comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meam. ⁊ atteritis me sermonib. En decies cotifirriditis
me. ⁊ uõ crubescitis opprimentes me. Nempe ⁊ sugnora¬
ui. mecum enis ignorancia mea. at nos contra me engi¬
mtni ⁊ arguitis me obprobrus meis. s alcemnunc in¬
telligire qui a deus non oquo uidicio afflxxerit me. et
flagellis suis me cixerit. Etce cdamabo uim paicicus
⁊ uemo exaudict. Uaiferabor ⁊ non est qui iudicet ⁊¬
Semitam meam circuinsepsit ⁊ transite nõ possu. ⁊
in calle meo tenebrus posuit: spoliauit megłia m̾a
s uiam ꝑ me. Et obsedetunt in giro tab̾natulũ meu̾¬

Expanded text:
meam, et atteritis me sermonibus? En, decies confunditis me, et non erubescitis opprimentes me, Nempe, etsi ignoravi mecum erit ignorantia mea at vos contra me erigimini et arguitis me obprobriis meis saltim nunc intellegite quia Deus non aequo iudicio adflixerit me et flagellis suis me cinxerit ecce clamabo vim patiens et nemo audiet vociferabor et non est qui iudicet semitam meam circumsepsit et transire non possum et in calle meo tenebras posuit spoliavit me gloria mea  sibi viam per me, et obsederunt in gyro tabernaculum meu
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ut epłis q̃ ex rogis nomine mutelititur. ⁊ illiuis
auulosignate erant. nemo auderet contradicete. acci¬
tis itaq sctibus ilibtaris regis. E tat autem tempust̾¬
cu mensis qui appellabitur somnt icesina ⁊ c̃ciailliꝰ
die epłe sunt scripte ut maregheus noluerat. ad iud̾es
⁊ ad pͥncipes ꝓcuratoreq ⁊ uidices. qui .c. uuii. ꝓuiti
uincie populo ⁊ popło. uictalinguas ⁊ litteras suas. et

Expanded text:
ius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum vigiinciae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et I
Abbreviated transcription (Latin):
tes laudemus nomen tuum domine ⁊ non daudas ora
canencium te. Omius qͦ istł parimente ⁊ oblecracõe dã¬
mauit ad dominim eoq. eis ceitamors impenderet.
ꝙ imtuinctat. Cumq deposuiss uestes regias. fletib ⁊
luctui apta indumcuta suscepit. ⁊ prounguentis ua

Expanded text:
audas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet. quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis va
Abbreviated transcription (Latin):
qͣquam abitti potencie magnitudine s demencia ⁊ le¬
ntare gub̾nar subiectos ut absq ullo tr̃ore uitã si¬
lencio transigentes optata cunctis mortalib pace frue¬
rentur. Querente auitemme a consiliatus meis qͦ mͦ ħ¬
poss impleri. unus qui sapiencia ⁊ fide cet̾os p̃celle¬
bat ⁊ erat p̾tegim sccundꝰ aman nomine. indicauit
mͥ in toto orbe trarum populum ẽẽ disꝑsum qui no
ꝯsuetudinem regum uissa ꝯtempnent. i uniũsarũ
cordiam naconum sua dissensione iuolaret. E cũ
didicissemus iudentes ⁊inamgentem rebellem ad u̾sũ¬

Expanded text:
uit abuti potencie magnitudine, sed clemencia et lenitate gubernare subiectos, ut absque ullo terrore vitam silencio transigentes optata pace cunctis mortalibus fruerentur. Unde aposset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui noaciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversu
Abbreviated transcription (Latin):
ssliam ⁊ in tantam uesanie ꝓrumperunt. ut eos qui.
ctedtita sͥ ofta diligenter ob̾ieniant. ⁊ ita cricta agͣt
ut omtuum lande digni spit mendaciorĩ funiculis
conanitur subu̾tere. Dum aures principum ũmplicos
⁊ ex sua nanura alios estimantes callida fraude decipi¬

Expanded text:
iam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipi
Abbreviated transcription (Latin):
redundauit lux ⁊ solortus ẽ. ⁊ humiles exaltati sunt
⁊ deuorasint inclitos. Ꝙ cum iudiss mardocheus ⁊ sur¬
reriss destratii cogitabut quid deus facere nellet. ⁊ fixii
Pebuit in animo scire cupiens quid significaret sopnium
⁊ chara eunuch tegis qui ianitores erant palatu. Cum¬
q intelleciss cegitaciones eorum ⁊ curas diligencius
pͥuidiss. didicit q. conarentur in regem artaxirsem ma
ꝙ gestumcrat scripsit in comuentatus. S ⁊ mardocbeus
reimemoriam litens itadidit: p̃cepitq ei rex ut in aui
coram rege. ⁊ uoluit nocere mareocheo ⁊ populo eius pto

Expanded text:
miles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in animo scire cupiens quid significaret somnium.et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manquod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aulcoram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ptessi. H autem. qͥ sequntur scupta: reppen in edicõe uł¬
gata. q̃ g̃coꝵ lingua ⁊ lict̾is continentur. Et int̾m: pꝰ finẽ
libri hoc capitulum ferehatur. ꝙ uixta consuetudiuem
tum fuit ꝑuus fons qui arent in fluuimr ⁊ in lncẽ¬
solemq conũsus ẽ ⁊ in aquas płimas redundauit. he¬
ter est quam rex accep uxorem ⁊ uoluit ee roginam. Du¬
o autem dracones ego sum tattian gentes q̃ contieñat
Hu sunt qui delere conati sunt nomen iudoꝵ. Et̃¬

Expanded text:
ntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem tum fuit. Parvus fons, qui solemque conversus est et in aquas plurimas redundavit, Hester est, quam rex accepit uxorem et voluit esse reginam. Duo autem dracones ego sum et Aman. Gentes, quę convenerant, hi sunt, qui delere conati sunt nomen Iudeorum et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ simachus ac theodicion uidai antes łetici sunt recepti.
qui multa sint missia saluatoris subdola interpritacor ce¬
larunt. ⁊ taten in exaplois ħntur ap̃ eccłias. ⁊ explanant᷑
studium fuit omissa repetere. depuata corrigete. ⁊ sacra¬
menta ccłie ptiro ⁊ fideli apꝑire sermone. nelafastidio
to descciptos ⁊ uncialib ut uulgo aitit luteris oncra
magis earata qͣm coctices. dum tnodo mͥ ncisq ꝑtitãt

Expanded text:
 Symmachus, et Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, 378 et tamen in exaplois habentur apud Ecclesias. » Exaplois, studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastiditoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codice
Abbreviated transcription (Latin):
tarum gencium. Uenltq utraq sors in statuam ex il¬
lo iam tempore diem coram do uniu̾sis gentib. Et te¬
cordatus ẽ domintis populi siu ac misertus ħeditatis
oie eiusdem meusis cum omm studio ⁊ gaudio inu¬
num cetum populi cong̾gati. in cunctas deinceps ge¬
dotem ⁊ leuitici generis ferebat ⁊ ꝑtolonieus filuis fi¬
lius eius hnc epłam funm quam dcc̾unt int̾p̃tatũ
cẽ lysimachum ꝑtolomei filuiu in iecłm. hoc qͦ pͥni¬

Expanded text:
tarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus esdie ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps gedotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
celebrarent honore quia ipsis diebus se ulusunt idĩ
de municis sius. ⁊ luctus anꝑ insticia in hilaritatẽ
g audiumq conu̾sẽ sunt. essentqr iste dies epulat̃
sollempnem riñ cuticta qͥ eo tempore facere soleãt¬
ceꝑant. ⁊ q̃ mardocheus hutĩs facienda mandasiat. A¬
man enim filius amadati sturpis agaghostis. ⁊ adu̾¬
sanius indoꝵ cogitauit cͣc cos malum ut orcid̾et eos
atq deleret. ⁊ misit sur qͣ nrã litigua u̾titur in sortẽm.

Expanded text:
celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularumsollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem
Abbreviated transcription (Latin):
legentib p̃b̾at. ħ autem translacõ nullum de uetibꝰ
sequitur interptetem. s ex ip̃o hebraico arabicoq
sermone. ⁊ int̾dun siro nunc u̾ba nunc sensrfinc̃
simulutrumq resonabit. Obliqus enim ⁊̃ ap̃ hebͤ¬
os totus liber fertut. ⁊lubticus ⁊ ꝙ gͥtoretores uo

Expanded text:
nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quo
Abbreviated transcription (Latin):
ciis eoꝵ quicquamꝯ uugeret. Dies autem t̾cius decimꝰ
mensis ado: unus apominos incerfectonis fuit. ⁊ qͣ̃t¬
todecimo die ced̾e desierunt. quem constituerunt eẽ
sollempnem ut in eo omni deuzceps tempore uacarẽt
mensis. dre in cede u̾sati sunt. Quinto .tͦ. autem die

Expanded text:
autem tertiusdecimus mensis adar unus apud omnes interfectionis fuit et quartodecimo die caedere desierunt quem constituerunt esse sollemnem ut in eo omni deinceps tempore vacarent mensis die in caede versati sunt quintodecimo autem die
Abbreviated transcription (Latin):
inuittute suaqͥ ꝑte adnicbaum redegit itumicos nrõs.
Pbrio orias punceps populi utł. dixit ad cam. feneduta es
tu filia acomino deo excelso pre omitib mulienb suꝑ t̾rã
Benedictus comincis qui c̃auit celutu ⁊ t̾ram. qui te direxit
intmln̾a captnis ptincipis inmicoꝵ ntõꝵ quia hodienotũ
tiuum ita magnificauit. ut nõ reccdat latis tua de ore ho¬
minum. qui memores fuĩnt uittutis domini in et̾num.
ꝑ quib non pepertisti anmetue p̃p angustias ⁊ tabuila

Expanded text:
um redegit inimicos nostros. Porro Ozias, princeps populi Israel, dixit ad eam: Benedicta es tu filia a Domino Deo excelso, prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribula
Abbreviated transcription (Latin):
custoditur. Unde eas luteras quas sub nomine nr̃o
alle pdixerat. sciatis eẽ irritas ꝓto quo scelere ante por.¬
tas huinsurbis .i. susis. ⁊ ip̾e qui machinatus ẽ ⁊ omniᷤ
argnacio euis ꝑendet in patibulis. non nob s dõ ei reddẽ¬
te ꝙ m̾uit. Hoc autem edictum ꝙ nunc mittimus
in cunctis urbib ꝓponatur. ut liceat iudeis uti legibꝰ
liuis. quib debetis cẽ aminiculo. ut eos qui se ad ne¬
deus meroris ⁊ luctus eis u̾tit in gaudium. unde et
eam cum omtleticia ut in posterum cegnoscatur. õs
qui fideliter ꝑsis obectuuit. drgnatu ꝓ fide reciꝑe incedẽ.

Expanded text:
custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad neDeus, moeroris et luctus, eis vertit in gaudium. Unde et eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere
Abbreviated transcription (Latin):
irealit atꝙ damalut hoe honore condigntisẽ quẽtũꝙ
ree uoluent hociorate. Reuersusq c̃ maraheus ad ia¬
nuam pllaci. ⁊ amanfesinanit ie in domuisiam
iugens ⁊ opto capute. Hartauitq ⁊ ares uxon sue et
amicis omnia que euenissent ei. Eu sederunt sapietes
ques hebat inconsilio utere cuis. Si descuitnt tudoꝵ est
micbi regis ⁊ cito eimmi ad cõtutium ꝙ tegina patanerat.
quid ius t̃ ficti: Etiam si dimidiam tognimei ꝑtem pe

Expanded text:
at atque clamabat hoc honore condignus est quemcumque rex voluerit honorare reversus est Mardocheus ad ianuam palatii et Aman festinavit ire in domum suam lugens et operto capite narravitque Zares uxori suae et amicis omnia quae evenissent sibi cui responderunt sapientes quos habebat in consilio et uxor eius si de semine Iudaeorum est nuchi regis et cito eum ad convivium quod regina paraverat quid vis fieri etiam si dimidiam regni mei partem pe
Abbreviated transcription (Latin):
uim am in scruos ⁊ famulas tiendetemur.⁊ eẽt tołabue
malum ⁊ geniens tacerem. hunc autem hostis ẽ nĩt. cuiꝰ
crudlitas cedundat in regem. Rdensq tex assuerus ait.
Quis ẽiste. ⁊ cuuuis potencie ut hor aud̾it facere Dixitqi
hesier. hostis i inmnicus nr pessimusẽ iste aman. E ille
andiens iico ob stupuit. uultum rogisi regine ferre nõ
sustinẽs. R ex autem sipcexit iratus ⁊ celoco conuluii in¬
irauit in ortum atboriᷤ consitum. Aman qͦ: surrexitut
togaret hester regiam pro anmastia. Incellexit eiũ
a rege dͥ paratum malu. Quicuteuersus esset de i¬
horto nemiorib conito ⁊ urtass. ꝯium locum repꝑit a

Expanded text:
inam in servos et famulas venderemur! esset tolerabile malum, et gemens tacerem. Nunc autem hostis est noster, cujus crudelitas redundat in regem. Respondensque rex Assuerus ait: Quis est iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hoaudiens ilico obstipuit vultum regis ac reginae ferre non sustinens rex autem surrexit iratus et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum Aman quoque surrexit ut rogaret Hester reginam pro anima sua intellexit enim a rege sibi paratum malum qui cum reversus esset de horto nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uata ẽ ⁊ misit uestem ut ablato sacco indueret eau
quam acoꝑe uoluit accitoq athic eumho quem
uer intistrumei dederat. precep̾ ut iret ad mataithe¬
um. ⁊ disceret ab eo quid hor eĩt. Egressusq athat
it ad mardocheum stantem in plateacuntatis an
hostium palacũ. Qui indicauit ei omnia qͥ accidant qͣ¬
modo amau ꝓtiisiss ut in thesauros regis ꝓ uidoꝵ nẽ¬
ce inferret argentum. Exemplar ꝙͦ eoicti ꝙ pendeat
in susis ded̾ euit regine oidenderet⁊ moneret eamut
docheus dixerat. Que grdit ei ⁊ inssit ut dicetet mardo¬
cheo. Omnes seritepis ⁊ cuncre qͥ subdiciõe cuilsũt

Expanded text:
ata est et misit vestem ut ablato sacco induerent eum quam accipere noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae acciderant quomodo Aman promisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferret argentum exemplarque edicti quod pendebat in Susis dedit ei ut reginae ostenderet et moneret eam utdocheus dixerat quae respondit ei et iussit ut diceret Mardocheo omnes servi regis et cunctae quae sub dicione eius sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ ded requiem uniu̾sis ꝓuuucuis ac cona largitusẽ
uxta magnificenciam ꝓuinciar̃ pͥncipalẽ. Cumꝙ. ⁊ se¬
cundo quererentur irgines ⁊ cong̾gapentur. mardode¬
us manchat ad regis ianuam: fiec dum ꝓdid̾at hester pit̾¬
am ⁊ populum suum iuxta mandenim̃ cĩ. Quicquds
ille p̃aipiebat hester obsetuabur. ⁊ ita cunta faciebat ut
eo trrapore solita erat: quo eam ꝑuulam nutachar. ¶

Expanded text:
largitus est iuxta magnificentiam principalem cumque et secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandatum eius quicquid enim ille praecipiebat observabat Hester et ita cuncta faciebat ut eo tempore solita
Abbreviated transcription (Latin):
irgis assuen uetsabantut. ut ħereut paccm ⁊ susciꝑent r̾a¬
tatem obsuantes oios sorcium ⁊ suo tempore cum gai¬
cdio celebrarent. sicut constituerant maraochens ⁊ hest̾
⁊ illi obsuanda susceꝑant a se ⁊ a seminc suo. ieuima at
q damores. ⁊ sorcium dies ⁊ omtna q̃ libii hiuns qui uo

Expanded text:
iis versabantur, ut haberent pacem et susciperent veritatem. Observantes dies Sortium, et suo tempore cum gaudio celebrarent: sicut constituerant Mardochaeus, et Esther, et illi observanda susceperunt a se, et a semine suo, jejunia et clamores, et Sortium dies
Abbreviated transcription (Latin):
g nen ulciscamur nos ꝓ hus q̃ patmur. s reput antes pee¬
atisntis ħ ip̃ suplicia iinora ẽs. flagelia domini qĩser¬
ui dourim qui corripimur ad emendacõm ⁊ nonad ꝑdici¬
onemnt̃m euenisse crrdmus. Et dixerunt ali orias ⁊ pbtr
ulla repreheusio: nunc gͦ ora ꝑto nob̾. quoniã mulierscõ
dei eẽ cagnoscitis. ꝙ face disposu pate si ex do est. ⁊ orate uts
firmum faciat consilium meum ds. ẜtabitis tos ad porta
nocte ista ⁊ ego exeam cum ab ramea ⁊ orate ut sicut dix¬
istis in dieb .u. respiciat deus populum suum istł: uos ã
uob. neb aliudfiat. nͥoracõ pro me ad dotuinum d̾m
nt̃m. Et dirit ad eam orias ꝑnnceps uice. uade ĩ pace
⁊ dominus sit tecum. in ulcõe inimicor nrõꝵ. Et reuor
ẽ oratorium siuini. ⁊ ꝓsternens se domino: clamauit
ad dominum dicens. Domine ds ꝑatus mei simeonqͥ
dedisti illi gladium in defensione alienigenarum qͥ¬

Expanded text:
mur, sed reputantes peccatis nostris haec ipsa supplicia minora esse, flagella Domini, quibus quasi servi corripimur, ad emendationem, et non ad perditionem nostram evenisse credamus. Et dixerunt illi Ozias, et prulla reprehensio. Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et reverer caput suum, et prosternens se Domino clamabat ad Dominum dicens: Domine, Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, q
Abbreviated transcription (Latin):
puellas speciosissimas de como regis ⁊ taiipm quamꝑe¬
dissecas cuts ornaret atq excoleret: qͥ uoluit eundicare:
populum ⁊ patriam suam. E l daraccheus enim p̃ceꝑit et
ut &e hc re omnrno reticeret: qͣui deambulabat cothidie
an uestibiqum domus. in qͣeclecte uirgines seruabantut.
ciitam agens sauitis bester ⁊ scire uolens ꝙͥ e accideret.

Expanded text:
puellas speciosissimas de domo regis et tam ipsam quam pedisequas eius ornaret atque excoleret quae noluit indicare ei populum et patriam suam Mardocheus enim praeceperat ut de hac re omnino reticeret qui deambulabat cotidie ante vestibulum domus in qua electae virgines servabantur curam agens saluti
Abbreviated transcription (Latin):
populus ⁊ conopcum ꝙ ip̃a sustulerat in auachema ob¬
limonis. Etat autem popidus iccutidus secund̾ faͤiem
scoꝵ. ⁊ per tres menses gaudium huius iuictore cele¬
bratum est cum uidich. st dies autem illos: uius¬
quisq redut in sua. ⁊ iudich magna factaest inbe¬
mhulia. ⁊ p̃larior ent erat uniu̾ses t̾re iscł. Erat ĩuir¬
tut castita̾s adtuncta. ita ut non agnosceret uitum
omnib dieb uite sue. ex quo defunctus ẽ manasses
uuir eius. Etat autem festis dicb precedens cum gloria¬
centumn quinq ⁊ dumisit abramsuam literam. ⁊ de¬
iam omiis populus. dieb uii. In omni autem spacioui¬
te eius: non fuit qui  uitbaret isrł. ⁊ post mortem eiꝰ an

Expanded text:
 ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloriacentum quinque et dimisit abram suam liberam et deillam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius an
Abbreviated transcription (Latin):
de archiuis hebteoꝵ eleuãs bro heste¬
ubume ubo expssius itanstuli. Quem librum mini¬
edicio uulgata. laciniosis hitic inde u̾boꝵ fiͣnib tͣ¬
hit. addens ea que ex tempore dici potant ⁊ audi¬
ri. Sicut solitum ẽ scolatib disciplinis sumpto the¬

Expanded text:
de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est sc
Abbreviated transcription (Latin):
lia cius eapuctunt ceulos eius. piacrituco eius captiu¬
am fegit animam euis. Amputauir ccruicem eius pͥugi¬
one. Hortuerunt ꝑse constantiam euis. ⁊ mediauda¬
ciam cius. Tunc ululauenitit castra assinoꝵ quando aꝑ¬
uerunt humiles mei arescentes in siti. filii puellar̃ cõ¬
pugerunt eos. Et sicut pueros fugientes occiderũt eos.
estii ⁊ p̃larus in curtute. tua ⁊ quem superare nemop̾
cumaquis petre sicut cera liquesceat ante faciẽ tuã.
elui autem tuncut ter magnierunt apud te per oĩa.
ue genti insurgenti super geris ieum. dominus enum

Expanded text:
captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo pocum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
olofernuis peculiaria fuisse hata siuit: oe detunt in dithĩ
auro ⁊ argento ⁊ uestib ⁊ grnimis. ⁊ onini supellectili ⁊
tradita sunt ouita illi apopulo: ⁊ omnes populigau
uum. exultate ⁊ inuocate nomcneuis. dominus cont̾ens
bella. dominus nomen est illi. qui posuit castra sua ĩme¬
dio populi sui. ut enipet nos de manti otunuim initui

Expanded text:
fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gauum, exaltate et invocate nomen ejus. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Qui posuit castra sua in medio populi sui, ut eriperet nos de manu omnium inimi
Abbreviated transcription (Latin):
sauim ab cis. ⁊ solo tremore ⁊ metu agiati: fuge p̾sidĩ
sumunt. ita ut nillus loqueretut cum protimo suo.s
inclinato capite relicts otumb cuadere hebiros quos
armatos uicuur super se au.dietatit: fugicntes ꝑ uiascã
porum ⁊ semitas collium U identes itaq fuliiseł: fu¬
gientes alos. descendentes cdangentes ꝙ tubis ⁊ ialulates
post ipds: ⁊̃ quoniam assitu ñ adunati in fugamibant p̾¬
cipites. Rũu autem istł uno agmiine ꝑsequentes debili¬
tabunt omnes quos inuenire potussent. Misitq nsici
os orias ꝑ omines ciuitates ⁊ regiones iscł. Omnis it acp
regio. omnisꝙ urbs. electam inuentutem misit arma¬
tam post eos. ⁊ psequti sunt eos in ore gladu. quonsor¬

Expanded text:
silium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium silium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias porum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientesuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quous
Abbreviated transcription (Latin):
nantib holofctues euigilaret. Nullus enim audebati
tabnaculum uirtutis assitior pulsando aut intrando ap¬
pire. S cum uenissent duces cius. ⁊ tribumt i unuisi
maiores exerritus assitior. oixetunt cubiculanis. Intrate
⁊enitate illum. Quotiam egressimutes de cau̾iuis sius
ansisunt ꝓuocate nos ad plium Tunc ingtessusiia¬
gao cubiculum cuts stetir ante cortinam. ⁊ plausumfe¬
cit manib seus. s uspicabatur euim illum cutnuidie dor¬
mire. S cum nullum motum iacentis sensu auruimac¬
acꝑet. acccisit ꝓximans ad cortitiam: ĩ cleuans eam ui
tabefactum iacere suꝑ tertam: exclamauit uoce magna
cum flct ⁊ sadit uestimcntasua: ⁊̃ ingressus tab̾uaculũ
iidih: non inuanit eam: ĩ exilicut foras ad populũ dix
illo. ¶ cum andissent principes iurtutis assitioꝵ. Scide¬
nint omnes uestimncrtasua ⁊ intołabiis timor itremori
damorin conꝑibdis in mediocastroꝵ cotum. Cumq omĩs
eititus cecolatum holofernem audiss: fugit mcus ⁊ con¬

Expanded text:
nantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam vitabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dillo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vesamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et con
Abbreviated transcription (Latin):
suaminĩam quam ꝓmisit domnusrł. ⁊ interfecit ĩ ma¬
nu mea hostem poptili sui in luc nocte. ⁊ ꝓroferens de pe¬
ra captit bolofenus: ostend̾ illis diccns. Etce capud bolo¬
ecce conopeum illiuis in quo tecumbebat in ebuetaresua.
Mhinc euntem ⁊ ibi conmoratitem. ⁊ huc reutentem: ⁊ ñ
sua in cuasione mea in libacõe urã. Sonfitemim lli õs

Expanded text:
suam quam promisit domui Israhel et interfecit in manu mea hostem populi sui in hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holoecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, et hinc euntem, et ibi commorantem, et inde huc revertentem, et s
Abbreviated transcription (Latin):
ua. phichaia. Stirgite ⁊ benedicite domino do uro.
ab et̾nio ⁊ usq in et̾num. ⁊ benedicant nominigłie
tue excelso in omni bñdiciõe ⁊ laude. ⁊̃ dixit hesd̃s.¬
⁊ ex̃citus celi te adorat. Tn ip̃e domine deus qui ele¬
gisti abrahum ⁊ eduxisticum de igne chaldoꝵ ⁊ po¬
suisti nonien eius ab raham ⁊ inuenisti coreua li¬
dele coram te. ⁊ ꝑcussisti c̃ eo fedus ut dares ei fram

Expanded text:
a, Phataia; Surgite, benedicite Domino Deo vestro ab aeterno usque in aeternum: et benedicant nomini gloriae tuae excelso in omni benedictione et laude. Tu ipset exercitus coeli te adorat. Tu ipse, Domine Deus, qui elegisti Abraham, et eduxisti eum de igne Chaldaeorum, et posuisti nomen ejus Abraham. Et invenisti cor ejus fidele coram te: percussisti cum eo foedus, ut dares ei terram
Abbreviated transcription (Latin):
bibitq uinum multum ninis qͣntumuna aie nũ¬
gao hostia cubituli ⁊ abiit. Etant autem omnes fati¬
gati auino. Eratq indith sola m cubiculo. Porro ho¬
lofernes iacebat in lecto numia ebrictate sopitus. Dix̃¬
q uidith puelle sue. ut staret foras ante cubiculum.
⁊ obsuarit. s ctitq iudich ante lectum oratis c̃ la cri¬
mis. nabioꝵ motiun silencio dicetis. Consirmamne do¬

Expanded text:
bibitque vinum multum nimis, quantum nugao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dice
Abbreviated transcription (Latin):
auream portans in capite ⁊ amictus pallio serico atty
purpureo. Oimsq cuutasexistauit atꝙ letataest
suideis autem nona lux oritisa est. Gaudlrm. Ionor
⁊ inpudium ap õnes ppłos urbes atq ꝑuinicias qc̃q
regu uissa ueniebunt. mira exultaco. epule atq ꝯnima

Expanded text:
auream portans capite et amictus pallio serico atque purpureo omnisque civitas exultavit atque laetata est Iudaeis autem nova lux oriri visa est gaudium honor et tripudium apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa
Abbreviated transcription (Latin):
to die holofernes fecit ceuar seriuisius. ⁊ dixit ad uagao
uitrouut uagao ad uidith. ⁊ dixit. ñ uereatur bona pu¬
ella introire ad dominum meum ut honcrificetut. atite
fa. ⁊cm eius. ⁊ manducet cum co⁊bibat nitium ĩ io¬
cunditate: cui iudith Red̾. Que ego sumut contͣdicã
domino moo. Omne q. erit ante oculos eius bonum ⁊
optimum in omnib dieb uite mee: ⁊̃ sucrexit iorna¬
uit se uestimentis suis. ⁊ ing̾ssa stetit ante facicm euis
Cor autem holoferns concussumẽ. erat autemardens

Expanded text:
to die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius, et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate”. Cui respondit: 9 “Quae ego sum ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos eius bonum et hi erit optimum in omnibus diebus vitae meae”. Et surrexit et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem eius. Cor autem Holofernis concussum est: erat enim ardens
Abbreviated transcription (Latin):
crumnen capitis sui. ⁊ imposunt nutram sr cap̃ suum. ⁊ in¬
duit se uestim entis iocunditatis sue. induitq: se sandalia
podib suis. assumq dextralia. lilia ⁊ inaures ⁊ anulos. et
omnib ornamentis sius ornatut se. Eui ⁊̃ dominis cotuł
splcudorem. qͥm orpii ista conposicõ nõ ex lihidine s ex
iuitute pcudebat ⁊̃ dominus hanc in illam pulcritudinẽ

Expanded text:
capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque sandalia pedibus suis adsumpsitque dextraliola et lilia et inaures et anulos et omnibus ornamentis suis ornavit se cui etiam Dominus contulit splendorem quoniam omnis ista conpositio non ex libidine sed ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
zibi: Putas ne gabelus mortius ẽ ⁊ nemo illi teadadit pe
pocuniam. Ecpit autem contistar nimnis ip̃e ⁊ annaix¬
or eius cumoo: ĩ ceꝑunt ambo simulflere. eo ꝙ. dic statu¬
to: minime reũtentur filius coꝵ ad eos. fĩctat gͥ matet ciꝰ
irtemodiabilib lactuis atq dicebut. Heume filimi¬

Expanded text:
est ibi? Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: et coeperunt ambo simul flere: eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lac
Abbreviated transcription (Latin):
nam illum. Ent eium memoriale nominis iui. cum ma¬
nus femine eiecerint eum. Non enim in multitudine est
uirtus tua domine. neq mequoꝵ uitib uoluntas tua nͦ
suꝑbi ab inicio ꝑlacuerunt tͥ. s humilium ⁊ mansueto¬
rum tͥ scmper placuit dep̾cato. Deus celoꝵ. c̾ator aqͣtum ⁊ do¬
inore meo ⁊ in corde uico ꝯsilium: Corrobora ut domus tua

Expanded text:
am illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et doin ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua
Abbreviated transcription (Latin):
suum. ⁊ adorauerunt dos alienos ꝓro scelere quo dati sũt
in gladim ⁊ in rapinam ⁊ in confusionem inimias suis.
Nos autem alt̾um deum nescimus preter ip̃m. sipete¬
nus bumiles consolacoem eius ⁊ exqͥuret sangumienos¬
ex uob̾ pend anima illoꝵ ad eloquiumurm̃ cordi illoꝵ
multas tribulacões ꝑitus est deiamitus effectus est. Sic
ysaae. Sic iacob sic moises qui placucrunt do ꝑ multaᷤᷤ

Expanded text:
 adoraverunt deos alienos, pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum Deum nescimus praeter ipsum: exspectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nosex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda illorum multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est. Sic Isaac, sic Jacob, sic M
Abbreviated transcription (Latin):
i idoxrfau ioseph fau orie. fili el ai. fil n entior filus
geddeon falu raphon. fili achitob. filii melchie. filue
nari. fiu mathaime. filu salathiel. fii simeon filitu¬
ben. Stuir cuis fuit manases. qui mortuus ẽ indieb
messis ordarie. Instabat enim suꝑ alligantes marupu¬
los in campo. ⁊ ticnit estus suꝑ capud euis. ⁊ mortuisẽ
⁊ mensib .ui. ⁊ in supiorib comussue: focit cubiculũ
secrenim sͥ in quo cum puelł suis dausamorabitur. Et
ħus suꝑ lumbo scios cilicium. Ieunabat omnib oie¬
b ute sue. p̾ter sabba. ⁊ neomeniãs ⁊ festa domisistł.
Er̃at ã eleganti aspectu ore nimis. Citi uit suusirelique¬

Expanded text:
i Idox, filii Joseph, filii Oziae, filii Elai, filii Jamnor, filii Gedeon, filii Raphaim, filii Achitob, filii Melchiae, filii Enan, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben: et vir ejus Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super caput ejus, et mortuus est et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis
Abbreviated transcription (Latin):
sus nectĩa. Et q̃cumq inẜ o ꝯulis regis platuent. ipsa
toguet pro nasthi. placinit sermo regi. ⁊ ita ut suggessãt
uissit fieri Erat uir uidcus in susis ciuitate nomĩe
mareccheus fatus iayt. filii semei filn cys de stupe gemi¬
ni qui translatus fucrat: de ierłm eo tempore quo iecomi¬

Expanded text:
 oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit sermo regi et ita ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoni
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut noneet intra ciuttatem inde saciaretitit ꝓlu
nadie. qm ad mensittam aabtur populis aqͣ cochidre.
Pune ad oriam conggati omnes utti femmneq iuene¬
⁊ puuli simisl una uoce drxerunt Iudic os inter nosi
te ł qm fecistimnos mala. nolentes loqui pacifice c̃assi¬
rius. ⁊ p̃p hoc uendidit nos deus in manib eoꝵ. uõ n̾ĩ qͥ¬

Expanded text:
ita ut non essent intra civitatem unde satiarentur vel una die, quoniam ad mensuram dabatur populis aqua quotidie. Tunc ad Oziam congregati omnes viri, feminaequesimul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et
Abbreviated transcription (Latin):
fudunt dicentes. Donune a̾s celi ⁊t̾re intuere suꝑbra e¬
orum. ⁊ tespiee ad in am himlitatem ⁊ faciem sc̃oxtu
orum ditende ⁊ ostende. quia nõ derelinquis presum̃¬
tes de te. ⁊ p̾sumentes de se ⁊ de sua uittute glian̾tes hu¬
ne co tipleta. consolati sunt achior digentes. Reus patrũ
nror ctuus tu uittutem p̾dicasti. ip̃e t hanc dib̾iutisaĩ¬
tudinem ut corum magis tuit̾itm iudłas. Qm uero
donituus ds ur̃ ded̾it hnic lib̾tatem setuis suis. sit ⁊ te¬
cum dõsumus it mediont̃ sicut placuentt᷑. itacittam
tus omnib couerseris. Tunc orias finito consilio susce
uero conuocatus omnis populus ꝑ totam noctem intra
ecłiam orauetunt petentes auxaium add iscł Ho¬

Expanded text:
e superbiam eorum, et respice ad nostram humilitatem, et faciem sanctorum tuorum attende, et ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, hupopulorum completa, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum malibertatem servis suis sit et tecum Deus in medio nostri ut sicut placuerit tibi ita cum tuis omnibus converseris tunc Ozias finito consilio suscepvero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israh
Abbreviated transcription (Latin):
laguta confidunt. S montes defendint illos ⁊ mu¬
niunt allos colles. iu p̃cipicio constututi. ut gͦsine cõ¬
qͣssione pugne. possis suꝑtre eos. Pone custodes fonci¬
tm ut nĩ haimnant ex eis. ⁊ sine gladio interficies eos.
uel certe fatigati tradent ciuutatem suam quampi

Expanded text:
nt illos, et muniunt colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam. » Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam suam ostenderet suꝑ populum suum: assume¬
ms aema sua bellica. sederunt ꝑ loca q̃ angustu tiimiie
initem diligunt inter montuosa. ⁊ erant custediẽtẽ
ca tota die miocte. Porto olofernes oum curtint ꝑ ꝯitũ.
teppent q. fons qui influebit aque ductum cłor. aꝑ

Expanded text:
iam suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui
Abbreviated transcription (Latin):
multo uinculo fr. ⁊ nͥ ẽ respirat̃o mͥ. Eẜ excitam ira¬
cundiam tuam ⁊ inalum coram te feci s tatuiens a¬
bomtnacõis ⁊ multiplicans offensice̾s. ⁊ nu̾c flecto
genua cordis mei p̾cans ad te bonitatẽ dñe. Peccam do
te comine. remute mͥ rrmnute e mͥ resimul pdaisme c̃
inquitatib incis. neq inci̾mii reserues malamͥ. q in¬

Expanded text:
multo vinculo ferri et non est respiratio mihi, quia excitavi iracundiam tuam et malum coram te feci, statuens abominationes et multiplicans offensiones. et nunc flecto genua cordis mei, precans ad te bonitatem, Dote Domine remitte mihi, remitte mihi, ne simul perdas me cum iniquitatibus meis neque in aeternum reserves mala
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Si dignens audite comitie deus meus dicamun¬
tatem in conspectu tuo de ppłoisto. qui in montanis
ħitat. ⁊ nõ egdietur ũbum słm ex ore nco. populus
iste ex gencie chaldoꝵ ẽ. hic pͥmum in mesopotamia
hitauit. q m noluerunt sequi dos partum suoꝵ quie¬
rant in t̾ra ctuldoꝵ. Descrentes itaq c̾imonias partum¬

Expanded text:
ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque c
Abbreviated transcription (Latin):
strum t̾re celcon ⁊̃ transiuit eufraten ⁊ ticnit in mesopo¬
tamiam. ⁊ fogͥ es ciuitates excelsas q̃ erant ibi a torrẽte
mambre. usq qͦ ꝑueniatur ad mare. Et ocupiuit ĩmi¬
nos euis. a cilicia usq ad funcs iapheth qui sunt ad au¬
strum. Ab diixitq omnes filios madian. ⁊ p̾dauit oẽm

Expanded text:
Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes filios Madian, et praedavit om
Abbreviated transcription (Latin):
diceus. Etce uenit filius tuus. Dixitq raphael ad thobiam.
At ubi introieris dominntuam. statim adora dominum de
indebit pater tis lumen celi. ⁊ in aspectu tuo gaudeb̾.¬
rit obuiam fiulio suo: ⁊̃ suscipicns osculatus÷ eum. c̾ uxo¬
re sua aceperunt flere pre gaudio. Cumq adorassc̃t d̾m¬
⁊ ceꝑunt grãs egissent: consed̾unt. Tunc sumens thobias
de felle piscis. liniuit crulos panis sui: ⁊ sustinuut qͣidum¬
diam fere boram. ⁊ cepit asbugo ex ꝯulis eius quasi meb᷑
na oti egcti. Quam app̾hendens thobias traxit ab octił eiꝰ.

Expanded text:
dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deuejus, et videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebrit in obviam filio suo et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua et coeperunt flere prae gaudio cumque adorassent Dominum et gratias egissent consederunt tunc sumens Tobias de felle piscis linivit oculos patri suo et sustinens quasi dimidiam fere horam coepit albana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias traxit ab oculis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
octiderunt. qui contestabatitur oos: ut renerterent᷑
ad te: fec̃imtq blasphemias grandos ⁊ dedisti cos ĩma¬
num hostum suoꝵ ⁊ affleccrunt eos. ⁊̃ in tempore in¬
⁊ ẜ misacõe tuas multaᷤ dedisti eis saltiatores qui sal¬
uaretit eos de manu hostium suoꝵ. Cumq requieu¬
scnt reu̾si sunt ut facerent malum in conspectu tu
de celo exaudisti ilid̾as i eos in misicordus tuis młtiͤ
temporib ⁊ contestatus os eos. ut reũt̾enttr ad legẽtu
am. sp̃i ucro suꝑbe egerunt ⁊ nõ audictunt manidatatu¬
ã. ⁊ in indiciis tuis poc̃an̾ũt. que faciet homo ⁊ tuuet ĩ
eis ĩ dederunt humerum recedentem. ⁊ c̾uicem suãm

Expanded text:
occiderunt, qui contestabantur eos, ut reverterentur ad te feceruntque blasphemias grandes. Et dedisti eos in manu hostium suorum, et afflixerunt eos. Et in tempore sti eis salvatores, qui salvarent eos de manu hostium suorum. Cumque requievissent, reversi sunt ut facerent malum in conspectu tuode coelo exaudisti, et liberasti eos in misericordiis tuis, multis temporibus. Et contestatus es eos, ut ream. Ipsi vero superbe egerunt et non audierunt mandata tua, et in judiciis tuis peccaverunt, quae faciet homo, et vivet in eis: et dederunt humerum recedentem, et cervicem suam
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes eius. ⁊ adorauit eam ⁊ dixit. Seneditta tu do tuo
in omni tab̾naculo iacob. quoniam in omni gente q̃ au¬
dient nomen tunta magniticabitur deus isrł super te.
quisq arma sua. ⁊ exite eum impetu. nonut descenda¬
tis deorsum. s quasi impetum facientes. Qunc explora¬
tores necesse ent ut fugiant. ad pͥnicipem suum exatã¬
dum ad pugnam. Cumq duces eoꝵ cucurrerint ad
tabuatulum bolof̾nis. ⁊ inuen̾unt eum truncumius
suo sanguine uolitatum. Decidet super eos timore
elimq cognoũitis fugere illos. ite post illos sec utii
qͣtu deus contert eo sub pedib uesttis. Tunc abior
udens uirtutem quam fecit deus istł. Relicto genti¬
licans ritu credidit deo. ⁊ curimad̾ catnem s̾puicu siu
usq in halietium diem. Mox auten ut ortus ẽ diei sul¬
penderrnt super muros capud holosernis. Accepitq unꝰ¬
quuq uir arma sua ⁊ epressi sunt cumgrand. stupic
⁊̃ ulia atui. Ox iudentes exploratores: ad tab̾naculum coe¬

Expanded text:
ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dquisque arma sua et exite cum impetu non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit carnem praeputii sui usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Ho
Abbreviated transcription (Latin):
salutis de te. ad thobiam patrem tuum: cui thobias ait. Ego
noui quia paiter meus ⁊ matermea moro dies ꝯputant. ⁊
cuiciatur spt eoꝵ in ip̃is. Cumq u̾bis multis rogaret raguel¬
in cameł ⁊ ĩuaccis ⁊ pecunia multa. i saluum atq gande̾¬
tem dimisit eum a se: dicens. Angelus emm dominisc̃s
sit mnitinere ur̃o ꝑducatq in columes uos. ⁊ inueniatis
omnia recte cirra ꝑentes urõs ⁊ uidrant octili mei filios
uros ꝑtius quam moriar: ⁊ appteheudentes parcutes fili
eam honorare soceros. dilig̾e matitum. reg̾e familiam.
gubuare domum ⁊ seipãm inreprehensibilem exibere. Q̃¬
q reu̾terentur. ꝑuen̾unt ad carram q̃ ẽ in tedioniũe¬

Expanded text:
salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguelin vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filieam honorare soceros diligere maritum regere familiam gubernare domum et se ipsam inreprehensibilem exhibere cumque reverterentur pervenerunt ad Charram quae est in medio i
Abbreviated transcription (Latin):
thobiam discumbentem. ⁊ exilicus osculari sunt siui¬
cem: ⁊ fleuit gabelus. ẜ eneoixitq eum ⁊ dixit. Bene¬
dicat te deus isrł. quia filuis es umi optumni ⁊ iustiet
timentis deum.⁊ elemosinas facientis ⁊ benedicatur be¬
nediccio suꝑ uxorem tuam. ⁊ supet parentes tuos ⁊ ind̾a¬

Expanded text:
biam discumbentem: et exsiliens, osculati sunt se invicem: et flevit Gabelus, benedixitque Deum, et dixit: Benedicat te Deus Israel, quia filius es optimi viri, et justi, et timentis Deum, et eleemosynas facientis: et dicatur benedictio super uxorem tuam, et super parentes ves
Abbreviated transcription (Latin):
e. ⁊ suc sanitatis offr̾e. ut cognoscat uniũsitas gencurm.
quia tuos deus salus inumuersa t̾ra. Statimq p̾epit ser¬
ius suis raguel ut replerent fossam quam fecerant pͥus¬
quani lucesceret. uxori autem sue dixit ut instrueret con¬
iuuium. ⁊ p̃pararet omnia qͥ in cibos erant ireragentibus

Expanded text:
offerre, ut cognoscat universitas gentium, quia tu es Deus solus in universa terra. Statimque praecepit servis suis Raguel, ut replerent fossam, quam fecerant, priusquam elucesceret. Uxori autem suae dixit, ut instrueret convivium, et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Et qm iratus ẽ ist deus. ħ ip̃a missa sum nunciare
t᷑ Placuerunt ã omnia u̾ba ħ: coramolofne ⁊ corã
puĩs suis. ⁊ mirabantur ad sapĩam euts. ⁊ dicelũt alt̃
qd alt̾um. ñ ẽ tał mulier suꝑ terram: in aspectũ puil¬
ltudine ⁊ in sensu uerboꝵ. ⁊ oixit ad eam holofnes Bñ

Expanded text:
Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in se
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cia autem transacta nocte: in nr̃o etimus ꝯiugio. Eĩ¬
iiquitpe scõꝵ sunuis ⁊ ñ possumus ita ꝯiungi sicut
gentes que ignorant deum. surgentes autem parutet
uistanter orabant ambo simir ut sanitas daretut eis.
Dyatq stobias. donune deus patrum titĩx:. bencdicarit¬

Expanded text:
ia autem transacta nocte, in nostro erimus conjugio. Filii quippe sanctorum sumus, non possumus ita conjungi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: Domine Deus patrum nostrorum, benedicant
Abbreviated transcription (Latin):
iuix filia cua. Proptr̃a alius non potuit hr̃e cam. Sunc
dixit raguel. ħon dubito ꝙ deus p̾ces ⁊ lacrimas meas
in conspectu suo admisit. Et crrdo qmio fecit uos do¬
minus uenitt ad me: ut ⁊ ista coniung̾cnr cognacol
se. secundum legem moysi. Et nunc noli dubiumg̾e
ir: ꝙ tͥ cam tradam ⁊ apptchendens dext̾am filie sue. dex¬
tere thobie tradidit diccus. deus abrabam. ⁊ deus ysaae ⁊¬

Expanded text:
jux filia tua: propterea alius non potuit habere illam. Tunc dixit Raguel: Non dubito quod Deus preces, et lacrymas meas in conspectu suo admiserit. Et credo quoniam ideo fecit vos venire ad me, ut ista conjungeretur cognationi suae secundum legem Moysi: et nunc noli dubium gerere quod tibi eam tradam. Et apprehendens dexteram filiae suae, dextrae Tobiae tradidit, dicens: Deus Abra