comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stomata quȩ offerebantur prorege. Et irridens spre¬
uit eos & polluit. & locutus est superbe. & iurauit
cũ iradicens. Nisi traditus fuerit uidas & exercitus
eius inmanus meas. continuo cũ regressus fuero in
pace. succendã domũ istam. Et exit cũ ira magna.
Et intrauer̃ sacerdotes. & st&erunt ante faciem al¬
taris & templi. & flentes dixer. Tu elegisti domum
istam dñe. ad inuocandum nomen tuum in ea. ut e&
domus orationis & obsecrationis populotuo. fac uin¬
diciam in homine isto & exercitu eius. & cadant in¬
gladio. Memento blasphemias corũ. & nedederis
eis ut ꝑmaneant. Et exiit nicanor. Ab hierus alẽ
& castra applicuit ad bethoron. & occurrit illi exer¬
citus syriȩ Et iudas applicuit in adarsa cũ trib
milib uiris. Et orauit iudas & dixit
ui missi erant afege sennacherib dnẽ qui blasphe¬
mauerte. ex iit Angelus & ꝑ cussit ex eis .c. lxxx.u.¬

Expanded text:
stomata quae offerebantur pro rege et inridens sprestomata quae offerebantur pro rege et inridens sprevit eos et polluit et locutus est superbe et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et intraverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris et templi et flentes dixerunt tu elegisti domum istam Domine ad invocandum nomen tuum in ea ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homine isto et exercitu eius et cadant gladio memento blasphemias eorum et ne dederis eis ut permaneant et exiit Nicanor ab Hierusalem et castra adplicuit ad Bethoron et occurrit illi exercitus Syriae et Iudas adplicuit in Adarsa cum tribus milibus viris et oravit Iudas et dixit ui missi erant a rege Sennacherib Domine qui blasphemaverunt te exiit angelus et percussit ex eis centu
Abbreviated transcription (Latin):
multis criminibus. Et misit sexnicanorem unũ
ex principib suis nobilioribus. qui erat inimi¬
citias exercens contra irł. & mandauit ei euertere
populum. .Xx.
tuenit nicanor in hierusalẽ cum exercitu magno.
& misit adiudã & ad fr̃s eius indolo. uerbis pacificis
dics. Non sit pugna interme &uos. ueniam cum
paucis uiris. & uideã facies ur̃as cũ pace. Et uenit
Adiudam & salutauerunt se inuicẽ pacifice. Et
hostes parati erant rapere iudam. &innotuit ser¬
mo uidae. quo cum dolouenerat. Adeũ. & conterri¬
tus ẽ ab eo. & amplius noluit uidere faciem eius.
Et cognouit nicanor quõ denudatũ e consiliũ eius.
& exiuit obuiã iudȩ inpugnã. iuxta capharsalama:
Et cecider᷑ denicanoris. fere quinq milia uiri. & fu¬
gerunt inciuitatẽ đđ. It post hȩc uerba ascendit
nicanor in montẽ sion. Et exierunt desacerdotib
populi salutare eũ inpace . & demonstrare ei holocau¬

Expanded text:
multis criminibus et misit rex Nicanorem unum multis criminibus et misit rex Nicanorem unum ex principibus suis nobilioribus qui erat inimicitias exercens contra Israhel et mandavit ei evertere populum et venit Nicanor in Hierusalem cum exercitu magno et misit ad Iudam et ad fratres eius cum dolo verbis pacificis dicens non sit pugna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre faciem eius et cognovit Nicanor quoniam denudatum est consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace et demonstrare ei holocau
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. non ẽ in eis ueritas & iudiciũ. trans gressi
sunt enĩ conflitutũ. & iusiurandũ qđ iuraucrunt
Et mouit bacchides castra adhicrusalẽ. & appli¬
cuit in b&h lecha. &misit & cõprehendit multos
ex eis. qui ase refugerant. & quosdã depopulo
mactauit . & in puteũ magnũ pro iecit. Et cõmisu
regionem alchimo. & reliquit cũ eo auxilium in ad¬
utorium ipsi. Et abiit bacchides ad regẽ. & satis a¬
gebat alchimus proprincipatu sacerdotii sui. Et con¬
uenerunt ad eum om̃s qui perturbabant populũ suũ.
& obtinuer terrã iuda. & fecerunt plagam magnã
in irł. Et uidit udas om̃a mala quȩ fecit alchimus.
& qui cum eo erant infilios irł. plus multo quã gen¬
tes. & exiit in om̃s fines iudȩ incircuitu. & fecit uin¬
dictam in uiros desertores. & cessauerunt ultra exire
in regionem. Uidit aũ alchimus quod p̃ualuit iu¬
das & qui cũ eosunt. & cognouit quia non potest
suftinere eos. regressus ẽ ad regem. & accus auit eos

Expanded text:
 ei veritas et iudicium transgressi sunt enim constitutum et iusiurandum quod iuraverunt et movit Bacchides castra ab Hierusalem et adplicuit in Bethzetha et misit et conprehendit multos ex eis qui a se refugerant et quosdam de populo mactavit et in puteum magnum proiecit et commisit regionem Alchimo et reliquit cum eo auxilium in adiutorium ipsi et abiit Bacchides ad regem et satis agebat Alchimus pro principatu sacerdotii sui et convenerunt ad eum omnes qui perturbabant populum suum et obtinuerunt terram Iuda et fecerunt plagam magnam in Israhel et vidit Iudas omnia mala quae fecit Alchimus et qui cum eo erant in filios Israhel plus multo quam gentes et exiit in omnes fines Iudae in circuitu et fecit vindictam in viros desertores et cessaverunt ultra exire in regionem vidit autem Alchimus quod praevaluit Iudas et qui cum eo sunt et cognovit quia non potest sustinere eos et regressus est ad regem et accusavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
urguere constipatos in legionib eius. Et ut refulsit¬
soł inclyppeos aureos & ȩreos. resplenduer̃ montes
ab eis. resplenduerunt sic̃ lam pades ignis. Et distinc¬
ta ẽ pars exercitus regis ꝑmontes excelsos. & alii ꝑ
loca humilia. & ibant caute &ordinate. & cõmoue

Expanded text:
urgere constipatos in legioniburgere constipatos in legionibsol in clypeos aureos et aereos resplenduerunt montes ab eis resplenduerunt sicut lampades ignis et distincta est pars exercitus regis per montes excelsos et alii per loca humilia et ibant caute et ordinate
Abbreviated transcription (Latin):
Et recessit iudas ab arce. & admouit castra adb&h¬
lachara. contra castra regis. Et rex surrex̃ Ante lu¬
cem & concitauit exercitus imp&um. contra uiam
b&hlachara. & cõ parauerꝰ se ex ercitus imp̃lium.
It tubis cecinerunt. & elefantis ostenderunt sangui¬
nem uuae & mori. ad acuendos inp̃lium. Et diuiser̃
bestias ꝑ legiones. & asstiterunt singulis elefantis mil¬
le uiri. inloricis concatenatis. & galeȩ ereȩ in capitib
eorũ. Et quingenti ẽquites ordinati. unicuiq hestiȩ.
electi erant hi ante tempus. Ubicumq: erat bestia.
ibi erant. Et quocũq: ibat.: ibant & non discedebant
ab ea. Sed & turres ligneę suꝑ eos firmȩ. protegentes
suꝑ singulas bestias. & suꝑ eos machinȩ. & suꝑ singulas.
uiri uirtutis xox duo. qui pugnabant desuꝑ. & intus
magister hestiȩ Et residuum equitatũ hinc &inde
statuit induas partes. tubis exercitũ cõmouere. & per¬

Expanded text:
et recessit Iudas ab arce et admovit castra ad Bethet recessit Iudas ab arce et admovit castra ad Bethzacara contra castra regis et surrexit ante lucem et concitavit exercitus impetum contra viam Bethzacara et coerunt sanguinem uve et mori ad acuendos eos in prelium. Et diviserunt bestias per legiones, et astiterunt singulis elefantis mille viri in loricis concatenatis, et gálee eree in capitibus eorum, et quingenti equites ordinati unicuique bestie electi erant. Hi ante tempus, ubicumque erat bestia, ibi erant, et quocumque ibat, ibant et non discedebant ab ea. Sed et turres lignee super eos firme protegentes super singulas bestias, et super eas machine, et super singulas viri virtutis triginta duo, qui pugnabant desuper, et intus magister bestie. Et residuum equitatum hinc et inde statuit in duas partes, tubis exercitum commovere et per
Abbreviated transcription (Latin):
regem & dixerunt. Quousq non facies iudici¬
patri tuo & ambulare in p̃ceptis eius. & obsequis
edictis eius. & filii populi nr̃i propter hoc aliena¬
bantur so anobis. & quicumq: inueniebantur ex ꝯ¬
nobis interficie dantur. & hereditates nr̃e. diri pie¬
bantur. Et non ados tantum extenderunt
manum. sed & in om̃s fides nr̃os. Et ecce applicuer
hodie ad arcem inhierusalem . occupare eã & muniti¬
onem in behsura munier̃. Et nisi p̃ueneris cosuelo¬
cius. maiora quã hȩc facient. nec poteris obtinere eos
t iratus ẽ rex ut audiuit. & conuocauit om̃s ami¬
cos suos & principes ex ercitus sui. & eos qui suꝑ equi¬
tes erant. Sed & de regnis aliis & de insulis. & mari¬
timis uenerunt ad eum. & ex ercitus conductitius.
Et erat numerus ex ercitus. centũ milia peditum.
Et uener̃ ꝑ idumeã. & applicuer̃ ad b&hsurã. & pug¬
nauerunt ꝑdies multos. Et fecer̃ machinas. & exieruNt
& succenderunt eas igni . & pugnauerunt uiriliter.

Expanded text:
 dixerunt quousque non facies iudicipatri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius et filii populi nostri propter hoc abalienabantur se a nobis et quicumque inveniebantur ex nobis interficiebantur et hereditates nostrae diripiebantur et non ad nos tantum extenderunt manum sed et in omnes fines nostros et ecce adplicuerunt hodie ad arcem in Hierusalem occupare eam et munitionem in Bethsuram munierunt et nisi praeveneris eos velocius maiora quam haec facient nec poteris obtinere eos et iratus est rex ut audivit et convocavit omnes amicos suos et principes exercitus sui et eos qui super equites erant sed et de regnis aliis et insulis et maritimis venerunt ad eum exercitus conducticius et erat numerus exercitus centum milia peditum et et venerunt per Idumeam et adplicuerunt ad Bethsuram et pugnaverunt dies multos et fecerunt machinas et exierunt et succenderunt eas igni et pugnaverunt viriliter
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide mea uiuit: In de &abraham patergentium factusẽ.
quia credidit dõ &reputatum estei adiustitiã: Isi autem
quamuis legem & ꝓphetiã teneant : tamen adindul gendũ
eis. hieremia testante : Et dixit dñs ad me: Sisteterit moy¬
Persamuhel ꝓphete intelleguntur: Quos. quã uis iudei
habeant. ꝓpter erroris tamen impietatẽ ꝓiectisunt : Opera
testante: quia mei oblitus es ecceego adnuntiabo iustitiã
tuã &operatua non prodiderunt tibi¬

Expanded text:
entium factus est, quia credidit Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Isti autem quamvis legem et prophetas teneant, tamen non est indulgendum eis, Jeremia testante: « Et dixit Dominus ad me: Si steterit Moyper Samuelem prophetae intelliguntur. Quos quamvis Judaei habeant, propter erroris tamen impietatem projecti sunt. Opera omino per Jeremiam: Quia mei oblitus es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
generis sui ut sin uobis hescam & cunctis animantib trae
omniq uoluen & uniuersis quȩ mouentur int̃ Era & inqui¬
bus ẽ anima uiuens. ut habeat aduescendũ: Iam hic patet
qđ ante reatum hominis. nilnoxium t̃raꝓtulit nullã herbã
uene nat᷑um nullam arborẽ sterilẽ: cum manifeste dictũ sit.
qd omnis herba & uniũsa ligna. data sint hominib acuolatilib
t̃rȩ quoq animantib cunctis inescam: Patet quianȩe ipsȩ
aues raptu infirmiorũ alitũ uiueban. Nec lupus insidias
explorabat ouilia circum. Hec serpenti puluis panis eius erat:
sed uniuersa concor dit̃ herbis uirentib ac fructib uescebant᷑
arborũ: Sane int̃ haec ñ prȩter eunda nascit̾ questio quo¬
modo & inmortalis sit factus homo prȩalus animantibus.
& nihil ominus acceperit cõmunit̃ t̾renã cũ illis alimoni¬
am: Inqua intuendũ nobis ẽ. quia aliaẽ hñ mortalitas car¬
nis. quam in prima conditione In alam accepimus alia quã

Expanded text:
cunctis animantibus terrae omnique volucri, et universis quae moventur in terra, et in quibus est anima vivens, ut habeatis ad vescendum: Jam hic patet quod ante reatum hominis nihil noxium terra protulit, nullam herbam venenatam, nullam arborem sterilem cum manifeste dictum sit, quod omnis herba et universa ligna data hominibus ac volatilibus, terrae quoque animantibus cunctis in escam, patet quia nec ipsae aves raptu infirmorum alitum vivebant, nec lupus insidias explorabat ovilia circum, nec serpenti pulvis panis ejus erat, sed universa concorditer herbis virentibus ac fructibus vescebantur arborum. Sane inter haec nec praetereunda nasci quaestio quomodo et immortalis sit factus homo prae aliis animantibus, et nihilominus acceperit communiter terrenam cum illis alimoniam. In qua intuendum nobis est quia alia est immortalitas carnis quam in prima conditione in Adam accepimus, alia quam
Abbreviated transcription (Latin):
rum prȩsciebat ds̃ hominem. & mortalẽ peccando futurũ.
quẽ immortalẽ ipse creauit: Ideoque ea illi solatia pnimor¬
dialit̾ bistituit. quib suam fragilitatem mortalis posset
tueri. lalimentum uidelicet &x his ł indum̃tum. ułlabo¬
rũ siue itineris habens adiumentũ: Nec quȩsitu dignum
est. quare non etiam nunc cuntis homo dominetur ani¬
mantib: Postquam enim ipse suo conditori subiectus ẽẽ
noluit: ꝑdidit dominũ eorum quȩ sud conditor iuri subiece¬
rat: Deniq: intestimoniũ pymae creationis. legimus uiris
scĩs atq humiliter dõseruientib &aues obsequiũ pbuisse.
&rictus cessisse bestiarũ. & uenenũ nocere ñ potuisse serpentiũ:¬

Expanded text:
rum praesciebat Deus hominem, et mortalem peccando futurum, rum praesciebat Deus hominem, et mortalem peccando futurum, quem immortalem ipse creavit. Ideoque ea illi solatia primordialiter instituit, quibus suam fragilitatem mortalis posset tueri, vel alimentum videlicet ex his, vel indumentum, vel laborum sive itineris habens adjumentum. Nec quaesitu indignum est quare non etiam nunc cunctis homo dominetur animantibus, postquam enim ipse suo conditori subjectus esse noluit, perdidit dominium eorum quae suo conditor juri subjecerat. Denique in testimonium primae creationis, legimus viris sanctis atque humiliter Deo servientibus et aves obsequium praebuisse, et rictus cessisse bestiarum, et venenum nocere non potuisse serpentu
Abbreviated transcription (Latin):
impletaẽ t̾rahominib castam̃te simub &corpore ragnum
quocumq ierit : Idẽ bim ihm̃ incȩlestib sequi & canti
cũ nouum qđ nemo alius potẽ ei cantare desiderat: Ds
& uiri latere formauit. ut mutua illorũ coniunctione
t̃rã eẽ inplendã doceret:. Ipse infine sȩculi ad sũpsit uirũ
de carne uirginis totius contagionis exꝑtem tota diuini¬
tatis plenitudine ꝑfectũ: ut iurginitatis segloriã potius
quam nuptias diligere ꝓbaret Et dominamini piscib¬
maris & uolatilibus cȩli . & uniuersis animantib super terram:¬
Meyto quentur. in quautilitate homo lominatum inpisces
& uolucres. & animantia terrȩ cuncta ꝑceperit. łquos
aclusus: quȩ ue solatiasint h& creata homini sinũquã pecca¬
ret: Cuisequentia seypturȩ huius declarant. non hȩc ades¬
cam sed habere solum & arborum sun fructus in piima
conditione concessi Nisi forte dicendum ẽ. quia peccatu¬

Expanded text:
repleta est terra hominibus, casta mente simul et corpore Agnum repleta est terra hominibus, casta mente simul et corpore Agnum quocunque iercum novum, quod nemo alius potest ei cantare, desiderat. Deex virili latere formavit, ut mutua illorum conjunctione terram esse implendam doceret, ipse in fine saeculi assumpsit virum de carne Virginis, totius contagionis expertem, tota divinitatis plenitudine perfectum, ut virginitatis se gloriam potius quam nuptias diligere probaret. Et dominamini piscibmaris, et volatilibus coeli, et universis animantibus quae mMerito quaeritur in qua utilitate homo dominatum in pisces, et volucres et animantia terrae cuncta perceperit, vel quos ad usus quaeve solatia sint haec creata homini, si nunquam peccaret, cui sicut sequentia Scripturae hujus declarant non haec ad escam, sed herbarum solum et arborum sunt fructus in prima conditione concessa. Nisi forte dicendum est quia peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
in mundum: Ipsum est enim iumen de quo psal mista
gloriatur indnĩo licens: Signatum est enim super
nos lumen uultus tuidĩe: Et quidem apte hoc in loco.
masculus & femina creatieẽ commemorantur lam &si
modus eiusdem creationis necdum referatur utuide¬
licet habeat locum congruum sermo diunȩ benedic¬
tionis. de quo sequitur:¬
& multiplicamini. &re Mplete terram & subicite cã:
Haec &enim multiplicatio hominum & repletȩ terrae:
non nisi ꝑ con iunctionem eratmaris &feminȩ perficienda
Siaũ benedictione dĩ crescit & multiplicatur genus huma¬
nũ: quanta sunt mecledictione digni quiꝓhibent nube¬
re & dispositionem cȩlestis decreti. quasia diabolo rep¬
tam condenanl: Nonergo clamnande sunt nuptiae quas
adppagationem generis humani. terramq replendamiu
suꝑnae gratia benedictionis instituit. sed magis honoranda
maiore ẽ dignabenedictione uirginitas quȩ post quam

Expanded text:
in hunc mundum . Ipsum est enim lumen de quo Psalmista in hunc mundum . Ipsum est enim lumen de quo Psalmista gloriatur in Domino dicens: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et quidem apte hoc in loco masculus et femina creati esse commemorantur, tametsi modus ejusdem creationis necdum referatur ut videlicet habeat locum congruum sermo divinae benedictionis, de quo sequitur:et multiplicamini, et replete terram, et subjicite eam. Haec etenim multiplicatio hominum et repletio terrae non nisi per conjunctionem erat maris et feminae perficienda. Si autem benedictione Dei crescit ac multiplicatur genus humanum; quanta sunt maledictione digni, qui prohibent nubere, et dispositionem coelestis decreti quasi a diabolo repertam condemnant? Non ergo damnandae sunt nuptiae, quas ad propagationem generis humani, terramque replendam, supernae gratia benedictionis instituit; sed magis honoranda, majore est digna benedictione virginitas, quae postquam
Abbreviated transcription (Latin):
missa. quȩ erant relatu digna dicantur: Masculum
aũ unum. & feminam in piimis creauit ds̃ unam non
utanimantia cȩtera. quȩ in singulis generib non singu¬
la sed pluracreauit : ut ꝑhumanum genus artiore acd in¬
uicem copulacaritatis constringeret: qđ se exuno totũ
parente ortũ eẽ meminis set Quius causa unionis. scyp¬
tura sacra cumdixis set. Etcreauit dr̃ hominem adi¬
maginem dĩ creauit illum : statimque subiungeret.
masculum & feminam creauit eos. Noluit addere ad
imaginem dĩ creauit eos: Et feminaenim adimagi¬
nem dĩ creataẽ. secundũ id qđ & ipsa habebat m̃tem
rationalem: seclad dendum hoc deilla non putauit serip¬
tura. qđ ꝓpẽ unitatem coniunctionis. &iamꝰ in illa initel¬
legendam reliquit: Immo in omni qđ decis ortũ est
genere humano. intellegendũ eẽ signauit: Omnis
enim homo. &iam nunc inquantum ratione utitur.
l maginem insedĩ habet: Undedicit io hannes: Frat aũ¬
lux uera quȩ in luminat omnem hominem. uenientẽ

Expanded text:
missa quae erant relatu digna dicantur. Masculum autem unum et feminam in primis creavit Deus unam, non ut animantia caetera, quae in singulis generibus non singula, sed plura creavit, ut per hoc humanum genus arctiore ad invicem copula charitatis constringeret, quod se ex uno totum parente ortum esse meminisset; cujus causa unionis Scriptura sacra cum dixit: Et creavit Deus hominem, ad imaginem Dei creavit illum, statimque subjungeret: Masculum et feminam creavit eos, noluit addere, ad imaginem Dei creavit eos, femina enim ad imaginem Dei creata est, secundum id quod et ipsa habebat mentem rationalem; sed addendum hoc de illa non putavit Scriptura, quod propter unitatem conjunctionis etiam in illa intelligendum reliquit, imo omni quod de eis ortum est genere humano intelligendum esse signavit. Omnis enim homo etiam nunc in quantum ratione utitur, imaginem in se Dei habet; unde dicit Joannes: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem
Abbreviated transcription (Latin):
seculi usq preconsortibustius: Inqua sententia primo
propheta diuinitatem xp̃i ac perpetuitatem demon¬
strat sequenter per aequitatis uirgam exceptrum
potestatis eius regnumq denuntiat: postremo quod idẽ
ds̃ ado unctus sit indicat Nonquebem oleo communi sic̃
ceteri particeps sui idẽ principes qui imaginario precesse¬
rant : sedoleo laetitiae quomystice demonstratur sp̃s sc̃s
cuius celesti infusione & uirtute xp̃s consecratus ẽ:¬

Expanded text:
aetitiae, prae consortibus tuis . In qua sententia primo propheta divinitatem Christi ac perpetuitatem demonstrat. 3. Sequenter per aequitatis virgam sceptrum potestatis ejus regnumque denuntiat. Postremo quod idem Deus a Deo unctus sit, indicat, non quidem oleo communi, sicut caeteri participes sui, id est, principes, qui imaginario praecesserant, sed oleo laetitiae, quo mystice demonstratur Spiritus sanctus, cujus coelesti infusione, et virtute Christus e
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes. xp̃o munera detulerunt: &iterum
Ipse : omnes inquit desaba uenient aurum & thus deferen¬
tes et laudem dño adnuntiantes: De his muneribus et dđ
reges tarsis et insule munera offerent reges arabum
etsaba dona adducent: Nam et magosreges habuit
xp̃s sicut cettri reoes et ponti ficts nebreo capxiui
ed paterno spũ unctus est: esaias expersona eiusdȩm

Expanded text:
venientes, Christo munera detulerunt. 2. Et iterum venientes, Christo munera detulerunt. 2. Et iterum ipse: Omnes, inquit, de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. De his muneribus et DavReges Tharsis, et insulae munera offerent, reges Arabum, et Saba dona adducent. Nam et magos reges habuit Christus, sicut caeteri reges et pontifices Hebraeorum, sed a paterno Spiritu unctus est, Isai
Abbreviated transcription (Latin):
suum in uirtute dnĩ & in honore nominis dĩ siuerunt:
Quõ nunc magnificaturusq ad terminos terrȩ eterit
istepax: de hocloco natiuitatis xp̃ĩ. et ab acuc propheta
sicait ds̃ ab africo ueni&: bethlem enim regio ubinat᷑
est xp̃s: de ierusalem admeridianam respicit pla¬
ꝗam merito ergo aba frico uenisse scribitur
quia bethlem uenturus eẽ preuidebatur. cApXII
orietur stella exiacob et consurget homo de isrł.
Magi enim aborientis partibus uenientes. primi xp̃i
natiuitatem stella indice nuntiauerunt: Scilicet ut
quem olim princeps detis eorum predixerat. illi inspecto
sidere demonstrarent.
p̾heta ait Intempore illo defertur munus dñõ exerti¬
tuum apopulo duilso et dilacerato :apopulo terribili
postquem non fuit alius Hoc autem dicit propbeta.
persarum robustissimam gentem. ad cuius tunc poten¬
tiam nullus populus conparabatur. De quibus magi

Expanded text:
suum in virtute Domini, et in honore nominis Dei sui erunt, suum in virtute Domini, et in honore nominis Dei sui erunt, quoniam nunc magnificatur usque ad terminos terrae, et erit iste pax. 3. De hoc loco nativitatis Christi et Habacuc propheta sic ait: Deus ab Africo veniet. Bethlehem enim regio, ubi natus est Christus, de Jerusalem ad meridianam respicit plagam. Merito ergo ab Africo venisse scribitur, quia a Bethlehem venturus esse praevidebatur. CAPUT Orietur stella ex Jacob, consurget homo de Israel. Magi enim ab Orientis partibus venientes, primi Christi nativitatem stella indice nuntiaverunt, scilicet, ut quem olim princeps artis eorum praedixerat, illi inspecto sidere demonstrarent.  ait: In tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso, et dilacerato, a populo terribili, post quem non fuit alius . Hoc autem dicit propheta propter Persarum robustissimam gentem, ad cujus tunc potentiam nullus populus comparabatur, de quibus magi
Abbreviated transcription (Latin):
per eam: quõ dñs dr̃ ingressus est per eam eritq
clausa: quo testimonio scãm mariam & uirginem
Genitalia namq feminȩ pro eo qđ daustra partus
aperiunt. porte dicuntur Sicut ait iacob quia ñ
dusit portas uentris qui potauitme: Dñs enim noster
ihs̃ xp̃s mirabiliter et potentiabiliter natus tamquã
sponsus processit dethalamo suo id est ex uirginali
utero: postcuius ortum nullum cum maria conue¬
nisse : nullum exeius utero genitum exstitis se
Prediximus natiuitatem dnĩ nostri ibũ xp̃i ex uirgine.
locumq originis suae ostendamus: Nam in bethleem
natus estꝰ ad quam dicitur permicheam prophetã
et egressus eius adiebus aeternitatis. propter
hocꝰ dabit eos usq ad tempus in quoparturiens
pariet: Sicq postquam locum originis eius pre¬
dixit. Deinde regnum euis futurum in toto orbe
subiecit dicens. stabit etuidebit & pascit gregem

Expanded text:
per eam, quoniam Dominus Deus ingressus est per eam, eritque per eam, quoniam Dominus Deus ingressus est per eam, eritque clausa . 10. Quo testimonio sanctam Mariam et virginem Genitalia namque feminea, pro eo quod claustra partus aperiunt, portae dicuntur, sicut ait Job: Quia non clausit portas ventris, qui portavit me . Dominus enim noster Jesus Christus mirabiliter et potentialiter natus, tanquam sponsus processit de thalamo suo , id est, ex Virginis utero, post cujus ortum nullum cum Maria convenisse, nullum ex ejus utero genitum exstitisse pt Christus. 1. Praediximus nativitatem Domini nostri ex Virgine, locum quoque 27 originis suae ostendamus. Nam in Bethlehem natus est, ad quam dicitur per Michaeam prophetaet egressus ejus a diebus aeternitatis. Propter hoc dabit eos usque ad tempus in quo parturiens pariet . 2. Sicque postquam locum originis ejus praedixit, deinde regnum ejus futurum in toto orbe subjecit, dicens: Stabit, et videbit, et pascet gregem
Abbreviated transcription (Latin):
fide aperta non corruptione genuit saluatorem: quia
solus dñs eum creauit. non uirilis commixtio seminis:
Inde & esaias ait generationem eius quis enarrauit᷑
Nullus enim hominum natiuitatis xp̃i in conceptum
dicens. Uidil apidem demonte abscisum sinema nibus
precȩdentium & cum per uenis set interram replebt
orbemterrȩ: Lapis iste xp̃s est sine manibus concisus
implens omnem terram quia in omnibus gentibus regnũ
eius ẽ  De quo lapide peresaiam dñs loquitur. Ec̃ce
muto infundamentission Lapidem preciosum electũ
angularem: Et qui crediderit in eum non confundetur :
huncꝰ e̾nim uidit daniel abscisum demonte: id est depopulo
iudeorum sine manibus. hoc est sine operatione uirili ex
maria uirgine natum: qudensine dubio uirginem fuisse
tem eterde clausa: Etdixit ad me dñs porta hec
dausa erit non aperietur: & uir nonper transiet

Expanded text:
fide aperta, non corruptione, genuit Salvatorem, quia fide aperta, non corruptione, genuit Salvatorem, quia solus Dominus eum creavit, non virilis commistio seminis. 8. Unde et Isaias ait: Generationem ejus quis enarrabit ? Nullus enim hominum nativitatis Christi in conceptpraedixerat, dicens: Vidi lapidem de monte abscissum sine manibus praecidentium, et cum venisset in terram, replevit orbem terrae : lapis iste Christus est sine manibus abscissus, implens omnem terram, quia in omnibus gentibus regnum ejus est. 9. De quo lapide per Isaiam Deus loquitur: Ecce mitto in fundamentis Sion lapidem pretiosum, electum, angularem, et qui crediderit in eum non confundetur . Hunc enim vidit Daniel abscissum de monte, id est, de populo Judaeorum, sine manibus, hoc est, sine operatione virili, ex Maria virgine natum, quam sine dubio virginem fuisse tem, et erat clausa. Et dixit Dominus ad me: Porta haec clausa erit, non aperietur, et vir non transiet
Abbreviated transcription (Latin):
inquid gloria in terranostra. Misericordia etueritas
occurrerunt sibi iustitia & pax conplexerunt se: ueritas
deterra orta est. iustitia decelo prospexit: Quae est ueri¬
tas de terra orta nisixp̃s defemina natus. filius dĩ
decarne procedensinam car& terra est: Quando enim natus
est xp̃s iustitia decelo prospexit: non enim daretur decelo
iustitificatio nisixp̃s in carne nasceretur: & oͬstenderet
quod ipsa ueritas de terra orta est homo eẽt sequenter ad
urxit. Iustitia ante cum prȩibit &ponet inuia gressus
dicatnos ds̃ ds̃ noster: terra maria. deditfructum suum
xpm. sed quid est istefructus. benedicat nos dĩ ds̃ noster:
manifestius adnuntiat dicens. Porate celide suꝑ
etnubes pluant iustum aperiatur terra et germi¬
net saluatorem &iustitia orietur simul. ego dñs
creaui eum: Caełi ipsi qui etnubes. id est prophete per
quos xp̃s adueniens prophetabatur: Terra maria quae

Expanded text:
inquit, gloria in terra nostra, misericordia et veritas inquit, gloria in terra nostra, misericordia et veritas occurrerunt sibi, justitia et pax complexae sunt se. Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . 6. Quae est veritas de terra orta, nisi Christus de femina natus, Filius Dei de carne procedens? Nam caro terra est; quando enim natus est Christus, justitia de coelo prospexit. Non enim daretur e coelo justificatio, nisi Christus in carne nasceretur, et ut ostenderet quod ipsa veritas de terjunxit: Justitia ante eum praeibit, et ponet in via gressus ructum suum . Terra, Maria, dedit fructum suum Christum; sed quis est iste fructus? Benedicat nos Deus, Deus nostemanifestius annuntiat, dicens: Rorate, coeli, desuper, et nubes pluant justum; aperiatur terra, et germinet Salvatorem, et justitia oriatur simul; ego Dominus creavi eum . Coeli ipsi qui et nubes, id est, prophetae, per quos Christus adveniens prophetabatur; terra Maria, 26 quae,
Abbreviated transcription (Latin):
lege posite: mel uero ecclesia ueniens ex gentibus
Etdicit & prius quam cognoscat paer uocare patrem
aut matrem: quod enim dixit prius quam cognos cat
idest priusquam cognoscerefaciat diuinitatem dm̃
habere sepatrem : et carnis susceptione uirginem matrẽ:
iuxta illud quod ingenesi scribitur dicente dño ada
habraham. Nunc cognoui quod times dnm̃. idest nunc
cognoscere te feci: Absit enim apud dm̃ eẽ
ignorantiam. Vitunc cagnosceret quod ante nescire ::
Quante autem potestatis existat idem emmanuel
predicrus propheta sequenter adnuntiat dicens eteru
extensio alarum eius. implens latitudinem terrȩ. Oema¬
nuel: quem quia deuirgine fatum credimus
Patrem inpsalmis audiamus dicentem. Nam cum dix¬
trismeis: Confestim uox patris secuta est dicentis
ad filium: ante luciferum genuite: et quasideuul ua
orietus tibiros. ad olescentiae tuae: Iura uit dñs et non
penitebit eum tues sacerdos ineternum secundum ordinẽ

Expanded text:
lege positae; mel vero Ecclesiae venientis ex gentibuslege positae; mel vero Ecclesiae venientis ex gentibuset dicit: Et priusquam cognoscat puer vocare patrem aut matrem. Quod enim dixit priusquam cognoscat, id est, priusquam cognoscere faciat divinitate Deum habere se patrem, et carnis susceptione virginem matrem, juxta illud quod in Genesi scribitur, dicente Domino ad Abraham: Nunc cognovi quod timeas Deum , id est, nunc cognoscere te feci. Absit enim apud Deum esse ignorantiam, ut tunc cognosceret quod ante nesciret. 5. Quantae autem potestatis existat idem Emmanuel, praedictus propheta frequenter annuntiat, dicens: Et erit extensio alarum ejus, implens latitudinem terrae, o Emmanuel ; quem quia de virgine natum credimus, Patrem in Psalmis dicentem audiamus. Nam cum dix Sede a dextris meis, confestim vox Patris consecuta est, dicentis ad Filium: Ante luciferum genui te, et quasi de vulva orietur tibi ros adolescentiae tuae. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in
Abbreviated transcription (Latin):
uitgo inutero concipiet & pariet filium et uocabitus
nomeneius emanuel quod est inter pretatum no¬
biscumds: quia ergo ille quem in utero uirgo concepit
et peperit : nobiscum ds̃ uocatur: Ds itaq in utero
uirginis conceptus natusq cognoscitur Erubes cant
Ecce enim eccerim quem uirgo peperit nobiscum ds̃
apellatur Quoloco argumentantur iudei quod in ebreo
non uirginem sed iuuenculam Ostendit sermo
propheticus parituram: ad uersus quos respondetur
non eẽ signum sediuuencula pari& quod ętatis est:
Sed hoc eẽ signum ad reinouitatem siuirgo pariat
quod est integitatis: Dum dicit : dñs dabit uobis
signum: insinuat quoddam insigne mira culum.
uirginem uidelicet parituram quod procul dubuo
signum noneẽt nisinouum existeret: Oportebat
enim xpm propter in signemiraculum secundum
carnem nasci de uirgine: Sequitur deco. Butirum
et mel comedet: butirum fructus ecdesiae est ueni¬
entis excircumtisione quasibos sub iugo id est sub

Expanded text:
ero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum Nobiscum Deus. Quia ergo ille, quem in utero Virgo concepit, et peperit, Nobiscum Deus vocatur, Deus itaque in utero virginis conceptus natusque cognoscitur. Erubescant i3. Ecce enim quem Virgo peperit nobiscum Deus appellatur. Quo loco argumentantur Judaei quod in Hebraeo non virginem, sed juvenculam ostendat sermo propheticus parituram. Adversus quos respondetur non esse signum, si juvencula pariat, quod est aetatis. Sed hoc esse signum ad rei novitatem, si Virgo pariat, quod est integritatis. Dum enim dicit: Dominus dabit vobis signum, insinuat quoddam insigne miraculum, virginem videlicet parituram, quod procul dubio signum non esset, nisi novum existeret. Oportebat enim Christum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de virgine. 4. Sequitur de eo: Butyrum et mel comedet. Butyrum fructus est Ecclesiae venientis ex circumcisione, quasi bovis sub jugo, id est, sub
Abbreviated transcription (Latin):
testatur: Ponam enim super his qui fugerunt
filiesion dehac enim gente moabitarum egressus
est agnus in maculatus quitollit peccata mundi
qui dominabitur in orbem terrarum petra autem
desertiruhd significat quae destituta morte
mariti bo or genuit obeht et deobent iesse et de
ies se dauid et dedauid stirpe xp̃m montem aũ
dicit: auttropologiceecdesiam inspetula id est in uit
sublimitate e decatam cp̃ x
Quia xp̃s Deuir Gine Sine uiRilicoitugenit esi
Hactenus de nomine etgente & genere dñĩnostri
ihũ xp̃i testamenti ueteris fidem perstrinximus.
Dehinc generationem eius secundum carnem exuirgi
in carnationis filii dĩ sic prenuntiat secretum: sic enim
dicit. Et ad iecit loqui ad acha dñs dicens. petetibi
signum ad nõ dõtuo inprofundum inferni siue in ex¬
celsum supra: & subiecit. Audite itaq domus dđ

Expanded text:
testatur: Ponam, inquit, super his qui fugerint testatur: Ponam, inquit, super his qui fugerint rti ad montem filiae Sion . De hac enim gente Moabitarum egressus est Agnus immaculatus qui tollit peccata mundi, qui dominatur in orbem terrarum. Petra autem deserti Ruth significat, quae destituta morte mariti de Booz genuit Obeth, et Obeth genuit Jesse, et de Jesse David, et de David stirpe natus dicit, aut juxta tropologiam Ecclesiam in specula, id est, in virtutum sublimitate locatam. CAPUT X. Quia Christus de virgine sine virili coitu genitus est. 1. Hactenus de nomine, et gente, et genere Domini nostri Jesu Christi Testamenti Veteris fidem perstrinximus: dehinc generationes ejus secundum carnem de Virginincarnationis Filii Dei sic praenuntiat sacramentum, sic enim dicit: Et adjecit loqui ad Achaz Dominus, dicens: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum inferni, sive in excelsum supra . Et subjecit: Audite itaque, domus David,
Abbreviated transcription (Latin):
hensum exinde captiuum traxit ut in monte scõ eius
quod est ecdesia non noceret. Ad huc idem esaias
de xp̃o quiex semine da uid natus est secundum carnẽ
sic in consequentibus dicit. Indie illa erit radox iesse
quando xp̃s quistat in signum populorum
ipsum gentes deprecabuntur eterit sepulcrum cius
gloriosum, Insignum populorum stat radix iesse quan
doxp̃s signaculum crucis exprimit infrontibus eorũ
Ipsum gentes deprecabuntur: quod iam obtutu cernitur
fuisse conpletum: Sepulcrum autem eius. Intantum
est gloriosum : ut accepto quod redemti promorte eius
gloriam ei exibemus : etiam locus ipse corus cans
miraculis gloriae suae causa ad se omnem contrait
mundum: hiclocus in hebreo habet eterit requies
eius gloriosa: Utique quia moriens caro eius
non uidit corruptionem: secundum psalmis
onem. Iam uero quia ore prophetico demoab nas¬
centi xp̃o perhibetur testimonium. Idem esaias

Expanded text:
hensum exinde captivum traxit, ut in monte sancto ejus, hensum exinde captivum traxit, ut in monte sancto ejus, hoc est Ecclesia, non noceret. Jam vero quia de Christo, quia ex semine David natus est secundum carnem. Sic in consequentibus dicit: In die illa radix Jesse, quae stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit segloriosum . In signum populorum stat radix Jesse, quando Christus signaculum crucis exprimit in frontibus eorum. Ipsum gentes deprecabuntur, quod jam hoc totum cernitur fuisse completum. Sepulcrum autem ejus in tantum est gloriosum, ut excepto quod redempti per mortem ejus gloriam ei exhibemus, etiam locus ipse coruscans miraculis, gloriae suae causa ad se omnem contrahat mundum. 12. Hic locus in Hebraeo sic habet: Et erit requies ejus gloriosa. Utique quia moriens caro ejus non vidit corruptionem secundum Psalmi et. Jam vero quia ore prophetico de Moab nascenti Christo perhibetur testimonium, idem Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
et fides cinctorium renum eius: incuius ecdesia babitat
lupus cum agno. Ille utique qui solebat abearapere
prȩdam dum ad eam conuertitur cum in nocentibus
commoratur: Incuius ouile pardus cumedo ad cubat:.
commixti scilicet subdoli cumpeccator ibussibi etiam
uitulus decircum cisione: leo deseuili potestate: oues depo¬
pulari ordirie simul morantur: quia infide communis est
conditio. omnlum puer autem paruulus minans eoss
Ille est utiq: qui sehumiliauit pronobis ut paruulus:
Dos autem et leo ibi comedent paleas: quia principes
cum sub iectis plebibus communam habent doctrinam:
Delectatur quoq infans abubere super foramine aspi¬
dis: dum gentes quae solebant uenena aliquando pre¬
dicare conuersi &iam paruuli xpi fidem delectantur
audire: cauerna reguli corda sunt infidelium inquibus
ille serpens tortuos airequi escebat: quem ablatatus conp̃¬

Expanded text:
et fides cinctorium lumborum ejus . In cujus Ecclesia habitat et fides cinctorium lumborum ejus . In cujus Ecclesia habitat lupus cum agno, ille utique, qui solebat ab ea rapere praedam, dum ad eam convertitur, cum innocentibus commoratur, in cujus ovile pardus cum haedo accubat. Permixti scilicet subdoli cum peccatoribus ibi, ut etiam vitulus ex circumcisione, leo ex saeculari potestate, ovis de populari ordine simul morantur, quia in fide communis est commixtio omnium. Puer autem parvulus minans eos ille est utique qui se humiliavit pro nobis ut parvulus. Bos autem et leo simul comedent paleas, quia princeps cum subjectis plebibus communem habent doctrinam. Delectabitur quoque infans ab ubere super foramine aspidis , dum gentes, quae solebant venena aliquando praedicare, conversi etiam parvuli Christi fidem delectantur audire. Caverna enim reguli corda sunt infidelium, in quibus ille serpens tortuosus requiescebat, quem ablactatus, compre
Abbreviated transcription (Latin):
mortem dauid sed postmortem eius pronuntiatus
Ecce diesueniunt dicit dñs et suscitabo germen dđ iustum
etregnauit rex et sapiens erit et faciet iudicium et iustitiã
super terram: Indiebus eius saluabitur iuda etisrł
babitabit confidenter. et hocnomen quo uocabunt eum
dñs iustus noster: Iste est quiper nathan exsemineđd
promititur . qui etiam etperesaiam prophetam Ita pro¬
nuntiatur: Egredietur inquit uirga deradice iesse
et flos deradice eius ascendit: fuit enim de patria bethleem¬
dedomoda uid: Haec uirga deradice iesse uirgo est maria
dedauid radice exorta quae genuit florem dm̃ sal¬
uatorem de quo etiam sequitur. Et requi escit super eum
autem tanta dona sp̃s super eum predicantur: quia in
eum nonmen suran sp̃s inhabitat sc̃s sicut in nobis sed
tota in est plenitudo diuinitatis et gratiarum: Iste
est qui non secundum uisionem oculorum et auditum
aurium iudicats sed est iustitia cingulum lumborumei

Expanded text:
mortem David, sed post mortem ejus pronuntiatus mortem David, sed post mortem ejus pronuntiatus suscitabo David germen justum, et regnabit rex, et sapiens erit, et faciet judicium et justitiam super terram. In diebus ejus salvabitur Juda, et Israel habitabit confidenter et hoc nomen quod vocabunt eum, dere corruptionem . Iste est qui per Nathan ex semine David promittitur, qui etiam et per Isaiam prophetam ita pronuntiatur: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Haec virga de radice Jecendet . Haec virga de radice Jesse virgo est Maria, de David radice exorta, quae genuit florem Dominum Salvatorem, de quo etiam sequitur: Et requiescet super eum autem tanta dona spiritus super eum praedicantur, quia in eo non ad mensuram Spiritus inhabitat sanctus , sicut in nobis, sed tota inest ei plenitudo divinatis et gratiarum . Iste est qui non secundum visionem oculorum et auditum aurium judicat, sed est justitia cingulum lumborum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueris dies tuos etuadis ad patrestuos suscitabo sementuũ
postte quod erit defiliis tuis et stabiliam regnum
eius ipse edificauit mihi domum et firmabo solium eius
usquȩ in eternum. Ero ego ei in patrem et ipse erit mihi
infilium et miseri cordiam meam non auferam ab eo
sicut abstuli abeo qui ante te fuit: et statuam eum indo¬
mo mea etinregno meo usq insempiternum et tronus
eius cierit firmissimus inperpetuum: Haec omnia
quisq insalamone putat fuisse impleta multum errare
uidetur: Nam qualiter insalomone intellegendum ẽ
quod dictum est. postquam dormieris cum patribus tuis¬
suscitabo sementuum postte quod erit infiliis tuis etsta¬
biliam regnum ipsius. Num quid de illo salomone creditus
propheta aũ: minime: Ille enim patresuo uiuente coepit
regnare: Nam hic dicitur quia cum repleti fuerint dies
tui et dormieris cum patribus tuis suscitabo sementuum:
Ex quo intellegitur alius ẽẽ promissus. Qui non ante

Expanded text:
veris dies tuos ut vadas ad patres tuos suscitabo semen tuum veris dies tuos ut vadas ad patres tuos suscitabo semen tuum post te quod erit de filiis tuis et stabiliam regnum eius ipse aedificabit mihi domum et firmabo solium eius usque in aeternum ego ero ei in patrem et ipse erit mihi in filium et misericosicut abstuli ab eo qui ante te fuit, et statuam eum in domo mea, et in regno meo usque in sempiternum: et thronus ejus erit firmissimus in perpetuum . 21 3. Haec omnia quisquis in Salomone putat fuisse impleta, multum errare videtur. Nam qualiter in Salomone intelligendum est, quod dictum est: Postquam dormieris cum patribus tuissuscitabo semen tuum post te, quod erit de filiis tuis, et stabiliam regnum illius? Nunquid de illo Salomone creditur prophetatum? Minime. Ille enim patre suo vivente coepit regnare. Nam hic dicitur quia cum completi fuerint dies vitae tuae, et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum. Ex quo intelligitur alius esse promissus, qui non ante
Abbreviated transcription (Latin):
mentifntes. Nescio quem regẽ exgenereiudae inex¬
tremis orientis partibus regnum tenere : nec ad tendunt
mente cecatis simulatione suae mendatium detegit
Quia iam sicut nullum templum nullum altare nullum
sacrificium. Ita nullus rex . nullus sacerdus remansit iudeis:
neque enim mendax esse potest. oseȩ propheta quidicit
omnia quisn uideat & Nunc in ipsis eẽ com̃pleta o¬
Scce exqua tribu nasciturus esset docemur. ex dauid
Cautem stirpe secundum carnem futurus eẽ perspm̃¬
scm̃. Ita pręnuntiatus est in psalmis. Iurauit dñs dauid
inueritate et non frus trabit eum. De fructu uentris tui
uid mentiar semen eius in aeternum manebit. It tronus
eius sicut sol in conspectu meo et sicut luna perfecta
in aeternum et testis in cęlo fidelis Item in libro para¬
Vade et dic seruo meo dauid hec dicit dñs ad nuntiotibi
quod edificaturus sit domum tibi dñs. Cumq imple¬

Expanded text:
mentientes nescio quem regem 20 ex genere Judae in exmentientes nescio quem regem 20 ex genere Judae in extremis Orientis partibus regnum tenere. 3. Nec attendunt, mente caecati, simulationis suae mendacium detegi, quia jam sicut nullum templum, nullum altare, nullum sacrificium, ita nullus rex, nullus sacerdos remansit Judaeis; neque enim mendax esse potest Osee propheta, qui dicit:omnia quis non videat nunc in ipsis esse completa? CEcce ex qua tribu nasciturus est Christus docemur. Ex David autem stirpe secundum carnem futurum esse, ita praenuntiatum est in psalmis: Juravit Dominus David in veritate, et non frustrabitur eum, de fructu ventris tui vid mentiar semen eius in aeternum manebit et thronus eius sicut sol in conspectu meo et sicut luna perfecta in aeternum et testis in c Vade et dic servo meo David : Haec dicit Dominus, annuntiabo quod aedificaturus sit domum tibi Dominus cumque imple
Abbreviated transcription (Latin):
FVTURUS ESSET¬
ñs ihs̃ xp̃s ingenesis ostendit dicente hubraham
udpuerum suum. Ponemanum subfemore meo.
rat eiudño repromissio. Insemine in quit tuo bene
ait. & benedicentur in eo om̃s tribus t̃rae. omnes gen¬
tes magnificabunt eum. De hoc semine. & ꝑ eundem
esulam uox dñiloquit᷑. Educam in quit deia cobsem̃.
& deiudum possidentem montes meos. De quoadibi¬
a cobputrircha significat dicens. Nonde ficiet DUSTẼT
princeps exiuda. nec dux defemorgbus eius. Donec
ueniat quimittendus. et̃. Et ips eerit expectatio gen¬
tium. Cestumẽ enim usq: ad mostem xp̃i nonde fu¬
isse princeps iudeorum populi ex genereiuda. nec
duces defemoribus eiususq: udherodem alienigenã
regem. qui ambitione regni inrepserat potestatẽ.
Statimenim ut hoc factumẽ & defecit dux exsemine
iudae. Aduenit ille quimittenduserat. quẽ gentes
& populi expectabant. Iudaei autem ꝑuicatia in pu¬
dice frontis dicunt ñ dum eẽ hoc tempus expl&um

Expanded text:
futurus essetistus, Genesis ostendit, dicente Abraham ad puerum suum: Pone manum tuam sub femore meo, rat ei a Domino repromissio. In semine, inquit, tuo beneait: Et benedicentur in eo omnes tribus terrae, omnes gentes magnificabunt eum . 2. De hoc semine, et per eumdem Isaiam vox Domini loquitur: Educam, inquit, de Jacob semen, et de Juda possidentes montes meos . De quo alibiet princeps ex Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est. Et ipse erit exspectatio gentium . Certum est enim, usque ad ortum Christi non defuisse principes populi Judaeorum ex genere Juda, nec duces de femoribus ejus usque ad Herodem alienigenam regem, qui per ambitionem regni irrepserat potestatem. 2. Statim enim ut hoc factum est, et defecit dux ex semine Judae, advenit ille qui mittendus erat, quem gentes et populi exspectabant. Judaei autem pervicacia impudicae frontis dicunt nondum esse id tempus expletum,
Abbreviated transcription (Latin):
rima enim appellatio nominis ihũ inuenitur infi
quidum quinaue filius nominabat᷑ a moyse ihũs
cognominabat᷑. hic enimpostobitum moysi duxeffec¬
tus principatum obtinuit. & terram promissaehere¬
ditatis distribuit. Mutatio nominis. quid significa¬
bat. nisiquiade functomoyse. Idẽ defuncta lege. &
futurus quinos periordanis fluenta. Idẽ ꝑbaptis mi
gratiam scĩ ficatos. Et omnibus uitiorum gentibus.
expulsis. uel ungelorum malorum hostib effugatis
nantem. idẽ uitae aet̾nae possessionem quanihildul¬
cius: Ideo enim illehuius sac ramentilmaginem sus¬
cepit. ut ihs̃ nominar&ur. Ad significandum illud
uerum ihm: De quoinpsalmis scriptũ est. Venite ex

Expanded text:
rima enim appellatio nominis Jesu invenitur in fiquidam, qui Nave filius nominabatur, a Moyse Jesus cognominatur . Hic post obitum Moysi dux effectus principatum obtinuit, et terram promissionis haereditate distribuit. Mutatio nominis quid significabat, nisi quia defuncto Moyse, id est, defuncta lege, et futurus, qui nos per Jordanis fluenta, id est, per gratiam baptismi sanctificatos, et omnibus vitiorum generibus expulsis, vel angelorum malorum hostibus effugatisnantem, id est, vitae aeternae possessionem, qua nihil dulcius? 2. Ideo enim vir ille hujus sacramenti imaginem suscepit, ut Jesus nominaretur, ad significandum illum verum Jesum, de quo in Psalmis scriptum est: Venite, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicite filiȩ sion ecce rextuus uenit tibi iustus et saluans.
paupersedens super asinum indomitum: Item apud
ex altabitur eteleuabitur & sublimis erit ualde sicut
obstipuerunt superte multi sicingloriosus erit interui¬
ros aspectus eius et forma eius interfilios hominum: iste
asperget gentes multas: Super ipsum continebunt
reges ossuum: quia quibus non est nuntiatum de eo uide¬
bunt. & qui non audierunt contemplatisunt: Quis credi¬
dit auditiu nostro & brachium dñi cui reuelatum est:
& ascendit sicut uirgultum coram eo: & sicut radix

Expanded text:
Dicite filiae Sion: Ecce rex tuus venit tibi justus, et salvans, pauper, sedens super asinum indomitum. Daniel et exaltabitur, et elevabitur, et sublimis erit valde. Sicut obstupuerunt super te multi, sic ingloriosus erit inter viros aspectus eius et forma eius inter filios hominum iste asperget gentes multas super ipsum continebunt reges os suum quia quibus non est narratum de eo viderunt et qui non audierunt contemplati sunt quis credidit auditui nostro et brachium Domini cui revelatum est et ascendet sicut virgultum coram eo et si