comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
untur homicidia. Nisi enim cam inuidiss& ac¬
ceptam fratris hostiam. minime peruenis s&
fratremsuum omicida est. & qui inuidit fratrẽ
suum intenebris est & intenebris ambulat.
Unde si huic uitio ualenter resistere cupimus carita¬
tem dõ exhibeamus & proximo. decordepuro &
conscientia bona & fide non ficta. & facile pecca¬
to resistimus sibonis omnibus abundamus.
saeculi blandimenta contempnimus &omnia
quae difficilia sunt humanae fragilitati uel aspera
&iam cum dilectione perficimus
d tamen ordinem dilectionis illi peruertunt
nec modum diligendi custodiunt
qui aut mundum
qui contempnendus est diligunt. aut corpora sua
aut corpora sua
minus diligenda diligunt. Aut proximos non sicut
seipsos. Aut dm̃ plus quam seipsos forte nondiligunt.
Proximos aũt tunc diligimus sicut nos. si non prop¬
ter aliquas utilitates nostras. non propter sperata.
beneficia uel accepta. sed propter hoc tantum quođ

Expanded text:
untur homicidia. Nisi enim Cain invidisset acuntur homicidia. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime pervenisset fratrem suum, homicida est; et, qui invidet fratri suo, in tenebris est, et in tenebris ambulat. Unde si huic vitio valenter resistere cupimus, charitatem Deo exhibeamus et proximo, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta; et facile peccato resistimus, si bonis omnibus abundamus; saeculi blandimenta contemnimus, et omnia quae difficilia sunt humanae fragilitati vel aspera, etiam cum dilectione perficimus,onis custodimus. Attamen ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custodiunt: qui aut mundum, qui contemnendus est, diligunt; aut corpora suaaut corpora sua minus diligenda, diligunt: aut proximos non sicut se ipsos, aut Deum plus quam se ipsos forte non diligunt. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates nostras, non propter sperata beneficia vel praecepta, sed propter hoc tantum quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur diuinum munus in homine cum potius ama¬
ri homo debeat prosui meriti scĩ tate. Tantos
enim inuidur hab& iusta poena tortores. quan¬
tos inuidiosus habuerit laudatores. Nihil infe¬
licius potest esse inuidia. quae alienis torque¬
tur bonis. Vnde igitur bonus proficit. inde
inuidus contabescit. Inuidia sensum mordit.¬
pectus urit. mentem affligit. Qui aũt inuidit.
diabolo similis est quiper inuidiam hominem
deparadysi felicitate deiecit.
uantum eis bonum corrumpat inuidia misera¬
biliter est intuendum. Cum quic quid boni
fieri ueldici ascĩs audierint uel omnino non credunt.
Aut res bene gestas in malũ male inter pr&ando
conuertunt. Omne malum quod deillis mendax fama
iactauerit. statim tam quã si ipsi uiderint credunt.
tdum liuorem a corde non proiciunt adopertas
operum nequitias deuoluuntur. Quia ase incipit
omnistractatus malus & prius quam noceat alteri
ipsi sibi parat exitium. Namque ex hoc uitio ori¬

Expanded text:
tur divinum munus in homine, cum potius amatur divinum munus in homine, cum potius amari homo debeat pro sui meriti sanctitate. Tantos enim invidus habet justa poena tortores, quantos invidiosus habuerit laudatores. Nihil infelicius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Invidia sensum mordpectus urit, mentem affligit. Qui autem invidet, diabolo similis est, qui per invidiam hominem de paradisi felicitate dejecit. Quantum eis bonum corrumpat invidia miserabiliter est intuendum: cum quidquid boni fieri vel dici a sanctis audierint, vel omnino non credunt, aut res bene gestas in malum male interpretando convertunt. Omne malum quod de illis mendax fama jactaverit, statim tanquam si ipsi viderint, credunt. Et dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur: quia a se incipit omnis tractatus malus, et priusquam noceat alteri, ipse sibi parat exitium. Namque ex hoc vitio ori
Abbreviated transcription (Latin):
a&ernae. quã ab homine mortali quolib& in hu¬
ius transitoriae uitae. Hoc quoque in anis gloriae
uitium ut lam diximus. lacrimarum fletibus est
abolendum cum cerorum actibus bonorũ operũ.
Quia incunctis quae agimus necesse est ut conside¬
ratio propriae infirmitatis deprimat. Nehaec ante
occulti arbitris oculos tumor uanae laudis extin¬
INUI DIAE
nuidia quoque deuictum cor quasi exratione sol&
ex hortari cumdicit. In quo illo uel illominores:
curergo eis uel aequalis uel superior non es : Quanta¬
quanta
uales quae illi nonualent. Nonergo tibi ut superi¬
ores esse aut &iam aequales debent.¬
Apostolica aduersus haec clamat sententia. Inuidia
siquidem diaboli mors intrauit in orbem terrarum.
nuidus certe qui alienum bonum suum facit In ui¬
dendo supplicium: nulla uid&ur ad inuidendum
concupiscentia prouocari. sed tantum superbiae
morbo uexari quo sibi iugiter ingemescit melio¬
rem cui inuid& ante ferri. Ac perhoc sequi¬

Expanded text:
aeternae, quam ab homine mortali quolibet, in huaeternae, quam ab homine mortali quolibet, in hujus transitoriae vitae. Hoc quoque inanis gloriae vitium, ut jam diximus, lacrymarum fletibus est abolendum, cum caeterorum actibus bonorum operum. Quia in cunctis quae agimus necesse est ut consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor vanae laudis exstininvidiae. Invidia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: In quo illo, vel illo minor es? cur ergo eis vel aequalis, vel superior non es? quanta vales quae illi non valent? Non ergo tibi, aut superiores esse, aut etiam aequales debent.Apostolica adversus hoc clamat sententia: Invidia siquidem diaboli mors intravit in orbem terrarum. Invidus certe, qui alienum bonum, suum facit invidendo supplicium: nulla videtur ad invidum concupiscentia provocari, sed tantum superbiae morbo vexari: quo sibi jugiter ingemiscit meliorem, cui invidet, anteferri. Ac per hoc sequi
Abbreviated transcription (Latin):
infirmum suas infirmitates cognoscere: Tan
ardor humanae laudis. in¬
flam mat. utlaboriosa opera quae populus ad¬
mir&ur. & quibus fama diffunditur sine
labore suscipiant & libenter exerceant. Inde
est quod ieiunare. abstinere. uigilare. ecclesi¬
am frequentare uel psallere. Cum haec
omnia sine labore non faciunt. &iam cum delec¬
tatione faciunt ut ab hominibus quibus place¬
re non dõ desiderant uideantur.
ueritas ait. Amen dico uobis receperunt mer¬
cedem suam
cedem suam. Deremedio Ianis Glorias.
postolica sententia in medio est proferenda
&si accepisti ut quid gloriaris quasi non acceperis.
Huius enim morbi est medicina salutis recordatio
diuinae bonitatis. perquam omnia bona nobis con¬
lata sunt quae habere uidemur &iam & perp&ua
ipsius dĩ caritas. incuius laudem omnia agere debe¬
mus. quicquid boni in hoc saeculo operemur &
magis desiderare adõ laudari in die r&ributionis

Expanded text:
infirmum suas infirmitates cognoscere? tantinfirmum suas infirmitates cognoscere? tantumque eos ardor humanae laudis inflammat, ut laboriosa opera, quae populus admiretur, et quibus fama diffunditur, sine labore suscipiant, et libenter exerceant. Inde est quod jejunare, abstinere, vigilare, ecclesiam frequentare, vel psallere, cum haec omnia sine labore non faciant, etiam cum delectatione faciunt, ut ab hominibus, quibus placere, non Deo, desiderant, videantur. eritas ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. CAPUT V. De remedio inanis gloriae. Apostolica sententia in medio est proferenda,non accepisti: et si accepisti, ut quid gloriaris, quasi non acceperis? Hujus enim morbi est medicina salutis, recordatio divinae bonitatis, per quam omnia bona nobis collata sunt, quae habere videmur. Etiam et perpetua ipsius Dei charitas: in cujus laudem omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur: et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
nanis namque gloria deuictum cor. quasi exratio¬
ne sol& exhortari cumdicit. Debes maiora ap¬
p&ere. ut quo potestate ualueris multos excedere
eo &iam ualeas & pluribus prodesse. Sed scrip
st enim uanitas inflata quaedam circa delecta¬
tiones uarias animi languentis affectio. potien¬
di honores auida. simul & nescia morbo excellen¬
tiae in anis afflata. caua morbida turbulenta
animorum leuium domina. Male fundatis
omnibus planda. repugnantibus fumea.
capiendis seductoria. captis inuicta. Simula¬
tio quaedam uirtutum. app&itio dignitatum.
dulcis miseris amara perfectis. cui seruiunt tumi¬
di. subqua iacent elati. Qui se deoperibus
quorum sibi conscii non sunt turpiter lactant
quise ab omnibus predicari pernefas affectant
quiscõs uiros sui comparatione depreciant.
His & similibus delinitos uanitas premit nec eos
morbum suum sentire aut ad medi cum uenire
permittit. & quid est ad medicum uenire: nisi

Expanded text:
Inanis namque gloria devictum cor quasi ex ratioInanis namque gloria devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Debes majora appetere: ut qua potestate volueris multos excedere, eo etiam valeas et pluribus prodesse. Sed Scriptndit dicens: Est enim vanitas inflata quaedam circa delectationes varias animi languentis affectio, potiendi honoris avida simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis seductoria, captis invicta: simulatio quaedam virtutum, appetitio dignitatum, dulcis miseris, amara perfectis: cui serviunt tumidi, sub qua jacent elati, qui se de operibus quorum sibi conscii non sunt turpiter jactant, qui se ab omnibus praedicari per nefas affectant. Qui sanctos viros sui deprecationedepreciant. His, et similibus delinitos vanitas premit, nec eos morbum suum sentire, aut ad medicum venire permittit. Et quid est, ad medicum venire, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uero elationis suae ignorantia falluntur. Ide¬
Idcirco
oport& omnes sollicitos esse. ut maculae superbiae
imbribus lacrimarum deleantur & contritio cor¬
dis & humilis sp̃s omnem fomitem uitiorum exclu¬
dat. & qui proximis laesionem intulit ueniae satis¬
factio reconcili&. Napinam pauperum miseri¬
cordia largitatis diluat. eisque quibus in iuste
abstulit si quid po test miseri corditer reddat.¬
& insuper elemosrnarum fructus minime neglegat
aliis que bonis operibus uitamsu am corrigendo¬
apud dñm miseri cordiam studiosae perquirat. sicut
scriptum est¬
iest. Miserere animae tuae placens dõ.
dcirco temporis mensuram in agenda paenitentia pro
uno quoque crimine non praefigunt canones. sed
magis in arbitrio antistitis relinquendum statuunt.
Quia apud dm̃ non tam ual& mensura temporis quam
doloris. nec abstinentia tantum ciborum quã mor¬
tificatio uitiorum. Deuitio INANIS GLORIAE.

Expanded text:
vero elationis suae ignorantia falluntur: vero elationis suae ignorantia falluntur: idcirco oportet omnes sollicitos esse, ut maculae superbiae imbribus lacrymarum deleantur, et contritio cordis, et humilis spiritus, omnem fomitem vitiorum excludat: et qui proximis laesionem intulit, veniae satisfactione reconciliet, rapinam pauperum misericordia largitatis diluat: eisque quibus injuste abstulit, si quid potest, misericorditer reddat: et insuper eleemosynarum fructus minime negligat: aliisque bonis operibus vitam suam corrigendoapud Domini misericordiam studiose perquirat, sicut scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo. Idcirco temporis mensuram in agenda poenitentia pro unoquoque crimine non magis in arbitrio antistitis intelligentis relinquendum statuunt: quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quam morCAPUT IV. De vitio inanis gloriae.
Abbreviated transcription (Latin):
imperata sediudicant. Desuis neglegents ob¬
iurgati. aut rebellant aut murmurant. Deloco¬
Deloco
superiori deceptant. preferri semelioribus affec¬
tant. suas sententias procaciter lactant. Non
seruant in obsequio reuerentiam. Haec sunt super¬
biae tumoris indicia quibus ds̃ offenditur. & his
malis diabolus pastus exultat
Iumilitas uirtutum omnium mater
penitus con¬
terit superbiam. quem ad modum scriptura testatur.
Omnis qui sehumiliat exaltabitur. &gloriam prae¬
cedithumilitas. &iterum. Adquem respiciam.
Nisi adhumilem & qui&em. &trementem sermones
meos. &ds̃ humilia respicit. Vnde gregorius inquit.
icatur ergo humilibus. quia dum se deiciunt. ad
dĩ similitudinem ascendunt. & quid humilitate.
sublimius : Quaedum se in ima deprimit. auctori
suo manenti supersumma coniungit. Est tamen
aliud quod ineis debeat caute pensari. quia saepe
quidam humilitatis decipiuntur speciae. Quidam

Expanded text:
imperata, sed judicant. De suis negligentiis obimperata, sed judicant. De suis negligentiis objurgati, aut rebellant, aut murmurant: de loco superiori deceptant, praeferri se melioribus affectant, suas sententias procaciter jactant, non servant in obsequio reverentiam. Haec sunt superbiae tumoris indicia, quibus Deus offenditur, et his malis diabolus pastus exsultatHumilitas, virtutum omnium mater, penitus conterit superbiam, quemadmodum Scriptura testatur: Omnis qui se humiliat, exaltabitur. Et: Gloriam praecedit humilitas. Et iterum: Ad quem respiciam, nisi ad humilem, et quietum, et trementem sermones meos? Et: Deus humilia respicit. Unde Gregorius inquit: Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt. Et: Quid humilitate sublimius? quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungitur. Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidem humilitatis decipiuntur specie. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Superbia uoluntas facit dĩ precepta contempni.
& ex angelis daemones fecit.
Qua propter audiant superbi quia sunt omnia
transitoria quae ambiunt & aeterna quȩ per¬
dunt. &illud. omnis quise exaltat humilia¬
bitur. Et tterum. Quid superbit terra &cinis:
capite diabolo scriptum est. Ipse est rex
super om̃s filios superbiae. Iam nunc uidea¬
am nunc uidea¬
mus quibus indicus possit superbia deprehendi.
Quorum
erecta ceruix facies torua truces oculi & sermo
terribilis. Nudam superbiam clamant. huma¬
na iura diuinaque confundunt. Honoribus in
Honoribus in¬
tumescunt. aliena rapiunt. & se ipsos superbiae
corrupti morbo non capiunt. Est enim & occul¬
ta superbia quoce proficientes aliquantulum oc¬
culte captiuat. quos in profundum malorum frau¬
dulenta dominatione praecipitat. & neum quam
possint exsurgere iugiter calcat. Inde est quod
hi quos superbiae mentis tabes purulenta cor¬
ruperit. Seniorum suorum non obseruant

Expanded text:
» Superba voluntas facit Dei praecepta contemni, » Superba voluntas facit Dei praecepta contemni, et ex angelis daemones fecit. Quapropter audiant superbi: quia sunt omnia transitoria quae ambiuntur, et aeterna quae perduntur. Et illud: Omnis qui se exaltat, humiliabitur. Et iterum: Quid superbit terra, et cinis? diabolo scriptum est: Ipse est rex super omnes filios superbiae. « Jam nunc videamus quibus indiciis possit superbia deprehendi. quorum erecta cervix, facies torva, truces oculi, et sermo terribilis, nudam superbiam clamant; humana jura, divinaque confundunt: honoribus inhonoribus intumescunt, aliena rapiunt, et seipsos superbiae corrupti morbo non capiunt. Est enim et occulta superbia, quae proficientes aliquantulum occulte captivat: quos in profundum malorum fraudulenta dominatione praecipitat: et ne unquam possint exsurgere, jugiter calcat. Inde est, quid hi quos superbae mentis tabes purulenta corruperit, seniorum suorum non observant
Abbreviated transcription (Latin):
onsideremus ergo quae causa praecedant quas
uitia subsequantur. Ait enim prosper
uod ut credibilius uideatur. scriptura diuina
consulta respondeat. Vnde quaesita protulit
dicens. In itium omnis peccati superbia. Non¬
Non
alicuius. sed omnis peccati. Quõ non solum pec¬
catum est ipsa. sed &iam nullum peccatum fieri
potest aut potuit uel poterit sine ipsa. Siquidem
nihil aliud omne peccatum nisidĩ contemptus est
quo eius praecepta calcantur. Denique ipse¬
diabolus inuentor superbiae. per ipsam decaelesti¬
bus corruit quem dr̃ fecerat sine ullo peccato. &
haec est omnium malorum causa. Hinc est quod
idem primus homo superbi sp̃s elatione corruptus
omnem posteritatem suam quae in illo radicaliter
fuit: necessitate corruptionis ac mortalitatis ad¬
duxit. De quodicit apostolus. Per unum homi
intrauit inmundum. & perpeccatum
mors. &ita in omnes homines pertransiuit

Expanded text:
superbiae. Consideremus ergo quae causae praecedant, quas superbiae. Consideremus ergo quae causae praecedant, quas vitia subsequantur. Ait enim Prosper: « Quod, ut credibilius videatur, Scriptura divina consulta respondeat. » Unde quaesita protulit, dicens: Initium omnis peccati superbia. Non alicujus, sed omnis peccati: quomodo non solum peccatum est ipsa; sed etiamnullum peccatum fieri potest, aut potuit, vel poterit sine ipsa. Siquidem nihil aliud omne peccatum nisi Dei contemptus est, quo ejus praecepta calcantur. Denique ipsediabolus inventor superbiae, per ipsam de coelestibus corruit, quem Deus fecerat sine ullo peccato. Et haec est omnium malorum causa. Hinc est quod idem primus homo, superbi spiritus elatione corruptus, omnem posteritatem suam, quae in illo radicaliter fuit, necessitati corruptionis ac mortalitatis addixit. De quo dixit Apostolus: Per unum hominem intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransivit.
Abbreviated transcription (Latin):
fundit. & cum dulcedinem tranquillitatis a miserit
nihilhanc nisi experturbatione subsequens
meror pascit
ristitia quoque ad auaritiam diriuatur. quia¬
quia
dum confusum corbonum la&itiae intus amiserit.
unde consolari debeat foras quaerit. & tanto
magis exteriora bona ad ipiscidesiderat. quanto
gaudium non hab& ad quod intrinsecus recurrat.
Post haec uero duo carnalia uitia. idest uentris
ingluuies & luxuria supersunt. Sed cunctis
liqu& quod deuentris ingluuie luxuria nascitur.
Dum in ipsa distributione membrorum uentrigeni¬
talia subnixa uideantur. Unde dum unum
in ordinate reficitur. aliud procul dubio ad con¬
tumelias excitatur. Rene autem duces exho
tumelias excitatur
Bene autem duces exhor¬
tari dicti sunt exercitus ululare. quia prima uitia
deceptaementi quasi subquadam ratione se inserunt.
sed innumera quae secuntur dum hanc adomnem
insaniam pertrahunt quasi bestiali clamore con

Expanded text:
fundit. Et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, fundit. Et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam dirigitur. Quia dum confusum cor bonum laetitiae intus amiserit, unde consolari debeat, foris quaerit. Et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet, ad quod intrinsecus recurrat. Posthaec vero duo carnalia vitia, id est ventris ingluvies et luxuria, supersunt. Sed cunctis liquet quod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitaliasubnixa videantur. Unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Bene autem duces exhotumelias excitatur. Bene autem duces exhortari dicti sunt, exercitus ululare, qua prima vitia deceptae menti quasi sub quadam ratione se inserunt; sed innumera, quae sequuntur, dum hanc et omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali clamore conf
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. In constantia. Praecipitatio. Amor sui.
odiumdĩ. Affectus praesentis saeculi. Horror
autem uel disperatio futuri.
Quia ergo septem principalia uitia tantam deseuiti¬
orum multitudinem proferunt. cumadcor
ueniunt quasi sub sequentis exercitus cateruas tra¬
hunt. Ex quibus uidelic& uni. quinque spiri¬
talia. duoque carnalia sunt. Sed unum quod¬
que eorum tanta sibi cognatione iungitur
ut non nisi unum dealtero proferatur
Primanamq
superbiae sobolis in anis est gloria. quaedum oppres¬
sam mentem corruperit. mox inuidiam gignit.
Quia nimirum dumuani nominis potentiam app&xit
nequis hanc alius ad ipisci ualeat tabescit.
nuidiaquoque iram generat. quia quanto interno
liuoris uulnere animus sauciatur. tanto &iam¬
mansue tudo tranquillitatis amittitur. & quia quasi
dolens membrum tangitur. Idcirco obpositae acti¬
onis manus uelut grauius pressa sentitur
Exira quoque tristitia oritur. quia turbata
mens quo in ordine se concutit. eo addicendo con¬

Expanded text:
ratio, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem vel desperatio futuri. Quia ergo septem principalia vitia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt: cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt. Ex quibus videlicet septem quinque spiritualia, duoque carnalia sunt. Sed unumquodque eorum tanta sibi cognatione jungitur ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria: quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit. Quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit. Invidia quoque iram generat. Quia quanto interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto mansuetudo tranquillitatis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur. Quia turbata mens, quo in ordine se concutit, eo addicendo con
Abbreviated transcription (Latin):
hominum condemnanda reseru&. Cum a posto¬
lus dicat. Si dr̃ iustificat. quis est qui condem¬
n& Ad fontem misericor diae recurrentes
euangelicam proferamus sententiam. ¶ aude¬
bo inquit super uno peccatore paenitentiam agen
te. quam super non aginta nouem iustos. quinon
indigent paenitentia. & ouem perditam¬
& ouem perditam
non aginta nouem non errantibus. relictis humo

Expanded text:
hominum condemnanda reservet, cum apostohominum condemnanda reservet, cum apostolus dicat: Si Deus justificat, quis est qui condemnet? Ad fontem etiam misericordiae recurrentes, evangelicam proferamus sententiam: « Gaudebo, inquit, super uno pete, quam supra nonaginta novem iustis, qui non indigent paenitentiam; et i ovem perditam, nonaginta novem non errantibus relictis, hum
Abbreviated transcription (Latin):
ne auferas ame.
Dum enim p&iit Neadõ proice¬
r&ur prolapsiculpa. alienam rex & proph&a simul
rapuisse uxorem tremefactus expauit. Propheta
Propheta
indicante flagitium suum paenitentiam agens addidit.
Redde mihi la&itiam salutaristui. & spũ princi¬
pali confirmame. Sienim se dignam que dõpae¬
nitentiam non feciss&. nequaquam aliis predicar&.
proph&a. mundatus perpaenitentiam. non dubi¬
tauit predicando curare aliena. & sacrificium
desem & ipso offerredõ studuit cum dicebat.
Sacrificium dõ sp̃s contribulatur. Adhaec ista suf¬
ficerant. Sed omnis sententia quorum plus sacris
scripturis testimoniis confirmatur facilius creditur
Dehoc enim proph&a dicit. Nolo mortem pec¬
catoris sedut conuertatur &uiuat. De hoc¬
De hoc
pec cantibus dicit. Pec cator inqua cũque die
in gemuerit. om̃s iniqui tates eius in obliuione
traduntur
Sienim redemptor noster qui pec¬
catores non perdere sed iustificare uenit in obli¬
uione peccantium dereliquit delicta. Quis

Expanded text:
feras a me. Dum enim petiit ne a Domino projiceretur pro lapsus culpa, alienam rex et propheta simul rapuisse uxorem tremefactus expavit; et propheta indicante flagitium suum, poeniten« Redde mihi laetitiam Salutaris tui, et spiritu principali confirma me . » Si enim dignam Deo poenitentiam non fecisset, nequaquam aliis praedicaret. Propheta mundata per poenitentiam, non dubitavit praedicando curare aliena. Et sacrificium de semetipso offerre Deo studuit, cum dicebat: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus . » Ad haec ista sufficerent; sed omnis sententia quo plus sacrae Scripturae testimoniis confirmatur, facilius creditur. De hoc enim propheta dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . De hoc peccantibus dicitur: Peccator in quacunque dieingemuerit, omnes iniquitates ejus in oblivionem traduntur. » Si enim Redemptor noster, qui peccatores non perdere, sed justificare venit, in oblivione peccantium delicta dereliquit, quis
Abbreviated transcription (Latin):
sceptrum regni suscepit . per in oboedientiae superbiã
dm̃ offendit. Rex salomon post quã patris sui
dauid sedemobtinuit. dm̃ offendit. Dr̃ illũ ultra
om̃s mortales uelut adnumerosi populi gubernati¬
onem sapientiae munere donauit. E contrario
uero hieroboam seruus salomonis. postquã regni
tribus is rahel quae erant in parte samariae ad traxit:
Perquae exempla euidenter ostenditur. quosdam
in sublimioristatu ad maiorem perfectionem crescere.
quosdam uero per supercilium dominationis ad deteriora
defluere. per quod utrumque intellegitur eos qui ad
animi posse idfacere. & eos qui ad de teriora deuertunt
permentis in becillitatem pariter & neglegentiam
errare. Vnde dñs absque uirtute fieri non dec&.

Expanded text:
sceptra regni suscepit, per inoboedientiae superbiam sceptra regni suscepit, per inoboedientiae superbiam Deum offendit. rex Salomon postquam patris sui Dauid sedem optinuit, Deus illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, postquam regni tribus Israel quae erant in parte Samariae adtraxit. per quae exempla euidenter ostenditur quosdam in sublimiori statu ad maiorem perfectionem crescere, quosdam uero per supercilium dominationis ad deteriora defluere. per quod utrumque intellegitur eos qui ad xilium posse id facere et eos qui ad deteriora deuertunt per mentis inbecillitatem pariter et neglegentiam errare. unde dominus absque uirtute fieri non de
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ iuindicta dñs uelut consentienti non pepercit.
Tria ergo necessario eos quidominantur habere oport&.
Terrorem scilic&. & ordinationem & amorem. Misi
enim ametur proximus & m&uatur. ordinatio
illius constare minime poterit.p
Perbeneficia ergo
& affabilitatem procur& ut diligatur. & ꝑ iustas
uindictas non propriae in iuriae. sed legis dĩ stu
ipsum ueluti fortiorem solidauit. Pax illus enim
nisi bene fixus firmiter pari&i hereat. omne quod in
eo pendit cito labitur. & ipse solutus arigore suae firmi¬
tatis cũ oneribus ad terram delabitur. Sic & princeps
nisi suo conditori pertinaciter adheserit. & ipso &
om̃s quiei adherent cito depereunt. Quidam nam¬
que per dominandi officiũ solidiusdõ ad propinquant.
quidam in posito sibi dignitatis honore deteriores fiunt.
Morses enim accepto ducatu. familiarius dĩ locutio¬
nibus utebatur. Sauluero filius chis. post quã

Expanded text:
eorum uindictae Dominus uelut consentienti non pepercit. eorum uindictae Dominus uelut consentienti non pepercit. tria ergo necessaria eos qui dominantur habere oportet, terrorem scilicet et ordinationem et amorem. nisi enim ametur dominus et metuatur, ordinatio illius constare minime poterit. per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur, et per iustas uindictas non propriae iniuriae, sed legis Dei studipsum ueluti fortiorem solidauit. paxillus enim nisi bene fixus firmiter alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pendet cito labitur et ipse solutus a rigore suae firmitatis cum oneribus ad terram delabitur: sic et princeps nisi suo conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse et omnis qui ei consentit cito deperit. quidam namque per dominandi officium solidius Deo adpropinquant, quidam inposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses enim accepto ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul uero filius Cis postquam
Abbreviated transcription (Latin):
Presentes tribulationes animi fortitudine
parui pendere. In terra pra&er proximos nihilamare.:
Cunctiamoris in caelo thesaurum constituere. & pro omni
bono actu mercedem incaelestibus adõ sperare. Pudi¬
Pudi¬
citianamque ornamentũ nobilũ est. Exaltatio humi¬
lium. Nobilitas ignobilium. pulchritudo. uilium.
Prosperitas laborantium. solamen merentium.
augmentũ omnibus pulcrhitudinibus. Decus reli¬
gionis. Defensio criminũ multiplicatio meritorum
creatoris omniũ dĩ amicitiam. Dominus SiNΕuirtute.
IXTUS ABUSIONIS GRADUSEST. L¬
DOMINVS
sine uirtute. quia nihil proficit dominandi habere
potestatem. Si dñs ipse non habeat & uirtutis rigorem.
Sedhic uirtutis rigor nontam exercitus fortitudine quae
&ipsa saecularibus dominis necessaria est indig&.
Sepe enim dominandi uirtus peranimi neglegentiã ꝑditur
Sicut in heli sacerdote factũ fuisse comprobatur. Qui¬
Qui
dum perseueritatem iudicii peccantes filios non coercuit

Expanded text:
praesentes tribulationes animi fortidudine praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, osperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio criminum, multiplicatio meritorum, creatoris omnium Dei amicitia. DOMTNVS SINE VIRTVTE. Sextus abusionis gradus est dominus sine uirtute, quia nihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat et uirtutis rigorem. sed hic uirtutis rigor non tam exercitus fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis necessaria est, indigetsaepe enim dominandi uirtus per animi neglegentiam perditur, sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur. qui dum per seueritatem iudicii peccantes filios non coercuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tã capillorũ quã uestium . sicut dec& habere. Cum in¬
dignis contubernia non in ire. Suꝑcilioso intuitu nemi¬
Vagari oculos. non permittere. Pampati
& in lecebroso gressu non incedere. Nullo inferior in¬
Nullo inferior in
incepto bono opere apparere. Nulli contumeliam aut
ruborem incutere. neminẽ blas phemare. senes non in ri¬
dere meliori non contrauersari. Dehis qua eignoras. non
tractare. &iam quaescis non om̃a proferre. Haec
cũ proximis amabilem hominẽ reddunt & dõ acceptabi
Pudicitia uero anime est plus prop¬
terdĩ oculos quã hominis om̃a bona facere. App&itiones
turpium cogitationũ compescere. om̃s meliores se esti¬
mare. Nemini inuidere. Desem &ipso nil confidere.
Dĩ semper auxiliores om̃s committere. Ante dĩ oculos
naculare. Catholicis per om̃a consentire. Dõ soli
adherere. Caritatem internȩ mentis. dño ihũ xp̃o
offerre. Om̃a cepta bona opera mortis tamen termino
finire

Expanded text:
tam capillorum quam uestium sicut decet habere, cutam capillorum quam uestium sicut decet habere, cudignis contubernia non inire, supercilioso intuitu nemuagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere , neminem blasphemare, senes non inridere, bonis non inuidere meliori non controuersari, de his quae ignoras non tractare, etiam quae scis non omnia proferre. haec cum proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, omnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos maculare, catholicis per omnia consentire, Deo soli aerere, castitatem internae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta bona opera mortis tantum termino finire,
Abbreviated transcription (Latin):
centias propurgat. furtum damnat. Quid pl¬
om̃a uitia constringit. & omnes uirtutes. & quic quid
coram dõ & hominibus laudabile est nutrit. Inpudica
uita nec laudem ab hominibus in presenti sacculo. nec
remunerationem adõ expectat in futuro. Pudica uero
uita famam bonam inter homines possid& & de spe future
beatitudinis gaud&. Praesentibus insem&ipsa¬
imitabilem facit. posteris memoriam amabilem relin¬
quid bonis semꝑ moribus delectatur & consentit. & ad siduis
scripturarum meditationibus & eloquus animã uegitat.
Bonorũ praecedentium exempla custodit. & inseperabilia
perfectis contubernia nectit. Duobus ergo modis constat
uere pudicitiae exercitatio. Idest corporis habitu & super¬
corã dõ prouidemus operabona. Pudicitia namque est
Antehoram congruam nongustare uelle
Risũ non excitare. uerbauana & falsa non loqui.
Habitum perom̃ã ordinatũ propositoque conuenientem

Expanded text:
centias propurgat, furtum omnino damnat. quid plcentias propurgat, furtum omnino damnat. quid plomnia uitia restringit et omnes uirtutes et quicquid coram Deo et hominibus bonis laudabile est nutrit. inpudica uita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo nec remunerationem a Deo expectat in futuro: pudica uero uita famam bonam inter homines possidet, de ope futurae beatitudinis gaudet. praesentibus semimitabilem facit , posteris memoriam amabilem relinquit. bonis semper moribus delectatur et consentit et adsiduis scripturarum meditationibus et eloquiis animam uegetat. bonorum praecedentium exempla custodit et inseparabilia perfectis contubernia nectit. duobus ergo modis constat uerae pudicitiae exercitatio, id est corporis habitu et supero prouidemus opera bona. pudicitia namque est  deuitare, ante horam congruam non gustare uelle, risum non excitare, uerba uana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum propositoque conuenientem
Abbreviated transcription (Latin):
tias distribuendo egenis perdat interim non mansuras.
Sienim quod diligit non uendiderit nemoemere poterit
quod cupit. Auarinamque ideo inuidicio a rectissimo
iudice nuncupantur maledicti. q¬
quia qui pra&eribant
eorũ habitacula. non dicebant.
Benedictio dñi suꝑ
uos benediximus uobis in nomine dñi. Infelices ergo¬
Infelices ergo
sunt auari diuites. qui propterres transitorias in a&er¬
nam dampnationem dilabuntur.
tur. Felix est misericors. dum in hacuirtute¬
Ds non substantiam. sed affectum inquirit.
Femina SINE pudicitia
UINTUS ABUSIONIS GRADUS EST FEMINA
sine pudicitia. Sicut enim om̃s mores bonos
procurat & custodit inuiris prudentia. sic infemin is
cunctos honestos actus nutrit & custodit pudicitia.
Pudicitia namque castitatẽ custodit auaritiam refre¬
nat. lites deuitat. iras. mitigat. libidinem occupat.
cupiditatem temperat. lasciuiam castigat. ebrie¬
tatem cau&. uerba non multiplicat. gulȩ concupis¬

Expanded text:
tias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. tias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eorum habitacula non dicebant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, tur. felix est misericors, dum in hac uirtute non substantiam sed affectum Deus requirit. FEMINA SINE PVDICITIA. Quintus abusionis gradus est femina sine pudicitia. sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in uiris prudentia, sic in feminis cunctos honestos actus nutrit et fouet et habet pudicitia. pudicitia namque castitatem custodit, auaritiam refrenat, lites deuitat, iras mitigat, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciuiam castigat, ebrietatem canet, uerba non multiplicat, gulae concupis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam diunamque temporales sumus temporalibus tempo¬
ralia deseruiunt. & cum hinc transierimus. aeternis
Praesertim
cũ expertem rationis auarum diuitem thes aurisui &
agri & om̃a quae hab& ostendunt. Qui toto cordis
intiuitu illa diligat quae se numquam diligunt. Sienĩ
aurum. & argentũ. agros. & uestimenta. crbos &
m& alla. & bruta animalia quis dilexerit. Haec om̃a
uicem sibi amoris rependere non posse. ipsarerum natura
ostendit. Quid aratione longius est quã diligere.
quod te red amare non ual&. & neglegere illum qui
tuae ditioni cũ dilectione omnia praeb&. Propter
hoc igitur non diligi mundus & diligi proximus. adõ
praecipitur. Quia proximus uicem sui amoris potest
rependere. quod mundus minime posse non dubitatur.
Lic& enim inimicũ esse diligendum dñs imperat.
ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat.
Quisque ergo diues cupidus siuult a&ernas habere diui¬

Expanded text:
quamdiu namque temporales sumus temporalibus tempoquamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deseruiunt et cum hinc transierimus, aeternis praesertim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordis intuitu illa diligit quae se numquam diligunt. si enim aurum et argentum agros et uestimenta cibos et metalla et bruta animalia quis dilexerit, haec omnia uicem sibi amoris rependere non posse ipsa rerum natura ostendit. quid a ratione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione omnia praebet? propter hoc igitur non diligi mundus sed diligi proximus a Deo praecipitur, quia proximus uicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diui
Abbreviated transcription (Latin):
in posterum recondens indigentibus & nihil habentibus
quaesita diligentia cura custodit. Eaelestis patriae
perȩnne thesaurũ amitut. Ad quẽ thesaurum dñs
ihs̃. adulescentem diuitem illũ qui eum deperfectione
interrogauerat. Ita respondens inuitauit. Sius ꝑ¬
fectus esse uade uende om̃a quae habes & da pauperibus
& ueni sequereme & habebis thesaurũ incaelo. Quem
thesaurum nullus umquã hominũ habere potest. nisi
qui pauperibus solatia prestat. Aut persem& ipsum
pauper est. Non ergo dormiat inthes auristuis quod pau¬
tius est. quã propter unius hominis uictum & uestitũ
totã regni caelestis perennem Iocunditatẽ perdere.
& a&ernos infermi cruciatus absque ulla consolationis
prestolatione subire. Quodergo aliquando per
Quodergo aliquando per
necessitatẽ amittendum est pro a&erna remuneratione
sponte dis tribuendum est.
Om̃a enim quae uidentur
temporali a sunt
quae aut̃ non uidentur a&erna.

Expanded text:
in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui eum de perfectione interrogauerat ita respondens inuitauit: si fectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et ueni sequere me, et habebis thesaurum caelo. quem thesaurum nullus umquam. hominum habere potest, nisi qui pauperibus solacia praestat aut per semet ipsum pauper est. non ergo dormiat in thesauris tuis, quod pautius est quam propter unius hominis uictum et uestitum totam regni caelestis perennem iocunditatem perdere et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire ? quod ergo aliquando perquod ergo aliquando per necessitatem amittendum est pro aeterna remuneratione sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Interroga patremtuum & adnuntiabit tibi.¬
Vndesinaturalis superstes non fuerit aut in dignus fuerit
Ad monenti tamen aut seniori. adulescentis oboedientia
apparebit qui disciplinȩ laborem in aduliscentia non
sustinuerit.
Omnis namque disciplina in praesenti
exercitatis peream reddit iustitiae. Sicut ergo fructus
non inuenitur in arbore in qua pampinus aut flos prius
non apparuerit. sic insenec tute honorem legitimum
consequi non poterit. qui in aduliscentia disciplinae alicu¬
ius exercitationibus non laborauerit. Disciplina igitur
absque oboedientia qualiter fieri potest. Adulescens
ergo sine disciplina. Adulescens sine oboedientia est.
quo & ipsa oboedientia quae omniũ disciplinarum mater est.
magna exercitatione indig&. & enim sui normam studu
crucis ignominiam libenter sustinuit
SINE ELEMOSINA
UARTUS ABUSIONIS GRADUS EST. DIUES
sine elemosina. qui superflua quaeque custo dienda

Expanded text:
tur: interroga patrem , tuum, et adnuntiabit tibitur: interroga patrem , tuum, et adnuntiabit tibis pater superstes non fuerit, aut indignus fuerit; admonenti tamen aut seniori adolescentis obedientia papparebit, qui disciplinae laborem in adolescentia non sustinuerit? Omnis namque disciacatissimum exercitatio per eam reddit iustitiae. sicut ergo fructus non inuenitur in arbore in qua pampinus aut flos prius non apparuerit, sic et in senectute honorem legitimum consequi non poterit qui in adulescentia disciplinae alicuius exercitationibus non laborauerit. disciplina igitur absque oboedientia qualiter fieri potest? adulescens ergo sine oboedientia adulescens sine disciplina est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione indiget, ut sui normam studiicrucis ignominiam libenter sustinuit. DIVES SINE ELEEMOSVNA. Quartus abusionis gradus est diues sine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda
Abbreviated transcription (Latin):
nequeat qui prius alicui seruitutẽ preberedenegat.
Propter quod & dñs ihs̃ intẽporibus suae carnis. dum
adhuc adlegitimã a&atem doctoris non peruenit
oboedienter ministrationẽ parentibus exhibuit.
Sicut ergo insenibus sobri&as & morũ ꝑfectio requiritur.
primũ in his quae ad homines pertinent patris &
matris honor imperatur. Quia quã uis carnalis¬
pater non super uixerit aut indignus fuerit. aliciu
tamen patri digno & uiuenti paternus honor. usque
ad dignã a&atem a filiis prȩbendus esse ostenditur.
Quattuor & enim modis perscripturas diuinas patres
uocantur. Hoc est naturagente admonitione a&a¬
te. Depatre namque naturaliter iacob ad laban
loquitur. Nisi timor patrismei lsa ac ad fiuss&
tulisses om̃a quae mea sunt.
Egosum inquiens dr̃ patrũ tuorum. dr̃ abraham.
dr̃ isaac. dr̃iacob. A&ate aut̃ pariter & monitione
pater dicitur cum morses incantico deutero nomio loqui¬

Expanded text:
nequeat qui prius alicui seruitutem praebere denegat. nequeat qui prius alicui seruitutem praebere denegat. propter quod et Dominus Iesus in temporibus suae carnis, dum adhuc ad legitimam aetatem doctoris non peruenit, oboedienter ministrationem parentibus suis exhibuit. sicut ergo in senibus sobrietas et morum per fectio requiritur, primum in his quae ad homines pertinent patris et matris honor imperatur, quia qupater non superuixerit aut indignus fuerit, alicui tamen patri digno et uiuenti paternus honor usque ad dignam aetatem a filiis praebendus esse ostenditur. quattuor etenim modis per scripturas diuinas patres uocantur, hoc est natura gente admonitione aetate. de patre namque naturali Iacob ad Laban loquitur : nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia quae mea sunt. ego sum, inquiens, Deus patrum tuorum, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Iacob. aetate autem pariter et admonitione pater dicitur, cum Moyses in cantico Deuteronomii loqui
Abbreviated transcription (Latin):
terminus instat. senibus uero cunctis maturus ex hac
luce breuiter concordat. Cauendȩ sunt ergo homini
due particulae quae in illius carne non u&erescunt
& totum hominem ad peccandum pertrahunt
Cor uidelic& & lingua. Quia cor nouas semper
cogitationes machinare non desinit. lingua in pigre
loquitur quod cũ que cor machinari senserit. Caue¬
at ergo senilis a&as. Neiste iuuenes centes parti¬
culae totam sibi armo niam decipiant. & prores
in eptas reliqui corporis grauitati inludant. Vni¬
cuique aut̃ considerandũ est. quid a&ate &eminentia
dignũ est. ut hocagat quod nec uitã. nec a&atem
nec ministerium uile reddat.
ADULESCENS SINE OBOEDIENTIA.
ERTIUS DE INDE GRADUS EST. ADULESCENS
sine oboedientia : quomundur arecto rationibur
ordine de prauatur. Qualiter namque insenec¬
tute obsequi sibi ille sperabit. qui in adulis centia
senioribus oboedientiam exhibere contempnit.
Vnde & in prouerbio apudueteres hab&ur. quod seriure

Expanded text:
terminus instat, senibus uero cunctis maturior ex hac luce recessus breuiter concordat. cauendae sunt ergo homini duae particulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium uile reddat.. ADVLESCENS SINE OBOEDIENTIA. Tertius deinde gradus est adulescens sine oboedientia, quo mundus a recto rationis ordine deprauatur. qualiter namque in senectute ministrari sibi ille sperabit, qui in adulescentia senioribus oboedientiam exhibere contemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habetur, quod seruiri
Abbreviated transcription (Latin):
quando digna est causa ut secundum morem eccle¬
siae agatur plerumque infirmitate non agitur.
quia &pudor timor est displicendi. dumplus delec¬
tat hominem existimatio quam iustitia. quase
quisque humiliat paenitendo. Meminerit
ille quicumque est quia dr̃ superbis resistit.
humilibus aut̃ dat gratiam
Quid enim est per¬
uersius quidue infelicius. quam deipso uulnere
quod latere non potest non erubescere. & deliga¬
tura plus erubescere : Nemo arbitr&ur prop¬
terea seconsilium salubre huius paenitentiae
debere contempnere. quia aduertit forte nouitq
ad altaris sacramenta accedere. quorum non igno¬
rat talia crimina apudse r&inere. Corrigun

Expanded text:
quando digna est causa ut secundum morem Ecclequando digna est causa ut secundum morem Ecclesiae agatur, plerumque infirmitate non agitur: quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominem existimatio quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Meminerit ille, quicunque est, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Quid enim est perversius, quidve infelicius, quam de ipso vulnere, quod latere non potest, non erubescere, et de ligatura plus erubescere? Nemo arbitretur propterea se consilium salubre hujus poenitentiae debere contemnere; quia advertit forte novitque ad altaris sacramenta accedere, quorum non ignorat talia crimina apud se retinere. Corrigun
Abbreviated transcription (Latin):
autem numquam. ut ait apostolus. Sidixeri
Sidixeri¬
mus quia peccatum non habemus nos ipsos seducimus
&ueritas in nobis non est. Unum tamen proalte¬
ro consueuit ponere scriptura. In actione autem
penitentiae ubi tale commissum est crimen. ut is Axp̃i
corpore qui commisit separ&ur. nontam conside¬
randa est mensura temporis quam doloris. Coraũt¬
contritum &humiliatum dr̃ nonspernit. San
quia plerumque dolor alterius cordis. occultus est
alteri. recte constituuntur tempora penitentiae
abhis qui praesunt ecclȩsiis. ut satis fiat &iam
ecclesiae inqua remit tuntur peccata. Ergi
cum tanta est plaga peccati ut medicamenta corpo¬
ris & sanguinis dñi sint differenda. auctoritate
antistis deb& sequisque ab altario remoueri ad
agendam paenitentiam.. &eadem auctoritate
reconciliari. Hoc est enim corpur & sanguinẽ
dñi indigne accipere si eo tempore accipiat quo
paenitentiam deb& agere. Nam ipsa paenitentia

Expanded text:
autem nunquam, ut ait apostolus Joannes: « autem nunquam, ut ait apostolus Joannes: « dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Unum tamen pro altero consuevit ponere Scriptura. In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum est crimen, ut is a Christi corpore, qui commisit, separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris, Cor autcontritum et humiliatum Deus non spernit. Sane quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, recte constituuntur tempora poenitentiae ab his qui praesunt Ecclesiis, ut satisfiat etiam Ecclesiae, in qua remittuntur peccata. Ergo, cum tanta est plaga peccati, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini sint differenda, auctoritate antistitis debet se quisque ab altario removere ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate reconciliari; hoc est enim corpus et sanguinem Domini indigne accipere, si eo tempore accipiat quo poenitentiam debet agere. Nam ipsa poenitentia.