comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enit xp̃s ut moreretur ex infirmitate uenturus ẽ ut iudic& in uirtute sed
quis ñ crediderit in nom̃ clarificatũ ꝑ infirmitatẽ ex paues c& adiuditium cũ
uenerit inuirturte : Neaũ quõdam ille infirmus. cũ uenerit fortis. uenti labro
adsimstramnos mittat saluemꝰ nomine suo: &uidic& hoc

Expanded text:
enit ergo ut moreretur ex infirmitate, venturus est ut judicet in virtute Dei: sed non crediderit in nomen clarificatum per infirmitatem, expavescet ad judicem cum venerit in virtute. Ne autem quondam ille infirmus, cum venerit fortis, ventilabro illo ad sinistram nos mittat; salvet nos in no
Abbreviated transcription (Latin):
suas quas primo intem ploposuerunt. Aut forte signasua quae audier̃ auatib:
demonium suorum & noncognouer̃ : Quid noncognouer̃ quia non haberent
in eos potestatem nisi eis data eẽt desuꝑ. non cognouerunt. qui alpsis honor
rona niuictoria insolentes. Ita ex posuer signasua in templo sic̃ constitui intro¬
peũ solent suꝑfornaces. In intro itu portarũ¬

Expanded text:
suas, quas primo in templo posuerunt; aut forte signa sua, quae audierant a vatibus daemonum suorum. Et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Quia non haberes in me potestatem Babylonii victoria insolentes effecti, ita exposuerunt signa in Dei templo, sicut constitui in trophaeo solent super fornices introitusque portaru
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis uias ut aduitam redirent homines. unde ꝑsuꝑbiã cecide¬
rant: inqua adimplebis eos la&icia ut non ultra querant aliquid
cum facie ad faciem teuiderint. inquib: quiaego sum meadim ple
ꝑducens usq ad sinẽ glorie conspectus tui:

Expanded text:
humilitatis vias, ut ad vitam redirent homines, unde per superbiam ceciderunt. In qua acum facie ad faciem te viderint; in quibus quia ego sum, me adimplebperducens usque ad finem gloriae conspectus tui.
Abbreviated transcription (Latin):
t quistantatoler& inter apertos hostes
transiliui ut extollar &cadam. ipsi subiectaerit animamea a quo est patien

Expanded text:
 quis tanta toleret inter apertos hostes,transilivi ut extollar et cadam: Deo subjicietur anima mea: quoniam ab
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qui humiles ẽẽ noluerunt: non enim inequis sede¬
re peccatum est sed ceruicem potestatis contradm̃ erigere & putare
se in ali quo honore eẽ: qui adiues es equum ascendisti increpat ds
&dormis. Magna ira increpantis ecce quosomnodermiuit ille
pharao qui ascendebat equos. Non enim uigilauit in corde quia de
acionedurum corhabebat. Duritidd enim cordis obdormitio ẽ¬
lli aut̃ non ascendunt equos quinonse iactant & excollunt quasi in ho¬
noribus & potestatibus suis:¬

Expanded text:
 Qui humiles esse noluerunt. Non in equis sedere peccatum est; sed cervicem potestatis contra Deum erigere, et putare se in aliquo honore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis. Magna ira increpantiPharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormitio e qui non ascendunt equos? Qui non se jactant et extollunt, quasi in honoribus et potestatibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
cem fletus mei Uel in prophetia dictum est : disces suri enim
sunt: id est separu buntur aiustis impii. cum iudicii dies uenerit.
uel nunc quia &iam si pariter atq isdem conuenticulis continen¬
tur.Tamen in area. nudu iam grecna separantur apaleis: quan¬
quam inter paleus lateant. ⁊¬

Expanded text:
e, etc. Vel in prophetia dictum est: Discessuri enim sunt, id est separabuntur a justis impii, cum judicii dies venerit: vel nunc, quia etiamsi pariter atque iisdem conventiculis continentur; tamen in area nuda jam grana separantur a paleis, quanquam inter paleas lateant.
Abbreviated transcription (Latin):
editatio cordis
mei. nonadiactantiam placendi hominib. quia iam nulla suꝑbia est: sed in con¬
spectu tuo semper. qui conscientiam puram inspicis.
Dñe ad iutor me us & re¬
demptor meus.

Expanded text:
editatio cordis mei, non ad jactantiam placendi hominibus, quia jam nulla superbia est, sed in conspectu tuo semper, qui conscientiam puram inspicis. Domine adjutor meus et Redemptor meus.
Abbreviated transcription (Latin):
prohibeat annuntiare qđ credidit: Hoc enĩ dñs reprehendit dicens:
Quime confusus fuent corã hominib: confundar de illo corã patie meo :¬
Dicant ergo labia qđ hab&cor hoc contra timorẽ habeat cor qđ dicunt
labia hoc contra simulationẽ :¬

Expanded text:
prohibeat annuntiare quod credidit. Sunt enim christiani, habent Qui me confusus fuerit coram hominibus, confundar de illo coram PatDicant ergo labia quod habet cor: hoc contra timorem. Habeat cor quod dicunt labia: hoc contra simulationem. A
Abbreviated transcription (Latin):
dest & prȩmia iustorum & poenas impiorum: & flagella corrigendorum. & temptatio
ame: Quod faciunt deficientes subsartina earum & reuertentes ad uomitum suum:
Etero in maculatas cumeo. & obseruabo me ab iniquitate mea
Et

Expanded text:
est praemia justorum, et poenas impiorum, et flagella corrigendorum, et tentationtitias ejus non repuli a me. Quod faciunt deficientes sub sarcina earum, et revertentes ad vomitum suum. Et ero immaculatus coram eo, et custodiam me ab iniquitate mea. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Frater non
redimit redim& homo ñ dabitdõ placationem suam: &p̃tium redemptionis animaesuae. & la¬
bor abit inaet̃num & uiu& adhuc infinem S

Expanded text:
Frater non redimit, redimet homo, non dabit Deo placationem suam. Et pretium redemptionis animae suae et laborabit in aeternum, et vivet adhuc in finem
Abbreviated transcription (Latin):
in cogitatione: Atuero qui nolunt confiteri se p& catores. laborant sine caus a
suas & quanto in hoc laborant teto plus robur eorũ & fortitudo deficit Uide enim

Expanded text:
 At vero qui nolunt confiteri peccata, laborant sine causa isuas, tanto plus robur eorum et fortitudo deficit. Ille enim
Abbreviated transcription (Latin):
Saltim usq in aduentũ
filii dĩ uester error durauerit: quid ergo ultra graui corde estis: quando ha¬
bituri finem fallatiarum. si p̃sentiã ueritatis non habetis: Cum enim solu
ueritas faciat beatos. ex quauera sunt omnia : utquetem poralium rerum ami
detinemini. utquid tamquam prima extrema sec tamin
tas & mendatium: Cupitis enim ꝑmanere uobiscum. quae omnia transeunt
tamquan umbra.

Expanded text:
Saltem usque in adventum Filii Dei vester error duraverit: quid ergo ultra gravi corde estis? quando habituri finem fallaciarum, si praesentiam veritatis non habetis? Cum enim sola veritas faciat beatos, ex qua vera sunt omnia, ut quid temporalium rerum amore detinemini, ut quid tanquam prima extrema sectamini, quod est vanitas et mendacium? Cupitis enim permanere vobiscum, quae omnia transeunt tanquam umbra.
Abbreviated transcription (Latin):
deiuro uisto iobcum eum tribularent : quianẽ motus id est destabilita¬
te fidei non recessit: Idipsum autẽ quod non mouetur homo & fixus
in dño ꝑmanet non sibi debet tribuere: necum se gloriatur ñ eẽ motũ.
ipsa suꝑbia moueatur:
tur: Exultabit cormeum insalutarituo. cam

Expanded text:
de justo viro Job, cum eum tribularent, quia non est motus, id est, de stabilitate fidei non recessit. Idipsum autem quod non movetur homo, et fixus in Domino permanet, non sibi debet tribuere, ne cum se gloriatur non esse motum, ipsa superbia moveatur. VERS. 6.-- Exsultabit cor meum in salutari,
Abbreviated transcription (Latin):
Tidebo in quid̃ cȩlos opere digitorũ tuorum. Idẽ cernã & intellegã serpturas.
quas operante sco sp̃u qui& digitus dĩdicitur. perministros tups conscripsisti:
Sicergo destruitur inimicus : cum intelleguntur scripturȩ: praedicatȩ usq
ad infantium tar ditatem : luna uero & stellȩ in cȩlis sunt fundatȩ quia &u
niuersalis eccła. incuius sepȩ significatione luna ponitur: & particu latim per
ngula ecclȩsiȩ. quas nomine stellarum insinuatas arbitr

Expanded text:
idebo, inquit, coelos opera digitorum tuorum: id est cernam et intelligam Scripturas, quas operante sancto Spiritu, qui digitus Dei dicitur, per ministros tuos conscripsisti. Sic ergo destruitur inimicus, cum intelliguntur Scripturae praedicatae usque ad infantium tarditatem. Luna vero et stellae in coelis sunt fundatae: quia et universalis Ecclesia, in cujus saepe significatione luna ponitur, et particulatim per loca singulae Ecclesiae, quas nomine stellarum insinuatas arbitro
Abbreviated transcription (Latin):
uaeẽ ista dies inqua corpus xp̃i de
manu omnium inimicorum suorum eripiendum senouit: hisu illa cuius glam infi¬
ne praecedentis psalmi euidenter expressit dicens implebor cumeuigila uero
similitudinetua : Cumenim eccłã xpĩ in euigilatione. Idẽ in resurrectione impleta
fuerit similitudinedĩ : Tunc non solum dema nuce terorum inimicorũ ereptã segra¬
tulabitur. sed & demanu siul. perquem significatur morscui inre surrectione
in sultabunt scĩ dicentes : Vbiẽ morsuictoriatua . ubiẽ morsaeculeustuus . Saul
quippe quunter pretatus pecitus mortis similitudinem gerit. dequascriptura dic̃
Ds mortem non fecit neclȩtatur in perditione uiuentium : & post pauca : Impii aũ ma¬
nibus & uerbis accersierunt illam.

Expanded text:
uae est ista dies, in qua corpus Christi de manu omnium inimicorum suorum eripiendum se novit, nisi illa cujus gloriam in fine praecedentis psalmi evidenter expressit dicens: Implebor, cum evigilavero, similitudine tua. Cum enim Ecclesia Christi in evigilatione, id est resurrectione, impleta fuerit similitudine Dei, tunc non solum de manu caeterorum inimicorum ereptam se gratulabitur, sed et de manu Saul, per quem significatur mors, cui in resurrectione insultabunt sancti dicentes: Ubi est, mors, victoria tua, ubi est, mors, aculeus tuus? Saul quippe, qui interpretatur petitus, mortis similitudinem gerit, de qua Scriptura dicit: Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione viventium. Et post pauca: Impii autem manibus et verbis accersierunt illam.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde nisi quia contritierant dentes eorũ in ore ipsorũ : Quando uero postea
clamauerun Crucifige Crucifige iamñ erat lingua aspidum sed fremitus
leonum: Sed & molas leonum confringitdñs : fortehic non uacat quod ñ
ad didit inor eorum : In sidiantes enĩ captiosis interrogationib: cogebantur
responsione sua coniunci: Istiautẽ quia ꝑte seueban: numquid interroga¬
tionib: c̃iuncendierant : Tam̃ & eorũ molae contrites : Crucifixus resurre x
ascendit in celũ glorificatus ẽ xp̃s adoratur ab omnib gentib: Seuan modo

Expanded text:
triti sunt dentes eorum in ore ipsorum. Postea clamaverunt, Crucifige, crucifige : jam non est lingua aspidis, sed fremitus leonis. Sed et molas leonum confregit Dominus. Forte hic non vacat quod non addidit, in ore eorum. Insidiantes enim captiosis interrogationibus, cogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interrogationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixus resurrexit, ascendit in coelum, glorificatus est Christus, adoratur ab omnibus gentibus, ado
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt accĩpi
cedebant laudantes. in quo ipse dñs hoc testimonio usus ẽ: Inimicos aut
faciunt heretici uniuersi & illi qui in suꝑstitione gentiliũ phylosophi nominan¬
tur : Diabolus uero acerrimus inimicus potest &ultor intellegi: ipsi enim
peccantes traduntur in interitũ carnis. ut sp̃s saluussit in die dñi: sed & om̃s
quidiuina gratia de eius faucibus erepti non fuerint: in&ernũ possid&,¬

Expanded text:
ossunt accipi i, qui Dominum praecedebant laudantes, in quo ipse Dominus hoc testimonio usus est. Inimicos autem faciunt haeretici universi et illi qui in superstitione gentilium philosophi nominantur. Diabolus vero acerrimus inimicus potest et ultor intelligi; ipsi enim peccantes traduntur in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini. Sed et omnes qui divina gratia de ejus faucibus erepti non fuerint, in aeternum possid
Abbreviated transcription (Latin):
tsi ambula uero in medio uitȩ huius quaeumbra mortis est.
etiam egos imtecum
Uirgatua &baculustuus ipsame consolata sunt.
isciplinatiui
tamquam uirga ad gregem ouium: &b aculustuus tamquã lam ad grandiores filios & ab
animaliuita ad spiritalem crescentes: ipsa me non adflocerunt. muͦisq consolata sunt
quia memores mei.

Expanded text:
si ambulem in medio vitae hujus, quae umbra mortis est. etiam ego sim tecum. Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt: disciplina tua tanquam virga ad gregem ovium, et tanquam baculus jam ad grandiores filios et ab animali vita ad spiritualem crescentes, ipsa me non afflixerunt, magis consolata sunt; quia memor es mei.
Abbreviated transcription (Latin):
onunum hominem
sed genus hominum iniquorum dicit: quisibi aduersantur non intellegendo ut
quod tibi fierinonuis alione feceris. idest nonuis pati iniquitatem non facias iniquitatẽ:
Nonuis patidolũ & insidias. non in sidieris alteri: hocau qui nonuult intellegere uo¬
luntitis suae tribuitur: Ideo dixitiniustus ut delinquat in sem& ipso. id est proposutt

Expanded text:
on unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut Quod tibi fieri non vis, alii ne feceris ; ut quia non vis pati iniquitatem; non facias iniquitatem; quia non vis pati dolum et insidias, non insidieris alteri? Hoc autem cum non vis intelligere, voluntati tuae tribuitur. Ideo dixit injustus, ut delinquat in semetipso: proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
riores mihi nouerunt. in tempore quomor¬
terrenȩ uoluptatis contribulatum atque conuulsum est factus est dñs protec
tor meus : Et eduxit mo inlatitudinem. saluum mefaciet. qũo uoluit me: Ou
uia
carnales patiebar angustas. eduxitme inspiritalem latitudinem fidei: quõ
uoluit me. antequamego illum uellem

Expanded text:
riores mihi nocuerunt in tempore quo morterrenae voluntatis contribulatum, atque convulsum est, factus est Dominus tum meum. » Et eduxit me in latitudinem. « Et quia uia carnales patiebar angustias, eduxit me in spiritalem latitudinem fidei, quoniam voluit me, antequam ego illum vellem
Abbreviated transcription (Latin):
Lectus doloris. infirmitas carnis est. Nedicas non possũ tenere & portare & resib¬
nare narnẽ meã . Adluuans ut possis : Dñs opẽ ferat tibi suꝑ lectũ dolons
tui : Portabat te lectus. Nontu portabas lectũ sed paraliticus intus eras.
Adest qui dicat tibi : Tolle grabatũ tuũ. &uade indomũ tuã: Quare ergi
tit se ad dnm ꝓph& a. &tã quã consiliũ medicinȩ eius nobis exponens : uniuersũ in¬
hac uita. quęrit sibi aliquid terrenum ubi requiescat. qm̃ intentionem laboris
&mentis &tende indm̃. difficile potest per p&uo tolerare : Verbi gratia¬
stis uelut innocentib: delectationib Misc& amaritudine

Expanded text:
Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui dicat tibi, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam Marcitit se ad Deum, et tanquam consilium medicinae ejus nobis exponens: Tohac vita quaerit sibi aliquid terrenum ubi requiescat; quoniam intentionem laboris et mentis extentae in Deum difficile potest perpetuo tolerare: aliqaeternae, et istis velut innocentibus delectationibus miscet amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
Cetundom aduentu ueniens iu¬
dicare uiuos ac mortuos: iudex iustus in munifesto splendore
cliritatis suae iustis suis lumen. & terrores impis corusca¬
bit. Arcum autem scripturus scãs appellat : ubi fortitudi¬
ne no ui testa menti. quasi neruo quo dum duricia ueteris
flexa & edomita est: hinc tamquam sagittae emittuntur
apłt. uel diuina praeconia iaculantur: quas sagittas ar¬
dentibus effecit: Quiꝰ percussi diuino amore flagrarent:
uasic uero mortis uel seretici intelleguntur Suiexeo
arcu id est ex eisdem scripturis in animas non caritate ilam
git nisi promeritis: & ob hoc diuinȩ pro uidentiae etiam ista dis¬
posicio tribuenda est: uel idem apłi quia aliissunt odor uitae in ui¬
tam. aliis odor mortis in mortem¬

Expanded text:
ecundo adventu veniens judicare vivos et mortuos Judex justus in manifesto splendore claritatis suae justis suis lumen et terrores impiis coruscabit. Arcum autem Scripturas sanctas appellat, ubi fortitudine Novi Testamenti, quasi nervo quodam duritia Veteris flexa et edomita est. Hinc tanquam sagittae emittuntur apostoli, vel divina praeconia jaculantur. Quas sagittas ardentibus effecit, quibus percussi, divino amore flagrarent. Vasa vero mortis vel haeretici intelliguntur, qui ex eodem arcu, id est ex eisdem scripturis in animas non charitate inflamgit, nisi pro meritis: et ob hoc divinae Providentiae etiam ista dispositio tribuenda est. Vel iidem apostoli, quia aliis sunt odor vitae in vitam, aliis odor mortis in morte
Abbreviated transcription (Latin):
is sauilt diligi. hocẽ caste amari non propter ea amariquia
clat aliquid p̃terse. sed quia datse: Qui ergo inuocat dm̃ ut diues fiatxlm̃ non inuo¬
cat sed hoc inuocat quod uult ad se uenire : quienim ẽ inuocare nisi in se uocare :
uocant dm̃ &ideo delllis dicitur illic trepidauerunt timore ubi non fuit timor
Nun quidenim timor ẽ siquis ꝑdat diuitias. nonest ibi timor & ibitimuerunt :¬
xp̃o dixerunt nonẽ dr̃ ibi tunuerunt ubinon erattimor: Dixerunt enim.
sidimis erimus istũ uenient romani &tollent nobis & locum & regnum ostul
neuenirent romani & tollerent tibi locum : Numquidtollerent tibi dm̃:¬

Expanded text:
is se vult diligi, hoc est caste amari; non propterea se amari, quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Qui ergo invocat Deum ut dives fiat, Deum non invocat; hoc enim invocat quod ad se vult venire. Quid enimropterea quid de illis sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor. Numquid enim timor est, si quis perdat divitias? Non est ibi timor, et ibi timetur. stum dixerunt, Non est Deus, ibi timuerunt ubi non erat timor. Dixerunt enim: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et regnum . O stne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Tolerent ergo modo pec¬
catores usti. tolerent frumenta tizania. toler& triticum palcas. quia uenit temp:
separationis & ecimetur bonum semenabeo quo digni consumetur illud inhorreum
mutetur illudaũ in a&ernam conflagrationem : quia ideo simulfuerunt primoius¬
tus & imiustus atille supplantaretur. iste probaretur. posteaaũ illedam naretur iste
coronaretur.

Expanded text:
Tolerent ergo modo peccatores justi, tolerent frumenta zizania, toleret triticum paleam; quia veniet tempus separationis, et eximetur semen bonum ab eo quod igni consumetur: illud in horreum mittetur, illud autem in aeternam conflagrationem; quia ideo simul fuerunt primo justus et injustus, ut ille supplantaret, ille probaretur; postea autem ille damnaretur, ille coronaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelio pater non iudicat quemquam sedomne iudiciũ deditfilio :
hocẽergo : Dsiudiciũ tuum regida quirex &iam filius regisẽ quia & ds̃ pat̃
utiq rex : Sicut scrptum ẽ quod rex fec nuptias filiosuo ⁊ moreaut̃ scripture
idem rep&itur : Nam quod dix̃ iudiciumtuũ hocaliter dix̃ iusticiãtuam
& quod dix̃ regi hoc aliter dix̃ filioregis

Expanded text:
in Evangelio dicit, Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio : hoc est ergo, Deus, judicium tuum regi da. Qui rex etiam filius est regis, quia et Deus Pater utique rex est. Ita scriptum est, quod rex fecit nuptias filio suo . More autem Scripturae idem repetitur. Nam quod dixit, judicium tuum; hoc aliter dixit: justitiam tuam: et quod dixit, regi; hoc aliter dixit, filio regis
Abbreviated transcription (Latin):
Induti sunt urietes
Quuenim exultutione colles
accinguntur Ac induuntur urietes ouium ipsinamque urietes quicolles
Colles eminentiore gratiu Anetes quiuduces gregum. Colles ergo & arittes
idẽ a postoli induti sunt exultutione gaudent fructibus suis nonsine causu
laborauerunt non sine causu predicauerunt. & ualles. Id est humiles populi multum

Expanded text:
nt arietes Qua enim exsultatione colles accingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum. Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. Induti sunt arietes ovium
Abbreviated transcription (Latin):
deputauit animam suam. sedeam in mortalem sentiens aeternitatem stabilem
sunt aet̃na ita sep̃buit proximo suo.¬
faciem ełiiacob. S.

Expanded text:
deputavit animam suam, sed eam immortalem sentiens, aeternitatem stabilem sunt aeterna, ita sefaciem Dei Iacob.
Abbreviated transcription (Latin):
nsepulchro patente autuoratitas significatur in hiantisgulȩ aut inallegoria
qui occidunt & quasi deuorant interfectos eos quib: morum suorũ ꝑuersitatẽ
suaden: Cui simileest econtrario quod p&ro dictũẽ macta & manduca ut
insuam fidem & bonos mores gentes conuerteren : patetuero quod sequitur
lingius suis dolose agebant : Comes quippeẽ uoracib: adulatio. &omnib: malis:
Venenum autẽ dolumdicit : aspidum uero quia nolunt audire uerbacantantis
Aspidienim iudȩi aptissime comparantur : quiad uersum uerba salutana indux¬
a&iferam surditatem: Quorum osmaledictione &amaritu¬
dine plenũ est. ueloces pedeseorũ adeffundendũ sanguinem: Pedes appellat
consilu ꝓgressus. quibus deincepto mouemur ad exitus rerũ nam quod dix̃
ueloces ostendit moderationis illis consilia de fuisse : ad effundendũ sanguinẽ
Dm̃ uidelicet saluatoris ut sceleratȩ reicrescat imanitas actionis

Expanded text:
sepulcro patente aut voracitas significatur inhiantis gulae, aut in allegoria, qui occidunt, et quasi devorant interfectos eos, quibus morum suorum perversitatem suadent. Cui simile est, e contrario, quod Petro dictum est, Macta, et manduca, ut in suam fidem et bonos mores gentes converteret. Patet vero quod sequitur: Linguis suis dolose agebant. Comes quippe est voracibus adulatio et omnibus malis. Venenum autem dolum dicit; aspidum vero, quia nolunt audire verba incantantis. Aspidi enim Judaei aptissime comparantur, qui adversum verba salutaria induxhiferam surditatem. Quorum os maledictione, etscriptum est: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem . Pedes appellat consilii progressus, quibus de incepto provehimur ad exitus rerum. Nam quod dixit veloces, ostendit moderationis illis consilia defuisse ad effundendum sanguinem, subaudiendum Domini Salvatoris ut sceleratae rei crescat immanitas actionis
Abbreviated transcription (Latin):
Conpraehensi uero in suꝑbiasua: Non in uider̃ si luti gentium quia parẽ
suam &illorum infirmitatem cognouer & angulanꝰ lapidȩ copulati

Expanded text:
osuerunt superbiam et non inviderunt saluti Gentium, quia parem suam et illorum infirmitatem cognoverunt; et in angulari lapide copulati
Abbreviated transcription (Latin):
CANTICA DAUITICO XP̃M MODULANIA PLECTRO
EXPLANATATENET FLORIDUS ISTE LIBER.
MAXIMA SUCCINTIS RESERANS MES TERIAUERBIS
ET PRO ELUOS SENSUS SUBBREUITATE LOQUENS

Expanded text:
Cantica Davidico Christum modulantia plectro, Explanata tenet floridus iste liber; Maxima succinctis reserans mysteria verbis, Et profluos sensus sub brevitate loquens
Abbreviated transcription (Latin):
lam ponderaui colũ nas eius Semꝑ. inquinta autem editione. Ego sũ
paraui columnas eius semper: insexta. Ego confirm
eius. sela: & rursus. Inseptuagesimo cuius principium ẽ. Notus in iudeu dĩ¬
in israhel magnum nomen eius. Inuenimus apud septuaginta & theodotio¬
clippeum. gladium & bellum. semper. Apud quintam editionem. post
scutum rompheam. & bellum. semper. In sexta uero post scutum gladi
um᷑ infinem erat. Rursum in hebraico. postuav. alama. quod ẽ & bel¬
lum. sela: & in eodem psalmo. post illum locum. ut saluos faciat mites ter¬
rae. diapsalma. Apud symmachum simiłt. diapsalma. apud aquilam.
postani ea res quod ẽ mites terrae. sela. Atq ita cum talem unius cuiusq
editionis opinionem reperissemus. Haec adnotauimus. Utrum autem̃
cuiustam musicae. cantilene: aut rithmi. Inmutationem. qui int̃p̃tati

Expanded text:
lam: ponderaui columnas eius, semper, in quinta autem editione: ego sum, qui lam: ponderaui columnas eius, semper, in quinta autem editione: ego sum, qui paraui columnas eius, semper, in sexta uero: ego firmrursum in septuagesimo quinto, cuius principium est: notus in ludaea deus, inuei nimus apud Septuaginta et Theodotioclipeum, gladium et bellum \'semper\', apud quintam editionem post scutum et romphaeam et bellum \'semper\'. in sexta uero post scutum et gladium um \'in finem\', eratque rursum in Hebraeo post: \'umalama\', quod est \'et bellum\', <sela\'. et in eodem psalmo post illum locum: ut saluos faciat mites terrae \'diapsalma\' apud Symmachum similiter\'diapsalma\' et apud Aquilam post \'anie ares\', quod est \'mites terrae\', \'sela\'. atque ita, cum talem uniuscuiusque editionis opinionem repperissemus, haec adnotanimus. utrum autem cuiusdam musicae cantilenae aut rhythmi inmutationem, qui interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
sela. Aut trans actoc feliciter protestantes: Pacem inultimo subnotuntes¬
sulom. Haec nos deintimo hebreorum fonte libauimus non opinionum riui¬
los persequentes. Neq errorum quibus totus mundus ex pletur Uarietate ꝑ¬
onerosum quid origenis dedi apsalmate senserit. uerbum int̾p̃tabor aduer¬
bum: Cuidam scribens se interroganti. quid sibi uellet. uerbum diapsalma
inpsalmis. uel adreferretur utilitatem. Inter cetera ait. Ut quia nouitia
musta comtemnis. saltim ueteris uini austeritate uincaris. Semper requi¬
ris causas quur inquibusdam psalmis interponatur diapsalma. Obserua
uigi lantissime. in hebreo. & cum greco contuli. Inueni
Ibi septuaginta. & theo docion. & sy machus trans tulerunt. diapsalma.
Neq nocet exemplis affirmare quod dicimus. Inseptuagesimo quarto.
Cui principium est. Confitemurtibi ds̃ confitebimur & in uocabimus
nomen tuum. Post illud. ego confirmaui columnas eius. Apud septu¬
aginta. & theodotionem. & sy machum. ẽ diaspalma. Proquo apud aqui¬

Expanded text:
sela; aut transacta feliciter protestantur, pacem in ultimo subnotantes. Haec nos de intimo Hebraeorum fonte libavimus, non opinionum rivulos persequentes, neque errorum, quibus totus mundus repletus est, . Quod si tibi non videtur onerosum, quod Origenes de diapsalmate senserit, verbum interpretabor ad verbum. Cuidam scribens se interroganti. quid sibi verbum vellet diapsalmatis in psalmis, vel ad quam referatur utilitatem inter, caetera ait: Et quia novitia musta contemnis, saltem veteris veni auctoritate ducaris. Saepe requirens causas cur in quibusdam psalmis interponatur diapsalma, observavi diligentissime in Hebraeo et cum Graeco contuli inveniquibi Septuaginta et Theodotion et Symmachus transtulerunt diapsalma. Neque vero nocet exemplis affirmare quod dcuius principium est: confitebimur tibi, deus, confitebimur et inuocabimus nomen tuum, post illud: ego confirmaui columnas eius apud Septuaginta et Theodotionem et Symmachum est \'diapsalma\', pro quo apud Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
Dñi est salus. & super populum tuũ benedictio tua. Sela. id est semper:¬
tico dia psalmatis.⁊ Cum utiq siut quibusdam placet diapsalma ẽ indi¬
cium silentii. Cañt silentii eẽ non possit. Ex quo anim aduertimus hoc
ẽẽ quae dicta sunt. Ut est illud intertio psalmo. Multi dicunt ani
mae meae nonẽ salus ipsi indõ eius. semꝑ. & rursum. Uoce mea ad
dnm clama ui. et exaudiuit me demonte scõ suo. semper: & inquarto.
Vt quid diligitis uanitatem. & queritis mendatium. sela: & infra. Quae
dicitis incordibus urĩs. & incubilibus ur̃is conpugimini. semper: & in ha¬
bacuc. Ds̃ ab austro ueni&. & sc̃s demonte pharan. semper: & infra. Iu¬
enta tribus. quae locutus es. sem per Scire autem de¬
os infine librorum. Unum etribus solere sub necti. Ut aut am̃ scribant.¬
Aut insempiternum scripta & scribenda com memoro: ut ponant

Expanded text:
domini est salus et super populum tuum benedictio tua, sela, id est \'semperdomini est salus et super populum tuum benedictio tua, sela, id est \'sempertico Diapsalmatis: cum utique si, ut quibusdam videtur, Diapsalma est initium silentii, Canticum silentii esse non possit. 3. Ex quo animadvertimus hoc esse quae dicta sunt; ut est illud in tertio: « Multi dimae meae: non est salus illi in deo suo, semper, et rursum: uoce mea ad dominum clamaui, et exaudiuit me de monte sancto suo, semper, et in quarto: ut quid diligitis uanitatedicitis in cordibus vestris et in cubilibus vestris compungimini, semper. Et in Abacuc: Deus ab austro veniet, et sanctus de monte Pharan, semper. Et infra: Juramenta tribubus, quae locutus es, semper. Scire autem debemus, apud Hebraeos in fine librorum unum e tribus solere subnecti, ut aut amen scribataut in sempiternum et scripta et scribenda commemorant, ut ponant
Abbreviated transcription (Latin):
epłae si ac cipere uoluerit. ΦΙΛΩΠC Notati nr̃a mar cella tribu¬
nr̃is uelo citer. amen.
FIUS DEM AD MARCELLAM DEDI AP SALMA TE
uae acceperis reddenda cumfenore sunt. sortisq dilatio usuram
parturit. Dedia psalmate. nr̃am sententiam flagitas. Epis¬
ditas silentio concitatur. Itaq nete diutius traham. habeto pauca de
plurimis. Quidam dia psalma commutationem metrieẽ dixerunt.
Alii pausum sp̃s scĩ. non nulli alterius sensus exordium. Sunt & quirith¬
mi. asserunt distinctionem. & quia psalmi tunc temporis iuncta uoce
dorganum. canebantur. Cuiusdam musicae uarietat
horum uidetur. Cum aquila qui uerborum hebreorum diligentis siaus
explicatorẽ. Sela. hoc ẽ diapsalma. quod per Zamach lameth: scri¬
bitur. semper transtulerit. & inuenimus in psalmorum quoq fine dia¬
psalma positum. Ut est illud intertio. dentes peccatorum contriuisti.

Expanded text:
epistolae, si accipere voluerit φιλοπονοτάτη nostra Marcella, tribuepistolae, si accipere voluerit φιλοπονοτάτη nostra Marcella, tribunostris velociter . Amen.I. AD MARCELLAM DE DIAPSALMATE. Quae acceperis, reddenda cum fenore sunt sortisque dilatio usuram parturit. de diapsalmate nostram sententiam flagitaras: episditas silentio concitatur. itaque, ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. Quidam diapsalma conmutationem metri esse dixerunt, alii pausam spiritus, nonnulli alterius sensus exordium, sunt qui rhythmi distinctionem et, quia psalmi tunc temporis iuncta uoce ad organum canebantur, cuiusdam musicae uarietatis. nobis nihil horum uidetur, cum Aquila, qui uerborum Hebraeorum diligentissimus explicator est, sela, hoc est diapsalma, quod ex samech, lamed, he scribitur, \'semper1 transtulerit et inueniamus in psalmorum quoque fine diapsalma positum, ut est illud in tertio: dentes peccatorum contriuisti;
Abbreviated transcription (Latin):
quid hac uoluptate locundius. Quicibi. quae mella sunt dulciora.
Dĩ scire prudentiam Inatria eius intrare. sensum creatoris inspicere.
& sermo nes dñi dĩ tui qui ab huius mundi sapientibus inridentur.
Plenos docere sapientia sp̃iritali. Habeant sibi cȩteri suas opes gem¬
ma bibant seri coniteant. płusu populi delectentur. & per uari
trinitatis accipere. & scł̃i fluctus dño p̃ eunte calcare. Saluta blesil¬
lam. eusto chum. tyrunculas nrãs: Saluta. felicianam. Uere carnis
& sp̃s uirginitate felicem: Saluta reliquum castitatis chorum. & do¬
mesticam tuam ecclesiam. Cui omnia etiam quae tua sunt timeo.
Nedor mientẽ patre familias. Inimicus homo Zi Tania super seminet.
Quam uis enim quaedam dicere audeant. Ego ciuitas firma. cuotas
quae oppugnatur. Nullus hostili exercitu obsidente securus est. Ne¬
mo utbeatus cyprianus ait. satis tutus periculo proximus.⁊ Exemplũ

Expanded text:
quid hac uoluptate iucundius? qui cibi, quae mella sunt dulciora quid hac uoluptate iucundius? qui cibi, quae mella sunt dulciora dei scire pruet sermones Domini Dei tui, qui ab hujus mundi sapientibus irridentur, plenos discere sapientia spiritali? Habeant sibi caeteri, si velint, suas opes: gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur: et per varias Trinitatis accipere, et saeculi fluctus, Domino praeeunte, calcare. Saluta Blaesillam et Eustochium tirunculas nostras. Saluta Felicianam, vere carnis et spiritus virginitate felicem. Saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt timeo, ne dormiente patrefamilias, inimicus homo zizania superseminet . Quamvis enim dicere audeant: Ego civitas firma, civitas quae non oppugnatur , nullus, hostili obsidento exercitu, securus est. Nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus, periculo proximus. Exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
quae scripta sunt. Tamen ex parte cognoscimus. et exparte ꝓphe¬
tamus & nunc perspeculum uidemus in enignate. Cum aũ
meruimus eẽ cũ xp̃o. & similes angelis fuerimus. Tunc libro
rum doctrina cessabit. & tunc uidebimus facie ad faciem bonum
principium sicuti est: Quarta conexio est. manus cordis siue dis¬
ciplinae. Manus intellegimus in opere. Cor & disciplina int̾p̃tatur
insensu: Quia nihil facere possumus. Nisi prius quae facienda sunt
scierimus: Quinta conexio est ex ipsis sem piternum adiutorium.
Hoc explanatione non indiget. & omni luce manifestius est. exscriptu
ris aeterna subsidia ministrari. Sexta conexio habet. fons siustoculus
oris iustitiae. Secundum illud quod in.iuito numero ex posuimus:
Septima conexio est. quae & extrema. quo & in ipso quoq septenario
o sit mysticus. intellectus. Uocatio capitis dentu
Perdentes articulata uox promitur. Et his signis ad caput omnium

Expanded text:
quae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus et ex parte prophequae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus et nunc per speculum uidemus in aenigmate; cum autem meruerimus esse crum doctrina cessabit, et tunc videbimus facie ad faciem bonum principium sicuti est . Quarta connexio est, manus, cordis sive disciplinae. Manus intelligimus in opere, cor et disciplina intelliguntur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi prius quae facienda sunt scierimus. Quinta connexio est, ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifris aeterna subsidia ministrari. - Sexta conexio habet \'fons\' siue \'oculus oris iustitiae\' secundum illud, quod in tertio numero exposuimus. Septima conexio est, quae et extrema, quo et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, \'uocatio capitis dentium signa\'. per dentes articulata uox promitur et his signis ad caput omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
torum. Uerum iam complendum ẽ quod petisti. ut sensum unius
cuiusq elementi. interp̃tatio adnexa significet. ALEPHI. Interp̃¬
tatur doctrina. Beth. domus. GIMEL. PLENItUdO. DELETN
Tabularum. Hf. ista. Vau &. TAIN. Haec. HETΗ. Uita.
TITΗ bonum. IoT Principium. CApti manus. LAMETTI dis¬
ciplina siue cordis. MEN. ex ipsis. Nun. sempiternum. SAMEC
ad iutorium. AN. fons siue oculus. PHE. OS. abore non abosse in¬
tellege. nelitterarum ambiguitate fallaris. Sade. Iustitiae. COΡH.
uocatio. RES. capitis. SIN. dentium. TAu. signa. Post inter p̃tatio¬
nem elementorum. intellegentiae. ordo dicendus est. Prima conex¬
io est. doctrina domus. Plenitudo tabularum. Quia uidelic& doc¬
Quia uidelic& doc¬
trina ecclesiae. quae domus dĩ ẽ. In librorum repperitur. plenitudqne
abia alia potest esse uita. sine scientia scripturarum. Perquas etiam
ipse xp̃s agnostitur. qui est uita credentium: Tertia conexio ẽ

Expanded text:
torum. uerum itorum. uerum icujusque elementi interpretatio annexa significet. ALEPH, interpretatur doctrina; BETH, domus; GIMEL, plenitudo; DALETH, tabularum; HE, ista; VAU, et; ZAIN, haec; HETH, vita; THET, bonum; IOD, principium; CAPH, manus; LAMED, disciplinae sive cordis; MEM, ex ipsis; NUN, sempiternum; SAMECH, \'adiutorium\', AIN \'fons siue \'oculus\', PHE \'os\' — ab ore, non ab osse intellege, ne litterarum ambiguitate fallaris —, SADE \'iustitiae\', COPH \'uocatio\', RES \'capitis\', SEN \'dentium\', TAU \'signa\'. Post interpretationem elementorum intellegentiae ordo dicendus est. Prima conexio est \'doctrina domus plenitudo tabularum ista\', quo uidelicet doctrina ecclesiae, quae domus dei est, in librorum repperiatur plenitudine enim alia potest esse uita sine scientia scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est uita credentium? Tertia conexio hab
Abbreviated transcription (Latin):
os putent hoc ordine incipere. sed falsa eorum opinio ẽst. Habes & in
& in eclesiaste : aut demorib ut in prouerbiis & in omnibus sparsim libris
lamentationibus hieremiae. quatuor alphabeta. Equibus duo prima.
quasi saphico metro scripta sunt.
Quia tres uersiculos qui sibi conexi
sunti & abuna tantum littera incipiunt. heroici cõima concludit.
Tertium uero al phabetum timetro scriptum ese. &aternislitteris. sed
eisdem.terni uersus incipiunt.¬
unt.⁊ Quartum alphabetũ. simile est pri¬
mo & secundo. Prouerbia quoq salomonis. ex tremum clu̾dit al¬
nr̃is litteris non potest quis ad legenda uerba texandaq procedere
nisi prius abelementis coeperit. Ita & inscripturis diuinis non ua¬
a qu&e maiora sunt nosse. Nisi & hic a eahabuerim
dium. Secundum illud quod propheta dic̃. Amandatis tuis in¬
tellexi. Quod uilelicet. post opera. coeperit habere scientiam secre¬

Expanded text:
os putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et inos putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim librisLamentationibus Jeremiae quatuor Alphabeta, e quibus duo prima quasi Saphico metro scripta sunt: quia tres versiculos qui sibi connexi sunt, et ab una tantum littera incipiunt Heroici comma concludit. Tertium vero Alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris, sed eisdem terni versus incipiunt. Quartum Alphabetum simile est primo, et secundo. Proverbia quoque Salomonis extremum claudit Alnostris litteris non ponisi prius ab elementis coeperit, ita et in scripturis diuinis non u, quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secre
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum: Et in singulis quibusq elementis. saecundum interptati¬
n eorum debere intellegi quae sequerentur. Idem
tasti. ut tibi interp̃ tationes singularem edicerem litterarum.
Dixi fateor. Uerum quia propter barbariem linguae memoria labi¬
tur. omne quod diximus. desideras commentariolum fieri.⁊ Quo sima
li quo forte titubaueris obliuionem lectio consoletur.Ac prius quã
desingulis disseram. scire debes quattuor psalmos secundum ordinem
hebraeorum incipere elementorum. Centesimũ decimũ. & centesimũ
undecimum & hunc dequo nunc scribimus. & centesimũ quad ragesonũ
quartum. Verum in prioribus singulis litteris. singulos uersiculos. qui
trimetro lambico constant eẽ subnexos Inferiores uero tetrametro.
lambico constare. sicuti & deutero nomii canticum scriptum est: Incen¬
tesimo octauo decimo singulas litteras ortoniuersus secuntur. In. e

Expanded text:
scriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretatiscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem Hebraeorum incipere elementorum: centesimum decimum et centesimum undecimum et hunc, de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum quartum, uerum in prioribus singulis litteris singulos uersiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnexos, inferiores uero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est; in centesimo octauodecimo in singulas litteras octoni uersus secuntur; in cen
Abbreviated transcription (Latin):
udius tertius cum centesimum octauum decimum psalmum tibi
insinuure conarer. & dicerem omnem moralem locum in eo eẽ con¬
p̃hensum. & quo modo philo sophi solerent disputationes suas in
phisicam. ethicam. logichamq parti. Ita & eloquia diuina aut de
natura disputare ut ingenesi: aut de lurika. p roqua nr̃i theolo¬
gicam sibi uindicant. Ut in cantico canticorum. & euangeliis. Lic& a
postolus saepe proponat. assumat. confirmet. atq concludat.
quae propriȩ artis dialecticae sunt. Studiosissimȩ perquisisti quid
sibi uelint. hebreae littere quae psalmo quem legebamus uidebant᷑
in serte. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositũ
Quo uidelicet exprima littera quae apud eos uocatur. ALEP. octo eẽr¬
uersus inciperent. Rursus exsequenti. Beth. totidem uersus exor¬
dium sumerent. Ac post ea exgimel. Idem numerus compleretur.
Atq ita. usq adthau. quae apud eos extrema littera est psalmũ eẽ con¬

Expanded text:
udius tertius, cum centesimum octavum decimum Psalmum tibi insinuare conarer, et dicerem, omnem moralem locum in eo esse comprehensum; et quomodo Philosophi solent disputationes suas in Physicam, Ethicam, Logicamque partiri, ita et eloquia divina aut de natura disputare, ut in Genesi, et in Ecclesiaste, aut de moγικὴν sibi uindicant, ut in Cantico canticorum et euangeliis — licet et apostolus saepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi uelint Hebraeae litterae, quae psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse con
Abbreviated transcription (Latin):
uido¬
c& meoperari ad superandos inimicos qui nobis intercludere caelestia regna conantur:
Et dedistimi¬
hi protectionem salutistiue. &d exteratua suscepit me: D

Expanded text:
ui docet me operari ad superandos inimicos, qui nobis intercludere coelestia regna conantur. » Et dedisti mihi protectionem salutis meae: et dextera tua suscepit me.
Abbreviated transcription (Latin):
Iram & furorem dĩ nonper turbationem eius oportet intelle¬
gi. seduim quia iustissime uindicat. subiecta sibi administerium uni¬
uersa creatura: quanquam possit ira dĩ recte intellegi. etiam ipsamen¬
tis obscuratio. quae consequitur eos qui legem dĩ trans grediuntur.⁊

Expanded text:
Iram et furorem Dei non perturbationem ejus oportet intelligi; sed vim, qua justissime vindicat subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediuntur. VE
Abbreviated transcription (Latin):
riam suam dnm̃ dicit &iam ille: quem sic suscepit dĩ uerbum. ut simulcum illo ds̃
fier&. Caput autem. mentem ipsam humanam hic accipiendam puto: quae
ita adhaesit & quod am modo coaluit excellenti super aeminentiae ue̾bi hominẽ
suscipientis: uitanta passionis humilitate non de poneretur: possunt haec & ex
ꝑsona ecclesiae accipi. ⁊ Nam in illo homine & eccła suscepta est. a uerbo
quod caro factum est & habitabit in nobis: loquatur ergo simul ȩccła & caput
eius inter procellas per secutionum constituta per uniuersum orbem terrarum:
dñe quid multiplicati sunt. &cetr̃ : ex altatio capite suo qui promogenitus amor¬
tuis ascendit incaelum.

Expanded text:
riam suam Dominum dicit etiam ille, quem sic suscepit Dei verbum, ut simul cum eo Deus fieret. Caput autem mentem ipsam humanam hic accipiendam puto, quae ita adhaesit, et quodammodo coaluit excellenti supereminentiae Verbi hominem suscipientis, ut in tanta passionis humilitate non deponeretur. Possunt haec et ex persona Ecclesiae accipi. Nam in illo homine et Ecclesia suscepta est a Verbo, quod caro factum est, et habitavit in nobis. Loquatur ergo simul Ecclesia, et caput ejus inter procellas persecutionum constituta per universum orbem terrarum: Domine, quid multiplicati sunt, etc., exaltato capite suo, qui primogenitus a mortuis ascendit in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
ueni ant gentes quas possideat: Multas passuri estis in conspectu hominum tris
u faciae eius quipater est orfanorum & defensor uiduarum. Desolutos enim putant
uquibus plerumque gladio uerbidĩ & parentes afiliis &manti abiecoribus separantus¬
edhabent consolationem destituti at queuiduae patres orfanorum & iudices uiducrum
habent eius consolationem quieidicunt. Quoniam patermeus & mater meci derelique¬
runt Dñ sautem ad sumpsitme. Nam dehis orfanis &uiduis Id est spei spaecularis so¬
cutate destitutis. Dñ ssibitemplum fabricat. De quo consequenter dicit.

Expanded text:
veniat, gentesque possideat, multam passuri estis in conspectu hominum trista facie ejus, patris orphanorum et judicis viduarum. Desolatos enim putant, a quibus plerumque gladio verbi Dei, et parentes a filiis, et mariti ab uxoribus separantur : sed habent consolationem destituti atque viduati patris orphanorum et judicis viduarum; habent ejus consolationem qui eirunt me, Dominus autem assumsit me . De his orphanis et viduis, idest, spei secularis societate destitutis, Dominus sibi templum fabricat, de quo consequenter dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite sperare in iniquitate & in rapinas nolite concupisce¬
re diuitiae sia ffluant nolite corapponere.

Expanded text:
Nolite sperare in iniquitate, et rapinas nolite concupiscere. Divitiae si affluant, nolite cor apponere
Abbreviated transcription (Latin):
populos iniustitia. Quia &iam palam manifesteq uenturus ẽ ad uiuos &
mortuos udicandos : parauit inoculto iudicio sedem suã : &ipse item palamiu¬
dicabit orbem t̃re. in equitate idẽ meritis digna restituens. Et s
Et factus

Expanded text:
onum, etc. Quia etiam palam manifesteque venturus est ad vivos et mortuos judicandos, paravit in occulto judicio sedem suam. VERS. 9.-- Et ipse item palam judicavit orbem terrae in aequitate. Id est meritis digna restituens. VERS. 10.-- Et factus
Abbreviated transcription (Latin):
Indelictis autem
qualis suauitas potesteẽ ubi non est intellectus. qm̃ delicta quis intellegit
quȩ ipsum oculum claudunt : Cui suauis est ueritas. Cuidesiderabilia &tiulciora
sunt iudiciadĩ: & sicut tenebrȩ oculos. Ita delictamentem. neclucem sinunu dere.
nec seaboccultis ergomeis inquit mundamae dñe. nesedũcas ab alienis: Neque
enim abalienis capitur. qui est mundus a suis: parce itaq: ab alicnis cupidita¬
tib:: non suꝑbo & in sua potestate eẽcupienti. sed seruotuo

Expanded text:
In delictis autem qualis suavitas potest esse, ubi non est intellectus? quoniam delicta quis intelligit, quae ipsum oculum claudunt, cui suavis est veritas, cui desiderabilia et dulcia sunt judicia Dei; et sicut tenebrnec se. Ab occultis ergo meis, inquit, munda me, Domine, nec seducas ab alienis. Neque enim ab alienis capitur, qui est mundus a suis. Parce itaque ab alienis cupiditatibus, non superbo, et in sua potestate esse cupienti, sed servo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
mihi obicientiũ : quia colote quia confittorte : Crim̃ inquã mihi obicientiũ
deillo nomine: Vnde meu omnia crimina delebuntꝰ : Sedhac omnia fuctus

Expanded text:
mihi objicientium, quia colo te, quia confiteor te: et crimen mihi objicientium de illo nomine, unde mea omnia crimina delebuntur. A voce exprobrantis
Abbreviated transcription (Latin):
tus. qui reddit unicuiq secundum operu suu fortis. qui exiam
persecutores impios cum sit potentis simus pro nostru sulute tol¬
lercuit: patiens. qui ipsos qui per secuti sunt non statim post re¬
sur rectionem  ad supplicium rapuit. sed sustinuit: ut seali¬
quando ad salutem ab illa impietate. conuerterent: Non iras¬
citur per singulos dies: quia ad huc sustinet seruans ultimo
iudicio ultimam poenam:N

Expanded text:
tus, qui reddit unicuique secundum opera sua: fortis, qui etiam persecutores impios, cum sit potentissimus, pro nostra salute toleravit: patiens, qui ipsos, qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit, ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent. Non irascitur per singulos dies, quia adhuc sustinet servans ultimo judicio ultimam poenam.