comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra & ñ potius segnitia. te qͣndoq erigere ualebit ad sublimia
dere putes. uel etiã forsitan c̃cedere ut ab aliqͥbꝰ dũ abstines
alicui deseruias qͣsi cũ uenia uitio cũ docente aplõ nouerim
qͥa modicũ ferm̃tũ totã massã corrũpat : audi dictũ a lacobo¬
Quicumq totã legẽ obseruauerit. offendat autẽ in uno. erit¬
om̃iũ reus. Legẽ autẽ hanc utrũ eugłii an uet̾is testam̃ti an
simul utrãq dicat. studiosis relinqͥmus disqͥrere. cũ et in t̾roga¬
ta in duobꝰ p̃ceptis totã ueritas ipsa legẽ & ꝓphetas dixerit
pendere . & apłs plenitudinẽ legis dilectionẽ dixerit eẽ Sci¬
mus uͦ augustinũ dixisse. Siqͥs unũ mandatũ custodiat. ali¬
ud p̃uaricet᷑. ñ ei ꝓdest. Custodit se aliqͥs ab auaritia: ñ cus¬
todit ab adult̾io : utiq in uno c̃uictꝰ dãnat᷑ etiã scłi legibus.

Expanded text:
ra, et non potius segnitia, te quandoque erigere valebit ad sublimia,ra, et non potius segnitia, te quandoque erigere valebit ad sublimia,dere putes, vel etiam forsitan concedere, ut ab aliquibus dum abstines, alicui deservias quasi cum venia vitio, cum, docente Apostolo, noverim quia modicum fermentum totam massam corruservaverit, offendat autem in uno, erit reus . Legem autem hanc utrum Evangelii aut Veteris Testamenti, an simul utramque dicat, studiosis relinquimus disquirere, cum et interrogata in duobus praeceptis totam Veritas ipsa legem et prophetas dixerit pendere , et Apostolus plenitudinem legis dilectionem dixerit esse . Scimus vero Augustinum dixisse: Si quis unum mandatum custodiat, aliud praevaricetur, non ei prodest. Custodit se aliquis ab avaritia, non custodit ab adulterio? Utique in uno convictus, damnatur etiam saeculi legibus;
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ ꝓficit: deficit. et qͥ nihil adqͥrit: ñ nihil ꝑdit Cui assen¬
tiens nec inferior alt̃. om̃is ait defectus ad nihilũ tendit
his itaq ita conexis. tim̃dũ nedũ non inhias ꝓfectui: suc¬
autẽ qͥda teste Gregorio & qͦrũ liberari satage ẽsortio. qͥut
fruantur scło : dispensatorie seruiunt đõ. Sunt ẽtra ali i
qͦrũ in numero stude inueniri. qͥ ut fruant᷑ dõ. transitorie
seruiunt mundo hc̃ autẽ mediũ eẽ iustitiȩ locũ ȩstimo
Qͦd si omino te erigere ñ uoles aut ñ uales ad supp̃mum
illũ do placendi ordinẽ ullomͦ: saltẽ ut ad istũ te humi¬
lit̃ firmissimeq teneas mediũ postulo. ne qͣndo scilicet
ruas ad illũ infimũ ordine deuio. Neq enĩ ideo debe
fieri ꝑditꝰ qͥa ñ uales eẽ ꝑfectꝰ. nec ideo pessimꝰ qͥa ñ potes exi¬
stere optimꝰ Ipsa deniq humilitas qͣde te uilia estimas si sit ue¬

Expanded text:
Qui non proficit, deficit, et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Cui assenQui non proficit, deficit, et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Cui assentiens nec inferior alter, Omnis, ait, defectus ad nihilum tendit. His itaque ita connexis, timendum ne dum non inhias profectui, sucautem quidam, teste Gregorio, a quorum liberari satage consortio, qui ut fruantur saeculo, dispensatorie serviunt Deo. Sunt contra alii, quorum in numero stude inveniri, qui ut fruantur Deo, transitorie serviunt mundo. Hunc autem medium esse justitiae locum aestimo. Quod si omnino te erigere non vales ut non vales ad supremum illum Deo placendi ordinem ullomodo, saltem vel ad istum te humiliter firmissimeque teneas medium postulo, ne quando scilicet ruas ad illum infimum ordine devio; neque enim ideo debes fieri perditus, quia non vales esse perfectus, nec ideo pessimus, quia non potes existere optimus. Ipsa denique humilitas, qua de te vilia aestimas, si sit ve
Abbreviated transcription (Latin):
ne abipso rursus labaris ad frigꝰ. Nã siẽ a tẽporer ad calo¬
re ita sepe numero ab eodẽ declinat᷑ teste Gregorio ad fiu¬
gus. Audi deniq quid angło dicat᷑ lao diciȩNitinã eabie
esses aut frigidus. Nc̃ autẽ qͥa tepidus es incrpiã teleteme¬
re ex ore meo. Uehautẽ illi qui ex ore in recuꝑabilt ũeuo¬
mitur di. Quo ẽtra psalmista de scĩs. ibunt inqͥt de uurtu¬
te inurtutẽ. qͥa uidelicet ut leo beatus ait. scientes ar¬
bores se eẽ in eccłȩ̃ uiridiario plantatas dño ñ solũ cauer̃
ne deficiant in peius: si etiã dant magnoꝑe studiũ ut ꝓ¬
ficiant in melius. Cũ autẽ pulcherrima cuiꝰdã nr̃orũ qͥa
mitissima habeat᷑ sententia dicentis. ñ futurũ extra mi¬
scdiã qͥ uel partẽ bonoꝵ oꝑũ fuerit assecutꝰ. ñ minꝰ tam̃ re¬
ceptissima alt̾ius qͥa uerissima ẽ retinenda definitio dic̃tis.

Expanded text:
ne ab ipso rursus labaris ad frigus. Nam sicut a tepore ad calone ab ipso rursus labaris ad frigus. Nam sicut a tepore ad calorem, ita saepenumero ab eodem declinatur, teste Gregorio, ad frigus. Audi denique quid angelo dicatur Laodiciae: Utinam calidus esses aut frigidus; nunc autem quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo . Vae autem qui ex ore irrecuperabiliter evomitur Dei. Quo contra Psalmista de sanctis: Ibunt, inquit, de virtute in virtutem ; quia videlicet, ut Leo beatus ait, scientes arbores se esse in Ecclesiae viridiario plantatas Dominico, non solum cavent ne deficiant in pejus, etiam dant magnopere studium ut proficiant in melius. Cum autem pulcherrima cujusdam nostrorum, quia mitissima, habeatur sententia dicentis, non futurum extra misericordiam, qui vel partem bonorum operum fuerit assecutus, non minus tamen receptissima alterius, quia verissima, est retinenda definitio dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando ñ esse : Iustus es. uide ne corruas: Peccator es. cona¬
re ut surgas: Iustus es. t̾reat te casus angłi ad cautelã. Pec¬
cator es. animet te ascensus hominis ad pęnitentiã. Nec
tu itaq pͥor de ꝓpͥa actione c̃fidas. nec iste de di miscđia
desꝑet. qͥa si scit᷑ hodie qͣles sitis : eras ut̃ꝙ̃ qͥd futuri sitis
om̃ino nescitur. Mutabiles enĩ tã tenebras quã lucẽ cor¬
dis eẽ. et lapsus tantũ et erectio cottidie monstrat lap¬
soꝵ. Unde et qͥbꝰdã cũ et alibi dixerit. qͥ stat uideat ne
cadat dic̃ apłs. fuistis aliqͣndo tenebrȩ. nunc autẽ lux
in dño. Peccator es. audi unde gaudeas. Gaudiũ ẽ in cȩlo
suꝑ uno peccatore pęnitentiã agente. quã supͣ nonagin¬
ta nouẽ iustos qͥ ñ indigent pęnitentia. Iustus es. audi
qđ caueas. Videbã satanan sic̃ fulgur de cȩlo cadentente
Cetũ nec iustꝰ adeo nec peccator adeo. symedius qđa porer
hec duo tedeleetat locus time rogo ipsũ ualde teporẽ

Expanded text:
aliquando non esse. Justus es? Vide ne corruas. Peccator es? Conare ut surgas. Justus es? Teneat te casus angeli ad cautelam. Peccator es? Animet te ascensus hominis ad poenitentiam. Nec tu itaque prior de propria actione confidas, nec iste de Dei misericordia desperet, quia si scitur hodie quales sitis, cras uterque quid futuri sitis, omnino nescitur. Mutabiles enim tam tenebras quam lucem cordis esse, et lapsus tantum, et erectio quotidie monstrat lapsorum. Unde, et quibusdam, cum et alibi dixerit: Qui stat videat ne cadat , dicit Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Peccator es? Audi unde gaudeas: Gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam supra nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Justus es? Audi uid caveas: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . 2. Caeterum nec justus adeo, nec peccator adeo: medius quidam inter haec duo te delectat locus? Time, rogo, ipsum valde teporem,
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ p̃cepta excedendo in aliquo etiã si quȩdã illoꝵ uide¬
aris implesse ꝓbaris. quã bonitatẽ habere te putas. anteꝙ
ea scilicet quȩ minꝰ fecisse te agnoueris corrigas. Cũ autẽ
uel usu bonitatis uł satisfactione em̃dationis his te uitus
quȩ hȩc decẽ ꝓhibent purgatũ. his te uirtutibꝰ quȩ mone
id ẽ dilectione dĩ et ꝓximi. fide & spe. agnouero ornatũ.¬
tẽ te locũ credo subisse mediũ. & aut ut ad suꝑiora eueharis

Expanded text:
decem praecepta excedendo in aliquo, etiamsi quaedam illorum videdecem praecepta excedendo in aliquo, etiamsi quaedam illorum videaris implesse, probaris; quam bonitatem habere te putas, antequam ea scilicet, quae minus fecisse te agnoveris, corrigas? Cum autem vel usu bonitatis, vel satisfactione emendationis his te vitiis, quae haec decem prohibent, purgatum; his te virtutibus, quas monent, id est dilectione Dei et proximi, fide et spe agnovero ornatum; te l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi ꝑtinent hȩc: honora patrẽ et matrẽ. Ubi p̃ter car¬
nalem genitorũ. etiã dĩ patris et ecclẽ matris p̃positorũ ꝙ
eccłȩ̃ honor specialius tͥ indicit᷑. Non mȩchaberis: in qͦ com¬
pesceris ab om̃i libidine. non occides: in qͦ ꝓhiberis ab om̃imoda
crudelitate. ñ furtũ facies : in qͦ restringeris ab auaritia & rapa¬
citate. ñ falsũ testimoniũ dices: in qͦ ꝓhiberis a falsitate. ꝑiurio
ab adult̃ina cogitatione. Hȩc si illibate custodieris: tẽ te ex¬
emplo dñi iuueni se hȩc obseruasse dic̃ti. ut ad maiora subueha¬
ris possũ cõmonere. Si autẽ in aliquo hoꝵ te p̃uaricatorẽ dep̃¬
hendero : ñ te accendo ad meliora s corrigere moneo iniqͣ. nec
ut scandas dico de uirtute in uirtutẽ : s ut c̃uertaris a mali¬
tia ad bonitatẽ. Nã ñ ẽ iste locꝰ ut putabas bonitatis medi¬
us. immo ẽ nullꝰ. Q enĩ nec dm̃ nec ꝓximũ diligere ẽtra hȩc

Expanded text:
proximi pertinent haec: Honora patrem et matrem , ubi praeter carnalem genitorem etiam Dei Patris et Ecclesiae matris praepositorumque Ecclesiae honor specialius tibi indicitur. Non moechaberis , in quo compesceris ab omni libidine. Non occides , in quo prohiberis ab omnimoda crudelitate. Non furtum facies , in quo restringeris ab avaritia et rapacitate. Non falsum testimonium dices , in quo prohiberis a falsitate, perjuriab 171 adulterina cogitatione. Haec si illibate custodieris tecum, te exemplo Domini juveni se haec observasse dicenti, ut ad majora subveharis, possum commonere . Si autem in aliquo horum te praevaricatorem deprehendero, non te accendo ad meliora, corrigere moneo iniqua, nec ut scandas dico de virtute in virtutem sed ut convertaris a malitia ad bonitatem. Nam non est iste locus ut putabas bonitatis medius, imo est nullus. Qui enim nec Deum nec proximum diligere, contra haec
Abbreviated transcription (Latin):
dictis exp̃ssã baptistȩ dñi Facite inqͥt fructus dignospę¬
nitentiȩ & paulo post. Qui habet duas tunicas. det ñ ha
cupit fructũ exhibere. Uestiat itaꝙ necesse ẽ nudũ. qui
amisũ innocentiȩ iult recioe ornaũtũ ł aseat esumient ẽ.q

Expanded text:
dictis expressam Baptistae Domini! Facite, inquit, fructus dignos poedictis expressam Baptistae Domini! Facite, inquit, fructus dignos poenitentiae ; et paulo post: Qui habet duas tunicas, det non hacupit fructum exhibere. Vestiat itaque necesse est nudum, qui amissum innoc
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc ꝓpt̾ duo illa. id est dilectionẽ dĩ & ꝓximi. Quod si con¬
tiregat ab his te forsitan elabi : quo eitius potes recurre ad
pietatẽ quẽ amas medici. et c̃tẽptũ paulominꝰ amorẽ ipsum
ẽfitens multũ ꝙ deflens : tuo stude loco restitui. Amat enĩ
eos a qͥbꝰ quoꝙ ñ amat᷑. ne dũ te despiciat a qͦ quãlibet parũ
reconciliari. undeq cecideras restitũi. quando qͥdẽ restitutos
ñ nullos uides etiã ad potiora ꝓuectos. Uerã autẽ restitu¬
tio. ubi uera ẽfessio. Uera autẽ confessio. ubi uera conuersio
Ubi autẽ uera c̃uersio. ibi uera curatio. Nã qͥd ꝑtinet uulnus
medico monstrare. si eo ñ uis carere  Sȩpius uͦ monstrata nec
curata plus tument uulnera. ita ut & ipsos sui fȩtore a qͥbꝰ
uident᷑ inficiant frequenti at tactu deteriorat a in
Pȩnitens itaꝙ es aut eẽ uis. c̃sidera regulã pęnitendi Ni

Expanded text:
et hoc propter duo illa, id est, dilectionem Dei et proximi. Quod si conet hoc propter duo illa, id est, dilectionem Dei et proximi. Quod si contingat ab his te forsitan elabi; quo citius potes, recurrens ad pietatem, quem amas, medici, et contemptum paulo minus amorem ipsum confitens, multumque deflens, tuo stude loco restitui. Amat enim eos, a quibus quoque non amatur; nedum te despiciet, a quo quamlibet parum reconciliari, undeque cecideras restitui; quando quidem restitutos nonnullos vides etiam ad potiora provectos. Vera autem restitutio, ubi vera confessio; vera autem confessio, ubi vera conversio, ubi autem vera conversio, ibi vera curatio. Nam quid pertinet vulnus medico monstrare, si eo non vis curari? saepius vero monstrata, nec curata plus tument vulnera, ita ut ipsos sui fetore a quibus videntur inficiant, frequenti attactu deteriorata. 6. Poenitens itaque es, aut esse vis? Considera regulam poenitendi in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ et hac carens uirtꝰ etiã si uideat᷑ eẽ aliqͣ sit nulla. teste
uoce apłica. Nã ut dicamꝰ de ipsa qͣ in đm credimꝰ fide. si
ꝓpt̃ aliud credendo. eũ quã ꝓpt̾ illius nr̃ȩꝙ animȩ a mo¬
rẽ colimꝰ : nil utilitatis adqͥrimꝰ. Sꝑare autẽ de eo qͥd
aliud maxime p̃cipim᷑. nͥ quod eiꝰ amatu uel redamatu
uisione et cognitione in ȩt̃nũ fruem᷑  Non mȩchari
autẽ. ñ occidere. ñ furtũ facere. ñ falsũ testimoniũ dicere.
ñ c̃cupiscere rẽ ꝓximi. nec eiꝰ uxorẽ desiderare ob aliud nͥ¬
ꝓ di & fr̃no. qͥd putamꝰ iuuare.Quod libet itaꝙ bonũ quã¬
quã minimũ si propt̃ caritatẽ facis. securꝰ esto. eũ fructu
facis. Si ꝓpt̃ aliud facis. ne erres. inanit̃ facis. A quolibet ma¬
lo si caritatis amore cõpesceris. mercede ñ carebis. Si ob aliud¬
aliud agis. nec uenia nedũ grã dignꝰ haberis. Quisquis ergo
mediũ locũ iustitiȩ uis obtinere : hȩc obserua decẽ prȩcepta.

Expanded text:
charitate carens virtus, etiamsi videatur esse aliqua, sit nulla , teste voce apostolica. Nam 172 ut dicamus de ipsa qua in Deum credimus fide, si propter aliud credendo eum, quam propter illius nostraeque animae amorem colimus, nil utilitatis acquirimus. Sperare autem de eo quid aliud maxime praecipimur, nisi quod ejus amatu vel redamatu, visione et cognitione in aeternum fruemur? Non moechari autem, non occidere, non furtum facere, non falsum testimonium dicere, non concupiscere rem proximi, nec ejus uxorem desiderare, vel aliud, n amore, quid putamus juvare? Quodlibet itaque bonum quanquam minimum, si propter charitatem facis, securus esto, cum fructu facis; si propter aliud facis, ne erres, inaniter facis. A quolibet malo si charitatis amore compesceris, mercede non carebis. Si ob aliud agis, nec venia, nedum gratia, dignus haberis. Quisquis ergo medium locum justitiae vis obtinere, haec observa decem praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
as. lectiones uͦ ex scoꝵ libris exceptas. Quomodo autem
ipsa p̃fatio dũ expediri eã succintissime uoluerĩ tã longũ
locum. siqͥdem ad huc ẽ ambiguũ quẽ ds̃ uelit ut causa
uergat in exitũ. Sed rogo inter hec benigne ihũ ueni¬
am.dũ incessant̃ te ñ ignorante ẽtraho noxã. Cur enim
ista p̃miserĩ uideor mͥ ex parte scire. utrũ autẽ rite
p̃miserĩ cũ et in pluribꝰ uix ualeã cõprehendere. in non¬
nullis confiteor me penitꝰ nescire . Rite ẽ autẽ omne
qđ humilit̃ ꝓlatũ ñ dissonat ab om̃imoda quȩ tu es ueri¬
siqͥd sane absonũ. tua quęso clem̃tia ignoscat. tua ꝙ ma¬
iestas concedat ut hȩc te aliqͥs melius quã ego ad hue
intelligens corrigat. nemo uero corrũpat. nemo deleat.
potest tua cui om̃a ad nutũ suppetunt maiestas effi¬
cere quandoqͥdẽ idẽ ẽ tibi uelle quod agere. posse
quod eẽ ut hȩc eadem alicui contingat prodesse.

Expanded text:
as, lectiones vero ex sanctorum libris excerptas. Quomodo autem as, lectiones vero ex sanctorum libris excerptas. Quomodo autem ipsa praefatio, dum expediri eam succinctissime voluerim, tam longum locum: siquidem adhuc est ambiguum, quem Deus velit ut causa vergat in exitum. Sed rogo inter haec, benigne Jesu, veniam, dum incessanter te non ignorante contraho noxam. Cur enim ista praemiserim, videor mihi ex parte scire; utrum autem rite praemiserim, cum et in pluribus vix valeam comprehendere, in nonnullis confiteor me penitus nescire. Rite est autem omne quod humiliter prolatum non dissonat ab omnimoda, quae tu es, veriroficiat: si quid sane absonum, tua quaeso clementia ignoscat, tuaque majestas concedat, ut haecce aliquis melius quam ego adhuc intelligens corrigat, nemo vero corrumpat, nemo deleat. Potest tua, cui omnia ad nutum suppetunt, majestas efficere quandoquidem 194 idem est tibi velle quod agere, posse quod esse ut haec eadem alicui contingat prodesse,
Abbreviated transcription (Latin):
possit sagacitas laborasse nr̃ȩ intentionis. in tã ꝓlixa serie
p̃fationis. Corpꝰ uͦ totũ oꝑis ita cõpegi ut ab oratione adlec¬
tionẽ. a lectione ad orationẽ c̃uersũ nullũ nec athletȩ nec
aduersario colludiũ. nullã indulserĩ pausã. cũ orando iste
pugnet. ille expugnet᷑. legendo iste animet᷑. ille increpet.
in uno isti uirtutes accrescant. illi uires deficiant: in alt̃o
isti c̃siliũ det᷑. illi pauor inferat᷑. His gͦ ita se habentibꝰ. ui¬
det᷑ qͥdẽ ꝓlogꝰ pęne totus eẽ m̃s. in qͦ et ex meo plura licet
ab aliis explorata ponere sũ ausus. Agonisticꝰ uͦ ipse cõmu¬
nis. om̃iũ luctamini manꝰ dantiũ unde nil ibi p̃ter cone¬
xionẽ ipsã & ut ita loqͣr nodos mẽbroꝵ inuenies meum.
sed orationes qͥdẽ a multis cõpositas quãuis et a me in ipsis
initiis aliqͣs int̾positas qͣs negotio p̃senti iudicaui congru¬

Expanded text:
possit sagacitas laborasse nostrae intentionis in tam prolixa serie possit sagacitas laborasse nostrae intentionis in tam prolixa serie praefationis. Corpus vero totum operis ita compegi, ut ab oratione ad lectionem, a lectione ad orationem conversus, nullum nec athletae nec adversario colludium, nullam indulserim pausam, cum orando iste pugnet, ille expugnetur; legendo iste animetur, ille increpetur; in uno isti virtutes accrescant, illi vires deficiant; in altero isti consilium detur, illi pavor inferatur. His ergo ita se habentibus, videtur quidem prologus pene totus esse meus, in quo et ex meo plura, licet ab aliis 193 explorata ponere sum ausus. Agonisticus vero ipse communis omnium luctamini manus dantium, unde nil ibi praeter connexionem ipsam, et, ut ita loquar, nodos membrorum invenies meorum; sed orationes quidem a multis compositas, quamvis et a me in ipsis initiis aliquas interpositas, quas negotio praesenti judicavi congru
Abbreviated transcription (Latin):
me operis solũ modo & si ñ al terum istius ꝑspiciens ama
tore: quandoquidẽ aliis indigens hoc saltẽ solari posse
eũ qui mihi inerat uiderẽ legendi amorẽ  qui uult
itaꝙ legat. qͥ uult neglegat. me nã impuls oremuoem o
peri: in p̃fationibꝰ qͥdẽ me penȩ totũ depuixi. ẽditionẽ
genꝰ. nom̃. officiũ. cõmissũ. fortunã si diei audesit ipsam.
supplcia. tortore ipsũ qͥbꝰdã indieus seriptitans meuon :¬
& quođ ili maneat nͥ resipuerit suppliciũ. ex ꝗͦ rogods
liberet ipsũ hinc it̃ũ qͥd gerendũ nec gestũ. gestũ fuerit.
nec gerendũ. Quȩ cũ om̃a quasi sub personis alioꝵ ne faci¬
le ualeant expiscari uideantur ꝓlata : mͥ tam̃ ita sunt
aptata ut mox fiant aperta. cũ obtutibꝰ fuerint p̃sentata.
quȩ q uniũsa tã caute inuenire poterit executa. si eui
studiose eadẽ libuerit rimare. ut his ꝓpalandis putari

Expanded text:
me operis solummodo etsi non alterum istius perspiciens amatme operis solummodo etsi non alterum istius perspiciens amatorem, quandoquidem aliis  subaudi libris indigens, hoc saltem solari posse eum qui mihi inerat viderem legendi amorem. Qui vult itaque legat, qui vult negligat: me nam impulsorem nemo dperi, in praefationibus quidem me pene totum depinxi, conditionem, genus, nomen, officium commissum, fortunam, si dici audeat, ipsam, supplicia, tortorem ipsum quibusdam indiciis scriptitans meum, et quod illi maneat, nisi resipuerit, supplicium, ex quo, rogo, Deus liberet ipsum. Hinc iterum quid gerendum nec gestum, gestum fuerit nec gerendum: quae cum omnia quasi sub personis aliorum, ne facile valeant expiscari, videantur prolata, mihi tamen ita sunt aptata, ut mox fiant aperta, cum obtutibus fuerint praesentata; quaeque universa tam caute invenire poterit exsecuta, si cui studiose eadem libuerit rimare, ut his propalandis putari
Abbreviated transcription (Latin):
si egra sit c̃scientia. nec male quassata corda bene sonet
in cithara Aduerte igit᷑ lector qͥs me ad hoc impule¬
nt angor. quȩ calamitas. quȩ necessitas has mͥ seribendi mon¬
strauerit uias: Prima qͥdẽ ut recapitulando dicã planius
eausa obliuionis fuit metꝰ. quo ut totũ euomã iurꝰ grassan¬
tis ueneni : timui ne sic̃ iam om̃igenis uitiorũ ruderibꝰ
oppressus. malorũꝙ tenebris ualatꝰ. ac multis selar upe
curarum noxiis int̾pellatus clamorib obliuiscerer ea pe¬
nitus dũ me aliquid ex his retractando recolere potuis
se multimode sim gauisus. Secunda: ut qͥa ut dixi desunđ
libri. desunt et confabulantes socii. ad est tristia exeruti¬
ans meror ipse animũ indesinent̃ corrodens: haberẽ in
hoc aliqͥd solatiũ. uterer eo qͣsi qͦdã colloquente a mieo
refouerer eo. quodã ueluti socio Nec questus sũ uuxta
comicũ. egomet mͥ dicendo. qͥs leget hȩc. mer leetorema

Expanded text:
si aegro sit conscientia, nec male quassata chorda bene sonet si aegro sit conscientia, nec male quassata chorda bene sonet in cithara. Adverte igitur, lector, quis me ad hoc impuleit angor, quae calamitas, quae necessitas has mihi scribendi monstraverit vias. Prima quidem ut recapitulando dicam planius causa oblivionis fuit metus, quo ut totum evomam virus grassantis veneni, timui, ne sicut jam omnigenis 192 vitiorum ruderibus oppressus, malorumque tenebris vallatus, ac multis saecularium curarum noxiis interpellatus clamoribus, obliviscerer ea penitus, dum me aliquid ex his retractando recolere potius se multimode sim gavisus. Secunda, ut, quia ut dixi desunt libri, desunt et confabulantes socii, adest tristitia excrucians, moeror ipse animum indesinenter corrodens, haberem in hoc aliquod solatium, uterer eo quasi quodam colloquente amico, refoverer eo quodam veluti socio. Nec questus sum, juxta comicum, egomet mihi dicendo: Quis leget haec? me lectorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed illos ꝑ om̃a sequerer. eorũꝙ gressibꝰ tritũ callẽ aggre¬
derer. qui multigenis scrutiniis eisdẽ dutina frequen¬
tatione ꝑ agratis: iã absꝙ alicuiꝰ ãminiculo ductoris solo
scilicet qui eos circũ fluxit. introfluxit. & p̃terflux̃ fontis
lumine. p̃eunte. comitante et sequente libero cursu ualu¬
ert̃ incedere. Egi autẽ hoc.ñ ut hac arte doctrinã confer¬
re p̃sumerẽ alicui. sed ne rursus hȩc eadẽ meditata ut iã¬
fecerant subt̃ fugerent mͥ Nec mirũ si pauca ẽgeri pau¬
ca etiã ualuerint recordari. recordata etiã ñ ad eo dis¬
serte fatis decusatĩq ꝓferri. cũ et habundant᷑ tã paruo
sufficiant oꝑi. desint etiã qui solatiũ ferant libri. ab¬¬
sint et colloquentes a mici. obnubilans etiã ipsã mentis
aciẽ adsit labor infortunii. memoriã uͦ meror hebeta¬
uerit cũ equidẽ et ipsa obmutiscere soleat facundia

Expanded text:
sed illos per omnia sequerer, eorumque gressibus tritum callem aggresed illos per omnia sequerer, eorumque gressibus tritum callem aggrederer, qui multigenis scrutiniis eisdem diutina frequentatione peragratis, jam absque alicujus adminiculo ductoris, solo scilicet qui eos circumfluxit, introfluxit, et praeterfluxit, fontis lumine praeeunte, comitante et sequente, libero cursu valuerunt incedere. 26. Egi autem hoc, non ut hac arte doctrinam conferre praesumerem alicui, sed ne rursus haec eadem meditata, ut jafecerant, subterfugerent mihi. Nec mirum si pauca congeri, pauca etiam valuerint recordari, recordata etiam non adeo diserte satis decussatimque proferri, cum et abundanter tam parvo sufficiant operi, desint etiam qui solatium ferant libri, absint et colloquentes amici, obnubilans etiam ipsam mentis aciem adsit labor infortunii, memoriam vero moeror hebetaverit; cum equidem et ipsa obmutescere soleat facundia,
Abbreviated transcription (Latin):
totum uet merear adipisci: uisũ ẽ mͥ eorũ medicorum
assuefieri excubiis. qͥ modernius qͥdẽ sed tam̃ aꝑtius
suꝑ hoc disputantes. ita suȩ artis ẽdidert̃ libellos. ut in om̃ib
et imitarent᷑ magistros & instruerent discipulos. qualit̃
scilicet lur ipsa quȩrenda. inuenienda. tenenda. cernen¬
da. amanda. quo collirio oculi inunguendi. qͦ bono a no¬
xio puluere expuluerandi. qͣ obseruantia nutriendi. qua
cautela sint conseruandi Quorũ om̃iũ me ꝑspieiens
indoctissimũ. attam̃ iã olĩ eiusdẽ lucis amatorem effectũ
libellũ ex illoꝵ dictis mei causa condere uolui istũ. in
quo ni hil a me mea industria ꝓlatũ si in eorũ medicina¬
libus inuentũ ẽgererem medicaminis plurimũ. nec taxa¬
rẽ prioꝵ ullos ꝑ me librorũ angiportus lustrare : in qͥbus
et si ad aliquid facilis introitꝰ s ꝑplura difficilis exitus.

Expanded text:
totum ut 191 merear adipisci, visum est mihi eorum medicorum totum ut 191 merear adipisci, visum est mihi eorum medicorum assuefieri excubiis, qui modernius quidem, sed tamen apertius, super hoc disputantes, ita suae artis condiderint libellos, ut in omnibus et imitarentur magistros, et instruerent discipulos; qualiter scilicet lux ipsa quaerenda, invenienda, tenenda, cernenda, amanda, quo collyrio oculi inunguendi, quo bono an noxio pulvere expulverandi, qua observantia nutriendi, qua cautela sint conservandi. Quorum omnium me perspiciens indoctissimum, attamen jam olim ejusdem lucis amatorem effectum, libellum ex illorum dictis mei causa condere volui istum, in quo nihil a me mea industria prolatum, in eorum medicinalibus inventum congererem medicaminis plurimum, nec taxarem priorum ullos per me librorum angiportus lustrare, in quibus etsi ad aliquid facilis introitus, per plura difficilis exitus;
Abbreviated transcription (Latin):
te f ueilluaꝰ cirpia sumen qd amisi. tanta norie esueti¬
cupis a ueipsa somul aduolans ad mentẽ redueo nequeã
cupps t unelne. epeussus ipsas teneras eũ quod ã obsee¬
fumine impeta quantotius. Floc diuturno se multũ fet¬
uq cordis ipse splendificet qui om̃a que uolueret. salet
St queia ut dr ei paululũ quid amoris iam ancioni se sit ipn¬
so u linore eo largiente qͥ dedit et epsũione duissoue eali¬
tllignont sciã me ñ subito et ĩpudent᷑ ioso qͦ a łhes sala¬
go usu debere in ipsũ splendore ingerae neio teribrosere¬
dis uoso fulgore ob tutibꝰ ad peiores quã nune tenieb ascis¬
aeã pũ deerore Captanda gͦ meenseo quedã ettae luues
dnt eiudenee Quibus paulatim assuefactus & qͥntulũeũꝙ
orul is coniusu epulueratis. quando qr iurege ussu aicter
oosĩ uateꝵ luminis radiũ intendere iꝑsum ꝙ pont auter
coñcupisce r uoi quotiens sese dignabit᷑ ingerere.: Iers
asperpi cernere cretũ ꝙ sine fine ualeã amaedicQsuos

Expanded text:
lere in illud cupiam lumen quod amisi, tanta noxiae consuetucupio, et veluti somnium advolans ad mentem reduco, nequeam ipso lumine repercussus, ipsas tenebras cum quodam oblectamine repetam quantocius. Hoc diuturno jam multum fatsumque cordis ipse splendificet, qui omnia quae voluerit valet. Et quia, ut dixi, paululum quid amoris jam animo haesit; ipso jam amore, eo largiente qui dedit, et ipsum meruisse me intelligo, ut sciam me non subito et impudenter ipso quo adhuc caligo visu debere in ipsum splendorem ingerere, ne, reverberatis ipso fulgore obtutibus, ad pejores quam nunc tenebras redeam cum dedecore. Captanda ergo mihi censeo quaedam ejusdem lucis antevicinia, quibus paulatim assuefactus, et quantulumcunque oculis eorum usu expulveratis, quandoque in repercussa acie ipsum valeam luminis radium intendere, ipsumque inhianter concupiscere; et quoties sese dignabitur ingerere, libero aspectu cernere, cretumque sine fine valeam amare. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ ubi humanũ deẽ auxiliũ. Qͦd si ꝓlixitas te exerueiat
tẽporis. & ꝑditio ẽtͥstat obęuntiũ sine subuentu baptismatis.
idq tuos non curare tortores. tantũ de tui cruciatu suas ut
cõpleant uoluntates ꝑpendis: di te totũ subdens uoluntati
honoris ꝓ grege paratꝰ subire. illius dicentis utere uoce. Si
ꝓpt̃ me hȩc tẽpestas ẽ tollite me & mittite in mare. tantũ¬
ne diutius mei causa nauis periclitet᷑. eccłȩ tã innumeros hec

Expanded text:
vinum, ubi humanum deest auxilium. Quod si prolixitas te excruciat vinum, ubi humanum deest auxilium. Quod si prolixitas te excruciat temporis, et perditio contristat obeuntium sine subventu baptismatis, idque tuos non curare tortores, tantum de tui cruciatu suas ut compleant 164 voluntates, perpendis; Dei te totum subdens voluntati honoris pro grege paratus subire, illius dicentis utere voce: Si propter me haec tempestas est, tollite me et mittite in mare , tantumne diutius mei causa navis periclitetur Ecclesiae, tam innumeros, heu
Abbreviated transcription (Latin):
peccans uidere ut ñ peccares ab iniqͥtatibꝰ cõp̃hensus potiusti
Pprecare itaꝙ sedulus ut et istud tͥ clem̃tissime diuina pietas
parcat. et illa obquȩ in istud uel potius in ista es deuolutus.
ista uͦ dico. ut et peccatũ memorẽ. et flagellũ peccati ad te
omnẽ referens sũmã: in isto nec essitatis camino absumens dele¬
at. te ꝙ in hoc scło ita emaculet ut nil inueniat qđ edax
ille s in extinguibilis ignis futurus exurat. s potius eiꝰ gr̃ã¬
qđ remuneret iustitia qđ coronet. Destitutionẽ uͦ tuoꝵ cum
magnopere debeas plangere. ñ tam̃ in c̃solabilit̾ te id conuente
agere: cũ pastorẽ sũmũ ꝑ prophetã noueris dixisse. Eece ego
ipse reqͥrã oues meas. et uisitabo illas sic̃ uisitat pastor gregẽ
suũ in die qͣndo fuerit in medio ouiũ suarũ dissipatarum.
Et ꝑ quendã sapientẽ dictũ agnoueris. qͥa necesse ẽ ad eẽ di¬

Expanded text:
peccans videre  l. videri, ut non peccares, ab iniquitatibus comprehensus potuisti. peccans videre  l. videri, ut non peccares, ab iniquitatibus comprehensus potuisti. Precare itaque sedulus, ut et istud tibi clementissime divina pietas parcat, et illa, ob quae in istud vel potius in ista es devolutus ista vero dico, ut et peccatum memorem, et flagellum peccati, ad te omnem referens summam in isto necessitatis camino absumens deleat, teque in hoc saeculo ita emaculet, ut nil inveniat quod edax ille inexstinguibilis ignis futurus exurat; potius ejus gra remuneret, justitia quod coronet. 28. Destitutionem vero tuorum cum magnopere debeas plangere, non tamen inconsolabiliter te id convenit agere; cum pastorem summum per prophetam noveris dixisse: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo illas, sicut visitat pastor gregem suum in die, quando emdam sapientem dictum agnoveris, quia necesse est adesse di
Abbreviated transcription (Latin):
tio: cuiꝰ rei gr̃ã huiꝰmodi datus es supplicio. qđ si ñ: ampli¬
us habes unde gaudeas. si uͦ : amplius quod defleas. Sed tamen
ñ desꝑatiue. qͥa diuitias bonitatis dĩ nullus ualet pensare
cłȩ fuerint filii: aut forte qđ absit eiꝰde cuiꝰ es officu.
cũ et te occasionẽ quia materiẽ mortis recognoscas fili¬
oꝵ fuisse: & dolere possis tot cȩli luminaria tius tenebris
int̃ ipsa lam̃ta te eiꝰ miscdĩȩ reficiat memoria. qͣ scilicet actũ
ẽ ut canere possis cũ psalmista. Ego autẽ in dño gaudebo. exul¬
tabo et lȩtabor in miscđia tuaꝰ quia respexisti humilitatem
meã. saluasti de necessitatibꝰ animã meã. nec conclusisti me in
manibus in imici. statiusti in loco spatioso pedes meos. Quod
totũ recte dicere ualebis si indulta penitentiȩ̨ tẽpora non
neglexeris. si pęnã illatã patient̃ tuleris. sciens de causa peccati
p̃teriti hanc ꝓcessisse pęnã peccati p̃sentis. qua te nec peccare

Expanded text:
tio, cujus rei gratia hujusmodi datus es supplicio. Quod si non; amplius habes unde gaudeas; si vero amplius quod defleas, sed tamen non desperative, quia divitias bonitatis Dei nullus valet pensare, clesiae fuerint filii, aut forte, quod absit, ejusdem cujus es officii; cum et te occasionem quia materiem, mortis recognoscas filiorum fuisse, et dolere possis tot coeli luminaria tuis tenebris inter ipsa lamenta te ejus misericordiae reficiat memoria, qua scilicet actum est, ut canere possis cum Psalmista: Ego autem in Domino gaudebo, exsultabo et laetabor in misericordia tua, quia respexisti humilitatem meam, salvasmanibus inimici, statuisti in loco spatioso pedes meos . Quod totum recte dicere valebis, si indulta poenitentiae tempora non neglexeris, si poenam illatam patienter tuleris, sciens de causa peccati praeteriti hanc processisse poenam peccati praesentis qua te  l. tu nec peccare
Abbreviated transcription (Latin):
mo. de te tam̃ indecent̃ loquenti. crinito euiꝰ nom̃ ñ igno¬
Suale ẽ nautis ñ minꝰ pyratas quã ꝓcellas. plus uero tus.¬
ñ nunquã ipsius uicinia portꝰ quã ipsũ formidare pelagꝰ.
dum dromo sepe p̃ter granditatẽ honustus in ꝓuise illiditur
sirtibꝰ. spesq tota laboris cũ ipsis deperit laborantibꝰ. amicis e
uicino spectantib Qđ ne̾ et nob̾ ẽtingat : exurgens p̃camur
salua nos ne pereamus. te enĩ sine. nil altũ mens inchoat ne
p̃sum̃tibꝰ sulcari nititur sinꝰ. portũ iã respiciens qͦ tendimꝰ
Ut iã itaq orͣnibꝰ sacris breuit̃ tactis ueniamꝰ ad hominum
discretos affectꝰ. eosdẽ qͦq alloquentes qͦ possumꝰ succintius. .i.¬
Iustus es. suggero dissimula immo cogita te ñ eẽ. ut possis¬

Expanded text:
mo de, te tamen indecenter loquendi trepido, cujus nomen non ignomo de, te tamen indecenter loquendi trepido, cujus nomen non ignouale est nautis non minus piratas quam procellas, plus vero nonnunquam ipsius vicinia portus, quam ipsum formidare pelagus, dum dromo saepe praeter granditatem onustus, improvise illiditur syrtibus, spesque tota laboris cum ipsis deperit laborantibus, amicis e vicino spectantibus; quod ne et nobis contingat, exsurgens precamur: Salva nos ne pereamus , te enim sine, nil altum mens inchoat, nepraesumentibus sulcari nititur sinus, portum jam respiciens quo tendimus. 168 Ut jam itaque ordinibus sacris breviter tactis, veniamus ad hominum discretos effectus, eosdem quoque alloquentes, quo possumus succinctius. Justus es? Suggero, dissimula, imo cogita te non esse  s
Abbreviated transcription (Latin):
do uͦ obȩdientia aut aliquã iusta necessitas tͥ ꝓcessũ indiert
in publico: habitus ipse sermo ł potius solitudo ipsa incessus
uultꝰ et color sit ãmirationi. cunetis timori et exẽplo aleũ
& tuũ qͣsi qͦdda uita sacrilegiũ. sine qͥbꝰ qui etissima om̃ium
generalitas ualuit eẽ: Et postꝙ cuncta cõpleueris quȩ ue¬
ro c̃ueniunt monacho: mem̃to te in hoc perieuloso ad huc
nauigare salo. in qͦ om̃a pęne incerta om̃a dubia tã secund
quã aduersa. tã naufraga quã tranqͥlla donee igit᷑ ꝑue-¬
nias ad portũ. ne te reddas securũ. Audi ambrosiũ. Lau¬
dari ante gub̾nator ñ potest. quã in portũ nauĩ deduxerit
Abba es. memor esto quod diceris. quãꝙ difficilẽ rẽ et ar¬
duã susceperis. Utꝙ in te finẽ istius claudamꝰ sermonis.
attende quȩso tanti dignitatẽ nominis. cuiꝰ ꝙ uice funge¬

Expanded text:
do vero obedientia aut aliqua justa necessitas tibi processum indicit do vero obedientia aut aliqua justa necessitas tibi processum indicit in publico, habitus ipse, sermo, vel potius solitudo ipsa, incessus, vultus, et color sit admirationi cunctis, timori, et exemplo. Meum et tuum quasi quoddam vita sacrilegium, sine quibus quietissima omnium generalitas valuit esse. Et, postquam cuncta compleveris, quae vero conveniunt monacho, memento te in hoc periculoso adhuc navigare salo, in quo omnia pene incerta, omnia dubia, tam secunda quam adversa, tam naufraga quam tranquilla. Donec igitur pervenias ad portum, ne te reddas securum. Audi Ambrosium: Laudari ante gubernator non potest, quam in portum navim deduxerit. 31. Abbas es? Memor esto quod diceris, quamque difficilem rem et arduam susceperis; utque in te finem istius claudamus sermonis, attende, quaeso, tanti dignitatem nominis, cujusque vice funge
Abbreviated transcription (Latin):
pelli suȩ. Mem̃to dñm ut iã alibidiximꝰ ex lupo oue. eouseo
pedditisse pastorẽ. Sed ut illũ exeusando temagis aceuseni
alua & signarũ boni aꝑte sȩuire. aliud sub p̃textu religionis
et alios aecipiendo fallere: et irã sibi di simulando qͦd ñiest
ꝓuocare. At tu forte ñ simulatione illud agis s quadã neg¬
legentia c̃sopitꝰ segnit̃ torpeseis. Repara itaꝙ iuresꝰ resumg
constantiam. induere fortitudine ut gygas. pugna fortit᷑ ẽtra
Aertas neqͥtias. neꝙ enĩ alit̾ eas de uincere. neue alio mͦ tã ardu¬
um culm̃ ualebis ascendere. Meditare regulã. uitas scõrum
patrũ crebrius relege. in his te qͣsi in qͦđa speculo ẽspice. et
uitã tuã ad illoꝵ compone. Obȩdientiã ł primũ indicito. con¬
uentꝰ publicos caueto. c̃tubernia scłariũ fugito Scito a qͦdam
uerissime dictũ qđ et a nob̾ heu dolor exꝑim̃to qͦꝙ ẽstat ꝓba¬
tũ qͥa oruis quȩ de ouili egredit᷑ lupoꝵ morsibꝰ patet. Si quan¬

Expanded text:
pelli suae. Memento Dominum, ut jam alibi diximus, ex lupo ovem, imo reddidisse pastorem. Sed ut illum excusando te magis accusem, aliud est ignarum boni aperte saevire, aliud sub praetextu religionis et alios decipiendo fallere, et iram sibi Dei simulando quod non est provocare. At ut forte non simulatione illud agis: quadam negligentia consopitus segniter torpescis. Repara itaque vires, resume constantiam, induere fortitudinem, ut gigas pugna fortiter contra aereas nequitias; neque enim aliter eas devincere, neve alio modo tam arduum culmen valebis ascendere. Meditare regulam, vitas sanctorum Patrum crebrius relege, in his te quasi in quodam speculo conspice, et vitam tuam ad illorum compone. Obedientiam tibi primum indicito, conventus publicos caveto, contubernia saecularium fugito; scito a quodam verissime dictum, quod et a nobis, heu dolor! experimento quoque constat probatum, quia ovis quae de ovili egreditur luporum morsibus patet. Si quan
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑationẽ sciendũ etiã minima quȩq ꝑsepe multũ ualere.
cũ & largitate solũ modo elemosinarũ maxima conuersis
donentur peccata. si hoc agi tantũmͦ gratuita dĩ ẽstat
gr̃a. quȩ id qđ miserando inspirat: miserando ut ꝑficiat᷑
adiuuat. miserando ꝑfectũ recipiens coronat. facit et hoc
om̃a delicta extinguens karitas. Nemo enĩ ueracit̃ alicui
miseret᷑ nͥ di & ipsius amore cui miseret᷑. cuiꝰ uirtutis tan¬

Expanded text:
desperationem. 5. Sciendum etiam minima quaeque persaepe multum valere, desperationem. 5. Sciendum etiam minima quaeque persaepe multum valere, cum et largitate solummodo eleemosynarum maxima conversis donentur peccata. Hoc agi tantummodo gratuita Dei constat gratia, quae id quod miserando inspirat, miserando ut perficiatur adjuvat, miserando perfectum recipiens coronat. Facit et hoc omnia delicta exstinguens charitas, nemo enim veraciter alicui miseretur, nisi Dei et ipsius amore  subaudi misereatur, cui mis
Abbreviated transcription (Latin):
neo. aut certe ut firmit̃ te saltẽ in his teneas suggero. qͥa solis
his te ñ solũ saluandũ s etiã remunerandũ scio. psalmista diẽte
inꝑfectũ meũ uidert̃ oculi tui. et in libro tuo om̃a seribentr
hoc ẽ ꝑfecta & inꝑfecta: ꝑfecta autẽ st̃ quȩ ut p̃misimꝰ dñs iu
ueni offerebat dicens: Si uis ꝑfectꝰ eẽ uade uende om̃a querehae
bes &da pauꝑibꝰ & habebis thesaurũ in cȩlo & ueni sequere me.
lmꝑfecta u quȩ iã mediũ iustitiȩ locũ deseribentes pomisimus
qͥbus etiã sclãres ꝑualde dõ placeRe credimꝰ. ꝑꝙ pęnitentie
dignos fructꝰ miscdĩssimi iudicis grãm nos mereri etiã post
multimodũ ipsius ẽtẽptũ speramus. nuptialẽ ꝙ quã fr̃na lȩ¬
sione ꝑdidimꝰ uestẽ. & si ñ cũ corona. saltẽ cũ uenia reconer¬
uatos nos recepturos credimꝰ. Om̃a uͦ hȩc ad repͥmendã prȩ¬
sũptionẽ & excitandã deuotionẽ ñ iniciendã cũ sint plata

Expanded text:
neo: aut certe, ut firmiter te saltem in his teneas, suggero; quia solis his te non solum salvandum, etiam remunerandum scio, Psalmista dicente: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnia scribentur , hoc est perfecta et imperfecneo: aut certe, ut firmiter te saltem in his teneas, suggero; quia solis his te non solum salvandum, etiam remunerandum scio, Psalmista dicente: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnia scribentur Imperfecta vero, quae jam medium justitiae locum describentes praemisimus, quibus etiam saeculares pervalde Deo placere credimus, perque poenitentiae dignos fructus misericordissimi judicis gratiam nos mereri, etiam post multimodum ipsius contemptum speramus, nuptialemque quam terrena laesione perdidimus vestem, etsi non cum corona, saltem cum venia, reconciliatos nos recepturos credimus; omnia vero haec ad reprimendam praesumptionem, et excitandam devotionem, non injiciendam cum sint prolata
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝙ lrmunditiã delubrũ. & ut aꝑtiuus dicã diaboli monumen¬
tũ Sic enĩ qđ negare non possumus. ipse ad beatũ iob dñs ait
Sub u̾bra dormit in secreto calami. & locis humentib: Caue
igit᷑ qui cũꝙ ahuc tanta castitatis frueris p̃rogatiuia. ne tuis
meritis ea tribuendo dũ deelinas libidinẽ bicidas inelatio¬
nẽ & dũ caues clationẽ cadas segniter in libidinẽ: qđ ut agen
ualeas: timore gebenne oculis ꝓpone mentis & ut clauus
clauũ expellit. ita huiuus timor bcendii ardorẽ illius expel¬
lat uitu: consideratio quoq: terrenȩ fragilitatis . cumorẽ
refrene elationis: ita fit ut aabelationis uenemoio. anbidimis
inceredio po aduisuite defensus anglis ꝑpeti coniocunderis con

Expanded text:
atque immunditiam delubrum, et, ut aptius dicam, diaboli monumentum. Sic enim, quod negare non possumus, ipse ad beatum Job Dominus ait: Sub umbra dormit in secreto calami et locis humentibus . Cave igitur quicunque adhuc tanta castitatis frueris praerogativa, ne tuis meritis eam tribuendo, dum declinas libidinem, incidas in elationem; et dum caves elationem, cadas segniter in libidinem: quod ut agere valeas, timorem gehennae oculis propone mentis, et ut clavus clavum expellit, ita hujus timor incendii ardorem illius expellat vitii. Consideratio quoque terrenae fragilitatis timorem refrenet elationis. Ita fit ut et ab elationis veneno, et a libidinis incendio, Christo adjuvante, defensus, angelis perpetim conjucunderis con
Abbreviated transcription (Latin):
ont iater es memento discipliã te debere filus & sic monitis
tenpera apłicis. ut si mul& interitr caucas heli sacerdotis

Expanded text:
t mater es? Memento disciplinam te debere filiis, et sic monitis obtempera apostolicis, ut simul et interitum caveas Heli sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo lucifer qui mane oriebaris. id ẽ uirginitatis splendore
cunctis parebas decorus & ammirabilis : Ammiratio eni ista non
ẽ causa ignorantiȩ. sed nota calũpniȩ: exculpa enĩ ut iã diximus
suꝑbiȩ miseria huius modi contigit ruinȩ. quia uidelic& cũhis
duob uitus diabolus uniuersũ genus pereuntiũ maxime boro
omnimodis supplant et. libidinis scilic& atꝙ suꝑbiȩ: unũ ta¬
menpendet ex altero Sicut enĩ ꝑsuꝑbiã it in ꝓstitũtionẽ
libidinis: ita alibidine ꝑuenit᷑ adduritiã mentis & heudolor usꝙ
ad contẽptũ ruit᷑ creatoris: & ita demũ cor qđ dĩ debuerat

Expanded text:
de coelo Lucifer, qui mane oriebaris? id est virginitatis splendore de coelo Lucifer, qui mane oriebaris? id est virginitatis splendore cunctis parebas decorus et admirabilis. Admiratio enim ista non est causa ignorantiae, sed nota calumniae: ex culpa enim, ut jam diximus, superbiae, miseria hujusmodi contingit ruinae; quia videlicet cum his duobus vitiis diabolus universum genus pereuntium, maxime, imo omnimodis supplantet, libidinis scilicet atque superbiae; unum tamen pendet ex altero. Sicut enim per superbiam itur in prostitutionem libidinis, ita a libidine pervenitur ad duritiam mentis, et, heu dolor! usque ad contemptum ruitur Creatoris; et ita demum cor, quod De
Abbreviated transcription (Latin):
eius audi doctrina Herosq ait gula & concupiscentia uni turpi¬
ter brluturiã soluit Alios in biiuriã pudicitiȩ sordidȩ cogitatio¬
nes incendunt non nullos de ꝓposito castitatis occasiones oblatȩ
deicunt. quosdã sub impudicitiȩ iugo exẽpla ꝑdite uiuentium
mittunt Sunt alii quorũ uitã lingua tͥpis infłamat & tpẽ con¬
scentiã manifestat. Qui prius inuerecundos sermiones aut ꝓferunt
aut libenter audiunt. at de inde paulatĩ morbo crescente abho¬
nestate deficiunt Cogitatio quippe ẽ. quȩ mentẽ sicut turpis
inquinat: ita si fuerit honesta purificat. Hincẽ quod ille corporis
fluxus qui fit in dormientib sine culpa. interdũ uigilantib con¬
tingit ex culpa. Sed aliud ẽ qđ indormiente fit. alid qđ iuigilanᷤꝰ
facit. Ibinaturaliter plenitudo humoris expellit᷑. hic turpis con¬
cupiscentia publicat᷑ Ne igit᷑ cȩlebs amittere castitatis uilipen¬
das donũ. recole illud ꝓphetȩ imperiũ. Quomͦ inquit cecidisti

Expanded text:
em audi doctrinam: « Plerosque, ait, gula et concupiscentia vini turpiter in luxuriam solvit; alios in injuriam pudicitiae sordidae cogitationes incendunt; nonnullos de proposito castitatis occasiones oblatae dejiciunt; quosdam sub impudicitiae jugo exempla perdite viventium mittunt. Sunt alii quorum vitam lingua turpis inflammat, et turpem conscientiam manifestat: qui prius inverecundos sermones aut proferunt, aut libenter audiunt, ac deinde paulatim morbo crescente ab honestate deficiunt. Cogitatio quippe est, quae mentem sicut turpis inquinat, ita si fuerit honesta, purificat. Hinc est quod ille corporis fluxus, qui fit in dormientibus sine culpa, interdum vigilantibus contingit ex culpa; sed aliud est quod in dormiente fit, aliud quod vigilans facit; ibi naturaliter plenitudo humoris expellitur, hic turpis concupiscentia publicatur. » Ne igitur caelebs amittere rastitatis vilipendas donum, recole illud prophetae imperium: Quomodo, inquit, cecidisti
Abbreviated transcription (Latin):
distinctã p̃loquiorũ libellis breuẽ satis quidem quantum ad rem
ȩstimatione uero paulo uerbosiorẽ relegens forsitan enĩ istic aliquod
capies e molumentũ quod tuũ ad sequentia accendat desideriũ. iname
demonstret ad liquidũ cuius rei gratia nobis edere libuerit istamꝰ
Obsecro p̃terea & obrestor telector siue transscriptor opi. ris istius
ꝑiuuentẽ insȩcula et eius tremendũ ętamen ꝑꝙ illã caricatẽ qua
ds dilexit nos et tradidit semet ipsũ ꝓnobis oblationẽ & hostiã dõin¬

Expanded text:
distinctam praeloquiorum libellis, brevem satis quidem, quantum ad rem, distinctam praeloquiorum libellis, brevem satis quidem, quantum ad rem, aestimatione vero paulo verbosiorem releges. Foritsan enim istic aliquod capies emolumentum, quod tuum ad sequentia accendat desiderium, imo demonstret ad liquidum, cujus rei gratia nobis edere libuerit istum. Obsecro praeterea, et obtestor te, lector, sive transcriptor operis istius, per viventem in saecula, et ejus tremendum examen, perque illam charitatem, qua « Deus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostia
Abbreviated transcription (Latin):
culpe emendatione aliquo recluditꝰ suasponte. aut alt
necessariũ siquis in aliquo sibi exꝑtus fuerit utilẽ. mecũ
ut uocitet agonisticũ siue medicinalẽ. Nempe & adp
ro inflictas ab aduersario plagas fotu mirificȩ artis medet᷑ & curat
Hinc fortẽ & robustũ incitat ad p̃liũ illinc fractũ & eneruẽ refor¬
mat & reparat elisũ. Nunc humilẽ & timidũ ut audeat erigit.
nunc ȩlatũ & de suis uiribꝰ p̃sumentẽ arguendo humiliat. & de cuiꝰ
uiribꝰ debeat p̃sumere monstrat. Modo tollit securitatẽ segniter
uacantiũ. modo pandit remunerationẽ fortit᷑ dimicantiũ
Nunc p̃dicit tẽptationũ pugnã. nuno ꝓmittit uictoriȩ palmã
Age itaꝙ nunc. aggredere cursũ legendo & cuncta hȩc anita
se habeant ꝑ temet ipsũ explorato. nil pene meũ qđ fastidium
gignere debeat inuenies cuncta ex scoꝵ patrũ dictis de florata
repperies Primitus istã si libet ammonitionẽ p̃fationis senis

Expanded text:
culpae emendatione aliquo recluditur sua sponte, aut altenecessarium, si quis in aliquo sibi expertus fuerit utilem, mecum, precor, ut vocitet Agonisticum sive medicinalem. Nempe et ad ro inflictas ab adversario plagas, fotu mirificae artis medetur et curat. Hinc fortem et robustum incitat ad praelium, illinc fractum et enervem reformat, et reparat elisum. Nunc humilem et timidum ut audeat erigit, nunc elatum et de suis viribus praesumentem arguendo humiliat, et de cujus viribus debeat praesumere monstrat. Modo tollit securitatem segniter vacantium, modo pandit remunerationem fortiter dimicantium. Nunc praedicit tentationum pugnam, nunc promittit victoriae palmam. Age itaque nunc, aggredere cursum regendo, et cuncta haec an ita se habeant, per temetipsum explorato; nil pene meum, quod fastidium gignere debeat, invenies; cuncta ex sanctorum Patrum dictis deflorata reperies. Primitus istam, si libet, admonitionem praefationis, senis
Abbreviated transcription (Latin):
ACANTI MIHI & CONBRUENTIATIMEORIS SIT
causa parit̃ arridente. iusum ẽ pauca in nomine dñi ȩx
merabilib diuinȩ auctoritatis medicaminib in isto lib
gerere. quib athleta dĩ in hoc scłi scamate cũ aduersar
uerba supplicationis unde unde colligere. quibꝰ agonitho
fautores alloquens sibi ut faueant in imicũ ut formidi
omibꝰ sollicitudinibꝰ scłi p̃sentis exutus. cunctisq rerũ tran

Expanded text:
acanti mihi, et congruentia temporis, situs et causa pariter arridente, visum est pauca in nomine Domini, ex innumerabilibus divinae auctoritatis medicaminibus, in isto libello congerere, quibus athleta Dei in hoc saeculi schemate cum adversario erit, piae verba supplicationis unde unde colligere, quibus agonithefautores alloquens, sibi ut faveant, inimicum ut formidinomnibus sollicitudinibus saeculi praesentis exutus, cunctisque rerum tran