comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostium habeas : quod debeas claudere quando oras. Utinam mulieres audirent.
Aadistiiam sc̃s dauid tedocuit dicens Ponednẽ custodiam orimeo : & hostium cir¬
cuitus labiis meis. Est alibi hostium. quiait apłs paulus dicens ut aperiatur inquit
mihi hostium uerbi: ad loquendum mrsterium xp̃i. hoc est quando oras: noliser¬
mone clamare. nec diffudere orationemtuam. nec iactare ꝑpopulos. Insecr&o
tuo securus ora : uite in secr&o possit audire qui om̃ia uid& atq audit uniuersa
& ora patremtuum in abscondito. audite dep̃cantem. Quid prosit aũt : interro¬
gemus quaratione secr&im magis orare debeamus quã cum uociferatione. Audi de
consu&udine hominũ sumamus & exemplum sialiquem rogas quicito audit non
opus putas eẽ clamorem sed rogas uoce moderata si surdum aliquem roges nonne
incipis uociferari ut te ille possit audire : quiergoclamat. putat quod alit̃ dĩ non

Expanded text:
ostium habeas, quod debeas claudere, quando oras. 383 Utinam mulieres audirent! ostium habeas, quod debeas claudere, quando oras. 383 Utinam mulieres audirent! Audisti jam; sanctus David docuit te dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circuitus labiis meis . Est alibi ostium, quod ait apostolus Paulus dicens: Ut aperiatur, inquit, mihi ostium verbi ad loquendum mysterium Christi ; hoc est, quando oras, noli sermone clamare, nec diffundere orationem tuam, nec jactare per populos. In secreto tuo ora, securus quod te in secreto possit audire, qui omnia videt, atque audit universa. Et ora Patrem tuum in abscondito, qui audit te gemus, qua ratione secreto magis orare debeamus, quam cum vociferatione. Audi: de consuetudine hominum sumamus exemplum. Si aliquem rogas, qui cito audit, non opus putas esse clamorem : sensim rogas voce moderata. Si surdum aliquem roges, nonne incipis vociferari, ut te ille possit audire? Qui ergo clamat, putat quod aliter Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
menstua ẽ : Inpopulo lic& positus: tamen in interiorae homine archanum tuum
secr &umq: conseruas. Tuaũt cum oras : intra incubi culum tuum. bene audis. intra:
nec sic ores : quomodo iudaeus. cui dr̃ populus hnc labiis me honorat: coraũt eorum
longe est ame Nonergo delabiis tantum modo tua procedat oratio. Animo totus
inde intra in recessum pectoristui. Totus ingredere nonte ꝑfunctoriũ uideat ille :
cuite placere desideras. Videat quia excorde oras. ut te excorde orantem dign&ur
audire Tuaũt cumoras: intra in cubi culumtuum. habes hoc & alibi. ambula
populemeus: & intra in recessus tuos. abscondere pusillum : donec transeat iradñ
Hoc locutus ẽ dñs perproph&am. in euangelio aũt dix̃. Tuaũt cum oras : intra incu¬
biculum tuum. & clauso hostio ora patremtuum. Quid ẽ clauso hostio: audi quod

Expanded text:
mens tua est. In populo licet positus, tamen in interiore homine arcanum tuum mens tua est. In populo licet positus, tamen in interiore homine arcanum tuum secretumque conservas. 13. Tu autem, cum oras, intra in cubiculum tuum. Bene ait, intra; ne sic ores quomodo Judaeus, cui dicitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Non ergo de labiis tantummodo tua procedat oratio. Animo totus intende, intra in recessum pectoris tui, totus ingredere. Non te perfunctorium videat ille, cui te placere desideras. Videat quia ex corde oras ut te ex corde orantem dignetur audire. 14. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum. Habes hoc et alibi: Ambula, populus meus, et intra in recessus tuos, claude ostium tuum, abscondere pusillum, donec transeat ira Domini . Hoc locutus est Dominus per prophetam: in Evangelio autem dixit: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum. 15. Quid est clauso ostio? Audi quod
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit in euangelio: Tuaut̃ cum oras intra incubiculum tuum & clauso ostio ora
patremtuum : Nontibi uid&ur esse contrarium. ut dicat apłs. in omni loco ora.
& dñs dicat intra cubiculumtuum ora : sed nonẽ. contrarium. Hocergo absoluamꝰ
deinde quomodo debeas incipere orationem: & quo ordine distinguere quid subte¬
xere quid allegare quem ad modum claudere oratione. Deinde proquo orare debeas
haec om̃ia dicamus primo : ubi oraredebeas. aliud paulus uid&ur dicere : aliud dñs:
Num quit potuit paulus contraxp̃i docere p̃cepta : non utiq quaratione. quia non contra¬
rius sedinter praes ẽ xp̃i. Imitatores mei inquit estote. sicut & egoxp̃i. Quidergo e po¬
test ulnq orare . & in cubiculotuo semꝑ orare. habes ubiq cubiculumtuũ. Et sunt̃
gentes inter iudeos positussis: habes tamentuum ubiq secr&ũ: Cubiculum tuum :¬

Expanded text:
Dominus dicit in Evangelio: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Dominus dicit in Evangelio: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum . Non tibi videtur esse contrarium, ut dicat Apostolus: In omni loco ora; et Dominus dicat: Intra in cubiculum tuum, et ora? Sed non est contrarium. Hoc ergo absolvamus: deinde quomodo debeas incipere orationem, et quo ordine distinguere, quid subtexere, quid allegare, quemadmodum claudere orationem, deinde pro quo orare debeas: haec omnia dicamus. 12. Primo ubi orare debeas. Aliud Paulus videtur dicere, aliud Dominus. Numquid potnit Paulus contra Christi docere praecepta? Non utique. Qua ratione? Quia non contrarius, sed interpres est Christi: Imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego Christi. Quid ergo? Potes ubique orare, et in cubiculo tuo semper orare. Habes ubique cubiculum tuum. Etsi inter gentes, inter Judaeos positus sis; habes tamen ubique tuum secretum. Cubiculum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
culum uide distionem ꝑsonarum eẽ : sed conexum omne mysterium trinitatis
idem aut̃ ds̃. quioperatur omia in omnib: Omĩa inquit operatur ds̃. Sed & despũdĩ
lectum ẽ. Vnus atq: idem sp̃s: diuidens singulis pro ut uult. Audiscripturã dicen¬
tem: Quia diuidit sp̃s prouoluntate sua non ꝑobsequio. Ergo diuidit uobis sp̃s gra¬
putant sed errogare scõ spiritui sidicant illum sp̃m paraclitum. Quid ẽ paraclitus
nisi consolator quasinon & depatre lectum sit: quia ipse ẽ ds̃ consolationis : Uides
ergo quia in eo derogandum putant spitui scõ in quo patris a &erni potestas pio prae¬
dicatur affectu: nunc quomodo orare debemus accipite: Multȩ uirtutes oratio¬
nissunt ubi oraredebeamus nonẽ mediocre: Nec medio cris quaestio ait apłs. uolo
aut̃ uiros orare in omniloco: leuantes puras manus sine ira & disceptatione: Et

Expanded text:
culum, vide distinctionem personarum esse, sed connexum omne mysterium Trinitatis. 9. culum, vide distinctionem personarum esse, sed connexum omne mysterium Trinitatis. 9. idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus . Omnia, inquit, operatur Deus. Sed et de Spiritu Dei lectum est: Unus utque idem Spiritus dividens singulis prout vult . Audi Scripturam dicentem quia dividit Spiritus pro voluntate sua, non pro obsequio. Ergo dividit vobis Spiritus graputant se derogare sancto Spiritui, si dicant illum Spiritum paraclitum. Quid est paraclitus, nisi consolator? Quasi non et de Patre lectum sit, quia ipse est Deus consolationis . Vides ergo quia in eo derogandum putant Spiritui sancto, in quo Patris aeterni potestas pio praedicatur affectu. nis sunt. Ubi orare debeamus non est mediocre, nec mediocris quaestio. Ait apostolus: Volo autem viros orare in omni loco, levantes puras manus sine ira et disceptatione . Et
Abbreviated transcription (Latin):
sed non descendit ecȩlo. hoc estcarnem interris assumpsit ex uirgine. Quom odoergo¬
& corporis & tuqui accipis carnem diuinae eius substantiae : in illo participaris
alimento. ergo accepisti desacramentis plenissime cognouisti om̃ia: quod bapti¬
spssc̃s incorde : it a&iam xp̃s incorde. quomodo habes hoc incanticis canticorum
xp̃m dicentem adedesiam. Poneme sicut signaculũ in cord&uo : sicut signaculum
in brachiistuis. ergo unxit teds̃ signauit texp̃s. Quomodo: quia crucis ipsius
signatus es forma ad illius passionem accepisti signaculum: ad illius similitudin ẽ
ut ad ipsius formã resurgas. Ipsius uiuas figura: qui peccato crucifixus ẽ & dõuiur
deindehabes a libi speciale quod te uocauerit ds̃. in baptis mate aũt: quasi speci¬
alit̃ concruci figeris xp̃o. deinde quasi specialit̃ quando accipis spiritale signa¬

Expanded text:
Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. QuomSed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quominitatis et corporis. Et tu qui accipis carnem, diuine eius substantie in illo participaris alimento. Item  Spiritus sanctus in corde, ita etiam Christus in corde. Quomodo? Habes hoc in Canticis canticorum Christum dicentem ad Ecclesiam: Pone me sicut signaculum in corde tuo, sicut signaculum in brachiis tuis . 7. Ergo unxit te Deus, signavit te Christus. Quomodo? Quia ad crucis ipsius signatus es formam, ad illius passionem: accepisti signaculum ad illius similitudinem; ut ad ipsius formam resurgas, ad ipsius vivas figuram, qui peccato crucifixus est, et Deo v. 8. Deinde habes alibi speciale, quod te vocaverit Deus, in baptismate autem quasi specialiter concrucifigeris Christo. Deinde quasi specialiter, quando accipis spiritale signa
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi filius ex substantia patris: itauera ẽ xp̃icaro sicut ipsedixit quã accipi¬
mus Et uerus ẽ potus. sed fortedicas quod dixerunt tunc temporis &iam discipu
lixp̃i audientes dicentem. Nisi quis manducauerit carnemmeam & biberit san¬
guinemmeum : non manebit inme nec habebit uitam acernam. Fortedicas. quo¬
modouera : qui similitudinem uideo : non uideo sanguinis ueritatem. Primo omniũ
dixit tibi desermonexp̃i qui operatur ut possit mutare & conuertere genera institu¬
ta naturae : Dein de ubi non tulerunt sermonem xp̃i discipulieius. sed auduntes qđ
carnem suam dar& manducare & sanguinem suum dar&bibendum: recedebant
solus tamen p&rus dixit Verba uitae adernae. habes ec egoate quomodo recedam.o
neigitur plures hoc dicerent uelutiquidam ess& orror cruoris. sed maner& gratia
redemptionis : ideo insimilitudinem quidem accipis sacramentum. sed uerenaturae
gloriam uirtutemq: consequeris. egosum inquit panis uiuus quidecaelo descendi.

Expanded text:
sed quasi filius ex substantia patris, ita vera caro, sicut ipse dixit, / quam accipimus, et verus est eius potus. Sed forteChristi audientes dicentem : Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non manebit in me, 380 nec habebit vitam aeternam; forte dicas: Quomodo vera? Qui similitudinem video, non video sanguinis veritatem . 3. Primo omnium dixi tibi de sermone Christi qui operatur, ut possit mutare et convertere genera instituta naturae . Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, audientes quod carnem suam daret manducare, et sanguinem suum daret bibendum, recedebant; solus tamen Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego a te quomodo recedam ? Ne igitur plures hoc dicerent, veluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemptionis; ideo in similitudinem quidem accipis sacramentum, sed vere naturae gratiam virtutemque consequeris. 381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi .
Abbreviated transcription (Latin):
an dum noe ses iuore intentione consideramis e siciamn aenos scin cobr uestrs us łre
quies Deniq & parentes eius dicerunt quia henos faci& requuescere aboprenldẽ pates
cindi luauium sub eo factumst. non requies hominib sed imr uisiu dentor iabatas nec

Expanded text:
ut dum Noe sanctum maiore intentione consideraut dum Noe sanctum maiore intentione consideraquies. Denique et parentes ejus dixerunt: Quia hic faciet nos requiescere ab operibus, et a cum diluvium sub eo factum sit, non requies hominibus, sed interitus videatur illatus; nec
Abbreviated transcription (Latin):
pirasti uteis una mecum tribuas scłorum regna quaescis in regnasđorum dare
promisisti: AMEN:¬
mi de sc̃ adorim̃ uitam: mores gesta altitudinem quoq mentis explanare sipos¬
us Nam cumipsa phrlosophia dixerit nihil difficilius quã hominis utter oia
conphendere quantomagis difficile iustiuiri mentem cognosteru ent̃ qudiga urdẽ
adrenouandum semen hominum reseruiuit ut ẽa iustitiae sem uarusm õ giomis
ut nos quoq dum descrnibamus adimitationem hominum &requiestamus ineo aboriui
istius mnundi sollicttudine quam diuersis ex agitationib sustinenus qubdidaar pude
filus suꝑ uiuere : tede cum tot aduersa audiamus. Carissimorunte l ucebnbe ne caorpere
ipsarumi ecdesiarum diuiuer sos fluctus tempestates q ul psene subire udereipiies fu¬
pamon Quis cainfortis ut patient̃ ferat. & ideo nobis quoro adbi fanlomaes genuses fut

Expanded text:
pirasti; ut eis una mecum tribuas coelorum regna, quae sanctis in fine saeculorum dare pirasti; ut eis una mecum tribuas coelorum regna, quae sanctis in fine saeculorum dare promisisti, pei adorimur uitam mores gesta, altitudinem quoque227 mentis explanare, si possumus. nam cum ipsa philosophia dixerit nihil difficilius quam hominis interiora comprehendere, quanto magis difficile iusti uiri mentem cognoscere? etenim quem dominus deus ad renouandum semen hominum reseruauit, ut esset iustitiae seminarium, dignum est ut nos quoque eum describamus ad imitationem omnium et requiescamus in eo ab omni istius mundi sollicitudine, quam cottidie diuersis exagitationibus sustinemus. pudet filiis superuiuere, taedet. cum tot aduersa audiamus carissimorum, lucem hanc carpere: ipsarum ecclesiarum diuersos fluctus tempestatesque uel praesentes subire uel recipere animo quis tam fortis ut patienter ferat? et ideo nobis quoque adfectanda haec requies fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nom pos sint obscuritate tua se comptius exornare sufficiat hucusq nunc nr̃is con¬
sacer dotib: paululum dilatasse sermonem : in quo corum excellentiam simul& casum
monstrauimus nefidentes in sublimitate bonorum minime requirerent ꝑfectionẽ
morum & in solo secrederent sacer dotes nomine plus quam opere gloriari. et quã quã
scias pro hoc libello plurimos mihi sacer dotes qui haec quae loquimur agere no¬
lunt infidelit̃ eẽ detracturos: credo tãmen pluriores qui haee agunt uł agere ob¬
nituntur fideliter pronobis oraturos : sed sicut lacerationib: obtrec tatorũ mini¬
me p̃grauamur : sic daemum probatorum & scõrum uirorum orationib: adiuua¬
murꝰ Age iamnunc scĩ ficus p̃s quinos in hoc opere diuinis inspuratiomib sadaui inis
cunctossacer dotes adiuua & presta ut faciant quae in hoc opusculo ipse eloqui ins¬

Expanded text:
ita ut non possint obscuritate tua se comptius exornare? CAPUT VII.-- Sufficiat hucusque nostris nunc conita ut non possint obscuritate tua se comptius exornare? CAPUT VII.-- Sufficiat hucusque nostris nunc consacerdotibus paululum dilatasse sermonem, in quo eorum excellentiam simul et casum demonstravimus; ne fidentes in sublimitate honorum, minime requirerent perfectionem morum, et in solo se crederent sacerdotis nomine plus quam opere gloriari. Et quamquam sciam pro hoc libello plurimos mihi sacerdotes, qui haec quae loquimur, agere nolunt, infideliter esse detracturos; credo tamen plurimos, qui haec agunt, vel agere obnituntur, fideliter pro nobis oraturos. Sed sicut lacerationibus obtrectatorum minime praegravamur, sic demum probatorum et sanctorum virorum orationibus adjuvamur. Age jam nunc, sanctificus Spiritus, qui nos in hoc opere divinis inspirationibus adjuvisti, cunctos sacerdotes adjuva, et praesta ut faciant quae in hoc opusculo ipse eloqui ins
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosumẽ: id est siep̃s qui ui debatur corporis subito lucem p̃bere obnubil&ur
nequitiae cecitate. quid c&era faciunt membra quib: lux adempta est oculorum:
idẽ quid saecularis factura ẽ multitudo cũ uoluptatib: in licitis & accionib u&is ad
similem facinorum uoraginem ep̃s multitudinem populi prouocauerit: ut nulli ĩa
iamq in licitũ eẽ uid&ur. quod ab ep̃o quasi licitũ ꝑparatur: sed ipsum magis cre¬
tifex non dubitat. se in dubitant̃ a geredicat. ep̃s em̃ acunctis indubitant̃ uocaris
p̃sertim cumipso nomine censeris: si tamen actio concord& nomini & nomenseso¬
ci& actioni nam quid aliud int̾p̃tatur ep̃s nisi suꝑ inspector. Maxime cum solio
in eclesia diciore resideat: &ita cunctos respiciat. ut & cunctorũ oculi in ipsum respi¬
ciant. Ergo quia ita ẽ cur te uelut tetrum speculum uniuersorum oculis demonstras

Expanded text:
id est, si episcopus, qui videbatur corpori subdito lucem praebere, obnubiletur id est, si episcopus, qui videbatur corpori subdito lucem praebere, obnubiletur nequitiae caecitate, quid caetera facient membra, quibus lux adempta est oculorum? Id est, quid saecularis factura est multitudo, cum voluptatibus illicitis et actionibus vetitis ad similem facinorum voraginem episcopus multitudinem populi provocaverit; ut nulli jam jamque illicitum esse videatur, quod ab episcopo quasi licitum perpetratur? Sed ipsum magis cretifex non dubitat, se dubitanter agere dicat; episcopus enim a cunctis indubitanter vocaris, praesertim cum ipso nomine censeris: si tamen actio concordet nomini, et nomen se societ actioni. Nam quid aliud interpretatur episcopus, nisi superinspector, maxime cum solio in Ecclesia editiore resideat, et ita cunctos respiciat, ut et cunctorum oculi in ipsum respiciant. Ergo quia ita est, cur te velut tetrum speculum universorum oculis demonstras;
Abbreviated transcription (Latin):
tiae tenebras p̃dicationissuae eloquio rutilante conscientiarũ latebras in lumin&
curipse palpabilib: tenebris ten&ur obstrictus : & non solum quia ipsedum male
agit digne perit: insuꝑ &alios secumin digne perdit. sieñ meruisti salis possidere
saporem ut insipientium possis arua condire. cur infatuatus taliuitio inmundis
te porcorum conculcandum pedib: pbuisti. Ita ut nec alios necte ipsum possis condire
oculorum &iã in corpore officium idẽ in eccła uoluntarius ad p&isti ut reliquum
ꝑte corpus ducatum lucis haber&: & nunc quadam lippitudine & caligine uitioꝵ
obtenebratus. nec te ipsum luci idon eum p̃bes & aliis ad imis lucem. Dequib oculis
quilumen promeruit preesse in corpore simplicitate est scã & innocentia decoratus.
omnis ecclesia splendore luminis radiatur. si aut̃ oculustuus nequã ẽ: totũ corpustuũ

Expanded text:
tiae tenebras praedicationis suae eloquio rutilante, conscientiarum tenebras illuminet, tiae tenebras praedicationis suae eloquio rutilante, conscientiarum tenebras illuminet, cur ipse palpabilibus tenebris tenetur obstrictus? Et non solum, quia ipse, dum male agit digne perit, insuper et alios secum indigne perdit. Si enim salis meruisti possidere saporem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali vitio, immudis te porcorum conculcandum pedibus praebuisti, ita ut nec alios, nec teipsum possis condire? Oculorum etiam in corpore officium, id est in Ecclesia voluntarius appetisti, ut reliquum per te corpus ducatum lucis haberet; et nunc quadam lippitudine et caligine vitiorum obtenebratus, nec teipsum lucis idoneum praebes, et aliis adimis lucem? De quibus oculis qui lumen promeruit praeesse in corpore, simplicitate est sancta et innocentia decoratus, omnis Ecclesia splendore luminis radiatur. « Si autem oculus tuus nequam est, totum corpus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
dex tera :  ps initiat ordinena: cedĩ tribuit dignitatem Diustitia oequtasi s
homim pecunia datur quinihil in ordinem amplius operatur nisi solum seruitium
quodeicreditur. E urdõ totunnegatur qui i psum ordinem tibi largitur iustum necibi
& ds̃ patiatur ab homine iniuriams. sed quia proconcesso ordineds̃ a tenihil expectat
Cur atesacerdos in prudent̃ pecuniam expectat : ds̃ homini concedere uoluit gra¬
tis. et ep̃s rapax pecuniã ab homine exp&it gratis: ds̃ homini ut cer tebenignus gra¬
tis donauit. & sacerdos malignus eum sinecausa predauit: Quidem̃ habes quod
non accepisti: si aũt accepisti quid gloriaris quasi non acceperis ⁊ ecceatq mala
uoluitur dĩficus ordo. ecceatq proba sunt prolapsi sacerdotes qui audire meruer
aiudice mundi Vos estis luxhuius mundi: Eccequib subiciunt᷑ gentes: quib: ad nõ

Expanded text:
dextera; episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem. O justitia! o aequitas! Si dextera; episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem. O justitia! o aequitas! Si homini pecunia datur, qui nihil in ordine amplius operatur, nisi solum servitium quod ei creditur; cur Deo totum negatur; qui per ipsum ordinem tibi largitur? Justumne tibiet Deus patiatur ab homine injuriam? Sed, quia pro concesso ordine Deus a te nihil exspectat, cur a te sacerdos imprudenter pecuniam exspectat? Deus homini concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homine expetit gratis? Deus homini, ut certe benignus, gratis donavit, et sacerdos malignus eum sine causa praedavit! « Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? » Ecce ad quae mala volvitur deificus ordo! ecce ad quae probra sunt prolapsi sacerdotes, qui audire meruerunt a judice mundi: « Vos estis lux hujus mundi! » Ecce quibus subjiciuntur gentes, quibus a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
datur & auro non estimatur. ate quurgratia pecuniis comparatur. Respondit
Non inquis mii dar&ur : si pecuniis non emer&ur Neceps fuissem ordinatus er
si pecunia non dedissem Ergo ut appara exresponsionibelcossigratratumonro¬
dinareris non suscepisti quia gratiseam non meruisti. Mideofrat᷑ sigratiam non
accepistis quomodo ep̃s efficipotuisti : nama ad discipulos suos dñs dicit i gratus
accepisti: gratisdate. Euurergo gratuitã gratiam etimasti te praetio posside¬
re. Nam utuideo aurumdans ꝑ didisti & scam gratiam non ad quisisterd huc
tamen semeł a diciens frater ꝓquiro ep̃m: nequid deadomobamenti s uen sibeno
Non prae t mississe iideamur: qui dat frat episcopaledis ragiano mbia horanus
rosponde ÷ siedubio deas ed tamen ꝑ hominemi. datedũ honio ipedero potens
de lamreiur gratiams S acerdos imponit supplicema deetcrdnis ds benedient potenti

Expanded text:
datur et auro non aestimatur, a te cur gratia pecuniis comparatur? Respondes: datur et auro non aestimatur, a te cur gratia pecuniis comparatur? Respondes: 'Non', inquis, 'mihi daretur, si pecuniis non emeretur; nec episcopus fuissem ordinatus, si pecuniam non dedissem'. Ergo ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam, cum ordinareris, non suscepisti, quia gratuito eam non meruisti. Et ideo, frater, si gratiam non accepisti, quomodo episcopus effici potuisti? Nam et ad discipulos suos Dominus dicit: 'Gratis accepistis, gratis date'. Cur ergo gratuitam gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam ut video, aurum dans perdidisti, et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adiciens fratrem perquiro episcopum, ne quid de approbamentis veri iudicii nos praetermisisse videamur. QRespondes: Sine dubio Deus; sed tamen per hominem dat Deus. Homo imponit manus, Deus largitur gratiam; sacerdos imponit supplicem dexteram, et Deus benedicit potenti
Abbreviated transcription (Latin):
hominis: caro suscepit dignitatem & anima ꝑdidit honestatem. Caro ancilla domi¬
na factat̃ animae & anima queerat domina. facta ẽ famulacarni. Caro domina¬
tur populi s & anima seruit daemoni. Carnis sacerdotium comparauit: &ani¬
mȩ detrimentum parauit. et quit prodest huiusmodi homini si totum mundũ
lucr&ur & anime suae d&rim̃tum patiatur: aut quã dabit homo cõmutationẽ
proanima sua: quod dedit cumordinar&ur ep̃s aurum fuit: & quod ꝑ didit
anima fuit Cum alium ordinar& qđ accepit pecunia fuit & quod dedit lepra
fuit : Haec sunt mercimonia iniquorum : in ꝑnitiẽ corum. Int̃rogotam̃ fratrẽ¬
ep̃e. Cum dares pecuniam quid accepisti gratiam episcopalem accepi Ergouis¬
terrogote haec gratia cur taliuocabulo noncupatur respondit Quur inquis
ut reor proeo quod gratisdatur ideo gratia uocitatur. Ergo sigratia gratis

Expanded text:
hominem: caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem. Caro ancilla domihominem: caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem. Caro ancilla domina facta est animae, et anima, quae erat domina, facta est famula carni. Caro dominatur populis, et anima servit daemoni. Carni sacerdotium comparavit, et animae detrimentum paravit. Et quid prodest huiusmodi homini, si totum mundum lucretur et animae suae detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationpro anima sua ? Quod dedit cum ordinaretur episcopus, aurum fuit: et quod perdidit, anima fuit. Cum alium ordinaret, quod accepit, pecunia fuit: et quod dedit, lepra fuit. Haec sunt mercimonia iniquorum in perniciem eorum. Interrogo tamen fratreepiscope, cum dares pecuniam, quid accepisti?' 'Gratiam episcopalem accepi'. Ergo interrogo te hoc: 'Gratia cur tali vocabulo nuncupatur?' Respondes: 'Cur inquiris? Ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocatur'. Ergo, si gratia gratis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotium per dere : Aurum dedi: & episcopatum conparaui. quos tamen solđ
siuino: recepturos ilico non diffido. Ordino presbiteros: consecro diaconos
& accipio aurum. Nam & de aluis nihil hominus ordinib: pecuniae questum
ꝓfligare confido Ecce&aurum quod dedi in meo sacello recepi: et episcopatus
Nam propt̃ pecunias. specialit̃ leprosum ordinauit. paecuna inquit : tecũsit in ꝑ¬
ditionẽ quia domum sc̃ĩ sp̃s gratiae p̃tio comparasti & conmertium miserabile
in animarum exitium ꝑ egisti: Et nescii homines & indocti in ordinationib: eoꝵ
clamant. & dicunt dignus es et iustus es & conscientia misera indignus es & inius¬
tus es dicit Pronuntiat eñi ep̃s huius modi adpopulum dicens. paxuobis. Oculis
quidem carnalib: uid&ur quasi ep̃s magnus: & diuinis obtutib: inspicitur lepsus
magnus ꝑ pecuniam ad qui siuit indebitum ordinem & dm̃ perdidit interioris

Expanded text:
sacerdotium perdere. Aurum dedi, et episcopatum comparavi; quos tamen solidos, sacerdotium perdere. Aurum dedi, et episcopatum comparavi; quos tamen solidos, si vivo, recepturum me illico non diffido. Ordino presbyteros, consecro diaconos, et accipio aurum; nam et de aliis ordinibus nihilominus pecuniae quaestum profligare confido. Ecce et aurum, quod dedi, in meo sacello recepi; episcopatum igitur nam propter pecunias specialiter leprosum ordinavit: Pecunia, inquit, tecum sit in perditionem , quia donum sancti Spiritus gratiae pretio comparasti, et commercium miserabile in animarum exitium proclamant et dicunt: 'Dignus es et iustus es', et conscientia misera: 'Indignus es et iniustus es' dicit. Pronunciat enim episcopus huiusmodi ad populum dicens: 'Pax vobis'. Oculis quidem carnalibus videtur quasi episcopus magnus, et divinis optutibus inspicitur leprosus magnus. Per pecuniam acquisivit indebitum ordinem, et apud Deum perdidit interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse. secredant eliseo : qui gradum sacerdotalem se aestimant pecuniis conpara¬
re. quib: cumita dixerimꝰ : sufficere debuit suam conparando lepram possidere:
Nam sicut ualidiorib: morbis capite uitiato relicum necesseẽ corpus inunda¬
tione superioris morbi E&alit̃ inrigari. ita & hii qui caput uidentur ẽẽ eccłae mor¬
bo pestifero fraternum uitiant corpus & nihil extotius corporis compage in sau¬
tiatum possit euadere quod neglegentium sacerdotum uitiositatis mortale infe¬
cerit uirus ita ut uideas in eccła passim quos non merita sed pecuniae ad episcopa¬
tus ordinem p̃uexerunt nugacem populum & indoctum quitales sibi ad sciuer̃.
sacer dotes quossiꝑ contari fidelit̃ uelis quis eos p̃ fecerit sacerdotes: respondebit
hodie ep̃s non essem. unde melius mihi ẽ aurum desacello inuehere quã tantũ

Expanded text:
cepisse se credant Elisaeo , qui gradum sacerdotalem se aestimant pecuniis comparacepisse se credant Elisaeo , qui gradum sacerdotalem se aestimant pecuniis comparare. Quibus cum ista dixerimus, sufficere debuit suam comparando lepram possidere. Nam sicut validioribus morbis capite vitiato, reliquum necesse est corpus inundatione superioris morbi lethaliter irrigari; ita et ii qui caput videntur esse Ecclesiae, morbo pestifero fraternum vitiant copus; ut nihil ex totius corporis compage insauciatum possit evadere, quod negligentium sacerdotum vitiositatis mortale infecerit virus, ita ut videas in Ecclesia passim quos non merita, sed pecuniae ad episcopatus ordinem provexerunt: nugacem populum et indoctum, qui talem sibi adsciverunt sacerdotem. Quos si percunctari fideliter velis, quis eos praefecerit sacerdotes, respondent mhodie episcopus non essem: unde melius mihi est aurum de sacello invehere, quam tantum
Abbreviated transcription (Latin):
piant catholicum dogma hisita p̃libatis ut reor inopere uelut agrandi fenore nos
scĩ ad risit apłi pauli: ipsum potius apłm siausi sunt quamnos rep̃hendant. & lic&
&iam coart& nos libelli huius prolixitas et tempus nos urgeat ut ad finem huius ope¬
ris ueniamus: sollicitudo tamen frat̃ninos r&ardat amoris Illorum p̃cipue sacer¬
dotum: quimentis tempore & aebitate sacerdotalem diffamant honorem & quino¬
uam prodigialit̃ regulam ac tempestatem repperisse deflent.: & giezi sec tan¬
tes & simonis sententiam sũ epis copatus gratiã pecunus coemerent. Nequaquã
timentes cum honorem sacerdotalem pecuniis emerent: ab eato p&ro apło secũ
simone fuisse dampnatos sicut ait. Pecunia in quit tua tecumsit inꝑditionem
quiadomum sc̃ĩ sp̃s tecredidisti pecuniis cõparare: Et lepram cumgiezi ascõsus¬

Expanded text:
piant catholicum dogma. CAPUT V.-- His ita praelibatis, ut reor, in hoc opere velut a grandi fenore nos piant catholicum dogma. CAPUT V.-- His ita praelibatis, ut reor, in hoc opere velut a grandi fenore nos sancti arriserit apostoli Pauli, ipsum potius Apostolum, si ausi sunt, quam nos reprehendant. Et licet jam coarctet nos libelli hujus prolixitas, et tempus nos urgeat, ut ad finem hujus operis veniamus; sollicitudo tamen fraterni nos retardat amoris, illorum praecipue sacerdotum, qui mentis torpore hebetati, sacerdotalem diffamant honorem: et qui novam prodigialiter regulam hac tempestate peperisse deflentur et Giezi sectantes et Simonis sententiam, sancti episcopatus gratiam pecuniis coemerunt, nequaquam timentes, cum honorem sacerdotalem pecuniis emerint, a beato Petro apostolo se cum Simone fuisse damnatos, sicut ait: Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditionem; quia donum sancti Spiritus te credidisti pecuniis emere . Et lepram cum Giezi a sancto sus
Abbreviated transcription (Latin):
ecł ae dĩ diligentiam ad hibebit: Hoc est enĩ dequo superius diximus Quicordis sui do¬
mum excolere non ual& quomodo plurimorum ad hibebit diligentiam: Et qui pecca¬
titrabem ex suo non potest eruere oculo. quo modo exalterius oculo poterit amputare
aduenrat: autcer fs exmilitia seculari ad lericutus ẽ offitium sberores huergonon que so
saler dotalem arripuant gradũ nedati in suꝑbia iniuditium incidant & inlaqueum
diabioli  quia quod longotemporȩ minime discunt in paruorem: s tempore seruare
nonpossunta a concludens regulam & epis copalẽ formã: ad extremũ intulit dicens
soportẽs uuit illum &e testimonium bonim habere ab his qui forissant. Id e bereticos
seu scismatico qui extra scãm eccłam catholicam conuenticula sibi prosana p̃ficiunt Quos
conuersatione. neforte accipiant in imicilocum ep̃o obtrectandi & in famare inci¬

Expanded text:
Ecclesiae Dei diligentiam adhibebit ? Hoc est enim, de quo superius diximus, qui cordis sui doEcclesiae Dei diligentiam adhibebit ? Hoc est enim, de quo superius diximus, qui cordis sui domum excolere non valet, quomodo plurimorum adhibebit diligentiam? et qui peccati trabem de suo non potest eruere oculo, quomodo ex alterius oculo poterit amputare advenit, aut certe ex militia saeculari ad clericatus est officium sociatus. Hi ergo non tam passim sacerdotalem arripiant gradum, ne elati in superbiam, in judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore minime discunt, in parvo tempore servare non possunt. Et concludens regulam et episcopalem formam, ad extremum intulit, dicens: Oportet autem et illum testimonium bonum et schismaticis, qui extra sanctam Ecclesiam catholicam conventicula sibi profana praeficiunt; quos conversatione; ne forte accipiant inimici locum episcopo obtrectandi, et infamare inci
Abbreviated transcription (Latin):
potest deuno fontedulcem &amara prodere aquã. deinceps subsecutus ẽ. dicens
Noncupidum idẽ non curpis lucri cupidum ne lucricupiditate ep̃s teneatur ob noxi¬
us & natriat auaritiam quae ẽ radixomniũmalorum. Quistipendus tantum content
ecđae suae penitus non ambiat quae intellegit esse suꝑflua sed deipsa potius pauꝑta¬
te ecłae suae libenter inpertiat pauperib xp̃i sicut scriptumẽ. Hilarem ditore diligit
omnicastitate. Domuisuae benep̃ eẽ potest qui corporis sui seruauerit castitatem. Domũ
inquit hoc ẽ corpussuum imperioso iure dominaur: nesubdatur ipse corporisuo: &in
desiderio luxoriȩ deditus in p̃cipitium demergatur sed potius filios suos suo castitatis
exemplo ad pudicitiae regulam doceat. nam siquis domuisuae p̃eẽ nescit quomodo

Expanded text:
potest de uno fonte dulcem et amaram producere aquam. Deinceps subsecutus est dicens: potest de uno fonte dulcem et amaram producere aquam. Deinceps subsecutus est dicens: Non cupidum , id est, non turpis lucri cupidum: ne lucri cupiditate episcopus teneatur obnoxius, et nutriat avaritiam, quae est radix omnium malorum . Qui stipendiis tantum contentus ecclesiae suae, penitus non ambiat, quae intelligit esse superflua: sed de ipsa potius paupertate ecclesiae suae libenter impertiat pauperibus Christi, sicut scriptum est: Hilarem datorem diligit  subditos cum omni castitate . Domui suae bene praecesse potest, qui corporis sui servaverit castitatem. Domui, inquit, hoc est, corpori suo imperioso jure dominetur; ne subdatur ipse corpori suo, et in desiderio luxuriae deditus, in praecipitium demergatur: sed potius filios suos castitatis exemplo ad pudicitiae regulam doceat. Nam si quis domui suae praeesse nescit, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
non uiolentum : Hocẽ : non multõ uina deditum. ut sic credatur. et uideat᷑ ep̃s: utrum
biberit. annon : ignor&ur. nepost largam potionem uini : mulierem delect&ur in le¬
cebra Neꝑ uinum sicut ait apłs omnis nutriatur luxuries Demum subsequit᷑ dicens
non ꝑcussorem : sed modestum. Id ẽ : manus in probas ad cedem non habeat : & suspi¬
cionib prauis minime ꝑcutiat conscientias aliorum nedum p&ulans inuenitur ad cedõ
athlaa magis quã ep̃s iudic&ur sed magis ediuerso ab aliis in latas patient̃ ferat iniurias
ut mentis modestiam cunctis hominib tranquillã demonstr& & firmã patientiam
cunctis ostendat Iterum ad didit dicens nonlitigiosum Id ẽ non linguã ad conui
litium uenena proferat. quia non dec& deore ep̃i benedictionemsimul & maledictio¬
nemegredi neꝑ eandem linguam ꝑquads̃ laudatur. homo maledicatur. Quia non

Expanded text:
Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si credatur vel videatur episcopus, utrum Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si credatur vel videatur episcopus, utrum biberit an non, ignoretur; ne post largam potationem vini mulierum delectetur illecebra, nec per vinum, sicut ait Apostolus, omnis nutriatur luxuries . Demum subsequitur dicens; Non percussorem, sed modestum , id est, manus improbas ad caedem non habeat, et suspicionibus pravis minime percutiat conscientias aliorum; ne dum petulans invenitur ad caedem, athleta magis quam episcopus judicetur. Sed magis e diverso ab aliis illatas patienter ferat injurias; ut mentis modestiam cunctis hominibus tranquillam demonstret, et firmam patientiam cunctis ostendat. Iterum addidit dicens: Non litigiosum , id est, non linguam ad colitium venena proferat: quia non decet de ore episcopi benedictionem simul et maledictionem egredi, ne per eamdem linguam, per quam Deus laudatur, homo maledicatur; quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m. sed inente doc& eẽ ornatum. ut ille sacerdos placeat dõ : quianimã habuerit cõ¬
positam dõ & posthaec: addit hospitalem ut humanitatis intuitu. hospitio recipit
non habentes hospicium : & egenum sine tecto inducat in domũ suam. nec solus deuo¬
mure contribuat pauperib: xp̃i. Sequitur deindeait: docibilem. Id ẽ sic polleat ep̃s
sapientia ut non solum creditum sibi populum sufficient̃ doceat: uerum&iã & cuncta¬
rum quue cheresium contradictiones acatholica repellere eccła. nesua imperitia
imperatos minime doceat & huius modi casu preuentus. eueniat illi quod scriptumẽ
caecus caeco ducatum prebens: Ambo in foueam cadunt quiuero talemse ut diximꝰ
ẽẽ ignorat. sacerdotium minime app&at nec locum alterius usurpare p̃sumat. praeser¬
tim illius qui fulgorȩ suae sapientiae populorum potest corda lustrare subiunx̃. &a

Expanded text:
episcopum, sed mente docet esse ornatum; ut ille sacerdos placeat Deo, qui animam habuerit comepiscopum, sed mente docet esse ornatum; ut ille sacerdos placeat Deo, qui animam habuerit compositam Deo. Et post haec addidit: Hospitalem ; ut humanitatis intuitu hospitio recipiat non habentes 361 hospitium, et egenum sine tecto inducat in domum suam, nec solus devomure contribuat pauperibus Christi. Sequitur deinde, et ait: Docibilem , id est sic polleat episcopus sapientia, ut non solum creditum sibi populum sufficienter doceat; verum etiam et cunctarum queat haeresum contradictiones a catholica repellere Ecclesia, ne sua imperitia imperitos minime doceat, et hujusmodi casu praeventus eveniat illi, quod scriptum est: Caeco caecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, praesertim illius qui fulgore suae sapientiae populorum potest corda lustrare. Subjunxit et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
cendimus in hib& ep̃m duas usurpare ecclesias. & si adhuc introrsus profundiora ꝑ¬
scruteris: mona nea postolicum dogina et sensum inueniatur ep̃s habere her&icum
ẽ non uino tantum : sed & uitiis parcum. ut nec uino amplius indulgeat quamoport&
&mente semꝑ sobrius inueniatur & adiunxit sequentia dicens. Prudentem: Pru¬
dentiam quippe non mundialem. dequa dr̃ quod stultitiasit apud dm̃ sed pruden¬
tiam spiritalem id est: quae & opere circumspectasit & uerboperita. ut sit astutus
sicut serpens & simplex sicut columba : & denuo infert ornatum: quod si iuxta sensum
littere tintum respiciamus non aliudsacerdotem. quã amicum querimꝰ clariorẽ
Uerbi gratia. Castorinas quȩrimus & siricas uestes: Et illese int̃ ep̃os credatesse auctiorẽ
qui uestem induerit clariorem. sed sc̃s apłs talit̃ se intellegi non uult. quia non carn

Expanded text:
cendimus, inhibet episcopum duas usurpare Ecclesias: et si adhuc introrsus profundiora percendimus, inhibet episcopum duas usurpare Ecclesias: et si adhuc introrsus profundiora perscruteris, monet ne post catholicum dogma, sensum inveniatur episcopus habere haereticum: est, non vino tantum, sed et vitiis parcum; ut nec vino amplius indulgeat, quam oporteat, et mente semper sobrius inveniatur. Et adjunxit sequentia, dicens: Prudentem. Prudentiam quippe non mundialem, de qua dicitur quod stultitia sit apud Deum : sed prudentiam spiritalem, id est, quae et opere circumspecta sit, et verbo perita; ut sit astutus sicut serpens, et simplex sicut columba . Et denuo infert: Ornatum. Quod si juxta sensum litterae tantum respiciamus, non aliud, sacerdotes, quam amictum quaeremus clariorem; verbi gratia, castorinas quaeremus et sericas vestes : et ille se inter episcopos credit esse altiorem, qui vestem induerit clariorem. Sed sanctus Apostolus taliter se intelligi non vult, quia non carne
Abbreviated transcription (Latin):
etut specialit̃ ipsius episcopat᷑ modum & formulam in omnib: sacer dotib depinguamꝰ
a postolica nob ẽ regula reuoluenda Quae dehis ꝑsingula episcopales actus depingit sic
adcunctos ep̃os beatus ait apłs fi delissermo. Acsidicer& dequosum locuturos ueracit᷑
loquor. Nequis me existim& fuisse mentitum. Subiunxit. Siquis episcopatum deside¬
rat: bonum opus desiderat. hoc est : si ep̃s eẽ desideras: magnum ẽ quod ẽe cupis ⁊ ep̃s¬
Nam si ep̃s rep̃henditur deformit̃ subditur culpe. Et profecto culpa ad reatum tra¬
it. Reatus ad paenam. poena: producit usq ad mortem. Ecce ad quid uoluitur dig¬
nitas episcopalis Et post paulum ait. unius uxoris uirum si ad superfaciem tantũ litte¬
re respiciamus: ꝓhib& bigamum ep̃m ordinari. Siuero ad altiorem sensum cons¬

Expanded text:
 CAPUT IV.-- Et ut specialiter ipsius episcopatus modum et formulam omnibus sacerdotibus depingamus;  CAPUT IV.-- Et ut specialiter ipsius episcopatus modum et formulam omnibus sacerdotibus depingamus; apostolica est nobis regula revolvenda, quae de iis per singula episcopales actus depingit. Sic ad cunctos episcopos beatus ait Apostolus: Fidelis sermo ; ac si diceret: De quo sum locuturus, veraciter loquor; ne quis existimet me fuisse mentitum. Subjunxit: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat , hoc est, si episcopus esse desideras, magnum est quod esse cupis: sed snam si episcopus reprehenditur, deformiter subditur culpae. Et profecto culpa ad reatum trahit, reatus ad poenam, poena perducit usque ad mortem. Ecce ad quid volvitur dignitas episcopalis. Et post paululum ait: Unius uxoris virum . Si ad superficiem tantum litterae respiciamus, prohibet bigamum episcopum ordinari: si vero ad altiorem sensum cons
Abbreviated transcription (Latin):
crt&ur: Quia sicut nihil ẽe diximus ep̃s excellentius sic nibilẽ miserabilius. sidescã uita
sic grauius ẽ. quide sublimi ceciderit dignitate. Quia ruma dealto fit: grauiori
caso aonliditur honor quidemepis copalis coram hominib p̃darus ẽ: sed siruina
sustineat dolor magnus ẽ nam quancum p̃caeris gradus epis copalis altior ẽ
deb& cautelã honor grandis grandiori deb& sollicitudine circum uallari. Euiplas
Potentes potentiora torm̃ ca patientur et scientilegem & non facientieã peccatũ
ẽgrande et seruus sciens uo luntatem bñ sui. & ñ fecerit eam : uapulauit multum
hominum opera ds̃ in suo exarin& iudicio plus tam̃ ab eo exigitur cuiplus corit¬
Ampliores eni poenas luit : cuinumero sior regendorum populorum fuerit cura cõmissa

Expanded text:
citetur; quia sicut nihil esse diximus episcopo excellentius, sic nihil est miserabilius, si de sancta vcitetur; quia sicut nihil esse diximus episcopo excellentius, sic nihil est miserabilius, si de sancta vsic gravius fit, qui de sublimi ceciderit dignitate; quia ruina quae de alto est, graviori casu colliditur. Honor quidem episcopalis coram hominibus praeclarus est; sed si ruinam sustineat, dolor magnus est. Nam quanto prae caeteris gradus episcopalis altior est, am debet habere cautelam: honor grandis grandiori debet sollicitudine circumvallari. Cui plus Potentes potentiora tormenta patientur ; et: Scienti legem et non facienti eam, peccatum est grande ; et: Servus sciens voluntatem domini sui, si non fecerit eam, vapulabit multum hominum opera Deus in suo examinet judicio, plus tamen ab eo exigitur, cui plus commitampliores enim poenas luit, cui numerosior regendorum populorum fuerit cura commissa.
Abbreviated transcription (Latin):
limis &uita periclis Nesit dĩfica professio & inlicita accio. Nesit religiosus amictꝰ
& in religiosus profectus nesit gradus excelsus & deformis excessus nehabeatur inec¬
clesia cathedra sublimior & conscientia sacerdotis reperiatur humilior nelocu¬
tionem simulemus columbinam : & mentem habeamus caninam ne professione
monstremus ouinã: & fero citatem habeamus lupinam ut digne nob ꝑ prophaa
respondeatur adño. Populus hic labis me honorat. Coraut̃ eorum longe ẽ a me
Ergo fr̃s sic̃ senatorem clamis ornat agricultura rusticum sicut barbarum arma
sicut nauta nauigationis peritia & singulos quosq opifices operissui qualitas ipsos
demonstrat auctores sic ep̃m non alit̃ nisi episcopalis opera designat: Uit exbono
opere magisquam professione noscatur plus meritis c̃eep̃s : quã quod nomine uo¬

Expanded text:
limis, et vita deformis: ne sit deifica professio, et illicita actio: ne sit religiosus amictus, limis, et vita deformis: ne sit deifica professio, et illicita actio: ne sit religiosus amictus, et irreligiosus provectus: ne sit gradus excelsus, et deformis excessus; ne habeatur in Ecclesia cathedra sublimior, et conscientia sacerdotis reperiatur humilior: ne locutionem simulemus columbinam, et mentem habeamus caninam: ne professionem monstremus ovinam, et ferocitatem habeamus lupinam; ut digne nobis per prophetam respondeatur a Domino: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Ergo, fratres, sicut senatorem chlamys ornat, sicut agricultura rusticum, sicut barbarum arma, sicut nautam navigationis peritia, et singulos quosque opifices operis sui qualitas ipsos demonstrat auctores: sic episcopum non aliter nisi episcopali operatio designat; ut ex bono opere magis, quam professione noscatur plus meritis esse episcopus, quam quod nomine vo
Abbreviated transcription (Latin):
interrogatus & trinares ponsione fuiss& sub secutus. Rep&itum ẽ ad ñõ tertio:
pasce ouesmeas quas oues & qu ẽ gregem non solum tuno sus cepitbeatus apł̃s
parus sed & nobis cumeas accepit. &cumillo cas suscepimus oms unde cum regende sacer¬
dotibus contraduntur merito reccorib: suis subdidicuntur. quia euangelico chorus¬
cante mandato uidemus nilul ominus ẽẽ p̃fixum. nonẽ discipulus suꝑ magistrum ne
Haec uero cunc ta fr̃s ideonos pͥmississe debais cognoscere & ostenderemus nihil ẽ in hoc
scło excellentius sacer dotibus nihil sublimius ep̃is repperire. Vt cum dignitatem epis¬
copatus episcoporum oculis demonstramur & digne noscamꝰ quid sumꝰ & quod sumus
professione actione potius quam nomine demonstremꝰ. ut nom̃ congruat actioni
actiores pondeat nomini nesit nomen in ane: & crimen in mane: nesit honor sub¬

Expanded text:
interrogatus, et trina responsione fuisset subsecutus, repetitum est a Domino tertio: interrogatus, et trina responsione fuisset subsecutus, repetitum est a Domino tertio: Pasce oves meas. Quas oves, et quem gregem non solum tunc beatus suscepit apostolus Petrus; sed et nobiscum eas accepit, et cum illo eas nos accepimus omnes. Unde quia regendae sacerdotibus contraduntur, merito rectoribus suis subdi dicuntur; quia evangelico coruscante mandato videmus nihilominus esse praefixum: Non est discipulus super magistrum, nec nus ejus . CAPUT III.-- Haec vero cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nihil sublimius episcopis reperiri; ut cum dignitatem episcopatus episcoporum oculis demonstramus, et digne noscamus quid sumus, et quod sumus professione, actione potius quam nomine demonstremus; ut nomen congruat actioni, actio respondeat nomini; ne sit nomen inane, et crimen immane: ne sit honor sub
Abbreviated transcription (Latin):
commonitionib: solite consulentẽ & honorem episcopat᷑ demonstrare uolentem:
ut cum honoris uob p̃rogatiua monstramꝰ: merita &iã congrua requiramus. nec
falli possumus inopere: quicog noscimus ueritatem. Dignum ẽ. eñĩ ut dignitas sa¬
cerdotalis prius noscatur a nobis: & sic deinde seru&ura nob ut psalmo graphi sen¬
tentia queat repelli a nob. Homo cum in honore e& non intellexit: comparatus ẽ
lis nullus potuit comparationib: ad aequari. Si regum fulgori conpares & prin¬
cipum diademati : longeerit inferius: quasi plumbi matallum ad aurifulgorem
compares. quippe cum uideas regum colla et principum submitti genib: sacerdotũ.
et ex osculatis eorum dexteras orationib eorum credantse cõmuniri. Quidiam
deplebe ia dixerim multitudine. cui non solum p̃ferri ad nõ meruit. sed utea in
quoq: iure tueatur patrio p̃ceptis imperatum ẽ euangelicis: sic certe ad nõ adbea

Expanded text:
communibus sollicite consulentem, et honorem episcopatus demonstrare volentem; communibus sollicite consulentem, et honorem episcopatus demonstrare volentem; ut cum honoris ejus praerogativam monstramus, merita etiam congrua requiramus; nec falli possimus in opere, qui cognoscimus veritatem in corde. Dignum est enim ut dignitas sacerdotalis prius noscatur a nobis, et sic deinde servetur a nobis; ut psalmographi sententia queat repelli a nobis: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est lis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra, orationibus eorum credant se communiri. Quid jam de plebeia dixerim multitudine, cui non solum praeferri a Domino meruit, sed ut eam quoque jure tueatur patrio, praeceptis imperatum est evangelicis? Sic certe a Domino ad b