comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩspͤtos dedit incendio. patrum u̾itꝰ cͥmi
tia ł ꝯuicia publitare. ⁊ eam reꝓbi filii
maledictõm incurrere. qui patͥs ueren¬
da non texit. Uñ ⁊ inscͥptis nicholai
romani põtificis idem cdixisse narrat᷑.
uere si ꝓpͥis oculis uidissem sac̾dotem d̃i
aut alignẽ eoꝵ. qͥ monathico hĩtu cirtũ¬
amicti sunt pͦcantem: clamidem meam
explicarem. ⁊ cooꝑirem eum. ne ab aliqͦ
nid̾et᷑. S ⁊ theodosius mangnꝰ imꝑator
ob m̾itam noxam. ñ tñ eo tenꝰ gtauẽ:
a sac̾dote mediolanensi. a regaliũ usu
⁊ ĩ signib ĩꝑis suspensus est. ⁊ inalistam
dͥ penitentiam homicidis pacient᷑ ⁊
solẽpnit̾ egit. ꝓfecto ut. doctoris gencium
testimonio utar. Maior ẽ qͥ bñdicit. qmͣ
quibñdicit᷑. ⁊ penes qmͣ ẽ ꝯferend̃ digni¬
tatis auctoritas. eum cui ddignitas ip̃a
ꝯfertur: honoris pͥuilegio antecedit.
Et eꝰi ẽ auferre: qͥ de iure ꝯferre. p̃. Nõne

Expanded text:
inspectos, dedit incendio, patrum veritus crimina inspectos, dedit incendio, patrum veritus crimina vel convitia publicare, et Cham reprobi filii maledictionem incurrere, qui patris verenda non texit. Unde et in scriptis Nicolai Romani pontificis idem dixisse narratur: « Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, aut aliquem eorum qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamidem meam explicarem, et cooperirem eum, ne ab aliquo videretur. » Sed et Theodosius magnus imperator, ob meritam noxam, non tamen eotenus gravem, a sacerdote Mediolanensi a regalium usu et insignibus imperii suspensus est, et indictam sibi poenitentiam homicidii patienter solemniter egit. Profecto ut Doctoris gentium testimonio utar, major est qui benedicit, quam qui benedicitur, et penes quem est conferendae dignitatis auctoritas, eum cui dignitas ipsa confertur, honoris privilegio antecedit. et ejus est auferre, qui de jure conferre potest. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
exc̾teret q̃ sac̾cotis manib uidentur ĩdig¬
na. Satraꝵ namq legum om̃e offitiũ
religiosum. ⁊ piũ est. illd̃ tñ inferius:
qd̃ ĩ penis cͥminũ exc̾cet᷑. ⁊ quadam car¬
nificis. rep̾sentare uidet᷑ ymaginem. Nñ
⁊ constantmꝰ romanoꝵ fidelissimꝰ imꝑator.
cum sac̾dotum ꝯsciliũ niceam ꝯuocass:
ñ pͥmũ locum ten̾e ausus est. nͥ p̃sbit̾oꝵ¬
ĩmiscere ꝯcessib. s sedem nomissimam ocu¬
pauit. Sententias uͦ qͣs ab eis approba¬
tas anliuit: ita uen̾atus est: ac si eas
de diuine maiestatis sensillz emanasse
iuidicio. S ⁊ libellos inscͥptionii quos ad
inuicem conceptos sac̾dotum tͥmina ꝯti¬
nentes imꝑatori ꝑrexerant: suscepit qͥd̾
clausosq reposuit insinu suo. Cũ autẽ
eoscem ad caritatem ⁊ concordiam reuo¬
cass: dixit sͥ tancquam hõi. ⁊ qui iudi¬
cio subiacet sat̾dotum illicitũ ẽẽ teoꝵ
examinare causas. qui ñ possunt. nͥ a
solo d̾o iudicari librosꝙ qͦs receꝑat non

Expanded text:
sacerdotii manibus videtur indigna. Sacrarum namque legum omne officium religiosum et pium est, illud tamen inferius, quod in poenis criminum exercetur, et quamdam carnificii repraesentare videtur imaginem. Unde et Constantinus Romanorum fidelissimus imperator, cum sacerdotum concilium Nicaeam convocasset, nec primum locum tenere ausus est, nec simmiscere consessibus, sed sedem novissimam occupavit. Sententias vero quas ab eis approbatas audivit, ita veneratus est, ac si eas de divinae majestatis sensisset emanasse judicio. Sed et libellos inscriptionum, quos ad invicem conceptos, sacerdotum crimina continentes, imperatori porrexerant, suscepit quidem, clausosque reposuit in sinu suo. Cum autem eosdem ad charitatem et concordiam revocasset, dixit sibi tanquam homini, et qui judicio subjaceret sacerdotum, illicitum esse deorum examinare causas, qui non possunt nisi a solo Deo judicari. Libellosque quos acceperat non
Abbreviated transcription (Latin):
ũt ergo gladium de manu ec¬
desie acupit pͥnceps: cũ ip̃a tñ
Slacliũ sangͥnis omnino ñ hẽat. hẽt
tã t łstum. s eo utit᷑ ꝑ pͥncipis manũ
cui cohercendoꝵ corꝑũ ꝯtulit potestatẽ.
spũalium sͥ in pontifitib auctoritate re-¬
seruata. Est gͦ pͥnceps sac̾docii quidem

Expanded text:
unc ergo gladium de manu Ecclesiae accipit princeps, cum ipsa tamen gladium sanguinis omnino non habeat. Habet tamen et istum, sed eo utitur per principis manum, cui coercendorum corporum contulit potestatem, spiritualium sibi in pontificibus auctoritate reservata. Es
Abbreviated transcription (Latin):
tencias tam modernas ꝙͣ uet̾es eadẽ
ĩcõmutabił u̾itas gemuss. Sitͥsd̾e faci¬
ẽẽ. soroꝵ. Omnia uͦ tuo reseruant᷑ ex¬
amini. ut. tͥ. maior. ⁊ iustior corrigendi.
quam mͥ scͥbendi gła debeat᷑. In eqͣli¬
nib ascͥbenda. q̃b ĩ curia sic diftetꝰ
sum: ut uix aliqͥd scͥb̾e qnͣq licuerit.
Dum tñ tolosam cingitis. ista aggͦitꝰ
sũ: ⁊ me curialib nugis paulisꝑ ad¬
emi. illd uoluens in aĩo. quia cciũ
sñ litt̾is. mors ͤ ⁊ uiui hõmis sepłt᷑a.
Siquis ignotos auctores .c̾. lamuio
calũpniat᷑ aut factos: rediuiuũ pla¬
tonis. affricanũ cicerõi sõpmantẽ. ⁊ pħi¬
losopħos sat᷑nalia exc̃centes accuset.
at si publice seruiut utilitati. Pret̾ea
bectori ⁊ auditori quãta possũ deuoci¬

Expanded text:
tentias tam modernas, quam veteres, eadem tentias tam modernas, quam veteres, eadem incommutabilis veritas genuisset. Siquideesse sororum. Omnia vero tuo reservantur examini, ut tibi major et justior corrigendi, quam mihi scribendi gloria debeatur. Inaequalinibus ascribenda, quibus in curia sic distractus sum, ut vix aliquid scribere quandoque licuerit. Dum tamen Tolosam cingitis, ista aggressus sum, et me curialibus nugis paulisper ademi, illud volvens in animo, quia otium sine litteris mors est, et vivi hominis sepultura. Si quis ignotos auctores cum Lanuvio calumniatur aut fictos, redivivum Platonis Africanum Ciceroni somniantem, et philosophos Saturnalia exercentes, accuset, at, si publicae serviunt utilitati. Praeterea lectori et auditori quanta possum devoti
Abbreviated transcription (Latin):
bi autoꝵ alit̾ ꝙͣ scͥpserĩ ĩue̾iatur: ñ.
ideo ꝯstabit me. ẽẽ. mentitũ. cũ ĩstce¬
gẽmaticis historicos qͥ freqñt᷑ ab ĩui-¬
cem dissicdent sim sequitt᷑. ⁊ in philo¬
sophitis acactemice disputans. ꝓ.
rõnis modulo. q̃. occurebant ꝓba¬
bilia sectat᷑ sim. Nec academicoꝵ
erubesco ꝓfessiorem qui in hiis du
bitabilia sapienti: ab eoꝵ uestigiis
non rececdo. Licet em̃ secta .ħ. tene¬
bras reb omnib uideatur inducẽ:
nulla u̾itati examinande fidelior ⁊
auctore cicerone qͥ ad eam ĩ senͣtute
i̾tit: nulla ꝓuectui familiarior
est. In hiis gͦ que ĩcident᷑ de ꝓuidẽ¬
cia. ⁊ fato lib̾tate arbit̾ii. ⁊ similib
clicta sũt: me academitũ pocꝰi. ẽẽ. no¬
u̾is. quã eoꝵ q̃. tlubia sunt: temarium
assertorem. Scͥptuaꝵ qͦ testimõiis ad
ꝯmodũ explanande sentencie qñq
usus. sum ita tñ ut nithil fidei aut
bonis morib inuẽiat᷑ adu̾sũ. ac. si sẽ¬

Expanded text:
bi auctorum aliter quam scripserim, inveniatur, non ideo constabit me esse mentitum, cum in strategematicis historicos, qui frequenter ab invicem dissident, sim secutus, et in philosophicis academice disputans, pro rationis modulo, quae occurrebant, probabilia sectatus sum. Nec academicorum erubesco professionem, qui in his quae sunt dubitabilia sapienti, ab eorum vestigiis non recedo. Licet enim secta haec tenebras rebus omnibus videatur inducere, nulla veritati examinandae fidelior, et, auctore Cicerone, qui ad eam in senectute divertit, nulla profectui familiarior est. In his ergo quae incidenter de providentia, et fato, et libertate arbitrii, et similibus dicta sunt, me academicum potius esse noveris, quam eorum quae dubia sunt, temerarium assertorem. Scripturarum quoque testimoniis, ad commodum explanandae sententiae, quandoque usus sum; ita tamen, ut nihil fidei, aut bonis moribus inveniatur adversum; ac si sen
Abbreviated transcription (Latin):
uł auditor agnoscet : ills̾ ethicũ re¬
ducet animũ. qr mutato nõie de se
fabula narratur p̾cipue cũ om̃s no¬
u̾int qnͣtis tu serietatib iugit̾ ocu¬
peris. Sic dũ alios doo seneca: suu̾
moner luciaiũ. Ad bocceanũ. ⁊ p̃ãma¬
thiũ scͥbit ieronimꝰ. ⁊ alioꝵ plerũq
castigat excessus. Minsqͥs. &̾ blantli¬
entis causatur inepcias: negociũ cũ
tẽꝑe meciatur. ⁊ qd̾ sapientis est: or
cansis clicendi dicta diuidicet. Si q̃d
.&. cͥppiam asꝑiꝰ sonat: nõ ĩ se q̃cquã
dictuꝰ nou̾it. s in me ip̃m. ⁊ sumles
mei qͥ mecũ cupiu̾t em̾dari. aut. ⁊̃
eos qui collapsi infata omẽm rep̾hñ¬
sionem equanimit᷑ ferũt. Nomi eĩ
quia nulli grauis ꝑculsus achilles
⁊ p̾sens etas corrigitur: dũ p̾c̾ita suis
meritis obiurgatur. Sic dũ corrigat᷑
oratius: ⁊̃ seruis ut decebͣ lib̾tate utat᷑
indulget. Ome̾ uafer uiciũ ridenti

Expanded text:
vel auditor agnoscet, illud ethicum revel auditor agnoscet, illud ethicum reducet ad animum, quia « mutato nomine de se fabula narratur, » praecipue cum omnes noverint quantis tu serietatibus jugiter occuperis. Sic dum alios docet Seneca suum monet Lucilium. Ad Oceanum et Pammachium scribit Hieronymus, et aliorum plerumque castigat excessus. Quisquis autem blandientis causatur ineptias, negotium cum tempore metiatur, et quod sapientis est, ex causis dicendi dicta dijudicet. Snat, non in se quidquam dictum noverit, sed in me ipsum, et similes mei, qui mecum cupiunt emendari; aut in eos, qui collapsi in fata, omnem reprehensionem aequanimiter ferunt. Novi enim quia nulli gravis percussus Achilles: et praesens aetas corrigitur dum praeterita suis meritis objurgatur. Sic dum corrigat Horatius, etiam servis, ut Decembri libertate utantur, indulget. Omne vafer vitium ridenti
Abbreviated transcription (Latin):
ad philosopbanciũ tnssisse cetũ: quã
ad collegia muigatoꝵ. Et te quicdem sen¬
cio in eadem condicõne u̾sari. nͥ. quia
rectior. ⁊ pͣdencior si fatis quod expedit.
stas sẽꝑ ĩ motꝰ ĩ solide uͥtutis fundamẽ¬
to .nͨͦ. agitaris arundinea leuitate. nͥ deli¬
is qͣi arcum tendũt t̾bũphalem: ego
uir plebeiꝰ st̾denti fistula ĩculti eloquũ
librũ huuc ad honorem tuũ uelut
lapillũ in aceruo p̾comioꝵ tuoꝵ ꝯieci.
sciens quia sicut ñ ħt unde placeat
ex uenustate: sit ex deuocione. stbentis
urgetur magis. Pro ꝑte. &: ñsat᷑¬
ĩ uestigiis philosophoꝵ. qͥd ⁊̃ sigłit fu¬
gientlũ sit aut seqͤndũ relĩcquẽs ar¬
bit̾o sapientis. Et qr ne ledant aliꝙͣ.
eu̾ oꝑtuit ꝯueniri in qͦ nithil miga¬
toriũ possit argui: te uiroꝵ. nr̃e eta¬
tis elegantissimũ decreui ꝯuenire:
⁊ q̃ uident᷑ͦ ĩ mei similib arguenda
bestͥbere. Sic ẽi t̾. iepcias suas. lector

Expanded text:
ad philosophantium transisse coetum, quam ad philosophantium transisse coetum, quam ad collegia nugatorum. Et te quidem sentio in eadem conditione versari, nisi quia rectior et prudentior, si facis quod expedit, stas semper immotus in solidae virtutis fundamento, nec agitaris arundinea levitate, nec deliis, quasi arcum erigant triumphalem: ego vir plebeius stridente fistula inculti eloquii. librum hunc ad honorem tuum, velut lapillum in acervo praeconiorum tuorum conjeci; sciens quia sicut non habet, unde placeat ex vetustate, sic ex devotione scribentis urgetur magis. Pro parte ain vestigiis philosophorum; quid in singulis fugiendum sit, aut sequendum, relinquens arbitrio sapientis. Et quia ne laedant aliquem, eum oportuit conveniri, in quo nihil nugatorium possit argui: te virorum nostrae aetatis elegantissimum decrevi convenire, et quae videntur in mei similibus arguenda describere. Sic enim cum ineptias suas lector
Abbreviated transcription (Latin):
qr omĩa mu̾di dulcia hiis collata extͣ¬
oitiis a marescunt. eo qͥdem magisꝰ qͦ
cuiq sensus integͥor. ⁊ racio incorrup¬
ta. iudicii purioris uiget acumine. Noli
gͦ mirari qͣre aliqm᷑ gradũ scale que
nũc sola nouit asce̾sũ. ꝓut qnͣdoq
monuisti non ascendo. quare maiorib
me ñ ingero curiis cñ .tͥ. isocratis respõ¬
surus sim u̾bo. qui int̾ogatꝰ ab ami¬
tis. quare . ñ. inforensib negotiis u̾sa¬
retur: resp̃odit. Que locus hic callet
ego nescio: que ego calleo: locus hic
nescit. Ego eĩ ꝯtẽpno. q̃ illi ausli sbiũt.
⁊ que ego ambio: illi ꝯtẽpnrit. Mirare
magis quare non p̾osco. aut rũpo fu¬
nem. Nalias solui.ñ. potest: qͥ me. ĩ.
curialib ngis tam diu tenuit. ⁊ tenz
adhuc tante obnoxiu̾ seruituti. Ĩam
tedet. ⁊ penitet me longe alit̾ ĩstitu¬
tum. ⁊ quasi satracioris pbilosophie
lactatum ub̾ib. ablactatũq ddecuerat

Expanded text:
quia omnia mundi dulcia his collata exerquia omnia mundi dulcia his collata exercitiis, amarescunt; eo quidem magis, quo cuique sensus integrior, et ratio incorrupta judicii purioris viget acumine. Noli ergo mirari, quare aliquem gradum scalae, quae nunc sola novit ascensum, prout quemquam monuisti, non ascendo. Quare majoribus me non ingero curiis, cum tibi etiam Isocratis responsurus sum verbo: qui interrogatus ab amicis, quare non in forensibus negotiis versaretur, respondit: Quae locus hic callet, ego nescio; quae ego calleo, locus hic nescit. Ego enim contemno quae illi aulici ambiunt, et quae ego ambio illi contemnunt. Mirare magis quare non praecido, aut rumpo funem, si alias solvi non potest, qui me in curialibus ungis tandiu tenuit, et tenet adhuc tantae obnoxium servituti. Jam taedet, et poenitet me longe aliter institutum, et quasi sacratioris philosophiae lactatum uberibus, ablactatumque decuerat
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbenciu̾ maxims grãm ꝓmereri. Inuti¬
lit̾ eĩ eis geruntur egregia ꝑpetuis tene¬
bris obducetida: nͥ. litt̾aꝵ luce cdarescat.
Quicqͥo fanoris. aut p̾conioꝵ aliunde
ꝯtraitur: ꝑinde est. ac si eccħo quã au¬
dis infabulis: plansus accipiat theatͣles.
Desinit eĩ tũ ceꝑit. Ad hec in dolore
solacium. recreacio in labors. in panꝑ¬
tate iocunditas. modestia ĩ diuitiis.
⁊ cliliciis: fidelissime .a. litt̾is mutuat᷑.
Nam uciis recdimit᷑ aĩmꝰ. ⁊ suai ⁊.
mira qͣdam eciam ĩ adu̾sis iocłiditate
reficitur: cũ. ad legendum. uł. scͥbendũ
utilia⁊ mentis intendit acumen. Hullã
in reb hũ̾anis iocuncliorẽ aut utiliors̃
ocupacionem inuenies: nͥ. si forte diui¬
nitus ꝯpu̾cta denocio orando diuinis
instat colloqͥis. aut cordo ꝑ caritatẽ.
dilatato deu̾ mente ꝯcipiat. ⁊ mag¬
nalia eiꝰ apd̃ se quasi quadam medi¬
tationis mami ꝑtractet. Fxꝑto trede

Expanded text:
scribentium maxime gratiam promereri. Inutiscribentium maxime gratiam promereri. Inutiliter enim eis geruntur egregia, perpetuis tenebris obducenda, nisi litterarum luce clarescant. Quidquid favoris aut praeconiorum aliunde contrahitur, perinde est, ac si Echo, quam audis in fabulis, plausus excipiat theatrales; desinit enim cum coeperit. Ad haec in dolore solatium, recreatio in labore, in paupertate jucunditas, modestia in divitiis et deliciis, fidelissime a litteris mutuatur. Nam a vitiis redimitur animus, et suavi et mira quadam, etiam in adversis, jucunditate reficitur, cum ad legendum vel scribendum utilia, mentis intendit acumen. Nullam in rebus humanis jucundiorem, aut utiliorem occupationem invenies: nisi forte divinitus compuncta devotio orando divinis insistat colloquiis, aut corde per charitatem dilatato, Deum mente concipiat, et magnalia ejus apud se quasi quadam meditationis manu pertractet. Experto crede,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eadem iugit᷑ extutit ⁊ auellit ab aĩb:
fraudatͥr sciencie inimica. ⁊ infida sc̃ꝑ
memorie nou̾ca obliuio. Quis eĩ alex¬
andros sciret aut cesares q̃s stoicos au
peripatheticos miraretur . nͥ. eos insigni
nͥ eos post̾itati diuine litt̾e ꝯsecrassent:
Artus tͥbũpbales tunc ꝓficiunt illustͥ¬
b uiris ad głi̾am: cũ ex qͥb cansis. ⁊
quoꝵ sint: imp̾ssa doc inscͥpcio. Libe¬
atorem pat̾e. funclatorem qͥetis. tu̾c de¬
mũ inspͨtor angnoscit: cũ titulus tͥhũ¬
phatorem quem nr̃a b̾tannia genuit.
inclicat constantinũ. Nullus eĩ uncꝙͣ
constanti głia claruit: nͥ. ex suo. uł s̃cͥꝑ¬
po alieno. F adem est asini. ⁊ cuiꝰuis ĩꝑa¬
toris. pꝰ. modicũ tẽp̃ głia: nͥ. qua tenus
memoria ałt̾uiuꝰ. scͥptoꝵ beneficio ꝓro-¬
getur. Quot ⁊ quantos trbitraris
fuisse reges de quib nusquam sͦmo esti
aut cogitacio: Nithil.gͦ. consiliosius
est captatorib głie: quam litt̾atoꝵ. ⁊

Expanded text:
utit, et avellit ab animo fraudatrix scientiae, inimica et infida semper memoriae noverca, oblivio. Quis enim Alexandros sciret aut Caesares, quis Stoicos aut Peripateticos miraretur, nisi eos insignirnisi eos posteritati divinae litterae consecrassent? Arcus triumphales tunc proficiunt illustribus viris ad gloriam, cum ex quibus causis, et quorum sint, impressa docet inscriptio. Liberatorem patriae, fundatorem quietis, tunc demum inspector agnoscit, cum titulus triumphatorem, quem nostra Britannia genuit, indicat Constantinum. Nullus enim constanti unquam gloria claruit, nisi ex suo, vel scripto alieno. Eadem est asini, et cujusvis imperatoris post modicum tempus gloria; nisi quatenus memoria alterutrius, scriptorum beneficio prorogatur, Quot et quantos arbitraris fuisse reges, de quibus sermo nusquam est, aut cogitatio? Nihil ergo consiliosius est captatoribus gloriae, quam litteratorum et
Abbreviated transcription (Latin):
ocundissimꝰ dũ in ml̃tis. ts in eo. maxime
est litt̾aꝵ fructꝰ: qd̾ omnũ int̾sticioꝵ
loci ⁊ tẽꝑis exclusa molestia. amicoꝵ s̃.
inuicem p̾senciam exibent. ⁊. res scitu
clignas: situ aboleri ñ paciu̾t᷑. Nam
⁊ artes ꝑierant. euanuerant iura. fidei
⁊ totꝰ religionis officia queq corruerltt.
ipe ꝙ recti defecerat usus eloquii: ñ ĩ re¬
mediũ infirmitatis humane. litt̾aꝵ usũ
mortalib diuina miseracio ꝓcurasset.
Exempla maioꝵ. que sunt incitamenita.
⁊ fomenta uͥtutis ulłum omino erig̾ẽt
qut seruarẽt: nͥ. pia solicitudo scͥptoꝵ.¬

Expanded text:
cundissimus cum in multis, tum in eo maxime est litterarum fructus, quod omnium interstitiorum loci et temporis exclusa modestia, amicorum sibi invicem praesentiam exhibent, et res scitu dignas situ aboleri non patiuntur. Nam et artes perierant, evanuerant jura, fidei et totius religionis officia quaeque corruerant, ipseque recti defecerat usus eloquii, nisi in remedium infirmitatibus humanae, litterarum usum mortalibus divina miseratio procurasset. Exempla majorum, quae sunt incitamenta et fomenta virtutis, nullum omnino corrigerent aut servarent, nisi pia sollicitudo scripto
Abbreviated transcription (Latin):
uͥq bene dictũ ͤ cũ. facio meu̾ ⁊ iud
nũc meis ad ꝯpendiũ: m̃c ad fidem
⁊ auctoritatem alienis exp̾mo u̾bis. łt
qr senel cepi reuelare mentis archa¬
na: arroganciam meam plemꝰ denu¬
philosophantes ocurrunt: meos cliẽ¬
tes. ẽẽ. arbitrͦ. ⁊ qd̾ maiꝰ est. mͥ uẽdico¬
in seruitutẽ. Adeo qͥdem : ut ĩ tͦdicionib
suis seip̃os ꝓ me lĩguis obiciant decͣctoꝵ.
Nam et iltos laudo auctores. Nec em̾
nem. uł. platonem. aut aristotilem di-¬
sputantes audiui. de hiis tñ ⁊ aliis eq̃
ignotis: ad utilitate̾ legenciu retuli
plurima. Eedo tauren ne uidear ꝯtẽ¬
cione gaudere. ⁊ me officiosis fateor
usũ. ẽẽ. mendaciis. et si alit̾ emulus
non quiescit. qm̃ ⁊ ego meũ carnifi¬
cium hẽo ⁊ lauiniu̾: me mendacii
reũ ẽẽ. ꝯfencio. qui scͥptũ noui. qr õis
homo menclax. adeo qͥdem: ut nec
uastũ p̾tꝰ. tͣgidꝰ uent̾. tumida facies
⁊ rubicunda. lĩgua ꝓcax. insulsa.

Expanded text:
ue bene dictum est, facio meum, et illud nunc meis ad compendium, nunc ad fidem et auctoritatem alienis exprimo verbis. Et quia semel coepi revelare mentis arcana, arrogantiam meam plenius denuphilosophantes occurrunt, meos clientes esse arbitror, et quod marvitutem; adeo quidem ut in traditionibus suis se ipsos pro me linguis objiciant detractorum. Nam et illos audo auctores. Neque ilnemve, Platonem aut Aristotelem disputantes audivi; de his tamen et aliis aeque ignotis, ad utilitatem legentium retuli plurima. Cedo tamen ne videar contentione gaudere, et me officiosis fateor usum esse mendaciis, et si aliter aemulus non quiescit, quoniam et ego meum Cornificium habeo et Lanuvium, me mendacii reum esse consentio, qui scriptum novi, quia omnis homo mendax; adeo quidem, ut nec vastum pectus, turgidus venter, tumida facies et rubicunda, lingua procax, insulsa,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb si qͥd .a. fide ueri longi ab est: mͥ
uei̾am deberi ꝯfido. qͥ ñ om̃ia. qͥ hic
seu falsa sĩt: legenciũ usib ĩseruire.
DoIeq eĩ adeo excors sũ: ut. ꝓuoro
astruam. ꝙ pennatis auib qn̾dã testu¬
do locuta est. aũ qd̾ rusticꝰ urbanũ
murr̾ mus pauꝑe tecto acceꝑit. ⁊ si¬
iilia. s qnͥ. hec figm̾ta nr̃e famulẽt ᷑¬

Expanded text:
e veri longius abest, mihi veniam deberi confido, qui non omnia, quae hic seu falsa sunt, legentium usibus inservire. Neque enim adeo excors sum, ut pro vero astruam, quia pennatis avibus quondam testudo locuta est, aut quod « rusticus urbanum murem mus paupere tecto » susceperit, et similia; sed quin haec figmenta nostrae famule
Abbreviated transcription (Latin):
pis enum̾are ꝯtend̾a q̃ sic̃ om̃s ad¬
mirari nec̃te ẽ: ita pleue discͥb̾e in pos¬
sibile. Nec ego uirib mcis arrogo in
quo si iuxta p̃cedentis gr̃e cursum s
du saccesserĩt ꝓsꝑa: sudare poterũt

Expanded text:
pis enumerare contendam; quae sicut omnes admirari necesse est, ita plene describere impossibile. Nec ego viribus meis arrogo, in quo, si juxta praecedentis gratiae cursum sibi diu successerint prospera, sudare poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝯformis. neqͣqͣ potencie aut sa¬
plentie glama p̾riꝑe moliretur.
Remunꝰ andi tũ auctoritate. as¬
spirauit fortalse cocqͣri. Imagꝰ
deitatis pͥnceps amandꝰ uenad̾¬

Expanded text:
e conformis, nequaquam potentiae aut sapientiae gloriam praeripere moliretur. Remunerandi tamen auctoritate aspiravit fortasse coaequari. Imago deitatis princeps, amandu
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatem qmͣ semel sopiuit bła¬
ditiis: in ppłi libatione caritatis
armis occidit. Pcussit gͦ ħ holo¬
feruem inc̾uicem ⁊ abscidit cap
ĩ perã reportand̃ murbam. q̃ salu¬
tem fuerat ꝯsetuta in manu fe¬
mine. ħ tñ tauẽdũ docent histo¬
ne. ne quis illiꝰ moliat᷑ ĩtitũ. cui
fidĩ aut sacmẽti religiõe tenetur
affrictꝰ. Nã ⁊ sedechias ob neglet¬
tam fidĩ religionẽ legit᷑ captiuat
⁊ ꝙ ĩ alio regũ inde nõ memini.
eruti sũt ocłili esꝰ. qr dm̃ au iurat᷑.¬
ł c̾ ex uista cã cauet᷑ tirãno. lapsꝰ
ĩꝑ fidiã ñ ꝓposuit ante conspͨtũ
suũ. S nec ueneni. licet indeã
ab iufidelibꝰ aliqnͣ usurpatam:
ullo unꝙͣ iure indult̾a lego licẽ¬
ciam. Nõ ꝙ tirãnos d̾ medio tol¬
lendos eẽ ñ credam: s sñ religioĩs
honestansq dis pendio. Ha ⁊ dd̾
regũ quos legim optimꝰ. ⁊ qͥ ex

Expanded text:
crudelitatem, quam semel sopivit blanditiis, in populi liberatione charitatis armis occidit. Percussit ergo Holophernem in cervicem, et abscidit caput in peram , reportandum in urbem, quae salutem fuerat consecuta in manu feminae. Hoc tamen cavendum docent historiae, ne quis illius moliatur interitum, cui fidei aut sacramenti religione tenetur astrictus. Nam et Sedecias, ob neglectam fidei religionem, legitur captivatus, et quod in alio regum Judae non memini, eruti sunt oculi ejus quia Deum, cui jurat cum ex justa causa cavetur tyranno, lapsus in perfidiam, non proposuit ante conspectum suum. Sed nec veneni, licet videam ab infidelibus aliquando usurpatam, ullo unquam jure indultam lego licentiam. Non quod tyrannos de medio tollendos non esse credam, sed sine religionis honestatisque dispendio. Nam et David, regum quos legerim optimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ari: ip̃i quoq sat̾dotes dm̃ ne¬
tẽ cor̾ reputãt pietatem. ⁊ si qͥd
doliuidetur hre iagĩe religi¬
one mist̾ii dicũt dño ꝯsetͣtum.
Sic holofernes ñ uͥtute hostili
s sius uitiis. gladio mulieris
occubuit. ⁊ qui uiris formida¬
bił fuerat: luxuria ⁊ eb̾etate
iuictꝰ afemina int̾fectus est.
Nec femine ad tiramiũ pa¬
tiuss accessis: nͥ hostiłe ami¬
mũ pia simłacione texisset.
Nhõ z .n. dolus qͥ seruit fidĩ ⁊ mi¬
litat karitati. Si qͥde̾ fidĩ ẽ ꝙ ĩ
crepat sac̾dotes qui diume mi¬
seratiõi p̃scͥpserat tempꝰ expacto
hostibꝰ se declituri ⁊ urbẽ nͥ ĩfra.
iͭ. dies eis dñs subueniret. E ari¬
tatis aũt: ꝙ ulła formidabat
hostibꝰ lib̾aret. Nã tħ eg̾dien¬
tis in salutẽ iudicant u̾ba. fac
amputetur ⁊ capiatur laq̃o
ex labiis caritatis mee. Da mͥ
ĩ aĩo ꝯstantiam uͥ ꝯtẽpnã illũ.¬

Expanded text:
necem eorum reputant pietatem, et si quid doli videatur habere imaginem, religione mysterii dicunt Domino consecratum. Sic Holophernes non virtute hostili, sed suis vitiis gladio mulieris occubuit, et qui viris formidabilis fuerat, luxuria et ebrietate victus, a femina interfectus est. Nec feminae ad tyrannum patuisset accessus, nisi hostilem animum pia simulatione texisset. Non est enim dolus qui servit fidei, et militat charitati. Siquidem fidei est, quod increpat sacerdotes, qui divinae miserationi praescripserant tempus, ex pacto hostibus se dedituri, et urbem, nisi infra quinque dies eis Dominus subveniret. Charitatis autem quod nulla formidabat hostibus liberaret. Nam et hoc egredientis in salutem indicant verba: Fac, amputetur, et capiatur laqueo ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o pot̾at lib̾are. Occreuit gͦ
expͦtare ꝑacient̾ uͥ ille nisitaretur
a dño reddita caritate aũ in p̃¬
lio cadet: aut alias iustoidicio¬
dĩ moreret᷑. Siqͥd ł ex eo põt in¬
signiri pacientia eiꝰ ꝙ cũ hor̾a
clamidis eiꝰ p̃cidiss inspelunca
⁊ alibi de nocte cast᷑ ing̾ssus aisto¬
dũ negligentiã in crepass: ip̃m
regem coegit ꝓfit̾i. qr dd̾ cãm a¬
gebat iꝰtorem. Et ħ qͣdẽ modus deleu¬
di tirannos. utilissimꝰ ⁊ tutissimꝰ ÷.
siqͥ pͥmũt᷑ ad patͦcimũ dementie
dĩ hũ̾iliati ꝯfugiãt: ⁊ puras ma¬
nꝰ leuates ad dñm deuotis p̾cibꝰ

Expanded text:
peccato poterat liberare. Decrevit ergo exspectare patienter, ut ille visitaretur a Domino reddita charitate, aut in praelio caderet aut alias justo Dei judicio moreretur. Siquidem vel ex eo potest insigniri patientia ejus, quod cum oram chlamidis Saul praescidisset, in spelunca, et alibi de noctu castra ingressus, custodum negligentiam increpasset, ipsum regem coegit profiteri, quia David causam agebat justiorem. Et hic quidem modus delendi tyrannos, utilissimus est et tutissimus; si qui premuntur, ad patrocinium clementiae Dei humiliati confugiant, et puras manus levante
Abbreviated transcription (Latin):
fhono. Extendit aoth manũ
sinstͣm. ⁊ tulit sic̾a de dextro fe¬
more suo infixitq cam inue¬
trem elꝰ tam ualide ut capulus
quit in corꝑe. Statĩq ꝑ secreta
nat᷑e alu st̾cora ꝓ ruperunt.
cum egͥssus ÷. Et alibi. Sisara su¬
giens ꝑuenit ad tentorium iahel:
uxoris ab ner ciuei. Erat it pax
int̾ iabin regẽ alor: ⁊ domũ ab

Expanded text:
o: Extendit Aod manum sinistram, et tulit sicam de dextro femore suo, infixitque eam in ventrem ejus tam valide, ut capulus quit in corpore. Statimque per secreta naturae alvi stercora proruperunt. cum egressus est . Et alibi: Sisara fugiens pervenit ad tentorium Jahel uxorem Abner Cinei. Erat enim pax inter Jabin regem Asor, et dom
Abbreviated transcription (Latin):
uit aliquis int̾rogatus te ⁊ di¬
cens. Nñqͥd hic ẽ aliqͥs: respõdeb̾
Nullꝰ÷. tulit itaq iahel uxor
ab ner clauũ tab̾natłi: assumes
parit᷑ ⁊ malleũ. Et ing̾ssa abscõ¬
dite ⁊ cũ silentio posuitq supͣ
cempꝰ capitis eiꝰ dlauũ ꝑcussũq
malleo defineit ĩ cerebrũ usq
ad c̾tam. Oo soporẽ morti so

Expanded text:
rit aliquis interrogans te, et dicens: Nunquid hic est aliquis? Respondebis: Nullus est. Tulit itaque Jahel uxor Abner clavum tabernaculi, assumens pariter et malleum. Et ingressa est abscondite et cum silentio, posuitque supra tempus capitis ejus clavum, percussumque malleo, defixit in cerebrum usque ad terram. Qui soporem mor
Abbreviated transcription (Latin):
denda mortalitas. ꝓͦ grediam᷑
ad eũ que ppło diuĩna p̾fecit
eloctio. datimiq ĩ reꝑ bã domina¬
di ñ regiadi uoluntate deseruit.
adeoq afflix̃: ũ urgente doloris
angͦtia mortẽ qͥ cog̾etur ĩferre.
Nich .it. aũ minimũ ꝓ dest sana
assũptio: si ꝯseq̃ns uita dissẽtit
net ĩ inia reiꝵ ap̃ iuidite optinẽt:
ẽ sentẽtia pendit ex fine. Regũ
⁊ libͥ dicrũ celebͥs historia ẽ. in q̃
auctore ieronimo isrł edocetur
sub tirãnis ab utio laborasse ⁊
Salamonẽ tũ ⁊ forte aliqͦs ãlioꝵ
ĩiuda ꝯualuisse facile credid̾im:
dño reuotante. Michiq facile
corde indomabili. ⁊ qͥ semꝑ resti
lum legis s dm̃ dñm legis ab¬
hominatioib gnͣtiũ ad iracundi¬
se tirannos. Nã tiranos qͦs pcc̃a
inpetnͣt. indictunt ⁊ erigunt.
penitencia delet excludit ⁊ ꝑimit.
Et qͥd̃ añ reges suos sicut ii dit̃¬

Expanded text:
ediamur ad eum, quem populo divina praefecit electio, datumque in reprobam dominandi, non regnandi voluntatem deseruit, adeoque afflixit, ut, urgente doloris angustia, mortem sibi cogeretur inferre. Nihil enim aut minimum prodest sana assumptio, si consequens vita dissentit, nec initia rerum apud judicem obtinent, cujus sententia pendet ex fine. Regum, et libri dierum celebris historia est, in qua, auctore Hieronymo, Israel edocetur sub tyrannis ab initio laborasse. ESalomonem tamen, et forte aliquos aliorum in Juda convaluisse facile crediderim, Domino revocante. Mihique facile corde indomabili, et qui semper restitlum legis, sed Deum dominum legis abominationibus gentium ad iracundise tyrannos. Nam tyrannos, quos peccata impetrant, inducunt et erigunt, poenitentia delet, excludit et perimit. Et quidem ante reges suos, sicut Judi
Abbreviated transcription (Latin):
mmilia recurrat int̾p̾tacio. Nerum
hant uisionum quas quies inducit
liuisionem ꝑ oppõita ñ fieri certum
est: cum eadem ꝓ parte sit uisio. ali¬
inicde oracłm. ⁊ ppͣ. rerum figuras pos¬
turaꝵ planum est. Hisio affritam apo¬
sompnia pharaonis. ⁊ ioseph: eoꝵ q dic¬
ta sunt faciũt fidem. ꝑsonis qͦq quib¬
cdam u̾itas frequenti illucessit. ut pote
ꝯpõĩtum habentib aminum. alicis fre¬
quentior error in uoluit. Augustus cesar
cũ atbu̾sus antonium dimitaturꝰ ẽẽt:
egritudine grani laborans inquiete. mã¬
clatum accepit. ut acd uittoriam consequẽ¬
dam: sequenti die p̾lio int̾eẽt. Paruit
itaq lectica deuectꝰ in p̾liũ: ⁊ uicit. Socͣ¬
tes s̃ ex ara uen̾is que a cademie erat
uidit offerri cingnũ collum inserentẽ
celo. rostro tangentem sidera. regionem
que applanem dr penetrantem. ⁊ tran¬
scendentem alp̾tꝰ om̃iũ. ⁊ tanta uocis
sonoritate ⁊ letitia canentem. ut totũ

Expanded text:
milia recurrat interpretatio. Verum milia recurrat interpretatio. Verum hanc visionum, quas quies inducit, divisionem per opposita non fieri certum est; cum eadem pro parte sit visio, aliunde oraculum, et propter rerum figuras posturarum planum est. Visio Africani, Aposomnia Pharaonis et Joseph, eorum quae dicta sunt faciunt fidem. Personis quoque quibusdam veritas frequentius illucescit, utpote compositum habentibus animum, alias frequentior error involvit. Augustus Caesar, cum adversus Antonium dimicaturus esset, aegritudine gravi laborans, in quiete mandatum accepit, ut ad victoriam consequenti die praelio interesset. Paruit itaque lectica devectus in praelium, et vicit. Socrates sibi ex ara Veneris, quae academiae erat, vidit offerri cygnum collum inserentem coelo, rostro tangentem sidera, regionem quae Aplane dicitur, penetrantem et transcendentem aspectus omnium, et tanta vocis sonoritate et laetitia canentem, ut totum
Abbreviated transcription (Latin):
dimplina qiͣ uana ꝯtẽpmit. suxta illud
uirisapientis. Sẽpnsa ne cures nam mẽs
hũana qd̃ optat dum uigilat sperat
thesin reꝵ sequenda sinit ũstatis uestigia.
situt c̃ magno põpeit ruina inimineret:
ꝯtͣia nisis uaticinata quies. leticiam q urb̃
ppłi t̾pudiantis p̾conia. plausramq the¬
atͥ sui qͣi re totꝰ imꝑis bñ gesta fortua
ꝑiti ducis ocuł ĩgerebat. Res qͦ q̃ tͣpis
⁊ obscena est in suꝑficie: honestissime iũi
re cubitula ⁊ turpitudins soporis at¬
tomtus cum rem ad mathematichos
remiliss: imiu̾sam t̾ram dicioni eiꝰ su¬
biciendam responderut. Sic itac
magnammi mri sꝑes: ad ocupandũ
intꝑrim erectaest. Denic ad fpẽm
tacti quisuria instior. quis dd̾ nequior
ant cruclelior. quem decor b̾sabee ad
ꝓdlicionem. homicidiũ ⁊ adult̾iũ ĩui¬
tanit: Que quidem om̃ia ꝯtͣrium
facunt intłłctum. cum urias diabł
eccłia figͦetur. frequens tñ ⁊ quasi
regulare uis est: ut a similib ad si¬

Expanded text:
iplina, quasi vana contemnit, juxta illud viri sapientis: Somnia ne cures, nam mens humana, quod optat, Dum vigilat, sperat, thesin rerum, sequenda sunt veritatis vestigia, sicut cum magno Pompeio ruina immineret, contraria visis vaticinata quies, laetitiamque urbis, populi tripudiantis praeconia, plausumque theatri sui, quasi re totius imperii bene gesta, fortuna perituri ducis oculis ingerebat. Res quoque quae turpis et obscena est in superficie, honestissimae verire cubicula, et turpitudine soporis attonitus, cum rem ad mathematicos retulisset, universam terram ditioni ejus subjiciendam responderunt. Sic itaque magnanimi viri spes ad occupandum imperium erecta est. Denique ad speciem facti quis Uria justior? quis David nequior aut crudelior, quem decor Bethsabeae ad proditionem, homicidium et adulterium invitavit. Quae quidem omnia contrarium faciunt intellectum, cum Urias diabolEcclesia figuretur. Frequens tamen et quasi regulare jus est, ut a similibus ad si
Abbreviated transcription (Latin):
bt aliaꝵ similitudines: tot gerit est ꝑde
significaciones. ita tñ ut maioꝵ nũcꝙͣ
minoris sit signũ. Digna siquidem
semꝑ minora sunt. Inde ẽ qd̾ hõiem
substantia que uis sig̾cat. ut pote
aliquid cõmune cum om̃ib hũtem.
congnata. ⁊ familiarior est sigͥcatõ. Dñnili¬
tudo uͦ aut substancialis est: ut que ex
gen̾e. aut spe. aut accidentalis: ut ex qnͣti¬
tate. aut qualitate. aut uariis accideneat
formis ant imitacõis est : ut cum qͥs alii qͦ¬
uis motu oꝑis ꝯformatur. Et ħ quidem
mͦ potest creat᷑a treatori ẽẽ ꝯsimilis. c̃ tñ
ullo sb̾ali ł actidentali ꝑticipent. Cause qͦͥ
suus conformaturr effectus ⁊ recipce causa
si tam̃ minor est effectui suo r ẽẽ ꝯsil
ret. si sub identitate signoꝵ diu̾sitatem
rerum cauta disc̾escione clistingunt. Hec
quidem gen̾alia sũt. que uͦ sunt sp̾alia
sigłoꝵ: lacius patent. Non tñ p̾c̾eundum
est signoꝵ iũ ꝓ qualitate ꝑsonaꝵ seu̾iorẽ

Expanded text:
t aliarum similitudines, tot gerit earumdem significationes; ita tamen, ut major nunquam minoris sit signum. Signa siquidem semper minora sunt. Inde est quod hominem substantia quaevis significat, utpote aliquid commune cum omnibus habentecognata et familiarior est significatio. Similitudo vero aut substantialis est, ut quae ex genere, aut specie: aut accidentalis, aut ex quantitate, aut qualitate, aut variis accidentium formis: aut imitationis est, ut cum quis alii quovis motu operis conformatur. Et hoc quidem modo potest Creatori creatura esse consimilis, cum tli vel accidentali participent. Causae quoque suus conformatur effectus, et reciproce causa, si tamen minor est, effectui suo dicitur esseret, si sub identitate signorum, diversitatem rerum cauta discretione distinguit. Haec quidem generalia sunt. Quae vero sunt specialia singulorum, latius patent. Non tamen praetereundum est, signorum vim, pro qualitate personarum, saeviorem
Abbreviated transcription (Latin):
figuraꝵ solort̾ attendenda teꝑ
significacõ gue tanto młtiplicior est
uincunt᷑ artificis imitantis naturã
Siquis em̾ sermo tres aut quatnor
ht̃ significationes statim pollixens ẽ.¬

Expanded text:
r attendenda rerum significatio, quae tanto multiplicior est vincuntur artificis imitantis naturam. Si quis enim sermo tres aut quatuor habet significationes, statim πολύσημος e
Abbreviated transcription (Latin):
robustus uenator ꝯt᷑ anm̃. Eũ repbu̾
fuisse ñ ambigis qm om̃tũ cloctoꝵ tba
ꝯchẽpnat. Tralit᷑ ħ ĩ tantã elacionis
erupisse uecordiam: ut ñ u̾eret᷑ iura
tem̾are nat᷑e. cͣ ꝯsortes ꝯdiciõis ⁊ gen̾is
qͦs ingenuos illa creau̾at: ħ addicet
Suituti. Birannidis gͦ fastigiũ ̃ ꝯtu¬
meliam creatoris a uenatore ĩcipiens
aliũ ñ ĩuẽit auctorẽ. ꝙͣ eũ qͥ incede fe¬
raꝵ ⁊ uolutabro sangͥnis dm̃ ꝯtẽptũ
clidiciss. Eepit eĩ potens ẽẽ ĩ t̾ra. Sic
namq scͥptũ est eo qd̾ ñ exspͨtau̾it.¬

Expanded text:
robustus venator contra Dominum. Eum reprobum robustus venator contra Dominum. Eum reprobum fuisse non ambigis, quem omnium doctorum turba condemnat. Traditur hic in tantam elationis erupisse vecordiam, ut non vereretur jura temerare naturae, cum consortes conditionis et generis, quos ingenuos illa creaverat, hic addiceret servituti. Tyrannidis ergo fastigium in contumeliam Creatoris a venatore incipiens, alium non invenit auctorem, quam eum qui in caede ferarum, et volutabro sanguinis, Domini contemptum didicisset. Coepit enim potens esse in terra. Sic namque scriptum est: Eo quod non exsp
Abbreviated transcription (Latin):
feraꝵ. cedib ⁊ fedo nictui assuescens:
reu̾entiã nat᷑e timoremq mortis abietit.
Quidꝰ bachus euncdem hũit nut̾torem :
Nempo qͥ hiis ftudiis aũ desidiis ĩsistũt:
cia ⁊ que uis illicita ꝑtrahunt᷑. Que¬
runt᷑ ocia pͥ labores. fomes hilaritatis
gͣcior ẽ: si clura p̾cesserint. resiciũt᷑ auidĩ
que exiuanita fuerãt plurimũ. Uena¬
tores omnes adhuc institutionẽ redolẽt
centauroꝵ. Raro inuenit᷑ qͥsꝙͣ eoꝵ mo
clestus aut gͣnis. raro continens. ⁊ ut
credo sobrius nũcqua. domi quippe chi¬
ronis hu̾erunt unde ħ discerent. Ea¬
ueri namq iubent᷑ ꝯuiuia centauroꝵ
a qͥb sũ citatͥce nemo reu̾tit᷑. Q uod
si hẏstoriis qͣs suis poete decoranere fig¬
mentis files subtͣhitur. illi utiq credi
uecesse ẽ. q̃ ex eo qd̾ scͥpta ẽ digito dei ir¬
refragabilem apd̾ om̃s gñs sortita ẽ.
auttoritatẽ. Primꝰ gͥ põit᷑ nembroch

Expanded text:
ferarum, caedibus et foedo victui assuescens, ferarum, caedibus et foedo victui assuescens, reverentiam naturae timoremque mortis abjecit. Quid quod Bacchus eumdem habuit nutritorem? Nempe qui his studiis aut desidiis insistunt, tia et quaevis illicita pertrahuntur. Quaeruntur otia post labores, fomes hilaritatis gratior est, si dura praecesserint, reficiuntur avidius quae exinanita fuerint plurimum. Venatores omnes adhuc institutionem redolent Centaurorum. Raro invenitur quisquam eorum modestus aut gravis, raro continens, et, ut credo, sobrius nunquam. Domi quippe Chironis habuerunt, unde haec discerent. Caveri namque jubentur conviva Centaurorum, a quibus sine cicatrice nemo revertitur. Quod si historiis, quas suis poetae decoloravere figmentis, fides subtrahitur: illi utique credi necesse est, quae ex eo quod scripta est Dei digito, irrefragabilem apud omnes gentes sortita est auctoritatem. Primus ergo ponitur Nemrod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tormenta nuditatis affligunt. qͦs q
labor ĩmoderat᷑ exhaurit: uoluptatis
aut potꝰ uanitatis ymagine ꝯsolent᷑.
Eo demq tẽꝑe pͥmũ captiuant᷑ athene
qͦ int̾dicte uenationis edittũ censuerũt
ẽẽ soluendũ. ⁊ artem utusq uenatõis
t̃ ext̾cicio publice admittendam. Fertur
uates mantuanꝰ ĩt̾rogas se marcellũ. t̾
deppłationi auiũ uehem̃ciꝰ oꝑã cdaret:
an aue̾ mallet ĩstrui ĩ capt᷑am auiũ.
an muscã formͣri ĩ exc̾minatõm muscaꝵ.
Cũ uͦ questionẽ ad auũttulũ retuliss an¬
gͦtũ: ꝯsilio eiꝰ p̾elegit ut fieret musca
que a nea poli muscas abig̾et. ⁊ ciui¬
tate̾ a peste ĩsanabili lib̾aret. Optio qͥd̾
impleta est. Uũ liqͤt pͥuate uoluprati
cui uis p̾ferendam ẽẽ młtoꝵ utilitatẽ¬
.In semi uiri chironis autͦ si gretis ꝑ oĩa
credit ᷑: ẽ institutꝰ athilles lire modos
⁊ sithare. ⁊ inde traductꝰ ad siluas ĩ stͣge

Expanded text:
et tormenta nuditatis affligunt, quosque et tormenta nuditatis affligunt, quosque labor immoderatus exhaurit, voluptatis aut potius vanitatis imagine consolentur. Eo denique tempore primum captivantur Athenae, quo interdictae venationis edictum censuerunt esse solvendum, et artem utriusque venationis cum exercitio publice admittendam. Fertur vates Mantuanus interrogasse Marcellum, cum depopulationi avium vehementius operam daret, an avem mallet instrui in capturam avium, an muscaCum vero quaestionem ad avunculum retulisset Augustum, consilio ejus praeelegit ut fieret musca, quae ab Neapoli muscas abigeret, et civitatem a peste insanabili liberaret. Optio quidem impleta est; unde liquet privatae voluptati cujusvis praeferendam esse multorum utilitatem. In semiviri Chironis antro si Graecis per omnia creditur est institutus Achilles lyrae modis et citharae, et inde traductus ad silvas in strage
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ dde laude ei : canib uenatoꝵ gr̃a ult̾ius
resultat. Noui tñ stucdii thelemachũ suũ
uiuere p̾cepit expertẽ. illis solis dicens al¬
lata ẽẽ noue uoluptatis solacia. qͥ amissis
parentib tͦiani belli dãpna sentirent.
Yn̾ ⁊ arte̾ ĩfructuosam ẽe conitio. ꝙͣ ab
uico filio tantꝰ uir studuit seqͦstrare.
Qd̃ uł ex eo metũ conicies. ꝙ det̾ior sexus
in auiũ uenatõne pocior est. In qͦ pot̾as
nat᷑am arguere. nͥ nosses qr det̾iora sẽꝑ
ꝓmora sũt ad rapinam. Inanis ⁊ eĩ ⁊ ad
modũ laboriosa ⁊ q̃ dãpna sũptuũ nũtꝙo
successiuũ utilitate ꝯpenset. Licet płimi
uenacionẽ exc̾teant: ut sb̾ eo p̾textu sũptꝰ
fatiant ꝑciores. domirariꝰ sepꝰs ĩmensa
aliena mltitudinẽ uitant. dũ siluas.
saltꝰ. lacꝰtq circueunt pannis induti ui¬
liorib. frugaliorib ꝯtenti cibis dũ ꝯsor¬
tes ⁊ famulos qͦs mac̾at ieiunioꝵ ĩedia

Expanded text:
nisi de ejus laude, canibus venatorum gratia ulterius nisi de ejus laude, canibus venatorum gratia ulterius resultaret. Novi tamen studii Telemachum suum vivere praecepit expertem, illis solis dicens allata esse novae voluptatis solatia, qui amissis parentibus Trojani belli damna sentirent. Unde et artem infructuosam esse conjicio, quam ab unico filio tantus vir studuit sequestrare. Quod vel ex eo mecum conjicies, quod deterior sexus in avium venatione potior est. In quo poteras naturam arguere, nisi nosces quia deteriora semper proniora sunt ad rapinam. Inanis etenim est et admodum laboriosa, et quae damna sumptuum, nunquam successuum utilitate compenset. Licet plurimi venationem exerceant, ut sub eo praetextu sumptus faciant parciores, domi rarius, saepius in mensa aliena, multitudinem vitant, dum silvas, saltus, lacusque circumeunt, pannis induti vilioribus, frugalioribus contenti cibis, dum consortes et famulos, quos macerat jejuniorum inedia,
Abbreviated transcription (Latin):
tuent᷑ iudice ⁊ qͥ mores hõmũ młtoꝵ uid ͭ
⁊ urbes. cuiꝰ pͣdencia nullis potuit ĩsidũs
supplantari. tui tendicłas nemo hostiũ
ĩdẽpnis euasit cuͦi denito ĩermis milicia
mille ratiũ armata młtitudo. Ss ⁊ ip̃e
huiꝰ exc̾cicii circem laudat autłorẽ q̃ car¬
minib ⁊ poculis hũanas mentes cłr in¬
nata sũt suspͤte uenena uoluptatis. s ea
cũ pͣdens gustass ithatus: noluit bibere
ne sub dũa m̾etͥce tͤpis ⁊ extors uiuere co¬
ge̾tur. Nerũ qr sapĩa rerũ omniũ nou̾
usum: ꝓuidit uir circũ spͣt᷑ finitis labo
rib ⁊ errorib c̾ eũ pudica penolope ⁊ af¬
fectꝰ thelemathi ñ agnosc̾et reu̾tentem.
qͦmͦ dãpna socioꝵ qͦs tanti exilii dispendi¬
u̾ tulerat: grecie ꝯpensaret. Admiranda
fuerat fides canis cui soli ĩ tanta fami¬
lia nͦ .xxͥ. annoꝵ curricula memoriã dñi
qn recdeunti applaudẽt abstulerunt.

Expanded text:
tuentur judice, et Qui mores hominum multorum vidit tuentur judice, et Qui mores hominum multorum vidit et urbes. cujus providentia nullis potuit insidiis supplantari, cujus tendiculas nemo hostium indemnis evasi, cujus denique inermis militia mille ratium armata multitudo. Sed et ipse hujus exercitii Circem laudat auctorem, quae carminibus et poculis humanas mentes dicitur imnata sunt suspectae venena voluptatis; sed ea cum prudens gustasset Ithacus, noluit bibere, ne sub domina meretrice turpis et excors vivere cogeretur. Verum quia sapientia rerum omnium novit usum, providit vir ceum pudica Penelope, et affectus Telemachi non agnosceret revertentem, quomodo damna sociorum, quos tanti exsilii dispendium tulerat, Graeciae compensaret. Admiranda fuerat fides canis, cui soli in tanta familia, nec viginti annorum curricula, memoriam domini, quin redeunti applauderet, abstulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hanibal plint cocidisse romanũ. qui alpin¬
mandato eiꝰ sĩgulari c̾tamine ꝑt̾serat
elephantẽ. dicens eũ ĩdignũ uita. qͥ cogi
potuerat t̃ bestiis aiitare. lic u̾ius sit
eũ ex inuidia noluisse captsuũ ĩaiditi tħ̃¬
phi głia illustrari. ⁊ infamari bestias: qͣꝵ
utute gentib t̾rorem ĩtusserat. Quomͦ gͦ
dignus ẽ uita qͥ nitb aliud nouit ĩuita nͥ
uanitatis studio seuire ĩ bestias: Quos
uͦ sp̃es illa uenacionis oblectat ut aues
auib inseqͣnt᷑. si tñ ħ genꝰ autupii uenacõi
censeas ad nectendũ: miciori quidem uex¬
ant᷑ insania. s ñ ĩpari leuitate. Uenati¬
ta tã t̾est̾s ꝙͣ aeria. qnͣto solidior: tanto fcͣ¬
tuosiorẽ. Auttorẽ ocupacionis sue ab anti¬
qͥs hystoriis ulixem ꝓferũt. qͥ pͥmꝰ excisa
troia armatas anes attulit grecie. qͣs suani
qͣdã ⁊ grata admiracõne uidenciũ ĩ cõgnti
gen̾is extitiũ animauit. Isti qͥd̾e magno se

Expanded text:
Annibal occidisse Romanum, qui Annibal occidisse Romanum, qui mandato ejus, singulari certamine percusserat elephantem, dicens eum indignum vita, qui cogi potuerat cum bestiis dimicare; licet verius sit eum ex invidia noluisse captivum inauditi triumphi gloria illustrari, et infamari bestias, quarum virtute gentibus terrorem incusserat. Quomodo ergo dignus est vita, qui nihil aliud novit in vita, nisi vanitatis studio saevire in bestias? Quos vero species illa venationis oblectat, ut aves avibus insequantur, si tamen hoc genus aucupii venationi censeas adnectendum, mitiori quidem vexantur insania, sed non impari levitate. Venatica tam terrestris quam aeria quanto solidior, tanto fructuosior est. Auctorem occupationis suae ab antiquis historiis Ulixem proferunt, qui primus, excisa Troja, armatas aves attulit Graeciae, quas suavi quadam et grata admiratione videntium, in cognati generis exitium animavit. Isti quidem magno se
Abbreviated transcription (Latin):
uetñ ne martem loquendi u̾bo qͦ uis
offendas. quia aut uapulabis. aut
concdẽpnaberis in scĩa bonoꝵ oi um:
si eoꝵ figmenta ñ nou̾is. Hec sũt te̾ꝑib
nr̃is liberalia nobiliũ studia. hec sũt
pͥma elementa uͥtutis. Hec uia felices
ad bĩtudinis cumulũ cõpendioso ꝑducͤ
tramite quo maiores nr̃i ñ nͥ labores
uͥtutis gradib docuerant ascendendũ.
Emilianos ⁊ ligures gałli deridẽt. dicen¬
tes eos testamenta ꝯfic̾e. uicimã ꝯuocare
armoꝵ implorare pͥsidia. si finib eoꝵ
testudo immineat qmͣ oꝑteat opugna¬
certam̃is casus inuenit imꝑatos. Nr̃i¬
uͦ qͦmͦ ludibrii notas effugiuĩt c̾. maio¬
ri tumultu ⁊ egͥori solicitudine. ⁊ ãpliori
sũptu solẽpne bellũ credant bestiis ĩ
licia ext̾cet ũmiticias. Lupꝰ. uulpes. ipsꝰ
⁊ quecũq fera nocencior ẽ : in aliaꝵ
quiescit occasu. ⁊ solitam exc̾c̾e maliti¬
am. ĩ uenatoꝵ facie ñ u̾etur. Fertur

Expanded text:
e. Cave tamen ne Martem loquendi verbo quovis e. Cave tamen ne Martem loquendi verbo quovis offendas; quia aut vapulabis, aut condemnaberis inscitiae bonorum omnium, si eorum figmenta non noveris. Haec sunt temporibus nostris liberalia nobilium studia, haec sunt prima elementa virtutis, haec via felices ad beatitudinis cumulum, compendioso perducit tramite, quo majores nostri non nisi laboriosae virtutis gradibus docuerant ascendendum. Aemilianos et Ligures Galli derident, dicentes eos testamenta conficere, viciniam convocare, armorum implorare praesidia, si finibus eorum testudo immineat, quam oporteat impugnacertaminis casus invenit imparatos. Nuomodo ludibrii notas effugiunt, cum majori tumultu et aegriori sollicitudine, et ampliori sumptu, solemne bellum credant bestiis indlicia, exercet inimicitias. Lupus, vulpes, ursus, et quaecunque fera nocentior est, in aliarum quiescit occasu, et solitam exercere malitiam, in venatorum facie non veretur. Fertur
Abbreviated transcription (Latin):
capta silentiũ. uł si forte p̾cla nobi¬
lior cirtũue̾ientiũ poci fraude quã
uirib ꝓsternat᷑. Si cap̾olus uł lepͦ
ceciłit: tͥhũphi głia reputat᷑ ĩdignꝰ.
Propt̾ea ab octauo gratlu capͥcorni o
usq ad geminos tibitim̃ ⁊ corniti¬
nũ exultatio ꝯqͥessit. nͥ lupꝰ aut hostiᷤ
ĩmanior. leo forte .L. tygris aut ꝑdus
anm plixitas uariis uenanciũ stucliis
otupet᷑. Albani qͥd̾ẽ ĩ asia canes hñt
leonib fortiores. eos uͥtute canu̾ ⁊ suo
gentis artificio qͣi imbelles bestiolas
ppłantur. Eamib qͥdem illis nulla fe¬
raꝵ fortior nlła anmosior ẽ. Hos er¬
cules ter genino gerione uicto ab
italia tnͣgecit ĩ asiam. eis uͥtutẽ qͣ
leones stͥnerẽt qͣi heditariã derelĩc¬
ques. Ad b̾. carnificiui eoꝵ artẽ exig.
⁊ arte̾ facit. suũ h̃t opificem chirono¬
manta uolanti cultello. nũc pugiõe
st̾cto. nũt hetͤata mathera mirab̾ił.

Expanded text:
capta silentium; vel si forte praeda nobicapta silentium; vel si forte praeda nobilior, circumvenientium potius fraude quam viribus prosternatur. Si capreolus, vel lepus ceciderit, triumphi gloria reputatur indignus. Praeterea ab octavo gradu capricorni, usque ad geminos, tibicinum et cornicinum exsultatio conquiescit; nisi lupus aut hostis immanior, leo forte, vel tigris, aut pardus, anni prolixitas variis venantium studiis occupetur. Albani quidem in Asia canes habent leonibus fortiores: eos virtute canum, et suae gentis artificio, quasi imbelles bestiolas populantur. Canibus quidem illis nulla ferarum fortior, nulla animosior est. Hos Hercules, tergemino Gerione victo, ab Italia trajecit in Asiam, eis virtutem qua leones sternerent, quasi haereditariam derelinquens. Ad haec carnificium eorum artem exigit, et artem facit, suum habet opificem, Chironomanta volanti Cultello, nunc pugione stricto, nunc hebetata machaera mirabilis,