiro paganoꝵ ꝙ manicheoꝵ ascribat᷑
ĩ pietas. Quȩ si uera st̃ cur ipsi tã neggligentes nedicã tã impu
Ft ut tã abruptã ꝑniciẽ ab ȩcła ñ repellant. tã in sanis p̾cdicati¬

Expanded text:
tiam hanc scientiae et sapientiae ex Dei charitate virtutem, ut non solum istam tiam hanc scientiae et sapientiae ex Dei charitate virtutem, ut non solum istam adhuc in suis detruncationis palpitantem, sed etiam multas prius haereses invicto verbi gladio debellaret. Cui inter tot certaminum palmas, inter est occultis, sed non incognitis susurrationibus obloquuntur; et prout sibi obnoxias aliquorum aures opportunasque repererint, scripta ejus, quibus error Pelagianorum impugnatur, infamant; dicentes eum liberum arbitrium penitus submovere, et sub gratiae nomine necessitatem praedicare fatalem. Adjicientes etiam, duas illum humani generis massas, et duas credi velle naturas: ut scilicet tantae pietatis viro paganorum et Manichaeorum ascribatur impietas. Quae si vera sunt, cur ipsi tam negligentes, ne dicam tam impii, sunt, ut tam abruptam perniciem ab Ecclesia non repellant, tam insanis praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
secꝰ iuditio eł ostent&. qͦ unꝰ qsq scdm uoluntatis suȩ motũ sique¬
sierit in ueniat. si p&uerit acciput. si pulsauerit in troeat. qr siliꝙ
ipsiꝰ grȩ̃ uocatio hoc pͥmũ cuta nos agat ut nr̃ȩ facultatis arb¬
circa tm̃s hoẽs ꝑ uniũsũ mundũ cõmime ꝙ generale sit studiuĩ
ut qͥ uoluerint credant. & qͥ credidint: iustificationẽ merito fider
ꝙ bonȩ uoluntatis accipiant. ac sic grã dĩ sccłm hominẽ morita
tribuat᷑. atq hoc mͦ gt̃a ñ sit gr̃ã. qr si meritis reddit᷑. ꝙ non ipsa ẽ
& orientaliũ epõꝵ iuditia. & apłicȩ sedis auctoritas. & affriua¬
noꝵ concilice ingilantia dep̃hendĩt. beatissimꝰ qͦq augustũ p̾ci¬
pua utiq in hoc tẽpore portio dñi sacerdotũ copiosa ꝙ pulcra in
niultis uoluminũ disprtatione destruxit. ut pote iter multa
dĩ dona qͥb illũ abundantissime sp̃s ueritatis ĩ pleuit. habtus &¬

Expanded text:
stentet, quo unusquisque secundum voluntatis suae motum, si quaesierit, inveniat; si petierit, accipiat; si pulsaverit, introeat. Quia scilicet gratiae ipsius vocatio, hoc primum circa nos agat, ut nostrae facultatis arbcirca omnes homines per universum mundum commune et generale sit studium, ut qui voluerint credant, et qui crediderint, justificationem merito fidei et bonae voluntatis accipiant: ac sic gratia Dei secundum hominum meritum tribuatur: atque hoc modo gratia non sit gratia: quia si meritis redditur, et non ipsa est  episcoporum judicia, et apostolicae sedis auctoritas, et Africanorum conciliorum vigilantia deprehenderit: beatissimus quoque Augustinus, praecipua utique in hoc tempore portio Domini sacerdotum, copiose et pulchre, in multis voluminum disputationibus destruxit: utpote inter multa Dei dona, quibus illum abundantissime Spiritus veritatis implevit, habens e
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ ipsi salubre potũ uini sorbeant: inten¬
tis in sui consideratione m̃tibꝰ pestiferũ
ueneni poculũ functant. Hii nimirũ. an
uno ꝓximoꝵ uitã minꝰ adiuuant. in al¬
tero multũ grauant. dũ student & recta
occulta agere. & quibdã factis ad exemplũ
de se pͣua seminare. Qsqͥs enĩ laudis concupis¬
centiã calcare iã sufficit: edificationis fraudẽ
ꝑpetrat. si bona quȩ agit occultat. & quasi
iactato semini germinandi radices subtͣhit:
qͥ opꝰ quod imitandũ ẽ non ostendit. Hinc
namq in euuangłio ueritas dicit. Uideant
oꝑa ur̃a bona. & glorificent patrẽ ur̃m qui
in cȩlis ẽ. Ubi illa quoq sentencia ꝓmitur.¬

Expanded text:
et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intenet cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine gqui opus quod imitandum est non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dicit: Videant opera vestra bona et glorificent Patrem vestrum qui in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
foras iusticiȩ colore blandiunt᷑. Ammonen¬
di itaq st̃. ne quȩ agunt recta defpiciant.
s ea meriti melioris credant. Ualde namq
bona sua duidicant. qui ad eoꝵ mercede
sufficere fauores humanos putant. Cũ enĩ
ꝓ recto oꝑe laus transitoria querit᷑. ȩterna
retributione res digna uili pͥtio uenundat᷑.
De quo uidelicet ꝑcepto pͣtio: ueritas dicit.¬
Am̃ amen dico uobis. receꝑunt mercedem
siam. Ammonendi st̃ ut considerent. qͥa
dũ pͣuos se in occultis exhibent. s tam̃ exem¬
pla de se publice in bonis operibꝰ prebent.
ostendunt sequenda quȩ fugiunt. clamãt
amanda quȩ ocdert᷑ Uiuunt postremo aliis.
& sibi moriunt᷑. At contͣ ammonendi ftͣ. qui
bona occulte factunt. & tam̃ quibꝰdã factis
publice de se mala opinari ꝑmittunt. ne
cũ se ipsos actionis rectȩ uirtute uiuificãt.
in se alios ꝑ exemplũ prauȩ estimationis
occidant ne minꝰ quã se ꝑximos diligant.

Expanded text:
foris justitiae colore blandiuntur. Admonenforis justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videlicet pretio percepto Veritas dicit: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant,
Abbreviated transcription (Latin):
factis publice mala de se opinari ꝑmittunt.
Ammonendi st̃ enĩ qui mala occulte agunt &
bona publice. ut pensent humana iudicia
qͣnͣta uelocitate euolant. diuina autẽ qnͣta
immobilitate ꝑdurant. Ammonendi st̃
ut in fine rerũ mentis oculos figant. qͥa
& humanȩ laudis attestacio p̾terit. & suꝑ¬
na sentencia. quȩ & abscondita penetrat
ad retͥbutionẽ ꝑpetuã conualescit. Dũ gͥ
occulta mala sua diuinis uidicus. recta
autẽ sua humanis oculis ante pont̾. & sine
teste ẽ bonũ publice qd faciunt. & nͣ̃ fine
ȩt̃no teste ẽ. qdͦ latent᷑ delinquunt. Culpas
itaq suas occultando hominibꝰ. uirtutesq
patendo. & unde puiri debeant absconden¬
tes detegunt. & unde remunerari pote
rant. detegentes abscondt̃. Qͦs recte sepul¬
chra dealbata speciosa quidẽ exteriꝰ. sed
mortuoꝵ ossibꝰ plena ueritas uocat. qͥa ui¬
tioꝵ mala intꝰ contegunt. humanis uͦ ocu¬
lis quoꝵ da demonstracione oꝑum. de solo

Expanded text:
factis publice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunrant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo
Abbreviated transcription (Latin):
dampna conspiciens. sese inp̃cipiti ꝑuenisse
dep̃hendit. gressũ post terga reuocet. & ꝑti¬
mescens quȩ amauerat: discat diligẽ quȩ
contepnebat. Hinc ẽ enim qͦd iheremiȩ misso
ad p̃dicationẽ dicit᷑. Ecce constitui te ho¬
die suꝑ gentes & suꝑ regna. ut euellas & des-
trias. & disꝑdes & dissipes. & ȩdifices & plan¬
tes. qͥa nisi pͥus ꝑu̾sa destrueret: edificare
utilit̾ recta non posset. Nisi ab auditoꝵ suoꝵ
cordibꝰ spinas uani amoris euelleret: nimi¬
rũ frustra in eis sc̃ȩ p̃dicationis uerba plan¬
taret. Hinc ẽ qͦd petrꝰ pͥus euertit. & pmodũ
construxit. cũ neqͣquã uideos monebat.
qͥd iam facerent. s de his quȩ fecerant in¬
crepabat dicens ihm natarenũ. uirũ ap¬
signis. quȩ fecit ꝑ illũ ds̃ in medio ur̃i sicut¬

Expanded text:
damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hodtruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quia nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fecerant, increpabat dicens: Jesum Nazarenum virum apsignis quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
appetit. qui & hoc ipsũ quia cęcidit nescit.
& qͥ dolorẽ uulneris ñ sentit: salutis reme¬
dia non reqͥrit. Prius gͦ ostendenda st̃. qu̾a
sint uana quȩ diligunt. & tõ demũ uigilan¬
ter intimanda qu̾a sint utilia quȩ p̃ter¬
mittunt. Prius uideant fugienda quȩ
amant. & sine difficultate pꝰmodũ cognoscant
amanda eẽ quȩ fugiunt. Meliꝰ enĩ in exꝑta
recipiunt. si de exꝑtis qͥcquid disputacionis
audiunt: ueracit᷑ recognoscunt. Tc̃ gͥ pleno
uoto discunt uera bona querere. cũ certo ui¬
dicio dep̾henderint falsa se uacue tenuisse.
Audiant gͦ qđ bona p̾sentia. & a delectacio¬
ne citius transitura sint. & tamen eoꝵ cau¬
sa. adulatione sine transitu ꝑmansura. qͥa
& nc̃ qͦłlibet inuitis subtrahit᷑ & tc̃ qͣđ
dolet inuitis in suppliciũ reseruat᷑. Itaq eis¬
dem rebꝰ terreant᷑ salubrit᷑. quibꝰ noxie &̃ de¬
lectant᷑. ut dũ ꝑcussa mens alta ruinȩ suȩ

Expanded text:
appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius transitura sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine transitu permansura; quia et nunc quod libet invitis suupplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut dum perculsa mens alta ruinae suae
Abbreviated transcription (Latin):
tis. hinc ẽ quod rursũ ore ueritatis incre¬
pantur. cũ audiunt. Decimatis mentã¬
& anetũ. & ciminũ. & relinquitis quȩ gͦ¬
uiora st̃ legis. iudiciũ & miscdiam &
fidem. Neq enĩ negligent᷑ audiendũ ẽ
qͦd cũ decimari minima diceret. extre¬
ma quidẽ de holeribꝰ maluit. s tam̃ be¬
ne olentia memorare. ut ꝓfecto ostende¬
ret. qͥa simulatores cũ parua custodiunt.
odorem de se extendere scẽ opinionis
quert᷑. & quauis implere maxima pͣter¬
mittant. ea tam̃ minima obseruant. quȩ
humano iudicio longe lateq redoleant.
nec inchoant. atq alit qui in choata mini¬
me consumant. Qui enĩ bona nec inchoant
non st̃ in eis pͥus ȩdificanda quȩ salubriter
diligant. s destruenda ea in quib semetipsoᷤᷤ
nequit uersant. Neq enĩ sequunt᷑ quȩ in ex¬
ꝑta audiunt. nisi pͥusqu̾a ꝑnitiosa sint ea
quȩ s st̃ exꝑta depͣhendant. qͥa nec leuari

Expanded text:
tis. Hinc est quod rursum ore Veritatis incretis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium, et misericordiam, et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quae humano judicio longe lateque redoleant.nec inchoant, aliter qui inchoata minime consunon sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint ea quae sibi sunt experta, deprehendant, quia nec levari
Abbreviated transcription (Latin):
demergunt᷑. ne ubi se stare extrinsec
estimant: ibi intrinsecꝰ cadant. & iuxta
districti uidicis retributionẽ. elatio mino¬
ris iusti igciȩ lua fiat ad foueam gra¬
uioris culpe. Qui enĩ uane elati minime
bonã custodiam suis uiribꝰ tribuunt. uis¬
te derelicti culpis maioribꝰ obruunt᷑.
Et cadendo discunt. ñ fuisse ꝓpͥũ quod
stetert᷑. ut mala iã inmensa cor repͥmant
qd bona minima exaltant. Ammonendi
st ut consicderent. qͦd & in culpis grauioribꝰ
alto reatu se obligant. & tam̃ plerũq
in paruis quȩ custodiunt deteriꝰ peccant.
qͥa & in illis iniqua faciunt. & ꝑ ista se ho¬
minibꝰ quia iniqͥ ft̃ tegunt. Uñ fit ut cũ
maiora mala ꝑpetrant. corã dõ aꝑtȩ in¬
iquitatis sint ut cũ parua bona custodi¬
unt corã hominibꝰ. simulate scitatis. Hic̃
ẽ enim qͦd phariseis. liquantes culicẽ. ca¬
melũ autẽ glutientes. Ac si aꝑte diceret᷑.
Minima mala discernitis. maora deuora¬

Expanded text:
demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem gMinima mala discernitis, majora devora
Abbreviated transcription (Latin):
maiori culpa peccat᷑. Maior enĩ quo eitius
quȩ sit culpa agnoscit᷑ eo etiã celerius emen¬
datur. Omor uͦꝰ dũ quasi nulla creditur.
eo peius qͦ & securius in usu retinet᷑. Unͣ fit
plerũq ut mens assueta malis leuibꝰ. nec gͣ¬
uia ꝑhorrescat. atq ad quandã auctorita¬
tem nequiciȩ ꝑ culpas nutrita ꝑueniat.¬
& tanto in maiorib contepnat ꝑtimescere.
qͣnto in minimis didicit ñ timendo pecca¬
re. At contͣ ammonendi st̃. qui se a paruis
custodiunt. s aliqnͣdo in gͣuibꝰ demergunt᷑.
ut sollicite seipsi dep̾hendant. ꝗͥa dũ cor eoꝵ
de custoditis minimis extollit᷑: ad ꝑpetnͣda
grauiora. ipso elationis suȩ baratro deuoran¬
tur. & dũ foris s parua subiciunt: s ꝑ inanẽ
głam intꝰ intumesct̾. languore suꝑbiȩ in
trinsecꝰ uictã mentẽ etiam foras ꝑ mala
maiora ꝓsternunt. Ammonendi gͦ st̃ qͥ
se a parius custodiunt. s aliqn̾do in giuibꝰ

Expanded text:
majori culpa peccatur. Major enim quo citius majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed per inanem gloriam intus intumescunt, lala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̃ qui se a parus custodiunt. s ali¬
qnͣdo ingrauibꝰ demergunt᷑. Ammonendi st̃
qͥ quauis in minimis s tam̃ frequent᷑ exce¬
dunt. ut nequa quã considerent qualia. s
qͣnta cõmittunt. facta enĩ sua si despiciunt
timere cũ pensant: debent formidare cũ nu-¬
merant. Altos qͥppe gurgites fluminũ paruȩ
s innumerȩ replent guttȩ pluuiarũ. & hoc
agit sentina latent crescens. quod patent᷑ ꝓ¬
cella seuiens. Et minuta st̃ quȩ erumpunt.
nenbs ꝑ scabiem uulnera. s cũ multitudo eoꝵ
innumerabilit̾ occupat. sic uitã corꝑis. sicut
unũ graue inflictũ corpori uel pectori uulnꝰ
necat. Hinc uidelicet scͥptũ est. Qui modica
sꝑnit. paulatim decidet. Qui enĩ peccata
minima flere ac deuitare negligit: a statu
iusticie. ñ quidẽ repente. s partibꝰ totus
cadit. Ammonendi ft̃ qui in minimis fre¬
quent᷑ extedunt. ut sollicite confiderent.
qͥa nonñquã in parua deteriꝰ eret quã in

Expanded text:
ustodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur. Admonendi sunt qui quamvis in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum inunum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Audiant qd scͥpͥtum ẽ. Utinã frigidus
esses aut calidus. s qͥa tepidꝰ es & non frigidꝰ:
nec calidꝰ incipiam te euomere ex ore meo.
Calidꝰ qͥppe ẽ. qui bona studia & arripit &
consũmat. frigidꝰ uͦ ẽ. qui consũmanda nec in¬
choat. Ꝙ sicut a frigore ꝑ torporẽ transit᷑ ad
calorem: ita a calore ꝑ torporẽ redit᷑ ad frigꝰ
Qsqͥs gͦ amisso infidelitatis frigore. s neqͣquã
tepore suꝑato excrescit ut ferueat. ꝓculdubio
calore desꝑato dũ noxio in tepore demorat᷑.
agit ut frigescat. S sicut ante tepore̾ frigꝰ
sub spe ẽ: ita pꝰ frigus tepor in desꝑationẽ.
Qui enĩ adhuc in peccatis ẽ: conuersionis
fiduciã non amittit. Qui uͦ post conu̾sionẽ
tepuit: sp̃e quȩ ẽẽ potuit de peccatore sub¬
traxit. Aut calidꝰ gͦ qͥsq ẽẽ aut frigidꝰ que¬
ritur. ne tepidꝰ euomat᷑. ut uilelicet aut
ne euomat᷑ tepidꝰ. qͥa calore quẽ pꝰposuit: te¬

Expanded text:
ti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus ti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de peccatore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur; ut videlicet aut ne evomatur tepidus, qui a calore quem proposuit tor
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatum ẽ pugnat. Hinc ẽ enĩ quod ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Qui mollis & dissolutꝰ ẽ moꝑe suo. frat᷑
ẽ sua oꝑa dissipantis. qͥa uidelicet
qui cepta bona districte nͥ exeqͥt᷑.
dissolutione negligentiȩ manũ destruentis
nitat᷑. Hinc sardis eccłȩ ab angło dicit᷑. Esto
uigilans. & confirma cętã quȩ moritura
erant. Non enĩ inuenio oꝑa tua plena corã
dõ meo. Qa gͥ plena corã do eius oꝑa inuen¬
ta nͥ fuerant: moritura reliqua quȩ etiam
erant bene gesta pͬͣdicabat. Si enĩ qͦd mor¬
tuũ in nobis ẽ: ad uitã non accendit᷑. hoc
etiã extinguit᷑. qͦs quasi adhuc uiuui te¬
netur. Ammonendi st̃ ut ꝑpendant qͦd
tolerabiliꝰ esse potuisset rectã uiam n ar¬
ripere. quã arreptam pꝰ tergũ redire. Nisi
enĩ retro respicerent: erga ceptũ studium
nullo torpore languerent. Audiant gͦ qd
scͥptũ est. Melius erat eis ñ cognoscere uiam
iusticiȩ. quã post cognitionẽ retrorsũ conuer¬

Expanded text:
ugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tuDeo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicabat. Si enim quod mortuum in nobis est, ad vitam non accenditur hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum conver
Abbreviated transcription (Latin):
& nr̃a bona benigne conferimꝰ. & nr̃oꝵ mala
pie sustinemꝰ. Ammonendi qͦq st̃ ut eoꝵ qͥsq
ñ tã quȩ ab altero tolerat. quã quȩ ab ipso tole¬
rant᷑ attendat. Si enĩ sua quȩ portant᷑ conside¬
rat. ea quȩ ab altero sustinet leuiꝰ portat. Am¬
monendi st̃ coniuges. ut suscipiendȩ ꝓlis se
meminerint causa coniuctos. & cũ inmode¬
rate amixtioni seruientes. ꝓpagationis arti¬
culũ in usũ tranffert᷑ uoluptatis. ꝑpendant
qͦd licet extra ñ exeant. in ipso tam̃ conuigio
coniuigii uira transcendt᷑. Uñ necesse ẽ. ut
crebris exorationibꝰ deleant. qͦd pulchr̃a co¬
pulȩ specie᷑ amuixtis uoluptatibꝰ fedant. Hinc
ẽ enĩ qͦd ꝑitꝰ medicinȩ cȩlestis apłs. non ta sanoᷤᷤ
instituit. qu̾a infirmis medicam̃ta ostendit

Expanded text:
et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta mon
Abbreviated transcription (Latin):
fiteam᷑ nenunẽ immerito ꝑlĩneminẽ merito lib̾ari. & om̃i potassimã dñi
bonitatẽ om̃s saluare. ꝙ om̃s adagnitionẽ ueritatis imbuere. qͦs uult om̃¬
saluos fieri & eel agnitionẽ ueritatis uenire. Nisi enĩ ipso uocante.
docente. saluante. nemo uenit nemo erudit̃. nemo saluat̾. qr ꝙ si ĩ diffe¬
rent̃᷑ om̃ib boib iubent̃ p̃dicare doctores & sem̃ u̾bi ubiq diserert

Expanded text:
 neminem merito liberari, et omnipotentissimam Domini bonitatem omnes salvare, et omnes ad agnitionem veritatis imbuere, quos vult omnes fieri salvos, et ad agnitionem veritatis venire. Nisi enim ipso vocante, docente, salvante, nemo venit, nemo eruditur, nemo salvatur. Quia etsi indifferenter omnibus hominibus jubentur praedicare doctores, et semen verbi ubique d
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt peccata quȩ ꝑ consiliũ ꝑpetrant
non tã praue facta dñs qua studia p̾iu¬
tatis insequit᷑. In factis enĩ sepe infirmi¬
tate. sepe negligentia in studiis uͦ maliti¬
osa semꝑ intencione peccat᷑. Quo contra
recte beati uiri exp̃ssione ꝑ ꝓph̃am dicit᷑.
& in cathedra pestilentiȩ ñ sedit. Cathedra
qppe uidicis ẽẽ uel p̾sidentis solet. In cathedra
autẽ pestilentiȩ sedere ẽ: ex iudicio pͣua com¬
mittere. In cathedra pestilentiȩ sedere ẽ: ex
ratione mala discernere. & tamͣ ex delibe¬
ratione ꝑpetrare. Quasi in ꝑuersi consilii
cathedra sedet. qͥ tanta iniqͥtatis elatione
attollit᷑. ut implere malũ etiã ꝑ consilia co¬
net᷑. Et sic̃ adsistentibꝰ turbis p̾lati st̃. qui
cathedre honore fulciunt᷑. ita & delicta
eoꝵ qui pͥcipitacione corruunt. quesita ꝑ
studiũ peccata transcendt̃. Ammonendi gͦ
st̃. ut hinc colligant qͥ in culpa se etiã per
consiliũ ligant. qͥa qndoq ultione feriendi

Expanded text:
ferunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prave facta Dominus quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã se ad pęnitencia ex cognitione
suȩ miquitatis humiliant. Hinc rursũ dicit᷑.
Cor contritũ & humiliatũ ds non sꝑnit. Qsquis
enĩ peccata plangit. nec tam̃ deserit. cor quidẽ
conterit. s humiliare contẽpnit. Qsqͥs uͦ pecca¬
ta iã deserit. nec tam̃ plangit. iam qͥde humi¬
liat. s tam̃ cor conterere recusat. Hinc paulꝰ
ait. Et hȩc qͥdẽ fuistis. s abluti estis s scĩficati
estis. qͥa nimirũ illos emendatior uita scificat.
qͦs ꝑ penitenciã abluens afflictio fletuum
mudat. hinc petrꝰ cũ quoscła territos maloꝵ
suoꝵ consideratione conspiceret. ammonuit
dicens. Penitenciã agite. & baptitet᷑ unꝰqsq¬
ur̃m. Dicturꝰ enĩ baptisina. p̃misit pęniten¬
ciȩ lam̃ta: ut pͥus se a qua suȩ afflictionis in¬
funderent. & pꝰmodũ sacram̃to baptismatis
lauarent. Qua gͥ m̃te qui transactas culpas fle¬
re negligunt. uiuunt securi de uenia. qnͣdo

Expanded text:
quaquam se ad poenitentiam ex cognitione quaquam se ad poenitentiam ex cognitione suae iniquitatis humiliant. Hinc rursum dicitur: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Quisquis enim peccata plangit, nec tamen deserit, cor quidem conterit, sed humiliare contemnit. Qui vero peccata jam deserit, nec tamen plangit, jam quidem humiliat, sed tamen cor conterere recusat. Hinc Paulus ait: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis . Quia nimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per poenitentiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus cum quosdam territos malorum suorum consideratione conspiceret, admonuit, dicens: Poenitentiam agite, et baptizetur unusum . Dicturus enim baptisma, praemisit poenitentiae lamenta, ut prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Qua igitur mente qui transactas culpas flere negligunt, vivunt securi de venia, quando
Abbreviated transcription (Latin):
quas dilȩximꝰ e contrario appositis lamentis
insequam᷑. Si enĩ nos in hac uita oꝑum culpa
maculasset. nequaqu̾a nobis hic adhuc degen¬
tib ipsa ad securitatẽ innocentia nr̃a suffi¬
ceret. qͥa inlicita animũ multa pulsarent.
Qua gͥ mente securꝰ ẽ. qui ꝑpetratis iniqͥtati¬
bus. ipse sibi testis ẽ qͥa innocens ñ est: Neq
enĩ ds̃ nrͣis cruciatib pascit᷑. s delictoꝵ mor¬
bos medicam̃tis contrariis medet᷑. ut qui uo¬
luptatib delectati discessimꝰ. fletibꝰ amarica¬
ti redeamꝰ. & qui ꝑ illicita defluendo cȩcidimꝰ
etiã alicitis nosmetipsos restringendo surga¬
mus. & cor qͦd insana lȩticia infuderat: sa¬
lubris tristicia exornet. & qd uulnerauerat
elatio suꝑbiȩ: curet abiectio humilis uitȩ.
hinc eniꝰ scͥpͥtũ est. Dixi iniqͥs nolite iniq
agere. & delinquentibꝰ nolite exaltare cor¬
nu. Cornui qͥppe delinqnͣtes exaltant. si ne¬

Expanded text:
quas dileximus, e contrario appositis lamentis quas dileximus, e contrario appositis lamentis insequamur. Si enim nulla nos in hac vita operum culpa maculasset, nequaquam nobis hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem innocentia nostra sufficeret, quia illicita animum multa pulsarent. Qua ergo mente securus est, qui perpetratis iniquitatibus ipse sibi testis est quia innocens non est? Neque enim Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbos medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus delectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; et qui per illicita defluendo cecidimus, etiam a licitis nosmetipsos restringendo surgamus; et cor quod insana laetitia infuderat, salubris tristitia exurat; et quod vulneraverat elatio superbiae, curet abjectio humilis vitae. Hinc enim scriptum est: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Cornu quippe delinquentes exaltant, si ne
Abbreviated transcription (Latin):
ut in bono robustiꝰ ex ipsa infirmitatis suȩ
cognitione solidet᷑. Qd ẽ gͦ qd ille conpungi¬
tur. & tam̃ iusticiȩ ñ apꝓpinquat. & iste tẽp¬
tatur. & tam̃ eum culpa non inqͥnat. nisi hoc
qd aꝑte ostendit᷑. qͥa nec malos bona inꝑfecta
adiuuant. nec bonos mala inconsũmata con¬
dempnant: At contͣ st̃ ammonendi qui ad¬
missa deserunt. nec tam̃ plangt̃. ne iã relaxa¬
tas estiment culpas. quas & si agendo nͥ multi¬
plicant: nullis iã fletibꝰ mundant. Neq enĩ
scpͥtor si abscͥptione cessaui̾t. quia alia non
addit. etiã illa que scͥpserat deleuit. nec qͥ
contumelias inrogat. si solũmodo tacuerit
satisfecit. cũ ꝓfecto necesse sit. ut uerba p̃¬
misse suꝑbiȩ uerbis subiuncte humilitatis
impugnet. nec debitor absolutus ẽ. qͥa alia
non multiplicat. nisi & illa quȩ ligauerat sol¬
uat. Ita & cũ dõ delinquimꝰ. nequaquã satisfa¬
cimus. si ab iniqͥtate cessamꝰ. nisi uoluptates qͦq

Expanded text:
x ipsa infirmitatis suae cognitione solidetur. Quid est ergo quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quod nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? At contra admonendi sunt qui admissa deserunt, nec tamen plangunt; ne jam relaxatas aestiment culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim scriptor, si a scriptione cessaverit, quia alia non addidit, etiam illa quae scripserat delevit; nec qui contumelias irrogat, si solummodo tacuerit, satisfecit, cum profecto necesse sit ut verba praemissae superbiae verbis subjectae humilitatis impugnet; nec debitor absolutus est quia alia non multiplicat, nisi et illa quae ligaverat solvat. Ita et cum Deo delinquimus, nequaquam satisfacimus si ab iniquitate 88 cessamus, nisi voluptates quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ deserit. pene grauiori culpe se subicit.
qui & ipsã qu̾a flendo impetrare potuit. ueni
am contẽpnit. & quasi in lutosa aqua semetipsũ
inuoluit. qͥa dũ fletib suis uitȩ mundiciam
subtrahit. ante dĩ oculos sordidas ipsas etiam
lacͥmas facit. Hinc rursũ scͥpͥtũ est. Ne iteres
uerbũ in oratione tua. Uerbũ namq in ora¬
tione iterare ẽ post fletũ cõmittere. qd rur¬
sũ necesse sit flere. Hinc ꝑ ysaiam dicit᷑. La¬
uamini mundi estote. Post lauachrũ enim
mundꝰ eẽ negligit. qͥsqͥs post lacͥmas uitȩ
unocentiã non custodit. & lauant᷑ gͦ & ne¬
quaqu̾a mundi stͣ. qui cõmissa flere non desi¬
nunt. s rursus flenda comittunt. Hinc per

Expanded text:
tamen deserit, tanto graviori culpę se / subicit, tamen deserit, tanto graviori culpę se / subicit, quanto et ipsam, quam flendo impetrare potuiam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacrymas facit. Hinc rursum scriptum est: Ne iteres verbum in oratione tua . 87 Verbum namque in oratione iterare, est post fletum committere quod rursum necesse sit flere. Hinc per Isaiam dicitur: Lavamini , munmundus esse negligit quisquis post lacrimas vitae innocentiam non custodit. Lavantur ergo, et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursus flenda committunt. C.
Abbreviated transcription (Latin):
facilis uenia suꝑ hȩc ostendit. Qui dũ se ad¬
it. quatinꝰ qͥa usq ad opꝰ non uenerat cul¬
pa. usq ad cruciatũ non ꝑueniret peniten¬
cia. s cogitata afflictio mentẽ tergeret.
quã nimirũ tantũmͦ cogitata iniqͥtas in¬
quinasset.
gunt nec tam̃ deserunt. ut considera¬
re sollicite sciant. qͥa flendo inanit᷑ mun-¬
dant. qͥ uiuendo se nequit᷑ inqͥnant. cũ
idcirco se lacͥmis lauant. ut mundi ad sor¬
des redeant. Hinc enĩ scͥptũ est. Canis reu̾¬
sus ad uomitũ suũ. & sus lota in uolutabro
luti. Canis qͥppe cũ uomit. ꝓfecto cibũ qͥ
pectꝰ depͥmebat ꝓicit. S cũ ad uomitũ
reu̾titur. unde leuigatꝰ fuerat: rursus
onerat᷑. & qui admissa plangunt: ꝓfecto
nequiciã de qua male saciati fuerant. &
quȩ mentis intima depͥmebat confitendo
ꝓiciunt. quã post confessionẽ dũ repetunt
resumt᷑. Sus uͦ in uolutabro luti cũ lauat᷑.
sordidior reddit᷑. & qui admissũ plangit nec

Expanded text:
facilis sit super hoc venia ostendit, qui dum se adit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasset.gunt nec tamen deserunt, ut considerare sollicite sciant, quia flendo inaniter mundant, qui vivendo se nequiter inquinant, cum idcirco se lacrimis lavant, ut mundi ad sordes redeant. Hinc enim scriptum est: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti. Canis quippe, cum vomit, profecto cibum, qui pectus deprimebat, proicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant et quae mentis intima deprimebat, confitendo proiciunt, quam post confessionem, dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti, cum lavatur, sordidior redditur. Et qui admissum plangit nec
Abbreviated transcription (Latin):
scłi: inimicꝰ dĩ constituet᷑. Admonendi st̃ qͥ
admissa plangt᷑. nec tam̃ desert᷑. ut sollici¬
te considerent. qͥa ita plerũq mali inutili¬
ter conpungunt᷑ ad iusticiã. sicut plerũq
boni innoxie temptant᷑ ad culpã. fit qͥppe
mira exigentibꝰ meritis dispositionis int̾nȩ
menfura. ut illi dũ de bono aliqͥd agunt.
qd tam̃ non ꝑficiunt. suꝑbe int̾ ipsa quȩ
etiã plenissime ꝑpetrant mala confidant
& isti dũ malo temptant᷑. cũ nequa quã
consentiunt. qͦ ꝑ infirmitate̾ titubant.
eo gressus cordis ad iusticiã ꝑ humilitatẽ
ueriꝰ figant. Balaam qͥppe iustoꝵ taber¬
nacula respiciens ait. Moriat᷑ anima mea
morte iustoꝵ. & fiant nouissima mea hoꝵ
similia. s conpunctionis tempꝰ abscessit. con¬
tra eoꝵ uitã. quibꝰ se similẽ fieri etiã morien¬
do poposcerat. consiliũ p̾buit. & cũ occasionẽ
de auaricia repꝑit: ilico oblitus ẽ quicqͥd s

Expanded text:
. Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut sollicite considerent quia ita plerumque mali inutiliter compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo gressus cordis ad justitiam per humilitatem verius figant. Balaam quippe, justorum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempus abscessit, contra eorum vitam, quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit; et cum occasionem de avaritia reperit, illico oblitus est quidquid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
modis omis culpȩ nequiciã ꝑpetramꝰ sug
gestione scilicet delectacione. consensu.
suggerit. caro se delectacioni subicit. atq ad
extremũ sp̃c uictꝰ delectacioni consentit. Un¬
& illic serpens praua suggessit. eua aut̃ qͣsi
caro se delectacioni subdidit. ada uͦ uelud sp̃c
Suggestione itaq peccatũ agnoscimꝰ. deles¬
tacione uncim᷑. consensu etiã ligamur.
Ammonendi st̃ gͥ. qui neqͥtias cogitacionis
deflent. ut sollicite consident. in qͣ peccati
m̃sura cecidert᷑. quatinꝰ uixta riunȩ modu
quã insemetipsis introrsũ senciunt. etiã
m̃sura lamentacionis erigant᷑. ne si cogita¬
ta mala minꝰ cruciant: usq ad ꝑpetranda
oꝑa non ꝑducant. S int̾ hȩc ita terendi
stͣ: ut tam̃ minime frangant᷑. Sepe enun
misericors ds̃. eo citiꝰ peccata cordis abluit.
quo hȩc exire ad oꝑa non ꝑmittit. & cogi
tata neqͥcia qnͣtocius soluit᷑. quia ab effectu

Expanded text:
modis omnis culpae nequitimodis omnis culpae nequitigestione scilicet, delectatione, consensu. suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et serpens prava suggessit : Eva autem quasi caro se delectationi subdidit; Adam vero velut spSuggestione itaque peccatum agnoscimus, delectatione vincimur, consensu etiam ligamur. Admonendi sunt igitur qui nequitias cogitationis deflent, ut sollicite considerent in qua peccati mensura ceciderunt, quatenus juxta ruinae modum quam in semetipsis introrsus sentiunt, etiam mensura lamentationis erigantur, ne si cogitata mala minus cruciant, usque ad perpetranda opera perducant. Sed inter haec ita terrendi sunt, ut tamen minime frangantur. Saepe enim misericors Deus eo citius peccata cordis abluit, quo htata nequitia quantocius solvitur, quia effectu