comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾ edifice̾t ⁊̃ exẽplis enulłis ĩ agͦ
ẜuitutis obsequio grande fe¬
nꝰ ĩ p̾mio p̃stolantes carnis
demũ solutis nĩcuł one ꝙ de
ciũ sibi senciant᷑ ĩueĩãt lib̾a¬
lem. Qnͣtã sane ꝯordiã qͣntã
pacẽ ꝙͣ fũdate qͣr solide uĩculũ
caritatis eẽ deceat int̾ ip̃os et
ꝑfeccõ status ĩdicat ⁊ salubris
is maĩfestant quo fit int eos
seminãte discordiã hoste pub¬
lico colubro tortuoso dampna¬
bio demonũ aditores accẽ¬
sũ ignẽ eorũ studio ⁊ ãꝙͣ lignis
nutrientes ĩiu̾ctis uectis ĩt̾
eos exorta scandala u̾bo uł fcõ
solidant. illi u̾o p̾cipue qui ex
alt̾o dcoͥrũ ordinũ uł utroq
qbextingu̾e deb̾ent ĩcendrũ fo

Expanded text:
 ædificent, & exemplis; & evulsis in agro servitutis obsequio grande fœnus in prœmium præstolantes carnis demum solutis vinculis, onereque tium sibi sentiant, & inveniant liberalem: Quantam sanè concordiam, quantam pacem, quam fundatæ, quam solidæ vinculum caritatis esse deceat inter ipsos, & perfectio status indicat; & salubriseris manifestant; quo fit, ut inter eos, seminante discordiam hoste publico, colubro tortuoso, miserabio Dæmonum adjutores accensum ignem eorum studio, tamquam ignis nutrientes injectis, inter eos exorta scandala verbo, vel facto solidant illi præcipuè, qui ex altero dictorum Ordinum, vel utroque, quod extinguere deberent, accendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
rib ⁊ dĩe p̾coĩb uolũ ta
dicampũ certamĩs aroꝵ tpr̃a¬
nũ saitinis expeditos. scuto ꝓ¬
negom qnͣ er̾ molas iniqui
eripe satagentes. Hoc ã sibi
studiũ elegisse noscũtur dilc̃
filii mioꝵ ⁊ p̃dicatoꝵ ordinũ ɨ¬
frẽs quos l ab ĩuicẽ disceruat hĩ¬
tꝯ ⁊ distĩgnat ꝓfessio rłaris ⁊

Expanded text:
tatdi campum certaminis a rerum temporalium sarcinis expeditos, scuto pronegotium; quin etiam molas iniqui eripere satagentes. Hoc autem studium sibi elegisse noscuntur dilecti Filii Minorum , & Prædicatorum Ordinum Fratres; quos licet ad invicem discernat habitus, & distinguat
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate uł poꝰ neccͣite pẽsata ut
tñ eo ꝓcedas tucio quo ꝯsulciꝰ no¬
Nos gͥ qui loci sitũ istatũ ocula¬
ta fide cognouiniꝰ ⁊ ab olim op¬
tauimꝰ ibi fiuillam bonã ꝓ
ri medit̾raneo nllm aliũ por¬
tũ hẽas regni tui ꝑegͥnis acco¬
modũ qui p̃cetis fid̾i zelo suc¬
censi ad t̾re scẽ sb̃sidm̃ sepiꝯ se
accĩgũt. tue celsitudĩ tenore p̃¬
sẽtiñ ĩdulgemꝰ ut p̾latis nar¬
boñ ꝓuincie ⁊ nicinis loco ba¬
ronib mõtispessulañ ꝯsulibꝯ
⁊ locoꝵ coĩtatib adiacẽtĩ ad
natur ibid̃ ⁊ futuris tͦ ꝑib ñ¬
q̃at augm̃tari. Dat̾. uit̾bii.¬

Expanded text:
te pensata, ut tamen eo procedas tutius, quo consultius noNos igitur, qui loci situm et statum oculata fide cognovimus, et ab olim optavimus ibi fieri villam bonam pro ri Mediterraneo nullum alium portum habeas regni tui peregrinis accomodum, qui pre ceteris fidei zelo succensi ad Terre Sancte subsidium sepius se accingunt, tue celsitudini tenore presentium indulgemus ut prelatis Narbonensis provincie et vicinis loco baronibus, Montis Pessulani consulibus et locorum communitatibus adjacentium ad natur ibidem, et futuris temporibus nequeat augmentari. Datum Viterbii
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut ibid̃ ꝯpete̾s loci spaciũ mu¬
roꝵ ambitu claudi facias ĩfra ⁊¬
quẽ possit̃ ĩcole domos costrueͤ
q̃ ñ solũ ab hostiũ eos reddat tu¬
toe deffẽdat qui dũ utiq flatu
lib̾o locũ pulsant arenaꝵ cunui¬
lis excrescentib ĩhĩtabłẽ eum
reddũt. ⁊ ne uł exloci clansura ł
ensd̃ custodia p̃grau̾is placet
ut dr̃ m̃cutorib tã ĩ mõte pes¬
sullano qͣ ĩ locis ĩsignib adia¬
cẽtibꝰ ꝯstitutis qd̃ de m̾cibꝰ in

Expanded text:
tus ut ibidem competens loci spacium murorum ambitu claudi facias, intra quem possint incole domos construere, que non solum ab hostium eos reddant tutione defendant, qui dum undique flatu libero locum pulsant, arenarum cumulis excrescentibus inhabitabilem eum reddunt ; et ne vel ex loci clausura vel ejusdem custodia pregraveris, placet, ut dicitur, mercatoribus tam in Monte Pessulano quam in locis insignibus adjacentibus constitutis, quod de mercib
Abbreviated transcription (Latin):
les canse ꝑ laicos traccabant᷑¬
Rono casꝰ nouꝰ ate ꝓpoĩtus ⁊¬
ex ipĩꝰ qualitate negotii dub¬
bicatõ recipe ñ uidetur. si pur
simis retro tempib dedisse li¬
cencias ĩ aliis facultatibꝰ cõ¬
sueta for ẜnata. ⁊ si dare ñ cõ¬
sueuit ĩ ista qr nec et̾ petebat᷑

Expanded text:
les causæ per laicos tractabantur.Porro casus novus a te propositus ex ipsius qualitate negotii dubitationem recipere non videtur, si purgsimis retro temporibus dedisse licentiam in aliis Facultatibus, consueta forma servata, et si dare non consuevit in ista
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ mista indetur ẜuandũ
sicut hodie ẜ uaret᷑ siqͥs nell
leg̾e anismeticã q̃ ulło forsan
nẽt nõ p̾scripta ꝓrsꝰ ĩ rebꝰ di¬
ecca ĩ parrochia altĩꝰ ꝑscrip¬
sit deciam ꝑ tp̃r legittim̃ d̃
frinũto ⁊ ordeo eã ꝑcipiẽs. si
postea miliũ seĩetur uł fortas¬
se legum̃ qd̾ ulło tp̃r ibi fui̾t

Expanded text:
ista videtur servandum, sicut hodie servaretur, si quis vellet legere Arithmeticam, quæ nullo forsitan nent non præscripta, in rebecclesia in parrochia alterius præscripserit decimam per tempus legitimum, de frumento et hordeo eam percipiens, si postea milium seminetur vel fortasse legumen, quod nullo ibi t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmicti negomi are debamꝰ ex¬
pediens cũ nec id et̾ postulares
aliq̃ regie celsicutũ tamłiarit
duxmiꝰ ꝓstrĩgẽda. Quibꝰ ple¬
nꝰ istimualeas adea q̃ te de¬
crant eligenda. De licẽciãdis

