comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do misso spũ scõ discipuli. omniũ gentiũ linguis locutis  Tunc enĩ aliquod
milia deiudaeis ipsis xp̃i crucistxorib crediderunt. Et quia ꝓpe inuenti eran
ita crediderunt. ut omnia quae habebant uenderent. et p̃tia rerũ suarũ
ante pedes a postolorũ ponerent : Quia ergo occultũ erat hoc. magisque

Expanded text:
do misso Spiritu sancto, discipuli omnium gentium linguis locuti sunt . Tunc enim aliquot do misso Spiritu sancto, discipuli omnium gentium linguis locuti sunt . Tunc enim aliquot millia de Judaeis ipsis Christi crucifixoribus crediderunt; et quia prope inventi erant, ita crediderunt, ut omnia quae habebant venderent, et pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponerent . Quia ergo occultum erat hoc, magisque
Abbreviated transcription (Latin):
gelio factũ. Mortuus ẽ xp̃s et ex pauerunt discipuli et ab illa spe inqua
fuerunt recesserunt: Sed quid dictũ ẽ: Apprehende caudã eius. Quidẽ
cauda posteriora c̃p̃hende : Hoc significauit et illud posteriora mea uide¬
bis. Primo fact̃ serpens sed cauda retenta facta uirga. Primo occisus
pea resurrȩx̃  Est etiã in cauda serpentis fines saeculi quia sic modo morta¬
litas ecclesiae ãbulat.. Alii eunt. alii ueniunt ꝑ mortẽ tãquã ꝑserpentẽ.
quia a serpente mors seminataẽ . Sed infine saeculi tãquã cauda redimꝰ
adimaginẽ dĩ et efficimur stabilitũ regnũ dĩ ut impleatur in nobis rede¬
misti uirgã hereditatis tuae. Sed quia synagogae uox ẽ. redemit aũ uir¬
gã hereditatis. magis apparet ingentib Occulta aũ spes iudaeorũ uel
eorũ qui futuri s̃ ut credant. uel eorũ qui eo tẽpore crediderunt. quan¬

Expanded text:
gelio factum? Mortuus est Christus, et expaverunt discipuli, et ab illa spe in qua gelio factum? Mortuus est Christus, et expaverunt discipuli, et ab illa spe in qua fuerant recesserunt . Sed quid dictum est? Apprehende caudam ejus. Quid est, caudam? Posteriora comprehende. Hoc significavit et illud: Posteriora mea videbis . Primo factus serpens, sed cauda retenta facta virga; primo occisus, postea resurrexit. Est etiam in cauda serpentis finis saeculi; quia sic modo mortalitas Ecclesiae ambulat: alii eunt, alii veniunt per mortem tanquam per serpentem, quia a serpente mors seminata est; sed in fine saeculi, tanquam cauda, redimus ad manum Dei, et efficimur stabilitum regnum Dei, ut impleatur in nobis, Redemisti virgam haereditatis tuae. Sed quia Synagogae vox est; redempta autem virga haereditatis Dei magis apparet in Gentibus, occulta autem spes Judaeorum, vel eorum qui futuri sunt ut credant, vel eorum qui eo tempore crediderunt, quan
Abbreviated transcription (Latin):
fugit abeo. et ait ad illũ dñs. Apprehende caudã ei : et apprehendit. et re¬
uersa ẽ instatũ suũ uirga. facta sic̃ antea uirga erat. Quid significat: Non
enĩ frustra factũ ẽ Int̾rogemꝰ literas dĩ : quid serpens ꝑsua sit hominĩ mor¬
tẽ : Ergo mors a serpente . Si mors a serpente uirga in serpente Xp̃s inmor¬
te. Ideo etiã cũ a serpenteb in deserto morderentur et necarentur. pcepit
dñs moysi ut serpentẽ aeneũ ex altaret inheremo. et ã moneret populũ ut
quisquis a serpente morsus eẽt᷑. illũ intueretur et saneretur. sic et fiebat
Sic et homines auenenis. morsi aserpentib sanabantur intuendo serpentem
S anari a serpente magnũ sacram̃tũ. Quid ẽ intuendo serpentẽ sanari aser¬
pente : Credendo inmortuũ saluari amorte. Et tam̃ ex pauit. fugut mo¬
ses Quidẽ ab illo serpente fugisse moysen. Quid fr̃s. nisi qđ scimꝰ in euan¬

Expanded text:
fugit Moyses ab eo. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit; et refugit Moyses ab eo. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit; et reversa est in statum suum, virga facta, sicut antea virga erat . Quid significat? non ra factum est. Interrogemus Litteras Dei. Quid serpens persuasit homini? Mortem . Ergo mors a serpente. Si mors a serpente, virga in serpente, Christus in morte. Ideo etiam cum a serpentibus in deserto morderentur et necarentur, praecepit Dominus Moysi, ut serpentem aeneum exaltaret in eremo, et admoneret populum, ut quisquis a serpente morsus esset, illum intueretur, et sanaretur . Sic et fiebat; sic et homines a venenis, morsi a serpentibus, sanabantur intuendo serpentem. Sanari a serpente, magnum sacramentum! Quid est, intuendo serpentem sanari a serpente? Credendo in mortuum salvari a morte. Et tamen expavit et fugit Moyses. Quid est, ab illo serpente fugisse Moysen? Quid, fratres, nisi quod scimus in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃to c̃gregationis tuae quã possedisti ab initio.. Nũquid ista potest esse
uox gentiũ : nũquid gentes possedit abinitio: Sem̃ abrahae populũ isrl etiã
secundũ carnẽ natũ de patriarchis patrib nris. quorũ nos filii facti sum̃. ñ
ueniendo decarne. sed imitando fidẽ. Illi aũ adõ possessi s̃ ab initio. et quid
eis c̃tigit᷑ Mem̃to c̃gregationis tuae. quã possedisti ab initio. Redemisti¬
uirgã hereditatis tuae. Ipsã c̃gregationẽ tuã. uirgã hereditatis tuae re¬
demisti: Hanc ipsã c̃gregationẽ dix uirgã hereditatis. Respiciamꝰ ad fac¬
tũ primũ quando uoluit possidere ipsã c̃gregationẽ liberans illã dexegypto
qđ signũ dederit morsi. cũ diceret ei morses qđ signũ dabo ut credant mihi quia
tume misisti: Dñsait adillũ Quid in manutua portas uirgã. Proice il¬
lã interrã. Et dimisit uirgã in terrã. et facta ẽ serpens et ex pauit moyseset

Expanded text:
ento congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Numquid ista potest esse vox Gentium? numquid Gentes possedit ab initio? Sed possedit semen Abrahae, populum Israel etiam secundum carnem natum de Patriarchis, patribus nostris; quorum nos filii facti sumus, non veniendo de carne, sed imitando fidem. Illi autem a Deo possessi ab initio, quid eis contigit? Memento congregationis tuae, quam possedisti ab initio. Redemistivirgam haereditatis tuae. Ipsam congregationem tuam, virgum haereditatis tuae redemisti. Hanc ipsam congregationem dixit virgam haereditatis. Respiciamus ad factum primum, quando voluit possidere ipsam congregationem, liberans illam de Aegypto, quod signum dederit Moysi, cum diceret Moyses ei: Quod signum dabo, ut credant mihi quia tu me misisti? Et Deus ait ad illum: Quid in manu tua portas? Virgam. Projice illum in terram. Et dimisit virgam in terram, et facta est serpens; et expavit Moyses, et
Abbreviated transcription (Latin):
A quib aũ nisi aregib gentiũ: Bene eleuata ẽ manus ei insuꝑbia eorũ in finẽ ã
ne illis optat Quasi iratus loquitur. et maledicere uidetur.. Et utinã eueni¬
at qđ maledicit immo iã in nomine xp̃i. euenire gaudeamꝰ. lã tenentes scep¬
trũ subduntur ligno crucis Iã fit qđ p̃dictũ ẽ ad orabt̃ eũ omnes reges t̃rae. õ¬
nes gentes seruiunt illi lã infrontibus regũ p̃tiosius ẽ signũ crucis. quã gẽma di
adematis. Fleua manũ tuã insuꝑbia eorũ infinẽ. Quanta maligna opera¬
tus ẽ in imicus in scĩstus. In his quae scã tua erant idẽ intẽplo insacerdotio
in illis omnib sacram̃tis quae illo tẽpore fuerunt . quanta maligne operatus
ẽ in imicus aeuera in imicus tunc operat᷑ ẽ. Gentes enĩ tunc quae hoc fecerunt

Expanded text:
 nisi a regibus Gentium? Bene elevata est manus ejus in superbiam eorum in finem; nam ne illis optat? Quasi iratus loquitur, et maledicere videtur: et utinam eveniat quod maledicit! imo jam in nomine Christi evenire gaudeamus. Jam tenentes sceptrum, subduntur ligno crucis; jam fit quod praedictum est: Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Jam inorum in finem. Quanta maligne operst inimicus in sanctis tuis! In his quae sancta tua erant; id est, in templo, in sacerdotio, in illis omnibus Sacramentis, quae illo tempore fuerunt, quanta maligne operatus est inimicus! Revera inimicus tunc operatus est. Gentes enim tunc, quae hoc fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
redemptio uirgae dĩ. clara futura erat ingentib: ex propriat unde dicat qđ dix̃
redemisti uirgam hereditatis tuae : Hoc dix̃ ñ degentib in quib manifestũ ẽ sed un¬
de monssion Ad haec et monssion pocest aliter intellegi. istum inquẽ habitasti in
ipso ubierat populus ante. ubi institutũ tẽplũ. ubi celebrata sacrificia. ubi omni¬
a illo temp̃ necessaria xpm̃ ꝓmittentia.. Promissio cũ redditur resiã fit superflua

Expanded text:
redemptio virgae Dei clara futura erat in Gentibus; explanat unde dicat quod dixit: Redemisti virgam haereditatis tuae. Hoc dixit non de Gentibus, in quibus manifestum est. Sed unde? Montem Sion. Adhuc et mons Sion potest aliter intelligi. Istum quem inhabitasti in ipso: ubi erat populus ante, ubi institutum templum, ubi celebrata sacrificia, ubi omnia illo tempore necessaria, Christum promittentia. Promissio, cum res redditur, jam fit superflua
Abbreviated transcription (Latin):
lite fratres mei. quid dictũ sit a ꝑsequentib xpm̃. Si dimiserim̃ eũ. uenient
romani et tollent nob et locũ et gentẽ.: Videte quia timendo t̃rena ꝑdere
regẽ caeli occiderunt.: Et quid eis factũ ẽ: Perdiderunt etiã ipsa t̃renacet
ubi occiderunt xpm̃. ibi occisi s̃ Et cũ t̾rã nolentes ꝑdere. datorẽ uitae occi¬
derunt. eandẽ t̃rã occisi ꝑdiderunt. Et eo tẽpore quo illũ occiderunt. et ip
so tẽpore ã monerentur quare ista ꝑpessis̃. Quando enĩ uersa ẽ ciuitas iu

Expanded text:
ctum sit a persequentibus Christum. Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis, et locum, et gentem . Videte quia timendo terrena perdere, regem coeli occiderunt. Et quid eis factum est? Perdiderunt etiam ipsa terrena; et ubi occiderunt Christum, ibi occisi sunt: et cum terram nolentes perdere, datorem vitae occiderunt, eamdem terram occisi perdiderunt; et eo tempore quo illum occiderunt, ut ex ipso tempore admonerentur quare ista perpessi sunt. Quando enim eversa est civitas Ju
Abbreviated transcription (Latin):
dere debem̃. Ipse eadit sed noli ꝓmagno expectare ab eobonũ qm̃dit:
& ñbono Nã si ꝓmagno eadaret. malis ea ñdaret . Ideo aũ illa uoluit dare
et malis. ut discant boni aliud ab illo quaerere. qđ ñdat et malis. Illi aũ in¬
herentes t̃renis miseri. et ñ deillo p̃sum̃tes qui fec̃celũ et t̾rã. qui eis dedit et ip¬
sa t̃rena . qui eosetiã tẽporalit̃ de aegypti captiuitate liberauit. qui eos ꝑdiuisũ
mare dux̃. qui eorũ inimicos ꝑ sequentes fluctibus obruit. Nillo p̃sum̃tes qui
daret caelestia utiq grandib sic̃ t̃rena paruulis dedit. tim̃tes ꝑdere qđ accepe¬
rant. occiderunt quidederat .: Haec dicimꝰ fr̃s. ut homines denouo testam̃to
discatis ñ inherere t̃renis. Sienĩ illi in excusabilit̃ terrenis inheserunt :
quib ipsũ nouũ testam̃tũ ñ dũ fuerat reuelatũ. quanto in excusabilius t̃renu

Expanded text:
dere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et dere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, quod non dat et malis. Illi autem inhaerentes terrenis miseri, et non de illo praesumentes qui fecit coelum et terram, qui eis dedit et ipsa terrena, qui eos etiam temporaliter de Aegypti captivitate liberavit, qui eos per divisum mare duxit, qui eorum inimicos persequentes fluctibus obruit ; non in illo praesumentes qui daret utique coelestia grandibus, sicut terrena parvulis dedit, timentes perdere quod acceperant, occiderunt qui dederat. Haec dicimus, fratres, ut homines de Novo Testamento discatis non inhaerere terrenis. Si enim illi inexcusabiliter terrenis inhaeserunt, quibus ipsum Novum Testamentum nondum fuerat revelatum; quanto inexcusabilius terrena
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓmitteret inueteri testam̃to et caelestia in nouo testam̃to: Sed tãquã¬
diu prim̃ homo t̃reñ quã diu t̃rena sapis. Nũ quid qm̃ puero dantur que¬
dã puerilia ludicra quib puerilis animꝰ a uocet᷑. ppt̃ ea grandescenti nũ mi
excutientur emanib ut aliquidiã utilius tractet qđ grandẽ decet Verũ¬
tam̃ tiuipse dedistifilio tuo et nuces pariuilo et codicẽ grandi Nergo qui a
illa quasi ludicra puerorũ ds̃ ꝑnouũ testam̃tũ exclusit demanib: filiorũ
ut aliquid utilius grandescentib daret . ppt̃ ea priora illa ñ ipse dedisse
bebat᷑. Veritas quia reddit᷑ qđ ꝓmittebat᷑ Hoc ergo intellex̃ asaph
Ieniq õnia quae iudeis ꝓmissa fuerant. ablatas.
quo uenit qui ꝑ ꝓphetas p̃dicabat᷑ in illã gentẽ. iã nihilhorũ ẽ. iã ꝑdidit
t̃rena. et ñdũ quaerit caelestiuã. Inherere ergo t̃renis quã ea dr̃ donet
ñ debet. uerũ tam̃ ñ quia inherere in eis ñ debemꝰ. aliũ eadare nisi dm̃ cre¬

Expanded text:
ret in Vetere Testamento, et coelestia in Novo Testamento. Sed quamdiu prius homo terrenus es? quamdiu terrena sapis? Numquid quoniam puero dantur quaedam puerilia, ludicra quibus puerilis animus avocetur, propterea grandescenti non ei excutiuntur e manibus, ut aliquid jam utilius tractet, quod grandem decet? Verumtamen tu ipse dedisti filio tuo, et nuces parvulo, et codicem grandi. Non ergo, quia illa quasi ludicra puerorum Deus per Novum Testamentum excussit de manibus filiorum, ut aliquid utilius daret grandescentibus, propterea priora illa non ipse dedisse bebatur; veritas, quia redditur quod promittebatur. Hoc ergo intellexit Asaph iste. Denique omnia quae Judaeis promissa fuerant, ablata suquo venit qui per Prophetas praedicabatur, in illa gente jam nihil horum est; jam perdidit terrena, et nondum quaerit coelestia. 3. Inhaerere ergo terrenis, quamvis ea Deus donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, cre
Abbreviated transcription (Latin):
lius c̃uenerant festuuitatis celebrationẽ. Ibi ds̃ ꝑmalos quidẽ. sed tam̃ ille
boñ ꝑ iniustos Sed iustus et iuste ita in eos uindicauit. ut ꝑ imerent᷑ multu
hominũ milia et ipsa ciuitas euerteret᷑. Hoc in isto psalmo plangit intellec¬
t̃ asaph et ipso planctu tãquã intellectus. discernit t̾rena acaelestib dis¬
cernit uet̾ testam̃tũ a nouo testam̃to. ut uideas perquae transeas. quid ex¬
pectes. quid relinquas. quib: hereas. Sic ergo coepit.
ꝑsona c̃gregationis. quae ꝓprie synagoga appellatur Vt quid repulisti
nos ds̃ infinẽ Nrep̃hendit sed quaerit : ut quid : Quã obrẽ. Propt̃ quid hoc
fecisti: : Quid fecisti: Repulistinos infinẽ Quidẽ infinẽ: forte usq infi¬
nẽ sȩculi: An repulistinos in xp̃o. qui finis ẽ omni credenti. Vt quid enĩ repu¬
lstinos dr̃ infinẽ: Irat̾ animꝰ tuus suꝑoues gregistui. Qcare irat es su

Expanded text:
 festivitatis celebrationem. Ibi Deus, per malos quidem, sed tamen ille bonus; per injustos, sed justus et juste, ita in eos vindicavit, ut perimerentur multa hominum millia, et ipsa civitas everteretur. Hoc in isto psalmo plangit intellectus Asaph; et in ipso planctu, tanquam intellectus discernit terrena a coelestibus, discernit Vetus Testamentum a Novo Testamento; ut videas per quae transeas, quid exspectes, quid relinquas, quibus haereas. Sic ergo coepit.persona congregationis quae proprie Synagoga appellatur. Utquid repulisti nos, Deus, in finem? Non reprehendit, sed quaerit, Utquid, quamobrem, propter quid hoc fecisti? Quid fecisti? Repulisti nos in finem. Quid est, in finem? Forte usque in finem saeculi. An repulisti nos in Christum, qui finis est omni credenti ? Utquid enim repulisti nos. Deus, in finem? Iratus est animus tuus su
Abbreviated transcription (Latin):
eius er iustititia & abundantia pacis. doneo morte omnino deuicta atq
destructa. omnis mortalitas absumatur.: Sinuero uocabulo lunae. non mor¬
talitas carnis perquam nunc transsit ecdesia. sedipsa omnino ecclesia
significata est quȩ permaneat in aeternum : ab hac mortalitate liberata. Ita
dictum accipiendum est. Orietur in diebus iustitia & abundantia pacis. donec
extollatur luna : Tamquam diceretur orietur in diebus iustitia : quae contra¬
dictionem ac rebellationem carnisuitat : Etfiat pax intantum crescens &

Expanded text:
ejus justitia et abundantia pacis: donec morte omnino devicta atque destructa, omnis mortalitas absumatur. Sin vero vocabulo lunae, non mortalitas carnis per quam nunc transit Ecclesia, sed ipsa omnino Ecclesia significata est, quae permaneat in aeternum, ab hac mortalitate liberata; ita dictum accipiendum est, Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis, donec extollatur luna, tanquam diceretur: Orietur in diebus ejus justitia, quae contradictionem ac rebellationem carnis vincat, et fiet pax in tantum crescens
Abbreviated transcription (Latin):
niefficiatur ut non sit ⁊ fortassis enĩ hocintellegi uoluit neulterius sit mor¬
talitas. quando nouissima inimica destruetur mors. ut pacis abundantia
usque ad hoc perducatur: nequidresistat felicitatipe catorum. ex infirma¬
tate mortalitatis. Quod erit in illo saeculo cuius tenemus fidelem promis

Expanded text:
nisi efficiatur ut non sit? Fortassis enim hoc intelligi voluit, ne ulterius sit mornisi efficiatur ut non sit? Fortassis enim hoc intelligi voluit, ne ulterius sit mortalitas, quando novissima inimica destruetur mors : ut pacis abundantia usque ad hoc perducatur, ne quid resistat felicitati beatorum ex infirmitate mortalitatis; quod erit in illo saeculo, cujus tenemus fidelem promiss
Abbreviated transcription (Latin):
liatur uellere : uel quia in obauditu eandem pluuiam detinebat. quam nole
ẽ tollatur. alii interpretatis unt auferatur. aliiuero extollatur : Vnum uer¬
bum grȩcum sicut unicuique uisumest trans ferentes. quod ibi positum est¬
an thanerethe: Sed qui dixerunt tollactur : Et qui dixerunt auferatur ñ usq
ad eo dissonant : Tollatur enĩ magis hab& consu&udo itadici ut auferatur & non
sit : quamita ut altius eleuetur .: Auferatur uero prorsus aliter intellegi non potest.
Nisiut ꝑdatur. hocest ut non sit : Extollatur aut̃ nihil nsiut altius eleuet᷑ : Quod qͥ¬
dem cuminmalo ponitur. suꝑbiam sol& significare. Sicuti est : intua sapientia
noli ex tolli : In bono autem ad honorem ꝑtinet ampliorem.: uelcũ aliquid ele¬
uatur. sicutiest. Innoctibus extollite manus uestras in scã. & benedicite dnm̃ :
hicergo si auferatur dictum intellex erimꝰ. Quiderit donec auferatur luna.

Expanded text:
liatur vellere; vel quia in abdito eamdem pluviam detinebat, quam nolebat liatur vellere; vel quia in abdito eamdem pluviam detinebat, quam nolebat est, tollatur, alii interpretati sunt, auferatur: alii vero, extollatur; unum verbum graecum sicut unicuique visum est, transferentes, quod ibi positum est, ἀνταναιρεθῆ. Sed qui dixerunt, tollatur, et qui dixerunt, auferatur, non usque adeo dissonant. Tollatur enim magis habet consuetudo ita dici, ut auferatur et non sit, quam ita ut altius elevetur; auferatur vero prorsus aliter intelligi non potest, nisi ut perdatur, hoc est, ut non sit: extollatur autem nihil nisi ut altius elevetur. Quod quidem cum in malo ponitur, superbiam solet significare; sicuti est: In tua sapientia noli extolli . In bono autem ad honorem pertinet ampliorem, velut cum aliquid elevatur; sicuti est: In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum . Hic ergo si auferatur dictum intellexerimus, quid erit donec auferatur luna,
Abbreviated transcription (Latin):
utsit unꝰ grex & uñ pastor: hic & a postolus: Dicoenĩ inquit xp̃mministrũ fuisse circuã
cisionis propter ueritatem dĩ ad confirmandas promissiones patrum, sic pluuia
descendit suꝑ uellus sicca adhucarea: Sed quoniam sequitur. gentes
autem supermiseri cordia glorificaredm̃: ut accedente tempore conplue¬
retur: quod ꝓproph&am dicit : populus quem non cognoui seruiuit mihi.
in obauditu auris obaudiuit mihi : Videmus iam gratia xpi siccam remansis
se gentem iudȩorum : totum que orbem terrarum in omnibus gentibus xpĩ ane
gratiae plenis nubibus conplui: Alio quippe uerbo eandem pluuiam signi ficauit
dicens. Guttȩ stillantes. non tam superuellus. sed suꝑterram : Quid est enim
aliut pluuia quamguttae stillantes: Ideo autem illam gentem uelleris nomine
significari puto. uel quia expolianda fuerat auctoritate doctrinȩ. sicut ouis expo¬

Expanded text:
ut sit uut sit ucisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Sic pluvia descendit super vellus, sicca adhuc area. Sed quoniam sequitur, Gentes autem super misericordia glorificare Deum ; ut accedente tempore compleretur quod per Prophetam dicit, Populus quem non cognovi servivit mihi: in obauditu auris obedivit mihi : videmus jam gratia Christi siccam remansi se gentem Judaeorum, totumque orbem terrarum in omnibus gentibus christianae gratiae plenis nubibus complui. Alio quippe verbo eamdem pluviam significavit, dicens, Guttae stillantes; non jam super vellus, sed super terram. Quid est enim aliud pluvia quam guttae stillantes? Ideo autem illam gentem velleris nomine significari puto, vel quia exspolianda fuerat auctoritate doctrinae, sicut ovis exspo
Abbreviated transcription (Latin):
eret᷑ area. Et it a factũ ẽ : Qđ significauit tã quã in area. in toto orbe t̃rarũ siccũ uellus
suisse priorẽ populũ isrł : Idem ipse ergoxp̃s descendit sic̃ pluuia inuellus. cũ adhac
area sic caess& : Vnde &iam dix̃ N sũ missus nisi ad oues quȩ perierant domꝰ isrł : Ibima¬
trẽ dequa formã serui acciperet. in qua hominib: apparer& elegit. ibi discipulos quib
hocidem p̃cepit dic̃s. inuiã gentiũ neabieritis. & inciuitates samaritanorũ ñ introi¬
eritis : Ite primũ ad ouesquȩ perier̃ domꝰ isrł : Cũ dicitite primũ ad illas: ostendit
& p̃eacũ iã ess& area conpluenda iturus eos &iã ad alias ouesquȩ ñ essent ex ueteripo¬
pulo isrł : Deqͥb: dicit. habeo alias oues. quȩ ñ s̃ de hoc ouili: O port& me & ipsas ad ducere

Expanded text:
eretur area; et ita factum est . Quod significavit, tanquam in area in toto orbe terrarum, siccum vellus eretur area; et ita factum est . Quod significavit, tanquam in area in toto orbe terrarum, siccum vellus fuisse priorem populum Israel. Idem ipse ergo Christus descendit sicut pluvia in vellus, cum adhuc area sicca esset; unde etiam dixit: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Ibi matrem de qua formam sehoc idem praecepit, dicens: In viam Gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne introieritis: ite primum ad oves quae perierunt domus Israel . Cum dicit, Ite primum ad illas, ostendit et postea, cum jam esset area compluenda, ituros eos etiam ad alias oves quae non essent ex veteri populo Israel, de quibus dicit: Habeo alias oves quae non sunt ex hoc ovili; oportet me et ipsas adducere,
Abbreviated transcription (Latin):
mortaliter : Et hoc est ecclesia quã ille antecessit ut ꝑmaner& antelunã primogenitus
ex mortuis : Sane quod ẽ ingrȩco. geneas geneon ⁊ non nulli interpr&ati sunt non gene¬
rationes. sed generationis generationum: Quia geneas ambiguus est casus ingraeco.
stutrum genitiuus singularis sit tes geneas. id est huius generationis. a natusatiuus plura¬
lis tas geneas id est has gͥnerationes : non euident̃ appar& : nisi quia merito sensus ille pre
amquã exponendo quid dixerit lunam secutus ad iunger&. generationis
Etdescendit sic̃ pluuia in uellus & sic̃guttȩ stellantes suꝑt̾rã: recoluit & ad¬
monuit illud qđ factũ ẽ ꝑiudicẽ gedeon: dexpo id habere in finẽ : Petit quippe ille s ignũ ad nõ
ut in area positũ solũ uellus c̃plueret᷑ & sic caess& area . Etrursũ solũ uellus siccũ esr&. Etẽ plu¬

Expanded text:
mortaliter. Et haec est Ecclesia quam ille antecessit, ut permaneret ante lunam, primogenitus mortaliter. Et haec est Ecclesia quam ille antecessit, ut permaneret ante lunam, primogenitus ex mortuis. Sane quod est in graeco γενεας γενεῶν, nonnulli interpretati sunt, non generationes, sed generationis generationum: quia γενεας ambiguus est casus in graeco, et utrum genitivus singularis sit τῆς γενεᾶς, id est, hujus generationis, an accusativus pluralis τὰς γενεάς, id est, has generationes, non evidenter apparet; nisi quia merito sensus ille praelatus est, ut tanquam exponendo quid dixerit lunam, secutus adjungeret, generationesEt descendet sicut pluvia in vellus, et sicut guttae stillantes super terrum. Recoluit et admonuit illud quod factum est per judicem Gedeon, de Christo id habere finem. Petiit quippe ille signum a Domino, ut in area positum solum vellus complueretur, et sicca esset area; et rursum solum vellus siccum esset, et complu
Abbreviated transcription (Latin):
in conuenienter accipi potest . ut qm̃ humiliato calumnatore sed & addexterã patris. hoc
sit ꝑmanere cũ sole Splendor enĩ ȩternȩ gloriae intellegitur filius tã quã solsit pat̃ : & splen¬
dorei filius : Sed sic istadici possunt deinuisibili substantia creatoris : ñ sicut deista uisili
creatura inqua sunt corpora caelestia. quo in lustrius eminet sol: dequo haec similitudo adhi¬
bitaẽ : sicut adhibit᷑ &iam deterrestrib:: petra leo agnus homo habens duos filios & ce¬
tera: Ergo humiliato calumniatore ꝑman& cũ sole. ⁊ qui auicto diabolo ꝑresurrectionẽ.
sed& ad dexterã patris. ubiiam non moritur : Et mors illi ultra ñ dominabit᷑ : Et hoc et ante
lunã tãquam primogenitus amortuis. precedens ec clesiam mortalium decessione. acsucces¬
sione transeuntẽ : Ips ae sunt generationes generationũ : Aut force quia generationes sunt
quibus generamur mortaliter : Generationes aut̃ generationũ quibus regeneramur in¬

Expanded text:
inconvenienter accipi potest, ut quod jam humiliato calumniatore sedet ad dexteram Patris, hoc sit permanere cum sole. Splendor enim aeternae gloriae intelligitur Filius ; tanquam sol sit Pater, et splendor ejus Filius ejus; sed sicut ista dici possunt de invisibili substantia Creatoris: non sicut de ista visibili creatura, in qua sunt corpora coelestia, quorum illustrius eminet sol, de quo haec similitudo adhibita est; sicut adhibetur etiam de terrestribus, petra, leo, agnus, homo habens duos filios, et caetera. Ergo humiliato calumniatore permanet cum sole; quia victo diabolo per resurrectionem, sedet ad dexteram Patris , ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Et hoc ante lunam, tanquam primogenitus a mortuis praecedens Ecclesiam, mortalium decessione ac successione transeuntem. Ipsae sunt generationes generationum. Aut forte quia generationes sunt, quibus generamur mortaliter; generationes autem generationum, quibus regeneramur im
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT SOLET SCRIPTURA PSALMORUM MYSTERIA INTITULIS PONERE:
et frontem psalmi sublimitatem sacramenti decorure. ut sciamus qui intraturi sumꝰ.
cumtaminiam suꝑ postem. quid intus agatur legerimus: uel cuius domussit. uel qui¬
mansit illius praedi possessor. Ita & in hoc psalmo scriptus ẽ titulus detitulo¬
N ab& enim infinem necorrumpas ipsidauid intituli in scriptionem. hocẽ qđ dixi
titulus detitulo.: Quaenam enimsit titulihuius inscriptio. quam corrum piu&at.
Euangelium nobis indicat.: Nam cum dñs crucifiger&ur titulus inscriptus ẽ apila¬
to. et positus rexiudeorum. tribus linguis. ebreu. greca. et latina. Quae linguae

Expanded text:
icut solet Scriptura Psalmorum mysteria in titulis ponere, et frontem Psalmi sublimitate sacramenti decorare, ut sciamus qui intraturi sumus, cum tanquam super postem quid intus agatur legerimus, vel cujus domus sit, vel quisnam sit illius praedii possessor: ita et in hoc psalmo scriptus est titulus de titulo. Habet enim, In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem. Hoc est quod dixi, titulus de titulo. Quaenam enim sit tituli hujus inscriptio quam corrumpi vetat, Evangelium nobis indicat. Nam cum Dominus crucifigeretur, titulus inscriptus est a Pilato et positus, Rex Judaeorum, tribus linguis hebraea, graeca, et latina : quae linguae
Abbreviated transcription (Latin):
sidebat. Et propter quod amplius possidendum sperabat. Iturus
auirtutibus inuirtutẽ: Ergo fr̃sad hoc nobis ualent haec omnia ut
dm̃ gratis diligamus.: In illo semper speremus. Nec hominem net dia¬
bolum timeamus. nec ille Nec ille facit aliquid nisi quantũ permittitur:
Permitti adnihil potest. nisi quod uobis prodest. Tolerem us malos
simus boni: quia etnos fuimus mali.: pronihilo saluos faciet ds̃om̃s
de quibus desperare non audemus : Ergo denemine desperemus : proom¬
nibus quos patimur oremus : adõnumquam recedamus.. Patrimoni
ibi munerator. ubiq: uiui ficator: Et uitae dator . non alterius uitae.
sed illius de quo dictumẽ. Ego sum uia etueritas. etuita.: Vt et hoͥc
in lumine fidaei. ibi inlumine speciei. tam quam in lumine uiuentiũ
inconspectudnĩ placeamus conuersi ad dnm̃.¬

Expanded text:
sidebat, et propter quod amplius possidendum sperabat iturus sidebat, et propter quod amplius possidendum sperabat iturus a virtutibus in virtutem! Ergo, fratres, ad hoc nobis valeant haec omnia, ut Deum gratis diligamus, in illo speremus semper, nec hominem, nec diabolum timeamus. Nec ille, nec iste facit aliquid, nisi quando permittitur: permitti ad nihilum potest, nisi quod nobis prodest. Toleremus malos, simus boni, quia et nos fuimus mali. Pro nihilo salvos faciet Deus omnes, de quibus desperare audemus. Ergo de nemine desperemus, pro omnibus quos patimur oremus, a Deo nunquam recedamus. Patrimoniumibi munerator, ubique vivificator et vitae dator; non alterius vitae, sed illius de qua dictum est, Ego sum via et veritas et vita : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus. IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
quia gratis colebat. nonideo quiatanta acceperat . Et amissisomnibus
talisest. quia illum qui dederat omnia non amisit. Dñs inquit dedit¬
dñs abstulit. sicut dño placuit ita factum ẽ : Sit nomen dñi benedictum :
Uulnere etiam pertussus a capite usq ad pedes . Integertamen intus.
Respondit temptatrici delumine uiuentium: delumine cordis sui:
Locutaes tam quam una ex insipientibus mulieribus. Id est tam quã
a. quae non habet lumen uiuentium. Lumenen
entia : Et tenebre insipientium stultitia ẽ: Locutaes. tamquam una
ex insipientibus mulieribus : Carnem meam uides : lumen cordis mei
non uides: Poterat illa tuncuirum amplius amare si pulchritudi¬
nem interiorem nosset inspicere : ubi ille pulcher erat coram oculis
dĩ. quia in illo erantuota. quaeredderet laudisdõ. Quomodo illud
patrimonium non inuaserat in imicus . quam in tegrum erat quod pos¬

Expanded text:
quia gratis Deum colebat, non ideo quia tanta acceperat; et amissis omnibus quia gratis Deum colebat, non ideo quia tanta acceperat; et amissis omnibus talis est, quia illum qui dederat omnia non amisit: Dominus deditnus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Vulnere etiam percussus a capite usque ad pedes, integer tamen intus, respondit tentatrici, de lumine viventium, de lumine cordis sui: Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus , id est, tanquam ea quae non habet lumen viventium. Lumen enim viventium sapientia, et tenebrae insipientium stultitia est. Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus: carnem meam vides, lumen cordis mei non vides. Poterat enim illa tunc virum amplius amare, si pulchritudinem interiorem nosset, et inspiceret ubi ille pulcher erat coram oculis Dei: quia in illo erant vota, quae redderet laudis Deo. Quomodo illud patrimonium non invaserat inimicus! Quam integrum erat quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
domus: hoc obicit. quia ldeo colitdm̃ : quõ dedit illi haec omnia: Num¬
quid iob ait gratis colitdm̃ : hocenim erat uerbum. hoclumen uiuentu
ut gratis coleretdm̃.: Dsuidebat incorde serui sui cultum suum gra¬
tuitum placebat enim illud cor in conspectu dni in lumine uiuentiũ:
Diabolum latebat qui a intenebris erat. Admisit ds̃ temptatorem.
Non utipse nosset quod nouerat . sed ut nobis noscendum et imitandum
p̃beret : Num quidenim sitemptator non admitteretur : Videremꝰ
nos ipsi in iob quod deberemus et uellemus imitari:: Ad missus ẽ
temptator. abstulit omnia. Remansit ille solus a facultatibus solus
a familia solus afiliis plenus dõ : Vxorsane relicta erat : miseri cordẽ
putatis diabolum quiei reliquit uxorem: Nouerat perquem decepe¬
rat adam. suamreliquerat adiutricem: Non mariti consolatricem Ille
ergo plenus dõ in quo uota erant quaeredderet laudis . Vt ostenderet

Expanded text:
domus, hoc objicit quia ideo colit Deum, quoniam dedit illi haec omnia: Numdomus, hoc objicit quia ideo colit Deum, quoniam dedit illi haec omnia: Numquid Job gratis colit Deum? Hoc enim erat verum lumen, hoc lumen viventium, ut gratis coleret Deum. Deus videbat in corde servi sui cultum suum gratuitum. Placebat enim illud cor in conspectu Domini, in lumine viventium: diabolum latebat, quia in tenebris erat. Admisit Deus tentatorem, non ut ipse nosset quod noverat, sed ut nobis noscendum et imitandum praeberet. Numquid enim si tentator non admitteretur, videremus nos ipsi in Job quod deberemus et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulit omnia, remansit ille solus a facultatibus, solus a familia, solus a filiis, plenus Deo. Uxor sane relicta erat. Misericordem putatis diabolum, qui ei reliquit uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redderet laudis, ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
nia cetera potest tibi auferre inimicus inuito: hocauferre non potest
oculos meos a lacrimis et pedes meos alapsu. Ut placeam coram dõ in lu¬
mine uiuentium. Merito non place t filiis alienis longe factis ascĩs:
Quianon habent lumen uiuentium Vnde uideant quod dõ placet.
Lumen uiuentium ẽ lumen in mortalium. lumen scõrum. Qui non ẽ
intenebris. placet inlumine uiuentium: Adtenditur homo et ea¬
Adtenditur homo etea
quae ipsius sunt. Nemoscit qualis ẽ ds̃  Uide qualisẽ .⁊ Aliquando
et ipsum diabolum latet. Nisi temptet non inuenit. sicut deisto uiro.
quem modo commemoraui .: Nouerat eum ds̃. etei testimonium perhibe¬
bat : Diabolus eum non nouerat. Etideo dixerat. Num quid iob gra¬
tis colitdm̃ :: Vide quo prouocat inimicus: ibi perfectio ẽ : Vide quid
obicit inimicus.. Videbat hominem dõ seruientem : In omnibus obsequen¬
tem: Omnia operantem benae. Et quia diueserat. et felicissima

Expanded text:
lla caetera potest tibi auferre inimicus invito, hoc auferre non potest lla caetera potest tibi auferre inimicus invito, hoc auferre non potest oculos meos a lacrymis, et pedes meos de lapsu; ut placeam corum Deo in lumine viventium. Merito non placet filiis alienis longe factis a sanctis, quia non habent lumen viventium, unde videant quod Deo placet. Lumen viventium est lumen immortalium, lumen sanctorum. Qui non est in tenebris, placet in lumine viventium. Attenditur homo et ea quae ipsius sunt, nemo scit qualis est: Deus videt qualis est. Aliquando et ipsum diabolum latet; nisi tentet, non invenit sicut de isto viro quem modo commemoravi. Noverat eum Deus, et ei testimonium perhibebat: diabolus eum non noverat, et ideo dixerat, Numquid Job gratis colit Deum Videte quo provocat inimicus: ibi perfectio est. Videtequid objicit inimicus. Videbat hominem Deo servientem, in omnibus obsequentem, omnia bene operantem; et quia dives erat et felicissima
Abbreviated transcription (Latin):
redes: Neq hoc paulatim. sed cateruatim. Vno ictu uno inpetu. U tom¬
nia subito nuntiarentur. Ablatis omnibus solus remansit iob: sed in illo
erant uota laudis quaeredderetdõ : In illo plane erat artha sci pectoris.¬
furdiabolus non inuaserat. plenus erat unde sacrificaret. Audi
quae habebat. dudi quae protulit.
Dñs dedit dñs abstulit . sic̃
dño placuit lta factum ẽ : sit nomen dnĩ benedictum: Odiuitiae
interiores quo furnon accedit. Ipsedederat dr̃ unde accipiebat:
Ipseditauerat. unde illi offerebat. quod amabat : laudem atequȩ¬
rit ds̃. confessionemtuam querit ds̃: Sed de agro aliquid daturus es :
Ipse pluit ut haberes. dearea daturuses aliquid. ipse instituit quod
daturus es: Quiddaturuses quod ab illo non accepisti: Qquid enim
habes quod non accepisti: sed cordedareuis. Ipsededit fidem. Ipsede
dit caritatem. hoc prolaturus. hoc sacrificaturus es: Sed plane illa om¬

Expanded text:
redes; neque hoc paulatim, sed catervatim, uno ictu, uno impetu, ut omredes; neque hoc paulatim, sed catervatim, uno ictu, uno impetu, ut omnia subito nuntiarentur. Ablatis omnibus solus remansit Job; sed in illo erant vota laudis quae redderet Deo, in illo plane erant: arcam sancti pectorisfur diabolus non invaserat, plenus erat unde sacrificaret. Audi quae habebat, audi quae protulit: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domino benedictum . O divitiae interiores, quo fur non accedit! Ipse dederat Deus unde accipiebat; ipse ditaverat, unde illi offerebat quod amabat. Laudem a te quaerit Deus, confessionem tuam quaerit Deus. Sed de agro tuo aliquid daturus es? Ipse pluit ut haberes. De arca daturus es aliquid? Ipse instituit quod datarus es. Quid datarus es quod ab illo non accepisti? Quid enim habes quod non accepisti ? De corde dabis? Ipse dedit fidem, spem et charitatem: hoc prolaturus, hoc sacrificaturus es. Sed plane omnia i
Abbreviated transcription (Latin):
reddatis: Anforte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquan¬
do: Nihiltale afferas. Inteẽ quod uoueas etreddas. De cordis ara
ofer laudis incensum: decellario bonae conscientia
Sreddas laudationes dõ. Cuius laudes: Quid enim prestitit : Quõ eru¬
isti animam meam demorte. Ipsa est illa uita quam enuntiatilli. ds̃uitã
meam enuntiauitibi. Qui enim eram mortuus: ꝑ meipsum eram mortu¬
quia incorde indusumest. Merito dicitur in illa superiora fiducia qͥd
facietmihi homo : Seuiathomo permittatur saeuirae. permittatur ef¬
ficere quod conatur: Quid est ablaturus: aurum. argentum. pecora
seruos. ancillas. fundos domos auferat omnia : Numquid aufferet
uota quae inme sunt quaereddam laudesdõ: permissusẽ temptare
temptator scm̃ uirum iob Uno puncto temporis abstulit omnia: Qui¬
quid facultatum habuerit ademit. Abstulit hereditatem. Interfecit he¬

Expanded text:
reddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquanreddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquando? Nihil tale offeras: in te est quod voveas et reddas. De cordis arca profer laudis incensum, de cellario bonae conscientiaereddas laudis Deo. Cujus laudis? Quid enim tibi praestitit? Quoniam eruisti animam meam de morte. Ipsa est illa vita quam enuntiat illi: Deus, vitam meam enuntiavi tibi. Quid enim eram? Mortuus. Per meipsum eram mortuquia in corde inclusum est. Merito dicitur in illa superiore fiducia, Quid faciat mihi homo? Saeviat homo, permittatur saevire, permittatur efficere quod conatur: quid est ablaturus? Aurum, argentum, pecora, servos, ancillas, fundos, domos; auferat omnia: numquid aufert vota quae in me sunt, quae reddam laudis Deo? Permissus est tentare tentator sanctum virum Job: uno puncto temporis abstulit omnia, quidquid facultatum habuerat ademit, abstulit haereditatem, interfecit hae
Abbreviated transcription (Latin):
uita ista. deceteris temporalibus rebus.: Et quiddeillis scriptura dixit.¬
dnm̃ non in uocauerunt.: Ideo quid sequitur : Ibi timuerunt timor
ubi nonerattimor.: Quid est ubi nonerattimor : Neillis subtraheret᷑
petunia. Nealiquid indomo eorum minus fieret: Postremo nemi¬
nus annorum haberent in hacuita : quam sibi sperabant : Uerum ibi
trepidauerunt. ubi nonerattimor: Quales illi iudaei. sidimiserimus
eum uiuere : Venient romani etauferent a nobis et locum etgentem:
Sibi timuerunt timore. ubi nonerattimor: Ecce sciui quõ dĩm̃s estu:
Magnaediuitiae cordis. magnum lumen oculis interioris. magna fi¬
ducia securitatis. Et cesciui quõ dĩ meus estu.: Indõ laud abo sermonẽ
indõ laudabo uerbum. indõ speraui. nontimebo quid faciatmihi homo
SLam ipseẽ sensus qui superiusẽ repetitus. In me sunt ds̃ uota quaered¬
dam. laudes tibi: Nouete etreddite dnõ dõ urõ . : Quiduoueatis quid

Expanded text:
vita ista, de caeteris temporalibus rebus: et quid de illis Scriptura? Domivita ista, de caeteris temporalibus rebus: et quid de illis Scriptura? Dominum non invocaverunt. Ideo quid sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor . Quid est, ubi non erat timor? Ne illis subtraheretur pecunia, ne aliquid in domo eorum minus fieret; postremo ne minus annorum haberent in hac vita, quam sibi sperabant: verum ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quales fuerunt illi Judaei: Si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et auferent a nobis et locum et gentem . Ibi timuerunt timore ubi non erat timor. Ecce scivi, quoniam Deus meus es tu. Magnae divitiae cordis, magnum lumen oculi interioris, magna fiducia securitatis! Ecce scivi quoniam Deus meus es tu. 18. vers. 11. In Deo laudabo verbum, 12. In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi. Vovete, et reddite Domino Deo vestro . Quid voveatis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
amplius dilecti sunt: Probatas multa casta coniugia calamitatibus marito¬
rum : Nec aliud amare quam maritẽrum putarentur . non solum deseruerunt :
sed amplius obsecute sunt : Siergo maritus carnalis gratisdiligitur. si castedi¬
ligitur : Etuxor carnalis gratisdiligitur . sic astediligitur : Dsquomodo
diligendusẽ. uerus etuerax anime maritus ad prolem sempiternae uitae fe¬
cundans. Etsteriles nos noneẽ permittens : . Iulumergo sicdiligamus. utali¬
ud preter ipsum nondiligatur.: Et sit in nobis quod diximus quod cantabi¬
mus quia ethic uoxnrã est. Inquacumq die inuoca uerote. etcesciui. quõ
ds̃ meus estu. Hocest inuocaredm̃ gratis inuocare: Pro indedequibus dam
quid dictumẽ. dnm̃ non inuocauerunt.: quasi dnm̃ sibi inuocare uidebantur
Et petebant eum dehereditatibus. deamplianda pecunia. deprolonganda

Expanded text:
amplius dilecti sunt? Probata sunt multa casta conjugia calamitatibus maritoamplius dilecti sunt? Probata sunt multa casta conjugia calamitatibus maritorum: ne aliud amare quam maritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed amplius obsecutae sunt. Si ergo maritus carnalis gratis diligitur, si caste diligitur; et uxor carnalis gratis diligitur, si caste diligitur: Deus quomodo diligendus est, verus et verax animae maritus ad prolem sempiternae vitae fecundans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic diligamus, ut aliud praeter ipsum non diligatur; et fit in nobis quod diximus, quod cantavimus, quia et hic vox nostra est: In quacumque die invocavero te, ecce scivi quoniam Deus meus es tu. Hoc est invocare Deum, gratis invocare. Proinde de quibusdam quid dictum est? Dominum non invocaverunt. Quasi Dominum sibi invocare videbantur; et petebant eum de haereditatibus, de amplianda pecunia, de prolonganda
Abbreviated transcription (Latin):
me diligetur a patremeo. et ego diligam illum.: Quid illi ergodabis
Ostendam meipsum illi: Sinonamas. parumẽ. Siamas. si suspiras : sigra¬
tis coliseum: a quo gratis emptuses: Nonenim eum promerueras utte
redimeret: Si consideras intebeneficis eius: suspiras et inquietum cor¬
habes desiderio eius: Noli extraaliquid abeo querere. Ipsetibi sufficiet
quantum libet sisauarus. sufficittibi ds̃.: Etenim a uaritia terram que¬
rebat possideretotam. adde ettaelum. Plusẽ qui fecit caelum etterram.:
Dicamus fratres in istis humanis coniugiis considerate castum cor quale
sit addm̃: Certe humana coniugia sunt Nondiligit uxorem suam qui prop¬
ter dotem illam diligit. Non maritum castediligit. quae propterea dili¬
git. quia aliquid donauit. autquia multum donauit. donauit et diues ma¬
ritus. et pauper factus maritusẽ : Quam multi proscripti a castis uxorib

Expanded text:
me, diligetur a Patre meo, et ego diligam illume, diligetur a Patre meo, et ego diligam illuostendam meipsum illi . Si non amas, parum est: si amas, si suspiras, si gratis colis eum a quo gratis emptus es, non enim eum promerueras ut te redimeret, si consideratis in te beneficiis ejus suspiras, et inquietum habes cor desiderio ejus; noli extra eum aliquid ab eo quaerere, ipse tibi sufficit. Quantumlibet sis avarus, sufficit tibi Deus. Etenim avaritia terram quaerebat possidere totam, adde et coelum: plus est qui fecit coelum et terram. Dicam, fratres: in istis humanis conjugiis considerate cor castum quale sit ad Deum. Certe humana conjugia sunt: non diligit uxorem suam, qui propter dotem illam diligit; non maritum caste diligit, quae propterea diligit, quia aliquid donavit, aut quia multum donavit. Et dives maritus, et pauper factus maritus est. Quam multi proscripti, a castis uxoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt populum cuihaec sunt. sed qui dixeruntł filii alieni. quo¬
rum os locutumẽ uanitatem.: Tuquiddicis : Beatus populus cuius
dñs ds̃ ipsius. : Tulit omnia demedio cetera quaedat ds̃. et dedit ipsũ
dm̃: Omnia quippe illa fratres quae com memorarunt filii alieni
ds̃ dat. sed et alienis dat. sed etmalisdat. sed etblas phemis dat. Qui
aliquando dat. aliquando nondat : bonus tamen seruat seipsum:
malis autem ignem sempiternum.: Estergo malum quod nondat bo¬
nis. Et estbonum quod nondat malis.: Sunt quaedam media etbona
etmala quaedatbonis et malis .: Nosergo dm̃ habemus fratres pure
atq caste. Nonẽ castum cor sidm̃ ad mertedem colit. Quidergo de
quem colimus ipsenobis merceserit. quiaui debimus eum sicuti ẽ
adtende qui amertedem consequeris.: Amatoribus suis Dñs nr̃ ihs̃¬
xp̃s quiddicit: Quidiligitme mandatamea custodit. Et quidiligit

Expanded text:
dixerunt populum cui haec sunt. Sed qui dixerunt? Filii alieni, quodixerunt populum cui haec sunt. Sed qui dixerunt? Filii alieni, quorum os locutum est vanitatem. Tu quid dicis? Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius . Tulit omnia de medio caetera quae dat Deus, et dedit ipsum Deum. Omnia quippe illa, fratres, quae commemorarunt filii alieni, Deus dat; sed et alienis dat, sed et malis dat, sed et blasphemis dat, qui aliquando dat, aliquando non dat: bonis tamen servat seipsum, malis autem ignem sempiternum. Est ergo malum quod non dat bonis, et est bonum quod non dat malis: sunt quaedam media, et bona et mala, quae dat et bonis et malis. 17. Nos ergo Deum amemus, fratres, pure et caste. Non est castum cor, si Deum ad mercedem colit. Quid ergo? mquem colimus. Ipse nobis merces erit, quia videbimus eum sicuti est . Attende quia mercedem consequeris. Amatoribus suis Dominus nos Qui diligit me, inquit, mandata mea custodit. Et qui diligit
Abbreviated transcription (Latin):
sciui quia ds̃ meus estu: Magna scientia: nonait. sciui quiads̃ es. sed
qui a dr̃ meus estu. tuus enimẽ : cumtibi subuenit. Tuus ẽ cumtu ab
illo alienus nones. Vndedicitur. beatus populus cuius edñs ds̃ ipsi¬
us.: Quarecuius est : Cuius enim non est : Omnium quidem ds̃ est.
Sed eorum propriae ds̃dicitur. qui eum diligunt. qui eumtenent
Qui illum possident qui illum incolunt. Tam quam dedomo ipsius
magnaesunt familiaeeius: redempti magnosanguine unici filii:
quantum dedit nobis dr̃ ut ipsius essemus : Et ipsesit nr̃ : Atuero
alienigenae longe facti a scĩs. filii alieni sunt . Uidete quid de ilt
tem describit p̃sentis saeculi. inqua errantes homines. Et eam pro
magno habentes. felicitatem ueram sempiternamq: non quȩrunt :
Indeergo isti filui alieni. non filiidĩ. Quorum filiae eorum sicutno¬
Cellaria eorum plena. Eructantia ex hoc in hoc. boues eorum crassi.¬

Expanded text:
scivi quoniam Deus meus es tu. Magna scientia! Non ait, Scivi quia Deus es; sed, scivi quoniam Deus meus es tu. Magna scientia! Non ait, Scivi quia Deus es; sed, quia Deus meus es tu. Tuus est enim, cum tibi subvenit; tuus est, cum tu ab illo alienus non es. Unde dicitur: Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius. Quare, cujus est? cujus enim non est? Omnium quidem Deus est: sed eorum Deus proprie dicitur, qui eum diligunt, qui eum tenent, qui illum possident, qui illum colunt; tanquam de domo ipsius, magna sunt familia ejus, redempti magno sanguine unici Filii. Quantum dedit nobis Deus, ut ipsius essemus et ipse sit noster! At vero alienigenae longe facti a sanctis, filii alieni sunt. Videte quid de illitem describit praesentis saeculi, in qua errantes homines et eam pro magno habentes, felicitatem veram sempiternamque non quaerunt. Inde ergo isti filii alieni, non filii Dei: Quorum filii eorum, incellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecun