comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
SALMI HUIUS TITULUSEST INFINEM IN YMNIS
intellectus ipsi dauid. Quisit finis commemoramus.
ti.: Intentio enim dirigatur infinem. dirigatur in xpm̃. Quare
finis dicitur: Quõ quiequid agimus ad illum referimus.: Et cũ
ad eum peruenerimus. ultra quod queramus non habebimus. Dicit
enim finis qui consumit. Et dicitur finis qui perficit. ⁊ Aliter quip¬
pe intellegimus cum audimus finitus ẽ cybus quimanducabatur.
diuimus finitum ẽ.: Sed cibus ut nones set¬
Finis ergonoster perfectionrã essedebet: Perfectio nr̃ã xp̃s. Illo
enim perficimur : quia ipsius capitis memb
legis. quia sine illo nemo perficit legem. : Cum ergo auditis inpsal¬
mis infinem. multi enim psalmi ita super scripti sunt. Nonsiturã
cogiatio in consumptionem: sed in consum mationem In ymnis.
Inlaudibus. ⁊ Siue enim tribulemur etangustemur. Siue laete¬
Siue laete¬
mur et exultemus. Ille laudandusẽ qui et intribulationibus erudit.

Expanded text:
salmi hujus titulus est: In finem, in hymnis, intellectus ipsi David. Quis sit finis commemoramus breviter, ti . Intentio ergo dirigatur in finem, dirigatur in Christum. Quare finis dicitur? Quoniam quidquid agimus, ad illum referimus; et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habebimus. Dicitur enim finis qui consumit, dicitur finis qui perficit. Aliter quippe intelligimus cum audimus, Finitus est cibus qui manducabatur; dimus, Finitum est; sed cibus ut Finis ergo noster perfectio nostra esse debet; perfectio nostra Christus. In illo enim perficimur, quia ipsius capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibus. Sive enim tribulemur et angustemur, sive laetemur et exsultemus, ille laudandus est, qui et in tribulationibus erudit,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Neq enim timendumẽ. nealiquid faciat homo inimicus.
quidtibi : Gaudete inquit. et exultate quõ merces urã magnaẽ incaelis.
Ille interra geminat conuitia. tuincaelo lucra: Sed saeuiat amplius.:
possit et aliquid amplius. Quidte securius: cuidictumẽ: Nolite timere
eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere ⁊ Quid
ẽ ergo timendum. quando pateris inimicum. ne conturbetur inte
dilectio. Quadiligis inimicum. Etenim inimicus ille homo. caro et
sanguis. quod uidet inte. appetit.: Alius autem inimicus occultus.
rector harumtenebrarum. quas tupateris incarne et sanguine. Al¬

Expanded text:
tionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. tionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. quid tibi? Gaudete, inquit, et exsultate quoniam merces vestra magna est in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas tu pateris in carne et sanguine, al
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione peccatoris.: Ergo quomodo illeclamauit influctib
dnẽ pereo saluame. Talis ethuius uox precessit: Exaudids̃ de¬
p̾cationem meam. Et nedispexeris precem meam. intendemihi etex¬
audime Quare : Quid enim pateris:. Quid gemis: Contristatus
sum in exercitationemea. Exercerime quidem intermalos posiusti
Sednimis exsurrexerunt suprauires meas: Tran quilla pertur¬
batum. manum extende mergenti: Contristatus sum in exer¬
citationemea etronturbatus sum auoce immici etatribulatione pec
catoris: Quõ declinauerunt in me in iquitatem. et inira adumbra¬
bunt me Audistis fluctus etuentos : tamquam humiliato insul¬
tabunt. Et ille orabat .: Vndiq illi strepitu insultationis saeuebant
Atille intus inuocabat quem nonuidebant : Cumaliquid tale patitur
xp̃ianus. Non debet facile uelut ire in eum a quo patitur etuelle
uentum uincere. sed conuertere se in orationem. Neamittat dilec¬

Expanded text:
bulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, bulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me ; talis et hujus vox praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Quare? quid enim pateris? quid gemis? Contristatus sum in exercitatione mea. Exerceri me quidem inter malos posuisti, sed nimis exsurrexerunt supra vires meas: tranquilla perturbatum, manum extende mergenti. Contristatus sum in exera, et conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatn me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Audistis fluctus et ventos: tanquam humiliato insultabant, et ille orabat; undique illi strepitu insultationis saeviebant, at ille intus invocabat quem non videbant. 6. Cum aliquid tale patitur christianus, non debet facile velut odio ire in eum a quo patitur, et velle ventum vincere; sed convertere se ad orationem, ne amittat dilec
Abbreviated transcription (Latin):
suasione diabolica. utodium inducat aduersum inimicos: reluctans
odio. ut perficeret ipsam dilectionem: In ipsa pugna etlucta turba¬
tusẽ : Eius enim uoxẽ Etinalio psalmo. turbatusẽ p̃ira oculus m̃s.
et quid ibi sequitur: Inueteraui in omnibus in imicis meis: Velud in
tempestate et fluctibus mergi caeperat sicut petrus . Illeenim
calcat fluctus saeculi huius: quidiligit inimicos: Xp̃s inmari
ambulat intrepidus. cuius omnino detorde auferri non poterat
inimici dilectio: Quipendens incrucedicebat. pater ignosce
illis quianesciunt quidfaciunt. Et petrus uoluit ambulare.
ille tam quam caput. et petrus tam quam corpus. quisuper
hanc petram inquit aedificabo ecdesiam meam: Iussusẽ ambulare
et ambulabat. gratia lubentis non uiribus suis. Sed cum uide¬
ret uentum ualidum timuit. Et mergi coeperat conturbatus
in exercitatione sua.: A quo uento ualido Auoce inimici et atri¬

Expanded text:
suasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans suasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans odio ut perficeret ipsam dilectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus enim vox est et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus . Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Jussus est ambulare, et ambulabat gratia jubentis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis.  Ergo quõ haectibi dilectionis regula figitur. Utimitans
patrem diligas inimicum. Diligiteenim inquit inimicos urõs. ⁊
In hoc precepto quomodo exercereris sinullum inimicum patereris.
Videsergo prodesse tibi aliquid et quod ds̃ parcet malis. prosittibi
ad habendam miseri cordiam. Quia ectu forte sibonus es. exmalo
factus es bonus.: Et si ds̃ non parteret malos. Nectu qui gratias age¬
res appareres. Partatergo aliis qui pepertit ettibi. Nonenim
cum pertransieris interdudenda est uia pietatis: Undeergo iste
orat positus intermalos. quorum inimicitiis exercebatur. Quid ait
ontristatus sum in exercitatione mea : et conturbatus sum. Cum
extendit dilectionem ut diligat inimicos: ad fectus ẽ tedio multorũ.
inimicitiis multorum. rabiae circum latratus: Et quadam humana
infirmitate suc cubuit. UNiditse lam incipere penetrari malaȩ per¬

Expanded text:
tatis Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut imitans tatis Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut imitans Patrem diligas inimicum: Diligite enim, inquit, inimicos vestros : in hoc praecepto quomodo exercereris, si nullum inimicum patereris? Vides ergo prodesse tibi aliquid: et quod Deus parcit malis, prosit tibi ad habendam misericordiam; quia et tu forte si bonus es, ex malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multorum rabie circumlatratus, et quadam humana infirmitate succubuit. Vidit se jam incipere penetrari mala per
Abbreviated transcription (Latin):
et melos. et pluit superiustos et in iustos Neque enimtuhabes in imicũ
Et ds̃ non habet : Tu quidem eum habes inimicum. quitecum creatusẽ
Illeuero eum quem creauit ⁊ in imicos ergodĩ malos etiniquos. saepe in
scripturis legimus. et parcet eis ille quinon habet. quod illi inputet
inimicus. Cui omnis inimicus ingratusẽ. ⁊ Ab illo enim habet quic¬
quid habet boni : Abipso enim habet misericordiam. : quicquid est etiã
unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur nesuperbiat: Ad hoc
tribulatur ut humilis agnoscat excelsum. Tuuero inimicotuo
quem intolerabiliter pateris. quid prestitisti: ⁊ Sulle eum habet
inimicum. qui ei tanta prestitit. et facit solem suum oriri super
bonos et malos. Et pluit superiustos et iniustos. Tu qui nec solem
potes oriri facere. Nec super terras pluere aliquid. Vnum ser¬
uare non potes inimico. ut siitibi pax in terra homini boneuolun¬

Expanded text:
et malos, et pluit super justos et injustos . Neque enim tu habes inimicum, et malos, et pluit super justos et injustos . Neque enim tu habes inimicum, et Deus non habet. Tu quidem eum habes inimicum qui tecum creatus est; ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non habet quod illi imputet inimicus, cui omnis inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim habet misericordiam, quidquid est etiam unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur, ne superbiat; ad hoc tribulatur, ut humilis agnoscat excelsum. Tu ergo inimico tuo, quem intolerabiliter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos; tu qui nec solem potes oriri facere, nec super terras pluere, aliquid unum servare inimico non potes, ut sit tibi pax in terra homini bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
didixit impiorum et iniquorum. mundi dixit de quo dicit euange¬
lium. Et mundus eum non cognouit ⁊ Si en immundus non cognouit
lucem. Quialux intenebris lucet. Et tenebreeam non conp̃hender̃¬
harum tenebrarum sunt ille rectores. ⁊ Deipsis ergorectoribus habe¬
mus de cerminatam scripturarum sententiam. quod omnino inclere¬
ditus alicuius eorum sperandus non est.: Atuero deipsistenebris
quarum illi rectores sunt non sumuscerti. Neforte quierant tone¬
bre fiant lux : Fidelibus quippe lam factis. dicit a postolus : fuistir
aliquando tenebre Nunc autem lux in dnõ : Et ipsetene brae non con
p̃henderunt. : Ergo fratres omnes mali cummali sunt : exertent bonos
Ecce enim breuiter audite et intellegite. Sibonuses. inimicum non
habebis nisi malum ⁊ Porrotibi ea bonitatis regula praefixa est. ut
imiteris bonitatem patris tui. que facit solem suum oriri superbo nos

Expanded text:
di dixit, impiorum et iniquorum; mundi dixit, de quo dicit Evangedi dixit, impiorum et iniquorum; mundi dixit, de quo dicit Evangelium: Et mundus eum non cognovit . Si enim mundus non cognovit lucem, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderharum tenebrarum sunt illi rectores. De ipsis ergo rectoribus habemus determinatam Scripturarum sententiam, quod omnino inde reditus alicujus eorum sperandus non est. At vero de ipsis tenebris quarum illi rectores sunt, non sumus certi ne forte qui erant tenebrae, fiant lux. Fidelibus quippe jam factis dicit Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino : tenebrae in vobis, lux in Domino. Ergo, fratres, omnes mali, cum mali sunt, exercent bonos. Ecce enim breviter audite, et intelligite. Si bonus es, inimicum non habebis nisi malum. Porro tibi ea regula bonitatis praefixa est, ut imiteris bonitatem Patris tui, qui facit solem suum oriri super bonos
Abbreviated transcription (Latin):
autldeo uiuit ut perillum bonus exerceatur. Utinam ergo
quinos modo exercent. conuertantur : et nobiscum exerceantur.
Tamen quam diulta sunt ut exerceant. non eos oderemus. quia in eo
quod malus ẽ quis eorum. utrum usq ad finem perseueraturus sit
ignoramus. Et plerumq cumtibi uideris odisse inimicum.¬
fratrem odisti etnescis.: Diabolus et angeli eius inscripturis scis ma¬
nifestati sunt nobis quod adignem aeternum sint destincti: Ipso¬
rumtantum desperanda est correctio. Contra quos habemus occul¬
tam luctam.: Ad quam luctam : nosarmat a postolus dicens: Non ẽ
uobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem : Id est non aduer¬
sus homines quosuidetis. sed aduersus principes et potestates
Et rectores mundi tenebrarum harum : Neforte cudixisset mu¬
di. Intellegeres demones eẽ rectores eẽ caeli et terraẽ : mundi
dixit tenebrarum harum mundi dixit amatorum mundi mu¬

Expanded text:
aut ideo vivit ut per illum bonus exerceatur. Utinam ergo aut ideo vivit ut per illum bonus exerceatur. Utinam ergo qui nos modo exercent, convertantur, et nobiscum exerceantur: tamen quamdiu ita sunt ut exerceant, non eos oderimus; quia in eo quod malus est quis eorum, utrum usque in finem perseveraturus sit, ignoramus; et plerumque cum tibi videris odisse inimicufratrem odisti, et nescis. Diabolus et angeli ejus in Scripturis sanctis manifestati sunt nobis, quod ad ignem aeternum sint destinati. Ipsorum tantum desperanda est correctio: contra quos habemus occultam luctam, ad quam luctam nos armat Apostolus, dicens: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est adversus homines quos videtis; sed adversus principes et potestates et rectores mundi, tenebrarum harum . Ne forte cum dixisset, mundi, intelligeres daemones esse rectores coeli et terrae; mundi dixit, tenebrarum harum; mundi dixit, amatorum mundi; mun
Abbreviated transcription (Latin):
auditis in uobis agnoscite.: Quisquis enim nondum tenet iter¬
pietatis miratur quiatalia gemunt membra dauid.: Non enĩ
uidet inseista. Quam diu etinseista non uidet non dum ẽ ibi.
Nonsentit quod corpus sentit. Quia p̃ter corpus ẽ: incorpore¬
tur et sentiet. : Dicatergo et audiamus. Audiamus et dicamus
xaudi ds̃ de precationem meam: et nedis pexeris precemmeã.
intendemihi etexaudime. ⁊Satagentis. solliciti. intri¬
Superest ut audiamus ut in quo
malosit : Et cum dicere coeperit. cognoscamus ibi noseẽ. Vt cõ¬
municata tribulatione. Conuingamus orationem.
Contristatus sum in exercitationemea et conturbatus sum.
Vbi contristatus: ubi conturbatus : In exercitationemea¬
inquit : homines malos quos patitur comme moraturus est.
Eandem que passionem malorum hominum: exercitationem
suam dixit.: Neputetis gratis eẽ malos in hoc mundo: etnihil
boni deillis ageredm̃. Omnis malus. aut ldeo uiuit ut corrigat᷑

Expanded text:
auditis in vobis agnoscite. Quisquis enim nondum tenet iterauditis in vobis agnoscite. Quisquis enim nondum tenet iterpietatis, miratur quia talia gemunt membra David: non enim videt in se ista. Quamdiu et in se ista non videt nondum est ibi: non sentit quod corpus sentit; quia praeter corpus est: incorporetur, et sentiet. Dicat ergo et audiamus, audiamus et dicamusxaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Satagentis, solliciti, in trisuperest ut audiamus in quo malo sit; et cum dicere coeperit, agnoscamus ibi nos esse, ut communicata tribulatione, conjungamus orationem. Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Ubi contristatus? ubi conturbatus? In exercitainquit. Homines malos quos patitur commemoraturus est, eamdemque passionem malorum hominum exercitationem suam dixit. Ne putetis gratis esse malos in hoc mundo, et nihil boni de illis agere Deum. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur,
Abbreviated transcription (Latin):
bus quas habethomo. inuenitse eo proprie discretum a pecore. qđ
ipsehabeat intellectum. ⁊ Vnde quosdam contemnentes inse quod
proprium et p̃cipuum a conditore acceperunt. Increpatiste con¬
ditor dicens.: Noliteesse sicut equus et mulus. quibus nonẽ intel¬
lectus.: Etalio loco dicit. homo in honore positus: In quo hono¬
re. nisi quia factus adimaginem dĩ. Ergo in honore positus
non intellexit ait comparatusẽ iumentis insensatis et similis fac¬
tusẽ illis. Agnoscamus ergo honorem nostrum. Et intellegamus :
Suntellegimus : Videmus non esse istam regionem gaudendi. sed
gemendi. Noniam exultandi. sed adhuc plangendi: Sed et si ex¬
ultatio quaedam habitat incordibus nris. Nondum ẽ inre sed
in spe.: Ex promisso laetamur: quia scimus nonnos fallere pro¬
mittentem. : Uerum quod attinet ad praesens tempus in quoma¬
lo inquibus angustussimus audite .⁊ Et siuiam istam tenetis quod

Expanded text:
bus quas habet homo, invenit se eo proprie discretum a pecore, quod bus quas habet homo, invenit se eo proprie discretum a pecore, quod ipse habeat intellectum. Unde quosdam contemnentes in se quod proprium et praecipuum a Conditore acceperunt, increpat ipse Conditor dicens: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Et alio loco dicit: Homo in honore positus. In quo honore, nisi quia factus ad imaginem Dei? Ergo, in honore positus non intellexit, ait, comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Agnoscamus ergo honorem nostrum, et intelligamus. Si intelligimus, videmus non esse istam regionem gaudendi, sed gemendi; non jam exsultandi, sed adhuc plangendi. Sed etsi exsultatio quaedam habitat in cordibus nostris, nondum est in re, sed in spe. Ex promisso laetamur, quia scimus non nos fallere promittentem. Verum quod attinet ad praesens tempus, in quo malo, in quibus angustiis simus audite; et si viam istam tenetis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Et membra xp̃i intellegant in xp̃o. quia caput et membra unus
xp̃s. Caput incaelo erat et dicebat. quid me persequeris :¬
Nos cum illo in caelo perspem. ipse nobiscum interra pertaritatẽ
Ergo intellectus ipsidauid. ad moneamur cum audimus et intel
ecdesia . Pertinet enim ad nos magna cura inte
in quo malo nunc sumus. et dequomalo ut liberemur optamus. se¬
miniscentes orationis dominicae. ubi infinem dicimus libera¬
nos a malo : Intermultas ergo tribulationes huius saeculi. plan¬
git aliquid psalmus iste de intellectu. Ille cumisto non plorat
qui non habet intellectum.: Porro autem carissimi meminisse
debemus adimaginemdĩ nos eẽ factos. nec alibi quam in ipso in¬
tellectu. NNam inmultis rebus abestiis separamur.: Ibi autem
homo adimaginem dĩ factum senouit. Ibialiquid inse agnoscit ã¬
plius eẽ quam datumẽ pecoribus. ⁊ Consideratis uero omnibus re¬

Expanded text:
et membra Christi intelligant in Christo: quia caput et membra unus et membra Christi intelligant in Christo: quia caput et membra unus Christus. Caput in coelo erat, et dicebat, Quid me persequeris Nos cum illo in coelo per spem, ipse nobiscum in terra per charitatem. Ergo, intellectus ipsi David. Admoneamur cum audimus, et intelligat Ecclesia: pertinet enim ad nos magna cura intein quo malo nunc sumus, et de quo malo ut liberemur optamus, reminiscentes orationis dominicae, ubi in fine dicimus,nos a malo . Inter multas ergo tribulationes hujus saeculi, plangit aliquid psalmus iste de intellectu. Ille cum isto non plorat, qui non habet intellectum. Porro autem, charissimi, meminisse debemus ad imaginem Dei nos esse factos, nec alibi quam in ipso intellectu. Nam in multis rebus a bestiis superamur: ubi autem homo ad imaginem Dei factum se novit, ibi aliquid in se agnoscit amplius esse quam datum est pecoribus. Consideratis vero omnibus re
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. dauid. ⁊ Vidit eos remansisse incarne etamisisse diuinitatẽ.
Et corrigit eos questione p̃posita.⁊ Quomodo ergo Ipsedauid inspũ
ponam inimicos tuos subpedibus tuis: Siergo ille inspũ dnm̃ eum
dicit. quomodo filius eius ẽ:: Questionem proposuit non filium ne¬
gauit. ⁊ Audistis dnm̃ : dicite quomodo filius sit.: Audistis filium :
dicite quomodo dñs sit. ⁊ Hanc questionem soluit fides catholica
Quomodo dñs : Quia in principio erat uerbum. et uerbum erat apud
dm̃ et dr̃ erct uerbum.: Quomodo filius: Quia uerbum caro factũ ẽ
Necnos axp̃o alienos dicere debemus. Cuius membra sumus. Nec
nos quasi alterum computtre : quia erunt duo incarneuna.
Sacramentum hocmagnum ẽ aitapostolus. Ego autem dico
inxpõ et inecclesia.: Quia ergototus xp̃s caput et corpus ẽ
Cum audimus intellectus ipsi dauid. Intellegamus et nos in dđ.
Intellegant membra xp̃i. Et in membrissuis intellegat xp̃s. ⁊

Expanded text:
derunt: David. Vidit eos remansisse in carne, et amisisse divinitatem; et corrigit eos quaestione proposita: Quomodo ergo ipse David in spiponam inimicos tuos sub pedibus tuis? Si ergo ille in spiritu dicit, quomodo filius ejus est Quaestionem proposuit, non filium negavit. Audistis Dominum; dicite quomodo filius sit: audistis filium; dicite quomodo Dominus sit. Hanc quaestionem solvit fides catholica. Quomodo Dominus? Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo filius? Quia Verbum caro factum est, nec nos a Christo alienos dicere debemus, cujus membra sumus, nec nos quasi alterum computare; quia erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Quia ergo totus Christus caput et corpus est; cum audimus, Intellectus ipsi David, intelligamus et nos in David. Intelligant membra Christi, et in membris suis intelligat Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nobis in hacciuitate sperandum est: statim subiecit. ut praesumas. ut speres
Etquidiligunt nomen eius in habitabunt in ea: Hocenim semen seruorum eius

Expanded text:
ergo nobis in hac civitate sperandum est? statim subjecit, ut praesumas et speres: ergo nobis in hac civitate sperandum est? statim subjecit, ut praesumas et speres: Et qui diligunt nomen ejus, inhabitabunt in ea. Hoc est enim semen servorum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
bi remaneant . qui confiteri erubescunt : quõ ds̃ saluã faci& sion: Quam sion:
Audi in sequentib:: Et semen seruorum eius obtinebunt eam . & quidiligunt no¬
meneius in habitabunt in ea . : Psalmus finitus est. sed paululum istos duos uersus
non relinquamus : Ammon& enimnos aliquid nedesperando. in illam structurã
non intremus. Semen inquit seruorum eius obtinebunt eam: Iamergo semen seruo¬
rum eius qui sunt : forte dicis iudaei nati deabraham: quomodo habebimus istam
ciuitatem: Sed non sunt sem̃ abrahae illi iudaei quib: dictum est: Si filii abrahae
estis. facta abrahae facite : Semen ergo seruorum cius: Imitatores fidei seruorũ eiuis
obtinebunt eam : Deniq: ultimus uersus superiorem eponit: Quasienim turba¬
tus neputires forte hoc deuidȩis dici. Et semen seruorum eius obtinebunt ea indicens
Nos semen gentium sumus quaeid ola coluerunt. & daemonib: seruierunt : Quid

Expanded text:
bi remaneant, qui confiteri erubescunt. Quoniam Deus salvam faciet Sion. Quam Sion? Audi in sequentibus: Et semen servorum ejus obtinebunt eam; et qui diligunt nomen ejus inhabitabunt in ea. 21. Psalmus finitus est; sed paululum istos duos versus non relinquamus: admonent enim nos aliquid, ne desperando in illam structuram non intremus. Semen, inquit, servorum ejus obtinebunt eam. Jam ergo, semen servorum ejus qui sunt? Forte dicis, Judaei nati de Abraham: nos autem qui non sumus nati de Abraham, quomodo habebimus istam civitatem? Sed non sunt semen Abrahae illi Judaei quibus dictum est: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Semen ergo servorum ejus, imitatores fidei servorum ejus obtinebunt eam. Denique ultimus versus superiorem exponit. Quasi enim turbatus, ne putares forte hoc de Judaeis dici, Et semen servorum ejus obtinebunt eam, dicens, Nos semen gentium sumus, quae idola coluerunt, et daemonibus servierunt; quid
Abbreviated transcription (Latin):
in heremo temptabatur adiabolo: Prorsus xp̃s temptabatur adiabolo. In
xp̃o enim tu temptabaris. quia dete sibi habebat carnem. Dese tibi
tionem. Dese tibi uictoriam : Siin illonos temptati sumus. in illonos diabo¬
lum superamus: Adtendis quiaxp̃s temptatus est. non adtendis quia
uicitte: Agnosce in illo temptato. et te agnosce in illo uincente: Pote¬
rat ase diabolum prohibere. sedsi non tempta r&ur tibi temptando. uin¬
cendi magisterium non praeberet: Itaq non mirum. sed inter tempta¬
tiones positus iste clamata finibus terrae : Sed quare non uincitur
aedificaboꝵ ¶ꝓEr go illa clamat afinibus terrae quam uoluit aedificare su

Expanded text:
n eremo tentabatur a diabolo. Prorsus Christus tentabatur a diabolo. In Christo enim tu tentabaris, quia Christus de te sibi habebat carnem, de se tibi tionem, de se tibi victoriam. Si in illo nos tentati sumus, in illo nos diabolum superamus. Attendis quia Christus tentatus est, et non attendis quia vicit? Agnosce te in illo tentatum, et te in illo agnosce vincentem. Poterat a se diabolum prohibere: sed si non tentaretur, tibi tentando vincendi magisterium non praeberet. Itaque non mirum, si inter tentationes positus iste clamat a finibus terrae. Sed quare non vincitur? esiam meam . Ergo illa clamat a finibus terrae, quam voluit aedificari sup
Abbreviated transcription (Latin):
rantur iniquitatem.: Per sequere inquit peccata eorum. puni. conpunge. conueste
illos antese. qui se pon unt postse. & erubescant dese. ut gaudeant adte. nommi¬
serearis omnium qui operantur iniquitatem. Conuestant᷑ aduesperam. Nescio
Conuestant᷑ aduesperam. Nescio
quos dic̃. quondam operatores iniquitatis. & quondam tenebras conuesti aduespe¬
ram : quid dues peram: post ea serius. Postea quid est aduesperam . Ante enim
debuerant quam xpm crucifigerent. medicum agnoscere.: Quare iam eocruci fixo.
resurgente. In caelum ascendente. Post ea quammisit spm suum sc̃m. quo repl&i sunt

Expanded text:
rantur iniquitatem. Persequere, inquit, peccata eorum, puni, compunge, converte rantur iniquitatem. Persequere, inquit, peccata eorum, puni, compunge, converte illos ante se, qui se ponunt post se; et erubescant de se, ut gaudeant de te. Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. 15. vers. 7. Convertantur ad vesperam. Nescio quos dicit quondam operatores iniquitatis, et quondam tenebras, converti ad vesperam. Quid est, ad vesperam? Postea. Quid est, ad vesperam? Serius. Ante enim debuerant, antequam Christum crucifigerent, medicum agnoscere. Quare jam eo crucifixo, resurgente, in coelum ascendente, posteaquam misit Spiritum suum sanctum, quo repleti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ri. siquidmalidõ.: Nam hocmodo defendunt homines peccata. exdĩ ꝑsona qđ peius ẽ:
Quidẽ hoc : Nemo est qui aud eat dicere bonumẽ adulterium. Bonum ẽ homicidium
Bona fraus. Bonum ꝑ iurium. Nullus hominum : Nam qui&iam illa faciunt. clamant
quando patiuntur.: Omnin oergo non in uenis animam tamꝑ uersam. tam extorrẽ
a societate generis homani. et pastitipatione communis sanguinis exadam. cui uidea¬
turbonum eẽ adulterium sic̃ dixifraus. rapina ꝑiurium.: Sed quomodo ea defendunt
nfecissem. : quid uis faciam fatomeo: lam quaeris quid sit fatu
Curris adstellas. quaeris quis fecerit & ordinauerit stellas. Ds̃ est .: Ergo ad hoc pec¬
catumtuum defendis ut dm̃ accuses : Ideo excusatur reus. ut culpetur iudex,
Prorsus talem initatem operantium non miser&ur ds̃. Non miserearis omnium qui ope¬

Expanded text:
ri: si quid mali, Deo. Nam hoc modo defendunt homines peccata ex Dei persona, quod pejus est. ri: si quid mali, Deo. Nam hoc modo defendunt homines peccata ex Dei persona, quod pejus est. Quid est hoc? Nemo est qui audeat dicere, Bonum est adulterium, bonum est homicidium, bona fraus, bonum perjurium: nullus prorsus hominum; nam qui etiam illa faciunt, clamant quando patiuntur. Omnino ergo non invenis animam tam perversam, tam extorrem a societate generis humani et a participatione communis sanguinis ex Adam, cui videatur bonum esse adulterium, sicut dixi, fraus, rapina, perjurium. Sed quomodo ea defendunt? Si Deus noluisset, non id fecissem. Quid vis faciam fato meo? Jam quaeris quid sit fatum: curris ad stellas. Quaeris quis fecerit et ordinaverit stellas: Deus est. Ergo ad hoc peccatum tuum defendis, ut Deum accuses. Ideo excusatur reus, ut culpetur judex. Prorsus talem iniquitatem operantium non miseretur Deus. Non miserearis omnium qui ope
Abbreviated transcription (Latin):
in confessione : Quid est praeueniamus faciem eius in confessionẽ. ante quamip¬
se adtendat aut puniat. Tu preueni confitendo & puni. non ille inueniat qđ puniat:
Quia cumpunis tu iniquitatem. facis aequitatem. Et ideo tuimiserebitur ds̃ quia
lam te operantem a equitatem inuenitds̃ : Quid ẽ operantem aequitatem. Quia
hoc inte odisti. qđ & illeodit. Vt incipias placeredõ dum hoc intepunis qđ displic&
dõ: Nam non potest inpunitum relinquere peccatum quoniamuerus ẽ.: Non mi¬
serearis omnium quioperantur iniquitatem. Sediam uideamus alium modum
quo haec sententia possit intellegi. Est quaedam iniquitas quam qui operatur. non
potest fieri ut misereatur eids̃.: Quaeritis foste quaenam sit illa ipsa defensio peccato¬
rum. Qando quisq defendit peccatasua magnam iniquitatem operatur. hoc defendit
qđ ds̃ odit.: Et uidete quamꝑuerse quam iniq: Si quidboni fecerit. sibiuult imputa¬

Expanded text:
in confessione . Quid est, Praeveniamus faciem ejus? Antequam ipin confessione . Quid est, Praeveniamus faciem ejus? Antequam ipse attendat ut puniat, tu praeveni confitendo et puni. Non ille inveniat quod puniat. Quia cum tu punis iniquitatem, facis aequitatem. Et ideo tui miserebitur Deus, quia jam te operantem aequitatem invenit Deus. Quid est, operantem aequitatem? Quia hoc in te odisti, quod et ille odit; ut incipias placere Deo, dum hoc in te punis quod displicet Deo. Nam non potest impunitum relinqui peccatum: quoniam verum est, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. 14. Sed videamus jam alium modum, quo haec sententia possit intelligi. Est quaedam iniquitas, quam qui operatur, non potest fieri ut misereatur ejus Deus. Quaeritis forte quaenam illa sit? Ipsa defensio peccatorum. Quando quisque defendit peccata sua, magnam iniquitatem operatur: hoc defendit quod Deus odit. Et vide quam perverse, quam inique. Si quid boni fecerit, sibi vult imputa
Abbreviated transcription (Latin):
diamus: Quiprius fui inquit blasphemus & ꝑsecutor et in iuriosus. sed misericor¬
Hoc duob modis intellegi potest.: Siue quia omnino nullu peccata Inpunita reliquit
ds̃. Siue qđ est quaedam iniquitas. quam qui operantur. Omnino enim eorum ds
non miseretur .: Secundum istos duos modos. breuiter quantum temporis sufficit
aliquid loquamur caritatiuestrae.: Iniquitas omnis parua magnauesit puniatur
necesse est aut ab ipso homine penitente. aut adõ uindicante. aut adõ uindicante¬
Nam & quem penit& punit seipsum. Ergo fr̃s puniamus nr̃a peccata. siquerimus
miseri cordiam dĩ Non potest ds̃ misereri omnium operantium iniquitatem quasi
blandiens peccatis. aut non eradicans peccata.: Prorsus aut punis aut punit.
Uis non puniat. punitu.
Nam & illud fecisti qđ in punitumeẽ non possit. sedate
puniatur potius. Ut facias qđ in illo psalmos criptumẽ praeueniamus faciem eius

Expanded text:
diamus: Qui prius fui, inquit, blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiamus: Qui prius fui, inquit, blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericorimpunita relinquit Deus; sive quod est quaedam iniquitas, quam qui operantur, omnino eorum Deus non miseretur. Secundum istos duos modos, breviter quantum temporis sufficit aliquid loquamur Charitati Vestrae. 13. Iniquitas omnis, parva magnave sit, puniatur necesse est, aut ab ipso homine poenitente, aut a Deo vindicante. Nam et quem poenitet, punit seipsum. Ergo, fratres, puniamus nostra peccata, si quaerimus misericordiam Dei. Non potest Deus misereri omnium operantium iniquitatem quasi blandiens peccatis, aut non eradicans peccata. Prorsus aut punis, aut punit. Vis non puniat? Puni, tu. Nam et illud fecisti quod impunitum esse non possit: sed a te puniatur potius, ut facias quod in illo psalmo scriptum est, Praeveniamus faciem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
terruit : quem non terreat᷑: quis ad suam conscientiũ redigens non contremes cat᷑.
uae &iam sibi consciaẽ pietatis. Mirum nisidiquid conscien
Si enim iniquitatem obseruabe
nebit. Et tamen uerum ẽ nec frustra dictum. Necuacare om¬
nino potest aut poterit.: Non mis erearis omnium qui operant᷑ iniquitatem .: Sed
eccemisestus ẽ pauli. quia primosaulus operabat᷑ inquitatem.: Quid enim fec̃ boni¬
unde promereret᷑ dm̃: Nonnescõs eius admostem adtrahebat. nonne epistolus aprin¬
cipibus sacerdotum ferebat. Ut ubicumq xp̃iunos inueniss& ad poenam raper&.
Non id agens. eotendens. caedens. spirans. et anhelans sic̃ de illo scriptura testatur
de caelo uocatus ẽ uoce sublimi.: De iectus. erectus. ex caecatus inluminatus. Oc¬
cisus uiuificatus. pditus. redditus.: Quomerito ninil nosdicamus Ipsum potius au¬

Expanded text:
terruit. Quem non terreat? Quis ad suam conscientiam rediens non contremiscat? terruit. Quem non terreat? Quis ad suam conscientiam rediens non contremiscat? Quae etiamsi sibi conscia est pietatis, mirum nisi aliquid conscia t, et iniquinebit . Et tamen verum est, nec frustra dictum, nec vacare omnino potest aut poterit, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Sed ecce misertus est Pauli qui primo Saulus operabatur iniquitatem: quid enim fecunde promereretur Deum? Nonne sanctos ejus ad mortem attrahebat? nonne epistolas a principibus sacerdotum ferebat, ut ubicumque Christianos invenisset, ad poenam raperet? nonne id agens, eo tendens, caedem spirans et anhelans, sicut de illo Scriptura attestatur, de coelo vocatus est voce sublimi, dejectus, erectus, excaecatus, illuminatus, occisus, vivificatus, perditus, redditus ? Quo merito? Nihil nos dicamus; ipsum potius au
Abbreviated transcription (Latin):
pleantur nuptiae discumbentium: Seruorum ẽ inuitare. dñi separare : Etiam atqq:
etiam in dexteram. atq sinistram extende. Semen enimtuum hereditabit gentes.
Desestae ab apostolis. desestȩ ab euangelio. plenae dȩmonis. Ciuitates quae desestȩ
erant in habitabis. non est qđ m&uas: Prae ualebis enim non erubescas qđ de testabi¬
lis fueris. Ergo quia in surrexer̃ suꝑite fostes. nec erubes cas. quando contranom̃
xp̃ianum leges ferebantur. quando ignomiu & blasphemia erat ẽẽ xpĩanum.
Nec erubes cas qđ detestubilis fueris. confusionẽ enim in perp&uum obliuis ceris.
est ei. Et qui eruitte ipsed ñs ds̃ isrł. uniuersae terrae uocubitur: Et tudnẽ ds̃
uistutum ds̃ isrł. Intende aduisitandum om̃s gentes: Intende in quã aduisitandum
om̃s gentes.: Non miserearis omnib qui operant᷑ iniquitatem.: Hic plane

Expanded text:
pleantur nuptiae recumbentium : servorum est invitare, Domini separare. Etiam atque pleantur nuptiae recumbentium : servorum est invitare, Domini separare. Etiam atque etiam in dexteram atque sinistram extende. Semen enim tuum haereditabit gentes, desertae ab Apostolis, desertae ab Evangelio, plenae daemoniis. Civitates quae desertae erant inhabitabis. Non est quod metuas; praevalebis enim: nec erubescas quod detestabilis fueris. Ergo, quia insurrexerunt super me fortes, ne erubescas; quando contra nomen christianum leges ferebantur, quando ignominia et infamia erat esse christianum. Ne erubescas quod detestabilis fueris: confusionem enim in perpetuum oblivisceris; est ei; et qui eruit te, ipse Dominus Deus Israel universae terrae vocabitur . Et tu Domine Deus virtutum, Deus Israel, intende ad visitandum omnes gentes: intende, inquam, ad visitandum omnes gentes. 12. Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem. Hic plane
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiamtuam scam̃ ciuitatem tuam sterilem illam cuius multi filii desestȩ magis quameiꝰ
quae habebat uirum.: Ei qui ppedictumẽ. laetaresterilis quaeñ paris. erumpe & ex da¬
ma qua e non pasturis. quia multi filii desestae. magis quam eius quȩ habet aruirum.
agis quam gentis iudeȩ. quȩ hab&uirum. quae accep̃ legem.
quaehabuit euidentem regem: Nam tuus rex lat&. et plures tibi filii sunt ex occulto
sponso. : Ergo ei dicit᷑ multisilu des estȩ magis quam eius quae hab&uirum.: De in de
ad iungit proph&u. Dilata locum tabernaculi tui. et aulastuas confige nonẽ qđ par¬
cas. extende longius funiculos tuos. et pales ualidos constitue. &iam atq &iam in
dexteram atq sinistram. Indextera tenebonos. insinistra tenemalos. donec ueniat
uenti lubrum.: Posside tamenom̃s gentes. Inuitentur adnuptias boni & mali. Im¬

Expanded text:
Ecclesiam tuam, sanctam civitatem tuam, sterilem illam cujus multi filii desertae, magis quam ejus Ecclesiam tuam, sanctam civitatem tuam, sterilem illam cujus multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Ei quippe dictum est: Laetare sterilis quae non paris, erumpe et exclama quae non parturis; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum: magis quam gentis Judaeae quae habet virum, quae accepit Legem; magis quam ejus gentis quae habuit evidentem regem. Nam tuus rex latet, et plures tibi filii sunt ex occulto sponso. Ergo ei dicitur: Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Deinde adjungit Propheta: Dilata locum tabernaculi tui, et aulas tuas confige; non est quod parcas: extende longius funiculos tuos, et palos validos constitue, etiam atque etiam in dexteram atque sinistram. In dextera tene bonos, in sinistra tene malos , donec veniat ventilabrum : posside tamen omnes gentes. Invitentur ad nuptias boni et mali, im
Abbreviated transcription (Latin):
fac uideri quod tibi sum aequalis. quam diu mihi philippus dic̃ ostende nob patrem
& suffic̃ nobis. quam diuergo dicam tanto tempore uobis cum sum & patrem ñ nostis:
philippe qui me uidet. uid & et patrem. Non credis quia ego in patre. & pater imme :
t udhuc foste non credit aequalem. exsurge in occursum mihi &uide. : Facme uidere
facte uideri. fac notam hominib aequalitatem nram.: Non putent iudei se hominẽ
crucifixisse.: Quamuis in eo non crurifixumsit nisi inquantum homo erat. Tamennon
cognouer̃ quem crifixer̃. Sienim cognouissent. numquam dnm gloriae crucifixissent:
hunc dnm gloriae ut nouerint fideles mei .  Ex surge in occursum mihi &uide:¬
Et tudnẽ uistutum ds̃ isrł . ⁊ Tuds̃ isrł qui nonputaris nisids̃ solius isrł. qui non putaris
nisi ds̃ unius gentis quae tecolit. Cum om̃s gentes idola colant. tuesds̃ isrł. Intende
aduisitandum om̃s gentes. : Impleatur illa proph&ia inqua esaias exꝑsonatua loquit᷑.

Expanded text:
ide? Fac videri quod tibi aequalis sim. Quamdiu mihi Philippus dicit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Quamdiu ego dicam, Tanto tempore vobiscum sum, et Patrem non nostis? Philippe, qui me videt, videt et Patrem: non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? et adhuc forte non credit aequalem. Exsurge in occursum mihi, et vide. Fac me videri, fac te videri, fac notam hominibus aequalitatem nostram. Non putent Judaei se hominem crucifixisse. Quamvis in eo non crucifixum sit, nisi in quantum homo erat: tamen non cognoverunt quem crucifixerunt. Si enim cognovissent, Dominum gloriae nunquam crucifixissent . Hunc Dominum gloriae ut noverint fideles mei, Exsurge in occursum mihi, e Deus virtutum, Deus Israel. Te Deus Israel, qui non putaris nisi Deus Israel solius qui non putaris nisi Deus unius gentis quae te colit, cum omnes gentes idola colant, tu Deus Israel, intende ad visitandum omnes gentes. Impleatur ista prophetia, in qua Isaias ex persona tua alloquitur
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui in una domo erant. et coeperunt linguis omnium gentium loqui. Ex pauer̃
crucifixores xp̃i conpuncti sunt de conscientia sua. Consilium salutis ab apostolis petie¬
tunt. audierunt Agite penitentiam & baptizetur unusquisq urm in nomine dñi
nr̃i ihũ xp̃i. et dimittentur uobis peccata uestra ꝰ Ille sic uoluit mori. ut sanguine
suo &iam effefes eius sanguis redimer&.: Fudistis saeuientes. bibite confitentes.
merito conuestentur aduesperam. Et famem patientur utcanes.: Canes gentes
iudei dixerunt tamquam inmundos: Nam inde &ipsedñs cumpost cum clamar&
chananea quaedam mulier non iudȩa. ad suamfiliam curandam. conuestere uolens
eius miseri cordiam. Ille omnia prȩuidens omnia sciens. sed fidem eius ostendereuo¬
lens distulit beneficium & eam suspendit. Et quomodistulit Non summissus in¬
quit nisiadoues quae perier̃ domus isrł.: li
Israheloues gentes quid: Non ẽ bonum¬
sumere panemfiliorum. &mitterecanib:¬

Expanded text:
n una domo erant, et coeperunt loqui linguis omnium gentium, expaverunt crucifixores Christi: compuncti sunt de conscientia sua, consilium salutis ab Apostolis petiverunt; audierunt, Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Dominguinem dimittuntur peccata vestra. Ille sic voluit mori, ut sanguine suo etiam effusores ejusdem sanguinis redimeret. Fudistis saevientes, bibite confitentes. Merito convertantur ad vesperam; et famem patiantur ut canes. Canes Gentes Judaei dixerunt, tanquam immundos. Nam inde et ipse Dominus, cum post eum clamaret Chananaea quaedam mulier, non Judaea, ad suam filiam curandam convertere volens ejus misericordiam; ille omnia praevidens, omnia sciens, sed fidem ejus ostendere volens, distulit beneficium, et eam suspendit. Et quomodo distulit? Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Israel, oves: Gentes, quid? Non est bonum, panem filiorum mittere canib
Abbreviated transcription (Latin):
quia fostitudinem suam adte non custo dierunt. Idẽ illi qui suꝑme insurrexerunt. &in¬
ruerunt deseprae sumpserunt.: Ego autem fostitu dinem meam ad tecustodiam
Qua si recedo cado : Siaccedo fostiorfio.: Videte enim quid est fr̃s in humana anima¬
Non enim habebit exselumen. Non habet ex seuires. Totum autem qđ pulchrum est
in anima uistus & sapientia ẽ. sed nec sapit sibi. Nec ualet sibi. Nec ipsa sibi lux est
nec ipsabil sibi uistus ẽ.: Est quaedam origo. fonsq: uistutis. est qua edam radix sapi¬
entiae.: Est quaedam ut itadicam. si & hoc dicendum est regio in commutabilis uerita¬
tis.⁊ Ab hac anima recedens tenebratur. accedens inluminat᷑. Accedite ad eum et in¬
luminamini. quia recedendo tenebramini.: Ergo fostitudinem meam ad tecustodiam
ceptor meuses.: Ubi exim eram &ubi sum. Et undeme sus cepistiꝰ: quas iniquitates meas

Expanded text:
quia fortitudinem suam ad te non custodierunt: id est, illi qui superne insurrexerunt et irquia fortitudinem suam ad te non custodierunt: id est, illi qui superne insurrexerunt et irruerunt, de se praesumpserunt. Ego autem fortitudinem meam ad te custodiam: quia si recedo, cado; si accedo, fortior fio. Videte enim quid est, fratres, in anima humana. Non habet ex se lumen, non habet ex se vires: totum autem quod pulchrum est in anima, virtus et sapientia est; sed nec sapit sibi, nec valet sibi, nec ipsa sibi lux est, nec ipsa sibi virtus est. Est quaedam origo fonsque virtutis, est quaedam radix sapientiae, est quaedam, ut ita dicam, si et hoc dicendum est, regio incommutabilis veritatis: ab hac anima recedens tenebratur, accedens illuminatur. Accedite ad eum, et illuminamini ; quia recedendo tenebramini. Ergo fortitudinem meam ad te custodiam:  custodiam, quia Deus susceptor meus es. Ubi enim eram, et ubi sum? unde me suscepisti? quas iniquitates meas
Abbreviated transcription (Latin):
uerbumdĩ.: Quarebis acutus: quare: nisi quia exutroq testamento fe¬
riens. hoc gludiomactabantur. dequib: dicebatur p&ro. macta & manduca: Et gla¬
dius in labus eorum. quõquis audiuit. Loquentur in ore suo quis cudiuit. Id est
st omachamabantur aduesperum. pigros ad fidem. qui paulo ante et ipsicredere nole¬
bant. tedium denon credentib: patiunt᷑ Et uerefr̃s̃ contigit. Uides hominempigrũ
Sed quia factus ẽ esuriens sicut canis. hab& etiam in lubiis gladicm.: Dic̃ quis audiuit᷑.
Quid est quis audiuit .: Quis credit auditui nr̃o. & brachium dñi cui reuelatum est
Qm̃ quis audiuit.  Noncredunt iudei & conuersi sunt ad gentes. & ad nuntia uerunt:
Iudȩi non credebant. Et tamen ꝑ credentes iudȩos euangelium circui bant ciuitatem.
gentes xpi anȩ futuraesunt. & uosdicitis quis audiuit: Quid est deridebis eos
Pronihilo habebis om̃s gentes. : Nihil antete erit quia facillimum erit ut credant

Expanded text:
verbum Dei . Quare bis acutus? Quare, nisi quia ex utroverbum Dei . Quare bis acutus? Quare, nisi quia ex utroriens? Hoc gladio mactabantur, de quibus dicebatur Petro: Macta, et manduca . Et gladius in labiis eorum: quoniam quis audivit? Loquentur in ore suo: Quis audivit? id est, stomachabuntur adversus pigros ad fidem. Qui paulo ante et ipsi credere nolebant, taedium de non credentibus patiuntur. Et vere, fratres, contingit. Vides hominem pigrum sed quia factus est esuriens sicut canis, habet etiam in labiis gladium; dicit, Quis audivit? Quid est, Quis audivit? Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est ? Quoniam quis audivit? Non credunt Judaei: conversi sunt ad Gentes et annuntiaverunt. Judaei non credebant: et tamen per credentes Judaeos Evangelium circumibat civitatem, egentes christianae futurae sunt, et vos dicitis, Quis audivit? Quid est, deridebis eos? Pro nihilo habebis omnes gentes: nihil ante te erit; quia facillimum erit ut credant
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus canis erat famem patiens. Et in de beneficium dñi esuriebat quidicebat
propitius esto mihipeccatori. ⁊ Conuestant᷑ ergo & illi aduesperam & famem patient᷑
ut canes : Desiderent gratiamdĩ. Intellegunt se peccatores. : Fostes illi. fiant in firmi
Diuites illu fiant pauperes. Iustiilli agnoscant se peccatores. Leones illi. fiant canes.:
Conuestantur adues peram & famem patient᷑ ut canes. Et circuibunt ciuitatem.
Quam ciuitatem. mundum istum.: Quem quib damlocis. uocat scriptura ciuitatem cir¬
cum stantiae. Idẽ quia in omnib gentib undiq circum fuderat mundus unam gen¬
tem iudaeorum. ubitalia gerebantur. & appellabatur ciuitas circum stantiae .:
Istam ciuitatem circuibunt illi. lamcanes facti esurientes. Quare circuibunt᷑. Euange¬
lizando: Saulus ex lupo canis factus est aduesperam id est sero conuersus : Demics

Expanded text:
publicanus canis erat, famem patiens; et inde beneficium Domini esuriebat, qui dicebat: publicanus canis erat, famem patiens; et inde beneficium Domini esuriebat, qui dicebat: Propitius esto mihi peccatori , Convertantur ergo et illi ad vesperam: et famem patiantur ut canes. Desiderent gratiam Dei, intelligant se peccatores: fortes illi fiant infirmi, divites illi fiant pauperes, justi illi agnoscant se peccatores, leones illi canes fiant. Convertantur ad vesperam; et famem patiantur ut canes, et circumibunt civitatem, Quam civitatem? Mundum istum, quem quibusdam locis vocat Scriptura civitatem circumstantiae : id est, quia in omnibus gentibus undique circumfuderat mundus unam gentem Judaeorum, ubi talia dicebantur, et appellabatur civitas circumstantiae. Istam civitatem circumibunt illi jam canes facti esurientes. Quomodo circumibunt? Evangelizando. Saulus ex lupo canis factus est ad vesperam, id est, sero conversus, de micis