comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est substantia prorsus ad nihilũ redigatur disputatio
subtilis simaest sed fides ueracissime đo cantat. mutabis
ea & mutabuntur. tad ut̃ idem ipsees: Nec fecit igitur nec
regit mut abilia bonãnisi immutabile bonum quo dẽds:
Porrobona mutabilia propterea bona sunt qm̃ a sũmobono
facta sunt : proptereamutabilia quia non deipso sed denihi lo
facta sunt : quam obrem & ipsamortaliit quamuis & aliqua
parte poenalia sunt eis quibus sola immortalitas potest
perfecte beatitudis implere : mensuram habent tamen
proprium decoris loquum impulchi tudinem temporum
sedmaior quam manus ẽ sensus quotalis pulchritudo sentit᷑:
Hides tamen illa quaedõ suodicit omnia in mensura & innumero
& pondere constituisti quamuis amore uiuendi condici¬
oem mortis & horreat: creatorẽ tamen omnium bonorũ
&iam debonis mortalibus lauclat: Namiste ipse quire¬

Expanded text:
hoc est, substantia prorsus ad nihilum redigatur, disputatio hoc est, substantia prorsus ad nihilum redigatur, disputatio subtilissima est. Sed fides veracissima Deo cantat: Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es . Nec fecit igitur, nec regit mutabilia bona, nisi immutabile bonum, quod est Deus. Porro bona mutabilia propterea bona sunt, quoniam a summo bono facta sunt; propterea mutabilia, quia non de ipso, sed de nihilo facta sunt. Quamobrem et ipsa mortalia, quamvis ex aliqua parte poenalia sint eis quibus sola immortalitas potest perfectae beatitudinis implere mensuram; habent tamen proprium decoris locum in pulchritudine temporum: sed major quam humanus est sensus, quo talis pulchritudo sentitur. Fides tamen illa quae Deo suo dicit, Omnia in mensura, et numero, et pondere constituisti , quamvis amore vivendi conditionem mortis exhorreat, Creatorem tamen omnium bonorum etiam de bonis mortalibus laudat. Nam iste ipse qui re
Abbreviated transcription (Latin):
narum quaeomnino & trares bonas ꝑseipsa alicubieẽ nom possunt :
aut supplicia peccatorum. quaed eiustitie pulchritudine ueniuN:
Sed ipsa quoq uicia testimonium ꝑ hibent bonitatinaturarũ:
quod enim malum est peruicium: pro fecto bonum est ꝑ naturã :
uicium quippe contranituraẽ : qui anaturȩ noc&. nec nocer&
nisibonum eius minuerit: None ergom alũ nisi priuacioboni:
eꝑ hoc nos quamest nisunre aliqua bona & sinon sũmaebona
qm̃ sum mebona in corruptibilis & immutabilis perseuerat
qm̃ bonũ: est. acꝑhoc bon a sinemalis et̃ pos sunt sicut ipseds̃
& queq superiora caȩlestia mala uero sinebonis ee nonpossund
Sienim nihil mocent : mala non sunt si aut̃ nocent bonũ nom mninu¬
unt & si amplius nocent habent adhuc bonum quodminuaN.
& sito tum consumment nihilna turae Remanebit cui noceatino
Aeperhoc nec malum erit a quono ieatur quandonatura defuent

Expanded text:
narum, quae omnino extra res bonas per se ipsa alicubi esse non possunt; narum, quae omnino extra res bonas per se ipsa alicubi esse non possunt; aut supplicia peccatorum, quae de justitiae pulchritudine veniunt. Sed ipsa quoque vitia testimonium perhibent bonitati naturarum. Quod enim malum est per vitium, profecto bonum est per naturam. Vitium quippe contra naturam est, quia naturae nocet: nec noceret, nisi bonum ejus minueret. Non est ergo malum nisi privatio boni. Ac per hoc nusquam est nisi in re aliqua bona: et si non summe bona, quoniam summe bona incorruptibilis et immutabilis perseverat, quod bonum est. Ac per hoc bona sine malis esse possunt, sicut ipse Deus, et quaeque superiora coelestia: mala vero sine bonis esse non possunt. Si enim nihil nocent, mala non sunt: si autem nocent, bonum minuunt: et si amplius nocent, habent adhuc bonum quod minuant: et si totum consumunt, nihil naturae remanebit cui noceatur; ac per hoc nec malum erit a quo noceatur, quando natura defuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
constitutor: Nam dnis his perquem factus estmundus non sola
caelestia sed &iam terrestria eorũ que terres trium quȩ uidemꝰ
gigua dm̃ creasse & crease sic indicat cum dicit: Siergo
fensum agri quodõdix est & cras inclibanũmittitur ds̃ sic
uestit quant omagis uos modice fidei: Vnus ergo atq: idem
ds̃ ẽ institutor caeli& terre stellarum & herbarum quic¬
quid mensura forma ordinesuo constat in caelo & interra.
quicquid uiuit incaelo & in terra. quicquid sentit incaelo& in
oportebat a qualia & ideo sunt omnia nansieent aequalia unĩ
genus bonorũ eẽ non omã: Nuncuero ideo sunt ommiabo¬
na quia suntaliis alia meliora & bonitas inferiorum additlau¬
dib: meliorum : & in resum bonarum inaequalitate ipsa est
iucunda gradacio ubiminorum comparatio ampliorum ẽ cõ
mendacio : Fauero quaȩdicuntur mala autuicia sunt. serum bo¬

Expanded text:
constitutor. Nam Dominus Jesus, per quem factus est mundus, non sola constitutor. Nam Dominus Jesus, per quem factus est mundus, non sola coelestia, sed etiam terrestria, eorumque terrestrium quae videntur exigua, Deum creasse et creare sic indicat, cum dicit: Si ergo fenum agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit; quanto magis vos modicae fidei ? Unus ergo atque idem Deus est institutor coeli et terrae, stellarum et herbarum, quidquid mensura, forma, ordine suo constat in coelo et in terra, quidquid vivit in coelo et in terra, quidquid sentit in coelo et oportebat aequalia: et ideo sunt omnia. Nam si essent aequalia, unum genus bonorum esset, non omnia. Nunc vero ideo sunt omnia bona, quia sunt aliis alia meliora, et bonitas inferiorum addit laudibus meliorum: et in rerum bonarum inaequalitate ipsa est jucunda gradatio, ubi minorum comparatio ampliorum est commendatio. CAPUT V. 7. Ea vero quae dicuntur mala, aut vitia sunt rerum bo
Abbreviated transcription (Latin):
tissime legunt iudicetur insanus quia uero displic&ei
ds̃ qui fecitmundum quurnon displic& ꝑ quem factus
ẽmundus : dexpõ enĩ scriptum est: In hoc mudo erat
bona posse: Bonis autem a sefactis agerenon posse
unde nec faciendis eguit qui factis non eg& : Sed sum me
bonus fecit omnia sibi quidem inparia sed tam̃bona:
Bonum quippe. &iam nonsum mum: immouero &iam
infimum nisia sum mo bono eẽ non poss&: Nimis aut̃
dedõ malesentit : qui propterea bonum eẽ aliquid negat
quia equaledõ non eẽ cognosut : I taenim non era tille
sum mum sed in fimum bonum siquic quideo minus est
iam non ẽbonũ : Porro sun rebus quas condidit ea quae sunł
primabona ualde sunt imparia conditori qui a ille fecit
Haec facta sunt profecto quitalibus non eguit ad augendambeati¬
tudinem suã multominus inferioribus atq: omnino infimis ggu¬
isse credendus est queta men fecit tam quam bonorũ omnum

Expanded text:
tissime legunt, judicetur insanus. Quia vero displicet ei tissime legunt, judicetur insanus. Quia vero displicet ei Deus qui fecit mundum, cur non displicet per quem factus est mundus? De Christo enim scriptum est: In hoc mundo eratbona posse, bonis autem a se factis egere non posse: unde nec faciendis eguit, qui factis non eget. Sed summe bonus fecit omnia, sibi quidem imparia, sed tamen bona. Bonum quippe etiam non summum, imo vero etiam infimum, nisi a summo bono esse non posset. Nimis autem de Deo male sentit, qui propterea bonum esse aliquid negat, quia aequale Deo non esse cognoscit. Ita enim non erit ille summum, sed infimum bonum, si quidquid eo minus est, jam non est bonum. Porro si in rebus quas condidit, ea quae sunt prima bona valde sunt imparia Conditori, quia ille fecit, haec facta sunt; profecto qui talibus non eguit ad augendam beatitudinem suam, multo minus inferioribus atque omnino infimis eguisse credendus est. Quae tamen fecit tanquam bonorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
inten rogantib quis e& principium sreẽ respondit : Nisi
forte dicturus ẽ aliud iniciũ aliuduero eẽ principium:
Siergo e&̃ scriptũ iniciũ fecitds̃ celũ & terram ñihil contra
Hođs temouer& quidixit : Quur nonolim & inicio factũ ẽ
quando quidem legeri inicio fecitds non gistimansim¬
pium sicredatur ds habese inicium sed non habere prin¬
cipium quod siita ẽ emend& ur hocauctore euangeliũ
ubiscriptumẽ : In principio erat uerbũ : quure nĩ ñ &iã his
istedicat in principio igitur quo eius non quodidem uerbũ eẽ
coepit & quiads̃ erat uerbũ : potest &iam sic dicese. quem¬
admodum in hoclibro dixiteius nequodidem ds̃ eẽ coepit
Sicathic siplac& &iam illam difinitiuam suam ubr audit
in principio erat uerbum: Dicat&iam hic siaud& nullũ ẽ
principium sinefine ut abipsis &iam macheis qui eũ for¬
tasse quia in imicum legi proph&isq repperiunt liben¬

Expanded text:
ogantibus, quis esset, principium se esse respondit . 5. Nisi forte dicturus est, aliud initium, aliud vero esse principium. Si ergo ita esset scriptum, In initio fecit Deus coelum et terram; nihil contra hoc iste moveretur, qui dixit, Cur non olim ex initio factum est? quandoquidem legeret, In initio fecit Deus; non existimans impium, si credatur Deus habere initium, sed non habere principium. Quod si ita est, emendetur hoc auctore Evangelium, ubi scriptum est: In principio erat Verbum. Cur enim non etiam hic iste dicat, In principio igitur quo? ejusne quo idem Verbum esse coepit? Et quia Deus erat Verbum, potest etiam sic dicere, quemadmodum in hoc libro dixit: Ejusne quo idem Deus esse coepit? Dicat hic, si placet, etiam illam definitivam suam, ubi audit, In principio erat Verbum: dicat etiam hic, si audet, Nullum est principium sine fine; ut ab ipsis etiam Manichaeis, qui eum fortasse, quia inimicum Legi Prophetisque reperiunt, liben
Abbreviated transcription (Latin):
÷ inꝓph&ico psalmo. Cantate dño canticũ nouũ: cantace
dño omis t̃ra: Cantatedo benedicite nom̃ eiꝰ bene nunci¬
a te dedie indiem salutare eius: Quis ẽ enĩ dies exdie nisilum
sene. quando illũ cognouit matris carneminimũ spũ maximũ
acceptoq in manib: suis ait: Nunc dimitis seruum tuũ dnẽ:
secđm uerbum tuũ in pace : Qm̃ uider̃ oculi mei salutar&uũ:¬

Expanded text:
in prophetico Psalmo, Cantate Domino canticum novum; cantate in prophetico Psalmo, Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra: cantate Domino et benedicite nomen ejus, bene nuntiate diem ex die salutare ejus . Quis est enim dies ex die, nisi Fsene, quando illum cognovit in manibus matris, carne minimum, spiritu maximum, acceptoque in manus suas ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutar
Abbreviated transcription (Latin):
prius diuinis lit teris scriptũ : Accedite ad eũ & illum inamini
Eqs ceptũ dñi lucidũ in luminans oculos. Et in lumina oculos
meos. neũ quã obdormiã in morte : Neq enĩ hoc orabat homo
utiq: mortalis . neũ quã corpore morar& : aut corporalib oculis
somni neuenir& optabat sed eo sutiq: oculas inluminari sibi pe¬
si huic displic& lucẽ initiũ sũpsissed &enebris: &iã hoceni uerbis
garrulae unitatis exagitate idem apło hoc dicat. qui scribens
adfideles ait: f.uistis aliquando tenebre nunc aũt lux in dnõ
Quis enĩ hoc fecit nisi ille qui cũ tenebre eent suꝑ habyssũ dix̃ fiat
lux & fac taẽ lux qđ aꝑtius alio loco idemapłs paulus expres¬
sit dicens: Ds̃ qui dix̃ d&enebris lumen clarescere. c̃laruit in
cordib nris Si aũt hoc putat scripturis deeẽ ꝓph&icis. qđ
filius sic lum̃ delumine uł splendor lucis legat qđ in eis dẽ lit¬
teris legit᷑ desapientia : Candor ẽ enĩ lucis &erna. Aut illud

Expanded text:
rius divinis Litteris scriptum, Accedite ad eum, et illuminamini ; et, Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos ; et, Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in mortem . Neque enim hoc orabat homo utique mortalis, ne unquam corpore moreretur, aut corporalibus oculis somnus ne veniret optabat: sed eos utique oculos sibi illuminari pesi huic displicet lucem initium sumpsisse de tenebris, etiam hoc enim verbis garrulae vanitatis exagitat; eidem apostolo hoc dicat, qui scribens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Quis enim hoc fecit, nisi ille, qui, cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux; et facta est lux ? Quod apertius alio loco idem apostolus expressit, dicens: Deus qui dixit de tenebris lumen clarescere, claruit in cordibus nostris . Si autem hoc putat Scripturis deesse propheticis, quod Filius sit lumen de lumine, vel splendor lucis, legat quod in eisdem Litteris legitur de Sapientia, Candor est enim lucis aeternae : aut illud
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ : Responde amus & dicamus ei &mnicio : Igitur
quoeius nequoidem ds̃ eẽ cepit anexceo quod illum ẽe uacuũ
teduit : Hoc quippe illis displic&: quod non solum & inicio
fecerit ds̃ caelum cum dicit. quurnonolim ginicio tãquã
& illo iniciofacers debuerit & quo est ipse qui fecit : quur
non hic timuit nedicendo &inicio quoẽ ipseds cum debuis¬
s& facere. facere caelũ diceretur: ei hab& ergods inicium:
ł acꝑhoc: secundũ sententiam tuã habebit & finem: Tuenĩ
dixisti nullũ eẽ iniciũ sinefine: Porro sids car& inicio
quomodo facer& aliquid & inicio & quo ipse ẽ hacꝑhoc &x ini¬
cio fecit illo & quofecit. idest. & qͥ cepit eẽ quod fecit iut ergo
ds ipsorum nihil bonium quã fecit: autsecun dũ ipsũ quodcũ
boni fecit &illo iniciofecit & quo ipse ẽ & abent iniciunos
in&uendus ẽ finis : aut scae scripture uerbis deb& adquies

Expanded text:
eamus, et dicamus ei, Ex initio igitur quo? ejusne quo idem Deus esse coepit, an ex eo quo illum esse vacuum taeduit? Hoc quippe illi displicet, quod non olim ex initio Deus fecerit coelum, cum dicit, Cur non olim ex initio? Tanquam ex illo initio facere debuerit, ex quo est ipse qui fecit. Cur non hic timuit, ne dicendo, ex initio ex quo est ipse Deus, eum debuisse facere coelum, diceretur ei: Habet ergo Deus initium, ac per hoc secundum sententiam tuam habebit et finem; tu enim dixisti, nullum esse initium sine fine? Porro si Deus caret initio, quomodo faceret aliquid ex initio ex quo ipse est? Ac per hoc ex initio fecit illo ex quo fecit, id est, ex quo coepit esse quod fecit. Aut ergo deus ipsorum nihil boni unquam fecit: aut secundum istum, quodcumque boni fecit, ex illo initio fecit ex quo ipse est; et habenti initium, metuendus est fini
Abbreviated transcription (Latin):
habere principium utrum habitura an nonhabiturasit finẽ :
Sidixerit habituram quomo do seaudebit dicerexpĩ anum
sidixerit non habituram ubiẽ quod ausus esł dicere nullũ ẽẽ
aliquid est. quurnonolim einicio ab eofactũ ẽ quodm elius
fuit qua si seipso aliquid melius ds̃ fecerit mundũ autideo
non debut hocbonũ fieri quanonẽ equale facienti: quod
autem quaerit quurnon istud olim ꝙ inicio factum sit res¬
ponsum habeat immouero olimginitio factum est. Ex
initio. tiq: suo non dĩ cui nullũ ẽ iniciũ: si autem hoc ini ciũ
signifi caripotuiteo quod dictũ ẽ. in principio fecitds̃. quidẽ.
quod calum niatur uelut inter rogans in quoprincipio fe¬
cerit cum ipserursus quaerat quur nonolim &iniciofactũ
sit ꝓinde sua uerba illire plicanda sut : Namsicut ipse
propter id quod scriptum est: In principio fecit ds̃ celum

Expanded text:
habere principium, utrum habitura, an non habitura sit finem? habere principium, utrum habitura, an non habitura sit finem? Si dixerit habituram, quomodo se audebit dicere christianum? Si dixerit non habituram, ubi est quod ausus est dicere, nullum essealiquid est, cur non olim ex initio ab eo factum est, quod melius fuit? Quasi se ipso aliquid melius Deus fecerit mundum: aut ideo non debuerit hoc bonum fieri, quia non est aequale facienti. Quod autem quaerit, cur non istud olim ex initio factum sit; responsum habeat, Imo vero olim ex initio factum est: ex initio utique suo, non Dei, cui nullum est initium. Si autem hoc initium significari potuit, eo quod dictum est, In principio fecit Deus: quid est quod calumniatur velut interrogans, in quo principio fecerit; cum ipse rursus quaerat, cur non olim ex initio factum sit? Proinde sua verba illi replicanda sunt. Nam sicut ipse propter id quod scriptum est, In principio fecit Deus coelum
Abbreviated transcription (Latin):
cipio fecit ds̃ celũ & terram ut principium sit & quo eẽ coepe¬
runt: Non enim dõ quo&erna semꝑ fuerunT. sed facta
inicium & coeẽ in cipereN acceperunt. aut certe quia
in principio sibi quo &erno fecit di caelum & terram
sidepsabno istenon uult accipere testimonium aposto¬
certefine eẽ desistunt: Si cut tempora & temporalia
quaed am incipientia ꝑ manebunt sicut ipsa scõrum
hominum quam ꝑcepturi sunt uita &erna quodisteñ
uidit quiputa uit eẽdicendum ac definiendum nullũ eẽ
sinefine principium: Nec ipsum potuit at tenderenume¬
rum cuius inicium ẽ ab uno & finis innullo : Nullus quip¬
pe num erus quã lib& magnus uel dicitur. uel suam dici
contraxp̃m uiꝰtã sibi ꝓmittit in xp̃o utiq beatã cuius tun
poterit eẽ principium cuonuitae huius misese finis fuerit
Respondeat itaq beata illa quã non negat habituram uel

Expanded text:
cipio fecit Deus coelum et terram, ut principium sit ex quo esse coepecipio fecit Deus coelum et terram, ut principium sit ex quo esse coeperunt; non enim Deo coaeterna semper fuerunt, sed facta initium ex quo esse inciperent acceperunt: aut certe quia in principio sibi coaeterno fecit Deus coelum et terram, si de Psalmo iste non vult accipere testimonium, Apostocerto fine esse desistunt, sicut tempora et temporalia; quaedam incipientia permanebunt, sicut ipsa sanctorum hominum, quam percepturi sunt, vita aeterna. Quod iste non vidit, qui putavit esse dicendum ac definiendum, nullum esse sine fine principium: nec ipsum potuit attendere numerum, cujus initium est ab uno, et finis in nullo. Nullus quippe numerus quamlibet magnus, vel dicitur, vel si dici contra Christum, vitam sibi promittit in Christo, utique beatam, cujus tunc poterit esse principium, cum vitae hujus miserae finis fuerit. Respondeat itaque, beata illa vita, quam non negat habituram vel
Abbreviated transcription (Latin):
quodpius poterat religioso quȩrit te impius oresa¬
crilego quomodo accĩpiendũ sit quodscriptũ est:
npricipio fȩcit celum & terram quam quã non ad dide¬
rat terram dequa postloquitur: quȩritergo qutom
principio eius ne principio quod id dem dĩ et̃ coepit anex eo
quod illum eẽ uacuuo tȩduit. cui res pondetur qui a
necds̃ eẽ coepit nec cum uocationis sua & eduit quineq ali¬
quando non fuit neccessando torpuit nec o perando labo¬
rauit nec si necaelo sedis indiguit. Nec ftacto celo sedemptã¬
quam finitis errorib: peregrinus inuenit potens est enim
beatissime manere insem& ipso Templo autem suoquodsunt
om̃s scĩ & angeli & omnes sic inꝑtire habitationem suam
ut illiꝙ ipso habeant talebonum quod beatieẽ possint. non
e eis uelletalem domum sine quabeatus eẽ nom possit:
Nut ergo sic intellegendumẽ quod scriptum est: In prin¬

Expanded text:
 2. Ac primum, quod pius poterat religioso, quaerit iste impius ore sa 2. Ac primum, quod pius poterat religioso, quaerit iste impius ore sacrilego, quomodo accipiendum sit quod scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram : quanquam non addiderit, terram, de qua post loquitur. Quaerit ergo: Quo principio? ejusne quo idem Deus esse coepit, an ex eo quo illum esse vacuum taeduit? Cui respondetur, quia nec Deus esse coepit, nec eum vacationis suae taeduit, qui neque aliquando non fuit, nec cessando torpuit, nec operando laboravit: nec sine coelo sedis indiguit, nec facto coelo sedem tanquam finitis erroribus peregrinus invenit. Potens est enim beatissime manere in semetipso; templo autem suo quod sunt omnes sancti, et Angeli et homines, sic impertiri habitationem suam, ut illi ex ipso habeant tale bonum quo beati esse possint, non ex eis ille talem domum sine qua beatus esse non possit. Aut ergo sic intelligendum est quod scriptum est, In prin
Abbreviated transcription (Latin):
IBRUM QEM MISISTIS FRATRES DILICTISSIMI.
Nescio cuius here tici inuento si cut scripsis tisin platea
maritima cum uenalis codox ipseferctur. & concurrentib:
turbis periculosa curiositate & delectione legere tur ut
quanto possim compendio responderem: Prius quaesiui
cuiusnam e&̃ erroris : Non enim soli manichei legem pro¬
ph&asq condemnant sed& marcionistȩ & alii non nulli
quorum sectȩ nonita in notuerunt populis xpĩanis:
stgautem cuius nomen inodem libro non comperi detesta
dm̃mundi fibricatorem : cum manichei quamuꝗs librũ
geneos non accipiant atq: blas phement dm̃ tamenbonũ
fabricassemundũ & si e aliena natura atq matheria c̃fitentur:
Sed quan quam non mihi apparuerit cuius sectȩ sit isteblas¬
pbemus defendenda ẽ ad uersus eius linguã scriptura diuina
aliqua testimonia &iam scripturis ad nouũ testam̃ tum
ꝑtinentib: sefellendus ẽ ut ostendatur in rep̃hensioneu&er
in consideratius quam uersutius insanire hacprimũ

Expanded text:
ibro, quem misistis, fratres dilectissimi, nescio cujus haeretici, invento, sicut scripsistis, in platea maritima, cum venalis codex ipse ferretur, et concurrentibus turbis periculosa curiositate et delectatione legeretur, ut quanto possem compendio responderem, prius quaesivi cujusnam esset erroris. Non enim soli Manichaei Legem Prophetasque condemnant; sed et Marcionistae, et alii nonnulli quorum sectae non ita innotuerunt populis christianis. Iste autem, cujus nomen in eodem libro non comperi, detestatur Deum mundi fabricatorem: cum Manichaei, quamvis librum Geneseos non accipiant, atque blasphement, Deum tamen bonum fabricasse mundum, etsi ex aliena natura atque materia, confiteantur. Sed quanquam non mihi apparuerit, cujus sectae sit iste blasphemus, defendenda est adversus ejus linguam Scriptura divina, aliqua testimonia; etiam Scripturis ad Novum Testamentum pertinentibus refellendus est: ut ostendatur in reprehensione veterum inconsiderantius quam versutius insanire. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
la tronũ: Sane de apo crifis isteposuit testimonia. quȩ
ex quo dr̃ deorũ locutus uocauit tram a solis ortu. usq
guitur ille isrł scđm carnẽ : qui seruiebat in umbris acrisiciorũ
quib significabat singulare sacrificiũ. quae nunc offert isrł seđm

Expanded text:
 39. Sane de apocryphis iste posuit testimonia, quae  39. Sane de apocryphis iste posuit testimonia, quae ex quo Deus deorum locutus vocavit terram, a solis ortu usque guitur ille Israel secundum carnem, qui serviebat in umbris sacrificiorum, quibus significabatur singulare sacrificium quod nunc offert Israel
Abbreviated transcription (Latin):
Vid&cisł siqđm carnẽ : ne quide sacrificus manducant
sociisaltaris. Vt in telle gerent ita se iã socios eẽ corporis xp̃rquẽ¬
ad modũ illisociis altaris: & quia ut hoc dicer& & cb idolatria
phibebat : Vndelocus iste sermonis eiꝰ. sicut cõme moraui supsit
ex ordiũ neputarent ideon ẽẽ curandũ sidesacrificiis ederent
idolorũ quia idolũ nihilẽ existimantes sibi hȩc uelud suꝑ flua ñ
nocere: Confirmauit quidẽ & ipsenihileẽ idolũ. Nec ideo seista
crificia quȩ in illo tẽplo scđm u&ere legẽ offerebant᷑ do tãquã
idolorũ sacrificia dam narent᷑ uł cãquã demoniis immolata nul¬
dete sacerdoti: & offermunus qđ p̃cepit morses intestimoniũ
illis: Ñdũ enĩ dederat ꝓsacrificiis illis omnib: sui corporis
sacrificiũ Ñdũ suscitauerat sui corporis cẽplũ. nec de illo
tẽplo eiciens eos quiboues & colũbas uendebat dicer&. Do¬
musme ad omꝰ orationis uocubit᷑ : Vos aut̃ fecistis illã spelũ cã

Expanded text:
dum carnem: nonne qui de sacrificiis manducant, socii sunt altaris? Ut intelligerent ita se jam socios esse corporis Christi, quemadmodum illi socii sunt altaris. Et quia ut hoc diceret, ab idololatria prohibebat; unde locus iste sermonis ejus, sicut commemoravi, sumpsit exordium: ne putarent ideo non esse curandum, si de sacrificiis ederent idolorum, quia idolum nihil est, existimantes sibi haec velut superflua non nocere, confirmavit quidem et ipse nihil esse idolum: nec ideo se ista crificia quae in illo templo secundum veterem Legem offerebantur Deo, tanquam idolorum sacrificia damnarentur, vel tanquam daemoniis immolata, nulde te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis . Nondum enim dederat pro sacrificiis illis omnibus sui corporis sacrificium, nondum suscitaverat sui corporis templum. Nec de illo templo ejiciens eos qui boves et columbas vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos au
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo librum cuinomest librate oport& refellere
aut quaedes truere cupit illud quodogmatizant occul¬
tande religiones causa eẽ menciendumꝰ prius eẽ noueris
amputandum: Ita ut illa testimonia quib: scĩs libris m̃¬
daciis suis patronos adhibere moliuntur partĩ noneẽ
m̃dacia. parti &iam quae sunt non eẽ imitanda demons¬
tres & sitantum sibi usurpat infirmitas. ut ei uenialiter
aliquid ꝑmittatur quodimprobat ueritas tamen utincon¬
cussione teneas s& defendas in diuindreligione nũ quam
omnino eẽmentiendum : Latentes uero sicut nec adulteras
peradulter nec homicidas ꝑ homicidia nec maleficas ꝑmale¬
ficia. Ita necm̃ daces ꝑmendacia. Nec blas phemas ꝑblasphe¬
mias eẽ querendas secundum ea quȩ tãmulta in hõcuolumi¬
ne disputauimus ut uix ad eius terminũ quem locorstofiximus¬
ueniremusꝑ¬

Expanded text:
sic ergo librum, cui nomen est Libra, te oportet refellere sic ergo librum, cui nomen est Libra, te oportet refellere atque destruere, ut caput illud, quo dogmatizant occultandae religionis causa esse mentiendum, prius esse noueris amputandum, ita ut illa testimonia, quibus sanctos libros mendaciis suis patronos adhibere moliuntur, partim non esse mendacia, partim etiam quae sunt, non esse imitanda demonstres et, si tantum sibi usurpat infirmitas, ut ei uenialiter aliquid permittatur quod inprobat ueritas, tamen ut inconcusse teneas et defendas in diuina religione numquam omnino esse mentiendum; latentes uero sicut nec adulteros per adulteria nec homicidas per homicidia nec maleficos per maleficia, ita nec mendaces per mendacia nec blasphemos per blasphemias esse quaerendos secundum ea, quae tam multa in hoc uolumine disputauimus, ut uix ad eius terminum, quem loco isto fiximusueniremus
Abbreviated transcription (Latin):
& docendo: sed eligat qui hocputat unde subueniat
periditanti homini ad quam lib& salutem qui acumq:
mendacia: dum tam̃ & apud tales obtineam us nulla nos
ad peierandum & blas phemandum opostere perducista
saltem scelere uelam pliora stupris. uel certenon mira
iudicemus: Nam que cogitand uẽ sepissime homines
dequarum adulterium suspicantur ad iusiurandum ꝓ¬
uocare coniugessuas. q uodutiq: non facerent nisi crecde¬
rent &iamillas quatimueruNt perpetrare. adulteriũ
timerȩ posse ꝑiurium : quia & reuera non nulle inpudicae
qufnontimuerunt in licito cahcubi tuui ros fallereeisdẽ
uiris quos fefellerant timuerunt dm̃ testem faillaciter
adhibere. Quidigitur cause est ut homocastus & religo¬
osus hominibaptizando nolit adulteriũ subuenire & ꝑ¬
iurio uelit. quod solent & adulteriformidare: Por¬
ro sinefas est hoc agere peierando quanto potius blas¬

Expanded text:
 docendo. sed eligat qui hoc putat, unde subueniat  docendo. sed eligat qui hoc putat, unde subueniat periclitanti homini, ad quamlibet salutem qualiacumque mendacia, dum tamen et apud tales obtineamus nulla causa nos ad peierandum et blasphemandum oportere perduci. ista saltem scelera uel ampliora stupris uel certe non minora iudicemus. namque cogitandum est saepissime homines, de quorum adulterio suspicantur, ad iusiurandum prouocare coniuges suas: quod utique non facerent, nisi crederent etiam illas, quae non timuerunt perpetrare adulterium, timere posse periurium, quia et reuera nonnullae inpudicae, quae non timuerunt inlicito concubitu uiros fallere, eisdem. uiris, quos fefellerant, timuerunt deum testem fallaciter adhibere. quid igitur causae est. ut homo castus et religiosus homini baptizando nolit adulterio subuenire et periurio uelit, quod solent et adulteri formidare? porro, si nefas est hoc agere peierando, quanto potius blas
Abbreviated transcription (Latin):
cii nomen propeccatinomine ponitur : Vnde
omms homo peccans & illud si autem uerita sđi immegm̃¬
dacio habundauit: agꝑ hoc cõmmentitur ut homop eccat
uthomo& ea sententia tenebitur quadictum es ł omnis
homomendax & si dixerimus quia peccatum non habemꝰ:
nos ipsos seducimꝰ & ueritas in nobis non est: Cũ uero
nihil falsie eius oreprocedit: secundum eam gratiã sicerit
dequa dictumest quinatus est &dõ non peccat : Haec enim
natiuitas si sola e& in nobis nemo peccar&: quandosola
erit nemopeccabit : Nuncautem trđimus quod corrup¬
tibiles natisumus: quamuis secundum id quo drena¬
tisumus sibene ambu lamus dedie in diem renoua mur
interius : cum uero & corruptibi lehoginduerit in corrur
uitatotum ab sorbebit & nullus mostis aculeus remanebit:
aculeus autem mostis: est peccatũ augergo cauendam̃¬
dacia recte agendo: aut confitenda sunt penitendo: Non
autẽ cũ habundent infeliciter uiuendo dugenda sunt¬

Expanded text:
cii nomen pro peccati nomine ponitur: unde Omnis homo peccans. Et illud: Si autem veritas Dei in meo mendacio abundavit . Ac per hoc cum mentitur ut homo, peccat ut homo, et ea sententia tenebitur qua dictum est, Omnis homo mendax, et: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. cum uero nihil falsi ex eius ore procedit, secundum eam gratiam sic erit, de qua dictum est: qui natus est ex deo, non peccat. haec enim natiuitas si sola esset in nobis, nemo peccaret; et quando sola erit, nemo peccabit. nunc autem adhuc trahimus, quod corruptibiles nati sumus, quamuis secundum id, quod renati sumus, si bene ambulamus, de die in diem renouamur interius. cum uero et corruptibile hoc induerit incorruptionem, uita totum absorbebit, et nullus mortis aculeus remanebit; aculeus autem mortis est peccatum. Aut ergo cauenda mendacia recte agendo aut confitenda sunt paenitendo; non autem, cum abundent infeliciter uiuendo, augenda sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
modo iurepotuit remeare sicut quise de excelso in praceps
uolim tate remiserit insuaquidem habuit potestu teqđ secit:
Sediam arbigrio certumest non subiacere quo dadide
surgitigitur beneficio alieno quicadit proprio: necideo
non iuo dicendus est cecidisse qui alieno nosutur surgere
nec propterea suo surrexisse qui a non alienocertum est cecidis¬
se. Sed de hoc alias minc ad propositum redeamus: Dicite¬
go uenerabilis paulus qm̃i dcirco secundum carnemnatus
est xp̃s ut sicut perimum hominem peccatum in hune
mundum intreuit & pec peccatum mors & itainomĩ ho

Expanded text:
modo jure potuit remeare: sicut qui se de excelso in praeceps modo jure potuit remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate demiserit, in sua quidem habuit potestate quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere quod cadit. Surgit itaque beneficio alieno, qui cecidit vitio proprio. Nec ideo non suo dicendus est cecidisse, quia alieno noscitur surgere; nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est cecidisse. Sed de hoc alias, nunc ad propositum redeamus. Dicit ergo venerabilis Paulus, quoniam idcirco secundum carnem natus est Christus, ut sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mor
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus possimus quidem id quod in hac questione catolice
auctoritatis definitione praescribitur diuinorum uolum inũ.
testimonus edocere. Sed quia nunc non librorum inditio
sedsola ratione placuit cicta discutere: Id circo maliud
tempus scriptura rum. monumenta seruantes sicut su¬
perius factum est sic&iam deanimae inquisitione tract¬
uimus quod ut fieri. facilius possit quaesa lua carifnrĩ.
suscipiendi hominis causa fuerit una tantum apłilectioni
subi ecta. breuiter in quiramus quia inuenta sine aliqua
difficultate &iam adhaec quaeuius praecidentis unt conse¬
uita transiuimus ab initio igitur & corpore &anima
ds̃ hominem fecit quialegis praec epta trans gressus post
usurpatione in terdicte arboris sententiam quodam modo
nene capitilis ecepit: Hic ad cum stutum a quo lapsus est
nonnisi auctoris siugratia reformatus postliminii quodam

Expanded text:
AUG. Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae AUG. Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere, idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec, quae hujus praecedentis sunt consequentia, transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit: qui legis praecepta transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodam modo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodam
Abbreviated transcription (Latin):
carnem natus est xp̃s: Nongenuit quando depatre sinitio
extitit filius. genuitquando & hacuerbum caro factum¬
proces sit inhabitar& in nobis. Non genuit quando in prin¬
cipio eratds̃ uerbum quodorigine prestitit iiuersis:
Noli ergo partum uirginis decerminare originem dĩ uerbi
nolideriur ginemgenitum corpus coa& ernum diceređitati:
Quict media tordi & hominum homo xp̃s ds̃ prima natiuitate
co&ernus est patri. secunda particeps temporis nr̃ĩ. in illa
auctor temporis inista particeps est &atis:
& credendum cuius sufficienter traccasti: Idcirco quaeso
ut mihi quid &iam deanimaxpi sentiendum sit iubeas
ecplicare: Itaenim amaioribus nris semperest traditum.
quod xpĩ corpus aduice anime communis ipsius filius dĩ
habitus animar&. Nec in accessione uitalis sp̃s indigens
fuerit cuminhabitans fomsuitȩ potuit conferre quoduixit:

Expanded text:
carnem natus est Christus; non genuit quando de Patre sine initio carnem natus est Christus; non genuit quando de Patre sine initio exstitit Filius: genuit, quando ex hac Verbum caro processit, ut habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine genitum corpus coaeternum dicere deitati; quia Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus prima nativitate coaeternus est Patri, secunda particeps temporis nostri; in illa auctor temporis, in ista particeps est aetatisad credendum cuivis sufficienter tractasti; idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit, jubeas explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est traditum, quod Christi corpus ad vicem animae communis, ipsius Filii Dei habitus animarit; nec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit.
Abbreviated transcription (Latin):
e utraque fitun a persona. non alius homo corpus & alius animus
sedhunus homo corpus& animus: Sic post partum uirginis
Sicinimo medictorȩ aliuddĩ &aliudhominis filius: Sed
idemtmen & non aliud dĩ quam hominis filius quamuis
propter aliud dĩ & propter aliud hominis filius. non abinitio
carnis concepisse dicimus filium dĩ netemporalem credatali¬
quis dĩ tatem. non ab&erno filiidĩ nouimnus carnem nenon ue¬
ritatem humanicorporis sed quandam . eum sus cepisse pute¬
mus imaginem neque enim consumi maiestatem filiidi ue¬
ritas carnis aut ueritatem carnis in mensitas dĩtatis dumimũ
redeat uirtutibus suis aliud doc&ur infirmitatibus nris
Inusautem atq: inseparabilis xp̃s & umiliatur ad sumptis
& glori ficatur in propriis cum &ad fici non dedignatur in¬
iuriis & &equa litacem custodit gentoris Genuitmaria
& non genuit filium di genuit quandoe ipsa secundum

Expanded text:
ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius animus; ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius animus; sed unus homo corpus et animus. Sic post partum virginis,sic in uno Mediatore aliud Dei, aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter aliud Dei, et propter aliud hominis filius. Non ab initio carnis coepisse dicimus Filium Dei, ne temporalem credat aliquis deitatem: non ab aeterno Filii Dei novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neque enim consumit majestatem Filii Dei, veritas carnis; aut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmitatibus nostris. Unus autem atque inseparabilis Christus et humiliatur in assumptis, et glorificatur in propriis; cum et affici non dedignatur injuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et non genuit Filium Dei: genuit, quando ex ipsa secundum
Abbreviated transcription (Latin):
mus uiuit. Sine quo neipsa quidem potestesse quaegenuit :
Itaq: si originem animamtis potentiae requiramus priorma
anima perquam materest animata priormater perquam
infilio nata uid&ur &anima: Sed nonmater incarnemani¬
mam uertit nec carnem in animam commutauit sed animã¬
tam carnem deutero matris idẽ carnis & anima & totius homi¬
nis auctor exibuit quiperdis pensatione analogiaȩ diuersa
ingentis inuo atq: eodem homine & utrumq: inso lubi le
imitate conimxit & neutrum & alterius participatione con¬
fundit: Siergo immomulto in conprȩhensibilibus atq: subli¬
mius na tus est susceptione perfectihominis dematre filius di
qui est peromnipotentiam singularẽ genitis omnib: non fa¬
cultas tantum sed & causa nascendi secundum hominem in quã
deuirginem natus est ds. eo pacto quocum corpore nascidocetu
& animus: Non quia utriusque estima substantia. sed quia

Expanded text:
mus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. mus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior eanima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusque est una substantia, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
tit ipsa gignendis: Nempe cum haec inuterum passibilem
materiam cidusossuos formaturam peruenerit uam secum
facitesse personam eiusque rei quam non eandem constat
habere substantiam & fitoperante anima & pacienima¬
teria & duabus substaantiis imus homo comaluit animadoe¬
atur aliud caro: Sicq animam nasci facemur eȩ utero quã
aduterum uenientem uit amdicimus contulisse concepto nasci
inquam ex matredicitur quia ex hacsibi. corpus aptauit inquonas¬
cipossel: Nam quia antequam nasceretur quantum ad seactti¬
n& ipsai paenitus non fuiss& & hic si ueborum uim cotidicnis ser¬
mones contemplatur ostendas contraria proponimus oppug¬
nantia praedicamus & in histamen uerum constat es sequod dici¬
mus ex matris uero comcorpore scimus. animam nascis&iam
ma trem priorem uidemus animam prȩdicari: Infiliomater
anima gignit. Sed tamen &iam in ipsa matre nonnisi ani¬

Expanded text:
tet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, tet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, materiam ad usus suos formatura pervenerit, unam secum facit esse personam ejus rei, quam non eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi ani
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisse quodero nescio enim quomodonatum docectis & tem¬
pore quem co&ernum patridicitis itm fuiss&. nasciem est ue¬
lud quidam motus non extantis ante quam nascatur idegens
beneficio natiuitatis ut sit quo colligitur xp̃m.Si erat
nasci non potuis se sinasci potuit non fuisse.
ugustinus adinquisitionem non in conpraehensibilium re¬
rum noua interrogandi curiositatem conpellis & dõ non nisi
quibus dam exemplorum linia mentis poteriteꝓplicare quod
queris: Patere igitur proadfirmato adferrerem alterius
questionis quia cum eam in profide sui sed proalterius ostensione
numc profero non inea me comitias eplicare quo deredo suta
me credere ad praesens putai ut intelligere facilius possis ista
que dixero: Fingamus ergo sicut pleriq putant esse in mun¬
da animam generalem quaesic in effabili motus seminc
cuncta uiuific& & non sit concr&a cumgenitis seduitam pres¬

Expanded text:
invenisse quod quaero. Nescio enim quomodo natum doceatis ex teminvenisse quod quaero. Nescio enim quomodo natum doceatis ex tempore, quem coaeternum Patri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis ut sit. Quo colligitur, Christum qui erat, nasci non potuisse; si nasci potuit, non fuisse. AUG. Ad inquisitionem nos incomprehensibilium rerum nova interrogandi curiositate compellis: et ideo non nisi quibusdam exemplorum lineamentis poterit explicari quod quaeris. Patere igitur me pro affirmato afferre rem alterius quaestionis: qui cum eam non pro fide sui, sed pro alterius ostensione nunc profero, non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae dixero. Fingamus ergo, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae sic ineffabili motu semina cuncta vivificet, ut non sit concreta cum genitis, sed vitam praes
Abbreviated transcription (Latin):
confundunt in iitate personȩ aut personam gemina ntdi¬
uersitate substntiȩ quandoquidem imus ehis homona scitur
extitisse nom perdunt propriam sed quicinunum atq: in se¬
parabilem conueniunt ex propriis uidentur fata commu¬
nici efficitur in corporemens doloribus corporis fatigatur
corpus cogitationiꝰmentis & unum ta menhorum propriũ ẽ
corporis alterum mentis quoddum unihomini accderit¬
& corporis commue uidet᷑ &mentis: Sicpost partũ uirginis
medi  toredĩ & hominum aliud dĩ filius aliud hominis fuit:
tione substantie non alius proimitate personae :
elicienus in superio ribus quidem mea de creden damxp̃i ee ma¬
trem natiuitatem salua perpe tuitatem conpuleras. Sed
quia contra rationem :orationis estoria non in nobispossunt
esse continua: Idcrco cum ad propositionem meam sollicitã
intentione respiuo nec dum mihiuideor in his quȩ atedictasum

Expanded text:
confundunt in unitatem personae, aut personam geminant diconfundunt in unitatem personae, aut personam geminant diversitate substantiae, quandoquidem unus ex his homo noscitur exstitisse. Non perdunt propria; sed quia in unum atque inseparabiliter conveniunt, ex propriis videntur facta communia. Afficitur in corpore mens doloribus corporis, fatigatur corpus cogitationibus mentis; et unum tamen horum proprium est corporis, alterum mentis. Quae dum uni homini acciderint, corporis commune videntur et mentis. Sic post partum virginis Mediatore Dei et hominum, aliud Dei Filius, aliud hominis fuit; tione substantiae: non alius, pro unitate personae. CAPUT XII. FEL. In superioribus quidem me ad credendam Christi ex matre nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi orationis extorta non in nobis possunt esse continua; idcirco cum ad propositionem meam sollicita intentione respicio, necdum mihi videor in his quae a te dicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa conpleuit. Uno mortem gusteuit altero mor tuus susciteua
Sicque in sedm̃ & hominem utriusq: uerus mediator. nec geminat
ꝑsona nec substantia confus mons trcuit. Ingressus est uirginis
uterum difilius utiterum ncis ceretur anteiam genitus & sus¬
cepit totum homine quuam habebat apatre plenissimã
dittitem non dissimilis genitori cumnascer&ur & &erno
perpe tuus non dissimilis homini cumgmatrenas citur mo¬
Dum & utrum quae contin& in seipso & neutrum perditoe
altero. Sicq gdõ & homine non inper fectis sed in diuersa
propri&ate plenissimis natus es typs sicut ganima & cor¬
pore imusquis queh ominum docetures se perfectus non
alius homo corpus alius animus quamuis aliud animus. aliud
corpus inus tamen acqueidem homo & corpus doc& ur &a¬
nimus : Rursum non unum adipsud corpus & animus quia
ex utroque homoftcctus est umus. non enimhaec aut substantias

Expanded text:
diversa complevit: uno mortem gustavit, altero mortuos suscitavit. diversa complevit: uno mortem gustavit, altero mortuos suscitavit. Sicque se Deum et hominem utriusque verus mediator, nec geminata persona, nec substantia confusa monstravit. Ingressus est Virginis uterum Dei Filius, ut iterum nasceretur ante jam genitus: et suscepit totum homine, qui jam habebat a Patre plenissimam deitatem. Non dissimilis genitori cum nasceretur ex aeterno perpetuus: non dissimilis homini, cum ex matre nascitur modum utrumque continet ex seipso, et neutrum perdit ex altero. Sicque ex Deo et homine non imperfectus, sed in diversa proprietate plenissimus natus est Christus; sicut ex anima et corpore unusquisque hominum docetur esse perfectus. Non alius homo corpus, alius animus, quamvis aliud animus, aliud corpus; unus tamen atque idem homo, et corpus docetur et animus. Rursum non unum atque idipsum corpur et animus, quia ex utroque homo factus est unus. Non enim haec aut subst
Abbreviated transcription (Latin):
medu temporis innullo differentem monadem nisi quomo¬
nas doc&ur. & genuit non in firmitatem uolim tariam xp̃i.
omnipotentis eius maiestas e horruit non omnipotentiam
in firmitas corporalis e tinxit: Scio ad inferos descendis se
se carnem merito di tatis. Non estdĩ proprium quofamen
sentit sed di proprium est quod paucis panibus tot hominum
milia sagincuit. Non est proprium carnis quod super fre¬
mentes undas siccis pedibus ambulauit sedcarnis est
proprium quodsputa palmas flagella sustinuit: Unus
tamen atq idem xp̃s est qui& in iurias totiens pertulit.¬
& actus in profundo non mersit. e hocpato in mediatoredi
& hominum inin iurica ad sumpti corporis ad fectam fci¬
teor di tactem sicut maiestate diuinitatis glorificatam no
uissimus carne. Ergo xp̃s mor tuus est quia surrexit. Neideo
tamen utrumq: e imo sed ex singulis singula in utro que tam̃
perfectus ipse conpleuit Dum imus atque inseparabilis tt̃

Expanded text:
medii temporis, in nullo differentem monadem, nisi quod momedii temporis, in nullo differentem monadem, nisi quod monas docetur esse, genuit. Non infirmitatem voluntariam Christi omnipotens ejus majestas exhorruit, non omnipotentiam infirmitas corporalis exstinxit. Scio ad inferos divinitatem Fse carnem merito deitatis. Non est Dei proprium, quod famem sensit: sed Dei proprium est, quod paucis panibus tot millia hominum satiavit. Non est proprium carnis, quod super frementes undas siccis pedibus ambulavit: sed carnis est proprium, quod sputa, palmas, flagella sustinuit. Unus tamen atque idem Christus est, qui et injurias toties pertulit, et actus in profundo non mersit. Ex hoc pacto in Mediatore Dei et hominum, injuria assumpti corporis affectam fatemur deitatem, sicut majestate deitvimus carnem. Ergo Christus mortuus est, qui et resurrexit: nec ideo tamen utrumque ex uno, sed ex singulis singula. In utroque tamen perfectus ipse complevit, dum unus atque inseparabilis tam