comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis missa. que in sua domi¬
mca dici non potuit dice¬
nitas duodecim lectionũ
que id impedire debeat
cenda occurrerit. siue ralis
cõmemoratio de functorũ
quam sollempnem agimus:
int̾uenerit. Eẽ notandum¬
quia si inuentio sc̃e crucis do¬
iminica infra ocł. ascensioĩs
dñi euen̾it: ad laudes dicto
benedicamus dño fiat pͥmi¬
tus cõmemoratio de m̃rib.
deuide de clñica post de as¬
censione dm̃. Missa matuti¬
eruce deinde de dĩnca. post
de ascensione. Ip̃a uͦ missa do¬
libris ordinatum ẽ tam ꝑ
diem quam ꝑnoctem. de oct̃
dicatur. Uerumt̾n si in hac
dñica. festiuitas beatiber¬
nardi euen̾it. totum de fes¬
tofiet. p̃ter missam matuti¬
nalem quede octauis erit. dñi¬
calis uͭ missa differetur. in
septimana dicenda. sabbo
tamen ad uesꝑas. ⁊ die dñi¬
cõmemorationẽ de oct. fiet cõ¬
memoratio de dñica. Cum
autẽ in oct scĩ laurentii hec
ip̃a dñica euen̾it totum de
dominica dicatur. ad laudes

Expanded text:
ssa, quae in sua Dominica dici non potuit, dicenitas duodecim Lectionum quae id impedire debeat,cenda occurrerit: sive talis commemoratio defunctorum quam solemnem agimus intervenerit. Et notandum si Inventio sanctae crucis Dominica infra Octavam Ascensionis evenerit, ad Laudes dicto, Benedicamus Domino, fiat primitus commemoratio de martyribus, deinde de Dominica, post de Ascensione Domini. Missa matuticruce: deinde de Dominica, post de Ascensione. Ipsa vero missa Dolibris ordinatum est, tam per diem quam per noctem de octavis dicatur. Verumtamen si in hac Dominica festivitas beati Bernardi evenerit, totum de festo fiet, praeter missam matutinalem, quae de octava erit. Dominicalis vero missa differetur in septimana dicenda. Sabbato tamen ad Vesperas et die Domicommemorationem de octava, fiet commemoratio de Dominica. Cum autem in octava sancti Laurentii haec ipsa Dominica evenerit, totum de Dominica dicatur, et ad Laudes
Abbreviated transcription (Latin):
liter. Cõmemoratio de sc̃o
stepħo ⁊ beato iohanne eũ¬
glista. ⁊ sc̃is innocentib atq
de sc̃o ancdrea apło cotidie ad
laudes ⁊ aduesperas ⁊ admiᷤᷤ¬
sam. ꝑ octauas suas agatur:
⁊ missa in octauo die deeis
celebretur. De octauis sc̃e
agnetis uirguus. ⁊ sc̃i lau¬
rentii mr̃is. nil aliuid agat᷑
nisi tantũ in octauo die cõ¬
memoratio. ad uesꝑas ⁊ ad
laudes. ⁊ missa que ea die

Expanded text:
memoratio de sancto Stephano, et beato Joanne evangelista, et sanctis Innocentibus, atque de sancto Andrea apostolo quotidie ad Laudes et ad Vesperas et ad missam per octavas suas agatur, et missa in octava die de eis celebretur. De octavis sanctae Agnetis virginis, et sancti Laurentii martyris, nil aliud agatur nisi tantum in octavo die commemoratio ad Vesperas et ad Laudes: et missa quae ea die
Abbreviated transcription (Latin):
tetur nisi pͥus deoctauis se¬
mel cantatum fuerit. Infra
oct uͭ apłorum petri ⁊ pauli¬
de quinta uel .uii. die abeoꝵ
liter obseruetur. ut missa de
eisdem apłis cantet᷑ nisi for¬
te aliqua dep̃dictis causis
illud ꝓhibeat Reliquis uero
dieb anatiuitate bĩ ioħis
baptiste usꝙ ad cct diẽ apłoꝵ.¬
petri. ⁊ paulĩ misse de scis qui
in kalendario scͥpti sunt can¬
tentur. Notanclum sane in
his oct quia in cõmemoratio¬
ne sc̃i pauli. dicto bñdicamꝰ
dño ad laudes: fit cõmemo¬

Expanded text:
tetur, nisi prius de oetavis setetur, nisi prius de oetavis semel cantatum fuerit. Infratolorum Petri et Pauli quinta vel septima die ab liter observetur: ut missa de eisdem apostolis cantetur, nisi forte aliqua de praedictis causis illud prohibeat. Reliquis vero diebus a Nativitate beati Joannis Baptistae usque ad octavam diem apoPetri et Pauli, missae de sanctis qui in Kalendario scripti sunt cantantur. Notandum sane in his Octavis, quia in commemoratione sancti Pauli dicto Benedicamus Domino, ad Laudes fit
Abbreviated transcription (Latin):
fra octauas natiuitatis sc̃uo
hannis baptiste pͥma die pꝰ
sollempnitatẽ. de ip̃a natiui¬
tate nuissa in conuentu ca¬
natur. nisi p̃sens defunctus
ꝑhibuerit. seu forte dñicalis
missa qi e sua dñica dici ñ
potuit. soluenda tunc fuerit
Et cum aliquid horum ea die
desc̃o iohanne. missam cã¬
tari impedierit iiii. die ab
ip̃a natiuitate missa de sc̃õ
iohanne cantetur. nisi forte
⁊ hoc ip̃m aliqua de p̃dictis
causis impediat. Si uero pͥ¬
ma die post sollempnitatẽ.
de ip̃a natiuitate missa in
conuentu dicta fuerit iiuͦ.
die ab ip̃a natiuitate missa
in cõuentu ꝑ defunctis dicat᷑.
nisi forte. in eadem septimana
an ip̃am natiuitatem dicta
fuerit uel forte in ip̃a uu. di¬
e dies fuerit dñicus. Quod
si ineadem septimana ante
ip̃am natinitatem dicta fu¬
it. missa it̾m de sc̃o iohanue
in ip̃a .iiii. diedicatur. nisi for¬
te in ip̃a feria .ii. euen̾it. Quod
si feria .ii. fuerit. missa ꝓ defũc¬
tis dicatur. Que tn non can¬

