comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tasse non bene instructꝰ es qͥ retens huic ne¬
gotio suꝑuenisti. ut remoto patrocinio ip¬
sos causam suã ꝑagentes audiã pacienter
ut cȩꝑani. Tum trygetiꝰ licentio prorsꝰ ab¬
sente qͦmͦ uultis inqͥt accipite & ridete stul¬
ticia meã. Non mͥ uidet᷑ deb̾e dici intel¬
lectꝰ qͦ intelligit᷑ ipsa stulticia que non
intelligendi ł sola ł maxima causu ẽ. N
facile inquã recuso istud acciꝑe. Quauis
enĩ me multũ moreat qđ sentit alypius.
qͥm̃ recte possit qͥsq docere. qͣlis sit res qͣm
non intelligit. qͣntãq menti afferat ꝑ¬
niciẽ qđ m̃tẽ non uidet. Nã id utiq
attendens qđ tu dixisti dicere ẽ. ue¬
ritꝰ cũ ei sit ista etiã de doctoꝵ libris no¬
ta sententia: tam̃ sensũ ipsũ consiđans
corporis. nã & isto ipso animo utit᷑. &¬
ipsa sola ẽ. cũ intellectu qualiscũq col¬
latio adducor ut dicã neminẽ posse ui¬

Expanded text:
tasse non bene instructus es, qui recens huic netasse non bene instructus es, qui recens huic negotio superuenisti, ut remoto patrocinio ipsos causam suam peragentes audiam patienter. ut coeperam. — Tum Trygetius Licentio prorsus absente: Quomodo uultis, inquit, accipite et ridete stultitiam meam. non mihi uidetur debere dici intellectus, quo intellegitur ipsa stultitia, quae non intellegendi uel sola uel maxima causa est. — Non facile, inquam, recuso istud accipere. quamuis enim me multum moueat, quod sentiat Alypius, quomodo recte possit quisque docere, qualis sit res, quam non intellegit, quantamque menti afferat perniciem, quod mente non uidet — nam id utique attendens, quod tu dixisti, dicere est ueritus, cum ei sit ista etiam de doctorum libris nota sententia — tamen sensum ipsum considerans corporis — nam et isto ipso anima utitur et ipsa sola est cum intellectu qualiscumque conlatio-addueor, ut dicam neminem posse ui
Abbreviated transcription (Latin):
eum fortasse. ita nos aut relinquere aut se¬
qui. Disputabit gͦ & exaggerabit copiosissime
stulticiȩ mala. Nos autẽ bene nob̾ ꝓuiden¬
tes. aut audiemꝰ attente hominẽ nesci¬
entẽ que loquat᷑: aut credemꝰ eum id qd̾
non intelligit scire & adhuc dõ susceptoꝵ
tuoꝵ ratione stulticia copulata. ẽ. Nichil
autẽ suꝑioꝵ ẽ. quod iudeo posse defendi.
te inquit inuidũ senserã. Na si abistis
ut dicis susceptis quicqͣm honorarii ut
sol& accepisse. dũ ratio cinationis huiꝰ ni¬
miũ tenax es: id eis modo rẽdere cogerer
Quare. ł hoc contenti sint. quod me tec̃
laborante non paruũ eis ad excogitandũ
tẽporis dedi. ł si uicti patroni nulla quidẽ
sua culpa consilio libent̃ auscultant: & in
hociam tͥ cedant. & sint in ceteris cautiores.
Non contẽnã in quã qđ intua defensione
trygetiꝰ. nescio quid etiã ꝑstrepens dicere
cupiebat. Faciãq bona tua uenia. nam for¬

Expanded text:
eum fortasse ita nos aut relinquere aut seeum fortasse ita nos aut relinquere aut sequi. disputabit ergo et exaggerabit copiosis.-ime stultitiae mala. nos autem bene nobis prouidentes aut audiemus attente hominem nescientem, quae loquatur, aut credemus eum id, quod non intellegit, scire aut adhuc deo susceptorum tuorum ratione stultitia copulata est. nihil autem superiorum est, quod uideo posse defendi: te, inquit, inuidum senseram. nam si ab istis, ut dicis, susceptis quicquam honorarii, ut solet, accepissem, dum ratiocinationis huius nimium tenax es, id eis modo reddere cogerer. quare uel hoc contenti sint, quod me tecum laborante non parum eis ad excogitandum temporis dedi, uel, si uicti patroni nulla quidem sua culpa consilio libenter auscultant, et in hoc iam tibi cedant et sint in ceteris cautiores. Non contemnam, inquam, quod in tua defensione Trygetius nescio quid etiam perstrepens dicere cupiebat, faciamque bona tua uenia; nam for
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ inquã ut soles alypi respondisti.
s. tamquã in alienas trus angustias. tam̃
quia ut arbitror adhuo meũ stultꝰ eẽ. dig¬
naris quid faciemꝰ si alique nanciscam᷑ sa¬
pientẽ. qͥ nos tanto malo docendo ac dis¬
putando libent lib&: Nam nichil eũ
pͥus quantũ arbitror deprecaturꝰ sum nͥ
ut mͥ ostendat quȩ sit. qͥd sit. qͣlis sit onto
stulticia. De te enĩ non facile affirmaue
rĩ: Oie tam tantũ & tandui detinet qͣn¬
tũ & qͣndiu ame nor intelligit᷑. Dicturꝰ
.e. gͦ ille te auctore. ut hoc uos docerem.
Quando stultꝰ erã: ad me uenire debiustis.
Modo autẽ. uos ur̃ĩ magistri ẽẽ. pot̾itis.
Nã ego iam stulticia non intelligo. Quod
quide si ab eo audire. non uererer ad mo¬
nere hominẽ. ut comes nob̾ fier&. simulq
magistrũ aliũ quereremꝰ. It enĩ plene
stulticia non intelligo. uideo tam̃ nichil
responsione hac eẽ. stultius. S pudebit

Expanded text:
quidem, inquam, ut soles, Alypi, respondisti, quidem, inquam, ut soles, Alypi, respondisti, sed tanquam in alienas trusus angustias. Tamen quia, ut arbitror, adhuc mecum stultus esse dignaris, quid faciemus si aliquem nanciscamur sapientem, qui nos tanto malo docendo ac disputando libenter liberet? Nam nihil eum prius, quantum arbitror, deprecaturus sum, nisi ut mihi ostendat quae sit, quid sit, qualis sit omnino stultitia. De te enim non facile affirmrim; me tamen tantum et tam diu detinet. quantum et quamdiu a me non intellegitur. dicturus est ergo ille te auctore: \'ut hoc uos docerem, quando stultus eram, ad me uenire debuistis; modo autem uos uestri magistri esse poteritis; nam ego iam stultitiam non intellego\'. quod quidem ab eo si audirem, non uererer ammonere hominem, ut comes nobis fieret, simulque magistrum alium quaereremus. ut enim plene stultitiam non intellego, uideo tamen nihil responsione hac esse stultius. sed pudebit
Abbreviated transcription (Latin):
ra: in cuiꝰ assertionẽ int̾im me substitue¬
re uoliustisS nifallor. obhocstulticiam
dõ ista tua conclusione ab his copulatam
putasti. quod uniuersa quȩ intelligit sa¬
piens cũ dõ eẽ dixer̃. S id quatmnꝰ accipi¬
endũ sit: nunc omitto. Tuã illa ratiocina¬
tionẽ paululuĩ aduerte. Dixisti qͥppe Nã
si cũ do st̃ quecũq intelligit sapiens: nec
nisi intellectã stulticia effugere potest.
Quasi uero illud obscurũ sit antequã stul¬
ticiã quisq uitet. sapientis eũ nomine ñ
ẽẽ. censendũ. Et dicis ista a sapiente intel¬
lecta. eẽ. cũ dõ. Cum igitur eiutandȩ stul
ticiȩ grã. eandẽ stulticiã quisq intelligit
ñdũ ẽ sapiens Cũ aut̃ sapiens fuerit
non int ea quȩ ille intelligit. stulticia
numeranda. ẽ. Quã obrẽ. qm̃ ea con¬
iuncta sunt do quȩ iam sapiens intelli¬
git : recte a dõ stulticia secernet᷑. Acute

Expanded text:
ra, in cuius adsertione interim me substituera, in cuius adsertione interim me substituere uoluistis. sed, ni fallor, ob hoc stultitiam deo ista tua conclusione ab his copulatam putasti, quod uniuersa, quae intellegit sapiens, cum deo esse dixerunt. sed id quatenus accipiendum sit, nunc omitto; tuam illam ratiocinationem paululum aduerte. dixisti quippe: \'nam si cum deo sunt, quaecumque intellegit sapiens, nec nisi intellectam stultitiam effugere potest\' — quasi uero illud obscurum sit, antequam stultitiam quisque uitet, sapientis eum nomine non esse censendum — et dictum est a sapiente intellecta esse cum deo: cum igiturtitiae gratia eamdem stultitiam quisque intelligit, nondum est sapiens. Cum autem sapiens fuerit, non inter ea quae ille intelligit stultitia numeranda est. Quamobrem quoniam ea conjuncta sunt Deo, quae jam sapiens intelligit, recte a Deo stultitia secernitur. 9. Acute
Abbreviated transcription (Latin):
sicum dõ sunt quęcũq intelligit sapieus
nec nisi intellectã stulticiã effugere
potest: erit etiã quod dictu nefas ẽ. pestis
illa cũ dõ. Qua conclusione cõmoti cum
in silentio se aliquantũ teniussent: res¬
pondeat inquit trẏgetus etiã ille. de
cuiꝰ aduentu ad istam disputationem
oportunissinio. non nos puto teniere
gratulos T uni alipius. Os meliora inqͥt.
Hurcine inichi cande tantũ meũ silenti¬
un parabat᷑ S irrupta ia ⁊ quies ẽ
Uerũ nunc enitar huic ut cũq rogaitionr
satis facere:. cũ mͥ prius ł in futurũ pros¬
pexero. & a uob̃ impetrauero. ut a me am¬
plius ista responsione nichil flagitetis.
Nullo modo inquã ẽ. alypi beniuolentiȩ
atq humanitatis tuę. uocẽ tuã sermoni
nr̃o etiã desicdatã negare. S ꝑge modo
quod instituisti effice. Cetera ut iã sese
habet ordo ille ꝓuenient. Aeque michi
de ordine inquit st̃ speranda melio¬

Expanded text:
si cum deo sunt, quaecumque intellegit sapiens, si cum deo sunt, quaecumque intellegit sapiens, nec nisi intellectam stultitiam effugere potest, erit etiam, quod dictu nefas est, pestis illa cum deo. — Qua conclusione commoti cum in silentio se aliquantum tenuissent: Respondeat, inquit Trygetius, etiam ille, de cuius aduentu ad istam disputationem oportunissimo non nos puto temere gratulatos. — Tum Alypius: Deus meliora! inquit; hucine mihi tandem tantum meum silentium parabatur? sed inrupta iam quies est. uerum nunc enitar huic utcumque rogationi satisfacere, cum mihi prius uel futurum prospexero et a uobis impetrauero, ut a me amplius ista responsione nihil flagitetis. — Nullo modo, inquam, est, Alypi, beneuolentiae atque humanitatis tuae uocem tuam sermoni nostro etiam desideratam negare. sed perge modo, quod instituisti effice; cetera, ut iam sese habet ordo ille, prouenient. — Aeque mihi de ordine, inquit, sunt speranda me- lio
Abbreviated transcription (Latin):
cõniendari quicquã arbitror a sapiente. Si
quidẽ ille dõ semꝑ infixꝰ ẽ: siue tacitꝰ siue
cũ hominib loquens. S ille seruus iã bene
institutꝰ diligent seruat. quod intdũ dis-¬
putanti dño suggerat: & ei tamquã iustis¬
simo gratũ faciat officiũ suũ: sub cuiꝰ sese ui-¬
det potestate iuiuere. & hoc facit non qͣsi
ratiocinando s suma illa lege sũmoq
ordine p̾scribente. Nichil inquã nc̃ re¬
sisto rationib tuis: ut quod suscepinius
potius ꝑagat᷑. De isto uero diligent̃ quem
ad modũ se se habeat. non enĩ parua res
.e. aut tã paruo sermone contenta. uide¬
bimꝰ alias. cum ds̃ ipse oportunitatẽ de
derit. Definitũ ẽ autẽ quid sit eẽ cũdõ.
& cum a me dictũ eẽt id. eẽ cũ do quod
intelligit dm̃: uos etiã plus al iecistis. ut
ibi sint etiã illa quȩ iutelligunt᷑ asapien¬
te. Qua in re multũ me mouet quo mo¬
do subito cũ dõ stulticiã collocaueritis. Nã

Expanded text:
commendari quicquam arbitror a sapiente, si quidem ille deo semper infixus est siue tacitus siue cum hominibus loquens; sed ille seruus iam bene institutus diligenter seruat, quod interdum disputanti domino suggerat et ei tamquam iustissimo gratum faciat officium suum, sub cuius se uidet potestate uiuere, et hoc facit non quasi ratiocinando sed summa illa lege summoque ordine praescribente. — Nihil, inquam, nunc resisto rationibus tuis, ut quod suscepimus potius peragatur. de isto uero diligenter, quem ad modum sese habeat — non enim parua res est aut tam paruo sermone contenta — uidebimus alias, cum deus ipse oportunitatem ordine dederit. Definitum est autem, quid sit esse cum deo, et cum a me dictum est id esse cum deo, quod intellegit deum, uos etiam plus adiecistis, ut ibi sint etiam illa, quae intelleguntur a sapiente. qua in re multum me mouet, quomodo subito cum deo stultitiam collocaueritis. nam
Abbreviated transcription (Latin):
& ingratꝰ dosũ uosq ipsos qui haec auer¬
titis obid ipsũ p̃sumo fore meliores. Hoc
fuit tantũ illo die negotiũ meũ A RELIi¬
pauculis dieb: uenit aly
exorto sole clarissimo: inui
celi nitor & quantũ m illis lo
yeme poterit blauda tẽꝑies in
itũ descende. quo sepius & fami

Expanded text:
et ingratus deo non sum uosque ipsos, qui haec adueret ingratus deo non sum uosque ipsos, qui haec aduertitis, ob id ipsum praesumo fore meliores. — Hoc fuit tantum illo die negotium meum. LIpauculis diebus uenit Alypius et exorto sole clarissimo inuitauit caeli nitor et, quantum in illis locis hieme poterat; blanda temperies in pratum descendere, quo saepi
Abbreviated transcription (Latin):
tominus. si tantũ quatũ ego amares sa¬
pientiã. Nc̃ uero cũ eã multo plusqua
me ipsũ diligas. & noueri quantũ me
diligas. cũq in ea tantũ ꝓfeceris ut iã
quod uiris doctissimis difficillimunt
e horrore t̾rearis. quã sumã phylosophi
arcẽ om̃s eẽ consitent᷑ ego ne me non
libent tibi etia discipulũ dabo: Inc
illa cũ blande ac religiose nũquã me
tindũ mentitũ ec̃ dixiss& &iudereri
tam multa non uerba fudisse ut neq
ser endas essent & iã libri modlus cẽ
neq tabule reliquȩ forent: placug
questione differri. Simul ut meo
stoniacho parcere. N am eu plus quã uelle
cõmouerant ea que mͥ euom̃da in illos ado¬
lescentes necessario uisa st̃. S cũ abire cepis¬
senus: niemento inquit licentiꝰ quã mul¬
ta & quã necessaria nob̾ abste accipienda
ꝑ occultissimũ illũ diuinũq. ordine. etiã
te nesciente sub ministrent᷑. Uideo inquã

Expanded text:
to minus, si tantum, quantum ego, amares sato minus, si tantum, quantum ego, amares sapientiam. nunc uero cum eam multo plus quam me ipsum diligas 3^ nouerim, quantum me diligas, cumque in ea tantum profeceris; ut iamTUOC. uiris doctissimis difficillimum est, horrore terrearis, quam summam philosophiae arcem omnes esse confitentur, egone me non libenter tibi etiam discipulum dabo? Hic illa cum blande ac religiose numquam me tantum mentitum esse dixisset et uiderem tam multa nos uerba fudisse, ut neque scribenda non essent et iam libri modus esset neque tabulae reliquae forent, placuit quaestionem differri, simul ut meo stomacho parcerem. nam eum plus, quam uellem, commouerant ea, quae mihi euomenda in illos adulescentes necessario uisa sunt. sed cum abire coepissemus: Memento, inquit Licentius, quam multa et quam necessaria nobis abs te accipienda per occultissimum illum diuinumque ordinem etiam te nesciente subministrentur. — Uideo, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
plus placeat hioc ipsu quia mec̃ phyloso¬
uharis: qua si quid hnc aliqͥd aut iocundi¬
tatis aut grauitatis inuenerit. Nã & fe¬
mine st̃ apud uet̾es phylosophatt & phy¬
losophya tua mͥ plurimũ plac&. Nã neqͥd
mat᷑ ignor es hoc grecũ uerbũ qđ phyloso¬
phya nominat᷑. latine amor sapientiȩ dr̃
Unde etiã diuine scripture quas uehem̾t᷑ am¬
plecteris. non om̃ino phylosophos sed phylo¬
sophos huiꝰ mundi eiutandos atq irriden
dos p̃cipiunt. Esse autẽ aliũ mundũ ab
istis ocullis remotissimũ. quẽ paucoꝵ sanoꝵ
intellectꝰ intuet᷑. satis ipse xp̃c significat
Iui ñ dicit regnũ meũ non ẽ de mundo.¬
s: regnũ meũ ñ ẽ. de hoc mundo. Nã qͥs¬
qͥs omẽni phylosophia fugienda putat.:
nichil nos uult aliud quã non amare
sapientiã. Contẽpͥnerẽ degͥ in lns litt̾is
meis si sapientiã non amares. Non aut̃
contẽpnerẽ. si eã mediocrit amares. Alul¬

Expanded text:
plus placeat hoc ipsum, quia mecum philosoplus placeat hoc ipsum, quia mecum philosopharis, quam si quid hic aliud aut iucunditatis aut grauitatis inuenerit. nam et feminae sunt apud ueteres philosophatae et philosophia tua mihi plurimum placet. Nam ne quid, mater, ignores, hoc Graecum uerbum, quo philosophia nominatur, Latine amor sapientiae dicitur. unde etiam diuinae scripturae, quas uehementer amplecteris, non omnino philosophos, sed philosophos huius mundi uitandos atque inridendos esse praecipiunt. esse autem alium mundum ab istis oculis remotissimum, quem paucorum sanorum intellectus intuetur, satis ipse Christus significat, qui non dicitsed: regnum meum non est de hoc mundo. nam quisquis omnem philosophiam fugiendam putat, nihil nos uult aliud quam non amare sapientiam. contemnerem te igitur in his litteris meis, si sapientiam non amares, non autem contemnerem, si eam mediocriter amares, mul
Abbreviated transcription (Latin):
bene ipsa nosti id agit. ut & nc̃ & apud pos¬
teros nulli genꝰ hominũ de littis nr̃oꝵ tẽ¬
porũ iure conquerit᷑. Mei autẽ libri. si qͦꝵ
forte manꝰ tetigerint. lectoq meo nomine
non dixerint. iste quis ẽ. codicẽq piece¬
rint s ł curiosi ł nimiũ studiosi con¬
tẽpta uilitate liminis intrare ꝑrexeral
me tecũ phylosophantẽ non moleste
ferent: nec quẽquã istoꝵ quoꝵ meis lit¬
t̾s sermo miscet᷑ fortasse contẽpuent. St̃
eñi ñ solũ libi quod cui uis disciplinȩ li¬
berali nedũ phylosophyȩ satisẽ sed sum s¬
mo apud suos loco nati. Doctissimoꝵ aut̃
hominũ litterȩ etiã sutores phylosopha¬
tos. & multo uiliora fortunarii genera
continent. Qui tam̃ tanta ingenii uirtu¬
tisq luce fulser: ut bona sua cũ qualiba
huiꝰcemodi nobilitate nullo modo uellets
etiã si possent ulla condicione mutare.
Nec deerit mͥ crede tale hominũ genus cui

Expanded text:
bene ipsa nosti, id agit, ut et nunc et apud posbene ipsa nosti, id agit, ut et nunc et apud posteros nullum genus hominum de litteris nostrorum temporum iure conqueratur. mei autem libri si quorum forte manus tetigerint lectoque meo nomine non dixerint: \'iste quis est?\' codicemque proiecerint, sed uel curiosi uel nimium studiosi contemta uilitate liminis intrare perrexerint, me tecum philosophantem non moleste ferent nec quemquam istorum, quorum meis litteris sermo miscetur, fortasse contemnent. sunt enim non solum liberi, quod cuiuis disciplinae liberali, nedum philosophiae satis est, sed summo apud suos loco nati. doctissimorum autem hominum litterae etiam sutores philosophatos et multo uiliora fortunarum genera continent, qui tamen tanta ingenii uirtutisque luce fulserunt, ut bona sua cum qualibet huiusce modi nobilitate nullo modo uellent, etiamsi possent, ulla conditione mutare. nec deerit, mihi crede, tale hominum genus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
iisissẽ. quid agitis inquit: Nunqͥd nã
in illis qͦs legitis libris. etiã feminas ũquã
iudiri in hoc genꝰ disputitionis inductas :
libros atq salutandos homines irruunt N
eñ cogitant quales ipsi sed qualib in dũ¬
ti destib su & quanta põpa rerui fertu¬
red pfulgenit. Isti enĩ in litt̃is non mul¬
tũ attendunt aut unde sit quȩstio aut
quo puenire disserentes moliant᷑ qͥd uẽ
b eis explicatũ atq confectũ sit. In qͥb.
tam quia non nulli reꝑiunt᷑. quoꝵ animi
c̃uertendi nonst.: asꝑsi st eni quibda cõ¬
dimentis humanitatis. & facile ꝑ aureas
depictasq ianuas ad sacroscã phyloso¬
pħyȩ penitͣlia ꝑducunt᷑ satis eis feceruĩ
& maiores nri quoꝵ libros tibi nobis legen¬
tib notos ẽe. uideo. & his temporib ut ob¬
mittã cetos. iuir & ingenio & eloquentia
& ipsis insignib munerib forcune. & quod
ante omia ẽ iñte p̃stantissimꝰ theodorꝰ quẽ

Expanded text:
jussissem: Quid agitis, inquit? Numquidnam jussissem: Quid agitis, inquit? Numquidnam in illis quos legitis libris etiam feminas unquam audivi in hoc genus disputationis inductas? libros atque in salutandos homines irruunt. Non enim cogitant quales ipsi, sed qualibus induti uestibus sint et quanta pompa rerum fortunaeque praefulgeant. isti enim in litteris non multum attendunt, aut unde sit quaestio aut quo peruenire disserentes moliantur quidue b eis explicatum atque confectum sit. in quibus tamen quia nonnulli reperiuntur, quorum animi contemnendi non sunt — aspersi sunt enim quibusdam condimentis humanitatis et facile per aureas depictasque ianuas ad sacrosancta philosophiae penetralia perducuntur — satis eis fecerunt et maiores nostri, quorum libros tibi nobis legentibus notos esse uideo, et his temporibus — ut omittam ceteros — uir et ingenio et eloquentia et ipsis insignibus muneribusque fortunae et, quod ante omnia est, mente praestantissimus Theodorus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
det̾reo. pigriores eritis ad studia doctri¬
ne. & ab ardore uentose famȩ reꝑcussi
intorporẽ mertiȩ congelabitis Miserum¬
me si neresse erit tales etiã nc̃ ꝑpeti a qͥb.
uida decere: sine alioꝵ uicioꝵ successio¬
ne non possint: Pbabis ait licentiꝰ quã
purgatiores futuri simꝰ Modo illua obse¬
cramꝰ ꝑ omia que diligitis. ut ignotũ nob
uelis atq illa omia deleri iubeas Si mul
ut parcas etiã tabulis quas iã non habem
Non enĩ aliquid in libros trans latũ. ẽ coꝵ
que a nob multa disserta sunt. Prors inqͥt
trygetiꝰ maneat nr̃a pena ut ea ipsa quȩ
nos illicit fame. Nagello ꝓpͥo a suo amore
det̾reat. Ut enĩ solis amicis & familiarib
nris litt̾e iste in notescant: nom parũ desu¬
dabimꝰ. Assens e. ille. Atq int̾ea mat̾ in¬
gressa ẽ. quesiuit q a nobis quid ꝓmorusse¬
niꝰ. Nam & ei questio nota erat. Cuuis &
ingressũ & rogatione conscribi nr̃o more

Expanded text:
deterreo, pigriores eritis ad studia doctrideterreo, pigriores eritis ad studia doctrinae et ab ardore uentosae famae repercussi in torporem inertiae congelabitis. me miserum, si necesse erit tales etiam nunc perpeti, a quibus uitia decedere sine aliorum uitiorum successione non possint! — Probabis, ait Licentius, quam purgatiores futuri simus. modo illud obsecramus per omnia, quae diligis, ut ignotum nobis uelis atque illa omnia deleri iubeas, simul ut parcas etiam tabulis, quas iam non habemus. non enim aliquid in libros translatum est eorum, quae a nobis multa disserta sunt. — Prorsus, inquit Trygetius, maneat nostra poena, ut ea ipsa quae nos inlicit fama flagello proprio a suo amore deterreat. ut enim solis amicis et familiaribus nostris litterae istae innotescant, non parum desudabimus. — Assensus est ille. Atque interea mater ingressa est quaesiuitque a nobis, quid prmus; nam et ei quaestio nota erat. Cujus et ingressum, et rogationem cum scribi nostro more
Abbreviated transcription (Latin):
negligatis si deniq do teste non mentior
nichil me plus mͥ optare quã uob. re¬
pendite mͥ beneficiũ & si me magistrũ
libent uocatis. redite mͥ mercedc. Boni
estote. Hic ubi ne plura dicerẽ. lacrime
iͥ modũ imposuer. licentiꝰ molestissime
serens quod omĩa scribebãt᷑. Quid enm
ait fecimꝰ oro te: Adhuc in quã neo fa¬
teris salte peccatũ tuũ: Tu nescis in illa
secla geiunt̃ me stomacari solitũ quod
usq ad eo pueri non utilitate ac deco¬
re disciplinarũo sed infenissime laudis
amore ducerent᷑ ut qurosdã etiã aliena
uerba iecitare non puderx excipentq
plausꝰ Ogenuscendũ malũ ab escde psis
quariis enoit illa que recitabant ita uos
tuuaruis nebul umquã ut opmor tale
lurio quã me tande occumuse ietor eme¬
litions tabisioe aea inanisi netoreu
tẽ introducere ac ꝓseminare conamini. &
fortasse quia uos ab ista uanitate morboq

Expanded text:
neglegatis, si denique deo teste non mentior, neglegatis, si denique deo teste non mentior, nihil me plus mihi optare quam uobis, rependite mihi beneficium, et si me magistrum libenter uocatis, reddite mihi mercedem: boni estote! Hic ubi, ne plura dicerem, lacrimae mihi modum imposuerunt, Licentius molestissime ferens, quod omnia scribebantur: Quid enim, ait, fecimus, oro te ? - Adhuc, inquam, nec fateris saltem peccatum tuum ? tu nescis in illa schola grauiter me stomachari solitum, quod usque adeo pueri non utilitate ac decore disciplinarum sed inanissimae laudis amore ducerentur, ut quosdam etiam aliena uerba recitare non puderet exciperentque plausus — o ingemescendum malum! — ab eisdem ipsis, quorum erant illa, quae recitabant. ita uos, quamuis nihil umquam, ut opinor, tale uitam, quam me tandem occupasse laetor, aemulationis tabificae atque inanis iactantiae pestem introducere ac proseminare conamini et fortasse, quia uos ab ista uanitate morboque
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽq surrectio: Osi uideretis ł tant
lippientib oculis quã ego in quib ꝑicu¬
lis iaceamꝰ. cuiꝰ morbi dementiã risus
iste indic&. O si uidetis. quã cito qͣm
statim qͣntoq ꝓductiꝰ eum uerteretis
inflecꝰ Miseri nescitis ubi simus. De¬
mersos quidẽ eẽ animos omnũ stultoꝵ
indoctoꝵq cõmune. ẽ s non uno atq
eodẽ modo dimersis opẽ sapientia & ma¬
nũ porrigit. Ali sunt credite. alii sunt
qui sursũ uocant᷑. Alii qui in ꝓfunda
laxant᷑. Nolite obsecro uos genunare mͥ
miserias. Satis mͥ sint uulnera mea. Que
ut sanent᷑ pene cotidianis fletib dmro¬
gans. indigniorẽ tam̃ eẽ. me qͥtã cito sa¬
ner quã uolo. sepe me met ipse conuinco.
Nolite obsecro. si quid mͥ amoris. si qͥd ne¬
cessiti idinis debetis. si intelligitis quantũ
uos diligã. qͣnti faciã. qͣntũ me cura exa¬
gita moꝵ uestroꝵ. si dignus sũ que non

Expanded text:
ritatemque surrectio? o si uideretis uel tam ritatemque surrectio? o si uideretis uel tam lippientibus oculis quam ego, in quibus periculosis iaceamus, cuius morbi dementiam risus iste indicet! o si uideretis! quam cito, quam statim quantoque productius eum uerteretis in fletus! miseri, nescitis ubi simus? demersos quidem esse animos omnium stultorum indoctorumque commune est, sed non uno atque eodem modo demersis opem sapientia et manum porrigit. alii sunt, credite, alii sunt, qui sursum uocantur, alii, qui in profunda laxantur. nolite, obsecro uos, geminare mihi miserias. satis mihi sint uulnera mea, quae ut sanentur, paene cotidianis fletibus deum rogans indigniorem tamen esse me, qui tam cito saner, quam uolo, saepe memet ipse conuinco. nolite, obsecro, si quid mihi amoris, si quid necessitudinis debetis, si intellegitis, quantum uos diligam, quanti faciam, quantum me cura exagitet morum uestrorum, si dignus sum, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
s pat̾. Ille autẽ tẽ occurrit. qͣndo di filiu
nominamꝰ Bellam rẽ facis inquit licentiꝰ
Negabimꝰ gͦ dĩ filiũ dm̃ eẽ: Hic ille cũ
ei respondere ꝑiculosũ uideret᷑: tam̃ se.
coegit atq ait. & hic quide ds̃e. S ta¬
men ꝓprie patre dicimꝰ dm̃. Cui ego.
Cohibe te potius inquã. Non enĩ filius.
imꝓpͥe ds̃ dicit᷑. At ille religione cõmotꝰ
cũ iã uerba sua scripta eẽ nollet: urgebat
licentiꝰ ut manerent pueroꝵ scilic& more
ł potius homimũ ꝓ nefas pene omiũ. Qsi
uero gloriandi causa int̾ nos illud agere¬
t᷑ Cuiꝰ motũ animi cũ obiurgarẽ grauio¬
rib uerbis erubuit. Qua eius ꝑturbatione
amimaduerti ridentẽ letantẽq tryge¬
tiũ & ambob ita ne agitis inquã: Non¬
ne uos mouet. quib uicioꝵ molib atq
imꝑicia & tenebris p̾mamur & coopia¬
m̃: Neccine. ẽ. illa paulo ante urã de
qua meptꝰ letabar attentio: & in dm̃ ue¬

Expanded text:
sed pater. ille autem tunc occurrit, quando dei filium sed pater. ille autem tunc occurrit, quando dei filium nominamus. — Bellam rem facis, inquit Licentius. negabimus ergo dei filium deum esse? — Hic ille, cum ei respondere periculosum uideretur, tamen se coegit atque ait: Et hic quidem deus est, sed tamen proprie patrem deum dicimus. — Cui ego: Cohibe te potius, inquam; non enim filius improprie deus dicitur. — At ille religione commotus cum etiam uerba sua scripta esse nollet, urguebat Licentius, ut manerent, puerorum scilicet more uel potius hominum — pro nefas! — paene omnium, quasi uero gloriandi causa inter nos illud ageretur. cuius motum animi cum obiurgarem grauioribus uerbis, erubuit. qua eius perturbatione animaduerti ridentem laetantemque Trygetium et ambobus: Itane agitis? inquam; nonne uos mouet, quibus uitiorum molibus atque imperitiae tenebris premamur et cooperiamur? haecinest illa paulo ante uestra, de qua ineptus laetabar, attentio et in deum ue
Abbreviated transcription (Latin):
sit desmitione cõplectere. Tũ ille ubi se
ad definiendũ cogi audiuit: quasi aqua
frigida asꝑsus exhorruit. & turbatiore
uultu me intuens. atq ĩpsa ut sit trepida¬
tione subridens: quid hoc ẽ rei. qͥd qͣsi
tibi udeor inquit annuere nescio quo
aduentitio sp̃u me credis inflatu. latiq
sese animans: aut fortasse ait aliquid me¬
cũ . ẽ. P aululũq siluit. ut indefinitionẽ
quicqͥd illi de ordine notionis erat con¬
duceret᷑. Deinde erectior ordo ẽ. inqͥt
ꝑ quẽ agunt᷑ om̃a quȩ ds̃ constituit. Qd
ipse ds̃ inquã non tibi uidet᷑ agi ordine:
Prorsꝰ inquit uidet᷑. Ergo agit᷑ ds ait try¬
getius & ille. quid enĩ inquit xp̃m dñi
negas. qui & ordine ad nos uenit. & a patre
ds̃ ordine. Hic trygetius addubitans. nescio
inquit qͦmͦ istuc accipiã. Dm̃ enĩ qͣndo no¬
minamꝰ non qͣsi mentib ipse xp̃s occurrit.

Expanded text:
sit definitione conplectere. — Tum ille ubi se sit definitione conplectere. — Tum ille ubi se ad definiendum cogi audiuit, quasi aqua frigida adspersus exhorruit et turbatiore uultu me intuens atque, ut fit, ipsa trepidatione subridens: Quid hoc est rei? quid quasi tibi uideor, inquit, annuere? nescio, quo aduenticio spiritu me credis inflatum. — Statimque sese animans. Aut fo.tasse, ait, aliquid mecum est? — Paululumque siluit, ut in definitionem, quidquid illi de ordine notionis erat, conduceretur, deinde erectior: Ordo est, inquit, per quem aguntur omnia, quae deus constituit. Quid? ipse deus, inquam, non tibi uidetur agi ordine? — Prorsus, inquit, uidetur. - Ergo agitur deus? ait Trygetius. — Et ille: Quid enim? inquit; Christum deum negas, qui et ordine ad nos uenit et a patre iam deus ordine. — Hic Trygetius addubitans: Nescio, inquit, quomodo istuc accipiam. deum enim quando nominamus, non quasi mentibus ipse Christus occurrit,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine ociosus accepi. S quia id non eue¬
ria fugaces scriptoꝵ qͣsi uinculo quo redu¬
cant᷑ innectere. & sic fortasse ordo ipse
poscebat. qͥ eoꝵ ꝓcurauit absentiã. Naima&
uos ꝓfecto in rẽtantã quia solis ꝑferenda
impͥonit᷑ mobis erectiore ammo insurgitis
& cũ illi legerint. qͥ nob̾ maxima cura st̃.
si qͥd eos mouerit ad contͣdicendũ alias no¬
bis disputationes disputatio ista ꝓcreabit:
seq ipsa successio sermoñ in ordinẽ inser&
disciplinȩ. S ñc ut ꝓmiserã licentio qͣn¬
tũ respatitur ad uersabor: qui totã cau¬
sam iã pene confecit. si possit eã defensionis
muro stabilit firmeq uallare. hic. ubi eos
silentio. uultu. oculis. suspensione atq ĩ mo¬
bilitate menbroꝵ. & rei magnitudine satis
cõmotos & audiendi desidio imflamatos
eẽ conspexi. Ergo inquã licenti si tibi u¬
detur. collige inte quicqͥd uiriũ potestlima
quicquid habes acuminis. & ordo iste quid

Expanded text:
tudine otiosus accepi. sed quia id non euetudine otiosus accepi. sed quia id non eueria fugaces scriptorum quasi uinculo, quo reducantur, innectere. et sic fortasse ordo ipse poscebat, qui eorum procurauit absentiam. nam et uos profecto in rem tantam, quia solis perferenda inponitur nobis, erectiore animo insurgitis et cum illi legerint, qui nobis maxima cura sunt, si quid eos mouerit ad contradicendum, alias nobis disputationes disputatio ista procreabit seque ipsa successio sermonum in ordinem inseret disciplinae. sed nunc, ut promiseram, Licentio, quantum res patitur, aduersabor, qui totam causam iam paene confecit, si possit eam defensionis muro stabiliter firmeque uallare. Hic, ubi eos silentio uultu oculis suspensione atque immobilitate membrorum et rei magnitudine satis commotos et audiendi desiderio inflammatos esse conspexi: Ergo, inquam, Licenti, si tibi uidetur, collige in te quidquid uirium potes, elima quidquid habes acuminis et ordo iste quid
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ trygeti. Nec enĩ parua res agit᷑. De
ordine querimꝰ. Quid ego nc̃ qͣsi inscola illa
unde me quo qͥmͦ euasisse gaudeo constitutꝰ
copiose atq ornate uob̾ ordinẽ laudẽ: Ac¬
cipite siultis. immo facite ut uelitis. qͦ
neq qͥcꝗͣ de huiꝰ laude breiius. neq ut mͥ
udet᷑ ueriꝰ dici potest. Ordo . ẽ. que si tenue¬
rimꝰ in uita: ꝑduo& ad dm̃. & quẽ nͥ tenue
rimꝰ in uita. ñ ꝑueniemꝰ ad diñ. Euenturos
autẽ nos iã nͥ me anunꝰ de uob̾ fallit: p̾sumi¬
mꝰ & speramꝰ. Piligentissime gͥ int̾ nos ista
questio uersari deba. atq dissolui. Uelle ad¬
essent cęti qͥ nobiscũ his negotus solent int̾¬
ẽẽ. Uelle si fieri poss&: non istos tantũ sed os
salte familiares nros quoꝵ semꝑ ad miror
ingeniũ. nc̃ mec̃ hab̾e quã uos estis intentos.
Aut certe ipsũ tantũ ⁊ enobiũ quẽ de hac
re tanta molientẽ. nũquã ꝓ eius magni¬

Expanded text:
quidem, Trygeti; nec enim parua res agitur: de quidem, Trygeti; nec enim parua res agitur: de ordine quaerimus. quid ego nunc quasi in schola illa, unde me quoquo modo euasisse gaudeo, constitutus copiose atque ordinate nobis ordinem laudem ? accipite, si uultis — immo facite ut uelitis — quo neque quicquam de huius laude breuius neque, ut mihi uidetur, uerius dici potest. ordo est, quem si tenueros autem nos iam, nisi me animus de nobis fallit, praesumimus et speramus. diligentissime igitur inter nos ista quaestio uersari debet atque dissolui. uellem adessent ceteri, qui nobiscum his negotiis solent interesse; uellem, si fieri potest, non istos tantum, sed omnes saltem familiares nostros, quorum semper admiror ingenium, nunc mecum habere quam uos estis intentos, aut certe ipsum tantum Zenobium, quem de hac re tanta molientem numquam pro eius magni
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ imꝑiũ. ubi non u̾bra constantiȩ ubi
non iminii tatio uelĩssimȩ illiꝰ pulchritudi¬
nis ubi ñ modꝰ : Atq inde ãmoniti. ut
spectandi modꝰ eet. ꝑreximꝰ quo ꝓpositũ
erat. Atq ibi ut potuimꝰ sane diligent̃ nã
& recentes reserant. & quando potant tã
insignita triũ studiosorũ memoriã effuge¬
re: om̃ia nr̃e lucubrationis opuscula. in
hanc libelli partẽ contulimꝰ. Nichilq a
me aliud actũ . ẽ. illo die ut ualitudini
parcerẽ nͥ qđ ante cȩnã cũ ipsis dimidiuni
uolum̃ uugilii audire cotidie solitꝰ erami
nichil nob ubiq aliucl quã r crũ modu con¬
sid̾antib. Quẽ non ꝓbare nemo potest. sen¬
tire aute cũ qͥsq aliquid studiose agit diffi¬
cillimũ atq rarissimũ. Deinde post tridie
bene mane alacres ad solitũ locũ conueni¬
mꝰ. In eoq consedimꝰ. & ego attentis in me
ãbob hic esto inqͣm licenti qͣntũ potes. & tu

Expanded text:
debitum imperium? ubi non umbra constantiae? ubi debitum imperium? ubi non umbra constantiae? ubi non imitatio uerissimae illius pulchritudinis? ubi non modus? atque inde ammoniti, ut spectandi modus esset, perreximus, quo propositum erat, atque ibi, ut potuimus, sane diligenter — nam et recentes res erant et quando poterant tam insignita trium studiosorum memoriam effugere? — omnia nostrae lucubrationis opuscula in hanc libelli partem contulimus nihilque a me aliud factum est illo die, ut ualetudini parcerem, nisi quod ante caenam cum ipsis dimidium uolumen Uergili audire cotidie solitus eram, nihil nobis ubique aliud quam rerum modum considerantibus, quem non probare nemo potest, sentire autem, cum quisque aliquid studiose agit, difficillimum atque rarissimum. Deinde postridie bene mane alacres ad solitum locum conuenimus in eoque consedimus. et ego attentis in me ambobus: Hic esto, inquam, Licenti, quantum potes, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
tores suos trahit qͣcũq atq ubiq seq̃ri
iub&: Nã unde aut ubi non potest signi¬
dare. ut in eisdẽ ipsis gallis erat uidere
intenta ꝓiectius capita in flitas comas.
uehem̃tes ictꝰ. cautissimas eiutationes. & ĩ
ꝑ om̃ia modante. Postemo legẽ ipsã uicto¬
ris suꝑbũ cantũ & menbra inunũ quasior¬
bẽ collecta uelut in fastũ dominationis. Dig¬
nũ autẽ uicti. elatas aceruice pennulas. &
in uoce atq motu deforme totũ: & eo ipso
nature legib nescio qͦmͦ concinnũ & pul¬
chrũ. Multa querebamꝰ cur sic om̃s. cur
ꝓpt̃ dominationẽ in subiectas sibi feminas.
cur de inde nos ipsa pugnȩ facies aliqͣntũ
& p̃t̾ altiore istã considationẽ ducen& in
uoluptatẽ spectaculi. quid in nob̾ eẽt qđ a
sensib remota multa querer&: quid rursũ
qđ ipsoꝵ sensuũ inuitatione caꝑet᷑. Diceba¬
iꝰ nob̃ ipsis. Ubi non lex ubi non meliori

Expanded text:
tores suos trahit quacumque atque ubique se quaeri tores suos trahit quacumque atque ubique se quaeri iubet? nam unde aut ubi non potest signdare ? ut in eisdem ipsis gallis erat uidere intenta proiectius capita, inflatas comas, uehementes ictus, cautissimas euitationes et in per omnia moderante; postremo legem ipsam uictoris, superbum cantum et membra in unum quasi orbem collecta uelut in fastum dominationis; signum autem uicti, elatas a ceruice pinnulas et in uoce atque motu deforme totum et eo ipso naturae legibus nescio quo modo concinnum et pulchrum. Multa quaerebamus, cur sic omnes, cur propter dominationem in subiectas sibi feminas, cur deinde nos ipsa pugnae facies aliquantum et praeter altiorem istam considerationem duceret in uoluptatem spectaculi, quid in nobis esset, quod a sensibus remota multa quaereret, quid rursum, quod ipsorum sensuum inuitatione caperetur. dicebamus nobis ipsis: ubi non lex? ubi non meliori
Abbreviated transcription (Latin):
fede libidinis & incendioꝵ uenenatoꝵ
execrationẽ. quib miseranda illa contin¬
gunt. Demde totꝰ attollere in laudẽ puri
& sinceri amoris. quo anime dotate disci¬
plinis & iurtute formose copulant᷑ intel¬
lectiu ꝑ phylosophẏam: & non solũ mor¬
tẽ fugiunt. uerũ etiã uita beatissima
ꝑfruunt᷑. Hic ille tacitꝰ ac diu considati¬
one nutans motato capite abscessit. Dem¬
de ego qͦq surrexi Redditisq dõ cotidia¬
nis uotis. ire cȩꝑamꝰ in balneas. Ille enĩlo¬
cꝰ nob cũ celo tristi in agro. ẽẽ. minime po¬
tamꝰ: aptꝰ ad disputandũ & familiaris fu¬
it. Cũ ecce ante fores aduertimꝰ gallos
gallinatios in euntes pugnã ninus acrem
L ibuit attende. Quid enĩ ñ ambiunt. Qua
ñ ꝑagrant oculi amantũ. ne qͥd unde¬
unde innuant pulchritudo rationis
cuncta scientia & nescientia modifican¬
tis & gub̾nantis: quȩ inhantes sibi secta¬

Expanded text:
foedae libidinis et incendiorum uenenatorum foedae libidinis et incendiorum uenenatorum execrationem, quibus miseranda illa contingunt, deinde totus adtollere in laudem puri et sinceri amoris, quo animae doctae disciplinis et uirtute formonsae copulantur intellectui per philosophiam et non solum mortem fugiunt uerum etiam uita beatissima perfruuntur. - Hic ille tacitus ac diu consideratione nutans motato capite abscessit. Deinde ego quoque surrexi redditisque deo cotidianis uotis; ire cooperamus in balneas — ille enim locus nobis, cum caelo tristi in agro esse minime poteramus, aptus ad disputandum et familiaris fuit — cum ecce ante fores aduertimus gallos gallinatios ineuntes pugnam nimis acrem. libuit attendere. quid enim non ambiunt, qua non peragrant oculi amantum, ne quid undeunde innuat pulchritudo rationis cuncta scientia et nescientia modificantis et gubernantis, quae inhiantes sibi secta
Abbreviated transcription (Latin):
quib sapientia cũ p̃ciꝑe ceꝑit ut medicũ
ꝑferant seque cũ aliqua patientia curari
sinant. in pannos suos recidunt. Quoꝵ
cũ calefactione tabificati scabiẽ uolupta¬
tũ erũnosarũ scalpunt libentiꝰ. quã ut
ãmoniã medici paululũ dura & morb
onerosa ꝑpetiendo atq sub eundo. ualitu¬
dini sanoꝵ luciq reddant᷑. Itaq illo
sũmi di nomine ac sensu tamꝗ stipe con¬
tenti. uiuunt miseri uiunt tamen. Ali¬
os autẽ uiros ł ut ueriꝰ loquamur alias
animas. dũ hoc corpꝰ agunt iã thalamo
suo dignas conunx ille optimus ac pulcher¬
rimꝰ quęrit. quib non uiuere sed beate
uiuere satissit. Uade gͦ int̾im ad illas
musas. Uerutam̃ scis quid te facere uelĩ
Iube ait id qđ placet. Ubise in quã pyramꝰ
& illa eius suꝑ inuicẽ ut cantaturꝰ esin¬
t̾emerint in dolore ipso quo totũ carm
uehementiꝰ imflãmari decet. habes com¬
modissimã oportunitatẽ. Arripe illius

Expanded text:
quibus sapientia cum praecipere coeperit, ut medicum quibus sapientia cum praecipere coeperit, ut medicum perferant seque cum aliqua patientia curari sinant, in pannos suos recidunt, quorum concalefactione tabificati scabiem uoluptatum aerumnosarum scalpunt libentius, quam ut monita medici paululum dura et morbis onerosa perpetiendo atque subeundo ualetudini sanorum lucique reddantur. itaque illo summi dei nomine ac sensu tamquam stipe contenti uiuunt miseri, uiuunt tamen. alios autem uiros uel, ut uerius loquamur, alias animas, dum hoc corpus agunt, iam thalamo suo dignas coniux ille optimus ac pulcherrimus quaerit, quibus non uiuere sed beate uiuere satis est. uade ergo interim ad illas Musas. uerum tamen scis, quid te facere uelim? — Iube, ait, quod placet. — Ubi se, inquam, Pyramus et illa eius super inuicem, ut cantaturus es, interemerint, in dolore ipso, quo tuum carmen uehementius inflammari decet, habes commodissimam oportunitatem. arripe illius
Abbreviated transcription (Latin):
dib & itẽ a tenebris quib nos error in¬
uoluit. Aut quid .ẽ. aliud conuerti nͥ ab
ĩmoderatione uicioꝵ iuirtute ac tẽꝑantia
in sese attolli: Quid uealiud ẽ dĩ facies ꝗͣ
ipsa cui suspiramꝰ. & cui nos amatę mun¬
dos pulchrosq reddimꝰ ueritas. Gielius
dici ñ potest inquit exclamans. deinde
supp̃siꝰqͣsi ad aurẽ. uide queso quanta oc¬
currer̃ ut credã erga nos aliquid iã ꝓsꝑio¬
re ordine fieri. Si ordinẽ inquã ciuras:
redeundũ tͥ e ad illos uersꝰ Nã erudicio
disciplinarũ libaliũ. modesta sane atq
succincta & alacriores & ꝑseuerantiores
& cõmotiores ex hib& amatores aplecten¬
de ueritati: ut & ardentius appetant.
& constantiꝰ insequant᷑. & inhereant pos¬
tremo dulciꝰ. Quȩ uocat᷑ licenti beata uita
Qua nominata: onis se erigunt & quasi at¬
tendunt in manus utrũ habeas qđ dare
possis egentib uarusq morbis impeditis

Expanded text:
dibus et item tenebris, quibus nos error indibus et item tenebris, quibus nos error inuoluit? aut quid est aliud conuerti nisi ab inmoderatione uitiorum uirtute ac temperantia in sese adtolli ? quidue aliud est dei facies quam ipsa, cui suspiramus et cui nos amatae mundos pulchrosque reddimus, ueritas? — Melius dici non potest, inquit exclamans; deinde suppressius quasi ad aurem: Uide quaeso, quanta occurrerunt, ut credam erga nos aliquid iam prosperiore ordine fieri. Si ordinem, inquam, curas, redeundum tibi est ad illos uersus. nam eruditio disciplinarum liberalium modesta sane atque succincta et alacriores et perseuerantiores et comtiores exhibet amatores amplectendae ueritati, ut ardentius appetant et constantius insequantur et inhaereant postremo dulcius, quae uocatur, Licenti, beata uita. qua nominata omnes sese erigunt et quasi adtendunt in manus, utrum habeas, quod dare possis egentibus uariisque morbis impeditis.
Abbreviated transcription (Latin):
uis. qͥd de me existimes. Atq ego adolescen¬
tis dext̾am app̃bendens. qͥd inquã existimẽ.
sentis. credis. intelligis. Neq enĩ arbitror
te frustͣ heri tandiu cecinisse. ut uirtutũ ds̃
conuerso tͥ se ostendat. At ille cũ amiratio¬
ne recordatꝰ. magnũ inquit dicis. & uerũ.
Non eiũ me ipsũ parũ mouet. qđ modo
tã egre auocabar a nugis illis carminis mei.
&ia redire ad eas pig& & pud&. Itatotꝰ
in quędã magna & mira subuehor. Ñne
hoc .ẽ. uere in dm̃ conuerti᷑ Simul & il¬
lud gaudeo. qđ frustra mͥ scrupulꝰ suꝑstitio¬
nis miectꝰ ẽ. quod tali loco talia cantabã.
Michi inquã neq hoc displic&. & ad illĩ
ordinẽ puto ꝑtinere : ut etiã hinc aliqͥd
diceremꝰ. Nam illi cantico. & locũ ipsũ
qua illa offensa. ẽ. & nocte congruere
uideo. A quib enĩ reb putas nos orare
ut conuertam᷑ ad dñ eiusq faciẽ uidea¬
mus nisi a quodã ceno corporis atq sor¬

Expanded text:
uis, quid de me existimes. — Atque ego adulescenuis, quid de me existimes. — Atque ego adulescentis dexteram adprehendens: Quid, inquam, existimem, sentis credis intellegis. neque enim arbitror te frustra heri tam diu cecinisse, ut uirtutum deus conuerso tibi se ostendat. — At ille cum admiratione recordatus: Magnum, inquit, dicis et uerum. non enim me ipsum parum mouet, quod modo tam aegre auocabar a nugis illis carminis mei, et iam redire ad eas piget et pudet; ita totus in quaedam magna et mira subuehor. nonne hoc est uere in deum conuerti ? simul et illud gaudeo, quod frustra mihi scrupulus superstitionis iniectus est, quod tali loco talia cantitabam. — Mihi, inquam, neque hoc displicet et ad illum ordinem puto pertinere, ut etiam hinc aliquid diceremus. nam illi cantico et locum ipsum, quo illa offensa est, et noctem congruere uideo. a quibus enim rebus putas nos orare ut conuertamur ad deum eiusque faciem uideamus, nisi a quodam ceno corporis atque sor
Abbreviated transcription (Latin):
l&: nichil curo. nͥ qđ forte immodice gau¬
debam. Itea post paululũ. dies sese aꝑuit
Surrexer̃ illi. & ego ibi lacRimans multa
oraui. Cũ audio licentiũ succinentẽ il¬
lud ꝓpheticũ lete atq garrule. ds uirtu¬
tũ conuerte nos. & ostende faciem tuã
& salui erimꝰ. Quod pͥdie post cenã cũ
ad quesita naturȩ foras exisset paulo cla¬
rius cecinit. quã ut mat̾ mea nr̃a ferre
posset. quod illo loco talia continuo
repetita canerent᷑. Nichil enũ aliud dicebat
qm̃ ipsũ cantilene modũ nuꝑ hauserat:¬
& amabat ut fit melos inusitatũ. Obiur¬
gauit eũ religiosissima ut scis femina. ob hoc
ipsũ. qđ inconueniens locꝰ cantico. eẽt. Tẽ ille
dixerat iocans: quasi uͦ siqͥs hic me ininucꝰ
includer&. non erat ds exauditurꝰ uoce meã.
Ergo mane cĩ egressꝰ eẽt solus. nã ut̃q ob ean¬
dẽ causam ꝓcesserat: accessit ad lectulũ me¬
ũ. Uerũ dic mͥ inquit itafiat nob̾ quod

Expanded text:
let, nihil curo, nisi quod forte inmodice gaulet, nihil curo, nisi quod forte inmodice gaudebam. Interea post paululum dies sese aperuit. surrexerunt illi et ego inlacrimans multa oraui, cum audio Licentium succinentem illud propheticum laete atque garrule: deus uirtutu m, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. quod pridie post caenam cum ad requisita naturae foras exisset, paulo clarius cecinit., quam ut mater nostra ferre posset, quod illo loco talia continuo repetita canerentur. nihil enim aliud dicebat, quoniam ipsum cantilenae modum nuper hauserat et amabat, ut fit, melos inusitatum. obiurgauit eum religiosissima, ut scis, femina ob hoc ipsum, quod inconueniens locus cantico esset. tunc ille dixerat iocans: Quasi uero, si quis hic me inimicus includeret, non erat deus exauditurus uocem meam. Ergo mane cum regressus esset solus — nam uterque ob eandem causam processerat — accessit ad lectulum meum: Uerum mihi dic, inquit, ita fiat nobis quod
Abbreviated transcription (Latin):
ingaudio de spe tua nemini cedit. Nam
& cũ p̃sens ẽẽt ꝓfamiliaritate patris cui
ł potius om̃iũ nrm̃. multũ sollicitꝰ erat. E¬
ne ingenit tui quedã scintille quas dili ꝙ¬
gent̃ animad uertebat. non tã conflaren¬
t cura mea. quã tua extinguerent᷑ incuria
Et cũ te poetice quoq studiosum. eẽ. cogno¬
uerit. sic gratulabit᷑. ut eũ mͥ gestientẽ uide
iã uidear. Nichil mͥ qͥdẽ gratius facies in¬
qͥt. S. siue mobilitate meã. & puerilẽ leui¬
tatẽ ridebitis. siue aliquo uere diumo nu¬
tu & ordine in nob̾fit: non uob̃ dubite
dicere pigrior sũ ad illa metra subito
effectꝰ. Alia longe. alia nescio qͥd michi
nc̃ luce resplenduit. Pulchrior. ẽ. phy¬
losophya fateor. quã thysbe. quã pyramꝰ ꝓ
quã illa uenus & cupido. talesq om̃imo¬
di amores. & cũ suspirio grãs xp̃o age¬
bat. Accepi ego hȩc quid dicã libenter
aut qͥd non dicã. Accipiat quisq ut uo¬

Expanded text:
in gaudio de spe tua nemini cedit. nam in gaudio de spe tua nemini cedit. nam et cum praesens esset, pro familiaritate patris tui uel potius omnium nostrum multum sollicitus erat, ne ingenii tui quaedam scintillae, quas diligenter animaduertebat, non tam conflarentur cura mea quam tua extinguerentur incuria; et cum te poeticae quoque studiosum esse cognouerit, sic gratulabitur, ut eum mihi gestientem uidere iam uidear. Nihil mihi quidem gratius facies, inquit; sed siue mobilitatem meam et puerilem leuitatem ridebitis siue aliquo uere diuino nutu et ordine fit in nobis, non uobis dubitem dicere: pigrior sum ad illa metra subito effectus; alia, longe alia nescio quid mihi nunc luce resplenduit. pulchrior est philosophia, fateor, quam Thisbe, quam Pyramus, quam illa Uenus et Cupido talesque omnimodi amores. — Et cum suspirio gratias Christo agebat. accepi ego haec, quid dicam libenter aut quid non dicam ? accipiat quisque, ut uo
Abbreviated transcription (Latin):
& istã disputationẽ nram. elimatiꝰ uolo ꝓ¬
uenire. Non enĩ grossis aurib eã debeo.
Nam tenobius nrͣ multa mecũ sepe de re¬
rũ ordine contulit: cui alta ꝑcunctanti
nunquã satisfacere potui. seu ꝓpt̾ obscu¬
ritatẽ rerũ. seu ꝓpt̾ tempoꝵ angustias.
Crebrarũ autẽ ille ꝓcrastinationũ usq ad¬
eo fuit impatiens. ut me quodiligentius
& copiosius respondẽ cogerer: etiã carini
ne ꝓuocarae: & bono carmine. Unde
illũ magis ames. S neq tͣc tͥ legi potuit.
ab istarũ rerũ studio remotissimo. neq
nc potest. Nam ꝓfectio eiꝰ tã repentina
& ꝑturbata fuit tumultu illo: ut nichil
istoꝵ uenire nobis ĩmentẽ potuerit Nã
id relinquere mͥ responsuro statuerat.
Et multa concurrunt: cur ei sermo mͣnit¬
tatur. Primũ ẽ. quia debetͣ. Deinde qr
cuiꝰmodi ñc uitã ducamꝰ: etuã sic indicari
eius in nos beniuolentiȩ dec&. Postremo qd̃

Expanded text:
et istam disputationem nostram elimatius uolo pet istam disputationem nostram elimatius uolo prouenire; non enim grossis auribus eam debeo. nam Zenobius noster multa mecum saepe de rerum ordine contulit, cui alta percontanti numquam satisfacere potui seu propter obscuritatem rerum seu propter temporum angustias. crebrarum autem ille procrastinationum usque adeo fuit inpatiens, ut me, quo diligentius et copiosius respondere cogerer, etiam carmine prouocaret, et bono carmine, unde illum magis ames. sed neque tunc tibi legi potuit ab istarum rerum studio remotissimo neque nunc potest. nam profectio eius tam repentina et perturbata fuit tumultu illo, ut nihil istorum uenire nobis in mentem potuerit; nam id relinquere mihi responsuro statuerat et multa concurrunt, cur ei sermo iste mittatur. primum est, quia debetur, deinde, quia, cuius modi nunc uitam ducamus, etiam sic indicari eius in nos beniuolentiae decet, postremo, quod