comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mit tenis eũ adgentẽ quã p̃ sciebat iniquã
futuram. & erat flãma in rubo: iđ inspinis
& rub Ncremebat᷑. Rub spinȩ peccatoꝵ
iudaicoꝵ : flũ ma in rubo uerbũdĩ. Quod
ergo illis lex data ÷ flã maerat in rubo
Quodlege data p̃sunt⁊ sũpta peccata. necru¬
b subigne cremabat᷑ Aliiin rubo flãmante
Q & nurente ȩelũm intellegunt in flã mariꝑse¬
cutionib & eã loquente in illa dño ñ perire
Quoduero dñs morsi in eodẽ rubo apparuisse
legitur : ostendit ñalib quã in eđa eũ cre¬
dentib apparere: quia nullus dignecon¬
sistere ł om̃ uidere potest : nisi qui cuncta
terrena & mortadia deposuerit uitia: qđ
significabant illa morsi calciam̃to deposita
ndesequitur Gernepis aut̃ dñs qđ ꝑgeret

Expanded text:
mittens eum ad gentem quam praesciebat iniquam mittens eum ad gentem quam praesciebat iniquam futuram: et erat flamma in rubo, id est in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus spinae sunt peccatorum Judaicorum, flamma in rubo verbum Dei. Quod ergo illis lex data est, flamma erat in rubo; quod lege data non sunt consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et non urente, Ecclesiam intelligunt inflammari persecutionibus; et eam loquente in illa Domino non perire. Quod vero Dominus Moysi in eodem rubo apparuisse legitur, ostendit non alibi quam in Ecclesia cum credentibus apparere, quia nullus dignus consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia, quod significabant illa Moysi calceamenta deposita. Unde sequitur: Cern
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ñ ꝯbureret᷑. Morses admixtꝰ ȩgrpti
it : quasi ab inqui &is terrepoꝵ desiderioꝵ
tumultib obdormiuit: atq id circo diuinã
uocẽ ꝑ ciperemeruit : quic ꝑ suꝑ nã gloriã¬
quanto ab appetendis exteriorib torpuit.
tanto uerius ad cognosceride interiolaut¬
gilauit
Cumenim ab externis actionib meros sopitur:
tunc uerbadĩ uerucius penetrat: cũa dgcad¬
mittere cura rũ sȩculariũ tumultꝰ recusat:
maletiut᷑ homouigilat: quando eũ sȩcula ri¬
um negociorum ȩstus in solent᷑ inqui&at:
Aures quippecordis terrencrũ cogitationũ tur
ba dũ ꝑ trepit cluudit : atq: insec retarium
mentis. quanto minꝰ curarũ tumultuantiũ
sonꝰ compescitur. tanto amplius uoxp̃sidentis
iudicis p̃ciuditur Neq enĩ ꝑfecte homo suf
ficit adutraq diuisus seddũ sic interius eru¬
diri appetit: ut ñ exterius implicet᷑: un de
exterius auditũ appetit: inde interius obsur¬
IS descit Apparuit in rubodñs morsi

Expanded text:
 obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiiit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quia quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc verba Dei veracius penetrat; cum ad se admittere curavit, saecularium tumultus refugit. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aures quiba dum perstrepit, claudit, atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus: sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicetur, unde tamen exterius auditum appetit, inde interius non obsurdescit. Apparuit in rubo Dominus Moysi,
Abbreviated transcription (Latin):
sos xp̃ia nos utaffliga m̃ honerib scelerũ ñcegre¬
dr̃ quanto opprimebant illos tanto magis multi¬
plicabant᷑ & crescebant : significat qđ quanto scũ
diabulus ꝑ sequendo xpĩa nos. &augendo tẽptta¬
tiones atq torm̃ta. tanto magis crescunt electiin

Expanded text:
sos Christianos, ut affligamur oneribus scelerum, ne egresos Christianos, ut affligamur oneribus scelerum, ne egreQuodque dicitur, Quanto opprimebant illos, tanto magis multiplicabantur et crescebant, significat quod quanto saevit diabolus persequendo Christianos, et augendo tentationes atque tormenta, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
Altero uͦ q̃dr̃ cõmotiotineȩ uł malitiã detinenis
ibi construit᷑ ubimalitios ipse malitiã m̃tiꝑũ¬
se ingerit: &a uaritie pestẽ Introducit
Quienĩ sequunt᷑ illũ pisi quicolligunt ꝑ fraudẽ
diuitias & condunt thesaurossuos. in terra
ubi tinetiꝰ demolit᷑ & fures effodiunt atq fu¬
rant᷑
N osergo sides ubstantia nr̃a gratia sagim̃ omniũ
bonor largitori & miscđa m deilla inpendimꝰ inpxi¬
mos nr̃os egentes iungem̃q ꝑ oboedientiã p̃dicato¬
rib ueritatis: dicet de nob spĩttilis pharco: filu
isrł pualuer̃ nimis suꝑ nos &iungunt᷑ inimicis
nr̃is : quia p̃ualebimꝰ illi : &eo inuito ꝑgimꝰ det̃ra
sua : deponentes ueterẽ hominẽ cũ actib eiꝰ atq
relinquentes imaginẽ t̃reni parentis nr̃i: induemꝰ
nos imaginẽ celestis redẽptoris Indeenĩ maxime
sollicitat᷑ diabulus et cestait. ꝑ magistros acp̃posi¬
tos suos. hereti cos uidelicet & philo sophos. scu fal¬

Expanded text:
ae dicitur commotio tineae vel malitiam detinens, ibi construitur, ubi malitiosus ipse, malitiam menti perversae ingerit, et avaritiae pestem introducit. Qui enim sequuntur illum, nisi qui colligunt per fraudem divitias, et condunt thesauros suos in terra, ubi tinea demolitur, et fures effodiunt atque furantur? Nos ergo si de substantia nostra gratias agamus omnium bonorum largitori, et misericordiam de illa impendamus in proximos nostros egentes, jungamurque per obedientiam praedicatoribus veritatis, dicet de nobis spiritualis Pharao: Filii Israel praevaluerunt nimis super nos, et junguntur inimicis nostris, quia praevalebimus illi, et eo invito pergimus de terra sua, deponentes veterem hominem cum actibus ejus, atque relinquentes imaginem terreni parentis nostri, induemus nos imaginem coelestis Redemptoris. Inde enim maxime sollicitatur diabolus, et certat per magistros ac praepositos suos, haereticos videlicet, philosophos, seu fal
Abbreviated transcription (Latin):
utru indoles in eo laudabilis fuerit. qui a hoc
peccatũ ad miserit sicut sol&̃ ubera t̃rȩ &ic̃
anteutili semina quadã herbarũ quamuis
inutliũ fertcitate laudari : a nomnino ipsũ
sactũ iusti ficandũ sit. Quodideo pĩuidetur:
quia pullaẽ adhuc legitimã potestatẽ gerebat:

Expanded text:
utrum indoles in eo laudabilis fuerit, quia hoc peccatum admiserit sicut solet ubera terra etiam ante utilia semina, quadam herbarum quamvis inutilium feracitate laudari; an omnino ipsum factum justificandum sit: quod ideo non videtur, quia nullam adhuc legitimam potestatem gerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Aisrł: & cognouit cos. Postquã ergo morses.
interra madian uxoꝵẽ suscepit mortuus est
rex aegrpti: quiapost quã xp̃c in toto orbe
terra rũ ꝑ aeuugłm gentes ad fidẽ conuoca uit
destructꝰ acminoratus ẽ. principatus diabu¬
li : qui ꝑ idolatriam captiuũ antec tenebat
mundum Etingemes centes filuisrł ꝓpter
opera uociferatis : cũ credentes ex carnis
cor ruptione dolebunt & expectatic̃ tagio¬
ne lacrimas penitentię adpias aures condi¬
toris emit tunt. De quib merito dr̃: qđ as¬
cendit clamor eoꝵ addm̃ aboperib &audi¬
uit gemitũ eoꝵ acrecordatꝰ foederis. quod

Expanded text:
ael, et cognovit eos. Postquam ergo Moyses in terra Madian uxorem suscepit, mortuus est rex Aegypti, quia postquam Christus in toto orbe terrarum per Evangelium gentes ad fidem convocavit, destructus ac minoratus est principatus diaboli qui per idololatriam captivum antea tenebat mundum. Et ingemiscentes filii Israel propter opera vociferati sunt, cum credentes ex carnis corruptione dolebunt, et ex peccati contagione lacrymas poenitentiae ad pias aures Conditoris emittunt. De quibus merito dicitur quod ascendit clamor eorum ad Deum ab operibus, et audivit gemitum eorum ac recordatus est foederi
Abbreviated transcription (Latin):
eueniat illis bellũ &iungant᷑ adũ sarii s illoꝵ
& deuictis illis deterra sua discedant: ostendit se
at bellũ : cũcũ sensit uenturũ qͥcũ fiducia triũ phi
ipsũ i satellites ciꝰ. Docet igit᷑ phurtio israhelittis
edi fica resibi ciuitates id ÷ phiton q̃ int̃ p̃tatur
ciuitates p̃cepit sibi gdificare phartio. qͥintp̃¬

Expanded text:
eveniat illis bellum et jungantur adversariis illorum, eveniat illis bellum et jungantur adversariis illorum, et devictis illis, de terra sua discedant, ostendit se at bellum: cum eum sensit venturum, qui cum fiducia triumphet ipsum et satellites ejus. Docet igitur Pharao Israelitas aedificare sibi civitates; id est Phiton, quae interpretatur civitates praecepit sibi aedificari Pharao, qui
Abbreviated transcription (Latin):
isrł agrptii &affligebant inludentes cos&
inuidentes atq: ad amaritudinẽ ꝑducebant ui¬
tã eoꝵ operib duris luti & lateris: omniq famu¬
latu quo int̃re operib p̃mebant᷑. Mrsticȩaut̃
primũ uidendũ .ẽ. quis sit isterex quisciebat
io seph: & quis sit qui nesciebat.: Quã diuergo
fligunt᷑ filu lrł : rationabiles scilic& sepsus
ł uistutes : nec lito & latere: sumuntur: t̃renis
scilicet curis Neq his admiscent᷑ paleȩ: idest
corporeas scilicet uoluntates : Etuocatis ducib
supradictis mnclis Et uergo qui hȩç audis sipost.
donũ baptismi opera huius mundi fucis: scito quia
surrex̃ inte alius rox quinescit ioseph. Potestq q̃
rexaegrpti quinescit ioseph diabolus accipi quidix̃
in cordesuo ñẽ ds̃ : quigentisue id .ẽ. a postatis an¬
repossunt. Etunde hoc sensit diabolus qr fortis
sit gens isrł nisiquia sepecongress .ẽ. & sepe
superatus .e. Sedillud qđ timet nequando

Expanded text:
fligebant, illudentes eis et invidentes, atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum, operibus duris luti et lateris: omnique famulatu quo in terrae operibus premebantur. Mystice autem primum videndum est quis sit iste rex qui sciebat Joseph; et quis sit, qui nesciebat. Quandiu ergofliguntur filii Israel, rationabiles scilicet sensus vel virtutes; nec luto et latere consumuntur, terrenis scilicet curis; neque eis admiscentur paleae, id est, loquitur gentem suam, corporeas scilicet voluntates: et vocatis ducibussupradictis malis. Et tu ergo, qui haec audis, si post donum baptismi opera hujus mundi facis, scito quia surrexit in te alius rex qui nescit Joseph. Potest quoque rex Aegypti qui nescit Joseph, diabolus accipi, qui dixit in corde suo, non est Deus: qui genti suae, id est apostatis anre possunt, et unde hoc sensit diabolus, quia fortis sit gens Israel, nisi quia saepe congressus est, et saepe superatus est? Sed illud, quod timet, ne quando
Abbreviated transcription (Latin):
Postquẽ nebron annis tredecĩ Dehinc comme¬
nopͥis annis XXI. Post hunc mefres annis xii.
Postquẽ misphar mutusis. annis XXUI Posteũ
tithimosis: annis viiii. Deindecmma nophis:
annis xxxi. Sub quo anram genuit mosep:
cũ eet̃. annoꝵ lxex. Preposuit itaq eis magistros
operũ uta ffligerent eos honerib ȩdifica uerq
urbes tab̵ naculoꝵ pharconi phiton & ra masses
Quantoq opprimebant cos. tanto magis multi

Expanded text:
post quem Nebron annis XIII, dehinc Amepost quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, post quem Mispharmutusis annis XXVI, post eum Tithimoris annis IX, deinde Amonaphis annis XXXI, sub quo Amram genuit Moysen cum esset annorum LXX. Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos oneribus: aedificaveruntque urbes tabernaculorum Pharaoni, Phiton et Rameses. Quantoq
Abbreviated transcription (Latin):
p quã ꝓomnib gustaũ mortẽ ꝑquã destrux̃
diabolũ qui habebat mortis imperiũ : multi¬
plicatꝰ ⁊ fideliũ populus: Nisi enĩ sic̃ipseait.
ceridis set granũ frum̃ti int̃rã & mortuum
fuisset: p̃utiq fructũ nc̃ plurimũ totiusorb
terra ecłȩ sustulisset Moralit̃ qq̃ & intesi
moriatur ioseph id ÷ simortificationẽ xp̃i
In corporetuo suscipias & morti fices mẽ brũ tuũ
peccato : tt̃ inte multi plicant᷑ filii srł idest
sers boni & spĩtales: Cotidieeni morientib uitus
inte .uis tutũ numerꝰ augetur : Et incarne multi¬
plicaberis. intucc scilicet carne : ꝑquã uistutes
administrant᷑ Surre x̃ interti rex nouus
suꝑ aegrpto quilgnor abat ioseph: & ait ad po¬
pulũ suũ Eccepopulus filioꝵ isrł mult᷑ & for¬
tor nob .ẽ. uenite sapient᷑ opprimamꝰ eũ: ne
forte multi plicetur In cronicis cuscbu & hȩ¬
ronimilogimꝰ : quod post ingres sũ iosephinȩ¬
grptũ pͥmꝰ a mosis regnauerit annis xXX

Expanded text:
nibus gustavit mortem, per quam destruxit diabolum, qui habebat mortis imperium, multiplicatus est fidelium populus. Nisi enim sicut ipse ait, cecidisset granum frumenti in terram et mortuum fuisset, non utique fructum , nunc plurimum totius orbis terrae sustulisset. Moraliter quoque et in te si moriatur Joseph, id est mortificationem Christi in corpore tuo suscipias, et mortifices membrum tuum peccato, tunc in te multiplicantur filii Israel, id est sensus boni et spirituales. Quotidie enim morientibus vitiis in te, virtutum numerus augetur: et in terra multiplicaberis, in tua scilicet carne: per quam virtutes administrantur. Surrexit interea rex novus super Aegyptum qui ignorabat Joseph, et ait ad populum suum: Ecce populus filiorum Israel multus et fortior nobis est. Venite sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur. In Chronicis Eusebii et Hieronymi legimus, quod post ingressum Jacob in Aegyptum, primus Amosis regnaverit annis XXV,
Abbreviated transcription (Latin):
LAECSUNT NOMINA
filiorum isrł quingres si sunt aegyptum cui acob:
singuli cum domib: suis introier̃ Ruben symeor
leui iudas i sachar ⁊abulon & beniamip &
reptalim dan& neptalim gad & ciser. Quid
ergo isti xi filii iacob quiingres sis cũco
i aegrptũ siue magis xii. addito uidelie&
ioseph signi ficant. Nisi apłoꝵ ordinẽ dequib¬
ipse saluator ait. sicut misit mepater: & ogomisi.
uos inmundũ  a egrptus enĩ hic mundus eẽ fi¬
guralit̃ multis ꝓphettrũ uocib ad ꝓbatut
N ocnon & septuaginta quinq animȩ quisi mul
in aegrptũ cũp̃ dicto patri a rch& introis sede¬
scribuntur p̃dicatoꝵ ordinẽ trpicȩ designant
qui septucginta discipulos ad p̃dicandũ di
uerbũ in toto orbe saluator miserat. iepenta¬
theucum logis sp̃ĩtalit̃ seruandũ docerent
aliter hȩ septuaginta animȩ quȩ in egrp.¬
tũ ingres sȩs. mrsticȩ in numero remissionis
accipiuntur: Scilic& ut huic sȩculo quod per
a egrptũ figurabatur : post tanta peccata &

Expanded text:
aec sunt nomina filiorum Israel, qui ingressi sunt Aegyptum cum Jacob. Singuli cum domibus suis introierunt: Ruben, Simeon, Levi, Judas, Isachar, Zabulon et Benjamin, Dan et Nephthalim, Gad et Aser . Quid ergo isti undecim filii Jacob, qui ingressi sunt cum eo in Aegytum, sive magis duodecim addito videlicet Joseph significant, nisi apostolorum ordine? De quibus Salvator ipse ait: Sicut misit me Pater, et ego misi vos in mundum . Aegyptus enim, hic mundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbatur. Necnon et septuaginta quinque animae, quae simul in Aegyptum cum praedicto patriarcha introisse describuntur, praedicatorum ordinem typice designant: quia septuaginta discipulos ad praedicandum Dei verbum in toto orbe Salvator miserat: ut Pentateuchum legis spiritualiter servandum docerent. Aliter hae septuaginta animae, quae in Aegyptum ingressae sunt, mystice in numero remissionis accipiuntur: scilicet ut huic saeculo, qui per Aegyptum figurabatur, post tanta peccata et
Abbreviated transcription (Latin):
descõr patrũdictis in unũ uolum̃ singular
sententiarũ ex solutiones & ubimitꝰanti¬
quñ inuenire potiui ex planatiogis sgitis
iuxp̾e. sens similitudint ꝓut diuindg¬
tiamepesse concessit in serui ex positit no
und ecdepo ut siconfectũ opꝰ dignũdaxiris

Expanded text:
de sanctorum Patrum dictis in unum volumen, singularum sententiarum solutiones; et ubi minus antiquorum invenire potui explanationes, nostras juxta eorum sensus similitudinem, prout divina gratia me posse concessit, inserui expositiones. Und
Abbreviated transcription (Latin):
tui peccauer es et dimisit eos imanu iniquitatis eorũ tutamen
si diluculo consurrexeris ad dm̃ etomĩ pote ntem fueris dep̃catus¬
etsimundus etrectus incesseris. staum euigi labit adte et poca¬
tum reddet habitaculũ iustitiȩ tuȩ sifiliitui iquit suis facien¬
tib malis dimissicidõ sunt ut potestas quȩ propter hiquitatem
ipsorum in eos deuiaest interimendi illos haberei effectum tibihu
pectueius Etquiquasi dormire uidebatur non audiendo teui de¬
licet nec uidendo confestim eugilabit cidte idẽ ad reparationẽ¬
tue feliciteitis instabit pa catuq et quietũ ab hocbello poena¬

Expanded text:
tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae: Tu tamen si diluculo consurrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris deprecatus: Si mundus et rectus incesseris, statim evigilabit ad te, et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae: Intantum, ut priorates mala, dimissi sunt a Deo, ut potestas quae propter iniquitatem eorum in eos data est, interimendi eos haberet effectum, tibi in catus. Qui quasi dormire videbatur, non audiendo te videlicet, nec videndo, confestim evigilabit ad te, et ad praeparandam felicitatem tuam instabit
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ etñuenit quasi effodientes thesciurũ gudentq uehem ent̃
cũ inuenerint sepulchrũ Cũsitergo ut uideo i inferno aequalitas
psoncirũ etnullus declterius dominatione formidet . Curmihi mi se¬
ro data ẽ lux ista et uitti similis eis quiiamaritudine animaes̃ cum
meliorai sint inferorũ ergastula quãustius mundi mis erabilis uita
cruciatib plena ubi egrescunt praeangustiis homines mortẽquȩ¬
rentes et magno desiderio utueniat expectantes: exemplũ egregi¬
ũ adhibuit dicens. quasi effodientes thesciurũ quianimiũ utique
gratulent᷑ cũ optatã sibi inuenerint sepulturã: Viro cuius cbscon

Expanded text:
it, quasi effodientes thesaurum: gaudentque vehementer cum invenerint sepulcrum. Cum sit ergo, ut video, in inferno aequalitas personarum, et nullus de alterius dominatione formidat: cur mihi misero data est lux ista, et vita similis eis qui in amaritudine animae suae sunt, cum meliora sint inferorum ergastula, quam istius mundi miserabilis vita cruciatibus plena: ubi prae angustiis homines mortem quaerunt, et magno desiderio, ut veniat, exspectant. Exemplum egregium adhibuit, dicens: Quasi effodientes thesaurum, quia nimirum utique gratulantur, cum optatam sibi invenerint sepulturam. Viro cuju
Abbreviated transcription (Latin):
primo anni scđi in primo diem̃sis dlocatu
est tabnaculum : erexque illud mor ses
reliqua. Qđ uute primom̃se annise¬
cundi prima diem sis erigitur tabnacu
omne tepus legir ente incarnationẽ
saluatoris pri acripe ut seđs annus
ab aduentũ mełiatin igdi & hominum
usq ad consumatione set intelegitur
Quasi ergo primom̃st pribidiemsis
tat naculum erigitur. cumninitio gratiȩ
sponse uidelicet cęlespha tgis quidire¬
lodi ceridit quali si ft̃ sidelib animab
iuresurrecuonẽ uiuoꝵ & mortuo iam
manifesiabit specię. qđ ne latet inenio¬
mate & sicut in primo anno congrega¬
tis inpensi eius dem structurȩ ipparatur
sumptuas facuro operis ubstitu nđ itaelo
usque sad aduentu dñe sermo ul opꝰ adstru¬
de conuerens pscriptores uiteris testu¬
m̃u colligitłir. ut doctores auagłu supt
habitin priscelegis in attestatione tuglii
ad confirmaridam fidem credeptium
Sq̃ Postqui cuncta ꝑ ficta sunt operu¬

Expanded text:
primo anni secundi, in primo die mensis collocatum est tabernaculum, erexitque illud Moyses, et reliqua . Quod autem primo mense anni secundi, primo die mensis erigitur tabernacomne tempus legis ante incarnationem Salvatoris nostri accipe, ut secundus annus ab adventu mediatoris Dei et hominum, usque ad consummationem saeculi intelligatur. Quasi ergo primo mense, prima die mensis tabernaculum erigitur, cum in initio gratiae sponsae videlicet coelestis regis qui de coelo descendit, qualis sit fidelibus animabus resurrectione vivorum et mortuorum, jam manifestabitur specie, qui nunc latet in aenigmate. Et sicut in primo anno congregatis impensis, ejusdem structurae praeparatus sumptus futuro operi substituendus erat,usque ad adventum Domini sermo vel opus, ad strudae conveniens, per scriptores Veteris Testamenti colligitur, ut doctores Evangelii sumptus habeant priscae legis, in attestatione Evangelii ad confirmandam fidem credentium. Sequitur: Postquam cuncta perfecta sunt, operu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ hoc facere uoluit iđ gratia sua fieriut
uocetur dñs in omnib gentib: Ađuero ad di¬
exp̃ssius oftendit uocationẽ qua nos uoca¬
uit in suũ regnũ &gloriã ñ ꝓmeritis nr̃is:¬
sed ꝓmis cđa sua Qm̃ enĩ segentes introduc¬
turũ pollicebat᷑ diceris. uocabo nom̃ dñi in os¬
pectutuo : cõm̃dauit hoc semisericorditer.

Expanded text:
ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addiexpressius ostendit uocationem, qua nos uocauit in suum regnum et gloriam, non pro meritis nosdia sua. quoniam enim se gentes introducturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspectu tuo, commendauit hoc Se misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
rursus tãquã p̃ces surꝰ & ñ cũeis simul factu¬
r̃ uidetur dicere. ego transibo antete. siue
transibit gloraamet antete. nisi quiahoc aliud÷:
illequippe intellegitur loqui et dicere trapi¬
H ec itaq magna omnino ꝓphetia ẽ Ipse
qũ anteom̃s scõs trapsit ad patrẽ dehoc scło
parare illis mansiones regnicȩloꝵ : quas da¬
bit cis in resurrectione mortuoꝵ : qm̃ transi¬
turus anteom̃s: pruno genitꝰ amortuis factꝰ ::
Gratiã uero suã in eoipso ualde cõm̃dat cũdt̃
& uocabo nom̃ dñi in conspectutuo tãquã
in conspectu populi isrł : cuius morses cũ hȩc
audiret trpum gerebat: In conspettuenĩ
gentis ipsius ubiq disꝑse. uocatur dñs xp̃c
in omnib gentib: uocabo aut̃ dix̃ ñuocabor
actuũ uerbũ ꝓpas siuo ponens genere locu¬
tionis inusitato: in quonimirũ magnꝰ sen sus
latet Slenĩ forius se significare uoluit se

Expanded text:
rursus tanquam praecessurus, et non cum eis simul futurursus tanquam praecessurus, et non cum eis simul futurus, videtur dicere: Ego transibo ante te; sive transibit gloria mea ante te. Nisi quia hoc aliud est. Ille quippe intelligitur loqui et dicere: Tranhaec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes sanctos transiit ad patrem de hoc saeculo parare illis mansiones regni caelorum, quas dabit eis in resurrectione mortuorum; quoniam transiturus ante omnes primogenitus a mortuis factus est Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat, cum dicit: et uocabo nomine domini in conspectu tuo, tamquam in conspectu populi Israhel, cuius Moses, cum. haec audiret, typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique dispersae uocatur dominus Christus in omnibus gentibus. uocabo autem dixit, non" uocabor", actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluit se
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitme homo etiuuet : qm̃ quis qͥs sapien¬
tiã queds̃: uidit: huic uitȩ funditꝰ moritur:
neiã eiꝰ amore tenetur Nullus quippecam.
uidit quiadhuc carnaliter uidit: quic ne¬
tationib tota m̃te separatur. Nemo ergo dm̃
uidit & uixit : acsicꝑte dicerctur. Nullus
umquã dm̃ spĩtalit uidit: & mundo carna¬
liter uiuit Cũ autẽ dixis set morses ad
transibit antete gloriamea: &uocabono¬
minednĩ in conspectutuo. et miserebor cui
misestus ero. & miscđam prestabo cũ miscđam
prefttero Cũpaulo antedixisset ipsecedã¬
te : siue scđam aliã editionẽ facies mea p̃ce¬
dette : & requi ẽ dabotibi : qđ mor ses sic uide¬
tur accepis se antecedãte. tt̃quã ei populo
quip̃ sens initinere futur̾. eẽt: &ideo ait. siñ
tuipsesimul ueneris nob̵ cũ nemeducas hinc &¬
c&. Osaut̃ neq et hoc negauit dices E&hoc
tibi uerbũ qđ dixisti faciã. Quomodo ergo
cudixis set eimorses ostendem gloriã tuc̃

Expanded text:
s sapientiam quae Deus est vidit, huic funditus moritur ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia netionibus tota mente separatur. Nemo ergo Deum vidit et vixit. Ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritualiter vidit, et mundo carnaliter vivit. Cum autem dixisset Moyses ad transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antedet te: et requiem tibi dabo. Quid Moyses sic videtur accepisse: Antecedam te, tanquam non ei populo qui praesens in itinere futurus esset; et ideo ait: Si non tu ipse simul veneris nobiscum, ne me ducas hinc, etc. Deus autem neque ei hoc negavit dicens: Et hoc tibi verbum quod dixisti faciam. Quomodo ergo cum dixisset ei Moyses, Ostende mihi gloriam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ monstrcuit. Quȩ in modũ herbȩ uernat in paruulis. floret in
iuuenib: conualescit etroborat᷑ matura ȩtate iseniorib: tam¬
quã infructib: et ad postremũ decrepita senectute conficitur
quã hic uesperam appellcuit Vnde et in psalmoaꝑtius dit¬
dat induret et arescat. decidat inmortẽ. induret incadauere¬

Expanded text:
 monstravit, quae in mundo vernat. In parvulis floret, in juvenibus convalescit, et roboratur matura aetate: in senioribus, tamquam in fructibus, et postremum in decrepita senectute conficitur, quam hic vesperam appellavit. Unde est illud in psalmo: Mdit in
Abbreviated transcription (Latin):
bã inmandatisdĩ credens qđ mihi fruct iustitiae mecie responde¬
ret sed cbs conditũ ẽ meritũ uiaemeȩ etꝓ hocpoenarũ tenebriscir¬
Qđ cũ poenas tenebrarũ nomine dixerit. audi qđ sequit Ante quã
comedã suspiro et quasi mundantes ciquȩ sic rugit᷑m̃s: Int̃ ceteros
cruciatus etiãhanc eidiabolus infirmitatẽ in flixerat quã in fir¬
mitatẽ medicibolimiodes appellant: quȩ in firmitas talem habe¬
redicit᷑ po enã utantecibũ torqueat᷑ egrotus et sint ei post cibum
indesinentes dolores Vnde etdic̃ et quasi mundantes aquȩ sicru
gitus m̃s Quictimorquẽtim ebã euenitmͥ et qđ uerebar accidit

Expanded text:
atis Dei, credens quod mihi fructus justitiae meae responderet; sed absconditum est meritum vitae meae, et pro hoc poenarum tenebris cirtum. Quod autem poenas tenebrarum nomine dixerit, audi quid sequitur: Antequam comedam suspiro, et quasi inundantes aquae, sic rugitus meus. Inter caeteros cruciatus, etiam hanc ei diabolus infirmitatem inflixerat, quam infirmitatem medici bolimiodes appellant, quae infirmitas talem habere dicitur poenam, ut ante cibum torqueatur aegrotus, et sint ei post cibum indesinentes dolores. Unde dicit: Quasi inundantes aquae sicut rugitus meus. Quia timor quem timebam evenit mihi. Timeb
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ inciuitatib desolcitis etindomib: desertis ñ habentes hospitem
dm̃ etpossident ut sunt philosophi et clii sapientes istius mundi ful¬
gorembon ingenii et splendorẽ popularis eloquii Ibi impiicessaue¬
r̃ atumultu proculdubio in inferno: etsic̃ septuaginta transtule¬
r̃ ibi impu deposuer̃ furorem suũ idẽ trphus et suꝑbia cũ sȩuitia in
hoc sđo gloriantiũ humi littitẽ in inferno: Etibi requieuer fessi robo¬
re : Etsicut alia habet translatio ibi requieuer̃ fatigaticor pore
ab oppressione utq et miseria: labore etiam mundi istius liberati
Etquondam uinctiparit si ne molestia: uincientes etquondã uinctos
iinferno dicit parit̃ habitare. si ne iniuria tamen et molestic uin¬
cula torũ Ñ itautistic ubip̃t̃ poenas ccptiuitate ł seruitute dura
diuersis etiã aliis calamititib homines obligant᷑ dominatu ethiustitu
iniquorũ Ñccudier̃ uocẽ exactoris : Iusscum perantium łiniq exigen¬

Expanded text:
us in civitatibus desolatis, et in domibus desertis. Non habentes hospitem Deum, et possident aurum, ut sunt philosophi, et alii sapientes hujus mundi, fulgorem boni ingenii, splendoremque eloquii. Ibi impii cessaverunt a tumultu. Procul dubio in inferno. Et sicut Septuaginta transtulerunt, ibi impii deposuerunt furorem suum, id est, typhus et superbia, cum saevitia in hoc saeculo gloriantium, humiliata est in inferno. Et ibi requieverunt fessi robore. Sicut alia habet translatio: ibi requieverunt fatigati corpore: ab oppressione utique et miseria, labore etiam istius mundi liberati. Et quondam vincti pariter sine molestia. Vincientes et quondam vinctos in inferno dicit pariter habitare, sine injuria tamen et molestia vinculatorum: non ita ut istic ubi praeter poenas, captivitate vel servitute dura, diversis etiam aliis calamitatibus, homines obligantur, dominatu et injustitia iniquorum. Non audierunt vocem exactoris. Jussa imperantium vel inique exigen
Abbreviated transcription (Latin):
deserti fide dm̃ hospitem ñhal entes principes reges et consules etsi i
infernosqualores tartareos patunt᷑ nunc tm̃ in corporib suis torm̃¬
ta ñ sentiunt: horũ mortem mili uenire hacconditione uoluissem
Autsi c̃ ab ortiuũ absconditũ r̃ subsisterem ł qui concepti ñ uideruN
lucẽ Variis modis etdiũsis exemplis dicit qđ poenas istois et cruciat in qͥb:

Expanded text:
ent domos suas argento. Principes, et reges, et consules, et si in inferno squalores tartareos patiuntur: nunc tamen in corporibus suis tormenta non sentiunt. Horum mortem mihi venire hac conditione voluissem. Aut sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem. Variis modis et
Abbreviated transcription (Latin):
addnm & loquens cuco auferebat donec ex¬
ir& : & tum loquebatur ad filios isrł om̃a
quesibi fuerint impesrita. Qui uidebant
stciem egredientis morsicornutã. Sedope¬
riebat runs ille faciẽ suc̃ : qnđ loq: batur
adeos Qđuero descendente denuomorse
cutabulis stues eiꝰglorificata uidetur sed
ttm̃ uelamine tegitur: Hoo significabat ut
ostender& eandẽ legẽ mnstico. eẽ uelami¬
necoo ꝑtut̃ tecta quę in fidelib & occultem:
Sermo quippelegis hab& sceentiȩ gloriã
Cũ enĩmorses. legit᷑ uelam̃ ÷ positũ suꝑ cor
eoꝵ Et manifeste dulegis & ꝓph&arũ scrip
tura ꝑniniã stoliditate cordis carnaliter
accipiunt in fideles: illis toti facies morsi
quodã uelamine tegit᷑ ita ut ñ pos sint lo¬
quentis legis glouam sustinere. Sed sicopo¬
uer si futrint addm̃ auferctur uelam̃ occĩ¬
dens littera morietur. uiuificans sp̃s sus¬

Expanded text:
 loquens cum eo, auferebat donec exiret, et tunc loquebatur ad filios Israel omnia quae sibi fuerant imperata. Qui videbant faciem egredientis Moysi esse cornutam, sed operiebat rursus ille faciem suam, quando loquebatur ad eos . Quod vero descendente denuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eamdem legem mystico esse velamine coopertam tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, Cum autem Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum, et manifeste dum legis et prophetarum scripta per nimiam stoliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles, illis tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere. Sed si conversi fuerint ad Deum, auferetur velamen. Occidens littera morietur, vivificans spiritus sus
Abbreviated transcription (Latin):
psoncm qua pm maloriauaelesti dm̃ crh rncarnatione
÷epassione non credunt : sed ob probrus ethuria at me eius of¬
fensi hblas phemiam erumpentes fidem scindunt. atq accrporis
unitate discedunt. E tpuluerem mittentes suꝑ capita sua. ter¬
reno etmortuos ensu cordasua operiunt atq obruunt. Om̃i etiã
tẽpore uitaesuae quaem tem diebus et noctibus contine tur
indignum ossuum confessione diuina mutte in fidelitatis impro¬
bitite ondẽ pnat et obstruitur os loquentium iiqua. posthaec
sicitait scri: torhuius his toriae quemmorsen fuisse tradit opi¬
nio: Aperuit iob ossiuin et maledixit diei suo dicen: peretit
dies in quanat᷑sũ et nox in qͣ dictũ ẽ c̃coept̃ ẽhomo. Dicunt aliqui qđ magis¬

Expanded text:
stum in gloria coelesti Deum credunt: incarnationem et passionem non credunt: sed opprobriis et humiliatione ejus offensi, in blasphemiam erumpentes, fidem scindunt, atque a corporis unitate discedunt. Et pulverem mittentes super capita sua, terreno et mortuo sensu, corda sua operiunt atque obruunt. Omni etiam tempore vitae suae, quae in septem diebus ac noctibus continetur; indignum os suum confessione divina, muta infidelitatis improbitate condemnant, et obstruetur os loquentium iniqua. sicut ait scriptor hujus historiae, quem Moysem esse tradit opinio, aperuit Job os suum, et maledixit diei suo dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo. Job qui
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ N enim indiũsa uagaburdus ulut mobilis ⁊ .q. instabilis
inmonte efraim frugi ftromorabat᷑ h alta scilicet cintẽplatione uir¬
tutũ ut anullis sub iacentib &circum larantib: uiticrum cogitationib
m̃tis ei : ł sublimitas deiceret᷑ ł unitas scinderet᷑ proinde &hic uir¬
magnus etꝰ egregius interral ushabit se ꝑhibet quae latine consili¬
atrix int̃p̃icitur Nenim terra carnis eius cinimũ ipsius supertibat
sed imperantis animi consilio cuncic faciebat unde dicit in consequen
&lterũ pepigifodus cu⁊ oculis uis utnecogitarem quidẽ deuirgi¬
ne hoc ergo consiliũ et pactũ quoddã sibim et inuicem iier̃ homo eius in¬
terior et exterior. utterra id est caro eius oboediendo fieret consiliatrix
sp̃itui nein ea dominaret᷑ iniquitas. Etid circo quiascđm diuinũ testimo¬

Expanded text:
appellatur. Non enim in diversa vagabundus, velut mobilis, atque instabilis, in monte Ephraim frugifero morabatur, in alta scilicet contemplatione virtutum, ut a nullis subjacentibus et circumlatrantibus vitiorum cogitationibus mentis ejus sublimitas dejiceretur, vel unitas scinderetur. 42. magnus atque egregius Job, in terra Huz habitasse perhibetur, quae consiliatrix interpretatur. Non enim terra carnis ejus, animum ipsius superabat, sed imperantis animi consilio cuncta faciebat: unde et ipse t: Pepigi foedus cum oculis meis, ut non cogitarem quidem de virgine. Hoc ergo consilium et pactum quondam sibi invicem inierunt, homo ejus interior et exterior: ut terra, id est, caro ejus, obediendo fieret consiliatrix spiritui, ne in ea dominaretur iniquitas. Et quia vir, juxta divinum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
&bonis operib apud eum discernim᷑ ab aliis
Prcterea In ipsa electione astificum potest
scđm inysterium accipi Qđ non solũ ex iudȩ¬
is sed&ic̃ exgentibus doctones ecdȩ dñs
iudas ab oriente castrametatus: &dan ab
aquilone. In oriente ergo dñs primũ exiu¬
dȩis primitiuã ecłam consittuit. postea
deuocatione gentiũ hoc.ẽ. expagaps
quideregno illius quiad aquilome soluĩ suũ.

Expanded text:
bonis operibus apud Deum discernimur ab illis. bonis operibus apud Deum discernimur ab illis. Praeterea in ipsa electione artificum potest secundum mysterium accipi, quod non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus doctores Ecclesiae sJudas ab Oriente castra metatus est, et Dan ab Aquilone. In Oriente ergo Dominus primum ex Judaeis primitivam Ecclesiam constituit, postea de vocatione gentium, hoc est, ex paganis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
minant̾: quia zelo spĩtali accep selum en
fidei acscientiȩ spr̃talis auditoib suis
Inperidunt : atq ronfessionis chatolicȩ
por mamosteradunt. Hiqq̃ ꝓtectionẽ di¬
patris habentes inudicio & iustitia fr̃is
suos quatiñ infidechatolica & bonis opcrib
ꝑ scuerent ex ortonido corrobor ant
Necuon & illud piȩ considerandum. e
qđ nop solũ ille quide triburegali ortuse
quan &iã iste quidean cilla patus ẽ. adma¬
gis terium operis dĩ eligitur. Bescleelqq
olicb detribudaꝵ qui fuit filius balȩ ancil¬
le rachel ꝓgenitus . ẽ. Spĩtaliter nob̾ in nu¬
eris: qđ nons olũ nobiles sed etiã ignobiles
quantũ ad scđi dignit̾atẽ ꝑtin& ad regimen
ecdȩ eliguntur: Quia uixtt petriuocẽ non
.e. ꝑsonarum acceptords̃. sedinomni gente
quitim & dm̃ &operatur iustitã acceptus .e.
Illi Non eium ds̃ Nobilitatẽ carnis sedno¬
bilitate p̃q sat: & solumodo recta fide.

Expanded text:
minantur, qui zelo spirituali accensi, lumen minantur, qui zelo spirituali accensi, lumen fidei ac scientiae spiritualis auditoribus suis impendunt, atque confessionis catholicae normam ostendunt. Hi quoquentes in judicio et justitia, fratres suos quatenus in fide catholica et bonis operibus perseverent, exhortando corroborant. Nec non et illud pie considerandum est, quia non solum ille qui de tribu regali ortus est, quin etiam iste qui de ancilla natus est, ad magisterium operis Dei eligitur. Beseleel quoque ocessit, et Ooliab de tribu Dan qui fuit filius Balae ancillae Rachel progenitus est; spiritualiter nobis innuens, quia non solum nobiles, sed etiam ignobiles, quantum ad saeculi dignitatem pertinet, ad regimen Ecclesiae eliguntur, quia juxta Petri vocem, nptor Deus, sed in omni gente qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi. Non enim Deus nobilitatem carnis, sed nobilitatem animi pensat, et solummodo recta fide et
Abbreviated transcription (Latin):
huri filiihur decribu iuda: impleuitq tũ
spũ dĩ scpientia & intellogentia & scien¬
tia: omni doetrina ad excogitandum
& faciendum opus in auro &argento &a¬
ere. sculpendisq lapidib &operecarpen¬
tario quicquid fabrȩ ad inueniri potest
dedit incordeeius. Hooliabqq̃ filium a¬
chisa mech detribudan. Ambos erudiuit
sapientia. ut faciant opera abiectarii
polimitarii acplumarii &cet̃. Peristos tab¬
naculi trpici astrfices: exprimuntur
ueritabnaculi spĩtales opifices Nã& no¬
mina corum: horum officia designanta
ignis Huri: luxmȩa ludas: confessio¬
N ooliab ꝓtectiomeas pater. Achiset mech.
frem meu roborans Etdoq uidiciũ ł iudi¬
cans: in latinalingua resonat lgitur
doctores scĩ quip̃dicationesua spitaleȩdi¬
ficium domos dĩ fabricant: berainumbst
di uocariposs: quia in diuina defensione
confidunt.: ex quoꝵ ꝑsona psalmista dic̃.
inumbra alarũ tuarũ sperabo donetrop¬
seait iniquitas. Ipsugnis autlum̃ riteno¬

Expanded text:
implevitque eum spiritu Dei sapientiae et intellegentiae et scientiae omni doctrina ad excogitandum et faciendum opus in auro et argento et aere sculpendisque lapidibus et opere carpentario quicquid fabre adinveniri potededit in corde ejus. Ooliab quoque filium Achisamech de tribu Dan. Ambos erudivit sapientia, ut faciant opera abjetarii, polymitarii, ac plumarii, et caetera . Per istos tabernaculi typici artifices exprimuntur veri tabernaculi spirituales opifices. Nam et nomina eorum horum officia designant. ignis, Huri lux mea, Judas confessio, Ooliab protectio mea pater, Achisamech fratrem meum roborans, et Dan judicium vel judicans, in Latina lingua resonat. Igitur doctores sancti, qui praedicatione sua spirituale aedificium domus Dei fabricant, bene umbra Dei nuncupari possunt, qui in divina defensione confidunt. Ex quorum persona Psalmista dicit: In umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas . Ipsi ignis aut lumen rite no
Abbreviated transcription (Latin):
emunctoria: paxilli. tentoria. Quib diuer
Emunctoria quoq eiꝰ hoc e. geminũ testam̃tũ
Et tolunȩ : doctores scĩ. firmitate fidei solida
tentoria p̃positi uidelicet & p̃dicatores: qui
exterius laborant: ñ huius sełi turbines
res ađs. quib pendent em̃a geriera popu¬
lorum quasiuasoꝵ Serphiquoq doctrinę
eloquia siue sensus. nec non & turibula: uistu¬
tes scilicet bonoꝵ operu ułorationes scoꝵ:
quib odor suauititus ascendit addñm Fiale
qqͣ a post & doctores plemi uitelibus aquis
Ibililia uirginitatis candor: siue mortariola
laboꝵ pas sionumq tolerantiȩ quib mottifi¬
cantur membra poenitentium Etequidem
species dispensationesq donoꝵs diuise ꝑ¬

Expanded text:
emunctoria, paxilli, tentoria: quibus diveremunctoria, paxilli, tentoria: quibus diverEmunctoria quoque ejus, hoc est geminum testamentum, et columnae, doctores sancti, firmitate fidei solidattentoria, praepositi videlicet et praedicatores, qui exterius laborant contra hujus saeculi turbines.res Ecclesiae, quibus pendent omnia genera populorum quasi vasorum; scyphi quoque, doctrinae eloquia sive sensus. Necnon et thuribula, virtutes scilicet bonorum operum, vel orationes sanctorum, quibus odor suavitatis ascendit  apostoli et doctores pleni vitalibus aquis. Ibi lilia, virginitatis candor; sive mortariola, laborum passionumque tolerantiae, quibus mortificantur membra poenitentium. Et haec quidem species dispensationesque donorum
Abbreviated transcription (Latin):
req di dit̃ intellegentiã tenent. alii ꝑ hia¬
chintũ purpurt̃ & coccũ audita celestio
separare credere. amare. nondesinunt.
&icẽ quetidhuc subtiliori in tellectu mini¬
mecognoscunt aliiꝑ brssũ in corruptio¬
nem cartus offer̃ alii ꝑ caprarũ pilos
deplorcN aspere qđ libent᷑ ad miser:
.ecccextuanta diuersitateo perũ unũ conficit
tab̵ nsculu: sicut ex diuerso piluere unuif
conplgitur t̃raglobis. in fusione scĩ sp̃s
inrigatũ flamporro ligna sethrm inputri¬
bilta om̃s scĩ intellegunt m̃ tecttor porein¬
corrupti: neq cũ seło ꝑ cuntes: seꝑ manentes
&ni lapides qq̃ pnosi: confessores. a pli
sacerdotes om̃s q iusti. quos &iã lapides
uiuos beatus petrus apłs dt̃: ut sius inquit la¬
pidesuiu coedificatiintẽplodi N ecigitur o m̃a
funt intab̾naculo: m̃ sa scilicet & candeleo¬
baum alture s colunȩ: bases. tabule ẽrate¬
res: scrpłi turibula fide mortariola

Expanded text:
remque Dei intelligentiam tenent, alii per hyaremque Dei intelligentiam tenent, alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt, alii per caprarum pilos deplorant aspere quae libenter admiserunt; ecce ex tanta diversitate operum, unum conficitur tabernaculum, sicut ex diverso pulvere, una compingitur terrae gleba, infusione sancti Spiritus irrigata. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur, mente et corpore incorrupti, neque cum saeculo pereuntes, semper manentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapidin tabernaculo, mensa scilicet, candelabrum, altare, columnae, bases, tabulae, cathedra, scyphi, thuribula, phialae, mortariola,
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ꝑdextralic operabona & dextracõ¬
memorantur uas aureũ indonaria dnĩ sepa¬
ratũ: diuinitatis intellegentia accipitur
Quȩ tunto ab inferioꝵ amor edis iungitur:
quanto ad sola quȩ &nas̃ amanda subleuat̃.
Porro ꝑiachinctum spes caelestuĩ : ꝑpurpura
cruor actolerantia passiomu: amor e regni
ꝑpetui ex hibita : ꝑbrstinctũ coccũ: caritas.
demonstratur : que ꝑ fectione suibis tinguit᷑.
quia dĩ & ꝓ ximi i dilectione decoratur.
Perbrs sũ inmaculata carnis incorruptio:
& splendidis sim scĩmoniȩ candor ostendit᷑
Orssum qum linũ ẽ. candidũ. Perpilos aut̃
ca prarũ ex quib cilicioꝵ asperitas texitur.
durt penitentiȩ afflictio designatur. Dũigi¬
tur alii ꝑ armillas &anulos forte magis teriũ.
exercent. alii ꝑ in aures &dex tralia deuotã
audien di oboedientiã rectãq operationẽ
exhibent. alii ꝑuas aurcũ p̃clarã subtilio¬

Expanded text:
xtra comxtra commemorantur. Vas aureum in donaria Domini separatum, divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferorum amore disjungitur, quanto ad sola quae aeterna sunt, amanda sublevatur. Porro per hyacinthum spes coelestium, per purpuram cruor ac tolerantia passionum, amore regni perpetui exhibita. Per bis tinctum coccum charitas demonstratur: quae perfectione sui bis tingitur, qui Dei et proximi dilectione decoratur. Per byssum, immaculata carnis incorruptio, et splendidissimus sanctimoniae candor ostenditur. Byssus enim linum est candidum; per pilos autem caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, dura poenitentiae afflictio designatur. Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam audiendi obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per vas aureum praeclaram subtilio
Abbreviated transcription (Latin):
lia: omẽ uas aureũ indonaria dr̃ sepa¬
ratũ. siquis habuit iachintũ purpuram
coccũ brstinctum brs sũ & pilos çaprarũ
torum dona quib: ornat᷑ ecła Qđ supero¬
us exponendo latius iuxta ꝓatr̃u multi¬
plicem sensũ ꝓsecuti sum & nc̃ breuiter
ob cõmemoratione inipsum repetimus¬
ł ides enim ecłȩ auro comparat᷑. sermo
mulierib p̃bent: hoc significat quia intra
& exigua opera infirmoꝵ que ꝑmulieres
intimant᷑ om̃a locũ inueniunt. adus scaẽ
edificationis accipiunt᷑ Conlatio uero ip¬
sa nfit necessitate sed sponte: quia fides
spontanoꝰ.ẽ. Nã ꝑ armillas q̃ larstos ad¬
stringunt: p̃positoꝵ ualide laboranti¬
uõperat demonstrant᷑ Finaures subditoꝵ
oboedientia ex primit̃. Peranulos signa¬
culũ secretoꝵ Vndeetq̃dã minꝰ intellegentiũ
occultantes qua si sub signaculo recomdunt
doctores: ncindignis quibq di sacram̃ta
credant᷑ Vnde & iustus letatur & dt̃ytticor¬
demeo abscondi eloquiatua ut n pecemtibi

Expanded text:
paratum. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum . torum dona, quibus ornatur Eccleus exponendo juxta Patrum multiplicem sensum prosecuti sumus, et nunc breviter ob commemorationem idipsum repetimus. Fides enim Ecclesiae auro comparatur: sermomulieribus praebent, hoc significat, quia intra  exigua opera infirmorum quae per mulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas quae lacertos astringunt, praepositorum valide laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur, per annulos, signaculum secretorum, unde et quaedam minus intelligentibus occultantes quasi sub signaculo recondunt doctores, ne indignis quibuscunque Dei sacramenta credantur: unde et justus laetatur et dicit: In corde meo a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fectũ xpĩta naculũ construat᷑: in quib
habitat ds̃ inmedio eoꝵ: Qđ autem sequit᷑
Principes uero obtuler lapides onrchinos
& geminas ad suꝑ humerale & rationale
aromataq & oleũ adluminaria ꝯcinnanda
& ad p̃parandũ unguentũ acthimia ma
todor suaus simi componendũ: Significat
a płos apostolicosq uiros. sicerdotes acdoctora
fidelium mirifica iustutũ opera sermone atq
exemplis decor ẽ minis terii sacerdotalis de¬
aenter p̃parare : quatinꝰ ꝑcoꝵ studiũ atq in¬
pensum in scã ccła fulget lum̃ scientia iatq
exemplum bonioperis: sermoluculentꝰ ad in¬
struendos auditores: acbona fama scȩconũ¬
sationis ad cõmdandã scẽ religionis gratiã
his quundomodi honeste conuersant uteoꝵ
exemplodiscant illoꝵ subiectidnõ sponta¬
neccordis horis atq operꝑs uota ꝑ soluere
Vnde subiungitur. Om̃s uiri & mulieres ite

Expanded text:
 Christi tabernaculum construatur, in quibus habitat Deus in medio eorum. Quod autem subsequitur: Principes vero obtulerunt lapides onychinos et gemmas ad superhumerale et rationale, aromataque et oleum ad luminaria concinnanda, et ad praeparandum unguentum ac thymiama odoris suavissimi componendum, significat apostolos apostolicosque viros, sacerdotes ac doctores fidelium, mirifica virtutum opera sermone atque exemplis, decorem ministerii sacerdotalis decenter praeparare; quatenus per eorum studium atque impensam in sancta Ecclesia fulgeat lumen scientiae, atque exemplum boni operis: sermo luculentus ad instruendos auditores, ac bona fama sanctae conversationis, ad commendandam sanctae religionis gratiam his, qui in domo Dei honeste conversantur, ut eorum exemplo discant illorum subjecti, Domino spontanea cordis, oris atque operis vota persolvere. Unde subjungitur: Omnes viri et muli
Abbreviated transcription (Latin):
aesuȩ in me exsereret sed quid ꝓfuit cauisse cipeccatis quando¬
quidẽ utreus om̃iũ peccatorũ excrucior: sequit᷑ et qđ uerebar
accidit: aliis ũbis ipsũ repetit qđ superius dixerat proconfirma¬
ut facicutdõ iniuriã sed conscientiae merito liberelo quit᷑ Nonne dissi¬
mulcui ñ reddendo retribuentib: mͥmala. nonneslur: ut non delin¬
querem in lingucimea posui orimeo custodic̃ Nonne quieurꝰ sciens cũ
surrexerit in iudiciũds̃ qđ saluos facturussi t om̃s qui e toster rcce. Et ueñ suo
icoeperimus loquitibi forsitanmoleste accipies : sed conceptũ sermonẽ

Expanded text:
ae suae in me exerceat. Sed quid profuit cavisse a peccatis, quandoquidem ut reus omnium peccatorum discrucior? Sequitur: Et quod verebar accidit. Aliis verbis ipsum repetit, quod superius dixerat. Pro confirmaut faciat Deo injuriam, sed conscientiae merito libere loquitur. Nonne dissimulavi? Non reddendo retribuentibus mihi mala. Nonne silui? Ut non delinquerem in lingua mea, posui ori meo custodiam. Nonne quievi? Sciens cum surrexit in judicio Deus, quod salvos facturus sit omnes mansuetos terrae. Et venit es, dixit: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies: sed conceptum sermonem