comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sime oeperunt. steterũt. uicerũt.
paucos aũt qui de fuga comu̾si
rursus se ꝑiculo iugesser̃t qd̾ de¬
clinauerãt. rursus fugarunt
hostes quos fugiebant. E quia
omne rarum p̃ciosum: gaudeo
te de illis posse eẽ. qui qnͣdo ra¬
riores. tanto apparebunt gło¬
siores. Ilias aũt simultum ti¬
midus es. curuł tunes ubi ñ ẽ
timor.⁊ ñ aut̃ tumes ubiest¬
fugisti ex acie.: ꝑutas te man
hostium euasisse: Libentius
te in sequitur adu̾sarius fugi¬
entem. qmͣ sustineat repugnã¬
tem:⁊ audatius insistit at̾go.
qmͣ resistat in faciem. Securͦ
nunc ꝓiectus armis. capis ma¬
tutinos somnos. cumilla hora
xp̃s resurrexit: &r ignoras qd̾
xarmatulet cu timidiae: hos¬
tib minus timendꝰ sis: Arma¬
torũ multitudo circũuallauar̃t
domum.⁊ oe tu dormis: Iam as¬
cendunt aggerẽ.⁊ iam dissipãt
sepem: iam irruũt ꝑ posticiũ.
Tutius ne ẽ ergo tͥ. nt te inne¬
niant solum qmͣ cum alus ⁊

Expanded text:
sime coeperunt, steterunt, vicerunt: sime coeperunt, steterunt, vicerunt: paucos autem qui de fuga conversi, rursus se periculo ingesserint quod declinaverant; rursus fugarint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiosum; gaudeo te de illis posse esse, qui quanto rariores, tanto apparebunt gloriosiores. Alias autem si multum timidus es, cur vel times ubi non est timor, non autem times ubi mafugisti ex acie, putas te manus hostium evasisse? Libentius te insequitur adversarius fugientem, quam sustineat repugnantem; et audacius insistit a tergo, quam resistat in faciem. Securus nunc projectis armis capis matutinos somnos, cum illa hora Christus resurrexerit: et ignoras quod exarmatus, et tu timidior, et hostibus minus timendus sis? Armatorum multitudo circumvallaverunt domum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis;
Abbreviated transcription (Latin):
iuident᷑ dilicie. Iam forte tum¬
cis dissuetus. exhorres nimirũ
eas: tã ꝓꝑter hyemis frigus. ꝙͣ
ꝓpt̾ estatis ardorem. S nunqͥd
legisti:: qui timet priunã. ue¬
met suꝑ eum nix  uigilias
times et ieiunia. manuumꝙ
laborẽ: s hec leuia sũt. mecłi¬
tanti fłamas ꝓpetuas. Recorda¬
tio cleinde tenebrarũ exterioꝵ:
facit ñ horrere solitudinẽ. S̃.
futurã cogitas de u̾bis ociosis
discussionẽ: ñ ualde displicebit
silentium. Fletus et̾nus. ⁊ stri¬
dor ille dent̾iũ ante cordis ocu¬
los reclutus. pares t̾ reddet mat¬
tam et culcitram. Seniq si totũ
de nocte quod regła p̃ciꝑit bene ad¬
et ꝑsalmos iugilaueris: nimis
durus erit lectus. quo quiete ñ
dormias.s. tantum ĩ deqnͣtum
ꝑfessus es manib laboraueris:
excutere de puluere. reu̾tere ad
p̃lium un de fugisti: fortius pꝰ
fugam p̃liaturus. głosius tri¬
umphaturus. H abet quidem
xp̃t multos milites. qui fortis¬

Expanded text:
videntur deliciae. Jam forte tunividentur deliciae. Jam forte tunicis dissuetus exhorres nimium eas, tam propter hiemis frigus, quam propter aetatis ardorem: sed 7 nunquid legisti, Qui timet pruinam, veniet super eum nix? Vigilias times et jejunia, manuumque laborem: sed haec levia sunt meditanti flammas perpetuas. Recordatio deinde tenebrarum exteriorum facit non horrere solitudinem. Si futuram cogitas de verbis otiosis discussionem , non valde displicebit silentium. Fletus aeternus et stridor ille dentium, ante cordis oculos reductus, pares tibi reddet mattam et culcitram. Denique si totum de nocte, quod Regula praecipit , bene ad psalmos vigilaveris; nimis durus erit lectus, in quo quiete non dormias. Si tantum in die, quantum professus es, manibus laboraveris; excutere de pulvere, revertere ad praelium unde fugisti, fortius post fugam praeliaturus, gloriosius triumphaturus. Habet quidem Christus multos milites qui fortis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. sal cum fame. Qua sola ñ
expectata: necesse ẽ alias atoꝵ a¬
lias de nescio quibus sucis ex¬
traneis confici ꝑmixtiones: ⁊¬
que iudelicet ꝑ alatum reprẽt:
gulam ꝓuocent.⁊ excitent appe¬
titum.S quid faciet inquis.:
qui aliud ñ potest: Genesscio qͥa
delicatus es:  quod his assue¬
tus. modo duriora ñ possis.S
quid sipotes facere. ut possis :
Queris quomͦ: Surge. p̃cingere.
tolle ocium. exere iures. moue
brachia. complosas explica ma¬
nus. exercitare in aliquo: ⁊ statim
senties sola te appet̾e que famẽ
tollant. ñ fauces demulceant.
Reddet quippe sapores reb ex¬
ercitum:. quos tulit inertia
Nulta q̃ respius ociosus: post
laborem lumes cum desiderio.
Siquidem ocium parit fastidiũ:
exercitium famem. fames aũt
miro modo clulcia rellit: q̃ fas¬
tidium facit insipida. Olus. fa¬
ba. pultes. ꝑanisq cribrarius
cum aqua. quielcenti quidẽ fas¬
tidio sũt: s exercitato magne

Expanded text:
ntum sal cum fame; qua sola non ntum sal cum fame; qua sola non exspectata, necesse est alias atque alias de nescio quibus succis extraneis confici permistiones, quae videlicet palatum reparent, gulam provocent, excitent appetitum. 12. Sed quid faciet, inquis, qui aliud non potest? Bene. Scio quia delicatus es, et quod his assuetus modo, duriora non possis. Sed quid, si potes facere ut possis? Quaeris quomodo? Surge, praecingere, tolle otium, exere vires, move brachia, complosas explica manus, exercitare in aliquo; et statim senties sola te appetere quae famem tollant, non fauces demulceant. Reddet quippe sapores rebus exercitium, quos tulit inertia. Multa quae respuis otiosus, post laborem sumes cum desiderio. Siquidem otium parit fastidium, exercitium famem; fames autem miro modo dulcia reddit, quae fastidium facit insipida. Olus, faba, pultes, panisque cibarius cum aqua, quiescenti quidem fastidio sunt, sed exercitato magnae
Abbreviated transcription (Latin):
me saluent. Utinam & si ego
moriar: ueltuniual E quid:
salus ergo magis incultu ues¬
tium. ⁊ ciborum ẽ opulentia.
quam insobrio iuctu. uestituq
moderato:Si pellicielenes et ca¬
lide. sipanm subtiles ⁊p̃ciosi. si
longe manice. & amplum capu¬
tium si oꝑtorium siluestre. &
molle stammineũ scm̃ faciunt:
quid moror et ego. qd̾ te ñ sequor:
S hec infirmantium sũt fom̃¬
ta: ñ armapugnantium. Eoce
enim qui mollib uestumt: in
domib regũ sucit. uinũ ⁊ simi¬
la. mulsum ⁊ ꝑinguia. corꝑi
militant ñ spm̃i. frixuris: non
aninia saginat᷑. s caro. Multi
inegypto frẽs. multo temꝑe dõ
sine ꝑiscib seruierũt. Piper. gui¬
giber. ciminum. saliuia ⁊ mille
huius modi species salsamen¬
torum. palatum quidẽ delectãt:
s libidina accenclũt. & tu mͥ
in his securitatẽ pones ⁊ tu cũ
huius modi cutam lices adoles¬
centiam : ẜ rudent̾q sobrieq cõ¬
u̾santi: satis ẽ ad omne cõdim̃¬

Expanded text:
me salvent. Utinam et si ego me salvent. Utinam et si ego moriar, vel tu vivas. Sed quid? Salus ergo magis in cultu vestium, et ciborum est opulentia, quam in sobrio victu vestituque moderato? Si pelliciae lenes et calidae, si panni subtiles et pretiosi, si longae manicae et amplum caputium, si opertorium silvestre et molle stamineum, sanctum faciunt; quid moror et ego quod te non sequor? Sed haec infirmantium sunt fomenta, non arma pugnantium. Ecce enim qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vinum et simila, mulsum et pinguia corpori militant, non spiritui. Frixuris non anima saginatur, sed caro. Multi in Aegypto fratres, multo tempore Deo sine piscibus servierunt. Piper, gingiber, cuminum, salvia, et mille hujusmodi species salsamentorum, palatum quidem delectant, sed libidinem accendunt. Et tu mihi in his securitatem pones? tu cum hujusmodi tutam duces adolescentiam? Prudenter sobrieque conversanti satis est ad omne condime
Abbreviated transcription (Latin):
parte detracta ñ modica: ñ potest
nisi torqueri ꝑ ars reliqͣ. uerũp¬
tamen quo tuo cõmodo. quatui
necessitate. hoc nob̃ moliti st̃
rum dentes arma et sagute et
lingua eoeum gladius acutus:
Nam utiq michi si maliquoun¬
qmͣ cos ofenderam quod utiq
mͥ conscius ñ sum: plenam ꝓr¬
sus rependere uicem. Mirum
uero si ñ plus talione recepiͭ
si uidelicet tale aliquid ineos
deliquisse potui: quale abeis
nunc pͤretuli. Nam ut uerum
fatear. ñ os de ossibr meis. uel
carnẽ de carne mea.s tulerũt
m̃ gaudium cordis mei: fruᷤ tũ
sꝑitus mei.⁊ coronam spei mee:
et uelut mͥ sentire uideor ani¬
me mee dimidium. ut quid
hoc : forte miserti sũt tui. ⁊ce. ce¬
co cecum clucenti. indignante̾.
ne ꝑires post me. insuum te
tͣnͣstulere ducatum. O molesta
caritas. ⁊ o dura necessitudo.
Iantum tuam dilexere salu¬
tem: ut in meam imꝑingerẽt.
Nisi me ꝑempto: tu saluariñ
poteras. E utinã ip̃i te abiq

Expanded text:
parte detracta non modica, non potest parte detracta non modica, non potest nisi torqueri pars reliqua. 11. Verumtamen quo tuo commodo, qua tui necessitate hoc nobis moliti sunt rum dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Nam utique mihi, si in 6 aliquo unquam eos offenderam quod utique mihi conscius non sum, plenam prorsus rependere vicem. Mirum vero si non plus talione recepi; si videlicet tale aliquid in eos deliquisse potui, quale nunc ab eis pertuli. Nam, ut verum fatear, non os de ossibus meis, vel carnem de carne mea; sed tulerunt mihi gaudium cordis mei, fructum spiritus mei, coronam spei meae, et velut mihi sentire videor animae meae dimidium. Utquid hoc? forte miserti sunt tui: et caeco caecum ducenti indignantes, ne perires post me, in suum te transtulere ducatum. O molesta charitas! o dura necessitudo! Tantum tuam dilexere salutem, ut in meam impingerent. Nisi me perempto, tu salvari non poteras? Et utinam ipsi te absque
Abbreviated transcription (Latin):
km̃um moneam: quia ⁊ si mul¬
tos habeas inxp̃o pedagogos f
ñ multos ꝑatres. Nam si cligna¬
ris: ⁊ uerbo et exemplo meo in re¬
ligionem ego tegenni. Nutriui
demde lacte quod solũs aclhuc
paruulus caꝑe poteras. datu¬
rus & ꝑanem. si exꝑectares ut
et intempestiue. ablactatus es i et¬
Et uereor ne totum quod fouerã
blanclim̃tis. roborauetã aclhor¬
tationib. orationib solidauerã:
iam iamq euanescat. deficiat.
pereat: et lugeam ñ tã cassĩ labo¬
ris damnum. qmͣ damnateso¬
bolis miscrabilem casum. Placet¬
netͥ. quod alius nĩc głetur dete.
qui nichil utiq laborauit inte ͨ
Suuile mͥ cõtigit quod ⁊ illi mere¬
trici apud salomonẽ: cui uideli¬
cet parnulus suus ab altera
q̃ suum a se opp̾ssum extinxe¬
rat. furtim sb̾latus ẽ. Tu quoq
de sinu mͥ ⁊ utero abscisus es.
Ablatum gemo: repeto iuolent᷑
euulium. Non possum obluns¬
ciuiscera mea. Quor nimirũ

Expanded text:
charissimum moneam: quia etsi mulcharissimum moneam: quia etsi multos habeas in Christo paedagogos, sed non multos patres . Nam si dignaris, et verbo, et exemplo meo in religionem ego te genui. Nutrivi deinde lacte, quod solum adhuc parvulus capere poteras; daturus et panem, si exspectares ut et intempestive ablactatus es! Et vereor ne totum quod foveram blandimentis, roboraveram adhortationibus, orationibus solidaveram; jamjamque evanescat, deficiat, pereat; et lugeam miser, non tam cassi laboris damnum, quam damnatae sobolis miserabilem casum. Placetne tibi quod alius nunc glorietur de te, qui nihil utique laboravit in te? Simile mihi contigit, quod et illi meretrici apud Salomonem: cui videlicet parvulus suus ab altera, quae suum a se oppressum exstinxerat, furtim sublatus est . Tu quoque de sinu mihi, et utero abscissus es. Ablatum gemo, repeto violenter avulsum. Non possum oblivisci viscera mea; quorum nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
us demille. Tolle occasiones:⁊
respue blandim̃ta: adulationi¬
b elaude aures. ⁊ temt̾roga de
te: quia tute melius nosti.ꝙͣ
alius. Attende cortuum disco¬
te intentonẽ consule uerita¬
tem: tua e conscientia respon¬
deat. cur abieris: cur orcdinem
tuum. curfrẽs. curlocum. cur
me. quit tibi ꝓꝑĩquus carne.⁊
ꝓpinquior spu sum. deserue¬
ris. Si ut artius. ut rectius.
ut ꝑfectus uiu̾es: seturus esto.
quia ñ retro aspexisti: s q
głare cum apło dicẽs. Que re¬
tro oblitus. ⁊ adea que ante
sũt extentus: sequor ad plal¬
mam głe. Sin alias: noli altũ
saꝑe: s time: qm̃ ut cum ue¬
nia tui clixerim. quicquid tͥ
amplius indulges ĩ utuuesti¬
tuq suꝑ fluo. inu̾bis ociosis.⁊̃
uagatione licensios a.⁊curiosa
qm uidelicet ꝓmisisti. quã aꝑd
nos tenuisti: hoc ꝓculdubio
retro asꝑic̾e ẽ. p̃uaricari ẽ. aposta¬
tare ẽ. Q hec dicofili. ñ ut te con¬
fundam.: s ut tanqm filium

Expanded text:
us de mille . Tolle occasiones, us de mille . Tolle occasiones, respue blandimenta, adulationibus claude aures, te interroga de te, quia tu te melius nosti quam alius. Attende cor tuum, discute intentionem, consule veritatem: tua tibi conscientia respondeat, cur abieris, cur Ordinem tuum, cur fratres, cur locum, cur me, qui et tibi propinquus carne, et propinquior spiritu sum, deserueris. Si ut arctius, ut rectius, ut perfectius viveres; securus esto, quia non retro aspexisti: sed et gloriare cum Apostolo dicens: Quae retro oblitus, et ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad palmam gloriae . Sin alias, noli altum sapere, sed time : quoniam, ut cum venia tui dixerim, quidquid tibi amplius indulges in victu, vestituque superfluo, in verbis otiosis, in vagatione licentiosa et curiosa, quam videlicet promisisti, quam apud nos tenuisti; hoc procul dubio retro aspicere est, praevaricari est, apostatare est. 10. Et haec dico, fili, non ut te confundam, sed ut tanquam filium
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓbatus. ⁊ ꝑseuerant̾ ⁊ sine
querela conu̾satus.⁊ post an¬
num sponte ꝓfessus: tũc p̾mũ
scłari ueste reiecta. religionis ha¬
bitum suscepisti. Oinsensate
puer quis te fascinauit ñ sol¬
uere uota tua. que listinxerũt
labiatua : Annon uł exore tuo
iustificaberis. uł ex ore tuo cõ¬
damna bis: Quid de parentis
noto sollicitꝰ es. negligens tui.¬
et cum exore tuo ñ illius habeas
iudicari. tuorum ñ illius uota
labioꝵ exigendꝰ sis: ex quidᷤ frus¬
tra quis piam blanditur de abso¬
lutione apłica: cuius conscien¬
tiã diuinaligatã tenet sententi¬
a: Nemo inquid mutens ma¬
nũsuam ad aratrũ. & resꝑiciẽs
retro: aptus ẽ regno cliꝰ. Nunqͥ d
et hoc ꝑsuadebunt ñ ẽẽ retro re¬
asꝑice̾ qui dicũt t̾. euge euge ͤͣ
filiole.⁊ si te lactauerĩt peccatoreᷤ:
ne acquiescas eis. Nolite credere
omni sp̃u. Sint tͥ multi neces¬
sarii: unus aũt sit tͥ consiliari¬

Expanded text:
tia probatus, perseveranter et sine tia probatus, perseveranter et sine querela conversatus, post annum sponte professus; tunc primum saeculari veste rejecta, religionis habitum suscepisti . 9. O insensate puer! quis te fascinavit non solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua? Annon vel ex ore tuo justificaberis, vel ex ore tuo condemnaberis? Quid de parentis voto sollicitus es, negligens tui; cum ex ore tuo, non illius, habeas judicari; tuorum, non illius, vota labiorum exigendus sis? Et quid tibi 5 frustra quispiam blanditur de absolutione apostolica, cujus conscientiam divina ligatam tenet sententia? Nemo, inquit, mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Nunquid et hoc persuadebunt non esse retro respicere, qui dicunt tibi: Euge, euge? Filiole, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Noli credere omni spiritui . Sint tibi multi necessarii, unus autem sit sibi consiliari
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. Nec enim petitio qmͣ re¬
gła p̃cipit. ꝓeo facta fuit aꝑa¬
rentib ⁊ nͨ manus illius cũ ip̃a
petitione inuoluta ꝑ alla alta¬
ris: ut sic offerretur coramtes¬
tibus. Ostendit᷑ deinde t̾ra: q̃
cum illo & ꝓ illo dicit᷑ data fu¬
isse. S si cum t̾ra eim receꝑũt.¬
⁊ cur ñ⁊ cum terra eum retini¬
erũt: An forte requirebãt ma¬
gis datum qmͣ fructũ. ⁊cs płu¬
ris estimata ẽ terra qmͣ anima:
Ilioqͥn oblatus monasterio.¬
et quid querebat in scło Nutͥ¬
endus d̾o ⁊ eur expositus erat
berte uenisti cist̾cium. Quesisti
petisti.pulsasti:s tui adhuc
teneritudine.te licet inuito. cli¬
latus es ꝑbiennium. Quotꝑe
patient̾ oxpleto. & absq calum¬
nia. tuis demum p̃cib. multis q
si meministi lacrimis. diu ex¬
pectatã impetͣsti misccłiam: &
quẽ satis desiderau̾as ingressũ
optinusti Fost hec ꝑ annum
iuxta regłam in omni patien¬

Expanded text:
natum. Nec enim petitio quam Renatum. Nec enim petitio quam Regula praecipit, pro eo facta fuit a parentibus; nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut sic offerretur coram testibus. Ostenditur deinde terra, quae cum illo, et pro illo dicitur data fuisse, Sed si cum terra eum receperunt, cur non et cum terra eum retinuerunt? An forte requirebant magis datum quam fructum, et pluris aestimata est terra quam anima? Alioquin oblatus monasterio, quid quaerebat in saeculo? nutriendus Deo, cur expositus erat berte, venisti Cistercium. Quaesisti, petisti, pulsasti; sed pro tui adhuc teneritudine, te licet invito, dilatus es per biennium. Quo tempore patienter expleto, et absque calumnia, tuis demum precibus, multisque si meministi lacrymis, diu exspectatam impetrasti misericordiam; et quem satis desideraveras ingressum, obtinuisti. Post haec per annum juxta Regulam , in omni patien
Abbreviated transcription (Latin):
nosti quib euiuscerib incunc¬
tis temꝑtationibr sius semper
affuerim ⁊ qnͣtis ꝓeo gemitib
aures tue ꝑietatis ꝓussauerim:
qualit̾ ad queq illius scandala.
ꝑturbationes. molestias. ego
urbat. torquebar. affuigebar.
oł nuuc timeo. ne frustra. Puto
enim ꝗnium exꝑtus sum ado¬
lesceluis ⁊le sacis feruentis &
insolesnas. n corꝑi talia expe¬
dire foñta: nͨ m̃ti illa gle̾ temp¬
tam̃ta.Itaqi arbit̾ mens dñe
iħ̃u. de uultu tuo iudicium me¬
um ꝓdeat oculi tui iideant eqͥ¬
tates. uideant ⁊ iudicent. qͥd po¬
tius stare debuerit ⁊ an uotũ
patris de filio. an filii de seipõ:
p̃sertim cũ filius aliquid maiꝰ
de uouerit.uidea ͭ et famulus
tuus legis lator nr̃ benedict᷑
quid reglarius fuerit : utrum
qd̃ factum ẽ de infantulo nesci¬
ente ip̃o. añ quod ip̃e ꝑ se posti¬
modum sciens ⁊ ꝑrudens fecite
cum iam e tatẽ haberet. ut de
se loqueret᷑. Qmͣꝙͣ dubium ñ
sit: ꝓ missum illũ fuisse. ñ do¬

Expanded text:
ceribus in cunctis tentationibus suis semper adfuerim, quantis pro eo gemitibus aures tuae pietatis pulsaverim, qualiter ad quaeque illius scandala, perturbationes, molestias ego urebar, torquebar, affligebar. Et nunc timeo ne frustra. Puto enim, quantum expertus sum, adolescentis per se satis ferventis et insolescentis nec corpori talia expedire fomenta, nec menti illa gloriae tentamenta. Itaque, arbiter meus Domine Jesu, de vultu tuo judicium meum prodeat, oculi tui videant aequitatem . 8. Videant et judicent, quid potius stare debuerit, an votum patris de filio, an filii de se ipso, praesertim cum filius aliquid majus devoverit. Videat et famulus tuus legislator noster Benedictus, quid regularius fuerit, utrum quod factum est de infantulo, nesciente ipso; an quod ipse per se postmodum prudens et sciens fecit, cum jam aetatem haberet ut de se loqueretur. Quanquam dubium non sit; promissum illum fuisse, non do
Abbreviated transcription (Latin):
patͥsq celsa nomina. quibus
me honorandum. s ñ oneran¬
dum putasti scuto ame ueri¬
tatis repusi. ꝯgruentius ꝓ his
me frem nominans ⁊ conser¬
uum: tũ ꝓpt̾ eandem hereditatẽ.
tum ꝓpt̾ equam ꝯditionem: & ne
siforte qd̾ dei ẽ usurpuero michi.
audiam ab ip̃o. Si ego dominus.
uͥ ẽ timor iñs : Si ꝑ ater ubi ẽ ho¬
nor m̃s. se patris quidem habẽ
me erga te affectum ñ nego: sed
auctoritatem renuo. Nec enim
teminore ut estimo: qmͣ pat̾no
complector affectu. Hec ergo ꝓti¬
tuli causa. Iam uͦ ut ad reliqua
epłe tue respondeam: eandem ꝙͣ
tu de mei possem ⁊ ego uicissim
qnͣdo ego te comitem mͥ kinum
lientissimum magenlis. stucli¬
osissimum. in inquirendis. in
ꝯferrendis utilissimum ꝓmꝑ¬
tissimum ĩ rememorancdis: ꝑa¬
terer longe fieri ame. si ñ eẽt
xp̃c incausa: Beati si sit ꝑmã¬
serimus usq infinem: semꝑ ⁊
ubiꝙ querentes ñ que nr̃a sũt.

Expanded text:
patrisque celsa nomina, quibus patrisque celsa nomina, quibus me honorandum, sed non onerandum putasti, scuto a me veritatis repuli, congruentius pro his me fratrem nominans et conservum, tum propter eamdem haereditatem, tum propter aequam conditionem, et ne, si forte quod Dei est usurpavero mihi, audiam ab ipso: Si ego Dominus, ubi est timor meus? si Pater, ubi est honor meus? . Et patris quidem habere me erga te affectum non nego, sed auctoritatem renuo. Nec enim te minore, ut existimo, quam paterno complector affectu. Haec ergo pro tituli causa. 5. Jam vero ut ad reliqua epistolae tuae respondeam, eamdem, quam tu de mei, possem et ego vicissim quando ego te comitem mihi chardientissimum in agendis, studiosissimum in inquirendis, in conferendis utilissimum, promptissimum in rememorandis, paterer longe fieri a me, si non esset Christus in causa? Beati si sic permanserimus usque in finem, semper et ubique quaerentes non quae nostra sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
crubescentes. uł suum errorem. uł
amici dẽp̃ hensam in utilitatem.
Q hoc modo utrũq nocentium ge¬
nus. ⁊ illi scił qui uolunt mͥ mala.
et me adulatorie cõmendant᷑.⁊hi
qui licet innocent̃ tanen nocet᷑
dum beni uole quidem s nimie
landant. au̾tantur retrorsum ⁊
erubescant.Hoc ẽ. tam uilis eis ⁊ ab¬
iectus appaream. qͣtinus pudeat
eos talem ita laudasse ⁊ sic desinãt
iam incliscerte laudare. Igitur ad¬
u̾sus utrosq laudatoꝵes. illis me
duob munire sueui uersicłis con
contͣ maliuolos quidem pͥorem.
au̾tant᷑ retrorsum et erubescãt
qui uolũt michi mala ⁊ contͣ be¬
niuolos autem ꝓferens sequẽ¬
tem. au̾tant᷑ statim erubescen¬
tes. quidieunt mͥ euge enge. Cũ
ergo ut ad te reu̾tar. exemplo apłi
tue religiositati ñ dominari. s
congͣtulari cantum debeam. ⁊
iuxta u̾bum domini unus sit
pater ñr incelis. nos aũt om̃s
frẽs simus. ñ inmerito domini

Expanded text:
erubescentes vel errorem suum, vel erubescentes vel errorem suum, vel amici deprehensam inutilitatem. Et hoc modo utrumque nocentium genus, et illi scilicet qui volunt mihi mala, et me adulatorie commendant, et hi qui, licet innocenter, tamen nocent, dum benevole quidem sed nimie laudant, avertantur retrorsum, et erubescant; hoc est, tam vilis et abjectus eis appaream, quatenus pudeat eos talem ita laudasse, et sic desinant jam indiscrete laudare. Igitur adversus utrosque laudatores illis me duobus munire consuevi versiculis: contra malevolos quidem priorem, Avertantur retrorsum et erubescant qui volunt mihi mala, contra benevolos autem proferens sequentem: Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. 4. Cum ergo, ut ad te revertar, exemplo Apostoli tuae religiositati non dominari, sed congratulari tantum debeam, et juxta verbum Domini unus sit pater noster in coelis, nos autem omnes fratres simus, non immerito domini
Abbreviated transcription (Latin):
or. Tu itaq dilectissime. cessa iam
in debitis me honorib magis
obruere qmͣ actollere. Alioquin:
cetiu te inunicantium mͥ ami¬
ca licet uoluntate cõmisces. Ip̃i st̃
de quibus soleo soli deoita conqueri
inorationib. Et qui laudabant
me adu̾sum me iurabant. Ad ꝙͣ
meam q̃rimoniam: deum auclio
respondentem mox. ⁊ actestantẽ
quod uerx sit. uere in quid qͥ te
beatificant. in errorem te mittũt
Et ego au̾tantur ergo inqmͣ statĩ
crubescentes: qui dicunt mͥ euge
euge. Quod tam̃ ne putetur in
quos cumq adu̾sarios ame qnͣ¬
doq intorta maleclictio. uł imp̃ca¬
tio: exponere debeo qͣliter intelligã.
Precor nimirum ut quicũq esti¬
mant de me supͣ id qd̾ uident
in me aut auluint aliquid ex me:
au̾tantur id ẽ alaudib mers ĩqͣs
ignari nimie ferunt᷑ resiliant ⁊¬
pedem retrahant. Quomodoͤ. Qnͣdoꝙ
uicll̃ cognoscentes plenius quem
immoderatius laudant: ⁊ ꝯsaqũẽt᷑

Expanded text:
or. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam or. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam indebitis me honoribus magis obruere quam attollere; alioquin coetui te inimicantium mihi, amica licet voluntate, commisces. Ipsi sunt de quibus soleo soli Deo ita conqueri in orationibus: Et qui laudabunt me, adversum me jurabant . Ad quam meam querimoniam Deum audio respondentem mox, et attestantem quod verax sit: Vere, inquit, qui te beatificant, in errorem te mittunt . Et ego: Avertantur ergo, iuquam, statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Quod tamen ne putetur in quoscunque adversarios a me quandoque intorta maledictio vel imprecatio, exponere debeo qualiter intelligam. Precor nimirum ut quicunque existimant de me supra id quod vident in me, aut audiunt aliquid ex me, avertantur, id est, a laudibus meis, in quas ignari nimie feruntur, resiliant et pedem retrahant. Quomodo? Quandoque videlicet cognoscentes plenius quem immoderatius laudant, et cousequenter
Abbreviated transcription (Latin):
dł singłari m. ⁊ corpulentiorẽ
reddũt subam ⁊ agiliorẽ. Mi¬
rũ opꝰ natͥẽ. Uñ groscessit ma¬
tia. inde sarcina leuigat᷑: et
qͣntũ crescit. in massa. tantũ
decresctt impondere. Hocpla¬
ne inpennis xͥ onetis expͥmit
similitudinẽ: qd̾ ⁊ ip̃e ferunt
aiqłbs feriꝑat᷑. Quid ⁊ de quadri¬
ga dicã: Hec nimirũ ad mo¬
ta ium̃to: sarcinã q̃ ab ip̃o mo¬
ueri ñ poterat auget qͥdem:¬
led portabiliorem facit. Onus
oni aclditur: ⁊ minus onerat. Sic
or oneri gͣuissimo logis. accedens
qͣdriga ewãglii. ⁊ auxit ꝑfectionẽ:
⁊ difficultatem minuit. Uelociter
ait currit sermo eius. Sermontiq
ante notus inuidea tantum. nec
se p̃ sui quidem gͣuecline ualens
ult᷑ extendere. quippe qui nͣt ip̃us
moysi manus. suo pondere p̃ gra¬
uatas dimittẽt᷑. leuigatus ꝑgra¬
tiam.⁊ rotis ewãglicis suꝑpositꝰ
uelocit᷑ in omnem t̾ram ẽxiuit:
et infines orbis tr̃e celerrune ꝑ¬
uolauit. S longe nummis cdigrecli¬

Expanded text:
 singulari modo, et corpulentiorem reddunt substantiam et agiliorem. Mirum opus naturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum decrescit in pondere. Hoc plane in pennis, Christi oneris exprimit similitudinem, quod et ipsae ferunt a quibus feruntur. Quid et de quadriga dicam? Haec nimirum admota jumento, sarcinam quae ab ipso moveri non poterat, auget quidem, portabiliorem facit. Onus oneri additur, et minus onerat. Sic et oneri gravissimo legis accedens quadriga Evangelii, et auxit perfectionem, et difficultatem minuit. Velociter, ait, sermo ejus . Sermo utique ante notus in Judaea tantum, nec se prae sui quidem gravedine valens ultra extendere, quippe qui et ipsius 74 Moysi manus suo pondere praegrava tas demitteret, levigatus per gratiam, et rotis evangelicis superpositus, velociter in omnem teret in fines orbis terrae celerrime pervolavit. Sed longe nimis digredi
Abbreviated transcription (Latin):
lucidũ erit. si neꝙͣꝵ totũ corpꝰ
tenebrosũ erit: in cui qͦ exatm¬
uatõe cõmissi. ñ tã ut arbitror
sactoꝵ ẽ attendenda maiesta.
qm ꝓpͥa intentõ discutienda.
diniꝰ ignorantiã. mninistnͣci
ũ qͦ negligentiã: s plaue nł¬
lius maliciam. Et ceite opcue

Expanded text:
lucidum erit; si nequam, totum corpus tuum tenebrosum erit , in tui quoque examinatione commissi, non tam, ut arbitror, sacrorum est attendenda majestas, quam propria intentio discutienda. dimus ignorantiam, ministrantium quoque negligentiam, sed plane nullius malitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
s in assentire ñ expedit. Nã
si tͥ obseruandũ putas usud.
subiec̃ti inuicẽ intimore ꝓp̃i:
si ñ frustra utͦbiq posiũ est
inuicẽ intelligis eque ⁊ mͥu¬
trũq cõgruere. Qd̃ si cogitas tͥ
illam regłe sententiã obseruã¬
dam. uimores pͥores suos honorẽt.
mͥ exegione inm̃tem uenit. ex¬

Expanded text:
Nam si tibi observandum putas illud, Subjecti invicem in timore Christi ; si non frustra utrobique positum est invicem, intelligis et mihtrumque congruere. Quod si cogitas tibi illam Regulae sententiam observandam, « Juniores priores suos honorent , » mihi e regione in mentem venit
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ tua intelligte exꝑien¬
tia. difficile q̾dem in ꝯg̃gatoẽ.
s młto diffcciliꝰ foris potit᷑ op¬
tine̾. Inito itaq õium frm ꝯsi¬
lio. omia q̃ ineum fecisti iuudi¬
cia diligent̾ recͣctare ñ dẽdig¬
netis: qͣtinꝰ tua humilitate
euis ꝯtumacia sanet᷑: si uł sic
adhuc semel regłatat᷑ suscipi¬
at᷑. Nec tũdũ est irihac recra¬
ctatione qd̃ displiceat iustoac
miscdi do̾ si mĩa suꝑ exaltat᷑¬

Expanded text:
ecum tua intelligit experientia difficile quidem in congregatione, sed multo difficilius foris poterit obtinere. Inito itaque omnium fratrum consilio, omnia quae in eum fecisti judicia diligenter retractare non dedigneris, quatenus tua humilitate ejus contumacia sanetur, si vel sic adhuc semel regulariter suscipiatur. Nec timendum est in hac retractatione quod displiceat justo ac misericordi Deo, si mi
Abbreviated transcription (Latin):
rimo p̃cor ut p̃ lx¬
sentes lictãs dõno abbia
qͥscincti monastii. dirige̾
ñ gͣueris. Oc inde ut ad id qd̃ por¬
tant ꝑ absente auuoo.p̃sens sa¬
tagas. cũ ueni̾t locus. Neq enĩ
cuiꝰ libr. nedũ tanti patris. iustũ
ĩ iustũ ue adu̾sũ me debeo scau¬
dalũ dissimulare. Qd̾ qm ñ
faciam: loqñs potiꝰ ꝙͣ scuibens.
mo iuiuis. qm sẽptus: ⁊ effica¬
tior lingͣ. qmͣ licta. Oclĩ quippe
loquentis. fidem faciũt dictis :¬
absens ꝑ me ñ possum: ꝑ te sa¬
tisfatio qͣncũ possum. Rogo gͦ
te ⁊ icm̃i rogo. ut de regno di qd̾
absit usq ad angłos qui utiꝙ
in fine scli in id minftii de pu¬
tãdi sũt ꝑdurnui̾t rancorͥ neces¬
se sit irreuocabilit̾. aut ambos.
aut altm e nob̾ ẽ medio tossi. Uñ
aut̃ ad me tu iã dudũ scͥpsisti
tis qͥa uixta ẽ dñs his q̃ tͥbula¬
to sũt corde. De ip̃o cõfidite: qͥa
ip̃e uicit mũdũ Ipẽ scit int̾ qͦs
habitatis: ⁊ ĩ cõspectu eius st̃ õs

Expanded text:
rimo precor ut praesentes litteras domno abbati Aquiscincti monasterii dirigere non graveris. Deinde ut, ad id quod portant, pro absente amico praesens satagas cum venerit locus. Neque enim cujuslibet, nedum tanti patris, justum injustumve adversum me debeo scandalum dissimulare; quod quam non faciam, loquens potius quam scribens, mo viuus, quam scriptus: efficacior lingua, quam litera. Oculi quippe loquentis fidem facerent dictis,absens per me ntisfacio quantum possum. Rogo ergo te, et iterum rogo, ut de regno Dei, quabsit! usque ad angelos, qui utique in fine saeculi in id ministerii deputandi sunt , perduraverit rancor, necesse sit irrevocabiliter aut ambos aut alterum a nobis de medio tolli. Unde autem ad me tu jamdudum scripsisti, tis quia juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde. De ipso confidite, quia ipse vicit mundum. Ipse scit inter quos habitatis, et in conspectu ejus sunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nastio. monachũ reglacit̾ posse
suscipi negare ñ potestis: ur̃m
nob̾ notũ ẽẽ cõcenditis. Nega¬
mꝰ. ⁊ ñ credtts. Uerũ.si ñ credi¬
tis simplicit̾ negantib: credi¬
te uł uirantib. Inueritate ẽl
d̾s est. uob̾ dicimꝰ. nec nouimꝰ
uos nͦ noscimꝰ: ignotoꝵ scͥp¬
ta suscepimꝰ. ad ignotos rescrip¬
simꝰ. Sensimꝰ qͥdẽ stimulatoes ⁊ ĩ¬
qͥ̃etatõnes ur̃as: s nͨ dũ stimula¬
tores ⁊ ĩqͥetatores ipõs agnouimꝰ.
uos tñ ad ꝯuincendũ nos desimu¬
lata ignorantia. iniuictissimũ
argum̃tũ inducitis. ñ posse ui¬
deł ignotos ẽẽ nob̾. qͦͥrũ ⁊ abb̾is
posiumꝰ lctĩs: qͣi mox ut retum
uocabula scimꝰ. etiam res ipãs
nouĩmꝰ. Multũ gͦ ualet m̃ micha¬
ex solo auditu uocabuloꝵ⁊ de¬

Expanded text:
nasterio monachum regulariter posse suscipi negare non potestis, vestrum nobis notum esse contenditis. Negamus, et non creditis. Verum si non creditis simpliciter negantibus, credite vel jurantibus. In veritate, quae Deus est, vobis dicimus: nec novimus vos, nec noscimus, ignotorum scripta suscepimus, ad ignotos rescripsimus. Sensimus quidem stimulationes et inquietationes vestras, sed necdum stimulatores et inquietatores ipsos agnovimus. Vos tamen ad convincendum nos de simulata ignorantia invictissimum argumentum inducitis, non posse videlicet ignotos esse nobis, quorum et abbatis posuimus litteris; quasi mox ut rerum vocabula scimus, etiam res ipsas noverimus. Multum ergo valet mihi Michaex solo auditu vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
cistis scõ filio ur̃o Godiino.
Auduumꝰ eñ qd̾ audito eius
obitu. mox uelut ĩ memor
p̾stine calũpnie. s ñ amicitie:
cõsolatorẽ potuis qm ultorẽ
uos exhibuistis. Pateẽ quip¬
pe uos cognouistis ut res exhi¬
gebat ñ uidicẽ. Ideoq qd̾ pie¬
tatis. qd̾ caritatis ẽ. ut u̾e filio
pat̾ impend̾e studiustis. Oriud
melius. qͥd laudabiliꝰ. quid
quis hoc credẽt: Uere nemoscit
co ẽ. ubi ẽ nẽ illa austi̾tas. illa
seui̾cas. illa in dignatõ: q o¬
lim in illum lingͣ. uultꝰ ocłi
t̾ribilit̾ ostentare et intenta¬
re solebant: Ad unũ nẽ penũ¬
ciũ demorte filii. pat̾na uiscera
cõmota sunt. subitoq hecoĩa
q̃ simulatoria s dispensatoria.
ac ꝑ hoc transicoria erane. dis¬
lacebant: caritas pietas be¬
nignitas apparuerẽ. Si qͥdẽ
in religioso aĩo ur̃o mĩa ⁊ ue¬

Expanded text:
cistis sancto filio vestro Goduino. Audivimus enim quod, audito ejus obitu, mox velut immemor pristinae calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid  Vere nemo scit eo est . Ubi est nunc illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nempe nuntium de morte filii, paterna viscera commota sunt; subitoque haec omnia, quae simulatoria, sed dispensatoria, ac per hoc transitoria erant, dislatebant, charitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo vestro mise
Abbreviated transcription (Latin):
gare efficaciã. Aluid ĩꝙͣ est qd̾
caułam ñ bñ qͥppiã fieri: ⁊
aluso qd̾ m̃tim nͥ fieri. Hec ĩ¬
tim de hac re dixerĩ ⁊ senserĩ
absq p̃ iuditio uł tue senten¬
tie. siquĩd meliꝰ sapis: uł eu¬
ilib sani sapientis. ad eũd¬
miseri huiꝰ miserabilem
cõditione: misereor qͥdem
miseria. mea tñ uł mͥ ñ sit ĩ¬

Expanded text:
gare efficaciam. Aliud, inquam, est quod gare efficaciam. Aliud, inquam, est quod causamur non bene quidpiam fieri, et aliud quod mentimur nec fieri. Haec interim de hac re dixerim et senserim, absque praejudicio vel tuae sententiae, si quid melius sapis, vel cujuslibet sanius sapientis. 72 Emiseri hujus miserabilem conditionem, misereor quidem, miseria, mea tamen vel mihi non sit in
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑. S de huim᷑. unꝰ quisq ĩ
suo sensu abundat. Ego autẽ
ꝓ meo fatuo sensu. si mͥ idẽꝯti
q̃d̃ fecisti. aut certe ab illo loco
ubi dr simili mͦ postea qm ce¬
plesse qd̃ restabat de sac̾fitio. Ne¬
ꝙ enĩ dubitauim de corꝑe iam
cõsecto. q̃ utiq uixta ritũ eccłẽ
appone̾: ñ fimł tñ ex his sacͦ cõ¬
ficere. Cum gͦ p̃us de pane cor¬
pꝰ. qm deuino sangͥs moreee¬
cłiastico cõficiat᷑ si ꝑ obliuio¬
nẽ cardius. qd̃ post̾i̾us sacͣndũ
ẽ apponae: ñ uideo quid sacris
p̃cedentib carditas possit p̾ri¬
ꝑe ꝯseq̃ntiũ. Puto enĩ qd̾ si do¬
mino pꝰt fcm̃ de pane suũ cor¬
pꝰ. uini ꝯsectionẽ placuiss a¬
liꝙͣ diu int̾mitte. aut cercepe¬
siss qd̃ fecerat: ñ fcĩs facienda
p̃scriberent. Nec nego panẽ ⁊ui¬
nũ aqͣ qͥdẽ mixcũ simł debere
apponi. qͥn potiꝰ assero hauda¬
lit̾ deb̾e fieri.S aliũd ẽ cub¬
pare negligentiã. alud ne¬

Expanded text:
centur. Sed de hujusmodi unusquisque in suo sensu abundat. 3. Ego autem pro meo fatuo sensu, si mihi idem c aut ipsum quod fecisti, aut certe, ab illo loco ubi dicitur, « Simili modo postquam coeplesse quod restabat de sacrificio. Neque enim dubitaverim de Corpore jam consecrato, qui utique juxta ritum Ecclesiae apponere, non simul tamen ex his sacra conficere. Cum ergo prius de pane Corpus, quam de vino Sanguis more ecclesiastico conficiatur, si per oblivionem tardius quod posterius sacrandum est, apponatur, non video quid sacris praecedentibus tarditas possit praeripere consequentium. Puto enim quod si Domino post factum de pane suum Corpus, vini consecrationem placuisset aliquandiu intermittere, aut certe pe al. fuerat, nec factis facienda praescriberent. Nec nego panem et vinum, aqua quidem mixtum, simul debere apponi, quin potius assero haud aliter debere fieri; sed aliud est culpare negligentiam, aliud ne
Abbreviated transcription (Latin):
taneũ. Malum gͦ poci̾t ẽẽ mag¬
nũ: qd constat uoluntariũ ñ
fuisse . Alioquin. si qd̃ fit a ñ no¬
lente bonũ quidẽ nullã grãm.
malũ aũt multã cõseqͥtur pe¬
nã: hoc est si circa unã eandẽ¬
q causam. ⁊ malũ imputat᷑ ⁊
bonũ ñ suscipit᷑: qͥsq̾s ita sencir
asserat si nult ⁊ quod ñ sapien
tia maliciã. s malicia uincit
sapientia. Ut tñ faciamꝰ satis
inqͥetiori ꝯscientie tuer ne
forte malũ hoc mali cuiꝰ piã
gͣuioris latentis adhuc in
monast̾io fuerit cõmorutio.
ꝓ petitentia tͥ iniungimꝰ.uͭuͤ.

Expanded text:
taneum. Malum ergo poterit esse magnum, quod constat voluntarium non fuisse? Alioquin si quod fit a non volente, bonum quidem nullam gratiam, malum autem multam consequitur poenam, hoc est si circa unam eamdemque causam, et malum imputatur, et bonum non suscipitur, quisquis ita sentit, asserat, si vult, quotia malitiam, sed malitia vincit sapientiam. 2. Ut tamen faciamus satis inquietiori conscientiae tuae, et ne forte malum hoc mali cujuspiam gravioris latentis adhuc in monasterio fuerit commonitio, pro poenitentia tibi injungimus
Abbreviated transcription (Latin):
iss. ⁊ ut scribitis cõtra suũ ꝓpo¬
quod de arce sua ꝯq̾rebat expẽ¬
det: gaudeat qui eũ diligit qd
apudnos dõ miserante sana¬
tris sit. Testimomiũ enĩ ei ꝑ¬
sione uagat᷑. s qͥete ꝑseuerãs
ĩ monast̾i̾o. pauꝑ int̾ pauꝑes
uuit ñ uritã uͣt dicitis faciẽs.
s ratã integrãꝙ custodiens ⁊
moꝵ utiq cõu̾sione ⁊ obediẽ¬
tissima cõu̾satõe: sñ q sese fal¬
lit. qͥ de loci stabilitate cõfidic.
Rogamꝰ uos fr̃s ut qͥ escat ia
in dignatõ ur̃a: ⁊ desinat ĩqui¬
etatio nr̃ã. Sinañt. facite qd̾ iuil
tis ꝑ seq̾ͥmini qͣntũ uultis: ca¬
ritas om̃ia suffert oĩa sustinet.
Nob̾aũt deccetũ ẽ. ex hoc ĩa uos
pure diligẽ. reuerent̾ susciꝑe
familianter colere. ad gui

Expanded text:
cribitis, contra suum propoquod de arte sua conquirebat expenderet, gaudeat qui eum diligit, quod apud nos Deo miserante sanatus sit. Testimonium enim ei psione vagatur, sed quiete perseverans inuit, non irritam, ut dicitis, faciens, sed ratam integramque custodiens, morum utique conversione, et obedientissima conversatione, sine qua sese fallit qui de loci stabilitate confidit. Rogamus vos, fratres, ut quiescat jam indignatio vestra, et desinat inquietatio nostra. Sitis, persequimini quantum vultis: charitas omnia suffert, omnia sustinet. Nobis autem decretum est ex hoc jam vos pure diligere, reverenter suspicere, familiariter colere. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
am incurteret pͥncipũ. mede¬
ri me cõpellebat ⁊̃ tꝑrannis. rap¬
torib. excũmunicatis. Qd̃ aĩe
nc̃ palam suggessissem. nͨ ꝓfe¬
cissem: qͦrudã tandẽ sapientii
uiroꝵ cõsilio fretus fugio meã
dampnatoẽm. ñ cõg̾gatoẽm.
ꝑditionẽ. ñ religionẽ. Consuli¬
te salutẽ q̃renti: aꝑite pulsan¬
ti. Quiꝰ nos uidentes cõstantiã.
audientes causam.⁊ nullã cõtra
eũ calũpniã. anniumꝰ intͦitũ.
ꝓbauimꝰ susceptũ. astruximꝰ ꝓ¬
batũ: tenemꝰ ꝓfessũ. N ec intra¬
re cõpulumꝰ: nͨ exire cogemꝰ. Qmͣ¬
uis si eũ eiceremꝰ.ad uos ut ip¬
se asserit ñ rediret: s magis se
adhuc a uob̾ elongaret. Desini¬
ce gͦ frẽs. desinite tam indebi¬
tis innoxios lacessere urgiis.
⁊ cassis se̾ptetatoĩb ĩqͥetare:
qͥa nͨ cumulatiᷤ ⁊̃ cõtumeliis
ꝓuocari potimꝰ. ut uob̾ nͥ qd̾ re¬

Expanded text:
am incurreret principum, medeam incurreret principum, mederi me compellebat etiam tyrannis, raptoribus, excommunicatis. Quod animae nunc palam suggessisscm, nec profecissem, quorumdam tandem sapientium virorum consilio fretus, fugio meam damnationem, non congregationem, perditionem, non religionem. Consulite salutem quaerenti, aperite pulsanti. » Cujus nos videntes constantiam, audientes causam, et nullam contra eum calumniam, annuimus introitum, probavimus susceptum, adstrinximus probatum, tenemus professum. Nec intrare compulimus, nec exire cogemus. Quamvis si eum ejiceremns, ad vos ut ipse asserit non rediret, sed magis se adhuc a vobis elongaret. Desinite ergo, fratres, desinite tam indebitis innoxios lacessere jurgiis, et cassis scriptitationibus inquietare: quia nec cumulatis etiam contumeliis provocari pot
Abbreviated transcription (Latin):
tuicũq notis. s tm̃ de nob̾ no¬
cis monastiis. monachos susci¬
ꝑe ꝓhibem᷑. Alioqͥn cũ nullũ
monast̾iũ sit qđ alicui notũ
ñ sit: nullũ nob̾ resinqͥtur
de quo qͥs regłarit̾ suscipiat᷑.
Quom gͦ illud implebgt᷑ qd̾a be¬
ato bñdicto uł p̃cipit᷑ uł ꝑmit
solum deb̾e suscipi ad habitan¬
dũ ꝓ hospite. qͣnto cupit tp̃r: s
ĩ inuentũ ucilem suaderi ad
nos alit̾ erga p̃dictũ frẽm egeri¬
mꝰ. Nam ẽt̃ ueniens se suscipia
nob̾ humilit̾ pustularee: p̾mo
quidẽ repulsus. deinde ãmoni¬
tꝰ est. ut ad monast̾i̾ũ suũ rediret.
S ille ñ acqͥescens. inuicinã nob̾
h̾emũ se contulit: ibiq septem
ferme m̃ses nullam intertm
calũpniã: passus. qͥete habicauit.
S cũ sͥ tutũ ñ crede̾t qd̾ solus
degeret: pꝰt p̾mã repulsam. id
reditu. cũ causam sue ab eodis¬
cessionis ĩquireremꝰ: abb̃ in qͥt
m̃s habebat me. si monachũ.
s medicũ. Cogebat seruire. im

Expanded text:
cuicumque notis, sed tantum de nobis notis monasteriis monachos suscipere prohibemur; alioquin, cum nullum monasterium sit quod alicui notum non sit, nullum nobis relinquitur de quo quis regulariter suscipiatur. Quomodo ergo illud implebitur quod a beasolum debere suscipi ad habitandum pro hospite, quanto cupit tempore, sed etiam inventum utilem suaderi ad nos aliter erga praedictum fratrem egerimus Nam cum veniens se suscipi a nobis humiliter postularet, primo quidem repulsus, deinde admonitus est ut ad monasterium suum rediret. Sed ille non acquiescens, in vicinam nobis eremum se contulit, ibique septem ferme menses, nullam interim calumniam passus, quiete habitavit. Sed cum sibi tutum non crederet quod solus degeret, post primam repulsam, idireditu, cum causam suae ab eo discessionis inquireremus: « Abbas, inquit, meus habebat me non monachum, sed medicum. Cogebat servire, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgaudiũ. Itaq dilectissime i¬
rasce̾ ⁊ noli peccare. Peccab̾ aũt
ñ minꝰ nimis irascendo: qm
oĩno ñ irascendo. Si qͥdem ñi
rasci uͥ rrascendũ sit: nolle emñe¬
dare poc̃m ẽ. Plus uͦ irasci. qm
irascendũ sit. poc̃m poc̃o add̾e̾
ẽ. Qd̾ si malũ est peccatũ ñe
nĩdare. qͣmͦ malũ ñ ecit aug¬
m̃tare: Si exrecũ euentib rea¬
cuũ pendẽt iuditiũ: ñ foret cl¬
panda tua etiã ingens tͥsticia:
uͥ nimirũ ꝯsticifs qd̾ ingẽs
fiuss ⁊ cułpa. Tanto qͥppe cuil¬

Expanded text:
in gaudium. Itaque, dilectissime, irascere, et noli peccare. Peccabis autem non minus nimis irascendo, quam omnino non irascendo. Siquidem non irasci ubi irascendum sit, nolle emendare, peccatum est: plus vero irasci quam irascendum sit, peccatum peccato addere est, Quod si malum est peccatum non emendare, quomodo malum non erit augmentare? Si ex rerum eventibus reatuum penderet judicium, non foret culpanda tua etiam ingens tristitia, ubi nimirum constitisset quod ingens fuisset et culpa. Tanto quippe cul
Abbreviated transcription (Latin):
sneꝑicłm fugitantẽ. salutẽ suã
sollicite q̃ rentẽ pulsaltẽ. suppli¬
cantẽ. suscepimꝰ: seu qd̃ talem
talit̾ a nob̾ susceptũ denuo sñ
causa ñ eicimꝰ. ut qd̃ edificaui¬
mꝰ itm̃ destruentes. p̃uaricato¬
res nos cõstituamꝰ. Hinc regłe.
hinc canonũ. hinc ip̃ius nat᷑ał
legis transgl̃ores iudicam. Oppo¬
nitis enĩ indignantes. cur urm
⁊ a uob̾ excõmunicatũ. nob̾ so¬
ciare p̃sũpsimꝰ: qd̾ utiq ab alio
pati nolumꝰ. S de exc̃omunicati¬
one qͥd respondebimꝰ. qñ uosin¬
de uob̾ satiffacitis ꝓ nob̾. sciente

Expanded text:
ericulum fugitantem, salutem suam sollicite quaerentem, pulsantem, supplicantem suscepimus; seu quod talem, taliter a nobis susceptum, denuo sine causa non ejicimus, ut, quod aedificavimus iterum destruentes, praevaricatores nos constituamus. Hinc Regulae, hinc canonum, hinc ipsius naturalis legis transgressores judicamur. Opponitis enim indignantes, cur vestrum et a vobis excommunicatum nobis sociare praesumpsimus, quod utique ab alio pati nolumus. Sed de excommunicatione quid respondebimus, quando vos inde vobis satisfacitis pro nobis, sciente
Abbreviated transcription (Latin):
dixero ñ recipimꝰ qd̾ utinã sñ
pcc̃o dicẽ possem: m̃tior plane.
Si dixero recipimꝰ qͥdem. s iuste:
excusare me uelle uideor. S tu¬
tiꝰ respondebo: peccauimꝰ. uerũ¬
tam̃ qͣntũ: Non ad defersionẽ
dico. A qͦ enĩ ille ñ reciꝑet᷑: Qs¬
pelleret: aut susceptũ expelłeret:
elis uͦ seit si de ur̃a abundan¬
tia. nr̃am ds̃ uoluerit suppłe
inopiam: ut scił unũ de multi
qͥ forte apud uos religiosi tc̃ erãt
ad nos diriget. nobis quidẽ ad
solatiũ. s nichilominꝰ uob̾ adglo¬
riamͣ filius q̃dem sapiẽs: gła
est parris. Deniq ñ eũ p̃uen¬
mꝰ sollicitando. ñ circũuenimꝰ
attͣheudo. quo uos desereret uł
ad nos ueniret: quin potius ro¬
gantẽ. pulsantẽ supplicantẽ
ñ pͥus d̾s sict cõsensimꝰ reciꝑe:
qͣm remittẽ ad uos tẽptauimꝰ.
Non aũt̃ eo acquiescente: eius
nos imporcunitati. uix tandem
acqͥ eiumꝰ. Hoiẽm gͦ religiosii.

Expanded text:
dixero: Non recepimus quod utinam sine dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetupelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia nostram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de multis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solatium, sed nihilominus vobis ad gloriam? Filius quippe sapiens gloria est patris . Denique non eum praevenimus sollicitando, non circumvenimus attrahendo, quo vos desereret, vel ad nos veniret; quin potius rogantem, pulsantem, supplicantem non prius, Deus scit, consensimus recipere, quam remittere ad vos tentavimus. Non autem eo acquiescente, ejus nos importunitati vix tandem acquievimus. Hominem ergo religiosum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi forte tẽ cm̃ filius ms fuit
dũ mecũ fuit: ⁊ ñ ⁊̃ cũ me de¬
seruit.S nũqͥd qͥa corꝑe ad tẽ¬
pus recessit ⁊̃ aĩo recedere po¬
tuit Aut forte ul ip̃a mors
eũ mͥ pocerit afferre: Ita ne lo¬
sese amantiũ libertatẽ angu¬
stat. Cercus sũ qͥa nͨ locoꝵ di¬
stantia. nͨ corpoꝵ. uł mors. ł
absentia disiunge̾ potit: qͦs
unꝰ sp̃e uegetat. una carita
ligat. Deuiq si iustoꝵ aĩe in
manu dĩ st̾: ꝓfecto ⁊ qui
ĩa ĩ ip̃o deposita carne uuies¬
cũt.⁊ qͥ ip̃i adhue in cartie
ñ sod̃m carnẽ militam: simł
proculdubio sumꝰ. Ms gͥ erat
uiuus: ms erit defunctus
meũ in pat̾a recognoscã. Siqͥs
ẽ qui de manu dĩ pofsit eru¬
cre:⁊ a me illũ seꝑare ualebit.
ctio sacisfecit. S de nob̾ pater
quid eritꝰ Que inꝙͣ de nobis
digna uobis sacisfactõ place¬
bit᷑. quib utiq ꝓ grdi iniuria
imponitis. qd̾ a uob̾ recedens. a
nob̾ receptꝰ sit: Quid dicã: di

Expanded text:
si forte tunc tantum filius fuit, dum mecum fuit, et non etiam cum me deseruit. Sed nunquid quia corpore ad tempus recessit, etiam animo recedere potuit? aut forte vel ipsa mors eum mihi poterit auferre? Itane losese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia disjungere poterit quos unus spiritus vegetat, una charitas ligat. Denique, si justorum animae in manu Dei sunt , profecto et qui jam in ipso, deposita carne, quiescunt, et qui ipsi adhuc in carne non secundum carnem militamus, simul procul dubio sumus. Meus ergo erat vivus, meus erit defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare valebit. ctio satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique pro grandi injuria imponitis quod, a vobis recedens, a nobis receptus sit? Quid dicam? si
Abbreviated transcription (Latin):
dĩneẽc. ñ usq ado̾ uos cõmouiꝰ¬
s. ut nos ⁊ si uob̾ ignotos. fĩs¬
tũ uros. ⁊ si placet amicos qͦs nͦ¬
dũ uł p̃sentes u̾bo cõueneratis.
uł absentes scͥpto p̃monueratis
hac pͥma uice tã subito tam
acrit̾ arguerttis. Miramini
rimꝰ sponitis uob̾ de regła. de no
ĩ rome eccłie ur̃e babeat᷑ noti¬
cia. nos tam̃ qͥ utiq mltũ cit᷑
romã positi sumꝰ: nescio qͦ pacto
cõu̾sationis. usq ad hoc tẽpus
ł tenuem nocitiã habuerimꝰ
s nͨ aliqͣm aliqñ m̃tionẽ nob̾
de uob̾ factã fuisse meminimꝰ.¬

Expanded text:
sque adeo vos commovisset, ut nos, etsi vobis ignotos, frtros, et si placet amicos, quos necdum vel praesentes verbo conveneratis, vel absentes scripto praemonueratis, hac prima vice tam subito, tam acriter argueretis. Miramini,rimus. Proponitis nobis de Regula, de notetiam Romae ecclesiae vestrae habeatur notitia, nos tamen, qui utique multum citra Romam positi sumus, nescio quo pacto conversationis, usque ad hoc tempus vel tenuem notitiam habuerimus, sed nec aliquam aliquando mentionem nobis de