comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑a: ds humanã nat᷑am suscepit
sanguine suo ꝑditũ hominẽ redemit.
de morte ad uitam. de mundo ad głã
reduxit. Hec st̃ que ꝓñciabo mirabi¬
lia. quȩ me docuisti a uiuentute mea.
&e sic̃ huc usq cepisti misericors dñe.
sic usq in finẽ ñ cesses agere. & hoc ẽ
qd̃ subdit. & usq in senectã & seni¬
um. ds ne derclinqͣs me. Adiuuisti
fortem. ñ deseras debilem. Tpr̃e apłoꝵ
ꝑfecta in sapiendia. Iam qr caritas
refrigescit. minuit᷑ sapiendia. uirtꝰ
deficit. qͣsi in senectutẽ uenire cepit.
Tpr̃e antixp̃i cadet in senium. qͣnͣdo
eiꝰ uirtꝰ adco diminuta erit. ut si
fieri possit. seducant᷑ &̃ electi. Postu
in finem ꝑ eandẽ gram gub̃net᷑.
usq in senectam & senium meũ
id ẽ usq ad ultimum diẽ meũ.¬

Expanded text:
creatura? Deus humanam naturam suscepit. creatura? Deus humanam naturam suscepit. Sanguine suo perditum hominem redemit, de morte ad vitam, de mundo ad gloriam reduxit. Haec sunt, quae pronuntiabo mirabilia, quae me docuisti a juventute mea. Et sicut hucusque cepisti misericors, Domine, 358 sic usque in finem non cesses agere. Et hoc est quod subdit: 18. Et usque in senectam, et senium, Deus, ne derelinquas me. Adjuvisti fortem, non deseras debilem. Tempore Aposperfecta in sapientia. Jam quia caritas refrigescit, minuitur sapientia, virtus deficit: quasi in senectutem venire cepit. Tempore Antichristi cadet in senium, quando ejus virtus adeo diminuta erit, ut si fieri possit, seducantur etiam electi . Postuin finem per eamdem gratiam gubernetur. Usque in senectam, et senium meum, id est, usque ad diem ultimum meu
Abbreviated transcription (Latin):
am. & suam uolñtes ẽstituere. iusti¬
cie dĩ ñ sc̃ subiecti. Nullam incam
agnosco. solius tuȩ memorabor iusti¬
cie. lusticia dua sola me lib̾at. mea
sola. ñ ẽ nͥ peccata. N głabor de uiri¬
bus meis. ne in litt̾at᷑a mancã. s de
grã tua ꝑ qm litt̾am oꝑando ad¬
impleam. Nec solum fac̾e. s & ip¬
sum scire dõ att̾buit. cũ subuig̃.
& usqdnc̃. Ex ipso micio fidi
qͦ me innouasti usq mͦ. docuisti me
qͥa tuȩ solius iusticie memorari debeo.
Considans enim uitã pͣtitam meam.
uideo qͥd mͥ debebat᷑. & quid acceꝑim
ꝓ eo qd̾ mͥ debebat᷑. Debebat᷑ pęna.
reddita ẽ grã. Debebat᷑ gehenna. da¬
ta ẽ uica ȩt̾na. Ex quo c̃uersus sum
didici merita mea nulla p̃cesfisse.
s grãm tuam mͥ gͣcis uenisse. Talit̃
eruditus ꝓñciabo mirabilia dua. id
ẽ ea que tu mirabilit̃ oꝑatus es aliis
p̃dicabo. Quid mirabilius int̃ dei
mirabilia. qm qd̾ ipse creator factꝰ ẽ

Expanded text:
am, et suam volentes constituere, justiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Nullam meam agnosco, solius tuae memorabor justitiae. Justitia tua sola me liberat: mea sola non est nisi peccata. Non gloriabor de viribus meis, ne in literatura maneam: sed de gratia tua per quam literam operando adimpleam. Nec solum facere, sed et ipsum scire Deo attribuit, cum subjungit: t usque nunc. Ex ipso initio fidei quo me innovasti usque modo, docuisti me, quia tuae solius justitiae memorari debeo. Considerans enim vitam praeteritam meam, video quid mihi debebatur, et quid acceperim pro eo, quod mihi debebatur. Debebatur poena, reddita est gratia. Debebatur gehenna, data est vita aeterna. Ex quo conversus sum, didiei merita mea nulla praecessisse, sed gratiam tuam mihi gratis venisse. Taliter eruditus, Pronuntiabo mirabilia tua, id est, ea quae tu mirabiliter operatus es, aliis praedicabo. Quid mirabilius inter Dei mirabilia, quam quod ipse creator factus est
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑am. de q̃ paulus dic̃. Litt̾a occidit
sp̃s aut̃ uiuificat. Quidã enĩ ñ de
grã. s de litt̾a głabant᷑. eo qd̾ legem ac¬
cepissent. Lex aũ sine grã sola litt̾a ẽ.
& man& ad coniuncendã iniqͥtatem.
ñ ad dandam iusticiam. Si enim data
eẽt lex possae uiuificare. omĩno ex le¬
ge ess& iusticia. S c̃dusit scͥpt᷑a omĩa
sub peccato. ut ꝓmissio ex fide ihũ xp̃i
daretur credñtib. In ipsa grã głans
litt̾at᷑am ñ cognoui. id ẽ homines de
litt̾a p̃sum̃tes & a gr̃a resilientes toto
corde reꝓbaui. Unde merito subdit.
intibo in potentias dñi. Sꝑalis enĩ
homo dum ñ adher& litt̾e. meretur
ꝑ intellectum ad int̾iora sp̃c intͦire.
ut potentias dñi sciat. id ẽ grãm &
uirtutes. quib iam ñ infirmat᷑ per
carnem mandada diuina potenter
impleat. In hoc &̃ comm̃dat grãm
dĩ. ñ iusticiam suam. cum ꝓtinꝰ add̾.
Dñe memorabor iusticie tuȩ soliuis.
Quidam enim ignorantes d̃i iustici¬

Expanded text:
Litera occidit, spiritus autem vivificat . Quidam enim non de gratia, sed de litera gloriabantur, eo quod legem accepissent . Lex autem sine gratia, sola litera est, et manet ad convincendam iniquitatem, non ad dandam justitiam. Si enim data esset lex, quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato , ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibliteraturam non cognovi, id est, homines de litera praesumentes, et a gratia resilientes toto corde reprobavi. Unde merito subditur: 16. Introibo in potentias Domini. Spiritualis enim homo dum non adhaeret literae, meretur per intellectum ad interiora spiritus introire, ut potentias Domini sciat, id est, gratiam et virtutes, quibus jam non infirmatus per carnem mandata divina potenter impleat. In hoc etiam commendat gratiam Dei, non justitiam suam, cum protinus addit: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Quidam enim ignorantes Dei justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ debes me eriꝑe. qͥa du es causa
& fructus padientię mee.. Ppt̃ de
gͣuit affligor ꝓpt̃ de eqͣnimit paci¬
or. Nec solum patientia mea.s
& spes. id ẽ. c̃titudo mea. Bene aut̃
pꝰ patientiam posuit spem. quiade
patientię uirtute. certitudo spei ge¬
nerat᷑. Hinc paulus ait. Tribula¬
tio patientiam oꝑat᷑. padientia ꝓba¬
tionem. ꝓbatio spem. spes audẽ nõ

Expanded text:
es eripere, quia tu es caussa, et fructus patientiae meae. Propter te graviter affligor: propter te aequanimiter patior. Nec solum patientia mea, sed et spes, id est, certitudo mea. Bene autem post patientiam posuit spem, quia de patientiae virtute certitudo spei generatur. Hinc Paulus ait: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem: spes autem n
Abbreviated transcription (Latin):
illo fecit: S uoluit hoc ꝑu̾sȩ. ut
quomͦ ds ñ hab& a quo format᷑
est. ñ habe a quo regat᷑. sic ipse
uoluit in sua podestade esse sine
dño. sine rectore. ut ꝓpͥa ut̾etur
uolundate. Poss& aut̃ hoc uelle
sine peccato. scilic& ut similis eẽt dõ.
Quisqͥs enim uult ita eẽ simił dõ. ut
ad illum sta. & ab illo forditudinem
suam custodiat. eiq coħendo signet᷑.
tanqͣm cera ex anulo. hab& imagi¬
nem eiꝰ. faciens qd̾ dictum ẽ. mͥ aut̃
adherere dõ bonum ẽ: Hic custod
similidudinẽ & imaginẽ ad quã
factus ẽ. & ñ peccat. Qđ quia homo
pͥus agere condempsit. nc̃ captiuus
clamat. ds quis simił tibi : Pu̾se
uolui ẽẽ tͥ similis. & factus sum si¬
milis pecori. Sub tua dñatione. sub
tuo p̾cepto uere simił eram. s hõ
in honore positus ñ indellex̃. com¬
ꝑatus ẽ ium̃tis insipientib. & simi¬

Expanded text:
fecit? Sed voluit hoc perverse, ut quomodo Deus non habet a quo formatus est, non habet a quo regatur: sic ipse voluit in sua potestate esse sine domino, sine rectore, ut propria uteretur voluntate. Posset autem et hoc velle sine peccato, scilicet ut similis esset Deo. Quisquis enim vult ita esse similis Deo, ut ad illum stet, et ab illo fortitudinem suam custodiat, eique cohaerendo signetur tanquam cera ex annulo: habet imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Hic custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est, et non peccat. Quod quia homo prius agere contemsit, nunc captivus clamat: Deus, qui similis tibi? Perverse volui esse tibi similis, et factus sum similis pecori. Sub tua dominatione, sub tuo praecepto vere 359 similis eram. Sed homo in honore positus non intellexit, comparatus est jumentis insipientib
Abbreviated transcription (Latin):
s sola gͣtuita miscdia. Qnͣdo hoe me¬
ditabitur: In fine eum c̃fusi & reu̾i¬
di fuerint. qui quer̃ malamͥ. Duob
modis c̾fundent᷑ & erubescent. aut
cum credent in xp̃m. aut cũ uen̾it
xp̃c. Resurgent enim om̃s mortui.
ad dext̾am. mali uͦ ad sinistm. & tẽ
c̃fundent᷑ qui ante insultabant.
crubescent qui garriebant. cũ dice¬
tur eis. ite. in ignem et̃nũ. & notã¬
dum qd ñ ait. & lingua mea loque¬
tur. s meditabit᷑. tẽ enim lingue
cessabunt. qm̃ in illa beata uita
omĩum uoluntates & cogitatioes

Expanded text:
oc meditabitur? In fine, Cum confusi et reveriti fuerint, qui quaerunt mala mihi. Duobus modis confundentur et erubescent: aut cum credent in Christum, aut cum venerit Christus. Resurgent enim omnes mortui , ad dexteram, mali vero ad sinistram. Et tunc confundentur, qui ante exultabant: erubescent, qui garriebant, cum dicetur eis: Ite in ignem aeternum . Et notandum, quod non ait, Et lingua mea loquetur: sed meditabitur. Tunc enim linguae cessabunt , quoniam in illa beata vita omnium voluntates et cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
redempt᷑us es. s aĩa mea qm rede¬
misti. Quappt̃ dum dño candat.
ñ solum ext̾iorib labiis. s intus in
anima exultat. Sic enim dm̃ lau¬
dare dec&e. ut mens concord&e cum
uoce. ut impleat᷑ illd̃ apłi. psallam
spũ. psallam & m̃te. Nec solum labra
mea decantabt̃. s & lingua mea me¬
ditabit᷑ iusticiam tuã. id ẽ qͣlit̃ aĩa
mea ꝑte redempta sit. & ustifica

Expanded text:
mturus es: sed Anima mea quam redemisti. 360 Quapropter dum Domino cantat, non solum exterioribus labiis, sed intus in anima exultat. Sic enim Deum laudare decet, ut mens concordet cum voce, ut impleatur illud Apostoli: Psallam spiritu, psallam et mente . Nec solum labia mea decantabunt, 24. Sed et lingua mea meditabitur justitiam tuam. Id est, qualiter anima mea per te redemta sit, et justifica
Abbreviated transcription (Latin):
litade & corruptione: Quȩ idõ male
st̃. qͥa sinc culpa eẽ ñ posst̃. Discipli¬
na tam̃ fiunt. & ãmonitio ẽ ñ deser¬
tio. Nam ꝓtinꝰ addit. & conu̾sus ui¬
uificasti me. Qͣsi post iram conu̾sus
ad miscđiam. uiuficasti genꝰ huma¬
num in pͥmo parende mortuũ. Sic̃
enim in adã om̃s moriunt᷑. ita & in
xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. & de abyssis

Expanded text:
ptione? Quae ideo malae sunt, quia sine culpa esse non possunt. Disciplina tamen fiunt, et admonitio est, non desertio. Nam protinus addit: Et conversus vivificasti me. Quasi post iram conversus ad misericordiam, vivificasti genus humanum in primo parente mortuum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Et de abys
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia a dño sꝑamꝰ. Spes dico aiuuen¬
tude mea. idẽ a tp̃r̃e forticudinis mee.
Nenim dic̃ iuuentutẽ qͣntũ ad etatẽ:
s qͣnͣtum ad animi uͥtutem. Aiiuẽ¬
tute mea cȩpi in de sꝑare. ex qͦ me adu̾¬
sus diabolum armasti. ut munitus
fide. spe. & caritade. cęt̾isq sꝑitalib
armis. contͣ adu̾sarios tã inuisibiles
qm uisibiles dimicarẽ. Nec a iuiuen
tude tantũ. s &̃ in de c̃firmatus sum
ex ut̾o. de uent̾re matris mee. tues ꝓ¬
tector m̃s. Uderum eccł̃ȩ parationẽ
illam dic̃. qua instruit᷑ homo cum
credere incipit. & ande in eo ut̾o for¬
matur sꝑ̾alit̃. ut deinde in luc̃e ue¬
idẽ ex quo fui renatus de baptisma¬
te. Totum ẽ comm̃dadio gr̃ẽ diuinȩ.
quȩ oꝑatur in nob̃ & uelle & oꝑari¬

Expanded text:
ico a juventute mea, id est, a tempore fortitudinis meae. Non enim dicit juventutem, quantum ad aetatem: sed quantum ad animi virtutem. A juventute mea cepi in te sperare, ex quo me adversus diabolum armasti: ut munitus fide, spe et caritate, caeterisque spiritualibus armis, contra adversarios tam visibiles quam invisibiles matus sum ex utero: de ventre matris meae tu es protector meus. Uterum Ecclesiae parationem illam dicit, qua instruitur homo, cum credere incipit: et ante in eo utero formatur spiritualiter, ut deinde in lucem veiae, id est, ex quo fui renatus de baptismate. Totum est commendatio gratiae divinae, quae operatur in nobis et velle, et oper
Abbreviated transcription (Latin):
A suꝑiori enim sonat psalt̾um. qd ẽ
qͣsi uas qͦddam sꝑ̃ale in qͦ psalmi cõ¬
tinent᷑. in qͦ d̃ dñi ueritas ad ipsius
honorem p̃dicat᷑. uasa psalmi instru¬
m̃ta st̃. uͥ psalmodia fit. & significat
uiuificationẽ sp̃s. Qͥa de corpore: Psal¬
lam tͥ in cythara sc̃s isrł. Cychara enĩ
ab inferiori parte sonitum reddit.
Psallam tͥ in cythara. id ẽ in mortifi¬
catione carnis. tibi inqmͣ qui es sc̃s
isrł. id ẽ qui scĩficas eos qui st̃ sp̃alit̃¬

Expanded text:
A superiori enim sonat psalterium quod est, A superiori enim sonat psalterium quod est, quasi vas quoddam spirituale, in quo psalmi continentur, in quo etiam Domini veritas ad ipsius honorem praedicatur. Vasa psalmi, instrumenta sunt, ubi psalmodia fiat; et significant vivificationem spiritus. Quid de corpore? Psallam tibi in cithara, sanctus Israel. Cithara enim ab inferiori parte sonitum reddit. Psallam tibi in cithara, id est, in mortificatione carnis. Tibi, inquam, qui es sanctus Israel, id est, qui sanctificas eos, qui sunt spirit
Abbreviated transcription (Latin):
qd dic̃ it̾um: Ñ enim semel reduc̃
d̾s a peccatis. s mͦ ꝑ baptismũ. mͦ
& sic multis & diu̾sis modis reduci¬
mur ad saludem. Nos it̃amꝰ culpã.
pius dñs it̾at erga nos suam mĩam.
Uel de abyssis t̾re. idẽ de peccatis quȩ
nos mergt̃ in int̾icum. redux̃ ds
genus humanũ pͥmũ ꝑ fidẽ. it̾um
ꝑ spẽm. nc̃ recte uiuendo. it̾um ȩt̾na
beatitudine ꝑfruendo. Surreximꝰ
m̃te. fide. spe. & caritade. restat ut
surgamus & corꝑe. & qr hoc iam
spe denemus. dicat᷑ recte. & de abys¬
sis t̾re it̾um reduxisti me. Michi uͦ sic
reducto multiplicasti magnificentiã
tuam. id ẽ multis modis magna &
multiplicia uirtutum dona c̃tulisti.
qm habebas de peccato contͣ genus
humanũ c̃solatꝰ es me. sec̾um facien¬
do de et̾̃na ꝓmissione. & qr duas dix
erat reductiones. unam scdm̃ sp̃m ĩ
re. alt̾am scđm corpus inspe. eas du¬
as cõmendat. cum subiungit. N am
& ego c̃fidebor tibi in uasis psalmi
ueritadem tuam ds. hoc s̃ scđm sp̃m

Expanded text:
el reducit Deus a peccatis: sed modo per baptismum, modo et sic multis et diversis modis reducimur ad salutem. Nos iteramus culpam, pius Dominus iterat erga nos suam misericordiam. Vel de abyssis terrae, id est, de peccatis, quae nos mergunt in interitum, reduxit Deus genus humanum. Primum per fidem, iterum per speciem: nunc recte vivendo, iterum aeterna beatitudine perfruendo. Surreximus mente, fide, spe, caritate. Restat, ut surgamus et corpore. Et quia hoc jam spe tenemus, dicatur recte, Et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Mihi vero sic reducto, 21. Multiplicasti magnificentiam tuam, idest, multis modis magna, et multiplicia virtutum dona contulisti.tum , ab ira, quam habebas de peccato contra genus humanum, consolatus es me, securum faciendo de aeterna promissione. Et erat reductiones, unam secundum spiritum in re, alteram secundum corpus in spe, eas duas commendat, cum subjungit: 22. Nam et ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam, Deus. Hoc est s
Abbreviated transcription (Latin):
legi m̃tis. & ad huc corpus qd̾ cor¬
rumpit᷑ aggͣuat animam. Ideo ꝗͣ¬
tum lib ex gr̃a dĩ firmus sis. tam̃
ad huc formidandũ ẽ ex corruptio¬
ne carnis. Ergo firmam̃tũ meũ
es tu. ut sim firmus in isto scło
contͣ temptationes. S si mulde st̃¬
& turbant me. refugium meũ estu.
E quia suꝑiꝰ dix̃. eripe me. nẽ deter¬
minat a quib. cum subiung̃. Ds̃
m̃s eripe me de manu peccatoris
id ẽ. de podestate diaboli. qͥ specia¬
lit̃ dicendus ẽ peccator. qr ipse est
ꝑsuasor om̃ĩs peccati. & podes eri¬
ꝑe me. quia d̃s es. & etiam debes.
qͥa ꝑ grãm m̃s fieri dignatus es.
d& ñ solum de manu inuisibilis
in imici eripe me. s de manu ꝯtͣ
legem agentis & iniqui. Hic nota¬
tur om̃e gñs peccatoꝵ. scilic& aut
legis tñsg̾ssor si accepit legem. aut
tantũ mͦ iniquus sine lege. si legẽ
ũ accepit. De utͦq genere loquit᷑
apłs dic̃s. Qui sine lege peccauer̃

Expanded text:
legi mentis . Et adhuc corpus, quod corlegi mentis . Et adhuc corpus, quod corrumpitur, aggravat animam . Ideo quantumlibet et gratia Dei firmus sis, tamen adhuc formidandum est ex corruptione carnis. Ergo firmamentum meum es tu, ut sim firmus in isto saeculo contra tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me: refugium meum es tu. Et quia superius dixit Eripe me: nunc determinat a quibus, cum subjungit: 4. Deus meus eripe me de manu peccatoris, id est, de potestate diaboli: qui specialiter dicendus peccator, quia ipse est persuasor omnis peccati. Et potes eripere me, quia Deus es. Et etiam debes, quia per gratiam meus fieri dignatus es. Et non solum de manu invisibilis inimici eripe me, sed et de manu contra legem agentis et iniqui. Hic tur omne genus peccatorum, scilicet aut legis transgressor, si accepit legem: aut tantummodo iniquus sine lege, si legem non accepit. De utroque genere loquitur Apostolus dicens: Qui sine lege peccaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
que reputat᷑ nob̾ ad iusticiã. quȩ
opante grã. fac̃ hominẽ lib̾um. qͥ
seruus fuerat ꝑ peccatũ. & quia
merita mea digna ñ eent. ut ad
tuam altitudinẽ ꝑuenirent. Idõm
clina adme aurẽ tuã. id ẽ condescende
mͥ ꝑ tuam clem̃tiam. & salua me.
& hec c̃ c̾fessio humilitatis. Qͥ enĩ
dic̃. inclina ad me. c̃fitetur q iacoe
niant inimici. Ego enĩ ꝓtegere me
ñ possum. E parum ẽ in ꝓtectorẽ.
id̾o addidit. & in locum munitum
ut saluum me facias. & hoc erit in
alia uita. Ibi enim in securitade eri¬
mus. ubi nos agg̃di nullꝰ ualebit ĩimicꝰ.
Prius gͦ oport&e ut hic ꝓtegamur a
deo ubi bellum ẽ. qͣtinꝰ deinde sic
locus munitus in qͦ saluem᷑. uͥ et̾na
requies ẽ. Qͥd enim munitiꝰ. cum ad
locum illum c̃fugeris: Qͦs ibi adu̾¬
sarios formidabimꝰ : d idõ saluũ
ubi fuero infirmatus in me. refu¬
giam ad te. firmũ & ĩmobilem te
fragilitas. ibi ẽ adhuc pͥma captiui¬
tas. ibi ẽ lex in m̃bris repugnans

Expanded text:
reputatur nobis ad justitiam : quae operante gratia, facit hominem liberum, qui servus fuerat per peccatum . Et quia merita mea digna non essent, ut ad tuam altitudinem pervenirent: ideo, Inclina ad me aurem tuam, id est, condescende mihi per tuam clementiam, et salva me. est confessio humilitatis. Qui enim dicit Inclina ad me, confitetur quia jacet, niant inimici. Ego enim protegere me non possum. Et parum est in protectorem, ideo addidit: Et in locum munitum, ut salvum me facias. Et hoc erit in alia vita. Ibi enim in securitate erimus, ubi nos aggredi nullus valebit inimicus. Prius ergo oportet ut hic protegamur a Deo, ubi bellum est: quatenus deinde sit locus munitus in quo salvemur, ubi aeterna requires est. Quid enim munitius, cum ad illum locum confugeris? Quos ibi adversarios formidabimus? Et ideo salvum ubi fuero infirmatus in me, refugiam ad te. Firmum et immobilem te , et humana fragilitas: ibi est adhuc prima captivitas: ibi est lex in membris, repugnans
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uirtus & fortitudo dĩ. ꝑ quẽ oma
facta st̃. & a quo diaboli uirtus
suꝑatur. Om̃i gen̾ationi anñci¬
atur hoc brachiũ. ut cred̃ndo in
atq in tanta uirtute c̃fidendo di¬
abolum & uicia potent̾ uincant.
Anñciabo inqͥt. ñ uires aut iustici¬
as ineas. s potentiam tuã & iꝰticiã
tuam ds̃. que extendunt᷑ usq in
altissima que fecisti magnalia. id
c̃ usq ad ipsas celestes uͥtutes.
qͣs tu longe mirabilius qͣm cet̾a
oꝑa tua creasti. Di̾ magnalia sũt
angłi. sedes. dñationes. pͥncipatus.
potestates. Hec ipsa magnalia tͥ
beate uiuunt. No solum homines
grã di gub̃nant᷑. s & ipse altissi¬
me & et̾nę podestates. Unde ãmi¬
rando exclamat. dic̃s. ds̃ quis si¬
milis tͥ. subaudis in magnalib
faciendis: Noluit pͥmus angłs
tͥ ec̃ similis. & cecidit. uoluit pͥmꝰ
homo.cui serpens dix̃. & eritis sic̃
dii. & dignitatem amisit. & tam̃
ad similicudinẽ dĩ factus legit᷑
homo. & ipse dñs ad similicudi¬

Expanded text:
est virtus et fortitudo Dei per quem omnia facta sunt: et a quo diaboli virtus superatur. Omni generationi annuntiatur hoc brachium, ut credendo in atque in tanta virtute confidendo, diabolum et vitia potenter vincant. 19. Annuntiabo inquit non vires aut justitias meas, sed, Potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, quae extenduntur, usque in altissima, quae fecisti magnalia: id est, usque ad ipsas caelestes virtutes, quas tu longe mirabilius quam caetera opera tua creasti. Dei magnalia sunt Angeli, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates. Haec ipsa magnalia tibi beate vivunt. Non solum homines gratia Dei gubernantur, sed et ipsae altissimae et aeternae potestates. Unde admirando exclamat, dicens: Deus, quis similis tibi, subaudis, in magnalibus faciendis? Voluit primus angelus tibi esse similis, et cecidit . Voluit primus homo, cui serpens dixit: Et eritis sicut dii , et dignitatem amisit. Et tamen ad similitudinem Dei factus legitur homo : et ipse Dominus ad similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. qui filiis & imitatorib suis p̃¬
cepit. ut ñ bibant uinũ. id ẽ t̾rene
uoluptati ñ inħeant.: & in tab̾na¬
culis. id ẽ in milicia dñi habitare
xp̃c loquit᷑ in hoc psalmo. Ps dico
adam in captiunitate a diabolo capti¬
males qͥppe in adam fuimꝰ in carne
uentes. Mat̾ia ẽ instus omĩs sꝑans
in dño. & descͥbunt᷑ multa bñficia¬
dei circa sꝑandem in eum. In pͥma
parte petit lib̾ari amalis. ut possic
dm̃ laudare. In scda quȩ incipit.
Ne picias me intpr̃e sencctutis. pe¬
tit. ud sic̃ d̾s ei obtulit bñficia sua
in iuuentute. sic faciat in senectu¬
de. uͥ maximũ opꝰ ẽ. In t̾cia q̃ incip̃
Quȩ fecisti magnalia. ds qͥs simił t̃.
ponit grãꝵ actionem de collatis bñ¬
ficiis. Inuitat nos uerꝰ ionabab. fili¬
os suos ad sui c̃formitatẽ. ut ñ biba¬
mus uinũ. & in tab̾nałis morem᷑.
sic̃ suꝑius expositum ẽ: & ut sic̃ ipse

Expanded text:
iliis et imitatoribus suis praecepit, ut non bibant vinum , id est, terrenae voluptati non inhaereant: et in tabernaculis, id est, in militia Domini habitare  loquitur in hoc psalmo. Psalmus, dicoAdam in captivitate a diabolo captimales quippe in Adam fuimus, in carne ventes. Materia est justus omnis sperans in Domino. Et describuntur multa beneficiaDei, circa sperantem in eum. In prima parte petit liberari a malis, ut possit Deum laudare. In secunda quae incipit, Ne projicias me in tempore senectutis petit, ut sicut Deus ei obtulit beneficia sua in juventute, sic faciat in senectute, ubi maximum opus est. In tertia quae incipit, Quae fecisti magnalia Deus, quis similis tibi? ponit gratiarum actionem de collatis beneficiis. Invitat nos verus Jonadab filios suos ad sui conformitatem, ut non bibamus vinum, et in tabernaculis moremur, sicut superius expositum est. Et ut, sicut ips
Abbreviated transcription (Latin):
ut miscdit̃ respiciat. ꝓpe ẽ ut auri¬
lietur. Ocłi dm̃ suꝑ iustos. uultus
aut̃ dni suꝑ facientes mala. Tam̃
ꝓtalib orat. cum subiungit. Con¬
fundant᷑ & deficiant dethentes a¬
nimȩ mee. Hoc illis expedit. ut
peccata sua recognoscant. unde
c̃fundant᷑ & deficiant in se qui ma¬
le de se p̃sumebant. oꝑiantur
gar. ulla adu̾sitade. s semꝑ firmã
spem habebo inte. & adiciam sr̃
omẽm laudem tuam. Qͥd ẽ hoc :
Quid pot̾ adicere homo suꝑ om̃ẽ
laudem di: S laudatus erat ds̾
in om̃i creat᷑a sua. in regimine scłoꝵ
in ordinadione. tpr̃m. in eminen¬
tia celi. in fec̃ditate t̾rȩ. in circ̃fu¬
sione maris. in ipsis filiis hoĩnũ.
indanda lege. & in cȩt̾is om̃ib mi¬
rabilib sus. Ñdum erat laudatꝰ
ieo qd̾ suscitauit carnẽ in uitã
et̃nam. Laus gͦ dĩ suꝑ om̃em lau¬
dem ande habitam adicitur. cum
unigeniti eiꝰ incarnatio. passios¬
o. resurrectio. & ascensio in ce¬
lum p̃dicatur. Unde adhuc sub¬

