comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recuperare non ualeam:
saac. Non omnis lacrimarum
profusio. uno affectu. ueluna
uirtute depromitur.: Aliter e¬
nim illiemanat fletus . qui pec¬
catorum spina cornr̃m compun¬
gente profertur. dequadicitus.
Laboraui ingemitu meo. lauabo
persingulas noctes lectum meũ.
lacrimis meis stratum meum
rigabo: Etiterum. deduc
quasitorrentem lacrimas perdiẽ
& per noctem. & nondes requiẽ
tibi. Neque taceat pupilla oculi
tui: Alitesquide contemplatio¬
ne aeternorum bonorum. &de¬
oritur. proqua &iam uberiores
lacrimarum fontes. deinto le¬
rantia gaudii & alacritatis in mensita¬
te prorumpunt. dum sitit anima
nr̃a addm̃ fortem & uiuum dicens.
quando ueniam &apparebo ante
conspectum dĩ. Fuerunt mihi la¬
crimȩ meae panesdie acnocte.
cum eiulatucotidie &lamentatio¬
ne proclamans. Heu mihi qũo in¬
colatus metus prolongatus est.¬
& multum in cola fuit anima mea ⁊
Aliter profluunt lacrimȩ. quaeabs¬
que ulla quidem talium crimi¬
num conscientia. sedtamen deme¬

Expanded text:
recuperare non possum. ISAAC: Non omnis lacrimarum profusio uno adfectu uel una uirtute depromitur. aliter enim ille emanat fletus, qui peccatorum spina cor nostrum conpungente profertur, de quo dicitur: laboraui in gemitu meolauabo per singulas noctes lectum meum: lacrimis stratum meum rigabo, et iterum: deduc quasi torrentem lacrimas per diem et per noctem: et non des requiem tibi, neque taceat pupilla oculi tui: aliter qui de contemplatione aeternorum bonorum et deoritur, pro qua etiam uberiores lacrimarum fontes de intolerantia gaudii et alacritatis inmensitate prorumpunt, dum sitit anima nostra ad deum fortem uiuum dicens: quando ueniam et apparebo ante conspectum dei? fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte, cum heiulatu cotidie et lamentatione proclamans: heu mihi, quod incolatus meus prolongatus est, et: multum Incola fuit anima mea. aliter proiiuunt lacrimae, quae absque ulla quidem letalium criminum conscientia, sed tamen de me
Abbreviated transcription (Latin):
antauero spirituum densitate.
constipatus est aeriste. qui inter
cȩlum terramq: diffunditur. in
quo non quieti nec ociosi uet santur
ut satis. utiliter abhumanis aspectib
eos prouidentia diuftt absconderit
atq subtraxent: Num non solum
terrore concursus eorum. uelhorro¬
reuultuum. in quosse prouoluntate
sua cumlibitum fuenit transformant.
atque conuertunt. intolerabili for¬
nes & inmundas atqueaerias potes¬
tates. fier& noxia quȩdam familian¬
tas. acperniciosa coniunctio: dumhȩc
flagicia. quȩ inter homines admit¬
tuntur. uel parietum septis. uelloco¬
rũ interuallo: & quadam uerecundiȩ
roris inatarentur insaniam : nulla
istis sceleribus eos cernerent definen¬
tes: quippe quos nulla lassitudo car¬
nalis. seuoc tupatio familiaris. ac dis¬
tentio cotidianiuictus. quem ad modũ¬
nos apeoepitis intentionibus
&iam inuitissimos nonnum quã¬

Expanded text:
Tanta vero spirituum densitate constipatus est aer iste, qui inter coelum terramque diffunditur, in quo non quieti nec otiosi pervolitant, ut satis utiliter humanis aspectibus eos Providentia divina absconderit atque subtraxerit. Aut enim terrore concursus eorum, vel horrore vultuum, in quos se pro voluntate sua, cum libitum fuerit, transformant atque convertunt, intolerabili fornes et inmundas atque aerias potestates fieret noxia quaedam familiaritas ac perniciosa coniunctio, quia haec flagitia quae nunc inter homines admittuntur uel parietum saeptis uel locorum interuallo et quadam uerecundiae roris incitarentur insaniam, nullo istis sceleribus eas cernerent desinentes, quippe quas nulla lassitudo carnalis seu occupatio familiaris rei ac sollicitudo cotidianinos a coeptis intentionibus etiam invitissimos nonnumqua
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum ut in mobilis ꝑseuer&
necesseẽ enim autaliquid ad¬
ici illis semꝑ aut minui nullaq
in omni creatura talis potent
esse ꝑfoctio quȩ mutabilitatis
non subiaceat passionĩ secundũ
illud quod inli brobeati ioblegit᷑
Quicdest homo ut in muculatus
sit &iustus appareat natus demu¬
liere. Ecce interscõs eius nemo
in mutabilis . & caeli non sunt
mundi in conspectueius: Solum
numq: dm̃ in mutubilem confi¬
temur: quem tantum modo scĩ
illius prophetȩ ita conpellat
oratio. Tuccũ idem ipse es: & ipse
dese: ego sum inquit ds̃ & non
mutor: quod scilic& ipsesit solus
naturaliter semꝑbonus. semꝑ
plenus. semꝑq ꝑfatus. cuinhil
nec adicipossit aliquando nec mi¬
nui: Ideoq: debemus caduirtu¬
tum studiaa. in remissaccura ac
sollicitudine nos m&ipsos semꝑ
&tendere: ipsisq nos iuigiter &¬
ercitiis occupure . necessante
profatu. confestim diminutio
subsequatur utenim diximus.
inunomens eodemq: statuma¬

Expanded text:
sanctorum, ut inmobiles perseuerent. sanctorum, ut inmobiles perseuerent. necesse est enim aut aliquid adici illis semper aut minui, nullaque in omni creatura talis poterit esse perfectio, quae mutabilitatis non subiaceat passioni, secundum illud quod in libro beati Iob legitur: quid est homo, ut inmaculatus sit, et iustus appareat natus de muliere? ecce inter sanctos eius nemo inmutabilis, et caeli non sunt muidi in conspectu eius. solum namque deum inmutabilem confitemur, quem tantummodo sancti illius prophetae ita conpellat oratio: tu autem idem ipse es, et ipse de ae: ego sum, inquit, deus, et non mutor, quod scilicet ipse ut solus naturaliter semper bonus, semper plenus semperque perfectus, eni nihil nec adici poarit aliquando nec minui. ideoque debemus ad uirtutum studia inremiesa cura 10 sollicitudine nosmet ipsos semper extendere ipsisque nos iugiter exercitiis occupare, ne cessante profectu confestim deminutio subsequatur. ut enim diximus, in uno mens eodemque statu ma
Abbreviated transcription (Latin):
niri nullis in cursib: possit
ermanus. Potest nemens nr̃i
unum statum uigiter r&inere &
in eadem qualitate persistere:
heodorus. Necesse est ut scđm
mentis suae. persingulos dies ꝓ¬
ficiat. ad eu sequȩ inante sunt sẽꝑ
extendens. autsi neglexerit con¬
sequens est utr&ro redeat atq: in
d&erius relabatur & idcirco.
nullo modo poterit mens inuna
atq: eadem qualitate durare.:
uelut siquis contrac aquas flu
minis uolenti nauem subigere
remorum inpulsione con&ur:
necesse est cum aut uirtutebra¬
chiorum. torrentis aluei imp&ũ
desccantem. udsuperiora con¬
scendere aut remissis manib:
ad preceps prono umne reuo¬
cari. Qua propter istudent
euidens nr̃uinditium detrimen¬
ti suntellexerimus nos nihil
amplius adquisisse. nec dubi¬
temus r&ror sum nos omnimo¬
dis reuocatos. quacdie non sen¬
serimus adsuperiora progres¬
sos quia ut dixi. nec in eo dem
statumens hominis potest iugi¬
ter ꝑmanere nec in hac carne
consistens. itauuirtutum api¬
cem possidebit. quisq ille

Expanded text:
niri nullis incursibus poeait. GERMANVS: Potestne mens nostra unum statum iugiter retinere et in eadem semper qualitate persistere? heodorus: Necesse est ut, secumentis suae per singulos dies proficiat, ad ea quae in ante sunt se semper extendens ; aut si neglexerit, consequens est ut retro redeat atque in deterius relabatur. Et idcirco nullo moatque eadem qualitate durare. ueminis violenti navem subigere remorum impulsione conetur, necesse est eum aut virtute brachiorum torrentis alvei impetum desecantem ad superiora conscendere, aut remissis manibus ad praeceps prono amne revocari. Quapreuidens nostri indicium detrimenti, si intellexerimus nos nihil amplius adquisisse, nec dubitemus retrorsum nos omnimodis reuocatos, qua die non senserimus ad superiora progressos, quia ut dixi nec in eodem statu mens hominis potest iugiter permanere, nec in hac carne consistens ita uirtutum apicem possidebit quisque ille
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt dm̃ habere in notitia.tra didit illos
ds inreprobũ sensum. ut faciant ea quȩ non
conueniunt : Ipse quoq dñs perprophetam
Et non audiuit populus meus uocem meam
&is rahel non intendit me: Propter quod
dimisi eos inquit secundum ad inuentiones
cordis eorum : ambulabunt in aduentio¬
NibUS SUIS¬
XXIGERMANUS

Expanded text:
tia, tradidit illos deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conuenit, et ipse dominus per prophetam: et non audiuit populus meus uocem meam: et Israhel non intendit mihi. propter quod dimisi eos, inquit, secundum adinuentiones cordium eorum, ambulabunt in adinuentionibus suis. GERMANVS
Abbreviated transcription (Latin):
mis suagi uniuersa fatendumest
Vtscilic& haec quȩ bona sunt : uolunta¬
aũ contraria sunt : ꝑmissu : cũ pro.
nequitiis acduritia cordis ñ. dese¬
rens nos diuina ꝑtectio: diabolo ma¬
titur : ł ignominiosas corporis passi¬
ones patitur dominari: Quod &iam
a postoli uocib euidentissime per¬
docemur dicentes: Propterquod.
tradidit illos ds̃ in passiones ignomi¬
niȩ. &iterum. Quia non cre

Expanded text:
missu agi uniuersa fatendum est, ut scilicet haec quae bona sunt uoluntaautem contraria sunt permissu, cum pro nequitiis ac duritia cordis nostri deserens nos diuina protectio diabolumbis vel ignominiosas corporis passiones patitur dominari, quod etiam apostoli vocibus evidentissime perdocemur dicentis, propter quod tradidit illos Deus in passiones ignominiae; et iterum, quia non cre
Abbreviated transcription (Latin):
gitia. quae singulis momentis subipsi¬
us committunt᷑ aspecti. indefessulon¬
gunimitate sustat. Cum intuemur
uocationem. quanos nullis p̃caedenti¬
bus meritis. gatia suae miserationis
adsciuit: Cumdeniq: occasiones
sidutis tribuit adoptandis.: Eum quo¬
dam admirationis intuemur excessu
quoditanos nasci precaepit. ut abip¬
sis cunabulis gratia nobis legisq suae
notitia in funder&ur: Quod ipsead¬
uers arium uincens in nobis. prosolo
bonae uoluntatis assensu. Aet̃ na
beatitudine ac ꝑ p&uis nos p̃miis mu¬
neratur: Cum postremo dispensa¬
tionem suae incarnationis pronr̃a
scdute suscepit : Acmirabiliamys¬
teriorum suorum incunctis genti¬
b dilatauit.: Sunt autem aliae
uitae acpuritate cordis nrĩs sensib
oriunt᷑. Quib ds̃ ueluidet᷑ mundis
obtutib uel tenitur. Quas profec¬
tonullus perp&uo r&entabit. INqͦ

Expanded text:
gitia, quae singulis quibusque momentis sub illius committuntur aspectu, indefessa longanimitate sustentat; cum intuemur vocationem qua nos, nullis praecedentibus meritis, gratia suae miseratiadsciuit, cum denique quot occasiones salutis tribuit adoptandis cum quodam admirationis intuemur excessu: quod ita nos nasci praecepit, ut ab ipsis cunabulis gratia nobis legisque suae notitia traderetur, quod ipse aduersarium uincens in nobis pro solo bonae uoluntatis adsensu aeterna beatitudine ac perpetuis nos praemiis muneratur, cum postremo dispensationem incarnationis suae pro nostra salute suscepit ac mirabilia mysteriorum suorum in cunctis gentibus dilatauit. sunt autem aliae uitae ac puritate cordis in nostris sensibus oriuntur, quibus deus uel uidetur mundis obtutibus uel tenetur. quas profecto nullus perpetuo retentabit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Deutilitate conluitationis. quȩ inter
carnem ac sp̃m suscitatur. quantum
uidetur nobis euidenter & pressũẽ:
Ita uteam ipsis quodam modo manib
nr̃is. palpabilem facta messe credamꝰ.
Et idcirco. hanc quoq rationem nobis
similiter cupimus aperiri. quid intersit
inter carnalem & anima lemuirum :¬
Vel quemadmodum animalis. carnali
possit esse deterior.

Expanded text:
De utilitate conluctationis quae inter carnem ac spiritum suscitatur, quantum uidetur nobis, euidenter expressum est, ita ut eam ipsis quodammodo manibus nostris palpabiiem factam esse credamus. et idcirco hanc quoque rationem nobis similiter cupimus aperiri, quid intersit inter carnalem et animalem uirum uel quemadmodum animalis carnali possit esse deterior.
Abbreviated transcription (Latin):
unc enim perfecte consum mabi¬
tur in nobis illa nñ saluatoris ora¬
tio: quaprosuis discipulis orauit
adpatrem dicens. Ut dilectio¬
quadilexisti me in eissit & ipn in
nobis. Etiterum: ut omnes unũ
sint sicut tupater in me : &ego in
te : & ut ipsi innobis unum sint.
Quando illa dĩ perfecta dilectio.
quapri or nos ille dilexit: innñ quoq:
transienit cordis affectum hac domi¬
nica oratione completa. quam cre

Expanded text:
unc enim perfecte consummabitur in nobis illa nostri saluatoris oratio, qua pro suis discipulis orauit ad patrem dicens: ut dilectioqua dilexisti me in eis sit et ipsi in nobis, et iterum: ut omnes unum sint, sicut tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint, quando illa dei perfecta dilectio, qua prior nos ille dilexit, in nostri quoque transierit cordis affectum hac dominica oratione conpleta, quam cre
Abbreviated transcription (Latin):
cessare conpellunt:
asnamque inpugnationis. quibus
homines inpetunt. nequaquã
N.
Nam discordias atque conflictus.
suꝑ non nullis gentib ꝓquadam
sibi nequitiae uernacula familia¬
ritate susceptis: indefesso certamine
similiter exercere nondesinunt :
quod&iam inuisione danihelis ꝓ¬
phecȩ manifestissime legimus fi¬
guratum. angelo gabriele itanar¬
rante⁊ nolitimere danihel. quia
& die primo quoposuisti cortuum¬
ad intellegendum. ut te ad fligeres
in conspectudĩtui. ex audita sunt
uerbatua: &egoueni propter ser¬
mones tuos princeps aũ regni
persarum. restitit mihi uiginti
& uno dieb: Et eccemi chael
unus de principib. primusuenit in
adiutorium meum: &egoremansi
ibi iurtaregem persarum: Ueniaũ
utdoceremte quȩ uentura sunt
popdilo tuo innouissimis dieb:
uem principem

Expanded text:
cessare conpellunt. Has namque inpugnationes quibus homines inpetunt etiam . nam discordias atque conflictus super nonnullis gentibus pro quadam sibi nequitiae uernacula familiaritate susceptis indefesso certamine similiter exercere non desinunt. quod etiam in uisione Danihelis prophetae manifestissime legimus figuratum, angelo Gabrihele ita narrante: noli timere Danihel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum intellegendum ut te adfligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit mihi uiginti et uno diebus: et ecce Michael unus de principibus primis uenit in adiutorium meum, et ego remansi ibi iuxta regem Persarum. ueni autem ut docerem te quae uentura sunt populo tuo in nouissimis diebus. quem principem
Abbreviated transcription (Latin):
rgo credendum ẽ. intereos or¬
dinatam & ut ita dixerim discipli¬
natam eẽ nequitiã : ut quidam uicis¬
situdinis ab eis ordo seru&ur. acra¬
tionahilis geratur inpugnatio¬
nis incursio cum const& nec modũ.
niecrationem nisunt̃ bonosatq: ho¬
nestos posse subsistere scđm illam¬
scripturȩ sententiam: Quȩ resapi¬
entiam apud malos & non in uenies:
& in imici nr̃i insensati. Illud&iam:
non estsapientia. non est fortitudo.
necest consilium apud impios.¬

Expanded text:
rgo credendum est inter eos ordinatam et ut ita dixerim disciplinatam esse nequitiam, ut quidam uicissitudinis ab eis ordo seruetur ac rationabilis geratur inpugnationis incursio, cum constet nec modum nec rationem nisi inter bonos atque honestos posse subsistere sScripturae sententiam: Quaeres sapientiam apud malos, et non invenies , et: Inimici nostri insensati . Illud etiam: Non est sapientia, non est fortitudo, nec est consilium apud impios
Abbreviated transcription (Latin):
rint superati c̃tritione eos duplici
c̃terendos: Primũ qđ hominib &¬
petentib: sc̃itatem. Illi eã possidentes
amiserint: causaq extiterint ꝑditi¬
onis humanȩ: Deinde qđ spiritales
substantiae. fuerint acarnalib ter¬
renisq deuictȩ: hasigitur ruinas
hostium. suasq: uictorias intuensunus¬
quisq: sc̃orum cũ eultatione procla¬
mat dicens: Persequar in imicosmeos
& c̃p̃hendã eos. & nonc̃ uertar donec de¬
ficiant: Confringã eos nec poter̃ stare
cadent subtus pedes meos: Contra
quos &iã orans idem pro

Expanded text:
rint superati, contritione eos duplici rint superati, contritione eos duplici conterendos; primum quod hominibus expetentibus sanctitatem, illi eam possidentes amiserint, causaque exstiterint perditionis humanae; deinde quod spiritales substantiae fuerint a carnalibus terrenisque devictae. Has igitur ruinas hostium suasque victorias intuens unusquisque sanctorum cum exsultatione proclamat: Persequar inimicos meos, et comprehendam eos, et non convertar donec deficiant: confringam eos nec poterunt stare, cadent subtus pedes meos . Contra quos etiam orans idem Pro
Abbreviated transcription (Latin):
uidensq: eos suꝑgaudere ruinis
& casib: singulorum actimens ne
cles equoq: eueniat eis ista lȩtitia
dñm deprecatur. In lumina in¬
quiens oculos meos. neũ quã obclor¬
miã in morte. nequando clicat ini¬
micus m̃s p̃ualiu adũsus eũ: Qui
tribulant me exultabt̃ simotus fu
Neclicant incordib suis euge euge
animȩ nr̃ȩ . nec dicant deuorabi¬
mus eũ : Et frenduerunt suꝑ me
dentib suis: Dñe quando respi¬
cies. insidiatur enĩ in abscondito
Quirur sum. cunctis conatib e pensis.
cum deceptionẽ nr̃am non potuerint
optinere. suꝑcasso labore suo neces¬
seest ut confundantur &erubescant.
quiquȩ runt animas nr̃as ut auferan
eas : induantꝰ confusione & pudore.
qui cogitant nob̵ mala: Hieremias
quoq:. Confundantur inquit illi.
& non confundar ego: Paueantilli&
ñ paueã ego : Induc suꝑeos irã furoris
tui. & cluplici contritione c̃tere eos:
Nulli & enim dubiũ est. cũ a nobis fue¬

Expanded text:
uidensque eos supergaudere ruinis uidensque eos supergaudere ruinis et casibus singulorum ac timens ne de se quoque eueniret eis ista laetitia, dominum deprecatur inlumina, inquiens, oculos meos ne umquam obdormiam in mortem: ne quando dicat inimicus meus: praeualui aduersus eam. qui tribulane dicant in cordibus suis, Euge, euge animae nostrae; nec dicant, Devorabimus eum ; et: Frenduerunt super me dentibus suis. Domine, quando respicies ? insidiatur enim in abscondito,Qui rursum cunctis conatibus expensis, cum deceptionem nostram non potuerint obtinere, super cassato labore suo, necesse est ut confundantur et erubescant qui quaerunt animas nostras, ut auferant eas, induantur confusione et pudore qui cogitant nobis mala . Jeremias quoque, Confundantur, inquit, illi, et non confundar ego; paveant illi, et non paveam ego; induc super eos iram furoris tui, et duplici contritione contere eos . Nulli etenim dubium est, cum a nobis fue
Abbreviated transcription (Latin):
tante alius cumotio ac securitate
confligit & ad deiciendum emulum
sola prouirib utitur uoluntate . ñ
pugna dicenda est. nec conluctatio.
neq: certamen : Sediniqua quȩ¬
dam & in rationabilis oppugnationis
inpressio : Sed plane laborant &ip¬
si non minus pugnantes humanũ
genus & desudant ut pręualeant¬
deunoquoq illam quam cupiunt
optinere uictoriam: Etretorque¬
tur in eos illa confusio quȩ nos
manebat si abipsis fuis semus elisi:
Scđm illud. Caput circuitus eorũ.
labor labiorum ipsorum operiet eos:
Etconuertetur dolor eius incaput
eius. Etiterumueniat illilaquis
quemignorat. & captio quã abscon¬
dit app̃hendateũ. & in laqueo cadat
in ipso: Scilic& quem suꝑ hominũ
deceptione molitur: Dolent igi¬
tur &iam ipsi nonminus. & quem¬
admodum nos elidunt. ipsiquoq
similiter eliduntur : Nec uicti
sine confusione discedunt :
Quas eorum ruinas atq: conflictus.
illequis anos interioris hominis
oculos possid& cottidiecernens.

Expanded text:
tante, alius cum otio ac securitate tante, alius cum otio ac securitate confligit, et ad dejiciendum aemulum sola pro viribus utitur voluntate, non pugna dicenda est, nec colluctatio, neque certamen, sed iniqua quaedam et irrationabilis oppugnationis oppressio. Sed plane laborant et ipsi non minus impugnantes humanum genus, et desudant ut prde unoquoque illam quam cupiunt obtinere uictoriam, et retorquetur in eos illa confusio quae nos manebat, si ab ipsis fuissemus elisi, secundum illud: caput circuitus eorum: labor labiorum ipsorum operiet eos, et: conuertetur dolor eius in caput eius, et iterum: ueniat illi laqueus, quem ignorat: et captio quam abscondit adprehendat eum: et in laqueo cadat in ipso, scilicet quem super hominum deceptione molitur. dolent igitur etiam ipsi non minus, et quemadmodum nos elidunt, ipsi quoque similiter eliduntur nec uicti sine confusione discedunt. quas eorum ruinas atque conflictus ille, qui sanos interioris hominis oculos possidebat, cotidie cernens
Abbreviated transcription (Latin):
& eitũ ut sustinere possimus :¬
anc autem conluctationem illos. ñsi¬
ne suo credimus labore conficere :
Habentnamq: &iam ipsi insuo conflictu
quandam anxietatem atq: tristitiam.
& maxime cum fuerint ualidioribus
emulis. idẽ uiris scĩs ꝑfectisq c̃gressi:
Alio quin iam ñ conflictus necluctatio
sed simplex tantum : &utita dixerim
secura illis eẽe hominũ ad tributa de¬
ceptio : Et quomodo star& illud apłi
quod dicit: N on est nobis conluctatio
aduersus carnem & sanguinem sed ad¬
uersus principatus. & aduersus potes¬
tates. aduersus mundi rectores te¬
nebrarum harũ. contra spiritaliune¬
quitia incęlestib: Etillud. Sic pugno.
Non quasi aerem uerberans : Etiterum.
Bonum agonem certaui: Ubienim
agondicitur. & certa men& pugna.
seu conluctatio : neces seest utrorũq
sudor & labor ac sollicitudo subeat᷑.
& ȩqualiter illos. uel suꝑ duectione
maneat lolor atq confusio: Uelde
uictoria. gaudium consequatur &¬
palma: Ubiuero alio cũ sudoreluc¬

Expanded text:
 exitum, ut sustinere possimus. Hanc autem illos conluctationem non sine suo credimus labore conficere. habent namque etiam ipsi in suo conflictu quandam anxietatem atque tristitiam et maxime cum fuerint ualidioribus aemulis, id est uiris sanctis perfectisque congressi. alioquin iam non conflictus nec conluctatio, sed simplex tantum et ut ita dixerim secura illis esset hominum adtributa deceptio. et quomodo staret illud apostoli quod dicit: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus, aduersus potestatesnebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Et illud: Sic pugno non quasi aerem verberans . Et iterum, Bonum agonem certavi . Ubi enim agon dicitur, et certamen, et pugna, seu colluctatio, necesse est et utrimque sudor, et labor, et sollicitudo subeatur, et aequaliter illos vel super dejectione maneat dolor atque confusio, vel de victoria gaudium consequatur. Ubi vero alio cum sudore luc
Abbreviated transcription (Latin):
gluuie.
ciendum tam̃ non eundem ẽẽ
in omnib: ordinem proeliorũ.
quia sicut cdiximus. ñ uno modo
impugnamurom̃s &oport&
unũ quemq nr̃m scđm qualitatẽ
belli quo principaliter infestatur.
concertationum luctamen arri
pere. Ita ut alium necessesit ad¬
uersus uitium qđ tertium poni¬
tur. primum eercere conflictũ.
Alium contra quartum seuqum¬
tum : & ita. prout ipsa uitice in
nobis optinent principatum :
utq inpugnationis ex igit modus
nos quoq oport& ordinem in¬
stituere p̃liorum: Scđm quem.
ꝓuentus quoq uictoriae triũ¬
phiq: succedens. faci& nos adpu¬
ritatem cordis . & perfetionis
plenitudinem. ꝑuenire :¬

Expanded text:
gluuie. Sciendum tamen non eundem esse in omnibus nobis ordinem proeliorum, quia sicut diximus non uno modo inpugnamur omnes, et oportet unumquemque nostrum secundum qualitatem belli quo principaliter infestatur concertationum luctamen pere, ita ut alium necesse sit adversus vitium, quod tertium ponitur, primum exercere conflictum, alium contra quartum, sive quintum, et ita, prout ipsa vitia in nobis obtinent principatum, utque impugnationis exigit modus nos quoque oportet ordinem instituere praeliorum, secundum quem proventus quoque victoriae, triumphique succedens, faciat nos ad puritatem cordis et perfectionis plenitudinem pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
sentis horae brȩuitas non sinit tans¬
meari. commodius reor. ut eam
futurȩ noctis indagini reseruemus
quod & mihi subhuius questionis
occasione. de ur̃o propensiori con¬
loquio. laetitia sp̃italis ac fructus
uberior conferatur & propositarũ¬
questionũ sinus: prȩbente nobis
spũscõ prosperos flatus: liberius pe¬
netrare possimus : Quam¬
obrem soporis modicũ degustantes:
discutiamus obrepentem oculis
nr̃is uicina iam luce torporem:
acdeinceps pariter ad ecclesiam
procedentes: quõ hoc facere domi¬
nici diei sollemnitas common&:
Reuersi postsynaxin. ea quaȩ dñs
ad instretionem communem : pro
desiderio nostro largitus fuerit:
duplicato gaudio conferamus:
ABBATIS SERENI. DEANIME

Expanded text:
sentis horae brevitas non sinit transmeari: commodius reor ut eam futurae noctis indagini reservemus, quo et mihi sub hujus quaestionis occasione de vestro propensiori coloquio, laetitia spiritalis ac fructus uberior conferatur, quaestionum sinus praebente nobis spiritu sancto prosperos flatus liberius penetrare possimus. quamobrem soporis modi- cum degustantes discutiamus obrepentem oculis nostris uicina iam luce torporem, ac deinceps pariter ad ecclesiam procedentes, quoniam nos hoc facere dominici diei sollemnitas commonet, reuersi post synaxin ea, quae dominus ad instructionem communem pro desiderio uestro largitus fuerit, duplicato gaudio conferemus. ABBATIS SERENI
Abbreviated transcription (Latin):
to ad coȩ nobium sacrarũ uir¬
ginum cibus ac potus: quem ne
nutu quidem petere poterat:
femineo ingerebatur obse¬
quio: explendisque omnib
naturȩ necessitatib: eadem
illidiligentia perannos ferme
quatuor idest usquȩ aduitȩ
suȩ terminum seruiebat:
Quicum tanta esset omnium
membrorum debilitate con¬
strictus. ut nulli in eo artus
uiuacem motum . ac sensibilem
retentarent : Nihi lominus tan¬
ta exeo uirtutum gratia proce¬
debat. ut cum deoleo quod ca¬
dauere suo potius quam corpore
contigiss& unguerentur infir¬
mi. Confestim cunctis ualitu¬
dinibus curarentur : Ita ut suꝑ
hac eius ualitudine. &iam ipsis in¬
fidelib euidenter a perteque
clarescer&: & debilitatem mem¬
brorum omnium. dispensatione
atque amore dñi contributam.
& sanitatum gratiam protestimo¬
nio puritatis. ac manifestectione
meritorum eius. sp̃s sc̃i uirtute

Expanded text:
to ad coenobium sacrarum uirto ad coenobium sacrarum uirginum cibus ac potus, quem ne nutu quidem petere poterat, femineo ingerebatur obsequio explendisque omnibus naturae necessitatibus eadem illi diligentia per annos ferme quattuor, id est usque ad uitae suae terminum seruiebat. qui cum tanta esset omnium membrorum debilitate constrictus, ut nulli in eo artus uiuacem motum ac sensibilem retentarent, nihilominus tanta ex eo uirtutum gratia procedebat, ut cum de oleo, quod cadauere suo potius quam corpore contigisset, unguerentur infirmi, confestim cunctis ualitudinibus curarentur, ita ut super hac eius ualitudine etiam ipsis infidelibus euidenter aperteque claresceret et debilitatem membrorum omnium dispensatione atque amore domini contributam et sanitatum gratiam pro testimonio puritatis ac manifestatione meritorum ei spiritus sancti uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
teretur. ut ad requirendum se¬
nem quem admodum proposue¬
rant. coepto ltqͥnere ꝑtenderenz
Quod lic& zelo castitatis. & puri¬
tatis ardore sit factum: tam̃
quia non secundum scientiã
prȩsumptum est: sed obseruan
cessus est modus: Non enim
solam familiaritatẽ quȩ uere
est noxia feminarum. sed ipsã
quoq: figuram sexus illius
credidit exsetrandã : tali con¬
festim correptione percussus
est. ut eius uniuersum corpus
paralyseos ualitu dine solueret᷑.
nullumq: in eo membrum . poeni¬
tus explere suum prȩualeret
officium: Siquidem non so¬
lum pedes acmanus: sed etiã
linguȩ motus. quoe locutio uo¬
cis exprimitur. ipsȩq aures. Ita
auditus pro prii amiserunt sensu:
ut in eo nihil amplius ex homine.
quam in mobilis tantum. atque
insensibilis figura remaneret:
Eo autem redactus est ut infir¬
mitatieius nullo modo uirorũ
diligentia deseruire suffice¬
ret: nisi solaci muli ebris sedu¬
litas ministrasset : Nec ñ dela¬

Expanded text:
teretur, ut ad requirendum seteretur, ut ad requirendum senem, quemadmodum proposuerant, coepto itinere pertenderent. Quod licet zelo castitatis et puritatis ardore sit factum, tamen quia non secundum scientiam praesumptum est, sed observantretionis excessus est modus non enim solam familiaritatem, quae vere est noxia, feminarum, sed ipsam quoque figuram sexus illius credidit exsecrandam, tali confestim correptione percusest, ut eius uniuersum corpus paralyseos ualitudine solueretur nullumque in eo membrum penitus explere suum praeualeret officium, siquidem non solum pedes ac manus, sed etiam linguae motus quo elocutio uocis exprimitur ipsaeque aures ita auditus proprii amiserint sensum, ut in eo nihil amplius ex homine quam inmobilis tantum atque insensibilis figura remaneret. eo autem redactus est, ut innrmitati eius nullo modo uirorum diligentia deseruire sufficeret, nisi sola ei muliebris sedulitas ministrasset. nam dela
Abbreviated transcription (Latin):
quam solitudinem nonolim fac¬
tam aquȩ salsissimȩ inundatio¬
ne cognouimus: Quȩ quotiẽs
flauerit sp̃s aqui lonis destag¬
nis inpulsa acsuperfusa ad¬
iacentib: terris. ita omnem
illius super ficiem regionis
contegit: ut antiquos ibi dem
uicos. qui olim hac ipsa decausa
omni sunt habitatore deserti:
faciat uelut insulas apparere:
Hicigitur abba paulus. in tant̃ã
cordis puritatem qui ete solitu¬
dinis silentioq: proficerat
ut non dicam uultum femineũ.
sed neuestimenta quidem sex¬
us illius conspectui suo patere¬
tur offerri: Nam cum eidẽ
pergenti ad cuiusdam senioris
cellam. una cum abbate archebio
eiusdem solitudinis ac cola casu
mulier obuiasset: offensus occursu
eius. tanta fuga ad suum rursus mo¬
nasterium. prȩtermisso quod ar¬
ripuerat piȩ isitationis officio
recucurrit: quanta null us a fa¬
cie leonis. uel in manissimi dra¬
conis aufugeret : Ita ut memora¬
ti quidem abbatis archebii. reuo¬
cantis eum clamore acprȩcib flec

Expanded text:
quam solitudinem non olim factam aquae salsissimae inundatione cognouimus. quae, quotiens flauerit spiritus aquilonis, de stagnis inpulsa ac superfusa adiacentibus terris ita omnem illius superficiem contegit regionis, ut antiquos ibidem uicos, qui olim hac ipsa de causa omni sunt habitatore deserti, faciat uelut insulas apparere. hic igitur abba Paulus in tantam cordis puritatem quiete solitudinis silentioque profecerat, ut non dicam uultum femineum, sed ne uestimenta quidem sexus illius conspectui suo pateretur offerri. nam cum eidem pergenti ad cuiusdam senioris cellam una cum abbate Archebio eiusdem solitudinis accola casu mulier obuiasset, offensus occursu eius tanta fuga ad suum rursus monasterium praetermisso quod adripuerat piae uisitationis officio recucurrit, quanta nullus a facie leonis uel inmanissimi draconis aufugeret, ita ut ne memorati quidem abbatis Archebii reuocantis eum clamore ac precibus fl
Abbreviated transcription (Latin):
XIII Responsio de confusione calcau
da & periculo ñ condolentes.
CIIII Deuocatione sam uelis.
Deuocatione pauli apostoli.
De app&enda discr&ione.
De inmoderatis ieiuniis. &uigiliis.
Interrogatio de continentia uel
refectionis mensura.
De optimo cybi cottidianimodo.
Obiectio de facilitate continentiae.
quae duob paxmatiis sustinet᷑
Responsio deuistute & mensura
exꝑtae continentiae.
Quinam generalis continentiae
a crefectionis modussit.
Quẽ ad modũ habundantiae hu¬
morum genitalium castigentus.
Delubore a equalis refectionis
& defratris beniamin ed acitate.
Interrogitio quomodo una semꝑ
eudemq: mensura seru&ur¬
UU Responsio denon excedendor efec¬
tionis modo.

Expanded text:
 Responsio de confusione calcanda et de periculo non condolentis. De uocatione Samuhelis. De uocatione Pauli apostoli. De adpetenda discretione. De inmoderatis ieiuniis et uigiliis. Interrogatio de continentiae uel refectionis mensura. De optimo cibi cotidiani modo. Obiectio de facilitate continentiae, quae duobus paiamatiis sustineretur. Responsio de uirtute et mensura expertae continentiae. Quinam generalis continentiae ac refectionis modus sit. Quemadmodum abundantia umorum genitalium castigetur. De labore aequalis refectionis et de fratris Beniamin edacitate. Interrogatio, quomodo possit una semper eademque mensura seruari. Responsio de non excedendo refectionis modo.
Abbreviated transcription (Latin):
non otiose re periamus inser¬
tam. Itaut puerum samuolem iud¬
ciodñi prȩlectum. sui noll& ꝑsem&
ipsum. diuiniconloquii disciplina dñs
erudire: sedrecurrere semel &ite¬
rum pater&ur ad senẽ: eumq quẽ
Ad suum conuocabat alloquium. &iã
illius. qui offerat dm̃ dũ modo senio¬
ris doctrina uellet institui: Ex quem

Expanded text:
non otiose repperiamus insernon otiose repperiamus insertam, ita ut puerum Samuhelem iudicio praelectum sao nollet per semet ipsum diuini conloquii disciplina dominus erudire, sed recurrere semel et iterum pateretur ad senem, eumque ad suum quem uocabat adloquium etiam illius qui offenderat deum, dummodo senioris, doctrina uellet institui, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
la: quae meo arbitro tibi ꝑmisit hi¬
fligi. redundante diuino sps̃rore.
restinguat. Quam temptationẽ
lic& erdem celeritate qua infer¬
rieam dñs passusẽ: Ad unã scnis
experimento docuit : ñ modo ñ ex¬
probraripatefacta cuiusq uitia
dem laborantis dolorem seule¬
quaquam uos uniussenis siue pau¬
corum. łimperitia uelleuitas:
ab illa salutari quã pracdiximꝰ
uia & traditione maior ũ de ter¬
reat & excludat: quorũ caniti e
ad deceptionẽ iuniorum calli¬
dissimus abutit᷑ inimicus. sed ab¬
sq ullo confusionis operim̃to om̃a
debent senioribus reuelari: atq
ab eis. uel remedia nrĩs uulnerib
uel exempla conuer sationis acui¬
tae. fiducialit̃ sumi. In quib parẽ
opem . & similẽ experiemur effec¬
tum sinihil penit̾ affectare nr̃o
iudicio ac p̃sumptione temptemꝰ
eniq intantũ placita dõ hȩc senten
conprobat᷑. ut &iam scriptu¬
ris scĩs hanc eandẽ institutionẽ

Expanded text:
la quae me arbitro tibi permisit inla quae me arbitro tibi permisit infligi, donante Spiritus sui rore, restinguat. Quam tentationem, licet eadem celeritate qua inferri eam Dominus passus est, ad unam senis experimento docuit, non modo non exprobrari patefacta cujusque vitia dem laborantis dolorem debequaquam uos unius senis siue paucorum uel inperitia uel leuitas ab illa salutari qua praediximus uia et traditione maiorum deterreat et excludat, quorum canitie ad deceptionem iuniorum callidissimus abutitur inimicus: sed absque ullo confusionis operimento omnia debent senioribus reuelari atque? ab eis uel remedia uulnerum uel exempla conuersationis ac uitae fiducialiter sumi. in quibus parem opem et similem experiemur effectum, si nihil penitus affectare nostro iudicio ac praesumpti- 1 one temptemus. Denique in tantum placita deo haec sententia conprobatur, at etiam scripturis sanctis hanc eandem institutionem
Abbreviated transcription (Latin):
operep̃tium iudicauit. Disceltaq
tuis exemplis. laborantibus condolere¬
& periclitantes nequaquã ꝑniciosa despeatu¬
de terere: Nec duris simis sermoni¬
b asperare. sed potius leniblandaq
consolatione refouere.: Et scđm
p̃ceptum supientissimi sulamonis eru¬
ereeos quiducunt᷑ admostem: & redi
ualeas opere acueritate dicere: Dñs
deditmihi lieiguã eruditã. ut sciã
sustentare cum quilas sus ẽ uerbo:
naturali quodã modo igne fla¬
grantes uel extinguere uelre¬
prȩmere: Nisi dĩgratia ueliu¬
uar& fragilitatẽ nrãm: uel pro¬
munir&. Et idcirco. salutaris
huius dispensationes ratione fini¬
ta : quauel illum iuuenẽ ꝑniciosis
aestib dñs liberare: uel de inpug¬
nationis uehem̃tia. & compatien¬
diuffectute uoluit erudire: com¬
munib: cum p̃cibus imploremus.
quo flagellum istud. quod utilita¬
tis gratia dñs inferre dignatus ẽ.¬
dolorem facit. & rursum med&ur.
Percutit: & manus eius sanauerunt :¬
Ipse humiliat. & exaltat. Ipseoc

Expanded text:
pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa desperatione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolatione reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimualeas opere ac uirtute cantare: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est uerbo. naturali quodammodo igne flagrantes uel extinguere uel reprimere, nisi dei gratia uel iuuaret fragilitatem nostram uel promuniret et idcirco salutaris huius dispensationis ratione finita, qua uel illum iuuenem perniciosis aestibus dominus liberare uel de inpugnationis uehementia et conpatiendi affectu te uoluit erudire, communibus eum precibus inploremus, quo flagellum istud, quod utilitatis gratia tibi dominus inferre dignatus edolere facit et rursum medetur: percutit et manus eius sanauerunt ipse humilia
Abbreviated transcription (Latin):
Siau abrenuntians quis & egessus
inde ꝑ dĩgratiam. deuicta pariter
gastrimargia adheremũ ꝑuene¬
rit spiritalem . De inpugnatione
trium gentium liberatus. contra
septem tantum quȩ ꝑ morsendi¬
numerantur bella suscipiet
uod uero istarum ꝑnetiosa¬
rum gentium regiones salubrit̃
pos sidere p̃cipimur. ita intellegi¬
tur: hab& unum quodq uitiũ
incorde nr̃o propriam stationẽ.
quam sibi uindicans in animae
nrae recessu. & terminat is rahelẽ:
idest contemplationem rerum
summarum atq: sc̃arum: eisq:
semꝑ acluersari non desinit.
Non enim possunt uirtutes cũui¬
tiis paniter commorari. Quȩ
enim participatio iustitiae cum
iniquitate: autquae socie tas lu¬
cicum tenebris: Sed cum abis
rahele populo idest uirtutibus.
contra se dimicantib fuerint
uitia superata: locum. quẽ sibi
incordenr̃o concupiscentiae
uel fornicationis sp̃s r&emec¬
bat. deinceps castitas optinebit.¬

Expanded text:
si autem abrenuntians quis et egressus si autem abrenuntians quis et egressus exinde per dei gratiam deuicta pariter gastrimargia ad heremum peruenerit spiritalem, de inpugnatione trium gentium liberatus contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella suscipiet. Quod uero istarum perniciosarum gentium regiones salubriter possidere praecipimur, ita intellegitur. habet unumquodque uitium in corde nostro propriam stationem, quam sibi uinostrae recessu exterminat Israelem, id est contemplationem rerum summarum atque sanctarum, eisque semper adversari non desinit. Non enim possunt virtutes cum vitiis pariter morari. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas luci cum terahelis populo, id eet uirtntibus contra se dimicantibus fuerint uitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae uel fornicationis spiritus retentabat, deinceps castitas obtinebit
Abbreviated transcription (Latin):
do: Sed neces se est. me ꝑp&uis
eius conuentionib ꝑurgeri:
& interminabilem quandã
solutionem. iuigi functione
dependere : atq: Ineplebile
indictionib eius inferre
uectigal. Tum illi huncquẽ
uelut idiotam ac rusticũ an¬
te despecerant ꝓnuntia ueruñs
primas philosophiȩ partes.
idest & hicam disciplinam ad¬
primae conprehendisse: Mira¬
tiad modum potuis se eumnatu¬
raliter adsequi. quod nulla ei
sȩcularis eruditio contulis s&:
Cum ipsi sudoremulto longaq:
doctrina haec attingere ne qui¬
uissent. Haec specialiter de
gastrimargia dixisse sufficiat:
Nunc reuertamur ad disputa¬
tionem. quã degene rali uitioꝵ
cognitione ceperamus ex ponere
me requis istis : non septẽ gen
tes legitur dinumeras se sedde¬
cem : quarum terra seminieius.
clanda promititur: Quinume
b: ante notitiamdĩ & gratiam
baptis mi. uel impia gentilium.
uel blas phema iuideoꝵ multi¬
tudo subiecta est : donec intell&¬
tuali egypto commoratur:

Expanded text:
do, sed necesse est me perpetuis do, sed necesse est me perpetuis eius conuentionibus perurgueri et interminabilem quandam solutionem iugi functione dependere atque inexplebile indictionibus eius inferre uectigal. tum illi hunc, quem uelut idiotam ac rusticum ante despexerant, pro- Quntiauerunt primas philosophiae partes, id est ethicam disciplinam adprime conprehendisse, mirati admodum potuisse eum naturaliter adsequi quod nulla ei saecularis eruditio contulisset, cum ipsi sudore multo longaque doctrina ita haec adtingere nequiuissent. haec specialiter de gastrimargia dixisse sufficiat. nunc reuertamur ad disputationem quam de generali uitiorum cognatione coeperamus exponere. me requisistis, non septem getes legitur dinumerasse sed decem, quarum terra semini ejus danda promittitur: qui numebus ante notitiam Dei et gratiam baptismi, vel impia gentilium, vel blasphema Judaeorum multitudo subjecta est, donec intellectuali Aegypto com
Abbreviated transcription (Latin):
atq cohiberi.
am huius uitii naturam. qui¬
dam senum cum philo sophis
dis putans. quicum prosimpli¬
cirate xp̃iana uelut rusticum
crederent fatigandum. subhoc
problematis figurans colore
eleganter expressit: Multis
inquit creditorib patermeus.
medereliquit obnoxium.
C&ens ad integrum soluens
ab omni conuentionis eorum
molestia liberatus sum uni
satis facere. cottidie s̃ oluendo
non possum. Cumq: illiigno¬
rantes ium propositȩ questionis
absolutionemeius precario
postularent: Multis ait uitus
fui naturali conditione con¬
strictus. sed inspirante dño
desiderium libertatis cunctis
illis tamquam molestissimis
creclitorib: renuncians huic
mundo & omnem substantiã
quȩ mihi successione patris
obuenerat. ame pariter abi¬
ciens satis feci: atq ab eis sum
omnimodis absolutus.
Gastrimargiȩ uero stimulis
nullo modo carere preualui:
Nec enĩ. quãuis eam in par¬
uũmodum. uilis simamq: re¬
digerim quantitatem : ium
cottidianȩ conpulsionis eua¬

Expanded text:
atque cohiberi. Nam huius uitii naturam quidam senum eum philosophis disputans, qui eum pro simplicitate Christiana uelut rusticum crederent fatigandum, sub hoc. problematis figurans colore eleganter expressit: multis, inquit, creditoribus pater meus me dereliquit obnoxium. ceteris ad integrum soluens ab omni conuentionis eorum molestia liberatus sum, uni satisfacere cotidie soluendo non possum. cumque illi ignorantes uim propositae quaestionis absolutionem eius precario postularent, multis, ait, uitiis fai naturali condicione constrictus. sed inspirante domino desiderium libertatis cunctis illis tamquam molestissimis creditoribus renuntians huic mundo et omnem substantiam quae mihi successione patris obuenerat a me pariter abiciens satisfeci atque ab eis sum omnimodis absolutus: gastrimargiae uero stimulis nullo modo carere praeualui. nec enim quamuis eam in paruum modum uilissimamque redegerim quantitatem, uim cotidianae conpulsionis eua
Abbreviated transcription (Latin):
ermanus. quomodo igitur
octo sunt uitia quȩ nos inpug¬
nant: cum ꝑ moy sen septem
dinumeratȩ sunt gentes. quȩ ad¬
uersantur populo isrł: uelquẽ¬
ad modum terras uitiorum
cõmmodum nobis pos sidere:
erapion. Octo esse

Expanded text:
ERMANVS: Quomodo igitur octo sunt uitiaquaenos inpugnant, cum per Moysen septem dinumeratae sint gentes quae aduersantur populo Israheli, uel quemadmodum terras uitiorum conmodum nobis est possidere? . SARAPION: Octo esse
Abbreviated transcription (Latin):
presumptores. debuerunt prebere
c&eris quemadmodum peccati. itu
&iam poenȩ cacterroris gemplum:
utquisquis eadem deinceps affecta¬
re temptasset noss& sibi scđm ean¬
dem formum qua illi lamnati sunt.
&ium sunpresenti supplicium dif¬
feratur. in futuri iuditii eaminatio¬
ne reddendum: & quia uidemur
ecessum quendam dumgenera tẽp¬
tationum uelultionum ꝑcurrere
uolumus. apropositu narritione
fecis se: qua dicebumus uirum ꝑf&¬
tum in utraq: temptatione manere
semꝑ in mobilem ad eandem nunc
iterum reuertamur : Itaq mens uiri
iusti non deb& esse similis cerȩ.
uel altenus cuius quam ma¬
tenȩ mollions quȩ semper
ca rcteri signuntium cedens. proeius
forma atq imugine figuratur: quam¬
quam in setam diu retin& don& alio
rursus suꝑ in presso signaculo reforme¬
tur atq: itacfi&. ut num quam insucc
qualitate ꝑsistens ad formameorũ
quȩ inprimuntur. semꝑ conuertutier
ac transeat. Quin potius deb& uelut

Expanded text:
praesumptores debuerunt praebere praesumptores debuerunt praebere ceteris quemadmodum peccati, ita etiam poenae ac terroris exemplum, ut quisquis eadem deinceps adfectare temptasset, nosset sibi secundum eandem formam qua illi damnati sunt, etiam si in praesenti supplicium differatur, in futuri iudicii examinatione reddendum. et quia uidemur excessum quendam, dum genera temptationum uel ultionum percurrere uolumus, a proposita narratione fecisse, qua dicebamus uirum perfectum in utraque temptatione manere semper inmobilem, ad eandem nunc iterum reuertamur. Itaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro eius forma atque imagine figuratur quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursum superinpresso signaculo reformetur. atque ita fiet, ut numquam in sua qualitate persistens ad formam eorum quae inprimuntur semper conuertatur ac transeat. quin potius debet uelut
Abbreviated transcription (Latin):
ri tamq: nefuria sacrilegeorum
crimina. haec & coquere breuis
ue momenta nea poena susfice¬
rec. Sed ut c&er s quoq: qui fu¬
itura uel neglegentes uel penitus
noncredentes. consideratione
tantum modo presentium fran¬
gebuntur . terrorãsturum quas
metuebunt ultionum incuter&
eemplo. Nec apud illã summi
nominis maiestitemes sehuma¬
narum rerum & cottidiunȩ
dis pensationis incurium do¬
cum̃to huus seuerititis ugnos¬
cerent. Ac retributorem dm̃
cunctorum actuum ꝑhaecquȩ
gruiussime formidabunt.
manifestius ꝑuiderent. Inue¬
nimus sane &iumproleuiorib
culpis non nullos eandem mortis
adprȩsens eccepisse sententiam:
qua sunt & illipuniti. quos p̃diximus
& titis se sccrilege prȩuaricationis
auctores: ut fuctum est in illo qui
subbato ligna colligerit uel in ana¬
nia & saffira quiparum quod dum
desubstantia sua. infidelitactis ter¬
rore seruauerant . non quoe quulia
fuerint pondera peccatorum sed
quia reperti nouetrans gressionis

Expanded text:
ra tamque nefaria sacrilegiorum ra tamque nefaria sacrilegiorum crimina haec excoquere breuis ac momentanea poena sufficeret, sed ut ceteris quoque, qui futura uel neglegentes uel penitus non credentes consideratione tantummodo praesentium frangebantur, terror istarum quas , metuebant ultionum incuteretur exemplo, nec apud illam summi numinis maiestatem esse humanarum rerum et cotidianae dispensationis incuriam documento huius seueritatis agnoscerent ac retributorem deum cunctorum actuum per haec quae grauissime formidabant manifestius peroiderent. inuenimus sane etiam pro leuioribus culpis nonnullos eandem mortis ad praesens excepisse sententiam, qua sunt et illi puniti quos praediximus extitisse sacrilegae praeuaricationis auctores, ut factum est in illo qui sabbato ligna collegerat uel in Annania et Sapphira, qui parum quiddam de substantia sua infidelitatis errore seruauerant. non quo aequalia fuerint pondera peccatorum, sed quia reperti nonae transgressionis
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum. sed adem̃dationem
metumq uiuentium: quȩ euident̃
iniheroboam filium nabaht.
Bacsanquoq: filium achia &a hab.
atql de zabel in lata cognosci¬
mus : ita pronuntiante diuina
censura. Ecce ego inducam suꝑ
temulum & deme posteriorictua
& interficiamdeahabm¬
gentem ad pari&em & lausum
& nouissimum inisrahel: &dabo
domumtuam sicut domumihe¬
roboam filuinabaht. & sicutdo¬
mumbuasa filiiachico qui cegisti
ut meadiracundiam ꝓuocares.
& peccare fecisti issł. Canes &ium
comedent ihe zabel inagro iezra¬
hel: simortuus fuerita hubin
ciuitate comedent eum canes
si autem mortuus fuenit incgro
comedent eum uolucres caeli:
& illud quod pingenti commi¬
nactione denuntiatur. non in¬
feretur cadauertuum insepul¬
chrum patrumtuorum non quo
uel illius tam profana commentu
quiuitulos aureos ad ꝑp&uam p̃¬
uari cationem plebis impiũq:
adño sepurationem primus in¬
stituit. uel illorum tam innume¬

Expanded text:
peccatorum, sed ad emendationem peccatorum, sed ad emendationem metumque viventium, quae evidenter in Jeroboam filium Nabath, Baasa quoque filium Achia, et Achab atque Jezabel, illata cognoscimus, ita pronuntiante divina censura: Ecce, ego inducam super te malum, et demetam posteriora tua, et interficiam de Achab mingentem ad parietem, et clausum et novissimum in Israel: et dabo domum tuam sicut domum Jeroboam filii Nabath, et sicut domum Baasa filii Achia, quia egisti ut me ad iracundiam provocares, et peccare fecisti Israel; canes etiam comedent Jezabel in agro Jezrahel: si mortuus fuerit Achab in civitate, comedent eum canes; si autem mortuus fuerit in agro, comedent eum volucres coeli . Et illud quod pro ingenti comminatione denuntiatur: Non inferetur cadaver tuum in sepulcrum patrum tuorum : non quod vel illius tam profana commenta qui vitulos aureos ad perpetuam praevaricationem plebis impiamque a Domino separationem primus instituit, uel illorum tam innume