comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponderis : cuius aequitatis contemplatione . tũ romanã amiticiã
flagrantius concupiuiss&. thracia principe legatos ad nos usque
misit. a quib: pracepta sunt uniuersa: ergo inde homines corpox
magnitudine alios om̃s ante cecdunt. trines futo inbuunt. teru¬
leis oculis. actruciuisu. terrifico sono uocis. quib: immatura
mors est: in annos tentũ aeuum trahunt: aliis annosa atas & ex¬
tenta pene ultra humanã fragilitatẽ: nullus aut ante diem
an non a pari semper tenore est. uites nesciunt. pomis habun¬
dant. colunt herculem: in regis electione non nobilitas pual&.
sed suffragium uniuersorũ: populos eligit spectatũ moribus.
& inueteratȩ clementia : annis &iam graue: sed hoc in eo que¬
ritur cui liberi nulli sunt: nam quipater sit. &iã siuita specta¬
tus est . non admittitur adregendum: ac siforte dumregnat.
ne faciat hereditarium regnũ: de inde &iam sirex maximã

Expanded text:
ponderis; cuius aequalitatis contemplatione cum Romanam amicitiam ponderis; cuius aequalitatis contemplatione cum Romanam amicitiam flagrantius concupiuisset, Rachia principe legatos ad nos usque misit, a quibus cognita sunt uniuersa. Ergo inde homines corporum magnitudine omnes homines antecedunt; crines fuco inbuunt, caeruleis oculis ac truci uisu, terrifico sono uocis. Quibus inmatura mors est in annos centum aeuum trahunt; aliis omnibus annosa aetas et paene ultra humanam extenta fragilitatem. Nulli aut ante diem Annona eodem semper tenore. Vites nesciunt; pomis abundant. Colunt Herculem. In regis electione non nobilitas praeualet, sed suffragium uniuersorum. Populus enim eligit spectatum moribus et inueterata clementia, etiam annis grauem. Sed hoc in eo quaeritur, cui liberi nulli sunt; nam qui pater fuerit, etiamsi uita spectetur, non admittitur ad regendum; et si forte dum regnat ne fiat hereditarium regnum. Deinde etiamsi rex maximam
Abbreviated transcription (Latin):
dus clarum. et am plissidus: solem orientẽ. dextera habent.
occidentẽ sinistra: obseruatione itaq: naui gantdi. nulla suppe¬
tente perquam ad destinata pergentes locum capiant: uehunt
alites : quarũ meatus terrã petentium regendi cursus magistros
habent: quaternis non amplius mensibus in anno nauigatur: ad¬
usq: claudii principatũ deta probane hȩc tantũ noueramus :
tunt enĩ fortuna pate fecit scientiae uiã latiorem: nam liber¬
tus anni plocami. qui tunc rubrimaris uectigal tenebat ara¬
biam petens. aquilonib: prater carmaniam raptus. quint o
decimo demũ die adpulsus est. ad hoc litus portumq inuectu
qui hippuros nominantur: sexde inde mensibus sermonem per¬
doctus ductusq: ad conloquͥa regis. quae concerperat. reportauit:
stupuis se scilit& regem pecuniã. quȩ capta cum ipso erat. quod tã¬
& sisignata disparibus foret uultib: parem tam̃ haber& modum

Expanded text:
dus clarum et amplissimum. Solem orientem dextra habent, dus clarum et amplissimum. Solem orientem dextra habent, occidentem sinistra. Obseruatione itaque nauigandi nulla suppetente, ut ad destinatum pergentes locum capiant, uehunt alites, quarum meatus terram petentium magistros habent cursus regendi. Quaternis non amplius mensibus in anno nauigatur. In Claudii principatum de Taprobane haec tantum noueramus; tunc enim fortuna patefecit scientiae uiam latiorem. Nam libertus Annii Plocami, qui tunc Rubri maris uectigal administrabat, Arabiam petens, aquilonibus praeter Carmaniam raptus, quinto decimo demum die adpulsus est ad hoc litus portumque aduectus qui Hippuros nominatur. Sex deinde mensibus sermonem perdoctus admissusque ad conloquia regis quae compererat reportauit. Stupuisse scilicet regem pecuniam quae capta cum ipso erat, quod tametsi signata disparibus foret uultibus, tamen parem haberet modum
Abbreviated transcription (Latin):
a probanem insulam ante quã temeritas humanae ex quisito
penitus mari fides panderetur. diu orbem alterũ putauer̃:
et quid em eũ quem habitare antihones crederentur. sed
alex andri magni uirtus. ignorantiam publiti erroris extinixit.
onesicritus praefectus classi mataedonicae. terrã istam quanta e&̃.
quid gigner&. quomodo haberetur ex ploratã. notitiae nr̃ȩ dedit
Pat& in longitudinẽ stadium septẽ milia. in latitudint̃ quinq
milia. stinditur amni inter flugͥnam pars eius elefantis repleta
est. maioribus quã quos indi habent: partim homines tenent:
margaritis scatet. & gemmis omnib:: sita est. inter ortũ & occasũ.
abto mari incipit. praetentia india. ea prassia indorum
gente . dierum iuginti primo in eã fuit cursus: sed hoccũ papira
iter factum est : mareuad osum interiat&. altitud inis nonam¬
plius senum passuum. certis tanalib: adeo altũ adeo depressũ.
insextã tdecimam tantũ supra terrã uitlent luc& ibi tano possi¬

Expanded text:
aprobanem insulam, antequam temeritas humana exquisito penitus mari fidem panderet, diu orbem alterum putauerunt et quidem quem habitare Antichthones crederentur. Verum Alexandri Magni uirtus ignorantiam publici erroris non tulit uOnesicritus praefectus classis Macedonicae terram istam, quanta esset, quid gigneret, quomodo haberetur, exquisitam notitiae nostrae dedit. Patet in longitudinem stadiorum septem milia, in latitudinem quinque milia. Scinditur amni interfluo. Nam pars eius bestiis et elephantis repleta est maioribus multo quam fert India; partem homines tenent. margaritis scatet et gemmis omnibus. Sita est inter ortum et occasum. Ab eoo mari incipit praetenta Indiae. A Prasia Indorum gente dierum uiginti primo in eam fuit cursus, sed cum papyraceisiter factum est. Mare uadosum interiacet altitudinis non amplius senum passuum, certis autem canalibus depressum adeo, in sextam decimam tantum supra terram uident. Lucet ibi canopos si
Abbreviated transcription (Latin):
Eiomines homines simul consideremus quorum alii miseri cordia saliufiunt. alii
ueritate dim nantur. uniuersae uiaedm̃ id est misericordia & ueritas. suo
fine distinctae sunt: si autem solus scõs intuamur non discernuntur hae uiae
indiuiduaenim ibi est &amiseri corda ueritas. & aueritate misericordia quia
beatitiido scõrum & demunere est gratiae. & deretributione iustitiae¬
c Omnibus inyebus geminum est opus omni potentis
Totum iustitia est quod gerit autpietas
Quaesimul interras descendunt lucis ab arce
Necuiquam parti desit utrumque bonum
Et quoniam cuncti auxilio miserantis egemus
Precedit semper gratia iustitiam
Damnantem elatos saluantem iustificatos
Quos ds̃ & donis auxerit & meritis
DEOBSERUANTIA PACIS

Expanded text:
omnes homines simul consideremus, quorum alii misericordia salvi fiunt, alii veritate damnantur, universae viae Domini, id est, misericordia et veritas, suo fine distinctae sunt. Si autem solos sanctos intueamur, non discernuntur hae viae Domini. Individua enim ibi est et a misericordia veritas, et a veritate misericordia, quia beatitudo sanctorum et de munere gratiae est, et de retributione justitiae. Omnibus in rebus geminum est opus Omnipotentis. Totum aut justitia est quod gerit, aut pietas. Quae simul in terras descendunt lucis ab arce, Ne cuiquam parti desit utrumque bonum. Et quoniam cuncti auxilio miserantis egemus, Praecedit semper gratia justitiam, Damnantem elatos, salvantem justificatos, Quos Deus et donis auxerit et meritis. XXIX. De observantia pacis
Abbreviated transcription (Latin):
tibus degagate: gagates hic plurimus optimusque lapis: sifacue
Naturã aqua ardex oleo restinguitur: sipotestatẽ at tritucale¬
factus adplicita detinet. atque surcinum Reggionem partim
tenent barbari. quibus per artifices plagarum figuras iam
inde apueris uariae animaliũ effigies in corporantur. in scrip¬
tis que uisteribus hominis. incremento pigmenti nitae cres¬
cunt. Ner quicquã magne patientiȩ loco nat iones ferae du¬
cunt quã ut per memores cicatrices plurimũ fuci artus bibant:¬

Expanded text:
tibus, gagates hic plurimus optimusque est lapis: si decorem tibus, gagates hic plurimus optimusque est lapis: si decorem naturam, aqua ardet, oleo restinguitur; si potestatem, attritu calefactus adplicita detinet atque sucinum. Regionem partim tenent barbari, quibus per artifices plagarum figuras iam inde a pueris uariae animalium effigies incorporantur, inscriptisque uisceribus hominis incremento pigmenti notae crescunt; nec quicquam mage patientiae loco nationes ferae ducunt, quam ut per memores cicatrices plurimum fuci artus bibant
Abbreviated transcription (Latin):
stationẽ cuntibus orchades prebent: sed orc hades ab ebudibus
Porro sunt septem dierũ totidemq: nortiũ cursu numero tres
uocant hominẽs non habent siluas. tantũ iunceis herbis inhor¬
rescunt: Cetera earum nudae harenae etrupestenent :
ibor hadibus tylenus que quinque dierum et quinque noc¬
tium nauigatio est. sedtyle larga et diutina pomona copiosaẽ
qui illic habent principio ueris interpecudes pabulis uiuunt
Deinlac te inhemem conpergunt. arborum fructus utuntur
feminis uulgo certum matrimonem . nulli ultra thylenacci
sunt magna et multa flumina. fontes calidi opipa
exculti apparatus ad usus mortalium . quibus prȩsule est
minerua nomen Inciuus aede perpetui ignes. Numquam
casiestunt in fauillas. sed ubi ignis tabuit uertit inglobos¬
saxeos: Praeter ea ut tareã metallorũ largã uariamque copiã.
quibus brit taniae solũ undique generum pollet. uenis locuple¬

Expanded text:
stationem euntibus Orchades praebent. Sed Orchades ab Ebudibus stationem euntibus Orchades praebent. Sed Orchades ab Ebudibus porro sunt septem dierum totidemque noctium cursu numero tres. Vacant homine, non habent siluas, tantum iunceis herbis inhorrescunt. Cetera earum nudae harenae et rupes tenent. Ab Orchadibus Tylen usque quinque dierum ac noctium nauigatio est. Sed Tyle larga et diutina Pomona copiosa est. Qui illic habitant, principio veris inter pecudes pabulis vivunt, dein lacte, in hiemem conpercunt arborum fructus. Vtuntur feminis vulgo: certum matrimonium nulli. praeterea, spatio magna et multa flumina, fontes calidi opiparo exculti apparatu ad usus mortalium; quibus fontibus praesul est Mineruae numen, in cuius aede perpetui ignes numquam canescunt in fauillas, sed ubi ignis tabuit uertit in globossaxeos. Praeterea, ut taceam metallorum largam uariamque copiam quibus Brittaniae solum undique generum pollet uenis locuple
Abbreviated transcription (Latin):
nesciatas portata inde terra quoq gentium inuerta sit. angues
nec at multae et aliae cirtũ britaniam insulae. ȩquibus thiłe ulti¬
ma in qua a estiuo solsticio sole decantri sidere faciente transitũ
nox paene nulla: brumali solstitio dies adeo conductus ut ortus
iunctus sit et occasus. A caly doniat promuntorio thilenpetentib::
bidui nauigatione ꝑfecta excipiunt: ebudes insulequinq: numero.
quarũ in colȩ nesciunt fruges. piscibus tantũ et lacte uiuunt.
Rex unus est uniuersis: nam quod sunt omnes angusta interluui e
diuitluntur: rex nihil suum habet . omã adunuersorũ equitatẽ
certis legibus stringitur. atne auaritia deuertat auero. discit
paupertate iustitiam. ut pote cui nihilsit rei familaris. utrum
alitur epublico nulla illi famina tlatur propria. sed peruicissi¬
tud ines inquã tumq commotussit. iisurariam sumit. unde ei
net uotum.nec spes tonceditur liberorum. secundã continenti¬

Expanded text:
tur angue, asportata inde terra quoquo gentium inuecta sit angues tur angue, asportata inde terra quoquo gentium inuecta sit angues necat. Multae et aliae circa Brittaniam insulae, e quibus Thyle ultima, in qua aestiuo solstitio sole de cancri sidere faciente transitum nox nulla: brumali solstitio perinde nullus diesncretum mare. A Calidoniae promunturio Tylen petentibus bidui navigatio est. Inde excipiunt Ebudes insulae quinque numero, quarum incolae nesciunt fruges, piscibus tantum et lacte vivunt. Rex unus est universis, nam quotquot sunt, omnes angusta interluvie dividuntur. Rex nihil suum habet, omnia universorum. Ad aequitatem certis legibus stringitur ac ne avaritia devertat a vero, discit paupertate iustitiam, utpote cui nihil sit rei familiaris, verum alitur e publico. Nulla illi femina datur propria, sed per vicissitudines, in quamcunque commotus sit, usurariam sumit. Vnde ei nec votum nec spes conceditur liberorum. Secundam
Abbreviated transcription (Latin):
niunt ensium tapulos. candicant enĩ adeburnam claritatẽ. Nam
praecipua uiris gloria est in armorũ nitella: inter ea apes non habent
ex amina fauos deserent. Mare qđ iberniam et britaniam interluit.
undo sum inquietũ que. toto in anno. non nisi aestiuis pauculis
dieb nauigatur N auigant aut̃ uim in eis alueis. quos circum lant
ambitione tergorũ bubulorum. quanto cumq tempore cursus
tenebit nauigantis. escis abstinent. freti latitudinẽ incentum¬
mauerunt: Sillinas quoq: insulas ab ora quã gens britamna dum¬
non tepentur bidus sinus distinguet. cuius homines non custo¬
diunt. etiã moremuetustũ. Nummum refutant. dantres et acci¬
piunt mutationib: necessaria potius quã precus parant: deos
ercolunt. scientiã futurorum pariter uiri ac feminae
aestuario tenuisse parata felix frumentariis campis glebauberi
Nectantũ soli sibiuerũ et aliis salubris locis. Nam cum ipsa. serpentes

Expanded text:
niunt ensium capulos. Candicant enim ad eburnam claritatem. Nam niunt ensium capulos. Candicant enim ad eburnam claritatem. Nam praecipua viris gloria est in armorum nitella. Navigant examina fauos deserent. Sed mare quod inter hanc et Brittaniam interluit undosum inquietumque toto in anno nonnisi pauculis nitella. Navigant autem vimineis alveis, quos circumdant ambitione tergorum bubulorum. Quantocumque tempore cursus tenebit, nauigantes escis abstinent. Multae et alimarunt. Siluram quoque insulam ab ora quam gens Brittana Dumnonii tenent turbidum fretum distinguit. Cuius homines etiamnunc custodiunt morem uetustum: nummum refutant; dant res et accipiunt; mutationibus necessaria potius quam pretiis parant; deos percolunt; scientiam futurorum pariter uiri ac feminae aestuario tenui separata, felix frumentariis campis et gleba uberi, nec tantum sibi uerum et aliis salubris locis; nam cum ipsa nullo serpa
Abbreviated transcription (Latin):
inis erat orbis ora gallitilitoris. nisi britania insula non qua¬
& amplitudine nomen poene orbis alterius mereretur
octingentis et amplius milibus passuum longa porrigitur. Ita
ut tam incali domitum usque angulũ metiamur. in quo recessu
ulixem calidoniae adpulsum. manifestatur agrȩcis litteris scripta
uotum multis insulis. nec ignobililius cirtum datur: quarũ ibernia
ei proximat magnitudine. In humanaritu incolarum asperoalia¬
sita pabulos. aut pecua ibi nisi interdum aestate a pastib arteant᷑
inpericulum agat satias : Illic nullus anguis. auis rara gens in hos¬
pita et bellicosa sanguine interemptorũ hausto prius uittores
uultus suos oblinunt. fasac nefas eodem animo lutunt. puerpera
siquando marem edidit primos cibos gladio inponit mariti. in queos
ar uuli summo mutrone auspicium alimentorũ leuiter i
et gentilib uotis optat non aliter quã in bello et inter arma mortẽ
oppetat: qui student cultu uidentib marinantium beluarũ insig¬

Expanded text:
inis erat orbis ora Gallici litoris, nisi Brittania insula non qualibet amplitudine nomen paene orbis alterius mereretur: octingenta enim et amplius milia passuum longa detinet, ita ut eam in Calidonicum usque angulum metiamur. In quo recessu Vlixem Calidoniae adpulsum manifestat ara Graecis litteris scripta votum. Multis insulis nec ignobilibus circumdatur. Quarum Hibernia ei proximat magnitudine, inhumana incolarum ritu aspero, alias ita pabulosa, ut pecua, nisi interdum a pastibus arceantur, ad periculum agat satias. Illic nullus anguis, avis rara, gens inhospita et bellicosa. Sanguine interemptorum hausto prius victores vultus suos oblinunt. Fas ac nefas eodem loco ducusi quando marem edidit, primos cibos gladio inponit mariti inque os parvuli summo mucrone auspicium alimentorum leuiter infercit et gentilibus votis optat, non aliter quam in bello et inter arma mortem oppetat. Qui student cultui, dentibus mari nantium belvarum insig
Abbreviated transcription (Latin):
deamoreboni & descã caritate uenientes siuitia uocanda sunt sinamus ut ea quae
uere uitia sunt uirtutes uocentur : sed cum rectam rationen sequuntur istae
ffectiones quando ubio portet adhibentur. quis eas tunc morbos seu
passi o nes audeat dicere : : quas affectiones ut ex mortalitatis condicione nobis
in essemonstraret. & huicuita enecessarras non futurae. postaliquanta idem doctor
adiungit & dicit etiam cumiectas & secudum dm̃ habemus has affectiones
huius uitaesunt. non illius quam futurdm speramus

Expanded text:
de amore boni, et de sancta caritate venientes, si vitia vocanda sunt, sinamus ut ea quae de amore boni, et de sancta caritate venientes, si vitia vocanda sunt, sinamus ut ea quae vere vitia sunt virtutes vocentur. Sed cum rectam rationem sequantur istae affectiones, quando ut oportet adhibentur, quis eas tunc morbos et vitiosas passiones audeat dicere ? » Quas affectiones ut ex mortalitatis conditione nobis inesse monstraret, et huic vitae necessarias, non futurae, post aliquanta idem doctor adjungit, et dicit: « Etiam cum rectas et secundum Deum habemus has affectiones, hujus vitae sunt, non illius quam futuram speramus
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt &cupiunt laetantur & gaudeit contristantur & dolent : sed inter est
multũ: quidtimeant Aut caueant. uelint aut cupiant. undelaetentur aut gau¬
deant. contristentur aut doleant: m&uunt hereditatem regnica elestis amittere
cupiunt ad caelestem prtriam peruenire dolent temptati. gaudent de temptatio¬
ne liberati. Acperhoc rectamens rectos hos babet affactus. peruersa peruersos :
c̃s augustinus ꝓpiscopus aceringeno suauis eloquio saccularis litter
tus in ecclesiasticis laboribus operosus incoͣtidianis disputationibus clarus. in omni
sua actione conpunitus in ex positione fidei nostrae catholicus inquȩstionibus ab¬
soluendis acutus. in reuincendis hereticis circums pectus. In ex planandis scrip¬
turis canonicis cautus: ipseergo queminhis libellis propossibilitate secutus sum
hanc quaestionem dequa agitur. hoc modo de terminat dicens: himotus hiaffectus

Expanded text:
volunt et cupiunt, laetantur et gaudent, contristantur et dolent, sed interest volunt et cupiunt, laetantur et gaudent, contristantur et dolent, sed interest multum quid timeant aut caveant, velint aut cupiant, unde laetentur aut gaudeant, contristentur aut doleant. Metuunt haereditatem regni coelestis amittere; cupiunt ad coelestem patriam pervenire; dolent tentati, gaudent de tentationibus liberati: ac per hoc, recta mens rectos habet affectus, perversa perversos. 6. Sanctus Augustinus episcopus, acer ingenio, suavis eloquio, saecularis litteraturae peritus, in ecclesiasticis laboribus operosus, in quotidianis disputationibus clarus, in omni sua actione compositus, in expositione fidei nostrae catholicus, in quaestionibus absolvendis acutus, in revincendis haereticis circumspectus, et in explicandis Scripturis canonicis cautus; ipse ergo, quem in his libellis pro possibilitate secutus sum, hanc quaestionem, de qua agitur, hoc modo determinat, dicens: « Hi motus, hi affectus
Abbreviated transcription (Latin):
quistimet nemalum puniatur . incurrat. aliternebonum quo delecta¬
r. amittat: Nonigitur omnistimor haberidebet inuitio
tantum de quo scriptumest quiatimor poenam habet: Ceterum iste
uitia numerandus. sed potius intellegendus est uitis inimicus: lam
illud quod dicunt boniuolunt malicupiunt. uel bonigaudent. mali
laetantur: qui sanae mentis admittat. immo quisanamente non re¬
darguat : Cum & scriptura nostra hominem malȩ uoluntatis increpet.
noli uelle mentiri omnemendacium. & tullius orator amplissim
cupiditatem porat in bono ubidicit cupio patris conscripti me esse lementen
& apud illos uirgilius gaudium uituperet . dicens. hinc metuunt cupiunt qdoleñ
ta dicete laetamini indño & exultate iusti : Proinde om̃s iusti & totamorum
sc̃itate perfecti. sinealiqua stoicorum distinctione superflia timent & caueit.

Expanded text:
quis timet, ne malum quo puniatur incurrat; aliter, ne bonum quo delectatuquis timet, ne malum quo puniatur incurrat; aliter, ne bonum quo delectatur amittat. Non igitur omnis timor haberi debet in vitio, sed ille tantum de quo scriptum est: Quia timor poenam habet . Caeterum iste uli: non est inter vitia numerandus, sed potius intelligendus est vitiis inimicus. 4. Jam illud quod dicunt, Boni volunt, mali cupiunt; vel, Boni gaudent, mali laetantur: quis sanae mentis admittat? imo quis sana mente non redarguat? Cum et Scriptura nostra hominem malae voluntatis increpet dicens; Noli velle mentiri omne mendacium ; et Tullius orator amplissimus cupiditatem ponat in bono, ubi dicit: Cupio, patres conscripti, me esse clementem ; et apud illos Virgilius gaudium vituperet, dicens: Hinc metuunt, cupiuntque, dolta dicente: Laetamini in Domino, et exsultate justi . 5. Proinde omnes justi et tota morum sanctitate perfecti, sine aliqua Stoicorum distinctione superflua, timent et cavent,
Abbreviated transcription (Latin):
tristis fuit ei expeccatis suis accessit . quisinepeccato conceptus. & natus.
non solum non peccauit. sed etiam peccare non potuit: ltautem desuis
quoq: litteris istorum reuincantur ineptiae. quiputant sapientem con¬
tristari uel dolere non posse. legant illud quodeorum doctissimus ait:
Namomnino non dolere. nonsine magna mercede contingit inmanita¬
tes in animo. stupores incorpore: Detimore autem quem illi ponunt in
malo scriptura nr̃a loquitur dicens. Ti mordm̃ sc̃s permanens in scłm
saeculi : sed quod uere fatendum est. ab illo alio timore poenali distinguitur:
Dequo dicita postolus : Timor non est in caritate. sed perfecta caritas
foris mittit timorem: quia illepeccare uolentes decerret amalo & in¬
uitos tenet inbono : iste autem dequodicit propheta : qui sinetimore
est non potest iustificari. magis incremento caritatis augetur: & aliter

Expanded text:
tristis fuit, ei ex peccatis suis accessit, qui sine peccato conceptus et natus, tristis fuit, ei ex peccatis suis accessit, qui sine peccato conceptus et natus, non solum non peccavit, sed etiam peccare non potuit. 3. Ut autem de suis quoque litteris istorum revincantur ineptiae qui putant sapientem contristari, vel dolore non posse, legant illud quod eorum doctissimus ait: « Nam omnino non dolere, non sine magna mercede contingit immanitatis in animo, stuporis in corpore . De timore autem quem illi ponunt in malo, Scriptura nostra loquitur, dicens: Timor Domini sanctus, permanens in saeculum saeculi . Sed quod vere fatendum est, ab illo alio timore poenali distinguitur de quo dicit Apostolus: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem . Quia ille peccare volentes deterret a malo, et invitos tenet in bono; iste autem de quo dicit propheta, Qui sine timore est, non potest justificari , magis incremento caritatis augetur; et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Atsimotues hi qui in hominibus affecaones sunt idem ipsi in bene utentibus
uirtutes. & inmaleuiuentib: passiones siue perturbationes. Aut ut quidam uolunt
egritudines fiunt nec &diendi sunt stoici quieas penitur eradicari posse &
debere contendunt qm̃ omnino nullus est sensus. ubi timendi uel dolen¬
li cupiendi siue gaudendi nullus inuenitur affectus : Deniq
dicunt: cautionem protimore. pro laecitia gaudium. & uoluntatem
ipiditate ponentes : quasi sapiens nontimeat. sed caueat. & ue
cupiat . Nec laecetur in hacuita. sed gaudeat: Non autem credunt eius ani¬
mum contristari. quod tristitia quae accedere sol& ex commisso peccato.
sapientem quem putant nullum habere peccatum. stimulare non porsit
aliqua recordatione peccati : quodes se uanissimum dñs noster. secundum
carnem natus ostendit qui & tristis fuit & fleuit. nec tamen eatristitia qua

Expanded text:
tem; ac sic, motus hi qui in hominibus affectiones sunt, iidem ipsi in bene utentibus tem; ac sic, motus hi qui in hominibus affectiones sunt, iidem ipsi in bene utentibus virtutes, et in male viventibus passiones, sive perturbationes, aut, ut quidam volunt, aegritudines fiunt. Nec audiendi sunt Stoici, qui eas penitus cradicari posse, debere contendunt: quoniam omnino nullus est sensus, ubi timendi, vel dolendi, cupiendi, sive gaudendi nullus invenitur affectus. Denique dicunt: cautionem pro timore, pro laetitia gaudium, et voluntatem pro cupiditate ponentes. Quasi sapiens non timeat, sed caveat; et velit, non cupiat; nec laetetur in hac vita, sed gaudeat. Non autem credunt ejus contristari animum, quod tristitia, quae accidere solet ex commisso peccato, sapientem, quem putant nullum habere peccatum, stimulare non possit aliqua recordatione peccati. Quod esse vanissimum Dominus noster secundum carnem natus ostendit, qui et tristis fuit, et flevit ; nec tamen ea tristitia qua
Abbreviated transcription (Latin):
dolor cordimeo pro fratribus meis qui sunt cognatimei secundum carnem: Nam
gata est gaudeo inquit in uobis sed uolouos sapientes essemnbono & simplices in
malo : hunctimorem uel dolorem hanccupiditatem hocgaudium qui reprehen¬
dere uoluerit ipsum reprehendit apostolum qui pertales affectiones non solum
dõ placuit. sed etiam quosdam inter criminosos quod essent sin eaffectione culpauit :
sedet propheta dicendo laetatus sum in his quaedicta sunt mihi. & expersoma
dñi sustinui quisimulmecun contristaretur &non fuit talemla eatiam tristiti
cupiscentia sapientiae perducit ad regnum non solum non reprehendit sed etrã
laudat spiritalis concupiscentae uel diuini timoris affectum : Nonergo has
affectiones habendo sed eis mal eutendo delinquimus : qui ahumanorum affectuũ
proprietas hominis indicat creatorm : qualitas bona uel mala significat uolunta¬

Expanded text:
dolor cordi meo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem . Sedolor cordi meo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem . Segata est. Gaudeo, inquit, de vobis. Sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo . Hunc timorem vel dolorem, hanc cupiditatem, hoc gaudium qui reprehendere voluerit, ipsum reprehendit Apostolum, qui per tales affectiones non solum Deo placuit, sed etiam quosdam inter criminosos, quod essent sine affectu, culpavit. Sed et propheta, dicendo: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi ; et ex persona Domini, Sustinui qui simul mecum contristaretur, et non fuit , talem laetitiam tristitiamque tum ; et, Concupiscentia sapientiae perducit ad regnum ; non solum non reprehendit, sed etiam laudat spiritalis concupiscentiae, et divini timoris affectum. 2. Non ergo has affectiones habendo, sed eis male utendo delinquimus. Quia humanorum affectuum proprietas hominis indicat Creatorem; qualitas, bonam vel malam significat volunta
Abbreviated transcription (Latin):
DEBEANT. SIEORUMUSUS EXBONAUOLUN TATE PROCEDANT
s ideamus nunc quid diligentia disputationis inueniat. etiam dequatuor affectio¬
nibus quas uitia esse stultitia sapientium mundi huius existimat : tmere acdolere
cupere uellaetari omnino non possent nisi peccatores aut perditi. rectenonaffectus
aliqui possent dici. sed morbi : At cumtales animorum motus inueniantior in sc̃is
a postolis & prophetis quisita desipiat ut eos uita qedat. ex quibus dõ placuert
illiquiuitis plus quamc&eri homines restit erunt : Itaq paulus apłi. detimore sic
loquitur : Limeo autem nesicut serpens sedixit euam sua astutia sic & uestri sensus
corrum pantur a castitate qua eest inxp̃o : idem decupiditate fiducialiter dicit
cupio dissolui & essecumx p̃o : sed & decristita quam magis dolorem appellant.
idemuas electionis &doctor gentiumait. quia tristitiamihi magna est & continuus

Expanded text:
debeant, si earum usus ex bona voluntate procedat. 1. Videamus nunc quid diligentia disputationis inveniat etiam de quatuor affectionibus quas vitia esse stultitia sapientium mundi hujus existimat. Nam si timere, ac dolere, cupere, vel laetari omnino non possent nisi peccatores aut perditi, recte non affectus aliqui possent dici, sed morbi. At cum tales animorum motus inveniantur in sanctis apostolis et prophetis, quis ita desipiat, ut eos vitia credat, ex quibus Deo placuerunt illi qui vitiis plus quam caeteri homines restiterunt? Itaque Paulus apostolus de timore sic loquitur: Timeo autem ne, sicut serpens seduxit Evam sua astutia, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate, quae est in Christo . Item de cupiditate fiducialiter dicit: Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Sed et de tristitia, quam alii dolorem appellant, idem vas electionis et doctor gentium ait: Quia tristitia magna mihi est, et continuus
Abbreviated transcription (Latin):
ani iactantia illis. quos nihilbabentes pascit. & uestit ecclesia : Quia per fectior est
qui semundirebus expoliat. Aut qui cum nihil habuerit. nechaberede
quamille qui ex multis qiae poss idet ecclesiae aliquid praestat : Ac sede eo quod
praestiterit forsitan iactat : dura sunt quaedico. nec ego diffiteor dura sunt
sed obseriarenolentibus: c&erum si frant ista quae difficilia non facientibis siort
stitim facilia facieitibus fiunt nonergo ea qua enolumus obseruare in possibilitas
nobis facitdura. sed nouitas in usum ueniant & neminem frequentata con¬
turbant : nam quaero quid sit eorum quȩ dixi difficile ut homo id quod opus
non babet. ab ecclesia non accipiat᷑. anut quod habet sine taus a contemnat᷑: si pp̃t
hoc nonuult suarelinquere ut habeat undeuiuat : ut quid accipit underationem
reddat: ut quid peccatis aliems. sua multiplicat.¬

Expanded text:
ani jactantia illis, quos nihil habentes pascit et vestit ecclesia: quia perfectior est ille ani jactantia illis, quos nihil habentes pascit et vestit ecclesia: quia perfectior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit forsitan jactat. 3. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor. Dura sunt, sed observare nolentibus. Caeterum si fiant ista; quae difficilia non facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homo id quod opus non habet, ab ecclesia non accipiat, an ut quod habet sine causa contemnat? Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat
Abbreviated transcription (Latin):
stipendia terrena acnon potius prȩmia aeterna percipiant : saecularis quippe
militia. quia caelestra non habet. terrena strenuemilitantibus praestat : Vndesatis in¬
num est si fidelis & operosa deuotio clericorum pp̃t stipendiũ temporali
prestit eccles ix ut in futuro p̃miũ laboris sui recipiat . qđ in hacuita iamspe dominice ꝓ¬
missionis expectat : Illi quoq: quiue ł idonei nihilsibi quidemdari uelut debitum
oscunt sed tamenecles iae sumptibus uiunt ñ estme um dicere. qual
cibos pauperum praesumendo suscipiant: qui ecclesiam quam iuiarepropriis
facultatibus debuerunt suis expensis insupergrauant : Propter hoc fortafsis
in congregatione uiuentes nealiquos pauperes pascant. neaduenientes excipi¬
ant. Aut nesuucesum expensis cotidranis inminuant Quodsi aliquid defruo¬
tibus suis ecclesiae uelut proipsa expensasua contulerint nonsepraeferant in¬

Expanded text:
stipendia terrena, ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis quippe stipendia terrena, ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis quippe militia quia coelestia non habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporpraestet ecclesia: ut in futuro praemium laboris sui recipiat, quod in hac vita jam spe dominicae promissionis certus exspectat. Illi quoque qui velut idonei nihil quidem sibi dari velut debitum poscunt, sed tamen ecclesiae sumptibus vivunt, non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui ecclesiam quam juvare de propriis facultatibus debuerunt, suis expensis insuper gravant; propter hoc fortassis in congregatione viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes suscipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis ecclesiae, velut pro ipsa expensa sua contulerint; non se praeferant in
Abbreviated transcription (Latin):
ec illiqui sua possidentes darisibi aliquid uolunt. sine grandi peccato suo unde
uper uicturus erat accipiunt : declericis quidem dicit propheta
ta populimei cõmedunt : sed sicut nihil habentes ꝓpriũ ñ peccata sed alim̃ta quib: indigere
uident accipiunt. Ita possessores Nalim̃ta quib: abundant. sed aliena peccata suscipiunt: ipsi
quoq: pauperes si se possunt suis artifici is u laborib: expedire ñ p̃sumant qđ debecdebilis
& infirmus accipere : neforte ecclesia quae potest omnisolacio destitutis necessa¬
ria ministrare . siom̃s et ram nihil indigentes accipiant. grauata illis quibus deb&
subuenire non ualeat : Qui autemecclesiae seruiunt. & labori suo uel ut debita
oportere reddicredentes : ea quibus opus non habent. Autaccipiunt libenter aut exi¬
gunt nimis armaliter sapiunt si putant quod ecclesiae fideliter seruientes

Expanded text:
Nec illi qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde Nec illi qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sanctus: Peccata populi mei comedunt . Sed sicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet, subvenire non valeat. 2. Qui autem ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt; nimis carnaliter sapiunt, si putant, quod ecclesiae fideliter servientes
Abbreviated transcription (Latin):
doctis simi siscirent res ecclesiae debere contemni. Num quam eas debuerant
qui uolentes fierixp̃i discipuli renuntiauerunt omnibus quaehabebant.
Non ut possessores sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant :¬
& id circo scienter nihilaliud esseres ecclesiae.nisiuota fidelium. p̃tia pec¬
catorum &patrimonium pauperum : Noneas uindicauerunt in usus suos
ut proprias. sed ut commendatas pauperibus diuiserunt: hoc est possiden¬
do contemnere. non sibi sed aliis possidere : nechabendi cupiditate ecde
siae facultates ambire. sed eas pietate subueniendi suscipere : quod habet
ecclesia. omnibus nihil habentib: habere commune. nec aliquid inde eis¬
qui sibi desuo sufficiunt erogare : quandonihil aliud sit habentibus dare.
quamperdere
CUM QUODAMNO ANIMAESUAE. AB ECCLESIA QUAE PAU
PASCIT. ACCIPIUNTILLI. QUISIBI DESUOSUFFICIUNT.

Expanded text:
doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas debuerant doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas debuerant qui volentes esse Christi discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum; non eas vindicaverunt in usus suos, ut proprias, sed ut commendatas pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo consiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune. Nec aliquid inde eisqui sibi de suo sufficiunt, erogat: quando nihil aliud sit habentibus dare, quam perdereCum quo damno animae suae ab ecclesia quae pauperes pascit accipiunt illi qui sibi de suo sufficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Itemni Nonenim propriaesunt sed communes. ecclesiae facultates.
&ideo quis quis omnib: quaehabuit dimissis aut uenditis. fit reisuae
contenstor : Cum p̃positus fuerit factus ecclesiae. omnium quaehabet eccle
efficitur dispensator: Denique sc̃s paulinus. ut ipsimelius nos
tia p̃dia quaefuerunt sua uendita pauperibus erogauit. Sed cum postea
factus esset ep̃s. non contempsit ecdesiae facultates. sed fidelissime dispen¬
sauit. quo facto satis ostendit & propria debere propter perfectionem con¬
temni & sine in pedimento perfectionis. posse ecclesiae quae sunt profecto
communia possideri : quid sc̃s hilarius. nonne &ipse omnia sua. aut pa¬
rentib: reliquit. autuendita pauperibus erogauit Is tamen cum meri
at ecclesia nonsolum possedit. sed etiam acceptis fidelium numero sis
hereditatibus ampluuit: isti ergo tam scĩ tam perfecti pontifices. factis
euidentib: clamant. posse & debere fieri quod fecerunt: quiutiq homi
imsaecularium quam diuinarum litterarum sine ambiguit

Expanded text:
temni. Non enim propriae sunt, sed communes, ecclesiae facultates: et ideo quisquis omnibus, quae habuit, dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor, cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Denique sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis, ingentia praedia quae fuerant sua, vendita pauperibus erogavit. Sed cum postea factus fuisset episcopus, non contempsit ecclesiae facultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto satis ostendit, et propria debere propter perfectionem contemni, et sine impedimento perfecticommunia possideri. 206 Quid Sanctus Ylarius? Nonne ipse omnia sua aut parentibus reliquit aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen cum meritbat ecclesia, non solum possedit sed etiam acceptis fidelium numerosis heredievidentibus clamant posse et debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium quam divinarum litterarum sine ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
guit. non effugiet. quid aliud debet intellegi.nisi iramdĩ noneffugiet.
quialiquem non sic corripit. utemendet sed ut seprocaciter iactet : sed de
contemptorib: p̃ceptorum dĩ & decorreptionis acpatientiae uirtute.
sufficunt ista quaed iximus : nein uno capitulo iusto amplius immora¬
ti. aut cetera breuius. quam necesse est trans curramus. Aut intentionem
uestram longitudine nimium protelatiuo luminis oneremus uideamus
itaque quid nos etiam continentia consequentis capituli edoceat : utrum in¬
quit congregandis fratribus autalendis. expediat facultates ecclesiae possi¬
deri. an perfectionis amore contemp̃ni

Expanded text:
guit, non effugiet; quid aliud debet intelligi, nisi quia iram Dei non effugiet, guit, non effugiet; quid aliud debet intelligi, nisi quia iram Dei non effugiet, qui aliquem non sic corripit, ut emendet, sed ut se procaciter jactet? Sed de contemptoribus praeceptorum Dei, et de correptionis ac patientiae virtute, sufficiant ista quae diximus: ne in uno capitulo justo amplius immorati, aut caetera brevius quam necesse sit transcurramus, aut intentionem, vestram longitudine nimium protelati voluminis oneremus. Videamus itaque quid nos etiam continentia capituli sequentis edoceat. Utrum, inquit, congregandis fratribus, aut alendis expediat facultates Ecclesiae possideri, an perfectionis amore cont
Abbreviated transcription (Latin):
QUOO INIQUE ET NONSIMBLICITER ARGENTIS UANISINT
ACDIUINO IUDICIO CONDEMNAN DI
am deillis quileui s uspicione permoti simpliciter uiuentes obiurgant. ut
& illos in condita correptione confundant . atq deiciant. & sibi perhoc nescio
cuius districtionis gloriam quaerant. Nonest meum aliquid dicere. suꝑ
quibus tam perspicue diuinus sermo pronuntiat. ut expositione nonege¬
at Ait enim in ecclesiastico sp̃s sc̃s est correptio mendax. in ore contume¬
liosi idest indicium quod non est bonum : utiq contumeliosi hominis
& superbi Correptio quaedicitur mendax. superbiaeest. non alicuius
humilitatis indicium &ideononestbonum: quidpotuit euidentius quio
inpunitus. & qui arguit iniq: ñ effugi& quis ẽ testis falsus. nisi qui hominequẽ¬
libet decriminib: indiscussis obiurgat᷑: quem propterea inique increpan¬
tem dicit non inpunitum futurum . quia in nocentem nullis prouocantib:
meritis arguendo uideri uult reum: quod autem dicit deeo quiinique ar¬

Expanded text:
Quod inique, et non simpliciter arguentes vani sint, ac divino judicio condemnandi. Jam de illis qui, levi suspicione permoti, simpliciter viventes objurgant, ut et illos incondita correptione confundant atque dejiciant, et sibi per hoc nescio cujus districtionis gloriam quaerant, non est meum aliquid dicere; super quibus tam perspicue divinus sermo pronuntiat, ut expositore non egeat. Ait enim in Ecclesiastico Spiritus sanctus: Est correptio mendax in ira contumeliosi; et est judicium quod non est bonum . Utique contumeliosi hominis et superbi correptio, quae dicitur mendax, superbiae est, non alicujus humilitatis judicium, et ideo non est bonum. Quid potuit evidentius, quid impunitus, et qui arguit inique non effugiet . Quis est falsus testis, nisi qui hominem quemlibet de criminibus indiscussis objurgat? Quem propterea inique increpantem dicit non impunitum futurum, quia innocentem nullis provocantibus meritis arguendo, videri vult reum. Quod autem dicit de eo qui inique ar
Abbreviated transcription (Latin):
ales pudicos. aut temperatio corporum facit auttimor supplicii temporalis OA¬
ab inpudicitiae actione suspendit. aut occasio negata destituit: sed lic& uo¬
ate sit inpudicus qui necessitate pudicus est : tamen si & ille tem
corporis debeneficio naturaesuae dõ auctori omnium naturarum gratias
agat . &ille quemtimor inbono pudicitiae tenet . atq is cui facultatem moe¬
idi negat occasio. uiuerepudice consuescant . In uirtutem den
te proficiunt & paulatim ipsius pudicitiae delectatione crescente. pudici ue
tes. nontimore poenȩ carnalib: incentiuis obsistant. quod est incipientium
prium sed execratione peccatirefrenent inquietos carnis affer
quod est castitatis consummatȩ fastigium : Non quod animus umquam
desinat in haccarne cumuitus habere conflictum. sed quod eum alat ac

Expanded text:
ales pudicos aut temperatio corporum facit, aut timor supplicii temporalis ab impudicitiae actione suspendit, aut occasio negata destituit. Sed licet voluntate sit impudicus qui necessitate pudicus est; tamen si et ille temperati corporis, de beneficio naturae suae, Deo auctori omnium naturarum gratias agat; et ille quem timor in bono pudicitiae tenet, atque is cui facultatem moechandi negat occasio, vivere pudice consuescant: in virtutem plerumque de necessitate proficiunt; et paulatim ipsius pudicitiae delectatione crescente, pudici vertes, non timore poenae carnalibus incentivis obsistant, quod est incipientium proprium; sed exsecratione peccati refrenent inquietos carnis affectus, quod est castitatis consummatae fastigium. Non quod animus unquam desinat in hac carne cum vitiis habere conflictum; sed quod eum alat ac
Abbreviated transcription (Latin):
utcumq digestae sunt reprehensionis inuenerint. uitio meae rusticitatis ad¬
scribant. & mihi dignanter indulgeant : quidum studeo p̃ceptum iubentis im¬
plere. etiam maiora uiribus meis p̃sumpsi suscipere: Ea autem quae secundum
fidem katholicam dicta probauerint. deputent dõ quidat omnib: affluenter.
& non in properat. & pro his omnibus illimecum gratias agant: Ceterum de
accuratione dictionis elucubratȩ. non sataigo nec mihi pudoriest. si disputatio

Expanded text:
utcunque digestae sunt, reprehensione dignum invenerint, vitio meae rusticitatis autcunque digestae sunt, reprehensione dignum invenerint, vitio meae rusticitatis ascribant, et mihi dignanter indulgeant: qui dum studeo praeceptum jubentis implere, etiam majora viribus meis praesumpsi suscipere. Ea autem quae secundum fidem catholicam dicta probaverint, deputent Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat : et pro his omnibus, illi mecum gratias agant. 2. Caeterum de accuratione dictionis elucubratae non satago; nec mihi pudori est si disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
nabit. & creatori suo in aeternum feliciter adhȩrebit: lamprudentia: quaehic
quoq habetur clara. ubi enigmate quodam prudentes inluminat : qualis ibi
erit. ubi ueritatẽ perfectis quos hiceius inquisitio delectabat. sineullis figuris
illentibus de monstrabit : ut prudentiae ac sapientiae plenaria pero
uinitus iniustrati. om̃a illa quaehic perfecte cupiebant nosse nec poterant. sineull.
Iinpedimento corruptionis ac mortalitatis agnoscant & non solum creaturarum
omnium rationes. sed etiam ipsam sui creatoris eminentiam facie reuelata conspicisent
NUBISEDETOTO OPERE LOGU TOR ERCUSAT
taque siplacet. huius quoque libelli iamterminus fut neamplius iusto productus.
non solum desuisqualore. sed eciam denimia pro lixitate displiceat : hoc sane om¬
nibus quihaec lecturi sunt con testor & obsecro. ut quic quid in reb: ipsis quae

Expanded text:
nabit, et Creatori suo in aeternum feliciter adhaerebit. Jam prudentia, quae hic nabit, et Creatori suo in aeternum feliciter adhaerebit. Jam prudentia, quae hic quoque habetur clara, ubi in aenigmate quodam prudentes illuminat, qualis ibi erit, ubi veritatem perfectis quos hic ejus inquisitio delectabat, sine ullis figuris fallentibus demonstrabit: ut prudentiae ac sapientiae plenaria perceptione divinitus illustrati, omnia illa quae hic perfecte cupiebant nosse, nec poterant, sine ullo impedimento corruptionis ac mortalitatis agnoscant; et non solum creaturarum omnium rationes, sed etiam ipsam sui Creatoris eminentiam facie revelata conspiciant? CAPUT XXXIV. Ubi se de toto opere locutor excusat. 1. Itaque, si placet, hujus quoque libelli jam terminus fiat: ne amplius justo productus, non solum de sui squalore, sed etiam de nimia prolixitate displiceat. Hoc sane omnes qui haec forte lecturi sunt, contestor, et obsecro, ut quidquid in rebus ipsis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui sibi nolunt oboedire distituunt. modo ad alios quibus displicent suapeccata.
uel accedunt dño miserante. uelredeunt: nam ibi &sierit temperantia non ut
desideria mala ueluitia refrenet aut uincat. sed ut eos quos hic ab intemperan¬
tiae inpugnatione defendit. ibi perficiat. ut ex omni parte perfectis. p̃mii siu
beata perceptio perfecte sufficiat: Ibi erit &animae fortitudo non utaliqua
mala propulset. aut aequanimiter ferat. sed ut sineullis malis beatos fortiter¬
no bono contineat : ibi in omnibus perfectis eritperfecta iustitia
ut inter uirtutes discernat &uitia. ubinecipsa eruntum corporauitiosa. sed
ut perfectis p̃mia tribuat sempiterna: quod tunc fi& quando omni concupiscen¬
tia carnali consumpta: Nec aduersus carnem sp̃s. neccaro aduersus
piscit sed animus dõ subiectus. cum carne sibi subiecta inpace sempiterna reg¬

Expanded text:
qui sibi nolunt obedire, destituunt; modo ad alios, quibus displicent sua peccata, qui sibi nolunt obedire, destituunt; modo ad alios, quibus displicent sua peccata, vel accedunt, Deo miserante, vel redeunt. Nam ibi etsi erit temperantia, non ut desideria mala vel vitia refrenet aut vincat; sed ut eos, quos hic ab intemperantiae impugnatione defendit, ibi perficiat: ut ex omni parte perfectis praemii sui beata perceptio perfecte sufficiat. 2. Ibi erit et animi fortitudo; non ut aliqua mala propulset, aut aequanimiter ferat, sed ut sine ullis malis beatos fortiter in aeterno bono contineat. Ibi in omnibus perfectis erit perfecta justitia, non ut inter virtutes discernat et vitia, ubi nec ipsa erunt jam corpora vitiosa; sed ut perfectis praemia tribuat sempiterna. Quod tunc fiet, quando omni concupiscentia carnali consumpta, nec adversus carnem spiritus, nec caro adversus spiritum concupiscet ; sed animus Deo subjectus, cum carne sibi subjecta in pace sempiterna reg