comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃msllle fes ẽ homo ĩmortał. ut ñ poss&
mori si ñ peccaret. moreret᷑ aut̃ si pecca¬
ret. filii uͭ resurrectionis. nec poter̃t ultͣ
peccare nec mori. Caro nr̃a ñ t̃ce egebit.
refectione ciboꝵ. qr tc̃ nulla pot̾it ẽe defec¬
tio. Caro i ade añ pecẽm ita inmortalis
c̾ata ẽ. ut ꝑ alimoniã adiuta. ẽet mortis
& doloris expers. Sic gͥ ĩmortalis & incor¬
ruptibilis condita ẽ caro hõis. ut suam
inmortalitatẽ & incorruptionẽ. ꝑ obser¬
uantiam mandatoꝵ dei custodiret.
In quibꝰ mandatis ħ continebat᷑. ut de
illis lignis ꝯcessis manducaret. & ab int̾¬
dicto abstineret. ꝑ hoꝵ eduliũ. immor¬
talitatis dona conseruaret. donee corꝑ¬
alibꝰ incrementis ꝑductus ad etatem
qͦ conditori placeret. multiplicata ꝓ ge¬
nie ipso iubente sumet deligno uite.
quo ꝑfecte inmortał fẽs. cibi alim̃ta¬

Expanded text:
s est homo immortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut per alimoniam adjuta esset mortis et doloris expers. Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalibus incrementis perductus ad aetatem quae Conditori placeret, multiplicata progenie ipso jubente sumeret de ligno vitae, quo perfecte immortalis factus, cibi alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
moriẽdie necessitas. In t̾tio statu habebit
posse ñ mori. ⁊ ñ posse mori. qr ad illum
statũ ꝑtinet moriendi impossibilitas.
ꝙ ex gr̃a erit non exnat᷑a ¶In pͥmo sta¬
tu. fuit corpꝰ hõis aĩale .i. egens alimo
ꝙ adhuc erat aĩale̾ ñ sp̃uale. ꝙ egebat
cibis. ut ꝑ aĩam uiu̾et. factus ẽ gͦ in
sustñtam̃ta ciboꝵ. & tc̃ erat mortale¬

Expanded text:
moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimonquod adhuc erat animale, non spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. Factus est ergo in sustentamenta cibo
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ ꝑꝑ pecc̃m. s mortuũ̃. Illud u añ
pecc̃m mortale & inmortale erat. qr
pot̾at mori & ñ mori. Aliud ẽ autem
ñ posse mori: aliud posse ñ mori. Ideo
tuũ. ꝙ ñ fieret nͥ peccasset. Animale u
ñ ẽ hoc corpꝰ. sicut pͥmi hõis fuit. s iã
det̾ius est. Habet enĩ necessitatem mo¬
hõis añ pecc̃m mortale & ĩ mortale
fuit. s ñ qualit̾ fiet in resurrectione:
e hoc eo beda suꝑ genes ait. Non ẽ c̃aͦn¬
du. añ pecc̃m ita fiusse mortua corꝑa. sic̃
conditione nature. an ex gr̃e benefi
olst Nic queri cum homo cio.¬
pͥmꝰ mortale & inmortale corpꝰ hũit
utrũ ex conditione nat᷑e ip̃iꝰ corꝑis hu̾it
utrũq. an alt̾m bñficiũ ẽẽt gr̃e .s. ĩ morta
litas.i. posse non mori. Ad ꝙ dici pͣ: qͥa

Expanded text:
er peccatum, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non mori. Ideo tuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem mohominis ante peccatum mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, sicconditione naturae, an gratiae beneficio. Solet hic quaeri, cum homo primus mortale et immortale corpus habuerit, utrum ex conditione naturae ipsius corporis habuerit utrumque; at, posse non mori. Ad quod dici potest quia
Abbreviated transcription (Latin):
parte corꝑis uiri.s de latere eiꝰ forma¬
ta ẽsut ostñdet᷑. qr in consortiũ c̾abat᷑ di¬
lectiõis. ne forte si fuisset de capite fc̃a.
iuro ad dnacionẽ uid̾etur p̃ferenda.
cia. nec de capite. nec de pedibꝰ s de la¬
tere fuerat ꝓduc̃nda. ut iuxta se ponen¬
dam cognosc̾et. quam de suo latere
sumptam didicisset. Quare dormien¬
ti & ñ uigilanti costa subtẽta est.
costa. de qua mulier in aduitorium
in eo sensisse penã monstraret᷑. & diuine
simul potntie opus mirabile ꝓbaretur.
quȩ hominis dormientis latus aꝑuit.
nec eum tñ a quiete soporis excitauit.
tum ẽ. Quia sic̃ mulier de latere uiri
dormientis formata ẽ: ita eccła exsacra
qͥbus redimim᷑ a penis. atq ablumur
aculpis. Qͦd de illa costa sine adctita¬
olet &̾ sic̃ .u. panes in se multiplicati
one rei extͥnsece facta sit mulier. qđ
lier fc̃a deb̾et dici. de qͦ płes accepisset
sub̃e partes. Nestat ꝙͥ ut de sola ipsius
coste sub̃a. sine omni extͥnseco additam¬

Expanded text:
te corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, viro ad dominationem videretur praeferenda; cia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didicisset. 4. Quare dormienti et non vigilanti costa subtracta est.costa, de qua mulier in adjutorium in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit.  5. Quia sicut mulier de latere viri dormientis formata est, ita Ecclesia ex sacrae et aqua, quibus redimimur a poenis atque abluimur a culpis. 5. Quod de illa costa sine extrinsicut quinque panes in se multiplicati one rei extrinsecae facta sit mulier; quolier facta deberet dici, de quo plures accepisset substantiae partes. Restat ergo ut de sola ipsius costae substantia sine omni extrinseco additam
Abbreviated transcription (Latin):
an inpassibilis. Det̾mĩo ⁊̃ feriors uiter
& de tnsitu ad suꝑiorem. de mͦ ꝓpagati¬
onis filioꝵ. & alia multa. que ñ inutili¬
quamur. de qualitate eius scd̾m corpꝰ
& mͦ ꝓpagationis filioꝵ. & de aliis qͥbꝰd̾a

Expanded text:
erioris vitae, et transitu ad superiorem; de modo propagationis filiorum, et alia multa, quae non inutiliquamur, de qualitate ejus secundum corpus et modo propagationis filiorum, et de aliis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
cãs. qr ñ erat in rerũ causis seminalibus
oꝑantes. qr in rerũ causis nͣlibꝰ erat. ut
ita posset fieri. Quod homo extra pa¬
radysum c̾atus in paradyso sit posit.
& quare ita factum sit.
o M INE a autem ita formatum
tulit ds. ut scͥptura docet & posuit¬

Expanded text:
non erat in rerum causis seminalibus operantes, quia in rerum causis naturalibus erat ut ita posset fieri . 5. Quod homo extra paradisum creatus, in paradiso sit positus; et quare ita factum sit. Hominem autem ita formatum tulit Deus, ut Scriptura docet,
Abbreviated transcription (Latin):
bitꝰ rem tetigit: ꝗͣsi ñ ꝓhibitꝰ tetigiss&.
nͨ peccasset nͨ penã sensisset. Si u uenenosã
ħ̾bam ꝓhibitꝰ tetigis. pẽna seq̃r & si ne¬
obest. sic̃ aliena peccunia. ĩo phibito ẽ
tret᷑sic̃ pͥmꝰ homo are bona ꝓhibitus.
penam incurrit. ut ñ exre mala. s ex
inobedientia pena ẽẽ monstret᷑. sic̃ ex
obȩdientia palma.¬

Expanded text:
bitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si neobest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est Sicut primus homo, a re bona prohibitus, penam incurrit, ut non ex re mala, sed ex inobedientia pena esset monstraretur, sic ex obedientia palma
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt cause causar̃sũq unũ sit di¬
uina potentia. & dispõitio. siue uolun¬
effectus diuersos. plurałr dic̃ aug̃. pͥmor
diales causas om̃ium rerũ in deo ẽe in¬
ducens similitudinẽ artificis in cꝰ dispo¬
sitione ẽ qͣł futura sit archa. Ita & in
deo uniꝰcꝰq rei fut᷑e. causa p̾cessit. Inca¬
turis uͦ quarũda rerum. s ñ oĩum cãe
sunt. ut ait aug̃. qr inseruit ds semina
de hac arbore tał fructus. & hmͦi. Et he¬

Expanded text:
divina potentia, dispositio sive voluneffectus diversos pluraliter dicit Aug. causas primordiales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In creaturis vero quarumdam rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus seminalranum, de hac arbore talis fructus et h
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ ã ꝑͣdysus locał & corꝑał. in qͦ homo
locatus ẽ. Tres i gn̾ales de ꝑͣdyso sentñtie
st̃. Una eoꝵ qui corꝑałr intelligi uolu̾t
fateor. ut hõ incorꝑali ꝑ adyso sit põitus.
qͥ ab illo pͥncipio plantatꝰ accipi pot̃. qͦ
omẽm t̾ram remotis aqͥs. ħbas & ligna
ꝓduc̾e iussit. qui & si p̾sentis eccłe. ł fut᷑e
tipum tenet. ad litt̾am tñ intellignͣdu
ẽ eẽ locũ amenissimũ. fructuosis arbo¬
ribꝰ magnũ. & magno fonte fecundu.
Qđ ã dñis a pͥncipio: antiq̃ tnslatio dic̃.
ad orientem. Uñ uolũt in orientali ꝑͣte
ẽẽ ꝑͣdysũ. longo int iacnͣte spacio ł ma¬
ris ł t̾re. a regiõibꝰ quas incolunt hõieᷤ
sec̾tũ. &. in alto sitũ. usq ad lunarẽ cͥcu¬
lum ꝑtingntẽ Nñ nͨ aque diluini illuc
gnis. int̾ q̃ unũ erat ꝙ uocatũ ẽ lignũ

Expanded text:
homo locatus est. Tres enim generales de paradiso sententiae sunt. Una eorum qui corporaliter intelligi volunt fateor, ut homo in corporali paradiso sit positus, qui ab illo principio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum pertingentem, unde nec aquae diluvii illuc nter quae unum erat quod vocatum est lignum
Abbreviated transcription (Latin):
dnr pͥme. qͦ .s. ex eis pueniunt. Ideo etĩa
pͥmordiales dnr. qr in pͥma rerũ condi¬
tione. rebus a do insite sunt. & sic̃ cͤat᷑e
mutabiles sunt. ita & he cause muta¬
ri possunt. Que aut̃ ĩmutabili dõ c̃a

Expanded text:
et quae ex eis proveniunt. Ideo etiam primordiales dicuntur, quia in prima rerum conditione rebus a Deo insitae sunt. Et sicut creaturae mutabiles sunt, ita et hae causae mutari possunt; quae autem in immutabili
Abbreviated transcription (Latin):
iusti uel iniusti.
Inqua etate deus hominẽ fecerit.
oLet: & queri. utrũ ds̃ hoĩem re¬
pente inuirili etate fec̾it. aut ꝑfi¬
ciendo. & etates augendo. sic̃nẽ informat
in matͥs utero Aug̃ suꝑ genes dic̃. qͦd
adam inuirili etate ꝯtinuo fc̃s ẽ. & ħ .s.

Expanded text:
usti vel injusti. 4. In qua aetate Deus hominem fecerit. Solet etiam quaeri utrum Deus hominem repente in virili aetate fecerit, an perficiendo et aetates augendo, sicut nunc format in matris utero. August., super Genes., dicit quod Adam in virili aetate continuo factus est; et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qͥde corꝑis ẽ simplex. sine cõꝑatione
Que ideo simplex ar respectu corꝑis. qr
mole ñ diffundit᷑ ꝑ spaciũ loci. s in
uno qͦ corꝑe. & in toto. tota ẽ. & in
qͣlibet parte eiꝰ tota ẽ. & ideo cũ fit
aliqͥd inq̃uis exigua particła corꝑis
ꝙ sentiat anima. quamuis ñ fiat in to¬
to corꝑe. illa tñ tota sentit. qr totam
ñ latet. S tñ nec in ipsa anima uera sim¬
plicitas est. Cũ enĩ aliud sit artificiosũ
ẽẽ. aliud inhertem. aliud acutũ. aliud
memorem. aliud cupiditas. aliud timor
aliud letitia. aliud tͥstina. possiniq ħ
igis. alia minus. Manifestũ ẽ ñ simpli¬
cem. s młtiplicem naturã ẽẽ. Nicħ enĩ
simplex mutabile ẽ. om̃is autem c̾at᷑a
mutabił est. Nulla e c̾atura uere sim¬
plex ẽ. ds̃ uͦ & si multiplicit᷑ dicatur.
uere tñ.⁊ sũme simplex ẽ. Dicit᷑ enim
magnꝰ. bonꝰ. sapiens. beatꝰ. uerus. & qͥc¬
ẽẽ ⁊ aliud magnũ. aut sapientẽ. aut

Expanded text:
quidem corporis est simplex; sine comparationquae ideo simplex dicitur respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est. Et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud lgis et alia minus; manifestum est non simplicem, sed multiplicem esse naturam. Nihil enim simplex mutabile est; omnis vero creatura mutabilis est. Nulla igitur creatura vere simplex est. Deus vero, etsi multipliciter dicavere tamen et summe simplex est, dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quiesse, et aliud magnum, aut sapientem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾nit᷑. sub̃am dĩ sine ulla sui cõmutõe
mutabilia facientẽ. & sine ullo  tꝑali
motu. temꝑalia c̾antem. intueri & nos¬
se. licet sit difficile. oportet. Here gͦ ac
ꝓpͥe incõmitabił est sola diuinit᷑as ẽẽn¬
tia. que sñ sui mutatõe. cunctas condi¬
dit naturas. Hic de Simplicitate.
Ia de m q Sola ꝓpͥe acuere
simplex ẽ. uͭ nͥ p᷑artiũ. nͨ accid̾ntiũ.
seu qͣrũlibet formarũ. ulla c̃ diu̾sitas.
siuie uariatio. ł multitudo. Ut autem
scias qͦmͦ simplex sit illa sub̃a. ut te do
nullo mͦ uere simplex. & pͥmo de corꝑ¬
ali. pꝰea de sꝑuali creatura. Hic de cor¬
ut sit ibi alia pars maior. alia minor.
aliud color. aliud figura. pͭ enĩ & mi¬
lor. & eađ figura. & colore mutato.
manere eadem figura. & eađ magͥto¬

Expanded text:
de Trin., substantiam Dei sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. Vere ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia; quae sine sui mutatione cunctas condidit naturas. 4. Hic de simplicitate. Eademque sola proprie ac vere simplex est, ubi nec partium, nec accidentium, nec quarumlibet formarum ulla est diversitas sive variatio vel multitudo. Ut autem scias quomodo simplex sit illa substantia, te dnullo modo vere simplex; et primum de corporali, postea de spirituali creatura. Corut sit ibi aliud color, aliud figura: quae omlor et eadem figura, et colore mutato manere eadem figura et eadem mag
Abbreviated transcription (Latin):
qua nota p̃missa qͤstio aliqͣtenꝰ expli¬
cari ualeat. Ego autemꝰ questionẽ non
absoluens. s errorẽ exclud̾ns. ꝓfiteor ñ
ita dic̃m ẽẽ. patrem diligere filiũ. uł
filiũ pr̃em ea dilectione que ab utͦq
tanꝗͣ ea dilectione pat sit. ł filiꝰ. Sedsic
ea pat̃ diligit filiũ. & filiꝰ pr̃em. ut &̃
pat᷑ ꝑ se. ea que ipse ẽ dilectione dili¬
gat. Sic & filiꝰ ñ aut̃ sic ut pat᷑ ꝑ señ
la tͥnitate inqͥt auꝙ̃ oppinari ł affir¬

Expanded text:
a praemissa quaestio aliquatenus explicari valeat. Ego autem hanc quaestionem non absolvens, sed errorem excludens, profiteor non esse dictum Patrem diligere Filium, vel Filium Patrem, ea dilectione quae ab utroque am ea dilectione Pater sit vel Filius. Sed sic ea Pater diligit Filium et Filius Patrem, ut etiam Pater per se ea quae ipse est dilectione diligat, sic et Filius; non autem sic ut Pater per se non illa Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
una tm̃ sapia patͥs. Blec & his similia
tãꝗͣ sophystica. & a ueritate longͥnqͣ
cunctisq in theologia peritis patntia
abicitis. responso indigna adu̾tñtes.
Id tñ adicientes. qr una ẽ tm̃ sapĩa
qua sapiens est. Diu̾sa ẽ ꝙͦ r̃o dicti.

Expanded text:
atris Sapientia. Haec et his similia, tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia qua sapiens est. Diversa est ergo ratio dicti.
Abbreviated transcription (Latin):
lius. ñ ẽẽ. ea dilectõne qua alt̾ alt̾m diliq.
Cum ideo pat̾ negetur sapere sap̃ia
ꝗͣ genuit. ne ea et intelligatuꝵ
Quod & hec questio mexplicabilis
e.qm excellit infirmitates homi
ifficiłe mͥ hanc fateor nis.
q̃stionẽ p̃cipue cũ ex dictis ori
mitas turbat᷑ cupiens magis exdictis
scõꝵ referre ꝗͣ afferere: Optimꝰ enĩ
lector ẽ inqͥt hylariꝰ in .i. libro de tͥni.
qͥ dictoꝵ intelligentiã expectat. ex dic¬
tis potius qͣm imponat. & retulerit
magis ꝗͣ attulerit. neq coggat id ud̾i
dictis ꝯtineri. qͦd añ lectione p̃sũpse̾i̾t
intelligendu. Cñ gͥ de rebꝰ di sermo ẽ.

Expanded text:
lius non esse ea dilectione qua alter alterum diligit, cum ideo Pater negetur sapere Sapientia quam genuit, ne ea esse intelligatur? 9. Quod et haec quaestio inexplicabilis est, quae excellit infirmitatem hominis. Difficilem mihi fateor hanc quaestionem, praecipue cum ex praedictis oriamitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus enim lector est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo de rebus Dei se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sit pͥetates. nemo inficiari audet. cũ
ip̃e ꝑsone det̾minant᷑. & differ̃t. qͦmͦ
toritate ieron. Ut non pigeat reuocare
ad mentẽ ꝓtestati sumꝰ in exp̃õitione
fidei. ita dicentis. Sabelliiħesim decli¬
nantes. tres ꝑsonas exp̃ssas sub pͥetate

Expanded text:
ietates, nemo inficiari audet, cum ipsae personae determinantur et differunt, quomodo toritate Hieronymi ut non pigeat revocare ad mentem protestati sumus, in expositione fidei ita dicentis: Sabellii haeresim declinantes, tres personas expressas sub proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
Es
ALIQd
DE PSNU¬
RIA ac
T ENuita¬
percula inͫ garophilatium mittere.
ardua scandere. opꝰ ultra uires nr̃as
agere: p̃sumpsimꝰ. ꝯsummationis fido¬
ciam. laborisq  mercedẽ. in samaritano
statuentes. qui ꝓlatis in curationeaa
semiuiui duobꝰ denariis. suꝑ erogan¬
ti cuncta reddere ꝓfessus est. Delec¬
tat nos ueritas pollicentis. s tͣret in¬
mensitas operis. Desiderium hortat᷑
ꝓficiendi.s dehortatur infirmitas̃
deficiendi. quã uincit ⁊elus domus
dei. Quo mardescentes fide nr̃am
aduersus errores carnaliũ. atq aĩa¬
lium hominũ. dauitice turris chy¬
peis munire. ł potius munitã often¬
dere. ac theologicarũ inqͥsitionum
ualentes studiosoꝵ frũm uotis iu¬
re resistere. eoꝵ in xp̃o laudabilibꝰ
studiis lingua. acstilo nos seruire
flagitantiũ. Qs bigas in nobis agi¬
tat xp̃i lcaritas ¶quamuis ñ ambiꝰ¬
gamꝰ om̃em humani eloquii ser
monem. calumpͣnie atq contia¬
2siłeꝰ eu dictioni emuloꝵ semꝑ fuisse obno

Expanded text:
es aliquid de penuria ac tenuitapercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum valentes studiosorum fratrum votis jure resistere, eorum in Christo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani emonem calumnie atque contradictioni emulorum semper <fuisse> obno
Abbreviated transcription (Latin):
fidei sciͣtatẽ corrumꝑe molientes.
aurius prurigine subnouello desi¬
derii dogmate aliis ingerentes. qui
contentioni studentes. contra ueri¬
tatem sine federe bellant. In tͣueri
namq assertionẽ. & placiti defensi-¬
onem. ꝑtinax pugna ẽ. đu se & ueri¬
tas tenet. & se uoluntas erroris tuet᷑.
Noꝵ igitur deo  odibiłe eccłam euer¬
tere. atq ora opilare. ne uirus neqͥ¬
tie in alios effundere queant.⁊ luc̾¬
nam ueritatis in candelabro
tare uolentes: in labore multo ac

Expanded text:
fidei sanctitatem corrumpere molientes, fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter  assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, am veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. uͭt cũ om̃e dictũ ueri ratione
ꝑfectum sit. tam̃ du aliud aliis. aut
udetur. aut complacet. ueritat. ł
non intellecte. ł offendenti. impieta¬
tis error obuitatur. ac uoluntatis in¬
in illis diffidentie filiis. qui non ra¬
tioni uoluntatem subiciunt. nec
doctrine studiũ impendunt. s his
que sompniarunt. sapientiȩ uerba
coaptare intuntur. non ueri sed pla¬
citi rationẽ sectantes. quos iniqua
uoluntas ñ ad intelligentiã uerita¬
tis. s ad defensionẽ placentiũ meitat.
ñ desid̾antes doceri ueritatẽ. s ab ea
ad fabulas ꝯuertentes auditum. qͣ
ꝓfessio ẽ magis plac̃ita qͣm docenda
ꝯqͥrere. nec docenda desiderare. sed
desideratis doctrinam coaptare.
Nabent rationẽ sap̃ie in suꝑstitione.
qr fidei defectionẽ seqͥt᷑ hypocsis men¬
dax. ut sit ł in uerbis pietas. qͣm ami¬
serit ꝯscientia. ipsamq simulatam
pietatem omni uerboꝵ m̃datio im¬
piam redđt. false doctrine instititis.

Expanded text:
sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntatis inoperatur in illis diffidentiae filiis, qui non rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae in superficie. Quia fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis
Abbreviated transcription (Latin):
dnr dec̾aturis. Q ppe cũ dms eum ali¬
qͥd facere. ñ aliquem in oꝑando motũ
illi intelligimꝰ in ẽẽ ł aliꝗͣ in laboran
fac̃e. tale ẽ acsi dicat᷑ iuxta eiꝰ uolun¬
tatẽ. ł ꝑ eiꝰ uoluntatẽ aliqͥd nouit̾ con¬
ting̾e. ł ẽẽ. ut in ipso nicͥ noui contin¬
uoluntate : fiat sine aliqͣ sui mut̾one.
siue motione. Nos uͦ oꝑando mutari
dicimur. qr mouem᷑. Non enĩ sine
motu aliqͥd facimꝰ. Ds̃ g facere ł ag̾e¬
tium. Dũ eiꝰ uoluntate res noue ẽẽ
incipiunt. que ante non erãt absq
ipsins agitatione ut actꝰ ꝓpͥe dici ñ
queat. cum uidł actꝰ om̃is in motu
consistat. In dõ aut̃ motꝰ nullꝰ est.
Sic̃ cͦ ex calore soł aliqͣfieri continõ
nulla tñ in ipso. ł in ip̃iꝰ calore facta
hñt ẽẽ. sine mutõne auctoris qͥ est

Expanded text:
ncurrit. Quippe cum dicimus eum aliquid facere, non aliquem in operando motum illi inesse intelligimus, vel aliquam in laborandfacere, tale est ac si dicatur juxta ejus voluntatem, vel per ejus voluntatem, aliquid noviter contingere vel esse; ut in ipso nihil novi continfuerat, fiat sine aliqua motione vel sui mutatione. Nos vero operando mutari dicimur, quia movemur; non enim sine motu aliquid facimus. Deus ergo atium, dum ejus voluntate res novae esse incipiunt, quae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autem motus nullus est. Sicut ergo ex calore solis aliqua fieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta habent esse sine mutatione auctoris, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
Eo cũ scĩ
malos intormentis uideant. ñ ne
aliqͣ ꝯpassione erga eosmouent᷑. Nõne
eosde tormentis lib̾ari cupiunt.: Reco¬
le illud eugłicũ. ꝙ abraham diuitires¬

Expanded text:
ed cum sancti malos in tormentis videant, nonne aliqua compassione erga eos moventur? nonne eos de tormentis liberari cupiunt? Recole illud evangelicum quod Abraham diviti re
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ. ⁊ siui nature suȩ bõitate mise¬
ricordiam hñt. iam tũc auctoris sui
iustitie. ꝯuncte tanta rectitudine ostͥn-¬
guntur. ũ nulla ad repbos ꝯpassione
moueant᷑.
minuit beatoꝵ gloriaa.

Expanded text:
ate misericordiam habent, jam nunc auctoris sui justitiae conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. minuit beatorum gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
cant. hec ꝯferũt grãm Precepta &̃ diuꝰ¬
sa. qͣntũ ad cerimonialia. Nã qͣntũ ad
moralia. sunt eadẽ. s pleniꝰ in eugłio ꝯti-¬
nentur: Audistis .x. cordas psalt̾i utriq
sexui impõitas. q̃ caritate tangende st̃.¬

Expanded text:
ant, haec conferunt gratiam. Praecepta etiam diversa, quantum ad caeremonialia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae s
Abbreviated transcription (Latin):
dientur enĩ electi. ñ loco. s intelligñtia.
ł uisione manifesta ad uidndu impioꝵ
cruciatꝰ qͦs uid̾ntes ñ dolore afficientura
s letitia saciabunt᷑. agñtes gr̃as: de sua
lib̾atione. uisa impioꝵ ineffabili calami¬
tate. Inde ysaias impioꝵ tormenta de¬
scͥbens. & ex eoꝵ uisione letitiam bonoꝵ
debunt cad auera uiroꝵ qͥ p̾uaricati st̃
in me. Uermis eoꝵ ñ morietur. & ignis
non extinguetur. & erunt usq ad saci

Expanded text:
ergo electi, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis non ext
Abbreviated transcription (Latin):
originalis pecc̃i. & actualis uulnera. sacͦ¬
mentoꝵ remedia ds̃ instituit. De qͥbꝰ nͦiͬi.
pͥmo consid̾anda occurrũt. qͥd sit sacͣmen¬
tum. quare institutũ. in quibꝰ ꝯsistat.⁊
ꝯficiatur. & que sit distantia snt̃ sacm̃¬
ta uet̾is. & noue legis.
Quid sit sac᷑

Expanded text:
ulnera, sacramentorum remedia Deus instituit. De quibus, quatuor primo consideranda occurrunt, quid sit sacramentum, quare institutum, in quibus consistat et conficiatur, et quae sit distantia inter sacramenta veteris et novae legis. 2. Quid sit sac
Abbreviated transcription (Latin):
sum. quos serapbim duabꝰ alis uelabađ.¬
scͥptori. & si ñ auditori. commemorisse
sufficit. qui a facie exorsus sed̃ntis. per
media aderoes usg uia oues
P ERUEIT

Expanded text:
sum, quos seraphin duabus alis velabariptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque via duce pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
Insinuans scͥpt᷑a d̾m ẽẽ
creatorem. Initiũq t̃ꝑis
atq omnĩ uifibilium
ł inuisibiliũ c̾aturaꝵ:
n pͥmordio sui ostend̾ dicẽs. In pͥncipio¬
c̾auit ds celum & t̾ram. Nlis & ⁊ uerb̾
moyses sp̃u di afflaus. in uno pͥncipio
a do c̾atore mundu fẽm refert. elidnͣs
errorem quorundã pła sine pͥncipio
fuisse pͥncipia opinantium. Strabi¬
Plato nanq tͥa inicia estimaũ. đm .s. ex¬
emplar. & mat̾iam. & ipsa inc̾ata
sñ pͥncipio. & dm qͣi artificem non c̃a¬
torẽ. Creator enim ẽ qui de nichilo
aliqua facit. ⁊ c̾are pͥe ẽ. de nichilo ali¬
factor siue artifex. s ñ c̾ator. Noc enĩ
nom̃ soli do pͥe congruit. qui & de ni¬

Expanded text:
insinuans Scriptura, Deum esse creatorem initiumque temporis atque omnium visibilium vel invisibilium creaturarum in primordio sui ostendit, dicens, Gencreavit Deus coelum et terram . His verbis Moyses Spiritu Dei afflatus in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque tria initia aestimavit, Deemplar, et materiam, et ipsam increatam sine principio, et Deum quasi artificem non creatorem. Creator enim est qui de nihilo aliquid facit. Et creare proprie est de nihilo alifactor sive artifex, sed non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ illo deserentẽ peccautẽ ꝑcã auedor
illico ñtasit ñ tͥũ d̾s ꝯͣtnunt t̃ita sua mi¬
seracõnes suas nec bot̃em a lege sue
potestatis amisit̃ cum ĩ diaboli pͭate
eẽ ꝑmisit̃. qr nͨ diabolin apotestarte dĩ
ẽ alienus. sicut nec a bonitate: Nam
aqualiouĩq uita diabolus ł homo s̃
sisbsiftet ñ ꝑ eum qui uiuificat ota
slon gͦ d̾s hominẽ deseruit ut ñ se il¬
malis multa p̃stitit̾ bona et tandẽ¬

Expanded text:
tamen. Illo enim deserente peccantem, peccati auctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se ilmalis multa praestitit bona, et tande
Abbreviated transcription (Latin):
a diabolo eruit ut sic iusticia iĩc̾etur
duabolus. ñ potencia. S ed qua iusticã
shu xp̃a. et quomodo inctus ẽ ea qr ĩ eo
nichꝰ dignum morte ĩ ueniens. ocadit᷑
cimi tũ et utq iustum est ut debito¬
res quos tenebat lib̾i. dimit̃tautur

Expanded text:
a diabolo eruit, ut sic justitia vinceretur diabolus, non potentia. Sed qua justitia? Jesu Christi. Et quomodo victus est ea? Quia in eo nihil dignum morte inveniens, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ an iõ ĩtͣre ditantur qi malicit
sue effectum iͥ ex̃cent dĩ ꝑmissione
mines ĩtͦeantatq abeis expulci exe¬
ant. Mangłnim aꝑcͥe declarat ꝯme¬
moraus demoĩa ĩquosdam ĩgłła ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
bantur; an ideo intrare dicantur, quia malitiae suae ibi effectum exercent Dei permissione mines introeant atque ab eis expulsi exeant Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in quosdam ing
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ uolutatis ĩstĩctũ. aĩa de hiis
q̃ sunt c̃ata ĩpletur. Implet ñ o
cordis. si qnid̃ pͥat ħ solius dĩ ẽ sed
callida et fraudtilenta decepcõne
Anĩmam ĩaffectũ malicie tͣhens

Expanded text:
nem et voluntatis instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens
Abbreviated transcription (Latin):
lyc duo mutra societate sͥ ninginitur in huis breuit̾
qui reproborum fnalicia finem habitura. conten¬
dunt ita illorun reppeslit oppimonem asserens
reprobos ꝑpetuo puniendos ut eorum suppłl ali¬
nudti eternam dampnandorim penam. ⁊ cͥciatuse
sine int̾cessione ꝑpetuos humano misereant᷑ affc̃u
atqi futurum et̃ non ccedunt nõ quidem scͥpt̃is
endo ⁊ in leiuorem flectendo su̾iam q̃ putant
in eis tertibiluis ẽẽ dc̃a qͣm ueriꝰ. nõ encm ĩqͥunt¬

Expanded text:
aec duo mutua societate sibi junguntur. In his breviter qui reproborum supplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut eorum suppliurimi, aeternam damnatorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non quidem Scripturis endo, et in leniorem flectendo sententiam, quae putant in eis terribilius esse dicta, quam verius. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ quddeo nibente implendum. eẽ cognou̾unt
hoc nob̾ uł euident̾ uł latent̾ reportent. uñ
ur̃ãm obtuli d̾o ad om̃ia quidem scienda. suf
non qui ei quenescit annũcient. Non enĩ
sunt usia que nesciat sed bonum coriarẽ de
operib suis euis consulere u̾itutem ⁊ ħ ẽ ꝙ ei¬
no. Nunciant ⁊̃ ꝙ uolu̾it ab eo missi ad quos
qͣm petatis ab eo. Nec ista. ex temꝑe nouit s
futura om̃ia temꝑalia atq meis eciã qͥd ⁊̃
cĩm ab illo petiturs fueramꝰ ⁊ ciuos ⁊ deguib

Expanded text:
t quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis evidenter vel latenter reportent. Unde vestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda suffinon qui ei quae nescit annuntient non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est de operibus suis ejus consulere veritatem; et no nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos quam petatis ab eo. Nec ista ex parte cognovit; sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueram
Abbreviated transcription (Latin):
tras auiffrre deo quasi deus tunt nou̾it quid
uelimus ⁊ quo indigeamꝰ qui omĩa aute quam
fiant sic̃ ⁊ postea qͣm fcã sunt uoũ s qi necc̾e
ht̃ racõuał creatura. temporales ouisas ad ex̃¬
nam. u̾itatem referre siũ petendo quid erga se
fiat sui consulendo quid faciat. Si aut̃ angli
a deo ꝑ u̾bum. eius discunt petito̾es nras ⁊ quid
de eis implendũ sit uł non cur nõ credamꝰ ⁊ aias
scõium dei faciem. contemplitiutii in eiꝰ u̾rtate
intellige preces hominum. ⁊ que implende
sunt uł non: Inde i̾ ꝙ dens dicitur exau
⁊ scãrum aĩarum quid inde futurum. sit ue
uõ ⁊ ꝙ cognoscunt uidei uoluntate ẽẽ uolũt
⁊ iꝑl adeo enini suꝑne u̾ituti addicti sũt ut
nich̾ p̾cet eiꝰ uoluntatẽ queant uelle Int̾¬
cedunt gͥ ad deum ꝓ nob̾ sc̃i ⁊ nũto dũ eoꝵ

Expanded text:
tras offerre Deo, quasi Deus tunc noverit quid velimus, vel quo indigeamus, qui omnia antequam fiant, sicut et postquam facta sunt novit. Sed quia necet rationalis creatura temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat. Si autem angeli a Deo per ejus Verbum discunt petitiones nostras, et quid de eis implendum sit vel non, cur non credimus animas sanctorum Dei faciem contemplantium, in ejus veritate intelligere preces hominum, et quae implendae sint, vel non? Inde est quod Deus dicitur exaudet sanctarum animarum quid inde futurum sit vel non; et quod cognoscunt in Dei voluntate esse, volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti sunt, ut nihil praeter ejus voluntatem queant velle. Intercedunt ergo ad Deum pro nobis sancti, et
Abbreviated transcription (Latin):
crucis ñ diabolo s d̃o tͥnitati optulit pro
cuũib quant̃ ad p̃oisufficiencam. s ꝓ elec¬
tis tñ quantũ ad efficaoam qr p̃destinatis
diũ salutem efficit de quo legitur ꝙ sit̃ tra¬
ditꝰ aprẽ et quod seip̃m tradidit ⁊ ꝙ uidas

Expanded text:
pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis tantum salutem effecit. De quo et legitur quod sit traditus a Patre, et quod seipsum tradidit, et quod Judas
Abbreviated transcription (Latin):
tin caritas dĩ eo ꝙ dr̃ eo nos diligat
s eo ꝙ nos ea sui dilectores fac̃ ⁊ nd
ea rõne poss dici cantas dĩ qr nos ea
non qua nos eum. s qua ip̃e dilexit nos
ac si dr̾et ꝯmemorat dilectõnẽ dĩ ñ ẜ ꝙ¬

Expanded text:
tur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilectionem Dei, non s
Abbreviated transcription (Latin):
trinet ad ñ iud̾e nea que c̃duntur ł que
sꝑannr fidĩ speiq ꝯmune est.⁊ istĩ¬
ħ fide bona ñ mala. ẽ. ⁊̃ fides et p̃t̃itaꝵ
r̃r. et p̃sencium et futnraꝵ c̃oiiꝰ .ii. mor¬
q̃ ninc ẽ. c̃auuns uentur̃ adiudicandũ
ꝙ i. futur̃ est. It̃ fides et suaꝵ r̃r. ẽ. ⁊ alie¬
ad religiouem ꝑtinent. ñm eciam de an¬
głis c̃dius. spes aut̃ ñ nͥ bonaꝵãr. nͦ

Expanded text:
ttinet ad non videre vel quae creduntur, vel quae sperantur, fidei speique commune est. Distinhoc fide bona, non mala. Est etiam fides et praeteritarum rerum, et praesentium, et futura nunc est: credimus venturum ad judicandum ; quod futurum est. Item fides et suarum rerum est, et aliead religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non n
Abbreviated transcription (Latin):
Ad iiuari ut cum eis miseritordius agatus
a domino: quam eorum pectata meruerint
hoc enim apatrib tinditum tota. obseruat¬
gendum ista prodeẽ defunctis s talib qus
iti iuxerunt aute mortem. ut ista possint
eis ẽẽ utilia post mortem. Nam qͥ sini fide̾
operan̾te ꝑ dueccõnem eius q sacramentis
de corpore exierunt: frustra ilł a sius hiꝰ pie
pignore caruerunt ñ misericordiam sͥ thesau¬
comparant᷑ sui sed corum precedentib cõ¬
sequentia ista reddunt᷑. Nam istã quiscͥs
finiens uitam. nisi ꝙ in ea. uita meruerit:
non pot̾it hr̃e post eam. Ecce quib ⁊ qͣst᷑
prosuit illa q̃ ꝑ defunctis freqiuentat ecc̃a¬
sQediodter bonis ad plenam. ab solucõem qͥ
non habent tante ꝑfeccõnus uiita. ut nõ im¬
digeant ad uiuari ꝑ pauꝑes quoꝵ ẽ regnũ
celorum qͦs sͥ fecerunt amicos dẽ mamona.¬

Expanded text:
adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a patribus tgendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem ejusque sacramentis de corpore exierint, frustra illis a suis hujusmpignore caruerunt; non misericordiam sibi thesauoperantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam quisque fimens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclemediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita, ut non indigeant juvari per pauperes quorum est regnum coelorum, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ait tenoꝰ q int̾ hoĩs mortem. ⁊ ultimam rẽ¬
surteccõemꝰ uitͥpoĩtum est animas abditis recep¬
taciał tontinet sicut una. queq digna est uł
requie uł erumpna pro eo ꝙ sortita ẽ iͥ carue
uiueret De susragus deffuncto
releuari: cum pr illis sacͥficium mediatori offer¬
tua uł elemosine fiunt in eccłia s ħ̾ hus pro¬
sunt: qui cum iuuerit᷑ ħ sibi ut postea possẽt
prodeesse: metuenuant. Est enim. quidam ui¬
uendi modꝰ nec tam bonus: ut nõ requirat ista
post mortem nec tam malus ut es nõ prosint
ista pꝰ mortem. Est uero tat in bono: ut ista
u̾ari uł releuars. Nemo autem speret. quod
hic neglexit: cum obierit. apud deum pro¬
fuuctis frequentat eccłia: iłli apłice sunt ad¬
uersa sentencie qua dictum est. Dñis astabi¬
mus ante tribunal xͥ. ut referat urꝰquisq
scd̾m ea que ꝑ corpꝰ gessit siue bonum siuuĩ
malum qr eciam hoc meritum sibi quisq¬
eciam cum. ui corpore usueret compsirauit:

Expanded text:
autem quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne . 2. De suffragiis defunctorum. relevari, cum pro illis sacrificium Mediatoris offertur, vel eleemosynae fiunt in Ecclesia. Sed i cum viverent, haec sibi ut postea possent prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem, nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista vari vel relevari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum prondandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sentenmus ante tribunal Christi , ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit , scilicet bona vel mala; quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitoria mortuorum si aliquid prode̾ im̃¬
nulla preclaras exequias ĩ consp̾tu hominꝰ
purpurato illi diuiti exibuit tuba famuloꝵ
s multo clariores in conspͤca diũ ulcero so
illi pauꝑi minist̾ium. exibuit angelorum
qui eum extulerunt nõ i marmorest tumu¬
lum. s in abrabe gremium sit tamen ca
mortuos sepeliendi ⁊ sepultra constituendi
qr ħ in scͥpturis sc̃is int̾ bona opera: tepu¬
tata sunt. nõ solum. ł̃ corporib patͥar̃ qͣrũ

Expanded text:
am subsidia mortuorum. si aliquid prodest innulla. praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diuiti turba exhibuit famulorum, sed multo clariores in conspectu illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solu
Abbreviated transcription (Latin):
an tantum uiuct᷑ pauꝑ pancõrib subsidiĩs
quantum diues ampliorib Si nõ parit̾ niuã
nõ ei redditus scd̃m merita. Meruit enĩ pr̾
tulerunt diuiti illa sp̃alit ꝓ eo facta: Sane
dici potest ñ ei agisualuisse gn̾alia ⁊
spãlia qͣm pauperi sola generatia suffra¬
gia ⁊ tñ profuerunt diuiti spãlia. ñ quide
ad aliud uł maiꝰ aliquid̃. s ad idem ad ꝙ
generalia ut ex plurib ⁊ du̾sis causis
unum ꝑciptͨtur emolumentum. potest

Expanded text:
an tantum juvetur pauper paucioribus subsidiis, quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim paritulerunt diviti illa specialiter pro eo facta? Sane dici potest, non ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel majus aliquid, sed ad idem ad quod generalia, ut ex pluribus et diversis causis unum perciperetur emolumentum. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
tum de scło isto exienint: dulsas habent re¬
ceytacõnes bone habent gaudium. male cormẽ¬
ta s cum facta fu̾t resutcecco. ⁊ bonarum. gau¬
dio amplius erit. q malorum tormenta grauiora
quando cum corpore torquebuntur. Ex hiis ostẽ¬
ditur ꝙ maiꝰ erit gaudium. scõrum ĩ resurreccõe
& post᷑: quani fuit ante. a quod dulsa recepta¬

Expanded text:
um de hoc seculo exierint, diversas habent receptiones: bonae habent gaudium, malae vero tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Ex his ostenditur quod majus erit gaudium sanctorum in resurrectione et post, quam fuerit ante;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯet ac̃dicõnis notam a facͥt¬
spagmis sedicse cupientes ortodoxis pr̃i¬
bus atq catholics doctorib nulla pͤue
łaligñd̃e suspicione notatis ꝯsentie
dicentes et ꝑsonam filii assũpsiste na¬
tutam humanam et tectam dĩam hn¬
mane natare ifllio iutani emq e

Expanded text:
et contradictionis notam a sacris Paginis secludere cupientes, orthodoxis Patribus atque catholicis doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicione notatis, consentimus dicentes, et personam Filii assumpsisse naturam humanam, et naturam divinam humanae naturae in Filio unitam, e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ deillo ⁊ de illa sit nitus. difficile ẽ
de ꝑrẽ. sic ã de illa ut denir̃e natͦ
ẽ. sonest ant̃ ꝯcedendꝰ quid qiid de
aliqua re nascitur ꝯtimio eiꝰs rei
fiinim nũcupand̃. utm. omiltam

Expanded text:
cum et de illo et de illa sit natus, explicare difde Patre; sic autem de illa, ut de matre natus est. Non est autem concedendum quidquid de aliqua re nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ pr et filiꝰ tanta pace um ad ħ erens in¬
retur. Uno gͦ istoꝵ noĩato ecã celiam
icalłiguntur quod inplurtib scpͥture¬
de nonim dn̾isitate quib lo¬
auentes de unitate ac trmitate ĩef¬
modis de ea aligiud dicatur Illud gͥ p̃¬
cipue teneamus q̃dam ẽẽ noĩa diticte
ad ssngulas ptrsouas ꝑtinenca utait af᷑
⁊ uii. li. de tͥ. que de fingulis dũ diñ ꝑ so

Expanded text:
ter et Filius, tanta pace uni adhaerens inretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quod in pluribus Scripturde nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate inefbus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., quae de singulis
Abbreviated transcription (Latin):
rusticia dubitare debennus dem̃tis est
Nor .ii. quisquan ĩiuste dñans. aut
suriipere hominẽ potuit uelud igno¬
ranti deo. aut extorquere ĩuito tãam̃
ĩ ualidiore ut hoĩem ĩiusta pena cͥcia¬
ret. reluquitur ergo ut ħ pena uista

Expanded text:
ubitare dementis est, justa Non enim quisquam injuste dominans aut surripere hominem potuit velut ignoranti Deo, aut extorquere invito tanquam invalidiori, ut hominem injusta poena cruciaret. Relinquitur ergo ut haec poena just
Abbreviated transcription (Latin):
cacõem uͦ generalem. & uniuersalem incellig̾e¬
ł cogim᷑ : nõ modo .s. corporalem s et spũalem
de qua aug̾ ait. ydolatͥa ⁊ quelib noxia. fr̾
sticõ: foruicacõ est dñs autem ꝑmisit: causa
fornicacõnis uxorem dimitti s non issit ⁊ sic
dedit apło: locum monendi ut qͥ nolu̾it non
dimiitat potest tamen dunitt̾e licite. Si eiũ
fornitatõ carnis detestanda e. in coniuge: ꝙͣto
mag̾ fornicacõ mentis .i. infidelitafis dc form¬

Expanded text:
cationem vero generalem et universalem intelligercationem vero generalem et universalem intelligere cogimur, non modo scilicet corporalem, sed et spiritualem, drstitio, fornicatio est. Dominus autem permisit et causa fornicationis uxorem dimitti, sed non jussit; et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit non dimittat: potest tamen licite dimittere. Si enim fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est, infidelitas! 4. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
Cum cepisset gentib euͣngelium preditars: lã
comũctos gentiles gentilib cõꝑit coningib
Ex quib si non ambo crederent s miꝰ ur una
⁊̃ insideł cum sideli consentĩret habitare uec
ꝓhib̾i a dñõ debiuit sideł iaideleꝰ duutt̾e nec
corde nec uera pudicia cum coniuge dici potest
qr omne cx non ẽ ex fide. peccatum est. qͣmuis
ueram fidelis hãt pudicitiam eciam cum si fideli
coniuge q̃ non habet ueram. Id̾o autem nec iũ
fuerunt amibo cõiuncti licitum gͦ erat ꝑiusticia̾:
fideli infidelem dunitt̾e s licitum nou erat. fa¬
ciendum: ꝑ liberam beniuolenciam. Euident̾ apꝑu
⁊̃ int̾ifideles conuigium eẽ ⁊ apłm de ilł ag̾e
d minfidelitate conũcti fuerunt ⁊ post alter
ad fidem conu̾sus ẽ. cum quo infideł habitare
consentit ⁊ hunc nõ dimitt̾e fideli consulit
ostrest tamen lictte dimitt̾e q in in¬
fideli est fornicacõ si non corporis tam̃ menciꝰ
Causam enun fornicatõnis domuꝰ excepit. forni¬

Expanded text:
coepisset gentibus euangelium praedicari, iam coniunctos gentiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iubefuerunt ambo conifideli infidelem dimittere; sed licitum non erat faciendum, propter liberam benevolentiam. Evidenter apparet et inter infideles conjugium esse, et Apostolum de illis age infidelitate conjuncti fuerunt, et post alter ad fidem conversus est, cum quo etiam infidelis habitare consentit; et hunc non dimittere fideli consulit otest tamen licite dimittere, quia in infideli est fornicatio, si non corporis, tamen mentis. Causam enim fornicationis Dominus excepit. Forni
Abbreviated transcription (Latin):
Item. dictum est nob̾ quasdam feminas de¬
sĩdiose quasdam uero fraudulent̾ ut a uiris
sius separentua : pͥores filios coram ep̃is
ad confirmandum temusse. Unde nos dignꝰ
duximꝰ ut si qͣ mulier filium suũ desidia.
Nut frande aliqͣ coram ep̃o tenut̃ ad cõ¬
firmandum ꝓpt̾ fallaciam uł fraudam

Expanded text:
iam nobis est quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum, propter fallaciam suam