comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d&ribu aser. haec processerait indiebus multis: & uixerat cum uiro suo annis
septem a uirginitatesua. & haecuiduci usq ad annos octoginia quattuor
qua e non discedebat d&emplo ieiuniis & obsecrationibus seruiens nocte acdie
Chaec ipsahor  suꝑueniens confitebaturdño &loquebatur deillo omnibus
qui exspectabant redemptionẽ hierus alem. Hoc mattheus ł tui ꝑfeceru
omnia scđm legem dñi. Ecce angelus dñi apparuit in somnis ioseph dicens
Surge & accipe puerum &ma tremeius & fuge in aegrptũ & esto ibiusquedum
dicamtibi. futurũ est enĩ ut hero des quaerat puerum ad ꝑdendum eum.
Qui consurgens accepit puerum & matrem eius nocte & recessit in aegyptum
&erat ibiusq ad obitum herodis. Vt adimpler&ur qđ dictũ est adño ꝑpro¬
ph& cmdicentem. Ex aegypto uocaui filium meum. Tunchero desuidens
qđ in lusus e&̃ a magis ircitus est ualde. &mittens occidit om nes pueros¬

Expanded text:
tis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua; et haec vidua usque ad annos octoginta quatuor, quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die. Et haec, ipsa hora superveniens, confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant redemptionem Jerusalem. Et ut perfecerunt omnia secundum Legem Domini , ecce angelus Domini apparuit in somnis Joseph, dicens: surge et accipe puerum et matrem eius et fuge in Aegyptum et esto ibi, usque dum dicam tibi; futurum est enim, ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. qui consurgens accepit puerum et matrem eius nocte et recessit in Aegyptum. et erat ibi usque ad obitum Herodis, ut adimpleretur quod dictum est a domino per prophetam dicentem: ex Aegypto uocaui filium meum. tunc Herodes uidens quoniam inlusus esset a magis iratus est ualde et mittens occidit om
Abbreviated transcription (Latin):
amhinc dep̃dicatione iohannis narrartincipit quã omnes quattuor cõmemora NT
testimonio quõnazareu suocabitur. Sequitur & adiungit. Indiebus ciũ illis
uenit ioħbaptista praedicans indesorto iudeae &c&̃. Et marcus quinihil
denatiuitate . uel in fantia. uł pueritia dñ in arrauit. hinc euangelii sump
ihũ xp̃i filidauid sicut scriptũ ẽ inesaia proph&a. Eccemitto angelũ meum
ante faciemtuã qui p̃parabit uiamtuã. Vox clamantis in deserto parateuiam
dñi rectas facite semita seius. Fuit ioħ in deserto baptizans & p̃dicans bap¬
tismũ poenitentia in remissionẽ peccatorũ. & c&. Etlucas post uerba ubi ait
&iħis prosiciebat sapientia & a&ate & gratia apuddm̃ & homines de iohannis
p̃dicatione iam sequiturdicens Anno aũ xuͦ. imperii trberii caesaris procu¬

Expanded text:
am hinc de praedicatione Joannis narrari incipit, quam omnes quatuor commemorant. testimonium, Quoniam Nazaraeus vocabitur, sequitur et adjungit: In diebus autem illis venit Joannes Baptista praedicans in deserto Judaeae, etc. . Et Marcus qui nihil de nativitate vel infantia vel pueritia Domini narravit, hinc Evangelii sumpsJesu Christi filii Dei: sicut scriptum est in Isaia propheta, Ecce mitto angelum meum anfuit Iohannes in deserto baptizans et praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, et cetera. et Lucas post uerba, ubi ait: et Iesus proficiebat sapientia, aetate et gratia apud deum et homines, de Iohannis praedicatione iam sequitur dicens: anno autem quinto decimo imperii Tiberii C
Abbreviated transcription (Latin):
Cumergo postpur gationẽ matriseius in hierusclem cũ illo uenissent. & eci gesta
essent in templo quae aluca narrantur quia uerba simeonis & annae de illo
ꝓph& antium. cum coepissent abeis qui cudierant p̃dicari ad pristinam
intentionẽ reuocatura erant animũ regis. Ammonitus ꝑ somnium io seph
cũ in fante & natrecius fugt in aegrptũ. De in dediuulgatis reb quȩ in templũ¬

Expanded text:
cum ergo post purgationem matris eius in Hierusalem cum illo uenissent et ea gesta cum ergo post purgationem matris eius in Hierusalem cum illo uenissent et ea gesta essent in templo quae a Luca narrantur, quia uerba Symeonis et Annae de illo prophetantium, cum coepissent ab eis qui audierant praedicari, ad pristinam intentionem reuocatura erant animum regis, admonitus per somnium Ioseph cum infante et matre eius fugit in Aegyptum. deinde diuulgatis rebus, quae in templ
Abbreviated transcription (Latin):
distendi potuerit. & ꝑ plurimos dies ab illa intentione uol a uerti omnino
uel impediri : Neq: enĩ enumerari possunt causae quibus hocpotuerit accidere
quas tam̃ multas &magnas eẽ potuisse nemoita rerum humanarũ in exꝑtus ẽ
ut aut neg& aut dubit&. Cuius enĩ cogitationi non occurrat quã multa alia
terribiliora reginuntiari potuerint seuuera seu falsa . Vt quiregem in fantẽ
post aliquot annos sibi uł filiis suis aduersa turumtimuerat. Aliquorũ magis
ꝓpinquantium periculorũ terroribus agitatus: ab illa cura mentem abroptã
in aliis proxime cauendis potius occupar&. Vt ergo hoc omittã illud dico
postet quã nihil herodi magi renuntia uerun eũ crederepotuis se illos fallacis
stellȩ uisione deceptos postea quã non inueneruN  quẽ natũ puttiuera n erubuisse
adseredire. Atq: uti eũ timoredepulso ab inquirendo acꝑ sequendo puero qui euis se

Expanded text:
distendi potuerit et per plurimos dies ab illa intentione uel auerti omnino distendi potuerit et per plurimos dies ab illa intentione uel auerti omnino uel inpediri. neque enim enumerari possunt causae, quibus hoc potuerit accidere, quas tamen multas et magnas esse potuisse nemo ita rerum humanarum inexpertus est, ut aut neget aut dubitet. cuius enim cogitationi non occurrat, quam multa alia terribiliora regi nuntiari potuerint seu uera seu falsa, ut qui regem infantem post aliquot annos sibi uel filiis suis aduersaturum timuerat aliquorum magis propinquantium periculorum terroribus agitatus ab illa cura mentem abreptam in aliis proxime cauendis potius occuparet? ut ergo haec omittam, illud dico, posteaquam nihil Herodi magi renuntiauerunt, eum credere potuisse illos fallacis stellae uisione deceptos, posteaquam non inuenerunt quem natum putauerant, erubuisse ad se redire adque ita eum timore depulso ab inquirendo ac persequendo puero quieuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Neque enĩ incredibile est captatis temporibus opostunis uł dierum uł horarum
accederehomines ad etiloca in quibus esse formidant.
inc&iam illa soluiturquaestio si ciliquemmou&. Cũ iam sollictus ess& ille
incuiorherodis ꝑculsus magorum nuntio qđ rexiudȩorũ natus fuiss& : quo¬
modo potuerint compl&as diebus purgationis mattriscius tuto cumillo a scen¬
dere intemplũ ut fier& circaeum scđm legem dñi quaelucas commemorat.
Quis eñĩ non uideat &iam illũ unũ diem regẽmulti s occupatum latere potuisse :
depuero nunti arent. post tam multos dies se sensit in lusum trans actotem¬
porepurgttionis matriseius. & ꝑ acta circa in fantem sollem nitate primoge¬
nitorum in templo hierusalem : post &iã profactione meorũ inaegrptum
inmentem illi uenerit quȩ rere anim ampueri. & necar& totparuulos
Si hocergomou& omitto dicere: quot & quantis occupationibus regiacura

Expanded text:
neque enim incredibile est captatis temporibus oportunis uel dierum uel horarum neque enim incredibile est captatis temporibus oportunis uel dierum uel horarum accedere homines ad ea loca, in quibus esse formidant. XI. Hinc etiam illa soluitur quaestio, si aliquem monet, cum iam sollicitus esset ille maior Herodes perculsus magorum nuntio, quod rex Iudaeorum natus fuisset, quomodo potuerint conpletis diebus purgationis matris eius tuto cum illo ascendere in templum, ut fierent circa eum secundum legem domini quae Lucas commemorat. quis enim non uideat etiam illum unum diem regem multis occupatum latere potuisse? de puero renuntiarent, post tam multos dies se sensit inlusum, ut transacto tempore purgationis matris eius et peracta circa infantem sollemnitate primogenitorum in templo Hierusalem, post etiam profectionem eorum in Aegyptum in mentem illi uenerit quaerere animam pueri et necare tot paruulos, si hoc ergo mouet, omitto dicere, quot et quantis occupationibus regia cura
Abbreviated transcription (Latin):
non ess& difficile nec sialiquis euan gelistarum expressiss& quando ibi
regar& archelaus. Fieri enim poterat ut ꝑdiem festum intertam ingen¬
tem turbam latenter a scenderent moxreuersurt : ubitamen aliis diebus
habitare m& uerent. ut nec sollemnitate pra&ermissa essent in religiosi
uec continua mansione conspicui. Cum uero &iam deregno archelai
quam fuerit diuturnum omnes tacuerint iste quoque intellectus pat&
Vt quod liucasdicit ꝑ omnes annos ascendere solitos in hierusalem
tunc accipiamus factitatum cumiam nontimer&ur archelaus. Qđ si
arhelairegnum aliquanto diuturnius ulla pra&or euangelium prodit histo¬
ria cuifides habendauideatur. illud qđ superius dixi sufficer& qđ itatimo¬
bant parentes puerihabitationẽ in hierusalem : ut tamen propterdĩtimorem
festiuitatẽ sollemnem non p̃termittereN inqualatere sticillime possent.

Expanded text:
non esset difficile, nec si aliquis euangelistarum expressisset, quamdiu ibi non esset difficile, nec si aliquis euangelistarum expressisset, quamdiu ibi regnaret Archelaus. fieri enim poterat, ut per diem festum inter tam ingentem turbam latenter ascenderent mox reuersuri, ubi tamen aliis diebus habitare metuerent, ut nec sollemnitate praetermissa essent inreligiosi nec continua mansione conspicui. cum uero etiam de regno Archelai, quam fuerit diuturnum, omnes tacuerint, iste quoque intellectus patet, ut quod Lucas dicit per omnes annos eos ascendere solitos in Hierusalem tunc accipiamus factitatum, cum iam non timeretur Archelaus. quod si Archelai regnum aliquanto diuturnius ulla praeter euangelium prodit historia, cui fides habenda uideatur, illud quod superius dixi suffecerit, quod ita timebant parentes pueri habitationem in Hierusalem, ut tamen propter dei timorem festiuitatem sollemnem non praetermitterent, in qua latere facillime possent.
Abbreviated transcription (Latin):
Porro aũ postea quã comperit illic regnare filium herodis archeilaum. noluit
seobicere illi periculo. Cumposs& terra isrł &iam sic intellegi. ut agali¬
lea illic deputar&ur : quia &ipsampopulus isrł in colebat: Quã quã & alio
modo solui possit haecquȩstio. Quia puit uideri parentibus xp̃i cumpuero
de quotailia ꝑ angelica responsa cognouerant non essehabitandũ nisi in hierł
ubierat templumdñi : &propter ea redeuntes ex aegrpto. illuc eos ituros
fuisse & illic habitaturos. nisi archelai prȩsentia terre : rentur : Neq
enim diuinitus iubobantur ibi habitare ut de archelao quod timebant
deberent contemnere. : An & hoc aliquisdicit. Quomodo ergo sicut
lucas narrat ibant parentes cius ꝑ omnes annos pueritiae xp̃i inhierus alen
si archelaitimore illuc prohibebantur accedere : Hoc mihi dissoluere

Expanded text:
— porro autem posteaquam conperit illic regnare filium Herodis Archelaum, noluit — porro autem posteaquam conperit illic regnare filium Herodis Archelaum, noluit obicere se illi periculo, cum posset terra Israhel etiam sic intellegi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israhel incolebat. quamquam et alio modo solui possit haec quaestio. quia potuit uideri parentibus Christi cum puero, de quo talia per angelica responsa cognouerant, non esse habitandum nisi in Hierusalem, ubi erat templum domini, et propterea redeuntes ex Aegypto illuc eos ituros fuisse et illic habitaturos, nisi Archelai praesentia terrerentur. neque enim diuinitus iubebantur ibi habitare, ut de Archelao quod timebant deberent contemnere. An et hoc aliquis dicit: quomodo ergo, sicut Lucas narrat, ibant parentes eius per omnes annos pueritiae Christi in Hierusalem, si Archelai timore illuc prohibebantur accedere? hoc mihi dissoluere
Abbreviated transcription (Latin):
tuncpuerotimebatur . quae nunclucas cominemorauit. Quaeusque ad eo
mutatuerant ut in ipsa iudea non iam rexess& archelcius. sed pontius pilatus
noniam rexiudȩorum. sed preseserat. Cuius temporibus agentis subtrberio
cȩsare filii maioris herodis non regnum habebant sed t& rarchiam. Quod
utique nondum factum eserat quando iosephtimens archelaum iniudȩa reg¬
nantem se ingalileam cum puero contulit. ubi & ciuita seius erat natar &h
rentes eius isse ingalileam quiam &u archelai ire iniud ȩam noluerunt
Cum propter ea magis isse ingaliletm uidetintur. quiaciuitas eorum ercit
nar ar&hgalileae. sicut lucas nontacuit. Sed in tellegendum est ubi ange¬
lus in somnis inaegrpto dixit adioseph. surge & accipepuerum & matrem eius
&uade interram isrł. sic intellogddum esse primo aioseph. ut putar& seufsũ
seesse pergere iniudotim. Ipsa enim primitus intellegi potuit terra israhel

Expanded text:
tunc puero timebatur, quae nunc Lucas commemorauit, quae usque adeo tunc puero timebatur, quae nunc Lucas commemorauit, quae usque adeo mutata erant, ut in ipsa Iudaea non iam rex esset Archelaus. sed Pontius Pilatus non rex Iudaeorum, sed praeses erat, cuius temporibus agentes sub Tiberio Caesare filii maioris Herodis non regnum habebant, sed tetrarchiam. quod utique nondum factum erat, quando Ioseph timens Archelaum in Iudaea regnantem se in Galilaeam cum puero contulit, ubi et ciuitas eius erat Nazareth.rentes eius isse in Galilaeam, quia metu Archelai ire in Iudaeam noluerunt, cum propterea magis isse in Galilaeam uideantur, quia ciuitas eorum erat Nazareth Galilaeae, sicut Lucas non tacuit. sed intellegendum est, ubi angelus in somnis in Aegypto dixit ad Ioseph: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel, sic intellectum esse primo a Ioseph, ut putaret iussum se esse pergere in Iudaeam — ipsa enim primitus intellegi potuit terra Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
paululum consideratiores ut duos homines eodem uocabulo appellatos intelle¬
gant. Cuius rei exemplis plena sunt omnia : Nam iste posterior herodes
prioris hero dis filius fuisse ꝑ hib&ur. Sicut archelaus quam mattheus
in iud eae regum patre mostuo suc cessisse commemorat. Si cut philippus
quem fratrem t&r archae herodis : & ipsũ iture aet& rarcham lucas insinuat.
Rexonim fuit herodes illequi quȩ rebat animam pueri xp̃i. Herodesaũ
alius filius eius non rex. sed t& rarcha dictus est. quod nomen grecum
a parteregni quarta inditum resonat. Nisi forte hincrursus
quispiam moueatur. cũ mattheus dixerit ideotimuisse ioseph
cumpuero redientem ire iniudȩam . quia propatresuo herode archelaus filius
eius ibi regnabat. quomod o potuitire ingalileam ubi alius filius eius hero des
t&rarchesorat. sicutlucas testatur: Quasi uero ipsa sint tempora quibus

Expanded text:
paululum consideratiores, ut duos homines eodem uocabulo appellatos intellepaululum consideratiores, ut duos homines eodem uocabulo appellatos intellegant! cuius rei exemplis plena sunt omnia. nam iste posterior Herodes prioris Herodis filius fuisse perhibetur, sicut Archelaus, quem Mattheus in Iudaeae regnum patri mortuo successisse commemorat, sicut Philippus, quem fratrem tetrarchae Herodis et ipsum Itureae tetrarcham Lucas insinuat. rex enim fuit Herodes ille, qui quaerebat animam pueri Christi, Herodes autem alius , filius eius non rex, sed tetrarcha dictus est, quod nomen Graecum a parte regni quarta inditum resonat. VIII. Nisi forte hinc rursus quispiam moueatur: cum Mattheus dixerit ideo timuisse Ioseph puero redientem ire in Iudaeam, quia pro patre suo Herode Archelaus filius eius ibi regnabat, quomodo potuit ire in Galilaeam, ubi alius filius eius Herodes tetrarches erat. sicut Lucas testatur? quasi uero ipsa sint tempora, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Vt possit constare qđ lucas deillo cum duodecim annorum ess& gestũ narrauit
in templo hierusalem. Cumergo infantem ł ꝓuerum ex aegrptoreuoca tum
commem oras s& mattheus . continuo intulit. Indiebus cũ illis ueniti oħ
bapuista. Non utique tantũ modo pueritiae illius dies insinuans: sed om̃
dies anatiuitate usq: ad tempus quo praedicare &baptiLare coepit ioħ.
quo iam tempore xp̃i a&las iuuenilis inuenitur. quia coeuierant ipse
narrauit. Indiebus baptis miiohannis herodem fuisset&r archãgalileae
quando &iamdñs iuuenis baptizatus est. Mattheus aũ mortuoherode dicit
ihm puerum ab aegrpto remeasse. Qđ utrumq: uerum esse non potest. Nisi duo
fuisse intellegantur herodes. Qđ cumfieri potuisse nemo nesciat : quacecita¬
te insaniant qui procliuiores sunt ad calumniandũ euan gelicȩ ueritat. quã

Expanded text:
ut possit constare quod Lucas de illo, cum duodecim annorum esset, gestum narrauit ut possit constare quod Lucas de illo, cum duodecim annorum esset, gestum narrauit in templo Hierusalem, cum ergo infantem uel puerum ex Aegypto reuocatum commemorasset, Mattheus continuo intulit: in diebus autem illis uenit Iohannes baptista, non utique tantummodo pueritiae illius dies insinuans, sed omnes dies ab eius natiuitate usque ad tempus, quo praedicare et baptizare coepit Iohannes, quo iam tempore Christi aetas iuuenilis inuenitur, quia coaeui erant ipsenarrauit in diebus baptismi Iohannis Herodem fuisse tetrarchen Galilaeae, quando etiam dominus iuuenis baptizatus est, Mattheus autem mortuo Herode dicit puerum legum ab Aegypto remeasse, quod utrumque uerum esse non potest, nisi duo fuisse intellegantur Herodes. quod cum fieri potuisse nemo nesciat, qua caecitate insaniant, qui procliuiores sunt ad calumniandum euangelicae ueritati quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstrinxerit : Iamergo ut dixi uideamus quattuor euan gelistarum
debaptista iohanne consensum. Mattheusita sequitur. Indiebus aũ illis
uenit iħ baptista praedicans indeserto iudeae : Marcus non dixit in illis dieb:
quia nullã seriem rerum ante p̃miserat in quarum diebus intelleger&ur
dicere. si dicer& in illis diebus: Lucas aũ ꝑpotestates terrenas significatius
ipsatem pora expressit praedicationis uł baptis miio hannisdicens. Anno cũ
quinto decimo imperii trberii cȩsaris procurante pontio pilato iudȩam. T& rar¬
cba aũ galileaeherode. philippo aũ fratreeius t&rarcha ituraae & trachoniti
intellegere debemus hosdies iđ hoc tempus harum potestatum significasse
mattheum cumdicer& in illis diebus. sed in multo longioristemporisspatio
uolus seaccipiqđ ait in illis diebus. Moxenim ut narrauit regressumde cerpto
xp̃m mortuoherode. Quod utiq tempore infantiae uł pueritiae oius factũ est

Expanded text:
perspexerit. Iam ergo, ut dixi, uideamus quattuor euangelistarum perspexerit. Iam ergo, ut dixi, uideamus quattuor euangelistarum de baptista Iohanne consensum. Mattheus ita sequitur: in diebus autem illis uenit Iohannes baptista praedicans in deserto Iudaeae. Marcus non dixit in illis diebus\'. quia nullam seriem rerum ante praemiserat, in quarum rerum diebus intellegeretur dicere, si diceret in illis diebus\'. Lucas autem per potestates terrenas significantius ipsa tempora expressit praedicationis uel baptismi Iohannis dicens: anno autem quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato ludaeam, tetrarcha autem Galiintellegere debemus hos dies, id est hoc tempus harum potestatum, significasse Mattheum, cum diceret in illis diebus, sed in multo longioris temporis spatio uoluisse accipi quod ait in illis diebus. mox enim ut narrauit regressum de Aegypto Christum mortuo Herode, quod utique tempore infantiae uel pueritiae eius factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ioħ filium ⁊ acharia̧ indeserto & c&̃. Iohannes quoq apłs ineuangelistis
quattuor eminentissimus. posteaquam dixit de uerbodĩ qui est ipse filius
ante om̃a scła creaturae. qui a omnia ꝑ ipsum facta sunt. intulit continuo
de ioħ p̃dicatione ac testimonio dicens. fuithomo missus ado cui nomen
erat iohannes: Vnde iam uidendũ est. de ipso iohanne quattuor euangelista¬
rum narrationes quemad modũ non interse dis cordenT. Nonut hocan obis
ꝑomnia requiratur aut exigatur. quod modo fecimus deprimordiis nati
ex maria xp̃i : quemad modũ interse mattheus lucasq consentiant. ut ex
utriusque narratione unam faceremus. demonstrantes tardioribus
quẽ lib& eorum cõmemorando qđ alter tac& : uel tacendo qđ alter cõme¬
morat. non impedire intellectum ueracis narrationis alterius. ut hoc
exemplo siueut amofactum est siue aliomodo commodius fieri possit
uideat unus quisque & inc&eris talibus locis fieriposse qđ hic factum eẽ

Expanded text:
 filium Zachariae in deserto, et cetera. Iohannes quoque apostolus in euangelistis quattuor eminentissimus, posteaquam dixit de uerbo dei, qui est ipse filius ante omnia saecula creaturae, quia omnia per ipsum facta sunt, intulit continuo de Iohannis praedicatione ac testimonio dicens: fuit homo missus a deo, cui nomen erat Iohannes. unde iam uidendum est de ipso Iohanne quattuor euangelistarum narrationes quemadmodum non inter se discordent, non ut hoc a nobis per omnia requiratur aut exigatur quod modo fecimus de primordiis nati ex Maria Christi, quemadmodum inter se Mattheus Lucasque consentiant, ut ex utriusque narratione unam faceremus, demonstrantes tardioribus quemlibet eorum commemorando quod alter tacet uel tacendo quod alter commemorat non inpedire intellectum ueracis narrationis alterius, ut hoc exemplo, siue ut a me factum est siue alio modo commodius fieri possit, uideat unusquisque et in ceteris talibus locis fieri posse quod hic factum esse
Abbreviated transcription (Latin):
& responsi seius. & uidentes ammi ratisunt. Et dixit mater eius adillum Fili
quid fecistinobissic. Eccepatertuus & ego dolentes quaerebamus te
& ait adillos. Quid est qđ me quaerebatis : Nesciebatis quia in his quae patris
mei sunt opost& me esse : Et ipsi non intellexerunt uerbum qđ locutus est
adillos: & descendit cumois & uenitnazar& h. &erat subditus illis &mo¬

Expanded text:
 10. Et dixit mater ejus ad illum: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Et ait ad illos: Quid est quod me quaerebatis? nesciebatis quia in his, quae Patris mei sunt, oportet me esse? Et ipsi non intellexerunt verbum, quod locutus est ad eos. Et descendit cum
Abbreviated transcription (Latin):
his qui intenebris & in umbra mortissedent ad dirigendos pedes nr̃os inuiã
pacis. Pueraũ crescebat & confortabatur spũ. &erat indesertis usque
acȩsare augusto ut describer&lur uniuersus orbis. haec descriptio prima
facta est a prȩside syriae crrino. Et ibant omnes ut profiterentur singuli
in suam ciuitatem. Ascendit aũ &iosephagalilea deciuitate naz ar&¬

Expanded text:
tis sedent: ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Puer autem crescebat, et confortabatur spiritu: et erat in desertis usque a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis. Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino: et ibant omnes, ut profiterentur singuli in suam civitatem. Ascendit autem et Joseph a Galilaea de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ proph&as. quõ nazareus uocabitur. Hoc lucas. Pueraũ crescebat
& confortabatur plenus sapientia & gratiadierat in illo. Etibant paren¬
tes eius ꝑ omnes annos in hierł in die sollemni paschae. &cũ factus ess&
annorum duodecim ascendentibus illis hiero solimã scđm consu&udinem
dioi festi consũmatisq: diebus cumredirent remansit puerihs inhieruscilẽ

Expanded text:
 crescebat et confortabatur, plenus sapientia; et gratia Dei erat in illo. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Hierusalem, in die solemni Paschae. Et cum factus esset annorum duodecim, ascendentibus illis Hierosolymam secundum consuetudinem diei festi, consummatisque diebus, cum redirent, remansit puer Jesus in Hierusale
Abbreviated transcription (Latin):
stellam eius inoriente & uenimus ad orare eum. Audiens aũ hero des rex
turbatus est &omnis hiero solimacum illo. & congregans omnes prin¬
cipes sacerdotum. & scribas populi scscitabatur ab eis ub ixp̃s nasce

Expanded text:
stellam ejus in Oriente: et venimus adorare eum. Audiens autem Herodes Rex: stellam ejus in Oriente: et venimus adorare eum. Audiens autem Herodes Rex: turbatus est: et omnis Hierosolyma cum illo. Et congregans omnes principes Sacerdotum et Scribas populi sciscitabatur ab eis ubi
Abbreviated transcription (Latin):
inueni&is in fantẽ pannis inuolutum. & positum in praesipio. Et subito
facta est cum angelo multitudomilitiaecaelestis. laudantium dm̃ &dicen¬
tium. Gloria in excelsisdõ & interra pax hominibus bonae uoluntatis.
Et factumest ut discesserunt ab eis angeli in caelum. pastoreloquebantur
ad inuicem transeamus usque adb&hleem. &uideamus hoc uerbum
quod factum est qđ dñs ostendit nobis. &uenerunt festinantes & inuene
cognouerunt de uerbo qđdictum estillis depuerohoc. &omnes qui audi¬
erunt mirati sunt. & dehis quaedicta erant apastoribus adipsos. Maria
aũ conseruabat omnia uerba haec conferens incordesuo. Et reuersi sunt pasto¬
res glorificantes &laudantesdm̃ in omnibus quae audierant &uiderant.
sicut dictum est ad illos. Ꝙposteaquã consũmati sunt dies octo ut circumci¬
der&ur uocatum est nomen eius iħs qđ uocatum est ab angelo prius quam
in hiero solima dicentes. ubiest quinatus est rexiudȩorum: Vidimus enĩ

Expanded text:
is infantem pannis inuolutum et positum in praesepi. et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium deum et dicentium: gloria in altissimis deo et in terra pax in hominibus bonae uoluntatis. et factum est, ut discesserunt ab eis angeli in caelum, pastores loquebantur ad inuicem: transeamus usque Bethleem et uideamus hoc uerbum, quod factum est, quod cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Et omnes qui audierunt mirati sunt, et de iis quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, sicut dictum est ad illos. Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcidernt Hierosolymam dicentes. Ubi est qui natus est Rex Judeorum? Vidimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsit suꝑbos mente cordissui. Deposuit potentes desede & exaltauit humiles
esurientes impleuitbonis & diuites dimisit inanes. Suscepit isrł puerum suum
recordatus misericordiaesuae. Sicut locutus est ad patres nostros abraham
& seminieius usq: insaeculum Mansit aũmaria cum illa quasi mensibus
tribus & reuersa est indomũ suam: Mattheussic. Et inuentaest in ute

Expanded text:
les. Esurientes saturavit bonis. et divites dimisit inanes. Protexit Sdrahel puerum suum memorari + misericordiae suae. Sicut locutus est ad Patres nostros Abraham. et semini ejus in saecula. Mansit autem Maria cum illa. quasi mensibus tribus. et reversa est in domum suam Et Elisabeth. impletum est te
Abbreviated transcription (Latin):
tua ꝯu̾sitõne uitare. sit eciã foctis et ꝯstans.
amor tuꝰ nͨ cedens t̾roribꝰ. nͨ succũbens laborib
amemꝰ gͦ affectuose cͥꝯspͤte. et ualide. scientes
ĩ maĩfestis exẽplis hoc ita eẽt ut dicimꝰ cũ egre
ferrent discipłi quod audierant de ascẽsim ma¬

Expanded text:
sione vitare. Sit etiam fortis et constans amor tuus, nec cedens terroribus, nec succumbens laboribus. Ergo amemus affectuose, circumspecte et valide, scientes in manifestis exemplis hoc ita esse ut dicimus. Cum aegre ferrent discipuli quod de ascensuri Ma
Abbreviated transcription (Latin):
propha& as dicens: effundam despũ meo superomnem canem : et propha& e¬
bunt filii ec filice eorum : Hoẽ intyporos illecȩlestis haec pluuia uolun¬
ttria sicut legimus : Pluiuam uoluntariam segregans hereditactis suae :

Expanded text:
prophetas, dicens: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetaprophetas, dicens: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabant filii et filiae eorum . Hic est in typo ros ille coelestis: haec pluvia voluntaria, sicut legimus: Pluviam voluntariam segregans Deus haereditati suae .
Abbreviated transcription (Latin):
catoris : haec ẽ specialis tuae prerogaciua pi&atis quan to tum miindum
in singulis redemisti : helias ad unã missus ẽ. uiduam : helis eus mundaun
unum : Tu nobis dnẽ ihũ hodiem ille mundasti : quantos in arbero ma quan¬
tos alexandriđ : quantos antiochite : quanto setiam consitnti no poli nam
etiam consitenti nopolis. lamdi uerbum recepit : & euidentia meruit cui
documenta iudicii : &enimꝰ quam diuuenena arrianorum siu fouebat
inclusauis cerib: bellis finitimis in qui& comurus armis circum sonabat
hosalib: postetiuero quã fidei &ules abdicauit hos temipsũ iudicem¬
regum quem semꝑ timere consueuenit : Deditum uidit supplicem recepit : Morien¬
tem obruit : sepultum possedit : Quantos ergo et constanti nopoli quantos post¬
tremototohodie in orbemundasti : nonmundauit p&rus Nonmundauit abrosu
enimopus .ẽ diuina conferre : sed tuum dnẽ munus etpatris ẽ qui locutus ẽ ꝓ

Expanded text:
catoris. 17. Haec est specialis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum catoris. 17. Haec est specialis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum in singulis redemisti. Elias ad unam missus est viduam , Elisaeus mundavit unum : tu nobis, Domine Jesu, hos hodie mille mundasti. Quantos in urbe Roma, quantos Alexandriae, quantos Antiochiae, quantos etiam Constantinopoli! Nam etiam Constantinopolis jam Dei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. Etenim quamdiu venena Arianorum suis fovebat inclusa visceribus, bellis finitimis inquieta, muros armis circumsonabat hostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicavit, hostem ipsum judicemregum, quem semper timere consueverat, deditum vidit, supplicem recepit, morientem obruit, sepultum possidet. Quantos ergo et Constantinopoli, quantos postremo toto hodie in orbe mundasti! 18. Non mundavit Damasus, non mundavit Petrus, e opis est divina conferre; sed tuum, Domine, munus et Patris est, qui locutus est per
Abbreviated transcription (Latin):
cognos cesposceti: hoc in quã diuinum myscerium . ẽ. quod etiam quila uerun
requirunt : non .ẽ ergosimplex aqua caelestismisterii : perquam conser¬
quimair ut partem cũx põhabere meretemur : est & qua edam a quaq̃uam
mitetimus inpeluem animȩ xrte : a quade uellere in libro iudicum : aqua
delibro psalmorum : Aqua ẽ ros caelestisontculi : Venia tigiturd ñe ihũ
haec aquã in mecimanimam : in meam carnem : &huius humoreri pluuiȩ
pñtrum conualles mentilim : Atq in timi cordis arua uiri descant: ueni¬
ant in mestillicidia tuagrtitiam in morteditatem querorcentia: due
gressus mentis mecce : neiterum peccem : abluȩ animimerealcaneum:
ut possimab oleremale dictum nemor sum serpentis interiorepedesen¬
tiam : sed sicut ipseiussistisequentib: teut serpentes & scorpiones inleso
possim calcare uestigio : Re demis timumdum redime unius animã pec¬

Expanded text:
cognosces postea . Hoc, inquam, divinum mysterium est, quod etiam qui laverint, cognosces postea . Hoc, inquam, divinum mysterium est, quod etiam qui laverint, requirent. Non est ergo simplex aqua coelestis mysterii, per quam consequimur, ut partem cum Christo habere mereamur. 16. Est et quaedam aqua quam mittamus in pelvim animae nostrae, aqua de vellere et libro Judicum, aqua de libro Psalmorum . Aqua est ros coelestis oraculi. Veniat igitur, Domine Jesu, haec aqua in meam animam, in meam carnem; ut hujus humore pluviae nostrarum convalles mentium atque intimi cordis arva viridescant . Veniant in me stillicidia tua, gratiam immortalitatemque rorantia. Dilue gressus mentis meae, ne iterum peccem. Ablue animi mei calcaneum, ut possim abolere maledictum ; ne morsum serpentis interiore pede sentiam, sed, sicut ipse jussisti sequentibus te, ut serpentes et scorpiones illaeso possim calcare vestigio . Redemisti mundum, redime unius animam pec
Abbreviated transcription (Latin):
des fragilititis : Vt & egodicam nocte &uit unicammecm quo modo in¬
ducam etem: lauipedesmeos quo modo inqumabo illos : quatt is tama¬
iescas ẽ quła siminister pedes famulorum tuorum lauas quasids̃sor¬
temmitis ecelo ÷ non solum pedes lauas. sed etiam ut tecum retumbamus
inuittes & exemplo nostuȩ dignationis horttrisdicens : Vocatis mednm&
Voloergodñ impleremandatum: uoliuit merionueretundare ridod gnar
quod ipse prius fecit Bonum miferium humilitatis. Quiadum alienas sordes
lauo mets abluo : Sed nonho com̃s auri repoterant mssterium : Lauarequi¬
dem uoluit quidem et ab ntham pedes sed hospitalitatis affectu: Volebat&
gede on lauarepedes angelodnĩ qui a pparuitsibi : sed uolebatuni : uolebat qua¬
si is qui deferr& obsequium non quidonare tonsortium : Hocmis ceriũ mag¬
num .ẽ quod nemocognouit : Deniq p&rodixit : Quod ego facio tunescis :

Expanded text:
des fragilitatis; ut et ego dicam: Nocte exui tunicam meam, quomodo indes fragilitatis; ut et ego dicam: Nocte exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? 14. Quanta ista majestas est! Quasi minister pedes famulorum tuorum lavas, quasi Deus rorem mittis e coelo. Nec solum pedes lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, et exemplo nos tuae dignationis hortaris dicens: Vocatis me dominum et volo Domini implere mandatum, volo in me non verecundari, non dedignari quod ipse prius fecit. Bonum mysterium humilitatis; quia dum alienas sordes lavo, meas abluo. Sed non hoc omnes haurire poterant mysterium. Lavare voluit quidem et Abraham pedes, sed hospitalitatis affectu . Volebat et Gedeon lavare pedes angelo Domini qui apparuit sibi: sed volebat uni, volebat quasi is qui deferret obsequium, non qui donaret consortium. 603 Hoc mysterium magnum est, quod nemo cognovit. Denique Petro dixit: Quod ego facio tu nescis,
Abbreviated transcription (Latin):
cogoscimus inquoha e cmisteria uidecentur. eẽ compl&a Non in scõ iero boal
adhucenim eraent illa principia : Ideogentes uiette quia siccitaserat ad¬
huc ingentibus : Ideo isntheluict qui a roscunc manebat inuellere : Veniam:
ad euangelium : Inuenio dnm̃ spoliantem seuestimenta & prae cingentem
seliniteo mittentem aquã inpeluem lauantẽ pedes discipulorum : Haec
erit aqua : Rosillecȩ lestis hoc proferabatur : quodillerore cȩlestis discipu¬
lorum suoꝵ dñsihs̃ pedes lauar& : eqnunc extendantur pedes animor uroꝵ
uestimenta quae propterme indiusci : esto nudus ut miseri cordia tua
uescias : pneting& propt̃ nos liciteo : ut nos cui muneris in morialitate
prtietingtes: Mitce aquã inpeluem laua nonsolum pedes sed etiã caput
nec solum corporis nr̃ : sed etiammentis uestigia: uolo & suere om̃s prte sor¬

Expanded text:
cognoscamus in quo haec mysteria videantur esse completa. Non in sancto Hierobaal; cognoscamus in quo haec mysteria videantur esse completa. Non in sancto Hierobaal; adhuc enim erant illa principia. Ideo gentes victae, quia siccitas erat adhuc in gentibus: ideo Israel vicit, quia ros tunc manebat in vellere. 12. Veniamus ad Dei Evangelium. Invenio Dominum spoliantem se vestimenta, et praecingentem se linteo, mittentem aquam in pelvim, lavantem pedes discipulorum . Haec erat aqua ros ille coelestis, hoc prophetabatur quod illo rore coelesti discipulorum suorum Dominus Jesus pedes lavaret. Et nunc extendantur pedes animorum nosJesu, exue te vestimenta, quae propter me induisti: esto nudus, ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, ut nos tui muneris immortalitate praecingas. Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: nec solum corporis nostri, sed etiam mentis vestigia. Volo exuere omnes nostrae sor
Abbreviated transcription (Latin):
gentili andediabolo de quouis dictum sit fotiniane : tolerabilibr E
Ille quitacuit : Tuuero etuoce ausus es dicere : ut insipiente : insipientior
probaberis: Negas ergo in quid dm̃ : cum egodixerim duesds et fili eed¬
siomnes et cudm negis cuius opene diuina circumspicis : dicat etsabelli¬
anus: Egoteipsum patrem et filium et spm̃ scm̃ arbitror : Res pondebit᷑
todñs: Nson audis patrem : Non audisfilium : Numquid hicnulla con¬
fessio ẽ  scripturt ipsanos doc& patrem eẽ quid eculit iudicium :
da uirtutum : Nec illud otiosum quod & siccauit uellus iudaicum : ẽtrorẽ cius
misit inpeluem utrepler&ura qua : Nox amen ipse e grore pedes lauit : Alii de¬
bebatun tunti prerogatiuamesterii : & peccibaturillẽ q̃ui sorde somniũ solus
poss& abluere : Nonerit itentus gedeon : qui hoc sibimis cerium uindicar& :
Non enimgedeon sed filius hominisuenit : non minis crarisedmini trare : Itq

Expanded text:
gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est ille, qui tacuit: tu vero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipientior probareris. Negas ergo, inquit, Deum; cum ego dixerim: Dii estis, et filii excelsi omnes . Et tu Deum negas, cujus opera divina circumspicis? 118. Dicat et Sabellianus: Ego teipsum Patrem et Filium et Spiritum sanctum arbitror. Respondebit et Dominus: Non audis Patrem, non audis Filium. Numquid hic ulla confusio est? Scriptura ipsa te docet Patrem esse, qui detulit judicium:da virtutum. Nec illud otiosum est, quod exsiccavit vellus Judaicum, et rorem ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse ex eo rore pedes labebatur tanti praerogativa mysterii. Exspectabatur ille qui sordes omnium solus posset abluere. Non erat tantus Gedeon, qui hoc sibi mysterium vindicaret. Non enim Gedeon, sed Filius hominis venit non ministrari, sed ministrare . Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium ueniam : quia ipse opto indulgentiam: Votũ tuum. scire desidero : En al¬
ligo apud iudicem desideriatua. non prodo crimina : seriem tuorum expecto
uotorum : Dicutiq ea quae in comuniuoto sunt : Dicinquam: Dne facme ad
imaginem di : Respondebit et ille : Ad quam imaginem : quam negasti : Dic :
Pacme in corruptibilem : Refert utiq : Quomodote in corrupti bilem faccere
possum quem tu creaturtem dicendo capicem corruptibilem eẽ uoliusti mor¬
tui resurgent incorrupti. etc orruptbilem dicis quem dm̃ cernis dic : Bonus
peccaterum sed nemo potest donare peccata nisi solus ds̃ : Itecquecum
uerus et solus tibi ds̃ nonsm : Non possumutiq: tua peccatt donare :
Hlae carrius dicat : et fotinianus : Negote inquit dm̃ : Respondebit & dns:
Dixit insipiens incordesuo non ẽ ds̃ : De quodictum puttis :: deiudeo de

Expanded text:
video veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En alvideo veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En allego apud judicem desideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum exspecto votorum. 114. Dic itaque ea quae in communi voto sunt; dic, inquam: Domine, fac me ad imaginem Dei. Respondebit ille: Ad quam imaginem? Quam negasti? 115. Dic: Fac me incorruptibilem. Referet utique: 492 Quomodo te incorruptibilem facere possum, quem tu creaturam dicendo, capacem corruptibilitatis esse voluisti? Mortui resurgent incorrupti, et tu corruptibilem dicis quem Deum cernis ? 116. Dic: Bonus peccatorum? Sed nemo potest donare peccata, nisi solus Deus. Itaque cum verus et solus tibi Deus non sim, non possum utique tua peccata donare. 117. Haec Arianus dicat, et Photinianus: Nego te, inquit, Deum. Respondebit ei Dominus: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . De quo dictum putas, de Judaeo, de
Abbreviated transcription (Latin):
ponadonit : Laudaturtrinittis : non laudat : Egomalo sicut sera phrm credere :
et sicut om̃s potestates uirtutes que caelestes adonere : Igitur persecutionemntuam¬
uidetimus quemad modum concilii ẽ : ibi iudicemꝰ : Dic sane : Dicinquam : Egotex pt̃
puto eẽ dissimilem patri: Res pondebit & ille : Discer nesi potes : Dis cerne inquam :
Siduorum hominum testimonium uerum est. Tunec tamen nec patri saltm crederedebu¬
isti. quigenitum nominauit bonum : Ergo dicet etille : : E iattibi secđm fidemtuam & It
tibi bonus nonsim: omni potentem non arbitror : Respondebit &ipse : Non possũ
ergotibi tua peccata donare : Subiectum dico: Refert ad hoc: Gurigitur liber¬
tatem acueniam abeo petis. quem putas proseruitio eẽ. subiectum: Uideo herere
prosecutionẽ tuam non urgueo : quia peccatorum meorum ipsesum conscius : Non in¬

Expanded text:
non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, et sicut omnes Potestates Virtutesque coelestes adorare. CAPUT XIII. Continuavideamus, quemadmodum concilies tibi judicem. Dic sane, dic, inquam: Ego te, Christe, puto esse dissimilem Patri. Respondebit et ille: Discerne, si potes; discerne, inquam, in  Christus: Si duorum hominum testimonium verum est, tu nec mihi, nec Patri saltem credere debuisti, qui genitum nominavit? 110. Bonum, inquies, nego. Dicet et ille: Fiat tibi secundum fidem tuam, ut tibi bonus non sim. 111. Omnipotentem non arbitror. Respondebit et ipse: Non possum ergo tibi tua peccata donare. 112. Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam ab eo petis, quem putas pro servitio esse subjectum? 113. Video haerere prosecutionem tuam: non urgeo, quia peccatorum meorum ipse sum conscius. Non in
Abbreviated transcription (Latin):
piectitis sunt: quod etpater filio et filius patritnrdit : It enim sibi tedunt ut neq
ille qui accipit. quasi alienum ad quirat : nec qui traditimitet : Ad dextenem quo¬
que sederenulla prelatio : nec ad sinis cnem iniuria : Diuinitts enim gradum nes¬
cit nec loco aliquo circum scribitur : nectemporib: definitur : Anguscis animis ho¬
minis is capensamus : Nulla differentia caritatis : nullum discrimen ẽ. unitatis :
Sed curlongius euagtimur : circumspecits comnia uidis tiiudicem : aduertistiangelos
praedicantes : Illilaudant ect uiutupenrs: Dominationes ecpotestactes uenerancur
trinarep&itio Curuna laudatio : si una laudatio curͣuna rep&itio : trinare p&itiocur
nisi quia pater et filius et sp̃s scĩ tateunum sunt : non dixit semel : nefilium seques crar&:
Non nobis nes pm̃ preterir&: non quater : nec creaturm scon iunger& : Etutos tender&

Expanded text:
pietatis sunt, quod et Pater Filio, et Filius Patri tradat; ita enim sibi tradunt, ut neque pietatis sunt, quod et Pater Filio, et Filius Patri tradat; ita enim sibi tradunt, ut neque ille qui accipit, quasi alienum acquirat: nec qui tradit, amittat. 105. Ad dexteram quoque sedere nulla praelatio est, neque ad sinistram injuria; divinitas enim gradum nescit, nec loco aliquo circumscribitur, nec temporibus definitur. Angustis animis homines ista pensamus. Nulla differentia charitatis, nullum discrimen est unitatis. 491 106. Sed cur longius evagamur? Circumspectasti omnia, vidisti judicem, advertisti Angelos praedicantes. Illi laudant, et tu vituperas! Dominationes et Potestates venerantur, trina repetitio, cur una laudatio? Si una laudatio, cur trina repetitio? Trina repetitio cur, nisi quia Pater et Filius et Spiritus sanctus sanctitate unum sunt? Non dixit semel, ne Filium sequestraret: non bis, ne Spiritum praeteriret: non quater, ne creaturas conjungeret. Et ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xp̃c̃ ẽ. addex tenrindi sedons : Quae sursum sunt sapite Nloc ẽ enim superiont sa¬
pere & credere. Quiaxpͥc ut sedeat nonquasi iussus obsequitur : sed quasi filius dilec¬
tissimus hononttur : Eropterrationemergo corporis dict sede addetentm metum :
dđo nec ponam in imicos tuosscabellum pedum tuorum : Quod siethoc ad calũniamtnthis
quia paterdicit. ponaminimicos tuos : etiam pater triehit ad filium quod filius suscit& :
atq uiui fic& : Nemo enim inquid potest uenire adme : nisi pater qui misitme ad truxe¬
rit eum. et egore sus ci tabo eum in nouissimodie : Et filiumdĩ pro infirmitate dicis c̃ẽ
subiectum aupatertrahit . quos ille in nouis simodie suscit& : haec ine tibi uidetur eẽ
subiectio inquaregnum patriparitur. cumpater ad filium trachat. ec calum maelocus
non sittum patriregnum filius trthat nec aliquid pneferatur : haec enim documenta

Expanded text:
ubi Christus est ad dexteram Dei sedens: quae sursum sunt, sapite . Hoc est enim superiora saubi Christus est ad dexteram Dei sedens: quae sursum sunt, sapite . Hoc est enim superiora sapere, credere quia Christus ut sedeat, non quasi jussus obsequitur, sed quasi Filius dilectissimus honoratur. Propter rationem ergo corporis dicit: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum 104. Quod si et hoc ad calumniam trahis, quia Pater dixit: Ponam inimicos tuos; etiam Pater trahit ad Filium, quos Filius suscitet atque vivificet: Nemo enim, inquit, potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum: et ego resuscitabo eum in novissimo die . Et tu Filium Dei pro infirmitate dicis esse subjectum, cui Pater attrahit, quos ille in novissimo die suscitet? Haeccine tibi videtur esse subjectio, in qua regnum Patri paratur, cum Pater ad Filium trahat, et calumniae locus non sit, cum Patri regnum Filius tradat, nec aliquid praeferatur? Haec enim documenta
Abbreviated transcription (Latin):
Dic nunc quide sȩcularibus arbi traris aescimanda diuina. Nund tibiuideaturin fe¬
rior qui ad dexteram sed& : num in iuriam patris qui ad sinis tram sed& : Paterho¬
nonit ectui iniuriam putas : pater mauult id eẽ pietatis xemplum etuputtes
pneceptionis imperium  de morte surrexit : et aaddex centm tdised& : Seddixit in¬
quis pater : Accipe etiam ubi nondicit pater : et predicit filius : A mod o uidebitis
filium hominis sedentem addextenem uirtutis : Et hoc de as sumptione corporis dicit :
H iucdicit : sede ad dex terammetim : Nam side tceterna sedediuiniticus inquiris
inters rogatus apilato si ipse ẽ rexiudeorum : Ait : In hoc sumnatus : Vtide & apls
mon& hoc eẽ nobis utile sixp̃m non ex pnecepto neq & gratia : sed quasi dileccissimũ
filium, add extertm di sedere credamus : Sic enim habes. Quae sursũ sunt quaerite

Expanded text:
Dic nunc qui de saecularibus arbitraris aestimanda divina, num tibi videatur infeDic nunc qui de saecularibus arbitraris aestimanda divina, num tibi videatur inferior qui ad dexteram sedet? num injuria Patris, quia ad sinistram sedet? Pater honorat, et tu injuriam putas? Pater mavult id esse pietatis exemplum, et tu putas praeceptionis imperium? De morte surrexit, et ad dexteram Dei sedet. 103. Sed dixit, inquis, Pater. Accipe etiam ubi non dicit Pater, et praedicit Filius: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Et hoc de assumptione corporis dicit; huic dicit: Sede ad dexteram meam . Nam si de aeterna sede divinitatis inquiris, interrogatus a Pilato si ipse esset rex Judaeorum, ait: In hoc sum natus . Unde et Apostolus monet hoc esse nobis utile, si Christum non ex praecepto, neque ex gratia, sed quasi dilectissimum Filium ad dexteram Dei sedere credamus. Sic enim habes: Quae sursum sunt, quaerite,
Abbreviated transcription (Latin):
Adquemttan demibimus nempetideum qui iudicium hab& : Numquid ad patrem : :¬
sed pater non iudicat quemquam : Omne enĩ iudicium dedit filio : Deditutiq generan¬
do : non largiendo : Videquam quam te noluerit suo filio derogare : ut tibi ipsumiudi
cemda req: Videcimus ergo ante iudicum quis causam meliorem habetit : Ego antu:
Nempheprudentis auctoris c̃ : prius concilia resibi iudicem : Plominem horaes dumnon
honores : quid ergo concilia trognitorem : honorificentia. aninuria : poneme pec¬
casse quod non ẽ : Numoffenditur honore suoxpc peccamus omnes : Quis ergoue¬
niam promerebitur : quide ferchonori ficentiam . Autqui in rogaat contumeliam :
aut site futio non mou& species saltim iudicii : ipsa commoueat. Attolle oculos ad
iudicem cuos. Intuere qui sedecit cum quosedecit : ubisedecit : Sed & xp̃c ad dextent᷑
patris : Aut sioculis hoc non potes conprehendere : audidicentem proph&am :
Dixit dñs d nõ meo : sede ad dex tenem matm : sed& ergo ad dextentmm patrisfilus :

Expanded text:
Ad quem tandem ibimus? Nempe ad eum qui judicium habet. Numquid ad Patrem? Sed Pater non judicat quemquam; omne enim judicium dedit Filio . Dedit utique generando, non largiendo. Vide quam te noluerit Filio suo derogare, ut tibi ipsum judicem daret. 490 101. Videamus ergo ante judicium quis causam meliorem habeat; ego, an tu. Nempe prudentis actoris est prius conciliare sibi judicem. Hominem honoras, Deum non honoras? Quid ergo conciliat cognitorem, honorificentia, an injuria? Pone me peccasse, quod non est; num offenditur honore suo Christus? Peccamus omnes: quis ergo veniam promerebitur, qui defert honorificentiam, an qui irrogat contumeliam? 102. Aut si te ratio non movet, species saltem judicii ipsa commoveat. Attolle oculos ad judicem tuos, intuere qui sedeat, cum quo sedeat, ubi sedeat. Sedet Christus ad dexteram Patris. Aut si oculis hoc non potes comprehendere, audi dicentem Prophetam: Dixit Dominus Domino meo, sede ad dexteram meam . Sedet ergo ad dexteram Patris Filius.