comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& cdos manũ suã porrigere : quic desidio sus quisq
prȩdicator nec hoc uult operan quod dicit: Manus
quippe ados porrigere est uocis suae opera concor
frigus quippepiger non arat: Dũ desidiȩ torpore
constrictus agere que deb& bona dissimulat :
Propt̃ friguspiger non erat : cum parua ex aduer¬
somalam&uit & operarimaxima pr&ermit¬
enim inbonis operib: non ex sudat cum sol iuditi fer¬
uentior cepparuerit : quic frustra regniaditum pos¬
tulat nihil accipiens estate mendicat: Rex qui sed&¬

Expanded text:
 est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concorfrigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermitenim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nihil accipiens aestate mendicat. Id
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatore urbium: qui uidelic& elegit patiens
quelib& malaper p&i quã per ostentationis. uitrũ
bona sua occul ta cogitatio est: Minor est enim¬
uistaria urbiũ quicc & trasunt qui sub duntur:
ualde aũ maius est quod ꝑ paccientiã uincitur:
quicc ipse ase animus superatur & semꝰ ipsumo
sibim &apñ subicit. quaendo eum pactientia intra

Expanded text:
nte . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra elitoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra
Abbreviated transcription (Latin):
dissipantis : In quantabonco fortis operantis.
iccnus cadperfectionem non subleuat : Subipsa
opercndi remissio contrahoc quod operatum ẽ
pugnct. Monachus qui acceptabona districte
non lequitur: dissolutionem neglegentiae manũ

Expanded text:
dissipantis . Inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, si ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est pugnat. Monachus qui coepta bona districte non exsequitur dissolutione negligentiae manum
Abbreviated transcription (Latin):
giorum est: Equã quippe dimitter eẽ linguã influx¬
ũ eloquii selaxare: quo contrac inbonã &iã pcertem
iterũ dicitur : A quac pro funda uerba &ore uiri Qui
ergo dimittit aquã caput est iurgiorũ: quiaquilin¬
guã non refrenat concordiã dissipat: animus gau¬

Expanded text:
jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
interpr&es &titerunt aquilã loquar & symmachum & theo do¬
nonem longe aliter habent qͣ nos legimus : ad&tremũ quod &iã
obtrectatores nror placare potest peregrinȩ merces taentum
uolentibus nauigent balsamum. &piper & poma palmarum
men si parualic& conponere magͥis meo nomine inuidiosius est :
Quodcum in omelur suis quacs aduulgum loquitur communẽ editi¬
onemsȩ io quatur: in tomis idest in disputatione maiore. hebraica
ueritate supercctus : & suorum circum datus agminib interdum
linguae peregrinae quaerit auxilia. Hocunum dico qđ iellẽ
cũ inuidia nominis eius habere. &tã scientiã scripturarum:
plocci. pendens imagines. umbras que laruarũ quarum natura

Expanded text:
interpretes exstiterunt, Aquilam loquor, et Symmachum, et Theodointerpretes exstiterunt, Aquilam loquor, et Symmachum, et Theodotionem, longe aliter habent, quam nos legimus. Ad extremum quod etiam obtrectatores nostros placare potest peregrinae merces tantum volentibus navigent  Al. navigant: balsamum, piper, et poma palmarum men, si parva licet componere magnis, meo nomine invidiosius est, quod cum in homiliis suis, quas ad vulgum loquitur, communem editionem sequatur: in tomis, id est, in disputatione majori, Hebraica veritate superatus, et suorum circumdatus agminibus, interdum linguae peregrinae quaerit auxilia. Hoc unum dico, quod vellem cum invidia nominis ejus habere etiam scientiam Scripturarum, flocci pendens imagines umbrasque larvarum, quarum natura
Abbreviated transcription (Latin):
guae explanarerationẽ. Et quo facilius emendatio
cognoscatur ipsa primũ. ut apud nor. sunt testimoniic
proponemur & & conlatione eorũ quae sequentur.
quid in illis autminus autplur. ãualiter sit indicantia¬
Neq uͦ lxx interpr&es . un nuidi lacerant errors ar¬
guimur: N&c nostrũ laborẽ illorũ reprehensionẽ. puta¬
mus: Cum illi ptholomeo regi alex andriae mystica
queq: inscripturis pro derenoluerint: & maxime
eaq̃ xpĩ aduentũ pollicebantur : neuiderentur iudȩi
& clterũ dm̃ colere. quos ille platonis sectator magni
idcirto fecciebat. ꝙ unum dm̃ colere dicerentur: sed &
euangelistae & dnr quoque nr̃ atque saluator n& non
& paulus a postolus multecquasi deu&eritestamento proferunt :
q̃mnrĩ codicib non habentur: super quibus in suis locis pleni¬
tantum libros moysi tranilatos ab eis refert quosnos quoque con¬
sitemurplus q c&eros chebrccicis consonare : Sed & hi qui postea

Expanded text:
guae explanare ratione. Et quo facilius emendatio guae explanare ratione. Et quo facilius emendatio cognoscatur, ipsa primum, ut apud nos sunt, testimonia proponemus, et ex collatione eorum quae sequuntur, quod in illis, aut minus, aut plus, aut aliter sit, indicabi Interpretum, ut invidi latrant, errores arguimus: nec nostrum laborem, illorum reprehensionem putamus: cum illi Ptolemaeo regi Alexandriae mystica quaeque in Scripturis sanctis prodere noluerint, et maxime ea quae Christi adventum pollicebantur: ne viderentur Judaei et alterum Deum colere: quos ille Platonis sectator magni idcirco faciebat, quia unum Deum colere dicerentur. Sed et Evangelistae, et Dominus quoque noster atque Salvator, necnon et Paulus Apostolus, multa quasi de veteri Testamento proferunt, quae in nostris codicibus non habentur. Super quibus in suis locis plenitantum ab eis libros Moysi translatos refert: quos nos quoque confitemur, plus quam caeteros cum Hebraicis consonare. Sed et hi qui postea
Abbreviated transcription (Latin):
ramontes . me uero procul ab urbib forolitib turbis re¬
motũ. sic quoq ut quintilianus ait. Latenteminuenit in¬
uidia: undel&torem obsecro. siquis iam̃ haecquoq si qͥs
quos in omnẽ scripturã scam disposuis cribere: Non
qua erat eloquentiã : Nonoratorũleporẽ s magir inimi¬
cis pronobis ipseres pondeat : Nouooperiueniã corcẽ¬
dendã ut enimnos humiles atq pauperculi. nechabem
diuitias ne coblatas dignamur accipere: Itce&illinoue¬
rint non posse senotitiam scripturtrũ. idest diuitias
xpĩ: Cum mundi pariter habere diuitus : Studuergo
nos merit uel eorũ qui delibris hebraicis. uaria suspi¬
cantur errores refellere uel ecquae in latinis. & gre¬
cis codicibus latereuidentur. auctoritatis łuae redde¬
re: em MOATYAC quoquererũ nominũ atq regionũ
quȩ in nostro sermone non resonant.uernacula elin¬

Expanded text:
na montes . Me vero procul ab urbibus, foro, litibus, turbis rena montes . Me vero procul ab urbibus, foro, litibus, turbis remotum, sic quoque ut Quintilianus ait latentem invenit invidia. Unde lectorem obsecro, . . . . si quis tamen haec quoque, si quis. Quaestionum, quos in omnem Scripturam sanctam disposui scribere, non quaerat eloquentiam, non oratorum leporem; sed magis inimicis pro nobis ipse respondeat, Novo operi veniam concedendam. Ut enim nos humiles atque pauperculi, nec habemus divitias, nec oblatas dignamur accipere: ita et illi noverint, non posse se notitiam Scripturarum, id est, 303-304 divitias Christi, cum mundi pariter habere divitiis. Studii ergo nostri erit, vel eorum, qui de libris Hebraicis varia suspicantur, errores refellere: vel ea quae in Latinis et Graecis codicibus scatere videntur, auctoritati suae reddere; etymologias quoque rerum, nominum atque regionum, quae in nostro sermone non resonant, vernaculae lin
Abbreviated transcription (Latin):
uiin principiis librorũ debeã secuturi operis
argum̃ta proponere cogor prius maledic
comediarum prologos in defensionẽ sui scȩnis dabat :
Vrguebat enimeũ luscius la nuinius nostro luscio simi¬
lis & quasi publici aertrii po&amfurem criminabatur:
hocidẽpassus ẽ ab aemulis & inantuanꝰ uates ut ͣquor¬
dã uersus homeritranstuliss& aduerbũ conpilator u&erũ
dicer& : quib: ille respondit : magnarũ eẽ uiriũ clauã her¬
culi &ctorquere demanu s & tulliur quiin arte eloquentiae
romane st&it rexorccdarũ & latinae linguae in lustrator.
repe.tundarũ acusatur a graecis: Non mirũ ergosi contra
me paruũ homunculũ in munde sues grunniant : & pedib:
margaritas conculcent e aduersus doctissimosuiros. & qui
gloria inuidiã superare debuerant liuore &arserint: Uerũ
hic illis merito accidit. quorũ intheatriscuria contione
prorostris eloquentia pertonabat. Sem perenĩ in pro¬
patulo fortitudo aemulor hab& feriuntq: sũmor fulgd¬

Expanded text:
ui in principiis librorum debebam secuturi operis argumenta proponere, cogor prius respondecomoediarum prologos in defensionem sui scenis dabat. Urgebat enim eum Luscius Lanuinus, nostro Luscio similis, et quasi publici aerarii poetam furem criminabatur. Hoc idem passus est ab aemulis et Mantuanus vates, ut cum quosdam versus Homeri transtulisset ad verbum, compilator veterum diceretur. Quibus ille respondit, magnarum esse virium, clavam Herculi extorquere de manu. Sed et Tullius, qui in arce eloquentiae Romanae stetit, rex oratorum, et Latinae linguae illustrator, repetundarum accusatur a Graecis. Non mirum ergo si contra me parvum homunculum immundae sues grunniant, et pedibus margaritas conculcent, cum adversus doctissimos viros, et qui gloria invidiam superare debuerant, livor exarserit. Verum hoc illis merito accidit, quorum in theatris, curia, concione, pro rostris eloquentia pertonabat. Semper enim in propatulo fortitudo aemulos habet, feriuntque summos Fulmi
Abbreviated transcription (Latin):
dam natio fuit quamimperauit chodarlaomor. cuius in ac¬
tibus apostolorũ fitmentio. & in regnorũ libris urbs quaedã
palestinae aelam scribitur. Adama una dequinq ciuitatib:
sodomorũ euersa cum c&eris. Asonthamar in hac habitabant
quondam amorrei quos interfecit chodorlaomor uxta here¬
mũ cades. Est & aliud castellum thamara unius dieittinere
amemphis oppido separatũ ꝑ gentib ailam. Dechebron ubi
nunc romanũ p̃sidiũ positũ ẽ. Allus regio idumeorũ quae
nunc gabalene dicitur p&rae ciuitati Aenam euntib: thamna:
Nunc desertus locus & proximus thamnȩ uico grandi quaesita est
inter aeliã & diospolim. est & fonsinsu pra dicto aena locus. Unde
& aenam idest fontis nomen accepit in quo stat idolum. Maxi
ma illius regionis ueneratione colitur. Porro hebrei ad firmam
aenam non locũ significare sedbiuiũ ubi certo intui necessariũ sit
planxerunt quondam ia cob tertio abhiencho lapide deduobilib¬

Expanded text:
dam natio fuit, cui imperavit Chodorlagomor cujus in Acdam natio fuit, cui imperavit Chodorlagomor cujus in Actibus quoque Apostolorum fit mentio , et in Regnorum libris ; urbs quaedam Palaestinae Aelam scribitur. 131 Adama, una de quinque civitatibus Sodomorum eversa cum caeteris. Asason-Thamar, in hac habitabant quondam Amorrhaei, quos interfecit Chodorlagomor: juxta eremum Cades. Est et aliud castellum Thamara, unius diei itinere a Mampsis oppido separatum, pergentibus Ailam de Chebron, ubi nunc Romanum praesidium positum est. Allus, regio Idumaeorum, quae nunc Gabalene dicitur, vicina Petrae civitati. Aenan, euntibus Thamnam, nunc desertus locus et proximus Thamnae vico grandi, qui situs est inter Aeliam et Diospolim. Est et fons in supra dicto Aena loco: unde et Aenam, id est, fontis nomen accma illius regionis veneratione colitur. Porro Hebraei affirmant Enam non locum significare sed bivium, ubi certo intuitu necessarium siplanxerunt quondam Jacob, tertio ab Je
Abbreviated transcription (Latin):
philistinorũ & habita culũ gygantũ regnũq postea dauid intri¬
bu iuda ciuitas sacerdotalis & fugitiuorũ aedes ad meridianã
plagam ab ael amilitibus circiter iuginti duobus. & quercus
abraham quae& mambre usq ad constanti regis imperiũ monstra¬
batur & mausoleũ eius. in presentiarũ cernitur. Cumq a nr̃is
ibidem ecdesia iam exstructa sit acunctis incircuitu gentibus
terebinthi locus suꝑstitiosae colitur. Eo quod sub ea abraham
angelos quosdam hospitio susceperit . Haec ergo primũ arbe¬
ẽ. post ea chebron uno filiorũ caleph sortita uocabulũ ẽ lege
uerba dierum. Ahilath in ex tremis finibus palestinae iuncta
meridianae solitudini & mari rubro unde exaegypto indiã
&inde ad aegyptũ nauigatur. Sed & aũ ibi legio romana co¬
gnomento decima &olim quidam ab ahilath au& eribus dice¬
batur . nunc uero appellatur uila. Sed & elamitarũ quon¬

Expanded text:
Philistinorum, et habitaculum gigantum, regnumque  ubi rPhilistinorum, et habitaculum gigantum, regnumque  ubi rbu Juda, civitas sacerdotalis et fugitivorum, distat ad meridianam plagam ab Aesia millibus circiter viginti duobus. Ubi et quercus Abraham, quae et Mambre, usque ad Constantii regis imperium monstrabatur, et mausoleum ejus impraesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem ecclesia aedificata sit, a cunctis in circuitu gentibus terebinthi locus superstitiose colitur: eo quod sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbee postea a Chebron uno filiorum Chaleb sortita vocabulum est. Lege Verba dierum . Ailath, in extremis finibus Palaestinae juncta meridianae solitudini et mari Rubro: unde ex Aegypto Indiam, et inde ad Aegyptum navigatur. Sedet autem ibi legio Romana cognomento Decima: et olim quidem Ailath a veteribus dicebatur, nunc vero appellatur Aila. Sed et Elamitarum quon
Abbreviated transcription (Latin):
parte uiae duo decimo cirtiter miliario ab aelia. &usq hodie
paruus lic& uicus oftenditus. Sed & ecclesia aedificata ẽ ubi
dormuit ia cob pergens mesopotamiã: Unde &ipsi loco b&hel
id est domus dĩ nomen imposuit. Aggaiuero uix paruaerui¬
nae resident & locustantũ modo demonstratur : Etsciendum
quo dinebreo g littera non hab&. seduocatur ai scribiturque
pelementũ quod apud eos dicitur ain. Asta roth carnaum
terra gygantũ quondam in suꝑ cilio sodomorũ quos interfecit
chodarlaomor sunt hodieque duo castella in bathanea hoc
uocabulo nouemiter sim libusseparata inter adaram & abilã
ciuitates. Arboc corrupte in nr̃is codicibus arbor scribitus.
in hebreis legitur arbe id est quattuor. exeo quo dibitres
patriarchae Abraham isaac &ia cobsepubt funt . & adam ma¬
gnus. ut hiesu libro scriptũ ẽ. Lic& xũ quidam conditũ in loco
caluariae suspicentur. Haec aũ eadem chebron olim m&ropolis

Expanded text:
parte viae duodecimo circiter milliario ab Aelia: et usque hodie parte viae duodecimo circiter milliario ab Aelia: et usque hodie parvus licet vicus ostenditur. , id edormivit Jacob pergens Mesopotamiam. Unde et ipsi loco Bethel, id est domus Dei, nomen imposuit. Aggai enim nae resident: et locus tantummodo monstratur. Et sciendum, quod in Hebraeo G litteram non habet, sed vocatur ai  , scribiturque per elementum, quod apud eos dicitur, ain  . Astaroth Carnaim, terra gigantum quondam in supercilio Sodomorum, quos interfecit Chodorlagomor. Sunt hodieque duo castella in Batanaea hoc vocabulo, novem inter se millibus separata inter Adaram et Abilam civitates. 130 Arboc corrupte in nostris codicibus Arboc scribitur, cum in Hebraeis legatur arbee  , id est, quatuor: eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac, et Jacob sepulti sunt, et Adam maximus: ut in Jesu libro scriptum est : licet eum quidam positum in loco Calvariae suspicentur. Haec est autem eadem Chebron, olim metropolis
Abbreviated transcription (Latin):
lentes circum ferre quo utuntur uel maxime hi qui lustran¬
tur & se expiant: S ed & hieronimus aegyptius qui anti¬
quitatis phoenicum pulchro sermone conscripsit. Et ma¬
libro refert. Est in armenia super mynia dem mons nomne
beris adquem multos indiluuio confugisse autumant ibiq esses alua¬
tos. Alio uero in arce alueo suꝑ natantes ad eius uerticẽ ꝑuenisse
&usq ad multas a&ates ligna arcȩ monstrari solita. quos qui¬
dem ego puto non eẽ alios nisi eos quos moyses legifer iudaeo¬
rũ in sus uoluminibus edidit. Neath urbs regni nemrod in
babylone. Porro hebrei hanc ẽẽ dicunt mesopotamiae ciuutatẽ
quae hodie uocatur nisibi. Alucullo quondam consule obsessam
captamq & ante paucos annos a lobiano imperatose persiftra¬
ditã. Aggai adoccidentalẽ plagã uergit b&helis non multũ
abea distans sita ẽ aũ b&hel euntib ȩliam deneapoli in leua

Expanded text:
lentes circumferre: quo utuntur vel maxime hi qui lustranlentes circumferre: quo utuntur vel maxime hi qui lustrantur et se expiant. Sed et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitates Phoenicum pulchro sermone conscripsit: et Mlibro refert: Est in Armenia super Myniadem mons nomine Beris: ad quem multos in diluvio confugisse autumant, ibique esse salvatos. Alios vero in arcae alveo supernatantes, ad ejus verticem pervenisse, et usque ad multas aetates ligna arcae monstrari solita: quos quidem ego puto non esse alios, nisi eos quos Moyses legifer Judaeorum in suis voluminibus edidit. » Achad, urbs regni Nemrod in Babylone. Porro Hebraei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quondam Romano Consule obsessam, captamque et ante paucos annos a Joviano imperatore Persis traditam. Aggai, ad occidentalem plagam vergit Bethelis, non multum ab ea distans. Sita est autem Bethel, euntibus Aeliam de Neapoli in laeva
Abbreviated transcription (Latin):
RARATT ARMENIA SIQUIDEM IN
montibus ararath arca post diluuium sedisse ꝑhib&ur.
Etdi cuntur ibidem usq hodie manere uestigia. Meminit
horum montiũ & hieremias inuisione contra babylonem.
Losephus quoq in primo antiquitatum iudaicarũ libro
saecularium litterarum hystoricis ꝓferens. Anim aduertenrs
inquit noe terram diluuio liberatam septẽ alios dies abire
permisit. & uniuersa animalia bestiasq patentibus claustris
emittens ipse cum sua ꝓle egressus est. Immolans dõ hosti
as gaudensq cum liberis. H unc locum armenu exitum uel
egressum uocant. Si quidem ibi cultores illarum regionum
arcam primum sedisse testantur. Etlignorum quaedam
super esse moni menta arcae huius &diluuii. Om̃s qui bar¬
baras hystorias scribere recordantur quorum est unus bero¬
sus chaldeus qui super diluuio referens haec locutus est:
dicitur huius nauis in armenia propter montem cardue¬
norum pars aliqua ꝑ manere. Quosdam hitumen exea auel¬

Expanded text:
a est Armenia. Siquidem in montibus Ararath arca post diluvium sedisse perhibetur, et dicuntur ibidem usque hodie ejus manere vestigia. Meminit horum montium et Hieremias in visione contra Babylonem: Josephus quoque in primo Antiquitatum Judaicarum libro, saecularium litterarum historiam proferens: « Animadvertens, inquit, Noe terram diluvio liberatam, septem alios dies abire permisit; et universa animalia bestiasque patentibus claustris emittens, ipse cum sua prole egressus est, immolans Das, gaudensque cum liberis. Hunc locum Armenii exitum, vel egressum vocant. Siquidem ibi cultores illarum regionum, arcam primum sedisse testantur, et lignorum quaedam superesse monumenta. Arcae hujus et diluvii, omnes qui barbaras scripsere historias, recordantur: quorum unus est Berosus Chaldaeus, qui super diluvio referens, haec locutus est: Dicitur hujus navis in Armenia propter montem Carduenorum pars aliqua permanere, et quosdam bitumen ex ea avel
Abbreviated transcription (Latin):
tibi Mel quippe inuenire est : sȩculi intell&tus dulce¬
dinem degustare: quod tunc sufficienter comeditꝰ:
quando nostra intellegentia iuxta mensurã sensur.
&iã quod comederat uomit: quia dum summa
intellegere ultrauires quaerit . &iã quod bene in¬
tellecerat amittit : Dens putridus. &pes lapsus¬

Expanded text:
 Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus etiam quod comederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene inelem, dicit: Dens putridus, et pes lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
Noliesse in conuiuus potactorum nec in comessationib: eorũ
qui carnes cduescendum conferunt: Carnes uero adues¬
cendum conferreest. in conlarutione derogationis uicis¬
brio alienȩ uitȩ se in ebriant: simbola edereest sicut unus¬
quis que sol& departe sua cibos aduescendũ itacinconfa¬
bulatione d&rcctionis uerba conferre: Uesti&ur autem¬
pannis dormitactio: quia despectum & in opem acunctis
bonis operibus mors succ inuenit: quem hic adaliena
& quirenda crimina derogationis suȩ languor ocupauit :¬

Expanded text:
Noli esse in conviviis peccatorum, neque in comessationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt. Carnes ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicisobrio alienae vitae se inebriant. Symbolum vero dare, est sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Sepannis dormitatio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor occupavit
Abbreviated transcription (Latin):
Quienim exteriur precando benedicit. interioris
augmenti pinguedinem recipit: Et dum diuino
eloquio auditorum mentes debricre non desinit :
potum multiplicati Muneris debriatus exerc&:¬
Qui abscondit frumentum maledic&ur inpopulis:
Frumentaquippe abscondere est predicationis scȩ̃
torũ quos corrigere potuit poena dccmnatur:¬

Expanded text:
Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excQui abscondit frumenta maledicetur in populis. Frumenta quippe abscondere est praedicationis sanctae verba torum, quos corrigere potuit, poena damnabitur
Abbreviated transcription (Latin):
mona srmmachus in armoenia. Est & uilla remmus indaro¬
ma. Porro in regnorum libris remmam domus dicitur ido¬
lidamasceni. Reblata regio baby loniorum siue urbs quod
nunc antio chiam uocant. Ramale proquo aquila interpre¬
tatur ex altabitur. scriptum est in zacharia. Est autem & a
lius locus intribu beiamin iuxta b& hlehem. Dequo dicitur

Expanded text:
mona; Symmachus, in Armenia. Est et villa Remmus in Daromona; Symmachus, in Armenia. Est et villa Remmus in Daroma. Porro in Regnorum libris Remmam, domus dicitur idoli Damasceni. Reblatha, regio Babyloniorum sive urbs quam nunc Antiochiam vocant. Ramale: pro quo Aquila interpretatur, exaltabitur: scriptum est in Zacharia XIV, 10. Est autem et alius locus in tribu Benjamin juxta Bethleem, de quo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
predȩ partem misit Rachel adhanc dauid spoliorum partẽ
misit. Remmoht galaad uilla transiordanem iuxta fluuium
ia cobdiximus de hac & supra. Rabbath ciuitas regni am¬
mon nunc phila delphia cuius meminit hieremias
Rooth quam pertransiuit dauid proqua aquila & simma¬
chus interpretatur archem Rogelim unde fuit ber rel¬
laigalaathitis amicus dauid. Rafaim uallis allo philoꝵ
ad septentrionalem plagam hierusalem. Remmam ciui¬
tas regum syriȩ uxta damascum. Reth hanc percus¬
sit asarex : Rathem proquo aquila inter pr&at̃ AΡRTΥE¬
ON id est ioniperum symmachus um braculum¬
Remmon huius meminit isaias inuisione contramoab
Rasep ciuitas syriȩ. Rafeht urbs assyriorum in regione the¬
man dequa in isai scribitur. Rebla interra emath unde
uictor farao adductum ioacaz transtulit aegyptum
Nemma mons in isaia proquo aquila inter precatur mons em¬

Expanded text:
praedae partem misit. Rachel, et ad hanc David spoliorum partem praedae partem misit. Rachel, et ad hanc David spoliorum partem misit. Remmoth Galaad, villa trans Jordanem juxta fluvium Jaboc. Diximus de hac et supra. 263 Rabbath, civitas regni Ammon, nunc Philadelphia, cujus meminit Jeremias. Roos, quam pertransivit David: pro quo Aquila et Symmachus interpretantur, arcem. Rogellim, unde fuit Berzellai Gallaadites amicus David. Raphaim, vallis Allophylorum ad septentrionalem plagam Jerusalem. Remmam, civitas regum Syriae juxta Damascum. Reth, hanc percussit Asa rex. Rothem, pro quo Aquila interpretatur ἄρκευθον, id est, juniperum: Symmachus, umbraculumRemmon, hujus meminit Isaias in visione contra Moab. Raseph, civitas Syriae. Raphet, urbs Assyriorum in regione Theman, de qua in Isaia scribitur. Rebla, in terra Emath: unde victor Pharao adductum Joacha transtulit in Aegyptum. Remma, mons in Isaia: pro quo Aquila interpretatur, mons Em
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas sacerdotał & fugitiuoꝵ interragalathitide. Nunc autem
ciuitas arabie inqua regnauit rocõ quem interfecer̃ filui isrł dicitꝰ¬
autẽ ipse rex quoq madian. DELI BRO HESU
emmon intribu symeonis siue uidȩ hodicq: est uicus nomne
nit huius hieremas. Recem in tribu beiamin. Remmon p&rarem¬
mon in tribu symeonis siue tabulon. Raboth intribu isachar
&usq: hodie alia uilla rebbo infinibus eleut hero poleos adso¬
lis ortũ R& hom intribuisachar. Roob intribu a serciuitas
culorum tribubus uariis ad signantur quia cum apud nos unum
nomen sonare uideatur apud hebreos diuersis scripta sunt literis
Recchath in tribu neptali. Ruma quȩ & arima ubi sedit abimelech
sicut in libro iudicum scriptum est. quȩ nunc appellatur remsths
est autẽ infinbus diospoleos & aplerisq: arimathea nunc dicitur
DEREGNORUMLIBRIS
emmath ad quam dauid

Expanded text:
civitas sacerdotalis et fugitivorum in terra Gallaaditide. Nunc autem civitas sacerdotalis et fugitivorum in terra Gallaaditide. Nunc autem civitas Arabiae, in qua regnavit Recem, quem interfecerunt filii Israel. Dicitur ipse rex quoque Madian. DE LIBRO JESU. Remmon, in tribu Simeonis, vel Judae: hodieque est vicus nomine nit hujus et Jeremias. Recem, in tribu Benjamin. Remmon, petra Remmon, in tribu Simeonis, sive Zabulon. Rabboth, in tribu Issachar: est usque hodie alia villa Rebbo in finibus Eleutheropoleos ad solis ortum. Rethom, in tribu Issachar. Roob, in tribu Aser, civitas culorum tribubus variis assignantur, quia cum apud nos unum nomen sonare videantur, apud Hebraeos diversis scripta sunt litteris. Reccath, in tribu Nephtalim. Ruma, quae et Aria, ubi sedit Abimelech, sicut in libro Judicum IX, 41 scriptum est, quae nunc appellatur Remphis. Est autem in finibus Diospoleos, et a plerisque Arimathaea nunc dicitur. DE REGNORUM LIBRIS. Remmath, ad quam David
Abbreviated transcription (Latin):
obo otha ciuitas assyrioꝵ quam ȩdificaũ assur egrediens decer¬
ra sennaar & dehac in libris hebraicarũ questionũ plenus dixi¬
mus. Roobothurbs alia uixta fluuiũ ubi erat rexedom &usq ho¬
die presidiũ in regione gebalene & uicus grandis qui hoc uoca¬
bulo nuncupatur. Ramesse urbs quiom edificauer̃ filuisrł inȩgyp¬
to oli autẽ & uniuersa ꝓuincia sic uocabatur inqua habitaũ ia cob
una cumliberis suis. Roob quã transsierunt exploratores qui ab
hiesu filio naue missi sunt &usq hodie uicus rooboa in quarto la¬
pide scrto poleos sic uocatur qui & leuitis separatus fuit. Ra¬
faca indeserto ubi filu isrł castram &ati sunt. Rafidim locus inde¬
serto uixta montem choreb in quo de p&ra fluxere aq: cognom¬
natus ꝙ temptatio ubi & hiesus aduersũ amalech dimcat ꝓpe
faran. Rathama in deserto castra filiorũ isrł Renmofares ubi filu
isrł castram &ati sunt Ressa castra filioꝵ isrł . Ramothintribu gath.

Expanded text:
rum, quam aedificavit Assur, egrediens de terra Sennaar Et de hac in libris Hebraicarum Quaestionum plenius diximus. Rooboth, urbs alia juxta fluvium ubi erat rex Edom, et usque hodie est praesidium in regione Gabalena et vicus grandis qui hoc vocabulo nuncupatur. Ramesse, urbs quam aedificaverunt filii Israel in Aegypto: olim autem et universa provincia sic vocabatur, in qua habitavit Jacob una cum liberis suis. Roob, quam transierunt exploratores, qui ab Jesu filio Nave missi sunt, et usque hodie vicus Rooba in quarto lapide Scythopoleos sic vocatur, qui et Levitis separatus fuit. Raphaca, in deserto ubi filii Israel castrametati sunt. Raphidim, locus in deserto juxta montem Choreb, in quo de petra fluxere aquae, cognominatusque est Tentatio: ubi et Jesus adversus Amalec dimicat prope Pharan. Rathma in deserto, castra filiorum Israel. Remmon Phares, ubi filii Israel castrametati sunt. Ressa, castra filiorum Israel. Rammoth, in tribu Gad,
Abbreviated transcription (Latin):
am loci additum est ꝙ in libro hebraicarum nominum diximus
hoc &iã nunc ins. lyteram uid&urtitulo prenotandum apud
hebreos tria esse .s. hoc est samech & sade & sin. quȩ cumapud
grecos & latinos simili proferantur insua lingua aliter atq
alitersonant. Unde accidit ut eadem nomina apud nos diuer¬
sum sonare uideantur & plus quam c&erae literȩ: ħ habeat non
enim exuna sed extribus literis loca & urbes &ui culi descri¬
buntur
DEGENESI

Expanded text:
aias. 266 Quod in libro Hebraicorum nominum diximus, hoc etiam nunc in S litterae videtur titulo praenotandum: apud Hebraeos tria esse S, hoc est samec, sade, et sin. Quae cum apud Graecos et Latinos sono simili proferantur, in sua lingua aliter atque aliter resonant. Unde accidit, ut eadem nomina apud nos diversum sonare videantur, et plus quam caeterae litterae haec habeat. Non enim ex una, sed ex tribus litteris, loca et urbes et viculi describuntur. DE GENESI
Abbreviated transcription (Latin):
quã aqui la & symmachus interpr&ant̃ in utilem theodotion u¬
quitatẽ. Ochociuitas sacerdotalis. Ornaim urbs mohabitarum
sicut in hierema scriptũ est. DEGENESI
uteus iuramenti quem fodit habra ham id est bersabeat in regio¬
ne geratica Dixim dehac & supra. Puteus uisionis in deserto apud
quem habitauit isaac. Puteus iudicii usq in presentem diem in
regione geratica uocatur autẽ uilla nomine berdan ꝗ latine di¬
citur puteus uidicii puteus iuramenti ubi iuirauer̃ isaac & abime¬
lechuocaturq opidum isaac. sunt autẽ & alii plures putei in scis scrip¬
turis quihodieq ingeratica regione & uixta ascalonẽ demonstran¬
tur. P&rȩ ciuitas arabiȩ inter edom quȩ cognomnata ẽ iecthȩ l&a

Expanded text:
et Aquila et Symmachus interpretatur, inutile; Theodotion, iet Aquila et Symmachus interpretatur, inutile; Theodotion, iniquitatem. Ocho, civitas sacerdotalis. Oronaim, urbs Moabitarum, sicut in Jeremia scriptum est. DE GENESI. Putens juramenti, quem fodit Abraham, id est, Bersabee, in regione Geraritica. Diximus de hoc et supra. Puteus visionis, in deserto, apud quem habitavit Isaac. Putens Judicii, usque in praesentem diem in regione Geraritica. Vocatur autem 259 villa nomine Berdan quod Latine dicitur Puteus judicii. Puteus juramenti, ubi juraverunt Isaac et Abimelech, vocaturque oppidum Isaac. Sunt autem et alii plures putei in sanctis Scripturis, qui hodieque in Geraritica regione, et juxta Ascalonem demonstrantur. Petra, civitas Ara
Abbreviated transcription (Latin):
uoxta desertũ qñđ deȩgypto s ꝓfecti DELIBRO IUDICVM
Ofer& hanccopit hiesus regẽ ipsius int̃fecto. Ooliciuitas intribu
aser Ofrauia. Ofraducens ad terrã soal hucusq ꝑ .o. literã bre¬
ficauer̃ filui isrł sic̃ bex int̃pr&&es arbitrant᷑ Alio quin in hebraicis
uolumib ñ hab&ur & recte siqdẽ ante quã ia cob ingreder& egip¬
tũ erat extructa iã ciuitas quȩ & sacerdotẽ habuit p&efrẽ patrẽ ase¬
ner. Ormons in quo mortuus ẽ aaron iux taciuit tẽ p&erã ubiusq ad
p̃sentẽ diẽ ostendit᷑ rupes qͣ percussa morses aquã populo dedit:
Oboth indeserto castra filioꝵ isrł DEHE SVETREGNO LIBRIS
sa in tribaser. Orã in tribuneptali. Ofir unde sic̃ in regnor libris legi¬
m aurũ ad ferebat᷑ salomon: fuit autẽ unus deposteris heber Ofi rex
cuius stirpe uenentes a fluuio cofene usq ad regionẽ indie quȩ uocaba¬
turhieria habitas se refert iosephus a quo puto & regionẽ uocabulũ

Expanded text:
uxta desertum, quando de Aegypto profecti sunt. DE LIBRO JESU. Opher, hanc cepit Jesus, rege illius interfecto. Ooli, civitas in tribu Aser. Ophra, via Ophra, ducens ad terram Soal. Hucusque per O breael, sicut Septuaginta Interpretes arbitrantur. Alioquin in Hebraicis voluminibus non habetur. Et recte: siquidem antequam Jacob ingrederetur Aegyptum, erat exstructa jam civitas, quae et sacerdotem habuit Petefrem, patrem Aseneth. Or, mons in quo mortuus est Aaron, juxta civitatem Petram, ubi usque ad praesentem diem ostenditur rupes, qua percussa, Moses aquas populo dedit. Oboth, in deserto castra filiorum Israel. DE JESU ET REGNORUM LIBRIS. Osa, in tribu Aser. Oram, in tribu Nephtalim. Ophir, unde sicut mus aurum afferebatur Salomoni: fuit autem unus de posteris Eber, nomine Ofyr, ex cujus stirpe venientes a fluvio Cofene usque ad regionem Indiae, quae vocatur Hieria, habitasse refert Josephus, a quo puto et regionem vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
&usq: hodie in scđo mł thabor montis ostendit᷑ contra meridi
c̃uxta endor DEGENESI Orech ciuitas regiinembrot
in babyloñ. Olimabaciuttas principũ edom. Od ollã diximꝰ de
hac & sup᷑ cuius menynt &isains. DEEXOBO
t hon ubi scđõ filu isrł castram&ati st̃ egredientes desocchotah

Expanded text:
undo milliario Thabor montis ostenditur, contra meridiem juxta Aendor. DE GENESI. Orech, civitas regni Nemrod in Babylone. Oolibama, civitas principum Edom. Odollam, diximus de hoc et supra, cujus meminit et Isaias. DE EXODO. Oothon, ubi secundo filii Israel castrametati sunt, eg
Abbreviated transcription (Latin):
Dalaia hauriens dñs ł pauꝑculus dñi. Dibon satis intelle¬
gens Deblathaim palathe eorũ. En nom etae haeo. siue s̃.
Flnathamo addantẽ. siue addentẽ. ł domũ dĩ. Flasa ad
Nuc usq ꝑbreuẽ .e. literã legerimus nexm ꝑextensũ legamus
clim̃tum. Elam oppositi siue abiecti  cõpositi. Elisama
deceptio calcatu. siue buccella cũ fermerito: Faraho. necho.
dissipans p̃parata. Gamaria r&ribuens dñs siue c̃sũmans
d̃s. Gdrab scabies siue incolatus multus. Gamuel r&ribu
tham dñi donum ł colũba dedit. lochal. potens¬
Ioanan. erat donans ł dñi donum. Ia ser. auxiliatus.

Expanded text:
Dalaia, hauriens Dominus, vel pauperculus Domini. Dibon, satis intelliDalaia, hauriens Dominus, vel pauperculus Domini. Dibon, satis intelligens. Deblathaim, palathae eorum. Enom, ecce haec, sive sunt. Elnathan, ad dantem, sive addentem, vel donum Dei. Elasa, adHucusque per E brevem litteram legerimus: exin per extensum legamus elementum. 80 Elam, oppositi, sive abjecti, vel compositi. Elisama, deceptus, calcatus, sive buccella confirmata. Farao necho, dissipans praeparata. Gamaria, retribuens Dominus, sive consummans Dominus. Garab, scabies, sive incolatus multus. Gamuel  Beth-than, Domini donum, vel columbam dedit. Juchal potens. , erat donans, vel Domini donum. Jazer, auxiliatus.
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatus. Tora babel princeps ł magister babylo¬
nis siue aliena trans latio ł ortus inbabylone.
spes eius. Ragom hiemps siue multum delictum
Amon fidelis nutriens siue onus. Achobor mus. Annania
gatia dissipata. siue gratiadi. Azor adiutus. Amasia. fac¬
urbana. Anama hel. gratia dĩ. Asecha. clausam ꝑsolo. ł ro¬
alienus siue uita dissipata atq discissa. Azan. fortitudo
Baruch. benedictus. Baalim. habens iurũ. Baasa. ueni¬
ente factura. Bosor. tribulatio. Bd u&ustas: Cariathi¬
arim ciuitas saltuum siue siluarum. Colaia. uos facta
Cedron tristis meror siue dolor. Canatham. ciuitas. ł op¬
pidulum eorum. Cari oth. occursus signi. Huc usq ꝑ .c.
simplicẽ literã legerimus. ex in. adspiratione addita pro¬
ferendũ est. Cheltia. pars dñi. Diabonim manuum¬
spinarum. ł aceruus spinarũ. sed melius p̃parationes lic&
pleriq hebreorũ liba ł crustula sigficare putent.
Chamoam simlis eius. Charmamos agnus congregatus.

Expanded text:
ini. Zorobabel, princeps, vel magister Babylonis, sive aliena translatio, vel ortus in Babylone. spes ejus. Ragom, hiems, sive multum delictum.Amon, fidelis, vel nutriens, sive onus. Achbor, mus. Anania, gratia dissipata, sive gratia Dei. Azor, adjutus. Amasia, facurbana. Ananeel, gratia Dei. , clausam pessulo, vel roalienus, sive vita dissipata, atque discissa. Azan  Baruch, benedictus. Baalis.  Baalim , habens virum. Baasa, veniente factura. Bosor  Bosra  tribulatio. , vetustas. Cariathiarim, civitas saltuum, sive silvarum. Colaia  Colias , vox facta est. Cedron, tristis moeror, sive dolor. Cariatham, civitas, vel oppidum eorum. Carioth, occursus signi. Hucusque per C simplicem litteram legerimus: exin aspiratione addita proferendum est. Chelcia  s, vel acervus spinarum; sed melius praeparationes, licet plerique Hebraeorum libum, vel crustulam significari putent. Chamoam, similis eis. Charmamos  Charchamis , agnus congregatus,
Abbreviated transcription (Latin):
in contione stephaemdicatur cedpopulũ lxxu animas in .
gres sccs ẽẽ egrptum feccilis & cusatio estI non enim debuit
sõr lucas quupsius scriptor historiȩ est ingentes actuũ apo¬
stolorum uolum ene᷑ mit tens contracrium cdiquid scribere
ceduer sũ ecc̃ scripturã q̃iam fuercet ingentib diuulgata
& utiq niccioris opinionis illo dũtaxat tempore lxxint̃pre¬
atctum hacbebcctur auctoritas ꝙͥlucas quiignotus & uilis
& non magne fidei innationib ducebatur hocaũ genera¬
liter obseruaendũ ꝙ ubicũq scĩ aposto lie ut a postoliciuri
loquentur ecdpopulor his plerlimq testimonus abutun
tur q̃ icom fuerantingentib diuulgata lic& pleriq
tredoent lucã euangelistã ut proselitũ hebrecs literas
ignorcesse : Iudã uero misit ante se adiosephut antecur¬
rer& ei arlurbẽ heroum in terrã ramass eiin hebreo n&
urbem hab̵ herouin n&e terrã ramasse si tantum modo

Expanded text:
in contentione Stephani dicatur ad populum, in contentione Stephani dicatur ad populum, gressas esse Aegyptum; facilis excusatio est. Non enim debuit sanctus Lucas, qui ipsius historiae scriptor est, in gentes Actuum Apostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere adversus eam Scripturam, quae jam fuerat gentibus divulgata. Et utiqtum habebatur auctoritas, quam Lucas, qui ignotus et vilis, et non magnae fidei in nationibus ducebatur. Hoc autem generaliter observandum, quod ubicunque sancti Apostoli, aut apostolici viri loquuntur ad populos, hiivulgata: licet plerique tradant Lucam Evangelistam, ut proselytum Hebraeas litteras ignorasse. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ illotempore quo ingressus est ia cob. ȩgyptũ
eius &cctis ercnt ephrccim & macnasse ut filios gene¬
recre potuerint. & quo iacnifestum est omnes ani¬
inces q̃ingressȩ sunt aegrptum defemorib: iacob. fuis¬
se septuccginta. dum sexaginta sex postecsunt ingres¬
sae: & repererunt in egyptotres cnimas ioseph uidelic&
cum duobus filus eius: septuac gesimus aũ ipse fueritia cob
hancrem ne cui uideccmur cduersum scripturtce auc¬
toritactem loqui &iam septuccginta inter pr&es in de¬
utero nomiotranstulerunt. ꝙ in septuacginta ani¬
maebus ingressussit irł ȩgyptum: siquis igitur nostrȩ
sententiȩ refrcgctur scripturã intrase contracriã
feccit. ipse enim septuacginta inter pr&es q̃ hic septua¬
terissuis aegẏptum ingressccs eẽ dixerunt. in deutero no¬
mio septuacgintac tantum introisse memorar̃ ꝙ si con¬
tricrionobis illud oppinitur quomodo in actib apostoloꝵ

Expanded text:
Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint; ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum de femoribus Jacob, fuisse septuaginta, dum sexaginta sex postea sunt ingressae, et repererunt in Aegypto tres animas, Joseph videlicet cum duobus filiis ejus. Septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae auctoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuteronomio transtulerunt, quod in septuaginta animabus ingressus sit Israel Aegyptum. Si quis igitur nostrae sententiae refragatur, Scripturam inter se contrariam faciet. Ipsi enim LXX interpretes qui hic septuateris ejus, Aegyptum ingressas esse dixerunt, in Deuteronomio septuaginta tantum introisse memorarunt. Quod si e contrario bonis illud opponitur, quomodo in Actibus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
rupte. athera nuncupant. Omnes ergo animae q̃ in¬
gresse sunt cumia cobinȩ grptũ & que &xier defemo¬
rib: & absq: mulierib: filiorũ icccob omnes animae
sexccgintec & sex. Filii aũ io sepli qui nocti sunt eun
egr̃pto animae nouem. Omnes ergo animaeqin
gressesunt cũ iacob in egrptũ septuaginttquinq
ꝙ excepto ioseph & filus eꝰ sexa gintac sex animae
q̃e gressesunt defemorib: iacob introierunt egr̃p¬
tum. Nulladubitcctio est: Itccenim & paula tum ꝑ
singulos supputcctus numerus aed probcebit: & in
hebreis uoluminib: inuenitur: hoc aũ ꝙ in lxx
animece nouem sciamus in hebreo prono uem ee
duces: effrecim quippe & mancesse anteq: ia cob
intrar& in egrptum & fccmis tempus ingruerit
ei concubina spramachir & machirgenuit gala ad
filu aũ ephrccim ffmacnasse sutulacam & thccam filui
uero sutheclaam. edẽ additum est. siquidem idꝗ post ea
legimus quacsi peranti ͤ pͥationem facctum ẽẽ describit̾.

Expanded text:
rupte atheran Omnes ergo animae, quae inrupte atheran Omnes ergo animae, quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et quae exierunt de femoribus ejus, absque mulieribus filiorum Jacob, animae sexaginta sex; filii autem Joseph, qui nati sunt ei in Aegypto, animae novem. Omnes ergo animae, quae ingressae sunt cum Jacob in Aegyptum, septuaginta quinque. Quod excepto Joseph et filiis ejus sexaginta sex animae, quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim, et paulatim per singulos supputatus numerus approbat, et 370 in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod animae novem, sciamus in Hebraeo pro novem esse duas. Ephraim quippe et Manasse antequam Jacob intraret in Aegyptum, et famis tempus ingrueret,ei concubina Syra Machir; et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse Suthalaam, et Thaam. Filii vero Suthalaam, Edem, additum est: si quidem idescribitur.
Abbreviated transcription (Latin):
innris codicib est per&xtremũ inscribitur gessem. ꝙ miłi
ne quacquam plccc&. terree significat conplutãr gessen
eniminimbrem uertitur Dix̃ au phecrao adioseph dic fra¬
trib: tus hoc feccite onercte uehicula uestra &ite in t̾rã
chaenahan que prouehiiculis q̃ septuacgintac. & theodotiꝰ¬
ta nopta. interpr&cti suntiu menta reliqui traenstu¬
lerunt. Et deditillis cibaria inuic uerbũ. sed ccquod
lulcomnes ore consono eniciticaoñ idest cibaria
uel si tarchiã interp̃tactir̃: In psalterio quoq hab&
lbi enim nostri legunt. uiducc̃ eius benedicens bene¬
dicã lic& in plerisq codicib prouiducohocẽ proxupa
non nullilegunt. EtΑN. In hebreo hab̃. seda id est ci¬
becricceius benedicens benedicem: porro enpa. uena¬
tionem magis potest sonare ꝙ fruges tam & simoris
sit aegyptiorũ. enƿAN. &iã faruocare ꝙ nunc cor¬

Expanded text:
in nostris codicibus est, per extremum m scribitur GESEM  , quod mihi in nostris codicibus est, per extremum m scribitur GESEM  , quod mihi nequaquam placet, terram signat complutam; GESEM enim in imbrem vertitur. Dixit autem Pharao ad Joseph, dic fratribus tuis, hoc facite: onerate vehicula vestra, et ite in terram Chanaan. Pro vehiculis, quae Septuaginta, et Theodotiτὰ φορεῖα interpretati sunt, jumenta reliqui transtulerunt. Et dedit illis cibaria in via. Verbum SEDA  , quod hic omnes ore consono, ἐπισιτισμὸν, id est, cibaria, vel sitarcia interpretati sunt, in Psalterio quoque habetur. Ubi enim nostri legunt, Viduam ejus benedicens benedicam , licet in plerisque codicibus pro vidua, hoc est pro χήρᾳ, nonnulli legant θήραν, in Hebraeo habet SEDA  , id est, Cibaria ejus benedicens benedicam. Porro θήραν venationem magis potest sonare, quam fruges; tametsi moris sit Aegyptiorum θήραν etiam far vocare, quod nunc cor
Abbreviated transcription (Latin):
resinȩ & mellis thimiama. & stacten. & therebinthũ.
& nuces. siue uttquila & symmachus trcnstulerunt
ccmdͥeg diclae id cireo loc capitulum posuimus ut sci¬
ocmus ubiinnris codicib: hab&ur thimiama. in hebreo
eei n& hothac ꝙ acquila styraccemircnstulit. &quodo¬
mus nechotlia q̃ini saia legitur macnifestissime. cellã
thimia mectis. siuestyratis intellegitur eo ꝙimilla
aro matec diuersec sint condita: &biberunt & inebria¬
tisunt cumeo: ideo madinguae hebraicȩ ut hebri &a¬
tem prosecci &cte ponat : sicut ibi instillicidus eius
in eoriabitur¬
les cebitur germinans. hccud dubium qͦ interrapluuur
inrigectac. Et pone crgentũ unius cuiusq inore sacculi.
& condimeũ cergenteũ mitte in sacculũ iunioris : ꝓsaccu¬
lo peronem uel follem. In hebreo hab&: procandi idest
bitabis interra gosen & arabiae: Hic arcbiae additũ ẽ.
in hebreis enim uoluminib: non had&ur. unde &er¬
ror increbuit ꝙ terra gesen inccrabia sit: Porro sicut

Expanded text:
en, et terebinthum et nuces. Sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus, ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse nechotha, quod Aquila storacen transtulit, ex quo domus nechotha quae in Isaia legitur, manifestissime cella thymiamatis, sive storacis, intelligitur, eo quod in illa aromata diversa sint condita. Et biberunt, et inebriati sunt cum eo. Idioma linguae Hebraeae est, ut ebrietatem pro satietate ponat, sicut ibi: In stillicidiis ejus inebriabitur germinans , haud dubium, quin terra pluviis irrigata. Et pone argentum uniuscujusque in ore sacculi, et condy meum argenteum mitte in sacculum junioris. Pro sacculo, peronem, vel follem, in Hebraeo habet. Pro condy, id estbitabis in terra Gesen Arabiae. Hic Arabiae additum est: in Hebraeis enim voluminibus non habetur. Unde et error increbuit, quod terra Gesen in Arabia sit. Porro si, ut
Abbreviated transcription (Latin):
condritorumitria canistra fecrinae in hebreo hab Etec¬
ce defluuio ascendebant septem boues speciosae aduiđ¬
dũ & el&ctae carnib: & pascebantur in achi bis ingene
s. hebreus ipse corruptus est: dicitur enim in hau hoc
est in pcclude: siqr .u. litera apud ebreos. & i similes sunt.
& ttentum magnitudine differunt pro hau hai lxxint̃¬

Expanded text:
chondritorum, tres cophinos farinae in Hebraeo habet. Et ecchondritorum, tres cophinos farinae in Hebraeo habet. Et ecce de fluvio ascendebant septem boves, speciosae ad videndum, electae carnibus, et pascebantur in achi. Bis in GeneSed et Hebraeus ipse corruptus est: dicitur enim in AHU  , hoc est, in palude. Sed quia VAU littera apud Hebraeos, et IOD similes sunt, et tantum magnitudine differunt: pro AHU, ACHI
Abbreviated transcription (Latin):
Post hoc & iuit fracter eius incuius manuerał coccinum
& uoca uit nomen ei zara: Hoc nomen inter pr&atur oriens :
siueigitur qr primus cpparuit siueꝙ plurimi & eo iustina¬
tisunt. ut in libro paralr pomenon contin&ur zara idẽ
nariorum regis aegrpti: ubinos posuimus principem uina¬
Norum in hebreo scriptum had& masec illud uerbum ꝙ
in nomine serui cebracham dudum legimus quem nos pos¬
sumus more uulgi uocare pincernã ecuile put&ur offi¬
cium cumccpud reges barbaros usque hodie mcexime
dignitctis sitregi poculũ porrexisse: po&cce quoque deca¬
tamito & ioue scriptitent: quod amasium suum huic offi¬
cio mancipaer& : Etecceuitis in conspectumeo & in uite
tres fundi & ipsac germinans: tres fundos tria flacgella
& tresrtnios siue propagines hebreus sermo significat.
q̃ ab illis uocantur sccrigim: Et uidebar mihitres cophinos
condritorum portare incapitemeo: protrib cophinis

Expanded text:
Post hoc exiit frater ejus, in cujus manu erat coccinum; Post hoc exiit frater ejus, in cujus manu erat coccinum; et vocavit nomen ejus Zara. Hoc nomen interpretatur oriens. Sive igitur, quia primus apparuit, sive quod plurimi justi ex eo nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, ZARA  nariorum regis Aegypti. Ubi nos posuimus, principem vinariorum, in Hebraeo scriptum habet MASEC  , illud verbum quod in nomine servi Abraham dudum legimus, quem nos possumus more vulgi 366 vocare pincernam. Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie maximae dignitatis sit, regi poculum porrexisse: Poetae quoque de Catamitho et Jove scriptitent, quod amasium suum huic officio manciparit. Et ecce vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. Tria flagella, et tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo significat, quae ab illis vocantur SARIGIM  . Et videbar mihi tria canistra chondritorum portare in capite meo. Pro tribus canistris