comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua doꝰ n̾r inse suscepit omia ĩ firmitatis
eẽ ꝓbabitur. ꝯõ ei assumpsit ignorantiã
aliqua: cum sit ignorantia quedam q̃ defir¬
tus ẽ. nec peccatu ẽ. s. ignorantia ĩuincibił.
xlam uincibił pecc̾m ẽ. si ram̃ dehis ẽ q̃ nob̾
expedit scire. Sũt eni q̃da quoꝵ sc̃ia ñ affer
uł ignorantia ñ impedit salute. ⁊ forte takũ
rerum ignorantia defoctus ñ ẽ. Conitct añt
ĩ nob̾ eẽ ignorantia. atq difficultat᷑ uolen¬
diuł faciendi uonu. que adiniẜiam et̃a¬
quid falsa ꝓueris. ut erret inuicus. ⁊ resiftẽte
ata torquente dolore carnał uinculi. nĩ pos¬
se alibidinosis oꝑib temꝑare. ñ e̾ natum in¬
stituti hoĩs. s pena dampnati. Exqua miẜia

Expanded text:
suscepit omnia infirmitatis esse probatur. Non enim assumpsit ignorantiam aliquam, cum sit ignorantia quaedam quae defectus est, nec peccatum est, scilicet ignorantia invincibilis; nam vincibilis peccatum est, si tamen de his est quae nobis expedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi vel faciendi bonum, qu falsa pro ueris, ut erret inuitus, et res i stente atque torquente dolore carnalis uinculi non posse a libidinosis operibus temperare non est natura instituti homi n i s, se d p
Abbreviated transcription (Latin):
lbet. quia libere pot mouer ad ħ. uł adilld̾.
Liberum ergo dicitur.ar. quantu ad uolũ¬
tate: quia uolutarie moueri. ⁊ spontano¬
eet aũt scientum ẽ:

Expanded text:
libet, quia libere potest moveri ad hoc, vel ad illud. Liberum ergo dicitur arbitrium, quantum ad voluntatem, quia voluntarie moveri, et spontaneHoc autem sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
soidam uõ celum ꝙ excedit᷑ aeris spatia.
ignee nature dũt: asẜentes suꝑ aere pu¬
ru igne ẽẽ. qui dr̃ ẽẽ celum. dequo igne
aer hic intelligatur. id̾ aũg querit nec
absoluit. Mag̃ ram̃ approbare uitetur ce¬
lum illud hic acciꝑi ꝙ spatia aeris axcedit.

Expanded text:
idam vero coelum quod excedit aeris spatia, igneae naturae dicunt, asserentes super aerem purum ignem esse qui dicitur esse coelum; de quo igne aer hic intelligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic accipi quod spatia aeris excedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tib. ilł infeliciter met̾na morte siu̾
moriendi potestate durantib. Qm̃
utriq sine fine s inbeatitudine isti.
aliuis alio p̃stabilius . In mrx̃ĩa uõ il¬
li alius alio tollerabilius ꝑmanebt̃.
Exhis apparet ꝙ sicut bomĩ differẽt᷑
glorificabuntur alii magis alu mi¬
nus. ita ⁊ mali differcent᷑ in ĩferno pu¬
mentur. Sicut enim in domo patris
.i. inregno celesti mansicẽs multe
sunt .i. p̾mioru differentie. ita in
grenna diu̾se sut mansicẽs .i. sup
dit hominib qui oꝑati sunt ĩ uinea.
fruentur. s inpariter. ꝯlam sicut eĩt
la .i. electus abelecto differt inclarita¬
te m̃tis ⁊ orporis. Aliis euim alii uicim
claniusq d̾i sp̃em ꝯ templabũtur.⁊ ip̃a
si onu uocatur. Aomus ergo ẽ una
sionu .i. differentia claritatis.quia
om̃s ciecti ꝑ fiuentur. s aliis alii i
plenius. ꝑfruentur nõ uidendo per
sp̾em ñ ꝑ speculu ĩ enigmate. Hregꝰ¬

Expanded text:
is infeliciter in aeterna morte sine moriendi potestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id est, in regno coelorum mansiones multae sunt, id est, praemiorum differentiae; ita et in gehenna diversae sunt mansiones, id est, dedit omnibus qui operati sunt in vinea. fruentur, sed impariter. Nam sicut erit id est, electus ab electo, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa sionum vocatur. Domus ergo est una, sionum, id est, differentia claritatis; quia omnes electi perfruentur, sed alii aliis plenius. Perfruentur autem videndo per speciem, non per speculum i
Abbreviated transcription (Latin):
qñ incrim̾ relapsurus ẽ. qr si post cordis ꝙ¬
tutcem confiteri contempẜit.uł inpeccato
idem uł simili reciderit. an peccata dimis¬
sa redeant. Enius questioĩs soło obscura ẽ
⁊ ꝑ plexa aliis afẜentib. aliis contra negã¬
tib peccata semel dimissa ulterius repli¬
cari ad pena.

Expanded text:
quando in crimen relapsus est, quaeritur si post cordis contritionem confiteri contempserit, vel in peccatum idem vel simile ceciderit, an peccata dimissa redeant. Cujus quaestionis solutio obscura est et perplexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari ad poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
sacti. excellenter tñ canones. duos tĩn sa¬
cros ordines appellari censent.diaconat᷑.
it reatus step̾hanus. Subdiacones uõ
⁊ acolitos ꝓcedente ip̃e. eccłia sibi ꝯaituit.

Expanded text:
sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines appellari censent, diaconatusit beatus Stephanus. Subdiaconos vero et acolytos procedente tempore Ecclesia sibi constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc pluit ulbi. s putat ñ pluisse. ꝑ iurꝰ
ẽ. Int̃ ẽ ꝗ̃ ad modum u̾bum ꝓcedat exaĩo re¬
am lingua ñ facit. nisi ren mens. his eui¬
dent᷑ tradmir ꝙ irplicit̾ peierat homo. ut su¬
p̃diximus. dum uł sciens falsum iurat uł
putaris falsu ꝙ uerum ẽ. iurat. S ħ extre

Expanded text:
tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non facit, nisi rea mens sit. His evidenter traditur quod tripliciter pejerat homo, ut supra diximus: dum vel sciens falsum jurat, vel putans falsum quod verum est jurat, vel ae
Abbreviated transcription (Latin):
d̾tõe fallendi.
Ic oꝑ unitur si om̃s qui falsu iurat peieãt.
tr qui alicui ꝓmutit dare sub certo t̾mmnoa¬
liquid. ꝙ tam̃ ñ faciet. ex quo iurauit peieãt
quia falsu iurauit. ꝯlõ eni ita futuru eaͣr
ut iurauit. ad hoc dici põt. quia ñ om̃is qui
uirat ꝙ falsum ẽ ex quo iurat ꝑiurus ẽ. sic̃
iste dequo agimus. s exquo ꝓpõitu mutat.
uł t̾minu trans greditur. niratõ tał fit ꝑ¬
iiriu reatu
aniuratio sit malu.

