comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in iniquitatibus suis. Et tufili hominis sume
tibi gladium acutum radentem pilos ad su¬
mes eum & duces per caput tuum & per
barbam tucm: Et cdsumes tibi staterã
ponderis & diuides eos tertiã partem
igni conbures in medio ciuititis Iuxta con¬
pletionem dierum obsidionis & ađ sumetos
tertiã partem concides gladio incircuitu
eius : Tertiã uero alic̃ disperges inuentum
et gladium nudabo post eos & sumes ipde
paruum pumerum & ligabis eos in sum mi¬
tate palliitui & exeis rur sumtolles & pro¬
icies in medio ignis & conbures cos igni exeo
egredi&ur ignis in omnem domã isr ł: Haec
dicit dr̃os dr̃ ista ẽ hieruscdem : in medio
gentium posui eam&in crcuitu eius terras
& contempsit iudicia mea ut plus ess&
impia quam gentes. et praecepta mea ultro
quam terrae quae in circuitueius sunt: iu¬
ditia enim mea proieceruNT & in praeceptis
meis non ambulauerunt. Id circo haet dicit
dñs ds̃ quia superasti gentes quace incircuitu

Expanded text:
in iniquitatibus suis et tu fili hominis sume in iniquitatibus suis et tu fili hominis sume tibi gladium acutum radentem pilos adsumes eum et duces per caput tuum et per barbam tuam et adsumes tibi stateram ponderis et divides eos tertiam partem igni conbures in medio civitatis iuxta conpletionem dierum obsidionis et adsumens tertiam partem concides gladio in circuitu eius tertiam vero aliam disperges in ventum et gladium nudabo post eos et sumes inde parvum numerum et ligabis eos in summitate pallii tui et ex eis rursum tolles et proicies in medio ignis et conbures eos igni ex eo egredietur ignis in omnem domum Israhel haec dicit Dominus Deus ista est Hierusalem in medio genEt contempsit judicia mea, ut plus esset impia quam gentes; et praecepta mea, ultra quam terrae quae in circuitu ejus sunt. Judicia enim mea projecerunt, et in praeceptis meis non ambulaverunt: Idcirco haec dicit Dominus Deus: Quia superastis gentes, quae in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
&milium & uiciam etmittes ea INuas
unum & faestibi panes pumero
dierum quibus dormies super latustu¬
um trecentis & nonaginta diebus
comedes illud : Cibus autem tuus quo
uesceris erit inpondere uiginti state¬
res in die atempore usq adtem pus
comedes illud et aquam inmen sura
bibem sextam partem hiñ A tempo¬
reusq ad tempus bibes illud et qua si¬
sub cinericiũ hordeaciũ comedes illud et
stercore quodegredietur de homine ope¬
ries illud in oculis eorum: et dixit dñs sic co¬
medent filii isrł panem suum pollutum inter
cb in focntia mea usque punc & non ẽ in gres¬
sce os meum omniscaro inmunda & dixit
adme. Eccededi tibi fimum boum proster co¬
ribus humanis & facies panem tuum in eo
& dixit cdme fili hominis. Ecce ego conte¬
rocm baculum panis inhierusclem & co¬
medent panem inpondere & in solitudine
et aquã in mensura & in angustia bibent
ut deficientibus pane & aqua corruat unus¬
quis que adfroctrem suum & contabes capt

Expanded text:
et milium et viciam et mittes ea in vas et milium et viciam et mittes ea in vas unum et facies tibi panes numero dierum quibus dormies super latus tuum trecentis et nonaginta diebus comedes illud cibus autem tuus quo vesceris erit in pondere viginti stateres in die a tempore usque ad tempus comedes illud et aquam in mensura bibes sextam partem hin a tempore usque ad tempus bibes illud et quassubcinericium hordiacium comedes illud et stercore quod egredietur de homine operies illud in oculis eorum et dixit Dominus sic comedent filii Israhel panem suum pollutum inter ab infantia mea usque nunc et non est ingressa os meum omnis caro inmunda et dixit ad me ecce dedi tibi fimum boum pro stercoribus humanis et facies panem tuum in eo et dixit ad me fili hominis ecce ego conteram baculum panis in Hierusalem et comedent panem in pondere et in sollicitudine et aquam in mensura et in angustia bibent ut deficientibus pane et aqua corruat unusquisque ad fratrem suum et contabescant
Abbreviated transcription (Latin):
conportabis aggerem & dabis contra eã
castrr & ponesarietes In grro: & tu
sume tibi scstaginem ferream & pones
etommurum ferreum interte & ir¬
ter ciuitatem et obfirmabis faciem
tum adecim. Merit in obsidionem & cir¬
cum dabis ecm signum ẽ domuns rochel: et
tudor mies superlatus tuum sinistrum. &
pones Ini quitates domus isrochel super eo
uumero dierum quib: dormies super illud
& cd sumes iniquitates eorum. Ego ccutem
dedi tibi connos iniquitatis eorum Nume¬
rodierum trecentos & nonaginta dies
& por tabis iniquitatem domus is rahel
et cum compleueris haec dor mies su¬
per latus tuum dextrum secundo et
ad sumes IHI quitatem domus iuda quac¬
draginta dieb: Diem proanno diem
in quam pro apno deditibi & ad obsidionẽ
hierusclem conuertes faciem tucm et
brachium tuum erit extentum & prophe¬
tibis aduersum etm: Eccecircum de¬
dite uinculis & Nonte conuertes ali¬
ter&uo iplatus aliud donec complecs
dies obsidionistuae. & tusome tibi fru¬
mentum & ordeum & fabam et lentẽ

Expanded text:
erem et dabis contra eam castra et pones arietes in gyro et tu sume tibi sartaginem ferream et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem et obfirmabis faciem tuam ad eam et erit in obsidionem et circumdabis eam signum est domui Israhel et tu dormies super latus tuum sinistrum et pones iniquitates domus Israhel super eo numero dierum quibus dormies super illud et adsumes iniquitatem eorum ego autem dedi tibi annos iniquitatis eorum numero dierum trecentos et nonaginta dies et portabis iniquitatem domus Israhel et cum conpleveris haec dormies super latus tuum dextrum secundo et adsumes iniquitatem domus Iuda quadraginta diebus diem pro anno diem inquam pro anno dedi tibi et ad obsidionem Hierusalem convertes faciem tuam et brachium tuum erit exertum et prophetabis adversus eam ecce circumdedi te vinculis et non te convertes a latere tuo in latus aliud donec conpleas dies obsidionis tuae et tu sume tibi frumentum et hordeum et fabam et lentem
Abbreviated transcription (Latin):
q rebanTt princpessacerdotũ &scribaemit tereinillũ manus
in illahoraet timuer̃ populũ cognouer̃ enĩ qđ ad ipsos dixe¬
principatuet potestati p̃sidiis et int̃rogauer̃ illũ dicentes ma¬
gis t̃suimus qui arectedicis & doces & non accepis sermonẽ
sed inuerita teui ã dĩ doces licet nobis tributũ darecesari anpor
Considerans icut̃ dolũ i dolorũ dix̃ ad eos quid metẽptatis osten¬
ditemihi denariũ cuius habet imaginẽ et inscriptionẽres¬
pondentes dixer eicescoris et ait illis reddite ergoq s̃¬

Expanded text:
rebant principes sacerdotum, et scribae, mittere in illum manus in illa hora: et timuerunt populum: cognoverunt enim quod ad ipsos dixentes: Magister, scimus quia recte dicis et doces: et non accipis personam, sed viam Dei in veritate doces: licet nobis tributum dare Caesari, an non? Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium. Cujus habet imaginem, et inscriptionem? Respondentes dixerunt ei: Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ticia &tut illis quid dormitis surgite o raceneintreti sinTep¬
tationẽ. Ad huc eo loquenTe ecceturba etquiuo cabaturiu¬
da s unus dexii anecedebat eos etad propinquauit ibũ utos¬
cularetur eũ . Ihũ caut̃ dix̃ei iud a osculo filiũ hoministradis
Vdentes aũt hiqͥ cistaipsu ertnT qđ futurũerat dixer̃e dñesi ꝑ¬

Expanded text:
ate ne intretis in temptationem adhuc eo loquente ecce turba et qui vocabatur Iudas unus de duodecim antecedebat eos et adpropinquavit Iesu ut oscularetur eum Iesus autem dixit ei Iuda osculo Filium hominis tradis videntes autem hii qui circa ipsum erant quod futurum erat dixerunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
sum dimis er̃ inanẽ. Et ad didit alterũ seruũ mittere
illiuut̃ hunc quoq cadentes et afficientes contumeliadimi¬
serunt in anem. et ad didit t̃ciũ mittere quietillũ ulilne¬
raentes eiecer̃ dix̃ aut̃ dñ s uineae quid faciã mittã filiũ
meũ dilectũ forsitancũ hunc uideriNuerebuntur quẽ cũ
uidis senit coloni cogitauerunt in tra sedicentes. hicẽ he

Expanded text:
sum dimiserunt eum inanem. Et addidit alterum servum mittere. sum dimiserunt eum inanem. Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes, et afficientes contumelia, dimiserunt inanem. Et addidit tertium mittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsitan, cum hunc viderint, verebuntur. Quem cum vidissent coloni, cog
Abbreviated transcription (Latin):
nũ Eterat docens cotidiein tẽploprinceps aut̃ sacerdotũ
& scribaeet principes plebisq rebanT ilũ ꝑdere & p̃inuenie¬
baNT quid facexent illi. omnis enĩ populus sospensuserat
audieris illi ¶t factũ ẽ in un adierũ docenseillo populũ
INẽ ploet euangelitante c̃uener̃ principes sacerdotũ
et scriba ecũ seniorib: et aiunt ad illũ dicenes. Dic nobis
in potestatehaec facis &ut quis ẽ quidedit tibi hancpo
testatẽ respondens aut̃ dix̃ ad illos int̃rogtbouos
etegores ponsũ responde temibi. Pabtis mũ iohcnis
decaelo enit anex hominibus. Et illi cogibaNt interse
dicentes quiccsidixerimus decaelodicet quaseergo ñ credi¬
distis illi siccut̃ dixerim ex hominib: plesuniuersa lapi¬
dabit nos. Cesti sunt enĩ io hannẽ ꝓpħ&ãẽẽ et respor
derunt senes cre undeẽẽ. eti ħs ait illis neq: ego dico uob
colonis etipsepere fuit multis tẽporib: etintẽ poremisit
adcultores seruũ ut defructuu meae darent illi quicae¬

Expanded text:
ns: et erat docens cottidie in templo. principes autem sacerdotum et scribae et principes plebis quaerebant illum perdere et non inueniebant, quid facerent illi. omnis enim populus suspensus erat audiens illum. et factum est in una dierum, docente illo populum in templo et euangelizante conuenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus et aiunt dicentes ad illum: dio nobis, in qua potestate haec facis? et cetera quae etiam statem respondens autem dixit ad illos interrogabo vos et ego verbum respondete mihi baptismum Iohannis de caelo erat an ex hominibus at illi cogitabant inter se dicentes quia si dixerimus de caelo dicet quare ergo non credidistis illi si autem dixerimus ex hominibus plebs universa lapidabit nos certi sunt ederunt, se nescire unde esset. Et Jesus ait illis: Neque ego dico vobis  et locavit eam colonis; et ipse peregre fuit multis temporibus. Et in tempore misit ad cultores servum, ut de fructu vineae darent illi. Qui cae
Abbreviated transcription (Latin):
quia inmo dico fidelis fuistieris potestatẽ habens suꝑde
cẽciuitates et alter uenit dicenis. Domine minatua fe¬
citquinq minas. ethuic ait ec tuesto supraquinq cuitates
et alt̃ uenit dicens domine ecceminatua quã habui reposi¬
tã in sudario timui enĩ te quiaho austerus es tolles qđ
Non posuist et m &is qđ nĩ semincsti. dicit ei deoretuo¬

Expanded text:
quia in modico fuisti fidelis, eris potestatem habens supra decem civitates. Et alter venit, dicens: Domine, mina tua fecit quinque minas. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Et alter venit, dicens: Domine, ecce mina tua quam habui repositam in sudario:  timeo enim te, quia homo austerus es: tollis quod non posuisti, et metis q
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad montana conscendite : Neforte occur¬
nant uobis reuertentes : Ibslati&e dieb: trib:
donec redeant & sic ibitis perusã unt̃m: Quidi¬
xerunt adeã. In noxiierimus aiuramento hoc
quo adiunstinos : siingredientib: nobister¬
nã signũ fuerit funiculus iste coccineus: &
ligiueris eũ infenestra perquã nos dimisisti:¬
Et patrem tuum ac matrem frac tresq: & om¬
nem cognationẽ tuã congregaueris in domũtuã¬
quiostium domustuae egressus fuerit. sanguis
ipsius erit in capite eius & nos erimus in noxii. Conc¬
torũ autẽ sanguis quitecum fuerintꝰ doma redun¬
dabit incaput nr̃m si eos aliquis t&igerit: quod
sinos prodere uolueris & sermonẽ istũ profer¬
re in mediũ erimus mundi abhoc iunt mento
quo adiunastinos : & illares pondit: sicut locu¬
tiestis ita fiat: Demittensq: eos ut pergerent:
appendit funiculũ coccineũ infenestrae : Illi uerd̃
Ambulantes per uenerunt ad montana: & man¬

Expanded text:
eos ad montana conscendite ne forte occureos ad montana conscendite ne forte occurrant vobis revertentes ibique latete diebus tribus donec redeant et sic ibitis per viam vestram qui dixerunt ad eam innoxii erimus a iuramento hoc quo adiurasti nos si ingredientibus nobis terram signum fuerit funiculligaveris eum in fenestra, per quam nos demisisti: patrem tuum ac matrem, fratresque et omnem cognationem tuam, congregaveris in domum tuamQui ostium domus tuae egressus fuerit, sanguis ipsius erit in caput ejus, et nos erimus innoxii. Cunctorum autem sanguis, qui tecum in domo fuerint, redundabit in caput nostrum, si eos aliquis tetigerit. Quod si nos prodere volueris, et sermonem istum proferre in medium, erimus mundi ab hoc juramento, quo adjurasti nos. Et illa respondit: Sicut locuti estis, ita fiat. Dimittensque eos ut pergerent, appendit funiculum coccineum in fenestra. Illi vero ambulantes pervenerunt ad montana, et man
Abbreviated transcription (Latin):
nis: illisq: egressis: statim porta clausa ẽ. Nec¬
dũ obdormienaent quilatebant. Et eccemulier
& elunguerunt omnes habitatores terrae.
Audiuimus quod sic cauerit dñs aquas maris
rubri adur̃m introitũ quando egressi estis ex
aegypto: Et quae feceritis duob: amorraeor
regib: qui erant trans ior danemseon & og
quos inter fecistis : & haec audientes pertimuim
lo sursum & interra deor sum: Nuncergo iura¬
te mihi dnm ut quomodo ego feciuobis cũ miseri¬
cordiã : Itu& uos faciatis cũ domo patris mei. De¬
tisq: mihi signũ uerũ & salu&is patrẽ meũ & ma¬
trẽ : fuatres & sorores meas & omnia qua e eoꝵ
sunt. Et eruatis animas nnt̃s demorte : quires¬
ponderunt ei animannã sit prouobis in mortẽ :¬
sitamen non prodider is nos : Cũq: trx diderit
nobis dñs terrã faciemus inte misericordiã
& ueritatẽ. Demisit ergo eos perfunẽ defenes¬
tra Domus enĩ eius haerebat muro. Dix̃q: ad

Expanded text:
nis: illisque egressis statim, porta clausa est. Necnis: illisque egressis statim, porta clausa est. Necdum obdormieran elanguerunt omnes habitatores terrae. Audivimus quia siccavit Dominus aquas maris Rubri ad vestrum introitum, quando egressi estis ex Aegypto: et quae feceritis duobus Amorrhaeorum regibus, qui erant trans Jordanem, Sehon et Og, quos interfecistis. Et haec audientes pertimuimus, lo sursum et in terra deorsum nunc ergo iurate mihi per Dominum ut quomodo ego feci vobiscum misericordiam ita et vos faciatis cum domo patris mei detisque mihi signum verum et salvetis patrem meum et matrem fratres ac sorores meas et omnia quae eorum sunt et eruatis animas nostras de morte qui responderunt ei anima nostra sit pro vobis in mortem si tamen non prodideris nos cumque tradiderit nobis Dominus terram faciemus in te misericordiam et veritatem dimisit ergo eos per funem de fenestra domus enim eius herebat muro dixitque ad
Abbreviated transcription (Latin):
oboediuimus incunctis morsi. It aoboe diemis &
tibi Tantũ sit dñs ds̃ tecũ sicut fuit cũ morse:
Qui contra dixerit orituo & ñ oboedierit cunc¬
tis sermonib: quos p̃ceperis ei moriatur:
Tutantum confortare & uiriliter age. misit
ergo iosue filius nundes et dmduos uiros explo¬
ratores abscondito & dix̃ eis. Ite& considena te
terram urbemq: hiericho : qui pergentes in gres¬
si sunt domũ mulieris mer&ricis nomine na. ab
defiliis isrł ut explonerent terrã Misitq rex
hiericho ad iabdicens: Educ uiros quiuener̃
adte & ingressisunt domũ tuã : Explonatores
quippesunt & omnem terrã considerare¬
uener̃ : Tollensq: mulier uiros abscondit & ait:
fateor uenerunt ad me. sed nesciebã unde esseNt ::
Cũq: porta clauder&ur intenebris. & illi parit̃
exierunt nescio quo abier int : persequimini
stipula quae ibi erat . hiautẽ quimissi fuerant
secuti sunt eos peruiã quaeducit aduadũ iorda¬

Expanded text:
oboedivimus in cunctis Mosi ita oboediemus et oboedivimus in cunctis Mosi ita oboediemus et tibi tantum sit Dominus Deus tecum sicut fuit cum Mose qui contradixerit ori tuo et non oboedierit cunctis sermonibus quos praeceperis ei moriatur tu tantum confortare et viriliter age misit ergo Iosue filius Nun de Setthim duos viros exploratores abscondito et dixit eis ite et considerate terram urbemque Hiericho qui pergentes ingressi sunt domum mulieris meretricis nomine Raab de filiis Israhel ut explorarent terram misitque rex Hiericho ad Raab dicens educ viros qui venerunt ad te et ingressi sunt domum tuam exploratores quippevenerunt. Tollensque mulier viros, abscondit, et ait: Fateor, venerunt ad me, sed nesciebam unde essent: cumque porta clauderetur in tenebris, et illi pariter exierunt, nescio quo abierint, persequimini stipula, quae ibi erat. Ii autem qui missi fuerant, secuti sunt eos per viam quae ducit ad vadum Jorda
Abbreviated transcription (Latin):
in eo: Tunc diriges uiamtuam & intelleg es eã.
Ecce praecipio tibi confortare & esto robustus.
Noli m&uere & nolitimere : Qnm̃ tecum est
dñs dĩ tuus in omnibus ad quaecũq: perrexeris:
Pnaecepitq: iosue principib: populidicens tran¬
site permediũ castrorũ &imperatepopulo ac di¬
cite p̃parate uobis cibaria qñm post diem ter
uobis: rubenitis quoq: & gadditis & dimidiae
terrã quã tradidit uobis morses trans iordanẽ:
Vos autem ti ansite armatiante fractres urõs
omnes fortes manu. & pugnate pro eis donec
d& requiem dñs fraxtrib: urĩs sicut & uobis
dedit & posside ant ipsi quoq: terrã quã dñs
ds̃ urt̃ daturus ẽ eis : & sicreuertemini inter¬
ram possessionis unae & habitabitis in ea
quã uobis dedit morses famulus dñi transior¬
danem contra solis ortũ Res ponderuntq: ad
iosue atq dixerunt : Omnia quae p̃cepistino¬
bis faciemus & quocumq: miseris ibimus sicut

Expanded text:
in eo tunc diriges viam tuam et intelleges eam in eo tunc diriges viam tuam et intelleges eam ecce praecipio tibi confortare et esto robustus noli metuere et noli timere quoniam tecum est Dominus Deus tuus in omnibus ad quaecumque perrexeris praecepitque Iosue principibus populi dicens transite per medium castrorum et imperate populo ac dicite praeparate vobis cibaria quoniam post diem terts est vobis Rubenitis quoque et Gadditis et dimidiae terra quam tradidit vobis Moses trans Iordanem vos autem transite armati ante fratres vestros omnes fortes manu et pugnate pro eis donec det requiem Dominus fratribus vestris sicut et vobis dedit et possideant ipsi quoque terram quam Dominus Deus vester daturus est eis et sic revertemini in terram possessionis vestrae et habitabitis in ea quam vobis dedit Moses famulus Domini trans Iordanem contra solis ortum responderuntque ad Iosue atque dixerunt omnia quae praecepisti nobis faciemus et quocumque miseris ibimus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ surge & transi ior danemistum tu &
omnis populus tecum. in terrã quam ego dabo fili¬
is isrł Omnem locum quem calcauerit uestigiũ
pedis urĩ uobis tradam sicut locutus sum morsi
adeserto & libano usq: ad flumen magnum euphra¬
ten : Omnis terra h&theorum usq: ad mare mag¬
num contrax solis occasum erit terminus uester.:
Nullus uobis poterit resistere cunctis diebus
uita &uae: sicut fui cum morse ero & tecum
Non damittam nec derelinquamte : Confosta¬
re & estorobustus Tuenim sorte diui des populo
huic terram proqua iuntui patrib tuis ut tra¬
derem eam illis: Confortare igitur & esto robustis
ualde ut custodias & facias omnem legem quam
praecepit tibi mor ses seruus meus: nee declines
abea addextenrm uel ad sinistram ut intellegas
cuncta quaeagis : Non recedat uolumen legis hu¬
ius deor &uo: sed meditaberis in eo diebus ac nocti¬
bus ut custodias & facias omnia quae scripta sunt

Expanded text:
mortuus est surge et transi Iordanem istum tu et mortuus est surge et transi Iordanem istum tu et omnis populus tecum in terram quam ego dabo filiis Israhel omnem locum quem calcaverit vestigium pedis vestri vobis tradam sicut locutus sum Mosi a deserto et Libano usque ad fluvium magnum Eufraten omnis terra Hettheorum usque ad mare Magnum contra solis occasum erit terminus vester nullus vobis poterit resistere cunctis diebus vitae tuae sicut fui cum Mose ero et tecum non dimittam nec derelinquam te confortare et esto robustus tu enim sorte divides populo huic terram pro qua iuravi patribus suis ut traderem eam illis confortare igitur et esto robustus valde ut custodias et facias omnem legem quam praecepit tibi Moses servus meus ne declines ab ea ad dextram vel ad sinistram ut intellegas cuncta quae agis non recedat volumen legis huius de ore tuo sed meditaberis in eo diebus ac noctibus ut custodias et facias omnia quae scripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Filii iosephp&unt sibi augmentari funiculũ iosue
quib: ait ascendite in montẽ & succidite siluã & mun¬
date uob ad habitandũ spatiaXXUI Congregati¬
q: sunt omnes filui isrł insilo. xXVi. Destinantur
uiri ad describendã terrã reuersiq: descriptionẽ
tradunt iosue quimisit fortes conmdnõ insilo diui¬
sitq terrã filiisisrł in septẽ partes. XVIIurbs fugitiur̃
xxuiul lr bes leuitarum oc. Post bellorũ turbines
data ẽ & requies adñõ xxci In consulture
facta a tribu ruben altare in mense magnitudinis
I Replicat a principio iosuecuncta is nt helicum obtes¬
tatione nediscedant ap̃ceptis dñi ad ppinquante die
obitus sui. Xoii. Vndenatus sit abrachã uł ubi ꝑductis
it̃ congregatis cũ pacto obtestationis ad loquitꝰ eos iosue¬
Et pac tuoo est ut post moꝑrem moy si
serui dñi loquen&ur dñs ad iosue filium nun minis¬
trum morsi &dicer&ei: mor ses seruus meus

Expanded text:
Filii Joseph petunt sibi augmentari funiculum a Josue, Filii Joseph petunt sibi augmentari funiculum a Josue, quibus ait: Ascendite in montem, et succidite silvam, et mundate vobis ad habitandum spatia. XXVI. Congregatique sunt omnes filii Israel in Silo. XXVII. Destinantur viri ad describendam terram, reversique descriptionem tradunt Josue, qui misit sortes coram Domino in Silo, divisitque terram filiis Israel in septem partes. XXVIII. Urbes fugitivorum. XXIX. Urbes Levitarum. XXX. Post bellorum turbines data est requies a Domino. XXXI. Inconsulta re factum a tribu Ruben altare immensae magnitudinis. XXXII. Replicat a principio Josue cuncta Israeli cum testatione, ne discedant a praeceptis Domini, appropinquante die obitus sui. XXXIII. Unde natus sit Abraham, vel ubi perductus. Item congregatis cum pacto obtestationis, alloquitur eos Josueet factum est ut post mortem Mosi servi Domini loqueretur Dominus ad Iosue filium Nun ministrum Mosi et diceret ei Moses servus meus
Abbreviated transcription (Latin):
Promittit ds̃ iosue dicens sicut fui cũmorsi ero & tecũ.
Pnxepara recibaria iub&ur populo ut transeãt iorda ñ
Destinantur explonttores aiosue in hiericho.
Promit tit dñs iosuedicens hodie incipiã ex altarete
cont̃ omni isrłuisciant quia sicut fui cũmorse ita & tecũsũ.
Iubented nõ siccauit alueus iordanis euntis isrł.¬
Duo decim lapides electi deior danis alueo ob com¬
me morationem futuri temporis
Introeunte isrł terramchanaan territis̃ cuncti reges
Haec autem causa est secundae circum cisionis
Huc usque comederunt manna. ercitidñsi
Ostendit se angelus dñi iosue quidixit princepes ex
Confortat dñs iosue ad pnreliandum
Perturbatio regum. XU. simulatio gabaoitar̃
Conglobati quinq reges contra iosue a scenderun
Ruben gad & dimidiae tribumanasse terram
Hi sunt reges ternte quos percussit iosue & filu
Promis sum rep&it chaleb montẽ in quohebron
hic legis adasitum. xxii sors iudae

Expanded text:
Promittit Deus Josue dicens: Sicut fui cum Moyse, ero et tecum. Praeparare cibaria jubetur populo, ut transeat Jordanem. III. Destinantur exploratores a Josue in Jericho. IV. Promittit Dominus Josue dicens: Hodie incipiam exaltare te coram omni Israel, ut sciant quia sicut fui cum Moyse, ita et tecum sum. V. Jubente Domino, siccatur alveus Jordanis transeunte IsrDuodecim lapides electi de Jordanis alveo ob commemorationem futuri temporis. VII. Introeunte Israel terram Chanaam, territi sunt cuncti reges. VIII. Haec autem causa est secundae circumcisionis. IX. Hucusque comederunt manna. X. Ostendit se angelus Domini Josue, qui dixit: Princeps exeConfortat Dominus Josue ad praeliandum. XV. Perturbatio regum. XVI. Simulatio Gabaonitarum. XVII. Conglobati quinque reges contra Josue ascenderunt.Ruben, Gad et dimidia tribus Manasse terram Hi sunt reges terrae quos percussit Josue et filie. XXII. Promissum repetit Chaleb montem, in quo Hebron: hic legis Adam situm. XXIII. Sors Judae.
Abbreviated transcription (Latin):
nem miraentur Et eu sebium phamphili cunctas
editiones similiter deserentes : &tq fuit stulti¬
tia postquã uen dixerint proferre quae falsas̃
Vnde autem in nouo testa mento probare poter
as sumpta testimonia quae in libris u& eribus
non habentur : Haec dicimus neomnino calum¬
niantibus tacere uidecimor : C&erum postscaẽ
paulae dor mitionem cuius uita uir tutis exem¬
plum est & hos libros quos custochio uirgini xp̃i
negare non potui.: Decreuimus dum sp̃s hos regit
artus propb&arum explanatione in cumbere : &
omis sum iamdiu opus quodam postlimiorep&ere :
Pitesertim cum & amminabilis sc̃sq: uir pamma¬
chius hocidem litteris flagit& & nos ad patriam
festinantes mortiferos sirenarum cantus surda
debeamus aure transire : EXELICITPREFATIO

Expanded text:
nem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas nem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire. CAPITULATIO
Abbreviated transcription (Latin):
non possit uerum esse quod dissonat : Vn de
cess& arcuato uulnere contranos insurgere
scorpius : & sc̃m opus uenenata carpere lin¬
gua desistat: uel suscipiens si plac& uel contẽ¬
nens sidisplic&: memineritq: illorum uer¬
suum : õstuum ab undauit nequitia & lingua
tua concinnabat dolos sedens aduersus fie¬
tremtuum loquebaris & aduersus filiũ ma¬
tristuae ponebas scandalum. haec fecisti &
tacui. Existimasti ini quo quod erotui simi¬
lis arguamte & statuam illa contrae faciem tuã:
iudaeos quod calumniandieis & in ridendi chris¬
tianos sit ab lata occasiõ & ecclesiae homines id
despicere immolacerare unde aduersariitor¬
que antur : Quod si u&us eis tantum interpra&a¬
tio plac& quae & mihi non dis plic&: & uihil ex¬
tra recipiendum putant: Cur ea quae sub asteris¬
cis &oboelis uel addita sunt uel amputata legunt
& neglegunt᷑ . quare da nihelẽiuxtatheo dotionis
trans lationem ecclesiae susceperunt : Cur orige¬

Expanded text:
non possit verum esse quod dissonat. Unde non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque illorum versuum : Os tuum abundavit nequitia, et lingua tua concinnabat dolos. Sedens adversus fratrem tuum loquebarisisti et tacui. Existimasti, inique, quod ero tui similis: arguam te, et statuam contra faciem tuam. laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Orige
Abbreviated transcription (Latin):
ANdem pinito pexra theuco morsi
ueluđ graendi foenore liberati ad iesum filium
naue manum mittimus: quem hebraei io sueben
nun id est iosue filium nunuocant & adiudi¬
cum librum quem sothim appellant adruth
quoq: & hester quos isdem nominib: efferunt:
Monemusq: lectorem ut siluam hebricorum
nominum & distinctiones permembra diuisas:
diligens scriptor conseru& ne & ñr labor & illius
studium pereat: & ut in primis quod sa epe testa¬
tus sum sciat me non in rep̃hensionẽ u&erum
noua cudere sicut amicimei criminantur : sed
prouirili parte offerre linguae meae hominib:
quos tamen nrã delectant ut prograecorum eza¬
tidic quae & sumptulaborem aximo indigent: Edi¬
tionem nnẽm habeant: & sic ubi in antiquorum
uoluminum lectione dubitarint : Haec illis con¬
ferentes inueniant quod requirunt. Maxime
cum apud latinos totsint exemplaria quot co¬
dices & unus quisq: proarbitriosuo uel ad di¬
derit uel sub traxerit quod ei uisum est: & utiq

Expanded text:
andem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut pro Graecorum ἑξαπλοῖς, quae et sumptu et labore maximo indigent, editionem nostram habeant. Et sicubi in antiquorum voluminum lectione dubitarint, haec illis conferentes, inveniant quod requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique
Abbreviated transcription (Latin):
Apud hebreos liberiudith inter agio gracfale¬
gitur cuius auctoritas ad robonanda illa quae in con¬
tentionẽ ueniunt minus iudicatur : chaldeo
ta mensermone conscriptus interhistorias
conputatur : sed quia hunc librum sydus nicena
innumero scãrum scripturarum legitur con¬
putas se: ad qui eui postulationiurae immoexac¬
tioni etpositis occupationibu suehementer arta¬
bar : huic unam lucubrati unculã dedimagissen¬
sum esensu quam ex uerbo uerbum transferens
Multorum codicum uari&atem uitiosissimã
amputaui. sola eaq: intellegentia integra
in uerbis chaldeis inuenire potui latinis ex praes¬
si accipite iudithuiduam castititis exemplum
Hanc enim non solũ feminis sed et uirisimitabi¬
lem dedit qui castitatis eius remunerator uir¬
tutem talem tribuit : ut inuictum omnib: hominib:
uinceret᷑ insupe nabilem supent ret:

Expanded text:
Apud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum,Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remuneratortutem talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, insuperabilem superaret.
Abbreviated transcription (Latin):
miae uaticinium seultro cduersarus
tradidissent & uideret ad huc urbem
hiero solymam starequam illecasun mes¬
se pracedixerat. Tricesi moautem ceta¬
tis suce anNo et captiuitatis quinto ex¬
orsus ẽ ad concaptiuos loqui et eodem
tempore lic& posteriorhic inchaddacea
hieremias iniudaea proph&cuerutit
sermo eius nec satis desertis nec admo¬
dum rusticus ẽ sed u troq medie tempo¬
ratus sacerdos & ipse sicut et hieremi¬
as prrincipi uoluminis & finem magnis
habens obscuritatib In uoluta sed et uul¬
gatio eius editio non multum distet coa
bebraeo unde satis miror quid cauis
extiterit ut si eosdem inunueans
bris habemus interprcetoi inadus
etidem in cliis diuersa tnensculenint
Legite igitur. et hunoc iuxtitnans litione
nos tram quia percola scriptus et cõma¬
ta manifestiorem sensum legentib tribuit
si cutem amio mei᷑ hunc sannauerunt di¬
c& iscis quod nemo eos compellat ut scribanꝰ

Expanded text:
se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad concaptivos loqui. Et eodem tempore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod
Abbreviated transcription (Latin):
nitu it populus & non recesser̃ a peccatis suis
usq dũ abiecti sunt de terra sua & disꝑsisunt
in omnẽ terrã et reliciaẽ gens ꝑ pauca et prin¬
ceps indo modauid quidam ipsoꝵ fecerunt quod
placeretdõ. Alii autẽ multa commi serpeccata :¬
muniuit ciui tatẽ suã & indux̃ in me¬
diũ ipsius aquã & fodit ferrorupẽ & aedifica¬
uit ad aquã peteu Indieb ipsius a scenditsenna¬
cheribet misitrapsacen etsustulit manũ suã con¬
tra illos & extulit manũ suã insionet suꝑb fac¬
tus ẽ potentia sua. tunc mota sunt cordac et ma¬
nus ipsorũ & doluer̃ quasi pasturientes mulieres
et inuocauer̃ dnm̃ miseri cordẽ : expandentes
uocẽipsorũ : Nonẽ comme monrtus peccatorũ
illorũ neq dedit illos in imicis suis sed purgauit
illos in manuisaiae sc̃ĩꝓph&ae subiecit castra as spri
dauitilli esaias ꝓph&a Magnus et fidelis in con¬
pectudĩ: Indieb ipsi us r&rorediit sol& addidit
regiuitam : Spũ magnouidit ultima & consolatus

Expanded text:
a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt peccata n medium ipsius aquam, et fodit ferro rupem, et aedificavit ad aquam puteum. In diebus ipsius ascendit Sennacherib, et misit Rabsacen et sustulit manum suam contra illos, et extulit manum suam in Sion: et superbus factus est potentia sua. Tunc mota sunt corda et manus ipsorum, et doluerunt quasi parturientes mulieres et invocaverunt Dominum misericordem. Et expandentes vocem ipsorum non est commemoratus peccatorum illorum neque dedit illos inimicis suis sed purgavit illos in manu Esaiae sancti prophetae subiecit castra Assyrior sui quam mandavit illi Esaias propheta magnus et fidelis in conspectu Dei in diebus ipsius retro rediit sol et addidit regi vitam spiritu magno vidit ultima et obsecratus
Abbreviated transcription (Latin):
in r&ribuendo: Conttmincuer̃ testamentũ ei : diuisis abira
uultus ei : & ad propinquabitcor illius: Mollitis sermones ei
suꝑoleũ : & ipsi s untiacula: Iacta suꝑ hnm̃ curamtuat & ipsettenu¬
tri& : non dabit in a& nũ fluctuationẽ iusto : Tuuero ds dedu¬
cereos inputeum interitus. Viris angumnũ & dolosum non dim¬
diabunt dier suos ego cuitem sperabo inte dnõ¬

Expanded text:
divisi sunt ab ira vultus eius et adpropinquavit cor illius molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula iacta super Dominum curam tuam et ipse te enutriet non dabit in aeternum fluctuationem iusto tu vero Deus deduces eos in puteum interitus viri sanguinum et doli non dimidiabunt dies suos ego autem sperabo in te Dom
Abbreviated transcription (Latin):
timor dñi & scientia scorũ prudenticcꝰ ꝑmeeñi
multipli cabuntur diertui & adder tur
tibi anniuitae.: Sisa pienr fueris tibimet¬
ipsieris. sicutem inlusor. solur portabis
malum: Mulier stulta et clamos plencq
in lecebris & nihil omnino scienr sedit inforib
dom: suce suꝑ sellã. in excelso urbirloco.

Expanded text:
timor Domini: et scientia sanctorum, prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco,
Abbreviated transcription (Latin):
tis amplexib donec in luces cat dies : Nonẽ. enĩ
uir in domosua: ab iit uic lon girsima sacculũ pecumcie
secum tulit indie plene lunce reuersurus ẽ domũ suã
Inr&ciuit eũ multir sermonib: &blanditus labiorum
protãexit illũ statim eam sequitur quasibos ductus
& nescit quod aduincula stulturtra hatur
Donectranrfigat sagitta iecur ei uelud sicuir
festin& cad laq: ũ & nercit quia depericulo animae
uerba oris mei : ne abs trabatur inuus illius mens
tua neq: decipiaris semitis eiꝰ multos enĩ uulne¬
nrtos deiecit & fortissimi quiq: interfecti s̃ cbea
Viue inferidomus ei pen& nenter in inferiora mor

Expanded text:
tis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est tis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitu quod ad uincula stultus trahitur donec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periet attende verba oris mei, ne abstrahatur in viis illius mens tua, neque decipiaris semitis ejus. Multos enim vulneratos dejecit, et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. V
Abbreviated transcription (Latin):
pientice soror međ & prudenticõ uoca amicã
tucẽ ut custodictie a muliere extranea & ab
aliena quae uerba suac dulcia feccitꝰ. Defenes¬
traenim domus meae ꝑ cancellas ꝓs pexi& uideo¬
paruulos considero uecor dẽ iuuenẽ qui tranit
in plateco iuxta angulũ & propeuiã domus illius
gntditur in obscuro aduespentscente diem noc¬
tis tenebris & caligine et eccemulier occurrit
illior natu meretricio. pnrepanrta ad ecpiendas
animas garrula & uaga qui&is in paciens nec
ualens in domo consistere pedib: suis: nunc foris
nunc inplateis: nunc iuxtaangulos insidicons:
Adp̃ hensũq: deosculatr iuuenem & procuci
uultublanditur dicens. uictimas prosalute
debuihodie reddidiuota mea id cuco egres scdũ
in occursũ tuu: desiderans te uidere & repperi:
Intexui funib: lectũ meum straui gapetib: pictis¬
ex ae grpto᷑ as ꝑsi cubile meũ myrra aloe & cinna¬
momo ueniin ebriemur uberib: & fruamur cupi¬

Expanded text:
pientiae: Soror mea es, et prudentiam voca amicam pientiae: Soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam, ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi, » eparvulos considero vecordem iuvenem qui transit in platea iuxta angulum et propter viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupi
Abbreviated transcription (Latin):
illius: pia ecium enim scortiꝰuixunie panis.
Mulier autẽ uiri prteciosam animã cacpit:
Num quid abs conderepotest homoignem in sinu
suo ut uestimenta illiur non ardeant: Cut am¬
bulare suꝑ pruncs & non conburentur plantae ei.
sic qui in gredit admulierem proximisui : non erit
mundur cũ t&igerit eã : non grandis ẽ. culp&̃cũquis
furatur fuerit: funtur enim: ut esurientẽ impleat
ammam Depntehensus quoq: redd et septuplũ:
&omnem subrtantiã domus suce trardec& liberabitse :¬
quiaut̃ adult̃ ẽ propter cordis inopiã ꝑdec animã sua, tur¬
pitudinem & ignominicõ congregatsibi & obprobriũ
illius non delebitur : qui azelur & furor uiri ñ pac̃&
indie uindictee: nec ad qui esc& cuius quã p̃cib
nec suscipi& prore demptiodona plurima:
Filimi custodiser mones meos . & praecepta mea
recondetib: serua mandatamea & uiuer&le
gẽ mea qua si pupillã oculitusꝰ. liga eã indigitis¬

Expanded text:
illius pretium enim scorti vix unius est panis illius pretium enim scorti vix unius est panis mulier autem viri pretiosam animam capit numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam domus suae tradet qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi serva mandata mea et vives et legem meam quasi pupilla
Abbreviated transcription (Latin):
taticuir in utilis. gnarditur ore ꝑuerso annuit
oculis terit pede: digito loquitur : prauocor de
machinatur malum: & in omnitempore iurgia
seminat: huic extimplo ueniet ꝑditiosua
& subito conteretur: nec habebit ultra medicinã
Sex sunt quae odit dñs: & septimũ decestatur
unimaeius : Oculos sublimes : linguã mendacẽ:
manus effundentes in noxium sanguinem.
Cormachincas cogitationes persimas. pede suo¬
loces adcurrendũ in malũ . psoferentem mendaccia:
tertem fallacem et eũ qui seminat int̃fratres dis¬
iii. cordics: Conser uafilimi pntecepta patristui:
& nedimit tas legẽ matris tuce : Liga ea in corde
tuo iugiter : et cirũ dacgut turituo. Cut ãbulaueris
gna dicntꝰ tecum : Cũ dor mieris custodiantte.
Et euigilans loq: recũ eis: quia mandectũ lu¬
cer naẽ : & lex lux & uia uitae increpatio disci¬
xuiiiiplinae. Vt cus todicqlte ãmuliere macla& a
blan da lingua extraneae: Non concupi scat
pul chritudinem ẽi cortuũ. necapiaris nutib

Expanded text:
itur ore perverso annuit oculis terit pede digito loquitur pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius oculos sublimes linguam mendacem manus effundentes innoxium sanguinem cor machinans cogitationes pessimas pedes veloces ad currendum in malum proferentem mendacia testem fallacem et eum qui seminat inter fratres discordias conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legtuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concuppulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus
Abbreviated transcription (Latin):
impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruaed
eii. Pilimiaus cultaser mones meos: & adelo¬
quiamea inclinadurem tuã. nerece¬
dant aboculirtuis: cus todiea in medio
cordistui. uita enim sunt inuenientib: ea.
& uniuersue carnisanitas: omnicustodicc
serua cortuum : quia ex ipso uita procedit:
Remoue cete os prauũ : & de trahentia lubia
sint procul ate : oculitui recta uideantꝰ: pul¬
pebrae tuce p̃cedant gres sustuos: Dirige
semitac̃ pediburtiuis : &omnes uiu&ucestabilient
Nedediner addexterã neq: ad sinis trã:
auerte pedẽ tuũ amalo: uias enim quue co
dextris sunt nouit dñs ꝑ uersae uero sunt
quue u sinistrissunt : Ipse aut̃ rectos faci&
gres sustuos. itd nera aut̃ tua in pace produc&¬
CU Hilimi ut tende scpientiã meã & prudentie
mece inclina aurem tuã : ut custodics cogi¬
tationes et disciplinam labiatua conser

Expanded text:
impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te, Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus tuis. et omnes nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Fili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitation
Abbreviated transcription (Latin):
clines auerbis oris mei. nedimit cas eam & cus¬
todi&te : dilige eam : & ser uabit teꝰ principium
sapientiae : pos side scpientiam : & in omnipos¬
ses sion&ua ad quire prudentiamꝰ arripeillã
& exultubitte : Vlo rificaberis abeacũ eã
fueris umplexatus: Dabit capitituo ccugmen
tu graticrum: & corona in drta protegecte:
Audifilimi et suscipe uerba mea: ut mul¬
tiplicentur tibi anniuitue : uiam sapientiae
monstrabotibiducamte ꝑ semitas aequita¬
tis quas cum ingres sus fuerir non artabunt᷑
gressus tui &currens non habebis offeo¬
disulũ ⁊tene disciplinam ne dimittas et̃ custodi
illam quiccipse ẽ. uia tua. nedelectoris semi¬
tus impiorũ . nectibi place at malorũ uia
fuge ab ea nec trrnseas ꝑ illam. declina
& desere eam: non enim dor miunt nis c̃
male fecerint:  rapitur somnur abeis
nisi subplan tauerint: comedunt panem
impi&ictis: & uinum iniquitatis bibunt
Iustorũ autem semita quasi lux splendens
procedit & cres cit usq: ud ꝑfectã diẽ uia

Expanded text:
nes a verbis oris mei ne dimittas eam et custodiet te dilige eam et servabit te principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capitita gratiarum, et corona inclyta proteget te. Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via
Abbreviated transcription (Latin):
uicc̃ in mediis semitis stanis. luxtccportasciuita¬
tis in ipsir forib: loquitur dicens: Ouiri aduos
clumito & uox mea ad filios hominũ: Intellegite
paruuli cstutiã : & insipientes anim ad uertite :¬
Cudite qnm dereb: magnis locutura sum & ape¬
rientur labiamea ut recia pntedicentꝰ ueritate
me ditabitur guttur meum & labia mea detes¬
tubuntur impium iusti sunt omner fermones mei:
non ẽ in eis prtuũ quid neq: ꝑuersumꝰ ecti sunt inte¬
XXI legentib: & ce qui inuenientib: scientiam : Accipi
te dirciplincõmeam & non pecuniã doctrinã magis
qua aurum eligite melior ẽ enim scpientia cunc¬
tis opib pacetiosssimis & omne desiderabi le non
pocest compacrari. e gosapientiahabito in consilo.
& eruditis intersum cogitationibꝰ Timor dñĩ odit
malumꝰ Arrogantiã & suꝑbia &uiã prauã &õs

Expanded text:
ortas civitatis in ipsis foribus loquitur dicens o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astutiam et insipientes animadvertite audite quoniam de rebus magnis locutura sum et aperientur labia mea ut recta praedicent veritatem meditabitur guttur meum et labia mea detestabuntur impium iusti sunt omnes sermones mei non est in eis pravum quid neque perversum recti sunt intellegentibus et aequi invenientibus scientiam te disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et su