comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis scilicet᷑ pacificus regnat. ñ de latere. s de lapide: nonin
campo.s in monte construit᷑. Dicente ad eum rege ipsuis.
Ecce ego sternam ꝑ ordinem lapides tuos: et fundabo te
insaphiris. Et de qua ꝓpheta. Mons syonlatere aquilonis:
ciitas regis magis magni. Quia uidelicet ciuitas dia¬
boliꝓfugi utiq transgressoris et tyranni. qđ nemrod uo¬
cabulum sonat. hoc ẽ uniuersa reꝓboꝵ multitudo. ꝑflux am
corriptionem uite presentis uagabunda ob:rrat: Eccła
aut̃ ciuitas nimirum xp̃i. de uiuis edificatur lapidibus.
hoc ẽ animabꝰ fide atq oꝑatione robustis: qualibus sapi¬
ens eius architectus cum de rege illius loqueretur: aiebat.
Adquẽ accedentes lapidem uiuum: ab hominibus quidem
reprobatũ: adeo aut̃ electum et honorificatum: et ipsi tan¬
quã lapides uiui suꝑ edificamini: Neq hoc in camposen¬
naar. s inmonte scõ dñĩ: quia ñ se ininfimis carnalium

Expanded text:
tis scilicet et pacificus regnat, non de latere, sed de lapide: non in tis scilicet et pacificus regnat, non de latere, sed de lapide: non in campo, sed in monte construitur, dicente ad eum rege ipsius: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in saphyris . et de qua Propheta: Mons Sion, latera Aquilonis civitas regis magni : quia videlicet civitas diaboli profugi utique transgressores et tyranni, quod Nemrod vocabulum sonat, hoc est universa reproborum multitudo, per fluxam corruptionem vitae praesentis vagabunda oberrat. Ecclesia autem civitas nimirum Christi, de vivis aedificatur lapidibus, hoc est animabus fide atque operatione robustis, qualibus sapiens ejus architectus cum de rege illius loqueretur aiebat: Ad quem accedentes lapidem vivum, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum, et honorificatum; et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini : neque hoc in campo Sennaar, sed in monte sancto Domini: quia non se in infirmis carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
Quia recedentes aluce iusticiȩ reꝓbi. latas scłi uas sibimet¬
ipsi in quibus fluxa mente manarent. inuenerunt: Et hoc
infetore uitioꝵ carnalium. Sennaar quippe ut diximus. fe¬
toreoꝵ interpretatur: Et quio ꝑ terrã sennaar. nisi putrida
concupiscentiȩ carnalis socordia exprimitur: inqua quicũ¬
q habitare. id ẽ secura et fixa intentione ꝑdurare non de¬
uitant. mox augescente nequitia. etiam ꝓximos ad inuriã
conditoris atq oꝑa nefanda ꝓuocant: Sequitur enĩ. quia
dixit alter ad ꝑximum suum. enite faciamus nobis late¬
res: et coquamus eos igni. Accendunt ergo se alterutrũ
ad lateres faciendos. quibꝰ quuitatem nemroo in campo¬
sennaar condant: quia nimirum omĩs impiorũ multitudo
lutulentis. sordidis. ac terrenis oꝑibus diabolo seruit. et ei
cuitatem non aliam. quamse ipsos. male uiuendo. ȩdificant
At contraciuitas ihrłm. inqua dauid et salomon manu for¬

Expanded text:
quia recedentes a luce justitiae reprobi, latas saeculi vias sibimetquia recedentes a luce justitiae reprobi, latas saeculi vias sibimetipsi, in quibus fluxa mente manerent, invenerunt; et hoc in fetore vitiorum carnalium. Sennaar namque, ut diximus, Fetor eorum interpretatur: Et quid per terram Sennaar, nisi putrida concupiscentia carnalis socordiae exprimitur, in qua quicunque habitare, id est, secura et fixa intentione perdurare non devitant, mox augescente nequitia, etiam proximos ad injuriam Conditoris atque opera nefanda provocant. Sequitur enim quia dixit alter ad proximum suum: Venite, faciamus nobis lateres, et coquamus eos igni. Accendunt ergo se alterutrum ad lateres faciendos, quibus civitatem Nemrod in campoSennaar condant; quia nimirum omnis impiorum multitudo lutulentis, sordidis ac terrenis operibus diabolo servit, et ei civitatem non aliam quam seipsos male vivendo aedificant: at contra civitas Hierusalem, in qua David et Salomon, manu for
Abbreviated transcription (Latin):
tu syderum lumen acciꝑe solet: ipsum recte significat. qui
ait. Ego sum lux mundiꝰ quisequitur me. non ambulat in
tenebris.s. habebit lumen intȩ. In quo quandiu manent
hommnes unius sunt labii et uocis eiusdem: quia nimirũ una ẽ
confessio fidei.eadem castitatis. actionis communis caritas.
cem habere. nec ad se inuicem possunt: quia non sieut u¬
na fidei. ita etiam una eademq infidelitatis ẽ norma. s
unus dñs. una fides. unum baptisma. unus ds̃. in quo ȩle
fidiȩ. diuersa pollutionum uoliitabra. diuersi sunt dii digen¬
tium: quibus ad unum cdampnationis interitum omnes
miseri ꝑtrahuntur: Qđ bene utriusq illius eiuitatis figura
signauit: cum diuisis inbabylonia linguis nemo uocem ꝓxi¬
exteroꝵ omniũ qui aduenerant uocem in telligerent ꝑ¬
ritatis ac fidei eundem dm̃ ac dñm co. llaudarent:
Profecti deoriente. inuenerunt campum. in quo habitarent.

Expanded text:
tu siderum lumen accipere solet, ipsum recte significat qui tu siderum lumen accipere solet, ipsum recte significat qui ait: Ego sum lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae : in quo quandiu manent homines, unius sunt labii et vocis ejusdem: quia nimirum una est confessio fidei, eadem castitas actionis, communis charitas cem habere, nec ad se invicem possunt: quia non sicut una fidei, ita etiam una eademque infidelitatis est norma; sed unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus, in quo electoerfidiae, diversa pollutionum volutabra, diversi sunt dii gentium, quibus ad unum damnationis interitum omnes miseri pertrahuntur: quod bene utriusque illius civitatis figura significavit, cum, divisis in Babylonia linguis, nemo vocem proxiexterorum omnium qui advenerant vocem intelligerent ritatis ac fidei eumdem Deum ac Dominum conlaudarent Profecti de Oriente invenerunt campum in quo habitarent,
Abbreviated transcription (Latin):
so bitumine compactus: fossa extrinsecus late patens iuice
amnis circuifluit: afronte muroꝵ centum porte ȩreȩ. Ipsa
aut̃ latitudo in consummatione pinnarũ utroq latere ha¬
bitaculis defensorum eque dispositis: media int̾ capẽdine
succit᷑a quadrigas capit. Domꝰ intrinsecus quat᷑ gemme ha¬
bitationis. manaci ꝓceritate mirabilis. quia uero iuxta spĩ¬
talem sensum babylon ẽ diaboli ciuitas. hoc ẽ reꝓba hominũ
multitudo uniuersa: Structores babyloniȩ quisunt. nisi
magistri erroꝵ. qui uel contrarium ueritati cultum diuini¬
tatis introducunt: uel agnitam fidem ueritatis malis acti¬
bus siue uerbis in pugnant: Erat aut̃ omĩs terra labii i¬
nius et sermonum eorundem: quandiu homines in oriente
ꝑmanserunt: Atubi ab oriente pedes mouerunt: moxꝓpter
uerba siue oꝑa suꝑbie et abinuicem disiuncti. et a suo sunt
creatore longius expussi: orientis plaga unde mundus or¬

Expanded text:
so bitumine compactus, fossa extrinsecus late patens, vice so bitumine compactus, fossa extrinsecus late patens, vice amnis circumfluit. A fronte murorum centum portae aereae: ipsa autem latitudo in consummatione pinnarum ex utroque latere habitaculis defensorum, atque dispositis media intercapedine sui quadrigas capit. Domus intrinsecus quater germinae habitationis minaci proceritate mirabiles. » Quia vero juxta spiritalem sensum Babylon est diaboli civitas, hoc est reproba hominum multitudo universa, structores Babyloniae qui sunt nisi magistri errorum, qui vel contrarium veritati cultum divinitatis introducunt, vel agnitam fidem veritatis malis actibus sive verbis impugnant? Erat autem omnis terra labii unius et sermonum eorumdem, quandiu homines in Oriente permanserunt: at ubi ab Oriente pedes moverunt, mox propter verba sive opera superbiae, et ab invicem disjuncti, et a suo sunt Creatore longius expulsi. Orientis plaga unde mundus or
Abbreviated transcription (Latin):
magna. quam ego edificaui indomum regni in robore
fortitudinis mee. et ingła decoris mei. Bẽcuus magni¬
duidine ac decore. iheronimus ita narrat. Babylonem fuis¬
se potentissimam. et campestribus ꝑ quadrum sitam: ab
angulo usq ad angłm muri sedecim milia tenuisse pas¬
suum. idẽ simul ꝑ circuitum sexaginta quatuor. Refert hero¬
ditus et multi alii qui grecas historias conscripserunt: arx
aut̃. id ẽ capitolium illius mbis ẽ turris: que post diluuium
edificata quatuor milia passuum tenere dicitur. Horosius in
suis historris: eiusdem ita meminit: Hȩc campi planitiȩ undi¬
q conspicua. natura loci letissima. castroꝵ faciemoenibꝰ pari¬
bus ꝑ quadrũ dis posita. murorum eius uix credibili relatu
firmitas et magnitudo idẽ latitudine cubitoꝵ quinqua¬
ginta: altitudine quat̃ tanta. ceterũ ambitꝰ eius quadringen¬
tis.lxxx. stadiis circumit. Murus eoctili latere. atq interfu¬

Expanded text:
magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? de cujus magnitudine ac decore Hieronymus ita narrat: se potentissimam, et in campestribus per quadrum sitam, ab angulo usque ad angulum muri, sedecim millia tenuisse passuum, id est, simul per circuitum sexaginta quatuor, refert Herodotus, et mulautem, id est, capitolium illius orbis est turris quae post diluvium aedificata, quatuor millia passuum tenere dicitur. Orosius in suis historiis ejusdem ita meminit: Haec campi planitie undique conspicua, natura loci laetissima, castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita, murorum ejus, vix credibili relatu, firmitas et magnitudo, id est, latitudine cubitorum quinquaginta, altitudine quater tanta: caeterum ambitus ejus quadringentis LXXX stadiis circumvenit, murus coctili latere atque interfu
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsis ꝑ orbem structoribus: cessatum ab edificatione ciui¬
tatis. Non tamen dicit ab in habitatione eius fuisse cessatũ.
nde colligendum uidetur aliis indescentibus et astruetu¬
ra cessantibus nemrod oꝑis auctorem cum sua clomo ibidẽ
ac familia remansisse. donee ꝓgenito ex suastirpe ꝓ maiore
et in hac potentius regnare. et alias reguo suo posset adde¬
re ciuitates. Neq enim nisi fallor aliter intelligi sinit: qđ
supra dictum de illo ẽ. Fuit aut̃ principium regni eius
babylon et arach: et acad et calanne. interra sennaar. Quan¬
ius eandem urbem babyloniam. postea ninus uł semi ramis
cõiunx illius maiorẽ ex tempore et augustiorem reddidisse
ferantur. Unde ẽ illud poete. quam dicitur olim. coctilibus
muris cinxisse sami ramis urbem: et precipue nabucho¬
donosor de spoliis iherosolimoꝵ eius ornamenta aceu¬
mulans. Unde ipse suꝑbiens. dixit. Nonne hec ẽbabylon

Expanded text:
dispersis per orbem structoribus, cessatum ab aedificatione cividispersis per orbem structoribus, cessatum ab aedificatione civitatis; non tamen dicit ab inhabitatione ejus fuisse cessatum: unde colligendum videtur, aliis inde descendentibus, et a structura cessantibus, Nemrod operis auctorem cum sua domo ibidem ac familia remansisse, donec progenito ex sua stirpe pro majore et in hac potentius regnare et alias regno suo posset addere civitates. Neque enim, ni fallor, aliter intelligi sinit quod supra dictum de illo est: Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Arach, et Achad, et Chalanne in terra Sennaar: quamvis eamdem urbem Babyloniam postea Ninus vel Semiramis conjux illius majorem ex tempore et augustiorem reddidisse ferantur; unde est illud poetae quod dicitur olim Coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem; et praecipue Nabuchodonosor de spoliis Hierosolymorum ejus ornamenta accumulans: unde ipse superbiens dixit: Nonne haec est Babylon
Abbreviated transcription (Latin):
terre. Merito confusum ẽ labium in disꝑsionẽ. quia male
conurauerat inlocutionem nefariam: Ablata ẽ potestas
linguȩ suꝑbis principibus: ne in contemptum dei subditos
possent que cȩꝑant mala docere sicq iudicium diuine
seueritatis in adutorium humanȩ uersum ẽ. utilitatis. is
tacendo cessarent aboꝑe. eui ꝑuerse loquendo congrega¬
ti insistebant: ac sic descendente ac indente dño: ciuitatẽ
elationis babylonem. hoc ẽ confusionem appellari condiit
Cui contrarium satis eiuitas ueritatis. sieut nomen. itã
habet et statum: Dicitur enim ibrłm. idẽ uisio pacis: in qua cetũ
qui eis scientiam omnium tribueret linguarum: Quibꝰ im¬
buiti om̃s qui in diuersis erant linguis popłos ad constru
uocarent: quiq humilit̾ ad auditum ueritatis ad posue¬
rant sublimiter hora ad p̃dicandum: toto orbescientiam
ueritatis aꝑirent. Notandum aut̃ qđ scriptura dicit quidẽ

Expanded text:
terrae. Merito confusum est labium in dispersionem, quia male terrae. Merito confusum est labium in dispersionem, quia male conjuraverat in locutionem nefariam: ablata est potestas linguae superbis principibus, ne in contemptum Dei subditos possent quae coeperant mala docere, sicque judicium divinae severitatis in adjutorium humanae versum est utilitatis, ut tacendo cessarent ab opere, cui perverse loquendo congregati insistebant: ac sic descendente ac vidente Domino civitatem elationis, Babylonem, hoc est confusionem appellari contigit: cui contrarium satis civitas veritatis sicut nomen, ita habet et statum; dicitur enim Hierusalem, id est, Visio pacis, in qua coetum qui eis scientiam omnium tribueret linguarum, quibus imbuti, omnes qui in diversis erant linguis populos ad construcvocarent; quique humiliter auditum veritati apposuerant, sublimiter ora ad praedicandam toto orbi scientiam veritatis aperirent. Notandum autem quod Scriptura dicit quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicere ergo. descendamus. et confundamus linguas eorũ. ex¬
dereꝰ et ꝑuim int̾nȩ uisionis eorum mentibꝰ exibenda uidi¬
cia occultis motibus inspirare. et bene non ait Uenite et
descendentes confundite. s confundamꝰ ibi linguã eoꝵ Os¬
tendens itase oꝑari ꝑministros suos. ut sint etiam ipsi co¬
oꝑatores dei. sicut apłs dicit. Dei enim sumꝰ eooꝑarui. Con¬
fundamus inquit ibi linguam eorum: ut non audiat unus¬
quisq uocem ꝓximi sui. Merito malus punitur affectus ẽ¬
tiam eui non succedit effectus. Qm̃ uero dñatio imꝑantis
inlingua ẽ. ibi ẽ dampnata suꝑbia: ut non in telligeret᷑
iubens homini qui noluit intelligere. ut obediret deo ui¬
benti. Atq ita diuisit eos dñs ex illo loco in uniuersas ter¬
ras. et cessauerunt edificare eiuitatem: et iccireo uocatũ
ẽ nomen eius babel: quia ibi confusum ẽ labium uniuerse

Expanded text:
districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorudistrictionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorudere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare. Et bene non ait: Venite, et descendentes confundite; sed confundamus ibi linguam eorum, ostendens ita se operari per ministros suos, ut sint etiam ipsi cooperatores Dei, sicut Apostolus dicit: Dei enim sumus cooperarii. Confundamus, inquit, ibi linguam eorum, ut non audiat unusquisque vocem proximi sui. Merito malus punitur affectus, etiam cui non succedit effectus; quoniam vero dominatio imperantis in lingua est, ibi est damnata superbia, ut non intelligeretur jubens homini, qui noluit intelligere ut obediret Deo jubenti. Atque ita divisit eos Dominus ex illo loco in universas terras, et cessaverunt aedificare civitatem; et idcirco vocatum est nomen ejus Babel, quia ibi confusum est labium universae
Abbreviated transcription (Latin):
internus iudex ministris uirtutibus in comprehensibili
nobis ordine loquitur: Cuis loqui ad eos ẽ. eoꝵ cordibus
occulta sua in insibilia ostendere. ut quicquid agere debeant.
in ipsa contemplatione ueritatis legant. Quasi enim audi¬
entibus dicitur: qđ uidentibus inspiratur: Unde eum eoꝵ
cordibus inspiratur: unde cũ eoꝵ cordib̃ ds contra huma¬
nam suꝑbiam anim adu̾sationem ultionis infunderet:
dicit. Ueride descendamus: et confundamus ibi linguam
coꝵ. Dicitur eis qui adherent uenite: quia nimirum hoc
ipsum nunquã adiuina contemplatione decrescere. in
diuina contemplatione semꝑ ad crescere ẽ. et nunquã
corde recedere: qualibus quodam stabili inotu ẽ semꝑ uenire:
quibus et dicit. descendamus et confundamus ibi linguã eoꝵ
A seendunt angłi in eo. qd̃ creatorẽ ꝯspiciunt:: Descendunt an¬
głi: in eo qđ creaturam sese in illicitis erigentem presumu

Expanded text:
internus Judex ministris virtutibus incomprehensibili internus Judex ministris virtutibus incomprehensibili nobis ordine loquitur: cujus loqui ad eos est eorum cordibus occulta sua invisibilia ostendere, ut quidquid agere debeant in ipsa contemplatione veritatis legant; quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus inspiratur; unde cum eorum ntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordibus, Deus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Venite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhaerent, Venite; quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine
Abbreviated transcription (Latin):
sti emulatores et eultores habeant: et int̾ eos qui om̃s unanimo
consensu mandatis cȩlestibus contradieunt. Multaitem listan¬
tiamt̃ eos quiita peccant.. erbi grã temp̃ore adolescentie. ut
post modum succedente senecta. penitentiam ad missoꝵ agere
disponant: et inter eos qui in malis que faciunt. nullum eor¬
rectionis ꝓpositum gerunt. . tergo monstretur hoc in loco
unanimitas peccantium: dicit in uisibilis. arbiter:. Ecce unꝰ
popłs: et unum labium omnibus. Ut ꝓpositum non peniten¬
di: adiungit Cȩꝑuntq hoc facere: nec desistent a cogitationi¬
bus suis: donec eas oꝑe compleant. Quibus apte congruit.
Principium psalmi tc̃ii decimi: in quo dictum ẽ. Dixit insipien
incorde suo non ẽ ds: Idẽ nemrod artifex oꝑis nefandi. Ae
deinceps de opificibus ꝑditȩ ciuitatis. Corruptisunt et ab¬
ominabiles factisunt:. Hec aut̃ de quibus loquimur uerba:

Expanded text:
sti aemulatores et cultores habeant; et inter eos qui omnes unanimo sti aemulatores et cultores habeant; et inter eos qui omnes unanimo consensu mandatis coelestibus contradicunt. Multa item distantia inter eos qui ita peccant, verbi gratia tempore adolescentiae, ut postmodum, succedente senecta, poenitentiam admissorum agere disponant, et inter eos qui in malis quae faciunt nullum correctionis propositum gerunt. Ut ergo monstretur hoc in loco unanimitas peccantium, dicit invisibilis arbiter: Ecce unus populus et unum labium omnibus; et propositum non poenitendi adjungit: Coeperuntque hoc facere, nec desistent a cogitationibus suis, donec eas opere compleant; quibus apte congruit principium psalmi tertii decimi, in quo dictum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus , id est, Nemrod artifex operis nefandi; ac deinceps de opificibus perditae civitatis: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt . Haec autem de quibus loquimur verba
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempus uidere eognoseere dicitur: qđ uideri. et cognosei
facit. Nonsic ergo indebatur illa ciuitas. quomͦ eam deus
uideri fecit: quando sibi quantum displiceret. ostendit: Quan¬
uis possit intelligi ds̃ ad illam ciuitatem descendisse. quia des¬
cenderunt angłi ens in quibus habitatͭ . S.t qđ ad iunctum
Ae deinde additum U enite igit᷑ descendamus. et confundamꝰ
ibi linguam eoꝵ. Recapitulatio sit demonstrans. quẽ ad mo¬
dum factum sit qđ dictum fuerat descendit dñs. Si enĩ iam
descenderat: quid sibi uult uentte descendamus. qđ in telligi¬
tur anglis dictum: nisi quia ꝑ angłos descendebat. qui in ail¬
glis descendentibus erat᷑. Ceee inquit unus popłs et uni
libium omnibus. ceꝑ untq hoc facere: non desistent a cogitationi¬
bus suis. donee eas oꝑe compleant. Multa ẽ distantia peceandi
int̾ eos qui ita dei iandada contempnunt. ut aliquos int̾ se ui¬

Expanded text:
ad tempus uidere et cognoscere dicitur, quod uideri et cognosci ad tempus uidere et cognoscere dicitur, quod uideri et cognosci facit. Non sic ergo uidebatur illa ciuitas, quo modo eam Deus uideri fecit, quando sibi quantum displiceret ostendit. Quamuis possit intellegi Deus ad illam ciuitatem descendisse, quia descenderunt angeli eius in quibus habitat: ut, quod adiunctum ac deinde additum: Venite igitur, descendamus, et confundamus ibi linguam eorum, recapitulatio sit, demonstrans quemadmodum factum sit quod dictum fuerat, descendit Dominus; si enim jam descenderat, quid sibi vult venite descendamus, quod intelligitur angelis dictum, nisi quia per angelos descenderat, qui in angelis descendentibus erat? Ecce, inquit, unus populus et unum labium omnibus; coeperuntque hoc facere, nec desistent a cogitationibus suis donec eas opere compleant. Multa est distantia peccandi inter eos qui ita Dei mandata contemnunt, ut aliquos inter se ju
Abbreviated transcription (Latin):
disponant: et se nichilomius inunnu̾sas tras diuidendos esse
ꝑhibeant. Nisi forte itase ꝑ orbem diuidere uanissima. ac suꝑ¬
bissima mente cogitabant: ut si forte delectaret ꝑtesos t̾rene
habitationis. uelcerte si aquę diluui rursum terris in gruerent:
ꝑhanc suꝑiora aeris siue celi spatia peterent. Pescendit aut
dñs: ut uideret ciuitatem et turrem. quam ȩdificabant filii a¬
dam. Profiliis adam. uetus translatio habet. filios hominum
hoc ẽ non filii dei: s hii qui scdm hominem uiuentes mererru¬
tur audire adnõ Ego dixi dii estis. et filii excelsi omnes. Uos
aut̃ sicut homines moriemini. Non aut̃ loco mouetur ds
qui semꝑ ẽ ubiq totus. s descendere dicitur. cum aliquid fa¬
cit interra qđ preter usitatum nature cursum mirabiliter
factum presentiam quod ammꝰ eius ostendit. Nec uidendo
discit ad tempus. qui numquam potest aliquid ignorare. s

Expanded text:
disponant, et se nihilominus in universas terras dividendos esse disponant, et se nihilominus in universas terras dividendos esse perhibeant; nisi forte ita se per orbem dividere vanissima ac superbissima mente cogitabant, ut si forte delectaret pertaesos terrenae habitationis, vel certe si aquae diluvii rursum terris ingruerent, per hanc superiora aeris sive coeli spatia peterent. Descendit autem Dominus, ut videret civitatem et turrem quam aedificabant filii Adam. Pro filiis Adam vetus translatio habet filios hominum, hoc est non filii Dei, sed hi qui secundum hominem viventes mererentur audire a Domino: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Non autem loco movetur Deus qui semper est ubique totus; sed descendere dicitur, cum aliquid facit in terra quod, praeter usitatum naturae cursum mirabilifactum praesentiam quodam modo eius ostendat; nec uidendo discit ad tempus, qui numquam potest aliquid ignorare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
xis. et bitumine utebantur ꝓcemento: quia illis in regioni¬
bus copia lapidum unde tantum opus compleretur deerat:
uel quia murum latericium ꝑiculo ignium fortius obsistere
nouerant. Fit aut̃ bitien de arboribus. fit et de t̾ra siue
aquis. Unde scriptum ẽ insequentibus: de t̾ra sodomoꝵ.U. al¬
lis aut̃ siluestris. habebat puteos multos bituminis. et ma¬
re mortuum grece lacus affalti. id ẽ bituminis appellatur:
eo qđ bitumen suꝑ natans soleat in illo colligi: quo magis
uidetur muros babylonis fuisse compactos. Et dixerunt.
uenite. faciamus nobis ciuitatem. et turrem euius culm̃
ascendat ad celum. et celebremus nomen nr̃m. antequam
diuidamur inuniuersas terras. Qđ ait euius eulmen. non
eutatis s turris significat. id ẽ areis quam in edioiore loco
altiorem cȩteris moenibus. facere disponebant. Mirandum sane
quaintentione et culmen suȩ turris ad celum usq ad tollere

Expanded text:
saxis et bitumine utebantur pro caemento, quia illis in regionisaxis et bitumine utebantur pro caemento, quia illis in regionibus copia lapidum, unde tantum opus compleretur, deerat; vel quia murum lateritium periculo ignium fortius obsistere noverant. Fit autem bitumen de arboribus, fit et de terra, sive aquis; unde scriptum est in sequentibus de terra Sodomorum. Vallis autem silvestris habebat puteos multos bituminis; et mare Mortuum Graece lacus Asfalti, id est bituminis appellatur; eo quod bitumen supernatans soleat in illo colligi, quo magis videtur muros Babylonis fuisse compactos. Et dixerunt: Venite, faciamus nobis civitatem et turrem, cujus culmen ascendat ad coelum, et celebremus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras. Quod ait cujus culmen, non civitatis, sed turris significat, id est, arcis quam in editiore loco altiorem caeteris moenibus facere disponebant. Mirandum sane qua intentione et culmen suae turris ad coelum usque attollere
Abbreviated transcription (Latin):
tes sunt ab iniuicem doto or be disꝑse: Ita illie ob meritum
humilitatis adimnata diuersitate linguarum collecti ex omin
natione quȩ sub celo ẽ popłi Una et non dispari confessione ac
fide. laudes et magnalia dei resonarent. Meritoq hec enuta
in qua lingue diuise aegentes sunt disꝑse babylon idẽ confusio
loquelis uniuersarum gentium ẽ facta concordia. s bec post¬
modum latius. interim textum littere iideamus. Eymq
ꝓfiscicerentur de oriente: inuenerunt campum in terra sen¬
naar: et habitauerunt meo. Apparet exhis uerbis: quia ue¬
rum etiam primi homines plagam orientis tenuerunt. idõ¬
q hanc caput esse orbis computancdum. Non solum qui a lux
syderum inde exoritur: uerum etiam quia hanc primogenꝰ
coluit humanum. Dixitq alt̃. ad ꝓximum suum. Yenite
faciamus lateres: et coquamus eos igni. Habueruntq
lateres ꝓsaxis: et bitum̃ ꝓcemento. Forte ideo lateribꝰ ꝓsa

Expanded text:
tes sunt ab invicem toto orbe dispersae, ita illic, ob meritum tes sunt ab invicem toto orbe dispersae, ita illic, ob meritum humilitatis, adunata diversitate linguarum, collecti ex omni natione quae sub coelo est populi una et non dispari confessione ac fide laudes et magnalia Dei resonarent; meritoque haec civitas, in qua linguae divisae ac gentes sunt dispersae, Babylon, id est Confusio;loquelis universarum gentium, est facta concordia. Sed haec postmodum latius. Interim textum litterae videamus Cumque proficiscerentur de Oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo. Apparet ex his verbis quia verum etiam primi homines plagam Orientis tenuerunt; ideoque hanc caput esse orbis computandam, non solum quia lux siderum inde exoritur, verum etiam quia hanc primo genus incoluit humanum. Dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres et coquamus eos igni, habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Forte ideo lateribus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Srat aut̃ t̾ra labii unius: et sermonum eorundẽ. Quia p̃occupan¬
do dixerat filios noe terram scđm cognationes et linguas et
regiones ingentibus suis diuisisse: redit ostendere. quomͦ fue¬
rint homines abinuicem disiuncti. Sbi certissime clarce. quia
genus humanum quandiu conditori suo debita humilita¬
te seruiuit: etiam sibimet ipsi pacifica caritate concordauit
At ubi contra auetorem ceruicem suꝑbiens erexit: mox iuste
punitum. nec ad se ipsum habere pacem potuit. Quanta
aut̃ hominum esse felicitas posset etiam paradyso deiectoꝵ
si uel tunc creatori suo seruire humilit̃ uellent᷑ Testatur grã
eiusdem dñi conditoris ac redemptoris nr̃i. qui discipulis
sibi fideliter ad herentibus: misso de spũ scõ omniũ noticiã
tribuit linguarum. Unde mira inmutatione dextere ex¬
celsi factum ẽ. ut sicut hie lingius obsuꝑbiam diuisis gen¬

Expanded text:
Erat autem terra labii unius et sermonum eorumdem. Quia praeoccupanErat autem terra labii unius et sermonum eorumdem. Quia praeoccupando dixerat filios Noe terram secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis divisisse, redit ostendere quomodo fuerint homines ab invicem disjuncti: ubi certissime claret quia genus humanum quandiu Conditori suo debita humilitate servivit, etiam sibimetipsi pacifica charitate concordavit. At ubi contra Auctorem cervicem superbiens erexit, mox juste punitum, nec ad seipsum pacem habere potuit. Quanta autem hominum esse felicitas posset etiam paradiso dejectorum, si vel tunc Creatori suo servire humiliter vellent, testatur gratia ejusdem Domini Conditoris ac Redemptoris nostri, qui discipulis sibi fideliter adhaerentibus misso desuper Spiritu omnium notitiam tribuit linguarum; unde mira immutatione dexterae Excelsi factum est ut sicut hic linguis ob superbiam divisis gen
Abbreviated transcription (Latin):
ls natiesse ꝑhibentur: et inuenietur numero septuagin
unum de cham. uiginti sex de sem. Ex quibus totidem
gentium linguas et nationes mundum implesse credundur
uel potius septuaginta duo ut clariorfama habet: cum aliqus
fuerit eoꝵ de quo post modum duȩ nationes et popłi nasce¬
rentur: nisi forte duos e̾ẽ assur: et duos creasse popłos intelligen¬
di suntd nus qui de terra sennaar egressus niniuem ȩdifica¬
uit: et alter filius sem: et sic numerus septuagesimus. et di¬
arum nationum ad impleatur. Neq abreiudetur qđ dñs ico¬
septuaginta duos ad p̃dicandam discipłos miserit: qđ tot
essent gentes et linguȩ quibus uerbum p̃dicationis erat com¬
mittendum. Ut sicut prius duodecim apłos elegit ꝓpter toti¬
dem tribus isrł ad fidem uocandos: ita post modum septuagin¬
ta duos designaret dociores. adinsinuandam gentium uniuer¬
sarum saluationem: quȩ eodem essẽt numero comprehense.

Expanded text:
liis nati esse perhibentur, et invenientur numero LXX liis nati esse perhibentur, et invenientur numero LXX  de Cham, XXVI de Sem, ex quibus totidem gentium linguas et nationes mundum implesse creduntur, vel potius LXXII, ut clarior fama habet, cum aliquis fuerit eorum de quo postmodum duae nationes et populi nascerentur; nisi forte duo esse Assur, et duos creasse populos intelligendi sunt: unus qui de terra Sennaar egressus Ninivem aedificavit, et alter filius Sem; et sic numerus LXX duarum nationum adimpleatur. Neque abs re videtur quod Dominus ideo LXXII ad praedicandum discipulos miserit, quod tot essent gentes et linguae, quibus verbum praedicationis erat committendum, ut sicut prius duodecim apostolos elegit propter totidem tribus Israel ad fidem vocandas; ita postmodum septuaginta duos designaret doctores ad insinuandam gentium universarum salvationem, quae eodem essent numero comprehensae.
Abbreviated transcription (Latin):
tiis tantum terrestribus. effrenata gaudent petulantia cir¬
cuinferri. Quo nimirum principio. condignus sequitur
finis: dum dicitur. Qui a facti sunt t̃mini chanaan uenienti¬
bus asydone geraram usq gazam. donee ingrediaris so¬
domam et gomorram. et adama. et seboim. usq lesa. si¬
don quippe. uenatio meroris dicitur. Qur non alia hoc
in loco debet intelligi: quam ea ꝑ quam hostis antiquus
animas uenatur ad interitum Unde merito uenatio me¬
roris uocatur: qui a om̃s quos cȩꝑit eternis doloribus
subiecit. Qualem nemrod utiq gigas qui robustus ue¬
nator contra dñm appellatur significat: de sodoma et
gomorra et finitimis ciuitatibus. Nulli dubium qui in
sempiterna impioꝵ tormenta portendant. He familiȩ
noe iuxta popłos et nationes suas. Abhis diuise sunt gen¬
E interra: post diluuium Recenseat diligens lector ex
sidine nomina hominum. siue popłorum. qui ex tribus fi¬

Expanded text:
tiis tantum terrestribus effrenata gaudent petulantia cirtiis tantum terrestribus effrenata gaudent petulantia circumferri; quo nimirum principio condignus sequitur finis, dum dicitur, quia facti sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorrham et Adamam et Seboim usque Lesa. Sidon quippe Venatio moeroris dicitur, quia non alia hoc in loco debet intelligi quam ea per quam hostis antiquus animas venatur ad interitum; unde merito Venatio moeroris vocatur, quia omnes quos ceperit, aeternis doloribus subjicit: qualem Nemrod utique gigans, qui Robustus venator contra Dominum appellatur, significat. De Sodoma et Gomorrha et finitimis civitatibus nulli dubium quin sempiterna impiorum tormenta portendant. Hae familiae Noe juxta populos et nationes suas. Ab his divisae sunt gentes in terra post diluvium. Recenseat diligens lector ex ordine nomina hominum sive populorum qui ex tribus fi
Abbreviated transcription (Latin):
eterni solis claritatem ascendere mereantur Et de ipso libti
instrui. Similiter de filiis iafeth. qđ dicitur ab his diui¬
se sunt insulȩ gentium in regionibus suis. Nonne mani¬
festissime etiam ipso nomine gentiumꝑ orbem eccłas mll¬
cat: quȩ sicut insulȩ fluctibꝰ maris. ita tumidis amarisq
scli ꝓcellis continue pulsantur. nec tam̃ suꝑantur:. Et numl
quidem blandiente mundo quasi lenibus lãbuntur undis:
nunc seuiente uelut in altum elatis ad uersitatum fluctibus
feriuntur: s. in sue statu fidei nichilominus inuncibiles ꝑdu¬
rant. At contra filii cham principium regni habent inba¬
hylone. id ẽ confusione. quȩ ẽ in t̾ra seunaar. idẽ fetoris eorum:
et hoc in campo: quia neq montem contemplationis qua
suꝑna inquirant ascendunt reꝓbi: neq tranquillitatẽ
intellectualium ad eunt insularum. ꝑ quam labentis scłi
curas altiore animi libertate transcendant: s in concupiscen¬

Expanded text:
aeterni Solis claritatem ascendere mereantur, et de ipso libro aeterni Solis claritatem ascendere mereantur, et de ipso libro instrui. Similiter de filiis Japheth quod dicitur, ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis, nonne manifestissime etiam ipso nomine gentium per orbem Ecclesias indicat, quae sicut insulae fluctibus maris, ita tumidis amarisque saeculi procellis continue pulsantur, nec tamen superantur; et nunc quidem blandiente mundo quasi lenibus labuntur undis, nunc saeviente velut in altum elatis adversitatum fluctibus feriuntur; sed in suae statu fidei nihilominus invicibiles perdurant? At contra filii Cham principium regni habent in Babylone, id est, Confusione, quae est in terra Sennaar, id est, fetoris eorum; et hoc in campo, quia neque montem contemplationis, qua superna inquirant, ascendunt reprobi; neque tranquillitatem intellectualium adeunt insularum, per quam labentis saeculi curas altiori animi libertate transcendant; sed in concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
illi magis extollentiam mentis significat. ad quam nos hortat᷑
ysaias aitenite ascendamus admontem dñĩ. et ad domum
dei iacob Quirecte mons uocatur: quia om̃s ad se asceuden¬
tes ab insimorum appetitu. ad celestia desideranda sustollit
Recte orientalis mons: quia cunctis ad se confluentibus exoi¬
tum uerȩ lucis aꝑit: Recte etiam sephar: idẽ liber cognomina¬
tur:. Ipse enim liber uitȩ. inquo sunt om̃s thesauri sapientię
et seientiȩ absconditi: in quo electoꝵ omnium nomina eon¬
scripta. Facta ẽ ergo habitatio filiorum iectan. qui in t̃preta¬
tur paruulus demessa. idẽ elatione ꝑgentibus usq ad mon¬
tem orientalem: qui uocatur liber. Quia scĩ quiq priorum
iustorum humilitatem sequentes. dequibus dicitur. Cu¬
stodiens paruulos dñs. In principio religiose conuersatio¬
nis mentem a terrenis contagiis subleuant: ut ad indendĩ

Expanded text:
illam magis extollentiam mentis significat ad quam nos hortaturillam magis extollentiam mentis significat ad quam nos hortaturIsaias dicit. Venite, ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob ? qui recte mons vocatur, quia omnes ad se ascendentes ab infimorum appetitu ad coelestia desideranda sustollit. Recte Orientalis mons, quia cunctis ad se confluentibus exortum verae lucis aperit. Recte etiam Sephar, id est, Liber cognominatur. Ipse est enim liber vitae, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, in quo electorum omnium nomina conscripta sunt. Facta est ergo habitatio filiorum Jectan, qui interpretatur Parvulus, de Messa, id est, Elatione, pergentibus usque ad montem orientalem qui vocatur Liber, quia sancti quique priorum justorum humilitatem sequentes, de quibus dicitur: Custodiens parvulos Dominus , in principio religiosae conversationis mentem a terrenis contagiis sublevant, ut ad videndam
Abbreviated transcription (Latin):
na tẏna. et geminas p̃ciosissimas: quȩ esse indiȩ regio. et
ab ophir filio iectan uocabulum trarisse credibile ẽ.
Ims isti. filii iectan. et facta ẽ habitatio coꝵ demessa ꝑgen¬
tibus usq sephar: ĩnontẽ orientalem Diximus supra quia
primogenitus noe credentes ex antiquo dei popło: iafeth
credentes exgentibus significet. Cham ue recundiam pa¬
tris deridens. et obhoc maledictus. illam eiusdem popłi
partem insinuet. Qui uelut in medio remanẽs. nec prius
cum suis contribulibus. nec post modum uoluit cum gen¬
tibus fidei sotius existere. Horum ergo figuris: et loca ha¬
bitationum aptissime congruunt: filii quippe heber¬
qui pre eminentissimus posterorum sem. ostenditur: habitatio¬
nem demessa. usq ad montem orientalem. qui uoeatur se¬
phar. extendisse ꝑ hibentur: Messa ẽ aut̃ in die regio. quȩ
interpretata dicitur elatio: quȩ non urtuꝑ abilem ac suꝑbam si

Expanded text:
na thina, et gemmas pretiosissimas, quae esse Indiae regio, et na thina, et gemmas pretiosissimas, quae esse Indiae regio, et ab Ophir filio Jectan vocabulum traxisse, credibile est. Omnes isti filii Jectan. Et facta est Habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem. Diximus supra quia Sem primogenitus Noe credentes ex antiquo Dei populo, Japhet credentes ex gentibus significet; Cham verecundiam patris deridens, et ob hoc maledictus, illam ejusdem populi partem insinuet, quae, velut in medio remanens, nec prius cum suis contribulibus, nec postmodum voluit cum gentibus fidei socius existere. Horum ergo figuris et loca habitationum aptissime congruunt; filii quippe Heberqui praeeminentissimus posterorum Sem ostenditur, habitationem de Messa usque ad montem orientalem qui vocatur Sephar extendisse perhibentur. Messa est autem Indiae regio quae interpretata dicitur Elatio, quae non vituperabilem ac superbam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gius ꝑdorum᷑ Ipse merito fidei primitiuam generis humam
loquelam seruauerit. Qui iectan genuit helmodad. et saleph.
et asarmoth. iare. et adur̃a. et ut al decha. et ebal. et abimael:
saba. et ophir. et euila. et iobab. Oms isti filii iectan. Harun
gentium posteriora nomina: iberonimus se inuenire non
potuisse testatur: S usq in p̃sens inquit. qui ꝓcul a nobis
sunt uel ita uocantur ut primum: uel qͣͦ in mutata sint
ignorantur: Leginus aut̃ supra. qui a fison unus dequa¬
tuor paradysi fluminibus quem nr̃i gangen uocant. et esse
mindia non dubitatur: circumeat omnẽ terram euilath
Que uidelicet terra: abhoc eiula nomen accepisse uidetur.
Narrat enim eum iosephus cum fratribꝰ suis a fluuio cophe¬
re õmnem indie regionem. quȩ uocatur iheira possedisse.
S et uerba dierum narrant. quia serui salomonis ꝑ marẽ
rubrum abierint in ophir. et actulerint inde aurum et lig¬

Expanded text:
guis perfidorum, ipse merito fidei primitivam generis humani guis perfidorum, ipse merito fidei primitivam generis humani loquelam servaverit. Qui Jectan genuit Helmodad, et Saleph, et Asarmoth, Jare et Adura et Uzal Decha, et Ebal, et Abimael, Saba et Ophir, et Evila, et Jobab. Omnes isti filii Jectan. Harum gentium posteriora nomina Hieronymus se invenire non potuisse testatur. « Sed usque in praesens, inquit, quia procul a nobis sunt, vel ita vocantur ut primum, vel quae immutata sunt ignorantur. » Legimus autem supra quia Phison unus de quatuor paradisi fluminibus, quem nostri Gangen vocant, et esse in India non dubitatur, circumeat omnem terram Evilath; quae videlicet terra ab hoc Evila nomen accepisse videtur. Narrat enim eum Josephus cum fratribus suis a fluvio Coephere omnem Indiae regionem quae vocatur Hieira possedisse, sed et Verba dierum narrant quia servi Salomonis per mare Rubrum abierunt in Ophir, et attulerunt inde aurum, et lig
Abbreviated transcription (Latin):
assur ante iam dictum ẽ: qđ nimum urbem condiderit:
Arfaxat aquochaldei: lud. aquo lidia. Aram. a quo sy¬
ri: quorum metropolis ẽ damascus. Nam hebreo sermo¬
ne syria dicitur aram. Cilii aram: us. et ul. et gether
et mes. Us trachonitidis et clamasci conditor: inter pa¬
lestinam et coelem syriam tenuit principatum. U.aquo
armenii. Gether. aquo arnanii: siue carii. Porromes ꝓ quo
septuaginta interpretes mosach dixerunt: uocantur me¬
ones. At uero arfaxat genuit sala: dequo ortus ẽ heber:
bhocheber et abraham: et popłs ex eo natus ut prefati su¬
mus. hebreus cognominatur. Natiq sunt heber: filii dus:
nomen uni falech. eoqđ in diebus euis diuisa sit t̾ra: et
nom̃ fratris eius iectan Diuisionẽ t̾rȩ eam dicit: quȩ in
confusione linguarum facta ẽ. Uocauit filium faleg. il
ẽ diuisionem: ut ꝑpetuam in hoc posteris suis memoriam suȩ
deuotionis relinqueret: quia nimirum diuisis obsuꝑbiam lin¬

Expanded text:
Assur ante jam dictum est, quod Ninom urbem condiderit. Assur ante jam dictum est, quod Ninom urbem condiderit. Arphaxad a quo Chaldaei. Lud a quo Lydia. Aram a quo Syri, quorum metropolis est Damascus. Nam Hebraeo sermone Syria dicitur Aram. Filii Aram: Hus, et Ul, et Gether, et Mes. Hus Traconytidis et Damasci conditor inter Palaestinam et Coeles Syriam tenuit principatum. Ul a quo Armenii. Gether a quo Arcannii, sive Carii. Porro Mes pro quo Septuaginta interpretes Mosach dixerunt, qui vocantur Meones. » At vero Arphaxad genuit Sala, de quo ortus est Heber. Ab hoc Heber et Abraham et populus ex eo natus, ut praefati sumus, Hebraeus cognominatur. Natique sunt Heber filii duo: nomen uni Phaleg, eo quod in diebus ejus divisa sit terra, et nomen fratris ejus Jectan. Divisionem terrae eam dicit, quae in confusione linguarum facta est. Vocavit filium Phaleg, id est, Divisionem, ut perpetuam in hoc posteris suis memoriam suae devotionis relinqueret, quia nimirum, divisis ob superbiam lin
Abbreviated transcription (Latin):
lm ae pietatem secuta. quȩ ꝑ heber ad abraham acpopłm¬
descendit hebreorum. Unde et ipsorum ꝓpriȩ. idẽ omĩum filio¬
rũ heber: pater appellatur. Deniq soli in constructione tur¬
ris ut scriptura dicit. labio uniuu̾se terrę in domo heber
qui illa etate fuit. ut insequentibus legitur: prima huma¬
ni generis loquela remansit: qđ nomina sequentis ȩui
hominum hebrea manifestȩ ꝓbant. Illo ut credendum ẽ
merito: quia fidem ꝓ aui. sem. cum sua domo secutus. a
coniuratione suꝑbi oꝑis sese in iunem seruauerit. Neq
enim frustra abraham hebreus appellari elegit. s quia
huius seth uitam imitari nouerat. huius uocabulum et si¬
bi habere cognomen. et sius in posterũ relinquere uoluit.
ilii sem. aelam. et assur. et arfaxat: et lud et aramn. Hi
ab eufratȩ fluuio partem asiȩ: usq ad indicum oceanun
tenent. Est aut̃ elam a quo ȩlamitȩ: principes ꝑsidis De

Expanded text:
dem ac pietatem secuta, quae per Heber ad Abraham ac populdem ac pietatem secuta, quae per Heber ad Abraham ac populdescendit Hebraeorum; unde et ipsorum proprie, id est, omnium filiorum Heber pater appellatur. Denique soli in constructione turris, ut Scriptura dicit, labio universae terrae in domo Heber, qui illa aetate fuit, ut in sequentibus legitur, prima humani generis loquela remansit, quod nomina sequentis aevi hominum Hebraea manifeste probant, illo ut credendum est merito, quia fidem proavi Sem cum sua domo secutus, a conjuratione superbi operis se se immunem servaverit. Neque enim frustra Abraham Hebraeus appellari elegit; sed quia hujus Seth vitam imitari noverat, hujus vocabulum et sibi habere cognomen et suis in posterum relinquere voluit. Filii Sem: Aelam, et Arphaxad, et Lud, et Aram. « Hi ab Euphrate fluvio partem Asiae usque ad Indicum oceanum tenent. Est autem Aelam a quo Aelamitae principes Persidis. De
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor ocłi sedechiȩ excecatisunt. Pactiq sunt t̃mini
chanaan uenientibus asydone geraram usq gazam. cdonee
ingrediaris sodomam. et gomorram: et ad amam. et sebo¬
ĩ usq lesa Pro lesa. antiqua transtatio habet licẽ. Ip¬
sa ẽ aut̃ que nunc callirbȩ dicitur: ubi aquȩ calidȩ ꝓrum¬
pentes. in mare mortuum defluunt. Sidon ergo erat ter¬
minus chananeorum ad aquilonẽ. gerera. ad meridiem: ga¬
⁊a iuxta egyptum. De sem quoq natisunt patre omni¬
um filioꝵ heber: fratre iafeth maiore. Fratrem iafeth dic̃.
fratrẽ uero cham eumesse reticet: quia quos infide pieta¬
I unanimes nouit: eos uere fratres uocandos. intelligit.
ł sidum uero. quanius eisdem parentibus natum: afrat᷑na
iuistorum societate demonstrat alienum. Uidetur aut̃ hẽc
sententia designari. qđ cum multi desem natifilii multos
hopłos ꝓcreauerint illi tam̃ ꝓgenies specialius eius sit fi¬

Expanded text:
chodonosor oculi Sedechiae excaecati sunt. Factique sunt termini chodonosor oculi Sedechiae excaecati sunt. Factique sunt termini Chanaam venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam, et Gomorrham, et Adamam, et Seboim usque Lesa. Pro Lesa antiqua translatio habet Lice. Ipsa est autem quae nunc Callirhoe dicitur, ubi aquae calidae prorumpentes in mare Mortuum defluunt. Sidon ergo erat terminus Chananaeorum, ad Aquilonem Gerara, ad Meridiem Gaza juxta Aegyptum. De Sem quoque nati sunt patres omnium filiorum Heber fratre Japheth majore. Fratrem Japheth dicit, fratrem vero Cham eum esse reticet, quia quos in fide pietatis unanimes novit, eos jure fratres vocandos intelligit; perfidum vero, quamvis eisdem parentibus natum, a fraterna justorum societate demonstrat alienum. Videtur autem hac sententia designari quod cum multi de Sem nati filii multos populos procreaverint, illa tamen progenies specialius ejus sit fi
Abbreviated transcription (Latin):
cheus. archas condidit oppidum contra tripolim in radicib
libani situm: a quo aut ꝓcul alia ciuitas fuit nomine sins.
que postea uario euentu bellorũ euersa: nomen tantil¬
modo loco pristinum reseruauit. Aradii sunt: qui aradum insu¬
lam possederunt Angusto freto afenicis litore separatam: quȩ
uidelicet insula inuicinia tẏri posita. tota esse ciuitas et contra
se positum oppidum antaradum habere usq hodie certu¬
tur. Samariȩ missa nobilis sẏriȩ coelis ciuitas. emãt: ũsq
ad nr̃m tempus. tam assyriis quam ab hebreis ita ut apud
ueteres dicta fuerat appellatur. Hanc machedones qui post
alex andrum inoriente regnauerant:epiphaniam nuncu¬
pauerunt. Non nulli antiochiam: ita appellatam putant:
A euera aut̃ due fuere emath ciuitates. Urra emath magna
quȩ nunc antiochia uominatur. Magna aut̃ ad distinctio¬
nem minoris. emath quȩ appellatur epiphania. inqua anabu¬

Expanded text:
chaeus Arcas condidit, oppidum contra Tripolim in radicibus chaeus Arcas condidit, oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm, a quo haud procul alia civitas fuit nomine Sim, quae postea vario eventu bellorum eversa nomen tantummodo loco pristinum reservavit. Aradii sunt qui Aradum insulam possederunt angusto freto a Phoenicis littore separatam: quae videlicet insula, in vicinia Tyri posita, tuta esse civitas, et contra se positum oppidum Antaradum habere usque hodie cernitur. Samari, Emissa nobilis Syriae civitas. Aemath, usque ad nostrum tempus, tam ab Assyriis quam ab Hebraeis, ita ut apud veteres dicta fuerat appellatur. Hanc Macedones, qui post Alexandrum in Oriente regnaverunt Aepiphaniam nuncupaverunt, nonnulli Antiochiam ita appellatam putant. » Revera autem duae fuere Emath civitates, una Aemath magna, quae nunc Antiochia nominatur, magna autem ad distinctionem minoris Emath, quae appellatur Epiphania, in qua a Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ metropolis erat niniue. de eadem t̾ra ꝓdeuntium
fuerit. At uero mesraim. genuit ludim. et anamim. et
ste. et chesluim. de quibus egressi sunt philistim. Nam et cun¬
cta inim clesiunt: quod ẽ propriũ numeri pluralis apuo
hebreos ingeuere masculino. S et interpretata: pluralẽ
magis numerum quam singularẽ significant. Sunt aut̃
laabim lybies: philistim. palestini Chapthurim. capadoces
ut in libro nominum hebreorũ iuxta opinionẽ septuagii¬
ta interpretum positum inuenimus. Ceterarũ quȩ nunc
habeantur: ignota sunt nobis gentium uocabula. Possede¬
runt aut̃ terrã: agaza usq ad terminos finis egypti:
hanaan aut̃ genuit sidonem primogenitum suum: ethe¬
um. et iebuseum. et amorreum. gergeseum. euaeum. et ara¬
cheum. sinaeum. et aradium: samariten: et amatheum.
Asydone primogenito chanaan. urbs infenice insigins sidon
uocatur: Olim terminus chananeorum ad aquisonem: ari¬

Expanded text:
quorum metropolis erat Ninive, de eadem terra prodeuntium, quorum metropolis erat Ninive, de eadem terra prodeuntium, fuerit. At vero Mesraim geste et Chesluim de quibus egressi sunt Philistiim. Nam et cuncta in im desinunt, quod est proprium numeri pluralis apud Hebraeos in genere masculino, sed et interpretata pluralem magis numerum quam singularem significant. Sunt autem Laabim Lybies, Philistiim Palaestini, Capturim Cappadoces, ut in libro nominum Hebraeorum juxta opinionem Septuaginta interpretum positum invenimus. Caeterarum quae nunc habeantur ignota sunt nobis gentium vocabula. Possederunt autem terram a Gaza usque ad terminos et fines Aegypti. Chanaam autem genuit Sidonem primogenitum suum, Ethaeum, et Jebussaeum, et Amorrhaeum, Gergesaeum, Evaeum et Arachaeum, Sinaeum, et Aradium, Samariten, et Amathaeum. « A Sydone primogenito Chanaan urbs in Phoenice insignis Sidon vocatur, olim terminus Chananaeorum ad Aquilonem. Ara