comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uaᷤ suũ ĩ sc̃ificacionẽ possideat nec fr̃em eircũ scͥptionẽ u̾boꝵ ĩducat᷑.
ñ fac̾e quã fac̾e qͥ tͣpe sit. Sepe pleriq ẽstringũt se uirandũ sacram̃to¬
⁊ cũ ipsi cognou̾it̃ ꝑmittendũ ñ finsse ius sacram̃ti tam̃ ẽtẽplac ionẽ
faciunt qͥ spopond̾int sic̃ oe herode supͣ scͥpsimꝰ qͥ saltatrici p̃miuĩ cͤpit̃
ꝓmisit crudelit̾ soluit. Turpe ꝙ regnũ ꝓsaltacione ꝓmas¬

Expanded text:
vas suum in sanctificatione possideat nec fratrem circumscriptione verborum inducat, non facere, quam facere quod turpe sit. psi cognoverint promittendum non fuisse; sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt: sicut de Herode supra scripsimus , qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps extiterit̃ exigenda oĩ custodia oĩq uigilancia idiᷤ¬
solubilit᷑ dec̾nimꝰ obseruanda m̃broꝵ truncacionẽ mortiᷤ q
sentencia religione penitꝰ ab soluta.S ne pͣuarũ iñ ciũ uer¬
suta neqͥcia nosinet ad ꝑuirii aliquando ꝓuocet culpã: nec a
scẽ fidĩ regła hanc asserat uenire sentenciã tã diuine aucto¬
r̾itatis oracula: ꝙͣ p̃cedenciũ patrũ hui narucioni curauimꝰ
in nectenda. Sic̃ enĩ ꝑhicremia dix̃. Repente loquar adu̾s
gentẽ ⁊ aduers regnũ. ut eradicẽ . ⁊ disꝑdã illud ͤ di penitenciã¬

Expanded text:
odia omnique vigilantia indissolubiliter decernimus observanda, membrorum truncatione mortisque sententia, religione penitus absoluta. Sed ne pravarum mentium versuta nequitia nosmet ad perjurii aliquando provocet culpam, neve a sanctae fidei regula hanc asserat venire sententiam, tam divinae auctoritatis oracula, quam praecedentium Patrum huic narrationi curavimus innectenda. Sic enim per Jeremiam dixit: « Repente loquar adversus gentem, adversus regnum, ut eradicem et disperdam illud.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiuris penitencie modũ ĩpon̾e. Qui etiã ñ se debent talẽ de ꝑuirio peni¬
tenciã inpon̾e deb̾e qualẽ. ⁊ de adulterio. defornicaciõe de homieidio spoi
cͥminali peccato timens penitenciã longã adc̾fessionẽ uenire noluerit
abeccłia repellend̾ ẽ. siue ac̃munione ⁊ c̃forcio fideliuĩ: ut nullꝰ cũ eo
cõm̃dat. neq bibat. neq oret. neq in sua domo eũ recipiat. de ilł qͥ ꝑ capillũ dĩ
iqͥs ꝑcapillũ dĩ ł cap̃ iurau̾it: ł alio mͦ blasphemia cõt᷑ dm̃ usus
abeo. Siobius iurandũ fecisse dic. Si pr̃is matrisq interitiĩ postulasset
facturꝰ ⁊̃ annor: Qogͦꝰ insuis repudiaturꝰ fuit cõtẽpne debuit ⁊ inꝓphadĩ.¬

Expanded text:
uris poenitentiae modum imponere. Qui nosse debent, talem de perjurio, qualem et de adulterio, de fornicatione, de homicidio, criminali peccato, timens poenitentiam longam, ad confessionem venire noluerit, ab Ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neqper capillum Dei, vel caput juraverit, vel alio modo blasphemia contra Deum usus eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit: si patris, matrisque interitum postulasset, facturus esset, an non? Quod in suis ergo repudiaturus fuit, contemnere debuit, et in p
Abbreviated transcription (Latin):
N uttaͥ ut sallunt ꝑiurant ut ꝓfide sacram̃ti fidẽ faciant u̾boꝵ sicq
fallendo dũ ꝑuirant. ⁊ m̃tient᷑ hominẽ incautũ dccipiunt.
Int̃dũ. ⁊ failsis lacͥmis seducti: decipim᷑ ⁊ credit᷑.dũ plorant qͥb
credendũ ñ erat. Plerũq sine iunim̃to loqͥ disponumꝰ s increduli¬
tatt eoꝵ qͥñ credunt qd̾ dicimꝰ uiare c̃pellimꝰ : itliq necessitate¬
nirandi cõsuetudinẽ facimꝰ. Sunt multi ad credendũ pigri: qu
ñ mouent᷑ adfidẽ u̾bo. Girauit᷑ aut̃ delinquunt: qͥ sibi loquentes

Expanded text:
Multi ut fallant pejerant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum pejerant, et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimjurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes
Abbreviated transcription (Latin):
delit᷑ infelis homicidiũ ꝑpet̾sti. Nã occidisti uxore tuã par¬
tc̃ riꝑis tui legitimo mat̾monio sociati sine cansa mortis ñ tͥ¬
resistentẽ stinsidiantẽ qͦmͦ uitȩ sue. Non inienisi eã cũ iuiro nefaria rẽ
facrentẽ si meitatꝰ adiabolo ĩpio inflamatꝰ furore. latrooinĩ motte atrocior:
ideo or phanos feciss: ut suꝑ mouoeres mortis causa pꝰ mortẽ: ⁊ꝑunũ oͥmi¬
cidã ⁊ reꝓbũ testẽ incusare: ius mortuã. Noo nec eũgłiũ nec ulla di¬
debint exciꝑe ulcionis uindictã. Nã si uerũ q absit fuis sic̃ ille ad
ult̃ mentitꝰ ẽ. pꝰuii. annos pentencia ꝑacta dimtere eã ꝑ abꝓdatũ
cansa poteras si uoluisses occide eã millatenꝰ debiust. Duo ẽsiua ꝓpo¬
ninꝰ tͥ. Accepta tecũ. de libacione duoꝵ elige q magis placet⁊ imi:¬
serere aĩȩ tuȩ. Ꝙ tu hic misto augto tpr̃ positꝰ nesis tu ipse. tuimet¬

Expanded text:
deliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam, partem corporis, legitimo tibi matrimonio sociatam, sine mortis sidiantem quoquo modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed incitatus a diabolo, impio inflammatus furore, latrocinii more, atrocior et ideo orphanos fecisti, ut superinduceres mortis causam post mortem: et um nec ulla didebuit excipere ultionis vindictam. Nam et si verum, quod absit, fuisset, sicut adulter mentitus est, post VII annos poenitentia peracta, dimittere eam per approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nullatenus debuisti. Duo consilia proponimus tibi: Accepta tecum deliberatione duorum, elige magis quod placeat, et miserere animae tuae. Et tu hic in isto angusto tempore posit
Abbreviated transcription (Latin):
tatiumꝰ ut parricide ⁊ fr̃icide. ꝑ anni uniꝰ circulũ ante fores
Deccłiȩ orantes dm̃ clam̃ciã ꝑseuerent. sõpleto anmi circido
introducant᷑ eccłiã tam̃ int̾ audientes usq dũ uniꝰ anni spaciũ
fimat᷑ stent. His ita ꝑactis. si penitencie fructꝰ in eis cspicit᷑
corporis ⁊ sanguinis oñ particeps fiant: ut ñ ob durent᷑: de ꝑaci¬
one. Carnẽ ñ manducent omib dieb inte siue ᷑ ieuinent aũ
usq a uĩiii conidie exceptis festis diebꝰ atq dñĩcis. Abstineant

Expanded text:
res ecclesiae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo introducantur in ecclesiam, tamen inter audientes, usque dum unius anni spatium finiatur, stent. His itaque peractis, si poenitentiae fructus in eis conspicitur, corporis et sanguinis Domini participes fiant, ut non obdurentur desperatione. Carnem non manducent omnibus diebus vitae illorum, jejunent autem usque ad nonam quotidie, exceptis festis diebus atque dominicis. Absti
Abbreviated transcription (Latin):
u prb̾m uoluntarie occidit: carnẽ ñ cõmedat:⁊ uinũ ñ bibat
unctis dieb uitȩ suȩ. Iuinet usq ad uesꝑã exceptis p̃cipius. fes¬
tis atq̃ dnĩcis dieb arma ñ sumat equũ ñ ascendat: eccłiã ꝑ.uͦ¬
equitandi tribuat᷑ remissio. Maneat aũ in reliqͥs obseruacionib
.iII.d̾. ꝑ ebdomadã ut ꝑfectiꝰ purificari meream᷑. deprb̃is depositis¬
unciatũ ẽ nobis qͥ aliqͥ qͥ olĩ dixer̃ se fuisse sac̾dotes & ⁊sic occisis¬
pea degradati. ꝓ sius peccatis penitenciã agendo suffragia scõꝵ¬

Expanded text:
 carnem non comedat, et vinum non bibat cunctis diebus vitae suae. Jejunet usque ad vesperam, exceptis diebus festis atque Dominicis. Arma non sumat, equum non ascendat, ecclesiam equitandi tribuatur remissio. Maneat autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius purificari mereatur. De euntiatum est nobis, quod aliqui olim dixerunt se fuisse sacerdotes, et postea degradati pro suis peccatis poenitentiam agendo, suffragia sanc
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cũ iusticiis. q̃ insuꝑiori capło scͥpte ⁊ c̃firmate eẽ uident᷑ cor.¬
ponat. Siquiꝰ ꝑindustriã ep̃m occid̾it: iuxta idqͤ ap̃ theodotiᷤ¬
peniteat. ⁊ peccumã a nob̾ cõcessã eccłe uduate ꝑsoluat. Et ħ de
nr̃o adieimꝰ : ut siqͥs inhis supͣ dictis scõꝵ canonũ nr̃iq decret sanc¬
tionib ep̃is in hobediens ⁊ cõtumax extiterit pͥmũ canonica senten¬
cia feriat᷑ de in in nr̃o regno beneficiũ ñ habeat: ⁊ allodꝰ eiꝰ inbannũ

Expanded text:
identur, componat. 5. Si quis per industriam episcopum occiderit, iuxta id quod apud Tribest, poeniteat, et pecuniam a nobis concessam ecclesiae viduimus, ut si quis in his supradictis sanctorum canonum nostrique decreti sanctionibus episcopis inoboediens et contumax extiterit, primum canonica sententia feriatur, deinde in nostro regno beneficium non habeat, et alodis eius in bannum
Abbreviated transcription (Latin):
trac tauimꝰ: ⁊ deuoto affectu omiuͦ ãplec tabam᷑. Ergo eũgłicã
ꝑceptionẽ: ⁊ institucionẽ saluberrintã lacͥmabili uoce ꝓtulimꝰ
mali. ꝑ pendentes i discutiendo nos met ipsos inspiciendos. ⁊ iine¬
diũ penitencie scẽ digno fructu adt̾nĩ nos ꝓhicientes defleuimi
neglegenciaᷤ urãs ĩmimerabil es ⁊ peccata nr̃a gͣuassima. Demde

Expanded text:
 amplectebamur. Ergo evangelicam praeceptionem et institutionem saluberrimam lacrymabili voce protulimus, mali, perpendentes et discutiendo nosmetipsos inspicientes, et in medium poenitentiae sanctae digno fructu ad terram nos projicientes, deflevimus negligentias innumerabiles, et peccata nostra gravissima. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
statuumꝰ. ut qñ ipsi fr̃s de talib se expurgart debuerĩt missa
c̃mitnicent in ħ u̾ba. Corpꝰ dnĩ sit tͥ ad ꝓbacionẽ hodie. de ilł¬
ac minstri eoꝵ ꝓcriminib colonos flagellare cũ iurgis potes¬
tatẽ hañt ꝓpt̾ metũ alioꝵ ut ipsi eͥminosi corrigant᷑ : ut ł in¬
uit penitenciã agant: ne et̃nalit̾ pereant. Siue setuores
ipsoꝵ colonoꝵ indigne tulerit. ⁊ aliqͣ. iundietã ex inde ex-¬
cere uoluerit᷑: aut eodẽ colonos nedistringant᷑ defend̾e p̃sũp¬

Expanded text:
statuimus ut, quando ipsi fratres de talibus se expurgare debuerint, missacommunicent in haec verba: Corpus Domini sit mihi ad probationem hodie. C. scoporum pro criminibus colonos flagellare cum virgis potestatem habeant, propter metum aliorum ut ipsi criminosi corrigantur, et vel inviti poenitentiam agant, ne aeternaliter pereant. Si seniores ipsorum colonorum indigne tulerint, et aliquam vindictam exinde exercere voluerint, aut eosdem colonos, ne distringantur, contendere praesump
Abbreviated transcription (Latin):
ablatũ s mens furantis adtendit᷑ qͦmͦ infornicaqone ̃igtirto
diu̾sa sit forncacio : st mulier pulcna aũ deformis ancilla raut:
ingenua pauꝑ.aut opulenta. s quał cũq illa fuerit. una ẽ fornicacio.
Ita infurto quantũ eũq qͥ abstulerit supii oriũ acͣrm. de ead̾ire.Auii.
rapinã seu furtũ fec̾it publicã inde agat penitenciã uixta scõꝵ ca¬
arũ aliͥd abstulerit: gͣuiꝰ inde indicet᷑. Quia ꝗͣuis ultio furũ ⁊ la.¬
tronũ conutes respiciat penitencia tam̃ ad epos ꝑtinet. de cad is Lnu¬
iqͥs furtũ capitalẽ cõmiserit: id quadrupedia tulerit. ł casã
aut bis furtũ fec̾it: reddat qo tulit ⁊ anĩ .i. peniteat. Siqͥs sepulchrũ¬
S ures ⁊ latrones. si infurando. aut p̃dando occiount᷑: uisũ ẽ ꝓ eis

Expanded text:
t, sed mens furantis attenditur, quomodo in fornicatione, non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla, aut ingenua, pauper aut opulenta; sed qualiscunque illa fuerit, una est fornicatio. Ita in furto quantumcunque quis abstulerit, furti crimen incurrit. CAP. 42. rapinam seu furtum fecerit, publicam inde agat poenitentiam, juxta sacrorum casiae aliquid abstulerit, gravius inde judicetur, quia, quamvis ultio furum et raptorum ad comites respiciat, poenitentia tamen ad episcopos pertinet. CAP. is furtum capitale commiserit, id est quadrupedia tulerit, vel casaaut bis furtum fecerit, reddat quod tulit, et annum unum poeniteat. Si quis sepulcrus et latrones, si in furando aut depraedando occidantur, visum est pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
to.Oportet etiã ut aliis ep̃is ipsa excõmunicacio manifestet᷑.
ꝑcep̃ enĩ toletanũ c̾ciliũ inuice mox scͥpta ꝑcurrant ꝑ õs ꝓuincie¬
ep̃os qͦs cũq adire potuerit. ut ex cõmunicat᷑ audiat᷑. Seniori etiã
oꝑa ill̃. diabolo instigatꝰ ꝑpetrare ñ tunuerit : ⁊qͦmͦ ꝑ apos

