comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis centice. Qucc stoc suuentus Quintoo senee tus. Sȩ ctc
senium. Duae piimȩ u&cees singulis cennorx termincntur
eb domadib ꝓpter simplice uitõ : Ncem infaentia septimo cenno
finictur. Quccsto decimo puchitice. Dehinc sequens ceduliscentic. duab:¬
Ai conserct eb domacdib: ꝓpt̃ intellecatiꝰ & roctionem quue duo nondueraent
inpuhs & paeruulis. Hu& c&ces AxV cenno usꝗ aduice simũ septimũ

Expanded text:
lescentia, quarta iuuentus, quinta senectus, sexta senium. Duae primae aetates singulis annorum terminantur ebdomadibus, propter simplicem uitam. Nam infantia septimo anno finitur, quartodecimo pueritia; dehinc sequens adulescentia duabus constat ebdomadibus propter intellectum et rationem. Quae duo nondum erant i
Abbreviated transcription (Latin):
scccer dotes sub ieciti sunt Sine quib nihil reliquis epis copis cegere
lic&. Sollicitudo enim. totius ꝓuintiae ipsius commis sc est. m̃
ccũ supmus. designeciti or dines uno eodemq uoecebulo ꝙĩ nominaent᷑
Sedideo pnuccto nomine. quidoem utuntur. psdpiter distinotionem
potostec tum queem singulan ter ac eperunt. Pcectn cer choc. paeter
Ep̃s ccũ grece. Lcctine specula torom int p̃tacur: Nacm sp&cula tor
est. prepositus inecła dictus eo qđ speculatur atq prespitict
populon infrasepositor mores & uitom : Pontifex princqs scccerdotũ:
quecsi uiac sequens. Ipse. & sum mus scccerdas. Ipse pontifex
mceximus nuncupactur. Ipse enim effecit sac cerdotes. ceq le¬
uitas Ipse om̃ ordines & desicesticor dispon& Ipse qđ imus quisq
ficcore debecea. ostendit. Antecc ccũpontifices & reges erant Ncem
macior haec erat consu&udo utrex essa. &ice scccerdos uł pon¬
tifex. unde somaeni impero ctores. pontifices dicebantur. Vcc ites

Expanded text:
sacerdotes subiecti sunt, sine quibus nihil reliquos episcopos agere licet. Sollicitudo enim totius provinciae ipsis commissa est. Omnes autem superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur, sed inde privato nomine quidam utuntur, propter distinctionem potespi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia; dictus eo quod speculatur, atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium. Ipse et summus sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur. Ipse enim efficit sacerdotes atque levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifimajorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos et pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. § 9. Vates
Abbreviated transcription (Latin):
mincc ha& sunt. Oseicenus Pscelmista ILector Exor cista
Acolicus Subdia comus, Pia conus Prerbiter Episcopus
Ordo ꝙis copor quacdriꝑeitee est . Id est inpactn cerchis ARchi¬
epis copis. ANecropolitis. Atq epĩs. Poctricerchoc gregio
lingua summus pecter inter p̃taetur: quiae piimum idem ceposto¬
licum. setin& locum. Et ideo quia summo honore fungitor: ecli no¬
mine. censetur. Sic̃ smcenus centiochinus & clqaendrimus. N Nchiep̃s
greco uo cocbulo qđ sit summus ꝙis coporx. ten& enimuicem cepor

Expanded text:
na haec sunt: ostiarius, psalmista, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, presbyter, episcopus. Ordo episcoporum quadripertitus est, id est in patriarchis, archiepiscopis, metropolitanis atque episcopis. Patriarcha Graeca lingua summus patrum interpretatur, quia primum, id est apostolicum, retinet locum; et ideo, quia summo honore fungitur, tali nomine censetur, sicut Romanus, Antiochenus et Alexandrinus. Archiepiscopus Graeco vocabulo q
Abbreviated transcription (Latin):
cbeis & depor tentur non aedeffugandaes tenebras cum sobetiam
eodeꝰ tempore rotil& sed adsignũ lu&itiue demonstrcendum ut
sub typoluminis corporclis illa lux ostendatur dequo ineuan¬

Expanded text:
ab eis et deportantur, non ad effugandas teab eis et deportantur, non ad effugandas teeo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua legi
Abbreviated transcription (Latin):
cepud hobreos neet haonei. uocaentur. I&o cores colegendo Pscel¬
mistce cebpsclmis ccenteendo uoceti. Ille enim predicaent populis
quid s equeentur. isti coenent. utex citent. ced conpunotionem. aenmos
ccudientium. Tic& et quidam lectores itac miseranter ꝓnuntient.
utquos decm. cod luc tumlam̃ ta tionemq conpelloent Idem &iC & ꝓ
nunticctores uoecentur qđ porro codnuntiant: Pcentec enim &tom¬
clacraat eor . uox. ut quom uis longe posictor ccures cedimplecent.
antor ccũ uo ecetus. quia uoce modulatur incaentu. huius duo ge¬
nerc dicuntur: Inceste musica sic ut eadociti homnes. latine dicere
potuerunt Precentor : & suc centor precentor scilic& qui uocem
premit. inccento. Sue centor ccũ qui sub sequenter conendo respon¬
dit. Concenitor ccũ dir̃ quia consonct : qui ccũ non consonct. n& con¬
cuntur cdepor tandis coreis quando logendu est euangelium
duit scc en fictium offerendum. Tunc enim accendincur: lumncona

Expanded text:
hinnei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis, quid sequantur: isti canunt, ut excitent ad compunctionem animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro annuntient. Tanta enim clara eorum est vox, ut quamvis longe positorum aures adimpleant. Cantor autem vocatus, quod voce modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu: succentor autem qui subsequenter canendo respondet. Concentor aucuntur, a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria
Abbreviated transcription (Latin):
uplex deem nectore poena est. In gehenna: quor
& mente᷑ unt an seitiec. & corpus flaemma Iux¬
tec ui cis situdinem ut qui m̃te tractauerunt.
qđ ꝑ fi capͤnt corpore : simul & cnimo punicentur et
corpore : Ignem gehenne ad cliquidlum̃ habe adccli¬
quid non habere. hoc est habꝗe lum̃ ced docmna tionem
ut uide aent impii. unde doleant: et non habere cod con¬
solatione ne ui decent unde gecuderent. Aptoc. fie conpoe¬
ractio dee cemino tnum pue sdrx ced ex emplũ ignis gehenne
Nccm sic̃ ille ignis non cia ced tnum puesoꝵ sup plicium.
et cessit ced conburende liga minee uin culorx. Iate ignis
gehennȩ &lucebit miseis cd ccugm̃ tum poenarx ut uide¬
cent unde doleant : et non lucebit ad consalatione . neui¬
decentur. unde gcudeoent: Inter huius. uitue & fururȩ
infelici tacitis mis am muleadis crecio est. Illuc enim.¬

Expanded text:
uplex damnatorum poena est in gehenna quorum et mentem urit tristitia, et corpus flamma, juxta vicissitudinem, ut qui mente tractaverunt, quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore, ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere: hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum ; ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant; et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam
Abbreviated transcription (Latin):
at fuga uestra hyeme uł scbbato, Petris ap̃
redib gratiȩ uitae ut non impedi antꝰ orationes
uestrae: Petrus ap̃ dix̃ Ortationi instantes oran¬
tes omni aempore inspũ uigilantes in omni instan¬
tia : Ia cobiap̃: Orate inunce ut sclurmini. multũ
enim ual& dep̃catio nisti cdsidua. Sala mondĩx
Longe est dñs cb impiis et oraciones iustorx exau¬
di &e Melior est finis oracionis. quamprinci¬
pium. Ante orationẽ p̃para anima tua et noli
ẽẽ quasi homo qui temptat dm̃: Cregonus dix

Expanded text:
estra in hieme vel Sabbato . PETRUS. redibus gratiae vitae, ut non impediantur orationes vestrae . PAULUS. Orationi instantes, orantes omni tempore in spiritu, vigilantes in omni justitia . JACOBUS. Orate pro invicem, ut salvemini Multum enim valet deprecatio justi assidua . SALOMON. Longe est Dominus ab impiis, et orationes justorum exaudiet . Melior est finis orationis quam principium . Ante orationem praepara animam tuam, et noli esse quasi homo qui tentat Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
dis municio est cenimȩ: ꝑ orationes puns si nras
omnia nob̵ utilia tribuu t̃ adnõ: et cuncta noxia
ad dm̃ cescendunt. quas cedeũ meta nostri ope¬

Expanded text:
dis munitio est animae. Per orationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino, et cuncta noxia ad Dominum ascendunt, quas ad eum merita nostri ope
Abbreviated transcription (Latin):
populum isrł. ut siquis morsus ess& aserpente illũ ser¬
pentem inligno ex celtatũ intender& : fdetũ ẽ mor de¬
bcentur homines intuebantur scnabantur. Quid sunt
Quis. est ser¬
pens exaltectus: mors dñi incruce quia enim ꝑ serpentem
mors ꝑ serpentis effigiem figura tecest. Mossus. serpentiũ

Expanded text:
populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. alii iohannem. putacud ne. alii heliam. alii hieremiã aut unu
& prdph&is cum sic erriere potuernt. In heliam. & hiesemicẽ. quo¬
modo heio dis errccuit. Inio hannem dicens que mego deco lla¬
ui iohaennem ipse sussexia. cemostuis. &uistutes operaentur
tex ituq sesmonis. apostali nequaqueem homines sed du ceppel¬
lentur. Cum enim dixiss& quem dicunt homi nes ẽẽ . filiũ homi¬
nis. Subiecit. uos ccũ quem. me ẽẽ. dicitir illi quicc homines. s̃
humanc opi nantib uos quidi estis quemme ẽẽ. &iseimctis
P&rus ex ꝑ sonc omnium ccpostulors. prositetur. tues xp̃r filius di
uiui. Dm̃ uiuum ceppellat. ad conpcerctionem eor deor. quiputien
dii. sed mostui sunt. Saturnũ. Iouem cerem. Liberx hyr culem et
c& era idulor postenta significaens Respondens ihr̃ dix̃ ei. Becotus

Expanded text:
m, alii Joannem putaverunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis, cum sic errare potuerint in Elia et Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et virtutes operantur textusque sermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem me esse dicunt homines, subjecit: Vos vero, quem me dicitihumana opinantibus, vos qui dii estis, quem me existimatis? Petrus ex persona omnium apostolorum profitetur, tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat, ad comparationem deorum eorum qui putantur dii, sed mortui sunt, Saturnum, Jovem, Cererem, Liberum et caetera idolorum portenta significans. Respondens Jesus, dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
nis nom̃ effitiunt : Et intesseg cobct discipulos suos dicens
Quemdicunt homnes eẽ filiũ honns nĩ dix̃ quem medicunt eẽ ho¬
mines : sed filium honnis. Ne iac tanter dese que sese uideretur
Et nota qđ ubi cumq scꝯptum est. inu&qe cestec m̃to. filius hom¬
nis in hebseo positũ sit filius cedam. Illud qđq qđ mnpsod molegimꝑ :
fili homnũ us que quo grauis corde. In hebseo dir̃ filu cedaem. Pul¬
chie ccũ int̃rageat quem dicunt ẽẽ homnes silium honns quia
qui defilio homis loquuntur homines sunt. Quiueso dediuin erco
eius intellegunt non homnes seddii ceppellant᷑: Ad ille dixerꝰ Aii
Iohannem baptis eam. alii helicm An uero hie femicm cctunũ

Expanded text:
nterrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse filium hominis? Non dixit, quem me dicunt esse homines, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam? illudque quod in psalmo legimus: Filii hominum, usquequo gravi corde? In Hebraeo dicitur, filii Adam. Pulchre autem interrogat, quem dicunt esse homines filium hominis, quia qui de filio hominis loquuntur, homines sunt, qui vero divinitatem ejus intelligunt, non homines, sed dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut
Abbreviated transcription (Latin):
enitdm̃r ilñ inpcostes caescereȩ si lippi, P lippus iste est frcat̃
hesodis dequo supra diximus tetrar cha itureae &dra coni¬
didis segionis qui in honorem. tiboi caesaens. caescosec filippi
quaeñc paneces. dnr̃ appellauit: Et est iꝓuintiac poenicis. Inictactus he¬
sodem patsem qui in honosem cegusti. caescens ceppellauit cuesce rece
quaepnus tums strcitonis uocaebaitur. & ex nomine filice eius¬

Expanded text:
esus in partes Caesareae Philippi. Philippus iste est frater Herodis, de quo jam supra diximus, tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris, Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit. Et est in provincia Phoenicis imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uod nõb̵ re sursec tionis tempus usꝗ in scłi finem differtur Illius uero
diȩtertio caelebrat Ille nullo eguit utre surger& Nos illo mise¬
raente resurgimus :
INTER CREΛtONeM Mndiet
PoRMATO NEM EIUS HAEC EST DISTANTIA: P

Expanded text:
uod nobis resurrectionis tempus usque in finem saeculi differtur, illius uero die tertio celebratur; ille nullo eguit ut resurgeret, nos illo miserante resurgimus. Inter creationem mundi et formationem eius haec est distantia,
Abbreviated transcription (Latin):
derur dix̃, Elatus enim di dolonb: uige huius ced¬
tentur. ut ꝑ s&cutionem uitue suturȩ lucretur:
Iusto temporalia flagella ced u&erneȩ ꝓfitiunt
gecudia : Ideoq &iustus in poenis gacudere & im¬
pius in pros pen iatib: lugere deb& : Neq iusto
neq: repbo dr̃misencordia abstrahit : Bonor
hic ꝑ cadflicione᷑ iudicat: et illuc remunerat
ꝑmiseratione : Et mador hc tollerat. ꝑ tempo¬
ralem clem̃tiã et illuc piit ꝑ et̃nã iusti tiã :
In hac enim urta dr̃ parcqꝵ impiis eat aam̃ non
parc& clectis : In illa par c& electis: ta men

Expanded text:
 Electus enim Dei, doloribus vitae istius atteritur, ut perfectionem vitae futurae lucretur. Justis temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia: ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in prosperitate lugere debet. Neque justo, neque reprobo, Deus misericordiam abstrahit. Bonos hic per afflictionem judicat, ut illic remuneret per miserationem: et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit el
Abbreviated transcription (Latin):
intellegentiue in ł p̃ataione consistit: Sed in his
nunc se motis fornulcs intellegentiuae spintalis
quoes spondinꝵ ꝓponanꝵ. Qursentes ꝑ singulorx
nominũ figuras quib: ista in illo diuinȩ letionis
insesta eex cuae cipi solent. Queseoꝵ itaeq dnm̃ut
reuel& condensa scypturax succix & ꝓfercmus
quomodo s& seiore intellectũ sentiendum sia:
Dehis ouiappel Lant meco Bradniuł Quiddeeo sicni

Expanded text:
intellegentiae interpretatione consistit. sed his intellegentiae interpretatione consistit. sed his nunc remotis formulas intellegentiae spiritalis quas spopondimus proponamus currentes per singulorum nominum figuras, quibus ista in illo diuinae lectionis inserta textu accipi solent. oremus itaque dominum, ut reuelet condensa scripturarum suarum et proferamus, quo modo secretiore intellectu sentiendum sit: quae appellantur membra domini uel quae de eo signi
Abbreviated transcription (Latin):
cconaeud tate᷑ nob̵ fecc torx hac fide selations
inculati ł sopologya aduitue em̃ datione᷑
mysticos inaelletor re fest. Ancgogencdse¬
cr&ior acaelestiũ figurarx s& r&a ꝑ ducit:
Sun elicẽ qui celligon ga̾ in hoc scientiue genese
quecsto in loco adiciendãputant Quec̃ gestorx
naerrectionẽ futusdrx umbrã p̃tulis se confismen
Ha& uesd ipsac ut sub i& tiplenius manife sten¬
tur &cemplis: Ecelũ ẽ secundũ hystoncc hocqđ
intuemur: Secunđtsopo logyc̃ uitacuelestis:
Aquue s& unđ celligon cbeptismus: S&cundum
ligionis ex illo duplicae scientiae fontȩ mana¬
uit: Quns piimã pranticen Secunde thoreti¬
cenuo eccuerm. idest. ac quale & conlem plaoti¬
ucc̃. Vnce quae ac tucle uittc̃ morx em̃ dectionẽ
consũm&. Alicẽ quȩ in contemplatione cȩlestiũ¬
& diuincrx scypturcrdis putatione ferre ctur
Er goaetucles scientia indiuers ec. studia diffundi¬
tur. Contem platiua aũ induces diriuaat pcer¬
tes. id est in hystoncadis putatione & spintaelis

Expanded text:
dem relationis inculcat, tropologia ad uitae emendationem mysticos intellectus refert, anagoge ad sacratiora caelestium figurarum secreta perducit. sunt etiam qui allegoriam in hoc scientiae genere quarto in loco adiciendam putent, quam gestorum narratione futurorum umbram praetulisse confirment. haec uero ipsa ut subiectis plenius manifestentur exemplis, caelum est secundum historiam hoc quod intuemur, secundum tropologiam uita caelestis; aquae secundum allegoriam baptismus, secundum ligionis ex illo duplici scientiae fonte manauit, cuius primam practicen secundam theoreticen uocauerunt, id est actualem et contemplatiuam; unam, quae actualem uitam morum emendatione consuet diuinarum scripturarum disputatione uersetur. ergo actualis scientia in diuersa studia diffunditur, contemplatiua autem in duas deriuatur partes, id est in historica disputatione et spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
innouo testam̃to scribitur. Ha& omnia locu¬
tus ẽ ihr inpccrabulis adturbas. & sine pecra¬
bolis nonlo quebatur eis N& mircendũ qđ ser¬
mo diuinus. prdph&cere cepostulorq ore ꝓlec¬
tus cobusi tacto illo hominib senbendi modo
multũ reces sent. faccilia in prdp tu hebens
Magna in interionb suis continens : Quia & se
uera fuit congriũ ut sacra dĩ dicia ac&ens
sciptis gic meto. ita & speice dis cesnesent᷑
N & illa cuelestiũ cercanorx dignitas. pecs sim¬

Expanded text:
ia locutus est Iesus in parabolis ad turbas et sine parabolis non loquebatur eis. nec mirandum quod sermo diuinus prophetarum apostolorumque ore prolatus ab usitato illo hominibus scribendi modo multum recesserit facilia in promptu habens, magna in interioribus suis continens, quia et re uera fuit congruum, ut sacra dei dicta a ceteris scriptis sicut merito ita et specie discernerentur, ne illa caelestium
Abbreviated transcription (Latin):
&mcerganites porcis exponerentur. & cd illiis
columbȩ decergentate modum cuius poste¬
nora insp&iȩccuri splendentis mradiat Itc
scripturȩ diuinae prima quȩ cergento fulge¬
ren. Ausd occultiora ritulcrent Rectesaq
ꝓcuratũ ẽ ut ille loqui orũ castitas ꝓmiscuis
cunctor oculis. cobdito suo quacsi quodcc̃ ue¬
laminȩ pudicitice conte geretur : Ac diuina
optimȩ dis pensctione psdui sũ ẽ. ut scnpta ipsa
ita tegesentꝰ. cuelestib: obum brata mystenis
Sĩc s&c selo suo ipsa diuinitas opmebatꝰ Igitur
cum inlibris scĩs oculi dñi uterus dñi. pedes
ab sit accetholica eccłc fide. dm̃ corpore de¬
nora templi. Hinc illa scaẽ scõrx : Corpus er¬
go scꝯpturae saccrȩ sicut tradit: in lit tera est
Animac inmorali sensu quitopicus dir̃: Sp̃s
insupenore intellectu. qui cnagogen ceppel¬

Expanded text:
margaritas porcis exponeret, ut uere illius columbae deargentatae modum, cuius posteriora specie auri splendentis inradiant, ita scripturae diuinae prima quaeque argento fulgerent, auro occultiora rutilarent. recte itaque procuratum est, ut illa eloquiorum castitas a promiscuis cunctorum oculis abdito suo quasi quodam uelamine pudicitiae contegeretur; ac diuina optime dispensatione prouisum est, ut scripta ipsa ita tegerentur caelestibus obumbrata mysteriis, sicut secreto suo ipsa diuinitas operiebatur. igitur cum in libris sanctis oculi domini, uterus domini, pedes, absit a catholica ecclesiarum fide deum corpore deriora templi, hic illa sancta sanctorum. corpus ergo scripturae sacrae, sicut traditur, in littera est, anima in morali sensu, qui tropicus dicitur, spiritus in superiore intellectu, qui anagoge appel
Abbreviated transcription (Latin):
tiumq: seruetur : Sapientia huius mundiphi¬
losophyam succ̃. intres pcrtes diuisit: Phy¬
sicam. Ha& icã. Id est naturale : Moralem
Ractionalem. Sed na tur ele᷑ illcc̃ꝑtinen¬
tẽ cod cacusces na turcles. quae uniuersa conti¬
necct. Moralem uerd quaeres pic& cadmores

Expanded text:
iumque seruetur. sapientia mundi huius philosophiam suam in tres partes diuisit: physicam ethicam logicam, id est naturalem moralem rationalem, sed naturalem illam pertinentem ad causas naturae, quae uniuersa contineat. moralem uero, quae respiciat ad mores,
Abbreviated transcription (Latin):
or mulas spiritalis in telle gentiae con¬
ponendas tibiq: mittendas pio studio pa¬
tesnae ergate solli citudinis ex istimecui.
Quib ꝑceptis. iomnia seꝯptre diuince faccile
cdint ellectũ sequax sensus intender & :
Necm cum lit teri oc cidect: sp̃s ecũ uiuific&.
ri&cesse est. cedilla spintaliũ intenora ser

Expanded text:
ormulas spiritalis intellegentiae conponendas tibique mittendas pro studio paternae erga te sollicitudinis existimaui, quibus perceptis in omnia scripta diuina facile se ad intellectum sequax sensus intenderet. nam cum littera occidat, spiritus autem uiuificet, necesse est ad illa spiritalium interiora s
Abbreviated transcription (Latin):
AGNitudo quo que lunȩ minor fertur esse quam sol.¬
Nccmdum sol superior sit clunco et tomen cnobis inccior
qucm lunc uidetur. Icem sipsopenos accessis s& mulcto mecior
quacm lunc conspiceretur. Sicut ccutem sol fortor est tessȩ Itic

Expanded text:
agnitudo quoque lunae minor fertur esse quam soliNam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis maior quam luna videtur, iam si prope nos accessisset, multo maior quam luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior est terrae, ita
Abbreviated transcription (Latin):
una terris uicinior est quam sol. Inde & breuiori orbe
celerius percegit cursum suum. Namiter quod indiebus
cunt. unde &antiquimenses inluna annos ccutem insolis
cursum posuermt.
DE CLIPSIN SOLIS S

Expanded text:
una vicinior est terris quam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum suum. Nam iter, quod sol in diebus currit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem in solis cursum posuerunt. § 58 De eclipsi solis
Abbreviated transcription (Latin):
medicum que sune. uideant. hii uesd qui sepu¬
tant uidere &medicũ ñ sequirunt insucc ceci¬
tacte ꝑmaneant: Itaq in hoc iudidũ uenisse. se
dix̃ quo dis cerner& caais c̾csedentiũ & in credu¬
lorx Ergoutqui non uident. uidecnt potest miel¬
legi degentib: qui non uisim erant ꝑfide᷑ : et qui
uident cecifiant accipi de iudueis pot est. qui
cecabant᷑ ꝑ propn a̾ insi delitaite᷑:
A Quomodo scduccitor loquitur. peat̃ maior. me
est. et clio loco dic̃ ego &pcater. unu̾ sumx: RES̃P
do. Dematre homne homo. Illud. secundũ
homne. hocsecundũ dm̃ locutus creditur. Ius¬

Expanded text:
medicum quaerunt, videant; hi vero qui se putant videre et medicum non requirunt in sua caecitate permaneant. Itaque in hoc judicium venisse se dixit, quo discerneret causam credentium et incredulorum. Ergo ut qui non vident videant, potest intelligi de gentibus qui visuri erant per fidem; et qui vident caeci fiant, accipi de Judaeis potest, qui caecabantur per propriam infidelitatem. Int. Quomodo Salvator loquitur: Pater major me est , et Deo Deus, de matre homine homo, illud secundum hominem, hoc secundum Deum locutus creditur. Jux
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ Quomodo accipiendũ ẽ illud qđ dir̃ : Abrecham
pecter uester exulaauit. ut uider & die meũ & ui¬
uidebent in t̃quos & cebraham xpm̃uidit in sp̃m̃:¬
UͦIII Dicitur in euangeli Scinꝑ quia peccatores
dr̃ ñ excaudit. Et quo  modo incelio loco. seluce¬
tor dic omnis Quipe cat accipit:Res porisio¬
unt qui hoc ita sentiun Illi inquiunt qui dĩx p&¬
Iccctores ñ exccudin. C&cus fueret &plenacd¬
huc quacsi in fusus collino uidere ñ potereat ub¬
tere pul sccntib: pot est hacration e intellegi
quomodr̃ ñ exccudicet pececores ut &ice̾ si exccu¬
dicntur codimpeitrandc ꝓpncc̃ sclute ñ exccudian¬
tur insignis: Dñs &saluctor Quid est qđ in
suinĩ euangelio iohannis dic̃. In iudiciũ ego inhune
mundũ ueni. ut qui ñuident. uidecnt et qui ui¬
dent ceci ficcnr. Res poN. Etcte Qđ hic doc¬

Expanded text:
o accipiendum est illud quo dicitur: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum, et viuidebant, inter quos et Abraham Christum uidit in spiritu. Dicitur in euangelio: scimus quia peccatores deus non exaudit; et quo modo alio loco saluator dicit: omnis qui petit accipit? Sunt qui ex hoc ita sentiunt: ille, inquiunt, qui dixit peccatores non exaudiri caecus fuerat et plenam adhuc quasi infusus collyrio uidere non poterat uetere pulsantibus. potest et hac ratione intellegi, quo modo deus non exaudiat peccatores, ut etiam, si exaudiantur ad inpetrandam propriam salutem, non exaudiantur in signis. Dominus et saluator, quid est, quod in euangelio Iohannis dicit: in iudicium ego in hunc mundum ueni, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant? Non
Abbreviated transcription (Latin):
Nacmꝓbono id est xpo fors i analiquis monccude¬
at hic &ic dese uere cunde indicans qđ ꝓxpo
rusti aicc. uix pocuci maesdyres sunt seꝑꝗ Innouo ccu̾
in strimĩto in quo ẽ ꝓpn aocte p̃ceptorx bontaes innu
Nũ Apostolus dic̃ dedõ pecare Sedp omnib nob̵ trecdedit
illuidest filium quid m hoc signisicat: Resporisio¬
Eka dedit. traditione: cdqui eunt. Insocciis necq
libris faccere inaerdũ dr̃ dir̃ in quib sacciendis. ui¬
detur prestare paccientia Aliacquippe sunt quȩ
sim dr uult aliec que sim. sint Vult ergo fim quȩ
faec tac appecrentes si meliora. Ad uesd deteora
ꝑmititt ut libertaes humani const& cerbi tꝯiinqua
cerbitruiliber aacte bonoꝵ maclor ue. s ec toc tonb
diuino iudicio ex hibeocmur secꝯbutionista. meaorx
Nni In hac ec dem epistola Quid intellegendũest De
hoc qđ legim Quis ac cusccuit elector di dr̃qui ius¬
tificat quis est qui dempn& : xpr ihr quimorttus ẽ¬

Expanded text:
bono, id est Christo, forsitan aliquis mori audeat. Hic etiam de se verecunde indicans quod projustitia, vix pauci martyres sunt reperti: in novo autem instrumento, in quoApostolus dicit de deo patre: sed pro omnibus nobis tradidit illum, id est filium; quid in hoc significat? Tradidit, traditioni adquieuit. in sacris namque libris facere interdum deus dicitur in quibus faciendis uidetur praestare patientiam. alia quippe sunt quae fieri deus uult, alia quae fieri sinfacta appareant esse meliora. At vero deteriora permittit, ut libertas humani constet arbitrii in qua arbitrii libertate bonorum malorumve sectatoribus divino judicio exhibeatur retributio justa meritorum. Int. In hac eadem Epistola quid intelligendum est de hoc quod legimus; Quis accusabit electos Dei? Deus qui justificat. Quis est qui condemnet?
Abbreviated transcription (Latin):
exoptiens sisimpos sit axp̃o cenhema eẽ ꝓfracenb
Si c & moyses quicũppopulo suo dmp&ererait. Et nẽdne¬
Si quidem demittis illis pecccota illorx dimitte: Sinaũ
ract. Quid hic sequimur. RespoNgio:¬
Rursũ ipse cadsis inoot dinẽs Quare qđ querebattis
seipsos. exc& cuerint pretiibutione malitiue dir̃
tradedis se dum dermt: tradere enim dñi ÷ derelinꝗ¬
UIĨ Qualiter accipiendũẽ illud qđ scꝯbitur. Sie sun¬
et nim custuus exbaillũ . Si sitit potũ dec illi hoc enim¬
q faciens carbones ignis congeres soꝑ capuds: Res p̃o
Noc est ignem conpugntions congeres cũbona ꝓma
eulis reddes: et aliter Ñ qđ hoc anmo hmcuspas¬
secepit Sine ulla malitiae suȩ. poententia com¬
inouectur. ipse sibi potius caerbons igiis congerat¬

Expanded text:
utique, qui etiam interpellat pro nobis. Hoc est quod dicit: Nemo condemnabit electos. Int. Quid sentiendum est in hoc loco in quo Apostolus loquitur: ? Resp. Anathema interdum, ut et hic, occisionem interire optat in carne, ut aliise ipsi excaecauerant pro retributione malitiae dicitur tradidisse, dum deserit. tradere enim domini est derelinquere. Qualiter accipiendum est illud, quod scribitur: si esurit inimicus tuus, ciba illum, si sitit, potum da illi, hoc enim faciens carbones ignis congeris super caput eius? Hoc est, ignem conpunctionis congeris, cum bona pro malis reddis. et aliter: non quod hoc animo inimicus pasrecipit, si nulla malitiae suae paenitentia commouetur, ipse sibi potius carbones ignis supra
Abbreviated transcription (Latin):
gia clacses ert. homo iniustus eẽ deb& ut dr̃ nistus
ceppacsect : Decm natioccũ eorx rusta ẽ quinos huec
cedfirmaent dicere. Quid dicere: sec cicemꝑ mala ut
uen cenabona : Putabantur ccũ ocpostoli istud dicere
apudeos quimade in t̃ p̃atbantur dic tu opostuli cũ
illudutiq ubi haebun decint pec cectũ suꝑhcebundoc¬

Expanded text:
 tamen homo iniustus esse debet, ut deus iustus  tamen homo iniustus esse debet, ut deus iustus adpareat. damnatio eorum iusta est qui nos haec adfirmant dicere. quid dicere? faciamus mala, ut ueniant bona. putabantur autem apostoli istud dicere apud eos qui male interpretabantur dictum apostolicum, illud utique: ubi abundauit peccatum, superabund
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ ꝓfestinatione sermonis ostcndus dixe¬
rcct supra Est ccũ dr̃ ueraxi omns ccũ homo m̃ doex
ꝯptũ ẽ utiustisi ceis in sermonib tuis etuinca
dumndi cocns tum &i cẽ ocdiecit Siccũ iniquitas
nostra iusticti cc̃di comm̾dect Quid dicim hic detes¬
timonis quȩ supracꝓposuerat nascenteme uenti¬
lect que stione & adiungit Nũ quid imiquus dr̃ quiin¬
fest iram idest umdicaam socundũ homnedico.
hoc est secundu humana elocutione qđ quocsi in quũ
dm. appellauerat. uł qđ ircm eius dixerat. Cuius
postio indm̃ ñ cadat absit hoc est absit itccrediut
iniquum eẽ dm̃ diccemx Qui. si hȩc iacsunt irem infe¬
racat de linquentia alio quinquomodo iudi caeuit dr̃
mundũ nisi sumiac. ȩquita te ceaq iustiti ue De in¬
de sequitur Sienim umates di in meo mendectio
hccbim dauit inglona ipsius. et hoc iucꝓponitur ut
guit Nec p& cca̾ accquac pec coot̾ iudi coctur et quue
placs phemant inapostulos uera uidebuntꝰ: Ergo

Expanded text:
tamen pro festinatione sermonis arctandus. Dixerat supra: Est autem Deus verax, omnis autem homo mendaxuincas, cum iudicaris. tum etiam adicit: si autem iniquitas nostra iustitiam dei commendat, quid dicimus? hic de testimoniis quae supra posuerat nascentem euentilat quaestionem et adiungit: numquid iniquus deus qui infert iram, id est uindictam? secundum hominem dico, hoc est secundum humanam elocutionem, quod quasi iniquum deum appellauerat, uel quod iram eius dixerat, cum passio in deum non cadat. absit: hoc est, absit ita credi, ut iniquum deum esse dicamus, qui, si haec ita sunt, iram inferat delinquenti. alioqui quo moquitate atque iustitia? deinde sequitur: si enim ueritas dei in meo mendacio abundauit in gloriam ipsius. et hoc ita proponit, uguit, nec peccator tamquam peccator iudicabitur, et quae blasphemant in apostolos uera uidebuntur. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quidcc̃ ꝓpt̃ septe dies ꝑ quos uitice humcnȩ cur¬
sus. seuoluitur Septies hic dicitũ eẽ confismant
eo qđ cebsq p&cato uitue ipsius cussus eẽ non pos¬
tenlegime Et florebit amygdalũ et in pingua
bitur locusta & dissipabitur cappans. Qm habi¬
it homo indomũ cect̃nitatis suue: RespΟRSIO¬
ccentic Ncem inflore cmyg deli canos cccpil¬
Alos inimpinguctione lo custa & humosẽ petũ.
Indis sipatione cappans concupiscentiec frigus
ostendit Quaecu̾seni in postrema a&eccas tempus

Expanded text:
quidam propter septem dies per quos uitae humanae cursus reuoluitur septies hic dictum esse confirmant, eo quod absque peccato uitae ipsius cursus esse non poste legimus: et fbitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit homo in domo aeternitatis suae et gcantiam: nam in flore amygdali canos capillos, in impinguatione locustae humorem pedum, in dissipatione capparis concupiscentiae frigus ostendit: quae cum seni in postremae aetatis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tuix scenophagics solenigas iudueo Nunũ diem
sedplures dies solem niaate conplectit sic̃ &pccs¬
che festiuitaes. Ergo quia dixeraot ñ cescendo cddie
festũ hunc utiq cddiem festuipsũ sic̃ p̃dixerat ñces¬
cendit Nam & sequit in euangelio hae cũ dixis s&
ipse hoc est scluator mansit ingallilec ut intelle¬
gamꝰ mea qͥ de solemniate et ñ eunde diẽ fuis se
de quopostea. senbiur: ut cc̃u coscenderunt fr̃s
eius tunc &ipse cescendit addiemfestũ. pot est.&
se ñ cs censurx ẽẽ ꝓfes sus. ẽ. ut inse. mutandõe fes¬
Tõ tiui tate docere:. Qualiter sentiendũ ẽ de lo¬
co illo in quo de ihu xp̃o sclua tore nr̃o senbi tur
Nemom sit in eũmarx qͥcñdũ uenerat oraq Rꝑg̃p¬

Expanded text:
urum. Scenopegia solemnitas Judaeorum non unum diem, sed plures dies solemnitate complectitur, sicut et Paschae festivitas. Ergo quia dixerat, non ascendo ad diem festum hunc, utique ad diem festum ipsum, sicut praedixerat, non ascendit, nam et sequitur in euangelio: haec cum dixisset, ipse, hoc est saluator, mansit in Galilaea, ut intellegamus in ea quidem solemnitate, sed non eundem diem fuisse de quo postea scribitur: ut autem ascenderunt fratres eius, tunc et ipse ascendit ad diem festum. potest se non ascensurum esse professus est, ut in se mutandam festivitatem doceret. Int. Qualiter sentiendum est de loco illo, in quo de Jesu Christo Salvatore nostro scribitur: Nemo misit in eum manus, quia nondum venerat hora
Abbreviated transcription (Latin):
ł clipsin solis est quotiens lunc tricensima cedeam linec
quac sol ueitur peruenit. ei que se obuicns sole mobr¬
cunct. Nam deficere nobis sol uidecur dum orbis
xxũ lunae opponitur :
DE CLIPSINLUNe. ꝓ

Expanded text:
clipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. § 59 De eclipsi lunae.
Abbreviated transcription (Latin):
put connthios quondec Sic aliqui cdserꝰ praua
inualuera consu&udo ecdesices pocs sim de¬
hone stacre conuiuus in quib uescebantur cente
dñi ca oblatione᷑ quac post caena noctib offere¬
bant. Cumq diuites hebiy i. ad euchan stiae ueni¬

Expanded text:
pud Corinthios quondam, sicut aliqui asserunt, prava invaluerat consuetudo, ecclesias passim dehonestare conviviis, in quibus vescebantur ante dominicam oblationem, quam coenam noctibus offerebant: cumque divites ebrii ad Eucharistiam veni
Abbreviated transcription (Latin):
Namcn &em primũ signũ cui. ue libere medicmundilinec̃ tradunt prept̃
cemorm iouem ideo uocauerꝰ. Incuius capite quisimula cra stcciunt ane¬
tis eosnuc singunt: qđ signum gentiles ideo Inter signae pnmu consei cuer
quia inicestio m̃sue.

Expanded text:
em primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense,
Abbreviated transcription (Latin):
ab in mundetione cquarx temporei obaotib: torbcat hunc lactne iugulã
uoent qđ sit cesinł ut gladius & sillcr luce tibilis ãquae clans sim
inqua si h&̧c fulgent omnic serenitas ptendit obscurcatur. his acicis
tempestas, cesnitur inminere Ndes dic aae aut ut oscen idest a sucu
& pluuis Ncempliuiae grece sedor dicuntur ostu quippe suo efficiunt
pluuices unde & eces latini suculcs cepellcuerunt. quico quando nces¬
cuntur pluuicer signa monstrantur dequibus uisgilius arcturim¬

Expanded text:
nc Latini Iugulam vocant, quod sit armatus, ut gladius, et stellarum luce terribilis atque clarissimus; in quo si haec fulgent omnia, serenitas portenditur, si obscuratur his acies, tempestas cernitur inminere. Hyades dictae ἀπὸ τοῦ ὑειν, id est a suco et pluviis. Nam pluviae Graece ὑετός dicitur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias. Unde et eas Latini suculas appellaverunt, quia, quando nascuntur, pluviarum signa monstrantur. De quibus VergiliusA
Abbreviated transcription (Latin):
Stellion: haes sdmaeni omnib: deore suor. idest Iouis : See turnis Mcestis
uenes : Atq mercimo sacrauerꝰ. Decpti enim & d&cipere uolentes in
eor cedolatione qui sibi cliquid secunchum acmorem prest&is sentisi¬
dera codtendebant incuelo dicentes qđ iouis es s& illud sidus et ilud
mer cuni. et concepta est oppinio ucni tectis hanc oppinione essons
diabulus confismauit : xp̃s eueftie Icc muer illa quae cebipsis gentibus¬

Expanded text:
orum suorum, id est Jovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt; decepti enim, et decipere volentes in eorum adulatione, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera adtendebant in coelo dicentes: Quod Jovis esset illud sidus, et illud Mercurii, et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris Diabolus confirmavit,
Abbreviated transcription (Latin):
inse seuolutis soctatur. nomen est gregum. quod laccti¬
nedicictur ursa quȩ quia inmodũ plccustri uertitur.
Nostriea septentnonẽ dixerunt. N nones enim propnae sunt
boues cera eonidicti eo qđ trec̾ tereent quasi triones Sep¬
tenthones ccũ. ñ occidere axis uicinitas face quic meo sunt
arctoni Filax dictus eo qđ arc ton. id est elice uisec sequi
tur. eunde & bo& &ꝰ dixerꝰ eo qđ placustro uer& signũ. multis
sp&c aabile stellis int̃quas cercturus ẽ cerciturus. Si dus
est post aacuda iacions inseposita insigno bo&e. Vnde are¬
lo cecta est oritur cũcutum nali tempose: Onon ccustii

Expanded text:
in se revolutus rotatur. Nomen est Graecum, quod Latiin se revolutus rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur Ursa, quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septemtrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii dicti, eo quod terram terant, quasi teriones. Septemtriones enim non occidere axis vicinitas facit, quia in eo sunt. Arctophilax dictus, tur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus est. Arcturus sidus est post caudam maioris ursae posita in signo Bootae. Unde Arllocata est. Oritur autem autumnali tempore. 162 10. Ori
Abbreviated transcription (Latin):
ol appellactus eo quod solus cepparect. obscura¬
tis fulgore suo cunctis sideribus. ¶unae dicta quac si¬
ccdent. Ncem quod uidemus aecaelo stillas qua si lcebi
non sunt stille sed igni culi cob &here lapsi qui fiunt
dumuentus clitiora p&ens & herium ignem s & ũ trochig
qui ctrcatu suo imitatur stillas cadentes Necinstille cade¬
re non pos sunt. inmobiles enim ut pruedic tum est sunt
ect cum cccelo fixe feruntur. Sider dicta quodea na¬
uigaentes considerando dirigunt adcursum consiliũ¬
ne fallacibus undis ccut uentis. clibi deducantur
Quaedam ccutem stellae. id circo signa dicuntur. quiccea
nccute obseriucnt. Ingubesnandis remigiis contemplan¬
tes ccciem fulgoremque eorm. quibus rebus. sacctus caeli
futurus ostenditur Sed &omnes homines ea intendun
ad preuidendã ccens quali eatem.so staetem &hiemen
uesnclem quae temperiem : ostu enim uel occasu suocer¬
tis stcc tionibus. gemporim quacli aates significaent
Signorum prius cereton qui incexȩ fixus semper seillis

Expanded text:
ol appellatus, eo quod solus appareat obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quacadunt. Nam quod videmus a coelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi, qui sunt dum ventus altiora petens aetherium ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non pet cum caelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consiliune fallacibus undis, aut ventis alio deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hyemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitates significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus Septentrionali
Abbreviated transcription (Latin):
Nimnee est substtentia incorporeac. Intell& tucclis. Rationalis
inuisibilis. atq mobiles habens ignotã onginem. Nihili tomen
inncegturee succ mixtũ. conesetũq tessenũ. nihil humi dum
flaebileq uł igneum. At contra corpus est. substantia uisibilis &aq
mobilis hobens sem̃ ex uicio &ex tessence fece. mateheem. Sed
anima. qua sp̃ĩn teclis efececturce. est. initium nouit. sinem hacbere
non nouit. Sic̃ enim angeli itac cnimȩ sunt. haebent eniminitium.
finem nullum. Corpus ccũ qui ex quat tuor elimentis constceit
Igne: aese. a quae : et tqre. dum suet excidente ceni mae reso¬
lutum. Redit sursus unde suerecat ostum. Inde & pac stim mor¬
ctdis. et pa stim in mostales sumus: animae enim nceturcm habe¬
mus communem cengelis. Ecrnem cum p&onbus :
N TER CAR

Expanded text:
nima est substantia incorporea, intellectualis, rationalis, inuisibilis atque inmobilis, habens ignotam originem, nihil tamen in natura sua mixtum concretumque terrenum, nihil humidum, flabileque uel igneum; at contra corpus est substantia uisibilis atque mobilis, habens semen ex uitio, et ex terrena faece materiam. Sed anima, quia spiritalis creatura est, initium nouit, finem habere non nouit. Sicut enim angeli, ita et animae sunt. Habent enim initium, finem nullum. Corpus autem, quia ex quattuor elementis constat, igne, aere, aqua, et terra, dum fuerit excedente anima resolutum, redit rursus unde fuerat ortum. Inde et partim mortales, et partim inmortales sumus. Animae enim naturam habemus communem cum angelis, carnem cum pecoribus. Inter car
Abbreviated transcription (Latin):
tacs sq tembn m̃se. celebra¬
tionis obseruatio uł dedi¬
cactio. Cuenon naq ingregã
linguã nouum signisi cect :
Ergo in hac solemnitate iu¬
dei octo brim̃se dedicati¬
ones templi colebant diẽ:
Epipania Grecũ ẽ Qđ sigi¬
fiecat aeppacnitio uł ostensio
Siue qđ eacdẽ diedns. & sal¬
uactor nr̃ inbaptismo. suo
populis fuet ostensus Siue
qđ stellac mcogis siue qđ
primo signodñi a quoc ui¬
mui uersa tunc ceppocsuenti
Neo coenia hoc ẽ. qđ cap̃d
nos Iecclendȩ Sed quicca p̃d
hebreos secundũ lunȩ cur¬
sus m̃ses supputantur. ooe
ne grece. luna ceppellađ
Idcirconeomenia nouec
lua ac cipi potest
PARasceue : p̃pccrcctiogre¬
cum ẽ. pceras ceue enim.
Sexta scbbati ceppellatur
Hunc uesdp̃paratio dir̃ q̃d
cciudeis eccdedie quȩ insedo¬
bactũ sunt n&cersccha p̃pa¬

Expanded text:
celebrationis obseruatio uel dedicatio; caenon namque in Graecam linguam nouum significat; ergo in hac solemnitate Iudaei Octobri mense dedicationis templi colebant diem. Epiphania Graecum est, quod significat apparitio uel ostensio, siue quod eadem die dominus et saluator noster in baptismo suo populis fuerit ostensus siue quod stella magis siue quod primo signo domini aqua in uinum uersa tunc apparuerit. Neomenia hoc est quod apud nos kalendae. sed quia apud Hebraeos secundum lunae cursum menses supputantur et ΜΗΝΗ Graece luna appellatur, idcirco Neomenia noua luna accipi potest. Parasceue praeparatio, Graecum est, Parasceue enim sexta sabbati appellatur; hinc uero praeparatio dicitur, quod a Iudaeis eadem die quae in sabbatum sunt neces
Abbreviated transcription (Latin):
Nnus Iubileus annus
quinqua gisimꝵ Quiert
annus semis sionis Quoin
isrł uꝑ quisq rei. suȩ uin¬
ditor. ad ius eius &icõ
cebsq: p̃tio reuerittur
Pascha trons census he¬
breũ ẽ ñ grecũ Trans cen¬
sus uesd idcirco dictus. ẽ
Qđ hebrei abegypto int̃¬
rcc̃se ꝓmissionis trans¬
cendont: Ceste paes cha
fernis resurgens caelor
regna trans cenderit :
Phase. Idem paes cha ẽ
Trans censur ułaransits
Sunt qui magis trans cen¬
sũ uł transitũ ex hoc cop¬
pella tũ codfirmant . qđ
ecdẽ nocte dñr ꝑegypiu¬
M
transient . cũȩgyptior
pymogenita cunotaper
Huius quinqua gesimȩ fi¬
gurã annus iubeleus ges¬
nissionis aesnc sequiem
presigurat: Incccula

Expanded text:
nnus iubilaeus annus quinquagensimus qui erat annus remissionis quo in Israhel unusquisque rei suae uenditor ad ius eius etiam absque pretio reuertebatur. Pascha transcensus, Hebraeum est, non Graecum. transcensus uero idcirco dictus est, quod Hebraei ab Aegypto in terram repromissionis transcenderint; certe pascha fernis resurgens caelorum regna transcenderit. Phase itidem pascha est transcensus uel transitus. sunt qui magis transcensum uel transitum ex hoc appellatum adfirmant, quod eadem nocte dominus per Aegyptum transierit, cum Aegyptiorum primogenita cuncta perhuius quinquagensimae figuram annus iubilaeus gesomissionis aeternam requiem praefig
Abbreviated transcription (Latin):
a& igitur Nonina cum intex tu. saccre lectionis
oc cureine itacuł mceximȩ ut ex prinmꝑ aꝑtionbus
accipendac tradunt᷑. Lic& indiuersas plerxq sig¬
nifiecctiones ꝓpt̃ ꝑ sonces uł tempore uł loco ex ecn
Atq insiguras. locis congrucs ꝓratione allegon ce
int̃ p̃tactionis erimpant. Nacm & cbysus intelle¬
gitur sic supra diximꝵ ꝓfunditas seypturaarx. Et ite
abysus aquae inm̃sitas erupti sunt fontes aebysi
magnȩ Item cbysus ineffabilia iuditia di: Iudi¬
tia tua cbysus mubta. Itẽ cobysus inferne Aut
quis discendit mabysũ idestxp̃m demostuis re

Expanded text:
 igitur nomina cum in textu sacrae lectionis occurrunt ita uel maxime, ut exprimimus, apertioribus accipienda traduntur, licet in diuersas plerumque significationes pro persona uel tempore uel loco exeant atque in figuras locis congruas pro ratione allegoricae interpretationis erumpant. Nam et Abyssus intellegitur, sicut supra diximus, profunditas scripturarum et item abyssus aquae inmensitas: et rupti sunt fontes abyssi multae. item abyssus ineffabilia iudicia dei: iudicia tua abyssus multa; item abyssus infernus: aut quis descendit in abyssum? id est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Duomontes aenen ingachana dequor frit&¬
tis myritinis & obscura opacitate egrediunur
qua drigȩ cum aequis: Rusis Nigns, Albis: uacnis
Sed has: tammubtimodas significationes in singulis
sibile cerbi tracti sumꝑ Nunc ergo cdeũ int̃ptaeg

Expanded text:
tur: duo montes aenei, in Zach. de quorum frutetur: duo montes aenei, in Zach. de quorum frutetis myrtinis et obscura opacitate egrediuntur quadrigae cum equis rufis, nigris, albis, et variis. Sed has tam multimodas significationes in singulis sibile arbitrati sum
Abbreviated transcription (Latin):
E item ignis cahtas circum septeceius circiõ¬
septa ignis flcꝰma eĩ Ignis tribulatio Ignenos
excmnasti sic igne examnat̃ argentũ : Ignis ise
consumcateor igne irue meȩ ait dñr:. Ignis uo¬
lunlcos omcdulterantes Sic clibar cordac eore:
Vmbra ut indicabim signi ficcot᷑ ꝓtectio diui nac :¬
te umbra cliquando peccacta sedentes intene¬
bris & mumbra mortis. Vmbra aliquando poene
INiob̵ lbi umbra mortis & nullus ordo Et quicc
umbra non longe . ẽ. cbccere cuius .ẽ. umbraett&
mors ñ longeẽ. cpoena quae infest mor tẽ: Vm¬
brac ali quando ẽ dilectio pec cator. in iob dedia¬
bulo Subumbra dorit ins& reto cclamiet lo¬
cis hum̃tib: Etrussũ sp&ies cliqua. sp&iem unã
remmubta significant Nuote stam̃tec eo qđ hiduo illi
lacpides molares possint significare memorabimꝑ
Et ite duo testa m̃ta duo cheribin inexodo duo ani¬
malic iaba cucduȩ petre: In exodo & canticis can¬
ticorx Quac ix ue lam̃to sponsa & moyses ꝓtegun¬

Expanded text:
t item ignis caritas circumsepta eius, ignis flammae eius. ignis tribulatio: igne nos examinasti sicut igne examinatur argentum. ignis ira: et consumam eos in igne irae meae, ait dominus. ignis uoluptas: omnes adulterantes sicut clibanus corda eorum. Umbra, ut indicauimus, significatur protectio diuina; item umbra aliquando peccata: sedentes in tenebris et umbra mortis. umbra aliquando poenae; in Iob: ubi umbra mortis et nullus ordo. et quia umbra non longe est ab ea re, cuius est umbra, ita et mors non longe est a poena, quae infert mortem, umbra aliquando est delectatio peccatorum; in Iob de diabolo: sub umbra dormit in secreto calami et locis umentibus, et rursum species alia qua specie unam rem multa significant. Duo testamenta eo quod duo hic illi lapides molares possint significare memorauimus, et item duo testamenta duo Cherubin in Exodo; duo animalia in Abacuc; duae petrae in Exodo et in canticis canticorum, quarum uelamento sponsa et Moses
Abbreviated transcription (Latin):
epe a merequiris auliar absolutionẽ quȩ in di¬
uinis uoluminib: int̃p̃te postulant Colligã ꝓutre¬
diem inmemonec̃ Quȩ ate. me saloni studio cognus¬
cendi sedulȩ copiosaq ꝓlacta s̃ Atq eis ñ ex meo in go¬
nio sedex in lustnũ doc tor nidicio Neq ex ꝓpnac dteme¬

Expanded text:
epe a me requiris multarum rerum absolutionem quae in diuinis uoluminibus interpretem postulant; colligam, prout redierint in memoriam quae a te, mi Saloni, studio cognoscendi sedule copioseque prolata sunt, atque eis non ex meo ingenio sed ex inlustrium doctorum iudicio, neque ex propria teme