comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
studebant. ut ꝑ eam faciliꝰ simpli¬
ces quosq deciꝑent. Locustȩ gͥ. faci¬
es hominũ habere uidebant᷑: sed
similitudo erat. ñ ueritas: quia
eam recte intelligebant. Et ha¬
bebant capillos:sieut capillos
mulierũ. ꝑ capillos qui sine sen¬
su precidunt᷑. possumꝰ maximã
multitudinẽ stultoꝵ intelligere.
qui ab hereticis facile decipiebã¬
tur: quia sicut capilli absq iniu¬
ria precidunt᷑: ita & isti ab eccła si¬
ne aliquo dispendio p̾cisi sunt:
ꝑmulieres uero: diuersas eccłas pos¬
sumꝰ intelligere. Habebant gͥ locꝰtȩ
capillos. sicut capillos mulierũ: qr¬
insanos. qui diu̾sis in loeis con¬
ueniebant: ñ ad myst̾ia diuina.
s ad diabolica celebranda. Et den¬
tes earũ: sicut leonum erant: Offi¬
cium dentiũ ẽ: ut quicqͥd intra se
ceꝑint. derendo consumant: & info¬
ueam uentris demergant. Possumꝰ
gͥ ꝑleones et dentes. ꝑsequutores
eccłȩ intellige: ꝑ leones quidẽ pͥnci¬
pes: ꝑdentes autẽ eos qui eorum

Expanded text:
ut per eam facilius simplices quosque deciperent. Locustae igitur facies hominum habere videbantur, sed similitudo erat non veritas; quia non recte intelligebant. Et habebant capillos sicut capillos mulierum. Per capillos qui sine sensu praeciduntur, possumus maximam multitudinem stultorum intelligere, qui ab haereticis facile decipiebantur; quia sicut capilli absque injuria praeciduntur, ita et isti ab Ecclesia sine aliquo dispendio praecisi sunt. Per mulieres vero diversas Ecclesias possumus intelligere. Habebant igitur locustae capillosinsanos, qui in diversis locis conveniebant, non ad mysteria divina, sed ad diabolica celebranda. Et dentes earum sicut leonum erant. Officium dentium est, ut quidquid intra se ceperint, terendo consumant, et in foveam ventris demergant. Possumus ergo per leones et dentes persecutores Ecclesiae intelligere: per leones quidem principes: per dentes autem eos, qui eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Mlargiente de aꝑtionib .u ͭii. sigi¬
oꝵ pauca diximꝰ: nunc de can¬
aliqua proferamꝰ. E.uii. angłos do¬
ctores qui ad erudiendũ popłm
dĩ adõ missi sunt. et mutentur
usq ad finẽ: designant᷑. Et quia
sacram̃ta diuinarũ scripturarũ
doctorib eccłȩ ꝑspicaciꝰ dõ inspirã¬
te quã cȩteris patuert̃⁊ rationis or¬
do poscebat ut post reserationem
siguiorũ quȩ aꝑtionẽ diuinarum
scripturaꝵ significat .uii. angłi
ponerent᷑: ꝑ quos om̃s doctores

Expanded text:
largiente, de apertionibus septem sigillorum pauca diximus, nunc de canaliqua proferamus. Per septem angelos doctores, qui ad erudiendum populum Dei a Deo missi sunt, et mittentur usque ad finem, designantur. Et quia sacramenta divinarum scripturarum doctoribus Ecclesiae perspicacius, Deo inspirante, quam caeteris patuerunt, rationis ordo poscebat, ut post reserationem sigillorum quae apertionem divinarum Scripturarum significat, septem angeli ponerentur, per quos omnes doct
Abbreviated transcription (Latin):
Locustȩ uͦ similes equis paratis
in p̾lium eẽ dicunt᷑: qi sic̃ p̃dica¬
tores scĩ tota uirtute laborabant.
ut quoseũq: possent de laqueis
diaboli eriꝑent: ita & heretiei ad
hoc semꝑarmabant᷑. ut qͦs possent
deciꝑe. in baratrũ suȩ dãpnationis
in uoluerent. Et suꝑ capita eoꝵ:
tanquã coronȩ similes auro: Sepe
ꝑ aurũ sapientia designat᷑. sicut
suꝑius iam diximus. E coronas
locustarũ: sapientia scłaris desig¬
natur. Coronȩ gͥ locustar. aurum
ñ erant s similitudinẽ auri habe¬
bant: quia sapientia scłaris in quã
heretici maxime confidebant. au¬
rum non erat.idẽ. sapientia s po¬
tiꝰ stulticia. sicut dicit apłs paulꝰ.
Sapientia huiꝰ mundi: stulticia
est apud dm̃: Et facies earum:

Expanded text:
uis paratis in praelium esse dicuntur; quia sicut praedicatores sancti tota virtute laborabant, ut quoscumque possent, de laqueis diaboli eriperent: ita et haeretici ad hoc semper armabantur, ut quoscumque possent decipere, in baratrum suae damnationis involverent. Et super capita earum tamquam coronae similes auro. Saepe per aurum snas locustarum sapientia saecularis ostenditur. Coronae igitur locustarum aurum ipsae non erant, sed similitudinem auri habebant; quia sapientia saecularis, in qua haeretici maxime confidebant, aurum non erat, id est, sapientia; sed potius stultitia, sicut dicit apostolus Paulus: Sapientia hujus saeculi stultitia es
Abbreviated transcription (Latin):
dines locustarũ: similes ȩquis pa¬
ratis in p̃liũ: ꝑ equos sepe p̃dicato¬
res sc̃i designantur: sicut abacuc
ꝓpħa incantico suo loquit᷑ dicens.
Niam fecisti in mari ȩquis tuis:
in luto aquaꝵ multaꝵ. U iã fecit
ds̃ in mari ȩquis suis. inluto aqͣꝵ
multaꝵ. qͣndo in initio fidei pacẽ
mundo largitus est: ut apłi eiꝰ ꝑ
tum designatȩ sunt possent dis¬
currere: & semina fidĩ spargere.
qui gͦ dĩ ad p̃lium parabant᷑: q̃n
p̃dicatores scĩ et u̾bo et uirtutib

Expanded text:
similes equis paratis in praelium. Per equos saepe praedicatores sancti designantur, sicut Habacuc propheta in cantico suo loquitur, dicens: Viam fecisti in mari equis tuis, in luto aquarum multarum . Viam fecit Deus in mari equis suis, in luto aquarum multarum, quando initio fidei pacem mundo largitus est; ut apostoli ejtum designatae sunt possent discurrere, et semina fidei spargere. Equi ergo Dei ad praelium parabantur, quando praedicatores sancti et verbo et vir
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ. neq omne uiride. neq omnẽ
fidei habebant: id ẽ. qui fidem
quã ꝓfitebant᷑ oꝑib implebant:
neq scõs p̾dicatores. qͥ ñ erant spi¬
fideles popłi reficiebant᷑. Unde &¬

Expanded text:
e omne viride, neque omnem fidei habebant, id est, qui fidem quam profitebantur, operibus implebant, neque sanctos praedicatores, qui non erant spifideles populi reficiebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
illisq suꝑeminent: pͥncipes gen¬
tis illiꝰ designant᷑: Tercia uͦ pars qͤ
interiit: eos designat qui exeis iu¬
sti fuerunt. iuxta illũ sensũ quem¬
suꝑiꝰ diximus: eo qđ int̾ierint et
mortui sint peccato. et iurerint
dõ. Et t̾ciꝰ angłs tuba cecinit: et
cecidit de celo stella ardens tanqͣ
facła. Eandẽ significationẽ ht̃
stella: quã et angłs: Significat
Inamq ꝓpħas: S querendũ nob
est: quomodo de cȩlo int̾rã cecidis¬
se dicat᷑. Sc̃ĩ incȩlũ quodãmodo
conscendunt: cum eos amor diui¬
nus ad cȩlestia contẽplanda eleuat.
Cadunt intͣram. eum eos amor pro¬
ximorũ adima retrabit: ut p̃dica¬
tione sua. peccantes aduiã uerita¬
tis reducant. Facula uͦ accendit᷑.
ut tenebras noctis depellat Uer

Expanded text:
illisque supereminent, principes genillisque supereminent, principes gentis illius designantur. Tertia vero pars quae interiit, eos designat, qui ex eis justi fuerunt juxta illum sensum, quem diximus; eo quod interierint et mortui sint peccato, et vixerint Deo. Et tertius angelus tuba cecinit, et cecidit de coelo stella ardens tamquam facula. Eamdem significationem habet stella quam et angelus; significat namque prophetas: sed quaerendum nobis est, quomodo de coelo in terram cecidisse dicatur. Sancti in coelum quodammodo conscendunt, cum eos amor divinus ad coelestia contemplanda elevat: cadunt in terram, cum eos amor proximorum ad ima retrahit; ut praedicatione sua peccantes ad viam veritatis reducant; facula vero accenditur, ut tenebras noctis depellat. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguinẽ uersa est: qi electi qui
eo tẽpore fuerunt. ꝑ obseruationẽ
legis a peccatis sius mundari me¬
ruerunt. Tercia sͦi pars creaturȩ.
quȩ habebant animas in mari. et
mortua fusse drͣ: eandẽ significa¬
tionẽ habet. quã & t̾cia pars mariꝰ
quȩ insanguinẽ uersa ẽ. ꝑ mare
autẽ sicut diximꝰ: multitudo pecca¬
torum designat᷑. Pisces uͦ cum ab
aquis subtrahunt᷑: animas amit¬
tunt: Eiecti gͦ qͣndiu in aquis ui¬
ciorũ suorũ uersant᷑. animas ma¬
rinas hñt: peccatoꝵ uidelicet de¬
nebris in uolutas. Cum uͦ ꝑ bap¬
tismũ aut ꝑpenitentiã abaquis
uiciorũ extrahunt᷑ : animas pͥsti¬
nas quasi amittunt. eũ ex malis
boni efficiunt᷑: moriunt᷑q diabo¬
lo ut uiuant dõ. Tercia gͥ pars
pisciũ maris animas amiserunt:
quia electi qui eo tempore fuerunt.
ꝑ obseruatione̾ legis mortui sunt
peccato: & ceꝑunt uiuere dõ. Per
naues uͦ quȩ aquas sub se habent.

Expanded text:
in sanguinem versa est; quia electi qui in sanguinem versa est; quia electi qui eo tempore fuerunt per observationem Legis a peccatis suis mundari meruerunt. Tertia vero pars creaturae, quae habebat animas in mari, et mortua fuisse dicitur, eamdem significationem habet, quam et tertia pars maris quae in sanguinem versa est. Per mare autem, sicut jam diximus, multitudo peccatorum designatur: pisces vero cum ab aquis subtrahuntur, animas amittunt. Electi ergo quamdiu in aquis vitiorum suorum versantur, animas marinas habent, peccatorum videlicet tenebris involutas; cum vero aut per baptismum, aut poenitentiam ab aquis vitiorum extrahuntur, animas pristinas quasi amittunt, cum ex malis boni efficiuntur, moriunturque diabolo, ut vivant Deo. Tertia igitur pars piscium animas emiserunt, quia electi qui eo tempore fuerunt, per observationem Legis mortui sunt peccato, et coeperunt vivere Deo. Per naves autem, quae aquas sub se habent,
Abbreviated transcription (Latin):
ardens. missus ẽ. in mare. Emontẽ
magnũ lex moysi designat᷑: quȩ
ꝓpt̾ grauitatẽ ponderis sui mon¬
ti assimilat᷑: & ꝓpter sp̃alẽ intelli¬
gentiã quȩ in lege refulgebat. igne
atdere dicit᷑. Ipse uͦ hebraiẽ popłs
ꝓpter magnitudinẽ scelerũ ꝑ ma¬
re designat᷑. Et facta ẽ. t̾cia pars
maris sangus: et mortua ẽ. t̾cia
pars creaturȩ quȩ habebant aĩas
in mari: et tercia pars nauiũ int̾iit.
Om̃is remissio in lege:sanguinis
effusione atq asꝑsione fiebat Uñ
et moyses popłm sanguine asꝑsit
dicens: Hic est sanguis testamenti:
quod mandauit ad uos ds̾. S & aa¬
ron et filios eiꝰ ut mundi efficerẽ
moy ses sanguine asꝑsit: Nec sine
sanguinis effusione: remissio eẽ
poterat. Per terciã gͦ partem ma¬
ris: electi qui eo tempore fuerunt
designant᷑. ꝑsanguinẽ uͦ in hoc
loco: remissionem peccatoꝵ possu¬
nus acciꝑe: Tercia gͥ pars maris

Expanded text:
ardens, missus est in mare. Per montem ardens, missus est in mare. Per montem magnum lex Moysi designatur, quae propter gravitatem ponderis sui monti assimilatur; et propter spiritalem intelligentiam, quae in Lege refulgebat, igne ardere dicitur. Ipse vero Hebraicus populus propter magnitudinem scelerum per mare designatur. Et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae, quae habebat animas in mari, et tertia pars navium interiit. Omnis remissio in Lege sanguinis effusione atque aspersione fiebat; unde et Moyses populum sanguine aspersit, dicens: His est sanguis Testamenti, quod mandavit ad vos Deus . Sed et Aaron et filios ejus, ut mundi efficerentMoyses sanguine aspersit, nec sine sanguinis effusione remissio esse poterat . Per tertiam ergo partem maris electi qui eo tempore fuerunt, designantur: per sanguinem vero in hoc loco remissionem peccatorum possumus accipere. Tertia igitur pars maris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c intelligit᷑ qui & a patͥb sepe
predictꝰ ẽ. et eorum actib p̃figuratꝰ.
Terra autem: sccłi hominis. peccatis
sub ditos demonstrat Et tercia
t̾rȩ: eos qui ꝑdoctͥnã & exempla bo¬
norũ hominũ salui factisunt de¬
bemꝰ intelligere: Qͥ igne timoris dei
atq: amoris: quicqͥd prauũ in se fu¬
nuerunt significant: Ex quib mul¬
ti ꝑdoctͥnã & exempla bonoꝵ hõiũ
salui factisunt: sicut abimelech ꝑ
abrabã. et ꝑ iob tres amici eiꝰ: ꝑ fe
num autẽ uiride quod omne com¬
bustũ ẽẽ dr̃. hii designãt᷑. qui & suꝑiꝰ¬
ꝑt̾ciã partem t̾rȩ. & arboꝵ quȩ cõ¬
busta ẽ: idẽ electi qui eo tempore
fuerunt: Fenũ nãq uiride. diffi¬
cile accendit᷑: aridum uͦ facile cõ¬
sumitur. ꝑ fenũ gͦ uiride electi:
quod in se rȩꝓbum fuit. igne carita¬
tis combrisserunt. E scds angłs
tuba cecurit: ꝑ scd̃m angłm: moy¬
ses et cet̾i legis latores designantur.
Et ecce tanquã mons magnꝰ igne

Expanded text:
Christus intelligitur, qui et a Patribus saepe praedictus est, et eorum actibus praefiguratus: terra autem saeculi homines peccato subditos demonstrat. Et tertiaterrae eos, qui per doctrinam et exempla bonorum hominum salvi facti sunt, debemus intelligere: qui igne timoris Dei atque amoris quidquid pravi in se funuerunt, significant: ex quibus multi per doctrinam et exempla bonorum hominum salvi facti sunt , sicut Abimelech per Abraham et per Job tres amici ejus . Per fenum autem viride, quod omne combustum esse dicitur, ii designantur, qui et sutiam partem terrae et arborum quae combusta est, id est, electi, qui eo tempore fuerunt; fenum namque viride difficile accenditur, aridum vero facile consumitur. Per fenum vero viride electi, quod in se reprobum fuit, igne charitatis combusserunt. Et secundus angelus tuba cecinit. Per secundum angelum Moyses et caeteri Legis doctores designantur. Et ecce tamquam mons magnus igne
Abbreviated transcription (Latin):
et annũ. ut int̾fic̾ent t̾ciã partẽ
hominũ. Soluti sunt . uiiͬ. angłir q̃r
impii hoĩes pace abiecta manibꝰq solu¬
tis qͣs pax alligau̾at ꝑseciut st̃ popłm
dĩ. Quod autẽ dicit parati erant:
impiorũ hominũ uoluntatem de¬
monstrat: quia anteꝗͣ tempꝰ ꝑse-¬
quutionis ueniret: uoto parati e¬
rant ut popłm dĩ int̾ficerent: Sa¬
ne t̾cia pars hominũ sicut suꝑius
dictum ẽ: electos significat: Porro
quod in horam. et diẽ. et mensẽ. et
ut int̾fic̾ent tciã partẽ hominũ:
possumꝰ ad omnes impios. qui ab
initio mundi fuerunt & erunt us¬
q ad finẽ referre: ꝑ horam quippe:
tempꝰ ab incio mundiusq ad di¬
luuiũ. Ediem autẽ: tempꝰ adilu¬
uio usq ad legẽ. ꝑmensẽ uͦ: tẽpus

Expanded text:
tiam partem hominum. Soluti sunt quatuor angeli, quia impii homines, pace abjecta, manibusque solutis, quas pax alligaverat, persecuti sunt populum Dei. Quod autem dicit: Parati erant, impiorum hominum voluntatem demonstrat; quia antequam tempus persecutionis veniret, voto parati erant, ut populum Dei interficerent. Sane tertia pars hominum, ut superius dictum est, electos significat. Porro quod in horam et diem, et mensem, et ut interficerent tertiam partem homipossumus ad omnes impios, qui ab initio mundi fuerunt, et erunt usque in finem, referre. Per horam quippe tempus ab initio mundi usque ad diluvium, per diem autem tempus a diluvio usque ad Legem, per mensem vero tempu
Abbreviated transcription (Latin):
puteũ abyssi. Stella quȩ de cȩlo
cecidit puteũ abyssi aꝑint: quia
heretici ad ꝓferenda mala. quȩ in
cordib eoꝵ latebant. ora sua aꝑue¬
runt. Et ascendit fumus puter:
sicut fumꝰ fornacis magne. Per
fumũ doctͥna hereticoꝵ designat᷑.
quia sicut fumꝰ uento impuisus
cito euanescit: ita et doctͥna here¬
ticorũ ꝑdoctnã scõꝵ patrũ.
uelut fumꝰeua nuit. ꝑforna¬
cẽ uͦ sepe corda impioꝵ cdesignant᷑
sicut dicit ꝓpħa: uelut clibanus ar¬
dens corda eorũ t obscuratꝰ ẽ sol.
et aer: de fumo putei. ꝑ solẽ. sepe

Expanded text:
puteum abyssi. Stella quae de coelo puteum abyssi. Stella quae de coelo cecidit, puteum abyssi aperuit; quia haeretici ad proferenda mala, quae in cordibus eorum latebant, ora sua aperuerunt. Et ascendit fumus putei, sicut fumus fornacis magnae. Per fumum doctrina haereticorum designatur; quia sicut fumus vento impulsus cito evanescit, ita et doctrina haereticorum per doctrinam sanctorum Patrum velut fumus evanuit: per fornacem vero saepe corda impiorum designantur, sicut dicit propheta: Velut clibanus ardens corda eorum . Et obscuratus est sol et aer de fumo putei. Per solem saepe
Abbreviated transcription (Latin):
cecinerunt: qͣndo ꝓdefensione fi¬
dei om̃ib modis lãborauerunt:
Et uidi de cȩlo stellam cecidisse in
tram. ꝑstellam heresiarchȩ desig¬
nantur: quia sic̃ stellȩ incelo reful¬
gent: ita et isti antequã caderent
doctͥna & sapientia refulgebant
meccła: De cȩlo intͣram cecidit: qͥa
ab ȩccła p̃cisi. corpori repboꝵ qui ꝑ
t̾ram designant᷑. sociati sunt. Sed
quetendũ nob̃ ẽ: cur pͥmũ hereti¬
cos. qui ꝑstellam et locustas lesig¬
nati sunt posuerit: & postea ꝑse¬
quutores qui signant᷑ ꝑȩquites
loricatos. De quib insequentibus
incantu tubȩ sexti angłi dicturꝰ ẽ.
quia anteꝗͣ imꝑatores romanoꝵ
eccłam dĩ ꝑsequi instituissent he¬
retici ẽẽ cȩpetunt: sicut nicholauꝰ
qui cẽporib apłorum extitit: et
multi alii Et data ẽ ei claius pu¬
tei abyssi: E clauẽ. liberũ arbitriũ
hereticoꝵ qđ habuerunt in malo.
ses cẽ: tit qui ꝓbati sunt. man¬
festi fiant int̾ uos. Et aꝑuit

Expanded text:
cecinerunt, quando pro defensione fidei omnibus modis laboraverunt. Et vidi stellam de coelo cecidisse in terram. Per stellam haeresiarchae designantur; quia sicut stellae in coelo refulgent, ita et isti antequam caderent, doctrina et sapientia refulgebant in Ecclesia. De coelo in terram cecidit, quia ab Ecclesia praecisi, corpori reproborum, qui per terram designantur, sociati sunt. Sed quaerendum nobis est, cur primum haereticos, qui per stellam et locustas designati sunt, posuerit; et postea persecutores, qui designantur per equites loricatos, de quibus in sequentibus in cantu tubae sexti angeli dicturus est. Quia antequam imperatores Romanorum Ecclesiam Dei persequi instituissent, haeretici esse coeperunt, sicut Nicolaus, qui temporibus apostolorum exstitit, et multi alii. Et data est illi clavis putei abyssi . Per clavem liberum arbitrium haereticorum, quod habuerunt in malo, ses esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant inter vos . Et aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
nã cotidie augeri. ⁊ et culturã ydo¬
lorum euacuari: int̾minati sunt
mortẽ om̃ib qui xp̃m colerent.
aut predicarent: Sextus gͦ angłs.
id est martyres. quatuor angłos
idest ꝑsequutores suos quasi sol¬
uerunt: cum ꝓpt̾ insuꝑabilẽ ȩuã¬
gelirandi constantiã eos ad se ꝑse¬

Expanded text:
nam quotidie augeri, et culturam idonam quotidie augeri, et culturam idolorum evacuari, interminati sunt mortem omnibus qui Christum colerent aut praedicarent. Sextus ergo angelus, id est, martyres, quatuor angelos, id est, persecutores suos quasi solverunt; cum propter insuperabilem evangelizandi constantiam ad perse
Abbreviated transcription (Latin):
preceꝑit ꝑsequutorib ut aꝑsecu¬
tione cessarent.donec semina fi¬
dei ꝑ omnes gentes spargerentur:
sed quod potestate fecit. hoc dicit᷑.
uerbis precepisse. Romani namq
nis atq effusione sanguinis gene¬
ris humani: nullomͦ saciari pot̾ant.
Neniens uͦ xp̃c in carne pacẽ mun¬
do largitus est: & romani qui ab
effusione sangumis gen̾is bumani
manus cohibere non potant. pace
sunt ligati: atq ab effusione sangui¬
nis ꝓhibiti. Precepit gͦ uox quȩ ꝓ¬
cessit. a .iiiͦi. cornib altaris aurei .uͭi.
angło qͥ habebat tubam ut solũet
.iiͦii. angłos: quia doctͥna euangłii
hoc precepit predicatorib u̾bi dĩ.
ut nullis minis. nullis t̾roribus
hominũ impiorũ t̾reant᷑. ut cessent
ab officio p̾dicationis: sieut dicit
dñs in euangłio: Nolite timere
eos qui occidunt corpꝰ: animã aut̃
non possunt occidere. Imꝑatores
quippe romanoꝵ & cet̾i pͥncipes
t̾rȩ. cum uident religionẽ xp̃ia¬

Expanded text:
perit persecutoribus, ut a persecutione cessarent, donec semina fidei per omnes gentes spargerentur: sed quod potestate fecit, hoc dicitur verbis praecepisse. Romani namquenis atque effusione sanguinus generis humani nullo modo satiari poterant. Veniens vero Christus in carne pacem mundo largitus est, et Romani qui ab effusione sanguinis generis humani manus cohibere non poterant, pace ligati sunt, atque ab effusione sanguinis prohibiti sunt. Praecepit ergo vox, quae processit a quatuor cornibus altaris aurei, sexto angelo qui habebat tubam, ut solveret quatuor angelos; quia doctrina Evangelii hoc praecepit praedicatoribus verbi Dei, ut nullis minis, nullis terroribus hominum impiorum terreantur; ut cessent ab officio praedicationis, sicut Dominus dicit in Evangelio: Nolite timere eos, qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Imperatores quippe Romanorum et caeteri principes terrae, cum viderent religionem christia
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: quia iã predestinati erant
ad uitã et̾nã. Congregati sunt uͦ
postea intinũ: quando ꝑfidem
quã inbaptismate susceperunt.
corpori eccłȩ sunt sociati. Misit ergo
angłs ignẽ quod intur ibulo po¬
suerat in tram: quia doctͥnã fidĩ
quã in cordib apłoꝵ posuerat :¬
qui ꝑ in credulitatẽ t̾ra erant. per¬

Expanded text:
erant ad vitam aeternam. Congregati sunt vero postea in unum, quando per fidem, quam in baptismate susceperunt, corpori Ecclesiae sunt sociati. Misit ergo angelus ignem, quem in thuribulo posuerat, in terram; quia doctrinam fidei, quam in cordibus apostolorum posuerat, pqui per incre
Abbreviated transcription (Latin):
legis designant᷑. Et .uii. angłi
parauert᷑ se: ut tuba canerent. ꝑ
tubȩ cantum: p̾dicatio designatur.
Predicatores itaq scĩ ad hoc semper
parati ex istunt: ut quoscũq posst̃
ꝑdoctͥnã suȩ predicationis dõ ad¬
quirant. Et pͥmus angłs tuba ceci¬
nit. Epͥmũ angłm sicut diximus:
p̃dicatores qui ante legẽ fuerunt
designant᷑. Primꝰ gͦ angłs tuba ce
cinit: quia sci uiri qͥ ante legem
fuerunt ꝗͣuis nullã legẽ haberent
nͥ naturalẽ: hoc quibꝰcũq pot̾ant
suasisse credendi sunt: ut dm̃ erea¬
torem suu̾ timerent atq diligẽnt.
et qͦdquis pati non uellet. alt̾i ñ face¬
ret Et facta ẽ gͣñdo et ignis. mixta
uisanguinẽ: & missũ ẽ. int̾rã. Eã q̃
sub.uii. angłis tub̃ canentib facta
fuisse uisa sunt inbonã partẽ sic̃
inͥ uidetur accipienda sunt: sicut
econtrario effusio fialarũ .uii. an¬
geloꝵ q̃ sequit᷑ in malã. ꝑ grandi

Expanded text:
i paraverunt se, ut tubis canerent. Per tubae cantum 536 praedicatio designatur; praedicatores quippe sancti ad hoc semper parati existunt, ut quoscumque possunt, per doctrinam suae praedicationis Deo acquirant. Et primus angelus tuba cecinit. Per primum angelum, sicut jam diximus, praedicatores qui ante Legem fuerunt, designant, quia sancti viri qui ante Legem fuerunt, quamvis nullam legem haberent, nisi naturalem, hoc quibuscumque poterant, suasisse credendi sunt, ut Deum creatorem suum timerent atque diligerent, et quod quis pati non vellet, alteri non faceret. Et facta est grando et ignis, mixta sanguine, et missum est in terram. Ea quae septem angelis tubis canentibus facta fuisse visa sunt, in bonam partem, sicut mihi videtur, accipienda sunt: sicut e contrario effusio phialarum septem angelorum, quae sequitur, in malam. Per grandi
Abbreviated transcription (Latin):
tur intͥnsecꝰ tamen de spe cȩlestis
głȩ. ad quã se ꝑ uenturos ẽẽ credt̃.
exultant. Possumꝰ etiã ꝑquinq
menses: omne tẽpꝰ huiꝰ mundi
intelligere. Primus nãq mensis
est: aborigine mundi. usq ad di¬
luunũ: Scłs: a diluuio usq ad
moysen: Terciꝰ: amoyse usq ad
dauid. Quarttis: ad dairid usq

Expanded text:
tur; intrinsecus tamen de spe coelestis tur; intrinsecus tamen de spe coelestis gloriae, ad quam se perventuros credunt, exsultant. Possumus etiam per quinque menses omne tempus hujus mundi intelligere; primus namque mensis est ab origine mundi usque ad diluvium, secundus a diluvio usque ad Moysen, tertius a Moyse usque ad David, quartus a Davi
Abbreviated transcription (Latin):
ue omnes impii:ut haberent
iusti ꝑ quos ꝓbarent᷑ sicut aurũ
quod. ꝓbatur ꝑignẽ: Inde & se¬
quit᷑. Sed ut cruciarent᷑ mensibus
quinqi. ꝑ menses .u. omne tẽpꝰ uitȩ
p̾sentis quod inquinq etatib con¬
sistit. possumꝰ intelligere. Prima
namq: ȩtas ẽ infantia: scda pueri¬
tia: tercia ad olescentia: quarta
inuentꝰ: quinta senectꝰ. ꝗͣuis beatꝰ
gregoriꝰ ut cum sex etatibꝰ mundi.
etates hominũ conformaret. senec¬
cutẽ induas partes diuiserit:
Inquinq gͦ mensib id ẽ. in om̃i
tempore uite p̾sentis: ñ solum he¬
retici. s et om̃s impii cruciantur.
Nam uelint nolinit cũ ad memo¬
riã mortẽ penãq. quȩ mortem
sequit᷑ reducunt: quamius de
ꝓsꝑitatib scł̃i uideant᷑ ex ultare:
cruciant᷑ tam̃ intrinsecꝰ. eo quod
sciant se ꝓscelerib suis et̾naliter
ẽẽ cruciandos: Econtrario iusti qͣ¬
uis extͥnsecꝰ diu̾sis modis affligan¬

Expanded text:
ve omnes impii; ut haberent ve omnes impii; ut haberent justi per quos probarentur, sicut aurum quod probatur per ignem. Unde et sequitur: Sed ut cruciarentur mensibus quinque. Per menses quinque omne tempus vitae praesentis, quod in quinque aetatibus consistit, possumus intelligere. Prima namque aetas est infantia, secunda pueritia, tertia adolescentia, quarta juventus, quinta senectus; quamvis beatus Gregorius, ut cum sex aetatibus mundi aetates hominum conformaret, senectutem in duas partes diviserit. In quinque ergo mensibus, id est, in omni tempore vitae praesentis non solum haeretici, sed et omnes impii cruciantur. Nam velint nolint, cum ad memoriam mortem poenamque quae mortem sequitur, reducunt; quamvis de prosperitatibus saeculi videantur exsultare, cruciantur tamen intrinsecus, eo quod sciant se pro sceleribus suis aeternaliter esse cruciandos. E contrario justi, quamvis extrinsecus diversis modis affligan
Abbreviated transcription (Latin):
signũ dĩ in frontib suis Quid est
autẽ signũ dĩ nisi caritas: De qͣ
idem ioħs loquit᷑ dicens. Ds̃ hari¬
tas est. P ossumꝰ uero ꝑfrontes quȩ
qualitates m̃tium sepissime de¬
monstrant: corda reꝓboru᷑ intelli¬
gere. Iui gͦ facile abheretieis dec¬
piebant᷑ qui signum cdĩ uiui. idẽ
łiaritatẽ incordib fuis nͣ habebat.
t pͣceptum ẽ illis: ne occident
eos. Quod cdicit p̾ceptũ ẽ illis: iude¬
tur mͥ ad demones ꝑtinere. Tan¬
ta ẽ enim nequicia demonũ. ut
si hoc ds̃ ꝑmisisset: statim ut hõ
mortale facims ad misisset. eũ int̾¬
ficerent. S expectat ds̃ homines
cum de impiis loqueret᷑. p̃cabat᷑
dicens. Ne occidas eos: neqͣndo
obliuiscantur popłi mei Eł m
iudiciũ libro scͥptum ẽ: qͥa dimi¬
sit ds̃ chananeos & philisteos. ut
ineis exꝑiret᷑ isrł: & haberent
scientiã certandi cũ hostib. Prete¬
pit gͦ ds̃. id ẽ. non ꝑmisit ut ext̾¬
minarent᷑ siue om̃s heretiei. si¬

Expanded text:
i in frontibus suis. Quid est autem signum Dei, nisi charitas, de qua idem Joannes loquitur, dicens: Deus charitas est ? Possumus vero per frontes, quae qualitates mentium saepissime demonstrant, corda reproborum intelligere. Illi ergo facile ab haereticis decipiebantur, qui signum Dei vivi, id est, charitatem in cordibus suis non habebant. Et praeceptum est illis, ne occiderent eos. Quod dicit, praeceptum est illis, videtur mihi ad daemones pertinere; tanta est enim nequitia daemonum, ut si hoc Deus permisisset, statim ut homo mortale facinus admisisset, eum interficerent: sed exspectat Deus homines cum de impiis loqueretur, precabatur dicens: Ne occidas eos, ne quando obliviscantur populi mei . Et in Judicum libro scriptum est, quia dimisit Deus Chananaeos et Philistaeos; ut in eis experiretur Israel, et haberent scientiam certandi cum hostibus . Praecepit ergo Deus, id est, non permisit ut exterminarentur, sive omnes haeretici, si
Abbreviated transcription (Latin):
spinis: & sepiam eã maceria: & se¬
mitas suas non inueniet: Et seqͤtur
amatores suos et ñ app̃hendet eos:
queret et ñ inueniet eos Amatoreᷤ
nr̃i. sunt desidia carnalia. Ama¬
tores enim nr̃os sequim᷑: quando in
hoc laboramꝰ ut diuiciarũ posses¬
sores efficiam᷑: ut habeamꝰ unde
desicłia carnalia impleamꝰ: Ama¬
tores nr̃os sequim᷑. & non app̃hen¬

Expanded text:
ceria, et semitas suas non inveniet. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos: quaeret, et non inveniet eos . Amatores nostri sunt desideria carnalia: amatores nostros sequimur, quando in hoc laboramus, ut divitiarum possessores efficiamur, ut habeamus unde desideria carnalia expleamus. Amatores nostros sequimur, et non apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑpetͣnda scelera ꝑtrahunt:
eorum animas ueneno suȩ mali¬
ciȩ infectas occidunt. Potestas gͦ
locustaꝵ. id ẽ. hereticoꝵ similis ẽ
potestati scorpionũ id ẽ demonũ:
quia sicut demones in hoc semꝑ
insistunt. ut qͦscumq possunt
de pͣuent:ita heretici tota uirtu¬
te laborabant. ut qͦscũq possent.
in foueã suȩ ꝑditionis demerge¬
rent: Wp̃ceptũ ẽ illis ne ledent
fenũ t̾rȩ:neq omne uiride. neq
omnẽ arborẽ. Quod significat
fȩnũ trȩ: hoc & om̃e uiridȩ. Nã
sicut suꝑiꝰ sub cantu dubę pͥmi
angłi. ꝑ om̃e fenũ uiride quod
combustũ eẽ dicit᷑ electi qui pͥmis
tẽporib fuerunt designanant᷑.
ita & hic ꝑfenũ t̾re & om̃e uiride.

Expanded text:
ad perpetranda scelera pertrahunt, ad perpetranda scelera pertrahunt, eorum animas veneno suae malitiae infectas occidunt. Potestas ergo locustarum, id est, haereticorum, similis est potestati scorpionum, id est, daemonum; quia sicut daemones in hoc semper insistunt, ut quoscumque possunt decipiant: ita et haeretici tota virtute laborabant, ut quoscumque possent, in foveam suae perditionis demergerent. Et praeceptum est illis, ne laederent fenum terrae, neque omne viride, neque omnem arborem. Quod significat fenum terrae, hoc et omne viride; nam sicut superius sub cantu tubae primi angeli per omne fenum viride, quod combustum esse dicitur, electi qui primis temporibus fuerunt, designantur: ita et hic per fenum terrae, et omne viride
Abbreviated transcription (Latin):
gnati sunt. Per aerẽ uͦ: popłs fideł
qui eis subiectꝰ erat: S quomͦ electi¬
sunt obscurati: quos pͣuitas here¬
tica deciꝑe ñ ualuit: S obscura¬
ti sunt eis. quos heretiei decipere
potuerunt: qͥ et insequentib per
locustas designant᷑. Uerũ claritas
eorũ cȩt̾is fidelib latere ñ potuit:
sicut nec lucerna submodio abscõ¬
di potest Et de fumo exierunt
locuste intrã. De fumo. idẽ. de do¬
ctͥna eorũ qui heresiarchȩ designati
do generata ẽ. Int̾rã exierunt: qr
asocietate electoꝵ separati. eis qui
t̾ra uocant᷑. idẽ. in fidelib comunc¬
ti sunt. Et data ẽ illis potestas:
sicut hñt potestates scorpiones t̾rȩ
Sepe ds̃ dicit᷑ dedisse. qđ ꝑmitcit.¬
ut ex eorũ malis bona oꝑet᷑. ꝑscor¬
piones uͦ possumꝰ demones acciꝑe.
qr sicut scorpiones dũ ti p̃uident᷑
corpora hominũ suo ueneno infici¬
unt et extingunt:ita & demones
in cautis hominibꝰ uenena malarũ
ꝑsua sionũ ingert̃. Et dũ

Expanded text:
unt: per aerem vero populus fidelis, qui eis subjectus erat. Sed quomodo electi obscurati sunt, quos pravitas haeretica decipere non valuit? Sed obscurati sunt eis, quos haeretici decipere potuerunt, qui et in sequentibus per locustas designantur: verum 538 claritas eorum caeteris fidelibus latere non potuit, sicuti nec lucerna sub modio abscondi potest. Et de fumo exierunt locustae in terram. De fumo, id est, de doctrina eorum qui haeresiarchae appellati m generata est. In terram exierunt, quia a societate electorum separati, eis qui terra vocantur, id est, infidelibus conjuncti sunt. Et data est illis potestas, sicut habent potestatem scorpiones terrae. Saepe Deus dicitur dedisse, quod permittitut ex eorum malis bona operetur. Per scorpiones vero possumus daemones accipere; quia sicut scorpiones dum non praevidentur, corpora hominum suo veneno inficiunt et exstinguunt: ita et daemones incautis hominibus venena malarum persuasionum ingerunt, et dum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere: Gpscurati sunt namq
apłi eis. qui eorũ doct̾nã nonsolũ
ꝑsecuti sunt: De hac eorum obscu¬
ratione: dñs dicit: Trademini aut
a parentib & fr̃ib & cognatis et
amicis: & morte afficient ex uobis.
Et eritis odio om̃ib hominib: ꝓpt̾¬

Expanded text:
scurati sunt namque eis apostoli, qui eorum doctrinam non solum persecuti sunt. De hac eorum obscuratione Dominus dicit: Trademini autem a parentibus et fratribus et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Et eritis odio omnib
Abbreviated transcription (Latin):
da discipłoꝵ. de igne aitaris: id ẽ.
de sp̃u scõ impleuit: qͣndo post
ascensionẽ suã in cęlum. decimo
die spuscõ misso de cȩlo corda disei¬
pulorũ repleuit: ac scientiã omĩũ
linguaꝵ dedit Et si ꝑ altare eccl̃a
designatur: cur sp̃s sc̃s antequam
daret᷑. ignis altaris eẽ dicit᷑. sicut
idem ioħs dicit. nondũ erat sp̃s¬

Expanded text:
da discipulorum, de igne altaris, id est, de Spiritu sancto implevit; quando post ascensionem suam in coelum, decimo die Spiritu sancto misso de coelo, corda discipulorum implevit, ac scientiam omnium linguarum dedit. Et si per altare Ecclesia designatur, cur Spiritus sanctus antequam daretur, ignis altaris esse dicitur, sicut idem Joannes dicit: Nondum erat Spi
Abbreviated transcription (Latin):
flamati ꝓphȩ. et multos ab iniqͥ¬
tatib correxerunt: & ea qͤ uentura
erant p̃dixerunt. Et cecidit int̾ciã
partẽ fluminũ: et infontes aquaꝵ.
p̃scͥpti erant figurant᷑. Cecidit ergo
stella interciã partẽ fluminũ: qͥa
illi doctͥnã ꝓpħarũ ꝑceperunt. & in
cordib sins plantauerunt. qui ad

Expanded text:
flammati prophetae, et multos ab iniquitatibus correxerunt, et quae ventura erant, praedixerunt. Et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum. praescripti erant, figurantur. Cecidit ergo stella in tertiam partem fluminum, quia illi doctrinam prophetarum acceperunt, et in cordibus suis plantaverunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ intelligẽ. Conu̾si sunt nã¬
q ad penitentiã ꝑp̃dicationẽ bea¬
ti petri: sicut liber actus apłoꝵ
narrat: His inquit auditis. com¬
puncti sunt corde: & dixeruint
ad petrũ. et ad reliquos apłos: Ui¬
ri fr̃s quid faciemꝰ᷑: Ostendite nob̾.
Et insequentib scͥptum ẽ: quia ad
hanc pͥmã petri p̾dicationẽ credi¬
derunt ex illis tria milia: postea
łi inumerabiles. Hunc ignem.

Expanded text:
possumus intelligere; conversi sunt namque ad poenitentiam per praedicationem beati Petri, sicut liber Actuum apostolorum narrat: Iis, inquit, auditis, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos: Viri fratres, quid faciemus? Ostendite nobis . Et in sequentibus scriptum est, quia ad hanc primam Petri praedicationem crediderunt ex illis tria millia, postea vero innumerabiles. Hunc ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ castimonia corporis. stude
montem istum subire: et fer¬
uore caritatis succensus. le¬
gendo penetrare.ut pro me¬
rito intelligentie ⁊ alioꝵ qͦs
corrig̾e ur̃a sagax prudentia
studuerit ꝓfectu montes aro¬
matum. id ẽ celsitudines an¬
głorum tandẽ dño fauente
adire. atq eorum suffragiis
orationum ad dexterã iudiciss
cũ scĩs inꝑatorib ⁊ consulib
collocari merearis parit̾q au

Expanded text:
et castimoniis corporis stude et castimoniis corporis stude montem istum subire et fervore charitatis succensus legendo penetrare, ut pro merito intelligentiae, et aliorum quos corrigere vestra sagax prudentia studuerit, profecto montes aromatum, id est celsitudines angelorum tandem Domino favente adire, atque eorum suffragiis orationum ad dexteram judicis cum sanctis imperatoribus et consulibus collocari merearis, pariterqu
Abbreviated transcription (Latin):
tura et enim sacra ut sepe pre¬
fatus tractator ait: mons ẽ. de
mons condensus ẽ ꝑ sententiaᷤ:
⁊ umbrosus ꝑ allegorias. S
sciendum ẽ. cum uox in monte
sonat. uestimenta lauare p̃ci¬
pimur.⁊ ab omni inquina
tig̾it montem: lapidabit᷑. Bes¬
tia tangit montem. qͣndo
quis luxurie aut irrationa¬
bilib motib deditus. scͥptu¬
re sacre celsitudini appropin¬
quat: Et non eam scđm qd̃
deberet intelligit. s irratio¬
nabilit̾ ad sue uoluptatis
intelligentiam flectit. S iste
talis absurdus uel sensu pi¬
ger. si circa hunc montẽ uisus
fuerit. atrocissimis sententiis
ueluti lapidib necatur. Ar¬
det enim iste mons: qr sacra scͥp¬
tura quem spiritaliter replet
amoris igne succendit. Unde
⁊ ꝑ moysen dicitur. In dextera
eius ignea lex. quia in electoꝵ
mentib qui ad dexteram iu¬
dicis statuendi sunt. flagrañ
p̃cepta diuina: et caritatis ar-¬
dore succensa sunt. Iccirco au¬
gustale decus ⁊ francoꝵ gla
gentis. rationabilib motibus

Expanded text:
tura etenim sacra, ut saepe praefatus tractator ait, mons est de mons condensus est per sententias, et umbrosus per allegorias. Sed sciendum quia cum vox in monte sonat, vestimenta lavare praecipimur, et ab omni inquinattigerit montem, lapidabitur . » Bestia tangit montem, quando quis luxuriae aut irrationabilibus motibus deditus, Scripturae sacrae celsitudini appropinquat, et non eam secundum quod debet intelligit, sed irrationabiliter ad suae voluptatis gentiam flectit. Sed iste talis absurdus vel sensu piger, si circa hunc montem visus fuerit, atrocissimis sententiis, veluti lapidibus necatur. Ardet enim iste mons, quia sacra Scriptura quem spiritualiter replet, amoris igne succendit. Unde per Moysen dicitur: « In dextera ejus ignea lex . » Quia in electorum mentibus, qui ad dexteram judicis statuendi sunt, flagrant praecepta divina, et charitatis ardore succensa sunt, idcirco Augustale decus, et Francorum gloria gentis rationabilibus mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nrespondit eccła. Ego murus.
N⁊ ubera mea sicut turris. ex¬
N quo facta sum coram eo. qͣsi
Npacem repperiens. Ego deui¬
ius compactata sum lapidib
⁊ glutino caritatis adunata.
⁊ suꝑ fundamentũ immobile
edifi cata.⁊ docꝰtores mei
for tissimi uelut turriᷤ.
qui et paruulos nutrire scuit̃¬
⁊ omnia maligna expellere.¬
⁊ hoc accidit michi ex eotẽ¬
pore quorp̃e me reconciliauit.¬
⁊ pacem ꝑ eum repperi. Uinea
fuit pacifico in ea que ht̃ po

Expanded text:
respondit Ecclesia: « Ego murus, et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram te quasi pacem reperiens. » Ego de vivis compacta sum lapidibus, et glutino charitatis adunata, et super fundamentum immobile aedificata, et doctores mei fortissimi velut turris, qui et parvulos nutrire sciunt, et omnia maligna expellere; et accidit mihi ex eo tempore quo Christus me reconciliavit, pacem per eum reperiri. « Vinea fuit p
Abbreviated transcription (Latin):
plici remuneratione que du
centenario designatur num̃o
donantur apud me. Alit̾.
nariũ numerum multipli¬
cantur. mille ducentos effi
signantur: aquib sc̃ã regit᷑
eccła. Que habitas inortis
amici auscultant. fac me au¬
dire uocem tuam. In ortis
enim eccła habiat. que
iam uiriditate spei. ⁊ bonoꝵ
repleta ẽ operũ. Ac si aꝑte di¬
cat. Quia locutio finienda
ẽ hoc ultimum uale. ame
audito. semꝑ habita in ortis
uirtutũ et scito qd̾ amici. so ẽ
angłici spiritꝰ. ⁊ anime scõꝵ sẽ¬
ꝑ te considerant. ⁊ de tuo gau¬
dent profectu. Itẽ. Amici aus¬
cultant: quia omnes electi ut
aro celestem patriam reuiuiscañ.
u̾iba uite audire desiderant.
fac me audire uocem tuam:
id ẽ uerbum p̃dicacationis
et uox laudis. quantũ uales
semꝑ audiatur ame. Ad hȩc
sponsa respondit. fuge dilec¬
te mi ..et assimilare capree¬

Expanded text:
plici remuneratione, quae plici remuneratione, quae centenario designatur numero, donantur apud me. Potest narium numerum multiplicantur, mille ducentos effictur, a quibus sancta regitur Ecclesia: « Quae habitas in hortis, amici auscultant te, fac me audire vocem tuam. » In hortis enim Ecclesia habitat, quae jam viriditate spei et bonorum repleta est operum. Ac si aperte dicat: Quia locutio finienda est, hoc ultimum vale a me auditum semper habita in portis virtutum, et scito quod amici, id est angelici spiritus, et animae sanctorum separatae considerant, et de tuo gaudent profectu. Item amici auscultant, quia omnes electi, ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant: « Fac me audire vocem tuam, » id est verbum praedicationis et vox laudis, quantum vales semper audiatur a me. Ad haec sponsa respondit: « Fuge, dilecte mi, et assimilare cap
Abbreviated transcription (Latin):
cius mille argenteos. id est pro
adquisitione celestis regni qui
est fruc̾tus uinee. cuncͣta que
mundi sunt reliquit. Mille¬
narius numerus pro ꝑfectioe
accipitur illius. qui oĩa reli¬
quit. Unde et argentei: ꝑ
omni pecunia accipiuntur.
Uinea mea coram me ẽ. Uox
sponsi: quia ptꝰ resurrectionẽ
futuram scĩ omnes semꝑ cũ
dño erũt sicut ipse ait: uolo
pater ut ubi ego sum: et illi sũ
mecum. Aliter. Ac si diceret
sponsus. Uerum ⁊ site aliis cõ¬
mendem custodib: tamente
Isemꝑ habeo in mea p̃sentia:
uidens et remunerans labo¬
ris tui in omnib deuotionem.
Mille tui pacifici. Mille
tui. subauditur argentei. Qsi
dixisset. Qui amore meo cunc
ta dimutit: inpace habere ser¬
uata cognoscati: significans
simpliciores in eccła: qui omnẽ
substantiam millenario sig¬
nati numero: ꝓ caritate dĩ a¬
mittunt. Et ducenti hi. qui custoy
doctores sc̃i: qͥ omnia mundi
dimittunt. ⁊ in u̾bo predicatio¬
nis laborare ñ cessant. Hi du¬

Expanded text:
mille argenteos, id est pro acquisitione coelestis regni, qui est fructus violae, cuncta quae mundis reliquit. Millenarius numerus pro perfectione accipitur illius, qui oquit. Unde et argentei pro omni pecunia accipiuntur. « Vinea mea coram me est. » Vox sponsi, quia post resurrectionem futuram sancti omnes semper cum Domino erunt, sicut ipse ait: « Volo, Pater, ut ubi ego sum et illi sint mecum . » Aliter, ac si diceret sponsus: Verum etsi te aliis commendem custodibus, tamen te semper habeo in mea praesentia, videns et remunerans laboris in omnibus devotionem. « Mille tui pacifici. » « Mille tui, » subauditur argentei. Quasi dixisset: Qui amore meo cuncta sua dimittit, in pace habere servata cognoscat, significans simpliciores in Ecclesia qui omnem substantiam millenario signatam numero pro charitate Dei amittunt: « Et ducenti his custodiunt doctores sancti, qui omnia mundi dimittunt et in verbo praedicationis laborare non cessant, hi du
Abbreviated transcription (Latin):
hẏnuloq ceruoꝵ suꝑ montes
aromatum. Ac si aꝑte dicat.
Qm̃ incarne apparens uenisti¬
p̃cepta ac dona uite mͥ defereis
nunc his ꝑ actis. reuertere in
sinum patris. Omi dilecte as
qr continua uisione nequeo
cernere. saltim crebra uisita¬
tione me consolari memento
Xp̃c simił capree propt̾ simi¬
litudinem carnis peccati. qͥ
de patriarcharum stirpe ue¬
lut ex ceruis genitus ẽ. Hynu¬
lus propter uarietatẽ uirtu¬
tum dicitur: qui cum qua
carne ad celos ascendit: cũ
ipsa uersatus ẽ int̾ris. Mon¬
tes aromatum angłi intelui¬
guntur: suꝑ quos exaltat᷑ ẽ
homo assumptus: sicut psal¬
mista ait. Ascendit ds̃ in u¬

Expanded text:
hinnuloque cervorum, super monte aromatum. » Ac si aperte dicat: Quoniam in carne apparens praecepta ac dona vitae mihi deferens, nunc his peractis reverte in sinum Patris: O mi dilecte, « quia continua visione nequeo te cernere, saltem crebra visitatione me consolari memento. Christus similis capreae, propter similitudinem carnis peccati, qui de patriarcharum stirpe velut exterius genitus. Hinnulus propter varietatem virtutum dicitur, qui cum qua carne ad coelos ascendit, cum ipsa versatus est in terris. Montes aromatum, angeli intelliguntur, super quos exaltatus est homo assumptus, sicut Psalmista ait: « Ascendit Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam domus sue ꝑ dilec¬
tione: quasi nicħ
piciẽt eum. Sc̃ĩ uero totus
tionis xp̃i magni tudine dan¬
tes. quasi nicħ despiciebant
eum id ẽ mundum. Alio uero
mͦ ex suꝑiorib pendet senten¬
tie sensus. Cum enim dixisset
aque multe uel flumina non
poterunt extinguere caritatẽ.
subuinxit. Si dedit homo om
bos pauꝑum omnes faculta¬
tes meas: et si tradidero corpꝰ
meum ita ut ardeã: caritatẽ

Expanded text:
stantiam domus suae pro dilecstantiam domus suae pro dilectione, quasi nihil despiciet eam. Sancti vere totiustionis Christi magnitudine dantes, quasi nihil despiciebant eum, id est mundum. Alio vero modo ex superioribus pendet sententiae sensus. Cum enim dixisset, « aquae multae » vel flumina « non potuerunt exstinguere charitatem, stro. Si dederit homo omnbos pauperum omnes facultates meas, et tradidero corpus meum ut ardeam, caritat
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione qm etiam oꝑatio¬
ne ad id  signum recurras.
Et sicut ego te intantũ dilexi
ut mori uoluerim pro te:i ta
econtr ario scĩ tui mortẽ ñ re¬
cusent prome. Quia fortis
ẽ ut mors dilectio. dura sicut
inferus emulatio. Fortis est
usq ad mortẽ dilectio mea in
te osynagoga. s tua emulatio
dura fuit in me: sicut inferꝰ.
S uerte emulationem indi¬
lectionem:. et eris michi spon¬
sa. ⁊ sorori amica. Lampades
eius. lampades ignis atq
flammarum. Dilectionis lã¬
pades. corda fidelium sunt:
in quibus caritas inhabitat
semꝑ splendida ce nitore ca¬
ritatis munda. atq igne sp̃c
scĩ ardentia. flammarumq
bone oꝑ atioĩs emitentia globũ
Aque multe ñ potuerunt ex¬
Ytinguere caritatem. nec flu¬
Nmina obruent illam. Aqͣs¬
multas et flumina tempta¬
tionum dicit inesꝰ: qͣuisi¬
bilit̾ seu inuisibi Out̾
aiãs fidelium impugnare
ñ desinunt. qͥb caritas ñcedit.
Si dederit homo omnẽ sub¬

Expanded text:
cogitatione quam etiam operatiocogitatione quam etiam operatione ad illud signum recurras, et sicut ego te intantum dilexi, ut mori voluissem pro te, ita econtrario sancti tui mortem non recusent pro me. « Quia fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio. » Fortis est usque ad mortem dilectio mea in te, o Synagoga, sed tua aemulatio dura in me fuit sicut infernus: sed verte aemulationem in dilectionem, et eris mihi sponsa, et soror, et amica. « Lampades ejus, lampades ignis, atque flammarum. » Dilectionis lampades corda sunt fidelium, in quibus charitas inhabitat, semper splendida et nitore charitatis munda atque igne Spiritus sancti ardentia, flammarumque bonae operationis enitentia globo. « Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem, nec flumina obruent illam. multas et flumina, tentationum dicit incursus quae visibiliter, seu invisibiliter, animas fidelium impugnare non desinunt, quibus charitas non cedit. Si dederit homo omnem sub
Abbreviated transcription (Latin):
um sepe dictum ẽ: nunc tan¬
gamꝰ breuit᷑. Uox synagoge
eccła de deserto gentilitatis. in
sponsi subito amplexus ascen¬
disset. Cui ꝑ propħam dicitur.
Pro eo qd̾ fiusti derelicta. ⁊ odio
chritudine. Innixa suꝑ delic¬
tum meum: qr omĩa que ht̃
ad grãm ipsius refert. stabilita
arbore crucis. aꝑpetua morte
liberaui te ut apłos et ceteros
electos ex uidea. Ibi corrupta ẽ
mat̾ tua: ibi uolata ẽ genitͥx
tua: id ẽ maior pars plebis xp̃m
negando. ⁊ barraban eligendo
ad crucem reprobata ẽ. Pone
me ut signaculum suꝑ cortu¬
um: et sicut signaculum suꝑ
brachium tuum. Signaculũ
in brachio uel digito: obme¬
moriam cuiuslibet rei ligamꝰ.
uelis hab̾e sponsum: int̾ cari¬
tas sit fide non fic̾ta: et foris
oꝑatio deuota: et sic recipies
fidem meam. ut eam imma¬
culatam custodias. Et qi ꝑ
crucem meam signaculũ ac¬
cepisti: thesaurum iustitie
quem inte contuli. anullo fu¬
re auferri ꝑtimescas. ut tam

Expanded text:
mus, indicium est, nunc tanmus, indicium est, nunc tangamus breviter. Vox Synagogae Ecclesia de deserto gentilitatis in sponsis subito amplexus ascendisset: cui per prophetam dicitur: « Pro eo quod fuisti derelicta, et odio chritudine. « Innixa super dilectum meum. » Quia omnia quae habet, ad gratiam ipsius refert stabilita arbore crucis a perpetua morte liberavi te, ut apostolos et caeteros electos ex Judaea. « Ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua. » Id est, major pars plebis Christum negando et Barrabam eligendo, ad crucem reprobata est. « Pone me ut signaculum super cor tuum, et sicut signaculum super brachium tuum. » Signaculum in brachio vel digito, ob memoriam cuilibet rei ligamus. velis habere sponsum, intus sit charitas fide non ficta, et foris operatio devota, et sic recipies fidem meam, ut eam immaculatam custodias. Et quia per crucem meam signaculum accepisti, thesaurum justitiae quem in te contuli, a nullo fure auferri pertimescas, ut tam
Abbreviated transcription (Latin):
feruentẽ amorẽ uariis uirtu¬
ornatum. Et mustum maloꝵ¬
martẏrum scõꝵ triumphũ.
rum flammasq adte transi
re ñ dubitant: Alit̃: Ducit eccł̃a
xp̃m indomum matris celestis
ierłm. qnͣdo cum omnib bonis
quos ꝑ grãm suam consecuta
ẽ. etiam ipsa perduci meret᷑
Ibiq docetur. ut iam non in
enigiatib ꝑspecła. s facie
ad faciem uideat. qnͣdo opti¬
mos ⁊ dulcissimos protulerit
martyrum fructus. uelut
mustum maloꝵ granatoꝵ
Leua eius suh capite meo. ⁊
dextera illius amplexabit᷑
me. In leua incarnatioĩs xp̃i
dona. in dextera futura scõꝵ
cum xp̃o gaudia expͥmunt᷑
Uel in leua p̾sens uita qm scĩ
quia despiciunt. In dextera
beatitudo. qnͣdo scĩ obnimiũ
desidium amplexantur. Deħ
u̾su suꝑius latius abundeq
disputatum ẽ. Que est istaq̃
ascendit de deserto: delitiis af¬
fluens: Uerum oe hinc iã dis¬
seriumꝰ. S quia repetitio uer¬
suum. firmitatis ẽ ut indici¬

Expanded text:
ferventem amorem variis virtuferventem amorem variis virtuornatum. Et mustum gmartyrum, sanctorum triumphum, rum flammasque are non dubitant. Aliter: Ducit Ecclesia Christum in domum matris coelestis Hierusalem, quando cum omnibus bonis quae per suam gratiam consecuta est, etiam ipsa perduci meretur. Ibique docetur, « ut jam non in aenigmate per specula, sed facie ad faciem videat, » quando optimos et dulcissimos protulerit martyrium fructus, velut mustum malorum granatorum. « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. » In laeva incarnationis Christi dona; in dextera, futura sanctorum cum Christo gaudia exprimuntur. Vel in laeva praesens vita, quam sancti quia despiciunt. In dextera beatitudo, quam sancti ob nimium desiderium amplexabuntur. De hoc versu superius latius abundeque disputatum est. « Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens? » Verum et hinc jam disseruimus, sed quia repetitio versuum, firmitatis, ut saepe dixi