comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ sub̾ȩ. ds̃ in nob̾ ⁊ ut intemplo nos in illo
ut c̃atura in creatore. ¶ In nobis dicit.
ut quod untum sint fidelt caritate gr̃ȩ dĩ
tͥbuant: ut illud. nunc autẽ lux in domno¬
¶ Ut mundus. Mundus hicaccip̃r om̃s
illi qui unum sunt. nec hoc qd sunt unum¬
facit causam ut c̃dant. quia potus c̃dndo u¬
unum sunt. qui quamuis unum eẽt nat᷑a.
dissentiendo ab uno ñ erant unum. s oran¬
do dixit ut c̾dat mundus sicut orando dix̃
ut om̃s unum sint. acsi ĩtio subaudiatur. ro¬
gout mundus cllat.

Expanded text:
us vero in nobis est ut in templo, nos in illo ut creatura in Creatore. Ut et ipsi. In nobis dicit, ut quod unum sunt fide et charitate, gratiae Dei tribuant, ut nunc autem lux in Domino. Ut mundus. Mundus hic accipitur pro omnibus illis qui unum sunt. Nec hoc quod sunt facit causam ut credant, quia potius credendo unum sunt quamvis unum essent natura, dissentiendo tamen ab uno non erant unum, sed orando dixit ut mundus credat, sicut orando dixit ut omnes unum sint, acsi tertio subaudiatur, rogo ut mundus credat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Scĩfica. Sicut exgrã tua incepta ẽ
scĩficatio. ꝑ qd̾iam ñ sunt de mundo. ea¬
dem gr̃a fac sanctiores ut ꝑseuerent in
u̾itate. cuius umbra fuert̃ ueteres sancti¬
ficationes. Inu̾itate in me. qui sum u̾i¬
tas. quod sub dndo aꝑit. Sermo tiius ue¬
tine ũbum. ł sermo qui ẽ unigenitus¬

Expanded text:
ifica. Sicut ex gratia tua incaepta est sanctificatio per quam jam non sunt de mundo, eadem gratia fac sanctiores, ut perseverent in veritate, cujus umbra fuerunt veteres sanctificationes; id est, in me qui sum veritas, quod subdendo aperit: Sermo tuus vetine verbum vel sermo, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
di absq amminiculo scb̃ndi usq adultis¬
ma domiciani p̃dicauit tp̃a. s occiso do¬
miciano. cumꝑmittente nerua deexilio
redisset ephesum. conpulsus ab epĩs asiȩ
animalium aquilȩ uolanti comꝑatui¬
lis radios irreuerberatis aspicit lumini
in hõie sufficient̃ exponunt. ⁊ de diuini¬
tate pauca dixerunt. quasi animalia
gssibilia. cum dño ambulant utt̾ra. hic
autem pauca detp̃alib eius gestis. edisse¬
rens. s diuinciatis potentiam sublimus
contemplans. cum dño adcelum uolat.
Qui enim supͣpectus dni incena retubu¬
it. celestis haustum sapientiȩ cet̾is excel¬
lentius. deipso dncipectoris fonte pota¬
uit. legerat siꝗ tum euangłistarum

Expanded text:
i absque adminiculo scribendi usque ad ultima Domitiani praedicavit tempora. Sed occiso Domitiano, cum permittente Nerva de exsilio redisset Ephesum, compulsus ab episcopis Asanimalium aquilae volanti compasolis radios irreverberatis aspicit luminibin homine sufficienter exponunt, et de divinitate pauca dixerunt, quasi animalia gressibilia, cum Domino ambulant in terra. Hic autem pauca de temporalibus ejus gestis edisserens, sed divinitatis potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum volat. Qui enim supra pectus Domini in coena recubuit, coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de ipso Dominici pectoris fonte potavit. Legerat siquidem evangelia trium
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Om̃b diuinȩ scͥpture paginis euanges¬
lium excellit. quia qd lex ⁊ ꝓpħe futurum p̃¬
dixerunt. hoc cõpletum dicit euangełm. I¬
ter ipsos autem euangłii scͥptoresioħs ei
minet indiuinoꝵ mistĩoꝵ ꝓ funditate

Expanded text:
 Omnibus divinae Scripturae paginis, Evangelium excellit, quia quod lex et prophetae futurum praedixerunt, hoc completum dicit Evangelium. Inter ipsos autem evangeliorum scriptores Joannes eminet in divinorum mysteriorum profunditate
Abbreviated transcription (Latin):
incecitate humani gnĩs sit facturꝰ si
gnificando filius di manifestetur: Uñ
subdit. Me. oportet.

Expanded text:
in caecitate humani generis facturus sit significando, Filius Dei manifestetur; unde subdit: Me oportet
Abbreviated transcription (Latin):
¶S ꝓpterea bapti ⁊o ut manifestetur
israheli. ne enim ꝓpt̾ insolentiam minus
baptirarentur axp̃o. in sp̃u. usu bapuran
di uiã eiꝑauit. Unde postꝗͣ adipsum qui
uia ẽ uentum ẽ. baptismus eiuscessat. bap

Expanded text:
pterea baptizo ut manifestetur Israeli. Ne enim propter insolentiam minus baptizarentur a Christo in spiritu, usu baptizandi ei viam paravit, unde postquam ad ipsum, qui via est, ventum est, b
Abbreviated transcription (Latin):
¶Xp̃c baptizatur a ioħe. ut indicetur
omĩs humilitas que ẽ omĩs iusticia. s ñ
solus. ne baptisma ioħis sanctus.⁊ maiꝰ.
in quo ds homo baptitatus ẽ: uidet᷑ bap¬
tismo xp̃i in quo hoĩes baptitant᷑. bap¬
tirantur aut̾ ⁊alii a ioħe. ut usus bap¬
ticandi uiã p̃paret baptismo xp̃i.¬

Expanded text:
 baptizatur, ut indicetur omnis humilitas quae est omnis justitia. Sed non solus, ne baptisma Joannis sanctius et majus, in quo Deus homo baptizatus est, videretur baptismo Christi, in quo homines baptizantur. Baptizantur autem alii a Joanne, ut usus baptizandi praeparet viam baptismo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
altera citra. ñ longe abierusalẽ. ubi larar᷑
suscitatus ẽ. illa q̃ ẽ transiordanem. signif
humanam naturam sublege naturali. añ
fluenta gr̃ȩ quȩ post in carnationẽ x quȩ
adhoc c̾ata erat. ut lege nature dõ obediret.
inqua ioħs baptirat. qͥa apeccatis ñ libat.
D̾aptirat aut̃ ultra fluenta diuinoꝵ. dono¬
rum quȩ dñ dum inxͦ inchoauerant. inhu¬

Expanded text:
itra, non longe a Jerusalem, ubi Lazarus suscitatus est. Illa quae est trans Jordanem, significat naturam humanam sub lege naturali ante fluenta gratiae, quae est post Incarnationem Christi; quae ad hoc creata erat, ut lege naturae Deo obediret, in qua Joannes baptizat, quia a peccato non liberat. Baptizat ultra fluenta divinorum donorum, quae nondum in Christo inchoaverant in hu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ impletio ẽ om̃isiusticie. Sicut enim
opus c̃ xp̃o nasci. ⁊ mori. sic ibaptirari. Si
enu ipse qui ñ eget aseruobaptitat᷑. ñ de¬
dignentur quantũcũq sapientes. ⁊ sc̃i sint
a dño baptirari. sine quo ꝑmanent inpec¬
catis.
pͥus nesciebat. Sciebat quidem qd̃ dñs qd̃¬
agnus tollens peccatum mundi. qd ab eo
deb̾et baptitari. sicut ⁊ confessus fuerat. s¬

Expanded text:
cut enim opus est Christum nasci et mori, sic et baptizari. Si enim ipse qui non eget a servo baptizatur, non dedignentur quantumcunque sapientes et sancti a Domino baptizari, sine quo permanent in peccatis. prius nesciebat. Sciebat quidem quod Agnus tollens peccata mundi, & quod debebat ab eo baptizari, sicut confessus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ tria ministratag¬
nuspossidntib se. lacsim¬
plicis doctrine quopar¬
uuli ntituntur lanam
esum carnis suȩ¬

Expanded text:
 Tria ministrat agnus possidentibus se, lac simplicis doctrinae quo parvuli nutriuntur, lanam, id esum carnis su
Abbreviated transcription (Latin):
passione. ⁊ adeam subposita exhortõ ẽ
quasi data uoce fortitudinis sue. sub¬
dit affectum infirmitatis nr̃ȩ. quem
uere suscepit. s exuoluntate ꝓ nob̾.
ne dehac infirmitate desꝑemus. in
qua ⁊̃ docet quid dicere debeamus.
quo ẽ fugere. quasi cum conturbet᷑
anima. quid dicam: quo fugiam:
quem inuocem. in quem sꝑem. In pa¬
trem qui saluat eus uoluntatem meȩ
p̃pono. quia ꝓpterea ut hecpatiar. ue¬
m inhanc horam. Uñ ⁊ clarificatio mͥ
fit. un menbris muis

Expanded text:
passione et ad eam supposita exhortatione quasi data voce fortitudinis suae subdit affectum infirmitatis nostrae quam vere suscepit, sed ex voluntate pro nobis ne de hac infirmitate desperemus: in qua etiam docet quid dicere debeamus, et quo confugere. Quasi dicat: Conturbatur anima mea, quid dicam? quo confugiam? quem invocem? in quem sperem? in Patrem qui salvat, cui voluntatem meam propono, quia propterea ut haec patiar veni in hanc horam, unde et clarificatio mihi sic fit et in membris meis
Abbreviated transcription (Latin):
ids ineo ut inuase.
¶Isti app̾henderunt ꝑmanentem
ñ quomodo iniqui app̃hendere uole¬
¶Nullum miraculum fecit ut iste
⁊ quicꝗd dicebat testimonium huic
ꝑhibebat. quasi ꝑ luc̾nam ueniamus

Expanded text:
eo, ut in vase. Isti apprehendunt permanentem, non quomodo iniqui apprehendere voleNullum in Hierusalem fecit ut iste, et quidquid dicebat testimonium huic perhibebat, quasi per lucernam veniamus
Abbreviated transcription (Latin):
li. qui latroni in suo scellere uidĩs in ꝑfi
misit ł etiam iussit ut uid̾i saciati de
penis a morte desisterent.

Expanded text:
li, qui latroni in suo scelere Judaeis in perfidermisit, vel etiam jussit ut Judaei satiati de poenis a morte desisterent.
Abbreviated transcription (Latin):
dum mͦ peccata confi¬
tetur. ⁊ accip̃ qđ ille dat.
Cui rei attestatur pas¬
ce eraltatur. u oħs ca¬
pite minuitur: attesta¬
tur: ⁊ c̃atura. Ioħs natꝰ
ẽ decrescentib dieb.¬

Expanded text:
dummodo peccata confitetur, et accipit quod ille dat. Cui rei attestatur pasce exaltatur, Joannes capite minuitur. Attestatur et creatura. Joannes natus est decrescentibus dieb
Abbreviated transcription (Latin):
tatis incõp̃hensibilia a nr̃e infirmitati
cognitione remota sunt. In noluto. nec
intrium nec finis aspicitur. sic celsitudo
diuinitatis nec cepit ẽẽ necdesinit. In
untim locũ. quia inscissura m̃tium ds
ñ ÷. s inunitate. Uł sudarium capitis.
passio xp̃i. cuiꝰ sacramenta infidelib ft̃
occulta. seorsum quia longe a nr̃a. qͥa
ille sponte. ⁊ sine culpapassus. nos inui¬
ti cum culpa.

Expanded text:
s incomprehensibilia a nostrae infirmitatis cognitione remota sunt. In involuto, nec finis nec initium aspicitur. Sic celsitudo Divinitatis nec coepit esse, nec desinit. In unum locum. Quia in scissura mentium Deus non est, sed in unitate. Vel, sudarium capitis passio Christi, cujus sacramenta infidelibus sunt occultata seorsum, quia longe a nostra, quia ille sponte et sine culpa passus, nos inviti cum culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Galilea dicitur transinigͣtio. uł reuela¬
tio. transnugrat ħo de uitiis adiurtutes.
⁊ post deuirtute inuirtutem. ⁊ sic fit ei reue¬
latio ut iudeatur deus deoꝵ insion. Uo¬
caturus gͦ discipulũ ad sequendum .i. ad
unitandum exit ingalileam ipsoloco in¬
nuens. ut sicut ipse ꝓficiebat sap̾ia. ⁊ sic̃¬

Expanded text:
 Galilaea dicitur transmigratio, vel revelatio. Transmigrat enim homo de vitiis ad virtutes, et post de virtute in virtutem, et sic fit ei revelatio, ut videatur Deus deorum in Sion. Vocaturus ergo discipulum ad sequendum, id est ad imitandum exit in Galilaeam, ipso loco innuens, ut sicut ipse proficiebat sapientia, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nonfrustra nominatur cuittas. nec
frustra dr philippi petri ⁊ andree.Sonat
enim domus uenatoꝵ. inquo notatur ani¬
mus ⁊ officium istorum. Sunt enim uena¬
tores acapiendis aniab. uñ philippus
ante quam fiat apłs sponte uocat natha¬
nahelem.
¶Quemscpsit moy ses inlege. ut cautus
matre. quam sciebat exꝓphetis iuirginem ꝑe¬
pisse. notetur ẽẽ ex dauid.
affirmat ut legis ꝑitus acuittate tanti no¬
minis posse et̃ aliq̃ bonum teximium:
doctorem ł ipsum saluatorem. dicitur e¬
nim nazarethflos germen mundiciȩ. scĩ
ditur. Ueni ⁊ uide.¬

Expanded text:
 Non frustra nominatur civitas, nec frustra dicitur Philippi, Petri et Andreae. Sonat enim domus venatorum, in quo notatur animus et officium istorum: sunt enim venatores in capiendis animabus, unde Philippus, antequam fiat apostolus, sponte vocat Nathanaelem.Quem scripsit Moyses. Ut cautus matre ejus quam sciebat ex prophetis virginem peperisse notetur esse ex David. affirmat ut legisperitus, a civitate tanti nominis posse esse aliquem bonum vel eximium doctorem, vel summum Salvatorem. Dicitur enim Nazareth, flos vel germen munditiae, vel sditur: Veni et vide
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum informa serui clarificata uide¬
rint iudicantem boni ⁊ mali tolletur
im puis ne uideat claritatem dĩ quad̃s
÷ quam soli mundo corde uidebunt.
¶alit̾ ẽ in nob̃. ut intemplo. alit̾ noᷤᷤ
in illo. quia nos sumusille. cum scd̃m
hoĩem eius capitis sumus corpus.

Expanded text:
 Cum in forma servi clarificata viderint judicantem bonum et malum, tolletur impius ne videat claritatem Dei qua Deus est, quam soli mundi corde videbunt aliter est in nobis ut in templo, nos in illo aliter; quia nos sumus ille, cum secundum hominem ejus capitis sumus corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uere uiuet aĩa me¬
a ⁊ corpus. ex hoc cibo
quia caro mea. uere
ẽ cib qui solus fac̃
inmortales. ut neq e¬
suriant. neq sitiant.
alius cib hoc ñ p̃stat.¬
in me
Ut uiuam expo¬
tre meo exinanitio
facit. ut ħo uiuat ex
me participatio fac̃
qͣme manducat.

Expanded text:
ere vivet anima et corpus ex hoc cibo, quia caro mea vere est cibus. Qui solus facit immortales, ut neque esurient neque sitient, alius cibus hoc non prain eUt vivam ex Patre, mea exinanitio facit: ut homo vivat ex me, participatio facit quae me manducat.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbitis patͥb murmuratorib. quorum
estis filii murmurando. ñ fuit panisuite.
quia ñ intellexerunt in eo spũalem cibũ.
sic ⁊ uos qui me auditis. iñ spũalit̾ inte¬
lligitis. Uixit quidẽ moyses ⁊ alii electi
demanna. quia spualit̃ manducauer̃t.

Expanded text:
superbitis, patribus murmuratoribus quorum estis filii, murmurando non fuit panis vitae, quia non intellexerunt in eo spiritualem cibum, sic et vos qui me auditis, non spiritualiter intelligitis. Vixit autem Moyses et alii electi de manna, quia spiritualiter manducaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶am intelligentes ñ de origine carnis¬
s deuita dñm loqui. ⁊ exusu scͥpturaꝵ
scientes fornicationẽ spũalit̃ dici cum
aĩa falsis diis subicitur.¬
¶ Mutant responsionem. tacent iã
depatre . h. ne eisdicatur. cur de eo gła¬
mini. cuiꝰ uitã ñ imitamini. ⁊ patrẽ

Expanded text:
Jam intelligentes non de origine carnista Dominum loqui, et ex usu Scripturarum scientes fornicationem spiritualiter dici, cum anima falsis diis subjicitur, mutant responsionem et tacent jam de patre Abraham, ne eis dicatur: Cur de eo gloriamini, cujus vitam non imitamini? e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quem queris. Non qđ dubitet quẽ re¬
quirat. S quia illa quem querat ignoret
Non enim querit xp̃m. s quẽ putat rap¬
tum.
¶ Quem putat ortolanum dic̃ dñm.
ut honorificaret hominẽ a quo rogabat
bnficium nec sic dic̃ eum dñm sicut illuĩ¬

Expanded text:
 ei. Non quod dubitet quem requireret, sed quia illa quem quaerit ignoret, non enim quaerit Christum, sed quem putat raptum. Domine. Quem putat hortulanum dicit Dominum, ut honorificaret hominem a quo rogabat beneficium. Nec sic dicit eum Dominum, sicut illu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quem om̃ib moĩsimplere necẽt
÷. ñ tamen necessitate facientium. s
uoluntate. p̃sciuit enim ds ⁊ p̃dixit
ñ c̾dituros ⁊ peccaturos. ñ tamen coe¬
git ad hoc s ut sit sic p̾scuuit ⁊ p̃dixit

Expanded text:
 Quem omnibus modis impleri necesse est, non tamen necessitate faciendum, sed voluntate, praescivit enim Deus et praedixit, non credituros et peccaturos, non tamen coegit ad hoc, sed ut fit sic praescivit et praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Postquam exemplo suo eos docu¬
it. humiliationem. ⁊ calcanei passionẽ.
÷ ñ sua potestas sicut ⁊ uere passa. uo¬
luntarie aut̃ recepit turbationem.

Expanded text:
Postquam exemplo suo eos docuit humiliationem et calcanei passionem, est, non sua potestas, sicut et vere passa. Voluntarie autem accepit turbationem
Abbreviated transcription (Latin):
¶De puteo bibunt hoĩes ⁊ peccorasi
milit̃ de ratione q̃ quasi depuata ⁊ ob¬
scurata magno labore fodit᷑. ⁊ exercet᷑. bi¬

Expanded text:
De puteo bibunt homines et pecora, et similiter de ratione, quasi depravata et obscurata magno labore foditur et exercetur: bi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tu es fimon. Pus dicit nom̃ qd ht̃ a
parentib. ut significetur mutacio. dum
de simone petrum facit. In mutacione aũt
notatur uiuacitas mistĩ i. s nec pͥus nom̃
caret uirtute. Est enim simonobediens fi¬
luis gr̃e uł columbe. dum uenit adiħim
sundatur.

Expanded text:
 Tu es Simon filius. Prius dicit nomen ut habet a parentibus, ut significetur mutatio, dum de Simone Petrum dicit. In mutatione autem notatur vivacitas mysterii, sed nec prius nomen caret virtute. Est enim Simon obediens filius gratiae vel columbae, dum venit ad Jesum,fundatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut mulier samaritana audi¬
sic isti querunt panem. qui eos refi¬
ciat ⁊ ñ deficiat. ꝓpt̾ qd̃ ⁊ eum regem
facere uoluerunt. S iħc eos adse re¬
uocat. ⁊ quem panem dixerit eiud̃n¬
panis uite. potero dare uitam. qi sũ.
dam famem ignorautie cdĩ donatus
sciam uos saciados. S ad impꝑium ur̃e
inc̾dulitatis qͥa uidetis ⁊ ñ cditis.
me .u. łat̃ cdat filio. ttͣhit adfilium illos.
qui io c̃dunt in filium. quia credunt eũ

Expanded text:
 Sicut mulier Samaritana audisic isti quaerunt panem qui eos reficiat, et nunquam deficiat, propter quod eum regem facere voluerunt. Sed Jesus ad se revocat, et quem panem dixit evidenpanis vitae. Potero dare vitam, quia sum dum famem ignorantiae Dei donatus.sciam vos esse satiandos, sed ad improperium vestrae infidelitatis, quia videtis et non creditis.me, Pater dat Filio. Pater trahit ad Filium illos qui ideo credunt in Filium, quia credunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia p̃serebant opus moysi suo
oꝑi ostñdit illud eẽ minus. quia ñ fuit
panis de celo. s tantum sigura illuis.
suum mauis. qui ẽ panis de celo qͥdat
uitam. ⁊ hic ẽ cib quem supͣ dixit ꝑ ma

Expanded text:
 Quod praeferebant opus Moysi suo operi, ostendit illud esse minus, quia non fuit panis de coelo, sed tantum figura illius et suum majus, qui est panis de coelo qui dat vitam, et hic est cibus quem su
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Credent in eum. ⁊ quia sentiebat
doctrinam eius ẽe contra templum.⁊
pat̾nasleges timebant. nesi om̃s c̃de¬
rent iuxp̃m. nemo remaneret. qui co¬
tra romanos cuictatem di. ⁊ templũ
defenderet.

Expanded text:
t Romani. Et quia sentiebant doctrinam ejus esse contra templum et paternas leges, timebant ne si omnes crederent in Christum, nemo remaneret qui contra Romanos civitatem Dei et templum defenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
tuit unum suminum sac̃dotem. eu
mortuo unussuccederet. s ꝑambiti¬
ones postea euenit ut plures eẽnt. ⁊¬
censum poneret. qd̾ ñ licet nisi sum¬
mo sacerdoti. ut de ⁊acharia legitur.¬

Expanded text:
tuit summum sacerdotem unum, cui mortuo unus succederet, sed per ambitionem postea evenit ut plures essent, censum poneret, quod non licebat nisi summo sacerdoti, ut de Zacharia legitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quos dedisti mͥ .i. tͣxisti adme. sicut ⁊
ego elegide mundo. alii ñ sunt dati ei ñ
st̃ sui. ⁊ si potestas ei sit om̃iũ.
¶Uolo ut. ñ pot̾ ñ fieri qd uult oĩ potẽs.
Illa uoluntis ẽ hõis de qua dicit ĩ sicut e

Expanded text:
Quos dedisti. Id est, traxisti ad me, sic et ego elegi eos de mundo: alii non sunt dati ei, non sunt sui, etsi potestas sit ei omnium. Volo. Non potest non fieri quod vult Omnipotens, sed illa volun
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non u̾itatem desidant. s pa¬
rant calumpniam. ut si dixerit
se regem contͣ augustum facientẽ
potestati tͣlant. s dominus sic tẽ¬
ꝑat responsum. ut nec it sit locꝰ
calumpniȩ. ⁊ fidelib ꝓpt̃ quos ħ
referuntur manifeste appareat. qd̃
ipse sit xp̃c ñ homo tantum. ut
illi putant.s filius dei.

Expanded text:
 Non veritatem desiderant, sed parant calumniam, ut si dixerit se regem, contra Augustum facientem potestati tradant. Sed Dominus sic temperat responsum, ut nec illis sit locus calumniae, et fidelibus propter quos haec referuntur manifeste appareat quod ipse sit Christus, non homo tantum, ut illi putant, sed Filius Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ges. circa dm reuolutas. quarum figura
ẽ galilea. ẽ lex naturalis in medio consti¬
tuta. quia gͦ exlege sũpsit fundamenta
tas sub lege naturȩ ut cum ittsq ingali¬
leam ȩt̾nȩ batitudinis rediret.

Expanded text:
ges circa Deum revolutas, quarum figura est Galilaea, est lex naturalis in medio constituta, quia ergo ex lege sumpsit fundamenta tas sub lege naturae, ut cum utrisque in Galilaeam aeternae beatitudinis rediret.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ut gͦ ca. Sciebat iħc scientiam eorũ
u inuidiam. qd ñ ĩo didicerant de eo ut
sequerentur: s ut ẜsequerentur. ⁊ iõ fu¬
git docens suos malis cedere. ñ timens.
łeos euadere impotens.¬
¶ Et baptiz abat m qͣ .i. qđ uere dicitur.
Ipse enim semꝑmundat insp̃u inusibi
baptismo dabatur sp̃c.
licet non ita manifeste
ut post ascensionem
cogitabili modo.¬
de iuidaico ppłopau¬
cossuscepit. reliꝗd inc̾¬
dulos legis litteram
sequentes. quȩ nemi¬
nem ad ꝑfectum du¬
xit. ⁊ abiit ingalileã¬

Expanded text:
t. Sciebat Jesus scientiam eorum et invidiam, quod non ideo didicerant de eo ut eum sequerentur, sed persequerentur, et ideo fugit, docens suos cedere malis, non timens, vel evadere eos impotens. Et baptizat. Quod vere dicitur, ipse enim semper mundat in spiritu invisibibaptismo dabatur spiritus, licet non ita manifeste, ut post Ascensionem excogitabili modo.de Judaico populo suscepit, reliquit incredulos legis litteram sequentes, quae neminem ad perfectum ducit. Et abiit in Galila
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scdã natitas de qua docet iħe spũ
lam carnalem sapit. que ẽ exadam. ⁊ eua
quȩ ẽ ad mortem. s sicut carnalem di¬
cit iste ñ posse it̃ari. sic spũalis aquocũ¬
q facta ñ pot̾ iterari. ex semine enim iũ
habrabe sunt siati. siue ꝑ liberam. siue
ꝑancillam. ¶ Non int̾roganti de na
tuuctate exponitxponit ne c̃dat nicho¬
demus solam fidem. qua ꝓpt̾ uisa signa
c̾didat iniħm sufficere adsalutem. absq

Expanded text:
da nativitas de qua docet Jesus spilam carnalem sapit quae est ex Adam et Eva ad mortem. Sed sicut carnalem dicit iste non posse iterari, sic et spiritualis a quocunque facta non potest iterari. Ex semine enim veri Abrahae sunt nati, sive per liberam sive co. Non interroganti secundam nativitatem exponit, ne credat Nicodemus solam fidem, quapropter visa signa crediderat in Jesum sufficere ad salutem absque
Abbreviated transcription (Latin):
Expͥmo hoĩe ꝑ carnis
successionem. carnale
ẽ nomine carnis. ñ so¬
lum carnem. s totum
carnalem hol̃em sig¬
nificat. Sic̃ contrato¬
tus homo sp̃ualis aĩa

Expanded text:
ex primo homine per carnis successionem carnale est. Nomine carnis, non solum carnem, sed totum carnalem hominem significat. Sic econtra totus homo spiritualis anima
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Regnum hocẽ qd̵ nos scire uolu¬
it. s pͥusuicissim int̾rogando. uoluit
ostñdere queree̾nt de regnosuo homi¬
num opiniones uideoꝵ uł gentiliũ.
Quib ostñsis ittͥsq aꝑtius respondit.
Regnum meum ñ ⁊ dehocmundo de

Expanded text:
 Regnum. Hoc est quod nos scire voluit, sed prius vicissim interrogando voluit ostendere quae esset de regno suo hominum opinio, Judaeorum vel gentilium, qua ostensa utrisque aptius respondet: Regnum meum non est de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quam diu. ñ solum xp̃c tc̃ lumen
erat in mundo. s ⁊ semꝑ usq ad consu¬
mationem scłi ꝑfidem ẽ cum electis.
⁊ ẽ tempus oꝑandi. Noxẽ illa infernał
inqua nulli licet oꝑari. ut nec arde¬
ti diuiti licuit. s t̃m ẽ t̃ps recipiendi.
¶ Desaliua litum. quia u̾bum ca¬
rofactum ÷. saluia ẽ sapientia. quȩ
ex orre altissimi ꝓcedit. t̾ra ẽ caro xͥ.
Uuxit oculos .i. cathecuminũ fecit.
qui c̃dit u̾bum carnem factum. unc¬
tusñ dum uidet. s mittitur ut la¬
baptuatus a peccatis lum̃ recip̃it.

Expanded text:
 mundo. Non solum tunc Christus lumen erat in mundo, sed et semper usque ad consummationem saeculi per fidem est cum electis, et est tempus operandi. Nox illa est infernalis, in qua nulli licet operari, ut nec ardenti diviti licuit, sed tantum est tempus recipiendi. quia Verbum caro factum est. Saliva est sapientia quae ex ore Altissimi prodiit. Terra est caro Christi. Unxit oculos. Id est, catechumenum fecit, qui credit Verbum carnem factum. Unctus nondum videt, sed mittitur ut laBaptizatus a peccatis lumen recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ docendo si c̃diditis. accusandõ
si ñ c̾diditis. ⁊ qui mͦ ñ uidico. ẜ saluo
habeo post uidicare. habeo dico. s to¬
tum ẽ exparte. Uerax ẽ ex se. ex quo sũ
ego iu̾tas quam genuit exse. ⁊ iõ u̾a
dico ⁊ iudico. ecce quomͦ dat glãm
pat̾ cui equał ẽ. ut doceat nosmino¬
res dare glam deo.

Expanded text:
, docendo, si credideritis, accusando si non credideritis, et qui modo non judico, sed salvo, habeo post judicare. Habeo dico, sed totum ex Patre qui verax est ex se, ex quo ego sum veritas quam genuit ex se, et ideo vera dico, et judico. Ecce quomodo dat gloriam Patri cui aequalis est, ut doceat nos minores dare gloriam Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
sepe cõmendat. quasi sola p̾cipienda
sit. sine qua ñ possunt cet̾a. que sine
cet̾is ñ pot̾ haberi. ꝓhac autem paciẽ¬
ter debemus sustinere odia mundi.
mali designantur. quia una massa ẽ.
que tota inadam ꝑiit. de qua fiunt
alia uasa inhonorem alia in contume¬
liam.

Expanded text:
em commendat, quasi sola praecipienda sit sine qua non possunt caetera, quae sine caeteris non potest haberi. Pro hac autem patienter debemus sustinere etiam omnia iquando mali designantur, quia una massa est quae tota in Adam periit, de qua sunt alia vasa in honorem, alia in contumeliam.
Abbreviated transcription (Latin):
ostñdit adquos uenit. dequib sub
noĩe mundi. suꝑiora dixerat. ⁊ quia
adeosuenit hic in excusabiles de om¬
nib malis ostñdit.¬
¶ Excusationem. Illi quib nõ ue¬
nit nec locutus ẽ hñt excusationẽ
ñ de omĩ pecc̾o. s dehoc qd̾ in xꝑmñ¬

Expanded text:
ostendit, ad quos venit, de quibus sub nomine mundi superiora dixerat. Et quia ad eos venit, hic inexcusabiles de omnibus malis ostendit. Excusationem, etc. Illi quibus non venit nec locutus est, habent excusationem non de omni peccato, sed de hoc quod in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Initio signorum que mortalis mortali¬
b erat daturus. aquam uertit inuinum.
sicut iam immortalis: aꝑuit discipulis sẽ¬
sum. ut inlege iinꝓpłns intelligerent xͫ.
Ita carnalesmentes pͥus sapore sapientie ĩ¬
buit. postra resuscitatos maiori gĩa comple¬
turus.

Expanded text:
initio signorum quae mortalis mortalibus erat daturus, aquam vertit in vinum, sicut jam immortalis discipulis aperuit sensum, ut in lege et prophetis intelligerent Christum, ita carnales mentes prius sapore sapientiae imbuit, postea resuscitatos majori gloria completurus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶o sanna uox obsecrantis magisĩ¬
dicans affectum quam rem aliquã
significans. sicut int̾ieiectiones.
uenienti. quib diuinitus dr. agnosci¬
te quem laudatis. i ne timeatis cum
patitur. qd̾ ÷ ur̃a redẽptio. Pullus in
q̾nemo sedlerit. ꝓpłs ẽ gentium qui
legem ñ acceꝑat.

Expanded text:
Osanna vox obsecrantis magis indicans affectum quam rem aliquam significans, sicut interjectiones. venienti, quibus divinitus dicitur: Agnoscite quem laudatis, et ne timeatis cum patitur qui est vestra redemptio. Pullus in quo nemo sederat, populus est gentium qui legem Dei non acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾bo ⁊ satͣmento sp̃c in uisibilit̾ ad ẽ.
quonatus ẽ exadam ad mortem. nascitur
ita inuisibilit̃. ꝑ inuisibile dĩsacͣmentũ
efficitur dĩ filius.
Uox sp̃c ⁊ uoxxͥ. quam audiuit nicho¬
niat aut qͦuadat. idẽ qͣ occasiõe uelit na

Expanded text:
bo et sacramento spiritus invisibiliter adest quo natus ex Adam ad mortem nascitur, ita invisibiliter per visibile sacramentum efficitur Dei Filius.m audivit Niconiat, aut quo vadat, id est, qua occasione velit nas
Abbreviated transcription (Latin):
¶lu .es .i. Non insultat ei. ut suꝑior
eo habeatur. qui omib p̃ ÷. s quia uult
eum nasci ex sp̃u. qd̃ nequit nͥ humilis.
tumidum ex magistĩo humiliat. quasi
qui se ipsum exinaniuit: ⁊ natꝰ exspiri¬
tu scies.
erat. ita ut infidelis
di. quȩ qͥa in cognita
gis. impossibile putat
qd dicitur denatiui¬
tate ꝑ sp̃m. Uñ recdar¬

Expanded text:
 etc. Non insultat ei, ut superior eo habeatur qui omnibus praeest, sed quia vult eum nasci ex spiritu, quod nequit nisi humilis, tumidum ex magisterio humiliat. Quasi qui seipsum exinanivit, et natus est ex spiritu, scies erat, ita ut infidelis Dei. Quae quia incognita gis; impossibile putat quod dicitur de nativitate per spiritum, unde redar
Abbreviated transcription (Latin):
lens ẽ eductus. Nolens ad eamuenit.
s uolens eam uicit. nec reliquid affec¬
tum infirmitatis. quo nemo uult
mori. qui ado ẽ naturalis. ut eum pe¬
tro nec senectus abstulit. Uñ ⁊ dñs tͣn¬

Expanded text:
est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmitatis, quo nemo vult mori, qui adeo est naturalis, ut eum Petro nec senectus abstulerit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Iħc qd̾ scit int̾rogat. anplus dili¬
amat. quia de aliis quantum dilig¬
tacuit. Ecce docet ñ temere diffinire
deoccultis ⁊pͥori ꝑiculo negationisca¬
ntius de se respondit.
ũtio. ⁊t̾cio audit apetro se diligi. t̾cio
iubet oues pascere. trine negatiõi red¬
ditur tͥna cõfessio ne minus amorilĩ¬
gua seruiat quam timori. ⁊ sicut fuit
inditium timoris negare pastorẽ sit of¬
ficium a moris pascere dñi gregem.
ꝓductior enim ẽ pena quam culꝑa.
ne parua uideretur culpa. si cum illa
tionem debite miserie ł adem̃datio¬
nem labilis uite. ł ad exercitacionem
necessarie pacientie:tp̃alit̃ tenet ho¬
minem pena. etiam quem iam reum
ñ tenet culpa. ⁊ ħ ÷ horum dierum
flenda s ñ rep̃hendnda conditio.

Expanded text:
it quod interrogat an plus diliest quod amat. Et quia de aliis quantum diligtacet. Ecce docet, non temere definire de occultis, et priori periculo negationis cautius de se respondit. tertio audit a Petro se diligi, et tertio jubet pascere oves. Trinae negationi redditur trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit judicium timoris negare pastorem, sic officium amoris pascere Domini gregemProductior enim poena est quam culpa, nec parva videretur culpa, si cum illa ationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae temporaliter tenet hominem poena, etiam quem jam reum non tenet culpa, et haec est horum dierum flenda, sed non reprehendenda conditio.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sime diligis ñ te¬
pasce ut meos ñ ut tu¬
os. Głam meam in eiꝰ
quere ñ tuam. mea
lucra ñ tua. quia di¬
lectio di ꝓbatur indi¬
lectione ꝑxumi. Qui
uͦ opuspietatis negat
ꝓximis muius dm
diligit. ħaut̃ caritas
ex diuina datur gr̃a
qđ tacite in nuit iħc.
dum int̾rogans de
amore dicit hic qđ
ñ alibi. Simon ioħis
qđ ardentius cet̾is
diligit ⁊ obedit. ñ ÷¬

Expanded text:
 Si me diligis, pasce agnos meos. Non ut tuos gloriam meam in eis quaere, non tuam; mea lucra, non tua, quia dilectio Dei probatur in dilectione proximi. Qui vero opus pietatis negat proximis, minus Deum diligit. Haec autem charitas ex divina datur gratia. Quod tacite innuit Joannes dum interrogans de amore dicit hic quod non alibi: Simon Joannis, quod ardentius caeteris diligit et obedit, n
Abbreviated transcription (Latin):
dicatus: quia luxuenit quȩ extitat ⁊ã¬
monet homines cognosc̃e sua mala inqb
omnes sunt. S alii oderunt lutem. ad mo
nentem. ⁊ fugiunt. ne arguant᷑ eorum ma¬
la. que diligunt. alii aut̃ ad moniti ꝑ lu¬
cem accusant sua mala. qđ ÷ facere u̾ita¬
tem. ⁊ sic illumiant᷑.¬
cent mala sua. ⁊ accusat. ñ sibi ignoscit
cum dõ. qui mala accusat. quia initiũ
qd̃ se accusat. sicut d̃sactusat manife¬
stentur. quia indõ sunt. f. nͥ eium di lux
sibi luceret. sibi ñ displicerent oꝑa sua q̃
¶ Post hec uenit.i. Non continuo. post
disputacionem cum nichodemo. quȩ fac
de galilea inuideam rediit.

Expanded text:
dicatur? quia lux venit quae excitat homines et admonet cognoscere sua mala, in quibus omnes sunt, sed alii oderunt admonentem lucem, et fugiunt, ne arguantur eorum mala quae diligunt. Alii admoniti per lucem accusant sua mala, quod est facere veritatem et sic illuminanturcent mala sua et accusat, non sibi ignoscit, t agere cum Deo qui mala accusat, quia initium ec scilicet, quod se accusat sicut Deus accusat, manifestat, quia in Deo sunt facta, nisi enim Dei lux sibi luceret, sibi non displiceret. VERS. - Post haec. Non continuo post disputationem cum Nicodemo quae facta de Galilaea in Judaeam rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iex̃. Ubi ẽ confes¬
sio peccatoꝵ. uł diui¬
narum laudum. illuc
uenit iħc. ⁊ discipuli
eius .i. doctrina ⁊ illu¬
minatio eiꝰ ubi mora¬
tur purgando delec
morabatur. ⁊ bap̃
hannes. quia ad huc
ꝑmanet umbra. nec
debet p̃cursor cessa

Expanded text:
er. Ubi est confessio peccatorum vel divinarum laudum, illuc venit Jesus, et discipuli ejus, id est doctrina et illuminatio ejus, ubi moratur purgando a delimorabatur et baptiannes, quia adhuc permanet umbra. Nec debet praecursor cessar
Abbreviated transcription (Latin):
¶Postquam sublimi uolatu ultra om¬
nem naturam. inaltitudinem theologie
ascendit. qua u̾bum aput patrem fuis¬
se ꝯtemplatus ẽ. mox adhumilitatem hui¬
mane nature.⁊ sp̾alit̾ p̃cursorisũbi de¬
scendit. ꝯtra illosqui dicebant humanã
naturam in pͥmo parente extoto ꝑditam.

Expanded text:
Postquam sublimi volatu ultra omnem naturam in altitudinem theologiae ascendit, quia Verbum apud Patrem semper fuisse contemplatus est, mox ad humilitatem humanae naturae, et specialiter praecursoris Verbi descendit contra illos qui dicebant humanam naturam in primo parente ex toto perditam et
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui uolunt raꝑe ⁊ regem facere¶
sigc̾ant discipulos. ⁊ alios c̃dntes. qͥ uo¬
lunt p̾uenire tempus regni eius. pu¬
tantes eum sic uenisse ut iam regna¬
ret. s hoc tempore colligitur regnũ¬
cdi qd̃ infine erit manifestum. cum
loquitur. s signare uolens qd̾ altitu¬
do eius ñ pot̾ intelligi fugit in mon
tem. ascendit celos solus sac̾dos int̾pel¬
lansꝑ nos. ⁊ ꝓppło foris cõstituto. qͥr¬

Expanded text:
 Qui volunt rapere et regem facere significant discipulos et alios credentes, qui volunt praevenire tempus regni ejus, putantes eum sic venisse, ut jam regnaret. Sed hoc tempore colligitur regnum, quod in fine erit manifestum, cum loquitur, sed signare volens quod altitudo ejus non potest intelligi. Fugit in montem, id est ascendit coelos, solus sacerdos interpellans pro populo foris constituto, q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dicto de identitate essentiȩ sue. cũ
patre. ex qua uiuunt ñ corꝑa q̃ñ senti¬
uut. S anunȩ rõnales. medie int̾
dm ⁊ corpora. dicto etiam de min orͥta¬
litate humanitatis. in qͣ .s. moritur. ⁊¬
resurgit. suscitat corpora ⁊ udicat.
Subdit de testimoniis suis. que ñ
indiget ahabere ab hoĩe. quia h̃t
aboꝑib que pat̾ dedit. ⁊ aripso pa¬
conuingere amicos do. possunt con
s futare inimicos.
Ego aut̃ habeo testimoniũ¬

Expanded text:
 Dico de identitate essentiae suae cum Patre, ex qua vivunt non corpora quae non sentiunt, sed animae rationales mediae inter Deum et corpora: dicto etiam de minoritate humanitatis, in qua scilicet moritur, resurgit, suscitat corpora et judicat: supponit de testimoniis suis quae non indiget habere ab homine, quia habet ab operibus quae Pater dedit et ab ipso Paconjungere animas Deo, possunt tamen confutare inimicos. ed tamen testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
¶hec in ꝓu̾biis. quȩ hucusq dixi.
quasi inꝓu̾biis. quȩ solent hoĩes au¬
dire. ⁊ ñ intelligere. quia animales
estis. animalis autem qui ñ ꝑcipit
uideatis. ⁊ tunc palam de patre annũ¬
ciabo uob̃. ut ipsum ⁊ me eiusdem sub¬
stancie intelligatis. ⁊ tunc in noĩe me¬
o petetis. quia t̾e uere cognoscetis. ⁊ sci¬
etis. qd̃ ⁊ si ut homo rogo patrem. ut
d̾s exaudio cum patre. Uñdicit ⁊ ñ di¬

Expanded text:
ec in proverbiis. Quae hucusque dixi quasi in proverbiis quae solent homines audire sed non intelligere dixi, quia animales estis. Animalis autem qui non percipvideatis, et tunc palam de Patre nuntiabo, ut ipsum et me ejusdem substantiae intelligatis, et tunc, In nomine meo petite. Quia tunc vere cognoscetis et scietis quod si ut homo rogo Patrem, ut Deus exaudio cum Patre; unde dicit: Et non di
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendum qd
ioħs ñ sit mortuus
incarne. s quicꝗd añ
passus. qd̃ ultimum
in pace senum fini¬
erit. Non enim mag¬
num erat dare clile¬
cto ñ mori. cum dis

Expanded text:
intelligendum quod Joannes non sit mortuus in carne, sed quidquid ante passus, quod ultimum in pace senium finiret. Non enim magnum erat dare dilecto non mori, cum diss
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ipseenim. amat nos pat̃. quia nos
amamus filium. cuma patre ⁊ filio acci¬
punus. ut amemus patrem ⁊ filium. da¬
ta caritate ꝑ spm. quem ipsum amamꝰ
cum patre ⁊ filio. pͥor amans facit in no¬
b qd̵ ametur.
¶ Reliqͥt nr corꝑali p̾sentia uaditad
patrem. quia humanitaten. adininsi¬
bilia pat̾ne maiestatis addurit. Reliqͥt
mundũ abaspectu amatorum. qd uide¬
rant abstulit. Redit ad patrẽ. quia ama¬
torib suis se patͥ eqͣlẽ c̾dndũ. docuit:¬

Expanded text:
Deo exivi. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium, cum a Patre et Filio accipimus ut amemus Patrem et Filium, data charitate per Spiritum, quem ipsum amamus cum Patre et Filio. Prior amans, facit in nobis ut ametur. corporali praesentia. Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis induxit. Reliquit mundum, quia ab aspectu amatorum mundi quod viderant abstulit. Redit ad patriam, quia amatoribus suis se aequalem credendum docuit
Abbreviated transcription (Latin):
de quoinunici gaudeb̾t. simiłr plo¬
rant om̃s boni in erũpnis huiꝰ scłi. s
mundi amatores gaudent. Boniaut.
cõparantur patienti quȩ gemit inpar¬
tu .s. letatur de fructu. ⁊ plus gaudet

Expanded text:
de quo inimici gaudebunt. Similiter plorant omnes boni in aerumnis hujus saeculi; sed mundi amatores gaudent. Boni autem comparantur parienti quae genuit in partu; sed laetatur de fructu, et plus gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Modicum .i. paruum tp̃s restat
usq ad hoc. qd paciar ⁊ claudar sepul
suscitatus ui debor quia uado ad pa¬
trem. hoc ẽ. Quia tps ẽ ut deposita
mortalitate humanam naturam

Expanded text:
 Modicum. Id est, parvum tempus restat usque ad hoc quod patiar et claudar sepulcsuscitatus videbor. Quia vado. Hoc est quia tempus est ut, deposita mortalitate, humanam naturam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uidebat ⁊ tangebat hõĩem. ⁊
tacione. ⁊ consitebat᷑ quẽ ñ uidebat.
uisus quodam mͦ gn̾ał sensus ẽ. quia
dealiis quatuor dici solet. forsitan ñ
u etiam tangendo c̾dlidit uidit.

Expanded text:
 Videbat et tangebat hominem, ettatione, et confitebatur quem non videbat. visus quodam modo generalis sensus est qui de aliis quatuor dici solet. Forsitan non u etiam tangendo credit.
Abbreviated transcription (Latin):
scendens in defossum sepul¬
ture sue locum facta oratio¬
ne positus ẽ ad patres suos
tam extraneus dolore mor¬
tis quam acorruptione
carnis in ueniẽt᷑ alienus.
Tamen post om̃s euangeli¬
um scͥpsit. ⁊ hoc uirgini de¬
bebatur. auorum tn uł scͥp¬

Expanded text:
s in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, positus est ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Tamen post omnes Evangelium scripsit; et hoc Virgini debebatur: quorum tamen vel scrip
Abbreviated transcription (Latin):
statur. Primum signũ
ponens qđ in nuptiis fe¬
cit ds. ⁊ ostñdñs qd̾ erat
ipselegentib demonst᷑¬
ret. Qđ ubi dns inuita¬
tur deficere nuptiarũ
uinum debebat: iue
terib inmutatis noua
omnia quȩ a xp̃o insti¬
tuuntur appareant.
hoc aut̃ euangłm scͥp¬
sit inasia. postea ꝗͣ in
pathmos insula apoca¬
lipsim scͥpserat. ut cui
in pͥncipio canonis in¬
corruptibile pͥncipi¬
um ingenesi.: ⁊̃ incorru

Expanded text:
statur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituuntur appareant. Hoc autem Evangelium scripsit in Asia, postea quam in Pathmos insula Apocalypsin scripserat, ut cui in principio canonis incorruptibile principium ingessit, etiam incorru
Abbreviated transcription (Latin):
euangelium.⁊ approbauerat fidemeoꝵ
rum rerum historie.⁊ ea maxime que do¬
cere. ħ qͦuasi omissa ab illis scbit ioħs q̃
fecit iħe. ante quam ioħs tͣderetur. s maxe
curauit. łres si qđ alii euangłiste dicta ⁊
facta cdni temꝑalia q̃ adiusormandos mo¬
res uite p̃sentis maxime ualent copiosuis
ꝑsecuti. circa actuam uitam sunt u̾sati
Inqua laborant᷑ ut cormundetur ad uid̾n¬
⁊ sic incontemplatiua  iurtute cõmendan¬
da intentionem suam. ⁊ p̃dicationem te¬
nuit. Inqua contemplatiua uacatur ut

Expanded text:
evangelistarum, et approbaverat fidem eorum et rum rerum historiae, et ea maxime quae Docere. Haec ergo quasi dimissa ab illis, scribit Joannes quae fecit Jesus antequam Joannes traderetur, sed maxime curavit. Tres siquidem alii evangelistae, dicta et facta Domini temporalia, quae ad informandos mores vitae praesentis maxime valent, copiosius consecuti, circa activam vitam sunt versati. In qua laboratur, ut cor mundetur ad viden sic in contemplativa vita virtute commendanda, intentionem suam et praedicationem tenuit. In qua contemplativa vacatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
x ate ñ fiet tibi istud. s sicut petrus
laudanis de alieno. beatus essimon
bariona. quia pat̃ reuelauit tͥ. culpa¬
tur de suo redi post me sathana. qr sa¬
pisñ quȩ dĩ. s quȩ hõissunt. ita rihoᷤ
corripuit. dicens se diẽ. in quo debẽt
ambulare. ne offencdant. ⁊ sine eo am¬
bulantes offendent. ut modo nolen¬
tes eum mori qui ꝓomnib uenit mo¬
ri. Illos autem dicit cẽ horas que diẽ
sequantur. ñ dies eas. dies eas illu¬
minat duodecim. qui ẽ satratus nu¬
merus. qui ꝑmanet plenus. Eiecto e¬
nim uida qui ñ lucebat int̾ horas.
alius subrogatur.

Expanded text:
 non fiet tibi istud. Sed sicut Petrus laudatur de alieno: Beatus es, Simon Barjona, quia Pater revelavit tibi, culpatur de suo. Redi post me, Satana, quia sapis non quae Dei, sed quae hominis sunt. Ita et hos corripuit dicens se diem in quo debent ambulare ne offendant, et sine eo ambulantes offendant, ut modo nolentes eum mori qui pro hominibus venit mori. Illos autem dicit esse horas quae diem sequuntur, non dies eas, sed dies eas illuminat. Duodecim est sacratus numerus qui permanet plenus: dejecto enim Juda, qui non lucebat inter horas, alius subrogatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad rõnales annos. scł ad natu¬
ralem legem. que dicit incorde. ad tͥ
ñ uis alii ne feceris. trang̃ditur. ecce
puitur. ecce t̾rius dies mortis. ad dit᷑¬
nunt hoĩes. ecce quartus dies mortis
in qua putret ħo. s nec tales relin¬
quit mĩa.¬

Expanded text:
nt ad rationabiles annos, naturalem legem, quae dicit in corde, quod tibi non vis, alii ne feceris , transgrediuntur. Ecce nitur. Ecce tertius dies mortis. Evangmnitur. Ecce quartus dies mortis, in qua putet homo, sed nec tales relinquit mi
Abbreviated transcription (Latin):
manere inuobis. qñ facimus quȩ p̃ci¬
pit ⁊ diligimus quȩ ꝓmitiit. qui aũt
hoc ñ facit. tangit ñ choeret ⁊ĩo non
sunt ei inbeneficio. s intestimonio
dãpnationis.

Expanded text:
manere in nobis, quando facimus quae praecipit et diligimus quae promittit. Qui autem hoc non facit, tangit, non cohaeret, et ideo non sunt ei in beneficium sed in testimonium damnationis.
Abbreviated transcription (Latin):
uident .i. qui se uidere putant.⁊
medicum ñ querunt. ⁊ hoc ẽ uidi¬
cium .i. disctio. qđ disc̾nit causas
c̃dentium a suꝑbis. Iudicium enĩ
dapnationis. ñ mͦ s infine faciet
Unde ego ñ iudico quemquam.

Expanded text:
 qui se videre putant, et medicum non quaerunt, et hoc est judicium, id est discretio quod discernit causam credentium a superbis. Judicium enim damnationis non modo, sed in fine faciet; unde: Ego non judico quemquam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia pharisei iactabãt se uid̾e
eorum arrogantiam. de g̾ge suo⁊
debostio qͦ intrat᷑ in ouile similitudinẽ
ꝓpouit. ostñdñs qd nec sapientia. nec
obseruatio legis. nec bona uita ꝗc ꝗͣua
let isiꝑillum. sine eo nicħ sunt. in
qͦcũq uideo uł gentili. łphilosopho
⁊ phariseo qͥ docent b̃ate uiu̾ẽ. ł ħe¬
officium pascendi oues. ut ipse post
exponit qui ꝑ se hostium uitrat in
o .o. s quia alii conparticipes sunt
ei pastoralis officii. quȩ de eoꝓpͥe
dicuntur. etiam eis suo mͦ congru¬
unt. hostium ẽ quo intratur. xp̃c gͦ
pastor. ꝑ se hostium. ⁊ qui tũq sub
eo pastor ꝑ se hostium intrat ad cor¬
da ouium. quia si aliuid p̃dicat. uo¬

Expanded text:
 Quia Pharisaei jactabant se videre, us contra eorum arrogantiam de grege suo, et de ostio quo intratur in ovile similitudinem proponit, ostendens quod nec sapientia, nec observatio legis, nec bona vita quidquam valet nisi per eum: sine eo nihil sunt in quocunque Judaeo, vel gentili et philosopho vel Pharisaeo qui docent beate vivere: officium pascendi oves, ut ipse post exponit, qui per se ostium intrat in ovile ovium. Sed quia alii comparticipes sunt ei pastoralis officii, quae de eo proprie dicuntur, etiam eis suo modo congruunt. Ostium est quo intratur, Christus ergo pastor per se ostium, et quicunque sub eo pastor, per ipsum ostium intrat in corda ovium; quia si aliud, praedicat, no
Abbreviated transcription (Latin):
uit se iħe tt̃m ad maretibi¬
adis. manifestauit sic. S¬
rant aut̃ sumul si mon pe¬
trus. ⁊thomas qui dicit᷑
qui erat a cana galileȩ
⁊ filii ⁊ ebedei. ⁊ alii exdi

Expanded text:
it se iterum  ad mare Tiberiadis. Manifestavit autem sic. Erant simul Simon Petrus, et Thomas qui dicitur qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex di
Abbreviated transcription (Latin):
dus arguitur quorum cõparatione dã¬
pnatur. uñ ait. ñ uidebit memunduᷤ.
s ñ udebitis me uos apłi. contͣ infide¬
les qui dñt. quomͦ c̃demus. qd̾ ñ iude¬
mus. Est uera iusticia c̾dere qd̾ ñ uidr. ut¬
qui uidert̃ hominem credider̃t dm.
⁊ cum ꝑ ascensionẽ forma hõis subtͣcta
.i. mortalem udicandũ. s głificatum

Expanded text:
dus arguitur, quorum comparatione damnatur. Unde non ait: Non videbit me mundus, sed Non videbitis me, vos apostoli. Contra infideles qui dicunt, Quomodo credemus quod non videmus? Est vera qui viderunt hominem crediderunt Deum. Et cum per ascensionem forma hominis subtracta est mortalem judicandum, sed glorificatum
Abbreviated transcription (Latin):
s de consolatione sp̾̃c eisuentura ñ p̃di¬
xerat. quia cum eis ipse corporali p̃sen¬
tia aduocatus. uł consolator erat. S qi
iamiturus ẽ opuserat. ut illum dice¬
ret uenturum. qui confumnaret eos. cõ¬
tra abicientes ⁊ int̃ficientes.

Expanded text:
consolatione Spiritus eis ventura non praedixerat, quia ipse cum eis corporali praesentia advocatus vel consolator erat; sed quia jam iturus est, opus erat ut illum diceret venturum qui confirmaret eos contra abjicientes et interficientes.
Abbreviated transcription (Latin):
clarabit. qͦmͦ patͥ fi¬
luis ẽ equalis quẽ
scđm carnem ut
hoĩem nouerant. ł
timorem tollendo
faciet uos głam me¬
am annunciart to¬
timundo. q̃ ñ mi¬

Expanded text:
declarabit quomodo Patri Filius est aequalis quem secundum carnem ut hominem noverant, vel timorem tollendo faciet vos gloriam meam annuntiare toti mundo, quae non mi
Abbreviated transcription (Latin):
¶o dit ⁊ patrẽ ni. Iudei dicunt se diligere dm. ⁊ tamen nescientes oderunt. quia
gat penam nescientes eam eẽ. u̾ita¬
tem ⁊ si oderunt u̾itatem oderunt
eum de quo nata ẽ u̾itas. ⁊ ita patrẽ
nescientes de eo natam u̾itatem ne¬

Expanded text:
runt, etc. Judaei dicunt se diligere Deum et tamen nescientes oderunt, quia gat poenam, nescientes eum esse veritatem. Et si oderunt veritatem, oderunt eum de quo nata est veritas, et ita Patrem nescientes de eo natam veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ostñderet. quia
⁊ passionem ex nr̃a hu¬
inanitate ꝑtulit. ⁊ re¬
furrõnem nr̃am ex su¬
a diuinitati ꝓcuraũ.¬

Expanded text:
nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procura
Abbreviated transcription (Latin):
etasqua uenit. Pute
samaritana eccła ueñ
ñ iam iusta. S iustifi¬
canda. Aqua puteiuo¬
luptas huius scłi. q̃ qͣ¬
si de ꝓfundo extrahi¬
tur. submissis ⁊ incli¬
natis adeam hõib p̃¬
missa cupiditate qua¬
si ydria.

Expanded text:
etas qua venit, puteus Samaritana Ecclesia venit non jam justa, sed justificanda. Aqua putei voluntas hujus saeculi, quae quasi de profundo extrahitur submissis et inclinatis ad eam hominibus, praemissa cupiditate quasi hydria.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ipse ẽ frumentum quouiuere de¬
bet uiuere debet fidelis anima granũ
multa grana seminum. nulli se cõ¬
ꝑat nisi frumento. Uñ mos cepit
ȩccłe dehoc solo grano confici cor
infuturo. qd̃ mag̾ congruit. Unde

Expanded text:
 Ipse est frumentum quo vivere debet fidelis anima. Granummulta grana seminum, nulli se comparat nisi frumento, unde mos coepit Ecclesiae de hoc solo grano confici corpin futuro quod magis congruit, unde