comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aũt insulam ẽẽ applicantes
nauem suam iurtͥa eam ⁊
descendentes figunt palos
⁊ alligant naues. deinde ut
coqnt sibi cibos post laborẽ
faciunt ibi focos sr̃ harenã
serit ardorem ignis: subi.¬
do mergit se in aquam et
nauem secum trahre iu ꝓ¬
findum maris. ¶ Sic pati.¬
untur om̃s qui icreduũ̃ st̃
⁊ quiꝯ ignorant diaboli a¬
ftutias sꝑem suam ponentes
mn eum ⁊ operib eius seo¬
bligantes simul mergu
tur cum illo in gehennam
ignis ardentis. ista est astu¬
cia eius. ¶Scd̾a eius belue
natura hec est qñ esurit a¬
perit os suum. ⁊ qͣi quem¬
dam dorem bene olendem
exalae de ore suo. cuius odorẽ
mox ur senserint minores
pisces ꝯgregant se intra o¬
ra ip̃nus. eim aũt repletum
fu̾it os eius diu̾sis piscib pu¬
sillis: sulito clandit os sim̃
et transg lutit eus. sic pati¬
untur oms qui sunt modice
fidei uoluptatib ac lenoci-¬
nis qͣi quib dam odorib dia-¬
bolicis adescati: subito absor¬

Expanded text:
autem insulam esse, applicant autem insulam esse, applicant nauem suam iuxta eam, et descendentes figunt palos et alligant naues; deinde ut coquant sibi cibos post laborem, faciunt ibi focos super arenamelua, cum senserit ardorem ignis, subito mergit se in aquam, et nauem secum trahit in profundum maris. Sic patiuntur omnes qui increduli sunt et quicumque ignorant diaboli astutias, spem suam ponentes in eum; et operibus eius se obligantes, simul mergutur cum illo in gehennam ignis ardentis. Ista est astutia ejus. Secunda hujus belluae natura est haec. Quando esurit, aperit os suum, et quasi quemdam odorem suave olentem exhalat de ore suo, quem mox ut senserint minores pisces, congregant se intra os ipsius. Cum autem repletum fuerit os ejus diversis piscibus pusillis, subito claudit os suum, et transgluttit eos. Sic patiuntur omnes qui sunt modicae fidei. Voluptatibus enim ac lenociniis quasi quibusdam odoribus diabolicis inescati, subito absor
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes duodecim trib is¬
rł. uñ sadis ꝯfidens paulus
apłs dicit. scitis qm̃i ange¬
los iudicabimꝰ. ⁊ in uobis iu¬
dicabitur hic mundus. tan¬
ta enim gloria tanto hono¬
re remuneratus est apłoꝵ
chorus ut ⁊̃ in hoc scło ad̾hͨ
poĩtus. legitcimus ille ath¬
leta xp̃i paulus preuiderit
in celis iusticie sue coronam
sicut exultans ait. bonum
certamen certaui cursum
ꝯsuminaui. fidem seruaui.
decetero reposita est michi
corona iusticie quam reddet
michi dñs in illa die iustus
iudex. Non solum aũt michi
s ⁊ õib qui diligunt presẽ.¬
t belua in mari que
dĩ grece aspidoschelone.
latine aũt aspido testudo.
Cetus gͦ est magnus habẽs
super corium suum tamꝗͣ
maris. hec in medio maris¬
eleuat dorsum suum super
undas maris sursum ita ut
nauigantib nautis ñ aui¬
ud credatur ẽẽ quam insu¬
la precipue cum uid̾int tu¬
tum illum locum sicut in
om̃ib lictorib maris sabu.¬
lo. ẽẽ repletum. putantes

Expanded text:
m tribus Israel . Unde satis confidenter Paulus apostolus dicit: Nescitis quoniam angelos judicabimus? et a nobis judicabitur hic mundus . Tanta enim gloria, tanto honore remuneratus est apostolorum chorus, ut in hoc saeculo adhuc positus legitimus ille atheleta Christi Paulus praeviderit in coelis justitiae suae coronam, sicut exsultans ait: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona justitiae, quam rinus in illa die justus judex, non solum mihi, sed et omnibus qui diligunt praesent belua in mare quae dicitur graece aspidochelone, latine autem aspido testudo; cetus ergo est magnus, habens super corium suum tamquam maris. Haec in medio peeleuat dorsum suum super undas maris sursum; ita ut nauigantibus nautis non aliud credatur esse quam insula, praecipue cum uiderint totum locum illum sicut in omnibus littoribus maris sabulonibus esse repletum. Putantes
Abbreviated transcription (Latin):
et scorpiones ⁊ suꝑra oẽm
cam ⁊ sanare om̃s langores
et om̃s infirmitates. et ite¬
rum. euntes predicate qm̃
aꝓpinquauit regnũ celoꝵ.
infirmos curate. leprosos mu¬
date. cecos illũiate. mortu.¬
os suscitate. demonia eicite.
uidete nc̃ quam in estaia¬
bilis sit ifta margarit̾a scĩs
mar tyrib qui non solum
cum in hac uita eẽnt sed
⁊ post huius uite excessum
mira egerunt. sicut nunc
uidenus qño in obsessis cor¬
te ⁊ potestate tõrqñtur ⁊
ab hõib sicut ip̃i demones
audientib nobis exclamãt
uociferantes ⁊ rogant eos
ut cessent torquere eos tñ¬
ut uarii ⁊ mltiformes. alii
clamantes. alii rugientes¬
⁊ sicut serpentes sibilant¬
et fugantur ab obsessis cor¬

Expanded text:
t scorpiones et supra omnem cam, et sanandi omnes languores et infirmitatem . Et iterum: Euntes praedicate quoniam appropinquavit regnum coelorum, infirmos curate, leprosos mundate, caecos illuminate, mortuos suscitate, daemonia ejicite . Videte nunc quam inaestimabilis sit ista margarita sanctis martyribus, qui non solum cum in hac vita essent, sed etiam post hujus vitae excessum mira egerunt, sicut nunc videmus quomodo in obsessis corte et potestate torquentur etab hominibus, sicut ipsi daemones audientibus nobis exclamant vociferantes, et rogantes eos ut cessent torquere eos, tam varii et multiformes. Alii enim clamantes, alii rugientes, sicut serpentes sibilantes fugantur ab obsessis ho
Abbreviated transcription (Latin):
fidenter ꝯdenserit om̃s fa¬
cultates suas uxoremꝙ ⁊
filios et oẽm cognationem
suam insr̃ et corpus aĩam
p̃o unius margarite acqui¬
ꝯfisus fu̾it ⁊ c̾redid̾it posse¬
sꝑ unam margaritam ac¬
quirere satis maiores ⁊ me¬
lores diuiciaꝵ facultates p̃¬
cellencioremq ho¬
norem insr̃ ⁊ gło¬
rie coronam. que
om̃ia ille negocia¬
dor possidet qui ẽ
apłoꝵ chorꝰ. per unum il¬
lum lapidum preciosum

Expanded text:
confitenter contempserit omnes facultates suas, uxoremque et filios et omnem cognationem suam, insuper corpus et animam propter unius margaritae acquiconfisus fuerit, et crediderit posse unam margaritam acquirere, longe majores et meliores divitiarum facultates praecellentioremque honorem, insuper et gloriae coronamomnia ille negotiator possidet, qui est apostolorum chorus, per unum illum lapidem pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o ꝵ uirtutes que illis scd̃
m̾rta sua a dño date sunt.
honorem u̾o illum transcẽ¬
dentem ⁊ sr̃ emmuentem oĩ¬
b t̾renis honorib sortiti st̃
ab illo precioso lapide ꝓ quo
oia sua dimiserũt ut illum
celestem thesaur̃ possiderẽt
qui aiunt ad saluatorem. ec¬
ce nos quidem dumnisimꝰ uxo¬
res ⁊ filios ⁊ om̃s possessio¬
nes po se de. quid ẜ acies uo¬
bis in rẽgno tuo : et ille
dicit illis. amen dico uobis
de maiestatis sue. ad iudicͥan¬
dum orbem terre: sedebitis
et uos sr̃ sedes duodecim iu¬
dicantes duodecim trib is¬
rł. uñ satis confidens paulus

Expanded text:
ctorum virtutes, quae illis secundum merita sua a Domino datae sunt. Honorem vero illum transcendentem et superimentem omnibus terrenis honoribus, sortiti sunt ab ipso pretioso lapide, pro quo omnia sua bona dimiserunt, ut illum coelestem thesaurum possiderent, qui dicunt ad Salvatorem: Ecce nos quidem dimisimus uxores et filios et omnes possessiones propter te, quid facies nobis in regno tuo? Et ille dicit illis: Amen, amen dico vobis, sede majestatis suae ad judicandum orbem terrae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Unde satis confidenter Pau
Abbreviated transcription (Latin):
rotũda. est aũt in duas ꝑtes
diuisa ita ut cũ uolu̾it aꝑiat
se. cũ uoluerit claudat. hic
gͦ de fundo maris ascendit.
et matutinis horis ht intͣ
se carnem. ergo cum ascẽde¬
rit de loco suo supra mare
aperit os suum ⁊
suscipit intra se
de rore celi et cir¬
9fulget eam ra-¬
dius solis. ⁊ sic fit¬
intra eam mar-¬
garita preciosa ⁊ splendida
ualde. qͥuippe que rore celi
ꝯcepta est ⁊ de radio soli
clarificata lapis gͦ iste qui
dr̃ conchus: figuram gerit
sc̃e marie. de qua ꝓphetauit¬
ysaias dicens. exhiet uirga
de radice iesse. et iterum̃. ec¬
riet de qua uirga et uirgo
fc̃a maria est dicta. flos u̾o
qui de scã maria est natus

Expanded text:
rotunda. Est autem in duas partes divisa, ita ut, cum voluerit, aperiat se, et, cum voluerit, claudat. Haec ergo de fundo maris ascendit, et matutino rore alit intra se carnem. Ergo cum ascenderit de loco suo super mare, aperit os suum, et suscipit intra se de rore coeli, et cirumfulget eam radiis solis, et sic intra eam margarita pretiosa et splendida valde, quippe quae rore coeli concepta est, et de radio solis clarificata. Lapis autem iste, qui dicitur conchus, figuram gerit sanctae Mariae, de qua propheta Isaias dicit: Et egredietur virga de radice Jesse . Et iterum: Eclium . Quae virga virgo sancta Maria est dicta. Flos vero, qui de sancta Maria est natus
Abbreviated transcription (Latin):
rrai quis est qui ascendit ex
sanguinea. ⁊ rubor uestim̃¬
ti euus ex carne: et in nocte ĩ¬
uenitur ille lapis qm̃ in iftiꝰ
scłi tenebris descendit ⁊ il lũi¬
nauit õe genus hoc qd̾ sede¬
bat in tenebris et in regione
umbre mortis. sicut dicit da
uid ꝓpheta ex ꝑsona totius
hũani gn̾is qm̃ tu il lũias lu¬
cernam meam dñe dt̃ m̃s il¬
lumina tenebras meas. ue¬
extinx̾at diaboltis .i. aĩam et
corpiis in se suscipiens illumi¬
nauit splendoregle sue ui¬
uificans et reportans mani¬
festiꝰ dicente apło de tam ad¬
mirabilis misterii sacͣm̃to. et¬
enĩ euidenter inquit. mag¬
num mift̾ium pietatis qd̃
manifestatum est in carne

Expanded text:
 iste qui ascendit ex sanguine, et rubor vestimenti ejus ex carne? Et in nocte invenitur ille lapis, quoniam in istius coeli tenebras descendit, et illuminavit omne hoc genus, quod sedebat in tenebris, et in regione umbrae mortis, sicut David propheta in persona totius humani generis. Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Veexstinxerat diabolus, id est animam, et corpus in se suscipiens illuminavit splendore suae gratiae vivificans et reparans manifestius, dicente Apostolo de tam admirabilis mysterii sacramento: Etenim manifeste, inquit, magnum est mysterium pietatis, quod manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
tantem mist̾iũ discensionis¬
gius ⁊ incarnatõis eius qd̾
facturus erat in terris. de¬
niq iam transactis õĩb mi-¬
rabilib eius que fecit ꝓ hu-¬
mani gu̾is redep̃cõne cum as¬
cendisset in celos indegrum
atꝙ ꝑrectum hoiem induẽs.

Expanded text:
nt mysterium descensionis, et incarnationis ejus quod facturus erat in terris. Denique jam transactis omnibus mirabilibus ejus, quae fecit pro humani generis redemptione, cum ascendisset in coelos, integrum atque perfectum hominem illuc se
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei uiui emt uendi¬
tis om̃ib Eacultatib suis .i.
ꝯtempnens et spernens ñ
super et corpus suum ⁊ ani-¬
mam. sicut ueritas dicit.
me inueniet eam. ħ oĩa u
rum accip̃it neq argentũ.
sit̃ ait beatus pet̾rus ad illñ
claudum stipem petentem.
argentum inquit ⁊ aurũ ñ
est michi. qd̃ aũt habeo ħ
tibi do. In nomine dñi nr̃i

Expanded text:
Filium Dei vivi, emit eam venditis omnibus facultatibus suis, id est contemnens et spernens non super et corpus suum et animam, sicut Veritas dicit: me, inveniet eam . Haec rum accipit, neque argentum, sicut beatus Petrus ad illum claudum stipem petentem: Argentum, inquit, et aurum non est mihi; quod autem habeo, tibi do. In nomine Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ ih̾c ascendit de domo pã¬
t̾ris sui ad templum dĩ. et
ibi accepit rorem celestem.
ħ̾ sũt uerba que dc̃a sũt ad e¬
am ab arthangelo gabriele.¬

Expanded text:
aria ascendit de domo patris sui ad templum Dei, et ibi accepit rorem coelestem. Haec sunt verba, quae dicta sunt ad eam ab angelo Gabriele
Abbreviated transcription (Latin):
ruit angelis. predicatum ẽ
in gentib. creditum est in¬
hoc mundo assũptum ÷ in gła.
qd̃ aũt de et lapide dicit phisi¬
ologus qd̾ n ferrum illi pre¬
ualet: id est mors illi ñ dña.
in uictoria. ubi est mors ꝯtẽ¬
tinis: s n ignis illi potest no.¬
cere .i. diabolus qui ignitis ia¬
culis suis succendit oem̃ t̾ram¬
et ciuitates .i. luxuriosos. ebri¬
osos. ⁊ iraꝯdos. de quib ysaias
dicit. t̾ra nr̃a deserta ciita¬
ulla creatura pot̾it adu̾sus eũ
fc̃m est nichil. ¶Adamas par¬

Expanded text:
angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . Quod autem de eo lapide dicit physiologus, quod neque ferrum illi praevalet, id est mors illi non dominabiin victoria. Ubi est mors tuus? Sed neque ignis illi potest nocere id est diabolus, qui ignitis jaculis suis succendit omnem terram, civitates, id est luxuriosos, ebriosos et iracundos, de quibus Isaias dicit: Terra vestra deserta, civitaulla creatura praevaluit adversus eum. factum est nihil . Ad
Abbreviated transcription (Latin):
descensuri enĩ apłi ad euangłi¬
zandũ in gentib. hoc sibi p̃dica¬
tõis signũ. ł udiciũ posuerunt.
contiuet aũt ꝯfessionem trini-
qd̾ supp̃ssis narib sint . ⁊ facie
feda. rugis turpit̾ follicantib
catas arbitrantur. eo qd̃ młta
in eis siłictudo rõnis hũane senti-¬
gaces noua luira exultant. me¬
dia. ⁊ caua tristantur. fetus
quos amant. an se gestant.¬
ne. neglecti circa matrem he¬
rent. harũ gn̾a .u. sũt ex qui¬
b circo petiti caudas hñt. sunia
enĩ cũ cauda est. quã quidam
cluuam uocant. Spinge. uillo¬
se sũt. conus ⁊ magnus ꝓmi¬
nentib faciles ad feritatis o¬
bliuionem. cinciphali. ⁊ ip̃i si¬
miles simiis. s facie ad modũ
canis. Uñ ⁊ nũcupati sũt satiri
facie ad modũ grati. ⁊ gestilla¬
tis motib inquieti. gallutri¬
ces pene aspectu a ceteris diftãt.
Sũt enĩ in facie ꝓducta dar¬

Expanded text:
ad evangelizandum in gentibus, hoc sibi praedicationis signum, vel indicium posuerunt. 58. Continet autem confessionem Trinitaquod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibuscatas arbitrantur eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentigaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta bar
Abbreviated transcription (Latin):
iłitudo est cũ sed̾ aliqͣm spe¬
ciem uisam ẏmago expri¬
mitur. uł ꝑingitur uł forma¬
tur. figura est. cũ imp̃ssione
ti si cera ex anulo effigiem
sumat. aut si figulus in ar¬
gillam manũ. nultũq aliq̃.¬

Expanded text:
itudo est cum secundum aliquam speciem uisam imago uel pingitur uel formatur. Figura est cum impressione ti si cera ex annulo effigiem sumat, aut si figulus in argillam manum uultumque aliq
Abbreviated transcription (Latin):
pere potest. s demũ argum̃¬
to capiunt illud. puellam uir
ubi moratur ⁊ dimittunt eã
solam. cũ aũt ip̃a uiderit illud:
deponit. ⁊ sic dormiens dep̃hẽ¬
ditur ab exploratorib ⁊ exhi¬
betur in palatium regis. sic ⁊
descendens in ut̾m uirginis ꝑ
carnem ex ea sũptani captus
a iudeis morte crucis dãpna¬
tus ẽ. de quo dauid. ⁊ dilectus

Expanded text:
pere potest. Sed hoc argumo capiunt illud. Puellam virgubi moratur, et dimittunt eam solam, cum autem ipsa viderit illud, deponit, et sic dormiens deprehenditur ab insidiatoribus et exhibetur in palatium regis. Sic etdescendens in uterum virginis per carnem ex ea sumptam a Iudaeis, morte crucis damnatus est; de quo Dauid dicit: Et dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
te a me qr mitis sum ⁊ hũilis
corde. qui in tm̃ est ac̾rimus
ut subtilissimꝰ diaꝰ intellig̾e ⁊
inuestigare incarnatõis eius

Expanded text:
te a me quia mitis sum et humilis corde . Qui intantum acerrimus est, ut subtilissimus diabolus intelligere et investigare Incarnationis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et ingenio.¬
summ. cũ enĩ
esurit et ñ
inuenit qd̃
manducet
inuoluit se
in rubea t̾ra ut appareat q̃i
cruentata ⁊ ꝓicit se in t̾ram
dentes eam ñ flantem et qͣi
cruentatam ⁊ lingam eius
ore eiectam: putant eam eẽ
mortuam ⁊ descendunt ses¬
sum sr̃ eam. illa aũt sic rapit
eas eas ⁊ deuorat . istius deui¬
q figuram diaboꝰ possidet. oĩ-¬
b enim uiuentib scd̾ carnẽ.
fingit se ẽẽ mortium quo¬
usc intra guttur suũ ꝓec̃o¬
res habeat et punie̾t. sp̃itali¬
aũt uolunt ex̾cere oꝑa eius:
moriuntur dicente apło. sci¬
entes ħ qr si scd̃ carnem uix̾.¬
itis: monemin si aũt sp̃u fc̃a¬

Expanded text:
et ingeniosum. Cum enim esurit, et non invenit quod manducet, involvit se in rubra terra, ut appareat quasi cruentata, et projicit se in terram, dentes eam non flantem, et quasi cruentatam, et linguam ore ejus ejectam, putant eam esse mortuam, et descendunt sessum super eam. Illa autem sic rapit eas et devorat. Istius autem figuram diabolus possidet. Omnibus enim viventibus secundum carnem fingit se esse mortuum, quousque intra guttur suum eos habeat et puniat. Spiritualiautem volunt exercere opera ejus, moriuntur, dicente Apostolo: Scientes hoc quia si secundum carnem vixeritis, mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dauid. introibunt in ĩferio¬
ra t̾re. tradentur in manus
herode. Ite dicite uulpi illi. et
in canticis canticoꝵ. capite no¬
terminantes eas. De h̾ode.

Expanded text:
n inferiora terrae, tradentur in manus Herode: Ite, et dicite vulpi illi ; et in Canticis canticorum: Capite noterminantes vineas . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
brei. quib tradita sũt eloqui¬
a dĩ. antiquo more m̃ses obser.¬
uare non cessant primũ men¬
sem nouoꝵ. qui pasche ceri¬
moniis sacratus est nisan ap¬
pellantes. qui p̃o młtmagum
lune discursum. nũc in mar¬
tium mensem. ñc incidit in
aprilem. ñc aliquot dies men.
sis maii occupat. s rectius a¬
puli deputatur. qr sꝑ .ł in ip̃o
incipit. uł desiuit. ł totus ĩ
maiꝰ. Tercius siban. Iumꝰ qͣrtꝰ
thamar. Iulius quintꝰ. ab an.¬
gustus. sertus. elul. Septẽb̾.
septimꝰ. teseri. octob̾. qũe p̃p
collectõnem frugum ⁊ cele¬
b̾rimas in ip̃o festiuitates ne¬
num ãnim appellant. octauꝰ
undecimus sabath. februariꝰ.
duodecimꝰ. adar. Martius. Et¬
in scripturis suis sc̃is siue ĩ
lege. siue añ legem qͦta die
mensis quid fc̃m dcm ue sit.
iudicatur non aliud quam

Expanded text:
braei, quibus credita sunt eloquia Dei, antiquo patrum more menses observare non cessant, primum mensem novorum, qui Paschae caeremoniis sacratus est, Nisan appellantes, qui propter multivagum lunae discursum, nunc in Martium mensem, nunc incidit in Aprilem, nunc aliquot dies Maii mensis occupat; sed rectius Aprili deputatur, quia semper in ipso vel incipit, Maio, tertius Sivan Junio, quartus Thamul Julio, quintus Aab Augusto, sextus Elul Septembri, septimus Theseri Octobri, quem propter collectionem frugum et celeberrimas in ipso festivitates, novum annum appellant, octavus anuario, undecimus Sabat Februario, Duodecimus Adar Martiin Scriptura sacra, sive in lege servante legem, quota die mensis quid factum dictumve sit indicatur. Non aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
ginem. ⁊ florem genarum h̃t.
tercia etas est adolescencia ad
gignendum apta ⁊ adulta. q̃
ꝓtenditur usq ad .xxuiii. an.¬
nos. quarta est iuuentus fir-¬
missiã. oĩm etatum finiens in
quinquagesimo anno. quin
ta est seniorisa. grauitas que
÷ declinatõ a iuuentute in se¬
nectutem. ne dum senectus.
s iam ñ iuuentꝰ. s iam senio¬
ris etaĩ est. quam greci uocãt
gesimo tĩatur. Sexta etͥas est
senectus. que nlło amoꝵ de
illas etates. qnͣtumꝯq uite
est senectuti deputatur. Se
mum est ultima ꝑs senectu¬

Expanded text:
ginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur usque ad XXVIII annos; quarta est iuventus, firmissima omnium etatum, finiens in quinquagesita aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam non iuventus, quia senioris etas est, quam Greci presbitgesimo terminatur; sexta etas est senectus, que nullo annorum illas etates quantumcumque est vite senectuti deputatur; senium autem est ultima pars senectu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ młta sigͣt. admittͬe em̃
sum̾e. ⁊ quadam uelocitate. et
cuius nil nocet amisso subd̾e
calcat equo. ⁊ ad admissus. a.
.um .i. aptus ad admittendũ
uñ fortes ⁊ bonos equos admis.¬
sos uocamꝰ qr admittuntur ad
corcum inter armenra. Uñ hec¬

Expanded text:
admittere, eslesere et quadam velocitate et ox; hinc Ovidius ‘nil nocet admisso subdere calcar equo’; et hinc admissarius -a -um, aptus ad admittendum, unde fortes et bonos equos admissarios vocamus quia admittuntur ad coitum inter armenta.
Abbreviated transcription (Latin):
.s. cordis et uentris. adeps lecoris
.i. epatis quẽ recticulum dicimꝰ
q inuoluitur ad modum re-
this ad eꝑs reuum. hos tres ad¬
ipes. duosq renes .s. ilia. ⁊ re¬
nuncłos adolebat sacerdos sr̃

Expanded text:
est cordis et ventris. Adeps jecoris, id est epatis, quem reticulum dicimus, quia involvitur ad modum retis. Et est adeps renum. Hos tres adipes, duosque renes, id est ilia, et renunculos, adolebat sacerdos super
Abbreviated transcription (Latin):
ita corruptis ⁊ cicatͥcosis sedi¬
b genitale semen iufusũ. ñ erit
acceptũ. s irritũ resilit. Nam
guib freqũt̾ ꝑere ñ posse uiti.¬
antur enĩ intrinsetꝰ s̃e mouẽti¬
b catulis.

Expanded text:
a corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non erit acceptum, sed irritum resilit. Nam guibus frequenter parere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur nͨ hũanis pateat obruitib
de tanta sublimitate piscicłos
natare uid̾at adtorm̃ti instar
tur obtuitum ñ flectꝰe. uñ et
pullos suos lingue suspensos .¬
radiis solis obicit ⁊ quos uid̾it ĩ¬
mobilem ten̾e aciem ut dignos
gtie ꝯseruat. si quos uero inflec¬
t̾e obtutũ .q. degen̾es abicit.

Expanded text:
tur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar tur obtutum non flectere, unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit, et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat, si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abjicit.
Abbreviated transcription (Latin):
to capite Fr̾i unͣr. cireius dẽs eo
qd̾ choro sit iũctus. hũc hyspa¬
ni gallicum uocant p̃p qd̃ aqͣs¬
strĩngat. ⁊ nubes dissiꝑet. est
enĩ gelidus uentus ⁊ siccus. Idẽ
⁊ borcas qui ab yꝑboreis ꝑtib fi¬
at inde enĩ origo eiusdem uen¬
ca est. australiũ calida. ⁊ hũida.
ex õib aũt uentis duo cardinales

Expanded text:
to capite ferri videntur. Circius dictus eo to capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter qbes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales
Abbreviated transcription (Latin):
bmꝰ ab oriente subsolanꝰ. a
m̾idie aust̾. ab occidente fa¬
uoniꝰ a septẽptrione eiꝰdem no¬
mĩs uentus aspirat ⁊ hñt. ge-¬
Subsolanus a lat̾e dextro ul¬
aust̾ uͦ a dextris euro austrũ.
a ĩinistris austro affricum. fa¬
nomꝰ a ꝑte dextra affricum a
leua choꝵ porro septrio a dex-¬
tris circiii a siniftris aquilonẽ¬
lamis uocatus ex qd̃ sub ortu
solis nascat᷑ eurꝰ. eo qd̾ ab euo
tus subsolano uulturms eo
endo aquas uocat᷑. uñ ⁊ crassũ
aerem facit ⁊ nubila nutrit.
q̃ ex corrupto aere nascitur au¬
st̾ flans in reliquias regiones
transinitcit. s sicut austͤ pestilen¬
ciam gignit. sic aquilo replłit e
de austro ⁊ affrico. Ip̃e ⁊ sĩbono¬
ges ac flores. austro aũt flores
pria regione uocatus in affri¬
ca enĩ initiũ flandi sumit. cho¬
rus est qui ab occidente estiuo
circłm claudat ⁊ ꝙ. choꝵ faciat¬
aggestem. Septemt tͥo dẽs. eo ꝙ.¬
in circulo .uii. stellarũ. ꝯsurgit
que u̾tente se mũdo resupina¬

Expanded text:
 ab Oriente Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geSubsolanus a latere dextro VulAuster, a dextris Euroaustrum habet, a sinistris Austroafricum. Favonius a parte dextera Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris habet Aquilonelanus vocatus, eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ab Eoo tus Subsolano. 5. Vulturnus, endo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. de austro et Africo. Ipse esnascuntur. Austro autem flores propria regione vocatus. In Africa enim initium flandi sumit. 10. Corus est, qui ab Occidente aestivo circulum claudat, et quasi chorum faciatAgrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupina
Abbreviated transcription (Latin):
pẽnas accipiũt. hee sollertes in
gn̾andi mellis offõ assigͣtas inco¬
lũt sedes. domicilia inenarrabili
arte ꝯponũt ⁊ uariis florib fa¬
uũ ꝯdũt. textisei ceris in mi¬
n̾ia ꝓ lecastra replent ex̾ercũ
⁊ reges hñt p̃lia mouent. fu.¬
mũ fugiunt tumłtu eras ꝑan¬
tur. has płici exꝑti sũt de doum
cadau̾ib nasci. slam ꝓ hiis ereã¬
dis uituloꝵ occisoꝵ carnes u̾b̾ã
tur ut putrefc̃o eruore u̾mes
quis. Fuci de mulis. uesꝑe de asi

Expanded text:
pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Nam pro his creandis vitulorum occistur, ut ex putrefacto cruore, vermes quis, fuci de mulis, vespae de asi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰmodi utuntur pirate ⁊
⁊ deferuntur hi nauicł̾e in
nauib ⁊ ĩminenti naufra¬
gio depom̃tur in mare ad sbͤ.¬
ueniend̾ naiuib qr huis uauis
accingitur ⁊ ꝓcinctu tem¬
pest atis armatur.

Expanded text:
cujusmodi utuntur piratae. Et et deferuntur hujusmodi naviculae in navibus et imminente naufragio deponuntur in mare ad subveniendum navi, quia his navis accingitur, et in procinctu tempestatis armatur.
Abbreviated transcription (Latin):
atum sati genꝰ est m̃sure.
iurͣ morem ꝓuĩcie palesti¬
ne unũ ⁊ dimidium modiũ
capiens. cuiꝰ nom̃ ex hebreo s̾¬
mone tractum est. Sacio eñi
apud eos nõiatur sũptõ ł le.
uatõ eo qd̾ qui metitur eamd̃
m̃suram sumat ⁊ leuet. est
⁊ aliud sacũ m̃sura sertarioꝵ
iuginti duoꝵ capar .q. mo.¬

Expanded text:
Satum genus est mensurae iuxta morem provinciae Palestinae, unum et dimidium modium capiens. Cuius nomen ex Hebraeo sermone tractum est; 'satum' enim apud eos nominatur sumptio sive levatio, eo quod qui metitur eandem mensuram sumat ac levet. Est et alium satum, mensura sextariorum viginti duorum capax quasi mo
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ dc̃i qd̾ sit folus oliue siłib
s latõrib arbor inculta atci
siluestris amara adꝙ infruc¬
tuosa. cui insertus oliue. ra¬
mus. rami. mnutat radicis ⁊¬

Expanded text:
er dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis
Abbreviated transcription (Latin):
sic dc̃s eo qd̃ sit umbo ilioꝵ. uñ
et umbo applłatur locꝰ in me¬
dio clipei a quo dependet ex eo
enĩ nifans in ut̾o pendet ex eo

Expanded text:
ictus quod sit umbo iliorum; unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ũt. ⁊ tñc ad bñ agendũ ali¬
os sollicitos reddunt. gallus
enĩ alis se ꝑcutiens est doc¬
cogitationũ alis sem ip̃os fe¬
riunt qr quicquid in se ĩuti¬
lit̾ torpet sollicita inuestiga¬
tione dep̃hendũt. districta
aĩadu̾sione corrigunt. priꝰ
sua ꝑuuire fletib curant
⁊ tñc que alioꝵ sũt puinen¬
da denũtiant. priꝰ gͦt alis in¬
sonant quã cantus emittãt
q antequã u̾ba exhortaci¬
te in sem ip̃is uigilant: tũc
dormientes alios ad uigilias uo¬
cant. s uñ ħ tanta doctori in¬
tesłia ut ⁊ sibi ꝑfecte uigi.¬
let ⁊ dormientes ad uigilias sb̃
quibdam clamoris ꝓuectib
nocet. ut ⁊ pcc̃oꝵ trenebras
prius caute discuciãt ⁊ discre-¬
te postinodũ lucem p̃dicatio¬
nis ostendat ut singulis iurͣ
ꝯĩb q̃ ilos seqnͣttur oftendat.
uñ ad tanta ⁊ tam subtiłr tͣ¬
ditur. nͥ intrinsecus ab eo a
cte ꝑ eumdemi auctorem dr̃.

Expanded text:
unt, et tunc ad bene agendum aliunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Gallus enim alis se percutiens est doccogitationum alis semetipsos feriunt, quia, dum quod in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, distincta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant, quam cantus emittant, quia antequam verba exhortatidum in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. Sed unde haec tanta doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris proventibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta ibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi intrinsecus ab eo a cte per eumdem auctorem dicitur: Vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duas enĩ tubas ex̾citus du¬
citur q ꝑ duo precepta cari-¬
tatis ad ꝓcinctum fidei ppłs
uocatur. que idcirco argen.¬
tee fĩ p̃cipiuntur ut predica¬
toꝵ u̾ba lucis nitore pateãt.
et auditoꝵ mentes milla su.¬
i obscuritate ꝯfundãt . idcir¬
co aũt ductiles qr necesse est
ut hii qui uẽturam uitam
p̃dicant tribłonũ presenti.¬
um tunsionib crescant. bñ
crepu̾it mouebũtur castra.
q nimir̃ predicatõis sermo
cũ subtilius ac inunitͥus agi¬
tur. auditoꝵ corda ꝯtra tẽp¬
tadõnũ c̾camĩa ardentiui
excitantur. ¶Est adhuc ali
ud in gallo sollert᷑ intuen¬
dum sẜ̃ cũ iam edere cantũ
parat. prius alas excutit.
⁊ sem ip̃m feriens uigilan .¬
ciorem reddit qd̾ patent̾
tam uigilant̾ uidemꝰ. ip̃i qͥp¬
pe cũ u̾ba p̃dicacõis mouent.
prius se in sc̃is actionib ex̾¬
cent ne in sem ip̃is torpentes
alios excitent uoce. s
an se ꝑ sublimia fc̃a excuti.¬

Expanded text:
Per duas enim tubas exercitus duPer duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant, tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene crepuerit, movebuntur castra, quia nimirum praedicationis sermo quo subtilius, ac minutius agitur, eo auditorum corda contra tentationum certamina ardentius excitantur. » Est aud in gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter tam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis mprius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce, sed ante se per sublimia facta excuti
Abbreviated transcription (Latin):
galli huiꝰ intelligencia ꝯsid̾a¬
re debemꝰ. qr ꝓfundiorib ho¬
ris noctis ualenciores ac ꝓduc¬
tiores ed̾e cantus solet. cũ si
leniores ac minuciores oĩ mͦ
noces format. in quib galli
hꝰ intesligencia quid nobis
ĩnuat ꝯsid̾ata predicatoꝵ dis¬
cretio demonstrat. qui cũ im¬
quis adhuc m̃tib p̃dicãt al¬
tis ⁊ magnis uocib et̾ni iu¬
dicii t̾rores intimant. q ui
bris clamant. cũ uͦ lam au¬
ditoꝵ suoꝵ cordib u̾itatis
lucem adeẽ cognoscũt: cla¬
moris sui magnitudĩnẽ in
de mist̾iis p̃dicant ut sequaces
sui eo minuciora q̃ꝙ de celesti.¬
gus galli clamor ercitau̾at:
de regno subtilit̾ dulcia libeat
qui priꝰ de iudicio adu̾sa formi¬
dabat. qd̾ bñ ꝑ moysen expri¬
mitur cũ ad ꝓducendũ ex̾citũ
tube clang̾e ꝯtisius iuibentur.
scriptũ nãmꝙẜ est. fac tibi du¬
as tubas argenteas ductules.
et paulo post. cũ 9cisus clangor
increpi̾nt : mouebiuitur caftͣ.

Expanded text:
galli hujus intelligentia considerare debeamus, quia profundioribus horis noctis valentiores ac productiores edere cantus solet, cum vero leniores et minutiores omnimodo voces format. In quibus galli hujus intelligentia quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat. Qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus aeterni judicii terrores intimant, quia bris clamant. Cum vero jam auditorum suorum cordibus veritatis lucem adesse cognoscunt, clamoris sui magnitudinem in de mysteriis praedicant, ut sequaces sui eo minutiora quaeque de coelestibgus galli clamor excitaverat, de regno subtilia et dulcia libeat, qui prius de judicio adversa formidabat. Quod bene per Moysen exprimitur, cum ad producendum exercitum tubae clangore concisius jubentur. Scriptum namque est: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles . Et paulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra .
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ intelligẽcia datur. nec t̃n
iurta intelligenciam a dõ si¬
bi datã aliquid oꝑantur. ñ se¬
ip̃os alis ercitãt nec alios mo.¬
nent ut ad bñ oꝑand̾ surgant.
se ipos amãt ⁊ sic ocio ⁊ uolup¬
tati uagant. horas noc̾tis sicut
gallus ñ annũciant er culpas
delinqñtiũ ñ accusant. ꝯfessi¬

Expanded text:
a Deo intelligentia datur; nec tamen juxta intelligentiam a Deo sibi datam aliquid operantur. Non seipsos alis excitant, nec alios monent, ut ad bene operandum surgant. Seipsos amant, et sic otio et voluptati vacant. Horas noctis sicut gallus non annuntiant, quia culpas delinquentium non accusant. Confessi
Abbreviated transcription (Latin):
qũo inferat: diuinitꝰ m̃istrat᷑.
son enĩ una eadẽꝙ cũctis eror¬
tatõ ꝯuenit ꝙ nec cunctos par
moꝵ qualitas aftringit. se¬
de aũt aliis officiũt que aliic

Expanded text:
omodo inferat, divinitus ministratur. Non enim una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ralib audiatur.
lus accipit ut pͣ
nocturui tẽporis horas discuci¬
at. ⁊ tũc demũ uocem excita¬
p̃dicator priꝰ in auditorib su¬
is qͣlitade uite ꝯsid̾at ⁊ tupc
domũ ad erudiend̾ ꝯgruim
uooem p̃dicationis format. qͣr

Expanded text:
ralibus audiatur. lus accipit, ut prius nocturni temporis horas discernat, et tunc demum vocem excita quisque praedicator prius in auditoribus suis qualitatem vitae considerat et tunc demum ad erudiendum congruam vocem praedicationis for
Abbreviated transcription (Latin):
bi datam ponũt. aĩaꝵ lucra q̃.¬
rere nou̾nt. ea tñ que ad dele¬
ctatõnẽ carnis ꝑtineant dota
mẽte q̃runt. sunt ⁊ alii nimis
simplices ⁊ illit̾ati qui qͣi gallꝰ
sedent in ꝑtica regimis .i. ca
h̾editatis se ip̃os pascũt nẽc g̾re¬
gem sibi ꝯmissum ad pascua e¬
terne uiriditatis ducnͣt. ⁊ hic
cit quid dicat: ut̾q caueat ne
qͣi gallus deꝑtica cadat. filios
añquã moreretur mortẽ fili¬
oꝵ uidit ⁊ archam dñi ab allo.¬
phił captam fuisse cognouit.

Expanded text:
t. Animarum lucra quaerere nolunt, ea tamen, quae ad delectationem carnis pertineant, tota mente quaerunt. Sunt et alii nimis simplices, et illitterati, qui quasi gallus sedent in pertica regiminis, id eet seipsos pascunt, nec gregem sibi commissum ad pascua aeternae viriditatis ducunt. Et hiccit quid dicat, uterque caveat, ne quasi gallus de pertica cadat. Filios antequam moreretur, mortem filiorum vidit, et arcam Domini ab allophylis captam cognovit .
Abbreviated transcription (Latin):
edificatõis apce ñꝙͣ recedat.
quid enĩ sũt intente ñites au¬
ditoꝵ nisi qͣi quedam m cycha¬
ra tensiones strate cordarum.
quas tangendi artifex ut ñ
sibim ip̃i dissiłe canticũ faci¬
ant: dissiłit̾ pulsat. et idcir¬
co corde ꝯsonam modulatõnẽ
reddũt q uno quidã plectro
s ñ uo inpulsu fu̾ntur. uñ
⁊ doctor quisꝙ ut in una do¬

Expanded text:
onis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi quasi quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsis dissimile canticum faciant, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cũ desid̾io querere. roga¬
re. obsecrare ⁊ declinabatur
olim integre et regłr et faci.¬
ebat p̃t̾itum q̃si ł quesiui ⁊ su¬
pinũ quesitum. penultima ꝓ.¬

Expanded text:
idest cum desiderio querere, rogare, obsecrare, et declinabatur olim integre et regulariter et faciebat preteritum quesii vel quesivi et supinum quesitum penultima pr
Abbreviated transcription (Latin):
sic. qͣtuor uigilias faciũt extu¬
bantes in castris. prima dĩ ꝯ
ticinium in qua oĩns uigilant.
qua seues has dñs aliis nõib no
minauit sero aninedia nocte
an gallicantu. an mane .m.x.¬

Expanded text:
 Quatuor vigilias noctis faciunt excubantes in castris. Prima dicitur conticinium, in qua omnes simul vigilant; qua senes. Has Dominus aliis nominibus vocavit sero, an media nocte, an galli cantu, an mane .
Abbreviated transcription (Latin):
creatis. arboreos fetꝰ mõtana¬
ꝙ fraga legebant. cornaq et
induris hencia mora rubetis.¬
et que decid̾ant patula iouis
arbore glandes ⁊ alibi dicit

Expanded text:
creatis arboreos fetus montanáque fraga legebant, cornua et in duris heEt quae deciderant patula Iouis arbore glandes. Ver erat
Abbreviated transcription (Latin):
esco requiesco ꝯquiesco. et
ꝯpõita neutra sunt ⁊ absolu¬
ta. ⁊ ñ sunt in usu. in p̃senti.
s in p̃t̾ito. uñ ⁊ declinando
inchoactiua eoꝵ solemꝰ eisat.¬
tribu̾e p̃t̾ctũ suoꝵ simpliciũ.
ut quieseo quieui. requiesco
hiis. s ⁊̃ in mltiᷤᷤ aliis. ubi in¬
coactiua sũt in iisu. ⁊ pͥmitiua
eoꝵ in p̃t̾ito s ñ in p̃senti ut
eui. ⁊ ⁊̃ alia rõe fit tał declina

Expanded text:
esco, requiesco. Quieo et mposita neutra sunt et absoluta, et non sunt in usu in presenti sed in preterito; unde et declinando inchoativa eorum solemus eis attribuere preterita suorum simplicium, ut quiesco -is -evi, requiesco his sed etiam in multis aliis ubi inchoativa sunt in usu, et primitiva eorum in preterito sed non in presenti, ut etiam alia ratione fit talis decl
Abbreviated transcription (Latin):
una uena apparu̾it ibi spes sit al¬
t̾ius inquirendo. uuiͫ aũt sũt ge¬
n̾a metalloꝵ. aurũ. argentum.
es electrus. st annum. plũbum. ⁊
qd̾ domat om̃ia ferrui. ita dicit

Expanded text:
una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem autem sunt genera metallorum; aurum, argentum, aes, electrum, stannum, plumbum, et, quod domat omnia, ferrum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
arbor arabre ĩmensa ates ra-¬
mosa leuissimi corticis. ramis ad
aceris qͣlitatem amigdale modo
succum aromatieum fundens
supple est thus. et igni appositũ
facile ardescens ⁊ appellatur a-¬
pud nos masculus eo qd̾ sit nͥ ro
planũ ⁊ plene scrabrosum mi¬
nus optimũ adulteratur aũt¬
animista resma siue gũmi. s
dignoscitur sua pprietate. nã
thus igni appõitum ardescit re¬
cit calefc̃m. thiis aũt a tunden¬
do dẽm ħ et libanũ uocatum a¬
est d̃s̃. qr in sacrificiis deoꝵ ado¬
letur et sacriticatur ⁊ ẜ. hoc

Expanded text:
arbor Arabiae, immensa atque ramosa, lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem; amigdalae modo succum aromaticum fundens ue est, et igni appositum facile ardescit: et appellatur apud nos masculus eo quod sit natura planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem mista resina sive gummi, sed dignoscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ardescit: recit calefactum. Thus autem a tundendo dictum: hoc et Libanum vocatum uia in sacrificiis deorum adoletur et sacrificatur, et secun
Abbreviated transcription (Latin):
armata quam unguib. urtu¬
tem maiorem in innimo corꝑe
gestans. hic ab accipiendo .i. ara¬
piendo nom̃ sumpsit. est enĩ ra
piendis aliis auib auidus. Iõq uo¬
cauit accipit̾ .i. raptor. uñ ⁊ pau¬
tur accipitres cirea pullos suos
impios ẽẽ. nam dum uid̾int eos
posse teptare uolatus nullas e¬
is prebent escas. s u̾berant pen.¬
nis. ⁊ a nido p̃cipitant. atq tene¬
ros ꝯpellunt ad predam ne forte
adulti pigrescant. et d scribi.¬

Expanded text:
armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde et Pautem accipitres circa pullos suos impios esse. Nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas, sed verberant pennis, et a nido praecipitant, atque a tenero compellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. 57. C
Abbreviated transcription (Latin):
mrbilum que magis deuoĩati¬
ua sũt existimanda quam di¬
minutiua quippe ñ hñt dimi¬
hoc glandiũ. ħ claudula. ꝑs ẽ
ceus. maluaceus.

Expanded text:
nubilum, quae magis denominatiua sunt existimanda quam diminutiua, quippe non habent dimihoc glandium, haec glandula pars est ceus, maluaceus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indecorus frugineũ hñs colorẽ.
et splendorem criftalli. ñ quam
aũt ultra magnitudinẽ uucle
uniquã incalescit. uñ ⁊ nom̃e¬
accepit intͥp̃tatõe g̾eoa indomi¬

Expanded text:
et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nucleiunquam incalescit, unde et nomen interpretatione Graeca indomi
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Nam ip̃is sc̃is dẽis reli¬
giesius ⁊ ardencius mom̃̃t᷑
ãnmi nri ad flãmam pieta¬
tis cũ cantatur quã si ñ can
occulta familiaritate excitan.¬
tur mag̃ quam suam et ar-¬
tificiosa uoce cantatur.

Expanded text:
sanctis dictis, religiosius et ardentius moventur animi nostri ad affectum pietatis, cum cantatur, quam si non cantocculta familiaritate excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam añ usum tabellarum
m̾m̾ii cautõnes sibi inuicem
mitcebant. in quib inuicem
spondebant seĩuicem ꝯsentire
in iura n̾iim̾ii. et fideiussores da¬
bant. uñ admissum est ut spõ¬
sum dicamus uirum aspondẽ¬

Expanded text:
Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab sponden
Abbreviated transcription (Latin):
scelus teneor fac̾e. ut fundam
sanguinẽ filii mei. ⁊ recessit
ip̃a ab eo. ł angłs. hebreus ht̃
ita ⁊ tetigit pedes eius .i. sepho¬
ra moysi indignans enĩ p̃pu-¬
ciũ. iecit ad pedes moysi ⁊ ait.
sanguinem .i. ad mortem uł
sanguis nĩs effusus est ad pla¬
candum angłm qui tibi mor¬
tem minabatur. et dimisit ã¬
głs moysem qd̾ in hebreo p¬

Expanded text:
undam sanguinem filii mei? Et recessit ipsa ab eo, vel angelus. Hebraeus ita habet: « Et tetigit pedes ejus, » id est Sephora Moysi. « Indignans enim praeputium jecit ad pedes Moysi, et aitsanguinem, id est ad mortem. Vel sanguis meus effusus est, ad placandum angelum, qui tibi mortem minabatur. « Et dimisit angelus Moysen, » quod in Hebraeo p
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus sanguinum tu
mͥ es. et dum sit eum post¬
augꝰ. locus iste breuitate ob¬
scurus est. uͥ gͦ ait. tetigit pe.¬
des eius intelligendũ sangͥs
tetigit pedes eius ł angłi. uñ
irata ait uiro. et ne mͥ uir sã¬

Expanded text:
ponsus sanguinum tu mihi es; et dimisit eum postAugustinus, locus iste brevitate obscuratus est. Ubi ergo, ait, « tetigit pedes ejus, » intelligendum est, sanguis tetigit pedes pueri, vel angeli. Unde irata ait viro: Esne mihi vir sa
Abbreviated transcription (Latin):
piuixi. expungo uͦ ⁊ expuixi.
dñis. at repugno repupugi
⁊ repuuxi ut capro ur cũ ei qͥ
nos pupugit talionem .i. uitẽ
a nobis redditam ostendimꝰ re
uł kalendario loquimur re¬

Expanded text:
it». expungo uero expunxi dicimus, at repungo repupugi et repunxi, ut Capro uidetur. cum ei, qui nos pupugit, talionem, id est uicem a nobis redditam ostendimus, ratione uel calendario loquimur, re
Abbreviated transcription (Latin):
unctus. puncti ⁊ hoc pũc¬
tũ pũcti in eodem sensu
s. qd̾ pungendo facimꝰ ł princi¬
pium linee s punctus est sĩ¬
pler ⁊ indiuisibilis quãtitas
prima in ꝯpõe linee ⁊ ultĩa in

Expanded text:
unctus -ti et hoc punctum -ti in eodem sensu, scilicet quod pungendo facimus vel principium linee: scilicet punctum est simplex vel indivisibilis quantitas, prima in compositione linee, ultima in
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝵ decursus a fluendo ꝑpetĩ
uius cursus aque prius aũt flu¬
men quã fluuiꝰ .i. prior aqua ꝙͣ
decursus amnis fluuius est
nemore ac frondib redimitus
ł ex ip̃a amenitate amnis uocatꝰ.¬

Expanded text:
quarum decursus, a fluendo perpetim vius, cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est, prior aqua quam entis; amnis uero fluuius est nemore et frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis uocat
Abbreviated transcription (Latin):
thĩoł .xi. Renes ait uarro dc̃os¬
eo qd̃ riui ab hiis absceni hu-¬
moris nascũtur. Nam uene et
medulle tenuem liquorem de¬
sudant in renib qui loquor
rursus a renib calore uen̾io
resolutus decurrit ⁊ est ren. ma¬

Expanded text:
tur. 97. Renes, ait Varro, dictos, quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore venereo resolutus decurrit. 98.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ famosissiẽ cãe ⁊ q̃ ex pͥncipe
ꝓficiscũtur ibi ñ aguntur. hoc
enĩ ad dignitatem ciuitatis ꝑ¬
nio regionũ uͥ solent morari.
stipendiarii milites qui ibi acci.¬

Expanded text:
x principe proficiscuntur ibi non aguntur: hec enim ad dignitatem civitatis pnio regionum ubi solent morari stipendiarii milites pro c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mimicipes et numnicipales et
municiparii õia dñr in eod̾ sen¬
su hoc eni noĩe censentur castel¬
lam in muncipio nati et ꝑma¬
nentes et ⁊̃ milites stipendiarii
qui ꝓ custodia municipii numꝰa
capiunt ⁊ ĩ originales ⁊ in loco¬

Expanded text:
 hic et hec municipalis -le et municiparius -a -um, omnia in eodem sensu. Hoc enim nomine censentur castellani in municipio nati et permanentes, et etiam milites stipendiarii qui pro custodia municipii munera capiunt, et etiam originales ci
Abbreviated transcription (Latin):
surgit in t̾ram in circuitu mͥ¬
tit. sic ⁊ in u̾tice hõis art̾ie et
uene. uentositatem ex re solu¬
ta humectatõe gignũt in ocłis
girum faciunt. uñ ⁊ u̾tigo nũ¬
⁊ u̾tiginosus . a .iii. qui uerti.¬
ginem capitis patitur ⁊ dicit hu-
ne. qd̾ antiqui dicebant uortex
et uortigo.

Expanded text:
surgit et terram in circuitu mittit. Sic et in vertice hominis arterie et vene ventositatem ex resoluta humectatione gignunt et in oculis gyrum faciunt; unde et vertigo nuntiginosus -a -um, sicut qui vertiginem capitis patitur; et nota quod antiqui dicebant vortex et vortigo.
Abbreviated transcription (Latin):
sa ad bibendũ datur hiis quoꝵ
corpus p̃p̃ euram secand̾ ẽ ut so¬
porati dolorem ñ senciant. hꝰ spe¬
cies due. fenima foliis lactuce
siłib mala gu̾aus insiłitudinẽ
primoꝵ masculus uͦ foliis bete

Expanded text:
tus ad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans in similitudine prunorum; masculus, foliis bete
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ñ aliqua a cõi sensu re¬
mociore sc̃ia que docet uirtu¬
tes radicũ ⁊ podestatẽ ħbarũ
s qnͣtũ renũciat uisus. olfa.¬
ctus. gustus rem cõpłi pulch¬
ram suaue olentem sapore a̾
insipido. ecce gͦ eam młr tã.¬
do oꝑe cupient nescio nͥ forte
p̃p̃ pomi raritatem ⁊ odoris io¬

Expanded text:
sum, non aliqua a communi sensu remotiore scientia, quae docet virtutes radicum et potestates herbarum, sed quantum renuntiat visus, olfactus et gustus, rem comperi pulchram, suave olentem, sapore autem insipido. Cur ergo eam mulier tantopere cupierit nescio, nisi forte propter pomi raritatem et odoris
Abbreviated transcription (Latin):
dente in hii q̃ ab arborib diri¬
mantur ut oleaginꝰ fagmꝰ et
in hiis que ab adu̾biis nasꝯtur
temꝑalib ut cras crastinꝰ. or¬
no. ornatinꝰ. diu. diutinꝰ ⁊ pan¬
timam .s que a primitiuis nõ
hñt .⁊. itt diu. diutinꝰ. eras. cra¬
stimis. orno. ornotinus. priꝰ uł

Expanded text:
est in his quae ab arboribus derivantur, ut oleaginus, faginus; et in his quae ab adverbiis nascuntur temporalibus, ut cras, crastinus; horno, hornoctinus; diu, diutinus; tia, sed quae a primitiuis non habent t, ut diu diutinus, cras crastinus, horno hornotinus, prius uel
Abbreviated transcription (Latin):
effabilem sigĩcat qd̾ hiis .iiͦiͦi.¬
que sonãt principiũ uite passi¬
onis iste qid̃ est ꝑ passionẽ hinꝰ
ueretur ⁊ larniam sc̃a sursum
ligabatir uitta iacinctina ꝑspi¬
cua celante uncinum ⁊ amilũ
q̃ cirꝯdata capiti. ⁊ ligata ĩ oc¬
cipite depentes sũmitates sr̃ hu¬
mum utrũꝙ diffundebat huc

Expanded text:
effabilem significat, quod his liquae sonant principium vitae passionis iste, quod est, per passionem hujus, veretur, et lamina sancta, sursum ligabatur vitta hyacinthina perspicua, celante uncinum et annulum, quae circumducta capiti, et ligata in occipite, dependentes summitates super humerum utrumque diffundebat. C