comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
datis maimis ꝑtibus m auxillũ eio ueniet capite seonis corona¬
bitri gndi cb iiquã elus idi ĩp̃a regnante. nascetu. ser pons. ds senfe¬
uinor suor suꝑ montẽ quemdam in finib secerat ab aure lis ambro¬
ne natabũt. Deuorabũt pisces in piscib. ⁊ hoĩes᷑ in hominis de głu¬
tient. Eauille de inceñdio procreantur. itaq ꝑ fauislas rogi illius
qui ni monte uriam cremabitur. significat posteros eius. quos dicit
signos mutandos in sito quasi in flumine naraturos. Cignus est aleᷤ
fluualie ⁊ apud nautas inͥ auspiciis faustꝰ. Nam ex eius conspectu
prosperũ sibi cursum ꝑ marnta discimina auspicantur. ĩdeo qd nũ¬
qmͣ se mergat in aguas. Unde emilius poeta. Cignus in auspi¬
ciĩs semper letissimus ales. hc̃ optant naute.qr se ñ ingit in uũdas
Io aligñ aq̃s incolit. aligñ dicit interra. Pam tunta estate ⁊ tepidio
quib q temporib fluuiiẽ innatat.Hyeme aũ congellantib aqͥs

Expanded text:
ansmarinis partibus in auxilium eis ueniet – capite leonis coronabitur. In diebus, inquam, eius, id est ipsa regnante nascetur serpens, id euinorum suorum supra montem quendam in finibus Cambrie fecerat, ab Aurelio Ambroine natabunt. Deuorabunt pisces in piscibus et homines in hominibus deglutient. Fauille de incendio procreantur. Itaque per fauillas rogi illius, qui in monte Vriani cremabitur, significat posteros eius, quos dicit in cignos mutandos et in sicco quasi in flumine nataturos. Cignus est ales fluuialis et aput nautas in auspiciis faustus. Nam ex eius conspectu prosperum sibi cursum per marina discrimina auspicantur, ideo quod numquam se mergat in aquas, unde Emilius poeta: Cignus in auspiciis semper letissimus ales. Hunc optant naute, quia se non mergit in undas. Is aliquando aquas incolit, aliquando degit in terra. Nam tota estate et tepidis quibusque temporibus fluuiis innatat, hieme autem congel
Abbreviated transcription (Latin):
etũ i illis co int̾ illos ac deallis leo humano cruore tur giduᷤᷤ
ꝑ est humanũ sanguiirẽ siciens. ⁊ humanis cedibus gaudens
upponetur ei in segete fascifer. qui dũ laborabit metere oppͥmie
tur abillo. Quantũ littera  sonare uddetur. isterest in lriis uͥ¬
bio sensus. qd ad u̾sarius qui et leonis huiꝰ ⁊lpstis dũ segetes
secare conabitur. ac metere laborabitisicut in weriis ⁊ bel¬
lis fieri solet mnt̾teptus altone opprimetur ab eo id afflige̾¬

Expanded text:
in illis, id est inter illos ac de illis, leo humano cruore turgidus, hoc est humanum sanguinem sitiens et humanis cedibus gaudens. Supponetur ei in segete falcifer, qui dum laborabit metere meec sonare uidetur, iste est in his uerbis sensus, quod aduersarius quidam leonis huius et hostis, dum segetes secare conabitur ac metere laborabit – sicut in uuerris et bellis fieri solet – interceptus a leone opprimetur ab eo, id est afflige
Abbreviated transcription (Latin):
traditatẽ mõtanũ qui amontib psena est᷑ ut sup̃ iam dꝑti tota
regio ilsa Caput aut̃ luꝑi bambrie regẽ appellat. Cambria coũ ut
⁊ ante cõmemoraui plena nomorib est ⁊ siluis in quib lupoꝵ hĩ-¬
tatio est. Est aut̃ figurata loqũtio qm̃ greci metonomia uocaut.
qua contẽtu ꝑ cõtinente ues contmẽs ponitur pro contanto. Dos
ei go montanũs caput lupi assumet. id̃ cambrie ꝓͥncipenasibĩ as¬
sotiabit ⁊ tentes suos infabrica sabrine de albabit. l̃e exciguet ⁊ si¬
mabit. Fabricã sabrine uocat cambrie munitões. Est em̃ sabina
fluu ĩ finib cambue. aqua dicitur mare sabrinũ. Ibi gͦ eos mõ¬
ienꝰ dentes suos de albabit pigͥtie uidel suc ⁊ anĩmi ebetudine cami¬
sioꝵ accr ĩ tũdine exacũcdo ⁊ ꝓpͥe traditatis eruginẽ iłłoꝵ alac̾tate
abradentonPoe montanꝰ caut lupi assumergete. qo s ulatiate¬

Expanded text:
tarditatem, montanum, quia montibus plena est, ut supra iam dixi, tota tarditatem, montanum, quia montibus plena est, ut supra iam dixi, tota regio illa. Caput autem lupi Cambrie regem appellat. Cambria enim, ut et ante commemoraui, plena nemoribus est et siluis, in quibus luporum habitatio est. Est autem figurata locutio, quam Greci metonomiam uocant, qua contentum pro continente, uel continens ponitur pro contento. Bos ergo montanus caput lupi assumet, id est Cambrie principem sibi associabit, et dentes suos in fabrica Sabrine dealbabit, id est exacuet et limabit. Fabricam Sabrine uocat Canbrie munitiones. Est enim Sabrina fluuius in finibus Cambrie, a qua dicitur mare Sabrinum. Ibi ergo bos montanus dentes suos dealbabit, pigritie uidelicet sue et animi ebetudinem Cambrorum acritudine exacuendo et proprie tarditatis eruginem illorum alacritate abradendo. Bos montanus caput lupi assumet dentesque suos in f
Abbreviated transcription (Latin):
tina neguitia. ⁊ uirulentia ⁊ͣ mlt̾oꝵ int̾itũ. sicut sequẽtia decẽt infectus
qui mlt̾or neci ĩminebit. Nam longitudine caude sue. hoc est seq̃ntis ex¬
citus mlt̾itudine amplissima illã londonie̾ ciuitatem. per girũ hostili ob̾¬
sidione uasabit.⁊ quosq ptereũtes deuorabit. ut exfatiande eius uora¬
cicati inclusi hestes nõ suffisẜant nisi ⁊ et põĩtos quosq ⁊ ptereuntes
ꝑ publicũ iter occidat. Seguitur. Sos montanus caput lupi assumet
dentes ꝙ e suos infabrica sabrine de allabit associabit sibi greges al¬
banie ⁊ bombrie qui tamsem potando secabũt. Quantũ ex u̾bis istis par¬
tum quidẽ figui acie ꝑtim saris aꝑtis datur intelligi abbanie regẽ in¬
signuat qd̾ assũpto sibi capite lupi id adiuucto sibi kambrie rege ad¬
uersus londoniã sit ducturus exercitũ Houẽ nẽpẽ montanũ sic̃ seq̃n¬
tia u̾bai de clarant abbanie regẽ uocat. bouẽ ꝑꝑt̾ eius grauitarẽ seu

Expanded text:
tina nequicia et uirulentia ad multorum interitum, sicut sequentia docent, infectus, qui multorum neci imminebit. Nam longitudine caude sue, hoc est sequentis exercitus multitudine, amplissimam illam Londonie ciuitatem per girum hostili obsidione uallabit et quosque pretereuntes deuorabit, ut exsaciande eius uoracitati inclusi hostes non sufficiant, nisi et extra positos quosque et pretereuntes per publicum iter occidat. Sequitur: 23. Bos montanus caput lupi assumet dentesque suos in fabrica Sabrine dealbabit. Associabit sibi greges Albanie et Canbrie, qui Tamesem potando siccabunt. Quantum ex uerbis istis, partim quidem figuratis partim satis apertis, datur intelligi Albanie regem insinuat, quod assumpto sibi capite lupi, id est adiuncto sibi Cambrie rege, aduersus Londoniam sit ducturus exercitum. Bouem nempe montanum, sictia uerba declarant, Albanie regem uocat: bouem propter eius grauitatem seu
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes qmͣ diuini auctores uno ore cũ clament masor consor¬
tia pestifera esse ⁊ ⁊deo deuicanda sicut ꝓeg ione bonor proficua
Et icuco sectanda. unde ⁊ ꝓdictus prniceps niueo cadore splẽ¬
dens. caudidũ pplĩ gͥminabit. id sue bonit̾ati ⁊ mansuetuomi
comformando cũ om̃ pace ⁊ tranquillitate tractabit᷑. uerũ sit̃ in
hambalem illũ insuꝑabilem romanor hostẽ. ⁊ ad omnẽ saboꝵ
toserantiam õi adamãte duriorẽ camyanie tandẽ fomẽta solue¬

Expanded text:
pientes quam diuini auctores uno ore conclament malorum consortia pestifera esse et ideo deuitanda, sicut e regione bonorum proficua et idcirco sectanda. Vnde et predictus princeps niueo candore splendens candidum populum germinabit, id est sue bonitati et mansuetudini conformando cum omni pace et tranquillitate tractabit. 54. Verum sicut in Hannibalem illum insuperabilem Romanorum hostem et ad omnem laborum tolerantiam omni adamante duriorem, Canpanie tandem fomenta solue
Abbreviated transcription (Latin):
nmal dolosũ astutũ u̾sutũ. tortuosum. Nam quotiens aspeleo
suo egrẽditur recta nũ qmͣ itinera tenet. s tortuosis semꝑ ac.
dens ⁊ dissipans ne eius incessus ualeat depͣhendr. Multe sũt a
alie huiꝰ anĩmantis fiaudeo diligentĩ idagatõne digeste ab
hus qui de animaliũ tractauere naturis. Uulpis cogo noĩe ꝙͣ
ales ilse decestabilis ꝑcre abit intelłige filiũ ex ilło nascituru
uuspi ita consimilem ut uuspis appellatione m̾ito conscat᷑ Lu¬
piaũ uocabuld puta dusignari fratrẽ eiꝰ bambrie forte regẽ
pro es qd̾ ẜambria t̾ranemorosti fit ⁊ nemoribus plena inqͥb
luxis habitatio est. ⁊ supoꝵ copia inueniũntur. Denĩq c̃ ede¬
garus fortissimus anglie rex cũ tanta pacepplm̃ suñ gub̾na¬
re disponeret ut ⁊ ranaces quasq bestias afimb patrie ꝓ¬
cul arceret imĩposuit walono. lambrie regi. tributũ trece̾n

Expanded text:
nimal dolosum, astutum, uersutum, tortuosum. Nam quotiens a speleo nimal dolosum, astutum, uersutum, tortuosum. Nam quotiens a speleo suo egreditur, recta nunquam itinera tenet, sed tortuosis semper acdens et dissipans, ne eius incessus ualeat deprehendi. Multe sunt et alie huius animantis fraudes diligenti indagatione digeste ab 134v his, qui de animalium tractauere naturis. Vulpis ergo nomine, quam ales ille detestabilis procreabit, intellige filium ex illo nasciturum uulpi ita consimilem, ut uulpis appellatione merito censeatur. Lupi autem uocabulo puta designari fratrem eius, Kanbrie fore regem, pro eo quod Kambria terra nemorosa sit et nemoribus plena, in quibus lupis habitatio est et luporum copia inuenitur. Denique cum Edgarus fortissimus Anglie rex, cum tanta pace populum suum gubernare disponeret, ut etiam rapaces quasque bestias a finibus patrie procul arceret, imposuit Walouo Kambrie regi tributum .ccc.
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝑ bienniũ circũnauigañdo ⁊ noctur na irrupt̃onib in se¬
stoñdo onme uolucrũ genus cũ uocabit ⁊ assiabit sibi hoc est
hoĩes leues. erraticos que latrones qui in cultur as mortaliũ
irruẽt ⁊ or̃a deuorabt̃. Ex qua de predatione ⁊ depplatione se q̃¬
tur fames ⁊ dira mortalitas famẽ. Sicut eñ ex uastatione se¬
quitur sames sit ex famo mortalitas. At cũ clamitas tanta
cessaui̾t adibit de testabilis ales uallem galabes que est in
sinib bambrie. atq eam in excessũ mõtẽ leuabit. hoc est in ex¬
celsũ asgerẽ ⁊ sublimẽ. In cacumine quoq ip̃ius plancabit q̃r¬
cũ. ĩd turrim ex q̃rcinis roborib edificabit. Et infra ramos eiꝰ
indificabit. Seruat alitio metaphorã . Tria oua procreabũt᷑
i mito id tres filios ibi gn̾abit. Ciia oua protreabũtur m̃ in¬
do ex quib uuspes lupus ⁊ iursus egrẽdientur. Dbpes est ami¬
masfecidũ ⁊ ꝓutidi ddorio in ant̾o semꝑ sc̾tans ⁊ specubus a¬

Expanded text:
nium circumnauigando 134r et nocturnis irruptionibus infestando – omne uolucrum genus conuocabit et associabit sibi, hoc est homines leues erraticosque latrones, qui in culturas mortalium irruent et omnia deuorabunt. Ex qua depredatione et depopulatione sequetur fames et dira mortalitas famem. Sicut enim ex uastatione sequitur fames, sic ex fame mortalitas. 14. At cum calamitas tanta cessauerit, adibit detestabilis ales uallem Galabes, que est in finibus Kanbrie, atque eam in excelsum montem leuabit, hoc est in excelsum aggerem et sullimem. In cacumine quoque ipsius plantabit quercum, id est turrim ex quercinis roboribus edificabit et infra ramos eius nidificabit. Seruat alitis metaforam: 15. Tria oua procreabuntur in nido, id est tres filios ibi generabit. Tria oua procreabuntur in nido, ex quibus uulpes, lupus et ursus egredientur. Wlpes est animal fetidum et putidi odoris, in antris semper habitans et specubus, a
Abbreviated transcription (Latin):
t qd ait. At ilso excicbũt millã aprũ dencosũ ⁊ nauigio re ueni
con iuist cõg̾dient̃. Hit manifeste de clarat lupũ ⁊ iusũ ⁊ apia
no bestias sore s hoies qr nõ bestre solent portari nauĩgris. ẜ hoie
s neque uulpẽ illã. uulpe fore s hoĩem qr ad lisus iusrn. tanfu
sominũ excitus conogariul preliari nõ sosent. lupus gͦ ee re su
exenabũt apru dencosum inuulpẽ sororẽ suã ⁊ nauigio ueuecdsẽ
insulam cũilsa congdietur. Quo cũ certamẽ mierat fiaget sei

Expanded text:
d ait: At illi excitabunt in illam aprum dentosum et nauigio reuecti cum uulpe congredientur. Hic manifeste declarat lupum et ursum et aprum non bestias fore, sed homines, quia non bestie solent portari nauigiis, sed homines. Sed neque uulpem illam uulpem fore, sed hominem, quia aduersus uulpem tanti hominum exercitus congregari uel preliari non solent. Lupus ergo et ursus excitabunt aprum dentosum in uulpem, sororem suam, et nauigio reuecti in insulam cum illa congredientur. 18. Quȩ cum certamen inierit, finget se
Abbreviated transcription (Latin):
ruyo u ineustriam doleo magio qͣm belło fugabit ⁊ ueuicchõ
cũ ingonti nauigio ⁊ fortissimis galsox s uppectue cũ certam̃ cũ
illis miruit se q uideut bello imparem uulpma eo fraidde ꝙ
quidem decipiet fost ⁊̃ cũ siuis auxiliaris int̾ficier Hus ꝑan
ticipationẽ plibatis adandan intelligenta eoꝵ que poĩta sut ad
lute seriem redeamꝰ Teuorabit inqͣt uulpes matẽ ẽ suã uł p̾rici¬
dali utcel selere ꝑmieto uł forte ut sepe fit de augustiie mat̾rut¬
ilucẽ ꝑdendo. Nam ⁊ brutlis ille pͥmus butãme dnater sicͣ de eo
Cenuisio namq interiũ saguta patẽ sub xp̃o ictu concto eque cum

Expanded text:
riam Pf; Eustriam VH. dolo magis quam bello fugabit et reuectos cum ingenti nauigio et fortissimis Gallorum suppetiis, cum certamen cum illis inierit seque uiderit bello imparem, uulpina eos fraude primo quidem decipiet, post etiam cum suis auxiliariis interficiet. His per anticipationem prelibatis ad dandam intelligentiam eorum, que posita sunt, ad litere seriem redeamus: 16. Deuorabit, inquit, uulpes matrem suam, uel parricidali uidelicet scelere perimendo, uel forte, ut sepe fit, de angustiis materlucem prodeundo. Nam et Brutus ille primus Britannie dominator, sicut de eo Emissa namque in ceruum sagitta, patrem sub
Abbreviated transcription (Latin):
cio comꝑatur ⁊ ericius appellatur bis qui uintoniam ⁊ cambus
⁊ scotio cornubienfib q dest ructͥa ue ẽdificaturus est adq in amĩquũ
reformaturus ĩmo uͦ in melius opus ⁊ mlto nobilius sblimaturus
sit̃ ip̃a usoꝵ seuies manifeste de clarat. Nam ut cet̾a taceamꝰ palatiꝰ¬
um tale tamq magnificũ ãdiciet. ĩd nouũ ⁊ gᵈ ibi ante ñ ẜuit essi¬
art ip̃m que sexcentis tiurib cur cĩrualabit. ita ut opis magnisitẽ¬
cie ꝓam quoq lont oniã pͥmã ⁊ maximã ciũtatũ britannie urle ad
enuisationẽ ꝓuocet atq miũtiam adeo ut eam muros suos t̾pliꝰ¬
carefaciat ⁊ tamensem fluiuũ ꝑcu tuitũ ampsissime ciuĩtatis mlła
opa ⁊ mapensa deducere.dũ se winconĩa ẽd ificioꝵ maguieni ne
um ct oqͣmmit seure nõ uaseat. Canta denĩq muroꝵ ac turriũ ml¬
gnificentia tantaq pluminis ip̃ius circũductõne ac munitene

Expanded text:
cio comparatur et ericius appellatur is, qui Wintoniam a Kambris cio comparatur et ericius appellatur is, qui Wintoniam a Kambris et Scotis Cornubiensibusque destructam reedificaturus est atque in antiquum reformaturus, immo uero in melius opus et multo nobilius sullimaturus, sicut ipsa uerborum series manifeste declarat. Nam, ut cetera taceamus, palatium tale tamque magnificum adiciet, id est nouum et quod ibi ante non fuit efficiet, ipsumque sexcentis turribus circunuallabit, ita ut operis magnificentia ipsam quoque Londoniam, primam et maximam ciuitatum Britanniȩ urbem, ad emulationem prouocet atque inuidiam, adeo ut eam muros suos triplicare faciat et Tamensem fluuium per circuitum amplissimȩ ciuitatis multa opera et impensa deducere. Dum se a Wintonia edificiorum magnitudine uinci equanimiter ferre non ualeat, tanta denique murorum ac turrium magnificentia tantaque fluminis ipsius circunductione ac munitione
Abbreviated transcription (Latin):
namoẜ in gẽtib arenarũ mosib ⁊ saxoꝵ nec nõ ⁊ arboꝵ. cũ ra
biliorib europe ciuitatib fuit. parũ uoma inferiorti. adũt in cole
sicut ab antecessorib acceperũt. ⁊ lict̾io mandauerũt qr ante quã
ab hanis fuisset en̾sa quidam occeam sinus usq ad menia cuita¬
tis ueniebat qui nũc ab eodem soco tͥngita fere milib distat sinc
int̾iectis uentr̃oꝵ iuosentia magnis harenaꝵ dimiõ uł fossatia
meentib at ꝑhifendũ maris accessum sollerti accolarũ in dust̾a
sactis uł certe ip̃o freto m̃alia a suei sui parte effuso latiuo ⁊ dis¬
omostus pomis dd speleum ceudit horado seridore mcedendo personat a
nenioꝵ aues ad õdorem pomoꝵ undiq ad uolantes ipmꝙ infestare ac
deprodatũ ire nitẽtes songuis absterrentur ꝑꝑt̾ has ergo quas dixi¬
mus ⁊ sique sũt alie que nos latent ericis ppͥetates atq astutie eni¬

Expanded text:
namque ingentibus harenarum molibus et saxorum nec non et arborum cum ranamque ingentibus harenarum molibus et saxorum nec non et arborum cum rabilioribus Europe ciuitatibus fuit, parum Roma inferior, tradunt incole, sicut ab antecessoribus suis acceperunt et literis mandauerunt, quia, antequam a Hunis fuisset euersa, quidam occeani sinus usque ad menia ciuitatis ueniebat, qui nunc ab eodem loco .xxx. fere milibus distat, siue interiectis uentorum uiolentia magnis harenarum dunis, uel fossatis ingentibus ad prohibendum maris accessum sollerti accolarum industria factis, uel certe ipso freto in alia aluei sui parte effuso latius et dionustus pomis ad speleum tendit, horrido stridore incedendo personat, quo nemorum aues ad odorem pomorum undique aduolantes ipsumque infestare ac depredatum ire nitentes longius absterrentur. 9. Propter has ergo, quas diximus, et si quȩ sunt alie, que nos latent, ericii proprietates atque astutiȩ, eri
Abbreviated transcription (Latin):
Potit gͦ ⁊ in regno britannie indieb p̾dicu ericii tale qͥd fieri. qd̾ ideo
randa. Cũ em̃ dixisset intempore illo logñtur lapides sub iũnxit ⁊
ait. ⁊ mare quo ad gassiã nauigatur intra breue spaciũ cõt hetui. In
ut᷑ q ripa aũdietur homo ab homine ⁊ soltdũ insule dibatabitui. Re
uelabunt᷑ occulta sub marmoꝵ ⁊ galsia pͤ cimore tremebit Multi
sũt britannie portus quib abritãnia in galliã nauigant᷑. Et alibi
quĩdem augusciore ferto a se muitẽ ut᷑ q t̾ra diui ditur. alibi spatio sa¬
ture ⁊ exꝑimemtoꝵ egempla docent ⁊ uatio. Nam ⁊ nabudonosor.
nõ primũ dico s scdm̃ ħ est nõ patrem s filium ⁊ post ea alexan¬
dium macedonẽ.mobsidione tp̃ri que incorde maris põita erat.
talia sũms conatibus atcẽptasse. ac fecisse hiscorie trãdũt. Iniectiᷤ

Expanded text:
Poterit ergo et in regno Britanniȩ in diebus predicti ericii tale aliquid aliquid Pf; Poterit ergo et in regno Britanniȩ in diebus predicti ericii tale aliquid aliquid Pf; randa. Cum enim dixisset in tempore illo loquentur lapides, subiunxit et ait: 11. et mare, quo ad Galliam nauigatur, intra breue spacium contrahetur. In utraque ripa audieturuelabuntur occulta submarinorum et Gallia pre timore tremebit. Multi sunt Britanniȩ portus, quibus a Britannia in Galliam nauigatur. Et alibi quidem angustiore freto a se inuicem utraque terra diuiditur, alibi spacio lature, et experimentorum exempla docent et ratio. Nam et Nabucodonosor non primum dico, sed secundum, hoc est non patrem, sed filium et postea Alexandrum Macedonem in obsidione Tyri, que in corde maris posita erat talia summis conatibus attemptasse ac fecisse hystorie tradunt. Iniectis
Abbreviated transcription (Latin):
clerici prouncie illius ad u̾sus predictũ dũstanũ agitarẽt confli¬
ctus ppocerib regni dicoꝵ partes deffendentib. synõdo apd̾ nxm¬
coniam congregata dnĩca.ꝑ mago expresset ⁊ aparte socuta clicos
cõfutauit atq confudit. Qui tam̃ celesti oracło̾ ãmoniti cũ sedari
bus clicis cũ tocius anglie pͥmorib ⁊ mlta indũstanũ conuicia iacu¬
lantib.totũ repente solarnĩ cũ axib trabibus ꝙ dissiluit ⁊ concĩdit
om̃ib q ad t̾ram elisio.⁊ asiis̃ exanimatio asiis magnis sangoribus
addictis solus dũstanus suꝑ unã trabem que suꝑstos erã. ꝓbe euasit
D et archadiis magor prestigiis. sapides ul alias res manimaras
humana u̾ba ⁊ articulatas protulisse uoces sepe legimus. sepe aũdiuimꝰ
Nam ⁊ in libro bĩ clemẽtis qui pecri apostoli ⁊ auditor extitit ⁊ successor ĩ¬
uenimus de symone mago quod sapide loqui faceret qñcũq uoluisset

Expanded text:
ictum Dunstanum agitarent conflictus 131v proceribus regni clericorum partes defendentibus synodo apud Wintoniam congregata dominica imago expresse et aperte locuta clericos confutauit atque confudit. Qui tamen celesti oraculo admoniti, cum sedari bus f. clericis cum totius Angliȩ primoribus et multa in Dunstanum conuicia iaculantibus, totum repente solarium cum axibus trabibusque dissiluit et concidit, omnibusque ad terram elisis et aliis exanimatis, aliis magnis langoribus addictis, solus Dunstanus super unam trabem, quȩ superstes erat, probe euasit. Sed et archanis magorum prestigiis lapides uel alias res inanimatas humana uerba et articulatas protulisse uoces sepe legimus, sepe audiuimus. Nam et in libro beati Clementis, qui Petri apostoli et auditor extitit et successor, inuenimus de Symone mago, quod lapides loqui faceret quandocunque uoluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
a iaut ait cantor lanaꝵ nocuit ⁊ tiͣcture ipat diu̾sitas ał
iut᷑ lutãm sim plici inc̾precatione contentĩ supbiam eoꝵ inteli¬
fraudon magis ꝑtinẽs quẽ tac̾e̾ n debeo. Cañdor om̃ samas li
ouiũ quas simplicia anmalia esse nemo qui ambigat. ẜmpila¬
caratem animi puritatẽ ꝙ designat. Qui quasi tincturis ndot¬
ti  n asimpsicitatẽ ⁊ puritate nature udrlicitatẽ dolos &
mutatur. Qui ergo asiquod pacis iuram̃tum sacit quasi cañoĩ
lant sꝑtend̾it. Qui canteor quasi tincturis inficitur. cũ sacra

Expanded text:
 autem ait, candor lanarum nocuit et tincturȩ ipsarum diuersitas, uel iuxta literam simplici interpretatione contenti superbiam eorum intellifraudem magis pertinens, quem tacere non debeo: Candor enim lanarum ouium, quas simplicia animalia esse nemo qui ambigat, simplicitatem animi puritatemque designat. Qui quasi tincturis inficitur, cum a simplicitate et puritate nature in duplicitatem dolosque mutatur. Qui ergo aliquod pacis iuramentum facit, quasi candorem lane pretendit. Qui candor quasi tincturis inficitur, cum sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tuo conubiã ⁊ dic yenitonie absorbebit te tellus Crãsfer Iedempa¬
toris nͥ naues applitant ⁊ cet̾a membra caput sequantur. Demde
subd it causaui cui. tante nobilitatis ciuitas m̾ito extĩceñt a sit at
desenta. S equitui. em̃ Festinat namq dies q ciues ob sceleraꝑ
uirii pfribũt. Cañdor sanat᷑. nocuit. ⁊ tincture iꝑaꝵ. diu̾sicas

Expanded text:
Absorbebit te tellus. Transfer sedem pastoris, ubi naues applicant, et cetera membra caput sequantur’”. Deinde subdit causam, cur tantȩ nobilitatis ciuitas merito excidenda sit atque delenda. Sequitur enim: 6. ‘Festinat namque dies, qua ciues ob scelera periurii peribunt. Candor lanarum nocuit et tincturȩ ipsarum diuersitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Multi sũt britamue portus qͦ naues applicant de tͥu̾smarinis ꝑti¬
b ĩdiq uenientes. s om̃b fere fleguentior est portꝰ hamienis
aptt hantoniam qm nõ solũ fregñs nauiũ cõmeatus s etiã ha¬
monis nom̃ insignẽ recdit. atq famosũ. Hic em̃ hamo clau̾li
cesaris dus ab arturago britonũ rege ibłi occisus locũ iẜm suo
nõĩe in signiuit. At hũc itaq locũ possumꝰ ꝑcluu̾ꝰ intelligere e¬
p̃alem ueitonie chronũ in t̾ꝑr p̾dicto necessitatis cũ residuo
ppło tnͣssereñdũ tum ꝑꝑtͥ loci ip̃ius munitionẽ. tũ ⁊̃ ꝓpt̾ uicinita

Expanded text:
Multi sunt Britanniȩ portus, quo naues applicant de transmarinis partiMulti sunt Britanniȩ portus, quo naues applicant de transmarinis partibus undique uenientes, sed omnibus fere frequentior est portus Hamonis apud Hantoniam, quem non solum frequens nauium commeatus, sed etiam Hamonis nomen insignem reddit atque famosum. Hic enim Hamo Claudii Cesaris dux ab Arturago Britonum rege ibi occisus locum ipsum suo nomine insigniuit. Ad hunc itaque locum possumus procliuius intelligere episcopalem Wintoniȩ tronum in tempore predicte necessitatis cum residuo populo transferendum, tum propter loci i
Abbreviated transcription (Latin):
ditur Excitabitur daneũ nemus idest scotia a parte iũdelic signi¬
ficans totrimalꝰ metonomice contento põĩto ꝑ continente. Etta¬
stropitus ⁊ cumltus hõmi cuit ut ⁊ ip̃a nemora iudeantur. huma¬
ns tas ticulatis uocib cũ clamare. a se mutuo ac utinos suos
hnt tambrenses. ñe cornubienses. coniũcto unibone cõuoca¬
ue ⁊ cohortari ad pugnã. contͣ ꝑauram et ꝑfidam gentem. Et
hoc est quõd ait. Excitabitur daneũ nemͦ ⁊ in humanã uoce cla¬
mabit. Acede Rambrĩa ⁊ iũge satituo cornubĩa ⁊ dit yxintonie̾. Absoibel
te celłus. ti anspꝰ sedem pestoris ubi naue̾ applicant ⁊ c̃. mẽbrs caput
seqnͣtur. Q est dicere. Festinate kambri. ⁊ cormeis n scotietatem
assip̃tis agite ut wintonia ad solũ usq rẽcacta quasi atellurea¬
sorta uiteatur. ita uͥ pastor eius ep̃atus sedem tranfferat illuc u
naues appłicant. pplo q tante cladi suꝑstes pastorẽ suũ subseqͥt᷑

Expanded text:
 Excitabitur Daneum nemus, id est Scotia, a parte uidelicet significans totum, uel metonomice contento posito pro continente. Excitastrepitus et tumultus hominum erit, ut et ipsa nemora uideantur humanis et articulatis uocibus conclamare et se mutuo ac uicinos suos – hinc Cambrenses, inde Cornubienses – coniuncto umbone conuocare et cohortari ad pugnam contra periuram et perfidam gentem. Et hoc est quod ait: Excitabitur Daneum nemus et in humanam uocem clamabit: 5. “Accede, Kambria, et iunge lateri tuo Cornubiam et dic Wintonte tellus. Transfer sedem pastoris, ubi naues applicant, et cetera membra caput sequantur”. Quod est dicere: “Festinate, Kambri, et Corineis in societatem assumptis agite, ut Wintonia ad solum usque redacta quasi a tellure ab128vsorta uideatur, ita ut pastor eius episcopatus sedem transferat illuc, ubi naues applicant, populusque tantȩ cladi superstes pastorem suum subsequatur”.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ reponũt. In igrũ campis agnien predamꝙ ꝑhersamt. Couet¬
tant calle aug usto paro gratidia trũdũt. obmre srumeta
huini̾s ꝑaro agmina cogũt Castigantq iuas opcr ona
semita feruet. Sit ⁊ eritius cũ nõ habeat eruditorem asũ
qm̃ natuo ã parat in antupne cibũ sibi ñ in unũ ⁊ ailt̾iu Dies¬

Expanded text:
que reponunt; It nigrum campis agmen predamque per herbam Conuecque reponunt; It nigrum campis agmen predamque per herbam Conuectant calle angusto, pars grandia trudunt Obnixe frumenta humeris, pars agmina cogunt Castigantque uias opere omnis semita feruet, sic et ericius, cum non habeat eruditorem alium quam naturam, parat in autunno cibum sibi, non in unum
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Si aũ ꝓiciatur in aquã statin explicat se ⁊ euoluit. at q ad.
istar pissiũ natat. Aũtupni tp̃re cũ dearboribus ꝑoma. de atdeĩt uo¬
lurat corpus suũ in medio ubi copiam pomor aspexit que spimo suie
infiza oneratue. ꝓ sub t̾raneas quasdam uas mantru subt̾ra ab sco¬
ditũ portat. Et sic formita ĩ messe ita critiꝰ i antũgno paratssi¬
bũ ⁊ conguegat qd̾ ꝑ totũ cõmẽdat annũ sollerti prouidentiaisuai
stustoꝵ hõmm imprtĩcentia arguẽs ⁊ condempnas . eit̃ ⁊ td esua¬
plũ formicarũ pigrũ sasomen mutit. dicẽs. Uate ad formitani o
ꝓigei ⁊ considera uias eius. a disce sapientĩa. Que cũ ñ habeꝰ¬
at ducẽ nec p̾ceptorẽ. nec princip̃e. parat estate cibũ. sibi ⁊ congͤ¬
gat messe qd̾ cõmedat. De qua ⁊ iurgiliue in quarto eneidos co¬
parationẽ saciẽs prouidenciã eius cõmemorat Sitens ac uelit ͦ¬

Expanded text:
tum. Si autem proiciatur in aquam, statim explicat se et euoluit atque ad tum. Si autem proiciatur in aquam, statim explicat se et euoluit atque ad instar piscium natat. Autumni tempore, cum de arboribus poma deciderunt, uolutat corpus suum in medio, ubi copiam pomorum aspexerit. Quȩ spinis suis infixa, oneratus per subterraneas quasdam uias in antrum sub terra absconditum portat. Et sicut formica in messe, ita ericius in autunno parat sibi et congregat quod per totum comedat annum sollerti prouidentia sua stultorum hominum imprudentiam arguens et comdempnans. Sicut et ad exemplum formicarum pigrum uȩ cum non habeat ducem nec preceptorem nec principem, parat estate cibum sibi et congregat in messe quod comedat. De qua et Virgilius in quarto Eneidos comparationem faciens prouidentiam eius commemorat dicens: Ac uelut
Abbreviated transcription (Latin):
niur os suos tͥplicit̾ augebit. Circiubit eam uñdiq tamẽsis sluius
⁊ rumor oꝑis transceñdet aspes. Ocultabit intra eam ericius ponia
sua ⁊ sub t̾raneas uias machinabitur. Ericius est bestiola quẽdã
quadrupes. spinarũ aculeis obsita. ascuta mimis ac prou̾lea. inco¬
sa siluarũ at nemoꝵ.Que cũ se deprehensã ac uisam ab hõie ul
cane uł alia qualib bestia qua timori habeat. senserit. claũdit se ũ¬
diq spinis suis cũ capite siml ac pẽdib ⁊ quasi glomus inteura
iac mmobilis Quã cũ canes sagaci nare bestiolam esse de ꝓͣheñderĩt
⁊ ddoro anhelitu circũlatra undiq ceꝑiñt nichominꝰ latratus eoꝵ ar-¬
tificiosa calliditate delũdit. dũ ncħ sui iuisibile ꝓͣcei spinas canũ ob¬
tutib p̾stat. nulla q ꝓpͥ motus sui indicia patitur depheñdi. Si aũ
manuhominis capiatur nichominꝰ int̾ spinaꝵ aculeos claususa
sñ motu aliguo calltoa dissimilatione lacet quasi corpus manima¬

Expanded text:
uius et rumor operis transcendet alpes. 129v Occultabit intra eam ericius poma sua et subterraneas uias machinabitur. Ericius est bestiola quedam quadrupes spinarum aculeis obsita, astuta nimis ac prouida incola siluarum ac nemorum. Quȩ cum se deprehensam ac uisam ab homine uel cane uel alia qualibet bestia, quam timori habeat, senserit, claudit se undique spinis suis cum capite simul ac pedibus et quasi glomus in terra iacet immobilis. Quam cum canes sagaci nare bestiolam esse deprehenderint et odoro anhelitu circunlatrare undique ceperint, nichilominus latratus eorum artificiosa calliditate deludit, dum nichil sui uisibile preter spinas canum obtutibus prestat nullaque proprii motus sui indicia patitur deprehendi. Si autem manu hominis capiatur, nichilominus intra spinarum aculeos clausus et sine motu aliquo callida dissimulatione latet quasi corpus inanima
Abbreviated transcription (Latin):
I genus uelutix associabit sibi. In culturas mortaliũ irruent. ⁊
oĩa grana iessiũ de uorabt Seq̃tur fameᷤ pplm acq dira mor¬
calitas samẽ. Ardea est ales mausꝑitiis semꝑ insaustus horrẽ¬
dũ nempe sonat caliq sonitu horrenda ⁊ infausta de nũciat
Dicitur aũ ardeastdm etħimologiã noĩs sui quasi ardua co
q̃d̾ ardua perat plumiarũ nẽpe in paciens ubi ibres mumere

Expanded text:
s mortalium irruent et omnia grana messium deuorabunt. Sequetur fames populum atque dira mortalitas famem. Ardea est ales in auspiciis semper infaustus. Horrendum nempe sonat talique sonitu horrenda et infausta denunciat. Dicitur autem ardea secundum ethimologiam nominis sui, quasi ardua, eo quod ardua petat. Pluuiarum nempe impatiens, ubi imbres imbre
Abbreviated transcription (Latin):
q ex corꝑt euellet. Saltu quoq fatto eripier ei dexteram aurẽ
⁊ caudam ⁊ infracau̾nas montiu delitebit. Per desterã ⁊ sinistrã
scripturis temporalia bona ⁊ eterna significantur uixta illũd. Lon¬
gicãdo dierũ indext̾a eius insmistra aũ diuitie ⁊ głã. Porro pẽdeᷤ
tatũ corpus portant ⁊ sustinẽt. Itaq ꝑsinstrũ pẽdem apr qmͣ mordes
uulpes fiatĩo is artifex euellet acorpore intellige aliquẽ de ꝑcura¬
torib apri qui negotia eius in reb mondanis ꝑcui. ãs ac supferes
ipm quedam modo instar pedis portare iuidebitur dũ acalibus e
micũ. tamq fidelem eriꝑiet ei uulpes capiendo eũ ⁊ quasi ab eis
corpore euellendo. Neq hoc contenta saltu facto eripiet ei desterã¬

Expanded text:
que ex corpore euellet. Saltu quoque facto eripiet ei dextram aurem que ex corpore euellet. Saltu quoque facto eripiet ei dextram aurem et caudam et infra cauernas montium delitebit. Per dexteram et sinistram in scripturis temporalia bona et eterna significantur iuxta illud: Longitudo dierum in dextera eius, in sinistra autem diuitie et gloria. Porro pedes totum corpus portant et sustinent. Itaque per sinistrum pedem apri, quem mordens uulpes fraudis artifex euellet a corpore, intellige aliquem de procuratoribus apri, qui negotia eius in rebus mundanis procurans ac sufferens, ipsum quodammodo instar pedis portare uidebitur, dum a talibus micum tamque fidelem eripiet ei uulpes capiendo eum et quasi ab eius corpore euellendo. Neque hoc contenta saltu facto eripiet ei e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dentib deuoranda. Sic ergo ⁊ ista de quo loquimur. uulpes sactura
est quia iur certamem cũ fratb ⁊ apbo dentoso imerit ⁊ se imparẽ
eis ulꝰ numo ul i̾uirtute consperx̾it sibir dolo magis utendũ esse ꝙͣ
bello prdiũderit. tũt in qtͣ finget sese defuctã apiũ in ꝓietatem mo¬
uebit. hoc est desꝑantẽ se reb ⁊ quasi bello diffidentẽ similabit sola¬
q apri frm̃ q mi̾sericordiam im plorantem ac subiectionẽ imꝑꝑe¬
tuũ ꝑmutẽtem.Quetres sicut est cor humanii parce subiectis ⁊a
nĩam flectet ut pacẽ ini̾ ip̃am ⁊ germanos eiꝰ scd̾m uira nature ẽ¬
ponat. Itaq cũ explorande u̾itatis causa illam incantius cũ siuis ãdie¬
rit illa ingenite fraudia negquã oblua dispoitis sortasse ut fieri seset
intalib. in locis oportunis instdiis moidebit simitrũ ꝓedem eius toto¬

Expanded text:
et dentibus deuoranda. Sic ergo et ista, de qua loquimur, uulpes factura et dentibus deuoranda. Sic ergo et ista, de qua loquimur, uulpes factura est, quia ubi certamen cum fratribus et apro dentoso inierit et se imparem eis uel numero uel uirtute conspexerit sibique dolo magis utendum esse quam bello preuiderit, tunc, inquit, finget se defunctam et aprum in pietatem mouebit, hoc est desperantem se rebus et quasi bello diffidentem simula136vbit, solamque apri fratrumque misericordiam implorantem ac subiectionem in perpetuum promittentem; que res, sicut est cor humanum – parcere subiectis et  ad misericordiam flectet, ut pacem inter ipsam et germanos eius secundum iura nature conponat. 19. Itaque cum explorande ueritatis causa illam incautius cum suis adierit, illa ingenite fraudis nequaquam oblita, dispositis fortasse, ut fieri solet in talibus, in locis oportunis insidiis, mordebit sinistrum pedem ips
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ delitebit. Ceptam uulpis metaphorã more suo prosequitur. ⁊ elt¬
ganci figura u̾boꝵ astutias illius insinuat Quaꝵ ⁊ ista una est. Ut so¬
simis refert qd̾ int̾dũ ad decepuionẽ autũ cruentato corpore quasi ałestiis
int̾fecta iacet i puluere resupinata. Que uso ãduolant undiq aue
quasi ad cadauer extinctũ. ut eam ꝑtitulatim disserpant ⁊ deuorant.
quasi in ultionem aliarũ animantiũ quas ip̃a diseerpene ac deuo¬
uare solebar uulpis tam̃ frandes minime ignorantes nequa quã
ꝓprius accẽdere audent inisimortio eius qrius ueritate᷑ compta
Cir cũ uolant ergo uulpẽ ⁊ quasi cũtimore pedetent̃. aꝑꝑiant ⁊ sb̾¬
md̃e retrocẽdũt aͣt rursus accẽdũt sagaci odoratu anhelantes in
faciem eius exꝑiri pro certo uolentes. utrũ uiuat. ansit cadauer ex¬
tinctũ. ⁊ hoc tan diu agũt. donec una eas pͤruptior cet̾s atq in¬
felicior intautius accedenie. subito rag̃iatur auulꝑe dilacerãda ũgłis

Expanded text:
montium delitebit. Ceptam uulpis metaforam more suo prosequitur et eleganti figura uerborum astutias illius insinuat. Quarum et ista una est, ut Solinus refert, quod interdum ad deceptionem auium cruentato corpore quasi a bestiis interfecta iacet in 136r puluere resupina resupina Pf; resupinata VH.. Quo uiso aduolant undique aues quasi ad cadauer extinctum, ut eam particulatim discerpant et deuorent, quasi in ultionem aliarum aliarum Pf; arare solebat. Wlpis tamen fraudes minime ignorantes nequaquam propius accedere audent, nisi mortis eius prius ueritate comperta. Circumuolant ergo uulpem et quasi cum timore pedetentim appropiant et subinde retrocedunt et rursus accedunt, sagaci odoratu anhelantes anhelantes anehantes P. in faciem eius – experiri pro certo uolentes, utrum uiuat an sit cadauer extinctum. Et hoc tandiu agunt, donec una earum preruptior ceteris atque infelicior incautius accedens subito rapiatur a uulpe dilaceranda ungulis
Abbreviated transcription (Latin):
entemi i qrstriptũ est in uulgari ꝓ ubio adq uerachi usqũe quaꝙ
de tenã mĩ iutabit Chyops pellem suã sicur toracius dicit. E noe¬
mel est imbuta recens seruabit ddorem. testa diu. a belloꝵ rabie
ẜdarũ que ĩ apma at que humanaꝙ mortiũ sc̃uma. quib arcib
soltdũ mare. crẽdimꝰ. altos defecisse annes potataq flimina mẽdo
Case et sergo ⁊ qͥuõi hic dicitur asfocia bit sibi. hos uidelemo canꝰ goes¬

Expanded text:
bio atque ueraci usquequaque detritum: Non mutabit Ethiops pellem suam, sicut et Oratius dicit: quo semel est imbuta recens seruabit odorem testa diu, a bellorum rabie predarumque rapina atque humanarum mortium seuicia solidum mare credimus altos defecisse annes potataque flumina Medo Tale est ergo et hoc, quod hic dicitur. Associabit sibi, bos uidelicet mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiͣ dicat Tanios ex̾citꝰ est asbania ⁊ cãbria ad u̾sus londoniã di¬
micantes secũ hebũt ut tamẽsẽ fluuiũ epotante siccaturi uite¬
antur Tale gͥt soquitur ⁊ uuenalis insatira nona deterse roge
ꝑstir atq medͥor. filio aũ dauii cuius scco ãmo regni eius i cedisĩ¬
catli est tẽ plũ dñi in iersm̾ in manu sorobabet ⁊ iosedech sat̾doris
magni Bic em̃ xerses tantos ex̾ citus tantũꝙ nauiũ stosit Suxit
mptiã uolẽ eam fuo sub iũgare impio ut ñ solũ mare t̾otum
quasi so lioũ substratũ nauib usextur. s eciã suꝑ terrã ⁊ suꝑ mõ¬
tes upõs ꝯauiũ uela oppansa teuide putares. om̃s q gͣtic ates
⁊ fluuiõs tãta ꝑsaꝵ atꝙ medoꝵ mltitudie ꝯotaoa dofecisse
⁊ esse sictatos. Ait itaq uiuenasis. Crẽdit᷑ osim uesificatꝰ ochas.

Expanded text:
i dicat: Tantos exercitus ex Albania et Canbria aduersus Londoniam dimicantes secum habebunt, ut Tamesem fluuium epotan139vdo siccaturi uideantur. Tale quid loquitur et Iuuenalis in Satyra nona de Xerxe rege Persarum atque Medorum, filio autem Darii, cuius secundo anno regni eius reedificatum est templum Domini in Iherusalem in manu Zorobabel et Iosedech, sacerdotis magni. Hic enim Xerxes tantos exercitus tantumque nauium stolum duxit in Greciam – uolens eam suo subiugare imperio – ut non solum mare totum quasi solidum substratum nauibus uideretur, sed etiam super terram et super montes ipsos nauium uela oppansa te uidere putares omnesque Grecie annes et fluuios tanta Persarum atque Medorum multitudine epotatos defecisse et esse siccatos. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
mentũiuramenti fraũdulenca dolositate ꝑ uirii maculat᷑. Hoc ẽ
est cũ pastoralis wintoniẽ sedes cũ cuub suis translatasu̾it uͥ naues
applicant. gaudebũt incose soti illius tanto ciuiũ intremento ⁊ ex
duob pplis unus siet. ke edificabit eam ericius on̾atus ponis ad
quoꝵ odorem diu̾soꝵ nemoꝵ conuolabũt uolutres. Adiciet palatiũ

Expanded text:
mentum iuramenti fraudulenta dolositate periurii maculatur. Hoc est est, cum pastoralis Wintoniȩ sedes cum ciuibus suis translata fuerit, ubi naues applicant, gaudebunt incolȩ loci illius tanto ciuium incremento et ex duobus populis unus fiet. 8. Reedificabit eam ericius oneratus pomis, ad quorum odorem diu
Abbreviated transcription (Latin):
sse g anti metaphora ao int̾ficienda mulierem ueneficam ceruꝰ
ad ducitur. cũsic nobis treididerũt hii qui animaliũ scripsereuo
naturie. ceruor natura sit serpentes assimiere ⁊ uenenosas deuo¬
rare bestiosas. Cet̾m ꝓ ceruũ qus impetei cursus sui facile spinosa
queꝙ mdẽ pnis cranssillit ⁊ illessus ⁊ exelsa montiũ iuga consen¬
du figuratur iuir asiguis manus ac p̾potens ardua atq ingẽ¬
tia nerũ moltmina aggressurus. siue fiit ille uuthenoꝵ ꝓnrintep
quos acd̃ usus britamuam excicabit sulphureus ꝓuelle illius
fumus situt ꝓͥcẽtentia de signarũt. siue alius aliquis. qũe cextꝰ
fute n decłarat. Sic em̃ precẽdentia hñt. Quacũq mcẽden
spassus sul ꝓhureos faciet qui duplici slama fumabutt sum
nłs eccttabit ruthenos ⁊ cibũ sub marinĩs conficiet lac̾mis¬

Expanded text:
eganti metafora ad interficiendam mulierem ueneficam ceruus adducitur, cum sicut nobis tradiderunt hi, qui de animalium scripsere naturis, ceruorum natura sit serpentes absumere et uenenosas deuorare bestiolas. Ceterum per ceruum, qui impetu cursus sui facile spinosa queque indempnis transilit et illesus et excelsa montium iuga conscendit, figuratur uir aliquis magnus ac prepotens, ardua atque ingentia rerum molimina aggressurus, siue fuerit ille Rutenorum princeps, quos aduersus Britanniam excitabit sulphureus puellȩ illius fumus, sicut precendentia designarunt, siue alius aliquis, quem textus literȩ non declarat. Sic enim precedentia habent: Quacumque incedet passus sulphureos faciet, qui duplici flamma fumabunt. Fumus ille excitabit Rut
Abbreviated transcription (Latin):
armis ualde claruit cõmorante cũ rediss capta iherosolima. ⁊ pro
regno qͦ mite fi audabatͣ iedmina denuo bolsa fiĩ intenderet.dam¬
dem int̾ueniẽntib sapientib uiris. inmẽso argenti pͥcio.r ex regn¬

Expanded text:
armis ualde claruit commorante, cum redisset capta Iherosolima et pro armis ualde claruit commorante, cum redisset capta Iherosolima et pro regno, quo iniuste fraudabatur, rediuiua denuo bella fratri intenderet, tandem interuenientib
Abbreviated transcription (Latin):
giani qi cõmutatõ mnciũ Potest gͦ ñ incõuenient̾ intelligi. qd̾ re¬
gnũ iłłud empturꝰ sit uł argenti aut auri p̾cio. uł t̾re altius com¬
⁊ cepit. Qui moriens nosuit regnũ resinq̃re ꝓriogenito filio suo ro¬
berto. eo qd̾ exosũ eũ saberet s dedit islut Wissermo ruffo iux młtoꝵ
precib resicta roberto normamua.Uñ post mortẽ patris. cũ robertus
regnũ reclamaret. ⁊ bellum fratͥ inferre parartt młtoꝵ ex baroni b fa¬
uore ⁊ auxisio fretus qͥ gͣuit ferrẽt ipsũ ꝑatͥs ira exheredatũ. cũ pͥmo¬
genitus ess ⁊ cesare dignus. ut pote miles strenuꝰ. ⁊ nicħominus hõ
mansuetꝰ ⁊ mitis frat̾ aũ grũdeł ⁊ ferus. qd̾ nec uultu qdem abscõde¬
re poss. Tandem int̾uenientib sapientil uiris. pax int̾ fratres con¬
põita est. ut rex ei comitatũ ceno mamus acqͥrer ⁊ robertus ei re
berto semore fre eoꝵ ⁊ in iherosolimitana expeditõe. in qua iurib ⁊

Expanded text:
giam quasi commutatio mercium. Potest ergo non inconuenienter intelligi, quod regnum illud empturus sit uel argenti aut auri precio, uel terre alterius com cepit. Qui moriens noluit regnum relinquere primogenito filio suo Roberto, eo quod exosum eum haberet, sed dedit illud Willelmo Rufo uix multorum precibus relicta Roberto Normannia. Vnde post mortem patris cum Robertus regnum reclamaret et bellum fratri inferre pararet – multorum ex baronibus fauore et auxilio fretus, qui grauiter ferrent ipsum patris ira exheredatum, cum primogenitus esset et cesare dignus, utpote miles strenuus et nichilominus homo mansuetus et mitis, frater autem crudelis et ferus, quod nec uultu quidem abscondere posset – tandem interuenientibus sapientibus uiris, pax inter fratres conposita est, ut rex ei comitatum Cenomannis adquireret et Robertus ei regberto, seniore fratre eorum, et in Iherosolimitana expeditione in qua uiribus et
Abbreviated transcription (Latin):
bellice exercitatõnis amau̾tior. pplo suo istũd boni de malo prestabit. qd̾
pacẽ im tẽpore suo seruabit Mide gens t̾re indigena.fertilitate segetũc
seqͥ solet. sicut iuuenasi insatyra plangit diceno. Prestabat. castas hu¬
misia̾ satinas. qͦndam. nec uiciis. concigi parua signebat. Tectalabor sõni ꝙ
breues ⁊ uellere cusco uexare dueq manus. ⁊ ꝓximus urbi hannibal.
⁊ stantes cossinã tute mariti. Nũc songe ꝑacis patimur mala.seuier ar¬
mis. luxuria iñcubuit. uictũ qͣ ulcisit̾ur orbem. Nullũ crimẽ. habest. fa¬
cinus q sibidinia ex qͦ paupertas romana pẽrit. hũc flilt᷑ ad hostes
Uñ ⁊ hic cũ dixisfet. Pax erit intempore suo.⁊ hubertate glebe mul¬
tiplicabũtur segetes. quanta luxurie concagio eẜ bono ꝓacis. rerũq
habũdantiũ Deliciis secutura.sio ostendic. dicens. Musieres incessu

Expanded text:
bellicȩ exercitationis amantior populo suo istud boni de malo suo prestabit, quod bellicȩ exercitationis amantior populo suo istud boni de malo suo prestabit, quod pacem in tempore suo seruabit. Vnde gens terrȩ indigena fertilitate segetum tsequi solet, sicut Iuuenalis in satyra plangit dicens. Prestabat castas humilis fortuna Latinas quondam, nec uiciis contingi parua sinebat tecta, labor, somnique breues et uellere Tusco uexatȩ durȩque manus et proximus urbi Hannibal et stantes Collina turre mariti. Nunc longȩ pacis patimur mala seuior armis luxuria incubuit uictumque ulciscitur orbem. Nullum crimen abest facinusque libidinis ex quo paupertas Romana perit. hinc fluxus ad hostes. Vnde et hic cum dixisset, pax erit in tempore suo et ubertate glebe multiplicabuntur segetes, quanta luxurie contagio ex bono pacis rerumque abundantium deliciis secutura sit, ostendit dicens: 10. Mulieres incessu
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit usiꝰ distinctõe uerboꝵ. ut nõ barbam aureã dix̾it. cornua uͦ argĩ¬
tea. s econu̾so. cornua aurea. barbam uͦ argenteq̃. Quare sic: Ni muf
qr maior est animali uirtus in cormb. maiorq fiducia. quippe hb ꝓ
armis. utitur. ꝙͣ sit inbarba. ⁊ ideo plus ab ammali sua ip̃ius cornu¬
a diliguntur ꝙ barba. S ⁊ cũ maiorĩ ditͥmento ⁊ uehementõri do¬
lore sua cornua ei auesbantur qͣm Garba.sicet neutrũ ei auelli possit
sũ gnͣdi apdria. Sic ꝑfecto aurũ a possesserib suis plus amatur qmͣ
argentũ. ⁊ cũ maiori damꝑno. ⁊ acriori plangore aurũ eis auellitur
id eripitur. ꝙͣ argentũ. quãnis amatorib pecunie neutrũ auellatur
fames ⁊ omiũ bonoꝵ inapia. sic pacis tempora comĩtantur rerũ ha¬
bũdantia ⁊ t̾re ubertas. Pre dictus itaq hyrcus uenerie uoluptatio ꝙͣ

Expanded text:
ta sit usus distinctione uerborum, ut non barbam auream dixerit, cornua uero argenta sit usus distinctione uerborum, ut non barbam auream dixerit, cornua uero argentea, sed e conuerso cornua aurea, barbam uero argenteam. Quare sic? Nimirum quia maior est animali uirtus in cornibus maiorque fiducia, quippe quibus pro armis utitur, quam sit in barba. Et ideo plus ab animali sua ipsius cornua diliguntur quam barba. Sed et cum maiori detrimento et uehementiori dolore sua cornua ei auelluntur quam barba licet neutrum ei auelli possit sine grandi aporia, sic profecto aurum a possessoribus suis plus amatur quam argentum et cum maiori damno et acriore plangore aurum eis auellitur, id est eripitur, quam argentum – quamuis amatoribus pecuniȩ neutrum auellatur fames et omnium bonorum inopia, sic pacis tempora comitantur rerum abundantia et terrȩ ubertas. Predictus itaque hircus ueneriȩ uoluptatis quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ssacurũ ut inde tota isuba obombretur. Sicut em̃ ex laũdabisi fama ⁊ clano
noie regs tota imꝑii eius t̾ra seruatur. sic econtrario ex nebulosa ⁊ ob scura
eus opmione ne bulosa caligme obumbratut.Fetot hyrcus. fetent uicia. fecet
⁊ uiciosta opinio. fet̾e fecistis odorẽ nr̃m coram pharaone ⁊ serius eius aũit
diuinus. memaria Iosie inconpoĩtõne odoris sacti opere prgmnentaru
In omni ore qͣi mel iñdulcabitur eius memenã.⁊ qͣsi musita in conuiuio
uimi.succẽdet hyrcus uenerii castri aurea cormia hñs. ⁊ barbam arge¬
team. Est. alius sensus in hiis cornib. auieis. ⁊ bar baargentea. ⁊ qͥ¬
dem sacis apertus ut uid simplici int̾ptatõne contenti intelligamꝰ in his
uerbis hyrcũ istũ magnã auri ⁊ argenti copia hi̾turũ. qd̾ ꝓphetasi¬
gnificare uoluit ꝑ cornua aurea ⁊ barbam argenteã. ut hyrcĩ meta¬
phorã more suo seruaret. qͥ ⁊ cornua ht̃ ⁊ barbam. Et notaud̃ quã¬

Expanded text:
aturum, ut inde tota insula obumbretur. Sicut enim ex laudabili fama et claro nomine regis tota imperii eius terra serenatur, sic e contrario ex nebulosa et obscura eius opinione nebulosa caligine obumbrabitur. Fetet hircus, fetent uicia, fetet et uiciosorum opinio. Fetere fecistis odorem nostrum coram pharaone et seruis eius, aiunt diuinus: Memoria Iosie in compositione odoris facti opere pigmentarii. In omni ore quasi mel indulcabitur eius memoria et quasi musica in conuiuio uini. 8. Succedet hircus Venerii castri aurea cornua habens et barbam argenteam. Est alius sensus in his cornibus aureis et barba argentea et quidem satis apertus: ut uidelicet simplici interpretatione contenti intelligamus in his uerbis hircum istum magnam auri et argenti copiam habiturum, quod propheta significare uoluit per cornua aurea et barbam argenteam, ut hirci metaforam more suo seruaret, qui et cornua habet et barbam. Et notandum quan
Abbreviated transcription (Latin):
aũdientia appessabũt. Et hoc est qd̾ dicit. Cucullati adnuptias pro¬
uocabũtur ⁊ clamor eor in montib alpium aũdietur
Eꝓplicit liser quartꝰ Incipit quintus an tauusi msi

Expanded text:
audientiam appellabunt. Et hoc est, quod dicit: Cucullati ad nuptias proaudientiam appellabunt. Et hoc est, quod dicit: Cucullati ad nuptias prouocabuntur et clamor eorum in montibus Alpium audietur. Explicit liber quartus. Incipit quintus. Li