comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio de cordis ꝑfectione descendit :
ex quo etiã huiusmodi uirꝰ dñi uoce
ꝓdire signatur: De corde inqͥt exe¬
unt cogitationes malȩ: homicidia.
a dult̾ia fornicationes. furta falsa
testimonia. & cet̾a: Illud gͦ ẽ pͥmitꝰ¬
usis. tristibꝙ n frangi ⁊ ea ueluit parua
nullaq cõtennere: illic habens nigit̃
sixũ suȩ m̃tis intuitũ: qͦ cotidie singłisq
mom̃tis accersiendum eẽ se credit: E xpł lib.y.¬
de spr¬
fornicationis.

Expanded text:
tio de cordis perfectione descendit, tio de cordis perfectione descendit, ex quo etiam huius morbi uirus domini uoce prodire signatur. de corde, inquit, exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia et cetera. illud esis tristibusque non frangi et ea uelut parua nullaquo contemnere, illic habens defixum iugiter suae mentis intuitum, quo cotidie singulisque momentis accersiendum esse se credit. LIBER SEXTDE SPFORNICATIONIS.
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuturnũ. ⁊ ꝑpaucis ad purum
deuictum. imniane bellũ: & quod
cũ pͥmo atẽpore pub̾tatis impug¬
nare incipiat hominũ genꝰ. ñ nͥ pͥus
cet̾a uitia suꝑentur. extinguit᷑: Du-¬
plex nãq ẽ oppugnatio gemino
armata uitio. consurgens ad p̾liũ:
& ideirco similit̾ ei gemina ẽ acie re¬
sistendũ: Diquidem ut animȩ mor¬
bo carnisq concretũ uires adqͥrit:
ita nͥ utͥsq parit̃ dunicantib neq̃at
debellari: Nec enĩ sufficit solũ cor-¬
porale ieiunium. ad conquirendam
uł possidendam ꝑfectȩ castimonie
puritatem. nͥ p̃cesserit contritio spc̃
& oratio contra hunc immundissi¬
mũ spm̃ ꝑseuerans: dem continu¬
ata meditatio stripturarũ. huicq
fuerit scientia spualis adiuncta.
labor etiam opꝰq manuũ. instabilis
cordis ꝑuagationes coercens ac reuo¬
cans. & ante omĩa fundata fu̾i̾t humilitã
uera: sine qua nullius penitꝰ uitii
pot̾it unquã triumphus adqͥri:
Rincipaliter enini uitii huiꝰ correc¬

Expanded text:
ac diuturnum et perpaucis ad purum deuictum, inmane bellum et quod, Cum a primo tempore pubertatis inpugnare incipiat hominum genus, non nisi prius cetera uitia superentur extinguitur. duplex namque est obpugnatio gemino armata uitio consurgens ad proelium. et idcirco similiter ei gemina est acie resistendum, siquidem, ut morbo carnis animaeque concretum uires adquirit, ita nisi utrisque pariter dimicantibus nequeat debellari. nec enim sufficit solum corporale ieiunium ad conquirendam uel possidendam perfectae castimoniae puritatem, nisi praecesserit contritio spiritus et oratio contra hunc inmundissimum spiritum perseuerans, dein continuata meditatio scripturarum, huicque fuerit scientia spiritalis adiuncta, labor etiam opusque manuum, instabiles cordis peruagationes cohercens ac reuocans, et ante omnia fundata fuerit humilitas uera, sine qua nullius penitus uitii poterit umquam triumphus adquiri. Principaliter enim uitii huius correc
Abbreviated transcription (Latin):
Uinto nob̃
certamine.
Nedacis
tͣistitiȩ
stimuli
recunden¬
di sunt:¬
si passim ꝑ singłos Oincur¬
sus & incertoᷤ ac uarios casus ob¬
tinendi animũ nr̃m habuerit
facultatem: ab omĩ nos ꝑ momĩta
singula separat diuinȩ contem¬
plationis intuiti: ipsamq m̃tem
ab uniu̾so puritatis statu deiectã
funditus labefactat ac depͥmit:
Non orationes eam explere cũ solita
cordis alacritate ꝑmittit: ñ sacra¬
rum lectionum sut remediis
incubare: Tranquillũ qͦq ac
mitem fr̃ĩb ẽẽ non patitur: & ad
cuncta oꝑationum uł religionis
officia impatientem & asꝑum red-
reddit: Omĩq ꝑdito salubri con-¬
silio. & cordis constantia ꝑturbata
uelut amentem facit ⁊ ȩbrium
sensum: frangitq & obruit despe
minore ꝓspectu. si spiritaliꝰ agonis

Expanded text:
uinto nobis certamine edacis tristitiae stimuli retundendi suntsi passim per singulos incursus et incertos ac varios casus obtinendi animum nostrum habuerit facultatem, ab omni nos per momenta singula separat divinae contemplationis intuitu, ipsamque mentem ab universo puritatis statu dejectam funditus labefactat ac deprimit. Non orationes eam explere cum solita cordis alacritate permittit, non sacrarum lectionum sinit remediis incubare, tranquillum quoque ac mitem fratribus esse non patitur, et ad cuncta operationum vel religionis officia impatientem et asperum reddit; omnique perdito salubri consilio, et cordis constantia perturbata, velut amentem facit et ebrium sensum frangitque et obruit desperminore prospectu, si spiritalis agonis
Abbreviated transcription (Latin):
mittere temporalẽ.
dhuc unum beati macharii ꝓferet¬
a nob̃ salutare mandatum: ut li¬
bellum ieiuniorum ⁊ continentiȩ
tanti utri claudat sententia: Ita
inquit debere monachũ. ieiuniis
oꝑam dareꝰ: ut centũ annis in corpo¬
re cominoraturũ : ita motꝰ animi re¬
frenare.:⁊ iniuriarũ obliuisci. tristi¬
tiasq respuere: dolores qͦq ac detri¬
menta contemnere: tanquã cotidie
moriturum: In illo nãq utilis ẽ pru¬
densq discretio. eqͣli monachũ distreti¬
one faciens sẽꝑ incederẽ. nec ꝑmittenꝰ
sub occasione debilitati corporis. dear¬
dius ad ꝑnitiosissima p̃rupta deuol¬
ui: in hoc uͦ magnanimitas salutaris.
quȩ ualeat ñ solũ que uident᷑ ꝓspera
mundi p̃sentis despicere: uerũ etĩã ad¬
u̾sis. tristibq ñ frangi.⁊ ea uelut parua
nullaq cõtemnere: illic habens nigit᷑
sixũ suȩ m̃tis intuitũ: qͦ cotidie singłisq
mom̃tis accersiendum eẽ se credit¬

Expanded text:
mittere temporalem qAdhuc unum beati Macari proferetur nobis salutare mandatum, quo libellum ieiuniorum et continentiae tanti uiri claudat sententia. ita inquit debere monachum ieiuniis operam dare ut centum annis in corpore commoraturum, ita motus animi refrenare et iniuriarum obliuisci tristitiasque respuere, dolores quoque ac detrimenta contemnere tamquam cotidie moriturum. in illo namque utilis est prudensque discretio, aequali monachum «listrictione faciens semper incedere nec permittens sub occasione debilitati corporis de arduis ad perniciosissima praerupta deuolui, in hoc uero magnanimitas salutaris, quae ualeat non solum quae uidentur prospera mundi praesentis despicere, uerum etiam aduersis tristibusque non frangi et ea uelut parua nullaquo contemnere, illic habens defixum iugiter suae mentis intuitum, quo cotidie singulisque momentis accersiendum esse se credit
Abbreviated transcription (Latin):
INT
nobis iuuande
dõ liber iste
ꝓcuditur: Nam post quatuor li¬
bellos qui suꝑ institutis monachoꝵ
digesti sunt. nunc arriꝑe colluc¬
tationẽ. adusus octo principalia
uitia: a urĩs orationib dño confor¬
tante disponimꝰ. id ẽ pͥmũ castri¬
margie. quȩ int̾pretat᷑ gule con¬
cupiscentia : scđm. fornicationis:
tertiũ. philargiriȩ. quȩ intelligit᷑

Expanded text:
intus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, nunc arripere conluctationem aduersus octo principalia uitia uestris orationibus domino confortante disponimus, id est primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia, secundum fornicationis, ter
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine p̃peditus suꝑ statu sa¬
lutis suȩ beeltebub dm̃ acaron
consulere destinasset: ⁊ idcirco eis
occurrens idem ꝓpħa descensum
de lecto eius in quo conciderat
denegasset: decũbenti regi expo¬
sita uestimenti qualitate cõꝑtꝰ est
tes sibi ꝓpħȩ sententiam. sciscita¬
tus ẽ: euius ee̾t figurȩ ⁊ habitus
uir qui occurisset eis. ⁊ locutus
fuisset huiuscemodi uerba Pir
inquiunt pilosus: ⁊ zona pellicia
accinctus renib Ex quo habitu
confestim re
populi milia comi

Expanded text:
aegritudine praepeditus super statu saaegritudine praepeditus super statu salutis suae Beelzebub deum Accaron consulere destinasset, et idcirco eis occurrens idem propheta descensum de lecto ei in quo conciderat denegasset, decumbenti regi exposita uestitus qualitate conpertus est. tes sibi prophetae sententiam sciscitatus est, cuius esset figurae et habitus uir, qui occurrisset eis et locutus fuisset huiuscemodi uerba: uir, inquiunt, pilosus, et zona pellicia accinctis renibus. ex quo habitu confestim rexpopuli milia commo
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ De habitu monachi. lib̾ . iͫ.¬
T UTIS ac regłis monachor
dicturiꝰ. unde competentiꝰ donan¬
te do. quã ex ipso habitu mona-¬
choꝵ sumemꝰ exordium: Quoꝵ
int᷑iorem cultũ consequenter
tunc pot̾imus exponere: cũ ext̃i¬
orem ornatum sub oculoꝵ depin¬
xerimus obtutibus: Itaq mona¬
chum ut militem xp̃i in ꝓcinctu
semꝑ belli positum: accinctis lũ¬
bis iugit̃ oportet incedere. Hoc
enim habitu etiã illos ambulasse
qui in ueteri testam̃to ꝓfessionis
huius fundauere pͥmordia. heliã
scilicet ⁊ heliseum diuinarum
scripturarũ auctoritate monstat᷑:
ac deinceps pͥncipes auctoresq
testamenti noui. loħem uidelicet
petrũ ⁊ paulũ cet̾osq eiusdẽ ordi¬
nis uiros. talit̾ incessisse cognoui.¬
mus: Quorũ pͥor quia in ueteri
testamento uirginitatis iam flores.
⁊ castimonie. continentiȩq p̃figu.¬
rabat exempla. cũ fuisset ad nõ
missus ad increpandos nuntios
ochoriȩ sacrilegi regis isrł. eo quod

Expanded text:
 De habitu monachi. De itutis ac regulis monasteriorum dicturi unde competentius, donante Deo, quam ab ipso habitu monachorum sumemus exordium? Quorum interiorem cultum consequenter tunc poterimus exponere, cum exteriorem ornatum sub oculoxerimus obtutibus. itaque monachum ut militem Christi in procinctu semper belli positum accinctis lumbis iugiter oportet incedere. hoc enim habitu etiam illos ambulasse, qui m ueteri testamento professionis huius fundauere primordia, Heliam scilicet et Helisaeum, diuinarum scripturarum auctoritate monstratur: ac deinceps principes auctoresque testamenti noui, Iohannem uidelicet, Petrum et Paulum ceterosque eiusdem ordinis uiros taliter incessisse cognoscimus. quorum prior, qui in ueteri testamento uirginitatis iam flores et castimoniae continentiaeque praefigurabat exempla, cum fuisset a domino missus ad increpandos nuntios Ochoziae sacrilegi regis Israhel, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tenus demipem. quia si rationabi
eadem obseruantiȩ ꝑfectio est.
etiam in impari facultate¬
De habitu monachi. lib̾. i.¬
SI¬
T UTIS ac regłis monachor

Expanded text:
tenus temperem: quia si rationabileadem observantiae perfectio est etiam in impari facultateDe habitu monachi. De institutis ac regulis mon
Abbreviated transcription (Latin):
genies. illaq sapientia diuinitus
inspirata quȩ cunctorũ orienta-¬
lium ⁊ egyptiorũ disciplinas &
instituta suꝑabat. nequaquã pau-¬
peris atq alienigenȩ uiri consili¬
um dedignatur: recte etiam tu
his eruditus exemplis beatissime
papa castori. uerum ac rationabi¬
le dõ templum non lapidibus
insensibilibꝰ. sed sc̃orũ uirorũ con-¬
gegatione. nec temporale ⁊ corrupti-¬
bile. s et̾nũ atq in expugnabile edificare dis¬
ponen᷑: uasa &̃ p̾ciosissima dñõ cupiens
consecrare. non multi auri metal¬
lo argentiue conflata.quȩ post
rex babilonius capta concubina¬
rum suarũ ac principũ deputet
uoluptati. sed animab scĩs quȩ
innocentiȩ. iustitiȩ. ⁊ castitatis in-¬
tegritate fulgentes. regem xp̃m in
semet ipsis circumferant cõmoran¬
tem: egenũ me omĩq ex parte pau¬
ꝑimũ. ad cominunionẽ tanti oꝑis
ta fundare : cunisis ipse cunctis
uirtutib scientiaq ꝑfectꝰ. ⁊ uniuer¬

Expanded text:
itus inspirata, quae cunctorum Orientalium et Aegyptiorum disciplinas et instituta superabat, nequaquam pauperis atque alienigenae uiri consilium dedignatur, recte etiam tu his eruditus exemplis, beatissime papa Castor, uerum ac rationabile deo templum non lapidibus insensibilibus, sed sanctorum uirorum congregatione, nec temporale et corruptibile, sed aeternum atque inexpugnabile aedificare disponens, uasa etiam pretiosissima dconsecrare, non multo auri metallo, argentive conflata, quae post rex Babylonius capta concubinarum suarum ac principum deputet voluptati , sed animabus sanctis quae innocentiae, justitiae et castitatis integritate fulgentes, regem Christum in semetipsis circumferant commorantem, egenum me, omnique ex parte pauperrimum, ad communionem tanti operis ta fundari, cum sis ipse cunctis virtutibus scientiaque perfectus, et univer
Abbreviated transcription (Latin):
sinui
modo breui narratione ꝑcurrere.
ne castigatũ modũ uolum̃ excedenᷤ.
aut fastidio legentẽ oneret. aut
orationum

Expanded text:
situm modo breui narratione percurrere, ne castigatum modum uolumen excedens aut fastidio legentem orationum
Abbreviated transcription (Latin):
Uartum
quoq
cer¬
mor¬
tiferũ
uirus. de recessib animȩ nr̃e
funditus est eruendum: Hoc enĩ
in cordib nr̃is insidente. & oculũ
mentis noxiis denebris occecante:
nec iudicium recte discretionis
adquirere. nec honeste contẽpla-¬
tionis intuitum. nec maturitatẽ
confilii possidere. nec uitȩ parti¬
cipes. nec iustitiȩ tenaces. sed ne
sp̃alis quidem ac ueri luminis
capaces. pot̾imꝰ existere: quia tur¬
batꝰ est inquit p̃ ira oculus m̃s:
Nec sapientiȩ participes effici. tam¬
&si sapientes omĩum ꝓnuntiari
opinione uideamur: quiꝰ tra in
sinu insipientium requiescit:
Ded ne uitam quidem immortali¬
tatis consequi pot̾imus: quãuͥs
prudentes uideam᷑ diffinitione
hominũ iudicari O: quia ira
ꝑdit etiam prudentes. Nec iusti¬
tiȩ moderamina ꝑspicaci discre

Expanded text:
uarto quoque cermortiferum virus de recessibus animae nostrae funditus eruendum. Hac enim in cordibus nostris insidente, et oculum mentis noxiis tenebris obcaecante, nec judicium rectae discretionis acquirere, nec honestae contemplationis intuitum, nec maturitatem consilii possidere, nec vitae participes, nec justitiae tenaces, sed ne spiritalis quidem ac veri luminis capaces poterimus existere, quia turbatus est, inquit, prae ira oculus meus . Nec sapientiae participes effici, tametsi sapientes omnium pronuntiari opinione videamur, quia ira in sinu insipientium requiescit . Sed ne vitam quidem immortalitatis consequi poterimus, quamvis prudentes videamur definitione hominum judicari, quia ira perdit etiam prudentes . Nec justitiae moderamina perspicaci discre
Abbreviated transcription (Latin):
nũ p̃fatione ꝓmissũ ẽ. quȩ de insti.¬
liũ uicioꝵ remediis. duodecĩ libellis
dño adiuuante digesta sunt: in qͦ
sarcitũ ẽ: Uiderim sane. quid suꝑhoc
uł illiꝰ uł ur̃i fuerit examinis ȩ qui¬
tate ꝑpensũ: utrũ in reb tã ꝓfun¬
dis tamq sublimib & quȩ in usum
stili ut arbitror antea ñ uenerunt.
dignũ aliquid cognitione ur̃aom
tifex supͣdictus migrauit ad xp̃m
has interĩ decẽ collationes sũmoꝵ
patrũ. id ẽ anachoretarũ qui in
heremo scithiȩ morabant᷑. quas ille
incõꝑabili flagrans studio sc̃itatiꝰ.
simili sibi iusserat sermone con.¬
scribi. ⁊ ñ expendens p̃ multitudi¬
ne caritatis quanto infirmas cer¬
uices pondere p̃grauaret: uobis
potissimũ o beate papa leonti
& sc̃ẽ fr̃ elladi. credidi consecran¬
das Alter siquidẽ ur̃m memorato

Expanded text:
missum est, quae de instilium uitiorum remediis duodecim libellis domino adiuaante digesta sunt, in quo sarcitum est. uiderim sane quid super hoc uel illius uel uestri fuerit examinis aequitate perpensum, utrum in rebus tam profundis tamque sublimibus et quae in usum stili ut arbitror antea non uenerunt, dignum aliquid cognitione uestra tifex supra dictus migrauit ad Christum, has interim decem conlationes summorum patrum, id est anachoretarum qui in heremo Sciti morabantur, quas ille ineonparabili flagrans studio sanctitatis simili sibi iusserat sermone conscribi, non expendens prae multitudine caritatis quanto infirmas ceruices pondere praegrauaret, uobis potissimum, o beatissime papa Leonti et sancte frater Halladi, credidi consecrandas. alter siquidem uestrum memorato
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ
cingło.
les ac¬
cinctus:
int̾im qui
modus canica¬
rum orationum psalmoꝵq sit.
in partibus orientis as cĩs patͥb
antiquitꝰ statutꝰ agnoscat: De qͣli¬
tate uͦ earum. uł quẽadmodũ orare
scđm apł̃i sententiam sine int̾misi¬
one possimꝰ: suis in locis cũ senioꝵ
collationes cȩꝑimus expon̾e. qͣntũ
dñs dederit ꝓferemus:¬

Expanded text:
diximus, cingulo les accinctus, interim qui modus canonicarum orationum psalmorumque sit in partibus Orientis a sanctis patribus antiquitus statutus, agnoscat. De qualitate vero earum, vel quemadmodum orare secundum Apostoli sententiam , sine intermissione possimus, suis in locis cum seniorum Collationes coeperimus exponere, quantum Dominus dederit, proferemus
Abbreviated transcription (Latin):
pro mentis suȩ capacitate. habentes
quẽdam ut ait apl̃s zelum dĩ. sed
non scđm scientiam:. suꝑ hac re di-¬
uersos typos ac regłas sibimet con¬
stituisse Quidam enim uicenos seu
tricenos psalmos. ⁊ hos ipsos antipho.¬
narum ꝓtelatos melodiis.⁊ adunẽ¬
tione quarũdam modulationum
debere dici singulis noctib censuert̃
alii etiam hunc modum excedere
temptauerunt: Nonnulli decem
⁊ octo: atq in hunc modũ diuersis
in locis diuersum canonẽ agnoui¬
mꝰ institutum Totq ꝓpemodum
typos ac regłas uidimus usurpataᷤ
quot etiam monasteria cellasq con¬
speximꝰ: Sunt. quib in ipsis quoq
diurnis orationũ officiis. id ẽ. t̃tia.
sexta. nonaq. id uisum ẽ: ut scđm
horarum modum in quib hec dño
reduntur obsequia. psalmorũ etia
& orationum putarent numerum
coȩquandum. Nonnullis placuit
senarium numerum singulis diei
conuentibus deputari: Quaꝓpt̃
necessarium reor antiquissimam
patrum ꝓferre in mediũ constital¬

Expanded text:
ptu mentis suae, habentes quidem ut ait apostolus zelum dei, sed non secundum scientiam, super hac re diuersos typos ac regulas sibimet constituisse. quidam enim uicenos seu tricenos psalmos et hos ipsos antiphonarum protelatos melodiis et adiunctione quarundam modulationum debere dici singulis noctibus censuerunt, alii etiam hunc modum excedere temptauerunt, nonnulli decem et octo. atque in hunc modum di-, uersis in locis diuersum canonem cognouimus institutum totque propemodum typos ac regulas uidimus usurpatas, quot etiam monasteria cellasque conspeximus. sunt quibus in ipsis quoque diurnis orationum officiis, id est tertia, sexta nonaque id uisum est, ut secundum horarum modum, in quibus haec deo redduntur obsequia, psalmorum etiam et orationum putarent numerum coaequandum: nonnullis placuit senarium numerum singulis diei conuentibus deputari. quapropter necessarium reor antiquissimam patrum proferre in medium constitu
Abbreviated transcription (Latin):
dens aut iactanctiȩ uiciũ. aut
ꝓditionis crimen uidẽt᷑ incur¬
rere: tandẽ fatigatꝰ p̃cib nr̃is.
ita exorsus ẽ. Pm̃s inquit artes ac
disciplinȩ: scopon quendã. id ẽ des¬
tinationẽ et telos id ẽ finẽ ꝓpͥũ
hñt: Ad quẽ respiciens uniꝰcuiꝰͦ
artis industriꝰ appetitor: cunctos
labores et ꝑicła atq dispendia eq̃¬
nimit̾ libent᷑ q su

Expanded text:
dens aut iactantiae uitium aut dens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus nostris ita exorsus est. Omnes, inquit, artes ac disciplinae scopon quendam, id est destinationem, et telos, hoc est finem proprium habent, ad quem respiciens uniuscuiusque artis industrius adpetitor cunctos labores et pericula atque dispendia aequanimiter libenterque su
Abbreviated transcription (Latin):
UMin heremo scithii
ubi monachoꝵ ꝓba¬
tissimi patres et om¬
nis cõmorabat᷑ ꝑfectio abbatẽ moy¬
sem qui int̃ illos egregios flores
suauiꝰ ñ solũ actuali. uerũ et theoi¬
ca uirtute flagrabat. institucione es
fundari cupiens expetissem. una cũ
scõ abbate germano. cũ quo mͥ ab
ipso tirocinio. ac rudimentis mili¬
tiȩ sp̃ualis. ita indiuiduũ deincess
contub̾niũ. tam in cȩnobio ꝗͣ in
heremo fit. ut cuncti ad signi
ꝓnuntiarent unã mentẽ atq ani¬
ab eodẽ abbate edificationis ser¬
monẽ fusis lacrimis posceremꝰ. qͥp¬
pe cuiꝰ animi rigorẽ hc̃ manifestis¬
sime noueramꝰ ut nisi fidelit̃ desi¬
derantib et cũ om̃i cordis contͥci¬
one querentib. nequaꝗͣ adquies¬
ceret ianuã ꝑfectionis aꝑire.⁊ ne
scilicet si passĩ uł nolentib eã uł
tepide sitientib exhib̾et res ne¬
cessarias. et quȩ solis ꝑfectionẽ cu¬
pientib debent ẽẽ cõꝑtȩ. indig¬
nis et fastidiose suscipientib pan¬

Expanded text:
Cum in heremo Sciti, ubi monachorum probatissimi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deinceps contubernium tam in coenobio quam in heremo fuit, ut cuncti ad signifpronuntiarent unam mentem atque aniab eodem abbate aedificationis\' sermonem fusis lacrimis posceremus quippe cuius hunc animi rigorem manifestissime noueramus, ut nisi fideliter desiderantibus et cum omni cordis contritione quaerentibus nequaquam adquiesceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae solis perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ loquentiũ metiat᷑. Quoꝵ
pͥus studiũ atq ꝓpositũ mente con¬
cipiat: quo uere mortui hui s conuer-¬
sationi mundanȩ nullis affectib pa¬
rentũ carnaliũ. nullis actuũ scłariũ
nexib obligant᷑: Deinde locoꝵ qͦ in
quib cõmorant᷑ consideret qualita¬
tẽ: quia in solitudine uastissima
constituti. atq ab uniuersoꝵ mor¬
taliũ consortio separati. et ꝑ hoc
illumiationẽ sensuũ possidentes.
contemplant᷑ uł ꝓlocunt᷑ ea quȩ ĩ¬
exꝑtis atq ineruditis ꝓ conditioẽ
et mediocritate consuetudinis suȩ.
impossibia forsitan uidebunt᷑. De
quib tam̃ si quis uoluerit uerã ꝓ¬
ferre sententiã et utrũ expleri
queant desiderat exꝑiri⁊ fest inet
pͥus eoꝵ ꝓpositũ simili studio
et conuersatioẽ susciꝑe: et tc̃ de¬
mũ ea quȩ supͣ facultatẽ homi¬
niꝰ uidebant᷑. ñ solũ possibilia. ue¬
rũ etiã suauissima dep̃hendet: S: ĩã
ñc̃ ad collationes eoꝵ et instituta

Expanded text:
fectionem loquentium metiatur, quorum prius studium atque propositum mente concipiat, quo uere mortui huic conuersationi mundanae nullis affectibus parentum carnalium, nullis actuum saecularium nexibus obligantur. deinde locorum quoque in quibus commorantur consideret qualitatem, qua in solitudine uastissima constituti atque ab uniuersorum mortalium consortio separati et per hoc inluminationem sensuum possidentes contemplantur uel proloquuntur ea, quae inexpertis atque ineruditis pro condicione et mediocritate consuetudinis suae inpossibilia forsitan uidebuntur. de quibus tamen si quis uoluerit ueram proferre sententiam et utrum impleri queant desiderat experiri, festinet prius eorum propositum simili studio et conuersatione suscipere, et tunc demum ea, quae supra facultatem hominis uidebantur, non solum possibilia, uerum etiam suauissima deprehendet. sed nunc iam ad conlationes eorum et instituta
Abbreviated transcription (Latin):
inserti: non ad ꝑpetranda stuproꝵ
flagitia ⁊ adult̾ia. quȩ legis etiam
auctoritate damnantur: Irȩ etiã
aculeos. nonne salubime nob̾ in¬
telligimus attributos: ut nrĩs ui¬
tiis ⁊ errorib irascentes. uirtutib
potius & spũalib studiis occupemnꝰ¬

Expanded text:
inserti: non ad perpetranda stuprorum inserti: non ad perpetranda stuprorum flagitia, et adulteria, quae legis etiam auctoritate damnantur. Irae etiam aculeos nonne saluberrime nobis intelligimus attributos, ut nostris vitiis et erroribus irascentes, virtutibus potius ac spiritalibus studiis occupem
Abbreviated transcription (Latin):
adhuic innocentia boni maliꝙ
p̃uenit discretionẽ. uerũ etiã in
paruulis atq lactentib qui cũ
ne initium quidem ulliꝰ libidi¬
nis in semet ipsis habeant. motꝰ
carnis naturali incitam̃to sibi in¬
eẽᷤ ddesignant: Irȩ quoq aculeos
truces. nonne similit̾ in paruulsꝰ
iam uigere conspicinꝰ: & anteꝗͣ
patientiȩ uirtutem agnoscant.
iniuriis cernimꝰ commoueri. ⁊ uer¬
borum sentire etiã ꝑ iocũ iniurias
irrogatas: Ac nnũqua cũ desint
uires: uoluntas tam̃ ultionis ira
instigante ñ deest: Nec hoc dico
quod uocem naturam conditionis
in culpam: sed quo asseram motꝰ
hos qui ꝓcedunt ex nobis. qͣs dã
quidẽ utilitatis causa nob̃ inser¬
tos: quosdã uͦ negligentiȩ uitio.
ac male uoluntatis arbitrio extrin¬
secus introductos: Hii nãq quos
supra diximꝰ motus carnales. ob
reparationem sobolis. ⁊ posteritatis
ꝓpaginem suscitandã. utilit̾ sunt
corpori nr̃o ꝓuidentia creatoris

Expanded text:
adhuc innocentia boni, malique adhuc innocentia boni, malique praevenit discretionem, verum etiam in parvulis, atque lactentibus? Qui cum ne initium quidem ullius libidinis in semetipsis habeant, motus carnis naturali incitamento sibi inesse designant. Irae quoque aculeos truces nonne similiter in parvulis jam vigere conspicimus, et antequam patientiae virtutem agnoscant, injuriis eos cernimus commoveri; et verborum sentire etiam per jocum, contumelias irrogatas? ac nonnumquam cum desint vires, voluntas tamen ultionis, ira instigante, non deest. Nec hoc dico, quo vocem naturam conditionis in culpam, sed quo asseram motus hos, qui procedunt ex nobis, quosdam quidem utilitatis causa nobis insertos, quosdam vero negligentiae vitio, ac malae voluntatis arbitrio extrinsecus introduci. Hi namque, quos supra diximus, motus carnales ob reparationem sobolis et posteritatis propaginem suscitandam, utiliter sunt corpori nostro providentia creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
ertuis nob̃ conflictus est aduer¬
sus philargiriam. quã nos amo-¬
rem pecuniarum possumus
appellarẽ. ꝑegrinum bellum
& extra naturam: nec aliunde
in monachum sumens prin¬
cipium. quã de corruptȩ ac tor¬
pidȩ mentis ignauia. & plerũꝙ
initio renuntiationis male arrep¬
to. & erga dm̃ tepido amore fun-¬
dato: Cet̾a namq uitiorũ incita¬
menta. humanȩ inserta naturȩ.
uelut ingenita uident᷑ in nobis
habere principia. & quodamm᷑
inuiscerata carni: ipsiq ꝓpemodũ
coȩua natiuitati. discretionẽ boni
maliq p̾ueniunt :¬
t licet pͥma arripiant hominẽ:
longo tamen labore uincuntur:
Hic uero morb posteriꝰ suꝑuenienᷤᷤ
& extrinsecus accedens animȩ.
quanto facilius caueri potest ac
respui tanto neglectꝰ & intromis¬
sus semel cordi. fit ꝑnitiosior cun¬
ctis : difficiluisq ꝓpellit᷑. Maloꝵ
nãq oñum efficitur radix: mul¬
tiplices fructificans fomites uitioꝵ:
uidemus. ñ solum in pueris in qͥb

Expanded text:
ertius nobis conflictus est adversus philargyriam, quam nos amorem pecuniarum possumus appellare: peregrinum bellum et extra naturam, nec aliunde in monacho sumens principium, quam de corruptae ac torpidae mentis ignavia, et plerumque initio abrenuntiationis male arrepto, et erga Deum tepido amore fundato. Caetera namque vitiorum incitamenta humanae inserta naturuelut ingenita uidentur in nobis habere principia, et quodammodo inuiscerata carni ipsique propemodum coaeua natiuitati discretionem boni malique praeueniunt, et licet prima arripiant hominem, longo tamen labore uincuntur. Hic uero morbus posterius superueniens et extrinsecus accedens animquanto facilius caveri potest, ac respui, tanto neglectus et intromissus semel cordi, fit perniciosior cunctis, difficiliusque propellitur. Malorum namque omnium efficitur radix, multiplices fructificans fomites vitiorumvidemus non solum in pueris, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis humanȩ p̾ oculis habentes.
cotidie nos credamus e corpore mi¬
gͥturos: nchilq nob̃ continentia
castitatis. nichil abrenuntiatione
omnium facultatum. nichil diuiti¬
arum contemptu. nichil ieiunorũ
ingiliarumq laborib conferendum:
quib ꝓpt̃ tracundiam solã ⁊ odium
ab uniuersitatis iudice supplicia

Expanded text:
cionis humanae prae oculis habentes cionis humanae prae oculis habentes cotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil diuitiarum contemptu, nihil ieiuniorum uigiliarumque laboribus conferendum, quibus propter iracundiam solam et odium ab uniuersitatis iudice supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis adiectum.
n irascendo con¬
sistit: licet a quib dam hoc ipsum
qd dr̃ sine causa. ita int̾p̃tari sciã:
qd scilicet sine causa irascit᷑ is cui
opetere ultionẽ irato ñ licet: Melius
c̃tam̃ ita denere: ut & nouella exem¬
plaria multa. & antiqͣ omia inue¬
Ua ꝓpt̾ athletam xp̃i legitime de¬
certantẽ: iracundię motꝰ radicitꝰ
oportet euellere. Cuiꝰ morbi ħ erit
medicina ꝑfecta: ut pͥmitꝰ credamꝰ
nullomͦ siue iustis siue iniustis ex
causis licere nobis irasci: scientes nos
discretionis lum̃ rectiq consilii fir¬
mitatẽ. ipsam qͦq honestatẽ ⁊ iustitiȩ
moderamina ꝓtinꝰ amissuros: si pͥn¬
cipale cordis nr̃i eiꝰ fuerit tenebris
obscuratũ. Tum deinde puritatem
m̃tis nr̃ȩ mox ꝑtͣbandam. templum
eam sc̃ĩ sp̃s effici omnino ñ posse:
iracundiȩ in nob̾ spũ commorante:
ostremo ut cogitemus neqͣꝗͣ licere nob̾
orare: nec tratos fundere p̾cẽ ad dm̃
Et p̾ omĩb incertum statum condi¬

Expanded text:
ab eis adiectum, n irascendo consistit. licet a quibusdam hoc ipsum quod dicitur sine causa ita interpretari sciam, quod scilicet sine causa irascatur is, cui expetere ultionem irato non liceat. melius tamen est ita tenere, ut et nouella exemplaria multa et antiqua omnia inueQuapropter athletam Christi legitime decertantem iracundiae motus radicitus oportet euellere. cuius morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo modo sine iustis seu iustis ei causis licere nobis irasci, scientes nos ..discretionis lumen rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem et iustitiae moderamina protinus amissuros, si principale cordis nostri eius fuerit tenebris obscuratum, tum deinde puritatem mentis nostrae mox proturbandam, templumque eam sancti spiritus effici omnino non posse iracundiae in nobis spiritu commorante: postremo ut cogitemus nequaquam licere nobis orare nec iratos fundere preces ad deum, et prae omnibus incertum statum condi
Abbreviated transcription (Latin):
nob certa.¬
uocant:
quã nos
tedium
siue anxietatem cordis possumis
nũ cupare: Affinis hȩc tristiaię
ac solttariis magis exꝑta ⁊ in here¬
mo commorantib infestior hostis
ac frequens. maxime circa hosã
sextam monachum
loci. fastidium celle.

Expanded text:
nobis certamuocant, quam nos taedium siue anxietatem cordis possumus nuncupare. adfinis haec tristitiae ac solitariis magis experta et in heremo commorantibus infestior hostis ac frequens, maxime circa horam sextam monachum loci, fastidium cellae,
Abbreviated transcription (Latin):
sib deiecti p̾sentib nec ꝓsperis
fuerimus elatĩ. utraq uelut cadu¬
ca. & mox transeuntia cõtemplantes:¬

Expanded text:
sibus dejecti praesentibus, nec prosperis fuerimus elati, utraque velut caduca et mox transeuntia contemplantes
Abbreviated transcription (Latin):
opusculo huic inserere p̾sumam:
ut ea quȩ scđm ȩgyptioꝵ regłam
seu ꝓ asperitate aerum. seu ꝓ diffi¬
cultate ac diu̾sitate moꝵ impossi¬
bilia in his regionib. uł dura uł
ardua comprobauero: institutis
monasterioꝵ quȩ ꝑ palestinã uł
mesopotamiam habentur: aliqua¬
tenus temꝑem: quia si rationabi
eadem obseruantiȩ ꝑfectio est.
etiam in impari facultatẽ:

Expanded text:
opusculo huic inserere praesumam, ut ea quae secundum Aegyptiorum regulam, seu pro asperitate aerum, seu pro difficultate ac diversitate morum impossibilia in his regionibus, vel dura vel ardua comprobavero, institutis monasteriorum, quae per Palaestinam vel Mesopotamiam habentur, aliquatenus temperem: quia si rationabileadem observantiae perfectio est etiam in impari facultate.
Abbreviated transcription (Latin):
urarũ corp
absq ulliꝰ obseruantie uindõ. uaria pas¬
sim meditatione discurrere: Constat gͥ
remmẽ ꝓorsus ob imꝑitiã litterarũ a
ꝑfectione cordis excludi. nec rusticitatẽ
mͦ sanã & incegͣm mentis intentionẽ
iugi ad dm̃ u̾sicł̃i huiꝰ meditatione ser¬
uauerin:¬

Expanded text:
urarum corpus absque ullius perseuerantiae uinculo uaria passim meditatione discurrere. constat igitur neminem prorsus ob inperitiam litterarum a perfectione cordis excludi nec rusticitatem modo sanam et integram mentis intentionem iugi ad deum uersiculi huius meditatione seruauerin
Abbreviated transcription (Latin):
Ris instrum̃ti narrã hystoria.
sapientissimũ s alomonẽ postac¬
ceptã diuinitus sapientiam pru¬
dentiamq multam nimis. & lati¬
tudinem cordis quasi harenam
maris innumerabilem᷑ ita ut dñi
testimonio nullus ei similis re-¬
tro actis temporibus extitisse. ne¬
q post eum surrecturus ẽẽ dica-¬
tur: illud magnificũ dño tẽpłu
extruere cupientẽ. alienigene re¬
gis tyri auxiliũ poposcisse: Qui
miso ad se iram filio mulieris ui¬
duȩ: quicquid diuina sapientia
suggerente. p̃clarũ in templo dñ
uł insacris uasis moliebatur.
ministerio eius ac dispositione ꝑ¬
fecit. Sigͦ ille uniu̾sis regnis t̾rȩ
sublimior principatꝰ.⁊ israhelitici

Expanded text:
ris instrumenti narrat historia sapientissimum Salomonem post acceptam diuinitus sapientiam prudentiamque multam nimis et latitudinem cordis quasi harenam maris innumerabilem, ita ut domini testimonio nullus ei similis retro actis temporibus exstitisse neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum domino templum exstruere cupientem alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. qui misso ad se Hyram filio mulieris uiduae, quidquid diuina sapientia suggerente praeclarum in templo domini uel in sacris uasibus moliebatur, ministerio eius ac dispositione perfecit. si ergo ille uniuersis regnis terrae sublimior principatus et Israhelitici
Abbreviated transcription (Latin):
est: eũq interrã ꝓiecit. & uehementissime uexauit.
Quẽ cũ uir d̃ei aboratione rediens tã crudelit̾ ue¬
ulterius non auderet. Gothoꝵ quidã talla no-¬
ȩ fuit arrianȩ: qui totilȩ regis eoꝵ tẽporib
ontra catholicȩ eccłiȩ religiosos uiros ardore i¬
issime crudelitatis exarsit. ita ut qͥsqͥs deri

Expanded text:
est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter veulterius non auderet. Petr. Velim noe fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, quisquis ei
Abbreviated transcription (Latin):
pene in unius sagittȩ cursum introrsus traxit.
Fu maure curre : qͥa puer ille qͥ ad hauriendã
aquͣa ꝑrexcerat in lacũ cecidit. eũq longus¬
iam unda ꝓtrahit. Res mira: & post petrũ apłm
inusitata. sequuta ẽ. Benedictione & enĩ postulata
atq ꝑcepta: ad patris sui imꝑiũ concitus ꝑrexit
maurus atq usq ad eundẽ locũ quo ab unda duce¬
batur puer. ꝑ terrã se ire existimans suꝑ aqũa cu¬
su duui mox ut terrã decigit ad se reuersus post
terga respexit: & qr suꝑ aquas cucurriss& agnouit.
⁊ quod p̃sumere non potuiss& ut fieroe: miratus ex¬
tremuit factũ. Reuersusq ad patrẽ: rem gestam
retulit. Uir autẽ uenerabilis Benedictus hoc nori
suis metitis. sed obȩdientie illius deputare cepit. At
contia aurus psolo eius imꝑio factũ dicebat: seq
consciũ in illa uirtute non fuisse.  qũa nesciens fecis¬
sr. Ded in hac mutuȩ himilitatis amica contenti¬
one. accessit arbiter puer qͥ ereptus fuerat. Nã dice¬

Expanded text:
pene in unius sagittae cursu a terra introrsum traxit. Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cuu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dice
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Uos autẽ fratres karissimi qͦs ad opus dñi constru¬
endũ ad illas dirigimus partes: uir uit̃ agite & confor¬
tetur cor ur̃m in sco ꝓposito & religione ꝓcul c̾ubio
scientes qr quanto austeriora causa salutis aliorũ in
huius uia scłi ꝑtuleritis: tanto maiora a dõ recipietis
cȩlestiũ gaudia pͣmiorũ. Nec uos ullomͦ resolutio huiꝰ
nr̃i mestific& corpusculi: qͣm presentior uobis ero car¬
nis deposito onere. ur̃iq ꝑ dĩ grãm cooꝑator existam as¬

Expanded text:
est: Vos autem, fratres charissimi, quos ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi: quoniam praesentior vobis ero carnis deposito onere, vestrique per Dei gratiam cooperator existam as
Abbreviated transcription (Latin):
Maurus : hȩc continebat. Accipe dilectissime extrema
institutoris tui dona: quȩ & longũ nr̃m testentur
amorẽ. & tͥ ac comilitonib tuis contra om̃iũ ꝑpetimn
munimen p̃beant impedimenta maloꝵ. Post exple¬
tã enĩ totã trinã uicerorũ decursionẽ annoꝵ ex qͦ
monasterialẽ adisti ꝑfectionẽ. in gaudiũ dñi tui es
introducendus. ut nobis dñs hesterno die postquam
a nobis digressus es ostendere. ẽ. dignatus. Predico eciam
tͥ morã uos in eundo. ẽẽ. passuros: ac cũ difficultate habilẽ
locũ inuenturos. ꝓhis quȩ & dõ ordinante ꝑficient᷑. & quȩ
inimicus humani generis molimine calliditatis suȩ in
uos concitabit. Nusqũa tamen benignitas misericordis
dĩ uobis deerit : sed potius differendo lico ac desideriũ
animi ur̃i in longũ experiendo. aliorsus quã sꝑauimꝰ
aptissimã largiriꝰ dignabit᷑ metationẽ. Iamq ualȩas
felix in ꝓfectione: felicior futurus in ꝑuentione. His¬

Expanded text:
MAURUM MISSA. Accipe, dilectissime, extrema institutoris tui dona, quae et longum nostrum testentur amorem, et tibi ac commilitonibus tuis contra omnium perpetim munimen praebeant impedimenta malorum. Post expletam enim totam trinam vicenorum annorum decursionem, ex quo monasterialem adisti perfectionem, in gaudium Domini tui es introducendus: ut nobis hesterno die, postquam a nobis digressus es, Dominus ostendere est dignatus. Praedico etiam, ibi moram vos in eundo esse passuros, ac cum difficultate habilem locum inventuros, pro his quae et Deo ordinante perficientur, et quae inimicus humani generis molimine calliditatis suae in vos concitabit. Nusquam tamen benignitas misericordis Dei vobis deerit: sed potius differendo licet, ac desiderium animi vestri in longum experiendo, aliorsus quam speravimus aptissimam largiri dignabitur metationem. Jamque valeas felix in professione, felicior futurus in perventione.
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ. Si tristandũ dilecfissimi fr̃s ac filii ꝓ tali
ẽẽt negotio: mͥ magis qu̾a uobis hinc ẽẽt merendum
qͥ quantũ ad p̃sens uideor magnis destitui solatis. Sed
qr dicente apło karitas benigna. ẽ : benignitatẽ harita¬
tis nr̃e om̃imodis impendere debemus his. quib aliquo
modo ea indigere cognoscimus. nec nr̃a tantũ qũa alioꝵ
querere. Quappt̃: uos amoris patͣni sollicitudine fietũ:
& merore tẽperare deposcimus. qr potens.ẽ. ds̃ melio¬
res nobis post huius deꝑositionẽ corꝑis. huic sc̃ę immit¬
tere congregationi: quorũ & exemplis & meritis longe
prestantu pꝰ qũa nrͣis gdificemini. Sed &ẽ illud sũmoꝰ¬
pere nobis. ẽ. p̾curandũm : ne uersutia antiqͥ hostis
unde aliis salus adquirit᷑ inde nobis tristitię malo
detrimentũ in aliqͦ ingerat᷑. Nos & enĩ quos unitatis
semel in sc̃a Raritate iunait concordia: nunqua uel

Expanded text:
OCIORUM. Si tristandum dilectissimi Patres ac filii pro tali esset negotio, mihi magis quam vobis in hoc esset moerendum, qui quantum ad praesens, magnis videor destitui solatiis. Sed quia, dicente Apostolo, charitas benigna est, benignitatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congregationi: quorum meritis et exemplis, longe praestantius quam nostris, aedificemini. Sed et illud summopere nobis procurandum est, ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam vel
Abbreviated transcription (Latin):
do claruit. doctrinȩ quoq uerbo non mediocriter
fulsit. Nam scͥpsit monachoꝵ regulã descriptione p̃¬
cipuã: sermone luculentã. Cuius siquis uelit
subtilius mores uitãq cognoscere: potest in eadẽ in¬
stitutione regule om̃is magisterii illiꝰ actus inue¬
nirȩ: quia sc̃s uir nullo mͦ potuit alit̃ docere quã uix̃.¬

Expanded text:
do claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter do claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vix
Abbreviated transcription (Latin):
ignea abangelis incelũ ferri. Tunc tanti sibi testem ui¬
lens adhibere miracłi: seruandũ diaconẽ iteratobis
terq eiꝰ nomine cũ clamoris magnitudine uocauit.
Cũ q ille fuisset in solito tantiuiri clamore curbatꝰ
ascendit. respexit. partẽq iã lucis exiguã uidit. Cui
tanto hoc obstupefacto miracło: uir dei pordinẽ que
fuerant gesta nartauit. Statĩq incassinũ castrũ reli¬
gioso uuo theoprobo mandauit. ut ad capuanã urbẽ
sub eadẽ nocte cͣnsmuteret: & qͥd de germano ep̃o age¬
ret᷑ agnosceret & indicaret. factũq ẽ: ut reuerentissi¬
mũ uirũ germanũ ep̃m isqui missus fuerat iam de-¬
functũ reꝑꝑiret. Et requirens subtiliter. agnouit eodẽ
cto multa narrare. S quedã eius studiose pretereo.
quia adalioꝵ gesta euoluenda festino. Hoc autẽ no¬
lo te ladeat: qđ uir dei int̾ tot miracla quib in mun¬

Expanded text:
ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem voignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et rPatre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mun
Abbreviated transcription (Latin):
hora lam quietis exigeret. incuius turris suꝑiorib se ue¬
nerabilis benedictꝰ. in eius quoq inferiorib se seruandꝰ
diaconus collocauit. Quo uidelicet loco. inferiora su¬
periorib peruius continuabat ascensus. Ante eandẽ
uero turrim largius erat habitatłm: in quo utriusq
puenisset: ad fenestra s stans & om̃ipotentẽ dñm dep̃¬
cans. subito intẽpesta noctis hora respiciens uidit fu¬
sam lucẽ. de suꝑ cunctas noctis cenebras effugasse
tantoq splendore clarescere: ut diẽ iunceret lux illa
quȩ inter tenebras radiasset. Mira autẽ ualde res in
hac speculatione secuta ẽ. Quia sicut post ipse narra¬
uit: om̃is etiã mundus uelut sub uno solis radio colle¬
ctus ante ocłos eius adductꝰ est. Qui uenerabilis pat̾
lis intentã ocłoꝵ aciẽ in hoc splendore chorusce luci
infigeret: uidit germani capuani ep̃i animã inspeti

Expanded text:
hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se vehora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusqueis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera
Abbreviated transcription (Latin):
dem sororis suȩ animã de eiꝰ corpore egressam inco¬
lumbe specie celi secreta penetrare. Qui tante eiꝰ
głȩ congaudens omipotenti deo in ymnis & laudib
gr̃as reddidit: eius q obitũ fr̃ĩb denunciauit. Quos
etiam ꝓtinus misit ut eius corpus ad monasterium
deferrent: atq in sepulchro qͦd sibi ipse p̃parauerat
ponerent. Quo facto: contigit ut quoꝵ mens una
semꝑ indño fuerat. eoꝵ quoq corpora nec sepultura
separaret. Elio quoq tẽpore seruandus diaconus
atq abbas eius monasterii qd incãpanie partib alibe¬
rio quondã patritio fuerat constructũ ad eum uisita¬
tionis gr̃a ex more conuenerat: eiꝰ qͥppe monasterium
frequentabat. Ut quia idẽ quoq uir doctrina gr̃e celestis
influebat dulcia sibi inuicẽ uite uerba tͣnsfundent & su¬
auẽ cibũ celestis patriȩ quia adhuc ꝑfecte gaudendo
non poterant. saltem suspirando gustarent. Cũ uero

Expanded text:
sdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in cosdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus deetiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Domino fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura episcopi. Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tectũ exire non ualens: qui remanere sponte noluit.
in loco mansit inuitꝰ. Sicq factũ est : ut totam no¬
ctem ꝑuigilẽ ducerent: atq ꝑsacra sp̃ualis uite col¬
loquia se se uicaria relatione saciarent. Qua de redi-¬
xi eum uoluisse aliquid. s minime potuisse. Quia
si uenerabilis uiri mentẽ aspicimꝰ: dubiũ non ẽ qͦd¬
eandẽ serenitatẽ uoluerit in qua descendat ꝑma¬
nere. Sedcontͣ hoc qͦd uoluit: inuirtute omĩpoten¬
tis dei exfemine pectore miracłm inuenit. Nec mi¬
rum qͦd plus illa femina quę du frẽm uidere cupi¬
ebat: in eodẽ tempore ualuit. Quia enĩ iuxta ioħiss
uocẽ deuscaritas est. iusto ualde uidi. cio illa
plus potuit que plus amauit. Cũq die altero¬
eadẽ uenerabilis femina ad cellã ꝓpriã recessisset:
iuir dei admonasteriũ rediit. Cum ecce post tͥduũ
incella consistens eleuatis inaera ocrlis: uidit eiꝰ¬

Expanded text:
extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non eeamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere. Sed contra hoc quod voluit in virtute omnipotentis Dei ex femineo pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit; quia enim, juxta Joannis vocem Deus charitas est, justo valde judicio illa plus potuit quae plus amavit. Brevi eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit eju