comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atinidinẽ qui longius ab erat peteret. ĩn ipso itinere positũ
Namma qurȩ imnpnis ꝑxima imminebat absumeret nit¬
qeadeum. Etee etiam in hoc suscepi preces tuas: ut non sub¬
uertam urbem ꝓqua locutus es. et cetera Oquanta ins¬
cera diuune pietatis. non solum iustum aꝑ dictione sccler¬
rum lberat: s et plurimis eoꝵ ꝓpter salutem euisdẽ u¬
stutam quam non meruere concedit.: ut et meis qui ꝑ¬
rent quid impietas mereretur ostenderet: et inhis qui
remanerent. quantum intercessio pioꝵ apud dm̃ ualeret
indicaret Scerreo uocatum ẽ nomen urbis illius segor.
Segor interpretatur parua. Que icerreo sic uocata ẽ. quia
dixerat loth Nunquid non modica ẽ : Prius aut̃ hale uo¬
cabatur. ut insuꝑioribus legitur. Contra regem bale. ipsa
ẽ segor. Interpretatur aut̃ bale deuoratio: quamita dic¬
tam aiunt hebrei: Qđ tercio t̾re motu absorta sit. Sient

Expanded text:
altitudinem qui longius aberat peteret, in ipso itinere positum altitudinem qui longius aberat peteret, in ipso itinere positum flamma quae impiis proxima imminebat absumeret. Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es, etc. O quanta viscera divinae pietatis! non solum justum a perditione sceleratorum liberat, sed et plurimis eorum propter salutem ejusdem justi vitam quam non meruere concedit, ut et in eis qui perirent quid impietas mereretur ostenderet, et in his qui remanerent quantum intercessio piorum apud Deum valeret indicaret. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor. Segor interpretatur Parva, quae idcirco sic vocata est, quia dixerat Lot, Nunquid non modica est. Prius autem Bale vocabatur, ut in superioribus legitur: Contraque regem Bale, ipsa est Segor. Interpretatur autem Bale devoratio, quam ita dictam aiunt Hebraei, quod tertio terrae motu absorpta sit. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ardores et incentiia uitioꝵ que parumꝑ euasisse
uidemur: incauti repetamus. Neq omĩmodis in iicinia pec¬
cantium quantum possibile ẽ manere consentiamus. ne illo¬
rum exemplo a nrẽ uia rectitudinis ab erremus. iuxta il¬
tuo pscalmiste de beato uiro. Et inuia peccatoꝵ nonstetit.s. ad
fastigium ardue conuersationis conscendere otius curens
ritq lotb adeos: queso dñe mi quia inuenit seruis tulis
gram coram te. et magnificasti miscłiam tuam quam
fec isti mecumi ut saluares animam meã: Nec possum inmon¬
tẽ saluari. ne forte. ADprehendat me malum. ẽ enuitas hec
uixta adquam possum fugere parua: et salu abor in ea
Non itapresidium uicine ciuitatis petit beatus loth quasi
malum sibi alicuius plage suꝑ uenturum timeret si aq
montem ꝓuenire potuisset: s e⁊ potius intentione ad ei¬
nitatem iuixta positam diuertere eupiebat: ne dum montis

Expanded text:
videlicet ardores et incentiva vitiorum quae parumper evasisse videlicet ardores et incentiva vitiorum quae parumper evasisse videmur incauti repetamus, neque omnimodis in vicinia peccantium, quantum possibile est, manere consentiamus, ne illorum exemplo a nostrae via rectitudinis aberremus, juxta illud Psalmistae de beato viro: Et in via peccatorum non stetit , sed ad fastigium arduae conversationis conscendere ocius curemus. Dixitque Lot ad eos: Quaeso, domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te, et magnificasti misericordiam tuam quam fecisti mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari ne forte apprehendat me malum. Est civitas haec juxta ad quam possum fugere parva, et salvabor in ea. Non ita praesidium vicinae civitatis petiit beatus Lot, quasi malum sibi alicujus plagae superventurum timeret, si ad montem pervenire potuisset; sed ea potius intentione ad civitatem juxta positam divertere cupiebat, ne dum montis
Abbreviated transcription (Latin):
tes adima concupiscentiȩ mundialis animum deflectamus.
uel ne relicto aratro agriculture sp̃italis retro respiciamus:
quando non ultra nobis oꝑm aliqua correctio restat. s coꝵ
que oꝑati sumus reddenda ratio instat: uerum potius im¬
minente iudicio fidelibus hec exortatio datur: ut cęptis bo¬
nis ac salubribus insistant: nec uitioꝵ que relinquere conta¬
gia repetentes. loth imitentur uxorem: que ardentem sulphu¬
re sodomam dum in cauta respiceret: uersa ẽ in statuam salis.
Lum ergo nos dũs uxorem loth imitari. ꝓhibet: ostendit ꝓfec¬
to. qđ incendium ciitatis ad qđ ocłos reduxerat. flammas
uitioꝵ quas uitare et ualemus et debemus. exprimit. Unde
nunc exortatio angłoꝵ qua eductum de sodomis loth ad¬
monuerunt ne retro respicere. neq in omĩ circa regionem
consisteret. s montem saluandus peteret: et sp̃italiter
intelligenda. et maxima ẽ nobis intentione sequenda. Ne

Expanded text:
tes, ad ima concupiscentiae mundialis animum deflectamus; tes, ad ima concupiscentiae mundialis animum deflectamus; vel ne, relicto aratro agriculturae spiritalis, retro respiciamus, quando non ultra nobis operum aliqua correctio restat, sed eorum quae operati sumus reddenda ratio instat; verum potius, imminente judicio, fidelibus haec exhortatio datur, ut coeptis bonis ac salubribus insistant, ne, vitiorum quae reliquere contagia repetentes, Lot imitentur uxorem, quae ardentem sulphure Sodomam dum incauta respiceret, versa est in statuam salis. Dum ergo nos Dominus uxorem Lot imitari prohibet, ostendit profecto quod incendium civitatis, ad quod oculos reduxerat, flammas vitiorum, quas vitare et valemus et debemus, exprimit. Unde nunc exhortatio angelorum, qua eductum de Sodomis Lot admonuerant ne retro respiceret, neque in omni circa regione consisteret, sed montem salvandus peteret, et spiritaliter intelligenda, et maxima est nobis intentione sequenda; ne
Abbreviated transcription (Latin):
tmẽ in diebus loch. edebant et bibebant.: emebant. et uen¬
debant plantabant et edificabant. Qua die aut̃ exuit lothi
a fodomis. pluit ignem et sulphur de celo. et omis ꝑdidit.
Sedm hec erit.: qua die filius hominis reuelabitiu: eus at te¬
statur etiam apłs ud as dicens. sicut sodonia et gomor
penam sustmentes. Pocest aut̃ idem ignis soclomitieus
etiam flammas uitioꝵ quibus inhac uita reybi uruntur atq ad
sempiternum preparantur incendium: noninconuenient insinua¬
re. Qui cumnunc in concupiscentiis terrenis carnisq illecebris ar¬
dere non cessant: tunc igne ultionis ardere nunquam desistunt:
hunc quoq signum dño affirmante. immo etiam docente qui
ait. In illa hora qui fuerit intecto. et uasa eius indomo: ne des¬
cendat tollere illa. Et quim agrõ. simuliter non redeat retro:
memores estote: uxoris loth. Neq enim docemur ne instante
articulo ultimi ex aminis culmen rectȩ conuersationis deseren¬

Expanded text:
tum est in diebus Lot, edebant et bibebant, emebant et ventum est in diebus Lot, edebant et bibebant, emebant et vendebant, plantabant et aedificabant, qua die autem exivit Lot a Sodomis, pluit ignem et sulphur de coelo, et omnes perdidit. Secundum haec erit qua die Filius hominis revelabitur . Cui attestatur etiam apostolus Judas dicens: Sicut Sodoma et Gomorrhpoenam sustinentes . Potest autem idem ignis Sodomiticus etiam flammas vitiorum quibus in hac vita reprobi uruntur, atque ad sempiternum praeparantur incendium, non inconvenienter insinuare, qui cum nunc in concupiscentiis terrenis carnisque illecebris ardere non cessant, tunc igne ultionis ardere nunquam desistent. Hunc quoque sensum Domino affirmante, imo etiam docente, qui ait: In illa hora qui fuerit in tecto et vasa ejus in domo, ne descendat tollere illa; et qui in agro, similiter non redeat retro; memores estote uxoris Lot . Neque enim docemur ne instante articulo ultimi examinis, culmen rectae conversationis deseren
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatem qui ad electorum sortem ꝑtinent latet: non ta¬
men ab agenda cura nrẽ salutis cessandum. non ab instru¬
endis peunis lingua ẽ continenda: s ad exemplum beati
botb et nobis caste uiuendum. et errantium quoq coirec¬
ttont officium pietatis inpendendum. Constat enim quia
et si predestinatos adinteritum. saluare noquiuimus. s
ramen benignitatis quam erga illoꝵ salutem inpencdimus.
mercedem non ꝑdimus. Et eduxerunt eum posuertis
extra suutatem Ibilocutus ẽ ad eum salua animam tuã:
noli respicere post tergum. nec stes in om̃i circa regionem.
S inmonte faluum te fac ne et tu simul ꝑeas Generaliter
purdem in cendium et ꝑditio sodomoꝵ de qua ereptus est
loet penam ultime districtionis designat:. Quando com¬
pieta infine seli summa electoꝵ: oms impi eternum rapi¬
uitur inignem. Uno exponente qui ast Similiter sicuit fac¬

Expanded text:
fragilitatem qui ad electorum sortem pertinent latet, non tafragilitatem qui ad electorum sortem pertinent latet, non tamen ab agenda cura nostrae salutis cessandum, non ab instruendis proximis lingua est continenda, sed ad exemplum beati Lot, et nobis caste vivendum, et errantium quoque correctioni officium pietatis impendendum, constat enim quia etsi praedestinatos ad interitum salvare nequivimus, nostrae tamen benignitatis quam erga illorum salutem impendimus mercedem non perdimus. Et eduxerunt eum posueruntque extra civitatem. Ibi locutus est ad eum: Salva animam tuam, noli respicere post tergum, nec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. Generaliter quidem incendium et perditio Sodomorum, de qua ereptus est Lot, poenam ultimae districtionis designat; quando, completa in fine saeculi summa electorum, omnes impii aeternum rapientur in ignem, Domino exponente, qui ait: Similiter sicut fac
Abbreviated transcription (Latin):
mo usq ad maximum: ita ut ostium inuenire non possent.
et cetera usq adid qđ dixit loth ad generos suos. Surgite
egredimini de locoisto: quia delebit dñs ciuitatẽ hanc: et
iusus ẽ quasi ludens loqui Qđ ostium loth obelusert̃ an¬
głi ne uel ipsum uel aliquem dedomo ipsius possent ad ꝑ¬
dendum raꝑe sodomite patenter insimat. quia nullum
de electis dei ꝑdituraᷤ impietas et ꝑsecutio reꝓboꝵ. Dicente
dnõ le ouibus suis. Et ego uitam eternam do eis: et non ꝑi¬
bunt in eternũ: Non rapiet eas quisquã demanu mea. Qd̃
item loth facultate ab angłis data nullum de ciusb̾ ꝑfidis
ne de fius quidem eognatis siue amicis. tam et si multum
conatus potuit ad salutem reuocare: Significat quia nulius
labor hominis ad numerum predestinatoꝵ qui ante constiti¬
tionem mundi electisunt adño uel unam possit auimam
a dicere. Nouit enim dñs qui sunt eius Uerum et si nr̃am

Expanded text:
mo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent, mo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent, et caetera usque ad id quod dixit Lot ad generes suos: Surgite, egredimini de loco isto, quia delebit Dominus civitatem hanc, et visus est quasi ludens loqui. Quod ostium Lot obcluserunt angeli, ne vel ipsum, vel aliquem de domo ipsius possent ad perdendum rapere Sodomitae, patenter insinuat quia nullum de electis Dei perditura sit impietas et persecutio reproborum, dicente Domino de ovibus suis: Et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, et non rapiet eas quisquam de manu mea . Quod item Lot, facultate ab angelis data, nullum de civibus perfidis, ne de suis quidem cognatis sive amicis, tametsi multum conatus, potuit ad salutem revocare, significat quia nullius labor hominis ad numerum praedestinatorum, qui ante constitutionem mundi electi sunt a Domino, vel unam possit animam adjicere: Novit enim Dominus qui sunt ejus. Verum etsi nostram
Abbreviated transcription (Latin):
leribus atq suis facmoribus implicare contenderent. Qđ ue¬
ro furentibus eis in tale flagitium patrandum dicit int̾ alla
loth. Habeo duas filias quȩ necdum cognouert̃ uirum. e¬
ducam Eas aduos. et abutimini eis sicut plaeuerit uobis:
Dum mͦ uiris istis nichil faciatis mali: Qm̃ prostituere uolebat
filias suas hac cõpensatione ut uiri hospites eiꝰ nichil asodo¬
mitis tale paterentur: utrum admitendasit compensatio
flagitiorum. uel quorumq peccatoꝵ ut nos faciamus ma¬
li aliquid ne alius grauius malum faciat. an potius ꝑtur¬
bationi loth non consilio tribuendum sit. Quia hoc dixe¬
rit: inerito queritur: et nimirum ꝑiculosissime admittitur
hec compensatio si aut̃ ꝑ turbationi humanȩ tribuitur. et
menti tanto malo ꝑmotȩ: nullomodo imitanda ẽ. Et ecce
miserunt manum uiri et introduxerunt ad se loth. clausert̃¬
q ostium. et eos qui erant foris ꝑcusserunt cecitate amini¬

Expanded text:
leribus atque suis facinoribus implicare contenderent. Quod veleribus atque suis facinoribus implicare contenderent. Quod vero furentibus eis in tale flagitium patrandum dicit inter alia Lot: Habeo duas filias quae nec dum cognoverunt virum, educam eas ad vos, et abutimini eis, sicut placuerit vobis, dummodo viris istis nihil faciatis mali. Quoniam prostituere volebat filias suas hac compensatione, ut viri hospites ejus nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit compensatio flagitiorum vel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius gravius malum faciat, an potius perturbationi Lot non consilio tribuendum sit quia hoc dixerit, merito quaeritur; et nimirum periculosissime admittitur haec compensatio; si autem perturbationi humanae tribuitur, et menti tanto malo permotae, nullomodo imitanda est. Et ecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos qui erant foris percusserunt caecitate, a mini
Abbreviated transcription (Latin):
eo compellente facere consenserunt: ut sic industriam hos¬
pitalitatis enis diligentius ꝓbarent᷑ ꝓbatam dignius
remunerarent: dum eum apeccantium interitu cum sua
domo eriperent. Prius aũt quam irent cubitum. u¬
ri ciuitatis uallauerunt domum apuero usq ad senẽ
omis popłs simul: uocaueruntq loth. et dixerunt ei Ubi
sunt iiri qui introierunt ad te nocte: Educ illos noetehus
ut cognoscamus eos. et cȩtera Hoc ẽ qđ pheta esaias de
popło isrł supra modum peccante: ait. Peccatum suum
sicut sodoma predicauerunt: nec absconderunt. Peccatũ
suum quippe sodomitȩ predicauerunt nec absconderunt.
cum absq respectu pudoris aliciuus om̃s apuerili etatȩ
usq adultimam senectutem masculi inmasculos turpitudinem
oꝑari solebant: ad eo ut ne hospitibus quidem ac ꝑegrinis sua
scelera abscondere. s et hos ium inferendo suisimiles facere sce¬

Expanded text:
eo compellente facere consenserunt, ut sic industriam hoseo compellente facere consenserunt, ut sic industriam hospitalitatis ejus diligentius probarent; probatam dignius remunerarent, dum eum a peccantium interitu cum sua domo eriperent. Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis vallaverunt domum, a puero usque ad senem, omnis populus simul; vocaveruntque Lot, et dixerunt ei: Ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte; educ illos huc, ut cognoscamus eos, etc. Hoc est quod propheta Isaias de populo Israel supra modum peccante ait: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt nec absconderunt . Peccatum quippe suum sicut Sodomitae praedicaverunt, nec absconderunt, cum absque respectu pudoris alicujus omnes a puerili aetate usque ad ultimam senectutem masculi in masculos turpitudinem operari solebant, adeo ut ne hospitibus quidem ac peregrinis sua scelera abscondere, sed et hos, vim inferendo, suis similes facere sce
Abbreviated transcription (Latin):
minus insite nobis miseriȩ tenebras deflemus: quanto in¬
ehil inter has intueri solemus. U eneruntq duo angli
sodomam uespere. sedente loth inforibus eiuitatis. Nonsi¬
ne causa angłi qui ad meridiem ad abraham uenerant.
uespere sodomam uenire ꝑbibentur: quia nimirum ili
ꝓspera ac leta nunciare huic aduersa inferre uenerunt.
Ille fruetu lucis adcelestia flagrabat: hec uitiorum tene¬
bris obsessa ꝓdictioni ȩterne ꝓpinquabat. Qus̃cum ui¬
disset. surrexit et iuit obuiam illis: adorauitq ꝓnus inter¬
ra. et dixit. Obsecro dnẽ. declinate in domum pueri ur̃i.
et manete ibi: et cetera Oagnum ꝑfectumq in beato
loth eremplum deo deuote hospitalitatis ostenditur::
qui ingredientes urbem hospites. non solum oceurrens
excipere paratus fuit: uerum etiam ut ad se diuerterent.
secumq requiescerent. obne rius postulabat. Rennuebant
uuit̃ primo domum eius intrare: qđ tamen post modum

Expanded text:
minus insitae nobis miseriae tenebras deflemus, quanto nminus insitae nobis miseriae tenebras deflemus, quanto nil praeter has intueri solemus. Veneruntque duo angeli Sodomam vespere, sedente Lot in foribus civitatis. Non sine causa angeli qui ad meridiem ad Abraham venerant, vespere Sodomam venire perhibentur, quia nimirum illi prospera ac laeta nuntiare, huic adversa inferre venerunt; ille fructu lucis ad coelestia flagrabat, haec vitiorum tenebris obsessa perditioni aeternae propinquabat. Qui cum vidisset, surrexit, et ivit obviam eis; adoravitque pronus in terra, et dixit: Obsecro, Domine, declinate in domum pueri vestri, et manete ibi, et caetera. Magnum perfectumque in beato Lot exemplum Deo devotae hospitalitatis ostenditur, qui ingredientes urbem hospites non solum occurrens excipere paratus fuit, verum etiam ut ad se diverterent secumque requiescerent obnixius postulabat. Renuebant autem primo domum ejus intrare, quod tamen postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
remansisset locutus ꝓcnutate ꝑitura intercesserit: In qua in¬
tercessione precipue beati abrahȩ ꝑpendenda ẽ humilitas. qͥ
cum tanti sit habitus apud dm̃. ut et eum hospitio quasi fa¬
miliarem susciꝑet. et apud ipsum ꝓ aliis quasi apud unanimi¬
cum intercederet: nichilominus insua estimatione uilis ipse
ꝑmansit ac despectus. Unde insccła sua oratione dicit ad eũ:
Quia semel cȩpi. Ioquar adnm meum cumsimpuluis et cinis.
Quo uerbo manifeste nr̃am redarguit suꝑbiam:qui longe ab
altitudine meritorum eius distantes. longe aco llocutione
diuina ꝓ nr̃a tarditate atq mnertia remotĩnichilominus ty¬
po elationis inflaticinerem nos acpuluerem futuros mi¬
nime recolimus. Nam beatus abraham qͦ diuinȩ uisionis
puritati altius as ꝓpinquauit: eo certius suȩ̨ fragilitatis
in firma dispexit. Et abiecta: at nos quia acontuitu int̾¬
ne claritatis nubilo nr̃e prauitatis excludimur: tanto

Expanded text:
remansisset locutus pro civitate peritura intercesserit. In qua inremansisset locutus pro civitate peritura intercesserit. In qua intercessione praecipue beati Abrahae perpendenda est humilitas, qui cum tanti sit habitus apud Deum, ut et eum hospitio quasi familiarem susciperet, et apud ipsum pro aliis quasi apud unanimum amicum intercederet, nihilominus in sua aestimatione vilis ipse permansit ac despectus; unde in secunda sua oratione dicit ad eum: Quia semel coepi, loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis. Quo verbo manifeste nostram redarguit superbiam, qui longe ab altitudine meritorum ejus distantes, longe a collocutione divina pro nostra tarditate atque inertia remoti, nihilominus typo elationis inflati, cinerem nos ac pulverem futuros minime recolimus; nam beatus Abraham quo divinae visionis puritati altius appropinquavit, eo certius suae fragilitatis infirma dispersit et abjecta. At nos, qui a contuitu internae claritatis nubilo nostrae pravitatis excludimur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm instruit temeritatem: ne ante quam ꝑfeete disea¬
mus.ꝓximorum reprehendere facta presumamus. Qd̃ ipsum
nos et in constructione turris docet. ubi seriptum ẽ. Quia
descendit dñs uidere ciuitatem et turrem. quam edificabar
filii adam. Quid enim de cȩlo interram non uiderit. de quo
scriptum ẽ. quia nudus ẽ infernus eoram illo: et nullum est
oꝑimentum ꝑdictioni: Conuerteruntq se inde et abiert̃
sodomam: abraham uero adhuc stabat coram dño. et. agpin¬
quans ait. Nunquid ꝑdes iustum cum impio: Sifuerint quin¬
quagnita iusti inciuitate. ꝑ ibunt simul. et cętera. usq dũ ait.
Qđ si inuenti fuerint ibi decem: et dixit dñs non delebo ꝓpterde¬
cem. legitur insequentibus qđ duo angłi sodomam uenirent:
et susceptisint aloth.U. nde uerisimile uidetur. qđ hoc in loco
duo angłi discesserint ab abraham. et ille cum uno quisecum

Expanded text:
nostram instruit temeritatem, ne antequam perfecte discanostram instruit temeritatem, ne antequam perfecte discamus, proximorum reprehendere facta praesumamus; quod ipsum nos et in constructione turris docet, ubi scriptum est quia descendit Dominus videre civitatem et turrem quam aedificabant filii Adam; quid enim de coelo in terram non videret, de quo scriptum est quia nudus est infernus coram illo, et nullum est operimentum perditioni. Converteruntque se inde, et abierunt Sodomam; Abraham vero adhuc stabat coram Domino, et appropinquans ait: Nunquid perdes justum cum impio? Si fuerint quinquaginta justi in civitate peribunt simul, et caetera, usque dum ait: Quod si inventi fuerint ibi decem; et dixit Dominus: Non delebo propter decem. Legitur in sequentibus quod duo angeli Sodomam venerint et suscepti sint a Lot; unde verisimile videtur quod hoc in loco duo angeli discesserint ab Abraham, et ille cum uno qui secum
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemia: tollatur auobis cum omni malitia. Cuinimirũ
clamori. contrarius ẽ clamor electoꝵ. Dequo confidenter
suo creatori supplicantes aiuint. dicentes singłi. Onẽ exaudi
orationem meam: et clamor meus adte ꝑueniat. Magnus
quippe illoꝵ clamor. ẽ. meritum sublime. et intentio fidei ce¬
lestia sola querens: ubi xp̃e ẽ in dextera dei sedens. Qui qũ
non terrenas opes. non głam manem caducamꝙ. ñ mori¬
tura carnis gaudia. s suꝑna tantum bona desiderant:
altum ꝓfecto et quasi clamore ꝑsonum ẽ omne qđ agunt
Uerum multiplicato clamore peccatoꝵ. idẽ enormi illoꝵ
scelere: iudeamus quid sequitur: Hescendam in quit. et
uidebo utrum damorem qui uenit ad me oꝑe compleue¬
rint: an non ẽ ita ut sciam Quod ergose descendere dns
ad uidendum anidem clamor uerus eẽt aiebat Non suã
ostendit ignorantiam. qui omĩum habet scientiam. sed

Expanded text:
blasphemia, tollatur a vobis cum omni malitia ; cui nimirum blasphemia, tollatur a vobis cum omni malitia ; cui nimirum clamori contrarius est clamor electorum, de quo confidenter suo Creatori supplicantes, aiunt dicentes singuli: Domine, exaudi orationem meam, et clamor meus ad te perveniat . Magnus quippe illorum clamor est meritum sublime et intentio fidei coelestia sola quaerens, ubi Christus est in dextera Dei sedens; qui quoniam non terrenas opes, non gloriam inanem caducamque, non moritura carnis gaudia, sed superna tantum bona, desiderant, altum profecto et quasi clamore personum est omne quod agunt. Verum multiplicato clamore peccatorum, id est enormi illorum scelere, videamus quid sequitur. Descendam, inquit, et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Quod ergo se descendere Dominus ad videndum an idem clamor verus esset, aiebat, non suam ostendit ignorantiam, qui omnium habet scientiam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sent. uisitandum ad cȩlum redituros deducere felix aut
nunc eoꝵ uita qui anglicam int̾ris conuersationẽ sequim¬
tur: iudelicet sobrie. et iuste. et pie. et caste. uiuendo acdi¬
uinis laudibus semꝑ quantum mortales possibile ẽ uacando
Uerum beatus abrabam. quia dum̃ ad eo gaudenter uenientem
excepit. ut etiam ab euntes quasi domesticum deducere cura¬
ret: Meretutr altiora diumoꝵ oꝑm secreta cognoscere. Qui et
ipse districtionem suꝑne animaduersionis uenturam mun¬
do intelligens. sicut prius se dño deuotum in hospitibus sus¬
cipiendis ostenderat: ita erga ꝓximos sollicitum ꝓ eis post¬
modum supplicando monstrauit. Hixit itaq dñs. Cia¬
mor sodomor sodomoꝵ et gomorre multiplicatus ẽ et pecca¬
tum eoꝵ aggrauatum ẽ nimis Clamorẽ sodomoꝵ scelerum
famam. uel potius infamiam dicit: aquo nos ꝓhibens apss
dicit. Omĩs amaritudo et ira et indignatio. et clamor et

Expanded text:
sent visitandum ad coelum redituros deducere; felix autem sent visitandum ad coelum redituros deducere; felix autem nunc eorum vita qui angelicam in terris conversationem sequuntur, videlicet sobrie, et juste, et pie, et caste, vivendo, ac divinis laudibus semper, quantum mortali possibile est, vacando. Verum beatus Abraham, quia Dominum adeo gaudenter venientem excepit, ut etiam abeuntes quasi domesticos deducere curaret, meretur altiora divinorum operum secreta cognoscere; qui et ipse districtionem supernae animadversionis venturam mundo intelligens, sicut prius se Deo devotum in hospitibus suscipiendis ostenderat, ita erga proximos sollicitum pro eis postmodum supplicando monstravit. Dixit itaque Dominus: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis. Clamorem Sodomorum scelerum famam vel potius infamiam dicit, a quo nos prohibens Apostolus dicit: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo inde uiri direxerunt ocłos contra sodomam: et abra¬
hamsimus grahiebatur deducens eos. Cum surrerisse dicant᷑
inde uiri. ostenditur qđ sedentibus eis asstans ministrabat
abraham: quanius primo stantes uiderit. Diręrerunt aut̃
ocłos contra sodomamꝰ. ut sicut fidem beati abrahȩ letis ꝓmis¬
siomibus remunerarant᷑ ita ꝑfidiam impiȩ ciuitatis flãmis
ultricibus ꝑderent. Iuxta illud ꝓsalmistȩ. qui cum de scĩs
pietatem dñi ꝓmisisset. Ocli dñi suꝑ iustos. et aures eiꝰ ad
preces eoꝵꝰ Protinus seueritatem cius in reyboꝵ ultione sub¬
umxit. Y ultus aut̃ dñi inquiens suꝑ facientes mala. ut ꝑdat
de terra memoriam eoꝵ. Qđ aut̃ cum angłis gradiebatur
abraham deducens eos: ex consuetudine deuote hospitali¬
tatis fecisse credendus ẽ. S felices illi gressus quibus homo
cum angłis ingredi meruit interra: eosq cum ad sȩuenis¬

Expanded text:
ergo inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraergo inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham simul gradiebatur deducens eos. Cum surrexisse dicantur inde viri, ostenditur quod sedentibus eis astans ministrabat Abraham, quamvis primo stantes viderit. Direxerunt autem oculos contra Sodomam, ut sicut fidem beati Abrahae laetis promissionibus remunerarent, ita perfidiam impiae civitatis flammis ultricibus perderent, juxta illud Psalmistae, qui cum de sanctis pietatem Domini praemisisset: Oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum , protinus severitatem ejus in reproborum ultione subjunxit: Vultus autem Domini, inquiens, super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Quod autem cum angelis gradiebatur Abraham deducens eos, ex consuetudine devotae hospitalitatis fecisse credendus est; sed felices illi gressus, quibus homo cum angelis ingredi meruit in terra, eosque cum ad se venis
Abbreviated transcription (Latin):
complicem fecit: Propter qđ et iustȩ dampnationis cum
uiro accepta sententia. audiuit inter. alia. in dolore pari¬
es filios. Primumq cam filium maledictionis. et fratrici¬
dam genuit: Hie sarra subdita timori diuno simus et re¬
ligiosam uiri fidem atq oꝑationem secuta apparente dño expe¬
ctabat ipsa domi. donee uir occurreret. et quȩ eent agenda
disceret: s et epulis insusceptionem dñi preparatis. nichilomi¬
ms ipsa se domi uerecundata retinuit: ac iuirum suum cum
cis preire ad dnm̃ꝰ: eiq munera suȩ deuotionis simul et ip¬
sius offerre gaudebat: Qua ꝓpter ambo reminerationem
siubeneficii.: ꝓmissa sobole ꝑceꝑunt. Nec qualibet sobole: s illa
utiq in qua benedicerentur oms gentes Et merito: ibi enim
reatus p̃uaricationis inprimo adam debita ultione plecte¬
batur: hic tempus redemptionis ꝑ seđm adam et presagaba¬
tur futurum et parabatur. Sequit᷑. Qum surrexissent

Expanded text:
complicem fecit; propter quod et justae damnationis cum complicem fecit; propter quod et justae damnationis cum viro accepta sententia audivit inter alia: In dolore paries filios ; primumque Cain filium maledictionis et fratricidam genuit. Hic Sara subdita timori divino, simul et religiosam viri fidem atque operationem secuta, apparente Domino, exspectabat ipsa domi donec vir occurreret, et quae essent agenda disceret; sed et epulis in susceptionem Domini praeparatis, nihilominus ipsa se domi verecundata retinuit, ac virum suum cum eis praeire ad Dominum eique munera suae devotionis simul et ipsius offerre gaudebat. Quapropter ambo remunerationem sui beneficii promissa sobole perceperunt; nec qualibet sobole, sed illa utique in qua benedicerentur omnes gentes. Et merito, ibi enim reatus praevaricationis in primo Adam debita ultione plectebatur; hic tempus redemptionis per secundum Adam et praesagabatur futurum et parabatur. Sequitur: Cum surrexissent
Abbreviated transcription (Latin):
ut appositis ȩpulis carnalibus insinuet. qđ eum epulis
spitalibus in corde pie uiuendo reficeret. Iuxta qł ipse
dñs de suis amatoribus ꝓmisit. ecce sto ad ostium. et pus
so.siquis audierit uocem meam. et aꝑuerit mͥ. i trabo
adillum. et cenabo cum illo. et ipse mecum: Ille. idẽ ꝓtho
plaustus qui uetitum comedit. et eas quas inpresentia
dnĩ angłoꝵq eius habere ꝑpetuas poterat. delicias ami¬
sit. Fonis etiam aligno uite uisibiliter exelusus: ut paten¬
ter ostenderetur. qđ sapientiȩ fructum incorruptibisem
quo ininsibiliter frui solebat ꝑdidit. Et quia beatus abra¬
ham merito piȩ deuotionis iamfructum sapientiȩ. et uite
stens dnm uidisse ac suscepisse narratur: Illic ȩua relieto
timore diumo neglecto uiri consilio accessit temeraria ad
serpentem in quo diabolus loquebatur. aquo sedueta. ad
comedendum uetita. inrum quoq suȩ preuaricationis

Expanded text:
ut appositis epulis carnalibus insinuet quod eum epulis ut appositis epulis carnalibus insinuet quod eum epulis spiritalibus in corde pie vivendo reficeret, juxta quod ipse Dominus de suis amatoribus promisso; si quis audierit vocem meam et aperuerit ianuam introibo ad illum et cenabo cum illo et plastus, qui vetitum comedit, et eas quas in praesentia Domini angelorumque ejus habere perpetuas poterat delicias amisit, foris etiam a ligno vitae visibiliter exclusus, ut patenter ostenderetur quod sapientiae fructum incorruptibilem, quo invisibiliter frui solebat, perdidit. Et quia beatus Abraham merito piae devotionis jam fructum sapientiae et vitae,stens Dominum vidisse ac suscepisse narratur. Illic Eva, relicto timore divino, neglecto viri consilio, accessit temeraria ad serpentem, in quo diabolus loquebatur, a quo seducta ad comedendum vetita, virum quoque suae praevaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. Cuius uidelicet uitȩ uisione atq Ilustratione et an¬
głi et homines scĩ fiunt ꝑpetuo beati Comparandus sane
uidetur hic locus contrario factis ꝓthoplausti. Ille et enĩ
post reatum preuationis non uidisse dnm̃ dm̃: s uocem tẽ
de ambulantis in paradyso ꝑhibetur audisse. Hic futurȩ
benedictionis fide spe ac dilectione accensus. undit stantem
dnm̃: quia nimirum eum hoc mansura erat ab illo contempla¬
tio diuinę claritatis abscesserat. Ille audita uoce dnĩ dei
ab scondit se tremebundus: quia ꝓfecto se erasse crubesee¬
bat᷑: Hic uiso dnõ statim lȩtabundus ad eueurrit: eui se com¬
placuisse obedientiȩ merito credebat: Ille ad auram post
meridiem:. istȩ in ipso feruore diei: quia hic diuini amous
igne flagiłabat: Ille diuinȩ ꝓtectionis dilectionis ase lucẽ
peccando fugirauerat: hic hospitem dnm̃ recipit ac reficit.

Expanded text:
ipso; cujus videlicet vitae visione atque illustratione et anipso; cujus videlicet vitae visione atque illustratione et angeli et homines sancti fiunt perpetuo beati. Comparandus sane videtur hic locus a contrario factis protoplasti; ille etenim post reatum praevaricationis non vidisse Dominum Deum, sed vocem tunc deambulantis in paradiso perhibetur audisse; hic futurae benedictionis fide, spe ac dilectione, accensus vidit stantem Dominum, quia nimirum cum hoc mansura erat, ab illo contemplatio divinae claritatis abscesserat. Ille audita voce Domini Dei abscondit se tremebundus, quia profecto se errasse erubescebat. Hic viso Domino statim laetabundus accurrit, cui se complacuisse obedientiae merito credebat. Ille ad auram post meridiem, iste in ipso fervore diei; quia hic divini amoris igne flagrabat, ille divinae protectionis et dilectionis a se lucem peccando fugaverat. Hic hospitem Dominum recipit ac reficit,
Abbreviated transcription (Latin):
non uere paritura sum anus: Restat intelligi qđ audito qr
sarra paritura c̾ẽt filium. et abraham prius riserit admi¬
rans ingaudio. et ipsa sarra post modum dubitans ingau¬
dio. Cuius tamen dubietas continuo data ratione diuine
potentie ablata ẽ: Hicente ad eum angło. Nunquid deo
ẽ quicquam difficile: iuxta condictum reuertar ad te. hoc ẽ
eodem tempore uita comitẽ. habebit sarra filium Qua audi¬
ta sententia. adeo. dubietate omĩ reinota. infide confirma¬
ta ẽ. ut merito de illa dicit apłs. Fide et ipsa sara uirtutem
accepit: ad emissionem seminis. Qđ aut̃ dicit reuertar adte.
ad iunxit uita comitẽ. Humano quidem more loquitur:. Qua¬
si diceret. siuita comes fuerit. S altius intellegendum qđ an¬
głi semꝑ uita comite: siue in cęlis conuersentur. seu ad terras
descendant. Illa utiq uita quę dicit. sicut enim pater habet
uitam insemet ipso. sic dedit et filio uitam habere insemet¬

Expanded text:
Num vere paritura sum anus? Restat intelligi quod audito quia Num vere paritura sum anus? Restat intelligi quod audito quia Sara paritura esset filium, et Abraham prius riserit admirans in gaudio, et ipsa Sara postmodum dubitans in gaudio; cujus tamen dubietas, continuo, data ratione divinae potentiae, ablata est, dicente ad eum angelo: Nunquid Deo est quidquam difficile? Juxta condictum revertar ad te, hoc est eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Qua audita sententia, adeo dubietate omni remota, in fide confirmata est, ut merito de illa dicat Apostolus: Fide et ipsa Sara virtutem accepit ad emissionem seminis. Quod autem dicit revertar ad te, et adjunxit vita comite, humano quidem more loquitur, quasi diceret: Si vita comes fuerit. Sed altius intelligendum quod angeli semper vita comite sive in coelis conversentur, seu ad terras descendant, illa utique vita quae dicit: Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semet
Abbreviated transcription (Latin):
dei non hesitauit. Ad hoc enim dicit abrahȩ iam fuisse corpus
emortuum: qm̃ non ex omni femina eui adhuc eẽt aliquod
pariendi tempus extremum. generare ipse milla ętate adhiu
posset: Ad aliquid enim emortuum corpus intelligere debe¬
mus: non ad omĩa. Namsi ad onĩa: noniam senectus uiuis.
senin. et dñs meus uetulus ẽ. uoluptati oꝑam dabo hunis
sententiȩ meminit apłs petrus. cum mulieres uuiris suis obtẽ¬
pare ad monens adiecit. sicut sarra obediebat abrabȩ dnm̃
cum uocans. Uidetur aut̃ simile huie loco qđ supra de abraham
legitur: quia audito sarre partu ceciderit in faciem. et riserit in
corde suo. dicens. Putas ne centenario nascetur filius: et sara
nonagenaria pariet. Addiditq dicens ad dm̃ Stinam isma¬
el uiuat coramte. Uerum quia apłs dicit. qđ abraham non
hesitauerit diffidentia. sarram uero hesitasse sequens dñi ser¬
mo manifestat. dicentis ad abraham. Quare risit sarra. dies.

Expanded text:
Dei non haesitavit . Ad hoc enim dicit AbrahDei non haesitavit . Ad hoc enim dicit Abrahemortuum, quoniam non ex omni femina, cui adhuc esset aliquod pariendi tempus extremum, generare ipse in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid enim emortuum corpus intellegere debemus, non ad omnia. Nam si ad omnia, non iam senectus uiui, senui et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Hujus sententiae meminit apostolus Petrus, cum mulieres viris suis obtemperare admonens adjecit: Sicut Sara obediebat Abrahae, dominum eum vocans. Videtur autem simile huic loco quod supra de Abraham legitur, quia audito Sarae partu, ceciderit in faciem, et riserit in corde suo dicens: Putasne centenario nascetur filius, et Sara nonagenaria pariet? addiditque dicens ad Deum: Utinam Ismael vivat coram te! verum quia Apostolus dicit quod Abraham non haesitaverit diffidentia, Saram vero haesitasse, sequens Domini sermo manifestat, dicentis ad Abraham: Quare risit Sara dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uecteq etatis. et desierant sarrę fieri muliebria ad facien¬
dã axesimpotententiȩ cęlestis. Ambos dicit eẽ semores. et in¬
suꝑ sarrã cum fuisset sterilis. tum etiam cruore menstruo
im destitutam. Propter qđ iam parere non posset. etiam si
sterilis non fuisset Porro si femina ita sit ꝓuectioris ȩtatis ut
ei solita mulierum adhuc fluant. de uiuene parere potest.
de semore non potest: Quanius adhue possit ille senior. s de
ad olescentula gignere. sicut abraham post mortem sarre
de chetura potuit. quia uiuidam enis inuenit etatem. Hoc
ergo ẽ qđ nimirum commendat apłs. cum ait. Qui p̃ter spẽ
inspe credidit ut fieret pater multarum gentium. seđ qđ
dictum ẽ ci. Sic erit semen tuum. Et non infirmatus infide
non considerauit corpus suum iam emortuum. eum fere cen¬
tum eẽt annoꝵ. et emortuam uilliamsarrȩ. in ꝓmissione etiã

Expanded text:
rovectaeque aetatis, et desierant Sarae fieri muliebria. Ad facienrovectaeque aetatis, et desierant Sarae fieri muliebria. Ad faciendam auxesin potentiae coelestis, ambos dicit esse seniores, et insuper Saram, cum fuisset sterilis, tum etiam cruore menstruo jam destitutam, propter quod jam parere non posset, etiamsi sterilis non fuisset. Porro si femina ita sit provectioris aetatis, ut ei solita mulierum adhuc fluant, de juvene parere potest, de seniore non potest; quamvis adhuc possit ille senior, sed de adolescentula gignere, sicut Abraham post mortem Sarae de Cethura potuit, quia vividam ejus invenit aetatem; hoc ergo est quod nimirum commendat Apostolus cum ait: Qui praeter spem in spe credidit, ut fieret pater multarum gentium, secundum quod dictum est ei: Sic erit semen tuum; et non infirmatus in fide non consideravit corpus suum jam emortuum, cum fere centum esset annorum, et emortuam vulvam Sarae, in promissione etiam
Abbreviated transcription (Latin):
munerat. Comederunt aut̃ angłi. uelpotius comedisse uide¬
bantur: ut sc̃s raphahel exponebat tobie: ut sacramentum
dñice incarnationis in qua ipse magni consilii angłs tanquã
homo erat manducaturus. non solum uisibiliter apparendo:
s etiam admensam hominum residendo ac manducando
figurarent. S illi sicut idem raphaelait. cibo in uisibili. id ẽ
qui ab hominibus incarne degentibus uideri non potest
uteb antur. uidelic et gaudio contemplationis: de qua et
dñs in eugłio. Quia angłi inquit eoꝵ incȩlis semꝑ uident
faciem patris mei: qui incęlis ẽ. Semꝑ et enim uident: hoc
ẽ etiam cum ad nos aliqua ministraturi foris ueniunt:
uel ethereum corpus eoꝵ contigit. Uel ut aqua ardentiflã¬
me in iecta consumpta fuerit. et non sieut aqua arenti ter¬
re infusa ad reficiendum corpus eoꝵ ꝓfecerit: quomꝰ in nobis
cum manducamus. fieri solet. Erant aut̃ ambo senes ꝓ¬

Expanded text:
munerat. Comederunt autem angeli, vel potius comedisse videmunerat. Comederunt autem angeli, vel potius comedisse videbantur, ut sanctus Raphael exponebat Tobiae, ut sacramentum dominicae Incarnationis, in qua ipse magni consilii Angelus tanquam homo erat manducaturus, non solum visibiliter apparendo, sed etiam ad mensam hominum residendo ac manducando, figurarent; sed illi, sicut idem Raphael ait, cibo invisibili, id est qui ab hominibus in carne degentibus videri non potest, utebantur, videlicet gaudio contemplationis; de qua et Dominus in Evangelio: Quia angeli, inquit, eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est ; semper etenim vident, hoc est etiam cum ad nos aliqua ministraturi foris veniunt; vel aetherium corpus eorum contigit, velut aqua ardenti flammae injecta, consumpta fuerit, et non sicut aqua arenti terrae infusa ad reficiendum corpus eorum profecerit, quomodo in nobis, cum manducamus, fieri solet. Erant autem ambo senes p
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Ille respondit. Ecce intabernacło ẽ. Cin dixit. Reuertar
ad te tempore isto uita comite: et habebit filium sara uxor tua.
Ambo quidem dni domus. et abraham uidelicet et sarra:
cum summa festinantia refectionem preparant: S quasi
indomo bene disposita abraham cum paratis epulis au¬
dentior ad dnm accedit: Sarra timore ac uerecundia mulie¬
brisese intabernaculo. immo post ostium tabernaculi cohi¬
bet. neciam ag ꝓpiare audet᷑: s de abditis que iuir suus cum
dño loquatur auscultat. Ideoq qm̃ et de uota deo suoͬ bene
subdita erat marito: gaudrum partus qđ multum deside¬
rabat audiuit. Nec quidem ciniissibet partus: s illius in quo
benedictionem et ipsa infuturo. et oms acciꝑent nationes
Bene aut̃ post quam comederant angłi filium suis hospiti¬
bus ꝓmittunt nasciturum: quia cũ epulas bone nr̃e oꝑa¬
tionis et fidei dñs susceꝑit: gr̃ã nos sue bene dictionis re¬

Expanded text:
tua? Ille respondit: Ecce in tabernaculo est, cui dixit: Revertar tua? Ille respondit: Ecce in tabernaculo est, cui dixit: Revertar ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Ambo quidem domini domus, et Abraham videlicet et Sara cum summa festinantia refectionem praeparant; sed quasi in domo bene disposita Abraham cum paratis epulis audentior ad Dominum accedit; Sara timore ac verecundia muliebri sese in tabernaculo, imo post ostium tabernaculi cohibet, nec jam appropiare audet, sed de abditis quae vir suus cum Domino loquatur auscultat. Ideoque quoniam et devota Deo, et suo bene subdita erat marito, gaudium partus quod multum desiderabat audivit; nec quidem cujuslibet partus, sed illius in quo benedictionem et ipsa in futuro et omnes acciperent nationes. Bene autem postquam comederant angeli, filium suis hospitibus promittunt nasciturum, quia cum epulas bonae nostrae operationis et fidei Dominus susceperit, gratia nos suae benedictionis re
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Per lac simplicitas littere inscripturis. ꝑbutyrum uirtus
sensus mistici qui delictera generari solet. ex primitur. Uel
certe lac initium fidei. Butyrum ꝑfectionem oꝑis. que ex fi¬
de creatur. in sinuat. Quȩ cuncta abrabam pofuit coram uiris
quos susceperat: ut significaret filios ꝓmissionis epulas sp̃i¬
tales dño semꝑ oblaturos. Pines iudelicet lectionum sc̃arum
Uitulum dnice in carnationis. lac fidei siue historice ꝑfectio¬
nis. Butyrum sensuum siue oꝑm bonoꝵ. ubi bene adiungi¬
tur. Ipse uero stabat iuxta eos sub arbore. Quia nimirũ
ita epulis fidei et uirtutum dnm̃ bene uiuendo pascere. id
ẽ delectare debemus: ut semꝑ nos in conspectu erus assiste¬
re meminerimus Iuxta illud beati helieI. iuit dñs in cuiꝰ
conspectu sto. Et sicut psalmista. In conspectu inquit angło¬
rũ psallam tibi. Et hoc sub arbore dñcȩ passionis: dicen

Expanded text:
nae; per lac simplicitas litterae in Scripturis, per butyrum virtus nae; per lac simplicitas litterae in Scripturis, per butyrum virtus sensus mystici qui de littera generari solet exprimitur. Vel certe lac initium fidei, butyrum perfectionem operis quae ex fide creatur insinuat. Quae cuncta Abraham posuit coram viris quos susceperat, ut significaret filios promissionis epulas spiritales Domino semper oblaturos, panes videlicet lectionum sanctarum, vitulum dominicae Incarnationis, lac fidei sive historicae perfectionis; butyrum sensuum sive operum bonorum, ubi bene adjungitur: Ipse vero stabat juxta eos sub arbore, quia nimirum ita epulis fidei et virtutum Dominum bene vivendo pascere, id est delectare, debemus, ut semper nos in conspectu ejus assistere meminerimus, juxta illud beati Eliae: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Et sicut Psalmista: In conspectu, inquit, angelorum psallam tibi . Et hoc sub arbore dominicae passionis, dic
Abbreviated transcription (Latin):
mediatorem dei et hominum signifieat: quemꝓ reuerente a se
filio iuniore. idẽ popło gentium iuxta parabolam eugłii pa¬
ter clementissimus mactauit. Ipse namq ẽ uitulus de armen¬
to tenerrimus et optimus ad occidendum coquendumq sin¬
gulariter cęli ciuibus a ssumptus: quia de omĩ humano ge¬
nere solus ẽ specialiter electus. cuius sanguine mundus re¬
dimeretur et ꝑquem in staurarentur nonsolum que inter¬
ra. s etiam que in celis sunt in ipsout apłs ait. Qui uidelicet
uitulus: recte tenerrimus et optimus dicitur. Quid enim
tam tenerum tamq optimum. quã ẽ ille qui humiliauit
se ꝓnobis erigendis. factus obediens patriusq ad mortẽ. mor¬
tem aut̃ erucis. Gulit quoq butyrum et lac et uitulum
quem coxerat: et posuit coram eis. Per lac primordia. et uelut
elementa legis mosaicȩ. Per butirum ȩugłicȩ ꝑfectio doctri¬

Expanded text:
Mediatorem Dei et hominum significat, quem pro revertente a se Mediatorem Dei et hominum significat, quem pro revertente a se filio juniore, id est populo gentium, juxta parabolam Evangelii, pater clementissimus mactavit. Ipse namque est vitulus de armento tenerrimus et optimus, ad occidendum coquendumque singulariter coeli civibus assumptus, quia de omni humano genere solus est specialiter electus, cujus sanguine mundus redimeretur, et per quem instaurarentur non solum quae in terra, sed etiam quae in coelis sunt in ipso, ut Apostolus ait. Qui videlicet vitulus recte tenerrimus et optimus dicitur. Quid enim tam tenerum tamque optimum, quam est ille qui humiliavit se pro nobis erigendis: Factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis ? Tulit quoque butyrum, et lac, et vitulum quem coxerat, et posuit coram eis. Per lac primordia et velut elementa legis Mosaicae, per butyrum evangelicae perfectio doctri
Abbreviated transcription (Latin):
Satum ẽ aut̃ genus mensure apud palestinos: unum et dimi¬
dium modium capiens Qđ aut̃ sarra sub cineritios facit pa¬
nes: multum ad rem ꝑtinet: subcinericii quasi panes dum
coquuntur: ipsi quidem cum igni coquuntur latent in abdito:
s solus qui suꝑ aggregatur einis. intuentium oclis patet: At
ubi cocti fucrint. remouetur cinis. Ne mundi ante ora uescen¬
tium panes transferuntur: quia nimirum eloquia dnĩ iguist̃
ẽ. s aliquoties uilitate acsimplicitate stili. ipsẽ in se scientiam
in tantum obtineat. ut quio inse feruoris spĩtalis quantum ali¬
moniȩ celestis habeat: non facile luceat: At dum ablato uelami¬
ne littere ꝑministerium p̃dicatoris suauitas sensus sp̃italis
auditoꝵ cordibus reseratur: quasi excusso einere. panes dul¬
cissimi reficiendis fidelibus offeruntur. I.itulus quoq tener¬
rimus et obtimus quem de armento tulit abraham. ipsum

Expanded text:
Satum est autem genus mensurae apud Palaestinos, unum et dimiSatum est autem genus mensurae apud Palaestinos, unum et dimidium modium capiens: Quod autem Sara subcineritios facit panes, multum ad rem pertinet. Subcineritii panes dum coquuntur, ipsi quidem cum igni coquuntur, latent in abdito, sed solus qui super aggregatur cinis intuentium oculis patet, at ubi cocti fuerint, removetur cinis, ac mundi ante ora vescentium panes transferuntur, quia nimirum eloquia Domini igne sest; sed aliquoties vilitate ac simplicitate styli ipse in se scientiam in tantum obtineat, ut quid in se fervoris spiritalis, quantum alimoniae coelestis habeat, non facile luceat; at dum, ablato velamine litterae, per ministerium praedicatoris suavitas sensus spiritalis auditorum cordibus reseratur, quasi excusso cinere, panes dulcissimi reficiendis fidelibus offeruntur. Vitulus quoque tenerrimus et optimus quem de armento tulit Abraham, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Cuidicit apls. Uos enim estis templum dei. Iuxta anagogen id
ẽsensum adsuꝑiora ducentem. cupiebat uidere decorem patriȩ cȩ¬
lestis. Domus scilicet non manu facte. s ȩt̾ne in celis. Hinnuis mensurȩ
triformis. et in euglica parabola facit dñs m̃tionem: Simile ẽ in¬
quiens regnum cęloꝵ fermento. qđ acceptum mulier abscondit
infarinȩ satis tribus. donec fermentatum ẽ totum. fermentum
namq eugłicum mulier infariȩ satis tribus abscondit. ut to¬
tum fermentetur: cum scã ȩceła quam hoc in loco sarra signifi¬
cat. siue historiam inscripturis predicet̾. siue allegoriam reue¬
let seu ad suꝑna contemplanda ocłm sue expositionis attollat.
semꝑ ut dictis uirtutem siue dñce seu faat̾nȩ caritatis insti¬
tuit neq ullatenus se seripturam recte intellexisse quisquã
putet: in qua institutionem caritatis inuenire non potuit:

Expanded text:
bat, cui dicit Apostolus: Vos enim estis templum Dei . Juxta anagogen, id bat, cui dicit Apostolus: Vos enim estis templum Dei . Juxta anagogen, id est, sensum ad superiora ducentem, cupiebat videre decorem patriae coelestis domus, scilicet non manufactae, sed aeternae in coelis. Hujus mensurae triformis et in evangelica parabola facit Dominus mentionem: Simile est, inquiens, regnum coelorum fermento quod acceptum mulier abscondit in farinae satis tribus, donec fermentatum est totum. Fermentum namque evangelicum mulier in farinae satis tribus abscondit ut totum fermentetur, cum sancta Ecclesia, quam hoc in loco Sara significat, sive historiam in Scripturis praedicet, sive allegoriam revelet, seu ad superna contemplanda oculum suae expositionis attollat, semper ut dictis suis virtutem sive Dominicae seu fraternae charitatis instituit. Neque ullatenus se Scripturam recte intellexisse quisquam putet, in qua institutionem charitatis invenire non potuit.