comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qdhic puerulũ fecise testat᷑: Nã ait. qđ eo tempr̃ quo cũ matre
sid habitabat. egressus hospicio ñ nuqm̃ sine linea. crebro eciã
sine tunca reuertebat᷑: qr mox ut nudũ quẽpiã repperisset
uestiebat. hic se expolians. ut se ante dĩ &culos ilius mercede
ueiret:. Quẽ mat̃ sua frequent᷑ in crepare c̃sueuerat.
dicens qđ iustũ ñ esset. ut ipse in ops. pauperib uestim̃ta largi¬
retur:  Iuȩ die quadã horreũ in gressa. pene om̃e triticum
qđ sibi instipendiũ totius anni p̃parauerat: inuenit a filiosuo
pauperib expensũ. E ũq semetipsã alapis pugnusq tunderet.
qđ quasi anni subsidia ꝑdidissȩt. suꝑ uenit bonefacius ꝓuer
dĩ: eã ꝙ uerbis quib ualuit: c̃solari cep̃. Quȩ cũ nil c̃solationis
admitteret:. hanc rogauit ut ab horreo exire debuisset. in qͦ
exomĩ eorũ tritico parũ qͥd inuentũ est remansisse. Puer aut̃
dni. sese illic ꝓtinꝰ in orationẽ dedit. Qui post paululũ egressus.

Expanded text:
dhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus,
Abbreviated transcription (Latin):
se dieb ac noctib in orationẽ dedit. tantoq adnisu p̃cib incu-¬
buit: quanto & inuno corpore. contra se ad sistere legionis aciem
inuenit. Cũ ñ post multos dies. itã sanã atq in colomem reddidit:

Expanded text:
se diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incuse diebus ac noctibus in orationem dedit; tantoque annisu precibus incubuit, quanto et in uno corpore contra se assistere legionis aciem invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
uttrai uires uolut quicqm̃ agere. compulsus ẽ cognoscere in sua
uexatione quid ẽẽt. sti uͦ qͥ aderant: puellã inmanib exoratorio
sublatã: acidomũ ꝓpͥam deportauerunt. Cumq hane hostis anti¬
quis uexatione continua uehem̃ter attereret. ꝓpinqui sui hanc
carn lit amantes: atq amando ꝑ sequentes. ad obtinendũ salutis
remediũ maleficis tradiderunt: ut eiꝰ animã funditꝰ extinguerent.
cuiꝰ carni mãgicis artib aqͥtempꝰ ꝓdesse conarent᷑. Ducta itaq ẽ
ad fluuiũ atq in aquã mersa: ibi q duitinis incantationib agere
miletici i oliebant᷑: ut is qͥ eã inuaserat diabolus exiret :. Sedͥ miro
om̃potentis dĩ uidicio. cdũ ꝑuersa arte unꝰ ab ea repellit᷑: in ea subito
legio intrauit. Cepit ex hor illa tot motib agitari. tot uocibus
clamorib q ꝑstrẽpere: quot spiritib tenebat᷑. Tunc inito consilio
natũ ep̃m duxerunt: eiq reliquerunt. Qua ille suscepta. multis

Expanded text:
ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, dum arte perversa unus ab ea repellitur, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spiritibus tenebatur. Tunc inito consilio atum episcopum duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis
Abbreviated transcription (Latin):
effugandis spiritib in mensȩ uirtutis grã pollebat : ita ut non
nũqm̃ ab obsesis corporib legiones demonũ pelleret. & c̃tinuȩ
orationis studio intentꝰ Ebiects contra se eorũ multitu dines su¬
qͥ ante ñ longũ tempꝰ inhac urbe defunctꝰ est. Cuiꝰ ego qͦq
hoc didici relatione qđ narro. qr sepe gestis illius ausu familiaritat
int̾ erat : eiꝰq post memoriã ad instructionẽ nr̃am. quasi faui
dulcedinẽ inore retinebat. Matrona quedã nobilis in uici
beati sebastiam martẏris fuerat inuitata. Nocte uͦ eadem.
quasub sequente die ad dedicationẽ p̃ dicti oratorii fuerat
ꝓcessura uoluptate carnis deuicta. auiro suo sese abstinere
ñ potuit. Cumq mane facto. c̃scientiã deterreret ꝑpe¬
trata carnis delectatio. ꝓcessionẽ uͦ imperaret uerecun.¬
dia plus erubescens uultũ hominũ. qmͣ dĩ iudiciũ metuens.
cũ socru sua ad dedicandũ oratoriũ ꝓcessit. Mox uͦ ut

Expanded text:
effugandis spiritibus immense virtutis gratia pollebat, ita ut non nunquam ab obsessis corporibus legiones demonum repelleret et continue orationis studio intentus obiectas contra se eorum multitudines suqui ante non longum tempus in hac urbe defunctus est. Cujus ego quoque hoc didici relatione quod narro, quia saepe gestis illius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. Matrona quaedam nobilis in vicibeati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metuens, cum socru sua ad dedicationem oratorii processit. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
ego uidicia & nosse & ꝓnuntiasse potui. quę te dixisse cog-¬
noui:nã ea quȩ ipse ñ loqueris. nr̃is ꝓcul dubio cognitionib
abscondis. Goncordat gͦ ꝓphetica apłicaq sententia : qr &e in¬
comp̃hensibilia sunt cui iudicia. & tamen quę abore cuis ꝓlata

Expanded text:
ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cogego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judic
Abbreviated transcription (Latin):
quã etiã ꝓnunciare. quid ẽ qđ paulus in comp̃hensibilia esse
cdĩ iudicia asserit. dauid aut̃ hȩc se om̃ã non solũ nosse. sed etiã
in lablis ꝓnunciasse testat᷑ : G& e õ. Adutraq hȩc tͥ superuis sub
breuitate respondi dicens: quia scĩ uiri in quantũ cum dño unũ
sunt. sensũ dnĩ non ignorant. Om̃s enĩ qui deuote dnm̃ secunt᷑.
etiã deuotione cũ do su̾nt. & ad huc carnis corruptibilis pon¬
dere grauati. cũ dõ non st᷑. Occulta itaq di udicia in quantũ
conuincti sunt dõ sciunt: in quantũ disuincti sunt nesciunt.
Quia secreta eiꝰ adhuc ꝑfecte ñ penetrant in comp̃hensibilia¬
eus iudicia esse testantur. quia uero eimente inherent. atq
in herendo uelsacre scripture eloquiis. uł occultis reuesationib
Iudicia gͥ quȩ ds̃ tacet nescunt. quȩ ds̃ loquit᷑ sciunt. Unde
& dauid ꝓpheta cũ dixisset. in lablis meis ꝓnuntiaui omnia
dicia: ꝓtinus addidit. oristui. Ac si aꝑte dicat. Illa

Expanded text:
quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptibilis gravati pondere, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte nejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo vel sacrae Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, taque quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa
Abbreviated transcription (Latin):
ont scẽ gecsie gremiũ constitutoᷤᷤ. de ita anime pꝰ mortẽ carnis
ꝑpendo dubitare: queso ut debea uł quȩ eaeratione suppetunt
uł si qua animarũ exempla animo occurrunt: ꝓmultoꝵ edifi¬
uutione dicere ut hi qͥ suspicant᷑ discant cũ earne animã ñ
funri. G̃REGOR Laboriosũ ualde hoc opꝰ est. & maxime
occupato animo. atq ad alia tendenti.d si sunt quib ꝓdesse
ualent: uoluntatẽ meã ꝓcul dubio pꝰ pono utilitati parimorũs
& in qͣntũ do largiente ualuero qͦd anima pꝰ carnẽ uiuata
sub sequenti hoc qͣrto uolumine demonstrabo. Exelic̃ lib̃.iii.¬

Expanded text:
 Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstrabo. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'.
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus iste. ut nec terra eũ recipiat ad sepulturam. S tam̃ ne intra domũ m̃bra
pluua descendente: u& aliquomodo sepulturȩ tradidimꝰ. At uͦ mat̾ mea post hȩc
licentia plurima accepta. cum imꝓbitate maxima. corporis libidine utebat᷑.
& ꝑstibulũ deinceps faciens domũ nrãm. Intanta aut̃ lucuria uixit. atq deli

Expanded text:
inimicus, ut nec terra eum recipiat ad sepulturam. Sed tamen ne intra domum dissolinimicus, ut nec terra eum recipiat ad sepulturam. Sed tamen ne intra domum dissolpluvia descendente, vix aliquo modo eum sepulturae tradidimus. At vero mater mea post haec licentia plurima accepta, cum improbitate maxima corporis sui libidine abutebatur, et prostibulum deinceps faciens domum nostram in multa luxuria vixit atque deli
Abbreviated transcription (Latin):
uero mͥ erat econtrario curiosa absꝙmͦ. & quȩ ultra om̃s qͥ erant in regione hac turpio¬
demorabatur. Pispensabat aut̃ & ea quȩ iunt᷑ domi erant. tamqũa meretriax pessima:
ut etiã substantia multa ualde. ñ potuerit nobis sufficere. Nam hiuic apatre meo
delegita erat. dispensatio domꝰ. Corpus aut̃ suũ ita inturpitudine ab utebatur
ut pauei de ipso uico potussent effugere libidinẽ eiꝰ. Numqũa corpori eiꝰ morb
occurrit. nec dolorẽ aliquẽ sensit uł aliquantulum. s an nuitate eiꝰ usq ad utti¬
mũ diem suũ integrũ sanũq corpiis suũ possedit. Int̾ hȩc contigit.: ut pat̃ ms̃
longa egritudine fatigatꝰ moreret᷑. & continuo aer cõmotꝰ est. & pluuia & corus¬
cationes. atq tonitrua. aerem conturbabant. & neq nocte neq die ymber cessando.
triduo super lectũ sine sepultura fecit eũ manere: ita ut homines uici illius mo¬
uentes capita ad mirarent᷑ quod tantũ malũ uniu̾sos latuerit dicentes. Sic di erat

Expanded text:
ero mihi erat e contrario curiosa absque modo, et quae ultra omnes quae erant in regione hac turpiodemorabatur. Dispensabat autem et ea quae intus domi erant tanquam meretrix pessima, ut etiam substantia multa valde non potuerit nobis sufficere; nam huic a Patre meo delegata erat dispensatio domus: corpore autem suo ita in turpitudine abutebatur, ut pauci de vico ipso potuerint effugere libidinem ejus. Nunquam corpori ejus morbus occurrit, nec dolorem aliquem sensit vel aliquantulum, sed a nativitate sua usque ad ultimum diem integrum sanumque corpus suum possedit. Inter haec contigit ut pater meus longa aegritudine fatigatus moreretur, et continuo aer commotus est, et pluvia et coruscationes atque tonitrua aerem conturbabant, et neque nocte neque die imber cessando triduo super lectum sine sepultura fecit eum manere, ita ut homines vici illius moventes capita admirarentur quod tam malum universos lateret, dicentes: Sic enim Dei erat
Abbreviated transcription (Latin):
nachi habtiu indignũ ñ ad qͥescebat. Uoluit etiã pedes eiꝰ lauare. &. isdẽ
iterũ ũbis usus. nullaitenꝰ adqͥcuit. feoit aut̃ illũ gustare. Et cũ gustaris.¬
cepit senea in haritate monere cũ dicens. Fili. si ris ꝓficere pmane incella tua.
sedere. Iue aut̃ hec audiens ita eracerbatꝰ est aut uiltum mutari is ne latero
posso senem. Biẽ gͥ ei abbas serapioñ. Us̃ mͦ dicebas pecrator sum. s accusisti te¬
ipsum tamquam indigniuis sis etiam uiuere  quia in Raritate te cõmonui. ata
tiã gessit coram sene: & multum ꝓficiens discessit.

Expanded text:
nachi habitu indignum, non acquiescebat. Voluit etiam ejus pedes lavare, et eisdem iterum verbis usus, nullatenus acquievit. Fecit autem illum gustare, et coepit senex in charitate monere eum, dicens: Fili, si vis proficere, permane in cella tua, sedere. Ille autem haec audiens, ita exacerbatus est, et vultum mutavit, ut nec latere posset senem. Dixit ergo ei abbas Serapion: Usque modo dicebas, Peccator sum, et accusabas teipsum tanquam indignum jam vivere; et quia te cum charitate monui, ita er, poenitentiam gessit coram sene, et multum proficiens discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
nit̃ letent᷑. Et tam̃ unum denariũ om̃s laborantes accipiunt.
qui in multiꝰᷤ mansionib distingunt᷑: qr & una est beatitudo
quã illic ꝑcipiunt. & dispar retributioniᷤᷤ qualitas. quã ꝑ opa
diũsa consecunt᷑. Quẽ nimirum ueritaᷤᷤ udicii sui diẽ denuin¬
cians. ait. Tunc dicã messoribꝰ. Dolligite rihania. & ligate ea
fasciculoᷤᷤ ad eomburendũ. Messores qͥppe angłixixania ad com¬
burendũ infasciculoᷤᷤ ligant. cum pares parib: intorm̃tis simi¬
lib sociant. ut suꝑbi cũ suꝑbis: luxuriosi cũ luxuriosis. auan
cũ auaris. fallaces cũ fallꝰ cib. in uidi cũ in uidis: infideles cũ
infidelib ardeant. Dum gͦ similes inculpa. ad torp̃ta similia
adducunt᷑. qr eos in locis pęnalib angłi deputant. quasi rira¬
niorũ fasciculoᷤᷤ ad conburendũ ligant. Petros AAin quisi

Expanded text:
niter laetantur, et tamen unum deniter laetantur, et tamen unum dequi multis mansionibus distinguitur: quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians ait, Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
tiri aliud potest. nͥ quod p̃cȩteris locis. in eiꝰ terrȩ insulis
eructuanti igne torm̃toꝵ olle patuert̃: quȩ ut solent nar¬
rare qui nouert̃. Laxatis cotidie sinib excrescunt : ut mun¬
di termino ꝓpͥnquante. qͣnto certũ est illuc amplius exuren¬
dos colligi ᷤ tanto eadẽ torm̃toꝵ loca ampliuᷤᷤ uideant᷑ aꝑiri:
ostendi: ut m̃tes infideliũ quȩ inferm torm̃ta ẽẽ non creduns.
torm̃toꝵ loca uideant: quȩ audita credere recusant. Qđ
uͦ siue electi siue reꝓbi. quoꝵ cõmunis causa in oꝑe fuerit. ad
loca etiã communia deducant᷑. Ueritatiᷤ nobis uerba satisfa-¬
cerent. etiã si exempla deeeñt. I psa qͥppe ꝓpt̃ electoᷤᷤ in eugłm
dicit. Indomo patriꝰᷤ mei. mansione multȩ st̃. Si enim dispar
retributio. in illa beatitudine et̃na non ess& : una potiuꝰ man¬
sio quã multȩ essent. M ulte gͦ mansiones sunt. inquib &
distinete bonorũ ordines: & ꝓpt̃ meritorum consortiũ cõnu¬

Expanded text:
tiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur apeririostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar retributio in illa aeterna beatitudine non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum consortia commu
Abbreviated transcription (Latin):
si plaee eũ hac nr̃a inddocta seientia illuᷤ doctã ignorantiã: ubi
hec nr̃a iaceat. ubi illuᷤ disciplinaȩmineat uideamꝰ. Nos de uir¬
tutib uacui loquim᷑ & quasi int̃ fructifera arbusta positiodo¬
ramꝰ poma nec manducamus. Ille urtutũ fruetꝰ caꝑe nouerat.
quãuis hosinuerbiꝰ odorari nesciebat. letros Quan¬

Expanded text:
i placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
aquadꝰ sine hominib in portu ñ ualuit portare ut hinc oñ
as ostenderet. quia hanc onustã sua manu tenuerat quȩ ab ho¬
uib uaeua & derelicta suꝑ aqua ñ potuit manere. Pnte des¬

Expanded text:
aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnaquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manere. 358
Abbreviated transcription (Latin):
quã undẽ iã intra nauĩ esse uiderent᷑. Tunc in eadẽ naui resi¬
dentes. ñ iam ex mortis uicin̾a. s exipsa eiꝰ p̃sentia ac uisione
turbati om̃s sibimet pacẽ dedert̃: corpꝰ & sanguinẽ redẽptoriᷤᷤ
accepert̃. do se singuli cõmendantes ut eoꝵ anima benigne
susciperet. quoꝵ corpora intã pauenda morte tradiderat.
sͥ: om̃p̃c d̾s. qui eoꝵ m̃tes mirabilit̾ terruit. eoꝵ qͦq uitam
mirabiliuᷤ seruauit. Nã dieb octo nauiᷤᷤeadẽ usq ad suꝑioreᷤᷤ
tabulaᷤᷤ aquis plen ater ꝓpriũ ꝑgens enatauit. Nono aut̃ die
in chotronensis castri port̾ deducta ẽ. ex qua exiert̃ om̃s in¬
cõlumes : qui cum p̃dicto uenerabili uiro maximiano nauiga¬
lunt. Sumq pꝰ eos ipse quoq fuiss& egressuᷤ: mox in eiꝰde por
ꝰ ꝑfundũ nauiᷤᷤ demersa ẽ. ac si illiᷤ egredientib ꝓ pondere
subleuatione caruiss&. Et quȩ plena hominib inpelago aqs¬

Expanded text:
c in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aq
Abbreviated transcription (Latin):
debeã orare. Factũq est. et om̃s captiuicũ
cũ eo dimissist̃.
atq suꝑna gr̃ã dispensante. cũ se unꝰ ꝓ uno morti obtulit: mul¬
tos a morte libaluit. Petrs Mirares & quãus hanc ab
aliis e ipse cognouerĩ. uere tam̃ fateor: qr m quotienꝰ narrat᷑
in nouat᷑ GREGOR Nil in hacre in sanctulo mireris i: pen¬
sa si potesquiꝰ ille sp̃c fuerit. qui eiꝰ tã simplicẽ mentẽ tenuit:
atq intanto uirtutiꝰ ulmine erexit. Ubi enĩ eiꝰ amimus fuit
qpudo mor ꝓ ꝓxrimo tã constant̃ decreuit.: & ꝓ tẽporali uita
frĩs unius despeait suã : atq sub gladiaceriicẽ tetendit¬

Expanded text:
debeam orare. Factumque est; et omnes captivi debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovatur. GREGOR. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus animus fuit, quando mori pro proximo tam constanter decrevit, et pro temporali vita fratris unius s
Abbreviated transcription (Latin):
um in aere ligass&. Itaq postulatꝰ ut surger&. surreã. Postu¬
latus ut branũ sui carnificiᷤᷤ sanaret. negauit dicenᷤᷤ.ꝓgo
ꝓeonullemͦ orabo. nͥ mͥ antea uramentũ dederit. qr cũ memi
ista axp̃ianũ hominẽ munloccidat. Sed langobardu i sđc qͥ ult er
dicã. brachium cont᷑ dm̃ teendo ꝑdiderat. pena sua exigente
compulsuᷤ est iuirare. se xꝑianũ hominẽ numꝗͣ oecidere. Dunc
iuir dñi p̃cepit dicens. Sepone manũ deorsũ. & uistat̃ deposut
Atq ilico adiunait. Remitte gladiũ inuaginã. Et statinir¬
misit. Sm̃s gͥ tante uirtutiᷤ haminẽ cognoscentes. boues &
ium̃ta quȩ dep̃dati fuerant: certatĩ ei offerre in munere uole¬
bant. S uir dñi. tale munꝰ suscĩꝑe renuit: minꝰ aut̃ bone
mercedis quesiuit dicenᷤ. Si mͥ aliqͥd mercedi uultis concedere¬
om̃s captiuoᷤ quos habetis mͥ tribuite. ut habeã unde ꝓuobis

Expanded text:
um in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postuum in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante juramentum dederit istianum hominem non occidat. Sed Langobardus idem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tendendo perdiderat, poena sua exigente, compulsus est jurare se Christianum hominem nunquam occidere. 365 Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: 'Si momnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis
Abbreviated transcription (Latin):
armato  deductꝰ. ad sua arma statĩ eucurrit. Nã pecuit. ut sibi
paululũ orandi licentia daret᷑. Qui cũ concessũ fuiss&. int̾ram
sestrauit.: & orauit. Quidũ paulo diutuᷤ oraret: hunc electiᷤ
int̾fector calce pulsauit. ut surger& dicenꝰ. Surge. & flero ge¬
nu tende ceruicẽ. Surrexit aut̃ uir dñi genuflexit. ceruicẽ
tetendit: s tenso collo eductã contͣ se spatã intuens. hoc unũ
euaginatũ gladiũ tenenᷤ. adnisu forti in altũ brachiũ ꝑcussurꝰ
leuauit: s de ponere nullomͦ potuit. Nã repente diriguit. &¬
erecto in cȩlỹgladio. brachiũ inflexibile remansit: Tunc om̃is
langobardoꝵ turba quȩ adillũ mortiᷤspectaculũ aderat. in
laudiꝰ fauore conũsa mirari cępit. uirũq di cum timore uene¬
rari ᷤ:. qr ꝓfecto claruerat cuiꝰ sc̃itatiᷤᷤ ess&. qͥ carnificis sui brachi¬

Expanded text:
armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatam intuens, hoc unum evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit, nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Langobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis favorem conversa, mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachi
Abbreviated transcription (Latin):
tist̃. Quib uir dñiletiori adhuc uultu respondit. dicenꝰ. Si
ꝓmeremini. istũ utrẽ sãnctulo implete: & sic a uobꝰ reuertit᷑.
C̃ umq illiexoliuᷤ oleũ defluere ñ cernerent. & uirũ di adim¬
plendũ utrẽ sibi insistere uiderent: uehem̃ter accensi maio¬
rib hunc uerboꝵ contumeliis detestari cepert̃. Uir aut̃ di ui¬
dens qđ ex p̃lo oleũ nullemͦ exiret. aquã sibi dari pecut. quã
cunctis uidentib benedixit: atq in p̾lo suiꝰ manib iactauit.

Expanded text:
ti sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic ti sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dã monachus ante tridiũ uenit. qͥ grauiꝰ nunci merore ne
ꝑculit: qi eundẽ uirũ obisse nunciauit. E uiꝰ gͥ iuri & sinon
sine gemitu dulcedini recolo. iã tam̃ sine formidine iurtu¬
tes narro. quaᷤ auicims eiꝰ sacerdotib mira ueritate & sim¬
plitate p̾ditis agnoui. Et sieut int̾ amantes se animo mag¬
nũ lartatiꝰ familiaritas ausũ preb&: ãme plerũ q eec diulae¬
dine exactus. ipse qͦq de his quȩ egerat extrema qued am
fateri cogebat᷑. Aic nãq quodã tempr̃. eum in p̃lo lango bani
oliuam p̾merent. ut in oleũ liquari debuissae. sicut iocundiert
& uultuꝰ e animi utrẽ uacuũ ad p̃lum detulit. laborantesq
langobardoᷤ leto uultu salutauit. Utrem ꝓtulits & iubendo po¬
tius quã petendo eũ sibi impleri dixit. S gentiles uiri qr toto
iã die frustra laborauerant. atq ab oliuis eaxłre oleũ torquendo
ñ poterit. ũba illuᷤ moleste suscepert̃: eumq in iuriis insecta¬

Expanded text:
triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius quam petendo eum impleri sibi dixit. Sed gentiles viri, qui tota jam die frustra laboraverant, atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insecta
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ est aut̃. ut aliquando unꝰ eax eis egrederet᷑ inseuta feria ca tra congregationẽ.
& uideret quendam mane manducantẽ. Bixit aut̃ ei. Hac hora manducas in ui fũ
Die aut̃ sequenti. facta ẽ cȩlebratio missarũ scãm consuetudinem. Intuens aut̃ fr̃ asꝰ
uidit grãm quȩ ei data fuerat discessisse ab eo: & contristatꝰ est. Qui cũ uenisses
incellam. dicit ei. Quid fecisti fr̃. qͥa ñ uidi grãm di inte sicut pridem Iule aut̃¬

Expanded text:
regationem, et videret quemdam mane comedentem. Dixit autem ei: Hac hora manducas in sexta feria? Die autem sequenti facta est celebratio missarum secundum consuetudinem. Intuens vero frater ejus, vidit gratiam quae 596 ei data fuerat discessisse ab eo, et contristatus est. Qui cum venisset in cellam, dicit ei: Quid fecisti, frater, quia non vidi, sicut pridem, grat
Abbreviated transcription (Latin):
humore tumescentes. uersi in uulnerib fuerant: & ꝓfluent
sanie patebant. S dũ corpꝰ eius ex more ad lauandũ fuiss&
nudatũ : ita manꝰ pedesq eiꝰ sani inuenti st̃. ac si umquam¬
coniligi uisũ est. ut qͣrta die in sepulchro illiuis marmor qͦd
suꝑ positũ fuerat mutari debuisse&s. Qđ uidelicet marmor cor¬
pori eiꝰ suꝑ positũ dum fuiss& ablatũ. tanta excorpore ipsius
fraglantia odoriꝰᷤemanauit.: ac si ex putrescente carne illiuꝰ. ꝓuer¬
mib aromata ferbuissent. Quod factũ dum narrante me in ome¬
llis infirmiꝰ quib dã uenisse in dubiũ: die quodã sedente me in
conuentu nobiliũ. ipsi artifices qui insepulchro illuꝰ marmor
mutauerant ad fuerunt: aliqͥd me de ꝓpria causa rogaturi.
Quoᷤ ego de eodem miraculo corã clero nobilib ac plebe requisiui.
qui a eadẽ odoris fraglancia miro mͦ se repletoᷤ fuisse testati st̃.

Expanded text:
humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquamconjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uis occulta di iudicia sciatꝰ¬
Sed ea quȩ in diuino exramine comp̃hendere ñ possumꝰ. timere
quia multa p̃noscunt. ea quȩ cȩpimꝰ exrequamͦ. Neq hoc silen¬
dũ est. qđ de Stephanocentũ cellensis urbi comite. in eadẽ urbe
deditus. bonis oꝑib intentus. hospitalitati p̃cipue studens :
bͥ xercendis quidẽ comitatuᷤᷤ curis occupatus: gebat terrena
& temporalia :. s ut pꝰinfine claruit. magis ex debito quã ex
intentione. Nã cum ꝓpͥnquante mortis eiꝰ temp̃r. grauissim
aeris tempestaᷤᷤ obsisteret. ne ad sepeliendũ duci potuiss& : eũq
uxor sua cũ fletu uehem̃tissimo inquireret dicenᷤ. qͥd faciam
quomͦ te adsepeliendũ eicio. quȩ ostiũ domꝰ huius egredi p̃
numia tẽpestate ñ possum: tunc ille respondit. Noli mulier
flere : qr mox ut ego defunctꝰ fuero. aeris serenitas redict.
euiꝰ ꝓtinus uocẽ mor̾s. & mortẽ serenitaᷤᷤ est secuta. Qđ signũ.

Expanded text:
uis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cõdex : & ual& tanto p̃cio. Reuersus aut̃ qui emere uolebat. di x̃
distrahenti. Ecce accipe p̃ciũ: quia ostendi codicẽ abbati anastasio
& diã mͥ. quia bonꝰ est codex. & ualet tanto. Int̾rogauit aut̃ eum
ait. Crede mͥ.qͥa penitꝰ niebil mͥ aliud dioc̃. hȩc cũ audisset fr̃ ille
diccit ei. Quia iam recogitaui. Es nolo distrahere codicẽ. Conpinet
enĩ corde festinant̾ perreã ad abbatẽ anastasium. & prostrauit se
in terrã ad pedes eiꝰ.: & p̃cabat᷑ cũ fletu & lacrinis penitendo. ut
recipera codicẽ suũ. S ñ ad qͥescebat ei abbas dicens. Uade cũ pace

Expanded text:
Codex, et valet tanti. Reversus autem qui eum emere volebat, dixit Codex, et valet tanti. Reversus autem qui eum emere volebat, dixit distrahenti: Ecce accipe pretium, quia ostendi Codicem abbati Anastasio, et dixit mihi: Quia bonus est Codex, et valet tanti. Interrogavit autem nihil penitus mihi aliud dixit. Haec cum audisset frater ille, dixit ei: Quia jam recogitavi, frater, et nolo distrahere Codicem meum; compunctus enim corde. festinanter perrexit ad abbatem Anastasium, et prostravit se in terram ad pedes ejus, et precabatur cum fletu et lacrymis poenitendo, ut resusciperet Codicem suum, sed non acquiescebat ei abbas, dicens: Vade cum pace
Abbreviated transcription (Latin):
tũ habebat. Cũ aut̃ quida fr̃ ueniss&. ad eũ iusitandi gr̃a. uidit
in cellula codic̃e ipsum & concupiuit: Turatꝰ ꝙ ẽ eũ & abiit. Supͣ¬
memoratꝰ aut̃ abbas anastasius. cũ reqͥsissa eadẽ die adlegendũ
codicẽ suũ & non inueniss& intelleã quia fr̃ ille furatꝰ eẽt eum
& noluit mittere post ipsum nec requirere eũ. ne post furtũ etiã
& ꝑuria adderent᷑. Descendens aut̃ fr̃ ille. in eã quȩ in proximo
erat ciuitatẽ: uoluit distrahere cõdicem illũ. Petebat autẽ
in p̃cio eiꝰ. solidos sẽdecim. Dicit ei ille. Iur̃ emere uolebat. Damͥ
codicem. ut possim ꝓbare si tanto p̃cio ualet. Dedit gͦ codicem.
ut probar& eum. Statim aut̃ fr̃ ille cũ ipso codico ꝑueã ad scm̃
anastasiũ. & rogabat eũ dicens. Iube considerare pat̾ codicem¬
istum. et existimare eũ si ualet solidos decim. qm̃ tantũ p̃cũ
pent qui distrabit eum. Dix̃ aut̃ abbas anastasius. quia bonꝰ et

Expanded text:
tum habebat. Cum autem quidam frater venisset ad eum visitandi gratia, vidit in cellula ejus Codicem ipsum, et concupivit, furatusque est eum, et abiit. Supramemoratus autem abbas Anastasius, cum requisisset cadem die ad legendum Codicem suum, et non invenisset, intellexit quia frater ille furatus esset eum, et noluit mittere post ipsum, nec requirere eum, ne post furtum etiam et perjuria adderentur. Descendens autem frater ille in eam quae in proximo erat civitatem, voluit distrahere Codicem illum, petebat autem in pretio ejus solidos sedecim. Dicit ei ille qui eum emere volebat: Da mihi Codicem, ut possim probare si tanti pretii valet; dedit ergo ei Codicem ut probaret eum. Statim autem frater ille cum ipso Codice perrexit ad sanctum Anastasium, et rogabat eum dicens: Jube considerare, Patistum, et aestimare eum si valeat solidos sedecim, quoaniam tantum pretii petit qui distrahit illum. Dixit autem abbas Anastasius: Quia bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
sercus. łt uenit ei uox desuper dicens. Quia illi qui manducant mel. hi sunt qui
cũ timore & tremore & gr̃arũ actione edunt admensam: & incessant᷑ orant. & ora¬
tio eoꝵ sicut incensum ascendit ad ãm: idoq &. mel comedunt. Qui aut̃ panem
manducant. hi sunt qui grãs agentes percipiunt ea quȩ a do donata sunt illis. At¬
uero qui stercus manducant. hi funt qui murmurant. & dicunt hoc bonũ est
illud malũ ẽ. Hȩc aut̃ talia ñ oporiet cogitare s magis glorificare dm. atq laudes
ei offerre. ut & in nobis illud impleatur qd̾ dictũ est. Siue manducatis. siue bibiti.
siue quid aliud facitis: omĩa ingłam di facite.¬

Expanded text:
stercus. Et venit ei vox desuper, dicens: Quia illi qui manducant mel, hi sunt qui stercus. Et venit ei vox desuper, dicens: Quia illi qui manducant mel, hi sunt qui cum timore, et tremore, et gratiarum actione edunt ad mensam, et incessanter orant; et oratio eorum sicut incensum ascendit ante Deum, ideoque et mel comedunt. Qui autem panem manducant, hi sunt qui gratias agentes percipiunt ea quae a Deo donata sunt. Illi vero qui stercus manducant, hi sunt qui murmurant et dicunt: Hoc bonum est, illud malum est . Haec autem talia non oportet cogitare, sed magis glorificare Deum, atque laudes ei offerre, ut et in nobis impleatur illud quod dictum est: Sive manducatis, sive bibitis, sive quid aliud facitis, omnia in gloria Dei facite
Abbreviated transcription (Latin):
subiaceant. ne propͥam desperent saluti ẽ. Ea hoc enim penitentib quidẽ illis & con¬
uertentib ad am. animab eoꝵ erit salus & epulatio ficturoꝵ bonoꝵ. tͥ uero¬
erit plurima merces. imitanti dñm tuũ qui cȩlos quidẽ reliquit. interris aut̃
demoratꝰ et ꝓpt̾ salutẽ hominũ. Ea E i ł.
eferibat quiła patrũ quia tres res stnt honorabiles apud monacehes ad que nosoportet
um tinore & tremore &. gaudio spũali accedere. Comimunicatio scõꝵ sacram̃toꝵ et
mensa fr̃m̃. & pelus inqua frm̃pedes lauantur. P roferebat aut̃ ecremplũ tale dicenꝰ¬
aut̃ edentes panem: alios uero stercus. Et admirabatur intra semet ipsum. ꝙ d ep̃cabat᷑
dm dicens. Dnẽ. reuela mͥ misteriũ hõc. quia idẽ cẏb omĩb appositꝰ est suꝑ mensam:
inmanducando aut̃ ita inmutatꝰ uidet᷑ & qͥdã eadunt mel. quidã aut̃ panẽ alii uͦ

Expanded text:
subjaceant, ne propriam desperent salutem ex hoc. Poenitentibus quidem illis et consubjaceant, ne propriam desperent salutem ex hoc. Poenitentibus quidem illis et convertentibus ad Deum animabus eoos quidem reliquit, in terris autem demoratus propter salutem hominum est. 17. Referebat quidam Patrum: Quia tres res sunt honorabiles apud monachos, quibus oportet nos cum timore, et tremore, et gaudio spirituali accedere: communicatio sanctorum sacramentorum, et mensa fratrum, et pelvis in qua fratrum pedes lavantur. Proferebatque exemplum tale, dicenautem panem, alios vero stercus. Et admirabatur intra semetipsum, et deprecabatur Deum, dicens: Domine, revera mihi mysterium hoc, quia idem cibus omnibus appositus est super mensam; in manducando autem ita immutatus videtur; et quidam edunt mei, quidam vero panem, alii autem
Abbreviated transcription (Latin):
Angłs aut̃ dñi. diã ad eũ. Hi quidẽ qui splendidi atq hilares uultu sunt. insobrietat
& castitate & iustitia uiuunt : modesti quoq & condelentes ac misericordes sunt.
H i uero qui nigras habent facies. fornicationis & libidinis operarii sunt. ceterisq
iustitia conuiuentes sunt. amantes detractiones. blasphemi dolosi & homicidȩ st̃
Rursũ dicit ei angl̃s. Aduiua eos si quidẽ salutẽ ipsoꝵ desideras: propterea etiam
merusti orationũ tuarũ effectũ. ut uiuendo discas discipłoꝵ tuoꝵ peccata: et
per ammonitiones atq obsechrationes. meliores eos perpenitentiã facias. ei qui
ꝓ ipsis mortuus est. & resurrecit amortius. iħi exp̃o dño nr̃c. Quanta cũq gͥ¬
tibi ẽ pirtꝰ &studiũ ac dilectio cirra dñm tuũ xp̃m. om̃em eoꝵ gere prouidentiã
ut conũtantur a proprus peccatis ad dm: suadens eis & manifesta quib delicus

Expanded text:
Angelus autem dixit ad eum: Hi quidem, qui splendido atque hilari vultu sunt, in sobrietate, Angelus autem dixit ad eum: Hi quidem, qui splendido atque hilari vultu sunt, in sobrietate, et castitate, et justitia vivunt, modesti quoque et condolentes ac misericordes sunt. Hi vero qui nigras habent facies, fornicationis et libidinis operarii sunt, caeterisqunitate et injustitia viventes sunt, amantes detractiones, blasphemi, dolosi, et homicidae sunt. Rursum dicit ei angelus: Adjuva eos, si quidem salutem ipsorum desideras; propterea etiam meruisti orationum tuarum effectum, ut videndo discas discipulorum tuorum peccata et per admonitiones atque obsecrationes, meliores per poenitentiam eos facias ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit a mortuis, Jesu t et studium ac dilectio circa Dominum tuum Chritum, omnem eorum gere providentiam, ut convertantur a propriis peccatis ad Deum, suadens eis manifeste quibus peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
& per confessonem non tantũ intorm̃ta eos ure nonsinit. s etiam furorẽ suũ nitigat
ab eis & honore dignos facit. Et enim sic dilecxit dẽ mundũ ut filiũ suũ uiugenitũ
daret pro eo. Qui gͥ cũ mimici eͥe̾nt homines. pro ipsis elegit mori.: ñ multomagi
abluat actib bonis. Cum enim sit misericors dẽ. scit infirmitatẽ generis ur̃i :
& passionum fortitudinem. & diaboli potentiã atq astutiam: & incidentib qͥdem
hominib inpeccatis. quasi filiis ignoseit. & exxpectat correctionẽ eoꝵ patientiam
habens in eis. Conuertentib uero atq eiꝰ orantib bonitatẽ. tamquã infirmis
conpatit᷑: et soluit confestim torm̃ta eo ⁊. & donat eis bona quȩ p̃parata sunt
iustis. Ait aut̃ ep̃c. ad angłm. Obsechro te. dic mͥ etiã uultuũ differentias. inqͥb
peccatis unꝰquisq eoꝵ subiaceat: ut etiã de his cognoscens. ab omĩ liberer ignorantia

Expanded text:
 ad eum non tantum in tormenta eos ire non sinit, sed etiam furorem suum mitigat ab eis, et honore dignos facit; etenim sic dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro eo . Qui igitur cum inimici essent homines, mori pro ipsis elegit ; non multo magis at abluat actibus bonis. Cum enim sit misericors Deus, scit infirmitatem generis vestri, et passionum fortitudinem, et diaboli potentiam atque astutiam, et incidentibus quidem hominibus in peccatis, quasi filiis ignoscit, et exspectat correctionem eorum, patientiam habens in eis. Convertentibus vero atque ejus exorantibus bonitatem, tanquam infirmis compatitur, et absolvit confestim tormenta eorum, et donat eis bona quae praeparata sunt justis. Ait autem episcopus ad angelum: Obsecro te, dic mihi etiam vultuum differentias, in quibus peccatis unusquisque eorum subjaceat; ut etiam et de his agnocens, ab omni liberer ignorantia.
Abbreviated transcription (Latin):
Rater quidã. int̾rogauit senẽ dicens. Nom̃ est
qđ saluat aut opus. Respondit ei senex. Opꝰ.
Et ait ei senex. Scio enĩ fr̃em orantẽ aliquan¬
do. & statĩ audiebat᷑ oracio eiꝰ. Subintrauit autẽ
in animũ eiꝰ cogitatio. uelle uidẽ animã peccatoris &
iusti : quomodo abstrait᷑ a corpore. & ñ uolens d̾s
contristari eũ in desiderio eiꝰ: dũ sederet in cella sua.
in gressus ẽ lupꝰ ad eũ : tenens ore suo uestim̃ta ipsiꝰ
fr̃is. trahebat eũ foris. Surgens aut̃ fr̃ ille : sequebat᷑¬
eũ. Lupus aut̃ duxit eũ usq ad aliquã cuutatem.
c&e dimittens illũ recessit. Cũ uͦ sederet foras cuctatẽ
in monasterio: in qͦ erat quidã habitans qͥ habebat
nom̃ quasi magni solitarii. Ipse uͦ solitarius infirmꝰ
erat & expectans horã mortis suȩ. Er̃ ergo ille qui
ibidẽ aduenerat. uidebat multã p̃parationẽ fieri
certorũ & lampadũ ꝓpt̃ solitariũ illũ: tãꝙͣ ꝑ illum

Expanded text:
rater quidam interrogavit senem, dicens: Nomen est quod salvat, aut opus? Respondit ei senex: Opus. Et ait senex: Scio enim fratrem orantem aliquando, et statim audiebatur oratio ejus. Subintravit autem in animo ejus cogitatus, velle videre animam peccatoris et justi, quomodo abstrahitur 656 a corpore. Et nolens Deus contristare eum in desideriis ejus, dum sederet in cella sua, ingressus est lupus ad eum, et tenens ore suo vestimenta ipsius fratris, trahebat eum foras. Surgens autem freum: lupus autem duxit eum usque ad aliquam civitatem, et dimittens fratrem illum, recessit. Cum vero sederet foras civitatem in monasterio, in quo erat quidam habitans, qui habebat nomen quasi magni solitarii, ipse vero solitarius infirmus erat, exspectans horam mortis suae. Frater ille qui ibidem venerat, videbat multam praeparationem fieri cereorum et lampadarum propter solitarium illum, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Siocit abbas ioħes.qr. uidit quidã senũ in eacessu m̃tis
tres monachos stantes transmare: & facta ẽ uoa ad eos
ex alia parte litoris dicens. Accipite alas igneas. & ue¬
nite ad me. E duo ea eis acceꝑunt alas. & uolauer̃ ad
aliud litꝰ. unde facta ẽ uoa. Tercius uͦ remansit: et
alȩ. ñ ignee. sed infirmȩ & debiles: ita ut cũ om̃i labo¬
re mergendo. & resurgendo. nimis afflictꝰ ueniret
illuc. Sic ẽ & generatio hȩc. quęs accepit pennas ñ
tam̃ igneas. sed uia ut infirmas & debiles potest ac-¬

Expanded text:
ixit abbas Joannes: Quia vidit quidam senum in excessu mentis, tres monachos stantes trans mare; et facta est vox ad eos ex alia parte littoris, dicens: Accipite alas igneas et venite ad me. Et duo quidem ex eis acceperunt alas, et volaverunt ad aliud littus, unde facta est vox. Tertius vero remansit et falae, sed non igneae, sed infirmae et debiles, ita ut cum omni labore mergendo et resurgendo nimis afflictus veniret illuc. Sic est et generatio haec, quae si accipit pennas, non tamen igneas, sed vix infirmas et debiles potest ac
Abbreviated transcription (Latin):
arit iterũ. sc̃a uirgo. quȩ supra. Qui in scło isto
aliqua crimina cõmiserint. &iã nolentes mit¬
tunt᷑ in carcerẽ. & nosꝓpeccatis nr̃is redigamus
nosmnet ipsos in custodiã: ut uoluntari& mentis nr̃e
uindicta futuras. a nobis pȩnas amoueant. Si ieiunas.
ñ tͥ inuenias occasionẽ dicendi. quia exacerbatus
egritudines incurrunt. Inchoasti aliqͥd boni. non
reuoceris ꝑ impedim̃ta inimici : qm̃ ipse inimicus ꝑ¬
patientiã tuã destruit᷑. Et enĩ qͥ nauigare ceperiñ.
primo pandentes uela ꝓsperũ uentũ inueniunt:
postea uͦ contrarius uentus occurrit. Sed nautȩ ñ
mox ꝓpt̾ incursum contrarii uenti. aut exhone¬
rant uel deser̃ nauĩ : s paululũ sustinentes. aut
repugnantes aduersus ꝓcellã. donec iterũ rectũ

Expanded text:
it iterum quae supra: Qui in saeculo isto aliqua crimina commiserunt, etiam nolentes mittuntur in carcerem, et nos pro peccato nostro redigamus nosmetipsos in custodiam, ut voluntaria mentis nostrae vindicta futuras a nobis poenas amoveat. Si jejunas, non tibi invenias occasionem dicendi, quia exacerbatus aegritudines incurrunt. Inchoasti aliquid boni? non revoceris per impedimenta inimici, quoniam et ipse inimicus patientia tua destruetur. Etenim qui navigare coeperint, primo pandentes vela prosperum ventum inveniunt; postea autem contrarius ventus eis occurrit. Sed nautae non mox propter incursum contrarii venti, aut exonerant aut deserunt navim, sed paululum sustinentes aut pugnantes adversus
Abbreviated transcription (Latin):
lussi sumus a dño. ut sine dolore eiciat᷑. Idoq non
possum cũ uiolentia euellere eã. Exclamauit ergo
orichael uoce magna. dicens. Dñe. qͥd uis de anima
hac. quia non adquiescit nobis ut egrediat᷑. Uenit
aut̃ ei uor. dicens. Ecce mirto ilauid cũ cythara. ꝙ
om̃s psallentes ierusale̾. ut audiens psalmodiã. ad uo¬
cem ipsorũ egrediat᷑. Cũq descendissent om̃s in circu¬
itu animȩ illiꝰ cantantes ymnos. Sic exiliens anima
illa sedit in manibꝰ michahel. & assumpta ẽ cũ gaudio.

Expanded text:
Iussi sumus a domino ut sine dolore eiciatur, ideoque non Iussi sumus a domino ut sine dolore eiciatur, ideoque non possumus cum ui auellere eam. Exclamauit ergo Michael uoce magna dicens: Domine, quid uis de anima hac quia non acquiescit nobis ut egrediatur? Venit autem ei uox: Ecce mitto Dauid cum cythara et omnes psallentes Ierusalem, ut audiens psalmum ad uocem ipsorum egrediatur. Cumque descendissent omnes in circuitu animae illius cantantes hymnis, sic exsiliens anima illa sedit in manibus Michaelis et assumpta est cum gaudio.