comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. quȩ nuncusq ꝑ totã egẏp¬
tũ a dĩ famulis custoditur: quo
nouelli monasterii in xp̃o rudis
infantra. antiquissimoꝵ potiꝰ
patrum uetustis institutionib
imbuatur.
taq ꝑ uniu̾sam egyptum: ⁊ the¬
baidem. ubi monasteria ñ ꝓ uniꝰ¬
cuiusq renuntiantis instuuntur
abitrio. sed ꝑ successiones ac tradi¬
tiones maiorum usq in hodiernũ
diem uł ꝑmanent. uł manfura
fundantur: legitimũ orationũ mo¬
dum in uesꝑtinis conuentibus
seu nocturnis uigiluis uidemus re¬
tentari: Non enim quisquã con-¬
uenticulo fratrũ. sed ne sibi quidẽ
ipsi p̃eẽ conceditur. pͥusquã ñ solũ
uniuersis facultatib suis reddatur
ext̃nus: sed ne sui quidem ipsius
se eẽ dnm̃ruł potestatẽ habere cog¬
noscat: Ita nãq renuntiantẽ huic
mundo quibuslibet facultatibus
ac diuitiis p̃ditũ. neceẽ ẽ cenobu cõ¬
morationem expetere. ut in nullo si¬
bi ex his quȩ reliquit. aut intulit

Expanded text:
tionem, quae nunc usque per totam Aegyptionem, quae nunc usque per totam Aegyptum a dei famulis custoditur, quo nouelli monasterii in Christo rudis infantia antiquissimorum potius patrum uetustissimis institutionibus inbuatur. Itaque per uniuersam Aegyptum et Thebaidem, ubi monasteria non pro uniuscuiusque renuntiantis instituuntur arbitrio, sed per successiones ac traditiones maiorum usque in hodiernum diem uel permanent uel mansura fundantur, legitimum orationum modum in uespertinis conuentibus seu nocturnis uigiliis uidimus retentari. non enim quisquam conuenticulo fratrum, sed ne sibi quidem ipsi praeesse conceditur, priusquam non solum uniuersis facultatibus suis reddatur externus, sed ne sui quidem ipsius esse se dominum uel potestatem habere cognoscat. ita namque renuntiantem huic mundo quibuslibet facultatibus ac diuitiis praeditum necesse est coenobii commorationem expetere, ut in nullo sibi ex his quae reliquit aut intulit
Abbreviated transcription (Latin):
pro mentis suę capacitate. habentes
quẽdam ut ait apłs zelum dĩ. sed
non scđm scientiam: suꝑ hac re di-¬
uersos typos ac regłas sibimet con-¬
stituisse Quidam enim uicenos seu
tricenos psalmos. ⁊ hos ipsos antipho¬
narum ꝓtelatos melodiis ⁊ adiunc̾¬
tione quarũdam modulationum
debere dici singulis noctib censuert̃:
alii etiam hunc modum excedere
temptauerunt: Nonnulli decem
⁊ octo: atq in hunc modũ diuersis
in locis diuersum canonẽ agnoui-¬
mꝰ institutum: Totq ꝓpemodum
typos ac regłas uidimus usurpataᷤ :
quot etiam monasteria cellasq con¬
speximꝰ: Sunt. quib in ipsis quoq
diurnis orationũ officiis. id ẽ. t̃tia.
sexta. nonaq. id uisum ẽ: ut scđm
horarum modum in quib hec dño
reduntur obsequia. psalmorũ etĩa
& orationum putarent numerum
coȩquandum Nonnullis placuit:
senarium numerum singulis diei
conuentibus deputari: Quappt̃
necessarium reor antiquissimam
patrum ꝓferre in mediũ constitu¬

Expanded text:
ptu mentis suae, habentes quidem ut ait apostolus zelum dei, sed non secundum scientiam, super hac re diuersos typos ac regulas sibimet constituisse. quidam enim uicenos seu tricenos psalmos et hos ipsos antiphonarum protelatos melodiis et adiunctione quarundam modulationum debere dici singulis noctibus censuerunt, alii etiam hunc modum excedere temptauerunt, nonnulli decem et octo. atque in hunc modum di-, uersis in locis diuersum canonem cognouimus institutum totque propemodum typos ac regulas uidimus usurpatas, quot etiam monasteria cellasque conspeximus. sunt quibus in ipsis quoque diurnis orationum officiis, id est tertia, sexta nonaque id uisum est, ut secundum horarum modum, in quibus haec deo redduntur obsequia, psalmorum etiam et orationum putarent numerum coaequandum: nonnullis placuit senarium numerum singulis diei conuentibus deputari. quapropter necessarium reor antiquissimam patrum proferre in medium constitu
Abbreviated transcription (Latin):
oni parit᷑ ⁊ cęrimonus finẽ impo¬
suit. Exin uenerabilis patrũ senatꝰ.
intelligens angłi ma¬
gisterio congregationib  frũm
generalem canonẽ non sine dispen¬
satione dni constitutũ: decreuit
hunc numerũ tam in uesꝑtinis
quã in nocturnis cõuenticuliꝰ custo¬
diri:. Quib lectiones geminas ad¬
iungentes. id est unã ueteris ⁊ aliã
noui testam̃ti: tanquã ase ẽas tra¬
ditas ⁊ uelut extraordinarias.
uolentibus tantũ diuinarũ
scripturarũ memoriam possidẽ:¬
ac assidua meditatione studentib
addiderunt: In die uͦ sabbati
uł anĩca. utrasq de nouo recitatꝰ
testamento: id est unã de apło.
Quod etiam totis quinquagesimȩ
dieb faciunt hii quib lectio

Expanded text:
oni pariter et caerimoniis finem inpooni pariter et caerimoniis finem inposuit. Exhinc uenerabilis patrum senatus, intellegens angeli magisterio congregationibus fratrum generalem canonem non sine dispensatione domini constitutum, decreuit hunc numerum tam in uespertinis quam in nocturnis conuenticulis custodiri. quibus lectiones geminas adiungentes, id est unam ueteris et aliam noui testamenti, tamquam a se eas traditas et uelut extraordinarias uolentibus tantum ac diuinarum scripturarum memoriam possidere adsidua meditatione studentibus addiderunt in die uero sabbati uel dominico utrasque de nouo recitant testamento, id est unam de apostoe euangeliis. quod etiam totis Quinquagensimae diebus faciunt hi, quibus lectio
Abbreviated transcription (Latin):
ne fratrum possibile eẽt. in qua ne¬
cesse est infirmor quoq partem
maximã reꝑiri: diu̾soq mͦ enormẽ
psalmoꝵ numerũ insticuere pro
animi sui uirtute certarent. ⁊ alii
quinquagenos. alii sexagenos psal¬
mos. non nulli uͦ ne hoc quidem
numerc contenti. excedi eũ debere
enserent. eẽtq int̾ eos ꝓ religionis
regula piȩ contentionis diu̾sitas scã.
ita ut tempus sollemnitatis uesꝑti¬
nę. sacratissime succederet questioni.
cotidianos orationũ ritus uolentib
celebrare: unus in mediũ psalmos
dño cantaturus exurgit Cũq sẽ¬
dentib cunctis. ut est moris nc̃usq
in egypti partib. ⁊ in psallentis
uerba omĩ cordis intentione defixiᷤ.
undecim psalmos orationũ inter¬
iectione distinctos. continuis uer¬
sib parili ꝓnuntiatione cantasset:
duodecimũ sub alleluia respon¬
sione consummans: ab uniuersoꝵ
oculis repente subtractus. questi¬

Expanded text:
ni fratrum possibile esset, in qua neni fratrum possibile esset, in qua necesse est infirmorum quoque partem maximam reperiri, diversoque modo enormem psalmorum numerum instituere pro animi sui virtute certarent, et alii quinquagenos, alii sexagenos psalmos, nonnulli vero ne hoc quidem numero contenti excedi eum debere censerent, essetque inter eos pro religionis regula piae contentionis sancta diversitas, ita ut tempus solemnitatis vespertinae sacratissimae succederet quaestioni, quotidianos orationum celebrare unus in medium psalmos domino cantaturus exsnrgit cumque sedentibus cunctis, ut est moris nunc usque in Aegypti partibus, et in psallentis uerba omni cordis intentione defixis undecim psalmos orationum interiectione distinctos contiguis uersibus parili pronuntiatione cantasset, duodecimum sub alleluiae responsione consummans ab uniuersorum oculis repente subtractus quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
Ea igitur tempestate. cum ȩccłȩ illuᷤ
primitiuȩ ꝑfectio. penes successores
suos adhuc recenti memoria inuiola¬
ta duraretꝰ. feruensq paucoꝵ fides.
necdum in multitudine dispsa tepu¬
isset: uenerabiles patres ꝑuigili cu¬
ra posteris consulentes. quinam
modꝰ cotidiano cultui ꝑ uniu̾sum
frat̃nitatis corpꝰ decerni deberet.
tractaturi conueniunt᷑: ⁊hereditatẽ
pietatis ac pacis. etiã successoribus
sus absoluta ab omĩ dissensioniᷤ
lite transmitterent: uerentes scilicet.
ne qua in cotidianis sollemnitatib
int̃ uiros eiusdem culturȩ consortes
dissonantia uł uarietas exorta. quan¬
doq in posterũ erroris uł emulati¬
onis seu scismatis noxium germen
emitteret Cũq ꝓ suo unusqͥsq
feruore. infirmitatis immemor ali¬
enȩ. id statui debere censeret. qd
contemplatione fidei ac roborissui
facillimum iudicabat. parũ discu¬
tiens quod generalit̃ in plenitudi

Expanded text:
ea igitur tempestate, cum ecclesiae illius ea igitur tempestate, cum ecclesiae illius primitiuae per- . fectio penes successores suos adhuc recenti memoria inuiolata duraret feruensque paucorum fides necdum in multitudinem dispersa tepuisset, uenerabiles patres peruigili cura posteris consulentes, quinam modus cotidiano cultui per uniuersum fraternitatis corpus decerni deberet, tractaturi conueniunt, ut hereditatem pietatis ac pacis etiam successoribus suis absolutam ab omni dissensionis lite transmitterent, uerentes scilicet ne qua in cotidianis sollemnitatibus inter uiros eiusdem culturae consortes dissonantia uel uarietas exorta quandoque in posterum erroris uel aemulationis seu schismatis noxii germen emitteret. cumque pro suo unusquisque feruore infirmitatis inmemor alienae id statui debere censeret, quod contemplatione fidei ac roboris sui facillimum iudicabat, parum discutiens quid generaliter plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
domorũ. uendentes afferebant p̃tia
eorum quȩ uendebantur. ⁊ ponebant
ante pedes apłorũ. diuidebantur
autem singulis ꝓut cuiq opus erat:
uerum etiam his multo sublimiora
cumulauerant: Et enim secedentes
in secretiora suburbioꝵ loca. agebatł
uitam tanto abstinentie rigore
districtam: ut etiam his qui erant
religionis extranei stupori eẽt tã ar¬
dua conuersationis eoꝵ ꝓfessio: Eo
enim feruore scripturarũ diuinarũ
lectionib orationiq ⁊ oꝑi manuum
dieb ac noctib incubabant᷑: ut nec
escarũ quidem appetitus uł memo¬
ria. nisi alio. t̃tioue die. corporis
int̃pellaret inedia: cibumq ac po¬
tum ñ tam desideratũ quã necessa¬
rium sumerent E ne hunc quidẽ
ante solis occasum: ut tempus luciᷤ
cum spũaliũ meditationũ studiis.
curam uͦ corporis eũ nocte sotiarent:
aliaq his multo sublim iora ꝑfice¬
rent De quib etian his qͥ minus
indigenarum relationẽ cognouit.
ȩccłastica hẏstoria pot̾it edoceri:

Expanded text:
pretia eorum quae uendebant et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique opus erat, uerum etiam his multo sublimiora cumulauerant. etenim secedentes in secretiora suburbiorum loca agebant uitam tanto abstinentiae rigore districtam, ut etiam his, qui erant religionis externi, stupori esset tam ardua conuersationis eorum professio. eo enim feruore diuinarum scripturarum lectionibus orationique et operi manuum diebus ac noctibus incubabant, ut ne escarum quidem adpetitus uel memoria, nisi alio tertioue die corporis interpellaret inedia, cibumque ac potum non tam desideratum quam necessarium sumerent et ne hunc quidem ante solis occasum, ut tempus lucis cum spiritalium meditationum studiis, curam uero corporis cum nocte sociarent aliaque his multo sublimiora perficerent. de quibus etiam is, qui minus indigenarum relatione cognouit, ecclesiastica historia poterit edoceri.
Abbreviated transcription (Latin):
de cationico nocturnaru
hoc quod¬
diximꝰ
cingło.
les ac¬
cinctus:
int̾im qui
modus canica¬
rum orationum psalmoꝵq sit.
in partibus orientis a scĩs patͥb
antiquitꝰ statutꝰ agnoscat. De qͣli¬
tate uͦ earum. uł quẽadmodũ orare
scđm apłi sententiam sine int̾misi¬
one possi mꝰ: suis in locis cũ senioꝵ
collationes cȩꝑimus expon̾e. qͣntũ
dñs dederit ꝓferemus:¬

Expanded text:
DE CANONICO NOCTURNARUMhoc, quodiximus, cingulo les accinctus, interim qui modus canonicarum orationum psalmorumque sit in partibus Orientis a sanctis patribus antiquitus statutus, agnoscat. De qualitate vero earum, vel quemadmodum orare secundum Apostoli sententiam , sine intermissione possimus, suis in locis cum seniorum Collationes coeperimus exponere, quantum Dominus dederit, proferemus
Abbreviated transcription (Latin):
animis qui ñꝗͣ gentili suꝑsticione
polluti sunt sub colore testimonii huiꝰ quo
faciente ctͣctus ẽ. ita ut etiã heresis quę¬
dr̃ antͦpomorphitarũ sub occasione de¬
testandȩ huiꝰ int̾p̃tationis emerserit. quȩ
ĩmensã illã ac simplicẽ diuinitatis sub¬
stantiã liniamentis nr̃is ⁊ humana figu¬
ratione c̃positã. ꝑtinaci ꝑuersitate
contendit: Quã tñ si quis fuerit catho¬
licis dogmatib institutꝰ. ut gentilẽ blas¬
phemiã decestabit᷑. & ita ad illã orõnis
purissimã ꝑueniet qualitatẽ. quȩ ñ solũ
nulla diuinitatis esfigiẽ. nec liniamenta
corꝑea qđ dictu qͦ nefas est in sua suppli¬
catione iniscebit. s ne ullã quidẽ in se
memoriã dicti cuiꝰꝗͣ uł facti speciẽ seu
formã cuuꝰlibet caracteris admittet: .u
mens in oratione sua uł erigit᷑ uł for¬
mat᷑. tantũ scilicet ã t̾renarũ rerũ ac¬
matĩaliũ concemplatione discedens. qͣnt̃

Expanded text:
animis qui nunquam gentilica superstitione animis qui nunquam gentilica superstitione polluti sunt, sub colore testimonii hujus quofaciente contractus est, ita ut etiam haeresis Anthropomorphitarum sub occasione detestandae hujus interpretationis emerserit, quae immensam illam ac simplicem Divinitatis substantiam lineamentis nostris et humana figuratione compositam, pertinaci perversitate contendit. Quam tamen si quis fuerit catholicis dogmatibus institutus, ut gentilem blasphemiam detestabitur, et ita ad illam orationis purissimam perveniet qualitatem, quae non solum nullam Divinitatis effigiem, nec lineamenta corporea, quod dictu quoque nefas est, in sua supplicatione miscebit, sed ne ullam quidem in ae memoriam dicti cuiusquam uel facti speciem seu formam cuiuslibet characteris admittet. Secaquaeque mens in oratione sua uel erigitur uel formatur, tantum scilicet a terrenarum 80 materialium rerum contemplatione d
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ dicã in errore pͥstino ꝑdurare: qͥ
ñ recenti ut putatis demonũ illisione
s ignorantia pͥstinȩ gentilitatis uifert᷑:
dũ scdm̃ consuetudinẽ erroris illiꝰ quo
demones hominũ fĩgura ẽpositos excole¬
bant. nc̃ qͦ illã inẽp̃hensibilẽ atq in ef¬
fabilẽ ueri numinis maiestatẽ. subcir¬
cũscriptione alicuiꝰ unaginis existimats
adorandã: nicħ se tenere uł habere
credentes. si ꝓpositã ñ habuerint una¬
ginẽ quandã quã in supplicatione po¬
siti iugit᷑ int̾pellent. eãq cͥcũfẽrant
mente ac p̃ oculis teneant sẽꝑ affixã:
Suꝑ quoꝵ hoc eriore c̃petent̾ dirigit᷑ illa
sententia E mutauert̃ głam incorrup¬
tibilis dĩ. in similitudinẽ imaginis homi
nis corrupcibił Ieremias qͦ lopulus inqͥt
meus mutauit glam suã in idolo. Qui
error licet origine hac qua diximꝰ qͦrũdã
sensib sit iolitꝰ: nichilominꝰ tñ in illoꝵ qͦ

Expanded text:
uerius dicam in errore pristino perdurare, qui uerius dicam in errore pristino perdurare, qui non recenti pristinae gentilitatis infertur, dum secundum consuetudinem erroris illius, quo daemonas hominum figura conpositos excolebant, nunc quoque illam inconprehensibilem atque ineffabilem ueri numinis maiestatem sab circumscriptione alicuius imaginis existimant adorandam, nihil se tenere uel habere credentes, si propositam non habuerint imaginem quandam, quam in supplicatione positi iugiter interpellent eamque circumferant mente ac prae oculis teneant semper adfixam. super quorum hoe errore conpetenter dirigitur illa sententia: et mutauerunt gloriam incorruptibilnis corruptibilis. Jeremias quoque: « Populus, inquit, meus mutavit gloriam in idolo. » Qui error, licet origine hac qua diximus quorumdam sensibus sit inolitus, nihilominus tamen in illorum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ calliditate conceptꝰ: Ñ enĩ par¬
ua desꝑatione deicim: considerantes eũ
labores tantos quos ꝑ quinqͣginta annõ
in hac heremo tã laudabilit̾ exegit. ig¬
norantiȩ huiꝰ uicio ñ solũ penitꝰ ꝓ ni¬
chilo ꝑdidisse: s etiã ꝑpetuę mortis in¬
currisse discrimen. Unde gͦ uł cur ei
hic tã gins error irrepserit: pͥmũ deside ra¬
mus agnoscere: de inde q̃sumꝰ edoceri
quẽadmodũ ad illã orationis qͣlitatẽ
de qua pͥdẽ ñ solũ copiose s etiã mag¬
nifice disputasti ꝑuenire possimꝰ In ł
enĩ ꝓficit in nob̾ admirabilis illa colla¬
tio: ut stuporẽ tantũ ͤ mentis incuteret.
ñ quẽ admodũ eã ꝑficere uł app̃hendẽ
ualeremꝰ ostenderet:saac.
Iou est mirandũ hominẽ siplicis¬
simũ & de substantia ac natura di¬
uinitatis ñꝗͣ penitꝰ crudicũ. rusticitatis
uicio & c̃suetudine erroris antiqui usq
nẽ detineri uł decipi potuisse. & ut

Expanded text:
daemonum calliditate conceptus. non enim pardaemonum calliditate conceptus. non enim parua desperatione deicimur considerantes eum labores tantos, quos per quinquaginta annos in hac heremo tam laudabiliter exegit, ignorantiae huius uitio non solum penitus perdidisse, sed etiam perpetuae mortis incurrisse discrimen. nnde ergo uel cur ei hic tam grauis error inrepserit, primum desideramus agnoscere. deinde quaesumus edoceri quemadmodum ad illam orationis qualitatem, de qua pridem non solum copiose, sed etiam magnifice disputasti, peruenire possimus. in hoc enim profecit in nobis admirabilis illa conlatio, ut stuporem tantummodo mentis incuteret, non quemadmodum eam perficere uel adprehendere ualeremus ostenderet. ISAAC: Non est mirandum hominem simplicissimum et de substantia ac natura diuinitatis numquam penitus eruditum rusticitatis uitio et consuetudine erroris antiqui usque nunc detineri uel decipi potuisse et ut
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ senex mente confusus. eõ qđ
illã antͦ pomorphitarũ imaginẽ dĩta¬
titis quã ꝓponere sibi in oratione con¬
sueuerat. aboleri de corde suo sentiret.:
ut in amarissimos fletꝰ crebrosq singul¬
tus repente ꝓrũpens. in terrã ꝓstatus.
cũ eiulatu ualidissimo ꝓclamaret: heu
me miserũ: Tulerunt a me dnm̃ meũ.
et quẽ nc̃ tencã ñ habeo. uł quẽ adorẽ.
aut interpellẽ iã nescio: Suꝑ qͣ re ual¬
de ꝑmoti necũ etiã p̃t̾itȩ collationis
uirtute adhuc in nr̃is cordib insidente:
ad abbatẽ ysaac rediuimꝰ Quẽ c̃minꝰ
incuentes. his sermonib adorsi sumꝰ: uii
icet nos de tetra eiꝰ rei que nuꝑ obor¬
tã est nouitatẽ. p̃tite collationis quȩ
suꝑ orationis statu digesta est desicłiũ
recurrere ad beatitudinẽ t̾uã pꝰpo¬
sitis om̃ib inuitarit: adiecit tñ aliqͥd
huic cupiditati etiã abbatis serapionis
tã gͣuis error nequissimoꝵ ut arbitror

Expanded text:
oratione senex mente confusus, eo quod oratione senex mente confusus, eo quod illam anthropomorphon imaginem deitatis, quam proponere sibi in oratione consueuerat, aboleri de suo corde sentiret, ut in amarissimos fletus crebrosque singultus repente prorumpens in terramque prostratus cum heiulatu ualidissimo proclamaret: heu me miserum! tulerunt a me deum meum, et quem nunc teneam non habeo uel quem adorem aut interpellem iam nescio. super qua re ualde permoti nec non etiam praeteritae conlationis uirtute adhuc in nostris cordibus insidente ad abbatem Isaac rediuimus, quem comminus intuentes his sermonibus adorsi sumus. Licet nos etiam citra eius rei quae nuper oborta est nouitatem praeteritae conlationis, quae super orationis statu digesta eet, desiderium recurrere ad tuam beatitudinem postpositis omnibus inuitaret, adiecit tamen aliquid huic cupiditati etiam abbatis Sarapionis tam grauis error, nequissimorum at arbitramur
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq ille ñ scdm̃ humilẽ littere sonĩ s
spualit᷑ unaginẽ dĩ ac similitudinẽ
tͣdi ab uniu̾sis eccłarũ pͥncipib explana¬
ret. idq copioso sermone ac plurimis
scripturarũ testimoniss apꝓbaret. nec
di cadere. qdͣ huinana ẽpositione ualeat
ac simili tudine circũseͥbi: quippe
quȩ incorꝑ̾ea ⁊ incõposita simplexq
natura sit. quȩ q sic̃ oculis dep̃hendi.
ita mente ñ ualeat estimari: tandẽ se¬
nex multis ac ualidissimis doctssimi
uiri assertionib motꝰ ad fidẽ catholicȩ
tͣditionis ateͤctꝰ est Cũq suꝑ hoc eiꝰ assen¬
su infĩnita uł abbatẽ pasnuthiũ uł nos
om̃s leticia repleuisset. qđ scilicet  uirũ
tante antiquitatis cantisq uirtuti b
c̃sũmatũ imꝑitia sola & suplicitate
rusticitatis errantẽ. neqͣquã usq ad
finẽ deuiare dñs ã tͣmite rec̃. Te fid̃i
ꝑmisisset᷑. & ꝓ gr̾arũ actione surgentes
p̃ces dño parit̾ funderemꝰ: ita est in

Expanded text:
umilem litterae sonum, sed spiritaliter imaginem Dei ac similitudinem tradi ab universis Ecclesiarum principibus explanaret, idque copioso sermone ac plurimis Scripturarum testimoniis approbaret, nec di cadere quod humana compositione valeat ac similitudine circumscribi, quippe quae incorporea et incomposita simplexque natura sit, quaeque sicut oculis deprehendi, ita mente non valeat aestimari; tandem senex, multis ac validissimis doctissimi viri assertionibus motus, ad fidem catholicae traditionis adtractus est. cumque soper hoc eius adsensu infinita uel abbatem Pafnutium uel nos omnes laetitia repleuisset, quod scilicet uirum tantae antiquitatis tantisque uirtutibus consummatum, inperitia sola et simplicitate rusticitatis errantem, nequaquam usque ad finem deuiare dominus a tramite rectae fidei permisisset, et pro gratiarum actione surgentes preces domino pariter funderemus, ita est in
Abbreviated transcription (Latin):
siue quȩ de irrationabili mentis
confusione ꝓcedunt. seu quȩ leta¬
lem desperationẽ nob̾ indicunt.

Expanded text:
sive quae de irrationabili mentis confusione procedunt, seu quae lethalem desperationem nobis inducunt
Abbreviated transcription (Latin):
leuia exercere despexerat. diͤac
nocte spe questꝰ in fatigabiliter
laborare compellit: ñ orationũ
sollemnia. non ieuiniorũ modũ.
non uigiliarum regulã custodi.
ri ꝑmittit᷑. non honestarũ inter¬
cessionum explere officia sinit :
dum mͦ uł auaritiȩ rabiem sati¬
are. uł cotidianis usib possit oc¬
currere. cupiditatis ignẽ dũ ad
quirendo extinguendũ credit.
accendens Hinc iam nonnulli
ꝑ apꝑtum p̾cipitium lapsi. in¬
reuocabili ruma feruntur ad mor¬
tem: & non contenti soli possidere
quas uł nũquã habuerant. uł in¬
itio malo reseruauerant pecunias.::
inquirunt contubnia feminarũ.
quȩ debeant ea quȩ male congesta
uł retenta sunt custodire: Cantiꝰq
se occupationib noxiis ac ꝑnitio¬
sis inuoluunt: ut usq ad ꝑfundũ
inferni deuođ. dum ad quiescere
illi apłice sententiȩ renuunt. ut
habentes uictum & uestimĩtum.
his contenti sint quȩ monasterii
frugalitas exhłbebat. sed uolentes

Expanded text:
leuia exercere despexerat, die ac leuia exercere despexerat, die ac nocte spe quaestus infatigabiliter laborare conpellit: non orationum sollemnia, non ieiuniorum modum, non uigiliarum regulam custodire permittit, non honestarum intercessionum explere officia sinit, dummodo uel auaritiae rabiem satiare uel cotidianis usibus possit occurrere, cupiditatis ignem, dum ad-\' quirendo extinguendum credit, accendens. Hinc iam nonnulli per abruptum praecipitium lapsi inreucabili ruina feruntur ad mortem, et non contenti soli possidere quas uel numquam habuerant uel initio malo reseruarant pecunias inquirunt contubernia feminarum, quae debeant ea quae male congesta uel retenta sunt custodire. tantisque se occupationibus noxiis ac perniciosis inuoluunt, ut usque ad profundum inferi deuoluti, dum adquiescere illi apostolicae sententiae rennuunt, ut habentes uictum et uestimentum his sint contenti quae monasterii frugalitas exhibeat, sed uolentes
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ. de cȩnobii disciplina uidea¬
tur exire: Nec solus tam̃ transim¬
grare contentꝰ: ne tanquã suo
uitio discessisse credat᷑. quantos
potuerit susurrationib claindesti¬
nis deprauare non desinit. Qsi
etiam demporis asꝑitas. itineris seu
nauigationis eius int̾cluserit com¬
meatum : ꝑ om̃e illucd tempꝰ suspen¬
so anxioq residens corde. tristitias
serere uł excitare non cessat. disces¬
sus solatium & excusationẽ leuita¬
tis non se alit̾ credens quã nota
uł macula monastĩi reꝑturum.
Agitur itaq facib pecuniarũ suarũ
magis ac magis accensus: quȩ pos¬
sesse nũquã monachũ. uł in mo¬
nasterio residere. uł uiuere sub
regulȩ institutione ꝑmittunt:
ũq exinde eum uelut feralis q̃dã
bestia de cȩtu gregis segregans pecꝰ
oportunum predę destitutione so¬
dalium fecerit. & deuorationi faci¬
lem contub̾nii pͥuatione reddi¬
derit᷑. eum qui pͥus oꝑa monastĩi

Expanded text:
motus de coenobii disciplina uideamotus de coenobii disciplina uideatur exire. nec solus tamen trausmigrare contentus, ne tamquam suo uitio deseruisse credatur, quantos potuerit susurrationibus clandestinis deprauare non desinit. quodsi etiam temporis asperitas itineris seu nauigationis eius intercluserit commeatum, per omne illud tempus suspenso anxioque residens corde tristitias serere uel excitare non cessat, discessus solacium et excusationem leuitatis non se aliter credens quam nota uel macula monasterii reperturum. Agitur itaque facibus pecuniarum suarum magis ac magis accensus, quae possessae numquam monachum uel in monasterio residere uel uiuere sub regulae institutione permittunt. cumque exinde eum uelut feralis quaedam bestia de coetu gregis separans pecus oportunum praedae destitutione sodalium fecerit et deuorationi facilem contubernii priuatione reddiderit, eum, qui prius opera monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
asportauerit: se ꝑiturũ ꝓtinꝰ gra¬
uit̾ ingemiscit: Itaq instabilitatiᷤᷤ
suȩ habens uiaticum nũmos an
quorũ p̾sidio. alarum sibi instar
aptauit: iamq ad transmigran¬
dum paratꝰ. insolent̃ ad omiã p̃¬
cepta respondet: & tanquã ꝑegri¬
num extraneumq se gerens. quȩ¬
cũq indigentia correptione per-¬
spexerit. negligit atq contemnit:
Cũq furtim possideat reconditã
pecuniam: nec caltiamenta qͥdẽ.
ac uestimenta se habere conqͣrit᷑:
dariq sibi tardius indignatur:
Acsi forte dispensatione senioris ei
pͥus qͥ nicħ penitꝰ habere cognoscit᷑.
aliquid horum fuerit imꝑtitum.
maiorib irȩ stimulis incitatur:
seq despici ueluti extraneũ putat:
nec ad ullum opꝰ manus suas
accommoclare conten tꝰ. rep̃hendit
omĩa quȩ necessario fieri monastii
compellit utilitas: Deniq occasio¬
nes quib offendi uł irasci de¬
beat studiose ꝑquirit: ne leuiter

Expanded text:
asportaverit, se periturum protinus graasportaverit, se periturum protinus grauiter ingemescit. Itaque instabilitatis suae uiaticum habens nummos, in quorum praesidio alarum sibi instar aptauit, iamque ad transmigrandum paratus insoleuter ad omnia praecepta respondet, et tamquam peregrinum extraneumque se gerens, quaecumque indigentia correctione perspexerit, neglegit atque contemnit. cumque furtim poesideat reconditam pecuniam, ne calciamenta quidem ac uestimenta se habere conqueritur darique sibi tardius indignatur. ac si forte dispensatione senioris ei prius, qui nihil penitus habere cognoscitur, aliquid horum fuerit impertitum, maioribus irae stimulis inardescit seque despici ueluti extraneum putat, nec ad ullum opus manus suas adcommodare contentus reprehendit omnia quae necessario fieri monasterii conpellit utilitas. deinde occasiones quibus offendi uel irasci debeat studiose perquirit, ne leuiter
Abbreviated transcription (Latin):
ria: quȩ est simulachrorũ seruitꝰ:
Cernis gͥ ad quantã labem rabies
hoc ꝑ gradus singulos crescat:
ut etiam idolorum uł simula¬
chrorũ seruitꝰ apłi uoce ꝓnunti¬
etur. eo quod figura uł imagine
dĩ p̾termissa. quã deuote serui¬
ens dõ immaculatam in semet¬
ipso debuit custodire. hominũ
siguras impressas auro. diligere
in det̾ius crescens: nullã dem¬
ceps humilitatis. nullã caritrtis.
nullam obȩdientie ñ dicã uir¬
tutem. sed ne umbram quidẽ
retinere contentꝰ. indignat᷑ ad omiã. ꝓ¬
& ad singula oꝑa murmurat atq
suspirat: Hullaq r euerentia reser¬
uataꝰ: uelut equus durissimꝰ qui
ad p̃cipitium fertur infrenis. nec
uictu cotidiano nec solito incium̃¬
to contentꝰ: non se diutius hec tole¬
raturum cẽ testatur Dm̃ qͦq ñ ibi
solumm eẽ ꝓclamat: nec salutẽ
suam in illo tantum loco eeꝰ conclu¬
sam. Unde si quoquã se ñ celerius

Expanded text:
ία, quae est simulacrorum servitus . ία, quae est simulacrorum servitus . Cernis igitur ad quantam labem rabies haec per gradus singulos crescat, ut etiam idolorum vel simulacrorum servitus Apostoli voce pronuntietur, eo quod figura Dei et imagine praetermissa quam devote serviens Deo immaculatam in semetipso debuit custodire hominum figuras impressas auro diligere in deterius crescens, nullam deinceps humilitatis, nullam charitatis, nullam obedientiae, non dicam virtutem, sed ne umbram quidem virtutis retinere contentus, indignatur ad omnia, et ad singula opera murmurat atque suspirat. Nullaque jam reverentia reservata, velut equus durissimus ad praecipitium fertur infrenis: nec victu quotidiano, nec solito indumento contentus, non se diutius haec toleraturum esse testatur. Deum quoque non ibi solummodo esse proclamat, nec salutem suam in illo tantum loco esse conclusam. Unde si quoquam se non celerius
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt: Agitur itaq infelix
anima serpentinis nexib obligata
dum mat̾iam male concretam ne¬
quiore cura concupiscit augere:
pestem sibi qua diriꝰ inflammet᷑
ipsa parturiens: Totaq lucri cogi¬
tatione possessa. nichil aliud re¬
spicit cordis intuitu. quã unde
pecuniam parare ualeat. ꝑ quã
possit de monasterii disciplina
quãtotiꝰ euolare: nullam exhibens
fidem ubi potuerit nũmi spesaliqͥ
refulgere. Pro hac ñ mendacii
non ꝑiurii. non furui facinꝰ ad¬
inittere ꝑhorrescit: non fidem
frangere. non iracundie noxio
furore suppleri: Si quoquã aspe
questꝰ deciderit᷑ non honestatis.
non humilitatis modũ transcen¬
dere ꝑtimescit: fitq ei ꝑ omĩa
ut aluis uenter. ita huic aurum
⁊spes lucri ꝓ dõ Unde beatus
apłs huius morbi noxia uenena
ꝓspiciens: non solum eam eẽ ra¬
dicem omnium malorum: uerũ
etiam idolorum seruitutem pro¬
nuntiauit dicens. & auaritia.
quod in greco dicitur philargi¬

Expanded text:
non possint. Agitur itaque infelix non possint. Agitur itaque infelix anima serpentinis nexibus obligata, dum materiam male concretam nequiore cura concupiscit augere, pestem sibi qua dirius inflammetur, ipsa parturiens, totaque lucri cogitatione possessa, nihil aliud respicit cordis intuitu, quam unde pecuniam parare valeat, per quam possit de monasterii disciplina quantocius evolare, nullam exhibens fidem, ubi potuerit nummi spes aliqua refulgere. Pro hac non mendacii, non perjurii, non furti facinus admittere perhorrescit, non fidem frangere, non iracundiae noxio furore suppleri. Si quoquam a spe quaestus deciderit; non honestatis, non humilitatis modum transcendere pertimescit, fitque ei per omnia, ut aliis venter, ita huic aurum et spes lucri pro Deo. Unde beatus Apostolus hujus morbi noxia venena prospiciens, non solum eam radicem esse omnium malorum, verum etiam idolorum servitutem pronuntiavit, dicens: Et avaritia quod in Graeco dicitur φιλαργυρ
Abbreviated transcription (Latin):
ullo ꝓfectu uitam iugit᷑ tolera¬
turum: inopem se quoq semꝑ ac
nudum non sine impꝑio aliena
substantia sustentandum: Itaq
cum huiuscemodi cogitationib
laqueauerit mentẽ: qualit̾ unũ
saltem denariũ adquirere possit
excogitit: Tunc peculiare opꝰ qͦđ
exerceat: abbate inscio sollicita
mente ꝑquirit: Quod uendens
clam. ⁊ optato tandem potitus
nũmo: qualit̃ eũ duplicet. acriꝰ
ue hem̃tiusq torquetur: ubi re¬
ponat. cuiue illum credat anͥei
guus. Deinde quid ex eo coemere.
qualiq eum commertio ualeã du¬
plicare: cura grauiore distendit᷑
auidior fames excrescit auri aua¬
ritia Tantoq uehem̃tius suscitit᷑:
quanto etiam summa lucri uehe¬
mencior apponitur: Cũ pecuniȩ
&enim incremento: rabies cupidi¬
tatis augetur: Tum deinde uita
longeua ꝓmittitur: senectꝰ incurua
infirmitates diu̾sȩ atq ꝓlixȩ: q̃
nisi maior summa in u̾uentute
fuerit p̾parata tolerari in senecta

Expanded text:
ullo profectu uitam iugiter toleraullo profectu uitam iugiter toleraturum, inopem quoque se semper ac nudum non sine inproperio aliena substantia sustinendum. itaque cum huiuscemodi cogitationibus laqueauerit mentem, qualiter unum saltim denarium adquirere possit excogitat. tum peculiare opus, quod exerceat abbate nescio, sollicita mente perquirit. quod uendens clam et optato tandem potitus nummo, qualiter eum dupbcot, acrius uehementiusque torquetur, ubi reponat cuiuguus. Deinde quid ex eo coemere, qualique eum commercio valeat duplicare, cura graviore distendituravidior fames accrescit auri, tantoque vehementius suscitatur, quanto etiam summa lucri major apponitur. Cum pecuniae etenim incremento rabies cupiditatis augetur. Tum deinde vita longaeva promittitur, senectus incurva, infirmitates diversae atque prolixae, quae nisi major summa in juventute fuerit praeparata, tolerari in senecta
Abbreviated transcription (Latin):
id est amor pecuniȩ.
Ec igitur cum remissam tepidã
q possederit monachi mentem:
primitus eum in exigua summa
sollicitans. iustos quoᷤdam ⁊uelut
rationabiles ei colores ob quos uł¬
reseruare sibi aliquid pecuniȩ
debeat uł parare. describet: Nã
& ea quȩ prebentur in monastio
queritur non eeꝰ sufficientia: & sa¬
no robustoq corpore uix posse
tolerari: Quid faciendũ si ualitu¬
do mala carnis emerserit. & recon¬
ditum non fuerit aliquid pecu¬
liare quo sustentetur infirmitas:
tiam erga ȩgrotantes maximam:
si ꝓpͥum aliquid non fuerit quo
cura corporis ualeat adhiberi.
misere eẽ moriendũ: Ipsum etiam
uestinientum non sufficere qđ p̃¬
betur: nisi ꝓcurauerit unde sibi
aliquid ualeat exhibere: Postre¬
mo. ne dui posse in codem locout
monasterio commorari: & nͥ para¬
uerit sibi uiatici sũptus euectio¬
nisq trans marinȩ mercedẽ. ñ pos¬
se cum uoluerit transmigrare:
& necessitate mopię coartatum.
laboriosam ac miserabilẽ absq

Expanded text:
id est amor pecuniae. Haec igitur cum remissam tepidamque monachi possederit mentem, primitus eum in exigua summa sollicitans . iustos quosdam et uelut rationabiles ei colores, ob quos uereseruare sibi aliquid pecuniae debeat uel parare, describit. nam et ea quae praebentur in monasterio queritur non esse sufficientia et sano robustoque corpore uix posse tolerari. quid faciendum si ualitudo mala carnis emerserit et reconditum non fuerit aliquid peculiare, quo sustentetur infirmitas? tiam erga aegrotantes maximam. si proprium aliquid non fuerit quo cura corporis ualeat adhiberi, misere esse moriendum. ipsum etiam uestimentum non sufficere quod praebetur, nisi procurauerit nde sibi aliud ualeat exhibere. postremo nec diu posse in eodem loco uel monasterio commorari, et nisi parauerit sibi uiatici sumptus euectionisque t-ransmarinae mercedem, non posse cum uoluerit transmigrare, et necessitate inopiae coartatum laboriosam ac miserabilem absque
Abbreviated transcription (Latin):
tunt a te. quȩ p̃parasti. euiꝰ ert:
Nichilq de crastino cogitantes:
nũquã de monast̾ii disciplia
patiamur euelli: Quod
sine dubio nequaquã
ꝑmitemur implere.
sed ne subinstitutionis qͥđe
regula ꝑmanere: nisi pͥus pati¬
entiȩ uirtus. quȩ non aliunde
quã de humilitatis fonte ꝓce¬
dit. in nob fuerit firma solidita¬
te fundata: Illa nãq nulli com¬
motiones nouit inferre: hec uͦ
sibi illatas magnanimiter tole¬

Expanded text:
tunt a te: quae autem praeparasti, cuius erunt? tunt a te: quae autem praeparasti, cuius erunt? nihilque de crastino cogitantes numquam nos de coenobii disciplina patiamur auelli. Quod sipermittimur implere, sed ne sub institutionis quidem regula permanere, nisi prius patientiae virtus, quae non aliunde quam de humilitatis fonte procedit, in nobis fuerit firma soliditate fundata. Illa namque nulli commotiones novit inferre, haec vero sibi illatas magnanimiter tole
Abbreviated transcription (Latin):
toria: ut parussimȩ euuslibet
stipis in corde nr̃o residere ñ simꝰ
igniculum: certi quod restinguen¬
di eum non habebimꝰ ult̾ius facul¬
tatem. si quantulumcũq sintillȩ
huius in nob̾ mat̾iam fouerimus.
Quã uirtutem ñ alias retinere uale¬
bimus illibatam: nisi in monastĩo
camus aliquid ex his reseruare.
que renuntiantes penitꝰ abdicare
deuouimus. Greri quoq ꝑtimes¬
camus exemplum: qui ob philar¬
giriȩ culpam. et̾̃nȩ supplicio lepre
multatur: & aliquid ex his quȩ
nec ante possedimꝰ caueamus
adquirere: Nec non etiã iudȩ
meritum uł exitũ formidantes:
ditionem fragilis incertȩq na¬
turȩ nr̃ȩꝰ. caueamus ne dies dnĩ
sicut fur in nocte suꝑueniens.
maculatam uł uno obolo nrãm
conscientiam dep̾hendat: qui
om̃s fructus nr̃ȩ negotiationis
euacuans. illud quod in eugłio
diuiti dictum est. ad nos qͦq
faciat uoce dm̃ca dirigi. Stulte:
hac nocte animam tuam repe¬

Expanded text:
toria, u paruissimae cuiuslibet toria, u paruissimae cuiuslibet stipis in corde nostro residere non si-namus igniculum, certi quod restinguendi eum non habebimus ulterius facultatem, si quantulamcumque scintillae huius in nobis = materiam fouerimus. Quam uirtutem non alias retinere ualebimus inlibatam, nisi in monasteriocamus aliquid ex his reseruare quae renuntiantes penitus abdicare deuouimus. Giezi quoque pertimescamus exemplum, qui ob filargyriae culpam aeterno supplicio leprae multatur, et aliquid ex his quae nec ante possedimus caueamus adquirere. nec non etiam Iudae uel meritum uel exitum formidantes qdicionem fragilis incertaeque naturae nostrae caueamus, ne dies domini sicut fur in nocte superueniens maculatam uel uno obolo nostram conscientiam deprehendat, qui omnes fructus nostrae renuntiationis euacuans illud, quod in euangelio diuiti dictum est, ad nos quoque faciat uoce dominica dirigi: stulte, hac nocte animam tuam expe
Abbreviated transcription (Latin):
es xp̃m dicentem tibi: uade uende
omiã quȩ habes & da pauꝑib & ha¬
bebis thefaurũ in cȩlo. & ueni seq̃re
me: quid missa suꝑ aratrũ manu
respicis retroꝰ ut eiusdem diũ uo¬
ce ꝓnuntieris ñ ee̾ aptꝰ regno cȩlorũ :
Suꝑ tectum eu̾głici culminis stabilitꝰ.
domo tua. ex his uideli  cet quȩ
antea contempsisti Constitutꝰ
in agro atq oꝑatione uirtutum.
substantia mundi qua te renunti¬
ans spoliasti: quid recurrenꝰ niteris
reuestiri: Si uͦ pauptate p̾uentꝰ.
nichil quod dimitteres habuisti.
multomagis adquir̾e non debes
quod ante non possedisti Ob id
enim ita dnĩ beneficio p̾paratꝰ es:
ut expeditior ad eum nullis pecu¬
niarum laqueis impeditꝰ accurre¬
res Uerumtam̃ nullus in hoc egenꝰ
frangatur: nemo ẽ enim qui ñ habe¬
at quod dimittat. Uniu̾sis renun¬
tiauit facultatib mundi: quisqͥs
affectum possidendi eas radicitus
amputauit:
Ec ẽ gͥ de phylargiria ꝑfecta uis¬

Expanded text:
es Christum dicentem tibi: uade uende es Christum dicentem tibi: uade uende omnia. quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, quid missa super aratrum manu respicis retro, ut eiusdem domini uoce pronuntieris non esse aptus regno caelorum? super tectum euangelici culminis stabilitus domo tua, ex his uidelicet quae antea contempsisti? constitutus in agro atque operatione uirtutum substantia mundi, qua te renuntians spoliasti, quid recurrens niteris reuestiri? si uero paupertate praeuentus nihil quod dimitteres habuisti, multo minus adquirere debes quod nec antea possedisti. ob id enim ita domini beneficio praeparatus es, ut expeditior ad eum nullis pecuniarum laqueis inpeditus adcurreres. uerumtamen nullus in hoc egens frangatur: nemo est enim qui non habeat quod dimittat. uniuersis renuntiauit facultatibus mundi, quisquis affectum possidendi eas radicitus amputauit. Haec est igitur de filargyria perfecta uic
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt E ideo utrobiq sequit᷑
mortis ⁊ danłnatio: quia utrũq
crimꝰ de philargiriȩ radicib
pullulauit: Itaq si in eos qͥ non
alienas concupierunt substantiaᷤ.
sed ꝓpͥis parcere temptauei: uit.¬
nec habuere desideriũ adqͥren¬
di sed reseuandi tantummͦ uo¬
luntatem. ꝓcessit tam seuera sen-¬
tentia: quid censendũ de hisqͥ
nũquã possessas pecunias cupi¬
unt conggare. & nuditatẽ coram
hominib p̾ferentes. affectu concu¬
piscentiȩ coram dõ duites cõꝓban¬
tur: Qui scđm similitudinẽ grezi
spũ ac m̃te leꝓsi eẽ noscuntur: qui
mundi huius caducas pecunias
concupiscens. immundȩ lepre conta¬
gione resꝑsus est: ꝑquã nob̾ eiudenᷤ
relinquitur exemplum. omẽm ani¬
mam cupiditatis labe pollutam.
spiritali uitiorum lepra resꝑgi: im¬
mundamq apud dm̃ ꝑhenni ma¬
ledictione reputari. Igitur si ꝑfecti¬
onis desiderio dimittens omĩa. secutꝰ

Expanded text:
verunt. Et ideo utrobique sequitur verunt. Et ideo utrobique sequitur mortis damnatio, quia utrumque crimen de philargyriae radicibus pullulavit. Itaque si in eos qui non alienas concupierunt substantias, sed propriis parcere tentaverunt,nec habuere desiderium acquirendi, sed reservandi tantummodo voluntatem, processit tam severa sententia: quid censendum de his qui numquam possessas pecunias cupiunt congregare, et nuditatem coram hominibus praeferentes, affectu concupiscentiae coram deo diuites conprobantur? Qui secundum similitudinem Giezi spiritu ac mente leprosi esse noscuntur, qui mundi huius caducas pecunias concupiscens inmundae leprae contagione respersus est. per quam nobis euidens reliquit exemplum, omnem animam cupiditatis labe pollutam spiritali uitiorum lepra respergi inmundamque apud deum perenni maledictione reputari. Igitur si perfectionis desiderio dimittens omnia secutus
Abbreviated transcription (Latin):
his eruditꝰ exemplis. sciens qͥppiã¬
habentem pecuniarum. cupidi¬
tatem non posse frenare. nec finẽ
eius in parua summa magnaue
consistere. sed in sola uirtute nu¬
ditatis: ananiam & saphyram.
quorum suꝑiꝰ fecimus mentio¬
nem. quia sibi quippiam de sua
facultate reseruauerant. morte
multauit: ut int̾itum quẽ ille
ultro sibi ꝓ reatu dominicȩ ꝓ¬
ditionis intulerat᷑. hii ꝓ men¬
dacio cupiditatis exciꝑent: Qnta
in hoc quoq facinoris ac suppli¬
tu similitudo concurrit: Ibi nãq
philargiriam ꝓditio: hic falsitas
subsecuta est Ibi ueritas ꝓditur.:
hic mendacii crimen admittit᷑.
Licet oꝑis eorum dissimilis uide¬
atur effectus: unus tam̃ finis
in utroq concurrit: Ille namq
refugiens pauꝑtatem. resumere
quȩ abiecerat concupiuit. Hii
ne fierent pauꝑes. de substantia
sua quã aut apłis offerre fidelit̾.
aut totam disꝑgere fr̃ĩb debu¬
erant. quiddam retinere tẽpta¬

Expanded text:
his eruditus exemplis sciens his eruditus exemplis sciens habentem quippiam cupiditatis frena non posse moderari nec finem eius in paruconsistere, sed in sola virtute nuditatis: Ananiam et Saphiram, quorum superius fecimus mentionem, quia sibi quippiam de sua facultate servaverant, morte mulctavit: ut interitum, quem ille ultro sibi pro reatu Dominicae proditionis intulerat, hi pro mendacio cupiditatis exciperent . Quanta in hoc quoque facinoris ac supplicii similitudo concurrit! Ibi namque philargyriam proditio, hic falsitas subsecuta est. Ibi veritas proditur, hic mendacii crimen admittitur. Licet enim operis eorum dissimilis videatur effectus, unus tamen finis in utroque concurrit. Ille namque refugiens paupertatem, resumere, quae abjecerat, concupivit; hi ne fierent pauperes, de substantia sua, quam aut apostolis offerre fideliter, aut totam dispergere fratribus debuerant, quiddam retinere tenta
Abbreviated transcription (Latin):
teis ꝑsuaserit uenditare Qui ne¬
quaquã eẽt ad tam scelestũ ꝓdi¬
tionis facinus deuotis: si non phi¬
largiriȩ morbo fuisset infectꝰ: Nec
dominicȩ negationis reus sacrilegꝰ
extitiss et: nisi pͥus solitus fuisset.
creditos sibi loculos compilare:
mmane satis & eiudens trannidis
huius exemplum: quȩ semel ut
diximus animȩ captiuatȩ nullam
ꝑmittit honestatis regulam custo¬
dire᷑. nec ulla questus adiectione
satiari: Finis enim rabiei huiꝰ. non
diuitiis sed nuditate conqͥritur:
eniq cũ hic ipse ob hoͤ loculos
dispensationi pauꝑum deputa¬
tos suę potestati creditos accepis¬
set. ut saltem pecuniarũ abun¬
dantia satiatus. concupiscentiȩ
suȩ modum imponeret᷑. in tantũ
copia earum in abundantiorem
fomitem cupiditatis exarsit: ut¬
etiam non loculos clanculo cõpi¬
lare. sed ipsum dnm uenditare
maluerit. Uniu̾sas enĩ diuitiarũ
moles: cupiditatis huius exuꝑat¬

Expanded text:
teis persuaserit uendere. qui neteis persuaserit uendere. qui nequaquam esset ad tam scelestum proditionis facinus deuolutus, si non filargyriae morbo fuisset infectus, nec dominicae negationis reus sacrilegus extitisset, nisi prius solitus fuisset creditos sibi loculos conpilare. Inmane satis et euidens tyrannidis huius exemplum qudiximus animae captivatae nullam permittit honestatis regulam custodire, nec ulla quaestus adjectione satiari. Finis enim rabiei hujus non divitiis, sed nuditate conquiritur. Denique cum hic ipse ob hoc loculos dispensationi pauperum deputatos, suae potestati creditos accepisset, ut saltem pecuniarum abundantia satiatus concupiscentiae suae modum impcopia. earum in abundantiorem fomitem ? cupiditatis exarsit, ut iam non loculos clancule conpilare, sed ipsum dominum uenundare maluerit. uniuersas enim diuitiarum ? moles rabies cupiditatis huius exsupe
Abbreviated transcription (Latin):
corde mechatos: ita pecuniȩ qͦq
pondere minime sarcinatos.
affectu ac m̃te cũ philargiricis
condentnari possibile est: Occa¬
sio enim eis habendi defuit. ñ
uoi untas: quiȩ semꝑ apud dm̃
solet magis quã necessitas coronari
Itaq festinandũ est nob̾: ne in ua¬
cuum laborum nr̃oꝵ emolum̃ti
deꝑeant: Uiserabile nãq ẽ. pau¬
ꝑtatis ac nuditatis estꝰ tolerasse:
sructꝰ uͦ earũ cassȩ uoluntatis ui¬
dio ꝑdidisse. Uis nosse quã ꝑni¬
tiose. quã noxie. fomes iste nisi
fuerit diligent̾ excisus. ad eius
int̾itum qui eũ concȩꝑit fructi¬
sicet᷑. & omĩgenis pullulet ramus¬
culis uitiorum: Respice iudã
apłoꝵ numero deputatũ. quia
noluit serpentis huiꝰ caput
letale conterere. qualit̾ eũ suo
ueneno ꝑemerit: & concupiscen¬
tiȩ laqueis irrecitum. ad quã abrup¬
ci p̃cipitii crimen impegerit: ut¬
ut redemptorem mundi & huma¬
nȩ salutis auctorem triginta argen¬

Expanded text:
corde moechatos, ita pecuniae quoque corde moechatos, ita pecuniae quoque pondere minime sarcinatos affectu ac mente cum filargyris condemnari possibile est: occasio enim eis habendi defuit, non uoluntas, quae semper apud deum solet magis quam necessitas coronari. itaque festinandum nobis est, ne in uanum laborum nostrorum emolumenta depereant. miserabile namque est paupertatis ac nuditatis exitus tolerasse, fructus uero earum cassae uoluntatis uitio perdidisse. Uis nosse quam perniciose, quam noxie fomes iste, nisi fuerit diligenter excisus, ad eius interitum qui eum conceperit fruticet et omnigenis pullulet ramunculis uitiorum? respice Iudam apostolorum numero deputatum, quia noluit serpentis huius caput letale conterere, qualiter eum suo ueneno peremerit et concupiscentiae laqueis inretitum ad quam abrupti praecipitii crimen inpegerit, ut redemptorem mundi et hnmanae salutis auctorem triginta argen
Abbreviated transcription (Latin):
non seuerit: Quaꝓpt᷑ cũ in cuncti
generib uitiorum generalit̾ serpen¬
tis caput oporteat obseruari: in
hoc p̾cipue diligentiꝰ cõuenit p̾ca¬
ueri: Qued si fuerit intromissum :
sua mat̾ia conualescens. ipsum
sibimet uebem̃tiora suscitabit in¬
cendia: Idẽq nen solum pecuna¬
rum ẽ cauenda possessio: uerũ
etiã uoluntas ipsa ab animo pe¬
nitꝰ extrudenda Non enĩ tã affec¬
tus philargirię uitanoꝰ est: quã
affectꝰ ipsius radicitꝰ amputand:
Iichil enĩ ꝓderit pecunias ñ hab̾e:
si uoluncas in nob̾ fuerit possiderdi:
Possibile nãq est etiã ñ hahenteni
pecunias. nequaquã philargitis
morbo carere: nichilq ei ꝓdẽe
beneficiũ nuditatis. qui cupi¬
ditatis uitium resecare ñ ualuit.:
pauꝑtatis bono ñ uirtutis merito
delectatꝰ. & necessitatis onere ñ
sine cordis languore contentus
Quẽadiodũ etiã corpore ñ pollu¬
tos eu̾głicus sermo ꝓnuntiat

Expanded text:
non seuerit. quapropter cum in cunctis non seuerit. quapropter cum in cunctis generibus uitiorum generaliter serpentis caput oporteat obseruari, in hoc praecipue diligentius conuenit praecaueri. quod si fuerit intromissum, sua materie conualescens ipsum sibimet uehementiora suscitabit incendia. ideoque non solum pecuniarum cauenda possessio, uerum etiam uoluntas ipsa de animo penitus extrudenda. non enim tam effectus filargyriae uitandus est quam affectus ipsius radicitus amputandus: nihil enim proderit pecunias non haberi, si uoluntas in nobis fuerit possidendi. Possibile namque est etiam non habentem pecunias nequaquam philargyriae morbo carere, nihilque ei prodesse beneficium nuditatis, quia cupiditatis vitium resecare paupertatis bono non uirtutis merito delectatus et necessitatis onere non sine cordis languore contentus. quemadmodum etiam corpore non pollutos euangelicus sermo pronuntiat