comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potuit exire homo ad opus suum.
in uirtutem ascend̾e̾. Asolis aũt
cursu discite ꝑabolam. Nam sicut
sol ꝑcurrit ⁊ odiacũ. circuit firma¬
mentũ. speram illuminat intea¬
cosmi. sic ⁊ in micro cosmo sol ui¬
sticie ascendit m̃tis affectũ. Aocen¬
dit cor ad u̾tutis firmam̃tũ. Illu¬
minat sperulam cogitationũ. ħo
siquid̾e microcosmꝰ .i. minor mun¬
dus ꝓ simlitudine qͣm ħt ẽ meca¬
cosmo .i. maiori mundo nõĩat᷑.
Uñ in eu̾głio homo mundꝰ dr̃᷑.ibi.
Mundus eũ ñ cognouit. Hinc ẽ
qd̃ pͥmus ħo uocatꝰ est adam. ut
ex ip̃o noĩe se microcosmũ c̃ẽ cog¬
noscẽt. Quatuor qͥppe sunt clima¬
ta mecacosmi. uidł. oriens. occidets.
septentͥo. meridies. Ihec .iiiiͦ. no¬
men insinuat. Nam ex .iiii. lit¬
teris nom̃ illd̾ ꝯstituit᷑. uidł ana¬
tole qd̃ int̾pretat᷑ oriens. Disis uł
delta qd̾ occidens. Arcos qd̾ seꝑtẽ¬
trio. Mensibrion qd̾ meridies. hĩc

Expanded text:
potuit exire homo ad opus suum, potuit exire homo ad opus suum, in virtutem ascendere. A solis autem ortu discite parabolam. Nam sicut sol percurrit zodiacum, circuit firmamentum, sphaeram illuminat megacosmi: sic et in microcosmo Sol justitiae ascendit mentis affectum, accendit cor ad virtutis firmamentum, illuminat sphaeram cogitationum. Homo siquidem microcosmus, id est minor mundus, pro similitudine quam habet cum megacosmo, id est majori mundo, nominatur, Unde in Evangelio homo mundus dicitur, ibi: Mundus eum non cognovit . Hinc est quod primus homo vocatus est Adam, ut ex ipso nomine se microcosmum esse agnosceret. Quatuor quippe sunt climata megacosmi videlicet oriens, occidens, septentrio, meridies. Et haec Nam ex quatuor litteris nomen illud constituitur, videlicet anatole, quod interpretatur oriens; dysis vel delta, quod occidens; arctos, quod septentrio; mesimbrion, quod meridies. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tractauerunt de uerbo uite. ⁊¬
aimuntiauit dicens. Ecoe ego
fuit sensuał non fantastica. s po¬
tius intellectuał. Dicat gͦ. Ecce
ego ioħs uidi angłm. Nota qͥa
iam uiderat angłm descendentẽ
qui habebat yrim in capite sig¬
descendit ipr̃ ẽ ⁊ qui ascendit.¬
⁊ nullus ascendit nisi qui des¬
⁊ solus ascendit. Solus descendit
s totꝰ ascendit. Solus descendit
qr capd̃ ad corpus. Totꝰ ascendit.
qr capd̃ ⁊ corpus. Uñ ait. Hosti¬
am ⁊ oblationem noluisti. cor¬
pus aũt aptasti mͥ. Uidi inquit
angłm ascendentẽ ab ortu soł
Quid ẽ qd̾ additum ẽ ab ortu soł
Nunquid semꝑ ab ortu solis ẽ
ascendere: Non. Semina quip¬
pe orto sole aruerunt. Exortus
est etiam sol c̃ ardore. ⁊ fenum
arescit. S ⁊ iechonias filius sa¬
ones quas isti faciunt. Nunqͥd
ab ortu solis ascendebant qui sͦ
adorabant. Igit᷑ ab ortu solis ñ
ẽ semꝑ ascendere. ⁊ tñ sine ortu
solis non ẽ ascend̾e̾. Añ qͥppe so¬
lis ortum erat nox. in qua ꝑ¬

Expanded text:
actaverunt de Verbo vitae, eannuntiavit, dicens. Ecce ego fuit sensualis, non phantastica, sed potius intellectualis. Dicat ergo: Ecce ego Joannes vidi angelum. Nota quia jam viderat angelum descendentem, qui habebat irim in capite, sigdescendit, ipse est et qui ascendit, et nullus ascendit, nisi qui des solus ascendit. Solus descendit, sed totus ascendit; solus descendit, quia caput ad corpus; totus ascendit, quia caput et corpus. Unde ait: Hostiam et oblationem noluisti; corpus autem aptasti mei . Vidi, inquit, angelum ascendentem ab ortu solis. Quid est, quod additum est, ab ortu solis? Nunquid semper ab ortu solis est ascendere? Non. Semina quippe orto sole aruerunt. Exortus est enim sol cum ardore, et fenum arefecit . Sed et Jechonias filius Sa, abominationes, quas isti faciunt . Nunquid ab ortu solis ascendebant, qui sic adorabant? Igitur ab ortu solis non est semper ascendere, et tamen sine ortu solis non est ascendere. Ante quippe solis ortum erat nox, in qua p
Abbreviated transcription (Latin):
tremo examine qͣi leo rugiet. ⁊ qͣi
serpens sibilabit muscis egypti. ar¬
guens in furore ⁊ dicens. Hec fecisti
⁊ tacui. Iilld̾. Ite maledicti in ig¬
nem et̾num. ꝓpt̾ hoc scriptum ÷.
Fili memorare nouissima tua ⁊ in
et̾num ñ peccabis. Tunc ⁊̃ sol iusti¬
cie a cauda scorpionis sagrtariũ
ingrediens. ⁊ sagutas potentis acu¬
tas emittens reddet unicuiq sed̾m
mt̾ta sua. uulna̾ns inimicũ ad mor¬
tem ct̾nam. ⁊ amicũ ad dilectionẽ.
qi tunc erit fortis ut mors dilectio
in aĩa beata que dice̾ poti̾t. Uul¬
nerata caritate ego sum. Tunc sol
sententiam in prescĩa abscondi¬
tam oꝑe demonstrabit. Hec est
enĩ spera celestis que nobis aꝑit
galaxiam. uiam uidł eo lacteam
quo candidam parit̾ atq dulcem.
Gnomone gͥ rationis apposito in fra
circulos tales suꝑ nichili uir sa¬
piens ⁊ intelligens hec. suꝑ nichi¬
li. corporis sui terram appendat c̃
Qñ ꝯteret᷑ rota ad cistn̾am: Qñ

Expanded text:
tremo examine quasi leo rugiet; et quasi tremo examine quasi leo rugiet; et quasi serpens sibilabit muscis Aegypti, arguens in furore et dicens: Haec fecisti et tacui . Et illud: Ite, maledicti in ignem aeternum . Propter hoc scriptum est: Fili, memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Tunc etiam sol justitiae a cauda Scorpionis Sagittarium ingrediens, et sagittas potentis acutas emittens, reddet unicuique secundum merita sua; vulnerans inimicum ad mortem aeternam, et amicum ad dilectionem, quando tunc fortis erit ut mors dilectio in anima beata, quae dicere poterit: Vulnerata charitate ego sum. Tunc sol sententiam in praescientia absconditam opere demonstrabit. Haec est enim sphaera coelestis, quae nobis aperit Galaxiam, viam videlicet eo lacteam, quo candidam pariter atque dulcem. Gnomone igitur rationis apposito infra circulos tales super nihili, vir sapiens et intelligens haec, super nihili corporis sui terram appendat, cum quando conteretur rota ad cisternam? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
sciat dies noctib ⁊ noctes dieb.
Qd̾ tunc digne fit. si nec aduersitaᷤᷤ
plus debito mentẽ depͥmat. uł in
altum erigat ꝓsꝑitas. qd duobus
modis fieri solet. timore uidł et
tit. fit equinoctiũ s u̾nale. Qd̃ fit
sub ariete. eo qd̾ sollicitꝰ sit ⁊ hum¬
lis sub timore. Cornib enĩ tuet᷑
ꝑ sollicitudinẽ. ⁊ ouino calefit uel¬
lere ꝑ humłitatẽ. Qd̃ si amor oꝑa¬
tur. fit equinoctiũ s autũnale.
Et in libra rectitudinis ꝯstitutꝰ. ex¬
cellentiori uia gradit᷑ caritatis. ne
declinet ad dexteram uł ad sinistm.
Non enĩ declinat ad sinistm. si no¬
uissima sua recogitans. ab audi¬
tione mala ⁊ ultima formidat.
Horrend̾ ÷ enĩ incid̾e in manꝰ dei
uiuentis. Horribił erit dies tene¬
brar̃ ⁊ caliginis. qñ sol erit sic̃ sac¬
cus cilicinꝰ. Et obtenebrascet cau¬
da scorpionis. qñ ille qui qͣi agnus
corã tondente se obmutuit. in ex¬

Expanded text:
sciat dies noctibus, et noctes diebus. sciat dies noctibus, et noctes diebus. Quod tunc digne fit, si nec adversitas plus debito mentem deprimat, vel in altum erigat prosperitas: quod duobus modis fieri solet, timore videlicetit, fit aequinoctium, sed vernale; quod fit sub Ariete, eo quod sollicitus sit et humilis sub timore. Cornibus enim tuetur per sollicitudinem, et ovino calefit vellere per humilitatem. Quod si amor operatur, fit aequinoctium, sed autumnale, et in Libra rectitudinis constitutus, excellentiori via graditur charitatis, ne declinet ad dexteram, vel ad sinistram. Non enim declinat ad sinistram, si novissima sua recogitans, ab auditione mala, et ultima formidat. Horrendum est enim incidere in manus Dei viventis. Horribilis erit dies tenebrarum et caliginis, quando sol erit sicut saccus cilicinus, et obtenebrescet cauda scorpionis, quando ille, qui quasi agnus coram tondente se obmutuit, in ex
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ fit. qñ sol intrat cancrũ. qd̾ ÷
signũ humłitatis. Uñ. Curua
retrocedens c̃ fert uestigia canc̾.
Custos enĩ omĩum uͥtutũ humi¬
litas. Quia qͣnto maior ẽ homo
humłiare se debet in oĩb. ut c̃
oĩa fecĩt dicat. Seruꝰ sum inuti¬
mia humłitas sic simplices solet
deicẽ. ut ex nimia sui deiectione
deficiant. ita decet hoĩem esse
humilem ut uirilit̾ agat. ⁊ cõ¬
fortet᷑ cor eiꝰ. ut ⁊ cancro similis¬
sit humłitate. ⁊ leoni magnani¬
mitate. Humłita gͦ roloret᷑ forti¬
tudine. ⁊ fortitudo moderet᷑ humłi¬
tate. Fortitudo qͥppe oꝑis custodit
extĩorem. humłitas ab om̃i uiti¬
orũ corruptione seruat hoĩem in¬
tĩorem. In signũ qͥppe incorrup¬
tionis sol intrat uirginem. sub qͦ
signo de semine humłitatiᷤᷤ metit
in gaudio fructum bone actioĩs.
ta cueri. maxire c̃ in mundo ni¬
chil sit stabile. s omĩa uarient᷑
sub sole. necẽe est ut in recta libͣ

Expanded text:
quod fit quando sol intrat Cancrum, quod est quod fit quando sol intrat Cancrum, quod est signum humilitatis. Unde: Curva retro cedens cum fert vestigia Cancer. Custos enim omnium virtutum est humilitas. Quia quanto major est homo, humiliare se debet in omnibus, ut cum omnia fecerit, dicat: Servus sum inutimia humilitas sic simplices solet dejicere, ut ex nimia sui dejectione deficiant, ita decet hominem esse humilem, ut viriliter agat, et confortetur cor ejus, ut et Cancro sit similis humilitate, et Leoni magnanimitate. Humilitas ergo roboretur fortitudine, et fortitudo roboretur humilitate. Fortitudo quippe operis custodit exteriorem, humilitas ab omni vitiorum corruptione servat hominem interiorem. In signum quippe incorruptionis sol intrat Virginem: sub quo signo de semine humilitatis metit in gaudio fructum bonae actionis. ta tueri: maxime cum in mundo nihil sit stabile, sed omnia varientur sub sole, necesse est ut in recta Libra
Abbreviated transcription (Latin):
gerit. ut in euͬgłio. Tauri mei
martyrium corporis. uł illi qui
ꝑ deuotionem m̃tis mͥ placueruni.
Post hec ascendit in geminos in sig¬
num gemine caritatis. Uñ notai¬
dum qr sunt quidam qui sic̃ sͥ uo¬
lunt ꝑ delicias indulgeri. sic ⁊ ali
parcunt. ⁊ austeri sunt subdi¬
tis. Sunt ⁊ alii qui ꝑ mortifica¬
tionem carnis sibi duri sunt et
austeri. ⁊ tñ caritatis ardore sue¬
censi. circa necessitatẽ ꝓximoꝵ
insigne. qui ꝑ deuocionem ar-¬
dent intꝰ. ⁊ foris lucent ꝑ ꝯpas¬
sionem. Sic qͥppe sol iusticie
intͣre debet taur̃ ꝑ passionem.
ut in geminos tͣnseat ꝑ ꝯpassi¬
onem. Dehinc uttt cancrũ. ubi
fit terinos tropicos uidł solsti¬
cium estiuale. quo sol altiꝰ ascen¬
dere ñ ualet. ꝑ qd̾ ut dictum est
qui sig̃cat᷑ ꝑ chimi̾nos tropicos.
.i. solsticiũ hẏemale. Qd̃ fit. qñ
sol intrat capricornũ. ⁊ e regio¬
ne respicit solsticiũ estiuale.

Expanded text:
gerit, ut in Evangelio: Tauri mei,gerit, ut in Evangelio: Tauri mei,martyrium corporis; vel illi qui per devotionem mentis mihi placuerunt. Post haec ascendit in Geminos, in signum geminae charitatis. Unde notandum quia sunt quidam, qui sicut sibi volunt per delicias indulgeri, sic et aliparcunt, et austeri sunt subditis. Sunt et alii, qui per mortificationem carnis sibi duri sunt et austeri, et tamen charitatis ardore succensi, circa necessitatem proximorum insigne, qui per devotionem ardent intus, et foris lucent per compassionem. Sic quippe sol justitiae intrare debet Taurum per passionem, ut in Geminos transeat per compassionem. Dehinc intrat Cancrum, ubi fit therinos tropicos, videlicet solstitium aestivale, quo sol altius ascendere non valet; per quod, ut dictum est,qui significatur per chimerinos tropicos, id est solstitium hiemale. Quod fit, quando sol intrat Capricornum, et e regione respicit solstitium aestivale:
Abbreviated transcription (Latin):
cornua dissipanti scribere ioħi
iubet᷑. Sol ergo intrat capricornũ
c̃ mentem peccõ fetidam. ui̾tatis
cognitio posside̾ incipit. c̃ mens se
uitiatam eẽ peccõ. incipit cognos¬
cere. qr pͥma uirtꝰ est. notys elytos.
.i. cognosce te ip̃m. Post hec ascen¬
dit in aqͣrium. c̾ recogitans ãnos
ut sint ocłi eiꝰ pisrine in esebon. ⁊
facies eius qͣi nubes effundens plu¬
uias la crimay. Post hec ascendit
in pisces. c̃ int̾ aquas lacrimar̃. pen¬
nulis spei se subleuat. ⁊ ꝓtegit pa¬
cientie sqͣmis. ne uł multitudo
sceler̃ uł magnitudo doloꝵ ꝑ inpa¬
tientiam ip̃m in ꝓfundũ demer¬
gat. siue in desꝑationẽ. Hinc as¬
cendit in arretem. ut iam se ipͣ
ꝑ rõnem regendo. ⁊ serpentis astu¬
tiam in cornib. ⁊ ouis smplici¬
tatem in uellere se demonstret
plicem astutiam uł astutã si¬
plicitatem se ip̃m offert sacrifi¬
ciũ deo in odorem suauitatis. Uł
foris ꝑ moitificationẽ carnis. uł
intus. ꝑ spm̃ ꝯtribłatum. Taurꝰ

Expanded text:
est cornua dissipanti, scribere Joannes jubetur. Sol ergo intrat Capricornum, cum mentem peccato fetidam veritatis cognitio possidere incipit; cum mens se vitiatam esse peccato incipit cognoscere, quia prima virtus est: Gnothi seauton  nosce teipsum. Post haec ascendit in Aquarium, cum recogitans annos ut sint oculi ejus piscinae in Esebon, et facies ejus quasi nubes effundens pluvias lacrymarum. Post haec ascendit in Pisces, cum inter aquas lacrymarum pennulis spei se sublevat, et protegit patientiae squamis, ne vel multitudo scelerum, vel magnitudo dolorum per impatientiam ipsum in profundum demergat, sive in desperationem. Hinc ascendit in Arietem, ut jam seipsum per rationem regendo, et serpentis astutiam in cornibus, et ovis simplicitatem in vellere se demonstret plicem astutiam, vel astutam simplicitatem, seipsum offert sacrificium Deo in odorem suavitatis, vel foris per mortificationem carnis, vel intus p
Abbreviated transcription (Latin):
coe ego ioħs uidi angłm
ascendentem ab ortu so¬
lis. habentem signũ dei
uiui. uidentis auc̃toritas. ui¬
sionis utilitas. utriusq ueri¬
tas reuelata demonstrat. qͣm
credibłia fca sunt hec testimo¬
nia nobis. Hec ẽ enĩ aqua sa¬
pĩe salutaris. distillans de fon¬
tib saluatoris. Hic ẽ sermo fi¬
delis eructuatꝰ de pectore uerita¬
tis. Hic ẽ solis radius tanto lu¬
cidius reu̾berans ocłos aquile
spãlis. qͣnto sublimius auola¬
eiꝰ in gr̃a uerbi qd̃ fuit ab initio¬

Expanded text:
cce ego Joannes vidi angelum ascendentem ab ortu solis, habentem signum Dei vivi. Videntis auctoritas, visionis utilitas, utriusque veritas revelata demonstrat, quam credibilia facta sint haec testimonia nobis. Haec est enim aqua sapientiae salutaris, distillans de fontibus Salvatoris. Hic est sermo fidelis, eructatus de pectore veritatis. Hic est solis radius, tanto lucidius reverberans oculos aquilae spiritualis, quanto sublimius avolaejus in gr
Abbreviated transcription (Latin):
Um abieris a me hodie iue¬
uies duos uiros iuxta sepul¬
crum rachelis in finib beniamĩ
meridie salientes magnas foue¬
rabat filia caleph. qͣm iuste ꝯque¬
sta ẽ de sterilitate dabir. que alio
noĩe cariatsefer uocabatur. qua
etiam necessitate sͥ iungi uolu¬
it irriguũ suꝑiꝰ ⁊ inferius. Ual¬
de enĩ sterilis sermo diuinꝰ in¬
uenit᷑: si lit̾e suꝑficies attendat᷑.
Hoc enĩ sig̾cat sterilitas dabir. que
int̾pretat᷑ eloq̃ntia. que ⁊̃ cariath¬
sefer uocabat᷑. .i. ciuitas litt̾arũ.
Nam ꝓpt̾ hoc ait psalmista. Qm̃

Expanded text:
um abieris a me hodie, invenies duos viros juxta sepulcrum Rachel, in finibus Benjamin, in meridie salientes magnas forabat filia Caleb, quam juste conquesta est de sterilitate Dabir, quae alio nomine Cariathsepher vocabatur, qua etiam necessitate sibi jungi voluit irriguum superius et inferius . Valde enim sterilis sermo divinus invenitur, si litterae superficies attendatur. Hoc enim significat sterilitas Dabir quae interpretatur eloquentia, quae etiam Cariathsepher vocabatur, id est civitas litterarum. Nam propter hoc ait P
Abbreviated transcription (Latin):
maior mundꝰ speram. sic ⁊ spe¬
rulam hr̃e dr̃ minor mundus.
Uñ moyses in candelabro taber¬
nacłi cum eyphis ⁊ li liis spe¬
rulam cẽ precepit. ut quic̃q in
eccłia dei. fidei lum̃ ħt. necesse
ẽ cũ lilio munditie ⁊ doctͥna sa¬
pientie ut cursum uite sue co¬
gitando repoluat. Ait enĩ salo¬
mon. Orit᷑ sol ⁊ occidit ⁊ ad locũ
suum reu̾tit᷑. Girat ꝑ meridiem
⁊ flec̾tit᷑ ad aquilonẽ. Sol igit᷑

Expanded text:
major mundus sphaeram, sic et sphaerulam habere dicitur minor mundus. Unde Moyses in candelabro tabernaculi cum scyphis et liliis sphaerulam esse praecepit ; ut quicunque in Ecclesia Dei fidei lumen habet, necesse sit, cum lilio munditiae et doctrina sapientiae, ut cursum vitae suae cogitando revolvat. Ait enim Salomon: Oritur sol et occidit, et ad locum suum revertitur, et gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem . Sol igitur
Abbreviated transcription (Latin):
lar̃.xii. Signũ .i. figura magne
rei. in celo .i. in celesti m̃te appa¬
ruit. qñ mulier .i. aĩa ꝓtegitur.
⁊ affectus om̃i defectui dñatur. ⁊
signa dicunt᷑. qr ⁊ aliud sunt. et
aliud sig̾cant. Neq enĩ istum
realem solem dũ circłm suum
ꝑagit. capros cornutos. pisces ari¬
etes uł aliquid tale intrare cre¬
dend̾ ÷. S in istis aliud dr̃.⁊ ali¬
ud designat᷑. Quid enĩ in capri¬
corno qui caꝑ cornutꝰ dr̃. uͥ fecor¬

Expanded text:
igura magnae rei in coelo, id est in coelesti mente apparuit, quando mulier, id est anima protegitur, et affectus omni defectui dominatur; signa dicuntur, quia et aliud sunt, et aliud significant. Neque enim istum realem solem, dum circulum suum peragit, Capros cornutos, Pisces, Arietes, vel aliquid tale, intrare credendum est. Sed in istis aliud dicitur, aliud designatur. Quid enim in Capricorno, qui caper cornutus dic
Abbreviated transcription (Latin):
die. formatione plene ꝯsũmata
infundat᷑ spc̃ in aĩam tuuentẽ.
Huiꝰ formationis numer̃ nõis il¬
lius elem̃ta rep̾sentant. Fit enĩ
unum. mi xl. demonstrat. Q
hũane formationis plenitudi¬
nem adimplebis. Uñ ⁊ saluator

Expanded text:
die formatione plene consummata infundatur spiritus in animam viventem. Hujus formationis numerum nominis illius elementa repraesentant Fit enim I, μ XL demonstrat. Quae humanae formationis plenitudinem adimplebis. Unde et Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
predicatio fulciri debet. uł ꝑ ma¬
ni festas rõnes. uł ꝑ testimonia
scripturar̃. alit̾ enim ea facili¬
tate deberet respui qua proferri.
debent angłi diuersis tubis can̾e
scd̾m diuersas rõnes. uł diu̾sas
auctoritates scripturar̃. Est enĩ
tuba corticea uox egnimatica ꝓ¬
pħar̃. cuba decorticata patens ue¬
ritas euugłistar̃. tuba cornea pre¬
dicatio doctoꝵ. tuba carnea pre¬
dicatio fcã ꝑ filium incarnatũ.
ut scriptum ÷. Multipharie mł¬
tis q modis olim loquens deus
filio. Tuba aurea uox ip̃ius pr̃is.
qui ait. Hic ẽ filius m̃s. ⁊ c̾. Et̃
it̾m. Iclarificaui ⁊ iter̃ elarifica¬
bo. Tuba uero argentea uox an¬
głorum. Tuba uero erea illam qͣm¬
uocat apłs nouissimam designat.
Que ideo erea dt̃. qr inflexibilis erit
⁊ in reuocabilis definitiua senten¬
tia. qua dicet᷑ uł bonis. uenite be.¬
uł malis ite. ꝓpt̾ea młte predica¬
torum uoces cum sp̃m sc̃m̃ attra¬

Expanded text:
praedicatio fulciri debet, vel per mapraedicatio fulciri debet, vel per manifestas rationes, vel per testimonia Scripturarum, aliter enim ea facilitate deberet respui, qua proferri, debent angeli diversis tubis canere, secundum diversas rationes, vel diversas auctoritates Scripturarum. Est enim tuba corticea vox aenigmatica prophetarum, tuba decorticata patens veritas evangelistarum: tuba cornea praedicatio doctorum, tuba carnea praedicatio facta per Filium incarnatum, ut scriptum est: Multifarie multisque modis, olim loquens Deus Filio . Tuba aurea, vox ipsius Patris, qui ait: Hic est Filius meus, etc. Et iterum: Et clarificavi et iterum clarificabo . Tuba vero argentea vox angelorum; tuba vero aerea, quam vocat Apostolus novissimam designat: quae ideo aerea dicitur, quia inflexibilis erit, et irrevocabilis diffinitiva sententia, qua dicetur, vel bonis: Venite, be maledicti . Propterea multae praedicatorum voces Spiritum sanctum attra
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt᷑. Tubas aũt habere in
manib ẽ. predicationis u̾bum
magis oꝑis exemplo qͣm doctrine
u̾bo demonstrare. ne de illis sint
qui dicunt ⁊ ñ faciunt. S sicut
scriptum est. Uerbum qd̾ factũ ÷
in manu aggei ꝓphete. Uerbum qͥ¬
pe dei in manu aggei fuit: qui man¬
datum dei opere ꝯpleuit. Canit aũ
tubis qui ea que ꝯplet oꝑe predicat
ore sicut scriptum est. Fili bibe a qͣm
de cisterna tua ⁊ fontes putei tui
deriuent᷑ foras. Ibñ ꝑtubam pre¬
dicatio figurat᷑. qr sicut in bellis
tube sonus hostes cogit ad fugam.
amicos hortat᷑ ad pugnam. ho¬
stes quidem timidos. s fideles red¬
dit animosos. ita predicatio uerbi
dei. ⁊ terrere peccõres ꝯminatiõib
debet. ⁊ beniuolos ꝓmissionib ex¬
hortari. Et sicut tuba i ore solet
esse larga. largior in manu. ul¬
tra manum uero largissima:
ita ⁊ predicatio clara debet eẽ u̾bo
clarior oꝑe. affectu uero debet cẽ
clarissima ante deum. Quia uͦ

Expanded text:
feruntur. Tubas autem habere in feruntur. Tubas autem habere in manibus, est praedicationis verbum magis operis exemplo, quam doctrinae verbo demonstrare, ne de illis sint qui dicunt et non faciunt: sed sicut scriptum est: Verbum, quod factum est in manu Aggaei prophetae . Verbum quippe Dei in manu Aggaei fuit qui mandatum Dei opere complevit. Canit autem tubis qui ea quae complet opere praedicat ore, sicut scriptum est: Fili, bibe aquam de cisterna tua; et fontes putei tui deriventur foras . Et bene per tubam praedicatio figuratur, quia sicut in bellis tubae sonus hostes cogit ad fugam, amicos hortatur ad pugnam, hostes quidem timidos, sed fideles reddit animosos, ita praedicatio verbi Dei et terrere peccatores comminationibus debet, et benevolos promissionibus exhortari. Et sicut tuba in ore solet esse larga, largior in manu, ultra manum vero largissima, ita et praedicatio clara debet esse verbo, clarior opere, affectu vero debet esse clarissima ante Deum. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
dicie sitis. Quia uero diaconoꝵ
officium est ꝓnuntiare in ec¬
smirne eoꝵ ordo figuratur. quia
smirna canticum int̾pretatur.
Nam cum mł̃ta cantica legamꝰ.
illd̾ tñ singłarit̃ canticum debr
dici. ꝑ qd̃ sponsam suam celestis
sponsus osculatꝰ est. oscło oris sui.
Sacerdotes uero qui ad hoc ordinai¬
tur. ut sint aĩarum medici spã
tidotis. alios ꝑ dulcem exhortati¬
onis potum. alios ꝑ amaram pe¬
nitentie potionem. merito ꝑ sa¬
cerdotii gradus ꝑ angłm phila¬
derfie figuratur. Que philader¬
phia saluans herentem dño in¬
t̾pretatur. In istis igit᷑ sex gradi¬
bus. officii non dignitatis ordo
atcendit᷑. in septimo officium
parit̾ ⁊ dignitas ꝯmendat᷑. Hic
est ordo pontificum. qui loco
apłorum ostituti sunt princi¬
salem eccłiam. Uñ ⁊ eoꝵ ordo
bene ꝑ angłm sardis designat᷑.
qr sardis princeps int̾pretatur.
Isti sunt angłi qui tubis quas
habebant in manib cecinisse

Expanded text:
diciae sitis. Quia vero diaconorum diciae sitis. Quia vero diaconorum officium est, pronuntiare in ecSmyrnae eorum ordo figuratur, quia Smyrna canticum interpretatur. Nam cum multa cantica legamus, illud tamen singulariter canticum debet dici, per quod sponsam suam, coelestis sponsus osculatus est osculo oris sui. Sacerdotes vero, qui ad hoc ordinantur, ut sint animarum medici spiritidotis; alios per dulcem exhortationis potum, alios per amaram poenitentiae potionem, merito sacerdotii gradus per angelum Philadelphiae figuratur: quae Philadelphia salvans haerentem Domino interpretatur. In istis igitur sex gradibus, officii non dignitatis ordo attenditur: in septimo officium pariter et dignitas commendatur. Hic est ordo pontificum, qui loco apostolorum constituti sunt princisalem Ecclesiam. Unde et eorum ordo, bene per angelum Sardis designatur, qui Sardis princeps interpretatur. Isti sunt angeli, qui tubis, quas habebant in manibus, cecinisse
Abbreviated transcription (Latin):
manus suꝑ merguminos siue bap¬
tiratos siue cathecuminos. ꝑan
gelum uero tẏatire accolitorum
ordo figuratur qui primo illu¬
minati alios illuminare cenen¬
tur. Uñ ⁊ ceroferarii dicunt᷑. ẽỹ¬
atira uero illuminata int̾preta¬
tur. Nam cũ isti ordinant᷑. dr̃
eis. Accipite ceroferarium cum
cereo. ut sciatis uos ad accenden¬
da luminaria eccłie mancipa¬
ri. Subdiaconi qui ⁊ natinei di¬
cli sunt ab illo nathaniele deqͦ
scriptum ÷. Ecce uere isrłita:
in quo dolus non est; In angło
laodicie figurat᷑. eo qd laodicia
trib amabilis dñi int̾pretatur.
uere amabilis dñi nathineus
⁊ sine dolo si fidelit̾ impleuerit
uidete cuius ministerium uob̃
tradit᷑. Iid̾ si usq nẽ tardi fu¬
istis ad eccłiam. a modo debetis
cẽ assidui. ⁊c̾. Itandem in fine.
deo uos ãmoneo. ut uos ita exhi¬
beatis ut deo plactre possitis. Acsi
dicat ep̃c. Ideo uos ammoneo ut
ita uos exhibeatis. ut angłi lao¬

Expanded text:
manus super energumenos, sive bapmanus super energumenos, sive baptizatos, sive catechumenos. Per angelum vero Thyatirae, acolythorum ordo figuratur: qui primo illuminati, alios illuminare tenentur. Unde et ceroferarii dicuntur: Thyatira vero illuminata interpretatur. Nam cum isti ordinantur, dicitur eis: Accipite ceroferarium cum cereo, ut sciatis vos ad accendenda luminaria ecclesiae mancipari. Subdiaconi, qui et Nathinaei dicti sunt, ab illo Nathanaele, de quo scriptum est: Ecce vere Israelita in quo dolus non est , in angelo Laodiciae figurantur: eo quod Laodicia tribus amabilis Domini interpretatur. Et vere amabilis Domini Nathinaeus, et sine dolo; si fideliter impleverit Videte cujusmodi ministerium vobis traditur: et ideo si usque nunc tardi fuistis ad ecclesiam, a modo debetis esse assidui, etc., et tandem in fine: Ideo vos admoneo, ut vos ita exhibeatis, ut Deo placere possitis. Ac si dicat episcopus: Ideo vos admoneo, ut ita vos exhibeatis, ut angeli Lao
Abbreviated transcription (Latin):
in candelabris. uł in calamis ut
dictum est figurantur. Septem
intelligo. qui scd̾m .uii. ordinum
gradus eccłie gubernande statuti
sunt. Quia enim ephesus uolun¬
tas siue ꝯsilium interpretat᷑. in
angło ep̃hesi. diuine uoluntatis
siue ꝯsilii diuini nuntius figura¬
tur .i. orido lectoꝵ. qui ad hoc ordi¬
nantur in eccłia: ut legendo. ⁊le¬
gem manifestando. nobis aꝑiant
ꝯsilium ⁊ uoluntatem diuinam.
Uñ dr̃ eis cum ordinant᷑. Accipite
⁊ estote uerbi dei relatores habituri
si fideliter ⁊ utilit̾ impleueritis of¬
ficium urm partem cũ hiis qui
uerbum dei ministrauerunt. In
angło ꝑgams ordo figurat᷑ exorci¬
starum. ꝑgamꝰ enim dissipans cor¬
nua interpretatur. Recipiunt
enim cum ordinant᷑ potestatẽ
dissipandi cornua pecc̃õꝵ. de quib
dictum ÷. Iomĩa cornua pecc̃oꝵ
ofringam. Uñ cum ordinantur
traditur eis exorcismus. ⁊ dicitur.
AAccipite ⁊ ꝯmendate memorie.⁊
habetote potestatem imponendi

Expanded text:
in candelabris, vel in calamis, ut in candelabris, vel in calamis, ut dictum est, figurantur. Septem intelligo, qui secundum septem ordinum gradus, Ecclesiae gubernandae statuti sunt. Quia enim Ephesus voluntas sive consilium interpretatur, in angelo Ephesi divinae voluntatis, sive consilii divini nuntius figuratur, id est ordo lectorum: qui ad hoc ordinantur in Ecclesia ut legendo et legem manifestando, nobis aperiant consilium et voluntatem divinam. Unde dicitur eis, cum ordinantur: Accipite, et estote verbi Dei relatores, habituri, si fideliter et utiliter impleveritis officium vestrum, partem cum iis qui verbum Dei ministraverunt. In angelo Pergami ordo figuratur exorcistarum. Pergamus enim dissipans cornua interpretatur. Recipiunt enim, cum ordinantur, potestatem dissipandi cornua peccatorum; de quibus dictum est: Et omnia cornua peccatorum confringam . Unde cum ordinantur, traditur eis exorcismus, et dicitur: Accipite et commendate memoriae, et habetote potestatem imponendi
Abbreviated transcription (Latin):
gra sp̃ał. Illuminat᷑ etiam ocło
rõnis. de quo dcm̃ s. Lucerna cor¬
poris tui est oculus tuus. uñ
⁊ ethereo celo in quo sunt lumi¬
naria ratio ꝯꝑatur. Sunt qͦ
scõrum miracła que mentes fideli¬
um illuminant. tunc maxime
cum carnis mortificatio. ⁊ fider
scã ꝯfessio: miracła comitantur.
Hec siqͥdem sunt lampades gedeonis
que apparuerunt in ꝯfractione
lagenarum.⁊ clangore tubarum.
Clangor tube: manifesta ueritatis
confessio. Confractio lagene: car¬
nis moruficatio. Manifestatio lã¬
padaium: coruschatio miracłoꝵ.
q quis eius exemplo non illumine¬
turꝰ qui carnem mortificat. spm̃
roborat. miracłis choruscat. Suꝑ
omĩa tñ ⁊ ante omĩa peccantium
oculos debet aꝑire. tocius q negli¬
gentie tollere cecitatem. iuidicis sa¬
pientia. futuri q iudicii seueritas
que nec falletur nec falli uolet.
aut poterit. cũ scrutabit᷑ ierłm
in lucernis. Has aũt lucernas ac¬
cendere debent ⁊ supponere cande¬

Expanded text:
s: illuminatur etiam oculus rationis, de quo dictum est: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Unde et aethereo coelo, in quo sunt luminaria, ratio comparatur. Sunt quoque sanctorum miracula, quae mentes fidelium illuminant: tunc maxime, cum carnis mortificatio, et fidei sancta confessio, miracula comitantur. Hae siquidem sunt lampades Gedeonis, quae apparuerunt in confractione lagenarum et clangore tubarum. Clangor tubae manifesta veritatis confessio; confractio lagenae carnis mortificatio; manifestatio lampadarum coruscatio miraculorum. Et quis ejus exemplo non illuminetur, qui carnem mortificat, spiritum roborat, miraculis coruscat? Super omnia tamen, et ante omnia peccatorum oculos debet aperire, totiusque negligentiae tollere caecitatem, judicis sapientia, futurique judicii severitas; quae nec falletur, nec falli volet, aut poterit, cum scrutabitur Jerusalem in lucernis. Has autem lucernas accendere debent et supponere cande
Abbreviated transcription (Latin):
lopost. Septẽ candelabra .uii. ec¬
clesie sunt. Quas tñ noĩatim sub
.uii. eccłis que sunt in asia ꝓseqͥ¬
tur. scilicet. epheso. ꝑgamo. tiaty¬
re. smnyrne. filaderfie. la odicie.
sardis. Una si qͥdem ẽ uniu̾sał
eccłia. s młte particłares. cuius
capd̃ ẽ aur̃ optimũ. Capd̾ si qͥd̾e
eccłiȩ xp̃c. Qui autum purissimũ
d̾r. eo qd̾ ip̃e ẽ sapĩa patris. qui
nat᷑am nr̃am sine culpa susce¬
pit. Quod ductile fuit. qr tam
in capite qͣm in menbris suis .i.
in martyrib ꝑ passionũ ꝯtume¬
lias. in ꝯfessorib ꝑ tẽptationũ

Expanded text:
lo post: Septem candelabra, septem Eclo post: Septem candelabra, septem Ecclesiae sunt . Quas tamen nominatim sub septem Ecclesiis quae sunt in Asia, prosequitur, scilicet Epheso, Pergamo, Thyatirae, Smyrnae, Philadelphiae, Laodiciae, Sardis. Una siquidem est universalis Ecclesia, sed multae particulares, cujus caput est aurum optimum. Caput siquidem Eccledicitur, eo quod ipse est sapientia Patris, qui naturam nostram sine culpa suscepit. Quod ductile fuit, quia tam in capite, quam in membris suis, id est in martyribus per passionum contumelias, in confessoribus p
Abbreviated transcription (Latin):
bilis illuminatũ splendorem:
qr sol iusticie abscõdebat illu¬
minatorem. Filii si qͥd̾e hoĩum
diligentes uanitatẽ ⁊ queren¬
tes mendatiũ a ueritate alie¬
ni mentiti sunt filio d̾i. dũ
lacum mortis aꝑientes ⁊ effo¬
dientes. ceciderunt in foueam
qͣm fecerunt. uolentes si quid̾e
uitam ꝑdere: uitam ꝑdiderun.
uolentes lucem extingetere. ceci
fcĩ sunt. ꝓpt̃ hoc ergo tenebre
fcẽ sunt. qr ueritatis lucem.
⁊ in luce ueritatis eẽ ꝯtẽpsert̃.
ut scͥptũ ẽ. filios enutriu ⁊
exaltaui. ip̃i aũt spreuerunt
me. Ecce tot causis hec abyssꝰ
mi serie caligat᷑. ꝓpt̃ hoc pre¬
cepit legislator ĩmo dñs ꝑ le¬
gis latorem. ut accende̾ntur
labri ponẽnt᷑. Facies ait dñs
candelabrũ ductile de auro pu¬
rissimo. hastile eiꝰ. ⁊ calamos
ciphos ⁊ sperulas. Sex calami
egredient᷑ de lat̾ĩb tres hinc ⁊ tͤs
inde. Quid enĩ in candelabro
dit uii. candelabra aurea. E pau¬

Expanded text:
bilis illuminatum splendorem, bilis illuminatum splendorem, quia sol justitiae abscondebat illuminatorem. Filii siquidem hominum diligentes vanitatem, et quaerentes mendacium, a veritate alieni, mentiti sunt filio Dei, dum lacum mortis aperientes et effodientes, ceciderunt in foveam quam fecerunt. Volentes siquidem vitam perdere, vitam perdiderunt; volentes lucem exstinguere, caeci facti sunt. Propter hoc ergo tenebrae factae sunt, quia veritatis lucem, et in luce veritatis esse, contempserunt, ut scriptum est: Filios enutrivi et exaltavi: ipsi autem spreverunt me . Ecce tot causis haec abyssus miseriae caligatur. Propter hoc praecepit legislator, imo Dominus per legislatorem, ut accenderentur labri ponerentur. Facies, inquit Dominus, candelabrum ductile de auro purissimo: hastile ejus, et calamos, scyphos et sphaerulas. Sex calami egredientur de lateribus; tres hinc, et tres inde . Quid enim in candelabro,di septem candelabra aurea . Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
calido stercore hyrundinis le¬
git᷑ excecat᷑. Hẏrundines sunt
uiri sãcti. qui ꝯtẽplationis ue¬
latu uitam acquirunt. quoꝵ
stercora tẽporalia sunt. que ut
xp̃m lucri faciant. arbitrant᷑
ut st̾cora. Hoc hyrundinis ster¬
cus calidum thobie ocłos exce¬
cauit. c̃ feruenti tẽꝑalium cu¬
piditate tactus. filium suum
apd̃ ragel ciuitatem medoꝵ pere¬
grinari misit. Uñ mat̾ dice¬
bat. Utinã nunqͣm fuisset pe¬
cunia. ⁊c̾. Sanson uero qui pͥꝰ
neruicis funib teneri non po¬
tuit. postea uoluptate carnis
adeo fuit eneruatꝰ. ut a mulier¬
cula tentus excecaret᷑. Sanguis
etiam ille qui pecc̃õrũ stolas la¬
uit. genas ornat. qui coccino ni¬
ius. uermiculo lane reddit can¬
dorem. c̃ in effusione sua petras
scinderet. t̾ram moueret. mo¬
num̃ta aꝑiret. celestia ꝯcut̾i̾t
elem̃ta. factus ẽ uisibił qͣiͣ saccꝰ
cilicinꝰ. qr solis iusticie rũpeba¬
tur saccus. Occultabat sol uisi¬

Expanded text:
calido stercore hirundinis lecalido stercore hirundinis legitur excaecatus . Hirundines sunt viri sancti, qui contemplationis volatu vitam acquirunt: quorum stercora temporalia sunt, quae, ut Christum lucri faciant, arbitrantur ut stercora. Hoc hirundinis stercus calidum Tobiae oculos excaecavit, cum ferventi temporalium cupiditate tactus, filium suum apud Rages civitatem Medorum peregrinari misit. Unde mater dicebat: Utinam nunquam fuisset pecunia, etc. . Samson vero, qui prius nervicis funibus teneri non potuit, postea voluptate carnis adeo fuit enervatus, ut a muliercula tentus, excaecaretur. Sanguis etiam ille, qui peccatorum stolas lavat, genas ornat, qui coccino nivis, vermiculo lanae reddit candorem, cum in effusione sua petras scinderet, terram moveret, monumenta aperiret, coelestia concuteret elementa; factus est niger, quasi saccus cilicinus, quia Solis justitiae rumpebatur saccus. Occultabat sol visi
Abbreviated transcription (Latin):
potu laxatiuo uitam finiuit.
Sic ꝑ incuriam mentis diabolꝰ
rex ꝯfusionis młtociens pecẽoꝵ
funib eca mentẽ trahit. ut
sciente ⁊ intelligente ꝑ uiolen¬
tam tẽptationem uirtutes oc¬
cidat. Postħ ita rõnis ocłos ex¬
cecat. ut captuiꝰ sponte captiua¬
tem sequatur. nec liber dimitti
uellet. ⁊̃ si diabolus ip̃e manñ
retͣheret. Tand̾e laxatuu potr̃
recipit. qr in m̃tem trahicit
om̃is dissolutionis fluxum. ut
qͥcqͥd in mentem tanqͣm in uen¬
trem uenĩt foras eiciat. ⁊ ad oẽm
pecc̃i fetorem laxet᷑. S ⁊ moyses
c̃ coram pharaone mł̃ta signa
fecisset. nec reciꝑe uellet pha¬
rao disciplinam. ut uixta d̾i
mandatũ popłm suum dimit¬
teret: fc̃ẽ sunt tenebre suꝑ t̾ram
egẏpti. tã dense ut palpari pos¬
sent. Signum fuit hoc obsti¬
nationis eoꝵ. uere si qͥd̾e exce¬
cari meruerunt ⁊ cecati sunt.
qui ꝯtͣ tot ⁊ tanta signa ꝑti¬
naces fuerunt. Thobias quoq

Expanded text:
potu laxativo vitam finivit . potu laxativo vitam finivit . Sic per incuriam mentis diabolus rex confusionis multoties peccatorum funibus ita mentem trahit, ut ea sciente et intelligente, per violentam tentationem virtutes occidat. Post haec ita rationis oculos excaecat, ut captivus sponte captivantem sequatur; nec liber dimitti vellet, etiamsi diabolus ipse manum retraheret. Tandem laxativum potum recipit, quia in mentem trajicit omnis dissimulationis fluxum; ut quidquid in mentem, tanquam in ventrem, venerit, foras ejiciat, et ad omnem peccati fetorem laxetur. Sed et Moyses cum coram Pharaone multa signa fecisset, nec recipere vellet Pharao disciplinam, ut juxta Dei mandatum, populum suum dimitteret, factae sunt tenebrae super terram Aegypti, tam densae, ut palpari possent . Signum fuit hoc obstinationis eorum. Vere siquidem excaecari meruerunt, et caecati sunt, qui contra tot et tanta signa pertinaces fuerunt. Tobias quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tanqͣm cataracte celi. doctrine
pluuias effuderunt. Necdũ tñ
recessit nubes caliguus. umbra
mortis. cecitas oruginał culpe ł
actuał. Nam lauacrũ regña¬
tionis. ⁊ si originał ꝑituite lauit¬
sordes reatus. ñ tñ tersit albugi¬
nem actus. Remota qͥppe est ꝑ
baptismũ reatus molestia. s ñ
ꝯcupiscentia. Hec igitur cecitas
in caligine ceci nati mĩto fig᷑a¬
tur. qr sermo diuinꝰ illos qui ñ
sunt renati ꝑbaptismũ ideo ca¬
nes uocat. qr naturalit̾ ceci nas¬
cunt᷑. nec parentes agnoscunt.
⁊actu. Reatu ⁊ ñ actu. qr qͣm¬
uis pler̃q cesset actus. ñ tñ rea¬
tus. Fler̃q uero caligat mentis
ocłs. actu parit̃ ⁊ reatu. Ihec
passio solet accidere diu̾sis de cau
temptu salutis. Psecutus ẽ pau¬
lus eccłiam dei. s ꝑ predicatio¬
nem ananie oeciderunt ab ocłis
eius canqͣm sqͣme. ⁊ uisu recep
ductus ẽ serechias arege babi¬
lonis. qui c̃ coram ip̃o filios oc¬
cidisset. excecauit eũ. ⁊ hausto

Expanded text:
qui tanquam cataractae coeli doctrinae pluvias effuderunt. Necdum tamen recessit nubes caliginis, umbra mortis, caecitas originalis culpae vel actualis. Nam lavacrum regenerationis, etsi originalis pituitae lavitsordes reatus, non tamen tersit albuginem actus. Remota quippe est per baptismum reatus molestia, sed non concupiscentia. Haec igitur caecitas in caligine caeci nati merito figuratur, quia sermo divinus illos, qui non sunt renati per baptismum, ideo canes vocat, quia naturaliter caeci nascuntur, nec parentes agnoscunt. actu; reatu et non actu, quia, quamvis plerumque cesset actus. non tamen reatus. Plerumque vero caligat mentis oculus, actu pariter et reatu. Et haec passio solet accidere diversis de cauoties ex contemptu salutis. Persecutus est Paulus Ecclesiam Dei; sed per praedicationem Ananiae ceciderunt ab oculis ejus tanquam squamae ; et visu receptductus est Sedechias a rege Babylonis, qui cum coram ipso filios occidisset, excaecavit eum, et hausto
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ꝑ contrictionem cordis.
ꝑ ꝯfessionem oris. ꝑ penitentie
laborem iustifieantur anime
quas desertas adeo peccã feceraĩ.
que uł ñ qͣm bone fuerant. uł
post obseruantiam mandatoꝵ
a scõ legis recesserant. Primi si¬
quid̾e simplicit̾ deserta dicunt᷑.
scd̾i uero deserta cades. Cades qͥꝑ
sionum. ut preparet ceruos ad reue¬
lationem ꝯdensorum. Cerui qͥrpe
sunt uiri scĩ. qui uenenosas malig¬
norũ spũum repellunt ⁊ suꝑant
ĩmissiones. Condensa uero sunt
celestis młtitudo dulcedinis. de qͣ
dictum est. Qmͣ magna multi¬
tudo dulcedinis tue dñe quã abs.¬
ti. te. Itt̾m. Oculus non uidit d̾s
absq te que preꝑasti diligentib
te. Ad hanc multitudinem dulce¬
dinis preꝑat ceruos d̾i ꝑ uocem ꝓ¬
missionum. qñ ꝓponit eis requi¬
em sine labore. gaudium sine
merore. sine ꝯflictu uictoriam

Expanded text:
o per contritionem cordis, per confessionem oris, per poenitentiae laborem, justificantur animae, quas desertas a Deo peccata fecerant: quae vel nunquam bonae fuerant, vel post observantiam mandatorum a sancto legis recesserant. Primi quidem simpliciter deserta dicuntur; secundi vero deserta Cades. Cades quipsionum; ut praeparet cervos ad revelationem condensorum. Cervi quippe sunt viri sancti, qui venenosas malignorum spirituum repellunt et superant immissiones. Condensa vero sunt coelestis multitudo dulcedinis, de qua dictum est: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abste! Et iterum: Oculus non vidit, Deus, absque te quae praeparasti diligentibus te . Ad hanc multitudinem dulcedinis praeparat cervos Dei per vocem promissionum, quando proponit eis requiem sine labore, gaudium sine moerore, sine conflictu victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
sperulas. ciphos ⁊ lilia. Sciphos
in predicatorib. qm̃ ip̃orum ẽ
uino uł germinante uͥgines. ł
letificante cor hominis. corda fi¬
delium debriare. Sperulas in
ꝯtẽplatiuis. lilia in mundis ⁊
incomquinatis. Quia uero ci¬
phi in modum nucis fuisse dñr.
aliquid ad nucis simłitudinẽ
habere tenent᷑. qui u̾bo ⁊ exẽplo
aliis preesse uident᷑. Hñt eñi in
exteriori testa qd̾ frangi debet ꝑ
abstinentiam. Hñt extͣ corti¬
cis amaritudinem q̃ tolerari
debet ꝑ patientiam. Hñt ⁊ nu¬
clei dulcedinem spem salutis
que dulcorat animũ ꝑ deuotio¬
nem. Qd̃ aũt tres ciphi. uł tres
sperule uł tria lilia ꝑ singłos
calamos fuisse ꝑhibentur. hoc
sig̾cat qd̾ p̾dicatores qui uerbo
⁊ exemplo alios mebriant. huiꝰ
esse debent discretionis. ut sci¬
ant discernere que quib debe¬
ant predicare. Sunt enĩ aliqͥ
qui solo testu hystorie sunt
ꝯtenti. alii in fide ꝑ allegoriam
imbuendi. Alii uero morib
ꝑ tropologiam edificandi. Er¬

Expanded text:
erulas, scyphos, et lilia. Scyphos in praedicatoribus, quoniam ipsorum est, vino vel germinante virgines, vel laetificante cor hominis, corda fidelium debriare, sphaerulas in contemplativis, lilia in mundis et incoinquinatis. Quia vero scyphi in modum nucis fuisse dicuntur, aliquid ad nucis similitudinem habere tenentur qui verbo et exemplo aliis praeesse videntur. Habent enim in exteriori testa, quod frangi debet per abstinentiam; habent extra corticis amaritudinem, quae tolerari debet per patientiam; habent et nuclei dulcedinem, spem salutis, quae dulcorat animum per devotionem. Quod autem tres scyphi, vel tres sphaerulae, vel tria lilia per singulos calamos fuisse perhibentur, hoc figurat, quod praedicatores, qui verbo et exemplo alios inebriant, hujus esse debent discretionis, ut sciant discernere quae quibus debeant praedicare. Sunt enim aliqui, qui solo textu historiae sunt contenti; alii in fide per allegoriam imbuendi; alii vero moribus per tropologiam aedificandi. Er
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uult in xp̃o manere: debet si¬
cut ip̃e ambulauit ⁊ ip̃e ambła¬
re. Ait enĩ. Qui mͥ ministrat me
sequat᷑. Qui ergo eum ñ seqr. ñ
ei ministrat. S quomͦ eum qui
lucem habitat mnaccessibilem se¬
qui potest qui in tenebris ẽ. ⁊ nes¬
cit quo uadat. Comdẽpse qͥppe
sunt tenebre que sunt suꝑ faciem
abyssi .i. mundi. de quo sapĩa ait.
byssus dicit ñ ẽ in me. Hec est
abyssus miserie. quã in uocat
cat. ut unũ sit in ip̃a. intꝰ uo¬
cat. qr ꝑ infusionem grẽ. uocat

Expanded text:
isto manere, debet sicut ipse ambulavit, et ipse ambulare. Ait enim: Qui mihi ministrat me sequatur . Qui ergo eum non sequitur, non ei ministrat. Sed quomodo eum qui lucem habitat inaccessibilem sequi potest qui in tenebris est, et nescit quo vadat? Condensae quippe sunt tenebrae, quae sunt super faciem abyssi, id est mundi: de quo Sapientia ait: Abyssus dicit, non est in me . Haec est abyssus miseriae, quam invocat cat, ut unum sit in ipsa. Intus vocat, q
Abbreviated transcription (Latin):
narii quadratura sig̾e. Suꝑ
retur eccłia d̾i. precepit moyses
uii. lucernas accendi. quarum
pruna ẽ uerbum d̾i lucerna quã
tenebre ꝯprehendere ñ potuerunt.
De qua dictum ẽ. Lugerna pedib
meis l̃ibum cuum. Lucerna qͥipe
dicit᷑ lux in testa. Lux aũt in te¬
sta. d̾ in carne. Ipm ergo u̾bum
am illuminat. de qua dicit̃ petrꝰ.
Habetis ꝓpħicum sermonem cui
uos intendentes tanqͣm luc̾ne
lucenti in caliginoso loco bñfa¬
citis. Idr̃ lucerna sp̃alis iniłłe¬
ctus sub testa litte. Sunt ⁊̃ ex
siam illuminant. Uñ dñs dis¬
cipłis ait. Uos estis lux mundi.
Ꝙalibi. Sicluceat luxurã coram
incelis est. Hinc ẽ qd̾ ioħs quo
int̾ natos mulier̃ nemo maior
surrerit. dictus est lucerna ar¬
dens ⁊ lucens. Fredicatio q ue

Expanded text:
narii quadratura significat.narii quadratura significat.retur Ecclesia Dei, praecepit Moyses septem lucernas accendi: quarum prima est verbum Dei; lucerna, quam tenebrae comprehendere non potuerunt; de qua dictum est: Lucerna pedibus meis verbum tuum . Lucerna quippe dicitur, lux in testa: lux autem in testa, Deus in carne. Ipsum ergo Verbum am illuminat; de qua dicit Petrus: Habetis propheticum sermonem: cui vos intendentes, tanquam lucernae lucenti in caliginoso loco, benefacitis . Et dicitur lucerna spiritalis intellectus sub testa litterae. Sunt etisiam illuminant. Unde Dominus discipulis ait: Vos estis lux mundi . Et alibi: Sic luceat lux vestra coram in coelis est . Hinc est quod Joannes, quo inter natos mulierum nemo major surrexit, dictus est lucerna ardens et lucens . Praed
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter possibile: s possibłe
deo. Similitir ĩpossibłium ẽ ali¬
qd̾ precer rõnem s ñ ꝯtra rationẽ.
Ut quedam quib fit regressus a
priuatione ad habitum. Ut sa¬
nitas egro. illuminatio reddita
ceco. Aliud pret̾ iaturam. ⁊ ꝯtͣ
naturam. cui circa ĩpotentiam
nature diuina gr̃a ñ supplet.
ut truncum fieri uitulum. Ali¬
ud ꝯtra naturam. circa qd̾ ĩ¬
possibile nature. diuina supple¬
uit auctoritas. ut uirginem pe¬
perisse. latarum suscitari. ⁊ hu¬
iusmodi. Simłiter ⁊ lilia tͥbus
locis erant in calamis. qr mun¬
dicie candor. ñ solũ attenditur
circa uirginalem integritatem
uł ꝯtinentiam uidualem. sed
⁊ circa pudiciciam oiugalem.
Qd̾ in illo calamo qui mediũ
locum tenebat .iiii. locis hec oĩa
continebant᷑. designat᷑. qd̾ ille qͥ
capd̾ ẽ eccłie mediator dei ⁊ homi¬
num hec omĩa supͣ mensuram
alioꝵ habuit. Cui data est grẽ
plenitudo ultra om̃ium morta¬
lium mensurã. Hoc enĩ quat¬

Expanded text:
possibile Deo. Similiter impossibilium est aliquod praeter rationem, sed non contra rationem, ut quaedam, quibus fit regressus a privatione ad habitum, ut sanitas aegro, illuminatio reddita caeco. Aliud praeter naturam et contra naturam, cui circa impotentiam naturae divina gratia non supplet, ut truncum fieri vitulum. Aliud contra naturam, circa quod impossibile naturae, divina supplevit auctoritas, ut virginem peperisse, Lazarum suscitari, et hujusmodi. Similiter et lilia tribus locis erant in calamis, quia munditiae candor non solum attenditur circa virginalem integritatem, vel continentiam vidualem, sed etiam circa pudicitiam conjugalem. Quod in illo calamo, qui medium locum tenebat quatuor locis, haec omnia continebantur, designatur, quod ille qui caput est Ecclesiae, Mediator Dei et hominum, haec omnia supra mensuram aliorum habuit: cui data est gratiae plenitudo, ultra omnium mortalium mensuram. Hoc enim quater
Abbreviated transcription (Latin):
trahit sibi spm pietatis. ⁊ ossu¬
um aꝑit ad uoctm ex̃citationũ
⁊ hoc in uirtute .i. ꝑ uirtutem
miracłoꝵ. ne desperent quos ꝑ ti¬
morem iudiciorum increpaue¬
rat. cũ ñ sit illius manꝰ abreui¬
ata qui lazarum suscitauit. et
petrum lacrimantem respexit.
Plerumq uero attrahit sibi sp̃m̃
scientie.⁊ os suum aꝑit ad uocẽ
mandatoꝵ. ⁊ ui hoc in magnifi¬
cencia. qr docet quomͦ magnifice
sciamꝰ scd̾m dei mandata ꝯu̾sari
recte. in medio nationis huius
praue ⁊ ꝑuerse. Multociens attͣ¬
hit sibi sp̃m fortitudinis. ⁊ os su¬
um aꝑit ad uocem ꝯminationũ
que ꝯfrĩgit cedros. nec simplicit̾
cedros. s cedros libani. Predicat
enĩ audacter illius ꝯminatioẽs
meritis suis suꝑbuint ⁊ glorian¬
tur. Illi sunt simplicit̾ cedri. isti
uero cedri libani. Aliquociens
uero attrahit sibi spm ꝯfilii. ut
.i. fomes peccĩ ueniat usq ad coi¬

Expanded text:
trahit sibi spiritum pietatis, et os suum aperit ad vocem exercitationum: et hoc in virtute, id est per virtutem miraculorum, ne desperent, quos per timorem judiciorum increpaverat, cum non sit illius manus abbreviata, qui Lazarum suscitavit, et Petrum lacrymantem respexit. Plerumque vero attrahit sibi spiritum scientiae; et os suum aperit ad vocem mandatorum: et hoc in magnificentia, quia docet quomodo magnifice sciamus secundum Dei mandata conservari recte, in medio nationis hujus pravae et perversae. Multoties attrahit sibi spiritum fortitudinis; et os suum aperit ad vocem comminationum, quae confringit cedros, nec simpliciter cedros, sed cedros Libani. Praedicat enim audacter illius comminationes, meritis suis superbiunt et gloriantur. Illi sunt simpliciter cedri, isti vero cedri Libani. Aliquoties vero sibi attrahit spiritum consilii, ut est fomes peccati veniat usque ad con
Abbreviated transcription (Latin):
nouit omĩa añquam fi¬
ant uidet enĩ omia ꝑ
sapientiam. Wignat
omia ꝑ potentiam. Sci¬
entia siquid̃ & potentia
quasi duab clanib cele¬
stis regni tessaurum clau¬
mo aꝑit. aꝑit ꝙ nemo
claudit uͥ petro & sus¬
cessorib enis claues istas
dedit. ip̃o dicente ꝙ tibi
dabo cłaues regni celoꝵ.
Hinc est qd̾ iehel uxor a¬
ber cinei intipum eccłe
clauo ⁊ malleo sisarem
uit̃fecit clauo scientie.
malleo potentie. clauo
inquam scientie quia
scpͥtũ est U̾ba sopien¬
tis ut stimuli ⁊ quasi
claui in altum defixi.
utraq clais necessari
a  petri successorib quia
qui scientiam habet sñ
potentia claue caret si nõ
clauo. qui uero potentiã
sũ scientia c laue ciret

Expanded text:
ia antequam fiant. Videt enim omnia per sapientiam, propugnat omnia per potentiam. Scientia siquidem et potentia, quasi duabus clavibus coelestis regni thesaurum claumo aperit; aperit, et nemo claudit. Unde Petro et successoribus ejus claves istas dedit, ipso dicente: Et tibi dabo claves regni coelorum. Hinc est quod Jael uxor Aber Cinaei in typum Ecclesiae clavo et malleo Sisaram interfecit. Clavo scientiae, et malleo potentiae. Clavo, inquam, scientiae, quia scriptum est: Verba sapientis, ut stimuli, et quasi clavi in altum defixi . Utraque clavis necessaria est Petri successoribus, quia qui scientiam habet sine potentia, clave caret, sed non clavo; qui vero potentiam sine scientia, clave caret