comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
6E
or St̃ ĩrebus possessis obseruanda. scił ne lierta in¬
iuste acqͥraniꝰ aut iuste acqͥsitis illicite ꝑfruam̃: ne
multa quãuis licita possideam. aut illicite lietta di¬
fendamiꝰ. Male enĩ acquirere. aut male uti acqͥsiti.
de licito fac̃ illicitũ. Multa uͦ possidere ꝓpinquũ ẽ
cupiditas & suꝑbia et duo qͥ male fruum̾ acqͥsiti.
id est gula ⁊ luxuria. Duo sĩ qͥ male possudere ui¬
lunt ul est ꝓdigꝰ ⁊ auarus : unꝰ ut congregei alter
ut dissipet: & duo quȩ possessa defendiũ. id est
tẽꝑantia & prudentia mundi. Suꝑbia iliabolo
clausit cęłu: gula pͥmo parenti abstulit parad ysu.
auaritia diuiti aꝑuit infernũ: itẽꝑantia uͦ abhie
corrũpit mundu. Hec om̃ia semꝑ diuitias secun

Expanded text:
e or sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditas et superbia, et duo, quae male fruuntur acquisitis, id est, gula et luxuria: duo sunt quae male possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias
Abbreviated transcription (Latin):
iectos male uiuere ꝑmittut̃. exemplo qͥdẽ pre¬
cedunt. s cũ corrigendo ũ uicrepant errantes.
delinquunt: licet enĩ bene iniuant: necesse tñ ẽ
suscipuñ curã gregis: & fugiũ pondus labo¬
ris. Si nesciũt. ⁊ eur suscipiut̃ : Si sciũt & rec¬
care ꝑmittũt. cũ soli bene iuiuere possent: eur
mortẽ incurrunt: Tales p̃lati nutriut̃ filios
hely. qͥ cũ muilieribꝰ quȩ obseruabat aute osti¬
um tab nacłi dormiũt: qͥ uiuentes in sylo sacri

Expanded text:
jectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in S
Abbreviated transcription (Latin):
ueribꝰ dormiut̃: cũ uł hoc realiter agũt. uel
du carnis desideriis se oiungunt. Illos qͥ ueni
entes ĩ sylo ne sacͥficent impediut̃: cũ nouiter
ouersos cibis et exẽplis ab exercitio bone oꝑati¬
onis au̾tunt. Accendi ñ ꝑmittũt adipẽ: quia
extincto caritatis igne: ñ infundũt bonę acti¬
oni cordis duleedinẽ. Carnẽ crucda ñ coctam
querunt: quia tͥbulationis ignẽ fugientes.

Expanded text:
lieribus dormiunt, qui cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Non carnem coctam sed crudam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
nonis. Cũ eñ mens ñ enutut saniẽ ꝑ confes¬
sionẽ. uł ex cõmonitiõe ũ ꝑmittit em̃datio¬
nẽ.: restat ut ferri recipiat incisionẽ: id est
correptionẽ disciplinȩ. Est autẽ tuinor mol¬
lis cũ menĩ inflata delectat᷑ uoluptaosis: du
sectat᷑ otiũ. somiilenta torpescit. Ex N¬
languor aĩe nascit᷑. qñ duritia obslinationis ps¬
sa. uł mollitie dissoluta mens suꝑba nichil oꝑat᷑.
Assunut sͥ in obedientia qñq nom̃ obedienne:
ut solo nomine gđetur. S quia obedientia.
multis modis dictt. expedit ut sermo de ea ha¬
bitꝰ altiꝰ ordiat᷑. Impouit᷑ enĩ nom̃ obedientie p̃¬
cepto. facto & loco. ut designet qđ p̃cipit᷑: mõ¬
stret qđ agit᷑. nominet locũ inqͦ qͥs morat᷑.

Expanded text:
onis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad pieli uteat annuntio. In his aut̃ qͥdã monachi. qͦs
beredes beati s enedicti nouimꝰ c̃ẽ discretionẽ seruãt.
ut si frũm suꝑ habundet num̾ius. x det᷑ eis locꝰ posses
nõis remotior: ñ nuiꝰ qm duodecĩ fr̃s tu̾sintunt: ne
Nigiõis ortdo paucitatis neglientia corrũpat᷑.¬

Expanded text:
 lateat, annuntio. In his autem quidam monachi, quos haeredes beati Benedicti novimus esse, discretionem servant, ut si fratrum superabundet numerus, et detur eis possessionis locus remotior, non minus quam duodecim fratres transmittunt, ne religionis opus paucitatis negligentia corrumpat
Abbreviated transcription (Latin):
suit. ꝗd teneait. uͥ mancãt. x unde uiuat᷑. Ut plu¬
res sint : boni ꝓpositi. ut cohabitandi suppetant edi¬
ficia. ⁊ uictui habeãt necessaria. Sit tñ ui uinu̾o discre
sessis frugalitas. ne si creu̾it turba. nascat᷑ turbatio. aut
ꝓ difficultate ꝓpositi surrepat desperatio. ue ex edifici¬
orũ magnitudine sub intrer elatio: aut ex abundan¬

Expanded text:
uid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circusessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundan
Abbreviated transcription (Latin):
tor uͦ negdiens fu it̃. St̃ enĩ qͥda p̃lati : qͥ fugi¬
unt qđ p̃cipiũt. Cũ enĩ onera grauia ⁊ ipor¬
tabilia imponũt. & ea digito mou̾e nolũt: fu¬
giunt qd p̃cipuñt. fuguĩt eũ se subtrahunt.
fuguũt. qͥ quȩ sua ẽt̃ quert̃:÷ fuguint qͥ licet
p̃sentes sint cũ negdientias uiderũt. se subsi¬
lentio abscondut: fugiĩt qͥ remoti acõuen
lhide ⁊ beatꝰ gregoriꝰ dicit. Libet ĩ qͥt ut dum
licent̃ etiã ilicita faciũt: subditoꝵ nemo.
tradicat. Et in eode. Lunctis se estinat p̃lat̾
ampliꝰ saꝑe: qͥbus se uidet ampliꝰ posse. Hoc
sa fuit angłicȩ & humanȩ ruine. Ponã ĩqͣt
angłs secde incã ad aquilonẽ: & homini dixtt. Eritis
sic̃ dii: scientes bonũ & mału. Limeat gͦ p̃latꝰ qđ

Expanded text:
ugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventUnde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hosa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
creuo ĩ num̾io fr̃m. ut tot sunul cohabitẽt qͥ ordiuate
ter uiuãt.: uł ꝓmuttitudine cohabitanti ũ. necessitati
eoꝵ ulicita querat̃. Nui enĩ iultos ꝯ gregãt. necesse ẽ
ut eoꝵ uictui multa querãt. S du quert̃ plura. cre¬
cit exterior cura. Spargunt᷑ ꝑdiu̾sas regiones ecclie
beneficia. spargiuit᷑ ⁊̃ fr̃x: soui uit̾ sclares habitant.
uolentis pati fraude. s uidicio cõtendere parati. Q
bitãt. elaustri ñ coartant᷑ iege: locut᷑. qũ. et eui. et¬

Expanded text:
habitent, qui ordinate ter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contendere parati. Qui bitant, claustrali non coarctantur lege, loquuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
cułor pauꝑes. locũ mutauimꝰ ñ auimũ. uestẽ ñ mentẽ.
Sunt etiã inmaioribꝰ eccłus aliqͥ sublimes oculis. in¬
ex lat̃e respiciũt. derident eos. detrahiuit illis ua¬
cantes ocio. ponentes symbołu. quasi caues dente
liuido ossa pauꝑũ fitrũ corrodentes. odientes

Expanded text:
umus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes dente livido ossa pauperum fratrum corrodentes, odientes
Abbreviated transcription (Latin):
claustri mat̾ialis. qͥbusdã forsitan solito grapior app̾are¬
bo. ueminẽ tũ cõdepnãs. s eos qͥ remotiores st ascło p̃ce¬
teris laudans. monens eos qui multa & ꝑiculosa possidĩt:
docens eos qui huailitate pauꝑtate & hunulitate gau¬
dent. Scio tñ kñe multos ẽẽ ĩ maioribꝰ eccłiis. qͥ ucet
miulta possideãt. in alis tũ pauꝑtatẽ amãt. possident
ea quasi ñ possidentes. utunt᷑ possessis quasi ũ utente ᷤᷤ.
studiose leguntꝰ. legentes se ipsos cõspiciũt. & sub ho¬

Expanded text:
lis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, ripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub o
Abbreviated transcription (Latin):
inpace custodit. Animã ponit: qͥ solus int mũ¬
dana ꝑicła exct̃iora negotia curans. necessaria
tiũ linguas mediꝰ incedit: qͥ ꝓ infirnis laborat
et laborantes pascit: ꝯsolat᷑ pusillantmes: & cũ
suꝑbis increpando eõtendit. Talis pastor dicere

Expanded text:
in pace custodit. Animam ponit, qui ad suin pace custodit. Animam ponit, qui ad sudana pericula exteriora negotia procurans, necessaria tium linguas medius incedit, pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor cum
Abbreviated transcription (Latin):
tuor ex his quȩ p̃diximꝰ .i. stulticia. inertia. cupidi¬
tas & suꝑbia. neglientiã gen̾ant.: reliqua uͦ quat¬
tuor .i. ꝓuidentia ⁊ discretio. humilitas & caritas.
ꝑtinet consiliũ. ad discretionẽ uidiciũ: ad hum¬
litatẽ custodia: ad caritatẽ diligentia. Consiliũ ꝓ¬
uidentie separat abonis mala: iudiciũ discretioĩs
dapnũ: diligentia euitat ꝑicłum. In his neglien¬
tia locũ ñ habet. Iuos uͦ qͥ ꝓuidentię ocłos stulticie
caligine cooꝑtos habent. qͥ ab exerticio bomi oꝑis
uiertes torpent. qͥ ꝑ cupiditatẽ ad uoluptuosa
distrahunt̾. & ꝓ suꝑbiã humilibꝰ ñ odescendũt:
illos dico neglientia ꝑ ossidet. ⁊ eoꝵ dissoluit
actiones. ꝑstuiticiã itrat neglientia ꝑ inerciã
manet: cupiditatis desiderio pascit᷑: ꝑ suꝑbiã
regnat. Audiat gͥ neguens pastor: ꝗd sͥ n dilig̃¬
ti pastori dicat. Bonꝰ pastor iꝗd. animã suã po¬
locũ: clauso silenti hostio claustraliũ gregẽ

Expanded text:
tuor ex his, id est stultitia, inertia, cupiditas et superbia negligentiam generant. Reliqua vero quatuor, id est prudentia, discretio, humilitas et charitas, entiam quidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium prudentdamnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam suam dalocum, clauso silentii ostio, claustralium gregem
Abbreviated transcription (Latin):
nifestat. Et uocẽ inqͥt meã audiũt. Tres sũt
uoces pastoris: suauis scił. dulets & alta. Sua¬
uis ad infirmũ: ad morientẽ dulcis: adsur¬
dum ꝑtinet alta. Infirmat᷑ autẽ qͥ tẽptat᷑:
morit᷑ qͥ desperat: surdus ẽ qͥ ñ audit. Au
nẽ dep̃catiõis : surdus asꝑitatẽ ĩ crepationiᷤᷤ.
Ci secunt᷑ me niee. Oues pastorẽ secunt᷑. Quẽ:
nu qͥ p̃cedit. Quo  Ao uitã si cliligens: ad¬

Expanded text:
nus: Et vocem meam audiunt . Tres sunt voces pastoris, suavis, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, dulcis ad morientem, ad surdum pertinet alta. Infirmatur qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est nem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? a
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ corã ipso sic̃ pueri. sic̃ radiae de terra sicienti.
ñ ẽ figura eiꝰ neq claritas. & uidimꝰ ilłu. ⁊ non
habuit figurã neq speciẽ. s figͣa eiꝰ sine honore. et
deficiens p̃ter cęt̃os hoĩes. Homo in plaga positus.
et ferre sciens inbecillitatẽ. quia auersa facies eiꝰ.

Expanded text:
vimus coram ivimus coram inon est figura eius neque claritas: et uidimus illum, et non habuit figuram neque decorem, sed figura eius sine honore et deficiens praeter ceteros homines. homo in plaga positus et sciens ferre inbecillitatem, quia auersus est
Abbreviated transcription (Latin):
Ddebet spũi. ut eũ ⁊ cognitione mentis illuini.¬
net. & amore ueritatis uiflaminet. Sp̃c debet do
ui om̃ib quȩ agenda st̃ ab ipso erudiri. & scdm
ipsũ oꝑari. Sp̃c debet carni. ut eã ⁊ amalis cobi¬
beat. & iii bonis exerceat. Caro debet spũi inbono a¬
gendo ministeriũ. & in cõmodo appetendo modu.
Caro debet mundo ex eiꝰ habundantia qđ necessitatis
ẽ sumere. qͦd uͥtutis exercere. Mundus debet carni
in necessitate subsidiũ. in exercitatioe uicitam̃tum.
S sp̃e creatori debitũ ñ ꝑsoluit. uel quia ꝑ suꝑbiã¬

Expanded text:
cognitione veritatis illuminet et amore virtutis inflammet; spiritus debet Deo in omnibus quae agenda sunt ab ipso erudiri et secundum ipsum operari; spiritus debet carni, ut eam et a malis cohibeat, et in bonis exerceat; caro debet spiritui in bono agendo ministerium et in commodo appetendo modum; caro debet mundo, ex ejus abundantia quod necessitatis est sumere, quod virtutis est exercere; mundus debet carni in necessitate subsidium, in exercitatione incitamentum. Sed spiritus Creatori debitum non persolvit, quia per su
Abbreviated transcription (Latin):
¶RPLex ẽ origa aspirationũ. ađo. adiabolo.
anat᷑a. Quȩ anat᷑a st p̃cedentẽ habent causã ne-¬
cessitudinis. Quȩ ado stͣ aut adiabolo. subito ad¬
ueniunt. & inꝓusa ađo bona. adiabolo mala.
Aliquando ueniũt quȩ bona uident᷑ & non sunt.
et hec similit᷑ adiabolo st. quoꝵ origo exitu ꝓbat᷑.
Hoc est ꝓbate sp̃c si ex cło sunt. ¶n xp̃o carniᷤ¬

Expanded text:
plex est origo aspirationum, a Deo, a diabolo, a natura. Quae a natura sunt, praecedentem habent causam necessitatis. Quae a Deo sunt aut diabolo, subito eveniunt et improvisa; a Deo bona, a diabolo mala. Aliquando veniunt quae bona videntur et non sunt, et haec similiter a diabolo sunt, quorum origo exitu probatur. Hoc est: Probate spiritus si ex Deo sunt . TIT. XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt.¶ De us sursũ erat. & homo de¬
orsũ. Heritas erat incęlo cũ iudice đo. & miscdĩa
in terra cũ homine uidicando. Ubi enĩ mĩa eẽt nͥ
tate. quõ ilła ad hominẽ uent᷑am sciebat. & de illiꝰ
aduentu metuebat. Descendit gͥ pͥus mĩa. ne si¬

Expanded text:
it . Deus sursum erat et homo deorsum. Veritas erat in coelo cum judice Deo, et misericordia in terra cum homine judicando. Ubi enim misericordia tate, quoniam illam ad hominem venturam sciebat, et de illius adventu metuebat. Descendit ergo prius miseri
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate iudiciũ eiꝰ sublatũ ẽ. natiuitatẽ eiꝰ quis
enarrabit: Quõ auferet᷑ de t̾ra uita eiꝰ. &facinori¬
bus ppłi mei ductꝰ ẽ ad mortẽ. & clabo malos ꝓ
sepult᷑a eiꝰ. & ipsos diuites ꝓmortereiꝰ. quia faci
consequet᷑ multos. & fortũ. Aitudet spolia ꝓpt̾ea
qd tradita ẽ ad mortẽ anima exat. tnt̃ facinorosoᷤ¬
nes coꝵ. Ego sic̃ agnꝰ
sine macła.
ꝑductꝰ sũ ad uictimã. in me
cogitauert̃
cogitatũ dicentes. enite mittamꝰ lignũ in pa¬

Expanded text:
litate iudicium eius sublatam est. natiuitatem eius quis enarrabit? quoniam auferetur a terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem. et dabo malos pro sepultura eius et diuites pro morte eius, quia facinconsequetur multos et fortium diuidet spolia, propterea quod traditus est ad mortem et inter facinerosones eorum. ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uictimam: in me cogitauerunt cogitatum dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit ilłu ꝓpeccatis nr̃is. & ipse ꝓpt̃ea qͦd uex¬
atus ẽ. ñ aꝑuit ossuũ. ltẽ apud eunde dic̃. Non
sũ contumax. neq contradicens. dorsũ meũ posui
adflagella. maccillãs meas ad palmas. faciẽ
autẽ meã non al̃ti afȩditate sputoꝵ. & fuit d̾s
auriliator m̃s. Qđ ipse sit iustus uidex quẽ ui¬
clei occisuri eẽnt. in sapientia salemonis dicitur.
Sircũueniamꝰ iustũ qũo insuauis ẽ nobis. ⁊ cõtra¬

Expanded text:
 peccatis nostris, et ipse propterea quod vexatus est, non aperuit os suum. Item apud eumdem dicit: Non sum contumax, neque contradico, dorsum meum posui ad flagella, et maxillas ad palmas: Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum, et fuit Deus auxiliator meus. Quod ipse sit justus judex, quem Judaei occisuri essent, in sapientia Salomonis dicitur: « Circumveniamus justum quoniam insuavis nobis, et contra
Abbreviated transcription (Latin):
nã suꝑ secđe tuã. Qđ eẽt inbethleẽ nascitus. apua
malachiã. & tu bethleẽ ephrata. numqͥd exigua es
inmilibꝰ uida. exte mͥ ꝓcedet qui sit pͥnceps in
isrł. & egressus apͥncipio adiebꝰ scłi. In hunc mo¬
dum multa de uet̾ibꝰ scͥpt᷑is colligi possunt. quȩ
tẽporałe xp̃i natiuitatẽ p̃locuntur. & cõfirmand
ueritati eugłice contestant᷑. Qͦd aut̃ in aduentu
xp̃i circũtisio carnalis euacuanda cẽt. ⁊ sp̃italis
successura. moyses ait. In nouissuis diebꝰ circum¬
cidet ds cor tuũ. & cor seminis tui addm tuum
amandđu. Itẽ apud iħm nauẽ. Et dixx̃ dns ad iħm
fac tͥ cultros petrinos nimis acutos. & circu̾cide
scđo filios isrł. Itẽ apud ieremiã. Hȩc dĩc̃ dns.
Uiri uida & qui habitatis ierłm. renouate inter
uos nouitatẽ. et ne seminaueritis in spinis. circũ¬
cidite uos dõ ur̃o. & circu̾idite p̃putia cordis uri
ne ex eat sic̃ ignis de ira mea ⁊ non sit qui exting¬

Expanded text:
nam super sedem tuam. » Quod esset in Bethlehem nasciturus, apud aeam: « Et tu, Bethlehem Effrata, nunquid exigua es in millibus Juda? Ex te mihi procedet qui sit princeps apud Israel; et egressus ejus a principio, a diebus saeculi . » In hunc modum multa de veteribus scripturis colligi possunt, quae temporalem Christi nativitatem pveritati evangelicae contestantur. Quod vero in adventu Christi circumcisio carnalis evacuanda esset, et spiritalis successura, Moyses dicit: « In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui, ad Dominum Deum tuum amandum . » Item apud Jesum Nave: « Et dixit Dominus ad Jesum: Fac tibi cultellos petrinos nimis acutos, et circumcide secundo filios Israel . » Item apud Jeremiam: « Haec dicit Dominus: uiris Iuda et qui inhabitant Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis: circumcidite uos Deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne\' exeat sicut ignis ira mea et exurat et n
Abbreviated transcription (Latin):
locunt᷑. Dicunt enĩ qñq lingua ⁊ habitꝰ. pax pax.
pax. si aut̃ requirat᷑ animꝰ. respondet qđ ñ sit
pax. An uera enĩ sit pax anuni. assiduȩ cohabi¬
tationis studiũ demonstrabit. ut sit pax inoꝑe. non
inore. Lingua quandoq pacẽ p̃dicat. s sepuis
turbat. Cũ aut̃ habitꝰ. cor ⁊ lingua concordant.
pacẽ seruant. Ubi uͦ lingua dissoluta discurrit
pacẽ soluit. Ad hoc ꝑtinere moralit̾ uidet᷑. qd̃
cũ tribꝰ dan. possessionẽ sibi quereret ut in ea
habitaret. usꝙ ad illu enĩ diẽ uiter cęt̾as tribꝰ
sortẽ non acceꝑat. uenert᷑ de filiis dan addo¬
mũ miche. & inuen̾unt ibi ephot ⁊ sculptile
atq conflatile. Dan int̃pretat᷑ iudiciũ. Iustus e¬
nĩ in iudicio accusator ẽ sui. Fuii dan querentes
sͥ sortẽ hereditatis. designat᷑ quosda de scło ꝓ

Expanded text:
loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum autem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraliter videtur, quod cum tribus Dan possessionem sibi quaereret, ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haeredit
Abbreviated transcription (Latin):
lac̾ando disꝑgimꝰ. pacẽ simulamꝰ s non habemꝰ.
Dũ uͦ pͣlati pact̃ subiectis imꝑant. & eos disci¬
plinȩ legibus non coartant. solũmodo pace̾ do¬
cent. s nou tenent. Non enĩ sufficit ut ait beatꝰ
gregoriꝰ ut pacẽ tantũ doceas uerbis. xͥ ad hi¬
beas etiã manũ correctionis. Uides ne qͦ modo
cũ ñ sit uinobis estiment pace̾ scłares: sunul¬
etiã ꝑuersi claustrales imꝑent & non teneant¬
tepidi doctores  Sic gͥ estimat᷑ auescientibꝰ. simula¬
tur a ñ habentibꝰ. imꝑat᷑ añ tenentibꝰ. Uere si¬
quidẽ pacis tres species eẽ ꝑhibent᷑. Ecce enim
par ꝓbata. pax confirmata. paxx certa. Pax enĩ
di hominibꝰ quandoq dat᷑. cdata ꝓbatur. ꝓba¬
ta confirinat᷑. confirmata certificatur. ꝓbatur
temptacione. confirmat᷑ tribulatiõe. certificat᷑
cohabitatioẽ. Cohabitatioẽ siquide pax uera cog¬
noscitur. quã lingua ł habitꝰ exteriꝰ sunulatorie

Expanded text:
o dispergimus , pacem simulamus, sed non habemus. Dum vero praelati pacem subditis imperant, et eos disciplinae legibus non coarctant, solummodo pacem docent, sed non tenent. « Non enim sufficit, ut ait beatus Gregorius, ut pacem tantum doceas verbis, nisi adhibeas etiam manum correctioni. » Videsne quomodo cum non sit in nobis, opinentur pacem saeculares, simulent perversi claustrales, imperent et non teneantepidi doctores? Sic igitur existimatur a nescientibus, simulatura non habentibus, imperatur a non tenentibus. Verae siquidem pacis tres esse species perhibentur. Est enim pax probata, pax confirmata, pax certa. Pax enim Dei hominibus quandoque datur, data probatur, probata confirmatur, confirmata certificatur. Probatur tentatione, confirmatur tribulatione, certificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidem pax vera cognoscitur, quam lingua et habitus exterius simulatorie
Abbreviated transcription (Latin):
de multiplicibꝰ fut᷑ȩ xp̃i natutatis ueluti oracłis
de uirgine nascit᷑um. & nouũ testam̃tũ. ⁊ nouu̾
sacertdotiũ. & uideis ⁊ gentibꝰ allat᷑um. Primꝰ enĩ
apud salemonẽ legit᷑ inparabolis. Sapientia
edificauit sibi domũ Iexcidit colupnas septem
mactauit hostiã suã. miscuit in cratera uinũ suũ.
et parauit qͥ mensã suã. & misit seruos suos cõ¬
uocans cũ excelsa p̾dicatione ad cęnã dicens. Q
ẽ insipiens declinet adme. & egentibꝰ sensũ dic̃.
Nenite edite de panibꝰ meis. ide̾ bibite uinũ qͥd
miscui uobis. & derelinquite insipientiã. ⁊ queri¬
te prudentiã. et corrigite scientiȩ intelligentiã.

Expanded text:
de multiplicis futurae Christi nativitatis velut oraculis, de virgine nasciturum, et novum testamentum, et novum sacerdotium Judaeis et gApud Salomonem in Prouerbiis: Sapientia edificauit sibi domum et subdidit columnas septem. mactauit suam hostiam, miscuit in cratere uinum suum et parauit suam mensam et misit seruos suos conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem, dicens: qui est insipiens, declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite, edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. derelinquite stultitiam et quaerite prudentiam et corrigite scientia intellegentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
EN e Ficia quȩ ꝓ saluandoꝵ reconoilia¬
tione saluator int̾ris exhibuit. longe ante
rare ꝓposui. quȩ licet ę̧ccłia dĩ sus tẽporibꝰ annua
celebritate recordet᷑. in cottidianis tñ missaꝵ sacra¬
mentis eađe pia deuotioe cõmemorat. ut ꝑ fiduci¬
ad impetrandã indulggentiã omissoꝵ. ł ad conse¬
quenda bonoꝵ pͬmia meritoꝵ. Noc inquã ex par¬
te cõmemorare ꝓposui. quia cuncta colligere et
uires meas excedit. & fastidiosis auditoꝵ mentibꝰ.
nͣ ex pedit. quȩ aut̃ dict᷑us sũ adhoc intendunt
conueniant uetera sacm̃ta cũ nouis. eñ ęccłia qͣ¬

Expanded text:
eneficia, quae pro salvandorum reconciliatione Salvator in terris exhibuit, longe ante rare proposui, quae licet Ecclesia Dei suis temporibus annua celebritate recordetur, in quotidianis tamen missarum sacramentis, eadem pia devotione commemorat, ut per fiduciad impetrandam indulgentiam commissorum, vel ad consequendum praemia meritorum. Haec, inquam, ex parte commemorare proposui, quia cuncta colligere et vires meas excedit, et fastidiosis auditorum mentibus non expedit. Quae autem dicturus sum, ad hoc intendunt,conveniant vetera sacramenta cum novis, cum Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ. cũ qđ illa fut᷑um fatent̃. hȩc ꝓut dñs in¬
stituit imitent᷑. Quȩ ꝗͣ diximꝰ. appositis testimoniis
ostenamꝰ. ut pͥmo umbrã cũ ueritate consonare
iudeamꝰ. ac pͥmo ueniat moyses inmediũ in rubo
suecenso & ñ cõbusto cũ do loquens. Quo facto sig¬
nificat᷑ quia de ppło iudaico peccatoꝵ spinis obsi¬
to ile erat exitͣus. qui in igne ditatis carnis nr̃ȩ
peccata quasi rubi spinã acciꝑet. & in unsũptã
humanitatis nr̃ȩ substantiã etiã in ipsa diuinita¬
tis flamina conseruaret. Itẽ apud eunde iuirga
xp̃c ẽ qui nullo extrusecꝰ infuso humore de car¬
ne uirginis genitus. amaritudinẽ passionis in
cit. Dehinc in libro uidicũ qͥd inuellere gedeonis

Expanded text:
possimus, cum quod illa futurum fatentur, haec prout Dominus instituit, imitentur. Quae ergo diximus, appositis testimoniis, ostendamus, ut primo umbram cum veritate consonare videamus. « Ac primo veniat Moyses in medium, in rubo succenso, et non combusto, cum Deo loquens . » Quo facto figuratur, quia de populo Judaico peccatorum spinis obsito, ille erat exiturus, qui in igne Deitatis, carnis nostrae peccata, quasi rubi spinam acciperet, et inconsumptam humanitatis substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma servaret. Item apud eumdem virga lit, , Christus est, qui nullo extrinsecus infuso humore, de carne virginis genitus, amaritudinem passionis in cit. Dehinc in libro Judicum, quid in vellere Gedeonis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ mĩa cũ do ꝓ homine erat iã int̾ deuim
et hominẽ ꝓ iusticia paxx erat. & ascendit usti¬
eia ab hoie ad dm pacẽ postulans. et descend
pac ało ad hominẽ iusticiã amplectens. et
osculans. Tunc ait iusticia ad pacẽ. Nũqͥd op¬
timo satis ẽ mala dimittere. nͥ etiã studeat bo¬
na cõferre. Laxauit peccata ꝑ indulgentiam.
nunc conferat dona u̾tutũ ꝑ grãm. Respond
pax & dixit. Dñs dabit benignitatẽ. & terra
nr̃a dabit fructũ suui. Nunc aut̃ int̾im iusti¬

Expanded text:
mine erat, jam inter Deum et hominem pro justitia pax erat, et ascendit justitia ad Deum ab homine, pacem postulans; et descendit pax a Deo ad hominem, justitiam amplectens et osculans. Tunc ait justitia ad pacem: Nunquid optimo satis est mala dimittere, nisi etiam studeat bona conferre? Laxavit peccata per indulgentiam, nunc conferat dona virtutum per gratiam. Respondit pax, et dixit: Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum
Abbreviated transcription (Latin):
minũ & uiuat. His gͦ tã sibi obiuantibꝰ. & ad diu̾sa
uoluntatẽ di in elinare desiderantibꝰꝰ uidens deus
tã diuersas sententias ad effectũ simul ꝑ duc̾e non
Quas ꝙͦ dilig̃. uult sͥ semꝑ p̃sto essẽ. & quia rursꝰ
sustinere. Concordia aut̃ ẽẽ ñ pot̾. uͥ uoluntas tam
diuersa ẽ. Ueritas uult ut totũ imputet᷑. mĩa uͦ¬
ut totũ cõdonet᷑. quȩ simui fieri ñ possut᷑ ꝓpteraã
ne ego qui amator pacis sũ cõpellar urãm societa¬
tem relinquere. nec esse ẽ ut uos studeatis utͥmq ur̃as
uoluntates ad unũ cõsensũ inolinare. Ad hȩc ueritaᷤᷤ
respondit se minꝰ laudabile. si aliqd̃ meritũ relinqͣ¬
suas uoluntates ui eiꝰ arbitrio pon̾e. & qđ ipse inde
discern̾et sine cõtradidioẽ aunuere. Qđ utͣq ĩ qnͣtũ
fieri posset sine diminutiõe nõis ⁊ dignitatis sue
concedente dicͣ dns equũ sibi uderi. ut peccatũ

Expanded text:
minum, et vivat. His ergo ita sibi obviantibus, et ad diversa minum, et vivat. His ergo ita sibi obviantibus, et ad diversa voluntatem Dei inclinare desiderantibus, videns Deus tam diversas sententias ad effectum simul non posse pr» Quas ergo vult sibi semper praesto esse, et quia rursum sustinere. Concordia autem esse non potest, ubi voluntas tam diversa est. Veritas enim vult ut totum imputetur; miut totum condonetur; quae simul fieri non possunt. Propterea ne ego, qui amator pacis sum, compellar vestram societatem relinquere, necesse est ut vos studeatis utrinque vestras voluntates ad unum consensum inclinare. Ad haec veritas respondit se minus laudabilem si aliquid inultum relinqusuas voluntates in ejus arbitrium ponere et quod ipse inde discerneret sine contradictione annuere. Quod utraque, in quantum fieri posset sine diminutione nominis et dignitatis suae, concedente. Deus dixit aequum sibi videri ut peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝗ quę p̾ma eẽ debui. nc postrema ⁊ qđ ma¬
gis me grauat ad comitatũ tuũ ñ uocata acce
magis oportere rationẽ reddere quare ip¬
hec mĩa respondit se nec mala intentiõe egressam
nec malo oꝑe occupatã. s magis se honori ⁊ utilitati.
sni consulere. quȩ ñ ꝑdere studeat & destruere. sicut
ipsa ueritas s saluare. ilła ẽẽ notanła potiꝰ ⁊ accusan¬
dam que famulos & ministros dni tã uelit ĩminui. ut
cũ om̃s abierint nulłu patiat᷑ ꝑ indulgentiã aliquã le¬
uari &. reuocari. Ueritas aut̃ respondit ñ ẽẽ dicens.
bonũ dñin & iustũ malos seruos & ministros habere.¬
dampnari mĩa respondit eo s ut boni fieret᷑ sponta¬
nea etiã pietate reuocari. Ueritas dixͣ. quia łs ma¬
lis omĩno parcere ñ deberet miscđĩa dix̃: si nemuni
parceret ds quia nũqͣm bonos haberet. Ueritas di¬
cit. se nolle nec posse tot scelera hominũ tolerare:
accipiat. mĩa dix̃. om̃is homo magͣ cõuertat᷑ addo¬

Expanded text:
re ergo quae prima esse debuit, nunc postrema; et, quod magis me gravat, ad comitatum tuum non vocata accedmagis oportere rationem reddere quare iphaec misericordia respondit se nec mala intentione egressam, nec malo opere occupatam, sed magis se honori et utilitati Domini sui consulere, quae non perdere studeat et destruere, sicut ipsa veritas, sed salvare: illam autem esse notandam prius et accusandam, quae famulos et ministros Domini velit interimi, ut cum omnes abierint, nullum patiatur per indulgentiam aliquam levari et revocari. Veritas autem respondit non esse decens bonudamnari. Misericordia respondit eos, ut boni fierent, spontanea etiam pietate debere revocari. Veritas dixit quod Deus malis omnino parcere non deberet. Misericordia dixit: si nemini parceret Deus quod nunquam bonos haberet. Veritas dixit se nolle nec posse tot scelera hominum tolerare. homo magis convertatur ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
et cȩta post se cõsequent᷑ ad pacẽ cõponat. Si e¬
ium ipse & creatori debitã subiectionẽ. et carni
iustũ regim̃ exhibere studuerit. ꝑfecta ⁊ cõsiun¬
mata usticia subsequet᷑. & reformata iusticia.
cõcordia qͦ & pax ꝑfecta reparat᷑. Sic̃ enĩ ex eius
iniusticia pax ⁊ cõcordia cunctoꝵ soluit᷑. ita ꝑ
eiꝰ iusticiã uniu̾sa recõciliant᷑. Hanc aut̃ iustici¬
am sp̃c habitã ꝑdere potuit. amissã uͦ ꝑ se re¬
cuꝑare non potest. quia ne debitũ creatori ꝑ¬
soluat ignorantia fallitur. ne uͦ debitũ carni
ꝑsoluat cõcupiscentia p̃peditur. & si forte illu¬
tus bonũ implere. non potest tam̃ hic. qͦd ꝑfectũ
ne ad sacietatẽ ꝑtingat. ¶ Qued am sunt¬
sła mala. ut nũqͣm licite fieri possint. quetlaor
sta bona ut numꝗͣ possint sine culpa int̃mitti.
fiant. neq inhis ut non fiant. Sunt aut̃ quedam

Expanded text:
et caetera post se subsequenter ad pacem componat. Si eet caetera post se subsequenter ad pacem componat. Si enim ipse et Creatori debitam subjectionem, et carni justum regimen exhibere studuerit, perfecta et consummata justitia subsequitur, et reformata justitia concordia quoque et pax perfecta reparatur. Sicut enim ex ejus injustitia pax et concordia cunctorum solvitur, ita per ejus injustitiam universa reconciliantur. Hanc autem justitiam spiritus habitam perdere potuit; amissam vero per se recuperare non potest, quia, ne debitum Creatori persolvat, ignorantia fallitur; ne vero debitum carni persolvat, concupiscentia praepeditur: et si forte tus bonum adimplere non potest, tamen hic quod perfectum ne ad satietatem pertingat. De misita mala ut nunquam licite fieri possint; quaedam ita bona ut nunquam possint sine culpa intermitti.fiant, neque in his ut non fiant. Sunt autem quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiunt᷑ obedire ꝑfectũ ẽ. non obedire minꝰ lauda¬
bilis bonitas. In his quȩ exratiõe p̃cipiunt᷑ ñ obedire.
obedientiã destruit. In his uͦ quȩ scdm rationẽ et p̃¬
ter ratioẽm p̃cipiunt᷑. non obedire obedientiã ledit.
et idcirco inhis duobꝰ ultimis non obedienti meritũ
minuit᷑. in illo uͦ pͥmo ñ obedienti pena debetur
Loffert nat᷑a. quibꝰ non ui ẽ ꝓuidentia. homo
sͥ dimittit᷑. ut naturȩ eiꝰ dignitas cõꝓbetur. ⁊ rõ

Expanded text:
 non obedire minus laudabilis bonitas. In his quae ex ratione praecipiuntur, non obedire obedientiam destruit; in his vero quae secundum rationem et praeter ratione praecipiuntur, non obedire obedientiam laedit. Et idcirco in his duobus ultimis non obedienti meritum minuitur; in illo vero primo non obedienti poena debeturconfert natura quibus non est providentia. Homo sic dimittitur, ut naturae ejus dignitas comprobetur et ratio
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo licite possidet. cuncta pauꝑib ero¬
gare p̃ciꝑet᷑. Preceptũ p̃ter racionẽ sic̃ quoscła sc̃oꝵ
patrũ legimꝰ multa ridicula. ⁊ aratioẽ humana a¬
liena ad exꝑienda obedientiȩ uirtutẽ subiectis pre¬
cepisse. ut ẽ uidł siccos stipites donec germina pro¬
ducerẽt̃ rigare. dura saxa aqua suꝑ fusa mollire.
feroces besfias uerbi imꝑio domare. & cęt̾a huiꝰmo¬
di. Inhis gͦ quȩ exratiõe p̃cipiunt᷑ obedire debitũ
ẽ. non obedire penalis culpa. In his ꝙͥ quȩ seđm
rationẽ que p̃cipiunt᷑ obedire aneritũ ẽ. non ob¬
dire. uenialis infirmitas. In his quȩ pret̃ rõnẽ¬
rati

Expanded text:
sidet, cuncta pauperibus erogare praeciperetur. Praeceptum praeter rationem, sicut quosdam sanctorum Patrum legimus multa ridicula, et a ratione humana aliena, ad experiendam obedientiae virtutem subjectis praecepisse, ut est videlicet siccos stipites donec germina producerent irrigare, dura saxa aqua superfusa mollire, feroces verbi imperio domare, et caetera hujusmodi. In his ergo quae ex ratione praecipiuntur obedire debitum est; non obedire poenalis culpa. In his quae secundum rationem praecipiuntur, obedire meritum est; non obedire venialis infirmitas. In his quae praeterati
Abbreviated transcription (Latin):
et dolores suos tanto grauiꝰ quanto ꝓpiꝰ. quia qͥͦd ma¬
gis intimũ magis nocet mału. magis ꝓdest bonũ:
Unde dicit. arguã te & statuã contra faciẽ tuam.¶
cogitaciones muscȩ. ꝓpterea ubi desideria habundãt.
habundant & cogitaciones. Fit tñ non nũqmͣ ut pꝰ¬
quã cor amalis desideriis emundatũ fuerit. ad¬
huc coguationes prauȩ redeant tam importune
nc̃ quã priꝰ inmundȩ. Ibi maculantes. hic uiquie¬

Expanded text:
et dolores suos tanto gravius, quanto propius, quia quod maet dolores suos tanto gravius, quanto propius, quia quod magis intimum est, magis nocet malum, magis prodest bonum. Unde dicit: Arguam te, et statuam contra faciem tuam cogitationes muscae. Propterea ubi desideria abundant, abundant et cogitationes. Fit tamen nonnunquam ut postquam cor a malis desideriis emundatum fuerit, adhuc cogitationes pravae redeant, tam importunae nunc quam prius immundae. Ibi maculantes, hic inquie
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ sapientis plena. Uasa st̃ corda. oleũ gaudiũ.
Uu plex ẽ uita animȩ. alia qua uiuit ui đo. alia
qua uiuit uicarne. Ubi uiuit. ibi sentit. ubi sentit ibi
dolet. cũ ledit᷑ ⁊ gaudet ꝯfouet᷑. quia unꝰ ẽ locꝰ gau¬
dii & doloris. nec dolor ẽ nͥ ubi gaudiũ fuit et a¬
mor. qũo dolor ñ ẽ nͥ cũ lesus fueris. ubi gaudes
sub lato gaudio. Qui gͥ in carne uiuunt. in carne
sentiut. & illis dolor carnis igrauis ẽ. quia suaue
erat gaudiũ illiꝰ. Dolores u̾ero aĩe ñ sentiunt. qr
mortui et̃ intꝰ. ubi uiuere debuerant ĩ do. lacco
cũ leditur caro. graue estimat᷑ ab illis. & fugiunt qͣn¬
tũ possunt dolores illiꝰ. Uuluera aut̃ animȩ ignorant
ꝓ̃rsus. & non quert᷑ medicinã illiꝰ. quia ibi sensum
doloris non habent. Cum aũt̃ mortuus fuerit sensus
animȩ quo uiuit incarne. t̃c̃ iͦificari ĩcipiet ille sensꝰ qͦ sen¬
tiet semetipsã. & tunc sciet uuln̾a sua ⁊ sentire incipi¬

Expanded text:
. Duplex est vita animae: alia, qua vivit in Deo; alia, qua vivit in carne. Ubi vivit, ibi sentit; ibi dolet cum laeditur, et gaudet cum fovetur, quia unus est locus gaudii et doloris. Nec dolor est, nisi ubi gaudium fuit et amor, quoniam dolor non est, nisi, cum laesus fueris, ubi gaudes, sublato gaudio. Qui vero in carne vivunt, in carne sentiunt; et illis dolor carnis gravis est, quia suave erat gaudium illius. Dolores vero animae non sentiunt, quia mortui sunt intus, ubi vivere debuerant in Deo. Idcirco, cum laeditur caro, grave existimatur ab illis, et fugiunt, quantum possunt, dolores illius. Vulnera autem animae ignorant prorsus, et non quaerunt medicinam in illis, quia ibi sensum doloris non habent. Cum autem mortuus fuerit sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet ille sensus, quo sentiet semetipsam; et tunc sciet vulnera sua et sentire incipi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uidisset nũa ñ ignara duuui consilii ꝑrexit
obuiã illi. dm cupiens mitigare. & placatũ ad¬
cducere. Cernens autͣ ueritatẽ obstinato uultu ĩ¬
cedentẽ pͥmũ occurrit illi. rogaus ut gradum
sisteret. nec nunis ꝓperaret donec funderet or̃o¬
sibi. Tunc uũa clem̃ti causatioẽ quereła coram
do deposuit dicens. egre se ferre qcͦl ad hoc ne¬
gotiũ socia aduocata ñ fuerat. p̃sertĩ cũ nũ¬
quã łs sine utraq hac comite aliqͥd facere¬

Expanded text:
cordia, non ignara divini consilii, perrexit obviam illi, Deum cupiens mitigare, et placatum adducere. Cernens autem veritatem obstinato vultu incedentem primum occurrit illi rogans ut gradum sisteret, nec nimis properaret, donec funderet oratiosericordia clementi causatione querelam coram Deo deposuit, dicens aegre se ferre quod ad hoc negotium socia advocata non fuerit, praesertim cum nunquam Deus sine utraque comite hac iter
Abbreviated transcription (Latin):
fer ame calicẽ istũ ꝓfessus ẽ qđ fuit incarne. cũ
uͦ dixit non mea uoluntas s tua fiat. ꝓfessus ẽ qͦd
deliberauit in spũ. Erat uoluntas patris ut xp̃c mo¬
reretur. erat uoluntas carnis ut amorte liberaret᷑.
Erat spc̃ mediꝰ dnãns carni. obediens patri.Nolun¬
tas patͥs dispensatio erat. uoluntas carnis dirigeba¬

Expanded text:
fer a me calicem istum , professus est quod sensit in carne. Cum vero dixit: Non mea voluntas, sed tua fiat , professus est quod deliberavit in spiritu. Erat voluntas Patris, ut Christus moreretur; erat voluntas carnis, ut a morte liberaretur; erat spiritus medius dominans carni, obediens Patri. Voluntas Patris dispensatio erat, voluntas carnis natura era
Abbreviated transcription (Latin):
spolians ꝑ auditũ cordi illabit᷑. ut itum muncdu
relinquens ꝑ cortdis cõtemplatioem ad patrẽ reuer¬
tatur. Incorde radicat. inore pullulat. in aure tor-¬
tulat᷑. & it̃um acordis apoteca recipit᷑. Uore uesti¬
mentũ est sapĩȩ. sic̃ scͥptũ ẽ. Lingua sapientiũ or-¬
nat sapientiã. Et sapientia ñ egredit᷑ nͥ induta.¬

Expanded text:
 cordi illabitur, ut iterum mundum relinquens per cordis contemplationem ad Patrem revertatur. In corde radicat, in ore pullulat, in aure torculatur, et iterum a cordis apotheca recipitur. Vox vestimentum est sapientiae, sicut scriptum est: Lingua sapientium ornat scientia
Abbreviated transcription (Latin):
in agrũ. cõmorem᷑ in uillis. mane surgamu.
ad uineas. uideamꝰ si floruerit uinea. si flores
fructus parturiunt. Egrediam᷑ inqͥt in agrum.
Egredit᷑ animꝰ acõtemplatioẽ ad sui circũspec¬
tionẽ. egredit᷑ acura sui ad agenda curã ꝓximi.
ut cõsolet᷑ pusillanimes. corripiat inquietos.
ut fiat ager uirtutũ. qd prius fuerat uepum
et si¬

Expanded text:
agrum, commoremur in villis, mane surgamus ad vineas; videamus etiam si floruerit vinea, si flores fructus parturiunt . Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, egreditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat inquietos, ut fiat ager virtutum qui prius fuerat veprium et s
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃oꝵ dicit dnsͦ Plenus sum. Nolo caustomata a¬
circa uos dicit dns. & sacͥficiũ acceptũ non habeo
de manibꝰ ur̃is. quo a sous ortu usq ad occasũ clari¬
ficatũ ẽ nom̃ meũ apud gentes. & in om̃i loco odo¬
res & incensa offerunt᷑ nomini meo. ⁊ sac̾ficium
mundu. quõ magnu̾ ẽ nom meũ apud gentes.

Expanded text:
um, dicit Dominus? Plenus sum holocaustomate acirca vos, dicit Dominus, et sacrificium acceptum non habeo de manibus vestris, quoniam a solis ortu usque in occasum clarificatum est nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo, et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes .
Abbreviated transcription (Latin):
caro. uicinus quilibet ꝓxximꝰ. Cũ gͦ diabolus eict᷑.
mundus subicit᷑. caro affligit᷑. pximꝰ diligitur
qͥa aliud agitur. nͥ qda pax ex om̃i parte stabili¬
tur: Inter hȩc gͥ non habet animꝰ quo diuertat.
non eiĩ adodiũ fris. non ad amorẽ carnis. non
ad suꝑbiã mundi. ñ ad maliciã diaboli. Cece qͦ¬
inꝰ salemon habet pacẽ ex om̃i parte incireuitu.
In cͥcuitu pacẽ habet. qui ñ turbat᷑ memoria pͥ¬
teritoꝵ delictoꝵ. nec inquietat᷑ desiderio futuroꝵ
nec frangit᷑ aduersis. nec eleuat᷑ ꝓsꝑis. hec ẽ ue¬
m pax. Est eĩ uera pax ⁊ falsa pax. De falsa
pace dicit᷑ pax pax.⁊ non erat pax. De uera
pace dicit ab ysai ad dauid. pax pax dd̾. ⁊ pax
adiutoribꝰ suis. False uͦ pacis. tres sp̃es st. Est

Expanded text:
diabolus ejicitur, diabolus ejicitur, mundus subjicitur, caro affligitur, proximus diligitur, quid aliud agitur, nisi quod pax ex omni parte stabilitur? Inter haec igitur non habet animus quo se divertat, non enim ad odium fratris, non ad amorem carnis, non ad superbiam mundi, non ad malitiam diaboli. Ecce quomodo Salomon habet pacem ex omni parte per circuitum . In circuitu pacem habet, qui non turbatur memoria praeteritorum delictorum, nec inquietatur desiderio futurorum, non frangitur adversis, nec elevatur prosperis. Haec est vera pax. Est enim vera pax, et falsa pax. De falsa pace dicitur: Pax, pax, et non erat pax . De pace vera dicitur ab Abisai ad David: Pax, pax tibi et pax adjutoribus tuis . Falsae vero pacis tres spe
Abbreviated transcription (Latin):
litas anime dormitoriũ ꝑ similitudine̾ nuncupa¬
ri: in qua ponit᷑ lectꝰ conscientiȩ. substernit᷑ fenum
carnus. carpit᷑ pacis soumiꝰ. In his si quidẽ dormit
anima. dormit & requiescit. Custodi gͥ kmñe ne dor¬
mitorii tectũ discooꝑiat᷑ turbine tẽptacionũ: com¬
pone lectũ conscientiȩ. ne mens in cõposita cesset
aquietȩ. Sustine fenũ carnis. ut animalitas subia¬
ceat rationi mentis: cõpesce turb̾a uicioꝵ. ne impe¬
diant quiescentis somnũ. Ordo siquidẽ dormito¬
rii talis ẽẽ debet. ut claustraliũ nullus aliqͥd ꝓpri¬
um circa lectũ repositũ seruet. sic & conscientiȩ
lectꝰ talis sit si requirat᷑. ut nichil inea ꝓprie uo-¬
luntatis inueniat᷑. Oportet etiã ne sub feno car¬
nis absconditũ lateat. qđ ocłos p̃lati omĩa iuden¬
tis offendat. Ut aut̃ impace idipsũ dormias
tis. Quattuor gͥ st̃ adtendenda q̃ solent inquieta

Expanded text:
litas animae dormitorium per similitudinem nuncupalitas animae dormitorium per similitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum carnis, carpitur pacis somnus. In his siquidem dormit anima, dormit et quiescit. Custodi igitur, charissime, ne dormitorii tectum discooperiatur turbine tentationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum carnis, ut animalitas subjaceat rationi mentis; compesce turbam vitiorum, ne impediant quiescentis somnum. Ordo siquidem dormitorii talis esse debet, ut claustralium nullus aliquid proprium circa lectum repositum servet. Sic et conscientiae lectus talis sit, si requiratur, ut nihil in ea propriae voluntatis inveniatur. Oportet etiam ne sub feno carnis absconditum lateat, quod oculos abbatis omnia videntis offendat. Ut autem in pace et in idipsum dormias tis. Quatuor igitur sunt attendenda, quae solent inquietare
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ xp̃i. Sanguis uͦ uuȩ meratissimꝰ. sanguis
ẽ xp̃i. nulla peccatoꝵ fece turbatꝰ. Qui gͥ usq ad
effusionẽ sanguinis ꝑu̾sis resistunt. quã ꝓ nob̾
saluator bibit᷑. ꝓ calice calicẽ bibentes reddunt.
michi ͤ saucẽ salutaris accipiã. ⁊ nom̃ łni inuo¬
cabo. Sunt & alii cibi egyptii sũmoꝑe uitandi.
quia sepissime generant᷑ infirmitatẽ. ⁊ quan¬
doq mortẽ. Si quenis qui sint ut uitari possint.
hii st cibi noxii. Allia uidł ⁊ cepe et porri. hȩc
filii isrł in deserto cũ ollis carnũ suspirabant.
quę cõmesta grauit᷑ inflant. uentositatẽ gen̾ant.:
cerobrũ turbant. ocłos grauat. lacͥmas ꝓuocant.
quibꝰ infirmitates aniniȩ latent. quȩ postea ꝑ effectꝰ
et oꝑationes exteriꝰ apparent. Inflat enĩ edatio: uento¬
sitatẽ gen̾at uerboꝵ inundatio. turbat cerebrũ ira¬
cundia. ocłos cordis grauat unercia. Hȩc gͥ puocant pe¬
nitentiȩ lacͥmas. si ante mentis ocłos inmanu discre¬

Expanded text:
 meracissimus, sanguis est Christi, nulla peccatorum faece turbatus. Qui igitur usque ad effusionem sanguinis perversis resistunt, quem pro nobis Salvator bibit, pro calice calicem hibentes reddunt. mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Sunt et alii cibi Aegypti, summopere vitandi, quia saepissime generant infirmitatem, et quandoque mortem. Si quaeras qui sunt, ut vitari possint, hi sunt cibi noxii, allia videlicet, caepe, et porri, haec filii Israel in deserto cum ollis carnium suspirabant, quae tamen comesta graviter inflant et ventositatem generant, cerebrum turbant, oculos gravant, lacrymas provocant. quibus infirmitates animae latent, quae postea per effectus et operationes exterius apparent. Inflat enim elatio, ventositatem generat verborum inundatio, turbat cerebrum iracundia, cordis oculos gravat inertia. Haec igitur provocant poenitentiae lacrymas, si ante mentis oculos in manu discre
Abbreviated transcription (Latin):
diator eẽ possit inter nos & patrẽ. apud ieremi¬
am dicit᷑. &. homo ẽ ⁊ quis cognoscet eũ: Etem
in num̾is. Oriet᷑ itella exc iacob. et exsurget homo
de isrł. Itc̃ alibi. Precedet homo de semine eiꝰ.
et dnabit᷑ multarũ gentiũ. et exaltabit᷑ ⁊ auge

Expanded text:
POSSET. Apud Hieremiam: Et homo est, et quis cognoscet eum ? Item in Numeris: Orietur stella ex Jacob, et exsurget homo ex Israel. Item illic: Procedet homo de semine ejus, et dominabitur multarum gentium et exaltabitur tamquam