comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic maria figurã sinagoge ten&
ioseph autẽ figurã legis patrẽ
saluatoris appellat ioseph Non
quo uere iuxta fotinianus pat̃
fuerit ei : sed quo ad famam ma¬
riȩ conseruandam pater sit ab
omnib: estimatur quam uis & co
modo pater illius ualeat dici:
quo &uir mariȩ recte intelle¬
gitur sine commixtione carnis
ipsa copulatione coniugii multo
uidelic& coniuntius: quã ess&

Expanded text:
ic Mariam figuram synagogae tenet, Joseph autem figuram legis. Patrem Salvatoris appellat Joseph, non quod vere, juxta Fotinianos, pater fuerit ejus, sed quod ad famam Mariae conservandam, pater sit ab omnibus aestimatus. Quamvis et eo modo pater illius valeat dici, quo et vir Mariae recte intelligitur, sine commixtione carnis, ipsa copulatione conjungit, multo videlicet conjunctius, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
Apłr cognationi p̃culit ut & nos
in conparationẽ dilectionis car¬
saluatoris sororis mariȩ liberos
intellegim: mat̾tere dm̃ que esse
dicantꝰ mat dñi iacobi minorit̾
&ioseph & uide quos inalio euan¬
gelio loco fr̃s dñi legim: appellatin:
Poris eñi stantes uolunt dñm in¬
deri cognati ipsius cũ iudei spirita¬
cogunt exire quã se ad discenda
spiritalia consenciunt ingredi
at ipse ies poriders dicexi

Expanded text:
ationi praetulit, ut et nos in comparatione dilectionis carsalvatoris sororis Mariae liberos intelligimus materterae Domini, quae esse dicatur mater Jacobi minoris, et Joseph, et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Foris enim stantes volunt Dominum videre cognati ipsius, cum Judaei spirituacogunt exire, quam se ad discenda spiritualia consentiunt ingredi. At ipse respondens dice
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit̾ qr ininfirmitatẽ subtilit̃
cognoscens humilit̃ iac& ꝑ diui¬
ni urbis consolationẽ surgere
adfortia opera &crescentibus
cotidie meritis ad ꝑfectiora
passim ꝓficere iubetꝰ. Si autẽ
fides saliũi fecit eũ quẽ adagen¬
das saluatori &emundatori
suo gratias inclinaũ. ergo ꝑfidia
ꝑdidit eos quideacceptis bene¬
ficis dõ gloriã dare neglex er̃.¬

Expanded text:
aecipitur; quia qui infirmitatem suam subtiliter cognoscens humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos, qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexer
Abbreviated transcription (Latin):
se hominẽ ñhabere leprã: & tam̃
animi. ẽe. ñboni. Scđm significatio¬
nẽ aũ hur:miraculi. conturbat
considerantẽ quomodo munđ
dici potest ingratus. Sed iã facile
ẽ. &xiã illud uideri fieri posse ut
quisq: inecclesia soci&ate doctri¬
nã integrã uerãq assequatꝰ & om̃a¬
scđm catholice reguła difserat
distinguat acreatore creaturã
eoq inanifestetꝰ uarietate men¬
datioꝵ tãquã lepra caruisse & tam̃
ingratus sit do & dño mundito¬
ri suo qo elatus suꝑbia gratiarũ
agendarũ pia humilitate ñsternit᷑
Similisq: efficitꝰ eis. De quib dĩc̃
apłs: qui cũ cognouissent dñi ñ ut

Expanded text:
se hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni. Secundum significationem autem hujus miraculi conturbat considerantem, quomodo mundus dici potest ingratus. Sed etiam facile est etiam illud videre fieri posse, ut quisque in ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, m catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eaque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ ad cauenda mala subtilit̃
erudit. cotidie ueritas intẽplodo¬
c&. Sed tunc ueritatis uerb̵ eracit̃
docem si extrema mala nr̃a formi¬
dolose &inde sinent̃ aspicim: iux¬
ta illud in omnibr operib tuis me¬
morare nouissima tua &inet̃nũ

Expanded text:
fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie veritas in templo docet, sed tunc veritatis verbis veraciter docemur, si extrema mala nostra formidolose et indesinenter aspicimus, juxta illud: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
tatus. ẽ. om̃s scripturas sensu ac
memoria ꝑagrans nũquã plurali
numero semina scripta repperi
sed siue in bonã siue inmalã par¬
tẽ semꝑ singulari. hoc augẽ di¬

Expanded text:
etatus est. Omnes Scripturas sensu ac memoria peragrans, nunquam plurali numero semina scripta reperi, sed sive in bonam sive in malam partem semper singulari. Hoc autem di
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ergo & nos cũ cȩteris
fidelib scimus uerum esse cesti¬
moniũ ei : curremus ꝑ om̃a ut
recta fide intellegendo recta
operatione exercendoq docu¬
it ad dona ꝑ ueniamus sempi¬

Expanded text:
Quia ergo et nos cum caeteris fidelibus scimus quia verum est testimonium ejus, curemus per omnia ut recta fide intelligendo, recta operatione exercendo quae docuit, ad dona perveniamus sempi
Abbreviated transcription (Latin):
Id est: quid uis seruus fieri qui
accipiens sp̃m fili filius & heres
effectus es ex hoc enim nos ꝓbat
om̃s in uno sp̃u unum esse dĩ filiũ
totus enim xp̃ianus populus.
inuno dĩ filio credens & unũ xp̃i
corpus effectus unus rite uocat᷑
& filius
qd si pilius ei eres

Expanded text:
Id est, cur vis servus fieri, qui accipiens spiritum filii, filius et haeres effectus es. Ex hoc enim nos probat omnes in uno spiritu unum esse Dei filium, totus enim Christianus populus, in uno Dei Filio credens, et unum Christi corpus effectus, unus rite vocatur et filius. Quod si filius, et haeres
Abbreviated transcription (Latin):
cuecũ daburt ge iri¬
cmiciqui ualdio. Qinũquã
.s̃. humane aniȩ maiores ini¬
mioi quã maligni sp̃s qͥhanc acor¬
pore exeuntẽ obsident quã in
carnis amiore positã deceptoris
delectationib fouent. quã uallo
circũdant qr ante m̃tis er:oculos
reductis iniquitatib quas ꝑpe¬
traũ hanc adsoci&atẽ suȩ dãna¬
tionis trahentis coartant

Expanded text:
circumdabunt te inimici tui vallo. Qui umquam sunt humanae animae maiores inimici quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem / obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis eius oculos reductis iniquitatibus, quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coartant
Abbreviated transcription (Latin):
rebris parabola¬
rum obscuritatibus recardati
commaticam interpraetatio¬
nem excedimus dealio inter¬
praetationis genere ad aliud
genere ad aliud transisse uideat᷑:
thesaurus iste in quo .ĩ. om̃s thesau¬
ri sapientiȩ &scientiȩ abscondi¬
ti. aut ds̃ uerbũ ẽ. qui in carne: xp̃i
uidetꝰ ab sconditus sc̃ae scripture
inquibi reposita ẽ. notitia saluato¬
ris quẽ cũ meis quis inuenerit de¬
b om̃a istius scłi e molumenta con¬
tẽpnere ut illũ possit habere quẽ
repperit. qđ aut ẽ sequitꝰ. quẽ cũ in¬
uener̃it homo abscondit id circo
dicitꝰ ñ qua hoc de inuidia faciat.
Sed quo timore seruantis & nolen¬
tis ꝑdere abscondat in corde suo
quẽ pristinis praetulit facultatib
celorũ hocitainegocia¬

Expanded text:
rebris parabolarum obscuritatibus retardati, commaticam interpretationem excedimus, ut prope de alio interpretationis genere ad aliudgenere, ad aliud transisse videamur. Thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae, et scientiae absconditi, aut Deus verbum est, qui in carne Christi videtur absconditus, aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris, quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius saeculi emolumenta contemnere, ui illum possit habere, quem reperit. Quod autem sequitur, quem cum invenerit homo, abscondit, idcirco dicitur, non quod hoc de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere, abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatibus. coelorum homini negotia
Abbreviated transcription (Latin):
a quã babtismi uł quia de mui¬
sibilib locis capie qđ &iã fides hui:
mundi fluctib: circũ latrata ñ fran¬
gie recte pisci conparat᷑. Cui c̃tra¬
riũ posuit serpentẽ : ꝓpt̃ uenena
sallatiae que &xiã primo homini ma¬
le suadendo p̃seminaũ¬

Expanded text:
mi, vel quia de invisibilibus locis capitur; quod etiam fides hujus mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur; cui contrarium posuit serpentem propter venena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praesemina
Abbreviated transcription (Latin):
debem: ad imnitandũ sũmere Non
eñĩ aut dño nr̃o facienda ẽ. in aliquo
fraus ut de ipsa fraude elemosinas
faciam aut eos aquib recipi uolu¬
m: in tab nacula et̃na tãquã debito¬
res dĩ & dñi nr̃i fas. ẽ. intellegi cũ iusti
& sc̃i significent᷑ hoc loco qͥeos intro¬
ducunt in tab̵nacula et̃na qui neces¬
sitatib suis t̃rena bona cõmunica
uerint. De quib &iã dic qđ siquis
alicui eo calicẽ aquȩ frigide dederit
tantũ in nomine discipuli ñ ꝑd&
merceđe suã. Sed &ĩa econtrario
dicunt᷑ ifte similitudines ut intelle¬
gam: si laudare potuit ille ad ño cui
fraudẽ faciebat quanto amplius pla
opera faciunt: uilici sane uocabulo
dicim: eos qͥ pecunias habent. Rtiã
dominos suȩ. sed alienȩ potius rei
dispensatores ẽẽ. putanđ quã si iux¬
ta hui serui exẽpłu sedulo finien¬
deuilicationi ac rationis reddente
tẽp p̃inderint facile t̾renoꝵ delec¬
tatione simul & dilectione nudati

Expanded text:
debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus; aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum juset sancti significentur hoc loco, qui eos introducunt in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicuerint; de quibus etiam dicit: quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam e contrario ducuntur istae similitudines, ut intellegamus, si laudari potuit ille a fraudem faciebat, quanto amplius placopera faciunt. Villici sane vocabulo dicimus eos, qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse disputandos, qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum delectatione simul et dilectione nudati,
Abbreviated transcription (Latin):
ac sidicat ꝓnihilo mhẽ. ut a uob̃ iu¬
dicer humanũ iudiciũ ideo uocaũ
qͥ frequent̃ in eo ueritas &iustitia
frustratꝰ. humanũ uero diẽ ipsã
humane iudicii reuelationẽ dix̃
Meꝗ meipsũ iudico inquid idẽ
meipsũ ñculpo qr nibil mali in
me scioneꝗ conscius sũ aliter
cnihi ꝓminimo ẽ. idẽ ẽe. aliquid
aut adhumano die idẽ. humnane
laudis gratia uł pauore ñ capior
ut illud diẽ humanis ñdesideraui
id ẽ. ad consolationẽ cur iocundi¬
tas carualẽ intẽ pote s capere ñq¬
siui. Sed neꝗ meipsũ iudico idẽ. neq
meipsũ alicui: meriti ẽe. ꝓnuntio
q plus credo conscientiȩ mex quã
laudi exaliena estimatione uenienti.
Quando posiũ iudicare conscientiã
meã quando examinare potero
quo animo facio quic quid facio quan¬
tũ pos ĩ homines dealio iudicare plus
homo utiꝗ ipse dese. Sed dĩ plus delio¬
mine quã homo dese. homo eñi uid&
infaciẽ ds̃ autẽ incorde
Sedro ihoc
ius gipicatus sii.

Expanded text:
ac si dicat, pro nihilo mihi est, ut a vobis judicer. Humanum judicium ideo vocavit, quia frequenter in eo veritas et justitia frustratur. Humanum vero diem, ipsam humani judicii revelationem dixit: Neque meipsum judico, inquit, id est, meipsum non culpo, quia nihil mali in me scio, neque conscius sum. Aliter: Mihi pro minimo est, id est, esse aliquid, ut ab humano die, id est, humanae laudis gratia vel favore non capior, ut illud: Diem hominis non desideravi, id est, consolationem, cujus jucunditas carnalem mentem potest capere, non quaesivi. Sed neque meipsum judico, id est, neque meipsum alicujus meriti esse pronuntio, quia plus credo conscientiae meae, quam laudi ex aliena aestimatione venienti. Quando possum judicare conscientiam meam, quando examinare potero, quo animo facio, quidquid facio, quantum possum homines de alio judicare, plus homo utique de se ipso, sed Deus plus de homine, quam homo de se. Homo enim videt in facie, Deus in corde. Sed non in hoc justificatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ibi qui inuitae negotiis con¬
uersantur propter alimenta &
usus necessarius coguntur aliqua
uel emere uel uendere & lucra
denegotiatione sectari. ꝓpterea
nuno ephesios mon& ne sub occa¬
sione emolumenti furti crimen
incurrat. Furtum nominans om¬
nem quod alterius dampno ad qui¬
ritur potest autem &altius intel¬
legi qui furabatur iam non fure¬
tur. propter illud quod scriptũ
est deseudo proph&is. qui furan¬
tur sermones unus quisquȩ apro¬
ximo suo &illud. omnes quod quod
hos ꝓhibe furta facere spiritalia
macis aute̾ labor ett õpe

Expanded text:
Quia hi qui in vitae istius negotiis conversantur, propter alimenta et usus necessarios coguntur aliqua vel emere vel vendere, et lucra de negotiatione sectari, propterea nunc Ephesios monet, ne sub occasione emolumenti, furti crimen incurrant. Furtum nominans omne quod alterius damno acquiritur. Potest autem et altius intelligi: Qui furabatur jam non furetur. Propter illud quod scriptum est, de pseudoprophetis: Qui furantur sermones unusquisque a proximo suo , et illud: Omnes, quotquot Hos prohibet furta facere spiritalia. Magis autem laboret, e
Abbreviated transcription (Latin):
tates & cupiditates nr̃as crucifigam
& baptis mate mrsteriũ mortis se¬
pulturȩ & resurrectionis er imitem
cori prius oport& peccato. ut pos¬
sis sepeliri cũ xp̃o. Mnortuo eñi se¬
pultura debet̾. Nemo eñi uiuus
sepelit̾ aliquando. Siem̃ uiui s
adhuc peccato consepeliri ñ potes
bulare. quidẽ qđ cũipse dñs dixe¬
rit discipulis ut baptizarent om̃s
asumit nisi qđ inp̃senti loco ñtã
baptisiatis rationẽ quã mortis
xp̃i discutere cupiebat: adcui. si¬
militudinẽ &iã nos suader& mo¬
& ñerat utiq c̃ueniens ut ubi de
morte tractat᷑. Nec c̃ueniebat
ut dicer& qͥcũꝗ baptizati sum:
innomine patris uł innomine
sp̃s sc̃ĩ in morte ipsius baptirati

Expanded text:
cupiditates nostras crucifigamus, et in baptismate mysterium mortis sepulturae et resurrectionis ejus imitemur. Mori prius oportet peccato, ut possis sepeliri cum Christo, mortuo enim sepultura debetur; nemo enim vivus sepelitur aliquando: si enim vivis adhuc peccato, consepeliri non potesbulare. Quid est, quod cum ipse Dominus dixerit discipulis, ut baptizarent omnesassumit? nisi quod in praesenti loco, non tam baptismatis rationem, quam mortis Christi discutere cupiebat. Ad cujus similitudinem, etiam nos suaderet mon erat utique conveniens, ut ubi de morte tractatur. Nec conveniebat ut diceret: Quicunque baptizati sumus in nomine Patris, vel in nomine Spiritus sancti, in morte ipsius baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
Sunit Tempus autem redi¬
mimus quia dies mali sunt: quan¬
do in bano opere tempus consu¬
mimus. Eratius & ꝓprium faci¬
mus quod malitia hominum
uenditum fuerat. Nemo aut ẽ
uitȩ huius querens nec essaria
& dediuitiis & sollicitudinibus
quas euangelium spinas nuncu¬
pet cogitans potest sibi tempus
redimere. Redimentes autem
tempus gũo indiebus malis est:
quudam modo inmutamus illud
& dies malos in bonus uertimur
& facimus illos non praesentis se¬
culi sed futuri. propeerea

Expanded text:
us. Tempus autem redimimus, quia dies mali sunt, quando in bono opere tempus consumimus, emimus et proprium facimus, quod malitia hominum venditum fuerat. Nemo autem vitae hujus quaerens necessaria, et de divitiis et sollicitudinibus, quas Evangelium spinas nuncupat cogitans, potest sibi tempus redimere. Redimentes autem tempus, quoniam in diebus malis est, quodammodo immutamus illud, et dies malos in bonos vertimus, et facimus illos non praesentis saeculi, sed futuri. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
Post duos dies clarissimi lumi¬
nis ueteris ac nõui testam̃ti.
uerũ ꝓmundo pascha celebrat᷑:
pascha qđ ebraice dicitꝰ phase
non a passione sed a transitu no¬
minat᷑ eo qđ ext̃minat᷑ uidens
sanguinẽ in phorib: israhelita¬
rũ ꝑtransierit nec ꝑ cusserit
eos moralit̃ aũ transitus nr̃.
idẽ phase ita cȩlebrat᷑: siter¬
rena & egrptũ dimittentes
ad celestia festinem : Hhoc sane
iuxta ueteris instrum̃ti scrip¬
turã int̃ pascha & azima distat
qđ pascha ipse solus dies apel¬
latꝰ in quo agnus occidebatur
aduesperã hoc ẽ quarta deci¬
ma luna primi m̃sis qruinta¬
decima luna quando egressus ẽ
de egrpto succedebat festiuitas
azimorũ quȩ septẽ dieb: idẽ
usq aduicesimũ primũ diẽ eius¬
dẽ m̃sis aduesperã ẽ statuta

Expanded text:
Post duos dies clarissimi luminis, Veteris ac Novi Testamenti, verum pro mundo Pascha celebratur. Pascha, quod Hebraice dicitur , non a passione, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum pertransierit, nec percusserit eos. Moraliter autem transitus noster, id est, Phase ita celebratur, si terrena et Aegyptum dimittentes, ad coelestia festinemus. Hoc sane juxta veteris instrumenti scripturam, inter Pascha et azyma distat, quod Pascha ipse solus dies appellabatur, in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est, quartadecima luna primi mensis, quintadecima autem luna, quando egressus est de Aegypto, succedebat festivitas azymorum, quae septem diebus, id est, usque ad vicesimum primum diem ejusdem mensis ad vesperam est sta
Abbreviated transcription (Latin):
Ion solum autem hȩc noua
mundi descriptio illius summi
regis aduentui testimoniũ per¬
hibeat qui congregatos amundi
plagis omnibus electos suos &er¬
ne beatitudinis aluo conscriber&
uerum &iam eidem regni du¬
ces quia & asua moderaminis
pace iuuabat. quia nimirũ con¬
pressa preliorũ turbine gentib:
uniuersis predicaturos orbi xp̃i
discipulos quo lib& propter uer¬
bum ire uellent ab in gruentium
feruore seditionũ tremenda id
temporis ut ita dixerim romani
nominis umbra ꝓtegebat: exit
edictũ acesare augusto ut censu
ꝓfiter&ur uniuersus orbis.
Quia imminebat edictum regis
xp̃i quo salutẽ consequer&ur
uniuersus orbis qui uocabulum
augusti perfectissime conplens
ut potes uos & augescere desi¬
derans &ipse augere sufficiens
censorib suȩ ꝓfessionis non abla¬
tione pecunie subiectos: sed fidei
oblatione signare recepit. Eun¬
tes inquiens inmundũ uniuer¬
sum prȩdicate euangeliũ omni
creature qui crediderit &bap¬

Expanded text:
on solum autem haec nova mundi descriptio illius summi regis adventui testimonium perhibebat, qui congregatos a mundi plagis omnibus electos suos aeternae beatitudinis albo conscriberet, verum etiam ejusdem regni duces, quieta sui moderaminis pace juvabat, quia nimirum, compressis a praeliorum turbine gentibus universis, praedicaturos orbi Christi discipulos, quolibet propter verbum ire vellent, ab ingruentium fervore seditionum, tremenda id temporis ut ita dixerim Romani nominis umbra protegebat. Exiit ergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum Regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens, in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Qui crediderit et bap
Abbreviated transcription (Latin):
inedi et el amige: eo qui
habiqanit me sopotamĩã
iudeã et capadociam.
udeã hoc loco : ñ totã gentẽ sed par¬
tẽ illius hoc ẽ tribũ iuda & be¬
niamin significat. ad distintionẽ
aliarũ in eadẽ ꝓuintia regionũ.
quȩlic& om̃r una lingua loque¬
rentur hebrea domesticã tam̃
singule dicendi speciẽ habuere
distinctã Vnde & petrus indnĩ
passione : qđ galileus sit loquella
sua ꝓditur. pontũ et asiã.
gũ ea partes libie que ẽ

Expanded text:
et qui habitant Mesopotamiam et Judaeam, et Cappadociam? Judaeam hoc loco non totam gentem, sed partem illius, hoc est, tribum Juda et Benjamin significat, ad distinctionemaliarum in eadem provincia regionum, quae licet omnes una lingua loquerentur Hebraea, domesticam tamen singulae dicendi speciem habuere distinctam. Unde et Petrus in Domini passione, quod Galilaeus sit loquela sua proditur. Pontum et Asiam, tum et partes Libyae, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
ñcustodit m̃dax ẽ cũ autẽ dicatur.
qui uero ñ crediderit condẽ pnabit.
quid hic dicim: de paruuł qui ꝑ etatẽ
adhuc credere ñ ualent. Nã de ma¬
iorib: nulla questio ẽ. In eclesia ergo
saluatoris ꝑ alios paruuli credunt :
sic̃ exaliis eaq illis in babtismo re¬
mittunt᷑ peccata traxerunt.
Siquadũ eos quicredide p
hec sequenđꝰ in nocnie
ceo demonia eicient. lin

Expanded text:
non custodit, mendax est . Cum autem dicatur: Qui vero non crediderit, condemnabitur, quid hic dicimus de parvulis, qui per aetatem adhuc credere non valent; nam de majoribus nulla quaestio est. In Ecclesia ergo Salvatori per alios parvuli credunt, sicut ex aliis ea quae illis in baptismo remittuntur peccata traxerunt. Signa autem eos qui crediderint haec sequentur: In nomine meo daemonia ejicient, lin
Abbreviated transcription (Latin):
a decnpaianigur Hoc ergo p̃di¬
caturi quõ qui ñ crediderit condẽp¬
nabit. Cũ id utiq ñcrediderit qđ
ñ uidit. nonne ipsi primitus fuerant
obiurgandi qđ antequã dnm̃ uidis¬
sent ñ crediderint eis : quib: dñs ap¬
paruisiet. quod uero dix̃ eis. euntes
in mundũ uniuersũ. p̃dicate euuan¬
geliũ omni creaturȩ. Nũquid scm̃
euuangeliũ uel in sensatis reb uel
brutis: animalib: fuerat p̃dicandũ
ut de eo discipulis dicat᷑. p̃dicate õni
creaturae. sed om̃s creature nomine
potest omnis natio gentiũ designari.
ante & onĩ dictũ fuerat inuiã gentiũ
neabieritis. nunc aũ dicit̃. p̃dicate¬
euuangeliũ õni creaturȩ. Vt scilic&
prius aiudea apostolorũ repulia p̃di¬
catio tunc nob̵ in adiutoriũ fier&:
cũ hae illa addãpnationis sue testi¬
moniũ suꝑba reppuliss&. quicredi¬
derit & babtizatus fuerit: saluus

Expanded text:
demnabitur. Hoc ergo praedicaturi, quoniam qui non crediderit condemnabitur, cum id utique non crediderit quod non vidit, nonne ipsi primitus fuerant objurgandi, quod antequam Dominum vidissent, non crediderint eis quibus Dominus apparuisset? Quod vero dixit eis: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Nunquid sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae. Sed omnis creaturae nomine potest omnis natio gentium designari. Ante enim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis; nunc autem dicitur: Praedicate omni creaturae, ut, scilicet, prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio, tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Qui credideri
Abbreviated transcription (Latin):
lapidẽ. Peruersa &em̃ mens
cũ ꝑuersae cogitationi ad huc ꝑuer¬
siorẽ adicit. quid aliud quã lapi¬
dẽ suꝑ lapidẽ ponit. Sed indes¬
tructa ciuitate suꝑ lapidẽ lapis
ñ relinquitꝰ qr cũ adultionẽ suã
anima ducit̾ omnis ab illa cogi¬
tationũ suarũ constructio dissi¬

Expanded text:
lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissi
Abbreviated transcription (Latin):
eido uiga ȩgniã possĩdepo
Hegis peritus qui deuita & na
dñm tẽptans int̃rogat. oc casionẽ
ut reor tẽptandi de ipsis dñi ser¬
monib sũpsiꝗ ubiait. Gaudexe aũ
qđ nomna ur̃a scriptaᷤ incȩlis. sed
& ipsa tẽptatione declarat quã
uera sit illa dñi confessio qua pa¬
triloquitꝰ qđ ab scon disti hȩc asa¬
pientib: & prudentib & reuelasti
ac paruulis. atildie dix ad eũ
Inlece quidscripgii est

Expanded text:
endo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ in hoctẽ¬
pore aut si forte nullũ crim̃ad misi
ideo ñpeccaui si hoc pauł dic̃ quid nos
dicere debem: qui longe ab illius meri¬
tis distam: alit̃ Nin hoc iustificatus sũ
hoc ẽ dicere nec hoc quidẽ m adiustitiã
ꝓficit sin olim laudari quiine indig¬
nũ laudi cognosco.
qui autẽ tudi¬
cat me dr̃as ẽ

Expanded text:
 in hoc tempore, aut si forte nullum crimen admisi, ideo non peccavi. Si hoc Paulus dicit, quid nos dicere debemus? qui longe ab illius meritis distamus. Aliter: Non in hoc justificatus sum, hoc est dicere, ne hoc quidem mihi ad justitiam proficit, si nolim laudari, qui me indignum laude cognosco. Qui autem judicat me, Dominus e
Abbreviated transcription (Latin):
oc mar¬
cus quomodo & matheus sinec doc¬
chicos loquitꝰ pluralẽ uidelic&
numerũ ꝓ singulari ponens: Nam
iohannes distinctius loquens: iudã
hȩc locutũ fuisse testatꝰ portar&¬
potest &iam intellegi qđ & alii
discipuli aut senserunt hoc aut
dixerint: aut ei: iuda dicente ꝑ¬
suasit atq omniũ uoluntatẽ mat¬
heus & marcus &iam uerb̵ expres¬
serint sed iudas ꝓpterea dix̃ qr fur
erat ceteri uero ꝓpter uerũ¬

Expanded text:
oc Marcus quomodo et Matthaeus synecdochicos loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannes distinctius loquens, Judam haec locutum fuisse testaturpotest etiam intellegi, quod et alii discipuli aut senserint hoc aut dixerint aut eis Iuda dicente persuasum sit, atque omnium uoluntatem Matthaeus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pau
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ueritas noluit ne ñ dixisse
ueritatẽ. sed ꝓuocatus contumeliã
red didisse uider&ur. Ex quare
quid nob̵ innuitꝰ. nisi ut eo tẽpore
quo aꝓximis ex falsitate contu¬
melias accipim: eorũ &iam uera
mala taceamus : ne ministeriũ
iuste correptionis in arma uer¬
tamus furoris Eqo aũ xꝗro

Expanded text:
dicere veritas noluit, ne non dixisse dicere veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris. Ego autem no
Abbreviated transcription (Latin):
Accepta autẽ tanta contu¬
melia : quid dñs respondeat
audiamus ec o demoriũ
Rhabeo. sẽd honoripico
patrẽ meũ & ihono¬
Rastis me. Qu
samaritanus interprecor
custos &ipse ueracit̃ cus¬
tos ẽ de quo psalmista ait
nisi dñs custodierit ciuitatẽ
inuanũ uigilant qui custo¬
tos qui de nocte: custos quid
de nocte respondere noluit
dñs. samaritanus non su sed
ego demoniũ ñ habeo duo
quipƿe in lata fuerant.
unũ negauit. & alterũ tacen¬
do consensit custos namq
humani generis uenerat¬
& si samaritanũ se ñ esse
dicer& esse custodẽ negauit
sed tacuit qđ recognouit.
& patient̃ reppulit. qđ dic¬
tũ fallacit̃ audiuit dicens
Ego de moniũ ñ habeo hic
uero insem& ipso nob̵ dñs.
patientiȩ prebuit ex ẽplũ
qui si respondere uoluiss&
iudeis uos de moniũ habetis
uerũ utiq dixiss& quia
nisi impleti demonio tam
ꝑuerse de đõ loqui ñ possent sed
accepta iniuria : &iã qđ uerũ erat

Expanded text:
Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custotos quid de nocte? custos quid de nocte ? Respondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. Hic vero in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum. Qui si respondere voluisset Judaeis, vos daemonium habetis, verum utique dixisset, quia nisi impleti daemonio, tam perverse de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria, et jam quod verum erat
Abbreviated transcription (Latin):
erito a longe
sequebat᷑ qui ꝓximo negaturus
erat Neq enim negari poss&
si xp̃o ꝓximus ad esiss& marcus
autẽ dicit sed ebat cũ ministris
&cale faciebat se ad ignẽ est
enim dilectionis ẽ &cupiditas
tes ignẽ accincti flamminis
ambulate in lumine ignis ur̃i
& flamminis quas succendistis
Iste suꝑ credentes incȩnac ulo
sion decelo descendens uaruis
linguis laudare docuit đm
illa t̃rena materiȩ caipliȩ fo¬
cus in atrio flamminis negare
đm turbas ascendit. Mam ad
orã apłs petrus ꝑsecutorũ pru¬
nis cale feri cupiebat qr tẽpo¬
ralis commodi solatiũ ꝑfidorũ
societate quȩ rebat sed non
mora respectus adño cũ ignẽ
eorũ corpore tunc & infidelitate
corde reliquid
NouisSimo
aũ uener̃ duo pal si testes

Expanded text:
erito a longe sequebatur, quia proximo negaturus erat, neque enim negare posset, si Christo proximus adhaesisset. Marcus autem dicit: Sedebat cum ministris, et calefaciebat se ad ignem. Est enim dilectionis ignistes ignem, ac cincti flammis ambulate in lumine ignis vestri, et flammarum quas succendistis; iste super credentes in coenaculo Sion de coelo descendens variis linguis Deum laudare docuit, ille terrenae materiae Caiphae focus in atrio flammis negandi Deum turbas accendit, nam ab horum apostolus Petrus persecutorum prunis calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat, sed non mora, respectus a Domino, cum ignem eorum corpore, tunc et infidelitatem corde reliquit. Novissime autem, venerunt duo fals
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpm̃ me illud inaledictũ contẽpnendũ ẽ.
&b eatitudinẽ creat qđ falso male¬
dicentis ore ꝓfert̾ unde &speci¬
alit̃ definiuit q: sit beata maledio¬
tio omne dicens maledictũ aduer¬
sũ uos m̃tientes ꝓpt̃ me ubi ergo
xp̃s incauia ẽ. ibi optanda maledictio
caudege eg exuletate quõ
mercis ura copiosa ẽ: ince

Expanded text:
 me. Illud maledictum contemnendum est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur, unde et specialiter diffiniunt, quae sit beata maledictio, omne dicens maledictum adversum vos, mentientes propter me; ubi ergo Christus in causa est, ibi optanda maledictio. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in
Abbreviated transcription (Latin):
monte sina. In omni ueeri testa¬
m̃to ubi angelus primũ uisus re¬
fertꝰ & postea quasiđs loquens
inducitꝰ. angeliis quidẽ uere ex
ministris plurib quicũq: sit uisus
sed in illo mediat᷑ loquitꝰ quidiõ

Expanded text:
od in omni veteri Testamento, ubi angelus primum visus refertur, et postea quasi Deus loquens inducitur, angelus quidem vere ex ministris pluribus quicumque sit visus, sed in illo mediator loquatur, qui dicat: «
Abbreviated transcription (Latin):
Latrones diabolũ &angelus ei:
intellege: inquos qr descende¬
bat incidit. Nã nisi prius intus
in tumescer&. foris cẽptatus
tã facile conceder&. uera est
eñi satis sententia ꝗ dic̃. ante
ruinã eñi exaltat cor. qui
egiã dis pola auer̾ eum
Gloria uidelic& in mortalita¬
tis & innocentiȩ ueste priuar̃.
hec.ẽ. eñi prima stola quã uix¬
ta aliã parabołã luxoriosus fili¬
us ꝑpenitentiã rediens ornatꝰ
& qua ꝓto plasti amissa. cogno¬
uer̃ eẽ. se nudos tunicas quȩ
pellicias nature mortalitatis
indutis̃. et plagis in posins
Plage quippe peccata ĩ. quib:
nature humane integritatẽ

Expanded text:
Latrones, diabolum et angelos ejus intellige, in quos qui descendebat incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non cederet, vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam dispoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, qua juxta aliam parabolam luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur , et qua protoplasti amissa cognoverunt esse se nudos, tunicasque pellicias naturae mortalis induti sunt . Et plagis impositis. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integrita
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptorũ suorũ it inesc̾it ꝓuocat.
ansra digigos suos in
auicicula. Mitere digitos
in auriculas ẽ. cũ ꝑdona sc̃i sp̃s
aures cordis ad intellegenda
ac suscipienda uerba salutis
aperit. Nã digitũ dĩ appellare
iudeis: Siego indigito dĩ eicio
demonia filii ur̃i in quo eiciud:
Qđ exponens alius euangelista
dicit. Si ego in sp̃u dĩ eicio de¬
monia. & magi megrpto supe
sc̃i sp̃s. quib corda qr auia ueri¬
tatis aberrauerant ad scientiã.
salutis audiendã discendãq
reuelat: &qr cognita ueritatis
luce. sequi confessio deb&x abte
Expuens quippe dñs linguã
tangit egroti: cũ ad confessionẽ
fidei ora cace᷑ atorũ instruit:
cũ ora diubruta. ad uerba sapi¬
entiȩ ꝓferenda. cũ tactu suȩ
piexatis informat. Sputũ nãq
dñi. saporẽ designat sapientiȩ.
eg sus picieras incelii.
Suspex namq incaelũ. ut inde mu¬
tis loquelłã. inde auditũ surdis.
inde cunctis infirmitatib medel¬

Expanded text:
ceptorum suorum itinera vocat. Misit digitos suos in auriculas. Mittere digitos in auriculas est, cum per dona sancti Spiritus aures cordis ad intelligenda ac suscipienda verba salutis aperit. Nam digitum Dei appellari Judaeis: Si ego in digito ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt ? Quod exponens alius evangelista dicit: Si ego in spiritu Dei ejicio daemonia , et Magi in Aegypto supersancti Spiritus, quibus corda, quae a via veritatis aberraverunt ad sciendam salutis viam, ad audiendam discendamque revelat. Et quia cognita veritatis luce, sequi confessio debet, aptet. Exspuens quippe Dominus, linguam tetigit aegroti cum ad confessionem fidei ora catechizatorum instituit, cum ora diu bruta ad verba sapientiae proferenda tactu suae pietatis informat, sputu namque Domini saporem designat sapientiae. Et suspiciens in coelum. Suspexit namque in coelum, ut inde mutis loquelam, inde auditum surdis, inde cunctis infirmantibus medel
Abbreviated transcription (Latin):
palius dĩ. Uicit mundũ
qui ihm̃ esie filiũ dĩ credens
digna eidẽ fidei opera iungit.
Sednum quid sola diuinitatis
ei fides & confessio ual& ad ia¬
lutẽ sufficere. uide sequentia
hic esx qui uerut ꝑ
aquã etsatiquinẽ Ĩs

Expanded text:
Filius Dei? Vincit mundum, qui Jesum esse filium Dei credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides, et confessio valet ad salutem sufficere? vide sequentia. Hic est qui venit per aquam et sanguinem, Jes
Abbreviated transcription (Latin):
et audiremus apostolũ nob̵ loquen¬
tẽ quod quot in xp̃m babti ⁊ ati
estis: xp̃m induntis. Sic ña pexu¬
⁊e õs suũ. Cummn passione sua
pilato &pontificib pauoa. hero di
nulla respondere uolebat : Inihu¬
smilitate iudiciũ eius susla¬
cũ est. Quia iudex omnium
iudicii ñ rõpperit ueritatẽ: sed

Expanded text:
 loquentem. Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis. Sic non aperuit os suum, cum in passione sua Pilato et pontificibus pauca, Herodi nulla respondere volebat. In humilitate judicium ejus sublatum est. Quia judex omnium judicii reper
Abbreviated transcription (Latin):
nec dicitur quia uniquẽ piã ob pres¬
sit. sed quia in acceptis reb: se extulit
hinc ergo hino sumopere colligendũ
ẽ quia poena multandus sit qui aliena
diripit. si inferni dãpnatione ꝑcuti¬
tur qui ꝓpria ñ largitur . et sunt ñ¬
nulli quicultũ subtiliũ p̃ciosarũquȩ
uestiũ non putant esse peccatũ quod
siui delic& culpa ñess& nequaquã ser¬
modĩ tam uigilanter ex primer&.
qđ diues quitorquetur apud in feros
brssos & purpura indudus fuiss&.
nemo quippe uestim̃ta p̃oipua nisi
adinanẽ gloriã querio : uidelicx ut
honorabilior ceteris osse uideatur.
quã culpã possum: melius &iã ex di¬
uerso colligere quia si abiecti ouilis in
paupere: quantus sit ordo narrati¬
onis ecce enĩ dicitur: homo quidã
erat diue ĩ &ꝓtinus subiungitur.
egerat quidã coeridicus
nocnie ladiarus. Certe
in populo plus solent nomina diuicũ
quã pauperũ sciri quidẽ ergo qđ
dñs de paupere & diuite uerbũ fa¬

Expanded text:
nec dicitur quod ut quempiam oppresnec dicitur quod ut quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo, hinc summopere colligendum est qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium, non putant esse peccatum; quod si videlicet culpa non esset, nequaquamo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset, nemo quippe vestimenta praecipua, nisi ad inanem gloriam quaerit. Videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Quam culpam possumus melius ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indpaupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives, et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum fa
Abbreviated transcription (Latin):
Hocno quida erat diues
e iriduepatim pipura
die splendide. Purpurã
regii habitus esse cõlorẽ mari¬
nis. econculis tinctam nemo fere
quis dubit&. Nã concilia ferro
circũ cisa lacrimas purpurei co¬
loris quib: qđ lana tinguatur
emiotunt. Byssu uero genus ẽ
qđ dã lininimiũ candidi & mollis¬
simi quod greci papagen uocant.
ammouerat ergo dñs supra facere
amicos demamona iniquitatis.
qui cũ abhac uita defecerim: recipi¬
ant uos inet̃na tabernacula Quodau¬
dientes farisei deridebant. uerũ ille
que ꝓposuerat exemplis astruens. os¬
tendit Ideo diuitẽ purpuratũ in re¬
mediabilit̃ apud inferos tortũ quia
pauperẽ la ⁊ arũ aquo inuite taber¬
nacula recipi possex amicũ sibi facere
neglexerat : Mon nulli autẽ putant
p̃cepta ueteris testam̃ti districti ora
esse quã noui sed hi nimirũ in ꝓuida
sublata restitutione quadrupli pu¬
nitur hic autẽ diues iste ñ abstulisse
alia rep̃henditur. Sed ꝓpria ñ dedisie.

Expanded text:
Homo quidam erat dives, et induebatur purpura die splendide. Purpuram regii habitus esse colorem, marinis e conchyliis tinctam, nemo fere qui dubitet. Nam conchylia ferro circumcisa lacrymas purpurei coloris, quibus lana tingatur, emittunt. Byssum vero, genus est quoddam lini, nimium candidi et mollissimi, quod Graeci πάπατιν vocant. Admoverat ergo Dominus supra facere amicos de mammona iniquitatis, qui cum ab hac vita defecerimus, recipiant nos in aeterna tabernacula: quod audientes Pharisaei deridebant. Verum ille quae praeposuerat exemplis astruens, ostendit ideo divitem purpuratum, irremediabiliter apud inferos tortum, quia pauperem Lazarum, a quo in vitae tabernacula recipi posset, amicum sibi facere neglexerat. Nonnulli autem putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi, sed hi nimirum improvidasublata restitutione quadrupli punitur, hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse;
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbientib: in sine dicturus ẽ nescio
uos unde sit is. discedite ame om̃s
operarii iniquitatis. ad condra mor si
dicitur. nouite ex nomine. Ait ergo
dediuite homo quidã ait de paupere:
egenus nomine lazarus. acsia ꝑte
dicat pauperẽ humilẽ scio suꝑbũ
diuitẽ neseio Illũ cognitũ ꝑ adꝓbati¬
onẽ habeo hunc ꝑiudiciũ reꝓbatio

Expanded text:
 Nescio vos, unde scitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis. At contra Moysi dicitur, Novi te ex nomine: Ait ergo de divite, Homo quidam, ait de paupere, Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat, pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobati
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ꝓbas qđ mendax ẽ: audi.
qui enĩ non diligit fratrẽ suũ
quẽ uid& dm̃ quẽ non uid& quo¬
modo potest diligere : quidergo
quidiligit fratrẽ suũ diligit dm̃.
necesse ẽ ut diligat dm̃ ut diligat
ipsã dilectionẽ. Dĩ enĩ dilectio ẽ
Eo nequis dicere audere & quid
obstat diligere dm̃ &iã siñ diligo
fratrẽ recte subdidit ett hoc
mnanidatũ habem: adõ ut
quidilaqri dmn diligat et pa¬
uomodo enĩ diligis eũ cuius M¬
Iodistimandatũ. quis ẽ qui di¬
cat diligo imperatorẽ sed odi le¬
ges ei nonita est uerus dr̃ amator
sed ude inquid quia mandata
tua dilexi dne &ideo confitent̃
adiungit intua miseri cordia ui¬
uificame.¬

Expanded text:
nde probamus quod mendax est. Audi: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Quid ergo? Qui diligit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et uomodo enim diligis eum, cujus odisti mandatum? Quis est qui dicat, diligo imperatorem sed odi leges ejus? Non ita est verus Dei amator, sed « vide nunquid quia mandata tua dilexi, Domine, » et ideo confidenter adjungit, « in tua misericordia vivifica me
Abbreviated transcription (Latin):
Bat eũ diceres drẽs siuis
potes coe mutdare
Inuoluntate dñi tribuit po¬
testatẽ de uoluntate autẽ dñi
ñ dubitauit sed quasi sibi cons¬
cius ñ prȩsũpsit Leꝓsus iste
populumo gentiũ significat
qui conpunctus ad miscricor¬

Expanded text:
bat eum dicens: Domine, si vis potes me mundare. In voluntatem Domini tribuit potestatem, de voluntate autem Domini non dubitavit. Sed quasi sibi conscius non praesumpsit, leprosus iste populum gentium significavit, qui compunctus ad misericor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a nonduo ueltres. sed unus ẽ xp̃s.
turae humane gratulandũ est eo qđ
adsũpta a uerbo unigenito ut inmor¬
talis constituetur incelo. Hoc enĩ modo.
serourũ dixit ad patrẽ. Mon ꝓfecto
adillũ ibat quicũ illo erat: sed hoc erat
ire ad illũ & recipere a nob̶ mutare atq
inmortale facere: qđ mortale suscepit
ex nobis. & addexterã constituere pa¬
tris ꝑquod fuit int̾ra ꝓ nobis. Deinde
ipse dñs ihs subiunx̃. et aiuac dixi
uopis piuus quã fiat ut pac
tũ pucrit credatis. Illud utiq

Expanded text:
omnia non duo vel tres, sed unus est Chrisomnia non duo vel tres, sed unus est Christurae humanae gratulandum est, eo, quod assumpta est a verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem. Non profecto ad illum ibat qui cum illo erat, sed hoc erat ire ad eum, et recipere a nobis mortale, atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et ad dextram constituere Patris, per quod fuit in terra pro nobis. Deinde ipse Dominus Jesus subjunxit: Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis. Illud utiq
Abbreviated transcription (Latin):
igitur filius non est. aẽqualis patri
ꝑ hoc erat iturus ad patrẽ in quo uen¬
turus ẽ uiuos iudicaturus & mor¬
tuos ꝑ illũ uero qđ est equalis patri
nũquã recessit apatre. sed cũ illo ẽ
ubiq totus ꝑdiuinitatẽ quã nullus
contin& locus. agnoscam: geminã
substantiã xp̃i. diuinã scilie& qua
equalis ẽ patri.humanã qua maior
est pater. Vtrũq aut̃ simul ñ duo
sed unus ẽ xp̃s. nescit quat̾nitas sed
trinitas dĩ. Sicut enĩ unus ẽ homo
anima rationalis &xcaro. sic unus est
anima rationalis & caro: xp̃m in his
omnib: xp̃m insingulis confitemur.
quis ẽergo ꝑquẽ factus ẽ mundus:
xp̃s ih̃s sed in forma di. quis ẽ sub pon¬
tio pilato crucifixus: xp̃s ihs sed in¬
sorma serui Itẽ de singulis quib: ho¬
mo constat. quis nonẽ derelictus in
inferno xp̃s ihs̃ sed inanima solaquis
resurrecturus triduo iacuit insepul¬
chro. xp̃s ihs̃. sed insola carne. dieitur
ergo & in his singulis xp̃s uerũ haeo

Expanded text:
igitur Filius non est aequalis Patri, per hoc erat iturus ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud vero quod est aequalis Patri, nunquam recessit a Patre, sed cum illo est, ubique totus, pari divinitate, quam nullus continet locus. » « Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri; humanam qua major est Pater: utrumque autem simul, non duo, sed unus Christus, ne sit quaternitas, sed Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo, anima rationalis et caro, sic unus est anima rationalis et caro. Christum in his omnibus, Christum in singulis confitemur. Quis est ergo per quem factus est mundus? Christus Jesus; sed in forma Dei. Quis est sub Pontio Pilato crucifixus? Christus Jeforma servi. Item de singulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in inferno? Christus Jesus, sed in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in carne sola. Dicitur ergo in his singulis Christus; verum haec
Abbreviated transcription (Latin):
imebat namq sponse illius
ꝓfiteri coniugium: cuius spiri¬
talem de prehenderat esse con¬
ceptũ accipere autẽ dixit non
ad coniugi copulam: sed ad spiri¬
talis consortii in separabilẽ sotiȩ¬
tatẽ. Mariam quoq & ipsam an¬
gelus ꝓprio non cupat nomine:
ut amborũ nomina de sign& incȩł
esse discripta quȩ angelus no¬
minauit in terra seg̃t
quod
exim in ea matũ est de
Sp̃u sc̃o est In ea in quid n

Expanded text:
imebat namque sponsae illius profiteri conjugium, cujus spiritalem deprehenderat esse conceptum. Accipere autem dixit, non ad conjugii copulam, sed ad spiritalis consortii inseparabilem societatem. Mariam quoque et ipsam angelus proprio nuncupat nomine, ut amborum nomina designet in coelis esse descripta, quae angelus nominavit in terra. Sequitur: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est. In ea, inquit, n
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ: hic est filius m̃s dilectus
in quo mihi bene conplacuit
& ut xp̃m unam ꝑsonam id est
uerbũ carne factũ esse sen¬
tires adiecit ego hodie genui
te dicendo enim hodie co&er¬
nitatẽ suȩ maiestatis ostendit
hodie enim apud đm̃: nullo ini¬
tio incipit: nullo fine conclu¬
ditur non est enim ibi fuit.
genui te natiuitatẽ illi signifi¬
cat dequa esaias dicit genera¬
tionẽ autẽ eius quis en arrabitꝰ
et rursũ ego ero illa in
patre et ipse erat mrihi

Expanded text:
tismum: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui. Et ut Christum unam personam, id est, Verbum carnem factum esse sentires, adjecit: Ego hodie genui te. Dicendo enim, hodie, coaeternitatem suae majestatis ostendit, hodie enim, apud Deum nullo initio incipit, nullo fine concluditur. Non est enim ibi, fuit, Genui te, nativitatem illam significat, de qua Isaias dicit: Generationem ejus quis enarrabit ? Et rursum: Ego ero illi in patrem et ipse erit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
&hania uilla ẽ in secundo
ab lielia miliario in latere mon¬
tis oliu&i. ubi saluat᷑ lazarũ sus¬
citauit. Bene p̃cursor dñi nr̃i in
b&hania dicit̾ baptizasse. Nãbet¬
hania dom: oboedientiȩ int̃pre¬
tat᷑ ut demonstrar& ꝑoboedien¬
tiã fidei om̃s ad xp̃i baptisma de¬
bere ꝑuenire. ae

Expanded text:
hania villa est in secundo ab Helia milliario in latere montis Oliveti, ubi Salvator Lazarus suscitavit. Bene praecursor Domini nostri in Bethania dicitur baptizasse. Nam Bethania domus obedientiae interpretatur, ut demonstret per obedientiam fidei omnes ad Christi baptisma debere pervenire. De