Expanded text:
ut misericorditer respiciat. Prope est, ut auxilietur. Oculi Domini super justos : vultus autem Domini super facientes mala . Tamen pro talibus orat, cum subjungit: 13. Confundantur et deficiant detrahentes animae meae. Hoc illis expedit, ut peccata sua recognoscant; unde confundantur et deficiant in se, qui male de se praesumebant. Operiantur gar ulla adversitate, sed semper firmam spem habebo in te. Et adjiciam super omnem laudem tuam. Quid est hoc? Quid potest adjicere 357 homo super omnem laudem Dei? Sed laudatus erat Deus in omni creatura sua, in regimine seculorum, in ordinatione temporum, in eminentia caeli, in foecunditate terrae, in circumfusione maris, in ipsis filiis hominum, in danda lege, et caeteris omnibus mirabilibus suis. Nondum erat laudatus in eo, quod suscitavit carnem in vitam aeternam. Laus ergo Dei super omnem laudem antehabitam adjicitur, cum Unigeniti ejus incarnatio, passio, resurrectio, et ascensio in caelum praedicatur. Unde adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deseris. sic ne ꝓicias me in dp̃re sene¬
ctutis & quid ꝑ senectudem accipit.
det̾minat dic̃s. cum deficia uirtus
mea ne derelinqͣs me. Defectum iur¬
tutis nominat senectutẽ. sic̃ suꝑiꝰ u
uentutis nomine designauit fortitu¬
dinem. Ac si dicat. Ne. picias me ade.
ñ ꝑmittas me peccare ex infirmita¬
de: qd̾ si ꝑ fragilitatem peccare c̃tig̾it.
ne derelinquas me ex toto. ut defici¬
ens uirib ꝑseu̾em in peccato. iec̃
d̾s petrum cum ꝑmisit peccare. s ñ
derelinqͥt qͥa fec̃ penitere. N potest
legi u̾sus iste in ꝑsona .xpi. ut a pa¬
tre postulae ne illum deserat in tp̃r

Expanded text:
non deseris, sic 9. Ne projicias me in tempore senenon deseris, sic 9. Ne projicias me in tempore senectutis. Et quid per senectutem accipiat, determinat, dicens: Cum deficiet virtus mea, ne derelinquas me. Defectum virtutis nominat senectutem, sicut superius juventutis nomine designavit fortitudinem. Ac si dicat: Ne projicias me a te: non permittas me peccare ex infirmitate. Quod si per fragilitatem peccare contigerit, ne derelinquas me ex toto, ut deficiens viribus perseverem in peccato. Projecit Deus Petrum, cum permisit peccare: sed non dereliquit, quia fecit poenitere . Non potest legi versus iste in persona Christi, ut a Patre postulet ne illum deserat in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ẽ suȩ bñficiis laudet᷑. unde & recꝰ¬
te nc̃ subditur. In de cantatio mea
in adu̾sis laudabo te.ꝓpt̃ hoc tan
ti enim amatores scłi putant me ĩ¬
sanum & ꝓdigiosum. cũ uident me
inuisibilia que ipsi contẽnt̃ lauda¬
re & appecere. uisibilia uͦ que ipsi ap¬
petunt condemnendo uitare. & cu
contͣ omĩa obꝓbria factus es mͥ ad¬
udor fortis. Tu enim ministͣs sꝑałẽ
fortitudinẽ. ad contẽnendã hoĩnũ
insultationem. Id̾o repleat᷑ os me¬
um laude. Anteqm eẽm qr fecisti.
cum eẽm. qr saluasti. cum peccassem
qͥa ignouisti. cum conu̾sus eẽm. quia
adiuu isti. cum ꝑseũ̾assem qr corona¬
sti. ita plane repleat᷑ os meum laude
ut candem głam tuã tota die magni¬
tudinem tuam. ut exultando anũciẽ
qmͣ głosus sis & qm magnus. & hoc
tota die id ẽ sine int̾missione.tam in
ꝓsꝑis quib consolaris. qm̃ in adu̾sis.
quib corrigis. Dico qͥa tues spes mea
a iuuentute mea. & sic̃ in uiuentude

Expanded text:
audetur: unde et recte nunc subditur: In te cantatio mea in adversis laudabo te. Propter hoc,ti enim amatores seculi putant me insanum et prodigiosum, cum vident me invisibilia, quae 356 ipsi contemnunt, laudare et appetere: visibilia vero, quae ipsi appetunt, contemnendo vitare. Et tu contra omnia opprobria factus es mihi adjutor fortis. Tu enim ministras spiritualem fortitudinem ad contemnendam hominum insultationem. 8. Ideo Repleatur os meum laude, antequam essem, quia fecisti: cum essem, quia salvasti: cum peccassem, quia ignovisti: cum conversus essem, quia adjuvisti: cum perseverassem, quia coronasti. Ita plane repleatur os meum laude, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam. Ut exultando annuntiem, quam gloriosus sis, et quam magnus. Et hoc tota die, id est, sine intermissione: tam in prosperis, quibus consolaris, quam in adversis, quibus corrigis. Dico quia tu es spes mea a juventute mea. Et sicut in juventute
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendice eum: & secure pote¬
stis facere. qr ñ c̃ qui eripiat. Dictũ
ẽ hoc de xp̃o. Ille enim qͥ potentia
duunitatis resuscitaũat mortuos.
subito int̾ manus inimicoꝵ infir
nisi pͥmo illi in corde suo dic̾ent. ds

Expanded text:
comprehendite eum. Et secure potestis facere. Quia non est qui eripiat. Dictum est hoc de Christo. Ille enim, qui potentia divinitatis resuscitaverit subito inter manus inimicorum infirmderetur, ni primo illi in corde suo dicerent, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ cadit homo in peccatum. & con¬
fundit᷑. Accedñdo ad dm̃ corrig̃ se.
& ñ c̃fundetur in et̾nũ. & ne c̃fun¬
di ualeat. petit dic̃s. in iusticia dua
lib̾a me. & cripe me. Duo st̃ que in
seruitutem nos redigt̃. peccatũ scili¬
c& & pęna peccati. Unde nc̃ postulat
lib̾ari a peccado. ẜ iusticiam: atq
cripi a pena peccati dnͣseundo amor¬
de ad głam. & bene ait in iusticiatua.
hoc ẽ. ate data. Ds ẽ enim qui ꝑgr̃ã
suam oꝑat᷑ iusticiam in homine

Expanded text:
in peccatum, et confunditur. Accedendo ad Dominum. corrigit se, et non confundetur in aeternum. Et ne confundi valeat, petit, dicens: In justitia tua libera me, et eripe me. Duo sunt, quae in servitutem nos redigunt: peccatum scilicet, et poena peccati. Unde nunc postulat liberari a peccato per justitiam, atque eripi a poena peccati, transeundo a morte ad gloriam. Et bene ait, In justitia tua, hoc est a te data. Deus est enim qui per gratiam suam operatur justitia
Abbreviated transcription (Latin):
tangit hystoriam. quomͦ filii iona¬
dab in pͥma captiuitate in babilo¬
niam ducti st̃. Quib pat̾ ionadab
p̃cepit. ut ñ bib̾ent uinũ. & in tab¬
nacłis morarent᷑. Ionadab qͥ int̃p̃¬

Expanded text:
tangit historiam, quomodo filii Jonadab in prima captivitate in Babyloniam ducti sunt . Quibus pater Jonadab praecepit ut non biberent vinum, et in tabernaculis morarentur. Jonadab qui int
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ex sẏon. Qui p̃s ñ cantũ ꝓpo¬
situs ẽ asaph. s &̃ ad assirios: idẽ
ad om̃s recte iuiuendes. Assyrius
enim inc̾p̃dat᷑ dirigens. Mat̾ia
psalmi hꝰ ẽ sẏnagoga. Intentio
ẽ om̃s fideles qui se dõ uouer̃ tã
iudõs qm gentes exhortari. qͣtinꝰ
in uoto ꝑseuerent: ut seipsos quos
hic dõ uouert̃ in fut᷑o reddãt. In pͥ¬
habita in ipsis. ⁊ qd ibi cuncta con
parte qua dr̃. dormier̃ sõnum suũ.
diricia ręꝓboꝵ. atq t̾ribile di iu¬
acium cõm̃dat᷑. Unde in fine ex¬
hortat᷑. ut sua uota ꝑsoluat quisq:
ne a t̾ribili rege puniat᷑. Ait gͦ.

