comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luntem: pernicitute memorita
porsunt p̃dicere uenientem: Ita
& denili inundictione solemni cũmulticr
inȩthłopiat uiderint pluuiur: equibur
Fluuiur intumercenr: ultric alueum
efluere consueuit. Praecur renter adae¬
gsptum.nuntiant amnis aduentum Noc
speculator beati dauid. aduerticem loci¬
ex celnorir arcendenr: prior quẽchi
qui inter ru ericat prospiciens uenien¬
ter: non quaedum incertie defuturir
sedde hir quiuenire coeperunt. nuntia¬
bat : Cic & aergi dęmoner. cura periugi¬
li om̃nia consideranter: rapido sibun¬
uicem nuntiant curni Sedn forte con¬
tigerit. ut dĩ nutu ad finem coeptu ñ
ueniant: hoc ẽ. si aut uiator emeduo
regrediatur uia: aut surpensȩ nubibur
aquae : ad alium caeli cardinem transfe¬
rantur Tunc de cipientium unu cum
credentibur error aperitur : Haec genti¬
litictis fuere principia: hir p̃ragatorũ
dolir. apud delubne demonum. quondã
credebantur oracula: Quȩ ͥ aduentum

Expanded text:
lantem, pernicitate memorata lantem, pernicitate memorata possunt praedicere venientem. Ita et de Nili inundatione solemni, cum multas in Aethiopia viderint pluvias, e quibus fluvius intumescens, ultra alveum effluere consuevit, praecurrentes ad Aegyptum, nuntiant amnis adventum. Hoc speculator beati David ad verticem loci celsioris ascendens , prior quam hi qui in terra erant prospiciens venientes, non quaedam incerta de futuris, sed de his qui venire coeperant nuntiabat; sic et daemones cura pervigili omnia considerantes, rapido cursu sibi invicem nuntiant. Sed si forte contigerit ut Dei nutu ad finem coepta non veniant, hoc est, si aut viator e media regrediatur via, aut suspensae nubibus aquae ad altum coeli cardinem deferantur, tunc decipientium una cum credentibus error aperitur. Haec gentilitatis fuere principia, his praesagitorum dolis apud delubra daemonum quondam credebantur oracula: quae adventu Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aũ & diuinutionẽ seha
bere simuluntes: uenturor fr̃r nuntia¬
uerint & a ffuerint quos uenire prȩdi¬
xerunt: nec sic fiderẽ commodundam̃¬
dacibus: Obid enim precer sere ueni¬
entes : ut credulitassibi pararetur exnun¬
tio: & post ea aditus. ex credulitate
fallaciae. Uerum in hoc nulli xp̃iano
deb&rẽe miraculum: quod nontuntum
qui leuitate naturȩ per cunctu discur¬
runt : uuleunt puenire gradienter:
sed hominer quoque equorum uelocitu¬
te peruecti nuntient a sfuturor: Non
enim ea quae nondum fieri coeptu sunt.
referunt: quia dñr solus ẽ consciur futu¬
rorum: Sed quorum conspi ciunt in
actu initium eorum sibi tum quũ furer.
apud ignuror uindicant notionem: Num
quantor nunc pututir uelocitate puerili:
istum coetum. nostrosque contru sermo¬
ner ante relatum alicuiur hic positi.:
longe manentibus indicare: Quod dico :¬
hir per spicuum fieri poterit exemplir
Ci quir athebaid e aut alicuiur regio¬
nisoppido coeperit profi cisci &hune

Expanded text:
tionem se bere simulantes, venturos fratres nuntiaverint, et adfuerint quos venire praedixerant, nec sic fides est commodanda mendacibus: ob id enim praecessere venientes, ut credulitas sibi paretur ex nuntio, et postea aditus ex credulitate fallaciae. Verum in hoc nullum Christiano debet esse miraculum, cum non tantum qui levitate naturae per cuncta discurrunt, valeant pervenire gradientes; sed homines quoque equorum velocitate praevecti, nuntiant adfuturos. Non enim ea quae nondum fieri coepta sunt referunt, quia Deus solus conscius est futurorum ; sed quorum conspiciunt in actu initium, eorum sibi tanquam fures apud ignaros vendicant notionem. Nam quantos nunc putatis qui possint velocitate puerili istum coetum nostrosque contra se sermones, ante relatum alicujus hic positi, longe manentibus indicare? Hoc quod dico vobis, perspicuum fieri potest exemplis. Si quis a Thebaide aut alicujus regionis oppido coeperit proficisci, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum bũi seruarset. in lo. coillo caelerti sine
morte succeder& : unde angeli illi re sugeꝰ cecide
m oner: quia propt̃ ea ficctus fuerat homo. ut
in loco ipsiur. unde ipse ceciderat in regnosuc¬
ceder&: inuidiaductur: sua sit homini ut man¬
datum dñi trans greder&. Proqua offensa:
iactatur ẽ homo deparadiso in exiliamundi
istius. ubimultor laborer & dolorer pateret᷑.
Fuit aũ primus homo adam dictus : & mulier
nur hominum propagatum ẽ: Qui ob liti cre¬
atorem suum dm̃multa sceler. facienter : in
mo ergo homine adam usque ad diluuium.

Expanded text:
tum Domini servasset, in loco illo coelesti sine morte succederet, unde angeli illi refugi ceciderquia propterea factus fuerat homo, ut in loco illius unde ipse cecidit, in regno Dei succederet; invidia ductus, suasit hominem ut mandata Dei transiret. jactatus est homo de paradiso in exsilio mundi istius, ubi multos labores et dolores pateretur. Fuit autem primus homo dictus Adam, et mulier nus hominum propagatum est. Qui obliti creatorem suum Deum multa scelera facientes irritmo ergo homine Adam usque ad diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
ad qui reꝰ eo eperit : tanto
plur
conetur & delecte tur inqui re re:
ut ad quisitionis lucrum: ad queren¬
di nutriat ađpetitum: et quantũ quir
auidiurude rapientiae boniriis e¬
rit: tanto plursaurire desider&t
Sicut ipse deise sapientia loquitur
qui edit me ad huc esumet urgea¬
mur itaque hm̃i eurisum nor trum:
ut crercat innouis simouita nor tras
Quȩramur us que ninfinem : unde sine
fine gaudere me reamur. Sed istonon
por sumur exercere corporir labo¬
res: conferamurnor adspiritalium
bonorum desiderium: Ad conpuncti¬
onis & caritatir.. augmentum: Sic cõti¬
die incordibur nortrir dis ponam
ascensur: nulla in firmitatelinullo
etate : las saripossumur: Vt hirspi¬
ritalibus quibur dam gra dibus: ar¬
cendere mere amur ad promir sa

Expanded text:
acquirere coeperit, tanto acquirere coeperit, tanto plus conetur et delectetur inquirere, ut acquisitionis lucrum acquirendi nutriat appetitum. Et quanto quis avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret, sicut ipsa de se Sapientia loquitur: Qui edit me, adhuc esuriet. Urgeamus itaque, charissimi, cursum nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus exercere corporis labores, conferamus nos ad spiritalium bonorum desiderium, ad compunctionis et charitatis augmentum. Si quotidie in cordibus nostris disponascensus, nulla infirmitate, nulla aetate lassari possunt mentes, ut spiritualibus quibusdam gradibus ascendere mereamur ad promissa
Abbreviated transcription (Latin):
& par rionibur acper dictio nelȩtat᷑,
Meius modianime eueniet illecsen¬
tentia: pec cator adici et ad pec candũ:
quamnor km̃i refugienter: illã potiur
teneamur quȩ dicit : & sc̃r ad huc scĩ¬
ficeture: Vt cotidie addamur ad meri¬
ta: nec denobir ali quid presumamur
quia dĩ omne quod possumus: Simus ita¬
que fratrerino peredĩ indeficienter :
propt̃ ȩternã retributionem: Et eoti¬
die: & melioraten damur: Ipsa enim ad¬
prehenꝰ diauiditar: i pra consue tudo pro¬
ficiendi: semꝑ nor ad mac iora prouocet:
Et ubi ui derit dr̃ deuotionem animi
ardentiorem: insinuabit affectum:
Et quanto nos addiderimur adstudium:
tanto ille adponet adiutorium: Quanto
nos adporuerimur addile gentiam:
tanto ille addit ad gloriam: qui habet
dabitur ei: & habundabit: Et alio loco
dĩc: Posui adiuto rium super potentẽ:
Cratia ergo: de gratia narcitur : Et pro¬
fectur pro fectibur seruiunt Luera.
faciunt.Ut quanto quir
plur

Expanded text:
et passionibus ac perditione laetatur, et passionibus ac perditione laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: Peccharissimi, refugientes, illam potius teneamus quae dicit: Et sanctus adhuc sanctificetur ; quotidie addamus ad merita, nec de nobis aliquid praesumamus, quia Dei est omne quod possumus; simus itaque fratres in opere Dei indeficientes, propter aeternam retributionem, et quotidie ad meliora tendamus. Ipsa enim apprehendendi aviditas, ipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocabit: et ubi viderit Deus devotionem animi ardentiorem, insinuabit affectum; et quantum nos addiderimus ad studium, tantum ille apponet ad adjutorium; quantum nos apposuerimus ad diligentiam, tantum ille addet ad gloriam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit , et alio loco dicit: Posui adjutorium super potentem . Gratia ergo de gratia nascitur, et profectus profectibus serviunt; lucra faciunt; ut quanto quis plus
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ: peccator adiciet ad pec can dum:
tationis passio in pugnare mecepit:
sinon statim me penitudo uit ehuiur
facilit ar ueni at : & quae dam ric dix¬
erim suauitar ut reuocarem me ab illo
& continere non pos sim: Ita enĩ euenit
ut qui primo tempore e mendare nolu¬
it incipiat insenti. nec uelle. nec porse
uerbi gratia: Su perbiae adqui er¬
cere coepi. Regulam uio laui. Seniorem
lesi. Iuniorem der truxi: Sinon statim
me penituit tam quã grauit̃ fuisse p̃¬
uentum : ita de die indiem libentirsi¬
me merapiat ipsauiolentia consuetu¬
dinir: impetus parrionir : ut iam nec
delinquere intellegam : nec pec careen¬
tiam: Obscurat enim at que obru it in tel¬
lectum: delicti adsiduitar delinquendi:
Et enim itacor neglientir obduratur
ut hoc ipsum sise non humiliat. si non satir
quanta aucto ritate rerpondi: Putauit
quod remper me humiliar ebeberem:
quod qui facit di abolo setradir se cap¬
tiuum constat : qui de hominum uiti ir

Expanded text:
quid est, peccator adjiciet ad peccandum? quid est, peccator adjiciet ad peccandum? tationis passio impugnare me coepit; si non statim me poenitudo vitae hujus facilitas veniet, et quaedam ut sic dixerim suavitas, ut revocare me ab illo et continere non possim. Ita enim evenit, ut qui primo tempore emendare noluerit, incipiat in sequenti nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi. Si non statim me poenituit tam graviter fuisse praeventum, ita de die in diem libentissime me rapiet ipsa violentia consuetudinis, et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam. Obscurat enim atque obruit intellectum onus delicti, assiduitas delinquendi, etenim ita cor negligentiis obduratur, ut hoc ipsum si se non humiliet, si non satisfquanta auctoritate respondi? Putabat quod me semper illi humiliare deberem. Quod qui facit, diabolo se tradidisse captivum constat, qui de hominum vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi finem faciat proficiendi Nulbũ¬
que terminum constituat adqui¬
rendi: cum sibi diet audiat. para
in exitu operatua Etiterum: Non
ue teris usque ad mortem iustificare:
Et iterum: Sapientia in exitu capit᷑
Quanto er go plus pro ficiemur: tan¬
to plus humiliemur: Qui aquanto
plur humiliati fuerim us: tanto plus
pro ficiemus Nullur ille senion
tam indoc tus appareat : ut putet
quod eum non deceat oboedientia
quȩdm̃ decuit: humilitas eñĩ at que oboe¬
dientia in iuni oribus ad huc necern¬
tar: in senioribur uero dignitar ẽ: Ille
enĩ bene proficit: ille bene consũmat:
qui cotidie sic agit quasi semꝑ incipiat:
Quam obrem augmenta meritorum : in¬
citamenta debent erre profectuum:
Scriptura uero pronuntiat dehis: qui
dum primar neglientiar pret̃mittunt.
in aliar at que aliar semper incurrunt:
Ita ait . in peccator adiciat ad peccandum
De proseo tu uero dicitur: &rẽr ad¬
huc sc̃i ficetur: Uide amur primum

Expanded text:
sibi finem faciat proficiendi, nullumsibi finem faciat proficiendi, nullumque terminum constituat acquirendi, cum sibi dici audiat: Para in exitu opera tua; et iterum: Non verearis usque ad mortem justificari . Et iterum: Sapientia in exitu canetur . Quanto ergo plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto plus proficiemus. Nullus illic senior tam doctus appareat, ut putet quod eum non deceat obedientia, quae Deum decuit. Humilitas enim atque obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dignitas; ille enim bene proficit, ille bene consumat, qui quotidie sic agit quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta debent esse profectuum. Scriptura vero pronuntians de his qui dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjiciet ad peccandum . De profectu vero dicitur: Et sanctus adhuc sanctificetur . Videamus primum
Abbreviated transcription (Latin):
aspex isti : Et ille respondit: Ideo quia
in diebur ieiuniorum uestrorum : in¬
ueniuntur uoluntater uertrȩ: Uide¬
mur ꝑ in oboe dientiam animarum ope¬
ranon res pici: Ie iunia non au diri: uota
non surcipi: Unde nos am pliur illiur
mandata sec temur. qui ad hoc adnorde
caelo discendit : ut non salum redime¬
ret mortis prȩcio: sed &iam ut uitae
aedi ficaret exemplo: Et cum illa
dicamur. Ego non ueni facere uolun¬
ta tem meã : sed uoluntatem illiur
qui misit me patris: Ire aut̃ post uolun¬
tater propriar tam perneciorum est:
ut hoc dñr iam post modum iratur: pro
dam natione pec cati in roget dicens:
Et dimiri illor: secundum de si deric
cordis eorum Quam obrem: qui uult
tutaerse opera sua uel recta in conspectu
dĩ: nihil oboe dientiae p̃feraet: Ni¬
hil penitur: ante ponat: Siue ille ium¬
or siue seniornt: Magis quantose¬
nior ẽ: trentoplur debet studere
aedi ficationi & per fectioni: Nullum

Expanded text:
aspexisti? Et ille respondet: Ideo quia aspexisti? Et ille respondet: Ideo quia in diebus jejuniorum vestrorum inveniuntur voluntates vestrae . Videmus per inobedientiam animarum opera non respici, jejunia non audiri, vota non suscipi. Unde nos amplius illius mandata sectemur, qui ad hoc ad nos e coelo descendit, ut non solum nos redimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo dicamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me, Patris . Ire autem post voluntates proprias tam perniciosum est, ut hoc Dominus jam postmodum iratus pro damnatione peccati irroget, dicens: Et dimisi illos secundum desideria cordis eorum . Quamobrem qui vult tuta esse opera sua vel recta in conspectu Dei, nihil obedientiae praeferat, nihil penitus anteponat, sive senior, sive junior sit. Magis quanto senior est, tanto plus debet studere aedificationi et perfectioni. Nullum
Abbreviated transcription (Latin):
quid male dese gerserit: Tunc recognor¬
cit quid peri culi incur rerit: Cum delo¬
co atlquem cum gaudio uenerat : sinepa¬
ce &cum scandalir discedit: T unc sera
penitentia : super ruinar suar penit&
acde fl&: Sicut quae dam auer quȩ p̃
dolore suꝑeos quos occiderint: flere
dicuntur: Et haec omnia ani animȩ de¬
trimenta : ex in oboe dientiae mala eueni¬
unt : O boe dienter autem & humilerani¬
mae: multar tribulationer atque omner
laborer prosternunt at que in conpendiũ
mit tunt: Soiendum ẽ enim quod quanto
humiliorer &oboe dientiorer fuerimur
tanto suꝑ nos leuius adulcius iugum dñi
sentie mur: Quanto oboedientiorer fue¬
rimur prepositir & patribus nortrir:
intantum oboediet &đs̃ orationibur nostris:
Uidemur quam accepta bilia sunt dño ope
ra uel ieiunia eorum: quisuis potiur quã
reniorum uoluntatibur obsequntur: Cla¬
mant illi : quare i eiunauimur sed nescir¬
ti : Humiliauimus animar nortras : E non

Expanded text:
quid mali de se gesserit, tunc recognosquid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de loco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis et patribus nostris, in tantum obediet Deus orationibus nostris. Videamus quam acceptabilia sunt Domino opera et vel jejunia eorum qui suis potius quam seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et non
Abbreviated transcription (Latin):
loca in quibur nutrite sunt: Amant cu¬
bilia & parcuasua. & quam libet na¬
turdliber tate pasiuis ꝑdiuersa rapi¬
antur excursibus : sepius tamen ad
cara sibiloca quod c̃õ de riderio reuer¬
tuntur: Et tu intel lectu preditus:
ratione munitus: ita in terdum sensu
ali enus efficeris: ut preferar dĩ bene¬
ficiis uoluntater uel intentioner tuas:
& sequarir proprics cogitationes:
Quae quã libet adduror laborer:
quam libet ad salutis naufragia atq
animae detrimenta terapiant : totu
tamen hoc prenimia cordir indignita¬
te nonsentis: hoc ait & sermodiuinus:
Tempore & enim discersionis: multa pro¬
mit tit inimicur: ꝑ suadet sibi illuc
quo ten dit maiorem profectum: Mul¬
tam gratiam : at que rerum omnium hal¬
bun dantiam reꝑturum: Ac setam quam
angelum sus cipiendum: Et post hȩe quan¬
do anxietate repletur & pace nudatur:
querit: tunc anim aduertit & quan redat¬
ate poris sui temper tate:: tunc uidet

Expanded text:
loca in quibus nutritae sunt, amant culoca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cibi desiderio revertuntur; et tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et sequaris proprias cogitationes, quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum tamen hoc prae nimia cordis indignitate non sentis. Hoc ait sermo divinus: Tempore enim discessionis multa promittit inimicus; persuadet sibi se illic quo tendit majorem profectum, multam gratiam atque rerum omnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus, et pace nudatus, querit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃i aream uentilandam. sic ubi in¬
ueniant palear. quas ad ludibrium suũ
rapiant at que dispergant: Tunc
inruent indomum illam quae sin eoboc¬
dientiae fundamento aedificata ẽ &
fit runa illius magna: Sed forsitan
dicat aliquis: Num quid statim de
ac de mercibus suis faciat: Et ipsa
ad por tum .⁊ uacua atque in anis ꝑ¬
ueniat: Sic non grande gaudium
est si aliquis ad saeculi fluctus
reuertens: nomen at que habitum
pro fessi onis suȩ custo dire uideatur:
anima uero eiur ne gligentur taber¬
cat ac defluat: Et quod grauiur. qũa
ut subito tam quã ales re pentinur era¬
diceris deloco adquẽ te dñs tuus uo¬
cauerat: In quo te primum inlumina¬
uerat : in quẽ te post mala sae culi qua¬
si adportum de graui tempertate
indux erct: Obliuir ciris subito frater¬
ne societatir & consolationis: obliuir ceris
loci illiur in quo primum pristinum ha¬
bitum & nomen secularir ex ueras. Auer
ipre diligunt nidor suor: Aman᷑ ferae

Expanded text:
ad Christi aream ventilandam, sicubi inad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atque inanis perveniat; sic non grande gaudium est, si saeculi aliquis ad fluctus revertens nomen atque habitum professionis suae custodire videatur, anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae
Abbreviated transcription (Latin):
tia ob durat animum quem semel coepe¬
rit : ut ad suscipienda precepta: nec auc¬
toritate nec ratione flectatur. Sed quod
persimum ẽ sibi soli credat. Et perom¬
ne ratione. intentioner suas sequatur:
Et hoc solum rectum put &: quod obdu¬
rato corde concsperqe: Similir ei aeffectus
de quo tliui nur sermo pronuntiat iti¬
nera insipientium. rectain conspectu
eorum: Et iterum: Sunt uiae quȩ uiden¬
earum uenient in pro fundum inferni:
Postremo euenet enis modi animabus
quod domui quȩ supra harenã aedificata ẽ
haec eñi parabola: maxime adinoboedi¬
entes respicit: Sic enĩ legimus: Omnis
qui audit uerbamea haec & non facit ea¬
adsimilabitur uiro stulto quiȩdificauit
domum suam suꝑ arenã. uenerunt flu¬
mina & reliqua : Idẽ cum in fluxerint
stillicidia passionum : cum aduenerint
flumina. & torrenter at que impetur
tribulationum ex multi tudine ne¬
gligentiarum : cum flauerint uenti.
illi utiq inaere isto uolitant. parati

Expanded text:
tia obdurat animum quem semel cepetia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta nec auctoritate, nec ratione flectatur. Sed quod pessimum est, sibi soli credat, et pro omni ratione intentiones suas sequatur, et hoc solum rectum putet, quod obdurato corde conceperit, similis ei effectus de quo divinus sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum ; et iterum: Sunt viae quae receorum venient in profundum inferi . Postremo eveniet ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam aedificata est . Haec enim parabola maxime ad inobedientes resqui audit verba mea haec, et non facit easimilabitur viro stulto, qui aedificavit domum suam supra arenam: venerunt flumina, et reliqua ; id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati
Abbreviated transcription (Latin):
sibi &liam in presenti dam nationem infer¬
re : Illis ipsir qui grauius apud nos delin¬
quunt : nulamtristiorem : nulac cerbio¬
rem possumus inuenire sententiam: quam
ut acorpore congregationis abscisi: si¬
ne pace discedant: Et non amentiae genur
ẽ ut hoc quirquir proremedio expetat:
quod &liã a preposito iisi prosum mo cri¬
mine non pos sit inferri: Intellegamur
ergo Rm̃i : istas indignitater & contradic¬
tiones: inimico cooperante & disponente
te deloco salutir excludere: in mittit
primum oc casioner & causas Inmittit
in oboe dientiae passionem. quam s emꝑ
sotia in felicitas comitͥ tatur: quae cum
captiuam in laqueauerit mentem: statim
intolerenda atque inpos sibilia facit:
&iamilla quȩ parua ac leuias unt: Et
sane dubium nonẽ: quod uires in oboedi¬
entibus diuinitus sub trahuntur. Et¬
sicut ille qui non habebat in se necer¬
sariam fidei deuotionem:Riam quod
habebat auferetur abeo: Ita in oboedien¬

Expanded text:
sibi etiam in praesenti damnationem infersibi etiam in praesenti damnationem inferre. Illis ipsis qui gravius apud nos delinquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore congregationis abscissi, sine pace discedant. Et nonne amentiae genus est, ut hoc quisque pro remedio expetat, quod etiam a praeposito non nisi pro summo crimine non possit inferri? Intelligamus ergo, charissimi, istas indignitates et contradictiones inimico operante et disponente te de loco salutis excutere, immittit primum occasiones et causas, immittit inobedientiae passionem, quam semper socia infidelitas comitatur. Quae cum captivam illaqueaverit mentem, statim intoleranda atque impossibilia facit etiam illa quae parva ac levia sunt. Et sane dubium non est quod vires inobedientibus divinitus subtrahuntur, sicut et ille qui non habebat in se necessariam fidei devotionem, etiam quod habebat auferebatur ab eo, ita inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
in pec cato animae suae: mallo discedere
quam emendare: quã satis facere : quam
implere quod precipis. Quidẽ hoc aliud:
quã iugum xp̃i ase repelli: Ceruice discu¬
tere: Isti tales nerciunt quoduouerunt:
oblitisunt propt̃ quod huc uenerunt:
Isti taler non bene petunt: sed male
uicus ad petuntur: Nonfide pulsanti
sed infidelitate pulsantur: Quid prodẽ
quod dircedis: qui undique adstrictus
er uinculis parsionum quem hinc atq
inde: circum uallant uitia sua: quid inquã
prodest quod discedis: qui quo cũ que lo¬
ciuadis: tetecũ portas: Merito discede¬
res : si quoquã te fugere possis: Dignae
aliquis discede ret: sullõure possit :
ubi illum diabolus inuenire nonpossit:
Riemo se fallat: non fugit aduersariũ
de loco ad locum: sed deuicio aduirtutem:
depas sione ad emendationem: Namsi eũ
aliter fugias: siquitur te: Emendate :¬
& fugit ate: Sicut ait apostolur: Pesiso¬
te diabolo: & fugit a uobis: Non oboedire

Expanded text:
in peccato animae suae: Malo discedere in peccato animae suae: Malo discedere quam emendare, quam satisfacere, quam implere quod praecipis. Quid est hoc aliud quam jugum Christi a se rebelli cervice discutere? Isti tales nesciunt quid noverunt, obliti sunt propter quid huc venerunt. Isti tales non bene petunt, sed male vitiis appetuntur. Non fide pulsant, sed infidelitate pulsantur. Quid prodest quod discedis, qui undique astrictus es vinculis passionum, quem hinc atque inde circumvallant vitia tua? Quid, inquam, prodest quod discedis, qui quocumque locorum vadis, te tecum portas? Merito discederes, si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si illo ire possit, ubi illum diabolus invenire non possit. Nemo se fallat, non fugiat adversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione ad emendationem. Nam si eum taliter fugias, sequetur te. Emenda te, et fugiet a te, sicut ait Apostolus: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Non obedire
Abbreviated transcription (Latin):
s inguli consideranter: A quo non hoc so¬
lum ex petituri ut mer cedẽs uã imple¬
at : sed ddut alienas inuadat preoc cu¬
pet rapiat: Puttomus in quam quodita
petat iut. ac cipiat.ita querat ut inue¬
niatr ũ ita pulset ut ei aperiatur:
qui pro aliqua negli egentia correptus
& pro diroipline ordine cartigatur
non se ademendationẽ non ad ratis fac¬
tio nem confert: sed magis ad illam ꝓ¬
teruiam ut dicat: Desero at que disce¬
do: Hocego ferre non patior : ingeurho¬
mosum: Iam primũ quiante prepositũ
uel ab batem in genuũ se esse iactabat.
puto quod ad huc receptum se es sener¬
ciat. Quixp̃iane militiae mancipatus
dicere se p̃sumit ingenuum: pęne est
ut seneget xp̃i sanguine conparatum:
dicebat apostolus: Cum enim seruiertir
inoboedientiae: liberi fuistis iustitiae:
Nonbe ne in genuus ad probatur: quimi¬
sera uitiorum seruitute deprimitur:
Clamat autem in contu melia disciplinae

Expanded text:
singuli considerantes ; a quo non hoc sosinguli considerantes ; a quo non hoc solum expetitur, ut mercedem suam impleat, sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat. Putamus, inquam, quod ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut aperiatur ei, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingenuus homo sum. Jam primum qui ante praepositum vel abbatem ingenuum esse se jactitat, puto quod adhuc emptum se esse nesciat. Qui Christianae militiae mancipatus, dicere se praesumit ingenuum, pene est ut neget se Christi sanguine comparatum. dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, qui vitiorum servitute deprimitur. Clamat autem in contumelia disciplinae,
Abbreviated transcription (Latin):
animae & corporis laboribus desudemus
totir licet oboe dientiae uiribur exer¬
ceamur nihil tamen condigno merito
pro caeles tibus bonir compensa re. &of¬
ferre ualebimur: Nonualent uitȩ prȩ¬
sentis obsequia : ȩt̃ nae uitȩ gaudia cõpensare
Las sercant licet membra uigilus: paller¬
cant oraieiuniis: nonerut tam̃ condigne
parsionis huius temporis. ad futuram glo¬
riam quȩ reue labitur in nobis: Pulsemur
ergo km̃i in quantum possumus : quia ñ
pos sumus quantum debemus: Futura be¬
ati tudo ad quiri potest: estimari
non potest: Nisi eñi cum auidita te
nisi cum bona uoluntate Qcu̾lȩtitia dĩ
opera egerimus: dõ nos perire nouerim:
anima &ita pulset ut ei aperia tur:
quae ad leue preceptum senioris res¬
ponde re presumit & dicere : Num qđ
ser ui uestrisumur: Iam feci uicẽm eã
&ille faciat suã quo mđ hocdicit cui
preceptumẽ nolite que rere quae ues¬
trasunt: Et iterum: Non quae sua sunt

Expanded text:
animae et corporis laboribus desudemus, animae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur, nihil tamen condignum merito pro coelestibus bonis compensare et offerre valebimus. Non valent vitae praesentis obsequia aeternae vitae gaudiis compensari. Lassescant licet membra vigiliis, pallescant licet ora jejuniis, non erunt tamen condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Pulsemus ergo, charissimi, in quantum possumus, quia non possumus quantum debemus. Futura beatitudo acquiri potest, aestimari non potest. Nisi enim cum aviditate, nisi cum bona voluntate, cum laetitia Dei opera egerimus, Deo nos perire noverimusanima, et ita pulset ut ei aperiatur, quae ad leve praeceptum senioris respondere praesumit, et dicere: Numquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam, et ille faciat suam quomodo hoc dicit, cui praeceptum est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nstru et nor atque ortatur sermodi¬
uinus qualit̃nor accingere debeamus
ad in quirenda promissa sua &obtinen¬
da illabona quȩ nec ui su capi. nec auditu
ꝑcipi. nec cogitatu conprehendi possunt :
petite inquit & ac cipietis: quęrite
& inuenietis: pulsate &aperietur uobis :
idẽ ut petemur orando: queramus laboran¬
do pulsemus desiderando pulsemus
proficiendo. pulsemur ꝑ seuerando : Et
in spem caelertium promissorum: tan¬
to incitemur studio tanto que in ardir¬
camur affactu : ut cum prȩmio rum dig¬
nitato desideriorum magni tudo con¬
cordet : Non uult dr̃nos ter bonasua
nimia inueniendi falcultate ui liscere :
Preciosa & concupir cibilis mercer :¬
cu pidum amatorem & auidum nego¬
tiatorem requirit: Ergo ille tantorũ
munerum repromis sor: non uult in ope¬
re suo tepidum: despicit fastidio sũ :
re uocatcoactum:. Respuit in deuotum.
Lentum enĩ & parum gratum. que rere
gratiã diuinimune ris: Maxima ẽ iniu¬
ria remunerato ris: Ergototis licet &

Expanded text:
nstruit nos atque hortatur sermo divinus, qualiter nos accingere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite, inquit, et accipietis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ; id est, ut petamus orando, quaeramus laborando; pulsemus desiderando, pulsemus proficiendo, pulsemus perseverando; et in spem coelestium promissorum tanto incitemur studio, tantoque inardescamus affectu, ut cum praemiorum dignitate desideriorum magnitudo concordet. Non vult Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere; pretiosa et concupiscibilis merces cupidum amatorem et avidum negotiatorem requirit. Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris, maxima est injuria remuneratoris. Ergo totis licet et
Abbreviated transcription (Latin):
Tum fecis s& dr̃. in principio caelum
& terrã: in illa celerti habitatione fecit
spiritales creaturas. idẽ an gelor.¬
rent illum ÷ ex quibus unus qui primus
omnium archangelus fuerat. uidens se
torisuo: fedsimilemse illi uoluit fieridicens.
li ponam sedem mecẽ: sedebo inmonte ex¬
celso. suꝑ montes altor qui sunt ab aqui lo¬
ne: ascendam super nubes. similis ero altir¬
simo : Et prohac super bia. cum aliir plu
rimis quiilli consenserunt de illa cȩlesti
sede: inaere isto quiẽ sub caelo. de iectus ẽ.:¬
gloriae suae: factus ẽ tenebrosur. &orri¬
qui consentienter ei fuerunt: cumipsode
celo proiectisunt: & ꝑdito splendore
gloriae suae: factisunt demones: Reli¬
qui aũt tergeli qui sub ditifuerunt dõ.

Expanded text:
um fecisset Dominus in principio coelum et terram, et in illa coelesti habitatione fecit spiritales creaturas, id egelos, e quibus unus qui primus omnium archangelus fuerat factus, videns se tori suo, sed similem se illi dixit; et li ponam sedem meam: sedebo in monte excelso, super montes altos qui sunt ab Aquilone: ascendam super nubes, et ero similis Altissimo ? angelis qui illi consenserunt, de illa coelesti sede in aere isto, qui est sub coelo, dejectus egloriae suae factus est diabolus. qui consentientes illi fuerunt, cum ipso de coelo projecti sunt, perdito splendore gloriae suae facti sunt daemones. Reliqui autem qui subditi fuerunt Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
se sedentibus operccretur: inite fixit
oculos in caelum. gemenr atq: suspirans :
Et post aliquantum spatium reuelatio¬
nir inceptȩ nimio dolore contremuit :¬
& stictim fixis genibus. ante dĩ uultũ
prouolutur orauit : ut p̃sentia sua futurũ
crime. metur ingenr inuadit p̃senter.
obsecrant. ut untȩ calc mitactir expone

Expanded text:
se sedentibus operaretur, intente fixit oculos in coelum, gemens atque suspirans; et post aliquantum spatium revelationis incoeptae nimio dolore contremuit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum crymae, metus ingens invadit praesentes, obsecrant, ut tantae calamitatis expone
Abbreviated transcription (Latin):
coeuor ali quandomouebatur: sed ea tantũ
flãmaegregio crescebat inpectore : nesecun¬
dur cuiquam inp̃dictir operibur inuenire¬
tur: Et hoc ita faciebat: ut cum omner
gloria ante ir&: omnibur tamen carus esset :
Nam & uicini & monci chi ad quos sepe ue¬
niebat. antonium uidenter di colã nuncu¬
pabant: In dultirque naturae uocabulir
quidam ut filium: alii ut fratrem diligebant:

Expanded text:
coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant; indultisque naturae vocabulis, quidam ut filium, alii ut fratrem diligebant
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. non manduc&: Mercedem rane ope¬
rir sui p̃cio panis excepto egentibur largie¬
batur: Orabat frequenter : quippe quididice¬
rat. quod oporter& sine inter mis sione dnm
rogare: Auditioni &iam scripturarum itu
studium commodabat : ut nihil eiur animo
laberetur : Sedum uerra dñi p̃cepta custo¬
dienr memorium prolibrir haberet: Sic
suam uitam instituenr : ab uniuersir fratrib
puro diligebatur affectu: Etomnibus adquor
gulorum gratiar hauriebat: Huiur conti¬
nentiam: iocunditatem illiur sectabatur.
istiur lenitatem: illiur uigiliar: Alterius le¬
gendi emulatur industrium : istum ieiunan¬
tem: illum humi quies centem mirabatur:
Alteriur patientiam: alteriur mansuetu¬
dinem p̃dicabat.⁊ Om nium quoque uicari¬
am erguseretinens caritatem : at que uni¬
uersir uirtutum partibur irrigatur.
ad sedem propriam regre diebatur: Ibi secum
uniuersco ꝑtractanr: omnium in se bonu ni¬
tebatur exprimere : Neque uero aduersum

Expanded text:
ratur, non manducet . Mercedem tamen operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermissione Dominum orare . Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omnibus, ad qugulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum
Abbreviated transcription (Latin):
as perumatq: ar duum arripuit institutum:
Necdum aũt tum crebno erant inęgypto
monus teria: neque omnino quis quicm auiã
solitudinem nouerat: Et quicumq inxpi ser¬
a sua uillula separatur. instituebatur Erat
igitur in agel lo uicino. senex quidim uitiem
solitarium a primu sectutur aetate: Hunc
quidem incipiens: &ĩ ipse in lo cir paulu¬
lum auilla remotioribur manebat: Ex in¬
de aũ ni quem uigilantem in hoc studio com¬
pererat procedens quȩ rebat ut apir pruden¬
tirsima neq ad habitu culum suum ante re¬
meabat: nisi eiur quem cupiebat. fruere tur
as pectibur Et nc tam quã munere mel¬
lir accepto ab ibat adrua Tali idem insti¬
tutus ex ordio: cum perdier singulor
iti animũ roborar&: ut nec opumpat᷑¬
nurum nec suorum meminir set a ffiniumi
Omne &icm denderium & rolicitudinem : ergoc
id quod coeperat exercebat: Operabatur ma¬
nibur suis: sciens scriptum ẽẽ: qui non ope¬

Expanded text:
asperum atque arduum arripuit institutum. asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi sera sua villula separatus instituebatur. Erat igitur in agello vicino senex quidam, vitam solitariam a prima sectatus aetate: hunc quidem incipiens etiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui non ope
Abbreviated transcription (Latin):
intra uit in ecclesiam Et accidit ut tunc eu¬
angelium legeretur. in quo dñs dĩc ad diui¬
tem: uacde siuir perfectus eẽ. Quende omnia
tua quȩcũq haber. & da pau peribur & ueni se¬
quere me: & habebir theraurũ in caelir: quo
audito: quasi diuinitur huiurmodi ante memo¬
rium concepir set: Quelut propt̾ se hȩc erset
scriptur reciticta: adse dominicum traxit
ut sorori. molertia gigneretur : Getera uero
quae in mobilibur porredebat. uniuersu uen¬
didit: & aggregato non exiguo preio. indi¬
gentibur dedit: Paruir obsororem reseruatis:
quȩ & sexu &aetate uidebatur infirmior
Rursus aũt ecclenc̃ ingrer sur cumaudir&
dnm̃ in eu angelio dicentem: nolite cogitare de
crartino : Reliquã quoq: portionem paupe¬
rib: distribuit: neque se uersari pursur est
domi: sed iorore fidelibur ac notis uirginib
comm̃ data ut ad earum nutri retur exem¬
plum : Ip se iamomnibur seculi uin culir liber.

Expanded text:
intravit ecclesiam, et accidit ut tunc evintravit ecclesiam, et accidit ut tunc evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua quaecunque habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset, et veluti propter se haec esset Scriptura recitata, ad se Dominicum traxit aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato non exiguo pretio, indigentibus dedit, paucis tamen ob sororem reservatis, quae et sexu et aetate videbatur infirmiorRursus autem ecclesiam ingressus, cum audisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de crastino , reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur antoniur nobilibur relegio sisque
parentibus aegłpto oriundur fuit : Tanta
suorum nutritur cura: ut nihil aliud prȩter
parenter domũ que. cognorceret : Et cumiam
puer er set : nonse lit terir erudiri: non ineptir
desiderio fligranr : secundum quod scriptumẽ.
in nocenter habitabat domũ: ad ecłum quoq
cum parentibur sȩpe conuenienr : Nec inftcntũ
lasciuiar : nec puerorum negli gentiar sec tubat᷑:
Sed tuntum eaquae legebantur auscul tanr uti¬
litatem p̃ceptorum: uitae institutione seruc¬
bat: Non suir ut sol& illa ȩtarprouurur & de¬
li gͦatir cibir um quã tedio fuit: noner cȩmollio¬
&octo seuuiginti: cum sorore admodũ. par¬
uula derelictur: & domur & rororir honer¬
tam curã gerebat. Nec dum uero sex flux¬
erant menrer. qui ad. ecłm ut rolebat ac¬
currenr: recor da batur quomodo a postoliom¬
nibus spretir. se cuti fuis sent salucctorem:
tbꝓcrtienda: quae ue ac quanta sper ir dem
reposita eẽt incaelir Talia secum uoluenr:

Expanded text:
I.--Antonius nobilibus religiosisque parentibus natus, in Aegypto oriundus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis desiderio flagrans, secundum quod scriptum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioet octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibus ad ecclesiam ut solebat accurrens, recordabatur quomodo et apostoli, omnibus spretis, secuti fuissent Salvatorem :tibus partienda, quaeve aut quanta spes iisdem reposita esset in coelis . Talia secum volvens,
Abbreviated transcription (Latin):
saeculis cotidie cogitando &iam in hoc corpo¬
amaritudi nemꝰ : quen dam beati tudinis illiur
pudorem totis nos tris cordibus ad trahamus:
Et discusso omnitorpore. omnipigritia. cuius ina¬
ter est in felicitas: illa iam hilaritate. illa ala¬
critate dño acdo nostro illoque gaudio serui¬
amus : quo gaudio ad munera sua ipso inuitan¬

Expanded text:
saeculis quotidie cogitando etiam in hoc corpoamaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac Deo nostro, illoque gaudio serviamus, quo gaudio ad munera sua ipso invitan
Abbreviated transcription (Latin):
num genur: Aninanti quir urbibur noua
tecta consurgunt: quo mundur regatur
imperio. Ansi super sint aliqui. qui dęmo
nationes su spiciunt alitem coruum in ra¬
mo arborir coniedirre: qui in de leuiter
sub uo lunr: integrum panem ante
mirantium ora deposuit: Post cuiur abscer¬
sum eia inquit paulur: dns̃ in quam nob
prandium misit : uere pius: uere miseri¬
uit annoncim: Igitur indm̃ gratiarũ acti¬
one celebrata: suꝑ uitreũ marginis fontem
panem oborta contentio: poene diem duxit
inuerperã : Paulur more cogebatꝰ orpitu.
antoniur iure repellebat a&atis: Tundem
connilium fuit. ut app̃henro eregione pune :
dum adse quisque nititur: parrs rema¬
neret in manibur: De hinc paululum aquae
sa crificium laudir: transegere uigilur

Expanded text:
num genus. An in antiquis urbibus nova tecta consurgant: quo mundus regatur imperio: an supersint aliqui, qui daemoner has sermocinationes suspiciunt alitem corvum in ramo arboris consedisse, qui inde leniter subvolabat, et integrum panem ante ora mirantium deposuit; post cujus abscessum: Eia, inquit Paulus, Dominus nobis prandium misit, vere pius, vere miserivit annonam. 11. Igitur Domino gratiarum actione celebrata, super vitrei marginem fontis ro quis frangeret panem oborta contentio, pene diem 10 duxit in vesperum. Paulus more cogebat hospitii, Antonius jure refellebat aetatis. Tandem consilium fuit, ut apprehenso e regione pane, dum ad se quisque nititur, pars sua remaneret in manibus. Dehinc paululum aquae sacrificium laudis, noctem transegere vigil
Abbreviated transcription (Latin):
in litore. Quicum tria crucis signa pinxisset insabulo
manusq: eius contratender&. Incredibilẽ dictu est.
inquanta multitudme intumescens mare ante eumstete¬
rit. acdiufremens & quasi a dobicem indignans paula¬
tim insemetipsum lapsũ sit. Hoc epidaurum & omnis
illa regio usq hodie p̃dicat. matresq docent liberos
suos ad memoriam in posteros transmittendũ. Verũ
illud qđ adapostolos dictum ẽ. Sic redideritis. dicetis
monti huic: transi inmare &fiet. ȩtiam iuxta litterã
impleri potest. si tam̃quis habueri a postolorum fi¬
dẽ & talem qualem illis dñs habendã imperauit.
Quidenĩ int̃ est. utrum mons descendat mmare . an
in mensi undarum montes repente obriguerant. et

Expanded text:
in littore. Qui cum tria crucis signa pinxisset in sabulo, in littore. Qui cum tria crucis signa pinxisset in sabulo, manusque contra tenderet, incredibile dictu est in quantam altitudinem intumescens mare ante eum steterit: ac diu fremens, et quasi ad obicem indignans, paulatim in semetipsum relapsum est. Hoc Epidaurus et omnis illa regio usque hodie praedicat, matresque docent liberos suos ad memoriam in posteros transmittendam. Vere illud quod ad Apostolos dictum est: Si credideritis, dicetis huic monti, transi in mare, et fiet , etiam juxta litteram impleri potest, si tamen quis habuerit apostolorum fidem, et talem qualem illis habendam Dominus imperavit. Quid enim interest, utrum mons descendat in mare, an immensi undarum montes repente obriguerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
tam grandes sint ut boues gluttire soleant. Omnẽ
late uastabat prouinciam. & non solum armenta et pe¬
cudes. sed agricolas quoq: atq pastores tractos ad se
ui sp̃r absorbebat. Cui cum piram iussiss& p̃parari
& oratione adxp̃m missa uocato p̃cepiss& instruem
lignorum scandere. ignem supposuit. cunctaq &x pec
tante plebe. in manem bestiam concremauit ::
Vnde ȩstuans quid facer&. quose uerter&. aliam para¬
bat fugam. et solitarias terras mente ꝑ lustrans. me
post iuliani mortẽ accidit : maria egressa sunt ter¬
minos suos. & quasi rursum ds̃ diluuium minar&ur.
uel antiquum Chaos redirent omnia. ⁊ Naues ad p̃rupta
delatȩ montium pependerunt. Quodcum uiderent
in montes gurgitum litoribus inferri. Ue¬
rentes qđ iam euenisse cernebant neoppi¬
dum funditus sub uerter&ur. ad gressi sunt
senem & quasi ad proelium proficiscentes. posuerunt eũ

Expanded text:
tam grandes sint, ut boves glutire soleant, omnem tam grandes sint, ut boves glutire soleant, omnem late vastabat provinciam, et non solum armenta et pecudes; sed agricolas quoque et pastores tractos ad se vi spiritus absorbebat. Cui cum pyram jussisset praeparari, et oratione ad Christum emissa, evocato praecepisset struem lignorum scandere, ignem supposuit. Tum itaque cuncta spectante plebe, immanem bestiam concremavit. 36 Unde aestuans, quid faceret, quo se verteret, aliam parabat fugam; et solitarias terras mente perlustrans, mopost Juliani mortem accidit, maria egressa sunt terminos suos, et quasi rursum Deus diluvium minaretur, vel in antiquum chaos redirent omnia, naves ad praerupta delatae montium pependerunt. Quod cum viderent darum moles, et montes gurgitum littoribus inferri, verentes, quod jam evenisse cernebant, ne oppidum funditus subverteretur, ingressi sunt ad senem: et quasi ad praelium proficiscentes, posuerunt eum