comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ⁊ qͣsi astra inabditis occultant᷑
ibi per diem quasi in meridiano tẽ¬
pore ardentius solis ignis accendit᷑.
qr conditoris claritas mortalitatis
altiora se eleuat: qr de semetip̃a noᷤᷤ
ueritas subtilius inlustrat. Ibi by¬
men intime ꝯtemplatõis sine int̾¬
ueniente cernit᷑ umbra mutabi¬
litatis: ibi calor summi lumintᷤ
sine ulla obscuritate corporis: ibi
inuisibiles angłorum chori qͣsi
astra in abditis micant: que ço
nunc ab hominib uideri neq̃unt:
quo flamma ueriluminis altiꝰ
rib maris fluctꝰ gradiens rep̃ssit:
qͦd solidata eccł̃ia arcturum sta¬
tuit: qͦd roboratis contra aduer¬
sa mͣrib oriones misit. qͦd reple¬
tis in tranquillitate doctorib ya¬
das p̾buit. S ꝑt hec ualde est ad¬
mirabile qͣd sinum nobis celestiᷤᷤ
patrie: quasi int̾iora austri preꝑa¬
dieauit. Pulchrum est omne hoc
qͦd quasi inceli facie de diuina dis¬
pensatione cernit᷑: sed longe illd̾

Expanded text:
unt, et quasi astra in abditis occultantur. unt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altiusribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecctuit, quod roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit, quod repletis in tranquillitate doctoribus Hyadas praebuit, sed post haec, valde est admirabile, quod sinum nobis coelestis patriae, quasi interiora Austri reparavit. Pulchrum est omne hoc, quod quasi in coeli facie de divina dispensatione cernitur, sed longe illud
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut sc̃a eccl̃ia laboris sui fructum
recipiens aduidenda superne patͥe
interna perueniat: ¶Inde ⁊apte
qr dixit: qui facit arcturum ⁊ orio¬
nes ⁊ yadas: ꝓtinus addidit et in¬
teriora austri. Q uid namq hoc in
loco austri nomine: nisi feruor sci.
sp̃c designatur: Quo dum repletꝰ
qͥsq fuerit: ad amorem patrie spr¬
alis ignescit. Unde ⁊ sponsi uoce in
canticorum canticis dicitur Surge
aquilo ⁊ ueni auster: perfla ortum
meum ⁊ fluant a romata illius. Au-¬
stro quippe ueniente aquilo surgens
si auster perfiat ut aromata deflu¬
ant: qr nimirũ dum scãm ecclia.
donor suorꝰ uirtutib sp̃c u̾tatis
impleu̾it: ab ea longe lateq odores
boni oꝑis spargit. Interiora gͦ austri
sunt occulti illi angłoꝵr ordines: et
secretissimi patrie celestis sinus qͦs
implet calor sp̃c scĩ. Illuc quippe
scõrum anime ⁊ nunc corporib exu¬
te: et post corporib restiute ꝑueni¬

Expanded text:
nisi ut sancta Ecclesia laboris sui fructum nisi ut sancta Ecclesia laboris sui fructum recipiens, ad videnda supernae patriae interna perveniat; unde et apte quia dixit: Qui facit Arcturum, et Orionem, et Hyadas; protinus addidit: et interiora austri. Quid namque in hoc loco austri nomine, nisi fervor sancti Spiritus designatur? Quo dum repletus quisque fuerit, ad amorem patriae spiritualis ignescit. Unde et sponsi voce, in Canticis canticorum dicitur: Surge, aquilo, et veni, auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Austro quippe veniente, aquilo surgens si auster perflat, ut aromata defluant; quia nimirum dum sanctam Ecclesiam donorum suorum virtutibus Spiritus sanctus impleverit, ab ea longe lateque odores boni operis spargit. Interiora ergo austri sunt, occulti illi angelorum ordines, et secimplet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveni
Abbreviated transcription (Latin):
inconuenient̾ exp̃ssi sunt: que alit¬
teris nomen trahunt.
E qͣmuis yades ab eiusdem lit-¬
tere uisione non discrepent: cer¬
cũm tamen est quia.y. echeos ym-¬
ber dicitur: et orte ꝑluuias apportãt.
Hirgͥ sc̃s redemꝑtõis nr̃e ordinem
templatꝰ admiret᷑: atq admiranᷤ
exclamet dicens. Qui extendit celoᷤ
solus et graditur super fluctus ma¬
ris: qui fecit arcturum ⁊ oriona et
yades. Extensis enim celis dñs for¬
mauit arcturum: quia inhonore de-¬
ductis apłis. in celesti ꝯuersatione
fundauit eccl̃iam. Formato quoq
arsturo fecit orionas: quia roborata
fide uniuersalis eccł̃ie contra procel¬
las mundi edidit mrͣes. Editis quo
q orionib protulit yadas: quia cõ¬
ualescentib contra aduersa mͣrib
ad infundencdã ariditatem huma¬
norꝰ cordium doctrinam ꝯtulit ma¬
gistrorum. Isti itaq sunt astrorum
Epũalium ordines. qui dum sũmis
uirtutib eminent: semꝑ ex super¬
nis lucent. S post ista quid restat:

Expanded text:
inconvenienter expressi sunt, quae a litteris nomen trahunt. Sed quamvis Hyades ab ejusdem litterae visione non discrepent, certum tamen est, quia Hyetos imber dicitur, et ortae pluvias apportant.r sanctus redemptionis nostrae ordinem contemplatus admiretur, atque admirans exclamet, dicens: Qui extendit coelos solus, et graditur super fluctus maris; qui facit Arcturum, et Orionas, et Hyadas. Extensis etenim coelis, Dominus formavit Arcturum, quia, in honorem deductis apostolis, in coelesti conversatione fundavit Ecclesiam. Formato quoque Arcturo, fecit 296 Orionas, quia, roborata fide universalis Ecclesiae, contra procellas mundi edidit mque Orionibus protulit Hyadas, quia convalescentibus contra adversa martyribus ad infundendam ariditatem humanorum cordium, doctrinam contulit magistrorum. Isti itaque sunt astrorum spiritualium ordines, qui dum summis virtutibus eminent, semper ex supernis lucent. Sed post ista quid restat,
Abbreviated transcription (Latin):
henditur: restat ut sub fcĩs illius
cum humilitate taccat᷑. quia neqͣ¬
quam sufficit sensus carnis. ut se¬
creta penetret maiestatis. Quia
gͦ in factis dei rationem non uidet:
infirmitatẽ suam ꝯsiderans cur ñ
uideat rationem uidet. UInde per
paulum quoq subsequenter adiũ¬
gitur. Numqͥd dicit sigm̃tum e qͥ
se finxit: quare me fetisti sic: Qro
enim se cernit figmentũ diuini o
ꝑis: eo semetip̃m redarguit ne cõ¬
tra manum resultet oꝑantis: qr
qui benigne qͦd non erat fecit. qdꝰ
est iniuste non deserit. Ad semet¬
ip̃am gͦ in ꝓeussione mens rede¬
at. qd appiẽhen dere non ualet non
requirat: ne si diuine ire causa dis¬
cutitur. ampliꝰ discussa pronocet᷑: ⁊
quam placare humilitas poerat:
inextingiubiliter suꝑbia accendat.

Expanded text:
ehenduntur, restat ut sub factis illius ehenduntur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis. Qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans cur non videat rationem videt. Unde per Paulum quoque subsequenter adjungitur: « Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic? . » Quo enim se cernit figmentum divini esse operis, eo semetipsum redarguit ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipsum ergo post percussionem mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat, ne si divinae irae causa discutitur, amplius discussa provocetur, et quem placare humiliter poterat, inexstinguibiliter superbia accendat.
Abbreviated transcription (Latin):
examine etiam iustor uita suctũ¬
bat. Uel certe interrogat: cum dy¬
ris nos pertussionib pulsat: ut
cum mens nr̃a magna de Se intͣn¬
quillitate estimat. semecip̃am ue¬
raciter qualis sit in ꝑturbatione
dep̃hendat. Et plerumq qm per¬
cutitur gemit. sed respondere non
sufficit: quia et ip̃a ei ꝑtussionis
sue aduersitas displicet: sed tamẽ
semetip̃m homo ꝯsiderans tacet.
et diuina iudicia discutere metu¬
it: qui ẽẽ se puluerem agnoscit.
EInde et per paulum dicitur. Gho-¬
motx quis es qui respondeas deo:
Respondere non posse dẽo ꝯuincit᷑
qui homo nominat᷑: quia per hoc
qd de humo sumptꝰ est: iudicia fo
perna discutere dignus non est. Un¬
de hic quoq apte subiungit᷑...
E quis dicere ei
potest cur ita facis: Auctoris
facta. semꝑ indiscussa ueneranda
possunt. Qatoẽm quippe de occul¬
to eius consilio querere:nichil est¬
aliud qͣm contra eius ꝯsilium sy¬
ꝑbire. ¶um gͦ fcõrum causa ñ rep̃

Expanded text:
examine etiam justorum vita succumexamine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat, semetipsam veraciter qualis sit in perturbatione deprehendat. Et plerumque quoniam percutitur gemit, sed respondere non sufficit, quia et ipsa ei percussionis suae adversitas displicet; sed tamen semetipsum homo considerans, tacet, et divina judicia discutere metuit, quia esse se pulverem agnoscit. Unde et per Paulum dicitur: O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc qperna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis ? Auctoris facta semper indiscussa veneranda possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil aliud est quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causa n
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq rerum alternantiũ finis
ignoratur: quia ⁊ de temptatione
incertum est. utrum ꝓbet antruci-¬
det: et de donis nequãqͣm dep̃hen¬
ditur. utrum hic desertis remunerãt.
an in uia nutriunt. ut ad patriam
ꝑducant. Homo gͦ ab internis gar¬
diis semel pulsus: clausas contra.
Se ianuas secreti spũalis aspiciat:
atq ad semetip̃m foras proiectus
in carne gemat: et cetitatis sue dãp¬
na ꝯsiderans dicat. Si uenerit ad
me non uidebo eum: ⁊ si abierit
non intelligam. Ac si aperte deplo
tatem patior. nec ortum iam nec
occasum solis agnosco. Et ramen
homo qui infirmitatis p̃mitur
et cetitatis sue caligine grauat᷑.
Ad suꝑne lucis iudicium ꝓperat: ut
suorꝰ actuum rationem reddat. Un
rogat: quis respondebit ei: Repẽ¬
te deus interrogat: cum nos addi¬
strictionem sui examinis inopinatoᷤᷤ
uocat. S interrogationi illius res¬
pondere homo non sufficit: quasi re¬
mota tunc pnecate quisuent᷑. in illo

Expanded text:
quousque rerum alternantium finis quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur utrum hic desertos remunerent, an in via nutriant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti spiritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicat: Si venerit ad me, non videbo eum; et si abierit, non intelligam. Ac si aperte deploroctis caecitatem patior, nec ortum jam, nec occasum solis agnosco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad supernae lucis judicium properat, ut suorum actuum rationem reddat. Unde roget, quis respondebit ei? - Repente interrogat Deus, cum nos ad districtvocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tunc pietate discutitur, in illo
Abbreviated transcription (Latin):
deo se ppinqͣre non estimet. cum
suꝑnis extrescere nunerib agno¬
scit: cum uel ꝓphetie domĩm uel
doctrine magisterium ꝑciit: uł
ad exercendam curationum gra¬
tiam conualescit Et tamen sepe
mens dum de uirtutis sue secͣita¬
te resoluitur. insidiante aduersa¬
rio in opinate culpe telo ꝑforatur.
et inde deo inet̾mum longe fit.
unde qͥ ad tempus sine cautele sꝰ
exꝑimentũ munditie lacessisse car¬
nis temptationib udet. inhonesta
ad animũ ꝯgeri: et ante cogitatiõis
oculos nonnulla imꝑba et inmunda
uersari: Et tamen cum fatigant ista
nec suꝑant. nequaqͣm per pollutõ¬
nem trucidant. sed per humilitatẽ
seruant: ut dum infirmũ se animꝰ
in temptatione dep̃hendit. totum
Se ad diuinitatis adiutorium ꝯfe¬
rat. ⁊ sui fiduciam funditꝰ amitat:
sicq fit ut iude altius deo inhereat.
unde se adeo ꝑfundius cecidisse. Sꝰ¬
pirabat. Accessus gͥ recessusq dei
amente nr̃a minime cognoscitur.

Expanded text:
Deo se propinquare non aestimet cum Deo se propinquare non aestimet cum supernis excrescere se muneribus agnoscit, cum vel prophetiae donum; vel doctrinae magisterium percipit, vel ad exercendam curationis gratiam convalescit? Et tamen saepe mens, dum de virtutis suae securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad tempus sine cautelae cuexperimentum munditiae lacessiri se carnis tentationibus videt, inhonesta ad animum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec superant, nequaquam per pollutionem trucidant, sed per humilitatem servant, ut infirmum se animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altius Deo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. Accessus igitur recessusque Dei a mente nostra minime cognoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cundum multitudinẽ magnitudiniᷤ
eius. Ille quippe dñm sed̾m multido¬
dinem magnitudinis laudat: qͥ se
succumbert i n eius laudis expletõe
considerat. Dicat gͦ. qui facit mag¬
na et inscrutabilia quorum ñ est ny
scrutabilia ratione innumerabilia
mulciplicate. Diuina gͦ oꝑa que gx¬
plere dicendo non potuit: facundiꝰ
defitiendo difiniuit. S in conside¬
ratione rerum: cur longe extra noᷤᷤ
dutimur. quo hoc ip̃m quoq qͦd er¬
ga nos agrtur ignoramus. Undei
apte subuingit.¬
clusum quippe ab internis gaudis
genus humanum exigente tulpa
mentis oculos ꝑdidit᷑: ⁊ quo mer¬
torum suor passib graditur. nes¬
cit. Sepe enim donum est gr̃e qđ
iram deputat: et sepe quo diuine
districtionis ira est. grãm putat.
Nam plerumq grãm estimat
dona uirtutum. ⁊ tamen de eisdẽ
donis elatus corruit: plerumq
uelut iram metuit. aduersa tem¬
ptationum. ⁊ tamen eisdem temp¬
tationib p̃ssus ad uittutũ tusto¬
diam cautior surgit. Quis enim

Expanded text:
cundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrute, et inscrutabilia ratione, innummultiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungitclusum quippe ab internis gaudiis genus humanum, exigente culpa, mentis oculos perdidit, et quo meritorum suorum passibus graditur nescit. Saepe enim donum gratiae est, quod iram deputat, et saepe divinae districtionis ira est, quod gratiam putat. Nam plerumque gratiam aestimat dona virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodiam cautior
Abbreviated transcription (Latin):
numerꝰ. Diuine fortitudinis frã
tunc uerius explemus: cum hec
nos explere non posse cognoscimꝰ
Tynt facundius loquimur: tum
ab his obstupescendo reticemus.
Ad narranda quippe dei opera ht̃
defectus nr̃ quam sufficient̾ exe¬
rat linguam suam: ut que comp̃¬
hendere yͣdonee non ualet. hec ydo¬

Expanded text:
etc.--Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec ido
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie clarior micet. Uigente ete¬
nim mundi fine suꝑna scientia
ꝑficit: et largius cum temꝑe extre¬
scit. Hinc namq per danihelem
dicitur. Pertransibunt pluximi.
et multiplex erit scientia. Hinc io¬
hanni in priori parte reuelationis
angłs dixit. Signa que locuta sc
septem tontrua: cui tamen in eiꝰ¬
dem reuelationis termino p̃cipit
dicens. Ne signau̾is uerba ꝑphenie
libri huius. Pars quippe reuela¬
tionis anterior signari p̃cipit᷑: t̾¬
minus prohibetur: quia quicqd
in scẽ eccłie initiis latuit. finis co¬
tidie oftendit. Nonnulli ueroꝰ gre¬
calittera que .y. dicitur. yad̾as n¬
cupatas arbitrant᷑. Eudd siita ẽ.
sigͥnficationi qͣm diximus ꝯtriũ¬

Expanded text:
quotidie clarior micet. Urgente etequotidie clarior micet. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis termino praecipit, dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelationis anterior signari praecipitur, terminus prohibetur, quia quidquid in sanctae Ecclesiae initiis latuit, finis quotidie ostendit. Nonnulli vero a Graeca littera quae y dicitur Hyadas nuncupatas arbitrantur. Quod si ita est, significationi quam diximus contrari
Abbreviated transcription (Latin):
uersalis eccl̃ie quasi in celi faciem
delucti suꝑ arentẽ terram humani
pectoris sc̃e predicationis ymbres fe¬
derunt. Si enim p̾dicationis ser¬
mo in pluuia non eẽt: moyses mi¬
nime dixiss. Expectetur sicut pbo¬
uia eloquium meum. Et nequaꝙͣ
per ysaiam u̾itas dicetet. Mandabo
nubib ne pluuiant suꝑ eam ymbr̃.
Ato hoc quod paulo ante protulimꝰ.
Qram obrem prohibite sunt stelle
pluuiar. Dum gͦ yades cum pluui¬
ia ueniunt ad celi sꝑacia altiora sol
ducit᷑: quia apꝑarente doctor scien¬
tia dummens nr̃a ymbre p̃dicatõiᷤᷤ
infundit᷑ fidei calor augetur: ⁊ per¬
fusa terra ad fructum ꝑficit. cum
lumen etheris ignescit. Quia ube¬
rius frugem boni oꝑis reddimus:
dum per satre eruditionis flammã
in corde clarius aidemꝰ. Sumq ꝑ
eos dieb singłis magisq scientia
celestis ostendit᷑: quasi int̾ni nob̃
luminis uernum tempꝰ aperit᷑: ut
nouus sol nr̃is mentib rutilet. ⁊
eorum uerbis nobis cognitꝰ se ip̃o

Expanded text:
ersalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas diceret: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem ; atque hoc, quod paulo ante protulimus: Quamobrem prohibitae sunt stellae pluviarum . Dum ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia, aptia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fruges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur, ut novus sol nostris mentibus rutilet, et eorum verbis nobis cognitus, se ipso
Abbreviated transcription (Latin):
potirunt: et intumełcent fludtus
eius ⁊ non tͣnsibunt. Illud. Harenam
quippe dominꝰ mara t̾minũ posuit:
quia ad frangendam mundi głam
abiectos ⁊ pauꝑes elegit. Cuius ni¬
mirum maris fluctus incumescunt:
cum potestates scl̃i ad ꝯmotoẽm ꝑse¬
cutionis exiliunt. s transire harenã
nequeunt: qr despectorum miradis
et humilitate frangunt᷑. S dũ ma¬
re seuit. dum ꝑ insanie sue fluctꝰ eri¬
gitur: quia tamen uirtutis intime
ostensione calcatur. scã eccłia ꝑficit:
atq ad statum sui ordinis pe̾r tẽporꝰ
incrementa ꝯsurgit. Onde ⁊ apte
mex subdit᷑.¬

Expanded text:
poterunt, et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illum . Arenam quippe Dominus mari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumescunt, cum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum miraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigitur, quia tamen virtutis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Unde et apte mox subdit
Abbreviated transcription (Latin):
mus admiratõe temꝑant᷑. Tot gͦ
inhis fluctib dominus gressus po¬
suit: quot suꝑbis ꝑsetutorib mi¬
racula ostendit. Quͣde bene rursũ.
per psalmistam dicit᷑. Mirabiles
lationes maris. mirabilis in alts do¬
minus: quia contͣ elector⁊ uitam ad
ꝑsetutionis undas mundꝰ se iira¬
biliter extulit: s has suꝑnorꝰ con¬
ditor. subleuata uirtute predicant¬
um mirabilius strauit. Ministro
etenim suos plus ostendit ⁊ posse
per miratula. qͣm potestates ter
rene tumuerant per iram. Erod
bene etiam per ieremiam dñs ex¬
teriora narrans interiora denunti¬
ans dicit. Posui areuam t̾minum
mar: p̃ceptum sempit̾num qͦd ñ
p̃teribit: et cominouebunt᷑. ⁊ ñ¬

Expanded text:
mus, admiratione temperantur. Tot ergo mus, admiratione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur: Mirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus , quia contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, sed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam poterenae tumuerunt per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans. interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum, quod non praeteribit; et commovebuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ãmiratõe temꝑat᷑. En de aꝑte quoꝙ
in auctoris laude sõiungit᷑. Et gradit᷑
suꝑ fluctꝰ maris. Quid enim maris
nomine: nisi inbonorꝰ nece seuienᷤ
mundi huiꝰ amaritudinedo signat᷑:
De quo ⁊ per psalmistam dicitur.
Congregans quasi in utre aqͣs mari.
Aquas etenim maris qͣsi in uite dñs
ꝯgregat: cum miro mod̾amine cun¬
cta disponens in suis clausas cordib
camalium minas frenat. Super
fluctꝰ gͦ maris dominꝰ gradit᷑: qr qͥ
cum se ꝓcelle ꝑsecutionis erigunt.
miratulor eius obstupefactione fuͣ¬
gunt᷑. Qui enim tumores huma.¬
ne resanie mitigat: qͣsi erectas in
cumulo undas calcat. Nam cũ mor̃e
suum gentilitas destrui none comi̾
sationis p̃dicatione conspiceret: cũ
mundi huiꝰ diuites elationis sue cõ
scłi aduersari sibi imꝑitoꝵ uerba¬
pensarent: in ꝑsecutionis ꝓtinus
tempestate tumuert̃. S qui uerborꝰ
aduersitate ꝯmoti ad ꝑsetutoĩs pro¬
cellas insiliunt: signorꝰ ut dixi¬

Expanded text:
admiratione temperatur. Unde quoque in actoris laude apte subjungitur: Et graditur super fluctus maris. Quid enim maris nomine nisi in bonorum necem saeviens mundi hujus amaritudo signatur. De quo per Psalmistam dicitur: Congregans sicut in utre aquas maris . Aquas enim maris quasi in utre Dominus congregat, cum miro moderamine cuncta disponens, in suis clausa cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat, quasi erectus in tumulo undam calcat. Nam cum morem suum gentilitrsationis praedicatione conspiceret, cum mundi hujus divites elationi suae contsaeculi adversari sibi imperitorupensarent, in persecutionis protinus tempestate tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
atq incunctis gentib sꝑarsa dissi¬
patur. Unde et translaus montib
co quippe suo terra commota est:
cum plebs isrłitica de iudee finib
enulsa. nimirũ colla gentib subdi¬
dit. quia subdi auctori recusauit.
¶Due scilicet terra columpnas ha¬
buit: quia in sacerdotes ac pͥncipt.
legis dõctores atq phariseos ruitura
euis ꝑtin et tie structura surrexit.
In ip̃is namq littera edifitium te¬
nuid: et tranquillitatis sue fẽꝑe¬
et sacrificiorꝰ carnalium qͣsi suꝑ
S translatis montib columine
concusse sunt: quia subductis a
Iudea apłis. nec ip̃i uinere in illa
permissi sunt: quia ab illa uite
pdicatores expulerunt: cuius amo¬

Expanded text:
atque in cunctis gentibus sparsa dissiatque in cunctis gentibus sparsa dissipatur. Unde et translatis montibuco quippe suo terra commota est cum plebs Israelitica, de Judaeae finibus evulsa, nimirum colla gentibus subdidit, quia subdi auctori recusavit. Quae scilicet terra columnas habuit, quia in sacerdotes et principes, legis doctores atque Pharisaeos, ruitura ejus pertinaciae structura surrexit. In ipsis namque litterae aedificium tenuit, et tranquillitatis suae tempore, sacrificiorum carnalium quasi Sed translatis montibus columnae concussae sunt, quia subductis a Judaea apostolis, nec ipsi vivere in illa permissi sunt, qui ab illa vitae praedicatores expulerunt. Per Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ppło mõ. Electi quiꝑpe p̃dicatores e¬
terne patrie non immerito monte
uotantur: quia per uite sue celsi¬
tudinem yma terrenarꝰ deserũt.
et celo ꝓpinqui fiunt. S montes
Unde recte iterum per psalmistã¬
dicit᷑. Banfferent᷑ montes in cor
maris. In corde enim maris montes
gentilium uenerunt. Unde ip̃i quo¬
q in suis actib dicunt. Uobis opor¬
tebat primũ loqui uerbum dei:s¬
quia repellitis illud. ⁊ indignos
nos iudicatis et̾ne uite: ecce conu̾¬
timur ad gentes. S hanc eandem
tͣnslatoẽm montium. hi ip̃i nestie¬
runt. qui in dm̃ furore subuersi stꝰ.
quia cum de suis finib hebret apo¬
stolos repellerent: luchrum de fi¬
cisse arbitrati sunt. qͦd p̃dicationiᷤᷤ
lumen amiserunt. Exigentib qͥp¬
pe meritis. iusta animaduersione
pertussi: tanto intelligentie errore
cecati sunt. ut qͦd lucem ꝑderent.
hoc ẽẽ gaudium putarent. S re¬
pulsis apłis per romanum ꝑtinus
principem tytum. iudea destruit᷑.

Expanded text:
 . Electi quippe praedicatores aeternae patriae non immerito montes vocantur, quia pro vitae suae celsitudine ima terrarum deserunt, et coelo propinqui fiunt. Sed montesubtraxit. Unde recte iterum per PsalmistaTransferuntur montes in cor maris . In corde enim maris montes gentilium venerunt. Inde ipsi quoque in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui itis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Sed hanc eamdem translationem montium hi ipsi nescierunt, qui in Domini furore subversi sunt, quia cum de suis finibus Hebraei apostolos pellerent, lucrum se fecisse arbitrati sunt, quod praedicationis lumen amiserunt. Exigentibus quippe meritis, justa animadversione percussi, tanto intelligentiae errore caecati sunt, ut quod lucem perderent, hoc esse gaudium putarent. Sed repulsis apostolis, per Romanum protinus principem Titum Judaea destruitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dium pprie defensionis calcat: atq d
quod ita sit: et qͦd non iustificabiur
pe deo suppositꝰ iusticiam ꝑciꝑit. cõ¬
positꝰ amitat: quia quisquis se au¬
ctori bonorum comparat. bono se qͦd
acceperat priuat. Qui enim accep¬
ta bona sibi arrogat: suis conrra
dñm donis pugnat. Un de gͦ despei¬
tus erigitur. dignum est ut eredus
inde deftruat᷑. Sc̃s autem uit quia

Expanded text:
dium propriae defensionis calcat, atque adium propriae defensionis calcat, atque aquod ita sit, et quod non justificatur pe Deo suppositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia
Abbreviated transcription (Latin):
si semel ad sty¬
dium ꝯt̾rietatiᷤᷤ
eruperint: si¬
ue prauum seu
rectum quida
ꝯtͣdicentib au¬
diant aduersis
hoc responsionib impugnant: quia
cum persona per contrarietatẽ displi¬
cet. nei recta que protulerit placent.
At contͣ bonorum corda quib ino¬
dium non uenit persona sed culya:
sic ꝑuersa diiudicant. ut recta que
dicunt᷑ assumant. Discernendis qͥp¬
pe ꝯtͣdicentium sensib equissimt
arbiri resident: et sic mala ꝓlata
respiunt. ut tamen ad ꝓbent q̃ ex
u̾itate cognoscunt. Soset namq ĩ¬
ter spinarum multitudines: etiam de
frugis semine spica succrescert. Cau¬
ta autem manu operantis agendũ
est: ut dum spina tollitur sꝑita
nuiriat᷑: qͣtinus qui studet eradi¬
care qͦd pungit. nouerit seruare qͦs
refuit. Unde et beatus iob quia bal¬
dachsuites reste per inquisitoẽm di¬
xerat. Num qͥd d̃s supplantat iudi
ptulerat: bene hec et contra prauos
generaliter prolata conspiciens: str¬

Expanded text:
si semel ad stusi semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicprotulerat, bene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, stu
Abbreviated transcription (Latin):
tatus eleuat᷑: quia nimirũ ⁊ electi
hic elatoẽm non hñt: et inbonis car¬
nis repbi leti tument. Hinc ad isrł
dominꝰ dicit. Si elegeris unum de
sibi equos et equites. Et tamen pͥmꝰ
rex ab eodem ppło electus: repente ut
culmen potestatis attigit. tria nilia
sibimet equites elegit. in elatoẽm ꝑ¬
tinus ꝓdiit: ad edifitatoẽm pertepti
culminis erupit: quia foras restrin¬
gere sub equalitate non poterat: qͦd
intꝰ animus suꝑ ceteros tumebat.
Quasi munitũ sibi diues ille taber¬
natulum ꝯstruxerat qui dicebat. Aĩa
ho nulta bona reposita in annos mł¬
tos: requiesce comede ⁊ bibe ⁊ eꝑulare.
S quia eius tabernatulum in u̾itatiꝰ
fundamento non substrat: ilico au
diuit. Stulte hat nocte repetunt ami¬
mam tuami abs te: que p̃parasti cuiꝰ
erunt: Bene gͦ dicitur. Tab̾naculum
impior non subsistet: quia utre
fugientis amatores. dum studiose ĩ
p̃sentib ostruunt repente ad eter¬
na rapiuntur.

Expanded text:
tatus elevatur, quia nimirum et electi tatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de sibi equos et equites . Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico aue repetunt animam tuam abs te; quae praeparasti, cujus erunt ? Bene ergo dicitur: Tabernaculum impiorum non subsistet, quia vitae fugientis amatores, dum studiose se in praesentibus construunt, repente ad aeterna rapiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
derant: esse inalieno felices recusãt.
Iniusti autem qͣnto longius ab et̾na
patrie hereditare diuisi sunt:tan¬
to in terra altius fundamenta co¬
gitationis figunt. Hinc est qͦd ab
ip̃o humane conditionis exordio
in electa prole enoch septimus naᷤ¬
citur. Hinc est qͦd cayn primum.
filium enoch uocat: atq ex eiꝰ no¬
mine ciuitatem quam condidit
appellat. Enoch quippe dedicatio
dititur. Imyii gͦ se in pͥmordiis de¬
dicant: quia in hac uita que ante
est cordis radicem plantant. ut hic
ad totum floreant. ⁊ a sequenti pa¬
tria funditꝰ arescant. Iustus uero
enoch seꝑtimus oritur: quia eorꝰ
uite festiua dedicatio in fine seruat᷑.
Hinc est qͦd attestante paulo abra¬
ham in casulis habitat: quia habẽ¬
tem fundamenta ciuitatẽ qͣm suꝑnꝰ
artifex ꝯftruit expestat. Hinc est qͦd
Iacob gregem ouium sequens humi¬
liter graditur: atq hinc esar obuiã
ueniens tumuldu multiplicis comi¬

Expanded text:
derant, esse in alieno felices recusant. derant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comi
Abbreviated transcription (Latin):
malis p̾sentib gemunt: bonorꝰ seq̃u¬
tium amore consolant᷑. Sicq temꝑa¬
li refouent᷑ subsidio: sicut uiator in
stabulo utur lecto. pausat ⁊ recede
re festinat: quiescit corꝑe sedad ali¬
ud tendit mente. Non non qͣm uero
et aduersa perpeti appetunt: intͣn¬
sitoriis prosperari refugiunt: ne de¬
lectatione itineris a pacric ꝑuentõ¬
ne sequestrent᷑: ne gressum cordis
inuia ꝑegͥnatõnis sigant. ⁊ qͣndoq
ad conspestum celestis patrie sine
remuneratõne ꝑueniant. Gaudẽt
despici: nec dolent se netessitatib
affligi. Qui gͦ contra p̃sentia se ad¬
uersa non muniunt: quasi contͣ estꝰ
et pluuias habere tab̾naculũ nolũt.
Unde ⁊ petrus iure rep̃henditur: qr
nec dum mentis ꝑfectione roboratꝰ.
ueritatis claritate cognita. in terra
figere tab̃naculum conat᷑. Iusti ita¬
q hic se construere negligunt: ubi
peregrinos se ⁊ hospites nouerunt.
Quia enim in ꝓpriis gaudere desi¬

Expanded text:
malis praesentibus gemunt, bonorum sequenmalis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo ure festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur , quia necdum mentis perfectione roboratus veritatis claritate cognita, in terra figere tabque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desi
Abbreviated transcription (Latin):
deant᷑. Terrena aggregando exagge¬
rant: ne inopie frigore tabescant. Cõ¬
tempnunt curare qͦd sequit᷑: et to¬
ta intentione satagunt. ne qͥd in p̃¬
sentib desit. Student nomen dila¬
tare ne lateant: et si cuncta ad desi-¬
derium suppetant. munitos se inoĩ¬
b et felices ꝑutant. Ibigͦ mentis ha¬
bitatoẽm ꝯstruunt: ubi proculdubio
tab̾nacula fixerunt. Aduersa imꝑa¬
uenter ꝑferunt: remisse in prosꝑe¬
ris letant᷑: sola que ad sunt cogitãt:
nec affectum celestis patrie ullã re¬
cordatione respirant. Gaudent sͥ
suppetere bona que cupiunt: atq
ubi carne requiescunt: ibi ⁊ mente
extinguendo sepeliunt. qͥa scłaus
cure telo trucidati. terrenar rerum
aggerem quem foris exquirendo nił¬
tiplicant: hunc semper interius ꝑ
nec oblata bona hic pro magno suspi¬
ciunt: nec in lata mala ualde ꝑtimeᷤ¬
cunt. S ⁊ cum bonis p̾sentib utunt᷑:
uentura mala metuunt. Et cum de

Expanded text:
deantur. Terrena aggregando exaggedeantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius penec oblata bona hic pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et cum de
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑nsacta mala redundare sibi ante o¬
culos mentis aspexerint: siis eos un¬
diq deprimens reatꝰ undiq uestit. Ad
penan quippe tunc fc̃orum suor me¬
moriam tolerant: qui nunc qͣsi a sẽ¬
sy rationis extranei gaudentes pec¬
cant. Ibi uident qͣntum debuerunt
fugere qͦd amauerunt: ibi conspiti¬
unt qͣm lugubre fuerit. qͦd nunc inr
culꝑa gratulant᷑ Tuno animã reatꝰ
obnbilat: et recordationis sue iacr¬
lis ip̃a se conscientia impugnat. Q
gͥ digne penset iniquorꝰ confusio ꝙͣ¬
foris cernit᷑:. et intꝰ ante oculos cul¬
ꝑa uersatur: Quia adhec idcirco per¬
ueniunt: quia sola hic transeuntia
dilexerunt. Unde et apte mox subdit᷑.¬
pus defendat᷑. Quid itaq hoc loco
tab̾naculi nomine nisi edificatio t̾¬
rene felicitatis exprimit᷑: per qͣm sr¬
ꝑ se reꝓbi casura multiplicãt: ut se
a p̾sentis uite necessitatib qͣsi ab esty
et imbrib defendunt: Honorib nã¬
q excrescere ambiunt: ne despectiui¬

Expanded text:
nsacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio qujudex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox subditurigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine, nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur? Per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti vi
Abbreviated transcription (Latin):
lio designatur: Cum deo autem cõ¬
tendere est: non ei tribuere sed sibi
głam sue uirtutis arrogare. S sc̃s¬
ui ꝯspiciat: quia et si sumia iã
dona percipit. Si de acceptis extollit᷑.
cuncta que acceperat amitcit ⁊ dicat.
Si uoluerit contendere cum eo: nõ
poterit respondere ei unum ꝓmille.
Quienim cum auctore contendit.
ynum pro mille respondere non suf¬
ficit: quia qui de persectione seeri-¬
git: habere se bene uiuendi nec ini¬
tium ostendit. Unum namq pro
mille respondere non possumus:
quia tum de bone uite ꝑfectione ex¬
collimur: hanc nos nẽc inchoasse
monstramꝰ. Sed tune uerĩ de nr̃a ĩ¬
firmitate concutini. si qͣm sit ĩmẽ¬
sa potentia iudicis ꝯsiderando pen

Expanded text:
tio designatur? Cum Deo autem contio designatur? Cum Deo autem contendere est, non ei tribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrogare. vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit. Unum namque pro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse monstramus. Sed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam sit immensa potentia judicis, considerand
Abbreviated transcription (Latin):
rit contendere cum eo: non poterit
respondere ei unum promille. In scͥp¬
tura sacra millenarius numetus: ꝓ
uniuersitate solet intelligi. Hinc e¬
uit in mille gn̾atões: tum ꝓfecto con¬
stet qͦd ab ip̃o mundi exordio usq ad
redemptoris aduentum per euunge¬
listam non ampliꝰ qͣm septuaginta.
⁊ septem pro pagines numerant᷑. Qd
gͦ in millenaro numero. nisi ad ꝑfe¬
rendam nouam sobolem ꝑfecta uni¬
uersitas prescite generationis expri¬
mitur. SHinc et per iohannem di¬
citur. R. egnabunt cum eõmille an¬
nis: quia uidelicet regnum scẽ ecclie.
yniuersitatis perfedione solidatur.
Qria uero monas multiplicatus in
denarium ducit᷑. Benarus per semet¬
ip̃m ductus. in centenarium dilata¬
tur: quia rursꝰ per denarium ductꝰ.
inmillenarium tendit᷑: cum ab ino
incipimus ut ad millenarium ue¬
niamus. Quid hoc loco unius appel¬
latione. nisi bene uiuendi initium:
Quid millenarii numeri amplioo¬
dine: nisi eius dem bone uite ꝓfet¬

Expanded text:
rit contendere cum eo, non poterit ei respondere unum pro mille. - In Scriptura sacra millenarius numerus pro universitate solet intelligi. Hinc vit in mille generationes . » Et Jostet, quod ab ipso mundi exordio usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines numerentur . Quid ergo in millenario numero, nisi ad proferendam novam sobolem perfecta universitas praescitae generationis exprimitur? Hinc et per Joannem dicitur: Et regnabunt cum eo mille annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, denarius per semetipsum ductus in centenarium dilatatur, qui rursus per denarium ductus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimus, ut ad millenarium veniamus, quid hoc loco unius appellaQuid millenarii numeri amplitudine, nisi ejusdem vitae bonae perfec
Abbreviated transcription (Latin):
dedita mundo gentilitas: tum cul¬
pas eius apłorum lingua corripuit.
uerba uite libenter accepit. Nam
ptimis in elatione ꝯtradictionis ĩ¬
tumuit: atq ad crudelitatẽ se ꝑse¬
cutõis excitauit. S que p̃dicationiᷤ

Expanded text:
dedita mundo gentilitas, cum culdedita mundo gentilitas, cum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elationem contradictionis intumuit, atque ad crudelitatem se persecutionis excitavit. Sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ celi ip̃i sol memorant᷑: celi scili¬
cet quia int̾tedendo ꝑtegunt: sol
autem quia p̃dicando uim lumi¬
nis oftendunt. Commotagͥ t̾ra ce¬
li extensi sunt: quia cum iudea ad
uim ꝑsecutõnis infremuit. apłor
uitam dominꝰ incunctar gentiũ
cognitõe dilatauit. Et illa per iu¬
dicium in mundum captiua disꝑ¬
gitur: isti xbiꝰper grãm in honore
tendunt᷑. Angusti quippe celi fue¬
rant: cum una plebs tot egregios
p̃dicatores tenebat. Quis enimgẽ¬
tilium petrum noss: Si in solius
isrłitici ꝑopłi predicatione rema¬
neret: Quis pauli uirtutes agno¬
sceret: nisi hunc iudea ad nr̃am no¬
titiam persequendo tͣnsmisiss.
Etce iam qui flagellis ⁊ contumeli¬
is ab ifrłitica plebe repulsi sunt: ꝑ
mundi fines honorant᷑. Solus gͦ
dominꝰ celos tetendit: qui setreti
mira dispensatõe consilii p̃dicato¬
res suos unde ꝑmisit in una gente
opprimi. fecit mnmundi cardines ĩ¬
de dilatari. S neq ip̃a hec p̃sente

Expanded text:
 sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sunt, quia cum Judaea ad vim persecutionis infremuit, apostolorum vitam Dominus in cunctarum gentium cognitionem dilatavit; et dum illa per judicium in mundum captiva dispergitur, isti ubique per gratiam in honorem tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret? Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset? Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt per mundi fines honorantur. Solus ergo Dominus coelos tetendit, qui secreti mira dispensatione consilii praedicatores suos unde permisit in una gente opprimi, fecit in mundi cardines inde dilatari. Sed neque ipsa haec praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Os quippe iustoꝵ tunc risu reple¬
bitur: cum eorum corda finicis ꝑe¬
grinationis fletib eterne leticie ex¬
ultatione saciantur. De hoc risu di¬
scipulis ueritas dixit. Mundus gar¬
debit. uos uͦ ꝯtristabimini: s tristi¬
cia ur̃a uertetur in gaudium. Et rur¬
sum. Uidebo uos ⁊ gaudebit cor ue¬

Expanded text:
lum. --Os quippe justorum tunc risu replebitur, cum eorum corda, finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiabuntur. De hoc risu discipulis Veritas dicit: Mundus gaudebit, vos autem contristabimini; sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Et rursum: Videbo vos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad p̾dicationis usum in fine re-¬
uocenturr. De quib per iohannẽ
dicitur. Hi sunt due olyue ⁊ duo
candelabra inconspecty dñi terre
stantes. Qrorum unum in euum¬
ritas dicens. Helyas uenturꝰ est:
et restituet omnia. Quasi gͦ sub
signatulo stelle clause sunt: qui
⁊ nunc occultant᷑ ne appareant᷑.
et pt᷑ ut ꝑdesse ualeant᷑ appare¬
bunt. S tamen plebs isrłitica q̃
ubertim in fine colliget᷑. imp̃is
scẽ eccłie exordiis crudelit̾ obdurat᷑.
Qam p̾oicatores uentaus renuit:
uerba auditoris sꝑnit. Quod tamẽ
mira auctoris dispensatione agit᷑.
ut nimirũ predicantiũ gła que re¬
cepta in uno ppło latere poterat:
in tunctis gentib repulsa dilatet᷑.¬

Expanded text:
ut ad praedicationis usum in fine reut ad praedicationis usum in fine revocentur. De quibus per Joannem dicitur: Hi sunt duae olivae, et duo candelabra in conspectu Domini terrae stantes . Quorum unum in Evandicens: Elias venturus est, et restituet omnia . Quasi ergo sub signaculo stellae clausae sunt: qui et nunc occultantur ne appareant, et post, ut prodesse valeant, apparebunt. Sed tamen plebs Israelitica, quae ubertim in fine colligetur, in ipsis sanctae Ecclesiae exordiis crudeliter obduratur; nam praedicatores veritatis renuit, verba adjutorii spernit. Quod tamen mira auctoris dispensatione agitur, ut nimirum praedicantium gloria, quae recepta in uno populo latere poterat, in cunctis gentibus repulsa dilatet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit soli⁊ non oritur. ⁊ stellas clar¬
dit quasi sub signatulo. Otiri qͥppe¬
ei solem noluit: a quo p̃dicantiũ
animum diuercit. Et quasi sub si¬
gnaculo stellas clausit: quia dum
pectõres p̃dicatores suos per silenti¬
um intra semetip̃os retinuit: cetis
iniquorum sensib celeste lumen
abscondit. Pensandum uero est
quia idcirco aliquid sub sigillo clay¬
dimus. ut hoc cum tempꝰ congru
fidei in sine colligatur. Hinc naq
per ysaiam dicitur. Si fuerit nu¬
merus filiorum isrł quasi arcna
maris: reliquie salue fient. Hinc
paulus ait. Donec plenitudo gen-¬
tium intraret: et sic omnis ifrłꝰ
saluus fieret. Quigͥ p̃dicatores sy¬
o nunc iudee otulis subtrahit s
ptmodum oftendit: quasi sub si¬
gnaculo stellas clausit. ut abscõ¬
sis prius et post choruscantib a
strorum sp̃ũalium radiis noctẽ
sue ꝑfidie ⁊ nunc repulsa non uide-¬
at. ⁊ tunt illuminata dep̾hendat.
Hinc est qͦd duo illi eximii predi¬
catores dilata morte subtracti st̾

Expanded text:
praecipit soli, et non oritur: et stellas claudit quasi sub signaculo. Oriri ei quippe solem noluit, a qua praedicantium animos divertit. Et quasi sub signaculo stellas clausit; quia dum praedicatores suos per silentium intra semetipsos retinuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abscondit. Pensandum vero est, quia idcirco aliquid sub sigillo claudimus, ut hoc cum tempus congrufidei in fine colligetur. Hinc namque per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Hinc Paulus ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui igitur praedicatores suos nunc Judaeae oculis subtrahit, sed postmodum ostendit, quasi sub signaculo stellas clausit, ut, absconsis prius, et post coruscantibus, astrorum spiritalium radiis, noctem suae perfidiae et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Hinc est quod duo illi eximii praedicatores dilata morte subtracti sunt,