comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postea internȩ fecunditatis uirtute exuberante eiusdem
de solutis quibus continebantur radicib decidunt: aliaq
illa exeuntia usq admaturitatẽ fructii ꝓuehuntur.
Sed de suꝑioribus illis si quando inciderit ut in sinũ
uirgularũ ex ramulo eodẽ ꝓdeuntiũ emerserint ma¬
nent semꝑ: et non sicut grossa cȩtera decidunt: sed he¬
reant sola tantũ. pomaq cetera maturitate p̃ueniunt.
Et hos pulcherrimos fructus arbor illa exse dabit: qui
cũ grossis cȩteris ꝓmergentes de medio utrarũq uirgu¬
larũ clauiculo ꝓferentur. lgitur ex conditione arboris.
Primos enĩ populi fructus quos ab exordio ꝓtulerat
grossarũ amisit exemplo: quia plebẽ eius inutilem
fidelis et ꝑtinax et usq ad consummationẽ tempoꝵ
manens populus gentiũ ꝓtrusit. Ueruntam̃ creden¬
tes primi ex isrł apłi. et inter legem ȩuangła. grossa¬
rum modo inherentes: cȩteros resurrectionis gła et

Expanded text:
postea internae fecunditatis virtute exuberante, ejusdem postea internae fecunditatis virtute exuberante, ejusdem dissolutis quibus continebantur radicibus decidunt, aliaque illa exeuntia usque ad maturitatem fructuum provehuntur. Sed de superioribus illis si quando inciderit, ut in sinu virgularum ex ramulo eodem prodeuntium emerserint; manent semper, et non sicut grossa caetera decidunt, sed haerent sola tantum, pomaque caetera maturitate praeveniunt. Et hos pulcherrimos fruccum grossis caeteris promergentes de medio utrarumque virgularum claviculi proferuntur. Quapropter ex conditione arboris hPrimos enim grossorum amisit exemplo: 775 quia plebem ejus inutilem, fidelis et pertinax et usque ad consummationem temporum manens populus gentium protrusit. Verumtamen credentes primi ex Israel Apostoli, et inter Legem et Evangelia grossorum modo inhaerentes caeteros resurrectionis gloria et
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatie  uidaice sterilitatem ȩternȩ dampnationis
sententia consequetur. Quos dñs si fidem habuerint:
non solum hec sed et maiora eorĩ eos posse confirmat.
lili quidẽ uidicaturi erant isrł. scdm ante dicentes spon¬
siones: sed etiã ius om̃e ⁊abulo quem montẽ nuncupat
eent consecuturi. Ait enĩ ita. Si fidem habueritis non
solum de ficulnea facietis: sed et si monti huic dixe¬
ritis tolle iacta te inmari: et fiet. Dingens fidĩ p̃miũ.
Cuiꝰ merito intantũ potestas credentium ex tollitur. ut
iudicari uniuersos pari seueritatis sententia in damp¬
natione scłi ⁊abuli celsitudinẽ molẽq demergant.
Contuendũ aũt ẽ: qua ratione synagoga ficus arbo¬
ri comparetur. Hȩc namq arbor: dissimiliter acęteri¬
rum arborũ et natura et conditione florescit. Nam
ut emerserint consequentur. Grossa eñi hec: et com¬
munis usus et ꝓphica auctoritas nuncupauit. Uerũ

Expanded text:
infidelitatis Judaicae sterilitatem aeternae damnationis infidelitatis Judaicae sterilitatem aeternae damnationis sententia consequetur. Quos  discipulos  Dominus, si fidem habuerint non solum haec, sed et majora horum eos posse confirmat. Illi quidem judicaturi erant Israel, secundum antecedentes sponsiones: sed etiam jus omne in diabolum, quem montem nuncupat, essent consecuturi. Ait enim ita: Si fidem habueritis, non solum de ficulnea facietis, sed et si monti huic dixeritis: Tolle et jacta te in mari, fiet . O ingens fidei praemium, cujus merito in tantum potestas credentium extollitur, ut judicaturi universos, pari severitatis sententia in damnationem saeculi diaboli celsitudinem molContuendum autem est, qua ratione Synagoga ficus arbori comparetur. Haec namque arbor dissimiliter a caeterarum arborum et natura et conditione florescit. Nam ae maturitatem ut emerserint consequantur. Grossa enim haec et communis usus et prophetica auctoritas nuncupavit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
et inueniet infecundam foliis tantũ modo uestitam. id
ẽ. uerbis in anibus głantem: sed fructib uacuam. Oꝑi¬
bus quippe bonis sterilem: et expectatis ꝓuentibus nu¬
dam. quia penitendi tempus excesserit: inꝑpetuũ sen¬
tenciam udicii celestis arescet. Et in eo quidẽ bonitatis
dominice argumentũ reꝑiemus. Nam ubi afferre uolu¬
it ꝓcurate ꝑse salutis exemplũ. iurtutis suȩ potestatem
inhumanis corꝑibus exercuit: spem futuroꝵ et animȩ
salutem curis p̃sentium egritudinum cominendans.
Nunc uero ubi in contumacis formã seueritatis cons¬
tituebat. futuri speciem. dampno arboris indicauit
ut infidelitatis ꝑiculũ sine detrim̃to eorũ in quorũ
redemptionem uenerat indicaretur. Admirantur uero dis¬
cipuli arborem in mom̃to dicti ipsuis aruisse: quia p̃sentis
facti efficacia futuri imaginem p̃ferebat. Cum enĩ in
regno celesti aduenerit: in tempore ipso aduentus eus.

Expanded text:
et inveniet infecundam, foliis tantummodo vestitam, 774 id et inveniet infecundam, foliis tantummodo vestitam, 774 id est, verbis inanibus gloriantem, sed fructibus vacuam, operibus quippe bonis sterilem, et exspectatis proventibus nudam. Et quia poenitendi tempus excesserit, in perpetuum sententia judicii coelestis arescet. Et in eo quidem bonitatis dominicae argumentum reperiemus. Nam ubi afferre voluit procuratae per se salutis exemplum, virtutis suae potestatem in humanis corporibus exercuit. spem futurorum et animae salutem curis praesentium aegritudinum commendans. Nunc vero ubi in contumaces formam severitatis constituebat, futuri speciem damno arboris indicavit, ut infidelitatis periculum sine detrimento eorum, in quorum redemptionem venerat, doceretur. cipuli arborem in momento dicti ipsius aruisse : quia praesentis facti efficacia futuri imaginem praeferebat. Cum enim in regno coelesti advenerit, in tempore ipso adventus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rauit intemplo: et publicas eius oꝑationes fauor po¬
puli consecutus ẽ. Inuident aũt puerorũ clamorib
principes sacerdotũ: eumq admonent cur ista au¬
diat. in redemptionẽ enĩ uenisse domus dauid p̃dica¬
batur. quibus respondit non legisse eos ex ore infan¬
tium et lactenciũ ꝑfecisti laudẽ: Cessantibus enim
prudentũ iudiciis. hanc sibi apueris atq infantib
quorũ sit regnum cęlorũ confessionis głam p̃paratã.
sint p̃dicaturi. Et his dictis ciuitatem egressus reliquit
eos: atq in bethania mansit. Infidelem uidelicet sina¬
tem transiens inciuitatem esuriit. & uidens arborem
fici unam secus uiam: uenit ad eam. et reliqua. Idem
etiã munerũ cęlestium ordo p̃mittitur. Nam inficu. sy¬
nagoge positum exemplum ẽ. Dato eñi penitentiȩ spa¬
cio uidelicet tempore quod inter passionẽ et reditum
claritatis ẽ mediũ ueniet esuriens plebis huiꝰ salutẽ

Expanded text:
ravit in templo : et publicas ejus operationes favor poravit in templo : et publicas ejus operationes favor populi consecutus est. Invident autem puerorum clamoribus principes sacerdotum, eumque admonent cur ista audiat ; in redemptionem enim venisse domus David praedicabatur. Quibus respondit, non legisse eos: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem : cessantibus enim prudentum judiciis, hanc sibi a pueris atque infantibus. quorum sit regnum coelorum, confessionis gloriam praeparatam; sint praedicaturi: Et his dictis civitatem egressus reliquit eos, atque in Bethania mansit . Infidelem videlicet Synatem transiens in civitatem, esuriit: et videns arborem fici unam secus viam, venit ad eam, et reliqua . Idem etiamnum rerum coelestium ordo praemittitur. Nam in ficu Synagogae positum exemplum est. Dato enim poenitentiae spatio, eo videlicet tempore quod inter passionem et reditum claritatis est medium, veniet esuriens plebis hujus salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
rii uitia uire potestatis expellit. Reddenda eni ab om̃i¬
bus gratuita tradiderat. quȩ gratuita fuerant conse¬
cuti: quia neq emi aliquid ꝑ corruptelam sacerdotis
aut uendi libertas doni debebat admutere. Cathedras
aut p̃cipue uendentiũ columbas euertit. Quȩ porro
dignitas ẽ. in nundinis columbarũ. aut quod priuile¬
guim in auiũ istarũ cominerciis reseruatũ ẽ. ut uen¬
dentes eas honorẽ sibi arrogent cathedrarũ: Sed inom¬
ni loco admonemur: altius uerborũ uirtutes in istuis
modi significationibis contuendas. Incolumba sedm
bent. Cathedras euertit. quibus ministeriũ adõ cominis¬
sum. negociatio ẽ: ad monitionis eius commemorans au
habebant ut uenire possent. neq erat quod emere
quis posset: sed p̃figuratio futurorũ dictis p̃sentib con¬
tinetur. Eccła uitia in ipso aduentu dĩ claritatis eẽ
purganda. Infirmitates quoq cȩcorũ et claudoꝵ cu¬

Expanded text:
rii vitia jure potestatis expellit: reddenda enim ab omnirii vitia jure potestatis expellit: reddenda enim ab omnibus 773 gratuita tradiderat, quae gratuita fuerant consecuti : quia neque emi aliquid per corruptelam sacerdotis aut vendi, libertas doni debebat admittere. Cathedras autem, praecipue vendentium columbas, evertit. Quae porro dignitas est in nundinis columbarum? aut quod privilegium in avium istarum commerciis reservatum est, ut vendentes eas honorem sibi arrogent cathedrarum? Sed in omni loco admonemus, altius verborum virtutes in istius modi significationibus contuendas. In columba, secbent, cathedras evertit, quibus ministerium a Deo commissum negotiatio est; admonitionis ejus commemorans auchabebant ut venire possent, neque erat quod emere quis posset: sed praefiguratio futurorum dictis praesentibus continetur, Ecclesiae vitia in ipso adventu dominicae claritatis esse purganda. 5. Infirmitates quoque caecorum et claudorum cu
Abbreviated transcription (Latin):
dam gentium fructus ꝑ apłos itineri dñi substernunt᷑.
et saluatoris iustificantur ingressu. et ꝑ eos inceditur.
et gratissimũ fit incedenti dõ ex ramis infecundȩ ra
mabat. O sanna fili dauid: benedictus qui uenit in
nomine dñi. Sed crucifigendũ quomodo turba col¬
laudat. aut quomodo odiũ meruit et fauorẽ: Ue¬
rũ laudationis uerba: redemptionis in eo exprimua
potestatẽ. Nam osanna ebraico sermone: significa¬
tur redemptio domiis dauid. Beinde dauid filiũ nuncu¬
pant. in quo agnoscerent regni ȩterni hereditatẽ: Pos¬
formã futuri gesta p̃sentia: et conpugnantibus licet
eorũ inter quos hȩc gerebantur affectib quamuis mox
diuersa eẽnt. consecuntur ea rerũ tam̃ cęlestium fidem
etiã inuitorum meditatur oꝑatio. Commouetur deinde
ierosolima. Rerũ eñ nouitas: motũ attonitis afferebat.
nis ingressus: aqua primũ om̃ia sacerdotalis ininiste¬

Expanded text:
dam gentium fructus, per apostolos itineri Domini substernuntur, dam gentium fructus, per apostolos itineri Domini substernuntur, et Salvatoris justificantur ingressu: et per eos inceditur, et gratissimum fit incedenti Deo ex ramis infecundae radmabat: Hosanna fili David, benedictus qui venit in nomine Domini . Sed crucifigendum quomodo turba collaudat, aut quomodo odium meruit ex favore? Verum laudationis verba, redemptionis in eo exprimunt potestatem. Nam hosanna hebraico sermone significatur redemptio domus David. Deinde David filium nuncupant, in quo agnoscerent regni aeterni haereditatem. Posformam futuri gesta praesentia; et compugnantibus licet eorum inter quos haec gerebantur affectibus, quamvis mox diversa essent consecutura, rerum tamen coelestium fidem etiam invitorum meditatur operatio. Commovetur deinde Jerosolyma; rerum enim novitas motum attonitis afferebat. nis ingressu . A qua primum omnia sacerdotalis ministe
Abbreviated transcription (Latin):
gentes possidens: earũq m̃tib tanquã uector insi¬
dens toto comitatus sui agmine p̃dicabitur. patri
rationibus et nominib et insectationib ẽ. dñs ꝓpha
dili substernentes doceant omne głam suã p̃parationi do¬
minici aduentus fusse substratam. Illic etiã ꝓpħȩ ues¬
timenta sua incedentes itineris substernunt. Hanc eni
uiam gentiũ uecturarum din p̃dicauerunt: quiq scłi
amorẽ post posito. mortib se et lapidationib offerendo
ipsis quodã modo corporiꝰ exuerint ad ingressum uiȩ
talis oblatis. Apłi quoq excisarũ arborũ ramos. post
uestim̃ta substernunt. Sed nulla in hoc ẽ. humani of¬
ficii reuerentia. Rami enĩ incedentẽ impedirent et
iter impletum facerent ꝓꝑantis ingressui: uerũ. ex¬
plicatur om̃is ratio ꝓpħiȩ. et futuri forma seruatur.
Igitur infructuosarũ gentiũ rami id ẽ. infideliũ quon¬

Expanded text:
gentes possidens: earumque mentibus tamquam vector insigentes possidens: earumque mentibus tamquam vector insidens, toto comitatus sui agmine praedicabitur, patriarationibus et nominibus et insectationibus est Dominus pdili ejus substernentes, docent omnem gloriam suam praeparationi dominici adventus fuisse substratam . Illic etiam Prophetae vestimenta sua incedentis itineri substernunt; hanc enim viam gentium vecturarum Deum praedicaverunt: quique saeculi amore postposito, mortibus se et lapidationibus offerendo, ipsis se quodam modo corporibus exuerunt, ad ingressum viae talis oblatis. Apostoli quoque excisarum arborum ramos post vestimenta substernunt: sed nulla in hoc est humani officii reverentia. Rami enim incedentem impedirent, et implicitum iter facerent properantis ingressui: verum explicatur omnis ratio prophetiae, et futuri forma servatur. Igitur infructuosarum gentium rami, id est infidelium quon
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩterũ mat̃ filioꝵ ⁊ebedei intra ierłm dñm orauit.
petrũ aũt corneluis. xp̃o tanquã primitie gentiũ addu¬
ctus ẽ. Quod aũt instruuntur ut querenti responde¬
aut dño necessarios et mox remittendos: id ẽ. eos ip¬
sos gentis suȩ p̃dicatores fidĩ euangłice eẽ reddendos.
Impleta igitur ẽ ꝓpħia quȩ inuectum asinẽ et pullo
nouo dñm uenturũ in ierłm nunciabat: sed gestorũ ef¬
fectibꝰ ꝓpħatur. Asina namq de uico soluitur atq ex¬
hibetur samaria uidelicet alieno et ꝑegrino obsessa
dominatu ꝑ apłos soluitur. et dño suo redditur. Pullun
uero idem dñs ascendit nouellũ. contumacẽ. durũ:
atq hec omĩa gentilis ignorantiȩ uitia domantur.
aũt hȩc species futuri ordinẽ tenet: et parabolicis
significationibꝰ rerũq p̃sentiũ conditionibꝰ futuri for¬
ma p̃mittitur. Erit enĩ dñs inclaritatis sue aduentu

Expanded text:
Caeterum mater filiorum Zebedaei intra Jerusalem Dominum oravit: Caeterum mater filiorum Zebedaei intra Jerusalem Dominum oravit: Petrum autem Cornelius Christo tamquam primitiae gentium adductus est . Quod autem instruuntur, ut quaerenti respondeant Domino necessarios et mox remittendos, id est, eos ipsos genti suae praedicatores fidei evangelicae esse reddendos. Impleta igitur est prophetia, quae invectum asina et pullo novo Dominum venturum in Jerusalem nuntiabat . Sed gestorum effectibus prophetatur. Asina namque, quae de vico solvitur, atque exhibetur, Samaria videlicet alieno et peregrino obsessa dominatu, per apostolos solvitur, et Domino suo redditur. Pullum vero idem Dominus adscendit, novellum, contumacem, durum: atque haec omnia gentilis ignorantiae vitia dautem haec species futuri ordinem tenet: et parabolicis significationibus, rerumque praesentium conditionibus, futuris forma praemittitur. Erit enim Dominus in claritatis 772 suae adventu
Abbreviated transcription (Latin):
celestis gr̃e cognitione ꝑcepta. qui cȩci fuerant uiden¬
dicens. Ite incastellũ quod contra uos ẽ. et reliqua. duo
discipuli ad uicũ mittuntur ut asinã ligatam cũ pul¬
lo eus absoluant: atq ad eũ ꝑducant. Et si quis inter¬
roget cur ita fiat: respondeant dño necessarios. ac sta¬
tim remittendos. Post suꝑiorem sermonẽ quo uiduob
filiis ⁊ebedei dupplicem ex isrł uocationem significatã
meininimus. competent̾ nunc duo discipuli ad soluen¬
dam asinã et pullũ destinantur: quia duplex erat ex
gentibus plebis uocatio consecutura. Erant eñi atq st̃
samarite ꝓfecti quondam ꝑsuccessionẽ ex lege. et sub
quadam obseruantiȩ suȩ consuetudine seruientes:
erant etiã gentes indomitȩ et feroces. Igitur duo mit¬
tuntur ut soluant ligatos et obstrictos. et erroris atq
ignorantiȩ uinculis p̃peditos: et mutuntur extra
ierłin. Extra eam eni hȩ duȩ uocationes habebant᷑.

Expanded text:
coelestis gratiae cognitione percepta, qui caeci fuerant, videncoelestis gratiae cognitione percepta, qui caeci fuerant, videndicens: Ite in castellum quod contra vos est, etc. . Duo discipuli ad vicum mittuntur, ut asinam ligatam cum pullo ejus absolvant, atque ad eum perducant: et si quis interroget cur ita fiat, respondeant Domino necessarios, ac statim remittendos. Post superiorem sermonem, quo in duobus filiis Zebedaei duplicem ex Israel vocationem significatam meminimus, competenter nunc duo discipuli ad solvendam asinam et pullum destinantur: quia duplex erat ex gentibus plebis vocatio consecutura. Erant enim atque sunt Samaritae, profecti quondam per secessionem ex lege, et sub quadam observantiae suae consuetudine servientes: erant etiam gentes indomitae et feroces. Igitur duo mittuntur, ut solvant ligatos et obstrictos et erroris atque ignorantiae vinculis praepeditos: et mittuntur extra Jerusalem; extra eam enim hae duae vocationes habebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
zebedei de isrlita populo tractatũ ẽ: qui ex semine
sem erat ortus. Competent̃ igitur cȩci duo uiã assi¬
dent: populi uidelicet gentiũ duo. ex cham et iapheh
ꝓcreati egressus et iter euis obseruant: sibiq cȩcis uisũ
reddi dep̃cantur. Deniq eos turba obuirgat cur cla¬
ment. et ut sileant increpant. Non quod silentiũ cau¬
sa honoris exigerent. sed acerbe acȩcis audiunt quod
negabant: dñm eẽ dauid filiũ. Illuminatis eñi cȩcorũ
m̃tibꝰ ds̃ in homine p̃dicabatur: ut uerũ eẽt quod ã
dño dictũ est. Inuidicio mundi huiꝰ ueni: ut qui ui¬
dent non uideant. cȩci uero respiciant. At illi magis
clamabant. Et demorante legis populo uebementio¬
rem fidĩ sue ꝓtestantur calorẽ: sed dñs miseretur. et quid
uolunt requirit. Illi uero aꝑiri oculos suos p̃cantur. Qui¬
bus misertus. oculos contigit: et uisum cognoscendi dĩ
reddidit. atq typus crediturarũ gentiũ expleretur:

Expanded text:
Zebedaei, de Israelitico populo tractatum est, qui ex semine Sem erat ortus. Competenter igitur caeci duo viam adsident: populi videlicet gentium duo ex Cham et Japhet procreati egressus et iter ejus observant, sibique caecis visum reddi deprecantur. Denique eos turba objurgat cur clament, et ut sileant increpat: non quod silentium causa honoris exigerent, sed acerbe a caecis audiunt quod negabant, Dominum esse David filium. Illuminatis enim caecorum mentibus Deus in homine praedicabatur, ut verum esset quod a Domino dictum est: In judicio mundi hujus veni, ut qui vident non videant, caeci vero respiciant . At illi magis clamant: et demorante legis populo, vehementiorem fidei suae protestantur calorem. Sed Dominus miseretur, et quid volunt requirit. Illi vero aperiri oculos suos precantur. Quibus misertus oculos contigit, et visum cognoscendi Dei reddidit . Atque ut typus crediturarum gentium expleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃formationẽ rerum consequentiũ constituta sint.
Ut in quorũ tempora atq etatem ueritas contigis¬
set. nichil ultra inueritatis similitudine spei positũ
arbitrarentur. ne doctrina: p hariseoꝵ xp̃m nesciens.
effectus ueritatis euangłicȩ corrumꝑet. Uenit aũt¬

Expanded text:
et in praeformationem rerum consequentium constituta sint: et in praeformationem rerum consequentium constituta sint: ut in quorum tempora atque aetatem veritas contigisset, nihil ultra in veritatis similitudine spei positum arbitrarentur; ne doctrina Pharisaeorum Christum nesciens, effectus veritatis evangelicae corrumperet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃figurationis euadit. hoc ergo potestatis suȩ sig¬
nũ constitutum eẽ demonstrat ipse. remissionem
peccatorũ penitentiã p̃dicans: de ierusalem uł sy¬
nagoga inmundorũ sp̃uũ dominante fa̾tu eicien¬
dus. est et pilati potestati id ẽ. scłi uidicio tradendꝰ.
et amorte tanquã elem̃ti eiusdem monstro glucien¬
dus: et post triduũ ex ea contra dicionem hominis
quẽ assumpserat non retentus. uiuus atq incorruptꝰ
emergens. Ca igitur quȩ in homine de conceptu iur¬
ginis sumpto diuinarum erant plena uirtutum cog¬
nosci atq intelligi de se uoluit: et ꝓpħȩ signo. et ho
aliis legitur dimissis turbis abiit: sed quia infidelita¬
phariseoꝵ et saduceorũ. Ab soluta om̃is de fermento
phariseoꝵ et saduceoꝵ: obscuritas ẽ. Quod aũt ab¬
stinere se eo apłi iubentur. non admisceri doctrine
uidȩoꝵ monentur. quia legis oꝑa in effectum fidĩ

Expanded text:
praefigurationis evadit. Hoc ergo potestatis suae sigpraefigurationis evadit. Hoc ergo potestatis suae signum constitutum 748 esse demonstrat, ipse remissionem peccatorum per poenitentiam praedicans, de Jerusalem vel Synagoga immundorum spirituum dominante flatu ejiciendus, et Pilati potestati, id est, saeculi judicio tradendus: et a morte tamquam elementi ejusdem monstro glutiendus: et post triduum ex ea, contra conditionem hominis quem assumpserat non retentus, vivus atque incorruptus emergens. Ea igitur, quae in homine de conceptu virginis sumpto divinarum erant plena virtutum, cognosci atque intelligi de se voluit et prophetae signo et homaliis legitur, dimissis turbis abiit: sed quia infidelitaPharisaeorum et Sadducaeorum . Absoluta omnis de fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum obscuritas est. Quod autem abstinere se eo apostoli jubentur, non admisceri doctrinae Judaeorum monentur; quia legis opera in effectum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
inanitatem irridens multa eos de natura cęli coni¬
cere solere respondit: cũ rubicundo aut ortõ ues¬
pere serenum nimbosum ue ꝓnuntiant. Porro aũt igno¬
rare eos temporũ signa cum om̃is lex et ꝓpħȩ aduen¬
tus sui indicia ex oꝑum quȩ gereret ammiratione
significent: ut quem ad modũ fidem tempestatis cęli
uł matutini uł uesꝑis rubor redderet. ita manifestã
tempoꝵ cognitionem uirtutum atq oꝑum indicia
tre consticuit: ut eos int̾ra confessionem humilita¬
tis corporeȩ contineret. dandũ discessione signũ. Hiuc
se dñs comparat: quem ad futurȩ passionis effectũ
in p̃dicationẽ penitentiȩ ad niniuitas pari specie p̃¬
miserat. Namq ionas uentis deseuientibus ꝓiectus
ȩ naui est: et deuoratus acę̧to post triduũ uiuus
emissus. non retentus amonstro. non cibi condicio¬
ne confectus: sed contra humani corporis naturam
integer et illesus. in auras suꝑas uirtute dominicȩ

Expanded text:
inanitatem irridens, multa eos de natura coeli conjiinanitatem irridens, multa eos de natura coeli conjicere solere respondit, cum rubicundo aut ortu aut vespere serenum nimbosumve pronutient : porro autem ignorare eos temporum signa , cum omnis lex et prophetae adventus sui indicia ex operum quae gereret admiratione significent: ut quemadmodum fidem tempestatis coeli vel matutini vel vesperis rubor redderet; ita manifestam temporum cognitionem virtutum atque operum indicia tre constituit, ut eos intra confessionem humilitatis corporeae contineret, dandum dicens Jona signum: Huic se Dominus comparat, quem ad futurae passionis effectum in praedicationem poenitentiae ad Ninivitas pari specie praemiserat. Namque Jonas ventis desaevientibus projectus e navi est, et devoratus a ceto, et post triduum vivus emissus, non retentus a monstro, non cibi conditione confectus: sed contra humani corporis naturam integer et illaesus in auras superas virtute dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicata septiformis sp̃s copia indicatur. Exube¬
ret. fitq saturatis nobis dicior semꝑ et plenior. Quod
uero quatuor milia uiroꝵ congregantur: multitudo
turi intot partiũ milia plebs dinumerata saciatur:
quod idem de partibus ad cȩlestis cibi donũ concur¬
sura eẽnt milia crȩdituroꝵ. Turba igitur dimittitur.
saciata. expleta. Et quia om̃ibus diebus uite nr̃ȩ
nobiscum dñs manet: nauem id est eccłam credenti¬
um plebe comitatus ingreditur. & accesserunt ad¬
eum pharisei & sadducȩi temptantes: et rogauerũt
eum ut signũ de celo illis ostenderet et reliqua. Ad ft̃
pharisei et saducȩi legis fiducia insolescentes. dedig¬
nantesq oꝑa uirtutum fidĩ signũ ostendi sibi de
cȩlo p̃cantur. humilitatẽ in xp̃o carnis et corporis cõ¬
tuentes. doctrinã ex his quȩ sub hominis habitu ge¬
rebat dedignantur acciꝑe. Quorũ insolentiam et

Expanded text:
multiplicata septiformis Spiritus copia indicatur, cui quod largiatur exubemultiplicata septiformis Spiritus copia indicatur, cui quod largiatur exuberet: fitque saturatis nobis ditior semper et plenior. Quod vero quatuor millia virorum congregantur, multitudo,turi in tot partium millia plebs dinumerata satiatur, quotidem de partibus ad coelestis cibi donum concursura essent millia crediturorum. Turba igitur dimittitur satiata et expleta. Et quia omnibus diebus vitae nostrae nobiscum Dominus manet, navem, id est Ecclesiam, credentium plebe comitatus ingreditur. CAPUT eum Pharisaei et Sadducaei tentantes, et rogaverunt eum, ut signum de coelo illis ostenderet, et reliqua . Adsunt Pharisaei et Sadducaei legis fiducia insolentes dedignantesque opera virtutum fidei, signum ostendi sibi de coelo precantur. Humilitatem in Christo carnis et corporis contuentes, doctrinam ex his quae sub hominis habitu gerebat dedignantur accipere. Quorum insolentiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Atqui in insuꝑioribus exemplũ sumpserãt nichil in¬
possibile dõ eẽ: sed gestorum causȩ rationem interi¬
oris intelligentiȩ moluintur. Quantus enĩ apłorũ insal¬
uando isrł fauor fuerit: beatissimi pauli eplȩ docent.
Atq ideo eodem demorante: nunc inconcursu genti¬
um et de pena causatio et de ieiunio silentiũ intro¬
ducitur. Panes igitur septem: offeruntur. Nulla eñi
ex lege et ꝓpħis gentibus salus sumitur: sed ꝑ gr̃am
sp̃s uiuunt. cuiꝰ septiformẽ ut ꝑ ysaiam traditur in
terrã recumbunt. Nullis eni legis oꝑibus fuerant
ante substrate: sed peccatorũ et corporũ suorũ origi¬
ne inberentes. ad donũ sp̃s septi formis uocantur.
Indefinitus pisciũ numerus diuersorũ donoꝵ et
charismatum particiones ministrationesq significat.
quibus fides gentium gr̃arum diuersitate saciatur.
Sed quod septem sportȩ replentur. redundans et

Expanded text:
Atquin in superioribus exemplum sumpserant, nihil imAtquin in superioribus exemplum sumpserant, nihil impossibile Deo esse. Sed gestorum causae rationem interioris intelligentiae moliuntur. Quantus enim apostolorum in salvando Israel favor fuerit, beatissimi Pauli epistolae docent : atque ideo eodem demorante, nunc in concursu gentium et de pane causatio, et de jejunio silentium introducitur. ex lege et prophetis gentibus salus sumitur, sed per gratiam Spiritus vivunt, cujus septiforme, ut per Esaiam traditur, muterram recumbunt; nullis enim legis operibus fuerant ante substratae: sed peccatorum et corporum suorum origini inhaerentes, ad donum Spiritus septiformis vocantur. 747 Indefinitus piscium numerus, diversorum donorum et charismatum partitiones ministrationesque significat: quibus fides gentium gratiarum diversitate satiatur. Sed quod septem sportae replentur; redundans et
Abbreviated transcription (Latin):
quoq competentem rei atq cause rationem afferre
temptemus: ut quẽ ad modũ illa uidaice credentium
congruunt plebi. ita hȩc populo gentium comparen¬
tur. qui in consequenda grã manet. Uenturi eñi ad¬
baptismum prius confitentur credere se indĩ filio: et
inpassione ac resurrectione eius. et huc ꝓfessionis
sacram̃to fides redditur: atq ut hanc uerborũ spon¬
sionem quȩdã rerum ipsarũ ueritas consequatur. to¬
to in ieiuniis passionis dominicȩ tempore demorantes
quadã dño compassione societate uinguntur. Igitur
siue ex sponsionis de sacram̃to siue ieuinio: om̃e illud
passionis dominicȩ cum dño agunt tempus. Et huius
quos ne inuite secularis cursu idest inuie oꝑe defec¬
tio labefactaret. uult cibo suo alere. atq ꝑagendam
tocius itineris fortitudinẽ panis sui uirtute formare.
conquerentib discipulis panes indeserto nullus esse.

Expanded text:
quoque competentem rei atque causae rationem afferre quoque competentem rei atque causae rationem afferre tentemus: ut quemadmodum illa Judaicae credentium congruunt plebi, ita haec populo gentium comparentur. baptismum, prius confitentur credere se in Dei filio et in passione ac resurrectione ejus: et huic professionis sacramento fides redditur. Atque ut hanc verborum sponsionem quaedam rerum ipsarum veritas consequatur, toto in jejuniis passionis dominicae tempore demorantes, quadam Domino compassionis societate junguntur. Igitur sive sponsionis sacramento, sive jejunio, omne illud passionis dominicae cum Domino agunt tempus. 9. ApostoQuos ne in vitae saecularis cursu, id est, in viae opere defectio labefactaret, vult cibo suo alere, atque ad peragendam totius itineris fortitudinem panis sui virtute firmare: conquerentibus discipulis, panes in deserto nullos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
tem panes eẽ et paucos pisces. Turbis iubetur interram
discumbere. et dñs panes et pisces accipiens. grãs ȩgit
ac fregit: et discipulis pͥfracta ut offerrent dedit. Sed
fragmenta panũ septem paucoꝵq pisciũ explent uirorũ
quatuor milia: ita tam̃ quod replendis septem sportis p̃¬
quidem multa: quȩ noua sunt. Discipuli unius diei ieui¬
nium miserantes quinq milia uirorũ ad coemendos cibos
remitti in castella uoluerunt: nunc toto triduo tacens
et deinceps feno suꝑ ior turba substernitur. Hȩc accum¬
bit interra: illic quinq panes. hic septem offeruntur.
Illic duo pisces: hic indefinitus sub paucitatis tam̃ signi¬
ficatione numerus ẽ. Illic quinq milia iurorũ: hic qua¬
tuor. Iilic duodecim cophini: hic septem sportȩ reple-¬
te. & suꝑioribus quidẽ puto eẽ responsum: et omĩa
iuxta ꝑsonam populi congruenter eẽ subiecta. Nunc

Expanded text:
tem panes esse, et paucos pisces. Turbis jubetur in terram tem panes esse, et paucos pisces. Turbis jubetur in terram discumbere: et Dominus panes ac pisces accipiens gratias egit, ac fredit, et discipulis praefracta ut offerrent dedit . Sed fragmenta panum septem paucorumque piscium explent virorum quatuor millia ita tamen, quod replendis septem sportis prquidem multa quae nova sunt . Discipuli unius diei jejunium miserantes; quinque millia virorum ad coemendos cibos remitti in castella voluerunt: nunc toto triduo tacent. Et deinceps foeno superior turba substernitur: haec accumbit in terra. Illic quinque panes, hic septem offeruntur: illic duo pisces, hic indefinitus, sub paucitatis tamen significatione, numerus est. Illic quinque millia virorum, hic quatuor: illic duodecim cophini, hic septem sportae repletae. Et superioribus quidem puto esse responsum, et omnia juxta personam populi congruenter esse subjecta. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
diunq dm̃. om̃ia et m̃tis et corporis ministeria refor¬
mantur. Iħc aũt conuocatis discipulis: ait. Misereor
turbȩ huic: quia triduũ ẽ iam quod ꝑseuerat mecũ.
et reliqua. Tenet ordinem cursus oꝑandi: sed et oꝑi¬
bus hisdem. sermonẽ par ratio succedit. Infilia eñi cha¬
naneȩ ecclȩ formã constitutam meminimus: et con¬
sequentis populi curationem concursum ȩgrotarum
gentiũ eẽ tradidimus. Nunc ergo diligenter et dic¬
ta dñi et facta tractanda sunt: ut uideamus insu¬
ꝑiores. atq sermo ita ut anobis intelligi traditus ẽ.
etiã ex consequentib eiusdem intelligentie accipiat
auctoritatem. Miseretur turbȩ dñs quod triduum
secũ maneat. quod dimittere ieuinam non uult: ne
inuia p̃inedia deficiat. Causantur discipuli panes non
ẽẽ tantos: quibus expleri saturariq possint. ꝑcuncta¬
tus est dñis quot panes haberent: responderunt illi sep¬

Expanded text:
dumque Deum, omnia et mentis et corporis ministeria refordumque Deum, omnia et mentis et corporis ministeria reformantur. 6. Jesus autem convocatis discipulis ait: Misereor turbae huic; quia triduum est jam quod perseverat mecum, et reliqua . Tenet ordinem cursus operandi, sed et operibus iisdem sermonum par ratio succedit. In filia enim Chananaeae, Ecclesiae formam constitutam meminimus: et consequentis populi curationem, concursum aegrotarum gentium esse tradidimus. Nunc ergo diligenter et dicta Domini et facta tractanda sunt: ut videamus an superior res atque sermo ita, ut a nobis intelligi traditus est, etiam ex consequentibus ejusdem intelligentiae accipiat auctoritatem. Miseretur turbae Dominus, quod triduo secum maneat: quam dimittere jejunam non vult, ne in via prae inedia deficiat. Causantur discipuli panes non esse tantos, quibus expleri saturarique possit . Percontatus est 746 Dominus quot panes haberent. Responderunt illi, sep
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ait. Non licet acciꝑe panẽ filioꝵ: et dare canibus.
Delatus isrł honor affectus in eum dĩ. cumulat inuidiã
iuxta quẽ plebs gentiũ accipit canũ nom̃. Sed chana¬
nea iã ipsa ꝑ fidem salua. et interioris certa misterii res¬
pondit quȩ de insa exciderint pasci catellos. Canum
opꝓbrio iam sub blandimento diminutiui nominis mi
poris. non ex uoluntatis difficultate ꝓficisci: adiecit.
iam certa: quin etiã de gentiũ congregatione confi¬
dat. Quo in temꝑe: ita credentes mox ut puella ab
om̃i dominatu inmundoꝵ spirituũ liberabuntur.
Et continuo facti: fides sequitur. Nam post p̃figura¬
tam inchananeȩ filia gentiũ plebẽ. continuo mninon¬
tem obsessi uario genere morborũ. aturbis dño offe¬
runtur: id ẽ. acredentib infideles egrotiq ut adorent
et ꝓcidant instruuntur. Quibusq salus redditur: atq
ad sentiendum. contuendum. laudandum. comitan¬

Expanded text:
ideo ait: Non licet accipere panem filiorum, et dare canibus . ideo ait: Non licet accipere panem filiorum, et dare canibus . Delatus Israel honor, affectus in eum Dei cumulat invidiam: juxta quem plebs gentium accepit canum nomen. Sed Chananaea jam ipsa per fidem salva, et interioris certa mysterii, respondit micis, quae de mensa exciderint, pasci catellos, canum opprobrio jam sub blandimento diminutivi nominis mitporis, non ex voluntatis difficultate proficisci, adjecit: uae scilicet ipsa jam certa, quin etiam de gentium congregatione confidat: quo in tempore ita credentes, mox ut puella, ab omni dominatu immundorum spirituum liberabuntur. Et continuo facti fides sequitur. Nam post praefiguratam in Chananaeae filia gentium plebem, continuo in monte obsessi vario genere morborum a turbis Doruntur , id est, a credentibus infideles aegrotique ut adorent et procidant instruuntur: quibusque salus redditur, atque ad sentiendum, contuendum, laudandum, comitan
Abbreviated transcription (Latin):
os egressa. ex gentibus scilicet in populi alteruis no¬
men excedens. quȩ ꝓfilia uidelicet gentiũ plebe orat.
Et quia dnm cognouit ex lege: dauid filiũ nuncu¬
pat. Inlege enĩ uirga de radice iesse: et dauid fili¬
dem curatione iam non eget. quȩ xp̃m et dñm
et dauid filiũ confitetur: sed filiȩ suȩ. plebi uideli¬
cet gentiũ dominatiu inmundoꝵ spirituũ occupa¬
tȩ. opem poscit. Dñs tacet. silentii penitentia isrł pͥ¬
iulegium salutis reseruans: et miserantes discipuli
preces iungunt. Sed archanũ ille pat̾ne uoluntatis con¬
tinens. oiubus se ꝑditis isrł missũ eẽ respondit: ut ab¬
solute liqueret typũ ȩcclȩ chananee filiam continere.
cum illa posceret quod aliis deferebatur:. non quod ñ
et gentibus inꝑcienda salus eẽt. sed suis dñs atq in sua
uenerat. primicias fidĩ. abhis quibus erat ortus expli¬
cans. cȩteris deinceps apłorũ p̃dicatione saluandis: atq

Expanded text:
os egressa, ex gentibus scilicet in populi alterius noos egressa, ex gentibus scilicet in populi alterius nomen excedens: quae pro filia, videlicet gentium plebe, orat. Et quia Dominum cognovit ex lege, David filium nuncupat. In lege enim virga de radice Jesse , et David filidem curatione jam non eget, quae Christum et Dominum et David filium confitetur: sed filiae suae, plebi videlicet gentium, 745 dominatu immundorum spirituum occupatae, opem poscit. Dominus tacet, silentii patientia Israel privilegium salutis reservans. Et miserantes discipuli preces jungunt: sed arcanum ille paternae voluntatis continens, ovibus se perditis Israel missum esse respondit: ut absolute liqueret, typum Ecclesiae Chananaeae filiam continere; cum illa posceret quod aliis deferebatur, non quod non et gentibus impertienda salus esset: sed suis Dominus atque in sua venerat, primitias ergo fidei ab his quibus erat ortus exspectans, caeteris deinceps Apostolorum praedicatione salvandis. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ canibus offerri. Hicissimq illa respondit: deci¬
dentibus de m̃sa dñoꝵ micis ali catellos solere. Postq
fidem euis diĩs conlaudat: et in tempore ipso puel¬
quȩ interior est tradicio consequatur: quȩ chananeȩ
ꝑsona sit. ex ipsis uerboꝵ urtutibus contuendum est.
Euisse atq etiã eẽ penes isrł ꝓselitorum plebẽ. fides
certa ẽ: quȩ degentibus in legis oꝑa transcendit. et
uitȩ anterioris egressi religione ꝑegrinȩ dominantisq
legis tanquã domo continebatur. Chananei aũt fu¬
erunt. terras in quibus nunc udea ẽ incolentes: qui uł
bello consumpti. uł in loca uicina disꝑsi. uł in seruitu¬
tem deuictorũ condicione subiecti. nomen tantũ sine
ẽ. Et quia non ẽ ambiguũ in ea turba quȩ credidit
patrem nonnullam ꝓselitorũ fuisse. merito hȩc cha-¬
nanea ꝓselitorũ formã pferens existimabitur. finessu¬

Expanded text:
filiorum canibus offerre. Vicissimque illa respondet, decifiliorum canibus offerre. Vicissimque illa respondet, decidentibus de mensa dominorum micis ali catellos solere. Post quae fidem ejus Dominus collaudat, et in tempore ipso puelquae interior est ratio consequatur; quae Chananaeae persona sit, ex ipsis verborum virtutibus contuendum est. Fuisse, atque etiam esse penes Israel proselytorum plebem, fides certa est: quae de gentibus in legis opera transcendit, et vitae anterioris egressa regionem, peregrinae dominantisque legis tamquam domo continebatur. Chananaei autem fuerunt terras, in quibus nunc Judaea est, incolentes: qui vel bello consumpti, vel in loca vicina dispersi, vel in servitutem devictorum conditione subjecti, nomen tantum sine est. Et quia non est ambiguum, in ea turba quae credidit, partem nonnullam proselytorum fuisse, merito haec Chananaea, proselytorum formam praeferens, existimabitur fines su
Abbreviated transcription (Latin):
eruendam. cuiꝰ fauore legis p̃cepta transgressisunt.
Et ideo eẽ eos duces cȩcos. uitȩ eternȩ iter quod non
uideant pollicentes: cęcisq ipsis et ducibꝰ cȩcorũ casũ
in foueam eẽ communẽ. & egressus inde iħc: secessit
in partes tyri et sidonis. Et ecce chananea afinibus
illis egressa: clamauit. et reliqua. Diuersa curationũ
genera. diuersos causarũ complectuntur effectus:
Sed res atq sermo: ordinem exsuꝑiorib sumit. Infi¬
delitatem enĩ phariseoꝵ et opꝓbriũ cęcorũ ducũ. et
humanarũ traditionũ suꝑsticionibus coarguit: et
post hec ad regiones tyri et sydonis uenit. Et chana¬
nea a finibus illis egressa clamat atq orat. et dnm
dauid filiũ confitetur: et filiȩ suȩ opem poscit. Dñs
silet: discipuli ꝓea rogant. Quibus se ꝑditis ouibus
domus isrł: missum eẽ respondit. Illa uero ad orans
aduiuari se postulat. Cui dñs ait. illicitum ẽẽ panẽ

Expanded text:
eruendam, cujus favore, legis praecepta transgressi sunt: eruendam, cujus favore, legis praecepta transgressi sunt: et ideo esse eos duces caecos, vitae aeternae iter quod non videant pollicentes, caecisque ipsis et ducibus caecorum casum in foveam esse communem. 2. Et egressus inde Jesus secessit in partes Tyri et Sidonis. Et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa, clamavit, et reliqua . Diversa curationum genera diversos causarum complectuntur effectus: sed res atque sermo ordinem ex superioribus sumit. Infidelitatem enim Pharisaeorum, et opprobrio caecorum ducum, et humanarum traditionum superstitionibus coarguit. Et post haec ad regiones Tyri et Sidonis venit, et Chananaea a finibus illis egressa clamat atque orat, et Dominum David filium confitetur, et filiae suae opem poscit. Dominus silet, discipuli pro ea rogant: quibus se perditis ovibus domus Israel missum esse respondet. Illa vero adorans, adjuvari se postulat: cui Dominus ait, illicitum esse panem
Abbreviated transcription (Latin):
adueniet: recte ad mirantes unuiersi loquutisunt. llere fi¬
lius dĩ ẽ. Confessio enim uniuersorũ tum et absoluta
et publica erit: dĩ filium non iam in humilitate corpo¬
rea. sed ingła cȩlesti pacem ȩcclȩ reddidisse. Cum trans¬
fretassent uenerunt int̾ram genesar. Et cum cognouis¬
sent eum uiri loci illiuis: ad orabant eum. Multa et
media inciderunt: quȩ nos post quinq miliũ uirorũ
et congregationem et sacietatem reddende rationis
studio demorata sunt. Sensus aũt usq inhunc locum
idem est. Finitis eni legis temporibꝰ et ex isrł quinq
milibus uirorũ intra eccłam collocatis iam credentium
runt ad eum scribȩ et pharisei ab ierosolimis dicen¬
tes. et reliqua. Absoluta et dictorũ et gestorum:
inconsequentibꝰ ratio ẽ. Nam his quȩ ꝓposita fue¬
rant ipse respondit: om̃em plantationẽ quȩ non
apatre sit eradicandam dicens. id ẽ. traditionẽ hominũ

Expanded text:
adveniet, recte admirantes universi locuti sunt: Vere fiadveniet, recte admirantes universi locuti sunt: Vere filius Dei est . Confessio enim universorum tum et absoluta et publica erit, Dei filium non jam in humilitate corporea, sed in gloria coelesti pacem Ecclesiae reddidisse. 19. fretassent, venerunt in terram Gennesar: et cum cognovissent eum viri loci illius, adorabant eum . Multa et media inciderunt, quae nos, post quinque millium virorum et congregationem et satietatem, reddendae rationis studio demorata sunt: sensus autem usque in hunc locum idem est. Finitis enim legis temporibus, et ex Israel quinque millibus virorum intra Ecclesiam collocatis, jam credentirunt ad eum Scribae et Pharisaei ab Jerosolymis, dicentes, etc. . Absoluta et dictorum et gestorum in consequentibus ratio est: nam his, quae 744 proposita fuerant, ipse respondit, omnem plantationem, quae non a Patre sit, eradicandam dicens , id est, traditionem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Non erat quidẽ petrus : dñi sui indignus accessu.
Nam et temptauit accedere. Sed et typicus in eo
ordo seruatus ẽ. Non enĩ dño scłi motus tempesta¬
tesq calcandi quisquã passionis eẽ particeps pote¬
rat: solus enĩ passurus ꝓ om̃ibus om̃iũ peccata solue¬
bat. Nec sociũ admittit. quicquid uniuersitati pres¬
tatur ab uno. ita cum eẽt ipse redemptio uniuerso¬
rum. Erat etiã petrus ante redimendus: ad redemp¬
tionis istus fidem. tum in xp̃i martyrem reseruatus.
teisse. Nam ignorantibꝰ cęteris: primus respondit. lu
es filius dĩ uiui. Primus passionẽ dum malũ putat
detestatus ẽ: primus et moriturũ se et non negaturũ
quoq aduersus eos qui dnim comp̃hendebant ȩdu¬
xit. Ascensu aut eius innaui uentũ et mare ẽẽ seda¬
tum: post claritatis suȩ reditum ȩterna ęccłȩ pax et
tranquillitas indicatur. Et quia tum manifestus