Expanded text:
Israel ex Sion. Qui psalmus non tantum propositus est Asaph, sed etiam ad Assyrios, id est, ad omnes recte viventes. Assyrius enim interpretatur dirigens. Materia psalmi hujus est Synagoga. Intentio est, omnes fideles qui se Deo voverunt, tam Judaeos quam Gentes exhortari, quatenus in voto perseverent, ut seipsos quos hic Deo voverunt, in futuro reddant. In prhabitet in ipsis, et qparte quae dicitur: Dormierunt somnum suum , duritia reproborum atque terribile Dei judicium commendatur. Unde in fine exhortatur, ut sua vota persolvat quisque, ne a terribili rege puniatur. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
ituli psalmoꝵ manifestant
sensus eoꝵ.. ꝓpĩea iste p̃s in¬
ticulat᷑ sic. In finẽ in laudi¬
bus p̃s asaph. canticũ ad assirios.
Ps̃ iste ꝓponit᷑ a saph. id ẽ fideli sy¬
nagoge: ut ñ ex cͥsticia aut ex ne¬
cessitate: s in laudib & in exulta

Expanded text:
ituli psalmorum manifestant sensus eorum: propterea iste psalmus intitulatur sic: In finem in laudibus, psalmus Asaph, Canticum ad Assyrios. Psalmus iste proponitur Asaph, id est, fideli Synagogae, ut non ex tristitia aut ex necessit
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si reb tpr̃alib illicito amore con¬
enim uirum idẽ auctorẽ suum aia
descruit: & ei qui ñ erat suu̾ se lasci¬
uo amore copulauic..ꝓpt̃ hoc iure
inẽrit ꝑdidionis penam: qͥa sponde
deseruit saludem suã. Illi gͦ quia
Micbi audẽ adħere dõ bonum ẽ.
Hoc ẽ docum bonũ meũ: do meo
adherere uoluntate. fide. carita¬
te. & qͣm diu in ꝑegͥnatione sum:
ponere uolo in dño dõ meo spem
meam. Quia nondũ adherere pos¬
sum dõ meo ꝑ spẽm: int̾im uel ad¬
herebo ei ꝑ spem. & merico: quia
ipse dñs m̃s qui me regit. & ds m̃s
qui me creauit: Hoc bonum ẽ mͥ
hoc dulce. hoc suaue ẽ mͥ. & quid
hic agis. ponens in dõ sꝑem duam:
Qđ erit negodium tuũ. nͥ ut lau¬
des quem diligis. & faciẽs decum
coamadores eius : & hoc ẽ qd̾ seqͥt᷑.
ut anñciem om̃s p̃dicadiones du¬
as. id ẽ ut p̃dicem qͥcquid p̃dicã¬
dum ẽ de de. in portis filie syon:

Expanded text:
Quod si rebus temporalibus illicito amore conQuod si rebus temporalibus illicito amore conenim virum, id est, auctorem suum anima deseruit, et ei qui non erat suus, se lascivo amore copulavit. Propter hoc jure incurrit perditionis poenam, quia sponte deseruit salutem suam. Illi ergo quia Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Hoc est totum bonum meum, Deo meo adhaerere voluntate, fide, caritate. Et quandiu in peregrinatione sum, ponere volo in Domino Deo spem meam. Quia nondum adhaerere possum Deo meo per speciem, interim vel adhaerebo ei per spem. Et merito: quia ipse Dominus meus, qui me regit: et Deus meus, qui me creavit. Hoc bonum est mihi, hoc dulce, hoc suave est mihi. Et quid hic agis, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes, quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Et hoc est quod sequitur: Ut annuntiem omnes laudationes tuas, id est, ut praedicemi quicquid praedicandum est de te, In portis filiae Sion,
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat:. dum carnis ccupiscentias
& pͥstinas cogitationes in se defecisse
ꝓnuntiat. Caro nr̃a defic̃. qͣndo sic
ꝑ rigorem disciplinę constͥngidur:
ut iam sp̃ui reluctari ñ possit. Cor
&̃ nr̃m defectum pacit᷑: cum uolun¬
tas ꝓpͥa omĩsq p̃suptio int̾ius rese¬
catur. & sic factus ẽ in qͥt ds cordis
mei possessor. dum tp̃ralit̃ inuo:. e¬
rit post modum pars mea d̾s in ȩter¬
num. Homines in hoc scło eligunt
sibi partes. alii diuicias. alii honores.
alii miliciam. alii negociationẽ: di¬
u̾si diu̾sa sibi eligt̃: int̾ hos clamat
ppł̃s di. pars mea ds̃. ñ ad tp̃s. sed in
et̾num. Tał hereditas bona ẽ & ue¬
ra: quȩ in et̃num ꝑmanere podest.
tione tua ꝑdidisti om̃s qui form¬
cant᷑ abste. Omnis illicita coniũe¬
tio: dici poc̾ fornicatio. Unde scͥptũ
ẽ. lsrł cum dus gendium formeat᷑
ẽ: & bñdixit. abs de: qr qui peccat.
longe ẽ ado. Qnͣdo homo incip̃ defi¬
cere ab amore cdi. incip̃ a dõ elongare.

Expanded text:
insinuat, dum carnis concupiscentias et pristinas cogitationes in se defecisse pronuntiat. Caro nostra deficit, quando sic per rigorem disciplinae constringitur, ut jam spiritui reluctari non possit. Cor etiam nostrum defectum patitur, cum voluntas propria omnisque praesumptio interius resecatur, et sic factus est inquit Deus cordis mei possessor, dum temporaliter vivo. Erit postmodum et pars mea Deus in aeternum. Homines in hoc seculo eligunt sibi partes: alii divitias, alii honores, alii militiam, alii negotiationem: diversi diversa sibi eligunt. Inter hos clamat populus Dei: Pars mea Deus, non ad tempus, sed in aeternum. Talis haereditas bona est et vera, quae in aeternum permanere potest. tione tua perdidisti omnes qui fornicantur abs te. Omnis illicita conjunctio dici potest fornicatio. Unde scriptum est: Israel cum diis gentium fornicatus est . Et bene dixit, Abs te: quia qui peccat, longe est a Deo . Quando homo incipit deficere ab amore Dei, incipit a Deo elongari.
Abbreviated transcription (Latin):
qr desidauerit dic̃s: & a de quid
uolui suꝑ t̾ram: Comꝑauit uo¬
luntati suç t̾renȩ p̃mium qd ac¬
ceptͣus ẽ celeste. uidit quid ibi ser¬
uarctur sibi. & cogitans & estuans
in cogitatione cuidam rei ineffa¬
bilis. quam nec ocłs uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis
ascendit. ñ dixit illud & illud mͥ
ẽ in cȩlo. s quid mͥ ẽ in celo: Quid
tantum sit qđ habeo in cęlo: a de
quid uolui suꝑ t̾ram: Cur unqͣm
t̾rena uolui: Cur unqm tnsitoria
concupiui: Seruas inqͥt michi tu
in celo diuidias ĩmortales de ipsum.
& ego uolui ade int̾ra qd habent

Expanded text:
s: Et a te quid volui super terram? Comparavit voluntati suae terrenae praemium, quod accepturus est caeleste. 372 Vidit, quid ibi servaretur sibi, et cogitans et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit : non dixit, illud et illud mihi est in caelo: sed quid mihi est in coelo? Quid tantum sit, quod habeo in caelo, a te quid volui super terram? Cur unquam terrena volui? Cur unquam transitoria concupivi? Servas inquit mihi tu in caelo divitias immortales, teipsum: et ego volui a te in terra, quod habent
Abbreviated transcription (Latin):
uesciat sinistra tua: quid faciat
dext̾a tua. ilec hoc faciebat uirib
suis: s denebat & gub̃nabat ille
qui ait. sine me nicħ potestis fac̾e.
Quadam hic similitudine loquit᷑.
bono ꝑ se ꝓficere minime ualeat:
nisi eam diuina uirt semꝑ dene¬
at̃ & trahat. Me quoq inquit po¬
sidum in uolundate tua implenda.
ut nunqͣm faciam nͥ qd̾tu uolueris:
deduxisti de uircude in uirtutẽ.
& tandem cum gła suscepisti. idẽ
suscipies me. felix ẽ illa anima
quȩ uoluntati dĩ. semꝑ ẽ subdi
totam ita sine ulla contͣdictione
diuine cõmittat uoluntati. ut
quicqͥd uoluerit. tanq̃m de ium̃¬
to suo faciat: quo uoluerit ducat:
ductur ẽ enim talẽ animã in głã
suam. Hec gła scĩs p̃paratur in ce¬
lo.que uere mira & ineffabilis est:¬

Expanded text:
Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua . Nec hoc faciebat viribus suis, sed tenebat et gubernabat ille qui ait, Sine me nihil potestis facere . Quadam hic similitudine loquitur.bono per se proficere minime valeat, nisi eam divina virtus semper teneet trahat. Me quoque inquit positum in voluntate tua implenda, ut nunquam faciam nisi quod tu volueris, deduxisti de virtute in virtutem: et tandem, cum gloria suscepisti me, id est, suscipies me. Foelix est illa anima, quae voluntati Dei semper est subdittotam ita sine ulla contradictione divinae committat voluntati, ut quicquid voluerit, tanquam de jumento suo faciat: quo voluerit, ducat. Ducturus est enim Deus talem animam in gloriam suam. Haec gloria sanctis praeparatur in caelo, quae vere mira et ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ueracit᷑ possit dicere. & ego semꝑ
tecum. Tał erat paulus: cũ se af¬
firmar&e nullis t̾buladionib. nł¬
lis angustiis. nulla demũ creat᷑a
seꝑari posse a caritate dĩ. q̃ ẽ in¬

Expanded text:
possit dicere, et ego semper tecum. Talis erat Paulus, cum se affirmaret nullis tribulationibus, nullis angustiis, nulla demum creatura separari posse a caritate Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ne blasphema. q̃ dixit nesciuit d̃s:
ait pauloande: oci autẽ pene mo¬
ti sc̃ pedes. Ñ c̃firmat: s ipsa du¬
bitatio ꝑicłosaẽ. Per ꝑicłm tam̃
tnͣsit ad sanitatẽ. Unde & subdit᷑.
& castigatio mea in matutinis. d
est sine dilatione. Castigat᷑ autẽ
cum ab errore sanat᷑. Impioꝵ dif¬
fert᷑ castigatio: mea ũ differtur. Illa
sera uel nulla ẽ: mea in madutinis.
Audi iam uocẽ castigati. Repͥmit
enim se ab eo qd̃ dixerat: atq erro¬
rẽsuũ recognoscens ait. Si dicebã
narrabo. sic: ecce nationẽ filiorum
tuoꝵ reꝓbaui. Hoc ut planius in¬
telligat᷑. opꝰ ẽ. ut distinguat᷑ sic.
dicebam cogitando intͣ me. si nar¬
ui. uel sic̃ narrauer̃ illi qui dixer̃.
quomͦ scit ds. ⁊ cet̾a. ecce manife

Expanded text:
ne blasphema. Non dixit, Nescivit Deus: ne blasphema. Non dixit, Nescivit Deus: ait paulo ante: Mei autem pene moti sunt pedes. Non confirmat, sed ipsa dubitatio periculosa est. Per periculum tamen transit ad sanitatem, unde et subditur: Et castigatio mea in matutinis, id est, sine dilatione. Castigatur autem cum ab errore sanatur. Impiorum differtur castigatio, mea non differtur. Illa sera, vel nulla est: mea in matutinis. Audi jam vocem castigati. Reprimit enim se ab eo, quod dixerat, atque errorem suum recognoscens ait: 15. Si dicebam, Narrabo sic, ecce nationem filiorum tuorum reprobavi. Hoc ut planius intelligatur, opus est, ut distinguatur sic: Dicebam cogitando intra me, Si narvi: vel sicut narraverunt illi, qui dixerunt, Quomodo scit Deus? etc. Ecce mani
Abbreviated transcription (Latin):
scientia in excelso. si ẽ qd ipse sciat.
quomͦ patit᷑ : Aposiopesis ẽ. idẽ de¬
fectio. ubi addit᷑: ut oratio plene in¬
delligatur. Tał error eoꝵ erat: puta¬
bant enim dm̃ res humanas. aut ne¬
scire. aut ñ curare. cum dͥbularent᷑
boni: & florerent mali. Unde & sub¬
seq̃nt̾ dicunt. Ecce ipsi peecadores &
abundandes in scło: obdinuer̃ diuiti¬
as. Ego qui dõ seruio egeo. ip̃si & pec¬
catores sunt: & abundandes diuitias
in scło obtinuer̃. & ideo ego qͦq iũc¬
dus illis ante conu̾sionẽ similider
dixi. Ergo sine causa iustificaui cor
meũ. ut mundꝰ cc̃m in cogitatione:
& laui int̾ innocendes manꝰ meas. id
ẽ cum innocentib actiones meas mũ¬
daui. & hoc sine causa feci. Ubi ẽ mer¬
ces pure c̃scientię: uͥ p̃mium in no¬
centis uite: Benc uiuo & egeo: ille
peccat. & abundat. & fui flagellat᷑
tota die. Ame ñ recedunt flagelladi.
Bene seruio & flagellor. ille ñ seruit
& reqͥescit. Picłosa st̃ hec u̾ba: & pe¬

Expanded text:
scientia in excelso? Si est, quod ipse sciat, quomodo patitur? Aposiopesis est, id est, defectio, ubi additur ut oratio plene intelligatur. Talis erat error eorum. Putabant enim Deum res humanas, aut nescire, aut non curare, cum tribularentur boni, et florerent mali. Unde et subsequenter dicunt: 12. Ecce ipsi peccatores et abundantes in seculo, obtinuerunt divitias. Ego qui Deo servio, egeo: ipsi peccatores sunt, et abundantes divitias in seculo obtinuerunt. 13. Et ideo ego quoque junctus illis ante conversionem, similiter dixi: Ergo sine caussa justificavi cor meum, ut mundus essem in cogitatione: et lavi inter innocentes manus meas, idest, 369 cum innocentibus actiones meas mundavi, et hoc sine caussa feci. Ubi est merces purae conscientiae? ubi praemium innocentis vitae? Bene vivo, et egeo: ille peccat, et abundat. 14. Et fui flagellatus tota die. A me non recedunt flagella Dei. Bene servio, et flagellor: ille non servit, et requiescit. Periculosa sunt haec verba, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
ende e stuldo me habin. Hinc pau¬
lus ait. Si quis uidr eẽ aliqͥd cum
nicħ sit: ipse se seducit̃. Diinꝰ qͥppe
amor cum ꝑfecte m̃tẽ occupat. uo¬
luptuosa desidia ꝓtinus deuastat:
& qͥcꝗd carnale inuenit. docũ ad¬
nichilat & occidit. fortis ẽ dilectio
ut mors. Tria nob̃ in hoc u̾su de¬
monstͣnͣtur. ualde utilia. pͥmo fer¬
uor caritatis: deinde mortifica¬
dio carnis: postmodũ ꝑfectio hu¬
militatis. In u̾su uͦ qui sequidur.
duo. id ẽ obȩdientia & ꝑseu̾an¬
tia comm̃dant᷑. Aat enĩ. ut iu

Expanded text:
ente et stulto me habui. Hinc Paulus: Si quis videtur esse aliquid, cum nihil sit: ipse se seducit . Divinus quippe amor, cum perfecte mentem occupat, voluptuosa desideria protinus devastat: et quicquid carnale invenit, totum adnihilat et occidit. Fortis est dilectio, ut mors . Tria nobis in hoc versu demonstrantur valde utilia. Primo fervor caritatis: deinde mortificatio carnis: postmodum perfectio humilitatis. In versu vero qui sequitur, duo, id est, obedientia, et perseverantia, commendantur. Ait enim: 23. U
Abbreviated transcription (Latin):
ñ atcendc̃. Compellent᷑ post mordẽ
euigilare: cum de se ipsis incipient
rationẽ redde. & tc̃ ueracit̃ deficiẽt
& ꝑibt̃: qndo implebit᷑ qd̾ sub infer¬
dur. dñe incuuitate dia ymaginem
ipsoꝵ ad nichilum rediges. Ñne
digni st̃ hec padi. ut ds in ciuitate sua
imagines ipsoꝵ ad nichilum redi¬
gat: quia & ipsi in eiuitate sua t̾rena
ymaginem dĩ ad nichilum rede¬
gert̃: uel tͣnsidoria bona & t̾renã¬

Expanded text:
non attendunt. Compellentur post mortem non attendunt. Compellentur post mortem evigilare, cum de seipsis incipient rationem reddere. Et tunc veraciter deficient et peribunt, quando implebitur, quod subinfertur: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imagines ipsorum ad nihilum redigat, quia et ipsi in civitate sua terrena imaginem Dei ad nihilum redegerunt? Vel transitoria bona et terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ito defecer. Subito amittunt᷑ hono¬
res: cito amitcit᷑ potentia. subito ue¬
nit damnũ: qͥcqͥd tpr̃alit̾ possidet᷑.
subito euacuat᷑. Inde de quodã in¬
uenit᷑ in eugłio. Stulte. hac nocte
anima tua tolletͣ ate. & pꝰqmͣ de¬
fecer̃. ꝑier̃: ꝓpt̾ iniquitatẽ suam.
Hoc iam sepe contigit: & cotidie cõ¬
tingit. Tał ẽ fructus dundiaꝵ. Hȩc
st̃ nouissima que intelligit: qui in
suam ꝑeunt qui trena cupier: qui ĩ
suꝑbia euanuer̃. qui in uoluptatib
suis tanqͣm semꝑ uicturi radicati
st̃. Ubi gła illoꝵ. ubi podentia: ubi¬
dantia : Gelud sõnium surgentiũ:
sic omia defecer̃. fãc hominẽ in sõ¬
nis se inuenire thesauros. pauper
dormierat: in sõnis diues ẽ. s donec
euigil&. Euigilauit: inuenit erũnã
suam. qm dimiserat dormiens. &
isti miseriam suã qm sͥ cõꝑauerãt.
inuenient cũ eiugilauerint. ⁊ si
enim mͦ dormiut in peccato. dum
tͣnqͥlle uiuut: dũ uent᷑am miseriã

Expanded text:
ito defecerunt. Subito amittuntur honores: cito amittitur potentia: subito venit damnum, quicquid temporaliter possidetur, subito evacuatur. Inde de quodam invenitur in Evangelio: Stulte, hac nocte anima tua tolletur a te . Et . Hoc jam saepe contigit, et quotidie contingit. Talis est fructus divitiarum. Haec sunt novissima, quae intelligit, qui in suam pereunt, qui terrena cupierunt, qui in superbia evanuerunt, qui in voluptatibus suis tanquam semper victuri, radicati sunt. Ubi gloria illorum? ubi potentia? ubidantia? 20. Velut somnium surgentium. Sic omnia defecerunt. Fac hominem in somnis se invenire thesauros. Pauper dormierat: in somnis dives est, sed donec evigilet. Evigilavit, invenit aerumnam suam, quam dimiserat dormiens. Et isti miseriam suam, quam sibi comparaverant, invenient cum evigilaverint. Quasi enim modo dormiunt in peccato, dum tranquille vivunt, dum venturam miseriam
Abbreviated transcription (Latin):
lis bona indelligens insinuat. cum
sti eis. subaudis diuitias in qͥb cfi¬
dunt: qͣs fallaciis dolisq adepti sc̃.
Ñ hoc ita accipiendum ẽ. ut omp̃sds¬
qui iustus &̃ &e bonus. hȩc tpr̃aliabo¬
na malis ꝓpt̾ dolos ponat: ut ponen¬
do hec sic eos deciꝑe intendat. s in his
bonis que bene ipse qui bonꝰ ẽ malis
Nam acceptis a bono dõ trenis bonis.
unde meliores bene dispensando &
miscdit̃ largiendo eẽ debuer̃. inde
ꝓpͥo uicio suȩ cupiditatis & suꝑbiȩ
corrupti. fallacias. dolos. inuidias. &
ext̾a mala exercuer̃. Uer̃tam̃ inquit
ꝓpt̃ dolos posuisti eis. Qnͣqm dicam
in nouissimis eoꝵ: tam̃ hic iã qͦdã mͦ
punis eos occulto iudicio. Unde & sub¬
dit. deiecisti eos dum alleuarentur.
Ñ dix̃ deiecisti eos q elaci sc̃. s in eo
ipso qͦ sunt elati. st̃ deiecti. Sic enim
efferri:iam cade ẽ. & qntomagis ex¬
altant᷑ & suꝑbiunt ext̾uis: tando
mag̃ excccant᷑ int̾ius. Quo plꝰ ascẽ

Expanded text:
lis bona, intelligens insinuat, cum sti eis, subaudis, divitias, in quibus confidunt, quas fallaciis dolisque adepti sunt. Non hoc ita accipiendum est, ut omqui justus est, et bonus haec temporalia bona malis propter dolos ponat, ut ponendo haec sic eos decipere intendat: sed in his bonis, quae bene ipse qui bonus est, malis Nam acceptis a bono Deo terrenis bonis, unde meliores bene dispensando et misericorditer largiendo esse debuerunt, inde proprio vitio suae cupiditatis et superbiae corrupti, fallacias, dolos, invidias, et caetera mala exercuerunt. Verumtamen inquit propter dolos posuisti eis. Quanquam dicam in novissimis eorum, tamen hic jam quodammodo punis eos occulto judicio. Unde et subdit: Dejecisti eos dum allevarentur. Non dicit, Dejecisti eos, quia elati sunt: sed in eo ipso, quo sunt elati, sunt dejecti. Sic enim efferri, jam cadere est: et quanto magis exaltantur, et superbiunt exterius, tanto magis excaecantur interius. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
cis respectus diuinȩ miscd̾̃iȩ. ut li¬
bentur ab ȩtͣ̃na morte. ido hac tꝑa¬
li pace hic fruunt᷑. qͣtinꝰ in fut᷑o.
damnatione ꝑpetua puniantur.
firmam̃tum in plaga eoꝵ. sub¬
audis ñ ẽ. Plagam coꝵ dic̃ culpã
inqͣ ñ firmam̃tum. id ẽ aliqd̃ pe¬

Expanded text:
eis respectus divinae misericordiae, ut lieis respectus divinae misericordiae, ut liberentur ab aeterna morte. Ideo hac temporali pace hic fruuntur, quatenus in futuro damnatione perpetua puniantur. Et firmamentum in plaga eorum, subaudis non est. Plagam eorum dicit culpam, in qua non est firmamentum, id est, al