Expanded text:
one fallendi. Hic opponitur: Si omnis qui falsum jurat, pejerat, tunc qui alicui promittit dare sub certo termino aliquid quod tamen non facit, ex quo juravit, pejeravit, quia falsum juravit. Non enim ita futurum erat ut juravit. Ad hoc dici potest quia non omnis qui jurat quod falsum est, ex quo jurat perjurus est, sicut iste de quo agimus; sed ex quo propositum mutat vel terminum transgreditur, juratio talis fit perjurium reatu. 3. An juratio sit malum.
Abbreviated transcription (Latin):
uõ quis iurat ꝙ uetum ẽ estimans e̾ẽ fal¬
su. qr quid sit ibi ꝑiuriũ. Ip̃a enim signi¬
ficat̾o uocis uera ẽ. quia uerum nescienter lo¬
quitur. ꝯlo̾ igitur ip̃a significato. uł falsũ
ergo uł uurando loqui falsu cum intentr̃e fa¬

Expanded text:
ro quis jurat quod verum est, existimans esse falsum, quaeritur quid sit ibi perjurium? Ipsa enim significatio vocis vera est, quia verum nescienter loquitur. Non ergo ipsa significatio vel falsum est vel jurando loqui falsum cum intentione fa
Abbreviated transcription (Latin):
creditur ⁊ ille pererare qui falsu uolu̾tute
fallendi uoluritate iurat.⁊ qui falsu putãs.
ꝙ uerum ẽ uirat. ⁊ qui uerum putans ꝙ fal¬
xxuiii. homines fatsu uirant uł cũ fallũt.
uł cum falluntur. aut putut hõ ueru ẽẽ ꝙ
falsu ẽ. ⁊ temere iurat. aut scit. ⁊ putat fal¬
qui scit falsum ẽẽ. ⁊ dicit uerum ẽe. ⁊ iurat
tanqua uerũ sit ꝙ sit falsum ẽẽ. uidenis qͣ

Expanded text:
creditur et ille pejerare, qui falsum voluntate fallendi jurat, et qui falsum putans quod verum est, jurat, et qui verum putans quod fal. Homines enim falsum jurant, vel cum fallunt, vel cum falluntur. Aut enim putat homo verum esse quod falsum est, et temere jurat: aut scit vel putat falqui scit falsum esse, et dicit verum esse; et jurat tanquam verum sit, quod scit falsum esse. Videtis q
Abbreviated transcription (Latin):
recede qr utiligit᷑ se obligasse ñ ad id
ꝙ fiebat. s ad id ꝙ fĩ debebat. Ins̃o cãu
sdistiugue aut fuit explanata ei asꝑi¬
nõ ⁊ tũc si ñ credebat eos regłarit᷑ iuũe
ad maiorẽ ⁊ hoc exp̃ssit. ñ coget᷑ iͥ mañe¬

Expanded text:
bligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperinon, et tunc si credebat eos regulariter vivere ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi man
Abbreviated transcription (Latin):
eo usq ꝑuenit ħ libidinosa crudelitas.
fetus intra niscera aliquo mo exting̾t.
uł fundant. uolento sua ꝓle prius ĩ¬
terire quam uiuere. Aut si inuitero ui¬
uebat. occidi ante quam nasci. Prsus
si ambo tales st̃. ꝯiuges ñ sunt. Et si
abinit̾o tales fuerũt. nõ sͥ ꝑ cõnubium.
s ꝑ stuprũ pocius ꝯuenenunt. Siuõ am¬
bo tales nõ sunt. audeo dicere. aut illa qͦ¬
dam mõ ẽ mariti meretux. aut ille ad¬
lt̾ uxoris. qñ ñ s̃ hoĩcide qui ꝑcurant ab

Expanded text:
eousque pervenit hec libidinosa crudelitas vceptus fetus intra viscera aliquo modo extinguant aut fundant, volendo suam prolem prius interire quam vivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci, psi ambo tales sint, conjuges non sunt; et si ab initio tales fuerunt, non sibi per connubium, sed per stuprum potius convenerunt. Si vero ambo tales non sunt, audeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxoris. 5. Quando sunt homicidae qui procurant ab
Abbreviated transcription (Latin):
cognosce̾nt se ab umo ẽẽ. o̾s se qĩ unum
amarent
Quare delatere uiri.⁊ ñ de
alia corporis parte formata sit.

Expanded text:
cognoscerent se ab uno esse omnes, se quasi unum amarent. 3. Quare de latere viri, non de alia corporis parte formata sit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o solet queri utrum sicut solus pater or̾
ingenitus. ita ip̃e solus debeat dici ñ geni¬
tus. uł nõ filius. ut nec ⁊̃ sp̃c sanctus pꝰ¬
sit dici ñ filius uł ñ genitus. ¶ Nuibus¬
dam uidetur. q̃ ꝑuater solus debeat dici no
põt tam̾ dici nõ genitus uł ñ filius q̾uͣg

Expanded text:
deo solet quaeri utrum sicut solus Pater dicitur ingenitus, ita ipse solus debeat dici non genitus, vel non Filius; ut nec etiam Spiritus sanctus possit dici non Filius, vel non genitus. Quibusdam videtur quod Pater solus debeat dici nonpotest tamen dici non genitus vel non Filius. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
atis diligent̃ eorum posuimꝰ sc̃tẽciam
tenentur. atq auctoritatu testimoniis ⁊
ratõib eoꝵ ⁊̃ traditt̃e mininimus qui
eẽ bonos. quosda uõ inquantũ ĩ ordi¬
dñt. quos ñ solum ee̾ntia. uł genus. set¬

Expanded text:
atis diligenter eorum posuimus sententiamtenentur; atque auctoritatum testimoniis et rationibus eorumdem traditionem munivimus, qui esse bonos, quosdam vero in quantum inordidicunt, quos non solum essentia vel genus, se
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Quod añt hoc ad lanes ꝑtineat au̾g
offendit dicens. Inł depenitentia. Fuistint
claues ecd̃ie qui sine arbitno sacerdotis pe¬
nitentiam agit. si sine oris confessice̾. cri¬
minis indulgentia inpetratur.¶Est et
alius modus ligandi ⁊ soluendi: qui ꝑ ex¬
cõmunicato̾em gentur. dum aliquis x̃in
canonicam disciplina tercio nocatus ad e¬
m̃datc̃em manifesti delicti. ⁊ satiffacere uili¬
pendens. sententia eccłia a loco orat̃onis et
sacram̃torum ꝯmunione ⁊ ficeliu ꝯsor¬
t̃o p̾ci ditur ut erubescat. ⁊ pudere sceleris
tur. ac sibi ip̃is relinquuntur. ut sit eis li¬
b̃m unruere ĩ interitum pect̃i. In quos ⁊̃
diabolo maior seniendi datur potestas ora¬
tões quoque eccłie.⁊ uñdictõnu ac merto¬
num suffragia. eis nequaqua sucfragan
putantur.

Expanded text:
icant. Quod autem hoc ad claves pertineat August. ostendit dicens, in libro de Poenitentia: Frustrat claves Ecclesiae, qui sine arbitrio sacerdotis poenitentiam agit, si sine oris confessione criminis indulgentiam imprecatur. Est et alius modus ligandi et solvendi, qui per excommunicationem geritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et satisfacere vilipendens, sententia Ecclesiae a loco orationis, et sacramentorum communione, et fidelium consortio praescinditur, ut erubescat, et pudore sceleris tur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos etiam major diabolo saeviendi datur potestas. Orationes quoque Ecclesiae, et benedictionum ac meritorum suffragia, eis nequaquam suffragari putantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Igant quoq sacerdotes: dum sanffactõ
penitentie ꝯfitentib imponũt. Soluunt
tum de ea aliquid dimittunt. uł ꝑ eam p᷑¬
mittere peccata uł retiẽ. uñ suꝑius aus¬
O pus enim iustitie exercent ĩ peccatores.
cũ eos iusta pena ligant. Opus mñie: du
d̾ ea aliquid relaxant. uł sacramtorm cõ¬
munioĩ re ꝯciliant. alia oꝑa in peccatoeͣs
exercere nequeunt. Et notandu ꝙ eo quo
satiffatc̾em penitentie ligant: co ip̃o apec¬
catis solutos ostendunt: quia n̾ imponit᷑
alicuius satiffacto uł penitentia. nisi quẽ
sacerdos uere penitentem arbitratur. alii

Expanded text:
igant quoque sacerdotes, dum satisfactionem poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam pumittere peccata vel retinere. Unde aOpus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus misericordiae, dum de ea aliquid relaxant, vel sacramentorum communioni conciliant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur alicui satisfactio poenitentialis, nisi quem sacerdos vere poenitentem arbitratur. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
ut ħ nonsit illud. nec aliquid ꝙ illud ẽ. uł¬
ꝙ in ip̃o ẽ. quałr differunt socrates ⁊ plato
⁊ huius m̾oi. que aput phylosophos dicũtur
indiuidua.uł particulania. iuxta qu̾e modꝰ
ñ possunt dicitres ꝑͦ differre nũo. dñr quaq
differx nũo. q̃ in enumeratt̃r siue ꝯputa

Expanded text:
ut hoc non sit illud, nec aliquid quod illud est, vel in ipso est; qualiter differunt Socrates et Plato, et hujusmodi quae apud philosophos dicuntur individua vel particularia, juxta quem modum non possunt dici tres personae differre numero. Dicuntur quoque di
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ solus utrum sit d̾s. qu̾o respondebioꝰꝰ
ñ eẽ. nisi forte ita dicumus eẽ quide pa¬
Eoce ⁊ hic habes. quia pat̾ ñ d dici solus d̾.
Atq hic solum. inparre subiecti tantum
acciꝑe quidam uolunt. in parte uõ p̃di¬
cati si sit: ꝯceclunt ꝙ pat̾ ẽ solus ds. S
ex u̾b au̾gi uitetur ostendi. ꝙ ꝓprie sołꝰ¬

Expanded text:
pater solus utrum sit deus, quomodo respondebitur non esse, nisi forte ita dicamus, esse quidem paEcce et hic habes quia Pater non debet dici solus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug. videtur ostendi quod proprie so
Abbreviated transcription (Latin):
stħ quentur uitum sicut dr̃. solus pat̾ ẽ
pat̃. uł solus filius ẽ filius. ita possit di¬
ci solus ꝑater ẽ ds. uł solus filius ẽ deus.
Ina ⁊ despͥu sc̃o. Aut pater ẽ solus d̾s. aut̃
filius ẽ solus d̾s. ad quod dm̃s. quia pat̾
⁊ filius ⁊ sp̃c sancins dicitur ⁊ ẽ unus deus.¬
sicut solus sapiens solus potens. S n̾ ni¬
uł pat̾ ẽ solus d̾s. Ita de filio ⁊ sp̃u sc̃o di¬

Expanded text:
 quaeritur utrum sicut dicitur: Solus Pater est Pater, vel solus Filius est Filius, ita possit dici: Solus Pater est Deus, vel solus Filius est Deus, ita et de Spiritu sancto; aut, Pater est solus Deus, Filius est solus Deus. Ad quod dicimus quia Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, dicitur esicut solus sapiens, solus potens. Sed non vivel Pater est solus Deus; ita de Filio et Spiritu sancto di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑat̾ filio: quia denullo genitus. genu¬
it tam̃ equale. Ad ꝙ cito respondebo. in¬
mo ido ñ ẽ maior pat̃ filio: quia equalẽ
genuit. Originis enim questis ẽ tsta.
quis dequo sit. equalitatis añt. qualis
aut quantus sit. Qd̃ ẽ dicere. Ad origie
ꝑtiuet questio qua q̃nitur. quis dequo
st ad equalitate nõ illa qua queritur. q̃¬
ł aut quantus quissit. Ml et cum dr̃ fis
lius aparte grnitus. ostenditur incqua¬
litas sub̾e. s ordo nature. nõ quo alt̾ priõ

Expanded text:
 major Filio, quia de nullo genitus, genuit tamen aequalem. Ad quod cito respondebo: Imo ideo non est Pater major Filio, quia aequalem sibi genuit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quod est dicere: Ad originem pertinet quaestio qua quaeritur quis de quo sit; ad aequalitatem vero illa qua quaeritur quis aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas substantiae, sed ordo naturae, non quo al
Abbreviated transcription (Latin):
c̾at st̃. qualia eẽ d̾s uoluit. Filius aut not
exdõ taxꝵ subsistit. quał ⁊ d̾s ẽ. Nec difsimiłe
sui edidit natura naturã. s ex sub̾a d̾i ge¬
nitus. nature ẜ origine aitulit. ñ ẜ creatu¬

Expanded text:
creata sunt, qualia esse Deus voluit: Filius autem natus ex Deo talis substitit, qualis et Deus est. Nec dissimilem sui edidit natura naturam: sed ex substantia Dei genitus naturae secundum originem attulit, non secu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu̾sa sentiant. ñ sunt unum ĩ qu̾atu
diu̾sa semuit. Cũ ergo sic or unũ ui ñ adda¬
tur quid unũ. ⁊ pła nnũ dñr ead̾ natura
atiu eẽntia ñ ditb̃dens neq dissentiens si
homines erant ⁊ item senticbant. unũ ce
dicutur cũ dr᷑. Qui plantat ⁊ quingat.
iũ sunt. Cum uõ ad̾ditur quid unu. ꝑͥ
aliquid significar expłib iniu factu qͣ¬
nis du̾sis natura. sic ⁊ anima corpus ñ pͥ¬
nit utiq dici iniu. Quio enim ta du̾sum.
nisi ad datur uł sub intelligatur. quid unu̾¬

Expanded text:
 diversa sentiunt, non sunt unum in quantum diversa sentiunt. Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia, non dissidens neque dissentiens sighomines erant et idem sentiebant, unum esse dicuntur cum dicitur: Et qui plantat et qui rigat icatur; cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum quamvis diversis natura, sicut anima et corpus non sunt utique unum, quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eẽt trinitas nominũ sine sub̾a pͥru.
dit ueritas dicens. Ego ⁊ pater unu sumꝰ.
uirumq audi ⁊ au̾te. ⁊ unu. ⁊ sumus. ⁊
acaribdi.⁊ ascilla liberaberis. Quod enim di¬
xit unu lib̾at te abario. Qd̾ dixit sumtus.¬
liberat te asabellio. Si unu ergo ñ du̾su.
crgo sabelliam qui dñt eẽ ip̃m patrem ꝗ¬
filius c̾. confu̾tentes ꝑͥs qui ⁊ dicti st̃ pami¬
passiam. quia ad dũt patre fuisse pafsu.
amani uõ dñt aliud patre ẽẽ: aliud filiu
filiu minore. Noli ħ dicere. tu catholice
Innielio gͦ nauiga. utrũq ꝑiculosu latꝰ
de uita. ⁊ dic ꝑater pat̾ ẽ. ⁊ flius filius ẽ
alius pat̾ aliꝰ filius. s ñ aliud. ĩ moħ ip̃m.
quia unus d̾s. ¶ Ecce ostensu ẽ qͣr imi¬
tas e̾ẽ in patre dicatur. cũ tres illi unũ st̃.¬

Expanded text:
ut esset Trinitas nominum sine substantia pedit Veritas dicens: Ego et Pater unum sumus. Utrumque audi et adverte, et unum, et sumus: et a Charybdi et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, libliberat te a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem us, confundentes personas; qui et dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem sui se passum. Ariani vero dicunt aliud Patrem esse, aliud Filium;Filium minorem. Noli hoc dicere tu, catholice. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius est; alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc ipsum, quia unus Deus. Ecce ostensum est quare unitas in Patre esse dicatur, cum tres illi unum s
Abbreviated transcription (Latin):
su. falsu ⁊ sicut ꝑ ħ iurans aliqñ ħ deo obli¬
gat. ita ꝑ dm̃ iuins ip̃m ad hibet teste. In oi
ergo iumtt̾e. aut restis d̾s adhibetur. aut c̾atu¬
ra dõ obligatur. ⁊ oppignoratur. ut hoc sit iura

Expanded text:
aliquando hoc Deo obligat; ita per Deum jurans, ipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligatur et oppigneratur: ut hoc sit jurar
Abbreviated transcription (Latin):
Et contra hoc opponitur sic. uoluntas dĩ ẽ
natura siue cẽntia dei. quia ñ ẽ aliud dõ eẽ.
aut uelle. Et ideo sicut una ẽ ce̾ntia tau
ꝑsonatum. ira ⁊ una uoluntas. Si ergo d̾s
natura d̾s ẽ. ⁊ uoluntate d̾s ẽ. Et si uerbũ
d̾i. natura filius dĩ ẽ. ⁊ uoluntate filius d̾i

Expanded text:
ed contra hoc opponitur sic: Voluntas Dei est natura sive essentia Dei, quia non est aliud Deo esse, aliud velle; et ideo sicut una est essentia trium personarum, ita et una voluntas. Si ergo Deus, natura Deus est, et voluntate Deus est, et si Verbum Dei, natura Filius Dei est, et voluntate Filius
Abbreviated transcription (Latin):
stinat̾o siue noluntas eius cate diuina cẽn¬
tia ẽ ꝯlec c̃ aliud do̾ scire. uł uelle quam eẽ
Et cum sit unum ⁊idem scĩa d̾i uł uolu̾tas:
ñ tam̾ dicitur deuoluntate quicquid dr̃
uerit tam bona quam mala. uoluntate aũ
ñ uelit nisi bona. Scĩa quippe d̃i ⁊ p̾scĩa. d̃
bonis ẽ ⁊ mał. uoluntas nõ ⁊ p̃destiniato:
debonis ẽ tantum. ⁊ tam̾ unu ⁊ idem ẽ in

Expanded text:
stinatio sive voluntas ejus, eadem divina essentia est, nec est aliud Deo scire et velle, quam esse, et cum sit unum et idem scientia Dei vel voluntas, non tamen dicitur de voluntate quicquid diciverit tam bona quam mala, voluntate autem non velit nisi bona. Scientia quippe Dei et praescientia de bonis est et malis; voluntas vero et praedestinatio de bonis est tantum, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
rdion sentire iudetur. n̾õatsens d̾ hõib płꝰ
saluari qu̾a corriũt d̾ angłis. s ñ minus.
eni nuͣm aut sc̃oꝵ hõĩum aut ĩ mundorũ
demonũ nouimius. inquoꝵ locu succe¬
denites filii catholice matris que stereł ap¬
parebat int̾ris. in ea pace dequa illi cecideit
sine ullo ip̃ris t̾mino ꝑmanebũt. S illoꝵ
ciuiu nũs siue quiẽ siue qui fuit. siue ꝗ
futurus ẽ incont̾eplatc̃e ẽ eius artificis ꝙ¬

Expanded text:
 sentire videtur, non asserens de hominibus plus salvari quam corruit de angelis, sed non minus; etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatione ejus artificis
Abbreviated transcription (Latin):
audire afilio laquente que nescit. cum ħ
sostomus ĩ omelia quadam d̾ expõnõe sin¬
boli sic ait. Iste ẽ sp̃e .s. ꝓcedens depatre. ⁊ fi¬
lio. qui diuidit dona ꝓpria ꝓ ut nult. Ide ĩ
alia omelia. credendum ẽ sp̃m scm patris
ẽẽ. ⁊ filui. Istum sp̃m sc̃m dicimus ꝑatri: et
filio. coequale ⁊ ꝓcedente depatre ⁊ filio. Hor
c̾ditr. nec colloquia mala cornimpãt bonos
mores. ¶Eoce a doctorib g̾corum aꝑte ha¬

Expanded text:
audire a Filio loquente quae nescit, cum hoc rys. in homilia quadam de Expositione symboli sic ait: Iste est Spiritus procedens de Patre et Filio, qui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homil.: Credtum sanctum dicimus Patri et Filio coaequalem, et procedentem de Patre et Filio. Hoc credite, ne colloquia mala corrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus Graecorum aperta ha
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ ñ minus. s quid deillis qui ñ soluũt
decimã de uineis ⁊ qͥbꝰdam aliis p̃diis. s uis¬
cessimam uł aliquo tam minorem decimã
Quid ẽ desslis qui de oluus ⁊ nucib uł qui¬
bdam aliis t̾re fructib egẽ uicħ soluunt
ꝓ decla. nũcquid excusant᷑ ꝑ ꝯsuetudiem.

Expanded text:
us Quid de illis qui non solvunt decimam de vineis et quibusdam aliis prediis, sed vicesimam vel aliam quotam minorem decime? Quid etiam de illis, qui de olivis vel nucibus vel quibusdam aliis terre fructibus, nihil solvunt pro decima, nunquid excusantur per consuetudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile sit. quia ĩmortale ⁊ ĩ passibile
in ip̃o nõ posse ẽẽ uidenur. Ham ⁊ x̾ redar¬
guit carnale sensum discipuloru ꝗ pu¬
tabant xͥ carne sicut alia in partes diui¬
dentam. ⁊ morsib laceranda. Iõ quibdã
platet ꝙ nõsit ibi fractõ sicut uidetur. s
dicitur frangi. quia uigetur frangi. Q¬
b obicitur. Qrd̾ ait amb̾r. Nicħ fassi pu¬
tand̾ ẽ insacrifit̾o ueritatis. ux sicut fit
ĩ magorum p̾stigiis uͥ delusioe̾ quada
falluntur oculi. ut uideatur eẽ ꝙ nõ ẽ
ad hoc illi dicunt. ꝯlon fallit nos iusus.
nec fallitur. Qd̾ eẽt si crecleretur ita fr̃a¬
gi ut uidet. ꝯlec illirsio ẽ. quia adutili¬
tate fidei ñ ad deceptrẽm ita fit. sicut ⁊
x̾ se ostendit duob discipuł inuia ĩ sp̃e
periguni. nec meo tñ tał forma erat. s
cculi eorum tenebãtur ne enm agnosce¬
nis ẽ. ⁊ nõ ẽ ibi res cuius ur inqua ũt
illa sp̃es. itt ibi ẽ fractõ que nõ sit inali¬

Expanded text:
ruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qutabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit nos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem. ita fit; sicut et Christus se ostendit duobus discipulis in via in specie peregrini; nec in eo tamen talis forma erat, sed oculi eorum tenebantur ne eum agnoscenis est, et non est ibi res cujus vel in qua sit illa species; ita est ibi fractio quae non fit in ali
Abbreviated transcription (Latin):
atce. Sicut hõis formatõ ẜ̃ corpus descr
cum subditur. Et inspuauit infacieri
euis. spiratulũ uite. Corpꝰ enĩ d̾ limo¬
Uł ẜ̃ alia lictera flauit uł suflauit.
ꝯõ ꝙ faucib siflauerit. uł manib cor¬
poreis corpus formauiͣt. Sp̃e enĩ d̾s est
nec linam̃tis m̾brorum ꝯ põnus. ꝯlon
ergo carnaliter ꝓutemus dm̃ corꝑeis ma¬
mb formasse cor uł faucib inspiasse. aĩ¬
suo urssit ut ita fieret. Et inspirauit ĩ fa
usli uł sp̃uali. s denichilo. O ꝑpinio quo¬

Expanded text:
t. Sicut hominis formatio secundum corpus descricum subditur: Et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae. Corpus enimum aliam litteram, flavit vel sufflavit; non quod faucibus sufflaverit, vel manibus corporeis corpus formaverit, Spiritus enim Deus est, nec lineamentis membrorum compositus. Non ergo carnaliter putemus Deum corporis manibus formasse corpus, vel faucibus inspirasse anisuo jussit ut ita fieret, et inspiravit in facrali vel spirituali, sed de nihilo. 2. Opinio quo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ corum q̃ ei subs. ac necessitate eueni¬
endi eis facẽ. quia nec aliqua futura fu¬
issent nisi d̾s ea p̾sisset. nec possunt n̾
euenire. cũ d̾s ea p̾scuuͣt. siau̾t inpossi¬
bile ẽ ea ñ euenure quia p̾scita sunt. uid̾¬

Expanded text:
esse eorum quae ei subsunt, ac necessitatem eveniendi eis facere, quia nec aliqua futura fuissent nisi Deus ea praescisset, nec possunt non evenire, cum Deus ea praesciverit. Si autem impossibile est ea non evenire quia praescita sunt, vid
Abbreviated transcription (Latin):
que fiunt. cumdicit ideo c̾ẽ ea quia d̾s
nouit. ¶ Id̾ quca in .ui.ł. dicere uide¬
quia fc̃a sũt. s pocius idõ fc̃a st̃ quia m¬
mutabiłx ab̾ao sciuntur. Et hic ⁊̃ signi¬
ficare uicetur d̾i sc̃ĩam cãm ee eorum q̃¬

Expanded text:
quae fiunt; cum dicit ideo ea esse, quia Deus novit. Idem quoque in lib. 6 dicere videquia facta sunt, sed potius ideo facta sunt quia immutabiliter ab eo sciuntur. Et hic etiam significare videtur Dei scientiam causam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ia ait. ꝑͥ me reges regnant ⁊ tir̃m ꝑ me
tene̾t t̾ram. Uñ iob de dño ait. Qui facit re
Aocendi enim uoluntas põt eẽ ab hominis
aĩo petestas aũt ñ ẽ isi ado. Et ħ addita¬
aptuq iusticia. ꝯlam ꝑpotestate diabolo
ralib ait. dumoris elatõ ñ potestatis ordo ĩ
potentie malitia nr̃e m̃tis inuenit. ũol¬
lamus ergo ꝙ de nr̃s ẽ. quia ũ depotentia ui¬
sta s acto praua dampnatur. ¶ His ancto¬
ritatib aluis q plininis enidetur offenditur

Expanded text:
Sapientia: Per me reges regnant, et tyranni per me tenent terram . Unde Job de Domino ait: Qui facit regNocendi voluntas potest esse ab hominis animo; potestas autem non est nisi a Deo; et haaptaque justitia; nam per potestatem diabolo or. in Mor. ait: Tumoris elatio, non potestatis ordo in potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro est, quia non potentia justa, sed actio prava damnatur. His auctoritatibus aliisque pl
Abbreviated transcription (Latin):
pit nob̾ d̾s.⁊c̾. Supͣ tam̃ legitur añt fac¬
ta muliere dm̃ dixisse uiro. Qe ligno
scĩe uoni ⁊ mali ne cõmedas. ꝯlõ dixit. ne
comedatis. Forte quia facturis erat muli
discere uoluerint mulieres domi iuiros
suos int̾rogent.

Expanded text:
 tamen legitur, ante factam mulierem, Deum dixisse viro: De ligno scientiae boni et mali ne comedas; non dixit ne comedatis. Forte quia facturus erat muliediscere mulieres voluerint, domi viros suos interrogent.
Abbreviated transcription (Latin):
Olet aũt q̃ri utͣũ ⁊ ip̃a caro inbapt̃o ab illa fe¬
ditate purgetur. qua inconceꝑtõe exꝯcupi¬
scentia libidinosa continxit. ¶Quib dam
uitetur ꝙ sicut aĩa areatu purificatur. ita ⁊
caro abilla pollurc̃e purgatur. Ut sicut du
uõ ñ abilla feclitate purgari.Siuõ remaẽt
dilla feditas usq ad ꝓcreatt̾em filiorum que
fit incarnus ꝯcupiscentia. uidetur natumcã¬
nis mag̾ ac mag̾ corrũpti ⁊ mag̃ corrupta
nitetur caro ꝓł. qua parentis quia de car¬
ne pollutt̾e qua hu̾it aconceptu retinent
trabitur polluta. ⁊ in ꝯcupisceuna ꝯcipitur.
uñ ⁊ polluitur. ⁊ ita exduplici c̾ã. ꝯtaminat᷑.
un̾ maior uidetur pollutõ carnis ĩ ꝓle qu̾a
fui̾t ĩ parente. ¶ Ad ꝙ illi dñt. quia licet ca
Exquo auctore
sit illa ꝯtipiscentia deo .s. uł̃ alio.

Expanded text:
 quaeri utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatur: ut sicut duovero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem filiorum, quae fit concupiscentia carnis, videtur natura carnis magis ac magis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro Ex quo auctore sit illa concupiscentia, Deo scili
Abbreviated transcription (Latin):
tua dicito. ut deleas illa. Si confunderis
alicui dicere dicito ea citidie ĩ aĩa tua. Nõ
dico ut confitearis ea conẜuo tuo ut tibi
ex ꝓbret. dic deo qui curat ea. &lec enim si
ñ dixeris ignorat ea. Cum faciebas ea p̾¬
sto erat. cum ad miteres ea. cognoueat.
Numquid ea uislt ate cognoscere: Pecca¬
re enim ñ erubuisti. ⁊ confiteri erubescis:
dicito in hac uita. ut ĩ alia iequiẽ h̃s.
alicito ingemiscens ⁊ lacrimanis: incodi¬
ce scripta sunt peccata tua. Spongia pec¬
catorum tuoꝵ: lacuumne tue sint. It̾ ꝓsꝑ.¬
Illi quoꝵ peccata humanã noticia latẽt.
ñ abip̃is confessa. nec abaliis publicata.
si ea confiteri uł em̃dare noluerĩt: dm̃q̃
hñt testem. ip̃m ⁊ habitim sunt puni¬
torez. Qui si sui ip̃i iudices fiant. ⁊ ueluti
sue iniquitatis ultores. hic irse uolũ¬
turiam pena seuerissime aĩadu̾sionis
exerceant. tp̃ralib penis mutabunt et̃¬
na supplicia. ⁊ lacrimis exuã cordis ꝯtri¬

Expanded text:
tua dicito ut deleas illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exprobret, sed dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si non dixeris, ignorat ea; cum faciebas, praesto erat; cum admiNumquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. ItIlli quorum peccata humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contri
Abbreviated transcription (Latin):
inspidamus .s. utru sufficiat peccata cõ¬
fiteri soli dõ. an oporteat ꝯfiteri sac doti.
Quibdam uisum ẽ sufficẽ si soli d̾o fiat
confessio sine iudit̾o sacerdotali ⁊ confes¬
sione eccłie. quia dauit dixit. Dixi confite¬
suꝑ lucam. Id flenit petrus. quia culpa
obĩrsit ei. Noninuenio quid dixent: mue¬
nio ꝙ fleuerit. Lacrimas eius lego. satiffa¬
toe̾m nõ lego. s ꝙ defendi nõ põt: ablui
pudor ẽ confiteri. ⁊ uenie fletus ꝯsuluit ⁊¬
uerecudie. Hoc idem ⁊̃ maximus dicit
breos. Nontibi dico ut te ꝓdas inpublic̃
n apud alios te accuses. s obedire te uolq
ꝓpħe dicenti. Reuela domino uiam tuam
añt dñm. Ergo tua ꝯfitere peccata. apud
uerum iudice. cum oratc̃e delicta tua ꝓnũ¬

Expanded text:
ilicet, utrum sufficiat peccata confiteri soli Deo, an oporteat confiteri sacerdoti. Quibusdam visum est sufficere, si soli Deo fiat confessio sine judicio sacerdotali et confessione Ecclesiae, quia David dixit: Dixi: Confitesuper Lucam: « Ideo flevit Petrus, quia culpa subrepsit ei: non invenio quid dixerit, invenio quod flevit, lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego: quod defendi non potest, ablui pudor eaximus dicit rysost.: Non tibi dico ut te prodas in publicum, neque apud alios te accuses; sed obedire te volo Prophetae dicenti: Revela Deo vitam tuam. Ante Deum ergo tua confitere peccata, apud verum judicem cum oratione delicta tua pronun
Abbreviated transcription (Latin):
tam sua qĩ mortua plagunt. ceceti ꝙ¬
reconciliati sͥ. efficacis penitentie fructib.
ad̾o nõ solum amissa recipiant. s ⁊̃ suꝑ¬
ne ciuitatis gandia recipiant. ¶His a¬
uctoritatib uituntur. qui sufficere cõ¬
tendunt do confiteri peccata sine sacerdo¬
te.Dicunt enim ꝙ siquis uinens detegi
culpam sua ap̃ homines ne m̃ obꝓprio
h̾atur. uł alii suo exemplo adpeccantum
accingantur. ⁊ idco taceat homini ⁊ reue¬
let d̾o. ꝯsequitur uenia.
Qd̾ ñ sufficit cõ

Expanded text:
tam suam quasi mortuam plangunt; certi qreconciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam. 4. Quod non sufficit so
Abbreviated transcription (Latin):
mł de bono ꝑsenerantie. ĩ p̃scĩa sua qui¬
b uoluit uona sua. Et quib cq drãt.
ꝓculdubiose donatorum ẽẽ p̃scinit. pre¬
ꝑanit ⁊̃ d̾s: ut ait fulgentius mał igne
equitas redderet. ñ ꝙ hũa miquitas. ad¬
mitteret. ꝯlõ eͥ sicut p̃ꝑauit scõs ad iunsti¬
ciam ꝑcipienta sic p̃ꝑauit iuiquos ad
iusticiam admitenda quia x̃ꝑatorp̃ui

Expanded text:
 de Bono perseverantiae, in praescientia sua, quibus voluit bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum esse praescivit. Praeparavit etiam Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas admitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam am
Abbreviated transcription (Latin):
iccans sicut minus ꝯmemoratõe tñ trimi¬
tatis ĩm̾gitur. utrum uapticatus sit. Hoc
d̾ bapt̃o. Si totum ludicre ⁊ mirnice. ⁊ iocula¬
ut̃ ageretur. itrum ad ꝓbandis eẽt bapiis¬
mus qui sic daretur. diuinu iudiciu ꝑ ali¬
cuius renelatonis miraculu oratõe ĩ plo

Expanded text:
cans, sicut mimus, commemoratione tamen Trinitatis immergitur, utrum baptizatus sit. Hoc deret, sed totum ludicre et mimice et ioculariter ageretur, utrum adprobandus esset baptismus qui sic daretur, diuinum iudicium per alicuius reuelationis oraculum concordi o
Abbreviated transcription (Latin):
um uł influm̃ innomine trinitatis men
bapticandi illud gentur. Nam ⁊ mlxe ⁊ in
aliis sacram̾tis sicut forma ẽ ẜuanda: ita
⁊ intent̃o illud celebrandi ẽ hñda . It̾ aũgad
ñ ea ꝗ fide paruulos adbapt̃m ferunt. ut ꝑ¬
sp̃m aduitam regenerentur em̾am: s eos
putant ħ remedio tp̃ralem retinere uł re¬
cipere sanitate. Nõ enim ꝑꝑea illi ñ regiᷤ¬
neratur. quia nec abilł hac intentĩe offerĩt̃¬

Expanded text:
merguntur in nomine Trinitatis, non baptizandi illud geritur. Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habenda. Illud non ea fide parvulos ad Baptismum ferunt, ut  ad vitam regenerentur aeternam, sed eos putant hoc remedio temporalem retinere vel recipere sanitatem. Non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offer
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o x̾ minor factus ẽ forma ẜui accipiẽs.
lleq enim sic accep̃ formai ẜui. ut amit¬
teret forma d̾i. ingina erat equał patri.
ut informa ẜui. ⁊ ĩ forma dĩ. ide ipe sit
unigenitus filius panis. quia forma d̾i.
accepit forma xuii. Si aũt ia forma d̾i
forma ẜui acceꝑit. sine dubio natur a na¬
turam accepit. Forme eñ nomine. natu¬
ra significatur. ut aũg euident᷑ docet mł
defide ad petru. Cum inquid d̾ xp̃o audis
quia informa d̾i erat: oportet te cogno¬
scere fumissimeq tenere. in illo forme
nomine naturale plenitudi̾e deb̾e in¬
dei ñ alia intelligentia ẽ. qua ud̃i mari̾e
nctura. didicisti nomine forme intelligen¬
nam fieri nature. ⁊ audisti ꝙ forma di for¬
ma ẜ̃ui suscepit. Uñ consequens ẽ. ꝙ na¬
tura diuina. natura hũana susceꝑit. Qd̾

Expanded text:
formam servi accipiens. Neque enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri; ut in forma servi et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura naturam accepit. Formae enim nomine natura significatur, ut August. evidenter docet in lib. de Fide ad Petrum. Cum, inquit, de Christo audis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formnomine naturalem plenitudinem debere inDei non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura. Didicisti nomine formae intelligentiam fieri naturae, at audisti quod forma Dei formam servi suscepit. Unde consequens est quod natura divina naturam human
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius põitis. aduibita diligentia. ĩnui
uitetur. solum u̾bum caru̾e factu ⁊ natua
solu suscepisse humanã. ⁊ diuina natutũ.
nitas fecit. Inquo sic ueritas ĩ ꝯmutabił
manet diuine humaneq nature: ut sic̃
uera semꝑ ẽ eiꝰ d̃mitas qua de patre habr

Expanded text:
i videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum suscepisse humanam; et divinam naturam, nem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet divinae humanaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ut sunt ⁊̃ pene peccatoꝵ. uñ aug. suꝑ il¬
lu locum psalmi .Luii. suꝑ cecidit igͥs
⁊ nͣ̃ uiterunt solez ait. Ignis suꝑbie. ⁊ cõcupi¬
scentie. ⁊ ire intelligitur. Istas peas paua
cata s̃ ⁊ pẽa pecci. Itẽ. Int̾ primu ẽ pecc̃m¬
apostasie ⁊ ultima pena ignis et̾ni. me¬
suꝑ echechiele ait. Contempnenti qui non
pecc̾m ⁊ pena pec̾ci. aut pect̾m simul ⁊ cã ⁊ pe¬
na pec̾ci. uñ moyses. ꝯlõdum st̃ ꝯpleta por

Expanded text:
tiam poenae peccatorum. Unde Aug., super illum locum ps. 57: Supercecidit ignis, et non viderunt solem, ait: Ignis superbiae et concupiscentiae et irae intelligitur. Istas poenas pauci cata sunt, et poena peccati. Inter primum enim peccatapostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, mesuper Ezech. ait: Contemnenti qui non peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Unde Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
scio nec requiro. ⁊ consolabor me tam̃. Arth̾a¬
głi nesciunt. angłi ñ audierunt. secła no
filius ip̃e ñ edidit. Cess eigo dolor querela¬
rum. ꝯlon putet honio iua intelligentia
genertitõis sacrat̾ntu posse ꝯsequi. ab so¬
lute tm̃ intelligentia ĩ telligendus ẽ ꝑat̾ ⁊
filius ⁊ sp̃c .s. Stat in hoc fine u̾borum. Est
filius apatre qui c̃ unigenitus ab ingeni¬
to. ꝓgemos aparente. uiuus auino. ꝯłõ na¬
tura dentitis. alia ⁊ alia. quia ambo unui.
Hoc credendo. incipe. ꝑcurre. ꝑsiste. ⁊ si n̾
ꝑuentuꝵ scĩam tñ gratulabor ꝓfecturum.
Qui eni pie infinita ꝑsequitur. ⁊ si ñ con¬
tungat aliqn tam̃ ꝓficiet ꝓ d̾ undͦ. s ne
te mscras in illud secretum ⁊ archano ĩ o¬
pinabuł uatiuitatis. ne te inmergas sã¬
mam intelligentie ꝯ p̾hendere p̃sumen.
s. intellige ncõp̾ hensibilia cẽ.¶ Higͣ
auis q multis cuitent̾ ostenditur. nobis
nullatenus licere maiestate ꝑscrutan.⁊

Expanded text:
scio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intellpiritus sanctus. Stat in hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus
Abbreviated transcription (Latin):
ad scõrum utilitate illudũtur cũ p̾stat̃
sc̃s eorum temptatr̃e ꝓfectus. s ip̃e est
initiu. quia p̾cedit antiquitate. ⁊ pri¬
ciꝑatu malicie. Hec aũt illusio fit an
subdit eis angłos malos. ⁊ hoies malos.
ut ñ qua̾tu nitu̾tur s quãtu sinũtur
possint. ¶ Ecce aꝑte ostendit qualit p̃¬
dca u̾ba iobintellig̾eda sĩt ⁊ angłica na

Expanded text:
orum utilitatem, illuduntur cum praestatur sanctis eorum tentatione profectus. Sed ipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu malitiae. Haec autem illusio fit angsubdit eis angelos malos et homines malos, ut non quantum nituntur, sed quantum sinuntur, possint nocere. Ecce aperte ostendit qualiter praedicta verba Job intel
Abbreviated transcription (Latin):
nans opmioe eorum qui angłos creatos
fuisse malos putant. auctoriate ⁊ rõe ꝓ¬
bat bonos fuisse creatos. Et u̾ba p̃missa
beati iob que illi ꝓse inducebant qũo
sĩt intelligenda aꝑit ita dicens suꝑ gene

Expanded text:
nans opinionem eorum qui angelos creatos fuisse malos putant, auctoritate et ratione probat bonos fuisse creatos, et verba praemissa beati Job quae illi pro se inducebant, quomodo sint intelligenda aperit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
patre añ tp̃ra nanis ẽ Illud aum sincita
catholica fides tenet. ac p̾dicat ut istud. Q¬
re ergd ait dicamus uerius. cũ utiu̾s pan¬
ter su naͣm. isi quia uolebat iatelligi. ħ
admaiore eiutentia ⁊ exp̾ssid̾em ueritatᷤᷤ

Expanded text:
Patre ante tempora natus est? illud enim sincera et catholica fides tenet ac praedicat, ut istud. Quare ergo ait dicimus verius, cum utrumque pariter sit verum? nisi quia volebat intelligi hoc ad majore
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ra genitus ẽ tepatre. uł filius semꝑna
scitur teꝑatre. ⁊ ĩo diait gg. ꝙ t̃ĩ possumus di¬
cere semꝑ nascitur. Non inqua ini ꝯueni¬
ẽtur ñ ita ꝯgrue ad explanato̾em mͣtatis. P
tam̃ dici si sane intelliganr. sẽꝑenim nasci¬
tur filiꝰ de patre. ut ait origiu̾ñ ꝙ condie ĩte¬

Expanded text:
nitus est de Patre, vel Filius semper nascitur de Patre. Et ideo dicit Greg. quod non possumus dicere, semper nascitur. Non, inquam, ita convenienter, non ita congrue ad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non
Abbreviated transcription (Latin):
obuiare illud ꝙ leges tradũt. siquis tac¬
tis dininis scriptitis iurauiͣt mulieri se
eam legntimã uxore ħĩturu. uł ⁊̃ si in
oratorio tale saccam̃tu dedent. fit ei le¬
gutima uxor quãuis nulla dos. nulla
alia scripiura int̾põita sit. S hic osten¬
ditur quid fieri uł eẽ debeat. ñ quid t̾c
fiat. ꝯlõ enim ꝑillud iuram̃tu t̃c fit u¬
uor. s fieri debet. quia uratu ẽ. Põt ⁊̃ d̾¬

Expanded text:
obviare illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit uxor, sed fieri debet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur. ⁊ aquib custoditur uyor perat᷑.
⁊ apparentib sponsetur. ⁊ legib dotetur.
⁊ asacerdote ut mos ẽ uñdicatur aparanĩ¬
phis custodiatur. ac solempnit̃ accipia
tur. qt̾ ita ꝑacra logutima scitote eẽ cõ¬
s adulteria. uł fornicatões st̃. in si uo¬
luntas ꝓpria suffragauit ⁊ uotu succu¬
rerint segntima. H oc aũt no ita intel¬
ligend̾ eͣ. tanqua sine enumenitis n̾¬
ñ possit eẽ legittimu ꝯiugiu. s quia

Expanded text:
videntur, et a quibus custoditur. Uxor petatur, et a parentibus sponsetur, et legibus dotetur, et a sacerdote ut mos est benedicatur, et a paranymphis custodiatur ac solemniter accipiate esse consed adulteria vel fornicationes sunt, nisi volontas propria suffragata fuerit, et vota succurrerint legitima. Hoc autem non ita intelligendum est, tanquam sine enumeratis non possit esse legitimum conjugium, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
illam q̃ualiter ꝑfecta sit. ordine ꝓsequa¬
mur. Sex dieb sicut decet scriptura gene¬
sis. distincxit d̾s.⁊ informas redegit pͥas
cũcta q̃ simł materialiter fecciat. ꝑfecit
ra distinxit. nich̾q postea fecit. ꝙ inaliquo
illorum ñ comineatur. Oꝑatus ẽ tam̃ pe
situt ueritas in euãgłio ait.Pat̃ m̃s oꝑat᷑¬

Expanded text:
illam qualiter perfecta sit ordine prosequamur. Sex diebus, sicut docet Scriptura Genesis, distinxit Deus, et in formas redegit proprias, cuncta quae simul materialiter fecerat. Perfecira distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veritas in Evangelio ait: Pater meus o
Abbreviated transcription (Latin):
multa q̃ ñ inutilit̾ sciuntur. licet aliq̃ncu
riositate querantur. ET priusqua ad aĩe
qualitate ꝑtinentia ꝓ sequamur. dequalita
tał quoda m̃o. quia potuit mori. In illon̾a¬
q primo statu huĩt posse mori.⁊ posse ñ mo¬
ri. Et ħ fuit prima humani corporis ĩ mor
peccatu .s. hũit posse mori. ⁊ ñ posse ñ mori:
quia in hoc statu morienti ẽ necessitas. In
tercio statu he̾bit posse nõ mori. ⁊ ñ posse mo¬
ri. quia ad illu statu ꝑtinet moriendi ĩ pos¬
sibilitas. q̃ exgr̃a erit.⁊ non exnatura. Qũo¬

Expanded text:
nutiliter sciuntur, licet aliquando curiositate quaerantur. At priusquam ad animi qualitatem pertinentia prosequamur, de qualitatalis quodam modo, quia potuit mori. In illo namque primo statu habuit posse mori, et non posse mori. Et haec fuit prima humani corporis immortapeccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura.
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur bõa que sine caritate fiunt: ꝓ¬
dẽe quide adtollerabiliore pe̾a sentitenda:
s ñ adnitam oꝑtinendam. Illa ⁊̃ q̃ incari¬
tate quis facit si pꝰ ea ꝓlapsus fuiͣt nec
exsurexerit. ñ ẽẽ inmemoria dĩ ecechiel
dicit. Si au̾terit se iustus aiustitia. ⁊ fere¬
rit inquitat̾e. nũquid uiuet. Om̃s iusti

Expanded text:
tur bona quae sine charitate fiunt prodesse quidem ad tolerabiliorem poenam sentiendam, sed non ad vitam obtinendam. Illa enim quae in charitate quis facit, si postea prolapsus fuerit, nec exsurrexerit, non esse in memoria Dei Ezechiel dicit, c. 33: Si averterit se justus a justitia et fecerit iniquit