comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maledictũ ꝑturbat᷑ intulit ⁊ sed repletus sp̃u libera
uoce ꝓphetauit dicens. Percutiet te ds paries deal¬
bate. Et tu sedens iudicas me secundũ legem: &
contra legem iubes me ꝑcuti. Hinc est quod
stephanus contra ui ꝑsequentiũ auctoritatem
uocis exerere nec moriturus cxpauit. dicens. Dura
ccruice & incircũcisis aurib & cordib. uos semꝑ¬
qͥa sc̃i uiri ad uerba tantȩ altituduus zelo uerita¬
tis. ñ autem uicio elationis exihunt: ipsi patenter
cos quos redarguunt. & quanta caritate ferueant
manifestant. Suꝑbia qͥppe odium generat: humi-¬
litas amorem. Uerba itaq que amor exasperat: pro.¬
fecto ex fonte humilitatis emanant. Quomodo gͦ
qui ꝓ eusdem quos increpauerat ad deteriora crescen¬
tib seq lapidantib flexis genib orauit dicens. dñe
ne statuas illis hoc peccatũ: Quomͦ paulus contͣ
gentis sue sacerdotem ac principem asꝑitatis uerba

Expanded text:
maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate: et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisis cordibus et auribus, vos semquia sancti viri ad verba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex fonte humilitatis emanant. Quomodo ergnem, qui pro eisdem quos increpaverat ad deteriora crescentibus seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba
Abbreviated transcription (Latin):
michi & tibi est. S Uadde ad yphetas patris tui or¬
s. qͥd si ñ uultum iosaph̾at regis iuiȩ crubescertin:¬
der attendissem te quidem nec asperisem. Hincẽ
quod isdem uir. uaaman ad se cũ equis oe currib
uenientem ante ostium domus ficit ÷ & talentoꝵ
copia ac uestium fulto ũ occurrit: ñ ianuã domus
apuit a sed ut lauari septies in iordane dͥebuisset
ꝑ nuntiũ iussit. Unde o isdem naaman aratus
rece debat dicens. Putabam ut egrederet᷑ ad me.
Hinc est quod petrus cum cum sacerdotes ac priu¬
cipes etiam ꝑ flagella scuientes in iħu nomine loq̃
ꝓhiberent: cũ magna ꝓtinus auctoritate respondit
dicens. Si iustũ ẽ in cõspectu dĩ uos potius audirce
quam dm̃. udicate. Hon cnĩ possumꝰ que uidimꝰ
or audiuimꝰ non loqui. Hinc ẽ quod paulus cum
resistentem contra ueritatem sacerdotũ prĩcipem
ccrneret ⁊ eũq minister illius alapa ꝑcussisset: non

Expanded text:
mihi et tibi est? Vade ad mihi et tibi est? Vade ad e, nisi uultum Iosaphat, regis Iuda, erubescernec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac pricipes etiam per flagella saevientes in nomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit, dicens: Si justum est in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, judicate. Non enet audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non
Abbreviated transcription (Latin):
cui pͥus similitudinẽ p̃uaricationis ꝑpetrate obicien
aicens. E ues ille uir: qui fecisti hanc rem. Hine
est quod uir de od destruendam ydolatriam.¬
samariã missus. ieroboam regem suꝑ altare thura
iacientem ñ regem ueritus. ũ formidine mortis pͣsus:
contra altare intrepidus auctoritatẽ libere uocis erer¬
cuit dicens. Nitare altare: hȩc dicit dñs. Eece nili
nascetur de domo dauid sosias nemine: & ĩmola
bit ĩuꝑ te sacerdotes excelsoꝵ. Hinc ẽ quod echab
suꝑbus ydoloꝵ seruicio subactus cũ inerepare he¬
liam p̃sumeret dicens. tune es ille uir qui cõturbã
israhel: helias ꝓtinus suꝑbi regis stulticiã obiurgo¬
tionis libera auetoritate ꝑcussit dicens. Non ego
turbaui israhel sedtu. &x domus patris tui qui
reliquistis mandata dñi:  secuti estis baalim.
Hine est quod hliseus ueram magistri celsitudinem
sequens. eundeni achab ad se cum rege iosapliat ue
mentem ex reatu ꝑfiãie confundit dicens. Q uid

Expanded text:
ionis objiciens, dicens: Tu es ille vir qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei ad destruendam idololatriammariam missus, Jeroboam regem super altare thura jacientem, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui Dbit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalim. Hinc est quod Elisaeus, veram magistri celsitudinem sequens, Joram filium Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
concremat: fames interficit. quia illis suam
faciem redemptor abscondit. Penȩ namq retri-¬
butionem interius exteriusq recipiunt: quia
& cogitando miseri. & operando deliquerũt.
Unde bene ꝑ psalmistam dicitur. Pones cos ut
clibanun ignis in tempore uultus tui: dñs
iira sua conturbabit eos: & deuorabit eos
ignis. Quod enum ab igne deuoratur: ab exte¬
riore parte accenditur. Clibanus uero interius
inflamatur. In tempore ergo uultus dñi iniust
omnes ut clibanus ponuntur. & ab igne de¬
uorantur ⁊ quia apparente iudice cum a uisi¬
one illius eoꝵ multitudo repellitur: & intus
ꝑ desiderium ardet conscientia ÷ de foris carñe
sententia ultimę animaduersionis intelligi:
quia districtus iudeȩ repbis dicit. Discedite
a me maledicti in ignem ȩternũ: qui paratus
est diabolo & angelis eius. Iustus ergo aflagel¬
lo lingue atq calamitate ueniente abscondit᷑:
quia in tanta districtione sententiȩ blanda

Expanded text:
concremat, fames interficit, quia suam illis concremat, fames interficit, quia suam illis faciem Redemptor abscondit. Bene namque retributionem interius exteriusque recipiunt, quia et cogitando miseri et operando deliquerunt. Unde bene per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Quod enim ab igne devoratur, ab exteriori parte accenditur, clibanus vero interius inflammatur. In tempore ergo vultus Domini injusti omnes et ut clibanus ponuntur, et ab igne devorantur; quia, apparente judice, cum a visione illius eorum multitudo repellitur, et intus per desiderium ardet conscientia, et foris carnem sententia ultimae animadversionis intelligi, qua districtus judex reprobis dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Justus ergo a flagello linguae atque a calamitate veniente absconditur, quia in tanta districtione sententiae blanda
Abbreviated transcription (Latin):
calamitatem cum uenerit. Scĩ enim iuri
cum contra multiformẽ aduersanũ se pugna¬
re considerant: semetipsos in certamine
multipliciter parant. Habent enĩ contra famẽ
diuini uerbi pabulum contra belligladiũ
continentiȩ scutum ⁊ contra flagellũ linguȩ
ꝓtectionem patientiȩ: cõtͣ ext̾iori calamitati dãpiũ
interni amoris adiutorium. Unde miro mͦ
agitur. ut quo eos hostis callidus numerosius
temptat: eo cireu̾̃specti dei milites uirtutibus
diciores fiant. Et quia electi quiq dum p̃sen¬
tis uite certamina fortiter tolerant. in tertore
sibi uenturi iudicii securitatem parant: roctẽ
suri sũt: cum dãpnati extremo iudicio ab
ȩterni panis uisione separantur. Serl
uideat glam dei. Et ꝑ semetipsum dñs dicut̃.
Ego sum panis uiuus quide gelo descendi.
Simul g̃ cos uastitas famesq cruciat: qui nõ
solum foras tormenta sentrunt sed intus etiã
medie peste moriuntur. Uastat gherna. quia

Expanded text:
calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, quia contra multiformem adversarium se pugnare consimultipliciter parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parant, recte suri sunt, cum damnati extremo judicio ab aeterni panis visione separabuntur. Unde videat gloriam Dei . Et per semetipsum Dominus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Simul ergo eos vastitas famesque cruciat, qui non solum foras tormenta sentiunt, sed intus etiam inediae peste moriuntur. Vastat gehenna, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nantium laqueo atq uerbo aspero eripimur:
quando ox insidias carualium. & irrisionũ
ꝓbra despiciendo superamus. Aspera quippe
eoꝵ uerba sunt: quȩ bonis nr̃is itinerib ac¬
uersantur. Sed asperitatem uerbi euadere ẽ:
irrisiones detrahentiũ dissimulando calcare.
Scã cigo anima a flagello linguȩ abscondit᷑:
dum in hoc mundo honorem laudis non
querit: nec contumelias detractionis sentit.
Sed sunt non nulli qui iam derogantum
uerba despiciunt ⁊ iam irrisiones ꝓ nichilo
attendunt: adhuc tam̃ penas corporis cruci¬
atusq ꝑtimescunt. Antiquus namq aduer¬
saruis ut a recta intentione nos retrahat:
multifornuiter impugnat. Et temptationẽ
urãm modo uerbi fame. modo carnis certa¬
mine. modo flagello sermonis: modo cala¬
mitate ꝑsecutionis aggreditur. Sed quia
ꝑfectus quisq cum in se ipso uitia uicerit sta¬
tim mentem etiam contra uuluera passionis
accingit: apte subiungit᷑. Et non timebis

Expanded text:
nantium laqueo, atque a verbo aspero eripimur, nantium laqueo, atque a verbo aspero eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despicieeorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi evadere, est irrisiones detrahentium dissimulando calcare. Sancta ergo 202 anima a flagello linguae absconditur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contuSed sunt nonnulli, qui jam derogantium verba despiciunt, jam irrisiones pro nihilo attendunt; adhuc tamen poenas corporis cruciatusque pertimescunt. Antiquus namque adversarius, ut a recta intentione nos retrahat, multiformiter impugnat; et tentationem nostram modo verbi fame, modo carnis certamine, modo flagello sermonis, modo calamitate persecutionis aggreditur. Sed quia perfectus quisque cum in seipso vitia vicerit, statim se etiam contra vitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis
Abbreviated transcription (Latin):
inbello agladio abscondit: quia eoꝵ mentes
dum uerbi sui pabulo reficit. contra tempta¬
tiones corporis fortes reddit. Sed sunt ñ¬
nulli qui ce si ex diuino eloquio ab interna
se faie reficiunt. si iam contra temptatio¬
num p̃lia continentię uirtute fulciuntur:
achhuc tam̃ ꝑcuti humanis detractionibus
metuunt & sepe dum linguaꝵ. iacula
formidant. peccati se laqueo strangulant.
Unde o& apte subditur. E flagello linguȩ
absconderis. Flagellum lingue est: oxꝓbra¬
tio illatę contuineliȩ. Flagello lingue bonos
feriunt: qui coꝵ opera irridendo ꝑsecunt᷑.¬
Sepe enĩ lingua a bono opere dum uituꝑat
reuocat ⁊ &x quasi flagellum se exerit: quia
dorsum timide mentis cedit. Hoc flagellũ
lingue electȩ menti ꝓpħa insidiari conspere¬
rat: cum suꝑnumꝰ achutoriũ pollicens di
cebat. Ipse liberabit me de laqueo uenantiũ:
o a uerbo aspero. Uenantes enim nichil
aliud quam carnes quȩrunt. Sedl a ue¬

Expanded text:
in bello a gladio abscondit, quia eorum mentes in bello a gladio abscondit, quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt, si jam contra tentationes corporis continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti humanis detractionibus metuunt, et saepe dum linguarum jacula formidant, peccati se laqueo stUnde aperte subditur: « A flagello linguae absconderis. » Flagellum linguae est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eoSaepe enim lingua a bono opere, dum vituperat, revocat; et quasi flagellum se exerit, quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagellum linguae, electae menti insidiari Propheta conspexerat, cum supernum adjutorium pollicens dicebat: « Ipse liberabit me de laqueo venantium, et a verbo aspero . » Venantes enim, nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a ve
Abbreviated transcription (Latin):
septima malum tangat: quia ꝑpaterne pie-¬
tatis eruditionem p̃sentis uite labore nos atte-¬
rit. sed in aduentu iudicii a uerbere nos abscondit:
ut tanto tunc adsalutẽ ccitiores exhibeat ⁊ qͣnto
nũc flagella nos durius secant. Qui apte
mox & malauitȩ p̃sentis o adiutoria suꝑnę
ꝓtectionis enumnierans: subdit. In fame eruet
te de morte: & in bello de manu gladii. Siẽ
fames carnis est subtractum subsidium cor-
Emittam famem in terram ⁊ non famem
panis neq sitim aquȩ: sed famei audiendi
uerbum dei. Et quia humanam mentem
cum diuina allocutio deserit. contra eam
temptatio carnis inualescit: apte subiũgit᷑.
Et in bello de manu gladii. B ellum qͥppe
patimur: cum carnis nr̃e temptationibus
impugnam᷑. De quo nimirum bello ꝑ psal¬
mistam dicitur. Obumbra caput meum
in die belli. Qͥagͥ reprobi dum fame uerbi
deficiunt. etiam uerbi gladio transfigunt᷑
electos suos dñs in fame a morte eripit. &¬

Expanded text:
septima malum tangat, quia per paternae pieseptima malum tangat, quia per paternae pietatis eruditionem praesentis vitae labore nos atterit, sed in adventu judicis a verbere abscondit; ut tanto tunc ad salutem certiores exhibeat, quanto nunc nos flagella durius secant. Qui apte mox et mala vitae praesentis, et adjutoria supernae protectionis enumerans subdit: CAPUTte de morte, et in bello de manu gladii. » Sicut fames carnis est subtractum subsidium corpo« Emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei . » Et quia humanam mentem cum divina locutio deserit, contra eam tentatio carnis invalescit, apte subjungitur: Et in bello de manu gladii. Bellum quippe patimur, cum carnis nostrae tentationibus impugnamur; de quo nimirum bello per Psalmistam dicitur: Obumbra caput meum in die belli . Quia igitur reprobi dum fame verbi Dei deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos suos Dominus et in fame a morte eripit, et
Abbreviated transcription (Latin):
putabatur. Nam qui peccantem amare cõsue
uerat. recte uiuentem crudeliter impugnat ⁊ &
erectus in deo animus carnis suc bella tolerat:
in qua prius uitiis seruiens delectabiliter iacebat.
Uoluptates priscȩ ad memoriam redeunt: &
contradicentem mentem graui certamine affligũt.
Sed quia dum transitorio labore atterimur. a
ꝑpcrtuo dolore liberamũr: apte subiungitur. Inser
tribulationib liberabit te: & in septima ñ tan-¬
get te malum. Quid enim ꝑsenarium nuinerũ
quem septimus sequitur: nisi presentis uitȩ ope.¬
ratio decursusq signatur. Sexto quippe die
omnia ꝑfitiens oͥminem condidit: & scptio¬
ds die requieuit. Qui scilicet scptimus uespe-¬
ram non habet: quia subsequentem requiem
nullus iam terminus claudit. Perfectis ergo
omnib requies sequitur: quia post bona uite
p̃sentis opera retributio eterne quietis inuenitur.
Insex itaq nos tribulationib dñs liberat. ne in

Expanded text:
putabatur. Nam qui pputabatur. Nam qui pverant, recte viventem crudeliter impugnant; et rectus in Deo animus carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens, delectabiliter jacebat. Voluptates priscae ad memoriam redeunt, et contra mentem se dejicientem gravi certamine insurgunt. Sed quia dum transitorio labore atterimur, a perpetuo dolore liberamur; apte subjungitur: « In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. » Quid enim senario numero, quem septimus sequitur, nisi praesentis vitae operatio discursusque signatur? Sexta quippe die omnia perficiens Deus hominem condidit; septimo requievit: qui scilicet septimus vesperam non hnullus jam terminus claudit. Perfectis ergo omnibus requies sequitur; quia post bona vitae praesentis opera, retributio aeternae quietis invenitur. In sex itaque nos tribulationibus Dominus liberat, ne nos in
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerantur ut sanentur ÷ quia amoris sui spi¬
culis mentes cds insensibiles ꝑcutit: moxꝙ cas sen¬
sibilis ꝑardorem caritatis reddit. Ande ei sponsa
in cantieis canticoꝵ dicit. Uulnerata caritate ego
sum. Male enim sana animna atq in huius exili
cȩca securitate ꝓstiata: nec uidet dñm. nec uidere
requirit. ꝑ cussa autem caritati s spiculis: uulne¬
ratur ⁊ id est mintimis affectu pictatis ardet desi¬
derio contemplationis: & miro modo uiuificatur
ex uulnere.⁊ quȩ prius mortua iacebat insalute.
Estuat anhelat: & iam uidere desiderat. quem
sugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur: quȩ
ad securitatem quietis intimȩ amoris sui ꝑturba¬
tione reuocatur. Sed cum sauciata mens anhe¬
lare in dño ceperit ⁊ cum cuncta huius mũdi
blandim̃ta despiciens ad supernam patriam per
desiderium tendit: ad temptationem ei ꝓtinus
uertitur qͥcquid amicum prius in sçculo blandũq

Expanded text:
vulnerantur ut sanentur, quia amoris sui spivulnerantur ut sanentur, quia amoris sui spiculis mentes Deus insensibiles percutit, moxque eas sensibiles per ardorem charitatis reddit. Unde et sponsa in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Male enim sana anima, atque in hujus exsilii stratum caeca securitate prostrata, nec videbat Dominum, nec videre requirebat; percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis, ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere, quae prius mortua jacebat in salute; aestuat, anhelat, et jam videre desiderat quem fugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae, amoris sui perturbatione revocatur. Sed cum sauciata mens anhelare in Deum coeperit, cum cuncta mundi hujus blandimenta despiciens, ad supernam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur, quidquid amicum prius in saeculo blandumque
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ꝑcutit & manus eius sanabunt. Duob
modis omnipotens deus uulnerat: quos redu-¬
cere ad salutem curat. A liquando enun carnem
ꝑcutit: & mentis duritiam suo pauore tabe¬
facit. Uulueraudo ergo ad salutem reuocat:
cum electos suos affligit exterius. ut interius
uiuant. Unde ꝑ moysen quoq loquitur dicens.
Ego occidam. & uiuere faciam: ꝑcutiam o
ego sanabo. Occidit enim ut uiuificet ⁊ ꝑcutit
ut sanet: quia idcirco foras uerbera admouet:
ut intus uulnera delictoꝵ curet. Aliquando
etiam si flagella exterius cessare uideautur: intꝰ
uulnera infligit. Qui mentis nr̃e duritiam
suo desiderio ꝑcutit. sed ꝑcutiendo sanat: quia
terroris sui iaculo tranfixos ad sensum nos
rectitudiuis reuocat. Corda enim nr̃a
male saua sunt cum nullo dei amore
sauciantur⁊ cum peregrinationis suę erũpnã
uou sentunt: cum erga infirmitatẽ ꝑximi
nec quolibet minimo affectu languescunt. Sed

Expanded text:
tur; percutit, et manus ejus sanabunt, » Duobus tur; percutit, et manus ejus sanabunt, » Duobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad spercutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Unde per Moysen quoque loquitur, dicens: Ego occidam, et vivere faciam: percutiam, et ego sanabo . Occidit enim ut vivificet, percutit ut sanet; quia idcirco foras verbera admovet, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etiam si flagella exterius cessare videantur, intus vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi nec quamlibet minimo affectu languescunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
oue criminis. sed ꝓ fortituduus ꝓbatione feriunt᷑:
cum causas sue percussionis inquirunt. neqͣ quã
increpationem dñi repbare dicendi sunt: quia
in semetipsis satagunt inuenire quod nesciunt.
Unde oe beatus iob ad libertatis uerba inter per¬
cussionis uerbera erumpens: tanto de se rectius
iuidicia ferientis interrogat: quanto in se ipso ueriꝰ
causas passionis ignorat. E liphaz itaq qͥa hũe
ꝑcussum non ꝓbationis examine. sed purgationis
estimauit: dum libere inter flagella loqueretur.
repbasse di uicrepationem credidit. Quem apte
etiam hereticoꝵ tenere speciem diximus: qͥ omne
quod a scã ecclesia recte agitur: apud iudicium
suum semꝑ aduicium tortitudinis inflectunt.
Quia uero bona intentione ad loquendũ ducit᷑.
scd non curat discernere cui loquatur: adhuc su-
pernȩ dispensationis moderamina p̃dicando
subiungit dicens. Quia ipse uulnerat & mede¬

Expanded text:
one criminis, sed pro 200 fortitudinis probatione feriuntur, one criminis, sed pro 200 fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nesciunt. Unde et beatus Job ad libertatis verba inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interrogat, quanto in semetipso verius causas passionis ignorat. Eliphaz itaque, quia hunc percussum non probationis examine, sed purgationis aestimavit, dum libere inter flagella loqueretur, reprobasse Dei increpationem credidit. Quem apte etiam haereticorum tenere speciem diximus, qui omne quod a sancta Ecclesia recte agitur, apud judicium suum semper ad vitium tortitudinis inflectunt. Quia vero bona intentione ad loquendum ducitur, sed non curat discernere cui loquatur, apernae dispositionis moderamina praedicando, subjungit, dicens: « Ipse Deus vulnerat, et mede
Abbreviated transcription (Latin):
enim salutis est. uis doloris. Hinc enĩ salomon
ait. Curatio cessare facit peccata maxima.
Hinc iterum dicit. Quem diligit dñs casti¬
gat: flagellat omnem filium quem recipit.
Hinc uoce angelica dñs ad iohannem lo quitur
dicens. Ego quos amo arguo: o castigo. Hinc
paulus ait. O mnis autem discipliua iup̃senti
quidem non uidetur esse gaudii. sed meroris:
postea autẽ fructum pacatissimum exercitatis
ꝑ eam reddet iusticie. Quamuis ergo conue
nire simul nequeant dolor & beatitudo: recte
tam̃ nunc dicitur. beatus homo qui corripitur
a dũo: quia ꝑ hoc quod peccator dolore correp¬
tionis premitur ⁊ quandoq ad beatitudinem
que sine interuentu est doloris eruditur.
Sequit̾. Increpationem ergo dĩ ne rȩybes. Os¬
quis ꝓ culpa ꝑcutitur. sed inquerela suȩ pcussionĩ
eleuatur: increpationem adñi reybat: quia hane
iniuste se ypeti acciisat. Qui autẽ non ꝓ purgati¬

Expanded text:
enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem enim diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc voce angelica Dominus ad Joannem loquitur, dicens: Ego quos amo, redarguo et castigo . Hinc Paulus ait: Omnis autem disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii, sed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Quamvis ergo nire simul nequeunt dolor et beatitudo, tamen recte nunc dicitur: « Beatus homo qui corripitur a Domino; » quia per hoc quod peccator dolore correptionis premitur, quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu doloris est, eruditur. Sequitur: « Increpationem ergo Domini ne reprobes. « Quisquis pro culpa percutitur, sed in querela suae percussionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgati
Abbreviated transcription (Latin):
assiduis flagellis atteri: quatinus in iudicio ua¬
leat purgatus inueniri. Ipso namq infirmitatis
nr̃ȩ pondere deorsum cotidie ducim᷑: nͥ mira ma¬
nu artificis ꝑsubuenientia flagella releuemur.
uitari peccata: sccunda autẽ saltim ꝑpetrata cir¬
corrigere. Sed plerumq culpas non solum ĩ mi¬
nentes miuime uitamus.⁊ uerum ctiam nec
cõmissas agnoscimus: & peccatoris mens tãto
altus tenebrescit quanto nec dampnum sue
cecitatis intelligit. U nde fit plerumq chuini
muneris largitate: ut culpam pena subsequa¬
tur: & flagella oculos delinquentis apperiãt:
quos inter uicia sccuritas cȩcabat. Corpens
quippe animus ꝑcussione tangitur ut excitet᷑:
quatinus qui statum suę rectitudinis sccuirus
ꝑ didit. afflictus consideret quo iacet. Huic
itaq ipsa asperitas correptionis: origo fit lu¬
minis. Uude ꝑ paulum dicitur. Omne quod
arguitur. a lumine manifestatur. Argumñtum

Expanded text:
assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio vaassiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. vitia vitanda; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: « Omne quod arguitur, a lumine manifestatur . » Argum
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aperte diceretur. Sic in se d̾s mentes humi¬
lium solidat. ⁊ ut eas ad ꝑƿetrandam nequitiam
nec blandim̃ta ꝑsuasionis ꝑtrahant: nec dolores
supplitioꝵ frangant. Syes quippe in eteruitate
animum erigit: & idcirco nulla mala quȩ¬
tolerat exterius sentit. Unde adhuc subditur.
Et erit egeno spes. Ad cuius spei uidelicet fruc-¬
tum cum pauꝑ peruenerit: omnis elatus obmu¬
tescit. Unde o adhuc subditur. Iniquitas cõ
trahet os suum. Nunc enim malibonos dero-
gant ⁊ & recta quȩ agere negligunt: hec in alii
obtrectando lacerare non cessant. Sed tunc
iniquitas os suum contrahit: cum iustis qͣnta
supetat gła retributionis agnoscit. Tunc enĩ
ei loqui contra bonos non uacat: quia maloꝵ¬
suoꝵ digna retributione linguam tormenta ligãt
Unde bene anna ꝓphetante dicitur. Pedes sanctoꝵ
suoꝵ seruabit: & impii intenebris conticescent
Sed ut electus qͥs q eterna supplicia cuadat ⁊ ut

Expanded text:
Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humiAc si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. gat, et recta quae agere negligit haec malus obtrectando lacerare non cessat. iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tium contra uitam iusti nullum acusationis adi¬
tum deprehendunt. Percussi enim cȩcitate quasi
domum circueunt: qui inuidentes facta dictaq
perserutantur. Sed quia eis de uita iusti fortis
undiq ac laudabilis actio obuiat: errantes nichil
aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicit᷑.
quasi in nocte sic palpabunt in meridie ÷ quia dũ
bonum quod uident accusare nequeunt: cȩ cati
malitia malum quod non uident accusationem
faciet de gladio oris eoꝵ & de manu uiolenti pau¬
perem. P auꝑ quippe est: quisquis apud semiet ipsũ
ꝑtrahitur. Aut delectatione enim ducitur: aut
terrore superatur. Gladius namq oris est: ini¬
quitas ꝑsuasionis. Manus autem uiolentis ẽ:
aduersitas potestatis. Sed quia ueraciter humi¬
lis qui hoc loco pauper uocatur. quo nulla huius
mundi ꝓspera ap̃petit: eo audenter etiam aduer-¬
sa contempnit. recte dicitur. saluum faciet de
gladio oris eoꝵ: & de manu uiolenti pauperem.

Expanded text:
tium contra vitam justi nullum accusationis aditium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod non vident ad accusationem faciet de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Pauper quippe est, quisquis apud semetipsum pertrahitur. Aut enim delectatione ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis, manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem.
Abbreviated transcription (Latin):
meridie. Dies boni operis exterius in ꝓximo lu¬
cet: sed quasi in nocte palpant. quia luioris
sui intus tenebras tolerant. Peruenire ad aliqͣ
quȩ reprehendant satagunt ⁊ detractionis adi¬
tum querunt: sed quia hunc inuenire non
ualent. exci exterius circueunt. Quod bene
exprimitur. cum loth ꝓtegentib augelis in do¬
mo eius sodomitę ostium non inuenerunt:
sicut scriptum est. Nim faciebant loth uehe-¬
mentissime. & iam ꝑxunum erat ut frange¬
rent fores ⁊ & miserunt manum uiri. & in¬
troduxerunt ads̃e loth: clauseruntq ostium.
a cos qui erant foris percusserunt cçcitate a
minimo usq ad maximum ⁊ ita ut ostium
inuenire non possent. Quid est quod malis
aduersantib intra domum loth reducitur &
munitur ⁊ nisi quod iustus quisq dũ yͣuoꝵ
unsidias sustinet ad mentem reuertitut. & inꝑter¬
ritus manet.Sodomitȩ autẽ uiri in domo loth
inuenire ostium nequeunt: quia corruptores men¬

Expanded text:
meridie. Dies boni operis in proximo exterius lumeridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimitur, cum Lot, protegentibus angelis, in domo ejus ostium Sodomitae non invenerunt, sicut scriptum est: Vim faciebant Lot vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos qui erant foris, percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent . Quid est quod malis adversantibus, intra domum Lot reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores men
Abbreviated transcription (Latin):
to ore uuquitas obmutescit ÷ quia resurrectionis eiꝰ
clarescente miraculo. dum copiosa multitudo in¬
fidelium credidit: a redemptoris sui iniuriis
contumeliisq cessauit. Os enim suum quod de-
ridendo dm̃ apperuit: iam formidando contra
ficatione transcurrere: atq a prauis generaliter
quomodo agantur indagare. Iniquoꝵ quippe m̃tes
inextenso liuoris sui eculeo torquentur: & grauẽ
malitiȩ suȩ penam sustinent ⁊ cum bona in aliis
tabescentes uident. Recte itaq dicitur: ꝑ diem
incurrent tenebras: quia mens eoꝵ cum de alie¬
na melioratione affligitur. de radio lucis obscura¬
tur: quia sepe in ꝑximis dum bona aperta consi¬
derant ⁊ siqua mala latrant inuestigant: &
sollicitis inquisitionib laborant. si quid forte qͥd
accusare possit inueniant. Saua quidem
menbra conspiciunt: sed clausis cordis oculis
uulnus palpantes querunt. Unde & bene
subditur. Et quasi in nocte. sie palpabũt in

Expanded text:
to ore iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus to ore iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod Deum deridendo aperuit, jam formidando contraxficatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe homiin extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
uato ergo pauper spem egenus recipit ⁊ quia
resurgente dño in carne: fidelis quisq ad cter¬
ne uite fiduciam conualescit. Sed ecce iam
in manifesta ostensione  uenit ⁊ iam carnis
mortẽ ꝑtulit: eamq resurgendo destruxit:
iam resurrectionem gła ascensionis honorauit:
cetam̃ hebreoꝵ lingua adhuc eum contume¬
liis lacescere non desinit. Quos nimirum
equanuniter tolerat ⁊ ut alios tolerando con-¬
uertat: atq alios miniine conuersos qͣndoq
districtius feriat. Tunc enĩ lingua infideliũ
ab efrenatione suę locutionis obmutescet: cũ
uenire eum iustum iudicem uiderit. quem
nunc iniuste iudicauit. Unde & bene subdit᷑.¬
suum nũc adhuc iniquitas dilatat: quia hu¬
mani generis redemptorẽ lingua infideliũ
contiuneliis lacescere nequaquã cessat. Sed
tunc os contrahet: cum hoc quod non uult ꝑ
pi etiam de conuersis peccatorib potest. Saluato
eium paupere dum egenus ad s̃pem redit. contrac¬

Expanded text:
vato ergo paupere, spem egenus recipit, quia vato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene subditsuum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahet, cum hoc quod non vult pepi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem redit, contrac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ psalmistam dicitur. Filis hominum dentes
cors arma e sagite: x lingua eoꝵs machera
accuta. Qui euuangelio etiam teste. lamauert:
erucifige crucifige. ꝑ uiolenti uero manũ ipsa
crucifigns gentilitas exprimitur: que in redẽp¬
toris morte hebreoꝵ uocem opere impleuit. D
itaq hunc pauperem & de uiolenti manu. &
de oris gladio saluum fecit ⁊ quia uidelicet
redemptorꝰ & uires gentilium. & linguas he¬
breoꝵ moriendo ex humanitate ꝑtulit: sed
ex diuinitatis suȩ potentia resurgendo supera¬
uit. Qua uidelicet resurrectione quid ali¬
ud agitur: nisi ut ad spem uitȩ subsequentis
infirmitas nr̃a roboretur S Uude oe bene mox
paupere egenus adspem reducitur ⁊ quia
humilis fidelium populus redemptore mori-¬
ente pauore concutitur: sed resurggente solida¬
tur. Ipsos namq primos huius populi pauꝑes
electos uidelicet predicatores uisa eus mors
ꝑculit: sed resurrectio ostensa reparauit. Sal¬

Expanded text:
per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum muchaera acuta ; quia Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox paupere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concutitur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Sal
Abbreviated transcription (Latin):
bene ex uoce custodis additur. uenit mane
de nox: quia per eius presentiã. & noua
lux mundo inclaruit ⁊ &e tam̃ ĩ corde i fidehũ
qͥppe palpando exquirimꝰ: quod oculis non
uidemus. Iudei autẽ aperta eius miracula
uiderant : & adhuc eum quasi palpantes
querebant. cum dicerent. Quousq auimã
nrãm tollis .  Situ es xp̃s dic nobis palam.
Ecce nuraculoꝵ lux aute oculos aderat: c
tam̃ in cordis suis tenebris offendentes adhuc
requirendo palpabant. Quor nimirum
cecitas ad crudelitatem: crudelitas etiã usꝙ
ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed
redemptor humani generis. ꝑsecutoꝵ suoꝵ
manib diu teneri non potuit. Unde &r
gladio oris eoꝵ: c de manu uiolenti pau
ꝑ paulum dicitur. Propter uos egenus fac¬
tus est: cum diues esset. Et quia iudei
accusando dnm tradiderunt. quem traditũ
gentiles occiderunt: potest pet oris gladiũ
acusantium hebitoꝵ lingua signari. De quib

Expanded text:
bene ex voce custodis additur, Venit mane bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium quippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et gladio oris eorum, et de manu violenti, pauper Paulum dicitur: Propter vos egenus factus est, cum dives esset . Et quia Judaei accusando Dominum tradiderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sic palpabunt in meridie. Per diem tenebras
incurrerunt: qui in ipsa ueritatis p̃sentia
ꝑfidie errore cecati sunt. Clare quipƿe per
diem cernitur: ꝑ noetem uero nĩa facies¬
obscuratur. Per scutores igitur redemptoris nr̃i
dum huine initutis miracula cernerent.
& tam̃ de cius diuinitate dubitarent. in die
tenebras passi sunt: quia uisum inluce ꝑdide¬
rũt. Hinc ẽ quod eos ipsalux admonet dicenꝰ
Ambulate dum lucem habetis: ne uos tene¬
brȩ coprehendant. Hinc ẽ quod de iudea dr̃.
Occidit eis sol: cum adhue esset dies. inc
est quod uocem penitentiũ ui se ꝓpha iterum
sũmit dicens. Impeginus in meridie quasi
intenebris: & in caligosis quasi mortui.
Hinc iterum dicit. Custos quiꝰ de nocte ⁊
custos quid de nocte. S Dixit custos uenit ma-¬
ne c nox. De nocte aenĩ custos uenit:
quia humani generis ꝓtector & manifestus
in carne apparuit: & tam̃ hunc pressa ꝑfidiȩ
suȩ tenebris iudea minime agnouit. Unde

Expanded text:
ci palparunt in meridie. --Per diem tenebras ci palparunt in meridie. --Per diem tenebras incurrerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra aciesobscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tes eius. Sic quippe cius opera magna sunt.
ut per omne quod ab hominib agitur. erus uo¬
luntas exquiratur. Nam sepe uide perficitur:
unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit.
Omnia quecumq uoluit dñs fecit: in celo oꝵ
in terra. Hinc salomon ait. Non c̃ sapientia. ñ ẽ
prudentia. ñ ẽ cõsilium contra dñm. Restat
gͦ ut in cunctis quȩ aginus: uim superne uo-¬
luntatis in quiramꝰ. Cui uidelicet cognite de-¬
bet nr̃a actio deuote famulari ⁊ ox quazi du¬
cem ĩui itineris ꝓscqui: ne ei etiam nolens ser¬
uiat  si hanc superbiens declinat. Citari enĩ
uis iuperni consilii nequaquã potest: sed mag-¬
na sibi uirtute hanc temperat. qui se sub eius
nutibus refrenat: qusq sibi pondera leiuigat:.
qui hanc subiccto cordis humero uolens por¬
tat. Sed quia ꝑsecutors superius memoriã
fecimus: qualiter etiã ea q̃ iubiecta sũt cors
cecitati congruant ostendamꝰ. Sequitur. ꝑ¬

Expanded text:
tes ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, tes ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur, ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicitur: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit in coelo et in terra . Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Restat ergo ut in cunctis quae agimus vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
interueniens diuidit. Persccutores gͥ peregerũt
hoc quod pernitiose moliti sunt: intulerunt
mortem. ut ab eo absciderent fidelium deuoti¬
onem  sed inde fides crtuit: unde hanc se ex¬
tinguere ĩfidelium crudelitas credidit. Cumq
se extimant eius muacula per sequendo abscĩdere:
hec nunirum compulsi sunt nesciendo dilata¬
re. Comprchendit ergo sapientis dũs iu astutia
coꝵs: quando & hoc ad pietatis suȩ obsequium
redigit. quod contra illum humana crudelitã
misericors disponens. alia concedit propitius:
alia permittit iratus: atq ea quȩ ꝑmittit sic
tolerat: ut hec in sui consilii usum uertat. En-
de iuro modo fit. ut o quod sine uoluntate
dei agitur. uoluntati dei contrarium non sit:
quia dum iubonũ usũ mala facta uertuntur:
eius consilio militant. etiam quȩ eius cõsilio re-¬
pugnant. Hinc enim per psalmistam dicitur.
Nagna opera dñi: exquisita in omnes uolunta¬

Expanded text:
interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehendit ergo Dominus sapientes in astutia eorum, quando et hoc ad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas  disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat.  Vet. XIV.  Unde miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes volunta
Abbreviated transcription (Latin):
phibendo ꝓuocauit. Certe cum ad redemptoris
nr̃i mniracula credentium turba conflueret: cũ
sacerdotes populi inuidiȩ facib accensi. mundũ
post eum ire proclamarent dicentes. uidetis qͥa
nichil proficimus. ecce inundus totus post eum
abiit. ut ab illo uim tante concursionis abscide¬
rẽt. finire cius potentiam morte conati sunt
dicentes. Expedit ut unus homo moriatur: o
non tota gens pereat. Sed redemptoris mors ad
c̃iunctionem sui corporis id est ecclesiȩ ualuit: nõ
ad separationem. Unde & per legem turturi
uel columbe in figura nr̃i sacrifitii secari guttur
precipitur. & non penitus abscidi: ut &x pꝰmoitẽ
corpori caput inhereat: quia uidelicet media¬
tor dei & hominum. id est caput omnium
nostrum. & uerȩ mundationis hostia. uude
ꝓ nobis mortem pertulit: inde nobis uerus in¬
hesit. Post sectionem ergo caput turturis suo
corpori inheret: quia xp̃m ab ecclesia nec mors

Expanded text:
prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentiusacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, secari guttur praecipitur, et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat ; quia videlicet mediator Dei et hominum , id est, caput omnium nostrum, 196 et verae mundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors