comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticis. uñ ⁊ altare tẏmiamatis dr̃ i qͦ aromatice spẽs incen¬
michaeł inclita. aureã demꝰ suꝑ arã tymiamata . in ara m̃¬
tis offeramꝰ deo deuotionẽ cordis. Tilia ẽ arbor sterił erecta
nullã tñ affert fructus dulcedinẽ. sic mundꝰ p̃fert falsã
delectationẽ s nullã ꝯfert utilitatẽ. Uñ lr̃ dit pseu̾ti in theo

Expanded text:
iebus, unde et altare thymiamatis dicebatur in quo aromaticae species incenMichaelis: Inclyta, etc., super aram thymiamata, id est in ara crucis offeramus Deo devotionem cordis. Tibia, nullam tamen affert fructus dulcedinem, sic mundus falsam profert delectationem, sed nullam confert utilitatem; unde i
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃oꝵ punctiones T ridiniu̾̾ est domꝰ in qͣ est triplex ordo le
dici tricliniũ uł triplex ordo discimbentiũ uł triplex ordo m̃saꝵ
hospitata ÷ ꝑ hũaitatẽ assũptã ⁊ tota tͥnitas ꝑ grãm discubu¬
it enĩ pat̃ in thalamo uͥginali oꝑatione. sp̃s sc̃s obumbratiõe.
filiꝰ incarnatione. Uñ qͥdã rithinicꝰ ait. Salue mat̃ pietatis et

Expanded text:
ebitum naturae. Triclinium, domus in qua est triplex ordo lecpulandae; potest autem dici triclinium vel triplex ordo discumbentium vel triplex ordo mensarum, hospitata est per humanitatem assumptam, et tota Trinitas per gratiam. Discubuit enim Pater in thalamo virginali operatione, Spiritus sanctus obumbratione, Filius incarnatione; unde quidam rhythmi
Abbreviated transcription (Latin):
brecur in publico. Non enĩ uolo ut opin meũ pͥus
in aures publicas ereat diuulgatũ: quam a statera
tue erammationis exierit trutinatum. ut uel ual¬
eat tue pritoentie uroicio comꝓbatũ. uel uileat tue
auecoritatis sententia repbatum. Tibi enĩ uit̾ pͥma¬
tes pͥmo pͥmũ mei oꝑis pͥmicias offero. ut nẽ es ĩt̾
platos pͥmus:. ita huius libri nouitatem delibes pri¬
mitus. Q uoniam tue maguamintati ignaua Ø¬
pum ponoa p̃sentare minime uolui: quib ad faci¬
nus nichil instruetiꝰ. eũ habendi sitis in canduit.
i. chil uiliꝰ. eum ea uictor animꝰ sibi calcata subis¬
cit. H oc solum aũt tuã pat̾nitatem tota mentis
deuotione deposco: ut tue amicieie fedus głosũ.
ꝙ nõ solum in libro scientie. ũm ⁊̃ in libro expiẽ¬
dui temporalis uite diuersos patiar discursus. sẽp¬
apul me gła tua nomẽ ꝙ tuũ laudes q manebt̃
ut uolo sic ualegs in et̃nm.

Expanded text:
bretur in publico. Non enim volo ut opus meum prius bretur in publico. Non enim volo ut opus meum prius in aures publicas exeat divulgatum quam a statera tuae examinationis exierit trutinatum, ut vel valeat tuae prudentiae judicio comprobatum, vel vileat tuae auctoritatis sententia reprobatum. Tibi enim inter primates primo primum mei operis primitias offero, ut sicut es inter praelatos primus, ita hujus libri novitatem delibes primitus. Quoniam tuae magnanimitati ignava opum pondera praesentare minime volui quibus ad facinus nihil instructius cum habendi sitis incanduit, nihil vilius cum ea victor animus sibi calcata subjecit. Hoc solum autem tuam paternitatem tota mentis devotione deposco, ut tuae amicitiae foedus gloriosum, quod non solum in libro scientiae, verum etiam in libro experiendiu temporalis vitae diversos patiar discursus, sempapud me gloria tua nomenque tuum laudesque manebunt. Ut volo, sic valeas in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
hermengaboo uĩ gr̃ã sc̃i egcon abbati. alanꝰ
dietus mag̃r. Sic in p̃senti multipliei in¬
signiri gr̃a. ut in futuro simplici p̃mie¬
tur in gła. Cum munduas diuerus olĩ
prudentũ floreret uirtutib.⁊ qͣsi alt̃m¬
ꝯ firmaniẽtũ suis fulguraret sideribus:
nunc uarus uieioꝵ ingͣentib tenebris. fugausq uir¬
tutũ stellis totus in nocte ꝓfunde cecitatis in uolinit᷑.
⁊ aluee totiꝰ ueritatis ꝓsebitur. ꝓseriptis tam̃ luminar
ib cet̾is. tu solus qͣi nouus luci̾fer: muncdũ radus tue
oiscretiõis illumiuas.⁊ ꝗb eo qͣntũ in te ẽ: tenebias in¬
discretionis eliminas. Tali gͥ sicłi mei oꝑis sidus de¬
uoueo. tui stellatũ sententiis. tbeologieari. i aueto¬
ritatũ p̃oitũ munimentis. ut sic tuo titulatur sub
noĩe. ita tuo in signiatur in numine. quatinis tui
libra uroreii mei libri libret sententias. ut si aliqͥd
muiꝰ fuerit igne rõnis decoctũ. sepeliatur silentio

Expanded text:
HERMENGALDO, Dei gratia Sancti Aegidii abbati, ALANUS dictus magister, sic in praesenti multiplici insigniri gratia ut in futuro praemietur in gloria. Cum mundus diversis olim prudentum floreret virtutibus, et quasi alterum firmamentum suis fulguraret sideribus, nunc, variis vitiorum ingruentibus tenebris fugatisque virtutum stellis, totus in nocte profundae caecitatis involvitur et a luce totius veritatis proscribitur. Proscriptis tamen caeteris, tu solus, quasi novus Lucifer, mundum radiis tuae discretionis illuminas, et ab eo, quantum in te est, tenebras indiscretionis climinas. Tali igitur sideri mei operis sidus devoveo, divinis stellarum sententiis theologicarum auctoritatum praeditum munimentis; et sicut tuo titulatur sub nomine, ita tuo insigniatur munimine, quatenus tui libra judicii mei libri libret sententias, ut si aliquid minus fuerit igne rationis decoctum, sepeliatur silentio;
Abbreviated transcription (Latin):
uoniaor uirta aristotilice auecoritatis p̃cons¬
um : qui uirtus nominũ sunt ignari: eito
paralogizantur: in saera pagina ꝑieulosum
est. theologicorum uominum ignorare uirtutes.
ubi ꝑiculosus aliqd queritur ubi difficilius inueni¬
tur: ubi non habenus sermoues reb cognatos : de
quib loquini. Ubi rem ut ẽ: sermo non loquitur
ubi uocabula a ꝓpͥus significatioĩb ꝑegͥnantur. ⁊
nouas ro mirari uroentur. ubi diuina descẽdit ex¬
cellentia: ut humana ascendat intibtia. ubi noia
ꝓuominantur. ubi ao iectiua : substantuuantur.U̾
uerbuni non ẽ nota eiꝰ : ꝙ de alt̃o dr. Uͥ sine inher¬
entia. p̃oicatio. ubi sine mat̾ia subiectio. uͥ affirma¬

Expanded text:
uoniam juxta Aristotelicae auctoritatis praeconium, qui virtutum nominum sunt ignari cito paralogizantur, in sacra pagina periculosum est theologicorum nominum ignorare virtutes, ubi periculosius aliquid quaeritur, ubi difficilius invenitur, ubi non habemus sermones de quibus loquimur, ubi rem ut est sermo non loquitur, ubi vocabula a propriis significationibus peregrinantur et novas admirari videntur; ubi divina descendit excellentia ut humana ascendat intelligentia; ubi nomina pronominantur, ubi adjectiva substantivantur, ubi verbum non est nota ejus quod de altero dicitur, ubi sine inhaerentia p
Abbreviated transcription (Latin):
tio: obscurum. compendiosa doctrina: uispẽdiũ
teretur: ut uirta littarũ alphabeti ordinem:
diu̾se theologieaꝵ dietionũ significationes. sedm̃
positionũ rationes ⁊ causas: fidelit̾ distiugantur

Expanded text:
tio obscurum, compendiosa doctrina  f. ad. temtio obscurum, compendiosa doctrina  f. ad. temtexetur ut juxta litterarum alphabeti ordinem diversae theologicarum dictionum significationes secundum positionum rationes et causas fideliter distinguantur
Abbreviated transcription (Latin):
ubi constructio: non subiacet legib donati. Ubi tus¬
latio aliena. a regulis tullu. Ubi enuntiatio ꝑegna
ab aristotilis documẽto. ubi t̃toes remota: aracionis
argumento. Et ido ne falsum ꝓ u̾o affirmet theo¬
logus. ne ex falsa in tp̃tatione errorem ꝯfirmet he¬
tieus. ũ a lit̾ali in telligentia arceatur iioeus ne
suum intellectum sacre scpt᷑e ing̾at suꝑb: dignũ
dixumis theologicoꝵ uerboꝵ signifieationes distin¬
guere. mechaphorarũ raciones assignare. occultas
tropoꝵ positiones. in lucẽ reduc̃e: ut libior ao sa¬
ciam pagiiam pairdatur in troitus. ne de aliena
positione fallatur theologus. ⁊sic facilioi uia ĩ tel¬
ligendi. minus in telligentes inuitet. torpentes er¬
citet. ꝑitiores delectet. Et sic diu̾se uocabuloꝵ ac¬
ceptiones que in diũsis sacre pagine locis iacent ĩ¬
cognite. in lucem manifestationis redueantur. p̃¬
sentis opusculi erplanatione. Ut breuior erplana¬
tio: pliritarẽ ercliroat. breuitas: fastroiũ. exposi¬

Expanded text:
ubi constructio non subjacet legibus Donati, ubi translatio aliena a regulis Tullii, ubi enuntiatio peregrina ab Aristotelis documento, ubi fidei remota a rationis argumento. Et ideo ne falsum pro vero affirmet theologus, ne ex falsa interpretatione errorem confirmet haereticus, ut a litterali intelligentia arceatur Judaeus, ne suum intellectum sacrae Scripturae ingerat superbus, dignum duximus theologicorum verborum significationes distinguere, metaphorarum rationes assignare, occultas troporum positiones in lucem reducere, ut liberior ad sacram paginam pandatur introitus, ne ab aliena positione fallatur theologus, et sit facilior via intelligendi; minus intelligentes invitet, torpentes excitet, peritiores delectet; et sic diversae vocabulorum acceptiones, quae in diversis sacrae paginae locis jacent incognitae, in lucem manifestationis reducantur praesentis opusculi explanatione; ut brevior explanatio prolixitatem excludat, brevitas fastidium tollat, exposi
Abbreviated transcription (Latin):
buens dignitatẽ. Et quid est iusticia nͥ dĩa lex et
uincłm sõcietatis hũae. In hac ñ est ꝗ estimemꝰ qͥd
expediat. expediet aũ quicqͥd illa dictauit. Quis¬
quis gͦ hãc sectari desid̾as. time dm̃ priꝰ.⁊ ama ut
ameris a deo. amab̾ aũ cłm. si illũ in hoc unitab̾is
bis: s etiã nocentes ꝓhibebis. Nam nicħ nocere ñ ẽ
sut castiga ⁊ cohibe. Ex nulla uocis ambiguitate
contu̾siam nectas. s qualitatẽ ãi speculare. Nich
tͥ int̾sit an affirmes an iures. De religione et fi¬
de scias agi uͥcũq de u̾itate tractat᷑. ⁊ ã et si uire¬

Expanded text:
divina lex est, vinculum societatis humanae. In hac non est quod aestimemus quid expediat: expedit tibi, quidquid illa dictaverit. Quisquis ergo hanc sectari desideras, Deum time prius et ama, ut ameris a Deo. Amabilis eris Deo, si in hoc illum imitaberis, bis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an firmes, an jures. De fide et religione scias agi, ubicunque de veritate tractatur: nam si jure
Abbreviated transcription (Latin):
in ignẽ ȩternũ qui paratꝰ ẽ diabło et angłis etꝰ
quoꝵ rursus om̃iũ corpꝰ uniꝰ ꝑsonã signiticans
ait. Ligate ei manꝰ et pedes et mitite in tenebras
exteriores. Si itaq ignis qui reꝓbos cruciat lum̃
hr̃e potuiss is qui repellit nequaꝗͣ mitti in tene¬
bras diceret᷑. hinc etiam p̃s̃a ait. Suꝑ eos cecidit
ignis et ñ iudert̃ solem Ignis eñi suꝑ impios cadit.
s sol igne cadente ñ cermitur.qr qͣtum illos gehen¬
ue flamnia cruciat. a uisione ueriluminis cecat.
Ut et foras eos dolor conbustionis cruciet. et intꝰ
pena cecitatis obscuret. quatinꝰ qui auctori fuo
corde puniant᷑. et utrobiq penas sentiant. qui
dũ hic uuerent. prauis suis delectationib exu¬
adinferiũ cũ armis suis. Ar̾ma qͥppe peccantiũ st̃

Expanded text:
ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex udi
Abbreviated transcription (Latin):
furcis cõp̃ssus. Nono flaminis assatꝰ. Uerũ ille plaggi
reuocari ñ potuit: iste torm̃tis inclinari neqͥuit. Ille
magis ac magis indurabat᷑ in malo. iste magis ac ia¬
gis confortabat᷑ in bono. Eece qui contrii fuerunt ĩ uita:
de aqͣs niuiũ tnͣsiuit ad incendiũ. iste de igne tran¬
siuit ad refrig̾iũ. Ille descendit ad consortiũ demo¬
nũ. iste ascendit ad collegiũ angłoꝵ. De cet̾o fr̃s¬

Expanded text:
furcis compressus, decimo flammis assatus. Verum ille plagis revocari non potuit, iste tormentis inclinari nequivit. Ille magis ac magis indurabatur in malo, iste magis ac magis confortabatur in bono. Caeterum, quia contrarii fuerunt in vita, de aquis nivium transivit ad incendium Job XXIV, iste de igne transivit ad refrigerium. Ille descendit in consortium daemonum, iste ascendit in consortium angelorum. De caetero, fr
Abbreviated transcription (Latin):
negauit. Marcellinꝰ qͦ qͥ du confessor exstiterat. thesau¬
rizauit ydoł formidine passiõis. De talib scͥptũ ẽ. filii
tirii torm̃ta deduci. fortis et intrepidꝰ clamabat. Qͦ
ꝓgredis sine filio pat̃ qͦ sac̾dos sc̃e sine ministꝰ ꝑꝑas. Noli me
gon erat ambiciosus honoris. ñ cupidꝰ dignitatis. ut dełi¬
daret mortẽ p̃lati. qͣtinꝰ ip̃e pꝰ illũ ad p̃lationẽ ascendet.

Expanded text:
negavit. Marcellinus quoque, qui diu confessor exstiterat, thurificavit idolis formidine passionis. De talibus scriptum est: « Filii martyrii tormenta deduci, fortis et intrepidus exclamabat: « ogrederis sine filio, Pater? Quo, sacerdos sancte, sine diacono properas? Noli me radidisti mihi. » Non erat ambitiosus honoris, non cupidus dignitatis, ut desideraret mortem praelati, quatenus ipse post illum ad praelationem ascenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
efro ⁊acitꝰ auditor. audientium ꝓmptꝰ auditor Re¬
quirenti facile responde.contendenti facile cede.
Nec in iurgia contentionesq descendas. Si conti¬
nens es. ⁊ ammi tui ⁊ corꝑis motꝰ obserua. ne ĩde¬
cori snt. nec iłloᷤᷤ contẽpnas id̾o quia latent. Nam
nicħ differt si nemo uideat: cũ ip̃e illos uideas. Mo¬
bił esto ñ leuis. ꝯstans ñ ꝑtinax. Alicuiꝰ rei scĩam te
hr̃e : nec ignotũ sit nec molestũ. om̃s tͥ pares fa.¬
cias. siii. triores fuint suꝑbiendo ñ condempnaᷤᷤ
⁊ suꝑiores recte uiuendo non timeas. In reddendo
officiositate neq negligas. neq exactor appare¬
as. Cunctis esto benignus. nemini blandꝰ. ꝑ auc̃is
familiaris. om̃ib ȩqus. Seuerior esto in iudicio. qͣm
ne inuidꝰ. Rumorib. cͥminib. ⁊ suspitionib inini¬

Expanded text:
esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Reesto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens es, animi tui motus corporisque observa, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tcias; sed inferiores superbiendo non contemnas: superiores recte vivende non timeas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam nae invidus. Rumoribus, criminibus, suspicionibus mini
Abbreviated transcription (Latin):
ob tͣpia. Lenor esto qͦtiens displices malis.⁊ malõꝵ.
de te estimationes malas: uerã laudẽ tui ascribe
Diffilcillimũ opꝰ continentie ẽ. assentationes adula̾¬
tium repellere. qͦ sermones animũ quadã uolupt¬
tate resoluũt. Nulliꝰ ꝑ assentationẽ amiciciã merea¬
ris. nec hũc tuã ꝓmerendi ãd te aditũ aliis pandas.
Non eris audaxͣ. ñ arrogans subiitẽs te. ñ pro¬
hiciens gͣuitate seruata. Ammonebis libent̃. re
phenderis patient̃. Si merito de obuirgau̾it aliqͥs
sctto qͥa ꝓsuit. si immerito: scito qr  desse uoluit. Nõ
acerba s blanda u̾ba tumebis. Esto iuicioꝵ fugax. ip̃e
tuoꝵ : alioꝵ uͦ neq curiosus scrucator neq ãcerbus
rep̃hensor. s sine exꝓbratione corrector. ita ut am¬
monitionẽ hẏlaritate p̃uenias. ⁊ errori facile da¬
to ueniã. Nec ex tollas quẽꝗͣ nec deicias. Docentiũ

Expanded text:
ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tuam promerendam per hanc aditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑsimonia soidida. nec simplicitas neglecta
tñ anguste. Nec tua defleas. nec aliena mireris.
Si continentiam diligis. tpia fugito. añꝗͣ acci¬
dant. nec quẽꝗͣ aliũ uereberis plus ꝗͣ te. omina
tolabilia pret̃ turpitudinẽ crede. a uerbis quoq
turpib abͥstineto. qr licentia eoꝵ impudentiam
nutrit. Sermones utiles magis ꝗͣ facetos et affabi¬
les ama. rectos potiꝰ ꝗͣ obsecundantes. Miscebis
int̃dũ seriis iocos. s temꝑatos. ⁊ sine detͥmento.
dignitatis ac ueretũdie. Nam rep̃hensibił risuᷤ
ẽ summodicꝰ. si pulit̃ infusus. si muliebrit frac¬
tus. Odibilem qͦ hoĩem facit risus. aut suꝑbꝰ. aut
urbanitaᷤᷤ. Sales tui sint sine dente. ioci sine utilita¬
te. risus sine cachinno. Uox sine clamore. Incessus sñ
aliqͥo honestiq tractab̾. Si continẽs es abulationes
ȩuita. sit q tͥ tã tͥste laudari a tͦpib. ꝗͣ si lauderꝰ

Expanded text:
nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, on tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem facit risus, aut superbus, a, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis
Abbreviated transcription (Latin):
tum tua desid̾ia constringe. Consida tecũ qũatũ
natura poscit. ñ quãtũ cupiditas expetat. Si conti¬
nens fueris: usq eo ꝑuenies. ut te ip̃o contemptꝰ.
sis. Nã qui s ip̃e satis ẽ. cũ diuiciis nat᷑ ẽ. Impo¬
ne ꝯcupiscentie frenũ. omĩa q blandim̃ta q̃ oc¬
culta uoluptate trahunt animũ reice. Ede circa
cruditatẽ. bibe circa ebrietatẽ. Obserua ne in
coniuuuo. nec in qualibet uite cõitate. qͦs ñ imi¬
taberis dãpnare. uidearis. Nec p̃sentib delitus in¬
herebis. nec de sid̾abis absentes. Uictꝰ tibi ex facili
sit. nec ad uoluptatẽ. s ad cibũ accede. p̃ alatũ tu¬
um fames extitet: ñ sapores. Desid̾ia tua par uo¬
temꝑe redime. quia hoc tm̃ curare debes ut desi¬
nentie studes. habita ñ amene s salubrit. nec do¬
minũ notũ esse uelis a domo. s domũ a dño. Hon¬
hoc magis obserua ne pauꝑtas tͥ immunda sit.

Expanded text:
ctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum ctum desideria tua constringe. Considera tecum, quantum natura poscat, et non quantum cupiditas expetat. Si continens fueris, eo usque pervenies, ut te ipso contentus sis. Nam qui sibi ipsi satis est, cum divitiis natus est. Impone concupiscentiae tuae citra cruditatem, bibe citra ebrietatem. Observa ne in convivio aut in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinentiae studes, habita non amoene, sed salubriter: nec dominum esse velis notum a domo, sed domum a domino. NonHoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃n remissũ. Accełat tarda. ꝓplexa expͥedit. dura
Nec altiori te rei imponas. in qua stanti t trendũ.
descendenti cadendũ sit. Tũc consilia salutaria tibi
aduoca. cũ tͥ alludit ꝓsꝑitas uitȩ. Tũc te uelut m
lubrico. retiebis ac sistes. Nec tͥ dabis impetꝰ libos
sed cirtũspicies quo eundũ sit. uel qͦusꝙ¬
dr᷑ si sit aĩo tuo. cũ magna fiduciã uiues lib¬
re. s constare sͥ. ⁊ finẽ uite intrepide exspectare. Si
magnanimꝰ fueris. nũꝗͣ ndicab̾ tibi contumeliã.
cendi hũit. ⁊ cũ illũ in petestate tua uideris: uin¬
dictã putab̾ uindicari potuisse. Scito enĩ honestum
appetas. neminẽ susfodias. palã ȩgredere. ñ geres conflic¬
tum. nͥ indixeris. nã fraudes ⁊ doli inbecillũ decent. Eris
magnanimꝰ si ꝑicła nec appetas ut temerariꝰ. nͨ for¬
mides ut tumidus. Nam timidũ ñ facit aminũ nͥ
Continentiã uͦ si diligis: circũcide suꝑflua ⁊ ĩ ar¬

Expanded text:
am solutum. Accelerat tarda, perplexa expedit, dura Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosperitas, tunc te velut in lubrico retinebis ac sistes, nec tibi dabis impetus liberos, sed circumspicies quo eundum sit, vel qusi insit animo tuo, cum magna fiducia vives sed constare, et finem uitae intrepide expectare. Si magnanimus es, nunquam iudicabis tibi contumeliam cendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scito enim honestum appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi Continentiam vero si diligis, circumcide superflua et in ar
Abbreviated transcription (Latin):
modũ suũ extollat. facit uirũ minacẽ. inflatũ tur¬
bidũ. inquietũ. ⁊ in quascunq excellentias dictoꝵ
atq fc̃oꝵ. neglecta honestate festinũ. Qͦd mom̃itis
om̃ib suꝑcilia. subrigens. ut bestiariꝰ oniã quieta
s aut miserũ appetit finẽ. aut erũpnosam sui
inemoriã dereliquit. Mensura cͦt maguaruinitatiꝰ
est: nec timendũ ẽe nec audacem. Continentia de¬
mũ his t̾minis te astringat. caue ne parcus sis. ne
suspiciose ⁊ timide manũ corͣthaa. ne mn minimis
parebit integͥtas. hac mediocritatis liiea con¬
tinentiã obseruab̃. ut nec uoluptati. deditꝰ. ꝓdigꝰ
aut luxuriosus appareas. nec auara tenacitatẽ
sordid̾. aut obscurus existas. Iufticia postremo ħ

Expanded text:
modum suum extollat, faciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias dictorum actorumque, neglecta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam quieta Sed aut miserum appetit finem, aut aerumnosam sui memoriam derelinquit. Mensura ergo magnanimitatis est, nec timidum esse inde his terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis putabitur integritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurus exsistas. CAPUT VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
di. aut alludento tͥ blande. an illudentib ⁊ terue
ꝓmitus. neq rursũ nimie rigiditatis. asꝑirate: n¬
chil uenie aut benignitatis reseruans humane
socierai durꝰ appareas. Ita gͦ amabił iusticie regła
tenenda est: ut reuerentia discipline ciꝰ. nec ñi¬
iia negligentie cõitate despecta uilescat. neq
seueriori̾ at̾rocitate durata grãm hũae amabili¬

Expanded text:
tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae aut benignitati reservans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae amabili
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝑ diu̾sitate uͥtutis. sic dãpnatos diu̾so suppli¬
cio gehenne ignib subicit disparitas criminis:
qr uixta qualitatẽ corꝑis. sentit᷑ etiã pondꝰ caloris.
Sic dampnatis et una ÷ gehenna q̃ afficit.⁊ t̃n
ñ una qualitate conburit. Quia ꝗ hͥ acit dispar
ualitudo corꝑi hoc illic exhibet dispar causa me

Expanded text:
sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverse supplisunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverse supplicio gehennae ignibus subjicit disparitas criminis. quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris: sic damnatis et una est gehenna quae afficit, et non una qualitate omnes comburit; quia quod hic agit valitudo corporum, hoc et illic exhibet dispar causa me
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ date illi torm̃ta et luctũ. Si gͥ uixͣ modum
culpe pena distinguit᷑. constat ninitrũ qd̾ in
suppliciis ordo ẜuat. ⁊ nsi tormentoꝵ sũma. me¬
ritoꝵ acta dirimeret. neqͣꝗͣ iudex ueniens dic¬
turũ se messorib ẽẽ ꝑħiberet. Colligite iza
niam ⁊ ligate eã ꝑ fascicłos ad conburendum.
Si enĩ trłs in suppłiciis ordo ẜuat᷑. cur conburen¬
dazizania infasticulis ligant᷑: S nimirum
fascicłos ad conburendũ ligare ẽ: hos qͥ et̾no
igni tradendi st̃. pares parib sociare. Ut quoᷤᷤ si¬
mul culps. inquinat. par pena constringat.
& qui nequaꝗͣ dispari iniquitate pollutiꝰ sũt.
nequaꝗͣ dispari tormento crucienit. quatinꝰ sunt
dampnatio terat. quos simul elatio subleuabat.
quosq simul ñ dissimilit̃ delectabat ambicio. ñ
dissimił afflictio angustet. & par cruciet flãma
supplicii.qͦs inigne luxurie par succendit flãma
peccati. Siclit enĩ in domo paͥtͥs mansiones multe

Expanded text:
t luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur; et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuripeccati. Sicut enim in domo Patris mansiones multae
Abbreviated transcription (Latin):
I̾bi assur ⁊ om̃is multitudo eiꝰ.⁊ in circuitu eius
sepulcra illiꝰ. Qͥs namq assur suꝑbi regis noĩe
ñ ille ꝑ elationẽ candens antiqͥ hostis expͥmit᷑:
titudine ad inferni claustra descendit: Sepulcra aũ
mortuos tegunt. & quis aliꝰ mortẽ acriꝰ ꝑtulit. ꝗͣ io
qui conditorẽ siũi despiciens. uitã reliqͥt: Quẽ uide¬
licet mortuũ cũ hũa corda suscipiunt. eiꝰ ꝓculdubio
sepulchra fiunt. S in circuitu illiꝰ sepulcra etꝰ .S
quia iniquoꝵ se mentib nunc ꝑ desidia sepelit. hoᷤᷤ
sibi pꝰmodũ ꝑ torm̃ta comungit. Et qm ñc in semet¬
ip̃is repbi malignos sp̃e illicita ꝑpetrando suscipũt.

Expanded text:
Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, titudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt, et quis alius mortem acrius pertulit, quam is qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mĩãm ꝓmptꝰ. In adu̾sis firmꝰ. in ꝓsꝑis cautꝰ. ⁊ hu¬
milis occultator uirtutũ. sicut alii uicioꝵ. Uane glẽ
contẽptor. et bonoꝵ quib p̃ditꝰ es nõ acerbꝰ exactor
nulliꝰ imprudentiam despiciens. Rari sermonis ip̃e
s loquatium patiens. seuerꝰ ac serꝰ. s hylaris ñ asꝑ¬
nens. Sap̃ie cupidꝰ. et dͥocił. Que nosti arrogantia
postulanti imꝑties. Qͤ nescis sine occultat᷑ione ig¬
norantie tͥ postula imꝑtiri. De iusticia.¬

Expanded text:
diam pronus, in adversis firmus, in prosperis cautus et humilis: occultator virtutum, sicut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. Severus, non saevus; sed hilarem non aspernens. Sapientiae cupidus et docilis: quae nosti, sine arrogantia postulanti imparties; quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula impartiri. Non conturba
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾are sit noxiũ. Prudens falłe ñ uult. falli nõ
animũ tiũ oblectau̾is. eũ nñia disposueris tͥstis
remanebis. S cogitatio tua stabił ac certa ꝯsistat.
aut moneat. aut consolet᷑. aut p̃cipiat. Lauda
parce. ii tuꝑa parciꝰ. Nã similit̾ rephensibił est
nimia laudatio. ꝗͣ immod̾ata uituꝑatio. Illa si qͥd
adulatione. ista malignitate suspecta ẽ. Testimo¬
niũ ueritati: ñ amicicie reddas. Cũ consid̾atione
ꝑmitte. Pleniꝰ ꝗͣ ꝓiiseris pr̃a. Si prudẽs ẽ aiꝰ tuuᷤ.
trib temꝑib dispenset᷑. Presentia ordina. futura
ꝓuide.p̃terita recordare. Nã qui nicħ de p̃t̾ito cogi¬
tat: ꝑdit uitã. Qͥ nicħ de futuro p̃meditat᷑ : in om̃la
incautꝰ incidit. P pone aĩo tuo. ⁊ mala fut᷑a ⁊ bona
ut illa sustinere possis. ista mod̾ari. Non semꝑ in
actu sis. s uñdũ aĩo tuo requiẽ dato. s requies ⁊ p̃a
sit sapĩe studiis plena. ⁊ cogitationib bonis. Nam

Expanded text:
 in quibus perseverare sit noxium. Prudens fallere non vult, falli non animus tuus se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: sed cogitatio tua stabilis, et certa sit; saut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogitationibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
S in hos multiplex est nature diu̾sitas. Nã qͥdã
ignis ñ urit s lucẽt. qͥdã ñ lucet s urit. qͥdã lucet
et urit. Non urit s lucet: ignis emptrei. ñ lucet
s urit ignis inferm. lucet et urit ignis camini.
Rursus qͥdã ignis semꝑ uiuit ⁊ nũꝗͣ morit᷑. qͥdã aliqu
uiuit ⁊ aliq̃n mnorit. quidã stati unit ⁊ stati morit᷑.¬

Expanded text:
er hos multiplex est naturae diversitas. Nam quidam ignis non urit, sed lucet; quidam non lucet, sed urit; quidam et lucet, et urit. Non urit et lucet ignis empirei: non lucet, sed urit ignis inferni; lucet et urit ignis camini. Rursus quidam ignis semper vivit, et nunquam moritur; quidam aliquando vivit, et aliquando moritur; quida
Abbreviated transcription (Latin):
hie aut infut᷑o remittet᷑. qr qui ex fragilitate uł
ignorantia. peccat. sicut aliquã excusationẽ inde¬
habet in culpa. etiã aliquã remissionẽ debet hr̃e
in pena. Siue in hoc scło si penituerit ut faciliꝰ
consequat᷑. indulgentiam. siue in fut᷑o scło si in
malo ꝑseu̾auerit. ut tołabiliorẽ sentiat penam¬
Qͥ uͦ ex malicia peccant. eoꝵ delictũ nullã habet
excusationẽ. et idõ nullã remissionẽ ht̃ pena eoꝵ.¬
nec debet hr̃e. qr siue penituerint in hoc seło ple¬
na satiffactione multandi sunt. siue ñ penituerĩt
plena damnatione in fut᷑o scło ft̃ pumendi. ⁊ id̾o
hii tales nec hic nec in fut᷑o scło remissionẽ acci¬

Expanded text:
hic, sive in futuro remittitur ; quia, qui ex fragilitate vel ignorantia peccat, sicut aliquam excusationem habet in culpa, ita aliquam remissionem debet habere in poena, sive in hoc saeculo, si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam; sive in futuro saeculo, si in malo perseveravit, ut tolerabiliorem sentiat ptum nullam habet excusationem, et ideo poena eorum remissionem habere non debet, quia, sive poenituerint in hoc saeculo, plena satisfactione mulctandi sunt, sive non poenituerint plena damnatione in futuro saeculo puniendi, et ideo hi tales nec hic, nec in futuro saeculo remissionem acci
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationẽ qm̃ pͥmã fidem irritã fecert̃. s si ñ
nubendo tm̃ uolendo. ñ quia ip̃e nuptie uł tali¬
uni dampnande iudicantur. S dampnãt ꝓpositi
fraus. dampnat᷑ fracta uoti fides. dampnatur sus¬
ceptio. ñ a bono inferiore. s riuna a bono fuꝑiore.
postremo damnant᷑ tales. ñ quia coniugalem fi¬
dem posteriꝰ inierunt. s qr continentie p̾rimam
fidẽ irritã fetert̃. Q ut breuit. inspiuaret apłs.
noluit eas dr̃e hr̃e damnationẽ. que post amplio
tes dãpnationẽ. et dixit quare. O pͥorem fidem
Dinde qui dicunt talrũ nuptias: non ẽẽ nuptiaᷤᷤ
s potiꝰ ad ulteria. Non mͥ uident᷑ satis acute ac
diligent̃ consid̾are dicant. Fallit eos quippe fimili
quidam dicentes.si uiro suo uiuoq alteri mibit.
adultera est sicut ip̃e dñs ineugło definiit. uiuo
tt xp̃o cui mors ultͣ non dñabitur. que coniugiũ
eius elegerat. si hõi nubit adultera est. Qͥ hec d̾ñt

Expanded text:
si non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insinuaret apostolus. noluit eas dicere habere damnationem, quae post ampliortes damnationem, et dixit quare: quoniam priorem fidem Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe similitquidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in euangelio definiuit, uiuo ergo Christo, cui mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quit ⁊ii.n.i. in .e. ⁊ ñ ẽ .i. ĩ m .i. Examinatꝰ est
quidẽ igne ꝑsecutionis. ⁊ igne dilectionis. Igne ꝑ¬
secutionis in corꝑe. igne dilectionis in corde. Igne
ꝑsecutionis in adu̾sis. igne dilectionis in ꝓsꝑis. qr
finit fortis et patiens. In neut᷑ defecit. ⁊ in utroq

Expanded text:
e iniquitas. Examinatus est quidem igne persecutionis, et igne dilectionis: igne persecutionis in corpore, igne dilectionis in corde. Igne persecutionis in adversis, igne dilectionis in prosperis;fuit fortis et patiens. In neutro defecit, sed in utroque
Abbreviated transcription (Latin):
si aliq̃n coarteris uti m̃datio. utere ñ ad falsi s ad
ueri custodiã. Et si contig̾it fidelitatẽ mendatio re¬
dimi. ñ mentieris. s potiꝰ excusabis. Qa ubi hone¬
sta cau sa est. iuftꝰ secreta non ꝓdit. tacenda nmn
tacet. loq̃nda loqͥt᷑. utq ibi apta pax est et secura
hoc gͦ si tuus aiꝰ studere curau̾it. letus ⁊ intrepidꝰ
cursus tui sinẽ ex spectas. ꝓspiciens tristiciã ħuiꝰ
mundi ylaris: tumultuosa quietꝰ. exirema securꝰ¬

Expanded text:
uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitatem mendacio redimi, non mentieris, sed potius excusaberis: quia ubi honesta causa est, justus secreta non prodit, tacenda enim tacet, loquenda loquitur: atque illi aperta, et secura Haec ergo si studere curaveris, laetus et intrepidus cursus tui finem exspectabis, prospicies haec tristia hujus mundi hilaris, tumultuosa quietus, extrema secur
Abbreviated transcription (Latin):
et autea qn uiris sius fidelit̾ subdite seruiebant nõ
sunt conuux est. que fidei. spei. caritatis integͥ¬
tate. nõ solũ in soł uirginib scĩs. s etiam ĩ uidiu̾s
et coniuigatis fidelib tota uirgo ẽ. Uniu̾se qppe
eccłe cuius ille omnia menbra. sũt apłs dicit. Ap¬
taui uos iuro uirginẽ castam exhibere xp̃o. No¬
uit autẽ ille conuigem uirginẽ sine corruptiõe
fetoris. quã in ip̃a carne potuit uiãt sine corrupttõe
ꝑ creare. fit autem ꝑ hanic minꝰ consid̾atã opini¬
onem quã putant᷑ lapsurũ a scõ ꝓposito feminaꝵ
sinupserint non ẽe comugia

Expanded text:
et antea, quando uiris suis fideliter subditae seruiebant, nonsunt, coniux est, quae fidei, spei, caritatis integritate non in solis uirginibus sanctis, sed etiam in uiduis et coniugatis fidelibus tota uirgo est. uniuersae quippe ecclesiae, cuius illa omnia membra sunt, apostolus dicit: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. nouit autem ille coniugem uirginem sine corruptione fetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione procreare. fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse coniugia
Abbreviated transcription (Latin):
sequi desidad.tunc ꝑ rationẽ recte uiues. Si omnia
prius estimes. ⁊ ꝑpenses. et dignitatẽ reb non ex
oponipne multoꝵ s ex eaꝵ natura constituas. Nã
side ñ mireris. nec magni estimes. ꝗ caducũ est
nec ap̃t te q̃ habes tanꝗͣ aliena seruab̾ s ꝓ te tã¬
quã tua ⁊ dispenses ⁊ utaris. Si prudentiã amplec
potiꝰ aptes. scut manꝰ q̃ eadẽ est cũ in palmã ex tẽ¬
dit᷑.⁊ in pugnũ astringitur. Prudentis est exami¬
nare consilia. et ñ cito facili credulitate ad falsa
plabi. De dubiis ñ diffinias. s suspensã tene sen¬
sentiã. Nicħ inexꝑtũ affirmes. qr non om̃e ꝗ ueri¬
simile ⁊ stati et uerũ ÷. sic̃ eniã sepiꝰ ꝗ pͥmũ incro¬
dibile uidet᷑. ñ continuo falsũ ÷ crebro siquidẽ fa¬
ciem mendati ueritaᷤᷤ tenet. et crebro m̃datiũ sp̾e
ueritatis occultat. Nã sicut aliqͦtiens tͥstẽ frontẽ
amicꝰ. et blaudã adulator ostendit: sic ueri simile

Expanded text:
sequi desideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam eris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplectpotius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sententiam. Nihil inexpertum affirmes, quia non omne verisimile statim verum est; sicut et saepius quod primum incredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; sic verisimilitu
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sue morte sanauit. & ad immortalitatis sue
spẽm in tp̃re restitutionis complendã reformauit.
Ubidiligentiꝰ actendendũ est. ꝗ mors q̃ ꝑlignũ uenit
ꝑ lignũ suꝑata ẽ. Et ip̃aligni forma longitudini ⁊¬

Expanded text:
carnis suae morte sanavit, et ad immortalitatis suae carnis suae morte sanavit, et ad immortalitatis suae speciem in tempore restitutionis complendam, reformavit. Ubi diligentius attendendum est quod mors quae per lignum venit, per lignum superata est. Et ipsa ligni forma longitudini
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͥ fili bei iiui. qͥd uenisti añ tp̃s torq̃re nos : con¬
stat gͦ ex his ⁊ huiꝰ mõi aliis. qr dĩa uirtꝰ nrani car
nem reciꝑe nõ eguit. s tñ ea bonitate qua nos
condidit. eadẽ nos reformare uoluit. et ad ħ me¬
ci ꝑmi. egͥtudines quaᷤᷤ curanda ᷤ suscipiunt. Ali¬
quando curare ꝑ contͣria uolt̾. aliq̃n ꝑ siłia. hoc fecit dꝰ
subleuans. sua infirͣmitate nos sanans. sua morte noᷤᷤ
uiuificans. Sic rõne medicine. sicca humidis. humida
siccis. calida frigidis opponunt᷑. ⁊ ninꝰ fortia contraria.
milib opponũnt᷑. cũ scdm qualitat̃e uulner̾ uł tu¬
moꝵ ꝯmensurat᷑ longitudo uel latitudo epithematũ
Sic corpionis carnes oleo ꝙcte. ꝑcussionib medent᷑
scorpionũ. Sic tyriaca de serpentis carne confectum
morsib serpentũ occurrit et potiones ueneno infec¬
tas. in potu. sumptũ epellit. Ad hanc siłitudinẽ me¬
dicus ñr mortẽ nr̃e carnis de serpente uenientẽ

Expanded text:
Constat ergo ex his et hujusmodi aliis, quia divina virtus nostra reparatione non eguit: sed tamen ea bonitate, qua nos condidit, eadem reformare nos voluit, et ad hoc, meci periti aegritudines, quas curandas suscipiunt, aliquando curare per contraria, aliquando per similia. Hoc fecit Domsublevans, sua infirmitate nos sanans, sua morte nos vivificans. Sic ratione medicinae sicca humidis, humida siccis, calida frigidis apponuntur, et minus fortia contraria milibus apponuntur, cum secundum quantitatem vulnerum vel tumorum, mensurantur longitudo vel latitudo epithematum. Sic scorpionis carnes oleo coctae percussionibus medentur scorpionum. Sic theriaca de serpentis carne, confectum morsibus serpentis occurrit et potiones veneno infectas, in potu sumptum expellit. Ad hanc similitudinem medicus noster mortem nostrae carni, de serpente venientem,
Abbreviated transcription (Latin):
soluere ñ morat᷑ ubi et recte subdit᷑. Non reuer¬
tar. quia neqͣꝗͣ ultͣ mĩa parcentis lib̾at. qͦs semel ĩ
locis penalib iusticia iudicantis damnat. Qd̾ adhuc
⁊ tenebraꝵ t̾ra ꝑhibet᷑. qr foris dolor cruciat: quoᷤ diuisos
a uͦ lumine intꝰ cecitas obscurat. qͣuis miserie et
t̃ra in qͣ nascimur. est quidẽ miserie s tenebraꝵ
ritate suadente que ait: ambulate dũ lucẽ habe¬
tis ne uos tenebre cõp̃hendant. Illa uͦ simul mi¬
adhuc descriptione subiungit᷑. Ubi umbra mor¬
tis et nlłs ordo. Sicut mors exterior ab aĩa diidit
carnẽ. ita mors interior a deo seꝑat aĩam. Umbͣ
gͦ mortis est obscuritas diuisionis. qr dãpnatus
quisq cũ et̃no igne succendit᷑. ab ȩt̃no lumine se

Expanded text:
solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non reversolvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrucem redimus, Veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miadhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis et nullus ordo . Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas divisionis. Quia damnatus quisque cum aeterno igne succenditur ab aeterno lumine te
Abbreviated transcription (Latin):
ite mẽdicꝰ aĩaꝵ. Ille tẽꝑaliũ rectoꝵ: iste spũaliũ mini¬
strator. Ille beneficia ioseph penitꝰ ignorabat: ifte do¬
na dei iugit memorabat Ille ppłm dĩ detinebat ĩ se¬
uitute. iste thes aurũ eccłe habebat in potestate. Ille
popłmi duris angariis affligebat. Iste thesautũ largis
munerib erogabat. Ad illũ uener̃t moyses aet a arõn
ut dei ppłm liberarẽt. In istũ insurreterũt deciꝰ ⁊ ualia¬
boli. ministͥ diaboli contͣ seruũ dĩ. deciꝰ et ualeriamiᷤ
acqͥestere. laurentiꝰ seuis p̃ceptis noluit obedire. Ille
nom̃ dm̃ suꝑbe ꝯtẽpsit. iste nom̃ eiꝰ humilit̾ p̃dica¬
uit. Ille popłm gͣuiꝰ affligebat. iste chesaurũ largi
erogabat. Iilũ tandẽ moyses ⁊ aarori decẽ plagis

Expanded text:
iste medicus animarum. Ille temporalium rector, iste spiritualium ministrator. Ille beneficia Joseph penitus ignorabat, iste dona Dei jugiter memorabat. Ille populum Dei detinebat in servitute, iste thesaurum ecclesiae habebat in potestate. Ille populum duris angariis affligebat, iste thesaurum ecclesiae largis muneribus erogabat. Ad illum venerunt Moyses et Aaron, ut populum Dei liberarent; in istum insurrexerunt Decius et Valeriaboli, ministri diaboli contra servum Dei. Decius et Valerianus noluit acquiescere, Laurentius saevis praeceptis noluit obedire. Ille nomen Dei superbe contempsit, iste nomen ejus humiliter praedicavit. Ille populum gravius affligebat, iste thesaurum largius erogabat. Illum tande
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ que de mortuoꝵ pellib fiunt animalium
exempla scõꝵ qͥ iam mortui ft̃ significant patr.
pedes designant affectiones quib siue adbonum
siue ad malũ it᷑. his gͦ calciamentis. sũt pedes
affectionũ muniendi.ne terrã sentiant. ne ser¬
mimolatis cotidie. in sacram̃tis altaris cũ passi¬
onẽ eiꝰ rep̃sentatis. Peccator enĩ penitens stola uir¬
tutũ uidutꝰ ad altare debet accedere.⁊ corpore et

Expanded text:
ibus mortuorum fiunt animalium, exempla sanctorum, qui jam mortui sunt, significant Patrum: pedes designant affectiones, quibus sive ad bona, sive ad mala itur. His ergo calceamentis sunt pedes affectionum immittendi, ne terram sentiant, vel serimmolatis, cum quotidie in sacramento altaris passionem ejus repraesentatis. Peccator 818 enim poenitens, stola virtutum indutus, ad altare debet accedere, et corpore et
Abbreviated transcription (Latin):
qa que ex lancea iusticie ꝓdeunt. inferri si ne
ordine neqͣꝗ possũt. Qͦmͣ namq in suppliciis
ordo ñ erit. dum damnatũ quẽq iuxta modũ
criminis retributio sequit᷑ ultionis. hinc qͣspe¬
potent̃ tormenta patient᷑. ⁊ fortiorib fortior

Expanded text:
cia quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt; quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis retributio sequitur ultionis? Hinc quippotenter tormenta patientur, et fortioribus fort
Abbreviated transcription (Latin):
dens. ut adimpłet ꝗ de se ante passionẽ dixerat.
crucis sõs eliseus filiũ sunamitis os ori. manus
suas manib eiꝰ applicans orando suscitatiit et unũ.
matri restituit. Eius dem uirtute sacramenti.
moyses in deserto bissilicem uirga ꝑcusfit. ⁊ sici¬

Expanded text:
dens; ut adimpleret quod de se ante passionem suam praedixerat, dens; ut adimpleret quod de se ante passionem suam praedixerat, crucis sanctus Elisaeus Sunamitis filium os ori, manus suas manibus ejus applicans orando suscitavit, et vivum matri restituit . Ejusdem virtute sacramenti Moyses in deserto bis silicem virga percussit; et siti
Abbreviated transcription (Latin):
ita corpꝰ ꝑ omĩa sua m̃bra in cruce distend̾et᷑. et
totũ ꝗ reatu pat̃ni delicti confractũ fuerat huiꝰ
emplastri malaxͣione consolidarẽt᷑. S huie medi¬
camento ꝑ siłia cõposid. admixiũ ẽ etiã medicam̃¬
tũ fcm̃ ꝑ oppositũ. Nam hic sanauit obed̾ia qd̾
ibi corruꝑat inobedia. Ꝙ quod ibi cõtaminauit
gule obletam̃tũ. hic reformat crucis tom̃tũ:
continet᷑ aũ in hac crucis figura altiꝰ sacram̃tũ.
ꝗ ꝗͣto est altiꝰ. tanto est aitendendũ diligentius.
intelligit᷑ uamq in latitudĩe crucis dilectio ꝓ¬
nentia spei. penetrans usq ad interiora. uelãmi¬
nis. ubi uisione pacis ꝑfruet᷑ qui hic a quibus
babilonie multipliciter cohercent᷑ donec in¬
lib̾tatẽ głe filioꝵ dĩ a seruitute corruptionis
huiꝰ lib̾ent᷑. Significauit aũ caritatis latitudinẽ dñs iħc
in cruce caput ad orientem dirigens. pedes ad octiden¬
tem submittens. manꝰ ad aquilonẽ et austrũ exten¬

Expanded text:
ia membra sua in cruce distenderetur, et totum quod reatu paterni delicti confractum fuerat, hujus emplastri malaxatione consolidaretur. Sed huic medicamento per similia composito admistum est medicamentum factum per oppositum. Nam hic sanavit obedientia, quod ibi corruperat inobedientia: et quod ibi contaminavit gulae oblectamentum, hic reformavit crucis tormentum. Continetur in hac crucis figura altius sacramentum: quod quanto est altius, tanto est attendendum diligentius. Intelligitur namque in latitudine crucis dilectio pnentia spei penetrans usque ad interiora velaminis, ubi 285 visione pacis perfruentur, qui hic a civibus Babyloniae multipliciter filiorum Dei a servitute corruptionis hujus liberentur. Significavit hanc charitatis latitudinem Dominus Jesus in cruce caput ad orientem subrigens, pedes ad occidentem submittens, manus ad aquilonem et austrum exten