comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habitantib herłm manifcstũ: & ñ pos¬
sumus negare sco ncamplius diuulget
inppłm coͬminem᷑ eis ne ultra loquant᷑
in nomine hoc ulli hominũ. Et uocan¬
its cos. denunciauerunt ne omnino
loquerent᷑. neq docerent in nomine
ihũ. Ectrus uͦ & ioħnes respondentes.
dixccr̾ ad cos. Si iustum ẽ in conspectu
di. uos potius audire quã dm̃. iudicate
Non ciuĩ possumus quę uidimꝰ & audiuimꝰ:¬
non loqui. At illi cõminantes dimiscr᷑
cos. non inuetuentes qͦ modo punirent
rum erat ciũ amplius .ͣi. homo. in quo
factum crat signũ istud sanitatis. x i.¬
imissi aut̃ uencrunt ad suos. & annunci

Expanded text:
anifestum et non possumus negare sed ne amplius divulgetur in populum comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum et vocantes eos denuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate non enim possumus quae vidimus et audinon loqui. At illi comminantes dimiserunt eos: non invenientes quomodo punirent rum enim erat amplius quadraginta homo, in quo factum fuerat signum istud sanitatis. Dimissi autem vener
Abbreviated transcription (Latin):
celiꝰ sicut scriptũ ẽ in libro ꝓpħarũ. Nũ¬
qͥuid uictimas aut hostias optulistis mͥ
annis quad raginta indescrtũ domꝰ isr ł:
&. suscepistis tabernaculũ moloch& sids
dĩ ur̃ĩ remphã: figuras quas fecistis ad o¬
rarecas: & transftrã uos trans babylonẽ:
Pabernaculũ testimonii fuit patribus
nr̃is in descrto. sicut disposuit łoquens
ad moyserrut facer& illud scđm formã
quã uiderat. Qđ & induxer̾ suscipien¬
tes patres nri cum icsu inpossessionẽ
gentiũ. quas expulit ds̃ afacie patrum
nroꝵ usq indieb dauid. qui inuenit
graͣm ante dm: & petut ut inuenir&
tabernaculũ dõ iacob Salomon autc.

Expanded text:
eli sicut scriptum est in libro Prophetarum numquid victimas aut hostias obtulistis mihi annis quadraginta in deserto domus Israhel et suscepistis tabernaculum Moloch et sidus dei vestri Rempham figuras quas fecistis adorare eas et transferam vos trans Babylonem tabernaculum testimonii fuit patribus nostris in deserto sicut disposuit loquens ad Mosen ut faceret illud secundum formam quam viderattes patres nostri cum Jesu in possessionem gentium, quas expulit Deus a facie patrum nostrorum, usque in diebus David, qui invenit gratiam ante Deum, et petiit, ut inveniret tabernaculum Deo Jacob. Sal
Abbreviated transcription (Latin):
lo: Et int̾rogauit cos princeps sacer¬
dotum dicens. Prccipiendo p̃cepimus
uobis ne doccretis in nomine isto. & ee¬
ce replestis hicrłm doctrina ur̃a. & uul¬
tis in ducere suꝑnos sanguine ho¬
minis istius Respondeus aut̃ petrus
& apłi.dixer̃. Obedire oport& dõ. ma¬
gis quã hominib D̾s patrũ nr̃oꝵ. susci¬

Expanded text:
t eos princeps sacerdotum dicens praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto et ecce replestis Hierusalem doctrina vestra et vultis inducere super nos sanguinem hominis istius respondens autem Petrus et apostoli dixerunt oboedire oportet Deo magis quam hominibus Deus patrum nos
Abbreviated transcription (Latin):
ir aut̃ quidđa nomine ananias xiIi.
cum sãphyra uoxore sua uendidit̃ agrum:
& fraudauit dep̃tio agri. conscia uxore
sua: & afftrens partẽ quanđa. ad pedes
apłoꝵ posuit. Dixcit aut̃ petrus Anania.
cur tẽptauit satanas cortuũ mentirite
spiu scõ. et fraudare. de p̃tio agri: Non ne:
manens tibi mancbat. & uenundatũ intua
erat potestate: Quare posinsti in corde.
tuo hanc rem: Non es mentitus hominib.
sed dõ. Audiens aut̃ ananias hec uerba:
cecidit & exspirauit. Et factuse̾ timor
magnus. in om̃s qui audicrant. Surgentes
aũt iuuenes amoucrunt cũ. & effercu¬
tes scpelierunt factum ẽ quasi horarũ
trium spaciũ & uxor ipsius nescicus qͦd
factum fuerat introiuit. Respondit aut̃ ei
pctrus. Dic mihi mulicr: si tanti agrum
uendidistis. At illa dixxit. Etiã tanti. Pe¬
trus aut̃ ad cam. Quid utiq cõnuenit uo¬
bis tẽptare sp̃m dñi: Ecce pedes corũ
qui scpelicrunt uirũ tuũ ad ostium: & ef

Expanded text:
ir autem quidam nomine Ananias, cum Saphira uxore sua, vendidit agrum et fraudavit de pretio agri, conscia uxore sua: et afferens partem quamdam, ad pedes apostolorum posuit. Dixit autem Petrus: Anania, cur tentavit Satanas cor tuum, mentiri te Spiritui sancto, et fraudare de pretio agri? Nonne manens tibi manebat, et venumdatum in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hanc rem? non es mentitus hominibus, sed Deo. Audiens autem Ananias haec verba cecidit et exspiravit. Et factus est timor magnus super omnes qui audierunt. Surgentes autem juvenes amoverunt eum, et efferentes sepelierunt. Factum est autem quasi horarum trium spatium, et uxor ipsius, nesciens quod factum fuerat, introivit. Dixit autem ei Petrus: Dic mihi, mulier, si tanti agrum vendidisti? At illa dixit: Etiam tanti. Petrus autem ad eam: Quid utique convenit vobis tentare Spiritum Domini? Ecce pedes eorum, qui sepelierunt virum tuum, ad ostium; e
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm domũ suã. uenit aut̃ fames in
uniuersã ęgyptũ & chanaan. & tribula¬
tio magna: & ñ inuenicbant cibos patrcͦ
nr̃i. Cum audiss& aut̃ iacob ee frum̃tũ
incgypto: misit patres nr̃os primui.&. in
sccundo cognitus ẽ ioseph afr̃ĩb suis: &
manifestatũ est pharaomi genusciꝰ. Mit¬
tens aut ioseph accersiuit iacob patrem
suũ. & omẽm cognationẽ inanimab sep¬
tuaginta qͥnq & descendit iacob incgip¬
tum. & defunctus e̾ ipse & patres nr̃i et
translatisunt insychem: & pofitisfinscpul¬
chro qđ emit abrahã p̃tio argenti afilus
enmor filii sychem Cum adppinquar&.
aut̃ tempꝰ reꝓmissionis. quã confessus eãt
ds̃ abrahe. ereuit ppłs & multiplicatus
est inegypto: quo adusq surrexit rex alis
inegypto: qui ñ sciebat ioscph. Hic cireuꝰ¬
ueniens genus nr̃m afflixit patres nr̃os.¬
ut exponerent infantes suos ne uiuifi¬
carent᷑. Eodem tẽpore natusẽ moyses:
& fuit gratus dõ: qui nutritus ẽ tribus

Expanded text:
em domum suam. Venit autem fames in universam Aegyptum et Chanaan, et tribulatio magna: et non inveniebant cibos patres nostri. Cum audisset autem Jacob esse frumentum in Aegypto, misit patres nostros primum: et in secundo cognitus est Joseph a fratribus suis, et manifestatum est Pharaoni genus ejus. Mittens autem Joseph accersivit Jacognationem in animabus septuaginta quinque et descendit Iacob in Aegyptum et defunctus est ipse et patres nostri et translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulchro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emmor filii Sychem cum adpropinquaret autem tempus repromissionis quam confessus erat Deus Abrahae crevit populus et multiplicatus est in Aegypto quoadusque surrexit rex alius in Aegypto qui non sciebat Ioseph hic circumveniens genus nostrum adflixit patres ut exponerent infantes suos ne vivificarentur eodem tempore natus est Moses et fuit gratus
Abbreviated transcription (Latin):
Erat eni iam uesꝑe Multi aut corũ
qui audierant uerbũ crediderunt: et
factus ẽ numerus uirorũ quinq milia.
factum ẽ aut̃ in crastinũ. ut congrega¬
rentur principes coꝵ & seniores & scri¬
bȩ in hicrłm: & annas princeps sacer¬
dotum & caiphas. & iohannes & alexan¬
der. & quotquot erant de genere sacer
nomine fecistis hoc uos: ł unc petrus
in benefacto hominis infirmi: in quo iste
saluus factus ẽ. notum sit om̃ibus uobis¬
& om̃i plebi isrł. quia in nomine ihu

Expanded text:
 iam vespera multi autem eorum qui audierant verbum crediderunt et factus est numerus virorum quinque milia factum est autem in crastinum ut congregarentur principes eorum et seniores et scribae in Hierusalem et Annas princeps sacerdotum et Caiphas et Iohannes et Alexander et quotquot erant de genere sacenomine fecistis hoc vos? Tunc Petrus in benefacto hominis infirmi: in quo iste salvus factus est: notum sit hominibus et omni plebi Israel: quia
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ fr̃s estis: ut quid nocctis alterutrũ:
Qui aũt iniuriã faciebat ꝓximo suoͬ re¬
pulit cũ dicens. Quis te constituit prin¬
cipẽ & iudicẽ suꝑnos: Nũqͥd int̾ficere
me tuuis. quc̃ ad modũ int̃fecisti heri ac¬
gyptium : Fugit aut̃ moyses in uerbo
isto & factus est aduena interra madian:
ubi generauit filios duos. Et expletiᷤᷤ an

Expanded text:
ri, fratres estis, ut quid nocetis alterutrum? Qui autem injuriam faciebat proximo, repulit eum, dicens: Quis te constituit principem et judicem super nos? numquid interficere me tu vis, quemadmodum interfecisti heri Aegyptium? Fugit autem Moyses in verbo isto: et factus est advena in terra Madian, ubi generavit filios duos. Et expletis an
Abbreviated transcription (Latin):
omi animȩ timor. Multa quoq ꝓdigia
& signa ꝑ apłos ficbant in hierłm: & me¬
tus erat magnus inuniuersis. Om̃s etiam
qui credebant crant parit. & habebant
omã cõmunia. Possessiones & substantias
uendebant: & diuidebant illa om̃ib ꝓut

Expanded text:
omni 202 anime timor. Multa quoque prodigia et signa per Apostolos fiebant in Hierusalem: et metus erat magnus in universis. Omnes etiam qui credebant: erant pariter et habebant omnia communia. Possessiones et substantias vendebant: et dividebant i
Abbreviated transcription (Latin):
tarum & ttstamenti. qđ disposuit ds ad
patres nrõsi dicens ad abrahã. in semi¬
ne tuo benedicent᷑ om̃s familię terrę
Uobis primũ suscitans ds̃ filiũ suũ misit
cum benedicentẽ uobis: ut conuęrtat
se unusquisq anequitia sua.  uiiii.

Expanded text:
rum et testamenti: quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraam. In semine tuo benedicentur omnes familie terre. Vobis primum Deus suscitavit filium suum: misit eum benedicentem vobis: ut convertat se unusquisque a nequicia sua. R\.
Abbreviated transcription (Latin):
& exiliens & laudans dm̃. Et uidit omĩs
ppłs cum ambulantt̃: & lauilantt̃ dm̃.
Coguoscebant aut̃ illũ: qm̃ ipse erat qui
adelemosynã sedebat: ad speciosã porta
templi & repleti sunt stupore & catasi᷑
inco qđ contigerat illi. Cum tenerent
aut̃ petrũ & iołĩc: cucurrit om̃is ppłs
ad ecos ad porticũ quȩ appellat᷑ salomo¬
nis stupentes. Uidens aut̃ petrusꝰre

Expanded text:
m et vidit omnis populus eum ambulantem et laudantem Deum cognoscebant autem illum quoniam ipse erat qui ad elemosynam sedebat ad Speciosam portam templi et impleti sunt stupore et extasi in eo quod contigerat illi cum teneret autem Petrum et Iohannem concurrit omnis populus ad eos ad porticum qui appellatur Salomonis stupe
Abbreviated transcription (Latin):
borũ. & sp̃s sc̃s. quc̃ dedit ds̃ omibus
obedientib sibi. Nec cũ audissent dis¬
sctabant᷑: & cogitabant interficere illos.
Surgens aut̃ quida in concilio phariseaᷤ
nomine gamaliel.legis doctor. honora¬
hilis uniuerse plebi iussit adbreuę fo
ras homines ficri. Dixitq ad illos. Uiri
ifrahelite attendite uobisistiꝑ hominib
istis quid acturi sitis. Ante hos enĩ dies
exstitit thc̃odas. dicens se c̾t aliquem:¬
qm̃ͥcui consensit uirorũ numerus circit᷑
st̾ ad nihilũ. Post hunc castitit iudas
galileus indieb ꝓfessionis & aueriit
p̾płm post se: & ipse periit. & om̃s quot
quot consenserunt illi disꝑsisunt. Et
nunc itaq dico uobis disceditt ab ho¬
minib istis. & finite illos: qmͣ siest ex
hominib consiliũ hoc aut opus: dissol¬
uetus si uͦ ex do est ñ poteritis dissolue¬
re illud neforit & d̾o repugnarę inue¬

Expanded text:
s, quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi. Haec cum audissent, dissecabantur, et cogitabant interficere illos. Surgens autem quidam in concilio pharisaeus, nomine Gamaliel, legis doctor honorabilis universae plebi, jussit foras ad  homines fieri dixitque ad illos viri israhelitae adtendite vobis super hominibus istis quid acturi sitis ante hos enim dies extitit Theodas dicens esse se aliquem cui consensit virorum numerus circiter et redactus est ad nihilum post hunc extitit Iudas Galilaeus in diebus professionis et avertit populum post se et ipse periit et omnes ququot consenserunt ei, dispersi sunt. Et nunc itaque dico vobis, discedite ab hominibus istis, et sinite illos: quoniam si est ex hominibus consilium hoc, aut opus, dissolvetur: si vero ex Deo est, non poteritis dissolvere illud, ne forte et Deo repugnare i
Abbreviated transcription (Latin):
dedit illi hereditatẽ: in illa nec passum
pedis ͥ & reꝓmisit dare illi cã inpossessi¬
onem & semini eius pꝰ cũicum ñ haber&
filium. Locutus ẽ aut̃ đsiquia erit semen
eius acola in terra aliena. & seruituti
cos subicient. & male tractabunt eos an¬
nis qͣdringentis & gentt̃ cui seruierint:
iudicabo ego dixitꝰ ds̃. Et post hȩc exi¬
bunt. & seruient mihi in loco isto. Et
dedit illi testamentũ circũcisionis. & sic
genuit isaac:& cireu̾cidit eũ die octauos
& isaac iacob: & iacob duodecĩ patriar¬
chas. E.t patriarchȩ emulantos ioseph:
uendider inegyptũ & erat ds̃ cum coͥ
& cripuit cũ de oĩib tribulationibs

Expanded text:
 nec passum pedis, sed promisit dare illi eam in possessionem, et semini ejus post ipsum, cum non haberet filium. Locutus est autem ei Deus: Quia erit semen ejus accola in terra aliena, et servituti eos subjicient, et male tractabunt eos annis quadringentis: et gentem cui servierint, judicabo ego, dixit Dominus: et post haec exibunt, et servient mihi in loco isto. Et dedit illi testamentum circumcisionis: et sic genuit Isaac, et circumcidit eum die octavo: et Isaac, Jacob: et Jacob, duodecim Patriarchas. Et Patriarchae aemulantes, Joseph vendiderunt in Aegyptum, et erat Deus cum eo: et eripuit eum ex omnibus tribulat
Abbreviated transcription (Latin):
lictus ẽ in inftrno. neq earo cuis uidit
corruptionẽ. Nunc ihm̃ resuscitauit đs
cui om̃s nos testes sumus. Dextera igit᷑
di exaltatus. & ꝓmissione sp̃s scĩ accepta
apatre. effudit hoc donũ: qd̾ uos uidetis
&. auditis. Non cnĩ dauid ascendit incęi¬
los. Dicit aut̃ ipse. Dixit dñs dño meo

Expanded text:
tus est in inferno, neque caro eius vidit corruptionem. Hunc Iesum suscitauit Deus, cui omnes nos testes sumus. Dextera igitur Dei exaltatus, & promissione Spiritus sancti accepta a patre, effudit hoc donum quod vos videtis & auditis. Non enim Dauid ascendit in cœlos. Dicit autem ipse. Dixit Domin
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis: conꝑto qđ homines essent sinc
litteris & idioit ãmirabant᷑: & cognosce¬
bant eos qm cũ ihũ fuerant Nominem
quoq uidenits stanit᷑ cum cis qui curat᷑
fuerat: nihil pottrant contradiccre. lus¬
serunt aut̃ cos foras extra concilium sc¬
cedert & conferebant adinuict dicen

Expanded text:
to quod homines essent sine litteris, et idiotae, admirabantur, et cognoscebant eos quoniam cum Jesu fuerant: hominem quoque videntes stantem cum eis, qui curatus fuerat, nihil poterant contradicere. Jusserunt autem eos foras extra concilium secedere; et conferebant ad invicem, di
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. uonsolum ut ineũ credatis: sed
ut etã ꝓ illo paciamin. ułe certam̃
habenits quale & uidistis inme. et
nunc audistis deme. sui. Siqua ergo
consolatio in xpo. siqͣd solatiũ karita¬
tis siqua societas sp̃si siqua uiscera.
miscrationis. implete gaudiũ meum

Expanded text:
o, non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini: idem certamen habentes, quale et vidistis in me, et nunc audistis de me.  Cap. II. Si qua ergo consolatio in Christo, si quod solatium charitatis, si qua societas spiritus, si qua viscera miserationis:
Abbreviated transcription (Latin):
uersa ẽ alienos: domus nr̃ȩ ad extrancos.
Pupilli facti sumus absq patre matres nr̃ȩ
quasi uiduę Aquã nram peccunia bibi¬
mus. ligna nr̃a. p̃tio cõparauimus. Cerui¬
cibus minabam᷑. lassis ñ dabatur requies.
& gypto dedimus manũ & assyrus : ut sa¬
turemur pane. Patres nr̃i peccauerunt
& ñ sunt: & nos iniquitates coꝵ portaui¬
mus. Serui dominati st̃ nr̃i. & ñ fuit qui
redimeret de manib eoꝵ. In animab nr̃is
afferebamus panẽ nob: a facie gladii in
deserto pellis nr̃a quasi clibanus exusta
est a facie tẽpestatũ famis. Mulieres in
syon humiliauert̃: uirgines inciuitati¬

Expanded text:
omus nostrae ad extraneos pupilli facti sumus absque patre matres nostrae quasi viduae aquam nostram pecunia bibimus ligna nostra pretio conparavimus cervicibus minabamur lassis non dabatur requies Aegypto dedimus manum et Assyriis ut saturaremur pane patres nostri peccaverunt et non sunt et nos iniquitates eorum portavimus servi dominati sunt nostri non furedimeret de manu eorum. In animabus nostris afferebamus panem nobis, a facie gladii in deserto. Pellis nostra, quasi clibanus exusta est a facie tempestatum famis. Mulieres in Sion humiliaverunt, et virgines in civitati
Abbreviated transcription (Latin):
capitis nri. uę nob̃ quia peccauimus
ꝓpt̃ea mestũ factũ est cor nr̃m: Ideo con¬
tenebrati sunt oculi nr̃i: ꝓpt̾ montem
syon quia disperut: uulpes ambulauert̃
in eo. Tu aut̃ dnẽ in ęternũ ꝑmanebis:
solium tuũ in generationẽ & generationẽ.
Quare in ꝑpetuum obliuisceris nr̃i. derelin¬
quis nos in longitudinẽ dierũ: Conuer¬
te nos dnẽ ad te & ẽuertemur: innoua
dies nr̃os sicut a principio Sed proici¬
ens reppulisti uos: iratus es contra nos
uchementer.¬

Expanded text:
ia peccavimus propterea maestum factum est cor nostrum ideo contenebrati sunt oculi nostri propter montem Sion quia disperiit vulpes ambulaverunt in eo tu autem Domine in aeternum permanebis solium tuum in generatione et generatione quare in perpetuum oblivisceris nostri derelinques nos in longitudinem dierum converte nos Domine ad te et convertemur innova dies nostros sicut a principio sed proiciens reppulisti nos iratus es contra nos vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
uoct labiorũ ur̃orũ: Incanticis labioꝵ.
& cinͣris & sic dicetis in confessione o¬
pera dĩi uniuiersa bona ualde. In uerbo
cius stetit aqua sicut congeries. & inser¬
mone oris illius sicut exceptoria aqua¬
rum: qm̃ inp̃cepti̾s illius placor fit. & ñ
est ininoratio insalutt illius. Opera om¬
nis caruis corã illo. & non ẽ quicquã ab¬
sconditũ aboculis eius. a scło & usq in
scłm respicit᷑. & niħil ẽ mirabile in ocu¬
lis cius. Non ẽ dicere. quid ẽ hoc aut qͥd
ẽ llud: om̃ã cnĩ intempore suo quęrent᷑
Benedictio illius quasi fluuius inunda¬
bit & qͦmodo cataclismus arida inebri¬
auitꝰ sic ira ipsius gentes quȩ ñ exquisi¬
crunt eũ hereditabit Quomͦ conuertit
aquas insiccitate̾. & siccatae̾ terra. & uig
illius uiis illoꝵ. directe sunt: sic peccato¬
ribus offensiones inira eius. Bona bonis
creata sunt abinitio: sic nequissimiᷤ bona
& mala.

Expanded text:
orum uestrorum, in canticis labiorum et citharis: et sic dicetis in confessione: opera domini uniuersa bona ualde. in uerbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum. quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius. opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius. a saeculo et usque in saeculum respiciet et nihil est mirabile in conspectu eius. non est dicere: quid est hoc? auest illud? omnia enim in tempore suo quaerentur. Benedictio illius quasi fluvius inundabit. Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum, haereditabit. Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viae illius viis illorum directae sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Bona bonis creata sunt ab initio, sic nequissimis bona et mala.
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt gentes & laudem eiꝰ cuunciabit.
cccła. Si ꝑmanserit nom̃ derelinquet¬
plusquã mille̾ & si rtquieuerit ꝓderit
illi. Ad huc consiliabor ut cnarrẽ: ut fu¬
rore ciĩ repletus sũ Emoce dicit obau¬
dit me diuini fructus. & qua Prosa plan¬
tata suꝑriuũ aquarũ fructificatt. Quasi
libanus odorẽ suauitatis habcit florcte¬

Expanded text:
audem eius nuntiabit ecclesia si inmanserit nomen derelinquet mille et si requieverit proderit illi adhuc consiliabor ut enarrem ut furore enim repletus sum in voce dicit obaudite me divini fructus et quasi rosa plantata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odore
Abbreviated transcription (Latin):
SCIIOħ NIS. III.
QUE M.EGO
diligo inueritate. Carissime: dc omnib
orationẽ fatio ꝓspere te ingredi & ua¬
lere sicut ꝓspere agit anim̾a tua. Ga¬
uisus sum ualde uenientib frĩbus &
testimoniũ ꝑhibentib ucritati tuȩ. sicut
tu inueritait ambulas. Maiorẽ horum
non habeo grãm. quã ut audiã filios icos
mnucritatt ambulantes.ii. Roit fidelit᷑
facis quic quid operaris infr̃s: & in hoc
pcregrinos: qui testimoniũ reddidert̃
caritati tuę in conspectu ęcłę: quos
benefacies deducens digne đõ. Pro nomi¬
ne enĩ cus ꝓfecti sunt᷑: nihil accipien¬
tes agentilibus. Hos gͦ debemus susci¬
pertꝰ huiusmodi: ut cooperatores simsᷤ
ueritatis.iii. Scripsissem forsitan çę¬
clesigꝰ sed isqui amat primatum gerere
in eis. diõtrepes non recipit nos ꝓpter
hoc fiuenero cõmonebo. eius opera quȩ
facit uerbis malignis garriens unos &
quasi ista non sufficiant̾. uec ipse suscipit
fr̃s. & cos qui suscipiunt ꝓhib&. & de

Expanded text:
oannis III quem ego diligo in veritate. Charissime, de omnibus orationem facio prospere te ingredi, et valere sicut prospere agit anima tua. Gavisus sum valde venientibus fratribus, et testimonium perhibentibus veritati tuae sicut tu in veritate ambulas maiorem horum non habeo gratiam quam ut audiam filios meos in veritate ambulantes carissime fideliter facis quicquid operaris in fratres et hoc in peregrinos qui testimonium reddiderunt caritati tuae in conspectu ecclesiae quos bene facies deducens digne Deo pro nomine enim profecti sunt nihil accipientes a gentibus nos ergo debemus suscipere huiusmodi ut cooperatores simus veritatis scripsissem forsitan ecclesiae sed is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos propter hoc si venero commoneam eius opera quae facit verbis malignis garriens in nos et quasi non ei ista sufficiant nec ipse suscipit fratres et eos qui cupiunt prohibet et de
Abbreviated transcription (Latin):
Scripsi uobis incpistola. ne cõmisccamini
formcariie. Non utiq fornicariis huiꝰ
mundi: aut auaris. aut rapacibus. aut
idolis seruientibus. Alioquinꝰ. debucranꝰ¬
de hoc mundo exisse. Nune aut̃ seripsi
uobis non cõmi seẽri si is qui fr̃ nomiat᷑ inter uos¬
t interuos.
est fornicator aut auarus. aut idolis serui¬
ens. aut maledicus. aut ebriosus. aut ra¬

Expanded text:
Scripsi vobis in aepistola, ne commisceamini fornicariis: non utique fornicariis huius mundi aut avaris aut rapacibus aut idolis servientibus. Alioquin debuerade hoc mundo exisse. Nunc autem scripsi vobis non co, inter vos est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut ra
Abbreviated transcription (Latin):
Sapicntia humilrati exaltabit caput
illius. & in medio magnatoꝵ. considere
illũ facict. Non laudes uirũ inspecie
sua. neq speruas hominẽ in uisu suo.
Breuis inuolatilib est apes: & inicium
dulcoris hab& fructus illius. In uestitu
ne głęris umquã. nec indie honoris tui
illius. Multi tyranni sederunt intħrol¬
no . & insuspicabilis portauit diadema:
Multi potentts opp̃si sunt ualde. ꝙ glo¬
riosi traditi sunt in manus alterorum.
Priusquã interroges ne uituperes quẽ¬
quã. & cũ int̾rogaueris corripe iusto.
eriusquã audias ne respondeas uerbũ:
& in medio sciuorũ ne adicias loqui.
De care quȩ it ñ moleffat ne ceritris.
& in iudicio peccantiũ ne consistas.
Fili ne inmultis sint actus tui. & si di¬
ues fucris ñ eris in munis adclicto. Si
ciũ sccutus fueris ñ app̾hendes & non
effugies si p̃cucurreris. Est homo la
tantomagis ñ abundat. Est homo mar¬
cidus egens recuperatione. plus defi¬
cicus uirtutt & ab undans pauꝑtato:

Expanded text:
humiliati exaltat caput ipsius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. non laudes uirum in specie sua, neque spernas hominem in uisu suo. breuis in uolatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. in uestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui nvita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt valde, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec reseris ne adicias loqui. de re ea, quae te non molestat, ne certeris: et in iudicio peccatorum ne consistas. fili, ne in multis sint actus tui: et si diues fueris, non eris inmunis a delicto. si enim secutus fueris, non adprehendes: et non effugies, si praecurreris. Et post XX tanto magis non abundat. Est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate:
Abbreviated transcription (Latin):
non habeat ducẽ nec p̾ceptorẽ. nec
principẽ: parat ȩ̨stait cibum sibi: &
congregat in messe qđ comedat. Usq¬
quo piger dormis: q̃uando consurgeR
ex somno tuo: Paululũ dormiespau¬
lulum dormitabis: paululũ conseres
manus ut dormias. & ueniet tibi quasi
uiator egestas: & pauperies quasi uir
armatus. Si uero impiger fucris ueni&.
ut fons messis tua. & egestas longe fu¬

Expanded text:
ceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet tibi ut messis tua, et egestas longe fu
Abbreviated transcription (Latin):
tempestas in gruerit. quando uene¬
rit suꝑ uos tribulatio & angustia:
tunc inuocabunt  ͦ& ñ exaudiã mane
consurgẽt& ñ inuenient me eo quod
exosam habuerint disciplinã. & ti¬
morẽ dnĩ non susceperint: nec ad qui¬
euerint consilio meo: & detraxerint
uniuerse correptioni meȩ. Comedeis
igit᷑ fructus uie suȩ. suisq consiliis
saturabunt᷑. Auersio paruuloꝵ int̾¬
ficiet cos. & ꝓsperitas stultoꝵ ꝑd& illoᷤ.¬
qui aut̃ me audierit. absq terrore qͥ¬
escct. & abuidantia ꝑfruct᷑. maloꝵ
timore sublato. suii. Filimi si suscepe¬
ris sermones meos & mandata mea
absconderis peneste. ut audiat sapi¬
entiam auris tua. inclina cor tuum
ad agnoscenda prudentiã. Si cnim
sapientiã inuocaueris & inclinaueriˢ
cor tuũ prudentie. si quęsicris eam.

Expanded text:
do venerit super vos tribulatio et angustia: tunc invocabunt me et non exaudiam. Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos: Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Cap. II. Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te: Ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor t
Abbreviated transcription (Latin):
stulticie sue dicipictur  x uI.¬
ilimi si spoponderis ꝓ amico tuo̾. defi¬
xisti apud extraneũ manũ tuã In la¬
queatus es uerbis oris tui. & captus ꝓ¬
priis sermonib tuis. Fac gͦ qđ dico
filimi & tem& ipsum libera. qr incidis¬
ti in manus ꝓximi tui. Discurre: fes¬
tina. suscita amicũ tuũ: ne dederis
somnũ oculis tuisꝰ. nec dormitent pal

Expanded text:
iae suae decipietur fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo quod dico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculi
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. N erecedant ab oculis tuis. custodi
ea in medio cordis tui. uita eni sunt
inuenientib caͥ & uniuersȩ carni sa¬
nitas. Om̃i custodia serua cor tuu. qm̃
ex ipso uita ꝓcedit. Rẽmoue ate os pra¬
uum: & detrahentia labia sint procul
ate. Oculi tui recta uideant̾. & palpe¬
brȩ tuȩ p̾cedant gressus tuos. Dirige
semitã pedib tuis. & om̃s uit tu ac̾¬

Expanded text:
dant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te, Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus tuis. et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cũ statim possis dare. Ne moliaris a¬
mico tuo malũ: cum ille inte habeat
fiduciã. Ne contendas aduersus homi¬
nem frustra. cũ ipse tibi nihil mali fe¬
cerit. Ne emuleris hominẽ iniustum:
nec uniteris uias cuis: qr ab hominatio
diũ est omĩs inlusor. & cũ simplicibus
sermocinatio eius. Aegestas adnõ in
domo ipu. habitacula aut̃ iustorũ
benedicent᷑. Inlusores ipse deludetꝰ &
mansuctis dabit grãm. Głam sapicuteᷤ
possidebunt. stultoꝵ ignominia exul¬
tatio. Exii Nudite filiiꝰ disciplinã pa

Expanded text:
tatim possis dare ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia audite fi
Abbreviated transcription (Latin):
dent semitas uitȩ ut ambules in uia
bona: & calles iuistoꝵ custodias.
Qui enĩ recti sunt habna bunt in t̾ra
& simplices ꝑ manchunt in ea impii
uero de terra ꝑdent᷑. & qui inique
agunt auferentu ex ca.
ilimi ne obliuiscaris legis mee̾. & pre¬
cepta mea custodiat cor tuũ Longitu¬
dinẽ enĩ dicrũ & annos uitẽ. & pacem

Expanded text:
in via bona et calles iustorum custodias qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices permanebunt in ea impii vero de terra perdentur et qui inique agunt auferentur ex ea fili mi ne obliviscaris legis meae et praecepta mea custodiat cor tuum longitudinem e
Abbreviated transcription (Latin):
& prudentia. Custodi& rectoꝵ salu¬
teml & ꝓteget gradientes simplicit᷑:
scruans semitas iusticiȩ. & uias scõꝵ.
custodiens. Tunc intelleges iusticiã
& iudiciũ & cquitatẽ. & omẽm semi¬
tam bonã. Si intrauerit sapientia cor.
tuũ & scientia animȩ tuȩ placuerit:
consiliũ custodi&. it. & prudentia ser

Expanded text:
alutem et proteget gradientes simpliciter servans semitas iustitiae et vias sanctorum custodiens tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam si intraverit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit consilium custodiet te
Abbreviated transcription (Latin):
oculis tuis. Custodi legem atq consiliũ:
& crit uita animę tue & gr̃a faucibus
tuis: Tunc ambulabis fiducialit᷑ in uia
tua: & pes tuus ũ inpinget. Si dormi¬
cris ñ timebis: quiescesꝰ & suauis crit
somnus tuus. Ne paueas repentino ter¬
roreꝰ. & inruentes tibi potentias impi¬
orum. Dñs cm̃ erit ulatere tuõ. & cu¬
stodi& pedem tuũ ne capiaris. Noli
ꝓhibere benefacere cũ qui potest si

Expanded text:
oculis tuis custodi legem atque consilium et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere benefacere eum qu
Abbreviated transcription (Latin):
semitas ęquitatis. Quas cũ ingressus fũ¬
eris ñ artabunt᷑ gressus tuiꝰ & curreis
non habebis offendiculũ. Tene discipli¬
nam nedimittas cã custodi illã. quia
ipsa c̃ uita tua. Nẽ delecteris ĩ semitis
impiorũ: nec tibi placeat malorũ uia
Fuge ab ea. ne transeas ꝑ eam declina &
defere illã. Non enĩ dormiunt nisi
male fecerintꝰ. & rapitur somnus abeis
nisi subplantauerint. Comedunt pane̾.
impictatis. & uinũ iniquitatis bibunt:
lustoꝵ. aut̃ semita quasi lux splendens
p̾ceditꝰ. & crescit usq ad ꝑfectam dicin¬

Expanded text:
uas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, ne transeas per illam: declina, et desere eam: non enim dormiunt nisi male fecerint: nec capietur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita, lux splendens, procedit
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ineȩ inclina aurẽ tuã. ut custodi¬
as cogitationes & disciplinã labia tua
conseruent. Fauus cĩ stillans iabia
merctricis. & nitidius oleo guttur cĩ
Nouissima aut̃ illius amara quasi absin¬
thiumꝰ & acuta quasi gladius bice ps
Pedes cius descendunt inmortem & ad
inferos gressus ilius penctrant. Etr

Expanded text:
tiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conseruent. fauus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur -eius. nouissima autem illius amara quasi absinthium et acuta quasi gladius biceps. pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penet
Abbreviated transcription (Latin):
illius benedicẽt᷑. Spes illoꝵ. enĩ insal¬
uante̾ illos. & oculi dĩ indiligentes se.
Qui timet dñm nihil trepidabit. & ñ
paucbitꝰ. qm ipse ẽ spes cius. Timentis
dnm beata ẽ anima ad quẽ respicitł &
qui ẽ fortitudo eius Oculi diĩ suꝑ tim̾¬
tes cũ ꝓtector potẽntie. firmamentũ
uirtutis. tegim̃ ardoris. & umbraculũ
meridiani: dep̃catio offenisionis & ad
uitoriũ casus exaltans anima̾ & inlumi¬
nans oculos: dans sanitatẽ & uitam &

Expanded text:
illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum mjutorium casus exaltans animam et illuminans oculos, dans sanitatem, et vitam et
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. Quasi qui appͣhendit umbra
& ꝑsequit᷑ uentũ: sic & qui attendit adui¬
sa mendatia. Hoc scđm hoc. uisio sõmioꝵ.
Ante faciem hominis. similitudo alterrsᷤ¬
hominis: ab immundo quid mundabit᷑:
Et amendace qͥd ueri dicet᷑ Pa c.¬
Hiuinatio erroris & auguria mendatia.
& sõnia malefacientiũ: uanitas c̃ & sicut
parturientis. cor tuũ fantasias patitur.
nisi ab altissimo fuerit emissa uifitatio
Ne dederis in illis cor tuũ multos enimꝰ
crrare fecerunt somniaꝰ & exciderunt᷑
sperantes in illis. Sine mendatio consũ¬
mabit᷑ uerbũ & sapientia inore fidelis

Expanded text:
rudentes. et quasi qui adprehendit umbram et sequitur uentum, sic et qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. ab inmundo quid mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes. in illis, sine mendacio consummabitur uerbum et sapientia in ore fideli
Abbreviated transcription (Latin):
lera coꝵ: quia uiolenti fuerunt. Reue¬
labit qͦq aurẽ coꝵ ut corripiat l& lo¬
quetur ut reuertant᷑ ab iniquitate.
Si audicrint & obseruauerintꝰ conple¬
bunt dies suos inbono: & annos suos in
gła si aut̃ non audierint transibunt
ꝑ gladium: & consument᷑ instulticia.

Expanded text:
lera eorum quia violenti fuerint revelera eorum quia violenti fuerint revelabit quoque aurem eorum ut corripiat et loquetur ut revertantur ab iniquitate si audierint et observaverint conplebunt dies suos in bono et annos suos in gloria si autem non audierint transibunt per gladium et consumentur in st
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ꝓpt̾ uim brachii tyrannoꝵ: &
non dixit. ubi est ds̃ qui fecit me: qui
dedit carmina innoctt : qui doc& nos
suꝑ iumenta terrę. & suꝑ uolucres cęli
causas intuebit᷑: etiã cum diecris ñ
consideratꝰ. Iudicare corãeo & expetꝰ¬
ta cum nunc enĩ non infert furorem
suum. nec ulciscit᷑ scelus ualde. Ergo
iob frustra aperit os suum: & absq sci¬
entia uerba multiplicat.
Ad dens quoꝙ heliu hȩc locutus ẽ Susti¬
ne me paululũ. & indicabo tibi ad huc
enĩ habco qđ ꝓ do loquar. Repetã sci¬
entiã meã aprincipio. & operatorem
meu̾ ꝓbabo iustum Uere enim absq
mendatio sermones inei & ꝑfecta scien¬
tia ꝓbabit᷑ tibi. Ds̃ potẽtes non abicir̃. cũ
& ipse sit potens sco nonsaluat impios:
& iudicium panperib tribuit: Non au¬
fert aiusto oculos suos: & reges insolio
collocat inꝑpetuũ: & ulit crigunt᷑. Et si
fucrint incatenis & uinciantur funib
pauꝑtatis: indicabit cis opera coꝵ. & sce¬

Expanded text:
achii tyrannorum et non dixit ubi est Deus qui fecit me qui dedit carmina in nocte qui docet nos super iumenta terrae et super volucres caeli causas intuebitur etiam cum dixeris non considerat iudicare coram eo et expecta eum nunc enim non infert furorem suum nec ulciscitur scelus valde ergo Iob frustra aperit os suum et absque scientia verba multiplicat addens quoque Heliu haec locutus est sustine me paululum et indicabo tibi adhuc enim habeo quod pro Deo loquar repetam scientiam meam a principio et operatorem meum probabo iustum vere enim absque mendacio sermones mei et perfecta scientia probabitur tibi Deus potentes non abicit cum et ipse sit potens sed non salvat impios et iudicium pauperibus tribuit non aufert a iusto oculos suos et reges in solio conlocat in perpetuum et illi eriguntur et si fuerint in catenis et vinciantur funibus paupertatis indicabit eis opera eorum et sce
Abbreviated transcription (Latin):
crigere & esto głosus & spcciosis in¬
duere uestibus. Disꝑge suꝑbos furore
tuo. & respicicns omc̃m arrogantem
humilia. Respicc cunctos suꝑbos. &
confunde cos: & contere impios in
loco suo. Absconde cos inpuluere si¬
mul & facies corũ demerge infoueam:
& ego confitbor. qđ saluare it possit
dextera tua. Ecce behemoth quem
feci tecũ fęnum quasi bos comedo For¬
titudo cius inlumbis euis & uirtus
illius inumbilico uentris eius. Con¬
stringit caudam suam quasi cędrum
neruiꝰ testiculoꝵ. cius ꝑplexi st̃. Ossa
cius uelut fistulȩ acris: cartilago illrs
quasi lamine ftrreȩ. Ipse principiũ¬
est uiarũ di qui fcc̾it eũladplicauit
gladiũ cius. Nuic montes herbas fe¬
runt: om̃s bestiȩ agri ludent ibi. Sub

Expanded text:
erigere et esto gloriosus et speciosis inerigere et esto gloriosus et speciosis induere vestibus disperge superbos furore tuo et respiciens omnem arrogantem humilia respice cunctos superbos et confunde eos et contere impios onde eos in pulvere simul et facies eorum demerge in foveam et ego confitebor quod salvare te possit dextera tua ecce Behemoth quem feci tecum faenum quasi bos comedet fortitudo eius in lumbis eius et virtus illius in umbilicis ventris eius constringit caNervi testiculorum ejus perplexi sunt. Ossa ejus velut fistula aeris: cartilago ipsius quasi laminae ferreae. Ipse principium viarum Dei; qui fecit eum, applicabit gladium ejus. Huic super montes herbas ferunt: omnes be
Abbreviated transcription (Latin):
aut ad preceptũ tuũ elcuabit᷑ aquila.
& in arduis ponet nidum suunt: In
petris manet & inp̃ruptis silicibus
cõmorat᷑. atq in accessis rupibꝰ indc
contt̃platur escam: & dẽ longe oculi
cius ꝓspiciunt. Pulli cius lambent
sanguinem & ubicumq cadauer fucrit
statim ad est Et adiccit dñf& locutꝰ
est adiob Numqͥd qui contendit cũ dõ.
tam facile conquiescit: Utiq qͥ arguit
đmꝰ deb&: respondere illi.
espondens aut̃ iob dño dixit. Quilcuit̃
locutus sum. respondere quid possũ:
Manũ mcã ponam suꝑ os ncũ Unum
locutus sũ qđ utinã non dixissemꝰ &
alterũ quibus ultra nihil addam.
Respondens aut̃ dñs iob. de turbine ait.
accinge sicut uir lumbos tuos inter¬
rogabote .& indica mihi. Numqͥd irri¬
tum facies iudiciũ incũ & condẽnabiꝰ
me ut tu iustificcris: Et si habes bra¬
chium sicut ds̃ & si uoce simili tonas.:
circumda tibi decorẽ. & insublime

Expanded text:
aut ad praeceptum tuum elevabitur aquila aut ad praeceptum tuum elevabitur aquila et in arduis ponet nidum suum in petris manet et in praeruptis silicibus commoratur atque inaccessis rupibus inde contemplatur escam et de longe oculi eius prospiciunt pulli eius lambent sanguinem et ubicumque cadaver fuerit statim adest et adiecit Dominus et locutus est ad Iob numquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit utique qui arguit Deum debet respondere ei respondens autem Iob Domino dixit qui leviter locutus sum respondere quid possum manum meam ponam super os meum unum locutus sum quod utinam non dixissem et alterum quibus ultra non addam respondens autem Dominus Iob de turbine ait accinge sicut vir lumbos tuos interrogabo te et indica mihi numquid irritum facies iudicium meum et condemnabis me ut tu iustificeris et si habes brachium sicut Deus et si voce simili tonas circumda tibi decorem et in sublime
Abbreviated transcription (Latin):
pitris: quando derelinquit in terra
oua sua. tu forsitan inpuluere calefa¬
cies ca Obliuiscit᷑ qđ pes conculect caͬ¬
aut bestię agri conterant. Durat᷑ ad
filios suos̾ quasi non sint sui frustra la¬
borauit nullo timore cõgente. Pri¬
uauit enĩ eam d̃s sapientia. nec dedit
illi intelligentiã. Cum tempꝰ fuerit
in altum alas erigit. derid& equum
& ascensorẽ cius. Numqͥd prebebis
cquo fortitudine̾. & circumdãbis collo
quasi locustas: Gła narium ciꝰ terror:
terrã ungula foditꝰ. exultat audact᷑.
In occursum ꝑgit armatis. contẽnit
pauort̃. nec tedit gladio. Suꝑ ipsũ
sonabit farctra. uibrabit hasta & cly¬
pcus feruens & frcmens sorb& ttrra.
nec reputat tubȩ sonare clangorem
Ubi audierit bucinã dic& uah ꝓcui
odoratur bellum. ex hortationẽ ducũ
& ululatum exercitus. Numqͥd ꝑsapi¬
entiã tuã plumescit accipit̃. ex pan¬
denspa alas suas ad austrũ :¬

Expanded text:
pitris; quando derelinquit in terra pitris; quando derelinquit in terra ova sua, tu forsitan in pulvere calefacies ea. Obliviscitur quod pes conculcet eaaut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui, frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. Cum tempus fuerit, in altum alas erigit: deridet equum et ascensorem ejus. Numquid praebebis equo fortitudinem, aut circumdabis collo equasi locustas? gloria narium ejus terror. Terram ungula fodit, exsultat audacter: in occursum pergit armatis contemnit pavorem nec cedit gladio super ipsum sonabit faretra vibrabit hasta et clypeus fervens et fremens sorbet terram nec reputat tubae sonare clangorem ubi audierit bucinam dicet va procul odoratur bellum exhortationem ducum et ululatum exercitus numquid per sapientiam tuam plumescit accipiter expandens alas suas ad austrum
Abbreviated transcription (Latin):
eibos: Numqͥd nosti tcmpus partus
hibicum in petris. uel parturientes
ceruas obseruasti: Dinuinerasti m̃ses
conceptus carũ & scisti tempus partis¬
carum: Incuruant᷑ ad fȩtum & pariutt:
& rugitus emittunt separantur filu
carũ & ꝑgunt ad pastum. egrediunt᷑
& non reuertent᷑ ad eas. Quis dimisit
onagrũ liberũ. & uincula ciꝰ quis
soluit: Cui dedi insolitudine domũ
& tabernacula eius interra salsugini:
Contemnit multitudinẽ ciuitatis: cla¬
morem exactoris ñ audit. Circũ spi¬
cit montes pascuę suȩ. & uirentia q̃eꝙ
ꝑquirit. Numqͥd uol& rinoceros ser¬
uire tibĩ aut morabit᷑ ad p̾sepe tuũ:
Numqͥo alligabis rinocerotã ad aran¬
dum loro tuo. aut confring& glebas
uallium post it: Numqͥd fiduciam
habebis in magna fortitudint cius. &
derelinques eiꝰ labores tuos: num quid
credes ei qm reddat scmentẽ tibi. &
arcani tuã congreget. Penna struci¬
onis n similis c̃ pennis crodii & acci¬

Expanded text:
cibos numquid nosti tempus partus cibos numquid nosti tempus partus hibicum in petris vel parturientes cervas observasti dinumerasti menses conceptus earum et scisti tempus partusearum incurvantur ad fetum et pariunt et rugitus emittunt separantur filii earum pergunt ad pastum egrediuntur et non revertuntur ad eas quis dimisit onagrum liberum et vincula eius quis solvit cui dedi in solitudine domum et tabernacula eius in terra salsuginis contemnit multitudinem civitatis. Clamorem exactoris non audit; circumspicit montes pascuae suae, et virentia quaeque perquirit. Numquid volet rhinoceros servire tibi, aut morabitur ad praesepe tuum? Numquid alligabis rhinocerota ad arandum loro tuo, aut confringet glebas vallium post te? Numquid fiduciam habebis in magna fortitudine ejus, et derelinques ei labores tuos? Numquid credes ei, quod reddat sementem tibi; et aream tuam congreget? Penna struthionum similis est pennis herodii et acci
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uitro egressa ẽ glacies. & gelu
de cęlo quis genuit: Insimilitudinẽ
lapidis aquȩ duranturꝰ & suꝑficies a¬
byssi constringit᷑: Numqͥd coningere
ualebis mieantes stellas pliades. aut
grrum arcturi poteris dissipare:
numqͥd ꝓduces luciferũ in tempore
suo. & uesperũ suꝑ filios terrę consur¬
gere facis: Numquid nosti ordinẽ cęliꝰ
& pones rationẽ eius inttrra: Numqͥd
deuabis innebula uocem tuã. & impe¬
tus aquarũ operi& te. : Numqͥd mutes
fulgura & ibunt. & reuertentia diccuł
tibi assumus: Quis posuit inuiscerib
hominis sapientiã: uł quis dedit gaiꝰ¬
lo intellegentiã: Quis enarrabit cę¬
lorum rationẽ: & concentũ cęli quis
dormire faciet. Quando fundabat᷑
puluis interra. & glebȩ conpinge¬
bantur. Numqͥd capies leenȩ pdam:
& animã catuloꝵ eius implebis qͣ. an¬
do eubant inantris & inspctubuis in¬
sidiantur: Quis p̃parat coruo escam
suam. quando pulli cius adłm Ca¬
mant. uagantes eo qđ non habeant

Expanded text:
ssa est glacies; et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur; et super faciem abyssi constringitur. Numquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades; aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Numquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Numquid nosti ordinem coeli, et ponis rationem ejus in terra? Numquid elevabis in nebula vocem tuam et impetus aquarum operiet te numquid mittes fulgura et ibunt et revertentia dicent tibi adsumus quis posuit in visceribus hominis sapientiam vel quis dedit gallo intellegentiam quis enarravit caelorum rationem et concentum caeli quis dormire faciet quando fundebatur pulvis in terram et glebae conpingebantur numquid capies leaenae praedam et animam catulorum eius implebis quando cubant in antris et in specubus insidiantur quis praeparat corvo escam suam quando pulli eius ad Deum clamant vagantes eo quod non habeant
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mentibus. Una uni coniungit᷑ & ne
spiraculũ quide incedit ꝑ eas. U na
alteri adhȩrebit & tenentes se ne¬
quaqua̾ separabunt᷑. Sternutatio eiꝰ
splendor ignis. & oculi euis ut palpe¬
brȩ diluculi. De ore eius lampades
ꝓceduntꝰ. sicut tędę ignis accensę. De
narib cius ꝓcedit fumus: sicut ollę
succense atq feruentis. Halitus eius
prunas ardere facitꝰ & flãma de ore
eius egredit᷑. Incollo cus morabitur
fortitudoꝰ. & faciem cius p̃cedet egestas.
Membra carnium cius coherentia sibi
mirtet contra eũ fulmina & ad locumꝰ
alium ñ ferẽtur. Cor eus indurabitur

Expanded text:
prementibus una uni coniungitur et ne prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae atque ferventis halitus eius prunas ardere facit et flamma de ore eius egreditur in collo eius morabitur fortitudo et faciem eius praecedet egestas membra carnium eius coherentia sibi mittet contra eum fulmina et ad locum alium non ferentur cor eius indurabitur