comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nihil mihi prodest: Caritas
autẽ diffusa ẽ in cordib nr̃is.
ꝑ sp̃m scm qui datus ẽ nobis.
nhac diffusione latitudo ẽ.
in qua sine angustiis. uia qͦq
ambulatur angusta: donan¬
te illo cui dictum ẽ. Dilata¬
sti gressus meos subter me: &
non sunt infirmata uestigiamea
Dastor ergobonus xp̃c: Quid
mã posuit: Quid paulus.
Quid c&eri apłi: Quid eorũ
tempora conse quentes. bea¬
ti ep̃i mar tyres: Quid &iã
sc̃s iste ciprianus: Nonne om¬
nes pastores boni: non mer cen¬
narii . de quib dicitur. Amen
dico uobis. perceperunt mer¬
cedem suã: Omnes ergo isti.
pastores boni. H onsolũ quia
sanguine fuderunt: sed quia
pro ouib suderunt: Non enĩ
fuderunt elatione. sed carita
qui propter iniquitates & er¬
rores suos. aliquid molestia¬
rũ perpessi fucrunt: Nonne
martyres se iactant: Ut hoc
pallio albati : facilius furent᷑.
quia lupi sunt: Si autẽ scire
uultis. in quo num ero haben¬
di sunt: pastorẽ bonũ. paulũ

Expanded text:
nihil mihi prodest» . Charitas nihil mihi prodest» . Charitas autem Dei diffusa e sanctum, qui datus est nobis . In hac diffusione latitudo est, in qua sine angustiis via quoque ambulatur angusta, donante illo cui dictum est, «Dilatasti gressus meos subter me, et non sunt infirmata vestigia meaastor ergo bonus Christus. bus posuit? Quid Paulus? Quid caeteri Apostoli? Quid eorum tempora consequentes beuti episcopi martyres? Quid etiam sanctus iste Cyprianus? Nonne omnes pastores boni; non mercenarii, de quibus dicitur, Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . Omnes ergo isti pastores boni, non solum quia sanguinem fuderunt, sed quia pro ovibus fuderunt. Non enim fuderunt elatione, sed charitaqui propter iniquitates et errores suos aliquid molestiarum perpessi fuerint, nomine martyrii se jactant, ut hoc pallio dealbati facilius furentur, quia lupi sunt. Si autem scire vultis in quo numero habendi sunt, pastorem bonum Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ : quia non sunt pau peres
di. Pauperes quippe didicuN
Nos autẽ non sp̃mhuius mun¬
di accepimus. sed sp̃m qui ex
ta sunt nobis: Omns consum¬
mationis uidifinẽ. latũ man¬
datũ tuum ualdẽ. Intrauerat
quippe insanctuariũ dĩ. & n¬
tellexerat in nouissima Om¬
nis autẽ consummatio mihi
uid&ur. hoc loco intelligen¬
da : usq ad mortẽ prouerita¬
te certare Et prouero ac n¬
summobono: mala om̃a tole¬
rare : Quius consum mationis
finis ẽ: excellere in regno xp̃i
qđ non hab& finẽ. Ethabere
ibi sine moste. sine dolore. &
cũ magno honore uita moste
huius uitȩ. ac dolorib &opp¬
brus ad quisitã: Quod autem
addidit latũ mandatũ tuum
ualde: non intelligo nisi cari¬
tatẽ: Quid enim profuiss&
quacumq morte imminente.
& inter quanta cumq tor m̃ta
illa martyria confiteri: si ca¬
ritas in confitente non ess&
Audiamus apłm. Et sitradi¬
dero inquit corpus meũ ut ar¬
deã. caritatẽ autẽ non habeam.

Expanded text:
Dei, quia non sunt pauperes Dei, quia non sunt pauperes Dei. Pauperes quippe Dei dicunt: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex adjunxit: «Omnis consummationis vidi finem; latum mandatum tuum valde.» Intraverat quippe in sanctuarium Dei, et intellexerat in novissima . Omnis autem consummatio mihi videtur hoc loco intelligenda, usque ad mortem pro veritate certare , et pro vero ac summo bono mala omnia tolerare: cujus consummationis finis est excellere in regno Christi, quod non habet finem; et habere ibi sine morte, sine dolore, et cum magno honore vitam, morte hujus vitae ac doloribus et opprobriis acquisitam. Quod autem addidit, «Latum mandatum tuum valde;» non intelligo nisi charitatem. Quid enim profuisset quacumque morte imminente, et inter quantacumque tormenta illa martyria confiteri, si charitas in confitente non esset? Audiamus Apostolum: «Etsi tradidero,» inquit, «corpus meum ut ardeam, charitatem autem non» «habeam,
Abbreviated transcription (Latin):
testimonii: Quia & si tradide¬
ro corpus meũ ut ardea: cari¬
tatẽ autẽ non habeã. nihil
mi hi pro dest
unt quidã: qui facilius om̃a
sua pauperib distribuunt: quã
ipsi pauperes dĩ fiant: Infla¬
ti sunt enim iactantia: qua pu¬
tant sibi ẽẽ tribuendũ non gra¬
tiȩ di. qđ bene uiuunt: Et
ideo iam nec bene uiuunt: quan¬
ta cumq opera facere uidean¬
tur: Desuo quippe se habere
putant : & gloriantur quasi
non acceperint: Diuites sui.
non pauperes dĩ: Abundantes
sibi non egentes dõ: Sed ait
apłs. Si distribuero om̃am.ea
pauperib:. & tradidero cor¬
pus meũ ut ardeã. caritatem
autẽ non habeã. nihil mihiꝓ
dest : Iam quã si dicer& : Si
distribuero om̃a mea paupe¬
rib & pauper dĩ non fuero.
nihil mihi prodest: Caritas
enimnon inflatur : Nec ẽ
uera dĩ caritas. in eo qui ingra¬
tus ẽ scõ spiritui eius: perquẽ
diffunditur incordib nr̃is
caritas eius. Et ideo tales
non pertinent ad populum

Expanded text:
testimonii? Quia et si tradidetestimonii? Quia et si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihiunt quidam qui facilius omnia sua pauperibus distribuunt, quam ipsi pauperes Dei fiant. Inflati sunt enim jactantia qua putant sibi esse tribuendum, non gratiae Dei, quod bene vivunt; et ideo jam nec bene vivunt, quantacumque bona opera facere videantur. De suo quippe habere se putant, et gloriantur quasi non acceperint : divites sui, non pauperes Dei; abundantes sibi, non egentes Deo. Sed ait Apostolus: Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardem non habeam, nihil mihi prodest. Tanquam si diceret: Si distribuero omnia mea pauperibus, et pauper Dei non fuero, nihil mihi prodest. Charitas enim non inflatur ; nec est vera Dei charitas in eo qui ingratus est sancto Spiritui ejus, per quem diffunditur in cordibus nostris charitas ejus . Et ideo tales non pertinent ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
Iẽ. nouit occulta᷑ Qũo ꝓpter
te mortificamur tota die: de¬
putatisumus uelut oues occi¬
sionis: Potes enim uideremor¬
tificari hominẽ: Quare mor¬
tific&ur. nescis. ds hoc nouit:
Res in occulto ẽ: Sed dic& mi¬
hi aliquis Ecce ꝓ nomine xp̃i
men xp̃i confitentur: Sed ñ
tamen propt̃ ipsũ moriuntur:
Prorsus in ipsa ecclesia dicam
catholica : Putatis defuisse.
aut de ẽẽ posse : qui causa ua¬
nȩ gloriȩ paterentur: sed si
non essent huiusmodi homi
mihi prodest: Sciebatergo
posse ẽẽ quosdã: qui hoc iacta¬
tione facerent. non dilectio¬
ne: Ideo obscurũ ẽ: Dshoc
solus uid&: nos non possumꝰ:
Ipse solus potest iudicare.
qui nouit occulta cordis
Cala ad hab& inter pr&ati¬
onis suȩ uocẽ: & magnisa cra¬
menti : Inter pr&atur enĩ. acer¬
uus testimonii: Quantus acer¬
uus testimonii inmartyribus :
Meus ẽ galaad: Meus ẽ aceruus
testimonii: mei sunt martyres
ueri: Moriantur alii proue
Num quid pertinent adaceruũ

Expanded text:
 quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit; res in occulto est. Sed dicit mihi aliquis: Ecce pro nomine Christi men Christi confitentur, et non tamen jam propter ipsum moriuntur? Prorsus in ipsa Ecclesia, dicam, catholica, putatis defuisse aut deesse posse, qui causa humanae gloriae paterentur? Si deessent hujusmodi homin nihil mihi prodest . Sciebat ergo esse posse quosdam qui hoc jactatione facerent, non dilectione. Ideo obscurum est; Deus hoc solus videt, nos non possumus. Ipse solus potest judicare, qui novit occulta cordisalaad habet interpretationis suae vocem et magni sacramenti: interpretatur enim Acervus testimonii. Quantus acervus testimonii in martyribus? Meus est Galaad: meus est acervus testimonii, mei sunt Martyres veri. Moriantur alii pro numquid pertinent ad acervum
Abbreviated transcription (Latin):
postolus ad illa in effabilia: qua¬
lecumq: adhibens de notis reb
exemplũ. paruulã &atẽ. uiri¬
li cõparauit & ati: Cũ eemin¬
quit paruulus. quasi paruulvs
loquebar. quasi paruulus sa¬
piebã. quasi paruulus cogita¬
bam: Cum autẽ factus sũ uir.
quȩ paruuli erant deposui:
Cur autẽ hoc dixerit. conse¬
quenter ostendens.
Videmus inquit nunc perspe¬
culũ in enigmate. tunc autẽ
facie ad faciẽ: N unc cogno¬
sco exparte. tunc autẽ cogno¬

Expanded text:
postolus ad illa ineffabilia, qualecunque adhibens de notis rebus exemplum, parvulam aetatem virili comparavit aetati: cum essem, inquit, parvulus, quasi parvulus loquebar, quasi parvulus sapiebam, quasi parvulus cogitabam; cum autem factus sum vir, quae parvuli erant, deposui . Cur autem hoc dixerit, consequenter ostendens, « videmus, inquit, nunc per speculum in aenigmate: tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte: tunc autem cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Si inflar&ur. ȩmular&ur :
Hoc inuobis crescat: & anima
solidatur. quia non inflatur
Dilectio enim non inflatur.
& ds dilectio ẽ Et fideles in
dilectione. ac qui escunt illi:
Reuocat abstrepitu quiforis
ẽ. ad gaudia silentia. Ecce d̃s
dilectio ẽ: Ut quid imus & cur¬
rimus. in sublimia cȩlorũ : &
ima terrarũ : quȩrentes eur qui
ẽ apud nos: si nos ẽẽ uelimus
apud eũ. Nemo dicat. non no
ui quid diligã: Diligat fratr̃e:
& diligat eandẽ dilectionem:
Magis enim nouit dilectionẽ
qua diligit: quã frẽm quẽ di¬
ligit: Ecce iã potest. notiorẽ
dm̃ habere. quã frẽm: Plane
ctere dilectionẽ dm̃: & dile¬
ctione amplectere dm̃: Ipsa ẽ
dilectio : quȩ om̃s bonos ange¬
los. & om̃s dĩ seruos. consociat
uinculo sc̃itatis : Nosq & illos
con iungit inuicẽ nobis: & sub¬
iungit sibi: Quanto igitur sa¬
niores sumus atumore super¬
biȩ : tanto sumus dilectione
pleniores: Et quo nisi dople¬

Expanded text:
si inflaretur, aemularetur. si inflaretur, aemularetur. Hoc in vobis crescat, et anima solidatur, quia non inflaturdilectio enim non inflatur, et: deus dilectio est, et: fideles in dilectione adquiescunt illi, reuocati ab strepitu, qui foris est, ad gaudia, silentia. ecce deus dilectio est, et quid imus et currimus in sublimia caelorum et ima terrarum quaerentes eum qui est apud nos, si nos esse uelimus apud eumui quod diligam". diligat fratrem et diligat eandem dilectionem. magis enim nouit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane ctere dilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consociat uinculo sanctitatis, nosque et illos coniungit inuicem nobis, subiungit sibi. quanto igitur saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo ple
Abbreviated transcription (Latin):
& diabolus inuidendo de iecit
Cecidit enim. & inuidit stanti:¬
& Non ideouoluit deicere. vtipse
star& sed ne solus cader& : Te¬
n&e inanimo. ex hoc quod sub¬
ieci . Inuidiã ñ posse eẽ. Incari¬
tate : Habes aperte. cũ lauda tilio¬
r&ur ipsa caritas : Caritas nontt uii¬
emulatur: Non fuit caritas in
cain: & nisi ess& caritas in abel.
non acciper& ds sacrificiũ eius
Caritas non emulatur. Quȩris
causam : Attende qđ sequitur
Non inflatur : Prior ẽ inuitus
sed superbia peperit inuidia
Non enim inuid& nisiamor
excellentiȩ: Amor excellentiȩ.
superbia uocatur: Cũ ergo in
ordine prior sit superbia. sequa¬
tur autẽ inuidia: apłs in laudi¬
b caritatis noluit dicere prius.
non inflatur. & postea nonemu¬
latur: Sed prius dixit. ñ emula¬
tur: postea. non inflatur: Quare
hoc: Quiꝰcũ dixiss& nemulat᷑.
quasi quȩ siturus eras causam.
Quare non emulatur. subdidit.
non inflatur:. Ergo sideo non
emulatur: quia non inflatur.

Expanded text:
et diabolus invidendo dejecit. et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laulur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejusae non aemulatur. Quaeris causam? Attende quod sequitur: Non inflatur . Prior est in vitised superbia peperit invidiam. Non enim invidet, nisi amor excellentiae. Amor excellentiae, superbia vocatur. Cum ergo in ordine prior sit superbia, sequatur autem invidia; Apostolus in laudibus charitatis noluit dicere prius, Non inflatur; et postea, Non aemulatur: sed prius dixit, Non aemulatur; postea, Non inflatur. Quare hoc? Quia cum dixisset, Non aemulatur, quasi quaesiturus eras causam, quare non aemulatur; subdidit, Non inflatur. Ergo si ideo non aemulatur, quia non inflatur;
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: Quanta ẽ ista: Anima lin¬
guarũ. ꝓph&iȩ uirtus. sacra¬
mentorũ salus. scientiȩ solida¬
mentũ. fidei fructus. diuitiȩ pau¬
perũ. uita morientium : Quid
tã magnanimũ. quã ꝓ impus
mori: Quid tã benignũ. quã
& inimicos. diligere : Sola ẽ quã
non inflatur : Sola ẽ quã con¬
scientia mala non pungit. quia
non agit perperã Inter op¬
probria secura ẽ. Interodia be¬
nefica ẽ. Inter iras. placida ẽ
Inter insidias. in nocens : Inter EXI¬
iniquitates. gemens. Inueritate bo uan¬
respirans: Quid illa fortius non
adr&ribuendas. sed ad non cu¬
randas iniurias: Quid illa fi¬
delius : Nonuanitati. sed &erni¬
tati : Namideo tolerat omnia
in prȩsenti uita : quia credit
omnia de futura uita Et suf¬
fert om̃a. quȩ hic ĩmituntur:
quia sperat om̃a quȩ ibi pro¬
mittuntur: merito nũqũa cadit:
bi ẽ inuidia: Amor fraternus ẽe
non potest: Intendat caritas
vr̃a : Qui inuid& non amat:
Peccatum diaboli ẽ in illo: quia

Expanded text:
dit . Quanta est ista anima linguarum, prophetia, virtus, sacramentorum salus, scientiae solidamentum, fidei fructus, divitiae pauperum, vita morientium! Quid tam magnanimum quam pro impiis mori! Quid tam benignum quam et inimicos diligere! Sola est quam non inflatur; sola est quam conscientia mala non compungit, quia non agit perperam: inter opprobria secura, inter odia benefica est; inter injuriosos placida est, inter insidias innocens est: inter iniquitates gemens, in veritate respirans. Quid illa fortius, non ad retribuendas, sed ad sufferendas injurias? Quid illa fidelius, non vanitati, sed aeternitati. Nam ideo tolerat omnia in praesenti vita, quia credit omnia de futura vita, et suffert omnia quae hic immittuntur, quia sperat omnia quae ibi promittuntur. Merito nunquam cadet, bi est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia
Abbreviated transcription (Latin):
quod faciebat p&rus. nec qđ
faciebat simon: Sedundegau¬
debant: Quia nomina ip̃so
rum scripta erant incȩlo: Nam
& redeuntib discipulis. dñs nr¬
itĩc xp̃c propt̃ fidẽ gentium.
hoc ait: Dixerunt enim glori¬
antes ipsi discipuli. Ecce inno
subiecta sunt: Bene quidem
confessi sunt: D&ulerunt ho¬
norẽ nomini xp̃i : & tamen quid
ait eis : Nolite in hoc gloria¬
ri. quia dȩ monia uobis subie¬
cta sunt: Sed gaud &e. quia
nomina ur̃a scripta sunt incȩlo
P&rus demonia exclusit: Nescio
quȩ anicula uidua: nescio quis
homo : qualiscumq laicus. haber
caritatẽ: tenens integritatẽ
fidei: non faciebat hoc: P& rus
incorpore oculus ẽ. ille incor¬
pore digitus ẽ: In eotamen cor¬
pore ẽ. in quo p&rus : Et simi¬
nus ual& digitus quã oculus.
non ẽ tamen p̃cisus acorpore:
Melius ẽ ẽẽ digitũ. & ẽẽ incor¬
pore: quã ẽẽ oculũ & euelli de corp&e¬

Expanded text:
quod faciebat Petrus, nec quod quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina eorum erant scripta in coelo. Nam et redeuntibus discipulis, Domintus propter fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domisubjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corp
Abbreviated transcription (Latin):
orauit: & respondit ei d̃s decȩ¬
lo : Primo aut falluntur aut¬
fallunt : Postremo fac illum
montes transferre: caritatẽ
in quit non habeam ni hil sum
Uideamus utrũ habuerit cari¬
tatẽ: Crederem. si non diuisis¬
s& unitatẽ : Nam & contra istos
Vt sic loquar: mirabiliarios. cau¬
tum me fecit dñs meus. dicens.
Innouissimis temporib exsur
culis decipi non de bemus: Ali¬
quando enim & desertor. terr&
prouincialẽ: Sed utrũ incastris
sit: & aliquid illi ꝓsit caracter
ille in quo signatus ẽ: hoc atten¬
dit qui terreri & se duci ñ uult:
leneamus ergo unitatẽ. fr̃s
mei : Pr&er unitatẽ : & qui fa¬
cit miracula. nihil ẽ: Inunita¬
te enim erat populus israhel
& non faciebant miracula Prȩ¬
ter unitatẽ erant magi phara¬
onis & faciebant similia moysi
Populus israhel vtdixi. non fa¬
ciebat: Quierant saluiapud
dm̃: Qui faclebant. an qui non
faciebant : P&rus apłs susci¬
tauit mostuũ: Si monmagusfe

Expanded text:
oravit, et respondit ei Deus de coeoravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur autfallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus exsurgculis decipi non debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attedit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fe
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. ita ut montes transfera
caritatẽ autẽ non habeã: nihil
sum: Se dixit nihileẽ: si non¬
& scientiã & ꝓph&iam & fidẽ :¬
lla enimmagna sunt. &iã sul¬
le nihilsit. qui ea sine caritate
habuerit : & eorum ueritatem
insua iniquitate tenuerit:
Et habuero omnẽ fidẽ : ita ut
montes trans ferã: caritatem
autẽ ñ habuero. nihil sum
go inquit ecclesia: si sponsasũ.
siarras accepi: sip̃tio sanguinis¬
illius redempta sũ. audio uocẽ¬
sponsi: Et uocẽ amicisponsi
tunc audio. si sponso meo d&
gloriã non sibi : Dicat amicus:
Qui hab& sponsã sponsus ẽ
Amicus autẽ sponsi. ftat & au¬
dit eũ. & gaudio gaud& ꝓpter
uocẽ sponsi: Eccehabes sacra¬
menta & ego concedo: Habes
formã: sed sarmentũ es. deuite
p̃cisum : Iuformã ostendis : ẽgo
radicẽ quȩro: De forma fructs
non exit: Nisi ubiẽ radix. Ubi
autẽ ẽ radix: incaritate: Et
audi formã sarmentorũ: Paubs
loquatur: Si sciã inquit omnia
tius fecit mira culũ Et donats

Expanded text:
fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . Se dixit nihil esse, si cet scientiam et prophetiam et fidem. Illa enim magna sunt, etiamsi ille nihil sit, qui ea sine charitate habuerit, et eorum veritatem in sua iniquitate detinuerit. et habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habuero, nihil sumgo, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinisillius redempta sum, audio vocesponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omniatius fecit miraculum; et Donatus
Abbreviated transcription (Latin):
nillo corpore spiritali. uide¬
bunt scĩ om̃a: Non solũ sio culos
claudant. Uerũ &iã unde suN
corpore absentes : Tunc enim
erit ꝑfectũ illud. dequo loquens
apłs. ex parte inquit scimus. &
exparte ꝓph&amus. cũ autẽ
uenerit qđ ꝑ fectũ ẽ. qđ ex par¬
te ẽ euacuabitur : De inde. vt
quomodo poss& aliqua simili¬
tudine ostender&: quantũ ab
illa quȩ futura ẽ dist& hȩc uita
Non qualiũ cumq hominũ. ue¬
rũ &iã. qui pͣcipua hic sc̃itate
sunt p̃diti: Cũ essẽ inquit par¬
uulus. ut paruulus loquebar¬

Expanded text:
illo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, uerum etiam unde sunt corpore absentes. tunc enim erit perfectum illud de quo loquens apostolus : ex parte, inquit, scimus et ex parte prophetamus; cum autem uenerit quod perfectum est, quod ex parte est euacuabitur. deinde ut quomodo posset aliqua similitudine ostenderet, quantum ab illa quae futura est distet haec uita, non qualiumcumque hominum, uerum etiam qui praecipua hic sanctitate sunt praediti: cum essem, inquit, paruulus,
Abbreviated transcription (Latin):
pueros uenire adme : taliũ ẽ enĩ
regnum cȩlorum: Et iterũ Ni¬
si quis receperit regnũ dĩ sicut
puer: non intrabit in illud. Et
re humilitatis exemplũ. super¬
biam u&eris hominis. In nouan¬
dã humiliter uita: similitudins
puerilis a&atis. accusat: Qua

Expanded text:
talium est enim regnum coelorum;» et iterum, «Si quis non receperit regnum Dei, sicut puer, non intrabit in illud» : ere humilitatis exemplum superbiam veteris hominis ad innovandam humiliter vitam similitudine puerilis aet
Abbreviated transcription (Latin):
men quippe. interpr&atur uerũ.
& tamen nonẽ interp̃tatũ. cũpo¬
tuiss& dici. Uerũ dicouobis Nec
grecus hoc interpres ausus ẽ face¬
re. nec latinus : Nã hoc uerbũ qđ
ẽ amen: nec grecũ ẽ. nec latinũ: sed
hebreũ Sic mansit: non ẽ interp̃¬
tatũ. ut honorẽ haber& uelamento
secr&i: Nonut e& negatũ. sed ne
uilescer& nudatum:¬

Expanded text:
men quippe interpretatur, Verum: et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis. Nec graecus hoc interpres ausus est facere, nec latinus: nam hoc verbum quod est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum
Abbreviated transcription (Latin):
paulolũ: Nã maior ẽ qui ꝓphe¬
tat. quã qui loquit᷑ lingua Nisi
forte interp̃t&ur: ut eccła edifi¬
cationẽ accipiat : Nunc aũ fr̃s.
si uenero aduos linguis loquens.
qd uob ꝓdero : Nisi uobis loquar
aut in reuelatione: aut scientia
aut ꝓph&ia: aut doctrina. Et

Expanded text:
maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis nisi si forte ut interpretetur ut ecclesia aedificationem accipiat nunc autem fratres si venero ad vos linguis loquens quid vobis prodero nisi si vobis loquar aut in revelatione aut scientia aut prophetia aut in doctrina t
Abbreviated transcription (Latin):
exprimuntur : Itaq magis loseph
ꝓph&a qͥ intellexit qͥd signifi¬
carent septene spicȩ . & septenȩ
boues: quã pharao qͥ eas uidit in
somnis: Illius enim sp̃s informats
ẽ ut uider& huius mens illumina¬
ta ut intelliger&: Ac ꝑhoc. in il¬
lo erat lingua In isto ꝓph&ia
Quia in illo rerũ imaginatio. in
isto imaginationũ interp̃tatio:
Minus ergo ꝓph&a : qͥ rerũ quȩ
significant᷑ sola ipsa signa inspũ
ꝑrerũ corporaliũ imagines uid&
Et magis ꝓph&a qͥsolo earũ in¬
tellectu p̃ditus ẽ. Sed maxime ꝓ¬
ph&a qͥ utroq p̃cellit. Ut & ui¬
deat insp̃ũ corporaliũ rerũ signi¬
ficatiuas similitudines: & eas uiua¬
citate mentis intelligat: Sicut
dani helis excellentia temptata
uiderat dixit: & qͥd significar&
aperuit: Et ipsȩ quippe imagi¬
nes corporales: in sp̃u eius expres¬
sȩ s. & earũ intellectus reuelats
inmente : Ex hoc ergo modo q̃uo
appellatur in ista distinctione sp̃s

Expanded text:
exprimuntur. itaque magis Ioseph exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata viderat dixit, et quid significaret aperuit . Et ipsae quippe imagines corporales in spiritu ejus expressae sunt, et earum intellectus revelatus in mente. Ex hoc ergo modo quo appellatur in ista distinctione spiri
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo : linguã appellauit quã lib&
signorũ prolationẽ prius quã
intelligant᷑ : Quocum intellecas
accesserit qui mentis ẽ proprius.
fit reuelatio uel agnitio. uel ꝓ¬
ph&ia uel doctrina: Pro indeait
Si uenero aduos linguis loquenᷤ.
qͥđ uob ꝓdero Nisi loquar uob̃
in reuelatione. aut inagnitione.
Aaut inꝓph&ia. Aut in doctrina
Id ẽ cũ signis hoc ẽ linguȩ. acces¬
serit intellectus : ut non sp̃utantũ.
sed &iã mente agatur qđ agitor :
Pro inde : cui signa ꝑaliquasrerũ
corporaliũ similitudines demon¬
strabant᷑ inspũ : nisi accesserat m̃¬
tis officiũ Ut &iã intelligerent᷑.:
nondũ erat ꝓph&ia: Magisq ꝓ¬
ph&a erat : qui int̃ p̃tabat᷑ qͥd ali¬
us uidiss& quã ipse qui uidiss& :
Vnde appar& magis admentem
ꝑtinere ꝓph&iã : quã ad istũ sp̃m.
qͥ modo quođã ꝓprio uocat᷑ sp̃s
Uis animȩ quedã mente inferio&.
ubi corporaliũ rerũ similitudines

Expanded text:
uerbo linguam appellauit quamlibet uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
Nic sps amente distinguit᷑ eui¬
uidentissimo testimonio: Si enim
orauero in qͥt lingua: sp̃s meusorat.
mens aũ mea infructuosa ẽ: Lũ
ergo linguã intelligat᷑ hoc loco.
gnificationes : a quib si intellectũ
mentis remoueas. nemo ȩdificat᷑.
audiendo qd ñ intelligit. Vnde &iã
dicit:. Qui enĩ loquit᷑ lingua: ñ ho¬
minib loquit᷑. sed dõ. Nemo enĩ
audit: Sp̃s aũ loquit᷑ mysteria
Satis indicat eã se linguã hoc loco
appellare : ubi s̃ significationes.
uelut imagines rerũ acsimilitudi¬
nes : Quȩ ut intelligantur: Indi¬
gent mentis optutu Cũ aũ ñ in¬
telligunt᷑: In spũ eas dicit ẽẽ. ñ in
mente : Vnde apestius ait: Sibene¬
dixeris in spũ : quis suppl& locũ
idiotȩ : Quo modo dicit Am̃ suꝑ
tuã benedictionẽ : Quando qͥdẽ
nescit qͥd dicas: Quia ergo &iã
lingua : Idẽ membro corporis. qđ
mouemus inore cũ loquimur.
signa utiq rerũ dantur. ñ resipse
ꝓferuntur : propterea translato

Expanded text:
spiritus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco gnificationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea translato
Abbreviated transcription (Latin):
Nã illis dicit᷑. Sitam̃ in itiũ substan¬
tiȩ eius . usq infinẽ firmũ r&ineamꝰ :
Illis aũ : nolite pueri effici sensib:
sed malitia infantes estote. ut sen¬
sib ꝑfecti sitis: Et ideo neq inue¬
teri neq: in nouo testamento tales
admittuntur. ad numerum¬
Et quia dñs inuitauerat nos ad
imitationẽ puerorũ : quando ante
se paruulum posuit. & ait. Si qͥs¬
non fuerit ut puer iste ñ intra¬
bit in regnũ cęlorũ: Ibi quoq
apl̃s. cautius reuocat amente pu¬
erili : & uocat rursus adimitatio¬
nem puerilem: Nolite inquit pu¬
eri effici sensib. sed malitia paruuli
estote: Ut mentib per fecti sitis:
Quẽ delectat imitaripuerũ : non
delect& imperitia sed innocentia
Proponitur enimpueritia : ꝓpt̃
imitanda humilitatẽ: Et item
ꝓponitur pueritia. ad cauendã
fatuitatẽ: Propositũ exemplũ¬
militatẽ. adño ẽ: Quando uoca¬
uit adse pueros: & cum prohibe¬
rentur ab illo: dixit. Sinite illos

Expanded text:
itium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus ; illis autem, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerumEt quia Dominus invitaverat nos ad imitationem puerorum, quando ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit ut puer iste, non intrabit in regnum coelorum ; ibi quoque Apostolus cautus, ubi revocat a mente puerili, vocat rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum, non delectet imperitia, sed innocentiaProponitur enim pueritia ad imitandum humilitatem, et item proponitur pueritia ad cavendum fatuitatem. Proposita pumilitatem a Domino est, quando vocavit ad se pueros, et cum prohiberentur ab illo, dixit: Sinite eos
Abbreviated transcription (Latin):
operib hilaris : In temptatione
tutissima In hospitalitate latissima
Int̃ ueros fr̃s l&issima: int̃falsos
patientissima In abel sacrificio
grata. In noe ꝑ diluuiũ secura In
abrahȩ peregrinatione fidelissima
n morse. inter iniurias lenissima
Indauid. intribulationib mansue¬
tissima Intrib pueris. blando signes
innocenter spectat. In machabeis
sȩuos ignes fortit̃ tolerat. Lasta
insusanna erga uirũ: In anna post
uirum. Inmaria prȩteruirũ : LibeRl¬
ra in paulo adarguendũ. Hlumilis uolit
inp&ro ad oboediendũ. Humana
inxp̃ianis ad confitendũ : diuina
in xp̃o adignoscendum

Expanded text:
operibus hilaris, in temtatione operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientissima, in Abel sacrificio grata, in. Noe per diluuium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Mose inter iniurias lenissima, in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Macchabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uirum, in Anna post uirum, in Maria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petre ad oboediendum, humana in christianis ad confitendum, diuina in Christo ad ignoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. seqͥt᷑ ipsa uisio dĩ: qui ẽ finisaspe¬
ctus : Non quoiã ñ sit: sed qđ nihil
amplius habeat quose intendat :
Et hȩc ẽ uere ꝑfecta uirtꝰ : ratioꝑ
ueniens ad finẽ suũ : quã beata uita
conseqͥt᷑: Ipsa aũ uisio : intellectꝰẽ¬
dm̃iuidere: hoc ẽ dm̃ intellegere
contigerit . Uideamꝰ utrũ adhuc ei
tria illa sint necessaria: Pides q̃ re
sit necessaria. cũ iã uideat: Opes
nihil ominus. quia iã ten& : Cari¬
tatiuero ñ solũ nihil d&rahit᷑. sed
ad dit᷑ &iã plurimũ : Nã & illã sin¬
gularẽ uerãq pulchritudinẽ cũ ui¬
derit plus amabit: Et nisiamore
oculũ Infixerit. xeaba spiciendo
uspiã declinauerit: manere in illa
beatissima uisione ñ poterit :
Sectamini caritatem
Dulce & salubre uinculũ mentiũ
Sine qͣ diues pauper ẽ: & in qͣ pau¬
per diues ẽ : Hec in aduersitatib
tolerat : in ꝓsperitatib temperat.
Induris passionib fortis. Inbonis

Expanded text:
ctum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus; non quod jam non sit, sed quod nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere perfecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa auDeum videre, hoc est Deum intelligere contigerit, videamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil detrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam singularem veramque pulchritudinem cum viderit, plus amabit; et nisi ingenti amore oculum infixerit, nec ab aspiciendo uspiam declinaverit, manere in illa beatissima visione non poterit. sectamini caritatem, dulce ac salubre uinculum mentium, sine qua diues pauper est et in qua pauper diues est. haec in aduersitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ea p̃cepta necesse ẽ : ut morb dura
sper& possesanari : Ipsã tam̃ quȩ ꝓnit¬
tit᷑ lucẽ ñ am& ũ desider& suisq
tenebris quȩ iã in c̃su&udine locun¬
dȩ s se arbitr& debere interĩ eẽ
contenta. Nonne medicũ illũ ni¬
hilominus respuit : Argo tercia ca
nulla sanat᷑. ut possit dm̃suũ uidere
idẽ intelligere: Cũ ergosanos habu¬
erit oculos. restat ut aspiciat: Aspe¬
ctus animȩ . ratio ẽ: Sed qͥa ñ sequit᷑
Vt om̃is qͥ aspicit uideat : aspectꝰ rectꝰ
atq ꝑfectus. idẽ quẽ uisioseqͥt᷑. Uirt
uocat᷑: Est enĩ uirtꝰ uel recta ł ꝑfecta
ratio: Sed & ipse aspectꝰ: quã uis iã
sanos oculos: c̃uertere inluce ñ po¬
test : nisi tria illa ꝑmaneant : Tides
qua credat᷑ ita serẽ habere: ad quã
conuertendus aspectꝰ ẽ. ut uisa fa¬
ciat beatũ. Ipes q̃ cũ bene aspexe¬
rit : se uisurũ eẽ p̃sumat.: Caritas.
qͣ uidere ꝑfruiq desider&. lã aspe¬

Expanded text:
a ea praecepta necesse est ut morbus dura speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret, suisque tenebris, quae jam consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere interim esse contentam; nonne medicum illum nihilominus respuit? A. Prorsus nulla sanatur. ut possit Deum videre, hoc est intelligere. Cum ergo sanos habuerit oculos, restat ut aspiciat. Aspectus autem animae ratio est. Sed quia non sequitur ut omnis qui aspicit, videat: aspectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, virtus vocatur; est enim virtus vel recta vel perfecta ratio. Sed et ipse aspectus quamvis jam sanos oculos convertere in lucem non potest, nisi tria illa permaneant: fides, qua credat ita se rem habere, ad quam convertendus aspectus est, ut visa faciat beatum; spes qua cum bene aspexerit, se visurum esse praesumat; charitas, qua videre perfruique desideret. Jam aspe
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ẽ: ut ipsa deitas patris & fi¬
lu hoc loco dicta sit ds̃. quod
testimoniũ. ꝗd dicit lohanneᷤ
dilectio intellegatur: Etqd
in illa enumeratione conexarũ
sibi rerũ. ubi dicitur : om̃a ur̃a
nulla fit cõmemoratio spssc̃ĩ.
xasunt numerari sol& ipsas

Expanded text:
s est, ut ipsa deitas patris et filii hoc loco dicta sit deus, quodtestimonium, quod dicit Iohannes dilectio intelligatur. Et quod in illa enumeratione connexarum sibi rerum, ubi dicitur, Omnia vestra nulla fit commemoratio spiritus sxa sunt, numerari solet ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ meritis suis. sed ꝑgr̃am me¬
diatoris. hoc ẽ in sanguine secun¬
diadã iustificati gratis: Itaq
cũ audimꝰ. quis enĩte discernit.
quid aũ habes ꝗd non accepifti.
siaũ & accepisti. quid gloria¬
ris quasi ñ acceperis. ab illa ꝑdi¬
tionis massa. quae facta ẽ per
primũ adã. debemus intellige¬
re. neminẽ posse discerni: nisi
qui hoc bonũ hab& quicquid ha¬
b& : qd gr̃a saluatoris accepit:
Hoc aũ apostolicũ testimoniũ.
tam magnũ ẽ: ut beatus cipria¬
nus ad cyrinũ scribens. ipsũ sub¬
iecerit illi titulo inquo ait In
nullo ẽ gloriandũ: quando nr̃m

Expanded text:
autem non meritis suis; sed per gratiam Meautem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti; quid gloriaris quasi non acceperis ? ab illa perditionis massa quae facta est per primum Adam, debemus intelligere neminem posse discerni, nisi qui hoc donum habet, quisquis habet, quod gratia Salvatoris accepit. Hoc amem apostolicum testimonium tam magnum est, ut beatus Cyprianus ad Quirinum scribens, ipsum subjecerit illi titulo, in quo ait, In nullo esse gloriandum, quando nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
Prohib& apłsdicens : Ne moglo¬
ri&ur in homine : Etalio loco
Qui gloriatur inquit : In dño
glori&ur : Illi uero her&icise
ipsos ase ipsis iustos fieriputan¬
tes: quasi hoc eis ñds dederit . s
ipsi sibi: nutiq in dño sed insem &
ipsis gloriantur: Ialib dic̃ apłs
Quis enĩte discernit: Qd ideo
dicit. quia demassa illius ꝑditi¬
onis. quae facta ẽ exadã. Ñdiscer¬
nit hominẽ. ut eũ faciat uas in
honorẽ ñ in contumeliã. nisids:
Sed q̃m homo carnalis & in anit̃
inflatus. Cũ audiss&. quis enim
te discernitꝰ. poss& respondere.
uel uoce. uel cogitatione. & di¬
cere : discernit me fides mea. dis¬
cernit me oratio mea. discernit
me iustitia mea. mox apłs occur¬
rit cogitationib eius. & dixit
Quid enĩ habes. quod x̃accepisti
siaũ & accepisti. quid gloriaris
quasi ñ acceperis : Sic enĩglo¬
riantur quasi ñ acceperint.
quise ase ipsis iustificari putaNT.
ac ꝑ hoc inse ipsis. ñ in dño glori¬
no incondemnatione. discernun

Expanded text:
prohibet apostolus dicens: Nemo glorietur in homine et alio loco: Qui gloriatur, inquit, in domino glorietur. illi uero haeretici se ipsos a se ipsis iustos fieri putantes, quasi hoc eis non deus dederit sed ipsi sibi, non utique in domino sed in semet ipsis gloriantur. talibus dicit apostolus: Quis enim te discernit? quod ideo dicit, quia de massa illius perditionis, quae facta est ex Adam, non discernit hominem, ut eum faciat uas in honorem non in contumeliam, nisi deus. sed quoniam homo carnalis et inaniter inflatus, cum audisset: Quis enim te discernit? posset respondere uel uoce uel cogitatione et dicere: Discernit me fides mea, discernit me oratio mea, discernit me iustitia mea\', mox apostolus occurrit cogitationibus eius et dixit: Quid enim habes, quod non accepisti? si autem et accepisti, quid gloriaris, quasi nriantur, quasi non acceperint, qui se a se ipsis iustificari putant ac per hoc in se ipsis, non in domino glorino in condemnationem. Discernuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ta abyssuserat :  Quae tam̃
abyssus. nuda erat oculis dĩ
Nã hoc illi xp̃c p̃nuntiabat.
qđ inse ipse ignorabat: Mi¬
hi minimũ ẽ uta uobis iudicer:
Quando enĩ potestis iudicare
conscientia meã. quando exa¬
minare. quo animo facio quic¬
quid facio Quantũ possunt ho¬
mines dealio iudi care. plus hm
utiq ipse dese : Sed d̃s plus deho¬
mine . quã homo dese Si uult¬
ipse qui nos uocauit. pastores su¬
mus ñ mercennarii: Sed quid ait
apłs. Mihi minimũ ẽ uta uobis
iudicer. aut abhumano die. sed
neq me ipsũ iudico: Nihil enim
mihi conscius sũ. sed ñ in hoc iusti¬
ficatus sũ: Qui aũ iudicat me.
dñs ẽ: Non ideo bona ẽ conscien¬
tia mea. quia uos illã laudatis:
Quid enĩ laudatis qđ non uid &is
Ile laud& qui uid&: Ille &iam
corrigat. siquid ibi uid & qd eiꝰ
oculos offendit: Quia & nos Ñ
dicimꝰ nos ꝑfecte sanos. sed tundi¬
mus pectus nr̃m & dicimus dõ:
ꝓpitius esto nepeccem : Iam̃ puto.

Expanded text:
ta abyssus erat! Quae tamen ta abyssus erat! Quae tamen abyssus nuda erat oculis Dei. Nam hoc illi Christus praenuntiabat, quod in se ipse ignorabat.  minimum est ut a vobis dijudicer» . Quando enim potestis dijudicare conscientiam meam? quando examinare quo animo facio, quidquid facio? quantum possunt mines de alio judicare? Plus homo utique ipse de se; sed Deus plus de homine, quam homo de sipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto,
Abbreviated transcription (Latin):
eno testimonio quisqua ad iuua¬
tur apud dm. cui secr& a cordis
apparent : Ctuix sibi quisq suf¬
ficit: ut ei testimoniũ ꝑhibeat
conscientia sua: Quis enĩglori
abitur mundũ sehãberecor
mum ẽ uta uobis iudicer. autꝰ
ab humano die: sed neq me ip¬
sũ iudico: Qua ꝓpter: cũ dese
quisq. aut ñ omnino. aut uix
possit ꝓferre sententiã : quo¬
modo potest dealio iudicare.
cũ sciat nemo quid agatur in
homine nisi sp̃s hominis: M¬
hi aũ minimũ ẽ uta uobis iudi¬
cer. Aut abhumano die: ait
apłs: sed neq ego me ipsũ iudico..
Melius enĩ me ego noui quã illi.
sed melius d̃s quãego: Sc̃i prae
sus : Vt noueris quia abyssus sunt¬
& ipse apłsait. Minimum ẽ
uta uobis iudicer. aut abhum¬
no die : Quanta aũ abyssussit:
audite amplius: Neq enĩ me
ipsũ iudico: Iantam aũ ꝓfundi¬
tatẽ credite eẽ in homine : quae
lateat ipsũ hominẽ in quo ẽ:
Quanta ꝓfunditas latebat in¬
firmitatis in p&ro : quando ꝗͥd i

Expanded text:
eno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere corimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quipossit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum sciat nemo quid agatur in homine, nisi spiritus hi autem minimum est, ut a vobis dijudicer, aut ab humano die, ait Apostolus; sed neque ego meipsum judico : melius enim me ego novi quam illi, sed melius Deus quam ego. Non esus? Ut noveris, quia abyssus et ipsi, Apostolus ait: Minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quanta autem abyssus sit, audite amplius: Neque enim ego meipsum dijudico . Tantamne profunditatem creditis esse in homine, quae lateat ipsum hominem in quo est? Quanta profunditas infirmitatis latebat in Petro, quando quid in
Abbreviated transcription (Latin):
Dispensator plane salutis ae¬
ternae: cũ c&eris innumera¬
bilib conseruis meis sũ: Qdsi
uolens facio. mercedẽ habeo
Siaũ inuitus. tantũ dispensa¬
tio mihi credita ẽ Neq enĩ eẽ
salutis illius dispensatorẽ. per
uerbũ & sacram̃tum: iam hoc
ẽ &iam eẽ pasticipẽ : Nam siꝑ
bonos ñ dispensar&ur. ñ recte
apłs dicer&: imitatores mei
estote. sicut & ego xp̃i : Rur
ñ de quibusdã dñs dicer&. Quȩ
dicunt facite. quae aũ faciuNT
facere nolite: Dicunt enĩ &
ñ faciunt.: Multi ergo dispen¬
satores suNT ꝑ quoꝵ ministeriũ
ꝑuenitur ad a&ernã salutem :
Sed quaeritur inter dispensa¬
tores. ut fidelis quis inuenia¬
tur: Et interipsos fideles : In
quoꝵ me numero qui ñ fallitur
comput&: alius ẽsic. alius aũsic.
sicut unicuiq ds partitus ẽ men¬

Expanded text:
dispensator plane salutis aeternae cum ceteris innumerabilibus conseruis meis sum. quod si uolens facio, mercedem habeo. si autem inuitus, tantum dispensatio mihi credita est; neque enim esse salutis illius dispensatorem per uerbum et sacramentum iam hoc est etiam esse participem. nam si per bonos non dispensaretur. non recte apostolus diceret: Imitatores mei estonon de quibusdam dominus diceret: Quae dicunt, facite. quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. multi ergo dispensatores sunt. per quorum ministerium peruenitur ad aeternam salutem; sed quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inueniatur, et inter ipsos fideles, in quorum me numero ille, qui non fallitur, computet, alius est sic alius autem sic, s icut unicuique deus partitus est men
Abbreviated transcription (Latin):
nobis: Tunc enĩ implebitur ꝗd
dit. Don eoueniat dñs. & illum¬
Quanta erit illa felicitas. ubi
nullũ erit malũ. nullũ latebit
bonũ: Vacabitur dĩ laudib:. qui
erit om̃a in omnibus : Nã quid
aliud agatur. ubineq ulla desi¬
dia cessabitur. neq ulla indigen¬
tia laborabitur. nescio: Ad mo¬
neor &iã sc̃o cantico. ubi lego
uel audio: Beati qui habitant
indomo tua. Insa ecula saeculoꝵ

Expanded text:
nobis. tunc enim implebitur quonobis. tunc enim implebitur quodit: donec ueniat dominus et inlumQuanta erit illa felicitas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur Dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! Nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. Admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: Beati, qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
tebit ꝓximũ. in proximo. Nec
erit qđ suis quisq aperiat. abs¬
condat alienis: ubi nullus erit
alienus : Iux uero ipsa qua illu¬
minabuntur haec om̃a quae mo
quanta sit : quis lingua proferat:
quis saltẽ infirma m̃te contingat
Profecto lux illa. ipse ẽ ds̃. Qũo
d̃s luxẽ. & te nebrae in eo. ñsunt
ullae : Sed luxm̃tium purgata¬
rũ. ñ istoꝵ corporis oculorum :
Erit ergo tunc mensidonea. quȩ
illã lucẽ uideat. q̃d nunc. ñdum ẽ
Hoc aũ oculus corporis. nec nunc
potest. neq tunc poterit: Ita eñ¬
ds nobis erit notus atq conspicu¬
us utuid eatur sp̃u a singulis nob.
insingulis nobis: Videatur ab al¬
tero inaltero. uid eatur inse ip¬
so. Videatur incaelo nouo & t̃ra
noua: atq in omni quae tunc fue¬
rit creatura: Uideatur & ꝑcorpo¬
ra in omni corpore : quocũq fue¬
rint spiritalis corporis oculi a¬
cie ꝑueniente directi: PatebuNT
&iã cogitationes nr̃ae. Inuicem

Expanded text:
tebit proximum in proximo nec tebit proximum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. lux uero ipsa, qua inluminabuntur haec omnia, quae mquanta sit, quis lingua proferat, quis saltem infirma mente contingat? profecto lux ilia ipse deus est, quoniam deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae, sed lux mentium purgatarum, non istorum corporis oculorum. erit ergo tunc mens idonea, quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque tunc poterit. omns deus erit notus atque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. patebunt etiam cogitationes nostrae inuicem