comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari uelle: p̾sens ẽ dñs om̃iũ ur̃m. qͥ bapirat ad uitam. Illura sequimi¬
ni illi credite: ab illo lauacrũ salutis tota m̃te inplices postulate⁊ a quo ⁊
ego ipse baptista uester cupio baptizari. Lectio Septima
minꝰ baptizari se erpetit ab ioh̾e. Tunc baptista deuotus. baptizandi sui po¬
tentia tremefactus anc. Egr a te debeo baptizari: ⁊ tu uenis ad me: Id est qm̃
ego creatura sum. tu creator et ego serms tu dñs: ego figura tuueritas. At iħc
ait. Sine modo: sic enĩ decet nos implere oem̃ iusticiã. Ĩdẽ. Quid nunc ista cõ¬
memoras: ꝓpositum suscepte humilitatis implendum ẽ. Tuncille qui p̾sum̾e
formidabat uelociter paruit precipientis imꝑio. Lectio octaua¬
scificet. Baptirat᷑ nouus homo: ut noui baptismatis ꝯstituar sacramẽtũ.
Aꝑti sunt inquit ei celi. Estimo ut ĩ celestib eẽt miracłm. deħis que gerebant᷑ ĩ t̾ris.
sicut ait scͥptura. in quẽ ꝯcupiscunt angłi ꝓspicere. Quomͦ enĩ pot̾ant ñ mira¬

Expanded text:
baptizari velle. Praesens est Dominus omnium nostrum, qui baptizat ad vitam; illum sequimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota mente supplices postulate, a quo et ego ipse baptista vester cupio baptizari. Non renuit quidlominus baptizari se expetit a Joanne. Et Baptista devotus baptizandi sui potentia tremefactus ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? id est, quoniam ego creatura sum, tu Creator; ego servus, tu Dominus; ego figura, tu Veritas. At Jesus ait, Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam: id est, Quid nunc ista commemoras? Propositum susceptae humilitatis implendum est. Tunc ille qui praesumere formidabat, velociter paruit praecipientis imperio. 4. Trinitasanctificet: baptizatur novus homo, ut novi Baptismatis constituat sacramentum. Aperti sunt, inquit, ei coeli: aestimo ut in coelestibus esset miraculum de his quae gerebantur in terris, sicut ait Scriptura, In quem concupiscunt Angeli prospicere . Quomodo enim poterant non mira
Abbreviated transcription (Latin):
duce uenientib ab oriente magis estiment adoratũ: alii asserant eum aquas ĩ
uina mutasse: quidam uͦ baptiratum illũ a ioh̾e confirment: in om̃ib dei
filius creditur: in om̃ib ẽ nr̃a festiuitas. Nam quod magis unq gentilibus
et adorare dm̃. ⁊ munera offerre concedit᷑. gentiũ ẽ prefigurata uocatio.
uod aque tͣnsformant᷑ in uiũ: religionis nr̃e Lc .ii. ¶ Hodie iniordane. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
duce venientibus ab Oriente Magis aestiment adoratum; alii autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
que satro grauidanda fetu diuinam bumauã ꝙ ꝓlem. pͥus conciꝑet men¬
te qͣm corꝑe. Et ne suꝑni ignara consilii. ad inusitatos paueret affatꝰ. qd ĩ
ea oꝑandũ erat a spu gt̃o⁊ collo quio discit angłico. Nec dampuũ credit pu¬
doris: dei genitͥx mox futura. Cur enĩ de conceptionis nouitate desperet: cui
efficientia de altissimi uͥtuite ꝓmittit᷑: Confirmat᷑ credentis fioes. etiam pre¬
euutis attestatione miracłi: donat᷑q elisabech inopinata fetuuditas ⁊ ut qui
conceptũ dederat sterili. daturꝰ non dubitaret᷑ ⁊ uirgini. R Sc̃a ⁊ ĩmacłata uir

Expanded text:
quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini. CAP. II. Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ conderet hoĩem. nͨ semen pr̃is. nͨ iscera mat̾na quesiuit: Dic itaq qui¬
tumq es suꝑne dispensatõnis arbit̾ ⁊ discussor: que tͥ uidet᷑ urt̾ eminentior
partum dedisse uirgini. aut ꝑfcm̃ hoĩem creasse de terra :. QO regẽcdi. Lẽ uͣ¬
Rimꝰ bomo ut ait apłs de terra t̾renꝰ. scd̾s homo decelo celestis. Si cont᷑ na¬
turam ẽẽ contendis. quod in mistio redemptionis nr̃e sine uiro puella as¬
serit̃ concepisse. cuiꝰ queso nature ẽ quod in parente gñis nr̃i caro sine cartie
ut ñ credatur deus facere hominẽ posse de femina. quem creditur fecisse de
puluere: Si om̃ipotentis ohomo tali in negotio eẽ ꝑspicis uolutcatẽ. de oꝑe
cur retractas: Omia enim sicut legit᷑ dñs que uoluit fecit in celo ⁊ in terra. SBe
humane conceptionis usum. tres ualde mirabiles nascendi speties oꝑatam reꝑ¬
ies trinitatẽ. Et pͥma ẽ quid̾. qd̾ adam figuratꝰ est exlimo: scd̾a quod mulier forma¬

