comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. locrita es quasi una ex mulieribus. sed
ostendatur. quia quod prauum sapit acciden¬
tis stulticiȩ non aittẽ condite sit naturȩ. Se¬
quitur. In omnibus his non peccauit iob
labiis suis. Duobus modis labiis delinqͥ¬
mus: cum aut iniusta dicimus. aut irista re¬
ticemus. N am si aliquando & tacere cul¬
pa non esset. ꝑpħa non diceret. Ule michi qͥa
tacui. Deatris igitur iob in cunctis quę e¬
git labiis suis minime peccauit: quia nec¬
antra contra ferientẽ suꝑba dixit. nec contͣ
suadentẽ recta reticuit. Nee loquens gͦ
nec tacens deliquit: qui & flagellanti patri
gratias reddidit: & male suadenti conugi
doctrine sapientiam ministrauit. Quia em̃
scuit quid deberet dõ. quid proximo: scilicet
pacientiam conditori. sapientiam conugi: id¬
circo & hanc redarguendo docuit: &. illum
gras agendo laudariit. Quis autẽ nostrũi
si unum quod libet uulnus tante huius per¬
cussionis acciperet: non mox ab intimis pro¬

Expanded text:
ait: Locuta es qait: Locuta es qdelicet ostendatur, quia quod pravum sapit, accendentis stultitiae, non conditae sit naturae. Sequitur: « In omnibus his non peccavit Job labiis suis. » Duobus modis labiis delinquimus: cum vel injusta dicimus, aut justa reticemus. Nam si aliquando et tacere culpa non esset, propheta non diceret: « Vae mihi, quia tacui . Beatus igitur Job in cunctis quae egit, labiis suis minime peccavit; quia nec contra ferientem superba dixit, nec contra suadentem recta reticuit. Nec loquens ergo, nec tacens deliquit, quia et flagellanti patri gratias reddidit, et male suadenti conjugi doctrinae sapientiam ministravit. Quia enim scivit quid deberet Deo, quid proximo, scilicet patientiam Conditori, sapientiam conjugi: idcirco et hanc redarguendo docuit, et illum gratias agendo laudavit. Quis autem nostrum si unumquodlibet vulnus tantae percussionis acciperet, non mox ab intimis pro
Abbreviated transcription (Latin):
seriptum est. In die bonoꝵ ne immemor sina¬
loꝵ. &. in die maloꝵ. ne immemor sis bono
rum. Quisquis enum dona ꝑcipit. sed do¬
norum tempore nequaquam etiam flagella
ꝑtimescit: in elationem per lȩticiam corruit. Os¬
quis autem flagellis atteritur. sed flagelloꝵ tẽ¬
pore nequaqu̾a se ex donis quȩ cũ cõtigit acceris¬
se consolatur: ab statii mentis om̃imoda despe¬
ratione destruitur. Sic ergo utraq iungenda
sunt. ut unum semper ex altero fulciatur: qͣ¬
timis & flagelli penam memoria temperet
doni: & doni leticiam mordeat suspicio ac for¬
mido flagelli. Sanctus igitur uir ut oppre¬
sam mentẽ uiter uulnera mulceat: in flagel¬
loꝵ doloribus blandimenta donorrim pensat
dicens. Si bona accepimus de manu dñi:
mala qͣuare ñ sustincamꝰ: Ubi & bene p̃¬
mittit᷑. Locuta es quasi una ex insipienti¬
biis mulieribus: Quia enim sensus prauȩ mu¬
lieris. non aũt sexus in uicio est: nequa quã

Expanded text:
scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis mascriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum; et in die malorum ne immemor sis brum . Quisquis enim dona percipit, sed donorum tempore nequaquam etiam flagella pertimescit, in elatione per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, sed flagellorum tempore nequaquam se ex donis, quae eum contigit accepisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur. Sic ergo utraque jungenda sunt, ut unum semper ex altero fulciatur; quatenus et flagelli poenam memoria temperet doni, et doni laetitiam mordeat suspicio ac formido flagelli. Sanctus igitur vir, ut oppressam mentem inter vulnera mulceat, in flagellorum doloribus blandimenta donorum pensat, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ubi et bene praemittit, Locuta es quasi una ex insipientibus mulieribus. Quia enim sensus pravae mulieris, non autem sexus in vitio est, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
& creaus malũ: quia trnc nobis pax cum
dõ redditur: cum hec quȩ benȩ sunt condi¬
ta. sed non bene concupita. in ea quȩ nobis
mala sunt flagella uertuntur. Per culpam
quippe dõ discordes extitimꝰ. Dignrim
gͦ est ut ad pacem illuis per flagella re-
deamus: ut cũ unaqueq res bene condita
nobis in dolorem uertitur: correcta mens
ad auctoris pacẽ humilit̾ reformetur. Hec
itaq flagella beatuis iob mala nominat:
quia saluts & tranquillitatis bonum
qua ꝑturbatione feriãt pensat. Sed
illud ualde in euis uerbis intuendũ est:¬
contra ꝑsuasionẽ coniugis quanta consideratio¬
nis arte se colligat dicens. Si bona accepinꝰ
de manu domini ÷ mala quare non sustine¬
amus: Magna quippe consolatio tribulati¬
onis est: si cum aduersa patimur. auictoris
nr̃i dona ad inemoriã reuocemus. Nec frangit
quod ex dolore obitiat: si menti citius hoc qđ
ex inunere subleuat occurrat. Eł incnamiq

Expanded text:
et creans mala; quia tunc nobis pax cum et creans mala; quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus: dignum ergo est ut ad pacem illius per fladeamus; ut cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens hominis ad actoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque in flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in ejus verbis intuendum est,ontra persuasionem conjugis, quanta considerationis arte se colligat, dicens: « Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? » Magna quippe consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, actoris nostri dona ad memoriam revocamus. Nec frangit, quod ex dolore obviat, si menti citius hoc quod ex munere sublevat, occurrat. Hinc namque
Abbreviated transcription (Latin):
q: enim mala quȩ nulla sua natura subsi¬
stunt a domino ereanturs ed ereare se
domintis mala indicat. cum res bene condi¬
tas nobis male agentibus in flagellũ for¬
mat: ut ea ipsa & per dolorem quo ferunt
delinquentibus mala sint. &. per naturam qͣ
existunt bona. Unde & uenenum. mors qͥ¬
dem est hominũ: sed uita serpentũ. Amore
enim presentium. ab auctoris nostri dilectio¬
ne recessimus÷ & ꝑuersa mens dim dilecti¬
oni creature se subdidit. a creatoris societate se¬
disiunxit. Ex his gͦ ab arictore ferienda e¬
rat. que errans auctori preposuerat: ut un
homo eulpam non timiit suiꝑhris adiitte¬
re. inde penam corrigendus inueniret: &
tanto atiris resipisceret ad illa quȩ ꝑdidit:
quanto doloris plena esse conspiceret que q̃¬
siuit. Qnde & benedicitur. formans lucẽ
& creans tenebras: quia cum per flagella
exterius ꝰ teinebre creantur: intus per erudi¬
tionem lux mentis accenditur. Faciens pacẽ

Expanded text:
que enim mala quae nulla sua natura subsique enim mala quae nulla sua natura subsistunt a Domino creantur, sed creare se mala Dominus indicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere; inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspicere, quae quaesivit. Unde et bene dicitur formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur: Faciens pacem
Abbreviated transcription (Latin):
stis frangitur.: ubiq superatur. Per cuncta
temptationum arguiñta succubuit: qula
& illud surim familiare solatium etiam
de mubiere amisit. Inter hec igitur sc̃m
uirum intueri libet. foris rebus uacuum:
intrinsecus dõ plenum. Paulus cum in se¬
ipso diuitias sapientiȩ internę conspiceret:
seq ipsum exterius esse corruptibile corpꝰ
uideret: ait. Habemus autẽ tesaurum i¬
stum in uasis fictilibus. E cce in beato ioh
uas fictile scissuras ulcerum exteruis sensit:
sed hic solus thesaurus interius integer man¬
sit. Foris enim per uulrera crepuit: sed in¬
deficienter interiis nascens thesaurus sapi¬
entiȩ per uerba sc̃e erudinonis emanauit.
dicens. Si bona accepuntis de manu dñr.
mala qͣuare sustineamus: Bona scilicet do-
na cħĩ. uel temporalia uel et̾̃na. mala autem
flagella presentia appellans: de quibus ꝑ
ꝓpħam dominus dicit. Ego dominus &
non est alter: formans luicem. & creans te¬
nebras: faciens pacem & creans maluim. Ne¬

Expanded text:
stis frangitur, ubique superatur, per cuncta tentationum argumenta succubuit, quia et illud suum familiare solatium etiam de muliere amisit. Inter haec igitur sanctum virum intueri libet, foras rebus vacuum, intrinsecus Deo plenum. Paulus cum in seipso divitias sapientiae internae conspiceret, seque ipsum exterius esse corruptibile corpus videret, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Ecce in beato Job vas fictile scissuras ulcerum exterius sensit; sed hic thesaurus interius integer mansit. Foras enim per vulnera crepuit, sed indeficienter interius nascens thesaurus sapientiae per verba sanctae eruditionis emanavit, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala na Dei vel temporalia vel aeterna, mala autem flagella praesentia appellans; de quibus per Prophetam Dominus dicit: Ego Dominus, et non est alter formans lucem et creans tenebras, faciens pacem, et creans mala : Ne
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra uiuentium. Lignum quipƿe in pa¬
nẽ mittere est. configendo eius corpori stipẽ
crucis adhibere. Et uitã illꝰ de t̾ra uiuentũ
eradere se posse existimant: quem dum mor¬
talem conspictunt. finiri morte suspicantur.

Expanded text:
terra viventium . Lignum quippe in paterra viventium . Lignum quippe in panem mittere, est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere; et vitam illius de terra viventium eradere se posse existimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Malignus spiritus cum redemptorem
nostrum miraculis coruscare conspicit: cla¬
mat. Scimris qui sis sanctris đi. Qui
passibilem considerat. hominẽ purum putat.
Multos autẽ sub sanctitatis specie in pastora¬
li positos loco didicerat: qui a uisceribris cari¬
tatis alieni. ualde pro minimo allena d̃ãp¬
na pensabant. H une gͦ quasi ex aliis colli¬
gens. quia subtractis multis superari non
uidit: usq ad euis carnem per tactum pas
sionis exarsit : uelut si diceret. P ellem pro
sua. Alioquin mitte manũ tuam et tange
os euis & carnem: et tunc uidebis quod in
faciem benedicat tibi. Ac si aꝑte dicat. Mo¬
ueri de his quȩ extra se sunt negligit: sed
tunc ueracit᷑ quis sit agnoscitur. si in se ipso
quod doleat exꝑitur. Fł &c per se sathan cum
fieri appetit: non uerbis. sed desideriis dixit.
Fac per menbra sua. et uerbis et desideriiꝰ
intulit. Ipse quippe loquitur: cum uxta
ꝓpħȩ uocem cius sequaces dicunt. Mutamꝰ
lignum in panẽ eius: & eradamus cum de

Expanded text:
--Malignus spiritus cum Redemptorem nostrum miraculis coruscare conspicit, clamat: Scimus qui sis, Sanctus Dei . Qui onnunquam dum passibilem considerat, hominem purum putat. Multos autem sub sanctitatis specie in pastorali positos loco didicerat, qui a visceribus charitatis alieni valde, pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex aliis colligens, quia subtractis multis, superari non vidit, usque ad ejus csionis exarsit, velut diceret: Pellem pro sua. Alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi. Ac si aperte dicat: Moveri ex his, quae extra se sunt, negligit; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in se ipso quod doleat, experiatur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desideriis dixit. Haec per membra sua et verbis et desideriis intulit. Ipse quippe loquitur, cum juxta prophetae vocem ejus, sequaces dicunt: Mittamus lignum in panem ejus, et eradamus eum de
Abbreviated transcription (Latin):
tamen amici beati iob hȩc agentes ad culp̃a
laborando ꝑuenerunt: quia consolationis
quidem bonum quod agebant nouerant. sed
cum quanta agendum esset diseretionis li¬
bra nesciebant. U nde necesse est ut non so¬
ium intueamur quid agnaris: sed etiam cĩi
quanta discretione peragamus: primũ qͥdẽ
ne mala quoquomodo: post modum uero
ne bona incaute facianus. Ad quȩ nimi¬
rum bona sollicite peragenda: ꝓpħa nos
admonet dicens. Maledictus homo qui fa¬
cit opus dĩ negligent̃. Ad hoc  sta proficiant:
uit ante tã t̾ribilis iudicis subtile atq in com¬
prehensibile examen non solum inala quȩ cõ¬
misimus. sed ipsa etiam si qua in nobis bene
sunt gesta timeamus: quia sepe in eius iudi¬
cio culpa esse deprehendit᷑. quod uirtus ante
uidicium putatur ÷ & unde expectatur
pia merces oꝑis: inde suppliciũ iustȩ se¬
uiter tractata ꝑcurrimus: nunc ad allegori¬
arum misteria uerba uertamus. Sed

Expanded text:
tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putatur; et unde exspectatur pia merces operis, inde supplicium justae seviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarum mysterium verba vertamus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sionis inuenire: quia in cautis sepe ad pecca¬
ti finẽ uertitur: etiam quod pro solo merce¬
dis studio inchoatur. Ecce precipiti locuti¬
one ꝑdiderunt bonũ. quod tanto labore
mercati sunt: & nisi diuina gratia offer¬
re cos sacrificum pro suo reatũ precepisset.
inde a domino iuste puntri poterant. unde
se placere domino mirabilit̃ extimabant. In¬
de iudici displicent: uude sibi quasi pro de-¬
fensione iudicis ꝑ effrenationẽ placent. Idcir¬
co uero hec dicunuis. ut ad memoriã legen¬
tium reuocẽmris: quatinuis sollicite quisq
consideret ea quȩ malo uoto ꝑpetrant᷑ quan¬
ta dominus animaduersione puniat: si in¬
choata bono stutio. sed negligentiȩ ĩdiscreti-¬
onis admixta. tanta inuectione castigat. Ꝙs
non mercedis causani peregisse se crederet. si
aut in defensione di quicquam contra proxi-¬
mũ diceret: arit certe septem diebris ac noc¬
tibus pro proximi dolore tacuisset: Et

Expanded text:
sionis invenire, quia incautis saepe ad peccasionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ta intentione quid agitur: sed recte non
diuiditur. si non hoc quod pie agitur etiã
subtilit̃ discernat᷑. Oblata enin recte di¬
uidere est: quelibet bona nostra stridia sol¬
licite discernendo pensare. Quoa nimirũ
qui agere dissimeslat: etiam recte offerenᷤ
peccat. Sepe ergo & quod bono studio ge¬
rimus: dum discer nere catite negligimus
quo uidicetur fine nescimus: & nonnũ¬
quam hoc fit reatus criminis. quod prita¬
tur carisa uirtritis. Quisquis aũt amico¬
rum beati iob facta considerat: quam pia
intentione ad eum uenerint non ignorat.
Pensemus & enim cuius caritatis fuerit
ad afflictum concordit̾ cõuenisse: quanta
uirtus longanimitatis extiterit. septem
diebus ac noctibus cum afflicto tacitisse:
quȩ humilitas in terra diebus ac noctibus
sedisse ÷ quȩ compassio puluere capita con¬
sparsisse. Sed tamen inchoantes loqui.
unde se extimauerunt premiũ mercedis
ad quirere: inde eos contigit reatũ reprehen¬

Expanded text:
ta intentione quta intentione qudividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus. Et nonnuquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat: & quasi totum simul dominum
ablatũ deplorat. Angͦ & in hoc loco to¬
tum pro parte dicatur. incertum ẽ. Sedta¬
men hoc quod dui tacuerunt. & quandoq
loquendo reprobati sunt. neglecte pretere-¬
undum non est. Sunt namq non nulli
qui & loqui precipitant̃ incipiunt: et ef¬
frenate cepta effrenatius exequiitur. Et
sunt non nulli qui tarde quidem loqui in¬
choant: sed semel inchoantes habere modũ¬
locutionis ignorant. mici igitur beati
iob dolorem uidentes du tacuerunt: sed
tarde inchoantes in discrete locuti sunt:
quia parcere dolenti uoluerunt. Tenuert̃
linguam ne propere inciperet: sed incipi¬
entem semel nequaqu̾a moderati sunt: ne
se ex consolatione usq ad contumelias ef¬
frenarent: Et bona quidem intentione
ad consolandũ uenerant: sed hoc quod pla
mens mundũ deo obtulit: locutio precipi¬
tata uiciauit. Scriptum quippe est.
Si recte offeras. recte autem non diuidas:
peccasti. Recte uaniq offertur. cum rec¬

Expanded text:
venerat, et quasi totum simul Dominum venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. An ergo et hoc in loco totum pro parte dicatur incertum esmen hoc, quod diu tacuerunt, et quandoque loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modulocutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum rec
Abbreviated transcription (Latin):
menso luctri uersi sunt: ac si ꝑcussus uir
tante fortitudinis. in plaga corporis etiam
a corde cecidisset. Sequitur. Sederũtq cũ¬
continuis septem diebus. & septem noctibꝰ
cum afflicto iob sederuit. an certe diebus et
noctibris totidem. instantia ei crebrȩ uisitati¬
onis adheserint: ignoramus. Sepe enim rẽ
quamlibet tot diebus agere dicunur: qu̾a¬
uis non eis deni diebris ad eami continuie ua-¬
cemus. Sepe uero scriptura  sic totum pro
parte: sicut pro toto partem ponere consue¬
uit. Pio toto enim partẽ loqͥt᷑: sicut moẏses¬
iacob familiã describens ait. Intrauit ia¬
cob in egiptum cum animabus septuaginta.
Qui nimirũ cum animas memorat: con¬
stat quia intrantium et cor̾pora compre¬
hendat. Rursum totum pro parte insi¬
nuat: sicut ad monumentũ maria querit᷑
dicens. Tulerunt dominũ meũ de monu¬
mento: & nescio ubi posuerunt eum.
Solum quippe corpus domini quesitura

Expanded text:
mensum luctum versi sunt, ac si percussus vir mensum luctum versi sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, in plaga corporis, etiam a corde cecidisset. Sequitur: CAPUT continuis septem diebus et septem noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus septem et noctibus totidem instantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura
Abbreviated transcription (Latin):
crepat: eum cui c̃descendere negligit nequa qͣm
leuat. Amici igitur beati iob ut adolore af
flictum suspenderent: curauerunt necessario
simul dolere. Et cum uulneratum illiuis corpꝰ
uiderent: studuerunt ipsi uestes scindere.
Cumq immutatr̃ conspicerent studuerunt
priluere capita fedare: quatinus afflictris uir
tanto facilius coꝵ. uerba reciperet: quanto in
cis suum aliquid de afflictione cognouisset.
flictum consolari desiderat. mensurã necesse
est dolori quem suscipit ponat ⁊ ne uon solũ
dolentẽ non mulceat: sed in temperate dolens
afflicti animũ ad pondus desperationi p̃mat.
Sic enim dolor noster. merentiũ dolori un¬
genduis est. ut per temperam̃tũ subleuet:
non autem per augnientũ grauet. Qnde
fortasse colligendum est. quod amici beati
iob plus quam necesse fuerat in consolati¬
one doluerunt ⁊ qui dum ꝑcussio nẽ cer¬
nunt. sed ꝑcusfi mentẽ nesciunt. ita in im¬

Expanded text:
crepat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam crepat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid de afflictione cognovisset. flictum consolari desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in im
Abbreviated transcription (Latin):
speciem plaga mutauerat. amici plorantes
exclamant: uestes scindunt: capita pulue¬
re asꝑgunt: ut cum mutatũ eum ad quẽ
uienerant cernerent: ipsam etiam consolatoꝵ.
speciem spontaneuis dolor imiutaret. Ordo
quippe consolationis est. ut cum uolumus
afflictum quemlibet a merore suspendere:
studeamris priuis merendo ciris luctui con¬
cordare. Dolentem namq non potest conso¬
lari. qui non coircordat dolori : quia eo ipso qͦ
amerentis afflictione discrepat: minus ab il¬
lo recipitur. cui mentis qualitate separatuir.¬
Sed demolliri prius debet animus. ut af-¬
flicto congruat: congruens inhereat: inheren
trahat. Neq enim ferrum ferro conungitur:
si non utrumq exustione ignis liquetur. Et
durum molli non adheret: nisi prius eits du¬
ritia temperata mollescat: ut quasi hoc ipsũ
fiat. quod curatur ut teneat. Sic nec iacen¬
tes erigunris. nisi a rigore nr̃i status incline¬
mur: quia dum rectitudo stantis a iacente dis¬

Expanded text:
speciem plaga mutaverat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ dis
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte insinuat. quia peccatores uuire damp¬
nandos ignorat. Sathan ergo dominus
non uocat: sed tam̃ requirit dicens. unde
sathan de ninere suo discutitur ⁊ electi anglłi
uiȩ tanto deo note sunt: quanto & ipso ari¬
tore ꝑagunt᷑. Dumq soli eius uoluntati
inseruiunt: eo esse incognite nequerint: quo
ꝑ approbationis oculum ex ipso semꝑ ante
laboris anxietas designari. Sathan ergo labo
rans terram circirit: quia quietus in culmine
celi stare contempsit. Cumq se non transuolas¬
sc. sed perambulasse insinuiat: quanto peccati
pondere in imis prematur demonstrat. seram¬
bulans cigo terram circuit: quia ab illo spirita
lis potentiȩ uolatii corruens: malitiȩ sriȩ pressuꝰ
grauectine. foras ad girum laboris uenit. Hinc
est enim quod de eius menbris per psalmistã
dicitur. in circuitui impis ambulant: quia dũ
interiora non appetunt: in exteriorii labore fati¬

Expanded text:
aperte insinuat, quia peccatores jure damaperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde Satan de itinere suo discutitur, electi angeli viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso semper ante laboris anxietas designari. Satan ergo rans, terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non transvolasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circulis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant ; quia dum interiora non appetunt, in exteriorum labore fati
Abbreviated transcription (Latin):
utiq quod nescimus. N escire autem dei: re¬
probare est. Unde quibusdã in fine dic¬
turus est. Nescio uos unde sitis: discedite
a me omnes oꝑarii iniquitatis. Sicut &¬
nescire mentiri uerax dicit᷑. qͥlabia ꝑ m̃daqũ¬
aperite dedignat᷑: non quod mentiri si uelit
nesciat: sed quod falsa loqui ueritatis amo¬
re contemynat. Quid est ergo ad sathan
unde uenis dicere ⁊ nisi uias illius quasi
incognitas reprobare. S U eritatis igitur lu-¬
men. quia tenebras quas repbat ignorat:
& sathanȩ itinera quia iudicans damptat:
dignum est ut quasi nesciens requirat. hinc
bat post culpam seriuis ad quȩ latibula
fugerat: sed quia uidit in culpam lapsum.
iam sub peccato uelut ab ocuilis ueritatis ab¬
sconditũ: quia tenebras erroris euis non ap¬
probat. quasi ubi sit peccator ignorat: eũq
&r uoeat & requirit dicens. Adam ubi es:
ꝑhoc quod uocat: signum dat. quia ad pe¬
nitentiam reuiocat. Per hoc quod requirit:

Expanded text:
utique quae nescimus. Nescire autem Dei, reutique quae nescimus. Nescire autem Dei, reprobare est. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc bat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit,
Abbreviated transcription (Latin):
graui nobis questione uersatur. S criptum
quippe est. Beati mundo corde: quoniam
ipsi dm̃ uidebunt. Sathan uõ qͥ mũdo cor-
de esse non potest ÷ qͦmodo ad uidendũ dñm
affuisse potest.  Sed intuendũ  quia af-¬
fuisse coram domino: non aũt dominu̾i ui-
disse ꝑhibetur. Uenit quipƿe ut uideretꝰ.
non ut uideret. Ipse in conspectu domini.
non arit in conspectu eius dominris fuit.
sicut cecuis cum in sole consistit. ipse quid̃ẽ
radiis solis ꝑfundit᷑: sed tamen limen non
uidet. quo illustrat᷑. Ita ergo etiam inter
angłos in conspectii domini sathan affuit:
quia uis diuina quȩ intuendo penetrat
uidit. Quia enim &r ipsa quȩ deum fu¬
giunt. latere non possunt. dum cuncta
nuda cr aꝑta sunt. suꝑno conspectui. sa¬
than affuiit absens presenti: Sequitur.¬
uenientibus electis angłis nequa qu̾a dicit᷑
unde uenitis: sathan uero unde ueniat.
ꝑcunctatur. Non enim requirimus: nisi

Expanded text:
gravi nobis quaestione versatur. Scriptum gravi nobis quaestione versatur. Scriptum quippe est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deude esse non potest, quomodo videndo Domino affuisse potest? RESPONSIO . Intuendum quia affuisse coram Ddisse perhibetur. Venit quippe, ut videretur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti. Sequiturvenientibus angelis electis nequaquam dicitur, Unde venitis? Satan vero unde veniat percontatur? non enim requirimus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dent & tamen ad nos ueniunt: quia &¬
ad nos spiritali presentia foras exeunt. &¬
tamen ibi se unde recesserant per internam
contemplationẽ seruant. Dicatur ergo. Ne-¬
nerunt filii di ut assistirent coram domino:
quia illiic spiritus conuersione redeunt:
unde nulla mentis auersione discedunt.
rendum est. qͦmo do inter electos angłos
sathan adesse potuerit: qui ab eoꝵ sorte exi¬
gente suꝑbia dudum dampnatꝰ exiuit. Sed
recte inter eos affuisse describit᷑: quia &¬
si beatituidinẽ ꝑdidit. naturam tamen eis
similẽ non amisit: & si meritis pregra¬
uatur: conditione subtibis naturȩ attollit᷑
Inter di ergo filios coram domino affuis-¬
se dicitur: quia eo intuitu quo omnipotenꝰ
ds̃ cuncta spiritalia conspicit. etiam sathan
in ordine naturȩ subtilloris uidet: attestan¬
te scriptura quȩ dicit. Oculi domini con¬
templantur bonos & malos. Sed hoc qđ
affuisse sathan coram domino dicitur: in

Expanded text:
dent, et tamen ad nos veniunt; quia dent, et tamen ad nos veniunt; quia ad nos spiritali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se, unde recesserant, per internam contemplationem servant. Dicatur ergo: Venerunt filii Dei, ut 40 assisterent coram Domino, quia illuc spiritus conversione redeunt, unde nulla mentis aversione discedunt.rendum est quomodo inter electos angelos Satan adesse potuerit, qui ab eorum sorte, exigente superbia, dudum damnatus exivit. Sed recte inter eos adfuisse describitur, quia etsi beatitudinem perdidit, naturam tamen eis similem non amisit; et si meritis praegravatur, conditione naturae subtilis attollitur. Inter Dei ergo filios coram Domino adfuisse dicitur; quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantur malos et bonos . Sed hoc, quod adfuisse Satan coram Domino dicitur, in
Abbreviated transcription (Latin):
gere. nec ignorantibꝰ uera mirtiare potuissẽt̃.
fontemo lucis quem egredientes. ipsi ꝑde¬
rent: cecis nullatenris propinarent. In hoc
itaq est nunc natura angłica. a naturȩ¬
nr̃ẽ conditione distincta: qđ nos et loco
circumscribimur: et cecitats ignorantia co¬
artamur. Angłoꝵ uero spiritus loco quidẽ
circimscripti sunt. sed tamen eoꝵ scientia lon¬
ge suꝑ nos in comparabilit̾ dilatat᷑. Interiis¬
quippe exteriusq sciendo difusi sunt. qͥa
ipsum fontem scientie contemplant᷑. Quid
enim de his quȩ scienda sunt nesciunt: qui
scientem omĩa sciunt: Eoꝵ itaq scientia
pta ualde dilatata est: sed tamen compara¬
sicut & ipsi illoꝵ spiritiis comparatione qͥ¬
dem nr̃oꝵ corpoꝵ spiritus sunt: sed compa¬
ratione sũmi & incircunscripti spiritus
corpus. Et mittunt᷑ igitur & assistunt:
qͥa &e ꝑ hoc quod circumscripti sunt exe
ceduint. Et faciem ergo patris semper ui¬

Expanded text:
gere, nec ignorantibus vera nuntiare potuissent; gere, nec ignorantibus vera nuntiare potuissent; fontemque lucis, quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc itaqnostrae conditione distincta, quod nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia coarctamur; angelorum vero spiritus loco quidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientia longe suquippe exteriusque sciendo distenti sunt quod ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt, nesciunt, qui scientem omnia sciunt? Eorum itaque scientia  valde dilatata est, sed tamen comparasicut ipsi illorum spiritus comparatione nostrorum corporum, spiritus sunt, sed comparatione summi et incircumscripti spiritus, corpus. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et per hoc quod circumscripti sunt exeut nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vi
Abbreviated transcription (Latin):
filii dĩ ÷ nisi electi angłi uocantur: De quibꝰ
cum constet quod optirtibus maiestotis inser-¬
uiant dorans: ualde querendũ est unde ue¬
niant. ut corã domino asfistant. De his qͥp¬
pe uoce ueritatis dicit᷑. Angłi eoꝵ i elis.
semꝑ uident faciem patris mei. qui in celis
uigilanti cura querendum est unde ueniant
qui num quam recedunt. Sed cum de il¬
lis per paulum dicitur. nonne omnes sunt
administratorii spiritus in ministeriũ miꝰ¬
si. ꝓpter eos qui hereditatẽ capiunt salutis:
per hoc quod missos cogroscimus: unde ueni
mur. nodum ligararis. Quomodo enim aut
semper assistere. aut uidere semper patris fa-¬
ciem possunt: si ad ministeriũ exterrs pro
nr̃a salute mittunt᷑. Quod tamen citius
soluimiis: si quante subtilitatis sit angłica
natura pensamris. N eq enim sic a diuina
uisione foras exeunt: ut internȩ contempla¬
tionis gaudiis pruient᷑: quia si conditoris
aspectũ exeuntes amitterent: Nec iacentes eri¬

Expanded text:
filii, nisi electi angeli vocantur? De quibus cum constet, quod obtutibus majestatis inserviant, valde quaerendum est unde veniant, ut coram Domino assistant. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis vigilanti cura quaerendum est unde veniunt, qui nunquam recedunt. Sed cum de illis per Paulum dicitur: Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Per hoc, quod missos cognoscimus, unde veniamur, nodum ligamus. Quomodo enim aut semper assistere, aut videre semper faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes eri
Abbreviated transcription (Latin):
dus adiutricẽ suam mullerẽ reseruauit:
quȩ dicat. Adhile ꝑmanes in simplicita¬
te tua Uerba sua cua repetit. N am qͥd
est dicere simplicitatẽ desere: nisi obedienti¬
am uetitum comedendo contempne: Et
quid est dicere benedic dõ & morere ⁊ nisi
transcendendo preceptum ultra quam es
conditris uiue. Sed adam noster fortis
in sterquiliio iacirit: qui in paractiso qͦn¬
dam debilis stetit. Nam ilico ad male su-¬
adentis uerba respondit dicens. Quasi u

Expanded text:
dius adjutricem suam mulierem reservavit, dius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vive? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis verba respondit, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ: antiquuis hostis linguam mouit u
mentẽ uirulento studuit sermone corruim¬
pere. el erba enim post urilnera intulit: ut
nimirũ cum ius doloris in grauesceret: fa¬
nis eius ordinem ꝑpendimtis: qua callidi¬
tate scuiat inuenimus. Uouit namq
prius dampna substantiȩ: quȩ extra natu¬
ram profecto essent & eetra corpus. Sub¬
traxit filios: quod iam quidẽ ȩxtra natu¬
ram non esset: sed tamen adhuc aliquatenꝰ
extra pioprium corpris. ad extremũ percussit
& corpiis. Sed quia uulneribus carnis
ad mentis uulnuis ꝑuenire non ualuit: etiã
coniuinctȩ mulieris lingũa quesuiit. Ꝙa
enim aꝑto certamine superari se doluit: de
ore coniugis quasi iaculum de insidiis in¬
torsit: que profecto diceret. Adhic ꝑmane
in simplicitate tua. Benedic do &e more¬
re. Ecoe temptando omnia abstulit: ecce
temptando mulierẽ reliquit: & sancto ui¬
ro callide cuncta diripuit: sed ualde calli¬

Expanded text:
brorum, antiquus hostis linguam movit uxbrorum, antiquus hostis linguam movit uxmentem studuit virulento sermone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, fanis ejus ordinem perpendimus, qua calliditate saeviat invenimus. Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribus carnis ad mentis vulnus pervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris 79 linguam quaesivit. Quia enim aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde calli
Abbreviated transcription (Latin):
iectã ꝑsonã uiolat. Ex uerbi aũt male ꝑsuadentis
coniugis. uigilant̃ debemꝰ aspicere qͦd atiquũ aduer-¬
sariꝰ ĩ iolũ ꝑ semet ipsũ sed ꝑ eos etiam qui nob̾
adherent: statum satagit nostrę mentis in¬
clinare. Cum enim cor nostrũ sua ꝑsuasi
oue non subruit: adhoc nimirũi per linguaᷤᷤ
adherentium repit. F inc scriptum ẽ. Si fi¬
liis tuis carle:&. a domesticis titis attende.
hinc per propħam dicitur. U nus quisq a
proximo suo se custodiat. & in omni fr̃e
suo non haberit fidriciam. E inc rursum
seriptum ẽ. Inimici hominis domestici
ciris. Callidus namq aduiersariuis cum
a bonoꝵ cordibris repelli. se conspicit: eos
qui ab illis ualde diliguntur exquirit: et
per eoꝵ uerba blandiens loquitrir. qui plriᷤ
ceteris amantur: ut dum uis amoris cor
ꝑforat: facile ꝑsuasionis eiris gladuis ad
intime rectitudinis munimina irrumpat.
Sost dampna igitur rerum. post fuinera
pignorum. post uulnera scissurasq men¬

Expanded text:
ent, nos tentat. --Ex verbis autem male persuadentis conjugis vigilanter debemus aspicere quod antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui nobis adhclinare. Cum enim cor nostrum lubricus serpens sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: «A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende » Hinc per prophetam dicitur: «Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque mem
Abbreviated transcription (Latin):
remissio timori. Condicendo gͥ uengunt: qui
contra nos sibi ex quadam prauitatis cogna¬
tiuitatis agnoscimus: si ex amore ȩterne pa¬
triȩ in intimis dolemus: uicia quȩ male
letis subripiunt: bene tristibus preualen
non possunt. Unde && bene subditur.¬

Expanded text:
remissio timori. Condicendo enim veniunt, quae contra nos sibi ex quadam pravitatis cogitativitatis agnoscimus, si ex amore aeternae patriae in intimis dolemus, vitia, quae male laetis surrepunt, bene tristibus praevalere non possunt. Unde et bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ex condicto ad afflicti consolationẽ ueni¬
unt: Q inter se & erga ꝑcussum quantȩ ca¬
ritatis fuerint demonstrantur: quamuis
& per hoc quod scriptura eos tanti uiri a¬
micos fuisse testatur. quiaboni studii et re¬
cte fuerint intentionis ostenditꝰ ⁊ sed tam̃
hec ipsa coꝵ intentio. eis ad uerba ꝓrum¬
pentibuis. ante districti iudicis oculos sub¬
orta in discretione fuscatur. Sequitur.¬

Expanded text:
--Qui ex condicto ad afflicti consolationem veniunt, et inter se et erga percussum quantae chariratis fuerint, demonstrantur. Quamvis et per hoc, quod Scriptura eos tanti viri amicos fuisse testatur, quia boni studii et rectae fuerint intentionis ostenditur; sed tamen haec ipsa illorum intentio, eis ad verba prorumpentibus, ante districti judicis oculos, suborta indiscretione, fuscatur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: & tam̃ penã carnaliũ sine culpa suscepit.
hĩc ẽ enĩ qͦd per ꝓphetã loꝗt᷑ diceñ. Quȩ ñ rapui tũc
exsoluebã. liris namq ad paradisum condituis.
diuinȩ potentiȩ similitudinẽ suꝑbe rapere uo¬
luit: sed tamen culpas huius suꝑbiȩ sine cul¬
pa mediator exsoluit. Hinc est quod sapienꝰ
quidam patri dixit. Cum sis ustus uste
omnia disponens: cum quoq qui non debet
puniri condempnas. Sed pensandum est¬
quomodo iustus sit. & omnia iuste disponat:
si eum qui non debet puniri condempnat.
Mediator & enim noster puniri pro semet¬
ipso non debuit: quia nullum culpe contagi¬
sciperet: numquã nos a debita morte libera

Expanded text:
uscepit. uscepit. Hinc est enim quod per Prophetam loquitur, dicens: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradisum conditus, divinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit, sed tamen culpam hujus superbiae sine culpa Mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis, eum quoque qui non debet puniri condemnas quomodo justus sit et omnia juste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. Mediator enim noster puniri pro semetipso non debuit, quia nullum culpae contagisusciperet nusquam nos a debita morte libera
Abbreviated transcription (Latin):
cundus ad passionis probra miniine ueniret.
Cum ergo primus homo per sathan a dño ẽ
motus: tunc est dominus in scđo homine
cõmotus. Sathan itaq ad huiius afflictio¬
nem dominr̃i tunc cõmouit. quando in para¬
diso primũ hominẽ a iusticie culmine in obe¬
dientiȩ culꝑa prostrauit. Nisi enim adam
prinum ꝑ uoluntarium uicium in anime
mortẽ traxisset: adam secundus sine uicio
in carnis mortẽ uoluntariã non ueniret. Be¬
ne gͦ ei etiam de redemptore nostro dicitur:
cõmouisti me aduer sus eum: ut affligerem
illum frustra. Ac si aꝑtiris dicatur. Dum
iste non sua sed illuis carisa moritur: tunc
me in huiris afflictionem cõmouisti: cum ilbũ
ame callida ꝑsuasione traxisti. De quo et be¬
ne additur frustra. Frustra qͥpƿe afflictꝰ ẽ. qͥ
ae culpȩ ultione p̃ssus ẽ: & culpȩ c̃tagio inqͥnatꝰ ñ
ẽ. Frustra afflictꝰ ẽ. qͥ ĩ carne uenieñ ꝓpͥa admissa ñ

Expanded text:
cundus ad passionis probra minime veniret. cundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine secundo commotus. Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum hominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflic
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob magnis conditoris preconiis pre-¬
fertur: quia iam sepe discussimus. replica¬
re dertitamus. Si enim aui mens rebris
disciissis inuoluitur: ꝑuenire ad indiscussa
prepiditur. Ibi ergo allegoriȩ nunc initi¬
um ponimus: ubi post uerba sepe repetita
adiunctum norii aliquid scimus. Itaq ait.¬
ris nostri passione positi speciem tenet: qͦmͦ
ad sathan a domino dicitur. cõmouisti me
aduersus eum:  Mediator quidem d̃ĩ &
nr̃ȩ flagella tolerare. Sed qui unius cũ
patre eiusdemq naturȩ est. quomodo per
sathan motũ se aduersus eum pater asse¬
rit: cum coustet quod patris filiiq con¬
cordiam nulla potestatis in equalitas. nulla
uoluntatis diuersitas interrumpat: Sed
tamen idem qui patri equalis est per diuins¬
tatem: uenit ꝓpter uos ad flagella per car¬
nem. Quȩ nimirũ flagella non susciperet.
nisi formã dampnati hominis redimendo sũp¬
sisset. Et nisi primus homo delinqueret. se¬

Expanded text:
beatus Job magnis conditoris praeconiis praebeatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad indiscussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe repetita, adjunctum novi aliquid scimus. Itaque aitris nostri in passione positi speciem tenet, quomodo ad Satan a Domino dicitur: Commovisti me adversus eum? Mediator quidem Dei et ae flagella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, se