comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ diceret. Quotiens ꝓ me si reminisceris
ferratum pectum hostib obtulisti. qͦtiens
pugnasti consilio. Ne bella subriꝑent. ne
aliquis in eoꝵ duceretur in qͣcũq orbispar¬
ce captiuus. Quos nunc detines tu mitͥsti
dolose mͥuirtus tua bñficium p̾stati. si qͦs ab
extraneis tutatus ẽ. custos inuasit. Qis athe¬
narum nexib impeditus dure sorti non u¬
bi̾ores lacrimas exhib̾ent. cumse ad conditi¬
onem lib̾ator impelleret. Desse subduc̾et
cumarmoꝵ tuoꝵ crepitꝰ audirecur. In cͦ
in necessitatib tutissimũ habuere ꝑfuigi¬
um. Elisis collo manib matrona sublimis
cõntraheretur ad uincula. ꝓmisit fibium¬
uemte friturum. Uirgo abstupratoris in¬
sioiis pudorem suum tͥ credebat displice
posse si ꝑderet. In sũmam capri sunt. qͦs
nemo fugientes inuenit. ilgͥcolarum la¬
boriose sttrpes ⁊ duris exercitare ligonibus
soboles. quos ꝑ t̾ram suam pascit infabrica¬

Expanded text:
haec diceret: quotiens pro me, si reminisceris, haec diceret: quotiens pro me, si reminisceris, ferratum pectus hostibus obtulisti? quotiens pugnasti consilio, ne bella subriperent, ne aliquis meorum duceretur in quacumque orbis parte captiuus? quos nunc detines, tu nutristi: dolose mihi uirtus tua beneficium praestitit , si quos ab extraneis tutatus est custos inuasit quis catenarum nexibus inpeditus durae sorti non uberiores lacrimas exhiberet, cum se ad condicionem liberator inpelleret? quis se subduceret, cum armorum tuorum crepitus audiretur, in quo in necessitatibus tutissimum habuere perfugium? elisis collo manibus matrona sublimis, cum traheretur ad uincula, promisit sibi uindicem te futurum. uirgo ab stupratoris insidiis pudorem suum tibi credebat displicere posse si perderet. in summam, capti sunt quos nemo fugientes inuenit. agricolarum laboriosae stirpes et duris exercitatae ligonibus suboles, quos per terram suam pascit infabrica
Abbreviated transcription (Latin):
dñice equa lance diuidite. Et cum ambo
ampliꝰ habueritis. damna nemo luge¬
bat. Certate duces inuictissimi. Et alcu¬
trum uos exequendo precepta mistica su¬
ꝑate. In qua ꝯflictatione sic brauiũ uic¬
tor accipiet. Ut uictꝰ premium ñ aomit¬
tat. Sequimini consilium meũ ⁊ ambo
suꝑiores. ambo pares extabitis. Redim̾e
cupit ille captiuos. tu sine precio redde
genitalib glebis. Michi credite nemou¬
bius in hac causa nemo maus accipiet qͣm
qui nicħ acceꝑit. defraudabitur p̾mium
partis illuis atq adtua compendia lucrũ
pollicitatione diuina offerenti aurum in
ħ negotio siremittatur infliget. uł qͣn¬
tam pauꝑiem si suscipiatur apportat.
diuites exercitus tuos faciet contempta pe¬
cunia: ad quisita mendicos. Audi italioꝵ
sipplicum uoces de te p̾sumentiũ p̾ces
serenus admitte. Audi italiam nunquã a
te diuisam ⁊imultum deanimi tui cdemen¬
tia confroentẽ. Que si rina uoce itteretur

Expanded text:
dominicae aequa lance diuidite, et cum ambo dominicae aequa lance diuidite, et cum ambo amplius habueritis, damna nemo lugebit. certate, duces inuictissimi, et alterutrum uos exequendo praecepta mystica superate. in qua conflictatione sic brauium uictor accipiet, ut uictus praemium non amittat. sequimini consilium meum, et ambo superiores, ambo pares extabitis. redimere cupit ille captiuos: tu sine pretio redde genitalibus glebis. mihi credite, nemo uberius in hac causa, nemo maius accipiet quam qui nihil acceperit: defrudabitur praemium partis illius, atque ad tua conpendia lucrum pollicitatione diuina offerenti aurum in hoc negotio, si remittatur, infligit! uel quantam pauperiem, si suscipiatur, adportat ! diuites exercitus tuos faciet contempta pecunia, adquisita mendicos. audi Italorum supplicum uoces et de te praesumentium preces serenus admitte. audi Italiam numquam a te diuisam et multum de animi tui clementia confidentem, quae si una, uoce uteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem cum ingressus ẽ salutauit. ⁊ sua
utͥq uisione letati funt. dedit sum mo
iuro uictori licentiam si iuberet ip̃e pͥnci¬
pium legationis ordiri. Qͥ ad illum om̃e
pondꝰ retulit ut fuit ad cunctam hũilita¬
tem paratissimꝰ. E uestigio decus italie an
tistes ñr talib u̾bis regem cepit affari.
In explicabił mͥ duoum ꝓbatissime pͥn¬
ceps ir̃i amor imposuit. ꝑit̃ istum contra
nat᷑am ⁊ tempꝰ bella susciꝑe:icrustati mon¬
tisꝑicula ñtimere. Qbus dum in metal¬
lum aquas artau̾it coagulatum ex liqͦre
minatur exitium. Transcendi alienis m᷑si¬
bus ningiuidoᷤᷤ saltꝰ. posui gressus. quos in
suis locis uis frigoris obligabat. Postremo
mortem non timui. ut tͥ celer p̾mium et̾¬
ne lucis adferrem. Int̾ uuos optimos regeᷤᷤ
testimoniũ in celestibꝰ dicturus adhibeor.
S gͦd ille misericordit̾ postulat. ut cle¬
ment̾ accomodes. Munus repmissiõĩs

Expanded text:
ad quem cum ingressus est, salutavit, et sua ad quem cum ingressus est, salutavit, et sua uterque visione laetati sunt. Dedit summo viro Victori licentiam, si juberet ipse, principium legationis ordiri: qui ad illum omne pondus retulit, ut fuit ad cunctam humilitatem paratissimus. E vestigio decus Italitistes noster talibus uerbis regem coepit adfari: "inexplicabilis mihi dudum, probatissime princeps, uestri amor inposuit per iter istud contra naturam et tempus bella suscipere et crustati montis pericula non timere, quibus dum in metallum aquas artauerit, coagulatum ex liquore minatur exitium. transcendi alienis mensibus ninguidos saltus, posui gressus quos in suis locis uis frigoris obligabat, postremo mortem non timui, ut tibi celer praemium aeternae lucis adferrem. inter duos optimos reges testimonium in caelestibus dicturus adhibeor, si quod ille misericorditer postulat tu clementer adcommodes. munus repromissionis
Abbreviated transcription (Latin):
figuratione sacerdotem semꝑ exhibuit:⁊
sub precerta fori gub̾nationẽ gessit eccłie.
Qͥ transrodanũ fluium aduentui ip̃iꝰ
sp̃ał letitie copia repletus occurrit causã
cõmeationis inquirit. que ẽent astutie
regis edocuit. Quem ne inopinantem ob¬
iectionũ aut responsionis calliditas inue¬
niret. Intra penetrale pectoris certami¬
num se plusione firmabat. Quẽ pꝰtqͣm
guroobaldꝰ t̾re illiꝰ dñs uenisse cognouit:
Ite inquit ad suos: iudete hominem. quẽ
im̃itis ⁊ uultu semꝑ ego laurentii mr̃is ꝑ¬
conrunxi. Qͥ qñ nos uelit uroere inquiri¬
te dicum uisserit inuitate. Mox ad eum
om̃is xͥanoꝵ pͥncipis assistentium turba
confluxit. Qͥ affatim aomuntione capie¬
bantur. Eo illa tot linguarum fama tã
minorem se inisto qͣmuis eẽt ampla mon¬
straret. Citi nunqͣm sufficeret pauꝑtate
sermonum. qͣmus ditior iusto ẽet in reli¬
quis. Constitutis gͦ gaudenoi regem dies.

Expanded text:
figuratione sacerdotem semper exhibuit et figuratione sacerdotem semper exhibuit et sub praetexta fori gubernatorem gessit ecclesiae: qui trans Rhodanum fluuium aduentui ipsius spiritalis laetitiae copia repletus occurrit, causam commeationis inquirit, quae essent astutiae regis edocuit quem ne inopinantem obiectionum aut responsionis calliditas inueniret, intra penetrale pectoris certaminum se prolusione firmabat. quem postquam Gundobadus terrae illius dominus uenisse cognouit, "ite" inquit ad suos "et uidete hominem quem et meritis et uultu semper ego Laurenti martyris conjunxi: qui quando nos velit videre inquirite, et cum jusserit invitate. » Mox ad eum omnis Christianorum principis assistentium turba confluxit: qui affatim admiratione capiebantur, quod illa tot linguarum fama tam minorem se in isto, quamvis esset ampla, monstraret: cui nunquam sufficeret paupertate sermonum, quamvis ditior justo esset in reliquis. Constitutus ergo videndi regem dies:
Abbreviated transcription (Latin):
calł turbaret. solus int̾ ꝑicula timere non
nouerat. quem spes uite certa comitabatur.
Int̾ea illa que itin̾i̾s eiꝰ fuit semꝑ preuia
unapparatu diligens ꝓrecessit fama. Et tan¬
ta gallos insignium ei relatione compleuit:
ut qͣi suꝑminuminis aduentu presentia
turbarentur. Concurrebat omnis etas
serus:⁊iquos auicinitate uie ip̃ius longa
int̾ualla se iunxerant ardor anum ꝓxi¬
mabat. Qoquid habuit quisq preciosũ
tis dapib mense cumulabant᷑ ꝑ egͥnoꝵ. Et
ilł quas nͥcomꝑatus incole hr̃e non pot̾ant.
escis sine precio utebantur ext̾m. T̃unc qͦs¬
cũq indigentiũ reꝑit. ilł que erant dona¬
ta disꝑsit. Domi forisq pascebat miseros.
neq fieri potuit. ut qͦd ad ip̃m delatum
ẽpauꝑum usib subtraheretur. hoc oroi¬
ne mira celeritate lugdunum ingressus
ẽ. uͥrusticiꝰ tunc ep̃alem cathedram possi¬
debat. homo. qui ⁊ insingularis tituli pre¬

Expanded text:
callis turbaret, solus inter pericula timere non callis turbaret, solus inter pericula timere non nouerat quem spes uitae certa comitabatur. interea illa quae itineris eius fuit semper praeuia et in apparatu diligens praecessit fama et tanta Gallos insignium eius relatione conpleuit, at quasi superni numinis aduentu aut praesentia turbarentur. concurrebat omnis aetas et sexus et quos a uicinitate uiae ipsius longa interualla seiunxerant ardor animi proximabat. quicquid habuit quisque pretiosum tis dapibus mensae cumulabantur peregrinorum et illis, quas nisi conparatas incolae habere non poterant, escis sine pretio utebantur externi. tunc quoscumque indigentum repperit, illis quae erant donata dispersit. domi forisque pascebat miseros, neque fieri potuit, ut quod ad ipsum delatum est pauperum usibus subtraheretur. Hoc ordine mira celeritate Lugdunum ingressus est, ubi Rusticius tone episcopalem cathedram possidebat, homo qui et in saecularis tituli prae
Abbreviated transcription (Latin):
sis offerre. Precor tñ ut indultu clementie
particeps huiꝰ itineris aouingat᷑. In qͦ cla¬
tum ẽ epithoma õium constare uͥtutum.
Q socio adhibito de deo nͨ securus respondeo
lullum effectum ꝓpͥis petitionib abne¬
gandum. Qͥb auoitis rex eminentissimꝰ
adnuit. At tremendus pontifex dictouale
dicessit. Et̃ tp̃re portande ꝓ redemptione
pecume destinantur. suscipiuntur. eg̾dit᷑.
ticinum impiger uenit. Et qͣmuis ad¬
huc hiemali torpore marciꝰ mensis glacia¬
les fluminib frenos imponeret: i canani¬
lib iuga alpium tͣnsituris minarentur
eritium. S mortiferum frigꝰ ⁊ concretas
algore glebas froei ardor exsuꝑat. Nñqͣm in
gelu labitur cuiꝰ fundam̃tum petra solida¬
uit. Ordinato gͦ itini̾s sui uiatico ꝓfectus ẽ.
Diceres qͦd uniu̾sa impelleret. Que po¬
terat retinere necessitas. Nec cibi ip̃us ca¬
piendi mora sustinebatur. Et cum singłos
cum ip̃o positos ille plenus discͥminibus

Expanded text:
sis offerre. precor tsis offerre. precor tes mihi et particeps huius itineris adiungatur, in quo clarum est epitomam omnium constare virtutum. quo socio adhibito de deo nostro securus spondeo, nullum effectum propriis petitionibus abnegandum.' Quibus auditis rex eminentissimus adnuit. at tremendus pontifex dicto vale discessit. ex tempore portandae pro redemptione pecuniae destinantur, suscTicinum inpiger uenit, et quamuis adhuc hiemali torpore Martius mensis glaciales fluminibus frenos inponeret et cana niuibus iuga Alpium transituris minarentur exitium, sed mortiferum frigus et concretas algore glebas fidei ardor exuperat. numquam in gelu labitur cuius fundamentum petra solidauit. ordinato ergo itineris sui uiatico profectus est: diceres quod uniuersa inpelleret quae poterat retinere necessitas, nec cibi ipsius capiendi mora sustinebatur, et cum singulos cum ipso positos ille plenus discriminibus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s retro imꝑatores te pietate suꝑasse com¬
memorem. Habes unde gentis nr̃e rectores
accuses. Cu redimis quos illi ꝑ sepe aut ꝑmi¬
serunt fieri. aut fecunt ip̃i captiuos. Sa¬
uidlegimꝰ ꝓsinglaris laudationis eremplo.
Iacͥto maxiine celoꝵ ꝓrimitates indẽptũ.
S oblatomanib siis tali peꝑcit inimico.
En intestimoniũi concesse potestatis exiuiaꝵ
eꝰparticulam rapuit. ꝑ qͣm ⁊ licentiam pro¬
baret ⁊ uotum. Deus bone in qͣnte᷑ remu¬
neratione huiꝰ fc̃m suscipis ꝓtot milib
oppressoꝵ lib̾tate tractantis. qui illũ ꝓ uniꝰ
setuati hominis sangnine sublimasti. ꝑa¬
ge gͦ oepta festims. ifelicitatis tue oblationẽ
lecus adporta. Meq qͣmius sim ꝑatus stuu¬
la. ne in offerendo tam oborato sacrificio
tarditatis obice refrem̾s. xp̃i redemptoris
ñri erit. ꝯcedere sicut exoꝑib fut᷑um conici¬
mꝰ. ut uere holocausta tua ꝑmanꝰ meas pos¬

Expanded text:
omnes retro imperatores te pietate superasse comomnes retro imperatores te pietate superasse commemorem? habes unde gentis nostrae rectores accuses: tu redimis quos illi persaepe aut permiserunt fieri aut fecerunt ipsi captiuos. Dauid legimus pro singularis laudationis exemplo idcirco maxime caelorum proximitates indeptum, quod oblato manibus suis Sauli pepercit inimico et in testimonium concessae potestatis exuuiarum eius particulam rapuit, per quam et licentiam probaret et uotum. deus bone! in quanta remuneratione huius factum suscipis pro tot milium oppressorum libertate tractantis, qui illum pro unius seruati hominis sanguine sublimasti. perage ergo coepta festinus et felicitatis tuae oblationem laetus adporta meque, quamuis sim paratus, stimula, ne in offerendo tam odorato sacrificio tarditatis obice refreneris. Christi redemptoris nostri erit concedere, sicut ex operibus futurum conicimus, ut uere holocausta tua per meas manus pos
Abbreviated transcription (Latin):
tustas inseruit. Quem uidendite nimia cu¬
pido stimulat. m crede precium aptiuitaas
italice erit ũr aspectus. Redemptosputabo
ẽẽ quos cupio: si adt̾ras illas tał redemptor
accesserit. Quam magno suffragio uinoun¬
tur oculi. quib deofferimꝰ. S quid demorer
manus arua poscentia. polliceor tͥ reditiiũ
statum ligurie. polliceor soli lectiam ipt
tiansalyinã ꝑegͥnatiõem reducem fecundi¬
atem. Praccidenti aurũ tͥ cõmodatur ꝓ qͣ
tusmeum tͥpudio replei̾is. si sermone poᷤᷤ¬
sit ambiri. ꝓ diuitiis m̾itoꝵ tuoꝵ in medi¬
cata:⁊ ꝯtinua̾ u̾ba ꝓfund̾e̾m. S qͣm sermoni
meo int̾teptꝰ denegetur successꝰ: monstraut
lacͥme gandioꝵ. quas doloꝵ alumnnas. nunc
parturit erultatio. ꝑm̃ intellige ad refe̾ndas
optimo regi tam ꝓ nob̾ qͣm ꝓ se ip̃o gr̃as. plꝰ
me sentire posse qͣm eloqui. Iusticia pͥus an
belloꝵ exercitatione. an qd̃ his p̾stautius est

Expanded text:
tustas inseruit, quem uidendi te nimia cutustas inseruit, quem uidendi te nimia cupido stimulat. mihi crede, pretium captiuitatis Italicae erit uester aspectus: redemptos putabo esse quos cupio, si ad terras illas talis redemptor accesserit. quam magno suffragio uincuntur oculi, quibus te offerimus! sed quid demoror manus arua poscentia? polliceor tibi rediuiuum statum Liguriae: polliceor soli laetitiam et post Transalpinam peregrinationem reducem fecunditatem: ex accidenti aurum tibi commodatur pro qua tus meum tripudio repleueris, si sermone posset ambiri, pro diuitiis meritorum tuorum inmeditata et continua uerba profunderem. sed quam sermoni meo interceptus denegetur successus, monstrant lacrimae gaudiorum, quas dolorum alumnas nunc parturit exultatio. proinde intellege, ad referendas optimo regi tam pro nobis quam pro se ipso gratias plus me sentire posse quam eloqui. iustitia prius an bellorum exercitatione an, quod his praestantius est,
Abbreviated transcription (Latin):
messis liguria. cui num̾osa agricolarum
solebat ꝯstare ꝓgenies. orbata atq st̾ilis ie¬
tunum cespitem nr̃is monstrat obtutib. In¬
t̾pellat me t̾ra. quocumq respicio ubẽm ui¬
netis faciem. cum aratris inspera ꝯtristat.
Daolor nullus humor illoꝵ lab̾s infundit᷑
quos auim copia enot̾ios uocauit antiqͥtaᷤ
ħ qͣmius burguiroio t̾minis exeiruit. nos
iñfiñemendamꝰ admisimꝰ. Popłate patrie
cessamꝰ succurire:i aurã apudnos habet᷑
inconditis. Qͥd int̾ est ꝑdecaniis an ferro ad¬
ũsarioꝵ aĩos indinem. õbtulisse qͦt menti
capiat hosti iicisse ẽ oculuisse. suꝑari. Sus¬
cipe gͦ xp̃o aoinuante huiꝰ laboris sairinã.
er qua cõem habeamꝰ in celesti repnussione
mercedem. Ma noũ iste ꝓpͥis insignib titulꝰ
laudis adcrescit. ꝑ manus tuas de oppugna¬
torib nr̃is sine sanguine tͥumphare. Priay
eorum gundouatꝰ ẽ cui reu̾entiam tui ue¬

Expanded text:
messis Liguria, cui numerosa agricolarum messis Liguria, cui numerosa agricolarum solebat constare progenies, orbata atque sterilis ieiunum cespitem nostris monstrat obtutibus. interpellat me terra, quocumque respicio uberem uinetis faciem, cum aratris inpexa contristat. o dolor! nullus umor illorum labris infunditur, quos a uini copia Oenotrios uocauit antiquitas. haec quamuis Burgundio inmitis exercuit, nos tamen, si non emendamus, admisimus. populatae patriae cessamus succurrere, et aurum apud nos habetur in conditis? quid interest, pecuniis an ferro aduersariorum animos inclinemus ? obtulisse quod mentes capiat hosti uicisse est, occuluisse superari. suscipe ergo Christo adiuuante huius laboris sarcinam, ex qua communem habeamus in caelesti repromissione mercedem, quia nouus iste propriis insignibus titulus laudis adcrescit, per manus tuas de oppugnatoribus nostris sine sanguine triumphare. princeps eorum Gundobadus est, cui reuerentiam tui ue
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse reseruata. Int̾ea secretiꝰ rex p̾stantissimꝰ:
Sacerlotem uen̾aitoum epifaniũ imꝑat euo¬
cari. Quem tali compellat affatu. Indicisir
ex ip̃a sententia głose antistes pondꝰ intellige
ut cum tot in regni ñ enculo pontifices ẽt
uideant᷑. Tu potissimũ in tanta re qͣi unicꝰ
eligaris. Nec eneruata ꝑ m̾itum tuũ hmͦies¬
timatores inludit opinio. Solus ẽẽ iuste cte¬
d̾is. cuiꝰ splendore tanqͣm glob lunarib mi¬
noꝵ sid̾um lumen obtuioitur. ⁊ modice
lucis radii prefulgida ꝯscĩe tue luce fuscant᷑.
Quis querat noctis lampadam uͥ soł iubar
efulgorat. Des candele p̾sioium. uͥ caminis
indesinentib fidi pira succenditur. Postre¬
mo talem a me oportet dirigi: qualem susci¬
piens libent̾ auscultet. Uides uniu̾sa italie
loca originariis uiduata cultorib. Intͥsticiã
meam. segetum ferax spinas atq iniuissaplã¬
taria campus aportat. Et illa mater hũane

Expanded text:
fuisse reseruata. Interea secretius rex praestantissimus fuisse reseruata. Interea secretius rex praestantissimus sacerdotem uenerandum Epiphanium imperat euocari, quem tali conpellat affatu : "iudicii nostri ex ipsa sententia, gloriose antistes, pondus intellege, ut, cum tot in regni nostri circulo pontifices esse uideantur, tu potissimum in tanta re quasi unicus eligaris: nec eneruata per meritum tuum huiusmodi aestimatores inludit opinio. solus esse iuste crederis, cuius splendore tamquam globis lunaribus minorum siderum lumen obtunditur et modicae lucis radii praefulgida conscientiae tuae luce fuscantur. quis quaerat noctis lampadam, ubi solis iubar effulgurat ? quis candelae praesidium, ubi caminis indesinentibus fidei pyra succenditur? postremo talem a me oportet dirigi, qualem suscipiens libenter auscultet. uides uniuersa Italiae loca originariis uiduata cultoribus. in tristitiam meam segetum ferax spinas atque iniussa plantaria campus adportat, et illa mater humanae
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsurr. ad cͥmina hortat᷑ insontes. tñ quia
precibꝰ ur̃is quib suꝑna assentiunt obsiste̾
t̾rena ñ possunt. om̃ib gn̾alit̾ errorem di¬
mttem. Nulhꝰ caput noxa ꝓsternet. Qm̃
potestis ⁊ apud dm nr̃m agere. ut scelera¬
te mentes aꝓpositi sii ꝑu̾sitate discedant.
Paucos tñ quos maloꝵ incentores fuisse
cognoui. locorum suoꝵ tm̃ mͦ habitatione
pͥuabo. sle forte exurgens nec̾citas uicinoᷤ
inueniat nutritores :⁊ maloꝵ aduita succes¬
sibꝰ bella ꝯsurgant. His p̾cellentissimꝰ rer
oictis uirum illustͥssimũ urbicũ arci¬
ri iubet. qui uniu̾sa palatii eiꝰ oña susten¬
tans. ciceronem. eloq̃ntia catonem eqͥtate
p̾cesserat. Cui precepit ut gn̾ał idulgen¬
tie pragmaticũ ꝓmulgaret. Qoͦ ille ad õem
benignitatẽ ꝑatissimꝰ. ilico tanta breuitatẽ
⁊luce ꝯtextut. ut ⁊illa culparum gn̾a cog¬
noscerentur ab olita que putabantur

Expanded text:
transire, ad crimina hortatur insontes. tamen quia transire, ad crimina hortatur insontes. tamen quia precibus uestris, quibus superna assentiunt, obsistere terrena non possunt, omnibus generaliter errorem dimittemus. nullius caput noxa prosternet, quoniam potestis et apud deum nostrum agere, ut sceleratae mentes a propositi sui peruersitate discedant. paucos tamen, quos malorum incentores fuisse cognoui, locorum suorum tantummodo habitatione priuabo, ne forte exurgens necessitas uicinos inueniat nutritores et malorum adiuta successibus bella consurgant". his praecellentissimus rex dictis uirum inlustrissimum Vrbicum acciri iubet, qui uniuersa palatii eius onera sustentans, Ciceronem eloquentia, Catonem aequitate praecesserat, cui praecepit ut generalis indulgentiae pragmaticum promulgaret: quod ille ad omnem benignitatem paratissimus ilico tanta breuitate et luce contexuit, ut et illa culparum genera cognoscerentur abolita, quae putabantur
Abbreviated transcription (Latin):
litate reuocata. regnandi tñ necessitas qua
oit accessum. Et int̾ res duas nascentis imꝑii.
pietatis dulcedinẽ censure pellit. utilitas.
Eremploꝵ celestiũ testimonit assercio nĩa
ntcitur. Offendisse legimꝰ pͥncipem qͥ celitꝰ
destinatũ neci inimicũ subduxit exitio.
Penam m̾uit lenitas. qͣm potuit intulisse
districtio. Ultionẽ suscepit qui decractat
inferre. Uim diuini uidicii. aut attenuat
aut ꝯtemnit. qͥ hosti suo cum potitur in¬
dulget. Iusticia cohercendi sunt quos con¬
stat gr̃am ñ secutos. Uitia transinitit ad
posteros qui poscentib culpis ignoscit. Nã
qd̾ de ralemptoris nr̃i patientia loqueris.
illos uere amplectittir lac gr̃e. quos austi̾taᷤᷤ
legis informat. Numꝗͣ a medico ad plenis¬
simam curatiõem eger adductꝰ est. nͥ ab il¬
lo qͥpͥmum putͥa ferro membra desecuit.¬
⁊ latentem penit᷑ esinu iuscerum ꝓdurit
inͥluuem. Qͥ cͥminosos patitur impune

Expanded text:
litate reuocata, regnandi tamen necessitas qua litate reuocata, regnandi tamen necessitas qua ubique pandit accessum, et inter res duras nascentis imperii pietatis dulcedinem censurae pellit utilitas. exemplorum caelestium testimonio assertio mea nititur. offendisse legimus principem, qui caelitus destinatum neci inimicum subduxit exitio: poenam meruit lenitas, quam potuit intulisse districtio. ultionem suscipit qui detractat inferre: uim diuini iudicii aut adtenuat aut contemnit qui hosti suo, cum potitur, indulget iustitia coercendi sunt quos constat gratiam non secutos. uitia transmittit ad posteros qui praesentibus culpis ignoscit. nam quod de redemptoris nostri patientia loqueris, illos uere amplectitur lac gratiae, quos austeritas legis informat. numquam a medico ad plenissimam curationem aeger adductus est, nisi ab illo, qui primum putria ferro membra desecuit et latentem penitus e sinu uiscerum produxit inluuiem. qui criminosos patitur inpune
Abbreviated transcription (Latin):
hostium tuoꝵ utilitate cectabat. his gͦ do¬
nis celestib iucissitudinẽ: impensa circa
homines pietate restituere. Mistice obla¬
tionis holocausta sunt. supplicantium
lacͥmas ñ sꝑm. Illud certe ꝑpende qͣlibꝰ
in regno successeris. quos si ut liquet ma¬
litia expulit. casus illoꝵ necesse ẽ ut seq̃n¬
tes informet. Ruina precedentiũ poste¬
ros docet. cautio ẽ semꝑ in reliquum lap¬
sus ant̾ior. Non sine exemplo militat. qͥ
respicit qua causa decessor eiectus ẽ. his
freta liguria irra nob̾cum ꝓfusa supplicat.
ut legum ur̃arum bñficia sic tribuatis in¬
nocentib ut norios absoluatis. Exigua ẽ
sequatur. qͥ reati carent. Culpas diitt̾e¬
celeste ẽ uindicare t̾renum. Post ħ siluit. At
eminentissimꝰ rex infit. Quo loquente atto¬
nita de uoluntate eiꝰ corda pauor artabat. Uͣm
suspiciam:⁊ multa apud me ꝯfusionis tp̃re
reposuisses bñficia qͥb frui te ꝯuenit tͣnqͥl¬

Expanded text:
hostium tuorum utilitate certabat? his ergo dohostium tuorum utilitate certabat? his ergo donis caelestibus uicissitudinem inpensa circa homines pietate restitue. mysticae oblationis holocausta sunt supplicantum lacrimas non sperni. illud certe perpende, qualibus in regno successeris: quos si, ut liquet, malitia expulit, casus illorum necesse est ut sequentes informet ruina praecedentium posteros docet: cautio est semper in reliquum lapsus anterior. non sine exemplo militat qui respicit qua causa decessor eiectus est. his freta Liguria uestra nobiscum profusa supplicat, ut legum uestrarum beneficia sic tribuatis innocentibus, ut noxios absoluatis. exigua estsequatur, qui reatu carent: culpas dimittecaeleste est, uindicare terrenum". post haec siluit. At eminentissimus rex infit, quo loquente adtonita de uoluntate eius corda pauor artabat: "quasuspiciam et multa apud me confusionis tempore reposuisses beneficia, quibus frui te conuenit tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e largitus ẽ. Cauendum nob̾ ẽ ne offen¬
dat᷑ actor munis. si qͦd p̾stitit ñ amemꝰ.
Dui suspendofiduciam meã. placet ire ꝑ sin¬
gula q̃ fando comꝑi q̃cumq ꝑsperi acces¬
sisse tͥ diuinitatis aucilio. Scis que te pol¬
licebaris acturum. qñ ꝯfertissimis inimi¬
coꝵ cuneis urgebaris. ⁊ circa muros ticinẽ¬
sis qͣuitatule hostił tui clangor streꝑet. Qñ
armis nũo adu̾sarii p̾stantiores subsistere
solatecum dunicante celitꝰ inuisibiliu̾tu¬
te ñ pot̾ant. Audebat te aggredi qͥ exercitꝰ
tuos nuda exercitatione pensabat. Solatioꝵ
tuoꝵ pondus omnis bellandi apparatus
sustinere ñ ualuit. Quotiens utilitatibꝰ
tius aer ip̃e seriierit. si recenses.t celi sere¬
na militarunt. Cibi ꝯuera pluuias pro
uoto fud̾unt. Qͥs resistere dextere tue
ausus fuit ⁊icum gr̾a suꝑna pugnanti:
Quotiens inunici tui oecid̾unt mucronibꝰ
sodalium suoꝵ. Quotiens tͥ uicit qͥ pro

Expanded text:
ipse largitus est. cauendum nobis est, ne offenipse largitus est. cauendum nobis est, ne offendatur auctor muneris, si quod praestitit non amemus. diu suspendo fiduciam meam: placet ire per singula, quae fando conperi quaeque perspexi accessisse tibi diuinitatis auxilio. scis quae te pollicebaris acturum, quando confertissimis inimicorum cuneis urguebaris et circa muros Ticinensis ciuitatulae hostilis litui clangor streperet, quando armis numero aduersarii praestantiores subsistere sola tecum dimicante caelitus inuisibili uirtute non poterant. audebat te adgredi qui exercitus tuos nuda aestimatione pensabat: solaciorum tuorum pondus omnis bellandi apparatus sustinere non ualuit. quotiens utilitatibus tuis aer ipse seruierit, si recenses, tibi caeli serena militarunt, tibi conuexa pluuias pro uoto fuderunt. quis resistere dexterae tuae ausus fuit et cum gratia superna pugnanti? quotiens inimici tui ceciderunt mucronibus sodalium suorum ? quotiens tibi uicit qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
sustinendã ñ posse sufficere. Rogatur pa¬
riter uen̾abilis laurentiꝰ mediolanensis ep̃c.
Qͥ ꝓfecti una rauennã ̃ parit̾ ꝑuen̾unt suᷤ¬
cepti reu̾ent̾. Postqͣm ilł agendi aditꝰ reclus
dux̃ potissimũ ꝓ orandi copiã dare. cuiꝰ
uestigia freqñtiõ legõnũ laboriosus calł attri¬
uerat. Et ꝑtramitẽ hꝰcem᷑i itin̾is cursitantẽ
ñ semel hispidum castrensis puluis effece¬
uat. Q tali publicas peciciones est orditus
eloquio. Entꝰ inuictissime pͥnceps ꝑ innu¬
m̾abiles successus felicitatem tuam fauor
diuinꝰ euer̾it. si ꝑ oroinem relegam. agnosciᷤᷤ
te uotoꝵ parcum. maiora semꝑ ado nr̃o bñ¬
ficia accepisse qͣm optase memin̾is. Suffi¬
cit tñ hoꝵ unum narrare s maximum.
qͦt apud te pͥncipem ibi seruoꝵ tuoꝵ cau¬
sas agimꝰ. uͥ solebat inmicus tuus hꝰ solii
possessione gaudere. habes płimum xͦ re¬
demptori ñro qͦd debeas. pro quib rogamꝰ

Expanded text:
sustinendam non posse sufficere, rogatur pasustinendam non posse sufficere, rogatur pariter uenerabilis Laurentius Mediolanensis episcopus. qui profecti una Rauennam etiam pariter peruenerunt, suscepti reuerenter. postquam illis agendi aditus reclusus illi potissimum perorandi copiam dari, cuius uestigia frequentium legationum laboriosus callis adtriuerat et per tramitem huiuscemodi itineris cursitantem non semel hispidum castrensis puiuis effecerat. qui tali publicas petitiones est orditus eloquio. "quantus, inuictissime princeps, per innumerabiles successus felicitatem tuam fauor diuinus euexerit, si per ordinem relegam, agnoscis te uotorum parcum maiora semper a deo nostro beneficia accepisse quam optasse memineris. sufficit tamen horum unum um narrare sed maximum, quod apud te principem ibi seruorum tuorum causas agimus, ubi solebat inimicus tuus huius solii possessione gaudere. habes plurimum Christo redemptori nostro quod debeas: pro quibus rogamus
Abbreviated transcription (Latin):
si pt ruinam õĩum ligurie ciuitatũ. ticinꝰ
suis tm̃ ꝯtẽpta indigenis exultaret. Cepit
sintimaꝵ urbiũ cercos quosq de ciuibus
flosculos legere. atq ad suos hortos cultor dili¬
gens plantaria iam ꝓbata portare. de quibꝰ
frugi ⁊ ioneus aptissima caꝑet poma po ᷤᷤ¬
sessor. Int̾ea subita aĩum p̾stantissimi regis
theoderici delib̾atio occupauit. ut ilł tm̃ ro¬
mane lib̾tatis tus tͥbueret quos partib ip̃iꝰ
fides examinata uinxiss Illos uͦ quos aliqͣ
nec̾citas diuiserat. ab om̃i iussit ⁊testandi
ioromationũ fuarum ac uoluntatũ licen¬
tiasubmor̾. ¶e sententia ꝓmulgata: legi¬
bus cura płimos tali lege cascatis. uniu̾sa ita¬
lia lamentabili iusticio subiacebat. Itur
uursus adillũ qͥ manu medica publicis ꝯ¬
sueu̾at subuenire uuln̾b. Cuiꝰ fronte e¬
rumnarũ sepe fuerat ardor extinctꝰ. Qͥ
dum se diceret solum aotantam sarcinam

Expanded text:
si post ruinam omnium Liguriae ciuitatum Ticinus si post ruinam omnium Liguriae ciuitatum Ticinus suis tantum contenta indigenis exultaret. coepit finitimarum urbium certos quosque de ciuibus flosculos legere atque ad suos hortos cultor diligens plantaria iam probata portare, de quibus frugi et idoneus aptissima caperet poma possessor. Interea subita animum praestantissimi regis Theoderici deliberatio occupauit, ut illis tantum Romanae libertatis ius tribueret, quos partibus ipsius fides examinata iunxisset, illos uero, quos aliqua necessitas diuiserat, ab omni iussit et testandi et ordinationum suarum ac uoluntatum licentia submoueri.qua sententia promulgata et legibus circa plurimos tali lege calcatis uniuersa Italia lamentabili iustitio subiacebat itur rursus ad illum, qui manu medica publicis consueuerat subuenire uulneribus, cuius fonte aerumnarum saepe fuerat ardor extinctus. qui dum se diceret solum ad tantam sarcinam
Abbreviated transcription (Latin):
norumꝰ. Mutata est ꝑ m̾itirm illui
ꝑu̾sitas naturał. dum in honoris mentib. Ra¬
dir ꝑegͥne apud illos affectionis inferitur. Ees
sine graroi stupore credat dixisse: itimuisse
togo ep̃m ⁊ catholicũ ⁊ romanũ. qui parere
iegib iur dignant᷑. cum qͥb tñ integrum
pene biennium eregit. talit̾ ut ab eo flentes
discedent: ⁊ iam ato ꝑarentes ⁊ familias regre ᷤᷤ¬
suri. Ptꝰqͣm uero ꝑ functa res ẽ misero exici¬
aliq bello. iuicit iscuiꝰ post tͥumphũ spoli¬
atum uagina glaoium nullus asperit. qͥ
pͥsumptiõem exercitꝰ sui cũ prelio t̾minauit.
lico adgressus est uen̾antꝰ pontifer de urbis
sue reparatione tractare. Qm ut pͥmũ digniᷤᷤ
compleret habitatorib sp̃alis ꝓfperit deliba̾¬
tione ꝯfilii. Et licet eam p̾catu illius faciente
nullus in uastitatem tpr̃ał. ꝓcelle turbo dis¬
pulerat. partum tñ c̾debat posse sufficere.

Expanded text:
nouimus. mutata est per meritum illius nouimus. mutata est per meritum illius peruersitas naturalis, dum inhonoris mentibus radix peregrinae apud illos affectionis inseritur. quis sine grandi stupore credat dilexisse et timuisse Rugos episcopum et catholicum et Romanum, qui parere regibus uix dignantur? cum quibus tamen integrum paene biennium exegit taliter, ut ab eo flentes discederent, etiam ad parentes et familias regressuri. Postquam uero perfuncta res est misero exitialique bello et uicit is, cuius post triumphum spoliatum uagina gladium nullus aspexit, qui praesumptionem exercitus sui cum proelio terminauit, ilico adgressus est uenerandus pontifex de urbis suae reparatione tractare, quam at primum dignis conpleret habitatoribus, spiritalis prospexit deliberatione consilii. et licet eam precatu illius faciente nullus in uastitatem temporalis procellae turbo dispulerat, parum tamen credebat posse sufficere,
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum lib̾tate ditari. Der̃n enum̾are ne¬
q̃am. qͣnta ille subiuigatoꝵ aginina solo
ꝓpͥo reddidit. qͣnta ne uerarentur impo¬
suit. Iamier si illas retexam qͣs inmicoꝵ
fustimuit in solentias. quib laborauit
immissionib qͣs ꝓcellas pessimoꝵ uͥtu¬
te ꝯtempsit: id hee enarranda lingna
ñ sufficeret. Iuuat enim certa q̃ decerꝑi
tali crucetͥenniũ duxit. soli do doloꝵ snoꝵ
dͥecreta manifestans. a qͦ ministrari sibi
clamdestinũ poscebat auxiliũ. Post hin
digͥssis gotis quitas ticinensis rugisẽ tra¬
oita hominib õi feritate inmanibꝰ. quos
atror ⁊ acerba uis aĩorum ad cotidiana
scelera sollieitabat. diem pͥutabant ꝑsse
qui illos sine facmore. casti aliquo mnt¬
uemente fugisset. Quos tn beatissimiis
antistes sermonum fuoꝵ mellȩ delim¬
bat. Ut effera corda auctoritati submis¬
tent sacemiotis. Et amare discerent quor
pectora odiis semꝑ fuisse dadicata ag¬

Expanded text:
aliorum libertate ditari. deinde enumerare nealiorum libertate ditari. deinde enumerare nequeam quanta ille subiugatorum agmina solo proprio reddidit, quanta ne uexarentur, imposuit. iam si illa retexam, quas inimicorum sustinuit insolentias, quibus laborauit inmissionibus, quali procellas pessimorum uirtute contempsit: ad haec enarranda lingua non sufficiet. iuuat enim certa quaeque decetali cruce triennium duxit, soli deo dolorum suorum secreta manifestans, a quo ministrari sibi clandestinum poscebat auxilium. Post hinc digressis Gothis ciuitas Ticinensis Rugis est tradita, hominibus omni feritate inmanibus, quos atrox et acerba uis animorum ad cotidiana scelera sollicitabat: diem putabant perisse, qui illos sinefacinore casu aliquo interueniente fugisset. quos tamen beatissimus antistes sermonum suorum melle delinibat, ut effera corda auctoritati se submitterent sacerdotis et amare discerent quorum pectora odiis semper fuisse dedicata cog
Abbreviated transcription (Latin):
ne. sic largientis temꝑabat aĩum ut nulla¬
tenꝰ accenderetur si aliquid a se bñficii ꝑ
ep̃m ⁊ inimicꝰ acciꝑet. Ille fuit circa quẽ
ꝯcoroiam ⁊ pugnantes seruarent : ictuꝰ
quietem bella ñ ledent. Iam si ad illud
ueniamꝰ quod cotitiana ⁊ ip̃os pascebat
huanitate raptores :⁊ ilł intra cuutatem
sumptuũ neccĩa ministrabat. qui foris
p̾dia illius ꝯtinua uastitate deletierant.
Nam tot milia hominũ uno eodemq tp̃ie
cum uiu̾sa poscerent. reficiebat blanditus.
hũiliabat alloquio pascebat mun̾ibus.
Si cuiꝰ lib̾i uxorq inrmicis a qualibet par¬
te fuissent inrt̾cipientib occũpati: ilico
supplicationis illiꝰ precio reddebantur
siuis. quos auri redimere ñ potuiss effusio
Regiaptissimꝰ ⁊ p̾scĩs omnib uenabilis
eristebat. Ut qͦscumq romanoꝵ bellattoi
licentia hõuim eius feciss ẽẽ captiuos :
mor illi restitueret quem sola intelligebat

Expanded text:
ne sic largientis temperabat animum, ut nullane sic largientis temperabat animum, ut nullatenus accenderetur, si aliquid a se beneficii per episcopum et inimicus acciperet. ille fuit, circa quem concordiam et pugnantes seruarent et cuius quietem bella non laederent iam si ad illud ueniamus, quod cotidiana et ipsos pascebat humanitate raptores et illis intra ciuitatem sumptuum necessaria ministrabat, qui foris praedia illius continua uastitate deleuerant. nam tot milia hominum uno eodemque tempore, cum diuersa poscerent, reficiebat blanditiis, humiliabat adloquio, pascebat muneribus. si cuius liberi uxorque inimicis a qualibet parte fuissent intercipientibus occupati, ilico supplicationis illius pretio reddebantur suis, quos auri redimere non potuisset effusio. regi aptissimus et prae sanctis omnibus uenerabilis existebat, ut quoscumque Romanorum bellandi licentia hominum eius fecisset esse captiuos, mox illi restitueret, quem sola intellegebat
Abbreviated transcription (Latin):
ille in bonis uir erercitatissimꝰ. in quo aĩoꝵ
amplitudo cunctis pandebat accessum. O¬
portunũ sͥ conitiens tempꝰ offerri. qͦ benig¬
nitatis sue pleno austro uela lararet:⁊ por¬
tum głie ꝑuariarum notitiam gentium.
i actuum celebritatem scd̾a nauigatione
ꝑtingeret. Primore in loco qͦd nulle carte
uet̾um nulli libroꝵ de qͦcumq locuntur
annales. qͦd cũ stuipore relator affirmet.
uł cum admiratione lector admuttat. Ut
cum sagacissima gente habitans: ⁊ qͣm nul¬
la suspicionũ aura pret̾uolat. in reb dubi¬
is qñ met᷑ ꝑiculi ⁊̃ mitia ꝯtra quos lib̾et cor¬
da sollicitat. Sic ilł fidelissimus extitit. ut
nimicos eoꝵ toto deuinctos teneret affec¬
tu ꝯiint̾ dissidentes pͥncipes solus ẽẽt qui
pace frueretur amboꝵ. Applicabat enĩ ad cõ¬
pendium uniꝰ quicquid prestabatur ab
alt̾o. Et reu̾entia ꝑsone sue atq dulcedi¬

Expanded text:
ille in bonis uir exercitatissimus, in quo animorum ille in bonis uir exercitatissimus, in quo animorum amplitudo cunctis pandebat adcessum, opportunum sibi coniciens tempus offerri, quo benignitatis suae pleno austro uela laxaret et portum gloriae per uariarum notitiam gentium et actuum celebritatem secunda nauigatione pertingeret, primore in loco, quod nullae chartae ueterum, nulli librorum de quocumque locuntur annales, quod cum stupore relator adfirmet uel cum admiratione lector admittat, ut cum sagacissima gente habitans et quam nulla suspicionum aura praeteruolat, in rebus dubiis, quando metus periculi etiam mitia contra quoslibet corda sollicitat, sic illis fidelissimus extitit, ut inimicos eorum toto deuinctos teneret affectu et inter dissidentes principes solus esset qui pace frueretur amborum. adplicabat enim ad conpendium unius quicquid praestabatur ab altero: et reuerentia personae suae atque dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
ius possit obruere. quos neqͣqͣm balearis
fcurde transcendat ereursus. Si qͣ nec̃citas
int̾ undas certaminũ accesserit. tutum ẽ
apud istũ matrẽ familiasq depon̾e. ⁊ ex¬
peditum excursib militare belloꝵ. Int̾ea
ꝑ duelles aĩos dediricii exercitus muitatio¬
num incendit ambitio quoꝵ caput tu¬
fa fuit. homo inꝑfugarum infamid no¬
titia uẽti pollittus. Qui concepit mente
ut se desꝑatis partib cum ingenti multi¬
tridine redderet. Qo cum theodoricus rer
pͥncipali sollicicudine cognoniss.: Continuo
om̃em illam qͣm totus oriens uir sustinuit
c̃um traxit manũ. atq adticinensis ciuita¬
tis se angustiã ꝯtulit. uideres urbem fami¬
liarum cetib scatentem. domoꝵ ĩmaniũ
culmina in angustissimis resecata tugu¬
riis. Cerneres a fundamentis edificia imm̃¬
sa migrare. Nec ad recipientã habitantiũ
uensitatẽ solum ip̃m posse suffice̾. Int̾ hec

Expanded text:
uis possit obruere, quos nequaquam Balearis uis possit obruere, quos nequaquam Balearis fundae transcendat excursus. si qua necessitas inter undas certaminum adcesserit, tutum est apud istum matrem familiasque deponere et expeditum excursibus militare bellorum". Interea perduelles animos dediticii exercitus mutationum incendit ambitio, quorum caput Tufa fuit, homo in perfugarum infamio notitia ueteri pollutus: qui concepit mente, ut se desperatis partibus cum ingenti multitudine redderet. quod cum Theodericus rex principali sollicitudine cognouisset, continuo omnem illam, quam totus Oriens uix sustinuit, contraxit manum atque ad Ticinensis ciuitatis se angustiam contulit. uideres urbem familiarum coetibus scatentem, domorum inmanium culmina in angustissimis resecata tuguriis: cerneres a fundamentis aedificia inmensa migrare nec ad recipiendam habitantium densitatem solum ipsum posse sufficere. Inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
ret. optaret de laudibꝰ suis aut nulla aut
pauca ꝑstͥngi. Uñ sigͥd minꝰ lingua pauꝑ
aꝑui. audientiũ ⁊ legentiũ sensib derelin¬
quo. post multas t̃n quas apud odouacrem
regem legationes uiolentia supplicationiᷤᷤ
eregit. dispositione celestisimꝑii ad italiã
theodoricus per cum ĩmensa roboris sui mł¬
titudine cõmeauit. Ad quem uir integ̃¬
rimꝰ dum mediolani iam positꝰ eẽt excurrit
Quẽ cum ille regũ p̾stantissimꝰ cordis ocuł
insperiss. Et solita iudicii sui sac̾dotem nr̃m
libra pensaret. Inuenit in eo pontꝰ oĩum ꝯ¬
stare uircutum. Cuiꝰ integͥtatem uelut fabͥ¬
lib lincis ad ꝑpendiculum mentis em̾susẽ.
Qͥq tali apud suos de illo sermone usus ẽ. Ee¬
ce hoĩem cui totus oriens similem ñ ħt. Quẽ
uidisse pͥmum ẽ. cum qͦ habitare securitas.
fortissimo muro ticinensis ciuitas incolu¬
mi isto uallatur ꝗͥ impugnantũ nulla

Expanded text:
ret, optaret de laudibus suis aut nulla aut ret, optaret de laudibus suis aut nulla aut pauca perstringi. unde si quid minus lingua pauper aperui, audientum et legentum sensibus derelinquo. Post multas tamen quas apud Odouacrem regem legationes uiolentia supplicationis exegit dispositione caelestis imperii ad Italiam Theodericus rex cum inmensa roboris sui multitudine commeauit, ad quem uir integerrimus, dum Mediolani iam positus esset, excurrit. quem cum ille regum praestantissimus cordis oculis inspexisset et solita iudicii sui sacerdotem nostrum libra pensaret, inuenit in eo pondus omnium constare uirtutum, cuius integritatem uelut fabrilibus lineis ad perpendiculum mentis emensus est, quique tali apud suos de illo sermone usus est: "ecce hominem, cui totus Oriens similem non habet, quem uidisse praemium est, cum quo habitare securitas. fortissimo muro Ticinensis ciuitas incolumi isto uallatur, quos inpugnantum nulla
Abbreviated transcription (Latin):
etꝰdem urb̃ habitatoribꝰ remedioꝵ utilitate
ꝓsperit. slam directa legatione ad odoua¬
crem qͥnquennii uacatiõem fiscaliũ tͥbu¬
torũ impetrauit. Ao q̃ bñficia ꝑ singłos
disꝑcienda tanta se castitate ꝯtinuit. Ut
nemo ex his minꝰ acciꝑet qͣm his quo fue
tempestate pretorio prefectus erat reposi¬
tris malitie ardor efferbuut. Nam coemp¬
tionum enormitate grauissima tͥbuta du¬
plicabat. reddebatq onꝰ geminum quod
simpler sustinere ñ pot̾at. Uñ mox ad scm̃
uirum opp̾ssoꝵ turba ꝯfluxit. Q letus
succurrendi occasiones amplectit᷑. ⁊ ꝓ cun¬
ctorum neccitate alacer ambulauit. po¬
poscit. obtinuit. S quid frustra gestio sin¬
głoꝵ sp̃es laborũ euis uł formas eloqui:
Dum qͥd ñ explicat possibilitas p̾sumit af¬
fectꝰ. datq t̾minũ latiora opinantib ser¬
monis angustia. fuerunt tñ ista sacratissi¬
mi uatis descd̾ia ut cum innum̾abilia face¬

Expanded text:
eiusdem Urbis habitatoribus remediorum utilitate eiusdem Urbis habitatoribus remediorum utilitate prospexit. nam directa legatione ad Odouacrem quinquennii uacationem fiscalium tributorum impetrauit, ad quae beneficia per singulos dispertienda tanta se castitate continuit, ut nemo ex his minus acciperet quam is, quo fuertempestate praetorio praefectus erat, repositus malitiae ardor efferbuit nam coemptionum enormitate grauissima tributa duplicabat reddebatque onus geminum, quod simplex sustineri non poterat. unde mox ad sanctum uirum oppressorum turba confluxit, qui laetus succurrendi occasiones amplectitur et pro cunctorum necessitate alacer ambulauit poposcit obtinuit. sed quid frustra gestio singulorum species laborum eius uel formas eloqui, dum quod non explicat possibilitas praesumit adfectus datque terminum latiora opinantibus sermonis angustia? P fuerunt tamen ista sacratissima uatis desideria, ut, cum innumerabilia face
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt. nullus tñ eoꝵ aut crure debiliᷤᷤ
factus ẽ. aut aliq̃ membroꝵ parte trunca
sib patuit ut molem ꝓpͥam ruma susti¬
neret. ⁊ acasu suo lapides suspenderentur.
Stupendo tñ orainationis eiꝰ cursu. supradic
ad fastigia pͥsoe incolumitatis surcerissẽ
consperit domũ di. qͥ nec dum comꝑerat
inchoatam. Qͥb tñ ab eo celeriter exactis
mor se in illum diuinis fauor ostendit. Nã
meiꝰdem anni curricło sũma demonũ tur¬
ba de obsessis cepit clamare corꝑib. flagͥs
se ⁊ cruciatib miniis. ut fug̾ent. sac̾dote
epifanio imꝑante compelli. Quosille mo¬
dica cum fletu noĩone ꝓfusa. ad extima t̾ra¬
rum ꝯfinia tͣnsmittebat. ac diuersis uocibꝰ
de presumptionũ flatib assumebat. ẽollit
enĩ ilł bom m̾iti potentiam quib suꝑciliũ
fidutia benignitatis attulerit. Int̾ea ne solis
cuitatẽ tẽploꝵ edib uid̾etur ornasse. fessis

Expanded text:
ruerunt, nullus tamen eorum aut crure debilis ruerunt, nullus tamen eorum aut crure debilis factus est aut aliqua membrorum parte truncatsibus patuit, ut molem propriam ruina sustineret et a casu suo lapides suspenderentur. stupendo tamen ordinationis eius cursu supra dictad fastigia priscae incolumitatis surrexisse conspexit domum dei qui necdum conpererat inchoatam. quibus tamen ab eo celeriter exactis mox se in illum diuinus fauor ostendit. nam in eiusdem anni curriculo summa daemonum turba de obsessis coeperunt clamare corporibus, flagris se et cruciatibus nimiis, ut fugerent, sacerdote Epiphanio imperanto conpelli. quos ille modica cum fletu oratione profusa ad extima terrarum confinia transmittebat ac diuersis uocibusde praesumptionum flatibus adsumebat. tollit enim illis boni meriti potentiam quibus supercilium fiducia benignitatis adtulerit. Interea ne solis ciuitatem templorum aedibus uideretur ornasse, fessis
Abbreviated transcription (Latin):
edificandi sumpsit aĩum. qͣm expensas aut
subam p̾ꝑandi. Ingentis precii fabͥcas sine
nũmoꝵ attollere goito ñ expauit. apłice
aomonitioĩs haut inscius. qͦd celestia reg¬
na q̃tentib indeficiens iugiter census exu¬
b̾et. Et de pleno semꝑ imꝑciat. quẽ ñ oppri¬
mit in largierroi uoluntate patiꝑtas. dice¬
bat enĩ. uix ẽ: ut aĩum diuitẽ possibilitas
deserat:idifficillimũ ut sequatur habun
dantia hoĩem mente mendicum. Iam iãq
tñ fastigia ꝑfectionis maiorĩ sĩ eccłie opꝰ
attigerat edificio: idedicationis insignibꝰ
adornato extemplo alt̾uis eccłie. Cum co¬
ln̾natꝰ repente paries ĩpulsu callidi serpẽ¬
tis eiectꝰ ẽ. Uolint exꝑiri si multiplici eius
possit ueratione subũti. At ille iolentior
ne mał eiꝰ cederet assurgebat. Et ꝯtinuo si
u̾sitas tenebatur miraculo: qͦd ab ip̃i tem¬
plitolo artifices cum ingenti machina cor¬

Expanded text:
aedificandi sumpsit animum quam expensas aut aedificandi sumpsit animum quam expensas aut substantiam. praeparandi. ingentis pretii fabricas sine nummorum adtollere condito non expauit, apostolicae admonitionis haud inscius, quod caelestia regna quaerentibus indeficiens iugiter census exuberet et de pleno semper inpertiat quem non opprimit in largiendi uoluntate paupertas. dicebat enim: "uix est, ut animum diuitem possibilitas deserat, et difficillimam iamque tamen fastigia perfectionis maioris ecclesiae opus adtigerat aedificio et dedicationis insignibus adornato, extemplo alterius ecclesiae cum columnatus repente paries inpulsu callidi serpentis eiectus est. uoluit experiri, si multiplici eius possit uexatione subuerti. at ille uiolentior, ne malis eius cederet, adsurgebat et continuo sintamen uniuersitas tenebatur miraculo, quod ab ipso templi tholo artifices cum ingenti machina cor
Abbreviated transcription (Latin):
sui memineiit. dum maior ab ilł portio sa
singłorum ertcium turba fremeret. ho¬
nor tñ ⁊ uter gladios impendebat᷑. Nam
ilico ñ fuerunt quos potuit uidere capitus
ꝑim diei illiuis lux funestra lab̾etur: eripuit.
Ũimos ⁊ ciuium absoluit p̾catu suo añqͣm
urissime goitionis tuncula sentirent. Ma¬
tres familias precipue qͣs immanior in hac
necessitate pot̾at manere cõmoratio. Postre¬
mostat᷑ ciuitatis quem multitudo barbarica
sticcidebat. uniꝰ fortissime columne sustenta¬
tus resurgebat agrilio. Nec t̾m ad delendũ
sufficiebat exercitus qͣntũ ad reꝑandũ unuᷤᷤ
ꝑsona pontificis. Sublato tñ oreste: i p̃p pla¬
aentinã urbem exciicto. dep̾datiõis impecus
conqͥeuit. Postq̃m acoscitꝰ in regnũ odouacͥs
tanto cultu insignem uirum cepit hono¬
rare. Ut õuim decessoꝵ suoꝵ cura eum offi¬
cia precederet. Int̾ea nec dui fauilł domicilia
diuina p̾merentur. aute głosus antistes re¬

Expanded text:
sui meminerat, dum maior ab illis salutis sui meminerat, dum maior ab illis salutis singulorum exitium turba fremeret, honor tamen et inter gladios inpendebatur. nam ilico non fuerunt quos potuit uidere captiuos: esperam diei illius lux funesta laberetur, eripuit: plurimos etiam ciuium absoluit precatu suo, antequam durissimae condicionis uincla sentirent, matres familias praecipue, quas inmanior in hac necessitate poterat manere commoratio. postremo status ciuitatis, quem multitudo barbarica succidebat, unius fortissimae columnae sustentatus resurgebat auxilio, nec tantum ad delendum sufficiebat exercitus, quantum ad reparandum unius persona pontificis. sublato tamen Oreste et propter Placentinam urbem extincto depraedationis impetus conquieuit. Post quem adscitus in regnum Odouacris tanto cultu insignem uirum coepit honorare, ut omnium decessorum suorum circa eum officia praecederet. interea ne diu fauillis domicilia diuina premerentur, ante gloriosus antistes re