comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xuuiͦ lunȩ in quadie dominico prima sacro scẽ resurrec¬
tionis sunt acta mys teria cursu panduntur indubio
dã patratam confirmando non solum in euitabile ñr̃e
calculationis dispendium: sed & grauissimum catho

Expanded text:
 lunae, in qua die Dominica prima sacrosanctae resurrectionis sunt acta mysteria, cursu panduntur indubio:dam, patratam confirmando, non solum inevitabile nostrae calculationis dispendium, sed et gravissimum cathol
Abbreviated transcription (Latin):
scriptarum sicut sepe dictum ẽ ꝓprius est omniuã locus epacta¬
rum: Sinaũt pauciores sunt ȩpactȩ dimittat eas crecere ꝑdies
usq: dum xiiii implant num erũ &ibi se lunã paschȩ xm̃i. ha¬
bere ñ dubit& porro plures quindenario numero si habue¬
rit epactas & has usq ad trices  numerũ idẽ ipsius terminũ
trer dius quã prȩcedente anno transierat sẽꝑ redire consueuit
excepto unodum axat primo circuli de cennouennalis anno

Expanded text:
scriptarum, sicut saepe dictum est, proprius est omnium locus epactarum. Sin autem pauciores sunt epactae, dimittat eas crescere per dies uartum impleant numerum, et ibi se lunam paschae habere non dubitet. Porro plures quindenario numero si habuerit epactas, et has usque ad tricesimum, id est ipsius terminum tardius, quam praecedente anno transierat, semper redire consuevit; excepto uno duntaxat primo circuli decemnovennalis anno,
Abbreviated transcription (Latin):
ies epactarũ sunt xi. qui ꝑsingulos annos adcursum
lunarẽ ad crescuntꝰ Namin anno .xii. luncce leeliui
dies habent. remanent adcursum annisolaris dies xi.
quos epactas egyptii uocauerunt. procoquod ad inueni¬
endam lunam ꝑ totum annum adiciantur

Expanded text:
ies epactarum sunt undecim, qui per singulos annos ad cursum lunarem accrescunt. Nam dum in annum XII lunae CCCLIV dies habeant, remanent ad cursum anni solarem dies XI, quos epactas Aegyptii vocaverunt, pro eo quod ad inveniendam lunam per totum annum adjiciantur
Abbreviated transcription (Latin):
ora duo decima pars diei
ẽ. si quidem xii hore diem complent. dño attestante qui ait..
Nonne duodecim hore sunt diei. siquis ambulauerit indie non osfen
d& Recipit autem horaiui punctosx. minuta xvpartes. xl momen¬
ta & in quibdam line conputis quinq punctos. Minimum autem
omnium & quod nulla ratione diuidi quea tẽpus atomum grecȩ
hoc est indiuisibile siue in sic tibile nominant. quod obsui pusillitatẽ
gramaticis potiusquã calculatorib usibile ẽ¬

Expanded text:
ora duodecima pars diei est: siquidem XII horae diem complent, Domino attestante, qui ait: Nonne duodecim horae sunt diei: si quis ambulaverit in die non offen Recipit autem hora IV punctos, X minuta, XV partes, XL momenta, et in quibusdam lunae computis V punctos. omnium, et quod nulla ratione dividi queat, tempus atomum Graece, hoc est, indivisibile sive insectibile nominant, quod ob sui pusillitatem grammaticis potius quam calculatoribus visibile e
Abbreviated transcription (Latin):
dies cum ascenderit ecipso nox cũ occiderit exipsomenses
& anni numerantur. D Quiprimim̃ses solares inuenerun:
M aegoptii indeisidorus dicit aegypti pr̃p lunc̃ uelo¬
ciorẽ cursum & ne erros ex cõpututionis ulocitate
accediss& ex sole cursu menses admuener quõ tardior solis
motus facilius poterit conprehendi: D Inquonumerum

Expanded text:
dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occiderit: ex ipso menses et anni numerantur; ? M. Ut Isidorus dicit: Aegyptii propter lunae velociorem cursum, et ne error ex computationis velocitate accidisset, solis cursu menses adinvenerunt, quia tardior solis motus facilius poterat comprehendi. D. Quis primus
Abbreviated transcription (Latin):
in lustrat efficerent & nequadrans dec& statuit ut
quasto quoq anno sacerdotes qui curabant mensib
acdicbi unũ intercalarent diem eo scilic& mense ac
loco quo eiã ap̃ u&eres m̃ses intercalabatur idest
tum censuit nominandum si annũ ciuilẽ caesarhab&is

Expanded text:
 lustrat, efficerent. Et ne quadrans deesset, statuit ut quarto quoque anno sacerdotes, qui curabant, mensibus ac diebus unum intercalarent diem, eo scilicet mense ac loco, quo etiam apud veteres mensis intercalabatur, id estum censuit nominandum. Omni enim
Abbreviated transcription (Latin):
nio agri quidem sedtam̃ a gresti statutũ ꝓprii
ordinar& imperii initium cuiusq mensis ex illo sumebat
die quo nouã lunã contigiss& uideri & quia: continuo eue¬
nit ut eadẽdie quatasit luna semꝑ appareat sed modo
tar dius modocelerius excestis eausis uiderisol& contigit
ut tardius apparer& precedentimensi plures diesdarentꝰ
aut cumcelerius pautiores dies & singulis quib:q. mensib:

Expanded text:
nio acri quidem sed agresti statum proprii ordinaret imperii, initium cuiusque mensis ex illo sumebat die quo novam lunam contigisset videri. Quia non continuo evenit ut eodem die semper appareat, sed modo tardius, modo celerius ex certis causis videri solet, contigit ut, cum tardius apparuit, praecedenti mensi plures dies, aut cum celerius, pauciores darentur, et singulis quibusque mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
Inde isidorus dic aera singulorum annorum constitutte
acesare augusto quando primum censum exegit & orbẽ¬
aera quin quenmi tẽpus dictum aut̃ aera coquod omnis
donabant argentum & qui non habebant argentum
ann: in dictioplena dicebatur hoc est edictioper fecti

Expanded text:
ntentia: Era singulorum annorum constituta est a cesare Augusto, quando orbe descripto primum censum exegit. Heat quinquennii tempus. Dicta est autem era eo, quod omnis dabat argentum. Et qui non habebat argentum,nis, transactis, indictio plena dicebatur, quasi edictio perfecta.
Abbreviated transcription (Latin):
non consecrati quibaptizandi fuerant recesserunt: Illa uero
raculo claruit occidentaliũ partiũ fuisse errorẽ. Liqu&
itaq: quia u&us hec dehac &ite lunariquȩstio ẽ &iã olim
beatipape leonis industria diligenter exquisita. Ipsicest
quȩ longã inter orientis & occidentis ecdesias grauemque
contro uersiã fecit h& ghilarium papã post totniceni cõ
condere ꝑsua sit. In hus certamine p̃fatus papaleo adniten¬
te prospero uiro doctissimo ac dissertissimo uincere
sedulus instans. tandem un animitate eorũ quinicenȩ
si nodi decr&is inuincibiliter adherebant laudabiliter
uinci gaudebat. Unde mihi meisq: in eadẽ questionem
nihil melius agendum nihildicendũ repperio. quã quod
illum fecisse conperio: quinobis intantum scientia
merito autoritate p̃cellit. Certam uidelic& patrum
reuerentissimorum sententiã in eis que nobis dubia
sunt & incerta sectari. Neque enim putandum est nos

Expanded text:
non consecrati qui baptizandi fuerant recesserunt. Illa vero non consecrati qui baptizandi fuerant recesserunt. Illa vero raculo claruit occidentalium partium fuisse errorem. » Liquet itaque quia vetus haec de hac aetate lunari quaestio est, etiam olim beati papae Leonis industria diligenter exquisita, ipsa est quae longam inter Orientis et Occidentis Ecclesias gravemque controversiam fecit. Haec et Hilarium papam post tot Nicaeni cohalem novum condere persuasit. In hujus certamine praefatus papa Leo adnitente Prospero viro doctissimo ac disertissimo vincere sedulus, instans tandem unanimitate eorum qui Nicaenae synodi decretis invincibiliter adhaerebant laudabiliter vinci gaudebat. Unde mihi meisque in eadem quaestione nil melius agendum, nil dicendum reperio, quam quod illum fecisse comperio, qui nobis in tantum scientia, merito, auctoritate praecellit, certam videlicet Patrum reverendissimorum sententiam in eis quae nobis dubia sunt et incerta sectari. Neque enim putandum est nos
Abbreviated transcription (Latin):
dissilenitis in ꝑside ad exemplum rationis paschalis. cuius
candor interior cũ luna primensis crescit & descrescit.
Legimus item scribente scõ pascha sino lillebeo antestite
adbeatissimũ papã leonem quia tempore zosimi papȩ
cum e& ultimus circuli decenno uennalis annus & declina
annum que e& paschalis obseruantie u.eritans. multipli¬
cimiraculo suꝑne uirtutis claruerit. quedam inquit uili¬
sima posessio meltinas appellatur in montib: arduis ac
siluis densissimis constituta illic ꝑparua atq uipere cons¬
tructa ecclȩsia ẽ incuius baptisterio nocte sacro scõc
paschali baptizandi hora cum nulles canalis nulla¬
sit fistula necaqua omnino uicina fons exsese reple¬
tur: paucisq fuerint consecratis. cum deductorium
nullum habeat ut uenerit aqua & sese discedit: tuncergo
sub scȩ memorie papa zosimo usq adlucẽ aqua non ueniente

Expanded text:
dis selenitis in Perside ad exemplum rationis paschalis, cujus dis selenitis in Perside ad exemplum rationis paschalis, cujus candor interior cum luna primi mensis crescit et decrescit. Legimus, item, scribente sancto Paschasino Lilybaei antistite ad beatissimum papam Leonem, quia tempore Zosimi papae cum esset ultimus circuli decennovenalis annus, et declinarannum, quae esset paschalis observantiae veritas multiplici miraculo supernae virtutis claruerit. « Quaedam, inquit, vilissima possessio Melthinas appellatur, in montibus arduis ac sylvis densissimis constituta, illic perparva atque vili opere constructa ecclesia est, in cujus baptisterio nocte sacrosancta paschali, baptizandi hora, cum nullus canalis, nullsit fistula, nec aqua omnino vicina, fons ex sese repletur, paucisque qui fuerint consecratis, cum deductorium nullum habeat, ut venerat aqua, ex sese discedit. Tunc ergo sub sanctae memoriae papa Zosimo usque ad lucem aqua non veniente,
Abbreviated transcription (Latin):
gendum quia cumlunã anni illius paschalẽ a pridie
nõ ap̃r incipere signabant. Aliud maius periculum
ꝑ hoc declinauerint neui delic& si aliter decernerent
indns solubilis ille communiũ annorum &embolis mo¬
uelrum status soluer&ur. quem in uio labiliter obser¬
preliuandum diuinȩ legis auctoritate hebrȩis traden¬
sutibus agnouerant. Sed & specialib: diuinȩ auctori¬
tictis indicis obseruantiã lunarẽ quã tenemus defendimus.
legimus namq: scribente beato cyrillo alexandrie episcopo
quia pachomius monachus insignis factus a postolicȩ gratiȩ
fundatorq: egypti coenobiorũ ediderit ad monasteria
que regebat litteras quas angelo dictante percȩperat ut nõ
errorem incurrerent. insollemnitatis paschali ratione sci¬
rentq: lunã primi mensis in anno communi &embolis mo
legimus eodem referente cyrillo quia si non scripsiss& synodus
nicena ciclum lunarẽ primus mensis sufficer& cidus lapi¬

Expanded text:
gendum, quia cum lunam anni illius paschalem a pridie gendum, quia cum lunam anni illius paschalem a pridie Nonas Aprilis incipere signabant, aliud majus periculum per hoc declinaverint, ne videlicet si aliter decernerent, indissolubilis ille communium annorum et embolismorum status solveretur, quem inviolabiliter observandum divinae legis auctoritate Hebraeis tradentibus agnoverant? Sed et specialiter divinae auctoritatis indiciis observantiam lunarem quam tenemus defendimus. Legimus namque, scribente beato Cyrillo Alexandriae episcopo, quia Pachomius monachus insignis factis apostolicae gratiae, fundatorque Aegypti coenobiorum, ediderit ad monasteria quae regebat litteras, quas angelo dictante perceperat, ut non errorem incurrerent in solemnitatis paschalis ratione, scirentque lunam primi mensis in anno communi et embolismo. Legimus, eodem referente Cyrillo, quia si non scripsisset synodus Nicaena cyclum lunarem primi mensis, sufficeret cyclus lapi
Abbreviated transcription (Latin):
non arum a priliũ die :¬
assertu cum eiusdem anni
xiiii luna paschalis incirculo memorato xvlł maiarum
sit ad notata ideoq no̾nisi .ii. nõ apriliũ eẽ prima ualeat
rationẽq a nobis huius cause exigerit. hic nr̃a pusillitas
nesui fragilitate deficiat. Ad paterne immo diuine
aucto ritctis auxiliũ concurrat. pat̾nȩ & enĩ auctori¬
tatis subsidio fulcimur dumnicenȩ sidoni scita secta
p̃fixit Vt decenno uennalis eorum circuitus nusquiã
uacillaro numquiã fillere possit. In quo uidelic& circui¬
tu lunã paschalẽ anni dequo agitur .ii. nõ ap̃r fieri pri¬
ma nulli calculantium indubioẽ Ideoq hanc aliter de¬
finere nulli fideliũ fasest: quid enĩ numquid credendũ
est quia illã quãnos. uiinõs a p̃r nouã uidimus lunam
Nemo uiderit de illis. cccxuiii pontificib: qui inniceno
concilio residebant. nemo deminorũ co&u graduum.
qui illorũ consiliis aderant & statutis & non potius intelle¬

Expanded text:
Nonarum Aprilium die, cum ejusdem anni XIV luna paschalis in circulo memorato XV Calendarum Maiarum sit adnotata, ideoque non nisi pridie Nonas Apriles esse prima valeat, rationemque a nobis hujus causae exegerit, hic nostra pusillitas, ne sui fragilitate deficiat, ad paternae, imo divinae auctoritatis auxilium concurrat. Paternae etenim auctoritatis subsidio fulcimur, dum Nicaenae synodi scita sectampraefixit, ut decennovenalis earum circuitus nusquam vacillare, nunquam fallere possit. In quo videlicet circuitu, lunam paschalem anni de quo agitur II Nonas Aprilis fieri primam nulli calculantium in dubio est. Ideoque hanc aliter definire nulli fidelium fas est. Quid enim? numquid credendum est quia illam quam nos IV Nonas Aprilis novam vidimus lunam, nemo viderit de illis CCCVIII pontificibus qui in Nicaeno concilio residebant, nemo de minorum coetu graduum, qui illorum consiliis aderant et statutis, et non potius intelli
Abbreviated transcription (Latin):
hesiarum flatu. Nostra uero brumali lenes ibi auras & mare
nauigabile narrant. Sed & egyptus nr̃a lneme media maxi¬
me campos herbis floreos & siluas fertur habere pomis onustas

Expanded text:
tesiarum flatu, nostra vero brumali lenes ibi auras et mare tesiarum flatu, nostra vero brumali lenes ibi auras et mare navigabile narrant. Sed et Aegyptus nostra hieme media, maxime campos herbis floreos, et sylvas fertur habere pomis onustas
Abbreviated transcription (Latin):
mensẽ nouarum frugum & uernite primũ temporis & facies
phiase dño dõ tuo. quem secuti eẽ egyptii uidentur. ex eo quod
eruditissimus eorum antistes ꝓterius ait. illud &iã oport&
ad tendere quod errent nimiũ qui primi mensis initiũ luna¬
ris cursus axxv diemensis famenoth. qui ẽ xii bł ap̃r omni
no eẽ constituunt Eoquod tunc initium uerni temporis
ab hisqui hocinuenire uoluerunt. Cum omni diligentia prefixũ
eẽ uideatur. uocatur autẽ uer quod in eo cuncta uernent hoc
ẽ uirescant. estas ab estu. qui in ea maturandis fructib datur.
Autumnus deautũnatione fructuũ qui in eo colliguntur.
Porro hiems adoctorib frigus interpͣtatur &sterelitas. & hȩc
quidẽ nr̃is partib temporũ uocabula congruunt. uerũ in¬
dos ubialia cęli facies alii sunt ortus siderũ binas estates inan¬
no binas habere ꝑhibent menses media inter illas hieme. &¬

Expanded text:
mensem novarum frugum, et verni primum temporis, et facies mensem novarum frugum, et verni primum temporis, et facies Phase Domino Deo tuo. Quem secuti esse Aegyptii videntur, ex eo quod eruditissimus eorum antistes Protereus ait: Illud etiam oportet attendere, quod errent nimium, qui primi mensis initium lunaris cursus a XXV die mensis Phamenoth, qui est XII Calendas April. omnino esse constituunt, eo quod tunc initium verni temporis ab iis qui hoc invenire voluerunt cum omni diligentia praefixum esse videatur. Vocatur autem ver, quod in eo cuncta vernent, hoc est virescant. Aestas ab aestu qui in ea maturandis fructibus datur. Autumnus, de autumatione fructuum, qui in eo colliguntur. Porro hiems a doctoribus frigus interpretatur, et sterilitas. Et haec quidem nostris partibus temporum vocabula congruunt. Verum Indos, ubi alia coeli facies, alii sunt ortus siderum, binas aestates in anno binas habere perhibent messes, media inter illos hieme E
Abbreviated transcription (Latin):
Hiemis uidelic& &estatis initia uesꝑtino uelmatutino uir¬
giarũ ortu occasuq signantes: Item ueris & autũni cumpli¬
ades media fere die uł nocte oriuntur. &occidunt ponen¬
tes ingressũ: Deniq: & in libris cosmographyorũ audienti
cis ac nobilissimis. Ita eadem tempora adlineã disticta rep¬
perimus. ad notato &iã ortu uirgiliarum. uiii iđ mãi occa
noctus & solstitus deq: horarũ ac momentorũ crementis
suptilissime disputass&. Ita disputationẽ suã simul& ipsum
libellum terminauit hoc autem non ignores quod ipsa iui
quep̃ diximus temporum confinia lic& mensuũ sequentiũ
lł dis ad proximentur .U. num quodq: tamen mediũ tempo¬
rũ idẽ uerni &estatis. autumni & hiemis teneat. & non ex in¬
de temporum principia inchoantur. Unde mensium hł de
initiantur. Sed ita unum quodq: tempus inchoandum est.
ut aprima die ueris tempus equi noctiũ diuidit. & estatis
cere initia. testatur scriptura que p̃cipit dicens. obstrua

Expanded text:
hiemis videlicet et aestatis initia vespertino vel matutino Vergiliarum ortu occasuque signantes, item veris et autumni, cum Pleiades medio fere die vel nocte oriuntur et occidunt, ponentes ingressum. Et Plicis ac nobilissimis, ita eadem tempora ad lineam distincta reperimus, adnotato etiam ortu Vergiliarum VII, Id. Maii, occasnoctiis et solsticiis, deque horarum ac momentorum incrementis subtilissime disputasset, ita disputationem suam simul et ipsum libellum terminavit: « Hoc autem non ignores, quod ipsa quatuor, quae praediximus temporum confinia, licet mensium sequentium Calendis approximentur, unumquodque tamen medium temporum, id est, verni et aestatis, autumni et hiemis teneat, et non exinde temporum principia inchoentur, unde mensium Calendae initiantur, sed ita unumquodque tempus inchoandum est, ut a prima die veris tempus aequinoctium dividat, et aestatis ceret initia, testatur Scriptura, quae praecepit dicens: Observa
Abbreviated transcription (Latin):
eius stilo scriptũ ipsoreuelante repperitur. odo acer rex
gothorum romam obtinuit. quam ex eo tempore diutius
eorum reges tenuere. mortuo theodorico triarii filio alius
theo doricus cognom̃to ualamer gothorum suscipit regnum
qui utramq macedoniã thessaliamq depopulatus est: &
plurima regieciuitatis locaigne succedens. Italiã quoq
infestus occupauit. honoricus rexuandalorum arrianus
in africa exulatis diffugatisq: plusquã ccc xxxiiii. ep̃sc
catolicis. & clesias eorũ clausit plebem uarus affecit
supplicus. & quidem innumeris manus abscidens linguas
prescidit n& tuncloquellã catholicȩ confessionis eripere
potuit. brictones ducem ambrosio aurelia nouiro modesto
qui solus forte romanȩ gentis saxonum cędisu ꝑfuerat
Occisis in eadem parentib purpura indutis. qic tricemeorum

Expanded text:
ejus stylo scriptum, ipso revelante, reperitur. Odoacer rex ejus stylo scriptum, ipso revelante, reperitur. Odoacer rex Gothorum Romam obtinuit, quam ex eo tempore diutius eorum reges tenuere. Mortuo Theodorico, Triarii filio, alius Theodoricus, cognomento Valamer, Gothorum suscepit regnum, qui utramque Macedoniam Thessaliamque depopulatus est, et plurima Regiae civitatis loca igne succendens Italiam quoque infestus occupavit. Honoricus, rex Vandalorum Arianus, in Africa, exulatis diffugatisque plus quam CCCXXXIV episcopis Catholicis, ecclesias eorum clausit, plebem variis affecit suppliciis, et quidem innumeris, manus abscindens, linguas praecidit, nec tamen loquelam Catholicae confessionis eripere potuit. Brittones, duce Ambrosio Aureliano, viro modesto, qui solus forte Romanae gentis Saxonum caedi superfuerat, occisis in eadem parentibus purpura indutis, victricem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Etius patricius magna occidentalis rei publice salus. & regi
quondam at tille terror a ualentiniano occiditur. cũquo
hesperium cecidit regnũ neq actenus ualuit reuelari
puniuersum orbem singulis orthodoxorũ eps̃ singulas
consonantesq misitepistulas. quidde eodem thomo senti¬
sent rescribisibi postulans. quorum ađo consonantia
deuera xp̃ĩ in carnatione suscepit omniũ rescripta. ac siuno
tem pore unoq: dictante fuissent uniuersa conscripta. theo¬
dorus eps̃ ciuitatis que a cyro ꝑsarum rege condita ciriȩ nom̃
hab&. Scribit deuera in carnationednĩ saluatoris. aduersus
euthicem & dioscorũ alexandriȩ ep̃sẽ. quihumanã in xpo
carnem negant. Scripsit & historiã & denasticam a fine libroꝵ
eusebii usq ad suũtepus idest usq adimperiũ leonis huius
sub quo & mortuusẽ. Victorius iubente papa hilario scripsit
paschalem circulum. dxxxii annorũ. uii ccce xluii.

Expanded text:
Aetius patritius magna Occidentalis reipublicae salus et regi Aetius patritius magna Occidentalis reipublicae salus et regi quondam Attilae terror, a Valentiniano occiditur; cum quo Hesperium cecidit regnum neque hactenus valuit relevariper universum orbem singulis orthodoxorum episcopis singulas consonantesque misit epistolas, quid de eodem Tomo sentirent rescribi sibi postulans. Quorum adeo consonantia de vera Christi incarnatione suscepit omnium rescripta, ac si uno tempore unoque dictante fuissent universa conscripta. Theodoretus, episcopus civitatis quae, a Cyro Persarum rege condita, Cyri nomen habuit, scribit de vera incarnatione Domini salvatoris adversus Eutychem, et Dioscorum Alexandriae episcopum, qui humanam in Christo carnem negant. Scripsit et historiam Ecclesiasticam a fine librorum Eusebii usque ad suum tempus, id est, usque ad imperium Leonis hujus sub quo et mortuus est. Victorius, jubente papa Hilario, scripsit Paschalem circulum DXXXII annorum. A. M. 4444. Chr
Abbreviated transcription (Latin):
rent i¬
babtista caput suum duob monachis orientalib quiobora¬
tionem uenerunt hierusolimã iuxta hero dis. quondam
regis habitaculum reuelat. quod de inceps emissam phe¬
nicte urbem ꝑlatum & digno honore cultumest. here¬
sis pelagiana brit tanorum turbat fidem. quia gallicanis
eps̃ auxilium querentes. germanum altio dorensis &cclesiȩ
epsem & lupã ter casenum eq a postolice gratiȩ antestites
fidei defensores accipiunt. confirmant antestites fidem
uerbo ueritatis simul & miraculorum signis. Set & bellum
saxonum pictorumq aduersus brittones. eo tempore
iunctis uirib: susceptum diuinauir tute r&undunt. cum
ger manus ipse duxbellica factus non tube clangore set
clamore alle luiȩ totius exercitus uoce adsidera leuato
hostem infugam uertit inmanes. quide inceps ad rauen¬
nam ꝑueniens & summa reuerentia aualentiniano & pla¬
cida susceptus migrauit ad xpm. corpus honorifico ag¬
mine comitantib: uirtutum operib: altiodorũ deferuns

Expanded text:
rent. JBaptista caput suum duobus monachis orientalibus qui ob orationem venerant Hierosolymam, juxta Herodis quondam regis habitaculum revelat, quod deinceps Emisam Phaeniciae urbem perlatum et digno honore cultum est. Haeresis episcopis auxilia quaerentes, Germanum Altisiodorensis Ecclesiae episcopum, et Lupum Tricassinum aeque apostolica gratia antistites, fidei defensores acciverbo veritatis simul et miraculorum signis. Sed et bellum Saxonum Pictorumque adversus Britones eo tempore junctis viribus susceptum, divina virtute retundunt; cum Germanus ipse, dux belli factus, non tubae clangore, sed clamore Alleluia totius exercitus voce ad sidera levato hostes in fugam vertit immanes; qui deinceps ad Ravennam perveniens et summa reverentia a Valentiniano et Placidia susceptus, migravit ad Christum; corpus honorifico agmine, comitantibus virtutum operibus, Autisiodorum defertur.
Abbreviated transcription (Latin):
Suc cedente in regnũ achalarico ne pote eiur. Hel dericus
uandalorum rex epõs ab exilio reuerti & & desias instui¬
rare precepit. postannos lxxiuii her&icȩ ꝓfanationis
bene dictus abbas uirtutum gła claruit. quas beatus papa
gregorius in libro dialogorum scripsit: ITI DXUIII¬

Expanded text:
succedente in regno Athalarico nepote ejus. Hildericus, succedente in regno Athalarico nepote ejus. Hildericus, Vandalorum rex, episcopos ab exilio reverti et ecclesias instaurare praecepit post annos LXXIV haereticae profanationis. Benedictus abbas virtutum gloria claruit, quas beatus papa Gregorius in libro Dialogorum scripsit. A.
Abbreviated transcription (Latin):
gentem ꝓuocantes ad p̃lium uincunt. & ex eo tempore nunchu
nunc illi palmã habuere don& aduena potentior tota per
xXvIII. thranssamundus uandalorum rex catholicas &cle¬
sias clausit & cexx eps̃e exilio sardiniã misit. Simma¬
chus papa intermulta & clesiarum operaq uel afundam̃tis
creauitł prisca renouauit. Ad beatum p&rũ. & beatũ
paulum &beatum laurentium pauperib: habitacula cons¬
truxit. & omni añ ꝑ africamł sardiniã epse qui in exilio
erant pecunias & uestes ministrabat. a nastasius quia he
ohannes romane & clesiȩ pontifex constantino polim ueni¬
ens ad portã que uocatur aurea populorum turbis eioccur¬
rentib: in conspectumominiũ roganti cecolum̃ reddidit
qui dum rediens rauennã ueniss& theodoricus eum cumco¬
mitib: carceris ad flictione ꝑemit. Inuidia ductus quiaca¬
tholicȩ pi& atis defensor. Iustinus eum honorifice suscepiss&.
occiderat. & ipse annose quente ibidem subitamor te perut

Expanded text:
gentem provocantes ad praelium, vincunt, et ex eo tempore nunc hi, nunc illi, palmam habuere, donec advena potentior tota per tasius annos XXVIII. Thrasamundus, Vandalorum rex, catholicas ecclesias clausit, et CCXX episcopos exilio Sardiniam misit. Symmachus papa inter multa Ecclesiarum opera, quae vel a fundamentis creavit, vel prisca renovavit, ad beatum Petrum, et beatum Paulum, et beatum Laurentium, pauperibus habitacula construxit, et omni anno per Africam, vel Sardiniam, episcopis qui in exilio erant pecunias et vestes ministrabat. Anastasius, quia haeJoannes Romanae Ecclesiae pontifex Constantinopolim veniens, ad portam quae vocatur Aurea, populorum turbis ei occurrentibus, in conspectu omnium, roganti caeco lumen reddidit; qui dum rediens Ravennam venisset, Theodoricus eum cum comitibus carceris afflictione peremit, invidia ductus quia Catholicae pietatis defensor Justinus eum honorifice suscepisset:occiderat, et ipse anno sequente ibidem subita morte periit,
Abbreviated transcription (Latin):
non terra utante puluere set saxosolidum interciuitates
que ibidem obm&um hostiũ fuerant factȩ a mariusq ad mare
collocant. Set & inlitore meridiano maris quia & in dehos¬
tis timebatur turres p interualla adpros pactum maris
sta tuunt. Sic ualedicunt iocus tam quã ultra non reuer¬

Expanded text:
non terra, ut ante, pulvereum, sed saxo solidum, inter civitates non terra, ut ante, pulvereum, sed saxo solidum, inter civitates quae ibidem ob metum hostium fuerant factae, a mari usque ad mare collocant. Sed et in littore meridiano maris, quia et inde hostis timebatur, tu res per intervalla ad prospectum maris statuunt; sic valedicunt sociis tanquam ultra non rever
Abbreviated transcription (Latin):
qui&iam orosius adlo cascã ꝑueniens quocũ augustinus ad
hieronimũ ꝓdiscenda anime ratione miserat. reliqui¬
as beatiste phani accepit. & patriã reuersus primus
intulit occidenti. brittani. scot torũ pictorũq infestationẽ
non ferentes romã mittunt et sui subiatione ꝓmisa concohos¬
tẽ auxilia flagitant. quib stat imisra legio magnã barbaro¬
rum multitudinẽ sternit. Ceteros brittaniȩ finib pellit.
Ac domũ reuersura prȩcepit socus ob arcendos hostes mrũ
trans insulam interduomaria statuere. qui absq: artificȩ
magistro magis cespite quã lapide factus niloperantib ꝓfuit.
Nam mox ut discessere romani aduatus nauib: priorhostis
quasi maturã segetem obuiaqueq sibicedit calcat deuorat.
Iterũ p&liti auxilia romani aduolant & cesum hostem
transmaria fugant. coniunctisq sibi brittanis murum

Expanded text:
Qui etiam Orosius, ad loca sancta perveniens, quo eum Augustinus ad Qui etiam Orosius, ad loca sancta perveniens, quo eum Augustinus ad Hieronymum pro discenda animae ratione miserat, reliquias beati Stephani accepit, et, patriam reversus, primus intulit Occidenti. Britanni, Scottorum Pictorumque infestationem non ferentes, Romam mittunt, et, sui subjectione promissa, contra hostem auxilia flagitant, quibus statim missa legio magnam Barbarorum multitudinem sternit, caeteros Britanniae finibus pellit, ac, domum reversura, praecepit sociis ad arcendos hostes murum trans insulam inter duo maria statuere, qui, absque artifice magistro, magis cespite quam lapide factus nil operantibus profuit. Nam mox ut discessere Romani, advectus navibus prior hostis quasi maturam segetem obvia quaeque sibi caedit, calcat, devorat. Iterum petiti auxilia Romani advolant, et caesum hostem trans maria fugant, conjunctisque sibi Brittanis murum,
Abbreviated transcription (Latin):
ab aquilone destitutam milite ac defensore insulam. ad¬
ueniunt et uastatam direptamq eam multos ꝑ annosob¬
primunt hieronimus sacrȩ inter p̃s historiȩ. librum quẽ
dosu cum fratre honorio añ xiiiͦ corpora scõrũ abbacu
& mihȩ ꝓph&arum diuina reuelatione ꝓdunt̃. gothi ita¬
liã uandali atq alani gallias ad grediuntur. Innocentius
romȩ eps dedi cauit basilicã gerbasi et ꝓtasu martyrum
beatissimorũ ex deuotione testam̃ti cuiudam in lustris femi¬
ne uestine. pelagius britto đĩ gratiã inpugnat honorius cum
theo dosio minore fratrissui filio añ xu. halaricus rex gothorũ
rsmã inuasit pastemq eius cremauit incendio. nõ bł sep̃ti.
niͦ in hord. sic t̃tiodie quam ingressus fuerat dep̃dicta urbe egres¬
sus est. lucianus prbitr cui reuelauit ds̃ septimo honoru piimn¬
cipis añ. locum sepulchrii & reliquiarum beatiꝓto martyris

Expanded text:
ab Aquilone destitutam milite ac defensore insulam, adab Aquilone destitutam milite ac defensore insulam, adveniunt, et vastatam direptamque eam multos per annos opprimunt. Hieronymus, sacrae interpres historiae, librum quem dosii cum fratre Honorio annis XIII. Corpora sanctorum Abacuc et Michaeae prophetarum divina revelatione produntur. Gothi Italiam, Vandali atque Alani Gallias aggrediuntur. Innocentius, Romae episcopus, dedicavit basilicam Gervasii et Protasii martyrum beatissimorum, ex devotione testamenti cujusdam illustris feminae Vestinae. Pelagius Britto Dei gratiam impugnat. A. M. 4377. Chr. 426. Honorius cum Theodosio minore, fratris sui filio annis XV. Alaricus rex Gothorum Romam invasit, partemque ejus cremavit incendio IX Cal. Septemb.  sexto die quam ingressus fuerat, depraedata urbe, egressus est. Lucianus presbyter, cui revelavit Deus septimo Honorii principis anno locum sepulcri et reliquiarum beati protomartyris
Abbreviated transcription (Latin):
citu imperator creatus ingalliã transiit. Ibiq gratianũ
augustum dolis circum uentũ aput luc dunũ occidit fra¬
tremq eius ualentinanũ italia expulit. qui tunc
iustissimã cũ matresua iustina penamluit exilũq
et ipsum arriana polluit heresis. et eminentissimã
catholicȩ fidei arcem ambrosiũ ꝑfida obsidione uexa¬
uit. N&c prius quã ꝓlatis beatorũ geruasui & ꝓta su
mar tyrũ dõ reuellante reliquiis in corruptis nefanda
iamorientẽ regebat. propt̾ eius mortẽ regnat annis
XI. Ipse & ualentinianus quem italia expulsum benigne
susceperat. maxime tyrannũ tertio ab aquileia lapide
intersiciunt. qui quo brittaniã omnipene armata iuuen¬
tute copusq militarib spoliauerat. que tirannidis eius uesti¬
gia secute ingallias num quã ultradomũ rediere. Nidentes
trans marinȩ gentes seuissime scot thorũ a circio. pictorũ

Expanded text:
citu imperator creatus in Galliam transiit, ibique Gratianum citu imperator creatus in Galliam transiit, ibique Gratianum Augustum dolis circumventum apud Lugdunum occidit, fratremque ejus Valentinianum Italia expulit; qui tamen justissimam cum matre sua Justina poenam luit exsilii, quia et ipsum Ariana polluit haeresis, et eminentissimam catholicae fidei arcem Ambrosium perfida obsidione vexavit, nec prius quam prolatis beatorum Gervasii et Protasii martyrum, Deo revelante, reliquiis incorruptis, nefanda jam Orientem regebat, post mortem ejus regnavit annis XI. Ipse et Valentinianus quem Italia expulsum benigne susceperat, Maximum tyrannum tertio ab Aquilea lapide interficiunt. Qui, quoniam Brittaniam, omni pene armata juventute copiisque militaribus spoliaverat, quae, tyrannidis ejus vestigia secutae in Gallias, nunquam ultra domum rediere, videntes transmarinae gentes saevissimae, Scottorum a Circio, Pictorum
Abbreviated transcription (Latin):
sparsi conturbatos ab antiquis sedib expulit. Cothi tran¬
sito da nubio fugientes aualente sine armorũ depositione
suscepti. Mox ꝑ auaritiã mox imiducis fame ad rebel¬
landum coactisant. Victoq ualentis exercitu ꝑthraciam
sese miscentes simul omnia cedibus hicendiis rapinisq fuderun
añ ui. theo dosius agnatiano imperator creatus maximas
illas scithi cas gentes hoc est alanos hunos et gothos mag¬
nis multisq preliis uicit. cuius cordiã nonferentes arriani
pt̃ xl añ &clesias quas uite nuere reliquerunt. Syno¬
dus el patrum congregatur urbe augusta aduersus
macedoniũ subdamaso romȩ ȩpiscatheo dosius arca¬
diũ filiũ suũ consortem facit imperii. as&cundo gratiani
añ ipso sexies et theodosio consulib theo philus paschalẽ
conputũ scribit. maximus uir quidem strenuis & ꝓbus
atq augusto dignus nisi consacram̃ti fidem ꝑ tirannidem
emersiss& inbrittaniã. Inuitus ꝓipe modum ab exer¬

Expanded text:
sparsim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi, transito Danubio, fugientes a Valente sine armorum depositione suscepti, mox per avaritiam Maximi ducis fame ad rebellandum coacti sunt, victoque Valentis exercitu per Thraciam sese miscentes, simul omnia caedibus, incendiis rapinisque fuderunannis VI. Theodosius, a Gratiano imperator creatus, maximas illas Scythicas gentes, hoc est, Alanos, Hunos et Gothos magnis multisque praeliis vincit; cujus concordiam non ferentes Ariani, post XL annos Ecclesias quas vi tenuere, reliquerunt. Synodus CL Patrum congregatur urbe Augusta adversus Macedonium sub Damaso Romae episcopo. Theodosius Arcadium filium suum consortem facit imperii. A secundo Gratiani anno, ipso quinquies et Theodosio coss., Theophilus paschalem computum scribit. Maximus vir quidem strenuus et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Brittania invitus propemodum ab exer
Abbreviated transcription (Latin):
mox in pugnatores atq expugnatores senserunt. Xixtus
romȩ ep̃s fecitbasilicam sc̃ȩ mariȩ matrisdni. que alianti¬
quis liberi cognominabatur. eudoxia uxor theo do su
principis ab hierusolimis remeauit. beatissimi stephani primi
martyris reliquiasq in basilicam scĩ laurenti posite ueneran¬
tur socum deferens. bledla & ãtila fr̃smultarumq gentiũ
rum brittaniã trib longis nauib aduehitur. quib dum
iter prosperatum domi fama referr&. mittitur exer
batur aba deinde in socios arma uertens totam prope
insulam aborientali eius plaga: usq ad occidentalẽ igni
ł ense subigit. conficta occasionẽ quod ꝓse militantibus
brit tonesminus sufficienter stipendia darent. Iohannes
bab¬

Expanded text:
mox impugnatores atque expugnatores senserunt. Xistus, mox impugnatores atque expugnatores senserunt. Xistus, Romae episcopus, fecit basilicam sanctae Mariae matris Domini, quae ab antiquis Liberi cognominabatur. Eudoxia uxor Theodosii principis ab Hierosolymis remeavit, beatissimi Stephani primi martyris reliquias quae in basilica sancti Laurentii positae venerantur, secum deferens. Blaedla et Attila fratres, multarumque gentium num Brittaniam tribus longis navibus advehitur. quorum dum iter prosperatum domi fama retulisset, mittitur nibatur, abegit; deinde, in socios arma vertens, totam prope insulam ab Orientali ejus plaga usque ad Occidentalem igni vel ense subegit, conficta occasione quod pro se militantibus Britones minus sufficienter stipendia darent. Joannes Ba
Abbreviated transcription (Latin):
tenus capessunt. n& mora cesis. captis. fugatis custodib muri
et in ipso interrupto &iam intraillũ crudelis predo grassat̃
mit titur epistula lacrimis erumnisq referta ad romane
potestatis uirum et iuter consule uicesimo tertio theodosio
principis añ p&ens auxiliũ n& imp&rat : Inter ea famis dira
ac fomosissima ꝓfugos infestat. qua co acti quidã hostib
dedere manus. alii de montib: speluncis ac saltib strenuȩre¬
pugnabant acstrages hostib dabant. reuertuntur scoti
domum post non multum tempus reuersuri. picti extremã
in sule partem tum primũ & deinceps in habitaturi detinent.
Famem prȩfatam magna frugum opulentia. opulentiam
luxoria & neglegentia. neglegentiã lues acerrima. & a¬
crior mox hostiũ nouorum id est angłorum plaga socuta ẽ.
quos illi unanimo consilio cum regesuo uertigerno quasi de¬
fensores patriȩ ad se inuitandos elegerunt. Set exceptos

Expanded text:
tenus capessunt; nec mora, caesis, captis, fugatisque custodibus muri, tenus capessunt; nec mora, caesis, captis, fugatisque custodibus muri, et ipso interrupto etiam, intra illum crudelis praedo grassatur. Mittitur epistola lachrymis aerumnisque referta ad Romanae potestatis virum Aetium ter consulem vicesimo tertio Theodosii principis anno, petens auxilium, nec impetrat. Interea fames dira ac famosissima profugos infestat, qua coacti quidam hostibus dedere manus, alii de montibus, speluncis ac saltibus, strenue repugnabant, ac strages hostibus dabant. Revertuntur Scotti domum, post non multum tempus reversuri: Picti extremam insulae partem tum primum et deinceps inhabitaturi detinent. Famem praefatam magna frugum opulentia, opulentiam luxuria et negligentia, negligentiam lues acerrima et aerior mox hostium novorum, id est, Anglorum, plaga secuta est: quos illi unanimi consilio cum rege suo Vurtigerno quasi defensores patriae ad se invitandos elegerunt, sed exceptos
Abbreviated transcription (Latin):
ccceiii: Theo dosius minor arcadiifilius añ xxui.
ualentinianũs iunior constantii filius rauennȩ imperator
creatus. placidia mater eius augusta nuncupatur. effe¬
ragens uandalorũhalanorũ & gothorũ ab hispanis
affricã transiens. omnia ferro flãma rapinis simul &
arriana impi&ate fedauit. sedbeatus agustinus hippo¬
liensis eps & omniũ doctor eximius & clesiarũ. ne ciuita¬
tissue ruinã uider& tertio obsidionis eius mense migrauit
aut̃ uel episcopatu añferme xl compless&. quo tempore
uandali capta cartagine. siciliã quoq: deletierunt . cuius
captiuitatis pascha sinus lillinbitanus antistes in epistula quã
deratione paschali papeleoni scripsit meminit. At scot tos
in xpm̃ credentes ordinatus a papa cȩlestino. palla dius
primus ep̃s mittitur añ theodo sii . VIͦIͦI recedente abrittania
romana exercitu. Cognita scotti et picti reditis denegatio¬
ne. redeunt ipsi & totam ab aquilone insulã ꝓ indigenis muro¬

Expanded text:
 Theodosius minor, Arcadii filius annis XX et VI. Valentinianus junior Constantii filius Ravennae imperator creatur. Placidia mater ejus Augusta nuncupatur. Effera gens Vandalorum, Alanorum, et Gothorum ab Hispanis ad Africam transiens, omnia ferro, flamma, rapinis, simul et Ariana impietate foedavit. Sed beatus Augustinus, Hipponensis episcopus, et omnium doctor eximius Ecclesiarum, ne civitatis suae ruinam videret, tertio obsidionis ejus mense migravit autem, vel episcopatu annos ferme XL complesset, quo tempore Vandali capta Carthagine Siciliam quoque deleverunt. Cujus captivitatis Paschasinus, Lilybetanus antistes, in epistola quam de ratione paschali papae Leoni scripsit, meminit. Ad Scottos in Christum credentes, ordinatus a papa Celestino Palladius, primus episcopus mittitur anno Theodosii octavo. Recedente a Britania Romano exercitu, cognita Scotti et Picti reditus denegatione redeunt ipsi, et totam ab Aquilone insulam pro indigenis muro
Abbreviated transcription (Latin):
Interh& autem meminisse deb& calculator ut luna mensis
febro arii c&eris annis xxuiiii dierũ. anno autẽ bissextili
cõput& xxx. siue illã ante interkalatũ quadrantẽ seu post¬
modũ t̃minari contingat. cuius adiectione diei efficitur
lunarẽ tc̃ annum sic̃omunisit ccclu siembolismus cec¬
lxxxu. dieb: conpleri. palã nãq appar& quadrantẽ de quo
sermo ẽ non ad solis tamtũ modo sed adlune cursũ eq per¬
tinere. quia silune quoq: quad rantẽ ac cõmodare negaberis
Sedbis sextili anno eiusdẽ quantitatis mensẽ lunarẽ febro¬
titub&. stictusq ille sẽꝑ in uio labis circuli decenno uennalis
magis magisq turbatus euertatur. quare oport& ut sicut dic¬
tante quadrantis ratione quarto anno quẽ bissextilẽ dici¬
uerbi gratia t̃tiã simul ac quartã computare meminerimus
Hac semꝑ industria ꝑuigiles ut cumluna mensis febroarii. tc̃
uno die plusquã solebat habere fecerimus. Indieb: lłr mãr

Expanded text:
Inter haec autem meminisse debet calculator ut lunam mensis Februarii caeteris annis XXIX dierum, anno autem bissextili computet XXX, sive illam ante intercalatum quadrantem, seu postmodum, terminari contingat. Cujus adjectione diei efficitur lunarem tunc annum, si communis sit, CCCLV, si embolismus, CCCLXXXV diebus compleri. Palam namque apparet quadrantem de quo sermo est, non ad solis tantummodo, sed ad lunae cursum aeque pertinere, quia si lunae quoque quadrantem accommodare negaveris, sed bissextili anno ejusdem quantitatis mensem lunarem Februtitubet, statusque ille semper inviolabilis circuli decennovenalis magis magisque turbatus evertatur. Quare oportet ut sicut, dictante quadrantis ratione, quarto anno, quem bissextilem diciverbi gratia, tertiam simul ac quartam computare meminerimus: hac semper industria pervigiles, ut cum lunam mensis Februarii tunc uno die plus quam solebat habere fecerimus, in diebus ta
Abbreviated transcription (Latin):
circulos circuli decenno uennolis innos ienꝑhi tegula¬
ribus &acratione annuis epactarum de tracti dieb x iIII
sue errore repperies lunã &illie regularib: cumcurrente
nunero prescripto iunctis feriam quoque xiiii lunt ñ ne
timnane illiur lune quoque acte n crercenti: singulis ip¬
pone dieb & tum su ullocũ iune eticitm citusimne inuee¬

Expanded text:
singulos circuli decennovenalis annos semper his regularibus, et hac ratione annuis epactarum detractis diebus, decimam quartam sine errore reperies lunam et illis regularibus cum currente numero praescripto junctis, feriam quoque decimae quartae ltimanae illius, lunae quoque aetatem crescentis singulis appone diebus, et tunc simul locum lunae et aetatem cit
Abbreviated transcription (Latin):
gitur side tractis ȩpactis xxxremanent. tamen quod¬
cũq suꝑẽ ipse ẽ dies mensis in quo xiiii lunã repperies ut
eo anno quo iiii ȩpacte fiunt. absume uu dexxxv &rema¬
remanent tricesimadie mensis xiiiĩ luna euenit quod
semel intra xͫ. & uiiii. accidit annos. quando ui epacte
ueniendã instruem feric̃ qua xiiii luna occurrat. ut pu¬
ta anno prȩsenti dominicȩ incarnationis. dcclxxui.
sume ȩpacties anniliius xxvi. detractisq eis dexxxu
regularib: remanent viiii. &ecce nona die mensis xiĩii
luna erit. idẽ v. idus ap̃r. Iunge &iã concurrentes
anni prȩsentis. idẽ i aduiuii & fiunt x. his adde uii. &
fiunt xuii. hospartire ꝑseptem. bis septem . xiiii. &
remanent iii. tertia feria erit luna xiiii. quarta xu.
quinta xui. sexta xiiii. septima xuiii. primaxiiui¬

Expanded text:
Igitur si detractis epactis triginta, remanent tamen quodIgitur si detractis epactis triginta, remanent tamen quodcunque superest, ipse est dies mensis, in quo XIV, lunam repeo anno, quo IIII epactae fiunt, absume IIII de XXXV, et remaremanent, trigesima die mensis XIIII luna evenit, quod semel intra XVIIII accidit annos, quando VI epactaeveniendam instruam feriam, qua XIIII luna occurrat, ut puta anno praesenti Dominicae incarnationis 776, sume epactas hujus anni XXVI, detractisque eisdem de XXXV regularibus, et remanent VIIII et ecce nona die mensis XIIII luna erit, id est, V Idus Aprilis; junge etiam concurrentes anni praesentis, id est I ad VIIII et fiunt X. His adde VII, et fiunt XVII, hos partire per VII; bis septem XIIII et remanent III, tertia feria erit luna XIIII; quarta, XV; quinta, XVI; sexta, XVII; septima, XVIII; prima, XVI
Abbreviated transcription (Latin):
rimo anno circuli decenno uennalis xx̃x. estluna
in xi. lł ap̃r codemque anno luna xiiii quinta die kłr
a prłm id est non as ap̃r iunge v adxxx & sume proregu¬
laribus mensis a prilis eo anno quo xiũii luna in mensẽ
a prilẽ incurrit eo uero anno quo mensẽ martium
xiIIi luna incurrit. trade marcio regulares xxxui
&epactis utique facillime agnoscis. utrum in martium
an a prilẽ xiiii luna eueniat quia siplus xv. aut minus
tio anno circuli de cenno uennalis xxii erunt epacte
tolle xxii. dexxxv remanent xiii. tertia decima die
Suigitur feriam queris xiuime lune adde concurrentes
anni illius. numero qui relictus ẽ. ut puta istis xiii qui
in prȩsenti sunt inaprilio quoque UIi. regulares. haec
ꝑͥuenies mense &iam martio tene regulacres xxxui
subtrahe ȩpactas anni illius. Uerbi grat̾ia secundo
anno circuli decenno uennalis xifiunt xxv. xx quinta
die mensis eiusdem xiiiiͦ luna aderit id est uiͦii kł ap̃r
concurrentes anni illius & regulares iiii. inmartio hisq

Expanded text:
rimo anno circuli decennovenalis XXX est luna in XI Kal. Aprilis; eodemque anno luna XIIII quinto die Kalendarum Aprilis, id est, Nonas Aprilis. Junge V ad XXX, et sume pro regularibus mensis Aprilis eo anno, quo XIIII luna in mensem Aprilem incurrit. Eo vero anno, quo mense Martio XIIII luna incurrit, trade Martio regulares XXXVI. Ex epactis utique facillime agnoscis, utrum in Martium an Aprilem XIIII luna eveniat. Si enim plus XV aut minus tio anno circuli decemnovennalis XXII erunt epactae, tolle XXII de XXXV et remanent XIII, tertia decima die uaeras quartae decimae lunae, adde concurrentes anni illius numero, qui relictus est, ut puta istis XIII, qui in praesenti sunt: In Aprilio quoque VII regulares: haec pervenies. Mense autem Martio tene regulares XXXVI, subtrahe epactas anni illius, verbi gratia, secundo anno circuli decennovenalis XI, fiunt XXV. Vicesima quinta die mensis ejusdem XIIII concurrentes anni illius et regulares quatuor in Martio. Iis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
idus a prelis &iam s&xis.
iđ
none quartane namq: dippondio
Itẽ undene ambiunt qui nos
quattuor idus capiunt ternos
ternas keł titulant sene .⁊
quattuor dene cubant inquadrisꝰ xiiii. hł mac iuii
UII Septenus idus septiis elegunt.
uII sene kalende sortiunt ternos
denis septenis danam assi
pridias non arũ porro quaternis
pridias idus panditur quinis.
iii duodenas nãq docte quatꝰ nis.
Speciẽ quintam speramus duob

Expanded text:
Idus Aprilis etiam sexis 6 IV Nonae quaternae namque dipondio Item undenae ambiunt quinos Quatuor Idus capiunt ternos Ternae Kalendae titulant senos 6 Quatuor denae cubant in quadris 4 VII : Septenos Idus septem eligunt l.: Senae Kalendae sortiunt ternos Denis septenis donant assim Pridie Nonarum porro quaternis e Idus panditur quinis il.: Duodenae namque docte quaternas 4 Speciem quintam speramus duobus
Abbreviated transcription (Latin):
que suma ẽ annimagni. & cum ꝑcentũ xxx &iii annos di¬
uersussit cursus ferianꝰ ad lunã ꝓpt̃ rationẽ bissexti. post¬
ccccctos xxx&ii annos ad eundẽ ordinẽ redit sicq fit ut to¬
tius annimagni paschaliũ ordinẽ absq errore h& formula
contineat ueritatem:¬

Expanded text:
quae summa est anni magni. Et cum per 133 annos diquae summa est anni magni. Et cum per 133 annos diversus sit cursus feriarum ad lunam propter rationem bissexti, post 532 annos ad eumdem ordinem redit. Sicque fit ut totius anni magni paschalium ordinum absque errore haec formula contineat veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ariis lunanona semꝑ eẽ sol& insecundo quoq anno eiusdẽ
cieli in pnedictis ħel dis luna uicesima atq intestio prima
Notalunas bł darum ianuariarum in primo ordine positas
ac deinde suis ordinib om̃i septẽ ferias positas id est diem
harum quoq: feriarum ordines in nono ordine positas
xIIII paschales & tunc demũ conputa cuius uir anni bldar
ianuarias quota occurrant feria quotaq sit in ipnisleł
dis luna & incipe ab ipsaluna tenens ipsum uersũ in quo ean¬
dem & atem lune inueneris quã inbel dir iañ conputasti
usq dum uenias ad ordinẽ feriȩ in qua easdem łd đs̃
inuenisti & ibi habes dominicũ parches cumluna sua quo¬
modo in eodem anno esse deb&. pergequoq ꝑ eundem
uersum usq: ad ordinẽ lunarũ xiuimarũ quȩ positȩs̃
in ordine nono & ibi habes lunã xIIIͬ in quahebra icũ pas¬
tantotier hic sunt dies paschales dominici descripti quos
siꝑ quartã partem multi plicaueris id est quat̃ centeni

Expanded text:
a 9 semper esse solet, in secundo etiam anno ejus cycli in praedictis Kal. luna 20, atque in tertio prima; nota lunas Kal. Januar. in primo ordine positas, ac deinde suis ordinibus omnes 7 ferias positas, id est, diem harum quoque feriarum ordines in 9 ordine positas lunas 14 paschales, et tunc demum computa cujusvis anni Kal. Jan. quota occurrat feria, quotaque in ipsis Kal. fit luna, et incipe ab ipsa luna, tenens ipsum versum, in qua aetatem lunae inveneris, quoniam in Kal. Jan. computasti usque dum venias ad ordinem feriae, in qua easdem Kal. invenisti; et ibi habes Dominicum Paschae cum luna sua, quomodo in eodem anno esse debet. Perge quoque per eumdem versum usque ad ordinem lunarum 14 quae positae sunt in ordine 9, et ibi habes lunam 14, in qua Hebraicum Pastantoties hic sunt dies paschales Dominici descripti. Quos si per 4 partem multi licaveris, id est, quater centeni,