comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua mea sunt. Sed in his quos patri
subdit. credentes inse qũo in uno¬
quoq ipsorũ se. ẽẽ: dicit & se in eis
dicit esurire &sitire & nuđdũ esse
Idcirco & millis ipse dicitur esse
subiectus. Sed haec ꝑ excessũ quendã
dicta sint. nunc autẽ ad ꝓpositũ re¬
deamus: dona ergo diuersa sp̃s. a pau¬
lo multi sp̃s appellantur horum
autẽ multorũ donorũ quid quid
est summũ & magnũ. Sine dubio
apostoli consecuti sunt ut idonei
essent sicut &ipse paulus dicit.
Ministri noui testamenti & ut
replere possent euangeliũ ab hie¬
rus ałẽ in circuitu usꝗ ad yliricum
hoc ergo qđ ieos praeceteris sub¬
limius & praȩclarius conlatũ est
sc̃ĩ sp̃s donũ merito primitias sc̃i
sp̃s appellant &ideo dicit. Sed &
nos ipsi in quo specialiter designa¬
re uidetur. apostolicã dignitatẽ¬
Mos ergo inquid ipsi hoc est aposto¬
li primicias sp̃s habentes qui elec¬
ti sumus adhoc ut primicias sp̃s

Expanded text:
tua mea sunt; sed in his quos patri tua mea sunt; sed in his quos patri subdit credentes in se, quoniam in unoquoque ipsorum se esse dicit, et se in eis dicit esurire, et sitire et nudum esse, Idcirco et in illis ipse dicitur esse subjectus, sed haec per excessum quemdam dicta sint. Nunc autem ad propositum redeamus. Dona ergo diversa spiritus a Paulo multi spiritus appellantur, horum hoc multorum donorum quidquid est, summum et magnum sine dubio, Apostoli consecuti sunt, ut idonei essent, sicut et ipse Paulus dicit: Ministri Novi Testamenti, et ut replere possint Evangelium ab Jerusalem in circuitu usque ad Illyricum . Hoc ergo quod in eis prae caeteris sublimius et praeclarius collatum est sancti spiritus donum, merito primitias sancti spiritus appellavit. Et ideo dicit: Sed et nos ipsi, in quo specialiter designare videtur apostolicam dignitatem: Nos, inquit, ergo ipsi, hoc est, apostoli, primitias spiritus habentes, qui electi sumus ad hoc, ut primitias spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
apostolũ paulũ. dona uel gratias sc̃ĩ
sp̃s: multos ip̃s nominari cum dicit.
Munc autẽ quo ęmulatores estis
spirituũ aedificationẽ ecclesiȩ ꝗrite
ut habundetis eitẽ alibi. Sp̃s ꝓphe¬
tarũ ꝓph&is subiecti sunt. Subiec¬
tos dicens sp̃s ꝓph&xarũ non quasi
meliori inferiores. sed ꝓeo quod
habens quis ꝓpliȩtiae sp̃m. Non in¬
tus loqui cogitur ut illi quihabent
sp̃s inmundos. Sed cũ uult &ratio
postulat dicit . Cũ uero dicere opor¬
tunũ non uidebitur sil&. Bene sci¬
ens quia tempus sit loquendi &
tempus tacendi. et ideo non ad in¬
iuriã dicitur: quia ꝓphi&is subiec¬
ti sunt sp̃s. sed ad dispensationẽ
Sicut & illud dictũ accipimus desal¬
uatore: quia tunc &ipse filius sub¬
iectos erit ei qui sibi subdidit om̃a
Et hic eñi subiectus. non quasi in fe¬
rior dicitur. Quomodo eñi inferior
dici potest quifilius est & omnia est
quȩ pater: õmnia eñi inquid pater

Expanded text:
apostolum Paulum, dona vel gratias sancti apostolum Paulum, dona vel gratias sancti Spiritus, multos spiritus nominari, cum dicit: Nunc autem, quoniam aemulatores estis spiritalium, aedificationem Ecclesiae quaerite, ut abundetis . Et item alibi: Spiritus prophetarum prophetis subjecti sunt , subjectos dicens spiritus prophetarum, non quasi meliori inferiores, sed pro eo quod habens quis prophetiae spiritum, non invitus loqui cogitur, ut illi, qui habent spiritus immundos, sed cum vult et ratio postulat, dicit, cum vero dicere opportunum non videbitur, silet, bene sciens quia tempus sit loquendi et tempus tacendi. Et ideo non ad injuriam dicitur, quia prophetis subjecti sunt spiritus, sed ad dispensationem, sicut et illud dictum accipimus de Salvatore: Quia tunc et ipse filius subjectus erit ei qui sibi subdidit omnia ; et hic enim subjectus, non quasi inferior dicitur: quomodo enim inferior dici potest, qui filius est, et omnia est quae pater: Omnia enim, inquit, pater,
Abbreviated transcription (Latin):
itorũ parturio doneo formetur ꝓp̃s
in uobis. parturit ergo &cre¬
atura eos quos regenerat ad
salutem
Nonisolum autẽ il lased
us in hac intellegimus sententia
quod cum secundum ea que supe¬
rius disseruimus multi sint sps
ministeriales in ministeriũ missi
propter eos qui hereditatem
capiunt salutis. sub quib: agens
unus quisquȩ credentiũ uelud
subtutorib: & ꝓcuratorib: insti¬
tuitur usq ad praefinitũ tempus
apatre. hoc est usque quo ad legiti¬
mã a&atẽ animȩ ꝑfectionis ad¬
uenerit. ubi quis iã suꝑ gressus
sp̃m seruitutis. quẽ acciperat in
timore a quo uelut apedagogi ser¬
uaretur. dignus efficiter accipere
quẽ adoptatus infiliũ possit esse
primitiuorũ ecclesiae ꝗ in celis est
sociari. Et sicut multũ differt fi¬
liũ ẽẽ . quã seruũ. ita multũ difert
aministerialib: spiritibus sp̃s sc̃scur.
habere sedicit. Unus hic modus
sit quos sermoniis huius intelle¬
gentiã potuimus indagare: uideam:
nunc & aliũ. Legimus apud ipsum

