comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estimabant. sed peccatores confite¬
bantur : illuminati sunt. quia lum̃
uitȩ perceperunt. Et qui uidebant
uidelicet seribe & pharisei quise
solos uidere id .ẽ. uiftos. eẽ. credebaNT
ceteros tanquã cecos aspernabant᷑
ceci facti sunt. qrua lumen ueritatis qriã
habuerunt presentẽ ꝑdiderunt. Hoc
itaq xp̃i iudicio actũẽ: & etiã. cotidie
agitur : qđ illuminantur. humiles. petꝰ¬
catores. & iusti superbi excecantur. Istã
discretionẽ quã int̾ bona oe mala oꝑa
hominũ tenuit xp̃c & tenet : iudiciun
apellauit. Alibi dictũ . ẽ. Non misit dĩ

Expanded text:
itebantur, illuminati sunt, quia lumen vitae perceperunt. Et qui videbant, videlicet Scribae et Pharisaei; qui se solos videre, id est, justos esse credebant, et caeteros tanquam caecos aspernabantur, caeci facti sunt, quia lumen veritatis, quam habuerunt praesentem, perdiderunt. Hoc itaque Christi judicio actum est, et etiam quotidie agitur, quod illuminantur humiles peccatores, et justi superbi excaecantur. Istam discretionem, quam inter bona et mala opera hominum tenuit Christus et tenet, judicium a
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio exaltabit᷑ & humiliabuntur
suꝑbi: & tunc maxime cõplebitur qđ dicit᷑.
qui se exaltat humiliabitur. & qui se hu¬
miliat exaltabitur. Nr̃i saluatoris aduen
tus quͥa dĩ ẽ. & hominis uehement̃ dili-¬
gendus: &e quia iudicati&e udicaturo ẽ.
non mediocrit̃ metuendus. Et nos itaq
dĩ & hominis aduentũ cũ dilectione ti¬
meamus & cũ timore diligamus: quatinꝰ
ipsũ qui secũ hodie nr̃ãm nãturã eleua¬
uit in celũ. leti uidicẽ uidere &e hab̾e ua-¬
leamus: dñm nr̃m iħm xp̃m. qui una

Expanded text:
in judicio exaltabitur. et humiliabuntur superbi. Et tunc maxime complebitur quod dicitur: Qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Nostri Salvatoris tus quia Dei est et hominis, vehementer diligendus est et quia judicati, et judicaturi est, non mediocriter metuendus, et nos itaque Dei et hominis adventum cum dilectione timeamus et cum timore diligamus, quatenus ipsum qui secum hodie naturam nostram elevavit in coelum, laeti judicem videre et habere valea
Abbreviated transcription (Latin):
atus factus. ẽ: & ei ab illo potestas da-
xp̃o ligat. soluit &e uidicat. Ad eo enĩ
sunt unita in dĩ filio &e diuirtas hu¬¬
manitati & humanitas diumitati: qđ
licet non sint unũ. una tamen ẽ. ꝑsona
utriusq unũ opus. unũ uelle. una po¬
testas una ueritas. una miscđia. una cen
nis quã solus filius suscepit specialit̃
iudiciũ ꝑtinet. Iđ ipse in euangłio asse¬
rit dicens pat̾ non iudicat quenqua
sed om̃e uidiciũ dedit filio. Qđ alibi dic̃.
Ego non uidico quenquã ad hoc respicit

Expanded text:
atus factus est, et ei ab illo potestas dataChristo ligat, solvit et judicat. Adeo enim sunt unita in Dei Filio, et divinitas humanitati, et humanitas divinitati; quod licet non sint unum, una tamen est persona utriusque, unum opus, unum velle, una potestas, una veritas, una misericordia, una censnis, quam solus Filius suscepit, specialiter judicium pertinet. Quod ipse in Evangelio asserit, dicens: Pater non judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio . Quod alibi dicitur: Ego non judico quemq
Abbreviated transcription (Latin):
cutis sco etiãs cordis intentionẽ. Uelego
nons uidico quenquã ñ dixit ñ iudicabo.
seollo hora qua ista dicebat: nemmẽ
udicabat lleracit᷑ uidicandus & iu
ilicaturus in hunc mundũ uenit de sa¬
dia testificante scrꝓptura. iterũ iudex
uenturus asserit᷑. Ubi cũ iterũ uentu¬
rui uidicẽ sca scriptura testatur. eũ
eu titisse iã iudicẽ. manifeste monstra¬
dn  đ utiq uteru faciendũ.ẽ. Hoc al¬
tera uce fuisse factũ minime dubita¬
ten Nlos quide miseros. bonins fastor
puis redeptor respexit ontuten

Expanded text:
etiam secundum cordis intentionem. Vel, Ego non judico quemquam, non dixit, non judicabo; sed 369 illa hora, qua ista dicebat, neminem judicabat. Veraciter judicandus, et judicaturus in hunc mundum venit, et sacra testificante Scriptura, iterum judex venturus asseritur. Ubi eum iterum venturum judicem sacra Scriptura testatur, eum exstitisse jam judicem manifeste monstratur. Quod utique iterum faciendum est, hoc altera vice fuisse factum minime dubitatur. Nos quidem miseros bonus factor et pius Redemptor respexit intuitu
Abbreviated transcription (Latin):
do dicebat. Ego sic̃ audio indico: oe iu¬
diciũ meũ uerũ ẽ. Et iterũ. Inuidici¬
ũ ego in hunc mundũ uemi. & alibi.
Princeps huiꝰ mundi uidicatus. ẽ. Ego
sic̃ audio scilicet apatre meo in asup¬
ta carne. sc uidico. & iudiciũ meũ uerũ
est. Ac sidiceret. Non potest uerũ ñ

Expanded text:
go sicut audio judico, et judicium meum verum est . Et iterum: In judicium ego in hunc mundum veni . Et alibi: Princeps hujus mundi judicatus est . Ego sicut audio, scilicet a Patre meo in assumpta carne, sic judico, et judicium meum verum est. Ac si diceret: non potest verum non
Abbreviated transcription (Latin):
dat & uenerat᷑. hȩc sola post dĩ. suꝑ om̃soe¬
aturas optinet principatũ. Oquã uenerabit.
quã sublimis hȩc beatissima mater: cuiꝰ filiꝰ
quãuis om̃ps deus sit. ei tam̃ nichil unqͣm
negare potuerit. hȩc uirgo tã scã tã glori¬
osa. tã honorata adõ tã sublimata. ita est
humilis. ita cõpatiens. ita misericors & pia.
qd ꝓpt̃ animã pecatricẽ.etiã penis depu¬
tatã ęternis. seueritati districti iudicis
quidam theophilus nomine sic̃ ueraciter
legitur. sius infortuniis adeo despatus fue¬
dei renuntians quã susceꝑat inbaptismo.
Et ipsũ diabolũ ad orans: huiꝰ detestabilis
opationis ei fecerat cartã ꝓprio anulo sigilla¬
tam. Postea uͦ diuinȩ pietatis miseratione cõ¬
punctus. ad miscđissimã dñi matrẽ mrariã
piissimã uirginẽ consiliũ & auxiliũ peti¬
curus se conutit: secũ merito repucans qd

Expanded text:
dat et veneratur. Haec sola post Deum super omnes credat et veneratur. Haec sola post Deum super omnes creaturas obtinet principatum. O quam venerabilis, quam sublimis haec beatissima mater, cujus filius, quamvis omnipotens Deus sit, ei tamen nihil unquam negare potuerit! Haec virgo tam sancta, tam gloriosa, tam honorata, a Deo tam sublimata, ita est humilis, ita compatiens, ita misericors et pia, quod propter animam peccatricem, et jam poenis deputatam 388 aeternis, severitati districti judicis quidam, Theophilus nomine, sicut veraciter legitur, suis infortuniis adeo desperatus fuedei renuntians, quam susceperat in baptismo, et ipsum diabolum adorans, hujus detestabilis operationis ei fecerat chartam proprio annulo sigillatam. Postea vero divinae pietatis miseratione compunctus, ad misericordissimam Domini Matrem Mariam piissimam Virginem consilium et auxilium petiturus se convertit, secu
Abbreviated transcription (Latin):
laude do placere impossibile est. & cũ laude
eius a displicere nemo potest. hanc igit᷑
scĩssimã & admirabilẽ uirginẽ laudemus:
quia uirginis filio placere sine matrisuir.¬
ginis laude non possumꝰ. Diligamus eã sic̃
farissimã dñi matrẽ : quã ipse diligit ut
propͥam carnẽ. Cuilis etiã laudabilem
uirginitatẽ adeo approbare & honorare
disposuit : ut quosdã magis de suo ortu
quã de eiꝰ iurginitatis in tegritate dubi¬¬
tare uoluerit. hȩc est dulcissima mater
uirgo maria : quȩ mortis peꝑit mortem.
uitam hominis. diaboli confusionẽ. ab solucionꝰ
peccatoꝵ. omĩuin iustoꝵ beatitudinẽ. Res
mira. s cũ gaudio & fide miranda. homo
qui est ex hac uirgine natꝰ non solũ homi¬
nũ rex est: s angłoꝵ & omium celestiũ
uirtutum creator & dñs. hȩc est cui angłi
seruiunt. archangłi famulant᷑: omis etiã
militia cęlestis exercitus hanc uirginẽ lau¬

Expanded text:
laude Deo placere impossibile est, et cum laude laude Deo placere impossibile est, et cum laude ejus ei displicere nemo potest. Hanc igitur sanctissimam et admirabilem virginem laudemus, quia virginis filio placere sine matris virginis laude non possumus. Diligamus eam sicut charissimam Domini Matrem, quam ipse diligit ut propriam carnem. Cujus etiam laudabilem virginitatem adeo approbare et honorare disposuit ut quosdam magis de suo ortu quam de ejus virginitatis integritate dubitare voluerit. Haec est dulcissima mater Virgo Maria, quae mortis peperit mortem, vitam hominis, diaboli confusionem, absolutionem peccatorum, omnium justorum beatitudinem. Res mira, sed cum gaudio et fide miranda! Homo qui est ex hac virgine natus, non solum hominum Rex est, sed angelorum et omnium coelestium virtutum Creator et Dominus. Haec est cui angeli serviunt, archangeli famulantur; omnis etiam militia coelestis exercitus hanc virginem lau
Abbreviated transcription (Latin):
est mat̃ udicis & om̃iũ scõꝵ dña. iure ma.¬
trisnumquã fraudabit᷑. Hoc est enĩ ma.¬
terni iuris apud filios dignitate subli¬¬
mes. ut si eos matres eoꝵ sepiꝰ rogent qr
dñi sunt: eis etiã aliquando quasi imꝑeri.
qr filii sunt. Bonũ utiq nature qđ d̾s
hominib dedit: numquã sibi qui est sumũ
bonũ. & aquo cunctabona ꝓcedunt. negabit.
Etqͥd hȩcbeatissima iurgo mat̾ dñi fecisse legi¬
cur in terris: immerito facere dubita ret᷑ &
incelis. Nam uino deficiente nuptiarũ in
chana galileȩ dixit mater iħu. ad iħim uir.¬
go uidelicet maria ad filiũ. Uinũ non ha¬
bent. Acsiei ipsa p̃ciꝑet. ut ipse faceret
qͥdͥ qui non habebant uinũ habent. hoc bona
mat᷑ pietate quidẽ p̃cepit: qd̾ bonus filuis
pia obȩdientia cõpleuit. Nichil in huiꝰ
uirginis laudibus hȩsitemus. Honorat
siquidẽ filiũ qui laudat matrẽ: fine cuiꝰ

Expanded text:
est mater judicis et omnium sanctorum domina, jure maest mater judicis et omnium sanctorum domina, jure matris nunquam fraudabitur. Hoc est enim materni juris apud filios dignitate sublimes, ut si eos matres eorum saepius rogent, quia domini sunt, eis etiam aliquando quasi imperent, quia filii sunt. Bonum utique naturae, quod Deus hominibus dedit, nunquam sibi, qui est summum bonum, et a quo bona cuncta procedunt, negabit. Et quod haec beatissima Virgo Mater Domini fecisse legitur in terris, immerito facere dubitaretur et in coelis. Nam vino deficiente nuptiarum in Cana Galileae, dixit Mater Jesu ad Jesum, Virgo videlicet Maria ad filium: Vinum non habent, ac si ei ipsa praeciperet, ut ipse faceret quod qui non habebant vinum, haberent. 387 Hoc bona mater pietate quidem praecepit, quod bonus filius pia obedientia complevit. Nihil in hujus virginis laudibus haesitemus; honorat siquidem filium qui laudat matrem, sine cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ueracissime apud omĩpotentẽ filiũ ut di¬
ximꝰ orando potest quicqͥd desiderat: s pro
illis qui semꝑ peccare desiderant nullatenꝰ
orat. Nam qui huiꝰ modi sunt: dõ placere ulla
ratione non possunt. Procalib nullus scorum
supplicare p̃sumit: nec eis elemosinȩ ad con¬
quirendã uitã ȩternã. nec sacrificia prosunt
Vnde princeps xp̃iane doctrinȩ paulus a płs dic¬
peccantib nob. iã non relinquit᷑ hostia ꝓ
peccatis. Ac si diceret. Nullus baptizatus
post peccatũ dm̃ sibi reconciliare potuerit:
quãdiu in peccati uoluntate ꝑmanserit.
petrant : s honorabilis uirgo maria si illũ
ex eo qd̾ ds̃ & dñs est exorare merito credit᷑.
ex eo tam̃ qđ hõ est & natus ex ea quasi qͦdã
matris imꝑio apud ipsũ impetrare quic¬
quid uoluerit pia fide ñ dubitat᷑. Nam
si quilibet sc̃s apud iustũ iudicẽ dm̃ opti¬
net qͥcquid sibiiure debetur: hȩc quȩ

Expanded text:
Haec veracissime apud omnipotentem Filium, ut diHaec veracissime apud omnipotentem Filium, ut diximus, orando potest quidquid desiderat, sed pro illis, qui semper peccare desiderant, nullatenus orat. Nam qui hujusmodi sunt, Deo placere ulla ratione non possunt. 386 Pro talibus nullus sanctorum supplicare praesumit, nec eis eleemosynae ad conquirendam vitam aeternam, nec sacrificia prosunt. Unde princeps Christianae doctrinae, Paulus apospeccantibus nobis jam non relinquitur hostia pro peccatis ; ac si diceret: Nullus baptizatus post peccatum Deum sibi reconciliare potuerit, quandiu in peccati voluntate permanseritpetrant, sed honorabilis Virgo Maria si illum ex eo quod Deus et Dominus est, exorare merito creditur, ex eo tamen quod homo est, et natus ex ea, quasi quodam matris imperio apud ipsum impetrare quidquid voluerit pia fide non dubitatur. Nam si quilibet sanctus apud justum judicem Deum obtinet quidquid sibi jure debetur, haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ dici uł cogitari pocest: ab auditione bona
letabunt᷑ & exultabunt. Audient enĩ ipsum
dĩ filiũ uocantẽ eos: & dicentẽ. Uenite benedic¬
ti patris mei ꝑcipite regnũ qd̾ uobis paratũ
est aborigine mundi. Illo utiq die homines
qui in hoc scło humiles sunt & obȩdientes.
patriã illã cęlestẽ & suꝑ nã duce suo capite
xp̃o cũ honore magno & exultatione intra¬
bunt: unde suꝑbi & in obȩdientes angłi cũ
uerecundia magna & confusione cecider̃.
Ibi uidebunt homines dm̃ facie ad faciem si¬
cuti est : & donabitur eis uita. salus & gła se¬
piterna quȩ deus est. Beata aut̃ maria mat̃
uirgo & sponsa in tacta. ibi prissima apud
pussimũ filiũ suũ optinebit. ut nemo illoꝵ
ꝑeat: ꝓ quib uł semel orauerit. Nec mirum:
qr uniu̾sũ suis p̃cib mundũ saluare potest
si ipsa uoluerit. Et ipsa quidẽ pro uniu̾so mun.¬
do paratissima ẽẽt. ad p̾candũ. tocusq mun¬
dus saluaretur: si precib eiꝰ se faceret dignũ.

Expanded text:
id quod dici vel cogitari potest, ab auditione bona laetabuntur, et exsultabunt. Audient enim ipsum Dei Filium vocantem eos, et dicentem: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Illo utique die homines qui in hoc saeculo humiles sunt et obedientes, patriam illam coelestem et supernam, duce suo capite Christo, cum honore magno et exsultatione intrabunt; unde superbi et inobedientes angeli cum verecundia magna et confusione ceciderunt. Ibi videbunt homines Deum facie ad faciem, sicuti est, et donabitur eis vita, salus et gloria sempiterna, quae Deus est. Beata autem Maria mater virgo, et sponsa intacta, ibi piissima apud piissimum filium suum obtinebit ut nemo illorum pereat, pro quibus vel semel oraverit. Nec mirum, quia universum suis precibus mundum salvare potest, si ipsa voluerit. Et ipsa quidem pro universo mundo paratissima esset ad precandum, totusque mundus salvaretur, si precibus ejus se faceret dignum.
Abbreviated transcription (Latin):
feramꝰ & ꝑsupplicabiles ipsius prȩces nos &
om̃sactus nt̃os dño cõm̃demꝰ. ut ad ipsum
qui & peccantib iuste irascitur. & penitentib
miscđiter indulget. ꝑuenire mereamur:
p̾stante eo qui ꝓ nob̵ ex ea factus est homo

Expanded text:
feramus, et per supplicabiles ipsius preces, nos et feramus, et per supplicabiles ipsius preces, nos et omnes actus nostros Domino commendemus, ut ad ipsum qui et peccantibus juste irascitur, et poenitentibus misericorditer indulget, pervenire mereamur, praestante eo qui pro nobis ex ea factus est homo
Abbreviated transcription (Latin):
fusus criminator obȩdit. homo ꝑ manum
uirginis cartã recipit absolutꝰ & ubtim
simȩ matri laudes non modicas & multi¬
plices gr̃arũ actiones rependit. hȩc est
laudabilis & uniuersalis imꝑatrix ange¬
loꝵ & hominũ uirgo sc̃ĩssima quȩ lictꝰ
acreatore omniũ creata sic. in ipsa cra¬
tor ipse factus est creatura. Flia quiden
dei s dei simul & hominis mater in corrup¬
ta. hȩc post filiũ suũ est prȩcipuũ refugiũ
peccatorib quo post lapsũ fugiant: consiliũ
ut peniteant. auxiliĩ ut conu̾tant᷑ ne ꝑe¬
ant. Nulla tã grauis est peccati uł crimi¬
nis plaga. cuiꝰ ñ sit si ipsa uoluerit medi¬
cina. Confessionẽ & pęnitentia in homi¬
nib desiderae peccatorũ: ut ꝓ illis occa¬
sionẽ habeat dep̃candi. Huic gͥ excel¬
lentissime ac piissine matri dñi semꝑ
uirgini mariȩ humilit̃ supplicantes. qd
male fecimꝰ confiteri nulla occasione dif¬

Expanded text:
fusus criminator obedit; homo per manum fusus criminator obedit; homo per manum Virginis chartam recipit absolutus, et ubertim us beatissimae matri laudes non modicas et multiplices gratiarum actiones rependit. Haec est laudabilis, et universalis imperatrix angelorum et hominum Virgo sanctissima, quae licet a Creatore omnium creata sit, in ipsa Creator ipse factus est creatura. Filia quidem Dei, sed Dei simul et hominis Mater incorrupta. Haec post filium suum est praecipuum refugium peccatoribus, quo post lapsum fugiant, consilium, ut poeniteant, auxilium, ut convertantur ne pereant. Nulla tam gravis est peccati vel criminis plaga, cujus non sit, si ipsa voluerit, medicina. Confessionem et poenitentiam in hominibus desiderat peccatorum, ut pro illis occasionem habeat deprecandi. Huic igitur excellentissimae ac piissimae Matri Domini semper Virgini Mariae humiliter supplicantes, quod male fecimus confiteri nulla occasione dif
Abbreviated transcription (Latin):
eus. hoc etiã mente ꝑ tractans qd̃ filiꝰ ma¬
tris iniuriã grauiꝰ ultiscit᷑ quã suã: & nul¬
la ratione in ultã dimitteret . nͥ priꝰ ipsa
ꝓsuo in iuriatore rogaret. Głosȩ itaq uir.¬
gini matri miscdiȩ amaritudinẽ peccati
amare lacrimans confitetur: pectus uer¬
berib urget. gemitibus supplicat concinu¬
is. eã deprȩcat᷑ assidue. s cordis potiꝰ intencio¬
ne quã uerb. Mater aut̃ pietatis: diligen¬
ter audiamꝰ quid fecerit. Consolat᷑ utiq
peccatorẽ & quasi suũ quodã cõpassionis af¬
fectu faciens peccatũ : causam peccatoris
suscipit. peo ꝑoratura adiudicẽ. Perorat
misericors mat̃ ꝓmisero admiscðiam filiũ.
miscdia amiseria liberat miserũ. lacrimat᷑
peccator iste ut diximꝰ s amare. mater ꝓ
peccatore filio supplicans accedit: filiꝰ res¬
picit peccatorẽ. apeccatore peccatũ disceot
Ut de cepti hominis cartã reddat diabolo
deceptori uirgo potent̃ imꝑat. inuitꝰ & c̃¬

Expanded text:
ejus. Hoc etiam mente pertractans, quod filius matris injuriam gravius ulciscitur quam suam, et nulla ratione inultam dimitteret, nisi prius ipsa pro suo injuriatore rogaret. Gloriosae itaque Virgini Matri misericordiae amaritudinem peccati amare lacrymans confitetur, pectus verberibus urget, gemitibus supplicat continuis, eam deprecatur assidue, sed cordis potius intentione quam verbis. Mater autem pietatis diligenter audiamus quid fecerit. Consolatur utique peccatorem, et quasi suum quodam compassionis affectu faciens peccatum, causam peccatoris suscipit, pro eo peroratura ad judicem. Perorat misericors mater pro misero ad misericordem filium, misericordia a miseria liberat miserum. Lacrymatur peccator iste, 389 ut diximus, sed amare. Mater pro peccatore filio supplicans accedit; filius respicit peccatorem; a peccatore peccatum discedit; ut decepti hominis chartam reddat, diabolo deceptori Virgo potenter imperat; invitus et con
Abbreviated transcription (Latin):
te qua ꝓsuis eos scelerib iuste iudicaturꝰ est.
Uidebunt inquã illũ quos ipse dilexit. & quẽ
ipsi oder̃. suũ uidelicet redẽptorẽ: & ante sui
redẽptoris conspectũ ꝑhibunt. Iusti uͦ super

Expanded text:
te qua pro suis eos sceleribus juste judicaturus est. te qua pro suis eos sceleribus juste judicaturus est. Videbunt, inquam, illum quos ipse dilexit, et quem ipsi oderunt, suum videlicet Redemptorem, et ante sui Redemptoris conspectum peribunt. Justi autem, super
Abbreviated transcription (Latin):
nem suã cũ eis nouissimã fec̃. manducandã
donauit. Unde illis asseruit dicens. Hoc est corprs
meũ. Et quia de suo ꝓprieꝓprio corpore diferet.
cũ cib iste animarũ sit potiꝰ intelligendus quã
corporũ. Nã si caro xp̃i animarũ tantũ cib
non ẽẽt: post cibos corpoꝵ xp̃c eã discipłis neqͣ¬
quam dediss&. Morte suȩ carnis redemit suos:
suorũ etiã animas eadẽ carne sp̃ualit̃ pauit.
fec̃ enĩ deus quod uoluit: & qd̾ uoluit facere po.
facere qd̾ minime posset. Qua aut̃ ratione hoc
deus fecerit ñ est opus disputatione. s fides ad.¬
hibeatur. & sufficit. Fide & enĩ hȩc dpera dei nos¬
cuntur: non sophistica contentione. Hanc suã
ueracit̾ carnẽ ipse suscitauit amortus tertia
die omĩpotentia diuinitatis: istã uidentib
apłis eleuauit in cęlũ. in hac ad iudiciũ ueni
et cũ potestate magna & maiestate. Dm̃ in

Expanded text:
nem suam cum eis novissimam fecit, manducandam nem suam cum eis novissimam fecit, manducandam donavit. Unde illis asseruit dicens: Hoc est corpus meum . Et quia de suo proprie proprio corpore diceret, cum cibus iste animarum sit potius intelligendus quam corporum. Nam si caro Christi animarum tantum cibus non esset, post cibos corporum Christus eam discipulis nequaquam dedisset. Morte suae carnis redemit suos; suorum etiam animas eadem carne spiritualiter pavit. Fecit enim Deus quod voluit, et quod voluit facere potufacere quod minime posset. Qua autem ratione hoc Deus fecerit, non est opus disputatione, sed fides adhibeatur et sufficit. Fide etenim haec opera Dei noscuntur, non sophistica contentione. Hanc suam veraciter carnem ipse suscitavit a mortuis tertia die omnipotentia divinitatis, istam videntibus apet cum potestate magna et majestate, Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ eiꝰ filiũ diximꝰ. Nã pat̾ & sponsus
huius uirginis: est filius eius. Pater planȩ
quia ab ipso creata est. filius qr natꝰ ex ea.
sponsus qr ei caritate coniuncta. Mirũ
coniuigiũ s fide & pietate mirandum.
ubi uirgo mater excitit. uirginita s uxor. ma
dei. In hac utiq sacro sc̃a coniunctione. ñ
caro carnẽ carnalit̃ tetigit. s deus pacer
sapienciã suã uiscerib uirginis infudit.
quȩ & in uirgine matre carnẽ assũpsio &
suã beatissimã matrẽ incorruptã seruauit.
Et ꝑuirgineũ corpus egrediens uerbũ qđ
maria uerbo concepit angłico. uerꝰ deus
in uero homine mundo apparuit. Assũ
In hac carne natus est hõ prohonune. hac in
carne hominẽ in cruce redemit. hac carne
xp̃m homo ꝑemit. Homo quidẽ & in aninia
& in corpore redeptus est.s hȩc caro dñi fuit
prȩciũ suȩ redẽptionis. Carnẽ istã in spetie
panis discipłis suis in cena quã ante passio.¬

Expanded text:
Mariae ejus filium diximus. Nam Pater et sponsus Mariae ejus filium diximus. Nam Pater et sponsus hujus virginis, est filius ejus. Pater plane, quia ab ipso creata est; filius, quia natus ex ea; sponsus, quia ei charitate conjuncta. Mirum conjugium, sed fide et pietate mirandum; ubi virgo mater exstitit, virginitas uxor, mars Filius Dei. In hac utique sacrosancta conjunctione non caro carnem carnaliter tetigit, sed Deus Pater sapientiam suam visceribus virginis infudit; quae et in Virgine Matre carnem assumpsit, et suam beatissimam matrem incorruptam servavit, et per virgineum corpus egrediens Verbum, quod Maria verbo concepit angelico, verus Deus in vero homine apparuit. Assump et carnem. In hac carne natus est homo pro homine. Hac in carne hominem in cruce redemit. Hac in carne Christum homo peremit. Homo quidem et in anima et in corpore redemptus est, sed haec caro Domini fuit pretium suae redemptionis. Carnem istam in specie panis discipulis suis in coena, quam ante passio
Abbreviated transcription (Latin):
delicet & humilitate. qua prima dño uirgi¬
nitatẽ deuouit. Ipsa enĩ dei sapientia dicic.
Ego diligentes me diligo. Uere dilexit dei sapi¬
entia maxiam. & oaRia dilexit & multũ dilex̃
dĩ sapientiã : dm̃ scilicet dĩ patris filiũ. Dilext
quidẽ alter alterũ: sed ds ampliꝰ dilexit. qui am¬
plius diligere & nouit & potuit. Dilexit utiq
eam suꝑ beatã societatt̃ apłoꝵ suꝑ angłos & ar¬
changłos: & suꝑ om̃s uirtutes & potestates cȩloꝵ
Adhanc beacissimã uirginẽ dĩ pater ex se genitũ
filiũ misit: ut ipse dei filiꝰ. uirginis etiã filiꝰ fie¬
ret & sponsus. hoc pat̃ disposuit caricate. filius
uoluntate cõpleuit: sp̃s sc̃s parauit chalamũ
& ornauit. id est ab om̃i corruptione peccati
mundauit uirginis uterũ : & multiplici
scĩtate repleuit. Ibi cãquã in aula regia:
ds̃ qui ante omiĩa creauerat se ipsũ crea¬
uit in maria. Nemo miret᷑. qd̾ sponsũ

Expanded text:
idelicet et humilitate, qua prima Domino virgiidelicet et humilitate, qua prima Domino virginitatem devovit. Ipsa enim Dei sapientia dicit: Ego diligentes me diligo . Vere dilexit Dei sapientia 383 Mariam, et Maria dilexit, et multum dilexit Dei sapientiam, Deum scilicet Dei Patris Filium. Dilexit quidem alter alterum, sed Deus amplius dilexit, qui amplius diligere et novit et potuit. Dilexit utique eam super beatam societatem apostolorum, angelos et archangelos, et super omnes virtutes et potestates coelorum. Ad hanc beatissimam virginem Deus Pater ex se genitum Filium misit, ut ipse Dei Filius, virginis etiam filius fieret et sponsus. Hoc Pater disposuit charitate, Filius voluntate complevit, Spiritus sanctus paravit thalamum et ornavit, id est abmundavit virginis uterum, et multiplici sanctitate replevit. Ibi tanquam in aula regia Deus qui omnia ante creaverat, seipsum creavit in Maria. Nemo miretur quod sponsum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quȩ sola uirgo concepit. uirgo peꝑit: & post
partũ uirgo m̃te & corpore iniuolata ꝑmansit.
Sicut radiꝰ exstella ꝓcedit: sic dei filiꝰ ꝓcessic ex ma¬
ria. Nec stella radio ꝑdeunte corrũpit᷑: nec beaca
mater filio nafcente uiolatur. Sane huiꝰ iurginis
partus deificus ei quidẽ fecunditatẽ actulit: & sal¬
uam fecit eiꝰ uirginitatẽ. Ec sicut uoluit ut
ueracit̃ in ea fieret una ꝑsona ipse ds̃ & homo:
ita uoluit ut ipsa fieret una ꝑsona mat̾ & uir¬
go. Hunc itaq partũ beatũ dicamꝰ. immo bea¬
tissimũ certa fide credamts. quẽ singularis &
honorabił regina cęloꝵ uirgo maria. mundo
ꝓculit. ñ mundi mericis. s dĩ gra. Uere dĩ filiũ.
uerũ hominẽ hec uirgo ineffabilis. ineffabilites
concepit & peꝑit: in sua conceptione & partu
satis amplius scitatis & in corrupcionis ꝑcipiens
quã ante fuceꝑit. Unde dei filio hȩc sc̃a uirgo
tancũ placuerit siquȩratur: dilectione u¬

Expanded text:
enim quae sola virgo concepit, virgo peperit, et post partum virgo mente et corpore inviolata permansit. Sicut radius ex stella procedit, sic Dei Filius processit ex Maria. Nec stella radio prodeunte corrumpitur, nec beata mater filio nascente violatur. Sane hujus virginis partus deificus ei quidem fecunditatem attulit, et salvam fecit ejus virginitatem. Et sicut voluit ut veraciter in ea fieret una persona ipse Deus et homo, ita voluit ut ipsa fieret una persona mater et virgo. Hunc itaque partum beatum dicamus, imo beatissimum certa fide credamus, quem singularis et honorabilis Regina coelorum Virgo Maria mundo protulit, non mundi meritis, sed Dei gratia. Verum Dei Filium, verum hominem haec virgo ineffabilis ineffabiliter concepit et peperit, in sua conceptione et partu satis amplius sanctitatis et incorruptionis percipiens, quam ante susceperit. Unde Dei Filio haec sancta virgo tantum placuerit, si quaeratur; dilectione v
Abbreviated transcription (Latin):
quem consiliatorẽ aut auxiliacorẽ contra
iustũ iudicẽ dm̃ nos in iusti hab̾e pocerimꝰ
Nullũ penitꝰ nisi ipsum. Ab illo gͥ consiliũ &
auxiliũ dilectione. humilitate. patiencia
& castitate queramꝰ: cuiꝰ bonitatis & mise.¬
ricordiȩ ñ est numerꝰ Utinã enĩ tã cito unꝰ¬
quisq nr̃m se pęnitendo agnosceret reũ:
quã cito ds ignoscer& reatũ. Utinã tã cito
conuerterem̃ ad pęnitentiã : quã cito piuscon-¬
ditor nr̃ etiã prȩfinitã de nob prȩsto esset mu¬
tare sententiã. Mutatur sententia in cõmu.¬
tabilis condicoris proconu̾sione & bona con-¬
uersatione peccatoris: & eui peccanti ante
pro sua iniquitate minabat᷑ morcẽ eide con-¬
uerso uitã promittit & tribuit sẽpicernã.
mundi salute nasci dignatꝰ est sua duleis.¬
sima caritate miscdia ac bonitate nob do¬
nare dignetur : qui cũ patre & sp̃u scõ ui¬
Itẽ sermo cuius suꝑra:

Expanded text:
quem consiliatorem aut auxiliatorem contra quem consiliatorem aut auxiliatorem contra justum judicem Deum nos injusti habere poterimus? Nullum penitus, nisi ipsum. Ab illo ergo consilium et auxilium dilectione, humilitate, patientia et castitate imploremus, cujus bonitatis et misericordiae non est numerus. Utinam enim tam cito unusquisque nostrum se poenitendo agnosceret reum, quam cito 336 Deus ignosceret reatum. Utinam tam cito converteremur ad poenitentiam quam cito pius Conditor noster etiam praefinitam de nobis praesto esset mutare sententiam. Mutatur sententia incommutabilis Conditoris pro conversione, et bona conversatione peccatoris et cui peccanti ante pro sua iniquitate minabantur mortem, eidem converso vitam promittit et tribuit sempiternam, mundi salute nasci dignatus est, sua dulcissima charitate, misericordia ac bonitate nobis donare dignetur, qui cum Patre et Spiritu sancto viAmen. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
calicẽ : quã popłi se int̾ficientis sitiebat salu
peccatores benignitas. oineffabilis miscđia.¬
Quȩ eni maior benignitas siue miscđia. hnimilicas
uł patientia peccatorib exib̾i potuit quã ut
ipse deus se concẽpnentis ficret prȩciũ hominis
ita ut contra dm̃ peccaret homo. & deuspęni¬
tentiã faceret ꝓpeccato  homo etiã contra
dm̃ sȩuiret. seiuenti etiã dsꝓpiciaret: formã
seruicȩli & terrȩ dñs assumeret. in qua ipse
panis uerꝰ esuriret. fons uiuus sitiret. uirtus
firmissima infirmaret᷑. immortalis uita pro
suo interfectore morereture Quicqͥd boni
in terra exhibuit ds̃ prohomine fecit: & qͥcquid
mali sustinuit ab homine & prohomine fuic.
Quid ad hȩc fr̃s cogitabiniꝰ. quid dicemꝰ qͥd facie¬
mus. cũ deus talis sit circa nos qd̾ melior esse ũ
possit. & nos tales contͣ eũ simꝰ qđ pene peiores
esse ñ possumus : Quo ibimꝰ quo fugiemꝰ. aut

Expanded text:
calicem, quam populi se interficientis sitiebat salutcalicem, quam populi se interficientis sitiebat salutpeccatores benignitas! o ineffabilis misericQuae enim major benignitas, sive misericordia, humilitas vel patientia peccatoribus exhiberi potuit quam ut ipse Deus se contemnentis fieret pretium hominis ita ut contra Deum peccaret homo, et Deus poenitentiam faceret pro peccato, homo etiam contra Deum saeviret, saevienti etiam Deus propitiaret, formam servi coeli et terrae Dominus assumeret, in qua ipse panis verus esuriret, fons vivus sitiret, virtus firmissima infirmaretur, immortalis vita pro suo interfectore moreretur? Quidquid boni in terra exhibuit Deus, pro homine fecit; et quidquid mali sustinuit, ab homine et pro homine fuit. Quid ad haec, fratres, cogitabimus? quid dicemus? quid faciemus, cum Deus talis sit circa nos, quod melior esse non possit; et nos tales contra eum simus, quod pene pejores esse non possumus? quo ibimus? quo fugiemus? aut
Abbreviated transcription (Latin):
& intellige quȩ prote & ate ꝑtulit d̃som̃ps.
Tuis execrandis manib: quas faciens ille sarraue¬
rat ñ est alligatꝰ crucis dauis affixus. ut maiori
dolore es̃ constringeres. qui uenerat ut te ab
eternis dolorib lib̾aret. & grautorẽ in eũ exer¬
ceres uindictã. qui nullã cõmiserat culpam.
Tu quidẽ contͣ eũ impiȩ seuiens s in hoc etiã ipse tͥ
piȩ cõpatiens. idcircosustinuit grauiora tuȩ
crudelitatis corm̃ta: ut tͥ qui eũ oderassine
causa maiorẽ dilectionẽ ostenderet. & ꝑmemo¬
riã tã in uriose passionis quasi qͥbusdã misdiȩ
claius animã tranffigeret peccatͥtẽ. ut uł sic re¬
uocaret errantẽ neꝑiret. Pius ac benignus ds̃
cũ in eruce se sicire ꝑhib̾et. & ab illo infideli po¬
pło accepisset amaritudinẽ fellis ꝓ illis orans
dulcedinẽ exibuit caritatis. Nec cũ multũ hu-
mił dispensator nr̃ȩ salutis tã uitis uł aquę

Expanded text:
et intellige quae pro te et a te pertulit Deus omnipotens. et intellige quae pro te et a te pertulit Deus omnipotens. Tuis exsecrandis manibus, quas faciens ille sacraverat, non est alligatus cruci, sed clavis affixus, ut majori dolore eum constringeres, qui venerat ut te ab aeternis doloribus liberaret, et graviorem in eum exerceres vindictam, qui nullam commiserat culpam. Tu quidem contra eum impie saeviens, sed in hoc etiam ipse tibi pie compatiens, idcirco sustinuit graviora tuae crudelitatis tormenta, ut tibi, qui eum oderas sine causa, majorem dilectionem ostenderet et per memoriam tam injuriosae passionis, quasi quibusdam misericordiae clavis animam transfigeret peccatricem, ut vel sic revocaret errantem, ne periret. Pius ac benignus Deus, cum in cruce se sitire perhiberet, et ab illo infideli populo accepisset amaritudinem fellis, pro illis orans dulcedinem exhibuit charitatis. Nec tunc multum humilis 335 dispensator nostrae salutis, tam vitis vel aquae
Abbreviated transcription (Latin):
dei & saluatoris nr̃i iħu xp̃i unde tractare
proposuimꝰ quãuis uita nr̃a non merẽtur&
facundia ad loquendũ non suppetat & parĩ
uł nichil penitꝰ scientia nr̃a suffragetur:
tam̃ dedulcissima dñi caricate & pia eiꝰ patie¬
ntia ampliꝰ prȩsumentes quã de nr̃a despan¬
tes imperfectione: prout ipse qͥ indignis sepe
tribuit digna loqui donauerit.: pro sequem:
Sollẽpnitas hec quȩ hodie atp̃iana religione
annua cȩlebrat᷑. iocunditatẽ mtis magis qm
carnis affuctionẽ requirit: qr hodierna die
ualde iocundari & lȩtari oportet. qua homo
ꝑditꝰ inuentus est. & qui mortuus fuerat re¬
uixit. Hacus est hodie d̃s fict hõ ꝓ nob̃ modi¬
co tẽpore multas passus in uirias. qui cũ in
cruce positꝰ eẽt. ab illis ꝓquib uenerat. de
sacratissimo eiꝰ latere lancea uulnerato: unda po¬
tius pietatis ex iit quã sanguinis. Ohumana
impietas nͥ adõ ꝑmissa omino impotens. audi

Expanded text:
Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi, unde tractare Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi, unde tractare proposuimus, quamvis vita nostra non mereatur, et facundia ad loquendum non suppetat et parum vel penitus nihil scientia nostra suffragetur, tamen de dulcissima Domini charitate, et pia ejus patientia amplius praesumentes, quam de nostra desperantes imperfectione prout ipse quo indignis 334 saepe tribuit, digna loqui donaverit, prosequemur. Solemnitas haec quae hodie a Christiana religione annua celebratur, jucunditatem mentis magis quam carnis afflictionem requirit quia hodierna die valde jucundari ditus inventus est, et qui mortuus fuerat, revixit. Natus est hodie Deus factus homo, pro nobis modico tempore multas passus injurias. Qui cum in cruce positus esset ab illis pro quibus venerat, de sacratissimo ejus latere lancea vulnerato, unda potius pietatis exivit quam sanguinis. O humana impietas, nisi a Deo permissa, omnino impotens, audi
Abbreviated transcription (Latin):
xiliante pietate diuina faciamꝰ. Pieta senĩ
diuina auxiliari de fiderat. si hõ ñ differat
penitens confiteri. Occasionẽ querit uas
confractũ reparandi: ñ conterendũ quassa.¬
tũ. Et ut peccator ad dm̃ conu̾tatur patient̃
expectat: ut se ds̃ ad peccatorẽ conu̾tat. Nr̃os
gemitꝰ optat s tẽporales: ut remitat ꝑpe¬
tuos. Ab ocuł nr̃is breuis huiꝰ tẽporis lacri¬
mas exigit. ut scĩ sp̃s unctionẽ suꝑ nos effun¬
dat. quȩ & a nob̾ in p̃senti omẽm maculam
& abocuł nr̃is infucuro ons̃em lacrimã tergat:
Non est fr̃s de dño tantȩ pietatis despandũ nec
ab illo s ad illũ fugiendũ: qui magis uoluntan
creditur adignoscendũ quã diabolus ad sug¬
gerendũ fuerit. uł hõ ad peccandũ. Iđ hisc
a nob̾ dictũ est de penitentia ñ erat p̃tere¬
undũ: quȩ sola medicina peccati hominib
relinquicur post baptismũ. De natiuitate

Expanded text:
xiliante pietate divina, faciamus. Pietas enim xiliante pietate divina, faciamus. Pietas enim divina auxiliari desiderat, si homo non differat poenitens confiteri, occasionem quaerit vas confractum reparandi, non conterendi quassatum, et ut peccator ad Deum convertatur, patienter exspectat, ut se Deus ad peccatorem convertat. Nostros gemitus optat, sed temporales, ut remittat perpetuos. Ab oculis nostris brevis hujus temporis lacrymas exigit, ut sancti Spiritus unctionem super nos effundat; quae et a nobis in praesenti omnem maculam, et ab oculis nostris in futuro omnem lacrymam tergat. Non est, fratres, de Domino tantae pietatis desperandum nec ab illo, sed ad illum fugiendum, qui magis voluntarius creditur ad ignoscendum quam diabolus ad suggerendum fuerit, vel homo ad peccandum. Quod hic a nobis dictum est de poenitentia, non erat praetereundum; quae sola medicina peccati hominibus relinquitur post baptismum. De nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
breui. ꝑpetua pęna debet᷑. De talib enim
dr̃ psalmo. Cũ deus occideret eos : quȩre¬
bant eũ. Certe nimis tarde ante iudicẽ
qui fac̃ omĩa iuste suã quisq causa expo¬
nere ceꝑit: cũ inse prolatã tristẽ & immuta.¬
bilẽ suȩ dãpnationis sententiã ab illo susceꝑit.
lgitur dũ licet &agendȩ penitentiȩ tẽpuscon¬
ceditur. nos otiari ñ decet. nec ninuũ esse secu¬¬
ros: quib promeritis singuloꝵ post uitam
quȩ breuis est & eiꝰ breuitas incerta. aut sẽ¬
piterna felicitas reseruat᷑. aut miseria sine
fine mansura. Cam̃tis intentione pęniten¬¬
tiã agamus. ut in de ñ affectemꝰ laudes homi.¬
num. s soli dõ de bono pęnitentiȩ placeamꝰ:
cui displicere ueracit̾ non possunt pęniten¬¬
tes. & sine pęnitentia placere ulla ratione
peccantes. Ita p̾terita peccata nr̃a plan¬¬
gamus : ut nulla de inceps plangenda au-¬

Expanded text:
brevi perpetua poena debetur. De talibus enim brevi perpetua poena debetur. De talibus enim dicitur in Psalmo: Cum Deus occideret eos, quaerebant eum . Certe nimis tarde ante Judicem, qui facit omnia juste, suam quisque causam exponere coeperit, cum in se prolatam tristem et immutabilem suae damnationis sententiam ab illo susceperit. Igitur dum licet, et agendae poenitentiae tempus conceditur, nos otiari non decet, nec nimium esse securos; quibus pro meritis singulorum, post vitam, quae brevis est, et ejus brevitas incerta, aut sempiterna felicitas reservatur, aut miseria sine fine mansura. Ea mentis intentione poenitentiam agamus, ut inde non affectemus laudes hominum, sed soli 333 Deo de bono poenitentiae placeamus, cui displicere veraciter non possunt poenitentes, et sine poenitentia placere ulla ratione peccantes. Ita praeterita peccata nostra plangamus, ut nulla deinceps plangenda, au
Abbreviated transcription (Latin):
tias pueritiȩ. senes etiã longa peccandi consue¬
tudine deceptos reparat. s uirtute potiꝰm̃tis
quã corporis nouitate. Penitentia siquidem
more fidelis hostiariȩ gerens officiũ. hostium
paradẏsi pęccantib clausũ quando uult aꝑit
& quos pęnitentes agnoscit recipit intra.am¬
penitentes uͦ nec p̃ce nec p̃cio intrare ꝑmit¬
tit: s quia mortẽ dilexer̃ eos penitus exclu¬
dit auita. Eo agenda est pęnitentia tẽpore
quo salus corporis manet. quo sua qͥsq uticur
potestate. Ad agendã pęnicentiã non de¬
bemꝰ expectare uitȩ nr̃ȩ extremũ diem
aut nũquã ꝑueniunt ad salutẽ. Fic ple¬
rũq in miseris hominib qd eoꝵ uita per
uoluptatẽ carnis expendit᷑.s cũ repente
uoluptas ipsa sub trahit᷑. cũ caro infirmi¬
tate atteritur. cũ iã egredi anima urget᷑:
tunc quasi ad bene uiuendũ salus amisa
ab illis requiritur. quib: prouoluptate

Expanded text:
tias pueritiae; senes etiam longa peccandi consuetias pueritiae; senes etiam longa peccandi consuetudine deceptos reparat, sed virtute potius mentis, quam corporis novitate. 332 Poenitentia siquidem more fidelis ostiariae gerens officium, ostium paradisi peccantibus clausum, quando vult, aperit; et quos poenitentes agnoscit, recipit intra; impoenitentes vero nec prece, nec pretio intrare permittit sed, quia mortem dilexerunt, eos penitus excludit a vita. Eo agenda est poenitentia tempore quo salus corporis manet, quo sua quisque utitur potestate. Ad agendam poenitentiam non debemus exspectare vitae nostrae extremum diem aut nunquam perveniunt ad salutem. Fit plerumque in miseris hominibus, quod eorum vita per voluptatem carnis expenditur sed cum repente voluptas ipsa subtrahitur, cum caro infirmitate atteritur, cum jam egredi anima urgetur, tunc quasi ad bene vivendum salus amissa ab illis requiritur, quibus pro voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã proculit dãpnationis: & penitentib¬
hominib actulit absolutionis remediũ. Licet
natiuitatis tocũ debeamꝰ cȩlebrare festuũ. &
in hac tã iaiocunda sollẽpnitate tristicia tẽ¬
porali seu merore carnali affici ñ oporteat
de penitentia. sine qua peccatorib nulla ꝓ¬¬
sunt sacram̃ta. nulla ab eis digne festa cele-¬¬
brant᷑. Dicamꝰ prius quid est pęnitentia. qͦ
agenda sit fructu. quo tẽpore. & qua mentis
intentione. Penicentia est prȩteritoꝵ humił
satisfactio peccatoꝵ. & cauendoꝵ prouida sol-¬
licitudo fuc̃oꝵ : finis & odiũ mali. qd̾dã initi¬
um & amorboni. Fructus penitentiȩ est nug.¬
nus: utilis pariter & necessariꝰ. Nã pęniten¬
tia p̾cedente bonitate diuina. ut iustꝰ fiat
uercit peccatorẽ hominẽ adiabolo uictũ.
diaboli fac̃ uictorẽ. delicta lasciug uiuen¬
tutis dm̃ meminisse ñ sinit. nec ignoran¬

Expanded text:
sententiam protulit damnationis et poenitentibsententiam protulit damnationis et poenitentibus attulit absolutionis remedium. Licet,nativitatis totum debeamus celebrare festivum, et in hac tam jucunda solemnitate tristitia temporali, seu moerore carnali affici non oporteat, de poenitentia, sine qua peccatoribus nulla prosunt sacramenta, nulla ab eis digne festa celebrantur. Dicamus prius quid est poenitentia, quo agenda sit fructu, quo tempore, et qua mentis intentione. Poenitentia est praeteritorum humilis satisfactio peccatorum, et cavendorum provida sollicitudo futurorum, finis et odium mali, quoddam initium et amor boni. Fructus poenitentiae est magnus, utilis pariter et necessarius. Nam poenitentia, praecedente bonitate divina, ut justus fiat, vertit peccatorem; hominem a diabolo victum, diaboli facit victorem. Delicta lascivae juventutis Deum meminisse non sinit, nec ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
nã tradat herrantes cũ nos qui nec bonis bene
utimur de medicina nr̃a facimꝰ plagam: pse
de uulnere nr̃o nob adhibet medicinã. De me.¬
dicina & enĩ nr̃a miseri & insipientes uulne¬
ramur: cũ de abstinentia uł qualibet urtute
nr̃a quȩ medicina eẽ. debuit animȩ suꝑbimꝰ
Sed misericors & om̃ps deus de uulnere nro medi¬
cinã oꝑatur. cũ inluxuriã corruentes. ñ qr sit
luxuria suꝑbia grauior. s. quia turpior ẽẽ. ui¬
detur. nos humiliat. & sic in nobis uulnꝰ de uul¬
nere sanat. Iste ueracit̃ uerꝰ & plenꝰ pietatis uis.¬
cerib medicꝰ nr̃e infirmitati omnino cõpati¬
ens pro exhibenda nobis infirmis sanitate nul¬
lum exigit p̃ciũ. s si tantũ ab illo sanari desi¬
deramꝰ mercedẽ promittit. se ipsũ uidelicet
& cribuit. Uenic de cęlis cęloꝵ conditor hodierna
die ut supra diximꝰ de matre uirgine natus.
qui contra suꝑbientes & impenitentes angłos

Expanded text:
nam tradat errantes, cum nos, qui nec bonis bene nam tradat errantes, cum nos, qui nec bonis bene utimur, de medicina nostra facimus plagam, ipse de vulnere nostro nobis adhibet medicinam. De medicina etenim nostra miseri et insipientes vulneramur, cum de abstinentia, vel qualibet virtute nostra, quae medicina esse debuit animae, superbimus. Sed misericors et omnipotens Deus de vulnere nostro medicinam operatur, cum in luxuriam corruentes, non quia sit luxuria superbia gravior, sed quia turpior esse videtur, nos humiliat; et sic in nobis vulnus de vulnere sanat. Iste veraciter verus et plenus pietatis visceribus medicus, nostrae infirmitati omnino compatiens, pro exhibenda nobis infirmis sanitate nullum exigit pretium; sed, 331 si tantum ab illo sanari desideramus, mercedem promittit, seipsum videlicet et tribuit. Venit de coelis coelorum Conditor hodierna die, ut supra diximus, de Virgine matre natus, qui contra superbientes et impoenitentes angelos
Abbreviated transcription (Latin):
sulentis miscđię. Huius piissimi redẽptoris
nr̃i est in cõpanabilis amicitia. in cõphensi.¬
bilis patientia. qui hominẽ proquo passus
est moitẽ. cotidie peccantẽ patit᷑. diu ex
pectat & ut reuertat᷑ ad ipsũ ñ solũ ueniã
s mercedẽ pollicetur. Honuimi itaq peccan¬
ti s pęnitenti. ñ quia peccauit. s quia pę¬
ntuit dñs indulget: qui si ñ peccasset
numqͣm penitere depeccato potusset. &¬
quid creature creator dimitteret ñ haberet. Est
igit᷑ bonũ hominẽ peccare qui penicet : Non in¬
quã. si bonũ est eũ penitere qui peccauit & ñ
peccet. Nec iterũ pecabimꝰ ut ds ignoscat: Absit
Sedpeccata quȩ fecimꝰ ut deleat confessione pro¬
damus & tegamꝰ penitentia ne ipse agnoscat.
Aliquando tam̃ bonus & pius dñs ad ostensionem
suȩ bonȩ uoluntatis qua seꝑ circa peccatores
quasi quodã pñ patris affectu hȩret. ne ad pe¬

Expanded text:
sulentis misericordiae. Hujus piissimi Redemptoris sulentis misericordiae. Hujus piissimi Redemptoris nostri est incomparabilis amicitia, incomprehensibilis patientia; qui hominem, pro quo passus est mortem, quotidie peccantem patitur, diu 330 exspectat, et, ut revertatur ad ipsum, non solum veniam, sed mercedem pollicetur. Homini itaque peccanti, sed poenitenti, non quia peccavit, sed quia poenituit, Dominus indulget, qui si non peccasset, nunquam poenitere de peccato potuisset et quid creaturae Creator dimitteret, non haberet. Est igitur bonum hominem peccare qui poenitet? Non, inquam, sed bonum est eum poenitere qui peccavit, et non peccet. Nec iterum peccabimus, ut Deus ignoscat: absit. Sed peccata quae facimus, ut deleat, confessione prodamus, et tegamus poenitentia, ne ipse agnoscat. Aliquando tamen bonus et pius Dominus, ad ostensionem suae bonae voluntatis, qua semper circa peccatores, quasi quodam pii Patris affectu haeret, ne ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
prouer̃ Hȩc dilectissimi fr̃s de m̃ saluato¬
ris omĩpotentia & pietate diligent᷑ conside¬
rantes. ñ despemꝰ magis de nris ercessibus
quã de illius bonitate penitentes p̃sumamꝰ.
fructuosa est ualde. sed de dñi pietate p̃sũp.¬
tio cũ priꝰpęnitendo accusat᷑ anima & sa.¬
natur ꝓdicur peccatũ & deletur. & qui ante
peccator extiterat. ex peccatore iustis effi¬
citur. Talis nãq prȩsũptio iudicẽ mitigat
ñ prouocat. cuiꝰ est intentio ab accusatore dia¬
bolo accusatũ hominẽ liberare neꝑeat. Et si
aliquando pius dñs nob̵ peccantib: in dignais
irascit᷑. ad hoc facit ut suȩ in dignationis cer¬
rore nosconu̾tat. & eiꝰ ira uł in dignatio non
exccutio ultionis. s magis peccatoꝵ nr̃oꝵ
ab solutio fiat. Uere bonꝰ & benignꝰ est ꝑ omĩa
dñs. cuiꝰ indignatio artẽ exhibet piȩ & cõ¬
patientis iusticiȩ. & eiꝰ ira est oꝑatio iuste con¬

Expanded text:
provexit. Haec, dilectissimi fratres, de nostri Salvatoprovexit. Haec, dilectissimi fratres, de nostri Salvatoris omnipotentia et pietate diligenter considerantes, non desperemus magis de nostris excessibus quam de illius bonitate poenitentes praesumamus. Fructuosa est valde, sed de Domini pietate praesumptio, cum prius poenitendo accusatur anima et sanatur, proditur peccatum et deletur, et qui ante peccator exstiterat, ex peccatore justus efficitur. Talis namque praesumptio Judicem mitigat, non provocat cujus est intentio ab accusatore diabolo accusatum hominem li erare, ne pereat. Et si aliquando pius dominus nobis peccatoribus indignans irascitur, ad hoc facit ut suae indignationis terrore nos convertat et ejus ira vel indignatio, non exsecutio ultionis, sed magis peccatorum nostrorum absolutio fiat. Vere bonus et benignus est per omnia Dominus, cujus indignatio artem exhibet piae et compatientis justitiae et ejus ira est operatio juste con
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissimi. redẽptoris nr̃i facta est
quȩdã spetiał & singularis oꝑatio. quia
ipse natus est de matre sine patre in scto. qui
ante scła sine matre de patre natus est a
nos ueniens de celo.Natus est itaq defemina
uirgine omĩ potentia diuinitatis ordinẽ na¬
cure transgrediens: & honorẽ suȩ honestissime
matris pudicitiȩ & uirginitatis sigillo custodi¬
ens. Non est iã ampliꝰ miseris despandũ de
uenia si tantũ ad missoꝵ peniteant. quibus
hodie in humana carne nascit᷑ de uirgine
miscdia. Hodie medicina de elo dat̃ mundo
ꝑquã in firmȩ & peccatrices animȩ sananẽ:
& dãpnata atq facta deformis pectata hu¬
mane condicionis natura instatũ pristinũ
reformat᷑. hodie de splendida stella radiussa¬
tis splendidior ad tenełras processit. qui inib
residentes homines. magno & ad mirabili
fulgore irradians honorans ereaturã & con¬
sumens culpã. ad patriȩ cȩlstis daritatem

Expanded text:
odie, dilectissimi, Redemptoris nostri facta est quaedam specialis, et singularis operatio, quia ipse natus est de matre sine patre in saeculo, qui ante saecula sine matre de Patre natus est, ad nos veniens de coelo. Natus est itaque de femina virgine, omnipotentia divinitatis ordinem naturae transgrediens, et honorem suae honestissimae matris, pudicitiae et virginitatis sigillo custodiens. Non est jam amplius miseris desperandum de venia, si tantum admissorum poeniteant, quibus hodie in humana carne nascitur de Virgine misericordia. Hodie medicina de coelo datur mundo, per quam infirmae et peccatrices 329 animae sanantur, et damnata atque facta deformis peccato humanae conditionis natura, in statum pristinum reformatur. Hodie de splendida stella radius satis splendidior ad tenebras processit, qui inibi residentes homines magno et admirabili fulgore irradians, honorans creaturam, et consumens culpam, ad patriae coelestis claritatem