comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
llud autẽ qd̾ edificatũ est sub
zorobabel. in tantũ paruum
erat. & pͥoris comparatione
nichili : ut qui prius tẽplũ
uiderant. ⁊ postea hoc aspici¬
ẽbant eiularent.doloremq:
suum lacrimis testarenturꝰ:
& multo maior ẽẽt clamorr
ululantum: quã dangor
tubarum: Lege hesdre librũ:

Expanded text:
Illud autem quod aedificatum est sub Illud autem quod aedificatum est sub Zorobabel, in tantum parvum erat, et prioris comparatione nihili: ut qui prius templum viderant, et postea hoc aspiciebant, ejularent, doloremque suum lacrymis testarentur, et multo major esset clamor ululantium, quam clangor tubarum. Lege Ezrae librum.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dies scenophegiaꝵ dat᷑
intelligi. qd decima die placa¬
tionis dñice monstratum fue¬
erat ezechieli edifictũ ciuita¬
tis. ⁊ quomͦ restitutionẽ ppłi
immo uiuificationẽ in ossib
campi sub resurrectionis
imagine demonstrauit: sie
nunc instaurationẽ urbis
quȩ oabxlonio fuerat ante
annos.xiiii. igne deleta. sub
descriptione eius dñs pollicet᷑.
ut sicut caphuitatem euersi¬
onem olle succense afacie a¬
quilonis monstrauerat tipus
& ꝓphetie ueritas oꝑe com¬
probata est: ita ex preterito¬
rum sic de future edificatio¬
nis ueritas uaticinio ꝓbaret᷑.
nec hoc de illo tꝑre dicitur. qd̃
quidam imꝑit iudeoꝵ uolunt
qͣdo sub rorobabel.⁊ sub ih̃u
filio iosedech sacerdote mag¬
no templum exstructũ est.
ꝓphantib aggeo ⁊ zacharta:
oc enim templum qd̃ nunc
describitur. & ordo sacerdo.¬
tii. terreq diuisio. & fertilitas
multo angustius ẽ ꝗͣ fuit
qd̃ salomon exstruxerat:

Expanded text:
tur dies scenopegiarum datur tur dies scenopegiarum datur intelligi, quod decima die placationis Dominicae monstratum fuerat Ezechieli aedificium civitatis, et quomodo restitutionem populi, imo vivificationem in ossibus campi sub resurrectionis imagine demonstravit: sic nunc instaurationem urbis quae Babylonio fuerat ante annos quatuordecim igne deleta, sub descriptione ejus Dominus pollicetur, ut sicut captivitatem et eversionem, ollae succensae a facie Aquilonis monstraverat typus, et prophetiae veritas opere comprobata est: ita ex praeteritorum fide, futurae aedificationis veritas vaticinio probaretur. 464 Nec hoc de illo tempore dicitur, quod quidam imperiti Judaeorum volunt, quando sub Zorobabel et sub Jesu, filio Josedec, sacerdote magno, templum exstructum est, prophetantibus Aggaeo et Zacharia. Hoc enim templum quod nunc describitur, et ordo sacerdotii, terraeque divisio et fertilitas, multo augustius est, quam fuit quod Salomon exstruxerat.
Abbreviated transcription (Latin):
sibus. Sepelient aueos om̃is
ta dies in qua głificatus fum
ait dñs ds: E uiros iugiter
constitrient. lustrantes suie cix¬
uii. querere incipient: & cir¬
cumibunt ꝑagrantes terram:
Cumq uidint os hõis. statuent
iuixta illud gtulũ. donec sepeli¬
ant illud pollinctores. iualle
siue: gẽ. multitudinis gogh.
N om̃ aũ ciuitatis amona. siue.
Toayanpion: & mundab̾t t̾rã
siue muncdabtt᷑ terra:
D hec iudaice traditionis ħedes ⁊
discipuli int̾minabiliũ fabula¬
rum post mille annoꝵ reguum
futura contendunt interficien¬
dumq gogh pͥncipem ros. mo¬
soch. & thubal infinib isrł. et
ab omnib uolatilib & bestiis
deuorandũ. & habitatores ur¬
bium isrł .uii. annis lignoꝵ
usum nequa ꝗͣ habituros de
succisione siluaꝵ. s de arimis
gogh. scutis uldelicet ⁊ hastis.
sagitisq ⁊ baculis: siue contis
psum aũ gogh sepeliendum

Expanded text:
t eos omnis ta dies, in qua glorificatus sum, ait Dominus Deus. Et viros jugiter constituent, lustrantes sive cirseptem quaerere incipient. Et circuibunt peragrantes terram: cumque viderint os hominis, statuent juxta illud titulum, donec sepeliant illud pollinctores in valle sive GE  multitudinis Gog. Nomen autem civitatis Amona sive Polyandrion: et mundabunt terram sive mundabitur terra. » Et haec Judaicae traditionis haeredes, et discipuli interminabilium fabularum, post mille annorum regnum futura contendunt: interficiendumque Gog principem Ros, Mosoch, et Thubal in finibus Israel; et ab omnibus volatilibus, et bestiis devorandum: et habitatores urbium Israel septem annis lignorum usum nequaquam habituros de succisione silvarum, sed de armis Gog, scutis videlicet et hastis, sagittisque et baculis sive contis: ipsum autem Gog s
Abbreviated transcription (Latin):
fiones in corde suo dispofuit.
Dicitq gogh: ascendã ad terrã
absq muro. siue ꝓiectã. ħ est
que dei auxilio destituta est.
nec dialecticoꝵ argum̃tatione
munitã ueniam ad qͥescentes¬
uera habitantes secure. siue in
pace: Rex enim nr̃ pacificus est:
& in pace locus eius: Om̃s inqͥt
habitant sine muro: uectes et
porte ñsunt in eis: Hoc diabolꝰ
pͥnceps ħeticoꝵ loquit᷑ qd̾ nul¬
la habeat munim̃ta eccłia. nec
sapientiã sclarem quȩ apud
dm̃ stulticia ẽ. ut diripiat spo
postea restitutus. significari
ppłm xꝑianum : Sequitur:
& suꝑ ppłm qui ẽ congregatus
ex gentib. qui populus possi¬
habitator in umbilici terre.

Expanded text:
suo disposuit . Dicitque Gog: Ascendam ad terram absque muro, sive projectam, hoc est, quae Dei auxilio destituta est, nec dialecticorum argumentatione munita; veniam ad quiescentes, habitantesque secure, sive in pace. Rex enim noster pacificus est, et in pace locus ejus . Omnes, inquit, habitant sine muro, vectes et portae non sunt eis. Hoc diabolus princeps haereticorum loquitur, quod nulla habeat munimenta Ecclesia; nec sapientiam saecularem, quae apud Deum stultitia est, ut diripiat spolpostea restitutus, significare populum Christianum, sequitur: Et super populum qui est congex gentibus, qui possihabitator umbilici terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. ut ꝓbati quiq manisestati
fiant. et dei uoluntatẽ.: ana¬
sitatis dogmata derelicta sunt:
ut sciant om̃s gentes ⁊ intelli¬
gant me cum sc̃ificatus fuero
in oculis eoꝵ. gogh. hoc ẽ cum
penis tius me intellexerint iu¬
dicem: E facit apostropham:
ad ipsum gogh: Honne tu ip̃e
es de qͦ locutus fum in dieb
licet qui ait in numeroꝵ libro
dumtaxat iuxta.lxx: egrediet᷑
hõ de semine eius. & dñabitur
gentium plurimarũ. & cleua¬
bitur gogh regnum eius: et
crescet regnum illius: Ceterũ.
regnum ifrł in saule ꝓpter a¬
gagh regem amalech destruc¬
tum sit: E in alio loco: Mun¬
dabit terrã ppłi sui: Iohel quoq
in ualle iosaphat. hoc ẽ iudicii
dei. describit ppłos congregan¬
dos: & ysaias om̃sq prophete
in quoꝵ manib ⁊ bonis oꝑib
sermo fit dñi: Cum gͥ ueneris

Expanded text:
esse , » ut probati quique manifesti esse , » ut probati quique manifesti fiant, et Dei voluntate Ἀναsitatis dogmata derelicta sunt. « Ut sciant omnes gentes, et intelligant me, cum sanctificatus fuero in oculis eorum, o Gog, hoc est, cum poenis tuis me intellexerint judicem. Et facit apostropham ad ipsum Gog; Nonne tu ille es de quo locutus sum in diebus ? Moysi videlicet, qui ait in Numerorum libro, dumtaxat juxta LXX: Egredietur homo de semine ejus, et dominabitur gentium plurimarum, et elevabitur Gog regnum ejus, et crescet regnum illius . Caeterumregnum Israel in Saule propter Agag regem Amalech destructum sit. Et in alio loco: Mundabit terram populi sui . Joel quoque in valle Josaphat, hoc est, judicii Dei, describit populos congregandos. Et Isaias omnesque prophetae, in quorum manibus, et bonis operibus sermo fit Domini. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ ⁊ aurũ. qd in eloquio
sensuq intelligitur ecclie pos¬
sessurum. ut auferas supellec
o ꝓpħa ezechiel. qui in typo xͥ
appellaris filius hõis. loqͥre
ad gogh: & dic ei: Hec dicit
dñs ds̃: Quando totius mun¬
di errore sublato ppls meus
ifrl̾ qui m̾te cernit dm̃ habita¬
uerit in eccłia confident̃ siue
in pace:tunc scies siue consur¬
ges. & uenies de loco tuo: Qͥ
sit autẽ locus h̾etice pͣuitatis
sequens sermo demonstrat.
a laterib aquilonis qͥ omnẽ
calorẽ credentiũ refrigerare
conaturꝰ: Uenientq cum eo
populi multi: om̃s ascensores
equoꝵ. de quib scriptum est:
&qum & ascensorẽ. ꝓiecit in
mare: Cȩtus magnus. ⁊ exercitꝰ
uehemens cum quib ascendes
ait suꝑ ppłm meum isrł. quasi
nubes et caligo ut oꝑias terrã
meam de qua supͣ dictũ est: in
noussimis dieb eris qñ eugłica
p̃dicatio. ⁊ adducã te suꝑ terrã
meam: Oportet enim ⁊ hereses

Expanded text:
argentum et aurum, quod in eloquio argentum et aurum, quod in eloquio sensuque intelligitur, Ecclesiae possessurum, ut auferas supellecto Propheta Ezechiel, qui in typo Christi appellaris filius hominis, loquere ad Gog, et dic ei: Haec dicit Dominus Deus, quando totius mundi errore sublato, populus meus Israel qui mente cernit Deum, habitaverit 450 in Ecclesia confidenter, sive in pace: tunc scies, sive consurges, et venies de loco tuo. Qui sit autem locus haereticae pravitatis, sequens sermo demonstrat: A lateribus Aquilonis, qui omnem calorem credentium refrigerare conatur. Venientque cum eo populi multi, omnes ascensores equorum, de quibus scriptum est: Equum et ascensorem projecit in mare : coetus magnus et exercitus vehemens, cum quibus ascendens, ait, super populum meum Israel quasi nubes et caligo, ut operias terram meam, de qua supra dictum est: In novissimis diebus eris, quando Evangelica praedicatio: et adducam te super terram meam. Oportet enim, et haereses
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas ⁊ uita: ħ illo cogitã¬
te atq dicente : & possessionẽ
ecdie raꝑe festinante.gentes
quȩ ab errore pͥstino conu̾se
fuerant ad salutẽ. sabba. et
dedam. & negotiatores thar¬
fis. carthaginis siue maris.
qui inter scl̃i huius fluctus
bonis oꝑib quer̃t mercimo¬
nia. & oiñs uille earũ. siue
leones aut catuli leonum
ut in hebraioo continetur.
loquentur ei quȩ secuntur:
Ut aũ ꝓ catulis leonũ qui hebra¬
ponerent uillas error. ꝑspieuus
est: Sienim ꝑ chĩ. litteram scribas
appellat᷑ catulus leonis Smautem
cẽ. quȩ hebrace dicit᷑ cophager: ap¬
pellatur nulla unde ⁊ capharna¬
um ager pulcherrimus dicit᷑:
Dicent gͦ sabba. ⁊ dedam. ⁊ nego¬
tiatores tharsis. & om̃s sc̃i qui
leonum catuli ñcupant᷑. uel
certe uille habitationesq cre¬
dentium : Ogogh. nunquid
iccirco uenis ut spolia rapias
eccłie. & ideo multitudinẽ cõ¬
greg̾asti: ut xꝑi possessio tua
fiat hereditas : Aut putas ce

Expanded text:
 veritas . Haec illo cogitante, atque dicente, et possessionem Ecclesiae rapere festinante, gentes quae ab errore pristino conversae fuerant ad salutem, Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, Carthaginis, sive maris qui inter saeculi hujus fluctus bonis operibus quaerunt mercimonia, et omnes villae earum, sive leones, aut catuli leonum ut in Hebraico continetur, loquentur ei quae sequuntur. Ut autem pro catulis leonum, qui Hebraponerent villas, error perspicuus est. Si enim per chi litteram scribas, appellatur catulus leonis: sin autem per ce, quae Hebraice dicitur COPH, ager appellatur et villa. Unde et Capharnaum, ager pulcherrimus dicitur. Dicent ergo Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, et omnes sancti, qui leonum catuli nuncupantur, vel certe villae habitationesque credentium: O Gog, numquid idcirco venis ut spolia rapias Ecclesiae, et ideo multitudinem congregasti, ut Christi possessio tua fiat haereditas? Aut putas te
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st̾ habitatores s ꝑegrini. di¬
centes illud ꝓpħicum: Adue
na ego sum ⁊ ꝑegrinus: sicut
om̃s patres mei: Qͥs enim
p̃tereundũ. de quib scͥptũ
est: & ñ dixerunt qͥ p̃teribãt
benedictio dñi suꝑ uos: non
admirat᷑ ⁊ obstupescit cum
uallẽ uiderit uiatoꝵ. que
uiatorib uallis habitatorib¬

Expanded text:
non sunt habitatores, sed peregrini, dinon sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: Advena sum ego, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Quis enim praetereuntium, de quiest. « Et non dixerunt qui praeteribant, Benedictio Domini super vos , » non admiratur et obstupescit cum vallem viderit viatorum, quae viatoribus vallis habitatorib
Abbreviated transcription (Latin):
qum. qͦs magis saluare cupi¬
sagictis baculis. contisq ⁊ lan¬
ceis: Habent enim et ipsi ad
impugnandam eccl̃iam xꝑi te
la diuersa. quȩ ab eruditis ho¬
minib igne sc̃i sꝑc succendenda
st̾: sermone uidelicet eccliasti¬
co: quẽ qui habuerit poterit
dicere. Nonne cor nr̃m erat
ardens in uia: cum aꝑiret
nobis tħc scripturas: Nec
possumus plenam hre pacem
⁊habitationis confidentiam:
nͥ cunctam aduersarioꝵ supel¬
lectilem dep̃demus ut ꝑeant
omĩa.⁊ in cinerem concrem̃tͣ
⁊ dep̃demur eos qͥ nos fuerãt
ante p̃dati: & uastemus illos
qͥ uastauert̃ prius eccłiam:
n die illa in claro p̃dicationis
sermonis hic sensus ẽ: Sepul¬
chrum gogh ñ erit in montibꝰ
s in dep̃ssis uallib ⁊ in confra¬
gosis locis. que hebraice appel¬
lant᷑ : Gẽ : que h̾etici cũ in
occidente sint posit. orientis
loca ẽẽ confingunt. ut deci¬
piant uiatores. eos uidelicet
qui scłm istud ꝑtranseunt. et

Expanded text:
tium, quos magis salvare cupitium, quos magis salvare cupisagittis, baculis, contisque et lanceis. Habent enim et ipsi ad impugnandam Ecclesiam Christi tela diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt, sermone videlicet ecclesiastico, quem qui habuerit, poterit dicere: « Nonne cor nostrum erat ardens in via cum aperiret nobis Jesus Scripturas? » Nec possumus plenam habere pacem et habitationis confidentiam, nisi cunctam adversariorum supellectilem depraedemur, ut pereant omnia et in cinerem concrementur, et depraedemur eos, qui nos fuerant ante praedati, et vastemus illos qui vastaverunt prius Ecclesiam. « In die illa, » in claro praedicationis sermonis hic sensus est: Sepulchrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus et in confragosis locis, quae hebraice appellantur GE  , quae haeretici, cum in Occidente sint, Orientis loca esse confingunt; ut decipiant viatores, eos videlicet qui saeculum istud pertranseunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
dũs: & egredient᷑ habitatores
urbium isrł. credentũ ppłi
Irbes aũ isrł intelligimꝰ eccłias
recte fidei. & succendent ⁊ cõbu¬
rent arma. de quib ⁊ in alio lo¬
co scriptũ est: arcum conteret
⁊ confringet arma: & scuta cõ¬
buret igni: Clipeos ⁊ hastas.
arcum et sagittas. baculos.
manus. in quib ꝑuersum pa¬
scha celebrant. lanceas siue con¬
tos. quib lata et insanabilia
inferebant uulnera doctrinaꝵ
dipeosq. arcus:⁊ sagictas cle
quib supͣ scriptũ est: Qdq se¬
quit᷑. et succendent eaigni .uii¬
annis de exodo ⁊ leuttico ponen¬
dum ẽ : in quib lege p̾cipͥitur.
et .uͦii. anno remissionis. qͣdo
seruis hebreis libertas reddicͣ
et debita cuncta soluunt᷑. ⁊ ad
dños redit antiqua possessio.
et quies terre tribuitur.⁊ õs
fruges pauꝑib condonantur.
qͦ scilicet in .uii. annis numerosa¬
crato atq ꝑfecto heticoꝵ armat᷑a
ligna succidant de campis et
regionib. siliuisq ⁊ saltib gen¬

Expanded text:
ores urbium Israel, credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fidei. Et succendent, et comburent arma, de quibus et in alio loco scriptum est: Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni , clypeos et hastas, arcum et sagittas, baculos manus, in quibus perversum Pascha celebrabant: lanceas, sive contos, quibus lata et insanabilia inferebant vulnera doctrinarum: clypeosque, arcus et sagittas, de quibus supra dictum est. Quodque sequitur: Et succendent ea igni o et Levitico exponendum est , in quibus Lege praecipitur, ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis numero sacrato atque perfecto haereticorum armatura ligna succidant de campis et regionibus, silvisque et saltibus gen
Abbreviated transcription (Latin):
agri siue campi.⁊ om̃e reptile
qd̃ mouet᷑ suꝑ humũ. cuncti¬
q hõies qui st̃ suꝑ faciẽ terre
subuertent᷑. siue scindenturꝰ
montes.⁊ cadent macerie siue
ualles. ⁊ omĩs murus in t̾ram
corruet. ⁊ conuocabo adu̾sum
eum in cunctis muntib meis
gladiũ. siue omnẽ formidinem
gladii: dicit dñs ds̃: Gladius
untuscuiusq siue hoĩs in fr̾em
suũ diriget᷑. & iudicabo eum
peste siue morte:⁊ sanguine et
ymbre uehem̃t. & lapidibꝰ im¬
mensis. siue gͣndinis. ignẽ et
sulphur pluam fuꝑ eum.⁊ suꝑ

Expanded text:
ampi, et omne reptile quod movetur super humum: cunctique homines qui sunt super faciem terrae, et subvertentur  sive scindentur montes, et cadent sepes  sive valles: et omnis murus in terram corruet. Et convocabo adversum eum in cunctis montibus meis gladium  sive omnem formidinem gladii: dicit Dominus Deus. Gladius uniuscujusque  sive hominis in fratrem suum dirigetur. Et judicabo eum peste  sive morte et sanguine, et imbre vehementi et lapidibus immensis  sive grandinis. Ignem et sulphur pluam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ transinigͣtionis iechonie : fa¬
cta ẽ suꝑ me manus dñi.⁊ ad
duxit me illuc. hoc ẽ interrã
ifrł qñ edificatio templi descri¬
bitur. & cerimoniarũ eius ordo
narrat᷑. De in obseruandũ qd̾
ponit᷑. siue confirmat᷑ facies pro¬
phete contͣ gogh terrã: siue ter

Expanded text:
est transimigrationis Jechoniae: Facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc, hoc est in terram Israel, quando aedificatio templi describitur, et caeremoniarum ejus ordo narratur. Deinde observandum est, quod ponitur, sive obfirmatur facies prop
Abbreviated transcription (Latin):
siue ros. mosoch. ⁊ thubal. et
cendere faciam de laterib: siue¬
ducã te suꝑ montes ifrł. ꝙ ꝑ¬
tua. ⁊ sagitas de manu dexte¬
ra tua. & deiciam te fuꝑ montes
isrł. et cades tu & omnia agni¬
latili ⁊ bestiis terre dedite de¬
uorandum. suꝑ faciẽ agri. siue
campi cades: quia ego locitus
sum dicit dñs ds: Q immittã
ignem in magogh. & inhis qui
habitant in uisulis confident᷑.
siue ⁊ habitabt̾ insule in pace.
& scient qr ego dñs. ⁊ nomen
scm̃ meum notum faciam in
medio ppłi mei isrł.⁊ ñ polluã
sue ñ polluetur nom̃ sc̃m me¬
um ampltus: et sciant gentes

Expanded text:
is Mosoch et Thubal et cendere faciam de lateribducam te super montes Israhel tua et sagittas tuas de manu dextera tua deiciam super montes Israhel cades tu et omnia agmilatili, et bestiis terrae dedi te devorandum. Super faciem agri sive campi cades: quia ego locutus sum, dicit Dominus Deus. Et emittam ignem in Magog, et in his qui habitant in insulis confidenter sive et habitabuntur 453 insulae in pace: et scient quia ego Dominus. Et nomen sanctum meum notum faciam in medio populi mei Israel, et non polluam sive non polluetur nomen sanctum meum amplius; et scient gentes
Abbreviated transcription (Latin):
gogh gentes ẽẽ seithicas untna¬
nes ⁊ innumerabiles que tͣns
causasũ montẽ. ⁊ meothim pa¬
ludem.⁊ ꝓpter caspium mare
ab indiam tisq tendant᷑. ⁊ has
post mille annoꝵ regnũ eẽ a
diabolo cõmouendas que ue¬
niant in terrã isrł. ut pugnent
contra scõs: multis secũ gentibꝰ
congregatis: Primũ mosoch.
qͦs iosephus int̾pr cappadocas.
deinde thubal. qͦs idem iberos
uel hispanos. hebrei italos fuspi¬
cantur: habentes secũ in exer¬
citu ꝑsas. ethiopas. ⁊ libilas
gomer quoq ⁊ thargoma. qͦs
galathas ⁊ phrigas int̾pretant᷑.
sabeos quoq ⁊ dedam. ⁊ car¬
thaginenses siue tharsis: Et
hoc ẽẽ qd̃ ioħs quoq in fua po¬
int apocalipsi: Ꝙ cum finiti fue¬
rint mille anni. soluet᷑ satha¬
nas de custodia sua. ⁊ egrediet᷑
ut seducat gentes in .iiii. an¬
gulis terre. gogh.⁊ magogh.
ut congreget eos ad bellum. qͦꝵ
numerus ẽ sicut arena maris
& ascendert̃ ꝑ latitudinẽ terre.

Expanded text:
og gentes esse Scythicas immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et propter Caspium mare ad Indiam usque tendantur, et has post mille annorum regnum esse a diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel ut pugnent contra sanctos, multis secum gentibus congregatis. Primum Mosoch quo Josephus interpretatur Cappadocas, dein Thubal, quos idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei Itales suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas et Libyas. Gomer quoque et Thogorma quos Galatas et Phryges interpretantur, Sabaeos quoque et Dedan, et Carthaginenses sive Tharsis; et hoc est quod Joannes quoque in sua ponit Apocalypsi: « Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et egredietur ut seducat gentes in quatuor angulis terrae Gog et Magog, ut congreget eos ad bellum, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt per latitudinem terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
dei et scientie lumen acceꝑit:
Hoc autem ipsum holocauistũ
qd̾ offert princeps ꝑ sacer¬
dotes in die sabbati. sex agno¬
rum unmaculatoꝵ nume¬
ro terminatur: ꝓ sex uideli¬
cet dieb in quib oꝑamur
in mundo: & arietem un¬
maculatum qui pͥnceps
gregis ẽ. ita ut ꝑ singulos
arietes offeratur in sacrifi¬
cio oephi: id est decima pars
chori: In agnorum autem sex
sacrificio certa mensura non
ponitur: s ꝗͣtumcumq de¬
erit manus eius qui offert.

Expanded text:
dei et scientiae lumen acceperit. dei et scientiae lumen acceperit. Hoc autem ipsum holocaustum, quod offert princeps per sacerdotes in die sabbati, sex agnorum immaculatorum numero terminatur: pro sex videlicet diebus, in quibus operamur in mundo: et arietem immaculatum, qui princeps gregis est, ita ut per singulos arietes offeratur in sacrificio ephi, id est, decima pars cori. In agnorum autem sex sacrificio certa mensura non ponitur, « sed quantumcumque dederit manus ejus, » qui offert
Abbreviated transcription (Latin):
nulli dubium ẽ. nẽ ex parte
nos uidere. et ex parte cog¬
noscere. & necdum reuela¬
ta facie głam dñi contem¬
plari: O eniq stante prin¬
cipe in hmine porte atrii mn¬
terioris: ceteri sacerdotes qͥb:
hoc officium delegatum est.
quos possumus intelligere
uirtutes angelicas. facient
pro ipso holo caustum &e pa¬
cifica: Indigemus enim mise¬
ricordia dei. & omnis creat᷑a
ad comparationẽ creatoris
immunda ẽ. & diuino igne
purganda. quo et isaie ꝓpħe
purgata sunt labia: ut postꝗͣ
ꝑ sacrificium pacem receꝑit.
cunc in limine conshitutus.
adoret omnipotentiam dei.
et se atrii interioris ingressu
fateatur indignum. et statin
egrediatur : P ostꝗͣ autem qͥ
primus ẽ. fuerit usgressus.
non claudetur usq ad uesꝑam
huius scłi ipsa porta interio¬
ris atrii s aꝑta erit. ut ppłs
quoq terre sit ad ostium. et
adoret ad eum. nequa ꝗͣ om̃i
tpr̃e. s ꝗͣdo requieuerit apec¬
catis. & fugatis tenebris. fi¬

Expanded text:
nulli dubium est, nunc ex parte nulli dubium est, nunc ex parte nos videre, et ex parte cognoscere; et necdum revelata facie g Denique stante principe in limine portae atrii interioris, caeteri sacerdotes, quibus hoc officium delegatum est, quos possumus intelligere virtutes angelicas, facient pro ipso holocaustum et pacifica. Indigemus enim misericordia Dei, et omnis creatura ad comparationem creatoris immunda est et divino igne purganda, quo et Isaiae prophetae purgata sunt labia, ut postquam per sacrificium pacem receperit, tunc in limine constitutus, adoret omnipotentiam Dei, et se atrii interioris ingressu fateatur indignum et statim ingrediatur. Postquam autem, qui primus est fuerit egressus, non claudetur usque ad vesperam hujus saeculi ipsa porta interioris atrii, sed aperta erit, ut populus quoque terrae sit ad ostium, et adoret ad eum: nequaquam omni tempore, sed quando requieverit a peccatis, et, fugatis tenebris, fi
Abbreviated transcription (Latin):
immaculati. & aries immacu¬
latus & sacrificia eoꝵ ritum
sabbat possidebunt: ita
d prdaxat dec sicut in arie¬
de oephi offertur sacrisse
tulo Hec ꝑspicutatis cau¬
sa sint posita: nunc sp̾alẽ
sensum dño donante resere¬
mus:S ex dieb quib oꝑa¬
mur in mundo: porta ori¬
entalis atrii interioris clau¬
sa nobis est: ꝑ ostꝗͣ autem
uenerimus ad diem septi¬
mum. io est ad diem sabbi
in quo eterna requies est.si¬
ue ad diem kalendarum.
qn post cecam noctem. et
horribiles tenebras lucis
exordium est. aꝑitur nobe̾
porta orientalis. et si quis
nr̃m ꝑ merita uirtutum
ducis nomen & dignitatem
fuerit consequutus ꝑ uiam
uestibuli porte deforis.hoc
renis finib posita est ingre-¬
dietur non interius atriũ.
hoc enim in p̃senti loco scri¬
bitur. s ad limen porte in¬
terioris. et stabit in ea. Sin
autem pͥnceps in p̃senti sc̃p¬
tura ñ ingreditur atrium
interius. s stat in limine eiꝰ

Expanded text:
immaculati, et aries immacuimmaculati, et aries immaculatus, et sacrificia eorum, ritum sabbati possidebunt: ita duntaxat, ut sicut in ariete ephi offertur sacrificiitulo. Haec perspicuitatis causa sint posita: nunc spiritualem sensum, Domino donante, reseremus. Sex diebus quibus operamur in mundo, porta Orientalis atrii interioris clausa nobis est. Postquam autem venerimus ad diem septimum, id est, ad diem sabbati, in quo aeterna requies est, sive ad diem kalendarum, quando post caecam noctem et horribiles tenebras, lucis exordium est, aperitur nobis porta Orientalis: et si quis nostrum per merita virtutum, ducis nomen et dignitatem fuerit consecutus per viam vestibuli portae deforis, hocrenis finibus posita est, ingredietur: non interius atrium, hoc enim in praesenti loco scribitur; sed ad limen portae interioris, et stabit in ea. Sin autem princeps in praesenti Scriptura non ingreditur atrium interius, sed stat in limine ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam: ut post pͥncipẽ
omnis populus terre adora¬
ret contra ostrum porte illiꝰ:
Ad oraret autem in sabbatis ꝙ
in kalendis. quando aꝑteͣ
porta: E quia supra dixe¬
rat. facient sacerdotes holo¬
caustum eius. et pacifica
eius: nec significauerat ho¬
locaustoꝵ numerum. nc̃
infert: Holocaustum autem
hoc offert princeps dño: in
die sabbati: Offert autem.
non ꝑro se. s ꝑ sacerdotes.
de quib scriptum est: & fa¬
ciet sacerdotes holocaustũ
eius: et pacifica erus: Sex
inquit agnos immaculatos.
& arietem immaculatum
ita ut sacrificum arietis
mensura oephi sit : que he¬
braice appellatur eꝑhã:
Sex autem agnis sit sacrifici¬
um qd̃ offerre potuerit ma¬
nus eius qui offert. et per
singula oephi. erit olei men¬
sura que appellatur ħiñ
Calendarum autem hoc est
neomeniarũ dies hoc habe¬
bit priuilegium amplius
adie sabbati. ut uitulus im¬
moletur de armento: siue
taurus immaculatus: Ce¬
tera autem. hoc est sex agni

Expanded text:
ad vesperam; ut post principem, ad vesperam; ut post principem, omnis populus terrae adoret contra ostium portae illius: adoret autem in sabbatis, et in kalendis 574 quando aperitur porta. Et quia supra dixerat: Facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus, nec significaverat holocaustorum numerum; nunc infert: Holocaustum autem hoc offeret princeps Domino in die sabbati. Offeret autem non per se, sed per sacerdotes, de quibus scriptum est: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: sex, inquit, agnos immaculatos, et arietem immaculatum: ita ut sacrificium arietis mensura ephi sit, quae Hebraice appellatur EPHA  . Sex autem agnis sit sacrificium quod offerre potuerit manus ejus qui offert; et per singula ephi, erit olei mensura quae appellatur hin. Kalendarum autem, hoc est, neomeniarum dies, hoc habebit privilegium amplius a die sabbati, ut vitulus immoletur de armento, sive taurus immaculatus. Caetera autem, hoc est, sex agni
Abbreviated transcription (Latin):
ebus triginta. qͣdo alterius
mensis finis. & alterius exor¬
dium est. id est neomenia die
uidelicet kalendarum aꝑie¬
tur: ut qd̃ priuilegium ha¬
bet septimus dies in ebdo¬
mada: habeat priuilegrũ
mensis exordium: Cur autẽ
apiatur die septimo ⁊ die
kalendarum porta interioris
atrii que respicit ad orientem
sequens sermo monstrabit.
E intrabit inquit pͥnceps per
uiam porte deforis atrii in¬
delicet exterioris. et stabit in
limine porte interioris atrii
que respicit orientem. nec in¬
gredietur atrium interius:
s illo stante. alii sacerlotes
sacient pro tpso holocaustũ
ꝗͣ oblationem interp̃tatus ẽ
simmachus.⁊ pacifica. siue
que ad salutem ꝑtinent.
ut postꝗͣ hostia principis
sacro igne fuerit conerema¬
ta. et dux reconciliatus deo
tunc adorare possit super li¬
men porte interioris atrii
in quo steterit. & egrediat᷑
Quid gͥ post egressionem prin¬
cipis: statim porta claudet᷑
Nequaꝗͣ s aperta erit usq

Expanded text:
ebus triginta, quando alterius ebus triginta, quando alterius mensis finis et alterius exordium est, id est, neomenia, die videlicet Kalendarum, aperietur: ut quod privilegium habet septimus dies in hebdomade, hoc habeat privilegium mensis exordium. Cur autem aperiatur die septimo, et die Kalendarum porta interioris atrii, quae respicit ad orientem, sequens sermo monstrabit. « Et intrabit, inquit, princeps per viam portae deforis, atrii videlicet exterioris, et stabit in limine portae, » interioris atrii, quae respicit ad orientem. Nec ingredietur atrium interius, sed illo stante alii sacerdotes facient pro ipso holocaustum, quam oblationem interpretatus est Symmachus, et pacifica, sive quae ad salutem pertinent, ut postquam hostia principis sacro igne fuerit concremata, et dux reconciliatus Deo, tunc adorare possit super limen portae interioris atrii, in quo steterit et egrediatur. Quid igitur? post egressionem principis statim porta claudetur! Nequaquam, sed aperta erit usque
Abbreviated transcription (Latin):
insabbatis et in kalendis co¬
ram dño: Holocaustũ autẽ
hoc offeret princeps dño in
die sabbati. sex agnos inma¬
culatos. & arietem immacu¬
latum. et sacrificium oephi
ꝑ arietem: Agnus uͦ sacrifici¬
um qd̃ dederunt manus eius
et olei hui. ꝑ singula oephi:
n die autem kalendarum.
uitulum de armento imma¬
culatum. et sex agni imma
faciet sacrificium: agni
pretati sumus oephi. que ẽ
decuna pars chori . lxx. trã¬
nr̃a lingua coctionẽ sonat
W ubi nos diximus sacrificiũ
illi ipsum hebraicum posue¬
re uerbum. Manaã: quod
um transtulit: & interim
prius ꝗͣ quid ista significent.
disserainus ipsa scripture¬
denda sunt: Porta inquit
atrii interioris sex dieb. de
quib scriptum ẽ: sex dieb
oꝑaberis. et facies omĩa oꝑa
tua: erit clausa. nec quelibet
porta. s que respicit ad ori¬
entem: unde oritur sol iust¬
cie : Pro die sabbat id est
septimo. in quo requies est.
aꝑietur ꝑ singulas ebdoma¬

Expanded text:
in sabbatis et in kalendis coin sabbatis et in kalendis coram Domino holocaustum autem hoc offeret princeps Domino in die sabbati sex agnos inmaculatos et arietem inmaculatum et sacrificium oephi per arietem agnis autem sacrificium quod dederit manus eius et olei hin per singula oepIn die autem kalendarum vitulum de armento immaculatum, et sex agni, et afaciet sacrificium: agnispretati sumus ephi, quae est decima pars cori, LXX trannostra lingua coctionem sonat. Et ubi nos diximus, sacrificium, illi ipsum Hebraicum posuere verbum MANAA , quod um transtulit. Et interim priusquam quid ista significent, disseramus, ipsa Scripturdenda sunt. Porta, inquit, atrii interioris sex diebus, de quibus scriptum est: Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua , erit clausa; nec quaelibet porta, sed quae respicit ad Orientem, unde oritur sol justitiae. Porro die sabbati, id est septimo, in quo requies est, aperietur per singulas hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
nis sempiterni. & requiem
laboris. & lassitudinis san¬
tatem. post placationem
peccatdrum acciꝑe possimꝰ:
n septimo quoq mense. qͥn¬
ta decima die mensis hoc ẽ
scenophegiarum. id est
oblationis et sacrificiorũ
ordo seruandus est.tam
pro peccato ꝗͣ pro holocau¬
sto. & in sacrificio. & in o¬
leo. ut festiuitatem dñi fu¬
gatis tenebris. ⁊ orto lumi
ne olei consequamur: clã¬
rioresq habeamus sollen¬
nitates: in quib nobis
omnia peccata donantuꝵ
Hec dicit dñs deus: Por¬
ta atrii interioris que respi¬
cit ad orientem erit clausa
septem dieb in quib opus
sit : die autem sabbati aꝑiet᷑:
:et in die kalendarum aꝑi¬
etur. & intrabit princeps ꝑ
uiam uestibuli porte deforis.
et stabit in limine porte. et
facient sacerdotes holocau¬
stum eius. et pacifica eius.
& adorabit suꝑ limen porte
et ingredieturꝰ: Porta autẽ
non claudetur usq ad ues¬
peram. & adorabit populus
terre ad ostium porte illius

Expanded text:
nis sempiterni, et requiem nis sempiterni, et requiem laboris et lassitudinis sanitatem, post placationem peccatorum accipere possimus. In septimo quoque mense, quinta decima die mensis, hoc est, scenophegiarum, idem oblationis et sacrificiorum ordo servandus est, tam pro peccato, quam pro holocausto, et in sacrificio, et in oleo, ut festivitatem Domini, fugatis tenebris ne olei, consequamur: clarioresque habeamus solemnitates, in quibus omnia peccata donantur. . Haec dicit Dominus Deus: Porta atrii interioris quae respicit ad Orientem, erit clausa sex diebus, in quibus opus fit: die autem sabbati aperietur, sed et in die kalendarum aperietur. Et intrabit princeps per viam vestibuli portae deforis, et stabit in limine portae: et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus, et adorabit super limen portae et egredietur porta autem non claudetur usque ad vesperam et adorabit populus terrae ad ostium portae illius
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. et maxime fi¬
delium. & ipse ẽ ꝓpiciato
pro peccatis nr̃is: ce ñ so¬
lum ꝓ nr̃is. s pro omni
mundo: O blato autem
uitulo pro unuerso ppło
terre in septem diebus. re¬
liquis dñice passionis. sep¬
tem uituli. & septẽ arietes
immaculati offeruntur
cotidie. ut holocausto et ig¬
ne dñico concrementurꝰ
septem autem uituli. et seꝑ¬
tem arietes sunt. qui conf¬
gurantur dñice passioni
ut imitentur uerum uicu¬
lum. ꝙ uerum arietem.⁊
sanguine mr̃m. ꝑ septem
dies totius mundi peccata
purgentur. Hyrcus qͦq
caprarum offertur pro
peccato cotidie. septem ui¬
delicet dieb. attendendũq
diligentus. qd in sacrificio
oephi. ꝑ uitulum. & oephi
ꝑ arietem. & olei hiÑ. offe¬
runtur que lege precepta
sunt: In oblatione autem
hirci. nec oephi. nec ut .lxx.
tionem interp̃tati sunt:
huii. uͦ que olei certa m̃sura ẽ
de qua ante diximus assu¬
mitur in sacrificio uttuli ⁊
arietis. ut fomentũ lumi¬

Expanded text:
hominum, et maxime fihominum, et maxime fidelium, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris, et non solum pro nobis, sed pro omni mundo. Oblato autem vitulo pro universo populo terrae, in septem diebus reliquis Dominicae passionis septem vituli, et septem arietes immaculati offeruntur quotidie, ut holocausto et igne Dominico concrementur. Septem autem vituli, et septem arietes sunt, qui configurantur Dominicae passioni, ut imitentur verum vitulum, et verum arietem, sanguinem martyrum per septem dies totius mundi peccata purgentur. Hircus quoque caprarum offertur pro peccato quotidie, septem videlicet diebus. Attendendumque diligentius, quod in sacrificio ephi per vituluper arietem et olei hin offeruntur, quae in lege praecepta sunt. In oblatione autem hirci nec ephi, nec, ut LXX tionem interpretati sunt. Hin vero quae olei certa mensura est, de qua ante jam diximus, assumit in sacrificio vituli et arietis, ut fomentum lumi
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad ꝑfecti uiri mensurã
puenerit destruet ea que
paruuli sunt. & loquitur
consdenter: Dum ẽem par
ue pro eo qui errore deceptus
est. et tam ñ uoluntate quã
boni opimone peccauit: Cõ¬
pletis aitem duab sollemni¬
tatib primi mensis hoc est
prime diei. & sephine eiusdẽ
uenit ad quartũdecimum
diem mensis: in qͦ pasche
sollemnitas est: de qua scͥp¬
tum est: Etenim pascha nr̃m
immolatus est xꝑe: Tunc
comedimus septem diebus
arima in requie et securi-¬
tate rerum omnium. qñ
fermentum malige ⁊ nequi¬
he destruentes. manduca¬
mus axima sinceritatis et
ueritatis: principe nr̃o
cuncta hec pro nobis offerẽ¬
te. et primum pro seipso:
suscepit enu corpus huma¬
num. & pro peccato destru¬
xit peccatum. qui ꝓ nobis
dolet. et portat insirmita¬
tes nrãs. demde ꝓ domo¬
s in hebraico non habetur
id est pio eccłia. & ꝓ omni
populo terre: uniuerso
uidelicet humano genere:
Saluator est enim omnium

Expanded text:
cum ad perfecti viri mensuram cum ad perfecti viri mensuram pervenerit, destruet ea quae parvuli sunt, et loquetur confidenter: Dum essem parbam . Sive pro eo qui errore deceptus est, et non tam voluntate, quam boni opinione peccavit. Completis autem duabus solemnitatibus primi mensis, hoc est, primae diei, et septimae ejus, venit ad quartumdecimum diem mensis, in quo Paschae solemnitas est: de qua scriptum est: Etenim Pascha nostrum immolatus est Christus . Tunc comedimus septem diebus azyma in requie et securitate rerum omnium, quando fermentum malitiae, et nequitiae destruentes, manducamus azyma sinceritatis et veritatis, principe nostro cuncta haec pro nobis offerente, et primum pro seipso. Suscepit enim corpus humanum, et per peccatum destruxit peccatum, qui pro nobis dolet, et portat infirmitates nostras: deinde  sed in Hebraico non habetur, id est, pro Ecclesia et pro omni populo terrae, universo videlicet humano genere. Salvator est enim omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ipso mundetur et expietur
sc̃uarium:  tollent inqͥt
sacerdotes de sanguine eius
qd̃ erit pro peccato omniũ.
qui aliis uerbis agnus appel¬
latur in exodo: W in eugłio:¬
iohe baptista dicente: Eoce
agnus dei: eoce qui tollit
peccata mundi: Sanguis
autem ipse preciosus in quo
redinimur in passione dñi
saluatoris. cuius carnibus
ahmur. et cruore potam᷑:
quo tanguntur quattuor
anguli crepidinis altaris
qd̃ theodotio ipsum hebrai¬
cum posuit. azarã. siue
templi. ut .lxx. transtuler̃t:
ut scĩficetur domus & altare.
U niuersa enun mundi elem̃¬
ta hoc sanguine scĩficantur:
ut cum quis expiatus fue¬
rit. atq mundatus. ingre¬
diatur portam atrii interi¬
oris. & possint archana
cognoscere. & consequenter
uenire ad septimam diem
mensis primi. & consequi
requiem. dño offerre sacri¬
ficium. tam pro ignorantia
de qua dauid loquitur:
delicta iuuentutis mee. et
ignorantie mee ne memine¬
ris: quam ꝓ paruulo qui

Expanded text:
ipso mundetur, et expietur ipso mundetur, et expietur sanctuarium. Et tollet, inquit, sacerdos de sanguine ejus quod erit pro peccato omnium: qui aliis verbis agnus appellatur in Exodo, et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Sanguis autem ipse est pretiosus in quo redimimur in passione Domini Salvatoris; cujus carnibus alimur, et cruore potamur; quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris, quod Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit, AZARA  , sive templi, ut LXX transtulerunt: ut sanctificetur domus et altare. Universa enim mundi elementa hoc sanguine sanctificantur: ut cum quis expiatus fuerit atque mundatus, ingrediatur portam atrii interioris, et possit Domini arcana cognoscere, et consequenter venire ad septimam diem mensis primi, et consequi requiem, et Domino offerre sacrificium tam pro ignorantia, de qua David loquitur: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris , quam pro parvulo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato. et ueniet omnis
caro ad orare dnm: quando
ueri adoratores nequaquã
adorabunt in monte garrem.
nouum et terra noua. et
libabitur omnis creatura
a seruitute corruptionis in
libertatem filiorum dei: et
sol septies tanto lumen acci¬
piet et luna soli compara¬
bitur: Accessimus enim ad
montem syon. qd interp̾tat᷑
specula. & ad ciuitatem dei
uiuentis ierłm celestem. et
ad milia angłorum sollemni¬
tas: de qua sollemnitate lo¬
quitur et alius propheta:
Quid facietis in dieb congre¬
gationis : & in dieb sollem¬
nitats dñi: Hoc ẽ illud.
qd̃ alibi dicitur Celebra
iuda festuitates tuas: red¬
de uota tua: Sigͦ didicimꝰ
sollemnitates spiritales: con¬
sequenter docebimurꝰ & uic¬
timas spiritales: Assumit᷑
uitulus de armento. siue
taurus ut interp̃tatus est
simmachus liber. & nullo
pressus iugo. hoc ẽ onere
peccatorum. ut immaculatꝰ
qui peccatum ñ fecit. nec
dolus inuentus ẽ in ore eiꝰ:
uitulus nouellus cornua
efferens et ungulas. et in

Expanded text:
sabbato, et veniet omnis caro adorare Dominum , » quando veri adoratores nequaquam adorabunt in monte Garizin,novum et terra nova, et liberabitur omnis creatura a servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei, et sol septies tantum lumen accipiet et luna soli comparabitur. Accessimus enim ad montem Sion, quod interpretatur specula, et ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem , et ad millia angelorum solemnitates. De qua solemnitate loquitur et alius propheta: « Quid facietis in diebus congregationis, et in diebus solemnitatis Domini . » Hoc est illud quod et alibi dicitur: « Celebra, Juda, festivitates tuas, redde vota tua . » Si ergo didicimus solemnitates spiritales, consequenter docebimur et victimas spiritales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, ut interpretatus est Symmachus, liber et nullo pressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, vitulus novellus, cornua efferens, et ungulas: ut in
Abbreviated transcription (Latin):
truunt᷑. ⁊ patriarchis siuis qͥ
eos in blasphemiarũ baratrũ
deduxerunt confurgant et
relinquant idola sua:⁊ abho¬
minationes suas quas de suo
corde confinxerant:⁊ de cunctis
sedib sius in quib peccauerant
transeant ad eccłiasticã fidem et
mundent᷑ ⁊ sint popłs xꝑi. et
ipse sit ds eoꝵ: que plenius in
oste ꝓpħa dictasse me noui: Qd̃
si iudei ⁊ xꝑiani iudarrantes.
ħ ad mille annoꝵ uoluerint re¬
ferre regnũ. necessitate cogent᷑
ut suscipiant om̃s qui salui fue¬
rint habitaturos interra isrł
edificandã ierłm. extruendum
templũ. cunctas legis cerimo¬
nas exercendas. obseruandũ
sabbatũ. accipiendã circũcisio¬
tus iniuriã. manducandũ ⁊
bibendũ tliuitiaꝵ habundan¬
tiam. ꝓ summa beatitudine
⁊ cunctis opib estimandã. cum
Quomͦ aũ intipo resurrectionis
suꝑior sermo ꝓpħicus restitutio¬
nem iudaici popli demonstra¬
uit: ñ carnalem sp̃alem. sic⁊
ista prophia nequaꝗͣ ad carnis

Expanded text:
truantur, et patriarchis suis, qui eos in blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant ad ecclesiasticam fidem, et mundentur, et sint populus Christi, et ipse sit Deus eorum: quae plenius in Osee propheta dictasse me novi. Quod si Judaei et Christiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui salvi fuerint habitaturos in terra Israel, aedificandam Jerusalem, exstruendum templum, cunctas Legis caeremonias exercendas, observandum sabbatum, accipiendam circumcisionis injuriam, manducandum et bibendum, et divitiarum abundantet cunctis opibus aestimandam. Cum Quomodo autem in typo resurrectionis superior sermo propheticus restitutionem Judaici populi demonstravit, non carnalem sed spiritalem, sic et ista prophetia nequaquam ad carnis
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ magnã hastã ⁊ clipeũ
arripientiũ. & gladiũ siue pel¬
ethiopes ⁊ libies cum eis. om̃s
scutati ⁊ galeati. gomer ⁊ uniu̾i¬
sa agmina eius. comus tho¬
gorma. latera aquilonis. siue¬
tecum p̃para te: ⁊ instrue te.⁊
omnẽ multitudinẽ tuã que
coacełiata ẽ ad te. et esto eis in
uissimis annoꝵ uenies ad terrã
dio. ⁊ congregata ẽ de ppłis mul¬
qͥ fuert desert iugiterꝰ hic de
populis eductus ẽ. ⁊ habitabt̃

Expanded text:
nam hastam et clypeum arripientium et gladium Peethiopes et Lybies cum eis omnes scutati et galeati Gomer et universa agmina eius domus Thogorma latera aquilonistecum praepara et omnem multitudinem tuam quae coacervata est ad te, et esto eis in vissimo annorum venies ad terram, dio, congregata est de populis mulqui fuerunt deserti jugiter. Haec de populis edu
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicatione uirtutũ : & dabo
inquit sc̃ĩficationẽ meã. siue
scũariũ in medio eoꝵ in ꝑpe.¬
tuum. qd uidei de templo int̃¬
pretant᷑. qd̃ sub ⁊orobabel ex¬
structum ẽ:. S quomͦ stare
multis instauratũ. romano
igne succensum sit: Que oĩa
referenda sunt ad eccłiam ĩ ad
tenpora saluatoris qnͣtaberna¬
culum eius positũ ẽ meccłia ubi
factus ẽ ds n̾r. et nos ppłs eius. pro¬
fectusq omĩum ẽ. ut sciant quod
ipse fit dñs ⁊ ipse scificet isrł. No
tium facta ẽ imꝑpetuum Qđ
autem dñs abiecerit tribum
efframmi. ⁊ elegerit tribum iuda.
⁊inpsalmis legimus. in quibus
scriptumẽ: Et reppulit taberna¬
culum ioseph: &. tribum effrem

Expanded text:
ione virtutum. « Et dabo, inquit, sanctificationem meam, sive sanctuarium meum, in medio eorum in perpetuum. » Quod Judaei de templo interpretantur, quod sub Zorobabel exstructum est. Sed quomodo stare multis instauratum, Romano igne succensum sit? Quae omnia referenda sunt ad Ecclesiam et ad tempora Salvatoris, quando tabernaculum ejus positum est in ecclesia ubi factus est Deus noster, et nos populus ejus, profectusque omnium est, ut sciant quod ipse sit Dominus, et ipse sanctificet Israel: non tium facta est in perpetuum. Quod autem Dominus abjecerit tribum Ephraim, et elegerit tribum Juda, et in Psalmis legimus, in quibus scriptum est: « Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephre
Abbreviated transcription (Latin):
ens patriusq ad mortẽ: mor¬
dem autẽ crucis: Cumq
sub tali rege fuerint. ꝑcutiã
illis fedus pacis. nequaꝗͣ
ut in ueteri testam̃to certa¬
minũ atq belloꝵ. s pactum
pacis que exsuꝑat omnẽ sen¬
sum: De qua saluator loqͥt᷑
ad apłos: Pacẽ meam douob̃:
dicit: Factus ẽ in pace locus¬

Expanded text:
ens Patri usque ad mortem, morens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . » Cumque sub tali rege fuerint, percutiam illis foedus pacis, nequaquam ut in Veteri Testamento, certaminum atque bellorum, sed pactum pacis quae exsuperat omnem sensum. De qua Salvator loquitur ad apostolos : « Pacem meam do vobis, dicit: « Factus est in
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut dñs sit d̃s eoꝵ. & seruus
inquit m̾̃s dđ̃ rex suꝑ eos de
quo & angłs loquitur in eugl̃io
qd̃ regnaturus sit suꝑ domũ
iacob. & regni eius ñ sit finis.
tanteq erit clementie ut ñ so¬
lum rex s et pastor appellet᷑
qd sitꝑbum nom̃ imꝑii pasto¬
ris uocabulum mitiget. Qr
postꝗͣ fuerit ingentẽ unã. et
in terrã isrł.⁊ in montib habita¬
uerint. ambulaturi fint in õib
iudiciis dñi. & p̃cepta illius cu¬
stodituri. habitaturi autẽ non
in alia terra. s in ea ꝗͣ dedit
seruo suo iacob in qua habita¬
uert̾ patres eoꝵ abrahã ysaac
⁊ iacõb. ⁊ reliqui scĩ. ⁊ ñ solum
ipsi habitaturi sint. s ⁊ filii eoꝵ
ac nepotes . iuxta illud uirgili¬
anum: & natinatoꝵ ⁊ qͥ nascẽ¬
tur ab illis. habitentq ñ ad
breue tp̃s: s in ꝑpetuum:
Ultis autẽ ait scire. qͥsit iste rex
arbitratus eẽ se equalẽ deo.
s se exinaniuit formã serui
accipiens: & factus ẽ obecdi¬

Expanded text:
us sit Deus eorum. « Et servus, inquit, meus David rex super eos. » De quo et angelus loquitur in Evangelio , quod regnaturus sit super domum Jacob, et regni ejus non sit finis. Tantaeque erit clementiae, ut non solum rex, sed et pastor appelletur. Quod superbum nomen imperii pastoris vocabulum mitiget. Qui postquam fuerint in gentem unam, et in terra Israel, ac montibus habitaverint, ambulaturi sint in omnibus judiciis Domini, et praecepta illius custodituri: habitaturi autem non in alia terra, sed in ea quam dedit servo suo Jacob, in qua habitaverunt patres eorum Abraham, Isaac et Jacob et reliqui sancti: et non solum ipsi habitaturi sint, sed et filii eorum ac nepotes, juxta illud Virgilianum: Et nati natorum, et qui nascentur ab illis. Habitentque non ad breve tempus, sed in perpetuum. Vultis autem, ait, scire qui sit iste rex arbitratus esse se aequalem Deo, sed se exinanivit, formam servi accipiens, et factus est obedi
Abbreviated transcription (Latin):
sociate st̃⁊ iungatur uirge
uida. ut nequaꝗͣ uocet᷑ iuda
⁊ isrł. s uno noĩe appellentur
dit in typo dñi saluatoris. neqͣqꝗ
duab manib s una xꝑi tene¬
ant᷑ manu: Dicit enim se assu¬
mere filios isrł de medio natio¬
& reducturũ eos in terrã ⁊ in
montib isrł de quib fupͣ legi¬
mus & appellandã unam gen¬
tem unusquisq regiᷤ regendã
imꝑio. ut ultra ñ polluant᷑
in ydolis. ⁊ in abhominatiõib
fuis: s cum fueruit de capqui¬
tatis fecib lib̾at in quib pec¬

Expanded text:
r virgae Judae, ut nequaquam vocetur Juda et Israel, sed uno nomine appellentur dit in typo Domini Salvatoris, nequaquam duabus manibus, sed una Christi teneantur manu. Dicit enim se assumere filios Israel de medio natio reducturum eos in terram, et in montes Israel de quibus supra legimus, et appellandam unam gentem, uniusque regis regendam imperio, « ut ultra non polluantur in idolis et abominationibus suis, sed cum fuerint de captivitatis sedibus liberat