Expanded text:
to. Oportet etiam ut aliis episcopis ipsa excommunicatio manifestetur. to. Oportet etiam ut aliis episcopis ipsa excommunicatio manifestetur. Praecipit enim Toletanum concilium, ut invicem mox scripta percurrant pos quoscunque adire potuerint, ut excommunicatus audiatur. Seniori etiam opera N. a diabolo instigatus perpetrare non timu
Abbreviated transcription (Latin):
cłiȩ. incelo ⁊ int̾ra excludimꝰ.: ⁊ exẽmunicatũ ⁊ anathematratũ
eẽ dec̾nimꝰ: i dãpnatũ cũ diabolo ⁊ anglis eiꝰ ⁊ onũb repbis
inigne et̃no iudicamꝰ : nͥ forte a diaboli laqueis resipiscat ⁊ adm̃dacionẽ
⁊ penitenciã redeat. Et ecdie uĩ quale sit satiꝰfaciat: ⁊ responde¬
ant om̃s tͣcio am̃: aut fiat fiat. aut anathema sit. Uebent enĩ
xIͭI. sacdotes ep̃m circũ stare.⁊ luc̾nas ardentes in manib tenere:
quas inclusione anathemati. ł ex cõmunicacionis ꝓie̾e debent
habendũ sit. &. qͥ illi quasi xͥano cõmuni cau̾it. aut cũ eo manduca¬
u̾it. aut bibit. aut eũ osculatꝰ fuĩt: ł cũ eo colloqũ familiare ha¬
buerit: nͥ forte adsatiᷤ factionẽ ⁊ penitenciã eũ ꝓuocare studuerit.
dieb pꝰ lectionẽ eu̾głi  plebi sibi c̃missiᷤᷤ publice annuncient ip¬
sã excõmunicationẽ. ⁊ neqͥs ꝑignoranciã cõmunicet excd̃munica¬

Expanded text:
atum decernimus, et damnatum cum diabolo et angelis ejus et omnibus reprobis in igne aeterno judicamus, nisi forte a diaboli laqueis resipiscat, et ad emendationem et poenitentiam redeat, et Ecclesiae Dei quam laesit satisfaciat. Et respondeant omnes tertio: Amen, aut, Fiat, fiat, aut, Anathema sit. Debent enim 12 sacerdotes episcopum circumstare, et lucernas ardentes in manibus tenere, quas in conclusione anathematis vel excommunicationis projicere debent no communicaverit aut cum eo manducaverit, aut biberit, aut eum osculatus fuerit, vel cum eo colloquium familiare habuerit nisi forte ad satisfactionem et poenitentiam eum provocare studuerit, diebus post lectionem Evangelii plebibus sibi commissis publice annuncient ipsam excommunicationem, ut ne quis per ignorantiam communicet excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
iuisqͥs fastu suꝑbie elatꝰ donũ dĩ duc̃.cõtẽptibilẽ ⁊ possessiones dõ
sacrataꝰ atq honorẽ dĩ subrege emunitatis defensione ẽstitutaᷤ
inhoneste trac tau̾it: ł infrige̾ p̃sũpserit aut incendia ł uastaci¬
ones ausu temerario ꝑpetu̾it: quasi inuasor ⁊uolator eccłie dĩ q̃ ẽ
domꝰ dĩ uui: a cõmunione om̃iũ fideluĩ abscidat᷑. die ead re .xxui.¬
iqͥs cuiꝰ cũq muncula eccłe scĩs scͥpturarũ tituł collecta nefaria
calliditate abstulerit frudau̾it inuaserit. retẽptau̾it. atq
subripuerit: ⁊ ñ statĩ a sac̾dote c̃minitꝰ dõ collata reddid̾it:

Expanded text:
fastu superbiae elatus domum Dei ducit contemptibilem, et possessiones Deo sacratas, atque ad honorem Dei sub regiae emunitatis defensione constitutas, inhoneste tractaverit, vel infringere praesumpserit, aut incendia vel vastationes ausu temerario perpetraverit, quasi invasor et violator Ecclesiae Dei, quae est domus Dei vivi, a communione omnium fideliis cujuscunque munuscula Ecclesiae sanctis scripturarum titulis collecta, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque subripuerit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dnĩ trad̾e. Nemo ei uingat᷑ in cõsortio neq in aliqͦ negocio isiqͥᷤ
ei se sociau̾it ⁊ cõmunicau̾it eiꝰ oꝑib malignis: nou̾it se similis
ꝑcussũ anathemate. His exceptiᷤꝰ ꝗ ob haõ causã ei iungunt᷑. ut eũ
reuocent aberrore ⁊ ꝓuocent ad satiꝰ factionẽ nͥ forte resipuerit:
I dĩ grã inspirante ad penitenciã ⁊ remediũ cu̾sꝰ fuerit ⁊ digna
em̃dacione eccłie dĩ quãlosit humilit̾ satiᷤᷤ fecerit. Itt t̃cia exc̾mu

Expanded text:
Nemo ei jungatur in consortio, neque in aliquo negotio. Et si quis ei se sociaverit, et communicaverit ejus operibus malignis, noverit se simili percussum anathemate; his exceptis, qui ob hanc causam ei junguntur, ut eum revocent ab errore, et provocent ad satisfactionem. Nisi forte resipuerit, et, Dei gratia inspirante, ad poenitentiam et remedium conversus fuerit, et digna emendatione Ecclesiae Dei quam laesit, humiliter satisfecerit
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ hñt: ⁊ alteriꝰ xpĩ parrochia st̃: ⁊ deloco ad locũ
it̃ faciunt rapinas ⁊ dep̃daciones ꝑ agunt. placuit ut ex cõ¬
uncõsentit peccantib udifendit aliũ delinquente¬
fub maledictꝰ erit ap̃ dm̃ ⁊ hominesU
i corripiet᷑ increpacione seuerissimã. Hic̃ ⁊ qͥdã
scĩssimꝰ pat qͥt. Siqͥs errori alteriꝰ consenserit o. Ꝙ.¬
sciat se cũ illo simili mͦ culpabilẽ or. oxo.. cexox.¬
De his qͥ int̾ annũ causam suã tͣctare neglex̾it̾ dluiiii.
beati leonis p̃decessoriᷤᷤ nr̃i sentenciã diuino iudicio reseruantes qͣb
uiuis ñ cõmunicauimꝰ mortuis ñ cõmunicare possumꝰ. De ead̾ re.L.¬
ĩ sane qui ante audientiã cõmunicare tẽptau̾it̃ donec ꝑpeniten.¬
ciã reatũ suũ defleant ad cõmunionẽ nullo mͦ redueant᷑ excep-¬
to mortiᷤ interitu urgente. Qui uͦ ex cõmunicato scient᷑ excõmu
penitenciã suscipiat corporis ⁊ sanguinis dñi cõmunione pͥuatũ. se

Expanded text:
haereditatem habent, et alterius episcopi paroeciani sunt et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt, placuit ut excomt defendit alium delinquentem, maledictus erit apud Deum et apud homines, et corripietur increpatione severissima. Hinc et quidam sanctissimus Pater ait: « Si quis errori alterius consenserit, sciat se cum illo simili modo culpabilem De illis qui intra annum causam suam tractare neglexerint. Ex decrbeati Leonis praedecessoris nostri sententiam , divino judicio reservantes, quibus vivis non communicavimus, mortuis i sane qui ante audientiam communicare tentaverint, donec per poenitentiam reatum suum defleant, ad communionem nullo modo perducantur, excepto mortis interitu urgente. Qui vero excommunicato scienter communipoenitentiam suscipiat, corporis et sanguinis Domini communione privatum se
Abbreviated transcription (Latin):
habica tradidit karolo
magno p̃faci prpii
filio nis ⁊ pc̃ atẽ ordmãdi
scdem aplicam ac digni¬
tacem pac̾tiatus urbis
romane concessit ei dem
recipi diffunt ꝑut ħ
tam̃t ex cronita martimi
qmͣ ociã ex canõe .lxiii.
di adrianꝰ .ir. euident̃ ap¬
parent ¶ Item leo ppͣ
tercius creacus in pm
mox ad cuudem karolũ
ut refere hystoria fran¬
corũ legacos cũ mime¬
ribus cui ⁊ clanes cõ

Expanded text:
habita tradidit Karolo magno prefati Pipini filio ius et potestatem ordinandi sedem apostolicam ac dignitatem patriciatus urbis Romane concessit eidem, recipi diffinivit, prout hec tam ex cronica Martini quam eciam ex canone LXIII di. Adrianus II evidenter apparent. Item Leo papa tercius creatus in papam mox ad eundem Karolum, ut refert hystoria Francorum, legatos cum muneribus, cui et claves c
Abbreviated transcription (Latin):
di. in synodo. Hec ĩgit᷑
⁊ hus smilia p̾mlegia
p̃rogatas ⁊ gr̃as pdc̃i
gͥmam pũcipes singła¬
rit̾ p̃ cecis mũdi regi¬
pibus ex cansis in hoc
libelło p̃missis a sũmis
pontificibus ⁊ eccia ro¬
ndna conse qmui meruer̃t.
cap̃ xui. in quo moderm
gͥmame pn̾cipes adimi¬
tandũ zelũ xp̃iane religi¬
oms ueterũ gͥmanorũ

Expanded text:
. Hec igitur et hiis similia privilegia, prerogativas et gracias predicti Germani principes singulariter pre ceteris mundi regipibus ex causis in hoc libello premissis a summis pontificibus et ecclesia Romana consequi meruerunt. Capitulum XVI, in quo moderni Germanie principes ad imitandum zelum Christiane religionis veterum Germanoru
Abbreviated transcription (Latin):
Ui direxit cidem ka̾rolo
nt ad confirmandũ si¬
Aliquͣe de optiatibus sus
tñsmictẽt supplicando ¶
Post ħ leo ppͣ p̃dc̃us
acclamante ac peten¬
te ppio romano p̃doñe
karoluor so anno dm̃i decc¬
.s.i. upꝑit ⁊ coronauit
In romanorũ imꝑacorẽ
noĩe pac̾ciatus eidem
ablãco ut on hustoria
francorũ ede cusebn.
Cotfridi ⁊ martim
cromeis płemꝰ conti¬
necur Ex que fcõ ut
refert hystoria franto¬
rũ ⁊ oromca enscbii.
romanũ imꝑiũ qd̾ atẽ¬
ꝑibus constantim mag¬
in helene filii apud cõ¬
stantiopolim in gcorĩ
omꝑacoribus mansit ad
reges ĩmo ĩꝑatores
francorũ in ꝑsona karo¬
ppͣ karolo magno circa
⁊ ĩuestituras arthiep̃orũ¬

Expanded text:
dem Karolo, ut ad confirmandum sialiquem de optimatibus suis transmitteret, supplicando. Post hec Leo papa predictus acclamante ac petente populo Romano predictum Karolum sub anno domini DCCCI unxit et coronavit in Romanorum imperatorem nomine patriciatus eidem ablato, ut in hystoria Francorum ac Eusebii, Gotfridi et Martini cronicis plenius continetur. Ex quo facto, ut refert hystoria Francorum et cronica Eusebii, Romanum imperium, quod a temporibus Constantini magni Helene filii apud Constantinopolim in Grecorum imperatoribus mansit, ad reges immo imperatores Francorum in personam Karopapa Karolo magno circa et investituras archiep
Abbreviated transcription (Latin):
uia ut sacri testã¬
Atur canones nõ
est insticie dei ut obliuussea¬
suri tonorũi operũ ⁊ m̃is¬
stenii ꝓpter nom̃e eis
pço de romineracõne
uet̾ibus pñcipibus ger¬
mambito a deo ob zelu
Kacholioe fidei ⁊ xp̃ia¬
ne religionis quo toꝑis¬
cet̾is p̾ncipibus ꝑfc̃ms
uiguisse nos cũtur fcq̃
in sequentibus pauca
referre¶Deus igitur
om̃i potens ut dignis dig¬
ua repende̾t p̃ma eos¬
dem pncipes non solũ
et̾na bc̃itudine ana om̃s
fideles in caritate oece¬
dences remun̾dt s eciã
in scło pñti ob selũ
luiꝰ mõi in młtipliciũ
bellorũ uictorus non
nillos eciam ex ip̃is.
mraculis ĩ uitã ⁊ post
la conbus reddidit gło
lorũ ꝑ spocricas nõ sem¬
ꝑ ex fidei mei p ⁊ reli¬
gioms gr̃a s ẽciam ĩ¬
fidelibus bellorũ ducib
reꝑiatur fasse conces

Expanded text:
uia, ut sacri testantur canones, non est iusticie dei, ut obliviscatur bonorum operum et ministerii propter nomen eius puto de remuneracione veteribus principibus Germanis a deo ob zelum katholice fidei et Christiane religio nis, quo ceteris principibus perfeccius viguisse noscuntur, facta in sequentibus pauca referre. Deus igitur omnipotens, ut dignis digna rependeret premia, eosdem principes non solum eterna beatitudine, qua omnes fideles in caritate decedentes remunerat, sed eciam in seculo presenti ob zelum huiusmodi in multiplicium bellorum victoriis non nullos eciam ex ipsis miraculis in vita et post lacionibus reddidit glorlorum prosperitas non semper ex fidei merito et religionis gracia, sed eciam infidelibus bellorum ducibus re
Abbreviated transcription (Latin):
na neq dimissus abuxore neq dimissa a marito alti cõiungant᷑. I guartur.
s ita maneant aut sibimet recõcilient᷑. Id̾si cõtẽpserit᷑ ad peni¬
Qis qͥ uiuente marito ẽtugẽ illiꝰ adulteras se accusat᷑. e  diuoscitur.
seruabit᷑ regła. ñ forte eidẽ. aut mulier iirũ qͥ mulier
mortuus fuerat occidisse notent᷑ aut ꝓpinqͥtas ł alia que
fati homicidii neut᷑ eoꝵ cõiuncti potuerit pͣgent legalit̃
famã sue opimonis: ⁊ subito utant᷑ cõiugio s alia ut diximꝰ¬

Expanded text:
nam neque dimissus ab uxore, neque dimissa a marito alteri conjungantur, sed ita maneant, aut sibimet reconcilientur. Quod si contemserint, ad poeniIs qui vivente marito conjugem illius adulterasse accusatur, et eo in servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum qui mortuus fuerat occifati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut dixim
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑. que dere excusabili c̃taminacionẽ cͥminis eleger os¬
tendentes sibi met ꝓsua ine̾gnencia placuisse: ꝙ iusta re¬
missio potat expiare. Redeant᷑ gͥ insuũ statũ uoluntaria
red integricione c̃ingia neq ullo mͦ adobꝓbriũ male uo¬
luntatis tinant qd c̃dicio necessitatiᷤᷤ extorsit. qr sic̃ he mu

Expanded text:
taminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit
Abbreviated transcription (Latin):
pes ⁊ conibentes cõsilui tanto anathema feriunt᷑. iiuxta canonicã
auctoritatẽ. iad cõiugiã legitima raptas sibi uire undicare
uentu ut si aliqͥs ꝑsonã alteriꝰ rapuerit publica penitencia
multet᷑ ⁊ sine spe c̃iuigi maneat: ⁊ si ipsa eid̾ cͥmini cõsen¬
ciens ñ funt. łcencia ei nubendi aliĩ ñ neget᷑. Ad si ⁊ ipsi pꝰ ħ¬

Expanded text:
 conniventes tanto anathemate feriuntur, et juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicareventu, ut si aliquis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsi p
Abbreviated transcription (Latin):
ł furant᷑ aut se ducunt eas nullatenꝰ habeat uxores ꝙͣ ius
eis pꝰ modũ õueniant aut eas de notau̾int ł iptialit᷑ cũ
c̃sensu parentũ suoꝵ acceꝑint. Siqͥs aũ uxores hab̾e uolue¬
rit: canonice ⁊ legalit̾ eã accipiat: ⁊ ñ rapiat. Qui uͦ eam
rapuerit: ł furatꝰ fuĩt: aut seduxͥit nũꝗͣ. eã uxorẽ habeat.¬

Expanded text:
ur, aut seducunt, eas nullatenus habeant uxores, quamvis eis postmodum conveniat, aut eas dotaverint, vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit, canonice et legaliter eam accipiat et non rapiat. Qui vero eam rapuerit vel furatus fuerit aut seduxerit, numquam eam uxorem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antiqͣ⁊ nodali sentencia obseruet᷑. Id̾. ⁊ si forte inecłia euen¬
tꝰ tali reꝑiri dinoscit᷑. ut ꝓsalutiᷤ ⁊ religionis c̃petencia humanꝰ
qd̾dã debeã tractare pontifices sic̃ canonica uthisdẽ uerbis uta¬
tͣc taũ humaniꝰ. Nullo mͦ admaximã indulgencia descendamꝰ:¬
ut alteriꝰ sponse accepto sine publica transeat penitencia.
Quod si hec obedire rennuerit sine ulla suffragacione anatama-¬
titet᷑. F austores uͦ illiꝰ uixta mordũ culpe ep̃i desecreto pe¬
niteant. Si uͦ qͥ ñ optamꝰ de gradu eccłiastico talib nuptiis se

Expanded text:
 et synodalis sententia observetur. Quod et si forte in ecclesia eventus talis reperiri dinoscitur, ut pro salutis et religionis competentia humanius quiddam debeant tractare pontifices, sicut canonica, ut eisdem verbis utatractavit humanius, nullo modo ut ad maximam indulgentiam descendamus, alterius sponsae acceptor, sine publica transeat poenitentia. Quod si haec obedire renuerit, sine ulla refragatione anathematizetur. Fautores vero illius, juxta modum culpae, episcopi decreto poenitea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eius lancea gerens fiduciã. Ad pug¬
nandũ cũ hestibus figno salucai̾ sieũct
intrepide forꝗs muras ꝑcessit de de
ip̃is dina succrence dlem̃cia cupq̾diue
Eec ex hostoͣ. frãtoꝵ ac goda fi¬

Expanded text:
ius lancea gerens fiduciam, ad pugnandum cum hostibus signo salutari preeunte, intrepide foras muros processit ac de ipsis divina succurrente clemencia triumphavit. Hec ex hystoria Francorum ac Gotf
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Ipnoribus sblmate
ne fidei ꝑfessores pro
tantis ex zelo corũdem
pncipũ xp̃iamtati colla¬
tis a deo benefitiis m̃i
ior ẽ om̃ lande graci¬
arũ a tõnes ⁊ landes
ꝓut possibilitas nr̃a
patit᷑ mente deuocis¬
glonficandũ des deũ
eiq ninensas ꝑ zelo
refond̾. tonto debenus
aĩmari feruẽtius qnͣto
ex osdem zelo ⁊ oꝑib
genti gͥmamce q̃ por
gliosorũ pñcip̃u g̾ma¬
norũ pipimꝰ ⁊ karoli
filii. strẽmiã ⁊ deuocam
oꝑam a cultu ydelorũ
c̾ni ut referũt antiqr
hysto ͤ młcũ dedit̾a fue¬
rot cadem gens nr̃a ux
anerti poterat salus aĩa¬
rũ et̾na ꝑuenit ac ꝑue¬
met dance dño in futu¬
rũ quãto ꝙ ex dictis e¬
lo ⁊ oꝑibus germania
disnoscit᷑ eẽ plata ¶
Demũ ad ur̃e oiobilicaas
excellenciam pñceps
magnifice in cultũ meũ
sermonẽ dirigens dĩnã
potenciam smplex inplo¬
in orde ardore fidei ka¬
tholice in denocõne me¬
tis ac xpp̃iane religio¬

Expanded text:
et honoribus sublimate. et honoribus sublimate. ne fidei professores pro tantis ex zelo eorundem principum christianitati collatis a deo beneficiis ipsiior est omni laude, graciarum acciones et laudes, prout possibilitas nostra patitur, mente devotiglorificandum deum eique inmensas pro zelo referendum tanto debemus animari fervem zelo et operibus genti Germanice, que per gloriosorum principum Germanorum Pipini et Karoli filii strennuam et devotam operam a cultu ydolorum, cui, ut referunt antiquorum hystorie, multum dedita fuerat eadem gens nostra, vix averti poterat, salus animarum eterna provenit ac proveniet dante domino in futurum quantoque ex dictis zelo et operibus Germania dinoscitur esse prelata. Demum ad vestre nobilitatis excellenciam, princeps magnifice, incultum meum sermonem dirigens divinam potenciam supplex inploin ardore fidei katholice in devocione mentis ac Christiane religio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñs pro zelo xp̃iane
religionis uec̾ibus ger¬
manis pncipib ab co
colla ico landatur ꝙq
ip̃m ducẽ in consimilize
loꝯsuet sypplicit̾ ipłora.
princeps inclice
l̃ilitate aliis q
preclaris uirtutũ mitis
risignite hoc opus exigu
lecabñdo. ¶Uerũ quia
deus bonorũ auctor oi ͫ
ad sm. nõis gloriam ac
katholite fidei augen¬
tũ eisdem pnopibus
conferre dignatus ẽ
quas laudes ex hͦ sibi
referre om̃es xp̃icole
ac sp̃asu germam debe¬
ant neq mens potest cõ¬
cꝑe nec lingua ꝑferre¬
¶ Ex oꝑibus namꝙ eo¬
rũdem pñcipũ qr zelo
xp̃iane religionis fer¬
nẽter ignitis fides ka¬
Ex his sacͦscã roma¬
no ecc̃ia aliarũ dei ec¬
cliarũ mr̃ ⁊ magistra
sedendo ꝗmescit in pł¬
chritudine pacis inta¬
bernałis fiducie at
cemꝑałi requĩe opulẽ¬
ta Ex hus eciam eccĩe
occidentalis imꝑn ⁊ sin¬
gularit᷑ in gͥmãme gal¬
lie ⁊ anglie ꝑnintiis
constitute sunt młtipli¬
cifeus diitiꝰs x̃ in logiis

Expanded text:
pro zelo Christiane religionis veteribus Germanis principibus ab eo collato laudatur quodque ipsum ducem in consimili zelo conservet suppliciter inploratur. O princeps inclite humilitate aliisque preclaris virtutum meritis insignite hoc opus exiguuletabundo. Verum, quia deus bonorum auctor omnium ad sui nominis gloriam ac katholice fidei augmentum eisdem principibus conferre dignatus est, quas laudes ex hoc sibi referre omnes christicole ac specialiter Germani debeant, nec mens potest concipere nec lingwa proferre. Ex operibus namque eorundem principum zelo Christiane religionis ferventer ignitis fides kaEx hiis sacrosancta Romana ecclesia aliarum dei ecclesiarum mater et magistra sedendo quiescit in pulchritudine pacis in tabernaculis fiducie ac temporalium requie opulenta. Ex hiis eciam ecclesie occidentalis imperii et singulariter in Germanie, Gallie et Anglie provinciis constitute sunt multiplicibus diviciis, privilegiis
Abbreviated transcription (Latin):
dun .C. In pn̾cipio
laudemus iuros głoses
ne suã. ad quas laudes
exco maxĩe teneri uide
nos laude mõstrarãt
filus ac posteris sepilis
ꝓ fuisse noscũc᷑. Finees
tus pro d̾o isiutam cum
Madiomta coeũtem oc¬
cidit pro se ac semine
suo a d̾o oecepit pactũ¬
tĩt sacerdocii sempit̾nũ
de hoc fc̃o legitur in to¬
none .xxiii. q̃ .iiii. ꝙ xp̃c.¬
et i. q un. i hus ita
ii ͦ Regis ⁊ͣ dauid mi-¬
cũ serudant post̾i̾s suis
młto tp̃e regnũ iuda
ut ex uiͦ libro Regũ
XI. c̃. colligitur eidẽ¬
cõfert ꝓpcͥ ab oris miꝰ¬

Expanded text:
 c. in principio: Laudemus viros gloriosos ne sua. Ad quas laudes ex eo maxime teneri videmnos laude monstrarunt, filiis ac posteris sepius profuisse noscuntur. Finees tus pro deo Israhelitam cum Madionita coeuntem occidit pro se ac semine suo a deo recepit pactum sacerdocii sempiternum, de hoc facto legitur in canone XXIII q. IIII Quod Cet II q. VII § Hiis ita II. Regis eciam David meritum servavit posteris suis multo tempore regnum Iuda, ut ex III libro Regum XI c. colligitur evidenconfertur propter laboris m
Abbreviated transcription (Latin):
legata iudicio. Qb̾ si pꝰeiꝰ discessũ qͥspiã reꝑtꝰ fuit uite fuisse infideł qͥeqd largitate
lita amabił efficit᷑ ppłis. Quociroa quisferat aut qͥs talẽ errantẽ x̾amuĩ uide¬
at : qͥ regiã sobolẽ aut poteritatẽ conet᷑ expoliare reb aut pͥuare dignita¬
excellentissimi cintilam regis posteritate dent᷑ apta a nob̾. dent᷑. decreta: ut
ea q̃ sinod̾ p̃terito anno inhac eccłia habita ẽstituit: circa õnẽ potestatẽ eiꝰ unui¬
sitaᷤᷤ regni sui c̃seruet ħ ẽ ut p̃beat᷑ filiis eiꝰ dilectio benigna ⁊ firma. ⁊ tͥbuant᷑ uͭ
loci oportunitaᷤ exibuerit defensiones ad ãminicula iusta ne de reb iuste ꝓfliga¬
tsꝰ. aut parentũ dignitate ꝓcuratiꝰ: ł largitate pͥncipũ. aut alicuiꝰ inpensis.
aut etiã ꝓpͥetate debitiᷤᷤ fundent᷑ qͣlib&. insidia calliditatiᷤ.neue aqͦꝙͣ ledendi

Expanded text:
legata judicio. Quod si post ejus discessum quispiam repertus fuerit vitae fuisse infidelis, quidquid largitate legata judicio. Quod si post ejus discessum quispiam repertus fuerit vitae fuisse infidelis, quidquid largitate litas amabilis efficitur populis. Quocirca quis ferat, aut quis talem errantem Christianum videat, qui regiam sobolem, aut posteritatem conetur expoliare rebus, aut privare dignitapraesentis excellentissimi Cintilani regis posteritate dentur apta a nobis decreta, ut ea quae synodus praeterio anno in hac Ecclesia habita constituit, circa omnem posteritatem ejus universitas regni sui conservet, hoc est, ut praebeatur filiis ejus dilectio benigna et firma, et tribuantur, ubi loci opportunitas exhibuerit, defensiones ad adminicula justa, ne de rebus juste profligatis, aut parentum dignitate procuratis, vel largitate principum aut alicujus impensis, aut etiam pro pietate debitis, fraudentur qualibet insidia calliditatis, neve a quoquam laedendi
Abbreviated transcription (Latin):
diuino ꝑeussus absq ullo remedii loco habeat᷑ cdẽpnat᷑ et̾no iudicio. defidelib regũ. &¬
rit pͥncipis totaq intenciõe salutiꝰ eiꝰ custodiã ł uigilantiã habuerint regni
ac cessoribꝰ nec adignitate nec areb pͥstinis causa repellant᷑ ĩ iusta. S ⁊ nõ ita ꝓ
uniꝰ cuiꝰq utilitate pͥncipis mod̾ent᷑ disereciot̾ sic̃ eo ᷤ ꝓspexerit. necessar io ᷤ ec̾ pat̾e
⁊ sic illis inꝑciat᷑ benignita ᷤᷤ ut incet̾iᷤᷤ maneat grã ⁊ potesta̾: quatenꝰ ita omia
inreb iusta eqͥsita lucrent᷑ ut postrriᷤ relinquendi ł qͥbꝰ uoluntaᷤ eoꝵ uecreũ
c̃ferendi spontaneo fruant᷑ arbitͥo. Ceterũ si infide ł qͥsꝗͣ in capite regio aut in¬
utił inreb c̃missis extiteri  inclem̃cie eiꝰ manu posteritatiᷤᷤ nutu ẽstet h̾modi
mod̾acio. Fas ẽ enĩ indubiũ deduc̾e uis potestatiᷤ cũ om̃iũ gub̾nacio suꝑno ẽstat de.¬

Expanded text:
divino perculsus, absque ullo remedii loco habeatur condempnatus aeterno judicio. Is autem qui rint principis, totaque intentione salutis ejus custodiam, vel vigilantiam habuerint regni, a successoribus nec a dignitate, nec a rebus pristinis causa repellantur injusta: sed et nunc ita pro unius cujusque utilitate principis moderentur discretione, sicut eos prospexerit necessarius, esse patriae, et sic illis impartiatur benignitas, ut in caeteris manerat gratia, et potestas, quatenus ita omnia in rebus juste conquisita lucrentur, ut posteris relinquendi, vel quibus voluntas eorum decrevit, conferendi, spontaneo fruantur arbitrio. Caeterum, si infidelis quisquam in capite regio, aut inutilis in rebus commissis exstiterit, in clementiae vestrae manu potestatis nutu constet hujusmodi moderatio. Fas est enim indubium deducere jus potestatis, cui omnium gubernatio superno constat de
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑtes ꝓ axome niex¬
iliũ relegquit lĩ ex
hystoria francorũ ⁊
croica mangii ple¬
gũe ¶ Iuo eciam anno
⁊ auenna cũ suo dist̾¬
ctu ⁊ dna plura bona
młtis rec᷑ tꝑibus ec¬
clesie romane ablaca
eidem eccĩe resticuit
ut in eadem hystoria
t̾cius p̃dei ottonis
pim nepos crescon¬
ciũ ⁊ sulom remano¬
mand expulit ⁊ io¬
h̾on placentinũ
intrusit incrusit romam
ꝓperans incastro scĩ
Angłi tamdiu obsedit
quousq ip̃m lb̾ Anno
castro captũ de sollai
⁊ decollatũ ꝑ pe des
laqueo sꝑspendi p̃ce¬
gregorio papa ⁊ octo¬
ne romam apꝑm qũa¬
tibus fugit qnem qui¬
dam insequentes app̃¬
henderũt timentesq
si cũ ad octonem ꝑdu¬
cerent ĩ pũĩtus Adiret
linguam ⁊ nares ei ab¬
sciderũt ⁊ oculos̾ pem¬
tus eruerunt ħ̃ in hy¬
starca frantorũ ⁊ cro¬
continẽtꝰ Item imꝑa¬
tor henricus tertuis ad¬
luc crex existens dũ in et

Expanded text:
e in exilium relegavit. Hec ex hystoria Francorum et cronica Martini pleguntur. Illo eciam anno Ravennam cum suo districtu et alia plura bona multis retro temporibus ecclesie Romane ablata eidem ecclesie restituit, ut in eadem hystoria tercius predicti Ottonis primi nepos Crescencium consulem Romanomana expulit et Johannem Placentinum in papatum intrusit, Romam properans in castro sancti Angeli tamdiu obsedit, quousque ipsum sub anno castro captum decollari et decollatum per pedes laqueo suspendi preceGregorio papa et Ottone Romam apropinquantibus fugit, quem quidam insequentes apprehenderunt timentesque, si eum ad Ottonem perducerent, inpunitus abiret, lingwam et nares ei absciderunt et oculos penitus eruerunt. Hec in hystoria Francorum et crocontinentur. Item imperator Heinricus tercius adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
rex octo p̾mus de
nac̃one saxonũ ger¬
nidnorũ o ugatus A
Iohanne ppͣ xii. ac
ne om̃ibus ytalie ut
rem publicam romͣ¬
iorũ et ytaliam acy¬
rdinde be ingarpp.
am totam suã ferica¬
te p̃debat ytaliam
dofend̾e dignaretꝰ
cu so anno dm̃t de¬

Expanded text:
Otto primus de nacione Saxonum Germanorum rogatus a Johanne papa XII ac ne omnibus Ytalie, ut rem publicam Romanorum et Ytaliam a tyrannide Beringarii, qui totam sua feritate premebat Ytaliam, defendere dignaretur, citu sub anno domini D
Abbreviated transcription (Latin):
a stepho papa sedo.
contͣ astulfum regen
Ionbardorũ qui ectĩe
romane ⁊ romanis
Re mala m̃tulit y¬
ip eĩo ualido excitu
ingressus est. Eui astu¬
ifus cũ lõbardis per
angusta monciũ obu¬
auit cõmissoq acorri¬
mo p̃lio pipm deo
uolonte uicłor grtitit¬
⁊ astulfus rex se n
emitate papiͤ colle¬
git. quẽ pnomus cã¬
diu ibidem obsodit
donet ꝑfaçienda octĩe
romane insticia xł
obsides Ab astuiso re¬
copit idq fat̾e de
obserudre mreuua¬
do firmant ¶ Post
hec cũ prpmus au¬
dissec nõ ẽẽ ad impleta
que astulfus ꝑmiserat
iterũ cũ excercitu se
anno dm̃ det lu. ytaliã
uomiens eũ inciutace
ꝑapie obsedit et ad¬
implendũ que ꝑmisit
om̃ia ex hyitores sram¬
corũ ac eusebii got¬
fridi ⁊ martmi cro

Expanded text:
a Stephano papa secundo a Stephano papa secundo contra Astulfum regem Lombardorum, qui ecclesie Romane et Romanis multa mala intulit, YII cum valido exercitu ingressus est, cui Astulfus cum Lombardis per angusta moncium obviavit, conmissoque acerrimo prelio Pipinus deo volente victor extitit. Et Astulfus rex se in civitate Papie collegit, quem Pipinus tamdiu ibidem obsedit, donec pro facienda ecclesie Romane iusticia XL obsides ab Astulfo recepit idque facere ac observare iure iurando firmavit. Post hec cum Pipinus audisset non esse adimpleta, que Astulphus promiserat, iterum cum exercitu sub anno domini DCCLV Ytaliam veniens eum in civitate Papia obsedit et adimplendum, que promisit, omnia ex hystoria Francorum et Eusebii, Gotfridi et Martini c
Abbreviated transcription (Latin):
quoq romana. ecc̃ia
matͥer ⁊ magistra
om̃iũ fideliũ cũctarũ¬
ꝙr ecc̃iarũ caput exi¬
stat ut sacri testant᷑
canones xidi. nõ decz
⁊c. p̃ceptis xxi.di.
Qͣmͣius ⁊ xxiidi .gi.
et ii. ⁊ exͣ de sumi. t̾m
Dampisamꝰ ixta fm̃e
cũ siłibus tanco maio¬
rem quis zelũ xp̃iane
religionis hr̃e ꝓpendit᷑
qnco eandem ecciam
ac romañ poncificẽ
pociorib actollit bene¬
fitiis et maiorib ho¬
noribus ueneratur¬
¶ Ueteres igit᷑ gͥ mam
pn̾cipes moti cõside¬
racõne p̃dc̃a ecc̃iam
romanam enisq recto.¬
res sũmos pontifes¬
fites gcandib ⁊ ua¬
riis infrasc̾ptis bone¬
ficiis ⁊ hõrib xxtitor̃t¬
Inp̾mis icaq eand̾e
ec̃tiam młtociens de¬
fensarũt ap̃am aua¬
riis tyrannoꝵ uiolẽ¬
Larolus maior domꝰ
⁊ dux francoꝵ ꝯgnõie
marcellus ecc̃iam roña
⁊ totam ytaliami ut re¬
fert croinca gofridi
a gotis temꝑe gͥgorii
pape t̾cii liberauit. De¬
inde filius eius pipinͦ
rex francoꝵ rogatus

Expanded text:
quoque Romana ecclesia mater et magistra omnium fidelium cunctarumque ecclesiarum caput existat, ut sacri testantur canones XI di. Non decet et c. Preceptis, XXI di. Quamvis et XXII di. c. I et II, et Extra de summDampnamus iuxta finem cum similibus, tanto maiorem quis zelum Christiane religionis habere perpenditur, quanto eandem ecclesiam ac Romanum pontificem pocioribus attollit beneficiis et maioribus honoribus veneratur. Veteres igitur Germani principes moti consideracione predicta ecclesiam Romanam eiusque rectores, summos pontifices grandibus et variis infrascriptis beneficiis et honoribus extuleruInprimis itaque eandem ecclesiam multociens defensarunt ipsam a variis tyrannorum violenKarolus maiordomus et dux Francorum cognomine Martellus ecclesiam Romanam et totam Ytaliam, ut refert cronica Gotfridi, a Gotis tempore Gregorii pape tercii liberavit. Deinde filius eius Pipinus rex Francorum rogatus
Abbreviated transcription (Latin):
abadriano pp am
tracurus magnũ
collegit e̾ycitũ. Cñ q
ad clusas moncũt
ytalie ꝑuenisset de¬
fiderius rex cidem
korolo ⁊ froncis sõ
anno dm̃i dec .lxxiii
cũ armans oc̾turrit
Tũc karolus unam
turmam occulte ꝑ
montana tͣnsmisit
Q nod senciens de si¬
derius. statim clusas re¬
liquit ⁊ papiam qm ciciꝰ
potuit est ingressus Rex
aũt karolus duxiliante
bño in gressus ytaliam
desideriũ ꝑdp̃ie lacitan¬
tem obsedit ibiq in tã¬
stris nacale dm̃ celeb̾uit
Or dinutaq cuta ꝓapĩd
obsidioni lita ꝙ mulu̾s
ingredi ni egredi pst

Expanded text:
Adriano papa ptraturus magnum collegit exercitum. Cumque ad clusas moncium Ytalie pervenisset, Desiderius rex eidem Karolo et Francis sub anno domini DCCLXXIII cum armatis occurrit. Tunc Karolus unam turmam occulte per montana transmisit. Quod sentiens Desiderius statim clusas reliquit et Papiam, quam cicius potuit, est ingressus. Rex autem Karolus auxiliante domino ingressus Ytaliam Desiderium Papie latitantem obsedit ibique in castris natale domini celebravit. Ordinataque circa Papiam obsidione, ita quod nullus ingredi ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnc̃a contmet᷑ ¶ Itẽ
rex ar milphus filius
karlom̃am regis ba¬
barie de gene karo¬
li magin hortatu for¬
mosi ꝓp᷑ romam sb̃ ã¬
uit qnͣa tũc Armis
cepit mł tos q romd¬
nos nobiles qui ad r¬
sus foronosũ ꝑapam
sedicõnẽ fec̾ant ultis¬
cendo eius Tiuriam de¬
collaiͥ p̃cepit a quor
eciam tũe ĩ imꝑatore
exticit coronatus ut
in hystoria frantorũ

Expanded text:
nica continetur. Item rex Arnulphus, filius Karlomanni regis Babarie de genere Karoli magni, hortatu Formosi pape Romam sub annit, quam tunc armis cepit multosque Romanos nobiles, qui adversus Formosum papam sedicionem fecerant, ulciscendo eius iniuriam decollari precepit, a quo eciam tunc in imperatorem extitit coronatus, ut in hystoria Francorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dc̃m ꝑmm sbstituerit
in papatũ et de hoc
fcõ notat᷑ . xxiii. di. in
nõie dñi ingło .i. ubi
nocat glosator ꝙ dc̃us
gͥgorius fint ab codem
henirito ultͣ montes
tñsiatus s de hͦ cromᷤ¬
ce p̃dc̃e millam faciũt
ment̃onem ¶ Item i¬
ꝑacor locharius sedus
de nãcõne saxomĩ post
ab innocentio papa
scd̃o susceptam zelo
dei ⁊ ecc̃ie acceñsus
contra yxgeriũ sicu¬
lũ qui plerasq apune
cuutates occnp. Auẽat
una cũ ĩ nocentio ppͣ
tũ ex̾citu apuliam st̃
potent̾ intrauit ubi
płibus ciuitacibus ꝙ
opidis ⁊ castellis inde¬
dicõmi  cceptis pp ⁊
imꝑatore apud barĩ
morantib rogerius
millis ibit nũciis
gĩam imꝑacoris que¬
sunt E Infiuitdan pe¬
sidem illi dare ꝑaunsit
recus auit. Fugato ẜ icaq
rogerio n siciliam co¬
mitem Ramonẽsem
apulie ducem consticuit
put ħ in hystoria frã¬
orũ ac gotfirdi ⁊ mr̃¬
timi cromicis plemꝰ con¬
tmẽt᷑ ¶ Premisse

Expanded text:
per vim substituerit in papatum, et de hoc facto notatur XXIII di. In nomine domini in glosa II, ubi notat glosator, quod dictus Gregorius fuit ab eodem Heinrico ultra montes translatus, sed de hoc cronice predicte nullam facitem imperator Lotharius secundus de nacione Saxonum post ab Innocencio papa secundo susceptam zelo dei et ecdesie accensus contra Rogerium Siculum, qui plerasque Apulie civitates occupaverat, una cum Innocencio papa cum exercitu Apuliam sub potenter intravit, ubi pluribus civitatibus, opidis et castellis in dedicionem acceptis, papa et imperatore apud Barum morantibus Rogerius missis illic nunciis graciam imperatoris quesivit et infinitam pesidem illi dare promisitrecusavit. Fugato itaque Rogerio in Siciliam comitem Ramonensem Apulie ducem constituit, prout hec in hystoria Francorum ac Gotfridi et Martini cronicis plenius continentur. Premisse
Abbreviated transcription (Latin):
id maxĩe landũ corũ
karoli pccõrũ acced᷑
tytulis ꝙ licet gͦmã¬
nos forcissimos. ⁊ni¬
domitos fuisse uece̾o
testancꝰ hystorie gẽ¬
tes tam̃ẽ Erteras
ut refert hystoria
francorũ sb̾gestis om¬
łti de fatili nõ on¬
pugnant. Ex quo cõ¬
uicit᷑ dofonsiones p̃¬
missas nõ aĩmo ĩ pug¬
mandi reges lombar¬
tord seu eciam alios
romonam ectiam
ĩuadentes s pocius
ex xp̃iane religionis
zelo quo accensi po¬
mam ecc̃iam mr̃em
sũm ĩ uiriis affici
sustine̾ oĩo poterant
ꝑ cosdem pncipes
fuuisse ꝑ dictas. cap̃ .u.
de donac̃omb largiflius
ꝑ uetẽs germanos pn̾

Expanded text:
d maxime laudum eorum Karoli predictorum accedit tytulis, quod licet Germanos fortissimos et indomitos fuisse veteres testantur hystorie, gentes tamen exteras, ut refert hystoria Francorum sub gestis imnti, de facili non inpugnant. Ex quo convincitur defensiones premissas non animo inpugnandi reges Lombardorum seu eciam alios Romanam ecclesiam invadentes, sed pocius ex Christiane religionis zelo, quo accensi Romanam ecclesiam matrem suam iniuriis affici sustinere non poterant, per eosdem principes fuisse peractas. Capitulum V de donacionibus largifluis per veteres Germ
Abbreviated transcription (Latin):
Fecit ut in hystoria
notꝰ ¶Idem cciam
karoluo sacrilegam
⁊ acrocissinam in¬
iiriam a cuubus roma¬
nis leomi pp᷑ terc̃o irro¬
gatam de qua in cratta¬
tu de iiribus regni ⁊
miꝑii.C.I. scripsi romã
dect .i. ut sequitꝰ᷑ uin¬
dicauit Nam cũ aucto¬
Les huius ĩiurie scd̃m
legem romanam tanꝙͣ
rei c̾mine lese maiesta¬
tis capitali sm̃a condẽx¬
naci fuissent ix pio int

Expanded text:
in hystoria netur. Idem eciam Karolus sacrilegam et atrocissimam iniuriam a civibus Romanis Leoni pape tercio irrogatam, de qua in tractatu de iuribus regni et imperii c. I scripsi , Romam DCCCI, ut sequitur, vindicavit. Nam cum auctores huius iniurie secundum legem Romanam tanquam rei crimine lese maiestatis capitali sentencia condempnati fuissent, pio tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tando ¶Et ut tirta ho
ex młtis ad modũ pau¬
cam ditam karlonr̃an
duxͣ francorũ tr̃pipin
se totũ dino tradens
culcui romam adiit
ibiq coram zacharia
xlui monachus est
effcũs cũq in mona¬
steno ꝙ ip̃s in mõte
sdracri in honore
scĩ siluestri cõstri¬
uxit aliquo cemꝑs¬
fert eciam cipinca mͣr¬
tim de codem/ ꝙ tance
deuoc̃onis erat ꝙ in
festis in aliquo mona¬
storio ꝓpt̾ dĩnũ offi¬
oue c̃e consueit ⁊
non solũ cũ monachĩs
cantabat uerũ etidm
cappa serica indutus
chorũ regebat. unde
nt refert dt̃a croni¬
ca cũ ꝙdam castrũ ob¬
sedisset dimisso excitu
d la incepisset mu̾ri
cia stri ꝙ obsederãt
funditꝰ corruerũt ¶ Ex
p̃missis igit᷑ ⁊ aliis q̃
dehus scripta legũt᷑
satis appdret p̃dros
pncipes singłarem
qͥnandam deuocõnem
reue̾nciam ⁊ diligon

Expanded text:
tando. Et ut circa hoc ex multis admodum pauca dicam, Karlomannus dux Francorum frater Pipini se totum divino tradens cultui Romam adiit ibique coram Zacharia XLVI monachus est effectus, cumque in monasterio, quod ipse in monte Soracti in honore sancti Silvestri construxit, aliquo temfert eciam cronica Martini de eodem, quod tante devocionis erat, quod in festis in aliquo monasterio propter divinum officium esse consuevit et non solum cum monachis cantabat, verum eciam cappa serica indutus chorum regebat, unde, ut refert dicta cronica, cum quoddam castrum obsedisset, dimisso exercitu genua incepisset muri castri, quod obsederat, funditus corruerunt. Ex premissis igitur et aliis, que de hiis scripta leguntur, satis apparet predictos principes singularem quandam devocionem, reverenciam
Abbreviated transcription (Latin):
stor uotatus est grã¬
nem uide̾t confusione
exortam. romam sb̾ dimo
nauit ubi om̃s tres si¬
nodałr sñt depositi ide¬
benb̾gensem scd̾m ep̃m¬

Expanded text:
ster vocatus est, gravem videret confusionem exortam, Romam sub anno navit, ubi omnes tres sinodaliter sunt depositi ideBambergensem secundum ep