Expanded text:
Non erat quidem Petrus Domini sui indignus accessu, Non erat quidem Petrus Domini sui indignus accessu, nam et tentavit accedere, sed et typicus in eo ordo servatus est. Non enim Domino saeculi motus tempestatesque 743 calcanti, quisquam passionis esse particeps poterat; solus enim passurus pro omnibus omnium peccata solvebat: nec socium admittit, quidquid universitati praestatur ab uno. Ita cum esset ipse redemptio universorum, erat etiam Petrus ante redimendus, ad redemptionis istius fidem tum in Christi martyrem reservatus. teisse: nam ignorantibus caeteris, primus respondit: Tu es Filius Dei vivi . Primus passionem, dum malum putat, detestatus est . Primus et moriturum se, et non negaturum quoque adversus eos, qui Dominum comprehendebant, eduxit . 18. Ascensu autem ejus in navim, ventum et mare esse sedatum: post claritatis suae reditum, aeterna Ecclesiae pax et tranquillitas indicatur. Et quia tum manifestus
Abbreviated transcription (Latin):
dicetq ego sum: aduentus sui fide metum naufra¬
et iuberi sibi ut suꝑ aquas ad dñm ueniat p̾catur.
passionis tempore uoluntatis sue designat affectũ:
tum cum solus retro ueniens. et uestigiis dñi inhe¬
rens contemptis scłi ut maris motib. pari ad contẽp¬
nendam mortẽ uirtute comitatus ẽ. Sed infirmitatẽ
future temptationis: timiditas eius ostendit. Nam
quamuis incredere ausus eẽt: submergebatur. ꝑ in¬
becillitatẽ enĩ carnis et metũ mortis etiã usq ad ne¬
gandi necessitatem coactus ẽ. sed ꝓclamat et salutẽ
orat adño. Clamor iste: penitentiȩ suȩ gemitus ẽ.
Nondum eni passo dño inconfessionẽ reuersus est:
et negandi ueniam habuit in tempore. xp̃o postea ꝓ
uniuersorũ redemptione passuro. Quod aũt trepidan¬
ti illi non urtutem ꝑueniendi ad se dñs indulsit. sed
manũ extendit. app̃hensumq sustinuit: hȩc ratio ẽ.

Expanded text:
dicetque: Ego sum , adventus sui fide metum naufradicetque: Ego sum , adventus sui fide metum naufraet juberi sibi ut super aquas ad Dominum veniat precatur ; passionis tempore voluntatis suae designat affectum, tum cum solus retro veniens, et vestigiis Domini inhaerens, contemptis saeculi, ut maris, motibus, pari ad contemnendam mortem virtute comitatus est: sed infirmitatem futurae tentationis timiditas ejus ostendit. Nam quamvis incedere ausus esset, tamen submergebatur : per imbecilitatem enim carnis et metum mortis, etiam usque ad negandi necessitatem coactus est. Sed proclamat, et salutem orat a Domino. Clamor iste, poenitentiae suae genitus est. Nondum enim passo Domino in confessionem reversus est, et negandi veniam habuit in tempore; Christo postea pro universorum redemptione passuro. 16. Cur non a trepidadi illi, non virtutem perveniendi ad se Dominus indulsit, sed manum extendit, apprehensumque sustinuit; haec ratio est.
Abbreviated transcription (Latin):
exisrł erit reliquus salutem reddet. eiusq peccata
dimitet. Dimissoq uł incęleste regnũ potius admis¬
so. agens deo patri gr̃as in gła eius et maiestate con¬
runtur: et totis scłi motibusimmundo sp̃u aduersan¬
te iactantur. Sed quarta uigilia: dñs uenit. Quar¬
to enĩ tum ad ęccłam uagam et naufragam reuer¬
tetur. Inquarta eñi noctis uigilia: totidem sollicitu¬
dinis eius numerus reꝑitur. Prima eñĩ uigilia fuit
legis. scdã ꝓpħarũ. tercia corporalis aduentus. quarta aũt
in reditui claritatis: sed inueniet fessam et antixp̃i sp̃u
et tocius scłi motib circumactam. Ueniet eñi maxi¬
me anxiis atq uexatis. & quia de antixp̃i consuetu¬
dine ad om̃em temptationum nouitatem solliciti e¬
runt. etiam ad dm̃ aduentum ex pauescent. Falsas re¬
rum imagines et subrepentia oculis fignienta metuen¬
tes. Sed bonus dñs statim loquetur. timorẽq appellet

Expanded text:
ex Israel erit reliquus, salutem reddat ipse, ejusque peccata ex Israel erit reliquus, salutem reddat ipse, ejusque peccata dimittat: dimissoque, vel in coeleste regnum potius admisso, agens Deo patri gratias, in gloria ejus et majestate conruntur, et totis saeculi motibus, immundo spiritu adversante, jactantur . Sed quarta vigilia Dominus venit: quarto enim tum ad Ecclesiam vagam et naufragam revertetur. In quarta enim noctis vigilia, totidem sollicitudinis ejus numerus reperitur . Prima enim vigilia fuit legis, secunda prophetarum, tertia corporalis adventus, quarta autem in reditu claritatis. Sed inveniet fessam, et antichristi spiritu et totius saeculi motibus circumactam. Veniet enim maxime anxiis atque vexatis. Et quia de antechristi consuetudine ad omnem tentationum novitatem solliciti erunt; etiam ad Domini adventum expavescent, falsas rerum imagines, et subrepentia oculis figmenta metuentes. Sed bonus Dominus statim loquetur, timoremque apellet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ tali incremento modus ꝑtractate matheriȩ
adderetur. Agitur enĩ in oꝑe uisibili inuisibilis mo¬
litio: et archanorũ cęlestium dñs archanum ne¬
gocii p̃sentis oꝑatur. Suꝑat aũt omnẽ naturam
uirtus oꝑantis. et suꝑgeditur fracti intelligentiam
ratio uirtutis. et sola relinquitur ad miratio potesta¬
dere post hec innauẽ discipulos p̃cȩpit: donec turbas
ipse dumuteret. Et diissa turba: montẽ conscendit
orare. Et uesꝑe facto solus erat. Horum ratio distin¬
guenda temꝑibꝰ est. Quod uesꝑe solus est solitudinem
suã in tempore passionis ostendit: cęteris trepidatio¬
ne delapsis. Quod aũt nauem conscendere discipłos
iubet & ire transfretum dum turbas ipse dimittit.
et dimissis turbis ascendit inmontẽ eẽ intra ȩccłam.¬
et ꝑ fretũ id ẽ. ꝑ scłm ferri usq in id tempus iubet.
Quo reuertens inclaritatis aduentu populo om̃i qui

Expanded text:
per quem tali incremento modus pertractatae materiae per quem tali incremento modus pertractatae materiae adderetur. Agitur enim in opere visibili invisibilis molitio: et arcanorum coelestium Dominus, arcanum negotii praesentis operatur. Superat autem omnem naturam virtus operantis, et supergreditur facti intelligentiam ratio virtutis, et sola relinquitur admiratio potestadere post haec in navem discipulos praecepit, donec turbas ipse dimitteret: et dimissa turba montem conscendit orare, et vespere facto solus erat . Horum ratio distinguenda temporibus 742 est. Quod vespere solus est; solitudinem suam in tempore passionis ostendit, caeteris trepidatione dilapsis. Quod autem navem conscendere discipulos jubet, et ire trans fretum, dum turbas ipse dimittit, et dimissis turbis ascendit in montem, eet per fretum, id est, per saeculum ferri usque in id tempus jubet, quo revertens in claritatis adventu populo omni, qui