Expanded text:
iterum pario, donec formetur Christus in vobis . Parturit ergo et creatura eos quos regenerat ad salutem. Non solum autem illa, sed us in hac intelligimus sententia, quod cum secundum ea, quae superius disseruimus, multi sint spiritus ministeriales, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis, sub quibus agens unusquisque credentium, velut sub tutoribus et procuratoribus instituitur, usque ad praefinitum tempus a patre, hoc est, usquequo ad legitimam aetatem animae perfectionis advenerit, ubi quis jam supergressus spiritum servitutis, quem acceperat in timore, a quo velut in paedagogo servaretur, dignus efficitur accipere tus, per quem adoptatus in filium possit esse primitivorum Ecclesiae, qui in coelis est sociari. Et sicut multum differt filium esse quam servum, ita multum differt a ministerialibus spiritibus Spiritus habere se dicit. Unus hic modus sit, quo sermonis hujus intelligentiam potuimus indagare. Videamus nunc et alium. Legimus apud ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
de praehenditur rationabilis creatura
uanitati eẽ subiecta non uolens. sed
proptor eum qui subiecit inspe spes
namquae est abhis rebus corporois
& corruptibilib quando cessanduni.
Hanc enim hab&x ex pectacionẽ cre¬
atura ista rationabilis. ut reuelatio
siat filiorum dĩ propter quos angeli
mit cuntur in ministerium ut &¬
ipsi cum his quib: ministrauer̃ here¬
ditatẽ capiant salutis ut celestiũ &
trestriũ fiat unus grex & unus
pastor. & sit dr̃ om̃a in omnibus.
Scimo: eñi quodõnis cue atuna
Adhiic. Creatura enĩ lic&x ñ uolens sub¬
iectasit: tam̃ qũõ uoluntao. cedit .oi: qͥsub¬
iec̃ &iã afectũ quendã & caritatẽ circa

Expanded text:
deprehenditur, rationabilis creatura deprehenditur, rationabilis creatura vanitati esse subjecta, non volens, sed propter eum, qui subjecit in spe, spes namque est ab his rebus corporis et corruptibilibus aliquando cessandum. Hanc enim habet exspectationem creatura ista rationabilis, ut revelatio fiat filiorum Dei, propter quos angeli mittuntur in ministerium, ut et ipsi cum his quibus ministraverunt haereditatem capiant salutis, ut coelestium et terrestrium fiat unus grex, et unus pastor, et sit Deus omnia in omnibus. Scimus enim, quod omnis creatura Creatura enim licet non volens subjecta sit, tamen quoniam voluntati cedit ejus, qui subjecit eam, affectum quemdam et charitatem circa
Abbreviated transcription (Latin):
se. ipse dicebat apostolus. quia
dum sumus in habitaculo hoc in¬
gemescimus Ipsos quoquae an¬
gelos si alsentontiam pauli res¬
picias qua dicit quia omnes
ministeriales sp̃s administeriũ
missi propter eos qui heredita¬
cen capiunt salut is. intelliges
tale aliquid genere. & huic
rationi esse sub iectos. Credo
&xiam ipsos non uolentes. sed
propter eum subiecit inspe.
uoluntati enim illius quis re¬
sist ex ego exiam dearchangelis
tale aliquid intelligere prophe¬
tiois muitor eloquiis. quid enĩ
cante uanitatis extante corupti¬
onis inuenies quam bella gerere
in hoc mundo pugnas aduersũ
se regum gentiũ comouere.
uide ergo qđ ex in his p̃putiũ ar¬
changelici operis hab& officiũ.
sicut daniħ ꝓpheca cestat᷑ Cũ dioit:
quia arehangelus loquitur ad eum
quidicer& ei quod pugna uerit ad¬
ueriũ principẽ ꝑsarũ & nemo inquid
fuit mihi in adiutoriũ. nisi michahel
princeps uester. per hec ergo singula

Expanded text:
seipso dicebat Apostolus, quia seipso dicebat Apostolus, quia dum sumus in habitaculo hoc, ingemiscimus . Ipsos quoque angelos si ad sententiam Pauli respicias qua dicunt, quia omnes ministeriales spiritus ad ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis , intelliges tale aliquid gerere, et huic rationi esse subjectos. Credo etiam ipsos non volentes, sed propter eum qui subjecit in spe. Voluntati enim illius quis resistet, ego etiam de archangelis, tale aliquid intelligere propheticis invitor eloquiis. Quid enim tantae vanitatis et tantae corruptionis invenias, quam bella gerere in hoc mundo, pugnas adversum se regum et gentium commovere. Vide ergo, quod et in his praecipuum archangelici operis habetur officium, sicut Daniel propheta testatur cum dicit, quia archangelus loquitur ad eum, qui dicet ei, quod pugnaverit adversum principem Persarum, et nemo, inquit, fuit mihi in adjutorium, nisi Michael princeps vester. Per haec ergo singula
Abbreviated transcription (Latin):
creatura sub iecta est non uo¬
lens. sed propter eum qui sub iecit
inspe. Et ipsum siuidetur pau¬
lum ponamus in medio. cuius uti¬
quae anima uel mentis qui est
interior eius homo super gre¬
ditur: & ascendit omne quod
corporeum est quod uisibile
quod sub iacex & aspectui &ip¬
sius diuinae naturat efficitur
capax. Sed hȩc tanta & talis ani¬
& intelligentiam caelestium
diuinorum quae sensuum te¬
nex quibus ex causis dr̃ uidetur
sub iecta est seruituti corpo¬
ris corruptibili & uanitati ei.
deuincta est. Considera enĩ
necessitates corporis al poni¬
tentia cibi degestionum pu¬
dorem potestatis reparande
uerecundiam ut seritur soboles
ut editur ut nutritur. & quan¬
ta ihis uanitas habeatur quan¬
ta corruptio. cui creaturae
animae nobilis &x rationabilis
licex non uolens subiecta est.
Sed sub iocta tamen in spe cõpus
indelic& sperans quoliberexur
cũ filiorum dĩ tempus liber¬
tadis aduenerit: hoo est ergo
quod & in aliis pertius iam de

Expanded text:
creatura subjecta est, non vocreatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, et ipsum, si videtur, Paulum ponamus in medium, cujus utique anima vel mens, quae est interior ejus homo, supergreditur et ascendit omne quod corporeum est, quod visibile, quod sensui subjacet et aspectui, et ipsius divinae naturae efficitur capax Sed haec tanta et talis aniet intelligentiam coelestium divinorumque sensuum tenet quibus ex causis, Deus viderit, subjecta est servituti corporis corruptibilis, et vanitati ejus devincta est. Considera enim necessitates corporis, appetentiam cibi, digestionum pudorem, posteritatis reparandae verecundiam, ut seritur sobolesut editur, ut nutritur, et vide quanta in his vanitas habeatur, quanta corruptio, cui creatura animae nobilis et rationabilis, licet non volens subjecta est. Subjecta tamen in spe, tempus videlicet sperans, quod liberetur, cum filiorum Dei tempus libertatis advenerit, hoc est, ergo quod et in aliis apertius de
Abbreviated transcription (Latin):
inspo egquia et ips a cre¬
anira lip erabi qur eaceꝗ.
Que est ista uanitas eui creatura
dicitur osse subiecta &quȩ est
ista correptio decuius seruitute li¬
berandam sesperat. mihi uidecur
quod dehac materiali & corruptibili
corporum substantia ista dicuntur.
Neque enim coruptio alicui quã
nisi corpori dominatur. Alam ille
interior homo qui secundum dm̃
creatus est: & adimaginem dĩ fac¬
tus incorruptibilis est & inuisibilis.
& secundum propriam sui rationẽ
&iam incorporeus dici potest. Ex¬
terior uero homo. & corporeus &
corruptibilis dicitur. propter quod
paulus dicebat. Mam & siis qui de¬
foris est homo noster corrũpitur.
sed qui intus est renouatur.
Interioris autem hominis re¬
nouatio ut pote qui est ratio¬
nabilis & mens. in cognitione dĩ
& capacitate scĩ sp̃s constat. ue¬
rum ut aliqua detam prosundis
rebus breuiter & strictim &iã
cartulis commitamus. ex ipsa in¬
terioris hominis. hoc est animae
mentisqua substantia colligam:
imaginem quomodo uanitati

Expanded text:
ipsa creatura liberabitur, etc. Quae est ista vanitas, cui creatura dicitur esse subjecta, et quae est ista corruptio, de cujus servitute liberandam se sperat? mihi videtur, quod de hac materiali et corruptibili corporum substantia ista dicuntur. Neque enim corruptio alii cuiquam, nisi corpori dominatur; nam ille interior homo, qui secundum Deum creatus est, et ad imaginem Dei factus incorruptibilis est, et invisibilis, et secundum propriam sui rationem etiam incorporeus dici potest, exterior vero homo et corporeus, et corruptibilis dicitur, propter quod et Paulus dicebat: Nam etsi is qui deforis est, homo noster corrumpitur, sed qui intus est, renovatur. Interioris autem hominis renovatio, ut pote qui est rationalis, et mens in cognitione Dei et capacitate sancti Spiritus. Constat vero, ut aliqua de tam profundis rebus breviter et strictim etiam chartulis committamus, ex ipsa interioris hominis, hoc est, animae mentisque substantia colligamus imaginem. Quomodo vanitati
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uanitatis subiecta est. Sub¬
iecta autem non uolens nequae
sponte propria sed uoluntate eius
propter ipsum ergo sub iecta est.
Sub iecta autem non ea conditio¬
ne ut maneat semper subiecta ua¬
nitati sed cumquadam spe: quae
autem spes ista sit cominemorat
dicens. Quoniã &ipsa creatura in¬
quid liberatur a seruitute corrup¬
tionis inlibertatem gloria filiorũ

Expanded text:
unc vanitati subjecta est, subjecta autem non volens neque sponte propria, sed voluntate ejus, propter ipsum ergo subjecta est, subjecta autem non ea conditione, at maneat semper subjecta vanitati, sed cum quadam spe; quae autem spes ista sit commemorat dicens, quoniam et ipsa creatura, inquit, liberabitur a servitute corruptionis in libertate g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreatȩ sint quos serpens olim
spe diuinitatis uanitati subiectos
corruptionis fecerit deseruire
ñ sem&ipsos solũ peccantes. sed &
ꝑserpentis instinctũ &ipsi inqui¬
unt liberabunt᷑ ut corruptioni:
mortis ultra ñ seruiant. omnẽ &ĩa
creaturarũ dicunt ẽẽ . eos quicũq
ante aduentũ xp̃i iusti fuer. quia
& ipsi nondũ accipientes expectant
dõ ꝓ nobis melius aliquid ꝓuidente:
Non sołũ autẽ illi sed & nos ipsi in
quorũ dieb: ređẽptionis sac ram̃ta
cõpleta . s̃. quia nec dũ tenemus
sed inspe salui facti sum: quã uis
q: multi cupierunt iusti uidere
uiderimus ⁊ gẽ alia exposicio
exesgimo enĩ ꝗd mionsint
coradiquiȩ passionus en ct̃

Expanded text:
procreatae sint, quos serpens olim procreatae sint, quos serpens olim spe divinitatis, vanitati subjectos corruptioni fecerit deservire, non per semetipsos solum peccantes, sed et per serpentis instinctum, et ipsi, inquiunt, liberabuntur, ut corruptioni mortis ultra non serviant. Omnem etiam creaturam dicunt esse eos, quicunque ante adventum Christi justi fuerunt, quia et ipsi nondum accipientes, exspectant Deo pro nobis melius aliquid providente, non solum autem illi, sed et nos ipsi in quorum diebus redemptionis sacramenta completa sunt, quia necdum tenemus, sed in spe salvi facti sumus, quamvis quae multi cupierunt justi videre, viderimus. ALIA EXPOSITIO. Existimo enim quod non sunt condignae passiones, etc
Abbreviated transcription (Latin):
exparte. omne ergo corpus eccle¬
siae redimendũ sperat a postolus
nec putat posseq ꝑfecta sunt
dare singulis quib: quȩ membris
nisi uniuersũ corpus inunũ fuerit
congregatũ. Potest autẽ &sic intel¬
legi ut redẽptionẽ corporis nostri
dixerit illã q: in resurrectionẽ
futurȩ est cũ non solũ animae sed
& corpora uenient ante tribunal
creaturae genus qđ non in homine
possit agnosci acsi omnis creatura
in eo congemescit & dol& reuela¬
tionẽ filiorũ dĩ expectans quȩ per
corporis &iã resurrectionẽ &¬
si non momnib hominib omnis¬
tam̃ a corruptione seruitute libe¬
rabitꝰ quia in singulis omnis est¬
& si quo alio modo melius potest
idẽ locus apostolicarũ lit terarũ
intellegi. Non tam̃ ex his dẽ uerb̵
consequens ẽ. ut sołe & lunã & si¬
dera congemescere credam: do¬
nec in scłi finẽ a corruptionis ser¬
uitute liberent᷑. Quidã &iã sic di¬
cunt adam ex euã eẽ creaturã
ꝑquos primitiae humani generis

Expanded text:
ex parte . Omne ergo corpus Ecclesiae redimendum sperat Apostolus, nec putat posse quae perfecta sunt, dare singulis quibusque membris, nisi universum corpus in unum fuerit congregatum. Potest autem et sic intelligi, ut redemptionem corporis nostri dixerit illam quae in resurrectione futura est, cum non solum animae, sed et corpora venient ante tribunreaturae genus, quod non in homine possit agnosci. ac sic omnis creatura in eo congemescit et dolet, reuelationem filiorum dei exspectans; quae per corporis etiam resurrectionem etsi non in omnibtamen a corruptionis servitute liberabitur, quia et singulis omnis est; et si quo alio modo potest idem locus apostolicarum litterarum intelligi, non tamen ex iisdem verbis consequens est, ut solem et lunam et sidera congemiscere credamus, donec in saeculi finem a corruptionis servitute liberentur. Quidam etiam sic dicunt Adam et Evam esse creaturam, per quos primitiae humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ secđm luca duo illi quorũ erat
salẽ inuener̃ congregatos undecĩ
& eos quicũ ipsis erant procul
dubio intelligendũ est quod inde
thomas exierto. ante quã eis dñs
hec loquentib: apparer&.¬

Expanded text:
cum secundum Lucam duo illi, quorum erat salem inuenerint congregatos undecim et eos qui cum ipsis. erant, procul dubio intellegendum est, quod inde Thomas exierit, antequam eis dominus haec loquentibus apparer
Abbreviated transcription (Latin):
illia spel uracã latoraũ
Quia dũ ñnũquã ꝑuersi homines
locũ religionis tenent ibi malitiȩ
suȩ gladiis occidunt ibi uiuificare
ꝓxim: orationis suȩ int̃cessione
debuer̃. tẽpłũ quoꝗ & dom: dĩ est
ipsa mens adq: conscientia fideliũ
quȩ si quando inlesione ꝓximi ꝑuer¬
sas cogitationes ꝓfert. quasi in spe¬
lunca latronis resident & simplicit᷑
gradientes int̾ficiunt: quando illos
qui innullo reiã. lesionis gladio de¬
figunt. Mens eñi fideliũ nia oratio
nis s& spelunca latronis.ẽ. quã re¬
litta in nocentia & sĩplicitate scita¬
tis illud canat̾ agere unde ualeat
ꝓximis nocere. Sed qs contra ꝑuer¬
sa hȩo om̃a uerb redẽptoris nr̃i ꝑ
sacras paginas indesinent̃ instruimꝰ
nunc usq hoc agitꝰ qđ factũ fuisse
ꝑhibet᷑ cũdicit᷑. et erat cogidie¬

Expanded text:
illam speluncam latronum, quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. 7. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium jam nonca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere unde valeat proximis nocere. Sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat
Abbreviated transcription (Latin):
qui escit cũ aliqui s̃ fideliũ erbi¬
ter missa ad tẽpus sollicitudine
externa sibi m& uacare sp̃italit̃
incipit & uellectionib sacris uł
orationib sc̃is uł lacrimis secre¬
tis exercendo securare ñcessat:
Nã coniurgit de nocte cũ adagen¬
dã &iã ꝓximoꝵ curã se sollicite
acingit adque cõponit. Dat nãq
p̃da domesticis suis cũ eos quos
abantiquo hoste docendo eripere
potuit. soci&ati illoꝵ qui nnifide
p̃cesser̃ reconciliat. Dat& ancillis
cibaria cũ humiles quosq & debito
labore lassescant suꝑne mercedis
cominemoratione reficit.
conisiderauaqnũ et einit.

Expanded text:
quiescit, cum aliquis fidelium intermissa sollicitudine externa sibimet vacare spiritualiter incipit, et vel lectionibus sacris, orationibus sanctis, vel lacrymis secretis, exercendo se curare non cessat. Nam consurgit de nocte, cum ad agendam etiam proximorum curam se sollicite accingit atque componit. Dat namque praedam domesticis, cum eos quos ab antiquo hoste potuit, societati illorum qui in fide praecessere reconciliat. Dat et ancillis cibaria, cum humiles quosque et debito labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit.-- Consideravit agrum, et emit
Abbreviated transcription (Latin):
Magna ẽ. dignitas amicũ ẽẽ. di .i
sed uidendũ ẽ. quib: gradib: ad hanc
celsitudinẽ ꝑueniat᷑: Subiungit.
Si feceritis ea ꝗego p̃cipio uob ac
si aꝑte dicat. Gaud&is deculinine
pensate quib: laborib: uenitꝰ adculiñ
magna ẽ. misericordia largitoris
nr̃i. serui ñ fuim: digni &amiciuo¬
camur. ideo subiungit.
dico uos seruos quia sen¬
uus mescis quid pacin dñs

Expanded text:
Magna est dignitas amicum esse Dei, sed videndum est, quibus gradibus ad hanc celsitudinem perveniatur. Subjungit: Si feceritis ea quae ego praecipio vobis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus venitur ad culmen. Magna est misericordia largitoris nostri, servi non fuimus digni, et amici vocamur, ideo subjungit. dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat D
Abbreviated transcription (Latin):
trũ quia ñsicut priorib uicibus
duab: dixerat diligis sed amas me:
contristatus .ẽ. p&rus cur & int̃cia
int̾rogatione ñ dixerit. diligis me
sed amas me uelud ñ iã de sublime
ordine dilectionis sed de inferiore
amoris gratia ꝑcunctatus. ameri
acͣm dico gisi cũ esses iunior
cingepas ge eg ãsul.abas ubi

Expanded text:
trum, quia non sicut prioribus vicibus trum, quia non sicut prioribus vicibus duabus dixerat, diligis, sed amas me, contristatus est Petrus, cur et in tertia interrogatione non dixerit diligis me, sed amas me, velut non jam de sublimi ordine dilectionis, sed de inferiore amoris gratia percunctatus. Amen, amen dico tibi: cum esses junior cingebas te, et ambulabas ubi
Abbreviated transcription (Latin):
aquios tnecs. Prouidia autẽ
pieate dñs tertio petrũ anse
diligat in t̃rogat. ut ipsa trina
confessione uincula ꝗ illũ ter
negando ligauit absoluat. & quoti¬
es territus ei : passione qua ilłũ nos¬
se negauerat toties er resurrec¬
tione recreatus qđ illũ toto am&
corde testat᷑. Sed hoc pastori ẽ. fixo
corde tenendũ ut eos quib: prȩ.ẽ.
ñ quasi suos ꝓprios. sed ut dñi sui
gregẽ tractare meminerit. Iuxta
illud qđ peero dicit̾ sidiligis me
pasce oues meas. meas inquid non
tuas. meas tibi oues cõmendacas scito
& has quasi meas regere sime ꝑfec¬
te amas recole ut mẽa uidelic& in
eis gloriã. meũ dñm inea lucra non
tua ꝓpria ꝗras. Dilectio ampliorẽ
quã amor rein& qualitatẽ . Et ido
dicente dño. simon ioħan diligis ine¬
ñ ausus.e. pexrus fateri dilectio¬
nis se habere mensurã sed humilit̃
ꝓfitetꝰ amore. Superior eñi amo¬
ri dilectio repperitꝰ. Deniꝗ t̃cia
appellationis dñs int̃rogantis pe¬

Expanded text:
agnos meos. Provida autem pietate Dominus tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula, quae ille ter negando ligavit, absolvat, et quoties territus ejus passione, qua illum nosse negaverat, toties resurrectione creatus, quod illum toto amet corde testatur. Sed hoc pastori est fixo corde tenendum, ut eos quibus praeest, non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas. Meas, inquit, non tuas, meas tibi oves commendatas scio, et has quasi meas regere, si me perfecte amas recole, ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra non tua propria quaeras. Dilectio ampliorem quam amor retinet qualitatem, et ideo dicente Domino: Simon Joanninon ausus est Petrus fateri dilectionis se habere mensuram, sed humiliter se profitetur amare. Superior enim amori dilectio reperitur. Denique tertia appellatione Dominus interrogans Pe
Abbreviated transcription (Latin):
filii mortis & silii gehenne:
& cȩtera his similia que in ua¬
rus scripturarũ locis inue¬
pes fit diffidentiȩ filiorum:
qui infornicatione & inniun¬
ditia & in auaritia ꝓpterq
uenit ira đi infilios diffiden¬
tia repperitur & particeps
quidem eorũ est ab eo qđ
ƿarticipatur & conimunio¬
nẽ hab& malorũ operum
Conparticeps uero is appel¬
latur: qui cum aliis ẽ particeps
exacnis enim aliquando
genesre nunc augẽ
hux iadrẽo. Cum ꝓpter
malitiã tenebre uocarent᷑
ad meliora conuersi . nunc
lux appellant᷑ in dño omnis
enim qui operat᷑ malũ: odit
lucẽ deiustis dicit᷑ nunc
autẽ lux in dño denebro¬
sus ẽ & filius noctis atq: te¬
nebrarũ qui operat᷑ malũ
qui uero operat᷑ bonũ ue¬
ritatẽ & inlucẽ uenit lux ẽ
filius lucis & diei ut pilai
Lucis amulate Si ds̃
lux est & tenebrae non sunt
in eo: filii lucis sunt nec non
si xp̃s lux uera est filii quoq
ei: ad quos loquit᷑ dicens
filioli mei ad huc modicum

Expanded text:
filii mortis, et filii gehennae, et caetera his similia, quae in variis Scripturarum locis invearticeps fit diffidentiae filiorum, qui in fornicatione, et in immunditia, et avaritia, propter quae venit ira Dei super filios diffidentiae, reperitur. Et parquidem eorum est, ab eo quod participatur et communionem habet malorum operum, comparticeps vero is appellatur, qui cum aliis est particeps. Eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Cum propter malitiam tenebrae vocarentur, ad meliora conversi, nunc lux appellantur in Domino. Omnis enim qui operatur malum, odit lucem, de justis dicitur: Nunc autem lux in Domino. Tenebrosus est et filius noctis atque tenebrarum, qui operatur malum, qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est et filius lucis et diei. Ut filii lucis ambulate. Si Deus lux est et tenebrae non sunt in eo, filii lucis sunt, necnon, si Christus lux vera est, filii quoque ejus, ad quos loquitur, dicens: Filioli mei, adhuc modicum
Abbreviated transcription (Latin):
đs dici potest maxime cũ in alio
loco a postolos cupiditatẽ idolatriã
uoc& ad hȩc uidendũ qui sentire
uoluerit dicens in regno xp̃i &di
utrũ non aliut regnũ xp̃i sit. &¬
aliut dĩ an idem regnũ sit patris
filii & si quidem dixissex in
regno filii & patris: ꝑ filiũ ue¬
niremus ad patrẽ: & lic & ess&
diuersitas ꝑ sonarũ : tam̃ ess&.
regnantiũ una maiestas nunc
pater omnia in omnib: sed đs̃
om̃a in omnib ubi autẽ ds̃ ẽ
tam pater quã filius: intellegi
potest. porro qđ de patre &
filio dicimus: hoc idem & de
decipiat it anis uers̃
Uerba quo decipiunt atq
supplantat: in ane sunt & ua¬
cua que uero edificant audi

Expanded text:
deus dici potest: maxime cum in alio deus dici potest: maxime cum in alio loco apostolus cupiditatem idololatriam vocet. Ad haec videndum quid sentire volueriutrumnam aliud regnum Christi sit, aliud Dei, an idem regnum sit Patris et Filii. Et siquidem dixisset: in regno Filii et Patris, per Filium veniremus ad Patrem, et licet esset diversitas personarum, tamen esset regnantium una majestas. Nunc Pater omnia in omnibus, sed Deus omnia in omnibus. Ubi autem Deus est, tam Pater quam Filius intelligi potest. Porro quod de Patre et Filio dicimus, hoc idem et dedecipiat inanibus verbis. Verba quae decipiunt atque supplantant, inania sunt et vacua, quae vero aedif
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ turpitudinẽ hic signifi¬
care abscondita cogitationum
cum in flammant᷑ sensus nr̃i ad libi¬
dinẽ & carnis titillationẽ anima
ignita succendit᷑ & nihil hominis
&đi timore & mentis iuditia re¬
frenatur Deniq &iam supra absq
turpitudine : tria pariter appel¬
lauit dicens fornicatio autẽ &
omnis inmunditia & auaritia.
nec nominet᷑ uobis: Et inde inceps
turpitudo cũ stulti loquio & st ur¬
rilitate numerata ẽ. & quo modo
stultiloquiũ & scurilitas. sic & ista
turpitudo non perdit: nec in ꝑpe¬
tuũ excludit a regnũ. Inuenimus
in locis plurimis ꝓphetarũ idola¬
triã fornicationẽ appellatã for¬
nicabant᷑ inquid post idola sua.
triã intellegi Si uero auarus ille¬
accipit̾ oui pecuniã ut cumque
conquirens nummos ꝑ fas ne fas
in eo est quia sculturã ipsius nũmi
colit &idola in eis celata uenerat᷑:
ut uoratiũ ds̃uenter est. Ita cupi¬
dorũ quoq iustissime pecunia

Expanded text:
dicendum, turpitudinem hic signifidicendum, turpitudinem hic significare absconditam cogitacum inflammantur sensus nostri ad libidinem, et carnis titillatione anima ignita succenditur, et nihilominus Dei timore et mentis judicio refrenatur. Denique etiam supra absque turpitudine tria pariter appellavit, dicens: Fornicatio autem et omnis immunditia et avaritia, nec nominetur in vobis, et deinceps: Turpitudo cum stultiloquio et scurrilitate numerata est, et quomodo stultiloquium et scurrilitas, sic et ista turpitudo non perdit, nec in perpetuum excludit a regno. Invenimus in locis plurimis prophetarum idololatriam fornicationem appellatam: Fornicabantur, inquit, post idola sua, tria intelligi. Si vero aaccipitur, qui pecuniam utcumque conquirens, nummos per fas et nefas in eo est, quia sculpturam ipsius nummi colit, et idola in eis caelata veneratur. Ut voracium deus venter est, ita cupidorum quoque justissime pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
dus aut auarus. qðest ido¬
Notandũ autẽ qđ sex uitiis suꝑ
ꝓhibitis fornicatione inmunditia
auaritia turpitudine stultilo quia
scurrilitate nunc tantũ tria po¬
suerit fornicatione inmunditiã
auaritiã quib quȩ fuerit ob noxi¬
us hereditatẽ in regno xp̃i & đi
habere non possit: Si enim ita
stulti locus & scurra alieni essent
a regno đi quomodo tres quos
specialiter separamus: uidetur
sententia esse crudelis non ig¬
noscere inbec illitati fragillitatis
humane cũ &iam ꝑ iocum nos
dicta dampnarent. qui enim in
sermone non labit᷑ ꝑ fectus ẽ uir
quã uis enim aliquis a fornicatio¬
ne inmunditia atq lasciuia alien:
sit. tam̃ si stulti locus & scurra
fuerit: non tenebit eũ locũ quẽ
possessurus erat si hȩc uitia ñ ha¬
ber& Respondeat qui sistultilo¬
quiũ scurrilitas non eundem ha¬
beant reatũ quẽ fornicatio in¬
munditia & auaritia num quid
non & turpitudinẽ cũ trib supe¬
riorib: debuit nominare: ad qđ

Expanded text:
dus, aut avarus, quod est idoNotandum quod sex vitiis supra prohibitis, fornicatione, immunditia, avaritia, turpitudine, stultiloquio, scurrilitate, nunc tantum tria posuerit, fornicationem, immunditiam, avaritiam: quibus qui fuerit obnoxius, haereditatem in regno Christi et Dei habere non possit. Si enim ita stultiloquus et scurra alieni essent a regno Dei, quomodo tres quos specsententia esse crudelis, non ignoscere imbecillitati fragilitatis humanae, cum etiam per jocum nos dicta damnarent. Qui enim in sermone non labitur, perfectus est vir, quamvis enim aliquis a fornicatione, immunditia atque lascivia alienus sit, tamen si stultiloquus et scurra fuerit, non tenebit eum locum, quem possessurus erat, si haec vitia non haberet. Respondeat quis: Esto stultiloquium et scurrilitas non eumdem habeat reatum, quem fornicatio, immunditia et avaritia: numquid non et turpitudinem cum tribus superioribus debuit nominare? Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Uel simpliciter quẽ li¬
be paruulũ ut exatẽ que rer&
& similitudinẽ in nocendia de¬
monstrar& uel certe paruulum
statuit in medio eorũ se ipsũ qui
non ininistrari uenerat sed minis¬
trare ut eis humilitatis tribue¬
rex exemplũ alii paruulũ inter¬
pracantur sp̃m scm quẽ posuerit
in cordibus discipulorũ ut super¬
biã humilitate inutarent

Expanded text:
. Vel simpliciter quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio illorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare, ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum sanctum, quem posuerit in cordibus discipulorum, ut superbiam humilitate mutarent
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate crucẽ portat inm̃de.
Baiulare &ñi crucẽ & post dñm
ire ẽ. uł carnis abstinentiã uel
conpassionẽ ꝓximo studio et̃ne in¬
tentionis ex hibere. Nã quis quis
hȩc ꝓtẽporali intentione ex hib&
crucẽ quidẽ hauilat sedire post dm̃n
recusat: quia uero sublimia p̃cep¬
ta data ã: ꝓtinus conparatio ȩdifican¬
de sublimitas adiungit̾ cũdicitur
quis enii ex uos uoleras guir¬

Expanded text:
em portat in mente. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vo
Abbreviated transcription (Latin):
suni nstitorẽ negociatorẽ dic̃ quipeo
sic uocat᷑ ab antiquis qt in requiren¬
dis multiplicandisq mercedib se¬
duł insistat. Pacta ẽ. ergo anima scã
quasi nauis institorisq transit
desiderio fluctus scłi p̃sentis & so¬
laq: incelis accipere sperat et̃na
gaudia meditatꝰ & ꝓhis ad ipiscendis
quic quid ual& instant̃ agit. & ad¬
uersa om̃a fartit̃ superare conten¬
dit. De qua recte subdit. delonge
portat panẽ suũ qr incunctis ꝗii
tẽporalit bena agit &erna solũ¬
modo retributionẽ ex pectat &

Expanded text:
Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quia in requirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo anima sancta, quasi navis institoris, quae transit de desiderio fluctus saeculi praesentis, sola quae in coelis accipere sperat aeterna gaudia meditatur, et pro his adipiscendis quicquid valet instanter agit, et adversa omnia fortiter superare contendit. De qua recte subdit, de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bene agit, aeternam solummodo retributionem exspectat,
Abbreviated transcription (Latin):
Iusserat quoque aliud mor sos.
ut inquatouor angulos palliorũ
iaccintinas fimbrias facerent ad
ifrahelis populũ dinoscendũ ut
quomiodo incorporibus circum
sticiosi magistri captantes auram
popularem adquȩ exmulierculis
sectantes lucra faciebant grandes
fimbrias &acutissimas meis spi¬
nas ligabant ut uidelic& ambulan¬
ter & sedentes interdum punge¬
rentur & quasi hac commotione
recraherentur ad officium dĩ &
ministeria seruitutas eius. Istius¬
modi erat fimbria parua &bre¬
uis exlege pracepta. quã & mu¬
lier illa quȩ sanguine fluebat
tecigit inpalliolo dñi. Sed non est
conpuncta suꝑ stitiosis sentibus
pharisȩorũ. magis quȩ sanata ad
tactum eius. amnaria quoquȩ
primos Recusigus ince¬
nuis ea pricnas canhedreas
nes inporo. ex uocati at
hominisus rabi uos au

Expanded text:
usserat quoque aliud Moyses ut in quatuor angulis palliorum hiacynthinas fimbrias facerent, ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcerentiam. Superstitiosi magistri captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra faciebant grandes fimbrias, et acutissimas nas ligabant, ut videlicet ambulantes, et sedentes, interdum pungerentur, et quasi hac admonitione retraherentur ad officium Dei, et ministeria servitutis ejus. Istiusmodi erat fimbria parva et brevis ex lege praecepta, quam et mulier illa quae sanguine fluebat tetigit, in palliolo Domini, sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum, magisque sanata ad tactum ejus. Amant quoque primos recubitus in coenis et primas cathedras nes in foro et vocari ab homini
Abbreviated transcription (Latin):
Qũõ uerbũ di caro facta uerbũ est.
iđest quõ humana natura sine ullis
p̃cedentib bonorũ operũ meritis dõ
uerbo ẽ inutero uirginis copulata
ita ut cũ illo fierex una ꝑsona Ob hoc
eũ confitemur natũ despũ scõ & maria

Expanded text:
 Verbum Dei caro facta verbum est, id est, quoniam humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Dei Verbo est in utero Virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona, ob hoc eum confitemur natum de Spiritu sancto et Maria
Abbreviated transcription (Latin):
ngenesi scriptũ ẽ
quia ludebat ismahel cũ isa ac sed
hic ñ ostenditꝰ non simplicẽ lusum
fuisse quẽ ꝑsec utionẽ appellat
unde intellegitꝰ qr scurrilẽ &
leuẽ sicut ipse erat facere cupi¬
ebat ne illi poss& inhereditate
prȩferri ideo ab rahã deiciendo eo
uoce sare iub&ur audire
rta &xunre. Id est ita uos isti
similes student seruos legis efficcre
Sed quid dic̃ scripitura
uantũ uis se iniquitatis ex¬
tollat ancilla ẽ & subicienda ẽ
scĩs Sicut & iudȩi quã uis ab rahę
filios esse se iactent quã diu filui
ancille fuerint & sub iugo legis
carnalit̃ uixerint nobiscũ here¬
ditatẽ habere ñ potuerunt
rẽ emuĩ heres exrt pilaus an

Expanded text:
Genesi scriptum est. Quia ludebat Ismael cum Isaac . Sed hic ostenditur, non simplicem lusum fuisse, quem persecutionem appellat. Unde intelligitur quia scurrilem et levem, sicut ipse erat, facere cupiebat, ne illi posset in haereditate praeferri, ideo Abraham dejiciendo eum vocem Sarae jubetur audire. Ita et nunc. Id est, ita vos isti similes student servos legis efficere. Sed quid dicit Scriptura: Quantumvis se iniquitas extollat ancilla est, et subjicienda est sanctis. Sicut et Judaei, quamvis Abrahae filios esse se jactent, quandiu filii ancillae fuerint, et sub jugo legis carnaliter vixerint, nobiscum haereditatem habere non poterunt. Non enim haeres erit filius an
Abbreviated transcription (Latin):
mittis ut c&xeri. Ipse eñĩ dese ait.
discit eã qr mitis sũ & hiumilis corde
eunges augẽ discipul.is
eit adduxer asiã ex pullãi.

Expanded text:
mitis, ut caeteri, ipse enim de se ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Euntes autem discipuli et adduxerunt asinam et pullum.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eleono gratia est dĩ. dequa
dic̃ apłi. Sic & in hoc tempore roli¬
quie ꝑelectionẽ gratiae saluȩ sacto s.
Quid ergo dicturisumus audiendo:
ñ uos me elegistis. nisi quia mali eram:
& elecdisum : ut boni ꝑgratiã nos eli¬
gentis essem : & uidete quẽ ad modũ
ñeligat malos sed quos olegit faciat
bonos. Ego inquid eligiuos & posui
uos ut eatis & fructũ afferatis &
fructus uest̃ maneat. nullũ itaq
fructũ unde nos eliger& habeam:
ut eatis inquid. Imus ut afferam:
& ipse est uia quaimus inqua nos
posuit ut eamus. proide inom¬
nibus misoricordia ei. p̃uenit nos:
& fructus inquid uost maneat.
Inaneat ergo dilectio ipse fructus

Expanded text:
est Dei, de qua dicit Apostolus: Sic et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Quid ergo dicturi sumus audiendo: Non vos me elegistis, nisi quia mali eramus et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus? Et videte quemadmodum non eligat bonos, sed quos elegit facit bonos: Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis et fructum afferatis et fructus vester maneat. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus: Ut eatis, inquit imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos: Et fructus, inquit, vester maneat. Maneat ergo dilectio i
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit enim fidẽ habere inser¬
mone ihũ & qui ex parte dubi¬
us uenit fidelis recessit &ideo
sanitatẽ filii meruit.
gem eo desceradenne Sen¬
i occurrerunt ei di

Expanded text:
Incipiebat enim fidem habere in sermone Jesu, et qui ex parte dubius venit, fidelis recessit, et ideo sanitatem filii meruit. Jam autem eo descendente, servi occurrerunt ei, di
Abbreviated transcription (Latin):
I Non de superbia phari¬
saica nec describarũ suꝑcilio: sed
ne ipse sententiȩ suȩ uideretur
contrarius perquã iusserat: in uiã
gentiũ ne habieritis & inciuita¬
tes samaritanorũ ne intraueritis
nolebat enim occasionẽ calum¬
niatorib: dare: ꝑfectamq: salutẽ
gentiũ passionis & resurrectionis
tẽpore reseruabat:

Expanded text:
 Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio, sed ne ipse sententiae suae videretur contrarius, per quam jusserat: In viam gentium, ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis . Nolebat enim occasionem calumniatoribus dare, perfectamque salutem gentium passionis et resurrectionis tempore reservaba
Abbreviated transcription (Latin):
Headuentu sponsi clamor in me¬
dia nacte fit qr sic dies iudicii sub¬
repit. ut p̃uidere ñ ualeat quando
uenit quippe cũ ipse dñs dicat. De
die autẽ illa & hora nemoscit. &apłi¬

Expanded text:
adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat, quando venit, quippe cum ipse Dominus dicat: De die autem illa et hora nemo scit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃arũ frontiũ consecrati s̃. uude
retir traditionẽ apostolicũ ꝑman¬
usse ut die uigiliarũ paschȩ ante
noctismediũ populus dimittere n
liceat sed ex pectantes aduentũ xp̃i
stent in eccđa
guiac surrexex¬

Expanded text:
rorum frontium consecrati sunt: Unde reor traditionem apostolicam permansisse, ut in die vigiliarum Paschae, ante noctis medium, populos dimittere non liceat, sed exspectantes adventum Christi stent in Ecclesia. Tunc surrexe
Abbreviated transcription (Latin):
Prosilitos idẽ aduenas nuncu¬
pabant eos quidegentib: ori¬
ginẽ ducentes circũ cisionẽ &
iudaismũ eligere malebant sic̃
achior in libro iudith fecisse nar¬
ratur. Non solũ inquiunt quina¬
tura sunt iudei exdiuerso orbe
conuenerant uerũ & hi qui dep̃putio
nati eocũ adheserit¬

Expanded text:
Proselytos, id est, advenas, nuncupabant eos qui de gentibus originem ducentes, circumcisionem et Judaismum eligere malebant, sicut Achior in libro Judith fecisse narratur . Non solum ergo, inquiunt, qui natura sunt Judaei, ex diverso orbe convenerant, verum et hi qui de praeputio nati, eorum adhaeseri
Abbreviated transcription (Latin):
tra dominari ꝑmiotat mãmo¬
na idẽ neq auaritiã sibi ultra.
neqͣ iustitiã neq inpuditioiã.
neq m̃datiũ dominari. Semel
ma nulli hoꝵ deb& seruire.

Expanded text:
tra dominari permittat mammona, id est, neque avaritiam sibi ultra, neque injustitiam, neque impudicitiam, neque mendacium dominari. Semel ma nulli horum debet servire.
Abbreviated transcription (Latin):
Sene in resurrectione quia
lum̃ est quia gloria plebis
isrł : quia dicit ego sum resur¬
rectio &uita qui credit in me
&iam mortuus fuerit uiu&¬
due sunt resurrectionis: una
primaq nunc est: & animarũ
est quȩ uenire non ꝑmittit
in mortẽ Sec undã dequa dñs
ait uenit ora & nunc est quan¬
do mortui audient uocẽ filui
đi & qui audierint uiuent.
qui audierint dixit. qui oboe¬
dierint qui crediderint: &
usq infinem ꝑ seuerauerint:
alia secunda. quȩ nunc est sed
in scłi finẽ futura est. nec ani¬
rũ sed corporũ est quȩ ꝑ ultimũ
iudiciũ alios mittit in secundã
mortẽ alios in eam uitã qua ñ¬

Expanded text:
ene in resurrectionem, quia lumen est, quia gloria plebis Israel, quia dicit: Ego sum resurrectio et vita, qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit vivet . Duae resurrectiones, una prima, quae nunc est et animarum est, quae venire non permittit in mortem. Secunda, de qua Dominus ait: Venit hora et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint, vivent . Qui audierint, dixit, qui obedierint, qui crediderint, et usque in finem perseveraverint. Alia secunda, quae non nunc est, sed in saeculi fine futura est, nec animarum, sed corporum est, quae per ultimum iudicium alios mittit in secundam mortem, alios in eam uitam, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
otandum solertius qđ signũ
nati saluatoris datur infantem
non tirio exceptrũ ostro sed pa¬
nis squalentib in uolutũ non in
ornatis auro stratoriis sed in prȩ¬
sepib: inueniendũ hoc est no
tandũ humilitatis eum & morta¬
litatis: sed & paupertatis habitũ
suscepisse ꝓnobis quia cum di¬
ues ess& ƿauꝑ factus est ꝓnob̾.
ut nos illius in opia ditaremur.
cum ess&x dñs cęlorũ pauꝑ fac¬
tus est ꝓnobis ut terrigenas
edocer& paupertate sp̃s regnũ
adquirere posse cȩlorum:
et susito paccta est cũ
arcelo multitũdo mila¬
ne cęlestis laudantiũ
d̃o et dicennũ ql onua

Expanded text:
otandum solertius quod signum nati Salvatoris datur, infantem non Tyrio exceptum ostro, sed pannis squalentibus involutum, non in ornatis auro stratoriis, sed in praesepibus inveniendum. Hoc est non tantum humilitatis eum et mortalitatis, sed et paupertatis habitum suscepisse pro nobis. Quia cum dives esset, pauper factus est pro nobis, ut nos illius inopia ditaremur . Cum esset Dominus coelorum, pauper factus est in terris, ut terrigenas edoceret paupertate Spiritus regnum adquirere posse coelorum. Et subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis laudantium Deum et dicentium: Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ostendens sequidẽ iuxta
in becillitatẽ hominis postulas se
ꝗ eis conducibilia uidebant ce
rogatꝰ. prȩstabit igit̾ suꝑ quã pe¬
tim aut intellegim: scđm untu

Expanded text:
Hoc ostendens se quidem juxta imbecillitatem hominis postulasse, quae eis conducibilia videbantur. rogatur. Praestabit igitur super quam petimus aut intelligimus, secu
Abbreviated transcription (Latin):
Rub & in mari rubrũ baptism:
utiq xp̃i sanguine consecratus.
ostes qui sequentes ad ergo mo¬
riuntur peccata prȩterita
signat̾ morses quide ȩgypto
populũ dĩ liberauit xp̃i figurã
gerebat eit oc̃s eadẽ scam
spiritalẽ marducauer̃
quã populus in desertũ mandu¬
cauit. manna autẽ trpus ẽ spi
facta est in eũ caristie mis¬
teriũ ista ẽ & panis angelorũ¬

Expanded text:
Ruber in mari Rubro. Baptismus utique Christi sanguine consecratus, hostes, qui sequentur a tergo, moriuntur, peccata praeterita signantur. Moses qui de Aegypto populum Dei liberavit, Christi figuram gerebat. Et omnes eamdem escam spiritalem mquam populus in deserto manducavit. Manna autem typus est esccta est, in Eucharistiae mysterium. Iste est et panis angeloru
Abbreviated transcription (Latin):
Quodecimo loco secte ponunt
ꝗ a sectando uł diuisione secte no¬
minant᷑. Si eñi sapientia carnis.
inimica ẽ. do Secte quoꝗqr nunc
incarnis opere ponuntꝰ non sunt
amice inimica autẽ .s̃. om̃a dog
Tercio decimo loco succedit in¬
uidia quẽ semꝑ aliena torquet᷑
felicitate & induplicẽ scinditur
cũ aut ipse. ẽ. in eo in quo aliũ ẽẽ.
ñ uult aut aliũ ẽẽ. uidens melio¬
rẽ dolose ei ñ ẽẽ. cansimilẽ. pul¬
inuidia lusit dicens. Iustius inui¬
dia nihil. ẽ.: q ꝓtinus ipsu aucto¬
rẽ rodit excruciat animũ¬

Expanded text:
uodecimo loco sectae ponuntur, quae a sectando vel divisione sectae nominantur. Si enim sapientia carnis inimica est Deo, sectae quoque, quae nunc in carnis opere ponuntur, non sunt amicae: inimica autem sunt omnia dog Invidiae. Tertio decimo loco succedit invidia, quae semper aliena torquetur felicitate, et in duplicem scinditurcum aut ipse est in eo in quo alium esse non vult, aut alium videns esse meliorem dolet se ei non esse consimilem, pulinvidia lusit dicens: Justius invidia nihil est, quae protinus ipsum Auctorem rodit excruciatque animu
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinẽ requiru: inqua nos
angustare ñ poterio inundus sed ꝑ
diuinarũ mnisticȩ &spiritalit̃ scriptu¬
rarũ equitabo amplissim: cãpos. ꝑie¬
cutionẽ ñ patior & conficeor xp̃m
meũ corã lominib: certus sũq &
ille me confitebitꝰ corã patre iuo

Expanded text:
latitudinem requiremus, in qua nos latitudinem requiremus, in qua nos angustare non poterit mundus, sed per divinarum mystice et spiritaliter scripturarum equitabo amplissimos campos. Persecutionem si patior, et confiteor Christum meum coram hominibus, certus sum quia et ille me confi