Expanded text:
am Nativitatis sancti Joannis Baptistae: prima die post solemnitatem, de ipsa Nativitate missa in conventu canatur, nisi praesens defunctus prohibuerit, seu forte Dominicalis missa, quae sua Dominica dici non potuit, solvenda tunc fuerit. Et cum aliquid horum ea die de sancto Joanne missam cantari impedierit: quarta die ab ipsa Nativitate missa de sancto Joanne cantetur, nisi forte et hoc ipsum aliqua de praedictis causis impediat. Si vero prima die post solemnitatem de ipsa Nativitate missa in conventu dicta fuerit, quarta die ab ipsa Nativitate, missa in conventu pro defunctis dicatur nisi forte in eadem septimana ante ipsam Nativitatem dicta fuerit, vel forte ipsa quarta die, dies fuerit Dominicus. Quod si in eadem septimana ante ipsam Nativitatem dicta fuerit, missa iterum de sancto Joanne in ipsa quarta die dicatur: nisi forte in ipsa feria secunda evenerit. Quod si feria secunda fuerit, missa pro defunctis dicatur. Quae tamen non can
Abbreviated transcription (Latin):
Sed festum purificationis
⁊ annuntiationis beate ma¬
rie ⁊ festum sc̃i benelicti ⁊
dedicationis eccłie. ⁊ si ali¬
quod festum in quo non
laboramus. sab̾bo infra o
pasche euen̾int: excipiantur.
ab ista lege.⁊ habeant festa
ista plenarie uesperas suaᷤ
⁊ cõmemoratio fiat de dñi¬
omnia festa plenarie uespe¬
ras suas. nisi suꝑuenit alia
sollempnitas que eis debe¬
at auferre. Ee notandum
quia festum sc̃i mathre qd
scd̾o die bissexti semꝑ debet
agi si in aliquo sab̾bo p̃ter
no quo contĩgit bissextus e¬
uenerit. in ip̃o sabbato. hoc ẽ
pͥma die bissexti agetur.
nis sẽe marie die domi¬
nica euen̾it. missa matuti¬
nalis de dñica. ⁊ maior de
uigilia erit. Nam uigilia
scĩ iohannis baptiste. siue
apłorum petri ⁊pauli. seu
aliorum apłorum. uel sc̃i lau¬
rentii.aut om̃ium scorum
si dm̃ca fuerit nussa matu¬
tinalis de uigilia maior sit¬
de dñica Iniugilia omuiũ
sc̃orum pͥma collecta erit de
dĩca fuerit. t̾cia de sc̃o qui¬

Expanded text:
rificationis et Annuntiationis beatae Mariae, et festum sancti Benedicti et Dedicationis ecclesiae, et aliquod festum in quo non laboramus Sabbato infra octavam Paschae evenerit, excipiantur ab ista lege, et habeant festa ista plenarie Vesperas suas, et commemoratio fiat de Domiomnia festa plenarie Vesperas suas, nisi supervenerint aliae solemnitates quae eis debeant anteferri. Et notandum quia festum sancti Mathiae quod secundo die bissexti semper debet agi si in aliquo Sabbato praetxagesimam eo anno quo contingit bissextus evenerit, in ipso Sabbato, hoc est prima die bissexti agetur. nis beatae Mariae die Dominica evenerit, missa matutinalis de Dominica, et major de Vigilia erit. Nam in Vigilia sancti Joannis Baptistae, sive apostolorum Petri et Pauli seu aliorum apostolorum, vel sancti Laurentii aut Omnium Sanctorum, si Dominica fuerit, missa matutinalis de vigilia erit, mDominica. In Vigilia Omnium Sanctorum, prima Collecta erit de Dominica fuerit. Tertia de sancto Quin
Abbreviated transcription (Latin):
in dñica in qua aliqua hy¬
storia incipienda ẽ. quese¬
quentẽ dñicam non habu¬
erit. euei̾unt: in crastinũ¬
ii. celebrentur. Purificatio
d.tñ beate marie. numquã
lifferat᷑. Ee si illa hystoria¬
dicatur in illa festiuitate
que minoris ẽẽ uidetur au¬
ctoritatis. ⁊ festiuitas inẽs¬
tino dicatur. Amores aũ
festiuitates in quib xii.
lectiones habemus. ⁊ oꝑa¬
mur. in tali necessitate in¬
tͥnuittant᷑ ⁊ cõmemoratio
ad uesꝑas ⁊ ad laudes. ac
missa matutinalis fiat de
scĩs. ⁊ iterum cõmemoratio
ad uesꝑas illius diei. Missa
tamen matutinalis. none¬
rit de sc̃o ambrosio. si dñica
in palmis uel i octaue die
pasche euen̾it: sed colła dice¬
tur de eo. Ubi uero supra¬
dicta necessitas int̾uenit.
minores festiuitates non
omittantur. nec differant᷑.
s suodie celebrentur etiã¬
si quelibet hystora inciprẽ¬
da ẽ: que aliam habeat do¬
municam. in qua cantaripo¬

Expanded text:
inica in qua aliqua historia incipienda est quae sequentem Dominicam non habuerit, evenerint, in crastinum celebrabuntur. Purificatio tamen beatae Mariae nunquam differatur. Et si illa hdicatur in illa festivitate quae minoris videtur auctoritatis, et festivitas in crastino dicatur. Minores autem festivitates, in quibus duodecim Lectiones habemus et operamur, in tali necessitate intermittantur, et commemoratio ad Vesperas et ad Laudes ac missa matutinalis fiat de sanctis et iterum commemoratio ad Vesperas illius diei. Missa tamen matutinalis non erit de sancto Ambrosio, si Dominica in Palmis vel octavo die Paschae evenerit, sed Collecta dicetur de eo. Ubi vero supradicta necessitas non intervenerit, minores festivitates non omittantur nec differantur: sed suo die celebrentur, etiamsi quaelibet historia incipienda est, quae aliam habeat Dominicam in qua cantari po
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑcesserunt. ac psalterium
ex integro ꝑsoluant. Expleto
psalterio ꝑtotam diem uacẽt
fr̃s lectioni. P ost nonam in du¬
ant se abbas ⁊ ministri ad offm̃
nterim autem. secretarius al¬
taris suꝑficiem mundis cooꝑ¬
iat pallis.⁊ ab uno minstrorũ
duo luminaria circa altare
accencdantur. ut mos est festi¬
iis dieb. Deinde pulsata ta¬
bula ueniat conuentus in cho¬
rum. ⁊ legatur sine titulo lec¬
tio. in tͥbulatione sua mane.
a quodã fr̃e. a cautore p̃moni¬
to. Quani dum in ceꝑit. in gre¬
diatur abbas cum ministris
ad altare nudis pidib. or̃onẽ
solitam p̃termittentes ante
altare. lectione autẽ finita.
dicat᷑ tractus. dñe audiui.
Postea colła. Ds̃ aquo ⁊ iudas.
s non flectamus genua. De¬
inde legatur lectio. Dixit dñs
ad moysen ⁊ aaron. asubdra¬
cono cum manipulo similit̾
absꝙ titulo. Quam non ut e¬
płam. s plane legat ut aliam
lectionem. Qua dicta cana¬
tur tractus. eripe me domine

Expanded text:
quo processerunt, ac Psalterium quo processerunt, ac Psalterium ex integro persolvant. Expleto Psalterio per totam diem vacent fratres lectioni. Post Nonam induant se abbas et ministri ad officium. Interim autem, secretarius altaris superficiem mundis cooperiat pallis et ab uno ministrorum duo luminaria circa altare accendantur, ut mos est festivis diebus. Deinde pulsata tabula veniat conventus in chorum et legatur sine titulo lectio, In tribulatione sua, a quodam fratre a cantore praemonito. Quam dum incoeperit ingrediatur abbas cum ministris ad altare nudis pedibus, orationem solitam praetermittentes ante altare. Lectione autem finita dicatur Tractus, Domine, audivi, postea Collecta Deus a quo et Judas: sed non flectamus genua. Deinde legatur lectio, Dixit Dominus ad Moysen et Aaron, a subdiacono cum manipulo similiter absque titulo. Quam non ut Epistolam, sed plane legat ut aliam Lectionem. Qua dicta canatur Tractus, Eripe me Domine
Abbreviated transcription (Latin):
Ad collationẽ aũ lectio engłii.
scił ante diem festũ pasche.
ab illo diacono cui cantor p̃oe¬
ꝑit secdente. sicuti aliis dieb le¬
gat᷑. Cuius lectionis finis in
ꝓuidentia est abbis. Hinc cõ¬
pletorium remissius uoce me¬
salmodie clare ⁊ distinte reso¬
net. Qd etiam abhinc om̃ib
horis inpsalmodia⁊ cãtu exceptis
iugiliis.⁊ laudib usq ad ues¬
ꝑam pasche fiar. Item.¬
sparase eue paruo post lau¬
des interuallo facto. discal ci¬
ent se fr̃s indormitorio. ⁊ infir¬
Imi ininfirmitorio. nisi niis
grauent᷑. Deinde pulseturta¬
bula. ⁊ conuentus ueniat in
chorum. or̃o q fiat breuis su
ꝑformas. sollemius uͦ or̃o añ
terciam ꝑsoluat᷑ ex more. Dic¬
ta. autẽ pͥma sequant᷑ omnes
abbatẽ eo ordine quo stant
in choro. ⁊ intrent capitulũ.
secleat q abbas ad dexteram
cum choro suo pͥorq adsistͣm
cum suo. inint᷑itu capłi. ⁊ post
eos omnes eo ordine secleant

Expanded text:
Ad collationem autem lectio Evangelii, Ad collationem autem lectio Evangelii, scilicet Ante diem festum Paschae ab illo diacono cui cantor praeceperit sedente, sicuti aliis diebus, legatur. Cujus lectionis finis in providentia est abbatis. Hinc Completorium remissius mediosalmodiae sonus clare et distincte resonet. Quod etiam abhinc omnibus horis in psalmodia et cantu, exceptis Vigiliis et Laudibus usque ad Vesperam Paschae fiat.Parasceve, parvo post Laudes intervallo facto discalcient se fratres in dormitorio, et infirmi in infirmitorio, nisi nimis graventur. Deinde pulsetur tabula, et conventus veniat in chorum, oratioque fiat brevis super formas: solemnis vero oratio ante Tertiam persolvatur ex more. Dicta autem prima sequantur omnes abbatem eo ordine quo stant in choro et intrent capitulum, sedeatque abbas ad dexteram cum choro suo, priorque ad sinistram cum suo in introitu capituli: et post eos. omnes eo ordine sedeant
Abbreviated transcription (Latin):
ti lauent.tergant ⁊osculen¬
tur pedes om̃ium. ita ut ab
⁊ quatuor fr̃m laicorum. pe¬
des lauet. Quod si numeruͤ
defuerit nouitiorũ de fr̃ib
laicis iuppleat᷑ Seruitores uͦ
lauatoribus deputent᷑ hocmͦ
Abbati duo. ceteris autem
unicuiq unus. qui ⁊ aqͣm
et linteamina eis sufficient̾
administrent. Quociens uͦ
ante pͥorem transierint: in¬
clinent tam abbas quam
ceteri. Pacto itaq obsequi¬
o: abbas duorum seruitoꝵ
suorum pecles lauet. ceteriq
sibi inuicem lauent. Noui¬
ssime uͦ alter ex sibi deputa¬
tis. pͥor scił. in eodem loco ab¬
batis pecles lauet. alter uͦ t̾¬
gat. ⁊ osculet᷑. Post hoc tam
abbas quam cet̾i sͥ uicissim
a quam inmanib fundant.
Deinde cucullis induti ueni¬
ant ad locum. in quo septima¬
uariz qͦquune solent in clina¬
re sabbis post manclatum:
⁊ ibidem in clinent. Qͣtune
pͥore asurgente. ab̾biꝙ cedẽ¬
te. om̃s pariter assurgant. eo¬
q residente cuncti sedeant.

Expanded text:
cti, lavent, tergant, et osculencti, lavent, tergant, et osculentur pedes omnium; ita ut abbet quatuor fratrum laicorum pedes lavet. Quod si numerus defuerit novitiorum, de fratribus laicorum suppleatur. Servitores vero lavatoribus deputentur hoc modo: abbati duo, caeteris autem unicuique unus, qui et aquam et linteamina eis sufficienter administret. Quoties vero ante priorem transierint inclinent se, tam abbas quam caeteri. Peracto itaque obsequio, abbas duorum servitorum suorum pedes lavet, caeterique sibi invicem lavent. Novissime vero alter ex sibi deputatis, prior scilicet in eodem loco abbatis pedes lavet, alter vero tergat et osculetur. Post hoc tam abbas quam caeteri sibi vicissim aquam in manibus fundant. Deinde cucullis induti veniant ad locum, in quo septimanarii coquinae solent inclinare Sabbatis post Mandatum, et ibidem inclinent. Et tunc priore assurgente abbatique cedente, omnes pariter assurgant, eoque residente cuncti sedeant.
Abbreviated transcription (Latin):
collationẽ u̾sus quoq in capi¬
tulo remissius uoce humili us¬
q post uesꝑas inuigilia pas¬
che. sint dicenda. P ost quam
conuentus a mensa surrexe¬
rit: fr̃s qui ip̃o die in capło
ad mandatum illuis diei st̃
ꝑtabulam uocati a quã cali¬
dã qͣm ip̃imet aña calefac̾e
debent. inclaustrũ deferant.
ubitamen abbas intrahenda
⁊ calefacienla aqua ac in
claustrum cleferenda
adiuitorio conu̾sorum o¬
pus ẽẽ uiderit. cellarius
sufficienter ꝑ conu̾sos sub¬
ministret. Ee fc̃o paruo in¬
teruallo:eant fr̃s more so¬
lito in refectorio bibere. De¬
inde sacrista tabulam ad
mandatum ꝑcutiat. Mona¬
cͥorum quoq conuentu in
claustro residente. sicut in
sab̾bis admandatum acpͥo¬
relocum abbatis tenente. ĩ¬
cipiat cantor antipham.
qui ad ẽẽ poterunt. ⁊ cõu̾sis
hinc inde residentib scił pꝰ
ultimos monachos. ⁊ postre¬
mos nouicios.Tunc abbas
⁊ coaduitores sui linteis p̾cĩ¬

Expanded text:
collationem: versus quoque in capicollationem: versus quoque in capitulo remissius voce humili usque post Vesperas in Vigilia Paschae sunt dicendi. Postquam conventus a mensa surrexerit, fratres, qui in ipso die in capitulo ad Mandatum illius diei sunt per tabulam vocati, aquam calidam quam ipsimet antea calefacere debent, in claustrum deferant. Ubi tamen abbas in trahenda et calefacienda aqua ac in claustrum deferenda, adjutorio conversorum opus esse viderit: cellararius sufficienter per conversos subministret. Et facto parvo intervallo eant fratres more solito in refectorium Libere. Deinde sacrista tabulam ad Mandatum percutiat: monachorum quoque conventu in claustro residente sicut in Sabbatis ad Mandatum, ac priore locum abbatis tenente, incipiat cantor Antiphonamqui adesse poterunt: et conversis hinc inde residentibus: scilicet post ultimos monachos et postremos novitios. Tunc abbas et coadjutores sui, linteis praecin
Abbreviated transcription (Latin):
osculande. Postea uͦ simul se
erigant fr̃s: it̾mq ueniam añ
pauꝑes petentes dicant. Sus¬
cepimus deus miscd̃iam tuã
inmedio templi tui. Et poste¬
a eant ad oꝑa manuum:si tẽ¬
pus ꝑmiserit. Deinde deduc̃ã¬
tur pauꝑes ad cellam hospi¬
tum. ubi abbas cum co adiu¬
torib sius aquã fundat me
orum manib. ac postea refici¬
ant. & sciendum qd omnes
suꝑuenientes hac die ꝑreue
mento sint reficiendi. Exple¬
to pauꝑni mancdato. sacrista
mox ascitis sibi frĩb quot
necessarios habuerit altari¬
a discooꝑiat. ⁊ pallas quas
inde tulerit. Honeste aptet.
⁊ recundat. Uesꝑa itaq ta¬
bula pulsetur lignea. ⁊ ip̃a
hora alte cantetur. uti aliĩs
dieb. Ab hinc non pulsetur
campana in eecłia: usq ad
missam in uigilia pasche. S
nec in refectorio. nec in orolo¬
gio. Qẽ illud sciendum qđ ab¬
hinc uersus in refectorio añ
cibum. ⁊ post cibum ac bñdi¬
cite cũ bñdictione potus añ

Expanded text:
osculandae. Postea vero simul se osculandae. Postea vero simul se erigant fratres, iterumque veniam ante pauperes petentes dicant: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui: et postea eant ad opus manuum si tempus permiserit. Deinde deducantur pauperes ad cellam hospitum, ubi abbas cum coadjutoribus suis aquam fundat in eorum manibus ac postea reficiant. Et sciendum quod omnes supervenientes hac die pro remento sunt reficiendi. Expleto pauperum Mandato sacrista mox ascitis sibi fratribus quot necessarios habuerit, altaria discooperiat: et pallas, quas inde tulerit honeste aptet et recondat. Vespera itaque tabula pulsetur lignea, et ipsa hora alte cantetur uti aliis diebus. Abhinc non pulsetur campana in ecclesia usque ad missam in Vigilia Paschae; sed nec in refectorio nec in horologio. Et illud sciendum quod abhinc versus in refectorio ante cibum et post cibum ac Benedicite cum benedictione potus ante
Abbreviated transcription (Latin):
datum necessaria. aqͣq
calidam illuc deferant. ⁊
om̃ia ordinate disponant.
Que uasa ⁊ cet̾a necessaria
cellararius ꝑuideat. Dicta
transeat pauꝑes.usq ad ul¬
timũ: ⁊ mandatum faciãt
in claustrum pauꝑib.
Porro fr̃s laici ut illius sc̃i
manclati cooꝑatores exis¬
tant. aquam ⁊tersoria mo¬
nachis mandatũ facienti¬
b cõpetenter ⁊ cliligenter
ad ministrent. Cellararuiᷤ
autẽ qui denarios ad opus
pauperum monachis porri¬
git extremis in orcline mo¬
nachis innuat. ut ⁊ inpau¬
ꝑib infirmorũ ⁊ absentiũ
monacͥorũ ⁊ portarii qui in ul¬
timo ordine pauperum collo¬
candi sunt ⁊ mandati offm̃
ad impleant. Infirmis de in¬
firmitorio qui ad ẽe potert̃.
secdere liceat. Et postquam
abluerint ⁊ exterserint ⁊ os¬
culati fuerint pauꝑm pedes:
ꝓpͥas monachi manus lauent
Hoc expleto: asingłis fr̃ib sin¬
głi nunimi singłis dent᷑ pauꝑ¬
ib. Qui denarii: flexis genib
sunt dandi.⁊ manus pauꝑm

Expanded text:
datum necessaria, aquamque calidam illuc deferant, et omnia ordinate disponant, quae vasa et caetera necessaria cellararius provideat. Dicta transeat pauperes usque ad ultimum, et mandatum faciant in claustro pauperibus. Porro fratres laici, ut illius sancti Mandati cooperatores existant, aquam et tersoria monachis Mandatum facientibus competenter et diligenter administrent, cellararius autem, qui denarios ad opus pauperum monachis porrigit, extremis in ordine monachis innuat: ut in pauperibus infirmorum et absentium monachorum, et portarii qui in ultimo ordine pauperum collocandi sunt, Mandati officium adimpleant: Infirmis de infirmitorio qui adesse poterunt sedere liceat. Et postquam abluerint, et exterserint et osculati fuerint pauperum pedes, proprias monachi manus lavent. Hoc expleto a singulis fratribus singuli nummi singulis dentur pauperibus. Qui denarii flexis genibus sunt dandi: et manus pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi non ius fieri: alii ne
feceris. Qͥ postquam ad illũ
locum in quo conuersaridĩ¬
ponit uenerit: ibiq uolun¬
tate mutata remanere no¬
luerit. liber discedat. Ssi
in cella nouitiorum conu̾¬
cio uel expulsus uel ꝑse exi¬
erit: ab aliqua nostre frat̾¬
nitatis eccłia sine commẽ¬
datiis literis non recipiat᷑
quia discordie inter eccłias
fomes. de tali causa oriri po¬
terit. Qd idem de monacho
pegrino ⁊ in aliqͦm̃oloco suᷤᷤ
uodecim mona x.ii.¬
chi cum abbate teͬcio
decimo ad cenobia noua
transmittant᷑. nec tñ illuc
destinentur donec locus li
tetur. libris dum taxat miᷤ

Expanded text:
tibi non vis fieri, alii ne feceris. Qui postquam ad illum locum in quo conversari disponit, venerit, ibique voluntate mutata remanere noluerit, liber discedat. Si in cella novitiorum conveitio vel expulsus, vel per se exierit, ab aliqua nostrae fraternitatis ecclesia, sine commendatitiis litteris non recipiatur, quia discordiae inter ecclesias fomes de tali causa oriri potest. Quod idem de monacho peregrino in aliquo loco nostro Duodecim monachi cum abbate tertio decimo ad coenobia nova transmittantur, nec tamen ibi destinentur, donec locus, libtetur, libris duntaxat, Mi
Abbreviated transcription (Latin):
to sexta ⁊ nona quos inchoet
qui solet pͥuatis dieb inciꝑe
Si cantor de fuerit ille eui in¬
uinctum est benedictus dł
maguisicat imponere. Insi¬
nistro si fuerit. succentor in¬
cipiat. Qui si defuerit ille
cui in uinctum est supradic¬
ta cantica in ciꝑe. Priuatis uͦ
dieb tam ad iugilias quam
ad ceteras horas diei ille hy¬
mnos inchoare debet qui psal¬
mum incipit quando ebdo¬
.madarius incipit antipħã.
hyminos incipit. stet semõtꝰ
apodio. Ad kyrrieleison re¬
sideant suꝑ miscd̃ias sicut ad
ceteras horas. Obdomadario
incipiente benedicamus do¬
mino. erigant se omnes. Qo
dicto. inclinet. Nam ad ce¬
tas horas non surgant. nisi
post deo gr̃as excepto adues¬
ꝑas. Si dominica fuerit. stẽt
uersis uultib ad altare donͦ
benedictiones suꝑ coquos
compleantur. Qd si fiet com¬
memoratio. stent ita usꝙ ad
oremus. ⁊ tunc resideant suꝑ
miscd̾ias. nec surgant nisi
post deo gr̃as. In hyeme si di¬

Expanded text:
ta Sexta et Nona, quos inchoet ta Sexta et Nona, quos inchoet qui solet privatis diebus incipere. Si cantor defuerit, ille cui injunctum est Benedictus et Magnificat imponere. In sinistro si fuerit succentor incipiat; qui si defuerit, ille cui injunctum est supradicta cantica incipere. Privatis vero diebus tam ad Vigilias quam ad caeteras horas diei, ille hymnos inchoare debet, qui psalmum incipit, quando hebdomadarius incipit Antiphonam. hymnos incipit, stet semotus a podio. Ad Kyrie eleison resideant super misericordias sicut ad caeteras horas. Hebdomadario incipiente Benedicamus Domino, erigant se omnes, quo dicto inclinent. Nam ad caeteras horas non surgunt, nisi post Deo gratias, excepto ad Vesperas. Si Dominica fuerit, stent versis vultibus ad altare, donec henedictiones super cocos compleantur: quod si fiat commemoratio, stent ita usque ad Oremus, et tunc resideant super misericordias, nec surgant nisi post Deo gratias. In hieme si di
Abbreviated transcription (Latin):
post finem collecte. Porro qui
euangłium legit si fallaciã
incurrit: inter sedem abba
reatur nr̃i.⁊ adugilias fini¬
to hymno. nullus sedeat in
choro donec pͥmus uersus fi¬
niatur sequentis psalmi nec
exeat. Qui uero exierit reu̾¬
sus duos uersus sustincat ã¬
te quam sedeat: Similiter
sustineat ad iugilias.⁊ ad pͥ¬
mam duos uersus qui decho¬
ro exierit. Nam ⁊ ad pͥmã
omni temꝑe excepta donunica
co ordine quo aduigilias sede¬
re cunctis ꝑmissum est ad pri¬
mani quippe dominicis dieb
teros sedemus. Caueant autẽ
qui de choro egrediuntur. ne
plus foris quam duos psalm¬
os morentur ⁊ne ampluis ꝙͣ
duo iuxta se stantes simul
exeant.Qui cantat responso¬
rium antequam illud inci¬
piat. inclinet.⁊ post uersum
iterum inclinet. Ad cuius re¬
peticionem uertat se chorus
ad inuicem. Si inuitatoriũ
fuerit in dextro choro: cantor
in cipiat hymnos. om̃ib fe¬
stis diebus: tam ad ugilias
quam ad cet̾as horas. excep¬

Expanded text:
post finem Collectae. Porro qui post finem Collectae. Porro qui Evangelium legit, si fallaciam incurrit, inter sedem abbatreatur nostri et ad Vigilias finito hymno, nullus sedeat in choro donec primus versus finiatur sequentis psalmi nec exeat: qui vero exierit, reversus duos versus sustineat antequam sedeat. Similiter sustineat ad Vigilias et ad Primam duos versus qui de choro exierit. Nam et ad Primam omni tempore, excepta Dominica, eo ordine quo ad Vigilias sedere cunctis permissum est. Ad Primam quippe Dominicis diebusteros sedemus. Caveant autem qui de choro egrediuntur, ne plus foris quam duos psalmos morentur, et ne amplius quam duo juxta se stantes simul exeant. Qui cantat Responsorium, antequam illud incipiat inclinet, et post versum iterum inclinet. Ad cujus repetitionem vertat se chorus ad invicem. Si Invitatorium fuerit in dextro choro, cantor incipiat hymnos omnibus festis diebus, tam ad Vigilias quam ad caeteras horas, excep
Abbreviated transcription (Latin):
autem legerit duodecimam
lectionem. lecta ea quem lec¬
tionario terminata est dicat
tu autem:nisi forte cantor
ei aliquid qd conueniat diei
siue aliud aliquid in di xerit
ad legendum. Solet enim
sacrista cum se uiderit tem¬
ꝑuis quam debuerat surrex¬
isse. cantorem signo p̃mone¬
re ut duodecimam lectionem
faciat ꝑlongare. Q tunc qui
eam legerit non eam finiat
usq adnuium sacriste. uel
sonitum ho rologii Qlecta
nec candelam extingat. nec
librum claudat: si euangłm
in eo legendum fuerit. Porro
fr̃s dum cantant te deum
laudamus. humilient se ad
sc̃s. sc̃s. surgentes ad pleni st̃¬
⁊ dum finiunt canticum uer¬
tant se ad altare. Cum uero
dixerint gła tibi domine. si¬
ꝗnante iscuertantur ad legẽ¬
tem euangłium. qd debet le¬
gi suꝑ analogium. quo ⁊ lec¬
tiones ad noturnos legunt᷑
icto te decet laus. uertentes
se ad alterutrum mnelment
usq post cum sc̃o sp̃u. ⁊ tunc
resideant suꝑ misedias usq

Expanded text:
autem legerit duodecimam autem legerit duodecimam lectionem, lecta ea, quae in Lectionario terminata est, dicat Tu autem, nisi forte cantor ei aliquid quod conveniat diei, sive aliud aliquid indixerit ad legendum. Solet enim sacrista cum se viderit temperius quam debuerat surrexisse, cantorem signo praemonere, ut duodecimam lectionem faciat prolongare. Et tunc qui eam legerit, non eam finiat usque ad nutum sacristae vel sonitum horologii. Qua lecta, nec candelam exstinguat, nec librum claudat, si Evangelium in eo legendum fuerit. Porro fratres dum cantant Te Deum laudamus, humilient se ad Sanctus, sanctus, surgentes ad Pleni sunt: et dum finiunt canticum, vertant se ad altare. Cum vero dixerint Gloria tibi, Domine, signantes se vertantur ad legentem Evangelium, quod debet legi super analogium, in quo et Lectiones ad Nocturnos leguntur. Dicto Te decet laus vertentes se ad alterutrum inclinent usque post Cum sancto Spiritu. et tunc resideant super misericordias usque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ articłos manus satisfaciãt
omnes in loco quo sunt quo¬
ciens fallatiam in oratorio in¬
currerint. non diuertentes dex¬
trorsum. uel sinistrosum. Rno¬
ta cantus tamen non solemꝰ
satisfacere. Ita igit᷑ seagat qui
pniam. quintam ⁊nonamle¬
git lectionem. Nam qui cete¬
ras legunt eant legere dum reᷤ¬
ponsorium canitur. ante u̾sũ
rouideant autem omes qui
legunt. ut ardens candela seq̃¬
ti lectori possit sufficere. Qui
autem canunt responsoria.
tali hora surgant. ut sedile le
possint. Quo incepto. inclinar.
⁊ similiter post uersum. Qd̾
sigła dicenda est nonpost u¬
sum s post głam inclinent.
cum tͥb uersib. qui cantat.
post tͥcium u̾sum tantum in¬
clinet. Nemo legat duas lec¬
tiones. aut cantet duo respõ¬
soria seu lectionem ⁊ respõ¬
sorium infra unum notur¬
num. nisi necessitas coege¬
rit. Simuliter nec por ante
uniorẽ. nisi euangłium.Qd
dum incipit lector. uertant
se fratres ad illum stantes
sic. donec dicat ⁊ reliqua. Q

Expanded text:
 articulos manuum satisfaciant omnes in loco in quo sunt, quoties fallaciam in oratorio incurrerint, non divertentes dextrorsum vel sinistrorsum. Pro nota cantus tantum non solemus satisfacere. Ita igitur se agat, qui primam, quintam et nonam leget lectionem. Nam qui caeteras legunt, eant legere dum Responsorium canitur ante versum. Provideant autem omnes qui legunt. ut ardens candela sequenti lectori possit sufficere. Qui autem canunt Responsoria tali hora surgant, ut sedile levonsorium possint. Quo incoepto inclinent, et similiter post versum: quod si Gloria dicendum est, non post versum, sed post Gloria inclinent. cum tribus versibus, qui cantat post tertium versum tantum inclinet. Nemo legat duas Lectiones, aut cantet duo Responsoria, seu Lectionem et Responsorium infra unum nocturnum, nisi necessitas coegerit: similiter nec prior ante minorem, nisi Evangelium. Quod dum incipit lector, vertant se fratres ad illum stantes sic, donec dicat Et reliqua. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊ minutis inminu¬
tione sua. sicut in eorum¬
sententia descriptum ẽ.
uius panis albi iudelicet
qui mintis apponitur
sicut ⁊ cotidiam. pasta in
statera posita nequaqͣm
plus ponderare debet s eqͣ
lance appendi. De cneul
N eccłiis nr̃is non sint cu¬
culle deforis flocate ⁊ sub¬
alares diurni non sint
capͥni. ł corduani s uac¬

Expanded text:
mus, et minutis in minutione sua, sicut in sententia eorum descriptum est. Cujus panis, albi videlicet qui minutis apponitur, sicut et quotidiani pasta in statera posita, nequaquam plus ponderare debet, sed aequa lance appendi. CAP. XV. In ecclesiis nostris non sint cucullae deforis floccatae : et subtalares diurni non sint caprini vel corduani, sed vac
Abbreviated transcription (Latin):
ti loqui simul.lxxxui.
onstitiumus. ut nul¬
lus abbas ad aliam
domum ueniens. monachũ
de labore sine licentia reti¬
neat. nec cum pluribus ꝙͣ
cum duobus simul loqua¬
tur. preter abbates uisita¬
tores. Quos eis in audito¬
ria. uel eis in locum proxi¬
mum auditorio monacho¬
rum. euocare liceat. C eterũ
per curiam. uel infirmito¬
rium. aut extra terminoᷤ
sine abbatis licentia. uel
prioris si abbris defuerit.
monachum ducere. excep¬
tis ut diximus iusitato¬
ribus. nulli liceat. Dũ
autem abbas soquitur¬
superuenerit stando bre¬
uiter si necesse sit loqui
poterit: sed ꝯsedere etiam nõ¬
rogatus non presumat. si

Expanded text:
ti hospiti simul loqui. Constituimus ut nullus abbas ad aliam domum veniens, monachum de labore sine licentia retineat, nec cum pluribus quam cum duobus simul loquatur, praeter abbates visitatores, quos ei in auditorio vel in locum proximum auditorio monachorum evocare liceat. Caeterum per curiam vel infirmitorium aut extra terminos sine abbatis licentia vel prioris, si abbas defuerit, monachum ducere, exceptis, ut diximus, visitatoribus, nulli liceat. Dum autem abbas cum duosupervenerit, stando breviter, si necesse sit, loqui poterit; sed consedere etiam rogatus non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
literas discentib. lxxuii.
ullus pueroꝵ doceatur
litteras intra monaste¬
rium uel in locis monaste¬
rii.nisi sit monachus uel
receptus inꝑbatione noui¬
tius. Qib temꝑe lectionis
discere licet. & notandum
quia nullum nisi post qũ
tis contem nentis patrẽ
bbas filius qui abbatẽ

Expanded text:
litteras discentibus. Nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium vel in locis monasterii, nisi sit monachus vel receptus in probatione novitius, quibus tempore lectionis discere liceat. Et notandum quia nullum nisi post quintis contemnentis Patrem bbas filius qui abbate
Abbreviated transcription (Latin):
uis domini..
Ntrib antẽ sequentib di¬
eb missa matutinalis e¬
rit. Puernatus ẽ. In pͥma
die istorum tum dierũ sci¬
hanc p̃dictam missam pͥ
q̃s. Deinde epła. Apparuit
gr̃a dei. Euangłm. Exiit e¬
dictum. Inscd̃a autem die
uidelicet in die sc̃i ioħis
euang liste pͥma cotła e¬
rit. Concede q̃tiad. Sc̃da uero.

Expanded text:
is Domini. In tribus autem sequentibus diebus missa matutinalis erit, Puer natus est nobis. In prima die istorum trium dierum scihanc praedictam missam priquaesumus. Deinde Epistola, Apparuit gratia Dei. Evangelium, Exiit edictum. In secunda autem die, videlicet in die sancti Joannis evangelistae, prima Collerit, Concede
Abbreviated transcription (Latin):
Quius festiuitas. t̃a in nocte ꝙͦ.
indie plenarieagat᷑. ⁊ obser¬
tib festiuitatib ẽ assigna.¬
ta. scił de cõmemorationib
faciendis. de matutinalis miᷤ¬
se dispositiõe. de dñica si oc¬
currerit. de mortuo si p̃sens
fuerit. Ad introitũ uͦ ma
tium. Postea de natiuitate.
Deinde de octauis sc̃orũ ꝑor
dinem. Missa matutinia¬
lis. dum medium silentiũ.
Prima colła. Omnip̃c sempit̾¬
ne deus dirige. Sed̾a. Sa nob
q dñe. Tercia. Concede. Postea
ꝑactis nocturis. mox ꝑgant
fratres more solito ad lumiles
nare .⁊ post laudes sine in¬
teruallo prima sequatur.
Edicta. missa celebretirr ut

Expanded text:
in nocte quam in die plenarie agatur. Et obsertibus festivitatibus est assignata: scilicet de commemorationibus faciendis, de matutinalis missae dispositione de Dominica si occurrerit, de mortuo si praesens fuerit. Ad introitum vero mum silentium; postea de Nativitate: deinde de octavis sanctorum per ordinem. Missa matutinalis, Dum medium silentium. Prima Collecta, Omnipotens sempiterne Deus, dirige. Secunda, Adesto, Domine. Tertia, Concede. Postea peractis nocturnis mox pergant fratres more solito ad luminare legere, et post Laudes sine intervallo Prima sequatur. Qua dicta, missa celebretur ut
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die. Deinde da nob̾
tñ quia si indie scĩ stepħi die
dñica occurrerit ł p̃sens de¬
functus ad missam matuti¬
nalẽ suꝑuen̾it. indie sc̃i iohis.
Epła. Apparuit gr̃a. Euangłm.

Expanded text:
hodierna die; deinde, Da nobitamen quia si in die sancti Stephani dies Dominica occurrerit, vel praesens defunctus ad missam matutinalem supervenerit in die sancti Joannis: Epistola, Apparuit gratia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam stanti in stallo suo a nul¬
lo suꝑueniente inclinabitur
nisi abhis quatuor. Id tamen ob¬
seruandum ut sihis qui ꝑpi¬
quiores abbi stabe solent non¬
dum ingressi s alii intrauerĩt.
inter quos ⁊ abbatem nullus
adhuc medius stet. quot de
talib exutralibet parte chori
intrauerint.tot inclinent ei.
Cum autem ꝑuenerint ad loca
sua stent u̾sis uultib ad alta¬
re. donec signum remaneat.Si¬
militer autem stent ante oms
horas diei ⁊ missas. Dimisso
si ad altare signent se.⁊ rursum
in clinantes stent ibidem. Dic¬
to itaq deus inadiutorium me¬
uni uitende. morose ⁊ trahẽ¬
doa sacerdote cancellatis ma¬
nib in curuentur ꝑfunde do¬
me festina. eadem morosita

Expanded text:
etiam stanti in stallo suo a nuletiam stanti in stallo suo a nullo superveniente inclinabitur, nisi ab his quatuor. Id tamen observandum, ut si, his qui propinquiores abbati stare solent, nondum ingressis, alii intraverint, inter quos et abbatem nullus adhuc medius stet, quot de talibus ex utralibet parte chori intraverint, tot inclinent ei. Cum autem pervenerint ad loca sua, stent versis vultibus ad altare donec signum remaneat. Similiter autem stent ante omnes horas diei et missas. Dimisso rsi ad altare signent se, et rursum inclinantes stent ibidem. Dicto itaque Deus in adjutorium meum intende, morose et trahendo a sacerdote, cancellatis manibus incurventur profunde, dome festina, eadem morosita
Abbreviated transcription (Latin):
udito signo adiugilias
surgant fratres ⁊ p̃̾parati
intrent eccłiam inclinantes ad
pmum altare. quod semꝑ faci¬
ant quociens coram quolibet
altari transeunt. Q rursus in¬
clinantes ad mauus altare. in¬
trent inchorum asuꝑiori parte.
Lam ab inferioriñ solent intra¬
re. nec etiam exire. quando pͥo¬
res stant in choro deorsum: p̃ter
abbatem ⁊ porem ⁊ alios qui
ex utraq parte ꝓpinquiores fra¬
stant abbi. uel pori. Porro ab¬
bate p̃sente uel etiam absente
tam ab inferiori quam asuꝑ¬
iori parte.tot intrent uel exe¬
ant inter stallum abbatis.
⁊ pͥoris. tan ad suas lectiones
legendas quam ad benedic¬
tiones accipiendas eant ł
redeant. quot unusquisq ab¬
bas ꝓsui oratorii positione.
uidicau̾it expedire. Ꝙ notan¬
dum quod ab̃bi chorum intͣn¬
ti non melinatur nisi ad uob
siue abbates sint siue monachi.
quorum alter in suo choro ⁊ alt
inͥ altero qui ẽ ei ꝑpinquior.Si¬
mliter dechor nouitiorum u¬
nus hinc: ⁊ unus inde. Abbati

Expanded text:
udito signo ad Vigilias surgant fratres, praeparati intrent ecclesiam inclinantes ad primum altatare: quod semper faciant, quoties coram quolibet altari transeunt: et rursus inclinantes ad majus altare, intrent chorum a superiori parte. Nam ab inferiori non solent intrare, nec etiam exire, quando priores stant in choro deorsum praeter abbatem et priorem, et alios qui ex utraque parte propinquiores astant abbati vel priori. Porro abbate praesente vel etiam absente tam ab inferiori quam a superiori parte tot intrent vel exeant, et inter stallum abbatis et prioris tam ad suam lectiones legendas, quam ad benedictiones accipiendas eant vel redeant, quot unusquisque abbas pro sui oratorii positione judicaverit expedire. Et notandum quod abbati chorum intranti non inclinatur nisi a duobus, sive abbates sint sive monachi, quorum alter in suo choro, et alter qui in altero est ei propinquior. Similiter de choro novitiorum unus hinc et unus inde. Abbati
Abbreviated transcription (Latin):
abbatib. terciam ille qui stat
post ebdomadariumQrtam
uero qui est sed̾s in altero cho¬
ro. Absente uero ebdomadario
quicumq pͥmam antipħam in¬
cspit. suie sit suꝑior ebdomiada¬
rio siue inferior. si alius uixtase
inferius suꝑuenerit tciam an¬
tipham ei incipiendam nomi
net.Similiter faciat qui sc̃dã
antipħam incepit. in alio choro.
ui autem cantat responsori¬
um. anteqͣm illud incipiat. in¬
clinet.⁊ post uersum iterum
in clinet. Qndo uero canitur
responsorium de aliqua hysto¬
ria. postquam inceptum fue¬
rit. uertant uultus ad inuicẽ
tam ille qui incipit qͣm ceteri.
ymnus sic incipiatur ut ad
laudes diximus. Si benedicti¬
o de uia regressis danda fue¬
rit.ante commemorationes si
affuerint dentur. ⁊ stent fratreᷤᷤ
uersis uultib ad altare. donec
benedictio compleatur. D̾si¬
militer ad ommnes horas siue e¬
untib siue regiedientib fiat
p̃ter completorium quando
suꝑ formas iacemus. Quo¬

Expanded text:
abbatibus: tertiam ille qui stat post hebdomadarium: quartam vero qui est secundus in altero choro. Absente vero hebdomadario quicunque primam Antiphonam incepit, sive sit superior hebdomadario sive inferior: si alius juxta se inferius supervenerit, tertiam Antiphnet; similiter faciat qui secundam Antiphonam incipit in alio choro. Qui autem cantat Responsorium, antequam illud incipiat, inclinet; et post versum iterum inclinet. Quando vero canitur Responsorium de aliqua historia, postquam inceptum fuerit vertant vultus ad invicem, tam ille qui incipit quam caeteri: hymnus sic incipiatur, ut ad Laudes diximus. Si benedictio de via regressis danda fuerit, ante commemorationes, si adfuerint, detur: et stent fratres versis vultibus ad altare, donec benedictio compleatur. Quod similiter ad omnes horas, sive euntibus sive regredientibus fiat, praeter Completorium quando super formas jacemus.
Abbreviated transcription (Latin):
selector petat benedictionẽ
⁊ dicat lectionem. Ds kari¬
tas est ⁊ qui manet in cartta¬
te in deo manet ⁊ deus ineo.
ante refectionem. ⁊ post. d̃s̃
pacis ⁊ dilectionis maneat
semꝑ cum omnib nobis.
d si ip̃e lector suꝑioris gradͦ
fuerit aliquis cłicorum ab
eo petat benedictionens ⁊ di¬
cat utraniq lectionem. Si
uero nullus dicus ibi fuerit
laicus petat benedictionem.
⁊ ip̃e lector dicat lectionem.
De p̾itantiis sicut supra ordi¬
nauinus fiat.si tamen in ea par¬
te refectori nullus p̃ter eum
fuerit. licebit eum transirem
aliam parten⁊ dart cui uolu¬
erit. Post refectionem dicta lec¬
tione u̾sum dicant ibidem uo¬
cͥc mediocri ad ungentes mi¬
serermei deusu̾sis uultibad
iniuicem ullo rremꝑe se ibidẽ
ꝓsternentes. Sioꝙ finitis gra¬
tĩs lector menseomni temꝑe
post refectibnem sexintorum
excepto quando fratres ii es¬
t̾ate post prandium dormie¬
rint. nolam tamdit̾i pͥulset:

Expanded text:
sae lector petat benedictionem, sae lector petat benedictionem, et dicat lectionem, Deus charitas est, et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo, ante refectionem. Et post, Deus pacis et dilectionis semper maneat cum omnibus nobis. Quod si ipse lector superioris gradus fuerit, aliquis clericorum ab eo petat benedictionem, et dicat utramque lectionem: si vero nullus clericus ibi fuerit, laicus petat benedictionem, et ipse lector dicat lectionem. De pitantiis, sicut supra ordinavimus, fiat: si tamen in ea parte refectorii nullus praeter eum fuerit, licebit eum transire in aliam partem, et dare cui voluerit. Post refectionem, dicta lectione, versum dicant ibidem voce mediocri adjungentes Miserere mei, Deus, versis vultibus ad invicem, nullo tempore se ibidem prosternentes. Sicque finitis gratiis, lector mensae omni tempore post refectionem servitorum, excepto quando fratres in aestate post prandium dormierint, nolam tandiu pulset,
Abbreviated transcription (Latin):
alternatim bini ⁊ bini cun¬
tes iuniorib scił p̃euntib
ita tamen. ut pͥor uel quili¬
bet conuentum tenens so¬
lus eos in medio utriuisq cho¬
risequat᷑. S si abbas aliqͥs
affuerit: eat pͥor cum socio.
abbas autẽ solus. Si duo
abbates fuerint eant simł.
Fratrib itaq intrantib ec¬
cłiam qui pͥor clicorum cho¬
rum intrauerit si hoc con¬
uenienter implere possit.
pulset signum. Ingredien¬
tes uero chorum ordinent᷑
sicut ad missas uersis uul¬
tib ad altare usꝙ ad gła
patri. ⁊ tunc ꝑsteruantur
suꝑ formas. uel si tale tempꝰ
fuerit inclinent ⁊ post reside¬
ant suꝑ miscd̃ias. finitis gra¬
tiis surgentes inclinent.⁊
Unc pulsetur campa¬
na ad conuocandos ser¬
uitores. Qͥ congregati di¬
cant uersum uoce mediocri.
Absente abbe ⁊ pͥoreiqui pͥor ẽ
ordine conuersionis nssubi
sit aliquis suꝑioris gradus.
cybum semꝑbenedicat. Ab eo
autem qui suꝑioris uẽbe¬
qualis gradus fueritmen¬

Expanded text:
alternatim, bini et bini eunalternatim, bini et bini euntes, junioribus scilicet praeeuntibus: ita tamen ut prior, vel quilibet conventum tenens, solus eos in medio utriusque chori sequatur. Sed si abbas aliquis adfuerit, eat prior cum socio, abbas autem solus: si duo abbates fuerint, eant simul. Fratribus itaque intrantibus ecclesiam, qui prior clericorum chorum intraverit, si hoc convenienter implere possit, pulset signum. Ingredientes vero chorum ordinentur sicut ad missas versis vultibus ad altare usque ad Gloria Patri: et tunc prosternantur super formas: vel, si tale tempus fuerit, inclinent: et post resideant super misericordias. Finitis gratiis surgentes inclinent, et bus. Tunc pulsetur campana ad convocandos servitores: qui congregati dicant versum voce mediocri. Absente abbate et priore, qui prior est ordine conversionis, nisi ibi sit aliquis superioris gradus, cibum semper benedicat. Ab eo autem qui superioris vel aequalis gradus fuerit men
Abbreviated transcription (Latin):
tum omino teneat pͥor sicut
⁊ ceteri. Ueriumntñ hospites
de potu suo generali alii. non
dent nec alius accipiat.Si qͥs
de comedentib uel de seruito¬
rib offenderit aliquomodo.
petat ueniam ante gradum.
Et facto sonitu apͥore cum cul¬
tello surgat ⁊ inclinet. ⁊ rede¬
at ad locum suum. Remotis
scultellis colligat cocus cocle¬
aria pͥus ad extera parte inci¬
piens apͥore. Deinde asmistra
incipiens iuxta pͥorem. Cum
pͥor finiri uoluerit lectionem:
lectori dicat. Quautem. Ꝙ res¬
ponso deo gr̃as. cooꝑiant qd fu¬
ꝑ ẽ de pane Inclinato lectore.
pulset pͥor campanam ⁊ mox
surgentes stent ante mensas
eo cedine quo ante refectio¬
nem steterunt. dicentes uer¬
sum quem cantor incipiat.
campana dimissa. Qͦ dicto:
inclinent ⁊exeant cantan¬
tes miserere meideus. Qem
incrpiat cantor illis cum e¬
eo cantantib qui stant in
dextro choro meccłia. Scd̾m
uero uersum dicat sinister
chorus. Et sic cantent cet̾os

Expanded text:
rum omnino teneat prior, sicut rum omnino teneat prior, sicut et caeteri. Verumtamen hospites de potu suo generali alii non dent, nec alius accipiat. Si quis de comedentibus vel de servitoribus offenderit aliquo modo, petat veniam ante gradum. Et facto sonitu a priore cum cultello, surgat et inclinet, et redeat ad locum suum. Remotis scutellis, colligat cocus coclearia prius a dextera parte, incipiens a priore: dehinc ad sinistram, incipiens juxta priorem. Cum prior finiri voluerit lectionem, lectori dicat: Tu autem: et responso Deo gratias, cooperiant quod superest de pane. Inclinato lectore, pulset prior campanam, et mox surgentes stent ante mensas eo ordine quo ante refectionem steterunt, dicentes versum quem cantor incipiat campana dimissa: quo dicto inclinent, et exeant cantantes Miserere mei, Deus, quem incipiat cantor, illis cum eo cantantibus qui stant in dextro choro in Ecclesia: secundum vero versum dicat sinister chorus. Et sic cantent caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
panem pͥore tamen pͥus hoc fa¬
ciente. Ex hinc nullus exeat de
refectorio. Nullus etiam ince¬
dat comedendo. Nullus ibi ab¬
luat scẏphum manu s liniat
qui uoluerit. Nullus tergat
manus uel cultellũ ad mapu¬
lam nisi pͥus terserit cum pane.
Qui uoluerit salacciꝑe cuni cul¬
tello accipiat. Qͥ bibit. duab
manib teneat seyphum. Si qͥs
uiderit alicui de ẽẽ. qdhabere
debeat. requiratia creo. uelacel¬
larario. & aliquid apponitt
cui apponit᷑ inuicem sibi incli¬
nent. Cui aitem pͥor aliquid
nuserit pͥus inclinet deferenti.
deinde assurgens humiliet se
uersus pͥorem. De cybo conmu¬
ni nemo diuidat alicui. d si
cin aliquidsuꝑ additũ. fuerit
nisi ꝑ minutione uel infirmi¬
tate ei cdatum fuerit a cellara¬
rio. tantũ potest dare iuxra se¬
denti. ad dexteram ⁊ ad sinist᷑m
lli uero nulli dare debẽt. Si aũ
uni tantum dederit. ille potest
dare uixta seposito. s ultra ñ
ꝑcedat. Hanc legem pitantia¬

Expanded text:
panes, priore tamen prius hoc fapanes, priore tamen prius hoc faciente. Ex hinc nullus exeat de refectorio, nullus etiam incedat comedendo. Nullus ibi abluat scyphum manu, sed liniat qui voluerit. Nullus tergat manus vel cultellum ad mapulam, nisi prius terserit cum pane. Qui voluerit sal accipere, cum cultello accipiat. Qui bibit, duabus manibus teneat scyphum. Si quis viderit alicui deesse quod habere debet, requirat a coco vel a cellerario. Qui aliquid apponit, et cui apponitur, invicem sibi inclinent. Cui autem prior aliquid miserit, prius inclinet deferenti, deinde assurgens humiliet se versus priorem. De cibo communi nemo dividat alicui. Quod si cui aliquid superadditum fuerit, nisi pro minutione vel infirmitate ei datum fuerit a cellerario, tantum potest dare juxta sedenti ad dexteram et ad sinistram: illi vero nulli dare debent. Si autem uni tantum dederit, ille potest dare juxta se posito, sed ultra non procedat. Hanc legem pitantia