Expanded text:
committi negotium credebamus expediens, cum nec etiam id postulares, aliqua regiæ celsitudini familiariter duximus perstringenda, quibus plenius instrui valeas ad ea quæ te deceant eligenda.De licentiandis
Abbreviated transcription (French):
gis francoꝵ illustris qi gabel¬
lo
t scandauzat ⁊ ẜenitatẽ tuar
rogantes ⁊hortantes atrẽte

Expanded text:
gis Franciæ illustris, quod Gabella ter scandalizat; Serenitatem tuam rogantes & hortantes attente,
Abbreviated transcription (Latin):
cambellanũ militẽ qͥ te nũꝙ̃ de¬
cipient. n oc ad tuũ dispẽdiũ tu¬
am faciẽ u̾ebu̾tur. quoꝵ ꝯsilio
si te red̾is nichil regie magnitudĩ
deꝑib̃. Nam te regeus ⁊ alios
⁊ reccitudĩs regule te sb̃iciens re¬
gis nomẽ ⁊ meritũ rectiꝰ obtiẽ¬

Expanded text:
Cambellanum Militiæ e , qui te nunquam decipient; nec ad tuum dispendium tuam faciem verebuntur; quorum consilio si te rexeris, nihil Regiæ magnitudini deperibit; nam te regens, & alios, & rectitudinis regulæ te subjiciens Regis nomen & meritum rectius obti
Abbreviated transcription (Latin):
ad forcia ꝯ̃ fortem fortis ⁊ fortit̾
pugnaturꝰ. uide prio qd domi
agit᷑. ⁊ si forsan tumłtũ facĩt
si tͥ mouent p̾liũ ĩ ead ñ pan¬
ce num̾io si nec leues ĩuirie qͣs
ecͣcuis. quas barombꝰ qͣs militibꝰ
quas plebibꝰ ĩ t̾ris tuis fecisse
dicis ⁊ usq ad utaliam ꝓduxis¬
se priꝯ consule te ⁊ tͥ ⁊ ne tue pru¬
dencie ꝯͣ sapientis ꝯsiliũ imuta¬
ris uns fidelibꝰ ⁊ prudẽtibꝰ et
audacibꝰ aꝑi u̾itatem qui ꝓfc̃o
nelint ⁊ ualeant. sciant. ⁊ ande
forense indiciũ. Aduocatoꝵ dif¬
fugiis ũ utaris. quib tue sa lu¬
tis negomi ulło credid̾is tp̃re
tempe niros młta prudencia
p̃ditos. mła fide pollentes. et

Expanded text:
ad fortia contra fortem fortis, & fortiter pugnaturus, vide prius, quid domi agitur; & si forsan tumultum faciunt; si tibi movent prælium in eadem non paucæ numero, sed nec leves injuriæ, quas Ecclesiis, quas Baronibus, quas militibus, quas plebeis terris tuis fecisse diceris; & usque ad Italiam perduxisse; prius consule te, & tibi; & ne tuæ prudentiæ contra sapientis consilium initaris; viris fidelibus, & prudentibus, & audacibus aperi veritatem; qui profectò velint, & valeant, sciant, & audeaforense judicium Advocatorum diffugiis non utaris, quibus tuæ salutis negocium nullo credideris tempore tempore viros multa peritia præditos, multa f
Abbreviated transcription (Latin):
Rofecturũ ad bel lustri.¬
la paĩcipẽ pacẽ decet ĩdo¬
mo ꝓpria sonidare ne dũ pug¬
na domestica la cescente decra¬
hitur minꝰ ab extis timeatur.
int̾ omĩa sane pͥlia illd̾ mag̾
nũ qđ sb dei soliꝰ ccuł ĩ ꝯsc̃e se

Expanded text:
rofecturum ad bella Principem b pacem decet in domo propria solidare, ne dum pugna domestica lacescente distrahitur, minus ab exteris timeatur. Inter omnia sanè prælia illud magis num, quod sub Dei solius oculis
Abbreviated transcription (Latin):
musica ĩ ouexu utruisq illa nat᷑¬
alis amicicia q̃ aĩa corpi nõ cor¬
poreis uincul alligata tenetur.
Musica ĩstrum̃tał alia ĩ ꝑuisu
ut ĩ timpanis ⁊ cordis. alia ĩ fla¬
tu ut ĩ tubis ⁊ organis. Alia ĩ no¬
e ut ĩcarmib ⁊ cantilenis.

Expanded text:
Musica in connexu utriusque est illa naturalis amicitia, qua anima corpori non corporeis vinculis alligata tenetur. Musica instrumentalis alia in pulsu, ut in tympanis et chordis; alia in flatu, ut in tibiis et organis; alia in voce, ut in carminibus et cantilenis.
Abbreviated transcription (Latin):
cessu tuũ ⁊ dilatois cãm nob̾ tes¬
scribe̾ non omittas. Cetmͣ si ꝓut
defferens sicut nos ei detulimꝰ.

Expanded text:
rocessum tuum et dilationis causam nobis rescribere non omittas. Ceterum si, pdefferens, sicut nos ei detulim
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽsatiã ead ẽpullica. politica
ciuilis. p̾ma mores insiłait. Fa
familia dispoit. t̾cia urbes ieg̾
pͥma ꝑcinet ad singłos scdaad
patres familias. t̾çia ad recto¬
res urbiũ. Ethica ẽ q̃ si ciua
gerens cũctis sese exigit exorũt
admitteris quo nõ gandeat nc

Expanded text:
dispensativa; eadem est publica, politica, civilis. Prima mores instituit, secunda familiam disponit, tertia urbes regit. Prima pertinet ad singulos, secunda ad patres familias, tertia ad rectores urbium. Ethica est quae sui curam gerens cunctis sese erigit, exornat a
Abbreviated transcription (Latin):
Treneren elõs pilleo non obtẽ
neũ sũ pedagii motu ꝓpo insti¬
qͣntũ erat ĩ ip̃o peciꝰ polam̃bt᷑
sacruegio ⁊ homicidio ⁊ cribꝰ a¬
lus uretitus Bona tren̾en ettẽ
omiait quoꝵ ꝓrest sibi exibi¬
tes p̾dec. id̾ reputans deffecti¬

Expanded text:
b Treviren. Electus Palleo non obtentneum , sive pedagium motu proprio instiquantum erat in ipso potius prophanabat; sacrilegio, homicidio, & criminibus aliis irretitus; bona Treviren. Ecclesiæ commisit; quorum processus sibi exhibitos prædecessor idem reputans defecti
Abbreviated transcription (Latin):
ipꝰꝰ lacã q̃ imipositores sniãm
eũ ñ tange̾ cũ decessor ipĩs dcã.
pedagĩ ꝑcepiss ⁊ sic nõ iste im¬
positor sibi dicat pot̾at s impoĩ¬
tores successor satis nalizñ ⁊ ad
eiꝰ deffentom suffĩciẽs aliqui
tepurabat᷑. cũ nec noĩs dicat᷑
ĩpoitor quicũq noiãt aliu̾no

Expanded text:
 contra Impositores sententiam eum non tangere, cum decessor ipsius dictum pedagium percepisset; & sic non iste impositor dici poterat, sed impositoris successor; satis validum, & ad ejus defensionem sufficiens aliqui reputabant; cum nec nominis dicatur impositor, quicumque n
Abbreviated transcription (Latin):
erroneũ simꝑlicitati uł errori scpͥ¬
toĩs potat impntari a telonco qd̾
imposuisse dr sumamꝰ miciũ ex
ꝯfessione liquet ip̃iꝰ ꝙ uno ãno
illud uendid̾at magno p̾cio ⁊ poe

Expanded text:
erroneum, simplicitati, vel errori scriptoris poterat imputari; a theloneo h , quod imposuisse dicitur, sumamus initium: ex confessione liquet ipsius, quòd uno anno illud vendiderat, & magnum pre
Abbreviated transcription (Latin):
licitis ⁊ illicitis ñ ẽ dandu in di¬
ciũ uinforme. q̃ cũ licite p̃deces¬
sor obtimut quodã nre ꝯtinuo
ad eiꝰ trãsent̾ successorẽ. uñ et
una ꝑsoñ ĩtałib extimãt᷑. ubi
u̾o de illicias agr᷑ seu delictis de¬
cessorẽ cũ successore u̾o miã ꝑso¬
nã dicimꝰ s capita poꝰ singłoꝵ
ĩspicimꝰ qui delĩqͣnͣt ⁊ idcnto ꝑ
nussoris qui in ꝓr̃ misit nõ tͣa

Expanded text:
licitis & illicitis non est dandum judicium uniforme, quæ enim licitè prædecessor obtinuit, quodam jure continuo ad ejus transeunt successorem: undè & una persona in talibus æstimatur. Ubi veròlicitis & illicitis non est dandum judicium uniforme, quæ enim licitè prædecessor obtinuit, quodam jure continuo ad ejus transeunt successorem: undè & una persona in talibus æstimatur. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad extusatom̃ ipĩꝰ ꝙ non
ip̃e examinan̾at. s examinã¬
discretis cũ patenter ĩdigni ⁊¬
examinãdi ñ sit̃ s aliuue̾ poꝰ
repellendi nec excusat negor
ĩstancia q̃ allegat cũ ip̃i def¬
fcm̃ tã patulũ ꝙͣuis plenari¬
e sibi notũ dep̾hend̾e facile in

Expanded text:
tur ad excusationem ipsius, quod non ipse examinaverat, sed examinandiscretis; cum patenter indigni examinandi non sint, sed a limine potius repellendi; nec excusat negotiorum instantia, quam allegat; cum ipsius defectum tam patulum, quamvis plenariè sibi notum deprehendere facilè
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ille cũ quo trrictau̾at ꝓcuraret
tc̃ id̃ elõs sexe̾tas marchas dare
debeat eid ꝑmanũ m̃catorũ ip¬
sorũ. uõ se dais m̃catorib obligͣ¬
uit se ĩseyentis marchis p̃dcĩs
qͣs tñ nec ip̃i m̃catore dare iui
tͦ nec ipẽ elẽs m̃catoribꝰ teneb¬
tur donec een̾t p̃missa ꝑ illum¬

Expanded text:
 ille, cum quo tractaverat, procuraret, tunc idem Electus sexcentas marchas dare debebat eidem per manus Mercatorum dictorum; & ideo se dictis Mercatoribus obligavit in sexcentis marchis prædictis; quas tamen nec ipsi Mercatores dare illi tertio, nec ipse Electus Mercatoribus tenebantur, donec essent p
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ppetuam rei moriam.R
Uia reccitudĩs płes ducit ĩ
deuiu̾ płes plẽs ad patrũ t̾mĩs
trahit in ext̾minũ effrons ma¬
licia p̾latorũ qui de sua p̾sumen¬
tes potencia dũ pectãda sibi. ꝓ
libito nendicãt lib̾tatõ asb̃dito¬
rũ aĩs dei prsꝰ timorẽ rabigñt

Expanded text:
Ad perpetuam rei memoriam. Avia rectitudinis plures ducit in devium; plures a Patrum terminis trahit in exterminium effrons malitia Prælatorum, qui de suâ præsumentes potentiâ, dum peccandi sibi pro libito vendicant libertatem, a subditorum animis Dei prorsus timorem abigunt
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ certis ꝓsoĩs ꝯmissio spe¬
cial ꝓ qna et̾ mãdabat᷑ citan ut
nẽiret ad curiã ꝓ mitis receptu¬
tꝰ cũ noc gn̾ał legatus ĩcausis co¬
missis ani spałr quicꝙͣr possit ⁊¬

Expanded text:
diximus, certis personis commissio specialis; pro qua etiam mandabatur citari, ut veniret ad Curiam pro meritis recepturus; cum nec generalis Legatus in causis commissis alii specialiter quicquam possit
Abbreviated transcription (Latin):
fit młĩs modis. retib. pedicis. la¬
de indamie. parmarũ. odore. ca¬
nib ancipitrib. Ancupiũ fit la¬
mo. piscatura fit sagena. retibꝰ

Expanded text:
fit multis modis, retibus, pedicis, lde, indagine pennarum, odore, canibus, accipitribus. Aucupium fit lamo. Piscatura fit sagenis, retibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gencia cortuũ minuas ne
sb boni spẽ te seducat quise
ut lateat ni lucis angłm tnͣ¬
sfigurat. Nos autcũ nob̾ leg̃¬
nuo ħ opusclm̾ ⁊ alus a mato¬
S qr res forsitan abibit ĩ ion¬
gum ꝓpt̾ nego̾rũ ĩ stãciam qui
de minidi diu̾sis ꝑtib nos so¬

Expanded text:
gentia cor tuum munias; ne sub boni specie ille te seducat, qui se, ut lateat, in lucis Angelum transfigurat. Nos autem cum legerimus hoc Opusculum; & aliis amatoSed quia res forsitan abibit in longum propter negotiorum instantiam, quæ de Mundi diversis partibus Nos so
Abbreviated transcription (Latin):
idaginẽ elaboras sancto
colligis ex scripturis dñ tñ re.
sobriꝯ ĩ quisitor existas
actinũ eiites scandalũ / no te
tenax memoria ⁊ sb̾ doctͥnespe
detraccons co lores isidias uei
illã obiurgatom̃ meris audi¬

Expanded text:
ndaginem elaboras; colligis ex scripturis; dum tamen sobrius inquisitor existas, & activum evites scandalum, non te tenax memoria; & sub doctrinæ specie detractionis colores insidias; vel illam objurgationem merearis audi
Abbreviated transcription (Latin):
uit ad matricẽ ⁊ eam obtinunt
⁊ ꝓditores ni cassiam se reddid̾¬
unt eid̃. Cũq dncatꝰ planiciẽ in¬
gredi minaret᷑ recepit de regno
scimꝰ ĩ regnũ rediit festinant᷑. di¬
missa milicia uiconari. Rex a
sicilie morat᷑ m urbe cui neci¬

Expanded text:
nit ad Matricem h , & eam obtinuit; & proditores nostri Cassiani i se reddiderunt eidem: cumque Ducatus j planiciem ingredi minaretur, accepit de Regno scimus, in Regnum rediit festinanter, dimissa militia Vicovari k . Rex autem Siciliæ l moratur in Urbe m ; cui nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cardĩalm̾. ⁊ moĩaliũ ⁊ hospitali¬
ũ paupũ. ⁊ castroꝵ artib dũta¬
xat exeptis. s an ĩueĩat dom̃ mu¬
tuũ ignoramꝰ. Brixia reddi de¬
buit mediolanẽsib s extitit ꝑ
reuelatores ꝯsilii impeditũ .a ͫ
⁊ paulati agregans mlicudi¬
nem copiosam quatuo: decĩ ma
iorib cremonã duxit cũ familũs
eorũdẽ senen abstułut̾ urbeueta¬
runt Badt cofami. postea retro¬
cessant ⁊ audito ꝙ rex sicilie mit¬
tebat urbenetanis auxiliũ reces¬
sere funosi. ⁊ urbenetãi castris.
panis ꝯsuptis ĩcendio rediem̃t
ditĩonẽ fecerũt. rectore p̃sente ⁊
fc̃o ꝯflictu int̾ ꝑtes duo int̾fã fu¬
erunt tnͣseñtem regis miliciar
iuxͣ ip̃os recipe noluert̃ ⁊ b̾uit̃ si
oportiũtatẽ hreñt mala fac̾e̾nt
graniora. Mithia satis uolubi¬
i ullm̃ penitus ht̃ statũ. Ad rea¬
tinam eccãm induatã epm mnͣs

Expanded text:
spitalium pauperum, & Castrorum arcibus dumtaxat exceptis. Sed, an inveniat dictum mutuum, ignoramus. Brixia o reddi debuit Mediolanensibus, sed extitit per revelatores consilii impeditum; unde & paulatim aggregans multitudinem copiosam quatuordecim de majoribus Cremonam duxit cum familiis eorumdem. Senenses p abstulerant Urbevetarunt ante Radicofanum ; postea retrocesserunt; & audito, quod Rex Siciliæ misit Urbevetanis auxilium, recessere confusi; & Urbevetani , castis panis consumptis incendio redieruntditionem fecerunt, Rectore præsente; & facto conflictu inter partes, duo interfecti fuerunt: transeuntem Regis r militiam juxta eos recipere noluerunt; & breviter, si opportunitatem haberent, mala facerent graviora. Marchia s satis volubilis nullum penitus habet statum. Ad Reatinam Ecclesiam viduatam Epis
Abbreviated transcription (Latin):
regis francie acceptabut᷑ sr̃ quo
ĩtentom̃ tuã ad plenũ nb ꝑ
tuas ĩtimes lrãs aut si maius
ad tuã eas mittemꝰ pñciã ut tu

Expanded text:
Regis Franciæ e , acceptabunt f . Super quo intentionem tuam ad plenum Nobis per tuas intimes litteras; aut si mavis, ad tuam eas mittemus præsentiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sic mortificat sic iuificat. ⁊ si¬
cut ꝑcutit sic medet᷑. Tu uͦ a doͦ
ad salutẽ ñ ad exiciũ u̾b̾atꝰ no¬
sti uc credimꝰ sugg̾e̾ mel de ⁊¬
petra ĩmẽsam colligẽs ex pe¬
naꝵ acerbitate dulce dinẽ qͥbꝰ
mure nec q̃rimoĩa resonãte
uitate ne mensbͣ ten̾a labori¬
bꝰ tepẽtinis expoĩta ĩ eg̾tudĩe

Expanded text:
sicut mortificat, sic vivificat; & sicut percutit, sic & medetur. Tu ergo a Domino ad salutem, non ad exitum verberatus nosti, ut credimus, sugere mel de petra immensam colligens ex pœnarum acerbitate dulcedinem, quibumure, nec quærimonia resonante. vitate, ne membra tenera laboribus repentinis e
Abbreviated transcription (Latin):
torica diuidi ĩcemẽtaria q̃ ad ia¬
thomos ⁊cenĩtarios. Et ĩcarpẽta¬
riã q̃ ad carpẽtanos ⁊ tymnario
ꝑtinet. Eabrił did̾r ĩ malleato¬
riã ⁊ exclusoriã. Ad armaturã ꝑ¬
tinet ois ĩdustria carpẽtanoꝵ ty
ari. ascia. dolabra. trulla. ppẽti¬
culo. martello. scarpello. arta¬
no. ĩcude. ĩmatia ligmi. lapidis

Expanded text:
ad latomos et caementarios, et in carpentariam, quae ad carpentarios et tignarios pertinet. Fabrilis dividitur in malleatoriam et exclusoriam. Ad armaturam pertinet omnis industria carpentariorum, curi, ascia, dolabra, trulla, perpendiculo, malleo, scalpello, arctavo, incude. In materia ligno, lapid
Abbreviated transcription (Latin):
theorica ignoranciã expellens. sa¬
piam illmiat. practica inciu
excludens untutẽ roborans. ax¬
chanica penuriã canens nit̾e¬
disciplie̾ formã ẜm u̾tutũ insti¬
tutom̾ disponit. mechamca res
deffluentes adim̾strans huma¬

Expanded text:
Theorica ignorantiam expellens, sapientiam illuminat. Practica vitium excludens, virtutem roborat. Mechanica penuriam cavens, prediscipline, secundum virtutum institutionem, disponit. Mechanica res defluentes administrans, huma
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciꝰ ꝑ draleticã. honestio ꝑ re¬
thoricar. Logica nãq facũ die pͨ¬
titudiẽ ueritatẽ nemistatẽ ad¬
mĩstrat. theorica rat̾p̃tatur cõ¬
templatĩa. practica actĩa. Mech¬
nica adultina. logica ẜ mocialis.

Expanded text:
dyalecticam, honestius per rethoricam. Logica namque facundie rectitudinem, veritatem, venustatem administrat. Theorica interpretatur contemplativa, practica activa, mechanica adulterina, logica sermocinalis.
Abbreviated transcription (Latin):
bi in arelateñ eccͣa. reos ẽẽ no¬
mĩtis ĩ p̃dc̃s eos ad sacisfuciẽ¬
dũ ꝑsonis ⁊ ordimi qͦs nbo scan¬
dalizarũt uel fco eo mͦ ꝙ̃ honesti¬
orem ẽẽ uid̾itis efficacit᷑ ĩducatis

Expanded text:
in Arelaten . Provincia reos esse noveritis; prædictis eos ad satisfaciendum personis & Ordini, quos verbo scandalizarunt, vel facto, eo modo, quam honestiorem esse videritis, efficaciter inducatis:
Abbreviated transcription (Latin):
morã trahens desid̾atã anb̾
expectau̾is sanitatẽ ⁊ iã deus
ipm̃ respiciẽs ⁊ optate saluti
restituens nos ac srẽs nr̃os ⁊
reddid̾it letõres tp̃c ẽẽ credimꝰ
ut ad nos uenias ut ꝓpoĩtu
nrm ĩtessigas de ĩqͥsitois. ꝓces¬

Expanded text:
moram trahens desideratam a Nobis expectaveris sanitatem, & jam Deus ipsum respiciens, & optatæ saluti restituens Nos, ac Fratres nostros reddiderit lætiores; tempus esse credimus, ut ad nos venias, & propositum nostrum intelligas
Abbreviated transcription (Latin):
bili iuro karolo comitti ꝓuĩcie.
unto te dñs donis
p̾cipnis ⁊ bonis potiorib isig¬
niuit tanto tͥ solerciꝰ ingilandũ
ut ⁊ ꝯsciãm tuã ĩ om̾ibi illesam cu¬
stodias ⁊ ĩgłam tui noĩs macła
nõ oppͥmas admittas. Cũ gͥ suꝑ
dampius ⁊ spoliatõibꝰ q ub asten̾
occͣa diceris a flixisse ⁊ clamor sit ꝯͣ
te nalidoapud nos.⁊ ĩ młtis ꝓti¬
bꝰ lumbardie. Nobłitatẽ tuaͣ mo¬
nẽdãduximiꝰ ⁊ hortandã ⁊ ĩ remis¬
sionẽ tͥ peccaminũ ĩ iugend̾ qͣ¬
tinꝰ dei negom ĩ regno Sicilie ꝓ¬
moturꝰ inhus ⁊ alus sic tue consu¬
limꝰ puritati. ne uł tui culpa fruc¬
tum laboris impediat . uł ĩfamia
płimos scandalizet. quibꝰ magn̾
tĩorem ĩcut ies. si tu qͥ tanqͣ eccͣe
uerus pugil adipiꝰ deffensionẽ
assimieris inra dc̃e eccͣe tͥ uẽdicus

Expanded text:
bili viro Carolo comiti Provincie. Quanto te Dominus donis precipuis et bonis potioribus insignivit, tanto tibi sollertius vigilandum, ut et conscientiam tuam in omnibus illesam custodias et in gloriam tui nominis maculam non admittas. Cum igitur super dampnis et spoliationibus quibus Astensem ecclesiam diceris afflixisse clamor sit contra te validus apud nos et in multis partibus Lombardie, nobilitatem tuam monendam duximus et hortandam et in remissionem tibi peccaminum iniungendum quatenus Dei negotium in regno Sicilie promoturus in hiis et aliis sic tue consulas puritati, ne vel culpa tui fructum laboris impediat vel infamia plurimos scandalizet, quibus magnum terrorem incuties, si tu, qui tamquam ecclesie verus pugil ad ipsius defensionem assumeris, iura dicte ecclesie tibi vendicas
Abbreviated transcription (Latin):
uior ꝓgenitor sinc̾itas ĩ uos qͦ¬
dam hrditario iure tnͣsfur. dit
ura ꝓbat strenuitas successius
opũ testiõns młto iam tp̃r ro¬
borata. Sane int̾ omĩa q̃ ad ho¬
norẽ ip̃iꝰ agredi placuit ub̾ iᵈ¬

Expanded text:
ogenitorum sinceritas in vos quodam hereditario iure transfudit, vestra probat strenuitas successivis operum testimoniis multo iam tempore roborata. Sane inter omnia que ad honorem ipsius aggredi vobis placuit, i
Abbreviated transcription (Latin):
uore ꝓseqͥ ꝓmptõri/ quo am¬
pliorem⁊ plemorẽ nb̾ ĩ t̾ris die
imfatoĩs habũdancia ꝯtulit
potãtem. Tugͦ de ub̾ sicꝰ de pa¬
tre beminolo ⁊ benigno ꝯfidens¬

Expanded text:
vore prosequi promptiori, quo ampliorem et pleniorem nobis in terris divine miserationis abundantia contulit potestatem. Tu ergo de nobis sicut de patre be
Abbreviated transcription (Latin):
aitentiꝰ ⁊ hortandã ĩ remissionem
⁊ͥ pcaminũ inchilõ suadentes. aq
pro sp̾ali muui̾e ate postulantes
ĩstit̾is difficultatis repaglin. nlł¬
q dilatoĩs obstadm ing̾ere credi¬
mꝰ sic int̾ponas ꝓ lib̾atõne ip̃iꝰ
elci efficaçit̾ ꝑtes tuas mittendo
tendo instant̾ ab eo ut elcã ip¬
sũ donet do ac t̾ insignũ amoris
ac ad ĩclitam ꝑsonam tuã hr̃e se
asẜit acarc̾ib libeꝵ ⁊ auinculis
absolutũ ut te obtinẽte ab ip̃oqd̾
potimo ⁊ donũ tam acceptabile
euidentiꝰ agnoscamꝰ qualẽ ⁊ qnͣ¬
tũ ĩpectoris regał armario. ap ͤ
p̃ces locũ obtinent ac fauorem.
Ac teneam᷑ celsitudini tue ꝓ tã¬
te clemencie oꝑe ꝓ quo et fiet
tͥ ree regum ꝓpicins retͥbutor.
Grata fauẽte dño incissitudie re¬
spond̾e. Rescribas a nb ꝑlatorẽ¬

Expanded text:
attentius et hortandam in remissionem tibi peccaminum nichilominus suadentes ac pro speciali a te munere postulantes, institeris, difficultatis repagulum nullumque dilationis obstaculum ingerere credimus, sic interponas pro liberatione ipsius electi efficaciter partes tuas mittendo tendo instanter ab eo, ut electum ipsum donet Deo ac tibi in signum amoris, quem ad inclitam personam tuam habere se asserit, a carceribus liberum et a vinculis absolutum, ut te obtinente ab ipso, quod petimus, et donum tam acceptabile evidentius agnoscamus, qualem et quantum in pectoris regalis armario apostolice preces locum obtineant et favorem, ac teneamur celsitudini tue pro tante clementie opere, pro quo etiam fiet tibi rex regum propitius retributor, grata favente Domino vicissitudine respondere. Rescribas aute
Abbreviated transcription (Latin):
mãgintud mi
tue presens anob pagina mittit᷑
titillet exco potissie tue circũspec¬
toĩs ĩdustria certũ indiciũ ⁊ em¬
dons sum̃e pot̾it argumẽtũ. qd
nos uauicule petͥ ꝙͣ nb̾ altissimꝰ
ꝯmitt̾e uoluit suscepto regiu̾e
dum adhuc eẽt cor nrm ex frequẽ¬
ti nego̾r ĩundãtiũ sr̃ nos undiq
fragore concussu̾ ⁊ ex cõsid̾atoe̾ me̾̃
ĩsufficiencie. mẽꝙ hũilitatis atto¬
nitũ añqͣ imbetillitas uͥtutis m̾e
ꝯfid̾e̾t simuosa ip̃iꝰ naicule ue¬
la uentis explicita trad̾e cogita¬
re cepno uias diligent̾ ⁊ modor̾
quib nre de ip̃o negoçio salubre
possemꝰ intentois ꝓpoĩtum obti¬
tẽapłice ꝑscrutatois indaginẽ

Expanded text:
magnitudini tue presens a nobis pagina mittiturtitillet, ex eo potissime tue circumspectionis industria certum indicium et evidens sumere poterit argumentum, quod nos navicule Petri, quam nobis Altissimus committere voluit, suscepto regimine, dum adhuc esset cor nostrum ex frementi negotiorum inundantium super nos undique fragore concussum et ex consideratione nostre insufficientie nostreque humilitatis attonitum, antequam imbecillitas virtutis nostre consideret sinuosa ipsius navicule vela ventis explicita tradere, cogitare cepimus vias diligenter et modos, quibus nostre de ipso negotio salubre possemus intentionis propositum obtit
Abbreviated transcription (Latin):
ad fructũ ꝑuenit ꝯsũmatũ. Si¬
ne sicut de casu dolemꝰ pcantiu
sic uolentib surge̾ manu ꝓm¬
pti porrig̾e sblenantẽ. ¶Dise̾¬
tom uram̾ rogandã duximꝰ
⁊ hortandã quat̾ dum tp̃c he̾tis
⁊ prẽm dñs nob̾ obtulit suis qͥdẽ
p̾decessoribꝰ inferiorẽ m̾itis s ĩ
omn mansuetudie successorem

Expanded text:
ad fructum pervenerit consummatum. Sane, sicut de casu dolemus peccantium, sic volentibus surgere manum prompti porrigere sublevantem discretionem vestram rogandam duximus et hortandam quatenus, dum tempus habetis et patrem Dominus vobis obtulit suis quidem predecessoribus inferiorem meritis, sed in omni mansuetudine successorem,
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ landabiliu̾ oꝑñ testio̾ia sb
diu̾sitate tprm ꝯpbarant defferisi¬
oui eiuss̃ maichie assignata sibi
q̃dã comittĩa militũ deputanit sb̾
ꝑis successibꝰ furmare cepissi. ãfi̾e¬

Expanded text:
suorum laudabilium operum testimonia sub diversitate temporum comprobarant, defensioni eiusdem Marchie assignata sibi quadam comitiva militum deputavit, sub peris successibus firmare cepisset Alti
Abbreviated transcription (Latin):
uidencie studũt satisfieri posse ĩ
s plenarie uotis titis hãc nr̃e sĩ¬
ceritatis epłam tãqͣr uelocẽ ad au¬
cte beniuolentie pat̾ne p̾mĩciã
i certissimã ꝯfidentie nr̃e artham
pias p̾cum mrãrũ pͥmicias ⁊ sa¬
lutifera petitonũ ñaꝵ iuicia cõ¬
tinẽtẽ tue mansu etudi destinan¬
dã fore p̾uidimꝰ. fuma xcepta fi¬
⁊ libentiꝰ tua sb̃limitas ad effcm̾
optate ꝓsequtois ⁊ finẽ uotine
na de int̾ioris affectoĩs ub̾tate. ꝓ¬
ueniũt ⁊ quo breuioris emolumẽ¬
ta compendii deberi hꝰ pͥmani mĩ

Expanded text:
sfieri posse in hoc plenarie votis nostris hanc nostre sinceritatis epistolam tamquam velocem adaucte tibi benivolentie paterne prenuntiam et certissimam confidentie nostre arram pias precum nostrarum primitias et salutifera petitionum nostrarum initia continentem tue mansuetudini destinandam fore previdimus firma concepta fiet libentius tua sublimitas ad effectum optate prosecutionis et finem votive na de interioris affectionis ubertate proveniunt et quo brevioris emolumenta compendii deberi huiusmodi prim
Abbreviated transcription (Latin):
tulisti. Sane ꝯgruũ ẽ ⁊ ĩstantis
neccͣitis arcicłoad ꝑtes alemã¬
nie gn̾alẽ destinare legatũ nͨ
id ult̾i̾ꝰ differre possumꝰ exñte
ĩ ianuis semine regłi. Corradi¬
no qͥ tridẽtũ ueĩens ⁊ tnͣsire de¬
sid̃ans ad nonã tẽpestatis ngͣ¬
ne matĩa iã ĩ ycalie finibꝰ ꝯi¬

Expanded text:
tulisti, sane cogimus in instantis necessitatis articulo ad partes Alamanie generalem destinare legatum, nec id ulterius differre possumus, existente in ianuis semine reguli Conradino, qui, Tridentum veniens et transire desiderans ad Veronam, tempestatis magne materiam i
Abbreviated transcription (Latin):
tam d cud̾e ĩ titulo macometi :
Quis et̾ licite ẽẽ põt mxnete ali¬
ene ꝑcussor: Cum eĩ uilĩ liceat
ficis uł prĩcipis aucte ꝯceditur¬
ꝙ ulłs sic effuse ꝯessit uc om̃is
gn̾is monetã fac̾et data anc¬
toritas ad rem c̾tam qͦnã pac¬
to ad aliã extendet. Si ꝯsuetu¬
dici debeant corruptele. Q cõ¬
suetudie ⁊ iure cessantib lucro
Sat exellencie pontificał honorẽ

Expanded text:
tam debet cudere cum titulo Machometi ? Quis etiam licite esse potest monete aliene percussor ? Cum enim nulli liceat ficis, vel principis auctorituam sic effuse concessit, ut omnis generis monetam faceret ; data auctoritate ad rem certam, quonam pacto ad aliam extendetur ? Si consuetudici debeant corruptele.Quod si, consuetudine et jure cessantibus, lucro at excellentie pontificalis honorem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos ad cosd̾ caritatis inscĩb af¬
ari gregi suo ꝯpascies msto
forsau tpr sustine nõ potit su¬
orũ scandala pupillorũ. Dãt

Expanded text:
 vos, & eos de charitatis visceribus afari gregi suo compatiens multo forsan tempore sustinere non poterit suorum scandala pusillorum. Datum
Abbreviated transcription (Latin):
Nos gͥ qui loci sitũ istatũ ocula¬
ta fide cognouiniꝰ ⁊ ab olim op¬
tauimꝰ ibi fiuillam bonã ꝓ
ri medit̾raneo nllm aliũ por¬
tũ hẽas regni tui ꝑegͥnis acco
modũ qui p̃cetis fid̾i zelo suc¬
censi ad t̾re scẽ sb̃sidm̃ sepiꝯ se
accĩgũt. tue celsitudĩ tenore p̃¬
sẽtiñ ĩdulgemꝰ ut p̾latis nar¬
boñ ꝓuincie ⁊ nicinis loco ba¬
ronib mõtispessulañ ꝯsulibꝯ
⁊ locoꝵ coĩtatib adiacẽtĩ ad
natur ibid̃ ⁊ futuris tͦ ꝑib ñ¬
q̃at augm̃tari. Dat̾. uit̾bii.¬

Expanded text:
nos igitur, qui loci situm et statum oculata fide cognovimus, et ab olim optavimus ibi fieri villam bonam pro ri Mediterraneo nullum alium portum hmodum, qui pre ceteris fidei zelo succensi ad Terre Sancte subsidium sepius se accingunt, tue celsitudini tenore presentium indulgemus ut prelatis Narbonensis provincie et vicinis loco baronibus, Montis Pessulani consulibus et locorum communitatibus adjacentium ad natur ibidem, et futuris temporibus nequeat augmentari. Datum Viterbii
Abbreviated transcription (Latin):
is ⁊ ꝑ portã ĩtrab̾ angustã.ad
t̾ram mellifluam ⁊ p̃ cet̾is spe¬
ciosam. uñ ħ apd̾ te ponda hoc
diligent̾ adũte quis mag̾ aĩo
tuo placeat. ꝙ̃q te spes meliꝯ
portaturũ. ⁊ sic uni du̾satoe ad¬
hereas ut amore ab alt̃o nõ re¬
cedas. fr̾ eĩ p̃dicatorẽ reꝓbꝰ q̾¬

Expanded text:
 per portam intrabis angustam ad terram mellifluam; & præ ceteris spatiosam. Unde apud te hoc pondera, hoc diligenter adverte, quis magis animo tuo placeat; quem te m speres melius portaturum: & sic uni conversatione adhæreas, ut amore ab altero non recedas: Frater enim Prædicator est
Abbreviated transcription (Latin):
re. S uolẽtibꝰ tͥ cied̾e decimã col¬
lectã ĩfrancia ꝓ certa qnͣtitate
p̾cine libent̾ obligabimꝰ / ⁊ tu ui¬
deas in id credas conut i fore gͣ¬
tũ. nͨ eĩ ip̃iꝰ bñ ge̾re uellemꝰ ne¬
gom̾ si moleste laturũ sb̃sidin
hcemodi credemo. ¶Ad id deniũ
qͦ demittendo filio tuo scipsisti
deuotom̾ tuã płimũ comẽdãtes

Expanded text:
credere decimam collectam in Francia pro certa quantitate pecunie libenter obligabimus, et tu videas, an id credas comiti fore gratum. Nec enim ipsius bene gerere vellemus negotium, si moleste laturum subsidium huiuscemodi crederemus. Ad id demum, quod de mittendo filio tuo scripsisti, devotionem tuam plurimum commendantes
Abbreviated transcription (Latin):
siꝯ exessu costit̾ĩt ꝓ m̾itis recep¬
turũ. Sane cũ nr̃is expens urbẽ
uiucie minime teneam̃ s ad ip¬
sũ ꝑtincat eiꝰ deffensio cinꝰ rece¬
pit regimen ⁊ fructus pcpit ac
a tociens scobas ⁊ scripẜis nõ ui¬
demus. ¶Cum scire possis ⁊ no¬
tũ sit om̃ibꝰ nos ĩ ppͣali cam̾a nec
ĩueĩsse pecciñam nec ad ea por¬

Expanded text:
essu constiterit pro meritis recepturum. Sane, cum nostris expensis Urbem vincie minime teneamur, sed ad ipsum pertineat eius defensio, cuius recepit regimen et fructus percipit ac a totiens scribas et scripseris, non videmus, cum scire possis et notum sit omnibus nos in papali camera nec invenisse pecuniam nec ad ea por
Abbreviated transcription (Latin):
corpe que ẽ eccã te p̾ci. dũt. qͦ fit
ut uõ sñ cordis a maritudie nu¬
tato stilo t̾ scub̾e ꝯpellam᷑. donͨ
meliore fretꝰ ꝯsilio mã eligas tu¬
ciorẽ ał salutarẽ: Bauci dies elap¬
si fua̾nt ex quo scam eccaͣm las

Expanded text:
ore, quod est Ecclesia, te precidunt, quo fit, ut non sine cordis amaritudine mutato stilo tibi scribere compellamur, donec meliori fretus consilio viam eligas salutarem. Pauci dies elapsi fuerant, ex quo sanctam eccles
Abbreviated transcription (Latin):
alii fiebant in theatris. Alii in
garbuł. Alii ingignasis. Aliiu
in arenis. Alii ĩ amphiteatris
aui ĩ ꝯuimis. alii ĩ fanis. Inte¬
acris gesta recica batur. In gar
sus luctabãtur. In arenis p̾ugi¬
les er̃cebant᷑. In amphiteatris
certabat. cursu pedñ.equoꝵ. cur

Expanded text:
alii fiebant in theatris, alii in gabullis, alii in gymnasiis, alii in arenis, alii in amphitheatris, alii in conviviis, alii in fanis. In theatris gesta recitabantur: in gabuiis luctabantur: in arenis pugiles exercebantur. In amphitheatris certabant cursu pedum equorum, cur
Abbreviated transcription (Latin):
ex ħ ub̃ repucare debetis ĩfes¬
dulcedme ꝓ sequentes diliga¬
tis ⁊ honoretis eosdem nec ab eis
quicꝙͣ timeatis adusi qui sue cõ¬
tenti funcuł pauꝑtatis nͨ locũ
illũ necalui sibi uendicare ꝓ¬

Expanded text:
 vobis reputare debetis infesdulcedine prosequentes diligatis, & honoretis eosdem; nec ab eis quidquam timeatis adversi; qui suæ contenti funiculis paupertatis, nec locum illum, nec alium sibi vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
xoris tue morrio militi¬
tũ gͤ fili debitam ꝯsoiacom re¬
cipiens non te pcipites ad con¬
ingnm itatũ donec tuũ statũ
⁊ tociꝰ domꝰ tue consid̾ans quid
agend̃ sit tͥ uideas int̾ morasi
ũc eĩ in tue induitatis recẽ¬
çia młtos in intimis cordis ti
impulsꝰ pat̾is qui pꝰ delib̾atõ¬
repentiuũ ꝓpositũ ad tempꝰ sa¬

Expanded text:
xoris tuæ mortem audiviTu ergo, fili, debitam consolationem recipiens, non te præcipites ad conjugium iteratum, donec, tuum statum et totius domus tuæ considerans, quid agendum sit tibi videas inter moras. Nunc in tuæ viduitatis recentia, multos in intimis cordis tui impulsus pateris, qui post deliberatiorepentinum propositu
Abbreviated transcription (Latin):
spiciũ. horos copia in diellatoi¬
b costat. malefĩcia fuĩt ꝑĩcã¬
tatoes. Sorcilegia faint ꝑ sor¬
tes. prestigia ꝑ fantasticas illu¬
siones. Magicam rex Budrrano

Expanded text:
ione. Horoscopica in constellationibus constat, maleficia fiunt per incantationes; sortilegia, per sortes; praestigia, per phantasticas illusiones. Magicam Zoro
Abbreviated transcription (Latin):
thematica ẜ linannẽtalẽ dimẽ¬
sionẽ. ĩo logica alũ pura ĩtesli¬
gencia utit᷑ axithematica nũ
pollens theorice. Ethicha quoq
equipolleus practice ⁊ tũc phia¬

Expanded text:
thematica secundum lineamentalem dimensionem, et ideo logica aliquando pura intelligentia utitur. Mathematica nunqpollens theoricae. Ethica quoque aequipollens practicae, et tunc phi
Abbreviated transcription (Latin):
nit arismetica pictagoras ĩue¬
nit. Doeciꝰ transtulit musice re¬
ꝑtorẽ dia ystoria ꝯmemorat io¬
bal gc̃i⁊ alii alios. Gẽometrraz
greci ĩuenert̃. Astrologiã hrab¬
et̾ noiẽ ĩtitulat᷑. Ethicã socrateᷤ¬
scripsit. usũ lamficii fertur mi¬
nerua attheniẽsibꝰ tradidisse.x
Niciꝰ pͥmꝰ oĩũ bella monit.u¬
sũ nauigii pelasgiĩuenert. Ce
putat᷑ apollo. Ludos lidii ĩucñ¬
ut̃.⁊ qui de lidia quõdã eg̾ssi m̃

Expanded text:
nit. Arithmeticam Pythagoras invenit, Boetius transtulit. Musicae repertorem divina historia commemorat Jobal; Graeci, et alii alios. Geometriam Graeci invenerunt; astrologiam, Abrahetiam nomine inscribitur. Ethicam Socrates docuit. Usum lanificii fertur Minerva Atheniensibus tradidisse. Ninus primus omnium bella movit. Usum navigii Pelasgi invenerunt. Cerputatur Apollo. Ludos Lydi invenerunt, qui de Lydia quondam egressi in
Abbreviated transcription (Latin):
rit frat̾ tuus timemꝰ płimu
ue segniꝰ ꝙͣ opteat tram custo¬
diat acqͥsitam młtos eĩ abire
ꝑuusit quos fuiss expediens ⁊¬
tenuisse qͥ sic̃ tem̾ nõ pot̾ant
sũ donis sic libent̾ astitissent
eiõ fendis decentibꝰ honorati. nͨ
credas ꝙ nra deffuerit moni tõ
ore posumiꝰ magnorũ ⁊ fideli

Expanded text:
rit Frater tuus e ; timemus plurimum, ne segnius, quam oporteat, terram custodiat acquisitam: Multos enim abire permisit, quos fuisset expediens tenuisse: qui sicut teneri non poterant sine dominiis, sic libenter astitissent eidem feudis decentibus honorati. Nec credas, quod nostra defuerit admonitio, ore posuimus magno
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝑ dei grãm regnũ Cicilie re¬
dininũ nuꝑ amortuis resur¬
rexit. ecce Tuscia. ecce peleui¬
scinꝰ. Marchio cũ Cremoneñ
i placentinis ⁊ alus ptis sue ⁊¬
noblib ad ecce rediere mãdata
de quoꝵ ꝯstancia l tenuẽ affe¬
rat. ꝯfidentiã statꝰ p̃fiti eoꝵd̾

Expanded text:
per Dei gratiam Regnum Siciliæ redivivum nuper a mortuis resurrexit a : Ecce Tuscia ; ecce Palavicinus Marchio b cum Cremonensibus , & Placentinis , & aliis partis suæ nobilibus ad Ecclesiæ rediere mandata: de quorum constantia licet tenuam afferat confidentiam sta
Abbreviated transcription (Latin):
filii nri .C. sslustris regis sicuie
i aboribꝰ iam susceptis. ĩtẽde̾s
urgente stimło pietatis ciu¬
cẽ uelles recipe ⁊ cũ eod̾ rege
tam salubrit̾ ꝙͣ felicit᷑ iabora¬
mon̾es. ¶Dedit ⁊ eĩ tibi dñs¬

Expanded text:
filii nostri C., illustris regis Siciliæ laboribus jam susceptis intendens, urgente stimulo pietatis, crucem velles recipere, et cum eodem rege tam salubriter quam feliciter laboramoveres.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ foris fla ꝑfessione de uero
metieñs ⁊ ueracit̾ ledens. hoĩes
seducit a religione dĩa asltura
demouũ suadet ⁊ ad dẽ nephas
suos seqͣces ĩpellit ħ quinq ge¬
nera malefiõrũ ꝯtinet. Manthe¬
maticẽ. Mathematicã. Malefici¬
a sortilegia. prestigia. Manphe¬

Expanded text:
est foris, falsa professione de vero mentiens, et veraciter laedens, homines seducit a religione divina, culturam daemonum suadet, et ad omne nefas suos sequaces impellit. Haec quinque genera maleficiorum continet, manticem, mathematicam, maleficia, sortilegia, praestigia. Man
Abbreviated transcription (Latin):
Asi comnct̾o coplẽ ꝯiugał
fitatis gradu. sacris sit canõibꝰ
rem mansuctudie temꝑans sr
hiis dispensat int̾dũ ⁊ qd̾ negat
iuris seuitas degr̃a benignita¬
tis indulget p̾ẜtim cũ nectͣitas¬

Expanded text:
si coniunctio copule coniugalis nitatis gradu sacris sit canonibusrem mansuetudine temperans super hiis dispensat interdum et qiuris severitas de gratia pietatis indulget presertim ubi condit
Abbreviated transcription (Latin):
dił. fił̃. pontiꝰ armãdi rector
ecre de monte arenoso Uticeñ dio¬
c̃ de mãdato tuo penes.I. Colu̾be¬
rii campsorẽ d̾ mõtepessull̾. de posu¬
eric xͣl. lib̾r Turoñ. quas id rector
mx mãdatũ nr̃m dare ĩtĩe sce sb̃

Expanded text:
filius Pontius Armandi, rector ecclesiæ de Monte Aureo, Uticensis diocesis, de mandato tuo penes Jo. Columberii, campsorem de Montepessulano, deposuerit xl libras turonenses, quas idem rector, juxta mandatum nostrum, dare in Te
Abbreviated transcription (Latin):
a cũ paite sua ueiut Brixiã ĩmͣ¬
mi ualida qui ad c̾tam̃ se offe¬
rũt cũ eod. nec credr̃ ꝙ ĩuitis eis¬
dẽ ĩtiare naleat lombardiã. R¬

Expanded text:
 cum parte sua veniunt Brixiam in manu valida, qui ad certamen se offerunt cum eodem, nec creditur quod invitis eisdem intrare valeat Lombardiam.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas suffragat᷑ salutariba
monitis nõ ẜmõib illectiuis
ĩducas eund̃ ut ĩtret ordiẽ
memoratũ.uł aliu si ad hoc
suũ põt aim̃ ĩformare alio¬
qnͥ eũ sue lib̾tati dimittens

Expanded text:
fragatur, salutaribus monitis, non sermonibus illectivis inducas eundem, ut intret Ordinem memoratum, vel alium; si ad hoc suum potes animum imformare. Alioquin eum suæ libertati committens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expleto ĩ duoꝵ tui ordĩs frm̃
religionẽ ĩtraret adꝙͣ a̾nnũ¬
sũ nõ applicans eã postino d̾
ñ ĩtrauit nc̃aspirãs ad copł¬
am ꝯingalẽ. S ne dubiose ⁊¬
exponat᷑ discũ petut anobis
hũilr̾ ab hiꝰlaq̃ is ambiguita¬
tis ab solui. Sanc l iux sit ĩtel¬

Expanded text:
to, in duorum tui Ordinis Fratrum Religionem intraret, ad quem animum non applicans eam postmodum non intravit; nunc aspirans ad copulam conjugalem; sed ne dubius se exponat discrimini, petit a nobis humiliter ab hujus laqueis ambiguitatis absolvi. Sanè licet vix sit intel
Abbreviated transcription (Latin):
apire s nc̃ tueduxmiꝰ prudẽ¬
uttato scandalohoñsto desidio
p̃dc̃e satisfacias mlieris ⁊ siqd
tibi dubiũ cẽ illud cccurrerit si
ꝯsilio ño ĩdiges rescribe nob̃

Expanded text:
aperire; sed nunc tuæ duximus prudenvitato scandalo, honesto desiderio prædictæ satisfacias mulieris: et si quod tibi dubium circa illud occurrerit, si consilio nostro indiges, rescribere nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ scilio& tortitudo inmorma eiꝰ recti¬
tudinis offendebat. Cũq sibi subeo con¬
spicerent illicita non licere. & se dolerent
assueta relinquere: durũq eẽt qd̾ inmẽ¬
te ueteri cogebant᷑ noua meditari: sicut
prauiᷤᷤ moribus semꝑ grauis ẽ. uita bo¬
noꝵ. tractare de es moete aliquid conati
st̃. Qui inito consilio uenenũ uino mi¬
scuerunt. & cũ uas uitreũ inqͦ ille pe¬
stifer potus habebat᷑. recũbenti patͥ ex
more monaft̾ii. ad benedicendũ fuisset
signũ crucis edidit: & uas quod longiꝰ
tenebatur. eodem signorupit: sicq con¬
fractũ est. acsi in illo uase moctiᷤᷤ ꝓcruce
lapidem dediss&. Intellex ꝑtinus uir
dei quia potum mortis habuerat. quod
portare non potuit signũ uitȩ: atq ilico
surrex̃: &. uultu placido. mente tranqͥl¬
la. conuocatos fr̃s allocutꝰ est. dicens.
re in me ista facere uoluistis: Nũquid
minume conuenir&s:: Ite: & uixta mo¬

Expanded text:
quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectiquorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: re in me facere ista voluistis? Nunquid minime conveniret? Ite, et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ateor plac& qd̾ dicis. S quia ꝓla¬
ti testimonii clausa reserasti: que¬
so ut de utta iusti debeas iaquȩ sunt
inchoata ꝑcurrere. Gregorus.¬
ecedente gͥ temptatione. uir dei
quasi spinis erutis. exculta t̾ra.
de uirtutũ segete feracius fructũ
dedit. Preco nio itaq eximiȩ conuer¬
sationis: celebre nomen eius habebat᷑.
Non longe aũ monast̾ium fuit: curꝰ
congregationis pater defunctus est:
om̃isq ex illo congregatio ad eundem
uenerabilem Benedictum uenit. &
magnis p̾cibus ut ei p̾esse deber&. pe¬
tiit. Qͥ diu negando distulit: suis
illoꝵq frũm moribus conuenire non
posse p̾dix̃. S uictꝰ quandoq p̃cibus:
assensũ dedit. Cũq in eodem monasts¬
o regularis uitȩ custodiam tenens:
nulliq ut pͥus ꝑactus illicitos index¬
teram leuamq partẽ deflectere. a con¬
u̾sationis itinere licenꝵ: suscepti fr̾s
insane seiuentes. sem&. ipsos pͥus accu¬
sare cepunt. quia hunc sibi pẽe poposc̾ant:

Expanded text:
ateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere. CAPURecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant:
Abbreviated transcription (Latin):
depressus. quibus insuis negocus coguñ
plerumq soluere etiam quod nos certũ
ẽ non debere: secretum locum petii:ami¬
cum meroris: ubi omne quod de mea m
occupatione displicebat. se patenter os¬
tend&: ꝙ cuncta que infugere dolorem
consueuant. congesta ante oculos licen¬
ter uenirent. Ibi itaq cum afflictus
uilde & dui tacitus sederem: dilectissi¬
mꝰ filius meus petrus diaconuis affuit.
mͥ apͥmeuo iuuentutis flore in amicus
samiliarit obstrictus: atq ad sac̾ uer¬
n indagationem socius. Qui graui ex¬
coqui cordis languore me intuen: ait

Expanded text:
depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait
Abbreviated transcription (Latin):
is qui reliquerat diabolꝰ tenuit. eũq
uexare. quousq animã eiꝰ excuters. non
cessauit. Petrus. etiam¬
Ste uir dei diuinitatis ut uideossecre¬
ta penetrauit: qͥ ꝑsper̃ hunc clericum
iccirco diabolo traditum. ne ad sacrum
ordinẽ accedere auder&. Gregoe
uare diuinitatis secreta non noss.
qui diuinitatis p̾cepta seruaret:

Expanded text:
is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit,