comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tellegens legem. Sic enim dictũ est . anima omnis car¬
nis sanguisẽ quomodo dictũ ẽ petra erat xp̃s. Non quia
hoc erat. sed quia hinc significabatur Non aũt frus¬
tra lex animam uoluit significare ꝑsanguinẽ remsci¬
lic& inuisibilem ꝑrem uisibilem. nisi quia sanguis per
uenas om̃s abipso corde diffusus. In nr̃o corpore plus
cet eris humoribus principat. Ita ut ubi cũ que fuerit
uulnus inflictũ non humor alius sed ipse procedat
Itaque anima quia omnib quibus constamus in uisibi¬
testimonium iste posuit. caro & sanguis regnum dĩ non pos¬
sidebit. non facit deanima sed deresurrectione corporis
quȩstionem uerũ & ista duob modis soluit᷑. Aut enim car¬
nis & sangunis nomine. corruptionẽ carnis & sanguinis nun¬
cupauit. quae in resurrectione ñ erit. aut carnẽ & san gui¬
nem hominis adom nes in lecebras saeculariũ uoluptatũ.
carni & sanguini deditos. qui regnũ dĩ non possidebunt.

Expanded text:
telligens Legem. Sic enim dictum est, Anima omnis cartelligens Legem. Sic enim dictum est, Anima omnis carnis sanguis est ; quomodo dictum est, Petra erat Christus : non quia hoc erat, sed quia hinc significabatur. Non autem frustra Lex animam voluit significare per sanguinem, rem scilicet invisibilem per rem visibilem; nisi quia sanguis per venas omnes ab ipso corde diffusus, in nostro corpore plus caeteris humoribus principatur; ita ut ubicumque fuerit vulnus inflictum, non humor alius, sed ipse procedat: itaque anima, quia omnibus quibus constamus invisibitestimonium iste posuit, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit; non facit de anima, sed de resurrectione corporis quaestionem. Verum et ista duobus modis solvitur. Aut enim carnis et sanguinis nomine corruptionem carnis et sanguinis nuncupavit, quae in resurrectione non erit: aut carnem et sanguinem, homines ad omnes illecebras saecularium voluptatum carni et sanguini deditos, qui regnum Dei non possidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui autem minor ẽ in regno cȩlorum. ac deinde subinfest
maior illo ẽ. Secundum hanc aũ posteriorem ita inna¬
tis mulierum nemo ex surrexit maior io hanne baptista
Qui autem minor est : ac deinde subin festur in regnocȩ¬
lorum maior illo est Sed uterq intellectus quã con¬
gruit ueritati. tam repellendȩ huus sufficit uanitati.
Siue enim qui lib& angelus ceteris minor. iohanne
sit maior. Siue hic dñs intellegatur. iohanne prae¬
cursore suo aetate minor. maiestate maior. nihil in¬
de ꝓph&is cacteris derogatur Potuerant enimeẽ
iohanni aliqui aequales aliqui eo minores minores.
nullus aut̃ maior propter sententiã dñi omnes tamen
resurrectionis in hominib: extinxit. qui mortalem eẽ
animã pronuntiauit qui eã eẽ sanguinem dixit. De in¬
deratiocinando magnis uiribus conatur ostendere . non
eẽ animã sanguinẽ. & lccborat in re manifesta non in¬

Expanded text:
qui autem minor est in regno coelorum, ac deinde subinfertur, qui autem minor est in regno coelorum, ac deinde subinfertur, major illo est. Secundum hanc autem posteriorem ita: In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista: qui autem minor est, ac deinde subinfertur, in regno coelorum major illo est. Sed uterque intellectus quam congruit veritati, tam refellendae hujus sufficit vanitati. Sive enim quilibet Angelus caeteris minor, Joanne sit major, sive hic Dominus intelligatur, Joanne praecursore suo aetate minor, majestate major, nihil inde Prophetis caeteris derogatur. Potuerunt enim esse Joanni aliqui aequales, aliqui eo minores; nullus autem major, propter sententiam Domini: omnes tamen resurrectionis in hominibus exstinxit, qui mortalem esse animam pronuntiavit, qui eam esse sanguinem dixit. Deinde ratiocinando magnis viribus conatur ostendere, non esse animam sanguinem, et laborat in re manifesta, non in
Abbreviated transcription (Latin):
do tam qũa iohannes non pertineat ad regnũ caelorũ
et obhoc multo minus caeteriꝓph&ȩ illius populi qui¬
bus maior est iohannis. Haec aut̃ uerba dñi. duob modis
possunt rectissime intellegi Aut enim regnũ cȩlorũ appel¬
lauit eo loco dñs: quod nondum accepimus & in quo nondũ
sumus. Vnde & infine dicturus ẽ. Uenite benedicti patris mei
ꝑcipite regnum. Et quia ibi sunt scĩ euangelii qui lib& in eis
grauat animã. Aut siregnum cȩlorum in ea sententia illic
intellegi uoluit. qua & in hoc tempore significatur ecdesia.
cuius filii sunt omnes ab institutione generis humani usq
nunc. quot quot iusti & scĩ esse potuerunt. profecto se ipsũ
dñs significauit : quia nascendi tempore minor erat iohan¬
ne. maior aũ diuinitatis a&ernitate . & dominica potestate.
Proinde secundũ priorem expositionẽ . ita distinguitur
Innatis mulierum nemo ex surgit maior iohanne baptista.

Expanded text:
do, tanquam Joannes non pertineat ad regnum coelorum, do, tanquam Joannes non pertineat ad regnum coelorum, et ob hoc multo minus caeteri Prophetae illius populi, quibus major est Joannes. Haec autem verba Domini duobus modis possunt rectissime intelligi. Aut enim regnum coelorum appellavit eo loco Dominus quod nondum accepimus, et in quo nondum sumus; unde et in fine dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : et quia ibi sunt sancti Angeli, quilibet in eis gravat animam . Aut si regnum coelorum in ea sententia illic intelligi voluit, qua et in hoc tempore significatur Ecclesia, cujus filii sunt omnes ab institutione generis humani usque nunc, quotquot justi et sancti esse potuerunt; profecto se ipsum Dominus significavit, quia nascendi tempore minor erat Joanne, major autem divinitatis aeternitate et dominica potestate. Proinde secundum priorem expositionem ita distinguitur: In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista:
Abbreviated transcription (Latin):
ta utique uera. qua iustiuiuunt & iam quando corpore mo¬
riuntur. Sed quando haec dicer& iste uiuer& Inhanc
me nostis neque patrem meũ : Sednec uerbum dĩ habe¬
tis in nobis manens. Quod utique contrarium non ẽ ei
quod dixit. tulistis clauem scientiae ipsi non introistis.
& eos qui introibant prohibuistis Insem & ipsis enim uer¬
bum dĩ non habebant. sed habebant in litteris quas lege¬
bant. Nam si haberent insem& ipsis & ipsi intrarent
& alios intrare ꝑmitterent Non intrare est aũt non
Intellegere. Ecce quare non ipsum nouerant nec eiꝰ
patrem. quia non tellegebant quod legebant. non quia
intrare. non eẽ contentũ suꝑficiem litterae. sed ad in¬
teriora intellegentiae peruenre. Argumentatur &ũ
deio hanne baptista quia dñs ait. Innatis mulierũ non
ex surrexit maior iohanne baptista. Qui aũt minor
esti. In regno caelorum maior illo ẽ. Ita uelut ratiocinan¬

Expanded text:
ta utique vera, qua justi vivunt, etiam quando corpore mota utique vera, qua justi vivunt, etiam quando corpore moriuntur. Sed quando haec diceret iste, si viveret? me nostis, neque Patrem meum; sed nec verbum Dei habetis in vobis manens . Quod utique contrarium non est ei quod dixit: Tulistis clavem scientiae; ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis . In semetipsis enim verbum Dei non habebant, sed habebant in Litteris quas legebant. Nam si haberent in semetipsis, et ipsi intrarent, et alios intrare permitterent. Non intrare autem est non intelligere. Ecce quare nec ipsum noverant, nec ejus Patrem; quia non intelligebant quod legebant: non quia intrare, non esse contentum superficie litterae, sed ad interiora intelligentiae pervenire. 20. Argumentatur etiam de Joanne Baptista, quia Dominus ait, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista: qui autem minor est in regno coelorum, major est illo : ita velut ratiocinan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph&as dĩ quorũ istiquib: haec loquit᷑ dñ saedifica¬
bant sepulchra. ornabant que monumenta Peior
ergo iste & immanior qui eos defunctos lingua male¬
dica lacerat. quib: honorẽ & iam impii deferebant. & in
animam suã crude liter seueniens eos blasphemat cum
uelit uideri xpĩanus quos proph& as & iustos asseritxp̃s
ham Isa ac & ia cob. his dequib dñs ait. patres ur̃i mandu¬
cauerunt manna indeserto & morci sunt quia & isti
pat res mortui sunt ut rũ fraudulentus añ caecus sit po¬
tius iudicandus. incertũ est Sed quod lib& corum eli¬
gat decestandus ẽ. Hinc enim hoc ostendere uoluit:
quia dñs cõmemoratis eis dẽ patrib ut non ẽ ds̃ mor¬
tuorũ sed uiuorũ. cum potius eos uiuire dixerit
Adhibito quippe testimonio delege ubi scriptũ est ego
sũ dĩ abraham & ds̃ isaac & ds̃ ia cob. adiunxit nonẽ ds mor¬
tuorũ sed uiuorũ. Et adiecit. omnes enim illiuiuunt ui¬

Expanded text:
Prophetas Dei, quorum isti, quibus haec loquitur Dominus, aedificaProphetas Dei, quorum isti, quibus haec loquitur Dominus, aedificabant sepulcra, ornabantque monumenta. Pejor ergo iste et immanior qui eos defunctos lingua maledica lacerat, quibus honorem etiam impii deferebant; et in animam suam crudeliter saeviens eos blasphemat, cum velit videri christianus, quos Prophetas et justos asserit Chriham, Isaac, et Jacob, his de quibus Dominus ait, Patres vestri manducaverunt manna in deserto, et mortui sunt, quia et isti patres mortui sunt; utrum fraudulentus, an caecus sit potius judicandus, incertum est. Sed quodlibet eorum eligat, detestandus est. Hinc enim hoc ostendere voluit, quia Dominus commemoratis eisdem patribus, ait, Non est Deus mortuorum, sed vivorum: cum potius eos vivere dixerit. Adhibito quippe testimonio de Lege, ubi scriptum est, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; adjunxit, Non est Deus mortuorum, sed vivorum. Et adjecit, Omnes enim illi vivunt : vi
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ego mitto aduos ꝓph&as & sapientes & scribas
Et ex illis occid&is & crucifigeus. & ex illis flagella
bitis insyna gogis ur̃ĩs. & ꝑsequimini deciuitate inci¬
uitatẽ ut ueniat suꝑ uos omnis sanguis iustus qui ef¬
fusus ẽ superterrã Asanguine abeliusti usque
ad sanguine zachariae fili brachiae. quemoccidistis
intertemplũ & alltare : Amendico uobis uenient haec
om̃a supergenerationem istam. Nempe constat. nem
pemanifestũ est . Imit ando eẽ istos filios malorum aquib:
proph&ȩ scĩ & iusti ab ipso ab el. quẽ frater occidit usq
ad rachariam que misti occider̃. persecutiones impussi¬
mas & sceleratissimas ꝑtuler. Nã quo modo superistos
uenit illorum sanguis. qui longe ante uixerunt quam
uel naseerent᷑ nisi quia unũ genus. una consparsio. una
massa ẽ impiorũ Imitatione sibim & conexorum Si¬
mul &iã declarat᷑ In eodem populo fuisse iustos atque

Expanded text:
ecce ego mitto ad vos Prophetas, et sapientes, et scribas, ecce ego mitto ad vos Prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis et crucifigetis, et ex illis flagitate in civitatem ut veniat super vos omnis sanguis iustus qui effusus est super terram a sanguine Abel iusti usque ad sanguinem Zacchariae filii Barachiae quem occidistis inter templum et altare amen dico vobis venient haec omnia super generatiope manifestum est, imitando esse istos filios malorum, a quibus Prophetae sancti et justi, ab ipso Abel quem frater occidit, usque ad Zachariam quem isti occiderunt, persecutiones impiissimas et sceleratissimas pertulerunt. Nam quomodo super istos veniet illorum sanguis, qui longe ante vixerunt quam isti vel nascerentur, nisi quia unum genus, una conspersio, una massa est impiorum, imitatione sibimet connexorum? Simul etiam declaratur, in eodem populo fuisse justos atque
Abbreviated transcription (Latin):
turas scãs non audit. Aut tam male audit. quã in eas
neminem ipsoru maddnm pertinuisse quibus mors do¬
minata ẽ ne minem plane. sed parentum illorum qui¬
bus talia loquebatur. Parentes quippe infidelium
quos : nisi infideles uolebat intellegi. Unde aliolo¬
codicit uae uobis scribae & pharisaei ypocritae. qui
aedificatis sepulchra proph&arum & ornatis monu¬
menta iustorum & dicitis si fuissemus indiebus patrum
nostrum non essemus sociieorum Insanguine prophe¬
tarum. Itaque testimonio estis uobis m&ipsis. quia fi¬
lii estis eorũ quiꝓph&as occider̃. Filios utique dixit
imicatione scę̧leris. non ꝓpagine generis. Non enim
quod ex illis secundũ carnẽ nauerant. hoc eis eẽ pote¬
rat criminis. sed quod eissẽ similes infideli crudelitate
monstrabant. Ideoque conecut. ac dicit Et uos imple¬
te mensurã patrũ nr̃orum. Serpentes genimina ui¬
perarum . quo modo fugietis auidicio gehennae : Ideo

Expanded text:
turas sanctas non audit, aut tam male audit quam in eas ituras sanctas non audit, aut tam male audit quam in eas ineminem ipsorum ad Dominum pertinuisse, quibus mors dominata est. Neminem plane, sed parentum illorum quibus talia loquebatur: parentes quippe infidelium, quos nisi infideles volebat intelligi? Unde alio loco dicit, Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui aedificatis sepulcra Prophetarum, et ornatis monumenta justorum, et dicitis: Si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum in sanguine Prophetarum. Itaque estis testimonio vobismetipsis, quia filii estis eorum qui Prophetas occiderunt. Filios utique dixit imitatione sceleris, non propagine generis. Non enim quod ex illis secundum carnem nati erant, hoc eis esse poterat crimini; sed quod eis se similes infideli crudelitate monstrabant. Ideoque connectit, ac dicit: Et vos implete mensuram patrum vestrorum. Serpentes, genimina viperarum, quomodo fugietis a judicio gehennae? Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
put anguli. ad nõ factum istud & ẽ mirabile in oculis
nñs. Ideo dico uobis quia auferetur a uobis regnum
dĩ & dabiturgenti facienti fructus eius. Qui d hoc
apertius quid clanius quideuidentius: Sed iste de
illorum numero ẽ qui seruos patris familias huius
la pidauerunt. Hoc enim facit non ictibus saxeis.
sed maledictionibus duris. nam & primitus ingen¬
te iudaeorum uineam dĩ eẽ plantatam. missos que
proph&as ante ipsius saluatoris aduentum. para¬
bola ista testatur. Et cum dicit. auferetur auobis
regnum dĩ & dabitur genti facienti fructus eiꝰ quod
regnum dicit: nisi quod sperabant non quod acce¬
perant. Idẽ uitae aeternȩ Unde alibi dicit . scru
tamini scripturas in quibus putatis uos abereuitã
a libi uȩ uobis legis periti quitulistisclauem scien¬
tiae ipsi non introistis. & eos qui introibant prohibu¬
istis. Istis nemolibus testimoniorum non adceritur
impudens uanitas. Quis hunc audit : nisi quiscrip¬

Expanded text:
in oculis nostris? Ideo dico vobis, quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Quid hoc apertius? quid clarius? quid evidentius? Sed iste de illorum numero est, qui servos patrisfamilias hujus lapidaverunt. Hoc enim facit, non ictibus saxeis, sed maledictionibus duris. Nam et primitus in gente Judaeorum vineam Dei esse plantatam, missosque Prophetas ante ipsum esse Salvatoris adventum, parabola ista testatur. Et cum dicit, Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus; quod regnum dicit, nisi quod sperabant, non quod acceperant, id est, vitae aeternae? Unde alibtamini scripturas, in quibus putatis uos uitam e vobis legisperitis, qui tulistis clavem scientiae: ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis . Istisne molibus testimoniorum non atteritur impudens vanitas? Quis hunc audit, nisi qui Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
malã facientẽ fructos malos . immo uero huius talia senuentis
tam quã malȩ arboris iste ipse sermo blasphemus. fructus ẽ malus.
nã hominẽ malũ dicisse dñm. arborẽ malã cuius fructus mali eent
operamala: & hominẽ bonũ arborẽ bona cuius fructus bonieent
ipse testatur dicens. Bonus homo debono thesauro cordissui
profertbona. & malus homo demalo thesauro cordis sui mala
Quomodo autẽ dicer& aut facite arborem bonam & fructus cius
bonum aut facite arborem malam & fructum cius malum
Nisi homo possit nunc in hoc nunc in illud mutata uolun¬

Expanded text:
malam facientem fructus malos. Imo vero hujus talia sentientis malam facientem fructus malos. Imo vero hujus talia sentientis tanquam malae arboris, iste ipse sermo blasphemus, fructus est malus. Nam hominem malum dixisse Dominum arborem malam, cujus fructus mali essent opera mala; et hominem bonum arborem bonam, cujus fructus boni essent ipse testatur, dicens: Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala. Quomodo autem diceret, Aut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum; aut facite arborem malam, fructum ejus malum ; nisi homo posset nunc in hoc, nunc in illud mutata volun
Abbreviated transcription (Latin):
nitorẽ malorũ cuius filius sunt sem̃pessimũ nesciens ob hoc eos dici sem̃ pes¬
simũ qm̃ gratiaedĩ qua eius filiu facti fuerant peccando degenere exti¬
terunt corũ filii facti: quorum imitatores eẽ uoluerunt. Unde illis
alio loco dicitur. patertuus amorreus &mater tua cetthea: quarũ
gentiũ sunt impi ceatẽ malitiamq: sectati ex quib tamen carnis ori¬
ginẽ non ducebant. Sed soluat iste lectionẽ euuangelicã ubi dñs dicit
siuos cumsitis mali. nostis bonadata dare filiis ur̃ĩs. quanto magis
paterur quiincelis est dabit bona petentib: se. Dicat quemam modum
sit ds̃ bonus maloꝵ pater . utrumq: enĩ ueritas dix̃ . an non erant ma¬
li quib ait. siergo uos cumsitis mali. an non babebant dm̃ bonũ
patrem quibus ait. quanto magis pater ur qui incȩlis est da¬
bit bona petentibus se: Porro simali appellati sunt propter
peccata sine quib: non est in hac infirmitate mortalium quo¬
rum lib& &iam uita iustorum. quanto conuenientius semen

Expanded text:
nitorem malorum, cujus filii sunt semen pessimum: nesciens ob hoc eos dici semen pessimum, quoniam gratiae Dei qua ejus filii facti fuerant, peccando degeneres exstiterunt, eorum filii facti quorum imitatores esse voluerunt. Unde illis alio loco dicitur, Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea : quarum gentium sunt impietatem malitiamque sectati, ex quibus tamen carnis originem non ducebant. Sed solvat iste quaestionem evangelicam, ubi Dominus dicit: Si vos cum sitis mali, noPater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se! Dicat quemadmodum sit bonus Deus, malorum pater: utrumque enim veritas dixit. Annon erant mali quibus ait, Si ergo vos, cum sitis mali? annon habebant Deum bonum patrem, quibus ait: Quanto magis Pater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se? Porro si mali appellati sunt propter peccata sine quibus non est in hac infirmitate mortalium quorumlibet etiam vita justorum, quanto convenientius semen
Abbreviated transcription (Latin):
degignente sedforinsecus fiunt Siaũt quomodo
scripturae sc̃ȩ quibus iste insidiatur loqui solcant
perscrutem᷑. aut hoc ẽ facere quod creare. a quota¬
men distinguitur gignere & auartandi uerbi causa
non ad aliquam rerum diferentiam dicipotuit
faciens bona & creansmala. cum dici &iam possit creans
bona & faciens mala: Aut siullam uoluiss & propheticus
sp̃s hic eẽ distantiam multo ac comodacius sic ac ciperentur
hȩc uerbaut intellegeremus idficriquod sinonfier& omnino
noness&. Creariaũt ex eo quod erat condialiquid atq: con¬
stitu sicut diximus crearimagistratus atq urbes. Nam&
illi ex his quiiam homines erant constituuntur inhonorib cũ
magistratus creantur & ligna & lapides quib: c̃struunturur¬
bes utique iamerant erant sed nondũ illã rerũ faciem quã.
uidemus inurbibus quod amordine & compositione uene¬
rant quod cum sit creari urbes dicuntur quod enĩ greciap¬

Expanded text:
de gignente, sed forinsecus fiunt. Si autem quomodo de gignente, sed forinsecus fiunt. Si autem quomodo Scripturae sanctae, quibus iste insidiatur, loqui soleant, perscrutemur, aut hoc est facere quod creare, a quo tamen distinguitur gignere; et variandi verbi causa, non ad aliquam rerum differentiam dici potuit, faciens bona et creans mala; cum dici etiam posset, creans bona et faciens mala: aut si ullam voluisset propheticus Spiritus hic esse distantiam, multo accommodatius sic acciperentur haec verba, ut intelligeremus id fieri, quod si non fieret, omnino non esset; creari autem, ex eo quod erat condi aliquid vel constitui, sicut diximus creari magistratus atque urbes: nam et illi ex iis qui jam homines erant constituuntur in honoribus, cum magistratus creantur; et ligna et lapides quibus construuntur urbes, utique jam erant, sed nondum in illam rerum faciem, quam videmus in urbibus, quodam ordine et compositione venerant; quod cum fit, creari urbes dicuntur. Quod enim Graeci ap
Abbreviated transcription (Latin):
Ita plane ipse est enim ds̃ dequo dicit aposto lus
Uides ergo bonitatem & seueritatem dĩ. Haec aũ seueritas
eius. dam nabilibus mala est. quia malum illis damnatio¬
nis importat. Nam quia iusta est. alio modo reperitur
bona. Omne enim iustum. bonum Quam uero eleganter
isteuid&ur sibi uerba discutere at que discernere
nesciens quid lo quatur quando quidem hoc ipsum
quodita posuit hoc testimonium. ut non diceretur
sed faciens bona & creans mala uuluertere Incri¬
men & conatur ostendere quod sit forinsecus ficri
quod aũt creatur apud ipsum eẽ creatorem. atque
inde procedere : ut uidelic& ds̃ prohetarum tam¬
quam extraneia seboni factor aliquando fuisse
uideatur. creator aũt mali tam quam natura ma¬
lus deseipso proferens quod creauit Quae uerbasi
ex consuetudine consideremus locutionis humanȩ
& fieri & creari non solum filii quos desemet ipso
quis que generat. uerum &iam magistratus dicun¬
turatq: urbes & quaeque alia qua e non excunt

Expanded text:
t enim Deus, de quo dicit Apostolus, Vides ergo bonitatem et severitatem Dei . Haec autem severitas ejus damnabilibus mala est, quia malum illis damnationis importat. Nam quia justa est, alio modo reperitur bona: omne enim justum bonum. Quam vero eleganter sibi videtur iste verba discutere atque discernere, nesciens quid loquatur? Quandoquidem hoc ipsum quod ita posuit hoc testimonium, ut non diceretur,sed, faciens bona et creans mala: vult vertere in crimen; et conatur ostendere, quod fit, forinsecus fieri; quod autem creatur, apud ipsum esse creatorem, atque inde procedere: ut videlicet Deus Prophetarum tanquam extranei a se boni factor aliquando fuisse videatur, creator autem mali tanquam natura malus de se ipso proferens quod creavit. Quae verba si ex consuetudine consideremus locutionis humanae, et fieri et creari, non solum filii quos de semetipso quisque generat, verum etiam magistratus dicuntur atque urbes, et quaecumque alia quae non exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
& congruentia partium. Quam si penitus ꝑsecutus fueris.
usq ad omnes reliquias derebus detraxeris. reman& nihil
ADID. QUOD SCRIP TUM EST. TUNC
ETIPSE FILIUS SUBIECTUS ERITTI
QUI ILLI SUBIE CIT OMNIA. FX UVIII.
ui filium dĩ patri aequalem non esse contendunt. so¬
lent usurpare familiarius hoc testimoniũ ubi apostolus¬
filius subiectus erit ei. qui illi subiecit omnia ut sit ds̃

Expanded text:
et congruentia partium; quam si penitus persecutus fueris, et et congruentia partium; quam si penitus persecutus fueris, et usque ad omnes reliquias de rebus detraxeris, remanet nihil. LXIX. De eo quod scriptum est: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia . 1. Qui Filium Dei Patri aequalem non esse contendunt, solent usurpare familiarius hoc testimonium, ubi aFilius subjectus erit ei qui sibi subjecit omnia, ut sit D
Abbreviated transcription (Latin):
ter&ur. ut tot &tantis tam̃que manifestis dĩ signis non
creder&. quo poss& eius supplicio. siue obdurationis. siue
ultimȩ uisibilis sum mersionis. erudiri populus: cuius af¬
lis hominib : siue inpopulis. atq in ipso genere humano:
ꝑtemporũ oportunitates operatur. altae & ꝓfundȩ ordi¬
nationis est. Quo ꝑtinet etiã illud: in utero scĩ ficaui te
Et cum esses inrenibus patristui: uidite. Et ia cob dilexi
esau autẽ odio habui. cum dictũ sit ante quã nascer&ur
Nec conp̃hendi potest. nisi forte ab eis qui diligunt dñm¬
dm̃ suũ extoto corde. &extota anima. & extota mente
sua. & diligunt proximũ tam quã se ipsos. Tanta enim
caritate fundati. possunt iam fortasse cũ scĩs conp̃hende¬
re longitudinẽ. latitudinẽ. altitudinẽ. & profundũ
llud tamen constantissima fide retinendũ. neq: quic quã
dm̃ iniuste facere : neq ullam eẽ naturam. quae non dõ de¬
beat id quod ẽ. quia dõ debetur omne decus & pulchritudo

Expanded text:
teretur, ut tot et tantis tamque manifestis Dei signis non crederet; quo posset ejus supplicio, sive obdurationis, sive ultimae visibilis submersionis, erudiri populus, cujus aflis hominibus, sive in populis, atque in ipso genere humano per temporum opportunitates operatur, altae et profundae ordinationis est. Quo pertinet etiam illud, In utero sanctificavi te ; et, Cum esses in renibus patris tui, vidi te; et, Jacob dilexi, Esau autem odio habui : cum dictum sit antequam nascerentur. Nec comprehendi potest, nisi forte ab eis qui diligunt Deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente sua, et diligunt proximos suos tanquam se ipsos . Tanta enim charitate fundati, possunt jam fortasse cum sanctis comprehendere longitudinem, latitudinem, altitudinem et profundum . Illud tamen constantissima fide retinendum, neque quidquam Deum injuste facere, neque ullam esse naturam quae non Deo debeat id quod est: quia Deo debetur omne decus et pulchritudo
Abbreviated transcription (Latin):
perpauca infine ipsius operis adimanti quib: non res denescio
quib: enim ut fierisol& incurrentib: quae magis uidebantur ur¬
guere Illa interrupta sic remanserunt. Sed ut dixi infine per¬
pauca sunt quaesi dñs uoluerit quam tocius explicare curabo:¬

Expanded text:
perpauca in fine ipsius operis Adimanti, quibus non respondi: nescio perpauca in fine ipsius operis Adimanti, quibus non respondi: nescio quibus enim, ut fieri solet, incurrentibus, quae magis videbantur urgere, illa interrupta sic remanserunt. Sed, ut dixi, in fine perpauca sunt, quae si Dominus voluerit, quantocius explicare curabo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius operis initio idonea quantum existo iactasunt funda¬
menta quibus prudens & pius lector intellegat. Nonideo
subtrahendã carnem operibus dĩ quod sp̃s natura sit potior
Nec ideo mala eẽ ista temporalia quia merito cis preponunt᷑
aeternae nec ldeo bona terrestria detestanda quia sunt
caelestia meliora cum ds̃ creauerit omnia bona magnus in mag¬
nis. Sed non paruus inparuulis. Illud aliud quod in eo dem co¬
dicem scribi coeperat adimanti opus ẽ illius discipulimanichei
qui proprio nomine addas dictus ẽ. Ubi deut roque testamen¬
to uelud interse contraria testimonia proferunt᷑ uersi pelli
dolositate uelut inde ostendatur ut rumque ab uno dõ
ẽẽ non posse sed alterũ ab altero. contra hoc aũt malignum
ma china mentum iã molim scripsimus aut paulo ante commoraui
Et ipsũ opusculum nr̃m habere uos credo. quamuis qlae dã sint

Expanded text:
ipsius operis initio idonea, quantum existimo, jacta sunt fundaipsius operis initio idonea, quantum existimo, jacta sunt fundamenta, quibus prudens et pius lector intelligat, non ideo subtrahendam carnem operibus Dei, quod spiritus natura sit potior; nec ideo mala esse ista temporalia, quia merito eis praeponuntur aeterna; nec ideo bona terrestria detestanda, quia sunt coelestia meliora: cum Deus creaverit omnia bona, magnus in magnis, sed non parvus in parvis. Jam illud aliud quod in eodem codice scribi coeperat, Adimanti opus est, illius discipuli Manichaei, qui praenomine Addas dictus est: ubi de utroque Testamento velut inter se contraria testimonia proferuntur versipelli dolositate, velut inde ostendatur utrumque ab uno Deo esse non posse, sed alterum ab altero. Contra hoc autem malignum machinamentum jam olim scripsimus, ut paulo ante commemoravi, et ipsum opusculum nostrum habere vos credo. Quamvis quaedam sint
Abbreviated transcription (Latin):
uel non omnino uel non multũ necessarium fuiss& haec scribere.
Sane post finem libri in quofine paucitatem homininũ in suo
errore conmendãt quia uidelic& paucorum ẽ sapientia quod om¬
nibus hereticis aduersariis eclesiae catholicȩ quae peromnes ter¬
ras copiosa fertilitate diffunditur Insua cuiusque propria uani¬
tate conmune ẽ. omnes enim depaucitate gloriantur & seduce¬
re sipossint mubuitudinem quȩrunt . Post hunc ergo finem libri
rursus alterius. appar& ex ordium eiusdẽ forsitant hominis auc¬
toris eiusdẽ tamen quod non dubitatur erroris. disputare aũt coe¬
perat. quod caro alium habebat. Fabricatorem non dm̃. undecum
pauca dixiss& in ipso ex ordio coepta finita sunt sedutrum ipse auc¬
tor anscriptor codicis non putuerit Implere quod coeperat nescio
dehac tamendementia hominum non considerantium quidlo¬
quantur aduersus manicheos multaiã scripsimus & inhuius

Expanded text:
vel non omnino, vel non multum necessarium fuisset haec scribere. 42. vel non omnino, vel non multum necessarium fuisset haec scribere. 42. Sane post finem libri, in quo fine paucitatem hominum in suo errore commendat, quia videlicet paucorum est sapientia: quod omnibus haereticis adversariis Ecclesiae catholicae, quae per omnes terras copiosa fertilitate diffunditur, in sua cuique propria vanitate commune est; omnes enim de paucitate gloriantur, et ut seducere possint multitudinem quaerunt : post hunc ergo finem libri, rursus alterius apparet exordium, ejusdem forsitan hominis auctoris, ejusdem tamen, quod non dubitatur, erroris. Disputare autem coeperat, quod caro alium haberet fabricatorem, non Deum: unde cum perpauca dixisset, in ipso exordio coepta finita sunt. Sed utrum ipse auctor an scriptor codicis non potuerit implere quod coeperat, nescio. De hac tamen dementia hominum non considerantium quid loquantur, adversus Manichaeos multa jam scripsimus. Et in hujus
Abbreviated transcription (Latin):
contra dm̃ sentiunt. legis & proph&arum: hocẽ uerũ dm̃ a quo
factus ẽ mundi: Deali qua istorũ heresiẽ iste. Nam non cũ pu¬
to eẽ maniheum. sed cuius lib& sit her&i ci erroris. uel ipse fa¬
bricius nescio quis. cuius segloriatur eẽ discipulũ quantum
ad hunc librum attin& quem misistis. satisputo eẽ responsũ
Eaquippe furoris eius deiecta sunt robora. ex quibus om̃s
quas in eo uolumine scribsit blas pemiae pullu laruntImpiissi¬
mis in dm̃ maledictis atq conuiciis uaria loquacitate fron¬
dentes quarũ om̃s singillatim ramos ferire nimis longum fuit. sed
radices ipse fuerant amputandȩ. Siaut recenscatis quac contra
faustũ manicheum scripsimus. & contra adimantũ. qui manichei
sectator cumilleuiuer& fuisse iactatur. multa repperi&is quae
aduersus istũ pariter ualeant.: Et fortasse sulla legerentur

Expanded text:
contra Deum sentiunt Legis et Prophetarum, hoc est, Deum verum, a quo contra Deum sentiunt Legis et Prophetarum, hoc est, Deum verum, a quo factus est mundus. De aliqua istorum haeresi est iste: nam non eum puto esse Manichaeum. 41. Sed cujuslibet sit haeretici erroris, vel ipse, vel Fabricius nescio quis, cujus se gloriatur esse discipulum, quantum ad hunc librum attinet quem misistis, satis ei puto esse responsum. Ea quippe furoris ejus dejecta sunt robora, ex quibus omnes, quas in eo volumine scripsit, blasphemiae pullularunt, impiissimis in Deum maledictis atque conviciis varia loquacitate frondentes. Quarum omnes singillatim ramos ferire, nimis longum fuit: sed radices ipsae fuerant amputandae. Si autem recenseatis quae contra Faustum manichaeum scripsimus, et contra Adimantum, qui Manichaei sectator cum ille viveret fuisse jactatur, multa reperietis quae adversus istum pariter valeant. Et fortasse si illa legerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatũ. Post hunc aut̃ fuer̃ non nulli discipuli eius. In eadẽ
impietate. posteriores priorib: suc cedentes. Quorum in
suc cessione quartus extitit basilides. qui primus apertius
ausus ẽ dicere. dm̃ quem gens iudȩa coluit. non fuisse uerũ
dm̃ Postistos fuit quidã &iã carpocrates. qui negauit istũ uisi¬
bilem mundum a summodõ creatũ. sed a quibusdã uirtutibus dac¬
moniorũ negans &iã legem quae ꝓmose data ẽ dm̃ dedisse. Cer¬
don postea surrexit. qui primus inuenitur dixisseduos deos. unũ
bonũ alterũ malũ longe ante quã hersis manicheorum me mersis¬
s&. Quorũ in hoc furioso deliramento error ẽ notior. Huiuscer¬
donis marciondiscipulis fuit. Appelles quoque talia docuit
Fuerunt &iã a quodã patricio non nulli patriciani uelsunt. simi¬
liter aduersantes diuinis u&eribus libris. Hiom̃s apertissime

Expanded text:
aptizatum . Post hunc autem fuerunt nonnulli discipuli ejus, in eadem aptizatum . Post hunc autem fuerunt nonnulli discipuli ejus, in eadem impietate posteriores prioribus succedentes: quorum in successione quartus exstitit Basilides, qui primus apertius ausus est dicere, Deum quem gens Judaea coluit, non fuisse verum deum. Post istos fuit quidam etiam Carpocrates, qui negavit istum visibilem mundum a summo Deo creatum, sed a quibusdam virtutibus daemoniorum: negans etiam Legem quae per Moysen data est, Deum dedisse. Cerdon postea surrexit, qui primus invenitur dixisse duos deos, unum bonum, et alterum malum, longe antequam haeresis Manichaeorum emersisset, quorum in hoc furioso deliramento error est notior. Hujus Cerdonis Marcion discipulus fuit. Apelles quoque talia docuit. Fuerunt etiam a quodam Patricio nonnulli Patriciani, vel sunt, similiter adversantes divinis veteribus Libris. Hi omnes apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
tem ds̃ bonus occulta nobis iustitia da repotest. Iniuste ñ
potest. Deinde quod de antixp̃i aduentũ & elatione Im¬
pia dixit a postolus uult iste ad hoctrahere ut ipsum Intel¬
legamus proph&arum dm̃ unde potius conuincitur il¬
lud dĩ eẽ templũ ubi hominem peccati filium Interitus
rum eẽ prȩdixit ds̃ enim uerus ẽ incuius templo falsus
ille sessurus ẽ ad quẽ pertinet &iã iste quisub nomi ne xp̃i
quod ẽ nomendĩ hoc ẽ xp̃ianũ seuideri uolens suꝑ extol¬
litur contraxp̃m seque ostendit anticristũ non illũ unum
maiorem c&eris sed ex his aliquem dequib iohannes euan¬
gelista nunc anti xp̃i multi facti sunt eos enim dicebat he¬
reticos qui temporib: a postolorũ eẽ iã coeperant. Huaũt
coeperunt eẽ post ascensionẽ dumtaxat incęlũ dñi nr̃i ihũ¬
xp̃i ab illo simon emago quẽ legimus in apostolorum actibus¬

Expanded text:
tem Deus bonus occulta nobis justitia dare potest, injuste non tem Deus bonus occulta nobis justitia dare potest, injuste non potest. 40. Deinde quod de Antichristi adventu et elatione impia dixit Apostolus, vult iste ad hoc trahere, ut ipsum intelligamus Prophetarum Deum: unde potius convincitur illud Dei esse templum, ubi hominem peccati, filium interitus,rum esse dixit . Deus enim verus est, in cujus templo falsus ille sessurus est: ad quem pertinet etiam iste, qui sub nomine Christi, quod est nomen Dei, hoc est, christianum se videri volens, superextollitur contra Christum; seque ostendit antichristum, non unum illum majorem caeteris, sed ex his aliquem de quibus dicit Joannes evangelista, Nunc antichristi multi facti sunt . Eos enim dicebat haereticos, qui temporibus Apostolorum esse jam coeperant. Hi autem coeperunt esse post ascensionem duntaxat in coelum Domini Jesu Christi, ab illo Simone mago, quem legimus in Actibus Apostolorum b
Abbreviated transcription (Latin):
iustiactus & piarum actionum. Ipse ẽ in ut roque auctor reli¬
giosorum sacrificiorum Uidete sane unde probare uolu¬
erit humanorum corporum uitia. non ad dm̃ auctorem:
sed potius ad diabolum petinere. quia dñs ait in euangelio de
muliere quam sanam fecit. quod eã satanas alligauerat decẽ
& octo annos. propt̃ quod erat incurua. nec se erigere poterat
Quasi satanas cum habeat semꝑ cupiditatẽ nocendi nocere
cuiquã possit . nisi ab omni potente accepert potestatem. nam
quidaliud non solũ inlibro iob quem profecto iste non accipit
Sed &iã in ipso euangelio declaratum est. ubi sp̃s inmundi
nec inporcosirent nisi hoc illis benignus ipse saluator peten¬
tibus. quos quos certe in abissum possit religire. concederet
rem necessariã docerenos uolens. ut scilic& nouerimus eos¬
multominus possesua potestate nocere hominibus. qui nec¬
peccoribus qua libus cumque potuerunt. Hanc aut̃ potesta¬

Expanded text:
justi actus et piarum orationum, ipse est in utroque auctor relijusti actus et piarum orationum, ipse est in utroque auctor religiosorum sacrificiorum. 39. Videte sane unde probare voluerit humanorum corporum vitia, non ad Deum auctorem, sed potius ad diabolum pertinere: quia Dominus ait in Evangelio, de muliere quam sanam fecit, quod eam satanas alligaverat decem et octo annos; propter quod erat incurva, nec se erigere poterat : quasi satanas, cum habeat semper cupiditatem nocendi, nocere cuiquam possit, nisi ab Omnipotente acceperit potestatem. Nam quid aliud, non solum in libro Job, quem profecto iste non accipit, sed magis in ipso Evangelio declaratum est, ubi spiritus immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet : rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus multo minus eos posse sua potestate nocere hominibus, qui neecoribus qualibuscumque potuerunt? Hanc autem potesta
Abbreviated transcription (Latin):
dissime sanat. uerum & iã iustissime importat. Neque enim
deb& eum quisquam. non solũ impia uanitas xp̃o putare con¬
trarium. & istũ bonum dicere . xp̃m aũt malũ eo quodiste
inuirga aaron aridum lignum & nulla radice subnixũ florẽ
In ea pomorum. quorũ nondum erat tempus inuenit. Dicens aũt
uolens intellegi xp̃m. hunc aut̃ legis & proph&arũ dm̃ Pot est
uanus dicere ipsum xp̃m sibi eẽ comtrarium aut duos fuisse non
unum. Intersescilic& repugnantes. Alium qui dixit pacem do
uobis & alium qui dixit non ueni pacem mittere Interrã. sed gladi¬
um Maxime quia displic& ei res aliquas bonas malarum
nominibus figurari. Quoduero alium dicit cẽ incestus & ad¬
ulteriorum conscium. Alium uero pudice caritatis & scĩmo¬
niae dnm. Illũ diabolum. intellegat. prophetarum aut̃ dm̃
pore. sed fide sociorum Ipse est ds̃ in ut roque testamento

Expanded text:
dissime sanat, verum etiam justissime importat. Neque enim dissime sanat, verum etiam justissime importat. Neque enim debet eum quisquam non minus impia vanitate Christo putare contrarium, et istum bonum dicere, Christum autem malum; eo quod iste in virga Aaron aridum lignum, et nulla radice subnixum, floremin ea pomorum, quorum nondum erat tempus, invenit. CAPUT XII. volens intelligi Christum, hunc autem Legis et Prophetarum Deum: potest vanus dicere ipsum Christum sibi esse contrarium, aut duos fuisse, non unum, inter se scilicet repugnantes; alium qui dixit, Pacem do vobis ; et alium qui dixit, Non veni pacem mittere in terram, sed gladium : maxime quia displicet ei res aliquas bonas malarum nominibus figurari. Quod vero alium dicit esse incestus et adulteriorum conscium, alium vero pudicae castitatis et sanctimoniae dominum: illum diabolum intelligat; Prophetarum autem Deum pore, sed fide sociorum; ipse est Deus in utroque Testamento
Abbreviated transcription (Latin):
nondum duorum testamentorum tempora distinguebat.
sed legem dĩ contumat̃ & impia mente contempserat. lapi¬
dan dum eẽ mandauit eius que corporali morte. quam post pau¬
lulum omnihomini quis dubit& ad futuram. sanxit timore oboe¬
dientiã c&eris profuturã. Qui propt̃ saluandos homines seue¬
nis se dixit. Ipse est enim & proph&arum ds̃. qui iusto iuditio
quos uult obdurat. sicut in euangelio uenit in iudicium non solũ
ut qui non uident uideant. Sed &iã qui uident caecifiant. Qui
mandata uitae perp&uae nobis dedit . Ipse ẽ enim & prophe¬
tarũ ds̃ qui mandata scã & iusta & bona. superbis tamen non
deipsius gratia sed desua uirtute fidentibus. non quibus uiue¬
rent sed quibus morerentur aut conuincerentur dedit. sicut
mortis in mortem. Quia uiatorum salus apparuit. dans in ces¬
sum clodis. linguam mut is. auditum surdis. lumen caecis. Ipse
est enim & proph& arum ds̃. qui eadem uitia non solum misericon¬

Expanded text:
nondum duorum Testamentorum tempora distinguebat, nondum duorum Testamentorum tempora distinguebat, sed Legem Dei contumaci et impia mente contempserat, lapidandum esse mandavit; ejusque corporali morte quam post paululum omni homini quis dubitet adfuturam? sanxit timore obedientiam caeteris profuturam. Qui propter salvandos homines se venisse dixit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui justo judicio quos vult obdurat: sicut in Evangelio, Venit in judicium, non solum ut qui non vident, videant; sed etiam ut qui vident, caeci fiant . Qui mandata vitae perpetuae nobis dedit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui mandata sancta et justa et bona, superbis tamen, non de ipsius gratia, sed de sua virtute fidentibus, non quibus viverent, sed quibus morerentur, ut convincerentur dedit. Sicut mortis in mortem . Qui vitiatorum salus apparuit, dans incessum claudis, linguam mutis, auditum surdis, lumen caecis. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui eadem vitia non solum misericor
Abbreviated transcription (Latin):
cum primis patribus est locutus. Id eo p̃terse dicitcis
non eẽ alium dm̃. qui &iã sum matrinitas manente pso¬
narũ propri&ate unus ẽ ds̃. Quia postolis suis ut gra¬
tis darent quaegratis acceperant iussit. ad sustentati¬
onem tamen suã nec aliam tunicam secũ ferre Ideo
constituit quia secutus adiunxit dignus ẽ operarius
mercede sua. ut qui euangelium adnuntiant ex euange¬
lio uiuerent. dõ tamen munera offerenda eẽ monstra¬
uit qui nullius indig& & munera sumendo plus confert
Ipse est enim & proph& arum ds qui& munera suos acce¬
pere u&at. quib excecantur oculi iudicantium & mu¬
nera ipse quamuis non egeat accipit ut pi&ate faciat
opulentas animas offerrentium. Quis abbatis hominẽ
curauit. ostendens uã eẽ tempus ut secundũ ꝓph&um canticican¬
ticorum ad spirar& dies &remouerentur umbrae. Ipse ẽ enim
& prophtr̃ ds̃ qui hominem ligna sabbatis colligentem quia

Expanded text:
cum primis patribus est locutus: ideo praeter se dicens cum primis patribus est locutus: ideo praeter se dicens non esse alium Deum, quia etiam summa Trinitas, manente personarum discretione unus est Deus. Qui Apostolis suis ut gratis darent quae gratis acceperant, jussit: ad sustentationem tamen suam nec aliam tunicam secum ferre ideo constituit, quia secutus adjunxit, Dignus est enim operarius mercede sua ; ut qui Evangelium annuntiabant, ex Evangelio viverent : Deo tamen munera offerenda esse monstravit, qui nullius indiget, et munera sumendo plus confert. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui et munera suos accipere vetat, quibus excaecantur oculi judicantium; et munera ipse, quamvis non egeat, accipit, ut pietate faciat opulentas animas offerentium. Qui sabbatis hominem curavit, ostendens jam esse tempus, ut secundum prophetiam Cantici canticorum aspiraret dies, et removerentur umbrae . Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui hominem ligna sabbatis colligentem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in lege constituit Quisine acceptione ꝑsonarum bene¬
faciendũ omnibus intimauit. Ipse est enim & prophetarũ
ds̃ qui quando sine discretione accatis aut sexꝰ occidi homi¬
nes iussit unde scut iste uelquis quã quid eis post mor¬
tem bonie conpensationis ad tribuit quorũ mortibus
uiuent es aut emendauit aut terruit. Quinos ae quoani
Qui nos ae quoani¬
mo iniurias sustinere & donare p̃cepit. Ipse ẽ enim & ꝓ¬
ph&arum ds qui oculum prooculo dentem prodente
modum posuit poenae. nequis quã sibi amplius putar&
deberiuindictȩ quam pertullisse in iurie: Et hoc
ldeo quia desapientia dĩ dictum ẽ quod legem & mise¬
ricordiã in lingua port&. nec permiseri cordiam debita
debit oribus nr̃is scienter demitteremus. nisi perlegẽ
ipsa debita discerneremus. Qui intanta potestat e
se humilians. ad confirmandos nos factus homo cum ho¬
minibus ẽ locutus. Ipse ẽ enim & ds̃ ꝓph&arum qui

Expanded text:
in Lege constituit. Qui sine acceptione personarum benein Lege constituit. Qui sine acceptione personarum benefaciendum omnibus intimavit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui quando sine discretione aetatis aut sexus occidi homines jussit, unde scit iste vel quisquam quid eis post mortem bonae compensationis attribuit, quorum mortibus viventes aut emendavit aut terruit? Qui nos aequo aniQui nos aequo animo injurias sustinere et donare praecepit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui oculum pro oculo, dentem pro dente, modum posuit poenae, ne quisquam sibi amplius putaret deberi vindictae, quam pertulisset injuriae. Et hoc ideo, quia de sapientia Dei dictum est, quod Legem et misericordiam in lingua portet. Nec per misericordiam debita debitoribus nostris scienter dimitteremus, nisi per Legem ipsa debita discerneremus. Qui in tanta potestate se humilians ad convertendos nos factus homo, cum hominibus est locutus. Ipse est enim et Deus Prophetarum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ph& arum uocemandauit. Nec sibi uoluit primogenitus
hominum filios immolari sed consecrari. significans primo¬
genitũ amortuis. in quo o portebat om̃s amorte ꝑp&ua libe¬
rari. Qui corruptibilibus cibis incorruptibiles ante po¬
suit. Ipse ẽ enim & proph&arum ds̃ qui sacrificia quib
non in diguit. ad significandum uerũ sacrificium Inumbris
futurorum praecedere uoluit. & disciplinae seueritate
mortbus corporum longe mitiorib: quã sunt aeterna sup¬
plicia gehennarũ perpetrata sa crilegia uindicauit
Quiterrenas diuitias nonsicut istedicit damnari iussit.
sed spintales caelest es que p̃posuit . Ipse enim & ꝓpheta¬
rum ds̃ quifecit & diuites. benignissime largiendo &
pauperes. iustissime uel nondando uel auferendo
Quinos proinimicis orare iussit. Ipse est enim & proph&a¬
rum ds̃ qui filios parentum manibus immolari sibi ut iste cri¬
minatur non solum num quã uoluit uerum &iam neid ficr&

Expanded text:
rophetarum voce mandavit. Nec sibi voluit primogenitos rophetarum voce mandavit. Nec sibi voluit primogenitos hominum filios immolari, sed consecrari: significans primogenitum a mortuis, in quo oportebat omnes a morte perpetua liberari. Qui corruptibilibus cibis incorruptibiles anteposuit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui sacrificia quibus non indiguit, ad significandum verum sacrificium, in umbris futurorum praecedere voluit; et disciplinae severitate mortibus corporum, longe mitioribus quam sunt aeterna supplicia gehennarum, perpetrata sacrilegia vindicavit. Qui terrenas divitias, non sicut iste dicit, damnari jussit, sed spirituales coelestesque praeposuit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui facit et divites benignissime largiendo, et pauperes justissime vel non dando, vel auferendo. Qui nos pro inimicis orare jussit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui filios parentum manibus immolari sibi, ut iste criminatur, non solum nunquam voluit, verum etiam ne id fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
nas eẽ docuit & sicut angelos inaeternũ secumdum
futuros eẽ promisit: Ipse ẽ enim & proph&arũ ds̃.
quimasculũ & feminã propagandi generis causanup¬
tiali castitate coniunxit. Et secundas nuptiasquȩ
in nouo quo que testamento ꝑmittuntur. lititaseẽ
monstrauit. Uxores aũt̃ fratrum sed sinefiliis de¬
functorum ad excitandã defuncti posteritatem
non libidinis sed pietatis affectu. in matrimonium
sibi copulare praecepit. Patres uero filiorum coniugi¬
is misceri. omnino prohibuit: qui nos superomne genus
serpentum calcare spiritaliter iussit: Ipse ẽ enim &
proph&arũ ds̃. qui populo infideli ad significanda pec¬
ta. quorum ueneno inuisibiliter moriebant
biles serpentes quibus am monerentur inmisit. & pla¬
ga emendatoria. mortes animarum mortalib: corporum fi¬
gurauit. Qui dicit date elimosinã. & ecce omnia munda
sunt uobis Ipse ẽ enim & proph& arum ds̃. quitalia &iam ꝓ¬

Expanded text:
nas esse docuit; et sicut Angelos in aeternum secum nas esse docuit; et sicut Angelos in aeternum secum futuros esse promisit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui masculum et feminam propagandi generis causa nuptiali castitate conjunxit; et secundas nuptias, quae in Novo quoque Testamento permittuntur, licitas esse monstravit. Uxores autem fratrum, sed sine filiis defunctorum, ad excitandam defuncti posteritatem, non libidinis, sed pietatis affectu, in matrimonium sibi copulare praecepit: patres vero filiarum conjugiis misceri omnino prohibuit. Qui nos super omne genus serpentum calcare spiritualiter jussit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui populo infideli ad significanda peccata, quorum veneno invisibiliter moriebantur, visibiles serpentes quibus admonerentur, immisit; et plaga emendatoria mortes animarum, mortibus corporum figuravit. Qui dixit, Date eleemosynam; et ecce omnia munda sunt vobis . Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui talia etiam P