comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos discipline uigore feriunt᷑.
in his uͦ que ip̃i cõmictim᷑. ne
ubi qͥdem ab aliqͦ inuectione
laceram᷑. Tanto gͦ apud dm̃
obligatiores sumꝰ: qnͣto apd
homines inulte peccamꝰ. Dis¬
ciplina aut̃ nr̃a subditos ui¬
uino uditio tanto liberioreᷤ
reddit: qͣnto hic eoꝵ culpas
uanda itaq ẽ et in corde hu¬
militas: et in oꝑe disciplina.
dum. ne dũ immoderatiꝰ cu¬
stodit᷑ utꝰ humilitatis: sol¬
uant᷑ iura regimiis. Et dũ
p̃latꝰ quisq plus sc qm decet
deicit: subditoꝵ uitam strin¬
gere sub discipline uinculo
nõ possit. Teneant gͦ rectores
exterĩ qd̾ ꝓ alior utilitate suᷤᷤ¬
cipiunt: seruent interiꝰ. qͦd de
sua estimatõne ꝑtimescunt.
Setñ qͥbdam signis decent e
rũpentib eos apd se ẽẽ humi¬
les etiã subiecti dep̃hendant.
Quatinꝰ et in auctoritate eoꝵ
qͦd formioent uideant: et de
humilitate qͦd imitent᷑. agnoᷤᷤ¬
cant. Stirdeãt gͥ sine int̾mis¬
sione qͥ prest̾. ut eoꝵ potentia

Expanded text:
disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas vanda est itaque et in corde humilitas et in opere disciplina. dum ne, dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾e ẽ. rex suꝑ om̃s filios suꝑbie.
Qui singłare culm appetens et
socialem angłoꝵ uitam de¬
spiciens: aic. Ponam sedem
meã ad aqͥlonem: et ero simił
altissimo. Miro gͦ iuditio int᷑
foueã deiectõnis inuenit. dũ
foris se inculmine potestatis
excollit. Apostate qͥppe angło
simis efficit᷑: dum homo hõib̾
ẽe similis dedignat᷑. Sic saul
post humilitatis meritum.
in tumorẽ suꝑbie culmine po¬
testatis excreuit. ꝑ humilita¬

Expanded text:
ipse est rex super universos filios superbiae . ipse est rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit: per humilita
Abbreviated transcription (Latin):
subiacent. dũ ad uotũ uelo¬
cit᷑ iussa complent᷑ ⁊ dũ om̃s
subditi si qͣ bñ gesta st̃ laioi¬
b efferunt. male gestis aut̃
nulla auec̾oritate contͣdicũt:
dũ plerumq laudant etiã
qͦd reꝓbare debuerat: seduc¬
tus ab his que infra suppetũt.
suꝑ se animꝰ dollit᷑. Et dum
foris inmenso fauore circũ¬
dat᷑. intꝰ ueritate uacuat᷑. Atq
oblitꝰ sui. in uoces se spargit
alienas. talem se credit qualẽ
foris audit: non qͣlem int᷑ diͤ¬
cern̾e debuit. Subiectos despi¬
cit. cosq eqͣles sͥ nat᷑e ordine
nõ agnoscit. Et qͦs sorte po¬
testatis excesserit: tͣnscendisse
se etiã uite meritis credit. Cũ¬
ctis se estimat ampliꝰ saꝑe:
dam qͥppe se constituit cul¬
mine apd̾ semet ip̃m: et qui
eqͣ ceteris nat᷑e coirditione cõ¬
stͥngit᷑: ex eqͦ respicere cet̾os
dedignat᷑. Sicq usq ad eiꝰ si
militudinẽ ducit᷑: de qͦ scͥp¬
tũ ẽ.O m̾e sullime urdet: et

Expanded text:
subjacent, dum ad votum velosubjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit, subiectos despicit eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit et quos sorte potestatis excesserit, transcse etiam vitae meritis credit; cunctis se aestimat amplius saperIn quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum; et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedigna de quo scriptum est: Omne sublime videt, et
Abbreviated transcription (Latin):
lenitas cum seueritate: facien¬
du qͦddam ex utͦq temꝑamen¬
tum. Ut neq młta asꝑitate ex¬
ulcerent᷑ subditi: neq nimia
benignitate soluant᷑. Ed uix¬
culi archa significat: in qͣ cum
tabulis uͥga simul et ma̾na ẽ
Quia cũ script᷑e sacre scientia.
in boni rectoris pectore si ẽ uir¬
ga distͥctionis: sit et manna
dilectionis. Hinc dauid ait.
Uirga tua et baculus tuus. ip̃a
me consolata st̃. Uirga enĩ ꝑ¬
cutio. baculo sustentam᷑.Si ẽ
gͦ distͥctio uͥge que feriat: sit &
consolatio baculi qu susten¬
tet. Sit itaq amor s emollien̾:
sit uigor s nõ ex asꝑans : sic
zelus sed nõ immoderate se¬
uiens: sit pietas s nõ plusqͣm
expeoiat parcens. Ut dum se
in arce regiminis iusticia cle¬
mentiaq ꝑmiscet: is qui p̃ẽ.
corda subditorũ et terrendo
demuloeat. et tñ ad t̾roris re

Expanded text:
lenitas cum severitate. Facienlenitas cum severitate. Faciendum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur juculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est, quia cum scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris re
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ filioꝵ isrł in pectore suo
in conspect̾u dñi semꝑ. Sacer¬
doti qͥppe iudiciũ filioꝵ isrł in
pect̾ore coram dñi conspectu
gestare ẽ: subiect̾oꝵ causas ꝓ
sola int̾ui iudicis intentione
discut᷑e. Ut nichil se ei humani¬
tatis admisceat. in eo qͦd diui¬
na positꝰ uice dispensat. Ne cor¬
reptionis studia pͥuatꝰ dolor
exasꝑet. cũq contͣ aliena uicia¬
emulator ostendit᷑. que sua
st̃ exeqͣtur. Ne tͣnquillitatem
urdicii aut latens iniuidia
maculet. aut p̾ceps ira ꝑͣtbet.
Sed dum considerat᷑ terror eiꝰ
qͥ suꝑ omĩa presidet ÷ uideli¬
cet iudicis intimi: nõ sine ma¬
Qui nimirũ timor dũ mentẽ
rectoris humiliat pͣgat: ne
hãc aut p̾sumptio sp̃c eleuet.
nec: aut ꝑ t̾renarum rerum
cupiditatem. importunitas
pulueree cogitatõnis obscuret.
Que tn non pulsare rect̾oris ani¬
mũ nequeunt: sed festina nece ᷤ¬
se ẽ ut repugnatione uincãt᷑.
ne uitiũ qͦo ꝑsuggestionẽ tẽp¬

Expanded text:
icium filiorum Israel in pectore suo in conspectu Domini semper . Sacerdoti quippe judicium filiorum Israel in pectore coram Domini conspectu gestare, est subjectorum causas pro sola interni judicis intentione discutere, ut nihil se ei humanitatis admisceat in hoc quod divina positus vice dispensat, ne correptionis studia privatus dolor exasperet. Cumque contra aliena vitia aemulator ostenditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror ejus qui super omnia praesidet, videlicet judicis intimi, non sine maQui nimirum timor dum mentem rectoris humiliat, purgat; ne hanc aut praesumptio spiritus levet, net, aut per terrenarum 15 rerum cupidinem importunitas pulvereae cogitationis obscuret: quae tamen non pulsare rectoris animum nequeunt, sed festinare necesse est, ut repugnatione vincantur, ne vitium quod per suggestionem ten
Abbreviated transcription (Latin):
porali potentia iam se paruu¬
lum non uidebat. Ceteroꝵ naq
comꝑat̃oni se p̾ferens. qͥ a plu
cunctis poterat: magnũ᷑ pre
om̃ib estimabat. Miro audẽ
mͦ cũ apud se paruul. apd̾ do¬
minũ magnꝰ: cum uͦ apd̃ se ma¬
gnus apparuit. apud dñm par¬
uus fuit. plerũq gͦ dũ ex sub¬
iectoꝵ affluentia animꝰ infla¬
t᷑. in fluxũ suꝑbie ip̃o poten¬
tie fastigio lenocinante corrũ¬
pit᷑. Quã uidelicet potentiã
bñ regit: qͥ et ten̾e illã nouent.
et impugnare. Bene hãc regit
qͥ scit ꝑ illã suꝑ culpas erigi.
scit cũ illa ceteris eqͣlite cõpo¬
ni. humana etenĩ mens ple¬
rumq extollit᷑. etiam cũ nulla
pocestate fulcit᷑. Quantomag̾
in altum se erigit. cũ se etiam¬
ei potestas adiungit. Qm tn
potestate̾ recte dispensat: qͥ
sollicite nouerit et assum̃e ex
illa qͦd adiuuat. et expugna¬
re qͦd tẽptat. Et eq̃lem se cũ
illa ceteris cern̾e: et tñ se pec¬
cantib zelo ultionis anferre.

Expanded text:
porali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Dominum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae, ipso potentiae fastigio lenocinante, corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur: quanto magis in altum se erigit, cum se etiam potestas ei adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et assumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre.
Abbreviated transcription (Latin):
premisit oportune. Quia
scilicet apiro auditoris mẽ¬
tẽ ipsa sua subtilitate se de¬
struit: si hab̾e ĩportunitaᷤᷤ
It rector singłis compassiõe
proximus. pre cunct̾is cõ¬
tẽplatione suspensus. Ut et ꝑ
pietatis uiscera in se infirmi¬
tatem ceteroꝵ tͣnsferat. et ꝑ
specłationis altitudine̾ se¬
met ip̃m qͦ inuisibilia ap¬
petendo tͣnscendat. ne aut
alta petens proximoꝵ infir¬
ma despiciat. aut infirmis
primoꝵ congruens appetere
alta derelinquat. hinc ẽ nãq
qͦd paulus in paraoisum du¬
citur. celiq tercii secreta ri¬
mat᷑: et tam̃ illa inuisibiliũ
contemplatione suspensus.
ad cubile carnalium men
cusis suis qualit̾ debeant cõ¬
uersari dispensat dicens.
ꝓpt̾ fornicationẽ autem unꝰ¬
qͥsq suam uxorem habeat. et
unaqueq suum uirum ha¬
beat. Nxori uir debitũ reddat.

Expanded text:
praemisit opportune, quia praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem, ipsa sua vilitate se destruit, si habere importunitas it rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem ccultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir
Abbreviated transcription (Latin):
auctorem suu̾ hec eadem lo¬
qͥcitas inquinat: que serui¬
re auditorib ad usum ꝓfec¬
tus ignorat. Uñ bene ꝑ mo¬
ysen dicit᷑. uir qui seminiᷤ
fluxum patit᷑: immrundus
erit. In mente qͥppe audien¬
tiũ semen secuture cogita¬
tionis est audite qualitas
locutõnis: quia dum ꝑ aure
sermo cõcipit᷑ ÷ cogitatõ in
mente generat᷑. Unde et ab
huiꝰ mundi sapientib p̾dica¬
tor egregiꝰ semini uerbiꝰ ẽ uo¬
cat᷑. Qui gͦ fluxum seminis
sustinet. i̾mundus asserit᷑
qͥa multiloqͥo subditꝰ ex co
se inquinat. qͦd si ordinate ꝓ¬
meret. ꝓlem rect̃e cogitatiõis
edere in audientiũ corde po¬
tuisset. Dumq incautꝰ ꝑ lo¬
qͣcitatem defluit: nõ ad u¬
sum generis. sed adiͦmun¬
diciam sem̃ effundit. Unde
paulus qͦ cum discipłm de
instantia p̾dicatõnis admo¬
neret dicens. testificor coram
tũ ipsiꝰ et regnũ eiꝰ. predica
u̾bum. insta opportune. im¬
portune: dicturꝰ ĩportune.

Expanded text:
auctorem suum haec eadem loauctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: Testificor coram tum ejus, et regnum ejus, praedica verbum, insta opportune, importune , dicturus importune,
Abbreviated transcription (Latin):
metuat. ue eiꝰ eloqͥo audien¬
tiũ unitas confundat᷑. hinc
paulus ait. Nõ plus sapere
qͣm oportet saꝑe. s saꝑe ad so¬
brietatem. hinc in sacerdotis
ueste iuxta diuinã uoce̾. tin¬
tiabulis mala pumca con¬
iungunt᷑. Quro enĩ ꝑ mala
punica. nͥ fidei unitas desig¬
nat᷑: Nam sic̃ in malo puni¬
co una ext̾ius cortice młta in¬
teriꝰ grana muniunt᷑: sic in¬
numeros sc̃e eccłie popłos uni¬
tas fidei contegit. qͦs int᷑ diũ¬
sitas meritoꝵ tenet. Ne gͥ rector
incaut᷑ ad loquendum ꝓruat:
hoc qͦd iã premisimus. ꝑ semet¬
habete sal in uob̾: et pacem
habete int̾ uos. Ac si figͣate
ꝑ habitum sacerdotis dicat
Mala punica tintmabulis
iungite: ut ꝑ om̃e qͦd dicitis.
unitatẽ fidei cauta obserua
b: ut ab eis non solum pra¬
ua nullo mͦ. sed ne rect̃a qui¬
dem nime et mordinace ꝓ¬
ferant᷑: quia sepe dict̃orum
iitus ꝑdic᷑. cum apud corda
audientiũ loqͣcitas in cau¬
ta ĩportunitate leuigat᷑. &

Expanded text:
o audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Hinc in sacerdotis veste juxta divinam vocem tintinnabulis mala Punica conjunguntur. Quid enim per mala Punica nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo Punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc, quod jam praemisimus, per semetHabete sal in vobis, et pacem habete inter vos: ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala Punica tintinnabulis jungite, ut per omne, quod dicitis, unitatem fidei cauta observat rectoribus, ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur, quia saepe dictorum virtus perditur, quum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
palit̾ emicet. Cui iaccintꝰ qui¬
aerio colore resplendet adiun¬
git᷑ : ut ꝑ om̃e qd̾ intelligen¬
do penetrat: non ad fauores
infimos si ad amorẽ celestiũ
surgat. Ne dum suis incautꝰ
lairoibi capit᷑. ip̃o etiã uerita¬
tis intellectu uacuet᷑. Auro qͦ
atq iacinto pꝰpura ꝑmiscet᷑.
ut uidelicet sac̃dotale cor cũ
met ip̃o etiam suggestionem
uicioꝵ repͥmat. eisq uelut ex
regia pocestate contͣdicat.
Quatinꝰ nobilitatẽ semꝑ inti¬
me regenerationis aspiciat.
et celestis regni habitũ. sibi¬
morib defendat. De hac qͥppe
nobilicate sp̃c. ꝑ petrũ dicit᷑.
Uos aut̃ genus electũ. regale
sacerdotiũ. Dehac etiam po¬
testate qua uitia subigimꝰ:
ioħis uoce roboram qui ait.
Quot qͦt aute̾ receꝑunt eum:
dedit eis potestatem filios
d̾i fieri. hanc dignitatem
fortitudinis. psalmista
considerat dicens. Michi aũ
nimis honorificati st̃ amici
tuid̃s: nimis confortat᷑ est

Expanded text:
paliter emicet. Cui hyacintpaliter emicet. Cui hyacintaerio colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque ac hyacintho purpura permiscetur, ut videlicet sacerdotale cor, cum metipso suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni habitum moribus dnobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestate, quia vitia subigimus, Joannis voce roboramur, qui ait: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾ato int̾ne dulcedinis blan¬
dimento contemirat. un suꝑ¬
ne qͦꝙ uocis imꝑio. in utroq
humero sacerdos uelamine
suꝑhumeralis astͥngit᷑: ut cõ¬
tra adu̾sa ac prosꝑa uirtutũ
semꝑ ornamento muniatur.
ꝑ arma iusticie a dextͥs sinis¬
trisq gͣdiens. cũ ad sola que
interiora st̃ nitit᷑: in nullo
delectationis in fime latere
flec̾tat᷑. Non hunc ꝓsꝑa leuẽt:
nõ adu̾sa ꝑtͣbent. non blan¬
da usq ad uoluptatem de¬
mulceant. nõ asꝑa ad despe¬
rationẽ premant. Ut dũ nul¬
lis passionib intentionem
mentis humiliat. qͣnta in
utͦq humero suꝑhumeraliᷤᷤ
pulcritudine tegatur osten¬
dat. eͦo rect̾e etiam suꝑhume¬
rale. ex auro. laccinto. purpu¬
ra. bistinc̃to cocco. et torta fie¬
ri bisso p̾cipit᷑: ut qͣnta sacer¬
dos clarescere uͥtutum diuer¬
sitate debeat demonstret᷑.
In sacerdotis qͥppe habitu anͥ
omĩa aurum fulget: ut in
eo intellec̾tꝰ sapientie pͥnci¬

Expanded text:
siderato internae dulcedinis blansiderato internae dulcedinis blandimento contemnat. Unde supernae quoque vocis imperio in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac prospera virtutum semper ornamento muniatur; r arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae interiora sunt nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, non adversa perturbent, non blanda usque ad voluntatem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur , ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae princi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ excelsum ascende tu qui
eungłras syon. Ut urdelicet
qͥ celesti p̾dicatione utitͥ. ima
iã terrenoꝵ oꝑum deserens. in
rerum culmine stare uideat᷑.
Tantoq faciliꝰ subditos ad me¬
lora ꝑtͣhat. qͣnto ꝑ uite meri¬
tum de suꝑnis clamat. Hinc
diumna lege armũ sac̃dos in
sacͥfitio et uextrũ accipit et se¬
paratũ. Ut nõ solum sit eiꝰ oꝑa¬
tio utilis. sed etiã singłaris. Nec
int̾ malos tantumͦ que recta
st̃ faciat. s bñ quoq oꝑantes
subditos sic̾ honore ordinis su¬
perat. ita etiã moꝵ uͥtute tͣns¬
cendat. Eui in esu qͦq pectus¬
culum cũ armo tͥbuit᷑: ut qd̾
de sacͥficio p̾cipit᷑ sum̾e. hoc
de semetip̃o auctori discat im¬
molare. Et non solum pectore
que recta st̃ cogitet: sed et spec¬
tatores suos ad sullimnia. armo
oꝑis inuitet. Nulla ꝓsꝑa pre¬
sentis uite appetat. nulla ad¬
uersa ꝑtimescat. Blandimen¬
ta mundi respecto intimo ter¬
rore despiciat. t̾rores autẽ con¬

Expanded text:
sum ascende tu qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare videatur; tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Hinc divina lege armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare. Et non solum pectore quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad sublimia arma operis invitet: nulla prospera praesentis vitae appetat, nulla adversa pertimescat; blandimenta mundi respecto intimo terrore despiciat, terrores autem con
Abbreviated transcription (Latin):
Et in die dñi inp̃lio stare ẽ: pͣ¬
uis dec̃tantib. ex iusticie a¬
more resist̾e. Pastori enĩ recta
timuisse dr̃e. qͥd ẽ aliud qͣmͣ
dacendo terga p̾buisse: Qui
nimirũ si ꝓ grege se obicit:
murũ ꝓ domo isrł hostib op¬
ponit. Hinc rursum delin¬
quenti popło dicit᷑. ꝓpħe tui
uiderunt tͥ falsa et stulta.
nͨ aꝑiebant iniqͥtatem tuã
ut te ad penitentiã ꝓuocarẽt.
ꝓpħe qͥppe in sacͦ eloquio nõ¬
nũquam doctores uocant᷑. qͥ
dũ fugitiua ẽẽ presentia in¬
dicant: que sint uent᷑a mani¬
festant. Quos diuinꝰ sermo fal¬
sa uid̾e redarguit: qͥa du cor¬
npe culpas metuunt. in cas¬
sum delin quentib ꝓmissa se¬
curitate blandiuntur. Qui
iniqͥtatẽ peccantiũ nequaꝗͣ
aꝑiunt: qͥa ab increpationis
uoce conticescunt. Clauis qͥp¬
pe aꝑtionis. ẽ sermo correptio¬
nis: qͥa increpatio culpam de¬
tegit. qm sepe nescit ip̃e etiã
qͥ ꝑpetͣuit. hinc paulus ait.

Expanded text:
Et in die Domini in praelio stare, est prEt in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad poenitentiam Prophetae in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva et praesentia indicant, quae sint ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpatvoce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correctionis quia increpatio culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ne elatum. que post supplicia
maneant indicat dicens. Eͦo
si direrit malus ille serũ in
corde suo. moram facit dñs
m̃s uenire ⁊ et ceꝑit ꝑcut̾e con¬
seruos suos ⁊ manducet autẽ

Expanded text:
ne elatum quae post supplicia maneant indicat, dicens: Quod si dixerit malus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos, manducet au
Abbreviated transcription (Latin):
it rector oꝑatõne sdat.¬
pcipuꝰs: ut uite uiam sub¬
ditis uiuendo denuntiet. et gͦx
qͥ pastoris uocem moresq seqͥt᷑
ꝑ exempla meliꝰ quã ꝑ uerba
gradiat᷑. Qui enĩ loci sui ne¬
cessitate exigit᷑ sũma dicere:
hac eadẽ necessitate cõpellit᷑
sũma monstrare. Illa nãq uex
libentiꝰ auditoꝵ cor penetrat:
qͣm dicentis uita cõmendat.
qͥa qͦo loquendo imꝑat. osten

Expanded text:
it rector operatione praecipuus, ut vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat, quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, osten
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ne imꝑfecti p̃dicare p̃¬
sumerent: postqͣm plene
discipłos de urtute p̾dica¬
cionis instruxit. ilico ad¬
iunxit. Uos aut̃ sedece in ci¬
uitate quoadusq indua
mini uirtute ex alto. In ci¬
uitate qͥppe considemus:
si intra mentium nr̃arum
nos claustra constͥngimꝰ.
ne loquendo exteriꝰ euagem᷑.
fecte indium᷑: tunc qͣsi a no¬
bis mecip̃is. foras etiam alioᷤᷤ¬
etiam instruentes excamꝰ.
hinc ꝑ quendam sapientẽ
dicitur. Adolescens loque¬
re in causa tua uix. Et si biᷤ
interrogatus fueris: habe¬
at initium responsio tua.
Hinc ẽ qͦd idem redẽptor nr̃

Expanded text:
ret, ne imperfecti praedicare praeret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque indumini virtute ex alto. In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur, fecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter n
Abbreviated transcription (Latin):
uitam suam coniuges qua¬
si in parua ciuitate custodi¬
unt: quando ꝓ se assiduis de¬
precationib intercedunt.
unde et recte ꝑ angłm ao
eundem loch dicitur. Ecce e¬
tiam in hoc suscepi preces
tuas: ut non subuertam ur¬
bem ꝓ qua locutus es. Quia
uidelicet cum deo depreca¬
tio funditur: nequaqͣm ta¬
lis coniugum uita dãpnat᷑.
De qua deprecatione quoq
paulus admonet dicens.
Nolite fraudare inuicem:
nisi forte ex consensu ad tẽ¬
ꝑus. ut uacctis orationi.

Expanded text:
vitam suam conjuges quavitam suam conjuges quasi in parva civitate custodiunt, quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde et recte per angelum ad eumdem Lot dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam tais conjugii vita damnatur. De qua precatione quoque Paulus admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis
Abbreviated transcription (Latin):
deserant. nec tamen in con¬
iugio positi. usus solumm
debiti iura conseruent. ex¬
iit quidem loch sodomam
sed tamen mox aomonta¬
na non ꝑuenit: quia iam
dampnabilis uita relinqui¬
tur. sed adhuc celsitudo con¬
iugalis continentie sulli¬
miter non tenet᷑. Est uero
in medio segor ciuitas que
fugientem saluet et infir¬
mum. quia uidelicet cum
sibi ꝑ incontinentiam mis¬
centur coniuges. et lapsus
scelerum fugiunt: et tam̃
uenia saluant᷑. Quasi par¬
uam quippe ciuitatem in¬
ueniunt in qua ab ignib
defendant᷑: quia coniuga¬
lis hec uita non quidem in
uirtutib mira ẽ. sed tamen
a supplitiis secura. Unde i¬
dem loch ad angłm dicit.
Est ciuitas hec uixta ad
qm possum confugere par¬
ua. et saluabor in ea. Nun¬
qͥd non modica ẽ. et iuuet
in ea anima mea : Iuxta
gͥ segor dicit᷑: et tamen ad
salutem tuta ꝑhibetur.
Quia coniugalis uita nec
amundo ualde diuisa est:
nec tam̃ agaudio salutis a¬
liena. Sed mn act̃ione hac

Expanded text:
deserunt, nec tamen in condeserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet et infirmum; quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur; quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Lot ad angelum dicit: Est civitas haec juxta ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet in ea anima mea? Juxta igitur dicitur, et tamen ad salutem tuta perhibetur; quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac
Abbreviated transcription (Latin):
autem et uxor uiro. Quibus
dum in magna honestate
coniugii aliqͥd de uolupta¬
te largiret᷑: adiunxit. hoc
autem dico scd̃m urdulge̾¬
tiam: non scd̃m imꝑium.
Culpa quippe ẽẽ innuit᷑. qd̾
indulgeri ꝑhibet᷑. Sed que
tanto citius relaxet᷑: qͣnto
non ꝑ hanc illicitum qd̾
agit᷑. sed hoc qd̾ est licitũ
sub moderamine non tne
tur. Quod bene loch rise¬
metipso exprinrit: qui ar¬
dendem sodomam fugit.
sed tam̃ segor inueniens ne¬
quaqͣm montana mox õ¬
sceirdit. Ardentem quip¬
pe sodomam fugere est:
illicita carnis incendia de¬
clinare. Alcitudo uero est
monttum: mundicia cõ¬
tinentium. Nel certe qͣsi
in monte sunt: qui etiam
carnali copule inhereil
sed tamen extra suscip¬
ende prolis admixtionem
oebitam nulla carnis uo¬
luptate soluunt᷑. In monte
qͥppe stare quid ẽ. nisi fru¬
ctum ꝓpaginis in carne ñ
querere: In monte stare
ẽ: carni carnaliter non ad¬
herere. Sed quia multi st̃
qui scelera quidem carnis

Expanded text:
autem et uxor viro . Quibus autem et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. Culpa quippe esse innuitur quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxatur, quanto non per hanc illicitum quid agatur, si hoc quod est licitum sub moderamine non ttur. Quod bene Loth in semet ipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor veniens, nequaquam mox montana conscendit. Ardentem quippe Sillicita carnis incendia declinare; altitudo vero est montium, munditia continentium; vel certe quasi in monte sunt, qcarnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
stinet leuiꝰ portat. Aomo¬
nendi st̃ coniuges: ut sus¬
cipiende ꝓlis se memine¬
rint causa comunctos et
cum immoderate admixti¬
oni seruientes ꝓpagationiᷤᷤ
articulum in usum tͣnsfe¬
runt uoluptatis: ꝑpendãt
qͦd licet extra non exeant.
in ipso tam coniuigio coniu¬
gii iuira transcendunt. un¬
de necesse e̾ ut crebris exora¬
tionib deleant. qͦs pulchrã
copule speciem admixtis
uoluptatib fedant. Hinc
ẽ enim qͦd ꝑitus mediscine
celestis apłc. non tam sa¬
nos instituit: quam infir¬
mis medicamenta monstͣ¬
uit dicens. De quib scrip¬
sistis mͥ: bonum ẽ homini
mulierem non tangere.⁊
ꝓpt̾ fornicationẽ autem u¬
nusquisq suam uxorem ha
beat. et unaqueq suum ui¬
rum habeat. Qui enĩ forni¬
cationis metum p̃misit: ꝓ¬
fecto non stanstib p̾ceptũ
contulit. sed ne fortasse in
terram ruerent. lectum ca¬
uentib ostendit. Unde adhu
infirmantib subdit. Uxon
uir debitum reddat. similit᷑

Expanded text:
stinet, levius portat. Admostinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem unusquisque sbeat, et unaquaeque suum virum habeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, profecto non stantibus praecepta contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus extendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: sic de infinus animum
attollere. ut tamen nun¬
qͣm desinat sũma formi¬
dare. Ubi apte quoq pau¬
lopost subdidit. Preterit
enim figura huius mun¬
di. Ae si aꝑte diceret. Noli¬
te constanter mundum
diligere qͣndo et ipse non
potest quem diligitis stare.
Incassum cor quasi manẽ¬
des figitis: dum fugit ip̃e
quem amatis. Rromonen¬
di st̃ coniuges. ut ea in qͥb
sibi aliq̃n displicent et pa¬
cientes inuicem tolerent:
et exhortantes inuicem
saiuent. Scriptum namq
ẽ.Inuicem onera ur̾a portã¬
te: et sic adimplebitis legẽ
ẽ: que ex illo nobis et lar¬
giter sua bona contulit. et
equanimit̾ mala nr̃a por¬
tauit. Tunc gͦ legem xp̃i
imitando cõplemus: qndo
et nr̃a bona benigne con¬
ferimꝰ. et nr̃orum mala
pie sustinemꝰ. Admonen¬
di quoq st̃ ut corum quiꝰq
non tam que ab altero do¬
lerat. qͣm que ab ip̃o tole¬
rant᷑ atcendat. Si enim
sua que portant᷑ consi¬
derat: ea que ab altero su¬

Expanded text:
est sic de infimis animum est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum namque est: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero su
Abbreviated transcription (Latin):
coniungere ꝑ desroerium
ualet: qmuis in delectati¬
one carnis interim iacet.
suꝑne spei refectione con¬
ualescat. Et si habet que
mundi st̃ in usu itineris:
speret que dei st̃ in fructu
ꝑuentionis. Nec totum se
ad hoc qd̾ agit conferat: ne
ab eo quod robuste sꝑare
debuit. funditus cadat.
Qd bene ac breuit̾ paulus
exprimic dicens. Qui hñt
uxores tanqͣm non habẽ¬
des sint. et qui flent tanꝙͣ
non flences. et qui gau¬
dent tanqͣm non gaudẽtes.
Urorem quippe quasi non
habendo habet: qui sic ꝑ
illam carnali consolatiõe
utit᷑ : ut tam̃ nuniqͣm ad
pͣua oꝑa amelioris iuten¬
tionis rectitudine eiꝰ amo¬
re flect̾at᷑. Uxorem quasi
non habendo habet. qui
transitoria ẽe cuncta con¬
spiciens. curam carnis ex
necessitate tolerat. sed et̃¬
na gaudia sp̃c ex deside¬
rio expect̾at. Non flendo
aucem flere est: sic exteri¬
ora aduersa plangere. ut
tam̃ nouerit et̾ne spei cõ¬
solatione gairoere.Et rur¬
sum gaudendo gaudere

Expanded text:
conjungere per desiderium conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis habuisse memoratur.
Sed concessa sapientia fun¬
ditus cor deseruit: qͦd nul¬
la uel minima tͥbulatio¬
nis disciplina custodiuit.¬
licer admonendi st̃ con¬
iugiis obligati: atq ali¬
ter a comugii nexib liberi.
Aomonerroi nãq sunt con¬
iugiis obligati: ut cum ui¬
cissim que st̃ alterius cogi¬
tant. sic eorum qͥsq placere
studeat coniugi: ut non diᷤ¬
pliceat conditori. Sic ea qͤ
huiꝰ mundi st̃ agant: ut
tam̃ appetere que dei st̃ nõ
omittant. Sic de bonis p̾
de malis temporalib lu¬
geant: ut tamen consola¬
tione integra. spem in bo¬
nis ꝑhennib figant. Q¬
tinus dum in transicu
cognoscunt ẽẽ qͦd agunt
petunt. Nec mala mundi
cor fraugant: cum spes bo¬
norum celestium roborat.
Nec bona p̾sentis uite deci¬
piant: cum suspect̾a sub¬
sequentis iurdicii mala cõ¬
tͥstant. Itaq animus. xp̃i¬
anorum coniugum et in¬
firmꝰ et frdelis⁊ qͥ et plene
cunct̾a temporalia despicͥe
non ualet ÷ et t̾n eternis se

Expanded text:
tatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivitliter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis prade malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, petunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se
Abbreviated transcription (Latin):
ettn aliena rapere non de¬
sistunt. Admonendi nãq¬
st̃ qui nec aliena appetũt
nec sua largiunt᷑ : ut sol¬
licite sciant qd̃ ea de qua
sũpti sunt. cunctis homi¬
nib terra cõmunis ẽ: et ic¬
circo alimenta qͦq omnib
cõmunit̾ ꝓfert. Incassum
se gͦ innocentes putant: qͥ
cõmune dei mimꝰ sibi pͥua¬
tun uendicant. Qui cum ac¬
cepta non tͥbunt. in ꝓrximoꝵ
nece grassant᷑: quia dot pene
cotidie ꝑimunt: quot mori¬
entium pauꝑum apud se
subsidia abscondunt. Nam
cũ quelibet necessaria indi
gentib ministramꝰ sua illis
reddimꝰ. non nr̃a largim᷑. Ius¬
ticie potiꝰ debitum soluimꝰ:
ricordia caute exhibenda lo¬
queret᷑ ait. Atcendite ÷ ne
iusticiam ur̃am faciatis co¬
ram hominib. Cui senten¬
die etiã psalmista concinens
dicit. Disꝑsit: dedit pauꝑi¬
b iusticia eiꝰ inanet ineter¬
num. Cum enĩ largicatem
impensam pauꝑib p̾misiᷤ¬
set: non hanc uocare mise¬
ricordiam sed iusticiã ma¬

Expanded text:
n desistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necesgnantibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Iustitiae potius debitum soluimus,ricordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Cui sententiae etiam psalmista concinens, dicit: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
cum eternis supplitiis serua¬
t᷑ obnoxia: suo hic interim
examine non sit absoluta.
Tantoq illic guiora tormen¬
ta ꝑcipiat: qͣnto hic malũ
non deserit. etiam qͦd ip̃a
condẽpnat. Hinc enim ue¬
ritas dicit. Seruus qui
cognouit uoluntatem dñi
sui. et non p̾parauit et nõ
fecit scd̃m uoluntatem eiꝰ.
uapulabit plagis multis.
Hinc psalmista ait. Bescen¬
dant in infernum uiuen¬
des. Niui quippe que circa
illos aguntur scuint et sẽ¬
tiunt:mortui aute̾ sentire
nichil possunt. Ogortui e¬
nun in infernum descen¬
derent: suala nesciendo ꝑ¬
petͣrent. Cum uero sciunt
inala et tam̃ faciunt: adĩi¬
quitatis infernum uiuen¬
tes miseri sencientesq descẽ¬

Expanded text:
cum aeternis suppliciis servacum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta; tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque desce
Abbreviated transcription (Latin):
cum clamore ẽ: culpa cumi
libertate.
t contra admonendi sc̃ qͥ
accusant pͣua nec tamen
deuitant: ut ꝓuide ꝑpendãt
qͥd in districto dei iditio ꝓ
sua excusatione dicturi sc̃:
qui de reatu suorum crimi¬
num etiam semet ipĩs iudi¬
cib non excusant᷑. Hi itaq
qͥd aliud qm precones sui sc̃:
Uoces contͣ culpas proferunt:
et semet ip̃os oꝑib reos tͣhũt.
Admonendi st̾ ut uideant. qͥa
de occulta iam retͥbutione
iuditii ẽ: qd̾ eorum mens
nialum qͦd ꝑpetrat illumi¬
nat᷑ ut uideat. sed non cona¬
tur ut uincat. Ut quo meliꝰ
uidet eo deteruis percat: qͥa
et intelligentie lumen ꝑci¬
pit: et actionis pͣue tenebraᷤᷤ
non relinqͥt. Nam cũ accep¬
tam ad adiutorium scienti¬
amn neglegunt: hãc contra
se indestimonium uertũt.
Et de lumine intelligentie
augent supplicia: qͦd profect̾o
acceꝑant. ut possent delere
peccata. Q uorũ nimirũ ne¬
quitia cũ malum agit qͦt
duudicat: uenturum iam
iudicium hic degustat. Ut e¬

Expanded text:
lpa cum libertate. At contra admonendi sunt qui accusant prava, nec tamen devitant, ut provide perpendant quid in districto Dei judicio pro sua excusatione dicturi sunt, qui de reatu suorum criminum etiam semetipsis judicibus non excusantur. Hi itaque quid aliud quam praecones sunt sui? Voces contra culpas proferunt, et semetipsos operibus reos trahunt. Admonendi sunt ut videant quia de occulta jam retributione judicii est, quod eorum mens malum quod perpetrat illuminatur ut videat, sed non conatur ut vincat; ut quo melius videt, eo deterius pereat, quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam ad adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut
Abbreviated transcription (Latin):
mergit᷑. Unde sc̃ptum est.
Peccatum suum sicut sodo¬
ma predicauerunt: nec ab¬
sconderunt. Peccatum enĩ
suum fi sodoma absconde¬
ret: adhuc sub timore pecca¬
ret. Sed funditus frena ci¬
moris amiserat: que ad cul¬
pam nec tenebras require¬
bat. Unde rursum scriptũ
ẽ. Elamor sodome et gomor¬
re multiplicatus ẽ. Peccatũ
qppe cum uoce e̾: culpa in

Expanded text:
mergitur. Unde scriptum est: mergitur. Unde scriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum enim suum si Sodoma absconderet, adhuc sub timore peccaret. Sed funditus frena timoris amiserat, quae ad culpam nec tenebras inquirebat. Unde et rursum scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est . Peccatum quippe cum voce, est culpa
Abbreviated transcription (Latin):
liter admonendi sc̃ qui
illicita que faciunt eti¬
am laudant: atq aliter
qui accusant pͣua. nec ta¬
men deuitant. Admonen¬
di enĩ sunt qui illicita qͤ
faciint etiam laudant:
ut considerent qͦd plerũq
plus ore qmͣ oꝑe delinqũt.
Oꝑe nãq ꝑ semecip̃os solos
praua ꝑpetrant: ore autẽ
ꝑ tot ꝑsonas iniquitatẽ
exhibent. quot audienti¬
um mentes iniqua lau¬
dantes docent. Aomonen¬
oi gͦ sunt ut si eradicare
mala dissimulant: salte̾
seminare ꝑtimescant. Ad¬
mouendi sunt: ut eis pͥua¬
ta ꝑdicio sufficiat. Rursũq
admonendi sunt: ut si ma¬
li esse non metuunt. erubeᷤ¬
cant saltem urderi qͦd sunc.
Plerumq enĩ culpa dum
absconditur: effugatur.
Quia dum mens erubes¬
cit uideri qͦd tam̃ esse nonc
metuit: erubescit quãdoq
ẽẽ qͦd fugit uideri. Cum uͦ
prauus quisq impuden¬
ter innotescit: quo liberius
omne facinus ꝑpetrat. eo
etiam licitum putat. Et qͦd
licitum suspicatur: in hoc
ꝓculdubio multiplicius

Expanded text:
liter admonendi sunt qui illicita quae faciunt etiam laudant; atque aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Admonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi sunt, ut eis perditio privata sufficiat. Rursumque admonendi sunt, ut si mali esse non metuunt, erubescant saltem videri quod sunt. Plerumque enim culpa dum absconditur, effugatur, quia dum mens erubescit videri quod tamen esse non metuit, erubescit quandoque esse quod fugit videri. Cum vero pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat; 89 et quod licitum suspicatur, in hoc proculdubio multiplicius
Abbreviated transcription (Latin):
It contͣ admonendi st̃ ab¬
stinentes. ut sollicite sẽ¬
ꝑ ãspiciant:ne cũ gule ui¬
cium fugiunt. acriora his
uitia ex uirtute generent᷑
Ne dum carne macerant ad
impacientiã sp̃c erumpas:
et nulla iam uirtꝰ sit qͦd ca¬
ro uincit᷑. si sp̃s ab ira suꝑa¬
t᷑. Aliq̃n autem dũ mens
abstinentiũ ab ira se depͥ
nencie bonum deꝑit: quo
sese asp̾ualib uitiis minime
custodit. Nñ recte ꝑ ꝓph̾am¬
inueniunt᷑ uoluntates ur̃e.
& paulo post. In uidicia et ri¬
xas ieiunatis. ec ꝑcutitis pu¬
gnis. Uoluntas quippe ad le¬
ticiam ꝑtinet: pugnꝰ adirã
Incassum gͦ ꝑ abstinenciã
corpꝰ atcerit᷑ : si in ordinatis
dimissa motib mens uici
nendi st̃. ut abstinenciam
suam et semꝑ sine ĩminucio¬
ne custodiant: et nunqͣm

Expanded text:
t contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte pinveniuntur voluntates vestrae . Et paulo post: In judicia et rixas jejunatis, et percutitis pugnis Voluntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissanendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine intermutatione custodiant, et nunq
Abbreviated transcription (Latin):
tis expanderat. qm colũp¬
na exterius p̾ibat. qͣm de
cunctis interiꝰ ꝑ conu̾satõ
nem d̾o sedulam. locucio
familiaris instruebat. Sed
urdelicet uir ꝓuidus elato
auditori colloquens. solati¬
um peciit:ut daret.ducem
requirebat in uia. ut dux
ei fieri potuissec ad uitam.
Egit itaq ut suꝑb auditor
uoci ad meliora suadenti
eo magis fieret deuotꝰ: quo
putaret᷑ necessariꝰ. Et u̾n
se exhortatorem suũ p̃ced̾e
crederet: inde se sub u̾bis
exhortantis inclinaret:¬

Expanded text:
tis expanderat, quem columtis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret