comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ttit rex impius duos
quinquagenarios. cum
subditis sibi militib ut
exhibeant heliam: qui diuino
igne consumpti s̃. Terciꝰ aut̃ missꝰ
saluat᷑. Quinquagenariꝰ nãq nu¬
merus confessio penitentiȩ ẽ: quo
declarat᷑ remissio peccatoꝵ. Iude¬

Expanded text:
ttit rex impius duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumpti sunt tertius autem missus salvatur. Quinquagenarius namque numerus confessio poenitentiae est, quo declaratur remissio peccatorum. Judae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seruum suũ:. & ñ ꝓfuit in pec¬
catis mortuo gem̾ humano. uenit
de montis altitudine. humiliaũ
semetipsum conformauit se nob.
mortuisq m̃bris sua m̃bra com¬
posuit: nr̃eq mortalitati de suo
corꝑe medicinam aprauit. Dein¬
de suscitat mortuum septies o¬
scitantem: qr septiformẽ sp̃m
ficatum a morte peccators resur
gat. De ferro aligno exiliente

Expanded text:
per servum suum, et non profuit in peccatis mortuo generi humano. 2. Venit de montis altitudine, humiliavit se ipsum, conformavit se nobis, mortuisque membris sua membra composuit, nostraeque mortalitati de suo corpore medicinam aptavit. Denique super mortuum septies oscitat, et septiformem Spiritum ficatum a morte peccatum resurgat. CAPUT V. De ferro exsiliente
Abbreviated transcription (Latin):
salꝰ dĩ int̾pretat᷑. Salꝰ aut̃ dĩ quis
alius nͥ filius eius ẽ. qͥ & saluator
utiq uocat᷑: Paruuli uͦ illi illu¬
dentes saluti dĩ heliseo. iudeors
habebant ꝑsonam: qͥ ad crucem
lño saluatori subsannabãt. Qd aut̃ di¬
cunt ascende calue. ascende cal¬
xp̃c ascensurus erat in cruce. Qd̃
et exierunt duo ursi de silua et
int̾fecerunt quadraginta pueroᷤ
blasphemantes: ita xp̃c pꝰ passio
posteaꝗͣ ascendit ad cȩlos sicut
helyseus ascendit in bethel. ĩdẽ
in domo dñi. conu̾sus maledix̃¬
ascensionis suȩ immisit duos

Expanded text:
 interpretatur. Salus autem Dei quis est alius, nisi Filius ejus, qui et Salvator utique vocatur? Parvuli vero illi illudentes saluti Dei, id est, Eliseo, Judaeorum habuere personam, quia crucem Domini Salvatoris subsannabant. Quod dicunt: Ascende, calve, ascende, calChristus ascensurus erat in crucem. 2. iseus, et venerunt duo ursi de silva, et interfecerunt quadraginta duos pueros blasphemantes; ita et Christus pospostea quam ascendit in cHeliseus ascendit in Bethel id est in domum dei, conuersus maledixascensionis suae et inmisit duos
Abbreviated transcription (Latin):
ppło ut aquas iericho ste ui¬
riles &e malignas sanaret. acce¬
pit uas rude fictile & ãdiecit
in eo sal. & dimisit illud in flu¬
mine: & statim aquȩ sanatȩ s̃.
Quo facto ꝓnunciabat ꝓph̃a.
ut u̾bum caro fieret: et habi¬
taret in nob̃. Inde similitudi¬
nem u̾bi. salem ĩd ẽ sapientiam
dedit inuas fictile. in corpꝰ scili¬
cet humanum immittens. in
aquam dimersit: qđ quid̃ sig¬
nificabat qđ omnes ppłi qͥ sub
figura aquars in toto mundo
steriles erant. ꝑ xp̃i incarnatio¬
nem fȩcunditatem & benedictio¬
nem accepturi ẽẽnt. De paruul̃
pse quoq heliseus ꝓpħ̃a figurã

Expanded text:
lo, ut aquas Jericho steriles, et malignas sanaret. Accepit vas rude fictile, et adjecit in eo salem, et demersit illud in flumine, et statim sanatae sunt. 2. Quo facto praenuntiabat propheta quod Verbum caro fieret, et habitaret in nobis: inde in similitudinem Verbi salem, id est, sapientiam dedit; in vas fictile, in corpus scilicet humanum, immittens in aquam demersit, quod quidem significabat quia omnes populi, qui sub figura aquarum in toto mundo steriles erant, per Christi incarnationem fecunditatem et benedictionem accepturi essent. CAPUT Ipse quo
Abbreviated transcription (Latin):
di cũ ꝑsequendũ dauid appeteret:
ingͣssus ẽ dd in speluncam: & ibi
latebat. S rex inꝑuisis exceptꝰ
insidiis: qd̃ in innocuum molie¬
in eam. Dauid aut̃ bona ꝓ mali ᷤ
retͥbuens inimicum ñ occidit:
s ꝓ testimonio facti horam re¬
eẽt exceptum in insidiis ad u̾sari¬
um ꝑdere magis quã fallere.
Qͥd ꝙͥ ẽ qd̾ iste fugians a facie
saul in speluncam latuit: Quare
aut᷑ latuit ÷ nͥ ut occultaret᷑ & ñ
inueniret᷑: Quid ẽ contegi spelun¬
ca: nͥ contegi t̾ra: Qͥ enim fugit in
speluncam: t̾ra tegit᷑ ne uideatur.
bat: ne a iudeis inueniret᷑ ds̃. Si
enim cognouissent: nunꝗͣ dñm

Expanded text:
di cum persequendum David Saul appeteret, ingressus est David in speluncam, et ibi latebat. Sed rex, improvisis exceptus insidiis, in hoc quid innocuo moliein eam . » David autem bona pro malis retribuens, inimicum non occidens, sed pro testimonio facti, oram chesset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi ut occultaretur, et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim fugit in speluncam, terra tegitur, ne videatur. bat, ne a Judaeis inveniretur. Si enim cognovissent, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
testare habuit: ce ñ occidit. Scͥptũ
enim erat de eis: ꝑ ꝓpħam. Ne occi¬
deris eos. Tantum deniq dauid sũ¬
mitatem clamidis eiꝰ silent̾ abscidit:
suam uacuos sede idẽ imꝑio re¬
liquisse. Clamidis enim abscisio:
regni ẽ amputatio. hoc cẽ alio in
loco isdem saul cum ꝑ inobedien¬
tiam peccasset: ostendit. Nam cum
ueniam p̾caret᷑ rogaretq samuhe¬
lem ut reu̾teret᷑ cũ illo ad placan¬
dum dm̃ &e noluisset : atq conũ¬
tens faciem suã abiret: tenuit sa¬
ul pennulam uestim̃ti eius. et dis¬
rupit eam. Et dixit ãd cum samu¬
manu tua hodie: & dabit illũd
ꝑximo tuo: & diuidet᷑ isrł in duo.
Popłi gͦ isrł ꝑsonam figurate
gerebat rex iste : qui ppłs amissu¬
rus erat regnũ: dum suũ ꝑseqͥt᷑¬

Expanded text:
testate habuit, et non occidit. Scriptum testate habuit, et non occidit. Scriptum enim erat de eis per prophetam: Ne occideris eos. Tantum denique David summitatem chlamydis ejus silenter abscidit, sua vacuos sede vel imperio reliquisse. 7. Chlamydis enim abscisio regni est amputatio: hoc etiam alio loco idem Saul, cum per inobedientiam peccasset, ostendit. Nam cum veniam precaretur, rogaretque Samuelem ut reverteretur cum illo ad placandum Deum, et noluisset, atque, convertens faciem suam, abiisset, tenuit Saul pinnulam vestimenti ejus, et disrupit eam. 8. Et dixit ad eum Samumanu tua hodie, et dabit illud proximo tuo, et dividetur Israel in duo. Populi ergo Israel personam figurate gerebat rex iste, qui populus amissurus erat regnum, dum perseq
Abbreviated transcription (Latin):
głe ñ inuenerunt: Quia in spelun¬
ca se texerat: & carnis infirmi¬
gebat. Illi gͦ ñ cognoscentes dm̃
ꝑsecuti s̃ hominem: nec mori po¬
tuit nͥ in homine. nec crucifigi
querentib t̾ram: seruauit bene
querentib uitam. fugit gͦ scđ̃m
carnem in speluncam a facie saul:
qͥa passus ẽ usq ãdeo se occultãs
iudeis ut moreret᷑. S quare usq
ãd mortem uoluit eẽ paciens:
Ut fugeret a facie saul:. in spe¬
luncam. Et enim inferior pars t̾rȩ :
spelunca pot̃ accipi. Et certe qd̃
manifestum ẽ & notum omnibͤ
corpꝰ eius in monum̃to positum ẽ
qd̾̃ erat excisum in petra. Hoc gͦ mo¬
num̃tum: spelunca erat. Illuc fugit¬
nr̃ dauid: a facie saul. Tanidiu gͦ
quasi odorem fȩtidum emiserũt:
et cogitata apud se noxia factis
derunt: S tñ dauid saulem occi¬
dere noluit: & cũ eum in abdito
occultatus antro in potestate habe
ret: seruare potius quã occidere
maluit. Ita et xp̃c dum eẽt in spe¬
lunca carnis: ꝑsecutorẽ ppłm in po¬

Expanded text:
e non invenerunt? quia in spelunca se texerat, id est carnis infirmigebat. Illi ergo non cognoscentes Deum persecuti sunt hominem. Nec mori potuit nisi in homine, nec crucifigi quaerentibus, terram, servavit bene quaerentibus, vitam. Fugit ergo secundum carnem in speluncam a facie Saul, quia passus est, usque adeo se occultari Judaeis ut moreretur. Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens, ut fugeret a facie Saul in speluncam? etenim spelunca inferior pars terrae potest accipi. Et certe, quod manifestum est, et notum est omnibus, corpus ejus in monumento positum est, quod erat excisum in petra; hoc ergo monumnoster David a facie Saul. Tandiu enimm mentis, quasi odorem fetidum emiserunt, et cogitata apud se noxia, factisderunt. 6. Sed tamen David Saulem occidere noluit, et cum eum in abdito occultatum antro haberet in potestate, reservare potius quam occidere maluit; ita et Christus, dum esset in spelunca carnis, persecutorem populum in po
Abbreviated transcription (Latin):
saul latere uoluit apud regem
quẽdam gech nomine achis: s cũ
gła eius sͥ fuisset commemorata
ne ꝑ liuorem isdẽ rex ad quẽ con¬
fugerat. aliqͥd in eum machina¬
retur finxit insaniam: & quasi
furore correptꝰ mutauit os suũ.
defluebantq saliuȩ in barbam
eiꝰ: & collabebat᷑ in manib eor:
et ꝓcidebat ãd hostia portȩ. Et
dixit achis rex. Quid huc mͥ ad¬
duxistis istum. Numqͥd deerant
nob furiosi: Et sic eum dimisit.
rantis: & ñ agnoscentis. Qd̃ in gen¬
te iudeors impletum ẽ: qͥ dũ ui¬
ram quib mutauit os suum: et
abiit. Erant enim ibi p̾cepta legisᷤᷤ
carnalia: erat sacͥficium scđm or-¬
dinem aaron. Et pꝰea de corpore
et sanguine suo instituit sacͥfici¬
um: scđm ordinẽ melchi sedech.
Mutauit gͦ os suum in sac̾doti¬
um. mutauit in p̾ceptis: dans
aliud testam̃tum euacuata oꝑa¬
ẽ a manib cors: quando eum cõ¬
p̾hendentes crucifixerunt. Ammo¬

Expanded text:
Saul, latere voluit apud regem quemdam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus fuisset commemorata, 522 ne per livorem rex, ad quem confugerat, aliquid in eum machinaretur, finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit os suum, defluebantque salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum, et procidebat ad ostia portae. 2. Et dixit Achis rex: Quid huc mihi adduxistis istum? numquid deerant nobis furiosi? et sic eum dimisit. rantis, et non agnoscentis. Quod in gente Judaeorum impletum est, qui dum viram quibus mutavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. 3. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud Testamentum, evacuata carnaest in manibus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ dĩ fortius ẽ hominib. Non
tamꝗͣ saliuȩ offendant: s attende
qͥa suꝑ barbam decurrunt. Qmͦ e¬
nim in saliuis infirmitas: sic in
barba uirtus ostendit᷑. Texit gͦ
uirtutem suãm corꝑe infirmita¬
tis suȩ ÷ &̾ qd̾ forinsecꝰ infirmaba¬
tur. tamꝗͣ in saliua apparebat:
intꝰ aut̃ diuina uirtus tegebat᷑¬

Expanded text:
rmum est Dei, fortius est hominibus: non tantum salivae attendantur, sed attende quod super barbam decurrunt; quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae, et quod forinsecus infirmabatur tamquam in saliva apparebat, intus autem divina virtus tamq
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ad ꝑsequendos amalechi¬
lassescentem: quẽ amalechita in¬
firmum in itinere reliquerat.
hunc aut̃ dauid inuentũ. cibo re¬
fecit. ducemq sibi itineris fecit:
sicq amalechitam ꝑsequit᷑. epu¬
lantemq repꝑit: & funditꝰ ex¬
tinguit. Quid ẽ enim qd̃ egyptiꝰ
amalechitȩ puer in itinere lassa¬
tur : nͥ qd̃ amator p̾sentis scłi
peocati sui nigredine oꝑtus sepe
ab eod scło infirmus despectusq
reliquit᷑. ut cũ eo nequaꝗͣ cur¬
rere ualeat: s fractus adu̾sitate
nit: quia redemptor nr̃ ueracit᷑ ma¬
nufortis ñnunꝗͣ quos despectos
a mundi gła repꝑit: in suũ amorẽ
conu̾tit. Cibo pascit: qͥa u̾bi scientia
reficit. Ducem itineris eligit: qͥa
suum eciam p̾dicatorem facit: et
qui amalechitam seqͥ ñ ualuit. dux
dauid efficit᷑: qr is quem indignũ
mundꝰ deseruit ñ solum conu̾sus
in sua mente dñm recipit: s p̾di¬
cando hunc eciã usq ãd aliena

Expanded text:
David ad persequendos AmaleciDavid ad persequendos Amalecilassescentem, quem Amalecitae aegrotum in itinere reliquerant: hunc autem inventum David cibo refecit, ducemque sui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantesque reperit, et funditus exstinguit. Quid est enim quod Aegyptus Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate nit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, in suum amorem convertit. Cibo pascit, quia verbo scientiae reficit. Ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et quia Amalechitam sequi non valuit, dux David efficitur, quia is quem indignum mundus deseruit, non solum conversus in sua mente Dominum recipit, sed praedicando, hunc etiam usque ad aliena
Abbreviated transcription (Latin):
uõd mienti saul hastã tulit. xiii
et consequent̾ iterum de¬
monstratum ẽ. quando isdẽ đđ
fugiens a facie saul ingͣssus in¬
castra regis. cum dormientem
offendisset: ñ ꝑcussit ñ occidit:
s solam lanceam quȩ erat ãd
caput eius &e sciphum aq̃ sustu¬
lit : dormientibq cunctis egͥss̃
e castris: tͣnsiuit in cacumen
quendo dormiebant: qͥa ñ uigi¬
labant corde. Duricia enim cor¬
dis obdormitio ẽ. Obdormiunt
in uitam ueterem: ñ uigilant
in nouam. Uenit xp̃c. ñ eos oc¬
cidit : s tulit ab eis sciphum a¬
quȩ: id ẽ gr̃am legis. Tulit et
sceptrum regale. regalem regni sci¬
licet potestatem quam ꝓ magno
habebant : & unde se ꝓtegebant
temꝑalit̾: et quam ãdu̾sus dm̃
ꝑ incredulitatem gerebant. Deinde
dum ꝑgeret cum achis rege phi¬
listinoꝵ in p̾lium adu̾sus isrł. in¬
surgentes amalechitȩ irruerunt
in sicelech: & succendentes eam
captiuauerunt omnia q̃ erant
dauid & puerors eiꝰ. Reu̾sus gͦ

Expanded text:
ormiente Saule, hastam tulit. Quod et sequenter iterum demonstratum est, quando idem David fugiens a facie Saul ingressus castra regis, cum dormientem invenisset, non percussit, non occidit, sed solam lanceam, quae erat ad caput ejus et scyphum sustulit dormientibus cunctis. « Egressus de castris transivit in cacumen quendo dormiebant: quia non vigilabant corde: duritia enim cordis obdormitio est. Dormiunt in vita veteri, non evigilant in nova. Venit Christus, non eos occidit, sed tulit ab eis scyphum aquae, id est gratiam legis. Tulit sceptrum regale, regni scilicet potestatem, quam pro magno habebant, et unde se protegebant temporaliter, et quam adversus Deum per incredulitatem gerebant. Deinde dum pergeret cum Achis rege Philisthinorum in praelium adversus Israel, insurgentes Amalecitae irruerunt in Sicelech, et succidentes eam, captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ãd hostia portȩ: idẽ humiliabat
se. hoc ẽ enim ꝓcidere: usq ãd
hostium fidei nr̃ȩ. Ostium enim
ut cum credit ea quȩ ñ uidet:
si furore saliuȩ decurrebant suꝑ

Expanded text:
ad ostium portae, hoc est humiliabat se: hoc est procedere usque ad ostium fidei nostrae. Ostium enim ut cum credit ea, quae non videt, illo quasi furore salivae decurrebant super
Abbreviated transcription (Latin):
plorans. et audiuit eum ds̃. et sic de¬
monstrante angelo aspicit fontem.
hoc ꝓillis dicit qui ex iudeis ad ap̃m
conuertuntur: ac flentes retro actos
errores exaudiuntur: reseratisq ocu¬
lis cordis. uident fontem aque uiue.
aque uiue: qui sitit ueniat. et bibat.
Ande et ismahel exauditio interp̃¬
tatur. Angelus autem iste. similitu¬
sicut ꝑ malachiam dr. E cce ego mit¬
tam uob̃ heliam: qui conuertat pa
trum in filios. Uerum qđ statim
uocauit angelus domini dicens.¬
agar. surge tolle puerum. qr in gen¬
tem magnam faciam eum: hoc
significat. siue qd̃ copiosius ude¬
orum ppłs eẽt regnaturus in scło:
siue qd̃ celestis regni głam consecu¬
turi essent. qui ex eis crederent in
xp̃m. Qd̃ autem eumdem ange¬
lum. qui loquitur ad agar pͥus
angelum scͥptura ꝓnuntiat. deind
deum: filium di eum significe ri¬
credendum ẽ: qui ꝑlegem et ꝓpħas
semꝑ locutus ẽ. qui ꝓpter obedi

Expanded text:
plorans, et exaudivit eum Deus, et sic, deplorans, et exaudivit eum Deus, et sic, demonstrante angelo, aspicit fontem, hoc pro illis dicit, qui ex Judaeis ad Christum convertuntur, ac flentes retro actos errores, exaudiuntur, reseratisque oculis cordis, vident fontem aquae vivaeaquae vivae; qui sitit veniat, et bibat . Unde et Ismael exauditio interpretatur. 6. Angelus autem iste similitusicut per Malachiam dicitur: Ecce ego mittam vobis Eliam, qui convertat corda patrum in filios . Verum quod statim vocavit angelus Domini Agar, dicens: Surge, tolle puerum, quia in gentem magnam faciam eum, hoc significabat, sive quod copiosius Judaeorum populus esset regnaturus in saeculum; sive quia coelestis regni gloriam consecuturi essent qui ex eis credidissent in Christo. Quod autem eumdem angelum qui loquitur ad Agar, prius angelum Scriptura pronuntiat, deinde Deum Filium Dei, eum fuisse credendum est qui per legem et prophetas semper locutus est, qui propter obe
Abbreviated transcription (Latin):
agar. infantem in humeroᷤ suoᷤᷤ im¬
posuit: nisi qđ peccator ppłs. et insi¬
piens. ceruicem matris sue sinago¬
ge grauauit cum dixit. sanguis eiꝰ
suꝑ nos et suꝑ filios nr̃os: Panes
autem hoc indicabant: qd uetus
sacerdotium panes panes ꝓpositio¬
nis sicut scriptum ẽ portaret secũ
et uesceretur. Uter uͦ aque qui defe¬
cit. iudaica purificatio est significa
batur defectura: siue doctrina eoꝵ
carnalis in pelle mortua clausa:
que nec refrigerium prestat. nec sa¬
tiat sitim: s estu depida uomitum
facit. Q uod uͦ errat agar in solitu¬
dine cum filio suo: significat sina
gogam cum ppło suo expulsam de
terra sua. sine sacerdotio. et sacrifi¬
ppłm ipsum nullam habere spiri
talem purificationem. Qd uͦ filiũ
morientem siti. sub arbore ꝓiecit.
et sic demonstrante angelo. aspic̃
fontem: significabat quosdam
ex eo ppło. ad umbram lignicrucis
resugium petituros. Qd damat puer¬

Expanded text:
Agar, infantem in humeros suos imAgar, infantem in humeros suos imposuit, nisi quod peccator populus et insipiens cervicem matris suae synagogae gravavit cum dicit: Sanguis ejus su per nos, et super filios nostros . Panes autem hoc indicabant, quod vetus sacerdotium panes propositionis, sicut scriptum est, portaret secum ut vesceretur. Uter vero aquae, qui defecit, Judaica purificatio signifibatur defectura: sive doctrina eorum carnalis in pelle mortua clausa, ia damnata, quae nec refrigerium praestat, nec satiat sitim, sed aestu tepida vomitum facit. Quod vero errat Agar in solitudine cum figogam cum populo suo expulsam de terra sua sine sacerdotio, et saicat populum nullam habere sptalem purificationem. Quod autem filium morientem siti sub arbore projecit, et sic demonstrante angelo aspicit fontem, significabat quosdam ex eo populo ad umbram ligni crucis re
Abbreviated transcription (Latin):
cinis expiatio ẽ ppłi ñ alit̾ inmo¬
lari &e offerri ad altare dñi po
terit: nͥ quis t̾rena oꝑa ñ fecerit
iugumq delicdi ñ traxerit: nec
uinculis peccatoꝵ fuerit alli¬
gatus. Iam debinc pꝰ explorato¬
res et botrũ. pꝰ excidium suꝑbo¬
P ⁊ sac̾dotale thuribulũ. post
uirgam florentem: ⁊ uitulȩ cõ¬
bustȩ asꝑsionẽ: reu̾̃tam᷑ ad man¬
siones. Sextadecima mansio est¬
dr̃ mali piunci diuisiol q̃ sig¬
nificat ȩccł̃am. quȩ quasi mul¬
ta grana uno cortice contegit:
dũ omnẽ turbam credentium
in fidei unitate concludit. Sep
na: quȩ latine tͣnffert᷑ in late¬
rem. Legimus egyptios lateres:
quos ppłs faciens ingemuit.
Ex quib discimꝰ in itin̾e istiuᷤ
uitȩ de alio in aliũd tͣnsitum:
nunc nos crescere nunc decͥs¬
cere: & pꝰ ordinem ȩccłasticum
sepe ad lateres ĩd ẽ carnalia
frenos u̾titur. Si enim pꝰ ꝓfec¬
tum rursus ad lutulenta oꝑa
descendimꝰ: infrenandi sumꝰ: et

Expanded text:
cinis expiatio est populi, non aliter immolari et offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligatus. Jam dehinc post exploratores et botrum, post excidium superborum et sacerdotale thuribulum, postque virgam florentem et vitulae combustae aspersionem, revertamur ad mansiones. Sexta decima mansio dicitur mali Punici divisio, quae significabat Ecclesiam. Quae quasi multa grana uno cortice contegit, dum omnem turbam credentium in fidei unitate concludit. 447 na, quae Latine transfertur in laterem. Legimus Aegyptios lateres, quos populus faciens ingemuit, ex quibus discimus in itinere istius vitae de alio in aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere, et post ordinem ecclesiasticum saepe ad lateres, id est, ad carnalia frenos\' uertitur. si enim post pr ofectum rursum ad luti opera descendimus, infrenandi sumus et
Abbreviated transcription (Latin):
mundus erit die septima: ĩd est
in regno sc̃ors adueniente dño:
et beatus er lȩtus parte cȩlestis
illiꝰ regni potiet᷑. Qaut̃ ñ fuerit
asꝑsus id ẽ huiꝰ gr̃ȩ fide munit:
ꝑibit anima illa de regno sc̃oꝵ
ne aut̃ huiꝰ uitulȩ ideo septies
tab̾naculum iubet᷑ asꝑgii qͥa sep¬
tem sunt sp̃s sci carismata. quȩ
distribuunt᷑. ꝑ q̃ ab omni delic¬
to purgent᷑. sic̃ apłs ait. Iam ab¬
luti estis in sanguine xp̃i: et pas
le & ossib eiꝰ comburit᷑. & agnꝰ
ille paschalis pari mõdo concre¬
matur ne ossa eiꝰ confringerent᷑.
hoc ostendit qđ̵ dñi iħ̃uxp̃i cor

Expanded text:
mundus erit in die septima, id est, mundus erit in die septima, id est, in regno sanctorum adveniente Domino, et beatus ac laetus partem coelestis illius regni potietur. Qui autem non fuerit aspersus, id est, hujus gratiae fide munitus, peribit anima illa de regno sanctine autem hujus vitulae ideo septies tabernaculum jubet aspergi, quia septem sunt Spiritus sancti charismata, quae per distribuuntur, per quem ab omni delicto purgantur, sicut Apostolus ait: Jam abluti estis in sanguine Christi et pale et ossibus suis comburitur, et agnus ille paschalis pari modo concrematur, ne ossa ejus confringantur, hoc ostendit quod Domini Jesu Chr
Abbreviated transcription (Latin):
estat interea De uitula ruffa.¬
holocausto concremata: cuius
cinis expiatio ppłi ẽ. Sic enĩ dr̃
de illa ad moysen &̃ aaron. Pre¬
cipe filiis isrł ut adducant
ad te uaccam ruffam ȩtatis in¬
tegrȩ. in qua nulla sit macła:
nec portauerit iugu᷑. tradetisq
eam eleazaro sacerdoti. Quam
eductam extra castra immolabit
in conspectu omniũ: & intinguet
digitum eleazar in sanguine
eius. ce asꝑget contͣ fores tab̃¬
naculi septies: comburetq eam
cunctis uidentib: tam pellem
et carnes eiꝰ quã sanguinẽ et
fimum. flaminȩ tradens. Lig¬
nũ qͦ cedrinũ ⁊ysopũ coccũq bis
tinctũ sac̾dos mittet ĩ flãmã q̃¬

Expanded text:
estat interea vitula rufa,holocausto concremata, cujus cinis expiatio populi erat. Sic enim dicitur de illa ad Moysen et Aaron: Praecipe filiis Israel ut adducant ad te vaccam rufam aetatis integrae, in qua nulla sit macula, nec portaverit jugum; tradetisque eam Eleazaro sacerdoti, qui eductam extra castra immolabit in conspectu omnium, et intinget digitum Eleazar in sanguine ejus, et asperget contra fores tabernaculi septies, comburetque eam cunctis videntibus; tam pellem et carnes ejus quam sanguinem et fimum flammae tradetis. 21. Lignum quoque cedrinum, et hyssopum, coccumque bis tinctum 445 sacerdos mittat in flammam, q
Abbreviated transcription (Latin):
rint uob hoĩes: beati eritis:
pͥma mansio ẽ ĩmontib
abarun. contͣ faciem nabo. quȩ
u̾tit᷑ in montes tͣnseuntium: et
morit᷑ ⁊ sepelit᷑ moyses: t̾ra ꝓ¬
missionis ante conspecta. Nabo
int̾pretat᷑ conclusio in qua finit᷑
lex: ⁊ ñ inuenit᷑ memoria eius.
Porro gr̃a euglir absq ullo fi¬
ne tendit᷑. In omnẽ enim t̾ram exi¬
uit sonus eius: & in fines orbis t̾¬
qd̃ habitatio tͥnseuntium in mon¬
tib sita sit: & adhuc ꝓfectu indi¬
geat. Pꝰ montes plurimos ad cã¬
pestria moab & iordanis fluenta
descendimꝰ: qui int̾pretat᷑ descen¬

Expanded text:
rint vobis homines, beati eritis . prima mansio est in montibus Abarim, contra faciem Nabo, quae vertitur in montes transeuntium, et moritur et sepelitur Moyses, terra promissionis ante cinterpretatur \'con-. clusio\', in qua finitur lex et non inuenitur eius memoria; porro gratia euangelii absque ullo fine tenditur. in omnem terram exiit sonus eius et in fines orbis teod habitatio transeuntium in montibus sita sit et adhuc profectu indigeat. post montes enim plurimos ad campestria Moab et Iordanis fluenta descendimus, qui interpretatur \'descen
Abbreviated transcription (Latin):
multa in tab̃naculo. mensa scilis
et candelabrũ. altare columpnȩ.
bases. tabulȩ cathedrȩ sciphi tu¬
ribula fialȩ mortariola emunc¬
toria. paxilli tentoria:. quib di¬
uersitatib tota illa tab̃naculi
id ẽ eccłȩ pulcͥtudo distinguitur.
Nam tab̃naculum ȩccła ẽ in qͦ ẽ
mensa id ẽ unitas fidĩ. uł certe
scͥptura sacra: qua umũsi fideles
eiꝰ. hoc ẽ geminum testamentũ.
et columpnȩ. doctores sc̃c: firmi
ses: id ẽ ꝓpħȩ. suo fundamine struc¬
turam gestantes eccłȩ. Ibi eciam
et tabulȩ: apłi p̾dicationis lati¬
tudine dilatati. Sunt & tentoria:
p̃positi uidelie & p̾dicatores. qͥ
exteriꝰ laborant contͣ huius scli
id ẽ distributiones honoꝵ. Sunt
quasi uasors. Sciphi quoq doc¬
trinȩ eloquia uł sensus. Nec ñ
et turibula uirtutes scilic oꝑũ

Expanded text:
multa in tabernaculo, mensa scilicet, multa in tabernaculo, mensa scilicet, et candelabrum, altare, columnae, bases, tabulae, crateres, scyphi, thuribula, phialae, mortariola, emunctoria, paxilli, tentoria, quibus diversitatibus tota illa tabernaculi, id est, Ecclesiae pulchritudo distinguitur. 10. Nam tabernaculum Ecclesia est, in qua est mensa, id est, unitas fidei, vel certe Scriptura sacra, qua universi fideles ejus, hoc est, geminum Testamentum. Et columnae, doctores sancti, fidei ses, id est, prophetae suo fundamine structuram gestantes Ecclesiae. 11. Ibi etiam et tabulae, apostoli praedicationis latitudine dilatati. Sive tentoria, praepositi, videlicet, et praedicatores, qui exterius laborant contra hujus saeculi id est, distributiones hominum; sunt et quasi vasorum; scyphi quoque, doctrinae eloquia sive sensus. Necnon et thuribula, virtutes scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
anulos forte magisterium exer¬
cent: alii ꝑ inaures & dextralia
deuotam audiendi obedientiam.
rectãq oꝑationem exhibent: alii
ꝑ uas aureum p̾clarã subtiliorẽq
dĩ intelligentiam tenent: alii ꝑ
iacinctum: purpuram. & coccum
audita cȩlestia sꝑare credere ama¬
re ñ desinunt. eciã quȩ adhuc
subtiliori intellectu minime cog¬
noscunt: alii ꝑ byssum incorrup¬
tionem carnis offerunt: alii ꝑ ca¬
prarum pilos deplorant asꝑe
qd libent̃ ad miserunt. Eoce ex
tanta diu̾sitate oꝑum unum con¬
ficitur tab̾naculum: sicut ex diu̾¬
so puluere unus compingit᷑ t̾rȩ
globus: infusione scĩ sp̃s irrigatꝰ.
Iam porro ligna sechim imputri¬
bilia omnes sc̃i intelliguntur
mente & corꝑe incorrupti: neq
t̾ni. Lapides quoq p̾ciosi con¬
inquit lapides uiur: coedificati in
templo dĩ. hec gͥ omnia offerunt᷑
in tab̾naculo dĩ ut nullus desꝑet
salutem. Offert suꝑ hȩc alius au

Expanded text:
annulos forti magisterio exerannulos forti magisterio exercentur, alii per inaures et dextralia devotam audiendi obedientiam, rectamque operationem exhibent, alii per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent, alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliore intellectu minime cognoscunt. Alii per byssum incorruptionem carnis offerunt. Alii per caprarum pilos deplorant aspere, quod libenter admiserunt. Ecce ex tanta diversitate operum unum conficitur tabernaculum, sicut ex diverso pulvere unus compingitur terrae globus infusione sancti Spiritus irrigatus. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur, mente et corpore incorrupti; neque terni. Lapides quoque pretiosi, coninquit, lapides vivi, coaedificati in templo Dei . Haec igitur 402 offeruntur omnia in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Offert super haec et alius aur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝑ armillas quȩ lacertos
stringunt: p̃positoꝵ. ualide labo¬
rantium oꝑa demonstrant᷑. ꝑ in-¬
aures. subditoꝵ. obidientia expri¬
mitur. ꝑ anulos signaculũ secre
minus intelligentib occultantes
quasi sub signaculo recondunt
doctores: ne indignis quibq fidĩ
sacramenta credant᷑. Unde & iu¬
stus lȩtat᷑ & dicit. In corde meo
abscondi eloquia tua: ut ñ peccẽ
tͥ. Porro ꝑ dextralia: oꝑa bona &
um in donaria dñi separatũ di-
uinitatis intelligentia accipitur
q̃ tanto ab inferior amore disiungi¬
tur: quanto ad sola quȩ et̾na s̃
more regni ꝑpetui exhibita de¬
claratur. ꝑ bistinctum coccũ ca¬
ritas demonstrat᷑: quȩ ꝓ ꝑfectio¬
immaculata carnis incorruptio.
et splendidissimus sc̃imoniȩ can¬
dor ostendit᷑. Byssus enĩ linum est
candidum. ꝑ pilos aut̃ caprarũ
ex quib cilicioꝵ asꝑitas texitur:
dura penitentium afflictio desig¬
natur. Cum gͥ alii ꝑ armillas et

Expanded text:
Nam per armillas, quae lacertos Nam per armillas, quae lacertos astringunt, praepositorum valde laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur. Per annulos signaculum secretminus intelligentibus occultantes, quasi sub signaculo recondunt doctores, ne indignis quibusque Dei sacramenta credantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Porro um in donaria Domini separatum nisi divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferiorum amore disjungitur, quanto ad sola quae aeterna sunt more regni claratur. Per bis tinctum coccum charitas demonstratur, quae perfectioimmaculata carnis incorruptio et splendidissimus sanctimoniae candor ostenditur. Byssus enim linum est candidum. Per pilos autem caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, dura poenitentiae afflictio designatur. Dum igitur alii per armillas et
Abbreviated transcription (Latin):
cinctum ⁊ purpuram. pelles cẽ¬
arietum rubras & pelles iacinc¬
tinas & ligna imputribilia. piloᷤ
quoq caprarum ad constructio¬
nem tabernacłi. s & quicqͥd in
cultum ⁊ ad uestes scas necessari¬
um erat uiri cum mulierib p̾
buerunt. armillas &e anulos et
maures: et dextralia. omne uas
aureum in donaria dñi separa¬
tum. Si quis habuit iacinctum
purpuram. coccũ bistinctum bys¬
sum & pilos caprarum. figura i
taq pͥoris tab̾naculi: ecclȩ typus ẽ.
Phȩc itaq munera significant᷑
meritors dona quib ornatur
eccł̃a. fides eius auro comꝑatur.
sermo p̾dicationis argento. Qd
uͦ quȩ in ornam̃to siue tab̾nacło
necessaria s̃ uiri cum mulierib
p̾bent: significat qd̃ intͣ ȩccl̃am
uirtutes fortium quȩ ꝑ uiros
expͥmunt᷑ & exigua oꝑa infir¬
moꝵ quȩ ꝑ mulieres intimant᷑
omnia locum inuentunt: cum ad
usus sc̃e edificationis accipiunt᷑.
Collatio uͦ ipsa ñ fit necessitate s
sponte: quia fides spontanea est.

Expanded text:
cinthum, et purpuram, pelles arietum rubricatas, et pelles hyacinthinas, sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad constructionem tabernaculi. 2. Sed et quidquid in cultum et ad vestes sanctas necessarium erat viri cum mulieribaebuerunt. Armillas et inaures, et annulos et dextralia. Omne vas aureum in donaria Domini separatum est. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum et pilos caprarum. taque prioris tabernaculi Ecclesiae typus est. Per haec itaque munera significantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia: fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero quae in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc significat quia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprimuntur, et exigua opera infirmorum, quae per mulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. 4. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est.
Abbreviated transcription (Latin):
nitas tamꝗͣ in tab̃naculo habitat.
Possunt quidẽ intelligi ꝑ hoc
unguentum eciam uirtutes scõꝵ.
siue õdor iusticiȩ longe diffusus
de quo dicit apłs. Deo aut̃ gr̃as
qͥ tͥumphat nos in xp̃o iħu: et
odorem iusticiȩ suȩ manifestat

Expanded text:
tanquam in tabernaculo habitat. Potest quidem intelligi hoc unguentum etiam virtutes sanctorum, sive odor justitiae longe lateque diffusus. De quo dicit Apostolus: Deo autem gratias, qui triumphat nos in Christo Jesu, et odorem justitiae suae manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur. Passionem quippe xp̃i
que illius hominis nuditate signi¬
ficata ẽ: & annuntiant bene ꝓfe¬
rendo. et male agendo exhonorãt
eorum cognoscetis eos. Ideo et cham
in filio suo maledictus est tanquã
in fructu suo: id ẽ in oꝑe suo. Uñ
conuenienter et ipse filius eius
chanaam interpretatur. motus
eorum. Qd. quid aliud ẽ quã mopꝰ
eorum: Item qd̃ cham peccante
posteritas eius dampnatur: sig¬
nificat qr repbi hic quidem delin¬
quunt: s in posterum idẽ in futu¬
rum. sententiam dampnationis
excipiunt. S et plebs iudea que
dominum crucifixit: etiam in fi
liis penas dampnationis trans¬
misit. Dixerunt enim: Sanguis
eius suꝑ nos: et suꝑ filios nr̃os.
B enedictis gͥ duob filiis noe. atq
uno eorum maledicto: deinceps
generationes eorum texuntur: ex
quib septuaginta due gentes st̃
orte. id ẽ quindecim de iaphech.
triginta de cham. uiginti septem

Expanded text:
videntur. Passionem quippe Christi, quae illius hominis nuditate significata est, et annuntiant bene profitendo, et male agendo exhonorant. eorum cognoscetis eos . Ideo et Cham in filio suo maledictus est, tanquam in fructu suo, id est, in opere suo, unde convenienter et ipse filius ejus Chanaan interpretatur motus eorum. Quod quid aliud est, quam opus eorum? 13. Item quod, Cham peccante, posteritas ejus damnatur, significat quod reprobi hic quidem delinquunt, sed in posterum, 295 id est, in futurum, sententiam damnationis excipiunt. Sicut et plebs Judaea, quae Dominum crlios poenam damnationis suae transmisit. Dixerunt enim: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Benedictis igitur duobus filiis Noe, atque uno in medio eorum maledicto, deinceps generationes eorum texuntur, ex quibus septuaginta duae gentes ortae sunt, id est, quindecim de Japhet, triginta de Cham, viginti septem
Abbreviated transcription (Latin):
obliuione. dr̃: offerat agnam de
gregib siue capram. orabitq ꝓ
eo sac̾dos et ꝓ peccato eius. Sin
aut̃ ñ potuerit offerre pecus.
offerat duos turturres aut
duos pullos columbarũ: unũ ꝓ¬

Expanded text:
o et offerat agnam de gregibus sive capram orabitque pro eo sacerdos et pro peccato eius sin autem non potuerit offerre pecus offerat duos turtures vel duos pullos columbarum
Abbreviated transcription (Latin):
morib int̾dicta. Cauendum ẽ aut̃
nequis licentiã istam putet in tan¬
tum eẽ ꝑmissam: ut &e immolata
simulacris possit manducare. Qn-¬
tum enim ad creaturam dĩ ꝑtinet
omnia munda sunt: s cũ demonib
immolata fuerint inquinata fi
partus: et contagio leprȩ. Ait
enim mulierem q̃ concepit semen
et peꝑit masculũ septẽ dieb ẽẽ
immundam. octaua purificari. &
aut̃ feminam peꝑit: bis septem
dieb in immundicia scribit᷑ ꝑ¬
manere. In talib gͦ quȩdã my¬
steria latentis archani ñ est du¬
bium contineri. Septimana enĩ
huius p̾sentis uitȩ tempꝰ uidi pot̾:
qr in septimana dierũ consummatꝰ
ẽ mundꝰ. In quo dum sumꝰ in carne
positi ad liquidum puri ẽẽ ñ possu¬
egit. Statim enim munda efficit᷑
mater: quȩ genuit eum. Furgatã
namq uiciis carnem ex resurrec¬
t̾ione suscipiet. Qui uͦ nichil in
se habuit uirile aduersus pecca¬
tum. s remissus et effeminatꝰ ꝑ¬

Expanded text:
moribus interdicta. Cavendum est autem moribus interdicta. Cavendum est autem ne quis licentiam istam putet in tantum esse permissam, 416 ut et immolata simulacris possit manducare; quantum enim ad creaturam Dei pertinet, omnia munda sunt; sed cum daemonibus immolata fuerint, inquinata fiupartus et contagione leprae. Ait enim: Mulierem quae concepit semen, et peperit masculum, septem diebus esse immundam, octavo purificari. 2. Quae autem feminam peperit, bis septem diebus in immunditia scribitur permanere. In talibus ergo quaedam mysteria latentis arcani non est dubium contineri. Septimana enim hujus praesentis vitae tempus videri potest, quia in septimana dierum consummatus est mundus. In quo donec sumus in carne positi, ad liquidum puri esse non possuegit. Statim enim munda efficitur mater ejus, quae genuit eum. Purgatam namque vitiis carnem ex resurrectione suscipiet. Qui nihil vero in se habuit virile adversus peccatum, sed remissus, et effeminatus p
Abbreviated transcription (Latin):
notat. Quando uesꝑtilionem: que¬
rentes tenebras & noctis similes
rit̾ in animalib lex execrat᷑ : q̃ in
illis quidem ñ sunt criminosa
qͥa in hoc nata sunt s in homine
culpata: qr contͣ naturam ñ ex
institutione. s errore quesita st̃.¬
quo istȩ umbrȩ uł figurȩ exercen¬
dȩ erant a ppło uł gerendȩ: ut
abstinendum ẽẽt a cibis quos in¬
stitutio quidem cõmendauerat. s
lex int̾dixerat᷑. Uerum iam finis
legis ip̃c aduenit: aꝑiens cuncta¬
mysteria legis et obscura reserans.
atq omnia sacram̃ta quȩ nob̃ an-
gister insignis & doctor cȩlestis
et institutor reseratȩ ueritatis pa¬
dr̃. Omnia aut̃ munda mundis:
inquinatis aut̃ & infidelib nichil¬
est mundum: s pollutȩ sunt eoꝵ
et mens & conscientia. Et alio lo¬
co. Quicqͥd uob̃ appositum fuerit:
manducate. Ex quib constat ista
omnia iam suis benedictionib red¬
dita: quȩ carnali ppło fuerant ꝓ

Expanded text:
notat; quando vespertilionem, quaenotat; quando vespertilionem, quaerentes tenebras noctis similes lex in animalibus exsecratur, quae in illis quidem non sunt criminosa, quia in hoc nata sunt, sed quia contra naturam non ex institutione, sed ex errore quaesita squo istae umbrae vel figurae exercendae erant a populo, vel gerendae, ut abstinendum esset a cibis quos institutio quidem commendaverat, sed lex interdixerat. 11. Verum jam finis legis Christus advenit, aperiens clausa legis, et obscura reserans, atque omnia sacramenta, quae nobis gister insignis, et doctor coelestis et institutor, reserata veritate pa omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus, nihil mundum, sed pollutae sunt eorum et mens, et conscientia. 12. Et alio loco: Quidquid vobis appositum fuerit, manducate; ex quibus constat, omnia ista jam suis benedictionibus reddita, quae carnali populo fuerant pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qd̾ in piscib squamosi ⁊ cum¬
di et hirti. et fortes in fide graues
reꝓbant᷑. Quid aut̃ sibi uult lex
cũ dicit camelum ñ manducabis:
nͥ qr de exemplo animalis uitam
dampnat informẽ. & in criminib
tortuosam: Cur aut̃ in cibũ suẽ
ꝓhibet: Rep̾hendit utiq cenosam
et luteam & gaudentem uicior
sordib uitam. Et cum leporem
uetat: deformatos in feminis ui¬
ros dampnat. Quis aiut̃ mustelȩ
corpus sibi cibum faciat : S fur¬
ta rep̾hendit. Quis lacertam: S
õdit uitȩ incercam uarietatem. Qs
postremo stellionem uesci possit
ut hoc lex magnoꝑe ꝓhiberet:
S maculas mentium execratur.
Quis accipitrem aut miluum aut
aquilam: S õdit raptores: uiolen¬
to scelere uiuentes. Quis uulturẽ:
S execrat᷑ predam de aliena mor¬
te querentes: Sic & cum coruum
tes. Passerem qͦ dum int̾dicit: in¬
temꝑantiam arguit. Quando noc¬
tuam: odit lucifuga ueritatis. Qñ
intemꝑantiam. Quando cignum
ꝓhibet: ceruicis altȩ suꝑbiam de¬

Expanded text:
Nam quod in piscibus squamis asdi et hirti et firmi et graves robantur. 7. Quid autem sibi vult quod lex dicit: Camelum non mnisi quod de exemplo animalis vitam damnat informem et criminibus tortuosam. Cum autem in cibum suem prohibet, reprehendit utique coenosam, et luteam, et gaudentem vitiorum sordibus, vitam; et cum leporem accusat, reformatos utique in feminis viros damnat. Quis autem mustelae corpus cibum faciat, sed furtum reprehendit. Quis lacertam, sed odit vitae incertam varietatem. Quis postremo stellione vesci possit, ut haec lex magnopere prohiberet, sed maculas mentium exsecratur. Quis accipitrem, aut milvum, aut aquilam, sed odit raptores violento scelere viventes. Quis vulturem, sed exsecratur praedam de aliena morte quaerentes, sic et cum corvum s. Passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit quando noctuam, odit lucifugas vanitates; quando intemperantiam. Quando cignum prohibet, cervicis altae superbiam de
Abbreviated transcription (Latin):
In corꝑe lepram habent qui ȩccłiȩ
detrahunt. sic̃ carpocracian qui
negant carnis resurrectionẽ: sicut
nouatiani qui nuptias dampnats
et peccantib penitentiã negant:
sicut heraclitȩ qui int̾ alios erro¬
res regnum cȩloꝵ paruulos hab̃e

Expanded text:
In corpore lepram habent, qui Ecclesiae In corpore lepram habent, qui Ecclesiae detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem: sicut Novatiani, qui nuptias damnant, et peccantibus poenitentiam negant; sicut Heraclitae, qui inter alios errores regnum coelorum parvulos habe
Abbreviated transcription (Latin):
absurde intelligunt᷑ heretici qͥ
unitatem uere fidei ñ habentes ua-¬
rias doctrinas ꝓfitent᷑ error. ueraq
falsis ammiscent: sicut & lepra ue¬
ris falsisq locis humana corpora
uariando cõmaculat. Huius scilicz
leprȩ inuenimꝰ legislatorem sex spe¬
cies in homine posuisse. Pma capi¬
tis & barbȩ: scdã caluitii et recal¬
uationis: t̾cia carnis et cutis: quar¬
ta cutis corꝑis: & cicatricis albȩ cũ
rubore. Quinta uulneris & cicatri¬
cis. Sexta ustionis. In capite lepͣm
portant: qui in diuinitate patͥs uł
onistȩ fotiniam manichei arria¬
ni sabelliani macedoniani antro¬
porphitȩ. pͥscilliani donastitȩ: nesto¬
riani: euticiani. Quiq omnes in cal¬
uicio lepram gerunt: qͥa erroris sui
ꝑfidiam aꝑta prauitate defendunt.
In barba lepram gerunt: qͥ de apłis
atq eos prauum quodlib p̾dicasse
confingunt. Sicut enĩ barba orna-¬
mentum ẽ uirr: ita sc̃i apłi et docto¬
res ornamentũ p̾stant corpori xp̃i.

Expanded text:
untur haeretici, qui, unitatem verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris, veraque falsis admiscent, sicut et lepra veris falsisque locis humana corpora variando commaculat. Hujus scilicet leprae invenimus legislatorem sex species in hominem posuisse: prima capitis et barbae; secunda, calvitii et recalvationis; tertia, carnis et cutis; quarta, cutis corporis et cicatrices albae cum rubore; quinta, ulceris et cicatricis; sexta ustionis. In capite lepram portat, qui in divinitate Patris vel onitae, Photiniani, Manichaei, Ariani, Sabelliani, Macedoniani, Anthropomorphitae, Priscilliani, Donatistae, Nestoriani, Eutychiani, quique omnes in calvaria lepram gerunt, quia erroris sui perfidiam aperta pravitate defendunt. In barba lepram gerunt, qui de apostatque eos falsum quodlibet praedicasse confingunt. Sicut enim barba ornamentum est viri, ita sancti apostoli et doctores ornamenta sunt corporis Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ ad moysen ⁊ aaron dicñs.
homo in cuiꝰ carne et cute ortus
fuerit diuersus color siue pustu¬
la. aut quasi lucens quippiam id ẽ
plaga leprȩ: adducat᷑ ad aaron sa¬
cerdotem uł ad unumquẽlih fili¬
ors eius. Qui cũ uid̾it leprã in
cute: &e pilos in album mutatos
trium eius seꝑabit᷑. Tepra quippe

Expanded text:
Dominus ad Mosen et Aaron dicens homo in cuius carne et cute ortus fuerit diversus color sive pustula aut quasi lucens quippiam id est plaga leprae adducetur ad Aaron sacerdotem vel ad unum quemlibet filiorum eius qui cum viderit lepram in cute et pilos in album mutatos trium eius separabitur sin aute
Abbreviated transcription (Latin):
sionis sacͥficium dõ in õdorem
ex multis credentium granis col¬
lecta ẽ. & legis et ȩugł̃iors mola
in litta & sp̃u separata: ꝑ aquam¬
eciam baptismatis adunata: chris¬
matis oleo ꝑuncta: sc̃i sp̃s igne
solidata: ⁊ ꝑ humilitatem sp̃s dõ
hostia placens effecta. Hȩ sunt
quatuor oblationes: quadrifor¬
e eo qui iuramentum ꝓtulit¬

Expanded text:
sionis sacrificium Deo in odorem ex multis credentium granis collecta est, et legis et Evangeliorum mola in littera et spiritu separata, per aquam baptismatis adunata, chrismatis oleo peruncta, sancti Spiritus igne solidata, et per humilitatem spiritus Deo hostia placens effecta. Hae sunt quatuor oblationes, quadrifor qui sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
N exordio aut̃ leuitici quatuor
genera pͥncipalium oblationum
descͥbuntur: quȩ in odorem sua¬
uitatis dño offerri iubent᷑: ĩd est
pmum uitulum de arm̃tis sine
macula. scđm agnum de ouibus.
tercium turturem & columbam:
quartum similaginem consꝑsã¬
in azimo oleo unctam. clibano coc¬
tam. Reliqua aut̃ sacͥficia: ꝓ qua¬
litatib causarum. in ꝑsona ppłi
offerebant᷑. Pmum itaq sacͥficiũ
uitulus ex arm̃tis xp̃m demonstt᷑:
ex patͥarcharum ꝓgenie descen-¬
dentem. Hic aratro crucis suȩ t̾¬
ram carnis nr̃ȩ ꝑdomuit: atq sp̃c
sc̃i semine uirtutum fruge dita¬
uit. Iste uitulus sine macula est:
qͥa sine peccato ad passionem du¬
de anna & chaypha intelligitur:
qͥ consilium facientes effuderunt
enim agnus qͥ apud ysaiam in
sacͥficium ad ducit᷑: &e a ioħ̃e om¬
nib demonstrat᷑. cum dicit. Ecce
agnus dĩ: ecce qͥ tollit peccata
peccati diabolus agnoscit᷑ iugula¬
ficium dr̃: turtur & columba. Tur¬

Expanded text:
n exordio autem Levitici, quatuor genera principalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis Domino offerri jubentur . Id est, primum, vitulum de armentis sine macula; secundum, agnum de ovibus; tertium, turturem et columbam; quartum, similaginem conspersam, azyma oleo uncta, clibano cocta. Reliqua vero sacrificia pro qualitatibus causarum in persona Domini offerebantur. Primum itaque sacrificiitulus ex armentis, Christum demonstrat, ex patriarcharum progenie descendentem. Hic aratro crucis suae terram carnis nostrae perdomuit, atque Spiritus sancti semine virtutum frugem ditavit. Iste vitulus sine macula est, quia sine peccato ad passionem dude Anna et Caipha intelligitur, qui, consilium facientes, effuderuntenim agnus qui apud Isaiam in sacrificium adducitur , et a Joanne omnibus demonstratur, dicente: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata peccati diabolus agnoscitur juguladicitur turtur et columba. Tur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ offertur: indicat apud dm̃ ni¬
chil uoluptuosum nichil suaue
Unde &e pascha cum amaritudi¬
mꝰ omnib sacͥficiis sal iubet᷑. cet᷑
onis semꝑ accipiant. Qd̃ in sacͥficio¬
oleum offerebat᷑. significat ut qͥc¬
quid ad cultum xp̃i ac deuotio¬
nem scõꝵs impendimꝰ totum hy
larit̾ faciamus: nichil ut ait

Expanded text:
n offertur, indicat apud Deum nihil voluptuosum, nihil suave tis: unde et pascha cum amaritudin omnibus sacrificiis sal iubetur, scilonis semper accipiant. Quod verooleum offerebatur, significat, ut quidquid ad cultum Christi et devotionem sanctorum impendimus, totum cum hilaritate faciam
Abbreviated transcription (Latin):
gressu innocentiȩ iusticiȩq in¬
cedunt. Item iudei ruminant
cipiunt:. nec in patrem &e filiũ
fidei suȩ gressus statuunt: ꝓpt̾ea
immundi habent᷑. heretici uͦ lic
ungulam findant. in patrem ⁊
filium credentes et duo testam̃¬
ipsi immundi sunt. Nam qd ãd¬
iecit sqͥptura dicens. ex omnib quȩ
ginnunt᷑ in aquis & habent pen¬
nulas & squamas hȩc comedetis:
quicqͥd aut̃ pennulas & squamas

Expanded text:
gressu innocentiae justitiaeque ingressu innocentiae justitiaeque incedunt. Item Judaei ruminant cipiunt, nec in Patrem Filiumque fidei suae gressus statuunt. Propterea immundi habentur, 5. Haeretici quoque licet ungulam findant, in Patrem, et Filium credentes, et duo Testameipsi immundi sunt. Nam quod adjecit Scriptura dicens: Ex omnibus quae gignuntur in aquis, et habent pinnulas et squamas, haec comedetis; quidquid autem pinnulas et squ
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos dñs iħc semꝑ incendat:
ut illuminem᷑ in sensib ne fla
dis & immundis loquens quȩ¬
dam ammalia ad esum quasi
munda concessit: quȩdã uͦ inter¬
dixit quasi ñ munda. Primum
toritate purgatum ẽ ñ ẽẽ culpan¬
dum: ne in creatorem culpa reuo¬
cetur: deinde legem ad hoc filiis
et redirent ad mores quos cũ
antea a patͥb accepissent: in egyp¬
to ꝓpt̾ consuetudinem barbarȩ
gentis corruperunt. Ergo ut ho¬
mines emendarent᷑ peccora culpa¬
ta sunt: scilicet ut omnes qui ea¬
dem uicia habent equales peccori¬
bus estiment᷑. Nam in animalib¬
mores pingunt᷑ humani & actꝰ
et uoluntates: ex quib ipsi fuis
ruminat in peccorib: comedetis.
Qd̾̃ cum dicit: ñ peccora s mores
hominum discernit. Deniq hii
homines mundi sunt qͥ rumi¬
nant: & in ore semꝑ portant qͣ¬
si cibum diuina p̾cepta. Hi & un¬
gulam diuidunt: qͥ duo testam̃¬
ta legis & eugłii credentes firmo

Expanded text:
ne nos Dominus Jesus semper incendet, ne nos Dominus Jesus semper incendet, ut illuminemur in sensibus, ne flagdis et immundis quaedam animalia ad esum quasi munda concessit, quaedam vero interdixit quasi non munda. Primum toritate purgatum, et non esse culpandum, ne in Creatorem culpa revocetur. 2. Deinde ad hoc filiis et redirent ad mores quos, cum ante a patribus accepissent, in Aegypto propter consuetudinem barbarae gentis perruperant. Ergo, ut homines emendarentur, pecora culpata sunt, 414 scilicet, ut homines qui eadem vitia habebant aequales pecoribus existimentur. 3. Nam in animalibmores pinguntur humani, et actus et voluntates, ex quibus ipsi fiunruminat in pecoribus, comedetis . Quod cum diceret, non pecora, sed mores hominum discernebat. Denique hi homines mundi sunt, qui ruminant, qui in ore semper portant quasi cibum, divina praecepta. 4. Hi et ungulam findunt, quia duo Testamenta legis et Evangeliorum credentes, firmo