Expanded text:
primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera materna quaesivit? Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbipartum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse: cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur fecisse de pulvere? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse percipis voluntatem: de opere ejus cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quaecunque voluit fecit in coelo ehumanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trinitatem. Et prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est: secunda, quod mulier forma
Abbreviated transcription (Latin):
rub comburi uidebat᷑. ⁊ ignis eum ñ tangebat: ⁊ sicut tres pueri in
camino inclusi habebant᷑. ⁊ tñ cos nõ ledebat incendiũ. nͨ odor fumi erat ĩ eiꝰ:
dium ab abacuc: ita ⁊ hec sc̃a uirgo genuit dñm ⁊ s intacta ꝑmansit. Ma¬
ter effecta ẽ: s uirginitatẽ ñ amisit. Genuit infantẽ: ⁊ ut dcm ẽ. uirgo ꝑ¬
Inuenta ẽ in utero hñs. Cui inuenta: aut a quo inuenta ẽ: Primo aban¬
głis custodientib eam⁊ ꝓtegentib eam ⁊ conseruantib eam: uel eꝰ beatisumã
animam ad honorem illiꝰ qui ab ip̃a generandus erat.R̵. Santificamiui filn isrł dicit¬

Expanded text:
batur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: dium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo pInventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non i
Abbreviated transcription (Latin):
dominice pace regnauit: ut tam forinsetis qͣm cuuilib bellis toto oibe sopitis. spi¬
ritalȩ ꝓpħe presagium. ⁊̃ ad luteram uideat᷑ implesse. U̾. Confirmat ⁊ eor uͥgim¬
ꝓfiteretur uniu̾sus orbis: qr imminebat edictum regis xp̃i. qͦ salutẽ con¬
sequeret᷑ uniu̾sus orbis: qui uocabulum augusti ꝑfectissime complens utpote
suos ⁊ auges cere desidans. ⁊ ip̃e augere sufficiens: censonb sue ꝓfessionis ñ ob¬
latione petume subiectos. s fidei oblatione signare precepit: euntes inquie̾s
ĩ mundum uniu̾sum: p̃dicate euͣngłm om̃i creat᷑ae. Qui credid̾it ⁊ baptizatus
fuerit: saluus erit. & Opter nimiam eantatẽ suam. Secundum lucam

Expanded text:
dominicae pace regnavit, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis, spiritale prophetae praesagium etiam ad litteram videatur implesse. Qui videlicet profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis, qui vocabulum Augusti perfectissime complens, ut pote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae professionis non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecepit: Euntes, inquiens, in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae: qui crediderit et baptizatus fuerit s
Abbreviated transcription (Latin):
pariuuis de ĩmenso ⁊ temꝑał de et̾no: humil de altissimo⁊ plasmatꝰ elimo. de illo
qui omĩa creauit ex nichilo: Cuiꝰ ẽ inenarrabił om̃ipotentia. qua nos gratuita
bonitate fecit ⁊ nͨ nuiꝰtñ in euarnabilis gr̃a. qua nos om̃ipotentissima misatione sal¬
uauit.⁊ qui ⁊ opus creatͥcis om̃ s centie gratis fecit: ⁊ opus gr̃e saluatͥtis om̃i poten
t̃ impleuit: illic hñs potestatem condendi ⁊ regendi creaturã suam: hic hñs pote¬

Expanded text:
parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qter implevit. Illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens pote
Abbreviated transcription (Latin):
s absolute pͥncipem ⁊ id ẽ om̃iũ recte credentiũ feminaꝵ uocaret ⁊ intelli¬
geret ẽẽ parentẽ. Unde beatus petruis apłs credentes de gentib feminas. ad hu¬
militatis castitatis et modestie uirtutẽ ꝓuocans: eiꝰd̾ mr̃is nr̃e sare. debita cum
laude meminit. Sicut sara inquit obediebat abrabe. dñm eum uocans: cuiꝰ estiᷤ
filie bñfacientes. ⁊ ñ timentes ullam ꝑturbationẽs ꝓpternimiã. Inuͦ ⁊ IMentas dc¬

Expanded text:
entium feminarum vocaret, et intelligeret esse parentem. Unde beatus apostolus Petrus credentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude meminit. Sicut Sara, inquit, obediebat Abrahae, dominum eum vocans, cujus estis filiae benefacientes, et non timentes ullam perturbationem
Abbreviated transcription (Latin):
odie parturiente maria. natꝰ nob̾ dei filiꝰ. ur g̾mane carnis nr̃e ꝯceptione lẽ.iii¬
ꝓductꝰ. creato a se homini. ⁊ pietatẽ paternam ⁊ frat̾nũ largiret᷑ affc̃m.
Et nutꝰ sane ab intacta ẽ femina: ut dm̃ parit̾ ⁊ hominẽ testaret᷑ partus
am sicut nõ poterat nͥ caro decarne nasci: ita ñ pot̾at d̾i caro de femineo
utero. nͥ sine gn̾ante ꝓdire. Ppt̾ quod ait angłs Beatissime marie. Sp̃c
Sanctus suꝑueniet in te. N uirtꝰ altissimi obumbrabit tͥ. et qd̾ nascet᷑ exte scm¬

Expanded text:
 parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius, ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam, et fraternum largiretur affectum. Et natus sane ab intacta est femina, ut eum pariter et hominem testaretur partus non poterat nisi caro de carne nasci, ita non poterat Dei caro de femineo utero nisi sine generante prodire. Propter quod ait angelus beatissimae Mariae: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: et quod nascet
Abbreviated transcription (Latin):
Nei namq filius scom plenitudinẽ tp̃is qͣm diuim consilii inscrutabłis altttu¬
do disposurt retonciliandam auetori suo naturam generis assũpsit huma¬
tu ꝓ nos inito magno ⁊ mirabili equitatis iure certatum ẽ.: dum omp̃s dũs cã
seuissimo hoste ñ in sua maiestate. s in nr̃a humłitate congredit᷑: obiciens ei ean¬
dem formam. ea udemq naturam: mortalitatis quidem nr̃e participemds pͥ¬
cati toti exꝑtem. Nichil in istam singłarem natiuitatẽ de carnis concupiscẽ¬

Expanded text:
ei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humatu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est, dum omnipotens Deus cum saevissimo hoste non in sua majestate, sed in 399 nostra humilitate congreditur, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Non enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ilata locum tentoru tui: et pelles tabernacłoꝵ tuoꝵ extende. ne parcas. Lon¬
gos fac funculos tuos: ⁊ clauos tuos consolida. Ad dexteram enini ⁊ ad
leuam penetrabis: et semen tuũ geutes hereditabit⁊ et ciuitates descrras in¬
habitabit. Noli timere: qr ñ confund̾is neq crubesces. Non te pudebit. qr con¬
fusionis adolescentie tuc oblimsceris ⁊ et obꝓbrii induidtatis tue ñ recordab̾

Expanded text:
ende, ne parcas: Longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. Ad dexteram enim et ad laevam penetrabis: et semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. Noli timere, quia non confunderis, neque erubesces: non enim te pudebit, quia confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordab
Abbreviated transcription (Latin):
tes mare: repleuerunt de ĩ aquis multis. Semen nili. messis eiꝰ fluminis frugeᷤᷤ
eiꝰ: ⁊ fc̾a ẽ negotiatio gentium. Erubesce sẏdon ait mare: fortitudo maris dict̃s.
HNon parturiui. ⁊ nõ peperi ⁊ et nõ enutͥui iuuenes: nͨ ad incrementũ ꝑduxi uir
Ium auditum fuerit in egipto dolebunt: cum lectio sicunda. gines. s. Et e¬
audierint de tyro. Transite maria: ululate qui habitatis initisnla. Nunquid ñ
hec ur̃a ẽ. que głabatur a dieb pͥstims in antiquitate sua. Dudent eam pedes
si longe ad ꝑegͥnandũ. Quis cogitanit ħ suꝑ tyruni quondam coronatam ⁊ cinꝰ
negotiatores principes ⁊ institores eius incliti terre: Lectio trenia Ruͥgo.i¬
ominus extituum cogitauit hoc. ut detraheret suꝑbiam om̃is głe: ⁊
ad ignominã. deduceret imiu̾sos inclitos terre. Transi t̾ram tuam.

Expanded text:
tes mare repleverunt te in aquis multis semen Nili messis fluminis fruges eius et facta est negotiatio gentium erubesce Sidon ait enim mare fortitudo maris dicens non parturivi et non peperi et non enutrivi iuvenes nec ad incrementum perduxi virgines cum auditum fuerit in Aegypto dolebunt cum audierint de Tyro transite maria ululate qui habitatis in inhaec vestra est, quae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua? Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum. Quis cogitavit hoc super Tyrum, quondam coronatam, cujus negotiatores principes institores eius incliti terrae Dominus exercituum cogitavit hoc ut detraheret superbiam omnis gloriae et ad ignominiam deduceret universos inclitos terrae trans
Abbreviated transcription (Latin):
Astrauit dicens. Ecre agnꝰ di : ecce qui tollit pecc̃a mundi. Etce agnus dei: ecce inno¬
cens: ⁊ ab om̃i petc̃o ĩmunis ut pote qui os quid̃ de ossib adam. carnẽ decarne a¬
dam. s nullam de carne peccatrice traxit maculam culpe. lectio detima.¬
ece agnus dei: ecce qui tollit pecc̃a mundi. Ecce qui iustus int̾ pcc̃ores ⁊ mitis ĩt̾
impios : hoc ẽ quasi agnus int̾lupos apparens: etiam peccõres ⁊ impios iusti

Expanded text:
nstravit, dicens: Ecce agnus Dei! Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce agnus Dei! Ecce innocens et ab omni peccato immunis! utpote qui os quidem de ossis Adam et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce qui iustus inter peccatores, mitis inter impios, id est quasi agnus inter lupos, apparens, etiam peccatores et impios iust
Abbreviated transcription (Latin):
ue fuit necessitas ut desponsata eẽt maria ioseph. nisi ꝓpterea quatinꝰ
hoc sacramentũ diabolo celaret᷑⁊ et ille malignꝰ. fraudis ꝯmenta adue¬
rsus desponsatam nͥginem nulla penitꝰ inuenisset : Uel ideo fuit desponsata
ioseph: ut nato infanti. uel ip̃i marie curam uid̾etur gerere ioseph: siue ĩ egd¬
ptum iens. uel in de denuo ueniens. Ideo desponsata fuit iosepħ: ñõ tñ ĩ con¬
ater inmaculata ⁊ mater in corrupta: m̃r intacta. Mater eiꝰ. Le. ni¬
Cuiꝰ eiꝰ : Mater dei unigeniti. dñi ⁊ regis om̃iũ: plasmatoris ⁊ creato¬
ris cunctoꝵ. Illius qui in excelsis sine matre. ⁊ in terris ẽ sine patre: ip̃iꝰ qui
in celis scd̃m deitatem. in sinu ẽ pr̃is : et in terris scd̃m susceptionẽ corꝑis. ĩ¬
fabile magnũq sacramentũ. Ipsa eadem uirgo: ip̃a ⁊ m̃r dñi. Ip̃a genitrix:
ip̃a eiꝰ ancilla. Plasmatio eiꝰ: ip̃a que genuit. Quis unꝗͣ ista audint: Quis ui¬

Expanded text:
uerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in conMater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illin coelis secundum deitatem in sinu est patris, et in terris secundum corporis fabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vi
Abbreviated transcription (Latin):
s sunt si cut angli dei in celis. atq uͥtute mentis eximia. qua ad hanc ꝑting̾e
debeamꝰ indicat. Namq sicut precedente sci euͣngłi lectione cognouimꝰ. pꝰqͣ.
anglica iusione. ⁊ allotutione meruit sublimari⁊ pꝰ qͣm se celesti onustandã
gis uag̾q douis eẽt apta diuinis. in custodiam humilitatis gͥssum men¬
tis fixit: ita enͣngłi⁊ aii sͥ archangło respondẽs. Ecce ancilla dñi: fiat mn
scd̃m uerbum tuum. U E grediet dñs et preliabit᷑ cont᷑ geutes. Et stabunt pedes¬

Expanded text:
ed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam gis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero
Abbreviated transcription (Latin):
cit mͥ hereticꝰ. Ergo siunum sunt: om̃s sun ĩ carnati. Non. Ad solum xp̃m ꝑtinet
caro. Nempe alind ẽ anima: aliud ẽ ratio. & tamen ĩ anima ẽ ratio ⁊ ⁊ una ẽ aĩa:¬
et ͣ animã ꝑtinet uita. er ad rõnẽ ꝑtinec sapientia. Et cum unũ sint aĩa
sola suscipit uitam÷ ratio sola suscipit sapientiã. Et tñ nͨ a rama sine rõne:
nͨ ratio sine anima. Sic et pater et faiꝰ licet unũ sint ⁊ unns d̾s sit: ad xp̃ra tñ
solum ꝑtinet caro. sicut ad solam rõnẽ ꝑtinet sapĩa: licet ñ recedat ab anima
Ecce aliud. In sole calor ⁊ splendor ĩ uno radio sunt: s talor exsicar isplen¬
doi illuminat. Aliud suscipit calor alud splendor: et licet calor ⁊ splendor
ab inuicẽ ñ queant separati⁊ suscipit splendor illiunationẽ ñ feruorẽ:

Expanded text:
cit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est aet ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem;
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. p̾dicans bapt̃m pnĩe ĩ remissionẽ pcc̃oꝵ: qm̃ baptismũ qd peccata solue¬
ret qr darc nõ poterat predicabat: ir ͥ incarnatum u̾bum pr̃is precurrebat
u̾bo predicationis: ita baptismũ pnĩe quo peccata soluunt᷑. precurreret suo
baptismate. quo pec̾ca solui ñ possunt: ut qr eiꝰ sermo precurrebat presẽ¬
tiam redemptoris: ip̃m qͦ eiꝰ baptisma precedendo umbra fieret u̾itaris.¬

Expanded text:
ccata solvebat, quia dare non poterat, praedicabat, ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbr
Abbreviated transcription (Latin):
exultationis uigor ⁊ feruor fidei nõ tepescat. Ad om̃iũ enĩ hominũ spectat salu¬
tem. qd̃ infantia mediatoris d̾i ⁊ hominũ iam uniu̾so declarabat᷑ mundo⁊ cũ
ad huc exiguo detineret᷑ oppidulo. Qͣmuis enim isrłiticam gentẽ. ⁊ ip̃iꝰ gentis u¬
nam famłiam delegisset. de qua naturam uniu̾se humanitatis assum̃et ⁊ uo¬
luit tñ intra mat̾ne ħitationis angustias. ortus sui latere pͥmordia: s mox ab
om̃ib uoluit agnosci. qui dignatus est om̃ib. nasci. E Uenit lumã tnum irłm ⁊ gła

Expanded text:
exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur ma
Abbreviated transcription (Latin):
issus c̾gͦ angłs gabriel a deo. Raro autẽ legimꝰ: qr apparentes hominib anłc.¬
geli. designent᷑ ex nominc. Uerum quotienscũq fir. ideo utiq fit. ut etiõ
nomine ip̃o. quid munstraturiueniant insinuent. Gabriel namq fortitudo d̾i
d̾r. Et̃ nerito tali nomine prefulget: qui nascituro ĩ carne deo testimoniũ ꝑhi¬
bet. De quo ꝓpħa in psalmo. Dñs inquit fortis ⁊ potens: dñs potens ĩ prelio.
Illo nimir̃ prelio: quo potestates aerias debellare. & ab eaꝵ tyrannide mũdũ

Expanded text:
st ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nim
Abbreviated transcription (Latin):
es redemptionis noue: reparationis autique: felicitatis etͥne. Reparatur
enim nob̾ salutis nr̃e aunria reuolitõne sacͣmentũ: ab uttio ꝓmissũ⁊ ĩ fine
redditum: sine fine mansurũ. In quo dignũ ẽ uos sursũ erectis cordib diuinũ
adorare mist̾ium: ut qd̾ magno dei munere agit᷑: magnis eccłie gaudiis cele¬
tificauit inuidie: p̃parata renouandis mortalib pietatis sue remedia. ⁊̃t̾ ip̃a
mundi pͥmordia p̾signauit⁊ deniuitians serpenti futurũ sem̃ młeris. qd̾ no¬

Expanded text:
es redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celertificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod no
Abbreviated transcription (Latin):
onam desertum in stagna aquaꝵ: et t̾ram ĩuiã ĩ riuos aquaꝵ. Dabo ĩ so¬
litudine cedrum: et spinã. ⁊ myrtũ. et lignũ oliue. Ponam ĩ deserto abi¬
etem. ulmũ. ⁊ buxum simuł: ut uideant ⁊ sciant. et recogitent. ⁊ recogi in tel¬
ligͥant parit̾⁊ qr manus dñi feci hoc. et sc̃s isrł creauit illd̾. Prope facite iu¬
ditiũ urm dicit dñs: afferce siquid forte habetis. dicit rexiacob. Accedant:

Expanded text:
onam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in solitudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus Israel creavit illud. Prope facite judicium vestrum, dicit Dominus: Afferte, si quid forte habetis, dixit rex Jacob. Accedant,
Abbreviated transcription (Latin):
t quam decuit frẽs ut de mr̃e sterili nasceretur qui fetunditatẽ łc.Uͦ.¬
uirginis reuelabat. quatinus mirabilem partum. mirabilit̾ natꝰ ostẽ¬
deret. Illud etiam qͣm stupendum qͣmq magnificũ: qd̾ zacharias sacerdos
sum loquendi amistt: donec ꝓmssione completa. natus noui homits
preco. pat̾ne lingue incła relaxaret. Os enim qd̾ angłs clauserat: ꝓmis¬
paruuli cognatoꝵ uitinoꝵq hesitaret arbitriũ: ꝓpͥetatem ueri nõis
pater mutus apuit: ut cuiꝰ natiuitatẽ p̾ceptione celesti tacctꝰ expectabat.
nati uocabulum Ioqueret᷑: et agnosceret anxius senex ꝑ eum se sͥ redoi¬
tum quem de se ñ credid̾at nasciturũ: nͨ dubitaret ultra celttus illũ uł
ꝓmissum fuisse uł uatum᷑ cuiꝰ causa et amisisse ꝓbabat et recepisse ser¬
monem. Quid hac frẽs religione gło̾sius. quid hac insigniꝰ fide. in qua ste¬
usis concipit. uirgo parturit. mutꝰ loquit᷑. et in secreto mai̾noꝵ usicrũ.

Expanded text:
t quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, sum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promisparvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto maternorum viscerum
Abbreviated transcription (Latin):
uod millatenus sine eungłica auctoritate Lcendom pba de s uutrs¬
in consuetudine uenisse credendũ ẽ: s attentiꝰ animo recondendum
q sicut. aato dño pastorib: apparens angłs art. ecce euuangłiro uob
gaudiũ magnũ qd̾ erit om̃i ppło. quia natus uob̾ hodie saluator. qui
ẽ rp̃c dominꝰ: ita etiam angłs nasciturũ ⁊ acharie p̾dicans ioħm. Et e¬
rit inquit gaudiũ tͥ et exultatio. et multi ĩ natiuitate eiꝰ gaudebunt:
erit enim magnus coram domino. NInt̾ natos mulierum ã surrexit maior¬

Expanded text:
uod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure
Abbreviated transcription (Latin):
est iohannes. de quo ꝓph̾auit ysaias dicens. Uox clamantis in deserco.
parate uiam domini⁊ rectas facite semitas d̾i nr̃i. Nox inquit clamã
ntrum dei. pleno letus ore clamabat. Recte uox dr᷑: cuiꝰ intonante pre¬
conio sacram̃tũ redemptionis humane. surda dudũ cepit audire mor¬
t uenerandus baptista patri muto aꝑuit linguam. ⁊ ta aures homi¬
num. salutaris gr̃e innouauit auditu. Clamabat aũt in deserto. ubi¬
ad predicationẽ eiꝰ nec insolens turba ꝑstreꝑet. nec infidelis rideret audi¬
tor: s hi tantum audire possent. qui p̾dicante eo. u̾bum salutis. cura tm̃
diuini cultus expeterent: ut aduerterent eum uera annũtiare de xp̃o:
qui ꝓ assertione usticie ut illiciras herodis nuptias increparet. uͭ regem
timuisset offendere nec squalorẽ carceris declinasset: nec tyranui gla¬

Expanded text:
avit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, claman Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mor venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gla
Abbreviated transcription (Latin):
occasus. et suscepta ab eis ꝓ. xp̃i nomine passio consetrauit. Multimo¬
da namq uet̾m narratione didicimꝰ: ñ nullos irͣm ꝓstratos gladio. igne
alios concrematos: qͣmplures bestiaꝵ dilaceratos dentib unum̾os eniam
uariis dormentoꝵ cruciatib affectos. spreta sui corꝑis iorte. xp̃iane fidei
testimoniũ reddidisse. Beatus uͦ baptista iohannes. cuiꝰ nos festiuitate
letamur. celestia mundo gaudia sterili ab utero hodic natus ĩuexit. S¬

Expanded text:
occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit.
Abbreviated transcription (Latin):
simi uocabitur. Et̃ dabit illi dominꝰ sedem dauid pr̃is eiꝰ. Dictum est
et de iohanne. quia erit magnus: s ille qͦn homo magnus. hic qͣsi deui
magnus. Iule enim magnuis coram domino. Hic aũt erit magnus ĩquit¬
dem filius altissimi uocabitur qui in utero uirginali conceptus. Ic̃. Uni¬
et natus est: idem homo in temꝑe creatus ex matrer qui deus ẽ.Ante tẽ¬
pora natus ex patre. Si aũt idem homo qui cleus ẽ: omittat nestorꝰ dic̾e

Expanded text:
simi vocabitur, et dabit ei Dominus Deus sedem David patris ejus. » Dictum est et de Joanne, quia erit magnus, sed quasi homo magnus: hic, quasi Deus magnus. Ille enim magnus coram Domino, hic autem erit magnus, inquit filius Altissimi qui in utero virginali conceptus et natus est. Idem homo in tempore, creatus ex matre, qui Deus est ante tempora natus ex Patre. Si autem idem homo qui Deus est, omittat Nestorius
Abbreviated transcription (Latin):
rant etiam illud cle pr̃e dc̃m e̾. et amodo cognoscetis eum: et uidistis
eum. Dictum e̾ enim ꝓpter om̃imodã simłitudinẽ. que illicum pr̃e ẽ: ut
id̾o amodo dicerent᷑ nosse prẽm qui nouerant similem film̃. Ergo iam
sciebant filium: et si ñ om̃s. certe quidã eoꝵ. quib dr᷑: et quo uado scctis.
et uiam scitis. Ip̃e ẽ enim uia. S patrem nesciebant: et id̾o audiunt. Si cog¬

Expanded text:
atre jam dictum est: Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Dictum est enim, propter omnimodam similitudinem, quae illi cum Patre est: ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum, quibus dicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cog
Abbreviated transcription (Latin):
sce uirginem morib: disce uirginẽ uerecundia ⁊ disce uirginẽ oraculo
disce misterio. Trepiclare uirginũ e̾. et ad omnes uiri ingressus pauere:
omnes uiri affatus uereri. Discant mulieres ꝓpositũ pudoris imitari. So¬
la in penetralib: quam nemo uiroꝵ uideret: solus angłs reppiret. So
la sine comite: sola sine teste. Et ne quo degeneri deprauaret᷑ affatu.

Expanded text:
sce uirginem moribus, disce uirginem uerecundia, disce uirginem oraculo, disce mysterio. trepidare uirginum est et ad omnes uiri ingressus pauere, omnes uiri adfatus uereri. discant mulieres propositum pudoris imitari. sola in penetralibus, quam nemo uirorula sine comite, sola sine teste; ne quo degeneri depravaretur affatu,
Abbreviated transcription (Latin):
tes constituere: iusticie d̾i ñ sunt subiecti. Ecce cui respondeant gͥ placenteᷤᷤ.
et ad bona oꝑa facienda dm̃ sͥ ñ necessarium putantes. &. Beatus uirqͥ metu¬

Expanded text:
tes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, tes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic re
Abbreviated transcription (Latin):
oł palmites. et agricolam prẽm. NInde iam pͥdem sicut potiumꝰ dispinatũ ẽ
In hac aũt lectione cum adhuc de semetip̃o qui ẽ uitis. et de suis palm¬
tib hoc ẽ discipłis loqueret᷑: manete inquit ĩ me. et ego ĩ uobis. Nõ qͣm
illi in ip̃o: sic ip̃e in illis. Utrumq enim ꝓdest: ñ ip̃i s illis. S In uisione.⁊¬
unde uiuant. Ita uͦ uitis ẽ in palimtib. ut uitale alim̃tũ subministret eis: ñ
sumat ab eis. Phocgͦ et manentẽ in se hr̃e xp̃m. et manere ĩ xp̃o. discipulis ꝓ¬
dest utrumq ñ xp̃o. Nam preciso palmite: potest cle uiua radice alius pul¬
lulare. Qui au̾t precisus ẽ: sine radice ñ potest uiuere. R Quatuor. Ic̃ .iiiͬ.¬
Ticut palies ñ potest ferre fructum a semetip̃o. nͥ manserit ĩ uite: sic nͦ
uos nͥ in me manseritis. Magna gr̃e cõmendatio frẽs mei. Corda instru¬
Iete cui si audeant respondeant: qui ignorantes dei iusticiã et suam uolẽ¬

Expanded text:
os palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicunde vivant: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utrumque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. 2. Deniicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instrue cui, si audent, respondeant, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volen
Abbreviated transcription (Latin):
Uidhoc est miracdi frẽs: que tantoꝵ nouitas gandioꝵ: ut hr̃e łe iiii¬
se iutero hesis abech testaret᷑ infantem. qui nͨ dum semeti p̃m sentiens.
dominicum iam seniret aduentũs Uere hic om̃iũ beatissimus pariuloꝵ.
qui intra uiscera adhuc materna conclusus. adẽt saluatorẽ mundi. quia
nec lum sermone poterat. ꝓpħito gaudio reuelautt. Nullus ignora km̃¬

Expanded text:
oc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignora
Abbreviated transcription (Latin):
nib opinione uiuentib uelam̃ excusationis relinqui qdͥ infamata
tim uiderent᷑ ex adulteno ꝑsecuti: Quemad modũ pot ip̃e dicer si na
uent legri soluere s adimplere: si uidet̃ cepisse alegis i muretum
partus innupte. lege dampnetur: Quin etiam locupletior testis pn¬
clous. maritus adhibetur: qui posset ⁊ dolere in iuriam. et iundicare
obpbrium. si ñ agnosceret sacramentũ. & Gaude maria. Qte i purticone.¬

Expanded text:
opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, qtum viderentur ex adulterio persecuti? Quemadmodum autem ipse diceret: Non veni Legem solvere, sed adimplere ; si videretur coepisse a Legis injuria, cum partus innuptae Lege damnetur ? Quinetiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere injuriam, et vindicare opprobrium, si non agnosceret sacramentum. Quid quod etiam fide
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc illi concessum erat iam decrepito: quasi desid̾anti ⁊ suspirantis ec
dicenti cotdie in or̃onib suis. Quando ueniet: Quando nascet᷑: Quando
uidebo: Putas durabo: Putas hic me inucniet illa natiuitas: Putas isti
oculi indebinie. ꝑ quem cordis oculi reuelabunt᷑: Dicebat ista ĩ or̃onib
suis. et ꝓ desiderio suo accepit responsum. qd̾ ñ gustaret mortẽ nͥ uid̾et¬

Expanded text:
Et hoc illi tantum concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti, et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? Quando nascetur? Putas videbo? Putas durabo? Putas me hic inveniat illa nativitas? Putas isti oculi videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mortem ni
Abbreviated transcription (Latin):
habundantia. in extenso prius lacu colligit᷑: ac postremũ ĩ amne
deriuatur. Quo dum fugiens ꝑ geret: monachus quidam romanꝰ nõie.
hunc eunte̾ repperit: quo tend̾et requisiit. Quiꝰ cum desidiũ cogno¬
uisset et secretum tenuit. et adiutoriũ impendit: ei q sc̾e conu̾satio¬
nis habitum tradidit: et in quantũ licuit ministrauit. S p̾ater sancꝰ¬

Expanded text:
abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir a
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑfecte lectionis eungłice pͥncipia consid̾are ualeamis. libet łe xͭ.¬
suꝑiora parumꝑ attend̾e. Apparuit dñs pꝰ resurrectionẽ discipulis
septem. int̾ quos erat petrus ⁊ iohannes: frustra ⁊̃ piscando tota nocte
laborantib. Et stans in litcore: copiosa rete eoꝵ piscium multitudine
impleuit. Mox q eg̾ssos ad t̾ram: in uitauit ad prandiũ. S Uirgo ẽ elect᷑¬

Expanded text:
ipia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et int
Abbreviated transcription (Latin):
erat. et ñ cognoscebat᷑. Nonne ip̃e dixerat. et quo ego uado scitis. et uiã
scitis: et se nescire dicentes. eos hoc scire conuicerat. addendo. atq dicẽdo.
ego sum uia. et u̾itas. et urta : R Gaudere iusti ĩ dño alłã. rectos decet collaudatio.
uomodo gͦ nunc licit dominꝰ tanto temꝑe uob̾cum sum et ñ cogno¬
uistis me. cum ꝓfecto et quo iret scirent. et uiam scirent: ñ ob aliud
nͥ qd̃ ip̃m utiq scirent: S facile ista soluit᷑ questio. si dicamꝰ qd̾ eum
aliqui eoꝵ sciebant. aliqui nesciebants atq ĩ his qui nesciebant. et phi¬
lippus erat: ut qd̾ ait quo ego uado scitis. et uiam scitis. illis dixisse intel¬
ligat᷑ qui sciebant. ñ philippo cui dcm̃ ẽ. tanto temꝑe uob̾cũ sum et

Expanded text:
erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ quippe donatiuũ xp̃c suis militib attulit. quo eos Le.uiii.¬
non solum copiose ditauit: s ⁊̃ ad certandũ inuictissime confortauit.
Atrulit namqͥ caͣritatis: que ꝑduceret homines ad consortium deitatis.
Qd gͦ attuli᷑t. erogaure: nͥ gͥ aliquid minuit: s mirabiłr et suoꝵ fideliã¬
pauꝑiem ditauit: et indeficientib thesauris plenus ip̃e ꝑ mansit. Ꝙ¬

Expanded text:
agnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
cidet infantulum. nom̃q aptaret: deinde ⁊̾ alios triginta tres dies ab ing̾i¬
su templi. ac uiri thoro abstineret: donec quadragesimo natiuitatis die fi¬
lium cum hostũis ad templum dñi deferret: pͥmogenttũ aũt omne mascu¬
lim sexus scm̃ dño uocari⁊ atq id̾o munda queq offerri d̾o. immunda añ
debere redimi. Si au̾t feminã peꝑisset mulier: immunda fieri iussa ẽ
quatuordetim dieb. et sexaginta ⁊ sex dieb aliis a templi ingͥssu suspẽ¬
di÷ douec octogesimo natiuitatis die que dies purgationis eiꝰ uocabat.
illo se suam q: sobolem hostiis sc̾ificatura ueniret. et sic demũ ad thoꝵ¬

Expanded text:
umcideret puerum  Al., infantulum, nomenque aptaret: deinde etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem debere redimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad to
Abbreviated transcription (Latin):
Irat enĩ paulus sicut ip̃e testatur de tribu beniamin. Cum aũt lc̃. iͨ¬
iacob benedicens filios suos uenisset ad benedicendũ beniamin: aic de
illo. Beniamin lupus rapax. Quid gͦ: Si lupus rapax: semꝑ rapax: Absit.
S quid: Mane rapiet: ad uesꝑm diuidet escas. Hoc ĩ apło paulo com¬
pletum ẽ: quia et de illo predictum erat. Scio cui credidi ⁊ certus sum qͣr¬

Expanded text:
rat enim Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos venisset ad Benjamin benedicendum, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? Si lupus rapax, semper rapax? Absit. Sed quid? Mane rapiet, ad vesperum dividet escas . Hoc in apostolo Paulo completum est, quia et de illo praedictum erat. Jam, si placet,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. a d̾o habemus qd̃ homines sumꝰ. a nobis aũt ip̃is. qd̾ iusti sumꝰ: Quid
dicitis. quid uos ip̃os decipitis ⁊ ñ assertores s p̾cipitatores liberi arbitrii.
ex alto elationis. ꝑ mania p̾sumptionis. ĩ ꝓfunda subm̾sionis: S Similctud¬
empe uox ur̃a ẽ. qd̾ homo ex semetip̃o facit iusticiã: hoc ẽ altum Tẽ .uiͣ.¬
elationis ur̃e. S ueritas contradicit: et dicit. Palmes ñ potest ferre
fructum a semetip̃o nisi manserit in uite. R Quatuor animalia. Tẽ u¬
te nunc reꝓbi ꝑ abrupta. et ñ hñtes uͥ figamini: uentosa loquacitate iactami¬
ni.Hec sunt in ania presũptionis ur̃e. S quid uos sequat᷑ uidete: et si e̾ in
uobis ullus sensus horrete. Qui enim a semetip̃o fructum se ferre existima¬

Expanded text:
emus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existima
Abbreviated transcription (Latin):
recolite mrͣm regem cohortes suas armis sp̾italib instruentẽ: bella
monstrantẽ: aditoria ministrantẽ: p̾mia pollicentẽ. Qui cũ dixiss disci¬
pulis suis. ĩ hoc mundo p̾ssuram habebitis: mox unde t̾riti consolarent᷑:
In hoc inquit mundo: p̾ssuram habebitis. Et si p̾mit: ñ oppͥmat.
duertite fr̃ẽs. Duplicẽ dixi aciem ꝓducit mundꝰ: cont᷑ milites xͥ. Blã¬
ditur enĩ ut decipiat: t̾ret ut frangat. Non uõs teneat uoluntas ꝓpͥas
ñ uos t̾reat crudelitas aliena: et uictus ẽ mundus. Ad utrosq aditus occur¬
passione humana patientia: incipit ẽẽ incredibilis. Si agnoscat᷑ di
tanta tranquillitas ꝓferebatur ĩ uoce tantaq penaꝵ asꝑitas seiuebat ĩ
membris. et tanta sẽcuritas sonabat ĩ u̾bis: ut miro modo putaremus
uincentio patiente. Alium loquentem non torqueri. Enuanglm̃. Disi¬

Expanded text:
recolite martyrum Regem cohortes suas armis spiritualibus instruentem, bella recolite martyrum Regem cohortes suas armis spiritualibus instruentem, bella monstrantem, adjutoria ministrantem, praemia pollicentem: qui cum dixisset discipulis suis, In hoc mundo pressuram habebitis; mox unde territi consolarentur,In hoc, inquit, mundo pressuram habebitis: ut si premit, non opprimat; dvertite, fratres. Duplicem, dixi, aciem producit mundus contra milites Christi. Blanditur enim, ut decipiat; terret, ut frangat. Non nos teneat voluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena; et victus est mundus. Ad utrosqr in ista passione humana patientia, incipit esse incredibilis, si agnoscatur ditanta tranquillitas proferebatur in uoce, tanta poenarum asperitas saeuiebat in membris et tanta securitas sonabat in uerbis, ut miro modo putaretur Uincentio patiente alium aut certe alium loquente Uincentio torqueri. Et u
Abbreviated transcription (Latin):
tortor cruentus: martyr inuictus. In cuiꝰ corꝑe penis uarus exarato. iam
tormenta defecerant: et adhuc membra durabant. Tot conuicta iniracubis
ꝑsistebat impietas: tot uexata supplicus. non cedebat i nfirm dal. Egnos
ꝑulius contira tam immania tormenta duraret: E Iite seai. ⁊ c.¬
nisi in eo xp̃c habitaret: In his enĩ om̃ib. ille agnoscendus. ille głifican¬
est: Audite apłm paulum. Uob̾ inquit donatum ẽ a xp̃o. ñ solum
ut in eum credatis: uerum etiam ut patiamini ꝓ eo. Acceꝑat hec utraq¬
beatus leuita uincentiꝰ: acceꝑat ⁊ habebat. Si en̾ĩ ñ accepisset: qͥd hr̃et᷑
abebat in sermone fidutiam: habebat in passione tolerantiã. Nemo
gͦ de corde suo p̾sumat. quando ꝓfert sermonẽ÷ nemo de suis uirib
confidat. quando suffert temptationẽ: quia ut bona prudent̾ loquam᷑.
ab illo ẽ nõ nr̃a sapientia ⁊ et ut mala fortit̾ ꝑferamus: ab illo ẽ. ñ nr̃a pati̾a.

Expanded text:
tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscontra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificanest, audite apostolum Paulum: uobis inquit, donatum est pro Christo, ut non solum credatis in eum, uerum etiam ut patiamini pro eo. acceperat haec utraque Uincentius, acceperat et habebat. si enim non acciperet, quid haberet? habebat in sermone fiduciam, habebat tolerantiam in passione. nemo ergo de suo corde praesumat, quando profert sermonem. nemo de suis uiribus confidat, quando suffert temptationem, quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia, et ut mala fortiter subferamus, ab illo est nostra patientia.
Abbreviated transcription (Latin):
pus eiꝰ corꝑi meo sociatũ ẽ: et sanguis eiꝰ ornauit genas meas. Cuiꝰ mat̾ uirgo
est. cuiꝰ pater fenuinã nescit ⁊ cui angłi seruiunt: cuiꝰ pulchritudinẽ sol ⁊ lu¬
na mirant᷑. Cuiꝰ odore reuiuiscunt mortuis cuiꝰ tactu confortant᷑ infirmi: cuiꝰ
me tota deuotione cõmitto. Quem cũ amauero casta sum. cum tetigero mũ¬
da sum: cum accepo uirgo lum. Nec deerunt pꝰ nuptias filu ⁊ ubi partus sine
succedit: et fecunditas cotidiana cumulatur. S̾ Offerent᷑ dño uirgines p eam¬

Expanded text:
ori meo sociatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujume tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus
Abbreviated transcription (Latin):
uod iuxta uãticiniũ ieremie. uox in raina. idest in excelso łe ⁊ n¬
audita ẽ. ploratus et ululatus: manifeste demuntiat luctum gc̃e ci¬
clesie quo de iniusta membroꝵ suoꝵ nece gemit. ñ ut hostes garrunt
martyt abel ita etiam sanguiuẽ ceceroꝵ mr̃m de t̾ra clamar ad do¬
minũ⁊ uxta illud uiri saprenti. Non despiciet precos puipilsi ñ uituã

Expanded text:
uod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces