comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
substrau̾int dño dñoꝵ: ue eis qui
p̃minere ⁊ p̃sidere uident᷑ hoĩb: nͥ¬
in eis sedeat ⁊ p̃sideat d̾s. Necessaria
siquidẽ maior humilitas: ubi fui̾t
maior auctoritas. Qm̃ nimirũ in hoc
ipso de quo loquim patre nr̃o qͣnto ꝓ¬
fundiorẽ ⁊ puriorẽ ꝓbauimꝰ ⁊ tanto
amplius gratulam qd̃ b̃a eiꝰ anima
⁊ in carne posita sedel fu̾i̾t sap̃ie. ꝙͣ
firma ⁊ stabilis.qmͣ quieta ⁊ humi¬
lis. tantũ etiã acceptabilis. Deniq tã¬
to etiam firmiꝰ arbitram᷑. qd̾ młto ma¬
gis iam carne soluta int illas celestes
sedes meruerit apparere sublimis.Iam
scientia s implebit: p̃sertun si acces¬
serit suꝑeminẽs gr̃a caritatis.
Sit nimirũ locata uidet᷑ in tuto scĩe
plenitudo. si sustineat eam humilitas.
foueat caritas. Uñ etiam ñ immu̾to
octauus ⁊ nonꝰ ordo cherubin ⁊ sera¬
phim appellant᷑: quib nimirũ no¬
minib in eisdem ordinibꝰ scĩe pleni¬
tudo ⁊ ardor siue incensio om̃dant᷑.

Expanded text:
ino dominorum. Vae eis qui praeeminere et praesidere videntur hominibus, nisi eis sedeat et praesideat Dominus, necessaria siquidem major humilitas, ubi fuerit major auctoritas. Quam nimirum in hoc ipso, de quo loquimur, Patre nostro, quanto profundiorem et puriorem probavimus, tanto amplius gratulamur, quod beata ejus anima, et in carne posita sedes fuerit sapientiae, quam firma et stabilis, quam quieta et humilis, tantum etiam acceptabilis. Denique tanto etiam arbitramur, quod multo magis jam carne soluta inter illas coelestes sedes meruerit apparere sublimis. Jam scientia, sed implebit, praesertim si accesserit supereminens gratia charitatis. Sic nimirum locata videtur in tuto scientiae plenitudo, si sustineat eam humilitas, foveat charitas. Unde etiam non immerito octavus et nonus ordo Cherubim et Seraphim appellantur, quibus nimirum nominibus in eisdem ordinibus scientiae plenitudo et ardor sive incensio commendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
esse. ñ solos. utrunq enim eadẽ de se
ip̃a iu̾tas ait: ⁊b̃i ocłi qui uident q̃
uos uidetis. ⁊ b̃i qui ñ uiderunt ⁊ cre¬
diderunt. Non nulł etiam pat̃ sc̃i cũ
in carne eum ñ uid̾int. benignũ sese
in sp̃u exhibuit patrẽ: tulit opem:
adͦstulit temptatõem: attulit consola¬
tionem. Nam ex lauachro satricorꝑis
eiꝰ cũ ex more ei pꝰt transitũ debitas
exhiberemꝰ exequias: fr̃s quidã in
remotissimas orbis partes deportaue¬
bata: s eandem obtinet grãm q̃cũq
fui̾t suꝑfusa. Cum enĩ płib iam ad¬
morboꝵ remetlia postulantib de codẽ
sacro liquore donaui̾nt ⁊nã ⁊ mul¬
tis opem tulisse confirmant: imple¬
to tam̃ sepus aqua altera uascło tal̃
permanet usq hodie. quas pͥma fu¬
erat die. Atq utinã imꝑpetuũ in eidẽ
b̾i patͥs congregatõe ꝓbet᷑ qd̃ in lico¬
re fieri ꝑhibet᷑ : ut nec color optimꝰ

Expanded text:
et non solos: utrumque enim eadem de se et non solos: utrumque enim eadem de se ipsa Veritas ait: Beati oculi qui vident quae vos videtis ; et: Beati qui non viderunt, et crediderunt . 5. Nonnullis etiam Pater sanctus, cum in carne eum non viderunt, benignum sese in spiritu exhibuit patrem, tulit opem, abstulit tentationem, attulit consolationem. Nam ex lavacro sacri corporis ejus, cum ex more ei post transitum debitas exhiberemus exsequias, fratres quidam in remotissimas orbis partes deportavebata, sed eamdem obtinet et gratiam quaecunque fuerit superfusa. Cum enim pluribus jam ad remedia postulantibus de eodem sacro liquore donaverint nam et eum multis opem tulisse confirmant, impleto tamen saepius aqua altera vasculo, talis permanet usque hodie, qualis prima fuerat die. Atque utinam in perpetuum in ejusdem beati Patris congregatione probetur, quod in liquore fieri perhibetur, ut nec color optimus
Abbreviated transcription (Latin):
ea tẽpestate temptatio ⁊ ⁊ꝓpemodũ
uehemens absorbuerat meror. Sed
gemina quedã sacroꝵ gr̃a labiorũ
in u̾bo iu̾tatis ⁊ in oscło caritatis con¬
festim tͥsticiam depulit: leticiã red¬
didit salutarẽ. Et ñc fr̃es quis dabit
capiti nr̃o aqͣs. lacͥmarũ fontes ocłis
ad dũm donec arenti t̾re nr̃e utrũ¬
q adiciatur irriguũ. Decdutant ocł̃i
nr̃i diuisiones aquarum si forte inil¬
lum influant pat̃ne clementie sinũ:
si forte etiam nunc ad filioꝵ fletus
pat̃num madeat pectus. Quem e¬
nim uelut in cunis ad huc infan
senserit. quid putatis qnto erectuis
nouit. oĩa sentit: Aut quomͦ singłis
quibq cum apparuerit. Ad huc eñĩ
sine ulla hesitatõe uidebimꝰ eum: ⁊
utinam gaudeat cor nr̃m et gaudium
in illa tunc necessitate sic affui.. illo s
audiui gemitꝰ. illo ᷤ conatꝰ ad iuui. il¬
las iudi latͥmas. suspiria illa suscept᷑.
gens sp̃alit̃ ecducauit: pͥmos conuenit

Expanded text:
ea tempestate tentatio, et propemodum ea tempestate tentatio, et propemodum vehemens absorbuerat moeror. Sed gemina quaedam sacrorum gratia labiorum in verbo veritatis, et in osculo charitatis confestim tristitiam depulit, reddidit laetitiam salutarem. 4. Et nunc, fratres, quis dabit capiti nostro aquas lacrymarum, fontes oculis ad Dominum, donec arenti nostrae terrae utrumque adjiciatur irriguum: deducant oculi nostri divisiones aquarum, si forte in illum pluant paternae clementiae sinum, si forte etiam nunc ad filiorum fletus paternum madeat pectus. Quem enim velut in cunis adhuc infantsenserit: quid putatis, quanto certius novit, omnia sentit? Aut quomodo singulis quibusque, cum apparuerit adhuc, si sine ulla haesitatione viderimus eum: et utinam gaudeat cor nostrum, et gaudium in illa tunc necessitate adfui, illos audivi gemitus, illos conatus adjuvi, illas vidi lacrymas, suspiria illa suscepi? »gens spiritualiter educavit, primos convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi plures eo temꝑe uixta legis do¬
minice sanctionẽ pͥmiciarũ mani¬
puli frangebant᷑ ⁊ torrebant᷑. in¬
duxit. Int̾im causa extitit. sic̃ fre¬
quens illum trahebat necessitas
tam suoꝵ qmͣ totuis eccłie dei: ut
egressus a monast̾io ꝑdies aliqt
de uia ip̃a. tyrones dñi sui confestĩ
rusitat: qd̃ ad miliciã eiꝰ sib̃n me¬
mni circit octoginta armis spiri¬
talib. instruebat. Quib cum saluta¬
tis. ñ multa locutus: unũ illũ ex no¬
tum. Et cum tͥ pacem cupiens patis
oscłm darẽ: lacrimis tuis ip̃e ꝑ ma¬
dui. hec ait. ⁊ ꝓpius illũ acced̾e iubẽs.
sua illa dignantissima pietate oscła¬
tus ac magnifice ꝯsolatus ẽ eũ. Nec
mirum qd̃ mira facilitate. mira cel̾i̾ta¬
te nubem illam radius ille lissoluit.
Siquidẽ non inanis illa uisio fu̾at:
nam in multa ante p̃uentũ b̃ndic¬
tione dulcetlinis post eusdem b̃i pr̃is
egressũ grauissima quedã occupau̾at

Expanded text:
ubi plures eo tempore juxta legis Doubi plures eo tempore juxta legis Dominicae sanctionem, primitiarum manipuli frangebantur, et torrebantur, induxit. Interim causa exstitit, sicut frequens illum trahebat necessitas, tam suorum, quam totius Ecclesiae Dei, ut egressus a monasterio per dies aliquot de via, tirones Domini sui confestim visitat, quos ad militiam ejus si bene memini circiter octoginta armis spiritualibus instruebat. Quibus salutatis, non multa locutus, unum illorum notum, et cum tibi pacem, cupidus pacis osculum darem, lacrymis tuis ipse permadui. » Haec ait, et propius illum accedere jubens, sua illa piissima dignatione osculatus ac magnifice consolatus est eum. Nec mirum quod mira facilitate, mira celeritate nubem illam radius ille dissolvit; siquidem non jam illa visio fuerat. Nam in multa ante praeventum benedictione dulcedinis, post ejusdem beati Patris egressum, gravissima quaedam occupaverat
Abbreviated transcription (Latin):
s firmĩt ⁊ fidelit̃ teneat᷑. nͥ aliqñ di¬
ueniat᷑ abbas. ⁊ nos filii eiꝰ: ñr ille
illum qui dilexit nos hodie hic sede¬
mus: qd̾ cauere añ omĩa uolueritis.
ne surrexisse iuderet᷑ in uobis qui ig¬
noraret ioieph. Et nunt karissum q̃
uidentur in nob̾ temꝑalia st̃ ⁊ onnuo
transitura: non sic aũt̃ que millo cre¬
dimus. ⁊ si iam non uidemꝰ. Inuisibilẽ
itaq tanqm uidentes emulem ⁊ reue
tes etiam ⁊ orantes.ut cuiꝰ int̾im com¬
memoratõe temꝑali gratulam᷑ offi¬
cio: ꝑpetuo letemur aspectu. Nunqͥt
enim uel modo sicut uidere eũ nos ñ
meremur: sic̃ abeo ip̃i etiam ñ uide¬
mur : Absit a nob̾ frẽs absit ut tale
aliquit uel tenuit suspicem᷑. Qm
multa uir sc̃s etiam dum in carne
uixit. uidit in sp̃u: qnͣta etiã longe
positus comꝑit : qm multa qͦ fut᷑a
p̃nouit atq p̃nuntiauit. Scio ho¬
mĩem quẽ liuini sermonis hamo
cum aliis quiqdem ñ paucis ip̃e pis¬
catus: in cellam fr̃m nouitiorum.

Expanded text:
iter teneatur, nec aliquando diveniatur Abbas, et vos filii ejus; vester ille sed propter illum qui dilexit nos, hodie hic sedemus, quod cavere ante omnia volueritis, ne surrexisse videretur in nobis qui ignoraret Joseph . 3. Et nunc, charissimi, quae videntur in nobis, temporalia sunt, et continuo transitura: non sic autem quae in illo credimus, etiam videmus. Invisibilem itaque, tanquam videntes aemulemur et tes, etiam et orantes. Utimur interim commemoratione, temporali congratulamur officio, perpetuo laetamur aspectu. Nunquid enim vel modo, sicut videre eum non meremur, sic ab eo ipsi etiam non videmur? Absit a nobis, fratres, absit, ut tale aliquid vel tenuiter suspicemur! Quam multa Vir sanctus, etiam, dum in carne vixit, vidit in spiritu? quanta etiam longe positus comperit? quam multa quoque futura praenovit, atque praenuntiavit? Scio hominem, quem divini sermonis homo cum aliis quidem non paucis ipse piscatus, in cellam 1311 Novitiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃itatis. hunirũ de eiusmodi dicit᷑
qd̾ ip̃o iure mundicie dii int̃ hoĩes
appellent᷑. Nec difficille est animad¬
uertere qͣliter in hoc b̃o patre nr̃o
parit ħ utraq conuen̾int. Siquidẽ
⁊ płimis fr̃ib pastoralem exhibuit
sollicitudĩe: ⁊ apud omẽm pene
eccłiam reu̾entiam ⁊ auctoritatem
obtinuit singłarem. Cui eñi sic cre¬
debatur. sic deferebat᷑. sic obtemꝑaba¬
tur a religiosis. a scłarib. apͥncipibꝰ.
a pontificib: Sequunt᷑ throni: qͦs
nimirũ exinde nom̃ accepisse cogno¬
uimus. qd̾ in eis sedeat d̾s. sb sane
pulcherrima hei dispositio: siquidẽ
om̃i dñatõe sublimus est ⁊ głosuis
subiacere deo. Et qm̃uis iam pꝰt casũ
euis cũ suis utiq cõplitib qͥ illi simił

Expanded text:
itatis: nimirum de ejusmodi dicitur, quod ipso jure munditiae dii inter homines appellentur. Nec difficile est animadvertere, qualiter in hoc beato Patre nostro pariter haec utraque conveniant. Siquidem et plurimis fratribus pastoralem exhibuit sollicitudinem, et apud omnes pene ecclesias reverentiam et auctoritatem obtinuit singularem. Cui enim sic credebatur, sic deferebatur, sic obtemperabatur a Religiosis, a saecularibus, a principibus, a pontificibus? Sequuntur Throni, quos nimirum inde nomen accepisse cognovimus, quod in eis sedeat Deus. Et sane pulcherrima haec dispositio. Siquidem omni dominatione sublimius est et gloriosius, subjacere Domino. Et quamvis, jam post casum ejus, cum suis utiq
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. ip̃e sepuis parturunt: utinã
euis uestigia sic sequat᷑. ne qd̾ ab sit
adu̾sus eam secut᷑a posf̾itas causas ha¬
beat querelarum ÷ qd̃ declinantes cito
auia uite que ostensa est eis. si ip̃i in¬
traiu̾nt nͨ ꝑmiserint suos deinceps
introire sequaces. hoc enĩ erat qd̃ assu
desid̾at caritate: ut sccłm illud apłi.
quẽadmod̾ accepistis abeo. qͦmͦ uoso¬
porteat ambulare ⁊ placere deo. per
oĩa sicut ⁊ ambulatis ut abundetis
magis. Nimirum sollicitꝰ erat ꝓpter
illud forsitan moysi sc̃i t̃ribile u̾bũ
qd̃ ieg̾a̾t. ne forte dicendum aliquibꝰ
uideret᷑. Ad hui uiuente me ⁊ ingre¬
cdiente uobiscũ semꝑ contentiose e¬
gistis contͣ añm. qnͣto magis cũ mor¬
tuus fuero. Net minus uereor apũca
eum u̾ba mouebant: qd̾ intraturos
forte prenosc̾et post discessum suum
indiscipĩoꝵ ouilia lupos graues. uti¬

Expanded text:
genuit ipse, et saepius parturivit! Utinam ejus vestigia sic sequatur, ne quod absit! adversus eam secutura posteritas causas habeat querelarum, quod declinantes cito a via vitae, quae ostensa est eis, nec ipsi intraverint nec permiserint nos deinceps introire sequaces! Hoc enim erat, quod a vdesiderat charitate, ut, secundum illud Apostoli, quemadmodum accepistis ab eo quomodo oporteat vos ambulare et placere Deo per omnia, sic et ambuletis, ut abundetis magis . Nimirum sollicitus erat propter illud forsitan Moysi sancti terribile verbum quod legerat, ne forte dicendum aliquibus videretur: Adhuc vivente me et ingrediente vobiscum, semper contentiose egistis contra Dominum: quanto magis, cum mortuus fuero? Nec minus, ut vereor, apostolica eum verba movebant, quod intraturos forte praenosceret post discessum suum in discipulorum ovilia lupos graves . Uti
Abbreviated transcription (Latin):
duo. balduinus ⁊ frouomꝰ. mona¬
chi qͦ duo. gerardꝰ ⁊ gausridꝰ. clerici
tres philippꝰ leodicensis archidiaconꝰ.
oto ⁊ franco. quibꝰ additꝰ est in ip̃o
itin̾e alexander coloniensis. Romã
eñĩ ꝓficiscebat᷑. s uidens oꝑa diuiue
ũtutis. ⁊ audiens crebram pr̃is exhor¬
tationẽ compunctꝰ est ⁊ ꝯu̾sus Sin¬
głoꝵ noĩa ex p̃scͥptione primarum
inuenies litterarum. Explit̾ ꝓhe¬

Expanded text:
duo Baldowinus, et Frowinus; monachi quoque duo, Gerardus, et Gaufridus: clerici tres, Philippus Leodiensis archidiaconus, Otto, et Franco: quibus additus est in ipso itinere Alexander Coloniensis. Romam enim proficiscebatur; sed videns opera divinae virtutis, et audiens crebram Patris exhortationem compunctus est et conversus. Singulorum nomina ex praescriptione primarum invenies litterarum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uͦtui sunt hec oĩa oꝑis: tui muneris
ds nr. Tu enim oẽm replesti ab untio
temꝑis. terram p̃sentia diuinitatis.
oẽm aliq̃n repleturus gła maiestatis:
cuĩtũ partes int̾i quasdam ⁊ et̃no
p̃electa loca consilio excellentiꝰ uisi¬
tans reples spetiali gr̃a sc̃itatis. Fac
cdñe sp̃ali semꝑ abundare frum̃to
uailem qmͣ ut faceres re qm nomĩe
clariorem. Dignatus es tam eximie
claritatis syderib illustrare duob:
custodi domũ in qua tͥ geminũ hoc
tam p̃ciosum depositũ custoditur
fiat nobis deniq uixta u̾bũ tuum.
ut ubi est thesaurus tuus. ibi sit et
ibidem nomine congregatis. qd̾ ẽ suꝑ
om̃e nom̃: sicut ⁊ tu suꝑ omĩa bene¬
dictus in setula amen. Ex plic̃ liber

Expanded text:
vero tui sunt haec omnia operis, tui muneris, vero tui sunt haec omnia operis, tui muneris, Deus noster. Tu enim omnem replesti ab initio temporis terram praesentia tuae divinitatis, omnem aliquando repleturus gloria majestatis: cujus tamen partes interim quasdam, et aeterno praeelecta loca consilio excellentius visitans, reples speciali gratia sanctitatis. Fac, Domine, spirituali semper abundare frumento Vallem, quam ut faceres re quam nomine clariorem, dignatus es tam eximiae claritatis sideribus illustrare duobus. Custodi domum, in qua tibi geminum hoc tam pretiosum depositum custoditur. Fiat nobis denique juxta verbum tuum, ut ibi est thesaurus tuus, ibi sit et ibidem nomine congregatis, quod est super omne nomen, sicut et tu super omnia Deus benedictus in saecula. Amen. In codice
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cum orasset tota deuotõe qͣ potu
suis oratorii latere positum cogitauit
uisitare sepuchrum. auxilium flagi¬
tare. s fatigatõem uiritꝰ.⁊ qͣi iam se¬
curus de incolumitate qd̃ cogitauãt
non impleuit. Die altera it̾um fres
aduocans: ut ad oratorium ueniat
opem sibi postulat exhiberi. Causan¬
tib illis ꝑicłm siquidẽ uerebantur:
õĩmodis inquit oportet ut sc̃i mala¬
chie
tumulum petam. Cum eñi nocte p̃t̾ita
uix tenuit obdormissem: exꝑgefactus
subito audiebã uocem dicentẽ michi
Sanatus iam ab egritudine tua: si ab
altera uis sanari. ep̃m pete. Feter̃t
illi ut ille uoluit. ⁊ continuo fastũ
ẽ sicut dictũ erat ad illum. Eadẽ cdie
sanꝰ factus. Post paucissimos cdies. it̃
nostimꝰ pat̃ dulcissunt zelum. tu¬
am consid̾atõem. Tuum hoc opus
sic deferre couege tuo: ut hunc qͦ ei cõ¬
municares. ⁊ amorẽ cum quo uerius
⁊ felicius honorificaris in celis. Immo

Expanded text:
ubi cum orasset tota devotione qua potubi cum orasset tota devotione qua potquilonari ipsius oratorii latere positum cogitavit visitare sepulcrum, auxilium flagitare; sed fatigationem veritus, et quasi jam securus de incolumitate, quod cogitaverat non implevit. Die altera iterum fratres advocans, ut ad oratorium veniat opem sibi postulat exhiberi. Causantibus illis: periculum siquidem verebantur: « Omnimodis, inquit, oportet ut sancti Malachiae tumulum petam. Cum enim nocte praeterita vix tenuiter obdormissem, expergefactus subito audiebam vocem dicentem mihi: Sanatus jam ab altera aegritudine tua, si ab altera vis sanari, episcopum pete. » Fecerunt illi ut ille voluit, et continuo factum est sicut dictum erat ad illum. Eadem die sanus factus, post paucissimos dies iter anoscimus, Pater dulcissime, zelum, tuam considerationem: tuum hoc opus, sic deferre collegae tuo, ut hunc quoque ei communicares honorem et amorem cum quo verius et felicius honorificaris in coelis. Imo
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc uisionẽ prorsus erat ignotũ:
elix pontifex cuiꝰ m̾ita pat̾ sc̃s
⁊ uiuens p̾dicau̾it ⁊ defunctus:
felix caritas que in morte ñ extidit:
felix societas qmͣ nec illud diuortium
tam crudele diremit. Gloriosi siquidẽ
patres quenad mod̃ in uita sua dilexe¬
runt se: ita ⁊ in morte ñ sunt seꝑati.
Nam ⁊ pꝰt dies cirtit quadraginta ab¬
bas quidam ex maioris britanme in¬
sula: satre illius societatis uirtutem.
feliciter exꝑiri meruit in seip̃o. Qui
eodem temꝑe cum cet̾is coabb̃ib suis
ex more cistertiũ petens. in claraual¬
le. remanserat gemino quodã despa¬
bilit occupatus incõmodo: pleuresis
scilicet ⁊ febris cotidiane. Iamq eate¬
nus longa uexatõe defecerat: ut sosũ
anue euis exitum frẽs qͥ ei nunqm
decrant obseruarent. Cunq animũ
euis ang̾et ñ tam desicł̾ium uite pre¬
sentis. qm̃ absentium desolatiõ filioꝵ
qd̃ ꝑegre moreret᷑: obnixe petiit. ut
ad tumulum sc̃i deportaretur abb̃is.

Expanded text:
ad hanc visionem prorsus erat ignotum. Felix pontifex, cujus merita Pater sanctus et vivens praedicaverat, et defunctus. Felix charitas, quae in morte non excidit. Felix societas, quam nec illud divortium tam crudele diremit. Gloriosi siquidem Patres quemadmodum in vita sua dilexerunt se, ita et in morte non sunt separati. 24. Nam et post dies circiter quadraginta abbas quidam ex majoris Britanniae insula, sacrae illius societatis virtutem feliciter experiri meruit in seipso. Qui eodem tempore cum caeteris coabbatibus suis ex more Cistercium petens, in Clara-Valle remanserat, gemino quodam desperabiliter occupatus incommodo, pleuresis scilicet, et febris quotidianae. Jamque eatenus longa vexatione defecerat, ut solum animae ejus exitum fratres, qui ei nunquam deerant, observarent. Cumque animum ejus angeret non tam desiderium vitae praesentis quam absentium desolatio filiorum, quod peregre moreretur, obnixe petiit ut ad tumulum sancti deportaretur Abbatis:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e iam p̃dicabat: ⁊ uͭ lactens qͥdem
adhuc erat. iam tam̃ laudans clñm
appẽrebat. Nec immerito sic om̃datus
no magnificabat᷑ oracło: dũ adhuc
mat̾no pariuilus gestaret᷑ in utero:
fidelis siquidem uiri u̾bũ ꝙͣ ueratit
sit predictum. qmͣ efficatit̃ ad ĩpletũ.
ip̃i nimirũ deuotuis hodie recolunt:
qui in se ip̃is exꝑti. ⁊ latratũ eiꝰ effi¬
catiã. ⁊ medicinał lingue grãm cer¬
tius cognouer̃t. Wͦ nunc dñe qui te
dilig̃. ⁊ canẽ tuũt utiq diligit: uti¬
nam ⁊ tu diligas quos ille dilex̃ In
cuiꝰ eloquio euident̃ ꝓbaiimꝰ esse cõ¬

Expanded text:
jam ipse praedicabat: et nec lactans quidem jam ipse praedicabat: et nec lactans quidem adhuc erat, jam tamen laudans Dominum apparebat. Nec immerito sic commendatur no magnificabatur oraculo, dum adhuc materno parvulus gestaretur in utero. Fidelis siquidem viri verbum quam veraciter sit praedictum, quam efficaciter adimpletum, ipsi nimirum hodie recolunt, qui in se ipsis experti latratuum ejus efficaciam et medicinalem linguae gratiam certius cognoverunt. Et nunc, Domine, qui te diligit, canem tuum utique diligit. Utinam et ipse diligas, quem ille dilexit. In cujus eloquio evident
Abbreviated transcription (Latin):
alios in iuuentute. alios insenectu¬
te uocauit : non nullos tñ s paucos
uelut quodam pͥuilegio gr̃e sp̃alis
in bndictõe p̃ueniens. ĩmo p̃ripiens
netlũ natos: quales essent futuri
quib uoluit signis ⁊ indiciis decla¬
rauit. Sic electi sui ⁊ p̃elesti huius
uen̾abilem matrẽ ad huc felicissi¬
mo oñe grauidã insolita iusione
ꝑterruit: s int̃pretatõe eiusdẽ con¬
solatus est uisionis. Cum eñi nobi¬
li foret grauida fetu. somniũ uidit:
qd̃ religioso cuidã solitario indicãs
ait. uidi ⁊ audiui qͣi catulũ toto
corꝑe candidum. in dorso subrufũ.
in meo latrantẽ ut̾o: ⁊ expaui. Cui
ille: ne timeas ait. Paries filiũ accep¬
tabuẽ deo: qͥ p̃dicator esficax ⁊ exi¬
muis. magnꝰ ⁊ excelsus. in u̾bo głe est
futurus. Sic nimirũ bernardꝰ nost
ex quo cepit uttunq uiuere: cepit
mirabił apparere. Necllum parturi¬
ebat᷑: ⁊ iam predicabat᷑. uel magis

Expanded text:
alios in juventute, alios in senectualios in juventute, alios in senectute vocaverit: nonnullos tamen, sed paucos, velut quodam privilegio gratiae specialis in benedictione praeveniens, imo praeripiens, necdum natos, quales essent, quibus voluit signis et indiciis declaravit. 16. Sic electi sui et praedilecti hanc venerabilem matrem, adhuc felicissimo onere gravidam, insolita visione perterruit, sed interpretatione ejusdem consolatus est visionis. Cum enim nobili foret gravida foetu, somnium vidit quod Religioso cuidam solitario indicans ait: « Vidi et audivi quasi catulum toto corpore candidum, in dorso subrufum, in meo latrantem utero, et expavi. » Cui ille: « Ne metuas, ait, paries filium acceptabilem Deo, qui praedicator efficax et eximius, magnus et excelsus in verbo gloriae est futurus. » Sic nimirum Bernardus noster ex quo coepit utcunque vivere, coepit mirabilis apparere. Necdum parturiebatur, et jam praedicabatur, vel magis
Abbreviated transcription (Latin):
circa uos sunt ⁊audire ⁊uidere nui¬
latenus dubitenis. Nunirũ ip̃e est qͥ
pͥma die qua felicissimũ illud cũ
dño fedus iniit.⁊ uotũ uouit sacre
conu̾satõis nec dum posito habitu
scłari infr̃is lat̾e nec dum infixam
lanceã uidit: ⁊ p̾t dies circit̃ qͥndec̃i
infligendi locũ uulm̾s cligito demon¬
strauit. Nunc aut̃ corruptibilibꝰ exho¬
neratus exuuiis. corꝑalib uincłis
absolutꝰ. t̾renis eductꝰ ex tenebͥs. et
mundano de carc̾e erutꝰ. ex his potis¬
simũ que ad suoꝵ necessitates perti¬
nent filioꝵ. aliqͥo ignorare credatur:
Non est ista necessitudo carnalis: nͨ sp̃alis
est estimanda pat̾nitas in carnis reso¬
lutione dissolui. Sane etiam nunc au-¬
cdiri debet afiliis⁊ audiri debet extumu
bñdictõe euis memoria. post decessũ:
cuiꝰ magnifice om̃data est sc̃itas etĩã
ante ortum. Sicut enĩ nouit dñs qͥ¬
electõis. uł ip̃is uł de ip̃is innotescat
arthanũ. Cumq alios in puericia.

Expanded text:
circa vos sunt audire et videre nullatenus dubitatis. Nimirum ipse est, qui prima die, qua felicissimum istud cum Domino foedus iniit et vovit sacrae conversationis, necdum posito habitu saeculari, in fratris latere nondum infixam lanceam vidit, et post dies circiter quindecim infigendi locum vulneris digito demonstravit. Nunc autem corruptibilibus exoneratus exuviis, corporalibus vinculis absolutus, terrenis eductus a tenebris, mundano de carcere erutus, ex his potissimum, quae ad suorum necessitates pertinent filiorum, aliquid ignorare credatur? Non est ista sollicitudo carnalis, nec spiritualis est aestimanda paternitas in carnis resolutione dissolvi. Sane etiam nunc audire debet a filiis, audire debet e tumulbenedictione ejus memoria post decessum, cujus magnifice commendata est sanctitas etiam ante ortum. Sicut enim novit qui dilectionis, vel ipsis, vel de ipsis innotescat arcanum. Cumque alios in pueritia,
Abbreviated transcription (Latin):
głam suam. Nam ⁊ illa exeqͥarum
religio. fidei deuotio erat:⁊ tam lec
tum habuisse talem. ꝙͣ graue talẽ
amisisse. Nec parũ fiducie dat se¬
pulchri sui gr̃a. Nam cuiꝰ hic ossa
condidimꝰ: in celis utiq patͦtina
pat̃ sc̃e. Non indiguit meritũ tuũ
signis ꝓbari: ip̃a enim conu̾satio
tua plena uirtutib ⁊ ammiratõis
Sed in his tu minimã tut partẽ
oputabas. maiꝰq tͥ gaudiũ erat.
qd̃ merita ⁊ iurtutes tuas deus
rent. Habet ⁊ pax martyres suos:
corꝑe moratꝰ es testis fuisti Illud
⁊ ad illam qmͣ uidimꝰ aspectus
licet decore seruato exilitatẽ redac
giens. appetitũ. Nunꝙͣ in ore tuo
nisli pax nͥ castitas. nͥ pietas. nisi
caritas: nunꝙͣ in corde nͥ horũ
omnium fons xp̃c habitauit: qui tͥ
et ꝑ te płimis. Raritatis. gauclii. lon¬
tes. ⁊ młtiplicem copiam in młtoꝵ
tͥ ac tuis ing̾ens. Quid habes qđ ñ
accepisti: Aut si accepisti qͥd gła¬
ris qͣi ñ acceꝑis: Sed hoc magis tu¬

Expanded text:
am suam: nam et illa exsequiarum religio, fidei devotio erat, et tam laetum erat habuisse talem, quam grave talem amisisse. Nec parum fiduciae dat sepulcri sui gratia: nam cujus hic ossa condidimus, in coelo utique patrocinia a! Non indiguit meritum tuum signis probari; ipsa enim conversatio tua plena virtutibus et admirationis sed in his tu minimam partem computabas, majusque tibi gaudium erat quod merita et virtutes tuas Christus rent. Habet et pax martyres suos; corpore moratus es, testis fuisti. Illudet in illam quam vidimus aspectus, licet decore servato, exilitatem redactgiens appetitum. Numquam in tuo ore nisi pax, nisi castitas, nisi pietas, nisi charitas. Numquam in corde nisi horum omnium fons Christus habitavit, qui tibi et per te plurimis charitatis, gaudii, pacis, lontes in multiplicem copiam in multortibi ac tuis ingerens: Quid enim habes quod non accepisti? aut, si accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sed eo magis tu
Abbreviated transcription (Latin):
di uos causa mei nominis tra
qui loquit᷑ in nobis. Non ergo
metlitando ego s credendo in¬
ueni creatorẽ meum. Et qui
eram podagrico ⁊ cyragrico
dolore contractus ⁊ quassus.
statim ut xp̃o credidi: ac si
paruulus omnium m̃broꝵ
meoꝵ recepi sanitatẽ. Constat
gͦ apud animũ meũ iplum
me creasse. qui me renouare
dignatus est. Et sicut dedit res¬
taurationẽ corꝑr ita qͦ anĩe
post istam uitã dare ꝓmisit:
si tam̃ non dubius nec timi¬
dus hominũ terrorib fran¬
gat. s in eus nominis confes¬
sione ꝑdurans. fidem integrã
quam me deus fecit inuemi¬
te conseruem. Prefectus clixit:
Ignoras tranquilline quani¬
ta inuictissimoꝵ principũ
erga xp̃ianos ira deseiuat et
ideo quasi seturus qd̃ tibi uidet᷑
sine timore ꝓsequeris: Tranquuil¬
linus cdixit. Stultus timor est

Expanded text:
di vos causa mei nominis traddi vos causa mei nominis tradqui loquitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est
Abbreviated transcription (Latin):
gitoꝵ. Nam qui ꝑ incredu¬
litatem uoluptabant᷑ in sqͣlo¬
rib muncdi: ꝑ fidem abluti
a sordib diuinis sumꝰ manibꝰ
ut ille tuus anulus restituti:
Nunquid serui qui te negaue¬
runt dominũ suũ dum te in
habitu seruili respicerent ñ
potuerunt ut rebelles occidi:
Ita ⁊ qui negant xp̃m dñm.
suum ꝑ hoc qd̃ semetipsum
a maiestate exmnaniuit ⁊ for¬
mam serui suscepit: nullate¬
nus poterunt eterni ignis
penas euadere. Ideo demq no¬
bis qui in eum credimꝰ ex et̃¬
ni fontis unda subuenit: ut
eterms ignis ab et̾no fonte
nincatur. ⁊ infidelitas a fideli¬
tate suꝑetur. Presectus dixit:
ut uideo non ut filios tuos ab
hac intentione tolleres popos¬
cisse ꝓbaris inclucias. sed ut
has aniles fabulas ad nostra
tribunalia meditatas ad fer¬
res. Cranquillinꝰ dix̃it. Non
mecditantur discipłi xp̃i qͥd in
conspectu iudicum ꝓsequan¬
tur. Sic enim p̃monuit dicenꝰ:
Quando potestatib huiꝰ mun¬

Expanded text:
gitorum. Nam qui per incredugitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut rebelles occidi? Ita et qui negant Christum Dominum suum pro hoc quod semetipsum a majestate exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ corpus humanum est:
gemia uero anĩa que in ip̃o
corꝑe inclusa est. Corpus uero
⁊ am̃a unum hoĩem facumt:
quomͣ aurũ ⁊ gemina unum
anulum fac̾e comꝓbant᷑. Sed
anulus. longe satis homo p̃¬
misisti seruos tuos ut anu¬
lum de sordib eriperent. et
nulla ratione eum eruere po¬
tuerunt: misit ⁊ ꝓpħas suos
deus de celo loquens ad eos ut
humanũ genus a sordib hu¬
ius mundi eriꝑent.⁊nulla
ratione omnino hoc fac̾e. nul¬
la instantia potuerunt. Tu
deposiusti aureas uestes. ⁊ ser¬
uili indum̃to indutus descen¬
disti in cloacam. ⁊ manꝰ tuas
misisti in sordib ut anulum
de sorde liberares: exuit se̾ ma¬
iestas diuinitatis sue splen¬
dore non tamen suꝑna relin¬
quens. ⁊ inluit se seruili
nr̃i corpis incdum̃to. et hunc
in cloacam huius muncli de ce¬
lo descendens. misit manꝰ suas
in sordib passionum nr̃asꝵ
⁊ passionem que m̾itis nr̃is
debebat᷑ in semet ip̃o suscipi¬
ens głe nos suoꝵ recldidit cdi¬

Expanded text:
Aurum, corpus humanum est, gemma vero anima est, quae in ipso corpore inclusa est. Corpus vero et anima unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed annulus, longe satis homo prmisisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit di
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ipsa enim ⁊ ex eiꝰ utero morse¬
terna est nata quo temꝑe gule
sue. ⁊ libidini. ⁊ delectationib
ideo qͥ ad et̃nam uitam facti fu¬
erant: huc in istã sunt mortis re
gionem iactati. huic it̾um sunt
ad inferos deuoluti. nichil secum
pret̃ pect̃a portantes. Hec ergo ui¬
ta est que uos fallit. Damicikm̃

Expanded text:
Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeEx ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, huc in istam sunt regionem mortis jactati: hinc iterum sunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo vita est quae vos fallit, o amici
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a int̃ coniuges cdiuortia semĩat:
int̃ amicos discordias inter pa
bus peritiam. ip̃a aufert mori¬
bus disciplinam. Et ut altiora
que amatoribus suis ingerit cri¬
uit patrem. si int̾emptꝰ ẽ ab a¬
mico amit᷑. cuiꝰ hec instinctu fac
mittunt. ⁊ ilła plusꝙͣ iustũ est
diligunt. iniqͦ odio hoĩes ꝓsecun¬
turꝰ ut quid enim pirata na¬
uigantẽ ugulat᷑ ut qͥd iatro
pauꝑem. suꝑbus humiłe ⁊ omis
nocens quocunq potuerit aogͣ
uat innocentẽ. Hec aut facuĩt
mala qͥ isti uite seruire deside¬
rant ⁊se existimant in amore
eius pro temꝑa ꝓlixiora durate
Non ergo alt̾uis causa siunt sce¬
lera: nisi ut infelicissime isti car¬
nali uite acarnalib sermiatur:
Ip̃a deniq est que eis crimmina
imꝑat. iubet facinora. suadet
iniusta. ⁊ postea quam: omni
crudelitate. omĩq fuerit spur¬
ciuia saginata: sermientes sͥ tra¬
dit silie sue idẽ morti. ꝓpetue:¬

Expanded text:
Ipsa inter conjuges divortia seminat, Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacbus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crivit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu factmittunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro pauperem, superbus humilem, et omnis nocensavat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur. 11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
scirent ẽẽ alt̾am uitã. ignaram
morns tristitie nesciam. inqͣm
mortalitas regnat. ⁊ ꝑpetua gau¬
dia cõmorant᷑: ꝓfecto nobiscum
ad illam festinarent ꝑting̾e. ⁊ istã
uitam ꝓnichilo computantes. ilła
appet̾ent que in exultatõe ꝑma¬
net. ⁊ penitus siniriñ nouitͤ
Ista enim uita fugitiua est. ⁊tã
infidelis ut nec amatoribꝰ suisfi¬
dem potuerit custodire Abori¬
gine enum muncli in secredentes
fefellit. om̃i se expectantes decep̃:
cunctos de se p̃sumentes irrisit:
Et ita nullum oĩno certũ reddi¬
dit: ut om̃ib ꝓbet᷑ fuisse m̃tita.
Ad que utinã: solius mendatii
culpasset obnoxia: ⁊ ꝑ om̃ia cri¬
mina curr̾e suos non cog̾et ama¬
tores. Ipia dat edacitatẽ glutto¬
mbuis. ip̃a ebrietatẽ ingerit te¬
mulentis. Ip̃a nansragium pudoris
ad ulteris ipsa ẽxetrabilem tracdit
ꝑu̾sitatẽ incestis. Ipsa aũt monet
furem ut raplat᷑ iracundũ ut
se:uiat: mendacem ut fallat:

Expanded text:
scirent esse alteram vitam ignaram scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat.
Abbreviated transcription (Latin):
taminis pond̾e fatigari. in medio
eorum se obitiens: dixit. O fortissi¬
mi milites xp̃i. o instructissimi
diuimi prelii bellatores. ꝑ numiã
uirtutẽ am̃ fortiter ꝑuenistis
ad palm̃a: ⁊ nunc ꝑmisera blan¬
dimenta coronam deponitis sem¬
piternã: Discat nunc ꝑ uos xͥ
militum fortitudo fide potuis ar¬
mari qm ferro. Nolite iuctoriaꝵ
ur̃aꝵꝵ insignia ꝑ mulierũ blan¬
dimenta abicere: subiectas pedi¬
bus nr̃is hostis deuicti ceruces.
ad iuctricia ⁊ recliuiuã it̾m bella
iaxare. Quiꝰ qͣnuis seua contra
uos extiterit ꝑ iniqͣ instantia. se
uerior tam̃ efficit᷑ ira tepeta. E¬
rigite gͥ eternis affectibꝰ tropheũ
ur̃i certaminis. gloriosum: ⁊ n̾oli¬
te illud omitt̾e fletib parualoꝵ
Isti quos plorantes adtenditis. gau¬
derent hodie si pot̾ant scire que
nostis. Putant eñi qd ista utita sit
sola. que si finem acceꝑit. nulla
uitaus anĩe corꝑe deficiente. ua¬
ieat portio: remanere. Si enim

Expanded text:
taminis pondere fatigari, in medio taminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit aevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
eficite plorando ocłi mei. ⁊ caligi¬
nem obdunte fundentes flu¬
mina lacͥmaꝵ. ne uideã cetli gla¬
cdio qͦs dũ uirga leuis tang̾et tre¬
mui: dũ tristes leuit̃ uiderẽ expa¬
ui. Igit᷑ dñ hec ⁊ his similia seni
or ageret.ecce ⁊amboꝵ coniuges
cum natis ꝓpriis ueniunt. ⁊ asp̾¬
tib eoꝵ ꝓpͥos infantulos offeren¬
tes. has uoces eiulando effunclũt.
Quibꝰ nos seruit᷑as relinquitisͤ.
Quibꝰ coniugii nr̃i traditis cari¬
tatem: Qui putatis erunt hoꝵ
nutristis: Heu quam sero. heu
qmͣ impio crudelitatis genere.
parentes despititis. amicos res¬
puitis: uxores abitits. filios ab¬
dicatis. ⁊ nos ip̃os carnisici ultroneos
mas ⁊ suspiria filioꝵ. ceperunt mi¬
lites xp̃i molesc̾e. ⁊ animos suos flec¬
tere addoiorem. Huic spectaculo
ut supradiximꝰ int̾erat sc̃s sebasti¬
occultabat militaris habitꝰ. ⁊ cla¬
midis obumbrabat aspectus. At
ubi uidit adletas dei unm̃so cer¬

Expanded text:
Deficite plorando, oculi mei, et caligiDeficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior prosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horunutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos ymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastioccultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso cer
Abbreviated transcription (Latin):
Ad mortem ultro ꝓficiscentibꝰ filiis
uale clicturꝰ adueni. ut uniu̾sa
que afiliis sipulture mee exhib̾e¬
da ꝑau̾am: ego infelix filioi sepul¬
turus expendam. O silii mee senet
cerum lumen. nati felicit.⁊ ꝓspe
educati. excellentissime memorie
⁊ingenii singłaris omniũq lib̾a¬
lium peritia littarum imbuti.
que ista repente insama. uestra
nolntate ꝓgẽnita mortis uos
fecit esse amatores: Nunꝙͣ ista
niuentibus placuit. nunquam
morituris suũ amorẽ induxit.
ad quoscunq aut̃ ꝑuenire potu¬
it uiolent̃ ad missa est. ⁊ non est
noluntate abullo uiuente sus¬
cepta:. Si hanc midus debitor
sub auaro fen̾atore positꝰ nulla
potest ratione diligere nec solũ
non diligere cognoscitne s timere
qua ratione eam appetit. que bo¬
nis exuberat om̃ib ⁊ penitꝰ nulli
reuntes.Uenite huc senes.⁊me
cum suꝑ filios plangite: qui uos
iusc̾a pat̾na habere sentitis. Huc
talia paciamini.

Expanded text:
Ad mortem ultro proficiscentibus filiis Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae bacucerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli et? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. Venitalia patiamini.
Abbreviated transcription (Latin):
michi semꝑ blanditꝰ es sili. ⁊ tu
ampluis uerecundatꝰ es.
n illo ymaginẽ meã peꝑi. inte pa¬
ternos uultus effudi. Tu patri u¬
tilior:iste siilior. Heu me mise¬
ram. circunuallant me ex omni
parte incomꝑabiles luctꝰ in audi¬
ta miseria: ⁊ gemina orbitas nul¬
lis penitꝰ tͥbulatõib comꝑanda:
Omito filios ad mortẽ ultro ꝓpan¬
tes: quos si mͥ hostes auferrent.ꝑ
meclias sequerer acies bellatoꝵ:
Si iudicia uiolenta conclud̾e̾nt.
cart̾em sumul irũꝑem morit᷑a
Nouum hoc genꝰ est ꝑeundi in qͣ
carnisex rogat᷑ ut feriat. uita
optatur ut ꝑeat. mors inuitatur
ut ueniat. Nouus hic luctus ẽ. noua
miseria. in qua natorũ iuientus
sponte amutit᷑. ⁊ parentũ miserã¬
da cogitur senectus ut uiuat. Ista
⁊ his similia matre ꝓsequente.in¬
firmus pater ⁊ grauis iam senio ma¬
nibus adducit᷑ seruulorum. ⁊ cig¬
neo capiti pulu̾em terre spargens.
huiusmodi dabat uoces ad celum

Expanded text:
mihi semper plus blanditus es, fili; et tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum:
Abbreviated transcription (Latin):
ferreum pectꝰ. qd̵ caniciem pati¬
mii patris abic̾e. ⁊ matͥ iam de¬
crepite nouos dolores partꝰ adfer¬
filios peꝑit: ⁊ geminũ patͥs fu¬
dit filioꝵ asfectũ.
unc uͦ insanabilis dolor. incõ¬
solabilis pena. inremediabi¬
lis cruciatꝰ. incomꝑabilis partus.¬
dolor est: quos spes ⁊ gaudiũ toili¬
tur. tuta contẽpnit᷑. respitit᷑ gła.
⁊ contemptis om̃ib pietatis affestib:
mortis atrocitas appetit᷑ potius quã
timetur. Obsetramꝰ uos o amici ca¬
rissimi tandem his date cladibus
finem: ⁊ uos patres esse dulcũ fili¬
orum. uel amoniti mem̃tote. Hec
⁊his summilia amicis dicentibꝰ: mise¬
ram se clamans mat̾ aduenit.⁊so¬
luto capite canos sue senectutis
ostentans in conspectu eoꝵ uestem
qua pectus tegebat᷑ scidit. ⁊ cunc¬
tis flentib ostendebat eis laxis pel¬
lib quas suxerant mãmas. ⁊ blan¬
dimenta queq infantie eoꝵ exhi¬
buerat.eiulando latrimans me¬
morabat. Aiebat gͦ ad ambos. Tu

Expanded text:
ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferfilios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obsecramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
damus. Diabolus eñi nec dñs
ñr. nec creator. nec pat̃ eẽ disnoᷤ¬
citur: d̾s aut̃. ⁊ pat̃. ⁊ dñs. ⁊ con¬
ditor oĩum comꝓbat᷑. Et si hũc
derelinquentes ad illum abistis
qui in tantũ ur̃ extitit inimitꝰ
ut uos ad penas ꝑpetue mortis
ad duceret ⁊ ⁊ ad istud letale fa¬
ceret exitium deuenire. qnͣto
magis ad eum redeundũ est qͥ
unicum filiũ suum passioni
⁊ morti traclidit ut nos a pas¬
sionib et̃nis ⁊ amorte ꝑpetua
liberaretͦ Cum ħ ⁊ his similia
runt cordis gemitũ redc̾e. ⁊ se
peccasse ⁊ impie egisse ⁊ penitẽ¬
tie uocibꝰ extlamant. Funde¬
bant gͦ amaras lacrimas. ⁊ se
uocib resonabant. Cunc beatꝰ
sebastianus ibet eos oms auin¬
cłis cathenarum exsolui. Post
policarpum presbit̾um ubi e¬
rat causa ꝑsecutõis occultꝰ:⁊ nar¬
rauit ei oĩa que gesta sunt. Qui¬
bus auditis sc̃s politarpus. gr̃as
egit deo:⁊ una cũ eo uenit addo

Expanded text:
damus. Diabolus enim nec dominus damus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Conditor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et a morte perpetua liberaret? Cum haec et his similia runt cordis gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacrymas, et se vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catenarum exsolvi. CAPUTPolycarpum presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis S. Polycarpus gratias e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum si te conferas xp̃o. presto
erit remun̾ationis eius p̃mium
suꝑ te corona martyrii. habens
secum uirtutũ omĩum. ĩmar¬
cescibiles flores et̃ne uite gaudiis
ꝓfuturos. Audiens hec nichostra¬
tus pͥmis crinius abiit adclauli¬
um cõmentariensem: ⁊iussit u¬
niu̾sas ꝑsonas ad domũ eius recduc̾e
sunt: uolo ut cum illis xp̃ianis
qui apud me sunt presto sint.
rent catenarũ nexib uincti. hoc
mͦ eos uir dei sebastianꝰ alloquit᷑.
Crimina diabolica si diuinis
uirtutib cedent. reatꝰ ũr a mor¬
te excludif. ⁊ a gaudiis tugitiuis
reuocat᷑. Egerat enim ꝑsuos sa¬
tellites hostis iniustus. ut anĩos
nlitũ xp̃i a uirtutũ culmine¬
recto eu̾teret. ⁊ in ip̃o ꝑfestiõis
fastigio positos ad cenũ conaref᷑
merg̾e inferoꝵ. Hac decausa in¬
caluit animꝰ hostisum dominica¬
tione ꝓuocatꝰ: ut uos qͦs iam lu¬
cratꝰ fuerat ininitꝰ de eiꝰ captiui¬
tate tollentes uos. ur̃o creatori red¬

Expanded text:
primum si tu conferas Christo, praesto primum si tu conferas Christo, praesto erit remunerationis ejus praemium super te, corona martyrii, habens secum virtutum omnium flores immarcescibiles, aeternae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere,sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesto sint, rent, catenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicatione provocatus, ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollentes, vestro vos Creatori red