comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mouendi ꝯͣ eĩt arma.Si ã ĩuirians nõ
subẽ mediate uł ĩ mediate pͥncipi hũ¬
ti suꝑ se suꝑiorẽ. pͥnceps ille ñ pt̃ dare
xime. siille ĩiurians ꝑtin mediate uł
comitẽ. regis ẽ auͣcs reqͥrenda. Si aũt̃
cames ꝯͣ regẽ trex nolit ei ius exhib̾e
ꝑ pares. curie humłr reqͥsitus credo ꝙ si
ius suũ armis defendi̾t cũ mod̾amĩe ĩ¬
culpa te cutele ñ peccat. Impugͣre tam̃
sust̾e poss regẽ excoĩcare ⁊ crescẽte cõ¬
tumacia dare aucͣtẽ mouendi aruia ꝯͣ
eũ. cũ aut̃ rex ht̃ cãm guerre ꝯͣ ĩꝑatorẽ¬

Expanded text:
endi circa eum arma. Si autem iniurians non subest mediate vel immediate principi habenti super se superiorem, princeps ille non potest dare xime si ille iniurians pertinet mediate vel comitem, regis est auctoritas requirenda. Si autem comes contra regem et rex nolit ei ius exhibere, per pares curie humiliter requisitus, credo quod si ius suum armis defendat, cum moderamine inculpate tutele, non peccat. Impugnare tamesistere, posset regem excommunicare et crescente contumacia dare auctoritatem movendi arma contra eum. Cum autem rex habet causam guerre contr
Abbreviated transcription (Latin):
Eta idem. quid si uyor sũ cꝰ licentia utr
intiraũtit religionem. uult intunere¬
ligionem. et maritus contrat᷑ ad h̃ ds¬
nõ.Inpͥmo casu nõ pot̾ uxor intiare
In &o pot̾ illo inuito intrare. xxyu.

Expanded text:
ntie Quid si uxor sine cuius licentia vir intraverat religionem, vult intrare religionem et maritus contradicit? Ad hoc disnon. In primo casu non potest intrare  potest illo invito i
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ad aluid dico gͥd ẽ obligatus qͦ ad
se tm̃i ⁊ iõ nõ pot̾ĩt exig̾e debitm qa
ħ potinit uouere. quta erat in sua pote¬
tate. s alienum .i. nõ reddere debitum
ꝯiugi petenti. nõ potitit uou̾e ⁊ ideo

Expanded text:
d aliud dico, quod est obligatus quoad se tantum et ideo non poterit exigere debitum, quia hoc potuit vovere, quia erat in sua potestate, sed alienum, id est non reddere debitum coniugi petenti, non potuit vovere et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cogebit ibi man̾e s tinsibit ad aliũ
ordinem. quem ualeat sustiñre: si uͭ nõ ex¬
pssit. eredo qd debea mañre nac pͭ allaga¬
ie dolum. nec deceptionem. qr fit melior s¬
ua conditio ⁊ pot̾ magis imputare. fatui¬
tati sue. quia nõ eraminaiũ ut debuit. ꝓ¬

Expanded text:
ad alium ordinem quem valebit sustinere. Si vero non expressit, credo quod debeat manere nec potest allegare dolum nec deceptionem, quia fit melior sua conditio et potest magis imputare fatuitati sue, quod non examinavit ut debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
publico ¶ Set quid si se dic̃ uelle intͣre
cum uir exigit ab ea debitum. ⁊ tñ ꝓoͣs¬
so si nõ fũit ingressa cogatur ꝑ excõi¬
cat̾oem satiffacere uiro. qui etiam ex¬
no elapso illa ingredetur nichħominꝰ
ten̾ret ingressus dum mͦ añ carnalẽ
aũt ip̃a fũit ingressa ⁊ fec̾it ꝓfessiõe

Expanded text:
ie Sed quid si se dicit velle intrare, cum vir exigit ab ea debitum et tamen procrasso, si non fuerit ingressa, cogatur per excommunicationem satisfacere viro; tamno elapso illa ingrederetur, nihilominus teneret ingressus, dummodo ante carnalem m ipsa fuerit ingressa et fecerit profess
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. inuitus tñ nõ ẽ cogendꝰ ab ecc̃a.¬
quam fec̃. nõ sollempnizaũ uotum. cũ
non obligaretur simpłr ad contiñtiã ꝑꝑ¬
contraħe impediente uoto saltem sim¬
ru̾it ꝑũba. de p̾senti pecca ⁊ d ag̾e pe¬
nitentiam. de simplicis uoti fuictione.
rursumẽ ad t̾cium. ad qͣrtũ ⁊ ulcim̃. dix

Expanded text:
cit. Invitus tamen non est cogendus ab eccquam fecit non solennizavit votum, cum non obligaretur simpliciter ad continentiam contrahere impediente voto saltem simr verba de presenti, peccat et debet agere penitentiam de simplicis voti fractione ponsum est ad tertium. Ad quartum
Abbreviated transcription (Latin):
at. distinguo aut em iuris ꝑitus
aut ignamꝰ. In pͥmo caũ nõ p̾ot̾ rece¬
dere. qr intlłr se obligasse. non ad id
q̃d fiebat. s ad id ꝙ fi̾ debebat. In
ẜo casu sub distingo aut fu̾ ei exp¬
lanata asꝑitas regisse. ⁊ runc idem
q̃d in iuris ꝑito. aut non. ⁊ tunc si c̃debat
cos regislariter uiu̾e⁊ ad illam asꝑita tẽ se¬

Expanded text:
, distinguo: aut erat peritus iuris aut ignarus. In primo casu non potest recedere, quia intelligitur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulariter vive
Abbreviated transcription (Latin):
nouitu imꝓbatione positi possint ad
habitum qui dati ꝓtentibꝰ consueũ
scd̾̃s si fec̾unt ꝓfessionem. t̾cius si e¬
uidenter apparet. q̃d tales absolute
uoluerunt uitam mutare uł in reli¬

Expanded text:
novitii in probatione positi possint ad habitum qui dari profitentibus consuevit. Secundus si fecerunt professionem. Tertius si evidenter apparet quod tales absolute voluerint vitam mutare vel in reli
Abbreviated transcription (Latin):
utare ⁊ in religione ꝑpetuo deseruire.
in uiditio tñ pñie. coͣnfitetur q̃d sira
uoluntate conpos sui. et p̾missa deli¬
b̾at̾one intraũ dico q̃d nõ l ei redire
ad scłm ⁊ si dubitaret id̾ ꝯsułem ei
qr in dubiis uia ẽ tutior eligenda exͣ¬

Expanded text:
n religione perpetuo deservire, in iudicio tamen penitentie confitetur, quod sui voluntatis compos fuit et premissa deliberatione intravit? Dico quod non licet ei redire ad seculum et, si dubitaret, idem consulerem, quia in dubiis via tutior est eligenda
Abbreviated transcription (Latin):
regustam bĩ bñi. obligat so ad eã
totaliter obseruandam. Nam qui nͥ
gulanter. aut iregulariter. In pmo
si exꝑ̃ciss. turpis abiectio. ꝓ nõ ab¬
iecta habetur. et teñ etur regularit᷑¬
apposita contra natuiñ. ꝯtinctus ñ
abitione posita. ꝯͣ legem .xui.ꝙ.i. Si¬

Expanded text:
regulam beati Benedicti, obligat se ad eam totaliter observandam. Nam qui nihgulariter aut irregulariter. In primo si expressisset, turpis adiectio pro non adiecta haberetur et tenetur regularitapposita contra naturam contractus, non adiectione posita contra legem.
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑegrinatõnis. dic ꝗd neut̃ ꝯiugiũ
mitano. q̃d in maximũ fauorem tr̃e
sc̃e tic fidei aͥane. potest uir sine uxo¬
ris licentia facẽ ac lib̾e ad implere.
uxor tñ ut ꝯsentiat ẽ aitentiꝰ tiom¬

Expanded text:
d neuter coniugum mitano, quod in maximum favorem terre sancte ac fidei christiane, potest vir sine uxoris licentia facere ac libere adimplere. Uxor tamen, ut assentiat, est attentius com
Abbreviated transcription (Latin):
susp̾ta de incontiñtia. licentiet uir̃
⁊ ꝓmittat in manu uł p̾sentia ep̃i
ꝯtiñtiam. ⁊ sic potĩt uir intrare. ałr
quod uxor possit intrare religionẽ.
uiro sene ⁊ nõ suspͤto. de ĩcontin̾tia qr
ĩ hꝰmodi ñ ad imparia iudicant᷑. eͣx

Expanded text:
suspecta de incontinentia, licentiet virum et promittat in manu vel presentia episcopi continentiam. Et sic poterit vir intrare, alias quod uxor possit intrare religionem, viro sene et non suspecto de incontinentia, quia in huiusmodi non ad imparia iudicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Item siquis impubes doli tiam̃ cap¬
ax sponte intrauit. ꝯsissem ei ad ani¬
teiam. q̃d non exiret. uł si exiuit qd re¬
diret nisi duxiss uxorem. nõ tñ dico¬
¶Set quid sino metu s dolo inductus ĩ¬
trauit quis religionẽ. nimqͥd pot̾it
allegare deceptionem ⁊ exiredico ꝗ ñ
Nõ enim ꝑotest dic̾e se deceptum. cuiꝰ
cõditio m̃lior fc̃a ẽ. nec alt̾ius dolo. s
sue potius fatutati ascͥbat. exͣ. q̃d m̃¬

Expanded text:
Item si quis impubes, doli tamen capax, sponte intravit, consulerem ei ad cautelam quod non exiret vel, si exiverit, quod rediret, nisi duxisset uxorem. Non tamen dicoe Quid si non metu, sed dolo inductus intravit quis religionem nunquid poterit allegare deceptionem et exire? Dico quod non enim poterit dicere se deceptum, cuius conditio melior facta est nec alterius dolo, sed sue potius fatuitati ascribat. DE EODEM
Abbreviated transcription (Latin):
cularis uid monastĩum dissolutũ mn¬
onachos splendide comedere bñ et
indutos ⁊ similia. cogitat hũc ordi¬
nẽ bñ possum sustiñre. ingredit᷑
postea fit inquisino in monast̾io.
complłunt᷑ ad regłam obseruan¬
dam. Iste dic̃. nõ uoui hanc asꝑ itatẽ.
quare uultis modo impoñre: nolo e¬
am tenere. qͦr utrum possit cogi .uĩ.
qͣd non. quia sic̾ nõ potest quis cogi
ad totum uotum. ita nec ad uoti au¬
gm̃tum. It quia id̾ iuris ẽ in ꝑte et
in toto. s abuntio non pot̾at cogi ad

Expanded text:
cularis videt monasterium dissolutum, monachos splendide comedere, bene etiam indutos et similia, cogitat se nunc ordinem bene posse sustinere, ingreditur, postea fit inquisitio in monasterio, compelluntur ad regulam observandam, iste dicit, non novi hanc asperitatem quam modo vultis imponere, nolo eam tenere. Queritur utrum possit cogi? Videtur quod non, quia sicut non potest quis cogi ad totum votum, ita nec ad voti augmentum. Item quia idem iuris est in parte et in toto, sed ab initio non poterat cogi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam cõũictos ĩpedit. exͣ diccoñ.
existobat. ł alia denuntiatio nõ
potuit ad cius noticiã ꝑuenire.
ut puta si nuie infirmitatis
feruore laborans sane m̃tis paci¬
ebatur epiliũ . ł in amus tam te¬
ñis constitutꝰ. q̃d ad conp̾hentõ¬
nem talium etas eiꝰ suffice nonualebͭ
seu alia legitima causa fiñt impeditꝰ
eiꝰ accusatio d audiri. Alioqͥnc̃ rõa¬
bilit̃ p̾sumat᷑ ꝙ denũtiatõnẽ pu᷑¬
fcãm idem exifens existens ĩ ip̃a dioc̃.
minime ignoraũit tãꝗͣ suspͤtus ꝓl̾
dubio ẽ repellendus nͥ ꝓpͥo firmauit
iuram̃to ꝙ postea didicerit ea q̃ eib¬
iecit.⁊ ad hoc ex malicia non ꝓcedͭ
qr tunc ⁊ si didiciss ab illis qui denũ¬
tiationis tp̃r siluerũt. claudi nõ d¬
eid̾m adem aditus accusandi. qm̃ si
tali contracta illos excluderet. iste t¬
ad moũi nequiret cum cislpabił nõ

Expanded text:
ui jam conjunctos impetit extra dioecesim existebat, vel alias denuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infirmitatis fervore laborans, sanae mentis patiebatur exsilium, vel in annis erat tam teneris constitutus quod ad comprehensionem talium ejus aetas sufficere non calebat, seu alia causa legitima fuerat impeditus, ejus accusatio debet audiri. Alioquin, cum rationabiliter praesumatur quod denuntiationem publice factam idem existens in ipsa dioecesi minime idubio repellendus, nisi proprio firmaverit juramento quod postea didicerit ea quae objicit, et ad hoc ex malitia non procedat; quia tunc, etiamsi didicisset ab illis qui denuntiationis tempore siluerunt, claudi non deberet eidem aditus accusandi; quoniamtali contracta illos excluderet, iste tamen amoveri nequiret cum culpabilis non
Abbreviated transcription (Latin):
ł retiñtur non ꝓ redemptione iuris¬
dictionis s insignum subi̾tionis anti
eret postea sallarium nõ cẽt pecc̃m
ĩmo tenetur ad hoc .xii.q.ii. Carita¬
tem. Item red̾ditus tp̃rales possũt
conseq̃ns uideret᷑ ẽp̃tum iꝰ spũale.
uel distingue meliꝰ. cum. laur̾. ut
ab eo emat qui confert bñficium.
an abeneficiato. in pͥmo oaũ ẽ symoͣ¬
In scdo si emit a bñficrato ꝑpetuo. Idẽ
dum ip̃e uenditor teneat bñficium.
honestum. ⁊ ħ tam̃ intlłige qͥd nõ sp̃u¬
aile interueniat. exͣ. de ꝑmurat̃. re ad

Expanded text:
vel retinentur non pro redemptione iurisdictionis, sed in signum subiectionis antiqeret postea salarium, non esset peccatum, immo tenetur ad hoc XXI questio III charitatem. Item redditus temporales possunt coVel distingue melius cum Lau. Laurentius: Utrum ab eo emat qui confert beneficium, an a beneficiato: in primo casu esundo si emit a beneficiato perpetuo, id est dum ipse venditor teneat beneficium, honestum et hoc ita intellige quod nihil spirituale inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfẽs ꝙ uita altiꝰ redim̃da. ait eĩ ad sem¬
pit̾nam salutẽ nullꝰ ẽ ducendꝰ opitulãte
mendato. Id. ne quis arbitretur ꝑfcm ⁊ spi¬
ritualem hoiẽm ꝓ uita ista tp̃rali morte
cuius sua uł altius nõ occidatur ar̃a debe

Expanded text:
Ait enim ad sempiternam salutem nullus est ducendus, opitulante mendacio. Idem: Nec quis arbitretur perfectum et spiritualem hominem, pro ista temporali vita, morte cuius, sua vel alterius non occiditur anima, debere
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui ꝓxim̃ odit ab aliis uitlis
se corrrigit. Una eadẽq ciuitas ey
parte compluit᷑ ⁊ ex ꝑte arida ir¬
manet. quia sũt quidã. qui cũ
uicia resecant. in aliis grauiter ꝑ¬
s ad oꝑis pect̃. desertionẽ referẽ dũ
ẽ. ut ideo pars cruitatis dicatur cõ¬
plui. quia ab actu ⁊ dełctatione
pecc̃i cͥ añ seriuebat modo cessat.

Expanded text:
ille qui proximum odit ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet . Quia sunt qui cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter psed ad operis pravi desertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat,
Abbreviated transcription (Latin):
uolutꝰ. ita si uno tm̃ man̾at. et̾ne
uite ianuã nõ ĩ trabit. Falsa ẽ pñi
goniali. ñ recedit. quia sñ peccis
tiffaciat. aut si offendenti offensꝰ
nõ indulgeat aut si arma quis ꝯͣ

Expanded text:
uolutus, ita si in uno tantum maneat, eterne uite ianuam non intrabit. Falsa enim pengotiali non recedit, quod sine peccatis tisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra
Abbreviated transcription (Latin):
mus qd̃ enadat omẽm penam. nam pͥꝰ
pͣgandus ẽ igne purgatorũ qui in ali¬
ua soculum distulit frnctum cõu̾sionis
hic aũ ignis ⁊ siet̃nus nonsit. miro mͦ¬
ẽ grauis excellit eĩ omem penam gͣ¬

Expanded text:
men evadet omnem penam: nam prius purgandus est igne purgationis qui in aliud seculum distulit fructum conversionis. Hic autem ignis, etsi eternus non sit, tamen miro modo gravis est; excedit enim omnem penam
Abbreviated transcription (Latin):
tramq partem contra dictioĩs. setꝰ
de mlo qui ꝑ spm̃ blasphemie temp¬
tatur de fide cũ dolore cordis ⁊ anxi¬
etate. cui si bñ pugnauit cedit ad
sit ibi ubido .i. imꝓba uolũtas de¬

Expanded text:
tramque partem contradictionis; secus de illo qui per spiritum blasphemie tentatur de fide, cum dolore cordis et anxietate, cui si bene pugnaverit, cedit ad sit ibi libido, id est improba voluntas de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̃am torrectionẽ:. magĩ tam̃ ĩ¬
telligit ꝙ uitandi sunt qͦ ad secceta
fidei. que añ p᷑m ⁊ scd̾am correctio¬
nẽ possint eis ꝓpalari ad ꝯu̾sionem
eoꝵ. s post non deb̾nt cũ iam qͣi desꝑa¬

Expanded text:
et secundam correctionem. Magister tamen intelligit quod vitandi sunt quoad secreta fidei, que ante primam et secundam correctionem possint eis propalari ad conversionem eorum, sed post non debent, cum iam despera
Abbreviated transcription (Latin):
ł nobilitatem gen̾is a pariuilis ⁊
mminimis eruditis. si quid forre ẽ
utilitatis. aut salutis inquirere
negligat. qui eĩ rebelliter uiũ.
⁊ dicẽ atq ag̾e bona recusat. ma¬

Expanded text:
vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑioris aures ꝑuenit nõ qͥdem
a maliuolis ⁊ maledc̃is. s aꝓuldis et
hoñstis. nec semel tm̃ s sope. q̃d cla¬
mor ĩ tiuit ⁊ diffamatio manifestat d
crutari ut si rei poposc̾it qualitas ca¬
nonica distctio culpam feriat delĩq̃n

Expanded text:
 superioris pervenerit, non quidem a malevolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec semel tantum, sed saepe, quod clamor innuit, et diffamatio manifestat, deligentius perscrutari, ut, si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rerum ablatione. quia bona coꝵ oĩa
debent ꝯfiscari ecc̃e cui desermebant
si erant cłici. Item si erant laici ecc̃e
tẽporali iurisdictione subiti. alioꝵ uͦ
ꝑsecutione quia si alit̃ nõ pot̾ fi̾. manͣ
armata ⁊ militari sunt ab eis om̃ta
uferenda. Nam sicut ꝓbant yudorꝰ ⁊¬

Expanded text:
Rerum ablatione, quia bona eorum omnia debent confiscari ecclesie cui deserviebant, si erant clerici. Idem si erant laici, ecclesie temporali iurisdictione subiecti, aliorum vero persecutione, quia si aliter non potest fieri, manu armata et militari sunt ab eis bona uferenda. Nam omnia sunt iustor
Abbreviated transcription (Latin):
sũma. noͣ ꝙ dubiꝰ in fide infidelis est
nec eis ommno ẽ credendũ quifidem
aliquis eirat. infide seductus forte a
parentib uel etiam ab allis. q̃ritãt
cauta sollicitudine u̾itate paratus cn¬
rigi cum inuem̃t. Neqͣquam sic̃ ait

Expanded text:
summa nota, quod dubius in fide infidelis est nec eis omnino est credendum qui fidem aliquis errat in fide, seductus forte a parentibus vel etiam ab aliis, querit autem cauta solicitudine veritatem, paratus corrigi cum invenerit, nequaquam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ de uideis ⁊ paganis qui ꝑ ĩ¬
fidelitatẽ dm̃ ĩ honorant. Nunc ag̃n¬
dum ẽ de ħeticis qui afide deuian¬
tes in dm̃ multipłr p̾cant. Uidea¬
mus gͦ qͦt modis dicatur ħeticus
Qua pena fertanir. Quałr ab hesi re¬
diens recipiatur. ¶Quatuor
modis dr hereticus. drͦ enĩ heticus
cus ẽ qui falsam de fide opinionem uł
gignit uł sequitur. gignit ut ħesrrr¬
ca puta. amiꝰ. sabelluis. sequinir. Eo¬

Expanded text:
 de Iudeis et paganis, qui per infidelitatem deum inhonorant, nunc agendum est de hereticis, qui a fide deviantes in deum multipliciter peccant. Videamus ergo quot modis dicatur hereticus, qua pena feriatur, qualiter ab heresi rediens recipiatur. Quatuor modis dicitur hereticus: dicitur enim hereticus Hereticus est, qui falsam de fide opinionem vel gignit vel sequitur. Gignit ut heresiarcha, puta Arius, Sabellius; sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
telligũt de paganis ⁊ hostibꝰ rei pu. si¬
c̃ litt̃a plane sonat. talibꝰ eĩ ⁊ aperte
⁊ ꝑ insidias ⁊ om̃ib modis possũt tãꝙͣ
indignis auferre q̃ male detmnẽt. Seꝰ
de uideis. qr illi serui nrĩ sũt. ⁊ ꝑa¬

Expanded text:
telligunt de paganis et hostibus reipublice, sicut litera plane sonat: talibus enim et aperte et per insidias et omnibus modis possunt tamquam indignis auferri que male detinent. Secus de iudeis, quia illi servi nostri sunt et pa
Abbreviated transcription (Latin):
tisscõ de usuris petatur uenia ad cau¬
telam. a debitore. qi forte pp̃ p̾missa
eẽt ei aliqͥd ultma restituendũ. ¶In
sũma .no. q̃d uxor usurarii ⁊ famili¬
A debet̾ ꝓcedere. sic̃ uxor. ⁊ familia ra¬

Expanded text:
tisfacto de usuris petatur venia ad cautelam de debitore, quia forte preter premissa esset ei aliquid ultra restituendum. In summa nota quod uxor usurarii et familie debent procedere sicut uxor et familia ra
Abbreviated transcription (Latin):
locate. aliꝙͥ pot̃ accipi. quia reilo
re mutuata. alii uͦ notau̾ũt cõti¬
nando diffrãm inter mu em¬
tuum ⁊ locatũ ponit tria. p᷑. q̃o ĩ mu¬
tuo tranffert᷑ ꝑiculum in accipientẽ
Secꝰ in locato. Scđm quia pꝰcunia nõ
det̾ioratur ꝑusum. Secus in domo ł lo
co ł alia re locata. T̃cium quia usus
peccunie nullum fructũ ł utilitatẽ
parit utenti. Secꝰ in usu aꝙͥ. ꝓ domꝰ
sant due ultime.⁊ iõ tutõrẽ. hec ul¬
tima opĩo. maxͤ quia tales faciũt sẽ¬
ꝑ tale mutuũ. pp̃ spem luc peccunia¬

Expanded text:
locate aliquid potest accipi, quia rei lore mutuata. Alii vero notaverunt contnando differentiam inter mutuum et locatum ponit tria: primum, quia in mutuo transfertur periculum in accipientem, secus in locato; secundum, quia pecunia non deterioratur per usum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus sant due ultime. Et ideo tutior est hec ultima opinio maxime quia tales semper faciunt tale mutuum propter spem lucri pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
um. ¶Circa pignora sepe orit᷑ q̃o ta¬
ł. creditor accepit p̾tuniam uult õs
fructus ꝑcrptos. bonti fide de deductis
expensis ꝯputare in sortem s siqͥd re¬
siduũ fũit de sorte postubat debitorẽ
cõpłłi ad soĩonem. qͦi utrũ ad ħ cagẽ¬

Expanded text:
Circa pignora sepe oritur questio talis: Creditor accipit pecuniam; vult omnes fructus perceptos bona fide, deductis expensis, computare in sortem, sed si quid residuum fuerit de sorte, postulat debitorem compelli ad solutionem. Queritur utrum ad hoc cogen
Abbreviated transcription (Latin):
qr ei cui subrepta ẽ. dum mͦ sua ĩter¬
sit. ex cã hoñsta rem nõ eẽ subreptã
ut p̾uta ꝙr hẽbat inre ius pignoris
fur. nõ sibi s dño. eẽt restituenda. ł a
te tñ. ita qd nesciatur ut fiat restõ¬

Expanded text:
quod ei cui surrepta est, dummodo sua intersit ex causa honesta rem non esse surreptam, utputa quia habebat in re ius pignoris fur, non sibi, sed domino esset restituenda vel te tamen, ita quod non sciatur, fiat pe
Abbreviated transcription (Latin):
iam̃to teñtͦ᷑. It̃ ⁊ illi qui ueniente t̾¬
mino. sołonis nolunt dare t̾minũ diłoiᷤ
dẽbitori qui ẽ iuram̃to astͥctꝰ solũe nͥ da¬
ta eis peccunia ł aliqͦ eqͥpollenti l ep
mutuat alicͥ gratis peccumã debitor

Expanded text:
ui veniente termino solutionis, nolunt dare verbum dilationis debitori, qui est iuramento astrictus solvere, nisi data eis pecunia, vel aliquo equipollenti, licet mutuat alicui gratis pecuniam, debitor
Abbreviated transcription (Latin):
penã p̾cunariam. In pͦ cañ nõ ẽ fur.
suspendendꝰ aut dem̃brandꝰ. aut ex osc¬
ulandꝰ. s ał. arbito iuidicis puniendꝰ.
uidel ut fustiget᷑. ł exuletur. uł alio
mͦ ꝓ ut iudici uidebit᷑. ⁊ ħ insimplici

Expanded text:
penam pecuniariam. In primo casu non est fur suspendendus aut demembrandus aut exoculandus, sed alias arbitrio iudicis puniendus, videlicet ut fustigetur vel exulet vel alio modo, prout iudici videatur et hoc in simplici
Abbreviated transcription (Latin):
uell debitor ddesiste̾ indet᷑ .uiͦ. qͥd ad ꝑe¬
titõem creditoris. poss eum cog̾e ĩu¬
dex ec̃casticꝰ. ut respond̾et ei coram eo
coram co. de re de qua alias nõ poss exͣ¬
ig̾e. ł cõpensare nõ solum exponsas qͣs
fecit colligendo fructus. s ⁊̃ quas fecit
bona fide circa rem pignoratã. It̃ si caũ
fortuito. ł sñ culpa sua res ꝑñt. ł det̾i̾o¬
rata ẽ nõ tenetur creditor. s si dolo ł cł¬
Si uendito pignore bona fide c̾ditor
minꝰ accepit. quam erat in sorte. pͥ
ag̾e ad residuum. Si uͦ plus. ten᷑ resti¬

Expanded text:
desistere, videtur quod ad petitionem creditoris posset eum cogere iudex ecclesiasticus ut responderet ei coram eo coram eo de re de qua alias non possigere vel compensare, non solum expensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deteriorata est, non tenetur creditor, sed si dolo vel cusi vendito pignore bona fide, creditor minus accepit quam erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur resti
Abbreviated transcription (Latin):
uto. ¶It q̃uid si pena ẽ appõita
ĩ ccͣtu mutui. ñ ꝙͥ saltẽ pena illa
pot̃it peti abs ꝑiculo usure. Adħ
dico ꝙ si pena est iudiciał .i. a tu¬
dice imposita ⁊ statuta p̃p puti¬
ẽdã contamatiã debitoris. qui cũ
possit contẽpnit ĩ t̾mino statuto¬
ꝑ solu̾e. peccuniã c̃ditori. ñ ẽ usura.

Expanded text:
te Quid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? Ad hoc dico, quod si pena est iudicialis et a iudice imposita et statuta propter puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori, non est usura.
Abbreviated transcription (Latin):
qd usurariꝰ emit eqũ ł p̃daum de peccu¬
ma usuraria. ⁊ donat rem illã altĩ. postea
efficit᷑ nõ soluendo. qͦ utrum ille qui sol¬
uit usuras possit c̃ effcũ pe¬
t̾e rem emptã de usuris.
ab ip̃o posfore ⁊ utrũ
ille inforo pñiali te¬
neatur restituere.
um ex refurtiua: re¬
assłĩ res empta de peccunia usuraria
nõ ẽ uitõ usure subiecta. It̃ qr ẜ. regu

Expanded text:
d usurarius emit equum vel predium de pecunia usuraria et donat rem illam alteri; postea efficitur non solvendo. Queritur utrum ille qui solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur restituere? um ex re furtiva remili res empta de pecunia usuraria, non est vitio usure subiecta. Item quia secun
Abbreviated transcription (Latin):
ne decipiaris ꝓ posse. si tñ ĩ tali uẽditõ¬
ne. monͣstium ẽ enormit̃ ł manifes¬
te deceptũ. l fiũi pura uenditio ⁊ p᷑a
intẽtõ. nec fa dolꝰ adhibitꝰ. ⁊ ĩo excuso¬
tur ab usura. tñ d remou̾e exceptõẽ
łsupplendo iustũ p̃ciũ. ł restituendo rẽ

Expanded text:
ne decipiaris et pro posse. Si tamen in tali venditione monasterium esset enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo excusetur ab usura, tamen debet removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituendo rem,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ dicatur. que eiꝰ sp̃es. in qͥb cõibꝰ usure
⁊ eredes eiꝰ ad reddendas usuras cõpłłant᷑
ultimo de qͥbdã dubitabilibꝰ. Usita ẽ
ex mutuo luc ͣ. pacto debitũ uł exactũ
Nõ eñi puto usurã cominuti.set gͣ¬
tis oblatum gratis accipiatur.ar.xhͫ.¬

Expanded text:
dicatur, que species, in quibus casibus usure et heres eius ad reddendas usuras compellantur ultimo de quibusdam dubitabilibus. Usura est ex mutuo lucrum, pacto debitum vel exactum. Non enim puto usuram committi, si gratis oblatum gratis accipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
porał. sit ꝓhibita sunt tamen eosus ĩ
quibris est ꝑmissa. pͥmo ubi pocessio
ecc̃ie est assignata clerico in bene¬
ficium. et laicus tenet etm iniuste
⁊ iuolenter. potest dericus illius be¬
neficii fructus percipere ultra sortẽ¬

Expanded text:
mnibus sit prohibita, sunt tamen casus in quibus est permissa. Primo ubi possessio ecclesie est assignata clerico in beneficium et laicus tenet eam iniuste et violenter, potest clericus fructus illius beneficii percipere ultra sorte
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs emit rem furturã igͦnint̃ ⁊ bona fid̾
dit rem ẽẽ furturã ł nũqͥd pot̾it retiñe
rẽ donec p̃cium sit ei solutũ. Rdeo. nõ. c¬
e. ĩ cuulõ. nec pot̃ se defendere occ̃oe sta¬
tuti. sr̃ ħ ed̾iti. in płis locis. cum statut.

Expanded text:
aliquis emit rem furtivam ignoranter et bona fide dit rem esse furtivam? Vel numquid poterit retinere rem donec pretium sit ei solutum? Respondeo: Non nec potest se defendere occasione statuti super hoc editi in plerisque locis, cum statutum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ maiorẽ excõicatõem oĩ apłła̾tos re¬
cio modo. quia si usuranꝰ ropetat
ab alio usuas repłłr ꝑ exceptõem do¬
nec ip̃e restitũt usuras. qͣs ab aliis
male accep̃. ł saltẽ fec̾i̾t posse suũ. exͣ.¬
hedes usuranoꝵ. sũ sint filii sũ exͣner¬

Expanded text:
 maiorem excommunicationem, omni appellatione reem quia si usurarius repetat ab illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit posse suum. heredes usura
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumpt̃o qo sit usum. s per singłoᷤ
solent sp̃ałr ep̃ceri. talia ẽm̃ĩducũt sc̃ꝑ
p̃sumptionẽ. pͥ facie. quid sit usura.
In iuditio tñ aĩe starem confessioni
sue. s pp̃ p̾sumptões contrarias. dili¬
gentiꝰ examinarẽ consciãm suã. ¶ It̃
quid si uendidi p̾diũ tali condut̾e ad¬

Expanded text:
usura, si per singulos solent specialiter exerceri talia enim inducunt semper presumptionem prima facie quod sit usura. In iudicio tamen anime starem confessssioni sue, sed propter presumptiones contrarias diligentius examinarem conscientiam suam. Item, quid si vendidi predium tali conditione ad
Abbreviated transcription (Latin):
qr fuit ĩmora restituendi. Ite nõ lib̾at ͤ ͦ¬
eam pascendo forte eqũ ł porc̃ furtuũi. A
siłe. nõ pot̃ repet̾e ł retine expensas. Ite
cum redaitur estimatõ rei ñ ẽ tm̃ cõsider¬
andũ tp̃s in quo res fũ suprepta. nͨ tp̃c ĩ¬

Expanded text:
ia fuit in mora restituendi. Item non liberatur eam, pascendo forte equum, vel porcum furtivum, vel simile, non potest petere vel retinere expensas. Item cum redditur estimatio rei, non est tantum considerandum tempus in quo res fuit surrepta, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tib dͥ. fides. ꝓles. sacram̃tũ. ꝓle̾ cg¬
noscimꝰ ipm̃ dñm. fidem quia nlł.
adult̃ium. Sacram̃tũ qr nullũ diuor¬
tium. Solus ibi nuptiał concubitꝰ
nõ fuit. qr in carne pecc̃i fi̾ nõ po¬
tãt. sũ pudenda concupiscentia car¬
nis que accidit ex pec̃co. sñ qua cõci¬
pi uoluit. qui futurꝰ erat sñ pecc̃o¬

Expanded text:
es, fides, sacramentum. Prolem cognoscimus ipsum dominum; fidem, quia nullum adulterium, sacramentum, quia nullum divortium. . Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat, sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui futurus sine pecc
Abbreviated transcription (Latin):
maria ꝓposuit se ꝑseũat᷑am uͥginẽ
nisi ds ałr reuelaret. cõmutens gͦ
sensit in carnalẽ copubam. nõ illam
appetendo. s dĩe inspiratõi ĩ utroq o¬
bediendo. postea uero simul c̃ uiro la¬
bus exp̾ssit ⁊ ut̃q inu̾ginitate ꝑmã¬

Expanded text:
Maria proposuit se perseueraturam uirginem nisi ei deus aliter reuelaret, committens ergo sensit in carnalem copulam non illam appetendo, sed diuine inspirationi in utroque obediendo. Postea uero simul cum uiro labiis expressit et uterque in uirginitate perman
Abbreviated transcription (Latin):
ũbũ uł scͥptura. ał. si concupisca rẽ
alierrã illicite ac sine ꝯtͦctatõne: est
trins gressor alt̾iꝰ p̃cepti. Nõ cõcupisce̾
⁊c̃. Rei aliene. iõ apponitur. gͥa ñ ꝯ¬
mitut᷑ furtũ ĩ re plenissime ꝓpͥa. ꝑle

Expanded text:
verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgressor alterius precepti, non concupisces et cetera. Rei aliene ideo apponitur, quia non committitur furtum in re plenissim
Abbreviated transcription (Latin):
Ro. ñ attendr̃ recessus iste. qͣnt̃ ad or¬
dinẽ hic positũ. s qͣntũ ad qͣlitatẽ
⁊ detestatõnem primi mendatii qd̾ ẽ ĩ
religione fid̾i. nec dr̃ hic cx qͣnto qd̾¬
libet istoꝵ menda cõꝵ recedit a pͥmo tã¬
to maius est pc̃c̃m. s qͣnto m̃tiens plꝰ

Expanded text:
on attenditur recessus iste quantum ad ordinem hic positum, sed quantum ad qualitatem et detestationem primi mendacii, quod est in religionem fidei. Nec dicitur quod quanto quodlibet istorum mendaciorum recedit a primo, tant
Abbreviated transcription (Latin):
im regis succonsus ⁊ scisma temꝑta¬
tum Ydolatͥa gladio punita ẽsetus¬
tio libri bellica clade ⁊ ꝑeg̾na captiui¬
tate. Scisma hẏatu tr̃e sepultis aucto¬
hesis ẽ maius crimen qr obtin pͥmit᷑¬
¶oło. Dic quod omne scisma ht̃ ħesim
adneram. maxime ex quo ꝑseũat ũ
sͣ. uel dic quod l ħesis sit maius cͥm̃
in sui natura quam scisina tñ quia
ex maiori ꝯtumatia illi de quib ait
ieronimus iudentur fecisse scisma ꝙͣ
alii ydolatriam grauius dñr peccasse

Expanded text:
ira regis succensus et schisma tentatum, idolatria gladio punita est, exustio libri, bellica clade et peregrina captivitate, schisma hiatu terre, sepultis auctoesis est maius crimen, quia obtinet prio. Dic quod omne schisma habet heresim annexam, maxime ex quo perseverat, ut supra, vel dic quod licet heresis sit maius crimen in sui natura quam schisma, tamen quia ex maiori contumacia illi, de quibus agit Hieronymus, videntur fecisse schisma, quam alii idolatriam, gravius dicuntur peccasse
Abbreviated transcription (Latin):
adħerit sue secte asserens non obed̾iẽ¬
dum romane ecc̃ie ẽ ħesis quia pca
in illo articulo fidei. unam scãm ca¬
tholicam ecc̃am. uł dic q̃d tał ẽ diffr̃ã qͣ¬
lis inter genus ⁊ spẽm. quia om̃is ħeti¬
dice hõie. uolens eĩ nob̃ dñs ostendere. ꝙͣ
horrendum sit ⁊ detestabile cͥmen scism.¬
Saisma choie dathan ⁊ abiron puniũ hỹ
re atii sepultis auctoribꝰ nuis ⁊ cefis celesti
igne consumptis. It̃ .x. trib quia pꝰ mor¬
tem salomonis relicto roboam filio suo
facientes scisma adhescrunt iherõboã
rediens morsu leonis in itiñre necatus
ẽ. Uñ ꝓ magnitudine pene. uidetur.¬

Expanded text:
adheserit sue secte, asserens non esse obediendum romane ecclesie, est heresis, quia peccat in illo articulo fidei, unam sanctam catholicam ecclesiam. Vel dic quod talis est differentia, qualis inter genus et speciem, quia omnis heretiudice homine. Volens enim dominus nobis ostendere quam horrendum sit hoc et detestabile crimen, schisma Chore, Dathan et Abiron punivit hiatu terre, sepultis auctoribus vivis et ceteris celesti igne consumptis. Item X tribus, quia post mortem Salomonis, relicto Roboam filio suo, facientes schisma adheserunt Hieroboam, , morsu leonis in itinere necatus est. Unde propter magnitudinem pene videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ma ẽ illicita dicessio eoꝵ inter qͦs uni¬
tas eẽ d ł sic scisma ẽ. illicitus ab uiu¬
tate. seu. ab uniũsitate discessus. ¶ Di
ma. ¶ Siffet aũt aũt ab heresi qͥa
hesis pͥncipio sut ab ꝑũsum dogina qd ñ¬

Expanded text:
a discessio eorum inter quos unitas esse debet. Vel schisma est illicitus ab unitate seu universitate discessus. DicitDiffert autem ab heresi, quia heresis in principio sui habet perversum dog
Abbreviated transcription (Latin):
regularis. qui eis p̾sumpfit intẽe ꝑ
triennium ab officio suspendatur. gͣ¬
uiꝰ punientꝰ si culpe qualitas postu
nite̾tia iniungatur. siqu̾s qͦ ad in¬
pediendam legitintam copulam. mali¬
tiose impediment̃ obiferit p̃t̃ pñiã¬
effug̾ẽ ulto̾em. ꝓbant᷑ hec oĩa . eb. de

Expanded text:
regularis quj eis presumpserit interesse. per triennium ab officio suspendatur grauius puniendus si culpe qualitas postulnitentia iniungatur. Si quis autem ad impediendum legitimam copulam malitiosum impedimentum obiecerit. effugiat ultione
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ inͣtͥmonia sũqu᷑ contrahenda ĩ eccłus
aliquod impedim̃tũ obsistat. cum t̾t
płam contrahendã. ꝯͣctus inter dicat᷑
expsse. donec quid fieri debeat sr̃ eo
manifestis ꝯstitĩt docum̃tis ¶Si ãt¬

Expanded text:
imonia fuerint contrahenda in ecclesialiquod impedimentum obsistat. Cum autepulam contrahendam. contractus interdicatur expresse. donec quid fieri debeat super eo manifestis constiterit documentis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
renda ⁊ .c. ult̾. ⁊ ħ intelligas d̾e bello ĩ¬
iusto. nam tales in bello iusto nõ rep¬
bo nisi sit corrupta ĩ intentio. ł talis
ꝑsona cum armis cͥ nõ liceat arma
defeire ut cłicus uł religiosus. Rei.d̾¬
cłi. percus. qͣntũ ad uregularitatẽ at
om̃s dico indistincte repłłndos qui fu¬
erũt ex ꝑte in iuriãtiũ ⁊ ⁊ illos qͥ fu¬
erunt ex ꝑte illoꝵ quibꝰ fiebat ĩ uir᷑.
Si clici erant ⁊ ibi moũunt arma.di.

Expanded text:
gas in bello iniusto. Nam tales in bello iusto non reprobo, nisi sit ibi corrupta intentio vel talis persona cum armis, cui non liceat arma deferre, ut clericus vel religiosus. Quantum ad irregularitatem autem, omnes dico indistincte repellendos, qui fuerunt ex parte iniuriantium et etiam eos qui fuerunt ex parte illorum quibus fiebat iniuria, si clerici erant
Abbreviated transcription (Latin):
d tñ rogare iudice ne talem penã ĩ¬
Idem dico in ep̃o. uł iudice ecc̃astico¬
qui obdefensionẽ rer̃ ecc̃asticar̃ uł fid̾i
inuocat ⁊ exortat᷑ ꝯͣ iuolentos brachi¬
um sctare ⁊ etrã pot̃ eos sequi ortando
eos nõ ut occidant uł mibñrẽt ip̃os ii¬
olentos hereticos uł paganos. s ut
eccãm fidem ⁊ patͥam lib̾ent ac defen¬
dant. ⁊ mãm ab infidelibꝰ occupatã
redigant ad cultũ fidĩ aͥane. ⁊ sr̃ ħ

Expanded text:
n rogare iudicem, ne talem penam inIdem dico in episcopo vel iudice ecclesiasticqui ob defensionem rerum ecclesiasticarum vel fidei, invocat et hortatur contra violentos brachium seculare et etiam potest eos sequi, hortando eos, non ut occidant vel vulnerent ipsos violentos hereticos vel paganos, sed ut ecclesiam, fidem et patriam liberent ac defendant et terram ab infidelibus occupatam r
Abbreviated transcription (Latin):
itabił. in qua intelligo nõ solũ qui
sit. puta uidit ex̃citum uenientẽ
ad obsidendum castrũ ⁊ cum posset¬
nlio ꝑtiñbat ad ip̃m. ⁊ postea secuta
tas ꝓrsus in euitabilis nec culpa
sua p̃̾cessit. tołatur in susceptis. s
nõ ꝓmouet᷑ ad maiores ordines. di.¬

Expanded text:
lligo non solum illusit, puta vidit exercitum venientem ad obsidendum castrum etnebat ad ipsum et postea secuta tas prorsus inevitabilis nec culpa sua precessit, toleratur in susceptis, sed non promovetur ad maiores ordines.
Abbreviated transcription (Latin):
ius aliꝙ uendicare. exͣ. de infantibꝰ.
talia p̾sumit in foro pñtiliẽ tã qͣm
pr̃icida. seu hõicida. ꝓ co q̃d hõĩem p̃¬
sertim cui tanta tenet᷑ necc̃itudine ꝑi¬
culo mortis expon. inspͦtis tñ cͥcumstã¬
tiis ⁊ utrũ ob ħ mos fũĩt subsecura¬
ł nõ. eĩt penĩa moderanda. tales ã
si homicidiũ ẽ secutũ sũt itregulareᷤᷤ

Expanded text:
ius aliquod vendicare . Summa de casibus alia presumit, in foro penitentiali est tamquam paricida seu homicida, pro eo quod hominem, presertim cui tanta tenetur necessitudine, periculo mortis exponit. Inspectis tamen circumstantiis et utrum ob hoc mors fuerit subsecuta, illis erit penitentia moderanda: tales autem si homicidium est subsecutum, sunt irregulares
Abbreviated transcription (Latin):
ibꝰ. dum tñ sufficient̃ bñficiatis. nͥ gͣtis
ꝓ miserabilibꝰ ꝑsonis ł suis cõfratribꝰ¬
ł cõsanguineis. nec ⁊ tunc si posset
claustralibꝰ obseruandũ. offm̃ aũt
cẜrurgie que ad ustionem uł abci¬
sionem inducat ẽ sũ exceptõne ta¬

Expanded text:
int sufficienter beneficiati, nisi gratis ac miserabilibus personis vel suis consanguineis, nec etiam tunc si posset claustralibus observandum. Officium autem chirurgie, que adustionem vel abscissionem inducat, est sine omni exceptione ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ intentionẽ corrupt̾a. si uero fi
ex amore iusticie. nõ pecca iutexł.
ꝯdẽpnãdo ad mortẽ. ⁊ p̾cipiento m¬
inistio ut occidat eũ. ne minster si
missus aiudice occidit ꝯdẽpnatũ.
peccare tñ ut̾q mortałr si faceret
iuris ordine ñ seruato. ꝓbant᷑. ħ ad.¬

Expanded text:
. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris ordine non servato. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣsi suis pecc̃is ascrib̾e qr in tantam
potuit uenire necc̃itatẽ. bonarum
eĩ m̃tium ẽ. ibi culpas suas cognosc̾e u¬
cum aliquis ꝓicit lapidem ad auem ł.
ał ⁊ alius transiens ex insꝑato ꝑcutit᷑
⁊ moritur. ł incidit arborem ⁊ casu ar¬
boris aliquis opprimitur ⁊ siła. ħ distin
dem u̾sus loca uñ consueu̾unt hoĩes
transitum fac̾e. uł dũ furabatur boue
uł eqũ aliquis a boue uł equo ꝑ cussus
ẽ ⁊ similia hoc imputatur .n.xy.q.i.¬

Expanded text:
 quasi suis peccatis ascribere, quod in tantam potuit venire necessitatem. Bonarum enim mentium est, ibi culpas suas cognoscere, ucum aliquis proiicit lapidem ad avem, vel alias et alius transiliens ex insperato percutitur et moritur; vel incidit arborem et casu arboris aliquis opprimitur et similia. Sed hdem versus loca ubi consueverunt hominis transitum facere, vel dum furabatur bovem vel equum, aliquis a bove vel equo percussus est et similia. Hoc imputatur ei XV q
Abbreviated transcription (Latin):
corporal insistamus. Pena homicitiiͣ cõ¬
missi lingua .i. p̃cepto iniusto. nã de iꝰto¬
dican: consilio uł denfessione. ut puta¬
si dissuad ⁊ sic dissuadendo retrahit abo¬
no ꝓposito hoĩem uolentẽ aliũ lib̾are a
morte. ⁊ sic quodã mͦ indirecte defẽdit
homicidã pena in ꝙͣ ẽ uregularitas¬

Expanded text:
istamus. Pena homicidii commissi lingua, id est precepto, iniusto consilio vel defensione, utputa hic dissuadendo, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicidium. Pena in quam est irregularitas
Abbreviated transcription (Latin):
oratus. sũ aliunde scd̃m ꝙ hec pͥ¬
mani sũ pͥncipalẽ cãm. ut sepe dc̃m
est. Quid si det talis pͥor ep̃õ pecuĩam.
ne sustineat ꝙ amoueatur a pͥoratu
uł canonicꝰ regłaris ne amoueat᷑ a cu¬
ra ꝑ rochialis acc̃e ⁊ ne reuccet᷑ ad mo¬

Expanded text:
liunde, secundum quod hec prmam sive principalem causam, ut sepe dictum est. Quid si det talis prior episcopo pecuniam, ne sustineat quod amoveatur a prioratu, vel canonicus regularis, ne amoveatur a cura parochialis ecclesie et ne revocet
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nͨ ĩ p̃ced̾nti caũ qr tacit᷑nitas eius tũ
Qͥd sũtͥponatur ꝯdicõ ex ꝑte recipiẽ¬
di. uł ex ꝑte abb̾is s añqͣm retipiat᷑
aut concedatur ei ĩgͤssus penitẽt. us¬
q de ꝯdicõne apposita ⁊ eam reucrãt

Expanded text:
sicut nec in precedenti casu, quia taciturnitas eius, cum Quid si interponatur, quod ex parte recipientis vel ex parte abbatis, si antequam recipiatur aut concedatur ei ingressus, peniteat utique de conditione apposita et eam revocat
Abbreviated transcription (Latin):
Noͣ cy bñfitia non deb̾nt uacare ul¬
tra .ui. menses. alioqͥn si ꝑtine¬
bat donacõ ad epm̃. deuoluitur ad
capłm. tid̾ si fuerit negligãs ꝑ alloᷤᷤ
.ui. menses. deuoluitur ad metro
re negligenciam suã s lapso tpr̃
amittit donacõnem ita ce si post de¬

Expanded text:
od beneficia non debent vacare ultra sex menses. Alioquin si pertinebat donatio ad episcopum, devoluitur ad capitulum quod si fuerit negligens per alios sex menses, devoluitur ad metropre negligentiam suam, sed lapso tempore amittit donationem, ita quod si post de
Abbreviated transcription (Latin):
nia ĩ talib : sxo. credo qꝑ ĩ ultĩo caũ¬
sẏmoniata ẽ talis ꝓmissio . ĩ reliqͥs
caĩb supra positis. ñ credo symoni¬
ami cõmitti. nec illicita ẽ hꝰi pactio
ydoneuni. ad hoc ꝙꝑ recipiaris ⁊ utilẽ
manast̾io. addiscendo tale artificiũ
uł tale. aut scĩam talẽ uł talẽ. Qͥd
de illo cui fc̃a est ꝓmissio de illo re¬
cipiendo ad cͥtũ tͥminũ. sub p̃dcã ꝯ¬
dicõe. Nũquid adueniente tͥmiõ ⁊ ĩ¬
pleta ꝯdicõe.tenr̃ ĩtrare. cũ illi ꝑa¬

Expanded text:
nia in talibus? Credo quod in ultimo simoniaca est talis promissio. In reliquis casibus suprapositis non credo simoniam committi, nec illicita est huiusmodi idoneum ad hoc ut recipiaris et utilem monasterio, addiscendo tale artificium vel tale, aut scientiam talem vel talem. Quid de illo cui facta est promissio de se recipiendo ad certum terminum sub predicta conditione: nunquid adveniente termino et impleto conditione tenetur intrare, cu
Abbreviated transcription (Latin):
non est syͣ. aliqͥd dare prohi licet ali¬
as turpe sic dare uł accipere ꝓtalib
Uictũ ã moãthi emere symõĩachũ nõ
est. ex quo talis emptor non ꝯseqᷤ aliqd̃
uł uendentis. Quid de matͥcłariis uł
sonitoriis .i. offõ pussandaꝵ campa¬

Expanded text:
non est simonia aliquid dare pro huiusmodi, licet alias turpe sit dare vel accipere pro talibus. Victum autem monachi emere simoniacum non est, ex quo talis emptor non consequitur aaut vendentis. Quid de matriculariis aut sonitoriis, id est officio pulsandarum campa
Abbreviated transcription (Latin):
repulsam. dix̃ atb̃i. si uelletis me reci
ꝑe. aarẽ uob̾ t̾ram meami. albas hĩto
consilio ꝯfrib recipit eum ignarum
nris ⁊ eoꝵ que dpẽ ałbas ĩcapło. ille
postea añ qͣm ĩduatur dat res suas¬
monia: Aut pt̃ talis hic remane̾:¬

Expanded text:
repulsam, dixit abbati, se velletis recipere me, darem vobis terram meam. Abbas habito consilio cum fratribus recipit eum ignarum iuris et eorum que dixit abbas in capitulo. Ille postea antequam induatur dat res monia aut potest talis hic remane
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Pacisci gͦ potest ĩ talib tum mona¬
st̾ium ĩ diget. non ẽ symoniatũ dũ ñ
dis. Qͥd de preb̾ndis que de nouo ĩsti¬
cłares assignͣnt ꝓpetuo certos redditus
ꝓ pͥb̾ndis. hoc modo ꝑ liceat eis qͣmdi¬
u uixernt illos hr̃e. pro p̾b̾ndis. ⁊ qd̾
sic admittant᷑ ad canonicatũ. Qͥdã ⁊̃ re-¬
tinent pt̃atẽ confẽndi illã pͥb̃ndã alii
ꝑsone. si contingͣt eos cede̾. uł decede̾.

Expanded text:
sis. Pacisci ergo in talibus, cum monasterium indiget, non est simonia, dum non s Quid de prebendis de novo consticlerici assignant perpetuo certos redditus pro prebendis, hoc modo quod liceat eis quamdiu vixerint illos habere pro prebendis et sic admittantur ad canonicatum? Quidam etiam retinent potestatem conferendi illam prebendam alii persone, si contingat eos cedere vel decedere,
Abbreviated transcription (Latin):
uł excõĩcatus. si dat aͥd ꝓsua restitucõne
sẏmonia est. ex utraq ꝑte ar .i.q .i.¬
mlłs. u̾ius credo & symõra ꝯmittitur ĩ u¬
troq cãũ ⁊ qͥ ĩ iuste ĩtͣdẽs est uł suspen¬
toram suꝑiore. Quid si eccã mea uł pͣ¬
b̾nda me remoto alii fuit assigͣta.nũ¬
quid est symonia sip̃cio eam redimo
te amotus furero ⁊ alius ĩstitutꝰ. siue
ĩiuste sic̃ dẽm est ĩ caũ suꝑiori. Non d¬

Expanded text:
vel excommunicatus, si dat aliquid pro sua restitutione, simonia est ex utraque parte. Verius credo quod simonia committitur in utroque casu et qui iniuste intecoram superiore. Quid si ecclesia mea vel prebenda, me remoto, alii fuerit assignata, nunquid est simonia, si pretio eam redimo te a motus fuero et alius institutus, sive iniuste, sicut dictum est in casu superiori. DE
Abbreviated transcription (Latin):
redditus suos uł t̾rã pt̃ ad firmã di¬
re sb̾ annuo censu. dũ tñ ñ sit ibi
annexa uir̃ dictio spũalis s nõ pt̃
reciꝑe aliqͥd ab aliqͦ ut constituat eũ
ppositurã tñ uł uailliuã tpͣrlẽ cumi

Expanded text:
redditus suos potest ad firmam dare sub annuo censu, dum tamen non sit ibi annexa iurisdictio spiritualis; sed non potest recipere aliquid ab aliquo, ut constituat eum Preposituram tamen vel ballivam temporalem cum
Abbreviated transcription (Latin):
.n. cã ẽ deuocio. uł diłctio generata ex
dato alias forsitan non gen̾anda nec
ẽ siłe si obitiatur. qd̾ ead̾ rõne possũ
dare. peciuĩam ep̃o ut me diligat ⁊ ex di¬
lectione me bñficiet uł ordinet. ⁊ hoc
Yo qr dilectio qͣ ep̃o diligit aliꝙ̃ licet

Expanded text:
a est dilectio vel devotio generata ex dato, alias forsitan non generanda. Nec est simile si obiiciatur quod eadem ratione possum dare pecuniam episcopo ut me diligat et ex dilectione me beneficiet vel ordinet. Et hoc ideo, quia dilectio qua episcopus diligit aliquem, licet
Abbreviated transcription (Latin):
dat hi ꝑsone aliqͥd ne ĩpediat ełctionẽ
de ip̃o faciendã. Si ã maĩfestũ eẽt ꝙ ille
impediens ulłm ius hr̃et ĩ ełctione ⁊
post ełctionẽ fc̃am se oppon̾et. ne con¬
firmaretur uł institueret᷑ electus. alle¬
gans id solũ tꝑ sñ eiꝰ assensu eẽt ełctus.
poss tunc redime̾ uexacõm suam sic̃
magr̃ hic ĩnuit. s ⁊ si añ ełctionem
aliqͥs de quo ꝯstaret rułm hr̃e ius ĩ ełe¬
sinipłr .i. ne fieret aliqͥ ełctio. poss capi¬
tłm redime uexacõm suam. Si aũt impe¬
diret. ñ ne oĩo fieret ełctio s ne de isto
dare ĩpedienti. sic̃ nec ille cuiꝰ ełctio ĩ¬

Expanded text:
di persone aliquid, ne impediat electionem de ipso faciendam. Si autem manifestum esset quod ille impediens nullum ius haberet in electione et post electionem factam se opponeret ne confirmaretur instaretque electus, allegans id solum quod eius assensu fuit electus, posset tunc redimere vexationem suam, sicut magister hic innuit. Sed etsi ante electionem aliquis, de quo constaret nullum habere i ne fieret aliqua electio, posset capitulum redimere vexationem suam. Si autem impediret, nonne omnino fieret electio. Sed ne de isto dare impedienti, sicut nec ille cuius electio im
Abbreviated transcription (Latin):
auc ꝓmt̾eẽndo extreme unctioĩ. Itẽ
quidde iluis qui dant iedditus aut reci¬
missa de spũ scõ uł alia uł qui dant de¬
narios cłicis ꝓ dicendis psalt̾iis. ĩ exeqͥis
nas pauꝑib ut orent ꝓ eis. rũ talis ꝯro

Expanded text:
 interesse extreme unctioni? Item quid de illis qui dant reditus aut recimissa de spiritus sancto vel alia, vel qui dant donum clericis pro dicendis psalteriis in exequiis nas pauperibus ut orent pro eis, cum talis oratio
Abbreviated transcription (Latin):
notat app̃tiacõm. s si notet cãm mo¬
tiuã. ñ primã uł pͥncipalẽ. s remotã
collegio alicui ꝓgen̾anda dilectione
⁊ deuocoe ĩ ip̃õ collegio. ut ex illa deu ocõ¬
ne exaudiatur ĩ peticõne qua petit . ꝙ
fr̃es intersint exequiis mortui uł
extreme inctioni morientis ⁊ illi hoc
faciant ex dilectione uł deuocõne in¬
eis tałr generata. aut ꝓ deuccõe ip̃ius
dantis. lcitũ est. sic dare ⁊ sic acciꝑe tꝑa¬

Expanded text:
notat appretiationem. Sed si notat causam motivam non primam vel principalem, sed remotam collegio alicui progeneranda devotione et dilectione in ipso collegio, ut ex illa devotione exaudiatur in sua petitione, qua petit quod fratres intersint exequiis mortui vel extreme unctioni morientis et illi hoc faciant ex dilectione vel devotione eis taliter generata, aut pro devotione ipsius dantis, licitum est sic dare et sic accipe