comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit: cum corinthiis diceret.
Cum enim sit int̾uos ⁊elus ce
contentio: ñne carnales estis. &
scdm hominem ambulatis: S
hanc humilitatem in disciplina
dei. ut idipsum dicatis omnes:
& non sint in uob̃ scismata. Rur¬
sum humilitatem denuit: cum
eisdem corinthiis loquens. paulolatiꝰ
fortasse qm uoluerat semetipsum re¬
p̃hendit dicens. factꝰ sũ insipiens. S
disciplinam in hac humilitate ñꝑ
didit: qm̃ ilico adiunxit. Uos me
coegistis. Eremplum magne humi¬
litatis exhibutt: cũ disciplis dixit.¬

Expanded text:
tenuit, cum Corinthiis diceret: tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Sed humilitatem in disciplina Dei, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia illico adjunxit: Vos me coegistis. Exemplum magnae humilitatis exhibuit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
firia mundi elegit ds̃ ut confu¬
dat fortia: actumq ẽ cum patiꝑi¬
bus qͦd post etiam diuites elatimi¬
rarentur. Namdum nouas in illiᷤ
uirtutes aspiciunt: eorum quoꝵ
pͥꝰ contempsere uitam pꝰmodum
obstupuere miracła. Unde mox
pauidi ad sua corda redeuntes: ex¬
timuert̃ scĩtatem in miracłis. qm
despexerant in p̃ceptis. Pinfirma
gͦ confusa sunt fortia: quia dum
in uenerationem uita surgeret
humilium:elatio cecidit suꝑboꝵ.¬
sit int̾ uos zelꝰ & contentio:
ñne carnales estis: Sepe p̃dica¬
tores iusti qͦdam decenti mod̾ami¬
ne suas culpas coram discipłis
indicant: ut illi audientes dis¬
cant quomͦ semetipsos de suis ac¬
tionib subtilit̾ rep̃hendant. Tan¬
ta uͦ dispensatione se temꝑant:
ut neq cum se erigunt. intͥnsecꝰ
rigidisint. neq rursum cum se
humillant extͥnsecꝰ remissi: quia
& in disciplina humilitatem
custodiunt: & in humilitate dis¬
ciplinam. Paulus disciplinam

Expanded text:
firma mundi elegit Deus, ut confunfirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites elati mirarentur. Nam dum novas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam, postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgeret humilium, elatio cecidit supersit inter vos zelus, et contentio: nonne carnales estis ? Saepe praedicatores justi quodam decenti moderamine suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
ue stulta sunt mundi. elegit ds.
Inparachyso sano homini dia¬
bolus inuidens suꝑbie uulnus in¬
flixit: ut qͥ mortem non acceperat cõ¬
ditꝰ. mereret᷑ elatꝰ. Contͣ hoc inflicꝰ¬
tum uulnꝰ suꝑbientis diaboli appa¬
ruit medicina int̾ homines humi¬
litas di: ut auctoris exemplo humi¬
litate surgerent. qͥ imitatione hostiᷤ
elati ceciderunt. Contͣ suꝑbientem
gͦdiabolum. apparuut int̾ homines
homo factꝰ humilis ds: qͥ ad redemp¬
dionem nr̃am ueniens. & suos contra
mundi suꝑbiam p̃dicatores mitteis.
relictis sapientib insipientes. relictiᷤᷤ
fortib debiles. relict̃is diuitib pau¬
fidei prius stutta mundi collecta st̃.
ut pꝰ eius etiam astuta uocarentur.
altestante paulo qui ait. N multi
sapientes scđ̾m carnem. non multi
yotentes. ñ multi nobiles: sed que
eccłie pͥncipia litt̾aꝵ ꝑhibentur
ignara: ut uidelicet cunctis in p̃di¬
ctorib suis redemptor ostendet.
q ad uitam credentes ꝑopłos non

Expanded text:
e stulta sunt mundi elegit Deus . In paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus. Contra hoc inflictum vulnus superbientis apparuit medicina inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humilitate surgerent qui imitatione hostis elati ceciderunt. Contra superbientem ergo diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus, qui ad redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus paufidei prius stulta mundi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, attestante Paulo qui ait: Non sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles, sed quae Ecclesiae principia, litterarum perhibentur ignara, ut videlicet, cunctis in praedicatoribus suis Redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non
Abbreviated transcription (Latin):
est. qr ne immod̾atis laudib eru¬
eleuat. lingua detrahentis humiliet:¬
qm &e arbor sepe q̃uniꝰ uenti impulsu
ita impellit᷑. ut pene iam erui posse
uideat᷑. alt̾iꝰ e dit̃so tienientis flatu e¬
rigit᷑: ce q̃ inflexionem hac ex parte
ꝑtulit. ab alia ad statum redit. Unde
cearbor illa alte radicata. qͣsi int̾ uen¬
dos adusantes fixa steterat: q̃ dicebat
ł głam & ignobilitatem: ꝑ infamiã

Expanded text:
est quia ne immoderatis laudibus eruelequoniam et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur; et quae inflexionem hac ex parte partulit, ab alia ad statum redit. Unde et arbor illa alte radicata quasi inter ventos adversantes fixa steterat quae dicebat: Per gloriam, et ignobilitatem: per infamiam,
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̃. Debent audientes uerba
p̃dicationis in amplo suscrꝑe g̃mio ca.¬
ritatis. Doct̾ori nanq spacios ad ma¬
nendum locꝰ debet ẽẽ incorde auch¬
toris. latitudo bonitatis: unde qͥbus¬
dam a paulo dr. Capite nos. nemi
nem les imus. neminem corruꝑimꝰ:
ñ angustamini in nob̃: angustamins
autem inuiscerib ur̃is. Ac si eis aꝑte
diceret᷑. Ad suscipiendam doctͥnam
gitanda carnalia angusti remanete.

Expanded text:
in nobis . Debent audientes verba praedicationis in amplo suscipere gremio charitatis: Doctori namque spatiosus ad manendum locus debet esse in corde auditoris, latitudo bonitatis. Unde quibusdam a Paulo dicitur: Capite nnem laesimus, neminem corrupimus . Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: Ad suscipiendam doctrinam gitanda carnalia angusti remanete.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłis ex gentib. ꝑicłis in ciuitate. ꝑicl̃is
in solitudine. ꝑicłis inmari: ꝑicłis in
falsis fr̃ib. In hoc autembello. q̃ contͣ
adũs arium spicła intorqueat: ad¬
iungat. In labore ce erumna: inuigi¬
liis multis. in fame & sit. in ieiumis
multis: in frigore &e nuditate. S int̃

Expanded text:
is ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine, periculis in mari, periculis in falsis fratribus . In hoc autem bello, quae contra adversarium spicula intorqueat, adjungat: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore
Abbreviated transcription (Latin):
cum de se adũsa patientes dolent:
aliis necessaria docentes p̾uident. Ual¬
de autem minoris est laboris. aut
doce cum nicħ toleras:aut tolerari
cum nicħ doces. Unde sc̃iuiri ad itt̃
se sollert̃ extendunt: &e cum in tͥbu¬
lationib fortasse feriunt᷑: sic ext̾iora
bella suscipiunt. ut sollicite cogitã
ne ꝓximors int̾iora lacerentur. Le¬

Expanded text:
cum de se adversa patientes dolent, cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, de autem minoris est laboris, aut docere cum nihil toleras, aut tolerare cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt, et tamen in tribula tionibus fortasse feriuntur: sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent ne proximorum interiora lacerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝓtinꝰ adiungit. Pret̃ illa que extͥn¬
secus sunt: instantia mea cotroiana. sol¬
licitudo omnium eccłiaꝵs. Ecce in se
bella fortit̾ suscipit: & tuendis se ꝓximi
miscđit impendit: narrat mala qͦ pa¬
ditur: subiungit bona que imꝑtitur.
Pensemꝰ gͦ cuiꝰ laboris sit: uno eodemq
tp̃r foris adu̾sa tolerare. intꝰ infirma
rat: qr passionem suam ñsͥ s discipulis
obẽẽ formidae. unde & isdem scribit
dicens. Nemo moueat᷑ in tͥbulationib
istis: ipsi enim scitis. qͦd in hoc positi
sumus. Alioꝵ qͥppe casꝰ in ꝓpͥa passione
metuebat: nedum ipsum discipuli
afflictum ꝓfide u̾b̃ib agnoscerent.
fideles se ꝓfit̾ recus arent. Dimm̃se
caritatis uiscera. Despicit qͦd ipse pa¬
tit᷑: & curat neqͥd pͣue ꝑsuasionis ĩ cor
de discipłi patiant᷑. In se ꝯtemnit uul¬
nera corꝑis: & in aliis medet᷑ uuln̾a
cordis. Habent qͥppe hoc rusti ꝓpͥum
ut in dolore positi tͥbulatiomis sue.
curam ñ deserant utilitatis aliene.

Expanded text:
 adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ecce in se bella fortiter suscipit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma rat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis de discipuli patiantur; in se contemnit vulnera corporis, et in aliis medetur vulnera cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et
Abbreviated transcription (Latin):
pugne: intꝰ timores. Sc̃i uiri tͥbula¬
tionum bello dephensi. cum uno eodq
tp̃r alios furentes atq alios suadentes
ferunt. illis opponunt scutum patien¬
tie. istis intorquent iacła doctͥne: ꝑũ¬
sa suadentes intꝰ sapient̃ edocent: ⁊ fo¬
ris fortit̾ adu̾sa inferentes ꝯtemnunt:
hos docentes corrig̃t̃. illos tolerantes
p̃munt: insurgentes hostes patiendo
despiciunt: infirmantes uͦ ciues. com¬
patiendo ad salutem reduct. Uideamꝰ
castroꝵs d̃i militem: cͣcͣ ut᷑q p̃liantem.

Expanded text:
pugnae, intus timores . Sancti viri tribulationum bello deprehensi, cum uno eodemque tempore alios ferientes, atque alios suadentes ferunt, illis opponunt scutum patientiae, istis intorquent jacula doctrinae: perversa suadentes intus sapienter edocent, et foris fortiter adversa inferentes contemnunt; hos docentes corrigunt, illos tolerantes premunt, insurgentes hostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt. Videamus castrorum Dei militem contra utraque praeliantem,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ adu̾sa ñ deiciunt. quem ꝓsꝑa nul¬
la corrumpunt. Plerumq uͦ qr ex̾ceri
se utiliꝰ ꝯtͥcionis sue laborib nouit. ad
Hinc est qd t̾ẽ apłos legintus exultas¬
se.cum illos ꝓ xp̃o ꝯtigit flagella tole¬
rasse: sic̃ scͥptum ẽ. Ibant gaudentes a
conspectu concilii: q̃m digni st̾ habiti
ꝓ nomine iħu ꝯtumeliam pati. hinc
paulꝰ cum duris in macedonia fuisset
ꝑsecutionib p̃ssꝰ : in eo qͦd se afflictũ
insinuat. cẽ iocundatum demonstͣe᷑
dicens. Nam cum uenissemꝰ macedoni¬
am: nullam reqͥem habuit caro nr̃a.
Ne si aꝑte dicet. Qͥa sp̃s requiem ha¬
buit: dũ ꝑ ꝓfectum anime ꝑsecutio¬
num supplicia caro tolerauit. Qualit¬

Expanded text:
m adversa non dejiciunt quem prospera nulla corrumpunt. Plerumque vero quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in Hinc est quod tunc apostolos legimus exsultasse, cum illos pro Christo contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii: quoniam digni sunt habiti pro nomine Jesu contumeliam pati . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra. Ac si aperte diceret: Quia spiritus requiem habuit, dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Is nr̃m ꝑatet ad tios ocorinthii.xxuͦi
Cum ab infirmis auditoribuss xi¬
se intelliginon posse conspiciunt.
solent plertimq &̃ tusti laudare bo¬
na q̃ dic̾t: non qͦ ipsi suis laudib mbi¬
ant. s qͦ suos auditores ad audiendi
sollicitudinem accẽdant: ut dũ eoꝵs
uoce p̃ferunt᷑. ab illors cordibus ar¬
dentiori affectu rapiant᷑. Unde patibꝰ
cum mira coriithiis ⁊ multa dixiss.
adiunx̃. Os nr̃m patet ad uos õ corm¬
thii cor nr̃m dilatatum ẽ. Cum gͥ sc̃ĩ
doctͥores laudem p̃dicationis exaltãt
qͣsi manu uocis abimis cogitationib
corda audientium leuant: ut excus¬
sa uelocit̃ dict̾is seq̃ntib uelut ini¬
tinere occͣrant: & tanto ea intelligen¬
tie ampleru ꝯstͥn gant: qnto illa ce
quasi priꝰqͣm cernerent. in uoce lay¬
dantis amauerant. Qͦd cũ magna hyy¬

Expanded text:
strum patet ad vos, o Corinthii, etc. . Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt; non quo ipsi suis laudibus inhient, sed quo suos auditores ad audiendi sollicitudinem accendant ut dum eorum voce proferuntur, ab illorum cordibus ardentiori affectu rapiantur. Unde Paulus cum mira Corinthiis et multa dixisset, adjunxit: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. Cum igitur sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant, et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent, in voce laudantis amaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
rate exsequit᷑. de se p̃sumat. Sepe uͦ a
nimus fallit᷑. ut qͦd uoluptuose appe¬
dt. necessartum fuspicet᷑: quatinꝰ omẽ
qͥdlibet uite debitam utilitatem putet.
sepe qi effectꝰ ꝓuidentiam sequitur:
insui fidutia mens leuat᷑. Cumq sibi
adest qͦd deẽe cet̾is uidit. cogitatione ta¬
cita de magnitudine sue ꝓuisionis hi¬
larescit: tantoq iam a uera ꝓuisione
longe fit: qͣnto ipsam qͦq elationem ꝗͣ
patit᷑ nescit. Unde sollertis semꝑ cui¬
stodie intentione pensandum᷑. uł qͥd
oꝑe agimꝰ. ł qͥd corde u̾samꝰ: ne aut m̃¬
tem p̃pediens foris se trena cura mul¬
tiplicet. aut saltem de eiꝰ modamine
intꝰ se cogitatio exaltet: ut cum diui¬
na iudicia temporali circum spectio¬
ne metcumꝰ. sempit̾m supplicia horro¬
ic̃ ignorantie obscuritas sine dubi¬
tatione nox cordis ẽ: sic intellectꝰ
non imm̾ito dies appellat᷑: unde &e ꝑ
paulum dr. Aliꝰ iudicat diem inter

Expanded text:
rate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero rate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae promissionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroSicut ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox cordis est, sic intellectus non immerito dies appellatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne spei semen ꝓficit: qr cogitatioĩs
infime spina densescit. Quam uidel
spinam ꝑ semetipsam u̾itas manu sce
ex hortationis eradicat dicens. Nolite¬
ẽẽ solliciti in crastinum. Contͣ hanc
qͦq ꝑ paulum dr. Carnis curam ne fe¬
certtis in concupiscentiis. S in his ni¬
mirum ducis & militis ũbis agnosci¬
mus. ꝙ tẽ ab ea mortifero uulnere
ammus pungit᷑: cum in ea mensure
eqͥtas ñ tenet᷑. Neq enim mortali ad¬
huc in carne uiuentib fuinditꝰ cura¬
carnis abscidit᷑: s ut discrete animo ser¬
uiat imꝑat᷑. llam qr sollicitos nos esse¬
uitas in crastinum ꝓhibet: habere ut¬
cumq curam in p̃sentib ñ negat. qͣm
tendi ad tempꝰ qͦd sequit᷑ uetat. Q nimi¬
rum paulus cum curam carnis fieri
in concupiscentia non sinit: ꝓctildu¬
bio in necessitate concedit. Eurandũ
itaq ẽ. ne aut necessitatis metas cura
carnis transeat. aut in eo quod mode¬

Expanded text:
supernae spei semen proficit, quia cogitationis supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet 336 spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in craquoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis et militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensura aequitatis non tenetur. Neque mortali adhuc in carne viventibus funditus curcarnis abscinditur, sed ut discrete animo serviat temperatur. Nam quia sollicitos nos esse in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur vetat. Et nimirum Paulus cum curam carnis fieri in concupiscentia non sinit, proculdubio in necessitate concedit. Curandum itaque est, ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod mode
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ deficiens anhelat. Unde necesse est
ut int̾ior homo ñr ȩquus qͥdam arbrter
p̃sideat. int̾ se ⁊ eum quem ext̾iꝰ gestat:
quatinꝰ ei suus homo ext̾ior ⁊ semper ad
debitum minist̾ium serture stifficiat:
& nunquam suiꝑbe lib̃a ceruice contra¬
dicat. Nec moueat si qͥd sugger endo sub¬
mumurat: dum mͦ eum semꝑ sitpposita
calce dominationis p̃mat. Itẽ de curis
lerumq se ad uiam recti xXXU.¬
tudinis animus accingit: torporem
discutit: tantoq in cęlestib desiderio
rapit᷑: ut pene nil ex eo inferiꝰ reman.¬
sisse uideat᷑. Et tn cum ad earnis curã
reducit᷑. sine qͣ p̃sentis uite uia nullomͦ
erplet᷑: ita hc̃ inferiꝰ dep̃sstm tenet. ac si
adhuc de summis nulla contigisset.
fuditis u̾bis cȩlestis oracłi in amorẽ
patͥe cęlestis erigit᷑: s resurgente p̃sen¬
tis uite studio sub t̾rene cure aggere
sepelttͥ: atq in t̾ra cordis nequaquam

Expanded text:
virtus deficiens anhelat. Unde necesse est virtus deficiens anhelat. Unde necesse est ut interior homo noster, aequus quidem arbiter praesideat inter se et eum quem exterius gestat, quatenus ei suus homo exterior, et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et nunquam superbe libera cervice contradicat. Nec moveat si quid suggerendo submurmurat, dummodo eum semper superposita calce dominationis premat. CAP. XXXV.-- Plerumque se ad viam rectitudinis animus accendit, torporem discutit, tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorem patriae coelestis erigitur; sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
te necessitati condescendim᷑: desidiis
deseruimꝰ. Nnunqͣm uͦ dum desidiis
immocdatiꝰ obuiare nitim᷑: necessita¬
tis miserias auigemꝰ. dic enĩ necesse ẽ
ut arcem qͥsq continentie teneat: qͣ¬
tinus ñ carnem suitia carnis occi¬
dat. Nam plerunq dum plꝰ iusto ea¬
rorestͥngit᷑. &̃ ab excitatione bonioꝑ¬
is eneruat᷑: ut ad oronem quoq uł¬
p̃diconem ñ sufficiat. dũ incentiua
uitioꝵ in se funditꝰ suffocare festinat.
Adiutorem qͥppe habemꝰ intentioĩs
int̾ne hc̃ hominem quem ext̾ius
gestamꝰ: & ipsi inft̾ motꝰ lasciuie. iy¬
si effectꝰ suppetunt oꝑationis bone.
Sepe uͦ dum in illo hostem inseqͥm᷑.
aẽ ciuem quem diligimꝰ trucidamꝰ
& sepe dum qͣsi concii parcim: ad p̃¬
ltum hostem nutͥmꝰ. Cisdem nanq almm̃tis
uitia suꝑbiint: qͥb nutͥte uirtutes
uiuunt. Q cum uirtꝰ alit᷑. plerumq ui¬
res uitiis augent᷑: cum uͦ immensa cõ¬
tinentia uitiorum uires extenuat. ̃

Expanded text:
condescendimus, desideriis deservimus. Nonnunquam vero dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut arcem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoqpraedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus, et saepe dum quasi concivi parcimus, ad praelium hostem nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. Et cum virtus alitur, plerumque vires quoque vitiis augentur; cum vero immensa continentia vitiorum vires extenuat, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Siqͥs ñ obedit ubo nr̃o. ꝑ epłam¬
hẽ notate: & non commisceamini cum
illo ut confundat᷑. Atq ilico adium̃
Et nolite ut inimicum estimare illum:
s corripite ut frẽm. Ac si diceret. Pacem
cum eo extiorem soluite. s int̾iorem cͥca
illum medullitꝰ custodite: ut peccan¬
tis mentem sic ur̃a discordia feriat. qͣ¬
tinus pax auris cordib nec abnegata

Expanded text:
dicens: Si quis non obedit verbo nostro, pdicens: Si quis non obedit verbo nostro, p notate, et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico subjunxit: Et nolite, ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a vestris cordibus nec abnegata
Abbreviated transcription (Latin):
quod ex uob est: cum omnibus
hominib pacem habentes. Si pa¬
cem diligentes ad correptionis u̾¬
ba ꝓsiliant. non debent formida¬
re temporalem pacem sibi turbare
& tamen eandem pacem integra dilectio¬
ne debent uitͥnsecꝰ tenere. qm̃ ꝑ inues¬
tionem uocis uident᷑ extͥnsecꝰ sibi tͥbare
Hinc paulꝰ ait. Si fieri potest qͦd er uo¬
bis ẽ: cum oib hoĩb pacem habentes.
Hortaturꝰ enim discipłos ut pacem cũ
omnib hab̾ent p̃misit dicens. si fieri
potest: atq subiunxit qͦd ex uobis est.
Difficile qͥppe erat. ut si male acta corri
perent: habe pacem cum oĩb possent.
S cum temporalis pax in prauorum
cordib ex increpatione nr̃a confundi¬
tur: inuiolate necesse ẽ ut in nr̃o cor¬
de seruet᷑. Rect̾e itaq ait qͦd ex uob est.
ac sinimirum dicat. Qͥa pax ex duas
partum consensu subsistit: si ab eis qͥ
corripi unt᷑. expellit᷑. integra tamen
in ũra qͥ corripitis mente teneat᷑. Unde
eos dem discipłos rursum admonet

Expanded text:
quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Si pacem diligentes ad increpationis verba prosiliant, non debent formidre temporalem pacem sibi turbare; et tamen eamdem pacem integra dilectione debent intrinsecus tenere, quam per invectionem vocis videntur extrinsecus sibi turbare. Hinc Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes. Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest; atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quipperent, habere pacem cum omnibus possint, sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde idem rursum discipulos admonet,
Abbreviated transcription (Latin):
dat. scce eis grãm didatam asserit:
factos diuites inomnib diẽ. in omĩ
ũbo &e in oĩscientia. xp̃i testimoniũ.
id est quod de semetipso moriendo
ce resurgendo testatꝰ ẽ. in eorum uita
confirmatum ẽẽ ꝑhibet: & nicħ eis
deeẽ mulla gr̃a testat᷑. Qͥs rogo edat.
qr paulopost eos corripiat: quos ita
laudat: Nam post ceta subiungit.
Obsecͦ autemuos fr̃s ꝑ nomen dñi¬

Expanded text:
dat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, dat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos divites in omnibus dicit; in omni verbo et in omni scientia Christi testimonium, id est quod de semetipso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres, per nomen Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lenit̃ arguende sunt: qr si asꝑiꝰ mere¬
pent᷑. frangunt᷑ potiꝰ quã erudiunt᷑.
Predicatores itaq iusti cum aliquos
corrigt. si in eis ex parte alla fortasse aliqͥd
bone oꝑationis potũint inuenire:
ad eadem obiurgationis u̾ba cum
magna dispensatione debent des¬
cendere. Qͦdb̃n in egregio p̃dicato¬
re beatop aulo discimꝰ: q̃ cum corm¬
thios cognoscẽt ꝓ amore ꝑsonarum
in scismate diuisos. eorum uecundie
consulens locutionem fuam eis a gr̃a¬
rum actione & laudib cepit dicens.
in illo. Multum ꝓfecto laudabat:
qͦs in xp̃o diuites in omnib dicebat.¬
Q ecce adhuc blandimenta multi¬
plicat dicens. In omni ũbo &e in oĩ
scientia: sic̃ testimoniũ xͥ ꝯfirmatũ ÷ in
oꝑe ꝑegissent qͦd doctͥna didicerant: &
mnox in laudis consummationem
subiunxit. Ita ut nich il uobis
desit in tilla gr̃a: expect̾antib reuelati¬
le si iam nicħ deest. cͣ eis scͥbendo fati¬
garis: eͣ in longinqͦ positꝰ loqueris:

Expanded text:
leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiant. Praedicatores itaque justi cum aliquos corrigunt, si in eis ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis potuerint invenire, ad eadem objurgationis verba cum magna dispensatione debent descendere. Quod bene in egregio praedicatore beato Paulo discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit dicens: in illo. Multum profecto laudabat, quos in Christo divites in omnibus dicebat. Ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi conopere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelatile, si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? cur in longinquo positus loqueris?
Abbreviated transcription (Latin):
olouos sapientes ẽẽ in bono:
simplices autem in malo. De
beato ioblegit᷑. quod fu̾it fimplex
& rectus. Nonnulli nanq ita sunt¬
simplices: ut rectum quid sit ig¬
norent. S eouere simplicitatis
innocentiam deserunt. qͦ ad uir¬
tutem rectitudinis ñ assurgunt:
quia dum ẽẽ cauti ꝑ rectitudinem
nesciunt. nequaquam innocentes
ꝑsistere ꝑsimplicitatem possunt.
Ammonendi sunt gͦ simplices. ut
bono simplicitatis prudentiam sẽꝑ
adiungant: quatinus sic securita¬
tem de simplicitate possideant. ut
circum spectionem prudentie ñ
amittant. Hinc est quod doctor
gentium paulus discipłos ammo¬
net dicens: uolo uos sapientes esse
mbono.simplices autem in malo.
Hincrursum diẽ. Nolite pueri sen¬
sib effici: s malicia estote paruu¬
li. Hinc ꝑsemetipsam u̾itas disci¬
pulis p̃cepit dicens. Estote pruden

Expanded text:
Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . De beato Job legitur quod fuerit simplex et rectus. Nonnulli namque ita simplices sunt, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt, quia dum esse cauti per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Admonendi sunt ergo simplices, ut bono simplicitatis prudentiaadjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc est quod doctor gentium Paulus discipulos admonet, dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo. Hinc rursum dicit: Nolite pueri sensibus effici, sed malitia estote parvuli . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estot
Abbreviated transcription (Latin):
pirapaces. Qui uͦ locum regiminis suscip̃.
mala inferre ñ debet s tolerare: ut exip¬
sa sua mansuctudine irã semuentiũ miti¬
get. ⁊ peccatoꝵ uulnera in aluis tꝑse afflic¬
tionib uulñatꝰsanet. Quem ⁊ si q̃n ⁊ elꝰ
rectitudinis exigit uterga subicctos se¬
uiat: furoripse de amore sit ñ de crude¬
litate.: quatinꝰ ⁊ iura discipline foris er¬
hibeat: ⁊ intus pat̾na caritate diligat. qͦs

Expanded text:
pi rapaces. Qui vero locum regiminis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare: ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit, ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore fit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris ehibeat, et intus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Nr̃ quippe fit cum accipit᷑: qͥ tñ d̃i÷
qͥa ab illo dat᷑. Et d̾i gͦ ẽ ex munere: ⁊ ñr
Inimicꝰ ñr innobis deliquit grauit᷑:
dampna intulit: iuuantes iesit: aman.x¬
tes ꝑsecutus ẽ. Retinenda hec ẽẽnt. si remit¬
tenda nob̃ delicła ñ eẽnt. aduocatus enim
nr̃ p̃cem nobis incausa nr̃a cõposuit: o
ipse euisoem causȩ uidex ẽ qui aduocaiꝰ.
Dreciuͦ quam cõposint: conditionẽ inse
ruit dicens. Dimitte nobis debita nr̃a:
sic̃ mos dimittunꝰ debitorib nr̃is. Qͥ a
gͦ ipse iudexuenit. qͥ aduocatꝰ extitit: ip¬
se p̃cem exaudit qui fecit. Aut gͥ ñ faci¬
entes dicimus. dimitte nobis debita ña¬
do amplius ligamus: aut fortasse hanc con¬
ditionem in or̃one int̃miccim᷑: & aduoca¬
tus nr̃ p̃cem quam composuit ñ recognoscit:
atq apud se ꝓtinus dicit. Scio quid mo¬
remaneat: Mementote quod monemͣ:
dimittite ⁊ dimitet᷑ uobis. Ecce ⁊ debe¬
t̃ nobis: ⁊ debemꝰ dimutamus gͦ qd̃

Expanded text:
mus. Noster quippe fit cum accipitur, qui tamen Dei est quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster Inimicus noster in nos deliquit graviter, damna intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advocatus enim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse ejusdem causae judex est, qui advocatus. Preci vero quam composuit conditionem initte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quia ergo ipse judex venit qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nosdo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit, non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quod moem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
multos qui uaptismatis sacram̃to ft̃ sig¬
nati. ⁊ sub. xͥ anitatis noĩe positi. qͥa rec̾ce
uiiere negligunt. post cognitionẽ redẽp¬
toris suscipit: pꝰ lauacri undam polluit.
pꝰ sacram̃ta cȩlestia ad inferni ꝓfundũ ra¬
pit. fidem enimtenent. s uitam fideiñ¬
tenent: qͥa aut aꝑte illicita faciunt: aut
do fideles st̃ ñ uiuendo: hincẽ quodu̾ita
tis uoce dicit᷑. Non om̃is qui dicit mͥ dñe¬
fitent᷑ se nosse d̾m: factis aũ negant. Hĩc
ioħ̾s dicit. Qui dicit se nosse dm̃n. ⁊ man¬
data eius non custodit: menda.xẽ. Hinc¬
ẽ qd̾ oc ipsa pͥma sua dñs plebe ꝯq̃rit᷑ di¬
cens. Popls hic labus me honorat: cor
aũ eorũ longe ẽ ame. Hinc psalmista
ait. Dilexert̃ eum inore suo: ⁊ lingua
sua m̃titi st̃ ei. Antiquus itaq adu̾sa¬
rius toto ñe annisu in illorum mortẽ
se erigit: quos contra se regñatos tabe¬
scit: & quisq xp̃ianus eius scruituti
tociens se subicit: quotiens ad unqͥcatẽ

Expanded text:
multos qui baptismatis sacramento sunt signati, et sub Christianitatis nomine positi, quia recte vivere negligunt, post cognitionem Redemptoris suscipit, post lavacri undam polluit, post sacramenta coelestia ad inferni profundum rapit. Fidem enim tenent, stenent, quia aut aperte illicita faciunt, aut do fideles sunt, non vivendo; hinc est quod voce veritatis dicitur: 'Non omnis qui dicit, mi Domfitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes dicit: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ed de ipsa prima sua Dominus plebe conqueritur, dicens: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Hinc Psalmista ait: Dilexerunt eum in ore suo, et lingua sua mentiti sunt ei . Antiquus itaque adversarius toto nunc adnisu in illorum mortem se erigit quos contra se regnaturos tabescit; et quisque Christianus ejus servituti toties se subjicit, quoties ad iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ s sunt illata uehement̃ exaggerans. in¬
tolerabilia fuisse ostendit. Quiescentis gͥ
animum tanto furore cont̾bat: ut plerũꝙ
uir patiens illa se ęquanimiter tolerasse c̃ẽ pꝰ
uctoriam captiuus erubescat: Seq ñ reddi¬
disse contumelias doleat: ⁊ detiora repen-¬
dere si p̃beatur occasio querat. Quib gͦ isti
sunt similes. nͥ his qͥ ꝑfortitudinem incãpo¬
st̃ uictores: s ꝑ negligentiã postmodum in¬
tra urbis claustra capiunt᷑. Quib isti st̃
similes. nͥ his qͦs irruens grauis languor a
uita ñ subtrahit: s leniter ueniens recidua
febris occidit.Ille gͦ ueraciter pacientiam
scruat: qui ⁊ ad tempus aliena mala sine do¬
lore tolerat: & hec eadem retractns. ꝑtulis¬
sese talia exultat: ne pacientie bonum¬

Expanded text:
quae sibi sunt illata vehemeter exaggerans, inquae sibi sunt illata vehemeter exaggerans, intolerabilia fuisse ostendit. Quiescentis igitur animum tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse, etiam post victoriam, captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si praebeatur occasio, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ante eius oculos in altare boni oꝑis.
flamina caritatis incendit. Sciendũ uͦi.
qd̃ ideo plerumq pacientes ẽẽ uidemͣ: qͥa
retͥbuere mala non possumus. S qͥ malũ
iccͥco ñ rebbunit. qͥa nequaquam ualet̃: ꝓ¬
culdubio paciens ñ ẽ: qm̃pacientia ñ in
ostensione inquirit᷑. s in corde. Sciendũ
p̃terca ẽ. quod plerumq pacientib so¬
let euenire. ut eo qͥdem tempore qͦ adu̾sa
patiunt᷑ uł contumelias audiunt. nullo
pulsent᷑ dolore: & sic pacientiam exhibe¬
ant: ut custodire &̃ innocentiã cordiscurẽt.
riit ad memoriam reuocant᷑. igne uehe¬
m̃tissimi doloris instigantur: argum̃ta
ultionis exqͥrt̃: ⁊ mansuetudinẽ quã tole¬
rantes habuerunt. in retractat̾ione sua se¬
mecipsos diuidicantes ꝑdunt. Callidꝰ nãq
adu̾sariꝰ qͥetis iam tempore aduictoris
animũ redit: & uł dãpna rerũ. uł in iuri¬
arum iacula admemoriam reducit: cunctaq

Expanded text:
quod ante ejus oculos in altari boni operis quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis iquod ideo plerumque patientes esse videmur quia retribuere mala non possumus. Sed qui malum idcirco non retribuit, quia nequaquam valet, procul dubio patiens non est, quoniam patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Sciendum praeterea est quod plerumque patientibus solet evenire, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo pulsentur vel dolore, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis curent rint ad memoriam revocantur, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis exquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. Callidus namque adversarius quietis jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque
Abbreviated transcription (Latin):
inuirtute ponit pacientiȩ: qͥa radir õiũ
custosq uirtutum pacientia ẽ. ꝑpacien¬
tiamuͦ possidemus animas nr̃as: qͥa dũ
nobisipsi dominari discimus. hoc ipsũ
incipimus possidere quod sumus. Pacien¬
tia uera ẽ aliena mala equanimit̃ ꝑpeti:
contra eum qͦ qͥ mala irrogat. nullo do¬
lore morderi. Nam qui sic mala ꝓacimi
portat. ut tam̃ tacitus doleat. ⁊ tempus
dignę retͥbutionis querat: pacientiã non
exhibet s ostendit. Scͥptum quippe est.¬
Caritas paciensẽ: benigna ẽ. Paciens
namq ẽ: ut aliena mala toleret. Benig¬
na uͦ ẽ: ut ipsos &̃ qͦs portat amet. Hinc
namq ꝑ semecipsam u̾itas dicit. Diligi¬
te inmicos ur̃os: bene facite his qͥuos
oderunt: orate ꝓ ꝑsequentib ⁊ calump¬
mantib uos. Uirtus itaq ẽ coram hõib
adu̾sarios tolerare: s uirtus coram dõ di¬
lig̾e: qm̃ hoc solum d̾s sacͥficium accip̃:

Expanded text:
in virtute ponitur patientiae, quia radix omnium in virtute ponitur patientiae, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobisipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum estCharitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit,
Abbreviated transcription (Latin):
nem ueritate ꝓficimus: iustumq ẽ ut fac¬
ta quedã q̃ inillo popło ueritatis umbre¬
deseriuierant. deseramus. Si qͥs uͦ ꝑtestam̃¬
tum uetus aliquã suã culpã sic̃ ẽ mdacium
uult tueri. qͥa minus illic quibzdam fortas¬
se nocuerit: dicat necce̾ ẽ rerum alienarũ
raptum. dicat relbutionẽ in iuiris. quȩ in¬
firmis illic concessa ft̃ noc̃e sͥ ñposse. Que
oña cunctis liquet. quanta animadũsiõe
u̾itas insequit᷑: que nobis iam suȩ signifi¬
cõnis umbra postposita. inuera carne de¬
micum tuum. Accepta quippe t̃c iustis li¬
centia fuerat: ut dĩ suosq adu̾sarios qͣn¬
ta possent iurtute ꝯpͥmerent. eosq iure gla¬
dii ferirent. Ꝙ in nouo ꝓculdubio destam̃to
ꝯpescit᷑: cũ ꝑ sem ⁊ ipsam p̃dicat u̾itaᷤᷤ dicens. Di¬
ligite inimicos ur̃os: b̃nfacite his qͥ oder̃ uoᷤ.
Iad patient̾ toleranda qͥ ab eiꝰ inferunt᷑ mala.
discipłos suo ᷤᷤ alibi cohortat᷑ dicens. In patien

Expanded text:
nem veritate proficimus, justumque est ut facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deseramus. Si quis vero per Testamentum Vetus aliquam culpam, sicut est mendacium, vult tueri, quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, dicat retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, nocere sibi non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta animadversione Veritas insequitur, quae nobis jam suae significationis umbra postposita, in vera carne de habebis inimicum tuum . Accepta quippe tunc justis licentia fuerat, ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam praedicat Veritas, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos; et ad patienter toleranda quae ab eis inferuntur mala discipulos suos alibi cohortatur, dicens: In patient
Abbreviated transcription (Latin):
noscendam i̾ntatẽ: & resipiscant adiaboli
laq̃is aquo captru tenent̃ ad ipsius uolun¬
tatem: D facto iudicio cum eos in infer
iam nullatenus adoꝑa iusticie ab iniqͥtate
cõmutari poterunt. Eadem itaq causa ẽ
cur ñ oret᷑ t̃c ꝓ hominib et̃no igne damp¬
natis. quȩ nc̃ ⁊̃ causa ẽ ut ñ oret᷑ ꝓdiabolo
angłisq eius et̃no supplicio deputatis:
uł q̃ nunc õe causa ẽ ut non orent scĩ ho¬
mines ꝓ hominib infidelib impusq de¬
funct᷑is. scił qͥa de eis utiq qͦs et̃no depu¬
tatos supplicio iam nouerunt: añ illũ
iusti iudicis ꝯspecꝰtum. or̃onis suȩ m̾itum
cassari refugiunt. Qd̃ si nc̃ quoq iuuen¬
tes iusti mortuis ⁊ dampnatis iniustis mi¬
nime cõpatiunt᷑: quando adhuc aliqͥd
iudicabile de sua carne se ꝑpeti &̃ ipsi
nouerunt: quanto districtiꝰ ẽc iniquoꝵ
tormenta respiciunt. quando ab om̃i ui¬
uo corruptionis exuti. ipsi iam iusticiȩ
uicimꝰ ⁊ arciuis inherebunt Sicquip¬

Expanded text:
cendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo capti tenentur ad ipsius voluntatem ? Sed facto judicio, cum eos in infernia jam nullatenus ad opera justitiae ab iniquitate commutari poterunt. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est ut non oretur pro diabolo angelisque ejus aeterno supplicio deputatis; vel quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, scilicet quia de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt, ante illum justi judicis conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando ad hoc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae intimius et arctius inhaerebunt? Sic quip
Abbreviated transcription (Latin):
cum inconspectu misericordis iudicis ꝓxi¬
mi ddilectione condit᷑. Qͦo tc̃ ueraciter qͥsq
cumulat:. Et hoc õe pro adũsarus impendat.
Hincẽ enim qd̾ magistra ueritas dicit. Ora¬
te ꝓ ꝑscquentib. ⁊ calumpniantib uobis.
Hinc rursum ait. Cum stabitis ad oran¬
dum. dimitaite siquidhabetis adu̾sus ali¬
qũe: ut ⁊ pater ũr qui incelis est. dimittat
uobis peccata ur̃a. Plus itaq prose ualere
p̃ces suas efficit: qur⁊ has alus impendit.
Orant gͥ sc̃ĩ promimicis suis: eo tempore qͦ
possunt ad fructuosam penitentiam eoꝵ
corda conu̾t̾e. ⁊ ipsa conũisione saluare. Qͥdͥ
enim aliud ꝓinimicis orandũ ẽ. nͥ hoc qd̾

Expanded text:
cordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est enim quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est dimittvobis peccata vestra. Plus itaque pro se valere preces suas efficit, qui et has aliis impendit. Orant igitur sancti pro inimicis suis eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, et ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis oran
Abbreviated transcription (Latin):
stinentiam apꝓpiant: ut pene cotidie
morientes uiiant. S adhec humanos
ocłos querunt: ammirationis głam ex¬
petunt. Abstinentiam namq carnis
dũ palor inuultu respicit᷑: uutus pate¬
facta laudat᷑: ⁊ tanto celeriꝰ se foris fun¬
dit. quanto ad humanos ocłos ꝑ osten¬
sum pallorem exiit. Et plerumq fit.
ut qͦd agi causa ddĩ credit̃: ꝓsolis humanis
fauorib agat᷑. Qd̃ bene symon ille signi¬
ficat: qͥ inuentus initine crucem dñicã
inangariã portat. Aliena qͥppe onera in
angaria portant᷑: qñ ꝑuanitatis studiũ
aliqͥd gerit᷑. Qui gͦ ꝑ symonem des ig¬
nant᷑ : nͥ abstinentes ⁊ arrogantes Qui
qͥa cum ad opus bonum ex bona uolun¬
tate ñducit᷑: remiusti sine fructu oꝑat᷑.
peccator. Uñ ⁊ isdem symon cruc̃e portat
s ñ morit᷑: qm̃ abstinentes ⁊ arrogantes.

Expanded text:
stinentiam morti appropiant, ut pene quotidie morientes vivant. Sed ad haec humanos oculos quaerunt, admirationis gpetunt. Abstinentiam namque carnisdum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur, et tanto celerius se foris fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exiit. Et plerumque fit ut hoc quod agi causa Dei creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui inventus in itinere, crucem dominicam in angaria portat ; aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes, qui quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes
Abbreviated transcription (Latin):
eundemq bonorũ ⁊ malorũ habitũ
cernimus. cũ ipsã in electis ⁊ reꝓbis speciẽ
ꝓfessionis uidemus. un nr̃s intelligentiȩ
suppetat. ut electos a reprob̾ ut ueros a fal¬
sis comp̃hendendo discernat ⁊ Qd̾ tñ citiꝰ
agnoscimus: suntima in memoria p̃cepto¬
ris nr̃i u̾ba pensamus. qͥ ait: exfruct̾ib eoꝵ
cognoscetis eos. Neq enim sunt pensanda
quȩ ostendunt in imagine: s quȩ seruant
on om̃is qui dicit michi dñe dñe. intͣ¬
bit in regnum cęlor. Antignus hostis¬

Expanded text:
rum habitum cernimus, cum ipsam in electis et reprobis speciem professionis videmus, unde nostrae intelligentiae suppetat ut electos a reprobis, veros a falsis comprehendendo discernat? Quod tamen citius agnoscimus si intemerata in memoria praeceptoris nostri verba pensamus, qui ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Neque enim sunt pensanda quae ostendunt in imagine, sed quae servant Non omnis, qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelor
Abbreviated transcription (Latin):
rã suscipiunt. ad lacerandum subditos
in ardescunt: t̃rorẽ potestatis exhibent:
⁊ qͥb ꝓaẽe debuerant nocent. Et qr ca¬
ritatis uiscera ñ hñt. dm̃i uderi appetũt:
patresse ẽẽ minime recognoscunt: humi¬
litatis locum inelationẽ dñationis un¬

Expanded text:
ra suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis im
Abbreviated transcription (Latin):
sine labore adima ducit̃. Quia enĩ in
ascensu labor ẽ. indescensu ociũ: intͤ¬
turos ꝑ angustã portã dñs ãmonet
dicens. Contendite intͣre ꝑ angustã
portã. Quc ẽ aũ angusta porta. nͥ in
hoc mundo uiuere. s de huius mũ¬
di c̃cupiscentia nicħ habere: aliena
ñ appet̾e ꝓpͥa nontenere. laudes mũ¬
di despic̾e. & ꝓ dõ opprobria amare:
lantes despic̾e. despicientes honora¬
re:: mala nocentiũ excorde dimitt̃e:
ot erga eos dilectiõĩs grãm immo¬
bilem incorde recin̾e. Dicturꝰ itaq¬

Expanded text:
sine labore ad ima ducitur. Quia enim in sine labore ad ima ducitur. Quia enim in ascensu labor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam. Quae est autem angusta porta, nisi in hoc mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nil non appetere, propria non tenere, laudes mundi despicere, et pro Deo opprobria amare, lantes despicere, despicientes honorare, mala nocentium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde retinere. Qua