comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ sp̃ales qui celestia meditant᷑
et querunt. Iii ipso etiã fecit t̾rã¬
i carnales: qui terrenum hominẽ¬
necdum deposuerunt. Terra autẽ
erat inanis et uacua. Terra sci¬
licet carnis nr̃e manis erat et
uacua: pͥusquam dotrine accipet
formam. Et tenebre erant suꝑ
faciem abyssi: qr delictorum ce¬
citas et ignorantie ꝓfunda obscu¬
stentes requiesceremus. cuiusq
et cuius unda ablueremur:

Expanded text:
tia meditantur et quaerunt; in ipso fecit et carnales, qui necdum terrenum hominem deposuerunt. Terra autem erat inanis et vacua. Terra scilicet carnis nostrae inanis erat et vacua, priusquam doctrinae acciperet formam. Et tenebrae erant super faciem abyssi, quia delictorum caecitas et ignorantiae profunda obscustentes requiet cujus unda ablueremur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunditur. Qd uͦ indinato iam die
egressus ẽ in agrum ysaac: hoc
exiit: quia cum sit inuisibilis: se
tamen uisibilem in hoc mundo
uenienti ex gentib eccłie demonstra¬
uit.Inuenit autem eum eccłia ad
puteum uisionis: idẽ in contem¬
platione. et intelligentia ueri¬
tatis: ubi intellectum ꝑcipiat
altiorem. I siue lauacrum aque:
ubi pu rificet᷑. Sic q d̃hĩc copłat᷑
sponso .suo ap̃o: adherens illi
głe eter  nitate. et regno. de ce

Expanded text:
funditur. Quod vero inclinato jam die funditur. Quod vero inclinato jam die egressus est in agro Isaac, hoc exiit, quia, cum sit invisibilis, se tamen visibilem in hoc mundo venienti ex gentibus Ecclesiae demonstravit. 7. Invenit autem eum Ecclesia ad puteum visionis, id est, in contemplatione et intelligentia veritatis, ubi intellectum percipiat altiorem, sive lavacrum aquae, ubi purificetur; sicque dehinc copulatur sponso suo Christo, adhaerens illi gloria, aeternitate et regno. C
Abbreviated transcription (Latin):
celi: Seruus autem iste imagi¬
nem habuit legis. ꝑ quam spon¬
sa xͥ eccłia desponsabatur. qui tn
ꝓpter antiquitatem senior nun¬
cupatur. Abnit itaq puer. in me¬
sopotamiam ciuitatem nachor:
stetitq circa fontem querens spon¬
sam filio domini sui. Sic et lex
que ꝑfidem est. uenit ad fontem
baptismatis: et ibi orans. occurrit
ei uirgo rebecca. id ẽ eccłia. Uidit
autem rebecca puerum: idẽ ser¬
monem ꝓpħicum. Beponit de
humero hydriam: utiq elatam
seculi facundiam: et ad humilem
rum. Accepit aureos sꝑsqͥpturarũ
sensus: et clarum argenti eloqui¬
um: sicq secuta puerum rebecca
uenit ad ysaac. Secuta uerbum
tamen cameli dorso ducitur: qr¬
in tortis uitiosisq uite uet̾is conu̾¬
sationib inuenitur. Que ysaac
uiso descendit: qr domino cogni¬
to. uitia sua gentilitas deseruit:
et ab elatione celsitudinis. ima
humilitatis petiit. Que etiam
uerecundata pallio uelatur: quia
coram eo de errorib pͥoris uite con¬

Expanded text:
3. Senior autem iste servus imaginem habuit legis, per quam sponsa Christi Ecclesia despondebatur: qui tamen propter antiquitatem senior nuncupatur. Abiit itaque puer in Mesopotamiam in civitatem Nachor; stetitque circa fontem, quaerens sponsam filio domini sui. Sic et lex, quae post fidem est, venit ad fontem baptismatis; et ibi adorans, occurrit ei virgo Rebecca, id est, Ecclesia. 4. Vidit autem Rebecca puerum, id est, sermonem propheticum, deponit de humero hydriam, utique elatam saeculi facundiam, et ad humilem rum, accepit aureos Scripturarum sensus, et clarum argenti eloquium. Sicque secuta puerum Rebecca, venit ad Isaac. Secuta verbum tamen cameli dorso deducitur, quis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit, quia, Deo agnito, vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis viam verae humilitatis petivit. 6. Quae etiam et verecundata pallio velatur, quia coram eo de erroribus prioris vitae con
Abbreviated transcription (Latin):
h nom̃ frust᷑ ñ sumas salba s̾u̾a
qͣtuor ħ uissa ꝯcludit pͥma tablła
set̾a sex. tabule sͦ sc̃ inscͥpta scde
Lougius ut dures has ĩ honore ꝑentes
Ne ferias gladio ñ sis mechus n latͦ
hõ salsuᷤᷤ testis ñsis ĩhians alienis
Prima rubens unda tabes rancꝙ scda
Inde culex cͥstis. pꝰ m̾ca. nociuior istis
Quĩta pecꝰ stͣuit. uesicas sexta cͤauit
Postq subit grando pꝰ brucꝰ dẽte ncfꝗndo
Nona tegit solẽ. pͥmam nedat ultimapͥ¬

Expanded text:
n sumas, Sabbata serva. Quatuor haec jussa conclusit prima tabella. Caetera sex tabulae sic sunt inscripta secundae: Longius ut dures, habeas in honore parentes. Ne ferias gladio, nec sis moechus, neque latro, Non falsus testis, non sis inhians alienisPrima rubens unda, tabes ranaeque secunda. Inde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicas sexta creavit. Pone subit grando, post brucus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima
Abbreviated transcription (Latin):
Quote placẽ ml p̃tendo nͥ fidem ꝗ̃ disse̾do.
E idõ uidẽs hãc imploro leua fasce q̃ labceo
ꝑ ħ sacrũ cathapha plasm̃a. conualescit eg᷑ ꝑlasma
ex tͣ portã iã delatũ iã fetentẽ tumulatũ
U italigat lapis urget. s siuibes ħͥ resurget
Iube iapis resoluet᷑ iube uta dirũpe  tur
Erit᷑us nesõ moras ꝑoseã clamas eri foras
Iuħ salo mã ratis infestat᷑ apyratsi
Hinc assultus. iñ fluctus hinc ⁊ inde mors ÷ luctꝰ
Sed tu bone nauta ueni p̃me uẽtos.  mare leni
Fac abscedaĩt hũ pyrate due ad por itũ saluaite.
I ncidet᷑ incẽdet᷑ si ꝓmulgas qd̾  meretiir
D ħmmno dimittat᷑. stercoretur fodiatur
Inde langu̾es ⁊ afftietꝰ tibi soli sũ relictus.
Tiu̾tutẽ ieiunãdi des infirmo. des orãddi
Ab hͣc peste solue mĩce fac deuotum penitẽtem

Expanded text:
Quo te placem nil praetendo Nisi fidem quam defendo. Fidem vides, hanc imploro Leva fascem quo laboro. Per hoc sacrum cataplasma Convalescat aegrum plasma Extra portam jam delatum, Jaet. Jube, lapis revolvetur; Jube, vita dirumpetur. Exiturus nescit moras Postquam clamas: Exi foras. In hoc salo mea ratis Infestatur a piratis; Hinc assultus, inde fluctus, Hinc et inde mors et luctus; Sed tu, bone nauta, veni, Preme ventos, mare leni; Fac abscedant hi pyratae, Duc ad portum salva rate.Incidetur, incendetur Si promulgas quod meretur; Sed hoc anno dimittatur, Stercoretur fodiatur;Inde languens et afflictus Tibi soli sum relictus Tu virtutem jejunandi Des infirmo, des orandi. Ab hac peste solvo mentem, Fac devotum, poenitentem
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ suppleret᷑ qͥ irremediabi
ꝓmiserat cõpulit: puritas ute
obedientia ĩ om̃ib deduxit: pa¬
cientia armauit: caritas uerb
& miracłis manifestauit. Hoc¬

Expanded text:
i venturum compulit, puritas uterobedientia in omnibus deduxit, patientia armavit, charitas verbis et miraculis manifestavit.
Abbreviated transcription (Latin):
D eus pat̾ tm̃ d̾ĩ uisħioe uͥ̾go mat̾s ⁊ dĩ
Intam noua ligat᷑a sicut᷑q: stat nat᷑a
U t cõseruet qͥcꝗd erat fc̃ã qͥddã qd̾ ñerat.
N ost̾ iste mediator iste nr̃ legis lator
Circũcisus baptiratꝰ cͥtisir᷑tumulatꝰ
Ob donuit et descendit resurrex̾ ⁊ ascẽelit
S ic ad celos eleuatus iudicabit iudioatꝰ¬

Expanded text:
i. In tam nova ligatura Sic utraque stat natura, Ut conservet quidquid erat, Facta quiddam quod non erat: Noster iste mediator, Iste noster legis dator Circumcisus, baptizatus, Crucifixus, tumulatus Obdormivit et descendit, Resurrexit et ascendit. Sic ad coelos elevatus Judicabit judicat
Abbreviated transcription (Latin):
M e receptet syon illa syon dd̾ urbs enqͥlla
Cuꝰ faber auctor lugis cuiꝰ porte lignũ cois.
Cuiꝰ claues lingua petͥ cuiꝰ ciuies senꝑ leti
Cuiꝰ muri lapis uinuss euiꝰ custos rex festiuus
In hacurbe lux sollennis uer ecmĩ par ꝑhennes.
Iuhd ador inplens celos in hc sẽꝑ festũ nrelos
Non ẽ ibi oorruptela ñ defectus ñ quereła.
¶ mpnti ñ deformes om̃s ipõ sũt ꝯformes
Urbrs celestis urb ͤ beata supͣ petͣm collocnta
Brbrs inportu satis tuto de longinquo te saluto
Te lisuto de suspiro te affecto te requ
Quãtã tui gͣtulent᷑ quã festiue ꝯmẽtur
Q uis affectus eos st̾nguat ait q̃ gẽna muros p̃igat
Quis calcedo qͥs xicititus. norũt dli qͥ sit nitus : git¬
In platris huiꝰ urbis sociatꝰ pũs turbis
Tum moyse ⁊ heha ꝑuĩ antem alleluia auer.

Expanded text:
Me receptet Sion illa, Sion David urbs tranquilla, Cujus faber auctor lucis, Cujus portae lignum crucis, Cujus claves lingua Petri, Cujus cives semper laeti, Cujus muri lapis vivus, Cujus custos Rex festivus, In hac urbe lux solemnis, Ver aeternum, pax perennis: In hac odor implens coelos, In hac semper festum melos; Non est ibi corruptela, Non defectus, non querela; Non minuti, non deformes, Omnes Christo sunt conformes. Urbs coelestis, urbs beata Super petram collocata; Urbs in portu satis tuto, De longinquo te saluto: Te saluto, te suspiro, Te affecto, te requiro. Quantum tui gratulantur, Quam festive convivantur, Quis affectus eos stringat, Aut quae gemma muros pingat, Quis calcedon, quis jacynthus Norunt illi qui sunt intus. In plateis hujus urbis Sociatus piis turbis Cum Moyse et Elia Pium cantem Alleluia. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Tu laux mã meũ bonũ. mã uita. tuũ donũ.
T u solam̃ in labore medicam̃ in dolore
Tu in luctu mã lyra tuleninꝰ es mira
Tu iarto lib̾ator tu m lapsureleuator¬
D etũ p̾stas in ꝓuectu sp̃e ꝯs̾u̾as in defectu
S i qͥs ledit tu de repẽdit si minat᷑ tu defẽdis
q d̾ est anceps tu dissoluis qd̾ tegẽd̾ du inuoluis
Tu intͣre me me ñsinos inf̾nales officiuas.riir
U bi meror uͥ metꝰ uͥ fetor u̾flecus¬

Expanded text:
Tu laus mea, meum bonum, Mea cuncta, tuum donum; Tu solamen in labore, Medicamen in languore Tu in luctu mea lyra; Tu lenimen es in ira; Tu in arcto liberator, Tu in lapsu revelator. Motum praestas in provectu, Spem conservas in defectu. Si quis laedit, tu rependis; Si minatur, tu defendis. Quod est anceps tu dissolvis 1340 Quod tegendum tu involvis. Tu intrare me non sinas Infernales officinas, Ubi moeror, ubi metu
Abbreviated transcription (Latin):
em̃dante formidine: et em̃dans
formido sit cum spes Ion abho¬
minaberis egyptium: qꝑ fuisti
aduena in t̾ra eius. Quãuis enim
mundo renunciantes ȩgyptiam
t̾ram id ẽ pͥstinam scł̃i conu̾satio¬
nem uł concupiscentiam decline¬
mus: tam̃ dum p̾sentis scł̃i neces¬
sitatib subdim᷑: quasi egyptiam
nationem neqͣquam extinguimꝰ
licet ab ipsa quadam discretione
dumentoq contenti. Hoc enim
figuralit̾ mandabat᷑ in legetñ ab¬
hominabis egyptium ¶on ha

Expanded text:
emendante formidine, et emendans emendante formidine, et emendans formido fuerit cum spe. CAminaberis Aegyptium, eo quod fuisti incola in terra ejus; quamvis enim mundo renuntiantes Aegyptiam terram, id est, pristinam saeculi conversationem, vel concupiscentiam declinemus, tamen, dum praesentis saeculi necessitatibus subdimur, quasi Aegyptiam nationem nequaquam exstinguimus, licet ab ipsa quadam discretione dumentoque contenti. Hoc enim singulariter mandabatur in lege: Non abominaberis Aegyptium. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cipitres uocant᷑. Unde et paulꝰ
apłs dicit. Sustinetis enim siqͥs
detiorat: siquis accipit: acsi di¬
ceret: siquis rapit. Pignꝰ uͦ debi¬
toris: confessio peocatoris. A debi¬
tore enim pignus accipit᷑: cum
a pectatore iam peccati confessio
tenet᷑. Suꝑior uͦ & inferior mo¬
la ẽ spes & timor. Spes quip
pe ad alta subuchit: timor aut̃
tera inutilit habeat᷑. In pecca¬
spes & formido coniungitqr in cas¬
sum miscd̃iam sperat: si ñ eciã iusti¬
ciam ꝑtimescat. In cassum iusticiã
metuit: si ñ eciã de miscdđia confidit.
Loco gͥ pignoris mola suꝑior aut¬
nec derelicta spe timorem subtͣ¬
hat. nec subtrata spe in solo eũ
timore derelinquat. Collit suꝑi
orem: enim si flenti peccata dicat.
ñ habebis ueniam de cominissis.
Tollit inferiorem: si peccantẽ de¬
ceptione palpet ac dicat. flge
mala in quantũ ins absq metu:
nam ds̃ pius e. &l ad indulgenti¬
dum paratus. S titilit̾ tunc mo¬
la utraq habet᷑isi &e spes sit cũ

Expanded text:
cipitres vocantur. Unde Paulus apostolus dicit: Sustinetis enim si quis devorat, si quis accipit . Ac si diceret, Si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola est spes pe ad alta subvehit, timor autem tera inutiliter habeatur. In peccaspes et formido conjungi, quia incassum misericordiam sperat, si non etiam justitiam timeat. Incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidit. Loco igitur pignoris mola sunec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. 4. Tollit enim superiorem, si flenti peccatori dicat: Non habebis 466 veniam de commissis. Tollit inferiorem, si peccantem deceptione palpet. Ac si dicat: Age mala in quantum vis absque metu; nam Deus pius est et ad indulgendum paratus. Sed utiliter tunc mola utraque habetur, si et spes sit cum
Abbreviated transcription (Latin):
lum in balteo: & fossa humo abs¬
condat quȩ digesta fuerint. Na¬
turȩ enim corruptibilis ponde
grauatȩ mentes nr̃ȩ: quȩdam
cogitationum suꝑflua quasi uen¬
tris gͣuamina erumpunt. S por¬
tare sub balteo paxillum debemꝰ:
ut uidelicet ad rep̾hendendum
nosmet ipsos semꝑ aocincti acii¬
tum circa nos stimulum compũc
lore confodiat:⁊ hoc qd̃ a nobis
gnta flagellis delinquentes ar
gui iussit: iam p̾dictum ẽ qd̃ ꝑ
quadragenariũ numerũ figura
significet᷑ huiꝰ temporis: in quo
eccła ꝑ quatuor mundi partes
diffusa sub decalogo legis uiuit.
Quadragenario numero delin¬
quentes cedim᷑: si in hoc temꝑe
penitentiȩ uerb̃ib flagellamur.
Pebet gͦ quisq peccator tempa¬
lib flagellis atteri: quatenꝰ in ui¬
dicio purgatus ualeat inueniri.
Beatus enim homo qͥ corripit᷑ a do¬
mino. Nulla enim in ȩc̾num aninad¬
u̾sio asstigere poterit: quos hic
penitentiȩ disciplina ꝑcussit. Si

Expanded text:
lum in balteo, et, fossa humo, abslum in balteo, et, fossa humo, abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravata mens nostra, quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina, erumpit. 2. Sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctlore confodiat, et hoc, quod a nobis ginta flaggui jussit, jam praedictum quod per quadragenarium numerum figura significetur hujus temporis, in quo Ecclesia per quatuor mundi partes diffusa, sub decalogo legis vivit. Quadragenario ergo numero delinquentes caedimur, si in hoc tempore poenitentiae verberibus flagellamur. Debet ergo quisque peccator temporalibus flagellis atteri, quatenus in judicio purgatus valeat inveniri. Beatus homo qui corripitur a Domino. Nulla enim in aeternum animi adversio affligere potuit, quos hic poenitentiae disciplina percussit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nio: egrediet᷑ extra castra. et ñ re¬
uertetur pͥusquã ad uesꝑum lauef
aqua: & post solis occasum regͣdia¬
tur in castra. Nocturnum quippe
somnium ẽ temptatio occulta: ꝑ
quam tenebrosa cogitatione tur
egredi extra castra p̾cipitur: qͥa ui¬
delicet dignum ẽ ut qui ĩmunda
cogitatione polluit᷑: indignũ se
cunctors fidelium societatib ar¬
bitret᷑. Culpȩ suȩ meritum ante
natione laboranti sese ex continen¬
tium comꝑatione despicere. Q ãd
suum conspiciens ad penitentiȩ
lamenta conu̾titur: ut fletib di¬
luat omne qd animum occulta
inquinatio accusat. S pꝰ occasũ
solis ad castra redeat: qͥa defer¬
uescente temptationis ardore.
necesse ẽ ut iterum fiduciam er¬
ad castra reuertit᷑: qui pꝰ lam̃ta
penitentiȩ frigescente flamina
cogitationis illicitȩ ad fideliũ
merita p̾sumenda reparat᷑: ut iã
se a cȩteris longe ẽẽ ñ estimet. qͥa
mundum se ꝑ obitum intimi ar¬
ãd exquisita naturȩ mittat paxil¬

Expanded text:
dietur extra castra, et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur aqua. Et post solis occasum regredietur in castra. Nocturnum quippe somnium est tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpegredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur. Culpae suae meritum ante natione laborantem sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatione accusat. 4. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae frigescente flamma cogitationis illicitae ad fidelium merita praesumenda reparatur, ut jam se a caeteris longe e se non aestimet, qui mundum se per obitum intimi arad requisita naturae, mittat paxil
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ animȩ uidentes dm̃. Illũd uͦ
numerasse s decem quarũ t̾ra se¬
mini eiꝰ danda ꝓmittit᷑: qui nume¬
rus adiecta ydolatͥa gentium blas¬
phemia iudeoꝵ. errore hereticors
euidentissime adimplet᷑: quib
ante noticiã dĩ & gr̃am baptis¬
mi uł impietate gentilium uel
reticors multitudo subiecta ẽ. do¬
nec in intellectuali egypto cõmo¬
heremum ꝑuenerit sp̃alem: de
impugnatione tͥum gentium li¬
berata contͣ septem tantum q̃
ꝑ moysen dinumerant᷑. bella sus¬
siqͥs abierit cum amico suo sim¬
plicit̾ in siluam ad ligna cedenda
et ligium securis fugerit manũ:
ferrumq lapsum de manubrio
amicũ eiꝰ ꝑcusserit & occiderit:
hic ãd unã supradictarũ urbium
fugiet & uiuet. ne forte ꝓximus
eius cuiꝰ effusus ẽ sanguis doloris
hendat eumͭ & ꝑcutiat animam

Expanded text:
id est, animae videntes Deum. Illud vero id est, animae videntes Deum. Illud vero numerasse sed decem, quarum terra semini ejus danda promittitur: qui numerus adjecta idololatria gentium, blasphemia Judaeorum, errore haereticorum, euidenter inpletur, quibus ante notitiam dei et gratiam baptismi uel inpia gentilium uel um multitudo subiecta est, donec in intellectuali Aegypto conmoeremum pervenerit spiritalem, de impugnatione trium gentium liberatus, contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella susSi quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet, ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris hen
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ aut̃ hȩ pestes eciã ruͦbusti¬
ores sunt: manifeste naturȩ ip¬
sius impugnatione sentimꝰ. for¬
tius enim militat in m̃bris nr̃is
delectatio carnaliũ passionum
quam studia uirtutum: quȩ ñ
nͥ summa contͥtione cordis et
corꝑis adquirunt᷑. Qđ uͦ istarũ
ꝑniciosarum gentiũ regiones sa¬
lubrit̾ possidere p̾cipimur: ĩta
intelligit᷑. Habet quoq uicium.¬
tutib contͣ se dimicantib fue¬
rint uicia suꝑataͭ locum quẽ
Sͥ in corde nr̃o concupiscentiȩ
uł fornicationis sp̃s retentabat
deinceps castitas obtinebit: quẽ
furor ceꝑat pacientia uendica¬
bit: quem tͥsticia mortem oꝑais
occupauerat. salutaris & plena
gaudio lȩticia possidebit: quẽ
accidia uastabat incipiet exco¬
lere fortitudo: quem suꝑbia con¬
culcabat: incipiet excolere hu¬
militas. Ita singulis uiciis expul¬
sis. eoꝵ loca id ẽ affectus econ¬
teario possidebunt filiĩ ifrłis:

Expanded text:
Quod autem hae pestes etiam robustiQuod autem hae pestes etiam robustiores sunt, manifeste naturae ipsius impugnatione sentimus, fortius enim militat in membris nostris oblectatio carnalium passionum quam studia virtutum, quae non nisi summa contritione cordis et corporis acquiruntur. Quod vero istarum perniciosarum gentium regiones salubriter possidere praecipimur, ita intelligitur. Habet enim unumquodtutibus contra se dimicantibus fuerint vitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae vel fornicationis spiritus retentabat, deinceps castitas obtinebit; quem furor ceperat patientia vindicabit; quem tristitia morte operante occupaverat, salutaris et plena gaudio laetitia possidebit; quem acedia vastabat, incipit excolere fortitudo; quem superbia conculcabat, incipit excolere humilitas, et ita singulis vitiis expulsis eorum loca, id est, affectus contrarios possidebunt filii Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
ueris gentes multas corã te.Nu¬
merosior ẽ enim quã isrł carna¬
lium passionum ppłs: qͥ de hoc
septenario fomite uiciors & ra-¬
dice ꝓcedit. De castrimargia nãq
nascunt᷑ comessationes. & ebrie¬
tates. De fornicatione: turpilo¬
quia: scurilitates: ludicra: stulti¬
loquia.De philargiria menda-¬
cium: fraudatio: furta ꝑiuria:
turpis lucri appetitꝰ. falsa testi¬
monia: uiolentia inhumanitas.
ac rapacitas. De ira homicidia:
clamor & indignatio. De tͥsticia:
rancor. pusillanimitas amaritu¬
do. desꝑatio. De accidia: ociositas:
sonnolentia:. importunitas: inqͥe¬
tudo᷑: ꝑuagatio: instabilitas m̃tis
et corꝑis: u̾bositas & curiositas.
De cenodoxia: contentiones he¬
reses iactantia. ac p̾sumptio no¬
uitatum. De suꝑbia: contemptꝰ:
inuidia: in obedientia: blasphẽ-¬
mia. murmuratio: detractio: ali¬
multo maioris s̃ numeri quam
uirtutes. Deuictis tam̃ illis sep
cum his int̾emptione delentur.

Expanded text:
verit gentes multas coram te. Nuverit gentes multas coram te. Numerosior est enim quam Israel carnalium passionum populus, septenario fomite vitiorum ac radice procedit. De gastrimargia namque nascuntur comessationes, ebrietates. De fornicatione turpiloquia, scurrilitas, ludicra, atque stultiloquia. De philargyria mendacium, fraudatio, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentiae, inhumanitas atque rapacitas. De ira homicidia, clamor et indignatio. De tristitia rancor, pussillanimitas, amaritudo, desperatio. 4. De accidia otiositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, pervagatio, instabilitas mentis et corporis, verbositas et curiositas. De cenodoxia contentiones, haereses, jactantia, ac praesumptio novitatum. De superbia contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detractio, alimulto maioris numeri quam uirtutes, deuictis tamen illis octcum his internecione delentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam significare: quȩ sapient̾ dic¬
ła inuenit᷑ ap̃d̃ gentiles. Hac gͥ
a nob̃ reꝑta oportet de ea pͥmum
auferre & resecare suꝑstitiomis
eiꝰ immundiciã: & sic eam in stu¬
dio ueritatis assumere. Nichil ha
lium: qr arnulla apũd infideles
sapientia ẽ. cui immundicia aliqͣ
uł suꝑsticio ñ sit ammixta.
ꝑõd aut̃ ait. cũ introduxerit
te dñs ds̃ tuus in t̾ram quam
possessurus ingredieris: & dele¬
ueris gentes multas coram te.
eueum & gergeseum & amorre¬
um et chananeum. ferezeum &e
etheum &e gebuseum: septem gen¬
tes multo maioris numeri quã
tu es &e robustiores: tradideritq
septem s̃ pͥncipalia uicia: quȩ ꝑ
grãm dĩ unusquisq sp̃alis mi¬
les exsuꝑans ext̾minare penitꝰ
ammonet᷑. Qd̃ uͦ maioris nume¬
ri ẽẽ dicunt᷑ hȩc ratio ẽ. qͥa plu¬
rima sunt uicia ꝗͣ uirtutes᷑.⁊
idõ in cathalogo quidem dinu
ne ponunt᷑. Ita enim dr̃. & dele¬

Expanded text:
nam significare, quae sapienter dicnam significare, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles. Hanc igitur a nobis repertam, oportet de ea primum auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim lium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admista.. Cum introduxerit te Dominus Deus tuus in terram quam possessurus ingredieris, et deleverit gentes multas coram te, Etheum, Gergeseum, et Amorrhaeum, et Chananaeum et Pherezeum, et Eveum, et Jebuseum: septem gentes multo majores numero quam tu es, et robustiores, tradideritqueseptem sunt principalia vitia, quae per gratiam Dei unusquisque spiritalis miles exsuperans exterminare penitus admonetur. Quod vero majoris numeri esse dicuntur, haec ratio est, quia plura sunt vitia quam virtutes. Et ideo in catalogo quidem dinumne ponuntur. Ita enim dicitur: Et dele
Abbreviated transcription (Latin):
eam corꝑi xp̃r. deposito idolatriȩ
cultu induit᷑ lugubrib peniten¬
tiȩ indum̃tis deploratq patrem
et matrẽ:ĩd ẽ omnem memoriã
mundi. eiꝰq carnales illecebras: de-¬
inde u̾bi dĩ nouacula & doctrina
om̃e peccatum infidelitatis etus
qd̃ mortuum & inane ẽ abradit᷑.
hoc enim sunt capilli capitis. et
ungulȩ mulieris. atq ita demũ
salutaris lauacͥ unda purificata
coniungit᷑ scĩs dĩtscilicet dũ iam
in capite mortuum: nichil in ma
eam duci uxorem: consuetam qͥppe¬
feminȩ sanguinis purgationem
pꝰ m̃sem habere solent. Post pur¬
gationem gͦ peccators anima ef
fecta iam munda: &e purgata ab
immundicia sua: sociat᷑ uero isra
nãq ac denario numero: fides
opusq signat᷑. ꝑ fidem gͦ tͥnita¬
tis atq opus legis recte sociat᷑
sine macula fidei sinceritate et
actuum puritate. Alii putauer̃t
hanc mulierẽ captiuam decora
specie rationabilem aliꝗͣ discipli

Expanded text:
eam corpori Christi, deposito idololatriae eam corpori Christi, deposito idololatriae cultu, induitur lugubribus poenitentiae indumentis, deploratque patrem et matrem, hoc est, omnem memoriam mundi ejusque carnales illecebras. Deinde verbi Dei novacula et doctrina omne peccatum infidelitatis ejus, quod mortuum et inane est, abradatur. Hoc enim sunt capilli capitis et ungulae mulieris: atque ita demum salutaris lavacri unda purificata jungitur sanctis Dei, scilicet cum jam in capite mortuum, nihil in maneam duci uxorem, feminae quippe sanguinis purgationem post mensem habere solent. Post purgationem ergo peccatorum, anima jam effecta munda et purgata ab immunditia sua sociatur viro Israenamque ac denario numero fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatursine macula, sinceritate fidei et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem captivam, decoram specie, rationabilem aliquam disc
Abbreviated transcription (Latin):
paginem filior. Non enim potͣ
seruire diuinȩ miliciȩ seruus¬
uxoris: nec pot̃ assequi studium¬
diuinȩ contemplationis: qui ad huc
in delectatione defigit᷑ carnis. Me¬
mo inquit apłs militans dõ im¬
exieris ad bellum contͣ inimicos
tuos. & uidis mulierem decora
specie. et concupieris eamtrades
omnem pilum capitis eiꝰ & ungu¬
las eius:⁊ indues eam uestimentiᷤ
lugubrib: et sedebit in domo lu¬
gens patrem suum. & matrẽ su¬
tͥginta dies erit tͥ uxor. Dicant
iudei quomͦ apũd eos ista seruen¬
tur: qͥd causȩ quid rationis ẽ de¬
caluari mulierem. & ungulaᷤᷤ eiꝰ
abscidi. uerbi causa ponamus qd
ita inuenerit eam is qͥ dr̃ inuenis¬
se ut neq capillos neq ungulaᷤ
habeat: quid habet qd̃ scđm legẽ
licia sꝑalis ẽ. & arma ñ carnalia
s potentia dõisi decoram mulierẽ
id ẽ animam quȩ a dõ pulchra
creata ẽ in gentili conu̾satione
inuenerimꝰ & sociare uoluerimꝰ

Expanded text:
paginem filiorum, non enim potest paginem filiorum, non enim potest servire divinae militiae seruxoris: nec potest assequi studium contemplationis, qui adhuc in delectatione figitur carnis. « Nemo, inquit Apostolus, militans Deo, imexieris ad bellum contra inimicos tuos, et videris mulierem decora specie, et concupieris eam, rades omnes pilos capitis ejus, et ungulas ejus, et indues eam vestimentis lugubribus, et sedebit in domo, lugens patrem suum, et matrem sutriginta dies erit tibi uxor. 2. Dicant ergo Judaei quomodo apud eos ista serventur, quid causae, quid rationis est decalvare mulierem, et ungulas ejus abscindi? verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos, neque ungulas habeat, quid habuit, quod secundum legem litia spiritalis est, et arma non carnalia, sed potenti a Deo, si decoram mulierem, id est animam, quae a Deo pulchra est creata, in gentili conversatione invenerimus et sociari voluerimus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ consultum: curam uͦ lucrandoꝵ
losus & corde pauido ñ egrediat᷑
ad p̾lium. s uadat & reu̾tatur in
t̾ram suam ne pauere faciat cor¬
da fr̃m suors sicut &e ipse ꝑterri
quam ꝓfessionem contemplatio¬
nis uł sp̃italis miliciȩ arriꝑe ex¬
ercitium qui adhuc nudari t̾re¬
nis opib ꝑtimescit: ne rursus in¬
mitate m̃tis reu̾tatur. suoq ex¬
emplo alios ab ȩugłica ꝑfectione
reuocet: et infideliserrore infir¬
met. Tubent᷑ itaq tales ut dis¬
cedentes a pugna reu̾tantur in
duplici corde bella dñi p̾liari.
Tir enim duplex animo: incon¬
stans in omnib uiis suis erit.
Tales quippe oportet ut ne imi¬
cium quidem renunciationis
arripiant: quib melius ẽ ut
in actiua uita consistant: quã
tepide contemplationem exeqͣn¬
tes maiori discrimine se ipsos
inuoluant. Melius ẽ enim ñ
uouere: quam uouere et non
milicia ꝓhibet᷑ qui uxorem dux̾it:
et qͥ plantauerit uineã uelut ꝓ¬

Expanded text:
esse consultum, curam uero lucrandorum esse consultum, curam uero lucrandorum losus, et corde pauido, non egrediatur ad bellum: uadat, et reuertatur in domum suam, ne pauere faciat corda fratrum suorum, sicut et ipse tiquam professionem contemplationis vel spiritalis militiae arripere exercitum, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescit: ne rursus infirmitate mentis revertatur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione revocet et infideli terrore infirmet. Jubentur itaque tales ut, discedentes a pugna, revertantur in duplici corde bella Domini praeliari. « Vir duplex animo inconstans est in omnibus viis suis . » Tales quippe oportet ut ne initium quidem renuntiationis arripiant, quibus melius est in activa vita consistant quam tepide contemplationem exseqtes maiori discrimine semet inuoluant. melius est enim non mouere, quam uouere et non militia prohibetur, qui uxorem duxerit, qui plantaverit vineam, velut pro
Abbreviated transcription (Latin):
ret: eiusq uocaret nomine qđ in¬
de nasceret᷑ quid altũd in figura
pͥmonsteat. nͥ qr unusquisq ȩu¬
glii p̾dicator ita debet in ȩccła la¬
borare: ut defuncto fr̃i hoc est
xp̃o suscitet sem̃: qui ꝓ nob̾ mortu¬
us ẽ & qd̃ suscitatum fuerit eius
nuisse succenset eis: & eos incre¬
pans corrigit: uolentes ẽẽ pauli.
Munquid paulꝰ inquit ꝓ uob̃ cru¬
cifixus ẽ aut in nomine pauli
baptizati estis: Tanquam dic̾et.
Defuncto fr̃i uos genui: xp̃iam
uocamini. ñ pauliam. At uͦ qui
electus ab ȩccła ministerium e¬
uangelizandi renuerit ab ipsa
ȩccła merito digneq contemp¬
nit᷑. hoc ẽ enim qd̃im eiꝰ facie iu¬
betur expuere. ñ sane sine signo
huius obꝓbrii. ut calciam̃to u
pedes in p̾paratione ȩugłii pacis:
et de quib cõmemorat dñs ꝑ¬
ꝓpħam. Quam speciosi pedes eoꝵs
qͥ annunciant pacem: qui annũ¬
ciant bona. Qui enim sic ȩugłii
ligitur utroq calciatus pede:
qui aut̃ d putat qr credit saciᷤ

Expanded text:
ret eiusque uocaret nomine, quod inde nasceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita debet in ecclesia laborare, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, qui pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit, eius nuisse, suscenset eis et eos increpans corrigit uolentes esse Pauli: numquid Paulus, inquit, pro uobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? tamquam diceret: "defuncto fratri uos genui; christiani uocamini, non Pauliani." at uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa ecclesia merito digneque contemnitur. hoc est enim, quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius obprobrii, ut calciamento ppedes in praeparatione euangelii pacis, et de quibus commemorat propheta: quam speciosi pedes eorum, qui adnuntiant pacem, qui adnuntiant bona. qui enim sic euangelicam legitur utroque pede calciatus. qui autem sibi putat, quia credidit, satis
Abbreviated transcription (Latin):
maius &e minus: nec erit in domo
tua mõdius maior ⁊ minor. Pondꝰ
habebis iustũ & uerum: & mõdiꝰ
lator eciam in leuitico int̾dicit:
salomone qͦq parem suꝑ hoc sen¬
tentiam ꝓferente. Pondꝰ magnũ
et pusillum. & m̃surȩ duplices ĩ¬
munda s̃ utraq ante dñm: et qͥ
li s eciam sp̃uali mõdo studendũ
nob̃ ẽꝵut nec diu̾sa pondera in
cordib nr̃is. nec in domo conscien¬
tiȩ nr̃e m̃suras duplices habeamꝰ:
ĩd ẽ ne ipsi ea quȩ districtionis
regulam molliunt remissiori in¬
dulgentia p̾sumentes eos quib
u̾bum dñi p̾dicamꝰ. districtiorib
p̃ceptis & grauiorib quam ipsi
mus. Qd̃ cum facimꝰ: qͥd nͥ diu̾so
pondere atq mensura p̾ceptoꝵ
dm̃ mercem feugemq uł appen¬
dimus uł metim̃: Si enim alit̾ ea
crepamur a dño eo qd̃ stateras di¬
u̾sas aut mensuras duplices ha¬
beamꝰ scđm illam sententiam salo¬
monis qua dr̃. Abhominatio ẽ
dño pondꝰ duplex: &e statera dolo¬

Expanded text:
ajus et minus; nec erit in domo tua modius major et minor. Pondus habebis justum, et verum, et modius lator etiam in Levitico interdicit , Salomone quoque parem super hoc sententiam proferente: Pondus magnum, et pusillum, et mensurae duplices, immunda sunt utraque ante Dominum, et qui li, sed etiam spirituali modo studendum est nobis, ut nec diversa pondera in cordibus nostris, nec in domo conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus, id est, ne ipsi ea quae districtionis regulam molliunt remissiore indulgentia praesumentes, eos quibus verbum Dei praedicamus, districtioribus praeceptis et gravioribus quam ipsi mus. Quod cum facimus, quasi diverso pondere atque mensura praeceptorum Domini mercedem frugemque vel appendimus vel metimur. Si enim aliter eacrepamur a Domino, eo quod stateras diversas aut mensuras duplices habeamus: secundum illam sententiam Salomonis, qua dicitur: Abominatio est Domino pondus duplex
Abbreviated transcription (Latin):
stem: ex lana linoq contextam. ꝑ
lanã quippe simplicitas: ꝑ linum
uͦ subtilitas designat᷑. Et nimirũ
uestis q̃ ex lana linoq conficit᷑ili¬
num interius gęlat: in suꝑficie la¬
nam demonstrat. Uestengͦ ex
lana linoq contertam induit: qͥ
sub locutione in nocentiȩ intus
subtilitatem celat malicie. Hoc
scđ̃m moralem sensumi cȩcerum
scđd̃m allegoriam lincis uestibus
miscere lanam uł purpuram: et
te uiuere. & diu̾si gen̾i̾s ꝓfessionẽ
uelle miscere: ut uł scimonialis
habeat ornam̃ta nuptar. aut
ea quȩ se ñ continens nupsit: spe¬
ciem uͥginis gerat. Omnim hoc
peccatum ẽ: & si quid inconuemi¬
enter ex diu̾so gen̾ẽ uł religione
in uita cuiusq contexit᷑. Uerum
illũd tunc figurabat᷑ in uestib:
qd̃ nunc declarat᷑ in morib.

Expanded text:
stem ex lana linoque contextam. Per stem ex lana linoque contextam. Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis qnum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui sub locutione innocentiae intus subtilitatem celat malitiae. Hoc secundum moralem sensum. Caeterum, juxta allegoriam, lineis vestibus misceri lanam vel purpuram, et te vivere, et diversi generis professiones velle miscere: ut vel sancta monialis habeat ornamenta nuptiarum; aut ea quae se non continens nupsit, speciem virginis gerat: omni modo hoc peccatum est. Et si quid inconvenienter ex diverso genere vel regione in vita cujusque contexitur. Verum illud tunc figurabatur in vestibus, quod nunc declaratur in moribus.
Abbreviated transcription (Latin):
bouis nomine uita uniuscuiꝰq o¬
ꝑantis expͥmit᷑. Dicit in quodã lo
co apł̃s paulus: rep̾hendens ⁊ do¬
lens qd nemo illi cõmunicauerit
in ratione dati a& accepti. Qd ẽ in
ratione dati & accepti: nͥ qd̃ alio
in loco aꝑte exposunt dicens. si naᷤᷤ
uob̃ sꝑitalia seminauimꝰ magnũ ẽ
ut carnalia ur̃a metamꝰ: Hoc sig¬
nificat ñ alligab̾ os bouis tͥturan¬
tis. Unde & isdem apłs alio loco
dicit. Dignus ẽ oꝑarius: mercede
sua. Uult gͦ scͥptura doctorib p̾¬
stari carnalia a quib sꝑitalia con¬
secuntur: q p̾dicatores occupati
in doctrina. necessaria sibi ꝓuidere
lacte matris suȩ. Edus hic sub pec¬
catoris figura introducit᷑. Pinde
peccans ñ ẽ coquendus in lacte
matͥs: ĩd ẽ ñ est purgandꝰ medio¬
crib tenerrimisq ęccłȩ discipli¬
nis: s austĩorib p̾ceptis eiꝰ sunt ex¬
coquenda peccata cuiꝰ magna st̃
cͥmina: ut qui ꝑ lasciuiȩ blandi¬
mentum se ꝑdidit: fortiori disci¬

Expanded text:
mine vita uniuscujusque operantis exprimitur. Dicit quodam in loco Apostolus Paulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit in ratione dati et accepti . Quid est in ratione dati et accepti, nisi quod alio in loco aperte exposuit, dicens: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est ut carnalia vestra metamus ? Hoc significat: Non alligabis os bovi trituranti. 2. Unde et idem Apostolus alio loco dicit: Dignus est operarius mercede sua . Vult ergo Scriptura doctoribus praestare carnalia, a quibus spiritualia consequuntur, quia praedicatores occupati in doctrina necessaria sibi providere lacte matris suae. Haedus hic sub peccatoris figura introducitur. Proinde peccans non est coquendus in lacte matris, id est, non est purgandus mediocribus tenerrimisque Ecclesiae disciplinis: sed austerioribus praeceptis ejus sunt excoquenda peccata, cujus magna sunt crimina, ut qui per lasciviae blandimenta se perdidit, fortiori disci
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a conu̾timur: & simplicit̾ ligna
succidimꝰ: cũ deliquentium uicia
pia intentione resecamꝰ. S securis
manum fugit. cum sese increpa¬
tio plusꝗͣ necesse ẽ in asꝑitatem
ꝑtͣhit: ferrumq de manubrio
ꝓsilit cum de correctione sermo
durior excedit: & amicum ꝑcutit
et occidit: qͥa auditorem suum ꝓ.¬
lata contumelia a sp̃u dilectionis
int̾ficit. Correpti namq mens
repente in õdium ꝓruit: si hanc
immod̾ata increpatio plusquã
debet addicit. S is qui incaute
ligna ꝑcutit & ꝓximum extin¬
guit: ad tres necesse ẽ urbes fu¬
giat: ut una eaꝵ defensus ui¬
uat: quia si ad penitentiȩ lam̃ta
conu̾sus in unitate sacramenti
sub fide spe & caritate abscon¬
ditur: reus ꝑpetrati homicidii
ñ tenet᷑. Quem extincti ꝓximus
cum inuenerit ñ occidit: qͥa cũ
districtus iudex uenerit qui se
uenia sꝑes fides & caritas abs¬

Expanded text:
mur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutit et occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat; quia si ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sesvenia spes, fides et charitas abs
Abbreviated transcription (Latin):
stabit omne u̾bum. Licet & hysto¬
rialit̾ hec sit seruanda diuina sen¬
tentia:. tam̃ & cũ contͣ quostibet
impios uł hereticos agimꝰ: necẽẽ
in testimonium. Sensus quoq
nr̃i et attestationes: sine his testi¬
bus ñ habent fidem. Unde magi ᷤ
cũ uenit᷑ ad ꝓbationem ut affir¬
ment u̾bum intellectus mei: ãd¬
hibeo duos testes nouum & uetus
testam̃tum: & ad hibeo eciam tres

Expanded text:
stabit omne verbum. » Licet et historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, ut cum affirmem verbum intellectus mei, adhibeo duos testes, Novum et Vetus Testamentum. Adhibeo etiam tres
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ legis. Nam dum illi ꝓpͥas in¬
se contineant causas: iste eciam re¬
plicat omniũ. Habet aut̃ ipse ꝓpͥa
lectoris studui memoranda. Explic̃ p̾fatõ.
gis latio dr̃: qd significat

Expanded text:
rum legis. Nam dum illi in se proprias contineant causas, iste tamen replicat omnium. Habet autem et ipse plectoris studui memoranda. 2. gis latio dicitur, quod sign
Abbreviated transcription (Latin):
eb temptatus ẽ in heremo. Corpꝰ
tationes laboresq patiat᷑ in hoc se¬
culo: quoãdusq ueniat illud tempꝰ
uͥ pꝰ temptationes suscipiat con-¬
nullaq uetustate consumpta st̃.
et morticina pellis calciamentoꝵꝙ
tanidiu sine labe ditrauit: pot̃
figurare futuram incorruptio¬
nem corpor: uͥ ea quȩ corrupti¬
bilia sunt: sine ulla corruptione

Expanded text:
tatus est in eremo: corpus tationes laboresque patiatur in hoc saeculo, quoadusque veniat illud tempus ubi post tentationes suscipiat connulla vetustate corrupta est, et morticina pellis calceamentorum tandiu sine labe duravit, potest figurare futuram incorruptibilitatem corporum, ubi ea quae corruptibilia sunt sine corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet: eciã illi qui p̾ualet obsi¬
stas. Bouem quippe &e asinũ si ne¬
cesse sit unꝰquisq sine detͥmento
oꝑis iungit: sapientem uͦ &e stultũ
ñ ut unus p̾cipiat. & alt̾ obtemꝑet:
s ut parit̾ equali potestate annun-¬
cient u̾bum dĩ. ñ sine scandalo qͥsq

Expanded text:
non valet et illi qui praevalet obsinon valet et illi qui praevalet obsistas. 3. Bovem quippe et asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis jungit. Sapientem vero et stultum non ut unus praecipiat, et alter obtemperet, sed ut pariter aequali potestate annuntient verbum Dei non sine scandalo quisque
Abbreviated transcription (Latin):
na sacͥficia boum pͥmogenita o¬
uiumq ꝓficiant: ut quicqͥd for¬
te innocuum incipiorꝰ. hoc in a
bio tantolibentius accipit᷑. qͣnto
et ab hominib occultatum nul¬
lo laudis appetitu maculat᷑. Se¬
pe aut̃ pͥmȩ conu̾sationis pͥmor¬
dia adhuc carnali s̃ uitȩ com¬
mixtas &e̾ iocirco innotesc̾e̾ citrꝰ
n debent: ne dum laudant᷑ bo¬
na quȩ placent: deceptus sua
laude animꝰ: dep̾hende in eis
bouis nomine ppłs ex circumcisi¬
one positus sub iugo legis accipit᷑:
in asino aut̃ ppłs gentium ꝑtinenᷤ
ãd eugłium. In boue quippe simł
et asino arat: qui sic recipit eugłi¬
umr: ut iudicandaꝵ. suꝑsticionum
quȩ in umbra & in imagine p̾ces¬
serunt cerimonias ñ relinquat.
Item ñnunquam in boue beneoꝑan¬
tium uita: in asino stultoꝵ uecor¬
dia figurat᷑. Quid ẽ gͦ ñ arabis
in boue simul & asino: Acsi dice̾t.
Fatuum sapienti in p̾dicatione ñ
socies: ne ꝑ eum qͥ rem implere

Expanded text:
na sacrificia boum primogenita ona sacrificia boum primogenita oviumque proficiant, ut quidqte innocuum incipimus, hoc ad hobio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nullo laudis appetitu maculatur. Saepe autem conversationis primordia adhuc carnali sunt vitae commixta: et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis bovis nomine populus ex circumcisione positus sub jugo legis accipitur; in asino autem populus gentium, pertinens ad Evangelium. In bove quippe simul et asino arat qui sic recipit Evangelium ut Judaicarum superstitionum, quae in umbra et imagine praecesserunt, caeremonias non relinquat. Item ntium vita, in asino stultorum vecordia figuratur. Quid est ergo: Non arabis in bove simul et asino? ac si diceret: Fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere
Abbreviated transcription (Latin):
do ingͤssi fueritiᷤ t̾rã. ⁊ plantau̾itis
in ea ligna pomifera auferetis
pͥpucia eoꝵ: pomoꝵq g̾mina ĩ¬
munda erunt uob: nec edetis ex
eis. Ligna qͥppe pomifera: sunt
oꝑa uͥtutib fȩcunda. Prepucia
itaq lignoꝵ auferimꝰ: cũ de ip¬
sa inchoationis infirmitate sus¬
approbamꝰ. Poma aut̃ q̃ g̾minãt
ne dũ accepta laus suauit̾ car¬
pitur: fructꝰ boni oꝑis intẽpes¬
genito quippe bouis opari est:
bonȩ conu̾sationis pͥmordia in ex¬
ercio publicȩ actionis ostendere.
Ouium quoq pͥmogenita tondẽ
ẽi ab occultationis suȩ tegmine
humanis oculis inchoata bona
nr̃a denudare. In pͥmogenito gͦ
bouis oꝑari ꝓhibem᷑: atq a pͥmo¬
genitis ouium detondendis cõ¬
pescim̃: qr & siquid robustũ in¬
cipimꝰ exercereł hoc in aꝑto citiꝰ
simplex quid. uł innocuum in¬
choat: dignum ẽ ut secreti sui
uelamina ñ relinquat: nec hoc
humanis ocłis quasi subducto
uellere ostendat. Nd sola gͦ diui¬

Expanded text:
 plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum: pomorumque germina immunda erunt vobis, nec edetis ex eis. Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda: praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate susapprobamus. Poma autem quae germinant ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus boni operis intempesgenito quippe bovis arare est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona opera nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia etsi quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis, quasi subducto vellere ostendat. Ad sola ergo divi
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ. Nemꝰ frondentes arbores
et infructuosȩ s̃: solam ad delec¬
tationem insꝰ plantatȩ. Tales st̃
et gentiles. qui rationẽ suã u̾boꝵ
decore componunt: ñ ut conũ¬
tant᷑ a uiciis s delectent: atq
istiusmõdi seductione ꝑsuadent.
Nos aut̃ scd̾m p̾ceptũ dĩ iuxta al¬
tare nemꝰ ñ plantamꝰ si circa dñi¬
cam fidem nichil in u̾bis infructu¬
osum. nichil ad audientiȩ scl̃aris¬
gr̃am illecebrosũ cõponimꝰ: s sola
puritate ueritatis scientiam p̾di
cationis tenemꝰ. Hoc nemꝰ in p̃di¬
catione sapientiȩ plantare uita¬
bat apł̃s. cũ dicebat. Et loqͥmur

Expanded text:
. Nemus frondentes arbores et infructuosae sunt, solummodo ad delectationem visus plantatae. Tales sunt et gentiles, qui rationem suam verborum decore componunt, et non convertunt se a vitiis, sed delectant atque istiusmodi seductione persuadent. Nos autem secundum praeceptum Dei, juxta altare Dei nemus non plantamus, si circa dominicam fidem nihil in verbis infructuosum, nihil audientiae saecularis illecebrosum componimus, sed sola puritate veritatis sciecationis tenemus. Hoc nemus in praedicatione sapientiae plantare vitabat Apostolus, cum dicebat: « Et loquimur
Abbreviated transcription (Latin):
Petra aut̃ erat xp̃c. hanc gͦ car¬
nalem de xp̃i diuinitate desꝑatio¬
nem in ipsius xp̃i altitudine ds̃ mo¬
ri iubet: cum mortẽ carnis moysi
in monte imꝑat fieri. Sic̃ enĩ petͣ
milis fortitudo: mons eminens
magnitudo: qͥa sic̃ apłs ait. petra
erat xp̃c ita ipse dñs. ñ potest ciui¬
tas abscondi suꝑ montem constitu¬
ta: se scilicet montem fideles aut̃¬
suos in sui nominis gła fundatos
asserens ciuitatem. Prudentia e¬
nim carnis uiuit: cum tanquã pe¬
tra ꝓcussa xp̃i humilitas in cruce
contempnit᷑. Ip̃c enim crucifixus
iudeis scandalum ẽ: gentib autẽ
stulticia. Et prudentia carnis mo¬
ritur: cũ tanꝗͣ montis eminentia

Expanded text:
Petra autem erat Christus . Hanc ergo carPetra autem erat Christus . Hanc ergo carnalem de Christi divinitate desperationem in ipsius Christi altitudine Deus mori jubet, cum mortem carnis Moysi in monte imperat fieri. Sicut enim petra milis fortitudo, mons eminens magnitudo. Quia sicut Apostolus ait: Petra erat Christus, ita ipse Dominus: Non potest civitas abscondi supra montem posita ; se scilicet montem, fideles autsuos in sui nominis gloria fundatos, asserens civitatem. Prudentia enim carnis vivit, cum tanquam petra percussa, Christi humilitas in cruce contemnitur. Christus crucifixus Judaeis scandalum est, gentibus autem stultitia, et prudentia carnis moritur, cum tanquam montis eminentia
Abbreviated transcription (Latin):
N hac mansione ꝓpt̾ aquas contͣ¬
dictionis moyses offendit dñti:¬
et ꝓhibet᷑ tͣnsire iordanem. ꝑtur¬
batus enim murmure ppłi dubi¬
tant̾ petram uirga ꝓcussit: quasi
illud ds̃ ñ posset facere ut aqua
de petra flueret: qd ante iam fe¬
cerat. Qd gͦ hic fides moysi insi¬
nuat: qd aquam de petra eicien
fuisse de xp̃o: recte intelligimꝰ¬
Cum enim moyses in scͥpturis scĩs
aliam atq aliã ꝓ re aliqua signifi¬
canda ꝑsonam gerat: nunt tam̃
ppłi iudeoꝵ sub lege positi ꝑsonã
gerebat: cumq in ꝓphetica ꝓnun¬
tiacione figurabat. Nam sic̃ moy
ses petͣm ꝑcutiens de dĩ uircute du¬
bitauit: ita ille ppłs qͥ sub lege ꝑ
moysen data tenebat᷑ xp̃m ligno
crucis assigens: eum uͥtutem dĩ eẽ
ñ credidit. E sic̃ ꝑcussa petra ma¬
nauit aqua sicientib: sic plaga do¬
minicȩ passionis effecta ẽ uita cre¬
dentib. habemꝰ enĩ de hac re pre¬
clarissimam & fidelissimã uocẽ
apłicam: cum inde loqueret᷑ dicñs.

Expanded text:
a mansione propter aquas contradictionis Moyses offendit Dominum, prohibetur transire Jordanem. Perturbatus enim murmure populi, dubitanter petram virga percussit, quasi illud non posset Deus facere ut aqua de petra proflueret, quod ante jam fecerat. Quid ergo hic fides Moysi insinuat, quae aquam de petra ejiciendfuisse de Christo recte intelligamuDum enim Moyses in Scripturis sacris aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat, nunc tamen populi Judaeorum sub lege positi personam gerebat, eumque prophetica pronuntiatione figurabat. Nam sicut Moyses petram virga percutiens, de Dei virtute dubitavit, ita ille populus qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis affigens, eum virtutem Dei esse non credidit; sed sicut percussa petra manavit aquam sitientibus, sic plaga Dominicae passionis effecta est vita credentibus. 5. Habemus enim de hac re praeclarissimam et fidelissimam vocem apostolicam, cum inde loqueretur, dicens: