comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib oẽm tueri uitã possint eas in aetate maturissima
uelint cõparare. Nuꝑrimꝰ & iã ꝓferebant antiquissimi
enĩ positiuũ in us desut ut capro uidet᷑ nuperus ciuiꝰ
acc̃tiuũ plautus ꝓfert in captiuis recens captũ hõem
nuperũ & nouitiũ & bene ut suꝑ suꝑ us sinuꝑ nuꝑr us
deb& eẽ. Liuius inodis sea. inferus an superus tibi

Expanded text:
tibus omnem tueri uitam possint, eas in aetate maturissima tibus omnem tueri uitam possint, eas in aetate maturissima uelint comparare». nuperrimus etiam proferebant antiquissimi, enim positiuum in us desinit, ut Capro uidetur, nuperus, cuius accusatiuum Plautus profert in captiuis : «recens captum hominem, nuperum et nouicium». et bene: ut super superus, sic nuper nuperus debet esse. Liuius in Odyssea : «inferus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minationib supͣ dictarũ in cõꝑatiuis partiu orationis
quidẽ in quas pleraq desinunt suꝑlatiua. rimꝰ & simꝰ
& omã suꝑlatiua mobilia s̃. id est mutatione usina fatiuñ
feminina & in um neutra. In er gͥ desinentia positiua
cũ sunt adiectiua siue scd̃ȩ seu t̾ciȩ declinationis accepta
rimꝰ. faciunt suꝑlatiuũ ut pulcher pulcherrimus. mi¬
ser nuserrim pauꝑ pauꝑrimꝰ acer acerrimꝰ. Excipit de¬
xtimꝰ & sinistimꝰ: ꝓ dext̾rimꝰ & sinisterrimꝰ. salustius
in iugur thino sylla cũ equitaũ ap̃ dextimos in sinista
parte mallius cũ funditorib In us uͦ t̾minantia scđȩ¬
declinationis ad sũmunt genitiuo .f. & simꝰ & faciunt suꝑ¬
timꝰ mał pessimꝰ. magnꝰ maximꝰ. paruus minimꝰ. multꝰ
plur imꝰ. excipit᷑ & iã maturrimꝰ cuiꝰ cõpositiuus matur
nascitur. in er desinentiũ regulã seruauit adẽ in rims

Expanded text:
terminationibus supra dictarum in comparatiuis partium orationis terminationibus supra dictarum in comparatiuis partium orationis quidem, in quas pleraque desinunt superlatiua, rimus et simus, s, nimus. et omnia superlatiua mobilia sunt, id est mutatione us in a faciunt feminina et in um neutra. in er igitur desinentia positiua cum sint adiectiua siue secundae seu tertiae declinationis, accepta rimus faciunt superlatiuum, ut pulcher pulcherrimus, miser miserrimus, pauper pauperrimus, acer acerrimus. excipitur dextimus et sinistimus pro dexterrimus et sinisterrimus. Sallustius in Iugurthino : «Sulla cum equitatu apud dextimos, in sinistra parte Mallius cum funditoribdeclinationis assumunt genetiuo s et simus et faciunt suptimus, malus pessimus, magnus maximus, paruus minimus, multus plurimus. excipitur etiam maturrimus, cuius cum positiuus maturunascatur, in er desinentium regulam seruauit, id est in rimus
Abbreviated transcription (Latin):
nus stultus ꝓ pudentior. Terrentius in eunucho hoc
nemo fuit minus meptus. ꝓpudentior. ẽ tñ quando
ꝓ non adubio ponit᷑ ut minus bonꝰ ꝓ malus. magis
Nꝗ adubiũ ñ solũ positiuo ẜ &iã cõparatiuo uingitur
quando ipse cõparatiuus ł ad se ł ad aliũ cõparat᷑. ut
achilles aenca fortior magis quã iustior. & aiax ulixo
fortior magis quã diomedess& cõparatiuus quide gradus
ablatiuo casui adiungit᷑ utriusq mimeri. Int̾dũ tam̃
& iã nominaue quando quã adũbiũ sequit᷑. suꝑlatiuus.
aut̃ genitiuo plurali ł singłari quando ipsũ nom̃ singłare
multitudinẽ significat ut fortissime gentis.
ł ad plures sui generis cõparatũ suꝑ ponit᷑ om̃ib ł ꝑ se ꝓ
latũ intellectũ ht̃. cũ ualde adũbio positiui. ut fortissi¬
mꝰ grecoꝵ achilles. id ẽ fortis suꝑ om̃s grecos. sin aut̃ dicã
fortissimꝰ. hercules fuit ñ adiciens quoꝵ: intellego ualac

Expanded text:
or. Terentius in eunucho : «hoc nemo fuit / minus ineptus», pro prudentior. est tamen quando pro non aduerbio ponitur, ut minus bonus pro malus. magis quoque aduerbium non solum positiuo, sed etiam comparatiuo iungitur, quando ipse comparatiuus uel ad se uel ad alium comparatur, ut Achilles Aenea fortior magis quam iustior et Aiax Vlixe fortior magis quam Diomede. et comparatiuus quidem gradus ablatiuo casui adiungitur utriusque numeri, interdum tamen etiam nominatiuo, quando quam aduerbium sequitur, superlatiuus autem genetiuo plurali uel singulari, quando ipsum nomen singulare multitudinem significat, ut: «fortissime gentis».  ad plures sui generis comparatum superponitur omnibus uel per se prolatum intellectum habet cum ualde aduerbio positiui, ut fortissimus Graecorum Achilles id est fortis super omnes Graecos; sin autem dicam fortissimus Hercules fuit, non adiciens quorum, intellego ualde
Abbreviated transcription (Latin):
ma cũ om̃is forma suꝑlatiui .I. correptã habeat ante mus
pulcherrimꝰ doctissimꝰ sapientissimꝰ maximꝰ ultimꝰ. ab adũ¬
biis siue p̃positionib uenientia desinunt hȩc extra ex¬
terior extremꝰ supͣ suꝑior supraemꝰ. post posterior po¬
stremꝰ ex quo appara neq a suꝑo neq a postero fieri. cõ¬
paratiuos siue cõpͣ tiuos sic̃ neq ab infẜ ł o infimus
qđ solũ infimus desinit. s. ab adũbio infra inferior ĩfimꝰ
in us t̃minantiũ scde declinationis quȩ in simꝰ ꝓferunt

Expanded text:
ma, cum omnis forma superlatiui i correptam habeat ante mus, ma, cum omnis forma superlatiui i correptam habeat ante mus, ut pulcherrĭmus, doctissĭmus, sapientissĭmus, maxĭmus, ultĭmus ab aduerbiis siue praepositionibus uenientia desinunt haec: extra exterior extrēmus, supra superior suprēmus, post posterior postrēmus. ex quo apparet, neque a supero neque a postero fieri comparatiuos siue superlatiuos, sicut neque ab infero infimus, quod solum in fimus desinit, sed ab aduerbio infra inferior infimusin us terminantium secundae declinationis, quae in simus faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apud grecos ꝗꝗ inueniunt᷑ huicemõi ut aristotiles
eCAATOc idest extremꝰ sit suꝑlatiuus. In timus de¬
sinit. unũ anomalũ optimꝰ & ab aduerbiis siue p̃positi¬
onib deriuata hȩc int̾ interior. in timꝰ ultͣ ulterior
ultimus citra citerior citimus. cicero de republica
Uistellas ex quib erat eaminima quȩ ultima acelo ci¬
tima terris bice lucebat aliena. A franius tñ & iã
positiuum eiꝰ cit̾ ꝓtulit in patellia teste aruntio &
cõpito ternȩ uiȩ oruint᷑. E quib singłe exitũ ac telos hũt
ꝓpriũ a pͥmo cõpito dextimã uiã munit.epicurus caebius
in i hostiarũ dextimos in dextris seuta iub& hab̾e. salu¬
stius in iugurthino ut supͣ diximꝰ sylla cũ equitatu ap̃
dextimos in sinistra parte mallius cũ funditorib plinius
in ui naturalis historiȩ dirrachiũ canusiũ epulie exti¬
mã. In remꝰ quȩ sola forma. e habuit longã in penulti¬

Expanded text:
cum apud Graecos quoque inueniuntur huiuscemodi, ut Aristoteles cum apud Graecos quoque inueniuntur huiuscemodi, ut Aristoteles ἔσχατος id est extremus sit superlatiuus. in timus desinit unum anomalum, optimus, et ab aduerbiis siue praepositionibus deriuata haec: intra interior intimus, ultra ulterior ultimus, citra citerior citimus Cicero de re publica VI: «ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima terris, luce lucebat aliena». Afranius tamen etiam positiuum eius citer protulit in patella teste Aruntio compito ternae uiae oriuntur, e quibus singulae exitum ac τέλος habent proprium. a primo compito dextimam uiam munit Epicurus». Caelius in primo historiarum : «dextimos in dextris scuta iubet habere». Sallustius in Iugurthino, ut supra diximus: «Sulla cum equitatu apud dextimos, in sinistra parte Mallius cum funditoribus». Plinius in VI naturalis historiae : «Dyrrachium, Canusium, Apuliae extima». in remus quae sola forma e habuit longam in paenulti
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minantiũ seruat insuꝑlatiuo uet̾rimꝰ. quasi aue ter
positiuo qđ capri qꝗ apꝓbat auctoritas & usis antiquis¬
simoꝵ ennius cũ ueter occubuit priami sub marthe
pelasgo. Cuiꝰ &am cõparatiuũ ueterior ꝓtulit plautꝰ
in bachidib senẽ tibi dedo illũ ueteriorẽ lapide. ut li¬
nitũ reddas. In ximꝰ duo desmunt unũ anomalum
a positiuo in us desinente scdȩ declinationis magnus ma¬
ior maximꝰ. alterũ ab aduerbio ꝓpe ꝓptor ꝓximus. qđ
tñ quando ꝓ cognato accipitur positui significationẽ
ht̃. idoq a legis latorib & iã cõparatiue ꝓfertͥ apud qͥs
sepe inuenit᷑. ꝓxinuores idẽ ꝓpiores cognati ut ulpinus
libro xxui ad edictũ siquis ꝓximior cognatus nasce¬
r&. uegecius renatus rei militaris libro .i. latera
eoꝵ subducant᷑ ab hostib nepos sint uulnꝰ acciꝑe ut
ꝓximior dextͣ sit qua plagã possit inferre. Nec nurũ

Expanded text:
terminantium seruat in superlatiuo, ueterrimus quasi a ueter terminantium seruat in superlatiuo, ueterrimus quasi a ueter positiuo, quod Capri quoque approbat auctoritas et usus antiquissimorum. Ennius: «cum ueter occubuit Priamus sub Marte Pelasgo». cuius etiam comparatiuum ueterior protulit Plautus in Bacchidibus : «senem tibi dedo illum ueteriorem, lepide ut lenitum reddas». in ximus duo desinunt: unum anomalum a positiuo in us desinente secundae declinationis, magnus maior maximus, alterum ab aduerbio, prope propior proximus, quod tamen quando pro cognato accipitur, positiui significationem habet ideoque a legis latoribus etiam comparatiue profertur, apud quos saepe inuenitur proximiores id est propiores cognati, ut Vlpianus libro XLVI ad edictum : «si quis proximior cognatus nasceretur». Vegetius Renatus rei militaris libro primo: «sed latera eorum subducantur ab hostibus, ne possint uulnus accipere, et proximior dextra sit, quae plagam possit inferre». nec mirum,
Abbreviated transcription (Latin):
nõa quȩ liñt suꝑlatuũ absq in er desinentib de quib
sup̃dictũ. ẽ. Cet̃a genituo adsũmunt simꝰ. ut locuples
locupletis locupletissimus uilis uilissimꝰ. sapiens sapi¬
entis sapientissimus. mers mertis inertissimꝰ eõcors
cõcordis cõcordissimꝰ. audax audacis audacissimꝰ excipi¬
unt᷑ hȩc facillimus diffcillimꝰ gracillimꝰ humillimus
simillimus dissimillimꝰ agillimꝰ. quoꝵ cũ in is desinunt
positiui abiecta is & addita limꝰ faciunt suꝑlatiuos. exci¬
piunt᷑ & iã in bris desinentia.ris enĩ in rmutant & accep¬
ta rimꝰ faciunt suꝑlatiuũ salubris saluberrinĩ celebris
celeberrimus. cicero ini adherenniũ locus querit᷑ cele¬
bris an desertus. Ouidius tñ saluber dix̃ & celeber.
In IIII factoꝵ phebes aluberades. & circus erit pompa
celeber numero que doꝵ. ergo magis scđm analogiam
in er t̾minantiũ faciunt suꝑlatiuũ. &iã uet̾rimus
notandũ qđ cũ in us desinat eiꝰ positiuus tñ formã mer

Expanded text:
ent superlatiuum, absque in er desinentibus, de quibus supra dictum est, cetera genetiuo assumunt simus, ut locuples locupletis locupletissimus, uilis uilis uilissimus, sapiens sapientis sapientissimus, iners inertis inertissimus, concors concordis concordissimus, audax audacis audacissimus. excipiuntur haec: facillimus, difficillimus, gracillimus, humillimus, simillimus, dissimillimus, agillimus, quorum, cum in is desinunt, positiui abiecta is et assumpta limus faciunt superlatiuos. excipiuntur etiam in bris desinentia: ris enim in er mutant et accepta rimus faciunt superlatiuum, salubris saluberrimus, celebris celeberrimus. Cicero in II ad Herennium : «locus quaeritur celebris an desertus». Ouidius tamen saluber dixit et celeber in IIII fastorum : «Phoebe saluber ades» et: «circus erit pompa celeber numeroque deorum». ergo magis secundum analogiam in er terminantium faciunt superlatiuum. etiam ueterrimus notandum, quod, cum in us desinat eius positiuus, tamen formam in er
Abbreviated transcription (Latin):
anomalũ plurimꝰ In simꝰ &iã unũ anomalũ inuenit᷑
pessimꝰ. nã nouissimꝰ uidetur scđm analogiã a nouo
factũ. ab eo aũ aduerbio qđ ẽ ante anterior suꝑlatiuum
in usu ñ inueni a pene aut̃ adubio suꝑlatutom in simꝰ
ꝓ tulit plautus in mustellaria ita mea cõsilia ꝑuertit
penissime. Itẽ ab eo ꝙ ẽ penitus adũbiũ suꝑlatiuo uss
ẽ. Idẽ in ꝑsa far tiuam adductã ex arabia penitissima
sciendũ tñ qđ &iã nom̃ inuenit̾ hic penitꝰ huiꝰ peniti. ex
quo magis suꝑlatiuus grad nascit᷑ plautꝰ in asinaria. &
amne age queso hercule usq ex peniti faucib Illud ꝗꝗ¬
notandũ qđ omĩa & cõparatiua & suꝑlatiua duarũ exce¬
dunt numerũ sillabarũ exceptis prior & pͥmꝰ. & a noma¬
lis his minor & maior & peior & plus. Nec mirũ c̃posi¬
laba sint. ueleo plus ꝑ genitiuos & ł unã ł duas assum̃tia
sillabas faciunt sup̃dictos gradus ditis ditior duissimus

Expanded text:
anomalum, plurimus. in simus etiam unum anomalum inuenitur, pessimus. nam nouissimus uidetur secundum analogiam a nouo factum. ab eo autem, quod est ante anterior, superlatiuum in usu non inueni. a paene autem aduerbio superlatiuum in simus protulit Plautus in mustellaria : «ita mea consilia peruortit paenissime». item ab eo, quod est penitus aduerbium, superlatiuo usus est idem in Persa : «furtiuam adductam ex Arabia penitissima». sciendum tamen, quod etiam nomen inuenitur, hic penitus, huius peniti, ex quo magis superlatiuus gradus nascitur. Plautus in asinaria : «etiamne?:: age quaeso Hercle usque ex penitis faucibus». illud od omnia et comparatiua et superlatiua duarum excedunt numerum syllabarum exceptis prior et primus et anomalis his: minor et maior et peior et plus. nec mirum, cum posilaba sint uel eo plus per genetiuos et uel unam uel duas assumentia syllabas faciant supra dictos gradus: ditis ditior ditissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ralitanus asa lapia salapitanus agadib gaditanius
a tauromimo taurominitanꝰ a cephaloedio cae¬
phaleeditanus adrepano drepaditanus ¶Gnus uel
gna ł gnũ t̃minantia longã hñt uocalẽ pe nula¬
iegnus priuignus pelignus¶ Inueniunt᷑ tñ auctori
tate ueterũ ł euphoniȩ causa & maxime ⁊̃ ꝓprus
quedã ñ seruantia supͣdictas regulas ut ligus liguris
ligurunus ñ ligurianus censor censoris censorinus
ñ censuri anꝰsquãuis gͥ sic̃ ostendimꝰ diũsas hãt signi¬
ficationes sup̃ dictȩ formę nomina: tñ quia inaxuna¬

Expanded text:
ralitanus, a Salapia Salapitanus, a Gadibus Gaditanus, ralitanus, a Salapia Salapitanus, a Gadibus Gaditanus, a Taurominio Taurominitanus, a Cephaloedio Cephaloeditanus, a Drepano Drepanitanus. gnus quoque uel gna uel gnum terminantia longam habent uocalem paenultiegnus", "priuignus", "Peligtate ueterum uel euphoniae causa et maxime in propriis quaedam non seruantia supra dictas regulas, ut Ligus Liguris Ligurinus, non Ligurianus, censor censoris Censorinus, non Censorianus. quamuis igitur, sicut ostendimus, diuersas habent significationes supra dictae formae nomina, t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmenstruis in primo rethoricoꝵ pars quedã et̃uitatis.
Cũ alicuiꝰ annui menfurni duirni nocturni uesꝑtini.
certa significatione Abhieme ꝗꝗ uelimbre hibernus fit.
Iina desinentia n antecedente mutant. ia. in us & huius¬
mõi for maefaciunt diriuatiua. a primitiuis tam̃ ha¬
bentia .n. ut hispania hispanus lauinia lauinus hyi¬
cania hẏrcanꝰ mauritania mauritanꝰ eãpania cã¬
panꝰ. dardanꝰ uͦ ꝓpriũ ẽ & primitiuũ. lđoq correp¬
tã ht̃. abusiue tn poetae ꝓdardanio ponunt darda¬
nussi uͦ ante ia aliã. ñnhabuerint cõsonantẽ .i. longã
hũt ab eis diriuata ante nus. Luceria lucerinus nuce¬
ria nucerinus placentia placentinꝰ. anagnia qꝗ quia
g. ante .n. ht̃ anagninus. similit̾ alexandria alexan¬
drinus numantia numantinꝰ numanti aricia ariei¬
nus¶Que uͦ apud grecos a nominib urbiũ diriua¬
ta intes desinunt ea apud latinos intanus plerũ¬
q efferunt᷑ sic̃ supͣ diximꝰ ut ne apolitęs neapolita¬

Expanded text:
menstruus in primo rhetoricorum : «pars quaedam aeternitatis cum alicuius annui, mensurni, diurni, nocturni uespertini certa significatione». ab hieme quoque uel imbre hibernus fit. in ia desinentia n antecedente mutant ia in us, et huiuscemodi formae faciunt deriuatiua, a primitiuis tamen habentia n, ut Hispania Hispanus, Lauinia Lauinus, Hyrcania Hyrcanus, Mauretania Mauretanus, Campania Campanus; Dardanus uero proprium est et primitiuum ideoque a correptam habet: abusiue tamen poetae pro Dardanio ponunt Dardanum. si uero ante ia aliam habuerint consonantem, i longam habent ab eis deriuata ante nus: Luceria Lucerīnus, Nuceria Nucerīnus, Placentia Placentīnus, Anagnia quoque quia g ante n habet, Anagnīnus: similiter Alexandria Alexandrīnus, Numantia Numantīnus, Aricia Aricīnus. quae uero apud Graecos a nominibus urbium deriuata in της desinunt, ea apud Latinos in tanus plerumque efferuntur, sicut supra diximus, ut Νεαπολίτης Neapolita
Abbreviated transcription (Latin):
alia quedã eandẽ .i. loco cõsonantis. quedã uͦ eõsonantẽ¬
ainte or ut bonus melior iuuenis ninior ꝓ niuenior ma¬
gnus maior malus peior paruus minor. Plus ga uide¬
tur cõparatuĩ ẽẽ multis s. singłaris nominatiuus ñ mue¬
nit nisi neutri gener. Pluralis uͦ &iã cõmunis ut hi &
hȩ plures & hȩc plura. Antiqui tñ &iã pluria dice¬
bant. Vnde t̾rentius in phormone cõpluria. suꝑlati¬
uis tn ab hoc ipso om̃iũ generũ inuenit̾ plurunłs plu¬
rima pluriũ Quȩ uͦ t̾ciȩ declinationis nõa faciunt
cõparatiua ł cõmunia s in is desinentia & in e neutra

Expanded text:
alia quaedam i loco consonantis, quaedam uero consonalia quaedam i loco consonantis, quaedam uero consonantem, ut bonus melior, iuuenis iunior pro iuuenior, magnus maior, malus peior, paruus minor. plus quoque uidetur comparatiuum esse multi, sed singularis nominatiuus non inuenitur nisi neutri generis, pluralis uero etiam communis, ut hi et hae plures et haec plura. antiqui tamen etiam pluria dicebant, unde Terentius in Phormione compluria. superlatiuus tamen ab hoc ipso omnium generum inuenitur, plurimus plurima plurimum. quae uero tertiae declinationis nomina faciunt comparatiua, uel communia sunt in is desinentia et faciunt neut
Abbreviated transcription (Latin):
curia idẽ ad popłm de triũpho asꝑrimo atq arduis¬
simo aditu. Pacuuius in medio mulier egregiissima
forma. Iuuenalis in .iiii. egregius cenat meliusq mi¬
quis iterũ c̃sul fiat imperator laudẽ capit exercitum
litudo te impulit ut inmne industruor sis quã in te.
Idẽ cato de tholemeo minore de termi questionequan¬
toq. suã uitã suꝑiorẽ atq ampliorẽ atq antiquiorẽ
animũ inducent ẽẽ quã in nox uorẽ. Idẽ cato de ma¬
cedonia liberanda idq ꝑpetuius atq firmius repsit.
ldẽ intermũ sed a benefactis ab optimis artib fugit
maxima fu̾gella ꝑpetuissimo curriculo. Lucilius
in .xuI. ad fundidũ fundi delectat uirtus te uilicus
paulo strenniuor si euaserit: s̃ aũ & alia inus t̃minan¬
tia ex quib cõparatiua sup̃dictã regulã ñ seruant ee dic̃t
me qualia. quoꝵ quedã hñt .i. breue uocalẽ ante or nẽ

Expanded text:
curia». idem ad populum de triumpho : «asperrimo atque arduiscuria». idem ad populum de triumpho : «asperrimo atque arduissimo aditu». Pacuuius in Medo : «mulier egregiissima / forma». Iuuenalis in IIII: «egregius caenat meliusque miquis iterum consul fiat : «imperator laudem capit, exercitum llicitudo te impulit, ut in me industriior sis quam in te?». idem Cato de Ptolemaeo minore de Thermi quaestione : «quantoque suam uitam superiorem atque ampliorem atque antiquiorem animum inducent esse quam innoxiiorem». idem Cato de Macedonia liberanda : «idque perpetuius atque firmius repsit». idem in Thermum : «sed a benefactis, ab optimis artibus fugit maxima fugella perpetuissimo curriculo». Lucilius in XVI ad Fundium : «Fundi delectat uirtus te, uilicus paulo / strenuior si euaserit». sunt autem et alia in us terminantia, ex quibus comparatiua supra dictam regulam non seruant et dicuntur inaequalia. quorum quaedam habent i breuem uocalem ante or, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in cõparatiuis regulã. quauis plautus ex eo cõparatiuũ ꝓ¬
tulit strennuior in epidico nã strenniuori deterior sip̃di¬
cat suas pugnas de illufore ille fiunt sordide. & puto hanc
mant geũt. or. necesse ẽĩter in duas uocales positã .i. tran¬
sire in uĩto cõsonantis qđ in latinis dictionib sẽꝑ fere pa¬
titur. Cũ int̾ duas uocales inuenit᷑ ui suã seruantes. hoc
aut̃ ido dixi qđ u post q ł post g posita sepe ante .i. hoc
tigit si in cõsonantẽ transeat .i. pares ẽẽ sillabas geñto
positiui. Cũ nominaniuo c̃paratiui. ł hiatũ intolerabilẽ
Sieri trib uocalib ꝑ tres sillabas c̃tinue positis nulla
cõson ante media. Si dicar puor. arduior qđ ne fiat.
non susieoꝵ cõparatiuis pleriq ad sumunt gͥ magis ad¬
uerbiũ & usũ cõparatiui cõplent ut magis pius hic quã
ille. Uetustissimi tñ cõparatiuis &iã huiꝰcemoi s̃ est
quando usi. Cato dix̃ qđ it̃ longuis arduiusq erat a

Expanded text:
 strenuus, quamuis Plautus ex eo comparatiuum protulit strenuior in Epidico : «nam strenuiori deterior si praedicat / suas pugnas, de illius illae fiunt sordidae». et puto, hancmant genetiuo or, necesse est inter duas uocales positam i transire in uim consonantis, quod in Latinis dictionibus semper fere patitur, cum inter duas uocales inuenitur uim suam seruantes. hoc autem ideo dixi, quod u post q uel post g posita saepe ante i hoc tingit, si in consonantem transeat i, pares esse syllabas genetiuo positiui cum nominatiuo comparatiui uel hiatum intolerabilem fieri tribus uocalibus per tres syllabas continue positis nulla consonante media, si dicamus piior, arduior. quod ne fiat, non sunt usi eorum comparatiuis. plerique assumunt igitur magis aduerbium et usum comparatiui complent, ut magis pius hic quam ille; uetustissimi tamen comparatiuis etiam huiuscemodi sunt est quando usi. Cato dixit: «quod iter longius arduiusque erat a
Abbreviated transcription (Latin):
nectus. ẽ quando ad cõtraria cõparat᷑ & minꝰ positiuo fo¬
nificat. ut mare ponticũ dulcius quã cet̾a. Hic enĩ nõn
ad aulciaẜ adamara facta cõparatione ostendit paruũ ali¬
ꝗd dulcedinis quã cet̾a. hab̾e ponticũ mare. Est quanoo
suꝑlatiuo comps cõparat᷑. ut achilles fortissimo trom̃anoꝵ
hectore fortior fuit. Ẽ quando cõparatuus ad cõparatuũ
cõparatur ut fortior achilles hectore fortiore patroelo

Expanded text:
nectus»; est quando ad contraria comparatur et minus positiuo significat, ut: «mare Ponticum dulcius quam cetera». hic enim non ad dulcia, sed ad amara facta comparatione ostendit, paruum aliquid dulcedinis quam cetera habere Ponticum mare; est quando superlatiuo comparatur, ut Achilles fortissimo Troianorum Hectore fortior fuit; est quando comparatiuus ad comparatiuum comparatur, ut fortior Achilles Hectore, fortiore Patroclo.
Abbreviated transcription (Latin):
pla litus ncasina sed mane di num estee ain p euisa¬
nas tors aut abiegna est tuasde quia dixurus dũsos
isiis ce significationes commodũ e eoꝵ ex ẽplie pe¬
nere ¶ Adia sunt possessiua ut cȩsaxianus mules pom¬
peiana dom cullianũ mancipiũ ALiaise pronuan
sigiuc an n possesione ut romanus euus ao oorine
Ageis potest tuo de hoc & paene des haricermõis somus

Expanded text:
Plautus in casina : «sed manedum, num ista aut populna sors aut abiegna est tua?». et quia diximus, diuersas in his esse significationes, commodum est eorum exempla proponere. alia sunt possessiua, ut Caesarianus miles, Pompeiana domus, Tullianum mancipium; alia et patriam significant et possessionem, ut Romanus ciuis et Romanus ager. potest
Abbreviated transcription (Latin):
mole ty phoeus. Idem in libro yi antraq loetiferei
rabiem ty phonis anhelant ¶nueniunt᷑ tñ quedã¬
in huiuscemodi in quib ei dipthongus ppa longã
libro uotibur argeo positũ colono: qđ in latinis
ꝗꝗ diriuatio nib inuenit᷑ idẽ i penultima longa
ante y cõsonantẽ ut nominatiuus genitiuus dat̾s
acusatiuus indicatiuus imperatiuus optatiuus quoꝵ
alia a nominib alia a uerbis diriuant᷑ snon solũ aut̃
in nominib latinis penultima pura .i. ante us. ł a.
ł um ũ potest ꝓduci s & iã inuerbis preteriti ꝑfectitẽ

Expanded text:
mole Typhoeus». idem in VI: «antraque letiferi mole Typhoeus». idem in VI: «antraque letiferi rabiem Typhonis anhelant». inueniuntur tamen quaedam huiuscemodi, in quibus ei diphthongus in i longam libro II: «Tibur Argeo positum colono», quod in Latinis quoque deriuationibus inuenitur id est i paenultima longa ante u consonantem, ut nominatiuus, genetiuus, datiuus, accusatiuus, indicatiuus, imperatiuus, optatiuus, quorum alia a nominibus, alia a uerbis deriuantur. non solum autem in nominibus Latinis paenultima i pura ante us uel a uel um non potest produc
Abbreviated transcription (Latin):
grecos uarie ꝓferentes ut alexandria & alexandrea
de iotaro. sperauit credo difficilestibra lex andriae
fore exitus tñ & alexandrra dr̃ horatius in carmi¬
nũ libro.iIII. nã tibi quo die portus abalexandrea.
supplex & uacuã ꝑatefecit aułã in eodẽ uiceam ephe¬
sum que mitebat ¶ Est aut̃ quando abicctione .i.e. cor¬
reptã ponunt auteus ut hextoreus agenoreus in quo si¬
milit̾ ionas sequutur. Illi enĩ ꝗꝗ abieiunt .i. in huius¬
cemodi nomunib si non genitiuus priritiui parsit
nominatiuo possessiuiquare axiaae ioc dicunt ne
sia xi a eoc dicant putetur primitiui genituus quos
sequentes in hoc & iã ꝓ ei diptongo e longã ponimus
achilleus dicentes unde uergł in .iii. stir pis achillea
sa estus quauis inueniatur & iã e correpta in huiusce mõi
diruatiuis ut uergł in .i. nate patris sunimi qui te
phos. Lucanus in libro u cõditus marimes acrerna

Expanded text:
Grecos uarie proferentes, "Alexandria" et "Alexandrea", Grecos uarie proferentes, "Alexandria" et "Alexandrea", Deiotaro :«sperauit credo difficiles tibi Alexandriae fore exitus». tamen et Alexandrea dicitur. Horatius in IIII carminum :«nam tibi quo die / portus Alexandrea supplex / et uacuam patefecit aulam» in eodem: «Niceam Ephesumque mittebat». est autem quando abiectione i e correptam ponunt ante us, ut Hectorĕus, Agenorĕus, in quo similiter Ionas sequuntur: illi enim quoque abiciunt i in huiuscemodi nominibus, si non genetiuus primitiui par sit nominatiuo possessiui, quare Ἀχίλλειος dicunt, ne, si Ἀχίλλεος dicant, putetur primitiui genetiuus. quos sequentes in hoc etiam pro ei diphthongo e longam ponimus Achillēus dicentes, unde Virgilius in III: «stirpis Achillēae fastus», quamuis reperiatur etiam e correpta in huiuscemodi deriuatiuis, ut Virgilius in I: «nate patris summi, qui tephon. Lucanus in V: «conditus Inarimes aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
decus sibid i camilla idem in georgiconiis percdhi¬
us q o uirguub baccatalacenis. Horatius in
I sernionũ cecuba uina ferens alcon chion ma¬
msexꝑs nã prunitumu chius corripit᷑. Lucanus
unds i quussa sine cautes & quas chios asperat
undas. uiciis apuo statiũ in .x. ꝓducta penultima
peuenttur ad pateias si quando domas optata que¬
pea notemple lyeie dabis tot dici adona sacratis. po¬
stib & tonidẽ uoti memor exige tauros . s& iã ler
cius qđ in quibdã lyrceus reperitar codicib scrip¬
tũ statius in.iiii. ar& lyrna nocens aro lyreeꝑ
mirũ na tu in faustos donante marito. ornatus augia
geris. Idemmeodẽ egregia argiã nec for mȩ laudese¬
cundã. deyphilen idẽ in.iiii. una tam̃ tacnai sed
iussu numinis undas. Hȩc ꝗꝗ secreta nutrit lau¬
gia subumbra. Lucanus m.ii. substringeus a riuaspe co¬
mas. hine fortis ar iussinueniuntur tñ autores fre¬
quenter in nominib urbiũ in ia desinentis apud

Expanded text:
decus sibi dīa Camilla». idem in georgicon II: «Sperchīusque, et uirginibus bacchata Lacaenis». Horatius in II sermonum :«Caecuba uina ferens, Alcon Chīum maris expers». nam primitiuum Chius corripitur Lucanus in VIII: «quas sasine cautes, et quas Chĭus asperat undas». Lycius apud Statium in X producta paenultima inuenitur: «at patPaean, templa, Lycie, dabis, tot ditia dona sacratis postibus et totidem voti memor exige tauros.’ dixercīus, quod in quibusdam Lyrceus reperitur codicibus scriptum, Statius in IIII: «aret Lerna nocens, aret Lyrcīmirum, nam tu infaustos donante marito / ornatus Argīa geris». in eodem: «egregiam Argīan, nec formae laude secundam / Deipylen». idem in IIII: «una tamen tacitas, sed iussu numinis, undas, / haec quoque secreta nutrit Langīa sub umbra». Lucanus in III: «substringens, Arimaspe, comas, hinc fortis Arīus». inueniuntur tamen auctores frequenter in nominibus urbium in eia desinentium ap
Abbreviated transcription (Latin):
nunt possessiua tã greca quã latina antecedente
e correpta & ꝓducta .i. correpta .o. ꝓducta ae dipton¬
go ło e dipthongo e breui ut cęsareus romuleus fer¬
reus aureus argententeus uitreus ligneus marmoreus
ilignens tam̃ & iliceus đr̃. Terrentius in adelphis lec¬
tulos ilegneis pedib Statius in ui Thebaidos.or¬
niq ilicerque trabes metuenda que sueo saxus. mar¬
moreus &e fere onĩa ad materiã ꝑtinentia. e breue an¬
sufe. ut quernus colu̾rnus a biegnus oleaginus fagiiꝰ.

Expanded text:
nunt possessiua tam Graeca quam Latina antecedente nunt possessiua tam Graeca quam Latina antecedente e correpta et producta, i correpta, o producta, ae uel oe diphthongo: e breui, ut Caesarĕus, Romulĕus, ferrĕus, aurĕus, argentĕus, uitrĕus, lignĕus, marmorĕus, ilignĕus tamen et ilicĕus dicitur: Terentius in adelphis :«lectulos iligneis pedibus». Statius in sexto Thebaidos :«ornique iliceaeque trabes metuendaque suco / tamorĕus et fere omnia ad materiem pertinentia e breuem ansine e, ut quernus, colurnus, abiegnus, oleaginus, faginus;
Abbreviated transcription (Latin):
cypriacus italicus asiatidus libycus qđ solũ
ante cus habens inuenitur qđ aprincipali accipit
& sciendũ qđ ea ide in cus desinentia si a piimiti¬
iis habeant. c. pares hñt illis sillabas ut tthace nha¬
cus Ialia uͦ omĩa a ł i ante cus habentia siue sint
a nõt seu agenitiuo diriuata: una sillaba uincuñ
ea ex quib diruant᷑s & si primituia illa habuerint
i penultimia Hȩc adsumunt a. sioprimũ habue¬
rint tunc hec i hñt ante eusse sciendũ qđ ñ solum
a pͥmitiuis ẜ &iã a diriuatiuis diriuant᷑ huiusce¬
mõi possesspia nomina. ut troos troicus grãmatos
gramaticus rethoros rethoricus persis ꝑsicus asia¬
ctis asiaticus creta creticus afri africus italus ita¬
licus. Na italia italiacus debuit facere qopr i ey¬
priacus. Nã cẏprus cypricus facit. iliũ iliacus car¬
dia cardiacus mulio mulionis mulionicus sicero
ꝓfestio mulionicã pͥaenulam ¶In uł ꝗꝗ purã desi¬

Expanded text:
Cypriăcus, Italicus, Asiaticus, Libycus, quod solum y Cypriăcus, Italicus, Asiaticus, Libycus, quod solum y ante cus habens inuenitur quod a principali accepit. et sciendum, quod ea id est in cus desinentia, si a primitiuis habeant c, pares habent illis syllabas, ut Ithace Ithacus. alia uero omnia a uel i ante cus habentia, siue sint a nominatiuo seu a genetiuo deriuata, una syllaba uincunt ea, ex quibus deriuantur, et si primitiua illa habuerint i paenultimam, haec assumunt a, si o habuerint, tunc haec i habent ante cus. et sciendum, quod non solum a primitiuis, sed etiam a deriuatiuis deriuantur huiuscemodi possessiua nomina, ut Troos Troicus, grammatos grammaticus, rhetoros rhetoricus, Persis Persicus, Asiatis Asiaticus, Creta Creticus, Afri Africus, Italus Italicus nam Italia Italicus debuit facere, Cyprius Cypriacus nam Cyprus Cypricus facit, Ilium Iliacus, cardia cardiacus, mulio mulionicus. Cicero pro Sestio :«mulionicam paenulam». in us quoque puram desi
Abbreviated transcription (Latin):
significantia ẜ & iã quẽ sormã hñt pofsessiuoꝵ. St̃ eni
quedã gentilia similẽ possesspus habentia formã ut
¶ Quedã aut̃ & ꝓpria eadẽ & gentilia ee possessiua ut latinꝰ
filius fauni. & latinus cuns & latinus ager. AAlia tantũ¬
mͦ ꝓpria formę possessiuȩ ut quintilianus. ulianussalia
multa inuenies ut affricanꝰ ꝑsicus getulicus creticus
alia aut̃ sunt ciusdẽ deruationis quȩ ex materia prici¬
paliũ cõstare significant᷑ ut ferreus a ferro factus simi¬
lit̃ aureus argenteus marmoreussalia ex morbis ut
cardiacus salia a ꝓfessionib ut methaneus grãmatiẽ¬
salia a disciplinis ut aristotelicus socraticus rethoricus
Alia quȩ primitiuoꝵ similẽ possunt habere significa¬
tionẽ ut thratius prothrax ¶Dunt gͥ formę pos¬
sessiuoꝵ quas a grecis accepimꝰ ha in cos quã mutamus
in cus antecedentib a breui łi ł y ut bebriacus

Expanded text:
significantia, sed etiam quae formam habent possessiuorum. sunt enim significantia, sed etiam quae formam habent possessiuorum. sunt enim quaedam gentilia similem possessiuis habentia formam, ut  quaedam autem et propria eadem et gentilia et possessiua, ut Latinus filius Fauni et Latinus ciuis et Latinus ager; alia tantummodo propria formae possessiuae, ut Quintilianus, Iulianus; alia multa inuenies, ut Africanus, Persicus, Gaetulicus, Creticus. alia autem sunt eiusdem deriuationis, quae ex materia principalium constare significantur, ut ferreus, ferro factus, similiter aureus, argenteus, marmoreus; alia ex morbis, ut cardiacus; alia a professionibus, ut mechanicus, grammaticus; alia a disciplinis, ut Aristotelicus, Socraticus, rhetoricus; alia, quae primitiuorum similem possunt habere significationem, ut Thracius pro Thrax. sunt igitur formae possessiuorum, quas a Graecis accepimus, hae: in cos, quam mutamus in cus, antecedentibus a breui uel i uel y, ut Bebriăcus,
Abbreviated transcription (Latin):
siuũ possint Uergł acrisioneis dane fundasse colonis
ab.a. erisione idẽ dana as& sciendũ qđ inueniunt᷑ mul¬
to eiusde formȩ gentilia ut emonis thessalis colchis
argolis cyclas iastroassilia uͦ ꝓpria ut bacchis. doris
Moc aũ int̾ ẽ int̃possessiua & patronomica qđ patrono¬
mica filios ł ne potes significant. Possessiua aut̃ ñ solu si¬
lios s om̃a quȩ possunt eẽ inpossessione. & qđ patrono¬
mica aꝓpriis tantũ modo diriuant᷑. possessiua aũ &tiã
ab appellatiuis & qđ patroͣmica a masculino descendunt
plerũq gñe. rarissime aut̃ a feminino. nec ꝓprie quando
Poffessiua uͦ ad oes res F ituit gͥ possessiua ła nomi¬
nib ut cesar cesareus ł a uerbis ut opto optatiuus ł ab
aduerbiis ut extra extraneus. ł mobilia sunt ut mar¬
tius marcia martium. ł fixa ut sacrariũ donariũ
ar marium ¶ Possessiua aut̃ dicimꝰ nõ solũ possessionẽ

Expanded text:
siuum posuit Virgilius: «Acrisioneis Danae fundasse colonis», siuum posuit Virgilius: «Acrisioneis Danae fundasse colonis», ab Acrisione, id est Danae. et sciendum, quod inueniuntur multa eiusdem formae gentilia, ut Haemonis, Thessalis, Colchis, Argolis, Cyclas, Ias, Troas, alia uero propria, ut Bacchis, Doris,hoc autem interest inter possessiua et patronymica, quod patronymica filios uel nepotes significant, possessiua autem non solum filios, sed omnia, quae possunt esse in possessione; et quod patronymica a propriis tantummodo deriuantur, possessiua autem etiam ab appellatiuis; et quod patronymica a masculino descendunt plerumque genere, rarissime autem a feminino nec proprie, quando ro ad omnes res. fiunt igitur possessiua uel a nominibus, ut Caesar Caesareus, uel a uerbis, ut opto optatiuus, uel ab aduerbiis, ut extra extraneus, et uel mobilia sunt, ut Martius Martia Martium, uel fixa, ut sacrarium, donarium, armarium. possessiua autem dicimus non solum possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
dardanides dardanis pelia des pelias. Igit᷑ aeneades qꝗ
scđm aualogia aeneas deb& facere non aeneis. Ergo quom
auctoritas ẽ qđ dix̃ aenides ꝓ aeneades. sic autoritate
usus ẽ uirgł intituli scriptione quo aene is scripsit.
quẽ statius ꝗꝗ secutus in fine thebaidos ponit. uiue p̃co
nectu diuina aene idatempta. Notandũ tñ qđ sim ascu¬
lina i longũ habuerit ante des ꝑsineresin apud nos in
eis diuisas tñ faciunt feminina ut pelides ꝓ peleides pele¬
is thesides ꝓtheseides theseis sic gͦ aenides ꝓ aeneides
aeneis. Inͥne aut̃ desinentia quȩ ft̃ iadis linguae patro¬
nonuca eiusdẽ gnr̃is .i. longã hnt penultuna si principa¬
le nõ habuerit eandẽ .i. uos alẽ. ut adrestos adrestine
nẽreus. nerine. sin aut̃ principale habuerit .i. o ꝑducta
uitene inuenitur ut acrisios acrisione exqͣuo posses¬

Expanded text:
Dardanides Dardanis, Peliades Pelias. igitur Aeneades quoque Dardanides Dardanis, Peliades Pelias. igitur Aeneades quoque secundum analogiam Aeneas debet facere, non Aeneis. ergo quomodo auctoritas est, quod dixit Aenides pro Aeneades, sic auctoritate usus est Virgilius in tituli scriptione, quo Aeneis inscripsit; quem Statius quoque secutus in fine Thebaidos ponit: «uiue precor nec tu diuinam Aeneida tempta». notandum tamen, quod, si masculina i longam habuerint ante des per synaeresin, apud nos in eis diuisas tamen faciunt feminina, ut Pelides pro Peleides Peleïs, Thesides pro Theseides Theseïs: sic ergo Aenides pro Aeneides Aeneïs. in ne autem desinentia, quae sunt Iadis linguae, patronymica eiusdem generis i longam habent paenultimam, si principale non habuerit eandem i uocalem, ut Adrestos Adrestīne, Nereus Nerīne. si autem principale habuerit i, o producta ante ne inuenitur, ut Acrisios Acrisiōne, ex quo posses
Abbreviated transcription (Latin):
longã ponimus ut uergł in u. pelide tunc ego for¬
ti cõgressũ aeneã. Ouidius in i metamor phosgon
inde ꝓmetides placidis ephim & hida dictii. ¶Inueni¬
unt᷑ tñ poete in quib dã addentes quasdã littẽras. ł adi¬
m̃tes addentes ut peliades ꝓ pelides & calcodõtiades
ꝓ calco dontides. alantiades ꝓ ad̾ antides. Ouidius
In.I. metamor phoseon sedit ad antiadess adim̃tes
ut deu calides ꝓ deucaloniades & sꝑii scipiades pro
scipionides & ut supra diximus a enides ꝓ aeneades
excipiunt᷑ tñ hȩc quȩ cõtra regulã penultimas uocales
ꝓducunt. elides demades ꝑsinheres in ꝓ demeades¬
eliades codrides licoorgides largides bellidess eueri¬
des &iam & licome dides apud grecos cõtra regulam
penultimã dipthongũ hñt ꝓ qua nos i longã poni¬
mus. Feminina uero patronomica ł in is ł as de¬
sinunt ł ñine ꝓducta fiunt aut̃ a masculinis sub¬
tracta de in is ł in as desinentia ut priamides pͥamis.

Expanded text:
mus, ut Virgilius in V: «Pelīdae tunc ego forti / congressi Aenean». Ouidius in I metamorphoseon :«inde Promethīdes placidis Epimethida dictis». inueniuntur tamen poetae in quibusdam addentes quasdam literas uel adimentes: addentes, ut Peliades pro Pelides et Chalcodontiades pro Chalcodontides, Atlantiades pro Atlantides Ouidius in I metamorphoseon :«sedit Atlantiades»; adimentes, ut Deucalides pro Deucalionides et Scipiades pro Scipionides et, ut supra diximus, Aenides pro Aeneades. excipiuntur tamen haec, quae contra regulam paenultimas uocales producunt: Aeclīdes, Demādes per synaeresin pro Demeades, Codrīdes, Lycoorgīdes, Lagīdes, Belīdes, Euerīdes etiam et Lycomedīdes, apud Graecos contra regulam paenultimam diphthongum habent, pro qua nos i longam ponimus. feminina uero patronymica uel in is uel in as desinunt uel in ne productam. fiunt autem a masculinis subtracta de in is uel in as desinentia, ut Priamides Priamis,
Abbreviated transcription (Latin):
ma posita st̃ sic uiolariũ apiariũ rosariũ uiridiar iũ¬
¶ Iñ nus qͥꝗͣtminantium formȩ & significationes diuersae
inueniunt᷑. quib latini freq : uent̃ utunt᷑ in signifi¬
fatione possessiua ut pompeianus cȩsariamis sylans
¶Inuenit᷑ aut̃ in quib dã a longa anteus ut romanus his¬

Expanded text:
ma posita sunt, sic uiolarium, auiarium, rosarium, uiridiariumma posita sunt, sic uiolarium, auiarium, rosarium, uiridiarium. in nus quoque terminantium formae et significationes diuersae inueniuntur, quibus Latini frequenter utuntur in significatione possessiua, ut Pompeianus, Caesarianus, Sullanus. inuenitur autem in quibusdam a longa ante nus, ut Romānus, His
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus. ¶In latino aut̃ sermone non solũ his uti¬
mur ẜ &iã ꝓpriis quibdã latinoꝵ ut in us ł in .a.
T in um purã antecedente ri ut catillinarius here¬
ilatarnus i olga tarius gladiatorius uxorius. stla¬
taria tsanariũ. ¶& qđ iã supͣ diximus Sciendum
cennariis cęrariuis rarius sagittarius tabnarius.
ostiarius argentarius aerarius. ¶ Alia a dignitatib
ut prefectorius quȩstorius pretorius censorius quȩ
tam̃ &iã possessiuã hnt̃ significationẽ.¶Alia ab aliis
red in quib sunt ł de quib sunt ł quas hũt. ¶ In qui¬
b sunt ut collarium qđ incollo ẽ plantaruĩ qđ est
in planta mensoriũ. qd̾ in m̃sa est motoria. quȩ ĩmo¬
tu ẽ. palmariũ. qđ inpalma ẽ. hoc ẽ in laude ¶ De t
sunt: ut frum̃taria lex defrum̃to ut agraria de agris
& numaria. lex de num̃mis.  Exhis aũ quas cõtinent
ut umaria cella que ht̃ uinũ & armam̃tariũ in quo ar¬

Expanded text:
accepimus, in Latino autem sermone non solum his utimur, sed etiam propriis quibusdam Latinorum in us uel in a uel in um puram antecedente ri, ut Catilinarius, hereditarius, legatarius, gladiatorius, uxorius, stlattaria, ptisanarium et, quod iam supra diximus, sciendum, cennarius, cerarius, sagittarius, tabernarius, ostiarius, argentarius, aerarius; alia a dignitatibus, ut praefectorius, quaestorius, praetorius, censorius, quae tamen etiam possessiuam habent significationem; alia ab aliis rebus, in quibus sunt uel de quibus uel quas habent: in quibus sunt, ut collarium, quod in collo est, plantarium, quod in planta est, mensarium, quod in mensa, motoria, quae in motu, palmarium, quod in palma est, hoc est in laude; de quibus sunt, ut frumentaria est lex de frumento et agraria de agris et nummaria lex de nummis; ex his autem, quas continent, ut uinaria cella, quae habet uinum, et armamentarium, in quo ar
Abbreviated transcription (Latin):
ante penultima sit nisi secuta fuerit u loco cõsonantis ut
audii audisti. audiit audiimus audustis audierunt au¬
dicrã audieras audierat audusse ubiq corripitur.
i. sin aut̃ adsumas x loco cõsonantis ubiq ꝓducitur
ut audiui audiuisti audiuit audiuimus audiustis
audiuerunt audiuerã audiueras audiuerat audiuis¬
se. Anuenit᷑ tñ &eiã ai diptongus cõuersa in. longã
uit̃ posita similit̃ u ꝓ cõsonante ut achiuus ꝓ achaios
cũ contia soleant doriei in ai diptongũ cõuertere

Expanded text:
ut audĭi audĭisti audĭit audĭimus audĭistis audĭerunt, audĭeram audĭeras audĭerat, audĭisse: ubique corripitur i; sin autem assumat u loco consonantis, ubique producitur, ut audīui audīuisti audīuit audīuimus audīuistis audīuerunt, audīueram audīueras audīuerat, audīuisse. inuenitur tamen etiam ai diphthongus conuersa in i longam, interposita similiter u pro consonante, ut Achīuus pro Ἀχαιός, cum contra soleant Doris ei in ai diphthongum conuertere
Abbreviated transcription (Latin):
ficentior & munificentissimꝰ cũ uideant᷑ apositiuo ma¬
gnificens & munificens diriuari ut eminens enentior e¬
minentissimꝰ hȩc in usu non sunt. s ꝓ his magnificus &
munificẽs e quib cõparatiuĩ ł suꝑlatiuũ & exsimilib
scđm p̃dictã regulã diruari inuenio apud uetustissimos
Mcato cõtra thermũ de ptolomeo rege aptimo atq be¬
nesicissimo. Terrentius in phormione qđ nã arbitrare
nescio atquinmirificissimus. Accitis. in uiiii. didascali¬
con. & magnificissime excellentissime que honore. Cũ
gͥ cõparatiua ꝓprie ad positiuũ fieri soleant: inuenitur
tñ sepe cõparatiuus ꝓ positiuo ꝑ se positus. ut uirgł in .u
comites senioris aceste ꝓsenis. est quando ꝓ positiuo cõ¬
ꝑit pͥositus minus eo signisicat. & nulli cõparat᷑ ut tristior
atq oculos lacris suffusa nitentes. Tristior eñi hic ex par¬

Expanded text:
ficentior et munificentissimus cum uideantur a positiuo maficentior et munificentissimus cum uideantur a positiuo magnificens et munificens deriuari, ut eminens eminentior eminentissimus, haec in usu non sunt, sed pro his magnificus et munificus, ex quibus comparatiuum et superlatiuum et ex similibus secundum praedictam regulam deriuari inuenio apud uetustissimos. Marcus Cato contra Thermum de Ptolemaeo : «rege optimo atque beneficissimo». Terentius in Phormione : «quodnam arbitrare?:: nescio:: atqui mirificissimum». Accius in VIIII didascalicon : «et magnificissimei excelsissimeique honore». cum igitur comparatiua proprie ad positiuum fieri soleant, inuenitur tamen saepe comparatiuus pro positiuo per se positus, ut Virgilius in V: «comites senioris Acestae», pro senis. est quando pro positiuo positus minus eo significat et nulli comparatur, ut: «tristior atque oculos lacrimis suffusa nitentes», tristior enim hic ex par
Abbreviated transcription (Latin):
miserit orco. primꝰoposuit ꝓ optimos. quidã aũ ñ absurde
ablatiuo uingit᷑. & ꝓrimꝰ suꝑlatiuus cũ ad multos cõponitur
ł ad alieni aliquẽ cõparat᷑ &iã cũ numerũ significat. ut pͥor
turnus quã aeneas mouit bellũ. Primꝰ aũ sic̃ oẽs suꝑ latiui
ad multos sui gnis cõiungit᷑ ut pr unꝰ sedanaum. Magna
comitante cat̾ua androgeus offert nob̃. & qđ om̃ib ẽ rati¬
onabilius. in or desinens cõmune in us facit neutrũ. qđ in
nullis aliis nisi incõparatiuis inuenitur. & uidetͥ. A pri¬
de aduerbio nasci qđ abiecta dem accipit or & facit cõpa¬
ratiuũ s i corripuit᷑ quia innullo cõparatiuoi ante or
ꝓduci potẽ. In suꝑlatiuo uͦ seruauit ꝓductionẽ. accepta
mus primus ex quo ad ũbiũ aliud nascit᷑ primo ł prime
unde t̾rentius in andria cõpositũ dix̃. ad prime inpita
eẽ utile. Magnificentior & magnificentissimꝰ & muni¬

Expanded text:
miserit Orco», primos posuit pro optimos. quidam autem non absurde cmiserit Orco», primos posuit pro optimos. quidam autem non absurde cablatiuo iungitur, et primus superlatiuus, cum ad multos componitur uel ad alieni aliquem comparatur etiam, cum numerum significat, ut prior Turnus quam Aeneas mouit bellum, primus autem, sicut omnes superlatiui, ad multos sui generis coniungitur, ut: «primus se Danaum magna comitante caterua / Androgeus offert nobis». et, quod omnibus est rationabilius, in or desinens commune in us facit neutrum, quod in nullis aliis nisi in comparatiuis inuenitur. et uidentur a pridem aduerbio nasci, quod abiecta dem accipit or et facit comparatiuum prior, sed i corripuit, quia in nullo comparatiuo i ante or produci potest; in superlatiuo uero seruauit productionem accepta mus primus, ex quo aliud aduerbium nascitur primo uel prime, unde Terentius in Andria compositum dixit: «adprime in uita esse utile». magnificentior et magnificentissimus et muni
Abbreviated transcription (Latin):
tant ra iner &e accepta ior faciunt cõparatuũ ut ex¬
tra exterior iit᷑ interior ult̾ ulterior eitra citerior
infra inferior. supͣ suꝑior. Similit̃ in erior faciuis
post & ante posterior & anterior. ꝓpe uͦ ꝓpior facit.
& detero de terior a sepe adũbio posituui cõparatiuu no¬
m̃ ñ legi suꝑlatiuũ posuit cato nepos. de accionib ad płm¬
ne lex sua abroget᷑ facite uob̃ in m̃tẽ ueniat quirites ex
aere alieno in hac ciuitate & in aliis om̃ib ꝓpt̾̃ diem atq foe¬
nus sepissimã discordiã fuisse. Prior & primꝰ queritur
an sit cõparatiuus & suꝑlatiuus. & dic̃t quidã qđ cũ ordinis
qͣ differentiã numeri significant. sic̃ enĩ alt̃ deduob & aliies
de multis dr̃. sic prior de duob ⁊ primus de multis sol&
dici. Inuenit᷑ tũ sepe prior ꝓ melior positũ. & tẽ sine
du̾o ht̃ uĩ cõparatiui. & pͥmus ꝓ optimꝰ & tẽ suꝑlatiui signi

Expanded text:
tant ra in er et accepta ior faciunt comparatiuum, ut extant ra in er et accepta ior faciunt comparatiuum, ut extra exterior, intra interior, ultra ulterior, citra citerior, infra inferior, supra superior. similiter in erior faciunt post et ante posterior et anterior, prope uero propior facit et detero deterior. a saepe aduerbio positiuum uel comparatiuum nomen non legi, superlatiuum posuit Cato nepos de actionibus ad pne lex sua abrogetur : «facite uobis in mentem ueniat, Quirites, ex aere alieno in hac ciuitate et in aliis omnibus propter diem atque fenus saepissimam discordiam fuisse». prior et primus quaeritur an sit comparatiuus et superlatiuus: et dicunt quidam, quod, cum ordinis sunt, differentiam numeri significant; sicut enim alter de duobus et alius de multis dicitur, sic prior de duobus et primus de multis dici solet. inuenitur tamen saepe prior pro melior positum et tunc sine dubio habet uim comparatiui, et primus pro optimus et tunc superlatiui signif
Abbreviated transcription (Latin):
or datiua.i  penultua & faciunt cõparatiua ut hic
& hec fortis & hoo forte hupe forti hic & hȩc fortior.
& hoc fortius. Hic acer & hȩc aeris. hoc acre huic
acri. hic & hȩc acrior. & hoc acrius: hie & hȩe locu
ie sapienti hic & hec sapientior & hoc sapientius. hic
& hȩc & hoc mers ^ merti. hic & hee mertior & hoc
inertius. Hic & hȩc & hoc audax huie audaci hic &
hȩc audatior & hoc audatius. & sciendũ qđ omĩa
in or desinentia cõparatiua cõmunis s̃ grner eit mutan¬
tia or inus faciunt neutrũ: excepto imno qđ solũ eui. sit
a positiuo quantũ ad sua uocẽ seruauit fixo eiꝰ geuus
hic senex huic seni. Hic senior. quauis hoc qꝗ uetustis¬
simi cõmune accipientes hic & hȩc senex proferebant.
de lingua latina refert tuça amica senex ẽ. Inue¬
nit᷑ & iã & anequã qđ ẽ indeclinabile triũ generum
tã cõparatiuũ quã suꝑlatiuũ ut nequã nequior nequissi¬
mus. Ab adubiis uero diriuata in ra desinentib mu¬

Expanded text:
i paenultima et faciunt comparatiuum, ut hic et haec fortis et hoc forte, huic forti, hic et haec fortior et hoc fortius; hic acer haec acris hoc acre, huic acri, hic et haec acrior et hoc acrius; hic et haec et hoc ic sapienti, hic et haec sapientior et hoc sapientius; hic et haec et hoc iners, huic inerti, hic et haec inertior et hoc inertius; hic et haec et hoc audax, huic audaci, hic et haec audacior et hoc audacius. et sciendum, quod omnia in or desinentia comparatiua communis sunt generis et mutantia or in us faciunt neutrum excepto uno, quod solum cum sit a positiuo quantum ad suam uocem fixo, seruauit eius genus, hic senex, huic seni, hic senior, quamuis hoc quoque uetustissimi commune accipientes hic et haec senex proferebant. is qui sunt de lingua Latina refert: «tua amica senex». inuenitur etiam nequam, quod est indeclinabile trium generum, tam comparatiuum quam superlatiuum, ut nequam nequior nequissimus. ab aduerbiis uero deriuata in ra desinentibus mu