comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det. si me ins petere.pete inꝗt Menelaus. Ro¬
gatus Eurialus mox equũ iussit adduci sicͥq
sin gaudii signũ recepit secũꝙ tacite dixit. Tu
meũ equũ ascendes Menelae ego tuã uxorẽ eꝗ¬
tabo.Cõtientũ erat ut noctis adhoram quntã
in inco Eurialus ess ispectaret ꝙ bñ si cantãtẽ
Pãdalũ audiret. abierat Menelaus.Iãq celũ
noctis adducerãt tenebre. mulier in cubili tem¬
pus manebat. Eurialus ãte fores erat sipnĩ q
moraba t̃. nec cantũ audiebat Inec screatũ. Iam
p̃teneat hora.et ut abiret Eurialus suadebat
Achates. delusũq dicebat. dur est amãti rece¬
dere. et nũc unã nũc aliã causa manẽdi qrebat.
Nõcauebat Pãdalus ꝗa Menelai frater domi
mãserat ⁊ oẽs aditus scrutabat̃ Ine ꝗd ĩsidiar
fieret Inoctẽq: trahebat insomnem. Cui Pan¬
dalus nunquã ne inquit hac nocte cubatum ibi¬
mus. Ta nox mediũ poli transcẽdit axem. ex me

Expanded text:
det, si me vis petere”. “Pete” inquit Menelaus. Rodet, si me vis petere”. “Pete” inquit Menelaus. Rogatu Eurialus mox equum iussit adduci idque signum sui gaudii recepit secumque tacite dixit: “Tu meum equum ascendes, Menelae, ego tuam uxorem equitabo”. Conventum erat ut noctis ad horam quintam in vico Eurialus esset speraretque bene si cantantem Pandalum audiret. Abierat Menelaus iamque celum noctis obduxerant tenebre. Mulier in cubili tempus manebat. Eurialus ante fores erat signumque morabatur, nec cantum audiebat, nec screatum. Iam preterierat hora et ut abiret Eurialus suadebat Achates delusumque dicebat. Durum erat amanti recedere et nunc unam, nunc aliam causam manendi querebat. Non canebat Pandalus quia Menelai frater domi manserat et omnes aditus scrutabatur ne quid insidiarum fieret noctemque trahebat insomnem. Cui Pandalus: “Nunquamne” inquit “hac nocte cubitum ibimus? Iam nox medium poli transcendit axem et me
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝟsus placz.Und habeas q̃rit nemosed oꝑ¬
tet habere.Postꝗ̃ uõ plena ẽ archa tũc nobili
iꝗtatis. Maiores mei nobiles habiti suntlsed
nolo mihi blãdiri. Nõ puto meliores fuisse ꝓa¬
uos meos alus quos sola excusat antiqtas ꝗa
nõsũt in memoria eor uicia. Mea snĩa nemo
est nobilis nisi turtutis amator.Nõ miror aure¬
asuestes.equos.canes.ordinẽ famulore.laut as
si ꝗo nobilẽ dixerit. Ipse fiet stultus. Pãdalus
nosier lenocinio nobilitatus est
RON multis post dieb ruri inter Meue lai
rusticos rixatũ est. et occisi nõnulli. qui plus bi¬
berãt. opusq fuit ad res cõponẽdas Mene lau
ꝓficisti. Tũ Lucrecia. miuir ĩquit Igrauis es ho¬
mo dbilisq sequi tui grauiter incedũt iquare
gradiariũ aliquẽ nõ recipis comodatũ.Cr̃q ille
ꝑcontaretur ubi nã esset aliꝗs.optimũ inꝗt Pã¬
cdalus nisi fallor Eurialus hab et tibi libẽs cõce¬

Expanded text:
hic versus placet: unde habeas querit nemo, sed ophic versus placet: unde habeas querit nemo, sed oportet habere. Postquam vero plena est archa, tunc nobilitemium iniquitatis. Maiores mei nobiles habiti sunt, sed nolo mihi blandiri: non puto meliores fuisse proavos meos aliis quos sola excusat antiquitas, quia non sunt in memoria eorum vitia. Mea sententia nemo est nobilis, nisi virtutis amator. Non miror aureas vestes, equos, canes, ordinem famulorum, lautas si quis nobilem dixerit, ipse fiet stultus. Pandalus noster lenocinio nobilitatus est. Non multis post diebus rure inter Menelai rusticos rixatum est et occisi nonnulli qui plus biberant opusque fuit ad res componendas Menelaum proficisci. Tum Lucretia: “Mi vir,” inquit “gravis es homo debilisque; equi tui graviter incedunt: quare gradiarium aliquem recipe commodatum”. Cumque ille percunctaretur ubinam esset aliquis: “Optimum,” inquit Pandalus “ni fallor, Eurialus habet et tibi libens conce
Abbreviated transcription (Latin):
bie lenocu mercede ortitus est comitatũ et
aurcã bulla sue nobilitatis posteritas demõstra¬
bat In nobilitate multi sũt gradusmi Maciane
et sane si cuiuslib originẽ q̃ras sicut mea snĩa
fert. aut nullas nobilitates muenies aut admo¬
lũ paucas que sceleratũ nõ habuerũt ortũ. Cũ
einz hos dici nobiles uideamus I ꝗ diuicus habũ¬
dãt cduncie uero raro uirtũtis sunt comites. ꝗ
nõ uidz ortũ essenobilitatis degenerẽ hũc usu¬
re ditarũt illũ spolia. ꝓdiciões aliũ. hic bñ fici¬
is ditatus ẽ ille adulatõibus. huic adulteria lu¬
crꝑ p̃bent nõnullis mẽdatia ꝓsũt. ꝗda faciũt
ex cõiuge questũ: ꝗdamiex natis.plerosq ho¬
micida iuuãt. Rarus est ꝗ iuste diuicias congre¬
get. nemo fascẽ amplũ facit nisi uui õnes metit
herbas.Cõgregabãt hõies diuicias multas: nec
und ueniãt. sed ꝗͣ multe ueniãt qͥrũt. Dĩbus

Expanded text:
Hic lenocinii mercede sortitus est comitatum et Hic lenocinii mercede sortitus est comitatum et auream bullam sue nobilitatis posteritas demonstrabit. In nobilitate multi sunt gradus, mi Mariane, et sane, si cuiuslibet originem queras, sicut mea sententia fert, aut nullas nobilitates invenies aut admodum paucas que sceleratum non habuerint ortum. Cum enim hos dici nobiles videamus qui divitiis habundant, divitie vero raro virtutis sint comites, quis non videt ortum esse nobilitatis degenerem? Hunc usure ditarunt, illum spolia, proditiones alium. Hic veneficiis ditatus est, ille adulationibus. Hunc adulteria lucrum prebent, nonnullis mendacia prosunt, quidam faciunt ex coniuge questum, quidam ex natis plerosque homicidia iuvant. Rarus est qui iuste divitias congreget. Nemo fastum amplum facit, nisi qui omnes metit herbas. Congregant homines divitias multas nec unde veniant, sed quam multe veniant querunt. Omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
priuo in urbe fota uel castior uł prudẽtior. Lu¬
crecia fuic. Mirareo. Si tantt̃ iuris natura de¬
dit amori in mẽtes humanas. medẽdã est huic
eeietudini. Nec alia ctra est. insi quã tumõs¬
trasti. Accingã me huic oꝑi. teq dũ ipũs erit
comouere fadã nec exee grãm qro. quia non
ess officiũ boni uiri. cũ ioniil ꝓmereat grã
poscere. Ego ut uitẽ infamiã nostre imminẽte
talus inꝗt egouel sic tibi grãm habeo. et crea¬
ti seconitẽ ut dictũ ẽ faciã modo tu dignita
tiat. nitalego cõditõale facio si potuisset hoc
te nesciẽto fieri mea ut oꝑa apeił ucreciã fuis¬
ses libẽciuo egissẽ U ale et tu uale retulit Furi¬
alus. Postꝗ̃ aimũ ĩuenisti fac finge. inueni efri¬
te ut sinꝑ simus. Laudabis inꝗt Fandalus: le
soierat auidior. quãto se mincis cupere demõ¬
strabat. Sunt enĩ hoẽs inꝗdã ut mulieres que
tute maxime nolle dicunt tum maxime uolũt

Expanded text:
prius in urbe tota vel castior vel prudentior Luprius in urbe tota vel castior vel prudentior Lucretia fuit. Mira res, si tantum iuris natura dedit amori in mentes humanas. Medendum est huic egritudini, nec alia cura est nisi quam tu monstrasti. Accingam me huic operi teque, dum tempus erit, commonefaciam, nec ex te gratiam quero quia non est officium boni viri, cum is nihil promereatur, gratiam poscererialus inquit: “Ego vel sic tibi gratiam habeo et creari te comitem, ut dictum est, faciam, modo tu dignitatniat, nihil ego conditionale facio. Si potuisse hoc te nesciente fieri mea ut opera apud Lucretiam esses, libentius non egissem. Vale”. “Et tu vale;” retulit Eurialus “postquam animum reddidisti, fac, finge, inveni, effice ut simul simus”. “Laudabis” inquit Pandalus letuto erat avidior quanto se minus cupere demonstrabat. Sunt enim homines quidam ut mulieres que tum maxime nolle dicunt cum maxime volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
decuo cõmitto tueq mando fidei. Tuatbiter
es omnia hec inte sita sunt. uide qui agas et
seruare potes isia et perdere
Subrisit his auditis Pãdalis fectoq moru¬
la snorã hec Euriale dixit et ut ins̃ nõ accirissẽt
sed eũ in locũ sicut absie dictũ est res redut
ut necesse sit me qđ iubes esficcre Inisi et no¬
st iũ genus affici cõtume lim et scandalũ ingens
cupiã exoriri. ardet młeirsicut dixti et impo¬
tẽ suiest nisi occurro fero se fodiet aut fene¬
stris se dabit p̃cipitẽ nec uite iam sibi nec ho¬
noris est cura. Ipsa mihi suũ ardoiẽ patefecit
eistiti increpaui lenire flamã studui nihil ꝓfeci
oia ꝓpłer te ꝑtu facit Iribil isi te curat. tu illi
lempinmẽte sedes Te petit te desiderã te
solũ cogitat. sepe me uocitans audi p̃cor. Euri¬
ale dixit Sic mulier ex more mutata est ut n
nõ eadẽ uideat ue. Heupietas. heu dolor. nula

Expanded text:
decus committo tueque mando fidei. Tu arbiter decus committo tueque mando fidei. Tu arbiter es, omnia hec in te sita sunt, vide quid agas et servare potes ista et perdere”. Subrisit his auditis Pandalus factaque morula: “Noram hec, Euriale,” dixit “et utinam non accidissent! Sed eum in locum, sicut abs te dictum est, res rediit ut necesse sit me quod iubes efficere, nisi et nostrum genus affici contumeliis et scandalum ingens cupiam exoriri. Ardet mulier, sicut dixti, et impotens sui est. Nisi occurro ferro se fodiet aut ex fenestris se dabit precipitem, nec vite iam sibi nec honoris est cura. Ipsa mihi suum ardorem patefecit. Restiti, increpavi, lenire flammam studui, nihil profeci, omnia preter te parvifacit, nihil nisi te curat, tu illi emper in mente sedes, te petit, te desiderat, te solum cogitat. Sepe me vocitans, 'audi precor, Euriale,' dixit. Sic mulier ex amore mutata est ut iam non eadem videatur. Heu pietas, heu dolor! Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
nenis est młr quã idagat. Sed ue illi qui se hu¬
mano sanguine polluit. et maiori scelere uindi¬
cat minus. non augenda sunt mala. sed minuen¬
da. Nõhic sumus ex bonis duobus meliora de¬
lectun. Aut exmalo ⁊ bono: ꝗđ sit bonũ. Seci
ex malis duob ꝗd minus obsit citinis uia piculs
plena est. sed hec quã monsi rõminus habet ddis¬
crĩd ꝑ quã nedũ tuo sãguini cõsules sedetis
mib ꝑ leris qui pene insanio dũ mei cõ Lacre¬
eiã uideo cruciari cui potius eẽ odio uellẽ qͦ e
rogare ssed hic sumus eo decocta res est ut ni¬
si tui artibus tua cura ingenio atq sollicitudi¬
ne naiis refar᷑ uulla Ialutia spes manert. Iura
igit et ilłã et me tuamq domũ absꝙ nota cõ¬
seaua nec me potes ingratũ. Scis aruo Celatẽ
quantisim Iquic ꝗd pecieris mpetratũtibiefsi¬
hoc titulo gauis inã. Egotibi lucrecã mec et
nosi rũ morẽ et famã nostram et tui gracus

Expanded text:
nenis est mulier quam id agat. Sed ve illi qui se hunenis est mulier quam id agat. Sed ve illi qui se humano sanguine polluit et maiori scelere vindicat minus. Non augenda sunt mala, sed minuenda. Non hic sumus ex bonis duobus melius eligendum aut ex malo et bono quod sit bonum, sed ex malis duobus quod minus obsit. Omnis via periculi plena est, sed hec quam monstro minus habet discriminis, per quam nedum tuo sanguini consules, sed mihi etiam proderis qui pene insanio, dum mei causa Lucretiam video cruciari cui potius esse odio vellem quam te rogare. Sed hic sumus, eo deducta res est ut, nisi tuis artibus, tua cura, ingenio atque sollicitudine navis regatur, nulla salutis spes maneat. Iuva igitur et illam et me tuamque domum abs nota conserva, nec me putes ingratum. Scis apud Cesarem quanti sim, quicquid petieris impetratum tibi effitatem hoc titulo gavisuram. Ego tibi Lucretiam meque et nostrum amorem et famam nostram et tui generis
Abbreviated transcription (Latin):
at alios. tibi credit. et qd du faxint. hanc for¬
tasse ꝓuiciã tibi cõmittet quã susceperis et
me iuueris ut spero iuuãda res est. Poteris eni
me clam dũ ceteri dormient intromittere. et a¬
morẽ linire furẽtem. Ex hus quot emergãt uti¬
litates arbitrorte ꝓtua prudecia palã cerncre
Seruabis nãꝙ in primis honorẽ domus. amorẽ
tegẽs quinõ possit absq uestra ĩfamia mani¬
festari Sobrinã: tuã in uitam tenebis Mene lao
uxorẽ custodies. cui nõ tam obest una uox mihi
cõcessa nescus oibus. ꝗͦsi sciẽte populo illã ꝑdi¬
derit me sequentem nupta Senator Romano
secuta est Ippia ludũ apharon et nlum. famosa¬
ꝙ menia lagi. Quid si me domi nobilẽ atꝙ po¬
tentem Lucrecia seꝗ statuat. quod decus ues¬
trigeneris. quis populi risus. que nedũ urã. sed
tocius cluitatis ifamia. Diceret forsitan aliꝗs
absumenda potius ferro.aut extinguenda ue¬

Expanded text:
at alios. Tibi credet et, quod dii faxint, hanc forat alios. Tibi credet et, quod dii faxint, hanc fortasse provinciam tibi committet quam, si susceperis et me iuveris, ut spero, in vado res est. Poteris enim me clam, dum ceteri dormient, intromittere et amorem lenire furentem. Ex his quot emergant utilitates, arbitror te pro tua prudentia palam cernere. Servabis nanque in primis honorem domus, amorem tegens qui non posset abs vestra infamia manifestari. Sobrinam tuam in vita tenebis, Menelao uxorem custodies cui non tam obest una nox mihi concessa, nesciis omnibus, quam si, sciente populo, illam perdiderit me sequentem. Nupta senatori Romano secuta est Ippia ludium ad Pharon et Nilum famosaque menia Lagi. Quid si me domi nobilem atque potentem Lucretia sequi statuat? Quod dedecus vestri generis? Quis populi risus? Que nedum vestra sed totius civitatis infamia? Diceret forsitan aliquis absumenda potius ferro aut extinguenda ve
Abbreviated transcription (Latin):
me sequeret̃.Aut manere coacta manus sibi
cõlciret. qđ ess ddecus ꝓpetuũ uestre cͥomus
Quod igi t̃ te uolebã. teq uocaui nestri causa
est. ut obuiem us hus malis tiec alia uia ẽ nisi ut
amoris nostrizaurigã te p̃beas.curesꝙ ut bene
dissimulatus ignis nõ fiat aꝑtus. Ego me tibi
cõmẽdodo.de uoueo:obseqre ue furori.ne dũ
oppugnat̃ magis ĩcẽdat᷑ cura ut semelcõuenire
possimus.quo fecto moꝵ humiliabit̃ ardor tol¬
lerabiliorq: reddet̃ tute scis aditus domus.
ter uiri aduertẽdus ẽ ꝗ ẽ ad has res nimiũ ꝑspi¬
cax lucrcciãq: tãq̃ Iocũ germani teneat magna
cura custodit. ĩuersaq: lucrecia ꝟba euersaq
coruices gemitus screatus tussi risus attẽte cõsi¬
derat. hũc illudere sentẽtia est nec sine te fieri
potest. Assis ergo ⁊ quãdo affuturus sit uix
me istrue. remanentẽq fratrẽ diuerte. ne cus¬
tos asfixus Lucrecie sit. neue custodes adhibe¬

Expanded text:
me sequeretur aut, manere coacta, mortem sibi me sequeretur aut, manere coacta, mortem sibi conscisceret, quod esset dedecus perpetuum vestre domus. Quod igitur te volebam teque vocavi, vestri causa est, ut obviemus his malis, neque alia via est, nisi ut amoris nostri aurigam te prebeas curesque ut bene dissimulatus ignis non fiat apertus. Ego me tibi commendo, do, devoveo. Obsequere nostro furori, ne, dum oppugnatur, magis incendatur. Cura ut semel convenire possimus, quo facto mox humiliabitur ardor tolerabiliorque reddetur. Tute scis aditus domus, ter viri avertendus est qui est ad has res nimium perspicax Lucretiamque, tanquam locum germani teneat, magna cura custodit inversaque Lucretie verba, eversas cervices, gemitus, screatus, tussim, risus attente considerat. Hunc eludere sententia est, nec sine te fieri potest. Assis ergo et quando abfuturus sit vir me instrue remanentemque fratrem diverte ne custos affixus Lucretie sit neve custodes adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
rõ amet amatus. Sed pcsiꝗ̃ fraudes rcui n e¬
ꝙp dolis irretitum. ne meus sterilis esset amor
nixus sum me s omnibus artibus illam incencde¬
re ut parpari referretur. Ardere nẽq tubilq
urere. tum rubor erat. tum anxietas aninmi
que me die sicctuq mirum in modum crucia¬
bat:ut adeo introrsus ut egredi nullo pacto ua¬
lerẽ factũ ẽ igit̃ ut me cõtinuãte parsit amor
tam uellus aureã ꝑuigil draco seruabat. nec adi¬
tũ orti cerberus ꝗͣ ista diligẽter recludit̃. Nõ
ego familiã uestrã scio quia nobilis esuis ĩter pri¬
mores urbis.diuites.potẽtes.amati.utinã nun¬
ꝗ̃ nornssem hanc feminã. Sedꝗs est qui possit.
resistere.satis nõ eligi hanc. sed casus dedit a¬
mandã. sic se res hab tectus adhuc amor est
Sed nisi bene tegat᷑ magnũ aliqd qd supi auer¬
tant. ma ũ pariet. Eossem ego forsitan me cõ¬
hoc putarẽ ex usu.nec nosco illius furorẽ. Aut

Expanded text:
non amet amatus? Sed, postquam fraudes novi meqnon amet amatus? Sed, postquam fraudes novi meque dolis irretitum, ne meus sterilis esset amor nixus sum omnibus artibus illam incendere, ut par pari referretur. Ardere nanque nihilque urere tum rubor erat, tum anxietas animi qui me die noctuque mirum in modum cruciabat et eram adeo introrsus ut egredi nullo pacto valerem. Factum est igitur ut me continuante par sit amor tam vellus aureum pervigil draco servabat, nec aditum Orci Cerberus, quam ista diligenter recluditur. Novi ego familiam vestram, scio quia nobiles estis inter primores urbis, divites, potentes, amati; utinam nunquam novissem hanc feminam! Sed quis est qui possit resistere fatis? Non elegi hanc, sed casus dedit amandam. Sic se res habet, tectus adhuc amor est, sed nisi bene regatur magnum aliquod, quod superi avertant, malum pariet. Possem forsitan ego me comhoc putarem ex usu. Sed nosco illius furorem: aut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ furori cedere Nam ꝗ aduersus tempestatẽ
nititur seps naufragium facit. Et qui obtempe¬
rat procelle superat. Hec ideo dixi quia te sci¬
re amorem meum uolo. Et quid mei causa sis
facturus. Tu qđ emolumẽtum hĩc sit oriti
nichil tibi tacebo. quia iam mei cordis alteram
te reputo partem.Ego łucreciam diligo neq
hoc inPandalo mea culpa est factum. Sed regẽ¬
tȩ fortuna. In cuius manu est quẽ colimus orbis
Mibi non erant noti mores uestri. Nec huius
orbis Consuetudines noram Rutabam
ego fesuinas uestras quod oculis monsirant In
corde seistire. Sed mnestant homines uestre ma¬
ritate non amant.hinc deceptus sum Credidi
namꝙ amatum me Lucrecie fore. dum me lu¬
srinibus intuebatur placidis. Cepiq contra di¬
ligere. nec tam eligantem domitam dignam pu¬
taui. cui uices non redderentur amoris. Nen¬
dum te noram uel tuum genus amaui putans a¬
mari quis enim ten saxeus est. aut ferreus ꝗ

Expanded text:
quam furori cedere. Nam qui adversus tempestatem quam furori cedere. Nam qui adversus tempestatem nititur sepe naufragium facit et qui optemperat procelle superat. Hec ideo dixi quia te scire meum amorem volo et quid mei causa sis facturus. Tamen quod emolimentum hinc sit oriturum nihil tibi tacebo, quia iam mei cordis alteram te reputo partem. Ego Lucretiam diligo neque hoc, mi Pandale, mea culpa est factum, sed regente fortuna in cuius manu est quem colimus orbis. Mihi non erant noti mores vestri, nec huius urbis consuetudinem noram. Putabam ego feminas vestras quod oculis monstrant in corde sentire, sed inescant homines vestre marite, non amant. Hinc deceptus sum. Credidi nanque amatum me Lucretie fore, dum me luminibus intuebatur placidis cepique contra diligere, nec tam elegantem dominam dignam putavi cui vices non redderentur amoris. Nondum te noram vel tuum genus. Amavi, putans amari. Quis enim tam saxeus est aut ferreus qui
Abbreviated transcription (Latin):
pere meam beniuolenciam didici.Cuius iam te
facio participem. quia non minus illa es dignus
qego sum tua. Nunc quid uelim quoniam in¬
ter amicos res agitur. Paucis exponam. Eu
scis mortale genus ꝗͣ in amorem sit pronum
Seu uirtutis ẽ seu uicii. late patet ista calami¬
tas. nec cor est Isi modo carneum esc quod a¬
moris non aliquando senciat stimulos Scis
qua nec sanctis simum Dauid. nec sapiẽttissi¬
mũ Silononẽ nec Sapsonẽ fortissimũ ista pas¬
sio dimisit ĩmunẽ Incensi p̃terea pectons et a¬
moris ĩhibiti ea natura ẽ ut si ꝗs ꝓhibeat magis
ardeat.nulla re magis ista curatur pestis ꝗ̃ dilec¬
ti copla. ferũt plures. tũ uiri tũ mulieres tam
nostraquã maiorum nostror memoria.quibus
inhibicio durissime necis fuit occasio. Cõtra
ueto plures nouimus ꝗ post concubitum et am¬
plexus passim concessos. mox furrre desinerũt
Nichil consultius est postꝗͣ amor ossibus hefit

Expanded text:
pere meam benivolentiam didici cuius te iam pere meam benivolentiam didici cuius te iam facio participem, quia non minus illa es dignus quam ego sum tua. Nunc quid velim, quoniam inter amicos res agitur, paucis exponam. Tu scis mortale genus quam in amorem sit pronum, seu virtutis est seu vitii: late patet ista calamitas nec cor est, si modo carneum est, quod amoris non aliquando sentiat stimulos. Scis quia nec sanctissimum David, nec sapientissimum Salomonem, nec Samsonem fortissimum ista passio dimisit immunem. Incensi preterea pectoris et amoris incubiti ea natura est ut si quis prohibeat magis ardeat, nulla re magis ista curatur pestis quam dilecti copia. Fuerunt plures, tum viri tum mulieres, tam nostra quam maiorum nostrorum memoria, quibus inhibitio durissime necis fuit occasio; contra vero plerosque novimus qui, post concubitum et amplexus passim concessos, mox furere desiverunt. Nihil consultius est, postquam amor ossibus hesit,
Abbreviated transcription (Latin):
lorum intuitus. nut uq tantum se consultal ãt
amantes.neꝙ istac amoris extrema linea com¬
seuerare.
DUMSCEanxIuS Eurialus quiel consilii
capiat meditatur uenit in mentem Lucrecie
monitum quod de Pandulo scripserat Mene¬
lai sobrino. peritosq medicos immitatus qul¬
bus mos est inpericulosis egritudimbus ancefs
adhibere medicamentum.et ultima potius ex¬
perin q̃ sine cura morbum relinquere agꝑredi
Eandalum statuit. remediumq suscipere qd
antea refutarat. Hinc igitur accersito et in pe¬
rem grandem tibi dicturus sum indigent em
huis quas inte scio sitas diligencia fide.et tact¬
turnitate uoluĩ iam dudũ hec tibi dixisse. Sed
nõ miti adhuc plene cognitus. Nunc et te nos¬
co. et ꝗa probate fidei es amo et obsero Qd
si aliud de te nescirem.satis est quia omnes tui
conciues te laudant Tum comites:mei.quibus¬
cum amicitiam conflauisti. et qui scis et quanti
pendendus me certum fecere Ex quibus te cu¬

Expanded text:
lorum intuitus nutuque tantum se consultabant lorum intuitus nutuque tantum se consultabant amantes neque istac amoris extrema linea comseverare. Dum sic anxius Eurialus quid consilii capiat meditatur, venit in mentem Lucretie monitum quod sibi de Pandalo scripserat, Menelai sobrino, peritosque medicos imitatus quibus mos est, in periculosis egritudinibus, anceps adhibere medicamentum et ultima potius experiri quam sine cura morbum relinquere, aggredi Pandalum statuit remediumque suscipere quod antea refutarat. Hinc igitur accersito et in perem grandem tibi dicturus sum, indigentem his, quas in te scio sitas, diligentia, fide et taciturnitate. Volui iam dudum hoc tibi dixisse, sed non eras mihi adhuc plene cognitus. Nunc et te nosco et, quia probate fidei es, amo et observo, quod, si aliud de te nescirem, satis est quia omnes tui concives te laudant, tum comites mei quibuscum amicitiam conflavisti, et qui sis et quanti pendendus me certum fecere. Ex quibus te cu
Abbreviated transcription (Latin):
nocte domum repetut
su suspicio mala fuit. fenestram Mene laus
ob⁊ puxit.credout sunt conciues nostri cor¬
lecturis acuti. Suspicionumq plem. timuisie
M enelaum loci comoditatem. ut q parum fide¬
bit uxoti occasionem demere uoluisse. Nat
et si nbil conscius erat il. uex at am tamen femi¬
nã. multisq dietĩ tẽptatã p̃cibus nõ ignorabat
Ft ansmũ coznosce młeris istabilẽ. cuius tet
sũt uolũtates ꝙ in arboribius folia Sexus enz
fcĩeus nouitatis ẽ auidus.raroq uitũ rmat cu¬
ius copiã hab. Seqbat̃ ergouiã maritorũ pro¬
mulgatam.quorum opinio est infortunum bo¬
nis excludi custodus.erepta ẽ huic cõueniendi
facultas. nec mittendis litteris permissa liber¬
tas est Nam et cauponem. qui est post edes
Lcretie. uinariam tabernam conduxerat ex
qua solebat Eurialus affari Lucreciam ac litte¬
ras per arundinem mittere. sicuti Menclaus
suasit. magistratus expulit. restabat solus ocu¬

Expanded text:
nocte domum repetiitnocte domum repetiitsive suspicio mala fuit, muro fenestram Menelaus obstruxit. Credo, ut sunt concives nostri in coniuncturas acuti, suspicionumque pleni: timuisse Menelaum loci commoditatem, utque parum fidebat uxori, occasionem demere voluisse. Nam, etsi nihil conscius erat illi, vexatam tamen feminam, multis dietim temptatam precibus, non ignorabat et animum cognoscebat mulieris instabilem, cuius tsunt voluntates quod in arboribus folia. Sexus enim femineus novitatis est avidus raroque virum amat cuius copiam habet. Sequebatur ergo viam maritorum pervulgatam quorum opinio est infortunium bonis excludi custodiis. Erepta est hinc conveniendi facultas, nec mittendis litteris permissa libertas est. Nam et cauponem qui post edes Lucretie vinariam tabernam conduxerat, ex qua solebat Eurialus affari Lucretiam ac litteras per arundinem mittere, sicuti Menelaus suasit, magistratus expulit. Restabat solus ocu
Abbreviated transcription (Latin):
nec enun sine te nox est mihi ulla iocunda.Secd
cenahic iam. post cubatum ibimus. Erant em
tinere Lutrecia nitebatur donec Furialus abeũ¬
l spacium suscepisset cui necessaria est moru¬
la quedã Menelaus aut ẽ foris cenatus erat. Se¬
ꝙp in tala nũ recipere festinabat Tũ lucrecia
parum me aas inquit. cur non potius domi
apul me cenastiego quia tu aberas nec comedi
hodie. nec bibi quicꝗͣ uenerũt tamen uillici ex
Rsalia. nescio quid uini portantes obtimũ es¬
se serebant trebeyanũ. Ego pre mestitia nibis
fustaui nunc quoniã ades. eamus si placet incel¬
lariũ introrsũ gustemusq uinum Si ut illi dixe¬
runt tam suauissimũ sit husꝙ diciis laternam
dextera. uirum sinstra manu recepit et in uti¬
mũ penu descendit. tamq diu nũc hũc nunc ũ¬
Lu cadũ terebrauit ac cum uiro pitis auit donec
urialua putaut abisse. ac ita demũ ad ĩgrotos
be ucos cũ uiro trãsunt Eurialu intempesia

Expanded text:
Nec enim sine te nox est mihi ulla iocunda. Sed Nec enim sine te nox est mihi ulla iocunda. Sed cena hic iam, post cubatum ibimus”. Erant tum tinere virum Lucretia nitebatur, donec Eurialus abeundi spatium suscepisset cui necessaria erat morula quedam. Menelaus autem foris cenatus erat seque in thalamum recipere festinabat. Tum Lucretia: “Parum me aapud me cenasti? Ego, quia tu aberas, nec comedi hodie, nec bibi quidquam. Venerunt tamen villici ex Rosalia, nescio quid vini portantes: optimum esse ferebant trebianum. Ego pare moestitia nihil gustavi. Nunc, quoniam ades, eamus, si placet, in cellarium introrsum, gustemusque vinum, si, ut illi dixerunt, tam suavissimum sit». Hisque dictis, laternam dextra, virum sinistra manu recipit et in intimum penum descendit, tamque diu nunc hunc, nunc illum cadum terebravit ac cum viro pitissavit, donec Euryalum putavit abiisse. Ac ita demum ad ingratos hymenaeos cum viro transivit. Euryalus intempesta
Abbreviated transcription (Latin):
Aderat hora prescripta: letus Eurialus.quis
duobus perfunctus discriminibus murum ascen¬
dit.Adaptam fenestram subintrat.Lucreciaz
iuxta focuum sedentem.paratisq obsomnis
expectantem reperit.Illa ut Amantem ogno¬
uit assurgens medium complexa est.ficint.blan¬
dicie. dantur oscula. itur inuenerem.tensis ue¬
lis.fessamq nauigio cytharam. nunc ceres refi¬
cit nunc bachus. Heu ꝗͣ breues uoluptates
sunt.ꝗͣ longe solicitudines.uix horam Etrialus
letamhabuerat Cum ecce Sozim.qui reditum
Menelai renũciat gadiumq perturbat.tinet
Eurialus.fugere studet Lucrecia mensis abscõ¬
ditis obuiam uiro pergit. reuersumq salutat
uillicum rusticatnm rebar. Quid tu cũ rure
tam diu.caue ne quid olfaciam Cur non omi
manes quid me contristari absenciastudes.sẽ¬
per dum abes timeo tibi. cum ne quã ardeas
Formido. ut sunt infidiuxoribus suis um. quo
metu si uisme soluere numq̃ extra cormias

Expanded text:
Aderat hora prescripta, letus Eurialus, quamvis Aderat hora prescripta, letus Eurialus, quamvis duobus perfunctus discriminibus, murum ascendit, ad apertam fenestram subintrat, Lucretiam iuxta foculum sedentem paratisque obsoniis expectantem reperit. Illa, ut amantem agnovit, assurgens medium complexa est. Fiunt blanditie, dantur oscula, itur in Venerem tensis velis fessamque navigio Citheream nunc Ceres reficit, nunc Bacchus. Heu quam breves voluptates sunt, quam longe solicitudines! Vix horam Eurialus letam habuerat, cum ecce Sosiam qui reditum Menelai renuntiat gaudiumque perturbat. Timens Eurialus fugere studet. Lucretia mensis absconditis obviam viro pergit reversumque salutat,villicam inviscatum rebar. Quid tu tamen rure tamdiu egisti? Cave ne quid olfaciam. Cur non domi manes, quid me tua contristari absentia studes? Semper, dum abes, timeo tibi, tum ne quam ardeas formido, ut sunt infidi uxoribus suis viri. Quo metu si vis me solvere, nunquam extra dormias.
Abbreviated transcription (Latin):
re et teneris hedis. gallinas quoꝙ turdosq
iristrat ⁊umi copiã melioris Promo cura ut ꝗ
ũcta popina sit istuc ĩꝗt Dromo cure hẽbo ⁊ mẽ¬
sã potius q̃ equos fricabo her ego hodie ĩ rus d¬
duxi qđ sibi male succedat. nũꝗͣ mihi uerbum
dixit. nisi uespi cum me remisit et equos. renũ¬
ciaiiq domine iussit. nõ se redituꝵ hac nocte
Taudo te Sozia qui tandẽ odisse cepisti dni
nores. Ego iam diti mutassẽ domiinũ. nisi me
domina matutmis retinuiss: offellis. Niil dor¬
miẽdũ ẽhac nocte. bibamus. uoremusꝙ donec
ueniat dies. Nõ tantũ permensem lucrabitur
Tlerus quantum noc una cena consumemus
Aidiebat hec Eurialus libens.tam et si mores
seruorũ notabat.et idem sibi fieri non dubita¬
ret.cum Dromo abesset.ut q Dromo recessit
tuo beneficio sum habiturus qui me huc duxti
Et ne patefierem probe curasti.uir bonus es
meritoq te amo. nec tibi non gratus inueniar

Expanded text:
re et teneris hedis, gallinas quoque turdosque re et teneris hedis, gallinas quoque turdosque ministrat et vini copiam melioris. I, Dromo, cura ut quam uncta popina sit”. “Istud” inquit Dromo “cure habebo et mensam potius quam equos fricabo. Herum ego hodie in rus deduxi, quod sibi male succedat. Nunquam mihi verbum dixit nisi vesperi, cum me remisit ad equos renuntiarique domine iussit non se rediturum hac nocte. Laudo te, Sosia, qui tandem odire cepisti domini mores; ego iam diu mutassem dominum, nisi me domina matutinis retinuisset offellis. Nihil dormiendum est hac nocte. Bibamus voremusque donec veniet dies. Non tantum per mensem lucrabitur herus quantum nos una cena consumemus”. Audiebat hec Eurialus libens, tametsi mores servorum notabat et idem sibi fieri non dubitabat cum domo abesset. Utque Dromo recessit,tuo beneficio sum habiturus, qui me huc duxisti et, ne patefierem, probe curasti. Vir bonus es meritoque te amo, nec tibi non gratus inveniar”.
Abbreviated transcription (Latin):
pit.eratq: ãplius suscepturus. ac eunalũ furca
ꝑcussurus. nisi Sozias obuiass. Quiut discri¬
mẽ agnouit. da michi bãc oꝑaz ait frater bone
Ego pabulũ eq̃uis prebebo.Tuĩterea loci uid
an nobis cena instructa sit Gaudẽdũ est dũ he¬
rus abest. melius est nobis cum domina ꝗ̃ cũ illo
Hlec iocunda est et ꝑliberalis. Ille iracũdus. cla¬
morosus. auarus. difficilis. nunꝗͣ nobis bene est
dũ ille adest. Uides ne uẽtres nostros ꝗ̃ ñquo
castigat modic: qui semper esurit. ut nos fame
truciet. nec sustinet muscidia frustraceruli pa¬
nis cõsumi. sed hesternũ munical seruat in mẽ¬
sem. uniusqꝑ cene siluros. et ãguilas salsas. in al¬
terã differt. et numerata fila sectini porri ne
quid tangamus signats recludit. Miser qui ꝑ
hec tormẽta q̃rit diuicias. Nã quid stulticius
quã uiuere pauꝑem ut locuples moriaris. Quã¬
to melius heraque nõ cõtenta uit ulis nos pasce¬

Expanded text:
pit eratque amplius suscepturus ac Eurialum furca pit eratque amplius suscepturus ac Eurialum furca percussurus, nisi Sosias obvenisset qui ut discrimen agnovit: “Da mihi hanc operam,” inquit “frater bone. Ego pabulum equis prebebo, tu interea loci vide an nobis cena instructa sit. Gaudendum est, dum herus abest. Melius est nobis cum domina quam cum illo. Hec iocunda est et perliberalis, ille iracundus, clamorosus, avarus, difficilis. Nunquam nobis bene est, dum ille adest. Videsne ut ventres nostros iniquo castigat modo? Qui semper esurit, ut nos fame cruciet, nec sustinet muscida frusta cerulei panis consumi, sed hesternum minutal servat in mensem uniusque cene silures et anguillas salsas in alteram defert et numerata fila sectivi porri, ne quid tangamus, signata recludit. Miser qui per hec tormenta querit divitias. Nam quid stultius quam vivere pauperem ut locuples moriaris. Quanto melius hera que, non contenta vitulis nos pasce
Abbreviated transcription (Latin):
nõ excusatiõe. sed fuga uitauit.Hic amor ex
usu uenit Eurialo. Nã dũ uir ingressus et ac¬
tus Pocori specula t̃ ĩsidus Euriali locũ fac̃. ue¬
rũq ẽ qd dici solet. non facile custodir qd a
pluribus impugna t̃. Expectãtes amãtes post
primũ cõcunisũ scdas nupcias Uiculus erat in¬
tereides Lucrecie atq uicini partus per quẽ
pedibus in ut rũq parietem porrectis in fenes¬
trã Lacrecie haud difficilis p̃bebat᷑ ascensus
Sed huc ascẽdere solũ noctu licebat Menela¬
o prtẽdũ ruserat.ibiq ꝑnoctãdũ.qui dies ab
amãtibus tãqͣm saturnalior expectabat̃. Fit
aecessus mutatis Eurialus uestibus ĩ uiculũ se
recepit.stabulũ ille Menelaus habebat ꝗd Eu¬
rialus docẽte Sozia ingressus est. ibiq noctẽ
manẽs sub feno latebat.cum ecce Dromo qui
erat Mene lai scdus famulus. equis p̃positus
ĩpleturus p̾sepia.fenũ ex Euriali latere susci¬

Expanded text:
non excusatione, sed fuga vitavit. Hic amor ex non excusatione, sed fuga vitavit. Hic amor ex usu venit Eurialo. Nam, dum vir gressus et actus Pacori speculatur, insidiis Euriali locum facit verumque est quod dici solet: non facile custodiri quod a pluribus impugnatur. Expectabant amantes post primum concubitum secundas nuptias. Viculus erat, inter edes Lucretie atque vicini, arctus per quem, pedibus in utrumque parietem porrectis, in fenestram Lucretie haud difficilis prebebatur ascensus. Sed huc ascendere solum noctu licebat. Menelao petendum rus erat ibique pernoctandum, qui dies ab amantibus tanquam saturnaliorum expectabatur. Fit recessus. Mutatis Eurialus vestibus in viculum se recepit. Stabulum illic Menelaus habebat quem Eurialus, docente Sosia, ingressus est ibique noctem manens sub feno latebat. Cum ecce Dromo, qui erat Menelai secundus famulus, equis prepositus, impleturus presepia, fenum ex Euriali latere susci
Abbreviated transcription (Latin):
Fauorabilẽ eius cupiat flatũ. Fati plus enĩ uialet
hera benigni ꝗͣ si te ueneris cõmendet epistola
marti. Dicũt quidã nil esse qđ in sapic̃ti queat
fortuna. hoc egohis sapientibus cõcedo qui so¬
la uirtute gaudere qui et pauperes et egroti
et in equo phaleris clusi uitam se credunt pos¬
sidere beatam qualem nullũ adhuc ueluidi uł
deprimit.Quis Pacorum ꝑdidit nisi fortuna
Nũ quid prudentis consilii fuit in nodis uiole
clausisse tabellas  et nũc beneficio muis episio¬
lam transimisisse. dicet aliquis fieri cautius ꝑo
tuisse ꝙ si hoc consiuũ fortuna iuuisse et cau¬
tus hic et prudẽtissimus iudicatus fuisset.S
obstãs fatũ.pilam ex Lucrecie manibus lapsã
apd ignẽ duxit. ubi solutra calore niihus hq̃¬
factaq cera tabellas manifestauit.quas tũ ue¬
tule q̃se calefaciebãt tũ Menelaus qui aclerat
plegerũt. nouasꝙ lites excitarũt qͥs Pocorus

Expanded text:
favorabilem eius cupit flatum? Fati enim plus valet favorabilem eius cupit flatum? Fati enim plus valet hora benigni, quam si te Veneris commendet epistola Marti. Dicunt quidam, nihil esse, quod in sapiente queat fortuna. Hoc ego his sapientibus concedo, qui sola virtute gaudent, qui et pauperes et aegroti et in tauro Phalaridis clausi, vitam se credunt possidere beatam; qualem nullum adhuc vel vidi, vel deprimit. Quis Pacorum perdidit nisi fortuna? Numquid prudentis consilii fuit, in nodis violae clausisse tabellas et nunc, beneficio nivis, epistolam transmisisse? Dicet atuisse, quod si hoc consilium fortuna iuvisset et cautus hic et prudentissimus iudicatus fuisset. Sed obstans fatum pilam, ex Lucretie manibus lapsam, apud ignem duxit ubi, solutis calore nivibus liquefactaque cera, tabellas manifestavit quas tum vetule que se calefaciebant, tum Menelaus qui aderat perlegerunt novasque lites excitarunt quas Pacorus
Abbreviated transcription (Latin):
tofe uias emnes quilus nocerent logis. Ut er¬
ꝑo inde dolus patuit. ad Menelaum mox itur
cpistolamꝙ ut legat rogatur. Ile mestrs do¬
mũ uergit suxot ẽ inerepat Idomũq: clamorib
implet. negat se reamuxor remꝙ gestẽ expo¬
nit et anus adducit testimoniũ. Itur ud Cesa¬
tem ifit querela suocatur Pacorus Io crmen
fatet̃ pet ẽsq ueniã nunꝗͣ se post hoc Lucreciã
ue xaturũ iure urãdo cõfirmat sciens tamẽ Io¬
uẽ nõ irasci sed arridere piurus amantũ. sterilẽ
Flãmam ut magis ꝓhibitus erat eo diligentius
sequebar̃. Uenit hyems q̃ exclusu aliis ue nt ia
solũ boteã admittebat.cadũt e celo mues sol¬
uit̃ in lutũciuitas. iactãt mitrone iͥ uicos siuus¬
nes in fenestras niuẽ. hinc nactus occasione Pa¬
corus epistolã alterã cera includit Iceramq tn
ue cingit factaꝙ pila in fenestrã lucrecie iacit
Quis nõ omnia regi fortum dicat. quis non

Expanded text:
togae vias omnes, quibus possent sagis. Vt ertogae vias omnes, quibus possent sagis. Vt ergo violae dolus patuit, ad Menelaum mox itur, epistolamque ut legat rogatur. Ille moestus domum pergit, uxorem increpat domumque clamoribus implet. Negat se ream uxor, remque gestam exponit et anus adducit testimonium. Itur ad Caesarem, fit querela, vocatur Pacorus. Is crimen fatetur, petensque veniam, numquam se posthac Lucretiam vexaturum, iure iurando confirmat; sciens tamen Iovem non irasci, sed arridere periuriis amantum: sterilem flammam, ut magis prohibitus erat, eo diligentius sequebatur. §§§§§§ Venit hiems exclusisque Nothis, solum Boream admittebat. Cadunt ex coelo nives; solvitur in ludum civitas; iactant matronae in vicos, iuvenes in fenestras, nivem. Hinc nactus occasionem Pacorus, epistolam alteram cera includit, ceramque nive tegit et cingit, factaque pila, in fenestram Lucretiae iacit. Quis non omnia regi fortuna dicat? Quis non
Abbreviated transcription (Latin):
Cicero yliadẽ oratõnẽita fideliter scriptã sibi
ostẽsã fuisse. ut testa nucis clauderet̃. Ofserr
uiołã Lucrecie. seq commendat Pacorus. Res¬
puit donu ucrecia. Instat pãnonius mognis p̃¬
cibus. Tũ Anus. recipe inꝗt hera donat ũ flor ẽ
ꝗd times ubi nullũ periculũ. ꝑua res est qua po¬
tes hũc militẽ placare.Sacuta esi Lucrecia ani¬
lem suasionẽ Iuiolãq suscepit Iporꝙ ultra pro¬
gressa iuiolam alteri ex uirginibus tradidit.
Nec diu post obiuã facta sũt duo studentes.
qui uirgũculam ut sibi florẽ traderet nõ maf no
negocio ĩduxerint. Apertoc uiole stipite, Car¬
mẽ amatorium inuenerũt.Solebat hoc heminũ
genus ꝑgratũ esse nostris matromis Sed pesi ꝗͣ
Cesaris curia Senas uenit sirrideri despici Iet
haberi odio cepit.ꝗa plus armor stipitus ꝗͣ lit¬
terar lepor nostras feminas obleciabat.Hinc¬
grãdis liuor ⁊ simultas ingẽs erat. Querebãt ꝙ

Expanded text:
Cicero Iliadem omnem ita subtiliter scriptam sibi Cicero Iliadem omnem ita subtiliter scriptam sibi ostensam fuisse ut testa nucis clauderetur. Offert violam Lucretie seque commendat Pacorus. Respuit donum Lucretia. Instat Pannonius magnis precibus. Tum anus: “Recipe” inquit “donatum florem: quid times ubi nullum est periculum? Parva res est qua potes hunc militem placare”. Secuta est Lucretia anilem suasionem violamque suscepit parumque ultra progressa violam alteri ex virginibus tradidit. Nec diu post obviam facti sunt duo studentes qui virgunculam, ut sibi florem traderet, non magno negotio induxerunt apertoque viole stipite carmen amatorium invenerunt. Solebat hoc hominum genus pergratum esse nostris matronis, sed, postquam Cesaris curia Senas venit, irrideri, despici et haberi odio cepit, quia plus armorum strepitus quam litterarum lepor nostras feminas oblecgrandis livor et simultas ingens erat, quaerebantque
Abbreviated transcription (Latin):
ora secũ Lucrecia dicebat. eius tomen minor le¬
ticia fuit iquo taciturnior aliis fidem nõ habuit
ut rẽ posset referre.Soze nõ audebat prouere¬
cundia totum narrare
PacoRUS interea pãnonius eques domo
nobilis :qui Cesarem sequebatur Ardere Lu¬
creciã cepĩt. Et quia formosus erat redamari
putabat. solamq femine pudicitiã obsiare sibi
rebat̃. Illa sicut mos est nostis dnãbus Iõnes
uultublãdo intuebat᷑ Ars ẽ siue dceptio poci¬
u Inȩ uerius amor palamfiat. Insanit Pacorus
sis cõsolari potest Ini Pucrecie mẽtẽ ꝑsẽciat.
Solẽt matrone Senẽ. adprimũ lapidẽ Sacellum
diue marie quod in bethleẽ nũcupãt sepius nisi¬
tare. Huc Lucrecia duabus comitata uirgmil:
ranu quadã ꝓficiscebat᷑. Seꝗtur Pacorus iuio¬
lam in maungestãs deauratis folus In cuius col¬
elo epistołã amatoriã Subtilib inscrĩptã mem¬
branisabs chõderat. nec mirare. Tradidit eniz

Expanded text:
ora secum Lucretia dicebat. Eius tamen minor leora secum Lucretia dicebat. Eius tamen minor letitia fuit, quo taciturnior aliis fidem non habuit ut rem posset referre. Sosie non audebat pre verecundia totum narrare. Pacorus interea, Pannonius eques, domo nobilis, qui Cesarem sequebatur, ardere Lucretiam cepit. Et quia formosus erat redamari putabat solamque femine pudicitiam obstare sibi rebatur. Illa, sicut mos est nostris dominabus, omnes vultu blando intuebatur. Ars est, sive deceptio potius, ne verus amor palam fiat. Insanit Pacorus nec consolari potest nisi Lucretie mentem persentiat. Solent matrone Senenses ad primum lapidem sacellum dive Marie, quod in Betleem nuncupant, sepius visitare. Huc Lucretia, duabus comitata virginibus et anu quadam, proficiscebatur. Sequitur Pacorus violam in manu gestans deauratis foliis in cuius collo epistolam amatoriam, subtilibus inscriptam membranis, absconderat. Nec mirere: tradit enim
Abbreviated transcription (Latin):
mee ius habes.Tu necis Imꝑũi.O candidũ pec¬
tus.O dulcem linguã.O suaues oculos.O inge¬
niũ ueloꝵ. O membra marmorea succiꝙ plena
qͥnando eģo uos rẽuisam: quando iter corallina
labia mordeo.quãdo tremulã lingyam onmio
ĩmurmurantem cenuosentiã. Papillas ue nurꝗ
illes retract.bo. Parum est Achates qd in hac
muliere uidisti quo ꝓpior est femina eo formo¬
sior est. Utinam una mecum fuisses. Nõ tam
candualis regi lible formosauxor fuit ꝗͣista ẽ
Non mirot illum uoluisse nudam coniugem so¬
cio demõstrare sut plenius sumeret gaudium.
Ego quoq itidem facerem.si facultas esset Lai¬
creciã tibi nudam ostenderem. Abter autem
nec tibi effariquãta sit eius pulchritudo possũ
nec tu. ꝗͥ lolitum quãq: plenum meum fuerit
gaudium potes considerare.Sed congaude tu¬
mihi quia maior fuit uoloptas mea ꝗͣuerbis: q̃¬
at exponi. Sic Eurialus cum Achate Inec pauti¬

Expanded text:
mee ius habes, tu necis imperium. O candidum pecmee ius habes, tu necis imperium. O candidum pectus, o dulcem linguam, o suaves oculos, o ingenium velox, o membra marmorea succique plena, quando ego vos revisam? Quando iterum corallina labia mordebo? Quando tremulam linguam ori meo inmurmurantem denuo sentiam? Papillasne unquam illas retractabo? Parum est, Achates, quod in hac muliere vidisti. Quo propior est femina eo formosior est, utinam mecum una fuisses! Non tam Candaulis regis Lidie formosa uxor fuit quam ista est. Non miror illum voluisse nudam coniugem socio demonstrare ut plenius sumeret gaudium. Ego quoque itidem facerem: si facultas esset, Lucretiam tibi nudam ostenderem. Aliter autem, nec tibi effari quanta sit eius pulcritudo possum, nec tu quam solidum quamque plenum meum fuerit gaudium potes considerare. Sed congaude mihi, quia maior fuit mea voluptas quam verbis queat exponi”. Sic Eurialus cum Achate. Nec pauci
Abbreviated transcription (Latin):
mus: et illius me manus effugere potuisse Iꝗa
inermis erat Imihiq: fidus ensis herebat lateri
At uir comitatus erat. et arma ex pariete pen¬
debant.coptufacilia.In domo longus famulor
ordo. clamoresstiox inualuissent.et ostia fuis¬
sent clausa.tum de me suppliclũ sumptum fuis¬
set.Heu dementem me.nulla me prudentia li¬
berauit hoc discrimine. sed casus tantum. ꝗd
casus ĩmo et promtum ingeniũ Lucrecie.O fi¬
dam feminam.O amatricẽ prudẽtes.O insig¬
nẽ et nobilissimũ amorem.cur me tibi nõcredã
cur tuam non sequar fidem.mille mihi si assint
ceruices. omnes tibi cõmittam.tu fidelis es.tu
cauta.tu prudẽs.scls amare.et amantem tuert
Quis tam cito excogitare potuisszuiam. qua
me querentes auerteret. ut tuipsa cogitasti.
Tu miha hãc uitam seruasti.eandẽ tibi ducue¬
o. Nõ meũ est sed tuum qd spiro. nõ erit mihi
dur ꝑdere ꝓpter te. qdper te teneo. Tu uite

Expanded text:
mus et illius me manus effugere potuisse quia mus et illius me manus effugere potuisse quia inermis erat mihique fidus ensis herebat lateri: at vir comitatus erat et arma ex pariete pendebant captu facilia. In domo longus famulorum ordo, clamores mox invaluissent et hostia fuissent clausa, tum de me supplicium sumptum fuisset. Heu me dementem, nulla me prudentia liberavit hoc discrimine, sed casus tantum! Quid casus? Imo et promptum ingenium Lucretia. O fidam feminam, o amatricem prudentem, o insignem et nobilissimum amorem! Cur me tibi non credam? Cur tuam non sequar fidem? Mille mihi si assint cervices, omnes tibi committam. Tu fidelis es, tu cauta, tu prudens, scis amare et amantem tueri. Quis tam cito excogitare potuisset viam qua me querentes averteret, ut tu ipsa cogitasti? Tu mihi hanc vitam servasti, eandem tibi devoveo. Non meum est sed tuum quod spiro. Non erit mihi durum perdere propter te quod per te teneo. Tu vite
Abbreviated transcription (Latin):
moriter narrat. Nunc timenti similis nunc ex¬
ultanti fit. Interimendum aũt heu me stultum
inquit femine meum cõmisi caput. Non sic me
pater admonuit Idum me nullius femne fidem
sequi debere dicebat. Ille feminã anmalesse di¬
cebat Indomitum imfidum mut abile scrucele
mille passionibus deditum / Exo paterne Im.¬
memor discipline uitam meam Muliercule tra¬
di.li. Quid sime frumẽto oneratum aliquis ag¬
nouisset i qd dedecus:quenam infamia mibi et
mels posteris euenisset Alienum me Cesar fe¬
cisset tanꝗͣ leuem et insanũ. potuissem hec cõ¬
cemnere. quid ait sime uir dum scrinia dosat
lacentem inuenisset ISeua est lex iulia.mechis.
cxigit tamẽdo or.maritimaiores penas ꝗͣ le ⁊ ul¬
la cocessent. Necat hic ferro. necat ille ciuẽtis
uerbcribus.quosdã mechos ⁊ mugulis necat.S
putemus uipepcisse uite mee.nonne me in uĩ¬
cula cõieciss÷ Iaut ĩfamẽ cesari tradidissz.Dica¬

Expanded text:
moriter narrat, nunc timenti similis, nunc exmoriter narrat, nunc timenti similis, nunc exultanti fit. Inter timendum autem: “Heu me stultum,” inquit “femine meum commisi caput. Non sic me pater admonuit, dum me nullius femine fidem sequi debere dicebat. Ille feminam animal esse dicebat indomitum, infidum, mutabile, crudele, mille passionibus deditum. Ego paterne immemor discipline vitam meam muliercule tradidi. Quid si me frumento oneratum aliquis agnovisset? Quod dedecus, quenam infamia mihi et meis posteris evenisset? Alienum me Cesar fecisset tanquam levem et insanum. Potuissem hec contemnere? Quid autem si me vir, dum scrinia versabat, latentem invenisset? Seva est lex Iulia mechis. Exigit tamen dolor mariti maiores penas quam lex ulla concesserit. Necat hic ferro, necat ille cruentis verberibus, quosdam mechos et mugilis intrat. Sed putemus virum pepercisse vite mee. Num me in vinculis coniecisset aut infamem Cesari tradidisset? Dica
Abbreviated transcription (Latin):
etat ẽ ut cognita thamar pepit sed maiorẽsitĩ
excit aiit amoris. memor tãdem criminis Furia¬
lus. postꝗ̃ uini cibiq paulisper hausit repugnã¬
te bucrecia. tecessit Nec sinstre quisq̃ suspi¬
catus esi qua unus ex baiulis putobatur
Admirabatur se ipsũ Eurialus dum uiam pge¬
ret /Secumq O si nũc Inquit obuiam michu se
daret Cesarimeꝙ agnosceret quam illi habitus
hic suspitionẽ faceret Iquã me rideret Ifabula
oĩbus essem Iet illi iocus. Nũꝗ̃ me missum face¬
tet donec sciret omnia dicendũ esset quid sibi
hec rustica uestis uellet Sed fingerem non hãc
sed aliam me dicerem adisse matronam INam
et ip̃e hanc amat Nec ex usu est meũ sibi amo¬
rem petere.ILucretiam nũqͣ proderem que me
suscepit seruauit ꝙ. Dũ sic loꝗtur Nisũ Acha¬
tem Polimiumq cernit eosq p̃itꝰ Nec prius
ab hus cognitus est quã domi fuit. Ubi positis
saccis pretextaꝙ sumpta rerum pandit euentũ
dũq quis timor et qđ gaudium intercess t me¬

Expanded text:
t Amoni cognita Thamar, peperit, sed maiorem sitim excitavit amoris. Memor tamen discriminis Eurialus, postquam vini cibique paulisper hausit, repugnante Lucretia, recessit. Nec sinistre quisquam suspicatus est quod unus ex baiulis putabatur. Admirabatur seipsum Eurialus, dum viam pergeret, secumque: “O si nunc” inquit “obvium mihi se daret Cesar meque agnosceret, quam illi habitus hic suspitionem faceret, quam me rideret? Fabula omnibus essem et illi iocus, nunquam me missum faceret donec sciret omnia, dicendum esset quid sibi hec rustica vestis vellet. Sed fingerem, non hanc, sed aliam me dicerem adisse matronam. Nam et ipse hanc amat, nec ex usu est meum sibi amorem patere. Lucretiam nunquam proderem que me suscepit servavitque”. Dum sic loquitur, Nisum, Achaten Palinurumque cernit eosque preit, nec prius ab his cognitus est quam domi fuit ubi, positis saccis pretextaque sumpta, rerum pandit eventum. Dumque quis timor et quod gaudium intercessit me