comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dauid abiit in acharon cum uiris qui sub eoe¬
rant ⁊ ꝑcusit exphilitii .cc. uiros ⁊ attulit
prepucta eoꝵ. ⁊ amnunerauit ea regi ut eẽt
gener eius. Medit itaq saub ei michol filiam
snam uxoreni. Et uidit saul ⁊ inatellexit q d̾
domiuus esset cum dauid. Michol aut̾ filias aul
diligebat eum. Et saul magis cepit timere
dauid. factusq est saul innuicus daiud cunctis
dieb. Et̃ egressi sunt pͥncipes philutinoꝵ. a
pͥncipio aut̃ egressionis eorum prudencing se¬
gerebat dauid quam om̃s uiri saul ⁊ celebre fa¬
etum est nomen eius ni mis .¬
ocutus est saul ad ionathan filum sumu
⁊ ad om̃s seruos ĩuos ut occiderent dauid.
porro iouathas filius saul diligebat dauid
ualde. Et indicauit ionathas danid dicens.
Querit saul pat̾ meus occidere te. Quapp̃t̾ ob¬
secra te queso mane ⁊ manẽbis alam ⁊ abscon¬
deris. Ego aut̾ egredieus stabo iuxta patreni
meumi magro ubicumq fuerit ⁊ ego lequar
de te ad patrem menii. ⁊ quod cumq uidebo

Expanded text:
s qui sub eo erant et percussis Philisthim ducentis viris adtulit praeputia eorum et adnumeravit ea regi ut esset gener eius dedit itaque ei Saul Michol filiam suam uxorem et vidit Saul et intellexit quia Dominus esset cum David Michol autem filia Saul diligebat eum et Saul magis coepit timere David factusque est Saul inimicus David cunctis diebus et egressi sunt principes Philisthinorum a principio autem egressionis eorum prudentius segerebat David quam omnes servi Saul et celebre factum est nomen eius nimis locet ad omnes servos suos, ut occiderent David. Porro Jonathas filius Saul diligebat David valde, et indicavit Jonathas David, dicens: Quaerit Saul patserva te quaeso mane et manebis clam et absconderis ego autem egrediens stabo iuxta patrem meum in agro ubicumque fueris et ego loquar de te ad patrem meum et quodcumque videro
Abbreviated transcription (Latin):
iil. dabo eam illi ut fiat ei iuscandalum ⁊ sit
suꝑ euni manus philutinoꝵ .inxitq saul ad
dauid. Induab tebus gener iueus eris hodie.
et maudanit saul seruis suñ. Loquimimi ad
dauid clam me dicentes. sece places regi et
omnes serui eiꝰ diligunt te. Nlunc gͦ esto ge¬
net regis. Et locuti sunt serui saul in auri¬
igo aut̾ sum paupet uir ⁊ tenuis. Et remini¬
ciauerunt serni saul dicentes. huiuscemodi
uerba locutus est dauid.uixit aut̃ saul. Sic
loquimini ad dauid. Non ht̃ tet necõe sponsa¬

Expanded text:
t fiat ei in scandalum, et sit super eum manus Philisthinorum. Dixitque Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. Et mandavit Saul servis suis: Loquimini ad David clam me, dicentes: Ecce places regi, et omnes servi ejus diligunt te. Nunc ergo esto gener regis. Et locuti sunt servi Saul in auriEgo autem sum vir pauper et tenuis. Et renuntiaverunt servi Saul, dicentes: Hujuscemodi verba locutus est David. Dixit autem Saul: Sic loquimini ad David: Non habet necesse rex sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
singentes uiri isrł ⁊ iuda uociferati siuit. ⁊ per¬
secuti sunt ph ilisteos usq dum uenirent in
uallem ⁊ usq adportas acharon. Ceciderunt¬
q uulnerati dephilistiim inuia sarim ⁊ usq
ad geth ⁊ usq acharon. Et reuertendes filii
istł post quani ꝑ secuti fuerant philuteos in¬
uaserunt. castra eoꝵ. Añuinens aut̃ dauid capd̃
philistei attulit illud inierłm arma u̾o eius¬
uiderat saul daid egredientem cont philis¬
rex. In terroga tu cuius filius sit puet nte.
sumq regressus eẽt dauid ꝑ cusso philuteo tu¬
lit eum abner ⁊ introdixxit coram saule in¬

Expanded text:
 persecuti sunt Philisthaeos usque dum venirent in vallem, et usque ad portas Accron, cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth, et usque Accaron. Et revertentes filii Israel postquam persecuti fuerant Philisthaeos, invaserunt castra eorum. Assumens autem David caput Philisthaei, attulit illud in Jerusalem: viderat Saul David egredientem contra Philisrex: Interroga tu, cujus filius sit iste puer. Cumque regressus esset David, percusso Phisthaeo, tulit eum Abner, et introduxit coram Rege S
Abbreviated transcription (Latin):
ecce filia mea maior merob. ip̃am dabo tibi ux¬
oreu. tantũ modo esto uir fortis ⁊ preliate beb¬
la dm̃i. Saul aut̃ reputabat dicens. Non sici
manus mea in eo set sit suꝑ eimi inanus phi¬
listinoꝵ. ait aut̃ dauid ad saul. Quiĩ ego
sumi aut que est uitamea. aut cognacio pa

Expanded text:
ecce filia mea maior Merob ipsam dabo tibi uxecce filia mea maior Merob ipsam dabo tibi uxorem tantummodo esto vir fortis et proeliare bella Domini Saul autem reputabat dicens non sit manus mea in eo sed sit super illum manus Philisthinorum ait autem David ad Saul quis ego sum aut quae est vita mea aut cognatio pa
Abbreviated transcription (Latin):
in oculis eius iste sermo. dixitq Rederunt
dauid .x. milia ⁊ michi de derunt mille. Qͥd
ei suꝑ est nisi solum regnum. Non rectis
oculis gͦ saul. aspiciebat dauid adie illa ⁊ dem¬
cep. post diem aut̃ alteram inuasi sp̃c dei ma¬
lus saul ⁊ ꝓphetabat in medio donus sue Ua¬
uid aut̾ ps allebat manu sua sicut ꝑ sin gulos
dies. Tenebatq saul lanceam ⁊ misit eam pu¬
tans quod consigere posset dauid cum parie¬
te. Et dauid declinauit a facie eius scdo. Et timu¬
it saul dauid eo quod eẽt dñs cum eo ⁊ ase re¬
cenĩsset. amouit gͦ eum saul ase ⁊ fecit euni
tribuuum suꝑ mille uiros. Et egrediebatur ⁊
intrabat inconspectu populi. In omĩb quo¬
q uiis suis dauid prudenter agebat ⁊ dñs er¬
at cumeo uidit itaq saul quod prudens eẽt
nimis ⁊ cepetcauere eum. Omuis aut̃ mł
et iuda diligebat dauid. Ip̃e .n. ingrediebat᷑
⁊ egrediebatur ante eos. uixit dauio ad saul.

Expanded text:
in oculis eius iste sermo dixitque dederunt in oculis eius iste sermo dixitque dederunt David decem milia et mihi dederunt mille quid ei superest nisi solum regnum non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David ex die illa et deinceps post diem autem alteram invasit spiritus Dei malus Saul et prophetabat in medio domus suae David autem psallebat manu sua sicut per singulos dies tenebatque Saul lanceam et misit eam putans quod configere posset David cum pariete et declinavit David a facie eius secundo et timuit Saul David eo quod esset Dominus cum eo et a se recessisset amovit ergo eum Saul a se et fecit eum tribunum super mille viros et egrediebatur et intrabat in conspectu populi in omnibus quoque viis suis David prudenter agebat et Dominus erat cum eo vidit itaque Saul quod prudens esset nimis et coepit cavere eum omnis autem Israhel et Iuda diligebat David ipse enim egrediebatur et ingrediebatur ante eos dixit autem Saul ad David
Abbreviated transcription (Latin):
est cumi compless lociui ad saul.
amina ionathe conglutinata est anime dauid
et dilexit eum ionat has quasi animam snam .¬
Tulitq enm saul indie illo ⁊ non concemĩt ei
ut reuerteretur. in domum patris sui. Inierũt
atẽ ionathas. ⁊ dauid fedus. diligebat .n. eũ
quasi auimam fuam. Nam expoliauit se iona¬
thas tunica qua erat iudutus ⁊ dedit eam da¬
uid ⁊ reliqua uestimenta sua usq ad gladi¬
um ⁊ arcum suum ⁊ usq ad baltheum. egre¬
diebatur quoq dauid ad omĩa quecumq mi¬
sisset eum saul ⁊ prudenter se agebat. posu¬
it q enm saul suꝑ uiros belli ⁊ acceptus erat
inoculis umiuetsi populi. inꝯrimeq in con¬
spectu faniuloꝵ saul . porro cum reuertere
sis urbibus isrł oantantes chotosq ducente ⁊
in occursum saulis regis intympanis leticie.
⁊ insistris ⁊ precinebant mulieres ludente
liq dicentes. ꝑ cuisit saul mille. ⁊ dauid decẽ
milia. Iratus est aut̃ saul niuic ⁊ displicuit

Expanded text:
est cum conplesset loqui ad Saul anima Ionathan conligata est animae David et dilexit eum Ionathan quasi animam suam tulitque eum Saul in die illa et non concessit ei ut reverteretur in domum patris sui inierunt autem Ionathan et David foedus diligebat enim eum quasi animam suam nam expoliavit se Ionathan tunicam qua erat vestitus et dedit eam David et reliqua vestimenta sua usque ad gladium et arcum suum et usque ad balteum egrediebatur quoque David ad omnia quaecumque misisset eum Saul et prudenter se agebat posuitque eum Saul super viros belli et acceptus erat in oculis universi populi maximeque in conspsis urbibus Israel, cantantes, chorosque ducentes in occursum Saul regis, in tympanis laetitiae, et in sistris. Et praecinebant mulieres ludentes atque dicentes percussit Saul mille et David decem milia iratus est autem Saul nimis et displicuit
Abbreviated transcription (Latin):
uidistis uirum hunc qui ascendit. Ad expro¬
braudum .it isrł ascendit. uirum gͦ qui per¬
aisserit enm. ditabit rex diuiciii magnis
et filiam sitom dabit ei ⁊ domum patris eiꝰ¬
faciet absq tributo misrł. Et ait dauid ad
uiros qui stabant secum dicens. Quid da¬
bitut uiro. qui ꝑcusserit philiteumi hunc
⁊ tuaerit obprobrium deisrł. Quũ est .it. hͥ
philicteus in circuntcisus qui ex probrauit
acies dei uiuentis. Ueforebat aut̃ populus¬
ei euiudem sermonem dicens. hec dabunt᷑
uiro qui ꝑcusserit eum. Quod cum audis¬
set helyab frater eius maior loquende eo c̃ĩ
aliis iratus contͣ᷑ dauid ⁊ ait. Quare uenisti
⁊ quare dereliquisti illas pauc ulas one in¬
deserto. Ego noui suꝑ labian tuam ⁊ nequi¬
ciam cordis tui. quiã lit uidetes preltum
descenduti ⁊ dixit dauid. Quid Reci. Nlun¬
quid non uerbum est. Et declinauit paidulũ
ab eo ad alium. Uixitq euudem sermonem. Et

Expanded text:
vidisti virum hunc qui ascendit ad exprovidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam sait David ad viros qui stabant secum dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit eum quod cum audisset Heliab frater eius maior loquente eo cum aliis iratus est contra David et ait quare venisti et quare dereliquisti paucquitiam cordis tui: quia ut videres praelium, descendisti. Et dixit David: Quid feci? numquid non verbum est? Et declinavit paululum ab eo ad alium: dixitque eumdem sermonem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tuos ⁊ .x. formellas caser has deferes ad tribu¬
iiiiiii. et fres tuos uisitabis si recte agant ⁊
cum quib ordinatisunt disce. Saul aut̃ ⁊ illi¬
et om̃s filũ ist ł in ualle therebiti puguabãt
aduersum philistiim. Surrexit itaq mane
dauid ⁊ comedauit gregem custodi ⁊ omutꝰ
abiit sicut preceperat ei psai ⁊ uenit ad locũ
magala ⁊ ad excercitum qui egressus adpu¬
giiam uociferatus erat iu certamine u i⁊ ex¬
erat .n. aciem istł. set et philistiim ex aduer
io fuerant. p̾parati. uerelmquens gꝰ dauid
uasa que attulerat sub manu custodis ad
sarciuas cucurrit ad locum certamims. et
iuterrogabat si omnia recte agerent᷑ erga
fratres iuos. Qumq ad huc ille loqueretur eis
appariũt ille uir spunus ascendens goliath
nomine philuteus de geth de castris phisilisti¬
norum. Et loquente eo hec eadem uerba au¬
diuit dauid . Omnes aut̾ isrłide cumuidiisent
uirum. fugerunt afacie eius timentes eũ
ualde. Et dixit unis quispiam de istł. Num

Expanded text:
llas casei has deferes ad tribunum: et fratres tuos visitabis, si recte agunt: et cum quibus ordinati sunt, disce. Saul autem, et omnes filii Israel, in valle terebinthi pugnabant adversus Philisthiim. Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodibus: et onustus abiit, sicut praeceperat ei Isai. Et venit ad locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine. Direxerat enim aciem Israel, sed et Philisthiim ex ans ergo David vasa quae adtulerat sub manu custodis ad sarcinas cucurrit ad locum certaminis et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos cumque adhuc ille loqueretur eis apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine Philistheus de Geth ex castris Philisthinorum et loquente eo haec eadem verba audivit David omnes autem Israhelitae cum vidissent virum fugerunt a facie eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel num
Abbreviated transcription (Latin):
runt aut̾ tres filii eiꝰ maiores post sanl in
proliuni. Et nomina trium filiorum eius qͥ
ꝑrexerunt ad bellum. helyab pͥmogenitus
et scd̾ꝰ aminadab. tercius quoq sauuna.
bus secutis saulem abiit dauid. ⁊ reuer sus est
a saul ut pasceret grogem patͥs sui inbechleẽ.
ꝓcedebat gꝰ phuuteus mane et uespere et

Expanded text:
runt autem tres filii ejus majores post Saul in praelium, et nomina trium filiorum ejus, qui perrexerunt ad bellum, Eliab primogenitus, et secundus Abinadab, tertiusque Samma. bus secutis Saulem, abiit David, et reversus est a Saul, ut pasceret gregem patris sui in Bethleem. Procedebat vero Philisthaeus mane et vespere, et
Abbreviated transcription (Latin):
puerum Ueuĩt itaq puer ad locum iaculi quod
iiserat ionathas ⁊ clamauit ionathas post ter¬
gum pueri ⁊ ait. Ecce ibi non est sagitta por¬
ro ultra de.clamauitq iterum ionathas p᷑
terginu pueri dicens. festina uelociter neste¬
deris. Collegit aut̾ puer ionathe sagittas ⁊
attulit ad dominuĩ suum. ⁊ quid ageretut
penitus ignorabat. Tantũ modo gͥ ionathas¬
arma sua puero ⁊ dixit ei uade defer ĩciũita¬
dem. Cumq abisset puer surrexit dauid de
loco qui uergebat ad austrum. Et cadens ꝑ ronꝰ
interram adorauit t̾cio. Et osculantes se alte¬
ruttrum fleuetunt pariter dauid aut̃. ampłiꝰ.
Dixit gͦ iouathas ad danid .uade in pace. Quie¬
cuui iurauimus ambo in nomine dñi dicentes
dñs sit iuter me ⁊ te. ⁊ inter semen tium et
semeu meum usq in sempiternum. Et sutrex¬
in ciuitatem.

Expanded text:
puerum. Venit itaque puer ad locum jaculi, quod puerum. Venit itaque puer ad locum jaculi, quod miserat Jonathan: et clamavit Jonathan post tergum pueri, et ait: Ecce ibi est sagitta porro ultra te. Clamavitque Jonathan post tergum pueri, dicens: Festina velociter, ne steteris. Collegit autem puer Jonathae sagittas, et attulit ad dominum suum: et quid ageretur, penitus ignorabat: tantummodo enim Jonathaarma sua puero, et dixit ei: Vade, defer in civitatem. Cum abisset puer, surrexit David de loco, qui vergebat ad austrum, et cadens pronus in terram, adoravit tertio: et osculantes se alterutrum, fleverunt pariter, David autem amplius. Dixit autem Jonathan ad David: Vade in pace: quaecumque juravimus ambo in nomine Domini, dicentes: Dominus sit inter me et te, et inter semen meum et semen tuum usque in sempiternum. Et surrex civitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
in oculis tuis uadam cito ⁊ uidebo frẽs meos.
Ob hanc cansam non uenit ad menĩam regis.
Itatus aut̾ saul aduersus iouathau dixit ei.
Alu mulieris ultro uirun rapientis Nlum¬
quid ignoro quia diligis filium ysai inconfu¬
sonem tuam ⁊ inconfusi onem ignomumose
matris tue om̃ib .i. dieb quib ysai filius uix
erit suꝑ terram nonstabilieris tu. neq regnũ
tuumi. Itaq iam nunc iuite ⁊ adduc enm ad
me quia filius mortis est. Respondens autem
iouathas sauli patri suo. ait. Quare moriet᷑.
Quid fecit. Et arripuit saul lanceam ut per¬
cutetet eum. Et intellexit iouathas quod dif¬
finitum eẽt ap atre suo ut interficeret ᷑ dauid.
surrexit gͦ ionathas amensa mira furoris
et non comedit in die kalendaꝵ scd̾a panem.
Coutristatus est eĩ suꝑ dauid eo quod confu
uenit ionathas magrum iuxta placitum dauid.
⁊ puer paruus cum eo. Et ⁊ ait ad puerum suum.
uade ⁊ affer michi sagittas quas ego iacio. Quit¬
q puer cueutrisset iecit aliam sagittaui traus

Expanded text:
meos. Ob hanc causam non venit ad mensam Regis. Iratus autem Saul adversus Jonathan: dixit ei. Fili mulieris ultro virum rapientis: numquid ignoro quia diligis filium Isay in confusionem tuam: et in confusionem ignominiose matris tue? Omnibus enim diebus quibus filius Isay vixerit super terram: non stabilis eris tu: neque regnum tuum. Itaque jam nunc mitte: et adduc eum ad me: quia filius mortis est. Respondens autem Jonathas Sauli patri suo ait. Quare morietur? quid fecit? Et arripuit Saul lanceam: ut percuteret eum. Et intellexit Jonathas quod diffinitum esset patri suo: ut interficeret David. Surrexit ergo Jonathas a mensa in ira furoris: et non comContristatus est enim super David, eo quod confudvenit Jonathan in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo, et ait ad puerum suum: Vade, et affer mihi sagittas, quas ego jacio. Cumque puer currisset, jecit aliam sagittam trans
Abbreviated transcription (Latin):
rit ad pugnam ex aduerso phylister. ⁊¬
Et̃ misit manum suam in peram. tulitq unum
lapidem. et fuda iecit. et circiunducens ꝑcus¬
sit eum in fronte ⁊ in fixlis est lapis infronde
eius. ⁊ cecidit in faciemeius suꝑ terram. Pre¬
ualuitq dauid aduersum philuteum inf̾unda
et lapide ꝑ cuussumq philuteum interfecit. Eui¬
q gladium non haberet in maini dauio cueur¬
rit᷑ ⁊ stetit suꝑ philisteum ⁊ tulit gladium eiꝰ
⁊ eduxit eium de uagnia sua ⁊ intertꝰ ecit eum.

Expanded text:
rit ad pugnam ex adverso Philisthei et misit manum suam in peram tulitque unum lapidem et funda iecit et percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte eius et cecidit in faciem suam super terram praevaluitque David adversus Philistheum in funda et in lapide percussumque Philistheum interfecit cumque gladium non haberet in manu David cucurrit et stetit super Philistheum et tulit gladium eius et eduxit de vagi
Abbreviated transcription (Latin):
bebat ferri. Et ariniger eus antecedebat euni.
Stausq aamabat aduersum phalanges istł.
et dicebat eis. Quare uentis patati adpreliũ.
Numquid ego nousum philusteus ⁊ uos serui
saul. Eligite ex uobis uirum ⁊ descendat ad
re mecum ⁊ percusserit me eriuus uobis
serui si aut̃ ego preualuero ⁊ ꝑcussero eum.
uos serui eritis ⁊ serme tis nobis. Et aieb¬
at philisteus. Ego exprobraui agiminbus
nr lelii hodie.date michi uirũ. ⁊ ineat me¬
cum singnlate certamen. Audiens ant̃ saul

Expanded text:
ebat ferri: et armiger ejus antecedebat eum. Stansque clamabat adversus phalanges Israel, et dicebat eis: Quare venistis parati ad praelium? Numquid ego non sum Philisthaeus, et vos servi Saul? Eligite ex vobis virum, et descendat ad re mecum et percusserit me erimus vobis servi si autem ego praevaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis et aiebat Philistheus ego exprobravi agminibus Israhelis hodie date mihi virum et ineat mecum singulare certamen audiens autem Saul
Abbreviated transcription (Latin):
aspeitu. Et dixit phyluteus ad dauid. Nũ¬
quid ego cauis sum quod tu uenis ad me
cim baculo. Et maledieit philuteus daid
in diis suis. Dixitq ad dauid. ueni ad me et
dabo carnes tuas uolatilib oeli ⁊ hestũs t̾re
Dixit aut̃ dauid ad philuteum. Tu uenus
ad me cintigladio ⁊ hasta. ⁊ clipeo. Eg̃o aũ

Expanded text:
aspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numaspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numquid ego canis sum, quod tu venisti ad me cum baculo? Et maledixit Philisthaeus David in diis suis: Dixitque ad David: Veni ad me, et dabo carnes tuas volatilibus coeli et bestiis terrae. Dixit autem David ad Philisthaeum: Tu venis ad me cum gladi
Abbreviated transcription (Latin):
ausu est maledicete excercitui dei uiuentis.
Et ait dauid. Dominus qui eripuit me de
mami le ouis ⁊ de mamiut si ip̃e me liberabit
de manu philistei huius. Dixit aut̾ saul ad
dauid. uade ⁊ dm̃s decum sit. Et induit saul
uestimentis suis ⁊ inposuic galeam eream
suꝑ capud eius ⁊ uestiuĩt eimi lorica acaine¬
tus gͦ dauid gladio eius suꝑ uestem suam ce
ꝑit temptare si armatus ponet incedere.
Nlon .ii. ħabebat consuetudinem. uixitq da¬
uid ad saul. Non poisum sic incedere quia nõ
usum habeo. Et̃ deposuit ea. Et tulit bacu¬
lummi sium que semꝑ habebat in manibus.
et elegit sibi . u. limpidissimos lapides detor¬
rente ⁊ misit eos in peram pastoralem quã
habebat secum. ⁊ fundam manu tulit ⁊ pto¬
cessit aduersum phyliteum. Ibat aut̃ philiste¬
us incedens ⁊ appinquaus aduersum damo
et armiger eius ante euui. Cumq nispeyss¬
set eum philisteus ⁊ uidiset dauid despexit
eum. Erat aut̃ adolescens rusfus ⁊ pulcher

Expanded text:
ausus est maledicere exercitum Dei viventis et ait David Dominus qui eruit me de manu leonis et de manu ursi ipse liberabit me de manu Philisthei huius dixit autem Saul ad David vade et Dominus tecum sit et induit Saul David vestimentis suis et inposuit galeam aeream super caput eius et vestivit eum lorica accinctincedere non enim habebat consuetudinem dixitque David ad Saul non possum sic incedere quia nec usum habeo et deposuit ea et tulit baculum suum quem semper habebat in manibus et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente et misit eos in peram pastoralem quam habebat secum et fundam manu tulit et processit adversum Philistheum ibat autem Philistheus incedens et adpropinquans adversum David et armiger eius ante eum cumque inspexisset Philistheus et vidisset David despexit eum erat enim adulescens rufus
Abbreviated transcription (Latin):
nem atq ictoriam duplicia el uuiuer
sasunt reddita. ita ego in liuguam mãm
ut audacter loquar feci eum habore
que amiserat. Igitur ⁊ nos ⁊ unum qu¬
eniq lectoreni solita prefacione commo¬
neo inprincipiis lurorum eadem sempet
Aduectens rogo ubicunq semꝑ precedẽ¬
des uirgulas uiderit i sciatis ea que sub¬
iesta sunt i heb raieis nol innmbus non
haberi. Porro ubi stelle prefluserit: ex
hebteo in nostro sermone addita sunt. Les
non ⁊ ina que haberi uidebantur igreco
tita corrupta erant ut seusum legenti¬
bus tollerent orantibus uobis magno la¬
bore correxi. magis utite quid exodio
ex aliquorum negocio
Incipit liber

Expanded text:
ne atque victoria dupliciter universa ne atque victoria dupliciter universa ei sunt reddita: ita ego in lingua nostra  audacter loquor feci eum habere quae amiserat. Igitur et vos, et unumquemque lectorem solita Praefatione commoneo, et in principiis librorum eadem semper annectens, rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas ÷ videritis, sciatis ea quae subjecta sunt in Hebraeis voluminibus non haberi. Porro ubi stellae imago fulserit + ex Hebraeo in nostro sermone addita. Nec non et illa quae habere videbamur, et ita corrupta erant, ut sensum legentibus tollerent, orantibus vobis, magno labore correxi; magis utile quid ex otio ex aliorum negotio. INCIPIT LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
diceꝰ. dimi modo michi meisq ꝑmittãt
pauperes habote cedulas ⁊ non tam pul¬
mros codices quain emeadatos. Utraq autẽ
ta eit. Eligat iniusquisq quod uult ot
studiosum le magis quam maliuolum.
ꝑrobet
i ant fiscellam ⁊ iuncto texerem.
uit palmarum folia complicarem
ut insudore uultus mei comederem
reprehenderet. Nunc autem quia iuxta
sentencim saluatoris uolo operrri cibum
qui nou perit. ⁊ autiquam diuiuorum
uolummum in ansentibus uirgultisq
purgare error michi geninus uingitur
corrector incior uni falsarius nocor ⁊ erro¬
res non auferre set serere. Tanta est onim
netustatis consuetudo ut eciam confeisa.
plurisq uicia placeant dum magis pulch¬
roshabere uolunt codices quani emenda¬
lathis sportellis q numus calis monachoꝵ
spiritualia. hec et mansura dona suscipi¬
te ac beatum iobqui ad huc apud latinos
iadebat iust ercore ⁊ uerimibus squateb¬
at errornu uitegrnm in macul atuinq
gaudete. Quo modo enim post probacio¬

Expanded text:
dices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editita est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probetSi aut fiscellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divinorum Voluminum viam, sentibus virgultisque purgare, mihi genuinus infigitur: corrector vitiorum falsarius vocor, et errores non auferre, sed serere. Tanta est enim vetustatis consuetudo, ut etiam confessa plerisque vitia placeant, dum magis pulchros habere malunt codices, quam emendalathis, sportellisque, munusculo monachorum, spiritualia haec et mansura dona suscipite: ac beatum Job qui adhuc apud Latinos jacebat in stercore, et vermibus scatebat errorum, integrum, immaculatumque gaudete. Quomodo enim probatio
Abbreviated transcription (Latin):
lutis quod meretria magis quam simplex
lector intelligunt. a supradicto ante uersu
usq ad finer libri paruum doma quod re¬
manet prosa oracione centexitur. Quod
si cui uidecur inoredulum inetra .ẜ. esse a¬
pud hebreos.et in morem nr̃i flacti. grac¬
tiq ꝑiudari ⁊ althei. ⁊ satto. uel pialteri¬
un uel lamentaciones ieremie. uel om¬
nia ferme scriptutarum cautica compre¬
hendi legat filonem. ioĩephum. origenẽ
cesariensem eusebium ⁊ eorni testuno¬
nio me uerum dicere comprobabit audi¬
aut quaꝓpter caues mei idicireo iuhoc me
uoluime laborasse non ut autiquam .in¬
terpretacionem reprehendere Set mea que
uulla aut obscuta sunt aut omissa. aut
certe scriptorum uicio deprauata: manifes

Expanded text:
lutis: quod metrici magis, quam simplex lutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
tis tenere inanibui quanto forcilus preise¬
ris. Et tauto cicius elabitur. Memini me
ob intelligentiam huius uolimis li dde¬
um quendam precepdorem qui apud he¬
breos prinius haberi putabatur nonpar¬
uis redemisseniiimuꝰ cuius doctriua in
alicund ꝓfecerim nescio. Hoc uniun scio
non potuiũe me interpretari nisi duod an¬
te iutellexeram. A principio ita uolunniius
uiq ad uerba iob apud hebreos prosa oraci¬
o est. Porto auerbis iob iniquibus ait. pe¬
reat dĩes inquanatus sum ⁊ nox intiua
dictum est conceptus est homo usq ad eũ
locumi ybi aute fiuem uoliunimꝰ scriptũ
est. Idorco ipse uie reprehendo ⁊ ago peniten¬
ciau nit̾auilla ⁊ ciuere. ⁊ exauietri uerlus
sunt. Dactilo spondeo currentes ⁊ ꝓpter liu¬
gue ydioma crebro recipientes. ⁊ alios pe¬
des. non earuuidem sillabarim si eoriundẽ
temporum. Interdum quoq rithinus ip̃e
dulciꝰ ⁊ tumudlus fertur miniero lege so¬

Expanded text:
tis tenere manibus, quanto fortius pressetis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quibus ait, Pereat dies, in qua natus sum, et nox, in qua dictum est, conceptus est homo, usque ad eum locum, ubi ante finem voluminis scriptum est: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri so
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ geuus t̾rauslacionis expreuerint ⁊ om¬
uia ueterũ initrumenti uolumina orige¬
nes oberitũ aitericisq distinx erit quos
nel additos uel theodocione sumptos traus¬
lacioni antiquie nuseruit probans de fu¬
isse quod additum eit. Uũcant igitur ob¬
trectatoreꝰ mei recipere in toto quod in
partibus susceperunt aut iuterpretatio¬
uem meam cum astericis suis radere.
Neq enim fieri potest ut quos plura in¬
ter misise ptospexerunit non eostem eciã
inquibusdam erasse t̾ateantur precipure
in iob. cui si ea que sub aitericis addita sũ
deci tatus ⁊ lasceratus codroĩusq liber fe¬
ditatem sui publice legentibus prebeat.
Dec autem translatio nullum deueterib
sequitur interprecẽtacione. set̃ ex ipso he¬
braico a rabicoq sermone ⁊ niterdum sy¬
ro nunc uerba nuuc seusum mic sił
utrumq resonabit. Obliquus eniui a
pud hebreos totus liber fertur ⁊ libricus
nos. dumq aliud loquitur aliud agitur.
ut łi uelis auguillam uel murenulam stric¬

Expanded text:
ranslationis expresserint, et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit: quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: praecipue in Job, cui si ea quae sub asteriscis addita sunt decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: νος, dumque aliud loquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam stric
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ⁊ hebreum seruonem ex parte didi¬
timus. ⁊ mlatino poue abipsis cunabilic
uiter gramaticos ⁊ rectores.⁊ philosophor.
decriti sumuis. Quod si apud grecos post̾
cion iudaizantes heretici suit recepti qui
multa muteria saluatoris subdola intes¬
preracione celarunt. ⁊ tamen niexaplois
habentur apud ecclesias ut explanantiux
ad ecclesiastias iuris quanto magis ego
xp̃iãnus de parentibus. xp̃ianĩ natus et
uexillum crucis in mea froute portanꝯ
cuius iludium fuit omissa repetere deprã¬
nada corpigere ⁊ saciamenta ecclesie puto
⁊ fideli aperire seruione uel afaitidiosiq
uel amalignis lectoribus non debeo repto¬
hari. Dabeant qui uolunt ueteres libros

Expanded text:
dicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, posttio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen in Ἑξαπλοῖς, habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros,
Abbreviated transcription (Latin):
diuine litos aduersariorum
respondere maledictiy qui iiter¬
minatur. quasi non et apud grecos aqui¬
la sunachus ⁊ thoodicionõ uel uerbiu uł
ex uerbo. uel sensum. ex sensu uel ex utro

Expanded text:
divinae libros, adversariorum respondere maledictis, qui interm criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utro
Abbreviated transcription (Latin):
norante mastaiit boues ⁊ pingnia queque
arietesq populi pluruuos ⁊ uocauit omnes
filios regis abyathar quoq sacerdotem. et
ioab pͥncipem malicie. Salomonem autem
mi rex in te oculi respiciunt tocius ist ł ut
iudices eis qui sedere debeat nisolio tuo. dñe
mi roꝵ post te. Eritq am dorunerit dñs¬
neus ree cum patrib suis erimus ego ⁊ filius
ieus salonion peccatores ad huc ula loquẽ¬
set eum prouus intetram. dixit nathan. dñe
mi rex tu dixuti adonias regnet post me. ⁊
ip̃e sedeat suꝑ throuimi meum quia de scendit
hodie ⁊ iuuolauit boues ⁊ piugnia ⁊ arie
tes plurinios ⁊ nocauit uuiuersos filios
regos ⁊ pͥncipes excercitus abyathar quoq

Expanded text:
boves et pinguia quaeque et arietes plurimos et vocavit omnes filios regis Abiathar quoque sacerdotem et Ioab principem militiae Salomonem autem mi rex in te oculi respiciunt totius Israhel ut indices eis qui sedere debeat in solio tuo domine mi rex post te eritqmeus rex cum patribus suis, erimus ego et filius meus Salomon peccatores. Adhuc illa loquenset eum pronus in terram, dixit Nathan: Domine mi rex, tu dixisti: Adonias regnet post me, et ipse sedeat super thronum meum? Quia descendit hodie, et immolavit boves, et pinguia, et arietes oves plurimos, et vocavit universos filios regis,
Abbreviated transcription (Latin):
nt inde letautes. ⁊ iusouuit tiuitas. Hec est
nox qiuam audistis. O ⁊ salomon sedet su ꝑ
solium tegni. ⁊ in gresst serui regis benedixe¬
runt domino nr̃o tegi dauid dicentes Ani¬
plificet deus nomen salomionis suꝑ nomen
tuum ⁊ magnificet thronun eius super
thronum tiumm. ⁊ adorauit rex daind inlec
dũs dens ubł qui dedit hodie sedendem iuso
lio meo uidentib oculis meis. territi sunt
gͦ ⁊ surrexeriuit omnes qui inuitati fuer¬
ant ab adoma. ⁊ iuit uiiusquisq inuiam su¬
am. Adomas aut̾ timens salomonem surrex¬
nu altaris. ⁊ nunctanerunt salonioni dicen¬
des. ecce a domas timens regem salomoneni
tenet cornu altaris dicens. Iuret mchi rex
salomon hodie quod noninterficiet seruũ
suum gladio. uixitq salomon. Si fuerit
uir bonus. non cadet uiusquidem capillui
⁊ eduxit euui ab altari ⁊ ingressus adora¬
uit regem salomonem. Uix¬
Nixitq ei salomon.

Expanded text:
uit civitas haec est vox quam audistis sed et Salomon sedit super solio regni et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum et magnificet thronum eius super thronum tuum et adoravit rex in lecus Israel, qui dedit hodie sedentem super solium, videntibus oculis meis. Territi sunt ergo, et surrexerunt omnes qui invitati fuerant ab Adonia, et ivit unusquisque in viam suam. Adonias autem timens Salomonem, surrexnu altaris. Et nuntiaverunt Salomoni, dicentes: Ecce Aornu altaris dicens. Juret mihi hodie Rex Salomon: quod non interficiat servum suum gladio. Dixitque Salomon. Si fuerit vir bonus: non cadet nec unus quidem capillus et eduxit eum ab altari. Et ingressus adoravit Regem Salomonem. Dixitque ei Salo
Abbreviated transcription (Latin):
nie. in regionib achaie. Quate: eria ñ dili¬
go uos. Deus scit. Quod ant̾ facio ⁊ faciã
ut amputẽ occasionẽ eoꝵ qui uolunt occasi¬
onem. ut inquo gsiantur tales inuenitu¬
tur sicut ⁊ nos. Iam eius modi psendo apłist̾
oparii subdoli tͣnfictantes se in apłos up̃i.
Et nõ mitum Ip̃e enĩ sathanas tͣ usfigntat
se mangelun lucis. Nõ eit gͦ magnum simi¬
istri enis tͣiusigurentut uelut uuistei
iustidie. Quoꝵ finis erit scdin oꝑa ip̃oꝵ i
tetum dico ne quins me putet iipientẽ.
alioqͥn uelut insipientem acupitene ut
⁊ ego iuodicum quid głier. Quod loquor
in hac substantia głie. Qm̃ uiulti głi au¬
tur sco̾m catuem ⁊ ego głiabor. ¶ sbeuter¬

Expanded text:
n me in regionibus Achaiae quare quia non diligo vos Deus scit quod autem facio et faciam ut amputem occasionem eorum qui volunt occasionem ut in quo gloriantur inveniantur sicut et nos nam eiusmodi pseudoapostoli operarii subdoli transfigurantes se in apostolos Christi et non mirum ipse enim Satanas transfimagnum, si ministri ejus transfigurentur velut ministri justitiae, quorum finis erit secundum opera ipsorum. Iterum dico ne quis me putet insipientem esse: alioquin velut insipientem accipite me, ut et ego modicum quid glorier, quod loquor, in hac substantia gloriae. Quoniam multi gloriantur s
Abbreviated transcription (Latin):
couuertit insangunem flumina eorum ⁊
ymbres eorum ne biberent. Misit meos
cynomi aui ⁊ comedit eos tauani disperdi¬
dit eos Et dedit erugini fructus eoꝵ ⁊ libo¬
tes eosur̃ locuste Et occidit iugrandine
uineas ⁊ mnores corum in pruiuaE⁊ tradi¬
dit graudiui inmienta eorium ⁊ possessionẽ
eorum igni. Misit meos iram indignacions
sue. indignacionas ⁊ iram ⁊ tribulacionẽ
in unssiones. per augelos malos̃. ¶sam foct

Expanded text:
Convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum, ne biberent. Misit in eos coenomyiam et comedit eos, ranam et disperdidit eos. Et dedit aerugini fructus eorum, et labores eorum locustae. Et cecidit in grandine vineas eorum, et moros eorum in pruina. Et tradidit grandini jumenta eorum, et possessionem eorum igni. Misit in eos iram indignationis suae; indignationem, et iram, et tribulationem, immissiones per angelos malos
Abbreviated transcription (Latin):
est miseri cors ⁊ ꝓpicuis fiet peccatis corum
⁊ uon disperdet eoꝰ Et habundanit ut auer¬
teret iram suam. ⁊ ndn accendit oumem
iram suam. Et recordatus est quia caro
sunt spiritus uadens ⁊ non rediens ¶las¬
cienꝰ exacerbauerinnt enm indesentꝰ mir
concitanerunt eum in inaquoso. Et conuer¬
si sunt ⁊ temptauerunt deum ⁊ sanctum
isrł ex acer bauerunt ¶ on sunt recordati
manus eorum eius die ciua redemit cos de

Expanded text:
s fiet peccatis eorum et non perdet eos et abundabit ut avertat iram suam et non accendet omnem iram suam et recordatus est quia caro sunt spiritus vadens et non rediens quotiens exacerbaverunt eum in deserto in ira concitaverunt eum in inaquoso et conversi sunt et temptaverunt Deum et Sanctum Israhel exacerbaverunt non sunt recordati m
Abbreviated transcription (Latin):
Et pp̾arauit deus uermen mascensu di¬
lucali inerastinũ ⁊ ꝑcussit edetam ⁊ ex a¬
ruit . Et cumortus fuiss sol. p̾cepit dñs
nento calido ⁊ urenti ⁊ ꝑcussit sol super
capud ione ⁊ estuabat. Et peciit anime
sue ut moretet᷑ ⁊. dixit. Meliuꝰ est mͥ
mori qͣni uiue. Et dixit dominꝰ adionã
putas ne bene irascaris tu suꝑ ederam.
Et dixit. Bene irascor ego usq ad mortẽ.
Et dixit dominꝰ. Tudoles suꝑ edera inqua
nõ labot asti neq fecisti nt cresceret aue

Expanded text:
t Dominus Deus vermem ascensu diluculi in crastinum: et percussit hederam: et exaruit. Et cum ortus fuisset Sol: precepit Dominus vento calido et urenti: et percussit Sol super caput Jone: et estuabat. Et petivit anime sue ut moreretur: et dixit. Melius est mihi mori: quam vivere. Et dixit Dominus ad Jonam. Putasne bene irasceris tu super hederam? Et dixit. Bene irascor ego usque ad mortem. Et dixit ei Dominus. Tu doles super hederam in qua non laborasti: neque fecisti ut
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me tͣnsierunt ⁊ ego dixii. aAbiectus
sum acompectu ocrloꝵ tuoꝵ u̾iuptamẽ
rursus iudebo templum scm̃ triũ. Circũ¬
dedetunt me aque ust ad auiniam me¬
am abynsus uallanit me. pelagus oꝑuit
capd̾ incum ad excrema monciil descendi
terre uectes cõclnserunt me met̾num.
Et sub leuabis decorrupciꝯne untam meã¬

Expanded text:
dixi abiectus sum a conspectu oculorum tuorum: verumtamen rursus videbo templum sanctum tuum. Circumdederunt me aque usque ad animam, abyssus ballabit me, pelagus cooperuit caput meum: ad extrema montium descendi, terre vectes concluserunt me in eternum. Et sublevabis de corruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
tanains ⁊ dormiebat sopore gͣui. Et accenit
ad eum gub̾uator ⁊ dixit ei. Quid tii sopore
deprimeris. Surigge inoca deum tuũ si for¬
te reagitet deus de uobis. ⁊ nõ ꝑeauius.
Et dixit uir ad collegam suũ. uenite⁊ unt̃¬
taius sortem ⁊ scianiꝰ qͣre hoc malum sit
nobis. Et miserunt sortes. Et cicidit sors
suꝑ ionam. Et dax̾unt ad eum. Indica nobii
auꝰ causa malum ntud nobis sit. Quod est¬
opus tuũ que terra tua. uel quo populo es
tu Et dixitad eoꝵ hebrrus egosum ⁊ do¬
minũ deum celi ego timeo qui fecit mare
⁊ aridam ⁊ituuu̾nt uiti timore magno.
⁊ dix̃ unt ad eum. Quid hoc fecuti. Cog¬
noueruut .n iuri qd̾ a facie dñi fug̾et
quia indicau̾at eis ionas. Et dix̾unt. Qͥd

Expanded text:
ormiebat sopore gravi et accessit ad eum gubernator et dixit ei quid tu sopore deprimeris surge invoca Deum tuum si forte recogitet Deus de nobis et non pereamus et dixit vir ad collegam suum venite et mittamus sortes et sciamus quare hoc malum sit nobis et miserunt sortes et cecidit sors super Ionam et dixerunt ad eum indica nobis cuius causa malum opus tuum: que terra tua: quis vel ex quo populo es tu? Et dixit ad eos. Hebreus ego sum: et Dominum Deum celi ego timeo: qui fecit mare et aridam. Et timuerunt viri timore magno: et dixerunt ad eum. Quid hoc fecisti? Cognoverunt ergo viri quod a facie Domini fugerat: quia indicaverat eis. Et dixerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusticia. Melior est fructus meusꝰ auro et
lapide precioso ⁊ geniiina mea argeuto e¬
lecto. In uiis iusticie ambulo in medio semi¬
tarum. iudicii ut ditem diligentes me dili¬
⁊ thesauros eorum repleam. Domiuus pos¬
sedit me inĩricio uiarum suarum ante¬
quam quicquam facerot aprincipio abeter¬
terra fieret. Non dum erant abyssi ⁊ ego
iam conce ꝑta eram. Neddum fontes ad¬

Expanded text:
ructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me iniquam quicquam faceret a principio. Ab aeterterra fieret. Necdum erant abyssi et ego iam concepta eram, necdum fontes
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Circulus aurens inuaribus suis.
Mulier pulcra ⁊ fatua. desideruun usto¬
rum. Ounie bonum est prestolacio imꝑioꝵ
furor. Alu diuidunt ꝓpria ⁊ dicores fuint
alii rapuuit nou sua ⁊ sempor megesta te
sunt. anima que benedicit iꝑugnabititr.
⁊ aui m̃ebriat ipse quoq inebriabitur. Qͣ
abscondit frumienta in tempore maledicet᷑
in populis. Benedistio iutem super. capud¬

Expanded text:
bitur. Circulus aureus in naribus suis: bitur. Circulus aureus in naribus suis: mulier pulchra et fatua. Desiderium justorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. Alii dividunt palii rapiunt non sua, et semper in egestate sunt. Anima, quae benedicit, impinguabitur: et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in populo: benedictio autem super
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo. sunulator ore decipit amicum su¬
iiii. Iinbi autem liberabiuntur scid̃cia.
Inboniõ iustorum exal tabitur cduitꝗs et im
petdicid impiorum erit landacio. Beuedicti¬
oue multorum exaltabitur ciuitas ⁊ ote ini¬
piorum subuertetur. Qui dẽcipit auncum
suum indigeus est corde.uir autem prudeus
tadebit. Qui ambulat fraudulenter reue¬
lat archana. Qui autem fidelis est celat᷑ bõm¬
missumi. ubi uouest gudernator populus
corruit. Salus autenitibi multa cousilia af¬
fligetur malo qui fidem facit pro extraneo.
Qui audem cauet la queos securus erit sstu¬
bebunt diuicias. Benefacit anime sue uir
misericorꝰ. d̾ui autem crudelis est ꝓpinquos
abicit. Impuisꝰ facit opus instabile. seniin¬
anti autem uistictam. merdes fidelis. Clemi¬
encia p̾parabit uitam ⁊ sectacio malorũ
mordemi. Abhominabile domino cor pra
uum ⁊ uoliuitas euis mn hũs qui simplicit᷑
anibulant. Ianus ininanu non erit inno¬
ceuꝰ malus: senion autemi iustorum salua¬

Expanded text:
suum: justi autem liberabuntur scientia. In bonis justorum exultabit civitas: 171 et in perditione impiorum erit laudatio. Benedictione justorum exaltabitur civitas: et ore impiorum subvertetur. Qui decipit amicum suum, sitiens corde est: vir autem prudens tacebit. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana: qui autem fidelis est animi, celat commissum. Ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. Mubebunt divitias. Benefacit animae suae vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit opus instabile: seminanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abominabile Domino pravum cor: et voluntas ejus in iis, qui simpliciter ambulant. Manus in manu non erit innocens malus. semen autem justorum salva
Abbreviated transcription (Latin):
odit domiluis ⁊ septiuum det estatut ami¬
na eius oculos sublunes . linguam uienda¬
cem. manus effiuidens sauguiuem ii nori¬
um. cor machinam cogitacioues pessiuias
pedes ueloces ad currendum in malum ꝓrofe¬
reutem mendacia. testem fallacem ⁊ eiun
qui seiuiuat uitet fratres discordias. Qon
ittas legem mati iy tue. Liga eam corde
tuo iugiter. ⁊ circuinda gutturi tuo. Cũ
re cum eis quia mandatum lucerna est
gna extranee. Non concupiscat pulcritu¬
dinem euuis cortuum ne capiaris nritios
illius. precuim enim scortimux est nimis
pauis. Mulier autem uiri preciosam
enta illius non ardeant aut ambulare
super pruiuas ⁊ nou comburentut plante
eius sic qui ingreditur ad mulierem pro¬
xiini sui non erit miuidus cum tetigerrt
eam. Non grandis est culpa cum quiꝰ fu¬
ratus fuerit furatur euim ut esurien¬
tem inipleat anuiam. ueprehensus
quoq reddet septuplum ⁊ omineni subst¬
Qui auteni ad interest ꝓpter cordis mo
piani perdet animam suam ⁊ turpitud in¬

Expanded text:
odit dominus, et septimum detestatur anima eius: oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum <In> malum, proferentem mendacia testem falsum, et eum, qui seminat inter fratres discordias. Hinittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum re cum eis. Quia mandatum lucerna est,ersus: Non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum, ne capiaris nutibus illius: pretium enim scorti uix unius est panis: mulier autem uiri pretiosam nta illius non ardeant? aut ambulare super prunas, et non conburentur plantae eius? sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus, cum tetigerit eam. non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem inpleat animam: deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substqui autem adulter espiam perdet animam suam: Turpitudin
Abbreviated transcription (Latin):
qui antem inꝯ deratire libia sua prudentis¬
simus est. Argentum electum iuigna iinti
cor impiorumpro uithilo. libia iustieru¬
diunt plurunos. qui autem nadocti suut
incordiĩ egestace morientur. benedi ctie
domini diuites facit uec satiirabitur eis at¬
flictio quasi ꝑ risiii stultus operatur seełi
ꝯapiencia audem est uiro prudencia. Naiod
tunet inpuis ueuiet super eum. desiderium
snum uulus dapitur. Quasi tempestas drarisi¬
eus uon erit impius. Iuitus autem quasi fu¬
damentum sempiternum. Sidut acetum
darabus ⁊ fumus ocubis sicut piger hñs qui
miserut ermi in uia. Tunor domini ap
pinit dies ⁊ anui impiorimi bremabimt
Expectadio uustorluleticia spe antemini¬
ꝑiorum peribit. fortitudo ĩmplidis in am
domini ⁊ pauor hũs qui operantirr ma¬
lum. Iuilus meternu non cominouebit᷑

Expanded text:
qui autem moderatur labia sua prudentissimus est argentum electum lingua iusti cor impiorum pro nihilo labia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum tiponet dies: et anni impiorum breviabuntur. Exspectatio justorum laetitia: spes autem impiorum peribit, Fortitudo simplicis via Domini: et pavor his, qui operantur malum. Justus in aeternum non commovebit
Abbreviated transcription (Latin):
tin indeant recta ⁊ patpebre tue ꝓcedant
grecsus tuos. dirige semitas pedibus tius.
⁊ omnos nietue stabilientur. Ne declines
ad dexteram neq adsiuistram auerte pe¬
dem tuum amalo. uias enim que adextris
suit. Ilouit dominiũ peruerse uero sunt
que a simstris sunt. Ipse autem rectos fa
producentur.

Expanded text:
eant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus tuis. et omnes viae tuae stabilientur. Ne declines ad dexteram, et ad sinistram: averte pedem tuum a malo. Vias enim, quae a dextris sunt, novit Dominus: perversae vero sunt quae a sinistris sunt. Ipse autem rectos facproducet.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo ex ote suo ⁊ nou est stimulatus
intristicia delicti. felix qui non habuit ani¬
ini sui tristiciam. ⁊: non excidit aspe sua .ui¬
ro cupido ⁊ teuaci. siue racione est substan¬
cia ⁊ homini lundo. ad quad aurum. Qui
aceruat ex animo suo miuste. Aliis congre¬
gat ⁊ iuboius illuis alius luxuriabitur.
Qui sibi nequam est. ci alins bonus est.
Et non iocidabitur ibonis suis. Qui sibni
inuidet nichil est illo uequius. ⁊ hec est red

Expanded text:
verbo ex ore suo et non est stimulatus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil e