comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posse presentiam. Namubiq totus plenis¬
sime sit. quicũ putat declinari qđ pos sit
abscondi: illic enim aliquis potest. ẽẽ.
celatus ubi. presens non fuerit ille
qui fugit: dicendo enim quoibo: significit
naturã humanitatis non se habere quõ
fugiat. cum sp̃s sc̃s ubiq sit totus sicut
salo mondicit Sp̃s dñi repleuit orbem
terrarum sed hoc dictũ . ẽ. ꝑ schema qđ¬

Expanded text:
posse praesentiam. Nam cum ubique totus plenisposse praesentiam. Nam cum ubique totus plenissime sit, qui eum putat declinari, quo possit abscondi? Illic enim aliquis potest esse celatus, ubi praesens non fuerit ille qui fugitur. Dicendo enim: Quo ibo? significat natura humanitatis non se habere quo fugiat, cum Spiritus sanctus ubique sit totus, sicut Salomon dicit: Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Sed hoc dictum est per schema
Abbreviated transcription (Latin):
meum: in oleo scõmeo unxieum Manꝰ enĩ
mea auxiliabitur illi: & brachiũ meũ confor¬
talit eum. Nihil ꝓfici& inimicus in eo &
filius iniquitatis non ad pon& nocere ei
exme. conportata .ẽ. nec potero
Scientiam dicit patris: quae ad eam
ꝑcum p̃dicata ẽ. ubiq terrarũ Hexcon¬
fortata . ẽ. inpectorib humanis: dequa priis
incesta credulitate. dubitabat᷑. Quẽ sensu:
& in euugło dicit. Pater mani festaui nom̃
tuum hominib Ipsius enim reuelatione
gestum .c̃. ut potuss & scȩ̃ trinitatis unitas
nis scẽlegis sacram̃ta narrata sunt: & utcon¬
ditionis humanȩ ueritas pander&: adiecit
Nec potero ad eam Quin atura hominis
quã .ẽ. dignatus assumere diuinȩ subs¬
tantiȩ senonpoterat adęquare. Sic enim
& euuangelica uoce declaratur. Paterma¬
ior me .ẽ. &iterum: Non potest filius fa¬
cere quicquam: nisi quoduiderit patrem
facientem. Sed hoc intellegat dementissim
arrianus : quia non debuit alterꝗ sarne
dici quȩ &iam expectabatur occidi

Expanded text:
meum in oleo sancto meo linui eum manus enim mea auxiliabitur ei et brachium meum confirmabit eum nihil proficiet inimicus in eo et filius iniquitatis non adponet nocere eum ex me: confortata est, nec potero ad eam. Scientiam dicit Patris, quae per eum praedicata est ubique terrarum; haec confortata est in pectoribus humanis, de qua prius incerta credulitate dubitabatur. Quem sensum et in Evangelio dicit: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus . Ipsius enim revelatione gestum est, ut potuisset sanctae Trinitatis unitas nis sanctae legis sacramenta narrata sunt. Et ut conditionis humanae veritas panderetur, adjecit, nec potero ad eam: quia natura hominis quam est dignatus assumere, divinae substantiae se non poterat adaequare. Sic enim et evangelica voce declaratur: Pater major me est ; et iterum: Non potest Filius facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Sed hoc intelligat dementissimus Arianus, quia non debuit aliter a carne dici, quae etiam exspectabatur occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
& filio reperiri. Namubiq & tota eẽ non
potest. nisi solatrinitas. Qua ꝓpter cess&
in religiosa p̃sumptio nibil hic maius minꝰue
fingatur. Ad illud remediũ salutare redeam
prehensibilis unꝰ .ẽ. ds̃: facies autẽ ꝑtropolo¬
giam ꝑ p̃sentia ponitur. Qm̃sicut facies
nr̃a tantũ uid& : ita om̃is substantia dñiui
sione ꝑspicabili atq in enarrabili cuncta
cognoscit. omnia compl& omnia pene¬
trat. omnia contuetur. Siascendero¬

Expanded text:
Filio reperiri. Nam ubique et tota esse non potest, nisi sola Trinitas. Quapropter cesset irreligiosa praesumptio, nihil hic majus minusve fingatur. Ad illud remedium salutare redeamuprehensibilis, unus est Deus. Facies autem per tropologiam pro praesentia ponitur: quoniam sicut facies nostra tantum videt, ita omnis substantia Domini visione perspicabili atque inenarrabili cuncta cognoscit, omnia complectitur, omnia penetrat, omnia contuetur. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
aperir& Ecce dñe tuco Nouis ti
ocna nouissima & antiqua. tu
Formastime & posuis ti super
me manuco tuaco
Intuere quamueraciter superius dictũ c̃.
non .ẽ dolus in linguamea. Ut hic duas
naturas euidenter. ex primer&: Dicit enĩ
patri. Ecce enim tucognouistiomã nouissima
Qđ ꝑtin& ad incarnationẽ ipsius quae fac¬
ta e nouissimis tẽporib Sicat legitur agn
occisus aduesperam : & apłs. Filioli nouissi¬
ma hora ẽ: subiunx̃. & antiqua. Hocceste
addeitatem ꝑtinere non dubium. ẽ. Unde
scriptũ ẽ. In principio erat uerbum & uerbũ
erat apuddm̃ & ds̃ erat uerbum & c&era
Antiqua enim dicit: Id .ẽ. &na. quȩ necinitio
nec fine clauduntur: sicut indanihelo legit᷑
Thronipositi st& antiquus dierum sedit
& reliqua: & ut hȩc iterum humanis sen sib¬

Expanded text:
ognovisti omnia novissima et antiqua; tu formasti me, et posuisti super me manum tuam. Intuere quam veraciter superius dictum est, non est dolus in lingua mea, ut hic duas naturas evidenter exprimeret. Dicit enim Patri: Ecce tu cognovisti omnia novissima: quod pertinet ad incarnationem ipsius, quae facta est novissimis temporibus, sicut legitur: Agnus occisus ad vesperam . Et apostolus: Filioli, novissima hora est . Subjunxit, et antiqua. Hoc certe ad deitatem pertinere non dubium est; unde scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , etc. Antiqua enim dicit, id est aeterna, quae nec initio nec fine clauduntur, sicut in Daniele legitur: Throni positi sunt, et Antiquus dierum sedit , etc. Et ut hoc iterum humanis sensib
Abbreviated transcription (Latin):
in cognitũ. eẽ dõ qđ malignis cogitationib
operant᷑. Qđ argum̃ tũ dicit᷑ ex contrario
pulcherrima diuersitate collectũ PrOXI¬
mant᷑ enim illi humiles. & fiunt suꝑbi
omnino longinqui Siambu laue Ro¬

Expanded text:
incognitum esse Deo quod malignis cogitationibus incognitum esse Deo quod malignis cogitationibus operantur. Quod argumentum dicitur ex contrario pulcherrima diversitate collectum. Proximantur enim illi humiles, et fiunt superbi omnino longinqui. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsaergo cantica reges p̃cipit canta re
corpoꝵ suoꝵ qui pompas scłi respuen
tulerunt. Subiungit. Qm̃ magna . ẽ.
gloria dñi. Gloria quippe dñi ẽ. ut
scłm respuentes eius dẽ laudes cantare
non desinant. qui primi hominis inuia
descrentes ad saluta res seregulas trans¬
corlia res picit. & alta a lonqe
COGNOS CIT
uperius dicti cura secuta. ẽ: Dicit enĩ
cum sit dñs excelsus humilia respicit
Nequis subiectoꝵ putar& nonse ab ex¬
celsodño respici: cumse cognoscer&
magna deuotione ꝓsterni Non .ẽ. enĩ
similis humanȩ conditioni diuina po¬
tentia Hic despicitur humiliatꝰ ꝓstratꝰ
qm̃ spatio longo diuiditur: dño autem
uicinior efficitur magnis nisib: inclinat᷑¬
& ut hanc humilitatẽ in cons pectu euis
praciosã eẽ sentires : Seqͥ & alta alonge
cognoscit: Alta suꝑbia significat: quaȩ
ideo alonge cogno scit qm̃ eiꝰ gratiae
minimȩ ꝓximantur. &ut terrer& suꝑbos
posuit cognoscit Neputarent dem̃tes

Expanded text:
Ipsa ergo cantica reges praecipit cantare corporum suorum, qui pompas saeculi respuenttulerunt. Subjungit, quoniam magna est gloria Domini. Gloria quippe Domini est, ut saeculum respuentes, ejus laudes cantare non desinant, qui primi hominis invia deserentes, ad salutares se regulas transmilia respicit, et alta a longe cognoscit. Superioris dicti cura secuta est. Dicit enim, cum sit Dominus excelsus, humilia respicit: ne quis subjectorum putaret non se ab excelso Domino respici, cum se cognosceret magna devotione prosterni. Non est enim similis humanae conditioni divina potentia. Hic despicitur humiliatus prostratus, quoniam spatio longo dividitur, Domino autem vicinior efficitur magnis nisibus inclinatus. Et ut hanc humilitatem in conspectu ejus pretiosam esse sentires, sequitur, et alta a longe cognoscit. Alta superba significat, quae ideo a longe cognoscit, quoniam ejus gratiae minime proximantur. Et ut terreret superbos, posuit, cognoscit, ne putarent dementes
Abbreviated transcription (Latin):
tendis timanũ tuam & saluum
me pecit dex tera tua
umdicit beatus popuł tribulatio¬
nes suas dñi uirtute sperandas : ostenđ
in hoc scło fideles eiꝰ multis cladib p̃mi
Sciens aurũ ignib: eẽ. purgandũ. p̃miũ
mult post labores maximos dari:
Ipsã quoq fidem praemissocestimine
coronandam: Nam & siad tẽpus ꝑ secu¬
torum suspendat᷑ iniquitas: diabolicis
tam̃ iugiter tẽptationib subiacetur
Eoque fit ut xp̃ian uir. dumpatriam
futurã desiderat : gaudia dilata sus pir&¬
i&. Viuificatur ergo popuł: dũintalib
fuerit angustus constitutus: Uiuifica¬
contrariũ tribulanti. Quia reuera ille
uiuus benedicit᷑: qui ẽ &na gaudiꝗ
hilaritate complenđ. Seq: & suꝑiram¬

Expanded text:
manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. Cum dicit beatus populus tribulationes suas Domini virtute superandas, ostendit in hoc saeculo fideles ejus multis cladibus premi, sciens aurum ignibus esse purgandum, praemium militi post labores maximos dari, ipsam quoque fidem praemisso certamine coronandam. Nam si ad tempus persecutorum suspendatur iniquitas, diabolicis tamen jugiter tentationibus subjacetur; eoque fit ut Christianus vir, dum patriam futuram desiderat, ad gaudia dilata suspiret. Vivificatur ergo populus, dum in talibus fuerit angustiis constitutus. Vivificacontrarium tribulanti: quia revera ille vivus benedicitur, qui est aeterni gaudii hilaritate complendus. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt populo fideli: sedlonge maior a
recipiunt diuina retribu. iͣte iustitia¬
Nam & hu conuersi grauius quã contris¬
tauerant affliguntur & incipiunt se
iuste ꝑ sequi qui prius in nocentib parcere
noluerunt. Quitam̃ se ꝓfitent᷑. eẽ: sal¬
uandos : quando inter poenas ꝑ secutoꝵ
superari nulla contrari&ate potuer:
Dextera uero uistus significatur ipse

Expanded text:
onge majora recipiunt, divina retribuente justitiaNam et hi conversi gravius quam contristaverant affliguntur, et incipiunt se juste persequi, qui prius innocentibus parcere noluerunt: qui tamen se profitentur esse salvandos, quando inter poenas persecutorum superari nulla contrarietate potuerunt. Dextera vero virtus significatur ipse
Abbreviated transcription (Latin):
titionib deuotus se popuł p̃cat᷑ audiri
quaten uir tutẽ dñi cõplexꝰ. ꝑ secutoꝵ
euadere mereatur insidias . Nam siad
litterã uelis accipere. Num quid nobis
tẽpore noctis orandũ ñ .ẽ. maxime
cum tunc diabolicis fraudib imp&am:
fideliautẽ xp̃ianosẽꝑ .ẽ. dies cũ spler¬
didis acclaris supplicationib c̃tendit
Audiri. Sediũ dicit multiplicab in ani¬
mã meã uir tutẽ: multã passurũ seo faenđ
in num era contraq̃: tã multiplicia pos¬

Expanded text:
titionibus devotus se populus precatur audiri, titionibus devotus se populus precatur audiri, quatenus virtute Domini completus, persecutorum evadere mereatur insidias. Nam si ad litteram velis accipere, nunquid nobis tempore noctis orandum non est, maxime cum tunc diabolicis fraudibus impetamur? Fideli autem Christiano semper est dies, cum splendidis ac claris supplicationibus contendit audiri. Sed cum dicit: Multiplicabis in animam meam virtutem multam, passurum se ostendit innumera, contra quae tam multiplicia pos
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ magnificasa suꝑnos nom̃ scm̃tuum
V tostender& hic populus & deuniuersis
mundi pastib se. et̃. collectus Cũ supe¬
rius singulariter fuerit locutus Nunc
pluraliter posuit suꝑnos. quia sicut om¬
nium scõrum uox una ẽ: Ita & fidelis
populi sunt uerba multorum: Nam & in¬
ferius iterũ redeunt ad num erũ singu¬
larem : quod indeclarando mysterio plu¬
ralitatis positũ debem aduestere Mag¬
nificatũ . ẽ. enim suꝑ nos nom̃ dñi: cũ nob
culturȩ ipsius uirtus innotuit. Omnia
enim scła designat. cum & inscis patrib
nr̃is nom̃ eius magnificatũ. ẽ: & maxime
tẽporib xp̃ianis quando frons nr̃a sacri
chris matis unctione signata . ẽ Qin¬
tende quia duos uersus simul. posuimꝰ
ꝑcontextione uerboꝵ : ut una con¬
plexio continer& quos unꝰ sensus
ies hic significatur lucidł multã
sinceraq petitio quã non cupidita snu¬
bilat. Non auaritia ulla con fundit.
sed deillo sole rediat. quiom̃s caligines

Expanded text:
m magnificasti super nos nomen sanctum tuum, ut ostenderetur hic populus et de universis mundi partibus esse collectus; cum superius singulariter fuerit locutus, nunc pluraliter posuit, super nos, quia sicut omnium sanctorum una vox est, ita et fidelis populi sunt verba multorum. Nam et inferius iterum redeunt ad numerum singularem, quod in declarando mysterio pluraliter positum debemus advertere. Magnificatum est enim super nos nomen Domini, cum nobis culturae ipsius virtus innotuit. Omnia enim saecula designat, cum et in sanctis Patribus nostris nomen ejus magnificatum est; et maxime temporibus Christianis, quando frons nostra sacri chrismatis unctione signata est. Et intende quia duos versus simul posuimus pro contextione verborum, ut una complexio contineret quos unus sensus ies hic significatur lucida sinceraque petitio, quam non cupiditas nubilat, non avaritia ulla confundit; sed de illo Sole radiat, qui omnes caligines
Abbreviated transcription (Latin):
enit ad scđam pastem in qua dep̃¬
catur popuł beatoꝵ utroges t̃rarũ
in humilitate dño confiteant᷑ : qm̃ illi
om̃is suꝑbia ꝓbatur exosa Regest̃ rȩs
quicorporib suis diuinitatis munere
dominantur Namille rexuere ñ dr̃
quiuitus seruire monstrat᷑ Qđ uero
addidit om̃s: specialit̃ religios&̧sac mo¬
deratosuiros designat. quando multos
reges gentium uidemꝰ aut uitiis ferclib
subdi. aut praua religigne maculari
dicit qui reges debeant dño confiteri.
Scilic& qui uerba eiꝰ audire meruerurT
Audire enĩ adillos ꝑtin&: quio boedien¬
tes se noscunt: qm̃ illos audisse ñ dicimꝰ
quos contuma cẽs sacris iussionib appbamꝰ:
& considera quia se ñuid& sine magno
malo a deuotione subducere qͥ gloriã
potuit eius p̃dicationis audire: Intelle¬
gant ergo iudei quanto reatu teneant᷑
obnoxii : cuius uerba nonm̃te capere
sed tantũ aurib: audire maluerunt

Expanded text:
ua deprecatur populus beatorum ut reges terrarum in humilitate Domino confiteantur, quoniam illi omnis superbia probatur exosa. Reges terrae sunt qui corporibus suis Divinitatis munere dominantur. Nam ille rex vere non dicitur, qui vitiis servire monstratur. Quod vero addidit, omnes, specialiter religiosos ac moderatos viros designat, quando multos reges gentium videmus aut vitiis feralibus subdi, aut prava religione maculari.Dicit qui reges debeant Domino confiteri, scilicet qui verba ejus audire meruerunt. Audire enim ad illos pertinet qui obedientes esse noscuntur: quoniam illos audiisse non dicimus, quos contumaces sacris jussionibus approbamus. Et considera quia se non videtur sine magno malo a devotione subducere, qui gloriam potuit ejus praedicationis audire. Intelligant ergo Judaei quanto reatu teneantur obnoxii, cujus verba non mente capere, sed tantum auribus audire maluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inp&rataddidit: & inconspectu ange¬
lorum psallamtibi Hic psalmodiȩ
uirtus ostenditur : ut quipuro corde
int̃ homines psallit. &iã fursũ cum an¬
gelis canere uideatur. Adiecit quoq:
in cons pectucoꝵ: ut eã angeli ñ solũ
audire uerũ &iam ꝓbent̾ intendere:
Illud enim dicimꝰ respices: quod potest se¬
renis m̃tib intueri: Siucillud tẽpus sig¬
nificat : quando popuł beatoꝵ post re¬
surrectionem cum caelestib creaturis
laudes dño sub cõmunione cantabit

Expanded text:
impetrata. Addidit, et in conspectu angeimpetrata. Addidit, et in conspectu angelorum psallam tibi. Hic psalmodiae virtus ostenditur, 467 ut qui puro corde inter homines psallit, etiam sursum cum angelis canere videatur. Adjecit quoque, in conspectu angelorum, ut eam angeli non solum audire, verum etiam probentur intendere. Illud enim dicimus respici, quod potest serenis mentibus intueri. Sive illud tempus significat, quando populus beatorum post resurrectionem cum coelestibus creaturis laudes Domino sub communione cantabit
Abbreviated transcription (Latin):
pec tu anceloꝵ ꝓsallã tibi
uam ualida atq plenissima sit
ista confessio. totius cordis
adunatio monstratur. Nãcũ dicit᷑
in toto corde. nulla pars occupata
in scłi huius ambitione relinquitur.
seduniũ sũ & solidũ creatoris. tantum
ut dignũ . ẽ. laudib applicatur.
Cor significat m̃tisarcanũ:. Vnde ta¬
citi clamam ad dnm̃. & prȩcesnr̃ȩ mul¬
to efficatius audiunt᷑ Quã simagnis
clamorib ꝑ sonem. siue enim uox aerẽ
uerber&. indecantandũ. ẽ siue lingua
taceat in declamandũ. ẽ. Illud enim li¬
bent̃ audit dñs: qđ ad suã imaginem
& similitudinẽ in nob cognoscit᷑ operat᷑¬
Ad osten dendam dnĩ pietatẽ psalmistȩ
usus ẽ prius scõs uiros auditos dicere:
& eos postea diuina p̾conia ꝑsonare
Quđ &iã nc̃ fideli populo iudicat
meritũ orationis ut om̃a uerba sua ꝓfiteat᷑
m̃tis ingentib excreuisse. Merito ergo
uerba populi ipsius omnia ꝓbant᷑ audita
ꝑ quẽ mnundi redemptio cognos citur

Expanded text:
pectu angelorum psallam tibi. Quam valida atque plenissima sit ista confessio, totius cordis adunatione monstratur. Nam cum dicitur in toto corde meo, nulla pars occupata in saeculi hujus ambitione relinqsed universum et solidum Creatoris tantum, ut dignum est, laudibus applicatur. Cor significat mentis arcanum, unde taciti clamamus ad Dominum, et preces nostrae multo efficacius audiuntur, quam si magnis clamoribus personemus. Sive enim vox aerem verberet, inde cantandum est; sive lingua taceat, inde clamandum est. Illud enim libenter audit Dominus, quod ad suam imaginem et similitudinem in nobis cognoscitur operatuAd ostendendam Domini pietatem Psalmistae usus est, prius sanctos viros auditos dicere, et eos postea divina praeconia personare. Quod etiam nunc fideli populo judicat meritum orationis, ut omnia verba sua profiteatur mentis ingentibus excrevisse. Merito ergo verba populi ipsius omnia probantur audita, per quem mundi redemptio cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
tuamo : qm maghi ficasti suꝑ
Nos Nocoen sc̃m tuuo.
emplum scm̃ . ẽ. dñi beatȩ in carna¬
tionis aduentus. quem &iã nunc coti¬
diȩ adorat eccła: dum corp̾ & sangui¬
nem ipsius int̃ sũmi mysteru sacra¬
m̃ta ueneratur. Sedadoratio illa per
fecta ẽ: quã confessio betta comitat᷑.
cuius quam meritis adliberandos nos
uenire dignatus ẽ Veritas quia ꝓph&i¬
rum suorum ꝓmissa complȩuit. Istaenĩ
qui puro corde confitetur Rcuera tẽplũ

Expanded text:
i super nos nomen sanctum tuum. Templum sanctum est Domini beatae incarnationis adventus, quem etiam nunc quotidie adorat Ecclesia, dum corpus et sanguinem ipsius inter summi mysterii sacramenta veneratur. Sed adoratio illa perfecta est, quam confessio beata comitatur;cujusquam meritis ad liberandum nos venire dignatus est. Veritas, quia prophetarum suorum promissa complevit. Ista enim qui puro
Abbreviated transcription (Latin):
adhere bant profundis. adolescebant hini. Vemihi. ante hominem coepit in lecebra nr̃ae
mat̃ luxoriae. Ante hominem dilitiae. prior ergo hominum temptatio quã natura. sed
nihil creatura deliquit. Alimenta dedit : non uitia p̃scripsit. haec mmunia dedit:
ne tibi aliqua uelut propria uindicares. tibi suos fructus terra producit: tibi ascaros.
& accipiens heres & om̃s fa&us suos generant aquȩ & his non contentus : interdicta tibi
alimenta gustasti ad inuidiam tuam om̃ia congeruntur. ut p̃uaricatiotuae auidita¬
tis honer&ur. Sed neq: quã multae species & nomina sunt : possumꝰ enarrare : Quaȩ
omnia in momento diuinae p̃ceptionis animata sunt. simulco ibat forma corporis
& operabatur anima. Vitalis oiam uigor aliqui uirtutis : Repl& a ẽ terra germi

Expanded text:
adhaerebant profundis, adolescebant echini. Vae mihi! ante hominem coepit illecebra, abundaadhaerebant profundis, adolescebant echini. Vae mihi! ante hominem coepit illecebra, abundantia copiarum, nostrae mater luxuriae. Ante hominem deliciae. Prior ergo hominum tentatio, quam natura: sed nihil natura deliquit; alimenta dedit, non vitia praescripsit. Haec communia dedit, ne tibi aliqua velut propria vindicares. Tibi suos fructus terra producit; tibi scaros et accipenseres, et omnes fetus suos generant aquae: et his non contentus interdicta tibi alimenta gustasti. Ad invidiam tuam omtis oneretur. Sed neque quam multae species et nomina sint possumus enarrare, quae omnia in momento diuinae praeceptionis animata sunt. simul coibat forma corporis et operabatur anima, uitalis etiam uigor aliquid uirtutis. repleta erat terra germi
Abbreviated transcription (Latin):
uacabat aqua: & adiuinae operationis feriata beneficio uidebatur. hab& ad huc creator
quod illi conferat : quomunia terrarum possit equare. reseruabatei : ut &ipsa proprium
& speciale aliquit praerogatiuae conlatisibi muneris uindicar&: Viuificauit prius ter¬
ras sed ea quae spirantem animã non habebant. a qua iub&ur producere. quae uiuentis
anime uigorem dignitatemq p̃ferrent : & sensum tuende salutis & fugiende mortis acci¬
perent. Dixit itaq ds̃. Producant aque reptilia animarum uiuentium secundũ genus: &
fundebatur in parcus. Generare fluuii : uiuificare lacus. Mare ipsum coepit diuersa rep¬
tilium genera parturire : et secundum genus effundere qđ cũq formauerat non exigui
gurgites caenosae paludes uacabant : qui nomina datam sibi creandi ad sumerent potes¬
tatem. Pisces exilibant deflumine delfines p̃ludebant influctib: concae saxis. ostraeae

Expanded text:
uacabat aqua et a diuinae operationis feriata beneficio uidebatur. habet adhuc creator uacabat aqua et a diuinae operationis feriata beneficio uidebatur. habet adhuc creator quod illi conferat, quo munia terrarum possit aequare; seruabat ei, ut et ipsa proprium sibi et speciale aliquid praerogatiuae conlati sibi muneris uindicaret. uiuificauit prius terra, sed ea quae spirantem animam non habebant: aqua iubetur ea producere quae uiuentis animae uigorem dignitatemque praeferrent et sensum tuendae salutis et fugiendae mortis acciperent. dixit itaque deus: producant aquae reptilia afundebatur in partus: generare fluvii, vivificare lacus, mare ipsum coepit diversa reptilium genera parturire, et secundum genus effundere quodcumque formaverat. Non exigui gurgites, non coenosae paludes vacabant, quin omnia datam sibi creandi assumerent potestatem. Pisces exsiliebant de flumine, delphines praeludebant in fluctibus, conchae saxis, ostreae
Abbreviated transcription (Latin):
adserunt : quia sciunt tunc primum artessuas uacare coepisse & populos gentiles demi
grasse ad ecclesiam. Lunamcerte quartã sipura fuerit . neq: obtunsis cornib: dare reli¬
quis dieb: usq ad exactum mensem indicium serenitatis exestimant. Nolun tergo isdẽ
exordiis inchoare quib: serenitas inchoatur : sediam cauendum : nen obis insermone dies quar¬
tus occidat. Cadunt enĩ umbre maiores demontib: lumen minuitur. umbra cumulatur.
estita diuersis terra germinib: uir ebatomis. Calum quoq: sole & lunae geminis uul¬
tus suiluminib: stellarum que insignitum decore fulgebat: super erat elementum tertiũ
mare scilic& ut & ipsum gratia uiuificationis diuino prouenir& munere: a&hereo enĩ
spũ : om̃s terrarũ factus a luntur: terraquoq: semina resoluens: uniuersa uiuificat : &¬
maxime tunc primum uerbodĩ iussa uiridescere : uiuicationis suae munere pullulalut:

Expanded text:
adserunt, quia sciunt tunc - primum artes suas uacare coepisse et populos gentiles ad ecadserunt, quia sciunt tunc - primum artes suas uacare coepisse et populos gentiles ad ecclesiam demigrasse. lunam certe quartam, si pura fuerit neque obtunsis cornibus, dare reliquis diebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis existimant. nolunt ergo 7 isdem exordiis incohare, quibus serenitas incohatur. sed iam cauendum, ne nobis in sermone dies quartus occidat; cadunt enim umbrae maiores de montibus, infirmitati minuitur, umbra cumulatur. DIES QVINTVS. colla diuersis terra germinibus uirebat omnis, caelum quoque sole et luna geminis uultus sui luminibus stellarumque insignitum decore fulgebat. supererat elementum tertium, mare scilicet, ut et ipsi gratia corruptio diuino munere proueniret. aetherio etenim spiritu omnes terrarum . fetus aluntur, terra quoque semina resoluens uniuersa uiuificat et maxime tunc primum uerbo dei iussa uiridescere accinctus suae munere pullulabat:
Abbreviated transcription (Latin):
cterieram et serpentum uenena uacuauit. et ipsa si cut ser pens exaltacus deuora
colub mos aegsptiorum foralolica carmen in murmur&  mxp̃inomine cebelonis
col aitu mae uomo pauus non solum magicae artis infirmitato seda iamoculorũ
amis cione ca ctauit si pserus simonem alta cacli magico uola tu perentemr disso¬
uitu cao ninumi potestate deiecit & strauit pulchre ut arbi trorices sit dies quartusi
Quomo dougiam quartum pleriq consueuerunt cauere &inatile putant hoe numer
Aliqustor rit quod totus noualuce mundus emicuit ansinistris sol cepit auspaersu
nnr qqumo de uierto d re caepit a quarti decima diemsignat salutiss̃ andisplica
numerus quo cadebratur mysterium redemptionis : ideo demones declinandum eẽ ꝑsua¬
dent numerum eum quo eorum destructa nequitia .ẽ. Id eo gentiles nihil ad oriendum
dent numerum cum quo corum destructa nequitia .e. sdeogentiles nitil adoritadum

Expanded text:
carmina, et serpentum venena evacuavit: et ipsa sicut serpens exaltatus devorat carmina, et serpentum venena evacuavit: et ipsa sicut serpens exaltatus devorat colubros Aegyptiorum; ferale licet carmen immurmuret, hebetatur am magum Paulus non solum sagae artis infirmitate, sed etiam oculorum amissione amori. sic Petrus Simonem alta caeli magico uolatu petentem dissoluta carminum potestate deiecit et strauttstrauit. Pulchre, ut arbitror, cessit dies quartus. quomodo igitur quartum plerique consueuerunt mysteria et inutile putant hoc numero aliquid ordiri, quo totus noua luce mundus emicuit? an sinistris sol coepit auspiciismus, quae et quarto die coepit et quarta decima diem signat salutis? an displicet numerus, quo celebratur mysterium redemptionis? ideo daemones declinandum esse persuadent numerum eum, quo eorum destructa nequitia est. ideo gentiles nihil adoriendumdent numerum eum, quo eorum destructa nequitia est. ideo gentiles nihil adoriendum
Abbreviated transcription (Latin):
inmor talitatis agratia emutuauit. fulg&c eñ ecclesia: non suo sed xp̃i Imnine. et
plend oremsibi arcescit desole iustitiae: ut dicat. uiuo aũtiam non ego uiurt aũt
iincaps Bcataplane : quae tantum in signe meruisti. unde te nontuis numeniis
seddie poscde siae butam dixerim in illi s enimseruis in hoc diligeris: Quã ridiculũ
uut quodte plerumq credunt hamines magicis carminib: possededuci: aniles iste
abulas acuulgiopiniones. Quiseñ opus di tanto ministerio deputatum arbitr&
e dedu ciusuo lunta tepropria non carminum potestate : sane & in hoc quasi ecclesia
putaris posse delocotuo &estatione deduci: multi temptant eccłam: sed magicaua¬
pis acas mia mocerenon possunt : nihil incantatores ualent ub ap̃i cantictuamtco¬
tidie dec antaturo E habori peantatorem suum dñm ihĩm: ꝓ quẽ magorũ in cantantium

Expanded text:
nmortalitatis et gratiae mutuatur. fulget enim ecclesia non suo, sed Christi lumine et nmortalitatis et gratiae mutuatur. fulget enim ecclesia non suo, sed Christi lumine et splendorem sibi arcessit de sole iustitiae, ut dicat: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus. beata plane, quae tantum insigne meruisti! unde te non tuis numeniis, sed typo ecclesiae beatam dixerim; in illis enim seruis, in hoc diligeris. quam ridiculum autem quod te plerumque credunt homines magicis carminibus posse deduci. aniles istae fabulae ac uulgi opiniones. quis enim opus dei tanto ministerio det deductus voluntate propria, non carminum potestate. Sane et in hoc quasi Ecclesia putaris posse de loco tuo et statione deduci. Multi tentant Ecclesiam: sed sagae artis ei carmina nocere non possunt. Nihil incantatores valent, ubi Christi canticum quotidie decantatur. Habet incantatorem suum dominum Jesum, per quem magorum incantantium
Abbreviated transcription (Latin):
mrsterium xp̃i non mediocris: in qua signum posuit suum. non mediocris: quae trpũ
hab& dilettae ec desiaie. quod significat proph&adicens: Oriaur in dieb ei iustitia
ababundantia pacis donec extollatur luna. Et in canticis dñs desua sponsa ait
Quaename haeo prospiciens tamquam diluculo speciosa sicutluna electa utsol: et
in erito sicut luna ecclesia quaeto tomundo refulsit & tenebras saeculi huius in lumi¬
mansdicit Nox p̃cessit dies ad propinquauit: pulchreait prospiciens : quasi suos
desuperiorae prospectans sicut habes Dñs decaelo prospexit superfilios hominũ :
Drospiciens ergo ecclesia sicutluna : et defectus hab& & ortus frequentes: sed defec¬
tib suns ercuit & his meruit am pliari dum ꝑ secutionib minuitur & confessorũ
nusirrus coronatur: haecẽ ueraluna quae defra trissui luce ꝑpaua lumensibi¬

Expanded text:
mysterium Christi. Non mediocris in qua signum posuit suum: non mediocris quae typum mysterium Christi. Non mediocris in qua signum posuit suum: non mediocris quae typum dilectae habet Ecclesiae, quod significat Propheta dicens: orietur in diebus ejus justitia, et abundantia pacis, donec tollatur luna . Et in Canticis Dominus de sua sponsa aquaenam esthaecprospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, elmerito sicut luna ecclesia, quae toto mundo refulsit et tenebras saeculi huius inluminans dicit: nox praecessit, dies adpropinquauit. pulchre ait prospiciens, quasi suos de superiori prospectans, sicut habes: dominus de caelo prospexit super filios hominum. prospiciens ergo ecclesia sicut luna defectus habet et ortus frequentes, sed defectibus suis creuit et his meruit ampliari, dum persecutionibus minuitur et confessorum martyriis coronatur. haec est uera luna, quae de fraterni sui luce perpetua sibi lumen i
Abbreviated transcription (Latin):
adlitus: sibilo testificata p̃sentiim sui ad coniugalem amplexum illt euocat
Murena aut inuitata nonde ẽ & uenenate serpenti exp&itos usus sue iuptit
coniunctionis: Quid sibi uult sermo huius modi nisi ferendos ẽẽ mores con¬
iugum & si absens ẽ eius operienda p̃sentia: sit lic& asper fallax in conditus
lubricus temulentus. Quid peius ueneno : quod in coniuge murena non refu¬
git. uocata non deẽ. & serpentis lubricum sedula caritate conplectitur
ille tuamala portat: & leui tatis femineae facilitatem : tuuirum tuũ non po¬
tes mulier sustinere: Adam ꝑ euam deceptus ẽ : non eua ꝑadã. Quem uoca¬
uit adculpã mulier : iustum ẽ ut eum gubernatorẽ ad sumat neiterum femi¬
nea facilitate labatur sedhorridus & incultus g̃: semel ꝑlacuit. Nũ quid uir
exhus dicit Nam deplenitudine eius nos om̃s accepimus : ergo ad nunciauit luna

Expanded text:
ad litus sibilo testificata praesentiam sui ad coniugalem amplexum illam euocat, ad litus sibilo testificata praesentiam sui ad coniugalem amplexum illam euocat, muraena autem inuitata non deest et uenenatae serpenti expetitos usus suae coniunctionis inpertit. quid sibi uult sermo huiusmodi nisi ferendos esse mores coniugum et, si absens est, eius operiendam praesentiam ? sit licet asper fallax inconditus lubricus temulentus: quid peius ueneno, quod in coniuge muraena non refugit? uocata non deest et Ioui lubricum sedula caritate conplectitur. ille tua mala portat et leuitatis femineae facilitatem, tu uirum tuum non potes, mulier, sustinere? Adam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem assumat, ne iterum feminea facilitate labatur. sed horridus et incultus est: semel placuit. numquid uirex his dicit: Nam de plenitudine ejus omnes nos accepimus . Ergo annuntiavit luna
Abbreviated transcription (Latin):
te astuti sicut serpentes. Et quia deserpentib: astutis. propositum exemplum est : si
mus astuti circa quaerenda et seruanda coniugia. diligamus tributa nobis consor¬
tia. Et si hii qui longin quis fuerant ortus suitempore regionib separati. inter se
conuenerint & siuir ad peregrina contenderit: nullalon ginquitas nulla ab¬
sentia conplacita minuat caritatem. Eademlex: p̃sentes absentes que conectat : Idẽ
naturae uinculum interdistantes & consistentes conlugalis caritatis iura constrin¬
gat : Eodem iugo benedictionis: utriusq colla socientur. & iamsi alter obeat sepa¬
ratarum regionum longa diuortia quia non corporis ceruice sed mentis iugum
gratiae receperunt custodiant. Uipera nequissimum genus bestiae & suꝑ om̃ia
quae serpentini sunt generis astutior ubi coeundi cupiditatem ad sumpserit. mu¬
renae maritime notam sibi requirit copulam uł nouã p̃parat. Progressaque

Expanded text:
te astuti sicut sete astuti sicut semus astuti circa quaerenda et seruanda coniugia, diligamus tributa nobis consortia. et si ii qui longinquis fuerant ortus floribus tempore regionibus separati inter se conuenerint et si floribus ad peregrina contenderit, nulla pauperior, nulla abstinentia conplacitam minuat caritatem. eadem lex praesentes absentesque conectit, idem naturae uinculum inter distantes et consistentes itaque caritatis iura constrinxit, eodem iugo benedictionis utriusque colla sociantur, etiamsi alter obeat separatarum regionum longa diuortia, quia non corporis ceruice, sed mentis iugum gratiae receperunt. uipera, nequissimum genus bestiae et super omnia quae serpentini sunt generis astutior, ubi coeundi cupiditatem igitur, muraenae maritimae notam sibi requirit copulam uel nouam praeparat progressaque
Abbreviated transcription (Latin):
locuples ad sertor impleuit. Nec temoueat quod promari euangelium posui. Euan¬
gelium c̃ in quoxp̃s ambulauit euangelium e : in quo lic& titubauerit parus quan¬
do negauit tamen ꝑdexteram xp̃i fide munimentum stationis inuenit : Euange¬
lium ẽ : dequomartrr ascendit: Euangelium ẽ mare : in quopiscantur apłi in quo¬
mittiturr&e qđ simile ẽ regno caelorum. euangelium ẽ mare : in quo xp̃i figulo¬
rantur mysteria. Euangelium ẽmare: in quohebreus euasit : aegrptius interempꝰ¬
tus ẽ. Euangelium ẽ mare : quia sponsa xp̃i ecclesia & diuinae gratiae plenitudo
quae sup ramaria fundata ẽ sicut dixit proph&a Ipse supramaria fundauiteã :
Exili suꝑ undas ohomo quia piscis .es : nonte opprimant saeculiistius fluctus. Si
tempestas ẽ p&e altum & profundũ si serenitas lude in fluctibus si procella:
caue abs copuloso litore nete inrupem furens a estus inlidat. scriptum ẽ enĩ esto¬

Expanded text:
locuples adsertor inpleuit. Nec te moueat, quod pro mari euangelium posui. euangelium est, in quo Christus ambulauit: euangelium est, in quo, licet titubauerit Petrus, quando negauit, tamen per dexteram Christi fidei munimentum, stationis inuenit gratiam: euangelium est. de quo martyr ascendit: euangelium est mare, in quo piscantur apmittitur rete, quod simile est regno coelorum: Evangelium est mare, in quo Christi figurantur mysteria: Evangelium est mare, in quo Hebraeus evasit, Aegyptius interemptus est: Evangelium est mare, quia sponsa Christi Ecclesia est, et divinae gratiae plenitudo, quae supra maria fundata est, sicut dixit Propheta: Ipse super maria fundavit eam . Exsili super undas, o homo, quia piscis es: non te opprimant saeculi istius fluctus: si tempestas est, pete altum et profundum: si seneritas, lude in fluctibus: si procella, cave a scopuloso littore; ne te in rupem furens aestus illidat. Scriptum est enim: Esto
Abbreviated transcription (Latin):
dum. nelaborem in cassum diuiso psla
onscendens ꝓph&a senariũ gradũ
qui ꝑ fectus hab&ur in disciplina
numerorum populũ fidelem : prima.
commonitione confirmat dicens.
nullaten cõmoueri posse qui confiden¬
tiam suam in dñi uirtute posuerunt
Reddentes causam: quare peccatores
supra sortẽ iustorum non ꝑmittat ex¬
crescere. Secundo dep̃catur. ut rectisps

Expanded text:
dum, ne laboremus incassum. Divisio psalmi. dum, ne laboremus incassum. Divisio psalmi. Conscendens propheta senarium gradum, qui perfectus habetur in disciplina numerorum, populum fidelem prima commonitione confirmat, dicens nullatenus commoveri posse, qui confidentiam suam in Domini virtute posuerunt; reddens causam, quare peccatores supra sortem justorum non permittat excrescere. Sec undo deprecatur, ut rectis
Abbreviated transcription (Latin):
uam bene in quinto gradu con¬
fes sorum ascendit beata deuo¬
tio. ut quicor poreos sensus iuuante dño
superare udluer̃: quinarii loci ꝓuectione
gaude rent. Sedhi necaderent necor poris
infirmitate titubarent: Illa humanigene¬
ris remedialis prȩstabat humilitas̃. ut sp̃e
suam totam indño ponerent. nec sibi boni
aliquid ruinosis prȩsumptionib: applicare¬
pit ꝓsalm .cxXiiii. canticũ epaduũ
ciens dñs infirmitatis humanȩ
labilem gressum iter istud ustu¬
tum quib dam gradib fabricauit. ut secu¬
rius ad ardua tender& desiderium nr̃m
cũ uestigium poner& inplano. Sic enim
calcam dorsagraduum: ut in aequalc̃
non patiam ascensum. Sed quam uis scala
ista saluttris competenti remedio uideat᷑
.ẽẽ. constructa: nullatam̃ firmitate
consistim ni sullic dñi regimine teneam᷑
nam inuno magis loco sedentes & cellulȩ
situ r&rusi efficatiusistos gradus ascen¬
dim. quã si ꝑ hominẽ orauolitem: &ideo
clamat ꝓph&a nob̵. eẽ. in dño confiden¬

Expanded text:
uam bene in quinto gradu confessorum ascendit beata devotio, ut qui corporeos sensus, juvante Domino, superare valuerunt, quinarii loci provectione gauderent! Sed hi ne caderent, ne corporis infirmitate titubarent, illa humani generis remedialis praestabat humilitas, ut spem suam totam in Domino ponerent, nec sibi boni aliquid ruinosis praesumptionibus applicare PSALMUS CXXIV. Canticum graduum. Sciens Dominus infirmitatis humanae labilem gressum, iter istud virtutum quibusdam gradibus fabricavit, ut securius ad ardua tenderet desiderium nostrum, cum vestigium poneretur in plano. Sic enim calcamus dorsa graduum, ut inaequalem non patiamur ascensum. Sed quamvis scala ista salutaris competenti remedio videatur esse constructa, nulla tamen firmitate consistimus, nisi illic Domini regimine teneamurNam in uno magis loco sedentes, et cellulae situ retrusi, efficacius istos gradus ascendimus, quam si per hominum ora volitemus; et ideo clamat propheta nobis esse in Domino confiden
Abbreviated transcription (Latin):
illa eẽ monstrar&. Nam cum omĩs
ciuitas dicatur aciuib uerius ta men
illa ciuitas dicitur. quaeunanimes ciues
continere monstratur. Scireautẽ debe¬
m quod ista quaenunc agitur : continet
indis cretos populos atq. ꝑ mixtos
Illa uero quȩ futura .c̃. solos recipit
si nedubitatione ꝑfectos. Ista con¬
trari& atibus quatitur. illa iugi secu¬
ritate latlatur. Ista plena paeni¬
tentium: illa nescia lacrimarum
Ista specredit: illa dm̃ faciȩ ad fa¬
tes sint : unus tam̃ populus futurus
credatur. eẽ. fidelium. Sequitur
Apta nimis: sed obscura sententia
Cuius pasticipatio eius inidipsum
Id .ẽ. ciuitatis ipsius pasticipatio ẽ.
In dño saluatore : qui ẽ ꝓprie ini

Expanded text:
illa esse monstraret. Nam cum omnis illa esse monstraret. Nam cum omnis civitas dicatur a civibus, verius tamen illa civitas dicitur, quae unanimes cives continere monstratur. Scire autem debemus quod ista quae nunc agitur, continet indiscretos populos atque permixtos; illa vero quae futura est, solos recipit sine dubitatione perfectos; ista contrarietatibus quatitur, illa jugi securitate laetatur; ista plena poenitentium, illa nescia lacrymarum; ista spe credit, illa Deum facie ad fates sint, unus tamen populus futurus credatur esse fidelium. Sequitur apta nimis, sed obscura sententia: Cujus participatio ejus in idipsum, id est, civitatis istius participatio est in Do
Abbreviated transcription (Latin):
respice quoddicit. stantes erant pedes
nr̃i. Ibi enim statur: ubi semꝑ firmauo¬
luntate consiftitur Sedistud stare: non
hab& defectum: non aliquo labore confi¬
citur : sed in suo robore ꝑseuerans : nulla
lassitudine fatigatur: Sequitur In a¬
trustuis hiȩrusalem hic adia ꝓpenetra¬
lib ponit. Atrium enim: introitus do¬
m .ẽ. in quo comorari nequeunt habitan¬
tes. sed hoc scenatice dictũ ẽ. a paste totũ
ut ciuitas. cuius papticĩpatio
eius in idipsum. Hierus alem quã
dixerat ter renam potuisses aduertere ci¬
uitatem : sedillam caelestem mirabili di¬
uidens subtilitate significat Dicit enĩ
primum hierus alen qua cȩdificatur utci¬
uitas. aedificatur plane: quae cotidiȩ
us que ad mundi consumationẽ uiuis la¬
pidib & spitali operatione construitur
id .ẽ confessorib: mastyrib & quid nõ
sincera m̃te deuotisunt. Addidit ut ciui¬
tas : quatenꝰ similitudinẽ ciuitatis in

Expanded text:
respice quod dicit: Stantes erant pedes respice quod dicit: Stantes erant pedes nostri. Ibi enim statur, ubi semper firma voluntate consistitur. Sed istud stare non habet defectum, non aliquo labore conficitur: sed in suo robore perseverans, nulla lassitudine fatigatur. Sequitur, in atriis tuis, Jerusalem. Hic atria pro penetralibus ponit; atrium enim introitus domus est, in quo commorari nequeunt habitantes. Sed hoc schematice dictum est a parte totum. ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum. Hierusalem, quae dixerat terrenam potuisses advertere, civitatem illam coelestem mirabili dividens subtilitate significat. Dicit enim primum: Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Aedificatur plane, quae quotidie usque ad mundi consummationem vivis lapidibus spirituali operatione construitur, id est confessoribus, martyribus et qui Domino sincera mente devoti sunt. Addidit, ut civitas, quatenus similitudinem civitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
exire. Sedꝑ scrutandum .c̃. quis hȩc
ꝓph&a dixerit scilic& : sp̃s sc̃s qui
cordi eus tacita uoceloquebatur
Audierat ergo ꝓph&a. ñ aure sed
mente. non sermone sed diuino ins¬
piramine: Intus enim p̃monitus ad
hȩc exultationis uerba ꝑ rupit
Sequitur. In domum dñi ibimus
Domus. quae iuistos tantum recipit.
Angedos contin&: & ipsum creatura¬
rum omnium conspicere mer&ur
auctorem. Domus desiderabilis. dom
deuiuis lapidib fabricata. Dequa in a¬
lio psalmo dictum .ẽ. Unam p&iia
dño hanc requiram: ut in habitem in do¬
mo dñi omnib dieb uitae meae
STANTES ERANT PE DeS NRI
m̃ sibi proph&a a&ernam illã
domum dixerat comꝑmissam.
iamipsa prae figuratione futurorum
in ea sedicit stare adquam desidera¬
bat summo studio ꝑuenire. ut cognos¬
cam̃ scos uiros. & hiciam in illa hiers ł
animo consistere qui probantur in pre¬
ceptis dñi ꝑmanere. In illa autẽ uere dr̃
stare Inqua nullus potest cadere Deniq

Expanded text:
exire! Sed perscrutandum est quis haec exire! Sed perscrutandum est quis haec prophetae dixerit? Scilicet Spiritus sanctus, qui cordi ejus tacita voce loquebatur. Audierat ergo propheta non aure, sed mente, non sermone, sed divino inspiramine; intus enim praemonitus, ad haec exsultationis verba prorupit. Sequitur, in domum Domini ibimus. Domus quae justos tantum recipit, angelos continet, et ipsum creaturarum omnium conspicere meretur Auctorem; domus desiderabilis, domus de vivis lapidibus fabricata; de qua in alio psalmo dictum est: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diStantes erant pedes nostr. Quoniam sibi propheta aeternam illam domum dixerat compromissam, jam ipsa praefiguratione futurorum in ea se dicit stare, ad quam desiderabat summo studio pervenire; ut agnoscamus sanctos viros, et hic jam in illa Jerusalem animo consistere, qui probantur in praeceptis Domini permanere. In illa autem vere dicitur stare, in qua nullus potest cadere. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
CAN TICUMGRADUUM
udiuimus gradum: Intelle¬
gamus adaltiora conscensu
Sedifte ascensus firmus ẽ
qui dño custodiente seruatur
qui quanto meritis ꝑ ficitur : tanto se
mentis subiectione prosternit
Ceceiam sub leuatur ꝓph&a. testio
gradu: secundus altior factus. & de
ipsa l&itia principium ꝑsalmi sup¬
sisse declaratur DIUISIO PSALMI
nprima paste gaud& se ꝓph&a
cõmonitum ad suꝑnã hierus alẽ esse
uenturũ ubi iã scĩ secura prosperi¬
tate c̃sistunt. & cũ dño misericordi¬
an ipsius largiente iudicabunt.
Insecunda parte loquitur adciues
hierusalẽ optanseis abundantiã
pacis quam sedicit caritate fratrum
I& dñi amore predicasse.
Lacta tus sum In his quae
dic ta sunt coihi indo
Decoranimis & salutaris causa l&i¬
tig quaeprima fronte p̃missa . ẽ.
ut & hilares & adtentos redder& au¬
ditores: Sed nemore humanitatis
medio cre gaudium fuisse sentires:
Dequo ꝓfecto bono l&ari se ꝓ fiteat᷑
dere : unde num quam aliquis uelit

Expanded text:
Canticum graduum. Audivimus gradum, intellgamus ad altiora conscensum; sed iste ascensus firmus est, qui Domino custodiente servatur; qui quanto meritis proficit, tanto se mentis subjectione prosternit. Ecce jam sublevatur propheta tertio gradu, secundis altior factus, et de ipsa laetitia principium psalmi sumpsisse declaratur. 433 Divisio psalmi. In prima parte gaudet se propheta commonitum ad supernam Jurusalem esse venturum, ubi jam sancti secura prosperitate consistunt, et cum Domino, misericordia ipsius largiente, judicabunt. In secunda parte loquitur ad cives Jerusalem, optans eis abundantiam pacis, quam se dicit charitate fratrum et Domini amore praedicasse.Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi: in Decora nimis et salutaris causa laetitiae, quae prima fronte praemissa est, ut et hilares et attentos redderet auditores. Sed ne more humanitatis mediocre gaudium fuisse sentires, de quo perfecto bono laetari se profiteatur dere, unde nunquam aliquis velit
Abbreviated transcription (Latin):
ficat ȩt̃ nitatẽ: quinum quã de¬
sinit eẽ quod ẽ sed sẽꝑ uno atq
eodem modo .ẽ. uistus inde facta
potestas in commutabilis. subs tantia
ꝑsemanens omnia quaeuult effica¬
citer potens. Sic & ipse t moysi.
dixit. Ego sum quisum Et paulo
post qui ẽ misit me aduos & ina¬
lio psalmo ipse dr̃. Omnia sicut
uestim̃ tum ueteres cent. & sicutop¬
toriũ mutab ea & mutabuntur
Tuautẽ idem ipsees. & annitui non
deficient. Qua ꝓpter soli conue¬
nit creatori. eẽ inidipsum. Nam
angelus qui hoc seputauit. ec̃ .
mox corruit Illeenim: ex se non
erat quoderat: Ideo inidipsũ. eẽ
non poteratHoc &iam & in quar¬
topsalmo dictũ. ẽ in paceindip¬
sum dormiam & requees camn¬

Expanded text:
ternitatem, quae nunquam desinit esse quod est, sed semper uno atque eodem modo est: virtus indefecta, potestas incommutabilis, substantia per se manens, omnia quae vult efficaciter potens. Sic et ipse de se Moysi dixit: Ego sum qui sum ; et paulo post: Qui est misit me ad vos ; et in alio psalmo ipsi dicitur: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Quapropter soli convenit Creatori esse in idipsum. Nam angelus qui se hoc putavit esse, mox corruit; ille enim ex se non erat quod erat, ideoque in idipsum esse non poterat. Hoc etiam in quarto psalmo dictum est: in pace in idipsum dormiam et requ
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis suꝑ duo decinꝗ seles in di¬
cantes duo decim trib ist
Honor abilis sessio dignitas ãmiran¬
da ꝑ dĩ gratiam homines iudices fie¬
ri : qui fuerant peccatis facientib
rei: sed cum dñs dicat. utrũq qđ lo

Expanded text:
Sedebitis super duodecim sedes, judiSedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Honorabilis sessio, dignitas admiranda, per Dei gratiam homines judices fieri, qui fuerant peccatis facientibus rei! Sed cum Dominus dicat utrumque quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ipse in euugło dix̃ Uosa patre
diabolo estis. Uerum quales cent
iste tribus dñi breuiter indicauit.
testimonium isrł. Id .ẽ. qui teftimoniũ
p̃beant scĩtati. & sint ꝓbatio eoꝵ qui
dm̃ uident: Testimonium enim confir¬
mationem prȩstat ignorantib ut cre¬
dant .ec̃. reueradĩ famulos: qui uide¬
rintbetcosuiros actuum ꝓbitate per¬
spicuos: Nam ut hoc non haberes am¬
biguum subiecit ad confitendum
nominituo. Ad confitendumenim
dicit ad laudandum qui a cũ ange¬
lis om̃s scĩ laudendrũ celebrabant
Ipsum .ẽ. enim uerum testimonium
israhel. cum laudes dñi deuotissimo
a more cantatur : sic illa futura ciui¬
tas beatitudine sublucenti & honore
derunt: ne eos crederes minius for¬
tassis honorandos : dicit quia illic
sederunt. Illic utiq ubi & ascender
& cum dño iudicabunt Tantos enĩ
honor scĩs ꝓmittitur: ut &iã cũ illo
caelestiuidice iudicare pireanitur
Sicut & in euugło ipse testatur.

Expanded text:
quibus ipse in Evangelio dixit: Vos a patre quibus ipse in Evangelio dixit: Vos a patre diabolo estis . Verum quales essent istae tribus Domini breviter indicavit, Testimonium Israel, id est, qui testimonium praebeant sanctitati, et sint probatio eorum qui Deum vident. Testimonium enim confirmationem praestat ignorantibus, ut credant esse revera Dei famulos, qui viderint beatos viros actuum probitate conspicuos. Nam ut hoc non haberes ambiguum, subjecit, ad confitendum nomini tuo. Ad confitendum enim dicit, ad laudandum, quia cum angelis omnes sancti laudes Domini celebrabunt. Ipsum est enim verum testimonium Israel, cum laudes Domini devotissimo amore cantantur. Sic illa futura civitas beatitudine sublucenti et honore derunt, ne eos crederes minus fortassis honorandos, dicit, Quia illic sederunt. Illic utique, ubi et ascenderunt, et cum Domino judicabunt. Tantus enim honor sanctis promittitur, ut etiam cum illo coelesti judice judicare mereantur, sicut et in Evangelio ipse testatur: