comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑtem surculi. sũ q longiꝰ
recessit a m̃re ⁊ qͣi ꝓsiliit seu.
q a cuminis temutare telispe¬
ant arbores. sunt enĩ cint̾ini
siue int̾imili. quib se innee¬
tere uites ⁊ suspẽd̾e solent ar-¬
borib quo ãminiculo freti pa-¬
linites uentos ar turbines ꝯͥ¬

Expanded text:
mam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines co
Abbreviated transcription (Latin):
tractum a captiuis. qui q̃n cap.¬
ti erant ex timore ñ ualentes
integre loqui dicebant saltẽ
saltemsatẽ .q. ut uitam ⁊ salu¬
tem ñ ꝯmitterent. Climinand᷑¬

Expanded text:
tractum a captivis qui, quando capti erant, ex timore non valentes loqui integre, dicebant ‘saltem, saltem, saltem’, ut vitam et salutem non amitterent. Redarguend
Abbreviated transcription (Latin):
cłia ñ datur odor thuris bñdt̃i.
sponso. ⁊ sponse. Inde ⁊̃ est qd̾ ob¬
lato thure bñdicto sr̃ altare.
si descendat thuribłm ad cłicos.
in thoro. uł ad laicos. aliud thꝰ.
sũ bñdictõe apponendum est. ⁊ ho¬

Expanded text:
clesia non datur odor thuris benedicti sponso et sponsae. Inde etiam est quod oblato thure benedicto super altare, si descendat thuribulum ad clericos in choro, vel ad laicos, aliud thus sine benedictione ponendum est, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
tibias excogitatas in frigia fe¬
tibias aũit appellatas putant.
qd̃ primũ de ceruinis tibiis. cͣ¬
rib ꝙ hunuloꝵ fierent. dein¬
de ꝑ abusionem ceptas uoca¬
ri ⁊̃ que ñ de crurib ossib ue

Expanded text:
Tibias excogitatas in Phrygia feTibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis, cruribusque hinnulorum fierent; deinde per abusionem ita ceptas vocari, etiam que non de cruribus ossibusve
Abbreviated transcription (Latin):
igris uocata est pp̃ uolucrẽ
fugam. Ita eñi noĩant ꝑ ꝑ se. me¬
di ⁊ greci sagittam. est aũt bes¬
tia uariis distincta macłis. uir¬
tute et uelocitade mirabił. ex cͦ
nõie slumen tigres appellatur.
qd̃ is rapidissimus sit oĩm fliuno¬
rum has magis hircana gignit.

Expanded text:
igris vocata propter volucrem fugam. Ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis, ex cujus nomine flumen Tigris quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hircania gignit.
Abbreviated transcription (Latin):
dantur sũ qr occłtum lum̃ ha¬
tum. hii int̾ om̃s sensus uicini¬
ores aĩe existunt. In ocłis eñĩ õe
m̃tis iudicium est. uñ ⁊ aĩ ꝑtu¬
rbatõ uł hylaritas in ocłis ap¬

Expanded text:
uia occultum lumen hatum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis ap
Abbreviated transcription (Latin):
ens est młtitudo ab uno pͥn¬
ut᷑ grecie ⁊ asie. hinc ⁊ gentilitas.
dr̃. geus aũt appellata p̃p gñat᷑oes
familiaꝵ .i. a gignendo sic̃ nat̃o

Expanded text:
Gens est multitudo ab uno prinut Grecie, Asie. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo; sicut natio
Abbreviated transcription (Latin):
uocabantur regum hitatula.
uñ ⁊ nom̃ hñt. nã basileꝰ rex ⁊
basilice regie hĩtatõnes dñr nc̃
aũt iõ dĩna templa basilice no¬
mĩantur. qr ibi regi deo sacri

Expanded text:
vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent. Nam basileos rex et basilice regie habitationes: nunc autem ideo divina templa basilice nominantur, quia ibi regi omni
Abbreviated transcription (Latin):
detur sanguis illiꝰ qui uiola¬
dentes atrociorem penam im
molatorem indicabant alii eĩ
liquores ñ effundũtur de ua¬
ĩe quin aliqd̃ uestigiũ sui in
uase relinqͣnt solus ã humor
aque ꝓrsus effunditur ꝙ. fa¬
eo ut nlłm uestigiũ eiꝰ rema¬

Expanded text:
detur sanguis illius qui violadentes, atrociorem poenam in violatorem indicabant. Alii enim liquores non effunduntur de vase, quin aliquod vestigium sui in eo relinquant. Solus aquae liquor prorsus effunditur. Quod faeo, ut nullum vestigium ejus appa
Abbreviated transcription (Latin):
a re. sołet intlłi quo corda hõmi
possumꝰ ẽẽ scriptũ ⁊̃ lict̾is sc̃is.
Semel locutus est dõ duo hoc
audiui ⁊ c̃. qd̃ enĩ dc̃m est se.¬
mel locutus est dĩ intlłr im¬
mobiliter ħ ẽ inꝯmutabiłr õi

Expanded text:
a re soleret intelligi, quo corda hominum possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. . Quod enim dictum est, semel locutus est: intelligitur immobiliter, hoc est, incommutabili
Abbreviated transcription (Latin):
ato inolutũ est. presens qd̾ in¬
ter digitos uentis traicit᷑. futm¬
qd̾ in lana. que in colo inplicita
est eo qd̃ ad huc ꝑ digitos uen
traiciend̾ est. parcas uͦ fata ꝑ¬
antifrasim applłatas qd̾ mĩnue
ꝑcant. qͣi tres ẽẽ uolu̾nt. unã
que uitam hõis ordiatur. alte¬
ram q̃ ꝯterat. Terciam querũ¬

Expanded text:
nvolutum est: praesens, quod inter digitos neentis traicitur: futurum, in lana quae colo inplicata est, et quod adhuc per digitos neenttraiciendum est. Parcas κατ’ antifrasim appellatas, quod minime parcant. Quas tres esse voluerunt: unam, que vitam hominis ordiatur; alteram, que contexat; terciam, que ru
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ. qd̃ iris uͥl aliud est. quam
nubes soli opposita radios solis
młtipłr informata. ea enĩ ẽ
lũiosũ corpus radios suos mit¬
tit in ꝑtem oppositã. in qua
qñ mibem ĩuenit. que in u¬
na sui ꝑte est densa. in alia dẽ¬
in illa que ẽ densa solares ra¬
dii .q. in uitro in clusi. rubeũ
ori. croceam. in rarissiã albũ ⁊
ubis magis accedit ad colores
ingredini affines ẜ maioreni
raritatem magis accedit ad co¬
lores albedini assines.pͣ. nubes
illa qd̾ dam corpus est ꝯpositũ.
radiis solarib accensa .a .iiͦiͦiͦ. e.¬
lem̃tis quadriꝑtitam trahit co¬
lorem ab igne rubeũ. ab aere
ceruleũ siue liuidũ ł ppureũ.
ab aqua uiridem. a t̾ra nigrũ.
hinc est qd̃ si uideatur iris in
mane. uidetur. in occidẽde. si ĩ
die urͣ in septẽtͥone. in m̾idie
ñquam uideri pot̃ cũ sol in¬

Expanded text:
Et nota quod iris nichil aliud est quam nubes soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim estluminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densa, in alia deIn illa que est densa solares radii, tamquam in utre conclusi, rubrum ori croceum, in rarissima album; eubis, magis accedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum radiis solaribus accensa, a quattuor elementis et quadripertitum contrahit colorem, ab igne rubrum, ab aere ceruleum sive lucidum vel purpureum, ab aqua viridem, a terra nigrum. Hinc etiam est quod, si videatur iris in mane, videtur in occidente, si in videtur in septentrione; in meridie numquam videri pot
Abbreviated transcription (Latin):
aũt a sole resplendet. dũ ca¬
ue nubes ex adu̾so radiũ solis
accipiũt. ⁊ arcus spẽm fingũt.
cui uarios colores illa dat res.
cẜ aqua denuis. aer lucidus.
et nubes caliginãtes. irradi¬
ata ista uarios creant colores .

Expanded text:
autem a sole resplendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores.
Abbreviated transcription (Latin):
rum. sic ait. arcus in aere qͣ¬
dricolor ex sole adu̾so. nubib¬
q formatur. dũ radius solis ĩ¬
rariꝰ aũt estate quã hyeme et
tur. ut pote de lucia refulgẽs.

Expanded text:
 fiat. Arcus in aere quadricolor ex sole et nubibus formatur dum radius solis caRarius autem aestate quam hyeme, et tur, ut pote de luna refulgens.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ritoria sic aũt in tres ꝑtes di.¬
gulis ꝑtib tribuni dic̾entur.
uñ ⁊ sũptus quos dabant ppłi
tributa noĩarunt.

Expanded text:
a territoria. Sic autem in tres partes dingulis partibus tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus quos dabant populi tributa nominaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stis. Int̾ cet̾as enĩ aues huit soli
testiculi adimũtur. uñ uet̾es
abscisos gallos uocabant. sic̃ ã
a leone seena a dracone dͣcena.
Ita a gallo gallina. gallus aũt¬

Expanded text:
s. Inter caeteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena, a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Gallus
Abbreviated transcription (Latin):
piciens alonge uenatoꝵ̾ in¬
celsus dñs ⁊ hũilia respicit
et alta alonge cognoscit. et
sicut prudentissimꝰ creaturam
quã creauit ad honorem sui
noĩs ꝓspicit uidet et regit.¬
⁊ añ quam incidamus in saq̃¬
um diabłi: nos int̾ius ꝓuiden¬
do ꝯtegit. s ne telis cogitato
bis alta montiũ pet̾e ⁊ sensus
diuinoꝵ eloquioꝵ discut̾e¬
⁊ ut inde qͣi in speculo ꝯsid̾e¬
mus quid placeat quid ue¬
displiceat in nobis ip̃is ꝯdito¬
ri nr̃o. Nam sicut capra uena.
rem: sic iebat. unus ex uo¬
bis me redditurus est. et m¬
anifestius. uda osculo tra¬

Expanded text:
piciensque a longe venatorum incelsus Dominus, et humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Et sicut prudentissimus creaturam, quam creavit ad honorem sui nominis, prospicit, videt, et regit, antequam incidamus in laqueum diaboli nos interius praevidendo contegit, sed ne telis cogitatiobis alta montium petere, et sensus divinorum eloquiorum discutere, ut ibi quasi in speculo consideremus quid placeat, quid displiceat in nobis ipsis Conditori nostro. Nam sicut caprea venatrem, sic aiebat: Unua ex vobis me traditurus est . Et manifestius: Juda osculo tra
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ captat as¬
ꝑa. ñ nlłi a crepi-
cas appellau̾nt. de quo phisiolo¬
gus dicit qr amat montes al¬
tos ⁊ pascitur in ꝯuallib m̃o¬
tium. est enĩ sacis preciosum
aĩal preuidens õĩa a longe ni¬
mis bñ ita ut si in alia regio¬
ne hoĩes uiderit ambulantes:
mat excelsos mõtes hoc pr̃iar

Expanded text:
eo quod captet aspera. Nonnulli a crepitucades appellaverunt. De quibus physiologus dicit quod amant montes altos, et pascuntur in convallibus montium. Est enim valde providum animal, praevidens omnia a longe nimis bene, ita ut si in aliqua regione homines viderit ambulantes, mat excelsos montes, hoc est pr
Abbreviated transcription (Latin):
nectute deficere sentiunt
sp̃u narium serpentes de ca¬
uernis suis extrahunt. ⁊ sr̃¬
bulo reꝑantur. sagiteas in¬
fixas: pastu diptanni ercuti¬
unt. mirantur aũt sibilũ
fistularũ. erectis aurib et
b precedentiũ capita sr̃po¬
nũt. sibi inuicem famulan¬
tes nullum pond̾is laborem
sentiunt. lacrime eoꝵ collec¬
te ⁊ ossa inuenta in corde e¬
oꝵ apta sũt potui cordis pul¬
sum laborantib. cerinis qͦ
diabłm hũani gu̾is iniimc̃
qͣi in spelũca latitantem in
oĩ natione sp̃u diuine sapĩe
abstrahens : uirtutis pede ca¬
pud eius ꝯtriuit. pabuloq ue¬
neni mortis quam sponte su¬
biit: nrãm naturam pecca¬
minum senectute pregraua¬
ad ip̃m enĩ psalmographus
dicit. leuani ocłos ieos in
montes uñ .ue. au .nͥi. mon

Expanded text:
sentiunt, spiritu narium serpentes de cavernis extrahunt, et suppabulo reparantur. Sagittas infixas pastu dictami excutiunt. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acbus praecedentium capita superponunt, sibi invicem succedentes, nullum ponderis laborem sentiunt. Lacrymae eorum collectae, et ossa in eorum corde inventa, apta sunt potui, cordis pulsu laborantibus. Cervus quoque diabolum humani generis inimicum, quasi spelunca latitantem in omni natione, spiritu divinae sapientiae abstrahens, virtutis pede caput ejus contrivit, pabuloque veneni mortis quam sponte subiit, nostram naturam peccaminum senectute praegravaAd ipsum enim Psalmographus dicit: Levavi oculos meos in mont
Abbreviated transcription (Latin):
nr diabłs tamquã leo rugiẽs
circuit querens quem deuoret.
affrica ht hos magnos. ¶ De
ẏmii latine uocantur
tõ cid̾ in eis siłitudo rõnis hu¬
mane sentitur. hi¬
i elementoꝵ saga¬
ces in noua luna exultant. me¬
dia tristantur. hoꝵ gen̾a sũt
quĩq. ex quib circa petici cau
uocant. spinge sunt uilose
⁊ dociles ad feritatem obliui¬
ose carofali. et ip̃i sũt siłes ca¬
nb longamq candam haben¬
tes et fac̃iem ad modum ca¬
nis. uñ ⁊ sic nũcupantur. et¬
pene toto aspectu distant a
cet̾is. sunt enĩ facie acuta. lõ¬
ga barba ⁊ lata cauda.natu¬
re sẏmie talis est ut cum pe¬
ꝑerit genimos catulos: uñ di¬
ngat in alt̾m odiat. qd̃ si aliqñ
euen̾it ut auenatorib quera¬
tur: añ se amplectitur quem
diligit ⁊ alt̾m quẽ odit collo
portat. s cum lassa fu̾it bipes
eundo: ꝓieit nolens quẽ dilige.¬
bat. seruatq uolens quẽ odio
habebat. cuius figuram diã.
h̃t. e qui capud ht̃ caudam uͦ

Expanded text:
r diabolus tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Africa habet hos magnos. CAP. Simiae Latine vocantur eo quod in eis similitudo rationis humanae sentitur. Hae elementorum sagaces, in nova luna exsultant, in media tristantur. Harum genera sunt quinque, ex quibus cercopitheci caudvocant. Sphinges sunt villosae et dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi sunt similes simiis, longamque caudam habentes, et faciem admodum canis, unde et sic nuncupantur. pene aspectu distant a caeteris; sunt enim facie acuta, longa barba, et lata cauda. Natura simiae talis est ut cum peperit geminos catulos, unum diligat, et alterum odiat. Quod si aliquando evenerit ut a venatoribus quaeratur, ante se amplectitur quem diligit, et alterum quem odit collo portat. Sed cum lapsa fuerit bipes eundo, projicit nolens quem diligit, servatque nolens quem odio habet. Cujus figuram diabolus habet qui caput habet, caudam vero
Abbreviated transcription (Latin):
te rugit. similit̾ et in die. ex
hoc cõgnoscitur qñ equinoc-¬
tium est. et num horarum
diei uł noctis arugitib ona-¬
gri semel rugientis ꝑ singu¬
las cognoscunt horas. figu¬
ram huiꝰ diabolus ht qui cũ
scierit noctem ⁊ diem coequa
ri .i. cũ uiderit ppłm qui ambu.¬
labat in tenebris ꝯu̾ti ad do¬
minum et coequari fidĩ iusto¬
rum sicut coequatur nox cum
die. idcirco rugit nocte ac die
ꝑ singłas horas q̃rens escam
suaurn enĩ rugit onager
nisi qñ querit escam sibi sicut
dicit rob. ñquid clamabit ona¬

Expanded text:
te rugit. Similiter et in die, et ex hoc cognoscitur quod aequinoctium est, et numerum horarum diei vel noctis a rugitibus onagri semel rugientis per singulas cognoscunt horas. Figuram hujus diabolus habet, qui cum scierit noctem et diem coaequari, id est cum viderit populum, qui ambulabat in tenebris, converti ad Dominum, et coaequari fidei justorum, sicut coaequatur nox cum die, illico rugit nocte ac die per singulas horas, quaerens escam suam. Neque enim rugit onager, nisi quando quaerit escam sibi sicut dicit Job: Nunquid rugiet ona
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. qd̃ caldei in ignem ꝑ q̃
traiciebat ꝑiuilos suos. ꝓiecerũt
abram ⁊ aram. q uolebãt ignẽ
adorare et aram iͥ expiranite. a¬
dr̃. ego sum qui eduxi te de hura.¬

Expanded text:
lantur, quod Chaldaei in ignem, per quem trajiciebant parvulos projecerant Abram, et Aran, quia nolebant ignem adorare, et Aran ibi exspirante, Atur: Ego sum qui eduxi te de Hur
Abbreviated transcription (Latin):
acinctus h̾ba est hñs
florem purpuream traxit
aũt nom̃ a pu̾o quodam nobili
qui in saltib int̾ purpureos flo¬
res reꝑtus est int̾fẽs dedit ꝙ no¬
men h̾be puerilis fun̾is casus.
est aũt radice. ⁊ flore male siłis.¬

Expanded text:
Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus; deditque nomen herbae puerilis funeris casus. Est autem radice et flore bulbi simi
Abbreviated transcription (Latin):
reis geninus. Iacinctus ex nõis su¬
i fulgore uocatus est ħͥ in echio¬
pia inuenit᷑. ceruleum hñs colo.
rem. optimꝰ. qui nec rarus est.
nͨ densitate obtusus. s ex utro
temꝑam̃to lucet purpuraci re¬
fulgens. hic aũt ñ rutilat eqͣ¬
liter. Sereno enĩ ꝑspicunus ater
gratus est. nubilo aũt corã ocłit e¬
uanescit. ates marcescit. in os mis¬
sus. frigidus est in sculpturis du¬
rissimus nͨ tñ in uictus slam ada¬
mante scribitur. ⁊ signatur. It̃¬

Expanded text:
inthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo arcem᷑ ingressu ab obstã.¬
do dc̃m. alii aiũt hostiũ applłari.
q hostem moratur ibi eñ adu̾sa.¬
riis nos obicimꝰ. huic hostia tib̾¬
nia. qd̾ hostib sir̃t opposita hosti¬

Expanded text:
aliquo arcemur ingressu, ab obstando dictum. Alii aiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adversariis nos objicimus. Hinc et ostia Tiberina, quia hostibus sunt opposita. Fo
Abbreviated transcription (Latin):
fluens r quietus in celi
culmine stare ꝯtempsit s sr̃bi¬
e pond̾e deorsum corruens ce¬
cidit. grece uͦ diaꝰ. eriminator
uocatur q ł crimĩa in q̃ ip̃e il¬
licit ad dm̃ referat uł q elec.¬
toꝵ inuocencia crim̃b fictis

Expanded text:
fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enim diabolus criminator vocatur, quod vel crimina in quae ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ leuit tria gn̾a pam̃i. paues
sac̾dotales erãt panes ꝓpõnis. qͥ
de publico sũptu fiebͥant. quos
ñ licebat ed̾e nͥ solis sac̾dotib.
panes leuitici qui ⁊ offertorii
ta nͥ ncc̃itate rediret ad domũ
pr̃is sui ut eẽt . q. filia famili¬
as. hiis ñ uescebantur aduene
inquilinꝰ ⁊ mentem uariꝰ sac̾¬
dotis. uerna tñ ⁊ empticiꝰ ip̃iꝰ
uesci pot̾ant. laici .i. ꝯmues

Expanded text:
se tria genera panum, panes Sacerdotales erant propositionis, qui de publico sumptu fiebant, quos non licebat edere nisi solis sacerdotibus; panes Levitici, qui et offertorii,ta, nisi necessitate rediret ad domum patris, ut esset quasi filia familias. His non vescebatur advena, inquilinus, mercenarius sacerdotis; verna tamen, vel emptitius ipsius vesci
Abbreviated transcription (Latin):
sum aspiciũt. Uñ ⁊ nom̃ trax̃.
siam hyrci sũt ocłoꝵ angeli
scd̾ suetoniũ eiuꝰ naͥtura a dõ
calidissima est. ut ad amantẽ
lapidem. quẽ nec ignis. nec fer¬

Expanded text:
aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum Suetonium, cujus natura adeo calidissima est, ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec fer
Abbreviated transcription (Latin):
giet. homo u̾o tutus suo inge
nio erit sicut in principio. sp̃u¬
alit̾ aũt hoc intesligendũ est
atcs ad sr̃iorem sensum alle¬
gorice est dicendum. quid enĩ
ꝑ lupum nisi diabłm. quid ꝑ
hoĩem nsi genus humanũ. qͥd
ꝑ uestimentum nͥ pcc̃m. quid
per lapides nisi apłos cet̾ͥos san¬

Expanded text:
giet; homo vero tutus suo ingenio giet; homo vero tutus suo ingenio liber erit, sicut in principio. Spiritualiter autem hoc intelligendum est, atque ad superiorem sensum allegorice est ducendum. Quid enim per lupum nisi diabolum, quid per hominem nisi genus humanum, quid per vestimentum nisi peccatum, quid per lapides nisi apostolos s
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem uid̾it quã uideatur ab
eius figuram diabłs portat
ac circuit ecc̃as fidelium ut
mactet ⁊ ꝑdat aĩas eoꝵ. qd̃
uero generatur conͣtruo
prinio mensis maii: sig̃itat
diabłm in primo sr̃bie motu
ruisse de celo. qd̃ aũt ant̾iorib¬
menbris uires ht ⁊ non in po¬
st̾iorib: eumdem diabolum si¬
gnificat prius in celo angłm
lucis fuisse. nũc u̾o deorsum a
cte lucent q quidam diabłi o¬
ꝑa cecis ⁊ fatuis uiris uident᷑
eẽ pulcra atꝙ salubria. cum
catulos nutrit: non nisi in
longinquo predam capit. qr
eos diabolus bons temꝑalib
fouet de quib certus est in
eius. qd̃ ñquam capite retro
sñ toto corꝑe u̾titur: diabolũ
demonstrat᷑ ad penitudĩs correc¬
tõnem ñquam flecti. quid uͦ a
gendum est hõi cui lupus ab-
ttulit uires clamandi: qui enim
ñ h̃t potestatem uociferat̃ois
ꝑdit auxilium longe stantis.
feriat. quid postea: lupus au¬
daciam ꝑdens sue uirtutis fu¬

Expanded text:
hominem viderit, quam videatur ab hominem viderit, quam videatur ab Ejus figuram diabolus portaac circuit Ecclesias fidelium ut mactet et perdat animas eorum. Quod vero generatur tonitruo primo mensis Maii, significat diabolum in primo superbiae motu ruisse de coelo. Quod autem in anterioribumembris vires habet, et non in posterioribus, eumdem diabolum significat prius in coelo angelum lucis fuisse, nunc vero deorsum apcte lucent, quia quaedam diaboli opera caecis, et fatuis viris videntur esse pulchra atque salubria. Cum catulos nutrit, non nisi in longinquo praedam capit, quia eos diabolus bonis temporalibus fovet, de quibus certus est quod in ejus . Quod nunquam capite retrorsum sine toto corpore vertitur, diabolum demonstrat ad poenitudinis correctionem nunquam flecti. Quid vero agendum est homini, cui lupus vires abstulit clamandi? Qui enim non habet potestatem vociferationis, perdit auxilium longe stantis. iat. Quid postea? Lupus audaciam suae virtutis perdens fu
Abbreviated transcription (Latin):
lupos uocatos ai
et quicquid pede p̃sserit nõ
muit. rapax aũt bestia ⁊ cru-¬
ores appetͥens. de quo rusticia¬
iunt uocem hoĩem ꝑd̾e si eũ
lupus prior uderit. uñ ⁊ sũ¬
bito tacenti dr̃. lupus est in
fabula. certe si se preuisum
senserit deponit ferocitatis au¬
daciam. lupͥi doto anno ñ am¬
plius quam dies .xii. doeunt.
ra describit. collum nũquã
qñ preda fertur uiuere. aliqñ
tra. ñ nũquam uento. lupa
deniq in mense nisi in maio
qñ fit tonitruus catules su¬
os gigignit. cuius astutia tã¬
ta est it in uicinio suo suis
catulis predam ñ capiat set ĩ
longinquo. qd̃ si opus fuit ut
noctu predam querat tamquã
canis mansuetus passim ado¬
tu fetorem sui flatus canes sẽ¬
tiant et uigilent pastores. ꝯͣ
uentum ꝑgit. et si aliqñ ramꝰ
uel tale aliquid sub eius pede
frangendo sonu̾it: ip̃m pedẽ
morsu asꝑo castigat. oculi eiꝰ
in nocte lucent uelud luc̾ne.
euuis natura talis est ut ꝑdat
homo uires clamandi si prius

Expanded text:
lupos vocatos aiuet quidquid pede presserint non vivit. Rapax est bestia, et cruoris appetens. De quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur: Lupus est in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit ferocitatis audaciam. Lupi toto anno non amplius quam duodecim dies coeunt. ra describit. Collum nunquam quando praeda fertur vivere, aliquando terra, nonnunquam vento. Lupa denique in nullo mense nisi in Maio quando fit tonitru, catulos suos gignit, cujus astutia tanta est, ut in vicino loco suis catulis praedam non rapiat, sed in longinquo. Quod si opus fuerit ut noctu praedam quaerat, tanquam canis mansuetus passim ad one fetorem sui flatus fortuitu canes sentiant, et excitent pastores, contra ventum pergit, et si aliquando ramus vel tale aliquid sub ejus pede frangendo sonuerit, ipsum pedem morsu aspero castigat. Oculi ejus in nocte lucent velut lucernae. Cujus natura talis est, ut perdat homo vires clamandi, si prius
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓphetis adamantini lapidos
supra montem ad amantinũ
antequam denicħ redempti
eẽmus: sub potestate nnnici
eramꝰ. uocem quocẜ clamandi

Expanded text:
phetis adamantini et vivi lapides supra montem adamantinum. Antequam denique redempti essemus, sub potestate inimici eramus, vocem quoque clamandi
Abbreviated transcription (Latin):
qr a greco descendit põt̃ penłti¬
mam ꝓduc̾e. apd̾ grecos enĩ in
młtis uocalis añ uocalem ꝓduci.¬
tur. s qñ ad formam latinitas
redactum est. pot̃ corripi in le¬
gendo. apud latinos enĩ uocał
añ uocalem ñ ꝓducitur ñ in ꝑ¬

Expanded text:
 a Greco descendit potest penultima produci – apud Grecos enim in multis vocalis ante vocalem producitur –, sed quia ad formam latinitatis reductum est potest et corripi in legendo – apud Latinos enim vocalis ante vocalem non producitur nisi in p
Abbreviated transcription (Latin):
tripler est. Ephim̾is nãcẜ applła¬
tur uniꝰ diei digestio. ħ apud
nos diariũ uocatur. nam et la¬
ida dñr Balendaria applłantur.
que in menses singłos dig̾unt᷑.
Annales sũt singuloꝵ annoꝵ¬

Expanded text:
triplex est. Ephemeris namque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Larida dicunt. 2. Kalendaria appellantur quae in menses singulos digeruntur. 3. Annales sunt res singulorum anno
Abbreviated transcription (Latin):
ior uescendi appetitus. edaci¬
tas enĩ grece bruma appellat᷑.
uñ et inbrunati dñr quib
fastidium est ciboꝵ. ¶hec tẽ¬
ꝑa singłis in celi ꝑtib ascri.¬
buntur. uer quoq orienti da.¬
tur. q tũc ex t̾ris oĩa oriũt᷑.
estas uͦ m̾idiano eo qd̃ ꝑs eius
lore flagrãcior sit. hyemps septẽ¬
trionẽ eo qd̃ frigorib et ꝑpe¬
tuo gebi torpet autũpnꝰ occi¬
duo p̃p̃ qd̃ graues morbos ht.
uñ ⁊ tũc oĩa folia arboꝵ de¬
Fluũt. ut aũt autũpnꝰ habũ¬
det morb̾ hoc facit ꝯfimum
frigoris et caloris. ⁊ ꝯpugnã¬

Expanded text:
unc vescendi appetitus. Edacitas enim Graece broma appellatur. Unde et imbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. Hibepora singulis etiam coeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur. Aestas vero meridiano, eo quod pars ejus calore flagrantior sit. Hyems septentrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnan
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ post hyemem uestitur
tellus h̾bis et in florem oĩa
sta ⁊ arida. nam calor aridꝰ
est. autũpnꝰ a tẽpestate uo¬
catus qũ folia arboꝵ cadũt.
⁊ oĩa maturescũt. hyemem

Expanded text:
enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta sta et arida: nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando et folia arborum cadunt, et omnia maturescunt. Hiemem
Abbreviated transcription (Latin):
aculus abacho reꝑtore
uitis. fertur inuentus qͦ
hoĩes moti uino inniterẽ¬
tur. sic̃ aũt a bacho bacłs ita
abaculo dr̃ bacłs ꝑ diminutõ¬

Expanded text:
Baculus, a Baccho repertore vitis fertur inventus, quo homines moti vino inniterentur. Sicut autem a Baccho baculus, ita a baculo bacillus per diminut
Abbreviated transcription (Latin):
ne ocłoꝵ uocata. tanti eĩ
ꝯtuitus ẽẽ dr̃ ut cũ sr̃ maria
ĩmnobili penina feratur nec
hũanis pateat obtuitib de
tanta sublimitate pisciculos
natare uideat ad ad tormen¬
ti instar descendens raptam
p̃dam pennis ad littus ꝑtra.
tur obtuitum ñ flectere. uñ
⁊ pullos suos ungues suspen¬
sos radiis solis obicit.⁊ quos

Expanded text:
ne oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertratur obtutum non flectere, unde  pullos suos unguibus suspensos radiis solis obicit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
dia callide cirꝯspectionis. co¬
lor u̾o saphirinus in pectore
celeste desid̾ium designat ĩ
hũana mente. color subrubẽs
in penuis: amorem designat
ꝯtemplatõis. longitudo cau¬
de longitudinem innuit fu¬
ture uite. qd̃ aũt qͣi ocłos in
cauda ħ̃t : ad hoc ꝑtinet qd̾
unus quisꝙẜ doctor preuidet
qd̃ ꝑiculum in fine singulis
ĩminet. est in cauda color ui¬
ridis ut initio ꝯueniat finis.
uarietas gͥ coloꝵ: designat
diu̾sitatem uirtutum. Noͣ ⁊̃
qd̾ pauo dum laudatur cau¬
dam erigit. ꝙr p̃latus quilib
adulandiũ laudib ꝑ uanam
głam mentem leuat. penuas
in ordine ponit. q quicqͥuid
doctor agit se ordĩate fecisse
credit. cum aũt cauda erigit᷑.
post̾iora nudantur. ⁊ sic qd̾ la¬
udatur in oꝑe: deridetur in

Expanded text:
dia callidae circumspectionis. Codia callidae circumspectionis. Color vero sapphirinus in pectore, coeleste desiderium designat in humana mente. Color ruffus subrubens in pennis amorem significat contemplationis. Longitudo caudae longitudinem innuit futurae vitae. Quod autem quasi oculos in cauda habet, ad hoc pertinet quod unusquisque doctor praevidet, quod periculum in fine singulis imminet. Est in cauda color viridis, ut initio conveniat finis. Varietas igitur colorum designat diversitatem virtutum. Nota etiam quod pavo, dum laudatur, caudam erigit, quando praelatus quilibet adulantium laudibus per vanam gloriam mentem levat. Pennas in ordine ponit, quia quidquid doctor agit, se ordinate fecisse credit. Cum autem cauda erigitur, posteriora nudantur, et sic quod laudatur in opere, derid
Abbreviated transcription (Latin):
fortis int̾pretatur. Nõ
est gͥ mirũ si classem ꝯ¬
fessionis frangat inpe¬
sis pła diximꝰ: restat ut de ꝑa¬
uone de quo agere intendimꝰ
aliquid postea dicamus. pauo
sicut dicit y̾sidor᷑. a sono uocis
nomen accepit. cũ enĩ ex in.¬
ꝓuiso clamare ceꝑit: pauorẽ
subitũ audientib incutit. pa¬
eiuis pauor audientib infera¬
tur. pauo dum in tharsis hĩ¬
tat delicatos designat. cũ u̾o
ꝑ classem in ierłm delatus fu¬
erit. doctoꝵ p̃dicantiũ figu¬
ram gerit. duras ht carnes
⁊ putredini resistentes que
a calore epatis coqui possint
in stomacho. tales sunt doc
cupiditatis exurit nec calor
libidinis accendit. ht pauo uo¬
cem t̾ribilem. incessum simpli¬
cem. capud serpentium. pectus
saphirinm. ht̃ ⁊̃ in aliis pi¬
umas aliqͣntulum ruphas h̃t
guibilem gehenne ignem.
simpłr incedit quotiens in
oꝑib suis hũilitatem ñ exce¬
dit. ht̃ capud serpentis dũ ca¬
pud mentis tenetur sub c̾co¬

Expanded text:
fortis interpretatur. Non fortis interpretatur. Non est igitur mirum si classem confessionis frangat isis jam diximus, restat ut de pavone, de quo agere intendimus, aliquid dicamus. « Pavo, sicut dicit Isidorus, a sono vocis nomen accepit. » Cum enim ex improviso clamare coeperit, pavorem subitum audientibus incutit. Paejus pavor audientibus inferatur. Pavo dum in Tharsis habitat, delicatos designat. Cum vero per classem in Jerusalem delatus fuerit, doctorum praedicantium figuram gerit. Duras habet carnes, et putredini resistentes, quae a calore hepatis coqui possunt in stomacho. Tales sunt fortcupiditatis exurit, nec calor libidinis accendit. Habet pavo vocem terribilem, incessum simplicem, caput serpentinum, pectus sapphirinum, habet etiam in alis plumas aliquantulum ruffas, habet guibilem gehennae ignem. Simpliciter incedit, quoties in operibus suis humilitatem non excedit. Habet caput serpentinum, dum caput mentis tenetur sub custo
Abbreviated transcription (Latin):
tharsis. primꝰ anniut morałr
est cogitatio. scd̃s locutõ. t̾¬
cius:. oꝑatio. cũ gͥ de hiis tri¬
b simul ꝯfessio agitur: qͣi
a seruis salonis ꝑ tres annos
semel in tharsis itur. s et io¬
saphath rex iuda sicut hysto¬
ria dicit: classes in mari fecit
que nauigarent in ophir p̃e¬
aurum ⁊ ire non potuerunt
qr ꝯfracte sũt in asiogaber.
ios aphat : iudicans. a sỹogaber
qr iudicium ꝯfessioni dñatur.
cum enĩ pcc̃or in ꝯfessione se¬
ip̃m iudicat : tũc rex iosaphat
in iudea regnat. ophir uero
ħ̾bosum int̾pretatur. ħbosa
t̾ra dr̃ que ab aliquo ñ elabo¬
ratur. que uescitur hũndãcia
gram̃is ut moueat affc̃m de
tuosi sedent. desidiosi lacent.
sedent assiduitate. lacent dis¬
solutõe. ħ ħbosum est hic mũ¬
dus st̾llis ⁊ infeꝯdus. In ophir
gͥ classis iosaphat ire p̃p aurũ
nititur ut dum mundi casus
attenditur : mentis puritas
acquiratur. s cum hoc agit᷑.
in assiogaber classis iosaphat
fracta fuisse ꝑhibetur. gaber

Expanded text:
s. Primus annus moraliter est cogitatio, secundus locutio, tertius operatio. Cum igitur de his tribus simul confessio agitur, quasi a servis Salomonis per tres annos semel in Tharson itur. Sed et Josaphat rex Juda, sicut historia dicit, classes in mari fecit, quae navigarent in Ophir proaurum, et ire non potuerunt, quia confractae sunt in Asiongaber . Josaphat judicans, Asiongaber o judicium confessioni dominatur. Cum enim peccator in confessione seipsum judicat, tunc rex Josaphat in Judaea regnat. Ophir vero herbosum interpretatur, herbosa terra dicitur quae ab aliquo non elaboratur, in qua nascitur abundantia gtuosi sedent, desidiosi jacent. Sedent assiduitate, jacent dissolutione. Hoc herbosum est hic mundus sterilis et infecundus. In Ophir igitur classis Josaphat ire propter aurum nititur, ut dum mundi casus attenditur, mentis puritas acquiratur. Sed cum hoc agitur, in Asiongaber classis Josaphat fracta fuisse perhibetur. Gaber,
Abbreviated transcription (Latin):
udium p̃sentis uide dolor ⁊ tri-¬
sticia sequit᷑. gaudium u̾o fut᷑e
nec dolor nͨ tristicia subseqͥtur.
gaudium presentis scłi est ho-¬
norib sublimari. reb tͣnsitoriis
ad tempus ꝑfrui habũdare ꝑẽ¬
tũ coꝑia ⁊ eoꝵ delectari p̃sencia.
cũ añt aliquis priuatur houo-¬
rib. spoliatur reb. cũ aliquis
amicoꝵ moritur: tũc dolor se¬

Expanded text:
udium praesentis vitae dolor et tristitia sequitur, gaudium vero futurae nec dolor nec tristitia subsequitur. Gaudium praesentis saeculi est honoribus sublimari, rebus transitoriis ad tempus perfrui, abundare parentum copia, et eorum delectari praesentia. Cum autem aliquis privatur honoribus, spoliatur rebus, cum aliquis amicorum moritur, tunc dolor se
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ bus egreditur: adhuc dulce¬
diue p̃sentis scłi delectatur. et
que male gessit: ad memoriã
moriens reducit. cum uero ni¬
uega pluma cignus exuitur:
in ueru põitus ad ignem tor¬
retur. siłr cum diues sr̃bus
moriens exuitur mũdana gła
descendens ad flãmas infernĩ
cruciabitur ꝑ tormenta. et qͥ
cibum querere ꝯsueuerat ni¬
mis in abẏssum descendens fit
cibus ignis. ¶¬
lassis salomonis ꝑ¬

Expanded text:
superbus egreditur, adhuc dulcesuperbus egreditur, adhuc dulcedine praesentis saeculi delectatur, et quae male gessit, ad memoriam moriens reducit. Cum vero nivea pluma cygnus exuitur, in veru positus ad ignem torretur. Similiter cum dives superbus moriens exuitur mundana gloria, descendens ad flammas inferni cruciabitur per tormenta, et qui cibum sumere consueverat nimis, in abyssum descendens fit cibus ignis. Cclasse Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
sit totus plumis albus.
Nullus enĩ meminit cig¬
a canendo est appellatus
eo qd̾ carmĩs ducedinẽ
modulatis uocib Fundit. ĩo aũt
suauiter eum canere ꝑhibent¬
qr longum collum ⁊ inflerum
ht̃. et necesse est eluctantem u¬
ocem ꝑ longum ⁊ flexuosum i¬
ter uarias redd̾e modulat̃ones.
tib ꝙtharedis olores płimos ad¬
cignus plumam h̃t̃ mueari s
carnẽ nigram. ¶ Morałr color
niueus in plumis designat eẜ¬
fc̃m siładõis qua caro iugra te¬
gitur ꝙ pcc̃m carnis siłatõne
uelatur. cignus dum in flũie
natat. c̾uicem capitis erectari
gestat. q sr̃bus qui cum reb
um rerum possessiones ad dem¬
pus gloriatur. ferunt in yꝑbo¬
licis ꝑtib precinentib ꝙͣthare¬
dis olores płimos aduolare apte¬
q ad modũ ꝯcin̾e. q qui uolup¬
tatib totis desid̾iis inhiant qͣni
aduolantes uoluptuosis ꝯcordãt.
s ⁊ in extremis cũ cignus mo¬
ritur ualde dulciter moriens ca¬
tie̾ ꝑhibetur. siłr cũ de hac uita

Expanded text:
sit totus plumis albus. Nullus enim meminit cyg Cygnus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. tibus citharoedis olores plurimos adCygnus plumam habet niveam, sed carnem nigram. Moraliter olor niveus in plumis designat effectum simulationis, qua caro nigra tegitur, quia peccatum carnis simulatione velatur. Cygnus, dum in flumine natat, cervicem capitis erectam gestat, quia superbus qui cum rebusum rerum possessione ad tempus gloriatur. Ferunt in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere, quia qui voluptatibus totis desideriis inhiant, quasi advolantes voluptuosis concordant. Sed et in extremis cum cygnus moritur valde dulciter canero perhibetur. Similiter cum de hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
gait ur. In tharsis gͦ classis mͥ¬
titur que inde aurũ ⁊ argen¬
tum. dentes elefantoꝵ. symĩas
et pauos deferre ꝑhibetur. au¬
rum ⁊ argentum in tharsis
cia ꝑrti. qui dumn presentis se¬
cłi gaudium inplorant ⁊ exqͥ¬
rũt : se ip̃os cognoscũt. et dũ ꝑ
classem sałonis de tharsis ad
hoc auro purisfio fecit rex sa¬
lomon scuta aurea. scuta au¬
rea sũt qui pure uiuũt ⁊ alios
ab incursu diaboli defendrint.
ex predc̃o ⁊̃ argento fiunt tu¬
be argentee .i. doctores ect̃e.
risores ⁊ delicatos ut qui in¬
ut qui in tharsis derisores et
delicati fu̾ant: in pace ꝯu̾sio¬
nis humiles existant. attu¬
lit ⁊̃ classis sałonis dẽptos ele

Expanded text:
Tharsis ergo classis mittitur, quae inde aurum, et argentum, dentes elephantorum, simias, et pavos deferre perhibetur. Aurum et argentum in Tharsis tia praediti, qui dum praesentis saeculi gaudium explorant et exquirunt, seipsos cognoscunt. Et dum per classem Salomonis de Tharsis ad hoc auro purissimo fecit rex Salomon scuta aurea. Scuta aurea sunt qui pure vivunt, et alios ab incursu diaboli defendunt. Ex praedicto etiam argento fiunt tubae argenteae, id est doctores Ecclesiae. derisores et delicatos, ut qui inharsis derisores et delicati fuerant, in pace conversionis humiles existant. Attulit etiam classis Salomonis dentes ele
Abbreviated transcription (Latin):
plicium detrahunt : qͣi denti¬
b eoꝵ ossa rodunt. Nota qd̾ dẽ¬
des elephantis materia fint
eboris. et de mat̾ia eboris fit
thronꝰ sałonis. qui enĩ ex ra¬
pina uiu̾e ꝯsuenerãt : subiet.¬
ti u̾o sałoni se ip̃os postea sedẽ¬

Expanded text:
plicium detrahunt, quasi dentibus eorum ossa rodunt. Nota quod dentes elephantis materia fiunt eboris, et de materia eboris fit thronus Salomonis. Qui enim ex rapina vivere consueverant, subjecti vero Salomoni seipsos postea
Abbreviated transcription (Latin):
thori lacͥtoꝵ sũt ⁊ in signe mus¬
cłoꝵ robur existit hii sunt tho.
tus qd̃ mag̃ Bm est q grece o¬
lenos cubitus dr̃ ale sub brachiis
sunt appellate. eoꝙ. hiis in mo¬
dũ alaꝵ motꝰ brachioꝵ incohet
qͣs quidam asellas uocant qd̾¬

Expanded text:
thori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt thori, tus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas seu
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ⁊ sñ mente aĩam durare.
uñ ⁊ amentes. nam mentem
uocari ut sciat aĩm ut uelit
mens aũt uocata qd̃ eminet.
in ar̃a. uł eid̾ meminit. uñ ⁊ in¬
memores amendes qͣ pͣp ñ aĩa
s qd̃ excellit. in aĩa. mens uo¬
catur tanquã capd̃ eius. ⁊ ocu¬
enĩ cãrũ diu̾sa nõia sortita est
aĩa. Ilam ⁊ memoria mens est
uñ ⁊ inmemores agentes am̃e
tes dũ gͦ uiuificat corpꝰ. aĩa est.
dũ ułt animꝰ est. dũ scit mens
est. dũ recolit: memo.ẽ. dũ
rectũ iudicat. rõ est. dũ spirat.

Expanded text:
ere, et sine mente animam durare. Unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, ut emineat in anima, vel quod meminit. Unde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima, mens vocatur, tanquam caput ejus, vel ocuenim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat,
Abbreviated transcription (Latin):
moł. uͥ dr̃. Sem̃ est qd̾ iactum
sumitur. aut a t̾ra aut ab u.¬
t̾o. ad gignendum uł fructꝰ ł
fetus. est eniĩ liquor ex cibił
corꝑis decoctõe fc̃s aut diffut
ꝑ uenas atq medullas qui iu
de sudatus in mod̾ sentine ꝯ.¬
crescit in renb eiectusq ꝑ
coitum ⁊ in uto młris suscep¬
tus calore quodam mͦ ⁊ m̃stru

Expanded text:
ur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo visceru
Abbreviated transcription (Latin):
agit de edificiis sacris. sacra fu¬
erũt loca dĩnis eultib institu¬
ta. ut pote ea in quib altaria
litãtib de more põtificib ꝯsecͣn¬
tur. Sc̃a iuxͣ uet̾es ex t̾iora tẽ¬

Expanded text:
 De aedificiis sacris . Sacra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora tem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ͥuoidam dũt ꝯcubitu ñ mĩs¬
ceri ⁊ sñ copula ꝯciꝑe ⁊ gn̾are
natosq eoꝵ pene usq ad cen¬
tum annos ꝓced̾e. uultures
aũt sic̃ ⁊ aquile ⁊̃ ultra ma¬
ria cadau̾a senciunt. altius qͥ¬
ꝓpe uolantes. młtaq ex mon

Expanded text:
quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae mon
Abbreviated transcription (Latin):
de herinacio qd̃ figuram
nt̃ porcelli lactentis. et est do¬
tus spinosꝰ qui temꝑe uinde¬
miaꝵ ingreditur in uineani
et u̾b inuenit uitem onera¬
cum ascendit
supra ⁊ excu¬
tit racemos
ad t̾ram deĩ-¬
de descendit
⁊ inioluit se
ꝯgregatos racemos ut infigãt
in spiuis eius ⁊ sic fert escam
suis filiis. est aũt aptꝰ medici¬
ne coctus ⁊ comestus ꝓficit. tu
u̾o homo dĩ custodi uineam tu-¬
aui ⁊ om̃s fructus eius sp̃ua¬
les ne te occupet istius scłi sol-¬
licitudo et temꝑalium bonoꝵ
uoluptas et spinosus diaꝰ. infi¬
gat in suis spinis om̃s fruc¬
tus eius sp̃uales nͥe te occupet

Expanded text:
de herinaceo, quod figuram habet porcelli lactentis, et est totus spinosus, qui tempore vindemiarum ingreditur vineam, et ubi invenit vitem oneratam, ascendit supra et excutit racemos ad terram, deinde descendit et involvit se ngregatos racemos, ut infigantur in spinis suis, et sic fert escam catulis suis. Est autem aptus medicinae, coctus et comestus proficit. vero, homo Dei, custodi vineam tuam et omnes fructus ejus spirituales, ne te occupet istius saeculi sollicitudo, et temporalium bonorum voluptas, et spinosus diabolus infigat suis spinis omnes fructus ejus spirituales, et faciat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ faciat esc̾am bestiis. ⁊ fiat a¬
mima tua nudq. uacua et in¬
auis sicut panpinus siue uitis.
post hec aũt gratis clamabis. ii
neam meam ñ custodiui. huiꝰ¬
herinatii natura est ut si qñ
senserit hoĩem: ꝯͣ om̃s insidi-
as ꝓtegit se suis spinis et in¬

Expanded text:
 faciat te escam bestiis, et fiat anima tua nuda, uacua, et inanis, sicut pampinus sine fructu; et post haec gratis clamabis dicens: Vineam meam non custodiui, siherinacei etiam natura est, ut si quando senserit hominem, contra omnes insidias ejus protegit se suis spinis sepi
Abbreviated transcription (Latin):
uulpis. qͣi uolupis. est enĩ
uolubilis pedib et ñquã
recto itin̾e s tortuosis anfrue¬
tib currit. est eñ fraudulen.¬
tum animal

Expanded text:
uasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal
Abbreviated transcription (Latin):
siłis. inferior uͦ
huic assimilan¬
tur uecordes at¬
q bilingues ho¬
mĩes. uñ paulus¬
ones pietatis fcĩs aũt abnegã¬
tes. et p̃s. homo cum in honorẽ
eẽt ñ intellexit ꝯparatus ẽ in.¬

Expanded text:
st, inferior vero Huic assimilatur vecordes atque bilingues homines. Unde Pauluones pietatis, factis autem abnegantes ; et Psalmista: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jum
Abbreviated transcription (Latin):
plus mordet mixta dulcedine
linguã. humores stomachi sic¬
cat. corroborat ip̃m. et facit ac.¬
ceptas ut dig̾at ocius escas. Sũp¬
tum eurat epar lociũq ⁊ m̃stͥa
cłos huinores siecat aquosos. si
bñ ꝯtritũ forti miscetur ace¬
to lib̾at appõitum terra lentigi¬

Expanded text:
plus mordet mixta dulcedine linguam. Humores stomachi siccat, corroborat ipsum, et facit acceptas ut digerat ocius escas; sumptum curat hepar lotiumque et menstrua culos, humores siccat aquosos; si bene contritum forti miscetur aceto liberat appositum tetra lentigi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽm qd̃ cortex eius in mod̾ can¬
ne sit rotũdus ⁊ gͣcilis gignit᷑
aũt inuidie ⁊ ethiopĩe regio¬
nib frutice breui. ⁊ duoꝵ tm̃
cubitoꝵ colore sub nigro ł cme.¬
o tenuissimaꝵ uirgarũ. nan
ꝙ. ĩcrassitudĩe extendit᷑ despͤ.¬
imium. qd̾ cũ frangitur uisibi¬
le spiram̃tum emittit. ad ẏma¬
giniem nebłe seu pulu̾is. mac̾ de¬

Expanded text:
dictum quod cortex eius in modum cannae sit rotundus et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi, duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despecimium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. A
Abbreviated transcription (Latin):
pelłe tradũt. uiscera uexant̾e
uentũ sromacũq gͣuantem.
Et digestiuũ stomachi. ⁊ etoris¬
q calorem. excitat ⁊ ueneris cre¬
dũt in hib̾e furorem. et fluxũ
uentris in aceto sting̾ coetũ ⁊ c̃.

Expanded text:
ere tradunt viscera vexantem ventum stomachumque gravantem; et digestivum stomachi jecorisque calorem excitat, et veneris credunt inhibere furorem, et fluxum ventris in aceto stringere coctum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum qd̃ odore suo aera inficit
.q. aerionia sumebantur quidꝰ
quĩgenti. sicli uirgultoꝵ pri
ra arbor que grece dẽ sinirna.
.u. cubitoꝵ que est in arabia cꝰ
uirgulta. arabes exurũt ut me¬
lius pullulent ⁊ fructificent
cis. amitterent. cinnamomi
ducenti qua quĩquaginta sicli
⁊ calami totidem. cassie u qũĩ¬
genti᷑ est cinnamonu uirgul.
aro matica iuxͣ libanũ. castia
in aquosis nasertur crescit in ĩ.¬
mensum odorem reddit ħ redat.¬
ta. in pulu̾em. cũ oleo oliuaꝵ
mensura hin ꝯficiebant᷑ oꝑe pi¬
gñtarii et dicebatur sc̃m im
ctõis oleum ł unguentum sc̃m.¬

Expanded text:
tum, quod odore suo aera inficit, quasi aerioma. Sumebantur quidem quingenti sicli virgultorum primae, rha arbor, quae Graece smyrna ue cubitorum, quae est in Arabia, cujus virgulta Arabes exurunt, ut melius pullulent et fructificent,cis occurrerent. Cinnamomi ducenti quinquaginta sicli, et calami totidem, casiae vero quingenti. Et est cinnamomum virgultuaromatica juxta Libanum. Casia in aquosis nascitur, crescit in immensum, odorem reddit. Haec redacta in pulverem cum oleo olivarum, cum mensura Hin, conficiebantur opere unguentarii, et dicebatur sanctum unctionis oleum, vel unguentum s
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe. phisiologꝰ.
intellectũ ma-¬
nis minime in
ctu femina prior degnstat.
cit ut ꝑsuasus manducet. pꝰ
tempꝰ pariendi: ꝑgit ad lacũ
magnum ⁊ ingreditur usq
ad ub̾a. ⁊ ibidem ꝑturit fr̃ a¬
quam et hoc pp̃ drachonẽ fac̃
qr insidiatur pullis eius ⁊ illi
ip̃i. mascłs aũt ñ recedit a fe.¬
mina s custodit eam sr̃ sta.¬
ĩerpentem qui est immicut
elephantis isti ͥ duo eleph̃a¬
tes masculus
et femina fi.

Expanded text:
nomine. Physiologus intellectum hanis minime in ctu femina prior degustat, lle persuasus manducet. Et tempus pariendi, pargit ad lacum magnum, et ingreditur usque ad ubera, et ibidem parturit super aquam, et hoc propter draconem facit, quia insidiatur pullis ejus, et illi ipsi. Masculus autem non recedit a femina, sed custodit eam super staserpentem qui inimicus est elephantis. Isti ergo duo elephantes masculus et femina fi
Abbreviated transcription (Latin):
latini yo dra¬
shonem. qui
sepe a speñ¬
ci abstrat¬
tus fertur
in aera ꝯcitatusq lucet p̃p̃
eum aer. est aũt cristatus.
ore ꝑu̾sõ paruo. et aꝑtis fis¬
tulis ꝑ quas trahit sp̃m. lin
ic ad mortem faciendam ñ ẽ
uenenum necessarium q si
quem ligau̾it excidit. a quo
elephantis soluta sui corꝑas
oꝵ nodis illigat. ac suffocatos¬
cendio est iugis estus ⁊ estas.
huic drachoni assimilatur
diabolus qui est inmanissi
cet pp̃ eum aer. qr diabłs ab
inicio se erigens tranffigurat
se in angelum lucis et deci¬
pit stultos sꝑe false głie leci¬
cleq hũane. cristatus ẽẽ dĩ¬

Expanded text:
Latini vero draconem, qui aepe a speluncis abstractus fertur in aera, concitatusque per cum lucet aer. Est autem cristatus, ore parvo, et apertis fistulis, per quas trahit spiritum, ic ad mortem faciendam non est venenum necessarium, quia, si quem ligaverit, occidit. A quo et elephas soluta sui corpori nodis illigat, ac suffoccendio est jugis aestus quasi aestas. Huic draconi assimilatur diabolus, qui est immanissimcet per cum aer, quia diabolus ab initio se erigens transfigurat se in angelum lucis, et decipit stultos spe falsae gloriae, laetitiaeque humanae. Cristatus esse di