comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eclitare positionem cruci¬
fixi corporis: et iuide si aliqͥ
est in eo qd̃ non totum ꝑoret ꝓ
te apud patrem. Diinum illd
capud multiplici spinarum den¬
sitate densarum usq ad cerebri-
teneritudinem confixum ẽ dum
configitur spina. Spinis pec¬
catorum suorum ait dñs ꝑ ꝓphe¬
tam: arcumdedit me ppłs iste.
Ad quid hec: Ne doleret caput ca¬
um: ne tua uulneretur intentio
Caligauerunt ĩ mortem oculi
sui: et ilsa luminaria que illu¬
minant orbem ad horam extin¬
cta sunt. Nonne obtenebr antib
tenebre fc̃e sunt suꝑ uniuersam
terram ⁊ ed illa duo magna lu¬
minaria cum illis luminand¬
libmota sunt. Hoc aũt totum
fc̃m est ut auerterentur oculi tui
hererent. Aures ille que ĩ celis au¬
quid istud: Ne aures tue absur¬
descerent ad clamorem pauperis.
ne reciperent auditum uanum:
ne detractionis uirus. apertis ꝓpi¬
cisq aurib susciperent. S peci¬
osa illa facies. spetiosa forma pre
filuis hominum. sputis illita est:
aflicta colaphis. addicta delusi¬

Expanded text:
editare positionem crucifixi corporis. Vide si aliquid est in eo, quod non peroret pro te apud Patrem. Divinum illud caput multiplici spinarum densitate densatum, usque ad cerebri teneritudinem confixum est dum configitur spina. «Spinis peccatorum suorum,» ait Dominus per Prophetam, «circumdedit me populus iste .» Ad quid hoc? Ne doleret caput tuum, ne tua vulneraretur intentio. Caligaverunt in mortem oculi sui, et illa luminaria, quae illuminant orbem, ad horam exstincta sunt. Nonne illis obtenebrantibus, tenebrae factae sunt per universam terram, et illa duo magna luminaria cum illis luminarisubmota sunt? Hoc autem totum factum est ut averterentur oculi tui rent, non adhaererent. Aures illae, quae in coelis auquid istud? Ne aures tuae obsurdescerent ad clamorem pauperis, ne reciperent auditum vanum, ne detractionis virus apertis propitiisque auribus susciperent. Speciosa illa facies speciosi forma prae filiis hominum sputis illita est, afflicta colaphis, addicta delusi
Abbreviated transcription (French):
stie li berauit me Ip̃e me eripiet de ma¬
nib inimicoꝵ meorum. Mifit de¬
us misedĩam suam ⁊ ueritatem suam
animam meam eripuit de medio.
catulorum leonum Ipse me.

Expanded text:
e liberavit me, ipse me eripiet de manibus inimicorum meorum. Vers. Misit Deus misericordiam suam et veritatem suam, animam meam eripuit de medio catulorum leonum. Ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
inimiti. Libentiꝰ ergo accipimus:
qd̃ eum diligentiꝰ adseruarunt. Cre¬
dimꝰ enĩ. sub tot custodib potuisse
illum ꝓdire citiꝰ qmͣ ꝑire: ⁊ de tu¬
mulo uire dm̃ ꝓgredi: qͣm discipu¬
lorum fraude subduci. Tanta enim
sollicitud̾ie sepulchrum obaruxit
impietas: ut id nõ p̾ualeret manꝰ
humana destruere: nisi sola uirtꝰ

Expanded text:
inimici. Libentius ergo accipimus, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non praevaleret manus humana destruere, nisi sola virt
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis clie: conmu¬
nis enĩ omniũ. cõmunis
est nr̃a leticia. Cõmunis
plane: quia om̃s illo resurgente sur¬
reximꝰ. Om̃ium enĩ reuixit saluti:
qui ꝓ om̃ium poc̃is ad dictus est
passioni. Resurrexit igitur salua¬
tor: a mortius. Ioua res et mira:
s ht̃ hec assercio ueritatẽ. Nam ut
taceam ꝓph̾arum oracula: angłoꝵ
nũsteria: aꝑta sepulcri penetralia
ip̃m dñm post resurrestionẽ cum
discipulis loq̃ntem÷ cõuersantẽ:
edentem: thomam qͦ clauoꝵ nul¬
nera. etiam digito contrectantem
ut hec omĩa p̃cermittam tam̃ fidẽ
nr̃am confirmat impietas uidcoꝵ
Nani sufficit ad credulitatem nob̾.
coꝵ nimiũ cauta crudelitas. Quo
enĩ cliligentius custodierunt tumu¬
lum: co constat illum manifestius
uo plures uidei apposuere cuisto¬
des: eo plures testium relinq̃re
Nam hoc ꝓcurauit diuina ꝓuiden¬
cia: ut resurrectioni dñice. non solũ
angłi: nõ solum discipłi: s et testi¬
moriũ ꝑhiberent. qd̾ est amplius

Expanded text:
resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri penetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius o plures apposuere custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectioni non solum angeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis: qd̾ in illis perpetua sit cõ¬
pleta resurrectio. fatentur aũ
qd̃ ueri testes nõ eẽnt: nisi. ⁊ ne¬
ra esset corum resurrectio. Tnde
et beatus petrus dixisse legitur.

Expanded text:
scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ht ⁊ xͥana simplicitas: infanciam
suam. Sicut .n. infans nescit irasciͣ
fraidare nõ nouit: referire ñ audet
ita. ⁊ xanitatis infancia lodentib nõ
irascit  spoliantib ñ resistit: cedenti¬
b nõ repugnat Deniq sic̾ iussit doꝰ
etiam orat ꝓ inimicis: auferenti tu
infirmitatẽ ĩnoxia ẽ. ista est inno¬
cens ꝑ uͥtutẽ. Atq id̾o laudi magis
ad scribend̾ ẽ. ñ tam maleface̾ ñ pos¬
se: qm nolle. Ergo sicut diximꝰ: eta¬
tes quedam st̾ meritoꝵ Nam ⁊ senec¬
tus moꝵ: ĩuenitur ĩ pueris: ⁊ ĩno¬
cencia infantum reꝑitur ĩ senib.
Deniq qd̾ ĩ iuniorib senectus que¬
dam sit honestatis: dicit ꝓph̾a. Se¬
nectus enĩ uenerabilis est nõ diu¬
turna: nec numero annoꝵ ꝯputa¬
ta. Cani sunt .n. sensus hõis. Re Ange

Expanded text:
tiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, nec annorum numero computata; cani
Abbreviated transcription (Latin):
Agnum et mirabile
donũ cõcessit nobis cłs
hunc pasche salutarẽ
diem. in. quo resur¬
gens dñs resurresti¬
onẽ p̾stitit uniu̾sis:
Ode imus ail altiora conscendens. nos
quo ad suꝑiora de inferiorib ĩ suo cor¬
pore subleuauit. Sumus enĩ ẜ apłm
te gͥ tp̃o: omĩa necessario cũ eo sua ui¬
lccia surrexerunt. Dũ enĩ ille ab in¬
fcris transit ad suꝑos: nos de morte
cransire fecit acd uitam. Pascha enĩ
ra tnͣsitur. Bonꝰ transitꝰ est transire
de pcc̃is acl iusticiam᷑. de uiciis ad uir¬
tutes: ad infanciam de senectute. In¬
fanciam aũt clixim: nõ etaris s sum¬
plicitatis. Hñt enĩ ⁊ merita: etates

Expanded text:
 et mirabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secunduto omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 era transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates
Abbreviated transcription (Latin):
te Angelus uocatur iohannes
nõ nature. societate. uixta heresiꝰ
origaus sed officii dignitate. An¬
gelus enĩ grece: latine nunt iꝰ
dicitur. Quo nomine recte appel¬
lari potuit homo ille qui fuit mis¬
sus a deo. ut testimonium ꝓhibe¬
ret de lumine: ⁊ uenienteni ĩ car¬
ne dñm mundo nuntiaret. Nec
mirandum mystice angłm no¬
minari eum. quo inter natos
mulierum maior nemo surrexit:
cum cõstet om̃s qui sacerdocii gra¬
du rite funguntur. ob eu̾ngelizã¬
di officium angelos posse uocari
dicente ꝓph̾a. Labia sacerdotis cu¬
stodient scĩam: ⁊ legem req uirẽt
ex ore eis: quia angłs dñi exerci

Expanded text:
 Angelus vocatur Joannes, non naturae societate juxta haeresim Origenis, sed officii dignitate. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Quo nomine recte appellari potuit homo ille qui fuit missus a Deo ut testimonium perhiberet de lumine , et venientem in carne Dominum mundo nuntiaret. Nec mirandum mystice Angelum nominari eum quo inter natos mulierum major nemo surrexit , cum constet omnes qui sacerdotii gradu rite funguntur ob evangelizandi officium angelos posse vocari, dicente propheta: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia ang
Abbreviated transcription (Latin):
onis euangłiz audo ꝓtingit. Scr¬
congruc primo ominium ponit te¬
stimonia ꝓphetare. quib hoc fu¬
turum iam olim precinebant: ut
eo cunctis uera ac sine scrupulo du¬
bietatis suscipienda. que scriberet
intimaret: quo hec a ꝓphĩs sanc¬
to sp̃u impletis antea prescita.
ac predicta ẽẽ monsraret. Simul¬
ꝙ uno codemq eungłii sui pͥnci¬
pio. ⁊ iideos qui legem ac ꝓph̾as
susceperant. ad suscipienda etiam
eungeliz sacramenta. que ip̃oꝵ
ꝓphecie predixerunt insiituit: et
tem quoq legis ⁊ ꝓph̾arum susci¬
piendam uenerandamq ꝓuocat
ne siquis uixta hereticos aut
netus solummodo testamentũ
aut solummodo nouum. susce¬
pisset: alienus a testamento d̾i

Expanded text:
onis evangelizando pertingit. Scrcongrue primo omnium ponit testimonia prophetarum quibus hoc futurum jam olim praecinebant. Ut eo cunctis vera ac sine scrupulo dubietatis suscipienda quae scriberet intimaret, quo haec a prophetis sancto Spiritu impletis antea praescita ac praedicta esse monstraret, simulque uno eodemque Evangelii sui principio et Judaeos qui legem ac prophetas susceperant, ad suscipienda etiam Evangelii sacramenta quae ipsorum prophetae praedixerant instituit, et tem quoque legis et prophetarum suscipiendam venerandamque provocat, ne si qui juxta haereticos aut Vetus solummodo Testamentum, aut solummodo Novum suscepisset, alienus a testamento Dei
Abbreviated transcription (Latin):
otandum est qd̃ eungłiste
sc̃i. qui dispensationem no¬
bis dĩuce incarnationis scriptã
reliquere. uno quidem sp̃u actẽ¬
si ad officium scribendi accessert̃
s cliu̾so narrationis sue pͥmor¬
dio. singuli diuersum statuere
terminum. Matheus namq
a natiuitate dñica exordium su¬
mens: ad tempus usq dñice re¬
surrectionis. seriem sue narra¬
tionis ꝑduxit. Marcus ab mi¬
tio eunglice p̾dicationis incipi¬
ens: ꝑuenit ad tempus ulꝙy ascẽ¬
sionis dñi ⁊ p̃dicationis discipuloꝵ
cius cunctis gentib ꝑ orbem. Lu¬
cas a natiuitate p̃cursoris inchoãs
engelium termuinauit in ascensi¬
onc dñica: cum redeuntes discipuli
iherosolimam. aduentum sc̃i sp̃c
diuinis ĩ laudib expectant Ioh̾es
ab eternitate uerbi dei ꝑ qd̃ omĩa

Expanded text:
otandum quod Evangelistae sancti, qui dispensationem nobis dominicae incarnationis scriptam reliquere, uno quidem spiritu accensi ad officium scribendi accesserunt, sed diversum narrationis suae primordium singuli, diversum statuere terminum. Matthaeus namque, a nativitate dominica exordium sumens, ad tempus usque dominicae resurrectionis seriem suae narrationis perduxit. Marcus, ab initio evangelicae praedicationis incipiens, pervenit ad tempus usque ascensionis Domini, et praedicationis discipulorum ejus cunctis gentibus per orbem. Lucas, a nativitate praecursoris inchoans Evangelium terminavit in ascensione dominica, cum redeuntes discipuli Jerosolymam adventum sancti Spiritus divinis in laudibus exspectabant. Joannes, ab aeternitate verbi Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur: iohanne atrestante qͥ
ait. In principio erat nerbum: et
uerbum. erat apud deum: ⁊ deus e¬
rat uerbum. Et ex ip̃a nr̃a locutio¬
ne cognoscim: quia pͥus uox sonat
ut uerbum post modum possit.
audiri. Iohannes ergo uox a pro.¬
pheta uocatur: quia uerbrm ꝑ̃¬
cedit. Aduentum itaq dñicum p̃¬
currens uox dicitur: quia ꝑ eius
ministerium patris uerbum ab ho¬
minib auditurꝰ. Qui etiam ĩ de-¬
serto clamat: quia dereliste ac desti¬
tute iudee solatium redemptionis
annũtiat. Quid aũt clamaret: a¬
peritur cum subditur. Parate uiã

Expanded text:
atur, Joanne attestante qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et ex ipsa nostra locutione cognoscimus quia prius vox sonat, ut verbum postmodum possit audiri. Joannes ergo vox a propheta vocatur, quia verbum praecedit. Adventum itaque dominicum praecurrens vox dicitur, quia per ejus ministerium Patris Verbum ab hominibus auditur. Qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae solatium redemptionis annuntiat. Quid autem clamaret, aperitur cum subditur: Parate via
Abbreviated transcription (Latin):
fres km̃i. aperta nobis ẽ
lestio recitata. S ne aliquibus
ip̃a eniꝰ planities alta fortasse
uidcatur. eam sub breuitate tnͣs¬
arrimus. quatinus eius expo¬
litio ita nescientib fiat cognitã
ut tamen scientib non sit one¬
rosa. Quia uiris luxuria ĩ lum¬
dis sit feminis in umbilico. tes¬
ratur dñs qui de dyabolo ad be¬
atum iobloquitur dicens. Uir
tus cius ĩ lumbis eius. ⁊ forti¬
tudo illius ĩ umbilico uentris
eius
pͥncipali igitur sexu lum¬
borum nomine luxuria
designatur. cum dñs dicit. Sĩt
lumbi ur̃i precincti. Lumbos
enĩ precingimus. cum carius lu¬
xuriam. ꝑ continentiam coarta¬
mus. S quia minus est ma¬
lanon agere. nͥ etiam quisq stu¬
deat. ⁊ bonis operib insudare
ꝓtinus additur. Et lucernear¬
dentes ł manib nr̃is. Lucer¬

Expanded text:
rissimi, aperta vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Jotus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manib
Abbreviated transcription (Latin):
Inniu̾so orbi mirabilem faciunt:
unũ illd̃ qd ad om̃s eius sufficit
laudes. quis ualeat estimare qnͣ¬
te sit gl̾e ⁊ qd̾ cum inter homines
egeret speciali quadam cliuini¬
catis gr̃a. et paralysus illi pene¬
trabilis. et celum ꝑuium fuit :
Quid ergo fratres hoc doctore ꝑ¬
fectius: qui ĩ celo didicit qd̾ doce
ret in terris: Quid hoc teste uera¬
aus: cui eleuato suꝑer celos. ocłis
adere et approbare concessum ẽ.
s postmodũ ꝓmitteret crecli¬
uris: Hec sunt igitur apłorum
atri ⁊ pauli stupenda merita:
gr hec incedentes miracula apo¬
filatum suũ dño ac deo nostro
tfrisione deuoti sanguinis con

Expanded text:
niverso orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quod in terris doceret? Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis con
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃s beati apłi parem
gr̃am apud d̾m sanaitatis
obtineant: nescio tamen quo¬
pasto petrus et paulus. iudent
pre ceteris peculiari quadam ĩ
aluatoris fidei uirtute p̃cellere.
Ad̾ quidem ex ip̃ius dm̃ iudicio
possumus approbare. Nam pe¬
to sitnut bono clispensatori claut̃
Iregni celestis declit ÷ paulo tanqͣm
idoneo doctori. magisterium eccłia¬
stice institutionis iniunxit: scilic
ut quos iste erudierit ad salutẽ.
ille suscipiat ad quietem. ⁊ qͦrũ
corda paulus patefecerit doctrina
uerborum: eorum animab pe¬
trus aperiat regna celorum.

Expanded text:
um omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
e mimiti tui uallo: et cirtũdabunt
te et coangustabunt te undiq: et
ad grram ꝓsternent te. et filios tu¬
o qui in te sunt. Hoc quoq quod
poitur. et non relinquent ĩ te la¬
pdem super lapidem. etiam ip̃a iã
ddẽ aiuitatis transinĩgratio testa¬
dr: quia dum nunc ĩ eo loco cons¬
ucta est ubi extra portam fũat¬
t̃s crutifixus: ꝑrior illa iherłm¬
⁊dicitur funclitus est euersa.
Cu ex qua culꝑa euersionis sue

Expanded text:
ui vallo, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique: et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat: prior illa Jerusalem funditus est eversa. Cui ex qua culpa eve
Abbreviated transcription (Latin):
gelii. breui si possum uolo ser¬
none ꝑcurrere: ut illis ĩ ea ꝓlixior
arur intentio: qui sciunt ex ꝑauas
multa cogitare. Quod flente clño
illa iherosolimorum subuersio des¬
gribatur. que a uespasiano ⁊ titos
pomanis principib facta est: ulłs

Expanded text:
gelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus fact
Abbreviated transcription (Latin):
ues ergo qui habebat uillicum
siue dispenia torem dñs om̃ipo¬
tens est: quo nichil est ditius. H
dispens ator paulus: qui ad pe¬
des gamalielis sacras litteras di¬
dicit: logemq dei susceperat dlis¬
pensandam. Qui cũ cepisset tre¬
dentes in xp̃o ꝑ sequi. ligare. occi¬
dere. et omnem dñi sui dissiparc
sibstanciam: correptus a ddrĩo ẽ
Saule saule quid me ꝑsequens:
Durum est tibi contra scimulũ

Expanded text:
es qui habebat villicum, sive dispensatorem, Deus omnipotens est, quo nihil est ditius. Hujus dispensator est Paulus, qui ad pedes Gamalielis sacras Litteras didicit , et Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligare, occidere, et omnem Domini sui dissipare substantiam, correptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum
Abbreviated transcription (Latin):
tor est. unde ⁊a uissa uilli¬
scus nomen accepit Echonomos
aut: tam pecunie quam frugiun
et omnium que dñs possidet dispẽ¬
lator est. Ende et ethonomicus.
xenofontis pulcherrimus lber
est: qui non gubernationem
uille. s dispensationem uniuer¬
se donus tullio interpretante sig¬
nificat. Iste igitur dispensator
accusatus est ad dñm suum ꝙ¬
ddissiꝑaret substanciam eius. Mͣ
uocato cdixit. Quid hoc audio de te.
dixit in semetip̃o. Quid faciam: qr
dĩs meus aufert a me uillitatõ¬

Expanded text:
unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e sare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensat
Abbreviated transcription (Latin):
distis: expositione nõ indiget Gx
ne hanc tacite preterisse uideam᷑
exhortando potius qͣm exponen¬
do. in ea aliquid loquamur. hoc
aut nobis solummodo de expo¬
sitione uides esse requirendum
cur is qui ad salutem petendam
uenerat audunt. Nisi signa et pro¬
digia uideritis: non creditis Q
enim salutem querebat filio: ꝓ
culd ubio credebat. Neq enĩ ab eo
quereret salutem: quem nõ cre¬
deret saluatorem. Quare ergo d̾r
nisi signa ⁊ prodigia iuderitis
non creditis: qui aute credidit
qͣm signum uideret: Sed memẽ¬
tote quid peciit:et aperte cogno¬
scetis quia ĩ fide dubitauit. Popo¬
scit namq ut descenderet: ⁊ sana¬
ret filium eius. cio

Expanded text:
ne non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enrocul dubio credebat: neque enim ab eo quaereret salutem, quem non crederet Salvatorem. Quare ergo dicitur, nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante credebat quam signum videret? Sed mementote quod petiit, et aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Co
Abbreviated transcription (Latin):
anes testamenti noui figurant᷑
Qui dumi gratiam pinguedinis
interne ꝑcipiunt: a terrenis desi¬
denis m̃nitentes. ad sublimia con¬
tamplationis sue penna subleuã¬
tur. In imo quippe cogitationem
pnere: quid est aliud quã que¬
dam ariditas mentis: Qui aũt
intellectu celestium iam ꝑ sancta
desideria de suꝑns delectationis
intime cibo pascuntur: quasi lar¬
giori alimento pinguescunt. Hac
enim pinguedine saginari psal¬
mista concupiuerat: qui dicebat
Sicut adipe ⁊ pingnedine reꝑle¬
atur anima mes. scdm matn

Expanded text:
patres testamenti novi figurantur, patres testamenti novi figurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
grandium meũ paraui. Tauri m̃i
⁊ altilia occisa sunt: ⁊ omĩa para.
a. Quid ĩ tauris uł altilib fratres
rm̃i. nisi noui ac ueteris testamẽ¬
⁊ patres accipimus: Quia enĩ uul¬
go loquor: etiam ip̃a menecce est
uerba euͣngłice lectionis explana¬
n. Altilia enim saginata dicimꝰ
Ab co enĩ qd̃ est alere: altilia qua¬
si alitilia uocamus.
um in lege scriptum sit. dili¬
ges amicum tuum ⁊ oclio
habebis mnimicum tuum: accep¬
ta tunc iustis licencia fuerat. ut
dei suosq aduersarios. quanta pos¬
sent uirtute comprimerent: cosq
nire gladii fenrent Quod ĩ nouo
potuldubio testamento compes¬
gtur: cum ꝑ seinz ip̃am ueritas pre¬
dicat dicens. Diligiteĩimicos uĩo
renefacite his qui nos oderunt. Qb
tgo ꝑ tauros nisi patres testam̃
⁊ueteris significantur: Nam dũ
ene ꝑtuterent: ut ita dicam. qͥd
aliud qͣm tauri erant. qui inimi¬
tes suos uirtutis corporee cornu fe¬
riebant. Quid uero ꝑ altilia. isi

Expanded text:
prandium meum paravi, prandium meum paravi, isa sunt, et omnia parata. 4. Quid in tauris vel altilibus, fratres charissimi, nisi novi ac veteris testamenti patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui odgo per tauros nisi patres testamenti veteris significantur? Nam dum one percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per altilia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex duab ꝑsonis compositũ
credere ut uefas uitanus
pertius igitur atq securus
dici potest. quia in hoc patꝰ
regi filio nuptias fecit: quo ei ꝑ
incarnationis mnysterrum san¬
stam eccłiam sociauit. Uterus
aut genitricis uirginis: huius
sponsi thalamus fuit Uude ⁊ pa
mista dicit. In sole posuit taber¬
naculum suumi et ip̃e tanqͣm
sponsus ꝓcedens det̾a lamo suo
Tanqͣm sponsus quippe de tha¬
lamo suo processit: qu ad coum̃¬
gendam sibi eccłiam incarna¬
tus deus de incorrupto utero uir¬
ginis exiuit. Misit ergo seruos
suos: ut ad istas nuptias amicg
inuitarent. Misit semel⁊ misit
iterum: quia incarnationis dñi¬
ce p̃dicatores ⁊ pr̾us ꝓphetas. ⁊ pͦt¬
modum apłos fecit. Bis itaq ser¬
uos ad inuitandum m:sit: quia
incarnationem unigeniti. et p̃
ꝓphetas dicit futuram᷑ ⁊ ꝑ apo¬
stolos nunciauit factam. S q
hi qui prius inuitati sunt ad nuꝑ:¬
narum cõuigium uenire uoluet̃t:
ĩ scd̃a inuitatõne iam dicitur. Ecte

Expanded text:
sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
it samuhel ad saul. Sine
me ⁊ inlicabo tibi que locu¬
tus sit dñs ad me noste. Dixitꝙ
ei. Loquere. Et ait samuhel. Nõne
cũ paruulus esses ĩ oculis tius: ca¬
put ĩ tribub isrł factus es. Unxit¬
te dñs ĩ uia. et ait. Uade ⁊ interfice̾
pcc̃ores amalech: ⁊ pugnabis cõ

Expanded text:
amuhel ad Saul sine me et indicabo tibi quae locutus sit Dominus ad me nocte dixitque ei loquere et ait Samuhel nonne cum parvulus esses in oculis tuis caput in tribubus Israhel factus es unxitte Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Tu uero homo unanimis.
dux meus ⁊ notus m̃s : qu simul
mecum dulces capiebas cibos: in
domo dei ambulauimus cũ consẽ¬
su. Et rursum. Homo pacis mee
ĩ quo sperabam. et qui edebat pa

Expanded text:
s, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat pa
Abbreviated transcription (Latin):
Minorem dolorem mala ingerũt:
que ab extraneis inferuntur. Plus
uero ĩ nobis ea tormenta serunt
que ab illis patimur. de quorũ men¬
tib p̃sumebamus: qr cum dampno
corporis. mala nos cruciant amisse

Expanded text:
Minorem dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplum apłorũ sua reliq̃¬
runt omĩa et secuti sunt xp̃m iu
dices cũ eo uenturos: sicut etiam
om̃e mortalium genus ẽẽ uidi¬
candum. Quia enĩ duodenario se¬
pe numero. solet ĩ scripturis uniu̾¬
litas signari: ꝑ duodecim sedes apo¬

Expanded text:
ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis universitas designari, per duodecim sedes apo
Abbreviated transcription (Latin):
boileco memoratur. qui reliquerũt
emĩa. et secua sunt illum: alius ui¬
dicendus a dño. qui nõ quidem or̃a
lua pariter reliquerunt: s de his
tamen que hebant cotidianas dare
elemolinas panperib xp̃i curabãt
Unde auclituri sunt ĩ iudicio. ueni¬
te benedisti patris mei: possidere

Expanded text:
hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, poss
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa: et secuti sumus te. Quid gͦ
udiens a dño petrus ede pb¬
quia diues difficile intraret ĩ
regnum celorum ⁊ sciensꝙ se cũ sus
condiscipłis. ad integrum mundi
fallentis spreuisse delicias: uolu¬
it agnoscere quid uel ip̃i uł ceteri
mundi contemptores. promaio¬
rimentis uirtute maioris p̃mii
sperare deberent ⁊ ⁊ respondens
dño ait. Ecce nos reliquimus oĩa
nobis: Ibi sollerter intuendũ.
qd̾ nõ solum se omĩa reliquisse.
s et dñm sequi glatur: quia stub¬
tum ꝓfesto est iuxta platonem.
et cliogenem. et quosdam alios phi
um laude captanda: stultum ꝑfesto¬
presentes labores ultro absꝙ sor fitte
uero cuno quo de hac uita erat exiturꝰ
quib dam discipłit secũ cõuersantib qͥ.¬
ozoam longemanentib. Sc̃simi siuo¬
bitus denuntiauit diem. U Presemtib
ablentib inditans quale eis signũ fieret.
qnͣdo cais anima. de corpore exiret. Sc̃s¬
tur xp̃m. Habebit enĩ thesaurũ
⁊̃ deficientem in celis. Nnde bene.

Expanded text:
ecuti sumus te. Quid ergo udiens a Domino Petrus quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore mentis virtute majoris praemii sperare deberent. Et respondens Domino ait: Ecce nos reliquimus omnia, bi solerter intuendum quod non solum se omnia reliquisse, sed et Dominum sequi gloriatur: quia stultum profecto est, juxta Platonem et Diogenem, et quosdam alios philum laude captanda: stultum praesentes labores ultro, absque spe vero anno quod quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus sanctissimi sui obitus denuntiavit diem. Vers. Suppleabsentibus indicens quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Situr Christum. Habebit enim thesaurum non deficientem in coelis. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł̃. In hac quippe uita ꝓ suo nõie
laborantes. ĩ alia p̃mium sperare
docuit. id est ĩ regeneratione: cum
iuidelicz ĩ uitam ĩmortalem fueri¬
mus resurgendo regenerati: qui
ĩ uitam caducam fueramus mor¬

Expanded text:
. In hac quippe vita pro nomine ejus laborantes in alia praemium sperare Dominus docuit, id est in regeneratione, cum videlicet in vitam immortalem fuerimus resurgendo regenerati, qui in vitam caducam fueramus mor
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaturos putet: sicut nec sole
sunt duodecim trib isrx iudicande
Alioqum trib leui que tercia decĩa
est inuidicanda recedit: et paulus
qui terrius decimus est apłs. quia
pm uida p̃uaricante mathias electꝰ
est. inlicandi sorte pͥuabitur ⁊ cum
ip̃e dicat. nescitis qm̃ angłos iudi¬
cabimꝰ: qͣntomagis secularia.¬

Expanded text:
uodecim solae sunt tribus Israel judicandae. Alioquin tribus Levi, quae tertia decima est, injudicata recedit; et Paulus qui tertius decimus est apostolus, quia pro Juda praevaricante Matthias electus est, judicandi sorte privabitur, cum ipse dicat: Nescitis quoniam angelos judicabimus, quanto magis saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui ip̃is quoq bonis
angelorum spiritib presunt.
Qui subiectis aliis dum queq
sunt agenda disponunt: eis ad
explenda diuin a muusteria pͥn¬
cipantur. Dominationes autẽ
uocant᷑: qui eriam porestates pͥu¬
cipati dissimilitud̾ie alta
transcendunt. Ea ergo angłoꝵ
agmina que mira potentia. p̃¬
minent: pro co qd̾ eis cetera ad
obediendum subiecta sunt. do¬
minationes uocantur. Throni
ꝙͦ. illa agmina sunt uocata:
quib ad exercendum uidiciũ
semꝑ deus omp̃s presidet Quia
enĩ thronos latino eloquio se¬
des dicimꝰ: throni d̾i dicti st̃ hi.
qui tanta diuinitatis gr̃a replẽ¬
tur. ut ĩ eis dñs sedeat: ⁊ ꝑ cos
sua iudicia decernat. Alnde ⁊ per
psalmistam dicit᷑. Sedes sr̃ thro¬
num: qui uidicas eq̃uitatem Che¬
rubin qͦ plenitudo scĩe dicitur.
Et sublimiora illa agmma ic¬
circo cherubyn uocata sunt. qr
tanto ꝑfectiore scientia ꝓlena st̾.
qnͣto claritatẽ dei uiciniꝰ contem¬
plantur: ut scd̾m creature mod̾

Expanded text:
tur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda bona disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes vero vocantur qui etiam potestates principatuum dissimilitudine alta transcendunt. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni scilicet illa agmina sunt vocata quibus ad exercendum judicium semper Deus omnipotens praesidet. Quia enim thronos latino eloquio sedes dicimus, throni dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; ut, secundum creaturae modum,
Abbreviated transcription (Latin):
mane: et salus noftra
in tempore tribulatõis
Auoce angeli fugerunt populi: et
ab exaltatione tua disperse sunt gen¬
i Et congregabuntur spolia ur̃a
sicũt colligitur brucus. uelut cum
fosse plene fuerint de eo Magni¬
ficatus est dñs qm̃ habitauit ĩ ex¬
celso: impleuit syon uidicio ⁊ uisti¬

Expanded text:
mane, et salus nostra in tempore tribulationis. A voce angeli fugerunt populi, et ab exaltatione tua dispersae sunt gentes. Et congregabuntur spolia vestra sicut colligitur bruchus: velut cum fossae plenae fuerint de eo. Magnificatus est Dominus, quoniam habitavit in excelso: implevit Sion judicio
Abbreviated transcription (Latin):
templt ¶ulla nos uite cruciẽt
molesta sĩt dies loti placideq no¬
tes nullus ex nobis pereuute mũ¬
do sentiat ignes. Hec dies ĩ qͣ
tibi consetratam conspicis aram
tribuat ꝑhenne gaudium nob̾
uigeatq longo temporis usu.
¶ La summũ resonet parentem
gsa natum pariterq sc̃m spiritũ
dulci moduletur hymno omne

Expanded text:
templi. Nulla nos vitae crucient templi. Nulla nos vitae crucient molesta. Sint dies laeti placidaeque noctes. Nullus ex nobis pereunte mundo Sentiat ignes. Haec dies in qua tibi consecratam Conspicis aram, tribuat perenne Gaudium nobis vigeatque longo Temporis usu. Gloria summum resonet Parentem. Gloria Natum pariterque sanctum Spiritum dulci modulemur hymno Omne
Abbreviated transcription (Latin):
eterni genitus ab ore supplicum
uota prterar hyninum cerne
benignus ¶erne qd̾ puro deus
in honore plebs tua supplex resonat
in aula annuo cuiꝰ redeunt colen¬
da tempore festa. Het domus
te tibi dedicata noscitur in qua
populus sacratum corpus assu¬
mit bibit et beatum sanguinis
haustum. Hic sacrosc̃i lacices ue¬
ternas disrint culpas permr̃t¬
ꝙ noxas crismate uero genus ne
creetur xp̃icolarum. H ic salus
egris medicina fessis. lumen or¬
batis ueniaq nostris fertur os¬
fensis timor atq meror peslitur
omĩs. Uemonis seni perit hic
rapina ꝑuicax monstrum pauet.
et retenta corpora linquens fugit
ĩ remotas ocius umbras. Oiuisie
ic locus nempe uocitatur
aula regis eterni inueaqi
celi portaq̃ iute patriam pecen¬
tes accipit omnes. Gurbo qͣ
nullus quatit aut uagantes
dirunt uenti penetrantq nyta¬
bi non tetris ledit ꝑiceus tenebris
tartarus horreus. uesumus
ergo deus ut sereno annuas uul¬
tu famulos gubernes qui tui-
summo celebrant amore gandia

Expanded text:
eterni genitus ab ore Supplicum vota, pariterque hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro, Deus, in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus redeunt colenda Tempore festa. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit, et beati Sanguinis haustum. Hinc sacrosancti latices veternas Diluunt culpas, perimuntque noxas, Chrismate vero genus ut creetur Christicolarum. Hic salus aegris, medicina fessis, Lumen orbatis, veniaque nostris Fertur offensis, timor atque moeror Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina, Pervicax monstrum pavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hic ic locus nempe vocitatur aula Regis aeterni, niveaque coeli Porta, quae sanctos patriam petentes Accipit omnes. Turbo quam nullus quatit, aut vagantes Diruunt venti penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus tenebris Tartarus horrens. Quaesumus ergo, Deus, ut sereno Annuas vultu, famulos gubernans Qui tuo summo celebrant amore Gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
et substulit iuriliter ꝓ te ef¬
fundens sangumem eterna do¬
na possidet. Sx hoc furor uesa¬
ne uissit perimi martyrem ius¬
tumq terris obrui quem regna
celi continent. Hinc nos p̃cantes
supplices te poscimus prissime in
hoc trium pho martyris dimitte
noxam seruuilis.Ut partem huiꝰ
mun̾is hereditemus congrui lete¬
mur ĩperpetuum iuncti polorũ
seruulo reddis perhenne premiũ.
Da supplicanti cetui optentu
huiꝰ optimi remissionem criinũ
rumpendo nexum uinculi An¬
ni recurso tempore dies recluxit
lumine quo sanctus hic de corpe
polum migrauit p̃potens. H ic
uana terre gaudia et lutulenta
predia polluta cuncta deputãs
ouans tenet celestia. Duusio¬
exp̃e rex piissime hoc confi¬
tendo iugiter calcauit hos¬
tem fortiter suꝑbum ac satellitẽ
artutum actu ⁊ fide confessio¬
nis ordine ieuina membra defe¬
rens dapes su pernaᷤ optinet plꝰ
currit in certamine confessor iste
sustinens quam martyr istum
sufferens mucrone fundens sã¬

Expanded text:
Et sustulit viriliter, Pro te effundens sanguinem Aeterna dona possidet. Ex hoc furor vesaniae Jussit perimi martyrem Justumque terris obrui Quem regna coeli continent. Ob hoc precatu supplici Te poscimus piissime, In hoc triumpho martyris Dimitte noxam servulis. Ut partem hujus muneris Haereditemus congrui, Laetemur in perpetuum Juncti polorum servulo Reddis perenne praemium, Da supplicanti coetui Obtentu hujus optimi, Remissionem criminum Rumpendo nexum vinculi. Anni recurso tempore Dies reluxit lumine, Quo sanctus hic de corpore Polum migravit praepotens. Hic vana terrae gaudia Et lutulenta praedia Polluta cuncta deputans Ovans tenet coelestia. Te, Christe, rex piissime, Hic confitendo jugiter Calcavit hostem fortiter Superbum ac satellitem. Virtutum actu et fide Confessionis ordine, Jejuna membra deferens, Dapes supernas obtinet. Plus currit in certamine Confessor iste sustinens, Quam martyr ictum sufferens, Mucrone fundens san
Abbreviated transcription (Latin):
tenax iugor ĩmotus ĩ te
permanens. lucis diurne tem¬
pora successibus determinans
Largire clarum uespere quo
iuta nusquam decidat. s pre¬
mium mortis sacpe perhennis

Expanded text:
tenax vigor Inmotus in te permanens Lucis diurna tempora Succesibus determina. Largire clarum vespere Quo vita nusquam decidat, Set premium mortis sacre Perennis
Abbreviated transcription (Latin):
quam ante comꝑta. Et ait angłs¬
er Ne timeas maria inuenisti
enĩ graciam apud deum. Quã
quia salutatione insolita. ut po¬
te que ei sola seruabatur uide¬
rat turbatam: quasi familiarius
notam uocans ex nomine: ne
timere debeat iubeat. Et quia gr̃a
plenani uocauerat : candem gra¬
ciam et astruit plemiꝰ et uberius
explicat dicens. Ecce concipies
in utero et paries filium: ⁊ uoca¬
bis nomen eius ih̾m. Rnsormm

Expanded text:
quam ante comperta. « Et ait angelquam ante comperta. « Et ait angelus: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum. » Quia salutatione insolita, utpote quae ei soli servabatur, ut viderat turbatam, quasi familiarius notam vocans ex nomine, ne timere debeat, jubet. Et quia gratia plenam vocaverat, eamdem gratiam et astruit plenius, et uberius explicat, dicens: « Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. »
Abbreviated transcription (Latin):
gracia plena dñs tecum: benedi¬
cta tu in mulierib. Bene gracia
plena uocaturꝰ: que nimirum gͣ¬
tiam qmͣ nulla alia meruerat as¬
scquitur : ut ip̃m uidelicet gratie
concipiat et generet auctorem. Q
cum audisset turbata est in serꝰ¬
mone eius: et cogitabat qualis es¬
set ista salutatio. Disce uirginẽ
monb : disce uirginem uerecun¬
dia : disce uirginem oraculo: dis¬
⁊ mysterio. Trepidare uirginũ
ast. et ad omnes iuri ingressus pa¬
uore omnes iuri affatus nereri.
discant mulieres ꝓpositum pudo
to mitari. Sola in penetralib
q nemo uirorum uideret : sõ¬
ls angelus reperiret. Sola sine
amtte: sola sine teste. Et nequo
dgeneri depranarenrꝰ affatur ab
angelo salutatur. Disce nrgo ũ¬
dum uitare lasciniam: maniã
am salutationem angeiꝰ uere¬
datur. Erat tanien cogitans in¬
nit qualis eĩt heo salutanio. Et
Pe cum uerecunclia. quia paue¬
bat. Sum prudentia: quia uene¬
lictionis nouam tormulam mi¬
rabatur: que nulqͣm lecta est nus¬

Expanded text:
lena, Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Bene gratia plena vocatur, quae nimirum gratiam quam nulla alia meruerat, assequitur, ut ipsum videlicet gratiae concipiat et generet auctorem. Quae cum audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio. Disce virginem moribus, disce virginem verecundia, disce virginem oraculo, disce mysterio. Trepidare virginum est, et ad omnes viri ingressus pavere, omnes viri affatus vereri. Discant mulieres propositum pudoimitari. sola in penetralibus, quam nemo uirorum uideret, solus angelus repperiret: sola sine comite, sola sine teste, ne quo degeneri deprauaretur adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, uerborum uitare lasciuiam; Maria etiam salutationem angeli uerebatur. erat tamen inquit cogitans qualis esset haec salu- tatio, et ideo cum uerecundia, quia pauebat, cum prudentia, quia benedictionis nouam rabatur, quae nusquam lecta est, nus
Abbreviated transcription (Latin):
hesus saluator siue salutaris e¬
inter pretatur. Cuiꝰ sacramentum
nominis alloq̃ns ioseph angelus
exposuit: ip̃e enĩ inquiens saluũ
faciet ppłm suum a peccatis eoꝵ
Non ait populum ifrb.s populũ
suũ : hoc est in unitatem fidei. et
pp̃utio et circuncisione nocatum:
quib ex diu̾sa parte congregatis
fieret unũ ouile et unus pastoꝵ
Hic erit magnus: et filius altissi¬
mi uocabitur. Et dabit illi dominꝰ
deus sedem dauid patris eius. Pic¬
tuni est. et de iohanne quia erit
magnus: sed ille quasi homo ma¬
gnus: hic quasi deus magnus.
Ille enim magnus coram clño: ħͥ
aũt erit magnus inquit ⁊ filius
altissimi uocabitur. ue

Expanded text:
Jesus salvator sive salutaris interpretatur. Cujus sacramentum nominis alloquens Joseph angelus, exposuit: ipse enim inquiens salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Non ait populum Israel, sed populum suum, hoc est, in unitatem fidei ex praeputio et circumcisione vocatum. Quibus ex diversa parte congregatis, fieret unum ovile et unus pastor . « Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Dictum est et de Joanne quod erit magnus, sed ille quasi homo magnus, hic quasi Deus magnus. Ille enim magnus coram Domino, hic autem erit magnus, inquit, et Filius Altissimi vocabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dexcuciendam mentis nr̃e
desidiam. etiam exteriora dã¬
pna ꝑ similitudinem ad mediũ
delucunt᷑: ut ꝑ hec animus ad
suam custodiam suscitetur. Nam
dicitur. Hoc aũt scitote: quia si
sciret paterfamilias qua hara
fur ueniret ⁊ iugilaret utiq: ⁊
non sineret ꝑfodi domum suam

Expanded text:
excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et no
Abbreviated transcription (Latin):
ignus est operarius mer¬
cede sua: qui a iam de mer¬
cide sunt operis. ip̃a alimenta su¬
stentationis: ut hic merces de
labore predicationis inchoetur.
bentur: una ĩ uia : altera ĩ pa¬
tria. Una que nos ĩ labore susten¬
tat: altera que ĩ resurrectione
remuncrat. eerces itaq que
ĩ presenti recipitur: hoc ĩ nobis
debet agere. ut ad seq̃ntem mer¬
edem robustius tendatur. Ne¬
tus gͦ quisq p̃dicator. nõ ideo
predicare debet. ut ĩ hoc temp̃re
mercedem recipiat: s ideo merce¬
em recipere. ut p̃dicare subsistat
Quisqͥs nanq: ideo predicat. ut
hic ut laudis uł muneris merce¬
dem recipiat: eterna ꝓculdubio
mercede se priuat. Quisquis uero
ał ca que dicit ideo hominib pla
are appetit. ut dum placet qd di¬
atur. ꝑ cadem dc̃a non ip̃e s dñs
ametur: uł iccuro terrena stipen¬
da ĩ predicatione consequitu.
ne a predicationis noce ꝑ indigẽ¬
nam. lassetur: huic ꝓcũ dubio.
ad rocipiendam mercedem nich
obstat ĩ patria: quia sumptꝰ

Expanded text:
ignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, beantur, una in via, altera in patria: una quae nos in labore sustentat, altera quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
te et dabitur nobis. Dimit¬
tere nos iniuirias. dare beneficia ui¬
bet: ut et nobis peccata climittã¬
tur : et iuta detur eterna. Qua sen¬
tencia breui sed eximia cuncta q̃
latissime de conu̾sando cũ inimi¬
cis mandau̾at comprehendendo
concludit. Mensuram bonant¬
et confertam. et coagitatam ⁊ sĩ¬
effluentem: dabunt in sinum ue¬
strum. Huic simile est qd̾ alibi di¬
cit: ut et ip̃i recipiant uos ĩ et̾na
taberna cula. Non enĩ pauperes
ip̃i: s xp̃c mercedem his qu el e¬
mosinam fecere redditurus est
Qmͣ tamen ĩ sinum dare dicunt᷑.
quia ꝓmerende illius occa sionem
dedere: cum uł egentes misereut
improbe seuientes. fortiorum ft̃
et tolerati paciencia. ⁊ beneficio
sustentati: et ad ip̃am aliquori¬
ens fidem dulci gracia ꝓuocati

Expanded text:
te, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit: Mensuram bonam, confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his qui eleemosynam facere, redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem debere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficientia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocati