comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u templo qd̾ ibi erat: ẽ hic celum. dif¬
fert ⁊̃ magnus sacerdos qui assistit
mutin di semper uiuens ad interpel¬
landũ ꝑro nobis. ibi sepe offerebat.
hic semel ibim sangũie alieno. hicĩ
ꝓprio. id̾ est ergo saterdos ⁊ hostia. alio.
dentium pcc̾a exhaurire: oportuiss eũ
pati sepius ab origine mundi ad̾ ne
fieret. semel ꝑassus est in consũmati¬
one scłoꝵ Uñ subdit. Nuncaũ. per

Expanded text:
est templo quod ibi erat, est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. Alioqudentium in se peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod ne fieret, semel passus est in consummationem saeculorum. Unde subdit: Nunc autem, per
Abbreviated transcription (Latin):
am suam celestia
mundauit. modo
⁊efficatior om̃ib
sepe iterate st̃ sũ
consu̾matiõe. hec
semel oblata ad
prĩam reclucit ꝙ¬

Expanded text:
am suam coelestia mundavit; modo et efficacior omnibus saepe iteratae sine consummatione, haec semel oblata ad patriam reducit
Abbreviated transcription (Latin):
patiatur in truce.
qr sufficit om̃ib
semel oblatus ⁊
ñ est opus per sin¬
gulas generati¬
ones iterari ꝙ si
hiissi sufficeret
nec antiquis qui
siłr erant redim̃¬
diado subseqnter
ostendit. q̃ mad̾. q.¬

Expanded text:
patiatur in cruce, quia sufficit omnibus semel oblatus, et non est opus per singulas generationes iterari. Quod si his non sufficeret, neque antiquis qui similiter erant redimquod subsequenter ostendit: Quemad
Abbreviated transcription (Latin):
.q uere ñ ambulant
sccłm traclitionem
nrãm ip̃i enim sci¬
tis q̃madmodum.
oporteat iitar
nos i quomodome
habui in quo ura
ut illi qui aliena
negotia turant ua¬
gantes hacullac
neq gratis man¬
sumptũ abaliquo.
s fuimus in labore
clico nocte ⁊ die operantes contra hoc
Qd lupra dixitabaliquo. operantes dico
ne quem ur̃m grauaremus. ⁊ nequis dice¬
ret idco eum ũ accepisse qr ñ haberet pote

Expanded text:
 Vere non ambulant secundum traditionem nostram. Ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos, id est quomodo me habui in quo imitut illi qui aliena negotia curant vagantes hac et illac. Nec gratis pansumptum ab aliquo: sed fuimus in labore dico, nocte et die operantes, contra hoc quod supra dixit ab aliquo. Operantes dico, ne quem vestrum gravaremus, et ne quis diceret eum ideo non accepisse, quia non haberet pote
Abbreviated transcription (Latin):
bulante mordina
tis eis quiambulãt
mordinate ł altter
qͣm ordonature exi¬
git. et ambulante
didimus eis. Ip̃r
uos subtrahere. qr
uos ip̃i scitis q̃mad¬
modum .i. in quib
oporteat unitari
nos ⁊ cum illi hecñ
tatiant debetis uita¬
reeos ⁊uere oportet
unitari nos qrboni
sumus. qd̃ ita ait.
gratis dsinelabore
panem̃ sumptum ab

Expanded text:
bulante inordinate, tis eis qui ambulant inordinate, id est aliter quam ordo naturae exigit, et ambulante didimus eis. Ipsi os subtrahere, quia vos ipsi scitis quemadmodum, id est in quibus oporteat imitari nos, et cum illi haec non faciant, debetis vitare eos. Et vere oportet imitari nos, quia boni sumus: quod ita ait: gratis, id est sine labore panem sump
Abbreviated transcription (Latin):
te ex pcc̃o qr ñ apparebat. q .d. nescieham ẽẽ¬
pc̃cm ⁊ iõ secure uinebara q deus ñ eẽt iudi¬
ait uixit s reuixit qr uxerat aliqñ in pa¬
radyid crã ꝯtra p̃ceptum datũ satis apꝑa¬
rebat admissimi s esi homines nati pec
um ladebat seq̾batur concupĩas carius
sñ cognitione. q sũ cohibitione. s data lege
pct̾m notitiam nati hominis reuixit. qr in
noticiam primam fc̃ homiras aliciñ iam
uidit se reum ẽẽ apud deum ex hiis q̃ patra
do fc̃s est manifestus sibi p̾uaricator ⁊ita
inuentũ est alicui b̃n attenderti mandatũ
legis qd .e. ad iii. obeclienti ⁊ obseruanti. uel
erat ad uitam interitione dantis qr bonum

Expanded text:
te ex peccato, quia non apparebat. Quasi dicat: Nesciebam e ideo secure vivebam, quasi Deus non esset judiait vixit, sed revixit, quia vixerat aliquando in paradiso, quando contra praeceptum datum satis appareum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primam facti hominis, aliquando jam udo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene attendenti, mandatum legis, quod erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis, quia bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualium quidiui¬
etnam sufficientid¬
allos. s qͥa pauperes xp̃i quoꝵ est regnũ¬
celoꝵ amicos sibi ⁊ debitores feterunt. per
te. s qr idem om̃s habebunt ⁊ om̃ib erit suf¬
ficientia sic̃ scri ẽ demanna m signo hut

Expanded text:
ualium, qui diviaeternam sufficientialios. Sed quia pauperes Christi, quorum est regnuum, amicos sibi et debitores fecerunt, per te, sed quia id omnes habebunt, et omnibus erit sufficientia; sicut scriptum est de manna in signo
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ. s ut susteri¬
tentur de ur̃is reb
sicut ⁊ uos. hec est
eqͣlitas ut qui acti¬
ptunt sp̃ualia. tri¬
buant carnalia ip̃a

Expanded text:
ritatem, sed ut sustententur de vestris rebus, sicut et vos. Haec est aequalitas, ut qui accipiunt spiritualia, tribuant carnalia. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
hũit qͣm gomor qr recepit ab eo qui habũ¬
dauit. in exodo au ita scrrptũ est nec qui
plus collegerat hũit amplius. nec qui
minus parauerat reperit minus in quo
⁊ qui minora. inet̾no conuuno eandem

Expanded text:
habuit quam gomor, quia recepit ab eo qui abundavit. In Exodo autem ita scriptum est: Nec qui plus collegerat, habuit amplius; nec qui minus paraverat, reperit minus . In quo rita, et qui minora, in aeterno convivio eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ fr̃ tuus
ꝑturbatus nestienꝰ¬
de recta disceclit.
offenditur. infir¬
matur em̃ qui ñ re¬
ceclit s dubttare¬
incipit. Tu fid̾e¬
cere qr detuo bono
nicħ perclis ⁊ hoc
dis oĩa ẽẽ munca

Expanded text:
in quo frater tuus rturbatus, nescide recta discedit. Aoffenditur. Infirmatur enim qui non recedit, sed dubitarincipit. Tu fidecere, quia de tuo bono nihil perdis, et hoc dis omnia esse munda
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃ cupiditatẽ nocendi per seh̃t. potesta
ni per metenent terrã ⁊ iob de dño act̃
qui facit regnare hypocritã p̃p peruersi¬
ñ est ut improbis accipientib nocendi po¬
testatem. bonoꝵ patĩa probetur maloꝵ q
inquitas pumatur. na ꝑer potestate̾ dra¬
bolo datam ⁊ tob probatus est ut iustꝰ aꝑ¬
meret ⁊ paulus colaphizatꝰ ne se extolle¬
ret ⁊ iudas dampnatus ut se suspenderet᷑
cũ ergo ds iustos facit suos per potesta¬
tem diabolo datam. tñ ꝓpinqua nocendi
tur infine supplitiũ queaũ st̃ ado oꝵ
potentes ñ abicit tum ⁊ ip̃e sit potens. M¬
dm̃ quippe mutari desiderat qui fastigii
potentie alienis intentus utilitatib ⁊ ñ
cetis prodesse appetit ñ preẽe. tumoris nẽt
elatio nordo potestatis in crimine est. po¬
tentiam d̾s tribuit. elatioriẽ uero potr̾cie
malitia nr̃e mñtis liuenio tollamis ergo
qd̃ de nrõ ꝯtulimus ⁊ bona ft̃ que dño lar

Expanded text:
hominum, cupiditatem nocendi per se habet; potesni per me tenent terram . Unde Job de Domino ait: Qui facit regnare hypocritam propter perversitia. Injustum enim non est ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. Nam per potestatem diabolo datam, et Job probatus est ut justus apmeret, et Paulus colaphizatus ne se extolleret, et Judas damnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi tur in fine supplicium. Quae autem sunt a Deo potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis, in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliis h̾i Si enũ bonus fu̾it qui tibi ẜest
nutritortuus ẽ. si malus fulit: tẽptator
tuus est ⁊ nutrim̃ta libenter accrpe ⁊intẽp¬
tatione approbare esto ergo aurũ ⁊atc̃ñ¬
demundũ istum qͣi fornacẽ aurift̾tis.
mes sunt .i. in mundanis uł cã notaturr

Expanded text:
s hujusmodi. Si enim bonus fuerit qui tibi praeest, nutritor tuus est; malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto ergo aurum, et attende mundum istum, quasi fornacem aurificis. mes sunt, id est in mundanis. Vel causa notatur
Abbreviated transcription (Latin):
de preteritis in
io dicit qr culpabatur apłs aquibus¬
dam ꝙ suam gentem negligeret. sed
oftendit se bonum affc̃m habere ad õs
bonis gaudet. eisq in fituro melio
conscii sumus qd̃ uobis infidias fece¬
rimus. neb̃ tum fictione protulimuᷤ.
nicħ negotiationis grã fecimus. ne ec¬
go siftce quid atbidoenum de nobis.
forcassis enim intalib accusabatur.
mpl̃ius

Expanded text:
in eo dicit quia culpabatur Apostolus a quibusdam quod sua negligeret; sed ostendit se affectum bonum habere ad omnebonis gaudet, eisque in futuro meliorconscii sumus quod vobis insidias fecerimus, nihil cum fictione protulimus, vel negotiationis gratia fecimus. Ne ergo sinistre quid arbitremini de nobis, fortasse enim in talibus accusabatur. Amplius
Abbreviated transcription (Latin):
idece ⁊c̃. postqͣm¬
ad moralia opera
exhortatus ẽ eos¬
reclit ad sllud un̾̃
prius agebaturꝰ.
ne .s. legales obser¬
uantie teneant᷑
ne quis aũ sb no¬
mine eius fallat

Expanded text:
idete autem. Postquad moralia opera exhortatus eredit ad illud unde prius agebatur: ne scilicet legales obseriae teneantur. Ne quis autem sub nomine ejus fallat
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo qui sic xp̃m predicabant ut ⁊ le¬
gem seruandam docerent crutem ꝓdi¬
oabant ita fidelib q̃stum acciperent.
legẽ: ut uideis placerent uł forte hoc
ĩo diete qr romam imperatores. sigai
cesat ⁊ octoniaruus ⁊ angustus leges
ꝓmulgauerunt ut nidei qͥ ubicum¬
triis cerimoniis deseruirent. quicũq
qui uero intircitncisus: se ñ ẽe iudentin
p̃putio p̃ferebat. persetuitonib tã genti¬
lium qͣmuideoꝵ fiebat obnoxits. Has
igitur persecutiones qui galathas depͣ¬
uauerant declinare cuꝑtentes circunci¬
sioriẽ pro defensione discipłis per sua¬
debant. nã nec uidei ꝑeesequi eos pote¬
rant. nec gentiles quos uidebat ⁊pse¬
litos tircuntidere ⁊ ip̃os legalia seruare.

Expanded text:
pseudo, qui sic Christum praedicabant ut et legem servandam docerent. Crucem praedicabant, ut a fidelibus quaestum haberent; legem, ut Judaeis placerent. Ut cideo dicit, quia Romani imperatores Caius Caesar, et Octavianus, et Augustus, leges promulgaverunt ut Judaei, ubicunqtriis caeremoniis deservirent. Quicunque qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones, qui Galatas depravaverant, declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant, nec gentiles quos videbant, et proselytos circumcidere, et ipsos legalia servare.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib eccłus illi qui proprie penitenteᷤ¬
appellantur. est etiam puia bonoꝵ ⁊ hui
sa ñ dubitamus in bap̃o. s illa q̃ humãe
fragilitati q̃muis parua tñ crebra surre¬
putit. q̃ si collecta contra nos fu̾int. ita¬
nos grauabirnt ⁊ oppriment. sicut imũ
alicidꝰ grande pccm quid enum ruterest
ad naufragium siuno grandi fluctuna¬
uis operiatur ⁊ obruatur. an paulatim
surrepens aqua in sentin̾a impleat na

Expanded text:
omnibus Ecclesiis illi qui proprie poenitentappellantur. Est etiam poenitentia bonorsa non dubitamus in baptismo, sed illa quae humanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt: quae si collecta contra nos funos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim inter est ad naufragium an uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam per neglige
Abbreviated transcription (Latin):
catione treatoris¬
ut in actib ⁊ oũ
satione ur̃a laude¬
recte fuint laudeᷤ
di sunt ñ solum
igitur uox tua.¬
sonet laudes dei¬
s ⁊ opera tua cõ¬
cordent cũ uoce¬
tua. cũ eni uoce
cantau̾is: sileb
sileas. si em̾i ore clamas ⁊ fraud̾e¬
¶te cogitas: siliunsti a laude dei ⁊ qd
grauius ẽ in blaspħiam perre¬
xisti cũ enũ laudat᷑ deus de bono oꝑere
tuo laudas dm̃. ⁊ tũ blasphematurd̾s
de malo opere tuo blasphemas cl̃m. si
ergo qd̾ manducas ⁊ bibis ad refectio¬
ne corporis sinuis reparationeq mbroꝵ
grãs agens ei quitibi p̃buit mortalu
⁊ fragili ista supplem̃toꝵ solatia: cib
qͣntasliret laudes lingna tria sonet: in

Expanded text:
catione Creatorisut in actibus satione vestra lauderecte fiunt, laudes ei sunt. Non solum igitur vox tuasonet laudes Deitiam opera tua concordent cum vocetua. Cum enim voce cantaveris, ssileas. Si enim ore clamas, et fraudem cogitas, siluisti a laude Dei, et quod gravius est in blasphemiam perrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis ad refectionem corporis sumis, et reparationem membrorum gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus quantaslibet laudes Dei sonet lin
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ. Hoc ergo
sapientib loquit᷑
qui contẽpnentes
ydolũ qr iuchil est
manducabant de
sacrificio cũ scan¬
dalo infirmoꝵ. di

Expanded text:
exemplum. Hoc ergo sapientibus loquor, qui contemnentes idolum quia nihil est, manducabant de sacrificio cum scandalo infirmorum. Di
Abbreviated transcription (Latin):
inuidere cłño reg¬
nũ cuius dmmiu¬
unt qui cũi scanda¬
lo frm̃ comeclunt
ẏdolotita imitato¬
ros cliaboli zelo .R.
intudie sathanas
ydolatriã inuenit
ut hoĩes negando
dm̃i ydolis seruia̾t
zelare cłum. unde
male cedereis tum
si fortiores eo sint.
dicam qͥ comedunt
ydolotita. nͥ tũ dico
nͥ licitos ẽẽ hos cibos

Expanded text:
invidere Domino, regnum cujus diminuunt, qui cum scandalo fratrum comedunt idolothyta imitatores diaboli. Zelo enim invidiae Satanas idololatriam invenit, ut homines negando Deum idolis serviant,zelare Dominum, unde male cedet eis, cum non fortiores eo sint. dicam qui comedunt idolothyta, non tamen dico illicitos esse hos cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
perarer ab imꝑitis
qui putarent me̾
sentire ydolũ ali¬
quid magnũ eẽ.
gnopere cauendũ
ago ut decocd̃ libe¬
re licet dãpner pp̃
aliũ qui m̃ aliqd
suspicatur imꝑiũ
sit libera quid opꝰ
est ut puter cã ue
cor enim ñ clista¬
re ab ydolatria ⁊
do in blasphemiaᷤ
contingunt mñ:

Expanded text:
perarer ab imperitis qui putarent me sentire idolum aliquid magnum esse: gnopere cavendum ago ut de eo quod libere licet damner propter alium, qui inde aliquod suspicatur impropesit libera, quid opus est ut puter causa vcor enim non distare ab idololatria. Sdo in blasphemiam contingunt inde,
Abbreviated transcription (Latin):
riura. ⁊ erant õs fili ire. de quana cłñs
ditit. qui ñ credit in filium si ht iutam
s ira dei manet st̃ cum ñ ait uenit s ma¬
ret cũ hac quippe ira oĩs homo nascit᷑.
ip̃a est illa im cum qua o̾s nati sumus
tui nascendo hesimus. ira deꝓpagine ĩ¬
iquitatis. de massa pet̃i ⁊ nota ꝙ ip̃auere
ac ꝓprie natura hõis dicitur quals sñ
uitio primũ ꝯdita est tͣmslato asi uerbo
ittimir ut naturã dicamus ⁊ quat᷑ nas¬

Expanded text:
nus dicit: Qui non credit in Filium, non habet vitam, sed ira Dei manet super eum . Non ait venit, sed manet. Cum hac quippe ira omnis nascitur. Ipsa est enim illa ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac proprie natura hominis dicitur, qualis sine vitio primitus condita est. Translatitio autem verbo utimur ut naturam dicamus et
Abbreviated transcription (Latin):
mistum libera uoliratate prom̃ hoc opꝰ
est grẽ quam attulit sccłs adam. sĩ natu¬
reqũa corrupit primus adam. filios. ll
ad Gnfatiendum. s in maxinã i aliuo¬
lentiam suis scelerib obduratum. unde
nemo sane fidei credit uł cliit hos apo¬
statas angłos ad pristin̾a pietatẽ cor
operatur hic princeps in filios diffiden¬
tie nisi opera sua mala ⁊ in primis ma¬
xime ip̃am diffidentiam ⁊ infidelitatẽ
qua suit inimici fider ꝑer qũa scit eos
posse mundari. iniqũa ergo obstrna¬
tion̾e̾ cum d̾s płm facere clicitur ñ
in filis diffidentie ad dõ debite uisteq¬

Expanded text:
in istum libera voluntate. Proinde hoc opus in istum libera voluntate. Proinde hoc opus est gratiae quam attulit secundus Adam, non naturae quam corrupit primus Adam. Filios autead faciendum, sed in maximam malevolentiam suis sceleribus obduratum. Unde nemo sanae fidei credit vel dicit hos apostatas angelos ad pristinam pietatem corr autem operatur hic princeps in filios diffidentiae, nisi opera sua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundari? In quam ergo obstinationem cum Deus plerumque facere dicitur non iin filiis diffidentiae: quod Deus debite justeq
Abbreviated transcription (Latin):
.ꝑo. ae. hꝰ.i. qui ht̃ potestatẽ in hoc aere ca¬
liginoso sĩ cum hominib in mundo .i. qui
ad istu caligmosa de apꝑaratu superioꝵ
angłoꝵ cum angłis apostatis lapsus
est tanqͣm ad carcerem caliginosus em̃
aer infernus demonũ est us ad ruditiũ
Uñ in epła canonica clicitur carcerib
caliginis inferni retrusus iniuditio ser¬
uari pumendns. sp̃m ergo erroris dic̃
principem aeris qui in hoc aere domi¬
natur. hanc enĩ partem sibi usur pau
ad exercenclam dominationẽ. ⁊ qrita ui¬
cin sunt nob̾. ⁊ sp̃t iuisibiles magis st̃
ficsunt de ef̾nis uł de quoꝵ salute nos
diffidimus ⁊ iõ crepti ei sunt grati erep¬
tori xp̃o qui intrauit domũ fortisin suoi
dominatu genus humanum ħutis ⁊ priu̾
ip̃m allitauit .i. euis cohercuit ⁊ cohibuit
potestatem potestatis sue fortiorib uin¬
tulis ⁊ sit eripuit uasa eius q̃tum p̃des¬
tinauit eripere atbitriũ eoꝵ liberans ab¬
euus potestate. ut illo ñ impecliente c̾dant

Expanded text:
 est qui habet potestatem in hoc aere caliginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est daemonum usque ad judicium. Unde in canonica Epistola dicitur: Carceribus caliginis inferni retrusus in judicio servaretur perimendus. Spiritum ergo erroris dicit principem aeris, quia in hoc aere dominatur. Hanc enim partem sibi usurpavit ad exercendam dominationem; et quia ita vicini sunt nobis, et spiritus invisibiles sunt, fidunt de aeternis, vel de quorum salute nos diffidimus, et ideo erepti ei sint grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in suo dominatu genus humanum habentis, et prius ipsum alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere. Arbitrium eorum ab ejus liberans potestate, ut illo non impediente credant
Abbreviated transcription (Latin):
morat ꝙ sibi sepe
net̾ia miserant. uñ
alacritatẽ suam ꝓ¬
pensiorem frãm os¬
tendit. qrin quo ne¬
gligentes fc̃i fũant¬
adhibita sollertia.
ttebauert. ut memo¬
res facti apłisui fru¬
ctus ei ntterent in¬
horreo celesti ⁊der¬

Expanded text:
morat, quod sibi saepe necessaria miserant, unde alacritatem suam propensiorem factam ostendit quia in quo negligentes facti fuadhibita solertia iterarunt, ut memores facti apostoli sui fructus emitterent inhorreo coelesti conden
Abbreviated transcription (Latin):
necͣm. ñ io ꝙ mundus iste treatus ad̾o mai
sit. s qr in eo frunt mala ex hoc sensuclicit᷑
dies mali sunt. dies iacob pessimi sunt mũ¬
dus in maligno positus. tꝑa peritłosa. salt᷑
quoq qui sunt pleni latronib ⁊ gładiꝰ quo
truor effunditur. ⁊ calix quo uenenũ tem¬

Expanded text:
nequam, non ideo quod mundus iste, creatus a Deo, malus sit; sed, quia in eo fiunt mala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur, et calix quo venenum tem
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ corpora ss̃i ulło uitio sñ illa deformi¬
tate n illa t̾rena materies q̃ discedente
aĩa fit cadarier. tta tr̃õne reparabitur. ut
ea q̃ dilabuntur qͣmius ad corpus redeant
uñ dilapsa sunt. ad easdera quoq corporis
partes ubr fu̾int redire ntc̃e est. alioquin
capillis ⁊ ungiub immoderata ⁊ indecens
magnttudo redderetur uel ałł pot intelli¬
gi. uirum perfectum appeliat xp̃m tu
om̃i corpore suo qd ñ erit perfc̾m quousq
om̃s electi compleantur. comꝑleto asini
mero ełcoꝵ fiet qd̾ hie dicitur. q. donec. occͣ¬

Expanded text:
igitur corpora sine ullo vitio, sine ulla deformiigitur corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate neque illa terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo redderetur. Vel ita potest intelligi, virum perfectum appellat Christum cum omni corpore suo, quod non erit perfectum quousque omnes electi compleantur. Completo autem numero electorum fiet, quod hic dicitur, donec occ
Abbreviated transcription (Latin):
poris in quade hoc mundo exuut q̃ est fusu¬
ra ⁊ meta etatis ultra quam nec accrescit
naturałe aliquid homini. õs enim in ea¬
fsunt ⁊ noĩe uiri comp̾hendinitur etiã¬
ꝯuemienter ñ ait inm̾sura corporis uł¬
stature. s etatis. q unusquisq suam re¬
cipier m̃suram corporis qũa uel hũit ĩ
turus si añ est defunctus etas uero erit
ñ hũit ntec maioꝵ corpora redigenda Et̃
ad modũ dominici corporis. perrret enĩ
multum desslis corporib cũ nec periturrꝰ
sit capillus situt dñs ait. nec capillus de
capite ur̃o peribit. nicħ enim detractum
quol modo de corpore humano periturũ
est ita enim modificabitur illatu imoqͦ q
materies ut aliquid ex eo ñ pereat. et oid̾
alitui defi̾̃tit ille suppleat qui de nitħo fe¬
tit qd uoluit ⁊ siquidin parte aliqͣ enor¬
itt̃ habundasut. per totun spargetur.
indecorum quippe ncħ ibi erit. s quicqͥd
futurũ est hos decebit resuergent quippe

Expanded text:
 in qua de hoc mundo exivit; quae est mensura et meta aetatis, ultra quam nec accrescit naturaliter aliquid homini. Haimo. fuerint. Et nomine viri comprehenduntur muliconvenienter non ait, in mensuram corporis staturae, sed aetatis, quia unusquisque recipiet suam turus, si ante fuerat mortuus. Aetas vero erit non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Nihil enim detractum quolibet modo de corpore humano periturum est, ita enim modificabitur illa in unoquoque corpore materies, ut aliquid ex ea non pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui de nihilo fecit quod voluit; et si quid in parte aliqua enormiter abundavit, per totum spargetur. Indecorum quippe ibi nihil erit, sed quidquid futurum erit, hoc decebit. Resurgent sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut gõ itͣrent s ip̃i setpõs reprobos feceru̾t
spetnentes dei donũ. unde ⁊ occõm dederũt
gentib adsalutẽ qũa extollertiam repͥ¬
ii uittut magis saluti congaudeatur
ñ rufirmitati insultetur. facile enĩ decipi¬
ut qui gaudet aliens malis. ¶

Expanded text:
ut gentes intrarent, sed ipsi seipsos reprobos fecerunt spernentes Dei donum. Unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, non infirmitati insultetur. Facile enim decipitur qui gaudet alienis malis. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ suscipere perieuto¬
sum erat. faciamus
hoc muid̃e humiles.
qr hũiliter fecito p¬
ceslus. magna est in
hoc cõmendatio hui¬
litatis ⁊ faciunt ⁊ hoc
sibi inuicem fr̃s ⁊̃ in
ip̃o opere ufibili qui
manũ si faciunt cor¬
de faciunt mł̃to me
lius est ut ⁊̃ manib
fiat nec dedignetur
pedes frĩs inclinat᷑.
ei incorde uł excctat᷑
uł si ĩa merat confir¬
matur hũilitatis af¬
fectus. ⁊ si submi ꝑa¬

Expanded text:
tunc suscipere periculosum erat. Faciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hoc commendatio humilitatis. Et faciunt hoc sibi invicem fratres etiam in ipso opere visibili: et qui manu non faciunt, corde faciunt, multo etiam melius est ut etiam manibus fiat, nec dedignetur pedes fratrum inclinatur, ei in corde vel excitatur, vel si jam inerat confirmatur humilitatis affectus. Et si submi
Abbreviated transcription (Latin):
.no. ñ uera uidua est desolata uła suis q¬
tempta sperat ind̾o. uidens enĩ seex ntlã
parte hr̃e suffragiũ toto aĩo est deuota
to de quo solo sperat auxiliu̾ uite⁊ salutiᷤᷤ.
est. nam alia ñ ⁊ hoc est qd ait nara q̃ i¬
aĩa luduam talem ẽẽ debere sig̃icat ut
ostendat se iõ sod̾as nuptias ꝯtempsisse
ut tustaret discipline dñite. si enm sub
noĩe uudue delitus ⁊ luxurie uacet iunẽs
mortua hũda est. qr genus imposture est
honore uidue hr̃e uesse ⁊ ñ obsequi d̾o alud
agere ⁊ aliud profiteri esi profiteatur re
di tantã diligentiam actuũ uel moꝵ indii¬
am uult hr̃e ut rep̾hendi ñ possit amota
eni a sꝑe mundane conuersationis ⁊ corpo¬
ris curandiab ꝯfto ad dr̃a se contiit ut
ꝓbabilem agat uit̾a sublatis eni occos
bona conuersatio incolumis permane¬

Expanded text:
. Vere vidua et desolata, vel a suis contempta sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, de quo solo sperat auxilium vitae et salutisest, nam alia non. Et hoc est quod ait, Nam qanima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur reldi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasbona conversatio incolumis permane
Abbreviated transcription (Latin):
loquor imꝑerfcis.¬
bit qͥb adhuc ñ ualleo loqui sapĩam.
qui adhuc lac̾te potantur. ñ soli¬
do cito pascuritur. s illis dico qui ĩa iu¬
dentus eẽ perfcĩ. qui manducant soli¬
dũ tibum. qr intłłut equalitatẽ uerbi
dendũ ẽ fatte ad fatiem certa em̃ fides
utrum inthoat cognution̾e. cognitõ ue¬
ro certa uł perfecta ñ perficitur iusi pꝰ
hant uitã cum iuderimus facieadfaci¬
em hoc ergo sapiamus ut noucrimus
tutiorem ẽẽ affcm uera q̃ rendi ꝙͣ incogni¬
ta pro cognatis p̾sumendi. sic ergo q̃ra¬
mus tanqmͣ inuenturi. sit inueniam
tanqͣm q̃situri de credendis nulla rrifide
lttate clubitemus. de intlłndis nullate¬
merttate affirmerꝰ. i illis actoritas ẽ¬
tenenda. in hiis siitas exquirenda ⁊ sci
uera iustitia ẽ q̃libet si inm̾to in aliqͥb
iustis pro huiꝰ uite capatitate perfc̃a cli¬
catar. parua tñ est adillam magña qũa
cepitequalitas angłoꝵ qũa qui siclum
habebat. ⁊ pp̃ illam q̃ iam merat perfc̃m

Expanded text:
loquor imperfectis, quibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intelligunt aequalitatem Verbi videndum est facie ad fcognitionem. Cognitio enim perfecta non perficitur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri, et sic inveniamus tanquam quaesituri. De litate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod uera iustitia est. quae licet non inmerito in aliquibus iustis pro huius uitae capacitate perfecta dicitur, parua tamen est ad illam magnam, quam capit aequalitas angelorum. quam qui nondum habebat, et propter illam quae iam inerat perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
carnał ꝯtupĩe. ñ om̃imodo ex tota aĩa di¬
ligitur cłs. caro tñ sĩ clicitur contupiscere.
bris. repugnans legi s̃itis.tc̃ prorsus to
peretur hõiista perfectio. qͣmus ca̾ in hac
utta nemo hãt ñ enim recte curritur si qͦ
turrendũ est nesciatur. qño aũ sciretur¬
uisi millis p̃ceptis ostend̾etur: Seq̃r. ⁊¬
siquid. ꝙ ita sentite ut elixi ⁊ si hoc feceri

Expanded text:
centiae, non omni modo ex tota anima diligitur Deus. Caro autem non dicitur concupiscere, mbris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus totperetur homini ista perfectio. quamuis eam in hac uita nemo habeat? non enim recte curritur, si quo currendum est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? sic si dicat: Ita sentite sicut dixi; et si hoc fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
repit uobis ꝙ aliquid magnũ scitis. ⁊ hoc
mqͣm faciet si hũiliter sentietis ⁊ de uobis
senseritis. qmienĩ infede cetholica permanet.
siquidałr̃ sapit qͣm oportet: cłs huili reuela¬
bit. si aũulud superbus defendit. ⁊ pertinacit᷑
astruit Stra patem ecc̃e: eds̃ abicit. qr suꝑb̃¬
ds resistit humalib dat grãm. Ueriuntũ¬

Expanded text:
repit vobis quod aliquid magni sitis: et hoc inquam, faciet, si humiliter sapietis, et de vobis senseritis, qui enim in pace Catholica manet. Et si quid aliter sapitis quam oportet, Deus humili revelabit. Si autem illud superbus defendit et pertinaciter astruit contra pacem Ecclesiae, Deus abjicit, quia superbis resistit Deus, humilibus dat gra
Abbreviated transcription (Latin):
seruentiro slia ⁊ intłligantur. ñ modo nͥl
obsunt s ⁊̃ prosunt si tempori ꝯgruant
sic̃ a moyse ⁊ ꝓphis obseruata sirat ⁊ ꝯgru¬
entia om̃i ppło cui adhuc talis seruitus
utilis erat ut subtimore tustodrretuꝵ
nich ermtã pie terret aĩam qm satra¬
gauelium parit. ⁊ celebratur liberesicpꝰ
te sp̃ualttm̃ legitui ⁊ tractatur. om̃e
aũ satram̃tum cum intlłr uł ad contẽ¬
plation̾e ueritatis. uł ad bonos mores re¬
fertur. contemplatio u̾itatis in solius d̾i
diłcone ⁊ cognitione fundata ẽ. boni mo¬
res: indiłcone dei ⁊ proximi. inqͥb duob

Expanded text:
observentur illa et intelligantur, non modo nihil obsunt, sed etiam prosunt, si tempori congruant: sicut a Moyse et prophetis observata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam pie terret animam, quam sacragaudium pium parit, et celebratur libere, te spiritali tamen legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus
Abbreviated transcription (Latin):
fides. in qua predicõne aduertũ ⁊ p̃sen¬
tiam sp̃c sc̃i senserant. situt in illo tp̃em
nouitate inuitationis ad fidem ⁊ sensibi¬
lib miracłis p̃sentia sp̃c scĩ apparebat. sic̃
in astib apłoꝵ legitur. hoc asi fcm̃ erat᷑
apud galathas. antecͣm istiadeos pu̾ten¬
dos peruenissent. hic ergo sensus est. Si
qd̾ nc de operib legis maxime trastat. q̃
sunt in sacram̃tis que ñ sunt nttĩa ubi
iam fidei grã est biperitta eñi sunt oꝑa
legis. nã partim in sacram̃tis. partim ĩ

Expanded text:
fides; in qua praedicatione adventum et praesentiam Spiritus sancti senserant, sicut illo tempore in novitate invitationis ad fidem, etiam sensibilibus miraculis praesentia sancti Spiritus apparebat sicut in Actibus apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos pervertendos venissent. Hic ergo sensus est: Si quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim sunt opera legi
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e̾ ꝯfintlitis. ordo em̃ est a carnalibus ad
sp̃ualia surg̾e. s̃ a sp̃ualib adcarnalia
cadere. sicut uob̃ accilit. qsd̾ q bonum ñ ẽ
obseruantiis. s ñ consummaminu im¬
fidetolerauerant. un ip̃is passionib cͤa¬
ritate taore uicerant sine ca ergo tã¬
ta passierant. qui a caritate q̃ meistan¬
ta sustinuerat ad legem labi uolebant.
enim fcm̃ clicitur super fluũ qd̾ nec pro¬
dest nec nocet. hoc as̃ prodesse pot̾ si re¬
siꝑuerint. hoc ditit ne desperer¬
uiergo tͥ

Expanded text:
inus Ordo enim est a carnalibus ad spiritualia surgere, non a spiritualibus ad carnalia cadere, sicut vobis accidit, quia quod bonum non est, observantiis, sed non consummamini, ifide toleraverant, et in ipsis passionibus charitate timorem vicerant, sine causa ergo tanta passi erant, qui a charitate quae in eis tanta sustinuerat, ad legem labi volebant. enim factum dicitur superfluum, quod nec prodest, nec nocet. Hoc autem prodesse potest, si resipuerint. Hoc dicit ne desperergo t
Abbreviated transcription (Latin):
cii. ⁊ quid . q. hoc
retinetis ⁊ ĩ guid
nc̃ detineat anti¬
quare sidum ue¬
fiat in tempore suo .i. sibi congruo eta
dõ disposito. ẜ postqͣm fc̃a fuerit disces
ta enim attessione ad romanum im¬
perium. ⁊ ad romane ecc̃e obetłiam ade¬
rit cdiscessio ab utro imperio. qua im¬
nitudo gentiu intrat ad fidem reue¬
labitur cliscessio a fide qñ refrigesoet
caritas multoꝵ.⁊ habundabit iniqͥ¬
tas. ⁊ tc̃ ueniet antixp̃e ⁊ sic instabit
dies dominrz
Dam mys

Expanded text:
cii. Et quid. Quasi retinetis: Et etiam quid nunc detineat Antiquare nondum vefiat in tempore suo, id est sibi congruo, et a Deo disposito, scilicet postquam facta fuerit discessio. ta enim accessione ad Romanum imperium, et ad Romanae Ecclesiae obedientiam aderit discessio ab utroque imperio, qua imnitudo gentium intrat ad fidem, revelabitur discessio a fide quando refrigescet charitas multorum et abundabit iniquitas, et tunc veniet Antichristus, et sic instabit dies Domini. Nam mys
Abbreviated transcription (Latin):
causas maleag̃e ne
quis putte sua nllõ
modo eẽ repetencla:
ta sunt repeti .i. om̃ia.
mea l repet̾e michi¬

Expanded text:
causas male agere, ne quis putet sua ullo modo repetenda sta sunt repeti, id est omnia mea licet repetere mihi
Abbreviated transcription (Latin):
luis eni est qd licet
⁊ exꝑedit: qͣm qd̾li¬
cet ⁊ si expedit. hic
eni bene utitur hõ
malo. ibi uero bene
utitur hono. duo
lo. male utitur quis malo. ꝯtmentiam re¬
centiam constringens conubio. Dic̃ ergo
melus ẽ bene uti eono ꝙͣ bene utimaloẽ
utrũ sit bonũ: ita qui dat uirgine suam
nuptũ bene facit. ⁊ qui si dat melius facit
bonũ est pudicitia coniugalis. s meliuis
continentia uirginalis uł iudualis .
ulier alli

Expanded text:
us est enim quod licet et expedit, quam quod licet et non expedit. Hic enim bene utitur homo malo, ibi vero bene utitur bono. Duo lo. Male utitur quis malo concupiscentiam recentiam restringens connubio. Sicut ergo melius est bene bono, quam bene uti malo, cum utrumque sit bonum, ita qui dat virginem suam nuptui bene facit; et qui non dat, melius facit. Bonum est enim pudicitia conjugalis, sed melius continentia virginalis, vel vidualis. Mulier alli
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ẽ subitus ai mõ¬
tus. post maiora¬
phibet minorane
litia em̃ est qua
quis molitur desp¬
nũ alitui blaspħ.¬

Expanded text:
quae est subitus animi motus. Post majorahibet minora, nlitia autem est qua quis molitur dnum alicui, blasp
Abbreviated transcription (Latin):
natũ est ut ⁊̃ si nullus in liberaretur. Re¬
morecte poss d̾i uctuperare iustitiã. illis
uero qui operantur ostertortur płib ñ li¬
beratis ⁊ in dampnone iusta derelictis qͥd
cõmeruiss uniuersa conspersio. ⁊ quo⁊̃ is¬
tos debitũ iuditiũ dei cluceret nisieius in¬
debita mĩa subuenisset. si ergo intłłudum
sueñ largitur.⁊ ob hoc eos obdurare clicit᷑¬

Expanded text:
tum est, ut etiam, si nullus inde liberaretur, nemo recte posset vituperare Dei justitiam. In illis vero qui liberantur ostenditur, pluribus non liberatis, et in damnatione justa derelictis quid commeruisset universa conspersio, et quo etiam istos debitum judicium Dei duceret, nisi ejus indebita misericordia subvenisset. Non ergo intelligendum n largitur, ob hoc eos obdurare dicit
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ñ facit: per unditumin facit iiseretur
intelligi ut obduratio dei sit simisereri
ut ñ ab illo irrogetirr aliquid quosit h̃o
deterior. s tm̃ quo sit meliorũ trrogetim
⁊̃ dcm̃ est. ñ est uolentis n currentis. s ob¬
aliquid mali s ñ largiendo boriu̾ qd̾ facit
liberet uel ñ lireret: scrutetur qui pot̃ tam
magnũ profundũ ruditioꝵ dei ueriuntam̃
caueat precipicrum quare ergo illum liberet
⁊ ñ illium: nolo utame q̃ras. ħosum. profunctũ
nimis ẽẽ aduerto ñ penetro expanesco. ñ scru¬
tor inscrutabilia enĩ sunt uidina dei Pret̾ew
notanclũ est cobduratto dei tm̃ tẜalis estob¬
durat eni tꝑaliter s̃ ab eterno reprobatio ne¬

Expanded text:
non facit, per judicium non facit. Miseretur  Unde datur intelligi ut obduratio Dei sit, nolle misereri, ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non irrogetur. m est, non est volentis neque currentis, sed obaliquid mali, sed non largiendo bonum. Quod facitliberet, vel non liberet, scrutetur qui potest tam magnum profundum judiciorum Dei, verumtamen caveat praecipitium. Cur ergo illum liberet et non illum, nolo ut a me quaeras, homo sum, profundum nimis esse adverto, non penetro, expavesco, non scrutor. Inscrutabilia enim sunt judicia Dei. Praeterea notandum est vel obduratio Dei tantum temporalis est. Obdurat enim temporaliter, non ab aeterno. Reprobatio ve
Abbreviated transcription (Latin):
bendam equitate oetuttusima ⁊ ab hũ¬
manis sensib renotissima iuidicat qͣm
merito dampnata contumeliam debrt̾a.
ci uult rectlit deuusticia honore indebitũ
donat cui uult dei gr̃a ñ meritoꝵ p̾roga¬
tiua. si fatali ncc̃itate. si temeritade fortu.¬
ti de isto profundo q̃rentes reddere rõnem
altitudinem iuclitioꝵ dei cogitare conante
infabulas uanitatis abierunt clicentes
qr anime sursũ in celo peccant ⁊ ẜ sua
A ad corpora pro meritis diriguntur.
⁊ dignis sibi qͣi carcerib includuntur.iert
hii tales post cogitationes suas. ⁊uolentes
disputare de dei profundo. mersi ft̃ in pro¬
fundũ dicentes anmas in celo añ ꝯuersa¬
tas.⁊ ibi aliquid bom uł mali egisse ⁊ ꝓ me¬
aliquid boni uł mali egissent. Melior est
ergo fidelis ignorantia qͣm ternerariascĩa

Expanded text:
bendam aequitate occultissima et ab humanis sensibus remotissima judicat, quam merito damnata, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebitum donat cui vult Dei gratia, non meritorum praerogativa, non fatali necessitate, non temeritate fortune suae. Multi de isto profundo quaerentes reddere rationealtitudinem judiciorum Dei cogitare conantes in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quia animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro mealiquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignorantia, quam temeraria scientia.
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. ind̾. iusto iuduio. Si aũ q̃rimus meritum
tur. s meritis rectlitur. meritum au̾ obdu¬
rationis est pcc̃m totuis masse dampnate.
nec obdurat deus impertiendo malitiam. s
ñ impertiendo gr̃am sicut nec digni ft̃. quib
enim ñ impertitur nec digni st̃ nec m̾en¬
tur. potius ut sumpertiatur hoc digni sunt
adiutũ gratis agnoscat miseretur ergo
magna caritate. et obdurat ntła inicru¬
tate ut nec liberatus desus m̾itis głeciro:
nec dampnatus nnisi de sus mitis scͤfratur.
sola enim gr̃a redemꝑtoris discernit a ꝑ¬
ditis quos in una perclitionis ꝯcreuerat
raassa ab origine clusta perclitionis cã
cõi. inuiu̾sum quirꝑe genꝰ humanũ tam¬

Expanded text:
 indurat justo judicio. Si autem quaerimus meritum tur, sed meritis redditur. Meritum autem obdurationis est peccatum totius massae damnatae, nec obdurat Deus impartiendo malitiam, sed non impartiendo gratiam, sicut nec digni sunt: quibus enim non impartitur, nec digni sunt, nec merentur, potius ut non impartiatur, hoc digni sunt,tus, se adjutum gratis agnoscat. Miseretur ergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia Redemptor discernit a perditis, quos in una perditionis concreaverat massa ab origine ducta perditionis causa communis. Universum quippe genus humanu
Abbreviated transcription (Latin):
filii Dl diłtone seruientes ułagunt᷑.
clicit ñ reguritur. ut magnum
gr̃e effcm ostendat. plus est en̾ agi ꝙͣ regi
agi enim cłms aliquem qͣi uixaligiudagũ¬
go multum p̃stituse gra saluatoris intelli¬
gatus dixit aguntur. ñ ut nicħ agant. s qr
impetu grẽ agurtur. uixtñ ut agant natan¬
tomagis efficitur quis filius bonus. qͣntolee¬
gius datire ei a patre sp̃c bonus quo agitire ⁊
agit. ⁊ tñ bene agit siabono agitur qũo ergosi
agit uel oĩo ñ faciendo uel ñ ex caritate facier¬
do oret ut qd̾ siclum ħ̃t accipiat. Sequitar.

Expanded text:
ilectione servientes. Vel aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendat. Plus est enim agi quam regi. Agi enim dicimus aliquem quasi vix aliquid agengo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largius datur ei a Patre spiritus vel sanctus bonus, quo agitur et agit, et sic bene agit, si a bono agitur. Quando ergo non agit, vel non omnino faciendo, vel non ex charitate faciendo, oret ut quod nondum
Abbreviated transcription (Latin):
cere uolebant. et re¬
pellit eos abhoĩs a
estote. õs illius sumus qui ꝓ nob̾ cruti¬
fixus est. dimittunt᷑ eñ nobis ꝑcc̃a ꝑno
ait. stribo uobis filioli q remittuntur
uobis pcc̃a per nom̃ eius. ⁊ nota ꝙ per hoc
rierum qd̾ tenebant ĩlli corithii fac̃ eos
erubescere de falsis q̃ tenebant. hoc enim
erat ꝓpriũ ⁊ detestabile eoꝵ uitiũ ꝙ clice¬
bant ego sũ pauli ⁊ ẽ nec illos quos inscis¬
mata dissiluisse redarguit arbitror uerã
fidem hũisse. in hoc ꝙ ditebant ego sum
pauli ⁊ c̃ hoc enim ffmerat. ꝙ nie roscie¬
bant xp̃m pro se eẽ crutiferum. ⁊ se in eiꝰ
noiꝰe ñ pauli baptizatos. ñ erroris eoꝵ s
dtuimi mun̾is erat. hanc di ueritatem in
imquitate scismatũ suoꝵ detinebant. per
hanc ergo ueritatẽ qũa tenebant ip̃oꝵ
falfitatẽ ꝯiuntit. uerũ quippe hap̾m ha¬
bebant. ⁊ ex tuius ueritate falsitatẽ cor¬
rit̾ent. ab ip̃o audiunt. si quid ꝑau ⁊ ẽ.
ueritatẽ ergo qũa habebant corrigit fal¬

Expanded text:
cere volebant, repellit eos ab amore hestote, omnes illius sumus qui pro nobis crucifixus est. Dimittuntur enim nobis peccata per ait: Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus . Et nota quod per hoc verum quod tenebant illi Corinthii, facit illos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quos in schismata dissiluisse redarguit, arbitror veram fidem habuisse in hoc quod dicebant, ego sum Pauli, etc. Hoc enim falsum erat. Quod vero sciebant Christum pro se esse crucifixum, et se in ejus nomine, non Pauli baptizatos, non erroris eorum, sed divini muneris erat, hanc Dei veritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. Per hanc ergo veritatem quam tenebant, ipsorum falsitatem convincit. Verum, quippe baptismum habebant, et ex tem ab ipso audiunt, nunquid Paulus, etc. veritatem ergo quam habebant corrigit fal
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ alicuid s̃ sciebat. sciebat quid̃ sponsum
ẽẽ ⁊ filiũ dei s nesciebat irrrum eẽt datu¬
rus aliis potestatẽ bap̃i an proprium
bap̾m eẽt ħiturus ⁊ bap̃i potestatem re¬
tenturus. s hoc per spm̃ didicit uelut co
lũbam descendentẽ ⁊ manentẽ su ꝑxp̃m

Expanded text:
 aliquid eum nesciebat: sciebat quidem sponsum esse et Filium Dei, sed nesciebat utrum esset daturus aliis potestatem baptismi, an proprium baptismum esset habiturus, et baptismi potestatem recepturus. Sed hoc per Spiritum didicit, velut per columbam descendente
Abbreviated transcription (Latin):
noceãt satietas. et
.es. ita ne deficiam
nec de hũnclan¬
tia exulto. sciens
qr habundantia.¬
freq̃nter extollit¬
⁊ penuria tolera¬
ta druitias celesteᷤ
acquirit. oĩa. ⁊c̃.
.ꝙñ solũ scio ista

Expanded text:
noceat satietas, et re, ita ne deficiam,nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantifrequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes acquirit. Omnia, etc. Non solum scio ista,
Abbreviated transcription (Latin):
retut clicentes moysi loq̃re tu nobis. ñ
loquatur nobis dñs deus ne forto muori¬
amur nimio timore fu̾nt percussi. Non¬
on enim
portabant

Expanded text:
eretur, dicentes Moysi: Loquere tu nobis, non loquatur nobis Dominus Deus, ne forte moriamur . Nimio timore fuerunt percussi. Non enim portabant
Abbreviated transcription (Latin):
per lege̾ magis donata st̾. modo aũ uenit᷑
ad serẽnitatem uirtutũ per grãm sꝑ̃t scĩ¬
uł turbo sigicat comininationem ip̃ius
legis. si quis hoc uł illud fec̾it morte mori¬
atur. ⁊. ca. caligo est tenebrositas ignis
⁊fium. qua sig̃icatur qr obstura erat
lex. caligo enim obscuritatẽ legis sigi¬
ocit modo uero clara intlłutia est.⁊ pto¬
tellam q̃ maior est ꝙͣ turbo .i. tepestas q̃
homines. modo aũ requies estauitus
inn̾dictam legis. ⁊ tu . so. qd̾ est sigñ
motiomis ad bellum quo sigicantur
motus delectationis quiñ per legẽs ꝑ

Expanded text:
t; modo autem venitur ad serenitatem virtutum per gratiam. Vel turbo significat comminationem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim mentis obscuritatem significat, modo vero clara intelligentia est. Et procellam, quae major est quam turbo, id est tempestas quae homines, modo autem requies est a vitivindictam legis. Et tubae sonum, quae est signum monitionis ad bellum, quo significantur motus delectationis, qui non per legem, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a sunt profes¬
inhis eri putee¬
do secanda est. na¬
misit ut eos ñt
iubeoñ cominis¬
ceri talib ergo¬
Auferte. malũ
homin̾e ex .uo.¬

Expanded text:
Ecclesia profeshis enim putredo secanda est. Namisit ut eos nunc jubeo non commisceri talibus, ergoauferte malum homin
Abbreviated transcription (Latin):
uiditu de quo supra
tractauit inciꝑita¬
gere de iuditus in
quib multis modi
stultos iutlices insti¬
tuebant. ⁊ litigabãt
debeatis: aliquis .i.¬

Expanded text:
judicii de quo supra tractavit, incipit agere de judiciis in quibus multis modis stultos judices instituebant, et litigabant,debeatis, aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legum ueritatisal¬
ua caritate ⁊ carita¬
ti salua ueritate in¬
dicando deseruirent
dixit de hoc mun
.LS perior. de hoc aũ sc̃i iudica¬
ratione. qr exemplo fider il¬
loꝵ perficlia huius mundi dampnabit.
iuclicabunt ⁊ austoritate ⁊ potestate ⁊

Expanded text:
 legum veritati salva charitate, et charitati salva veritate judicando deservirent?dixit de hoc mundperior. De hoc autem judicaratione, quia exemplo fidei illorum, perfidia hujus mundi damnabitur. Judicabunt etiam auctoritate et potestate. Et
Abbreviated transcription (Latin):
solus est om creatione ⁊ fideliũ retreatiõe
pr̃nitatis nom̃ ceteris dedit. uł nomi¬
natur .i. nominabilis est abillo enim
qui est pater om ⁊ angłi in celo⁊ hoĩe
in terra acceperirt ut pres alios uoca¬
q ip̃e etiam xp̃c dei unigenitus per natu¬
ram adoptionis beneficio prẽm se ẽẽ sig̾i¬
cat clicens. fili clunitruntur tibi pcc̃at.
⁊ it̾. filioli mei adhuc moditsi uobiseum
optantur in filios. homo aũ dititur pr̃
uelnatura uł auctoritate exempłi uł
rõne benefici. ad prẽm igitur xp̃i flec¬
t det uob̃

Expanded text:
um rerum creatione et fidelium regeneratione, paternitatis nomen caecis dedit. Vel nominatur, id est nominabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut patres aliorum vocad ipse etiam Christus Dei Unigenitus per naturam, adoptionis beneficio Patrem se significat, dicens: Fili, dimittuntur tibi peccata tua . Et item: Filioli mei, adhuc modicum vobiscum optantur in filios. Homo autem dicitur pater, vel natura, vel auctoritate exempli, vel ratione beneficii. Ad Patrem igitur Christi flect