comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admonendi sunt humiles atq aliter
elati. Illis insinuandum ẽ quam sit
uera excellentia. quã spando tenent:
istis uero intimandum est quam sit nulla.
temporalis gła. quam & ampleͣntes non
tenent. Audiant humiles quam sint et̃¬
na quȩ appetunt: quam transitoria q̃
contemnunt. Audiant elati quam sint
transitoria quȩ ambiunt: quam ȩterna
que ꝑdunt. Audiant humiles. ex magis¬
trauoce ueritatis. omnis qui se humiliat
exaltabitur: audiant elati. ofm̃s quise
exaltat humiliabit᷑. Audiant humiles
glam precedit humilitas: audiant ela¬
ti. ante ruinam exaltatur cor. Audiant
humiles. ad quem respiciam nͥ ad humi¬
lem ⁊ quietum ⁊ trementẽ sermones meos:
audiant elati. quid suꝑbit terra ⁊ cinis.
Audiãt humiles. d̃s humilia respiẽ. Audiat elati.
⁊ alta alonge cognoseit. Audiant hu
miles. quia filius hominis ñ uenit mi¬
nistrari s ministrare: audiant elati. qr
initium omnis peccati suꝑbia. Audi¬
ant humiles. quia redemptor nr̃ bumi¬

Expanded text:
admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humi
Abbreviated transcription (Latin):
latronem crederet causã uitȩ.
etiam in ipso articulo mortis
inuenire: Occultus autẽ iudex
p̃sidens. & utrorq corda discerners.
alterũ piestatuit. alderũ pie confre¬
git. Illum districte exterius reppu¬
lit: hunc introrsus misericorditer

Expanded text:
latronem crederet causam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
tus ac definitus ostenditur. Uñ
etiam fila delphie eccliȩ ꝑ ange¬
lum d̾r. Tene quod habes: ne
alius accipiat coronam tuam.
Hac gͦ sententia qua narratur
alioꝵ erigi. aliorum autẽ uita
confringi: & spes nutritur bu¬
milium. & elatio p̃mit suꝑboꝵ:
dum ⁊ illi bona possunt amittere
dequib suꝑbiunt: ⁊ isti ea ꝑ¬
cipere: quȩ quia non babent
condemnuntur.

Expanded text:
tus ostenditur. Unde etiam Philadelphiae Ecclesiae per angelum dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. Hac ergo sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritur humilium, elatio premitur superborum, dum et illi bona possunt amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere quae quia non habeant contemnuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
in altũ ducitur: subleuata uidet in
deo. quia non potest penetrare quod
uidet. & quasi tangit aquam torren¬
tis. quam ꝑtransire non ualet: quia¬
& intuetur speculando quod libeat.
ce tam̃ hoc ipsũ ꝑfecte non ualet in¬
tueri quod libet. Propħa gͦ ad aquam
quandoq ꝑuenit quam ñ ꝑtransit᷑ qr
ad contemplationẽ sapĩe cũ ad extremĩ
ducimur: ipsa eius immensitas. quȩ
ex se hominẽ subleuat. ad se humano
animo plenã eognitionẽ negat: ut hãc
& tangendo amet: & tam̃ ꝑtranseun¬
do nequaquam penetret. Ipsa itaq
sapientia. quȩ eẽ bonoꝵ oꝑũ solet
magistra. anhelanti m̃ti ꝑ increm̃ta
tribuitur. ut adcã proculdubio mag¬
ni moderaminis gradib ascendatur:
p̃stante & auxiliante dño nr̃o iħu xͦ.¬

Expanded text:
in altum ducitur sublevata, videt in in altum ducitur sublevata, videt in Deo quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis quem pertransire non valet. Et quia intuetur speculando quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri quod libet, propheta quoque ad aquam quandoque pervenit quam non pertransit; quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducimur, ipsa ejus immensitas quae ex se hominem sublevat, ad se humano animo plenam cognitionem negat, ut hanc et tangendo amet, et tamen pertranseundo nequaquam penetret. Ipsa itaque sapientia quae esse bonorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam proculdubio magni moderaminis gradibus ascendatur: praestante et auxiliante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
luta erigite: & gressus rectos facite
pedib utis. Aqua gͣ ad genua ꝑuenit:
cum nos ꝑcepta sapientia. ꝑfecte ad bo¬
ni oꝑis rectitudinem stitudinem strin¬
git. Qui iterum metitur melle: i pro¬
pħa ꝑ aquam usq adrenes ducitur:
quia tunc in nob plenitudo oꝑis ex¬
crescit. quando in nob ꝑcepta sapĩa.
omnẽ quoq inquantũ ẽ possibile
delectationẽ extinxerit. Nisi enim de¬
lectatio in renib ẽẽt: psalmista non
dixisset: Ure renes meos: ⁊cor meũ.
a qua gͥ ad renes uenit. cum dulce¬
do sapientiȩ etiam incentiua carnis
interimit: ut ea que m̾tẽ urere pote¬
rant delectationis incendia. frigescant.
Qui adhuc mensus ẽ mille: torrentem
uidelicet quem propħa transire non
potuit: dequo etiam dicit. qm̃ intu¬
muerunt aquȩ ꝓfundi torrentis: qui
non potest trans uadari. ꝑcepta namq
ꝑsectione oꝑis. ad contemplationẽ uenit᷑
in qua contemplatione. dum mens

Expanded text:
luta erigite, et rectos gressus facite luta erigite, et rectos gressus facite pedibus vestris . Aqua ergo ad genua pervenit, cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, et propheta per aquam usque ad renes ducitur, quia tunc in nobis plenitudo operis excrescit, cum in nobis percepta sapientia omnem quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim lectatio in renibus esset, Psalmista non dixisset: Ure renes meos et cor meum . Aqua igitur ad renes venit cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit; ut ea quae mentem urere poterant delectationis incendia, frigescant. Qui adhuc mensus est mille, torrentem videlicet quem propheta pertransire non potuit, de quo etiam dicitur, quoniam intumuerant aquae profundi torrentis qui non potest transvadari: perceptam namque perfectione operis, ad contemplationem venitur. In qua contemplatione dum mens
Abbreviated transcription (Latin):
figurata locutione denuntiat dicens.
Mensus ẽ cubitos mille: ⁊ transouxit
me ꝑ aquam usq ad talos. Rursũ-¬
q mensus ẽ mille: ⁊ transduxit me
ꝑaquã usq ad genua. E m̃sus ẽ
mille: itͣnsduxit me ꝑ aquã usq ad renes¬
& mensus ẽ mille torrentẽ quẽ ñ po¬
tui ꝑtransire: qm̃ intumuerant
aque torrentis profundi: qui non
potest transuadari. Quid millena¬
rio numero: nͥ collati muneris ple¬
nitudo signatur: WUir itaq qui
apparuit. mille cubitos metitur. ⁊
propħa usq ad talos ꝑ aquam du¬
citur: quia redemptor ñr cũ nob̾
ad se conũsis. boni exordii plem¬
Aquam quippe usq adtalos uenire
ẽ: iam nos ꝑacceptã sapientiam
desideratȩ rectitudinis uestigia tenere.
Qui rursum mille metitur. ⁊&e propħa
usq ad genua ꝑ aquam ducit᷑᷑ quia
cum boni oꝑis plenitudo tribuit᷑: ad
hoc usq nr̃a sapientia augetur: ut
in praiuis iam actib minime flectat᷑.

Expanded text:
figurata locutione denuntiat, dicens: figurata locutione denuntiat, dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos; rursusque mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad genua. Et mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad renes. Mensus est mille torrentemque non potui pertransire, quoniam intumuerant aquae torrentis profundi qui non potest transvadari . Quid millenario numero, nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit, mille cubitos metitur, et propheta usque ad talos per aquam dicitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenAquam quippe usque ad talos venire, est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plhoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in capite: exteriores sunt cogitati¬
ones inmente. Qui dũ suꝑ cerebrũ
insensibiliter oriuntur: euras uite
presentis designant: quȩ ex sensu
negligenti. quia importune aliqͣndo
ꝓcedunt Quia gͥ cuncti qui prest̃.
habere quidem sollicitudines exteri¬
ores debent: nec tam̃ eis uehement
incumbere: sacerdotes recte & caput
prohibent᷑ radere. ⁊ comã nutrire.
ut cogitationes carnis deuita sub¬
ditoꝵ. nec eas funditus amputent: nec
rursus ad crescendum nimis relaxent.
U̾ ⁊ benedr. tondentes tondent capita
sua: ut uidelicet eure temporalis sol¬
licitudines inquantũ neceẽ ẽ prode¬
ant:: & tam̃ recidantur eicsꝰ: ne immo¬
stratam exteriorem ꝓuidentiam cor¬
poꝵ uita ꝓtegitur:: ⁊ rursus ꝑ mode¬
ratam cordis intententio ñ inpendi¬
tur: capilli in capite sacerdotis &
seruantur. ut cutẽ cooꝑiant: ⁊ rese¬
cantur. ne oculos claudant: moꝵ¬
quẽ mexcelso monte uiderat:

Expanded text:
vero in capite, exteriores sunt cogitativero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae paesentis designant, quae ex sensu negligenti quia importune aliquandoprocedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua. Ut videlicet curae temporalis sollicitudinis in quantum necesse est prodeant, et tamen rescindantur cstratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursum per immoderatam cordis intentionem non impenditur, capilli in capite sacerdotis, et servantur ut cutem cooperiant, et resecantur ne oculos claudant. Pon excelsum montem viderat,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ orationis tempore habuit.
merore ꝑduret: exterior eum
ũba suscipere ñ admitat. & qͥd
grex denecessariis faciat: si audire
ce ppendere hoc quod presens tempus
exigit pastor recusat: Grossiora gͦ
uestimenta sacerdos exiens. ante ppłor
induat: ut mentis suę habitum pro
utilitate filioꝵ. etiã ad terrena toleran¬
da componat. Pensandũ uͦ ẽ qͣntꝰ
sacerdoti labor sit. ad sublumia cor
tendere: ⁊ hoc repente adima reuo¬
care: & insublimitate cognitionis
dicam subito incogitatione grossesce¬
acerdotes caput ñ radent: neq¬
que a pastorib subditis exterius
impenditur: sub certa necẽẽ ẽ m̃su¬
ra teneatur: ne dũ cura abeis exte¬
rior agitur: ab interna intentione
m̃gantur. Unde bene ad iechielẽ
dr̃ Sac̾dotes caput suũ ñ radent.
neq comam nutrient: s tondentes
attondẽt capita sua. Sacerdotes ui¬
re uocati sunt: qui ut sacrũ ducatũ
prebeant: fidelib presunt. Capilli

Expanded text:
quem orationis tempore habuit quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire et perpendere hoc quod praesens tempus exigit pastor recusat? Grossiora ergo indumenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranda componat. Pensandum vero est, quantus sacerdoti labor sit ad sublimia cor tendere, et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cogitationis dicam, subito in cogitatione grossesceacerdotes caput non radent quae a pastoribus subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur; ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dicħ tam onerosũ in ordine
sacerdotũ ẽ. quam rigorẽ mentis
compatiendo flectere: & eũ ꝑsonis
suꝑuenientib animũ mutare:
& tam̃ hoc ẽ ualde necessariũ. Nã
quando expredicatione eiꝰ. ad bomi
oꝑis grãm peccator reducit᷑: si ipse
qui predicat uidetur ingratus : Uñ
& ꝑ iezechielem dr: ut eũ sacerdo¬
tes interius ministrant: uestib
laneis ñ utantur. Dequib subdit᷑.
Cunq egredientur atriũ exterius
ad populũ. exuent se uestimenta
sua inquib ministrauerant: & re¬
ponent ea in garofilatio scũarii.
Grossiora quippe sunt uestim̃tala¬
nea. S cũ sacerdos ad scm minis¬
teriũ accedit: cũ intus ꝑ compun¬
ctionem ingreditur. subtiliori in¬
tellectu necẽẽ ẽ. quasi lineo indum̃¬
touestiatur. S cũ ad populũ foras
egreditur: oportet ut uestimenta in
quib intrinsecus miniftrauerat.
reponat. ⁊ populo aliis uestib in¬
dutus appareat: quia si in compun¬
ctionis sue rigore se teneat:. si in eo

Expanded text:
rgo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatiooperis gratiam peccator reducitur, ipse qui praedicat videtur ingratus. Unde per Ezechielem dicitur ut sacerdotes qui intrinsecus ministrant, vestibus laneis non utantur. De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua, in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe sunt vestimenta lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento induatur. Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat, reponat, et populo aliis vestibus indutus appareat. Quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo
Abbreviated transcription (Latin):
humiliat: quasi more foueę. hãc
in imo positã demonstrat. fossa gͦ
in altari fiat: ne suꝑ positũ sacͥfierũ
aura disꝑgat: idẽ electoꝵ mens pa¬
cientiã custodiat: ne commota uen¬
to impatientie: & hoc quod bene
oꝑata ẽ amittat. Bene uͦ hec cadẽ
fossa umꝰ cubiti eẽ monstratur: qr
nimirũ sipatientia non deserit᷑:
unitatis mensura seruatut. Unde

Expanded text:
humiliat, quasi more fossae hanc humiliat, quasi more fossae hanc in imo positam demonstrat. Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse memorat: quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑantur erubescant. Metiri uͦ ẽ
fabricã: pensare subtiliter iustoꝵ
uitam S dum metim fabricã. ne¬
cẽẽ ẽ ut ex cunctis quȩ fecimus
erubescamꝰ: Quia bonoꝵ uitam quanto
subtilius pensando discutimꝰ: tanto
seuerius in nob̾ omnia iniq gestare¬
tendat templum. Quia enĩ iustoꝵ
rectitudinẽ. peccator considerare dissi¬
mulat: saltẽ hãc exuoce predicantis
agnoscat: Templũ quippe peccato¬
rib oftendere ẽsponte sua conside¬
tare nolentib. rectoꝵ oꝑa narrare.¬
entia relinquitur: etiã bona reli¬
qua que iam gesta sunt destruunt.
Unde recte ad iezednelẽ ẽẽ in altari dei
fossa non eẽt: omne quod ineo sacri¬
ficium repperiret. suꝑueniens aura¬
disꝑgeret. Quid uͦ accipimꝰ altare
dei: nͥ animã iustiͦ Quȩ quot bona
egerit: tot suꝑ se ante eius oculos
sacrificia imponit. Quid autẽ est
altaris fossa: nͥ bonoꝵ patientia:
Quȩ dum mentẽ adu̾sa tolerando

Expanded text:
operantur erubescant. Metiri vero operantur erubescant. Metiri vero fabricam est pensare subtiliter justorum vitam, sed dum metimur fabricam, necesse est ut ex cunctis quae fecimus erubescamus, quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta retendat templum; quia enim justorum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est sponte sua considerare nolentibus rectorum opera narrare.entia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur. Unde recte per Ezechielem esse in altari Dei fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret sudispergeret. Quid vero accipimus altare Domini, nisi animam justi; quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit. Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia? quae dum mentem ad adversa toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
fundt̃ S cũ terra usq ad fenestras
ẽ. fenestre clause sunt: quia cũ ter¬
rena cogitatio in sacerdotũ cordib
excrescit: fenestre lum̃ ñ fundũt:
quia sacerdotes ab officio p̃dicatio¬
nis obinutescunt. Loqui emĩ de deo:
quiete multũ & libere mentis ẽ.¬
ostende domui isrł templũ. ut¬
summa desiderant: semꝑ neceẽ ẽ.
ut melioꝵ ꝓuectib intendant: qua¬
tinus tanto districtiꝰ in se culpas
confusione ultima ulciscente iudi¬
cent: quanto in illis altiꝰ quod ad¬
mirentur uident. Unde per iez e¬
chielem dr. fili hominis ostende
domui isrł templũ. ut confundan¬
tur ab iniquitatib suis. & metiant᷑
fabricam: ut erubescant ex omnib
quȩ fecerunt: Templũ quippe dei
filus isrł ad confusionẽ ostendit᷑.
quando uniuseusq iusti anima.
quam inspirando ds̃ in habitat. qͣn¬
ta scĩtate fulgeat. ad confusionẽ
suam peccatorib demonstratur:̃
ut in illa bonum quod negligunt
uideant: & inseipsis malũ quod

Expanded text:
unt: sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt; quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obtumescunt. Loqui enim de Deo quietae multum et liberae mentis eOstende domui Israel templum summa desiderant, necesse est ut meliorum provectibus intendant; quatenus tanto districtius in se culpas confusione intima ulciscente judicent, quanto in illis altius quod admirentur vident. Unde per Ezechielem dicitur: Fili hominis, ostende domui Israel templum, ut confundantur ab iniquitatibus suis, et metiantur fabricam, et erubescant ex omnibus quae fecerunt . Templum quippe Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, cum unius cujusque justi anima quam inspirando Deus anhelat, quanta sanctitate fulgeat ad confusionem suam peccatoribus demonstratur; ut in illa bonum quod negligunt videant, et in seipsis malum quod
Abbreviated transcription (Latin):
aetare. quia illo maior ẽ d̃s: et in om̃e qd̃
patitur eius iudicio se pꝰponat. cui mi
norem se ẽe̾ ñ clubitat: et quod a meliore
patitur ustũ credat: etiam si eiꝰd̾ uisticiȩ
poncłe. in excessum uocis er umꝑe cog̾et᷑.
ail consid̾ationẽ sue conditionis se recol¬
ligensait. Obmutui et non aꝑui os meũ:
qm̃ tu fecisti me. Pensauit enĩ conditio¬
nis suȩ ordinẽ: et iusticiam ꝑcussionis
inuenit: quia qui benignȩ eũ qͥ ñ erat
condidit: eum ꝓfecto qͥ erat ñ nͥ iustȩ per¬
cutit᷑. nͥ murmurando renitat᷑. eo ipso iã
ciꝰ ustus inchoat: quo fer ientis iusticiã ñ

Expanded text:
derans quia illo major est Deus, in omni quod patitur ejus judicio se postponit, cui se minorem esse non dubitat. Et quod a meliore patitur, justum credit, etiamsi ejusdem justitiae pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens, ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me. Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussionis invenit, quia qui benigne eum qui non erat condidit, eum profecto qui erat nonnisi juste percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam esse justus inchoat, quo ferientis justitiam non
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ martẏrum corꝑalit̾ ossa confrac¬
ta sunt: & ꝑsecutores dñi. latronis illiꝰ
cui dictũ ẽ. hodie mecum eris in ꝑadi¬
so. sicut latronis alt̾iꝰ in cruce crura
iant sicut puluis ante faciẽ uenti.¬
ext̾iꝰ patimur. et intus temptationis
impulsu fatigamur: ut et carnem flagella
crucient: ettamen ad mentẽ carnalis
suggestio inundet. Ninc dauid ait. fiãt¬
tamquam puluis ante faciẽ uenti: et an¬
gelus dñi affligens eos. Quienim in

Expanded text:
t multorum corporaliter ossa confracta sunt; et persecutores Domini latronis illius cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso , sicut latronis alterius, in cruce crura iant sicut pulvis ante faciem ventiexterius patimur, et intus tentationis impulsu fatigamur; ut et carnem flagella crucient, et tamen ad mentem carnalis suggestio inundet. Unde et tamquam pulbis ante faciem venti  et angelus Domini affligens eos. Fiant viae
Abbreviated transcription (Latin):
mantur qͥ ipe corda eoꝵ: cũ ñ correct a
crescere conspiciunt acta maloꝵ. Dauid¬
ꝓph̃a pꝰquã sibi silentiũ indixerat. dicens.
posui ori meo custodiã. cũ consisteret pec¬
cator adu̾sum me. obmut ui ⁊ humiliatus
sum et silui a bonis: in ipso suo silentio. isto
zelo caritatis exarsit. qui ilico subdidit. Et
doloi meus renouatꝰ ẽ: concaluit cor
meũ intͣ me. et in mecditatione mea ex¬
ardescit ignis. Int̾ cor concaluit: quia
dilectionis ardor ꝑ ãmonicionẽ locutio¬
nis ext̾ius emanare recusauit. Ignis in me¬
ditatione cordis exarsit: quia increpat io
delinquentiũ ium a correctionis oreᷤ

Expanded text:
mantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorupropheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis ; in ipso suo silentio isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ejus ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris
Abbreviated transcription (Latin):
cia intͥbulatione: quia ⁊ si p̃ssuris tẽꝑali¬
tatis affligunur: iam tamen spȩ de et̾nita¬
te gaudemus. Carmina paulus in nocte
p̃dicabat: dicens. Sye gaudentes: in cͥbu¬
latione patientes. Carmen dauid in nocte
um es. a p̃ssura quȩ circumdedit me:
exultatio mea erue me acircũdantib
me. Ecce de nocte p̃ssuram nominat:
ettam̃ lib̾at orẽ suũ int̾ angustias exulta¬
tionẽ uocat. foris quidẽ nox erat. in cir¬
cumdatione p̾ssurȩ: s intus carmina
bio carmen in nocte se habere ꝙ cantare¬

Expanded text:
tia in tribulatione, quia et si pressuris temporaliter affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: « Spe gaudentes, in tribulatione patientes . » Carmen in nocte um a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce quasi in nocte pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina bio carmen in nocte canta
Abbreviated transcription (Latin):
ut neqͣquam exꝑs ameroris stimulo ꝑalia
sp̃s uagetur: s culpas loquentes. uulnꝰ
aꝑiunt: culpas aũt ad correctionem
cogitantes. salutẽ uulneris ex medica
nuauerit recusat: quasi subduct a
ueste uulnus detegit: s torpenti mente
psalmista plagam cordis ñ solũ detexe¬
rat: s detecte etiam medicamentum
meroris adhibebat. dicens. Iniquitatẽ
meam ꝓñcio: et cogitabo ꝓ peccato meo.
Pñciando enim. occultũ uulnꝰ detegit:

Expanded text:
ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia Spiritus vagetur: sed culpas loquens vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicam quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente Psalmista plagam cordis non solum detexerat, sed detectae etiam medicamentum moeroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Pronuntiando enim occultum vulnus detegit,
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam dñs dicit. Ingredere in pe¬
tram abscondere fossa humo: a fa¬
cie timoris dñi. ⁊ a gła maiesta¬
tis eius. Petram ingredimͣ: cum
dimur: si terrenas cogitationes egerentes.
abira districti iudicis in humilitate
mentis nr̃e celamͣ. Quo enĩ plus t̾ra
fodiendo proicitur: eo pauim̃tum sẽꝑ
inferius demonstratur. Unde ⁊ nos
si a nob̾ studiosius terrenas cogitatio¬
nes eicimꝰ: quo apud nos ipsos ab¬
scondam᷑. humiliꝰ inuenimꝰ. Ecce enĩ
quia diuini iudicii dies imminet.
quasi ipsa iam timoris eius facies ap¬
paret: tantoq magis necẽe ẽ. ut unꝰ¬
quisq illũ terribilius timeat: qͣnto
iam gła maiestatis eius appropinqͣt.
Quid gͦ agendũ ẽ quo ue fugiendume
Quo enĩ quis latere potest eũ. qͥ uͥq
ẽ: Sed ecce petram ingredi. fossa
humo occultari p̃cipim: ut uide¬
licet cordis nr̃i duriciam dirumpen¬
tes. eo iram inuisibilem declinemꝰ
quo abamore rerũ uisibiliũ apud
nos ipsos incorde subtrabim : ut

Expanded text:
Isaiam Dominus dicit: Ingredere in petram, abscondere fossa humo a facie timoris Domini, et a gloria majestatis ejus. Petram ingredimur, cumdimur, si terrenas cogitationes egerentes, ab ira districti judicis in humilitate mentis nostrae celamur. Quo enim plus terra fodiendo projicitur, eo pavimentum semper inferius demonstratur. Unde et nos si a nobis studiosius terrenas cogitationes ejicimus, quo apud nosipsos abscondamur humilius, invenimus. Ecce enim quia divini judicii dies imminet, quasi ipsa jam timoris ejus facies apparet, tantoque magis necesse est ut unusquisque illum terribilius timeat, quanto jam gloria majestatis ejus appropinquat. Quid ergo agendum est, quove fugiendum? quo enim quis latere potest eum qui ubique est? Sed ecce petram ingredi, fossa humo occultari praecipimur, ut videlicet cordis nostri duritiam disrumpentes, eo iram invisibilem declinemus, quo ab amore rerum visibilium apud nosipsos in corde subtrahimur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
facta. s saltẽ cogitationes pensant᷑.¬
⁊ ab eo districte iudicabunt᷑: Hc̃ gͦ
dum possumꝰ: a conspectu ȩterm¬
ꝓpetͣta deleamus. Reuocemus ante
oculos cordis. quic quid ꝑuerse
firmitas: n inbis quȩ recolit se¬
ipsam delicate ñ palpet. s quanto
sibi malefit conscia: tanto in se be¬
ingniꝰ sit seuera. Proponat contra
se futurũ iudicul. ⁊ quȩq inse sen¬
tit districte ferienda ꝑ sententiã
iudicis. hec in se pie feriat ꝑ peni¬

Expanded text:
facta, sed saltem cogitationes pensantur, etfacta, sed saltem cogitationes pensantur, et ab eo districte judicabuntur? Nunc ergo dum possumus, a conspectu aeterperpetrata deleamus. Revocamus ante oculos cordis quidquid perverse firmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poeni
Abbreviated transcription (Latin):
auamini. mundi estote. Qui
admissa plangunt. nec tamen dese¬
runt. flendo inaniter se mundãt:
nant: cum iccirco se lacrimis mun
dant. ut mundi ad sordes redeant.
Hinc ꝑ ysaiam dr̃. lauamini. mun¬
di estote. Post lauachrũ enim
mundus ẽẽ negligit: quisqͥs post la¬
erimas uite in nocentiam non custo
meis. Occultas mentis nr̃e cogita¬
tiones nullus hominũ uidet: et
cogitamꝰ. Hisi enim in conspec̾tu
eius iste assiduus nr̃arũ mentiũ
lapsus incresceret: ꝑ ysaiam scili¬
cet ñ clamaret. Auferte malũ co¬
gitationum ur̃arum ab oclis meis.
Hoc nimirũ dicens: uim cooꝑte nr̃e
malitie. quasi ferre se non posse
testatur. Que con ꝑta illi ẽẽ non
potest: quia uidelicet importune
enĩ sicut scͥptũ ẽ nuda ⁊ aꝑta sunt
ocłis eiꝰ: & mala hominũ nec cogi¬
tata ignorat. nec ꝑpetrata obliuisci¬
tur. nͥ ab eius oculis penitendo de¬
leantur. Qd gͦ faciensꝰ de malis oꝑi¬
b si adeo subtiliter non solum om̃ia¬

Expanded text:
evamini, mundi estote . Qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, flendo inaniter se mundant: nant, cum idcirco se lacrymis mundant  Text. lavant, ut mundi ad sordes redeant. Hinc per Isaiam dicitur: Lavamini, mundi estote . Post lavacrum enim mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodm . Occultas mentis nostrae cogitationes nullus hominum videt, et claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, per prophetam scilicet non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab ocHoc nimirum dicens, vim coopertae nostrae malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus , et mala hominum, nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur. Quid ergo faciemus de malis operibus, si a Deo subtiliter omnia, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arguite me. Ei quẽ argumus:
rationis auctoritate contͣimus.
Qd ẽ gͦ quod dñs agere scã nos ad¬
monens. adiungit. uenite ⁊ ar¬
guite me. nͥ quod aꝑte insinuat.
quantã bonis actib fidutiam
prestet: Ac si patent̾ dicat. Rec¬
ta agite: ianimadũsionis meę
motib ñ iam ꝑ deprecationis ge¬
mitum. s ꝑ fidutiã auctoritatis
obuiate. hinc enim ioħs dicit
Si cor nrm ñ tes rep̃hendit nos.
fiduciam habemꝰ ad dm̃. hinc ẽ
ens. auditur tacens: esu silenti
dr. Quid clamas ad mes hincẽ
quod irascentẽ dominũ retinet: cũ
audit. Dimitte me: ut irascatur fu¬
ror m̃s contͣ populũ istũ hinc ẽ
quod arguentem dominꝰ ñ habuis¬
⁊ staret oppositus contra me. ne dis¬
si parem eã: & non inueni. Hincysai

Expanded text:
t arguite me. Ei namque quem arguimus, rationis auctoritate contraimus. Quid est ergo quod Dominus agere sancta nos admonens, adjungit: Venite, et arguite me, nisi quod aperte insinuat quantam bonis actibus fiduciam praestet? Ac si patenter dicat: Recta agite, et animadversionis meae motibus, non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc enim Joannes dicit: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum . Hinc est ens, auditur tacens, cum silenti dicitur: Quid clamas ad me ? Hinc est quod irascentem retinet, cum audit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra populum istum . Hinc est quod arguentem Dominus non habuiset staret oppositus contra me, ne dissiparem eam, et non inveni . Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝑ isaiam Eripite iniuriam
patientem: iudicate pupillo: iusti¬
Cum deo disputare ẽ eum qui hic
eius preceptis paruit. eum illo post¬
modum ad iudicandos populos
iudicem uenire. Rectum quippe ẽ¬
ut cũ deo de popłis in iudicium

Expanded text:
dicium, eripite iniuriam accipientem, iudicate pupillo et iusticum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judicem ut cum Deo de populis in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
montium. In scͥptura sacra cum
numero singulari mons ponit᷑: ali
natur: aliquando celsitudo apłoꝵ
dominũ signat: sicut ysaias incar¬
nandum ꝓspiciens. eum eẽ uentu¬
C erit in nouissimis dieb preparat᷑
mons domus dñi inu̾tice montiũ.
Domus enĩ dñi: isrłiticus populus
fuit. Mons itaq domus dñi ille
appellatus ẽ: qui ex israbelitico po¬
pulo incarnari dignatus ẽ. fuert̃
autẽ in eodẽ popło scĩ uiri. qui montes
iure uocarent᷑: quia ꝑuitȩ mentum
ad cȩlestia propinquauert̃. S in carna¬
tus dominus istis montib ȩquał
omniũ ex sua diuinitate transcendit:
Unde ⁊ recte mons suꝑuerticem mon¬
tium d̾r: quia excelsus ex diuinitate
ex ũtice cogitationis. Mons itaq est
inuertice montium: incarnatus dr̃s
transcendens celsitudinẽ propbarũ.

Expanded text:
n. 4. In Scriptura sacra cum numero singulari mons ponitur, alinantur, aliquando celsitudo apostoDominum signat. Sicut Isaias incarnandum prospiciens eum esse ventu erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium; domus enim Domini Israeliticus populus fuit. Mons itaque domus Domini appellatus est qui ex Israelitico populo incarnari dignatus est. Fuerunt autem in eodem populo sancti viri qui montes jure vocarentur. Quia per vitae meritum ad coelestia propinquaverunt. Sed incarnatus Dominus istis montibus aequalis omnium ex sua divinitate transcendit. Unde et recte mons super verticem montium dicitur, quia excelsus ex divinitate ex vertice cogitationis. Mons itaque est in vertice montium incarnatus Dominus, transcendens celsitudinem prophetarum.
Abbreviated transcription (Latin):
designantur: unde dñs iberusalẽ
tendens. asellum sedisse ꝑhibetur.
Quid ẽ enĩ sedendo asino iherłm ue
nire: nͥ gentilitatis simplicia corda
possidendo. ⁊ ad uisionẽ pacis regen¬
do. ⁊ p̃sidendo ꝑducere: Quis enĩ¬
cuius ceruicẽ uigũ legis attriuit᷑
& quis asinismͥ gentilitas fuit.
quã q̃uilibet seductor repperit.
quasi brutum animal ⁊ nulla ra¬
tione renitens. quo uoluit errore
substrauit: Bos gͦ possessorẽ iasinꝰ
domini presepe cognouit: quia ⁊
ebraͥcus popłs dñm quẽ colebat
s ignorabat repperit: et gentilitas
legis pabulũ quod non habebat

Expanded text:
designantur. Unde Dominus Jerusalem tendens asellum sedisse perhibetur . Quid est enim sedendo asinum Jerusalem venire, nisi gentilitatis simplicia corda possidendo, ea ad visionem pacis regendo et praesidendo cujus cervicem jugum legis attrivit, et quis asinus nisi gentilitas fuit, quam quilibet seductor reperit quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore substravit? Bos ergo possessorem, et asinus Domini praesepe cognovit, quia et Hebraicus populus dominum quem colebat, sed ignorabat, reperit, et gentilitas, legis pabulum quod non habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
homini ds̃ oftendit. quid ipse si
suꝑbiat. de elationis suȩ culpa
passurus sit. si feriendo illi patee¬
re noluit. quem creando in gła
tantȩ claritatis. eleuauit. Consi¬
derare gͦ debet homo. qͥd elatus
interra mereatur: si ⁊ p̃latus
Qua ira feriam suꝑbos terre ꝑpendite:
supsos etiam quos incelo iuxta me
condidi. ꝓelationis uitio ꝑcutere ñ¬

Expanded text:
homini ostendat quid ipse si superbiat de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere n
Abbreviated transcription (Latin):
habere multos adhuc minfir¬
mitate positos. uere fidei uiri¬
ditatem considerat: ipse etiam
ẽẽ infidelis erubescat. Bene gͦ
descriptis pͥus arborib. d̾r. ut tu¬
deant pͥus isciant. ⁊ recogitent
⁊ intelligant parit̃: quia cũ intͣ
scãm eccłiam diũsi hominũ mo¬
res. diu̾si sunt ordines: necesse c̃
ut om̃s discant simul. dũ inea
sp̃uales uiri diu̾se qualitatis.
etatis. ⁊ ordinis. adimitandũ si¬
Ualamum
quassatũ¬
A non con¬
teret.
udeor regnum
calaino

Expanded text:
habere multos adhuc in infirhabere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, ipse etiam esse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores, diversi sunt ordines, necesse est ut omnes discant simul, dum in ea spirituales viri diversae qualitatis, aetatis, et ordinis ad imitandum siCalamum quassatum non conteret . Judaeorum regnum cala
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: ipse quoq exemplo illiꝰ
discat corda sequentiũ. predicatioĩs
u̾bo compungere. Ad hoc myrtꝰ
ponidur: ut qui in ardore tribula¬
tionis ponitur ab ore. uł opere
pximi compacientis. temꝑam̃tũ
consolationis acceꝑit: ipse etiã
diseat quẽ ad modum afflictis ꝓxi¬
mis. suę consolationis demperam̃tu
ꝓferat: Ad hoc oliua ponit᷑: ut qͥ
alienę miscdie oꝑa eognoseit: discat
que ad modui debeat iudigenti pro¬
ximo &e ipse misereri. Ad hoc abies
ponitur: ut quisqͥs uim contempla¬
tionis eius agnouerit: ipse ꝙͦ ad con¬
templanda ȩtna p̾mia succendatur
Ad hoc ulmus ponitur: ut quisqͥs
intuetur eũ qui habere uitutũ fru¬
ctũ sp̃ualiũ non ualet. s tameneos
let largitate inseruiat. & celestiũ
bonor botros quos gignendo ñ
ualet sustinendo ferat: qͥa ⁊ si fru
ctum ulmꝰ non habet: uitẽ tam̃
cũ fructib portans: hec ipsa sua
efficit. que bene sustentat aliena.
Ad hoc buxus ponitur: ut qui

Expanded text:
fuerit, ipse quoque exemplo illius fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos let largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad ctum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. Ad hoc buxus ponitur, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
propriũ ulmꝰ non habet: portare
tam̃ uitẽ cum fructu solet: quia
iscłares uiri intra scãm eccłiam.
quamuis sp̃ualiũ uirtutũ dona
non habeant: dũ tam̃ scõs uiros
donis sp̃ualibus plenos. sua lar¬
gitate sustentant: quid aliud qͣ
uitem cum botris portant: Buxus
uͦ quos alios designat. que in al-¬
tũ non proficit. ⁊ quamiuis fructũ
ñ habeat. uiriditatẽ habet: nͥ eos
qui intra sc̃am eccłiam adhue ex
etatis infirmitate bona oꝑa ferre
non ualent. s tamen parentum fide¬
lium credulitatẽ sequentes. fidem
ꝓpetue uiriditatis tenent: P ost que
om̃ia apte subungitur. Ut uideant
i sciant n recogitent: & intelligant
pariter. Ad hoc enĩ cedrus in ȩccłia
ponitur: ut quisqͥs a ꝓximo odorẽ
untutũ sp̃ualiũ trahit: ipse quoq
meternȩ uite dilec̾tione non torpe¬
at: s ad donoꝵ cęlestiũ desideria
ignescat. Ad hoc spina ponit᷑: ut qͥ
predicationis eius u̾bo compunetꝰ

Expanded text:
proprium ulmus non habet, portare proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ dolore compunctionis ꝑ¬
forant: ut ab eoꝵ oculis qͥsi quidã
sanguis aĩȩ lacͥmȩ dec̾rant. ꝑ myr¬
ita ut dissoluta membra tempe
ti sciunt. eorᷤtribulationẽ ꝑ com¬
passionem temꝑant. Qui dũ afflic¬
tis proximis uerbũ uel opem con¬
solationis ferunt: eos ad statum
rectitudinis ꝑstringunt: ne immo¬
derata tribulatione. in desꝑatione
soluant᷑. ꝑ oliuã autẽ miscd̾es ae¬
cipimus: grece eni oleos miscd̾ia
uocatur: ⁊ quasi oliue liquor
ante om̃ipotentis dei ocłos. miscdie
fructus lucet. Cun adhuc in pro¬
missione subiungitur. Ponam in
deserto abietẽ: ulmum ibuxum
simul. Qui ꝑ abietem que ualde
crescendo ad aeris alta sustollitur:
ñ hu qui designati st̃ qͥ intra ec¬
cȩlestia. iam uixta ethera uerticẽ
mentis tollunt: & quid ꝑ ulmũ.
n sclariũ mentes expressẽ sunt.
quȩ dum terrenis adhuc curis in¬
seruiunt᷑ nullũ uirtutũ spũaliũ
fructum ferunt: S ⁊ si fructum

Expanded text:
mentem dolore compunctionis permentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis quasi quidam sanguis animae lacrymae decurrant. Myrita ut soluta membra temperti sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant. Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos ad statum rectitudinis restringunt ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Per olivam autem misericordes accipimus. Graece enim ἔλεος, misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul . Qui per abietem, quae valde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi ii designati sunt, qui intra saen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum
Abbreviated transcription (Latin):
quo eisoem seĩs pauꝑib de suis
diuitiis solatia tribuunt: Unde
cũ ꝑ ysaiȩ uocem dñs derelicte gen¬
tum merita. tanquam deserto ar¬
busta promitteret: ulmũ qͦ parit̃
ꝓmisit dicens. Ponam desertum in
stagnã aquȩ: ⁊ terrã in uĩa in riuos
tati que prius ꝑ ariditatẽ mentis.
nullos bonoꝵ oꝑũ fructus ferebat.
fluenta scẽ predicationis dedit: ⁊¬
ipsa ad quam prius pro asꝑitate
suę siccitatis uia predicatorib ñ
patebat: doctrine post modum
riuos emanauit. Cui adhuc ex mu¬
nere magno promittitur. Dabo
insolitudine cedrum ⁊ spinam:¬
quȩ magni odoris ẽ. ⁊ imputribi¬
lis naturȩ: significantur hii qui
uututes ⁊ signa exhibent in
cũ paulo. pectat: xp̃i bonus odor
sumꝰ do. ne et quorũ corda ita
in et̾no amore solidata sunt: ut ea ia
terrem amoris putredo nulla cor¬
rumpat ꝑspinam uͦ signati sunt
doctrine spũalis uiri: qui dũ de pec¬
catis & uirtutib disserunt. & mͦ

Expanded text:
quo eisdem sanctis pauperibus de suis quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde cum per Isaiae vocem derelictae Dominus genlium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum et terram inviam in rivos tati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinaia magni odoris est, atque imputribilis natvirtutes et signa exhibent in cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserun
Abbreviated transcription (Latin):
prius durus ⁊ fortis fuerat in scłi
amorẽ. ita commutatur ad ueram
fortitudinẽ: ⁊ ita se fortẽ exercet in
dei amorẽ: ut quod antea audire
renuebat: iam icredere ⁊ predicare
incipiat. hanc electoꝵ mutationẽ
ĩ. dño. mutabunt fortitudinem
suam: assument pennas ut aqͥle:
current & non laborabunt: ambu¬
lab̾nt. & ñ deficient. Mutant qͥppe
fortitudinẽ: quia fortes student
eẽ in sp̃uali oꝑe. qui dudũ fortes
fuerant in carne: ⁊ conu̾si. tanta
uirtute presens scłm fugiunt:
quanta hoc ante quesierunt. As¬
sumunt autẽ pennas ut aquilȩ:
quia contemplando uolant. Cur¬
runt nñ laborant: quia uelocib
magna celeritate predicant. Am¬
bulant ⁊ non deficiunt: quia in¬
tellectus sui uelocitatẽ retinẽt.
ut tardiorib condescendant:¬
onam desercum instagna aqͣꝵ.
Cum pauei sint qui sp̃ualia¬
dona ꝑcipiunt. ⁊ multi qui rebus
temporalib abundant: ꝑ hoc sedi¬

Expanded text:
prius durus et fortis fuerat in saeculi prius durus et fortis fuerat in saeculi amorem, ita commutatus ad veram fortitudinem, et ita se exercet fortem in Dei amorem, ut quod antea audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Hanc electorum mutationein Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non deficient . Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spiritali opere, qui dudum ffuerant in carne Et conversi tanta virtute praesens saeculum fugiunt, quanta hoc ante quaesierunt. Assumunt autem pennas ut aquilae, qui contemplando volant, currunt et non laborant, quia velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant, et non deficient, quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescendantonam desertum in stagnum aquae . Cum paudona perceperunt, et multi qui rebus temporalibus abundant, per hoc se di
Abbreviated transcription (Latin):
ta aliena committitur. speculator
uocatur: ut in mentis altitudine
sedeat: ⁊ uocabulũ nominis exac
tionis uirtute trahat. Non est enĩ
speculator: qui mimo ẽ. S pecula¬
tor quippe semper in altitudine stat:
ut quicquid uenturũ ẽ longe ꝓspi¬
ciat. & quis quis populi specula¬
tor ponitur: in alto debet stare ꝑ
uitam: ut possit ꝓdesse ꝑ prouiden¬
tiam. hinc isaias speculatorem:
admonet dicens. S uꝑ montẽ excel¬
sum ascende tu. qui eugłizas sy¬
on: ut uidelicet qui predicatioĩs
operum ima deserens. ad altitu¬
dinem bonȩ ascendat actionis: &
eoꝵ qui sibi commissi sunt oꝑa tñs¬
cendat: quatinus subiectoꝵ uita
tanto subtilius. uideat: qͥn¬
to terrenis reb quas despicit animũ
non supponit: & tanto facilius sub¬
ditos ad meliora ꝑtrahat: quantũ
ꝑ uite meritum desuꝑnis clamat.¬
in dño: mutabunt fortitudinẽ
Cum cunuslibet ad uitã predestinati.
cor durum ⁊ frigidũ diuim amoris
igne. tactũ fuerit ⁊ emoͥlitũ: ille qͥ

Expanded text:
ra aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis operum ima deserens, ad altitudinem bonae ascendat actionis, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat, quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto terrenis rebus quas despicit, animum non supponit, et tanto facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat.in Domino mutabunt fortitudinem . Cum cujuslibet ad vitam praedestinati cor durum et frigidum divini amoris igne tactum fuit, et emollitum; ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
in excelsis habitabit: munim̃ta
saxoꝵ sublimitas eius: panis ei
datus ẽ: aque eius fideles sunt.
Regem in decore suo uidebunt
oculi eius: cernent terrã delon¬
adhuc caro in inferiorib retineat᷑:¬
cor ⁊ mentẽ iam in sublimib
⁊ cȩlestib ponendo figere. &¬
munimenta saxoꝵ sublimitas
nr̃a ẽ: cũ p̃cedentiũ fortiumq
patrũ p̃cepta respicimus: & ab
imfima cogitatione separati. ab¬
ieftaq desideria terrenȩ conu̾¬
sationis calcantes: ad suꝑnã pa¬
Mumm̃ta saxoꝵ sublunitas nr̃a
e cum mente choris castrisq
celestib iungimur: & insidian¬
tes malignos sp̃s stantes in arce
cordis: quasi subter positos expu¬
gnamus. Tunc nob̾ etiam panis

Expanded text:
in excelsis habitabit; munimenta in excelsis habitabit; munimenta saxorum sublimitas ejus; panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt; regem in decore suo videbunt oculi ejus, cernent terram de lonadhuc caro in inferioribus retineatur, mentem jam in sublimibus et coelestibus ponendo figere munimenta saxorum sublimitas nostra est; cum praecedentium fortiumque patrum praecepta respicimus, et ab infima cogitatione separati, abjectaque desideria terrenae conversationis calcantes, ad supernam paMunimenta saxorum sublimitas nostra est, cum mente choris castrisque coelestibus jungimur, et insidiantes malignos spiritus stantes in arce cordis quasi subterpositos expugnamus. Tunc nobis etiam panis